

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0410/2005) van Georg Jarzembowski, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake toegang tot de markt voor havendiensten [COM(2004)0654 - C6-0147/2004 - 2004/0240(COD)]. 
Jacques Barrot,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik wil de heer Jarzembowski en de Commissie vervoer en toerisme graag bedanken voor hun inspanningen om het voorstel van de Commissie te verbeteren.
Met dit nieuwe voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake toegang tot de markt voor havendiensten wordt ingespeeld op de behoeften die de Commissie al in 2001 had gesignaleerd, toen zij haar eerste voorstel over dit onderwerp aannam. Het voorstel dat wij nu behandelen is door mijn voorgangster, mevrouw De Palacio, ingediend. Hierin worden dezelfde doelstellingen nagestreefd als in het vorige voorstel, namelijk de verwezenlijking van het vrij verrichten van havendiensten – overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag en zoals door de Europese Raad met de Lissabon-agenda bevestigd –, de voltooiing van de interne markt in de havensector, alsmede de tenuitvoerlegging van de conclusies van het Witboek over het vervoersbeleid uit 2001, waarin oplossingen werden voorgesteld om de verzadiging van het wegennet terug te dringen en de samenhang met de perifere regio’s te vergroten.
Bij de verwezenlijking van deze plannen zou uiteraard volledig rekening moeten worden gehouden met de geldende regelgeving op het gebied van milieu – de regelgeving inzake veiligheid en zekerheid op zee –, maar vooral op het gebied van sociale werkgelegenheid en sociale zekerheid. Bovendien wordt in de tekst bepaald dat de Commissie richtsnoeren zal vaststellen op het gebied van staatssteun aan de havens en dat de betreffende havens de bepalingen van de richtlijn van de Commissie inzake financiële transparantie moeten eerbiedigen.
Dames en heren afgevaardigden, ik zou willen onderstrepen hoe belangrijk het is om over efficiënte havens te kunnen beschikken: havens zijn een essentiële schakel in de vervoersketen en in de ontwikkeling van de “snelwegen op zee”. Negentig procent van ons externe vervoer verloopt via onze havens. Wij hebben behoefte aan een duidelijk kader van regels die investeringen in onze havens bevorderen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ten opzichte van de tekst die in 2003 is verworpen, heeft de Commissie die veranderingen aangebracht die zij noodzakelijk achtte. Ik ben mij niettemin bewust van de terughoudendheid die er ten aanzien van deze nieuwe tekst bestaat. Juist daarom wil ik graag aandachtig luisteren naar het debat dat zo meteen zal plaatsvinden en waarvan ik de belangrijkste motivatie nog eens in herinnering heb geroepen: modernisering van onze havens teneinde de havensector in Europa verder te ontwikkelen.
Ik dank u voor uw aandacht. Mijnheer de Voorzitter, u hebt op het grote aantal sprekers gewezen. Ik denk dat dit debat hoe dan ook zeer verhelderend zal zijn voor de Commissie. Daarom wil ik alle sprekers bij voorbaat bedanken, terwijl ik ook de Commissie vervoer en toerisme en haar rapporteur nogmaals wil bedanken. 
Georg Jarzembowski (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil de vice-voorzitter van de Commissie hartelijk danken voor zijn heldere uiteenzetting en voor het feit dat hij bereid is om in te gaan op de zakelijke argumenten van het Parlement.
Dames en heren, alle argumenten voor of tegen een richtlijn inzake toegang tot de markt voor havendiensten zijn maandenlang intensief bediscussieerd, en er staan al twee dingen vast sinds de hoorzitting in de Commissie vervoer en toerisme van juni jongstleden. Ten eerste zijn alle betrokkenen bij het havengebeuren – van de havenbedrijven tot de reders – voor duidelijke transparantieregels teneinde eerlijke mededingingsvoorwaarden te scheppen tussen de zeehavens. Dat geldt ook voor alle fracties in dit Parlement, die overigens in het kader van de beraadslagingen in de Commissie vervoer en toerisme geen essentiële wijzigingen van de transparantieregels hebben voorgesteld. Daarom vind ik het volstrekt onbegrijpelijk dat vier fracties het Commissievoorstel als geheel van de hand willen wijzen, want daarmee voorkomen zij ook dat wij de transparantieregels kunnen invoeren. Wie dus voorstander is van transparantie en eerlijke mededinging mag dit onderdeel van de richtlijn in geen geval van de hand wijzen.
Dan nu over de vraagstukken van de toegang tot de markt voor havendiensten. Op dat terrein lopen de belangen sterk uiteen; dat is glashelder naar voren gekomen uit de hoorzitting. De aanbieders van havendiensten, de bestaande havenbedrijven dus, zoals containerterminals en organisaties die zich bezighouden met afmeren en dergelijke – zitten natuurlijk niet te wachten op een Europese richtlijn. Ze willen dat alles op nationaal niveau blijft. De gebruikers van havendiensten, dus de reder, het bedrijfsleven, de verladers en producenten, geloven wel – en in mijn ogen terecht – dat er een Europese richtlijn voor de toegang tot de markt voor havendiensten nodig is. Daarom, en nog temeer omdat in het EG-Verdrag heel duidelijk de vrijheid van vestiging en dienstverlening is vastgelegd, ben ik van mening dat dit recht ook dient te gelden in de zeehavens en dat wij daarvoor heldere regelgeving moeten invoeren.
Staat u mij toe om heel in het kort slechts vijf argumenten aan te voeren voor een Europese richtlijn inzake de toegang tot de markt.
Ten eerste moeten nieuwe aanbieders van diensten toegang tot de markt kunnen krijgen door middel van regelmatige openbare aanbestedingen van openbare leasinggebieden. Indien niet af en toe dergelijke aanbestedingen van lease-overeenkomsten plaatsvinden, krijgt geen enkele nieuwe aanbieder van havendiensten ooit de kans om de markt te betreden.
Ten tweede moeten de overgangsregelingen die ter tafel liggen, waarborgen dat openbare lease-overeenkomsten althans in theorie tot 46 jaar geldig blijven. Door onze voorstellen komt dus geen enkel bedrijf en geen enkele arbeidsplaats in gevaar, maar kunnen de bestaande bedrijven hun werkzaamheden blijven uitvoeren dankzij de lange overgangstermijnen.
Onze voorstellen zijn sterk in het belang van de havenarbeiders, want wij willen de zelfafhandeling schrappen uit de richtlijn. Wij zijn de opvatting toegedaan dat een Europese richtlijn inzake de zelfafhandeling overbodig is, temeer daar op het terrein dat de moderne haven bij uitstek kenmerkt, het containervervoer namelijk, zelfafhandeling niet eens mogelijk is. Want geen enkel containerschip heeft de beschikking over laadgerei waarmee de scheepsbemanning de containers kan laden of lossen.
Bovendien waarborgen wij, zoals ik zojuist al opmerkte, de arbeidsplaatsen van de havenarbeiders nog door middel van langdurige overgangsregelingen. Tot slot bestaat er ook geen enkel gevaar van sociale dumping of van verslechtering van de arbeidsvoorwaarden, want in deze richtlijn wordt nadrukkelijk gesteld dat hij geen inbreuk maakt op de sociale wetgeving en de vrijheid van collectieve onderhandelingen in de lidstaten.
Ten vierde zijn onze voorstellen eveneens in het belang van de reders en verladers. Want als er straks nieuwe bedrijven op de markt komen, kunnen zij kiezen tussen efficiëntste en goedkoopste aanbieders en hebben zij dan niet, zoals nu in sommige havens het geval is, te maken met een monopolistische situatie, waarin ze maar moeten nemen wat hun wordt aangeboden.
Ten vijfde is de op deze wijze geamendeerde richtlijn ook in het belang van de economie en de consument. Want voor de import en export is het zaak dat alle havens de import en export voor onze consumenten nog efficiënter en goedkoper regelen.
Daarom is naar mijn mening de beste oplossing eerlijke toegang tot de markt, waarbij zowel de belangen van de bestaande bedrijven als de arbeidsplaatsen worden beschermd. Voor u liggen 140 amendementen om dat doel te bewerkstelligen, en ik druk u op het hart: loop niet weg voor een zakelijke beslissing, en stem dus over de inhoud. Als u het voorstel van de Commissie in zijn geheel wegstemt, en niet alleen het gedeelte over de mededinging, maar ook over de marktregulering, dan moeten we het stellen zonder Europese richtlijn. En in dat geval heeft niemand de zekerheid die nodig is om vooruit te plannen, dan wel enige wettelijke zekerheid.
Laat u ook niet imponeren door de stakingen van gisteren. Ik vond het geen werk dat de vakbonden de mensen hierheen hebben gelokt met valse argumenten. Laten we de vuurpijlen die enkele demonstranten hebben afgestoken niet gebruiken om alle havenarbeiders in een kwaad daglicht te stellen. Laten we een zakelijk, eerlijk besluit nemen. Dat is mijn verzoek aan dit Parlement. 
Stephen Hughes (PSE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur met zijn werk, dat natuurlijk op weinig waardering kon rekenen van de Commissie vervoer en toerisme.
Ook ik betreur het geweld dat we gisteren hebben gezien, maar we moeten begrip hebben voor de frustraties waar de havenarbeiders momenteel mee zitten. Dit is een zeer slecht gefundeerd voorstel van de Commissie. Het is een grove belediging voor het Parlement dat het voorstel nog geen achttien maanden na de eerste afwijzing ervan in nagenoeg ongewijzigde vorm opnieuw wordt ingediend. Het is een regelrechte belediging van de enige rechtstreeks gekozen democratische instelling op Europees niveau. De Commissie had na de eerste afwijzing bij zichzelf te rade moeten gaan.
Net als bij de dienstenrichtlijn, ligt er een foute redenatie aan deze richtlijn ten grondslag. Het idee van zelfafhandeling is belachelijk. Het is een recept voor rampspoed en een gezondheids- en veiligheidsnachtmerrie. Voor het laden en lossen van vracht is een toegewijd, ervaren team mensen nodig. We moeten niet het personeel aan boord blootstellen aan de gevaren van gehaast laden en lossen.
De loodsdiensten waren ook in dit voorstel opgenomen. Ik vertegenwoordig Teesport in het noordoosten van Engeland, een van de drukste havens van Europa. De haven bedient een uitgesterkt chemisch industriegebied en er gaan dagelijks zeer vluchtige ladingen in en uit. Het is eveneens een belachelijk idee om inschrijvingen op de loodsdiensten voor dat soort schepen mogelijk te maken om zo tot de laagste prijs te komen. Daarmee breng je niet alleen de werknemers in gevaar maar ook de hele bevolking in die regio.
De Commissie had verstandig moeten zijn: ze had dit voorstel volledig moeten herzien voordat ze het opnieuw indiende. Ik hoop dat de Commissie bereid is het voorstel in te trekken als we het morgen afwijzen, wat we zeker zullen doen.
Marianne Thyssen,
   . – Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, nadat dit Parlement het eerste havenpakket had verworpen, heeft de Commissie ons door een acte van uw voorganger, mijnheer de commissaris, een nieuwe vracht bezorgd. Een container met een extra streepje verf om duidelijk te maken dat het echt wel om een tweede pakket gaat, een container evenwel waarvan de lading vrijwel gelijk is aan de eerste.
De Commissie heeft het lef gehad een voorstel neer te leggen waaruit blijkt - u hebt gelijk collega Hughes - dat ze de stem van het Parlement negeert. Wij hadden graag meer respect gekregen, maar de Commissie vond onze inbreng blijkbaar wat overbodig. Ze kon het wel alleen. De Commissie, beste collega's, heeft de zelfafhandeling uitgetest en morgen zullen we zien dat dit verkeerd kan aflopen. De zelfafhandeling is natuurlijk niet het enige probleem.
Voorzitter, collega's, ook onze fractie stelt vast dat we wellicht afstevenen op verwerping. Ook in onze fractie leeft veel kritiek op het voorstel. Ook in onze fractie is er het inzicht dat de rapporteur - die wel degelijk ons respect verdient - ondanks zijn volgehouden inspanningen door al deze omstandigheden niet meer de mogelijkheid gehad heeft om op basis van dit voorstel een meerderheid te vinden voor een aanvaardbare, nuttige, haalbare oplossing.
Collega's, als dit niet het einde van het havenpakket of van de havenpakketreis is, dan weten we dat koers moet worden gevaren naar een totaal andere aanpak. We hebben een aanpak nodig die zich beperkt tot het oplossen van de echte problemen. Een aanpak die niet alleen met investeringsgoederen rekening houdt, maar ook met mensen. Een aanpak die iedereen rechtszekerheid biedt, een aanpak, collega's, die alleen in een serene sfeer haalbaar is. Stop het confrontatiemodel. Leve het overlegmodel.
Mijnheer de commissaris, ik zou van u namens de Commissie graag vernemen of u, als u met nieuwe voorstellen komt, van plan bent hierover vooraf eerst heel grondig met alle betrokkenen te overleggen.
Willi Piecyk,
   – Mijnheer de Voorzitter, eerst een opmerking vooraf. Wat sommige havenarbeiders zich hier in Straatsburg gisteren hebben gepermitteerd gaat veel verder dan wat politiek aanvaardbaar is. Protest en demonstraties zijn prima, maar geweld en vandalisme kunnen echt niet. Dat is onacceptabel en dat moeten wij veroordelen.
Nu over de zaak die ter discussie staat. In het verleden hebben we gesproken over en gevochten voor schone zeeën en schone havens. We hebben daar wetgeving voor in het leven geroepen, bijvoorbeeld de richtlijn van november 2000 over de havenontvangstfaciliteiten voor scheepsafval en ladingsresiduen. Dat is ook precies de plek waar het havenpakket thuishoort, namelijk bij het scheepsafval. Daarom zullen de Sociaal-democraten en vele anderen morgen tegen dit havenpakket II stemmen. Waarom precies? Dat is heel simpel. Het ontwerp van de Commissie gaat eenvoudigweg voorbij aan de werkelijkheid in de meeste Europese havens. De Commissie wil op onaanvaardbare wijze ingrijpen in functionerende, economisch succesvolle structuren en met behulp van een reusachtig en duur bureaucratisch apparaat de mededinging opleggen die in vrijwel alle havens al bestaat.
Uiteindelijk staan hierbij, en dat is het allerbelangrijkste, ook een groot aantal arbeidsplaatsen van geschoolde werknemers op het spel; gezinsinkomens lopen daarbij gevaar. Tot nog toe heb ik nog geen enkele reden gehoord waarom het juist zou zijn om deze arbeidsplaatsen op het spel te zetten en de sociale rust in Europese havens nodeloos te verstoren. Daar is geen enkele reden toe.
Er wordt ons verteld dat de fundamentele vrijheden, waarmee steeds weer wordt geschermd, niet gewaarborgd worden in de havens. Misschien is dat in enkele havens in Europa het geval, maar in de meeste havens heerst keiharde mededinging. Uiteraard is er in de meeste havens slechts beperkt de ruimte voor de aanbieders van havendiensten, en niet alle aanbieders krijgen altijd direct een kans, maar om te zeggen dat sommige worden gediscrimineerd, is schromelijk overdreven.
Een voorbeeld. Neem een voetgangersgebied op een toplocatie hartje centrum van een grote stad. Ook daar is de ruimte schaars. Ook daar komt niet iedere aanbieder van een dienst aan bod. Maar stelt de Commissie een aanbestedingsprocedure in omdat een Duitse kapper op de Ramblas in Barcelona niet onmiddellijk een winkel kan huren? Dat is toch ondenkbaar.
Dit gaat niet alleen om Europa als locatie voor havenzaken, maar ook om hoe wij Europeanen ons opstellen tegenover andere continenten. Als wij ons Europees sociaal model willen behouden, dan mogen we de Europese havens niet op een zilveren dienblad aanbieden aan Aziatische bedrijven. Overigens, in onze Europese havens wordt nu al veel efficiënter gewerkt dan in de Aziatische.
Commissaris, u hebt dit twijfelachtige pakket geërfd van uw voorgangster, mevrouw De Palacio. Aangezien wij weten dat u geen erfenissenjager bent, willen we u verzoeken om af te zien van deze nalatenschap. We zullen u daarbij helpen. We zien graag een voorstel van u dat in de kern werkelijk Europees is. Er moet een Europees havenbeleid komen met een eerlijke mededinging tussen de havens. Er moet een fatsoenlijk achterlandbeleid komen en wij moeten zorgen dat de Europese havens behoorlijk kunnen concurreren tegen de rest van de wereld. Als u een dergelijk beleid voorstaat, mijnheer de commissaris, dan zullen wij u steunen en we zullen daarbij graag nauw met u samenwerken.
Anne E. Jensen,
   . Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vandaag, bijna vijftig jaar na de oprichting van de Europese Gemeenschap, is er nog steeds geen specifiek wettelijk kader voor havendiensten. De havensector is de enige transportsector waarin problemen met het vrije verkeer van diensten stuk voor stuk door de Commissie en via het Hof van Justitie moeten worden opgelost. Havendiensten ressorteren uiteraard onder de fundamentele vrijheden van het EG-Verdrag, – dat wil zeggen het recht van vestiging en het vrije verkeer, zoals door u, mijnheer de commissaris, is vermeld – en de algemene beginselen van het Verdrag houden niet in volledige mate rekening met de speciale omstandigheden die in de havens gelden. Daarom is er behoefte aan een wettelijk kader voor de havensector.
In de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa fractie staan wij daarom achter een havenrichtlijn, maar niet in de vorm waarin hij door de Commissie wordt voorgesteld – die wordt vast door heel weinigen gesteund. Wij hebben de rapporteur, de heer Jarzembowski, gevolgd in zijn streven om deze richtlijn in een verstandiger geheel te veranderen. In het licht van de ontwikkeling in het streven van de heer Jarzembowski heb ik me verbaasd over de enorme demonstraties tegen het Commissievoorstel, dat immers geen schijn van kans heeft om in zijn huidige vorm te worden aangenomen. De heer Jarzembowski wil de zelfafhandeling uit het voorstel halen om het minder controversieel te maken. Toch moeten we merkwaardige en onjuiste beweringen aanhoren over Filippijnse zeelieden die klaarstaan om de banen van havenarbeiders over te nemen. De havenarbeiders hebben ondertussen voor de bestaande goede wil bedankt door demonstraties voor het Parlement te houden en een groot aantal ruiten in onze gevel in te gooien. Ik vind dat een blijk van gebrek aan begrip voor het democratische proces, ja zelfs van verachting van dat proces.
Wij hebben een havenrichtlijn nodig die het kader kan vastleggen voor vrije concurrentie tussen dienstverleners in de havens, en voor een vrijere concurrentie die een garantie biedt tegen concurrentievervalsende staatssteun. Het was juist het uitgangspunt van de Commissie dat we door monopolies te doorbreken effectievere en beter functionerende havens zouden kunnen krijgen, zodat er meer goederen per schip zouden kunnen worden vervoerd, wat zowel de wegen als het milieu zou ontlasten. Dit doel heeft men in het debat echter volstrekt uit het oog verloren. Erkend moet worden dat het Commissievoorstel een aantal zwakheden bevat. Wij vinden dat er meer rekening moet worden gehouden met de mogelijkheden voor dienstverleners om rente te betalen over de benodigde en vaak zeer grote investeringen en om deze af te schrijven. Er moeten betere overgangsregels komen als nieuwe dienstverleners de taken van oude dienstverleners overnemen.
Als het ermee eindigt dat de richtlijn wordt afgewezen – wat velen van ons geloven maar niet hopen – moet de tekst gebruikt worden bij toekomstige werkzaamheden waarbij een nieuwe effectbeoordeling van de wetgeving op dit gebied wordt gemaakt. Gezien het chaotische verloop tot op heden is het begrijpelijk dat velen willen dat de Commissie het voorstel intrekt. Ik moet zeggen dat mijn eigen fractie het er niet over eens hoe we ons in deze kwestie moeten opstellen. Juist vanwegee het chaotische verloop zijn er velen die domweg tegen willen stemmen, maar wij zijn nog steeds geïnteresseerd in een havenrichtlijn.
Joost Lagendijk,
   . Voorzitter, commissaris, collega's, op zich is het een prestatie van formaat om een Commissievoorstel te presenteren dat zo lang, zo heftig door zoveel mensen is bekritiseerd. Want dat is wat er hier aan de hand is. Natuurlijk, we hebben het allemaal kunnen zien gisteren door de havenarbeiders, waarbij - ik zeg het de heer Piecyk na - helaas een minderheid fors over de schreef is gegaan en een poging heeft ondernomen om zijn eigen glazen in te gooien. Een redelijk absurde actie omdat die gericht was tegen de enige Europese instelling die in het verleden en naar het zich laat aanzien ook nu de belangen van de havenarbeiders juist heeft verdedigd. Maar die domme actie mag niet afleiden van het belangrijke bezwaar dat steeds door de havenarbeiders naar voren is gebracht. En dat is dat met aanneming van een ongewijzigd Commissievoorstel het gevaar groot is dat goed opgeleide ervaren mensen worden vervangen door goedkopere, slecht opgeleide scheepsbemanningen en dat is niet iets wat wij moeten willen.
Maar het opvallende is natuurlijk dat het verzet niet alleen kwam van de vakbonden. Als u luistert naar de havendiensten, de havenwerkgevers in heel veel Europese havens, dan zeggen die: alstublieft, kom niet aan met een nieuwe papierwinkel met nieuwe regels. Als je kijkt naar al de impactstudies die zijn gemaakt, dan is de conclusie: deze richtlijn, ongewijzigd aangenomen, zorgt voor onzekerheid, zorgt voor juist minder investeringen en brengt de kwaliteit van de havendiensten niet omhoog maar omlaag.
En ter attentie van de Commissie zou ik nog een derde argument willen toevoegen. Hoe kan het nu dat uw Commissie die altijd, bij monde van uw voorzitter, heeft gezegd dat Europa alleen wetten moet maken als dat nodig is, als dat iets toevoegt en het niet op nationaal niveau gedaan kan worden, nu met een voorstel komt dat probeert een probleem in een aantal havens in Zuid-Europa op te lossen door alle Europese havens op te zadelen met uniforme regels?
De conclusie van mijn fractie is dat we dit niet moeten doen. Mijn oproep aan de Commissie is: kap ermee, stop met dit soort voorstellen en kom nu met voorstellen waarvoor u wel steun zult krijgen in het Parlement. Voorstellen voor staatssteun, daar moet paal en perk aan gesteld worden; probeert u alstublieft de problemen in Zuid-Europese havens op een andere manier op te lossen.
Erik Meijer,
   . Voorzitter, wetgeving door de Europese Unie of de verplichting om nationale wetgeving van lidstaten aan te passen, heeft alleen nut, als dat problemen oplost. Voor de mensen die in de havens werken, veroorzaakt deze havenrichtlijn alleen maar problemen.
De Europese Commissie opent de mogelijkheid van zelfafhandeling. Daardoor kunnen geschoolde vaklieden, die weten hoe je veilig en zorgvuldig ladingen moet verplaatsen, worden vervangen door laag betaalde scheepsbemanningen van buiten Europa. Zelfs als die verplichting voor de lidstaten eruit gaat, blijft de richtlijn nadelig voor havens waar de overheid eigenaar is van de havenkommen, de kades en de aangrenzende bedrijfsterreinen.
De verplichte periodieke aanbesteding aan exploitanten kan ertoe leiden dat de mensen die daar werken, aan het eind van zo'n periode hun baan verliezen. Alleen in privé-havens blijft dan continuïteit mogelijk. Althans, zolang ze niet failliet gaan of worden opgekocht door een concurrent.
Dit voorstel heeft massaal verzet opgeroepen. Eerst in 2003, toen het uiteindelijk in derde lezing door dit Parlement werd verworpen. Vervolgens liet voormalig commissaris De Palacio vlak voor haar vertrek in 2004 de herhaling van dit voorstel achter, als een tijdbom. Een belangrijk motief op de achtergrond was misschien dat er buiten de havens belanghebbenden zijn die het vervoer over zee nog goedkoper willen maken. Dat is verbazingwekkend, omdat de tarieven in Europa lager liggen dan in Azië of Amerika en ook omdat ze slechts een verwaarloosbaar deel uitmaken van de productiekosten voor de industrie.
Het officiële hoofdargument van De Palacio was bevordering van het scheepvaartverkeer tussen Spanje en Italië, als alternatief voor de grote stroom vrachtauto's over de weg langs de Franse zuidkust. Ook zonder havenrichtlijn blijkt dit zeevervoer over de korte afstand de laatste jaren al sterk te zijn gegroeid. Bovendien zou de uitwerking op de Duitse, Nederlandse, Belgische en Franse havens aan de Noordzee en het Kanaal met hun grote gemeenschappelijke achterland een chaos opleveren.
Al in 1998 vond dit Parlement dat een eventuele havenrichtlijn zou moeten worden toegespitst op openbaarheid van de met belastinggeld betaalde investeringen en op de mate waarin de in rekening gebrachte tarieven kostendekkend zijn. In de twee opeenvolgende voorstellen van de Europese Commissie is dat niet gebeurd.
Desondanks stonden tot een week geleden Christen-democraten en Liberalen, dus de helft van dit Parlement, achter dit voorstel. Inmiddels lijkt vrijwel niemand er meer in te geloven. In de stemming van morgen kunnen we deze tijdbom definitief onschadelijk maken. 
Patrick Louis,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de Franse delegatie van de Fractie Onafhankelijkheid/Democratie is voorstander van de bevordering van het zeevervoer. Binnen de huidige juridische context behaalt het zeevervoer goede resultaten. In 2000 nam het 41 procent van het massavervoer binnen Europa voor zijn rekening, tegen 43 procent voor het wegvervoer. Het is echter de vraag of wij deze havenrichtlijn nodig hebben om deze adequate wijze van vervoer te bevorderen.
Doelstelling van dit nieuwe voorstel is om de mislukking van het eerste havenpakket te boven te komen, dat door ditzelfde Parlement verworpen werd. In dit nieuwe voorstel zijn de belangrijkste punten van het eerste voorstel overgenomen. De toepassingssfeer blijft gelijk, de lijst van diensten is identiek en de bevordering van de concurrentie is nog steeds buitensporig. De weinige veranderingen die in deze tekst zijn aangebracht, brengen geen enkele verbetering met zich mee. Het afgeven van vergunningen aan verleners van havendiensten roept argwaan op. Het voorschrijven van nieuwe procedures zal tot tal van geschillen leiden, terwijl de beheerskosten als gevolg van de rechtsonzekerheid zullen toenemen. Bij de termijn voor de validaties wordt geen rekening gehouden met de lange periode die nodig is om besluiten inzake forse investeringen te rechtvaardigen. Deze opeenvolgende lapmiddelen duiden op een overhaaste aanpak, waarbij geen enkele serieuze effectbeoordeling is gemaakt.
In het onderzoek dat op 26 augustus 2005 door het Britse ministerie van Vervoer is gepubliceerd, worden zelfs nog ergere gevolgen vermeld, zoals een duurdere markttoegang en een toelage die aan de grote dienstverleners wordt toegekend ten koste van de kleine ondernemingen. Veranderingen op het gebied van de zelfafhandeling geven opnieuw voedsel aan de kritiek van sociale dumping. Deze fundamentele kwestie toont wel aan welke cruciale positie de Bolkestein-richtlijn telkens weer inneemt voor alle regelingen van de Unie. Ondanks artikel 4 en ondanks de uitsluiting van de vervoersdiensten van de zogenaamde “dienstenrichtlijn” weten wij dan ook dat het hier om het soort misleiding gaat waaraan we wel gewend zijn in het Parlement.
Het klopt dat het zeevervoer behoefte heeft aan gerichte, specifieke hervormingen. Het klopt dat deze ontwerprichtlijn vooral bedoeld is om een nieuwe, overduidelijke mislukking van de instellingen van de Unie te verdoezelen! Het klopt dat het zeevervoer behoefte heeft aan soevereine staten die een duidelijk standpunt uitdragen! Daarom...
Roberts Zīle,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het ontwerp van de havenrichtlijn dat nu wordt besproken, is een klassiek product van de vorige Europese Commissie. Toen zij het ontwerp in het voorjaar van 2004 indiende, deed die Europese Commissie geen onderzoek naar het effect ervan op de nieuwe lidstaten van de Europese Unie, met als gevolg dat bijvoorbeeld de havens van de Oostzeestaten door deze richtlijn zouden moeten gaan concurreren met Russische havens in een situatie van oneerlijke concurrentie. Het is dan ook duidelijk dat het bereiken van een compromis over deze ontwerprichtlijn een lastige zaak zal worden, hoezeer de rapporteur daar ook zijn best voor doet. Het zou helaas kunnen dat de organisatoren van de gewelddadige demonstratie en diegenen ter linkerzijde van dit Parlement die hun steun voor die demonstratie uitspraken, morgen een overwinning zullen vieren. Maar wat zij ook op touw zullen zetten, ik wil degenen die de gerieflijke sociale normen van het oude Europa omarmen, voorhouden dat die normen zonder ingrijpende hervormingen straks helemaal niet meer houdbaar zullen zijn. 
Ashley Mote (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, over deze herkauwde richtlijn wordt een besluit genomen tijdens het voorzitterschap van Oostenrijk, dat zelf niet eens havens heeft! Het besluit volgt op een chaotisch verlopen stemming in de Commissie vervoer en toerisme waar gerede twijfel bestond over de juiste uitkomst. Mag ik u eraan herinneren dat Groot-Brittannië een eiland is met meer dan honderd commerciële havens en de grootste, Southampton, bevindt zich in mijn kiesdistrict. Southampton genereert jaarlijks meer dan twee miljard pond voor de Britse economie en de plaatselijke economie verdient nog eens tweehonderd miljoen pond aan de cruise-industrie alleen. Dat zijn flinke bedragen.
Als wereldwijde handelsnatie verwerkt het Verenigd Koninkrijk meer internationale vracht dan welke andere EU-lidstaat ook en het havenbeheer is gestoeld op vrij ondernemerschap en marktkrachten. Er is geen sprake van publiek eigendom of overheidssubsidie, dus de ontwikkeling van voorzieningen en diensten hangt af van het vertrouwen van particuliere investeerders en de hoge normen voor de dienstverlening en de werkgelegenheid.
Deze richtlijn ondermijnt het vertrouwen in deze normen omdat vrij overeengekomen commerciële contracten erdoor in gevaar komen. De richtlijn legt beperkingen op die nodig noch wenselijk zijn. Er wordt getracht problemen van overheidshavens op te lossen die we in Groot-Brittannië helemaal niet kennen. De havenautoriteiten weten dat, de aanbieders van diensten en voorzieningen weten dat, de klanten weten dat: de enigen die dat niet schijnen te weten zijn de leden van de Commissie. Zelfs de bezorgdheid van de loodsen over de veiligheid is met onverschilligheid ontvangen. Willen we echt dat beginnelingen de grootste containerschepen ter wereld door nauwe getijdenwateren loodsen en proberen veilig af te meren?
Telkens als de EU begint over een , geeft ze blijk van een fundamentele onwetendheid op het gebied van ondernemerschap. Britse havens tonen initiatief en wenden het geld van investeerders aan om hun concurrentiepositie te verbeteren: dat is het tegenovergestelde van een . Als deze richtlijn wordt aangenomen, zal dat alleen maar geld kosten en geen voordeel opleveren en zullen de groei en het vertrouwen eronder lijden. Het Parlement moet deze richtlijn verwerpen. 
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals ook is gebleken uit de zojuist gemaakte opmerkingen en uit de gebeurtenissen tijdens de manifestaties in Straatsburg en elders in Europa, zijn wij allen doordrongen van de ernst van dit vraagstuk en van de draagwijdte en de gevolgen daarvan.
Wij moeten dan ook voorzichtig omgaan met de talloze factoren die in deze zaak een rol spelen, maar ons tegelijkertijd op efficiëntere wijze inzetten voor onze doelstellingen, te weten: economische ontwikkeling, mededingingsvermogen en convergentie tussen de regio’s in Europa.
Daarom staan wij positief tegenover het initiatief dat de Commissie heeft genomen tot indiening van een voorstel voor een regelgevend kader. Dat kader ontbrak namelijk nog in de Europese Unie, ondanks het feit dat meer dan vijftig jaar zijn verstreken sedert de oprichting van de Europese Gemeenschap.
Daarom staan wij nu voor een keuze. Wij kunnen nu een regelgevend kader verwerven, een kader waarmee transparantie kan worden gebracht niet alleen in de manier waarop havendiensten worden verleend, maar ook in de betrekkingen tussen nationale en andere autoriteiten. Ook zullen onze havens daarmee concurrentiëler kunnen worden, niet alleen de grote havens van Europa - die hun voorsprong op de Aziatische havens geleidelijk aan het verliezen zijn - maar ook de kleinere havens, die zich onder gelijke concurrentievoorwaarden kunnen ontwikkelen en in staat worden gesteld om het hoofd te bieden aan de explosief groeiende wereldhandel en in het genot te komen van de voordelen die het beleid van de Europese Unie heeft voor het zeevervoer over korte afstand, de zeesnelwegen.
Wij moeten klaar zijn om de vruchten te plukken van deze beleidsvormen. Wij hadden echter wel graag, alvorens tot een eindresultaat te komen, een effectbeoordeling ontvangen. Die studie ontbreekt nu nog, hetgeen verband houdt met het gebrek aan transparantie en het ontbreken van een regelgevend kader in Europa.
Wij moeten ons echter zowel in de Europese Unie als in de lidstaten inzetten voor een dergelijke studie. Ook hadden wij graag gezien dat dit voorstel voor een richtlijn werd opgenomen in breder opgezet havenbeleid. Concurrentie betekent immers niet alleen een regelgevend kader, maar ook diensten waarmee toegang wordt verleend tot de werking van de havens en tot vervoer, en waarmee meer algemeen de efficiëntie wordt bevorderd. 
Saïd El Khadraoui (PSE ). –
   Voorzitter, commissaris, geachte collega's, samen met vele anderen blijf ik scherpe kritiek hebben op de manier waarop de Europese Commissie dit dossier heeft aangepakt. Het blijft verbazingwekkend hoe de Commissie nog geen jaar na de verwerping van de vorige havenrichtlijn door dit Parlement een nieuw voorstel heeft gelanceerd zonder overleg met de sector, zonder overleg ook met het Parlement, goed wetende hoe gevoelig dit dossier is. Ik benadruk dit omdat ik ervan overtuigd ben dat het allemaal anders had kunnen lopen, indien in een vroeg stadium de bereidheid had bestaan om hierover in dialoog te gaan met diegenen die betrokken partij zijn.
Maar ik weet, mijnheer Barrot, dat u zelf ook niet bijzonder gelukkig bent met dit dossier en ik richt mij dan ook niet tot u persoonlijk, maar het mag toch nog eens benadrukt worden. U weet ook dat niet alleen de methode maar ook de inhoud van de tekst op zware tegenstand stuit van de sector. De vakbonden zijn uiteraard bezorgd omwille van de mogelijkheden voor zelfafhandeling, maar ook havens, havenbedrijven, loodsen en zelfs reders hebben forse kritiek op het voorstel.
Collega Jarzembowski heeft ondanks dit alles een poging ondernomen om uit het slop te geraken en dit verdient waardering, maar collega, ik ben het inhoudelijk niet met u eens. Gezien de manier waarop dit dossier werd ingediend en gezien de manier waarop het nadien door de sector werd onthaald, kunnen we niet anders dan dit volledig verwerpen en aan de Commissie vragen haar huiswerk opnieuw te maken.
Dit goedkeuren zou een daad van onbehoorlijk bestuur zijn, zeker omdat we totaal niet weten wat de uitkomst van de stemming zou kunnen worden. Als je een huis wilt bouwen en je weet dat de fundamenten slecht zijn, dan bouw je niet verder, dan begin je opnieuw. Verwerping betekent dat de havens gewoon zullen kunnen verder werken zoals ze dat de laatste 40 à 50 jaar gedaan hebben, met spectaculaire groeicijfers in vele gevallen.
Dit wil natuurlijk niet zeggen dat we bij de pakken moeten blijven zitten. De Europese Commissie moet rustig de tijd nemen, even bezinnen, met de sector rond de tafel gaan zitten en bestuderen wat op het gebied van havens echt om een Europese aanpak vraagt. Een nieuw groenboek of witboek, zoals door sommigen wordt voorgesteld, lijkt mij een goede methode en ondertussen kan de Commissie focussen op wat door de hele sector gevraagd wordt, namelijk duidelijke regels rond transparantie inzake overheidsinvesteringen. Maar daarvoor moeten we eerst dit voorstel verwerpen. 
Josu Ortuondo Larrea (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, nadat het in de vorige zittingsperiode werd verworpen, buigen we ons vandaag opnieuw over het Commissievoorstel voor liberalisering van de havendiensten, en we bevinden ons in praktisch dezelfde situatie, want er is niets of nauwelijks iets gewijzigd aan de tekst die we destijds hebben verworpen.
Het voorstel is vrijwel hetzelfde en van de hand van dezelfde rapporteur. Dat laatste zeg ik met alle respect en genegenheid voor mijn collega, de heer Jarzembowski, maar wat denk ik ook hetzelfde is, is dat een meerderheid het voorstel zal verwerpen.
Als voorstander van marktliberalisering in het algemeen en van havendiensten in het bijzonder kan ik mij niet vinden in het voorliggende voorstel, omdat het alleen de in elke haven verleende diensten bestrijkt – overigens met het legitieme doel om de vrije concurrentie te bevorderen – maar zwijgt over de zeer reële praktijken die indruisen tegen de normen die gelden voor de concurrentie tussen de verschillende havens in Europa.
Er moet veel veranderen in de huidige gang van zaken in veel havens. Er is sprake van bepaalde misstanden en aan dienstverleners opgelegde vormen van contractering die onaanvaardbaar zijn. Ik ben evenwel van oordeel dat de nu voorgestelde wijzigingen te drastisch zijn. Beter is het te streven naar een geordende overgang met garanties voor enerzijds de veiligheid en doelmatigheid van de havenactiviteiten en anderzijds de rechten van de werknemers.
De bedrijven hebben het recht om zelf hun werknemers te kiezen maar hun voorkeur zou moeten uitgaan naar degenen met ervaring in bepaalde werkzaamheden en lopende arbeidsovereenkomsten. Evenals in het verleden is gebeurd in andere economische sectoren die een crisis doormaakten, zal bij een overschot aan werknemers overleg moeten plaatsvinden tussen vakbonden, bedrijven en overheden om te komen tot een geschikt herstructureringsplan.
De burgers mogen Europa en dit Parlement niet zien als instrumenten voor een ongebreideld kapitalisme. Voorstellen als het onderhavige dat wij vandaag bespreken en hopelijk zullen verwerpen, verklaren deels het Nederlandse en Franse "nee" tegen de Grondwet. Modernisering van onze economie, prima, maar dan wel met de nodige bescherming van de betrokken mensen, want alle politieke actie is in de eerste plaats voor hen bedoeld. Op die manier spreken we met een groter moreel gezag wanneer we het geweld dat we gisteren hebben meegemaakt, veroordelen. 
Michael Cramer (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Groenen in het Europees Parlement wijzen dit havenpakket af, alleen al op formele gronden, want het is nog overhaast gepresenteerd door commissaris De Palacio tijdens haar laatste vergaderperiode, toen ze dus allang niet meer in functie had moeten zijn. Het is niet erg stijlvol om een richtlijn die door het Parlement is afgekeurd vrijwel ongewijzigd opnieuw te presenteren en je opvolger en het Parlement ermee op te zadelen.
Vrijwel alle lidstaten zijn tegen het havenpakket. De conservatieve regering in Nederland, de Labour-regering in Groot-Brittannië alsmede de voormalige rood-groene en de huidige grote coalitie in Duitsland hebben het van de hand gewezen. Terecht wordt gevreesd voor een economische reactie omdat de investeringen sneller moeten worden terugverdiend, omdat er sprake zal zijn van een dure groei van de bureaucratie en omdat de mededinging al bestaat. De kosten in de havens van de EU zijn erg laag. In de VS zijn deze twee keer, in Azië drie keer zo hoog als in Europa. De staking van de dokwerkers is terecht omdat zij bang zijn voor loondumping. In een sociale markteconomie is er geen plaats voor een dergelijk sociaal kil beleid.
Er bestaat een enorme coalitie van conservatieven, socialisten en groenen tegen het havenpakket. Ik wil u oproepen het samen met ons van de hand te wijzen. Dan heeft commissaris Barrot de kans om met een nieuwe richtlijn te komen die de transparantie schept die de Europese havens nodig hebben. 
Georgios Toussas (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dit debat vindt plaats op een moment waarop de massale stakingsactie die de havenarbeiders gisteren in alle havens van de lidstaten met groot succes hebben gevoerd, nog in onze oren naklinkt. Met die actie werd een glasheldere boodschap de wereld in gestuurd en duidelijk gemaakt dat de richtlijn betreffende toegang tot havendiensten moet worden ingetrokken.
Dit debat vindt bovendien twee jaar na de verwerping van de richtlijn door het Europees Parlement plaats. De nieuwe versie van deze havenrichtlijn is, alle beweringen over transparantie, waarborgen enzovoort, ten spijt, zelfs nog slechter dan de richtlijn die op 23 november 2003 door het Europees Parlement werd verworpen.
Hier stelt zich volgens ons dan ook een groot politiek probleem. Ondanks het feit dat niet alleen het Europees Parlement tegen de richtlijn heeft gestemd, maar bovendien de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie interne markt de nieuwe versie daarvan hebben verworpen en de Commissie vervoer het voorstel van de rapporteur van de hand heeft gewezen, houdt de Commissie voet bij stuk en legt zij het onderhavig voorstel aan het Europees Parlement voor. Daarmee toont zij eens te meer aan dat haar wil in het geheel niet strookt met die van de leden van het Europees Parlement en de werknemers in deze neuralgische sector.
Met de nieuwe versie van de richtlijn worden de havens en heel de waaier van havendiensten - laden en lossen, stuwen en opslag - voor een spotprijsje verkocht aan particulieren.
Staat u mij toe om tot slot nog kort het volgende te zeggen. Afgezien van hetgeen de collega’s al zeiden, is de veiligheid van het menselijk leven op zee en van het milieu een van de fundamentele vraagstukken, een van de prioriteiten van het Europees Parlement. Met de aanneming van deze richtlijn zullen de gevaren toenemen en wij….
Jeffrey Titford (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de vorige havendienstenrichtlijn is in 2003 door het vorige Parlement in de plenaire vergadering verworpen en aangezien er niets is veranderd, kan de Commissie ditmaal moeilijk een ander antwoord verwachten. Havenbeheer noch personeel heeft blijk gegeven van enig enthousiasme over deze wetgeving.
Gisteren zei een woordvoerder van het Parlement dat de protesten aanzienlijke schade hadden aangericht, maar wat voor schade wordt wel niet in de Britse havens aangericht als deze richtlijn wordt toegepast? Nieuwe investeringen van meer dan vierhonderd miljoen euro door de beheerders van de havens Felixstowe en Harwich in mijn eigen kiesdistrict komen wellicht in gevaar als ze de havendiensten voor andere bedrijven moeten openstellen. Ons Britse systeem functioneert al tientallen jaren uitstekend, dus waarom zouden we Britse havens ontwrichten waar deze wetgeving duidelijk is gericht op bepaalde havens van het vasteland van Europa?
Er wordt gezegd dat er meer concurrentie in deze sector moet komen om de groei en de werkgelegenheid te stimuleren, maar wat is de prijs die we betalen als deze richtlijn wordt toegepast? Havenarbeiders kunnen hun baan kwijtraken, beveiligingssystemen functioneren niet meer en de veiligheid komt in gevaar. Twee jaar geleden heb ik tegen een gelijksoortig voorstel gestemd en dat zal ik als Britse afgevaardigde deze week opnieuw doen.
Alessandro Battilocchio (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zullen maar even verzwijgen dat de leden van dit Parlement meer dan eens te kennen hebben gegeven, zonder dat er overigens naar hen werd geluisterd, dat ze die richtlijn niet nodig vonden. Maar als die richtlijn dan toch per se op tafel moet komen – om ruimte te bieden voor concurrentie en voor een rechtskader dat transparantie en harmonisatie kan brengen in de procedures voor havenbeheer - moeten wij er op zijn minst voor zorgen dat het een eerlijke en rationele richtlijn wordt.
Het huidige voorstel geeft aanleiding tot scheve verhoudingen en er kleven ongewenste gevolgen aan, zoals een afkalving van de beroepskwalificaties. Dat zal uiteraard negatieve gevolgen hebben voor het algehele veiligheidsniveau. In het bijzonder wordt in de richtlijn geregeld dat uitsluitend de loodsdienst rechten krijgt inzake bescherming van de veiligheid van het zeeverkeer. Ook krijgt deze dienst plichten die specifiek zijn voor overheidsdiensten. Maar dat zijn zaken die juist bij alle technisch-nautische diensten horen, waaronder afmeringsdiensten. Deze diensten moeten dus concreet beschermd worden en mogen niet zomaar blootgesteld worden aan de regels van de vrije markt.
Ik vraag dus dat de veiligheid van onze havens en de beroepskwalificaties van het personeel op de eerste plaats worden gezet. Als dat niet gebeurt, zal ik me genoopt zien tegen te stemmen. 
Philip Bradbourn (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, evenals de meeste andere collega’s in dit Parlement heb ik ernstige bedenkingen bij de voorstellen die voor ons liggen. Ik heb echter niet alleen iets tegen de inhoud van de voorstellen, waar ik zo op terugkom, maar ik vind het ook onaanvaardbaar dat de Commissie kennelijk geen genoegen kan nemen met een afwijzing.
Twee jaar geleden voerde ik samen met vele collega’s in dit Parlement hetzelfde debat en werd een zeer vergelijkbaar voorstel afgewezen. Commissaris Barrot, waarom speelt dit tafereel zich vandaag opnieuw af? We krijgen te horen dat de Commissie op het punt staat overregulerende wetgeving te herroepen of niet door te zetten en dan moeten we debatteren over zulke voorstellen.
In het Verenigd Koninkrijk heeft de sector met ongeloof kennis genomen van het voorstel. Er is niet één haven die de voorstellen toejuicht. Als de voorstellen worden aangenomen, dan komen bedrijven die hard gewerkt hebben om de best presterende en meest concurrerende van Europa te worden, in gevaar. In de voorstellen worden indieningstermijnen en inschrijvingen bestempeld als marktgerichte maatregelen die de dienstverlening en de concurrentie ten goede komen. Maar dat zijn ze helemaal niet. De dienstverlening wordt minder doordat potentiële concurrenten alleen de winstgevende onderdelen eruit plukken en dat betekent minder ontwikkeling in de sector. Financiële instellingen zullen ook minder gauw geld investeren aangezien het rendement minimaal zal zijn en niet gegarandeerd kan worden en dat leidt precies tot het tegenovergestelde van wat wordt beoogd.
Ik ben voor de vrije markt en ik zal elk marktgericht voorstel steunen, maar dat is dit voorstel niet. Als de EU een marktgerichte benadering nastreeft, stel ik voor dat ze doet wat wij in het Verenigd Koninkrijk al doen: een beproefd systeem hanteren.
Ik verzoek dit Parlement het voorstel in zijn geheel af te wijzen en een eenvoudige boodschap aan de Commissie af te geven: als we nee zeggen, bedoelen we nee, wat voor taal we ook spreken, behalve ‘eurotaal’, waarin nee ja schijnt te betekenen.
Gilles Savary (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, morgen staat er een enigszins origineel debat op het programma, aangezien de Commissie vervoer en toerisme de procedure heeft omgekeerd. Daarom moeten wij ons uitspreken over de ruwe tekst, dat wil zeggen de tekst die mevrouw De Palacio heeft nagelaten als gifbeker voor de Europese Commissie. Persoonlijk zal ik tegen deze tekst stemmen, niet omdat ik nu zo radicaal ben – zoals iedereen kan bevestigen –, maar om drie redenen.
Ten eerste stem ik tegen, omdat wij niet hoeven te accepteren dat de parlementaire democratie genegeerd wordt. Wij kunnen de Commissie niet aanmoedigen om telkens wanneer het Parlement tegen heeft gestemd, dezelfde teksten opnieuw voor te leggen. Wij kunnen haar evenmin aanmoedigen om naar niets en niemand te luisteren en om haar handelwijze te baseren op een of andere mystieke vorm van ultraliberalisme, waarbij alle adviezen, inclusief die van de beroepssector, in de wind worden geslagen.
Ten tweede stem ik tegen omdat deze tekst in sociaal opzicht onaanvaardbaar en gevaarlijk is. Het komt erop neer dat de soort lijfeigenschap die al schering en inslag is op zee, ook in de havens wordt gewettigd. Als de scheepsbemanning de zelfafhandeling overneemt, komt het erop neer dat onze havens worden gestimuleerd Filippijnen en Maleiers aan te nemen om concurrerend te kunnen zijn; het komt er in feite op neer dat wij toegeven dat in juni gelijk had.
In politiek opzicht is dit een onverantwoorde tekst, omdat een richtlijn inzake scheepsbemanningen, die een sociale richtlijn was, is ingetrokken, terwijl de havenrichtlijn gehandhaafd wordt. Omdat wij, in het kader van het initiatief “beter wetgeven”, zestig teksten waaraan het Europees Parlement werkte, hebben teruggetrokken, terwijl de richtlijn inzake de havendiensten niettemin wordt gehandhaafd. En omdat deze tekst in feite koren op de molen is van alle overtuigde eurosceptici en van de felste tegenstanders van Europa, en hen in het gelijk stelt. Persoonlijk heb ik mij bijzonder sterk gemaakt voor Europa en ik vind het een belediging wat ons hier wordt aangedaan.
Mijnheer de commissaris, ik ken uw gevoelens, en ik denk dat de havenproblemen in Europa samenhangen met de problematiek van de enorme concentratie op de Noordzee, van de verzadiging en ontwrichting van de verkeersstromen op het continent, van de veiligheid van de zeestraten – denk maar aan wat er weer in het Nauw van Calais is gebeurd – en van de ruimtelijke ordening. Een haven is in de eerste plaats een locatie, een strategische locatie; het is geen zelfbediening en geen supermarkt. Dat is de richting die u in de toekomst moet aanhouden als u een nieuw initiatief gaat uitdenken.
Anneli Jäätteenmäki (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, volgens de Commissie is het de bedoeling van deze richtlijn de openstelling van de markt voor havendiensten te vergemakkelijken en op die manier het concurrentievermogen van de Europese havens te verbeteren. In werkelijkheid opent de richtlijn de markt niet, maar leidt zij tot meer bureaucratie, een lagere productiviteit van havens en minder concurrentie.
Het voorstel van de Commissie mist zijn doel. De rapporteur, de heer Jarzembowski, heeft weliswaar uitstekend werk verricht en enkele juiste wijzigingen aangebracht, maar ik moet zeggen dat ook de heer Jarzembowski geen wonderen kan verrichten. Als het voorstel onbruikbaar is, dan kunnen wij het hier in het Parlement niet bruikbaar maken. Europa heeft niet meer slecht beheer nodig, maar Europa en wij moeten zorgdragen voor de kwaliteit van de havenarbeid, de veiligheid en de rechten van de werknemers en erop toezien dat de havens flexibel functioneren.
De Europese Unie moet zich op het wezenlijke richten en het doel van de vereenvoudigingsstrategie van de Commissie is, of is dat in ieder geval naar verluidt, overbodige regelgeving te verminderen. In dit geval is dat zeker niet gelukt. Ik hoop dat de Commissie de door haar naar voren gebrachte beginselen ook toepast op de richtlijn inzake havendiensten en al haar activiteiten. Deze richtlijn moet worden verworpen. 
Bart Staes (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, collega's, commissaris, vandaag en morgen zijn de ogen van de hele vakbondswereld, maar ook van iedereen die ijvert voor een socialer Europa, gericht op dit Parlement. Het wordt een belangrijk voorjaar. Deze week de havenrichtlijn, volgende maand de Bolkestein-richtlijn. Als verantwoordelijke politici krijgen we de kans het Europees Parlement eens te meer op de kaart te zetten en duidelijk te maken dat we niet zomaar meegaan in het dominante verhaal van steeds meer competitiviteit, steeds meer privatisering, steeds meer liberalisering.
Laat ons met de verwerping van deze richtlijn duidelijk maken dat wij een ander Europa willen, waar niet alleen de economie, maar ook het sociale en het ecologische telt. Rekening houden dus met de mensen die in de havens werken, de dokwerkers die in hun job bedreigd zijn, maar toch op een veilige en efficiënte manier de vrachten afhandelen. De loodsen ook die de schepen veilig de havens binnenloodsen en ervoor zorgen dat er kleinere of grotere milieurampen worden voorkomen. Als Groenen zullen we deze richtlijn dus verwerpen, omdat we geloven dat een ander Europa echt mogelijk is. 
Helmuth Markov (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag van de commissaris weten of hij – afgezien van de toespraak van de heer Jarzembowski, die niet goed wist of hij “ja” of “nee” moest zeggen – ook maar één bijdrage heeft gehoord waarin de spreker zich positief uitliet over deze richtlijn inzake toegang tot de markt voor havendiensten. De redenen om deze van de hand te wijzen, zijn zeer uiteenlopend. Zij reiken van sociale aspecten via bureaucratie tot aan het feit dat wij het ondemocratisch vinden dat een commissaris die al over de datum heen is, nogmaals een voorstel indient dat reeds is afgewezen.
Dit Parlement is op dit punt bijzonder eensgezind, en ik geloof dat u de Commissie en uzelf een grote dienst bewijst als u in uw slotrede zegt dat u dit voorstel intrekt. Zo geeft u vooraf al gehoor aan de oproep van het Parlement. Als u accepteert dat de belanghebbenden deze richtlijn niet willen en dat úw idee van wat goed democratisch gebruik is, niet het enige is, dan krijgt u de kans om met een nieuwe richtlijn te komen die zich uitsluitend bezighoudt met de transparantie en de hulp die de havens nodig hebben. Dat zou een verstandige benadering zijn, en met een dergelijke opstelling zou u de democratie in de Europese Unie een grote dienst bewijzen.
Johannes Blokland (IND/DEM ).
   – Voorzitter, dat er problemen zijn in sommige Europese havens, staat als een paal boven water; dat het huidige Commissievoorstel een adequate oplossing voor deze problemen biedt is minder zeker. Ook het aannemen van een aantal amendementen zal dit fundamentele punt niet kunnen veranderen. Mede gezien de groeiende weerstand onder betrokkenen tegen de implicaties die dit voorstel heeft, pleit ik voor een herbezinning op de noodzaak van deze maatregel op dit moment. Naar mijn mening is dit voorstel niet de juiste actie op het juiste moment, ondanks de dreigende komst van de dienstenrichtlijn.
Sectorale wetgeving voor de havens is gewenst, evenals regels inzake staatssteun in de havens noodzakelijk zijn. Dit voorstel voldoet echter niet aan de opdracht bestaande problemen het hoofd te bieden zonder overdadig administratieve en organisatorische lasten op te leggen. Ik roep de collegae dan ook op dit voorstel te verwerpen en ik verzoek de Commissie een nieuw, doelgerichter voorstel in te dienen samen met een voorstel voor de regulering van staatssteun in havens. De amendementen die dat doel beogen, steun ik van harte. 
Koenraad Dillen (NI ).
   – Voorzitter, collega's, alles wat we hier vandaag horen, alles wat we gisteren in de straten van Straatsburg gezien hebben, geeft ons in dit debat natuurlijk een gevoel van ; het had natuurlijk niet zover moeten komen, mocht de Europese Commissie twee jaar geleden de wijsheid hebben gehad om haar catastrofale havenrichtlijn stilletjes te begraven.
Al jaren is immers duidelijk dat bij de publieke opinie in het algemeen en in de Europese havens in het bijzonder geen democratisch draagvlak is om dit asociale, ideologische en niet door gezond politiek verstand geïnspireerd pakket aan maatregelen te steunen. Omdat het kleinste kind weet dat deze ondertussen berucht geworden zelfafhandeling voor werkloosheid, sociale onvrede en onveilige situaties in de havens zal zorgen.
Maar toch ging de Commissie verder. Uit zuiver doctrinaire overwegingen wordt hier quasi hetzelfde voorstel aan ons voorgelegd dat twee jaar geleden door een meerderheid in dit Parlement werd verworpen. Zonder veel respect voor dit Parlement. Tegen beter weten in, tegen de wil van de overgrote meerderheid van de Europese havenarbeiders. Het is een beetje hetzelfde scenario als met de Bolkestein-richtlijn.
En zich dan maar afvragen, collega's, waarom de burgers zich in Frankrijk en Nederland en morgen elders tegen dit soort Europa keren. Blinder voor de sociale realiteit in de lidstaten, verder verwijderd van de burgers in hun nood kan de Europese Commissie werkelijk niet zijn. 
Luis de Grandes Pascual (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ongeacht het lot dat deze wetgeving beschoren is – want, zoals een Spaanse klassiek ooit zei, het Parlement is kennelijk erg verdeeld over deze kwestie -, moeten we soms ronduit zeggen waar het op staat wanneer druk wordt uitgeoefend op een manier die onaanvaardbaar is, ook al is die inhoudelijk nog zo gegrond.
Het Europees Parlement staat vandaag voor een dilemma: of we gaan door met het tot stand brengen van een interne markt in de ware zin des woords of we blijven steken in de huidige impasse. Zelf ben ik vastbesloten mijn steun te verlenen aan een voorstel waarvan de wezenlijke uitgangspunten en doelstellingen terug te vinden zijn in het Lissabon-programma en het Witboek over het vervoer. Als de concurrentie tussen verleners van havendiensten verbetert, is dat gunstig voor het concurrentievermogen en de doelmatigheid van de havens, evenals voor de ontwikkeling van het goederenvervoer over zee, wat uiteindelijk het belangrijkste doel is van onze steun aan het zeevervoer in de Unie.
Een van de belangrijkste elementen van het voorstel waarover de meeste controverse is ontstaan, is dat van de zelfafhandeling. Het is van fundamenteel belang dat de lidstaten zorgen voor de erkenning van een methode voor het verlenen van havendiensten die bijdraagt tot de werkelijke ontwikkeling van het vervoer over korte afstand, dat uit de aard ervan een snelle, doelmatige dienstverlening vereist, en dit niet alleen ten aanzien van de douaneformaliteiten, maar vooral ook bij het laden en lossen.
Dames en heren, om de vrees weg te nemen van degenen die menen dat goedkeuring van deze richtlijn ten koste gaat van de arbeidsvoorwaarden van de werknemers, wil ik duidelijk stellen dat de richtlijn in overeenstemming is met niet alleen de wetgeving van de lidstaten inzake arbeidsvoorwaarden, opleiding en beroepskwalificaties maar daarnaast ook met alle regelgeving op het gebied van gezondheid, veiligheid op het werk, maritieme veiligheid en milieubescherming.
Bovendien zal de overdracht van goederenvracht naar de havens leiden tot meer havenactiviteiten, hetgeen op zijn beurt meer werkgelegenheid met zich brengt. 
Inés Ayala Sender (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Spanje vervult commercieel en logistiek een belangrijke scharnierfunctie tussen de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan. Daarom is het belangrijk dat we over moderne, doelmatige havens kunnen beschikken die financieel goed beheerd worden, want ze moeten kunnen concurreren.
De Spaanse havens zijn, anders dan andere havens, voor hun voorzieningen en financiën onafhankelijk. Vandaar dat het belangrijk is om te komen tot een definitieve beoordeling van de overheidssteun aan de havens. Ook vanuit sociaal oogpunt beschikken we over goed opgeleide werknemers, met kwaliteitsbanen en volledige rechtsbescherming, wat vaak niet het geval is in het zeerecht. Tenslotte zijn veel van de diensten waarover we het vandaag hebben, relevant voor de veiligheid en bescherming van het milieu.
Over dit nieuwe voorstel bestaat een zeldzame mate van unanimiteit, want zelfs degenen die er in mijn land nuttige elementen in vonden om bepaalde knelpunten en verouderde praktijken die nog altijd voorkomen in onze havens op te lossen, hebben het toch verworpen, en zullen dat vandaag opnieuw doen.
Vanuit mijn overtuiging dat dit Parlement zal doen wat het moet doen en dit voorstel zal verwerpen, aangezien afdoende is gebleken dat het niet tegemoetkomt aan de huidige behoeften in de Europese havens, verzoek ik de commissaris zich ontvankelijk te tonen, zoals hij dat eerder heeft gedaan op andere vervoersgebieden, en zo snel mogelijk - want de algemene situatie vraagt daarom -, voorbereidingen te treffen voor een actueel, noodzakelijk en moedig overleg dat in alle openheid grondig ingaat op alle noodzakelijke aspecten van de Europese havens, opdat we tijdig kunnen beschikken over de oplossingen die nodig zijn om de Europese havens te maken tot de polen van economische, sociale, technologische en milieutechnische ontwikkeling die Europa nodig heeft en die, gegeven de algemene context, bijdragen tot de totstandkoming van een Europa met meer cohesie. 

Sajjad Karim (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, na dit debat heb ik een boodschap aan de havenarbeiders die zich in Straatsburg hebben verzameld. Ik heb het ene parlementslid na het andere argumenten naar voren horen brengen die in het belang zijn van de burgers van Europa, en het ene Parlementslid na het andere sympathie horen betuigen voor de onderliggende argumenten die naar voren worden gebracht. In plaats van dit Parlement aan te vallen, zouden ze beter een stap terug kunnen doen om te luisteren naar wat tijdens dit debat wordt gezegd en hun steun te geven aan dit Parlement. Dat is mijn verzoek aan hen.
Morgen overweegt dit Parlement een voorstel dat het in november 2003 in feite al heeft afgewezen. Het is een project waarvan de commissaris zich volledig heeft proberen te distantiëren en een proces dat democratisch tekortschiet doordat degenen waar het om draait niet worden gehoord of geraadpleegd en er geen enkel compromis met hen wordt gesloten.
Het is duidelijk dat dit voorstel is ontworpen met de havens van het vasteland in het achterhoofd, met de wens om de markt voor havendiensten, die voor het grootste deel nog steeds in handen van de overheid is, te liberaliseren. Dat is een welkome en noodzakelijke stap, maar die moet op de juiste wijze worden uitgevoerd.
De havenindustrie in het Verenigd Koninkrijk zit anders in elkaar dan die van het vasteland. Onze havens zijn geprivatiseerd. Ze ontvangen geen financiële steun van de overheid en kapitaal voor nieuwe investeringen is afkomstig van de markt. Dankzij het grote aantal florerende havens kent de sector reeds de gezonde concurrentie waarnaar dit voorstel streeft.
Als een dergelijk pachtmodel aan het Verenigd Koninkrijk wordt opgelegd, zal de schade enorm zijn. De dreiging van een trend naar tijdelijk personeel zal leiden tot minder werkzekerheid, minder bekwaam personeel, lagere lonen en een verslechtering van de arbeidsomstandigheden en zal nadelige gevolgen hebben voor de omliggende gemeenschappen.
Mijn eigen kiesdistrict, in het noordwesten van Engeland, heeft een lange, trotse geschiedenis op het gebied van de zeevaartindustrie, met grote havens zoals Liverpool, Manchester en Heysham. Een van de belangrijkste is Liverpool, waar het eerste commerciële droogdok van het Verenigd Koninkrijk zich bevindt. Door deze richtlijn zal de gemeenschap daar, die toch al tot de armste van Europa behoort, moeten toezien hoe hardwerkende havenarbeiders zonder werk komen te zitten. Dit alles met een vergoedingenpakket dat op grond van de Britse wet, laat staan op grond van het Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens, ontoereikend is. Het is niet wenselijk en ook niet praktisch dat dit Parlement dit fundamenteel ondeugdelijke voorstel probeert te wijzigen. Om al deze redenen moeten we dit voorstel wegstemmen. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ).
   – We krijgen nu opnieuw een onaanvaardbaar voorstel voor de liberalisering van de havendiensten voorgelegd. En ook nu weer leveren de werknemers een heftige strijd om ervoor te zorgen dat dit voorstel verworpen wordt. Wij hebben ze bij deze strijd steeds gesteun, net zoals we dat in 2003 gedaan hebben.
Dit voorstel voor een richtlijn maakt deel uit van de “strategie van Lissabon”. Die is gericht op een versnelde doorvoering van de liberaliseringen, en dat gaat gepaard met een meedogenloze aanval op de openbare sector en de openbare diensten. Nog afgezien van de cruciale kwesties van nationale soevereiniteit die bij deze strategische sector spelen, zou de goedkeuring van dit voorstel hoe dan ook leiden tot werkloosheid, een afname van de werkzekerheid en een toename van de onveiligheid, vooral als gevolg van de zogenaamde zelfafhandeling. Dit voorstel vormt een aanslag op de collectieve arbeidsovereenkomsten en vakbondsrechten, de productiviteit zal afnemen, opleidingen en bijscholing komen in gevaar, terwijl het risico van ernstige ongevallen toeneemt – en dat allemaal in naam van de mededinging.
Het gaat hier dus eigenlijk om een voorstel dat alleen de belangen van de grote reders zal dienen. Daarom hebben we ook een voorstel tot verwerping van deze richtlijn ingediend.
Hélène Goudin (IND/DEM ).
   Mijnheer de Voorzitter, er zijn diverse goede redenen om de havenrichtlijn af te wijzen. Ten eerste is dit een kwestie waarover elke lidstaat zelf een besluit moet nemen, conform het subsidiariteitsbeginsel van de EU. Het is aan de lidstaten om over dit soort kwesties een standpunt te bepalen. Ons fundamentele standpunt is dat op Zweeds grondgebied Zweedse regels moeten gelden.
Ten tweede is het proces dat ertoe geleid heeft dat de havenrichtlijn weer op de agenda gekomen is, ondemocratisch. Het Europees Parlement heeft nauwelijks een jaar geleden een identiek voorstel van de Commissie verworpen. Ten derde zijn de partijen die door deze richtlijn getroffen worden er uiterst negatief over. Op dit moment bestaat er een goed functionerende concurrentie tussen de havens van Europa. De havenrichtlijn houdt in dat de concurrentie wordt vervalst, omdat het eigen personeel van de rederijen het laad- en loswerk overneemt.
Wie wil deze richtlijn eigenlijk? De voornaamste pleitbezorger is de Commissie, die deze wetgeving er tot elke prijs wil doordrijven. De Zweedse partij Junilistan zal dit wetgevingsvoorstel verwerpen. 
Kurt Joachim Lauk (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, ik ben ervan overtuigd dat u een meerderheid in dit Parlement zult weten te krijgen voor de havenrichtlijn voor Europa, als u ons een doordachte richtlijn voorlegt die daadwerkelijk transparantie en mededinging in Europa op dit terrein bevordert. Deze richtlijn is echter niet op deze taak berekend en daarom stel ik u voor om hem terug te trekken. U moet in de loop van het debat tot het besef zijn gekomen wat voor eensgezindheid u, dwars door de partijen heen, in het Parlement heeft bewerkstelligd ten aanzien van dit onderwerp. U moet zeker inzien dat deze ontwerprichtlijn, gebrekkig onderbouwd als hij is, zich niet goed leent voor een debat. Al heeft de heer Jarzembowski uitstekend werk geleverd, de kans is klein dat dit Parlement een slechte richtlijn kan verbeteren als deze ons wordt voorgelegd. De Commissie moet maar wennen aan het idee dat het Parlement niet kan worden gebruikt als reparatiewerkplaats voor slechte richtlijnen.
Wat deze ontwerprichtlijn amper geschikt voor beraadslaging maakt, is het feit dat belangrijke aspecten onduidelijk blijven. De definitie van wat markten zijn, is volstrekt onduidelijk. Gaat het bij het begrip markt om de mededinging in de havens zelf, tussen de havens onderling of is het iets wat zowel te maken heeft met havens als met het verkeer in hun gezamenlijke achterland? Er is geen beoordeling gemaakt van de effecten, en al evenmin is duidelijk wat de voordelen van dit alles voor de consument zijn.
Door meer mededinging zouden de overslagkosten toch eigenlijk moeten dalen, maar bij ons weten liggen de overslagkosten in Europa toch al de helft onder die van Singapore of Dubai, veel lager dus. Het is de bedoeling dat ze ook lager blijven, maar dit voorstel brengt het risico met zich mee dat de kosten stijgen. Zullen er door deze richtlijn echt meer dienstverleners in de havens actief worden? Ik verzoek u deze richtlijn te heroverwegen. Trek hem in en kom met een betere. Als de richtlijn goed doordacht is, zult u een meerderheid krijgen voor transparantie en mededinging in Europa. 
Marta Vincenzi (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, een sterke, continentale economie heeft behoefte aan een havendienst in plaats van afzonderlijke havens, een dienst die integratie brengt in het Europa van de 25 en zorgt voor een soepele overgang van de opening naar concurrentie tot de versterking van de algehele concurrentiepositie. De onderhavige richtlijn schiet aan dit doel voorbij en dat is een slecht signaal, nu Europa in zo’n diepe politieke crisis zit. Het is zelfs een onheilspellend signaal, want het laat zien wat voor kloof er gaapt tussen de instellingen en de reële behoeften van de diverse belangen in deze geglobaliseerde wereld. En al die vele belangen kunnen niet meer op de oude manier met elkaar in overeenstemming worden gebracht.
Dat soort verkeerde signalen moet uit de wereld worden geholpen. Wat wij nodig hebben is een visie op het gemeenschappelijke havenstelsel, op een gemeenschappelijk beleid, transparante richtsnoeren voor investeringen en staatssteun. In die richtsnoeren moet niet alleen de concurrentie tussen de havens prioritair zijn, maar ook moet voorkomen worden dat de concurrentieachterstand van een aantal havens neerkomt op een verzwakking van het gehele stelsel. Wij hebben behoefte aan een deugdelijke bescherming van geschoolde arbeidskrachten, om sociale dumping te voorkomen, en wij moeten zelfs naar een gemeenschappelijke opleiding toe. De doelmatigheid van de overheidsdiensten moet worden beschermd en er dient erkenning te komen voor hun behoeften aan veiligheid, kwaliteit en toegankelijkheid. En tenslotte moet het effect van de liberaliseringen worden beoordeeld, want in het huidige tijdsbestek maken wij ons werkelijk zorgen over de concentratie van de productie en de logistiek, die in de havens van de wereld steeds grotere vormen aanneemt.
Dit zijn de nieuwe uitdagingen, maar de richtlijn haakt er niet op in. Wat in de tijd tussen het eerste voorstel van 2001 en dit tweede voorstel is gebeurd, is geen schoolvoorbeeld van Europees beleid. Toch wil ik er andermaal op wijzen dat er behoefte is aan een richtlijn en aan regels. Met het oog daarop is er een sterke politieke inzet vereist waarbij gemeenschappelijke regels niet uit de weg worden gegaan, ondanks de autonomie van de havens...
Jacky Henin (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met deze ontwerprichtlijn inzake de havendiensten die ons nu voor de tweede keer wordt voorgelegd, wordt volledig voorbijgegaan aan het algemeen belang en aan de verbetering van de levensomstandigheden van de Europese burgers. Erger nog, uitsluitend de financiële belangen van de grote transnationale vrachtvervoerders zijn ermee gediend, ten koste van alle actoren in de havensector, van de dokwerker tot de kleine ondernemer. De ontwerprichtlijn is alleen maar gericht op het afbreken van rechtsposities en sociale bescherming, en het omlaag trekken van de salarissen teneinde een minderheid te verrijken, en dit alles ten koste van de veiligheid van mensen en van het milieu. Het sociale model van deze ontwerprichtlijn is de wet van de jungle; zelfafhandeling staat gelijk aan de terugkeer van de slavernij.
Alle technisch-nautische beroepsgroepen en alle Europese vakbonden zijn het er unaniem over eens dat deze Bolkestein-richtlijn voor de havens verworpen moet worden. Gisteren heb ik samen met de 10 000 havenarbeiders die uit alle delen van Europa waren gekomen, voor het Parlement gedemonstreerd. Ik heb gezien hoe vastberaden zij zijn om deze misdadige richtlijn tegen te houden. Ik kan u verzekeren dat als u een ontwerprichtlijn als deze aanneemt, u er de verantwoordelijkheid voor neemt dat talrijke havens in de Unie door harde stakingen zullen worden lamgelegd, met alle economische gevolgen van dien.
Net als anderen wil ik de Commissie eraan herinneren dat wij, als vertegenwoordigers van de bevolking van de Unie, deze ontwerprichtlijn reeds verworpen hadden. Als deze dan in vrijwel identieke vorm opnieuw wordt voorgelegd, is dat een politieke provocatie jegens het Parlement en jegens alle havenautoriteiten. In naam van de opbouw van een ander Europa, waarin een hoog niveau van sociale en democratische integratie wordt nagestreefd, roepen wij ertoe op deze ontwerprichtlijn te verwerpen. 
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik vraag mij af wie deze richtlijn überhaupt wil. Geen enkele haveninstantie heeft baat bij deze richtlijn of aanvaardt deze. Alleen de mondialisering en de nieuwe orde hebben hier baat bij. U kijkt daarbij toe en doet daaraan mee. U doet mee aan de nivellering naar beneden.
Deze richtlijn is in strijd met het gezonde verstand, met Conventie 137 van de Internationale Arbeidsorganisatie, waarin glashelder staat dat bij havenwerkzaamheden voorrang moet worden gegeven aan geschoolde arbeidskrachten. Waar bent u mee bezig? Met het creëren van kartels in de havens?
Drievierde van alle eilanden van de Europese Unie is van Griekenland. Griekenland heeft dus de meeste havens van heel Europa. Wij weten hoe die werken. Die hebben een positieve manier van werken. Zij zouden sneller kunnen werken, maar daarvoor hebben ze geschoolde krachten, ervaren mensen nodig. Gaan wij ongeschoolden inzetten om betere resultaten te bereiken?
Waarom gaat u in tegen het gezonde verstand, tegen de democratie en tegen de belangen van de werknemers? Wij willen geen autoritair Europa; wij willen een Europa van de volkeren. 
Reinhard Rack (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, altijd als er hier in Straatsburg of in Brussel voor onze gebouwen wordt gedemonstreerd, weten we dat het gaat om de verdediging van bestaande belangen. En als die demonstraties gewelddadig worden dan weten we dat deze belangen de gemoederen kennelijk flink beroeren.
Maar helaas dekken de leuzen en de wapenstokken de werkelijke alternatieven toe. In wezen gaat het hier niet om fundamentele vraagstukken zoals liberalisatie, transparantie en dergelijke, maar meer om de details van bepaalde concrete regelingen, zoals dat altijd het geval is. Daarom sta ik in dit debat over de verdere benadering van deze richtlijn aan de kant van rapporteur Jarzembowski, die het voorstel van de Commissie – dat, toegegeven, niet goed was – wil verbeteren. Ik ben geen voorstander van het devies “terug naar af”, want daarmee zouden we erg veel tijd verliezen. De roep om witboeken of zelfs groenboeken geeft aan dat er in dit Parlement een wens leeft om als Europees wetgever vijf jaar op zijn lauweren te rusten.
Ik zie in dit debat niet alleen een parallel met het debat over de dienstenrichtlijn dat wij komende maand zullen voeren, maar ook met het debat over de Grondwet. Ook daarbij is het de vraag of Europa al dan niet “sociaal” dient te zijn, maar gaat het in wezen om honderden details die samen tot een werkbaar, beter, gemeenschappelijk Europa leiden. Het enige is dat er geen bereidheid bestaat om die honderden details door te spreken. Men wil zich niet de moeite getroosten om een consensus te zoeken en te vinden, maar blijft liever steken op het niveau van de leuzen. Die mogen dan de aandacht trekken van de media, maar zij helpen niemand in dit Europa om betere en werkbare oplossingen te vinden.
Ewa Hedkvist Petersen (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, voor mij is het een raadsel waarom de EU-Commissie dit voorstel opnieuw heeft gepresenteerd. We horen wat voor een grote weerstand het oproept, en commissaris Barrot heeft nu de mogelijkheid om te laten zien dat de EU in de pas loopt met de burgers, door dit voorstel in te trekken.
Volgens mij zijn er drie argumenten om dat te doen. Allereerst hebben we deze richtlijn niet nodig. In vele havens in Europa gaan de zaken uitstekend – dat weet ik onder andere uit mijn land, Zweden. Er worden havens ontwikkeld en er zijn vele flexibele oplossingen. Wat we daarentegen nodig hebben is een richtlijn inzake concurrentie tussen havens, iets waarop wij in de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement ook hebben gewezen.
Dit Commissievoorstel is een stuk centralistische Europese regelgeving. Het gaat niet om deregulering in havens, zoals wordt gesuggereerd. Het is centralistische Europese regelgeving die we niet nodig hebben, omdat ze niet leidt tot ontwikkeling van de havens maar die ontwikkeling juist kan afremmen. Het is dus helaas niet uit bezorgdheid over de havens en de transporten dat de EU-Commissie dit voorstel heeft gepresenteerd.
Deze centralistische regelgeving leidt ertoe dat het voor havens ingewikkelder wordt om hun werkzaamheden te verrichten. Het wordt moeilijker om de havens en de transportsystemen te ontwikkelen, omdat de havens centrale vervoersknooppunten en combi-terminals zijn die goed moeten functioneren om het hele transportsysteem goed te laten functioneren. Laat regionale en lokale partijen de havens ontwikkelen, dat is het beste.
Tenslotte zou deze havenrichtlijn slecht zijn voor de werknemers in de havens. Die zouden de prijs moeten betalen voor de centralistische regelgeving die de Commissie voorstelt. Waarschijnlijk zouden vele arbeidsplaatsen verloren gaan en zouden behoorlijk wat activiteiten worden verplaatst naar de uitzendbranche, met als gevolg slechtere arbeidsomstandigheden en slechtere sociale zekerheid voor het personeel. Ik stel dus om vele goede redenen voor dat het Parlement dit voorstel verwerpt. 
Roberto Musacchio (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, samen met de havenarbeiders zijn wij tegen een richtlijn die verkeerd is, verkeerd voor de werkgelegenheid, voor de rechten van de werknemers op veiligheid en voor de economie. De richtlijn stelt namelijk een concurrentie voor die op dumping is gebaseerd. Zoiets moet krachtig van de hand gewezen worden, net zoals dat in 2003 is gebeurd.
Er moet een bezinning komen over de breuk die het vrijemarktbeleid teweegbrengt. Het werk in de havens kan terugblikken op een eeuwenoude, roemrijke traditie die rechten en welvaart heeft voortgebracht en de handelsactiviteiten heeft gekoppeld aan de steden waar deze activiteiten plaatsvonden. Zonder dit nobele karakter van het werk, dat men thans in naam van het liberalisme wil wegvagen, is er geen toekomst voor Europa. Het Europees sociaal model is onze voornaamste rijkdom en deze richtlijn is daar net als de Bolkestein-richtlijn de ontkenning van. Daarom ben ik de mening toegedaan dat de dokwerkers gelijk hebben. Ik vind dat dit Parlement gehoor moet geven aan hun eisen door de onderhavige richtlijn af te wijzen. 
Corien Wortmann-Kool (PPE-DE ).
   – Voorzitter, we zijn gestart met een onvoldragen voorstel van de Commissie, maar onder aanvoering van collega Jarzembowski is een goed pakket wijzigingsvoorstellen uitgewerkt met zekerheid, met meer zekerheid voor bedrijven en werknemers in de havens en zonder zelfafhandeling. Dat laatste lijkt bij de vakbeweging en ook bij een aantal collega's hier in dit Huis nog steeds niet te zijn doorgedrongen. Helaas was er vooral strijd en emotie in plaats van een goede inhoudelijke discussie en 
Het is gekomen doordat de Commissie, uw voorganger weliswaar, met een foute discussie is gestart; waarom trekt u deze richtlijn niet in? Ik zou graag willen dat u toch daar nog een toelichting op geeft straks, want dat zou het beste zijn. Maar de politieke realiteit van vandaag is, dat er onvoldoende draagvlak is voor het forse pakket wijzigingsvoorstellen van de Transportcommissie; dáár was nog een kleine meerderheid. En omdat er onvoldoende draagvlak is voor het pakket wijzigingsvoorstellen, kunnen wij die richtlijn niet steunen. Maar ik ben en blijf ervan overtuigd dat we specifiek Europees havenbeleid nodig hebben.
Collega's en collega Jarzembowski voorop hebben dat hier al uitstekend toegelicht. Samen met collega Jarzembowski heb ik namens de EVP een voorstel ingediend. Wij vragen de commissaris om met een visiedocument te komen op de brede havenpolitiek, inclusief de concurrentie tussen de havens, als basis voor hopelijk wél een goede discussie. Commissaris, bent u bereid om met zo'n inhoudelijk discussiedocument te komen? En wilt u daarin ook het inhoudelijk gedachtegoed van het pakket wijzigingsvoorstellen, zoals uitgewerkt door collega Jarzembowski, meenemen; hopelijk kan er dan wel een goede discussie over worden gevoerd. 
Richard Howitt (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, toen het Europees Parlement de voorgestelde havendienstenrichtlijn twee jaar geleden verwierp, dacht niemand dat de Commissie het voorstel opnieuw zou indienen. Desondanks heeft de Commissie het Parlement niet geraadpleegd. Ze heeft niet geluisterd en heeft besloten dit democratisch gekozen Parlement te negeren.
Laten we duidelijk zijn over de schade die bij havens, waaronder de havens langs de oostkust, die ik in dit Parlement vertegenwoordig, wordt aangericht als deze wet wordt aangenomen. Zeer bekwaam, goed opgeleid personeel vervangen door bemanningsleden die kunnen laden en lossen, is een recept voor ongevallen, gewonden en mogelijk doden. Zet dat maar eens naast de haven van Tilbury, waar het aantal ongevallen in 2005 gehalveerd is, of Great Yarmouth, waar al twee jaar geen noemenswaardige ongevallen zijn gemeld.
Ik kan de heer Jarzembowski wel vertellen dat deze wet een verwoestend effect op de werkgelegenheid zou hebben. Haveneigenaars vertellen me dat in Felixstowe ruim zeshonderd banen en in Harwich ruim 750 banen in gevaar zouden komen. Geen van de 650 banen in de haven van Tilbury zou nog veilig zijn. Dat is wat de haveneigenaars zelf zeggen en deze haveneigenaars zouden de prikkels voor essentiële investeringen zien verdwijnen.
Er zijn al twee nieuwe investeringsprojecten in Tilbury in de ijskast gestopt vanwegee de onzekerheid in verband met deze richtlijn. De uitbreiding van de haven bij Bathside Bay, waar in Harwich pas nog goedkeuring voor is gegeven, en de uitbreiding van Felixstowe-Zuid, waarover deze week hopelijk een positief besluit wordt genomen, lopen allebei gevaar.
Ik wijs de UK Independence Party erop dat dit goed is voor één miljard pond aan uitgaven. Sla de cijfers er maar op na. Als uw leden niet voor deze wetgeving hadden gestemd in de Commissie vervoer en toerisme, hadden we hier nu niet zitten debatteren.
Wat investeringen betreft: in Great Yarmouth loopt al meer dan tien jaar een campagne voor het bouwen van een buitenhaven. Zo’n buitenhaven zou gaan concurreren met de bestaande binnenhaven en zou eerder leiden tot vervanging van bestaande banen dan tot meer banen en diensten in een gebied dat op de prioriteitenlijst van de Europese Unie staat voor de aanpak van de werkloosheid.
Vergis u niet: het zijn de geschoolde havenarbeiders die er het meest onder te leiden zouden hebben - mensen zoals Steven Drew uit Yarmouth, die dit debat vanaf de bezoekerstribune volgt, en zijn vader vóór hem, die samen 55 jaar van hun leven aan de havenindustrie hebben gegeven.
Er moet concurrentie zijn tussen havens, niet binnen één haven. De Europese Unie moet nu doen wat ze al veel eerder had moeten doen: te rade gaan bij de havens, de vakbonden en de rederijen, met een schone lei beginnen en onder ogen zien dat dit voorstel wordt verworpen. Het Europees Parlement, dat dit voorstel voor eens en voor altijd wenst te verwerpen, moet nu voor de tweede keer nee stemmen en daarna nooit meer. 
Luís Queiró (PPE-DE ).
   - Uit voorgaande interventies is reeds gebleken dat dit voorstel voor een richtlijn aanleiding tot een enorme controverse is geweest, en dit niet alleen binnen dit Parlement, maar ook bij de vele verleners van havendiensten en vrijwel alle werknemers in de sector. Wat deze laatsten betreft: wij hebben er begrip voor dat ze protesteren, maar kunnen het geweld waarmee dat gebeurd is niet aanvaarden. Het is intussen wel zo dat de twee parlementaire commissies die om advies zijn gevraagd allebei hebben geadviseerd dit voorstel voor een richtlijn te verwerpen. Daarmee lijkt het politieke lot van dit voorstel bezegeld te zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoef niet te vertellen of te bewijzen hoe belangrijk de havensector is. We weten allemaal dat bijna alle externe handel van de Europese Unie via onze havens wordt gerealiseerd, en dat er met de afhandeling in de havens ongeveer 350 000 banen gemoeid zijn – en daar dienen we natuurlijk ook nog eens al die banen bij op te tellen die indirect met deze sector te maken hebben. De technieken voor afhandeling en de daarbij gebruikte apparatuur blijven echter veranderen, en dat betekent dat er steeds investeringen in vernieuwingen zullen moeten worden gedaan.
We moeten dus een antwoord vinden op de volgende vragen:
Zal dit voorstel leiden tot meer investeringen, meer mededinging en een betere toegang tot de markt? Respecteert het de verworven rechten van de huidige havenexploitanten? Druist het in tegen het subsidiariteitsbeginsel? Is het wel rechtvaardig als het gaat om de vergoedingen voor de eventuele vervanging van dienstverleners? Wat voor gevolgen heeft het voor de arbeidsmarkt en de sociale rechten van de werknemers in de sector? Kortom: kunnen de beoogde doelstellingen – meer efficiëntie, meer mededinging, een beter functionerende interne markt en betere diensten – via dit voorstel verwezenlijkt worden?
Dat zijn de vragen waarop de rapporteur, de heer Jarzembowski, een antwoord heeft proberen te formuleren. Ik wil hem daarmee feliciteren. Ik geloof echter wel dat dit voorstel voor een richtlijn moet worden herzien – zeker als je bedenkt in welke vorm het door de Commissie is aangereikt. Die herziening moet gebaseerd zijn op een goed doorwrochte beleidsstrategie die werkelijk bijdraagt tot de ontwikkeling van de Europese havens. Dat is overigens precies wat de rapporteur met zijn amendementen wil bereiken. Zo’n herzien voorstel moet rekening houden met de bestaande marktsituatie. Alle belanghebbende partijen moeten daaraan kunnen meewerken, waaronder natuurlijk ook het Europees Parlement. Het is nu aan u, mijnheer de commissaris, om daarop in te gaan. Voor ons zou het natuurlijk veel eenvoudiger zijn een beslissing te nemen die aansluit bij de aangekondigde doelstellingen. 
Lasse Lehtinen (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de strategie van Lissabon betekent ook dat wij overbodige en ondoeltreffende regelgeving moeten schrappen en dat wij de bureaucratie niet vergroten. De Europese havendiensten zijn nu al zeer concurrerend, zowel wat de kwaliteit als de kosten betreft.
Het gaat hier niet om een conflict tussen arbeid en kapitaal, want eigenaren, gebruikers én werknemers van havens in verschillende Europese landen vinden het voorstel schadelijk en zinloos. We moeten af van concurrentie omwille van de concurrentie en ons meer richten op kwaliteit en veiligheid.
Deze richtlijn zal de concurrentie zeker niet vergroten, maar kan die daarentegen zelfs schaden. Zo vergroot het vergunningensysteem bijvoorbeeld de bureaucratie. Een conventie van de Internationale Arbeidsorganisatie garandeert dat geregistreerde professionele havenarbeiders prioriteit krijgen bij dit soort werk en dit is in Finland bevestigd met een collectieve arbeidsovereenkomst. Het gaat vooral om veiligheid: is er sprake van veiligheid op de werkplek als zeelieden na een zware werkdag nog weer een andere lading in een vreemde haven moeten afhandelen? 
Gunnar Hökmark (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de fundamentele vraag in dit debat is of concurrentie en nieuwe diensten op dit gebied goede zaken zijn, net zoals op alle andere gebieden. Het gaat erom of het juist is dat de omstandigheden voor consumenten, werknemers en bedrijven verslechteren door concurrentie. Als ik naar sommige deelnemers aan het debat luister, lijkt het alsof het feit dat er concurrentie en meer bedrijven zijn, slecht is voor de hele samenleving.
We kunnen in de praktijk in de Europese samenlevingen zien dat waar men zich heeft opengesteld voor concurrentie en nieuwe bedrijven, dat geleid heeft tot de ontwikkeling van diensten en bedrijven, met lagere prijzen en een betere service voor de consument. We hebben dat op het ene gebied na het andere gezien, op het gebied van de telecommunicatie, van het luchtverkeer, en we hebben dezelfde waarschuwingen gehoord voordat deze dereguleringen werden doorgevoerd.
Ik herinner me dat men toen de deregulering van de telecommunicatie werd bediscussieerd, in volle ernst beweerde dat men niet meer zou kunnen telefoneren en dat de werknemers in die branche hun baan zouden verliezen. In de praktijk zijn er meer banen gekomen.
Wat de havens betreft, die zo cruciaal zijn voor de handel en de ontwikkeling in de Unie, spreekt het vanzelf dat de dynamiek ten gevolge van meer marktactiviteiten en meer concurrentie zal leiden tot de ontwikkeling van diensten. Dat is niet alleen cruciaal voor het beter functioneren van de havenactiviteiten, maar ook voor het beter functioneren van zeevaart, transport en handel. Het gaat hier om de hele Europese goederenstroom, maar ook om de groeimogelijkheden voor nieuwe regio’s – met nieuwe havens en nieuwe structuren in onze economie.
Als wij echt concurrentie willen, zullen we ook een nieuwe ontwikkeling en verandering te zien krijgen. Wie beweert dat vandaag de dag alles perfect is, dat onze havens in heel Europa precies zo functioneren als moet, hoeft ook niet bang te zijn voor concurrentie. Als we nieuwe ondernemingen en nieuwe mogelijkheden krijgen, zal er van alles gebeuren. De fundamentele vraag is dan ook of we een dynamischer goederenstroom in Europa willen zien. Ik wil dat graag.
Joseph Muscat (PSE ).
   – Dank u, mijnheer de Voorzitter. Wij hebben het hier niet over “containers”, maar wel over mensen, over mijn collega’s. Deze discussie gaat over een richtlijn, die terecht door de Europese Federatie van de bonden voor het vervoerspersoneel onnodig, provocerend en onevenwichtig wordt genoemd. De havenautoriteiten en de havenbedrijven zijn het daar overigens mee eens. Deze richtlijn bevat de slechtste elementen van een ander voorstel, dat reeds door dit Parlement werd verworpen. In plaats van na deze stemming de hele zaak maar te vergeten of tenminste een degelijk voorstel te formuleren, komt de Commissie nu met een nog slechter voorstel aanzetten. Ik zal tegen deze richtlijn stemmen, omdat zij de rechten ondermijnt van een bepaalde groep werknemers, namelijk de havenarbeiders, die deze rechten over een lange periode met bloed, zweet en tranen hebben verworven. Ik zal tegen deze richtlijn stemmen, omdat zij de deur openzet voor misbruiken in de behandeling van bepaalde werknemers en omdat zij werknemers tegen elkaar uitspeelt. Ik zal tegen deze richtlijn stemmen, omdat zij schadelijk is voor de veiligheid en de gezondheid op delicate plekken zoals havens. Gaan wij hier altijd zo prat op veiligheid en gezondheid om ze vervolgens met onze beslissing te ondermijnen? Ik zal tegen deze richtlijn stemmen, omdat ik geloof in een evenwichtige mededinging waaraan iedereen zijn steentje bijdraagt en het niet altijd de werknemers en de lagere lonen zijn, die het gelag moeten betalen. Ik geloof dat zelfs de voorstanders van de liberalisering van de havendiensten deze richtlijn moeten verwerpen. Want een stem voor deze richtlijn kan de deur op een kier zetten voor de oorspronkelijke versie en zelfs onze collega’s lijken het er over eens dat deze heel wat tekortkomingen bevat. Laat ons een sterk signaal geven, dat wij een sociaal Europa bouwen en geen gewetenloos systeem. De stemming over de havenrichtlijn biedt ons een gouden kans om hoop en begeleiding te bieden aan al die mensen die wachten op een teken van instellingen als de onze. Ik ben er trots op dat de Maltese socialistische partij en de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement op consistente wijze antwoorden op deze oproep. Wij moeten de miljoenen Europese werknemers, waaronder ook de honderden vandaag hier aanwezige Maltese arbeiders, die vertegenwoordigd worden door de “General Workers Union” en die getroffen worden door deze richtlijn, laten zien dat wij als één man achter hen staan. 
Marcello Vernola (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil een paar technische overwegingen toevoegen aan dit debat. Het komt me vooral voor dat dit voorstel geen rekening houdt met het Groenboek dat de heer Barrot, commissaris voor vervoer, aan het schrijven is.
Wij moeten van dit initiatief profiteren om het nieuwe dienstenaanbod van de pas toegetreden landen onder de loep te nemen. Daarbij moeten wij een vergelijking maken van de nationale wetsvoorschriften inzake de kosten die op de goederen worden doorberekend, om ervoor te zorgen dat de voorwaarden voor een vrije markt daadwerkelijk aanwezig zijn. Het komt me voor dat de onderhavige richtlijn volledig tegen de regels van de mededinging en de markt indruist door toe te staan dat de grote bedrijven die in de havens van Noord-.Europa opereren, een oligopolie vormen, anders dan wat in de havens van de Middellandse Zee gebeurt. Vooral stimuleert deze richtlijn de agressie van grote ondernemingen uit Oost-Azië die momenteel ons havenstelsel binnendringen.
Wij moeten absoluut bekijken wat de effecten van het beleid van staatssteun op de concurrentie is en daarbij dient er duidelijkheid te komen in het begrip en de praktische toepasbaarheid van die hulp, in het bijzonder wat betreft leasing en concessie, alsook andere vormen die een leverancier van diensten in de gelegenheid stellen deze diensten aan te bieden als overheidsdienst en met overheidsregels. In de richtlijn ontbreekt vooral een evaluatie van de milieubeschermingsregels voor de totstandbrenging van nieuwe infrastructuur, alsook regels inzake het afvalverwerkingsbeleid.
Het is zaak dat wij duidelijkheid scheppen in de mededingingsregels met het oog op het risico van oneerlijke concurrentie uit het Oosten. Nog belangrijker is dat wij hameren op de milieugaranties voor de Middellandse Zee, die een doelwit is geworden van agressieve havenbeheerders die de communautaire milieuwetten aan hun laars lappen. De zelfafhandeling vormt een serieus gevaar voor de kleine en middelgrote bedrijven die binnen onze havens opereren. 
Nikolaos Sifunakis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Commissie heeft weliswaar opnieuw de ontwerprichtlijn betreffende de liberalisatie van de havendiensten voorgelegd, maar geen rekening gehouden met de reden waarom deze in 2003 door het Parlement was verworpen.
De huidige ontwerprichtlijn verschilt in feite niet van de vorige. De bepaling betreffende zelfafhandeling wordt erin gehandhaafd, ofschoon deze in het geheel niet strookt met de moderne arbeidsomstandigheden die in de Europese havens moeten bestaan op het gebied van gezondheid, veiligheid en kwaliteit van havendiensten.
Waar zijn de voorstellen gebleven met betrekking tot een correcte ruimtelijke ordening en structurering van de havens? Waar zijn de voorstellen gebleven voor de modernisering van alle havenactiviteiten? Er is geen gevolg gegeven aan het oude verzoek om loodsdiensten van het toepassingsgebied van de richtlijn uit te sluiten. Loodsdiensten zijn geen commerciële activiteit, maar komen de samenleving in haar geheel ten goede. Het doel daarvan is immers de veiligheid in de scheepvaart te waarborgen en de havens en het zeemilieu te beschermen.
Bovendien hebben de leden van de parlementaire commissie heel wat inspanningen ondernomen om het voorstel van de Europese Commissie te verbeteren, maar daaraan werd ondanks de oprechte moeite van de heer Jarzembowski geen gevolg gegeven. Het uitblijven van een beleid zal een lange periode van onzekerheid tot gevolg hebben, en natuurlijk zal van een goed investeringsklimaat geen sprake kunnen zijn. Het beste voorstel is daarom intrekking. 
Emanuel Jardim Fernandes (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij ontkennen niet dat er behoefte bestaat aan een richtlijn, of dat er op dit gebied een liberalisering moet worden doorgezet. We vinden het echter onaanvaardbaar dat er nu een voorstel voor een richtlijn wordt ingediend dat vrijwel identiek is aan de richtlijn die we tijdens de zitting van november 2003 hebben verworpen, en dat er met de aanbevelingen die dit Parlement toen gedaan heeft geen rekening is gehouden.
Dit voorstel leidt bovendien tot juridische incongruentie met betrekking tot de internationale en communautaire regelgevingskaders, terwijl niet gegarandeerd is dat het verenigbaar is met de op dit moment doorgevoerde herziening van Verordening (EEG) nr. 1191/69 van de Raad ten aanzien van de met het begrip openbare dienst verbonden verplichtingen. Er wordt al evenmin rekening gehouden met de specifieke karakteristieken van de verschillende havens, en dat is vooral voor de havens in de ultraperifere regio’s, waar de openbare diensten voor het dagelijks leven van de inwoners van doorslaggevende betekenis zijn, heel belangrijk. Een opgelegde liberalisering zou daar kunnen leiden tot monopolievorming, en dat is sociaal en economisch gezien onaanvaardbaar.
Het voorstel voor een richtlijn is onaanvaardbaar en dit verslag maakt de situatie alleen maar erger. Het pleit voor een verdergaande deregulering en zal zo problemen veroorzaken – niet alleen op het gebied van de veiligheid, maar ook als het gaat om het garanderen van openbare diensten, het efficiënt functioneren van de havendiensten of het behoud van sociale rechten. Want dat zullen de gevolgen zijn van het voorstel om de mogelijkheden voor zelfafhandeling uit te breiden zonder daarvoor een regeling in het leven te roepen.
Dit voorstel dient daarom te worden ingetrokken, mijnheer de commissaris. En er zal vervolgens een nieuw voorstel moeten worden ingediend, dat rekening houdt met de door dit Parlement geformuleerde aanbevelingen …
Marianne Mikko (PSE ).
   - Dames en heren, Estland is een maritiem land en havendiensten vormen een groot deel van ons bruto nationaal product. De implementatie van de richtlijn inzake havendiensten zal voor ons niet voor grote veranderingen zorgen. De markt voor havendiensten werd al snel nadat Estland werd bevrijd van de planeconomie van de Sovjet-Unie geliberaliseerd.
De door de Europese Commissie voorgestelde richtlijn houdt zich vooral bezig met details, zoals de vergunningenprocedure en de lengte van contracten, terwijl de verantwoordelijkheid voor wezenlijke zaken aan de lidstaten wordt overgelaten.
Uniforme en duidelijke normen met betrekking tot kwaliteit, milieu en veiligheid zouden nuttiger zijn voor het verbeteren van de concurrentie in de interne markt dan gedetailleerde regelgeving. Ik deel ook de vrees van de havenarbeiders in het oude Europa: het lijkt erop dat de Commissie de doeltreffendheid vooral wil verbeteren ten koste van gekwalificeerde arbeiders.
Gezegd moet worden dat de havens in mijn land Estland, in het zogeheten nieuwe Europa, concurreren met kwaliteit en niet met goedkope arbeid. Ik ben er zeker van dat het intellectuele potentieel van de Europese Unie in staat is een veel betere richtlijn op te stellen. De Commissie moet van deze mogelijkheid gebruik maken. Mijnheer de commissaris, ik moet helaas zeggen dat ik morgen tegen deze richtlijn zal stemmen. Ik dank u voor uw aandacht. 
Jacques Barrot,
   . Mijnheer de Voorzitter, hoewel het debat bepaald geen lofzang was, heb ik zeer aandachtig naar alle sprekers geluisterd.
Om te beginnen kan het geen kwaad nog eens te wijzen op de achtergrond van dit voorstel, dat inderdaad afkomstig is van de vorige Commissie en van mijn voorgangster. Ik kan me niettemin indenken, mijnheer de Voorzitter, dat het Parlement wellicht verbaasd was over de hernieuwde voorlegging van dit voorstel en ik kan begrijpen dat sommigen van u misschien geschokt zijn door deze aanpak. Ik zou hier een paar punten willen noemen die het weliswaar niet rechtvaardigen, maar die verklaren waarom dit voorstel weer op tafel is gekomen.
Ten eerste omdat wij ondanks alles vinden dat er behoefte is aan een duidelijk juridisch kader om investeringen in de havens te stimuleren, zoals sommigen van u ook hebben onderstreept. Negentig procent van onze Europese export verloopt via onze havens. Wij hebben efficiënte en moderne havens nodig. Ten tweede is dit voorstel opnieuw ingediend met zeer strenge beperkingen ten aanzien van de zelfafhandeling, een aspect dat in de eerste lezing ontegenzeglijk de meeste kritiek te verduren kreeg.
Ten derde, mijnheer de Voorzitter, aangezien ik in diverse functies verantwoordelijk ben geweest op het gebied van sociale zaken, kan ik het niet over mijn kant laten gaan dat er beweerd wordt dat met dit voorstel alle bestaande sociale rechten in de havensector zouden worden geschonden. De Commissie heeft de sociale rechten van de werknemers in deze sector beslist niet willen terugdringen. De Commissie heeft in haar voorstel zelfs een vergunningplicht voor alle leveranciers van havendiensten opgenomen, waarbij de minimumvoorschriften van de communautaire sociale wetgeving moeten worden nageleefd. Bovendien biedt artikel 4 van het voorstel bescherming, doordat hierin wordt bepaald dat de richtlijn de toepassing van de nationale wetgeving inzake de tewerkstelling van personeel volledig onverlet laat.
Ik zeg u ronduit, dames en heren, dat ik dit voorstel nooit opnieuw zou hebben voorgelegd als ik persoonlijk had gedacht dat het zulke ernstige risico’s met zich mee zou brengen als sommigen van u meenden. Ik kan u naar eer en geweten zeggen dat ik dat dan niet zou hebben gedaan.
Ik moet zeggen dat het debat niettemin nuttig is geweest en duidelijkheid heeft verschaft over alle aspecten van een havenbeleid dat in feite niet louter kan worden teruggebracht tot het onderwerp van deze tekst. Velen van u hebben erop gewezen dat andere problemen heel belangrijk waren. Zoals meer transparantie in de kosten van de diensten, het instellen van een rechtvaardigere concurrentie tussen de havens, en de noodzaak om investeringen aan te moedigen om onze havencapaciteiten verder te vergroten. Ik ben me er dus terdege van bewust dat een havenbeleid niet kan worden teruggebracht tot een tekst van deze aard, en in dat opzicht is het een bijzonder nuttig debat geweest.
Het debat heeft tevens duidelijk gemaakt, hoewel ik dat tijdens mijn eerste jaar als commissaris voor Vervoer al had gemerkt, dat de situaties in de Europese havens onderling sterk uiteenlopen. Ook in dit opzicht stuiten wij op een probleem. Sommigen van u hebben – niet ten onrechte – onderstreept dat situaties die per haven dusdanig verschillen, niet door overmatig centralisme kunnen worden geregeld, en ik geef hun hierin gelijk. Daarnaast hebben wij te maken met een zeer snelle ontwikkeling van de technologieën die in de havens worden toegepast. Ook dat levert een verschil op ten opzichte van de stand van zaken op het moment dat dit voorstel voor een richtlijn werd opgesteld.
Ik zou enerzijds willen zeggen dat het een nuttig debat is geweest, en anderzijds dat de commissie echt goed werk heeft verricht. Ik ga er bij voorbaat volledig mee akkoord als het Parlement zover wil gaan om amendementen van zijn commissie te bespreken. Ik stem in met verlenging van de looptijden van de vergunningen. Ik stem in met de overgangsmaatregelen, mijnheer Jarzembowski. Ik stem ook in met de compromisamendementen ter bescherming van investeringen die voor de inwerkingtreding van de richtlijn zijn gedaan, op voorwaarde uiteraard dat de nagestreefde doelstelling, namelijk niet-discriminerende en rechtvaardige toegang tot de markt voor alle actoren, geëerbiedigd wordt.
Het is duidelijk – en hier hebben we te maken met een paradox – dat ik als commissaris gehoopt had dat u zich zou uitspreken over de tekst zoals die door uw commissie is geamendeerd. Het paradoxale is dat u zich over de oorspronkelijke tekst moet gaan uitspreken. U zult het me dus wel niet kwalijk nemen dat ik vertrouwen heb in het Parlement en dat ik vind dat de verbeteringen die het Parlement op dit gebied en met betrekking tot deze tekst had aangebracht, uitstekend waren en dat hiermee inderdaad kon worden ingespeeld op een aantal terechte bezwaren.
Maar zo liggen de zaken nu eenmaal. Ik ben me ervan bewust dat er bij de leden van het Parlement sprake is van twee soorten reacties. Er is een groep die zegt dat de oorspronkelijke tekst niet geamendeerd kan worden en er is een groep die zegt dat hij wel verbeterd kon worden. Dat is de stelling van uw rapporteur. Mijnheer de Voorzitter, ik heb een moeilijke taak. Ik wil bevestigen dat ik het Parlement respecteer: enerzijds moet ik het werk dat uw commissie heeft verricht respecteren, en anderzijds moet ik ook de mening die tijdens de stemming naar voren komt respecteren.
Vindt u het dan niet redelijk om de stemming af te wachten, zodat ik daar alle nodige conclusies uit kan trekken? Het lijkt me dat er in een gezonde democratie gelegenheid kan zijn om te stemmen. Dat is mijn mening, en ik beledig het Parlement niet door te zeggen dat het zich moet uitspreken, hoewel ik het misschien betreur dat het zich door deze procedure niet kan uitspreken over een tekst die – dat geef ik grif toe – door de Commissie vervoer en toerisme is verbeterd.
Hoe het ook zij, mijnheer de Voorzitter – en ik zeg dit enigszins plechtig –, nadat ik met aandacht naar dit hele debat heb geluisterd, spreekt het voor zich dat ik morgen alle noodzakelijke conclusies uit de stemming van het Parlement zal trekken. Ik denk dat dit een manier is om het Parlement respect te betuigen, terwijl ik daarnaast de kracht van een aantal argumenten erken. Dankzij deze argumenten zal ik trouwens beter in staan zijn een algeheel havenbeleid voor Europa uit te werken.
Ik wil u graag bedanken, dames en heren, en nogmaals: de enige belofte die ik doe, is dat ik als u eenmaal gestemd hebt, hier de nodige conclusies uit zal trekken.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag – morgen dus – om 12.00 uur plaats. Het is aan u om hier al de nodige conclusies aan te verbinden.
Dominique Vlasto (PPE-DE ).
   – Door dit tweede voorstel voor een richtlijn te torpederen – vóór onze eerste lezing en ondanks het feit dat het verslag-Jarzembowski echt vooruitgang bracht en een goede werkbasis vormde – zullen de linkse partijen en sommige vakbonden de havendiensten opnieuw met rechtsonzekerheid en politieke instabiliteit opzadelen.
Punten als het schrappen van de zelfafhandeling en erkenning van de criteria inzake de maritieme veiligheid en de beroepskwalificaties in de selectieprocedure voor de dienstverleners, waren een vooruitgang vergeleken met het eerste voorstel voor een richtlijn.
De Europese havens moeten investeren om te groeien en om in te kunnen spelen op de toename van het scheepvaartverkeer. Een haven als Marseille heeft een eerlijke en faire Europese concurrentie nodig om zijn sterke punten en zijn banen te verdedigen. Onze communautaire vloot heeft behoefte aan goed presterende en concurrerende havendiensten.
Dit voorstel is weliswaar niet perfect, maar zou een sector die zich volop ontwikkelt, rechtszekerheid en stabiliteit hebben gebracht. Ik blijf erop tegen om deze tekst te verwerpen, hetgeen erop neerkomt dat wij onze verantwoordelijkheden uit de weg gaan. Mocht de tekst toch verworpen worden, dan hoop ik dat de Commissie een groenboek over het havenbeleid opstelt en dat zij alle betrokken partijen raadpleegt.
Tot slot wil ik de Franse politie bedanken, die tijdens de ontoelaatbare demonstraties van gisteren de veiligheid van het Parlement heeft gewaarborgd. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- het verslag (A6-0403/2005) van Saïd El Khadraoui, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de ontwikkeling van de agenda voor het externe luchtvaartbeleid van de Gemeenschap (2005/2084(INI));
- het verslag (A6-0375/2005) van Roberts Zīle, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de betrekkingen met de Russische Federatie en China op het gebied van het luchtvervoer (2005/2085(INI)). 
Saïd El Khadraoui (PSE ),
   . Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik zou om te beginnen de schaduwrapporteurs van de andere fracties willen danken voor de goede samenwerking. We zijn het niet altijd eens geraakt over alle punten, maar ik denk dat we over de essentie tot overeenstemming zijn gekomen en op die manier zullen bijdragen tot het tot stand komen van een Europese strategie over een onderwerp dat de komende jaren alleen maar aan belang zal winnen.
De aanleiding is, zoals u weet, het fameuze -arrest in 2002 van het Hof van Justitie waaruit bleek dat de Europese Gemeenschap exclusieve bevoegdheden heeft op het gebied van internationale luchtdiensten en meer bepaald inzake geautomatiseerde boekingssystemen, de intracommunautaire ticketprijzen en de verdeling van slots of landingsrechten. Alle bestaande bilaterale luchtvaartakkoorden tussen de lidstaten en derde landen moeten in overeenstemming gebracht worden met het arrest en dat betekent dus dat maar liefst 2 000 luchtvaartakkoorden in de hele Unie aan herziening toe zijn.
Hiervoor bestaan twee instrumenten: ofwel voeren de lidstaten zelf bilaterale onderhandelingen met het derde land om hun bilaterale akkoord in orde te brengen met de rechtspraak (58 akkoorden werden zo in orde gebracht), ofwel worden onderhandelingen op communautair niveau gevoerd in het kader van het zogenaamde horizontaal mandaat, en 22 landen hebben reeds een horizontaal akkoord met de Gemeenschap aanvaard, waardoor 327 bilaterale akkoorden werden aangepast. In totaal dus 385 akkoorden, nog een lange weg te gaan vooraleer alle 2 000 akkoorden gewijzigd zijn.
In mijn verslag pleit ik er dan ook voor om zo snel mogelijk alle bilaterale akkoorden aan te passen conform de -arresten om juridische onzekerheid te vermijden. Mijn voorkeur gaat uit naar Gemeenschapsakkoorden, aangezien slechts eenmaal onderhandeld moet worden om in een klap alle bestaande bilaterale akkoorden met een bepaald land te vervangen. De Europese Gemeenschap kan immers veel meer gewicht in de schaal werpen tijdens onderhandelingen dan bijvoorbeeld een lidstaat alleen, maar hiervoor is een gemeenschappelijke coherente visie wel noodzakelijk.
Ik beklemtoon dat we met onze belangrijkste partners en de groeilanden, zoals China, de Verenigde Staten en Rusland, zo snel mogelijk akkoorden moeten sluiten, maar ook onze onmiddellijke buren mogen niet worden vergeten. Dit is belangrijk omwille van economische en luchtvaartpolitieke redenen, zoals veiligheid en beveiliging, en daarom heb ik voor de stemming van vandaag hierover nog een amendement ingediend.
Wanneer communautaire akkoorden worden gesloten, is het essentieel dat de Europese Gemeenschap rekening houdt met drie belangrijke elementen. Ten eerste, de akkoorden moeten evenwichtig zijn en gelijkwaardige toegang tot elkaars markten is belangrijk. Dit betekent dat aspecten zoals landingsrechten, cabotagerechten, gelijke vestigings- en eigendomsrechten en ook staatssteun aan bod moeten komen. Ik heb zelf nog een amendement ingediend voor de plenaire van vandaag, zodat ook de kwestie van staatssteun zal worden toegevoegd aan de opsomming. Dat is niet onbelangrijk - denkt u maar aan de verscherpte veiligheidsmaatregelen die in de Verenigde Staten werden opgelegd aan alle luchtvaartmaatschappijen na 11 september, maar die voor de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen wel gefinancierd werden door de Amerikaanse overheid en niet voor andere luchtvaartmaatschappijen en dat betekent concurrentievervalsing.
Ten tweede wordt in mijn verslag benadrukt dat het openen van de markten altijd voorafgegaan moet worden door convergentie van regelgeving. En dat de graad van liberalisering moet worden gekoppeld aan eerlijke concurrentievoorwaarden. De Europese Unie heeft, of werkt aan, regelgeving omtrent een aantal sociale materies, omtrent veiligheid, beveiliging, milieu, staatssteun en mededinging. Het kan niet zijn dat deze hoge standaarden uitgehold worden door de komst van marktspelers die zich aan minder strenge regels te houden hebben. Zeker bij -akkoorden waarbij luchtvaartmaatschappijen van de Europese Unie en derde landen onbeperkt in elkaars markten zouden mogen opereren, is het dus essentieel dat er een bestaat tussen de wetgeving van beide partijen. Anders hebben we te maken met concurrentievervalsing en bestaat ook het gevaar voor uitvlagging, waardoor Europese luchtvaartmaatschappijen naar staten zouden trekken met minder duidelijke regels. Daarom heb ik ook nog een amendement ingediend om de convergentie van regelgeving omtrent beveiliging, staatssteun en mededinging op te nemen in mijn verslag, zodat ook op deze vlakken wetgevende convergentie zal plaatsvinden. Indien een -overeenkomst niet mogelijk blijkt te zijn, dan wordt aan de Commissie gevraagd eerlijke en transparante mechanismen te ontwikkelen voor de verdeling van de verkeersrechten onder de lidstaten.
Een derde punt, tenslotte. De Commissie moet ook regelmatig alle betrokken partijen in de luchtvaartsector en het Europees Parlement raadplegen en op de hoogte houden tijdens de onderhandelingen over de vele nieuwe luchtvaartakkoorden die de komende jaren tussen Europa en de rest van de wereld zullen worden gesloten.
Deze drie belangrijke elementen, Voorzitter, zijn ook terug te vinden in het verslag van collega Zīle met betrekking tot Rusland en China. Ook hier moet het wederkerigheidsbeginsel worden toegepast. De hoge heffingen die Rusland vraagt voor het overvliegen van Siberië moeten worden afgeschaft, de kortste weg om naar Azië te vliegen - dat steeds belangrijker wordt - is immers de Russische Federatie. Alle steun dus ook aan collega Zīle. 
Roberts Zīle (UEN ),
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil eerst alle schaduwrapporteurs en degenen die moties op het verslag van de Europese Commissie hebben ingediend, bedanken; het is naar mijn mening aan deze inbreng te danken dat we in de Commissie vervoer en toerisme een goed resultaat hebben bereikt. Ik denk dat we allen hetzelfde doel hadden – de leden van de Europese Commissie die besprekingen voeren met Rusland en China, een handvat aan te reiken en uiteraard ook een politiek signaal aan de Raad af te geven om een mandaat te verlenen. Naar mijn idee zijn we er ook in dat opzicht in geslaagd een zeer helder standpunt te formuleren over de belangrijkste kwesties.
Wat de betrekkingen met China aangaat hebben we ons, gelet op de snel groeiende Chinese luchtvaartmarkt – over tien jaar zal China bijvoorbeeld de grootste vrachtvervoermarkt in Azië zijn – bij onze werkzaamheden door diverse uitgangspunten laten leiden. Ten eerste moet er snel vooruitgang worden geboekt bij het sluiten van een alomvattende luchtvaartovereenkomst tussen de Europese Unie en China. Ten tweede moet die overeenkomst uiteraard een horizontaal karakter hebben. Zoals mijn collega, de heer El Khadraoui, zojuist zei, zouden we graag zeer snelle vooruitgang zien waar het gaat om deze bodem onder de betrekkingen met China. Ten derde zouden we ook graag zien dat het opstellen van die alomvattende overeenkomst vergezeld gaat van een zodanige uitbreiding van het mandaat dat het tevens betrekking heeft op de eisen inzake de veiligheidsinfrastructuur van luchthavens en de kwaliteit van de Chinese luchtverkeersleiding. Ten vierde wordt in het verslag extra benadrukt dat er op het gebied van het luchtvrachtvervoer onverwijld resultaten moeten worden geboekt die Europese maatschappijen in staat stellen sneller de concurrentie aan te gaan op de in aanleg grootste Aziatische luchtvrachtmarkt.
Wat Rusland betreft is het belangrijkste aspect dat de Vervoerscommissie het oordeel “volkomen onaanvaardbaar” heeft uitgesproken over de praktijk waarbij Rusland jaarlijks een bedrag van ruim 250 miljoen euro van luchtvervoerders uit de EU ontvangt voor vluchten over Siberië, hetgeen in strijd is met het Verdrag van Chicago, dat ook door Rusland is ondertekend. Het grootste deel van dit geld wordt geïnvesteerd in de Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot, die dankzij die steun een jaarlijkse winst boekt van meer dan 100 miljoen Amerikaanse dollar en een aandeel van ongeveer 38 procent van het luchtvervoer tussen de Europese Unie en Rusland weet te behouden.
Ik ben verheugd dat mijn collega’s in de Vervoerscommissie het met mij eens zijn dat de Europese Commissie zich veel harder zou moeten opstellen in de onderhandelingen met Rusland, die zowel binnen het raamwerk van de Wereldhandelsorganisatie als in het kader van projecten voor modernisering van de luchtvaart plaatsvinden. Het is naar onze mening onacceptabel om tot 2013 door te gaan met deze betalingen in de huidige vorm, die bovendien volkomen ondoorzichtig is. Daarnaast werpen deze betalingen discriminerende belemmeringen op voor veel Europese luchtvervoerders waar het gaat om het bemachtigen van een aandeel op de eerder genoemde Chinese markt. De formulering in de ontwerpresolutie gaat zelfs nog verder – voor het Europees Parlement zijn ook andere vormen van betaling ter vervanging van de overvliegvergoedingen voor Siberië onaanvaardbaar. In de Vervoerscommissie waren wij het er ook over eens dat alle luchtvervoerders uit de EU in het kader van de onderhandelingen tussen de EU en Rusland een gelijke, niet-discriminerende wettelijke status moeten krijgen om hen in staat te stellen permanente start- en landingsrechten te verkrijgen op Russische luchthavens.
Ik zou hier tot slot nog aan willen toevoegen dat wij in de commissie beter geïnformeerd zouden willen worden over onderhandelingen en over de stand van zaken daarbij, opdat het Europees Parlement de belangen van Europeanen – zowel luchtvaartmaatschappijen als passagiers – op luchtvaartmarkten in andere landen beter kan behartigen. 

Jacques Barrot,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik wil de heren El Khadraoui en Zīle hartelijk bedanken voor hun werk en voor hun coöperatieve houding die onze werkzaamheden heeft gekenmerkt. Ik dank ook de leden van de Commissie vervoer en toerisme voor hun inzet in deze belangrijke discussie. Ik wil graag benadrukken, mijnheer de Voorzitter, dat deze discussie op het juiste moment komt, aangezien ik in de loop van 2006 nieuwe luchtvaartovereenkomsten moet voorbereiden. Het was bijzonder welkom dat het Parlement mij meer inzicht verschafte over het externe beleid van de Gemeenschap op het gebied van het luchtvervoer. Deze twee verslagen vormen echt een belangrijke bijdrage aan de interinstitutionele dialoog over het communautaire optreden op dit gebied.
Gedurende de afgelopen twintig jaar heeft de Gemeenschap haar verantwoordelijkheden in de luchtvaartsector zien toenemen. De lidstaten hebben de grenzen van hun nationale markten afgeschaft om een eenheidsmarkt te vormen – de communautaire markt –, die voortaan gebaseerd is op een compleet geheel aan gemeenschappelijke regels, met inbegrip van regels op gebieden als de veiligheid, beveiliging of het beheer van het luchtverkeer. Deze rechtsgemeenschap vormt de basis voor een markt die in de loop der jaren steeds omvangrijker is geworden. Tegenwoordig vervoeren wij 600 miljoen passagiers en 60 miljoen ton goederen per jaar.
De overstap van een bilateraal systeem tussen lidstaten naar een systeem waarbij op communautair niveau over overeenkomsten wordt onderhandeld, biedt ongekende en aanzienlijke perspectieven, dankzij de kansen die de Europese eenheidsmarkt in zich bergt en de mogelijkheden tot samenwerking binnen de Gemeenschap. Daarnaast is deze overstap van een bilateraal naar een communautair systeem juridisch gezien noodzakelijk, opdat onze reglementaire verworvenheden in de luchtvaartsector worden erkend en nageleefd.
In het verslag van de heer El Khadraoui wordt een reeks kernproblemen met betrekking tot ons beleid behandeld. Ten eerste, het belang om de bilaterale overeenkomsten, waarover sinds de arresten van het Hof rechtsonzekerheid bestaat, in overeenstemming te brengen met de voorschriften. Mijnheer El Khadraoui, bij deze opgave staan wij de lidstaten terzijde, in een sfeer van nauwe samenwerking en door gebruik te maken van alle opties die het externe beleid van de Europese Unie ons biedt.
Ten tweede hebt u de noodzaak onderstreept – en ik dank u daarvoor –, om altijd uit te gaan van de volgende tweeledige doelstelling: openstelling van de markten enerzijds en convergentie van de regelgeving anderzijds. Dankzij deze prioriteit die aan de convergentie van de regelgeving wordt gegeven, kunnen wij onze internationale activiteiten en de internationale activiteiten van onze industrie in een sfeer van gezonde en eerlijke concurrentie verder ontwikkelen. De twee aspecten van deze doelstelling dienen tegelijkertijd te worden nagestreefd. Dat is een garantie voor de doeltreffendheid en geloofwaardigheid van de Gemeenschap in de onderhandelingen.
Tenslotte dient deze samenwerking met betrekking tot de regelgeving zoveel mogelijk gebaseerd te zijn op een technische samenwerking, teneinde een hoog niveau van convergentie te waarborgen op zulke belangrijke gebieden als veiligheid en beveiliging. Maar convergentie moet natuurlijk ook worden gewaarborgd bij de sociale en milieuvraagstukken die deel uitmaken van ons Europees sociaal model.
Met de steun van het Parlement zullen wij om nieuwe onderhandelingsmandaten blijven vragen. Integratie van Oekraïne in de Europese ruimte, een overeenkomst met Australië en Chili, de start van de onderhandelingen met China en India: dat zullen de prioriteiten voor 2006 zijn.
De Commissie heeft twee mededelingen opgesteld over respectievelijk China en Rusland, die de basis vormen voor het verslag van de heer Zīle. Ik zal beginnen met Rusland en de kwestie van de vluchten over Siberië. Ik dank u voor uw steun met betrekking tot dit onderwerp en voor uw eisen die volkomen terecht zijn. Wij zijn vastbesloten een einde te maken aan deze heffingen, die natuurlijk door geen enkele internationale regel gerechtvaardigd worden. Voordat wij een alomvattende luchtvaartovereenkomst met Rusland overwegen, moeten wij deze specifieke kwestie oplossen, waarbij we tevens rekening moeten houden met de wens van Rusland om tot de WTO toe te treden. Sinds een paar maanden heb ik het tempo van de onderhandelingen met de Russische regering opgevoerd. Dit onderwerp is na een brief van voorzitter Barroso aan president Poetin aan de orde gesteld tijdens de EU-Rusland Top in oktober 2005. Ik heb twee vergaderingen gehad met de Russische minister van Verkeer, de heer Igor Levitin, waarbij ik erop heb aangedrongen dat er snel een oplossing moet worden gevonden. Wij hebben een krachtig standpunt ingenomen: we vragen de Russische regering om een transparant en niet-discriminerend systeem op te zetten en om de heffingen tot aan 2013, de datum die in 2004 tussen de Russische regering en de Commissie is overeengekomen, geleidelijk af te bouwen. Tot slot vragen wij om de kwantitatieve beperkingen voor vluchten van Europese luchtvaartmaatschappijen over Siberië af te schaffen. Omdat wij in dit stadium nog onvoldoende reacties van de Russische regering hebben gehad, moeten wij dit onderwerp op alle niveaus blijven aankaarten. Er moet een oplossing voor deze kwestie worden gevonden voordat Rusland tot de WTO toetreedt.
Wat China betreft – een markt die zich volop ontwikkelt – zijn de voordelen van een communautaire aanpak overduidelijk, zoals de heer Zīle heeft aangetoond. Voor de Europese actoren is het vooruitzicht van een overeenkomst met China op lange termijn van essentieel belang. Als het om China gaat, moeten wij echter voor een geleidelijke en gecoördineerde aanpak kiezen, teneinde onze samenwerking te versterken en een dusdanige convergentie van de regelgeving tot stand te brengen dat deze aanvaardbaar is voor onze industrie. De eerste fase van de onderhandelingen moet absoluut gewijd zijn aan de verbetering van het regelgevingskader en de voorwaarden voor de commerciële exploitatie. Onze luchtvaartmaatschappijen lijden onder niet-gerechtvaardigde beperkingen die onverwijld moeten worden opgeheven. Aan deze aspecten, die met samenhangen, zullen wij prioriteit geven.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Europees Parlement in ieder geval graag bedanken voor zijn bijdrage aan het welslagen van deze belangrijke onderhandelingen, die de Europese Unie in staat zullen stellen de mogelijkheden van haar luchtvervoerssector te vergroten. Het is mijns inziens de verdienste van deze sector geweest dat er banen zijn gecreëerd in Europa en dat Europa zich van een bijzonder dynamische kant laat zien, waarbij de groei van het vervoer hand in hand gaat met een hoog veiligheidsniveau en met kwalitatief hoogstaand vervoer. Ik wil de heren El Khadraoui en Zīle nogmaals bedanken, en ik bedank ook uw Commissie vervoer en toerisme. 
Zsolt László Becsey,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik spreek mijn waardering uit voor de rapporteur, de heer El Khadraoui, gezien het uiterst gedegen werk dat hij heeft verricht. De Commissie vervoer en toerisme heeft zijn verslag aanvaard als een geschikt compromis. Daarom wil ik, namens mijzelf en de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, kenbaar maken dat het verslag volgens ons in hoofdlijnen aansluit bij het standpunt van het Parlement.
Met de algemene beginselen die nu zijn vastgelegd, benadrukken we op de juiste manier dat enerzijds, wanneer een kwestie overeenkomstig het arrest van het Hof onder de bevoegdheid van de Gemeenschap valt, elke vorm van discriminatie die zich in de praktijk tussen partners binnen de Gemeenschap zou kunnen voordoen, moet worden uitgesloten, en dat anderzijds waar mogelijk -overeenkomsten moeten worden gesloten. Bestaande bilaterale overeenkomsten kunnen nu worden geharmoniseerd op basis van deze duale aanpak.
Besloten moet nog worden hoe we het aantal vluchten waarover nu met buitenlandse partners onderhandeld zal gaan worden, over de lidstaten gaan verdelen, mocht het aantal vluchten beperkt zijn. De Commissie moet snel een concreet document over deze gevoelige kwestie voorleggen aan het Parlement.
Verder denk ik dat in de aanpak van de Commissie en het Parlement nog een ander belangrijk beginsel besloten ligt, het beginsel dat er meer technische harmonisatie met buitenlandse partners moet plaatsvinden. Zo kunnen we primair de veiligheid van het luchtverkeer, de hoeksteen van ons externe luchtvaartbeleid, helpen waarborgen, en indirect de toepassing van milieu- en mededingingsprioriteiten vergemakkelijken.
Ik ben het echter niet eens met ideeën om Europese, of in de meeste lidstaten geldende sociale rechten, ook op te nemen in overeenkomsten met derde landen, en ze tevens te laten gelden voor vliegtuigen die onder de vlag van andere landen vliegen. Die moeten voldoen aan de bepalingen van de internationaal geldende arbeidswetgeving en de internationale veiligheids- en mededingingsnormen. Alles wat verder gaat, zou binnen de Europese Unie alleen maar meer voeding geven aan de onnodige publiciteitscampagne tegen de nieuwe lidstaten, onder het voorwendsel van de niet-bestaande sociale dumping.
Ik verwerp ook de belastingheffing op luchtvervoer ter bescherming van het milieu, aangezien er geen dwingende internationale regeling bestaat op dit gebied, en deze sector, waar veel concurrentie heerst, bovendien zichzelf, inclusief de luchthavens, moet bekostigen uit de eigen inkomsten. Het milieu is het meest gebaat bij de ontwikkeling van de technische veiligheid, niet bij het heffen van nog meer belasting. We hebben het opnemen van het luchtvervoer in het systeem voor de emissiehandel alleen als onderdeel van het compromis geaccepteerd, dus directe belastingheffing is onbespreekbaar.
Als lid uit een nieuwe lidstaat is het voor mij van groot belang dat de nabuurregio’s, de Balkan en grote marktpartners als China, de VS en Rusland prioriteit krijgen. Tot slot zou ik willen zeggen dat het Parlement voortdurend bij de onderhandelingsrondes moet worden betrokken om de transparantie van die onderhandelingen te waarborgen. 
Boguslaw Liberadzki,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met te zeggen dat de heer Zīle en de heer Khadraoui allebei een uitstekend verslag hebben geproduceerd, waarvoor ik hen wil bedanken. Het feit dat wij deze beide verslagen tegelijk behandelen is ook goed nieuws, omdat het een idee zal geven van ons beleid inzake de burgerluchtvaart in het algemeen, en met name ten aanzien van China en Rusland. Dit zijn beide sleutellanden in economisch en politiek opzicht en qua bevolkingsgrootte, en ook landen waar het luchtvervoer zich in hoog tempo ontwikkelt.
Het verslag van de heer El Khadraoui verschaft ons een basis voor een gemeenschappelijk Europees luchtvaartbeleid ten opzichte van de rest van de wereld. Dit zal de Europese Unie in een sterkere positie brengen en mijn fractie is erg blij met deze benadering. De heer Zīle stelt in zijn verslag nadrukkelijk dat de Commissie vervoer en toerisme van te voren geen inzage heeft gehad in het onderhandelingsmandaat, en ik kan de commissaris verzekeren dat de Commissie gevraagd zal worden om opener te zijn tegenover het Parlement als het gaat om onderhandelingsmandaten.
Wij denken dat het standpunt ten aanzien van Rusland zoals dat in het verslag van het Parlement wordt geschetst als “welwillend maar vastberaden” te karakteriseren is, en het doet mij zeer veel genoegen dat ook de Commissaris zijn steun heeft uitgesproken voor een dergelijke aanpak. We zijn het helemaal eens met de eisen met betrekking tot normen voor de kwaliteit van de dienstverlening, milieubescherming, luchthaveninfrastructuur en luchtverkeersleiding, met inbegrip van veiligheidskwesties. We zijn fundamenteel tegen overvliegvergoedingen voor vluchten over Siberië, en wij zijn van mening dat dit punt moet worden opgelost samen met de andere punten waarover met Rusland wordt onderhandeld.
We benadrukken dat het beginsel van wederkerigheid gerespecteerd moet worden, in de betrekkingen met Rusland en China. Dit is met name van belang bij besprekingen over regels voor een eerlijk speelveld op het gebied van concurrentie in het luchtvervoer voor de lidstaten van de Europese Unie, en ook voor Russische en Chinese luchtvervoersbedrijven.
Ik ben er daarom erg voor dat deze twee verslagen worden aangenomen en de rapporteurs verdienen onze dank voor het werk dat zij geleverd hebben. Het doet mij daarnaast ook zeer veel genoegen dat de standpunten van de Commissie, de Raad en het Parlement in zeer veel opzichten overeenkomen. 
Eva Lichtenberger,
   Dat de luchtvaart een van de grootste sectoren is die invloed heeft op de groei, staat buiten kijf, en daarvan zijn wij ons ook allemaal bewust geworden tijdens het debat over deze twee verslagen.
Daarbij zijn met name twee onderwerpen intensief aan bod gekomen, namelijk de veiligheid en uiteraard ook de het milieu. Op het terrein van de veiligheid moeten er dringend wederzijdse controlerechten komen, niet in de laatste plaats ook binnen het SAFA (Safety Assessment of Foreign Aircraft Programme), samen met een andere belangrijke stap naar de toekomst, waarover in dit Parlement ook al is gediscussieerd, namelijk de opleiding van controlepersoneel en de uitwisseling van informatie met derde landen.
Gezegd moet echter worden dat de luchtvaart een significante rol heeft gespeeld bij de belemmering van het bereiken van de Kyoto-doelstelling. Als er niet wordt ingegrepen, zal de luchtvaart alle speelruimte voor zichzelf opeisen binnen de emissieterreinen in het Kyoto-Protocol waar andere sectoren reduceren. Dat wil zeggen dat de industrie emissies vermindert, de particuliere huishoudens verminderen emissies en de luchtvaart pikt ze in als we niet ingrijpen. Daarom moet het debat over eventuele maatregelen – op fiscaal terrein of op het terrein van de handel in emissierechten – open blijven. Dit is een vraagstuk waarmee wij ons dienen bezig te houden als wij Kyoto serieus willen nemen.
Tevens moeten wij, ook op internationaal niveau, de vraagstukken van geluidsoverlast en regionaal aangepaste nachtvluchtverboden bespreken en eventuele sociale dumping voorkomen. Binnen de  is het echter noodzakelijk dat Europa zelfbewust en met één stem spreekt – en op dit vlak zijn al belangrijke vorderingen geboekt – om evenwicht te scheppen, zodat niet één land of één complex in de mondiale mededinging voordelen geniet die anderen niet bezitten. 
Vladimír Remek,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, in de ruimste zin van het woord, heeft altijd een rol van betekenis gespeeld in mijn leven, noemt u het maar een passie. Ik vlieg zelf al veertig jaar. Ik was en ben er trots op dat dit gebied van menselijke activiteit - en dan bedoel ik vooral het luchtvervoer - een voorbeeld is van efficiënte, brede internationale samenwerking waarbij ideologische verschillen over het hoofd worden gezien. Dit heeft er mede voor gezorgd dat het vliegverkeer de veiligste vorm van vervoer is.
Vooral vanwege bovengenoemde redenen zal ik mij vandaag in principe met genoegen uitspreken voor deze verslagen. Het doel van de verslagen is een versterking van de internationale samenwerking, resulterend in meer kwaliteit, effectiviteit en veiligheid in de luchtvaart. Er is echter een verslag dat ik niet voor honderd procent kan onderschrijven vanwegee het feit dat het een aanbeveling bevat om de toetreding van Rusland tot de WTO te blokkeren, omdat de toeslagen om over Siberië te mogen vliegen niet zijn afgeschaft. Begrijpt u mij goed: ik ben geen voorstander van deze toeslagen aangezien zij geen logische oplossing bieden. Maar in mijn ogen is het ontoelaatbaar om de facto een bedreiging te uiten aan het adres van een soevereine staat. Bovendien vind ik het onacceptabel een belemmering weg te nemen om zo plaats te maken voor een obstakel dat naar mijn mening veel onoverkomelijker is. Ik ben voorstander van harde, transparante onderhandelingen maar dan moeten het ook wel onderhandelingen zijn. 
Mieczyslaw Edmund Janowski,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn waardering uitspreken voor het werk van de twee rapporteurs en ik wil hen daarmee ook feliciteren.
Het is goed nieuws dat het voorstel van de Europese Unie voor een gemeenschappelijk luchtvaartbeleid rekening houdt met economische, technische, wettelijke, sociale en milieuaspecten, zonder daarbij de veiligheidseisen te verwaarlozen. Het belang van deze laatste komt met name naar voren in het geval van ongelukken, slechte weersomstandigheden of stakingen, of wanneer er sprake is van escalatie van de terroristische dreiging. Ik wil daaraan toevoegen dat passagiers niet moeten worden behandeld als een noodzakelijk kwaad wanneer zulke situaties zich voordoen, hetgeen op dit moment helaas het geval is.
Ik wil kort ingaan op een aantal belangrijke punten. Gelet op het -beleid ben ik van mening dat het nuttig zou zijn om het aantal luchthavens te verhogen in die EU-lidstaten die dienst doen als hub voor internationale vluchten. Dit zou het veel makkelijker maken om zowel passagiers als goederen te vervoeren. Overal waar dat nodig is moeten met behulp van Europese fondsen luchthavens gemoderniseerd worden, en het doet mij veel genoegen dat er een mededeling is gedaan met deze strekking. Ten tweede zouden de burgers van de EU op elke luchthaven een vergelijkbare service moeten krijgen bij het inchecken, en hetzelfde geldt voor de dienstverleningscultuur en voor vluchten naar buiten de EU. Ten derde zou het gegarandeerd moeten worden dat er overal passende voorzieningen bestaan voor gehandicapte passagiers, zowel binnen als buiten de EU, en hier hebben we nog maar een paar weken geleden ook een debat over gehouden. Ten vierde zou de Gemeenschap als geheel betrokken moeten zijn bij de onderhandelingen over zaken als overvliegvergoedingen voor vluchten over het Russische territorium, en deze vergoedingen moeten bovendien onmiddellijk worden afgeschaft. Ten vijfde stel ik voor om op alle vliegtuigen die gebruikt worden door luchtvaartmaatschappijen van de EU, ongeacht waar ze zijn gebouwd, dezelfde technologische oplossingen toe te passen met betrekking tot de veiligheid van passagiers.
Ik wil afsluiten met de opmerking dat de luchtvaartmaatschappijen moeten worden aangemoedigd om hun onderlinge samenwerking verder op te voeren. Deze samenwerking zou zich moeten uitstrekken over prijzen en de flexibiliteit van vluchtschema’s, want het doel is dat passagiers het gevoel hebben dat zij centraal staan in de activiteiten van een luchtvaartmaatschappij en niet een lastig vrachtje zijn, zoals soms het geval is. 
Luis de Grandes Pascual (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris van Vervoer, dames en heren, ik spreek hier als rapporteur voor de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten voor het verslag over de betrekkingen van de Europese Unie met Rusland en China inzake het luchtvervoer. Ik zal u nogmaals de conclusies noemen die we eerder in de Commissie vervoer en toerisme hebben geformuleerd.
Ik wil allereerst beide rapporteurs, de heer El Khadraoui en de heer Zīle, feliciteren. Het werk van de heer Zīle is in alle opzichten positief geweest, want het heeft alle fracties doen inzien hoever dit voorstel reikt en hoe nodig het is dat we een gemeenschappelijk luchtruim tot stand brengen om onze positie in de wereld te consolideren. De Europese Unie moet de banden met haar partners, inclusief Rusland en China, aantrekken.
Rusland, dames en heren, is niet alleen als buurland van prioritair belang voor de Europese Unie, maar ook om een reeks inhoudelijke redenen, zowel economisch als politiek gezien. Van al het buitenlands passagiersvervoer heeft 75 procent de Europese Gemeenschap als bestemming. Dat betekent dat de Europese Unie in staat moet zijn onze Russische gesprekspartners een voorstel te presenteren dat een alomvattende overeenkomst in de luchtvaartsector beoogt. Die overeenkomst dient in fasen tot stand te worden gebracht, nadat de kwestie van de vergoeding voor vluchten over Siberië is opgelost.
Laatstgenoemd punt, dames en heren, is een waar struikelblok dat eerst uit de weg zal moeten worden geruimd voordat we het overleg kunnen beginnen. De Europese Unie zal zich tegenover onze Russische collega's zeer krachtig moeten opstellen en eisen moeten stellen. In dit verband waren de woorden van de commissaris, de heer Barrot, zeer welkom.
Wat betreft China zijn wij eveneens voorstander van een alomvattende overeenkomst, aangezien de kansen die de Chinese markt aan de Europese Unie biedt, enorm zijn. Naar verwachting zal China in de komende jaren in de commerciële luchtvaart een aanhoudende groei van ongeveer 9 tot 15 procent doormaken. Bovendien is China begonnen met de hervorming en liberalisering van de luchtvaartsector, zodat buitenlandse investeerders beter toegang krijgen, en met een omvangrijk programma voor de aanleg van vliegvelden.
Voor een geslaagde aanvang van de besprekingen met onze Chinese partners zal het land daarnaast evenwel in de eerste plaats een horizontale overeenkomst met de Europese Unie moeten sluiten en een oplossing moeten vinden voor de kwestie van de vluchten over Siberië, want anders kunnen de Europese maatschappijen onmogelijk op China vliegen. 
Jörg Leichtfried (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, allereerst wil ik gebruikmaken van de gelegenheid om de rapporteurs van harte geluk te wensen met het werk dat zij hebben verricht. Een hervorming van de internationale burgerluchtvaart dient naar mijn mening ook de mogelijkheid in te houden om een gemeenschappelijk luchtruim te scheppen met uniforme normen.
Aspecten zoals efficiëntie en veiligheid van de luchtvaart vormen niet alleen een bijdrage aan het nabuurschapsbeleid van de EU, maar zijn ook nadrukkelijk in ons eigen belang. Daarom is het in het belang van onze eigen veiligheid dat uniforme normen ten aanzien van de veiligheid van de luchtvaart ook worden opgenomen in nieuwe luchtvaartovereenkomsten met derde landen. Want dit is de enige manier waarop in de toekomst luchtrampen kunnen worden voorkomen en een uniform hoog veiligheidsniveau wordt gewaarborgd.
Wel moeten we bedenken dat we eventueel steun moeten bieden aan landen die niet in staat zijn om aan deze normen te voldoen. Niet alleen eerbiediging van de gemeenschappelijke regels op het terrein van de veiligheid van de luchtvaart is belangrijk, maar dat geldt bovenal ook voor het sociaal beleid en het milieubeleid.
De huidige bilaterale overeenkomsten bevatten weinig of geen verwijzingen naar dergelijke regels. In geen geval mag de opening van de markt van het luchtruim ten koste gaan van werknemers die in derde landen soms werken onder minder strenge sociale veiligheidsvoorschriften. Waar dat het geval is, betekent dat niet in de laatste plaats een aanzienlijk veiligheidsrisico, als deze werknemers hun werk doen in onaanvaardbare omstandigheden. Als voor alle partijen die actief worden op de markt dezelfde regels gelden, dan heeft sociale dumping ten koste van de veiligheid van de luchtvaart straks geen kans. 
Georg Jarzembowski (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, ik kan me natuurlijk alleen maar aansluiten bij de woorden van de vorige sprekers uit mijn fractie, waarbij mijn dank uitgaat naar de beide rapporteurs.
Er is één punt dat ik eruit wil lichten. Het is uitstekend dat dit Parlement en de Commissie het eens zijn over deze zaak, en daar ben ik erg blij mee. Wel wil ik erop wijzen dat de gedachte van een uniform luchtvaartbeleid ten bate van onze luchtvaartmaatschappijen, hun werknemers en hun passagiers niet door alle lidstaten zo positief wordt beoordeeld als door ons. En er zijn luchtvaartmaatschappijen die in hun betrekkingen met derde landen vaak liever worden vertegenwoordigd door hun nationale regering dan door de Europese Commissie. Daarom moeten wij erop toezien dat we de lidstaten met de onderhandelingen van de Commissie met dergelijke derde landen, zoals bijvoorbeeld met de Verenigde Staten, bewijzen dat een uniform Europees luchtvaartbeleid beter is dan 25 verschillende beleidsvormen met betrekking tot derde landen. Dit aspect mogen we nooit uit het oog verliezen. Wij zijn ervan overtuigd dat het in het belang van de ondernemingen, van de werknemers en van de passagiers is om een uniform beleid te volgen jegens derde landen. Maar daar moeten we verschillende regeringen nog van overtuigen. 
Inés Ayala Sender (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou eerst beide rapporteurs, de heer Zīle en de heer El Khadraoui, willen complimenteren. Laatstgenoemde feliciteer ik met zijn buitengewoon pertinente werk, dat geldt als mijlpaal op weg naar de tussen de Europese Unie en derde landen. Nu kunnen we stilstaan bij hetgeen we al hebben bereikt en hetgeen ons nog te doen staat, waarbij we omwille van rechtvaardigheid bepaalde maatschappelijke en ecologische voorwaarden in acht moeten nemen.
Ik wil ook de commissaris feliciteren. Hij maakt met bewonderenswaardige voortvarendheid gebruik van het communautair mandaat en stelt ons, door het verouderde en steeds minder doelmatige bilateralisme te overwinnen, in de gelegenheid voortgang te maken met het initiatief dat onze positie in de besprekingen over de totstandkoming van de Europese geloofwaardiger maakt. In dit verband is zijn expliciete opmerking over de overgang van nationale maatschappijen naar Europese maatschappijen enorm hoopgevend.
Ik onderstreep echter bepaalde aspecten die ons zorgen baren, met name de vertraging in de overeenkomst met de Verenigde Staten. Het is een bekende vertragingstactiek: ze denken er beter van te worden maar uiteindelijk zullen ze water bij de wijn moeten doen en zich bij de rest moeten aansluiten. Het Kyoto-Protocol heeft dat wel duidelijk gemaakt. Ik dring derhalve op dit punt aan op een krachtiger stellingname.
Verder wijs ik met nadruk op de noodzaak een einde te maken aan het bilateralisme in de besprekingen met Rusland, en een oplossing te vinden voor het onaanvaardbare toeslagenbeleid van dat land, want dat druist volkomen in tegen de internationale regelgeving. De lering die we daaruit trekken, moeten we uiteraard ook toepassen in de lopende besprekingen met China.
We zouden graag zien dat het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart een manier vond voor een resolute, heldere afstemming met Eurocontrol om het kennelijke conflict tussen beide instellingen in de kiem te smoren voordat het de onderhandelingen belemmert.
Tenslotte dient onzes inziens bij de onderhandelingen over toepassing van wet- en regelgeving inzake het milieu en sociale rechten steeds vaker gestreefd te worden naar toepassing van de internationale normen die het dichtst in de buurt komen van de strengste Europese wetgeving – een afstemming omhoog dus. In dit verband verzoek ik de commissaris ons te informeren over de stand van zaken met betrekking tot de conversie van de JAR OPS naar de EU OPS, dat wil zeggen de hele regelgeving inzake vliegtijd en rusttijd ingevolge de in de Raad bereikte overeenkomst, want dat lijkt ons ook belangrijk in het kader van de besprekingen over het buitenlands beleid van de Unie op het gebied van de luchtvaart. 
Manolis Mavrommatis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het initiatiefverslag van collega Zīle geeft een volledig beeld van de betrekkingen tussen de Europese Commissie en de Volksrepubliek China en Rusland op het gebied van de luchtvaart. Het belangrijkste is evenwel dat er verschillen zijn met betrekking tot vluchten over het grondgebied van de twee landen.
Zoals de rapporteur terecht opmerkte, zijn wij enerzijds geconfronteerd met een proces van ontwikkeling, modernisering en liberalisatie van de Chinese burgerluchtvaart - en dat proces bevindt zich op de goede weg - maar anderzijds, in het geval van Rusland, met nog steeds onopgeloste problemen. Zoals reeds werd gezegd, doet men in Rusland bij het beheer van en de controle op het luchtverkeer zijn uiterste best om de Russische luchtvaartmaatschappijen te bevoordelen, hetgeen haaks staat op het mededingingsrecht.
In beide gevallen heeft het optreden van commissaris Barrot katalytisch gewerkt, ofschoon in het tweede geval de problemen nog steeds niet zijn opgelost.
Wat betreft de Volksrepubliek China ben ik verheugd over de vorderingen die zijn gemaakt, met name over de aanpassing van de regels voor goede samenwerking met de Europese Unie, waarvan liberalisatie van de luchtvaartcorridors door de Chinese regering en openstelling daarvan voor Europese maatschappijen de belangrijkste kenmerken zijn. Het doel is om via een groter aantal vluchten te komen tot een betere dienstverlening ten behoeve van zowel de passagiers als de handel.
Als lid van de parlementaire delegatie voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Volksrepubliek China juich ik de algemene houding van de Commissie toe, en met name de inspanningen die commissaris Barrot onderneemt voor de voltooiing van de overeenkomsten inzake vluchten. Ik teken daarbij evenwel aan dat het niet meer dan logisch zou zijn indien het Parlement inzage kreeg in de voorwaarden die zullen worden neergelegd in het mandaat dat de Commissie de Raad vraagt voor de onderhandelingen met China.
Tot slot ben ik het met de rapporteur eens dat er met Rusland geen allesomvattende overeenkomst mag worden gesloten als niet eerst het probleem van het overvliegen van Siberië wordt opgelost en de heffing op het overvliegen wordt afgeschaft. Ik hoop derhalve dat wij tot een heel harmonische overeenkomst zullen komen, omdat beide partijen, Rusland en de Europese Unie, elkaar nodig hebben om de algemene belangen van hun volkeren te kunnen dienen. 
Ulrich Stockmann (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik heb drie opmerkingen. Ten eerste: wij juichen de aanzet van de Commissie tot een stapsgewijze uitbreiding van communautaire overeenkomsten met derde landen toe. Gezien de vergaande gevolgen voor de gehele verkeerssector, voor het milieu en voor de mededinging en de interne markt wil ik u echter verzoeken om nogmaals te overwegen of de medebeslissingsprocedure niet van toepassing is op buitenlands beleid met betrekking tot de luchtvaart.
Ten tweede verwachten wij van de Commissie niet alleen dat zij haar strategische benadering uiteenzet, maar ook dat zij een lijst van landen opstelt waarbij het afsluiten van een overeenkomst prioriteit heeft. De commissaris heeft dit zojuist al in het kort geschetst.
Ten derde dient het opperste grondbeginsel van alle overeenkomsten te zijn: de wederzijdse opening van markten op basis van gelijkwaardigheid. Daarom dient bij de huidige onderhandelingen met Rusland en China te worden bedacht dat – als niet eerst het probleem met Rusland wordt opgelost met betrekking tot de vergoedingen die het land vraagt voor vluchten over zijn grondgebied – een overeenkomst met China zou indruisen tegen het beginsel van wederzijdsheid, want Rusland stelt aan China op dit terrein andere voorwaarden dan aan de Europese luchtvaartmaatschappijen. Dat is voor ons onaanvaardbaar. 
Piia-Noora Kauppi (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij alle collega’s die de rapporteurs, de heer El Khadraoui en de heer Zīle, hebben gecomplimenteerd met het voortreffelijke werk dat ze hebben verricht.
Ik deel het standpunt van de rapporteur over de noodzaak om een gemeenschappelijk luchtvaartbeleid voor de EU te ontwikkelen. Naast het EU-luchtvaartbeleid moeten we echter ook bilaterale luchtvaartovereenkomsten met derde landen kunnen ontwikkelen, aangezien veel van onze partners moeite hebben om zich aan deze gemeenschappelijke EU-overeenkomsten te binden. Desalniettemin onderstreep ik dat dergelijke bilaterale overeenkomsten het gemeenschappelijk luchtvaartbeleid moeten aanvullen, niet vervangen. Het belangrijkste is dat het normale functioneren van het luchtvaartverkeer verzekerd is zonder zinloze confrontaties tijdens de onderhandelingen.
Zoals de rapporteur zei: we hebben nota genomen van de moeilijkheden die zich voordeden bij de onderhandelingen over een alomvattende overeenkomst met Rusland. De vergoedingen die Rusland vraagt voor vluchten over zijn grondgebied vormen duidelijk een inbreuk op het internationale recht en zijn onaanvaardbaar. Het is jammer, maar Rusland zal zijn luchtruim altijd op de een of andere manier voor strategische doeleinden blijven benutten. Ik denk niet dat we om die vergoedingen heen kunnen, zelfs al vraagt Rusland geen overvliegvergoeding meer. In de Europese Unie betalen we jaarlijks zo’n 250 miljoen euro aan dergelijke vergoedingen. Een groot deel van dat bedrag komt helaas in de kas van de Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot terecht. Dat is ook slecht voor de concurrentie in Europa.
Voor Finland is met deze vergoedingen een aanzienlijk bedrag gemoeid aangezien de enige realistische route naar Azië over Siberië leidt. We moeten zorgen voor een voor alle EU-luchtvaartmaatschappijen. Daar is momenteel geen sprake van, aangezien de vergoedingen vaak willekeurig zijn en van maatschappij tot maatschappij verschillen.
Rusland lijkt de voorkeur te geven aan bilaterale samenwerking en dus doet het me deugd te zien dat in China een meer open houding de overhand heeft. Ik hoop dat de Raad ermee akkoord gaat dat we met China in onderhandeling treden en dat de Commissie een behoorlijk mandaat krijgt om tot een gemeenschappelijke luchtvaartovereenkomst te komen.
Ter afsluiting: als we zorgen voor duurzame economische en regulerende voorwaarden voor luchtverkeer naar Azië, blazen we tevens de Europese luchtvaartindustrie nieuw leven in en creëren we de mogelijkheid om efficiënte vluchtverbindingen en -routes te bieden, ook in de dunbevolkte en geografisch afgelegen gebieden in Europa, zoals het noorden van Finland. 
Jacques Barrot,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik dank de afgevaardigden die hun reactie hebben willen geven op de uitstekende verslagen van de heren El Khadraoui en Zīle. Ik grijp deze gelegenheid graag aan om te bevestigen dat ik van plan ben het Parlement regelmatig te informeren over de richtsnoeren van ons internationale onderhandelingsbeleid. Ik dank onze twee rapporteurs nogmaals voor hun uitstekende werk. Het ontwikkelingspotentieel van de luchtvaartsector is aanzienlijk en maakt een wezenlijk deel uit van ons vervoersbeleid.
Ik ben natuurlijk blij met uw zeer brede steun voor de convergentie van de regelgeving, een doelstelling die onlosmakelijk verbonden is met de opening van de markten. Bij sommige partners die onvoldoende garanties bieden voor een efficiënt en eerlijk handelsklimaat, staat convergentie van de regelgeving voorop. Als een meer behoedzame aanpak geboden is, kan de openstelling van de markten slechts geleidelijk tot stand worden gebracht. Soms moeten wij zelfs een vastberaden standpunt innemen. Dat is nu reeds het geval, en zal in de toekomst nog vaker voorkomen als het om Rusland en het vliegen over Siberië gaat, zoals mevrouw Kauppi zojuist heeft benadrukt, nog afgezien van het feit dat er willekeurige vergoedingen voor deze vluchten over Siberië worden gevraagd. Ik ben dus blij met uw duidelijke en uitgesproken steun op dit punt.
Ik ben van plan veel aandacht te besteden aan de beveiligings- en veiligheidsvraagstukken die in deze sector soms sterk spelen. Wij moeten niet alleen naar het aspect “concurrentie” kijken, maar wij moeten er tevens op toezien dat de sociale en milieunormen volledig worden nageleefd. In dit opzicht wil ik het Parlement zeggen dat het een voordeel is om over een Europese strategie te beschikken en horizontale overeenkomsten te kunnen sluiten, want hierdoor kunnen wij invloed uitoefenen op het internationaal recht van de burgerluchtvaart. Een verenigd Europa is veel beter in staat veranderingen te bewerkstelligen in bepaalde normen en deze kwalitatief gezien op een hoger plan te brengen, zowel wat het milieu als het sociale aspect betreft. Ik wil u in dit opzicht graag meedelen, mevrouw Kauppi, dat de -tekst zich momenteel in de afrondende fase bevindt met het oog op de goedkeuring van een gemeenschappelijk standpunt door de Raad. Deze tekst moet nog door de juristen-vertalers worden vertaald en de verwachting is dat hij dan rond maart of april aan het Parlement zal worden teruggestuurd voor een tweede lezing.
Tenslotte wil ik opmerken dat de vooruitgang die in de -onderhandelingen met de Verenigde Staten is geboekt, de noodzakelijke impuls zou moeten geven voor de communautaire aanpak, die volgt op het arrest van het Hof van Justitie. Het is op dit gebied nog te vroeg om een exacte beoordeling van de situatie te maken: we wachten nog op meer duidelijkheid over de wijze waarop het Amerikaanse ministerie van Vervoer de regels betreffende de zeggenschap van de luchtvaartmaatschappijen gaat interpreteren. Maar het is waar dat wij goede vorderingen hebben gemaakt, met name op het gebied van de convergentie van de regelgeving, waarover wij zo goed als zeker overeenstemming hebben bereikt, en ik hoop dat deze onderhandelingen een resolute en doorslaggevende impuls zullen geven voor de communautaire aanpak. Deze aanpak is uiteraard veruit te verkiezen boven bilaterale overeenkomsten, die nooit zo doeltreffend zullen zijn voor onze Europese industrie.
Hiermee wordt weer eens mooi aangetoond dat de Unie er op bepaalde terreinen alle belang bij heeft met één stem te spreken. U zult begrijpen, mijnheer de Voorzitter, dat ik in het bijzonder het Parlement wil bedanken voor zijn krachtige steun aan de Commissie in deze strategie voor specifieke Europese onderhandelingen, waarvan naar mijn mening ook zowel de lidstaten afzonderlijk als onze algehele Europese industrie moeten kunnen profiteren.
Ik dank onze rapporteurs en het Parlement voor hun betrokkenheid bij dit aspect van de externe betrekkingen en van onze internationale onderhandelingen. Gezien de steeds grotere plaats die de luchtvaartindustrie in de wereld zal innemen, wordt dit aspect steeds belangrijker. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Gary Titley (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou u zeer dankbaar zijn als u Voorzitter Borrell namens ons zou willen bedanken voor zijn fijne woorden gisteren ter nagedachtenis aan onze collega, Phillip Whitehead. Ik weet dat ik niet alleen namens mijn hele delegatie spreek maar namens het hele Europees Parlement, want Phillip’s eerlijke en oordeelkundige benadering van de politiek heeft hem in het hele Parlement vrienden opgeleverd.
Mijn delegatie heeft bij de ingang van het Parlement een condoleanceregister opengesteld, waarin collega’s in het hele Parlement enkele woorden ter nagedachtenis aan Phillip kunnen schrijven. Tijdens de herdenkingsdienst, die op 29 januari in Derby Cathedral zal worden gehouden, zullen we het condoleanceregister aan zijn familie aanbieden. Parlementsleden die deze dienst wil bijwonen, kunnen hierover meer informatie krijgen op mijn kantoor.
De Voorzitter.
   – Dank u wel, mijnheer Titley. Ik denk dat onze collega's en vrienden nota zullen hebben genomen van alle genoemde regelingen voor deze zo droevige gebeurtenis. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde zijn de stemmingen.
De Voorzitter. –
   Hiermee zijn de eerste stemmingen van 2006 beëindigd. 
Roberta Angelilli (UEN ),
   De delegatie van Alleanza Nazionale in het Europees Parlement heeft zich onthouden van stemming over het verslag-Brok, omdat zij van mening is dat de toetreding van Kroatië tot de Europese Unie gebonden is aan de volgende eisen:
1. Opschorting van de toetredingsonderhandelingen met de EU zolang de Kroatische autoriteiten het verbod handhaven voor communautaire burgers van Italiaanse nationaliteit om toegang te krijgen tot de onroerendgoedmarkt, want dat staat volledig haaks op de beginselen van het .
2. De toetreding van Kroatië moet gekoppeld worden aan een volledige schadeloosstelling voor duizenden burgers van Italiaanse herkomst die sedert 1946 het land zijn uitgezet met confiscatie van hun onroerend goed.
3. De Kroatische autoriteiten moeten toegeven dat zij verantwoordelijk zijn geweest voor deportatie, doding, wreedheden en etnische zuivering waar duizenden mensen van Italiaanse afkomst het slachtoffer van zijn geworden. Dit heeft sinds 1946 plaatsgevonden en het komt allemaal voor rekening van het communistische regime, zoals historisch is erkend en gedocumenteerd. 
Glyn Ford (PSE ),
   . - Als rapporteur in het vorige Parlement inzake de betrekkingen met de Republiek Korea op het gebied van wetenschap en technologie, zie ik het belang voor Europa in van betrekkingen met deze groeiende economische grootmacht in Azië. Daarom juich ik dit verslag toe en ben ik ervoor dat onze kaderovereenkomst inzake handel en samenwerking wordt uitgebreid met de nieuwe lidstaten van de EU. We hebben nu een mechanisme voor een groeiend partnerschap tussen de EU en de Republiek Korea. Het is nu zaak dat we er gebruik van maken. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   – In het verslag wordt verwezen naar de financiële bijstand die de Maldiven behoeven om een antwoord te kunnen formuleren op de problemen die zijn veroorzaakt door de ramp van bijna precies een jaar geleden (en daar dient men de vóór die ramp reeds bestaande problemen nog eens bij op te tellen). We mogen verder niet vergeten dat het Europees Parlement in dezen een eigen verantwoordelijkheid heeft die – zeker technisch gezien – afwijkt van die van de financiële instellingen. Ik heb derhalve vóór gestemd. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   . - Het is duidelijk en, naar ik hoop, oncontroversieel dat de Maldiven worden opgenomen op de lijst van landen die in aanmerking komen voor hulp in verband met de tsunami van 2004. Ik heb dit voorstel van harte gesteund en ik hoop dat we het land zo snel mogelijk zinvolle praktische hulp kunnen bieden. 
Frank Vanhecke (NI ). –
   Voorzitter, het verslag-Catania dat we zojuist hebben weggestemd, het verslag over het burgerschap van de Europese Unie, mag de verdienste hebben dat het zonder twijfel een van de meest hallucinante en domme teksten was die ooit in dit Parlement zijn geproduceerd en dat wil wat zeggen. Het kwam erop neer dat algemeen stemrecht werd verleend voor alle verkiezingen aan iedereen die zich min of meer wettelijk op ons grondgebied bevond. Er was geen vraag tot integratiebereidheid, geen vraag naar talenkennis, geen nationaliteitsvoorwaarden, kortom voor de vreemdelingen alle rechten, maar geen enkele plicht.
Dit was inderdaad waanzin, dit was het werk van een paar verblinde ideologen die de realiteit van het totaal mislukte multicultureel model niet wilden erkennen. Bovendien werd in dit verslag de soevereiniteit van onze lidstaten fundamenteel aangetast. Het staatsburgerschap en alle daaraan verbonden rechten, ook het stemrecht, moeten een exclusieve bevoegdheid van de lidstaten blijven. Europa heeft zich daar niet mee te bemoeien. Het is met recht en reden dat wij dit dwaze verslag hebben weggestemd.
Luciana Sbarbati (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik moet zeggen dat ik zeer verbitterd ben omdat het verslag-Catania niet is goedgekeurd door dit Huis, waar soms het progressieve gedachtegoed zegeviert maar soms ook duidelijk conservatieve ideeën opgeld doen.
Mijn grootste teleurstelling is dat mijn eigen fractie verdeeld was met betrekking tot de stemming over dit verslag, terwijl dit volgens de zuiverste liberale opvattingen goedgekeurd had moeten worden. Het is waar dat het Europese burgerschap nog “in uitvoering” is en als een soort verlengstuk van het staatsburgerschap van de lidstaten kan worden gezien. Maar het is een doel dat wij moeten nastreven, en wel door middel van politieke acties. Europa moet daarbij met de nodige waardigheid te werk gaan, door te trachten de nieuwe behoeften en nieuwe rechten van het burgerschap zo goed mogelijk te interpreteren, want die rechten en behoeften treden hoe dan ook naar voren, nog voordat het rechtswezen zich erover buigt.
Ik ben dus ben heel teleurgesteld dat dit verslag is afgewezen, en ik wil ook mijn solidariteit betuigen met collega Catania, aangezien ik met hem heb samengewerkt en volledig achter zijn amendementen stond. 
Agnes Schierhuber (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik mag namens de delegatie van de Oostenrijkse Volkspartij de volgende stemverklaring afgeven.
Het verslag-Catania over het vierde verslag van de Commissie betreffende het burgerschap van de Unie slaat in onze ogen de plank volledig mis. In een tijd waarin het merendeel van de bevolking sceptisch staat tegenover veel van wat er in de EU gebeurt, dient het vraagstuk van het burgerschap van de Unie te worden behandeld met de nodige ernst. Helaas behandelt dit verslag slechts de situatie van immigranten en wordt er niet ingegaan op de behoeften van de burgers van Europa. Ik wil duidelijk vaststellen dat degenen die vanuit derde landen naar de Europese Unie willen, dus immigranten en asielzoekers, veel serieuzer dienen te worden genomen en veel meer respect verdienen dan in dit verslag het geval is. Dat is de reden waarom wij ons er tegen hebben uitgesproken. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ),
   . - Mijn partij is sterk voorstander van maatregelen ter bevordering van de opwaartse harmonisatie van de mensenrechten en burgerrechten voor alle burgers van de lidstaten. Ik steun de onderdelen van het verslag-Catania waarin de kwestie van de arbeidsrechten van migranten aan de orde wordt gesteld, met name het recht op burgerschap en hun politieke rechten en stemrechten.
Sinn Féin is van mening dat migrantenwerkers volledige toegang moeten hebben tot alle burgerrechten en mensenrechten en dat de lidstaten moeten zorgen voor een eerlijk en op gelijkheid gericht naturalisatieproces voor migranten die van dergelijke mechanismen gebruik wensen te maken.
Ik heb me tijdens de laatste stemming over het verslag-Catania over het vierde verslag betreffende het burgerschap van de Unie (A6-411/2005) van stemming onthouden omdat Sinn Féin van mening is dat burgerschap, verkiezingen en politieke participatie kwesties zijn die in de eerste plaats onder de verantwoordelijkheid van de overheid van de lidstaten zelf vallen. 
Bruno Gollnisch (NI ),
   . – Er was werkelijk niets in het verslag van de heer Catania over het Europese burgerschap dat onze steun verdiende. Twee voorstellen uit het verslag waren echter bijzonder schokkend. Ten eerste, het verzoek dat een burgerschap van de Europese Unie actief en passief stemrecht bij lokale, nationale en Europese verkiezingen moet inhouden voor alle ingezetenen van een land, ongeacht hun nationaliteit. Ten tweede, de eis tot harmonisatie van de rechten om het burgerschap van een van de lidstaten te verkrijgen, onder het voorwendsel dat de onderlinge verschillen in deze rechten tot discriminatie leiden voor niet-Europeanen die toegang willen krijgen tot het Europese burgerschap, zoals dat momenteel door de Verdragen is gedefinieerd.
Waar zal deze waanzin toe leiden? Toegang tot het burgerschap van een land is uitsluitend mogelijk voor mensen die de nationaliteit van dat land bezitten. De voorwaarden waaraan voldaan moet worden om de nationaliteit van een lidstaat te verkrijgen, vallen uitsluitend onder het soevereine gezag van deze lidstaat. Als wij buitenlanders, los van hun nationaliteit, stemrecht geven, komt dat erop neer dat hun een dubbel recht wordt toegekend, want het recht dat zij in het gastland kunnen uitoefenen komt bovenop het recht dat zij in hun land van herkomst kunnen blijven uitoefenen. In feite is dit dus een onrechtvaardige maatregel. Als je iemands gast bent, heb je nog niet het recht je met zijn zaken te bemoeien.
Vanwegee al deze redenen is het een goede zaak dat dit verslag verworpen is. 
Hélène Goudin en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   Met dit verslag wordt gestreefd naar versterking van het burgerschap van de Unie door het los te koppelen van het nationale burgerschap en door geharmoniseerde regels te eisen voor de toekenning van nationaal burgerschap. Wij vinden daarentegen dat burgerschap een van de hoekstenen is van de soevereiniteit van de nationale staten en dat elke lidstaat daarover zelfstandig moet kunnen beslissen.
Wel kunnen er redenen zijn voor hervorming van de regels voor het verwerven van nationaal burgerschap na een lange tijd van feitelijke vestiging in een land, en voor de stemgerechtigdheid en verkiesbaarheid bij gemeentelijke, regionale en nationale verkiezingen.
Het vraagstuk van burgerschap van de lidstaten is echter uitsluitend een kwestie voor de betrokken landen, conform hun eigen wetgeving. Het is aan elke lidstaat om de voorwaarden vast te stellen voor de verwerving en het verlies van het burgerschap en voor het effect dat het burgerschap heeft. De Europese Unie heeft in dat opzicht geen bevoegdheden. Het burgerschap van de Unie is dus ondergeschikt aan het nationale burgerschap en moet daarom worden gedefinieerd door nationale wetten inzake het burgerschap.
Bovendien bevat het verslag een aantal passages over de invoering van een Europese belasting, uniforme Europese partijlijsten voor de Europese verkiezingen, de betekenis van een Europese Grondwet voor de versterking van de Europese saamhorigheid, en gemeenschappelijke uitgangspunten voor de integratie van de Europese dimensie in de onderwijsprogramma’s van alle scholen.
Carl Lang (NI ),
   . – Het concept "burgerschap van de Unie", dat zelfs niet het predikaat Europees heeft, is bedacht om onze nationale rechten op identiteit en soevereiniteit te vernietigen. Het verslag van de heer Catania is hiervan het bewijs voorzover het een groot geheel in het leven wil roepen waaruit de Fransen, de Polen, de Spanjaarden, de Italianen, de Duitsers en de Britten verdwijnen en vervangen worden door "burgers van de Unie" die met name dezelfde politieke rechten genieten.
Aangezien de lidstaten in paragraaf 17 van het verslag worden opgeroepen om bij nationale verkiezingen het stem- en passief kiesrecht te geven aan elke ingezetene die "burger van de Unie" is, "ongeacht diens nationaliteit", zou een in Frankrijk wonende Tsjech mogen deelnemen aan de presidentsverkiezingen.
Dit stemrecht zou zelfs worden uitgebreid tot de niet-Europese migranten voorzover in paragraaf 18 wordt voorgesteld om de rechten van de burgers van de Unie uit te breiden tot de ingezetenen van derde landen die al in de Unie wonen.
De Europese naties, die overspoeld dreigen te worden door immigratie op wereldwijde schaal, hebben geen behoefte aan een Europees burgerschap. Ze hebben veeleer behoefte aan een herbevestiging van hun nationale rechten. Met name steeds meer Fransen eisen een hervorming van het wetboek van staatsburgerschap op basis van het beginsel "je erft de Franse nationaliteit of je verdient deze".
Marine Le Pen (NI ),
   . – Terwijl Europa een crisis doormaakt op het vlak van vertegenwoordiging, die met name tot uiting is gekomen in de afwijzing door de Fransen en de Nederlanders van de Europese Grondwet, en op het vlak van de democratische participatie, met een toenemend absenteïsme bij de Europese verkiezingen, blijft het jaar in jaar uit, sinds het Verdrag van Maastricht uit 1992, proberen ons met geweld de bittere pil van het Europese burgerschap te laten slikken.
We hebben hier opnieuw te maken met een instrument waarmee naties en nationale identiteiten worden vermorzeld en uiteindelijk worden vervangen door een Europese identiteit. Dit nieuwe “pakket", dat rechtstreeks afkomstig is uit de hoge regionen van de eurofederalistische bureaucratie, is een integraal bestanddeel van het door de Commissie gewenste proces van overstroming en immigratie/invasie. Het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor elke burger wordt beschouwd als het centrale recht van het Europees burgerschap. Daarom is het niet moeilijk te begrijpen waarom Brussel de regels voor de toegang en het verblijf op het Europese grondgebied probeert te vereenvoudigen en te versoepelen, want zij vormen de voorwaarde voor de verwerving van dit nieuwe burgerschap.
De stompzinnige dictatuur is systematisch bezig nationale waarden en identiteiten te verwoesten. Er is vandaag echt moed voor nodig om een nationaal bewustzijn aan de dag te leggen en te verdedigen. 
Kartika Tamara Liotard, Esko Seppänen en Jonas Sjöstedt (GUE/NGL ),
   . - We hebben voor het verslag gestemd, waarbij we aantekenen dat een aantal onderdelen van de tekst niet in dit verslag thuishoren, waaronder enkele onderdelen van het burgerschap van de EU, het positieve standpunt ten aanzien van de Grondwet van de EU, verkiezing van bepaalde EP-leden op basis van transnationale kieslijsten, het voorstel inzake de Europese belasting, enzovoorts.
We hebben tegen die onderdelen van de tekst gestemd, maar uiteindelijk hebben we voor het verslag gestemd om de zaak van de migranten in Europa beter te dienen. We hebben hierbij voor ogen gehouden dat het slechts om een initiatiefverslag zonder juridische gevolgen ging. 
David Martin (PSE ),
   . - Ik ben blij met het verslag betreffende het burgerschap van de EU voor burgers uit derde landen. De kern van het verslag is dat EU-burgers in nationale verkiezingen in andere lidstaten moeten kunnen stemmen, mits ze daar wonen.
Ik betreur het dat het verslag is verworpen, want het was een waardig verslag. Ik heb me echter van stemming onthouden bij de stemming over de amendementen op paragraaf 11, deel 1 en 2, paragraaf 12, deel 1 en 2, en de paragrafen 13, 21 en 28, omdat ik vind dat die in dit stadium te ver gaan. 
Andreas Mölzer (NI ),
    Uit de dalende opkomst bij verkiezingen, de negatieve uitslagen van referenda en de toenemende frustratie over de EU blijkt wel dat de Europese burger zich niet over de streep laat trekken door een gemeenschappelijk volkslied of een vlag. Het kan hem ook niet schelen hoe de EU zichzelf presenteert – bijvoorbeeld met de Ontwerpgrondwet – maar is meer geïnteresseerd in wat zij al dan niet presteert.
Een versterking van het burgerschap van de Unie zal de EU-sceptici niet in enthousiastelingen veranderen, zoals sommigen dat voor ogen staan. Dat zal zeker niet gebeuren zolang er geen EU-brede minimumnormen zijn voor naturalisatie en wij het asielmisbruik niet de wereld uit helpen. De aanslagen in Londen, de moord op filmmaker Theo van Gogh en de onlusten in Frankrijk tonen aan dat wij voortaan heel goed moeten kijken in hoeverre mensen die EU-burger willen worden in staat zijn om te integreren in de cultuur van de meerderheid. Dat de Europese moslims de Europese rechts- en cultuurorde niet accepteren, is een feit dat de EU niet langer kan toedekken met de term “multicultureel”.
Ook aan de praktijk van massale legalisaties, waardoor miljoenen illegale immigranten “Europeaan” zijn geworden, dient een eind te worden gemaakt. En het Schengen-informatiesysteem moet voortaan ook kunnen aangeven wanneer er ambassades zijn waar aan de lopende band inreisvisa worden verstrekt.
Zolang het Akkoord van Schengen niet functioneert en wij het probleem van de parallelle samenlevingen niet onder controle krijgen, zolang wij de bescherming van onze autochtone Europese volken niet kunnen waarborgen, kunnen wij het wel zonder de droom van een Europees burgerschap stellen. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   – De in dit verslag aangeroerde problematiek is van zulk groot belang dat een uitgebreide discussie gerechtvaardigd is. Het is om te beginnen echter wel zo dat die discussie niet binnen dit Parlement – of enige andere Europese instelling – plaats behoort te vinden. Hoe men het burgerschap verwerft is een exclusief nationale aangelegenheid. Dat is waar de soevereiniteit van elke staat op de meest fundamentele wijze tot uitdrukking komt, en ik vind dat daarover niet onderhandeld kan worden. Daarom – én omdat ik het volstrekt oneens ben met de meeste premissen en conclusies van dit verslag – heb ik tegen gestemd. Het doet mij oprecht deugd dat dit verslag is verworpen. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   Het is een mensenrecht dat men actief aan het democratische proces kan deelnemen, en wij spannen ons krachtig in om dat voor iedereen te verwezenlijken. Het valt echter niet te verdedigen dat de EU dit als hefboom gebruikt voor het versterken van haar ambities om controle te krijgen over de democratische structuren van de lidstaten en zo haar macht te vergroten. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   . - Dit verslag gaat over burgerschap, een zeer controversieel onderwerp, en in principe ben ik van mening dat dergelijke zaken de verantwoordelijkheid van de lidstaten zijn en dat EU-rechten voortvloeien uit het burgerschap van een lidstaat. In dit verslag, dat niet bindend is, wordt getracht een manier te vinden om alle lidstaten aan te moedigen om billijke en eerlijke normen op te stellen, met het oog op het feit dat er EU-lidstaten zijn waar minderheden slecht worden behandeld. De uiteindelijke verwerping van dit verslag is mijns inziens een volwassen besluit van het Parlement, hoezeer ik ook vind dat deze kwesties onderzocht moeten worden. Ik verwacht dan ook dat we ons er als Parlement binnenkort opnieuw over zullen buigen. 
Georgios Toussas (GUE/NGL ),
   Het zogenaamd Europees burgerschap is een ideologische constructie zonder enige praktische betekenis, aangezien de toekenning van het staatsburgerschap een zaak is voor de lidstaten. De rol die het verslag het “Europees” burgerschap wil geven is duidelijk ideologisch getint. Men wekt de illusie dat er een “Europese burger” bestaat op een unitair “politiek en cultureel” grondgebied en doet voorkomen dat de imperialistische en reactionaire EU eenrichtingverkeer is.
In feite probeert men met het verslag via een achterdeurtje de reactionaire Europese Grondwet weer binnen te halen, die de volkeren van de EU juist hebben verworpen (rechtstreekse belasting van de Europese burgers door de EU, financiële ondersteuning van Europese partijen, supranationale kieslijsten, enzovoort). De euro-idolatrie van het verslag gaat zelfs zover dat wordt voorgesteld om - een absolute originaliteit op wereldvlak - “langdurig verblijvenden” het recht op een onbestaand “Europees” burgerschap toe te kennen, ofschoon zij in het land van verblijf staatsburgerschap noch rechten hebben.
Wij steunen de immigranten onvoorwaardelijk en strijden met hen voor de uitbreiding van hun rechten, voor de verankering van volledige politieke en sociale rechten (actief en passief kiesrecht, volledige arbeids- loon-, verzekerings- en pensioenrechten, enzovoort). De verovering van deze rechten heeft echter niets uit te staan met de misleidende, ideologische constructie van het zogenaamd Europees burgerschap, maar is het strijdperk van de massale volksbeweging in elke lidstaat en op Europees niveau. 
Hiltrud Breyer (Verts/ALE ).
   – Dit verslag van mevrouw Prets heeft uiteraard onze volle steun, en het deed ons ook deugd dat het nog aanzienlijk is verbeterd door de amendementen.
Wij van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie vonden het van groot belang om duidelijk te maken dat ook klanten van prostituees sancties boven het hoofd hangen als zij weten dat het om gedwongen prostitutie gaat. Daarmee willen wij duidelijk maken dat gedwongen prostitutie niet alleen door middel van de wet dient te worden bestreden, maar dat het ook door de samenleving dient te worden behandeld als iets walgelijks. Wij zijn bijzonder ingenomen met het feit dat dit Parlement er notitie van heeft genomen dat wij op 8 maart een actie beginnen tegen gedwongen prostitutie bij het wereldkampioenschap voetbal dat dit jaar in Duitsland plaatsvindt. Het is onze bedoeling om duidelijk te maken dat gedwongen prostitutie een rode kaart moet krijgen, en dat betekent dat we gedwongen prostitutie moeten proberen uit te bannen.
Ik hoop dat het Parlement hiermee een duidelijk signaal afgeeft met betrekking tot sportevenementen, want wij kunnen gedwongen prostitutie alleen bestrijden door deze boodschap te verkondigen op ieder niveau van de samenleving, en niet alleen door middel van wetsvoorstellen. En juist deze explosieve toename van gedwongen prostitutie moet ons aanleiding geven om er met verve tegen op te treden. 
Andreas Mölzer (NI ). –
   Mijnheer de Voorzitter, de handel in menselijke waar, die nog lucratiever is dan die in wapens en drugs, kan goed gedijen door het uiteenvallen van staatsstructuren in de multiculturele samenleving, door de overgang naar de markteconomie in de Oost-Europese landen en de daarmee gepaard gaande stimulans voor corrupte en criminele organisaties, en door de massale immigratie die is veroorzaakt door het openen van de grenzen. Omdat de slachtoffers uit schaamte of angst zwijgen en de helft van de verhandelde vrouwen en kinderen na terugkeer in hun vaderland opnieuw in het handelscircuit terechtkomen, komen de daders er meestal ongestraft vanaf. Er moet dus preventief actie worden ondernomen door potentiële slachtoffers zo vroeg mogelijk voor te lichten en door de bevolking bewust te maken van het probleem.
Bovendien moeten er in de gehele EU eindelijk zware straffen op pedofilie worden gesteld en nog zwaardere op de georganiseerde handel in mensen. 
Gerard Batten (IND/DEM ),
   . - De UK Independence Party heeft tegen het verslag-Prets over de handel in vrouwen en kinderen gestemd vanwegee de aard van bepaalde artikelen in het verslag. Wij zijn sterk gekant tegen mensenhandel en slavernij, maar we zijn van mening dat de EU niet bevoegd is om zich in binnenlandse kwesties te mengen en vinden met name dat de EU geen beleid inzake prostitutie moet vormen.
Alle onderdelen die in het verslag worden genoemd, zijn al in de Britse wetgeving geregeld en het is zaak dat we die wetten volledig benutten in plaats van nog meer EU-wetgeving te creëren, met de negatieve gevolgen van dien. 
Godfrey Bloom (IND/DEM ),
   De UK Independence Party heeft tegen het verslag-Prets over de handel in vrouwen en kinderen gestemd vanwege de aard van bepaalde artikelen in het verslag. Wij zijn sterk gekant tegen mensenhandel en slavernij, maar we zijn van mening dat de EU niet bevoegd is om zich in binnenlandse kwesties te mengen en vinden met name dat de EU geen beleid inzake prostitutie moet vormen.
Alle onderdelen die in het verslag worden genoemd, zijn al in de Britse wetgeving geregeld en het is zaak dat we die wetten volledig benutten in plaats van nog meer EU-wetgeving te creëren, met de negatieve gevolgen van dien. 
Maria Carlshamre (ALDE ),
   Wat betreft paragraaf 46 inzake de strafbaarstelling van klanten die personen onder druk met voorbedachten rade uitbuiten, heb ik tegen de ALDE-Fractie gestemd. De ALDE-Fractie stemde nee, maar ik ben van mening dat personen die met voorbedachten rade vrouwen of meisjes kopen en tot prostitutie dwingen, op dezelfde manier moeten worden behandeld als personen die zich schuldig maken aan het kopen van goederen, dat wil zeggen heling. En ik denk dat zelfs de lidstaten die momenteel tegen het strafbaar stellen van het kopen van seks zijn, dat als een strafbaar feit kunnen invoeren. 
Charlotte Cederschiöld, Christofer Fjellner, Gunnar Hökmark en Anna Ibrisagic (PPE-DE ),
   Wij hebben voor het verslag over de vrouwen- en kinderhandel gestemd. Wij vinden dat de veiligheid van de burgers het best kan worden beschermd door gemeenschappelijke inspanningen tegen de grensoverschrijdende misdaad, speciaal de misdaad die gericht is tegen de fundamentele vrijheden en rechten en tegen de menselijke waardigheid. Teneinde de gestelde eisen een juridisch effect te geven en het belang van deze kwestie te belichten, wil de delegatie van Zweedse conservatieven ook benadrukken dat het trafficking-vraagstuk in de Juridische commissie van het Europees Parlement moet worden behandeld en niet in de Commissie rechten van de vrouw.
We zijn echter tegen voorstellen in het verslag waarmee men terreinen betreedt die tot de bevoegdheden van de lidstaten behoren, bijvoorbeeld de organisatie van de politie. 
Hélène Goudin en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   In het initiatiefverslag worden belangrijke kwesties behandeld, en de Zweedse partij Junilistan steunt vele grondgedachten waarvan het verslag doordrongen is. Seksuele uitbuiting van mensen en handel in mensen moeten worden tegengegaan. Verder mag men de grove criminaliteit die vaak het gevolg is van grensoverschrijdende mensenhandel niet over het hoofd zien. Het is dan ook van het grootste belang dat de samenwerking en de uitwisseling van informatie binnen de EU worden vergemakkelijkt.
Junilistan meent echter dat ook in deze kwesties iedere lidstaat zelf zijn methode en werkwijze moet mogen kiezen. Junilistan kiest er daarom voor om tegen dit initiatiefverslag te stemmen. 
Timothy Kirkhope (PPE-DE ),
   Mijn Britse conservatieve collega’s en ik juichen het toe dat in deze resolutie wordt erkend dat het aanpakken van de mensenhandel een belangrijk onderdeel is van de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Maatregelen die in dit kader worden genomen, moeten dus afgestemd zijn op de algehele strategie tegen de georganiseerde misdaad. Daarom moeten we een en ander niet gebruiken als een voorwendsel om volledige communautarisering op dit gebied te verwezenlijken. We kunnen beter effectief nationaal beleid en krachtige intergouvernementele samenwerking steunen om deze verderfelijke handel uit te roeien. 
Fernand Le Rachinel (NI ),
   .De handel in vrouwen en de seksuele uitbuiting van kinderen vormen een alsmaar groeiende grote parallelle economie in Europa. Volgens de Verenigde Naties worden bijna vier miljoen vrouwen en kinderen misbruikt of seksueel mishandeld. Tevens worden we onvermijdelijk geconfronteerd met steeds meer verschillende vormen van mensenhandel.
De toename van het sekstoerisme en van de vraag naar kinderen voor economische uitbuiting (als bedelaar, zakkenroller, dealer, zwartwerker, enzovoorts) is een vorm van criminaliteit en uitbuiting waarvoor in de meeste gevallen georganiseerde criminele bendes verantwoordelijk zijn. Dankzij de gevaarlijke Schengen-akkoorden, waarmee alle controles aan de grenzen van de Europese Unie zijn opgeheven, kunnen ze worden gebruikt als drugskoerier of dief. En aangezien ze minderjarig zijn, kunnen ze niet worden vervolgd wanneer ze worden gearresteerd door de autoriteiten.
Wanneer we alle vormen van mensenhandel willen voorkomen, moeten we de strijd aanbinden met die maffia’s en die illegale handel die maar blijft toenemen in een Europa waarvan de deuren wagenwijd openstaan.
Aanvullende communautaire programma’s en vrome wensen van de vele NGO’s bieden geen soelaas. Enkel en alleen wanneer burgers en onze elites de alarmbel luiden over het ultraliberale pro-immigratiebeleid van Brussel, kunnen we hopen dat we ons uiteindelijk veilig zullen voelen in Europa. 
David Martin (PSE ),
   Ik verwelkom het verslag, waarin het belang wordt benadrukt van de invoering en bevordering van gender mainstreaming en kindgerichte benaderingen in al het EU-beleid. Mensenhandel voor seksuele uitbuiting is een schending van de mensenrechten en tussen de zeshonderd- en achthonderdduizend mannen, vrouwen en kinderen worden via internationale grenzen verhandeld. Ongeveer 80 procent hiervan zijn vrouwen en meisjes en 50 procent is minderjarig.
Ik beaam dat gegevens over mensenhandel ontbreken, dat de lidstaten onderling tot een meer geharmoniseerde aanpak moeten komen voor het verzamelen van gegevens en dat gegevens over kinderen gescheiden moeten blijven van de gegevens over mannen en vrouwen.
Het is essentieel dat preventiestrategieën zowel gericht zijn op slachtoffers als op mensenhandelaars. We moeten ons richten op de kwetsbaarste groepen, om te beginnen door het onderwijs en de werkgelegenheid te verbeteren en de feminisering van de armoede, alsmede discriminatie en ongelijkheid te bestrijden. Verder moeten er meer campagnes worden opgezet, met een gemeenschappelijk EU-logo en internationale hulplijnen, en moet er meer informatie over de wettelijke rechten van gezondheidsdiensten worden verstrekt aan slachtoffers in andere landen.
Tot slot beaam ik dat de wetshandhaving erop gericht moet zijn om mensenhandelaars te vervolgen en streng te straffen en de corruptie te bestrijden. 
Claude Moraes (PSE ),
   Het verslag-Prets over het bestrijden van de handel in vrouwen en kinderen kan een belangrijke bijdrage leveren bij de aanpak van een van de meest verontrustende en sterkst toenemende problemen waaraan kwetsbare vrouwen en kinderen worden blootgesteld in de vorm van moderne slavernij, met name in de seksindustrie in Europa.
Het probleem moet worden aangepakt met zoveel mogelijk aandacht voor de slachtoffers van mensenhandel, zodat ze niet dubbel gestraft worden in het rechtssysteem van de EU-lidstaten. 
Sebastiano (Nello) Musumeci (UEN ),
   De seksuele uitbuiting van vrouwen en kinderen is een gesel van de mensheid die naarmate de tijd voortschrijdt steeds meer om zich heen grijpt. Ik sta volledig achter het idee om strenge strafregels op te stellen tegen de klanten van seksuele slavernij. Maar dat is niet voldoende. Er moet ook een gemeenschappelijke en doeltreffende strategie op tafel komen.
De mensenhandel staat onder leiding van een heuse multinational van de georganiseerde maffiamisdaad en spruit voort uit een situatie van armoede en wanhoop die mannen en vrouwen ertoe brengt hun land van herkomst te ontvluchten op zoek naar werk en welvaart in de rijke landen van onze planeet.
Ofschoon de vrouwen- en kinderhandel hoofdzakelijk gericht is op seksuele uitbuiting, zijn er helaas ook andere doeleinden bij betrokken die al net zo gruwelijk en mensonterend zijn: dwangarbeid, slavernij en - wat ik het gruwelijkste van alles vind - organenhandel.
Het is bekend dat seksuele uitbuiting thuishoort in een veel groter geheel van criminele activiteiten, waartoe sekstoerisme, drugshandel, wapensmokkel en handel in kernafval behoren. Om een bijdrage te leveren aan de strijd tegen de maffia en soortgelijke misdaadnetwerken, stel ik wederom voor – zoals ik in maart 2004 al deed – om een Europees Waarnemingscentrum in het leven te roepen dat de georganiseerde misdaad in het oog kan houden en oplossingen moet aanreiken voor een harmonisatie van de strafrechtelijke vervolging in de landen van de Europese Unie. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   – Ik hoef de argumenten die in dit verslag op zulk een overtuigende wijze uiteengezet zijn, niet te herhalen. Toch meen ik dat het een goede zaak is onze veroordeling uit te spreken van mensenhandel (en niet alleen van vrouwen- en kinderhandel, al zijn dat wel de kwetsbaarste groepen), of dat nu handel is voor doeleinden van seksuele uitbuiting of voor andersoortige exploitatie. We mogen het daar echter niet bij laten. Ook in ons optreden moeten we consistent en vastberaden zijn. Uit talloze verslagen en journalistieke onderzoeken blijkt namelijk dat de bestrijding van mensenhandel niet erg doeltreffend kan verlopen als de lidstaten niet met elkaar samenwerken. Het is dus van belang dat de samenwerking en de coördinatie verbeterd worden en dat we vastberadener optreden. 
Lydia Schenardi (NI ),
   . Volgens schattingen worden jaarlijks 700 000 tot vier miljoen vrouwen en kinderen over de hele wereld het slachtoffer van mensenhandel. Volgens de Verenigde Naties zijn 1,2 miljoen van hen kinderen.
Aan het verslag van mijn collega ligt het dramatische feit ten grondslag dat ondanks de maatregelen die de lidstaten en de Europese Unie zelf tot nu toe hebben genomen, mensenhandel tegenwoordig wordt beschouwd als de snelst groeiende criminele activiteit in vergelijking met andere vormen van georganiseerde criminaliteit. Jammer genoeg zal de groeiende berg communautaire teksten, resoluties of ontelbare rapporten van NGO’s over dit onderwerp geen einde maken aan dit wereldwijde verschijnsel.
Hoewel de oorzaken bekend zijn: armoede, sociale uitsluiting, werkloosheid, geen grenscontroles, waardoor zich clandestiene netwerken kunnen ontwikkelen van georganiseerde criminaliteit in allerlei vormen, geweld tegen vrouwen, onderwijs, explosieve toename van pornografie of het teloorgaan van morele referentiepunten, zijn de oplossingen die in dit verslag worden voorgesteld, zeer vaag, algemeen en onvolledig.
Als we al die vormen van georganiseerde mensenhandel doeltreffend willen bestrijden, moeten we allereerst de controles aan de binnengrenzen van de lidstaten weer invoeren. De opheffing hiervan in de Schengen-akkoorden is één van de belangrijkste oorzaken geweest van de ontwikkeling van die hele seksindustrie in Europa. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   De bestrijding van mensenhandel en de bestrijding van de afnemers van deze diensten hangen met elkaar samen, maar als men dit type misdaden op EU-niveau strafbaar stelt, kan dat leiden tot strafmaten die niet zijn aangepast aan de interne logica van de nationale stelsels, en het zou er ook toe kunnen leiden dat het strafbaar stellen van de kopers van seksuele diensten wordt verboden.
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   Niemand kan ontkennen dat de georganiseerde handel in vrouwen en kinderen een dringende kwestie voor de lidstaten van de EU is, en er is gecoördineerde actie in de EU nodig om het probleem te bestrijden. Dit verslag geeft aan hoe samenwerking tot betere resultaten zal leiden dan afzonderlijke acties van de lidstaten, en ik zal het verslag graag steunen. Ik heb wel enkele reserves over een aantal opvattingen die in het verslag worden verwoord, maar ik vind dat de EU zelf actie moet ondernemen om dit probleem te bestrijden, in samenwerking met de lidstaten zelf. 
Thomas Wise (IND/DEM ),
   De UK Independence Party heeft tegen het verslag-Prets over de handel in vrouwen en kinderen gestemd vanwege de aard van bepaalde artikelen in het verslag. Wij zijn sterk gekant tegen mensenhandel en slavernij, maar we zijn van mening dat de EU niet bevoegd is om zich in binnenlandse kwesties te mengen en vinden met name dat de EU geen beleid inzake prostitutie moet vormen.
Alle onderdelen die in het verslag worden genoemd, zijn al in de Britse wetgeving geregeld en het is zaak dat we die wetten volledig benutten in plaats van nog meer EU-wetgeving te creëren, met de negatieve gevolgen van dien. 
Jaromír Kohlíček (GUE/NGL ).
   – Het luchtvervoer staat vandaag de dag ontegenzeggelijk op een tweesprong. De forse stijging van de brandstofprijzen het afgelopen jaar heeft een aantal luchtvaartmaatschappijen in ernstige problemen gebracht. Sommige van hen lijden zwaar verlies, in de Verenigde Staten is de regering een aantal van deze bedrijven zelfs weer te hulp geschoten. Een ander probleem zijn de prijsvechters. Het is nog maar de vraag in welke mate deze bedrijven, die zijn gevestigd in de ontwikkelde landen, zich houden aan de ICAO- en ILO-normen of de richtsnoeren van de OESO voor multinationale bedrijven. De voornaamste vraag is of wij bij deze bedrijven naleving kunnen afdwingen van de voorschriften uit de richtlijnen van de Europese Gemeenschap die zijn vermeld in de paragrafen 24 en 25 van het verslag over de ontwikkeling van de agenda voor het externe luchtvaartbeleid van de Gemeenschap en of wij die naleving doeltreffend kunnen controleren.
Ik besef me dan ook terdege hoe moeilijk de onderhandelingen zijn, vooral met onze grootste partners, te weten Rusland en China. Dit onderwerp komt aan bod in het verslag over de betrekkingen met de Russische Federatie en China op het gebied van het luchtvervoer. Het moeilijkst zijn waarschijnlijk de onderhandelingen met de Verenigde Staten waar de betrekkingen continu raken aan oneerlijke mededinging. Maar ondanks het feit dat deze onderhandelingen met de externe partners van de Europese Gemeenschap uitermate gecompliceerd zijn, zou ik toch willen benadrukken hoe noodzakelijk en belangrijk ze zijn en hoe onmisbaar voor de verdere ontwikkeling van het luchtvervoer. Bijzonder belang moet dan ook worden gehecht aan het slotcommentaar van het El Khadraoui-verslag. Cabotage die plaatsvindt in een van de landen van de Europese Unie valt onder de arbeidsvoorwaarden die gelden in dat land. Dat betekent voor het luchtvervoer dat cabotage wordt gezien als een bedrijvigheid binnen de Europese Unie.
Ik zou hier graag willen benadrukken dat deze aanpak om de reikwijdte uit te breiden tot een hele dienstensector, moet worden aangevuld met de beste-praktijkmethodes. Op deze manier kan een begin worden gemaakt met het openen van de markt en het liberaliseren van de cabotage. Deze benadering zou ook nieuwe kansen kunnen bieden voor de onderhandelingen over de dienstenrichtlijn, met inbegrip van de diensten van algemeen belang. Dat betekent dat als deze twee verslagen worden aangenomen, wij nieuwe onderhandelingsmogelijkheden krijgen voor zowel het luchtvervoer als andere gebieden. De nieuwe principes die worden aangereikt kunnen dus een ware doorbraak betekenen en de GUE/NGL-Fractie juicht dit van harte toe. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   – Ik geloof dat het heel belangrijk is dat we een samenhangende strategie ontwikkelen voor het buitenlands beleid van de Europese Unie op het gebied van het externe luchtvaartbeleid.
Zoals bekend kan een dergelijk extern beleid op twee wijzen tot stand komen: door de bestaande bilaterale overeenkomsten aan het Gemeenschapsrecht aan te passen of door als Gemeenschap nieuwe alomvattende overeenkomsten te sluiten met derde landen.
Uit uitgebreide discussies binnen de commissie is evenwel gebleken dat we een dergelijke strategie alleen kunnen ontwikkelen als we eerst overeenstemming bereiken met de Verenigde Staten, de Russische Federatie en China.
In het licht van de nieuwe realiteit waarmee de mondiale markt wordt geconfronteerd en in de context van de verschillende initiatieven van de Commissie en de Commissie vervoer en toerisme acht ik dit verslag mijn steun waardig. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   – De Unie werkt samen met haar buren verder aan een algemene strategie voor het creëren van een gemeenschappelijk Europees luchtruim.
Dat is de context waarbinnen we het verslag-Zīle over onze betrekkingen met China en Rusland in het kader van het luchtvervoer moeten zien. Het luchtvervoer maakt in deze twee landen een snelle groei door en in beide landen zal er met het oog op consolidering, liberalisering en modernisering nog het een en ander moeten worden verricht.
We moeten als het om deze twee landen gaat altijd rekening houden met hun bijzondere karakteristieken. De overvliegvergoedingen zullen moeten worden afgeschaft en het onderhandelingsmandaat van de Commissie zal zodanig moeten worden uitgebreid dat het ook betrekking heeft op de noodzakelijke luchthaven- en veiligheidsinfrastructuur. Daarom geloof ik dat dit verslag gedurende het overgangsproces een belangrijke bijdrage kan leveren bij het verschaffen van duidelijkheid op juridisch gebied en wel zonder de economische stabiliteit van de sector aan te tasten.
Ik heb vóór dit verslag gestemd. We mogen intussen niet vergeten dat dit verslag deel uitmaakt van een veel groter vraagstuk: de ontwikkeling van de buitenlandse betrekkingen van de EU op het gebied van het luchtvaartbeleid. 


De Voorzitter.
   De notulen van gisteren zijn rondgedeeld.
Zijn er bezwaren? 
Bernard Poignant (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik was gisteren aanwezig maar mijn naam is niet vermeld in de notulen. Zou u hiervan nota willen nemen? 
De Voorzitter.
   Het zal worden rechtgezet, mijnheer Poignant. 
Paul Rübig (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil voorstellen dat de schade die gisteren tijdens de demonstratie is toegebracht aan het Parlementsgebouw wordt betaald door de veroorzakers daarvan. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Rübig, het Bureau heeft zich gisteren reeds over de kwestie gebogen. Er zijn vijftien agenten gewond geraakt en twintig vensterpanelen vernield. We hebben de veiligheidsaspecten besproken en de wijze waarop de schade kan worden verhaald.
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de veiligheid van de bevoorrading met energie en in het bijzonder met gas. 
Martin Bartenstein,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, uit de gebeurtenissen in de eerste week van januari rond het gasgeschil tussen de Russische Federatie en Oekraïne is overduidelijk gebleken dat de continuïteit van onze energievoorziening niet gewaarborgd is.
Meer dan een kwart van het gasverbruik in de Europese Unie wordt gedekt door importen uit Rusland. Aangezien ruim 80 procent daarvan via Oekraïne wordt getransporteerd, is ongestoord en voortdurend transport van gas uit Rusland via Oekraïne naar de Europese Unie van vitaal belang voor onze huishoudens en ondernemingen. Feit is echter dat er in enkele EU-lidstaten op 1 en 2 januari van dit jaar 50 procent minder gas geleverd werd. Met een diplomatiek initiatief hebben de Europese Commissie en het Oostenrijks voorzitterschap er mede voor gezorgd dat er snel een einde kwam aan deze situatie. In dit verband wil ik ook de problemen aansnijden tussen Moldavië en Rusland en beide partijen verzoeken om terug te keren naar de onderhandelingstafel teneinde een oplossing voor de langere termijn te zoeken voor de problemen tussen hen. Volgens berichten uit de media is er een akkoord bereikt voor een periode van drie maanden, maar dat is zonder meer een oplossing voor een veel te korte termijn.
Nu moeten we de juiste lessen trekken uit hetgeen er is voorgevallen. Naar mijn mening zijn er drie dingen die we moeten doen voor de continuïteit van de aardgasvoorziening van Europa op de lange termijn, en ik zal nu uiteenzetten wat die punten zijn.
Ten eerste is er diversificatie nodig van de bronnen waaruit het aardgas afkomstig is en van de routes waarlangs het wordt getransporteerd. Er is een aantal nieuwe pijplijnen gepland met een transportcapaciteit van 140 miljard kubieke meter per jaar. Deze projecten moeten snel worden uitgevoerd. Een veelbelovend project is de “Nabucco”- pijplijn, die van Oostenrijk via Turkije naar het gebied rond de Kaspische Zee loopt. Als deze circa 2020 geheel is voltooid kan via deze 3 300 kilometer lange gasleiding maximaal 31 miljard kubieke meter aardgas via een nieuwe route naar de Europese Unie worden getransporteerd.
Ten tweede moeten wij het gebruik van vloeibaar aardgas ofwel LNG sterk bevorderen. De huidige capaciteit van de bestaande installaties bedraagt circa 60 miljard kubieke meter per jaar. In enkele landen lopen er projecten voor de bouw van nieuwe terminals of uitbreidingen van bestaande installaties. Verwacht wordt dat de capaciteit voor 2010 zal toenemen tot 160 miljard kubieke meter per jaar. De Europese Unie moet mikken op vervijfvoudiging van de LNG-import voor 2010. Hierdoor kan de EU ook gasleveringen ontvangen uit regio’s waarmee een pijplijnverbinding niet haalbaar is.
Ten derde dient er grotere transparantie te worden bereikt van de koolwaterstofmarkten teneinde de hoge prijsvolatiliteit te verminderen en stabiele, marktconforme prijzen te waarborgen alsmede betere informatie over de hoeveelheden geïmporteerd aardgas te verkrijgen, waarbij essentieel is dat er flink wordt geïnvesteerd. Het is van doorslaggevend belang dat het investeringsklimaat zo aantrekkelijk mogelijk is, zodat ondernemingen ook daadwerkelijk bereid zijn om deze investeringen te doen.
Voor de korte termijn moeten wij erover nadenken hoe wij soortgelijke situaties kunnen vermijden of zonder kleerscheuren kunnen doorstaan. Wat dit betreft is sterkere integratie van het leidingnet in de Europese Unie zeker een mogelijkheid. Hierdoor zou het uitwisselen van gas binnen de Gemeenschap eenvoudiger worden, waarmee de afhankelijkheid van afzonderlijke lidstaten wordt verminderd van bepaalde landen die gas leveren of via welke het gas moet worden getransporteerd. Meer uitwisseling van gas binnen de Gemeenschap veronderstelt uiteraard de aanwezigheid van gas in de noodzakelijke hoeveelheden, en daarom moeten wij ook moeite doen om de oprichting van LNG-groothandelsmarkten te steunen.
Een verder kortetermijn-instrument is ongetwijfeld het aanhouden van gasreserves ter overbrugging van leveringsonderbrekingen van twee maanden. Daarbij moet wel rekening worden gehouden met nationale behoeften, zoals de opslag in ondergrondse ruimten, bij energiecentrales of industriële installaties.
Het Oostenrijks voorzitterschap zal prioriteit geven aan het energiebeleid en met name aan de continuïteit van de energievoorziening. Continuïteit van de voorziening is, naast concurrentievermogen en natuurlijk duurzaamheid, een van de pijlers waarop het Europees energiebeleid rust, zowel op nationaal als op Gemeenschapsniveau. Europa moet meer moeite doen om de uitdagingen van het energiebeleid aan te gaan, want in 2030 zal er wereldwijd 50 procent meer energie worden verbruikt, waardoor de Europese afhankelijkheid van de import van fossiele energiebronnen duidelijk zal toenemen.
Al met al zullen wij moeten kiezen voor een benadering waarin de verschillende strategieën besloten liggen, als we de continuïteit van de energievoorziening aan de Europese bevolking en industrie willen waarborgen. Binnen de Europese Gemeenschap zullen wij de diversificatie van de energievoorziening moeten versterken door meer gebruik te maken van hernieuwbare energiebronnen, bijvoorbeeld door verdrievoudiging van het gebruik van biomassa tegen 2010. De Europese energievoorziening moet onder andere worden opgebouwd op het kostenefficiënt gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Andere opties voor Europa zijn het gebruik van kolen met schone technologieën en, op de lange termijn, het gebruik van waterstof.
Vanuit Oostenrijks gezichtspunt is kernenergie echter geen optie. Al met al zal het aan de aanbodkant noodzakelijk zijn om ons in te zetten voor een gemeenschappelijke Europese interne markt en voor intensivering van de investeringen in de energievoorziening.
Wat het energieverbruik betreft zal het noodzakelijk zijn om de energie-efficiëntie in de Gemeenschap te verbeteren. Op dit moment bestaan er grote verschillen tussen de lidstaten met betrekking tot energie-efficiëntie, gemeten als energieverbruik per eenheid van het bruto binnenlands product. In dit verband verwijzen we naar de richtlijn van het Parlement en de Raad betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten.
De gebeurtenissen op nieuwjaarsdag hebben ook laten zien hoe belangrijk de betrekkingen van de Europese Unie met haar partners zijn. Deze partnerschappen dienen consequent te worden onderhouden op zowel multilateraal niveau – bijvoorbeeld door de dialogen in het Internationaal Energieforum of in het kader van het energieverdrag met Zuidoost-Europa – als op bilateraal niveau, in het kader van de dialoog tussen de Europese Unie, Rusland en de OPEC. De bereidheid om samen te werken is een zeer essentieel element in het waarborgen van de energievoorziening.
Wij beschikken dus over een heel scala aan mogelijkheden. Het is aan ons om die effectief en snel te benutten. Daar het waarborgen van de energievoorziening van Europa voor de toekomst in het belang van alle lidstaten is, ben ik ervan overtuigd dat wij hierin ook zullen slagen.
Andris Piebalgs,
   Mijnheer de Voorzitter, ik dank het Parlement voor het feit dat het vandaag tijd heeft vrijgemaakt voor een debat over de veiligheid van de bevoorrading met energie en in het bijzonder gas. In feite is dit een voortzetting van het debat dat we vorig jaar hebben gevoerd over de hoge olieprijzen. De olieprijs is momenteel meer dan zestig dollar per vat.
Het gasgeschil tussen Oekraïne en Rusland heeft het debat over de veiligheid van de bevoorrading aan de Europese Unie op gang gebracht. Toen Rusland de gaslevering aan Oekraïne begin dit jaar anderhalve dag lang stillegde, was het gasgeschil voorpaginanieuws. Het voorval raakte ook de EU doordat minder gas de Europese Unie bereikte.
Voor de korte termijn is het geruststellend dat Oekraïne en Rusland een overeenkomst hebben bereikt, maar we moeten ons geen illusies maken. De kwestie is daarmee niet afgedaan. De handelsonderhandelingen tussen de beide partijen zullen worden voortgezet om te komen tot een voor beide partijen aanvaardbare prijsaanpassingsformule. We hebben ook gezien wat de interne gevolgen in Oekraïne waren, toen vorige week een motie van wantrouwen tegen de regering werd uitgesproken. Ook moeten we niet vergeten dat het geschil over de gasprijs tussen Rusland en Moldavië gisteren pas is opgelost en dat er in de nabije toekomst uitvoeriger onderhandelingen zullen plaatsvinden. Ik ben ervan overtuigd dat we allemaal lering moeten trekken uit de gebeurtenissen van begin dit jaar.
Dus wat zijn de lessen die de EU van dit geschil zou moeten leren? Ten eerste, in het kader van dit specifieke geschil, was de EU proactief en dat behoort ze ook te zijn. Niet alleen hebben we gedurende het geschil nauwe bilaterale contacten met beide partijen onderhouden maar we hebben er ook bij de partijen op aangedrongen dat ze tot een oplossing komen. Het is duidelijk dat de EU geen partij kon en mocht kiezen, maar we hebben beide partijen duidelijk gemaakt dat het in hun belang was snel tot een overeenkomst te komen. In een dergelijk geval is het zeer belangrijk dat er nauw wordt samengewerkt tussen de Raad - met name het voorzitterschap - en de Commissie.
Ten tweede heeft het geschil het belang onderstreept van de energiedialogen met Rusland en Oekraïne. Deze dialogen hebben ons de nodige contacten opgeleverd die ons in staat stelden onze bezorgdheid en onze standpunten bij beide partijen kenbaar te maken in een sfeer van wederzijds vertrouwen en gemeenschappelijk belang. Tegelijkertijd heeft het geschil onderstreept dat we meer energie in de dialoog moeten stoppen.
Ten derde heeft dit geschil het belang onderstreept van een duidelijker, samenhangender en proactiever EU-breed energieveiligheidsbeleid. De Commissie en het Parlement discussiëren hier weliswaar al vele jaren over, maar het wordt tijd dat we koppen met spijkers slaan.
Ik benadruk het belang van een gemeenschappelijke benadering op het gebied van energie. Dit kwam ook naar voren tijdens de Informele Top in Hampton Court en tijdens de ontmoeting tussen het voorzitterschap en de Commissie aan het begin van het Oostenrijks voorzitterschap. In zijn toespraak vandaag heeft de fungerend voorzitter duidelijk aangegeven dat het voorzitterschap veel belang aan deze kwestie hecht en dat er veel concrete en duidelijke voorstellen zijn gedaan.
Tijdens de crisis waren we getuige van een zeker gebrek aan transparantie op de Europese gasmarkt, waardoor het zeer moeilijk was precies te controleren en in te schatten hoe het gastekort werd opgevangen. De richtlijn van 2004 betreffende maatregelen om de veiligheid van de gasbevoorrading te garanderen, kan een hulpmiddel zijn, als deze eenmaal volledig is omgezet. Het is een van de doelstellingen van het observatiesysteem voor de energiemarkt dat door mijn diensten wordt ontwikkeld, om dit soort kwesties aan te pakken.
Meer in het algemeen gesproken, heeft dit incident onze toenemende afhankelijkheid van externe energiebevoorrading in een scherp daglicht gesteld. In een Groenboek over energiebeleid dat de Commissie momenteel voorbereidt, zal worden stilgestaan bij de noodzaak om een gemeenschappelijke EU-benadering te ontwikkelen en te hanteren. De ontwikkeling van een gemeenschappelijke benadering van de externe energiedimensie zal een fundamenteel onderdeel van het Groenboek uitmaken.
Deze externe energiedimensie moet gebaseerd zijn op een diversificatie van verschillende energievormen en verschillende energiebronnen, routes, leveranciers en doorvoernetwerken. Er moet duidelijk meer worden geïnvesteerd in LNG-terminals, gasleidingen voor de diversificatie van de bevoorrading en gasopslagfaciliteiten.
De EU heeft via haar technische hulpprogramma’s gewerkt aan de ontwikkeling van nieuwe bevoorradingsroutes en het verbeteren van de bestaande routes, maar het is duidelijk dat andere belangrijke energieconsumenten ook een zeer proactieve en politieke benadering van deze kwestie hanteren. Europa zal op dit gebied nog het nodige moeten leren, maar we moeten de complexiteit van deze kwestie niet onderschatten.
We moeten natuurlijk ook oog hebben voor de interne aspecten van een Europees energiebeleid: ten eerste moeten we ervoor zorgen dat een interne EU-brede energiemarkt een praktische realiteit wordt. Er moet nog een hoop gebeuren voordat er sprake is van een echte interne markt voor zowel elektriciteit als gas. Bovendien moeten we de nodige investeringen in de infrastructuur mogelijk maken om ervoor te zorgen dat de diverse nationale energiemarkten in de EU werkelijk meer geïntegreerd raken. We zullen in dit kader moeten erkennen dat hiervoor de nodige middelen beschikbaar moeten worden gesteld, waaronder, zonodig, financiële steun.
Er moet ook voldoende beleid en financiële steun zijn voor onderzoek op prioriteitsgebieden en we moeten ervoor zorgen dat meer efficiënte energietechnologieën, waaronder schonere steenkool en duurzame energietechnologieën, de markt kunnen penetreren. We moeten actiever werken aan beleid en maatregelen die werkelijk energiebesparingen opleveren en tot efficiënt gebruik van energie leiden en die zo onze externe afhankelijkheid verminderen.
We hebben ambitieuze wetgeving aangenomen. Nu wordt het tijd om deze wetgeving ten uitvoer te leggen.
Tot slot moeten er betere maatregelen ten aanzien van de energieveiligheid komen om de solidariteitsmechanismen te versterken zodat we de uitdagingen van mogelijke verstoring van de energiebevoorrading aankunnen. We moeten niet vergeten dat dit geschil, waar de EU ook de gevolgen van heeft ondervonden, zeer snel was opgelost. We moeten voorbereid zijn op langduriger geschillen.
Ter afronding: dit geschil heeft de alarmbellen bij ons doen rinkelen. Energie is weliswaar slechts een handelsproduct, maar het is een fundamenteel artikel voor het voortbestaan van onze economische ontwikkeling en ons welzijn. We moeten lering trekken uit deze episode, wat erop neerkomt dat er een gemeenschappelijk Europees energiebeleid moeten komen. Dit moet, zowel intern als extern, een duidelijk, samenhangend en effectief beleid zijn dat is afgestemd op de doelstellingen veiligheid van de bevoorrading, concurrentie en duurzaamheid.
Jacek Emil Saryusz-Wolski,
   Mijnheer de Voorzitter, de recente gascrisis heeft de alarmbellen in de Europese unie doen rinkelen. De PPE-DE-Fractie is blij dat de veiligheid van de bevoorrading en de duurzaamheid van de energieproductie en het energieverbruik een prioriteit van het Oostenrijks voorzitterschap zijn. Dat wordt hoog tijd, aangezien energieveiligheid steeds belangrijker wordt voor de algehele veiligheid van de Europese Unie, met name voor de economische veiligheid.
Elk probleem, ook al is het van tijdelijke aard, dat tot gevolg heeft dat de energiebevoorrading uit derde landen terugloopt, veroorzaakt ook een ernstige verstoring van de economische activiteit van de EU. We zijn er recentelijk achter gekomen dat het probleem van de energieveiligheid niet alleen het bedrijfsleven of de economie raakt. Energie is gebruikt als een wapen en als een instrument voor buitenlands beleid en moet dus in het kader van buitenlands en veiligheidsbeleid worden besproken.
De recente energiecrisis tussen Rusland en Oekraïne heeft de kwetsbaarheid blootgelegd van diverse EU-lidstaten die in gevaarlijke mate afhankelijk zijn van één leverancier. Het is dus absoluut noodzakelijk dat de EU gezamenlijke actie op het gebied van energie onderneemt en een proactief energiebeleid gestalte geeft.
Het is duidelijk dat alle genomen maatregelen op nationaal niveau niet genoeg zijn aangezien die geen garantie zijn voor de bescherming van de belangen van de EU als geheel. Daarom zijn maatregelen op EU-niveau, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, duidelijk gerechtvaardigd. Als we het idee van een gemeenschappelijke markt serieus nemen, moeten we de economische actoren en zeker ook de burgers, gelijkheid bieden op het gebied van de energieveiligheid en -bevoorrading.
In dit licht bezien staan we zeer positief tegenover de plannen van het voorzitterschap om het besluit over het trans-Europese energienetwerk begin dit jaar rond te krijgen. Een van de basisbeginselen van de Europese integratie - solidariteit - brengt de verplichting met zich mee dat we hulp bieden aan alle lidstaten die gevaar lopen of moeilijkheden ondervinden, en daaronder vallen ook problemen in verband met energietekorten. De Unie moet concrete stappen ondernemen om de diversificatie van energiebronnen en -bevoorrading en het delen van reserves tot stand te brengen. Alle mogelijkheden om de energieonafhankelijkheid van de EU te vergroten, moeten worden onderzocht.
Ook moeten we de beginselen transparantie en gelijke toegang niet uit het oog verliezen. De EU moet een gedragscode voorstellen voor haar betrekkingen met haar belangrijkste energieleveranciers. We moeten alles in het werk stellen om nieuwe financieringsbronnen te creëren voor alle maatregelen die gericht zijn op het vergroten van de energieveiligheid van de EU, zowel vanuit de EIB als vanuit de EU-begroting zelf.
We moeten niet alleen aan onszelf denken. Energieveiligheid moet een hoeksteen van het nabuurschapsbeleid zijn. De realiteit vraagt om moed. Nauwe samenwerking op het gebied van energie en de mogelijkheid om energiereserves te delen behoort tot de meest effectieve en onmisbare vertrouwenscheppende maatregelen, zowel binnen de Unie als tussen de Unie en haar buurlanden.
Onze burgers zullen waardering hebben voor de tastbare resultaten van onze maatregelen om de energiebevoorrading veilig te stellen. De PPE-DE-Fractie zal hierover een resolutie indienen voor de volgende vergaderperiode in Brussel.
Hannes Swoboda,
   Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf wat de Raad en de Commissie hebben gezegd over het Europees energiebeleid, maar ik ben van mening dat wij op enkele terreinen iets concreter en specifieker moeten zijn.
Allereerst moeten de grote verbruikers – de EU, de VS, China en India – in sterkere mate gezamenlijk optreden op de markt en zich tegenover de producenten niet alleen als concurrenten opstellen.
Een tweede punt is de infrastructuur. Wij zouden moeten overwegen om – niet als land, maar samen met onze bedrijven en ondernemingen – tot een gezamenlijk bezit en beheer van de infrastructuur te komen, teneinde monopolies te vermijden.
Ten derde: we moeten iets doen aan de situatie waarin de WTO geschillenbemiddelingsprocedures heeft voor alle sectoren, van de textiel- tot de garnalenbranche, maar niet voor belangrijke producten zoals gas of olie.
Ten vierde moeten we de infrastructuur verder ontwikkelen. Een voorbeeld is het Nabucco-project, dat de minister noemde. Dit is een uiterst belangrijk project dat de steun verdient van de Europese Unie.
Ten vijfde: alle lidstaten moeten diversificeren en dienen met voorstellen te komen op grond waarvan een gemeenschappelijk Europees project kan worden opgezet.
Mijn zesde punt is dat hernieuwbare energiebronnen uiteraard prioriteit moeten krijgen. Ik deel de scepsis van de fungerend voorzitter van de Raad wat de kernenergie betreft, maar het debat gaat door en wij moeten ervoor zorgen dat alle positieve punten en punten van kritiek worden meegenomen en dat we het vraagstuk van de opslag van kernafval niet buiten beschouwing laten.
We kunnen zeker niet – en daarmee kom ik bij mijn zevende punt – aan alle landen één energiebeleid opleggen. Alleen door rekening te houden met nationale verschillen kunnen we een uniform energiebeleid rechtvaardigen, met name in de ogen van de buitenwereld. De commissaris zal zich herinneren dat ik hem tijdens de hoorzitting heb verzocht om een programma waarin energiebeleid en buitenlands beleid wordt gecombineerd. Hetzelfde verzoek heb ik aan het adres van commissaris Ferrero-Waldner gericht. Helaas hebben we nog niets ontvangen. Ik wil u met klem verzoeken zo snel mogelijk een dergelijk programma te presenteren, op zijn laatst in het Groenboek, zodat wij een consistent beleid hebben dat we ook naar buiten toe kunnen verdedigen.
Laat mij afsluiten met de heldere constatering dat wij een partnerschap met Rusland willen en nodig hebben. Maar de laatste acties van Rusland zijn onacceptabel. Wij hebben een Rusland nodig dat zijn buren eerlijk behandelt omdat het ook onze buren zijn.
Danutė Budreikaitė,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, energiebronnen behoren tot de fundamentele economische en productiefactoren die het concurrentievermogen van een economie en het menselijk welzijn waarborgen.
De EU-lidstaten stellen hun energiebronnen veilig door het sluiten van bilaterale overeenkomsten. Rusland profiteert van dergelijke overeenkomsten, waaronder het akkoord over de komende Duits-Russische gaspijpleiding, en zaait tweedracht in de Europese Unie door de afzonderlijke lidstaten in verschillende mate toegang te verlenen tot de energievoorraden. Afzonderlijke landen zijn gemakkelijker te beïnvloeden dan de Europese Unie als geheel.
Door steeds maar weer te wijzen op het belang van Rusland als strategische partner en op zijn uitzonderingspositie ten opzichte van andere landen, doet de Europese Unie concessies aan Rusland. De belangrijkste reden daarvoor is dat de EU op energiegebied in toenemende mate afhankelijk is van Rusland. De recente problemen met de gaslevering tussen Rusland en Oekraïne laten echter zien dat Rusland bij de gaslevering aan EU-lidstaten ook zijn toevlucht tot die tactiek kan nemen.
De alternatieve energiebronnen die gebruikt moeten worden om totale afhankelijkheid van Rusland te voorkomen, ofwel de Noorse gasvoorraden, zijn beperkt en in elk geval niet groot genoeg om te voorzien in de groeiende vraag van de economie van de EU in de toekomst. Is dit dan niet het juiste moment om kernenergie te heroverwegen, de milieuvriendelijkste vorm van energie, als alternatief voor de afhankelijkheid van de onvoorspelbare energievoorziening vanuit Rusland?
Een ander zeer belangrijk thema waar volop over gediscussieerd wordt in de EU, is het gemeenschappelijk energiebeleid. Als de Europese Commissie zou optreden als de energievoorzieningspartner die de belangen van alle 25 lidstaten vertegenwoordigt, zou Rusland meer respect moeten tonen. Rusland kan de gaskraan naar de EU niet helemaal dichtdraaien, want het zou het gas simpelweg nergens anders kwijt kunnen.
Daarom nodig ik iedereen uit om niet alleen te praten over het ontwikkelen van een gemeenschappelijk energiebeleid, maar ook daadwerkelijk actie te ondernemen om dit beleid, en met name ook een gemeenschappelijk energiesysteem, van de grond te tillen om aldus de energievoorziening en de politieke zekerheid voor de gehele EU veilig te stellen.
Rebecca Harms,
   . Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer Bartenstein, ik wil graag beginnen met Oekraïne, omdat ik me er toch een beetje over verbaasd heb dat het gasgeschil tussen Rusland en Oekraïne, een jaarlijks terugkerende gebeurtenis, er bijna toe heeft geleid dat wij in Europa deden alsof dit een Europese gascrisis was. Oekraïne, en later Moldavië, bevond zich in een situatie die op een crisis dreigde uit te lopen, maar Europa niet. Europa kon als vanouds vertrouwen op stabiele handelsbetrekkingen met Rusland. Ik vind dat deze situatie ons heeft laten zien dat wij in de Europese Unie Oekraïne niet enkel en alleen als veilig doorvoerland kunnen beschouwen, maar dat wij Oekraïne juist inzake energiebeleid moeten helpen zich los te maken uit zijn afhankelijkheid van Rusland, zodat het land betere toekomstmogelijkheden heeft. Op dit gebied moet er veel veranderen.
Los daarvan denk ik dat we uit de hele discussie lering kunnen trekken ten aanzien van de zwakke plekken van het Europees energiebeleid die in de verschillende lidstaten meer of minder uitgesproken zijn. Een gecoördineerd optreden zou ongetwijfeld kunnen helpen om de situatie in de lidstaten en in heel Europa te verbeteren. We hebben nu geleerd wat de werkelijke waarde is van natuurlijke hulpbronnen. Wij gaan in heel Europa, om het voorzichtig uit te drukken, verspillend om met gas, en ook met olie, waarover heftiger werd gediscussieerd ten tijde van de oorlog in Irak. Verkwisting van deze grondstoffen kunnen wij ons allang niet meer veroorloven. Als we hieruit de juiste lering willen trekken, moeten we volgens mij veel consequenter de ideeën van commissaris Piebalgs volgen die hij aan het begin van zijn ambtstermijn uitdroeg. We moeten streven naar productiviteit van hulpbronnen en energie-efficiëntie als we minder afhankelijk van anderen willen zijn. Ik ben fel tegen een Europa dat volledig autarkisch is, wat een naïef uitgangspunt zou zijn voor de hele discussie, maar we moeten wel aansturen op een Europa dat adequaat gebruik maakt van grondstoffen. We praten hier al decennialang over, al sinds het bestaan van de Club van Rome, dus laten we nu eindelijk spijkers met koppen slaan. Laten degenen die denken dat het gebruik van atoomenergie het juiste antwoord is op het schaars worden – of zelfs opraken – van gas, nu eens serieus uitleggen hoe ze dit willen aanpakken. Hoeveel reactoren willen zij de komende jaren bouwen, en waar? Wat willen ze doen met het afval dat in Europa al decennialang wordt geproduceerd? Een paar weken geleden hebben we gediscussieerd over het verslag betreffende de ontmanteling van kerncentrales. Op dit moment is er op het gebied van de verwijdering van radioactief afval sprake van een ramp. Als dit de toekomst moet worden, verzoek ik hun echt iets duidelijker te zijn, maar laten ze ons de discussie over een looptijdverlenging besparen waarvan nu zelfs bij de reactor van Ignalina weer sprake is. Wie daadwerkelijk niet meer wil doen dan de looptijd van oeroude technologie verlengen, vergroot de risico’s die inherent zijn aan energieproductie in plaats van ons daarvan te bevrijden.
Esko Seppänen,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, in de wereld gaat het verbranden van fossiele stoffen maar door. Geschat wordt dat in het jaar 2030 de mensheid nog steeds meer dan 80 procent van de energie uit fossiele brandstoffen zal halen.
De wereld heeft 179 triljoen vierkante meter aan aangetoonde gasvelden, een kwart van het gas bevindt zich in Rusland, nog een kwart in de instabielere regio's Iran en Qatar. Wij kunnen ervan uitgaan dat met het huidige verbruikstempo het eigen gas van de Europese Unie slechts voldoende is voor zes of zeven jaar. Het gebruik van Noors en Noord-Afrikaans gas voor de behoeften van de Europese Unie verlengt het tijdsperspectief voor het verbranden van gas met twintig jaar, maar het gebruik van Russisch gas met vijftig jaar. Als de Europese Unie van plan is de groei van haar energiebehoeften in de komende decennia volledig te dekken met gas, bestaan er geen alternatieven voor de import uit Rusland.
In de komende jaren worden goedkopere methodes voor het vloeibaar maken van gas ontwikkeld, wat de mogelijkheden voor de import van gas vergroot. Tegelijkertijd wordt de daarvoor benodigde ruimte verkleind. Vloeibaar gemaakt Russisch gas kan dan zonder dat er pijpleidingen nodig zijn worden verkocht aan de Verenigde Staten die gas nodig hebben. De eigen gasvoorraden van de Verenigde Staten zijn niet eens toereikend voor tien jaar. West-Europa is afhankelijk van gaspijpleidingen die via andere landen uit Rusland komen. Die afhankelijkheid wordt kleiner door de geplande pijpleiding op de bodem van de Oostzee. Het project is begrijpelijk, omdat sommige landen waar de pijpleidingen nu doorheen gaan vijandig tegenover Rusland staan. In Finland hebben wij in veertig jaar geen enkel probleem met de aanvoer van gas gehad.
Eén punt in de gasovereenkomst tussen Rusland en Oekraïne vraagt om opheldering: wie is de eigenaar van de tussenonderneming Ros-Ukr-Energo? Ik heb op basis van de gepubliceerde gegevens berekend dat zij op onverklaarbare wijze voor een bedrag van 600-800 miljoen dollar van de overeenkomst profiteert. De oligarchen in beide landen zijn hierbij betrokken en wat is het aandeel van de presidenten van deze landen in het ontstaan van grote verborgen winsten?
Onze fractie steunt goede betrekkingen en samenwerking met Rusland op het gebied van energie.
Miroslaw Mariusz Piotrowski,
   – Mijnheer de Voorzitter, de recente gebeurtenissen die in de internationale pers zijn betiteld als een ‘koude oorlog’ over gas tussen Oekraïne en Rusland, en het minder recente project met betrekking tot de aanleg van een gaspijplijn tussen Duitsland en Rusland, om de Baltische staten heen, inclusief Polen, vormen het uitvoerige bewijs dat bepaalde landen het netwerk voor de toevoer van elektriciteit en gas, vooral dat laatste, gebruiken als politiek wapen in hun betrekkingen met anderen. De lidstaten verwachten van de Gemeenschap dat die haar helpt bij het vinden van een oplossing voor dit probleem.
De Gemeenschap moet een coherent en geïntegreerd beleid voeren ten aanzien van de bovengenoemde netwerken, evenals bij natuurrampen, pandemieën en de terroristische dreiging. Zo’n beleid zou het mogelijk maken om de veiligheid en de diversiteit van de toevoer te waarborgen. Het is onacceptabel dat één lidstaat, Duitsland bijvoorbeeld, op deze terreinen een coalitie met Rusland smeedt, want dat schaadt de belangen van andere lidstaten, waaronder de landen die nog maar net zijn toegetreden tot de EU. Dit is een van de zeldzame momenten waarop de Europese Unie moet reageren, en wel onmiddellijk en gedecideerd. Een passieve houding van de kant van de EU betekent dat de EU ermee instemt dat het beginsel van solidariteit in de prullenbak belandt en dat de EU in feite geen invloed heeft als het gaat om de economische en politieke problemen die werkelijk van belang zijn voor Europa. In dat licht gezien is er geen reden waarom de Unie niet zou moeten doorgaan met het aannemen van betekenisloze resoluties en verklaringen of richtlijnen die in het nadeel werken van de burgers van Europa.
Konrad Szymański,
   – Mijnheer de Voorzitter, het is een simpel gegeven dat de energiestrategie van Rusland is gebaseerd op het gebruik van gas en gasleveranties om politieke doelen te bereiken in bepaalde regio’s, waaronder Europa. De gascrisis van onlangs is een soort test voor de Europese Unie. Het was de bedoeling dat de gevolgen gevoeld werden, en ze werden niet alleen door Oekraïne en Moldavië gevoeld, maar ook door acht lidstaten van de EU, waaronder Duitsland, Frankrijk en Italië.
Door zo’n crisis uit te lokken heeft Rusland zijn status van stabiele en betrouwbare partner verspeeld. De enige vraag die overblijft is welke conclusies de Europese Unie en de individuele lidstaten hieruit zullen trekken. Zullen ze besluiten dat de aanleg van de Baltische pijplijn moet doorgaan, ook al zal deze Europa nog afhankelijker maken van Rusland, of zullen ze beseffen dat wat we nodig hebben een echte diversificatie van de gastoevoer voor Europa als geheel is, alsmede een systeem van energiesolidariteit voor de lidstaten van de EU en hun directe buren?
Rusland hoopt dat we de eerste van deze conclusies zullen trekken. Iedereen die niet langer illusies koestert over de nieuwe imperiale koers van Rusland hoopt op de tweede. Ik neem de vrijheid om een laatste opmerking te maken, namelijk dat de problemen die dit Huis heeft om een gezamenlijke resolutie aan te nemen over deze zaak beschamend is voor het Parlement. 
Alessandro Battilocchio (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik voer het woord namens de nieuwe Italiaanse Socialistische Partij. De gebeurtenissen in de internationale politiek alsook economische factoren, waaronder de constante stijging van de olieprijzen, wijzen de Unie hardhandig op een situatie die even duidelijk als bekend is: er is een structureel probleem van energievoorziening en er is sprake van een groeiende afhankelijkheid. De mondiale energievraag neemt toe, de planetaire hulpbronnen zijn niet onbeperkt, en onze Unie heeft daar hoe dan ook onvoldoende beschikking over om aan de eigen energiebehoeften tegemoet te kunnen komen.
De jongste gebeurtenissen tonen dat de energievoorziening waar onze economie momenteel op gebaseerd is, in het gedrang kan komen, en dat is een risico dat wij absoluut niet mogen lopen. Het is van essentieel belang een nauwere internationale synergie te bevorderen, onder andere op basis van ondertekende akkoorden, zoals het Europese Energiehandvest, dat zorgt voor een samenwerkingsverband tussen Europa, Rusland en de landen van de Middellandse Zee. Samenwerking met derde landen is namelijk een hoeksteen van de Europese strategie van energievoorziening en draagt bij tot stabilisering van de internationale politieke betrekkingen.
In deze context moeten thans vooral met Rusland duidelijke, definitieve, concrete en duurzame afspraken gemaakt worden. Enerzijds moet er dringend worden gewerkt aan toepassing van de aanbevelingen die de lidstaten onlangs hebben ontvangen met betrekking tot de uitvoering van maatregelen voor energiebesparing; deze maatregelen vereisen een serieuze inzet van onze instellingen, de lidstaten en de afzonderlijke burgers. Anderzijds wordt het tijd dat wij het complexe debat aansnijden over de technologische keuzen voor de toekomst en over de productie en het gebruik van alternatieve en hernieuwbare energiebronnen. Ondanks de diverse, ook recente crisissen die de Europese economie in de afgelopen veertig jaar heeft doorgemaakt, heeft zo’n debat helaas nog niet plaatsgevonden. Dat is een tekortkoming, een achterstand, een leemte die wij heel snel en met de grootste spoed moeten trachten te verhelpen.
Giles Chichester (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten voor commissaris Piebalgs voor de rol die hij heeft gespeeld bij het bijeenroepen van de Gascoördinatiegroep, waarmee hij een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de oplossing van het geschil tussen Naftagas en Gazprom eerder deze maand.
Deze situatie tussen Rusland en Oekraïne heeft de alarmbellen doen rinkelen bij al diegenen die er nooit bij stilgestaan hadden hoe afhankelijk de EU-lidstaten zijn van geïmporteerde brandstof in het algemeen en aardgas uit Rusland in het bijzonder. We moeten de zaak evenwel in de juiste verhouding blijven zien. De handel in gas tussen Rusland en de EU-lidstaten blijft levensvatbaar zolang beide partijen iets te bieden hebben wat de ander hebben wil. Dat de EU-lidstaten afhankelijk zijn van import en in toenemende mate afhankelijk zijn van aardgas, is een publiek geheim.
In de Commissie industrie, onderzoek en energie zijn we ons al lang van deze situatie bewust en hebben we al veel gedebatteerd over de noodzaak van maatregelen om iets aan deze afhankelijkheid te doen. Tien jaar geleden heb ik een verslag bij het Parlement ingediend over de vooruitzichten op het gebied van de gasbevoorrading in Europa en toen kreeg ik kritiek van de sector omdat ik redeneerde dat we onszelf te afhankelijk van gas zouden maken, als gas zou voorzien in meer dan 25 procent van onze energiebehoeften.
Ik herinner het Parlement aan de uiteenlopende reeks maatregelen voor de veiligheid van de bevoorrading die reeds zijn genomen, zowel wetgevingsmaatregelen, zoals de TENs-richtlijn, als door de industrie ondernomen actie op het gebied van de aanleg van pijpleidingen, opslag en LNG-installaties.
We moeten Rusland in de gaten houden terwijl het zijn spierballen aan het buitenland laat zien, maar ik stel voor dat we als oplossing voor de lange termijn een weloverwogen, praktische benadering hanteren om de diversiteit van de bevoorrading te behouden en de daarvoor benodigde investeringen te stimuleren.
Reino Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, over ongeveer twee decennia zijn wij voor 90 procent afhankelijk van de import van gas. Dat is nogal wat. De hoeveelheden gas die de lidstaten gebruiken en in voorraad hebben, verschillen sterk en dus verschilt ook de mate waarin zij gevoelig zijn voor een crisis nogal sterk. Hoe oostelijker een lidstaat, hoe afhankelijker deze is van gas uit Rusland.
De Europese Unie heeft er bij Rusland op aangedrongen af te zien van de dubbele tarieven voor energie, inclusief gas, in het land. Wij beschouwen dit als een criterium voor het lidmaatschap van de WTO. Ik geloof daarom niet dat ook de dubbele tarieven in de buitenlandse handel van Rusland lang stand kunnen houden. Bij zakelijke overeenkomsten is het natuurlijk geoorloofd goede, vaste klanten in het algemeen kortingen te geven, dit gebeurt ook in veel andere sectoren, maar dit hangt natuurlijk af van de relatie tussen de verkoper en de koper.
Het dichtdraaien van de gaskraan was zeker een verkeerde en zeer onverstandige oplossing. Dit doet men niet in de Europese handel, het gebeurt al weinig in minder belangrijke sectoren, laat staan in een zo'n belangrijke kwestie. De situatie met betrekking tot de energie in de Europese Unie staat voortdurend op de rand van een crisis. Er is slechts een storm aan de andere kant van de oceaan nodig of een situatie zoals in Oekraïne of er ontstaat een crisis of zelfs paniek. Wij hebben nu snel levensvatbare en veelzijdige energiebronnen nodig, met een breed scala aan voorzieningsregelingen en transportnetwerken en daarbij mag geen tijd verloren gaan: onze slaapkamers kunnen op elk moment koud worden.
Wij hebben ook snel een energiecrisisprogramma van de Commissie nodig. De middelen die wij nu hebben, zijn ontoereikend. Hoe bereiden wij ons voor op een langere onderbreking in de energietoevoer, mijnheer de commissaris? Welke solidariteitsmechanismen kunnen aan de orde komen en worden in het komende Groenboek kwesties met betrekking tot energiecrises behandeld? 
Lena Ek (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de recente crisis tussen Rusland en Oekraïne over de gasbevoorrading heeft aangetoond dat het nu belangrijker dan ooit is om een Europese energiemarkt te hebben die minder afhankelijk is van import. Dat biedt niet alleen enorme kansen voor de Europese energiesector, waaronder die voor duurzame energie, maar dat biedt ook zicht op mogelijkheden om de klimaatverandering aan te pakken, de groei te stimuleren en nieuwe banen te scheppen. Daarvoor hebben we meer transparantie nodig en betere regulering, een vernieuwd en goed functionerend energienet, een Europese energiestrategie, een debat over onafhankelijkheid en solidariteit tussen de lidstaten en regels die consumenten in staat stellen op praktische wijze beslissingen te nemen over hun eigen energieverbruik. Daarom verwelkomen we het Groenboek en het programma van het voorzitterschap.
Er moet een hoop gebeuren, maar ik denk dat het haalbaar is. 
Helmuth Markov (GUE/NGL ). –
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik geloof dat het verloop van de discussie tussen Oekraïne en Rusland duidelijk heeft laten zien dat Europa – dat meer is dan alleen de Europese Unie – een nieuw en modern algemeen energiebeleid nodig heeft.
We kunnen erover praten tot we een ons wegen, maar uiteindelijk was het geschil tussen Rusland en Oekraïne er een tussen een leverancier die meer geld wilde hebben en een ontvanger die niet bereid was om dit geld te betalen. Dit was bij beide partijen allang bekend. Wanneer om zo te zeggen een politieke koers wordt uitgestippeld die een dergelijke crisis onafwendbaar maakt, zonder dat geprobeerd wordt om tijdig een oplossing te vinden, zijn beide regeringen hieraan debet.
Hoewel ik van harte de aankondiging van de commissaris toejuich dat er een Groenboek zal verschijnen, hoop ik natuurlijk dat het geen oude ideeën bevat zoals onderhandelen over gedragsregels voor energieproducerende landen en doorvoerlanden, nieuwe pijpleidingen of zelfs atoomenergie. Ik geloof eerder dat we, zoals al in veel landen gebeurt, moeten vertrouwen op andere energiebronnen zoals biomassa, de zon, wind, water, aardwarmte en warmtekrachtkoppeling, terwijl we tegelijkertijd energie besparen, er efficiënter gebruik van maken en subsidies op de traditionele fossiele brandstoffen verlagen. Dit is iets wat we in gang moeten zetten.
Energievoorziening is een dienst van algemeen publiek belang, en misschien moeten we onszelf afvragen of het voeren van een verantwoordelijk beleid niet prioriteit moet krijgen boven pogingen tot liberalisering of het gebruik van liberaliseringsmaatregelen als een oplossing van dit probleem. 
Dariusz Maciej Grabowski (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het ontbreken van een gemeenschappelijke en langetermijnstrategie met betrekking tot energieveiligheid vormt niet alleen het bewijs voor de kortzichtigheid van de EU, maar zelfs voor het bestaan van een belangenconflict tussen de lidstaten. Een van de redenen waarom de olieprijzen verdrievoudigd zijn is dat de EU verzuimd heeft een intelligente energiestrategie te ontwikkelen. De stijging van de olieprijzen werkt in het voordeel van de grote oliemaatschappijen, maar in het nadeel van de EU-lidstaten en van de burgers van deze lidstaten.
Lidstaten maken een vergissing wanneer ze proberen op individuele basis overeenstemming te bereiken met Rusland, zoals Duitsland heeft gedaan, waarbij het en passant de belangen van de Baltische staten, Polen, Oostenrijk en andere lidstaten heeft opgeofferd. Samen met de passieve opstelling van de EU heeft dit Rusland aangemoedigd om Oekraïne te chanteren door te dreigen met het afsluiten van de gastoevoer. Het is dringend noodzakelijk dat de EU zo snel mogelijk een strategie voor energieveiligheid ontwerpt en implementeert, en dit kan ook gezien worden als een test voor de mate waarin de Europese Unie nog steeds een gemeenschap is.
De strategie van de EU met betrekking tot energieveiligheid moet gebaseerd zijn op het criterium van de zwakste schakel, dat als volgt kan worden samengevat. De efficiëntie van een systeem kan worden gemeten aan de hand van het weerstandsvermogen van dat systeem tegen crises in die landen en regio’s die het meest afhankelijk zijn van één leverancier, of die de slechtste systemen voor transport en distributie hebben, of de hoogste opwekkingskosten in verhouding tot het nationaal inkomen.
Onze zorg zou zich in het bijzonder moeten richten op buurlanden en doorvoerlanden. Om Hamlet na te zeggen: is het dilemma waar we voor staan met betrekking tot de energieveiligheid in de EU. In deze context moet ik tot mijn spijt zeggen dat er geen enkele voorziening is gemaakt voor een gemeenschappelijke Europese strategie voor energieveiligheid in de begroting van de EU voor de jaren 2007-2013. 
Guntars Krasts (UEN ).
   – Dank u mijnheer de Voorzitter. De kerstwens van de Russische president aan de gasverbruikers in Oekraïne kwam totaal niet als een verrassing. Met het dichtdraaien van de gaskraan midden in de winter herinnerde Rusland niet alleen Oekraïne, maar ook de energiemarkten over de gehele wereld eraan dat de macht momenteel in handen van de energieleveranciers ligt. Energieverbruikers zullen hier voor onvoorspelbaar lange tijd rekening mee moeten houden. Ik wil mijn dank betuigen aan commissaris Piebalgs, die de invloed van de Europese Unie tijdens de Russisch-Oekraïnse gascrisis vroeg genoeg aanwendde om een energiecrisis in Europa te voorkomen.
Gezien de conclusies die we uit het Russisch-Oekraïnse gasconflict moeten trekken, moet de Europese Unie zich profileren en de andere landen in Europa verzoeken om volledige openheid van zaken te geven over de ontwikkeling van de gasprijzen. Ik denk dat de Commissie aan de recente gebeurtenissen bijzonder gezag kan ontlenen om de wetgeving die al is aangenomen, ten uitvoer te leggen, om besluiten uit te voeren voor de verwerving van alternatieve, energie-efficiënte bronnen en de totstandbrenging van een werkelijk geliberaliseerde energiemarkt, en om de integratie van de Europese energienetwerken te bewerkstelligen. Uiteraard hebben vrijwel alle sprekers dit punt vandaag al genoemd: de noodzaak van een echt gemeenschappelijk energiebeleid voor de gemeenschappelijke markt van de Europese Unie, dat langdurige politieke stabiliteit gemakkelijker binnen handbereik zou brengen, zowel in Europa als op de wereldwijde energiemarkt. 
Alejo Vidal-Quadras Roca (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Europese Unie verkeert in shocktoestand na de crisis tussen Oekraïne en Rusland. De belangrijkste oorzaak daarvan is dat Rusland tot voor kort altijd een betrouwbare energiepartner was, zelfs op momenten van grote binnenlandse onrust, en dat de lidstaten van de Unie nog nooit geconfronteerd waren met een onderbroken of verminderde gastoevoer.
De drie dagen die de crisis heeft geduurd, waren voldoende om landen als Italië bijna te doen besluiten hun strategische voorraden aan te breken en bovenal om de hele Europese Unie, eens te meer, te doen beseffen hoe buitengewoon kwetsbaar haar energiesysteem is. Het moment is dan ook gekomen om serieus te overwegen om te investeren in alternatieve bevoorradingsroutes en de dialoog met stabiele partners als Kazachstan te verbeteren. We moeten gaan nadenken over het invoeren van gas uit dat land via bijvoorbeeld Turkije, een kandidaat-lidstaat, en dus buitengewoon veilig.
Daarnaast moeten we op Europees niveau nieuwe energiebronnen onderzoeken en ontwikkelen en de bestaande bronnen efficiënter gebruiken. Natuurlijk, mevrouw Harms, kunnen we aan geen enkele primaire energiebron voorbijgaan. Geen enkele. We moeten onze ideologische bril afzetten en de feiten onder ogen zien. Als u energietechnisch voor zelfmoord kiest, dan kan dat, maar wel individueel. U kunt niet verwachten dat wij dat allemaal doen als wij dat niet willen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, verzoek ik de Commissie druk te blijven uitoefenen op de lidstaten om een gemeenschappelijk energiebeleid tot stand te brengen, want de noodzaak daarvan is wel duidelijk geworden uit deze crisis. Laten we met het nemen van maatregelen niet wachten tot een volgende crisis. Dan zijn ze traumatischer en komen ze bovendien misschien te laat. 
Jan Marinus Wiersma (PSE ). –
   Voorzitter, ik moet het kort houden. Waar het mij om gaat is de nadruk te leggen op de buitenlandse politieke aspecten van wat we hebben meegemaakt de afgelopen weken, toen Rusland dreigde de gastoevoer naar Oekraïne stop te zetten.
Degenen die zoals ik al vele jaren met die landen gewerkt hebben, waren niet echt verrast. Want Rusland heeft al eerder gedreigd en volgens mij ook een dreiging uitgevoerd om via het energiewapen politieke druk uit te oefenen op landen in de directe omgeving. Maar natuurlijk, het gevolg van wat er gebeurde was ook een schok voor de Europese Unie en dwingt ons tot deze discussie vandaag.
Wat ik zei - ik moet het kort houden - er zijn drie conclusies die voor ons belangrijk zijn als het gaat om die buitenlandse aspecten: ten eerste, dat we onze toevoer, onze bronnen, moeten diversifiëren. De meeste landen waar energie vandaan komt zijn instabiel, dus hoe meer landen we kunnen betrekken in onze aanvoer, hoe beter.
Ten tweede, we moeten nog eens kijken naar de pijpleidingensituatie in Europa. Hoe kwetsbaar zijn we vanwege het feit dat het meeste gas bijvoorbeeld door Oekraïne wordt aangevoerd. Zijn er alternatieven mogelijk?
Ten derde, dat we heel erg duidelijk moeten maken dat we op langere termijn onze energievoorziening alleen veilig kunnen stellen, als we kunnen samenwerken met partners die betrouwbaar zijn, partners die ook gekenmerkt worden door een democratische invalshoek.
En tenslotte, energiepolitiek, en dat is volgens mij ook helder, meer dan ooit, ook buitenlandse en handelspolitiek. 
Margarita Starkevičiūtė (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de aandacht vragen voor een paar voorstellen die mogelijke oplossingen voor de energieproblematiek inhouden. Allereerst moet de Europese Unie in haar externe beleid efficiënter energiegebruik bevorderen door daar een van de prioriteiten van het nabuurschapsprogramma van de EU van te maken. Het zou zelfs het overwegen waard zijn om criteria voor energie-efficiëntie op te stellen waaraan moet worden voldaan om steun van de Europese Unie te krijgen. Op die manier zullen we ook de democratiseringsprocessen in de buurlanden vergemakkelijken; de ervaring met de hervormingen in Litouwen leert ons dat de modernisering van de economie zorgt voor de stabiele achtergrond die nodig is voor de ontwikkeling van democratische processen.
In haar interne beleid zou de EU meer aandacht moeten schenken aan het opzetten en starten van een innovatiecentrum dat zich speciaal zou moeten gaan bezighouden met een nieuwe generatie kleinschalige energiecentrales op basis van nucleaire en andere technologieën. We hebben al een geslaagd ruimteproject, het opmerkelijke Galileo-programma; een innovatiecentrum voor de toepassing van energieprogramma’s zou daarom ook geen probleem moeten zijn. Dat centrum zou werkzaam kunnen zijn in landen die het meest zijn aangewezen op één energiebron.
Ik wil zo graag geloven dat de Commissie, los van de algemene woorden over een gemeenschappelijke energiestrategie, eindelijk eens iets concreets zal doen, en dat zo’n centrum het beste bewijs zal zijn dat er ook echt invulling wordt gegeven aan de doelstellingen van de strategie van Lissabon. 
Toomas Hendrik Ilves (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot de heersende opvatting, waaronder die binnen dit Parlement, was de Oekraïnse gascrisis geen eenmalige gebeurtenis ingegeven door de behoefte om op een marktbeleid over te gaan. Integendeel. Het is een consequent beleid waarbij het draait om politiek. Ten eerste heeft Oekraïne in 2004 een contract getekend dat in 2009 afloopt. Dit contract is beëindigd omdat Oekraïne de verkeerde president heeft gekozen en in verband met de komende parlementsverkiezingen.
Ten tweede heeft de Russische overheid een meerderheidsaandeel in Gazprom, een monopolie onder leiding van de vice-premier. Het is geen commercieel bedrijf. Er kan niet tegelijkertijd sprake zijn van marktprijzen en van een monopolie onder overheidstoezicht.
Ten derde de vraag of het een eenmalige gebeurtenis was. In 1990 heeft Moskou de olie- en gaskraan al eens dichtgedraaid om de onafhankelijkheidsbeweging in Litouwen te dwarsbomen. Na de onafhankelijkheid zette de Russische regering hetzelfde wapen in om de Baltische staten te straffen voor het feit dat ze niet tot de GOS wilden toetreden en dat ze de terugtrekking van de Russische troepen eisten. Toen Litouwen de olieraffinaderij Mazeikiu wilde privatiseren, werd de kraan opnieuw dichtgedraaid om Russische investeerders de ruimte te geven. Hetzelfde beleid werd met succes toegepast bij Georgië, dat zijn gaspijpleidingen opgaf.
Kortom, Rusland heeft consequent een monopolistische energiemaatschappij in eigendom van de staat gebruikt om politieke druk op landen uit te oefenen. Marktpraktijken en lopende contracten lapt Rusland gewoon aan zijn laars! We hebben meer aan empirisme dan aan het koesteren van ijdele hoop. De ervaringen van de nieuwe lidstaten en van Oekraïne en Moldavië toen zij een pro-Europese houding aannamen, tonen duidelijk aan wat er kan gebeuren als er geen krachtig EU-beleid inzake energieveiligheid is.
Martin Bartenstein,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben van mening dat de Commissie en het voorzitterschap juist hebben gehandeld. Wegens gebrek aan voldoende informatie, gaven we niemand de schuld en wilden we in geen geval een van beide partijen gelijk geven in deze kwestie of ook maar een flauw vermoeden over onze mening laten bestaan. Het is duidelijk dat de situatie heel goed kritiek had kunnen worden, omdat een nieuwe lidstaat al op de eerste dag problemen had met de energievoorziening voor zijn industrie, maar wij en de Commissie hebben het bewust niet over een crisis, maar over een kritieke situatie.
We mogen niet uit het oog verliezen dat de afhankelijkheid van fossiele energiebronnen en van het importeren ervan in ieder geval aanzienlijk zal toenemen. De Commissie schat dat onze afhankelijkheid van energie die wij aan deze bronnen onttrekken, tot het jaar 2030 zal toenemen van net onder de 50 procent – wat het nu is – tot ongeveer tweederde. We zullen dit tot op zekere hoogte kunnen beïnvloeden door gebruik te maken van hernieuwbare energiebronnen en het verbeteren van de energie-efficiëntie, maar ik persoonlijk ben niet van mening dat we deze ontwikkeling fundamenteel kunnen omkeren. Het voorzitterschap kijkt met grote belangstelling uit naar het Groenboek of beter gezegd naar het verschijnen van de eerste delen ervan voor de Voorjaarstop. Als we het nu niet doen, wanneer willen we dan discussiëren over de ontwikkeling van een gemeenschappelijk Europees energiebeleid? Redenen om deze weg verder te gaan zijn de gaskwestie, Rusland, Oekraïne en het probleem met de voorziening, maar ook olieprijzen, klimaatverandering en nog veel meer andere overwegingen.
Het voorzitterschap en ik persoonlijk staan achter het voorstel van de Commissie om een reserve voor twee maanden aan te leggen, zoals dit op een ander niveau al met olie gebeurt. Het Parlement zal later nog de mogelijkheid krijgen om over de details te spreken. Zoals ik al heb gezegd in mijn standpunt ten aanzien van Moldavië hebben we er op vele manieren op gelet dat we voorrang aan dit land verlenen inzake ons nabuurschapsbeleid .
Niettegenstaande de opmerking van de heer Swoboda dat Rusland als lid van de Wereldhandelsorganisatie hier bepaalde mogelijkheden zou bieden, hadden we binnen 36 uur toch weinig kunnen doen. Interessant is dat Rusland het Energiehandvest niet heeft geratificeerd en dat de bemiddelingsprocedure voor geschillen die hierin is opgenomen, derhalve niet toegepast kan worden. We moeten daarom duidelijk voorrang verlenen aan energie-efficiëntie en aan hernieuwbare energiebronnen en ons er tegelijkertijd ook van bewust zijn dat wij ons op verschillende manieren nog intensiever dan nu moeten bezighouden met het onderwerp gasimport.
Rest mij te constateren dat Rusland en Russisch aardgas ook de komende jaren en decennia de ruggengraat zullen vormen van de gasvoorziening van de Europese Unie. Als Oostenrijker wil ik erop wijzen dat een Oostenrijkse firma, OMV, in 1968 als eerste firma een leveringscontract heeft gesloten met Gasprom dat bijna veertig jaar lang absoluut betrouwbaar was. We moeten vertrouwen winnen, en misschien voor een deel ook opnieuw opbouwen.
In mijn toespraak heb ik het al gehad over de alternatieve route via de “Nabucco”-pijplijn door Turkije. Het is evenwel absoluut noodzakelijk om de energievoorziening te diversifiëren, wat niet van vandaag op morgen te realiseren is. We moeten lering trekken uit de kritieke situatie die 36 uur heeft geduurd. Met dit in mijn achterhoofd wil ik het Europees Parlement bedanken voor dit zeer belangrijke debat en wijs ik tot besluit op het belang dat wij hechten aan dit hoofdstuk als agendapunt voor de Voorjaarstop in maart.

Andris Piebalgs,
   . - Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen dank ik het Parlement voor dit debat, dat duidelijk aangeeft dat er brede steun is voor ontwikkelingen in de richting van een gemeenschappelijk EU-energiebeleid overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel. Het is interessant dat dertig jaar geleden, tijdens de eerste oliecrisis, al behoefte aan deze belangrijke ontwikkeling bestond. De behoefte kwam destijds om voor de hand liggende redenen niet van het Parlement maar van de Raad. De situatie is nu veel complexer dan toen en zal waarschijnlijk langduriger gevolgen voor de energiemarkt hebben dan dertig jaar geleden het geval was. Gezien deze omstandigheden zullen de Raad, de Commissie en het Parlement moeten handelen.
Wat de veiligheidsdimensie betreft, wil ik twee specifieke punten naar voren brengen. Ten eerste heeft de uitbreiding duidelijk nieuwe uitdagingen voor de Europese Unie met zich meegebracht. De veiligheid van de bevoorrading was zeker een veel grotere uitdaging voor de nieuwe lidstaten dan voor de oudere lidstaten. Ten tweede heeft het Groenboek dat momenteel in voorbereiding is, twee auteurs: mevrouw Ferrero-Waldner en ikzelf. De kwesties die de heer Swoboda naar voren heeft gebracht, zullen dus aan de orde komen.
We zullen ons ook buigen over onze reactie in tijden van crisis. Zoals ik al zei, was deze crisis kort van duur. Een paar sprekers hadden het over een minicrisis en zelfs over een niet bestaande crisis. We moeten de ernst van de situatie echter niet onderschatten, want een paar landen hebben de gevolgen ervan aan den lijve ondervonden. In de meeste landen waren de krantenberichten het enige wat de burgers ervan gemerkt hebben, maar in sommige landen zijn economische maatregelen getroffen in verband met de gasbevoorrading. Het was een echte crisis en we moeten ons buigen over de vraag hoe we in het vervolg effectiever kunnen reageren.
Tegelijkertijd moeten we meteen reageren. We hebben al diverse instrumenten ter beschikking die we krachtdadig kunnen toepassen. Inzake energie-efficiëntie wordt binnenkort een bouwrichtlijn van kracht die we krachtdadig moeten toepassen. Dat geldt ook voor warmtekrachtkoppeling en duurzame energie: we hebben juridische instrumenten tot onze beschikking en die moeten we hanteren. Datzelfde geldt voor duurzame energie. De Commissie doet al het mogelijke. Ze onderneemt reeds positieve stappen, zoals het mobiliseren van alle mogelijke middelen.
Dan wil ik het nu hebben over de nieuwe buurlanden, waar we goede relaties mee onderhouden. Helaas is het waar dat we energiekwesties veronachtzaamd hebben. Pas tijdens de Top dit jaar is er een memorandum van overeenstemming met Oekraïne getekend over de tenuitvoerlegging van energiebeleid. We moeten deze landen dus niet alleen helpen omgaan met externe bevoorradingskwesties maar ook met hun energieverbruik, want de energieintensiteit en het energieverlies in deze landen is gigantisch groot en geen enkel land kan de daaruit voortvloeiende energiekosten betalen. Dat geldt ook voor Moldavië.
De Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling heeft goed werk verricht in Oekraïne, maar ze zou haar activiteiten kunnen intensiveren. We zouden van andere middelen gebruik kunnen maken om deze activiteiten te versterken en nieuwe-nabuurschapsinstrumenten kunnen aanwenden om het beleid te versterken. Dat gaan we ook doen en dat zullen we ook doen als het gaat om ontwikkelingsbeleid. Anders is een oplossing niet haalbaar.
Ik dank u nogmaals voor dit debat. Ik weet zeker dat dit niet het laatste debat over deze kwesties is en ik kan u zeggen dat ik veel inspiratie uit deze debatten put.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- het verslag (A6-0391/2005) van Jean-Claude Fruteau, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker (COM(2005)0263 - C6-0243/2005 - 2005/0118(CNS));
- het verslag (A6-0392/2005) van Jean-Claude Fruteau, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1782/2003 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van bepaalde steunregelingen voor landbouwers (COM(2005)0263 - C6-0244/2005 - 2005/0119(CNS)) en
- het verslag (A6-0393/2005) van Jean-Claude Fruteau, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van een tijdelijke regeling voor de herstructurering van de suikerindustrie in de Europese Gemeenschap en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1258/1999 betreffende de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (COM(2005)0263 - C6-0245/2005 - 2005/0120(CNS)). 
Mariann Fischer Boel,
   Mevrouw de Voorzitter, ten eerste dank ik de heer Daul, de heer Barón Crespo, de heer Fazakas en mevrouw Morgantini voor hun proactieve rol ten aanzien van dit dossier en ik heb alle waardering voor het indrukwekkende werk dat de rapporteurs, de heer Fruteau, de heer Glattfelder, de heet Wynn en mevrouw Kinnock hebben verricht. Ook dank ik de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie internationale handel, de Commissie begrotingscontrole en de Commissie ontwikkelingssamenwerking voor hun grote inzet, hun nuttige bijdrage en het zeer constructieve debat. Deze indrukwekkende bijdragen hebben zeker tot resultaten geleid. De hervorming van de gemeenschappelijke marktordening die bijna veertig jaar lang nagenoeg ongewijzigd is gebleven, is een grootschalige onderneming, die al veel eerder had moeten plaatsvinden.
Het suikerbeleid heeft vele facetten. De lijst legitieme belangen waaraan tegemoet moet worden gekomen, is zeer lang: de honderdduizenden boeren in de Gemeenschap die suikerbieten verbouwen, de suikerproducerende en -verwerkende industrie en haar werknemers, de consumenten en, niet in de laatste plaats, onze handelspartners, waaronder de landen die reeds lang preferenties genieten. Vanaf het begin ben ik me ervan bewust geweest dat er een evenwicht moet worden gevonden tussen de verschillende behoeften en de verschillende eisen.
Als commissaris voor landbouw en plattelandsontwikkeling ben ik me volledig bewust van de sociale, economische en ecologische betekenis van de suikersector, zowel binnen als buiten de Gemeenschap. Dat maakt het suikerbeleid zo uitdagend en daarom zet ik me zo intensief in voor de hervorming van deze sector.
Ik ben van mening dat de huidige voorstellen volledig tegemoet komen aan de behoeften van de Gemeenschap. Ze zijn het resultaat van zorgvuldige overwegingen en zijn afgestemd op het GLB-hervormingspakket en onze internationale verplichtingen. We zijn ambitieus en grondig te werk gegaan. Ik ben stellig van mening dat de toekomst van de suikersector niet mag afhangen van maatregelen voor de korte termijn.
Het hervormingspakket is erop gericht om de Europese suikersector een levensvatbare en concurrerende toekomst te bieden. Het biedt zekerheid voor de lange termijn en genereuze steun om boeren en suikerproducenten te helpen bij het aanpassingsproces. Als we nu handelen, levert dat de financiële middelen op die nodig zijn om het zo belangrijke maar pijnlijke herstructureringsproces te verlichten en tegelijkertijd onze boeren te compenseren. Uitstel van deze noodzakelijke hervorming leidt alleen maar tot een drastischer verlaging van de productie in de Gemeenschap en een veel strenger herstructureringsproces. De toekomstige wetgeving moet ook afgestemd zijn op het WTO-panel en ons voorstel voldoet aan die eis.
Tot slot moeten we ervoor zorgen dat de Europese Unie een aantrekkelijke markt blijft voor ontwikkelingslanden en moeten we onze ACS-partners de noodzakelijke financiële hulp bieden om zich aan deze onvermijdelijke veranderingen te kunnen aanpassen. Sinds de presentatie van de eerste mededeling van de Commissie in de zomer van 2004 is er al veel nuttig werk verricht, zowel in het Europees Parlement als in de Raad. Daardoor hebben we nu de contouren van een hervorming die het Parlement grotendeels gestalte heeft gegeven. Dit blijkt vooral uit het feit dat de hervorming volledig op basis van een herstructureringsfonds is opgezet. Dat idee had het Europees Parlement begin vorig jaar voor het eerst naar voren gebracht in het verslag van de heer Fruteau en de heer Daul.
Er zijn veel andere voorbeelden die wijzen op de invloed van het Europees Parlement op deze hervorming: het behoud van het interventiestelsel tijdens de overgangsperiode, een vermindering van de prijsverlagingen en de spreiding ervan over een periode van vier jaar met een genereus compensatieplan, alle maatregelen die zijn genomen om het beheer van de leveringen te verbeteren, de mogelijkheden om werkelijk veranderingen te bewerkstelligen in de gebieden waar de herstructurering de meeste gevolgen heeft, en de verdeling van de herstructureringssteun, waarvan minstens 10 procent voor bietentelers en loonwerkbedrijven wordt gereserveerd - een percentage dat de lidstaten afhankelijk van hun eigen situatie kunnen verhogen. Al deze zaken geven aan dat er sprake is van samenwerking die verder gaat dan intentieverklaringen en die echte politieke resultaten heeft opgeleverd.
Ik dank het Europees Parlement hartelijk voor de samenwerking. 
Jean-Claude Fruteau (PSE ),
   . Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, de Europese Unie wordt thans geconfronteerd met de noodzaak haar suikersector te hervormen. Zoals wij allen weten, is die hervorming onontkoombaar. Zij is noodzakelijk omdat we de gemeenschappelijke marktordening voor suiker in overeenstemming moeten brengen met de grondbeginselen van het nieuwe gemeenschappelijke landbouwbeleid. Zij is tevens noodzakelijk om ons aan te passen aan de veranderende regels van de wereldhandel.
Desondanks moeten wij de consequenties niet uit het oog verliezen die de komende veranderingen zullen hebben voor de mannen en de vrouwen die leven van de suikerproductie op de velden en in de fabrieken van de Gemeenschap en de ontwikkelingslanden. In dit licht is het van belang dat de veranderingen in de Europese suikersector niet leiden tot de ontmanteling van onze gemeenschappelijke marktordening voor suiker, tot de geleidelijke afbouw van onze productiecapaciteit of tot de opoffering van onze producenten en die van de armste landen als gevolg van een ongecontroleerde opening van de wereldmarkten. Deze hervorming is weliswaar van essentieel belang, maar zal haar doelstellingen slechts bereiken wanneer we bij ons streven naar doeltreffendheid de eisen van de sociale rechtvaardigheid respecteren.
Dit tweeledige perspectief, dat een evenwicht tot stand brengt, is de rode draad van de drie verslagen waarover het Europees Parlement deze week zal stemmen en die op 29 november jongstleden bijna unaniem zijn goedgekeurd door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Deze teksten zijn de vrucht van verschillende maanden van discussies en hoorzittingen binnen de Commissie landbouw en van gedachtewisselingen met u, commissaris, met uw diensten en met de verschillende betrokken partijen uit de bedrijfstak. Hierin komt een compromis tot uitdrukking waarover is onderhandeld en dat is goedgekeurd door een grote meerderheid van de fracties in dit Parlement.
Dit compromis behelst vier belangrijke aspecten. Het eerste is de invoering van een flexibele regulering van de suikermarkt. Flexibiliteit dus door de geleidelijke invoering van een logica van de markt in deze sector; ik doel hierbij op de referentieprijs, die het concurrentievermogen van de sector zal vergroten. Maar ook regulering om de rampzalige gevolgen te vermijden van een volledig gedereguleerde suikermarkt.
Op het interne vlak betekent dit tijdelijke handhaving van het interventiesysteem om de marktstabiliteit gedurende de komende vier jaar te garanderen, wat zoals wij allen weten economisch gezien moeilijk zal zijn.
Wat het externe aspect van de hervorming betreft, houdt het streven naar regulering in dat we toezicht blijven houden op de invoer van suiker uit de minst ontwikkelde landen. Het is thans namelijk van essentieel belang rekening te houden met de schade die de ongecontroleerde opening van de markten veroorzaakt, zoals het voorbeeld van de westelijke Balkan ons kort geleden heeft laten zien. Tegen deze achtergrond pleit de Commissie landbouw met name voor de invoering van een commerciële garantie in de vorm van een vrijwaringsclausule waarmee de exporten worden beperkt volgens het beginsel van de netto-exporteur teneinde elke aanzet tot fraude te verhinderen wanneer het initiatief "Alles behalve wapens" eenmaal volledig effect heeft gesorteerd. Met deze regeling zouden wij een destructieve driehoekshandel kunnen voorkomen en tegelijkertijd de minst ontwikkelde landen kunnen garanderen dat hun lokale bevolking die werkzaam is in de suikerindustrie, daadwerkelijk profiteert van het preferentiële handelssysteem met de Europese Unie. Deze regeling zou geen enkel gevolg hebben voor de ontwikkelingsmogelijkheden van de suikerindustrie van de MOL en zou geheel en al in overeenstemming zijn met de doelstellingen van het initiatief "Alles behalve wapens".
Het tweede belangrijke aspect van het compromis waarover het Parlement moet stemmen, is de Europese solidariteit tegenover met name de kwetsbaarste regio’s. De regulering van de handel stelt ons in staat markten te stabiliseren en al te bruuske prijsschommelingen in de toekomst tegen te gaan, maar dient tegelijkertijd gepaard te gaan met maatregelen die de gevolgen van de hervorming verzachten voor de bevolkingsgroepen die het zwaarst worden getroffen door bedrijfssluitingen, met name de zwaksten.
Tot hen behoren in de eerste plaats boeren: zij moeten een substantiële compensatie ontvangen voor hun gederfde inkomsten, en met behulp van een deel van de steun waarin de herstructureringsregeling voorziet, moeten diegenen een vergoeding ontvangen die hun recht van leverantie verliezen en verplicht zijn nieuwe investeringen te plegen om om te schakelen op de teelt van andere gewassen.
Op de tweede plaats komen de werknemers van de suikerfabrieken. Zij zijn volledig afhankelijk van de komende herstructurering van de sector, en het is van essentieel belang dat in geval van bedrijfssluitingen met hen rekening wordt gehouden door de voorwaarden te verscherpen waaraan fabrikanten moeten voldoen om steun te ontvangen uit het herstructureringsfonds. Om tenslotte te voorkomen dat de kwetsbaarste regio’s de grootste slachtoffers worden van de herstructurering van de communautaire productie, is het van essentieel belang dat de lidstaten het laatste woord blijven houden over het stopzetten of voortzetten van de productie op hun grondgebied.
Voorts is het van essentieel belang om naar behoren en op een aangepaste wijze rekening te houden met de specifieke situaties en beperkingen van de ultraperifere gebieden. De teelt en de verwerking van suikerriet is van levensbelang voor deze gebieden en neemt op economisch, sociaal en cultureel gebied een onvervangbare plaats in. In dit verband wil ik u, commissaris, bedanken voor uw welwillende oor en voor de inspanningen die u zich hebt getroost om deze gebieden een speciale behandeling te garanderen, met name ten aanzien van compensaties en verkoopsteun. Ik ben ervan overtuigd dat de mensen in deze gebieden die leven van het suikerriet, dankzij deze voorzieningen, die door de leden van het Parlement zijn geëist, de toekomst geruster tegemoet kunnen zien.
Het derde aspect van de hervorming heeft betrekking op de toekomst van de sector door de ontwikkeling van nieuwe afzetmarkten. In een wereldwijde context die enerzijds wordt gekenmerkt door stijgende olieprijzen en anderzijds door de noodzaak broeikasgassen tegen te gaan, is de productie van alcohol in de suikersector een belangrijke troef op het vlak van de ontwikkeling van alternatieve energie. Rekening houdend met de gevolgen van de hervorming van de GMO op de productie, stelt de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voor op deze ontwikkelingen te anticiperen met een proactief beleid dat gericht is op zowel de landbouwkundige als de industriële aspecten: op het gebied van de landbouw door middel van maatregelen die met name de toegang tot steun voor energiegewassen verbeteren, op industrieel vlak door aanpassing van de herstructureringsregeling om de ontwikkeling van distilleerderijen voor bio-ethanol te bevorderen. Deze instrumenten maken deel uit van een samenhangend wettelijk kader dat de ontwikkeling van de bio-ethanolindustrie stimuleert, een bron van afzetmarkten voor de boeren en voor de hele suikerindustrie.
Tot slot het vierde en laatste belangrijke aspect van onze werkzaamheden, maar niet het onbeduidendste: prijzen. In tegenstelling tot de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie, die ingrijpende gevolgen zouden hebben voor de sector, de plattelandsstructuur en de ontwikkelingslanden, heeft de Commissie landbouw zich uiteindelijk uitgesproken voor een langzamere en matigere daling van de suikerprijzen met 30 procent in vier jaar. Door deze prijsdaling wordt de economische doeltreffendheid van de hervorming gewaarborgd en tegelijkertijd een bijdrage geleverd om de gevolgen te verzachten voor de actoren van deze sector. Hierdoor kan een beter behoud van de activiteit in de productiegebieden worden gewaarborgd en kunnen honderdduizenden banen direct en indirect behouden blijven. Deze matiging sluit bovendien aan bij de verbintenissen van Europa op het vlak van ontwikkeling, door de ACS- en MOL-landen die een deel van hun productie naar de Unie uitvoeren, de kans te geven winstgevende prijzen te behouden.
De ministers van Landbouw van de 25 lidstaten hebben eind november, vooruitlopend op de conferentie van de Wereldhandelsorganisatie in Hongkong en zonder de eindstemming in het Parlement af te wachten, een informeel, tijdelijk compromis bereikt over de grote lijnen van de komende hervorming. Hoewel dit akkoord bedoeld was om een gemeenschappelijke politieke lijn uit te stippelen, geeft de wijze waarop de verschillende ondertekenaars het onmiddellijk misbruikt hebben in de media door te suggereren dat ze de hervorming eerder dan gepland overeengekomen waren, een duidelijk signaal af: ik vind dat hierdoor de wens van de Commissie en van de Raad tot uitdrukking komt om het Europees Parlement te passeren, waarvan het voorafgaand advies echter verplicht is voordat een besluit wordt genomen. In die zin vind ik deze manier van doen volledig onaanvaardbaar en moet zij met de grootste stelligheid aan de kaak worden gesteld.
Hoe het ook zij, dit compromis ligt thans ter tafel, en ook al volgt het de door de Commissie landbouw voorgestelde amendementen niet naar de letter, toch moet ik zeggen dat het in deze vorm op een opmerkelijke wijze bevestigt hoezeer de Raad zich gedistantieerd heeft van de oorspronkelijke voorstellen.
Ten aanzien van de vier belangrijke aspecten die ik zojuist heb genoemd, zijn we in het kader van het compromis aanzienlijk opgeschoven in de richting van de meer gematigde en evenwichtige maatregelen die de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling had voorgesteld. Wat de regulering betreft, wordt het idee overgenomen om de interventieregeling vier jaar lang te handhaven voordat wordt overgegaan op een referentieprijs, die de logica van de markt introduceert in de gemeenschappelijke marktordening voor suiker. Ten tweede, en belangrijker nog, bevestigt het compromis de juistheid van de analyse van het Parlement ten aanzien van de noodzaak dat het beheer van het aanbod van suiker op de gemeenschappelijke markt mogelijk blijft. Hoewel de voorgestelde maatregelen verschillen, convergeert de filosofie erachter in die zin dat het initiatief "Alles behalve wapens" wordt aangepast.
Wat betreft de versterking van de Europese solidariteit, geeft de Raad zijn fiat aan de verhoging van de steun aan boeren door een compensatie voor te stellen van 64,2 procent van de gederfde inkomsten in plaats van 60 procent, zoals oorspronkelijk voorgesteld. Hij neemt voorts het idee over om 10 procent van het als herstructureringssteun bedoelde geld uit te betalen aan boeren. Het voorstel van het Parlement ten aanzien van een gedeeltelijke koppeling en modulatie van de steun voor de armste regio’s is echter niet overgenomen.
Ten aanzien van het derde punt, nieuwe afzetmarkten, hebben de ministers van Landbouw van de 25 lidstaten de mogelijkheid bevestigd van een gedeeltelijke ontmanteling van fabrieken, waardoor distilleerderijen voor bio-ethanol kunnen worden ontwikkeld. Desondanks zijn de verwachte financiële stimuleringsmaatregelen voor de ontwikkeling van energiegewassen niet verwezenlijkt. Op het gebied van de prijzen tenslotte is de door de Raad voorziene daling met 36 procent in vier jaar niet zo snel of drastisch als de oorspronkelijke voorstellen en volledig in overeenstemming met de werkzaamheden van de Commissie landbouw van het Europees Parlement.
Ondanks deze onbetwistbare vooruitgang, die wij moeten toejuichen, zijn enkele voorstellen niet overgenomen, met name ten aanzien van een verscherping van de voorwaarden waaraan fabrikanten moeten voldoen om te profiteren van de herstructureringssteun. Het is in dit opzicht zeer te betreuren dat de Raad tot op de dag van vandaag alle sociale criteria heeft genegeerd die in acht genomen moeten worden, alsmede het feit dat uiteindelijk de lidstaten bevoegd zijn om een beëindiging van de productie al dan niet goed te keuren. Bovendien wil ik hier, ook al moet ik hiervoor het strikte kader verlaten van dit debat en van mijn verslagen, uiting geven aan mijn verontwaardiging over de wijze waarop de ACS-landen worden behandeld. In het licht van een hervorming en met name een prijsverlaging, waarvan de gevolgen desastreus zullen zijn voor een groot deel van hen, kan het bedrag van veertig miljoen euro dat de Raad voor 2006 heeft toegekend, slechts worden gezien als bespottelijk en beledigend. De Europese Unie moet werkelijk de middelen vinden die noodzakelijk zijn om een eind te maken aan deze situatie, die in schril contrast staat met datgene wat de staats- en regeringsleiders herhaalde malen hebben gezegd over ontwikkelingshulp aan de armste landen.
Het ligt voor de hand, dames en heren, dat de ministers van Landbouw zich moeten blijven inspannen tijdens de onderhandelingen in februari als zij een definitief akkoord willen bereiken dat voor iedereen acceptabel is. In dit licht hoop ik dat het Parlement zich met de grootst mogelijke meerderheid uitspreekt voor de drie verslagen die ter tafel liggen, teneinde een sterk signaal af te geven aan de leden van de Raad opdat de laatste hiaten in het tijdelijke compromis van november worden opgevuld en de GMO voor suiker op een rechtvaardige en doeltreffende wijze wordt hervormd. 
Glenys Kinnock (PSE ),
   . - Mevrouw de Voorzitter, ik dank de commissaris en de heer Fruteau voor hun voortreffelijke aanpak van deze zeer omstreden en lastige kwestie.
De hervorming van de suikersector is belangrijk, maar ik kan niet goedkeuren dat de bijkomende schade van een interne hervorming binnen de Europese Unie gevolgen heeft voor de kleine, kwetsbare economieën waarmee wij zeer speciale betrekkingen en partnerschappen onderhouden.
Gedurende de besprekingen hebben de ACS-landen zich sterk gemaakt voor een geleidelijke prijsverlaging, afschaffing van de dumping en voor aanvullende langlopende financiering om hen te helpen deze drastische hervorming op te vangen. Hun verzoeken zijn grotendeels afgewezen. Volgens de heer Fruteau voelen de ACS-landen zich in de steek gelaten en bedrogen door wat nu op tafel ligt. Ze hebben geen enkele garantie waar ze op de lange termijn het geld vandaan moet halen voor de herstructurering en diversificatie binnen en buiten de suikersector. Alleen in het Caribische gebied al wordt het verlies ten gevolge van de prijsverlagingen geschat op zo’n 125 miljoen euro.
De landen van het ACS-suikerprotocol leverden tropische suiker toen Europa dat nodig had. Nu vragen ze om begrip voor het feit dat ze van dat product afhankelijk zijn voor hun inkomsten in buitenlandse valuta die stabiliteit hebben gebracht en die hen in staat stellen de democratie in stand te houden.
Er ligt een compensatievoorstel op tafel voor een bedrag van 7,5 miljard euro voor Europese boeren. Tot nog toe hebben de ACS-landen veertig miljoen euro gekregen, te verdelen over achttien landen, en hoe het geld verdeeld gaat worden, is niet eens duidelijk. Bovendien heeft commissaris Mandelson gisteravond tijdens het WTO-debat gewaarschuwd dat het bedrag van 190 miljoen euro, dat de Commissie heeft voorgesteld, nu in gevaar komt door een verlaging van 20 procent die tijdens de begrotingsonderhandelingen is overeengekomen.
Commissaris, waar moet dat geld precies vandaan komen? Is het de bedoeling van de Commissie om de ontwikkelingsbegroting nog verder leeg te roven om de kosten voor deze begeleidende maatregelen voor de ACS-landen te kunnen dekken? Ik hoop dat de commissaris voor Ontwikkeling, de heer Michel, voet bij stuk houdt en dat u, in lijn met uw opmerking over uw belangstelling voor ontwikkelingslanden, uw steun geeft voor nieuwe en aanvullende financiële middelen om de begeleidende maatregelen te kunnen dekken.
Een ander punt van zorg betreft de gevolgen van de reglementering voor de minst ontwikkelde landen. Ik verwijs u naar de amendementen die ik over deze kwestie heb ingediend. Bijna alle minst ontwikkelde landen van de wereld zijn lid van de ACS-groep. Daarom is al hun aandacht gericht op het vreselijke voorstel om onze toezeggingen op grond van het initiatief “Alles behalve wapens” (EBA) in te trekken. Vanaf 2009 moeten alle minst ontwikkelde landen profiteren van dezelfde gegarandeerde prijs als is voorzien in het ACS-suikerprotocol. We mogen de naleving van de Europese toezeggingen om de minst ontwikkelde landen een stabiele, heffings- en quotumvrije toegang voor de lange termijn te bieden, niet uitstellen.
De vrijwaringsclausule die de Raad is overeengekomen, schrijft een stijging voor van maximaal 25 procent per jaar voor import uit de minst ontwikkelde landen. Dat maakt een lachertje van het EBA-akkoord. De minst ontwikkelde landen derven alleen in het eerste jaar al 783 miljoen euro aan potentiële inkomsten. Ik hoop dat dit Parlement niet zal accepteren dat er een situatie ontstaat die een Europees initiatief waar we terecht trots op waren, in gevaar brengt. We mogen niet voor uitstel van de tenuitvoerlegging of voor een vrijwaringsclausule stemmen, waardoor de belofte van het EBA-akkoord aan waarde inboet.
In lijn met de doelstelling dat er samenhang is tussen landbouw- en ontwikkelingsprioriteiten raad ik aan dat we de amendementen inzake de afschaffing van de exportsubsidies en de C-suikeruitvoer steunen. Als we niets doen, geven we een heel verkeerd signaal af aan miljoenen armen overal ter wereld, in een tijd dat Europa zich moet richten op . 
Béla Glattfelder (PPE-DE ),
   – Mevrouw de Voorzitter, de Commissie internationale handel heeft een aanbeveling voor het vandaag besproken ontwerpverslag opgesteld. Deze omvatte drie hoofdpunten. Het eerste was dat de commissie een bescheiden prijsverlaging voorstelt. In ons voorstel beperkt de Europese Unie de invoer efficiënter en ontvangen de suikerproducerende landbouwers in de Europese Unie een hogere vergoeding.
Deze voorstellen pakken voor de Europese suikerindustrie veel gunstiger uit dan die van de Europese Commissie. Helaas is het besluit van de Raad van ministers van Landbouw van november uiterst teleurstellend omdat het onvoldoende rekening houdt met de belangen van de Europese landbouw, en eigenlijk is het zelfs de vraag of een besluit als dit zal leiden tot de ontwikkeling van een stabiele suikermarkt in de Europese Unie.
Het Parlement mag vandaag alleen hopen op wat kleine aanpassingen, maar we houden nog steeds onverkort vast aan een paar punten. Zo zouden we het voor suikerbietenverbouwers mogelijk willen maken om een aandeel tot maximaal 50 procent uit het herstructureringsfonds te ontvangen, in plaats van de huidige 10 procent.
Ik zou onder de aandacht willen brengen dat de commissie daadwerkelijke beperking van de invoer uiterst belangrijk vindt. Zelfs de Verenigde Staten van Amerika bijvoorbeeld beperken de invoer onder preferentiële voorwaarden. Als de Verenigde Staten geen fraude toestaan, dan mag de Europese Unie dat evenmin omdat dat de internationale reputatie van de Europese Unie schaadt. Bovendien is een systeem dat strikte quota oplegt aan producenten in de Europese Unie, maar importeurs toestaat om de markten van de Europese Unie zonder enige beperking te bevoorraden, volkomen zinloos en onrechtvaardig. 
Terence Wynn (PSE ),
   Mevrouw de Voorzitter, ik wil tegen de commissaris zeggen dat ik applaudisseerde toen zij haar voorstellen voor de eerste maal aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voorlegde. Ik besef dat ik in die commissie als enige applaudisseerde, waardoor ik met veel van mijn collega's in conflict raakte. Ik applaudisseerde omdat ik al naar hervormingen in deze sector streef sinds ik in 1991 het verslag van de Rekenkamer las. Ik wilde het bestaande regime wijzigen vanuit het oogpunt van de begrotingscontrole, de begroting, ontwikkeling, de WTO en de consument. Daarom ben ik in conflict gekomen met de heer Fruteau, die ik ten zeerste respecteer en voor wie ik oprechte bewondering koester. Ik vind echter dat we de roep om “wijzigingen” niet moeten honoreren. Er is een ingrijpende herziening nodig, zoals de commissaris heeft voorgesteld. We moeten niet akkoord gaan met minder sterke prijsverlagingen, met hogere compensaties en met lagere quotareducties dan de Europese Commissie heeft voorgesteld. We moeten niet akkoord gaan met instrumenten voor het structuurbeleid en het sociale-cohesiebeleid die bedoeld zijn om de suikerboeren in de watten te leggen. In het oorspronkelijke voorstel werden alle producenten uit de ACS-landen gelijk behandeld. De boeren in de EU ontvangen reeds grote bedragen uit de GLB-fondsen. Laten we bedenken dat suikerfabrikanten, -verwerkers en -raffinaderijen niet tot de armsten op deze planeet behoren.
Ik ben het met u eens dat we toezicht moeten houden op de invoer uit minder ontwikkelde landen om fraude en driehoekshandel tegen te gaan. Het gaat hier echter slechts om kleine bedragen. De suikerproductie in de EU van 17 miljoen ton zal niet worden verstoord en de markt zal niet uit zijn evenwicht raken door invoer uit de minst ontwikkelde landen.
Amendement 61 over de “Alles behalve wapens”-overeenkomst moet niet worden aangenomen. Wat wij de minst ontwikkelde landen in de maag proberen te splitsen, is onaanvaardbaar. We moeten de lijn volgen die mevrouw Kinnock heeft uitgezet. Hoe we deze hervormingen ook invullen, de ontwikkelingslanden mogen er niet de dupe van worden. 
Albert Deß,
   . Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, de hervorming van de marktordening in de suikersector is een van de grootste hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in deze zittingsperiode. De hervorming is een acrobatische evenwichtstoer tussen enerzijds de eisen van de Wereldhandelsorganisatie, de verplichtingen uit het initiatief “Alles behalve wapens” en het besluit van het panel, en anderzijds de telers van suikerbieten en suikerriet en de economische belangen die daarmee verbonden zijn in Europa.
De Commissie, vertegenwoordigd door commissaris Fischer Boel, het Parlement en bovenal de Raad dragen de grootste verantwoordelijkheid voor deze evenwichtstoer. Ongeveer 350 000 boerenfamilies en meer dan 100 000 werknemers in de betreffende economische sectoren van de EU worden erdoor getroffen. Veel suikerbietentelers en werknemers in de suikerindustrie vragen zich nog steeds af waarom het nodig is om een marktordening in de suikersector te hervormen, en nog wel op zo’n grote schaal, die decennialang zo goed heeft gefunctioneerd. Het antwoord is heel eenvoudig: omdat de internationale verplichtingen die lang geleden zijn aangegaan, betekenen dat zonder hervorming de toekomst van de suikerbieten- en suikerrietteelt in de Europese Unie zeer twijfelachtig zou zijn na 2009.
Met een hervorming van de marktordening in de suikersector hebben we de mogelijkheid om een groot deel van de productie in Europa te behouden, ook al brengt deze hervorming pijnlijke inkomensverliezen voor suikerproducenten met zich mee. Het is jammer – zoals de heer Fruteau al zei – dat de Commissie en de Raad van ministers na de Raadsovereenkomst van 24 november de indruk hebben gewekt dat de marktordening in de suikersector nu een uitgemaakte zaak was. Feit is evenwel dat deze overeenkomst niet meer of minder was dan een intentieverklaring van de Raad. Pas wanneer de ministers opnieuw bijeenkomen, op 19 februari, kan de Raad een definitief besluit nemen over de marktordening in de suikersector.
Ik ben blij dat de Raad in grote mate de eisen uit onze ontwerpresolutie van 10 maart 2005 heeft overgenomen. Zo had de Commissie prijsverlagingen tot 50 procent op het oog voor suikerbieten. Een meerderheid van de Commissie landbouw wilde een prijsverlaging van 30 procent voor witte suiker; de Raad ging akkoord met 36 procent. In haar voorstel had de Commissie 60 procent uitgetrokken voor compensatiebetalingen, terwijl de Raad dit wil verhogen naar 64,2 procent.
Verheugend is ook dat de hervorming moet gelden tot 2014/2015 en dat wordt afgezien van een quotaoverdracht tussen de lidstaten. Hiervoor wil ik de nieuwe Duitse minister van Landbouw, de heer Horst Seehofer, bedanken die al kort na zijn inauguratie een belangrijke rol speelde tijdens de onderhandelingen in de Raad om de voorstellen van de Commissie te veranderen ten gunste van de suikerbieten- en suikerriettelers in de Europese Unie.
Er zijn vooral verbeteringen nodig in het herstructureringsfonds. De Raad is van plan om tenminste 10 procent van de beschikbare herstructureringsmiddelen te reserveren voor de landbouw. De Commissie landbouw wil dat tenminste 50 procent wordt gereserveerd om productiealternatieven te creëren voor de landbouw, en als het definitieve besluit hierover in de Raad wordt genomen, wil ik commissaris Fischer Boel en de Raad vragen om rekening te houden met de uitslag van de stemming in dit Parlement.
De politieke chantage van Oekraïne door Rusland bij de gasleveringen vormt het bewijs dat wij elke gelegenheid moeten aangrijpen om de Europese Unie een stuk onafhankelijker te maken op het gebied van energie. De landbouw in Europa is in staat om op landbouwgrond die niet meer voor de productie van levensmiddelen wordt gebruikt, energie te produceren in de vorm van biomassa. Het is de taak van de Commissie en de Raad om economisch zinvolle energieproductie te stimuleren met een financiële injectie uit het herstructureringsfonds, en ze moeten alles doen wat in hun macht ligt om een halt toe te roepen aan de zogenaamde driehoekshandel waarover hier al is gesproken.
Als schaduwrapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten wil ik in het bijzonder de voorzitter van de Commissie landbouw, de heer Daul, en de rapporteur, de heer Fruteau, bedanken voor hun uitstekende samenwerking bij het verslag over de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening in de suikersector. Ik wil tevens alle andere collega’s bedanken die een constructieve bijdrage aan dit verslag hebben geleverd.
Als wij donderdag stemmen over de hervorming van de marktordening in de suikersector geeft dit Parlement een signaal af en roept het de Commissie en de Raad op om hun intentieverklaring te wijzigen, al is het maar op een paar punten. 
Katerina Batzeli,
   Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik namens de socialistische fractie de rapporteur, de heer Fruteau, van harte bedanken voor de uitgebalanceerde en efficiënte manier waarop hij zijn voorstellen heeft ingediend, maar ook voor zijn samenwerking met de fracties en alle parlementaire commissies.
Ik moet er echter helaas op wijzen dat de Commissie en de Raad een besluit hebben genomen over de herziening van een van de belangrijkste marktordeningen zonder de besluiten van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling af te wachten.
Bent u van mening, mevrouw de commissaris, dat met de manier waarop u dit vraagstuk hebt aangepakt een echte interinstitutionele samenwerking wordt bevorderd? Natuurlijk niet! Kunt u ons vandaag één voorbeeld noemen van goede samenwerking met het Europees Parlement? Welke voorstellen van het Europees Parlement bent u van plan over te nemen? Hebt u een mandaat, en bent u van plan om de Raad er op dynamische wijze van te overtuigen die richting uit te gaan?
De suikerherziening is een van te voren aangekondigde misdaad niet alleen voor de agrarische gebieden maar ook voor de Europese industrie, en heeft dubieuze resultaten voor de ontwikkelingslanden en met name de minst ontwikkelde landen. In veel regio’s - waaronder ook in mijn land, Griekenland - zijn de suikerbietenproducenten en de werknemers in de suikerindustrie - ook de Griekse suikerindustrie - gaan manifesteren uit protest tegen de verstrekkende gevolgen die de vermindering met 36 procent zal hebben.
U zei, mevrouw de commissaris, dat u de suikerindustrie in de Europese Unie levensvatbaar wilt maken. Of u overdrijft, of uw gegevens kloppen niet! Uit zowel de ramingen als de resultaten blijkt namelijk dat de suikerindustrie zal inkrimpen of zelfs geheel zal verdwijnen, en dat met deze industrie ook de producenten in deze gebieden zullen verdwijnen.
Daarom dringen wij, met het oog op een nauwe samenwerking en een zachte aanpassing van de nieuwe markt, aan op bepaalde voorstellen uit het verslag-Fruteau.
Ten eerste willen wij een aanzienlijke compensatie voor de inkomensderving van met name kleine producenten, die het hardst getroffen worden door de steunvermindering.
Ten tweede vragen wij om een daadwerkelijke activering van het herstructureringsfonds, als uitgangspunt voor niet alleen een daadwerkelijk overleg met alle producenten en werknemers maar ook de opstelling van geïntegreerde operationele programma’s en herstructureringsprogramma’s, om te voorkomen dat deze gebieden worden verlaten.
Ten derde willen wij steun van 80 euro per hectare voor de arealen die met energiegewassen worden beplant, waarbij wij tevens de totaal toegestane oppervlakte willen verhogen van 1,8 tot 2,8 miljoen hectare. Dat is heel belangrijk gezien de pogingen die worden ondernomen om milieuvriendelijke energie te ontwikkelen.
Ten vierde moet gedurende een overgangsperiode de mogelijkheid worden geboden om de producenten nationale steun te geven. Ook moet een bepaald percentage - 30 à 50 procent - van het bedrag dat beschikbaar zal worden gesteld voor de herstructurering van de industrie aan de producenten worden gegeven, natuurlijk op voorwaarde dat zij doorgaan met de teelt van andere gewassen.
Dit betekent natuurlijk, mevrouw de commissaris, dat u zich tijdens de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten inzet voor het veilig stellen van de suikerbegroting. Anders zal dit een ongedekte cheque zijn, en dan zal ten gevolge van het slechte organisatietalent van de Commissie de geloofwaardigheid van de communautaire instellingen in de ogen van de Europese burgers nog verder kelderen. 
Niels Busk,
   Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de commissaris, mevrouw Fischer Boel, gelukwensen met deze hervorming. Het was een ambitieus voorstel dat de Commissie indertijd indiende, en het is een uitstekend compromis dat daarna door de Raad is aangenomen. Het resultaat is duidelijk: meer vrijhandel in suiker. De armste landen van de wereld krijgen de komende jaren vrije toegang tot de Europese markt en de suikerprijs gaat omlaag en komt dichterbij de wereldmarktprijs.
Het ergert me dat het Parlement te laat is met zijn bijdrage. Ondanks vele aansporingen van vorig jaar om uit de startblokken te komen, bevinden we ons nu in een situatie waarin onze rol is uitgespeeld, omdat het besluit al genomen is in de Raad Landbouw. Daarmee is niet gezegd dat het Europees Parlement geen stempel op de hervorming heeft gedrukt, integendeel. Diverse elementen van de hervorming zijn het gevolg van wensen waarmee het Europees Parlement is gekomen. Zo is het gedeelte over de herstructurering een goed voorbeeld van versterking van de regio’s waar de productie van suikerbieten een cruciaal element is.
Het verheugt me dat we er eindelijk in geslaagd zijn om er een hervorming van de suikerregeling door te krijgen, een regeling die in grote lijnen veertig jaar lang onveranderd is gebleven. Met de hervorming zijn we een flink eind in de goede richting gekomen, naar meer markteconomie, maar ik zou graag zien dat we nog verder gaan. We moeten niet alleen zorgen voor vrijhandel met landen buiten de Gemeenschap, want het is immers een feit dat we binnen de EU geen vrije markt hebben. Pas als we de nationale quota opheffen, zodat de productie daar plaatsvindt waar ze het best en het meest rendabel is, kunnen we zeggen dat we een vrije interne markt hebben.
Er zitten diverse elementen in de hervorming die het benadrukken waard zijn. Dat staat de tijd echter helaas niet toe. Ik noem speciaal het voorstel betreffende het versterken van het gebruik van biobrandstof en de productie van ethanol, iets waarop we mijns inziens zo snel en zoveel mogelijk moeten inzetten. Gelukkig doet een aantal lidstaten dat al, terwijl andere aarzelen en er nog niet mee aan de gang zijn. Niet alleen suikerbieten maar ook andere gewassen kunnen op voormalige suikerbietgronden worden geteeld en voor biobrandstof worden gebruikt, een brandstof die uit facilitair, ecologisch en ook economisch oogpunt een belangrijk deel van de energieproductie van de toekomst vormt.
De grootste slag in de strijd om de grondslag voor biobrandstof te leggen, moet worden geleverd met de ministers van Financiën van de lidstaten, die een beetje té veel azen op de olieheffingen en de bijdrage die deze aan de staatskas leveren. Hoe juist ook ze is, de hervorming – en speciaal de prijsreductie – zal grote en negatieve gevolgen hebben voor een aantal van de armste landen van de wereld, die zich niet in vrije concurrentie op de wereldmarkt kunnen redden. Met de zeer hoge EU-prijs voor suiker dragen wij een zeer groot deel van de verantwoordelijkheid daarvoor. Daarom is het van levensbelang dat we voldoende middelen reserveren voor de herstructureringstaak waarvoor deze landen staan. Tot slot wil ik de rapporteur, de heer Fruteau, bedanken voor de goede samenwerking.
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf,
   . Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, we zijn het erover eens dat de hervorming van de marktordening in de suikersector nodig was. Er zat een rotte appel in deze marktordening wat betreft de hoeveelheden en de middelen die uit de begroting moesten komen: per slot van rekening werd het exportquotum overschreden met 5-6 miljoen ton, wat leidde tot een desastreus dumpingeffect. De voordelen voor de ACS-landen die een deel van hun suiker tegen onze voorwaarden aan ons konden leveren, werden tenietgedaan door het instorten van de prijzen, waaraan wij hebben bijgedragen met deze dumpingpraktijk op de wereldmarkt.
Hoewel we het met elkaar eens waren, was er sprake van twee verschillende uitgangspunten. Enerzijds was er het idee om quota te gebruiken om de hoeveelheden weer terug te brengen tot een redelijke omvang en om landen in de derde wereld, ook de minst ontwikkelde landen, er meer bij te betrekken. Anderzijds was er het uitgangspunt van de Commissie om een begin te maken met het liberaliseren van deze ordening, prijzen te verlagen en rationalisatie op deze terreinen te promoten – een oplossing die zou uitmonden in volledige liberalisering.
We hebben lang en stevig gediscussieerd in de commissie – het heeft geen zin om op de details in te gaan, daarvoor is ook niet genoeg tijd. Toen ze merkte dat er in het Parlement behoorlijk wat weerstand was, heeft de commissaris het Parlement buitengesloten en, samen met de Raad, de zaak beklonken zonder naar het Parlement te luisteren. Ze wist dat ze zich dit kon veroorloven, omdat ze er ten eerste vanuit kon gaan dat het Parlement geen medebeslissingsbevoegdheid heeft, en ten tweede, omdat ze cadeaus heeft uitgedeeld aan degenen wier belangen op het spel stonden door deze marktordening in de suikersector. Het grootste cadeau – de herstructureringssteun van zes miljard euro aan de industrie – heeft de stemming doen omslaan bij de belangengroepen. Zo kon zij haar hervorming erdoor drukken.
Het enige punt waarbij nog zeer veel weerstand is, is de vraag hoe deze herstructureringsmiddelen zullen worden beheerd. Wij hebben hiervoor voorstellen gedaan. Het scenario waarbij de boeren slechts 10 procent krijgen en er geen bedrijfsmatige en regionale ontwikkelingsplannen hoeven te worden opgesteld waarbij ook rekening wordt gehouden met de sociale en ecologische criteria of de werknemers, is onacceptabel. Mijn fractie zal daarom voorstellen om deze kwestie terug te verwijzen naar de commissie, zodat wij er met de commissaris over kunnen onderhandelen en er nog iets uit kunnen halen voor de boeren en de regio’s. Als we dit zo goedkeuren, zal niemand een vinger uitsteken. Ik hoop dat de andere fracties ons zullen volgen. 
Paul Verges,
   . Mevrouw de Voorzitter, de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor suiker veroorzaakt grote bezorgdheid, zowel in de ACS-landen als in de ultraperifere gebieden. Die bezorgdheid is met name groot op het eiland Réunion, waar suikerriet nog steeds het belangrijkste landbouwgewas is. De mobilisatie van de actoren in de suikerrietsector is niet tevergeefs geweest. Zij heeft geleid tot ingrijpende wijzigingen van het oorspronkelijke hervormingsproject. Wij nemen nota van deze positieve wijzigingen en juichen het werk toe dat de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en haar rapporteur hebben verricht.
Desondanks moeten wij met beide benen op de grond blijven staan. De maatregelen die zijn voorgesteld om de gevolgen van deze hervorming te verzachten, zijn tijdelijk en als zodanig louter palliatieven die uitsluitend bedoeld zijn om goedkeuring te verkrijgen voor een hervorming die uiteindelijk catastrofale gevolgen kan hebben. In die zin delen de ultraperifere gebieden het lot van de ACS-landen. Wij kunnen hen niet in de waan laten dat hun toekomst verzekerd is. Zij is des te minder zeker omdat de onzekerheid over de tijd na 2013 groot is. Hoe groot zal de nationale compensatie zijn naast de ontoereikende communautaire compensatie, en vooral, wordt zij na 2013 voortgezet?
Deze bezorgdheid is des te meer op haar plaats omdat de Top van Hongkong de suggestie heeft gewekt dat in 2009 een nieuwe discussie van start gaat met gevolgen voor de Europese begroting, inclusief het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wanneer we bedenken dat van een stronk suikerriet gemiddeld zeven jaar geoogst kan worden, waarna hij herplant moet worden, kunnen we ons levendig voorstellen dat deze onzekerheid het vertrouwen kan ondergraven dat noodzakelijk is om de herplantingsdoelstellingen te verwezenlijken die de Europese Unie tot nu toe heeft ondersteund. Uiteindelijk gaat het om de vraag hoe de suikerrietsector gered kan worden.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil tot slot tegen u zeggen dat het in het licht van deze situatie, waarin de toekomst van onze planters niet langer verzekerd is dan de levensduur van een stronk suikerriet, voor ons onmogelijk is het verslag goed te keuren dat ter tafel ligt. 
Witold Tomczak,
   – Mevrouw de Voorzitter, de methoden die worden gebruikt om de suikermarkt te hervormen gaan in tegen de strategische doelen van de EU en het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
De EU subsidieert het dumpen van overschotten aan B-suiker op de markten van derde landen. Dit is duur en het leidt tot verstoring van de internationale handel. Limieten voor de productie van suiker moeten primair worden opgelegd aan landen met hoge B-quota, en het zijn ook deze landen die de kosten van de hervorming moeten dragen. A-quota zijn per slot van rekening bedoeld voor de eigen behoeften van de lidstaten. Het combineren van A- en B-quota zou daarom betekenen dat veel lidstaten het risico zouden lopen dat ze niet langer zelfvoorzienend zijn met betrekking tot suiker. Het zou ook betekenen dat landen die geen enkele rol hebben gespeeld bij het veroorzaken van deze overproductiecrisis op onrechtvaardig hoge herstructureringskosten worden gejaagd.
Gezien de doelstelling van de hervorming is dit voorstel onrechtvaardig en onlogisch. De kosten van het oplossen van de problemen van de overproductie, die veroorzaakt zijn door een klein aantal lidstaten, moeten worden opgehoest door andere, met name de nieuwe lidstaten, die toch veel lagere B-quota hebben. Waarom zouden ze dat moeten doen? De oude EU-lidstaten hebben een B-suikerquotum van 2,7 miljoen ton toegewezen gekregen, tegenover de nieuwe lidstaten slechts 0,12 miljoen ton. Aan milieuproblematiek wordt ook voorbijgegaan in de voorgestelde hervorming. Boeren zullen worden gedwongen om de suikerbietenproductie te intensiveren en deze te concentreren in geselecteerde landen en regio’s, allemaal ter wille van meer concurrentie. Wat heeft dit te maken met bescherming van het milieu? Deze hervorming zal ook ten koste gaan van de sociale, economische en regionale cohesie. Zij zal resulteren in nog meer boerenbedrijven die failliet gaan en tot gedwongen ontslagen bij suikerfabrieken, hetgeen in strijd is met de Lissabon-strategie. De voorgestelde hervorming van de suikermarkt is gebaseerd op een merkwaardige opvatting van het begrip solidariteit, die we helaas aan de Commissie en bepaalde regeringen te danken hebben.
De hervorming van de suikermarkt waarover nu gesproken wordt, is in tegenspraak met het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Weer wordt duidelijk dat dit beleid gemeenschappelijk…
Sergio Berlato,
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij hebben altijd al gezegd, zowel in commissieverband als in dit Parlement, dat de haast waarmee de Commissie haar eigen voorstel erdoor wil jagen - waarbij zelfs de institutionele en communautaire regels overtreden worden - op zijn minst verdacht is. Het is niet zo moeilijk te raden waarom men zoveel haast had: na de WTO-onderhandelingen zou het stellig veel lastiger voor de commissaris worden om een hervorming door te drukken die vooral in het teken staat van forse prijsdalingen en een gedeeltelijke compensatie van de verliezen.
Mijn fractie, mevrouw de Voorzitter, is het eens met de noodzaak van een hervorming. Maar wij hebben altijd gezegd dat deze hervorming niet alleen wijzigingen moet aanbrengen, maar vooral ernaar moet streven de sector internationaal concurrerend te houden, op de lange en middellange termijn. Wij hebben ons dus van meet af aan verzet tegen het voorstel van de Commissie, die van plan is de zwakste en minst geschikte gebieden op te offeren en de productie te concentreren in bepaalde lidstaten. Op die manier moet een beperkte groep het gelag betalen voor een onvermijdelijke afkalving van de globale Europese productie.
Gelukkig heeft de Raad een aantal scherpe kantjes van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie weggehaald. Zo heeft de Raad onder meer de mogelijkheid ingelast dat de lidstaten tot een maximumgrens van 30 procent productiegebonden steun verstrekken. Toch is het bereikte compromis niet volledig bevredigend en het is nog steeds te nadelig voor de bedrijfstak. Nu is het de beurt van het Parlement. Wij moeten de verantwoordelijkheid die wij krachtens de Verdragen hebben, op ons nemen en een eigen advies uitbrengen.
Ofschoon het heel moeilijk zal worden het inmiddels afgesloten debat te heropenen, moet de Raad op het moment dat de hervorming officieel van start gaat, bekijken of een paar van de fundamentele wijzigingen die het Parlement had voorgesteld om de tekst te verbeteren, alsnog ingelast kunnen worden. Onder meer: handhaving van het interventiestelsel tot 2010; variatie van de compensatiesteun op grond van de productie; minstens 50 procent van de herstructureringspremie verplicht bestemmen voor de telers van suikerbieten en cichorei, om hun inkomensderving op te vangen; herformulering van de voorwaarden voor toetreding tot de herstructureringsregeling via ondertekening van een bedrijfsakkoord met de suikerbieten- en cichoreitelers. 
Peter Baco (NI ).
   – Dames en heren, ik raad u aan geen van de drie verslagen over de hervorming van de suikerregeling goed te keuren. Deze hervorming werkt de groei, de plattelandsontwikkeling en de economie van de minst ontwikkelde regio’s van de Europese Unie alleen maar tegen, en als zodanig ook de strategie van Lissabon.
Zelfs de betere amendementsvoorstellen in de verslagen van de heer Fruteau brengen onvoldoende verbetering in de hervorming, die ertoe zal leiden dat de Europese Unie een unieke kans verspeelt om binnen het WTO-kader een leidende rol te spelen in de liberalisering van de landbouwhandel. Dit is zeer betreurenswaardig, omdat een leidende rol op dit terrein ons in staat zou stellen onze doelstellingen bij de onderhandelingen over de liberalisering van de handel in niet-agrarische basisproducten te bereiken.
Het grootste probleem is dat de hervorming niet vertrouwt op de natuurlijke krachten van de markt om de huidige overgebureaucratiseerde regeling te corrigeren, maar juist inzet op een nieuwe reeks onbeproefde, niet-marktgerichte en complexe administratieve beperkingen. Zo wordt bijvoorbeeld voor de handel in belangrijkere basisproducten, zoals meel en granen, geen gebruik gemaakt van quota of prijsregulering.
De behoefte aan een ander soort hervorming wordt versterkt door de ingrijpende ontwikkelingen op het gebied van bio-energie. Daarom heb ik de desbetreffende instanties al voorstellen gedaan voor een marktgerichte regulering. Wat de verslagen-Fruteau betreft zou het Parlement in het bijzonder zijn steun moeten verlenen aan de aanbeveling van de Commissie landbouw, krachtens welke de Raad nooit een definitief politiek akkoord zal mogen sluiten zonder raadpleging van het Europees Parlement. Dames en heren, ik dank u voor uw steun. 
Ville Itälä (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur, de heer Fruteau, en de commissievoorzitter, de heer Daul, bedanken. Zij hebben door hun samenwerking een uitstekend verslag over suiker opgesteld, een verslag waar wij deze week zonder moeite voor zullen stemmen.
Hoewel deze suikerhervorming noodzakelijk is, gaat het er ook om hoe dit proces wordt uitgevoerd en hoe de boeren dit in de verschillende lidstaten ervaren en vooral of de boeren in de lidstaten ervaren dat zij hierin eerlijk worden behandeld.
Bijvoorbeeld in mijn land Finland werd lang gevreesd dat het oorspronkelijke Commissievoorstel de hele suikerteelt in ons land zou beëindigen. Dit zou zeker zijn gebeurd als het oorspronkelijke besluit van de Commissie van kracht zou zijn geworden. Nu moet in Finland op basis van het komende besluit een van de twee suikerfabrieken worden gesloten en Finland moet zelf subsidie aan zijn producenten geven. Men kan niet zeggen dat Finland hierbij gewonnen heeft, maar nu is het van belang dat u, mevrouw de commissaris, zowel de Finse boeren als de boeren in de andere kleine lidstaten verzekert dat er in de toekomst aan afspraken wordt vastgehouden en dat men in alle landen landbouw kan bedrijven. Op die manier kunnen wij onnodige angsten wegnemen.
Een andere kwestie is dat in het openbaar is gezegd dat het besluit nu al is genomen en dat het Parlement daar geen invloed meer op uit kan oefenen. Deze indruk mag niet worden gegeven en ik hoop, mevrouw de commissaris, dat u ons verzekert dat bij alle zaken met betrekking tot de landbouw het Parlement altijd op tijd wordt geraadpleegd en dat er altijd wordt samengewerkt. Dan zullen ook onze burgers erop vertrouwen dat dit systeem werkt. 
Vincenzo Lavarra (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de rapporteur feliciteren met zijn verslag. Ik vind deze tekst heel wat beter dan de tekst van het compromis dat de Raad had bereikt, omdat hierin de weg wordt aangegeven van een hervorming die noodzakelijk is maar niet al te negatieve effecten sorteert voor de bedrijfstak en de landbouwproductie, met name in de meest achtergebleven gebieden. Het compromis van de Raad baart ons zorgen, vooral omdat het een negatieve weerslag kan hebben op de minder geschikte gebieden, alhoewel de steunverlagingen aanzienlijk zijn teruggeschroefd, terwijl de verlenging van vier jaar zeker een onhoudbare limiet blijft.
Om te voorkomen dat ik thema’s aansnijd die andere collega’s al behandeld hebben, wil ik u vragen, mevrouw de commissaris en vertegenwoordigers van de Raad, om waardering te hebben voor het begrip dat de commissie en voorzitter Daul, en in feite de hele commissie, getoond hebben voor de procedureverandering op grond waarvan het informele compromis bereikt werd, met het doel een betere onderhandelingspositie bij de WTO te krijgen. Tevens vraag ik u om net zoveel begrip te tonen als het Europees Parlement, door de mogelijkheden van verbetering te accepteren die in de tekst zijn voorgesteld en in dit Huis zeker aangenomen zullen worden. Ik doel in het bijzonder op de mogelijkheid om in de meest achtergebleven regio’s voorlopige staatshulp toe te staan en om de compensatie voor de boeren, die vooral uit het herstructureringsfonds komt, bij te stellen. 
Ona Juknevičienė (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik bedank de heer Fruteau voor het opstellen van deze drie uiterst belangrijke presentaties over de hervorming van de suikerindustrie.
Al in november jongstleden bereikte de Raad overeenstemming over de gemeenschappelijke beginselen voor de ordening van de suikermarkt en de richtsnoeren voor de hervorming. Dat was een zeer belangrijk besluit dat door ons allen werd toegejuicht. In de eerste plaats bleek hier namelijk uit dat wij het eens kunnen worden over kwesties die van belang zijn voor de gehele Gemeenschap, hetgeen het wij-gevoel in de Unie versterkt, en in de tweede plaats heeft het onze onderhandelingspositie in Hongkong versterkt. We hebben laten zien dat de Gemeenschap niet alleen ideeën formuleert, maar ook tot concrete actie in staat is. De Gemeenschap doorgrondt de uitdagingen van de globalisering en bereidt zich daar dienovereenkomstig op voor.
Het is natuurlijk een schande dat het akkoord door de Raad werd bereikt zonder raadpleging van het Europees Parlement, dat de belangen van de Europeanen vertegenwoordigt.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de manier waarop de hervorming is opgezet en gepland is zeer belangrijk, maar de uitvoering ervan is nog belangrijker. Herstructurering is dan ook de hoeksteen van alledrie de verslagen.
De grootste suikerfabrikant in Litouwen is het Deense bedrijf Danisco Sugar. Het heeft niet alleen fabrieken in Litouwen, maar ook in Zweden, Duitsland en Finland. Het is duidelijk dat de voorgestelde hervorming een stimulans zal zijn om de meest efficiënte fabrieken te behouden en de verlieslijdende te sluiten. Hoe het ook zij, we moeten zowel rekening houden met de belangen van de werknemers als met die van de grondstofproducenten, en ervoor zorgen dat zij niet aan hun lot worden overgelaten. Daarom moet de hervorming vóór alles de productie van alternatieve producten vergemakkelijken en nieuwe bedrijvigheid genereren, en zich niet louter beperken tot het begeleiden van het vertrek van de markt.
Oostenrijk en Finland hebben beloofd de hervorming vóór het einde van het jaar af te ronden. De hervorming zal pas dan geslaagd zijn als rekening is gehouden met de belangen van alle marktpartijen. 
Margrete Auken (Verts/ALE ).
   Mevrouw de Voorzitter, iedere keer als beweerd wordt dat de ACS-landen zullen lijden onder de afschaffing van de chaotische suikerregelingen van de EU, zit daar een verborgen agenda achter, namelijk de bescherming van de eigen productie van de EU. Als de ACS-landen onder zo’n afschaffing zullen lijden, komt dat immers doordat wij ze met absurde handelsregelingen vasthouden in een slavernij-achtige relatie. En als je slaven vrijlaat zonder ze te helpen zichzelf te redden, wordt hun situatie natuurlijk erger dan voorheen.
Wij moeten de ACS-landen helpen om een duurzame productie op te bouwen. Het is bespottelijk dat wij ze alleen wat kleingeld geven, terwijl we onze eigen suikerproducenten en onze eigen suikerindustrie rijkelijk compensatie bieden. De 200 miljoen euro die mevrouw Kinnock voorstelt, zijn een absoluut minimum. Er is veel geld te besparen met het afschaffen van de communautaire suikerregelingen, dus is er ruimte genoeg voor die compensaties. En verder moeten we ons verheugen over de vele ontwikkelingslanden die profiteren van de suikerliberalisering. De sociale en ecologische problemen die zich op veel plaatsen aantoonbaar voordoen, moeten worden opgelost door de ILO en de milieuverdragen. We moeten steun geven aan de krachten die zich inspannen voor de vervulling van de desbetreffende eisen, bijvoorbeeld in Brazilië, en het liefst moeten we ervoor zorgen dat deze eisen worden geaccepteerd als duidelijke handelsvoorwaarden in de WTO. 
Diamanto Manolakou (GUE/NGL ).
   - Het spijt mij maar wij worden gewoon voor de gek gehouden met dit debat van vandaag over het advies van het Parlement over de suikerindustrie. De Raad heeft zijn besluit immers al genomen en de regeringen zijn bezig met plannen voor de uitvoering van dit keiharde, tegen de landbouwers gerichte besluit. Duizenden kleine landbouwers zullen hun activiteiten moeten stoppen, suikerfabrieken zullen dichtgaan en de werknemers zullen zich moeten scharen in de rij werklozen.
In Griekenland zijn de boeren en de arbeiders reeds gaan manifesteren. Met de besluiten overeenkomstig de nieuwe verordening worden de quota’s en de institutionele prijzen drastisch verminderd en wordt interventie afgeschaft. Deze besluiten staan dan ook geheel in het teken van het nieuwe GLB en zijn de instrumenten waarmee men de landbouwkredieten kan verminderen en middelen kan vrijmaken voor het repressieve beleid dat de Europese Unie in naam van de terreur wil voeren.
Tegelijkertijd blijkt uit de besluiten in de WTO dat de landbouw, met inbegrip natuurlijk van de suiker, voor de bijl moet om ervoor te zorgen dat de belangen en de winst van het Europees industriekapitaal worden gediend en een onbelemmerde marktpenetratie en een steeds groter marktaandeel worden verzekerd, teneinde een steeds grotere uitbuiting mogelijk te maken. 
De rapporteur wil met zijn voorstellen bewerkstelligen dat de weerslag van deze besluiten wordt vertraagd. Helaas is een snelle of langzamere dood van de suikersector….
Jeffrey Titford (IND/DEM ).
   – Mevrouw de Voorzitter, net als de vorige spreekster vraag ik mij af waarom we deze voorstellen eigenlijk bestuderen. De Raad heeft immers op 22 november een besluit genomen en we staan nu voor een voldongen feit. Het Parlement is echter vastbesloten om zijn zegje te doen. Laten we wel bedenken dat het suikerregime bijna veertig jaar onveranderd is gebleven. Kunnen wij dan even snel op een avond de hele regeling ingrijpend herzien? Het systeem is ziek en hervormingen zijn al jaren nodig. De draconische maatregelen die nu als medicijn voor de ziekte worden voorgesteld, zullen echter waarschijnlijk tot de dood van de patiënt leiden: door het nieuwe regime zullen in Europa naar schatting 100 000 arbeidsplaatsen verloren gaan en zal de suikerbietenteelt in landen als Griekenland en Ierland ophouden te bestaan. Ook zal er vermoedelijk enorme schade worden toegebracht aan de economieën van talrijke voormalige Europese kolonies in Afrika en het Caribisch gebied, die sterk profiteerden van het oude regime. Tevens ben ik mij er maar al te zeer van bewust dat een groot deel van de Britse suikerbietenteelt in mijn kiesdistrict in het oosten van Engeland wordt bedreven.
Mijn advies is om meteen te beginnen met een deugdelijk onderzoek naar de gevolgen van het nieuwe regime. Laten we nooit vergeten dat ons handelen invloed heeft op mensen die in de echte wereld, buiten onze ivoren toren, leven. Het is een schande dat het zo lang heeft geduurd voordat dit gecentraliseerde bureaucratische bestuur in actie kwam - en dan ook alleen nog maar onder druk van de WTO - en dat zo veel mensen daarvan de nadelige effecten zullen ondervinden. 
Janusz Wojciechowski (UEN ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de hervorming van de suikermarkt die wij vandaag behandelen is een pseudo-hervorming die gevaarlijk, onrechtvaardig, oneerlijk en asociaal is.
Zij is gevaarlijk omdat het resultaat zal zijn dat de EU afhankelijk wordt van suikerleveranties uit de rest van de wereld, hetgeen ten koste zal gaan van de voedselveiligheid op ons continent. Zij is onrechtvaardig omdat de gesubsidieerde exporten van B-suiker die de oorzaak zijn van zoveel problemen in eerste instantie het geesteskind waren van Frankrijk en Duitsland, terwijl het de EU als geheel is die de prijs betaalt, en de nieuwe lidstaten hebben daar het meest onder te lijden. In plaats van dat het exportoverschotten elimineert, slaat het voorstel toe in het hart van de suikerproductie in heel Europa.
Nog maar een paar jaar geleden betaalden de grote suikerbedrijven in Polen een zeer lage prijs voor geprivatiseerde fabrieken. Deze zelfde bedrijven zullen nu meerdere malen dat bedrag ontvangen voor het sluiten van die fabrieken. Dit is maar één voorbeeld dat aangeeft dat de hervorming oneerlijk is.
Tenslotte, de hervorming is asociaal omdat zij voorbijgaat aan de situatie van duizenden boeren en werknemers van suikerfabrieken die hun middelen van bestaan zullen verliezen en die niet zo makkelijk een andere baan zullen vinden. Deze pseudo-hervorming verdient de titel , naar de gelijknamige gangsterfilm. De grote suikerbedrijven zullen honderden miljoenen euro’s verdienen door hun bedrijven te verplaatsen naar buiten de Europese Unie. We moeten deze pseudo-hervorming afwijzen in het belang van Europa. 
Jean-Claude Martinez (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, commissaris, sinds 1968 functioneerde de gemeenschappelijke suikermarkt grotendeels goed, zoals blijkt uit de cijfers: wij produceerden twintig miljoen, consumeerden zestien miljoen en exporteerden slechts vier miljoen, tegenover dertien miljoen zoals de Brazilianen.
Volgens aanhangers van de vrijhandel echter heeft de Europese suiker economische diabetes veroorzaakt in de arme landen. Daarom moeten we de suiker uitroeien in het Europa van de suikerbiet om de armoede uit te roeien in de wereld van het suikerriet. Deze zienswijze heeft geleid tot drie communautaire verordeningen met een verlaging van de prijzen met 36 procent - en de hiermee gepaard gaande daling van de inkomsten - en de opening van de markt in 2009 voor de driehoekshandel in suiker via de Balkan of de minst ontwikkelde landen, ten gunste natuurlijk van de grote marktdeelnemers.
Het resultaat van dit alles is iedereen bekend. Ondanks de prijzenswaardige inspanningen van de heer Fruteau worden wij suikerimporteurs, krijgt de Europese belastingbetaler de rekening gepresenteerd voor enkele vergoedingen voor de ACS-landen en wordt de Europese voedingsmiddelenindustrie na 2015 aan de kant gezet. Aangezien China en India rond 2015 grote voedingsmiddelenimporteurs zullen zijn, zal Brazilië Azië voeden, terwijl Europa niet meer meetelt.
Eén vraag, commissaris: waarom hebt u na twintig jaar een hekel aan de kleine Europese boeren ...
Agnes Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijn dank gaat vooral uit naar de rapporteur voor zijn werk. Ik kan dit compromis steunen dat tot stand is gekomen in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling na intensieve discussies en onderhandelingen; tegelijkertijd moeten we ons echter bewust zijn van de gevolgen die deze drie verslagen hebben voor de Europese landbouw in het algemeen en de bietentelers in het bijzonder, en voor de suikerindustrie.
De suikersector is een voorbeeld van de mate waarin de Wereldhandelsorganisatie invloed heeft op de economie van afzonderlijke landen, en ook op die van de hele EU. De Commissie landbouw is erin geslaagd om een flink aantal voorstellen van de Commissie te verzachten, en ik denk dat het resultaat alleszins acceptabel is. Ik hoop dat bij de afsluitende onderhandelingen tussen de Raad en de Commissie nog een aantal eisen van de Commissie landbouw worden overgenomen.
Het telen van energiegewassen biedt de boeren in ieder geval tot op zekere hoogte de mogelijkheid om alternatieven voor de suikerbietenteelt te vinden en de productie van non-food te promoten – wat absoluut noodzakelijk is en ook toekomstgericht. Na de hervorming van het GLB moet de Europese landbouw binnenkort de volgende grote hervorming verwerken. Desondanks moeten we accepteren dat onze wereld een groot netwerk is en dat koppig volharden in de status-quo zeker geen houdbaar alternatief is.
De Commissie landbouw is van mening dat het in de toekomst mogelijk moet zijn om de Raad te verplichten op de besluiten van het Parlement te wachten voordat het zelf een besluit neemt. Dit was een uitzonderingssituatie, en met het oog daarop sta ik achter de procedure. Ik hoop dat we uiteindelijk ook in de toekomst bietentelers zullen hebben en een actieve en aantrekkelijke suikerindustrie. 
Margrietus van den Berg (PSE ). –
   Voorzitter, in november heeft de Raad besloten de Europese suikersector te hervormen met een prijsverlaging van 36 procent over vier jaar, met compensatie van meer dan 7 miljard euro voor de Europese suikersector. Het is belangrijk dat een deel van die compensatie terechtkomt niet alleen bij boeren en industrie, maar ook bij de werknemers die wellicht hun baan kwijtraken als gevolg van de hervorming. Zij mogen niet worden vergeten, en ik zou graag de toezegging willen hebben van de commissaris dat her- en omscholingssteun voor het vinden van een gepaste baan ook voor hen is weggelegd.
Ik sta achter het besluit van de Raad om de vrije toegang van suiker uit de minst ontwikkelde landen in het kader van de EBA niet langer uit te stellen. Het gaat hier om mensen voor wie, zeker bij de scherpe prijsdaling, de export van suiker van levensbelang is. Wij moeten onze beloftes nakomen en in 2009 onze markt openstellen; dat uitstel heeft al lang genoeg geduurd.
Ik betreur het besluit van de Raad om geen uitsluitsel te geven over de afschaffing van C-suiker. C-suiker verstoort de wereldmarktprijs en we kunnen daarom beter zoeken naar alternatieve doeleinden van eventuele overschotten, zoals energieproductie. Kunt u, commissaris, alsnog de garantie geven dat de C-suiker wordt afgeschaft? En dan hebt u besloten een 25 procent-regeling in te voeren om driehoekshandel tegen te gaan, dat begrijp ik. Maar kunt u bevestigen dat dat onderzoek, als het boven de 25 procent komt, alleen bedoeld is om die driehoekshandel tegen te gaan, en niet om andere zaken aan de orde te stellen? En kunt u ook bevestigen dat het geen opschortende werking zal hebben?
Gisteren heeft commissaris Mandelson gezegd: inderdaad hebben we 200 miljoen nodig voor de ACS-landen als we ze serieus willen helpen. Terecht heeft collega Fruteau gezegd: het is onacceptabel, die 40 miljoen; het is niet duidelijk waar dat geld staat; het moet nieuw en fris geld zijn. Kunt u toezeggen dat in ieder geval de Commissie het uiterste zal doen om die 200 miljoen wél per jaar te vinden en dat niet ten koste te doen van het ontwikkelingsbudget uit categorie 4. Want dat zou werkelijk een sigaar uit de eigen doos van de armste landen zijn en dat is de verkeerde soort solidariteit. 
Jan Mulder (ALDE ). –
   Voorzitter, we kunnen alleen maar zeggen dat dit debat een beetje als mosterd na de maaltijd komt. De commissaris, en ik wil haar gelukwensen dat haar ideeën in grote mate zijn overgenomen door de Raad, was zo tactvol om te zeggen dat het Parlement een grote invloed had gehad. Daarmee wens ik de heer Fruteau te feliciteren, maar toch, wat wij vandaag of morgen ook zullen besluiten in een resolutie, het zal weinig invloed meer hebben op het uiteindelijke resultaat.
Ook ik behoor tot degenen die vonden dat een suikerhervorming noodzakelijk is. Wij zijn veroordeeld door het panel van de WTO; wij hebben thans een wapenakkoord, en daar moeten wij aan gehoorzamen, daar rekening mee houden. Voor de boeren in de lidstaten is het een hard gelag en zo is het voor de boeren in de ACS-landen. Ik ben het eens met velen die hebben gezegd dat voor die ACS-landen niet zal moeten gelden dat suiker het belangrijkste product wordt, minstens even belangrijk zal de energieproductie zijn.
Wij kennen technieken - onder andere in Brazilië worden deze al gebruikt - waarmee suikerriet direct wordt omgezet in alcohol. Ik zou de Commissie willen aanmoedigen om de ACS-landen zoveel mogelijk te steunen met dit proces, want suikerriet kan beter gebruikt worden voor de energieproductie in die landen, als ze in de tropen liggen tenminste.
Ondertussen doemt al een ander probleem op. Als ik goed geïnformeerd ben, komt er binnenkort een overschot op de Europese markt van zo'n 2 miljoen ton suiker. Dit komt, omdat er minder export mogelijk is, er is een grote oogst geweest. Er is nog een grote voorraad interventiesuiker en het lijkt erop dat in het eerste jaar de deelname aan de herstructurering minder zal zijn dan verwacht. Korte vraag aan de Commissie: wat denkt de Commissie op korte termijn te doen aan dat overschot van die 2 miljoen ton suiker? 
Kartika Tamara Liotard (GUE/NGL ). –
   Voorzitter, commissaris, de suikerhervorming zoals deze nu op tafel ligt, zal zeer negatieve gevolgen hebben voor arme ontwikkelingslanden en ACS-landen die nu hun toegang tot de markt verliezen of een lagere prijs voor hun producten krijgen. Elke landbouwhervorming die slecht is voor ontwikkelingslanden is wat mij betreft een slechte hervorming.
Daarnaast is deze hervorming ook nog eens funest voor het inkomen van duizenden akkerbouwers en werknemers in de suikerindustrie, zonder dat daar een deugdelijk sociaal plan tegenover staat. Dat maakt het tot een waardeloze hervorming.
Tenslotte levert deze hervorming de Europese belastingbetaler niets op, omdat deze budgetneutraal is. Deze drie feiten opgeteld maken dat we kunnen spreken van een rampzalige hervorming. Het Europees suikerbeleid moet zeker hervormd worden, maar niet op een manier die alleen ten goede komt van grote voedselproducenten. 
Andrzej Tomasz Zapalowski (IND/DEM ).
   – Mevrouw de Voorzitter, het debat van vandaag heeft veel vragen opgeworpen, met name met betrekking tot de gevolgen die de hervorming zal hebben voor de nieuwe lidstaten. De vraag die we onszelf zouden moeten stellen is of er in de wereldsuikerhandel of -suikerproductie iets buitengewoons heeft plaatsgevonden in de twee jaar sinds de laatste uitbreiding van de EU om zo’n plotselinge verandering van het suikerbeleid te rechtvaardigen, en het antwoord op die vraag is “nee”.
Ik zeg dit omdat de gevolgen van deze hervorming het hardst zullen aankomen bij de nieuwe lidstaten. Het is niet ongebruikelijk dat boeren in deze landen al hun spaargeld in hun bedrijven hebben geïnvesteerd, ook al zijn ze oneerlijk behandeld. Mag ik dit Huis eraan herinneren dat boeren in de oude EU-lidstaten driemaal zoveel aan hectaresubsidies ontvangen als boeren in de nieuwe lidstaten? Deze hervorming is ongetwijfeld al een paar jaar in voorbereiding, wat betekent dat het publiek in de nieuwe lidstaten opzettelijk is misleid, of zelfs bedrogen, ten tijde van de toetreding.
Implementatie van deze hervorming vormt nader bewijs voor de gedachte dat het idee van Europese solidariteit en werkelijke steun aan de nieuwe lidstaten een illusie is. Werkelijke steun betekent dat de nieuwe lidstaten een echte kans geboden wordt om hun economieën te ontwikkelen, in plaats van dat ze alleen wat kortetermijnsubsidies krijgen. Eén of zelfs meerdere landen kunnen worden overstemd, maar het Poolse publiek is gekant tegen een hervorming van dit type en heeft er bezwaar tegen dat het voortdurend wordt bedrogen. Ook ik kan een EU die op deze manier te werk gaat missen als kiespijn. 
Gintaras Didžiokas (UEN ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, eerst wil ik de rapporteur, de heer Fruteau, bedanken voor het werk dat hij heeft verricht, zeker gezien het zeer omvangrijke karakter ervan. Suiker was altijd al een strategisch product, en ik denk dat dat zo zal blijven. De voortdurende conflicten over de regels voor en regulering van de suikerproductie en –handel zijn dan ook geen incident.
We mogen niet vergeten dat een aanzienlijk deel van de economie van de EU, van landbouw tot industrie, op de een of andere manier met dit product te maken heeft, en dat er over alle sectoren verspreid mensen in deze branche werkzaam zijn. Deze mensen zijn goed voor een groot deel van het BBP; zij zijn kostwinner, zorgen voor hun gezinnen en voeden kinderen op. Bij het streven naar hervormingen hebben we dus niet het recht om deze mensen, onze burgers, te negeren. We mogen niet voorbijgaan aan hun belangen, of toestaan dat hun baan en inkomen worden bedreigd. En dat is precies de dreiging die ik zie.
Het is jammer dat de Commissie voor het indienen van het voorstel zo weinig met het advies van het Europees Parlement heeft gedaan. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de rapporteur hebben pogingen ondernomen om het voorstel te verbeteren, maar ik ben er nog niet zo zeker van dat dit helemaal gelukt is. Ik ben geneigd te geloven dat de hervorming veel gunstiger uitpakt voor ontwikkelingslanden en de multinationals die daarachter schuilgaan, en andere grote bedrijven, dan voor de meest kwetsbare groepen binnen de EU-gemeenschap, dat wil zeggen landbouwers, fabrieksarbeiders en, in algemene termen gesproken, plattelandsbewoners. Naar mijn mening is het ingediende voorstel, hoewel het aanzienlijk is verbeterd door de Landbouwcommissie, dan ook ongepast, oneerlijk en gevoelloos; het zal miljoenen plattelandsbewoners die nu al in armoede leven, keihard treffen. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Didžiokas, u praat te snel en u leest uw toespraken te snel voor, en u bent niet de enige. De tolken kunnen u niet bijhouden, en dat is verloren tijd. Het zou veel beter zijn voor het overbrengen van uw standpunt als u langzamer praat of niet van blad. 
Andreas Mölzer (NI ). –
   Mevrouw de Voorzitter, zoals we weten probeert Europa er al sinds 1968 voor te zorgen dat het in zijn eigen suikerbehoefte kan voorzien, met andere woorden dat het in staat is om zoveel mogelijk door eigen productie aan de vraag tegemoet te komen. Zoals bij zoveel goede bedoelingen liep dit ergens mis en begon het zonder meer een probleem te worden.
Onze suikerbietenboeren kunnen eenvoudigweg niet concurreren tegen het warme klimaat en de lage lonen van de tropen – maar het moet natuurlijk wel gezegd dat onze suiker niet wordt geproduceerd door ontbossing en kinderarbeid, en ook niet om de halve wereld wordt getransporteerd wat ongetwijfeld ook vriendelijk is voor het milieu.
Doordat men de bietentelers toestond om steeds grotere overschotten te produceren en deze quasi gesubsidieerd op de wereldmarkt te verkopen, wat hun in feite concurrenten maakte van iedereen die suiker eigenlijk veel goedkoper kon produceren, werd er een systeem gecreëerd dat vroeg of laat een keer moest instorten. In plaats van langzaam en fijngevoelig regulerend ingrijpen om een worst-casescenario te voorkomen, werd echter decennialang weggekeken.
De druppel die de emmer deed overlopen, was blijkbaar de overeenkomst met de ACS-landen over de herexport van hun suiker die werd gesubsidieerd met 800 miljoen euro. Dat is een zeer eigenaardige vorm van ontwikkelingshulp. Vroeger werden gesubsidieerde suikerexporten uit de EU als immoreel beschouwd, nu zijn ze illegaal.
We zullen er dan ook hard aan moeten trekken om onze boeren, onze suikerfabrieken en de werknemers in deze fabrieken zo onbeschadigd mogelijk uit deze puree te halen waarin wij hen zelf hebben gewerkt. 
De Voorzitter.
   Het debat wordt thans onderbroken en zal om 21.00 uur worden voortgezet. 

De Voorzitter. –
   Aan de orde is het vragenuur (B6-0676/2005). Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Interpol, een bewonderenswaardige en waardevolle organisatie die in de Europese Unie is gevestigd, heeft een aantal databanken met gegevens over gestolen documenten, gestolen kunstwerken, gezochte misdadigers, vingerafdrukken, enz. Deze databanken staan ter beschikking van alle instanties in de wereld die belast zijn met de rechtshandhaving.
Is de Commissie van mening dat het beheer van deze databanken volledig strookt met de communautaire wetgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens? 
Franco Frattini,
   De Commissie ondersteunt de samenwerking tussen Interpol en de Europese lidstaten en EU-instanties als Europol. Tegelijkertijd moeten de toepasselijke regels voor gegevensbescherming in acht worden genomen, zoals is neergelegd in het voorstel van de Commissie voor een gemeenschappelijk standpunt van de Raad over het doorgeven van bepaalde gegevens aan Interpol.
Dit werd bevestigd door het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 24 januari 2005 over de uitwisseling van bepaalde gegevens met Interpol. Het heeft voornamelijk betrekking op verloren of gestolen paspoorten. In het gemeenschappelijk standpunt wordt onderstreept dat de voorwaarden voor de gegevensuitwisseling met Interpol worden overeengekomen. Dit moet ertoe leiden – en ik stel dat met nadruk – dat de uitwisseling strookt met de beginselen van gegevensbescherming die centraal staan bij de gegevensuitwisseling binnen de Unie. Dit geldt met name voor de uitwisseling en automatische verwerking van dergelijke gegevens.
Ik wil daaraan toevoegen dat Interpol de persoonsgegevens controleert in overeenstemming met de voorschriften voor de controle op informatie en de toegang tot de dossiers van Interpol. Deze voorschriften voorzien in de oprichting van een commissie die toezicht op deze dossiers houdt. Tevens worden daarin de samenstelling, de rol en de taken van die commissie beschreven. De huidige voorzitter van de commissie is de heer Hustinx, die momenteel tevens als Europees toezichthouder voor gegevensbescherming fungeert. 
Bill Newton Dunn (ALDE ).
   – Ik wil graag een aanvullende vraag stellen. Ik wil de commissaris bedanken voor zijn zeer zorgvuldige reactie. Hoewel ik op Italiaanse les zit, ben ik blij dat hij zijn antwoord, zoals altijd, in zeer goed Engels gaf.
Het is een ingewikkeld antwoord en daarom moeilijk te bevatten. De commissaris refereerde aan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van januari 2005 dat betrekking heeft op gestolen paspoorten. Dat is duidelijk in orde. Kan hij mij echter verzekeren dat de overige databanken die ik heb genoemd – inzake kunstwerken, gezochte misdadigers en vingerafdrukken – eveneens afdoende door het gemeenschappelijk standpunt worden gedekt? 
Franco Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank de geachte vraagsteller voor deze aanvullende vraag. Ik kan zeggen dat de Raad heel duidelijke richtsnoeren heeft aangereikt en dat de Commissie zal waken over de eerbiediging van deze regels, die toegepast zullen worden op alle databanken waarmee Interpol zal werken. Ik doel hier met name op een paar sleutelbeginselen inzake gegevensbescherming: wie heeft recht op toegang tot de gegevens; voor welk specifiek en vooraf bepaald doel; hoe lang kunnen de gegevens bewaard worden, en vooral, wie krijgt het recht om ze te gebruiken en in welke omstandigheden?
Zoals u weet, hebben wij onlangs een ontwerp-kaderbesluit over gegevensbescherming in het kader van de zogeheten derde pijler gepresenteerd. Dit is in absolute zin het eerste voorstel van dit soort. Het breidt het toepassingsbereik van de gegevensbescherming nog verder uit in het kader van politiesamenwerking. 
De Voorzitter. –
In de conclusies van de laatste bijeenkomst (november 2005) van de ministers van Milieu van de landen rond de Middellandse Zee wordt een zeer verontrustend beeld geschetst van de beschikbaarheid en het beheer van waterbronnen in die regio. Zo zijn 50 procent van de wetlands verdwenen, hetgeen negatieve gevolgen heeft voor de flora en fauna aldaar, terwijl geschat wordt dat slechts 60 procent van de landbouwgebieden in de landen aan de zuidkant van de Middellandse Zee toegang hebben tot veilig drinkwater.
Is de Commissie, op basis van het bovenstaande en rekening houdende met het feit dat wetenschappers denken dat in de toekomst 38 procent van de bevolking rond de Middellandse Zee in gebieden zal wonen met een gebrek aan water, voornemens concrete initiatieven te ontwikkelen in het kader van de Euro-Mediterrane samenwerking om dit verschijnsel gemeenschappelijk met de partners aan te pakken, naar het voorbeeld van de kaderrichtlijn waterbeleid (2000/60/EG(1) - kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid)? Beschikt de Commissie, wetende dat het waterbeheer en het beheer van afvalstoffen in het kader van SMAP (Short and Medium Priority Environmental Action Programma) prioritair zijn, over een evaluatie van de acties en de programma's op dit gebied? Is de Commissie voornemens om in het kader van het voornoemde programma nieuwe acties en initiatieven te ontwikkelen? 
Stavros Dimas,
   Mijnheer de Voorzitter, het beheer van de waterbronnen in het Middellandse-Zeegebied plaats ons voor een uitdaging, zowel wat de kwaliteit als de beschikbare hoeveelheden betreft. Het watertekort in het Middellandse-Zeegebied neemt toe door enerzijds de grotere vraag naar water in bepaalde sectoren en gebieden en anderzijds de gevolgen van de klimaatverandering.
Wat klimaatverandering betreft wilde ik opmerken dat vanuit wetenschappelijk oogpunt bekeken moeilijk beweerd kan worden dat incidentele droogteverschijnselen rechtstreeks verband houden met klimaatverandering. Wij weten echter wel dat klimaatverandering tot ernstiger verschijnselen leidt die zich steeds vaker over steeds grotere gebieden voordoen.
Wij hebben inmiddels van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Unie het door ons gevraagde rapport ontvangen over de relatie tussen klimaatverandering en water, watertekort en droogte.
Meer algemeen gesproken is de bescherming van de waterbronnen een van de prioriteiten van het milieubeleid van de Europese Unie. De Europese Unie heeft haar waterbeleid met de waterkaderrichtlijn grondig herzien en op die manier een politieke boodschap gegeven die tot ver over de grenzen van haar eigen grondgebied reikt.
Samenwerking tussen regio’s van verschillende lidstaten die dezelfde waterbronnen gebruiken is een van de fundamentele beginselen van het waterbeleid van de Europese Unie. Daartoe werd het zogenaamde EU-initiatief voor water goedgekeurd. In het kader daarvan hebben de Europese Unie en haar lidstaten zich ertoe verbonden de millenniumdoeleinden op watergebied te verwezenlijken.
In aansluiting daarop heeft de Commissie een gemeenschappelijke procedure op gang gebracht voor de waterkaderrichtlijn en het EU-initiatief voor water. Griekenland staat aan het hoofd van deze procedure voorzover het om de Middellandse Zee gaat. Het doel van deze samenwerking is de toepassing van de beleidsvormen voor goed waterbeheer in de landen van het Middellandse-Zeegebied te vergemakkelijken, via de eerbiediging van de beginselen van de communautaire waterkaderrichtlijn.
In samenwerking tussen de lidstaten van de Europese Unie en derde mediterrane landen werden werkgroepen opgericht, waarvan er een zich speciaal bezig houdt met het vraagstuk van het watertekort. Voor het einde van dit jaar zullen richtsnoeren worden opgesteld en voorgelegd aan zowel de landen van de Europese Unie als de andere mediterrane landen. Tevens zullen voorstellen worden gedaan voor preventie en beheersing van watertekort- en droogtesituaties.
Water is een van de prioriteiten van het milieuactieprogramma voor de korte en middellange termijn, het zogenaamde SMAP dat op regionaal vlak wordt toegepast. Het programma voorziet ook in toezicht op de SMAP-activiteiten. Er zijn reeds verslagen beschikbaar over de meeste van deze activiteiten. Dit jaar zal een gedetailleerde evaluatie worden gemaakt van het programma en de resultaten daarvan zullen u ter beschikking worden gesteld.
De getuigenissen van de toepassing van het SMAP zijn tot nu toe positief en dragen bij aan de bevordering en uitwisseling van ervaringen en goede praktijken, met name op watergebied. Twee van de acht projecten van het SMAP 2-programma 2000-2005 - met een communautaire bijdrage van 6,2 miljoen euro - hielden rechtstreeks verband met waterbeheer.
De volgende generatie SMAP-programma’s, het SMAP 3, zal zijn toegespitst op de voorbereiding van projecten voor een allesomvattend beheer van kustgebieden, en zal voorzien in technische bijstand aan de regeringen van de lidstaten. Momenteel bevindt zich een reeks projecten in de fase van ondertekening, en naar men aanneemt zal de duur daarvan drie jaar bedragen, te berekenen vanaf 1 januari 2006. 
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor de inlichtingen die u mij met uw antwoord hebt gegeven over het beleid van de Europese Unie van de vijfentwintig en over de samenwerking met derde landen bij de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen, maar ook meer in het bijzonder over de samenwerking in het kader van het Middellandse-Zeebekken.
Ik wilde u vragen of u momenteel gedetailleerdere en concretere inlichtingen hebt over het vraagstuk van de richtsnoeren die de Europese Commissie zal uitvaardigen voor de openbare en particuliere investeringen in het kader van Barcelona II. De watersector is immers een heel belangrijke sector voor de levenskwaliteit en de evenwichtige ontwikkeling die wij in het Middellandse-Zeebekken willen bewerkstelligen. 
Stavros Dimas,
   Om te beginnen wilde ik meer concreet vermelden dat er verschillende financieringsinstrumenten zijn, die zowel voor de landen van de Europese Unie als voor hun buurlanden beschikbaar zijn. Ik zal ze kort noemen: het Cohesiefonds, het Fonds voor regionale ontwikkeling, het Fonds voor de ontwikkeling van de landbouw, enzovoort. Er zijn echter ook financiële middelen beschikbaar voor de buurlanden.
Natuurlijk zal alles afhangen van de gang van zaken bij de vaststelling van de financiële vooruitzichten 2007-2013 door het Europees Parlement en de Raad.
Bovendien hebben wij een reeks maatregelen die beschikbaar zijn voor zowel de Europese landen als de mediterrane buurlanden. Ik noem het waterinitiatief van de Europese Unie en meer speciaal het initiatief voor het water in het Middellandse-Zeegebied, evenals een reeks richtsnoeren voor beste praktijken die natuurlijk ook met de noodzakelijke financiële middelen zullen worden ondersteund. 
Josu Ortuondo Larrea (ALDE ).
   - Mijnheer de commissaris, het Europees Milieuagentschap constateerde in zijn jaarverslag over 2004 dat de temperatuur in Europa één graad meer was gestegen dan het gemiddelde in de rest van de wereld. Heeft de Commissie gedacht aan de instelling van een Europese waarnemingspost voor droogte?
Ook verwoestende bosbranden zijn een gevolg van de droogte. Heeft de Commissie gedacht aan een of andere vorm van financiële steun ter voorkoming van bosbranden en verzachting van de gevolgen daarvan in de betrokken rurale gebieden? 
Stavros Dimas,
   Het Europees Milieuagentschap heeft inderdaad in een twee maanden geleden gepresenteerd verslag erop gewezen dat droogte - waaronder dit jaar vooral landen als Portugal en Spanje te lijden hebben gehad -, preventie en beheersing van droogte- en watertekortsituaties onder de milieuprioriteiten voor het Middellandse-Zeegebied vallen.
Wat de droogteverschijnselen in Portugal en Spanje betreft, zijn via het Cohesiefonds van de Europese Unie middelen beschikbaar gesteld voor de aanpassing en ondersteuning van de maatregelen die nu al gedurende enige tijd geld uit dit fonds ontvangen voor de bestrijding van soortgelijke weersverschijnselen.
Wat de maatregelen op lange termijn betreft, zal de Europese Unie Spanje financiële middelen ter beschikking stellen voor een bedrag van meer dan 1 300 miljoen euro ter ondersteuning van het nieuwe Spaanse plan voor waterbeheer en -gebruik. In de toekomst zal bijzondere aandacht worden besteed aan de maatregelen voor preventie en beheersing van droogte- en watertekortsituaties.
Ik moet eveneens vermelden dat het Milieuagentschap in zijn verslag heeft gewezen op het belang van andere gevaren die in het Middellandse-Zeegebied opduiken, gevaren voor de ecosystemen ten gevolge van de temperatuurverandering maar ook gevaren ten gevolge van hevige regenval, met alle gevolgen van dien. 
Paul Rübig (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, vanmiddag hebben we met commissaris Piebalgs gesproken over de veiligheid van de energievoorziening. Welke rol ziet de commissaris in deze waterkaderrichtlijn weggelegd voor hernieuwbare energie die immers in de toekomst een zeer fundamentele strategie vormt voor de veiligheid van de energievoorziening? 
Stavros Dimas,
   Op dit moment vormt duurzame energie een van onze prioriteiten. We hebben een Groenboek over hernieuwbare energie dat we op diverse manieren onder de aandacht proberen te brengen. Ook hebben we doelen gesteld voor de Europese Unie in 2002 en 2020. Die doelen zijn nog niet gehaald, maar we hopen ze te bereiken via de verschillende methoden en maatregelen die we voorstellen. Met het oog hierop zijn we de tweede fase ingegaan van het Europees programma inzake klimaatverandering, waarin hernieuwbare energiebronnen worden gepromoot, en we stellen een reeks maatregelen ter ondersteuning van deze energiebronnen voor.
Verder bespreekt de Commissie momenteel een strategie voor biobrandstoffen. Door biobrandstoffen te gebruiken, zorgt de Europese Unie voor voldoende energiebronnen binnen haar grenzen. Tevens bieden zij een oplossing voor de problemen die de boeren door het nieuwe landbouwbeleid zullen ondervinden, en leiden zij tot een beperking van de uitstoot van broeikasgassen. Ook andere milieuproblemen kunnen door toepassing van deze brandstoffen adequaat worden aangepakt. 
De Voorzitter. –
Kan de Commissie aangeven wat zij heeft gedaan om gevolg te geven aan de resolutie van het Europees Parlement over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 96/71/EG(2) betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (P5_TA(2004)0030) van 15 januari 2004, waarin wordt gesteld dat er in de praktijk vaak niets komt van de door de richtlijn beoogde toepassing van essentiële arbeidsnormen in het vrije verkeer van diensten en de voorkoming van sociale dumping, in het bijzonder aan paragraaf 10, waarin de Commissie verzocht wordt voorstellen in te dienen ter vereenvoudiging en verbetering van de bestaande richtlijn om te komen tot een betere tenuitvoerlegging en toepassing van de richtlijn in de praktijk en om de doelstellingen van de richtlijn dichter te benaderen en paragraaf 14, waarin de Commissie verzocht wordt de Raad en het Parlement een tweede verslag over de tenuitvoerlegging van de richtlijn uiterlijk vóór eind 2004 voor te leggen? 
Vladimír Špidla,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie hecht veel belang aan de resolutie van het Europees Parlement over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten. Over deze resolutie werd onderhandeld met de sociale partners uit alle sectoren. Hun werd gevraagd nadere informatie te verstrekken via een uitvoerige vragenlijst. Deze vragenlijsten werden ook naar de bestuurlijke instanties in de lidstaten opgestuurd, wat de gebruikelijke follow-up procedure is voor alle resoluties van het Europees Parlement. De Commissie steunde het onderzoeksproject van de Europese Federatie van werknemers in de bouw- en houtbewerkingsector, die zich boog over de praktische uitwerking van de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers en hierover ook een conferentie belegde. Dit resulteerde in een tweede ontwerp-verslag over de tenuitvoerlegging van richtlijn 96/71/EG waarin dezelfde punten aan bod komen als in de resolutie van het Parlement. De Commissie legt momenteel de laatste hand aan dit verslag en zal het spoedig aannemen. Wat de praktische tenuitvoerlegging van de richtlijn betreft en het verbeteren van de samenwerking op het vlak van de informatieverstrekking speelt de Commissie, in samenwerking met een deskundigengroep van de lidstaten, een actieve rol.
De bijeenkomsten van deze groep hebben onder andere geleid tot een gedragscode met richtsnoeren voor samenwerking en voor het opstellen van formulieren in verschillende talen om te komen tot informele informatie-uitwisseling. Doel hierbij is het vergemakkelijken van de communicatie tussen de contactpunten en de toezichthoudende instanties. Bovendien is er een speciale website gemaakt over de terbeschikkingstelling van werknemers waar in drie talen basisinformatie wordt verstrekt over het wettelijk kader waaronder terbeschikkinggestelde werknemers vallen. De site bevat ook links naar teksten en webpages van lidstaten die aandacht besteden aan deze problematiek. Op de site vindt het publiek verder een lijst van contactpunten en toezichthoudende instanties waardoor zowel overheidsorganen als individuele personen zich op de hoogte kunnen stellen van de juiste contactpunten in de verschillende lidstaten.
Mij is verteld dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft besloten een eigen-initiatiefverslag op te stellen over de gevolgen van richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten. Op 26 januari 2006 zal in het kader van dat verslag een hoorzitting plaatsvinden. Ik ben buitengewoon benieuwd naar de uitkomsten van die hoorzitting en ik verheug mij op de samenwerking met het Parlement op dit belangrijke gebied. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   – Dank u wel voor uw antwoord, commissaris Špidla. Ik wil graag weten of het nagenoeg afgeronde verslag waar u op doelt, het verslag is van 15 november 2005 dat reeds in concept onder de sociale partners is verspreid. Zo ja, wilt u dit verslag dan uitdelen aan de leden van het Europees Parlement, in het bijzonder aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken?
Bent u het met mij eens dat er, gezien de ervaringen tot dusver met de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers, wijzigingen nodig zijn om te verduidelijken hoe die richtlijn wordt toegepast op de dienstverlening van derde landen als Turkije en ook van enkele lidstaten? Ik denk daarbij vooral aan de zaak Vaxholm-Laval, die naar mijn mening een echte testcase voor deze richtlijn vormt.
Kunt u tenslotte aangeven welke statistieken er zijn over het aantal ter beschikking gestelde werknemers en arbeidsinspecties in de diverse lidstaten en over de doeltreffendheid van deze inspecteurs? 
Vladimír Špidla,
   . Geachte Voorzitter, geachte dames en heren, de tekst waarnaar mijnheer De Rossa verwees, is inderdaad het door mij genoemde verslag. Het document dat aan de sociale partners is uitgedeeld is de originele tekst waaraan wij nog werken en wij gaan ervan uit dat deze tekst besproken wordt met het Parlement.
Dan nu de statistische gegevens. Statistische gegevens zullen worden opgenomen in het verslag hoewel sommige details nog moeten worden vastgelegd aangezien de interpretatie van statistische data altijd een heikel punt is. Vooralsnog denkt de Commissie niet dat wetgevende amendementen op de richtlijn nodig zijn. Wel moet naleving van de richtlijn in de praktijk beter worden gewaarborgd en ik heb een aantal maatregelen genoemd die de Commissie al heeft getroffen met dit doel. 
Andreas Schwab (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben de commissaris zeer erkentelijk voor zijn heldere uitleg. Heb ik het bij het rechte eind als ik veronderstel dat hij de quotaregeling voor werknemers uit derde landen niet als de juiste koers voor de Europese interne markt beschouwt, en dat hij bij het uitwerken van de voorstellen voor de herziening van de uitzendrichtlijn in grote mate rekening zal houden met het Franse onderzoek dat concludeert dat het bestaande systeem van de uitzendrichtlijn niet functioneert in de lidstaten? 
Vladimír Špidla,
   . – Geachte Voorzitter, dames en heren, ik moet bekennen dat ik op basis van de verwijzing van mijnheer Schwab niet kon achterhalen welk verslag hij bedoelde. Ik zal een juister antwoord kunnen geven nadat ik de verwijzing zelf heb nagekeken.
Toegang voor werknemers uit derde landen is een beleid dat valt onder EU-wetgeving en geldt voor alle lidstaten. Als de geachte afgevaardigde gedetailleerder wil ingaan op een wijziging van de regels voor werknemers uit derde landen, dan sta ik uiteraard tot zijn beschikking. 
Jan Andersson (PSE ).
   Ik dank de commissaris voor zijn antwoord en zie tot mijn genoegen dat de Commissie zal samenwerken met de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, nu we de kwestie behandelen in een voorgelegd initiatiefverslag betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers. Het is immers gebleken – vooral uit de mededelingen van de Commissie over uiteenlopende signalen rond de kwestie-Vaxholm – dat de terbeschikkingstelllingsrichtlijn helemaal niet zo zonneklaar is als men wel zou wensen.
Het is immers de bedoeling dat ter beschikking gestelde werknemers moeten kunnen werken op ongeveer dezelfde voorwaarden als de personen in het land waar ze ter beschikking zijn gesteld. Ik heb de volgende vraag: is deze richtlijn aangepast aan alle arbeidsmarktmodellen binnen de EU of alleen aan wettelijk vastgelegde arbeidsmarktmodellen met algemeen bindend verklaarde CAO’s? Denkt u dat de richtlijn aangepast is aan het Scandinavische model, dat naast CAO’s ook niet-algemeen bindend verklaarde overeenkomsten kent, waarbij met elke onderneming afzonderlijk wordt onderhandeld? Of is er een verandering nodig die ook dat arbeidsmarktmodel omvat?
Vladimír Špidla,
   . - Noch tijdens de onderhandelingen, noch bij de goedkeuring van deze richtlijn, zijn voor enig systeem in de lidstaten opt-outs voorzien. Deze richtlijn geldt dus voor alle lidstaten. Ik kan me heel goed voorstellen dat de interpretatie van de richtlijn niet altijd even simpel is aangezien het hier een totaalconcept betreft voor de gehele Europese Unie en voor alle soorten arbeidsrechtlijke verbintenissen.
Wat de uitgangspunten van de Commissie betreft verwijs ik naar de zaak Laval die, zoals u weet, in behandeling is bij het Europese Hof van Justitie en dat betekent dat ik buiten mijn boekje zou gaan indien ik nu een concreet standpunt zou innemen. Ik kan wel zeggen dat het commentaar van de Commissie in principe het sociale model van de lidstaten als zodanig intact moet laten. De Commissie moet echter altijd het standpunt verdedigen dat de in het Verdrag verankerde economische vrijheid verenigbaar is met de verschillende sociale modellen. Het doel van de richtlijn was van meet af aan het bieden van bescherming aan de terbeschikkinggestelde werknemer op het in de betrokken lidstaat gangbare niveau. Zoals ik zojuist al zei, zal de interpretatie soms problemen opleveren maar dit is het uitgangspunt van de richtlijn en het geldt voor alle lidstaten.
Proinsias De Rossa (PSE ).
   – Commissaris, kunt u mij uitleggen waarom u geen commentaar op de zaak Vaxholm wilt geven? Is de Commissie niet bevoegd en zelfs verplicht om haar standpunt over de kwesties die in deze zaak spelen, voor te leggen aan het Europese Hof van Justitie? Heeft het Hof zelf niet daarom gevraagd? 
De Voorzitter.
   Mijnheer De Rossa, dit is strikt genomen geen beroep op het Reglement, maar als de heer Špidla deze vraag in vijftien seconden kan beantwoorden, geef ik hem het woord. 
Vladimír Špidla,
   . - Zoals u weet, en zoals ik een paar minuten geleden zei, is de zaak Laval momenteel in behandeling bij het Europese Hof van Justitie en de diensten van de Commissie werken op dit moment aan het commentaar van de Commissie. In principe zou dit commentaar het sociale model van geen enkele lidstaat als zodanig in twijfel mogen trekken. In dit commentaar zou echter altijd het standpunt moeten worden verdedigd dat de in het Verdrag verankerde economische vrijheid verenigbaar is met de verschillende sociale modellen.
Zoals door eerdere sprekers werd gezegd mag er geen tegenspraak zijn tussen de twee doelstellingen: steun voor eerlijke economische mededinging enerzijds en anderzijds het veiligstellen van de bescherming van de werknemer. Het in een lidstaat geldende sociale model moet uiteraard volledig stroken met de doelstellingen en de basisprincipes van het Gemeenschapsrecht en moet dat schragen, in het bijzonder wanneer het gaat om beginselen als de legitimiteit van het doel, objectieve rechtvaardiging en het principe van de proportionaliteit.
Dames en heren, de Commissie werkt momenteel een standpunt uit dat onderdeel zal uitmaken van de procedure bij het Europese Hof van Justitie en zoals ik al zei, is het dus voor mij op dit moment onmogelijk hier meer over te zeggen. Het zou ook niet correct zijn. 
De Voorzitter. –
Welke zijn naar verwachting van de Commissie de gevolgen van de geplande harmonisatie van de directe vennootschapsbelasting op de vaste economische groei en de werkgelegenheid, in het bijzonder in de kwetsbare regio's van qua bevolkingsaantal kleine lidstaten? 
László Kovács,
   Dank u wel voor uw vraag. Ik kan u zeggen dat de Commissie absoluut geen plannen heeft om de directe vennootschapsbelasting te harmoniseren.
Zoals wordt aangegeven in de mededeling van de Commissie van 25 oktober 2005 over de bijdrage van het belasting- en douanebeleid tot de Lissabon-strategie, is de Commissie van plan in de komende drie jaar de noodzakelijke voorbereidingen te treffen voor een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag. Zij beoogt daarmee in 2008 een communautaire wetgevende maatregel in te dienen. De Commissie is niet van plan voorstellen te doen voor een geharmoniseerde vennootschapsbelasting, die slechts een onderdeel vormt van een door ons gewenste bredere harmonisatie.
Wat betreft de kwetsbare regio’s van qua bevolkingsaantal kleine lidstaten moet u niet vergeten dat de lidstaten op grond van de communautaire staatssteunregels aan strenge eisen dienen te voldoen wanneer zij preferentiële belastingtarieven invoeren voor bedrijven die in steungebieden investeren op basis van nationale regionale staatssteunrichtsnoeren voor de bevordering van de economische ontwikkeling van bepaalde minder bevoorrechte gebieden in de Europese Unie. De regels voor overheidssteun blijven van toepassing op alle maatregelen die getroffen worden met het oog op een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag. De voorbereidingen van de Commissie zijn nog niet zodanig gevorderd dat het effect van een dergelijke heffingsgrondslag op verschillende regio’s binnen de lidstaten kan worden onderzocht. Elk wetgevingsvoorstel dat de Commissie na de voorbereidingen zal presenteren, zal in ieder geval vergezeld moeten gaan van een passende effectbeoordeling.
Overigens wil ik er wel op wijzen dat de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag wordt gezien als een belangrijk hulpmiddel voor de Gemeenschap om de Lissabon-doelstellingen te bereiken. De nalevingskosten zullen daardoor worden beperkt en grensoverschrijdende activiteiten zullen een impuls krijgen. Dit zal weer leiden tot een hogere economische groei, meer werkgelegenheid en een groter concurrentievermogen in de gehele Europese Unie. 
Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de commissaris, ik ben geheel voldaan over uw antwoord. Ik wilde u echter vragen of u commentaar kunt leveren op het vraagstuk van de kleine en middelgrote bedrijven, en mij kunt zeggen of de Commissie hiermee rekening zal houden in haar beleid. Deze zijn immers een bijzondere categorie binnen het Europese bedrijfsleven. 
László Kovács,
   Mijn antwoord is een duidelijk “ja”. De Commissie beschouwt het MKB als een speciale groep die steun verdient, omdat het veel werkgelegenheid verschaft. Mijns inziens zal de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting een bijzonder voordeel opleveren voor het MKB, dat zich in een minder gunstige positie bevindt dan de multinationals. Dus geldt: als er één groep is die van de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag zal profiteren, dan is dat het MKB. 
De Voorzitter. –
Het recente arrest van het Hof van Justitie van de EG in de zaak "Marks [amp] Spencer", een vennootschap die de Britse instanties had gevraagd om belastingaftrek over de verliezen van dochterondernemingen van het concern in andere Europese landen, schept nieuwe verhoudingen en zal belangrijke consequenties hebben voor de inkomsten van de Fiscus uit de belastingheffing bij ondernemingen.
Ofschoon in de tekst van het arrest wordt erkend dat de lidstaten de moedermaatschappij de belastingaftrek mogen ontzeggen om te voorkomen dat de nationale regeringen schade ondervinden van praktijken van multinationals die de leemten in de belastingwetgeving zouden trachten uit te buiten om hun winsten te maximaliseren, geloof ik dat hiermee een nieuw concurrentieveld tussen de lidstaten wordt geopend voor het aantrekken van investeringen. Wat is het commentaar van de Commissie op dit arrest van het Hof? Overweegt zij enigerlei wetgevend initiatief? 
László Kovács,
   Op 13 december 2005 heeft de Commissie de uitspraak van het Hof van Justitie in de zaak Marks [amp] Spencer over grensoverschrijdende verliesverrekening met instemming begroet. Het Hof heeft het beginsel van vrijheid van vestiging voor grensoverschrijdende verliesverrekening zodanig geïnterpreteerd dat het strookt met de logica en de filosofie van de interne markt. De gehanteerde uitleg wordt ook door de Commissie ondersteund.
De Commissie dient zich te blijven inspannen om alle obstakels weg te nemen die bedrijven beletten om volledig van de interne markt te profiteren. Daarom is de Commissie van plan in de nabije toekomst met een mededeling te komen waarin zij haar standpunten over grensoverschrijdende verliesverrekening uiteenzet. Deze mededeling zal zich niet beperken tot de specifieke Marks [amp] Spencer-zaak en gericht zijn op de economische aspecten.
De Commissie weet dat dit een moeilijk onderwerp is omdat de lidstaten terecht hun belastinginkomsten willen beschermen. Tegelijkertijd is echter duidelijk dat de Commissie niet kan accepteren dat er nog steeds belemmeringen voor de interne markt zijn waardoor bedrijven niet investeren en geen groei en werkgelegenheid creëren in overeenstemming met de doelen die de Commissie zich in het kader van de Lissabon-strategie heeft gesteld. 
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de commissaris, op mijn vraag is geen antwoord gegeven. De zaak Marks [amp] Spencer toont aan dat er sprake is van dubbele belastingdumping. De lidstaten passen verschillende coëfficiënten toe en volgen verschillende benaderingen bij de belasting van multinationale ondernemingen die zowel moeder- als dochterondernemingen hebben binnen de Europese Unie.
Met het arrest van het Hof van Justitie wordt het probleem eerder uit de doeken gedaan, en niet zozeer opgelost. Daarom vraag ik u nogmaals wat de Commissie van plan is te doen om de belastingontduiking van grote multinationale ondernemingen en de inkomstenderving voor de lidstaten te beperken.
Bent u van plan een wetgevend initiatief te nemen? Waarom spreekt u anders over een economische en monetaire unie? 
László Kovács,
   De interpretatie die de Commissie van het arrest van het Europese Hof van Justitie over de zaak Marks [amp] Spencer geeft, strookt volledig met de uitspraak van het Hof. Op grond van de Britse wet is verliesverrekening op de Britse markt toegestaan. Het probleem ligt in het feit dat deze regel niet geldt voor de bedrijven of filialen van Marks [amp] Spencer in andere lidstaten, één in Duitsland en één in België. Het arrest van het Hof was in de geest van de interne markt en pakte voor Marks [amp] Spencer gunstig uit. De Commissie stond daar volledig achter.
De Commissie wil de gevolgen van dergelijke uitspraken voor de begroting zorgvuldig bestuderen en de lidstaten ertoe trachten te bewegen hun belastingbeleid onderling af te stemmen: als harmonisatie niet mogelijk is, dan is toch op zijn minst coördinatie nodig om zulke problemen te voorkomen.
Ter afsluiting wil ik verwijzen naar de eerste vraag over de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting. Daar ligt de oplossing van het probleem. Zoals echter reeds gezegd zullen we in het beste geval op zijn vroegst in 2008 met een wetgevingsvoorstel komen. De komende twee jaar zullen dus met een tijdelijke oplossing moeten worden overbrugd. 
De Voorzitter. –
Het onafhankelijke adviesbureau Wik heeft van de Commissie opdracht gekregen de deregulering van de postmarkt binnen de EU te beoordelen. Uit berichten in de Zweedse media is gebleken dat het adviesbureau onder meer het volgende heeft voorgesteld:
Geen enkel EU-land moet de mogelijkheid hebben enig posterijbedrijf ertoe te verplichten een eenheidstarief voor porto te hanteren. De prijsstelling moet vrij en op de markt gebaseerd zijn, en niet door de samenleving worden geregeld. Zo kan het dan goedkoper zijn een brief binnen een grote stad te versturen dan tussen twee steden in hetzelfde land die ver van elkaar liggen. Bovendien zullen de voorschriften voor de frequentie van de postbezorging zich beperken tot: tenminste één dag per week, dus niet vijf dagen per week, zoals nu het geval is.
Wat is de mening van de Commissie over de bovengenoemde voorstellen? Is de Commissie niet van mening dat de afschaffing van een eenheidstarief voor briefporto negatieve gevolgen kan hebben voor inwoners van afgelegen plaatsen in dunbevolkte landen als Zweden en Finland? 
Charlie McCreevy,
   Het sectoronderzoek waarnaar de afgevaardigde verwees, werd in 2004 in opdracht van de Commissie door Wik Consult uitgevoerd. Het onderzoek moest bijdragen tot de geleidelijke openstelling van de Europese postmarkt voor mededinging.
De standpunten in het onderzoek zijn die van de adviseur. Het onderzoek vormt slechts een van meerdere elementen die de Commissie in ogenschouw neemt bij de bestudering van verschillende opties en de mogelijke consequenties ervan. Het onderzoek is een aanvulling op het reguliere overleg met belanghebbenden en vooral op de publieke raadpleging on line die momenteel in volle gang is. Het dient als een platform voor een transparante en open discussie over de voorwaarden die de verdere invoering van het concurrentiebeginsel op de postmarkt mogelijk maken.
De Commissie denkt dat het adviesbureau met de voorgestelde aanpak betreffende het eenheidstarief en de frequentie van de postbezorging heeft geprobeerd het openbare posterijbedrijf meer armslag te geven, zodat op de lange termijn een levensvatbare en doeltreffende universele dienstverlening gewaarborgd blijft.
In de huidige Postrichtlijn 97/67/EG, gewijzigd door Richtlijn 2002/39/EG, wordt geen eenheidstarief opgelegd, maar wel wordt een minimale bezorgingsfrequentie van vijf dagen per week verplicht gesteld.
De Commissie kan de afgevaardigde verzekeren dat zij haar best zal doen een juiste balans te vinden tussen de benodigde harmonisatiegraad op EU-niveau en de voorwaarden die door de lidstaten moeten worden vastgesteld en die de zeer verschillende kenmerken van elke nationale postmarkt weerspiegelen. Dit geldt voor alle aspecten van de posthervorming in de Europese Unie, inclusief de twee genoemde kwesties. 
Hélène Goudin (IND/DEM ).
   Dank u, mijnheer de commissaris. Ik zou graag antwoord willen hebben op mijn afsluitende vraag, dat wil zeggen of men nagedacht heeft over de consequenties die dit voor de bewoners van de dunbevolkte gebieden kan hebben. Dat geldt misschien vooral voor ons in de Noordse landen, waar huizen en dorpen ettelijke mijlen van elkaar verwijderd kunnen liggen. 
Charlie McCreevy,
   Zoals ik in mijn antwoord reeds heb aangegeven, neemt de Commissie dit onderzoek mee in haar overwegingen en niet meer dan dat. Het adviesbureau heeft zijn verslag opgesteld om de Commissie verder te helpen. Het definitieve besluit van de Commissie wordt niet door de inhoud van dit verslag bepaald. De afgevaardigde kan gerust zijn: dit onderzoek vormt slechts een onderdeel van alle informatie die we tijdens onze beraadslagingen bespreken. Het verplicht de Commissie op geen enkele wijze tot de indiening van een voorstel, van welke aard dan ook. 
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   – Ik ben blij dat de Commissie niet blind vaart op dit ene onderzoek omdat velen van ons gebruikmaken van postdiensten en graag elke dag de post bezorgd willen hebben en niet slechts eenmaal per week. Er is echter ook onzekerheid over de toekomstige spreiding van de postkantoren op het platteland van Ierland en van Europa. Kan de commissaris iets zeggen over de visie van de Commissie op de dienstverlening naast de postbezorging? En wanneer neemt de Commissie een besluit zodat er meer helderheid komt? 
Charlie McCreevy,
   Zoals de afgevaardigde wellicht weet, dient de Commissie voor eind 2006 met een verslag te komen waarin zij de richting aangeeft die de liberalisering van de postmarkt volgens haar moet inslaan. Voor alle verslagen en raadplegingen wordt in onze besprekingen tijd ingeruimd, waarna we een besluit nemen.
Mevrouw McGuinness is zich er vast van bewust dat de liberalisering van de postmarkt al enige tijd aan de gang is. Als onderdeel van dit proces moet de Commissie haar verslag over de te volgen koers indienen.
Het vraagstuk van de universele dienstverlening vormt een wezenlijk onderdeel van de beraadslagingen. Uiteraard moeten de lidstaten naar eigen goeddunken en op basis van hun eigen voorschriften afspraken maken over hun postkantoren op het platteland. De Commissie houdt zich specifiek bezig met de commercialisering van de postmarkt. 
James Hugh Allister (NI ).
   – Wil de commissaris beloven dat hij geen systeem zal tolereren waarbij plattelandsgemeenschappen een ondermaatse dienstverlening in de maag gesplitst krijgen? Welke specifieke maatregelen denkt hij te treffen om particuliere ondernemers ervan te weerhouden alleen de gemakkelijke en winstgevende vormen van postdiensten te handhaven, waarvan plattelandsbewoners de dupe worden?
Is de Commissie van plan toezicht te houden op de recentelijk ingevoerde deregulering in het Verenigd Koninkrijk of heeft zij daarover iets op te merken? 
Charlie McCreevy,
   Het punt dat de afgevaardigde heeft genoemd, zullen wij betrekken in onze gedachten over de voorstellen die eind 2006 worden ingediend. En ja, ik ben mij zeer bewust van het belang van een universele dienstverlening en in het bijzonder van het belang van een dergelijke dienstverlening voor het platteland van Europa. 
De Voorzitter. –
De kans bestaat dat gezondheidszorgdiensten uitgesloten worden van het toepassingsgebied van de richtlijn diensten op de interne markt. In dat geval zouden patiënten niet dezelfde rechten hebben als gebruikers van andere diensten (recht op informatie betreffende aanbieders, vereiste van het afsluiten van een verzekering voor vergoeding van schade). Patiënten hebben reeds het recht op vergoeding van in andere lidstaten gemaakte kosten voor gezondheidszorg dankzij het Europees Hof van Justitie, hetgeen inhoudt dat artikel 23 alleen leidt tot opname van jurisprudentie in nationale wetgevingen en, dankzij de definitie van ziekenhuiszorg, tot méér zekerheid voor patiënten.
Wat hebben de lidstaten gedaan om het recht op vergoeding van in andere lidstaten gemaakte kosten voor gezondheidszorg door hun eigen socialezekerheidsstelsels op te nemen in hun regelgeving? Wat gaat de Commissie doen om dit recht te waarborgen indien artikel 23 niet wordt goedgekeurd? 
Charlie McCreevy,
   Zoals de afgevaardigde in haar vraag heeft gezegd, wordt in artikel 23 van het voorstel voor een richtlijn over diensten op de interne markt het bestaande recht op mobiliteit van patiënten vastgelegd. Volgens de jurisprudentie van het Hof van Justitie hebben patiënten onder bepaalde voorwaarden recht op vergoeding van kosten voor gezondheidszorg die in andere lidstaten zijn gemaakt, via het socialezekerheidsstelsel van hun eigen lidstaat. Zonder voorafgaande toestemming kunnen patiënten aanspraak maken op een vergoeding voor extramurale zorg die in andere lidstaten is ontvangen. Wat betreft intramurale zorg kan er wel toestemming nodig zijn voordat een patiënt voor een behandeling naar het buitenland mag gaan. Er moet toestemming worden verleend wanneer de benodigde zorg niet binnen een medisch verantwoorde termijn in de lidstaat van de patiënt kan worden gegeven.
Voordat het voorstel voor een dienstenrichtlijn werd ingediend, had de Commissie een onderzoek naar de eerbiediging van de rechten van patiënten in de lidstaten verricht. De conclusie was dat Europese burgers met niet te rechtvaardigen of onevenredige hindernissen geconfronteerd worden als zij van hun eigen lidstaat vergoeding vragen voor de kosten van een extramurale behandeling in een andere lidstaat of als zij om toestemming vragen om de kosten te laten compenseren via hun socialezekerheidsstelsel, in geval van een intramurale behandeling.
Voor een individuele burger is het recht op behandeling in andere lidstaten en op vergoeding van de kosten door zijn of haar eigen socialezekerheidsstelsel waarschijnlijk een van de belangrijkste voordelen van de interne markt. Daarom stelt de Commissie voor gezondheidsdiensten binnen de werkingssfeer van de dienstenrichtlijn te laten vallen en om een specifieke bepaling op te nemen over de vergoeding van in andere lidstaten gemaakte kosten voor gezondheidszorg.
De Commissie is tevens actief betrokken geweest bij de werkzaamheden van de werkgroep op hoog niveau voor grensoverschrijdende gezondheidszorg en mobiliteit van patiënten. Daarmee beoogde zij vast te stellen hoe het kader voor de waarborging en bevordering van patiëntenrechten op de interne markt kan worden ontwikkeld.
Uit deze werkzaamheden is gebleken dat de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van gezondheid en gezondheidszorg duidelijke voordelen oplevert. Kostenvergoeding vormt slechts één aspect van deze samenwerking. Enkele lidstaten zijn bezorgd over de gevolgen van grensoverschrijdende zorg en patiëntenmobiliteit voor hun nationale gezondheidsbudgetten.
Aangezien een helder wettelijk kader ontbreekt, zal de jurisprudentie van het Hof van Justitie steeds omvangrijker worden. Daar er in dit Parlement nog een stemming over de eerste lezing van de voorgestelde dienstenrichtlijn moet plaatsvinden, zou het ongepast zijn nu te speculeren over de status van bepaalde artikelen. Ik kan echter wel beloven dat de Commissie in actie zal komen wanneer de lidstaten onevenredige of niet te rechtvaardigen beperkingen stellen. Een van de instrumenten die haar daarbij ten dienste staan, is de inbreukprocedure. 
Zuzana Roithova (PPE-DE ).
   - Ik zou mijnheer de commissaris willen bedanken voor zijn weloverwogen antwoord. Hij zei terecht dat rechtszekerheid in alle lidstaten op het vlak van de terugbetaling van ziektekosten een basiszorg is en van fundamenteel belang is voor het vrije verkeer van burgers en diensten binnen de Europese markt.
Staat u mij toe als voormalig minister van volksgezondheid en als directrice van een groot academisch ziekenhuis u een vraag te stellen. Is de Commissie zich bewust van het feit dat de dienstenrichtlijn een uitgelezen kans biedt het onvervreemdbare recht op de terugbetaling van niet-acute gezondheidszorgkosten voor de burgers van de 25 lidstaten ondubbelzinnig vast te leggen zonder dat hierbij het principe van de subsidiariteit wordt geschonden? En beseft de Commissie dat het voor het Europese Hof van Justitie nu al onhoudbaar is om te blijven fungeren als garantiesteller en als uitlegger van de wetgeving op dit gebied of denkt de Commissie dat een groep hoge vertegenwoordigers deze taak op zich kan nemen, een groep die onophoudelijk discussieert maar geen wetgevende macht bezit en dus geen enkele rechtszekerheid kan bieden?
Charlie McCreevy,
   Zoals ik in mijn antwoord reeds heb gezegd, zijn gezondheidsdiensten onder meer in de dienstenrichtlijn opgenomen omdat we enkele door de afgevaardigde aangeroerde punten zaken wilden regelen. De afgevaardigde weet echter dat tijdens de discussies over de dienstenrichtlijn in de Commissie interne markt en consumentenbescherming en in andere commissies een aantal andere vraagstukken zijn komen bovendrijven. Bovendien heeft de Commissie interne markt al via stemming een bepaald standpunt ingenomen. Tijdens de volgende vergaderperiode van het Parlement zal de eerste lezing van de dienstenrichtlijn aan de orde komen en zullen amendementen worden besproken. De Parlementsleden houden er wat dit betreft tegenstrijdige opinies op na en ook de regeringen van de lidstaten zijn het niet eens over de vraag of gezondheidskosten binnen de werkingssfeer van de dienstenrichtlijn moeten vallen.
Zoals gezegd geldt voor dit vraagstuk en voor de andere vraagstukken die met de dienstrichtlijn verbonden zijn: ik blijf bereid de zorgen en visies van alle belanghebbenden aan te horen. 
Charlotte Cederschiöld (PPE-DE ).
   Ik wil speciaal mijnheer de commissaris bedanken voor zijn uitstekende antwoord aan mevrouw Roithová, en ik vraag me af of de Commissie zou kunnen helpen met het kweken van begrip voor deze kwesties, door documentatie voor te leggen die de burgers duidelijk maakt dat hier een terrein ligt waarop een werkelijke meerwaarde valt te bereiken. Ik bedoel dat grensoverschrijdende zorg een meerwaarde voor de burgers is: we kunnen een betere specialistische ziekenzorg krijgen en de patiënten zouden een betere zorg van hogere kwaliteit kunnen krijgen, soms tegen lagere kosten, maar vooral op een effectievere wijze. Ik ben er geheel van overtuigd dat de Commissie documentatie kan presenteren die ons helpt. Ik vraag me af wat de commissaris ervan vindt om bij te dragen aan een beter debat over deze thema’s. 
Charlie McCreevy,
   Zoals gewoonlijk houdt mevrouw Cederschiöld een zeer fascinerend betoog om haar standpunt kracht bij te zetten. Zoals ik echter tegen mevrouw Roithová heb gezegd, denkt niet iedereen hetzelfde over deze kwestie. In eerste instantie wacht ik af hoe de uitslag zal zijn van de stemming die volgende maand in het Europees Parlement wordt gehouden en wat er gebeurt met de diverse amendementen die op dit en andere gebieden zijn voorgesteld.
Het betoog van mevrouw Cederschiöld is beslist zeer fascinerend, maar er bestaan ook andere visies. 
De Voorzitter. –
De inspanningen van de Commissie gericht op de geleidelijke totstandbrenging van een meer transparante en open Europese markt voor defensie-uitrusting gaan in de goede richting, ondanks de specifieke kenmerken van deze sector.
De tot nu toe geldende procedure stoelt enerzijds op richtlijn 2004/18/EG(3) en anderzijds op artikel 296 van het Verdrag, dat voorziet in afwijkingen. Is de Commissie voornemens om de criteria voor toepassing van dit artikel 296 betreffende afwijkingen duidelijker te definiëren, net als de criteria voor toezicht op en monitoring van de daaraan gerelateerde nationale procedures?
Is de Commissie van oordeel dat afwijkingen waarbij overheidsinstanties onderhandelen met leveranciers van hun keuze over de vervaardiging van producten voor onderzoek, studie en proeven, en over de levering van defensiemateriaal door rechtspersonen waarvan het kapitaal voor meer dan 50 procent in handen van de staat is, stroken met de toepassingsvoorwaarden van artikel 296? 
Charlie McCreevy,
   De vraag van de afgevaardigde kan in twee delen worden uitgesplitst. Het eerste deel heeft betrekking op de vraag of de Commissie van plan is de criteria voor toepassing van artikel 296 van het EG-Verdrag nader toe te lichten. Het tweede, meer specifieke deel gaat over de beoordeling door de Commissie van de regels die gelden voor defensieopdrachten op het gebied van onderzoek, studie en proeven.
Wat betreft het eerste deel van de vraag: onlangs hebben wij voorstellen gedaan voor toekomstige initiatieven om de grensoverschrijdende concurrentie op het vlak van defensieopdrachten te verbeteren. In onze mededeling van 6 december 2005 werd aangekondigd dat in 2006 een verklarende mededeling over de toepassing van artikel 296 van het EG-Verdrag voor overheidsopdrachten op defensiegebied zou worden uitgebracht, en dat er zou worden begonnen met de voorbereiding van een mogelijke richtlijn over defensieopdrachten. Deze initiatieven zijn gebaseerd op de resultaten van de raadpleging die samen met het Groenboek uit 2004 is gelanceerd. Met zijn bijdrage aan dit debat, waarover op 17 november is gestemd, heeft het Parlement dit Commissie-initiatief uitdrukkelijk ondersteund.
In de verklarende mededeling zal worden aangegeven hoe artikel 296 van het EG-Verdrag moet worden toegepast, dat de lidstaten de mogelijkheid biedt om af te wijken van de regels voor de interne markt en van Richtlijn 2004/18/EG wanneer wezenlijke veiligheidsbelangen in het geding zijn. Deze bepaling dient per geval te worden toegepast en kan niet in brede zin worden geïnterpreteerd. Het is aan de lidstaten te bewijzen dat de afwijking gerechtvaardigd is en evenredig aan het beoogde doel.
In een mogelijke richtlijn moeten procedures voor defensieopdrachten worden gecoördineerd voor gevallen waarin de afwijking op grond van artikel 296 niet van toepassing is of waarin een lidstaat daar geen gebruik van maakt. Een dergelijke richtlijn dient nieuwe, flexibelere regels voor overheidsopdrachten te bevatten die beter zijn afgestemd op de defensiesector. Of de Commissie een voorstel voor zo’n richtlijn goedkeurt, hangt af van de uitkomsten van de effectbeoordeling die in 2006 zal worden verricht.
De Commissie is niet in de positie een oordeel te geven over de feiten die de afgevaardigde in het tweede deel van de vraag beschrijft. Artikel 296 van het EG-Verdrag moet per geval worden toegepast en overeenkomstig de specifieke omstandigheden van elk individueel geval. De beginselen die bij de vaststelling van de regels gehanteerd moeten worden, kunnen echter wel in het kort uiteen worden gezet.
Enerzijds geldt dat overheidsopdrachten op het gebied van onderzoek, studie en proeven onder bepaalde omstandigheden profiteren van specifieke afwijkingen in de bestaande richtlijn en de overeenkomst inzake overheidsopdrachten van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Dit soort defensieopdrachten kan ook baat hebben bij afwijkingen in de gedragscode die het Europees Defensieagentschap voor het toepassingsgebied van artikel 296 heeft opgesteld.
Anderzijds kan het vraagstuk van overheidseigendom van het aandelenkapitaal van mogelijke aannemers en de consequenties daarvan voor de toe te passen regels niet met behulp van artikel 296 worden opgelost: hiervoor geldt de “interne” afwijking, zoals het Hof van Justitie heeft bepaald. Volgens deze jurisprudentie mag de afwijking alleen worden toegepast als er sprake is van 100 procent eigendom. 
Katerina Batzeli (PSE ).
   - Allereerst wil ik de commissaris bedanken voor zijn duidelijke en complete antwoord op de vraag.
De transparantie van overheids- en defensieopdrachten is een vraagstuk dat zich meer algemeen in de Europese economie stelt. Ik noteer echter de opmerking van de commissaris, dat hij de afwijking van artikel 296 van het Verdrag zal verduidelijken uitgaande van het arrest van het Europees Hof van Justitie, met name wanneer het gaat om de fase van de procedure voor de aanbesteding van wapenleveranties.
De meest dringende kwestie is echter, mijnheer de commissaris, het optreden van de lidstaten. Het is hoogst noodzakelijk dat er een overlegmechanisme komt voor uit onderzoek en technologie resulterende opdrachten. 
Charlie McCreevy,
   De afgevaardigde, mevrouw Batzeli, wijst ons op de voordelen van transparantie op dit specifieke terrein van overheidsopdrachten. Zij weet evenwel dat op grond van artikel 296 de lidstaten aanzienlijke discretie mogen betrachten als het gaat om de manier waarop zij een dergelijke activiteit organiseren. Hopelijk zal er op dit gebied meer openheid komen door onze recente mededeling van december 2005 en door de plannen die wij samen met alle belanghebbenden gestalte willen geven. 
Glyn Ford (PSE ).
   – Volgens mij is het belangrijk voor defensieproductie en -opdrachten een interne Europese markt tot stand te brengen. Dat is van wezenlijk belang voor de toekomst van de Europese Unie. Mijns inziens heeft de Commissie – in ieder geval in het verleden – artikel 296 buitensporig ruim geïnterpreteerd. Kunt u zeggen of u in de toekomst een engere interpretatie zult hanteren? En het belangrijkste: indien u daarover niet beschikt, wilt u dan als Commissie een raming maken van de kosten als gevolg van het ontbreken van een interne markt in de defensiesector? Ik doel daarmee op de kosten van aankopen van overzee die wellicht in eigen land hadden kunnen worden gedaan en op de kosten van een versnipperde en verdeelde defensiemarkt in Europa met serieproductie in plaats van massaproductie. 
Charlie McCreevy,
   Ik heb begrepen dat defensiebegrotingen in de EU in totaal ongeveer 169 miljard euro omvatten, waarvan 82 miljard euro bestemd is voor overheidsopdrachten. Wat de afgevaardigde in zijn vraag impliceert, klopt derhalve: elke verdere openstelling van de markt kan leiden tot aanzienlijke besparingen op de defensiebegroting van menige lidstaat, wat een positieve uitwerking zou hebben op de overheidsfinanciën in al deze lidstaten. Er valt op dit gebied dus nog heel wat winst te behalen.
Als we deze specifieke markt nog verder willen openstellen, moeten de lidstaten wel samen afspraken maken over de wijze waarop dit dient te gebeuren. Ik wil graag dat deze feiten in de notulen van dit Parlement worden vastgelegd om te laten zien hoeveel geld er op dit gebied omgaat. 
De Voorzitter. –
   De vragen nrs. 28 t/m 30 zullen schriftelijk worden be antwoord.
Wat is de mening van de Commissie over de ontwikkeling die Oekraïne de laatste twaalf maanden heeft doorgemaakt en welke strategieën heeft zij voor 2006 ontwikkeld om dit belangrijke en volledig Europese land nader tot de EU te brengen? 
László Kovács,
   Dank u wel voor uw vraag. Dankzij het Europees nabuurschapsbeleid is Oekraïne nader tot de Europese Unie gekomen en dat proces zal doorgaan. Onze samenwerking met Oekraïne kan als uiterst succesvol worden beschouwd. Het in februari 2005 goedgekeurde actieplan voor het Europees nabuurschapsbeleid is een essentieel en doeltreffend hulpmiddel gebleken om hervormingen te stimuleren via intensere politieke samenwerking tussen de EU en Oekraïne en nauwere economische integratie.
Na de Oranjerevolutie viel er aan Oekraïnse zijde een hernieuwde bereidheid te bespeuren om de samenwerking tussen de EU en Oekraïne te versterken. Oekraïne heeft in de loop van 2005 het actieplan uitgevoerd en dat is positief te beoordelen. Tijdens de Top met Oekraïne in december 2005 heeft voorzitter Barroso verklaard dat Oekraïne vooruitgang boekt op het gebied van politieke en economische hervormingen. Wat betreft de relatie tussen de EU en Oekraïne kon vooruitgang worden waargenomen op het punt van economische integratie, het verlenen door de EU aan de Oekraïne van de status van een markteconomie, samenwerking in de belangrijke sectoren energie en vervoer, een memorandum van overeenstemming over samenwerking op energiegebied, justitie en binnenlandse zaken, de start van onderhandelingen over versoepeling van de visumplicht samen met besprekingen over een terugkeerovereenkomst. Vorderingen zijn ook gemaakt als het gaat om het buitenlands en veiligheidsbeleid: de EU heeft een missie voor bijstandverlening inzake grensbeheer gestuurd naar het Transnistrische deel van de grens tussen Oekraïne en Moldavië.
Oekraïne moet evenwel nog belangrijke stappen zetten in de uitvoering van het actieplan, op gebieden als de rechtsstaat en met name op het economische vlak: de strijd tegen corruptie, aanneming van relevante wetgeving voor toegang tot de WTO en verbetering van het ondernemersklimaat.
De Commissie hoopt voort te bouwen op de extra stimulans die de Top gegeven heeft aan de ontwikkeling van onze betrekkingen met Oekraïne. Het was overigens de eerste Top met een Oekraïnse regering die zich in alle opzichten sterk maakt voor hervormingen. In februari 2005 beloofde de EU overleg te gaan plegen over een uitgebreide overeenkomst tussen de EU en Oekraïne, zodra de voornaamste politieke prioriteiten van het actieplan zouden zijn uitgevoerd. Die belofte staat nog steeds; wanneer we die kunnen inlossen, hangt af van Oekraïne en van volharding in het hervormingsproces zodat de nog resterende kwesties kunnen worden behandeld. Oekraïne zal moeten aantonen dat het de democratische beginselen blijvend is toegedaan. Een belangrijke graadmeter hiervoor vormen de parlementsverkiezingen in maart 2006. Deze verkiezingen zijn essentieel voor het mogelijk uitbouwen van de relatie met Oekraïne.
De toekomstige betrekkingen zullen gebaseerd zijn op diverse wezenlijke voorwaarden: het welslagen van de politieke hervormingen, de eerbiediging van fundamentele rechten en vrijheden en het WTO-lidmaatschap waardoor Oekraïne een volwaardige plaats op de wereldmarkt krijgt. Dit biedt ook perspectieven voor de instelling van een vrijhandelszone tussen de EU en Oekraïne.
De weg voorwaarts ligt in een nauw partnerschap met Oekraïne, dat is gebaseerd op gemeenschappelijke waarden en de doelstelling van economische integratie, en in een versterkte samenwerking op een aantal terreinen. Sinds de Oranjerevolutie in het afgelopen jaar hebben we in de relatie tussen de EU en Oekraïne voortdurend vooruitgang geboekt en kleine, gezamenlijke stappen gezet. Dit beleid is succesvol gebleken en biedt ons de mogelijkheden om de uitdagingen die voor ons liggen, aan te gaan. 
Bernd Posselt (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik betreur de afwezigheid van commissaris Ferrero-Waldner – ik vind dat niet kunnen, omdat haar naam op de agenda staat – maar anderzijds ben ik blij dat de Oostenrijks-Hongaarse samenwerking in de Commissie zo goed functioneert.
Ik heb twee korte vragen voor de commissaris. Ten eerste, welke steun, in de vorm van personeel en fondsen, acht hij het komende jaar mogelijk om te voorkomen dat het hervormingsproces in Oekraïne mislukt of weer omslaat – zoals sommige buurlanden blijkbaar verwachten?
Ten tweede, wat doet de Commissie concreet om de transportverbindingen tussen de Europese Unie en Oekraïne te verbeteren en om gemeenschappelijke infrastructuurconcepten te ontwikkelen die de energie- en transportnetwerken van Oekraïne naar het westen versterken? 
László Kovács,
   Ik ben bang dat het te vroeg is om deze vragen te beantwoorden. Misschien heeft mevrouw Ferrero-Waldner een idee, maar de Commissie is nog niet zover dat zij deze vraag kan beantwoorden. Eerst zijn er namelijk politieke en economische hervormingen nodig om Oekraïne nader tot de Europese Unie te brengen. Daarna komt verdere en intensievere samenwerking. 
Inger Segelström (PSE ).
   Ik zou de Commissie een vraag willen stellen. Vandaag heeft het Europees Parlement vandaag vrijwel unaniem een zeer krachtig verslag over mensenhandel aangenomen. Bij dat vraagstuk waren we zeer betrokken en we hebben het ook aan de orde gesteld in onze contacten met Oekraïne. Met het besluit van vandaag versterkt het Parlement zijn posities. Ik zou willen dat de Commissie speciale aandacht besteedt aan deze kwestie, die hier vandaag in het Europees Parlement ongelooflijk grote steun heeft gekregen.
László Kovács,
   Mijns inziens zal het veel tijd kosten om Oekraïne nader tot de Europese Unie te brengen. Het zal een lange weg worden. Uitgaande van mijn persoonlijke ervaringen als voormalig minister van Buitenlandse Zaken van buurland Hongarije kan ik zeggen dat Oekraïne reeds grote vorderingen heeft gemaakt. Sinds de Oranjerevolutie wordt nauwelijks meer betwijfeld of Oekraïne toenadering wenst en of het land naar democratie en een markteconomie streeft. Niettemin is er nog een lange weg te gaan voordat het volledig voldoet aan de normen en beginselen van de EU.
Er zijn twee opties. Of we stellen te hoge eisen en stoten Oekraïne van ons af, of we zijn verdraagzaam en behulpzaam waardoor we Oekraïne naar ons toe trekken, met in ons achterhoofd de wetenschap dat de binnenlandse politieke situatie in het land niet eenvoudig is. Binnenkort worden in Oekraïne algemene verkiezingen gehouden die een test voor de democratie vormen, ongeacht de uitslag. We moeten niet kijken naar de uitslag van de verkiezingen, maar naar het democratische karakter ervan; ze vormen een vuurproef voor de Oekraïnse democratie. 
De Voorzitter. –
De leider van de LTTE (de Tamiltijgers) Velupillai Pirapaharan, heeft op 27 november 2005 een "dringende en laatste oproep" aan de nieuw verkozen president van Sri Lanka, Mahinda Rajapaske, gedaan om het vredesproces nieuw leven in te blazen en "aan de politieke verzuchtingen van de Tamilbevolking tegemoet te komen". Hij laat verstaan dat de tamiltijgers, als er niet spoedig "een redelijk politieke oplossing" geboden wordt, hun strijd voor zelfbeschikking verhevigen en misschien naar gewelddadige middelen grijpen. Wat is het antwoord van de Europese Commissie op de toon en inhoud van de toespraak van Pirapaharan ter gelegenheid van de Heldendag?
Sinds de LTTE zich in 2003 uit de vredesonderhandelingen teruggetrokken heeft, zijn ze op een dood punt beland, en de perspectieven van Rajapaske (die campagne gevoerd heeft met de belofte om de macht niet met de tamiltijgers te delen) en Pirapaharan zijn klaarblijkelijk onverzoenlijk en uitzichtloos. Denkt de Europese Unie dan ook niet dat ze een enorme verantwoordelijkheid draagt, als medevoorzitter in Tokio en centrale donorinstantie, om dringend de dialoog aan te knopen met de beide partijen voordat ze opnieuw naar het geweld grijpen, om een oplossing te vinden die het zelfbeschikkingrecht van de Tamil in een verenigd Sri Lanka verwezenlijkt? 
László Kovács,
   Dank u wel voor uw vraag. Er is reden genoeg om ons zorgen te maken over de situatie in Sri Lanka. Het jaar 2005 was een slecht jaar voor het vredesproces. De moord op minister van Buitenlandse Zaken Kadirgamar, de verkiezingsboycot van de LTTE in het noorden en oosten van het land en de talrijke moorden in het oosten en in Jaffna hebben het staakt-het-vuren in gevaar gebracht.
Daarnaast is de beheersstructuur (P-TOMS) waarin vertegenwoordigers van de regering, de LTTE en de moslimgemeenschap samen besluiten zouden nemen over de wederopbouw in het noorden en zuiden na de tsunami, een mislukking geworden. Ook dat is een zware tegenslag geweest en heeft voor enorme verontwaardiging onder de Tamils gezorgd.
We hebben nu te maken met een gevaarlijke neergaande spiraal. Het Sri Lankaanse leger heeft meer dan zestig soldaten verloren door indirecte aanvallen van de LTTE in Jaffna en andere delen van het noorden en oosten. Tot dusver heeft de regering opmerkelijk terughoudend gereageerd, maar dat kan niet altijd zo doorgaan.
De Europese Unie, en in het bijzonder de Commissie, speelt een grote rol in het vredesproces. Sri Lanka vormt een persoonlijke prioriteit voor de commissaris voor buitenlandse betrekkingen, mevrouw Ferrero-Waldner. Ze is er afgelopen maart geweest en heeft zich met hart en ziel ingezet voor een overeenkomst over de P-TOMS. Ze vindt nog steeds dat een dergelijke overeenkomst een belangrijk verschil zou hebben gemaakt. De EU heeft vorig jaar enkele krachtige boodschappen afgegeven aan de beide partijen in het conflict. Zo heeft de EU in september 2005 verklaard dat hoge delegaties van de LTTE niet langer welkom zijn in Europese hoofdsteden. De EU streeft naar een evenwichtige benadering van het conflict, maar heeft in heldere bewoordingen aangegeven dat zij gewelddadigheden van de LTTE niet langer tolereert.
De Commissie heeft ook een fundamentele inbreng gehad in de opstelling van een profiel voor de medevoorzitters. De commissaris voor buitenlandse betrekkingen heeft in 2005 drie van de vier bijeenkomsten van de medevoorzitters bijgewoond. Twee ervan werden zelfs in Brussel gehouden.
De Commissie bleef het hele jaar door de bemoeienis van Noorwegen steunen via openbare boodschappen en privéboodschappen. De Commissie schaarde zich tevens achter de idee dat de volgende bijeenkomst van de medevoorzitters in Sri Lanka moest plaatsvinden, rondom de vierde verjaardag van het staakt-het-vuren.
De Commissie zal het komende jaar haar inspanningen intensiveren. Daarbij heeft zij zich twee prioriteiten gesteld. Ten eerste zal de Commissie streven naar een nog sterkere rol voor de medevoorzitters, waaronder rechtstreekse bezoeken op ministerieel niveau. De commissaris voor buitenlandse betrekkingen is van plan in februari weer naar Sri Lanka te gaan, hopelijk met alle medevoorzitters. Zij wil met de heer Pirapaharan zelf spreken en hem meedelen dat Europa zeer snel zal reageren als de LTTE haar houding niet verandert.
Ten tweede werkt de Commissie aan een alternatieve grondslag voor de wederopbouw van het noorden en oosten, nu de P-TOMS is mislukt. Wellicht kan zij meer lokale activiteiten ontplooien, bijvoorbeeld in een of twee districten. Op die manier kan de afwezigheid van een brede consensus tussen de belangrijkste partijen worden gecompenseerd. 
Sajjad Karim (ALDE ).
   – Ik wil de commissaris bedanken voor zijn uitgebreide antwoord. Ik wil nog één punt aan de orde stellen, naar aanleiding van de mijnaanslag die vandaag plaatsvond en waarbij twee burgers omkwamen en twaalf soldaten gewond raakten. Het is de laatste in een reeks bloedige incidenten deze maand. Beide partijen in het conflict hebben in beginsel afgesproken de uitvoering van het staakt-het-vuren te evalueren. Is de EU, als medevoorzitter van het vredesproces, van zins bij die gelegenheid de regering van Sri Lanka en de LTTE aan te sporen een mensenrechtenverklaring te ondertekenen, zodat de bescherming van fundamentele mensenrechten een kernpunt van het vredesproces gaat vormen? 
László Kovács,
   Dank u wel voor de aanvullende vraag. Deze kwestie valt niet onder mijn verantwoordelijkheid als commissaris. Daarom kan ik slechts mijn persoonlijke mening - en niet die van de Commissie - geven over deze nieuwe ontwikkeling die de Commissie nog niet heeft kunnen bespreken. Het lijkt mij echter dat het door u voorgestelde initiatief volledig strookt met het beleid van de Commissie inzake Sri Lanka. 
De Voorzitter. –
   Vraag nr. 33 wordt niet behandeld omdat het een onderwerp betreft dat reeds op de agenda van deze vergaderperiode staat.
Daar de vraagsteller afwezig is komt vraag nr. 34 te vervallen.
Met verontrusting stellen wij vast dat het democratiseringsproces in Colombia voortdurend hinder ondervindt van de onrust in het land. Verontrust constateren wij dat de mensenrechten nog steeds met voeten worden getreden. Het gewapende conflict breidt zich uit en de handel in verdovende middelen blijft omvangrijk. Dit zijn ernstige belemmeringen voor ontwikkeling en vrede in Colombia. Een aantal Zweedse vrijwilligersorganisaties stuurt mensen naar Colombia om deel te nemen aan vredesprojecten en projecten voor de bescherming van de rechten van de plaatselijke oorspronkelijke bevolking - niet in de laatste plaats het recht op grondbezit. Dit moet worden gezien tegen de achtergrond van het feit dat grote ondernemingen zich - evenals in tal van andere Latijnsamerikaanse landen - snel uitbreiden, niet in de laatste plaats als de productie van palmolie in het geding is. Is de Commissie voornemens specifieke maatregelen voor te stellen ter ondersteuning van het democratiseringsproces in Colombia? 
László Kovács,
   Net als de afgevaardigde maakt de Commissie zich zorgen over de voortdurende mensenrechtenschendingen en de aanhoudende bedreigingen voor de democratie in streken van Colombia waar al lange tijd een binnenlands gewapend conflict aan de gang is. Daarom is de EU-strategie voor Colombia hoofdzakelijk gericht op de ondersteuning van alomvattende vredesinitiatieven, met een grote betrokkenheid van plaatselijke gemeenschappen. Het is de bedoeling via een geïntegreerde reeks instrumenten een directe bijdrage te leveren aan de versterking van de democratie.
Een van deze instrumenten is het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten. Van 2001 tot 2005 werd in het kader van dat initiatief 16 miljoen euro voor Colombia bestemd, en wel voor 53 reeds uitgevoerde of nog lopende projecten waarmee de mensenrechten en de democratisering worden ondersteund. 
Inger Segelström (PSE ).
   Dank u, mijnheer de commissaris. De reden dat ik deze specifieke vraag stelde, is dat de toestand in Colombia zich ontwikkelt tot de op één na grootste vluchtelingenramp. Het verschil tussen Colombia en andere landen is dat de grond er nog steeds in bezit is van lokale en regionale grondbezitters. Daardoor is er nog steeds een mogelijkheid om de lokale bevolking te helpen en ervoor te zorgen dat de mensen hun land kunnen behouden, wat natuurlijk heel belangrijk is als we proberen dit conflict op te lossen. Ik dank u hartelijk voor uw antwoord en ik hoop natuurlijk dat we gemeenschappelijk verder komen met dit vredesinitiatief van de EU.
László Kovács,
   Daar kan ik niets over zeggen, want ik ben niet op de hoogte van het probleem dat de afgevaardigde aan de orde stelt. 
De Voorzitter. –
Hoe beoordeelt de Commissie de resultaten van de Topconferentie van de ASEAN-staten van december, vooral wat betreft de kwestie van de bescherming van de mensenrechten in landen als Myanmar (Birma)? 
László Kovács,
   De Commissie volgt met belangstelling de pogingen van instellingen en individuele personen in ASEAN-landen om een mensenrechtenmechanisme tot stand te brengen. De Commissie steunt deze inspanningen en houdt zich eveneens bezig met andere mensenrechtenvraagstukken via diverse samenwerkingsprogramma’s in verscheidene ASEAN-landen. In 2006 zal in Manilla een mensenrechtenconferentie worden georganiseerd die door de Commissie wordt gesponsord en waaraan alle ASEAN-landen deelnemen.
Wij vinden het bemoedigend dat er voor de eerste maal tijdens een ASEAN-Top een oproep is gedaan om politieke gevangenen in Myanmar vrij te laten. De leiders van de ASEAN-landen hebben ook besloten om de Maleisische minister van Buitenlandse Zaken, de huidige voorzitter van de ASEAN, naar dat land te sturen om het democratiseringsproces te beoordelen.
Deze initiatieven van de ASEAN-staten zijn beslist positief, maar we moeten voorzichtig blijven wat betreft de mogelijkheid van onmiddellijke veranderingen in Myanmar en vooral wat betreft de vrijlating van Aung San Suu Kyi. 
Ryszard Czarnecki (NI ).
   – Commissaris, er is inderdaad vooruitgang geboekt, althans als het gaat om de oproep die is gedaan om de mensenrechten te respecteren in het land dat vroeger bekend stond als Birma. Ik heb echter een vraag, of liever gezegd een verzoek en een voorstel, aan de Europese Commissie. Ik ben van mening dat de Commissie de situatie op permanente basis moet blijven volgen, uiteraard met de hulp van het Parlement. Waarlijk internationale druk, uitgeoefend door zowel Europa als Azië, is onze enige hoop om concrete resultaten te boeken. Ik dring er bij de Europese Commissie op aan om permanent belangstelling te blijven tonen voor deze zaak. 
László Kovács,
   Dank u wel voor uw voorstel, dat ik zeker zal doorgeven aan mevrouw Ferrero-Waldner. Ik denk dat de Europese Unie, die geen deel van de betreffende regio vormt, minder mogelijkheden heeft dan de ASEAN-staten. Ik denk dat de ASEAN-landen meer kunnen doen, maar uw voorstel is beslist het overwegen waard. 
De Voorzitter.
   De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het debat over de verslagen van de heer Fruteau namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. 
María del Pilar Ayuso González (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Fruteau allereerst bedanken voor de inspanningen die hij heeft verricht om verbeteringen aan te brengen in dit voorstel van de Commissie, dat een draai van 180 graden betekent in het beleid met betrekking tot de suikersector dat de Europese Unie al sinds 1968 voert, en dat bovendien het einde zal betekenen voor de suikerbietenteelt in veel regio’s van de Europese Unie. 
Ook al ben ik niet de eerste, toch wil ik wijzen op de minachting voor dit Parlement waarvan de Raad blijk heeft gegeven door een akkoord te sluiten en de media in te lichten voordat het Parlement zijn advies kon geven. Dat is een schending van het herenakkoord dat altijd heeft bestaan tussen de instellingen. Met dit soort antidemocratische acties mag het ons niet verbazen dat de burgers niet in de instellingen geloven en stemmen hoe ze stemmen en ook in de toekomst zullen stemmen.
Wat betreft het politiek akkoord dat de Raad bereikt heeft, dit ligt dichter bij het voorstel van de Commissie dan bij het voorstel waarover het Europees Parlement morgen zal stemmen. Als voorbeeld zal ik alleen de prijzen nemen. U bent een verlaging van 36 procent overeengekomen, terwijl dat in het voorstel van de Commissie 39 procent is en we in het Parlement over een verlaging van 30 procent zullen stemmen.
Ik wil tevens verklaren dat ik het oneens ben met de onrechtvaardige situatie voor de landen die een productiequotum hebben dat lager is dan hun binnenlandse consumptie en die daarom niet de overschotten produceren die deze hervorming in theorie noodzakelijk maken. Deze landen worden gestraft, terwijl de grote producenten van C-suiker een extra quotum krijgen. 
Ten slotte heeft iedereen het over de productie van biobrandstoffen als alternatief gebruik van de suikerbiet, die van de markt wordt gehaald, maar hoe en wanneer komen daarvoor de middelen beschikbaar? Ik neem niet aan, mevrouw de commissaris, dat u denkt aan de behoeften van al die landbouwers die hun broodwinning zullen verliezen tegemoet te kunnen komen met anderhalf miljoen hectaren voor de teelt van energieopwekkende gewassen en een subsidie van veertig euro per hectare.
Csaba Sándor Tabajdi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de beslissing van de Raad heeft nefaste gevolgen voor de Europese en derhalve ook voor de Hongaarse suikerindustrie. Wij kunnen dit niet aanvaarden. Het Europees Parlement mag niet dulden dat de Raad de Europese suikerindustrie de doodsteek geeft. Immers, als deze meedogenloze verordening standhoudt, zullen binnen vijftien jaar nog slechts twee Europese lidstaten suiker produceren: Frankrijk en Duitsland.
Dit kan worden vermeden door rekening te houden met het uitstekende, nauwgezette en evenwichtige verslag van rapporteur Jean-Claude Fruteau. Zelfs de versie die door mevrouw Fischer Boel is voorgesteld, valt echter nog voordeliger uit voor de Europese suikerproducenten.
Het Europees Parlement pleit voor een prijsverlaging van 30 procent, een percentage dat lager ligt dan dat van de Raad, en een hogere compensatie, indien mogelijk van 100 procent. Er dient tevens voor gezorgd te worden dat de overgangsperiode niet meer dan vier jaar duurt. Oppervlaktesteun moet gekoppeld worden aan deelproductie, een vereiste dat in de lijst van voorwaarden moet worden opgenomen. Dit is mijn verzoek aan de commissaris.
Een kleinere prijsverlaging, samen met de invoering van de genoemde voorwaarden, zou de overlevingskansen van de suikerbietproductie en de suikerindustrie in middelgrote lidstaten zoals Hongarije vergroten. Helaas zijn de vijf Hongaarse suikerfabrieken in handen van buitenlandse suikerbietentelers uit Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk die ertoe kunnen besluiten de productie tot hun eigen land te beperken. Dat houdt een risico in voor landen met een naar Europese normen middelmatige productie zoals Hongarije. Daarom verzoek ik de medelidstaten deze verkeerde beslissing van de Raad te corrigeren. 
Johan Van Hecke (ALDE ).
   – Collega's, suiker is vandaag het zwaarst gesubsidieerde landbouwproduct in Europa. Hierdoor is de prijs drie maal hoger dan de wereldprijs. Een oneerlijke en onaanvaardbare situatie. Vandaar denk ik dat een doortastende hervorming onvermijdelijk was, onvermijdelijk is.
De vraag die zich onder meer stelt is of de voorstellen van de Commissie wel ver genoeg gaan. Mijns inziens wordt voorbijgegaan aan het structurele probleem van de suikersector, met name een algemene overproductie. Er wordt nu al veel meer suiker geproduceerd dan verbruikt. Door de prijsverlagingen zal dit nog toenemen, wat alleen de grote producenten en de distributie ten goede komt. En tenslotte is het de agro-industrie die de kostenbesparing op zak steekt, terwijl de kleine boeren minder zullen krijgen voor hun opbrengsten uit suikerbieten. Aan het eind van de rit zal de consument toch dezelfde prijs betalen voor een kilo suiker.
Vooral de armste landen dreigen de dupe te worden van deze hervorming. Door de voorkeursbehandeling zijn in meerdere ACS-landen lokale suikerteelten ontstaan, vaak kleinschalig en met geringe investeringen. Zonder verdere Europese steun kunnen deze landen onmogelijk concurreren. Vandaar het belang van het amendement-Kinnock om een jaarlijks bedrag van 200 miljoen euro vrij te maken voor de ACS-landen. Ook de andere amendementen van collega Kinnock verdienen onze steun.
Het niet nakomen van de engagementen in het kader van het -programma zal onze geloofwaardigheid ten aanzien van de MOL ernstig schaden. Bovendien nodigt deze hervorming uit tot een discussie over een algemene afschaffing van alle exportsubsidies, zoals nog eens beloofd onlangs in Hongkong. Samengevat en tot besluit: een suikerhervorming is nodig, maar geen hervorming die zoet smaakt voor grote producenten en zuur opbreekt voor arme boeren. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben in de landbouwcommissie al aangegeven dat we ons ernstige zorgen maken over deze hervorming van de suikersector en de standpunten die de Raad, vooruitlopend op dit debat, helaas reeds heeft ingenomen.
In de voorstellen die we in de commissie hebben ingediend drongen we aan op eerbiediging van het principe van voedselsoevereiniteit en -veiligheid. Daarnaast wilden we de landbouwers en de industrie in al die gebieden en lidstaten waar zich problemen voordoen beschermen. We hebben daarom een verhoging voorgesteld van de productiequota in landen waar de productie niet toereikend is voor de consumptie, zoals bijvoorbeeld in Portugal.
We hebben daarom voorgesteld – en wij zijn daar nog steeds voorstander van – om de productiequota voor de fabriek in Coruche, Portugal, te verhogen tot 120 000 ton suikerbieten, en zo de rentabiliteit van deze fabriek te garanderen en de suikerbietproductie en de daarmee samenhangende banen veilig te stellen. De omstandigheden in Portugal zijn namelijk gunstig en er wordt veel meer suiker geconsumeerd dan er wordt geproduceerd. 
Kathy Sinnott (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, men zegt dat het beter is om iemand een vishengel te geven dan een vis. Als we de suikerproductie in Ierland en de EU stilleggen, dan kunnen en moeten we de boeren en producenten naar behoren compenseren, al was het maar om ons geweten te sussen.
Maar we zijn toch niet gek? Waarom stoppen we de suikerproductie, terwijl we dringend alternatieven moeten vinden voor fossiele brandstoffen? Waarom betalen we voor het laten braak liggen van grond en het laten verroesten van machines, terwijl we de suikerproductie nu harder nodig hebben dan ooit tevoren? Suiker wordt echt niet alleen voor snoepgoed gebruikt.
Enerzijds waarschuwen we voor het wegvallen van olie en bevorderen we alternatieven, terwijl we anderzijds juist een betrouwbaar alternatief als suiker hebben laten verdwijnen. De ene hand lijkt niet te weten wat de andere doet. Hoe kunnen we zo ooit iets bereiken?
Laten we bij de samenstelling van ons compensatiepakket denken aan derde landen als Mauritius, die door onze suikerhervorming worden verwoest.
Zdzisław Zbigniew Podkański (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de liberalisering van de suikermarkt is een ingewikkeld probleem dat onze bijzondere aandacht verdient. Het Europees Parlement heeft laten zien dat het zich bewust is van dit feit door op 10 maart 2005 een resolutie aan te nemen over de toekomstige hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor suiker. Helaas heeft de Europese Commissie deze resolutie naast zich neergelegd. In juli 2005 presenteerde zij drie voorstellen voor een verordening die volledig voorbijgaan aan de door het Parlement aangenomen resolutie. Op 24 november 2005 werd het Parlement opnieuw gepasseerd, toen de Raad een definitieve versie van de hervorming goedkeurde zonder het Parlement om advies te vragen, ondanks het verzet van de Poolse en Griekse ministers van landbouw. Op die wijze zijn wij geconfronteerd met voorstellen die het beginsel van de Europese solidariteit schenden, voorstellen die tot doel hebben de suikermarkt te hervormen ten koste van de kleinere landen, met name van de nieuwe lidstaten van de EU. Verder wordt ermee beoogd de Europese suikerproductie te concentreren in Duitsland en Frankrijk.
De voorgestelde oplossingen zullen nadelig uitpakken voor de boeren en voor de arbeiders in suikerfabrieken en in het voordeel zijn van de grote suikerbedrijven. Bij deze hervorming zijn het individu en het partnerschapsbeginsel het kind van de rekening geworden. De nieuwe lidstaten hebben hun suikerfabrieken geprivatiseerd, maar verreweg de meeste van dergelijke fabrieken in Polen zijn door buitenlandse eigenaars overgenomen voor slechts een derde van de prijs die nu zal worden betaald voor het stopzetten van de productie. In vele andere landen is er sprake van een vergelijkbare situatie.
Om deze en vele andere redenen vind ik dat alledrie de voorstellen dienen te worden verworpen en dat er een nieuwe hervorming moet worden opgesteld die strookt met de resolutie van het Parlement van 10 maart 2005. 
Jan Tadeusz Masiel (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben me er volledig van bewust dat er steeds ingrijpender hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moeten en zullen worden uitgevoerd. Het is een ongelukkig feit dat deze nieuwe hervormingen nadelig zullen uitpakken voor boeren, en dat de nieuwe lidstaten er zoals gebruikelijk het meest onder te lijden zullen hebben. Dit is wederom een voorbeeld van de onbillijke voorwaarden waarop wij tot de EU zijn toegetreden.
Het zal voor de commissaris geen geheim zijn dat de Commissie met de huidige hervorming van het suikerstelsel geen vrienden maakt in Polen. Zij dient echter begrip te hebben voor ons standpunt en er gepaste aandacht aan te besteden. Zoals de rapporteur zei, moeten we onze aandacht met name richten op de mannen en vrouwen die hun brood verdienen met de productie van suiker. De voorgenomen vergoeding dient voornamelijk te zijn gericht op arbeiders in de suikerfabrieken en op boeren in plaats van op de eigenaars van dergelijke fabrieken. Dit temeer daar de meeste suikerfabrieken in Polen in buitenlandse handen zijn.
De overdracht van productiequota van het ene land naar het andere moet verboden worden om speculatie te voorkomen. Deze hervorming van de suikermarkt is opnieuw een gemiste kans. In plaats van uiting te geven aan de solidariteit tussen de lidstaten van de EU en met de ontwikkelingslanden, zal zij leiden tot onvoldoende hulp aan arme landen en nieuwe twistpunten tussen de lidstaten doen ontstaan. 
Czesław Adam Siekierski (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, de hervorming van de suikermarkt is urgent, aangezien de huidige verordening die quota, prijzen en exportsubsidies regelt op 30 juni 2006 afloopt. Maar het soort wijzigingen dat aan ons is voorgesteld, is onaanvaardbaar.
Niet alleen volgens mij, maar ook volgens de grote meerderheid van de suikerbietentelers in Polen is er maar één woord voor deze veranderingen: schandalig. Het politieke compromis dat de Raad nu heeft bereikt, is onverdraaglijk. Poolse suikerbietentelers beweren zelfs dat de hervorming van de EU-suikermarkt met opzet is uitgesteld tot na de toetreding van de nieuwe lidstaten, zodat de suikerproductie in de EU op hun kosten kon worden verlaagd. De Europese Commissie heeft er steeds op gehamerd dat C-suikerquota de markt destabiliseren. Het WTO-panel heeft zich hiertegen uitgesproken en ons beroep heeft het niet gehaald. Toch voorziet het compromis dat door de Raad van ministers is bereikt in 1,1 miljoen ton C-suiker extra voor de lidstaten die er het meest van produceren.
De maatregelen die worden genomen door de Europese Commissie en de Raad vertonen een verbazingwekkend gebrek aan consistentie. Deze instellingen willen de productie beperken, maar niettemin hebben zij voorgesteld dat landen die grote hoeveelheden zogeheten C-suiker produceren er nog meer van mogen fabriceren. Zo hebben wij diverse kerstcadeautjes gekregen, maar het is jammer dat de kerstman niet even vrijgevig was jegens alle andere landen. Hoe leggen de commissaris en de Raad uit dat slechts geselecteerde landen aanvullende steun krijgen? Hoe zijn deze landen geselecteerd? De kosten die gemoeid zijn met al die kerstcadeautjes, die de vorm zullen aannemen van nog royalere herstructureringsbetalingen, zullen worden betaald door andere, armere landen, waaronder Polen. Mijn vraag aan de commissaris is of de hervorming van de suikermarkt alleen het resultaat is van gemarchandeer, of dat zij is gebaseerd op consistente maatregelen die het concurrentievermogen van de Europese suikermarkt waarborgen.
Ik wil het Parlement verzoeken de amendementen aan te nemen die ik heb ingediend om de hervorming van de suikermarkt te verbeteren, in ieder geval ten dele. Laten we hopen dat de Commissie en de Raad er acht op slaan. Er is nog steeds een kans dat zij dat doen, en ik zou er erg verguld mee zijn als dat het geval zou zijn. 
Marc Tarabella (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, met dit debat en de aansluitende stemming komt een einde aan ruim een jaar werk binnen dit Parlement. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om te wijzen op de constructieve benadering van Jean-Claude Fruteau en mijn steun te betuigen aan zijn verslagen. In plaats van een eindpunt vormt dit moment het begin van een ontwikkeling die zich zal gaan voltrekken in de sector.
Tegen u, mevrouw de commissaris, zou ik willen zeggen dat de trend om de markt te beschouwen als een doel dat alle middelen heiligt rampzalige gevolgen heeft gehad, ofschoon wij de schade enigszins hebben weten te beperken. Ook al wordt terecht beweerd dat deze hervorming onvermijdelijk is, moeten we nu al op onze hoede zijn voor de gevolgen ervan. Want sinds de standpunten van de Raad en de Parlement nader tot elkaar zijn gekomen gaat het om een drastische prijsverlaging van 36 procent over vier jaar. Dereguleren via prijzen is in het belang van de grote fabrikanten, die kunnen blijven groeien ten koste van het milieu, en onderbetaalde arbeidskrachten buiten Europa nog meer kunnen uitbuiten. Het is ook in het belang van de grootverbruikers, die suiker heel wat goedkoper kunnen inkopen op de wereldmarkt zonder dat dit doorberekend wordt in de prijs van het eindproduct, waardoor ze hun winstmarges kunnen vergroten. Dat is hun definitie van ontwikkeling, niet te verwarren met onze opvatting over ontwikkeling.
Dereguleren via prijzen is daarentegen schadelijk voor de kleine producenten hier in Europa, en met name voor de ACS-landen en de minst ontwikkelde landen, die hun suiker minder duur gaan verkopen en daardoor hun productie wellicht moeten staken, zonder dat ze een echte alternatieve bron van inkomsten hebben. Het zal evenmin ten goede komen aan kleinverbruikers: er zijn namelijk sterke aanwijzingen dat de suikerprijs voor hen niet zal dalen. Bovendien zullen bepaalde landen in Europa hun productie stopzetten, terwijl andere zullen doorgaan met de nodige problemen, zowel voor producenten als voor bedrijven en hun werknemers.
Tot slot wil ik nog iets typisch Belgisch onder uw aandacht brengen: ik zou een eventuele herstructurering in de cichoreisector toejuichen met het oog op de productie van inuline, dat goede toekomstperspectieven kent. Ik had hiertoe een aantal amendementen ingediend en het doet mij deugd, geachte collega’s dat deze uw goedkeuring hebben kunnen wegdragen. Wat de bijeenkomst van de Raad in februari betreft, hoop ik dat meer aandacht zal worden besteed aan de hoeveelheid landbouwsteun en aan de voorwaarden waaraan bedrijven die herstructureringssteun aanvragen moeten voldoen. Ik zal hier nauwlettend op blijven toezien. 
Luciana Sbarbati (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het akkoord over de gemeenschappelijke marktordening voor suiker is een historisch akkoord genoemd, een dapper en doortastend besluit voor een situatie die al te lang gekristalliseerd was. Er is gezegd dat vandaag opgetreden moest worden, omdat er dan geld gevonden kan worden om deze pijnlijke doch noodzakelijke herstructurering door te voeren, om de boeren compensatie te bieden en tegelijkertijd de duurzaamheid van de sector op de lange termijn te garanderen. Het nieuwe beleid belooft een gunstig effect op de handel te hebben en het zal er ook voor zorgen dat de onderhandelingspositie van de Europese Unie tijdens de vergadering van de WTO, die voor de volgende maand in Hongkong gepland staat, versterkt wordt.
Met deze hervorming wordt de Unie zeker een aantrekkelijke markt voor de ontwikkelingslanden, die hun suiker hier naartoe kunnen exporteren; ook al geloof ik persoonlijk dat wij veel zullen verliezen op het gebied van kwaliteit en garanties voor de gezondheid van de consumenten. Misschien moeten we in dit opzicht strenger, voorzichtiger en behoedzamer te werk gaan, mevrouw de commissaris. Ten slotte kan de Europese Unie met dit akkoord financiële bijstand geven aan haar ACS-partners, zodat die zich kunnen aanpassen aan de veranderingen. Maar op den duur zal het er gewoon op neerkomen dat Frankrijk en Duitsland, zoals altijd, beschermd worden.
Ik heb dus de hoogste waardering voor het werk dat de rapporteur en de Landbouwcommissie verricht hebben, maar ik zal niet nader ingaan op de voorwaarden van het akkoord, want daarmee is iedereen onderhand bekend. Ik moet er echter nog wel een keer op wijzen hoezeer de rol van het Europees Parlement wordt onderschat. Het Parlement wordt te vaak gepasseerd door de Raad en de Commissie.
Ik hoop dan ook dat de amendementen die verbeteringen aanbrengen in de tekst, worden overgenomen, maar tegelijk moet ik zeggen dat ik enigszins verbouwereerd ben. Er is namelijk geen enkele poging ondernomen om een doortastender GLB op te zetten, om de Europese Unie de hoognodige onafhankelijkheid op energiegebied te bezorgen door te mikken op energiebronnen die een alternatief zijn voor of een aanvulling op aardolie. Denk aan de productie van energie uit biomassa, zoals onder meer professor Prodi bepleitte.
De omzetting van biomassa kan ons inkomsten bezorgen die de verliezen in de suikersector ruimschoots te boven gaan. Beseft u dat, mevrouw de commissaris? En beseft de Commissie dat? Ik denk dat het voor de Europese Unie de moeite waard is te investeren in de exploitatie van biomassa, wat overigens een technologie is die rechtstreeks waterstof produceert. Twee ton droge biomassa levert namelijk net zoveel warmte op als een ton aardolie. De potentiële prijs van biomassa is echter 200 euro per ton, terwijl aardolie pakweg 400 euro per ton kost. Om een voorbeeld te geven: in Italië kan zodoende ongeveer 12 miljard euro uitgespaard worden, in Europa 120 miljard euro. Met dat geld kan een beleid worden gevoerd waarin de doelstellingen van de hervorming zo goed mogelijk en zonder plotselinge trauma’s worden gecombineerd met de doelstellingen van sociale rechtvaardigheid. Wij kunnen dan proactieve en positieve maatregelen nemen voor het milieu, de boeren en de producenten: zonder een cultuur van subsidies te bevorderen en zonder banen te verliezen. 
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vandaag debatteren we over drie verslagen die aan het Parlement zijn voorgelegd over de hervorming van de suikermarkt. Als afgevaardigde uit een nieuwe lidstaat, Polen, wil ik graag twee punten naar voren brengen die mij grote zorgen baren omtrent deze hervorming.
Ten eerste is de hervorming noodzakelijk geworden door de buitensporige hoeveelheden suiker die vooral door twee landen worden uitgevoerd, namelijk door Duitsland en Frankrijk. Deze uitvoer bedraagt bijna 2 miljoen ton, en het zijn Frankrijk en Duitsland die voor de kosten van deze hervorming zouden moeten opdraaien door de hoeveelheid suiker die zij uitvoeren flink te verminderen. Polen exporteert slechts 90 000 ton, dus kan het zijn productie slechts beperken binnen die marge.
Ten tweede is de productiebeperking van suiker aan de suikerfabrieken opgelegd en niet zozeer aan de Poolse suikerboeren, anders dan in andere lidstaten van de EU. De meeste suikerfabrieken in Polen zijn opgekocht door Duitse en Franse investeerders, die circa 200 euro per ton maximale productie betaalden. Zij krijgen het lieve sommetje van 730 euro per ton beëindigde productie als vergoeding, dus ontvangen zij bijna vier keer meer dan zij hebben betaald. Daarbij komt nog dat zij eigenaar blijven van de productiemiddelen, zoals de gebouwen, grond en machines.
Graag wil ik de Commissie en de Raad wijzen op deze twee punten van ernstige zorg, alsmede de commissaris, die hier vandaag aanwezig is. Zij zijn allen in de veronderstelling dat ze een fantastisch plan hebben gepresenteerd voor de hervorming van de suikermarkt. 
Duarte Freitas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, mevrouw de commissaris, we zijn het er allemaal over eens dat de suikerindustrie hervormd moet worden om de sector duurzamer te maken. Bij die herstructurering moeten we ons laten leiden door de beginselen die aan de laatste herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid ten grondslag lagen. We dienen bovendien rekening te houden met de internationale verplichtingen van de Europese Unie. De doelstellingen zijn dus veranderd. De door de Commissie voorgestelde herziening zal de Europese landbouwers echter in ernstige problemen brengen, in de eerste plaats vanwege de sterke daling van de suikerprijs.
Ik steun daarom het verslag-Fruteau en de resultaten van de inspanningen van de diverse fracties in de Landbouwcommissie. Ik geloof dat die een heel duidelijk signaal afgeven aan de Commissie en de Raad. Om te beginnen zou de prijsdaling in het kader van de gemeenschappelijke marktordening beperkt blijven tot maximaal 30 procent. Wat de steun aan landbouwers betreft, wil ik er graag op wijzen dat amendement 3 de mogelijkheid openlaat dat de lidstaten tot op zekere hoogte subsidies voor de productie blijven ontvangen. Zo wordt verhinderd dat de suikersector verdwijnt uit de regio’s die door deze hervorming het ergst worden bedreigd. Al met al geloof ik dat in het voorstel van de Commissie de aandacht vooral uitgaat naar de verwerkende industrie en niet zozeer naar de landbouwers. De landen die een overschot produceren krijgen een voorkeursbehandeling, ten koste van de landen die – zoals Portugal – niet voldoende produceren om in de eigen behoefte te voorzien. 
In Portugal is namelijk maar één fabriek waar suikerbieten worden verwerkt. Die produceert ongeveer 70 000 ton, terwijl de nationale consumptie 300 000 ton bedraagt. Landen als Portugal produceren geen overschot en zijn dus niet verantwoordelijk voor welke verstoring van de internationale suikermarkt dan ook. Als we nu uitgaan van een eventuele herstructurering en bijstand verlenen aan al degenen die een deel van hun productiequota willen opgeven, kunnen we de industrie in een aantal landen, waaronder Portugal, helpen, door het accent te verleggen van de landbouwfunctie naar de verwerkende functie van de industrie.
Ik wil tot slot graag protest aantekenen tegen de wijze waarop de Raad institutioneel met dit onderwerp is omgegaan. Hoe vaak ook wordt herhaald dat dit geen formele beslissing is, maar gewoon een politiek akkoord, waarover het Parlement zich mag uitspreken, is dit beslist niet de beste werkwijze op een moment waarop de Europese burgers hun twijfels uiten met betrekking tot de transparantie bij de Europese instellingen. Het letterlijk volgen van het Interinstitutioneel Akkoord is in dit geval niet voldoende. Wij zijn de rechtstreeks gekozen vertegenwoordigers van de Europese burgers, en het is onze morele en politieke plicht om te eisen dat de rol van de instellingen geëerbiedigd wordt. 
David Martin (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de heer Fruteau heeft goede verslagen opgesteld en ik vind dat hij uitstekend te werk is gegaan. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat we niet hetzelfde standpunt innemen over de suikerhervorming, maar ik geloof wel dat we nu, aan het einde van het proces, veel dichter bij elkaar staan dan aan het begin.
Evenals de rapporteur en voorgaande sprekers, betreur ook ik dat de Raad een politiek akkoord heeft bereikt zonder het debat in het Parlement af te wachten. Dit getuigt van een gebrek aan respect voor dit Parlement. Ik waardeer het echter wel dat de Raad het standpunt onderschrijft dat er een einde moet komen aan de kunstmatige steun voor de suikersector en dat het Europese suikerstelsel concurrerender moet worden gemaakt in het kader van de wereldmarkt. Ik geloof dan ook dat we met de verlaging van 36 procent binnen de WTO kunnen functioneren. Weliswaar is dit niet zo radicaal als de 39 procent die door de Commissie wordt voorgesteld, maar ik denk wel dat we hiermee voldoen aan de regels van de WTO. Daarnaast stelt de Raad een vierjarige tenuitvoerleggingsperiode voor, zodat onze producenten zich kunnen aanpassen aan de nieuwe omstandigheden.
Op twee specifieke terreinen zou ik graag meer daadkracht zien. Ten eerste in verband met C-suiker. We moeten er echt naar streven om C-suiker af te schaffen, want het is duidelijk dat we hiermee de wereldhandel verstoren en op dat punt kunnen we binnen de WTO dus nog steeds worden aangevallen. Daarom zal ik donderdag amendement 80 steunen en ik hoop dat dit Parlement hetzelfde zal doen.
Het is fantastisch dat de Europese producenten met 7 miljard euro zijn gecompenseerd en ik erken ook dat dit nodig was. Toch betreur ik, evenals andere sprekers in dit debat, dat we voor de ACS-producenten niet even gul zijn. Via het suikerstelsel hebben de achttien ACS-producenten momenteel ongeveer 250 miljoen euro aan stabiele inkomsten per jaar. De Commissie had 190 miljoen euro per jaar voorgesteld tussen 2007 en 2013. Dit was goed, maar niet gul genoeg. Het probleem is dat in het Raadsbesluit van 16 en 17 december de 190 miljoen euro uit het voorstel van de Commissie niet is overgenomen. Aangezien wij als Parlement, naast de Raad, ook een tak van de begrotingsautoriteit zijn op dit terrein, moeten we aandringen op die 190 miljoen euro per jaar, als we tenminste serieus genomen willen worden met onze millenniumdoelstellingen.
Tot slot sluit ik me aan bij degenen die zeggen dat het gebruik van suiker als biobrandstof nieuwe kansen biedt voor de suikersector op een nieuwe markt. De technologie bestaat al en hoeft alleen maar te worden verbeterd en aangepast. Hiervoor is onderzoek en technische steun nodig. Daarom hoop ik dat de Commissie zich opnieuw guller zal opstellen in verband met dit onderdeel van de hervorming en meer zal doen om een breder gebruik van suiker te bevorderen. Dit is namelijk goed voor het milieu en compenseert bovendien de Europese suikerboeren voor de inkomsten die zij door deze voorstellen mislopen.
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Fruteau bedanken voor het werk dat hij heeft gedaan en voor zijn aanwezigheid vandaag bij deze marathonsessie. Daarnaast wil ik ook de Commissie bedanken. We verdienen eigenlijk allemaal wel een schouderklopje. Ik ga niet herhalen wat er over deze hervormingen al is gezegd, maar wil wel aangeven dat ik me zorgen maak over de omvang van de prijsdaling. Ik heb al eerder aangegeven dat dit een alternatief kan zijn voor quotaverlaging als mechanisme om de toevoer te beheersen.
Ik heb een paar specifieke vragen voor de Commissie, waarop de commissaris wellicht kan antwoorden. Mijn eerste vraag gaat over de heffing voor verwerkers. Moet een bedrijf, in dit geval een Iers bedrijf, dat in 2006 bieten verbouwt en van plan is hiermee in 2007 te stoppen, toch de herstructureringsheffing betalen? Dit is een cruciale vraag die zal bepalen of wij in Ierland dit jaar, wellicht voor het laatst, bieten zullen verbouwen of niet.
Mijn tweede vraag houdt verband met een eerdere opmerking van de commissaris tijdens dit debat. Zij zei namelijk dat de 10 procent die opzij wordt gezet voor het herstructureringsprogramma voor boeren in bepaalde gevallen door de lidstaten kan worden verhoogd. Zou de commissaris kunnen aangeven om welke gevallen het gaat?
Ik zal niet al mijn spreektijd gebruiken, want we zijn wellicht allemaal moe en misschien ook emotioneel. Daarom wil ik in verband met de ontwikkelingslanden alleen nog zeggen dat ik de zorg van anderen in dit Parlement deel. Met onze suikerhervorming hebben we deze landen ongerust gemaakt, want we bieden ze toegang tot onze markten tegen sterk verlaagde prijzen. Zij willen juist toegang tegen hoge prijzen, want alleen dan kunnen ze groeien en welvaart opbouwen. Degenen die deze hervorming nodig vonden, moeten zich nu dan ook realiseren wat de gevolgen zijn.
Tot slot hoop ik dat de hervormingen onze suikersector inderdaad concurrerend zullen maken, zoals de commissaris heeft gezegd. Helaas vrees ik dat de hervormingen in Ierland zullen betekenen dat er helemaal geen suikersector meer zal zijn.
Heinz Kindermann (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het is te danken aan de niet-aflatende inspanningen van de rapporteur, Jean-Claude Fruteau, dat er ten langen leste een aanvaardbaar compromis is bereikt. Gemakkelijk ging dat niet, temeer daar de Raad Landbouw al een besluit had voorgekookt. Weliswaar hebben wij op dit punt geen medebeslissingsbevoegdheid, maar dit besluit is enkel te tolereren tegen de achtergrond van de WTO-onderhandelingen van 2005.
Het thans bereikte compromis blijft voor de betrokkenen een geweldige uitdaging, zowel binnen de Europese Unie als voor de ACS-landen en de MOL. Hoewel de betrokkenen worden gecompenseerd, zullen er toch gevallen van inkomstenderving voorkomen.
In veel regio's van de Europese Unie waar suikerbieten worden geteeld, zullen in de toekomst minder of voor een deel zelfs helemaal geen suikerbieten voor voedingsdoeleinden verbouwd mogen worden. De Commissie moet daarom het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ter harte nemen en onderzoeken in hoeverre de financiële middelen per hectare voor energiegewassen misschien kunnen worden verhoogd.
De essentiële voorstellen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling komen mijns inziens dicht in de buurt van die van de Raad Landbouw. Ik hoop dat er uiteindelijk goedkeuring zal worden gehecht aan het compromis, dat de suikerbietentelers in staat stelt een vaste planning te maken en dat de suikerbietenteelt ook in de toekomst mogelijk maakt, ondanks de harde saneringen.
Ook de directies van de suikerfabrieken moeten echter hun verantwoordelijkheid nemen; het gaat erom hoe zij de regeling voor een gemeenschappelijke ordening der markten in de praktijk brengen, teneinde in samenwerking met de vakbonden en de vertegenwoordigers van de werknemers te werken aan levensvatbare sociaal-economische oplossingen. 
Hynek Fajmon (PPE-DE ).
   – Dames en heren, zoals iedereen natuurlijk heel goed weet, zijn suikerklontjes een Tsjechische uitvinding en daarom mag ik, denk ik, als Tsjechische afgevaardigde wel een paar opmerkingen maken over de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor suiker.
Mijn eerste opmerking is dat ik mij verheug over de pogingen van de Europese Raad en de Europese Commissie om het Europese suikerbeleid te hervormen. Het huidige beleid is totaal absurd en kost de belastingbetaler en de consument onnodig veel geld. Deze situatie moet zo snel mogelijk op de schop en de hele markt moet worden gedereguleerd en geliberaliseerd.
Mijn tweede opmerking is dat het betreurenswaardig is dat de hervorming van het suikerstelsel pas kwam nadat de Wereldhandelsorganisatie het Europees beleid als oneerlijk had aangemerkt. Ik zou graag zien dat iedereen in de Unie hier eens goed bij stilstaat. Waarom slagen wij er niet in op eigen kracht onze markten te liberaliseren, waarom moeten wij eerst door andere staten onder druk worden gezet? Vrije handel en open markten hebben de Europese naties in het verleden niets dan welvaart gebracht, terwijl economisch protectionisme slechts tot armoede leidt. Toch lijkt het erop dat de voorstanders van protectionisme in het Europees Parlement rijkelijk zijn vertegenwoordigd. Ik ben het fundamenteel oneens met hun standpunten en ik zal hun amendementen niet steunen. Hoe eerder het suikerbeleid wordt hervormd, hoe beter.
Mijn derde opmerking is de volgende: in mijn geboortestad produceerde een suikerfabriek van 1890 tot 1994 suiker. Waardoor ging deze fabriek failliet? Door de openstelling van de suikermarkt na de val van het communisme in mijn land. Ja, de suikerfabriek in mijn geboortestad Lysá nad Labem ging failliet omdat hij niet kon concurreren met de gesubsidieerde suikerraffinaderijen in de Europese Unie. Om deze reden gingen in de jaren negentig meer dan vijftig suikerraffinaderijen in de Tsjechische republiek failliet of sloten zij hun deuren. De mensen die in die fabriekten werkten, werden werkloos en kregen geen enkele compensatie, de fabriekseigenaren ontvingen evenmin compensatie en ook de suikerbietentelers bleven achter met lege handen. Eenzelfde proces van marktaanpassing valt nu de suikersector in de oude lidstaten te beurt. De voorgestelde compensatie is buitengewoon genereus en de aanpassing mag dan ook geen enkel probleem zijn. Daarom steun ik de hervorming van het suikerstelsel en denk ik dat deze nog radicaler kan. Onze ervaring in de Tsjechische Republiek leert dat een dergelijke hervorming haalbaar en beheersbaar is. 
María Isabel Salinas García (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik wijzen op de inspanningen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling om een akkoord te bereiken tussen alle fracties, wat helemaal niet gemakkelijk was gelet op het feit dat in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie eerder werd aangestuurd op de verdwijning van de suikerteelt dan op hervorming, zonder daarbij rekening te houden met de maatschappelijke kosten. Vandaar dat ik denk dat dit jaar van intensieve arbeid de moeite waard is geweest.
In de tweede plaats wil ik de rapporteur, Jean-Claude Fruteau, feliciteren. Zijn drie verordeningen zijn gebaseerd op gematigdheid, evenwicht, solidariteit en vooral realisme met het oog op de toekomst van de sector, niet alleen die van de 21 producerende landen van de Europese Unie, maar ook die van de ACS-landen en de minst ontwikkelde landen.
Ook wil ik me scharen achter de vele kritiek die in dit Parlement is geleverd uit ongenoegen met het feit dat de Raad een politiek akkoord heeft gesloten zonder het verslag van het Parlement af te wachten. We hopen dat dit geen precedent zal blijken te zijn voor toekomstige hervormingen.
Ten slotte zou ik, na het vele werk, iets willen zeggen over de tweeslachtige houding die sommige afgevaardigden vanaf het begin hebben aangenomen – ik denk dat het goed is om dit te zeggen, nu we aan het eind gekomen zijn – door in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling vóór het verslag-Fruteau te stemmen om daarna, na terugkeer in eigen land, dat verslag te bekritiseren. Sommigen van ons hebben hard gewerkt om akkoorden te bereiken, standpunten te verenigen, om te bereiken wat uiteindelijk ook realiteit is geworden. Ondanks alles denken wij dat de situatie nu veel beter is dan aan het begin; we zien deze hervormingen niet zitten, we hebben ze nooit zien zitten, maar we moeten beseffen dat we verbeteringen hebben aangebracht ten opzichte van de moeilijke beginsituatie.
Ik denk dat dit het moment is om een duidelijke boodschap te zenden vanuit dit Europees Parlement. Geachte afgevaardigden, het is in de regel altijd beter om iets op te bouwen dan om het af te bereken. Het is beter om dingen te doen denkend aan de komende generaties dan denkend aan de komende verkiezingen, want de tijd zal ons uiteindelijk altijd gelijk geven, en de strategie van het aangaan van de confrontatie zonder argumenten die in mijn land gebruikelijk is geworden, leidt niet tot positieve oplossingen. 
Ik eindig met het verzoek aan het Parlement om steun te geven aan het verslag-Fruteau, dat een goed verslag is en dat het akkoord dat in de Raad bereikt is kan verbeteren en dat, als het versterkt uit dit Parlement tevoorschijn komt, ons in staat zal stellen de weg in te slaan naar een betere toekomst voor de sector.
Ioannis Gklavakis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het nieuwe suikerregime dat zich aftekent is bijzonder ongunstig voor de telers. In veel gebieden zal de suikerbietenteelt helemaal worden opgegeven. Door de sluiting van de suikerfabrieken zullen talloze boeren en werknemers in de suikerindustrie werkloos worden. In mijn land zijn helaas de eerste demonstraties al uitgebroken.
Ons doel moet zijn onze boeren in staat te stellen te overleven en op hun land te blijven. Wij hebben niet meer mensen in de steden nodig. Als wij willen dat de suikerbieten worden vervangen door energiegewassen, moeten wij met meer steun over de brug komen. Dat zijn wij trouwens ook het milieu verschuldigd. Energiegewassen betekenen immers milieubescherming. Het nieuwe regime zal echter evenmin de ACS-landen goed doen.
Mevrouw de commissaris, u bent een serieus, eerlijk en capabel mens. Werk samen met de heer Fruteau, die heel goede voorstellen heeft gedaan. Werk samen met de voorzitter van de Commissie landbouw, de heer Daul, en breng verbeteringen aan. Doe dappere voorstellen en bewijs tegenover degenen die u ervan beschuldigen dat u hier puur voor de formaliteit zit en alles al is beklonken, dat u wel degelijk op constructieve wijze wilt luisteren naar het Parlement. Bescherm op die manier de Europese Unie, het Europees Parlement en de Europese landbouw.
Anders zullen wij in veel benadeelde gebieden van Europa zien hoe de landbouw kapot wordt gemaakt, de dorpen leeglopen en het milieu in Europa achteruit gaat. In hemelsnaam, dat wilt u toch niet? 
Thijs Berman (PSE ).
   – Voorzitter, de suikerhervorming is allereerst een sociaal probleem, tegenover boeren en werknemers in Europa en in de derde wereld. Sociale rechtvaardigheid betekent op wereldschaal opening van de Europese markt. Die hervorming is onvermijdelijk en pijnlijk. Maar als je door het vuur moet, kun je maar beter springen. De commissaris maakte een reuzensprong, de Raad sprong wat minder ver en ons Parlement zou een iets kleinere sprong willen maken.
Maar de werknemers en de boeren zijn ongerust en eisen sterke sociale garanties. Dat is terecht. Het herstructureringsfonds is daarom onmisbaar. Onze druk heeft gezorgd voor een groter fonds, een groter herstructureringsfonds, en dat is belangrijk. We zouden nog meer willen. Want werknemers willen meer dan herscholing, ze willen níeuw werk als hun fabriek sluit.
Bio-ethanol is een uitweg, mits de productie ervan energiezuinig is. Voor onderzoek daarnaar is meer geld nodig. Alleen zo komt er een sociale toekomst voor de sector – een duurzame toekomst – en alleen zo kan de sector deze hervorming accepteren. 
Margie Sudre (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, voor de verandering wil ik me eens positief uitlaten over de huidige hervorming van de GMO voor suiker, zij het dat ik daarbij zeer specifiek kijk naar suiker in de ultraperifere gebieden.
Terwijl de Europese Unie de suikerproductie wil verlagen om te voldoen aan de regels van de Wereldhandelsorganisatie, bewandelen de Franse overzeese gebiedsdelen een tegenovergestelde weg, aangezien ze hun productie verder opvoeren om duurzame arbeidsplaatsen te behouden en te scheppen en het kwetsbare evenwicht in zowel de landbouw- als de industriesector niet te verstoren.
Wat de voorstellen van de Commissie betreft, kunnen we zeggen dat Réunion, Guadeloupe en Martinique voorop lopen bij het aanpassen van hun suikerrietsector. Ten eerste omdat hun productie stukken lager ligt dan de toegestane quota, en ze dus niet bijdragen aan de communautaire overproductie, en ten tweede omdat suikerfabrieken in de afgelopen dertig jaar geleidelijk gefuseerd zijn, zozeer zelfs dat het niet meer mogelijk is hun activiteiten stop te zetten of te verminderen zonder de hele sector te ontwrichten.
Suikerriet is vandaag de dag een waardevolle grondstof die kan worden gebruikt voor de productie van suiker maar ook van energie, door het gebruik van bagasse of zelfs natuurlijke meststoffen. In de overzeese gebiedsdelen is multifunctionaliteit van de landbouw niet een of ander theoretisch project, maar een realiteit. Juist omdat ze voorop liepen, staan de overzeese gebiedsdelen nu met de rug tegen de muur.
De Europese Commissie en de Raad hebben geen enkele extra financiële concessie willen doen aan de overzeese gebiedsdelen, maar Frankrijk heeft toestemming gekregen bepalingen ten uitvoer te leggen waarmee overheidssteun kan worden toegekend bovenop de communautaire middelen, via het politieke akkoord dat voorafgaand aan de WTO-top in Hongkong binnen de Raad is bereikt.
Compensatie van de prijsverlaging behoort tot de mogelijkheden, met een zekere marge voor productiestijgingen, hetgeen de sector weer wat stabiliteit en vertrouwen zou geven na twee jaar van onzekerheid.
Ik wil de rapporteur, Jean-Claude Fruteau, complimenteren met zijn werk en u, mevrouw de commissaris, zou ik plechtig willen vragen niet te tornen aan de bepalingen in het compromis van de Raad die betrekking hebben op suiker in de overzeese gebiedsdelen, teneinde de toekomst van de sector veilig te stellen. 
Iles Braghetto (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, de suikerhervorming was een van de meest complexe dossiers binnen het communautair beleid. De Raad had voordat er een politiek akkoord werd gesloten, rekening moeten houden met het advies van het Parlement, om de samenwerking tussen de Europese instellingen te versterken en om oplossingen te vinden die overeenstemmen met onze verwachtingen en met de uitdagingen waarvoor wij staan. Het bereikte resultaat is echter positief en dat geeft een zekere voldoening. Ik ben van mening dat het Parlement aan de voorbereiding van het compromis een fundamentele bijdrage heeft geleverd.
Het initiatiefverslag dat in maart jongstleden door dit Parlement is aangenomen, bevatte een reeks aanwijzingen die beslissend waren voor de formulering van het nieuwe voorstel. Het Parlement had het accent gelegd op de sociale gevolgen van de hervorming, door middel van de instelling van een herstructureringsfonds voor de industrie. Dat was een essentieel onderdeel van ons standpunt, dat in het akkoord werd overgenomen. Het gaat zonder meer om een pijnlijke hervorming, die echter onvermijdelijk is om te kunnen voldoen aan de verplichtingen van Europa in internationaal verband en tegelijkertijd om de sector een duurzaam en concurrentiebestendig perspectief te garanderen.
Het compromis dat is overeengekomen, is veel evenwichtiger dan het voorstel dat de Commissie in juni had gepresenteerd. In het compromis wordt er een reeks positieve maatregelen voorzien: de mogelijkheid om een deel van de gekoppelde steun te behouden voor wie doorgaat met de productie; steunmaatregelen voor de kwekers van suikerbieten; aandacht voor de regio’s die getroffen worden door de ontmanteling van de bedrijfstak; oprichting van een diversificatiefonds. Op die manier wordt met de hervorming voorkomen dat de productie volledig teloorgaat en hierdoor zullen de gevolgen voor de werkgelegenheid en de samenleving veel minder dramatisch zijn dan werd gevreesd. 
Jan Březina (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit is niet de eerste keer dat het Europees Parlement zich uitspreekt over de hervorming van het suikerstelsel. Toen wij het afgelopen jaar de resolutie aannamen waarin onder meer werd opgeroepen tot een nieuwe evaluatie van de quotaverlaging, ook met het oog op de nieuwe lidstaten, heb ik voorgestemd. Ik ben heel blij dat de Commissie haar oorspronkelijke strategie opnieuw tegen het licht heeft gehouden en nu een hervorming voorstelt die gebaseerd is op een daling van de garantieprijzen voor suiker, waarmee zij zowel de suikerproducenten als de bietentelers tegemoet komt. Ik maak echter wel een voorbehoud bij het verslag dat wij vandaag behandelen, aangezien hierin een lagere daling van de suikerprijs wordt bepleit dan de lidstaten in december overeenkwamen. Daar komt bij dat dit akkoord tussen de lidstaten op zichzelf al een compromis was dat een afzwakking betekende van het slagvaardiger voorstel van de Commissie.
Ten eerste mogen wij niet vergeten dat wij een nederlaag hebben geleden bij de WTO en dat wij dientengevolge de suikermarkt in het jaar 2009 moeten hebben opengesteld. Ik verbaas mij in dit verband over de overdreven aandacht die uitgaat naar de belangen van de minst ontwikkelde landen. Enerzijds willen zij een daling van de suikerprijs op de niet-Europese markten en anderzijds pleiten zij voor handhaving van de hoge suikerprijs op de Europese markten, omdat zij daar bevoorrechte toegang toe hebben.
Ten tweede wil ik benadrukken dat het uitsmeren van dalingen in de suikerprijs over een langere periode de minder concurrerender bedrijven tot voordeel strekt en verstoringen op de suikermarkt in stand houdt. Slachtoffer van deze benadering zijn niet alleen de suikerproducenten, maar ook en vooral de Europese consumenten die bij een geleidelijker prijsdaling letterlijk voor de kosten opdraaien. Vandaag de dag betalen zij drie keer zo veel voor suiker als consumenten in andere delen van de wereld. Vinden zij het aanvaardbaar dat zij bij elke aankoop van een suikerhoudend product een buitengewoon protectionistisch systeem subsidiëren?
Wij mogen niet vergeten dat het voornaamste doel van de Europese Unie het wegnemen van wederzijdse handelsbelemmeringen is, dus niet het behoud of de uitbreiding van die belemmeringen. Laten wij daarom tonen dat wij een echt Europees Parlement zijn en dat wij niet bang zijn voor de invoering van marktmechanismen, ook niet wanneer het de productie of de verkoop van suiker betreft. 
María Esther Herranz García (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het politiek akkoord dat nu bereikt is door de ministers van Landbouw – waaronder ook de socialistische Spaanse minister, die alleen daarom al de laan uitgestuurd had moeten worden – zal zonder twijfel aan het eind van de maand worden aangenomen onder de A-punten van de agenda, dat wil zeggen zonder enige discussie. Het is niet meer nodig, alles is al uitgediscussieerd.
Helaas zal het debat dat wij vandaag in het Europees Parlement houden geen enkele invloed hebben op het uiteindelijke besluit. We moeten in de toekomst zien te voorkomen dat het Parlement opnieuw zo schaamteloos wordt genegeerd, vooral bij besluiten met zulke grote economische en sociale consequenties. Daarvoor is het wel nodig dat de Europese Commissie niet met een of ander excuus komt om de mening van het Parlement te negeren, zoals deze keer gebeurd is. 
Ik wil duidelijk maken, voor zover daar nog twijfels over bestaan, dat er grote verschillen bestaan tussen dit verslag, waarover donderdag gestemd zal worden, en het politieke akkoord dat de lidstaten hebben gesloten, zowel wat betreft de suikerprijzen als wat betreft compensaties voor boeren of de vrijheid die de lidstaten houden om een deel van de gekoppelde steun in stand te houden, die in het akkoord van de 25 in de Raad uiteraard niet is terug te vinden. In het verslag van het Parlement worden de inspanningen voor het verlagen van de productie eerlijker verdeeld, omdat daarin het extra contingent van 1 miljoen ton dat vroeger C-suiker werd genoemd wordt afgeschaft.
Dit zijn maar een paar van de voorbeelden die we kunnen tegenkomen als we de ene tekst met de andere vergelijken, maar de lijst zou nog veel langer worden als we een gedetailleerde analyse van het akkoord zouden maken.
Kortom, de hervorming bevalt ons niet; de hervorming van de Europese Commissie beviel ons niet, want die was verschrikkelijk. Het akkoord waarover we donderdag in dit Parlement gaan stemmen is voor ons het minste van alle kwaden.
Mariann Fischer Boel,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig naar dit debat geluisterd. Het was een fel debat, waaruit blijkt dat er heel wat op het spel staat. Het geeft echter ook aan hoe sterk u zich inzet voor de totstandkoming van deze nieuwe hervorming.
Ik begin met de amendementen, waarmee ik het overigens voor een groot deel eens ben. Laat ik eerst ingaan op het voorstel voor een nieuwe gemeenschappelijke marktordening. U hebt gezegd dat het vangnet noodzakelijk is tijdens de herstructureringsperiode, die loopt tot 2009-2010, om ongewenste marktverstoringen te beperken. Dat kan ik aanvaarden, en dus steun ik de kern van de amendementen 2, 29 en 54.
Om overproductie niet te stimuleren en te voorkomen dat de voorraden zich zullen opstapelen, moet de interventieprijs worden vastgesteld op een niveau dat aanzienlijk lager ligt dan de referentieprijs van het volgende verkoopseizoen. Ook moet interventie worden beperkt tot een bepaalde maximumhoeveelheid. Tot slot vind ik dat we tijdens de herstructureringsperiode alle beheersinstrumenten, inclusief privé-opslag, moeten afschaffen.
U zegt ook dat bepaalde hoeveelheden quotumsuiker moeten of kunnen worden geëxporteerd, voor zover dit niet indruist tegen onze internationale verplichtingen. Ik kan hiermee leven met het oog op marktevenwicht en aanvaard dus in principe de amendementen 20, 39, 49, 51 en 68.
Velen van u hebben bio-ethanol ter sprake gebracht. Ik deel uw analyse dat de energiesector in de toekomst een enorme afzetmarkt kan bieden voor bieten uit de Gemeenschap. In dit verband steun ik amendementen 11 en 42, voor een sterker politiek profiel van bio-ethanol in het hervormingspakket.
Zoals u weet, werkt de Commissie aan een reeks politieke initiatieven. Zo zullen we op 1 februari een voorstel aannemen over de bevordering van het gebruik van brandstoffen op basis van landbouwgrondstoffen. Ik weet dat de heer Parish momenteel werkt aan een resolutie van het Parlement over precies hetzelfde onderwerp. Ik denk dan ook dat we het debat hierover beter kunnen voeren wanneer deze bijdragen zijn aangenomen, in plaats van hierover nu te spreken in de context van de suikerhervorming. Ik benadruk dat ik uitkijk naar dit debat, want het is een erg belangrijk onderwerp.
Ik deel uw standpunt dat we moeten kijken naar het specifieke probleem voor boeren die herfstzaai toepassen. Dit is met name een probleem in de landen rond de Middellandse Zee. Hiervoor zou een tijdelijke verhoging van het quotum nodig zijn, zonder herstructureringsheffing voor het verkoopseizoen 2006-2007. De Commissie kan daarom instemmen met de grondslag van amendementen 23 en 69.
Ik deel uw bezorgdheid over de inkomsten van bietentelers en kan instemmen met het relevante deel van amendement 31, over het schrappen van de extra flexibiliteitsmarge van 10 procent voor de suikerprijs.
In verband met industriële suiker kan ik akkoord gaan met de inhoud van amendement 43. Strikte en complexe regels die moeilijk te controleren zijn, moeten worden vermeden.
Er waren ook nog enkele technische amendementen die al zijn goedgekeurd tijdens de technische discussie over het voorstel van de Commissie. Andere amendementen gaan over minder wezenlijke onderwerpen en kunnen we dan ook beter behandelen in het kader van de uitvoeringsbepalingen. Met de andere amendementen over de hervorming van de GMO kan ik niet instemmen.
Dan kom ik nu toe aan het voorstel voor een verordening houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1782/2003 van de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening. Ik kan akkoord gaan met een ruimere flexibiliteit voor de lidstaten in verband met compensatiebetalingen en aanvaard daarom de kern van amendementen 5, 6, 8, en 11, waar nodig aangepast.
Aangezien ik van mening ben dat de ontwikkeling van bio-ethanolproductie in de Gemeenschap moet worden gesteund, kan ik ook leven met de geest van amendement 7, waarin staat dat suikerbiet die niet is bestemd voor suikerproductie mag worden verbouwd op braakliggend land.
In de amendementen 4 en 13 wordt een compensatiesysteem geïntroduceerd dat is gebaseerd op de hoeveelheid suiker die door elke afzonderlijke boer uit bieten wordt geproduceerd. Ik ben voorstander van het proportionaliteitsbeginsel van deze hervorming. Er wordt bij voorbeeld meer compensatie geboden aan lidstaten die te maken hebben met een sterke daling van hun quotum. In het ontwerpverslag wordt echter een systeem voorgesteld dat de betaling laat afhangen van het volume geproduceerde suikerbiet. Een dergelijk systeem zou enorme praktische problemen veroorzaken en slechts een zeer beperkte toegevoegde waarde opleveren. Dit zou indruisen tegen de vereenvoudiging die we allemaal nastreven en ik kan dit dan ook niet accepteren. Dit geldt overigens ook voor de andere amendementen.
Laat ik tot slot ingaan op de ontwerp-verordening voor de oprichting van de herstructureringsfondsen. Ik steun de onderliggende gedachte van amendementen 4 en 14, om bietentelers het recht te geven op een deel van de herstructureringssteun. De situatie verschilt echter sterk per lidstaat en daarom is een minimum van 50 procent te hoog. Met dit herstructureringsfonds moeten namelijk heel veel verplichtingen worden nagekomen, onder andere op het gebied van milieu en op sociaal vlak. Met een minimum van 50 procent zouden we deze verplichtingen niet allemaal kunnen nakomen en dus kan ik dit voorstel niet aanvaarden.
Zoals ik al zei in mijn inleiding, lijkt een mínimum van tien procent mij veel gepaster. Hierbij hebben de lidstaten dan de mogelijkheid om dit percentage te verhogen. Ik richt me in dit verband in het bijzonder tot u, mevrouw McGuinness: ik zou me nooit durven bemoeien met het niveau waarop de lidstaten dit compensatiepercentage wensen vast te stellen.
Ik ga ook akkoord met het beginsel van amendement 5 en het relevante deel van amendement 10, over de ruimere flexibiliteit voor bedrijven die stoppen met suikerproductie en overstappen op alternatieve sectoren, zoals de productie van bio-ethanol. Hetzelfde geldt voor de gedeeltelijke quotumrestitutie in amendement 7.
Het sociale element komt in het voorstel al goed uit de verf en aanvullende administratieve vereisten zouden het herstructureringsproces alleen maar afremmen. Daarom ben ik van mening dat amendementen 6, 9 en het relevante deel van amendement 7 niet moeten worden aanvaard.
Er zijn op het laatste moment nog een paar amendementen ingediend. Tegenover amendement 17 sta ik positief. Suikerbiettelers die blijven produceren in lidstaten die hun suikerquotum aanzienlijk verlagen, moeten tijdens een overgangsperiode in aanmerking kunnen komen voor een soort overheidssteun.
De voorgestelde amendementen waarop ik niet ben ingegaan, zijn minder belangrijk en wil ik om technische redenen nu niet behandelen. Dit geldt ook voor de amendementen die vorige week nog op de valreep zijn ingediend.
Ik heb nota genomen van het pittige commentaar op de behandeling van de ACS-landen. Hierover is inderdaad zeer grondig gediscussieerd, maar we zijn de ACS-landen niet vergeten. De geplande prijsdaling geldt voor de ACS-landen pas vanaf 2008, twee jaar later dan voor de Europese landbouwers. Vergeet niet dat deze landen na de volledige tenuitvoerlegging van de hervorming nog steeds het dubbele van de wereldmarktprijs zullen krijgen.
De Commissie heeft voor de ACS-landen in haar actieplan altijd 40 miljoen euro voorgesteld voor 2006. Naar verwachting kunnen deze landen in 2006 gebruik maken van deze middelen, ook als de prijzen tot 2008 niet worden verlaagd. Dit bedrag van 40 miljoen euro is natuurlijk niet veel, maar het is een begin. Bovendien is het altijd de bedoeling geweest om voor de resterende periode van 2007-2013 een aanzienlijke hoeveelheid éxtra middelen vrij te maken. De omvang van deze middelen zal uiteraard afhangen van de nog lopende discussie over de financiële vooruitzichten.
De hervorming introduceert ook een aantal verplichtingen voor ondernemingen die gebruik willen maken van het herstructureringsfonds. Eerlijk gezegd vind ik het betreurenswaardig en teleurstellend dat nogal wat afgevaardigden, onder andere de Poolse afgevaardigden, vandaag blijkbaar niet aanwezig kunnen zijn. Laat het absoluut duidelijk zijn dat suikerbedrijven niet, ik herhaal níet zomaar geld uit het herstructureringsfonds kunnen opstrijken en het land kunnen verlaten. Zij moeten absoluut maatregelen treffen voor werknemers in de suikersector. Ik denk hierbij aan opleiding, vervroegde uittreding, enz. Het geld moet bovendien worden gebruikt in samenwerking met de regering. Er schijnt een groot misverstand te bestaan over deze herstructureringsfondsen.
Ik kan de vraag van mevrouw McGuinness over de heffing beantwoorden: ja, de enige manier om deze bijdrage aan het herstructureringsfonds te vermijden, is door in 2006-2007 niet te produceren.
Tot slot heeft een aantal afgevaardigden kritiek geuit op het feit dat de Raad op 24 november 2005 overeenstemming heeft bereikt over een politieke lijn voor de suikerhervorming. Het vastleggen van een politieke lijn tijdens de Raad van november was het gevolg van uitzonderlijke omstandigheden. Het huidige stelsel blijft namelijk slechts van toepassing tijdens het lopende verkoopseizoen en onze landbouwers en exploitanten staan voor zeer moeilijke keuzen. We zijn het aan hen verplicht om op tijd aanvaardbare omstandigheden te creëren, zodat zij die keuzen kunnen maken.
We hebben in het WTO-panel verloren als het gaat om suiker en het is hoog tijd dat we ons schikken naar de conclusie van dat panel. Tot slot moesten we ons ook voorbereiden op Hongkong om onze suikersector te kunnen verdedigen. We moesten dus weten wat we moesten verdedigen.
Ik wil echter benadrukken dat deze omstandigheden niemand hoeven te verrassen. Sinds ik op 22 juni mijn hervormingsvoorstel aan dit Parlement heb voorgelegd, heb ik er geen twijfel over laten bestaan dat de Raad zijn politieke lijn over de suikerhervorming zou moeten vastleggen tijdens de Raad van november. Ik heb dit op 13 september 2005 herhaald voor de Landbouwcommissie en vervolgens nog eens in de schriftelijke reactie die ik op 26 september 2005 aan alle leden van die commissie heb gestuurd. Ik heb tijdens het hele proces volledig transparant gehandeld, om het Parlement in staat te stellen zijn rol zo goed mogelijk te vervullen.
Tot slot wil ik tegen de critici zeggen dat we veel te danken hebben aan de talrijke commissies en leden van dit Parlement, die de afgelopen twaalf maanden een belangrijke bijdrage hebben geleverd. U bent er namelijk in geslaagd om invloed uit te oefenen op de totstandkoming van de hervorming die de duurzaamheid van deze sector in Europa garandeert en die een werkelijk alternatief biedt voor de boeren en regio’s die het zwaarst zullen lijden onder de herstructurering. Dat hebt u bereikt en dat is een goed resultaat.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A6-0381/2005), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden op de EG-instellingen en -organen (06273/2/2005 – C6-0297/2005 – 2003/0242(COD)) (rapporteur: mevrouw Korhola) 
Eija-Riitta Korhola (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, de verordening betreffende de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Aarhus op de EG-instellingen, die morgen in stemming wordt gebracht, dwingt ons besluiten te nemen die zeer politiek van aard zijn. Het gaat om belangrijke milieuwetgeving, die betrekking heeft op de toegang tot milieu-informatie en het recht van de burgers om aan de besluitvorming deel te nemen.
Het Verdrag van Aarhus, dat in de Europese Gemeenschap door de lidstaten en de Europese Unie is geratificeerd, zal door middel van drie richtlijnen ten uitvoer worden gelegd. Daarvan zijn de eerste twee zogeheten pijlers al door de medebeslissings- en bemiddelingsprocedure gekomen. Tijdens de hele procedure ben ik rapporteur geweest voor de verslagen over het Verdrag van Aarhus. Deze pijlers hebben betrekking op de transparantie van milieu-informatie en het recht op inspraak van de Gemeenschap. De derde richtlijn, toegang tot de rechter, zal waarschijnlijk niet doorgaan, want de lidstaten hebben hierover geen overeenstemming bereikt en er bestaat een algemeen gevoel dat men van het project moet afzien. Het is gebleken dat het recht op toegang tot de rechter ook bij deze verordening het grootste probleem vormt.
Ik heb altijd het belang onderstreept van de rechten van de burgers inzake milieukwesties. Openheid en transparantie zijn van levensbelang voor de democratie en vormen een wezenlijk onderdeel van onze eigen veiligheid. Het gevaar bestaat echter dat de onderhavige verordening, waarmee de bepalingen van het Verdrag van Aarhus worden uitgebreid naar het communautaire niveau, enkele zorgwekkende kenmerken krijgt. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid van het Europees Parlement heeft in haar eigen stemming hierover de richting van de bepalingen duidelijk gewijzigd en daarbij is het verdrag naar een nieuw en naar mijn mening ongewenst niveau uitgebreid. Het controleren en reguleren van de wijze waarop bijvoorbeeld een autoriteit de bepalingen van de milieuwetgeving toepast en interpreteert is iets anders dan de wijze te controleren en reguleren waarop een democratisch gekozen wetgever zijn of haar werk doet. De huidige formulering van de commissie zal in de praktijk alle niet-gouvernementele organisaties die aan de zeer vage omschrijving voldoen het recht geven de communautaire instellingen voor het Europees Hof van Justitie te brengen, waardoor zij een soort status van waakhond krijgen ten opzichte van de genoemde instellingen. Als politicus ben ik echter niet bereid de macht die ons op democratische wijze is gegeven en die door de burgers wordt gecontroleerd op deze manier uit handen te geven en ik hoop dat dit morgen bij de stemming in de plenaire vergadering wordt rechtgezet.
De meest cruciale punten in de stemming van morgen hebben betrekking op de amendementen 22, 24 en 25. Artikel 230 van het EG-Verdrag geeft burgers de mogelijkheid een gerechtelijke procedure aan te spannen voor het Europees Hof van Justitie als een besluit de burgers rechtstreeks en individueel raakt, wat uit het oogpunt van de democratie ook juist is. Het standpunt van de Milieucommissie houdt nu echter in dat elke willekeurige niet-gouvernementele organisatie in de Europese Unie deze bepaling kan omzeilen door om een intern onderzoek te vragen, waarop de communautaire instelling met een formeel besluit moet antwoorden. Dit besluit opent, in combinatie met amendement 25, de weg naar een onderzoek naar de rechtmatigheid van het oorspronkelijke besluit, en niet alleen de procedurele maar ook de inhoudelijke rechtmatigheid ervan, en geeft op die manier niet-gouvernementele organisaties de macht uiteindelijk de werkzaamheden van de communautaire instellingen te beoordelen. Dit biedt hun automatisch de mogelijkheid de communautaire instellingen voor het gerecht te brengen en op die manier als hoogste autoriteit ons werk te controleren.
In een democratie is het volk de hoogste autoriteit en de besluitvormers die door het volk zijn gekozen voeren zijn wil uit. Nu plaatsen wij de NGO's echter boven het volk en dat kan ik moeilijk accepteren. Dit is een politieke en principiële kwestie. Begrijpt u mij niet verkeerd: wij hebben milieuorganisaties nodig en de wereld zou er veel slechter aan toe zijn als NGO's niet zeer terecht vele belangrijke kwesties naar voren hadden gebracht. Maar wat zij nu door middel van zwaar lobbyen voor zichzelf willen bereiken, is zeer bedenkelijk.
Bovendien is de definitie van NGO's in de verordening erg vaag en daarom heb ik voor de plenaire vergadering twee amendementen ingediend, die gedetailleerdere criteria bevatten. Volgens het eerste amendement moet een NGO in meer dan één EU-lidstaat minimaal twee jaar werkzaam zijn geweest. Het tweede amendement vult de definitie aan met de woorden "overeenkomstig de wet". Deze amendementen zijn van wezenlijk belang om het aantal verzoeken om interne onderzoeken binnen de perken te houden en om aanvullende criteria voor de aard van de werkzaamheden van NGO's te krijgen.
De leden van onze commissie hebben amendementen ingediend op dit verslag waarmee ik het van harte eens ben. Ik heb zelf ook het belang onderstreept van bijvoorbeeld de kwaliteit en vergelijkbaarheid van milieu-informatie. Wanneer ik maar kan, steun ik het democratische karakter en de transparantie van onze besluitvorming.
Dat is eigenlijk het enige wat ik ook verlang van milieuorganisaties. Als zij zich zouden houden aan wat zij van ons eisen, als hun activiteiten en financiering transparanter zouden zijn, als zij minder misleidende en verkeerde informatie zouden geven, zouden wij deze beperkingen en criteria niet hoeven stellen. Vanuit mondiaal oogpunt is het teleurstellend te constateren dat NGO's absoluut niet altijd de juiste informatie doorgeven of corrigeren wat verkeerde informatie blijkt te zijn geweest.
Een goed voorbeeld hiervan is de brief die deze week van de grootste milieuorganisaties is gekomen en die een verkeerd beeld geeft van de wellicht nu ontstane mogelijkheid van het recht op toegang tot de rechter. Zij schrijven dat industriële ondernemingen de mogelijkheid hebben gerechtelijke procedures aan te spannen voor het Hof van Justitie en dat deze regelgeving hen alleen maar op hetzelfde niveau brengt. In de brief staat echter niet dat milieuorganisaties absoluut niet hetzelfde behandeld wensen te worden aan ondernemingen, waarvan wordt verlangd dat het besluit "direct en individueel" op hen van toepassing is, met andere woorden dat zij een betrokken partij zijn. De milieuorganisaties daarentegen kunnen nu kiezen waarin zij geïnteresseerd zijn, binnen de gehele Unie en zonder zich iets aan te trekken van criteria die gelden voor betrokken partijen. Het was misleidend dat dit wezenlijke detail niet werd genoemd.
Het Verdrag van Aarhus is een belangrijk onderdeel van een goed functionerende democratie. Daarom mogen burgerrechten, zoals het recht op toegang tot de rechter, niet worden misbruikt om projecten te vertragen of om een platform te bieden aan fondsenwervingscampagnes van organisaties. Ik kan ook niet accepteren dat het werk van politieke besluitvormers vastloopt op eindeloze klachten van organisaties. Het is niet goed continu gebruik te maken van het recht op toegang tot de rechter. Misbruik ondermijnt de burgerrechten, die wij willen verdedigen. Daarom moeten wij bij de behandeling in de plenaire vergadering goed bekijken hoe de Gemeenschap het recht op toegang tot de rechter in feite toepast. Ik hoop dat het Parlement dichter in de buurt komt van het standpunt van de Raad, dat ik als evenwichtig beschouw. 
Stavros Dimas,
   – Ik wil het Europees Parlement en de Commissie milieubeheer bedanken voor het veeleisende werk dat zij hebben verzet voor de onderhavige aanbeveling voor de tweede lezing. Ik ben vooral de rapporteur, mevrouw Korhola, dankbaar voor de bijdrage die zij heeft geleverd aan de inspanningen om te komen tot toepassing van het Verdrag van Aarhus op de communautaire instellingen.
Het verdient vermeld te worden dat de onderhavige verordening, na de richtlijnen betreffende toegang tot milieu-informatie en inspraak van het publiek, het derde wetgevingsvoorstel is over de toepassing van het Verdrag van Aarhus. Dit keer gaat het om toepassing op de communautaire instellingen, en de bijdrage hieraan van mevrouw Korhola is zeer waardevol.
Het voorstel voor de onderhavige verordening is ingediend naast het besluit tot ratificatie van het Verdrag van Aarhus. Dit verdrag bevat niet alleen verplichtingen voor de overheden van de lidstaten, maar ook voor de instellingen van de Gemeenschap. Bijgevolg moesten de reeds bestaande bepalingen worden aangevuld en aangepast.
Daarom omvat het voorstel alledrie de onderdelen van het verdrag, te weten: toegang tot milieu-informatie, inspraak van het publiek en toegang tot de rechter.
De Gemeenschap werd in mei 2005 verdragspartij bij het verdrag, dat wil zeggen onmiddellijk voordat de tweede partijenconferentie in Almaty plaatsvond. Toen was de eerste lezing van de verordening al achter de rug en was er in de Raad een politiek akkoord bereikt met het oog op een gemeenschappelijk standpunt.
Het gemeenschappelijke standpunt is in talrijke opzichten een verbetering en voltooiing van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Daarin zijn bovendien vele door het Parlement in eerste lezing ingediende amendementen letterlijk of inhoudelijk overgenomen.
Meer concreet wordt, wat de toegang tot milieu-informatie betreft, een nieuw artikel 6 voorgesteld over de toepassing van uitzonderingen met betrekking tot de toegang tot milieu-informatie. Daartoe had het Parlement middels een amendement een voorstel gedaan.
In het gemeenschappelijke standpunt zijn eveneens bepaalde onderdelen overgenomen van amendementen van het Europees Parlement die betrekking hadden op gedetailleerdere vereisten inzake de inspraak van het publiek bij de voorbereiding van milieuprojecten en -programma’s.
Wat de toegang tot de rechter betreft, heeft de Raad de criteria en de procedures vereenvoudigd op grond waarvan niet-gouvernementele organisaties een verzoek kunnen doen tot een interne herziening van de door de instellingen van de Gemeenschap ondernomen activiteiten. Hierbij dient te worden vermeld dat de betrokken organisaties, om bovengenoemde rechten te kunnen uitoefenen, niet meer per se actief hoeven te zijn op communautair vlak.
De Commissie kan genoemde wijzigingen aanvaarden, aangezien met de huidige formulering de verplichting wordt gehandhaafd dat bedoelde organisaties milieubescherming op communautair niveau tot hun hoofddoel hebben.
De Commissie kan eveneens akkoord gaan met enkele wijzigingen in de bepalingen met betrekking tot de uitkomst van de interne herziening en de mogelijkheid voor niet-gouvernementele organisaties om een beroep te doen op het Europese Hof van Justitie.
De Raad heeft de genoemde wijzigingen aangebracht om te vermijden dat de formulering zou indruisen tegen de bepalingen van het verdrag betreffende het recht van toegang tot de rechter van personen en groepen personen.
Als hoedster van de Verdragen is de Commissie het in dit geval met de Raad eens, zeer zeker ook omdat het gemeenschappelijke standpunt in overeenstemming is met het Verdrag van Aarhus, dat de verdragspartijen toestaat criteria uit te vaardigen voor toegang van het publiek tot de rechter.
Ik hoop dat er spoedig een akkoord zal worden bereikt over dit voorstel. Wij hebben al een lange weg afgelegd sinds de toepassing van het Verdrag van Aarhus in zijn geheel, en de goedkeuring van de onderhavige verordening zal aantonen hoezeer het onze wens is dat dit verdrag ook op de instellingen van de Gemeenschap van toepassing wordt. 
Cristina Gutiérrez-Cortines
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil me aansluiten bij het standpunt van mevrouw Korhola; ik kan het echt niet eens zijn met de amendementen 22, 23 en 25. Ik denk dat het Verdrag van Aarhus, dat in sommige landen, waaronder Spanje, al wordt omgezet een duidelijke overwinning is voor het recht op transparantie, op opleiding, enz. 
Het baart mij echter buitengewoon veel zorgen dat er met standpunten die ver zijn afgedreven van het gezonde verstand zoals de Raad dat tentoongespreid heeft, en ook van het standpunt van de Commissie, naar mijn mening, excessief veel juridische macht aan niet-gouvernementele organisaties wordt gegeven, zoals mevrouw Korhola ook heeft gezegd.
Ik denk dat democratie symmetrisch moet zijn. Het is niet logisch dat niet-gouvernementele organisaties meer rechten krijgen op dit gebied dan gemeenten. Ook vind ik dat het echt niet kan dat regio’s bepaalde bevoegdheden krijgen die men ze hier zou willen geven. 
Bovendien bestaat er een rechtsbeginsel, het beginsel van het directe belang, een onderwerp waarover in de geschiedenis van het recht veel gedebatteerd is en dat normaliter van toepassing was op families of op een probleem dat zich voordeed in het gebied in kwestie. Ik denk echter dat toepassing van dat beginsel op Europese NGO’s zou betekenen dat we ons zouden begeven in een juridische discussie waaraan geen einde zou komen.
Ik denk dat dit enorm veel problemen kan gaan veroorzaken, vooral omdat, zoals we weten, voor duurzame ontwikkeling directe kennis van de omgeving nodig is, want het ene geval is het andere niet. Een eerste beginsel, dat hier al vaak is genoemd, is dat duurzame ontwikkeling een integraal concept is, betrekking moet hebben op een concrete plek en dat op de ene plek iets gedaan kan worden om economische of sociale redenen wat op een andere plek niet mogelijk is.
Vandaar dat het idee dat NGO’s, die heel vaak niet gevestigd zijn op de betreffende plek, dit recht kunnen opeisen vanwege hun belangstelling voor het milieu, mij excessief lijkt. En daarom schaar ik mij achter het standpunt van de Raad.
María Sornosa Martínez,
   – Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik erop wijzen dat dit verslag van het Parlement, dat de omzetting van het Verdrag van Aarhus moet vergemakkelijken, een noodzakelijk en adequaat instrument is. Daarom heb ik waardering voor de poging van de rapporteur en de overige collega’s om dit verdrag toe te passen op de mechanismen waarmee de lidstaten en communautaire instellingen momenteel werken, teneinde het legitieme recht op informatie en rechtvaardigheid op het gebied van milieu te waarborgen. In dit opzicht denken wij dat een betere toegang tot informatie en een grotere inspraak in de besluitvorming door het publiek zullen leiden tot een effectievere tenuitvoerlegging van die besluiten en zullen bijdragen aan een grotere bewustwording van het publiek ten aanzien van milieuproblemen.
Het verdrag zal een versterking moeten betekenen op het gebied van transparantie, het afleggen van verantwoordelijkheid en goed bestuur op terreinen waarop de overheid actief is en die variëren van energie, landbouw, transport tot toerisme. Dit wordt bereikt door middel van het erkennen van een aantal rechten waarmee beoogd wordt de effectieve inspraak van burgers in publieke besluitvormingsprocessen te waarborgen. Deze informatie moet voldoende kennis verschaffen om op een actieve en consistente manier inspraak uit te kunnen oefenen op de verschillende procedures van de overheid. Evenzo moet het recht erkend worden om procedures tegen de overheid of bij de rechtbank te starten wanneer de inschatting is dat die rechten zijn geschonden door de overheid.
Wat betreft de concrete aspecten van het verslag ben ik met betrekking tot de toegang van NGO’s tot de rechter van mening dat hun geen al te restrictieve voorwaarden moeten worden opgelegd, zoals de eis om op internationale schaal te werken en vooral de eis om meer dan twee jaar geregistreerd te staan om herzieningsverzoeken te kunnen indienen. Ik denk dat dat in veel gevallen een ernstig onrecht zou betekenen. 
Bovendien denk ik dat we, om te zorgen dat de rechtsspraak universeel is, zouden moeten afwijzen dat de Europese Investeringsbank de toegang tot milieu-informatie kan weigeren, want het Verdrag van Aarhus bepaalt dat uitzonderingen restrictief moeten worden geïnterpreteerd en het toevoegen van het woord "bank-" zou het concept van vertrouwelijkheid verruimen. De richtlijn inzake toegang van het publiek tot milieu-informatie voorziet niet in specifieke regels voor banken. Ik zou graag willen dat de Commissie zich aansluit bij deze twee gedetailleerde punten, want dit zijn denk ik de belangrijkste. 
Ik hoop dat deze regeling zo snel mogelijk zal worden toegepast, om de toegang tot de rechter in alle milieuzaken te waarborgen.
Jules Maaten,
   . – Voorzitter, de toepassing van het Verdrag van Aarhus op de Europese instellingen betekent een grote vooruitgang, omdat het bijdraagt aan de noodzakelijke transparantie van totstandkoming van Europese regelgeving. Op deze manier wordt de publieke inspraak bij de voorbereiding van milieuplannen en milieuprogramma's vergroot.
Deze verordening houdt een versterking van de democratie op milieugebied in. De bepalingen van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, zullen in de hele Unie gaan gelden. Niet langer zullen alleen de lidstaten aan deze bepalingen moeten voldoen, maar ook de communautaire instellingen zullen er voortaan onder vallen.
Toegang tot de rechter, zoals voorzien in het Verdrag van Aarhus, impliceert dat het publiek de mogelijkheid moet hebben milieubesluiten van de instellingen van de Europese Unie voor het Europese Hof te brengen. Op dit moment hebben burgers met een milieubelang of milieu-NGO's geen enkele kans om iets bij het Hof aan te kaarten, omdat ze zelden rechtstreeks en individueel geraakt zijn (de voorwaarden die in het EG-Verdrag worden gesteld aan toegang tot de rechter). Voor economische spelers is dat vaak makkelijker aan te tonen. Natuurlijk is het belangrijk dat NGO's dezelfde toegang tot de rechter hebben, waar bij de manier waarop dit door de Europese Commissie en in de Milieucommissie is vorm gegeven (met name de amendementen 22 en 25) wel wat kanttekeningen kunnen worden geplaatst.
Om te voorkomen dat vele honderden NGO's met niet-serieuze bezwaren bij de rechter aan gaan kloppen, worden ook met amendementen nog eens strikte voorwaarden gesteld aan de NGO's die een verzoek tot interne herziening kunnen doen. Maar zelfs met die voorwaarden – die hier nu liggen en die de rapporteur extra voorstelt – zullen er vele NGO's zijn die een dergelijk verzoek kunnen indienen.
Het is niet wenselijk dat elk milieubesluit van de Europese instellingen voor het Hof wordt gebracht, want het werkt rechtsonzekerheid in de hand en zal de enorme werklast van de Europese rechter alleen maar verzwaren. Daarentegen dient er op momenten dat er serieuze en terechte twijfel bestaat over een bepaald milieubesluit, de mogelijkheid te zijn om dit aan te kaarten.
In mijn fractie zijn er twee manieren van denken: er is een deel van mijn fractie dat een krachtig voorstander is van de amendementen 22 en 25, omdat ze vinden dat daardoor een ongelijkheid wordt opgeheven, er op die manier een betere uitwerking wordt gegeven aan het Verdrag van Aarhus en het in lijn is met het EG-Verdrag. Een ander deel van de fractie vindt het omgekeerde, namelijk dat er een ongelijkheid wordt gecreëerd, omdat milieu-NGO's een bevoorrechte positie zouden krijgen en dat het bovendien op zijn minst op gespannen voet zou staan met het Verdrag.
Wat mij betreft, ik kan alleen maar betreuren dat er niet een middenweg is waardoor NGO's op de momenten waarop het echt noodzakelijk is, een mogelijkheid tot inspraak krijgen zonder dat het risico bestaat van een veelvuldig indienen van niet-serieuze bezwaren. Overigens denk ik nu dat het beter zou zijn als het Verdrag gewoon de mogelijkheid van toegang tot de rechter zou vergroten (wijlen het Grondwettelijk Verdrag zou dat trouwens ook hebben gedaan, maar helaas is dat nu van tafel). 
Margrete Auken,
   . – Mijnheer de Voorzitter, wil het Verdrag van Aarhus volgens de bedoeling werken in de EU, dan is het cruciaal dat de regels ook garanderen dat bepaalde milieuorganisaties toegang hebben tot rechterlijke toetsing. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad verschaft de NGO’s een dergelijke toegang echter niet. Geheel terecht heeft de Milieucommissie dan ook het oorspronkelijke Commissievoorstel gesteund en dit element opnieuw geïntroduceerd. Ik betreur het dat vele leden van de PPE-DE-Fractie een eerlijke tenuitvoerlegging van het Verdrag van Aarhus trachten tegen te werken. Hebben ze dan niets geleerd van het Franse en Nederlandse “nee”? Als we het begrip en de steun voor het EU-project willen vergroten, dan zijn de steun van het volk en de controle door het volk uiterst belangrijk.
Neem een actueel voorbeeld. Het Europees Parlement heeft besloten een procedure te starten tegen te Commissie in de kwestie van de gebromeerde vlamvertrager BDE. De Commissie heeft het verbod hierop opgeheven, zonder dat de wetgever de Commissie daartoe het recht gegeven had. En de Deense regering heeft hetzelfde gedaan met een vergelijkbare procedure. De milieuorganisaties moeten echter ook de kans krijgen om actie te ondernemen als de Europese wetgeving wordt overtreden. Nu is de chemische industrie weer bezig geweest om de burgers op afstand te houden. Individuele burgers kunnen beslissingen op milieugebied niet laten toetsen, omdat er geen individueel belang is. NGO’s behartigen echter algemene milieu- en gezondheidsbelangen en daarom moeten ze toegang hebben tot rechterlijke toetsing – ook in de EU.
Dit is typisch een geval van David en Goliath. De milieuorganisaties behartigen de algemene belangen, terwijl de chemische industrie met haar enorme geldreserves besluiten kan doordrukken in het EU-systeem. Dat hebben we gezien met REACH. Zonder transparantie en toegang van de burger tot het Hof van Justitie ontwikkelt de EU zich tot een schijndemocratie. 
Jonas Sjöstedt,
   –Mijnheer de Voorzitter, de GUE/NGL-Fractie steunt alle amendementen van de Milieucommissie op deze verordening betreffende de toepassing van het Verdrag van Aarhus door de EU. Twee punten zijn voor ons van speciaal belang.
Ten eerste is het cruciaal dat de werkingssfeer van het besluit allesomvattend is, zodat ook door de EU gefinancierde projecten onder de regelgeving vallen. Ook de Europese Investeringsbank moet eronder vallen. In de loop der jaren is veel kritiek geuit op de manier waarop de EIB milieukwesties aanpakt, met te weinig aandacht voor het milieu en met een groot gebrek aan transparantie.
Ten tweede willen wij dat de milieuorganisaties een werkelijk recht krijgen om zich tot de rechter te wenden als de milieuregels niet worden nageleefd. We zijn daarom tegen elke inperking van dit recht, bijvoorbeeld die welke de rapporteur heeft voorgesteld in de amendementen 28 tot en met 30. Een dergelijke beperking zou in de praktijk immers betekenen dat veel van de belangrijkste milieubewegingen uitgesloten worden van de mogelijkheid om zich tot de rechter te wenden, en dat is voor ons onaanvaardbaar.
Horst Schnellhardt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de onderhavige ontwerp-verordening strekt ertoe het publiek in hogere mate bij de opstelling van wetgevingsteksten te betrekken en zo de transparantie te verbeteren. Ik juich dat ten zeerste toe.
Wij als afgevaardigden zijn afhankelijk van de informatie die we krijgen van bonden, verenigingen, niet-gouvernementele organisaties en betrokken burgers, en die informatie nemen we mee in onze wetgevingsprocedures. Wij kunnen alleen goede wetgeving tot stand brengen door in het compromis voor de wetgevingstekst rekening te houden met de individuele belangen van de betrokken groepen.
Natuurlijk is het dan wel noodzakelijk dat het publiek toegang krijgt tot de informatie. Ik benadruk dat dit van eminent belang is, en er moet dan ook meer informatie komen.
Uiteraard heeft het me verbaasd dat niet-gouvernementele organisaties en verenigingen soms eerder door de Commissie worden geïnformeerd dan de leden van het Europees Parlement, zoals bijvoorbeeld het geval was bij REACH; ik heb namelijk gemerkt dat terwijl onze postvakken nog leeg waren, veel anderen al over de nodige informatie konden beschikken. Daarover maak ik me niet zo druk, maar wat me wel verontrust zijn het soort en de vorm van de amendementen op de onderhavige verordening.
Als wordt vastgelegd dat niet-gouvernementele organisaties, die overigens sectorale belangen behartigen, juridische stappen mogen ondernemen om ervoor te zorgen dat hun ideeën in wetgevingsteksten worden opgenomen, dan impliceert dit dat het Parlement wordt gewantrouwd. Per definitie lijkt elke Europese instelling met wantrouwen te worden bekeken.
Staat u mij toe een en ander op mijn voormalig beroep van dierenarts te betrekken door te zeggen dat wij daarmee onszelf castreren en machteloos maken. Wij trekken onszelf in twijfel en dat moeten we volgens mij helemaal niet doen. Als we vóór dit voorstel stemmen, maken we een ernstige fout. We moeten het vastberaden van de hand wijzen.
Ik beschuldig geen enkele niet-gouvernementele organisatie ervan willens en wetens afbreuk te doen aan maatschappelijke ontwikkelingen, maar ik wil niet dat de indruk wordt gewekt dat het Parlement zijn werk niet verstaat.
Ik sta volledig achter de standpunten van de Raad wat betreft de tweede lezing. Al het andere gaat me veel te ver. Ik doel in dit verband onder meer op de procedures met betrekking tot inbreuken op het Gemeenschapsrecht, waarbij kan worden ingegrepen in een lopende procedure. Ook daar is het grote publiek niet mee gediend. 
Evangelia Tzampazi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is absoluut nodig dat het verdrag in alle lidstaten op volledige en geïntegreerde wijze wordt toegepast. Dat is van doorslaggevend belang voor het boeken van verdere vooruitgang met het milieubeleid.
Wij moeten daarbij vooral de nadruk leggen op de noodzaak om op geïntegreerde wijze gedigitaliseerde informatie aan te bieden. Dergelijke informatie zal namelijk de grondslag zijn voor het op de juiste manier in praktijk brengen van de inspraak van de burger bij alle procedures voor milieutoezicht en bewustmaking. Op die manier zullen ook de bureaucratische problemen, waardoor alle soortgelijke inspanningen tot nu toe werden gehinderd, snel de wereld uit geholpen kunnen worden.
Tot slot is het heel belangrijk dat de overheid onmiddellijk en energiek ingaat op alle aspecten van het onderhavig verslag en de voorgestelde maatregelen. In een vrij groot aantal landen is de overheid immers de bron die de meeste milieu-informatie verstrekt. Het verslag-Korhola – waarmee de ingewikkelde vraagstukken die bij dergelijke inspanningen opduiken, op nauwkeurige en verstandige wijze worden aangepakt – moet openstaan ten aanzien van niet-gouvernementele organisaties en deze niet bij voorbaat streng of onrechtvaardig bejegenen.
Tot slot geloof ik dat er belangrijk werk is gedaan, en ik wil de rapporteur dan ook gelukwensen met haar inspanningen. 
Mojca Drčar Murko (ALDE ).
   – Het Verdrag van Aarhus werd vanaf zijn totstandkoming geroemd als een van de meest ambitieuze democratische verworvenheden betreffende de bescherming van het menselijke leefmilieu. Dat was niet enkel het geval omdat er een mensenrecht van de nieuwe generatie in opgenomen was – het recht van mensen op een gezond en kwalitatief hoogwaardig milieu – maar ook dankzij de logische veronderstelling dat inspraak van burgers zou leiden tot een betere bescherming van het milieu, in de eerste plaats door het aanvaarden van maatregelen, vervolgens door de uitvoering ervan.
Deze veronderstelling moet nu echter een vervolg krijgen. We moeten regels opstellen waardoor de autoriteiten verplicht zijn milieu-informatie met hun burgers te delen. Deze moeten dan in uitzonderlijke gevallen voor de rechtbank de tenuitvoerlegging van de normen kunnen afdwingen. We hebben het over regels ter uitvoering van een participatieve democratie die het milieu beschermt. De Europese Unie bereidt een witboek voor waarmee ze streeft naar overbrugging van de informatiekloof met haar burgers. Met het oog daarop is de inhoud van de verordening die we nu behandelen, in de ruimere context van de verhouding met de burgers, heel actueel. 
Op basis van het Verdrag van Aarhus heeft de Commissie voorzien dat bepaalde niet-gouvernementele organisaties ten behoeve van een betere uitvoering van de milieuwetgeving het recht hebben op toegang tot de hoogste juridische instantie, het Europees Hof van Justitie. De logische conclusie die met betrekking tot deze verordening kan worden getrokken, is dat niet-gouvernementele organisaties een belangrijke rol spelen bij de milieubescherming. In het gemeenschappelijk standpunt van de Raad vinden we wat dit aspect betreft echter een andere interpretatie van het verdrag, die gebaseerd is op angst voor misbruik van het Hof van Justitie. Dat is echter geen logische interpretatie.
Door halve maatregelen te nemen in verband met de toepassing van milieuwetgeving en bepaalde werkgebieden van de Europese instellingen aan de democratische controle te onttrekken, zouden we een verkeerd politiek signaal afgeven aan de lidstaten. Hun verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de milieuwetgeving zou daardoor kunnen afnemen in plaats van toenemen. 
Rebecca Harms (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik verzoek u aan het einde van het debat een aantal zaken op te helderen.
Ik denk dat er in deze discussie van vanavond een fundamentele fout schuilt. Het gemeenschappelijk standpunt waarover mevrouw Korhola rapporteert, bevat geen enkele regeling inzake de toegang tot de rechter. De commissaris heeft een regeling overgelegd voor toegang tot het eerste deel van het Verdrag van Aarhus: toegang tot informatie. Over de derde pijler van het Verdrag van Aarhus hebben we het hier nog helemaal niet gehad.
Ik meen dat er sprake is van enige verwarring. Mijns inziens moet de mogelijkheid van een verzoek tot interne herziening waarin het gemeenschappelijk standpunt voorziet, niet worden verward met de toegang tot de rechter. Kunt u op dit punt opheldering verschaffen?
Voorts wil ik wijzen op de absolute noodzaak dat niet-gouvernementele organisaties inzake het milieu op Europees niveau toegang hebben tot de rechter, opdat de concrete omzetting van Europese wetgeving ter plekke in geval van twijfel kan worden gecontroleerd.
Wij hebben in Duitsland zeer goede ervaringen opgedaan met het zogeheten "Verbandsklagerecht", het vorderingsrecht van verenigingen. Er zijn niet zo heel veel vorderingen maar ze zijn wel doelgericht, en het merendeel van de vorderingen die door verenigingen aanhangig zijn gemaakt, wordt toegewezen. 
Avril Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Aarhus, dat door alle 25 lidstaten is ondertekend, geeft het publiek milieurechten op drie terreinen, namelijk toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en de mogelijkheid om naar de rechter te stappen. De verordening waarover we nu spreken heeft tot doel deze rechten van toepassing te laten worden op de EU-instellingen: het Parlement, de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Europese Investeringsbank en andere.
Het is van cruciaal belang dat individuen die rechtstreeks geraakt worden door inbreuken op milieuwetgeving de mogelijkheid hebben zich te verweren. Dit kan via beroepsinstanties, de Ombudsman of, indien nodig, via de rechter. Dit betekent echter niet dat we een juristenhandvest moeten schrijven, zoals we nu dreigen te doen.
Er zijn al talrijke uitstekende NGO’s en pressiegroepen die terechte milieuzorgen onder onze aandacht brengen en optreden als waakhonden die namens ons de instellingen ter verantwoording roepen. We moeten echter niet zomaar elke groep waarop geen enkel toezicht wordt gehouden in staat stellen om de instellingen extra te belasten en het nu al overbelaste rechtssysteem verder te verstoppen. Ik ben tegen de amendementen 2, 7 en 12, maar met amendement 26 heb ik het grootste probleem. Hierin wordt namelijk voorgesteld om alle NGO’s, ongeacht de rechtmatigheid van hun belangen of de transparantie van hun structuur, het recht te geven om onbeperkt rechtszaken aan te spannen tegen communautaire instellingen. Het gaat hierbij met name om zaken over uitgevoerde of nagelaten administratieve handelingen, bijvoorbeeld in verband met de handhaving van de tenuitvoerlegging van Europese milieuwetgeving.
Ik sommige landen zijn niet eens vijf leden nodig om een NGO op te richten. Terwijl deze organisaties in het geheel geen democratische verantwoording hoeven af te leggen, zouden zij via deze amendementen het recht krijgen om de Commissie aan te klagen, zonder te hoeven aantonen hoe, door wie en met welk doel zij worden gefinancierd. Binnen de EU-wetgeving wordt al sinds lange tijd het principe gehanteerd dat burgers rechtstreeks en individueel betrokken moeten zijn om naar het Europese Hof van Justitie te kunnen stappen. Dit principe is in de loop van jaren in jurisprudentie ontstaan en is verankerd in artikel 230, lid 4, van het EG-Verdrag. Het omzeilen van het Verdrag met secundaire wetgeving, zoals de amendementen bij deze verordening, is een aanfluiting voor de gedachte dat een zaak kan worden aangespannen door het slachtoffer van wettelijke inbreuken, en dus niet door belanghebbende buitenstaanders van wie niet altijd duidelijk is wat hun motivatie is en door wie zij worden gefinancierd.
Als het Europees Parlement het interne of rechterlijke herzieningsproces wil uitbreiden, moet het dit direct doen via een amendement op het Verdrag. Als politicus ben ik immers ook rechtstreeks verantwoording verschuldigd aan mijn kiezers en laat ik mijn verantwoordelijkheden niet over aan organen die niet zijn verkozen en niet ter verantwoording kunnen worden geroepen.
Gyula Hegyi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Aarhus is bedoeld om het publiek meer controle te geven over milieukwesties. Zo levert dit verdrag een bijdrage aan meer milieubewustzijn in onze samenlevingen en worden NGO’s aangemoedigd om actief te worden op het gebied van milieubeleid. Het belangrijkste deel van het verdrag is inspraak van het publiek in het besluitvormingsproces. De lidstaten hadden niet de moed om het verdrag in zijn geheel goed te keuren, hoewel dat wel de juiste weg zou zijn geweest. De kiezers zullen ons als politici namelijk afrekenen op de toestand van het milieu en op een duurzame toekomst; niet op loze beloften.
Samen met andere collega’s heb ik een amendement ingediend. Dit is inmiddels het drieëntwintigste amendement over dit onderwerp. Sommige leden van dit Parlement zijn ertegen, hoewel het alleen maar de oorspronkelijke formulering van de Commissie overneemt. Het amendement stelt namelijk dat wanneer uit een interne herziening blijkt dat er sprake is van tegenstrijdigheid met milieuwetgeving, de betrokken instantie een besluit moet nemen om het probleem op te lossen. Dat lijkt me nogal logisch. Als we ons realiseren dat er een milieuprobleem is en we doen er niets aan, dan is het hele proces zinloos. Overigens hebben alle lidstaten, en dan bedoel ik ook alle lidstaten, het oorspronkelijke verdrag ondertekend, waarin dit idee al was opgenomen.
De PSE-Fractie zet zich in het algemeen en zeker in dit geval in voor een schoon milieu en voor inspraak van het publiek in het besluitvormingsproces. Daarom steunen wij dit verslag in de versie die is goedgekeurd door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid.
Frederika Brepoels (PPE-DE ).
   – Voorzitter, collega's, deze verordening moet er inderdaad voor zorgen dat alle communautaire instellingen de bepalingen van het Verdrag van Aarhus gaan toepassen, een verdrag dat inderdaad het publiek nauwer wil betrekken bij milieuzaken. En, wat sommige collega's ook mogen beweren, het is absoluut niet de bedoeling om verder te gaan dan wat noodzakelijk is om de Gemeenschap toe te laten het Verdrag van Aarhus af te sluiten. Ik ben heel tevreden dat de Milieucommissie het gemeenschappelijk standpunt van de Raad flink heeft aangescherpt. Ik sta dus volledig achter het verslag en hoop dat het in zijn geheel zonder wijzigingen wordt goedgekeurd.
Gezien het toenemende belang van het communautaire milieubeleid is de uitdaging dan ook groot dat de verordening voldoet aan álle bepalingen van het Aarhus-Verdrag, niet in het minst om enige geloofwaardigheid ten aanzien van de lidstaten en op internationaal niveau te behouden. Met andere woorden, er moeten voor mij op EU-niveau dezelfde verplichtingen en rechten bestaan als op het niveau van de lidstaten. En dit geldt zeker voor de vaststelling van mogelijke weigeringsgronden van milieu-informatie.
Het grootste discussiepunt – en we hebben dat hier al gehoord – behelst de omzetting van de derde pijler van het Verdrag, met name de toegang tot de rechter. Het is duidelijk dat het algemeen belang van het milieu niet enkel verdedigd kan worden door personen die een rechtstreeks of individueel belang kunnen laten gelden, zoals het Verdrag voorziet. En om die reden heeft de Commissie dan ook de toegang tot de rechter willen beperken tot milieuorganisaties die aan bepaalde voorwaarden voldoen. En hierop nu nog willen korten of bijkomende voorwaarden opleggen, is niet alleen onaanvaardbaar, maar tevens strijdig met het Verdrag van Aarhus; ik hoop dan ook van harte dat de collega's die staan voor een open en transparant milieubeleid in de EU, het voorliggende verslag ongewijzigd zullen goedkeuren. 
Stavros Dimas,
   – Ik wil alle sprekers van vanavond bedanken voor hun zeer belangrijke toespraken. Ik zal mijn mening geven over de voornaamste amendementen en tegelijkertijd een antwoord geven op de belangrijkste vraagstukken die in het debat van vandaag aan de orde zijn gesteld.
Wat betreft de toegang tot milieu-informatie: de Commissie kan niet instemmen met de amendementen 4, 14 en 15, die gaan over de toepassing van het stelsel van uitzonderingen op de bepalingen van de richtlijn 2003-2004 betreffende de toegang tot milieu-informatie en over verzoeken om informatie aan de instellingen van de Gemeenschap.
Met de onderhavige verordening wordt de reeds bestaande horizontale communautaire wetgeving betreffende toegang tot documenten, zoals opgenomen in Verordening nr. 1049/2001, uitgebreid tot alle instellingen van de Gemeenschap.
Het neveneffect van deze amendementen van het Europees Parlement zou kunnen zijn dat er twee, elkaar gedeeltelijk overlappende systemen van toegang tot documenten ontstaan, hetgeen de transparantie en de juridische duidelijkheid niet ten goede zou komen.
Het nieuwe artikel 6 van het gemeenschappelijke standpunt dekt reeds de genoemde uitzonderingen en de toegang tot milieu-informatie; de uitzonderingen moeten hoe dan ook uitdrukkelijk worden gepreciseerd overeenkomstig de vereisten in het Verdrag van Aarhus.
Met de amendementen 7 en 12 wil men "de stand van de procedures met betrekking tot inbreuken" opnemen in de definitie van milieu-informatie. Wij kunnen deze amendementen niet overnemen, aangezien iets dergelijks niet voorkomt in het Verdrag van Aarhus. Inbreukprocedures zijn, op zich genomen, ook geen milieu-informatie.
Ik wil er evenwel op wijzen dat het de praktijk is van de Commissie om op haar website inlichtingen te publiceren over haar besluiten met betrekking tot inbreukprocedures op alle beleidsterreinen.
De Commissie kan instemmen met amendement 16, waarin staat dat als om toegang wordt gevraagd tot informatie die niet berust bij de communautaire instelling, de aanvragers binnen een termijn van vijftien werkdagen antwoord moeten krijgen en worden doorverwezen naar de overheidsinstantie die in het bezit zou moeten zijn van de gevraagde informatie.
Wat de inspraak van het publiek betreft, kan de Commissie niet instemmen met uitbreiding tot het beleid zelf, zoals wordt voorgesteld in amendement 5 en gedeeltelijk ook in de amendementen 19 en 20. Het Verdrag van Aarhus moedigt inspraak van het publiek aan als het gaat om beleidsvoorbereiding, overeenkomstig de formulering "in de mate van het mogelijke". Dit is een zeer ruim begrip en in de tot de lidstaten gerichte wetgeving komt een soortgelijke vereiste nergens voor.
Toch wil ik erop wijzen dat de tot nu toe op communautair niveau gevolgde praktijk voorziet in openbaar overleg met de betrokken partijen als het gaat om het maken van communautair beleid. Bovendien is de definitie van met milieu verband houdende "projecten" en "programma’s" heel ruim en dekt ook programma’s van strategische aard.
De Commissie kan niet instemmen met de eis dat het publiek ook inspraak heeft in projecten en programma’s die door de instellingen van de Gemeenschap worden gefinancierd, zoals in amendement 8 staat. In het Verdrag van Aarhus is sprake van inspraak van het publiek bij de voorbereiding van projecten en programma’s door de overheidsinstanties.
Bovendien is de verstrekking van vergunningen voor infrastructuurwerken met aanzienlijke milieueffecten een zaak voor de lidstaten, en daarbij is voorzien in inspraak van het publiek.
De Commissie kan instemmen met het gedeelte van amendement 19 waarin wordt voorgesteld de termijn voor het indienen van commentaar in het kader van schriftelijke overlegprocedures te verlengen van vier tot acht weken. Ook kunnen wij instemmen met amendement 20 waarmee de communautaire instelling de verplichting wordt opgelegd om naar behoren rekening te houden met de uitkomst van de inspraak van het publiek
Deze concrete verplichting vloeit voort uit het Verdrag van Aarhus en strookt met de huidige administratieve praktijk van de Commissie.
De Commissie kan niet instemmen met amendement 23, dat tot doel heeft de groep van organisaties die het recht hebben om een interne herziening aan te vragen, uit te breiden van niet-gouvernementele organisaties die milieubescherming tot hoofddoel hebben naar organisaties die eveneens, of als alternatief, duurzame ontwikkeling bevorderen.
Het specifieke criterium is heel moeilijk vast te leggen en zou waarschijnlijk een heel scala aan organisaties omvatten waarvoor – op grond van milieudoelstellingen – de toekenning van het recht op toegang tot een dergelijke herzieningsprocedure niet gerechtvaardigd zou zijn.
Het feit dat niet-gouvernementele milieuorganisaties die de bescherming van milieubelangen tot hun fundamenteel doel hebben verklaard, een bijzonder stelsel wordt toegekend, strookt geheel met de geest van het Verdrag van Aarhus.
Wat de criteria voor legitimering van niet-gouvernementele organisaties betreft, kan de Commissie niet instemmen met de laatste door de rapporteur voorgestelde wijziging, namelijk dat de niet-gouvernementele organisaties activiteiten moeten ontplooien in meer dan één lidstaat.
Ofschoon er in het aanvankelijke voorstel van de Commissie inderdaad sprake was van activiteiten op communautair niveau, werd tijdens de aan het gemeenschappelijke standpunt voorafgaande besprekingen duidelijk gemaakt dat een dergelijk besluit ongerechtvaardigde hindernissen zou opwerpen voor het recht op toegang tot de rechter.
Volgens de Commissie is de huidige bepaling in het gemeenschappelijk standpunt voldoende. Daarin wordt namelijk gesproken over de communautaire dimensie van het milieudoel dat de niet-gouvernementele organisatie binnen de Gemeenschap moet nastreven.
Tot slot de amendementen 22, 24 en 25. Deze gaan over de uitkomst van de interne herziening van de administratieve maatregelen die de communautaire instellingen nemen overeenkomstig artikel 10, en over hun verband met de bepalingen inzake de toegang tot het Europees Hof van Justitie overeenkomstig artikel 12.
Zoals ik reeds aan het begin van mijn verklaring zei, kan de Commissie deze amendementen niet aanvaarden, aangezien deze verder zouden gaan dan de Verdragsbepalingen inzake legitimering van de partijen bij een proces.
De Commissie kan in principe akkoord gaan met de amendementen 26 en 27 die betrekking hebben op de aanpassingen van het reglement van orde en de datum van inwerkingtreding van de verordening.
Ik zal het secretariaat van het Parlement de volledige lijst geven met de standpunten van de Commissie ten aanzien van de amendementen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0001/2006) van de heer Sjöstedt, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het beheer van afval van winningsindustrieën en houdende wijziging van Richtlijn 2004/35/EG (PE-CONS 3665/2005 – C6-0405/2005 – 2003/0107(COD)). 
Jonas Sjöstedt (GUE/NGL ),
   –Mijnheer de Voorzitter, er is een zeer tastbare en concrete achtergrond voor deze richtlijn waarover we thans een besluit moeten nemen. Dat zijn de grote rampen die een paar jaar geleden gebeurd zijn met instortende residubekkens, met name in Roemenië en Spanje. Dat waren milieurampen die enorme consequenties hadden voor het omringende milieu en die ook de watersystemen vergiftigden.
Daarnaast zijn er onze voortdurende milieuproblemen doordat afval van bestaande en voormalige installaties zware metalen en andere giftige stoffen in ons omringende milieu verspreidt. Daarom is er behoefte aan een aparte richtlijn voor de regulering van afval van de mijnbouw en andere winningsindustrieën.
Als we kijken naar het voorstel dat de Commissie een aantal jaren geleden heeft gepresenteerd en naar het voorstel waarover we morgen zullen beslissen, dan zien we aanzienlijke verschillen. Het Parlement heeft er zeer zeker aan bijgedragen dat deze richtlijn beter en krachtiger is geworden. Een aantal amendementen van het Parlement is al in eerste lezing aangenomen, en in deze lezing zijn er nog meer bij gekomen.
Ik zou enige concrete gedeelten van dit verslag willen benadrukken die van speciaal belang zijn. Allereerst worden er regels geschapen voor veiligheid van residubekkens, waardoor dit soort rampen in de toekomst zal worden voorkomen. Ook de in Roemenië gebruikte methode met hoge concentraties cyanide wordt met deze richtlijn verboden. Er komen duidelijke regels voor de verlening van vergunningen en de desbetreffende procedure, en men zal kunnen zien welke milieuproblemen kunnen worden aangepakt. Bovendien wordt een absolute verplichting ingevoerd tot het respecteren van de waterrichtlijn, zodat de watersituatie niet slechter mag worden.
Daarbij komen regels voor het herstel van de plek waar de mijnbouw plaatsvindt. Met deze richtlijn komt een eind aan de periode waarin men afval en verwoeste terreinen achterliet. Met het oog hierop wordt een financiële zekerheid ingevoerd, waarvoor de bedrijven middelen moeten reserveren, teneinde de plaats waar ze mijnbouw hebben bedreven te herstellen.
Wat de nieuwe lidstaten betreft – vooral Roemenië maar ook Bulgarije – hebben we tijdens de bemiddelingsprocedure bereikt dat deze landen een verklaring hebben afgegeven waarmee zij zich ertoe verbinden om niet naar uitzonderingen te zoeken maar om alle regels van de richtlijn te respecteren. Dat is vooral belangrijk omdat Roemenië aanzienlijke problemen heeft op dit gebied. Wat het historische afval betreft, krijgen de lidstaten de verplichting om een inventarisatie te maken, hetgeen inhoudt dat ze moeten nagaan waar zich historisch afval bevindt dat milieuproblemen veroorzaakt. Alles bijeengenomen zal de milieusituatie in de Unie aanzienlijk verbeteren.
De argumenten tegen deze maatregelen waren vooral van financiële aard, in die zin dat het kostbaar zou zijn voor ondernemingen. Het is echter belangrijk te beseffen dat de kosten voor het herstel van het milieu deel uitmaken van de productiekosten en dat ze dat ook moeten zijn. Als ze dat niet zijn, bevoordeelt dat minder serieuze marktpartijen. Een richtlijn als deze is in het voordeel van een serieuze mijnbouwbedrijven, die verantwoordelijkheid nemen voor hun milieubeleid. Deze richtlijn zal ook bevorderlijk zijn voor het ontwikkelen van nieuwe milieutechnologie waarmee men het historische afval kan aanpakken, en biedt de Europese industrie kansen op dit gebied. Het laatste en in feite allerbelangrijkste argument is dat deze richtlijn gunstig is voor het milieu en voor de gezondheid van degenen die in de betrokken gebieden wonen.
Deze richtlijn is uiteraard niet volmaakt, richtlijnen zijn zelden volmaakt. Er zijn een paar zaken die ik graag nog wat aangescherpt had willen zien. De regels voor het afval dat niet als gevaarlijk wordt geclassificeerd, zijn zwakker dan zou moeten. Dat komt doordat de Raad in eerste lezing verslechteringen heeft aangebracht. Ik kreeg van dit Parlement niet het door mij gewenste besluit mee om deze verslechteringen tijdens de onderhandelingen ongedaan te kunnen maken.
Wat de afvalinstallaties betreft, is te definitie te slap en te genereus voor de industrie, en daardoor dreigen er bepaalde mazen te ontstaan. Wat het historische afval betreft, ontbreken duidelijke eisen om maatregelen te nemen om hieraan iets te doen. Het is echter belangrijk om te beseffen dat de overige milieuwetgeving van de Unie, vooral de kaderrichtlijn water, inhoudt dat er een absolute verplichting is om maatregelen te nemen in de gevallen waarin blijkt dat historisch afval leidt tot een verslechtering van de waterkwaliteit. Dat betekent dat de richtlijn als geheel toch een goede zaak is. Wij kunnen tevreden zijn met het werk dat we de afgelopen jaren hebben verricht.
Tot slot wil ik van de gelegenheid gebruik maken om mijn dank uit te spreken aan degenen met wie ik heb samengewerkt, zoals de schaduwrapporteurs van de verschillende fracties met wie ik goed heb samengewerkt. Ook wil ik de ambtenaren van de Europese Commissie bedanken, met wie ik dit keer uitstekend heb kunnen samenwerken, en het voorzitterschap, dat voor een zeer constructieve bemiddeling heeft gezorgd. Het was gemakkelijk om met hen samen te werken en om concrete oplossingen te vinden voor de verschillende problemen waarmee we werden geconfronteerd. 
Stavros Dimas,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Allereerst wil ik de delegatie van het Europees Parlement die heeft deelgenomen aan de bemiddelingsbijeenkomst met de Raad op 6 december 2005, van harte bedanken.
Mijn dank gaat vooral uit naar ondervoorzitter Roth-Behrendt, en de rapporteur, Jonas Sjöstedt, die ik van harte gelukwens met het resultaat.
De besprekingen in het bemiddelingscomité waren opbouwend, en volgens mij is het Parlement erin geslaagd concessies in de wacht te slepen met betrekking tot een aantal cruciale vraagstukken, zoals de financiële zekerheden, de uitgravingen, de overgangsregels en de toetredingslanden, alsmede een aantal andere belangrijke kwesties.
De Commissie geeft met grote voldoening steun aan de bemiddelingstekst, en ik hoop dat het Parlement het positieve resultaat dat zijn onderhandelingsdelegatie heeft kunnen bereiken, zal bekrachtigen. 
Christa Klaß,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, na een lange tijd waarin veel grensverleggende discussies zijn gevoerd is vandaag de finale aangebroken. Er zijn niet veel mensen meer aanwezig – we behandelen de derde lezing. Mijn dank gaat uit naar onze "gangmaker", rapporteur Jonas Sjöstedt, die er met veel energie en kennis van zaken in geslaagd is het momentum in de onderhandelingen tot aan het bemiddelingscomité vast te houden. Nooit het doel uit het oog verliezen en weten wanneer de zaak moet worden voltooid en de laatste compromissen moeten worden gesloten – dat is Jonas Sjöstedt gelukt. Hartelijk dank daarvoor.
De richtlijn betreffende het beheer van afval van winningsindustrieën is niet alleen een succes voor het milieu, maar ook voor de bedrijven in de mijnbouw en daarmee ook voor de bevolking. Niet ingrijpen en de ongerepte natuur tot maatstaf der dingen maken – dat is niet waar het bij milieubewust handelen uitsluitend om draait, om het zo maar eens te zeggen. Als mensen hebben wij veeleer de – zelfs bijbelse – taak om de aarde te onderwerpen.
Europa kan niet bogen op uitgebreide oerwouden en ongerepte landschappen, maar het is wel wereldwijd bekend om zijn cultuurlandschappen die zich door de eeuwen hebben ontwikkeld. Die cultuurlandschappen moeten door en voor mensen worden gebruikt op basis van duurzaamheid. Elke ingreep in de natuur gaat echter gepaard met nevenverschijnselen. Het zou niet waar zijn als we zouden beweren dat de mijnbouw geen invloed heeft op de natuur en het milieu. Daarom moet bij elke ingreep een afweging worden gemaakt tussen kosten en baten, tussen nut en last. Tegenwoordig hanteren we als gevolg van positieve ontwikkelingen, de technische mogelijkheden en een groter milieubewustzijn andere maatstaven dan vijftig jaar geleden. Voor de veiligheid van de mensen en voor het behoud van een gezonde natuur moeten we van deze verworvenheden profiteren. We moeten ook in de toekomst aan de bal blijven om de nieuwe kansen die zich na vijf, tien of zelfs twintig jaar zeker zullen voordoen, te benutten.
De ernstige ongelukken die zich de laatste tien jaar in de metaalmijnbouw van Spanje en Roemenië hebben voorgedaan, waren voor het Parlement de aanleiding om aan te dringen op deze richtlijn. De richtlijn is er uiteindelijk gekomen en ik denk dat we aardig op weg zijn om goede dingen voor het milieu en de mensen te verwezenlijken.
Gyula Hegyi,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ongeveer vijf jaar geleden raakte de rivier de Tisza verontreinigd met cyanide uit een goudmijn in Baia Mare, Roemenië. Voor ons Hongaren werd toen duidelijk hoe gevaarlijk mijnafval kan zijn. Hoewel mijn land destijds nog geen lid was van de Europese Unie, begrepen de Commissie en het Parlement het probleem en namen zij het initiatief voor een richtlijn over het beheer van dergelijk afval. De heer Sjöstedt bezocht de verontreinigde plaats, bestudeerde de feiten, luisterde naar alle getuigen en deskundigen en schreef vervolgens een uitstekend verslag. Dat noem ik nu eens goed en verantwoordelijk werk van een politicus. Zijn verslag is gebaseerd op feiten en biedt echte oplossingen. Dank u wel, mijnheer Sjöstedt.
De PSE-Fractie heeft het verslag van meet af aan gesteund. Wel heb ik in tweede lezing samen met collega’s veel amendementen ingediend voor striktere regulering. De meeste werden overgenomen door de rapporteur en later door het bemiddelingscomité. Wat waterverontreiniging betreft, probeerden we te streven naar overeenstemming met andere communautaire verplichtingen, waarvan de meeste voortkwamen uit de kaderrichtlijn water. Het compromis dat via bemiddeling werd bereikt, is niet ideaal, maar wel acceptabel.
De financiële zekerheden moeten volstaan om de rehabilitatiekosten te dekken van de grond die door de afvalinstallatie is verontreinigd. Dit is een succes voor ons.
We zijn ook tevreden met de verduidelijking over de sluitingsprocedure. Toch hebben we een belangrijke slag verloren. Als sociaal-democratische afgevaardigden wilden wij namelijk dat voor elke afvalstorting in ontvangend water eerst toestemming moest worden verkregen. Preventie is volgens mij immers de meest milieuvriendelijke oplossing. Wellicht zal later iedereen dit principe omarmen, niet alleen in dit Parlement, maar in heel Europa.
In het algemeen is het een goede richtlijn geworden. Lidstaten, eventuele toekomstige lidstaten en derde landen moeten zich aan dit nieuwe wettelijke kader houden. We moeten er dan ook op toezien dat deze richtlijn strikt wordt nageleefd.
Leopold Józef Rutowicz (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het beheer van afval van winningindustrieën is een uiterst cruciaal document voor de bescherming van het milieu en de volksgezondheid. Het is ook van groot belang voor de winningindustrieën, die de kosten van de tenuitvoerlegging zullen moeten dragen, en het zal een enorm effect hebben doordat het de weg effent voor een overeenkomst waarin de belangen van alle partijen aan bod zullen komen.
Deze richtlijn verdient onze instemming. Niettemin is de richtlijn, net als ieder ander document, afhankelijk van veranderende economische omstandigheden, en we zullen pas zien hoe effectief hij is als die ten uitvoer wordt gelegd. Als er in de toekomst iets verandert, biedt ons dat de kans om er zekere wijzigingen in aan te brengen. Mijnafval bevat bijvoorbeeld vaak minerale componenten die moeten worden teruggewonnen om de behoefte aan verdere uitgravingen te beperken. 
Péter Olajos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie en haar Parlement worden vaak bekritiseerd omdat zij wetten invoeren die overbodig of althans niet strikt noodzakelijk zijn. Niemand zal echter kritiek uitoefenen op de richtlijn die wij hier voor ons hebben liggen. Integendeel, wij zijn erin geslaagd om cruciale en vanuit internationaal oogpunt baanbrekende regelgeving tot stand te brengen. Wij hebben deze tekst opgesteld in de nasleep van de mijnramp die in 2000 in Baia Mare, Roemenië, heeft plaatsgevonden, teneinde te waarborgen dat het milieu en de natuur nooit meer aan een dergelijke verontreiniging worden blootgesteld.
Wanneer zich een ramp voordoet, kunnen wij niets anders doen dan de schade beperken en verlichten en schadevergoeding betalen. In het geval van Baia Mare is echter gebleken dat deze aanpak maar weinig resultaat oplevert. Het natuurlijke milieu is volledig verwoest en tot dusver is er geen enkele uitspraak gedaan in de schadevergoedingszaken, die zo goed als vastzitten.
Daarom wordt in de onderhavige richtlijn de nadruk gelegd op preventie, een element dat een beslissende rol speelt bij het waarborgen van een veilige toekomst en het voorkomen van milieurampen die veroorzaakt worden door menselijke nalatigheid. De richtlijn voorziet echter niet alleen in regelgeving voor nieuwe mijnen en hun afvalmateriaal; zij bevat tevens voorschriften voor oude, verwaarloosde mijnen en mijnen die nog actief zijn, waarvan vele in technisch opzicht sterk te wensen overlaten. Als lid van de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité wil ik met name mijn dank uitspreken aan de heer Sjöstedt, de heer Roth-Behrendt en de heer Florenz, die aan de trialoog hebben deelgenomen. Ik dank hen namens heel Hongarije. Zij hebben immers begrip getoond voor mijn bezorgdheid en zij hebben mijn voorstel gesteund, met als gevolg dat Roemenië en Bulgarije bij hun toetreding tot de Unie niet tijdelijk zullen worden vrijgesteld van de toepassing van de richtlijn, zoals blijkt uit de aanvullende verklaring die beide landen hebben afgelegd.
De Oostelijke Karpaten zijn rijk aan bodemschatten en de winning daarvan vormt een belangrijke bron van regionale ontwikkeling. Het is evenwel absoluut noodzakelijk dat deze winning op duurzame wijze plaatsvindt en dat in zeer sterke mate rekening wordt gehouden met de belangen van het milieu en de natuur. Dat is het onderwerp van deze richtlijn en ook wat erdoor mogelijk wordt gemaakt. Ik ben blij dat ik heb mogen deelnemen aan de opstelling van deze regelgeving, die van uitzonderlijk belang is voor onze gezamenlijke toekomst. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, mijn dank gaat uit naar de heer Sjöstedt, die bij de onderhandelingen namens het Parlement zeer bedachtzaam te werk is gegaan, en naar de Commissie, die onze inspanningen om tot een compromis in de Raad te komen heeft gesteund.
Laat ik hier terugkomen op de woorden van collega Olajos, die terecht onderstreepte dat deze ontwerp-richtlijn een onderwerp betreft dat rechtstreeks verband houdt met de veiligheid van onze burgers en de bescherming van het milieu. Deze Europese regelgeving is beslist geen overbodige luxe die enkel belastend is voor de economie. Uiteraard zijn er in dit geval bepaalde kosten verbonden aan een compromis, maar ik ben van mening dat deze kosten gerechtvaardigd zijn en dat de industrie ze moet dragen, omdat er zoiets belangrijks als de volksgezondheid op het spel staat.
Een belangrijk punt dat is bereikt met dit compromis, is dat er thans zekerheden nodig zijn voor de dekking van kosten die eventueel als gevolg van verontreinigd land ontstaan. Regelingen in dit verband moeten uiteraard vooraf worden ingesteld, omdat een ongeluk heel vaak ook leidt tot het bankroet van een mijnexploitant. In dat geval ontbreken de benodigde financiële middelen om compenserende maatregelen te kunnen treffen en blijft de gemeenschap er weer mee zitten.
Voorts zijn verschillende aspecten van het afvalbeheer veel nauwkeuriger gespecificeerd, met name voor gevallen waarin de exploitant bij de rehabilitatie van het land het winningsafval in uitgravingen terugplaatst. Bij deze vorm van rehabilitatie moet de wetgeving strikt worden toegepast, om iedere verontreiniging van bodem en water uit te sluiten. Bovendien moeten er door de exploitant ook maatregelen worden genomen op het gebied van toezicht, onderhoud en herstel, zoals het opvangen of behandelen van verontreinigd water of percolatiewater. Belangrijk is verder dat de toetredingslanden, ook Bulgarije en Roemenië, verklaringen afleggen dat ze zich aan de nieuwe regels zullen houden – denk maar aan Baia Mare. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0415/2005) van de heer Maaten, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het beheer van de zwemwaterkwaliteit en tot intrekking van Richtlijn 76/160/EEG (PE-CONS 3659/2005 – C6 0373/2005 – 2002/0254(COD)). 
Jules Maaten (ALDE ),
   . – Voorzitter, in de afgelopen dagen en trouwens in het algemeen tijdens de behandeling van deze richtlijn, is toch wel regelmatig de vraag op me afgekomen; is het eigenlijk wel noodzakelijk om op Europees niveau voor zwemwater normen vast te leggen? Is dit nu niet typisch een voorbeeld van een zaak die lidstaten zelf wel kunnen doen. Ik weet dat mijn collega's van de Nederlandse sociaal-democraten, die er nu echter niet zijn, het in een verslag zelfs hebben gehad over de schandelijke richtlijn voor zwembadwater. Nu is het geen richtlijn voor zwembaden, en nog minder een richtlijn voor gewoon badwater, het gaat natuurlijk over water langs stranden en meren.
De vraag of Europees optreden op dit punt een meerwaarde oplevert, is hier gesteld. Hierover hebben we ook terecht gediscussieerd in dit Parlement in eerste lezing en het Europees Parlement deelde toen die twijfel niet. Maar belangrijker nog, ook de lidstaten en vóóral de lidstaten vonden dat er een richtlijn moest komen. Nu ja, als ze dat vinden, dan moet die er ook komen, maar dan vind ik wel dat het een serieuze richtlijn moet zijn en niet een richtlijn die er wel is, maar waar hoofdzakelijk uitzonderingen in gecreëerd worden.
In ieder geval is nu dus na meer dan twaalf jaar discussie een toch moeizaam tussen Raad en Parlement tot stand gekomen compromis afgerond dat morgen, naar ik aanneem, in wetgeving wordt omgezet. De nieuwe richtlijn zorgt voor schoner zwemwater aan stranden en in meren in Europa, voor betere informatie voor zwemmers en voor minder bureaucratische rompslomp voor de lokale autoriteiten.
In de hele Europese Unie voldoet momenteel al meer dan 80 procent van de zwemwaterlocaties aan de strengere normen en in een aantal lidstaten voldoet zelfs al meer dan 90 procent van de zwemlocaties hieraan. Op dit moment krijgt jaarlijks nog zo'n 12 procent van de zwemmers last van misselijkheid, buikgriep, huiduitslag, benauwdheid of een oog- of oorontsteking. In de nieuwe richtlijn worden dus gezondheidsnormen verhoogd, waardoor in 2015 naar schatting nog maar 8 procent van de zwemmers ziek wordt.
De zwemmer zal vanaf 2015 ook op de zwemplek zelf over de actuele zwemwaterkwaliteit geïnformeerd worden met symbolen die in heel Europa identiek zullen zijn. Nu kun je als zwemconsument slechts van het voorgaande jaar de kwaliteit zien en dan nog met wat moeite en ook alleen maar op het internet. Mij spreekt aan dat ik straks ook ter plekke kan zien wat de kwaliteit van het water is, want ik weet niet hoe het met u gaat, maar ik neem zelden mijn laptop mee naar het strand. In plaats van 19 parameters, zullen lidstaten 2 parameters moeten gaan meten en dat is een voorbeeld van hoeveel minder bureaucratie er zal worden toegepast bij het meten van het water.
Het Europees Parlement en de regeringen hadden lange tijd een conflict over de vraag hoe streng de normen moesten zijn en hoe hoog de daaraan verbonden kosten voor de lidstaten zijn. Wij hebben een compromis bereikt waar we allemaal tevreden mee kunnen zijn en ik denk dat, wat dat betreft, het Britse voorzitterschap een compliment past, maar zeker ook de Europese Commissie en uzelf, commissaris, hebben een belangrijke rol gespeeld bij het totstandkomen van het compromis en ook veel van de schaduwrapporteurs zou ik hier willen danken voor de samenwerking in dezen.
Het zwemwater wordt niet alleen schoner, het wordt veel schoner, de kosten zijn beheersbaar en er wordt gedereguleerd. Ik ben, en daarmee rond ik dan af, Voorzitter, wel benieuwd naar het commentaar van de Commissie op het binnenkort in het wetenschappelijk tijdschrift "" te verschijnen artikel van Wiedenmann waarin die het heeft over in ingewikkeld Engels: , afgekort NOAELS.
Ik kan de term zelf niet precies omschrijven maar wellicht lukt u dat; in ieder geval ben ik benieuwd of de Commissie dat onderzoek ook zal betrekken bij haar evaluatieverslag in 2008, want er staan nogal wat pregnante opmerkingen in over de richtlijn, zoals we die nu aannemen. Alleen, denk ik, dat we het er qua tijd nu echt niet meer bij kunnen betrekken. Ik zal zeer verheugd zijn, als de richtlijn morgen daadwerkelijk wordt aangenomen. Ik denk dat het een succes is voor ons allemaal, ook voor mij, terwijl ik absoluut geen enthousiast zwemmer ben. Ik ga slechts het water in als het echt niet anders kan. Ik zal nu toch in ieder geval na 2015 toch met een wat geruster hart het zwemwater betreden. Ik hoop, commissaris, dat ik dat dan ook met veel plezier in uw lidstaat zal kunnen doen. 
Stavros Dimas,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben dol op de zee en op zwemmen, en daarom gaat mijn persoonlijke interesse uit naar zo mogelijk nog schonere zeeën en wateren in Europa.
Ik wil de delegatie van het Parlement die heeft deelgenomen aan de bemiddelingsbijeenkomst met de Raad op 12 oktober 2005, en met name ondervoorzitter Trakatellis en de rapporteur, de heer Maaten, van harte bedanken en gelukwensen met het uitstekende werk en het bereikte resultaat.
De besprekingen in het bemiddelingscomité waren ingewikkeld. In ieder geval met betrekking tot het cruciale vraagstuk van de vaststelling van ambitieuze normen voor de categorie "voldoende", heeft het Parlement mijns inziens opmerkelijke resultaten geboekt en gezorgd voor een aanzienlijke verbetering van het oorspronkelijke standpunt van de Raad.
Het kan zijn dat de kwaliteitsnormen niet zo streng zijn als enkelen hadden gewild, en inderdaad zijn de minimale kwaliteitsnormen niet zo streng als de Commissie aanvankelijk had voorgesteld. Tijdens de besprekingen in het bemiddelingscomité zijn deze echter aanzienlijk verstevigd en het resultaat is een definitieve tekst die veel beter is dan de nu geldende bepalingen, die dateren uit 1975 toen de richtlijn werd uitgevaardigd en dus achterhaald zijn door de huidige stand van de wetenschap.
De Commissie kan tot haar grote voldoening de bemiddelingstekst steunen, en daarom hoop ik dat het Parlement het positieve resultaat dat zijn onderhandelingsdelegatie heeft weten te bereiken, zal bekrachtigen.
Vanavond ronden wij een debat af over twee zeer belangrijke richtlijnen, die ongetwijfeld zullen zorgen voor een beter milieu en voor bescherming van de gezondheid van de Europese burgers. 
Richard Seeber,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht, evenals de Commissie, en dan met name voor de indiening van deze ontwerp-richtlijn.
Eerlijk gezegd, was ik een beetje teleurgesteld toen de Commissie haar mening gaf over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Ik had eigenlijk gehoopt op meer steun voor een krachtiger en duidelijker lijn op het gebied van de zwemwaterkwaliteit. Per slot van rekening zijn de normen waarnaar de commissaris verwees behoorlijk uitgehold. Met steun van de Commissie zouden we een striktere richtlijn tot stand hebben gebracht, die de lidstaten zou hebben verplicht hogere normen in te voeren, zonder dat het ze "bakken met geld" zou kosten.
We moeten ons realiseren dat het belangrijkste probleem omtrent de verontreiniging van zwemwater niet de puntverontreinigingen zijn, maar diffuse verontreinigingsbronnen, met name afkomstig uit de landbouw. Met relatief geringe bedragen hadden we een aanzienlijke verbetering kunnen verwezenlijken. We hebben echter een compromis gesloten en daaraan moeten we ons houden. Daarom pleit ik ervoor het voorstel voor de richtlijn morgen in het Parlement aan te nemen.
We hebben echter een stap in de goede richting gezet. Ik heb mijn hoop nu gevestigd op het jaar 2008, waarin de Commissie de situatie moet beoordelen en evalueren. Mijnheer de commissaris, mag ik u verzoeken – omdat u een zwemliefhebber bent – ervoor te zorgen dat uw diensten deze evaluatie uitvoeren en wellicht de gezondheidsnormen naar het OESO-niveau tillen? In feite hebben alle landen dat gezamenlijk afgesproken. Als het gaat om gezondheidsnormen mogen we het niveau niet naar beneden nivelleren. In ieder geval heeft het zwemwater in u een voortreffelijke bondgenoot.
Gyula Hegyi,
   . – Mijnheer de Voorzitter, als Hongaars lid van de sociaal-democratische fractie ben ik tevreden met het resultaat van de bemiddeling over de zwemwaterrichtlijn. We hebben uitgebreide discussies gevoerd, zowel in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, als later in het bemiddelingscomité. Het viel niet mee om duidelijk te maken dat we niet dezelfde criteria kunnen toepassen voor enerzijds binnenlandse en kustwateren, zoals het Balatonmeer in Hongarije, en anderzijds de Atlantische Oceaan. Dit neemt niet weg dat we strikte regels willen voor onze binnenlandse waterwegen, maar meren en oceanen verschillen nu eenmaal sterk van elkaar.
Ook landen zonder watergrenzen, zoals Hongarije en Oostenrijk, moeten recht hebben op hun eigen zwemwater. Rondom de Hongaarse meren die toegankelijk zijn voor het publiek zijn bepaalde industriële en landbouwactiviteiten verboden. Bovendien zijn bijna alle huishoudens aangesloten op de riolering. We kunnen nog heel veel verbeteren, maar we kunnen van een meer geen oceaan maken.
Dit compromis is aanvaardbaar voor ons, maar brengt voor mijn land erg veel werk met zich mee. Sommige stranden zullen moeten worden gesloten en vele andere moeten worden verbeterd, maar dat is de prijs van een schoon en gezond milieu. Het compromis over een striktere versie van de categorie "voldoende" juichen we toe. Ook is het belangrijk dat het publiek informatie krijgt over de kwaliteit van het water in badplaatsen. Zo staan er op alle stranden rond het Balatonmeer grote informatieborden in het Hongaars, Engels, Duits en Russisch. Misschien moeten we het Frans er nog aan toevoegen, in de hoop dat er meer toeristen komen uit Frankrijk en andere Franstalige landen.
Mijn vorige toespraak tijdens de tweede lezing was nogal hard van toon. We hadden namelijk maar één minuut spreektijd en er zat een hoog tempo in het zware debat. Daarom wil ik nu van de gelegenheid gebruik maken om de heer Maaten te bedanken voor zijn verslag en zijn bereidheid om tot een constructief compromis te komen. Hij heeft goed werk geleverd.
Wanneer hij naar Hongarije komt, hoop ik hem te kunnen laten zien hoe schoon en mooi ons Balatonmeer is.
Marios Matsakis,
   . – Mijnheer de Voorzitter, elk jaar worden honderdduizenden Europeanen ziek van vervuild zwemwater. Deze ziekten verschillen sterk in ernst. De meeste zijn ongevaarlijk tot vrij onschuldig, maar sommige zijn ernstig of zelfs dodelijk. Zoals valt te verwachten zijn kinderen, ouderen en mensen met een lage weerstand het meest kwetsbaar. De wetgevende instanties van de EU moeten zich dus ernstig zorgen maken over de kwaliteit van zwemwater.
Ze houden zich dan ook al jarenlang met dit onderwerp bezig, zodat je zou verwachten dat de criteria die voor de controle van de zwemwaterkwaliteit worden gehanteerd zo strikt mogelijk zijn. Helaas is dit niet helemaal het geval en de reden hiervoor is simpel. Er gaat namelijk veel geld om in waterrecreatie en -toerisme. Als de waterkwaliteit van een gebied als slecht wordt bestempeld, heeft dit dus ernstige economische gevolgen voor die regio en dat land. De dokter heeft dus niet meer het laatste woord, maar "politieke compromissen" zijn aan de orde van de dag. Na jarenlange discussies over zaken die logisch beschouwd glashelder zijn, bevinden we ons nu in een bemiddelingspositie, waarbij we de eventuele economische schade aan landen met onhygiënisch zwemwater beperken en hierdoor de kans op ziekte voor onze burgers vergroten.
Veel collega’s zijn het absoluut niet met mij eens, maar hoe kunnen we anders verklaren dat we voor het gezondheidsrisico een onderscheid hebben bedacht tussen binnenwateren en kustwateren om in te zwemmen. Bovendien aanvaarden we hierbij dat binnenwateren bijna twee keer zo ongezond mogen zijn als kustwateren en nog steeds het kwaliteitsstempel "voldoende" krijgen. Hoe valt anders te verklaren dat we de kwaliteit van zwemwater als "goed" bestempelen, wanneer een zwemmer 5 procent kans heeft om er ziek van te worden? Het gaat hierbij dus om één op de twintig zwemmers. Hoewel ik deze richtlijn steun, moeten we verder gaan om ons zwemwater echt veilig te maken, want nu maken we het alleen maar minder gevaarlijk.
Tot slot wil ik iedereen van harte bedanken die zo hard heeft gewerkt om deze richtlijn tot stand te brengen. Ik denk hierbij met name aan collega Maaten, die weliswaar geen zwemmer is, maar wel heel hard heeft gewerkt. Ook wil ik de Commissie bedanken en uiteraard de leden van het bemiddelingscomité.
Caroline Lucas,
   . – Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik zeggen dat ondanks het goede werk van de rapporteur, wij van mening zijn dat dit compromis onaanvaardbaar zwak is. Mijn fractie zal zich morgen tijdens de stemming dan ook onthouden van stemming.
Wij willen hiermee het volgende aangeven. Ten eerste zijn de overeengekomen waarden voor de bescherming van zoet water volledig onduidelijk. Er is statistisch zo sterk met de criteria geknoeid dat het beschermingsniveau ervan uiterst onzeker is geworden. Volgens het door deskundigen ondersteunde artikel dat binnenkort verschijnt in het wetenschappelijke tijdschrift , waarnaar de heer Maaten verwees, zullen deze waarden absoluut niet leiden tot een betere kwaliteit van zoet water.
Ten tweede is de reële kans die we hadden om deze richtlijn uit te breiden tot recreatief gebruik in het compromis volledig ondergesneeuwd.
Ten derde liet de delegatie van het Parlement na een hard gevecht voor hogere normen plotseling alle eisen varen, toen de Raad aanbood om één van de twee normen van de categorie "voldoende" minimaal te verhogen.
Tot slot was de procedure waarmee deze uiteindelijke overeenkomst is bereikt absoluut onbevredigend. Op de valreep werden namelijk nog mondeling, dus niet schriftelijk, technische voorstellen gedaan, zonder dat er tijd was om de implicaties hiervan naar behoren te bestuderen.
Dit is een teleurstellend resultaat, maar toch wil ik alle betrokkenen bedanken. Ik realiseer me dat het geen makkelijke taak is, maar we zullen ons morgen van stemming onthouden.
Johannes Blokland,
   . – Voorzitter, allereerst wil ik collega Maaten feliciteren met het bereikte resultaat. Mede dankzij zijn inspanningen kunnen we morgen de herziening van de zwemwaterrichtlijn aannemen. Ook de Europese Commissie wil ik bedanken voor haar medewerking, want zonder het ambitieuze voorstel dat zij gedaan heeft, zou het niet mogelijk zijn geweest om de aanscherping van de criteria te bereiken.
Voorzitter, ik kan u meedelen dat ik morgen dus zal instemmen met het resultaat van de bemiddeling, ook al ben ik niet geheel tevreden over het bereikte resultaat. De categorie "aanvaardbaar" die gecreëerd is, is niet meer dan een schaamblad voor het ontbreken van een serieuze aanscherping van de normen. Ook de scheiding die is aangebracht tussen zoet en zout water is gebaseerd op zeer beperkte informatie, en dat alles leidt ertoe dat de bescherming van zwemmers veel minder verbetert dan mogelijk was.
Graag zou ik de Commissie en de Raad willen wijzen op het artikel dat ook al door Jules Maaten genoemd is en dat volgende maand verschijnt. In dat artikel wordt duidelijk gemaakt welke normen we nodig hebben om zwemmers echt te beschermen. Ik hoop, commissaris Dimas, dat u die gegevens zult willen gebruiken bij de volgende herziening, die naar ik hoop niet zo lang op zich zal laten wachten. 
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, schoon en veilig zwemwater is een absolute noodzaak en onmisbaar voor een florerende toeristische sector.
Ik mijn regio, in Noord-Ierland, zijn er veel prachtige stranden en op sommige prijkt zelfs een blauwe vlag. We hebben ook stranden die deze onderscheiding nog moeten behalen, maar ik vertrouw erop dat deze richtlijn dat mogelijk maakt. Van even groot belang is de naleving van de richtlijn inzake de behandeling van stedelijk afvalwater. Voor landen die in aanmerking komen voor middelen uit het Cohesiefonds is dit relatief makkelijk. Zij kunnen namelijk steun ontvangen voor hierop toegespitste projecten. Regio’s als de mijne, die niet beschikken over middelen uit het Cohesiefonds en hiervoor ook nog steeds niet in aanmerking komen, hebben echter meer moeite om hun infrastructuur voor waterzuivering op een aanvaardbaar peil te krijgen. Daarom is aanvullende nationale financiering de enige oplossing en die moet dan ook worden gevonden. Het is belangrijk dat we ons realiseren dat de zwemwaterrichtlijn moet worden beschouwd in deze bredere context.
Cristina Gutiérrez-Cortines (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat de tien jaar werk die het heeft gekost om dit document op te stellen, tien jaar van voortdurende overeenstemming en samenwerking zijn geweest. Dat laat goed zien hoe effectief het beleid van de Europese Unie kan zijn, want vanaf de start zijn gemeenten, lokale autoriteiten en staten aan het werk gegaan om stranden schoner te maken en de kwaliteit van het zwemwater te verbeteren, zowel aan de kust als in het binnenland.
Het lijkt mij van belang om te onderstrepen – in de toekomst zal ik dit al mijn studenten uitleggen wanneer ik college geef – dat dit echt een voorbeeld is van de mate waarin milieubeleid van toegevoegde waarde kan zijn voor het economische systeem, voor het welzijn van de burgers en zelfs voor de waardestijging van de grond.
Een strand met schoon water is voor toeristen een aantrekkelijke plek van goede kwaliteit. Als een strand niet schoon is, weten we, zal het publiek er niet naartoe gaan en daartoe ook steeds minder geneigd zijn. En dit is het resultaat van een beleid van samenwerking en wederzijdse inzet. Daarom vind ik de introductie van de kwalificatie "voldoende" bevredigend en zelfs heel realistisch, want ik denk dat we de werkelijkheid onder ogen moeten blijven zien. 
Het garanderen van schoon water kost enorm veel geld en vergt enorm veel inspanningen op het vlak van beheer, veel sancties voor afvalstortingen langs rivieroevers en een integraal beleid. Wij politici moeten ons ervan bewust zijn dat het geld hiervoor uit de portemonnee van de burgers komt, dat er een wetenschappelijk gefundeerd beleid van controle op het storten van afval aan ten grondslag ligt en dat dit alles geen gemakkelijke opgave vormt. Daarom ben ik hier blij mee en durf ik te stellen dat dit laat zien hoe de kwaliteit van het milieu van toevoegde waarde is voor het economische systeem, de industrie en zelfs het maatschappelijk welzijn.
Thomas Ulmer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wil ik de heer Maaten hartelijk bedanken voor zijn goede werk en de onderhandelingen die door de delegatie van het Europees Parlement in aanloop naar de derde lezing zijn gevoerd.
Ik zal me beperken tot enkele medische aspecten van de richtlijn. Zwemwater is niet bacterievrij maar bacteriearm. Zwemwater dient in principe de kwaliteit van drinkwater te hebben, omdat veel mensen die in zwemwater dobberen of zwemmen af en toe toch water binnenkrijgen. Zo beschikken wij met het Bodenmeer in Zuid-Duitsland over een van de grootste drinkwaterbekkens van heel Europa. Ik wijs er echter op dat ook drinkwater niet helemaal bacterievrij, doch bacteriearm is en dat wij gedurende ons leven dagelijks in aanraking komen met een groot aantal ziekteverwekkers die verschillen in pathogeniteit.
De beschermingsgraad die we met deze richtlijn verwezenlijken is beslist geen 100 procent, maar het is een eerste stap in de goede richting. De thans overeengekomen limietwaarden voor intestinale enterokokken, 330 voor binnenwateren en 185 voor kustwateren – voor de categorie "voldoende" – betekenen een verlaging van het gezondheidsrisico voor zwemmers van 12 naar 8 procent. Een gezondheidsrisico betekent trouwens niet automatisch dat iemand ook echt ziek wordt. Hetzelfde geldt voor E.-coli-bacteriën, waarvoor het cijfer is vastgesteld op 900 respectievelijk 500 voor de categorieën "voldoende" en "uitstekend". Gestandaardiseerde laboratoriummethoden zijn voor mij net zo vanzelfsprekend als een uniforme kwaliteit van de monsterneming. Het belangrijkste is dat de burgers op tijd en voldoende worden geïnformeerd en dat we een situatie bereiken waarin de kwaliteit van al onze wateren als "uitstekend" wordt aangemerkt.
Een andere doelstelling – onderworpen aan strikt wetenschappelijke voorwaarden – moet zijn de toenemende virusbelasting in de wateren onder controle te krijgen. Het aantal aandoeningen in Europa als gevolg van enterovirussen en norovirussen neemt immers gestaag toe. Alleen daarom al zal een nieuwe herziening van de richtlijn niet al te lang op zich laten wachten. Ik steun deze richtlijn. 
Andreas Schwab (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, mijn betoog sluit naadloos aan op wat collega Ulmer zojuist heeft gezegd. De zwemwaterrichtlijn brengt mijn kiesdistrict, dat direct gelegen is aan het Bodenmeer, in een moeilijke spagaat tussen enerzijds de bescherming van de consumenten – de zwemmers – en anderzijds de bescherming van de natuur en het toerisme. In het compromis over de verontreinigingsvoorwaarden en de kwaliteitsnormen, dat is uitgemond in de ook al door collega Ulmer gememoreerde categorie "voldoende", zijn drie botsende belangen eerlijk afgewogen. Daardoor heb ik thuis heel veel positieve reacties op dit compromis gekregen. Voor dit resultaat ben ik alle collega's, ook de rapporteur, heel dankbaar.
Daarnaast wil ik erop wijzen dat we door het terugbrengen van het aantal categorieën van veroorzakers van negentien naar twee tot een oplossing zijn gekomen die ook bevorderlijk is voor het doel om de wetgeving te verbeteren en een minder bureaucratische regeling te scheppen. Hieruit blijkt dat wij ons allen inspannen om de al te talrijke regelingen die er in het verleden op veel gebieden waren, te reduceren tot de punten die er werkelijk toe doen. Ook hiervoor wil ik alle betrokkenen heel hartelijk bedanken.
Wij zijn zeer ingenomen met de algehele werkingssfeer van de richtlijn. Het is verheugend dat het Europees Parlement niet heeft volhard in zijn oorspronkelijke streven om de werkingssfeer van de zwemwaterrichtlijn uit te breiden naar andere vrijetijdsactiviteiten op het water. Ook hiervoor wil ik alle collega's hartelijk bedanken. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0383/2005) van mevrouw Ferreira, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over de milieuaspecten van duurzame ontwikkeling (2005/2051(INI)). 
Anne Ferreira (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, ik wil allereerst iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan het verbeteren van mijn verslag en ik kan nu al verklappen dat ik de door de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie ingediende amendementen zal steunen.
Het is de moeite waard erop te wijzen dat wanneer alle bewoners van deze aarde de westerse levensstijl zouden aannemen, we meerdere planeten nodig zouden hebben om in hun behoeften te voorzien. Voor het Westen en vooral voor de Europese Unie is het dan ook zaak om hun productie- en consumptiemodellen kritisch en grondig te herzien. Dit inzicht, dat door alle fracties in dit Parlement gedeeld wordt en traditionele politieke grenzen overstijgt, heeft de Commissie ertoe gebracht duurzame ontwikkeling tot een van de prioriteiten van de Unie te maken. Het is nu tijd om de balans op te maken van onze acties op dit punt, en tot dusverre zijn de resultaten wisselend. Er is vooruitgang geboekt, maar er zijn ook mislukkingen geweest, of in ieder geval tekortkomingen.
Onder druk van de publieke opinie, die zich zorgen maakt om de voortdurende aantasting van ons milieu, heeft de Europese Unie zich flink ingespannen om milieuvraagstukken onder de aandacht te brengen van de internationale gemeenschap. Maar de vele mooie woorden die zijn gewijd aan de beoordeling van de situatie zijn lang niet altijd gevolgd door daden. Het is tijd om actie te ondernemen, want er is dringend behoefte aan een proactief beleid om de klimaatverandering tegen te gaan, met name gezien de omvang van recente natuurrampen. Ik ben blij met de conclusies van de conferentie van Montreal en met de positieve rol die de vertegenwoordigers van de Europese Unie hierin vervuld hebben.
De Unie heeft weliswaar belangrijke wetgeving aangenomen om industrieel afval te beperken en om auto’s zuiniger en milieuvriendelijker te maken, maar deze inspanningen zijn teniet gedaan door de sterke toename van het wegverkeer. Dit illustreert een van de paradoxen waarmee de Europese Unie geconfronteerd wordt: enerzijds het vrije verkeer van goederen en anderzijds de negatieve invloed van dit vrije verkeer op de milieudoelstellingen van de Europese Unie. Er zijn twee manieren om dit probleem het hoofd te bieden. Ten eerste milieuvriendelijkere transportmiddelen stimuleren, waarbij de Europese Unie grote structurele projecten financieel steunt, en ten tweede de door transport veroorzaakte milieuschade doorberekenen in de prijs van goederen of vervoer fiscaal belasten al naar gelang het milieueffect ervan.
Ook als het gaat om water is een proactief beleid dringend noodzakelijk, want ondanks de aangenomen wetgeving en de getroffen maatregelen blijft de waterkwaliteit ontoereikend. Moeten we voor de zoveelste keer duidelijk maken dat de verontreinigingsniveaus met chemische stoffen nog altijd te hoog zijn? Is het niet onze taak om de vermanende vinger op te heffen naar sommige landbouwmethoden die grote hoeveelheden water en diverse soorten kunstmest verbruiken? De aanstaande hervorming van het GLB moet hiermee rekening houden en verder gaan met het hervormen van de subsidies en het koppelen van steun aan milieueisen.
Proactief beleid is dringend noodzakelijk om de biodiversiteit in stand te houden. Zo kunnen we nog een tijdje doorgaan. Het is hoog tijd voor maatregelen om de negatieve invloed van milieuvervuiling op de volksgezondheid terug te dringen, en daarbij denk ik aan de goedgekeurde verslagen, waaronder dat van mevrouw Ries en het verslag over REACH dat waarschijnlijk zal worden goedgekeurd. Het is hoog tijd voor maatregelen op het gebied van ontwikkelingshulp, want de wereldwijde welvaartsverschillen leidden steeds vaker tot conflicten en de armste landen worden het zwaarst getroffen door natuurrampen. Het antwoord is deels gelegen in duurzame ontwikkeling, omdat het een model van productie en consumptie voorstaat dat kan en moet worden uitgebreid naar alle landen.
De Unie moet zich proactief opstellen en krachtige maatregelen voorstellen als het de meest zorgwekkende trends een halt wil toeroepen en uitzichtloze situaties wil voorkomen. Daarom is het van groot belang voor elke sector kwantificeerbare doelen te formuleren, met periodieke beoordelingsmomenten volgens een strak gehanteerd tijdschema.
In breder verband moeten ook de politieke fundamenten van de Europese Unie versterkt worden. Dat gaat gepaard met meer solidariteit en doeltreffender coördinatie. Grootschalige dumping in de hand werken valt niet te rijmen met de eis van duurzame ontwikkeling. Dat gaat tevens gepaard met de tenuitvoerlegging van duurzame ontwikkeling op alle internationale, nationale en lokale niveaus. Elk wetgevingsvoorstel is erbij gebaat vanuit de invalshoek van duurzame ontwikkeling te worden bekeken. Er is nog heel wat werk te verzetten op dit gebied. Als we duurzame ontwikkeling willen bevorderen, kunnen we niet langer aanvaarden dat de rechtsgrondslag voor ontwerp-wetgeving inzake milieu of volksgezondheid gevormd wordt door het heilige principe van vrij verkeer van goederen.
De Commissie draagt een verantwoordelijkheid, maar bescherming van het milieu staat niet hoog genoeg op haar agenda. Ook al heeft ze zojuist vijf van de zeven thematische strategieën gepresenteerd, deze kunnen de zwakte van de eind 2005 voorgestelde herziene strategie inzake duurzame ontwikkeling niet camoufleren. Ik moet zeggen dat de plannen die de Commissie ons heeft voorgelegd me zorgen baren. Wanneer ik bijvoorbeeld in de thematische strategie inzake afval lees dat we mogelijk terugkeren naar nationale benaderingen waarbij de lidstaten zelf bepalen hoe ze hun afval verwerken, dan vind ik dat een stap achteruit.
Wanneer de Commissie aankondigt dat ze minder wetten wil opstellen door wetgevingsvoorstellen achterwege te laten die op korte termijn weliswaar belastend zijn voor de lidstaten of het bedrijfsleven, maar die noodzakelijk zijn met het oog op de toekomst, dan veroordeelt ze de Europese Unie ertoe politiek gezien pas op de plaats te maken. Het is des te onbegrijpelijker voor de burger dat de Commissie vasthoudt aan bepaalde wetsvoorstellen die eerder reeds verworpen zijn door het Europees Parlement, zoals de richtlijnen betreffende de havendiensten, of die op grote bezwaren zijn gestuit van de burgers, zoals de richtlijn betreffende de diensten op de interne markt.
Laat ik afsluiten met iets positiefs: zowel voor de Unie als ook voor het idee dat wij hebben van ontwikkeling is het slecht nieuws ...
Stavros Dimas,
   – Wat de thematische strategie voor afvalstoffen betreft, wil ik u allereerst ervan verzekeren dat wij, waar dit maar nodig mocht zijn, wetgeving zullen uitvaardigen voor de bescherming van het milieu en de gezondheid van de Europese burgers.
U hoeft daarover niet ongerust te zijn. De thematische strategie voor afvalstoffen is inderdaad een stap vooruit, en te zijner tijd zullen wij daarover debatteren.
Dan wil ik nu namens de Commissie zeggen dat wij de bijdrage van het Europees Parlement aan de herziening van de strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling van harte toejuichen. Het uitstekende verslag van mevrouw Ferreira bevat talrijke waardevolle voorstellen voor de herziening en benadrukt vooral de milieuaspecten van duurzame ontwikkeling. Veel van deze voorstellen worden ook weerspiegeld in de mededeling van de Commissie.
Nu de mededeling van de Commissie over de strategie inzake duurzame ontwikkeling is goedgekeurd, wil de Commissie nauwer samenwerken met het Parlement en de Raad, in de hoop dat in juni uitgaande van deze mededeling een Europese strategie inzake duurzame ontwikkeling kan worden goedgekeurd. Het verslag-Ferreira zal zeer nuttig zijn voor het overleg dat zal worden gevoerd in de aanloop naar de Europese Raad van juni.
Staat u mij toe om nader in te gaan op de mededeling die de Commissie op 13 december heeft goedgekeurd en hieraan enkele opmerkingen toe te voegen over het verslag-Ferreira. De mededeling van de Commissie is het derde en laatste stadium van een gedetailleerde herzieningsprocedure die meer dan achttien maanden heeft geduurd en waaraan veel belanghebbenden uit heel Europa hebben deelgenomen.
Inderdaad was er veel tijd nodig voor de herziening, maar de bespreking van een dermate belangrijke en breed opgezette strategie moet met de nodige omzichtigheid plaatsvinden.
De Commissie heeft in 2005 drie mededelingen voorgelegd met betrekking tot de strategie: de richtsnoeren in februari, de ontwerp-beginselverklaring over duurzame ontwikkeling – die door de Raad in juni werd aangenomen – en de herziene strategie van december 2005 met doelstellingen en efficiëntere toezichtprocedures.
Het verslag-Ferreira is vooral toegespitst op de milieuaspecten van duurzame ontwikkeling. Deze aspecten zijn inderdaad heel belangrijk, aangezien niet-duurzame milieutendensen tot de grootste bedreigingen voor onze huidige en onze toekomstige welvaart behoren.
Hierbij zij er evenwel op gewezen dat de strategie inzake duurzame ontwikkeling betrekking heeft op de drie dimensies van duurzame ontwikkeling, te weten op de sociale, economische en milieuproblemen.
In een poging de niet-duurzame tendensen zoveel mogelijk tegen te gaan willen wij met de strategie de potentiële synergie tussen deze drie dimensies optimaliseren. Het brede scala van uitdagingen dat wij hiermee aanpakken, omvat klimaatverandering en schone energie, natuurlijke hulpbronnen, vervoer, volksgezondheid, sociale uitsluiting, demografie en migratie, evenals armoede in de wereld.
Met duurzame ontwikkeling pakken wij vraagstukken aan die de burgers rechtstreeks raken. Zij willen welvaart, maar eveneens een schoon milieu, een goede gezondheid, sociale bescherming en rechtvaardigheid. Met de nieuwe strategie wordt een langetermijnvisie geboden voor een duurzaam Europa tot ver na 2010.
Duurzame ontwikkeling is het hoofddoel van de Unie. Zowel de strategie van Lissabon als de strategie inzake duurzame ontwikkeling is gericht op de verwezenlijking van dit doel in een snel veranderende wereld.
De strategie van Lissabon en de strategie inzake duurzame ontwikkeling versterken elkaar. Met de nieuwe strategie wordt een aantal van de zwakke punten uit de vorige strategie aangepakt, zoals de onduidelijke prioriteiten en het gebrek aan een duidelijk bewakingsmechanisme. Daarmee worden de belangrijkste uitdagingen bevestigd, de doelstellingen verduidelijkt en wordt er gereageerd op de bestaande, vaak dubbelzinnige doelstellingen in het kader van de desbetreffende beleidsvormen. Ook wordt ermee voorzien in een nieuw en strenger bewakingsmechanisme.
Bijzondere aandacht wordt besteed aan maatregelen en efficiënte toepassing van het beleid in alle sectoren, evenals aan de inspraak van alle belanghebbenden bij de betreffende procedure.
Wij willen meer doen dan alleen mooie woorden spreken, en prioriteiten vaststellen voor de volgende vijf jaar. De Commissie wil in de komende maanden met het Parlement en de Raad samenwerken onder bescherming van het Oostenrijkse voorzitterschap, in de hoop dat er een akkoord kan worden bereikt over een gemeenschappelijke strategie die op ruime steun kan rekenen van alle instellingen van de Europese Unie en de lidstaten.
Een op Europees niveau overeengekomen strategie is noodzakelijk als wij de Europese samenleving willen mobiliseren, en ervoor willen zorgen dat belangrijke veranderingen mogelijk worden en de Europese Unie een duurzamere weg kan inslaan.
Sepp Kusstatscher (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige verslag van mevrouw Ferreira is een zeer omvangrijk, gedegen, goed en kritisch beleidsdocument over belangrijke terreinen op het gebied van het sociaal beleid en het milieubeleid. Mevrouw Ferreira, dank u wel.
Bij het debat over dit onderwerp bekruipt mij echter steeds meer het gevoel dat we weliswaar heel aardige principes verkondigen, maar dat als het om de concrete omzetting gaat de realiteit er helaas wat minder rooskleurig uitziet. Waarschijnlijk stemmen de meeste afgevaardigden hier in principe in met het voorstel van de Commissie dat nieuwe marktinstrumenten, zoals de internalisering van de kosten en ecotaksen, noodzakelijk zijn. Denkend aan de laatste vergadering voor Kerstmis, moeten we echter concluderen dat de meerderheid van het Parlement onder druk van Raad en de verkeerslobby een besluit heeft genomen dat haaks hierop staat. Ik doel op de richtlijn "Eurovignet". In dat verband werd de mogelijkheid tot verrekening van externe kosten, met name die voor het milieu en de gezondheid, uitgesloten.
Ik ben verheugd dat de basisteneur hier de tegengestelde richting opgaat. Het zou goed zijn als de vele hoogstaande beginselen op het gebied van het sociaal beleid en het milieubeleid hun weerslag zouden krijgen in concrete maatregelen. De Commissie moet doelstellingen formuleren voor de middellange en lange termijn. Daarnaast is er behoefte aan controle en evaluatie, zoals vastgesteld in paragraaf 64 van deze ontwerpresolutie. Er moet daadwerkelijk verandering komen in onze productie- en consumptiepatronen. Het gebrek aan daadkracht op dit terrein leidt tot hoge kosten en heeft onaangename gevolgen, met name voor de groeiende groep armen in de samenleving. De EU heeft de ethische plicht om het voortouw te blijven nemen als het gaat om duurzame ontwikkeling op mondiaal niveau. Politici moeten zich niet laten leiden door de eigen dynamiek van het kapitaal. 
Bogusław Sonik,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie stelt alles in het werk om te waarborgen dat milieuaspecten worden opgenomen in al haar beleidsterreinen. Op dit moment worden er in Europa ruim twee keer meer natuurlijke bronnen verbruikt dan we aan biologische capaciteit hebben. Dat betekent dat ons continent een buitensporig groot deel van de natuurlijke bronnen op aarde verbruikt, of die nu uit de bodem of uit de zee komen.
Graag wil ik de afgevaardigden wijzen op de mededeling van de Europese Commissie van 15 oktober 1998, die de EU verplichtte tot betere integratie van haar milieu- en energiebeleid en die daartoe concrete voorstellen bevatte. Sindsdien is er acht jaar verstreken, maar geen enkele doelstelling in dit document is verwezenlijkt. Voor onze ogen hebben politici een besluit genomen om het grootste energienetwerk in zijn soort te scheppen, met een dubbele gaspijpleiding en een systeem van elektrische kabels, op de bodem van de Oostzee. De aanleg daarvan vormt een bedreiging voor het milieu en zal rampzalige gevolgen hebben voor het maritieme milieu in de Oostzee, die vrijwel geheel door land is omgeven.
We moeten onszelf een aantal essentiële vragen stellen. Hoe lang blijven we nog wetten ontwerpen die ver verwijderd zijn van de werkelijkheid? Hoe lang nog blijven onze wetsbepalingen en meningen niets meer dan holle frasen en platitudes die niet door praktische maatregelen worden gevolgd? In plaats van ons te concentreren op het oplossen van de nijpendste problemen, worden er voorstellen gedaan voor een alternatief project, namelijk de invoering van milieubelasting. Ik ben tegen een dergelijke benadering.
Milieuproblemen worden niet opgelost door het scheppen van belastingstelsels. Die problemen worden zo alleen maar verergerd, aangezien een hogere belastingdruk een direct en nadelig effect heeft op de investeringen in kostbare nieuwe technologieën. Er zullen ook bijkomende kosten voor werkgevers ontstaan, wat tot banenverlies kan leiden. 
Karin Scheele,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren, omdat ze met haar werk heeft laten zien over hoeveel uiteenlopende onderwerpen het hier eigenlijk gaat als we het hebben over een "strategie inzake duurzame ontwikkeling". Duurzame ontwikkeling is van toepassing op alle beleidsvormen van de Europese Unie, en met name op de samenwerking met de andere delen van de wereld.
De mededeling van de Commissie leest lekker weg en bevat vele welgemeende en aardige woorden. Ik vind het echter teleurstellend dat het onderdeel over de vastlegging van doelstellingen en trajecten behoorlijk kort en oppervlakkig geworden is. De indruk wordt gewekt dat men de problemen goed kent en analyseert, maar zodra het aankomt op de bestrijding van deze problemen houdt men zich op de vlakte. Ik hoop dat de strategie die onder het Oostenrijkse voorzitterschap is aangekondigd ambitieuzer is en meer concrete antwoorden biedt.
Wij mogen ons trouwens niet uitsluitend tot deze strategie beperken. Uit de toekomstige middelen die in de Unie zullen worden vastgesteld, zal mede blijken hoe serieus wij de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling daadwerkelijk nemen. Als we willen dat milieubescherming en het behoud van de biologische soortenrijkdom belangrijke doelstellingen van de Gemeenschap zijn, dan moet dat ook tot uiting komen in de begroting. We moeten al het mogelijke doen om voor goed functionerende instrumenten, zoals Life, die voor het milieu in Europa zo belangrijk zijn, toereikende financiële middelen uit te trekken. De Commissie vestigt in de mededeling de aandacht op een aantal onduurzame ontwikkelingen, zoals klimaatverandering, die de kroon spant. Het is daarom aan de Commissie om maatregelen te nemen die leiden tot de totstandbrenging van instrumenten ter bestrijding van klimaatverandering. De richtlijn ecodesign die vorig jaar is aangenomen biedt veel mogelijkheden in dit verband. Ik hoop dat de Commissie spoedig zal komen met de eerste uitvoeringsmaatregelen uit hoofde van deze richtlijn, en dan voor producten die veelbelovende mogelijkheden bieden voor een kostenefficiënte verlaging van broeikasgasemissies. 
Margrete Auken,
   Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Ferreira bedanken voor haar voortreffelijke verslag, dat helaas een paar lelijke deuken heeft opgelopen in de Milieucommissie. In het verslag staan fraaie doelstellingen. Ik zal die hier niet herhalen, maar ze zijn allemaal van belang. Als er echt iets moet gebeuren, blijft er echter vaak maar heel weinig over van de fraaie bedoelingen van de EU. We moeten helaas vrezen dat dat ook in dit geval zo zal zijn, en ik ben er niet geruster op geworden na de bijdrage van de commissaris gehoord te hebben, want die bevatte maar heel weinig concrete elementen.
De Verts/ALE-Fractie heeft drie amendementen ingediend: één over ambitieuzere doelstellingen voor de reductie van broeikasgassen, één over het beëindigen van de afhankelijkheid van kernenergie en één praktisch amendement over de afvalproblemen ten gevolge van een inconsequente houding tegenover drankverpakkingen. Alleen al in Denemarken vindt men jaarlijks 400 tot 600 miljoen Duitse bier- en limonadeblikjes als zwerfvuil in de natuur of in de afvalverbrandingsinstallaties, omdat de Duitsers geen statiegeld van de Denen vragen als die bier in Duitsland kopen. Met een gemeenschappelijke Europese statiegeldregeling zouden de Deense natuur en het Deense milieu veel beter af zijn – evenals de koeien die momenteel pijn lijden als ze op een van de vele in de natuur rondslingerende Duitse bierblikjes kauwen.
Andreas Schwab (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat ik op dit late uur nog het woord mag voeren over een heel belangrijk en interessant verslag. Laat ik beginnen met te zeggen dat ik het eens ben met collega Scheele dat aan alle beleidsvormen van de Europese Unie het beginsel van duurzame ontwikkeling ten grondslag ligt en moet liggen. Dat geldt vanzelfsprekend ook voor de financiële situatie en daarom moeten wij ons ter zake daarvan niet alleen afvragen waaraan we nog meer geld kunnen uitgeven, maar ook hoe we de jongere generaties kunnen behoeden voor een te grote schuldenlast – en op basis daarvan eventueel andere prioriteiten stellen. Wat de lidstaten aan schulden achterlaten voor de jonge generaties valt immers ook niet te rijmen met duurzaamheid.
Ik wil het hebben over iets dat me in verband met deze richtlijn heel belangrijk lijkt. Ik ben van mening dat het stimuleren van persoonlijke verantwoordelijkheid door betere samenwerking met de actoren op het betreffende gebied een belangrijk aspect is. Daarmee bevorderen we aan de basis het besef dat duurzaamheid geen hol begrip is waar we alleen – zoals door sommige collega's is gezegd – in vrome verklaringen lippendienst aan bewijzen, maar een concept dat eenieder persoonlijk aangaat.
Wat dit betreft, wil ik een concreet punt aan de orde stellen, te weten de financiering van de Natura 2000-gebieden. Iedereen weet dat wij in West-Europa een zeer hoog welvaartsniveau kennen en dat dat niet door God gegeven is. Als boeren zien dat grote stukken van hun land opeens als Natura 2000-gebied worden aangemerkt en onder bescherming worden geplaatst, is het moeilijk hen ervan te overtuigen dat duurzaamheid iets voor hen kan betekenen. We moeten de betrokken boeren schadeloosstellen of alternatieven bieden om in hun levensonderhoud te voorzien. Zo kunnen we laten zien dat duurzame ontwikkeling ook voor hen iets oplevert.
Daarom moeten we in de richtlijn vastleggen dat een doeltreffend financieringsstelsel voor het Natura 2000-netwerk noodzakelijk is. Ik sta daarom achter deze richtlijn. 
Riitta Myller (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn dank gaat vooral uit naar de rapporteur, Anne Ferreira. Dit is een aangename gelegenheid om hier over dit onderwerp te spreken.
Duurzame ontwikkeling is een uitdrukking die op al het beleid en de besluitvorming van de Europese Unie van toepassing moet zijn. Duurzame ontwikkeling is onlosmakelijk verbonden met het industrie-, mededingings- of economisch beleid, om nog maar te zwijgen van het energie-, vervoers- of landbouwbeleid. Het was daarom enigszins teleurstellend dat de strategie inzake duurzame ontwikkeling niet tegelijkertijd met de communautaire strategie inzake het concurrentievermogen werd herzien.
Het concurrentievermogen van de Europese Unie kan alleen gebaseerd zijn op economische groei die zowel op het gebied van de productie als van de consumptie milieuvriendelijk is. De consumptie kan worden beïnvloed door een juiste prijs van producten en diensten. Milieukosten moeten in de prijs worden verrekend. Dit stimuleert een productie die beter is voor het milieu.
Om echte resultaten te boeken, moeten er betrouwbare indicatoren worden gevonden voor het beleid van duurzame ontwikkeling. Onder andere de rapporteur is het hiermee eens. Zulke indicatoren kunnen er alleen komen door kwantitatieve en kwalitatieve doelen te stellen die ambitieus genoeg zijn. Kwantitatieve doelen geven, mits zij op de juiste wijze zijn gesteld, aan waar succes is geboekt en waar verbeteringen nodig zijn om een milieusituatie te krijgen die niet langer schadelijk is voor de volksgezondheid en voor het vermogen van de natuur zich tegen vervuiling te weren.
Als wij doelen stellen die hoog genoeg zijn, stimuleren wij hiermee bijvoorbeeld ook de ontwikkeling van nieuwe milieutechnologieën, die op hun beurt een impuls geven aan de Europese groei. Op die manier kunnen wij voor echte duurzame ontwikkeling zorgen. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats. 

