Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
 De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, in punt 6 van de notulen wordt precies aangegeven welke agendawijzigingen er voor deze week zijn, maar er wordt niet vermeld - en dat is op zich ook wel terecht - dat de stemmingen van donderdag zijn vervroegd naar 11.30 uur in verband met het grote aantal amendementen op bepaalde verslagen. Ik vraag mij echter af of hierbij is gehandeld in de geest van artikel 139, lid 1, van ons Reglement.
Zoals u weet, nemen de stemmingen rond het middaguur op de dinsdag, woensdag en donderdag heel wat tijd in beslag. Daarom hebben wij vorig jaar ons Reglement aangepast opdat wij efficiënter zouden kunnen werken. Daarbij is besloten dat ieder lid het recht heeft om binnen de commissies individueel een amendement in te dienen, maar dat indiening van amendementen tijdens plenaire vergaderingen alleen is toegestaan als zij door minimaal 32 leden of een politieke fractie worden gesteund.
Als ik echter kijk naar de ingediende amendementen voor donderdag, bijvoorbeeld op het verslag-Dimitrakopoulos-Leinen, dan blijken er meer dan 100 afkomstig te zijn van individuele leden. Vermoedelijk zijn zij wel in naam van een fractie ingediend, maar dat zou evengoed niet het geval kunnen zijn.
Zo zie ik bijvoorbeeld dat de PPE-DE-Fractie meer dan 100 amendementen heeft ingediend, afkomstig van 18 verschillende leden onder wie ik niet de coördinator noch de leider van de fractie ontwaar. Meer dan 20 amendementen zijn onderling tegenstrijdig, zodat zij dus nooit allemaal het fractiestandpunt uitdragen. Ook zijn er identieke amendementen bij, afkomstig van verschillende leden, en er is zelfs één persoon geweest die twee identieke amendementen heeft ingediend. Ik zou de PPE-DE-Fractie willen vragen om in eigen huis eens orde op zaken te stellen!

Er gaat sowieso al zoveel tijd verloren met de stemmingen en nu is er de mogelijkheid om invulling te geven aan de rationalisatie van het Reglement waartoe het Parlement vorig jaar heeft besloten. Dat betekent dat amendementen namens tenminste 32 leden of in naam van een fractie moeten worden ingediend en ook daadwerkelijk het standpunt van die fractie moeten weerspiegelen en niet de mening van de persoon die ze toevallig namens die fractie indient om zo de beperkingen op de indiening van amendementen tijdens plenaire vergaderingen te omzeilen.
Ik wil de zittingsdienst vragen om in het vervolg te verifiëren of amendementen daadwerkelijk namens een fractie worden ingediend.
(Applaus van links)

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Corbett er even aan willen herinneren dat door de PPE-DE-Fractie geen amendementen voor de plenaire vergadering kunnen worden ingediend, indien deze niet vooraf aan de fractie zijn voorgelegd en door haar worden gesteund. Dat is de procedure binnen onze fractie en daarover dienen bij de heer Corbett geen misverstanden te bestaan.
Voorts zal het hem ongetwijfeld niet zijn ontgaan dat er momenteel druk wordt gesproken over allerlei hervormingen bij het Parlement. Als de heer Corbett het Bureau plannen wil voorleggen voor de wijziging van stemprocedures, zou hij dat in dat kader moeten doen. Dan zou hij de juiste weg bewandelen.

De Voorzitter
Geachte collega, ik zal uw opmerkingen doorgeven aan de Voorzitter. Het Bureau zal er bij de werkzaamheden van mei rekening mee houden.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, ik was gisteren hier aanwezig en heb de presentielijst getekend, maar mijn naam staat niet in de notulen vermeld. Ik zou dat graag gecorrigeerd zien.

De Voorzitter
Dat zal gecorrigeerd worden, mevrouw McNally.

Van den Berg
Voorzitter, als rapporteur van de Commissie ontwikkelingssamenwerking voor de kwijting 1998 zou ik even willen melden dat over het verslag-Rühle gisteravond een gedeeltelijk gezamenlijke commissievergadering van de Commissie begrotingscontrole en de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft plaatsgevonden, waar in principe overeenstemming voor een compromisaanpak bereikt is die later ook is uitgewerkt. In de praktijk komt het er op neer dat wij de bestaande tekst vervangen door een nieuw gezamenlijk compromisvoorstel dat leidt tot feitelijk uitstel en een nieuwe behandeling in juni. Die tekst wordt in de loop van de ochtend ongetwijfeld door de gezamenlijke fracties ingediend en het debat kan gewoon plaatsvinden, maar het is goed dat de leden weten dat die gisteravond heeft plaatsgevonden en dat er eigenlijk een nieuwe politieke situatie is ontstaan waarin de leden van de Commissie begrotingscontrole en de leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking elkaar weer hebben gevonden in wat wij zien als een meer positieve aanpak.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, inhakend op hetgeen de heer Van den Berg zei, wil ik duidelijk maken dat het verslag over het uitstel van kwijting voor het Europees Ontwikkelingsfonds beschikbaar is. Vandaag kan dan ook worden gestemd. Daarbij moet men natuurlijk wel voor ogen houden dat het enkel om uitstel en niet om weigering of verlening van kwijting gaat. Al hetgeen wij gisteren samen hebben uitgewerkt zal zijn beslag vinden in de definitieve versie. Wij kunnen het verslag van mevrouw Rühle dus gewoon behandelen en in stemming brengen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een verzoek. Wij plannen als afgevaardigden onze afspraken altijd heel precies en vaak houden die afspraken ook verband met zaken die voor de burgers heel belangrijk zijn. Vandaag is de vergadering vervroegd. Het is de eerste keer dat wij om 8.30 uur beginnen. Mijns inziens zouden wij veel efficiënter werken als wij ons in dit Parlement hielden aan een vast schema en we niet op korte termijn dingen gingen veranderen. Ik dank u voor uw goede begrip!

De Voorzitter
Geachte collega, vergeet u niet dat het hierbij gaat om een ad hoc besluit naar aanleiding van een verzoek van het Portugese voorzitterschap.
(De notulen worden goedgekeurd)

Kirkhope
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde met betrekking tot de agendawijziging voor deze week, die gisteren door de Voorzitter aan ons werd voorgelegd. Ik ben niet gerust op wat de Voorzitter toen zei over de vertegenwoordiging van de Raad bij de toespraak van de Oostenrijkse president morgen in dit Parlement. Velen onder ons zijn bang dat door deze agendawijziging de Raad bij deze belangrijke gebeurtenis verstek zal laten gaan. Ik wil graag de verzekering dat de Raad op een behoorlijk niveau zal zijn vertegenwoordigd om het respect te kunnen betonen dat het Parlement bij dit soort bezoeken gewoonlijk betoont.
(Applaus van rechts)

De Voorzitter
Ik zal uw opmerking aan de Voorzitter doorgeven, mijnheer Kirkhope.

Stemming over het verzoek om urgentverklaring
Wynn
Mijnheer de Voorzitter, hoewel wij graag medewerking willen verlenen aan het verzoek van de Raad om versnelde behandeling, is het niet nodig dat wij ons hier vandaag over uitspreken. Dit onderwerp staat reeds op de agenda voor mei. De stand van de financiën is momenteel zodanig dat de hoge vertegenwoordiger in Bosnië-Herzegovina niet voor problemen hoeft te vrezen. Zijn budget is gegarandeerd tot het einde van dit jaar en dat geldt ook voor de aanzienlijke middelen die voor de UNMIK-operaties in dat land zijn uitgetrokken. Dit kan wel tot de volgende maand wachten.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om urgentverklaring)

Kwijtingen 1998, begrotingscontrole
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0087/2000 van mevrouw Stauner, namens de Commissie begrotingscontrole, over de kennisgeving aan de Commissie van de redenen voor het uitstel van de kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1998 (SEC(1999) 412 - C5­0006/1999 - 1999/2050(DEC));
A5-0089/2000 van mevrouw Rühle, namens de Commissie begrotingscontrole
. over het uitstel van het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het financieel beheer van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds voor het begrotingsjaar 1998 (COM(1999) 227 - C5-0003/1999 - 1999/2004(DEC))
. over het verlenen van kwijting aan de Raad van bestuur van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden, Dublin, voor het begrotingsjaar 1998 (C5-0150/2000 - 2000/2094(DEC))
. over het verlenen van kwijting aan het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding, Thessaloniki, voor het begrotingsjaar 1998 (C5-0149/2000 - 2000/2093(DEC))
. over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1998
Afdeling IV - Hof van Justitie
Afdeling V - Rekenkamer
Afdeling VI - Deel B - Comité van de regio's
(SEC(1999) 414 - C5-0008/1999 - 1999/2166(DEC))
. over het uitstel van het besluit tot verlening van kwijting voor de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1998
Afdeling VI - deel A: Economisch en Sociaal Comité
(SEC(1999) 414 - C5-0008/1999 -1999/2166(DEC));
A5-0092/2000 van de heer Khanbhai, namens de Commissie begrotingscontrole, over de verlening van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) voor het begrotingsjaar 1998 (C5­0153/2000 - 2000/2077(DEC));
A5-0097/2000 van de heer Kuhne, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting voor het begrotingsjaar 1998
Afdeling I - Europees Parlement/Bijlage ombudsman (SEC(1999) 414 - C5-0008/1999 - 1999/2051(DEC));
A5-0095/2000 van de heer Mulder, namens de Commissie begrotingscontrole, over de verlening van kwijting aan de Commissie betreffende de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL - afdeling Garantie voor de begrotingsjaren 1993, 1994 en 1995 (C4-0128/1998 - C4-0372/1998 - C5­0167/2000 - 1997/2167(DEC));
A5-0079/2000 van de heer Casaca, namens de Commissie begrotingscontrole, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 723/97 inzake de uitvoering van actieprogramma's van de lidstaten betreffende de controles op de uitgaven voor rekening van het EOGFL, afdeling Garantie (COM(1999) 169 - C4­0225/1999 - 1999/0091(CNS)).

Stauner
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, nultolerantie ten aanzien van fraude en ander vormen van wangedrag is een absolute voorwaarde om het vertrouwen van de bevolking in de Europese openbare dienst te herstellen: woorden van die strekking bezigt commissaris Kinnock, de voor de hervorming van de Commissie verantwoordelijke vice-voorzitter van de Commissie, in het hervormingsdocument van de Commissie van 18 januari jongstleden. Met de plechtige belofte de zonden uit het verleden niet te zullen herhalen - goed een jaar geleden werd immers de voorgaande Commissie door fraude en onregelmatigheden ten val gebracht - trad in september jongstleden de Commissie Prodi aan. Nu moet de Commissie zich meten aan haar belofte, aan haar vanzelfsprekende plicht om als hoedster van de Verdragen de toepassing van de Verdragen ook in eigen huis, tegenover derden te garanderen.
Dit is ook de meetlat die de Commissie begrotingscontrole als commissie ten principale hanteert. Zij beveelt aan de verlening van kwijting tot 15 mei 2000 uit te stellen en van de Commissie 17 maatregelen te verlangen. Het gaat hierbij met name om vier gebieden waar behoefte bestaat aan verduidelijking, of waar de alom aangekondigde nieuwe start nog op zich laat wachten.
Ten eerste moet het foutenpercentage van meer dan 5%, dat de Rekenkamer telkens weer tijdens de afgelopen jaren aan de kaak heeft gesteld, tot 2001 aanzienlijk worden verminderd. Voor 2003 moet men kunnen komen tot een positieve betrouwbaarheidsverklaring. Ten tweede moet gezorgd worden voor volledige opheldering en bestraffing van de wel erg aperte gevallen van fraude en onregelmatigheden in verband met Fléchard, ECHO, MED en de contracten voor gastwetenschappers. Ten derde moet het Parlement met het oog op zijn controletaken ongehinderde toegang krijgen tot inlichtingen en documentatie. Daarom was overigens ook reeds in het besluit over de verlening van kwijting voor 1997 gevraagd. Ten vierde moet verslag worden uitgebracht over de tuchtprocedures en moet gezorgd worden voor een diepgaande hervorming.
Onze commissie heeft het zichzelf niet gemakkelijk gemaakt met dit besluit. Uiteindelijk konden wij echter met grote meerderheid - met 19 stemmen voor en één tegen - de onderhavige resolutie goedkeuren. Het feit dat deze resolutie een door de vier grote fracties gesteund compromis is, toont duidelijk aan dat het Parlement bij deze belangrijke aangelegenheid één lijn trekt en blijk wil geven van vastberadenheid, kris kras door de fracties heen en zonder acht te slaan op nationale belangen en nationaal egoïsme. De Commissie moet hieraan gevolg geven, als zij geloofwaardig wil blijven in de omgang met het belastinggeld van de Europese burgers en in de democratische omgang met de gekozen vertegenwoordigers van het Europese volk.
De slagvaardigheid en de integriteit van de Commissie, van het Europees bestuursorgaan, liggen mij bijzonder na aan het hart, zeer zeker als ik denk aan de uitbreiding van de EU. Om zich te kunnen kwijten van haar beleidstaken moet de Commissie de handen vrij hebben. Zij mag niet verlamd worden door tijdrovende en zenuwslopende rechtvaardigingscampagnes. Het Parlement neemt zijn controletaak overeenkomstig de Verdragen heel serieus. Alle in de resolutie genoemde gevallen van fraude en onregelmatigheden houden rechtstreeks verband met het begrotingsjaar 1998, ook al gaat het ontstaan van enkele daarvan verder terug naar het verleden. Alle maatregelen die wij eisen moeten echter binnen de gestelde termijn worden getroffen. Overal is de situatie namelijk rijp voor een besluit.
Het is duidelijk dat de nieuwe Commissie - ofschoon niet alle leden nieuw zijn - niet rechtstreeks aansprakelijk kan worden gesteld voor het ontstaan van de genoemde gevallen. Zij is echter wel verantwoordelijk voor de manier waarop met deze oude last wordt omgegaan. Slechts als zij zorgt voor volledige opheldering van al deze gevallen, zonder ook maar iemand te ontzien, kan zij zich in goede zin van haar voorgangster onderscheiden. Ook moet de Commissie zorgvuldig nagaan hoe zij met medewerkers omgaat. Er zijn er voor wier civiele moed in de omgang met onregelmatigheden ik werkelijk mijn pet afneem.
Ondanks herhaalde, vastberaden aankondigingen is van een nieuwe start nog niets te bespeuren. Het qua omvang indrukwekkende hervormingsdocument van commissaris Kinnock doet juist bij de financiële controle verschillende alarmbellen rinkelen. Decentralisering mag niet de facto leiden tot een volledig over boord gooien van de interne financiële controle. Men moet er bij de hervorming veeleer voor zorgen dat de aandacht op het belangrijkste wordt toegespitst. Het principe: eerst kwaliteit en dan kwantiteit is altijd nog geldig.
Mijn conclusie luidt dan ook: er zijn genoeg woorden gewisseld, laat mij ook eens daden zien: in de tijd dat u complimenten in elkaar draait, kan ook iets nuttigs geschieden. U ziet, de goede oude Goethe heeft ook hiervoor de juiste woorden gevonden. Daarom zie ik de resolutie als een kans voor de Commissie om te laten zien dat zij het vertrouwen waard is dat het Parlement haar en haar voorzitter bij de investituur heeft geschonken en met zijn besluit inzake de kwijting voor het begrotingsjaar 1998 heeft bekrachtigd.
Deze resolutie moet ook een duidelijke steun in de rug van de helaas niet aanwezige Commissievoorzitter zijn, niet meer en niet minder. Ik zou de voorzitter willen toeroepen: grijpt u deze kans aan! Maakt u zo nodig gebruik van de bevoegdheid die u hebt voor het uitvaardigen van richtsnoeren!

Rühle
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij moeten deze week moeilijke besluiten nemen. Controle op de Commissie is een van de hoofdrechten van het Parlement, en daarbij gaat het in hoofdzaak om begrotingscontrole. Het is echter heel moeilijk kwijting te verlenen voor een begroting van twee jaar geleden, waarvoor de huidige Commissie - en dat maakt het extra moeilijk - geen rekenschap kan afleggen. Dat zou haar voorgangster moeten doen, die juist is afgetreden omdat zij deze verantwoordelijkheid slechts ten dele droeg.
Daarom moeten wij ons, bij wijze van toetssteen, de vraag stellen hoe de huidige Commissie met verantwoording en rekenschap omgaat. Een goed voorbeeld is mijns inziens de kwijting voor het Europees Ontwikkelingsfonds. Onze commissie was in het bezit van vertrouwelijke inlichtingen over wanbestuur en onregelmatigheden. Er was zelfs sprake van verdenking van corruptie. Lange tijd kregen wij op onze vragen geen toereikende antwoorden. Daarom besloot de meerderheid van de commissie uitstel van kwijting aan te bevelen en eerst meer informatie te vragen.
Intussen heeft er zich echter iets verheugends voorgedaan. Samen met de vertegenwoordigers van de Commissie en de Commissie ontwikkelingssamenwerking van het Parlement hebben wij gisteren een actieplan opgesteld, dat tot 15 mei aanstaande kan worden verwezenlijkt. Daarom kan ik mijn verslag nu aanpassen, oftewel vervangen door dit actieplan en voorstellen de kwijtingverlening tot 15 mei uit te stellen. Zodra wij dan een verslag hebben van de Commissie over ons actieplan kunnen wij alsnog kwijting verlenen. Mijns inziens toont deze ontwikkeling duidelijk aan in welke richting wij moeten gaan. De Commissie en het Parlement moeten samenwerken en er samen voor zorgen dat de begroting en de uitvoering van de begroting transparanter worden.
Ik moet in mijn verslag helaas nog een tweede uitstel voorstellen, en wel met betrekking tot het Economisch en Sociaal Comité. Er zijn weer problemen in het Economisch en Sociaal Comité met de afrekening van reiskosten en vergoedingen. Het Comité heeft 15 maanden gewacht voordat het besloot OLAF te belasten met gegronde gevallen van corruptieverdenking. Daarom moet de kwijting hier worden uitgesteld totdat de resultaten van het onderzoek door OLAF bekend zijn.
Er is nog een probleem in verband met het Economisch en Sociaal Comité, en wel met de gebouwen. Wij betalen nog steeds huur voor het Ardenne- en het Ravensteingebouw. Ook betalen wij huur voor het Belliardgebouw. Het Parlement moet bovendien zijn nieuwe Parlementsgebouw betalen. Met andere woorden, de Europese belastingbetaler moet momenteel huur betalen voor drie gebouwen. Wij moeten hier druk uitoefenen en ervoor zorgen dat het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's zo snel mogelijk kunnen verhuizen naar het Belliardgebouw. Wij hebben hier echter geen uitstel voorgesteld omdat er hoop bestaat op een tevredenstellende oplossing. Als die er is kunnen wij met de begroting voor 1999 ook kwijting voor de gebouwen verlenen en dan hoeven wij hier verder geen druk meer uit te oefenen.
Om nog even bij de gebouwen te blijven, wil ik vermelden dat er absoluut behoefte is aan een beter management op Europees vlak. Er doen zich namelijk soortgelijke problemen voor bij het Hof van Justitie. De Rekenkamer heeft hierover een speciaal verslag opgesteld dat verwerkt zal worden in de procedure voor de kwijting 1999. Als rapporteur wil ik aandringen op een betere samenwerking tussen de instellingen bij het gebouwen- en huurmanagement. Laten wij zien hoe wij van elkanders fouten kunnen leren en de Europese belastingbetalers kunnen aantonen dat wij op verantwoorde wijze met hun geld omgaan. Ik ben weliswaar pas lid van dit Parlement maar wel van mening dat er op dit gebied nog heel wat schort.
Ik heb nu niet veel tijd meer en daarom zal ik kort en bondig de rest van mijn verslag weergeven. Wij stellen voor kwijting te verlenen voor het Europese Hof van Justitie en de Europese Rekenkamer. Beide instellingen hebben bevredigende antwoorden gegeven op de punten van kritiek uit mijn verslag. Onze vragen en opmerkingen zijn tijdig en uitvoerig beantwoord. Ook stellen wij voor kwijting te verlenen aan de Stichting van Dublin en het Centrum voor de beroepsopleiding in Thessaloniki. Wij willen echter wel dat in de toekomst de contradictoire procedure voor satellietorganen wordt ingekort. Wij zijn verheugd over het besluit van deze organen om een evaluatie te maken en verwachten daar voor december van dit jaar de resultaten van.
Als nieuw lid van dit Parlement wil ik nogmaals duidelijk stellen dat met de werkzaamheden voor de kwijting 1998 een belangrijke stap voorwaarts werd gezet. Mijns inziens hebben wij daarmee kunnen bijdragen aan de versterking van het vertrouwen van de belastingbetalers in de Europese instellingen.

Kuhne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de afgelopen dagen werd kort voor de behandeling van dit verslag in enkele persorganen de indruk gewekt dat wij mooi weer spelen, zolang wij niet van buitenaf worden geattendeerd op de tekortkomingen in onze eigen instelling. Ons wordt met andere woorden verweten dat wij met twee maten meten als wij enerzijds hevige kritiek spuien op de Commissie en anderzijds onze eigen gebreken negeren.
Ik wil hier duidelijk maken dat noch het één, noch het ander opgaat. Op 10 februari stond mijn ontwerpverslag in alle taalversies de commissie ter beschikking. Heel wat tekortkomingen waarover in de pers melding werd gemaakt - en ik noem als voorbeeld de European Voice van tien dagen geleden - worden open en eerlijk in mijn verslag aan de kaak gesteld. Er heeft geen witwassen plaatsgevonden. In het verslag dat nu in de plenaire vergadering is ingediend worden niet alleen de problemen beschreven, maar staan ook duidelijke instructies, met tijdsschema, voor de administratie van het Parlement. Daarin wordt heel duidelijk gezegd wat gedaan moet worden om de problemen op te lossen.
In tegenstelling tot hetgeen het geval was bij de kwijting aan de Commissie hoeven wij ons hier niet te beklagen over het ontbreken van documenten. Enkele documenten zijn misschien wat laat bij ons binnengekomen, maar uiteindelijk hebben wij ze allemaal gekregen. Ook daar is de situatie dus anders dan bij de kwijtingprocedure. Als Parlement moeten wij zeker op bepaalde gebieden de hand in eigen boezem steken en wanbestuur aan de kaak stellen, maar wij worden niet geconfronteerd met een oude last, wij hebben geen fraudegevallen op te ophelderen.
Ik zeg dit omdat ik hier een belangrijk verschil wil benadrukken. Van belanghebbende zijde werd namelijk geïnsinueerd dat het Parlement bij het hanteren van een en dezelfde maatstaf tot hetzelfde resultaat had moeten komen, dat het dus niet de kwijting aan de Commissie kon uitstellen en zichzelf tegelijkertijd wel kwijting kon verlenen. Ik ben voor gelijke maatstaven. Gelijke maatstaven hoeven echter niet per se tot hetzelfde resultaat te leiden. Wij moeten niet de strategisch verre blik van tuinkabouters in onze ogen leggen en eerbiedig gaan buigen voor degenen die de indruk hebben gewekt dat wij, als wij niet het boetekleed aantrekken, met ons besluit tot uitstel van de kwijting aan de Commissie niet geloofwaardig zijn. Als wij dat doen, kunt u er donder op zeggen dat wij nog geen half uur na de stemming op donderdag in het Parlement, vanuit Straatsburg de champagnekurken in talrijke kantoren in Brussel zullen horen knallen. Heel wat mensen in Brussel zouden zich in de handen wrijven van genoegen als wij zouden besluiten onze eigen kwijting te zien als een variabele van de kwijtingverlening aan de Commissie. Als wij dat doen hoeft geen enkele Commissie in de komende twintig jaar meer bang te zijn voor de kwijtingprocedure van het Parlement. Dan hoeft men alleen maar bang te zijn voor zijn weergaloos opportunisme.
Dan ga ik nu over tot de vraag welke misstanden moeten worden verholpen. Wij moeten bijvoorbeeld iets doen aan de tendens die zich aftekent bij de onderhands gegunde contracten. Het aantal daarvan is in vergelijking met het aantal openbare aanbestedingen enorm gestegen. Het gaat daarbij voornamelijk om de uitrusting van dit gebouw. Deze onderhandse gunning is ook niet per se een illegale procedure. Dat zou een verkeerde veronderstelling zijn. Wij moeten echter met het oog op een doorzichtige bestuurscultuur aandringen op een ommekeer in deze tendens. De procedure voor het onderhands gunnen van contracten mag niet de overhand krijgen. Op den duur zouden tengevolge van dergelijke contracten de kosten omhoog gaan, en zouden wij bovendien niet de mogelijkheid hebben na te gaan of het misschien niet goedkoper kan. Daarom moet deze tendens veranderen.
Ten tweede hebben wij in de afgelopen jaren als Parlement voor het Hof van Justitie verschillende processen in personeelszaken verloren. De taal van het Hof liegt er niet om. Men zegt zonder er doekjes om te winden dat blijkbaar de eigen, van tevoren gepubliceerde criteria voor vergelijkende onderzoeken voor bepaalde posten terzijde werden geschoven om daarop eigen mensen te kunnen benoemen. Als Parlement en als afgevaardigden moeten wij ervoor zorgen dat dergelijke dingen in ons eigen huis niet voorkomen. Wij moeten ervoor zorgen dat de motivatie van onze medewerkers hoog blijft, en dat zij ervan op aan kunnen dat bevorderingen en benoemingen geschieden op grond van bekwaamheden en niet op grond van vriendjespolitiek.
Er is nog een ander belangrijk punt: de gebouwen. Daar is reeds over gesproken. Wij hebben vastgesteld dat wij als Parlement verzeild zijn geraakt in uiterst moeilijke situaties die wij voor het merendeel aan de Raad te danken hebben. De Raad financiert zijn eigen gebouw uit de verplichte uitgaven van de begroting en verbiedt het Parlement over te gaan tot directe financiering.
Ondanks alle openstaande problemen ben ik er vierkant tegen dat wij de Raad ook nog een doosje bonbons thuissturen, en er zelfs nog een lintje omheen wikkelen waarop wij zeggen dat de gevolgde procedure juridisch gezien inderdaad niet helemaal in de haak is. Wij hebben hier zelfs uitvoerig over gesproken en wij hebben ik weet niet hoeveel documenten daarover gekregen. Wie dan nog problemen heeft, kan volgens mij maar het beste naar het Hof van Justitie stappen en het probleem daar laten ophelderen. Ik wil echter niet dat de plenaire vergadering een surrogaatrechtsorgaan wordt. Wij moeten hier politieke overwegingen naar voren brengen en nagaan wat de gevolgen zullen zijn van een dergelijk douceurtje aan de Raad.
Er is al gesproken over de inventaris. De heer Seppänen noemde dat gisteren. In het verslag zelf worden de moeilijkheden genoemd die zijn ontstaan door de verdwijning, of liever gezegd de diefstal van talrijke voorwerpen. Gelukkig hebben wij nu een elektronisch inventarissysteem in het Parlement en wij verwachten dat ons wordt gezegd hoe dit elektronische systeem werkt.
Ik kom nog even terug op de maatstaven en de resultaten. Als het Parlement nu bij meerderheid een besluit neemt dat niet gegrondvest is op de in dit verslag naar voren gebrachte argumenten, maar is ingegeven door heel andere overwegingen, door bijvoorbeeld het feit dat bepaalde fracties bij de partijfinanciering niet zo zuiver op de graat zijn als andere fracties, als dus de meerderheid dit verslag gebruikt als een speelbal, zullen wij als Parlement zelf in een heel moeilijke situatie verzeild raken. Dan zullen wij ons volgende week reeds moeten afvragen welke toekomst voor de Commissie en het Parlement is weggelegd met een kwijtingprocedure die slechts een middel is om te manipuleren en te manoeuvreren op grond van partijpolitieke overwegingen. Dat wil ik dit Parlement niet aandoen.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, de kwijting die wij, wat de landbouw betreft, vandaag bespreken gaat over de jaren 1993, 1994 en 1995 en u zult zich ongetwijfeld afvragen: waarom zijn wij zo laat? De reden is dat wij de kwijting voor het jaar 1992 lang hebben uitgesteld, want wij hadden bepaalde eisen aan de Commissie gesteld en die had zij tot vorig jaar nog niet vervuld. Wij zijn blij dat het inmiddels wel het geval is. Wat waren die eisen van het Parlement?
In de eerste plaats zouden er 15 extra posten moeten worden gecreëerd in de controleafdeling bij landbouw, en de financiële correcties, ingeval er iets fout ging met de landbouwuitgaven, zouden maximaal moeten worden verhoogd van 10 naar 25%. Inmiddels is dat gebeurd. Daar zijn wij erkentelijk voor. Het is nog een bron van zorg voor het Parlement dat de posten nog niet bezet zijn en dat het uiterst moeilijk is.
In het algemeen kunnen wij zeggen, wat landbouw betreft, dat het foutenpercentage beneden het algemene foutenpercentage van de begroting ligt. Is het in het algemeen 5%, dat is al genoemd, voor landbouw is het 3% en dat gaat dus de goede kant op. Dat komt misschien ook ten dele omdat de landbouwpolitiek in de loop van de jaren is veranderd. Ik denk dat het makkelijker is om een inkomenspolitiek te controleren dan een prijzenpolitiek. Er zijn ondertussen meer uitgaven voor plattelandsontwikkeling, maar daar kom ik later nog op terug.
Speciale aandacht behoeven ook de inkomsten van Europa. De eigen middelen nemen af maar zijn nog steeds een belangrijke bron van inkomsten en inmiddels is besloten dat bepaalde lidstaten 25% mogen inhouden. Dat moet een reden te meer zijn voor de Commissie om er nauwkeurig op toe te zien dat al het geld binnenkomt waar de Europese Unie recht op heeft.
Wat wil de Begrotingscommissie vooral? In de eerste plaats denken wij dat de Commissie er snel naar toe moet werken dat het foutenpercentage nog minder wordt dan het nu is. Ik denk dat wij in enkele jaren een foutenpercentage van 1% moeten kunnen hebben. Een manier die daarbij kan helpen is dat een betrouwbaarheidsgraad, een schatting wordt opgesteld per sector. Dat is iets wat de Commissie zelf zou kunnen doen. Wat is het foutenpercentage in de melksector, in de zuivelsector, wat is het in de graansector enzovoorts. Dan zal er een gezonde rivaliteit tussen de diensten kunnen ontstaan. Iedereen wil beter zijn dan de ander en landbouw zou de andere onderdelen van de begroting de loef kunnen afsteken.
We hebben ook al vele jaren gesproken over een geïntegreerd beheers- en controlesysteem voor de landbouw en dat er nog steeds landen zijn die er niet aan kunnen voldoen. Ik denk dat dat een keer moet stoppen. We hebben in de resolutie opgenomen dat de Commissie twee jaar de tijd krijgt om dat op te lossen en er is mij verzekerd dat dat zou moeten kunnen.
Een onderdeel van de landbouwbegroting wordt wel gecontroleerd maar kan niet op dezelfde manier gecontroleerd worden als de garantieuitgaven en dat is de afdeling oriëntatie van de landbouw. Wij vinden dat de Commissie met voorstellen moet komen om het systeem van financiële correcties ook toe te passen in de structuuruitgaven van de landbouw. Ook een bron van zorg voor de Commissie, en daarin worden wij gesteund door de Rekenkamer, is dat er nog steeds grote fouten worden gemaakt in het systeem van exportrestituties.
Conclusie van de Begrotingscommissie is dus om kwijting aan te bevelen. Er blijven echter nog een paar problemen over. Een van die problemen zijn, ik noemde het al, de exportrestituties. Wij verwachten een verslag daarover. Wij wachten ook op een verslag van OLAF over de fraude met de steun aan vlas in bepaalde landen en dan met name in Spanje. Tenslotte, ik kom daar later waarschijnlijk nog op terug, wij wachten op het verslag van de Rekenkamer over de Fléchard-zaak. Zonder deze drie dingen kunnen wij kwijting verlenen aan de Commissie.
Er is nog een ander punt. Sinds 1995 bestaat er, in wat de landbouwuitgaven betreft, een verzoeningscommissie. Ingeval er een verschil van mening is tussen de lidstaten en de Commissie over de op te leggen financiële correctie, is er een bemiddelingsorgaan. Tot nu toe hebben wij nog niet de vaste overtuiging dat het werk van dit bemiddelingsorgaan nuttig is. De Commissie heeft toegezegd om dat te evalueren. Wij wachten dat met belangstelling af want wij willen het aantal rechtszaken bij het Hof van Justitie in Luxemburg aanzienlijk verminderen.

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, mijn verslag gaat over de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal in relatie tot het verslag van mevrouw Stauner en de kwijtingsprocedure.
Wij hebben besloten dat kwijting kan worden verleend, als aan drie, duidelijk omschreven voorwaarden wordt voldaan en wij hopen dat de verlangde informatie vóór 15 augustus aan ons wordt verstrekt. Overigens vind ik het verbazingwekkend dat er nog een budget van 2 miljard euro wordt beheerd door deze sterk afgeslankte organisatie, het laatste overblijfsel van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, die in het verleden natuurlijk zeer belangrijk was, maar nu geen rol van betekenis meer speelt. De EGKS wordt opgeheven en het is daarom merkwaardig dat zij nog steeds de beschikking heeft over zo'n budget en 145 man personeel. Deze instelling moet maar zo snel mogelijk verdwijnen en opgaan in wellicht een soort Europese Investeringsbank "nieuwe stijl": een Europese Investeringsbank die transparant is en verantwoording aflegt. Investeringen van dit kaliber kunnen en moeten aan professionele banken worden overgelaten, en niet aan een nietige organisatie als de EGKS tegenwoordig is. Bovendien is de verhouding tussen het aantal ambtenaren en het investeringsvolume volkomen scheef. Ik hoop dat deze instelling snel wordt opgedoekt en opgaat in ofwel de Europese Investeringsbank ofwel het Europees Investeringsfonds, omdat ik denk dat dit een betere benutting van geld en middelen zal opleveren.
Het geld zal in een sociaal en onderzoeksfonds worden gestopt, maar ook hiermee kan beter een bank worden belast, die immers weer andere banken kan vragen de investeringen te beheren opdat deze ons een maximaal rendement opleveren.
Ik hoop dat de drie door ons gestelde voorwaarden, de voorwaardelijke kwijting en de verantwoordelijkheden van degenen die ons de gewenste informatie moeten verschaffen, serieus worden genomen. In het verleden hebben wij maar al te vaak gezien dat gedane beloften niet werden nagekomen. Ik hoop dan ook dat het Parlement en de Commissie begrotingscontrole antwoord krijgen op hun vragen.
Daarmee is zo ongeveer alles gezegd wat ik wilde zeggen. Op basis van deze argumenten beveel ik het Parlement aan de kwijting te verlenen.

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, als rapporteur voor advies van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken wijs ik u er met enige voldoening op dat de Rekenkamer op het terrein waarvoor we bevoegd zijn volstrekt geen kritiek heeft op de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 1998. Geen enkele ambtenaar heeft overigens een klacht bij mij ingediend. Bij mijn weten zijn er geen kritische artikelen verschenen van de hand van onderzoeksjournalisten en heeft OLAF geen onderzoek ingesteld. Ikzelf ben in onze sector op geen enkel duidelijk geval van wanbeheer, fraude of verduistering gestuit. Kortom: wat het bevoegdheidsterrein van onze commissie betreft, staat niets de kwijting aan de Commissie in de weg.
In mijn persoonlijke hoedanigheid en meer in het algemeen kan ik mij vinden in de conclusies van het verslag van mevrouw Stauner dat erop gericht is de kwijting aan de Commissie voor het begrotingsjaar 1998 uit te stellen. Het voornaamste recht van de burgers is dat hun geld op een correcte manier wordt beheerd en uitgegeven. Zolang dat niet duidelijk vaststaat, mag er geen kwijting worden verleend. Ik heb hierbij echter twee kanttekeningen. De strijd tegen wanbeheer, onregelmatigheden en fraude mag niet worden gebruikt voor het vereffenen van politieke rekeningen of voor persoonlijke aanvallen. In deze context moet worden voorkomen dat er een klimaat ontstaat van politieke vendetta tussen de belangrijkste instellingen van de Unie.
Bovendien vind ik dat we voor onszelf net zo streng moeten zijn als voor de anderen. Als enerzijds de kwijting aan de Commissie wordt uitgesteld en anderzijds het Parlement zichzelf wèl kwijting verleent, zal dit volgens mij rampzalige gevolgen hebben. Het Parlement zou in dat geval voorbijgaan aan de bestaande beheersproblemen en de fracties zouden hun zegen uitspreken over hun eigen beheer. Persoonlijk vind ik dat we een kritischer houding moeten aannemen ten opzichte van onszelf.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega's, de onderzoeksuitgaven vertegenwoordigen bijna tweederde van het budget voor intern beleid. De Commissie industrie geeft dan ook hoge prioriteit aan een grondig onderzoek door de Rekenkamer naar de wettigheid en de rechtmatigheid van betalingen op onderzoeksgebied. De Commissie industrie betreurt de onjuistheden bij eenderde van de betalingen.
De Europese Commissie betaalde meestal teveel doordat de begunstigden niet­subsidiabele kosten hadden gedeclareerd. Ontoereikende controle door de diensten van de Commissie en het ontbreken van contractueel vastgelegde boetes voor te hoge declaraties hebben bovendien geleid tot opzettelijke overfacturering bij bijna tweederde van de betalingen. Wat denkt de commissaris hier aan te doen? Heeft de Commissie ooit gerechtelijke stappen ondernomen? Of is zij van plan dat te doen? Daar zou ik graag antwoord op willen hebben.
Het succes en het nut van de onderzoekprogramma's staan buiten kijf. Maar een doeltreffende uitvoering vereist verbetering van het beheer en de coördinatie en controle door de diverse directoraten-generaal.
Ook acht de Commissie industrie het van groot belang dat de taken inzake het financieel beheer worden uitgevoerd door ambtenaren die volledige verantwoording over hun taakuitvoering verschuldigd zijn aan de instelling. Als geld vanuit Brussel wordt besteed, dient in Brussel de verantwoordelijkheid te liggen en niet bij externe dienstverleners. Onder die voorwaarden willen wij de kwijting verlenen.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ook in mijn borst kloppen twee harten. Met het ene hart zou ik, mede namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, kwijtingverlening aan de Commissie willen aanbevelen. De bestedingsgraad van de voor ons belangrijke begrotingslijnen is bevredigend, ofschoon ook hier enige kritiek op zijn plaats is. Het andere hart geeft mij echter in geen kwijtingverlening aan te bevelen. De gang van zaken in de Commissie is vaak duister. Daardoor worden regionale projectdragers in grote moeilijkheden gebracht en soms zelfs in hun bestaan bedreigd. Als vertegenwoordiger van mijn regio zet ik mij dan ook al maanden lang, met al mijn krachten, in voor opheldering hiervan.
Het is voor de huidige Commissie niet genoeg de fouten van de vorige Commissie te erkennen: zij zou ook met oplossingen moeten komen. Dergelijke persoonlijke ervaringen zijn hier misschien echter niet op hun plaats. Staat u mij toe als vertegenwoordiger van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en als auteur van haar advies de aandacht te vestigen op enkele vraagstukken die wij in onze commissie met een kritisch oog hebben onderzocht.
Ten eerste wachten wij nog steeds op de afsluiting van een aantal maatregelen van vóór 1989. Ten tweede betreffen de door de Rekenkamer aan de kaak gestelde onregelmatigheden vooral fouten in de bescheiden voor de uitgaven, waar de lidstaten als verantwoordelijken voor tekenen. Hieraan is dus de Commissie indirect, en in mindere mate schuldig: zij had namelijk wel kunnen zorgen voor duidelijkere voorschriften voor subsidies en voor steun in aanmerking komende projecten. Ten derde gaat de Commissie gebukt onder een enorme betalingsachterstand. Dat maakt de burgers onzeker en ruïneert ze gedeeltelijk zelfs. De oorzaak daarvan ligt ofwel in fouten, inefficiënte bureaucratische structuren en pogingen de zaken te verdoezelen, ofwel in liquiditeitsproblemen ten gevolge van de beknibbelingen van de Raad op de betalingskredieten.
Mevrouw Stauner heeft nu voorgesteld de kwijting voor een bepaalde tijd uit te stellen en daarmee gaan wij akkoord. Persoonlijk zou ik graag willen dat wij in de toekomst meer mogelijkheden kregen om kwalitatieve controle, controle ter plekke, uit te oefenen op het gebruik van de begrotingsmiddelen van de EU.

Van den Berg
Voorzitter, de Commissie ontwikkelingssamenwerking is buitengewoon kritisch geweest in haar oordeel over wat er gebeurd is met de uitgaven in 1998 op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Wij hebben die kritiek omgezet in een reeks heel concrete vragen, antwoorden en voorstellen om het beleid zoals het vandaag en komend jaar gevoerd gaat worden, drastisch te wijzigen. We staan aan de vooravond van een drastische hervorming, tot ons grote genoegen, van het ontwikkelingsbeleid. Een beleid zoals het in 1998 gevoerd werd door Europa als een van de grootste spelers ter wereld op dit vlak, had eigenlijk geen heldere armoedefocus, had geen duidelijke, resultaatgerichte doelstellingen en kon derhalve ook moeilijk afgerekend worden op: hebben wij resultaat bereikt?
De afspraken die wij nu gemaakt hebben zijn dat het totale budget opnieuw geordend zal worden in een aantal heldere sectoren, overeenkomstig internationale afspraken op het gebied van armoedebestrijding en dat derhalve ook een jaarverslag over de resultaten in die verschillende sectoren jaarlijks aan ons Parlement kan worden overgelegd. Tevens is overeengekomen dat in die sectoren heldere doelstellingen zullen worden geformuleerd en dat in die doelstellingen met name de onderdelen basisgezondheidszorg en basisonderwijs als onderdeel van sociale ontwikkeling aanzienlijk zullen worden versterkt. En dat niet alleen beperkt tot òf het budget voor het Europees Parlement òf het budget voor het EOF maar voor het totaal. Dat brengt ons ook tot de wens en de afspraak dat het EOF, al was het maar in cijfers, op zijn minst opgenomen zal worden in de begroting 2001, zodat wij als Parlement daadwerkelijk kunnen zien waar ons geld heen gaat. Want in de kern gaat het voor de belastingbetaler in Europa om een zeer groot bedrag waarvan hij verwacht dat het gebruikt zal worden voor armoedebestrijding. Als wij echter feitelijk kijken wat er gebeurt, gaat het vaak niet om een kind dat naar school gaat of voedsel dat lokaal beter verbouwd wordt, maar om zaken die vaak meer te maken hebben met de economische interesses van ons hier, de verschillende lidstaten in Europa, dan met de armoede in de betrokken landen. Dat is natuurlijk in controletermen misschien allemaal keurig in rekeningen terug te vinden, maar inhoudelijk niet correct. Die armoedefocus is essentieel om ook werkelijk "value for money" te krijgen.
Wij hopen dat met die nieuwe opname van het EOF in de begroting 2001, ook al hebben wij daar formeel geen begrotingsbevoegdheid, wij een meer resultaatgericht beleid kunnen voeren door te categoriseren in heldere sectoren. Dan komen we ook op de kwestie personeel. Veel van de tekorten, het niet besteden, de vastleggingskredieten die voor 80% soms niet besteed zijn, hebben te maken met een organisatievorm die niet adequaat is, te weinig gedeconcentreerd in de verschillende betrokken landen, met een vorm van reglementering die te weinig achteraf controleert en vooraf te veel bureaucratie levert. Er is derhalve een grote noodzaak om op dit punt tot een grote hervorming te komen. Wij hebben er als Commissie ontwikkelingssamenwerking alle vertrouwen in dat we dat met de afspraken met de Commissie kunnen doen. Door de afspraak die we gemaakt hebben met de Commissie begrotingscontrole verwacht ik ook dat het actieplan op 15 mei ons zal helpen om als Parlement een nieuwe weg te gaan, samen met de Commissie. Ik wil dat vertrouwen in de Commissie en al haar commissarissen ook nadrukkelijk uitspreken.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit is de tweede keer dit jaar dat wij spreken over verlening van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van een vroegere begroting. Tweeënhalve maand geleden hebt u de Commissie kwijting verleend voor de begroting 1997. Toen had u de Commissie talloze, vergaande eisen gesteld. Deze eisen hebben de hervorming van de Commissie een belangrijke impuls gegeven en zijn verwerkt in het Witboek van de Commissie. Namens de Commissie wil ik u, en met name de rapporteur van toen, mevrouw Van der Laan, en de rapporteur voor de hervormingen, de heer Van Hulten, nogmaals van harte dank zeggen.
Vandaag bespreken wij de kwijting voor het begrotingsjaar 1998. Overeenkomstig het Verdrag heeft het Parlement de plicht controle uit te oefenen op de boekhouding, de financiële balans van de activa en passiva en het jaarverslag van de Rekenkamer, met inbegrip van de door de gecontroleerde instellingen verstrekte antwoorden. De Rekenkamer heeft in haar verslag van vorig jaar november over het begrotingsjaar 1998 de Commissie een betrouwbaarheidsverklaring gegeven voor de ontvangsten en de uitvoering van de vastleggingskredieten.
De Rekenkamer heeft echter geen betrouwbaarheidsverklaring gegeven voor de rechtmatigheid en de regelmatigheid van de door de Commissie uitgevoerde betalingen. Het vastgestelde fouten- of gebrekenpercentage is volgens de Rekenkamer te hoog. Als voor de begroting bevoegde commissaris ben ik het er roerend mee eens dat op bepaalde gebieden de gebreken bij de uitvoering van de begroting eenvoudigweg niet door de beugel kunnen. Daarom heb ik ook samen met mijn diensten onmiddellijk het initiatief genomen tot de uitwerking van een actieplan voor het verminderen van dit foutenpercentage. Daarin worden per sector concrete maatregelen en een concreet tijdschema aangegeven.
Bijna 90% van de in totaal door de Rekenkamer vastgestelde of geëxtrapoleerde fouten betreffen de lidstaten. Verreweg de meeste betalingen uit de EU-begroting worden immers niet rechtstreeks door de administratie in Brussel, maar door de overheidsdiensten in de lidstaten verricht. Deze gedecentraliseerde uitvoering van de begroting heeft veel voordelen, maar vereist wel een goede en nauwe samenwerking.
De heer Kuhne heeft zich als rapporteur voor de SEM 2000-maatregelen en het gedecentraliseerd management uitvoerig met deze vraagstukken beziggehouden. Ik wil hem danken voor zijn werk. De Raad heeft in zijn debat over de begrotingskwijting 1998 - de Raad heeft verlening van kwijting aan de Commissie aanbevolen - ook gesproken over de vraagstukken in verband met het shared management. Er werd voorgesteld de lidstaten zelf de doelstellingen te laten vaststellen die zij bij het verminderen van de fouten in de omgang met EU-middelen willen bereiken. Dat is een zeer interessant voorstel.
De Commissie zal versterkt inspanningen ondernemen om de door de nationale administraties in acht te nemen financiële voorschriften te verduidelijken en de toepassing daarvan te vergemakkelijken. Wij zullen hen helpen met goede raad en inlichtingen over met name de controlesystemen. Bovendien zullen wij, indien nodig, de financiële correcties bij de terugbetaling aan de lidstaten als monetaire hefboom gebruiken, zoals ook in de landbouw het geval is. Het feit dat bij de landbouwuitgaven het foutenpercentage ver beneden het foutenpercentage van bijvoorbeeld de structuurfondsen ligt, is misschien ook te danken aan dit instrument van financiële correcties. Collega Fischler zal daar zo meteen nog uitvoeriger op ingaan. Ik wil hier wel de heer Casaca van harte bedanken voor zijn verslag. Ook heb ik grote waardering voor het verslag van de heer Mulder.
De Rekenkamer had geen kritiek op de uitvoering van de begroting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Ik wil de heer Khanbhai van harte bedanken voor het zojuist door hem toegelichte verslag. De Rekenkamer heeft eveneens een betrouwbaarheidsverklaring gegeven voor de uitvoering van de begroting van het Europees Ontwikkelingsfonds. Daarbij heeft zij echter wel enkele kritische kanttekeningen gemaakt. Over het algemeen werd echter bij het fonds, in vergelijking met voorafgaande jaren, een duidelijke vermindering van het foutenpercentage vastgesteld.
Dit is voor de Commissie echter geen reden of aanleiding om zichzelf op de borst te kloppen. Integendeel, de Commissie wil de resultaten van dit voor het ontwikkelingsbeleid zo belangrijk financieel instrument zelfs nog verbeteren, en ik heb het dan met name over de snelheid bij de hulpverlening. U sprak daarover, mijnheer Van den Berg. Dit is echter tevens de wens van de rapporteur voor deze begroting. Ik wil u, mevrouw Rühle, van harte bedanken voor uw voorstel voor een actieplan en uw bereidheid om in het verslag ook enkele opmerkingen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie te verwerken. Ik wil hier tevens de heer Blak danken voor zijn voorbereidende werkzaamheden op dit gebied.
Nog sterker dan in de lidstaten zijn wij in de Europese Unie geconfronteerd met overlapping van de verschillende wetgevings-, begrotings- en controlebevoegdheden van de instellingen. Voor de goede uitvoering van het Europese beleid is derhalve een goede samenwerking onontbeerlijk. Een duidelijke, gefundeerde rollenverdeling is daarvoor een voorwaarde. Daarom zijn de huidige besprekingen en onderhandelingen over het akkoord tussen het Parlement en de Commissie over onder meer de kwestie van de toegang tot en de omgang met vertrouwelijke informatie zo belangrijk. Daarbij speelt de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, mevrouw Theato, een met grote verantwoordelijkheid gepaard gaande rol. Het is in ons aller belang dat deze onderhandelingen zo snel mogelijk worden afgesloten en uitmonden in een resultaat dat goede samenwerking bij zulke belangrijke vraagstukken als kwijtingverlening mogelijk maakt.
De Commissie heeft zich verplicht tot transparantie en openheid. Voor de Commissie is dit geen holle frase. Daarom heb ik de Commissie begrotingscontrole en de rapporteur in het kader van de kwijtingprocedure alle gevraagde vertrouwelijke controleverslagen doen toekomen. Daarom heeft de Commissie ook uitvoerig geantwoord op de verschillende vragenlijsten, ofschoon dit in feite afweek van de tot nu toe bij de verslaglegging gevolgde praktijk.
De Commissie heeft niets te verbergen. Deze Commissie beschouwt het als haar plicht het Parlement bij het uitoefenen van zijn taken volledig te ondersteunen. Wij hebben echter behoefte aan een procedure waarmee vertrouwelijkheid van informatie wordt gegarandeerd en met name het rechtsstatelijk principe wordt geëerbiedigd op grond waarvan niemand bij voorbaat veroordeeld mag worden. Dat moet ook gelden voor het personeel van de Commissie, voor de ambtenaren van de andere Europese instellingen en voor alle burgers.
In het door de Commissie begrotingscontrole goedgekeurde verslag wordt de Commissie gevraagd tot 15 mei een aantal vragen te beantwoorden en een aantal rechtstreekse maatregelen te treffen. Ik wil de Commissie begrotingscontrole bedanken voor deze resolutie en voor het feit dat zij daarmee tijdsdruk uitoefent. Een deel van de paragrafen betreft de omgang met de zogenaamde oude gevallen, dat wel zeggen met de gevallen van onregelmatigheden en fraudeverdenking uit voorgaande jaren.
Ik wil hier in alle duidelijkheid naar voren brengen dat de Commissie alles onderneemt wat maar in haar vermogen ligt om fraude te bestrijden. Dat geldt niet alleen voor de toekomst, maar ook voor de onopgehelderde gevallen uit het verleden. De Commissie is allesbehalve bevreesd voor onthullingen. Dat heeft zij ook bewezen met de zogenaamde Cresson/Barthelot-affaire. Toen heeft zij de rechtbanken documenten gegeven, tuchtprocedures geopend, de immuniteit van een voormalig lid van de Commissie opgeheven, er vanzelfsprekend voor gezorgd dat de onderzoeksrechter toegang kreeg tot de lokalen van de Commissie en uiteindelijk ook de door de Commissie uitgegeven middelen teruggevorderd.
Ik moet echter nogmaals herhalen dat voor de Commissie de beginselen van de rechtsstaat absoluut geëerbiedigd dienen te worden. Dat betekent natuurlijk ook dat zij geen enkele invloed kan uitoefenen op gerechtelijke procedures, en ook niets kan doen aan onbevredigende situaties, zoals die van ECHO, waarin de bevoegde rechtbanken, waaraan de dossiers lange tijd geleden zijn overgemaakt, nog niets hebben ondernomen. Dat betekent echter ook dat bij straffen en terugvorderingen het proportionaliteitsprincipe moet gelden, ook voor vorderingen van de Commissie of terugvorderingen van de lidstaten. Dat heeft het Europese Hof van Justitie ook nog eens duidelijk gemaakt met zijn arrest van enkele weken geleden over de halvering of zelfs intrekking van de aan het cementkartel opgelegde geldboetes.
Mijn collega Franz Fischler zal zo meteen uitvoerig ingaan op de kwijtingrelevante vraagstukken van de landbouwbegroting. Ik wil hier echter ook beklemtonen dat ik niet onmiddellijk aan illegale inmenging denk als ik een brief zie waarin de Commissie erop wordt geattendeerd dat door een bepaalde maatregel van de Commissie de firma zus en zo failliet zou kunnen gaan of arbeidsplaatsen verloren zouden kunnen gaan, waar die brief ook vandaan moge komen, van het Parlement of van een lidstaat, uit Frankrijk, Ierland, Beieren of waarvandaan dan ook.
Natuurlijk moeten deze besluiten, juist daar waar een beoordelingsmarge bestaat, volgens duidelijke regels en op transparante wijze worden genomen. Ik zal in het kader van het Financieel Reglement ijveren voor duidelijke regelingen. Vanzelfsprekend zal de Commissie nauwkeurig nota nemen van hetgeen de Rekenkamer bij het onderzoek in de Fléchard-affaire aanbeveelt of aan het daglicht brengt. Ik moet u eerlijk zeggen dat ik de Rekenkamer heel dankbaar ben dat zij zich van deze taak kwijt.
Ik kan nu nog niet in detail ingaan op de verschillende punten uit de resolutie. De Commissie zal echter OLAF onverwijld op de hoogte brengen van uw eisen. Wat het administratief onderzoek betreft heb ik de eerste stappen in de richting van opheldering al gezet.
In de resolutie dringt u verder aan op vermindering van het foutenpercentage. Ik kan u verzekeren dat de Commissie vastbesloten is dit doel volledig te bereiken. Daarom hebben wij ook ons actieplan ingediend, met concrete maatregelen en concrete data. Daarom zijn wij het Financieel Reglement van top tot teen aan het herzien, waarover ik het Parlement binnenkort verslag zal uitbrengen. Daarom wordt het Europees Bureau voor Fraudebestrijding ook versterkt. Daarom is de Commissie ook begonnen met de hervorming van het zogenaamd financieel management. Wij willen dat degenen die met het geld van de Europese belastingbetalers omgaan meer verantwoordelijkheid dragen, en dat de efficiëntie wordt verbeterd. Wij beogen daarmee een duidelijk doel: wij willen het vertrouwen in de Europese instellingen herstellen.
De Commissie zal alles in het werk stellen om van de hervorming een succes te maken. Het zou goed zijn indien alle Europese instellingen zich voor dergelijke hervormingen openstelden.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zal mij in mijn redevoering beperken tot de verslagen van de heren Mulder en Casaca. Mijnheer Mulder, namens de Commissie wil ik u allereerst hartelijk danken voor uw verslag over de verlening van kwijting aan de Commissie betreffende de besluiten inzake goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL, afdeling Garantie, voor de begrotingsjaren 1993, 1994 en 1995. De strekking van het verslag is dat goed werk werd verricht met de goedkeuring van de rekeningen van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Garantie. Dit blijkt duidelijk uit paragraaf 1 waarin sprake is van de financiële correctie.
Ik zie dit als een erkenning, maar tevens als een aansporing om in de toekomst nog meer te doen. Ik ben het ook uitdrukkelijk eens met paragraaf 4. De datum van april 2002 is noodzakelijk om het geïntegreerd beheers- en controlesysteem eindelijk in alle landen tot volledige werking te laten komen. Dat is ook een voorwaarde voor een verdere vermindering van het foutenpercentage. Ik wil nu kort iets zeggen over de oprichting van een centrale databank met gegevens over alle betalingen aan de eindbegunstigden. De schakel tussen het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de eindbegunstigden wordt momenteel gevormd door de erkende betalingsinstanties in de lidstaten. Deze beschikken over de gegevens van alle eindbegunstigden en vanzelfsprekend hebben de diensten van de Commissie hier onbeperkt toegang toe. Ik wil echter duidelijk maken dat de Commissie voor de uitvoering van haar controletaken in feite geen behoefte heeft aan een centrale databank. Daarom zou ik u willen vragen eens na te denken over een kosten-batenanalyse.
Momenteel wordt in het kader van een studie onderzocht of het technisch mogelijk is een centrale databank voor het registeren van betalingen en dus van eindbegunstigden op te richten. Ofschoon een dergelijke databank juridisch niet verplicht is, kan hij de toepassing van heel wat maatregelen natuurlijk wel vergemakkelijken. Dit geld niet alleen voor de Commissie, maar ook voor de Rekenkamer of OLAF. De Commissie is zich ervan bewust dat het Europees Parlement graag de namen zou willen weten van de ontvangers van de grootste steunbedragen. Ik moet u er echter op wijzen dat er zowel in de Unie als in de lidstaten gegevensbescherming bestaat en het daarom niet toegestaan is dergelijke inlichtingen te publiceren, ook indien dit technisch mogelijk zou zijn.
Wat het personeel voor de met de goedkeuring van de rekeningen belaste eenheid betreft, kan ik u, mijnheer Mulder, bevestigen dat nog slechts drie administrateursposten gepubliceerd moeten worden. De aanwervingsprocedures voor de overige zes posten zijn reeds afgesloten of zullen binnenkort afgesloten worden. In paragraaf 16 van resolutie is sprake van een bemiddelingsorgaan. Dat is een van de maatregelen waarmee wij willen garanderen dat de inspanningen tot versnelling van de procedure geen afbreuk doen aan de kwaliteit van de documentencontrole. Dit orgaan vervult echter slechts een raadgevende rol. De Commissie neemt zelf de besluiten. Ik kan u eveneens verzekeren dat de restituties en de steunmaatregelen voor vlas en hennep heel nauwgezet zijn gecontroleerd. Zo werden, wat de restituties voor de begrotingsjaren 1994 tot en met 1998 betreft, financiële correcties aangebracht voor een totaal bedrag van 249,8 miljoen euro. Voordat wij echter correcties gaan aanbrengen voor de daaropvolgende begrotingsjaren moeten wij eerst nog de geplande controlebezoeken afleggen.
Staat u mij toe ter afsluiting nog enkele opmerkingen te maken over het vraagstuk van de betrouwbaarheidsverklaring. In de resolutie wordt voorgesteld aparte betrouwbaarheidsverklaringen te verlangen voor het EOGFL en de verschillende sectoren. Deze vraag is natuurlijk in eerste instantie gericht tot de Rekenkamer. De Commissie heeft echter met belangstelling kennis genomen van dit voorstel. Een eerste stap in die richting zou ongetwijfeld een aparte betrouwbaarheidsverklaring voor de verschillende beleidssectoren zijn, dus voor het landbouwfonds, de structuurfondsen, enzovoort. Dat zou een aanzienlijke verbetering zijn van dit instrument. Ik wil tot slot ook nog mijn dank uitspreken aan het adres van de Commissie begrotingscontrole voor de goede samenwerking bij de opstelling van het verslag.
Dan wil ik nog kort ingaan op het verslag van de heer Casaca. Ook u, mijnheer Casaca, wil ik bedanken voor uw verslag. Overeenkomstig verordening 723/97 van de Raad deelt de Gemeenschap in de kosten die voor de lidstaten ontstaan in verband met de uitvoering van de door de Commissie goedgekeurde en uit de nieuwe verplichtingen van de Gemeenschap voortvloeiende nieuwe actieprogramma's ter verbetering van de structuur of de efficiëntie van de controle op de uitgaven van het EOGFL, afdeling Garantie. Met de voorgestelde wijziging wordt verbetering van de controle beoogd. Bovendien heeft men ook voorzien in financiële deelneming van de Gemeenschap in gevallen waarin de Commissie van de lidstaten een controlepercentage verlangt dat hoger is dan het bij andere verordeningen vastgestelde minimum.
Ik wil nog iets zeggen over de ingediende amendementen. De Commissie kan amendement 1 helaas niet overnemen. Daarin stelt de rapporteur voor artikel 37 als rechtsgrondslag te vervangen door artikel 280. De Commissie is van mening dat artikel 37 van het Verdrag de juiste rechtsgrondslag is. Het belangrijkste doel van het voorstel is immers onregelmatigheden bij de uitgaven van het EOGFL, afdeling Garantie te voorkomen.
Van amendement 2 kan de Commissie het gedeelte niet aanvaarden dat betrekking heeft op artikel 5 bis, lid 2. Daarin is sprake van de administratieve en personeelsuitgaven voor de Commissie in verband met het beheer van deze regeling. Ik ga weliswaar akkoord met de gedachte die hieraan ten grondslag ligt - men wil de Commissie namelijk voldoende middelen garanderen voor de uitvoering van haar taken - maar in dit amendement worden de huishoudelijke en personeelsuitgaven van de Commissie uit hoofde van deel A van de begroting verward met de beleidsuitgaven uit deel B van de begroting. Daar kan ik het niet mee eens zijn.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mevrouw Schreyer, mijnheer Fischler, ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: uitstel van kwijting is niet hetzelfde als weigering van kwijting, zoals zo vaak, ten onrechte, wordt verondersteld. Verlening van kwijting is echter een heel serieuze procedure waaruit talrijke gevolgen voortvloeien. De controlerende instantie aanvaart met de kwijtingprocedure namelijk de verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheid en de economische en politieke regelmatigheid van alle activiteiten en financiële gebaren van de gecontroleerde instantie. Het Europees Parlement heeft een enorme verantwoordelijkheid jegens de Europese burgers en belastingbetalers en daarom mag de verlening van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting niet worden gezien als een jaarlijks terugkerende, lastige plichtpleging. Ik betreur het dan ook dat de voorzitter van de Commissie vandaag niet aanwezig kan zijn.
Verlening van kwijting betekent veeleer dat men nauwkeurige controle uitoefent aan de hand van alle betrouwbare informatiebronnen en de resultaten daarvan op gewetensvolle wijze evalueert. Dat hebben wij dan ook de afgelopen weken in de Commissie begrotingscontrole gedaan. De rapporteur, mevrouw Stauner, en de auteurs van de overige kwijtingsverslagen en werkdocumenten - die ik hierbij van harte gelukwens met hun werk - zijn in eerste instantie uitgegaan van het jaarverslag en de speciale verslagen van de Rekenkamer, evenals van de antwoorden van de Commissie.
De bronnen die wij aanboorden voor de nodige inlichtingen en documenten van de Commissie leverden echter niet veel, of liever gezegd bijna niets op: er kwam een hoop papier op tafel, maar antwoorden op de door ons gestelde vragen waren daarin nauwelijks te vinden. Toen de Commissie uiteindelijk een brief stuurde om haar beklag te doen over de vragenlijsten en werkdocumenten van de leden van de Commissie begrotingscontrole, bleek overduidelijk dat er iets niet klopte in de informatiestroom tussen controleur en gecontroleerde. Daar moet zo snel mogelijk iets aan worden gedaan, en wij werken daaraan. Mevrouw Schreyer noemde dit zojuist ook al. Ik moet de Commissie echter wel waarschuwen: trapt u niet in dezelfde val als uw voorgangster!
Op grond van artikel 276 van het Verdrag heeft het Parlement, en daarmee de door hem belaste commissie, recht op alle inlichtingen en documenten die nodig zijn voor de kwijtingprocedure. Het Parlement heeft daarom ook gevraagd. Wij verlangen ook dat oude gevallen worden opgehelderd. De rapporteur noemde bij wijze van voorbeeld vier gevallen, maar waarschijnlijk komen er nog meer voor op de lijst die de Commissie ons helaas nog steeds niet ter beschikking heeft gesteld, ondanks de in de kwijting 1997 genoemde datum van maart 2000. Ook hier vat de Commissie onze belangrijkste wensen verkeerd op. De rapporteur en de Commissie begrotingcontrole maken de huidige Commissie absoluut niet verantwoordelijk voor de betreurenswaardige wantoestanden van de afgelopen jaren.
Met het ontslag van de vorige Commissie is de kous echter niet af. Integendeel, de nieuwe Commissie was, al voordat zij aan de slag ging, volledig op de hoogte van alle verwijten. Zij heeft toen de verantwoordelijkheid op zich genomen en transparantie beloofd. Dat houdt mijns inziens ook in dat zij de oude gevallen volledig opheldert en, waar nodig, naar de rechtbank gaat. Met de mantel der liefde bedekken of zelfs onder het tapijt vegen is geen oplossing. Men zorgt alleen voor een oplossing als men bereid is de consequenties te trekken uit de onverkwikkelijke gebeurtenissen en herhaling daarvan in de toekomst voorkomt. Die consequenties gaan van duidelijke archiveringsvoorschriften, zodat documenten niet zomaar kunnen verdwijnen, tot onder andere een diepgaande hervorming van de tuchtprocedures.
Ook het door de heer Kinnock ingediend Witboek over de hervorming van de Commissie zal aan de hand van deze maatstaven worden doorgelicht. In het verslag van mevrouw Stauner staan onze eisen op korte termijn. Daaronder komen ook de maatregelen voor die wij allen binnen de gestelde termijnen als haalbaar beschouwen. Onze commissie heeft daar een debat van ettelijke vergaderingen aan gewijd en uiteindelijk, met één stem tegen, haar instemming gegeven. Wij moeten de rapporteur dank betuigen, enerzijds voor haar eerlijkheid en anderzijds voor haar bereidheid tot compromissen. Een van de belangrijkste doelstellingen die de Commissie volgens ons moet bereiken is de aanzienlijke vermindering van het foutenpercentage. Dat ligt nog steeds boven de 5%. Ik weet heel goed, mevrouw Schreyer, dat u een actieplan hebt ingediend, maar dit foutenpercentage ligt al vijf jaar op hetzelfde hoge niveau. Ik denk dan ook dat wij hier nog over moeten spreken.
Wij weten echter ook dat de meeste fouten in de lidstaten worden gemaakt. Wij zijn als commissie zonder meer bereid ook hier met u over te spreken. Toch heeft voor ons, en ook overeenkomstig het Verdrag, de Commissie de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de begroting. Verontschuldigingen en beloften helpen ons hier niet veel verder. Wij hebben duidelijke bewijzen nodig dat er verbetering in de situatie zit. Als wij dat alles op een rijtje zetten, luidt mijn conclusie dat wij een sterke, slagvaardige Commissie nodig hebben, een Commissie die met het Parlement in alle openbaarheid samenwerkt en deze instelling alle noodzakelijke en verlangde inlichtingen ter beschikking stelt.
Wij oefenen nu druk uit door kwijting uit te stellen. Wij willen vooruit en daarom is dit constructieve druk. Nu krijgt de Commissie de kans zo snel mogelijk orde op zaken te stellen en gebreken te verhelpen die het gevolg zijn van traagheid, logheid of ook onwil. Aldus zal zij het Parlement in staat stellen spoedig - ik hoop nog voor het reces - kwijting voor de begroting 1998 te verlenen. Mijns inziens moet de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, zijn team met krachtige hand besturen en zorgen voor flinke vooruitgang in de transparantie in Europa.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie begrotingscontrole heeft de laatste tijd verscheidene verslagen behandeld, die voor het merendeel betrekking hadden op de kwijting voor 1998. Het is voor ons een vreemde ervaring om de Commissie, na haar gedwongen terugtreding vorig jaar, te moeten beoordelen. Haar ontslag werd immers ingeluid door de kwijting voor 1996, waarbij het Parlement de vinger op tal van zere plekken legde.
De kwijtingsprocedure is voor het Europees Parlement natuurlijk een uitgelezen gelegenheid om zich van zijn taken te kwijten als het gaat om het controleren van de Commissie en andere EU-organen. Wij controleren hun rekeningen. Wij zien toe op een goede uitvoering van het beleid.
De Commissie heeft het afgelopen jaar gewerkt aan een radicale hervorming waarover zij op 1 maart een Witboek heeft gepresenteerd. Wij begrijpen best dat het niet mogelijk is om in enkele maanden tijd het roer radicaal om te gooien. Het Parlement en de Commissie begrotingscontrole willen echter wel het tempo in de hervormingen zien te houden en daarom hebben wij besloten de kwijting uit te stellen. Wij gaan ervan uit dat de Commissie in de komende twee maanden aan onze eisen zal kunnen voldoen.
Het verslag dat nu voorligt, verschilt nogal van de oorspronkelijke versie die mevrouw Stauner namens de PPE-DE-Fractie indiende. Die was duidelijk bedoeld als een politieke stormram. Mevrouw Stauner citeerde Goethe. Ik zou dat verslag, vrij naar Shakespeare, willen typeren als een hoop loos geraas en gebral. Dat is ook precies de reden waarom de Commissie begrotingscontrole niet akkoord kon gaan met de toelichting die aan dit verslag is gehecht. Deze valt niet te rijmen met een verslag waarin uitstel wordt bepleit, en de toon ervan is ook ronduit absurd en overtrokken te noemen.
Tot onze vreugde hebben wij echter wel een vrijwel unanieme consensus weten te bereiken over een nieuwe aanpak van de algemene kwijting. Wij zijn de rapporteur erkentelijk voor haar medewerking op dit punt. Wij verwachten en hopen dat de Commissie aan onze eisen tegemoet komt en dat de rapporteur in haar eindverslag wat minder hard van stapel loopt. Eén ding is mij echter in deze hele procedure heel duidelijk geworden, en dat is dat de kwijtingsprocedure op de helling moet om dit soort confrontaties in de toekomst te voorkomen.
Deze kwijtingsprocedure zou er eigenlijk moeten zijn om systeemfouten binnen de Commissie bloot te leggen. Dat zou, in het ideale geval, op basis van het verslag van de Rekenkamer moeten gebeuren, maar dan moeten de Commissie begrotingscontrole en de Rekenkamer wel veel nauwer gaan samenwerken. Er zit bij de Rekenkamer zeer veel deskundigheid waarop het Parlement zou moeten voortbouwen om tot eigen politieke conclusies te komen. De kwijting is er niet om politiek te scoren, noch om bepaalde personen het vuur na aan de schenen te leggen. De kwijting is er om falende systemen die inefficiëntie of - nog erger - fraude in de hand werken, te corrigeren.
Wij moeten binnen het huidige systeem ook een mechanisme vinden om naast de verslagen van de Commissie begrotingscontrole, ook rekening te kunnen houden met verslagen die door leden van andere parlementaire commissies worden ingediend.
Bij ons besluit de kwijting uit te stellen hebben wij duidelijk aangegeven wat wij van de Commissie verlangen. Nimmermeer zullen wij accepteren dat een zaak niet tot op de bodem kan worden uitgezocht, omdat bepaalde documenten weg zijn. Verantwoordelijkheden moeten duidelijk worden afgebakend, zodat ingeval van problemen disciplinaire maatregelen kunnen worden genomen. Nimmermeer zullen wij accepteren dat gevallen van mismanagement en wanbeheer binnenskamers worden afgedaan. Wij willen een extern element in de tuchtprocedures opgenomen zien, zoals ook is geadviseerd door het Comité van onafhankelijke deskundigen. Dit zijn slechts twee voorbeelden van hoe de Commissie haar functioneren al op korte termijn kan verbeteren zonder te hoeven wachten op de tenuitvoerlegging van alle aanbevelingen uit het Witboek.
Dan is er de vraag in hoeverre de huidige Commissie verantwoordelijkheid kan en moet nemen voor de fouten en problemen bij de vorige Commissie. Het gaat hier dus nu over de kwijting voor 1998. Luidt het antwoord ontkennend, dan zou dat, logisch doorgeredeneerd, betekenen dat het Parlement een Commissie slechts gedurende drie jaar van haar mandaat op haar daden zou kunnen beoordelen. Het is dan ook duidelijk dat wij moeten kijken naar systeemfouten en geen individuele personen of commissarissen op de korrel moeten nemen, die wellicht niets meer met de zaak van doen hebben. Wij willen geen heksenjacht ontketenen. Wij willen een antwoord op de vraag hoe het geld van de Europese belastingbetaler zo goed mogelijk kan worden besteed.
Voorts wil ik nog kort ingaan op de andere verslagen die wij in de commissie hebben behandeld. Om te beginnen het verslag-Kuhne over het Europees Parlement. De heer Kuhne heeft als rapporteur voor de kwijting van het Parlement uitstekend werk geleverd. Er zijn onmiskenbaar grote verbeteringen te constateren in het begrotingsbeheer van het Parlement. Er gaat bij ons echter ook niet zoveel geld om als bij de Commissie, zodat alles wat beheersbaarder is. Wel waren er natuurlijk ook deze keer weer problemen met de gebouwen, al valt ons hier vaak niets te verwijten omdat de Raad het aldus heeft gewild. Als de Raad enig oog zou hebben voor de bevindingen van de Commissie begrotingscontrole, dan zouden wij nu niet in dit gebouw zitten.
Er is veel gesproken over het verslag over de partijfinanciering. Feit is dat onze commissie hierin geen inzage heeft gehad. Het is nog steeds niet officieel gepubliceerd en daarom is het voor ons lastig commentaar te geven. Transparantie is echter een beginsel dat wij hoog in het vaandel moeten dragen. Ik ben uitermate blij met het uitstekende verslag van mevrouw Rühle over het EOF. Ook de heer Mulder heeft voortreffelijk werk geleverd door met de grote deskundigheid die wij van hem gewend zijn, de EOGFL-rekeningen tegen het licht te houden. Wij steunen de heer Casaca in zijn opvattingen, al rekenen wij natuurlijk niet op steun van de Commissie hiervoor en al helemaal niet op bijval van de Raad.
Wij zijn voor uitstel op tal van begrotingsonderdelen. De beslissende verslagen komen natuurlijk nog. Wij hopen dat wij in de volgende fase van deze kwijtingsprocedure tot een betere aanpak kunnen komen. Wij moeten nieuwe wegen inslaan.
Ik wil u, mijnheer de Voorzitter, danken voor de steun die u de Commissie begrotingscontrole al die jaren hebt gegeven. Dat is door ons altijd zeer op prijs gesteld.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, het is al door anderen gezegd: na de gebeurtenissen van vorig jaar zal deze Commissie van zeer goeden huize moeten komen wil zij negeren wat dit Parlement in resoluties zegt. Aan het begin van dit eerste debat kan ik alleen maar zeggen dat de Commissie er zeer wijs aan doet alle punten en komma's in de resoluties nauwkeurig te bestuderen, want het is dit keer menens voor het Parlement.
Het verslag-Stauner: de liberale fractie kan de compromisresolutie steunen. Wij steunen dat de Commissie vóór 15 mei een uitvoerig verslag uitbrengt over alle punten die wij vragen. Wij hopen met mevrouw Theato dat wij vóór de zomer alles in kannen en kruiken kunnen krijgen. Ik moet erbij zeggen dat wij als fractie minder waardering hebben voor de uitleg die de rapporteur geeft aan haar eigen resolutie. Er is gisteravond al over gesproken. Wij vinden dat een uitleg de resolutie zelf moet reflecteren en dat daar geen andere dingen bij gehaald moeten worden.
In het kort iets over het verslag van de heer Kuhne. Ook wij hebben veel waardering en bewondering voor de wijze waarop de heer Kuhne zijn verslag heeft gemaakt. Als wij de Commissie kritiseren moeten wij er wellicht eerst voor zorgen dat wij ons eigen Huis in orde hebben. Het is moeilijk om iemand anders te controleren als wij niet zorgen dat wij als Parlement van volkomen onberispelijke reputatie zijn. Ik denk ook dat de administratie van het Parlement er wijs aan zal doen om zich strikt te houden aan de vele data en termijnen die in het verslag-Kuhne worden genoemd.
Terug naar het verslag-Stauner en enkele punten die daarin worden genoemd. Binnenkort zal de Rekenkamer een rapport publiceren over de zogenaamde Fléchard-affaire. Er is al veel over gespeculeerd in de pers, in dit Parlement, enzovoort. Wij kunnen er niet op vooruitlopen. Er zijn echter al een aantal dingen duidelijk, onafhankelijk van die fraude-affaire zelf.
In de eerste plaats hoe kan het dat gericht documenten verdwijnen bij de vier directoraten-generaal of directeuren die ermee te maken hebben? Overal verdwenen tegelijkertijd de documenten. De grote vraag aan de Commissie is: wat heeft zij sindsdien gedaan op dat punt? Ten tweede, proportionaliteit, een uitleg daarvan. Moeten grote ondernemingen meer boete betalen dan kleine ondernemingen? Ten derde, waar ligt de verantwoordelijkheid van de commissarissen? In hoeverre kunnen ambtenaren zelf iets besluiten? Een uiterst politiek punt.
Algemeen voor deze Commissie zal moeten gelden: de foutenmarge is te hoog. Het is niet voldoende om te zeggen dat die naar beneden moet. Wij hebben een stappenplan nodig. In jaar zoveel is de doelstelling van de Commissie de foutenmarge op dit niveau te brengen. Dan weet het Parlement waar het aan toe is. Dan kan de Commissie ergens naar toe werken en wij kunnen ons zelf beter verkopen bij het grote publiek. Daar gaat het ten slotte om. Het ideaal van Europa moet bewaard blijven.

Rühle
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, ook ik kan bevestigen dat dit uitstel geen weigering van kwijtingverlening is, integendeel! Wij hebben in de commissie absoluut geen partijpolitieke overwegingen laten meespelen en hebben uiteindelijk, met slechts één tegenstem, een algemeen aanvaard compromis van alle fracties bereikt.
Wij zien dat de nieuwe Commissie haar best doet, maar hier gaat het om de kwijting voor 1998 en die moeten wij heel serieus nemen. De Europese instellingen hebben het vertrouwen verloren van de Europese burgers. Dat vertrouwen moeten wij zien goed te maken. Als wij dat vertrouwen willen herstellen moeten wij als commissie de begroting 1998 met een heel kritisch oog onderzoeken. Wij willen de problemen niet bagatelliseren, maar wij zijn evenmin uit op sensatie. Veeleer moeten wij opbouwende druk uitoefenen en daarom is voor ons dit besluit een kans en niet een straf.
Maatgevend is voor ons de manier waarop men met rekenschap en transparantie omgaat. Maatgevend is of men gebreken en fouten openlijk aanpakt. Wij hopen dat het actieplan van de administratie zal bijdragen aan een beter management. Wij zijn evenwel van mening dat dezelfde maatstaf eveneens op het Parlement moet worden toegepast, en wat dat betreft zijn wij het dus niet eens met de heer Kuhne, wiens kritische verslag wij evenwel verwelkomen.
Kritiek is echter de ene zijde van de medaille; consequent optreden is de andere. Wij verwachten dat er nu ook in het Parlement een meerderheid zal zijn voor uitstel van het kwijtingbesluit en tegelijkertijd bij de administratie van het Parlement wordt aangedrongen op een eigen actieplan voor beter management. Het gaat hierbij om vraagstukken zoals het gunnen van contracten, de gebouwen en het personeel. Wij weten dat men tot het besluit over de kwijting onder enorme tijdsdruk stond. De financieel controleur heeft bijvoorbeeld vrij laat zijn intern verslag ingediend. Klaarblijkelijk was het dus niet mogelijk dit actieplan voor het besluit van vandaag op tafel te leggen. Wij doen echter juist daarom een beroep op het Parlement en vragen hem voor uitstel te stemmen. Dan kunnen wij gemeenschappelijk tot 15 mei een actieplan opstellen. Ook dit is volgens ons een kans voor het Parlement om het vertrouwen te herstellen en duidelijk te maken dat het zijn eigen administratie en de tekortkomingen in zijn eigen administratie serieus neemt.
Ik moet nog op iets anders wijzen omdat de heer Kuhne liet doorschemeren dat de fracties belang zouden hebben bij verdoezeling. Als nieuwe penningmeester van de groenen kan ik u verzekeren dat ik mij reeds in november/december zowel tot de administratie als tot de Rekenkamer heb gewend en duidelijk heb gemaakt dat ik bij het opnemen van mijn functie fouten heb vastgesteld in het financieel beheer. Ik heb gezegd dat er sprake was van wanbeheer en dat ik alles in het werk zou stellen om in het komend kwartaal het beheer weer in goede banen te leiden. Ik heb gezegd dat ik voor grote transparantie en openbaarheid ben en het hoog tijd is dat wij ons met de financiering van Europese partijen gaan bezighouden. Dan kunnen wij ook het verwijt van indirecte partijfinanciering, dat terecht aan het Parlement wordt gericht, ontzenuwen. Wij hebben duidelijke criteria en duidelijke richtsnoeren nodig. Er moet een eind worden gemaakt aan de grijze zone op Europees vlak. Wij weten immers dat grijze zones kunnen worden misbruikt en ook worden misbruikt. Dus nogmaals: transparantie en openheid.
Transparantie en openheid betekenen echter - en dit is het beroep dat ik op u doe - dat wij alle instellingen met dezelfde maat meten. Overal waar volgens ons binnen een maand een actieplan kan worden opgesteld, waarmee wij de publieke opinie kunnen aantonen dat wij onze fouten serieus nemen en deze proberen te corrigeren, moeten wij uitstel aanbevelen. Ik zeg nogmaals duidelijk dat dit uitstel absoluut geen poging is tot afbraak van de instellingen. Integendeel, wij willen de instellingen versterken en het vertrouwen van de Europese publieke opinie herstellen.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, op het scherm staat "Décharge 1998 COBU". Het gaat hierbij echter om de COCOBU. Misschien kunt u dat laten corrigeren. Ik zeg dit niet zo maar, want begroting en begrotingscontrole worden steeds weer door elkaar gehaald. Het gaat hierbij wel degelijk om de begrotingscontrole.

De Voorzitter
Een misverstand is hier eigenlijk uitgesloten, mevrouw de voorzitter, maar we zullen proberen dit te corrigeren op het scherm. Het schijnt dat er maar een beperkt aantal cijfers is om het op te schrijven. We zullen op een andere manier proberen duidelijk te maken dat het om de COCOBU gaat. Misschien is het handig om CCB te gebruiken, zoals door andere instellingen gedaan wordt.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft geen morele autoriteit. Dat is vooral een probleem bij monetaire zaken. Het Europees Parlement zou die autoriteit kunnen zijn en uit het onderhavige verslag blijkt dat de wil er is. Het ontbreekt het Parlement echter aan geloofwaardigheid op dit gebied. Uit zelfrespect moet het Parlement het statuut voor de leden goedkeuren. Het Parlement moet ook het misbruik van financiële middelen door de fracties ophelderen. Onze fractie accepteert niet dat partijsteun met middelen van de belastingbetalers wordt gebruikt om deze fraude te verdoezelen. Het Parlement moet zijn eigen slappe controle onderzoeken in zaken waar miljoenen euro's van het Parlement verdwijnen. Ik begrijp niet echt dat het Parlement voor zijn eigen activiteiten kwijting moet verlenen, net nu het verslag van de Europese Rekenkamer over de monetaire en economische zaken van 1998 gereed komt en gepubliceerd wordt.
Ik breng in herinnering hoe moeilijk het was in het Europees Parlement de fraude ter sprake te brengen op basis van de rekeningen van de Commissie voor het begrotingsjaar 1996. Ik breng in herinnering hoe vooral de sociaal-democraten de Commissie-Santer verdedigden en hoe wij namen van leden moesten verzamelen voor de behandeling van de motie van wantrouwen. De parlementsleden die deze namen verzamelden hadden blijkbaar gelijk. De rekeningen en de informatie over het begrotingsjaar 1998 bevestigen de eerdere conclusies: het lijkt erop dat de Commissie-Santer een begrotingsdiscipline heeft geaccepteerd waarbij misbruik mogelijk was. De commissarissen hebben zich in veel gevallen niet zelf schuldig gemaakt aan het nastreven van de eigen belangen, maar de ambtenaren wel en zij hebben hun functie behouden. De huidige Commissie moet deze ambtenaren in toom houden. Zij worden gesteund door zo'n vijftig vakbondslieden die door de Europese Unie worden betaald en die de mensen steunen die zich aan fraude schuldig hebben gemaakt. Deze vakbondslieden vormen de persoonlijke veiligheidstroepen van de ambtenaren die zich eerloos hebben gedragen. De meeste Europese ambtenaren zijn ijverige en fatsoenlijke mensen. In dit geval moet er meer controle komen en deze taak heeft de Commissie-Santer niet kunnen vervullen. Het lijkt erop dat ook de Commissie-Prodi wat dit betreft haar werkzaamheden niet goed is begonnen en vooral de voorzitter van de Commissie heeft uitspraken gedaan waaruit zou blijken dat openbaarheid en transparantie in deze Commissie niet worden gerespecteerd. Toch is het uitstellen van kwijting een gegronde en juiste maatregel in deze situatie. Wij willen de Commissie de gelegenheid geven haar gedrag te verbeteren en te laten zien dat zij in staat is de taak uit te voeren die zij van de vorige Commissie heeft overgenomen.

Camre
De beslissing tot uitstel voor het verlenen van de kwijting is het gevolg van een ongelooflijke situatie. Op dit ogenblik is er geen sprake van een weigering, maar het uitstel is te wijten aan het feit dat de Commissie begrotingscontrole niet tijdig over de juiste informatie beschikte, dat er documenten verdwenen zijn, dat het economisch en administratief beheer in vele opzichten zo ondermaats is, dat het lijkt alsof wij te maken hebben met een Zuid-Amerikaanse bananenrepubliek in plaats van met een supranationale Europese organisatie. Deze ongelooflijke prestaties van een stagnerende administratiecultuur dateren uit 1998 en behoren niet tot de directe verantwoordelijkheid van deze Commissie, maar het is wel de taak van deze Commissie om aan te tonen dat de gepleegde misbruiken, fraude en het mandaatsmisbruik definitief tot het verleden behoren. Dit is nog niet op alle vlakken bewezen en wij hebben hier ontwijkende verklaringen gehoord, vaak op een afwijzende toon van de Commissie, alsof zij ons kwijting moest verlenen in plaats van omgekeerd. De Commissie weigert pertinent de ambtenaren die deze afkeurenswaardige toestanden in het leven hebben geroepen, verantwoordelijk te stellen. Er is geen gebrek aan regels, maar de regels worden op vele gebieden bewust omzeild.
Zoals de heer Kuhne terecht opmerkte, is het belangrijk dat het Parlement ook een kritische blik op zijn eigen administratie werpt. Ik denk vooral aan het onverantwoorde gebouwenbeheer en het omzeilen van de regels op het gebied van aanbestedingen. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken, dat bestellingen naar neef nummer 1 en neef nummer 2, naar ooms en vrienden gaan. De aanbestedingsprocedure is juist bedoeld om dit te verhinderen. Daarom stemmen wij tegen het verlenen van kwijting voor het jaar 1998. Indien het economisch beheer niet drastisch verbetert, zullen de Europese belastingbetalers op deze onverantwoorde aanwending van hun geld reageren. De Commissie moet beseffen dat zij niet heer en meester is in Europa, maar dat zij ten dienste moet staan van de burgers van Europa. In de Commissie begrotingscontrole heerste grote eensgezindheid over het uitstel van kwijting voor de meeste rekeningen. Ik dank de rapporteurs voor het omvangrijke en nauwkeurige werk dat zij hebben geleverd. Het knappe werk van mevrouw Stauner en mevrouw Rühle verdient een aparte vermelding en ik dank mevrouw Theato voor haar ernstige en efficiënte leiding van de Commissie begrotingscontrole. Zij moet weten dat wij het ten zeerste waarderen dat zij de dingen bij hun juiste naam noemt.

Vanhecke, Frank
Voorzitter, vooraleer tot het verslag van onze collega Stauner te komen wil ik bevestigen wat hier reeds is gezegd, namelijk dat het Europees Parlement zeer terecht de Europese Commissie op de vingers tikt en de kwijting over de begroting 1998 op zijn minst uitstelt. Dat gebeurt op een ogenblik dat in dit halfrond een ontwerpverslag van de Europese Rekenkamer circuleert waaruit blijkt dat ons Parlement ook niet behoorlijk omspringt met de zuurverdiende centen van de belastingbetalers. Het is dus goed nu reeds in alle eerlijkheid vast te stellen dat de verwijten die wij vandaag zeer terecht de Europese Commissie toeslingeren, dat die morgen allicht even terecht dit Parlement toegeslingerd zullen worden. Want indien het klopt wat in dit ontwerpverslag staat, dan springen de fracties wel bijzonder onzorgvuldig en zelfs frauduleus om met de vele miljoenen die hen om God weet welke reden ter beschikking gesteld worden en gaat ook de administratie van dit Parlement allesbehalve vrijuit, om het allemaal nog zacht uit te drukken.
Dat komt slechts bovenop de situaties die reeds vele jaren aanslepen, zoals het wel bijzonder nonchalant omspringen met de vergoedingen die wij parlementsleden krijgen, in principe om medewerkers aan te werven, of met de gebouwenpolitiek van dit Parlement die zo merkwaardig is, dat het moeilijk is om niet aan bedrog op grote schaal te gaan denken. Kortom, wij treden hier vandaag terecht als aanklagers op, maar we moeten goed weten dat we morgen zelf als Parlement op het beklaagdenbankje zullen zitten. Maar het feit dat de pot de ketel verwijt dat hij zwart ziet, mag geen reden zijn en mag vooral voor sommigen geen alibi worden om het bedrog, de fraude, de verdere diefstal van belastinggeld te dulden noch om degenen die zich daar jarenlang mee verrijkt hebben en die zich daar jarenlang aan bezondigd hebben, nu zo maar vrijuit te laten gaan.
Ik heb alleen de opmerking willen maken omdat ik er vast van overtuigd ben dat fraude en onzorgvuldig beheer eigenlijk inherent zijn, dat die in feite causaal, oorzakelijk verbonden zijn met systemen waar nauwelijks een verband zichtbaar is tussen inkomsten en uitgaven, tussen het heffen van de belasting aan de ene kant en het beleid dat met de opbrengst van die belastingen gefinancierd wordt aan de andere kant. Ik ken bijvoorbeeld in mijn eigen land met zogenaamd Europees geld gefinancierde projecten die nooit door de burgers aanvaard of gewenst zouden zijn, mocht het voor die burgers duidelijker geweest zijn dat hiervoor hun eigen belastinggeld gebruikt werd. Met zogenaamd Europees geld wordt altijd en overal minder zuinig omgesprongen dan met belastinggeld dat niet die omweg via Europa gemaakt heeft. Dat gebeurt dan onder het motto: als wij dat Europees geld niet opmaken, dan doet iemand anders het. Dat kan hard klinken allemaal, dat kan zelfs simpel klinken, voor mijn part, maar het is wel de waarheid.
Dan zwijg ik nog over het feit dat in bijzonder veel van die Europese kredieten doublures sluipen. De nationale staten doen aan ontwikkelingshulp, Europa ook. De nationale staten doen aan racismebestrijding, Europa ook. De nationale staten steunen de vrouwenbeweging, Europa ook. De nationale staten steunen de vakbonden en de partijen, Europa ook. De nationale staten steunen allerhande bewegingen van de derde weg, Europa ook. En ga zo maar door. Het manna komt zomaar uit de hemel en niemand weet of dat allemaal wel nuttig wordt besteed, of juister gezegd, we weten zeer goed dat veel van dat geld niet nuttig besteed wordt, maar daar wordt niet over geklaagd, omdat met Europees geld systematisch een soort pro-Europese goodwill gekocht wordt bij allerhande belangengroepen.
Om nu tot het onderwerp van vandaag te komen, zou ik vooral de rapporteur, collega Stauner, willen feliciteren met haar verslag. De toelichting tot de resolutie leest inderdaad als een misdaadverhaal met de opsomming van de inmiddels bekende schandalen van verspilling, vriendjespolitiek, diefstal, de affaires Fléchard, ECHO en dergelijke, om over de directe betrokkenheid van commissaris Cresson nog maar te zwijgen. We moeten hier niet herkauwen wat in dit verslag zeer duidelijk zwart op wit te lezen staat. Ik wil er alleen aan toevoegen dat ik als vertegenwoordiger van vele honderdduizenden belastingbetalers geschokt ben te vernemen dat ook de huidige Commissie allerhande manoeuvres uitvoert, allerhande pogingen doet om een aantal verantwoordelijken voor dit wanbeheer te beschermen. Ik denk dat we inderdaad tegenover de Commissie harde taal moeten spreken en dat wij hun verder volharden in de boosheid maar moeten sanctioneren met een nieuwe vertrouwenscrisis na 15 mei, indien nodig met een nieuwe motie van wantrouwen, want zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie begrotingcontrole verricht goed werk onder de deskundige leiding van mevrouw Theato, de leden Van der Laan, Bösch en Blak. Ik feliciteer mevrouw Stauner met het goede verslag. Mijn fractie zal geen kwijting verlenen voor een begroting die meer verbergt dan ze toont. Bovendien wordt ze voorgelegd door een Commissie die openheid, subsidiariteit en democratie veracht. Wat is het verschil met de vorige Commissie? Krijgen onze rapporteurs nu alle informatie en antwoorden op de vragen die ze stellen? Neen. Zijn er administratieve procedures ingesteld tegen de personen die geld verduisterden of tegen hun beschermers? Neen. Is Paul van Buitenen beloond voor zijn moedige poging om van de Commissie een verantwoordelijke adminstratie te maken? Neen, hij is naar Luxemburg overplaatst en heeft een muilkorf moeten aanvaarden. Iedere ambtenaar die in zijn sporen wil treden, weet dat hij of zij ontslagen wordt als hij of zij zich gedraagt zoals ieder rechtschapen mens van een ambtenaar van de Commissie verwacht. De Commissie-Prodi treft geen schuld voor de zonden uit het verleden, maar de twintig leden van de Commissie zijn nu wel verantwoordelijk voor het feit dat er geen schoon schip wordt gemaakt en met een schone lei herbegonnen wordt. Van u, twintig, komt het voorstel voor een verordening dat documenten, die vandaag openbaar toegankelijk zijn, geheim wil maken. U, twintig, bent verantwoordelijk voor het feit dat wij als parlementsleden nog steeds niet krijgen wat wij vragen. U regeert volgens de principes van het absolutisme. Kom toch uit het donker en erken dat het niet langer mogelijk is met die ouderwetse geslotenheid te regeren! Erken dat u als Commissie niet stand zult houden, als u verder zwijgt over dingen die het daglicht niet mogen zien. U bent bijna een jaar in functie en wij moeten vaststellen dat u ook schuld draagt, omdat u uw verantwoordelijkheid niet op u neemt. Wij moeten dezelfde kritische normen op onszelf toepassen. Wij mogen de rekeningen van het Parlement niet goedkeuren, zolang onze medewerkers geen belastingen en sociale bijdragen betalen en zolang de reisonkosten vergoed worden zonder dat bewijsstukken van de werkelijk gemaakte kosten worden overgelegd.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, een paar jaar geleden gaven kwijtingen in dit Parlement altijd aanleiding tot erg oppervlakkige debatten, die zeker niet op dinsdagochtenden werden gehouden. Met de ruimere bevoegdheden die wij nu hebben om over dit onderwerp te discussiëren, is de kwijting de laatste jaren echter een zeer belangrijke plaats binnen de Europese Unie gaan innemen. In artikel 276, lid 2, van het EG-Verdrag is bepaald dat de Commissie het Parlement alle nodige inlichtingen moet verstrekken over de uitvoering van de uitgaven en de werking van de financiële controlestelsels. Krachtens artikel 276, lid 3, van het Verdrag dient de Commissie alles in het werk te stellen om gevolg te geven aan de opmerkingen van het Parlement over de uitvoering van de uitgaven.
Buitenstaanders, en ook insiders kunnen erop rekenen dat het Parlement, nu het ruimere bevoegdheden heeft gekregen om de instellingen ter verantwoording te roepen, zich niet zomaar zal laten afschepen met halfslachtige antwoorden op vragen die het heeft gesteld, hoever deze ook teruggaan in de tijd.
Ik wil alle rapporteurs voor de kwijtingen die voor vanochtend op de agenda staan, complimenteren met hun verslag. Ik wil er twee uitlichten, namelijk die van de heer Kuhne en mevrouw Stauner, en daarop kort commentaar geven.
Om te beginnen de kwijting van het Parlement. Hoewel de situatie er sterk op vooruit is gegaan, zijn er, zoals vandaag uit het verslag-Kuhne blijkt, nog steeds enkele punten voor verbetering vatbaar. Dat geldt voor de organisatie van openbare aanbestedingen, de financiering van gebouwen, de beveiliging van het EP en met name ook voor het personeelsbeleid. Het verslag-Kuhne zegt hierover in paragraaf 15 en ik citeer: "betreurt ten zeerste de indruk die deze rechtszaken hebben gelaten dat vriendjespolitiek een belangrijke rol speelt bij de benoemingen op hoge posten binnen de administratie van het Parlement".
Binnen de context van het verslag staat deze constatering op zichzelf. Maar gerelateerd aan het verslag van de Rekenkamer over de partijfinanciering, komt deze kwestie in een ander daglicht te staan, waarop wij in onze fractie tot de conclusie zijn gekomen dat de kwijting moet worden uitgesteld. Het gaat er niet om champagnekurken te laten knallen tussen Brussel en Straatsburg, dat is hier totaal niet aan de orde, om het netjes uit te drukken. Het gaat er niet om parallellen te trekken, het gaat zuiver om de feiten.
Wat de ontvankelijkheid van de amendementen betreft, wil ik de diensten van het Parlement en ook u, mijnheer de Voorzitter, attenderen op het feit dat bijlage V van ons Reglement niet van toepassing is op de kwijting van het Parlement, maar op die van de Commissie. Onze amendementen moeten dan ook als ontvankelijk worden beschouwd.
Voorts wil ik ingaan op het voortreffelijke verslag van mevrouw Stauner en de toelichting daarop. Het is jammer dat mevrouw Morgan de vergaderzaal heeft verlaten, want ik heb begrepen dat zij vindt dat kwijting niet gewoon een kwestie is van alleen systemen volgen. Het is een kwestie van toegang krijgen tot bepaalde informatie, op basis waarvan wij als Parlement kwijting kunnen verlenen. Als een verzoek om inzage in documenten niet wordt gehonoreerd, moet je de zaak wat harder gaan spelen en kwijting uitstellen. In de toelichting worden de redenen voor dit uitstel heel duidelijk uiteengezet.
Dat brengt mij op twee punten. Ten eerste het punt van de informatie. Een formeel akkoord tussen Commissie en Parlement over de toegankelijkheid van informatie is er tot op heden niet. Dit zou in het kader van bijlage III moeten worden geregeld, maar laat op zich wachten, omdat Parlement en Commissie het niet eens kunnen worden over welke informatie toegankelijk moet zijn. De indruk wordt gewekt dat wij de zaken traineren, maar in werkelijkheid wachten wij op bevredigende antwoorden op vragen van de heer Bösch en de heer Blak. Het Parlement krijgt gewoon niet de antwoorden waar het om vraagt.
Ten tweede het punt van de tuchtprocedures. Willekeur voert hier de boventoon. Het heeft er alle schijn van dat hoge ambtenaren buiten schot blijven en dat voormalige europarlementariërs die bij de Commissie komen werken, om onduidelijke redenen en tegen alle informatie in, in lagere rangen worden ingedeeld. Ik denk hierbij met name aan het geval van de heer Zavvos.
Wij moeten daarom als Parlement al deze zaken afzonderlijk bekijken. Mijn fractie is voorstander van uitstel van de kwijting, zowel voor de Commissie als voor het Parlement, zolang wij niet over alle informatie kunnen beschikken.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, voor de Commissie is het onderwerp van dit debat waarschijnlijk een van de belangrijkste zaken waarover zij momenteel met het Parlement moet onderhandelen, en dit zeg ik niet alleen om de reeds genoemde redenen. Men heeft vandaag namelijk met geen woord gerept over het feit dat de ministers van Financiën van de Unie weliswaar hebben aanbevolen de Commissie kwijting te verlenen maar deze aanbeveling voor het eerst in de geschiedenis - als mijn geheugen mij niet in de steek laat - niet unaniem was. Blijkbaar gaat het dus niet beter, commissaris Schreyer, maar eerder de andere kant uit. Daarom moeten wij mijns inziens de aanbevelingen die mevrouw Stauner in de Commissie begrotingscontrole heeft gedaan, zo nauwkeurig mogelijk opvolgen. Ik sluit mij trouwens wat het informatiebeleid betreft volledig aan bij hetgeen collega Elles naar voren heeft gebracht.
Wij maken u niet verantwoordelijk voor de fouten uit het verleden, maar wij kunnen wel, pragmatisch beschouwd, twee dingen van u verlangen. Zorgt u er ten eerste voor dat onterecht uitbetaald geld, of onterecht toegekende bedragen - zoals in de Fléchard-affaire - terugkomen. Herstelt u dus, in de mate van het mogelijke, de schade voor de belastingbetalers. Zorgt u er ten tweede voor dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de wantoestanden en onregelmatigheden op consequente wijze worden bestraft. Misschien kan men hen er zelfs toe dwingen de door hen aangerichte schade deels uit eigen zak goed te maken. Dat zouden twee innovaties zijn in de Commissie, want voorzover ik weet heeft tot nu toe nog nooit een ambtenaar iets moeten terugbetalen aan de EU-begroting. De financiële voorschriften hoeven niet gewijzigd te worden; daarvoor hebben wij geen hervormingen nodig. Wij hoeven deze voorschriften alleen maar toe te passen, anders blijven zij dode letter.
Als u dit voor ogen houdt, zult u ook begrijpen dat wij serieuze twijfels hebben over een aantal voorstellen die u, in het kader van de groots aangekondigde hervorming van de Commissie, de Europese publieke opinie in het vooruitzicht hebt gesteld. Ik noem hier enkel uw plan om de voorafgaande controle door een onafhankelijke - let wel: onafhankelijke - financiële controle-instantie af te schaffen, of ook uw plan om voorschriften inzake financiële aansprakelijkheid van ordonnateurs uit het Financieel Reglement te schrappen.
Men ziet dus dat bepaalde heerschappen in Brussel zich al heel lang hoog in een ivoren toren hebben opgesloten. Als iemand thuis in zijn kiesdistrict naar de kiezers gaat en zegt dat - nu de vorige Commissie nog maar net haar ontslag heeft moeten nemen wegens fraude en wangedrag - de onafhankelijke financiële controle en de aansprakelijkheid van de ambtenaren uit de voorschriften wordt geschrapt, zal hij onmiddellijk merken dat wij Europa daarmee een heel slechte dienst bewijzen. U bent, mevrouw Schreyer en overige leden van de Commissie, een nieuw team. Neemt u het uitstel van kwijtingverlening voor de begroting 1998 te baat om te laten zien dat u over leiderschapskwaliteiten en slagvaardigheid beschikt!

Van der Laan
Voorzitter, de belangrijkste taak van dit Europees Parlement is en blijft het herstel van het vertrouwen van de Europese burgers in het Europese project. Ons machtigste wapen daarbij is de kwijting. Daarom steunt de fractie van liberaal-democraten het uitstel van de kwijting zoals is voorgesteld totdat de Commissie aan onze concrete voorwaarde heeft voldaan. Op deze manier behouden wij de druk op de ketel en kunnen wij echte hervormingen bewerkstelligen.
Helaas heeft de Raad ook dit jaar het goede voorbeeld van het Parlement weer niet opgevolgd en is ook de kwijting over 1998 verleend als of het niets is. Dat is extra jammer omdat de nationale regeringen verantwoordelijk zijn voor 80% van de Europese bestedingen en dus ook voor een navenant deel van de onregelmatigheden. Het wordt nu echt tijd dat de Raad ons voorbeeld volgt en hand in eigen boezem steekt.
Dat onze kwijtingresoluties werken, blijkt uit de vergaande hervormingen die de Commissie nu heeft ondernomen. Ik wil een recent voorbeeld nemen. Door onze druk hebben wij een eerste aanzet ontvangen van de Europese Commissie om het buitenlands beleid drastisch te hervormen. Ik wil u mijn eerste reactie dan ook niet onthouden. De plannen voor het veranderen van de project cycle en ook het omvormen van de SCR tot een Europees bureau zijn een goede stap. Maar ik mis nog steeds de echte politieke prioriteitsstelling die wij nodig hebben voor de inzet van onze zeer beperkte middelen.
De aandacht voor de kwijting voor de Europese Commissie is overweldigend, maar ik denk dat de kwijting voor het Europees Parlement minstens net zoveel, zoniet meer aandacht zou moeten krijgen. Binnen de Europese Commissie is er onder onze druk een dramatisch hervormingsprogramma opgezet. Helaas is het nog niet mogelijk gebleken om dezelfde drastische stappen te zetten binnen dit Huis.
Het verslag-Kuhne is het eerste verslag van het Parlement waarin de kwijting serieus wordt genomen. Niet alleen is de heer Kuhne erin geslaagd om op alle belangrijke punten de vinger op de zere plek te leggen, maar er zijn ook concrete deadlines afgesproken. Daarop zal het Parlement worden afgerekend en voor dit werk verdient hij onze oprechte waardering.
Sommigen zeggen dat het Europees Parlement naar dezelfde strenge maatstaven beoordeeld zou moeten worden als de Europese Commissie. Ik ben het daar niet mee eens. Ik vind dat wij ten aanzien van onszelf de lat hoger moeten leggen. Wij zijn de controlerende instantie. Wij hebben de rechtstreekse band met de burger. Wij zijn de eerstverantwoordelijken voor het herstel van hun vertrouwen in het Europese project. Daarom is het niet genoeg om ons te toetsen aan de ongekozen ambtenaren van de Commissie. Wij zouden daar ver op vooruit moeten lopen, maar helaas is niets minder waar.
De verantwoordelijkheid voor het slechte imago van dit Parlement wil ik hier duidelijk neerleggen bij degenen die altijd een meerderheid hebben gehad. De twee grote partijen zijn verantwoordelijk voor de sfeer van vriendjespolitiek en onderhandse deals die dit Huis doordrenken. Maar ook de kleine partijen die slordig zijn omgegaan met de partijfinanciering hebben ons aller naam weer eens in een slecht daglicht gebracht.
Het verslag-Kuhne zal een belangrijk wapen zijn dat in handen van hervormingsgezinde elementen in dit Huis gebruikt kan worden. Maar, of het wordt aangenomen, nu op dit moment, is nog maar de vraag. Er is namelijk een risico dat, als wij kwijting verlenen aan onszelf terwijl wij dat nog niet hebben gedaan voor de Commissie, wij dan een groot deel van dit verslag ontkrachten en dat is nu juist wat wij niet willen doen. Wij moeten daar goed over nadenken zodat wij het vertrouwen van de burger ook écht kunnen terugwinnen.

Staes
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, beste collega's, niet rechttrekken wat krom is. Dat is de houding die we moeten aannemen bij de moeilijke oefening die de jaarlijkse kwijting nu eenmaal is. Kwijting verlenen is een ernstige zaak. Mevrouw Theato heeft dat terecht gezegd. Kwijting verlenen is al met al het verlenen van een attest van goed bestuur. Ik wil alle rapporteurs, maar ook de collega's in de Commissie begrotingscontrole, danken voor het serieuze werk dat werd verricht. Het verslag-Stauner, de toelichting inbegrepen - die ik overigens ten volle ondersteun - is zeer kritisch ten aanzien van de Europese Commissie. De vier grootste fracties bereikten een compromis waarbij uitstel van kwijting wordt aanbevolen en waarbij de Europese Commissie een boodschappenlijstje meekrijgt met 17 concrete vragen. Ik steun deze aanpak en ik vraag u het verslag van mevrouw Stauner dan ook onverkort aan te nemen.
In tweede instantie wil ik ingaan op het verslag-Kuhne. Niet rechttrekken wat krom is! Dat is mijn leidmotief. Ik wens hier uitdrukkelijk te verklaren dat het verslag-Kuhne dat niet doet. De heer Kuhne heeft een uitstekend werkstuk afgeleverd. Zijn verslag is een striemende aanklacht tegen wat er binnen onze instellingen foutloopt. Mevrouw Morgan heeft ons daarjuist gezegd dat wij geen spoken moeten najagen. Mevrouw Morgan, dat doen we toch niet? Wat we aanklagen staat zwart op wit in het moedige verslag van onze financieel controleur O'Hannrachain. De aanklachten zijn overweldigend. Een gebrekkige inventaris, veel diefstallen. Ik was er zelf in een vorig leven slachtoffer van toen mijn computer en mijn printer gestolen werden.
Ten tweede, een veel te groot aantal beperkte en onderhandse gunningen. Die onderhandse gunningen zouden de uitzondering moeten zijn en wat zien we? In 1998 in 50% van de gevallen wordt onderhands gegund. Dat is niet langer een uitzondering.
Ten derde, het gebouwenbeleid. Een salamibeleid. Een beleid waarbij stapje voor stapje beslissingen worden genomen. Een politiek van voldongen feiten. Beste collega's, we hebben behoefte aan een gebouwenbeleid voor de lange termijn, zodat het beleid niet alleen correct wordt gevoerd, maar ook nutteloze uitgaven worden voorkomen. Zoals bijvoorbeeld de bouw van een onderaardse tunnel hier in Straatsburg tussen de drukkerij in het IPE-I-gebouw en dit gebouw. Een onderaardse tunnel die de drukkerij met onze distributie in verbinding moet brengen. Kostprijs 27,4 miljoen Franse frank, waanzinnig is dat! De heer Kuhne is in de pers en ook vandaag hier uitgevallen naar de houding van mijn Fractie van groenen en regionalisten. Hij verwijt ons een partijpolitiek spel te spelen. Neen, mijnheer Kuhne, we spelen hier geen partijpolitiek spel. We nemen wel een consequente houding aan. Is het immers een politiek spelletje te vragen dat we onze eigen diensten op dezelfde wijze aanpakken als de Commissie? Vandaar ons amendement, dat uitstel van kwijting aanbeveelt voor de Parlementsbegroting en de secretaris-generaal een boodschappenlijstje meegeeft dat beantwoord moet worden tegen 15 mei. Ik stel met plezier vast, beste collega's, dat de heer Deprez zojuist dezelfde houding aannam. Ik stel met plezier vast dat de EVP in de persoon van mijnheer Elles een gelijkaardig amendement heeft ingediend. Ik hoop dus op wat meer steun voor ons amendement. Het werd in de Commissie begrotingscontrole nog massaal weggestemd. Ik reken nu op een meerderheid in de plenaire vergadering.

Caullery
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het onderhavige verslag van mevrouw Stauner is in meer dan één opzicht belangrijk. Het is namelijk van rechtstreeks belang voor de burgers van onze respectieve landen, daar het betrekking heeft op de financiën van de Europese Unie en de Europese volkeren het recht hebben om om rekeningen te vragen waaruit blijkt wat er met hun geld gebeurt.
Dit verslag is bovendien belangrijk omdat er ernstige misstanden bij de uitvoering van de begroting binnen de Europese Commissie in aan de kaak worden gesteld. Bij deze misstanden zijn grote geldbedragen in het spel.
Onze fractie steunt per definitie iedere fraudebestrijdingsmaatregel. Zij is het dan ook met de rapporteur eens dat het beheer van de Europese Commissie dringend meer effect moet sorteren en doeltreffender moet worden.
Zowel de in het kader van de MED- en ECHO-programma's geconstateerde onregelmatigheden als bepaalde informatie over de Fléchard-zaak baren ons grote zorgen. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten is ervan overtuigd dat dergelijke praktijken onvermijdelijk grote schade toebrengen aan de geloofwaardigheid en dus aan het imago van de Europese Unie in haar geheel.
Geachte collega's, zoals u weet, verliep de samenspraak met de Commissie niet zonder problemen: het lijkt erop dat zij noch heeft kunnen of willen tegemoetkomen aan de verwachtingen van de leden van het parlementaire controleorgaan, noch antwoord kon of wilde geven op de vragen ervan.
Gezien het grote aantal nog resterende omstreden punten - of het nu gaat om de onregelmatigheden of de in het spel zijnde begrotingsbedragen - vindt onze fractie dat op dit moment onmogelijk kwijting kan worden verleend voor het begrotingsjaar 1998. We kunnen de Europese Commissie alleen verzoeken om binnen de gestelde termijnen alle informatie over te leggen die door de Commissie begrotingscontrole is gevraagd over de maatregelen die zij denkt te nemen om de belemmeringen voor de verlening van de kwijting weg te nemen.
Het zou natuurlijk een teken van onmacht zijn als het Europees Parlement kwijting zou verlenen zonder de Europese Commissie om nadere preciseringen te vragen. Onze Vergadering zou gezichtsverlies lijden en in diskrediet raken bij het publiek in onze landen. Dat mag niet gebeuren.
Wat het voorstel van de Europese Commissie betreft, beschouwt de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten een gedeelde beslissingsbevoegdheid over de kwijting als onaanvaardbaar. Bij de Verdragen is namelijk duidelijk bepaald dat het Parlement de uitsluitende bevoegdheid heeft op het gebied van de begrotingscontrole.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, de kwijtingprocedure 1998 maakt opnieuw duidelijk dat het slechte imago van de Europese Unie niet volledig uit de lucht gegrepen is, maar gebaseerd is op feiten. De Rekenkamer maakt in haar jaarverslag 1998 melding van een onacceptabel hoog foutenpercentage en ziet zich notabene genoodzaakt een negatieve betrouwbaarheidsverklaring af te geven. Zolang de Commissie zichzelf niet de verplichting oplegt dat foutenpercentage met ingang van volgend jaar drastisch te verlagen, kunnen wij de Commissie geen kwijting verlenen. Het verslag-Stauner verdient op dat punt alle steun.
Als Parlement stellen we hoge eisen aan de Commissie. Maar stellen we zulke eisen ook aan onszelf? We dringen er bij de Commissie terecht op aan de begroting te baseren op nauwkeurige ramingen. Maar hoe nauwkeurig zijn de ramingen van de begroting van het Parlement zelf? Jaar in jaar uit ontstaan er op tal van EP-begrotingsposten enorme overschotten, die vervolgens middels een collectieve overschrijving gebruikt worden voor de aankoop van de gebouwen. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat veel administratieve uitgaven bewust royaal worden begroot om extra geld voor de gebouwen achter de hand te hebben. Aan dergelijke ondoorzichtige trucs moet direct een einde komen.
Ook op het punt van de openbare aanbestedingen moet het Parlement de hand in eigen boezem steken. Het is onacceptabel dat het aantal onderhands gegunde contracten in 1998 is gestegen tot de helft van alle contracten. Vanwaar die enorme stijging? De secretaris-generaal noemt een aantal procedurele redenen, maar is daarmee alles gezegd? Opheldering over die enorme stijging is dringend noodzakelijk.
Rapporteur Kuhne legt ook de vinger op de problemen met de financiering van het Spinelli-gebouw. Het is de zoveelste affaire met de nieuwe gebouwen. Wordt het zo langzamerhand niet tijd voor een onafhankelijk onderzoek naar de besluitvorming rond de bouwprojecten?
Bovengenoemde zaken mogen we niet langer met de mantel der liefde bedekken. We moeten parlementaire druk uitoefenen om de nodige hervormingen te realiseren. Amendementen om de kwijting uit te stellen totdat de secretaris-generaal met concrete plannen is gekomen, zullen wij dan ook steunen.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe Commissie is niet verantwoordelijk voor oude zaken, maar zij moet beoordeeld worden op haar bereidheid orde op zaken te stellen. Tot hiertoe was die bereidheid niet bijzonder groot. De Commissie geeft geen opening van zaken en stelt de vereiste informatie nog steeds niet ter beschikking. De Commissie beweert dat deze zaken niets te maken hebben met de kwijting voor 1998. Dat is niet juist. Alle dingen zijn in 1998 aan het licht gekomen en moeten bijgevolg in het kader van de kwijting voor 1998 worden behandeld. De Commissie heeft nogal wat ontwijkende manoeuvres uitgehaald om onze vragen niet te moeten beantwoorden en dat is onaanvaardbaar. Het Verdrag is duidelijk. Het Parlement heeft volgens artikel 276 recht op alle inlichtingen die noodzakelijk zijn voor de kwijtingsprocedure. Ik geef een voorbeeld. Zoals gebruikelijk is, stuurde ik als vaste rapporteur voor ontwikkelingshulp de Commissie een vragenlijst over ECHO. Ik deed dit in november. Pas in maart kreeg ik een antwoord, meer bepaald dat ik kan ophoepelen. Intussen kreeg mevrouw Fontaine een brief van de heer Prodi, waarin staat dat de Commissie het beu is te moeten antwoorden op al die domme vragen van de Commissie begrotingscontrole. Neem mij niet kwalijk, maar ofwel heeft die man een zonnesteek ofwel heeft hij ongelooflijk slechte adviseurs. De Commissie is verplicht onze vragen te beantwoorden, ongeacht of ze die vragen al dan niet leuk vindt. Zolang ze dit niet begrepen heeft, vind ik dat we de kwijting moeten uitstellen. Ik hoop dat de Commissie onze eisen au sérieux neemt. Indien ze dit niet doet, dan zullen wij niet aarzelen het college in mei voor een lange vakantie weg te sturen.
Ik zal het probleem met ECHO even toelichten. Ten eerste onderstreep ik dat er geen sprake is van een personenhetze, maar dat we orde op zaken moeten stellen. Welk signaal stuurt men naar huidige en toekomstige verantwoordelijken in de Commissie als degenen die voor dit schandaal verantwoordelijk waren, niet aansprakelijk worden gesteld? Het ECHO-schandaal heeft nog steeds geen gevolgen. De zaak wordt op dit ogenblik door het Hof van Justitie in Luxemburg behandeld. Het Hof heeft toegegeven dat er hoogstwaarschijnlijk niets met deze zaak zal gebeuren en dat deze over een paar jaar aan de Belgische autoriteiten zal worden overgedragen. Het probleem is dat het in de ECHO-affaire niet over criminele verrijking gaat. Het betreft hier grof verzuim en een ambtenaar die beslissingen heeft genomen zonder rekening te houden met het Financieel Reglement. De beslissing om de vorige directeur vrijuit te laten gaan werd door de vorige Commissie genomen. Het was een zuiver politieke beslissing. Nu heeft de Commissie tijd tot 15 mei om het probleem op te lossen. Indien ze geen bevredigende oplossing voorstelt, zal ik ervoor ijveren dat er een parlementaire onderzoekscommissie komt, die de zaak kan uitspitten. Het zou ook niet slecht zijn als we de kwijting voor het Ontwikkelingsfonds wat beter bekeken. Aan een aantal vereisten is nog steeds niet voldaan, maar als we de kwijting uitstellen, moeten we aan de Commissie duidelijke eisen stellen. De delegaties van de Commissie hebben ons teleurgesteld. Er zijn een aantal voorbeelden, die aantonen dat de fraude voorkomen had kunnen worden, indien ze wat beter hadden opgelet. Er zijn helaas teveel champagnedelegaties. Daarom heb ik ook toestemming voor een initiatiefverslag gevraagd om deze dingen beter te regelen. Het laatste wat ik wil zeggen, mijnheer de Voorzitter, is dat de Commissie alle fraudezaken naar OLAF moet sturen. Ik kreeg 11 rapporten in omstandigheden die aan het Pentagon doen denken, maar OLAF is nog steeds niet op de hoogte van deze gevallen. Daarom vind ik dat het hoog tijd is hier orde op zaken te stellen en het verheugt mij dat de heer Nielson laten weten heeft dat hij daartoe bereid is. Ik ben benieuwd naar de resultaten.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, het verlenen van kwijting aan de verschillende instellingen van de Europese Unie vormt een groot geheel. Het is nu belangrijk, omdat in verscheidene gevallen wordt voorgesteld het verlenen van kwijting uit te stellen. Wat de Commissie betreft is er sprake van al het vijfde achtereenvolgende jaar dat de Rekenkamer geen volstrekt positieve betrouwbaarheidsverklaring heeft gegeven. Aangezien de lidstaten, ofwel de Raad, kwijting willen verlenen, gaat het hier om een bijna structureel conflict. Blijkbaar moet de Rekenkamer nauwkeuriger de gebreken en gevallen van misbruik specificeren en minder op wiskunde vertrouwen.
Dit doet evenwel helemaal niets af aan de verantwoordelijk van de Commissie en die is groot. De verslagen over kwijting tonen aan hoe groot de noodzaak is voor een hervorming van de administratie. Het hervormingspakket van commissaris Kinnock moet zonder aarzeling worden aangenomen. De nadruk ligt op de hervorming van de interne controle binnen elke instelling. Administratie en controle moeten zodanig aan elkaar gekoppeld worden dat de persoonlijke verantwoordelijkheid blijft en toeneemt. Het huidige systeem waarbij betalingen verscheidene handtekeningen vereisen, verloochent de persoonlijke verantwoordelijkheid. Er zijn helemaal geen verantwoordelijken. Het verbeteren van de kwaliteit van de administratie is de basisvoorwaarde voor een verantwoorde en doeltreffende administratie. Het vergroten van de controle toont alleen maar aan dat de organisatie van de administratie is mislukt.
De belangrijkste financiële problemen hebben betrekking op de grootste categorie van de begroting, namelijk de landbouw. Dat komt doordat de landbouwsubsidies voor een groot deel zijn gebaseerd op ofwel het areaal ofwel het aantal dieren en door de lidstaat worden betaald. Deze ontwikkeling komt voor een groot deel door het WTO-akkoord waarin de verschillende steunvormen voor de landbouw, de indeling ervan en de gewenste ontwikkeling worden bepaald. Deze regeling heeft gezorgd voor een reusachtige bureaucratie, een enorme groei van de controle en voor de langere termijn kan men ervan uitgaan dat dit leidt tot inefficiëntie en het verlies van ondernemerszin in de landbouw. Tegelijkertijd zijn de Europese agrariërs de best gecontroleerde bevolkingsgroep van dit werelddeel geworden en daarom hoop ik dat bij de komende WTO-onderhandelingen de steunregeling voor de landbouw duidelijker wordt.
Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen dagen hebben wij in de kranten kunnen lezen dat het Europees Parlement een paradijs voor dieven is. Dit is zowel beschamend als slecht. Wij moeten ervoor zorgen dat het bezit van de Europese Unie met hetzelfde respect wordt behandeld als elk ander bezit. In dit verband moet naar de administratie van het Parlement worden gevraagd. In de EU-begroting van dit jaar staat een bedrag van 300.000 euro voor het onderzoek naar de administratie van het Parlement. Dit onderzoek is volgens de begroting de taak van externe deskundigen. Waar blijft het onderzoek, waarom is het nog niet begonnen en wat wil men ervoor doen?

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, door de omvangrijke fraudegevallen met wijn en andere producten zijn wij er ons meer van bewust dat de gelden van de afdeling Garantie van het EOGFL vaak gebruikt worden voor het promoten van producten van grote bedrijven. Het enige praktische doel daarvan is subsidies te innen zonder zich zelfs maar zorgen hoeven te maken over een mogelijke afzetmarkt voor die producten. Dat terwijl kleine familiebedrijven, zoals in de melkveehouderij, buiten het subsidiecircuit vallen en hun overlevingskansen in gevaar zien gebracht.
Daarom vinden wij het voorstel van de Commissie om verordening 723/97 te wijzigen zeer opportuun. Hetzelfde geldt voor de wijziging van de rechtsgrond voor regelgeving ter bestrijding van fraude en onregelmatigheden van artikel 37 in artikel 280 van het Verdrag, zoals de rapporteur, de heer Casaca, voorstelt. Op die manier zullen de landbouwuitgaven net als alle andere uitgaven van de Unie behandeld worden, wat een versterking van de rol van het Parlement betekent.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben verantwoordelijk voor het gedeelte van het verslag van mevrouw Stauner dat betrekking heeft op het interne beleid, sector onderzoek, en ik geef mij volledig rekenschap van het belang hiervan. Het was echter niet te voorzien dat de stemming over het verslag net zoveel stof zou doen opwaaien als indertijd de niet-verlening van kwijting voor de begroting van 1996. Als ik verwijs naar de passages van het verslag die over onderzoek gaan, spreek ik ook over dingen die af en toe oude gevallen worden genoemd. Oude gevallen betekent echter niet oud papier, maar oude last en die oude last moet de Commissie eindelijk van onze schouders nemen.
De Rekenkamer heeft bij haar onderzoek de vinger gelegd op een reeks mankementen. Zij laakte de antidatering van contracten en het hoge foutenpercentage bij de controle op betalingen aan de hand van niet­correcte kostenopgaven of -bescheiden. Voor dit foutenpercentage is de Commissie misschien niet voor de volle 100% verantwoordelijk, maar wel voor 90%. Daar komen de zojuist genoemde oude gevallen nog bij. Ik noem bijvoorbeeld het geval van de gastwetenschapper B en de manier waarop zijn contract tot stand kwam. Ik moet hier ook de in 1997 gemaakte audit over de onderzoeksector vermelden, waar commissaris Cresson verantwoordelijk voor was. Dit verslag lag tot eind 1999 - begin 2000 ergens verborgen in een la. Tegelijkertijd hadden wij toen de zogenaamde Europese nucleaire affaire. Wie verbaast het dan nog dat eind 1999 een verband kon worden gelegd tussen de la van de financieel controleur en het rondzwervend plutonium?
Wij kunnen tevreden zijn over enkele verklaringen van de Commissie over deze gevallen. Ik heb vele gesprekken gevoerd met - en ik zeg dit graag - vertrouwenswaardige ambtenaren van de Commissie en heb de indruk gekregen dat men wel degelijk bereid is de zaken te corrigeren. Wij zijn dat ook. Er zijn echter fouten gemaakt en de controle daarop vond op heel hoffelijke wijze plaats, zoals door een externe accountant. De Rekenkamer heeft echter controle verricht, een instantie zonder enig persoonlijk belang, van welke aard dan ook, bij de zaak. Daar heeft bagatellisering van de fouten dan ook geen enkel effect. Als de rapporteur vandaag ondanks alles de mening blijft toegedaan dat deze gevallen niet zijn opgelost, sluit ik mij daar, evenals de Commissie begrotingscontrole - waar slechts één tegenstem was - volledig bij haar aan.
Ik wil de Commissie een suggestie doen. Geeft u ons onverwijld uitvoerige antwoorden, antwoorden die de toets van de publiciteit niet vrezen. Dan kan een ieder zich een juist beeld van de situatie vormen. Vragen doen soms pijn. Wij hebben die vragen gesteld omdat sedert de niet-verlening van kwijting voor het jaar 1996 veel wantrouwen en kritiek was ontstaan. De doorslag zal echter worden gegeven door de op 15 mei op tafel liggende resultaten.

Ferreira
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Commissie, waarde collega's, de kwijtingsprocedure is een ingewikkelde onderneming. Wij moeten een begroting evalueren twee jaar nadat zij door de Commissie is uitgevoerd. We moeten hierbij rekening houden met de begroting die momenteel wordt opgesteld, de voor de uitvoering van de begroting vereiste verbeteringen en de verwezenlijking van de politieke doelstellingen van de Europese Unie.
Afgezien van deze complicaties bevinden wij ons al bijna een jaar in een bijzondere situatie: het ontslag van de Commissie-Santer vorig jaar heeft de Europese Unie in een zeker diskrediet gebracht. Er is nu een nieuwe Commissie en het merendeel van de commissarissen was geen lid van de ten val gebrachte Commissie. Ook is er een nieuw Parlement, met een groot aantal leden dat voor het eerst te maken krijgt met deze kwijtingsprocedure, en is er sprake van rechtstreeks op de financiën van de Europese Unie betrekking hebbende hervormingen of hervormingsvoorstellen. Wat de reeds ingevoerde hervormingen betreft, noem ik de structuurfondsen; wat de nog in te voeren hervormingen betreft, het Financieel Reglement.
In deze context is ons het verslag van mevrouw Stauner voorgelegd. De uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 1998 door de Commissie wordt in dit verslag helaas in geringe mate getoetst aan de politieke doelstellingen van de Europese Unie. Het geeft geen pas en het is onaanvaardbaar dat er zich bij het beheer van de publieke middelen onregelmatigheden en fraude voordoen. We moeten de aan deze misbruiken ten grondslag liggende mechanismen dan ook onttakelen en de schuldigen straffen. We moeten echter eveneens een vraagteken plaatsen bij de voor de opstelling van dit verslag gebruikte methode.
In zijn oorspronkelijke vorm was dit verslag onaanvaardbaar, aangezien het geen antwoord gaf op de vraag of de Commissie de begroting 1998 al dan niet goed heeft uitgevoerd. Het onderhavige verslag is een compromis, waarvan de toelichting ons echter niet tevredenstelt. Deze weerspiegelt namelijk niet de nieuwe uitgangspunten van het verslag en creëert een sfeer van wantrouwen tussen onze instellingen. Zowel wij als onze medeburgers willen echter dat er met het oog op een grotere samenhang van onze lidstaten een vruchtbare samenwerking totstandkomt. De in andere, meer specifieke verslagen aangedragen argumenten rechtvaardigden het uitstel van de kwijting evenmin.
Ter illustratie verwijs ik naar het verslag van de heer Khanbhai. Hieruit blijkt dat de rekeningen van de EGKS enkele problemen opleveren, onder andere wat betreft de solvabiliteitsratio en de overdracht van de gebouwen. De Commissie en de Hoge Autoriteit proberen deze problemen momenteel echter op te lossen met het oog op de komende vervaldatum van het EGKS-Verdrag in 2002. In deze specifieke situatie lijkt de huidige kwijtingsprocedure een hachelijke onderneming. Moeten de werkzaamheden van de leden van de Commissie begrotingscontrole hiervoor niet een vastomlijnder kader krijgen?
Tot slot wil ik het nog even hebben over de interne hervorming van de Commissie. Een van de doelstellingen van de Commissie is de financiële controle door middel van diverse instrumenten te verbeteren: nieuwe structuren, verantwoordelijkheden van de ordonnateurs en aanstelling van financiële controleurs binnen elk directoraat-generaal. We moeten erop toezien dat de hervorming het gestelde doel dient en zich vertaalt in een echte verantwoordelijkheid van de verschillende financiële actoren binnen de directoraten-generaal. De wil om de onregelmatigheden en fraude daadwerkelijk aan te pakken, moet natuurlijk aanwezig zijn. Het lijkt bovendien van essentieel belang dat er bij de hervorming rekening wordt gehouden met de tenuitvoerlegging van onze beleidslijnen in de lidstaten. Daar speelt onder andere het probleem van de betalingsachterstanden en van de ontoereikendheid van bepaalde betalingskredieten.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, de kwijtingsprocedure is niet alleen nuttig, maar ook zeer noodzakelijk. Er is echter één probleem en dat is dat wij van nature de neiging hebben ons veeleer bezig te houden met de 4% van de begroting die wellicht verloren is gegaan of de 2% die zeer waarschijnlijk verloren is gegaan, dan met de 98% van de begroting die wel goed is besteed. Het feit dat 98% van de middelen goed terecht gekomen is, mogen wij niet uit het oog verliezen. Waar fouten zijn gemaakt, moeten wij de situatie corrigeren, maar daarbij moeten wij de zaken niet zo aandikken dat de Europese publieke opinie het idee krijgt dat er van alles mis is bij de Europese Unie, dat de corruptie er welig tiert en dat het geld van de belastingbetaler er niet veilig is.
Op elk bestuursniveau waar ik heb gewerkt - lokaal, regionaal, nationaal en Europees - heb ik gevallen van fraude meegemaakt. Fraude is overal, maar lokale en nationale overheden zijn wellicht beter opgewassen tegen kritiek dan een jongere instelling als de Europese Unie, die minder geaccepteerd is. Het is weliswaar belangrijk dat dingen worden rechtgezet en dat wordt geprobeerd het vertrouwen in de EU te vergroten, maar die pogingen zijn zinloos als wij misstanden en fraude breed gaan uitmeten.
Ik dank mevrouw Stauner voor haar verslag. Sommigen vonden het iets te kritisch. Mevrouw Stauner is nieuw in de Commissie begrotingscontrole, maar haar verslag geeft een getrouw beeld van de stemming en de discussie in onze commissie. Ik ben het natuurlijk niet altijd met de inhoud eens, maar desalniettemin is het verslag door een meerderheid aanvaard. Zo heb ik persoonlijk wat bezwaren tegen de toelichting. Dat is de persoonlijke interpretatie van mevrouw Stauner, maar voor ons als Parlement telt alleen de ontwerpresolutie.
Dan wil ik het nog graag hebben over ons streven om eenieder ter verantwoording te kunnen roepen, ongeacht of dat nu ambtenaren zijn of de leden van de Commissie zelf. In navolging van de heer Deprez ben ik van mening dat dit niet mag uitdraaien op een vendetta tussen de instellingen. Wat wij vooral moeten voorkomen, zijn vendetta's tussen een instelling en individuele commissarissen. Wij moeten deze Commissie als een college beschouwen en ook al moeten de individuele commissarissen verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden, toch moeten wij de zaken neutraal blijven benaderen en onze mening niet laten kleuren door Europese partijpolitiek noch door de internationale politiek.
Mijn laatste opmerking is dat het zorg dragen voor een beter financieel beheer en een betere verantwoording van de uitgaven niet onze enige verplichting is. Wij hebben ook de verplichting ervoor te zorgen dat de regelgeving die wij vaststellen, praktisch uitvoerbaar is. Door de jaren heen heb ik de regelgeving zien ontstaan, die nu de problemen veroorzaakt, en ik had daarbij het gevoel dat wij ons in het Parlement door publieke sentimenten lieten leiden. De uitvoerbaarheid van onze regelgeving is bij ons altijd op het tweede plan gekomen.

Van Hulten
Voorzitter, vorig jaar luidde de weigering van het Parlement kwijting te verlenen over het begrotingsjaar 1996 de val van de Commissie-Santer in. Het Parlement maakte daarmee in bijzondere omstandigheden en op verstandige wijze gebruik van zijn bevoegdheden. Inmiddels is een college van commissarissen aangetreden dat een ambitieus hervormingsprogramma heeft gepresenteerd. Waar een jaar geleden nog sprake was van tegenwerking van het Parlement door de Commissie, ontwikkelt zich nu een goede werkrelatie.
Uiteraard dient het Parlement de Commissie kritisch te blijven volgen. Het inzetten van de kwijtingprocedure als wapen in een partijpolitiek gemotiveerde strijd geeft echter geen pas en leidt bovendien op termijn tot uitholling van de invloed van het Parlement. De ontwerpresolutie van mevrouw Stauner die aanvankelijk voorlag, was in dit opzicht onevenwichtig en ongenuanceerd en leek slechts de beschadiging van de nieuwe Commissie tot doel te hebben. Haar ontwerpresolutie bevatte zware beschuldigingen aan het adres van de Commissie, die bovendien geen betrekking hadden op het begrotingsjaar 1998. Inmiddels is de ontwerpresolutie ingrijpend geamendeerd en wordt voorgesteld het kwijtingbesluit uit te stellen. De Commissie wordt in de gelegenheid gesteld vóór 15 mei antwoord te geven op een aantal dringende vragen en verzoeken van het Parlement.
Ik wil er graag een punt uitlichten. Het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat de disciplinaire procedure van de Commissie niet goed functioneert. In talloze gevallen werd geen actie ondernomen of leidden acties niet tot resultaat. De procedure dient ingrijpend te worden hervormd. De Commissie heeft hiertoe in haar Witboek ook voorstellen gedaan. Deze voorstellen gaan echter niet ver genoeg. Het Comité van onafhankelijke deskundigen heeft aanbevolen een onafhankelijke buitenstaander in de procedure op te nemen, bij voorkeur als voorzitter van het disciplinair comité. Het Parlement heeft dit voorstel in januari ondersteund en doet dat middels deze ontwerpresolutie weer. Ik wil de Commissie vragen haar standpunt te herzien.
De afgelopen weken is in de media uitvoerig bericht over de financiën van het Europees Parlement zelf. Collega Kuhne heeft over dit onderwerp een verslag opgesteld waarmee ik hem van harte feliciteer. De heer Kuhne heeft zich er niet toe laten verleiden om onder druk van soms hitsige publicaties zijn evenwichtige benadering bij te stellen. Het verslag-Kuhne stelt voor kwijting te verlenen aan het Parlement, maar stelt wel een aantal duidelijke eisen. Zo wordt terecht van de diensten van het Parlement verlangd dat contracten voortaan voor de overgrote meerderheid openbaar worden aanbesteed.
Daarnaast dient het Parlement aan te geven wanneer het hervormingsproces dat binnen de Commissie is ingezet in het Parlement zijn weerslag zal krijgen. Een van de belangrijkste voorstellen is om te komen tot een scheiding van de audit en financiële controlefuncties. De Commissie heeft al aangegeven dat zij hierover nog vóór de zomer voorstellen zal indienen. Ik ben van mening dat een dergelijke scheiding ook binnen het Parlement plaats moet vinden. Er dient zo snel mogelijk een onafhankelijke parlementaire auditdienst in het leven te worden geroepen die tot taak krijgt toe te zien op de doelmatigheid van de besteding van publieke middelen door het Parlement. Een dergelijke dienst dient jaarlijks en zonodig vaker aanbevelingen te doen met betrekking tot de werkwijze van de diensten van het Parlement. Pas als het Parlement zijn eigen financiële huishouding op orde heeft, is het echt geloofwaardig wanneer het gaat om de beoordeling en soms veroordeling van de Commissie en de lidstaten.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie weet heel goed dat zij in mij over het algemeen geen gemakkelijke, volgzame of toegeeflijke gesprekspartner heeft. Dat maakt het me vandaag alleen maar gemakkelijker om hier naar voren te brengen hoezeer de gevolgde kwijtingsprocedure mij zorgen baart.
Ik zet geen vraagteken bij de door de fracties en de rapporteur overeengekomen compromisresolutie. Vergeleken met het oorspronkelijke ontwerp van de rapporteur omvat dit compromis drie duidelijke verbeteringen. Ten eerste wordt het niet langer gekenmerkt door de heftige, agressieve - ik zou zeggen Kenneth Starr-achtige - toon van het oorspronkelijke ontwerpverslag. Die toon leek me niet gepast voor deze Vergadering, eerder voor de roddelpers. Een verantwoordelijke instelling, zoals de onze, en een Commissie waarin we nog maar enkele maanden geleden ons vertrouwen hebben uitgesproken mogen in ieder geval niet op een dergelijke toon met elkaar praten. In dit opzicht is het onderhavige ontwerp beter.
Ten tweede omvat dit verslag niet langer ongerechtvaardigde beschuldigingen aan het adres van bepaalde ambtenaren. Deze ambtenaren hebben wellicht minder goede beslissingen genomen, maar ze hebben het in geen geval verdiend om volgens een niet juridisch waterdichte procedure publiekelijk als schuldigen te worden aangemerkt en als het ware te worden geschandvlekt.
Ten derde wordt de Commissie in dit verslag een aantal vragen gesteld, waarop zij in een redelijk tijdsbestek mag antwoorden. Het in het Verdrag vastgelegde tijdschema voor de stemming over de kwijting wordt zo gerespecteerd. Tot zover de drie verbeteringen.
Drie andere dingen verontrusten mij echter. Om te beginnen dat we momenteel vergeten wat de kwijtingsprocedure inhoudt. We moeten ons realiseren dat het verlenen van kwijting betekent en slechts mag betekenen dat de rekeningen van het begrotingsjaar zijn goedgekeurd, dat de regelmatigheid van de uitgaven is geconstateerd. Bij de kwijtingsprocedure mogen niet steeds weer alle lijken tevoorschijn worden gehaald die al jarenlang in de kasten van de verschillende instellingen zitten. Het is absurd en zelfs abnormaal dat het begrotingsjaar 1998 zo weinig ter sprake komt in dit verslag.
Het is vervolgens verontrustend dat de toelichting wordt vergeten, dat deze losstaat van het verslag. Enerzijds hebben we hier een doordacht, objectief en ongetwijfeld indringend verslag en dat laatste is zeker terecht; anderzijds is er een toelichting die weliswaar slechts de mening van de rapporteur weergeeft, maar waar de pers zich op zal storten. Want wie van de journalisten weet dat de Vergadering zich slechts achter de resolutie schaart en dat de toelichting alleen de mening van de rapporteur weergeeft? Dat is voor ons dus een reden tot bezorgdheid.
Het is, tot slot, abnormaal dat het Parlement zijn eigen problemen anders aanpakt dan die van anderen. Deugd is geen vereiste waarvoor variabele maatstaven gelden. We nemen een groot politiek risico als we voor onszelf minder streng zijn dan voor de anderen.
Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting herhaal ik de stelling dat seriemoordenaars altijd door de politie in de kraag worden gegrepen wanneer ze de tussenpozen tussen hun misdaden verkorten. We hebben een jaar geleden een Commissie ten val gebracht; deze Vergadering moet haar moordlustige neigingen nu even onderdrukken.

De Voorzitter
Mijnheer Bourlanges, u hebt weliswaar te lang gesproken, maar u bent een dermate geëngageerd en strijdlustig lid dat ik het niet over mijn hart kon krijgen u te onderbreken!

McAvan
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij slechts op één punt concentreren en dat is de toegang tot informatie. Vele collega's hebben daar vanmorgen al over gesproken. Wij moeten beter toegang tot informatie krijgen om vooruitgang te kunnen boeken. In mijn commissie, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, zijn wij vastbesloten om onze verantwoordelijkheid als europarlementariërs heel serieus te nemen. Wij hebben de afgevaardigden gevraagd om op vrijwillige basis begrotingslijnen te evalueren. Deze leden benaderen nu de diensten van de Commissie om de verantwoordelijke ambtenaren te spreken te krijgen. Dat levert de nodige problemen op. Het valt niet mee de juiste personen te achterhalen en de personen die wij te spreken krijgen, kunnen ons niet precies zeggen wat hun verantwoordelijkheid is en welke informatie zij gerechtigd zijn ons te geven. Sommige diensten verlenen alle medewerking. Er zijn diensten die briefings voor europarlementariërs organiseren, maar er zijn er ook die dat niet doen.
Er is behoefte aan een nieuw systeem bij de Commissie. De rapportering aan de commissies van het Parlement, aan de begrotingscommissies, moet beter worden geregeld, zodat wij weten welke informatie wij mogen verwachten. Om te beginnen zou de Commissie elke parlementaire commissie een lijst kunnen verstrekken, waarin zij aangeeft wie voor welke uitgaven in welke begrotingslijn(en) verantwoordelijk is. Alleen op die manier kunnen wij onze taken naar behoren uitvoeren en werken aan een herstel van het publieke vertrouwen waarover mevrouw Schreyer het vanmorgen had. Wij moeten zeker weten dat het geld goed wordt besteed. Als wij die zekerheid hebben, kunnen wij dat aan de burgers in Europa doorgeven.
Mijn collega, mevrouw Morgan, zei eerder al dat de hele kwijtingsprocedure op de helling moet. Daarin heeft zij gelijk. Maar al te lang werd kwijting immers beschouwd als een bureaucratisch en schier overbodig gebeuren, dat maar beter snel achter de rug kon zijn. Daar moeten wij vanaf en wij moeten de hele procedure herzien. Ik hoop dat in het kader daarvan ook een goede regeling zal worden getroffen voor de rapportering aan de commissies van het Parlement.

Pronk
Voorzitter, ik spreek hier vooral als rapporteur van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Ik wil in de eerste plaats de rapporteur van harte bedanken voor haar verslag. Ik ben ook erg blij dat er nu een breed compromis ligt over de zaak van de kwijting dat het mogelijk maakt voor de Commissie om vooruitgang te boeken en tevens om een aantal problemen die we in de afgelopen periode gehad hebben op te lossen.
Ik wil nog wijzen op een paar punten die in het verslag van de commissie werkgelegenheid staan. In de eerste plaats delen wij met de Rekenkamer de kritiek op de gebrekkige meetbaarheid van de werkgelegenheidseffecten van de structuurfondsenmaatregelen. Ik zou de Commissie graag willen vragen om daar toch nog nadere aandacht aan te schenken. We hebben langzamerhand geweldige vooruitgang bereikt op dat terrein, maar dat schijnt nog niet tot uitdrukking te komen in de manier waarop we dat doen met de fondsen.
Een tweede punt is de kwestie van de financiering. Wat betreft de betalingskredieten van met name het Sociaal Fonds waren er in de afgelopen periode problemen. Die problemen blijven helaas nog voortbestaan. Ook daar dient aandacht aan geschonken te worden.
Tenslotte is er nog het probleem van het Leonardo-programma. U weet dat het Leonardo-programma een buitengewoon grote rol heeft gespeeld bij de gebeurtenissen die tot het aftreden van de vorige Commissie hebben geleid. Wij wensen er toch de nadruk op te leggen dat daar nu een duidelijke afronding van moet komen en ook moet voldoende aandacht worden geschonken aan de lessen die zijn geleerd op het gebied van de BAT. Dat zijn de voornaamste punten en daar zou ik hier toch nog even de nadruk op willen leggen. Uiteraard heeft de Commissie begrotingscontrole deze punten niet allemaal volledig kunnen overnemen. Dat zou ook niet gepast zijn, maar ik wil hier toch van de gelegenheid gebruik maken om deze specifieke punten nog toe te voegen aan de lijst die u eigenlijk al voorligt.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, collega's, in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid hebben wij het verslag van mevrouw Stauner besproken aan de hand van een advies van collega Thielemans. Wij zijn daarbij unaniem tot bepaalde conclusies gekomen en daarin komt een ander politiek oordeel voor de kwijting 98 tot uiting. Ik wil daar drie opmerkingen over maken.
Ten eerste zijn wij van mening dat wij inderdaad lering moeten trekken uit de gevallen uit het verleden en natuurlijk alle problemen volledig moeten ophelderen waarvoor nieuwe bewijzen beschikbaar zijn. Wij willen de Commissie echter taken voor de toekomst meegeven en niet belasten met het verwerken van een verleden waarvoor zij geen rekenschap kan afleggen.
Ten tweede hebben wij in de laatste legislatuurperiode met een weergaloos staaltje van kracht ervoor gezorgd dat strafbare wantoestanden werden doorgestuurd naar de rechtbank. Wij hebben ervoor gezorgd dat OLAF structuren en mogelijkheden kreeg om elke verdenking en elke onregelmatigheid na te gaan. Wij willen nu kunnen vertrouwen op de justitie, op OLAF en op de afgesloten tuchtmaatregelen en genomen besluiten. Wij willen met de nieuwe Commissie van voorzitter Prodi juist aan de hand van de nieuw in het leven geroepen regels en verplichtingen op vertrouwensvolle wijze samenwerken.
Ten derde moeten wij op een gegeven ogenblik toch ook nota nemen van de bereikte resultaten en deze accepteren, zoals de heer Bourlanges zojuist ook zei. Ik denk bijvoorbeeld ook aan de afgesloten tuchtprocedures in het geval-ECHO, ofschoon collega Blak van plan is hier zijn tanden en klauwen - zoals hij zojuist zelf zei - in te zetten en door te gaan. Wij moeten nu eindelijk allemaal inzien dat wij als Parlement ons weliswaar heel precies moeten kwijten van onze controletaken, maar noch detectives, noch rechters, en nog minder wraakengels, black vengeance angels, zijn.
Vragen om nieuw onderzoek van procedures als geen nieuwe bewijzen of elementen voorhanden zijn, is niet erg bevorderlijk voor de geloofwaardigheid van het Parlement!

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, ik juich alle verslagen over de kwijting toe en met name het verslag van mevrouw Stauner. Alvorens ik hier dieper op in ga, wil ik de woorden van mevrouw McAvan over de toegangankelijkheid van informatie bij de Commissie nog beamen. Het heeft mij al enkele malen buitengemeen veel moeite gekost bij de Commissie belangrijke documenten en informatie los te krijgen, vooral als het ging om uitgaven op het gebied van cultuur. Het zou heel wat waard zijn als de Commissie scheutiger met informatie zou zijn en ons gewoon de verslagen overhandigt waar wij om vragen.
Het verslag van mevrouw Stauner valt om een aantal redenen toe te juichen. Een daarvan is dat het verslag, dat over 1998 gaat, ons verplicht naar het verleden te kijken en te proberen antwoord te krijgen op vragen die wij hebben gesteld over Fléchard, ECHO en MED. Al deze zaken zijn vandaag de dag nog van belang gezien de lessen die wij hieruit dienen te trekken. Elk nieuw feit dat in dit kader naar voren komt, moet minutieus worden uitgezocht en de uitkomsten van dat onderzoek dienen ook naar het Parlement te worden gestuurd. OLAF moet zijn tanden laten zien.
De drie zaken die ik heb genoemd, zijn ook zo belangrijk omdat zij opvallend genoeg vier huidige commissarissen in diskrediet brengen. Zij moeten alle vier zorgvuldig naar hun verleden kijken, daarmee in het reine komen en deze nieuwe Commissie duidelijk maken wat er anders moet. Ik hoop dat commissaris Kinnock naar dit debat luistert en alles goed in overweging zal nemen. Er moet immers lering worden getrokken uit het verleden en er liggen nog vele vragen op antwoord te wachten. Het is zijn taak ervoor te zorgen dat daarop nu eens antwoord wordt gegeven.
Ik zou verder nog enkele opmerkingen willen maken over het verslag-Kuhne, dat de kwijting voor de EP-begroting betreft. Wij uiten regelmatig kritiek op de Commissie, maar komen soms wat moeilijk op gang als het om onze eigen financiën gaat. Hoewel wij deze keer positief hebben geadviseerd over het verlenen van kwijting voor onze eigen begroting, worden in het kwijtingsverslag een paar punten opgesomd die onze aandacht verdienen, waaronder met name het inventarisbeheer en het nieuwe inventarissysteem. Het is een goede zaak dat in het verslag-Kuhne wordt aangedrongen op een verslag over dit nieuwe systeem voor het Parlement.
Ik hoop dat de Commissie de tijd neemt om nog eens goed te kijken naar de opmerkingen die wij tijdens dit debat hebben gemaakt. Voor het Parlement is het verlenen van kwijting voor de verschillende begrotingen een hele serieuze zaak. Ik ben het met mevrouw Morgan eens dat wij wellicht onze gedachten moeten laten gaan over hoe het in de toekomst met de kwijting moet. Maar voorlopig is de Commissie ons nog het antwoord op een aantal vragen schuldig en ik hoop dat zij daar nu meteen iets aan gaat doen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit is de tweede keer vandaag dat ik het woord mag voeren en ik wil u dan ook meteen danken voor de zeer opbouwende sfeer van dit uitvoerige debat. Aangezien ik niet zoveel tijd heb, kan ik niet op elke discussiebijdrage ingaan en daarom zal ik proberen de verschillende kwesties te groeperen.
In talrijke spreekbeurten speelde de toegang tot informatie een grote rol. Informatie is onontbeerlijk voor een serieuze kwijtingprocedure en daarom hebt u documenten nodig.
Ik wil in dit verband nogmaals duidelijk maken dat de Commissie de rapporteurs en de Commissie begrotingscontrole alle verlangde vertrouwelijke verslagen heeft doen toekomen. Hier werd het verwijt geuit dat niet alles was overhandigd. Ik verzoek u echter mij precies te zeggen wat u bedoelt. Dan kunnen wij eventuele misverstanden ophelderen en u nadere informatie geven, want aan de Commissie zal het niet liggen. Er is inderdaad een conflict: de verslagen over tuchtprocedures en administratieve onderzoeken. Dit conflict moet ook met het oog op de procedure in de toekomst worden geregeld. Deze kwestie valt echter nog steeds niet onder het akkoord. Wij zijn hier namelijk geconfronteerd met voor bescherming in aanmerking komende, persoonlijke belangen. Ik wil u erop wijzen dat ook in het Parlement bij tuchtprocedures bijzondere regels van toepassing zijn.
Ik wil even ingaan op de vraag van de heer Blak in verband met de vragenlijsten. In het verleden was er een specifieke procedure voor vragenlijsten. Deze procedure is nu, laat ik zeggen, informeel gewijzigd door uw commissie. Dat heeft verwarring veroorzaakt voor de Commissie: wij wisten niet of de vragenlijst die de heer Blak had opgesteld, maar die niet door de commissie was bevestigd, officieel was of niet. Ofschoon de Commissie hier geen opheldering over had gekregen maakte zij kenbaar dat zij vanzelfsprekend op de vragenlijst zou antwoorden. Hieruit blijkt hoe belangrijk het is dat duidelijke procedureregels worden opgesteld. De Commissie heeft geen enkel belang bij dergelijke misverstanden of discussies. Laten wij samen duidelijke procedures in het leven roepen en ervoor zorgen dat de samenwerking voor elke partij volledig en bevredigend is.
Ik wil ingaan op een opmerking van de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole. Zij vroeg namelijk waarom de Commissie nog steeds niet op de proppen is gekomen met de lijst van oude gevallen. Ik wil duidelijk maken dat door de rechtsgrondslag voor OLAF de procedure is veranderd. In de rechtsgrondslag voor OLAF staat heel duidelijk dat voor informatie over onderzoeken of onderzoekresultaten de directeur van OLAF verantwoordelijk is. Daarom zou het mijns inziens goed zijn indien wij dit eens bespraken met de Commissie begrotingscontrole en de directeur van OLAF. De Commissie heeft daar geen bevoegdheid meer voor. Wij bezitten trouwens niet meer informatie dan u over welke onderzoeken aanhangig zijn en in welke fase zij zich bevinden. Mijns inziens hoort dat ook zo. Daarom moeten wij hierover met de directeur van OLAF spreken. Ik zal natuurlijk elke aanvraag doorgeven, maar ik kan de gevraagde informatie zelf niet geven. Daarvoor is de directeur van OLAF verantwoordelijk.
Een ander belangrijk vraagstuk betrof de tuchtprocedures. Ik zal hier nog eens kort op ingaan. De Commissie heeft de heer van Hulten in een Witboek uiteengezet dat zij de tuchtprocedure, zoals deze nu is, aan hervorming zal onderwerpen. Bij de hervormingsmaatregelen moeten wij echter binnen de perken van het Verdrag blijven. Wij kunnen dan echter ook externen aan tuchtprocedures onderwerpen. Aldus wordt duidelijk dat wij niet de een of andere closed shop zijn, maar een geregelde, objectieve procedure volgen bij de controle op de gelaakte feiten.
Er zijn talrijke opmerkingen gemaakt over de kwijtingprocedure. Daar wil ik kort op ingaan. Mevrouw Morgan, ik dank u voor uw voorstellen ter verduidelijking van de kwijtingprocedure. Ook dank ik de heer Bourlanges die sprak over de interpretatie van het huidige Verdrag.
Mijnheer Bösch, u zei dat de aanbeveling van de Raad tot kwijtingverlening aan de Commissie dit jaar niet unaniem was. Inderdaad, Nederland kon zich niet achter dit besluit scharen. Nederland wilde dat de Commissie met een duidelijk tijdschema kwam. Ook u, mijnheer Mulder, hebt daarop gewezen. Mijns inziens moeten wij ook daarover eens in de Commissie begrotingscontrole spreken. Ofschoon de procedure in Nederland natuurlijk heel anders is, staan daarin nuttige wenken die misschien ook in de procedure voor de Europese begroting overgenomen kunnen worden.
Wat de hervorming en de financiële controle betreft - wij hebben nota genomen van de desbetreffende opmerkingen, suggesties en kritiek - moet ik zeggen dat de Commissie in haar Witboek duidelijk heeft gemaakt dat hervorming van de financiële controle een van de hoofdthema's is. Wij stellen voor de tot nu toe gecentraliseerde, ex-ante financiële controle te veranderen, af te schaffen en te decentraliseren. Daarmee gaan wij, mijnheer Bösch, in op een voorstel dat vervat is in zowel het verslag van de onafhankelijke deskundigen als dat van de Rekenkamer. Wij willen de controle niet verminderen, maar efficiënter maken. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat wij daarom elke ambtenaar die over Europees geld gaat, zelf de verantwoordelijkheid moeten laten dragen voor efficiënte en correcte geldbesteding. Niemand mag zich achter de rug van een gecentraliseerde financiële controle verstoppen.
De Commissie heeft ook besloten een aparte interne, ex-post-auditdienst in het leven te roepen. Daaruit blijkt mijns inziens nogmaals dat de Commissie de verbetering van de financiële controle hoogst serieus neemt.
U wond er geen doekjes om dat het foutenpercentage omlaag moet. Ik kan het daarmee alleen maar roerend eens zijn, maar ik kan natuurlijk niet achteraf het foutenpercentage voor de begroting 1998 of 1999 kleiner maken. Wij moeten er veeleer voor zorgen dat wij aan de hand van duidelijke maatregelen in de toekomst een beter resultaat bereiken. Dat is ook het doel van het actieplan dat de Commissie heeft ingediend.
Ik wil in dit verband ook ingaan op hetgeen u, mijnheer Pomés Ruiz zei. U wilde dat de Commissie uw commissie mededeelde welke vertrouwelijke verslagen zij heeft ingediend voor de kwijtingprocedure. Ik ga graag op dat verzoek in. Daardoor zullen mijns inziens de zaken alleen maar duidelijker kunnen worden.
Mevrouw Langenhagen uitte in haar opmerkingen kritiek op de onafhankelijke financieel controleur van de Unie. Het ging daarbij om een verslag over het onderzoekcentrum in Geel. De opmerking dat de financieel controleur verantwoordelijk is voor de plutoniumaffaire in Geel, is echter niet geheel op zijn plaats, daar zij niet belast is met nucleair toezicht, noch met andere toezichtstaken in Geel. Ik heb natuurlijk nota genomen van deze kritiek en reeds een procedure voor administratief onderzoek geopend. Ik wil namelijk nagaan of men verplicht was informatie te verschaffen over de bespreking van dit verslag met het onderzoekcentrum en of men dit verslag aan de Europese Rekenkamer had moeten voorleggen.
Mevrouw Ferreira, ik wil u gelukwensen met uw eerste redevoering in het Parlement en u bedanken voor uw pleidooi voor samenwerking in het belang van het Europese beleid.
Ter afsluiting wil ik nog zeggen dat ik het uitstel van kwijting niet opvat als een polemiek. Ik zie enkel dat het Europees Parlement gebruik heeft gemaakt van zijn recht op informatie. Het Parlement mag eveneens voorwaarden stellen en de Commissie aanzetten tot maatregelen. Dat is zijn goed recht. Ik beschouw de eisen in de resolutie dan ook als een steuntje in de rug op de weg naar vernieuwing, naar vernieuwing van ook het Europees beleid. Ik beloof u dan ook dat wij elk punt uit de resolutie aandachtig zullen onderzoeken. Wij zullen deze zeer serieus nemen en u snel de gevraagde informatie en de getroffen maatregelen doen toekomen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 11.45 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)

Stemming
betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 77/780/EEG van de Raad tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (12005/1/1999 - C5-0307/1999 - 1998/0253(COD))

Vóór de stemming
Bolkestein, Commissie. (EN) Naar aanleiding van het debat van gisteravond en herinnerend aan de argumenten die ik gisteren heb aangevoerd, kan ik het standpunt van de Commissie als volgt samenvatten. Zij is van mening dat de eerste twee amendementen over de terugbetaalbaarheid op basis van het nominale bedrag, tot onnodige rechtsonzekerheid leiden en ziet dan ook geen kans hiermee in te stemmen.
In de amendementen 3 en 4 worden drastische beperkingen gesteld aan de mogelijkheden voor de lidstaten om ontheffing te verlenen van de toepassing van sommige of alle bepalingen van deze richtlijn voor bepaalde en in omvang beperkte regelingen voor elektronisch geld. Als er inderdaad, zoals ik gisteren al zei, legitieme bezwaren bestaan, dan kunnen deze worden meegenomen in de herziening van de hele procedure die voor de komende jaren op stapel staat. Om die redenen zijn de amendementen 3 en 4 voor de Commissie niet acceptabel.
Dan nog amendement 5, het laatste in de rij. Hoewel de Commissie hier op zich minder negatief tegenover staat dan tegenover de eerste vier amendementen, is zij ook hier van mening dat het beter is alle vijf amendementen te schrappen en het voorstel te laten zoals het is.
(De Voorzitter verklaart dat het eerste aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt alsmede het tweede gemeenschappelijk standpunt zijn goedgekeurd)

Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0084/2000) van de heer Staes, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van richtlijn 95/53/EG van de Raad tot vaststelling van de beginselen inzake de organisatie van de officiële controles op het gebied van diervoeding (10804/1/1999 - C5­0273/1999 - 1998/0301(COD))
Vóór de stemming

Bolkestein
Namens de Commissie, en mijn collega de heer Byrne in het bijzonder, kan ik zeggen dat de Commissie zich kan vinden in alle amendementen die door het Parlement zijn aangedragen. Ik denk dat ik hier verder niets aan hoef toe te voegen, aangezien het Parlement dit vast met instemming zal begroeten.

(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)

Verslag (A5-0072/2000) van de heer Lannoye, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 95/2/EG betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen (COM(1999) 329 - C5-0068/1999 - 1999/0158(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0090/2000) van de heer Kirkhope, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Republiek Oostenrijk met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad ter bestrijding van kinderpornografie op Internet (10317/1999 - C5-0318/1999 - 1999/0822(CNS))
Vóór de eindstemming

Schreyer
Geachte afgevaardigden, de Commissie kan alle amendementen overnemen.

(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0091/2000) van de heer Frahm, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot instelling van een Europees Vluchtelingenfonds (COM(1999) 686 - C5­0120/2000 - 1999/0274(CNS))
Vóór de stemming over de amendementen

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Volkspartij wil een aparte stemming over amendement 19 waarbij wij dan ook graag een stemming in onderdelen willen voorstellen.

De Voorzitter
Het spijt mij, maar u bent te laat. Het verzoek is niet tijdig ingediend. Dat moet uiterlijk de avond voorafgaande aan de dag van de stemming gebeuren. Het Reglement is daar volstrekt helder over.
Ik zal het Parlement ook uitleggen waarom dat is. Zo kunnen namelijk alle fracties hun stemgedrag bepalen en ontstaat er geen verwarring tijdens de stemming. Als wij hier niet de hand aan houden, zal dat alleen maar tot chaos tijdens de stemmingen leiden.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Stemverklaringen - Verslag-Staes (A5-0084/2000)

Caudron
Het onderhavige voorstel beoogt wijziging van richtlijn 95/53/EG, teneinde te beschikken over een juridisch instrument dat beter is afgestemd op de vereisten van de controles op het gebied van diervoeding.
De dioxinecrisis van mei 1999 heeft aangetoond dat deze wetgeving moet worden aangepast. De Commissie heeft toen een wetgevingsprogramma aangekondigd ter verbetering van de regelgeving op het gebied van voedselveiligheid. De Raad en het Europees Parlement hebben dit programma goedgekeurd; het omvat een herbestudering van richtlijn 95/53/EG.
Er waren toen diverse problemen gesignaleerd. Zo schoot het crisismanagement in bepaalde opzichten tekort: er was met name sprake van een slechte coördinatie tussen de verschillende betrokken autoriteiten. Deze tekortkomingen zijn tijdens een controle van de Commissie aan het licht gekomen. De informatie over de dioxinebesmetting heeft de Commissie in een laat stadium bereikt en de op nationaal vlak genomen maatregelen waren ontoereikend.
Om deze lacunes aan te vullen, is het voorstel erop gericht de deskundigen van de Commissie en van de lidstaten in de gelegenheid te stellen zowel binnen de Gemeenschap als in de derde landen controles uit te voeren, met name wanneer zich een verschijnsel voordoet dat het gezonde karakter van de in de Gemeenschap op de markt gebrachte diervoeding ongunstig kan beïnvloeden. Ook voorziet het voorstel in vrijwaringsmaatregelen en biedt het de Commissie zo nodig de mogelijkheid deskundigen van de Gemeenschap af te vaardigen om ter plaatse na te gaan of de Gemeenschapswetgeving wordt nageleefd en eventueel passende maatregelen te treffen. In het voorstel wordt bovendien bepaald dat de Commissie specifieke gecoördineerde controleprogramma's kan vaststellen - naast de reeds bij richtlijn 95/53/EG vastgestelde algemene programma's -, ingeval van een plotselinge besmetting die een acuut en groot gevaar voor de gezondheid van mens of dier kan vormen.
In het gemeenschappelijk standpunt werd het recht van de Europese Commissie om in noodgevallen speciaal op het terrein van de diervoeding toegesneden voorzorgsmaatregelen te treffen, geschrapt. Dat is natuurlijk bijzonder laakbaar, ja zelfs onverantwoordelijk! De rapporteur stelt dan ook voor deze bepaling opnieuw toe te voegen aan het gemeenschappelijk standpunt. Ik verwelkom dit voorstel, want zonder deze bepaling is de bescherming van de consument in een voedselcrisis niet gewaarborgd.
Verslag-Lannoye (A5-0072/2000)

Caudron
Mijn complimenten aan de rapporteur voor zijn werk in het kader van het voorstel tot wijziging van richtlijn 95/2/EG. Bij deze richtlijn wordt het gebruik toegestaan van bepaalde nieuwe levensmiddelenadditieven die momenteel zijn verboden, maar die onlangs zijn beoordeeld door het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding en geschikt zijn bevonden voor consumptie door de mens.
Het verslag geeft heel goed de ongerustheid van de consument weer over de massa' s additieven en chemische stoffen in de dagelijkse voeding. Deze is ingrijpend gewijzigd door veranderingen in onze levensstijl en door nieuwe technieken. De tijd die aan de voedselbereiding wordt besteed is drastisch verkort. Als gevolg hiervan worden er vaak kant-en-klaarmaaltijden gegeten, die wel praktisch zijn, maar niet echt zijn afgestemd op onze smaak en al helemaal niet op onze behoeften aan vitaminen en mineralen... De industrieel geproduceerde levensmiddelen die op ons bord belanden, zijn namelijk vaak zo grondig bewerkt dat zij hebben ingeboet aan smaak, consistentie en kleur. Om deze bezwaren te ondervangen, voegen de chemici van de agrarische levensmiddelensector er onder andere aroma's, smaakverbeteraars, verstevigingsmiddelen, kleurstoffen en dergelijke aan toe. Omdat de keten van de levensmiddelendistributie steeds langer wordt, moet er overigens steeds vaker een beroep worden gedaan op conserveringsmiddelen en antioxidanten.
Dit leidt tot ongerustheid bij de consumenten, die als gevolg van de recente voedselschandalen steeds vaker willen weten wat er op hun bord ligt! Om deze bezorgdheid weg te nemen, heeft de Europese Unie zich gewapend met een zeer uitgebreid pakket wettelijke maatregelen dat elk risico voor de consument zou moeten uitsluiten. Om de toevoeging van een additief aan een levensmiddel te rechtvaardigen, moeten drie criteria worden vervuld. Deze kunnen echter bijzonder ruim worden geïnterpreteerd. Het eerste criterium is dat het goed te keuren additief technisch noodzakelijk is. Deze noodzaak wordt natuurlijk bepaald door de industrie, die in de eerste plaats denkt in termen van vermindering van de productiekosten en het veroveren van de markt. Dit criterium legt momenteel zeer veel gewicht in de schaal. Het "nut voor de consument" is vervolgens een bijzonder vaag begrip. Heeft de consument echt zin in groenten en fruit die een maand in de koelkast kunnen worden bewaard zonder er ook maar enigszins anders te gaan uitzien? Tot slot het criterium van de onschadelijkheid. Voordat toestemming wordt gegeven om een stof als levensmiddelenadditief te gebruiken, wordt deze in beginsel toxicologisch getest. Gewoonlijk worden talrijke proeven op proefdieren verricht om vast te stellen of een stof onschadelijk is en in welke dosis hij zonder gevaar kan worden geconsumeerd.
Deze methode is echter absoluut niet waterdicht! Enerzijds vertonen mensen niet altijd dezelfde reactie als dieren; het is dus altijd problematisch om de resultaten van dierproeven te projecteren op de mens. Anderzijds wordt tijdens deze proeven gekeken naar het effect van elke afzonderlijke stof, los van andere stoffen. Onze voeding bevat echter vaak een mengsel van verschillende stoffen waarvan de effecten niet altijd bekend zijn. Op levensmiddelengebied moet het voorzorgsbeginsel dus zo streng mogelijk worden toegepast! In het voorstel van de Commissie is hiermee onvoldoende rekening gehouden. Wij verwachten van haar dus voorstellen voor bepalingen waardoor de consument beter wordt beschermd en kwaliteitslevensmiddelen worden verkregen!
Verslag-Kirkhope (A5-0090/2000)

Blak en Lund
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag en staan volledig achter de initiatieven die in dit verslag worden genomen. Het Internet heeft een totaal nieuwe situatie tot stand gebracht op het gebied van reproductie, verkoop en verspreiding van kinderpornografie. Het Internet kent geen nationale grenzen, waardoor geen enkel land de mogelijkheid heeft de verspreiding van kinderpornografie effectief tegen te gaan. Initiatieven zoals dit, die de samenwerking tussen de staten voor de gemeenschappelijke strijd tegen kinderpornografie bevordert, zijn hoogst noodzakelijk.

Caudron
Zoals ik in de vorige vergaderperiode al heb gezegd tijdens een debat over sekstoerisme waarbij kinderen betrokken zijn, is er niets afschuwelijkers en walgelijkers dan de seksuele uitbuiting van kinderen. We moeten erkennen dat Internet deze "praktijken" vergemakkelijkt doordat het alerlei verdorven lieden in staat stelt anoniem illegale websites te bezoeken.
Deze meer dan alarmerende constatering maakt dat er absoluut moet worden nagedacht over middelen ter bestrijding van dit verschijnsel, zodat onze kinderen worden beschermd. Ik verwelkom overigens het werk van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken; haar voorstellen zijn bijzonder interessant. Zo stelt zij voor in elke lidstaat van de Europese Unie gespecialiseerde politie-eenheden op te richten. Deze moeten op het Internet speuren naar kinderpornografisch materiaal. Willen we de op Internet verspreide kinderpornografie doeltreffend bestrijden, dan volstaat een reactie op de reeds aan het licht gebrachte overtredingen namelijk niet. In het verslag wordt bij de definitie van kinderpornografie overigens de leeftijdsgrens van 16 jaar aangehouden.
Ik ben het bovendien met de rapporteur eens dat het besluit van de Raad bindender zou moeten zijn en dat de voorgestelde maatregelen niet aan het oordeel van de lidstaten mogen worden overgelaten.
Zo moet ook het begrip "kinderpornografisch misdrijf'" ruim worden opgevat! Er wordt voorgesteld aan de tekst toe te voegen dat "de productie, verkoop en distributie of andere vormen van illegale handel in materiaal dat kinderpornografie bevat en het bezit van dit soort materiaal kunnen worden bestraft". Maar: "het bezit is alleen strafbaar wanneer het voortkomt uit een opzettelijke of weloverwogen daad of, indien dit niet het geval is, wanneer het bezit bewust wordt voortgezet". Anders zou een persoon die op Internet surft en per ongeluk een website opent met kinderpornografisch materiaal, eveneens een strafbaar feit gepleegd kunnen hebben. Ook materiaal waarbij de indruk wordt gewekt dat de afgebeelde persoon een kind is, ook al is dit in feite niet het geval, valt onder de definitie "misdrijf" . De straffen tegen bezitters van kinderpornografisch materiaal moeten een voorbeeldfunctie hebben.
Het is overigens bijzonder belangrijk dat de politiemachten van de lidstaten beter gaan samenwerken in het kader van Europol.
Het Europees Parlement moet moedige voorstellen doen en bijzonder waakzaam zijn. We moeten alle mogelijke preventieve en repressieve middelen aanwenden om deze verschijnselen te bestrijden. Dat is ook de strekking van dit voorstel en daarom heeft het mijn volledige steun.

Darras
Dit initiatief van de Raad is noodzakelijk omdat kindsheid en naïviteit niet mogen worden gebruikt voor vernederende, mensonterende commerciële doeleinden. Bij deze schendingen van de rechten van de mens, van het kind is het beginsel "voorkomen is beter dan genezen" van essentieel belang. Ik ben het met onze rapporteur en de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken eens dat het voorstel van de Raad een bindender karakter moet krijgen. Bovendien moeten de misdrijven op het stuk van kinderpornografie strikter worden gedefinieerd. Ik kan me helemaal vinden in de door de parlementaire commissie gegeven definitie: "de productie, verkoop en distributie of andere vormen van illegale handel in materiaal dat kinderpornografie bevat en het bezit van dit soort materiaal kunnen worden bestraft". Maar: "het bezit is alleen strafbaar wanneer het voortkomt uit een opzettelijke of weloverwogen daad".
De betrokkenheid en waakzaamheid van alle burgers is vereist. We moeten hierbij niet alleen denken aan de in het kader van Europol samenwerkende politiemachten en de overheden, maar er is ook een taak weggelegd voor de Internet-gebruikers en de exploitanten van dit net. Zo kan worden nagegaan bij wie dit elektronisch materiaal aftrek vindt. Er staat te veel op het spel om niet te eisen dat dit gevaar met alle mogelijke middelen wordt bezworen. Dit verslag heeft dan ook mijn volledige steun.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
Met betrekking tot de amendementen 22 tot en met 28, die samen in stemming worden gebracht, willen wij het volgende zeggen. Wij beschouwen kinderpornografie als een zeer ernstig probleem, op het Internet en in de andere media, en wij zijn uiteraard ook van mening dat zowel de lidstaten als de kandidaat-landen alles moeten doen wat zij kunnen om kinderpornografie te bestrijden. Het is tevens belangrijk dat gemeenschappelijke en efficiënte maatregelen worden genomen en dat het Parlement permanent op de hoogte wordt gehouden over de vorderingen op dit gebied.
Om dezelfde redenen waarom wij de voorstellen over het opzetten van speciale registers voor personen die voor een seksueel misdrijf veroordeeld zijn (amendementen 21, 30 en 32) afkeuren, vinden wij amendement 24 politiek gezien niet wenselijk. Het achterhalen van de identiteit van elke persoon die een e-mailadres aanvraagt, is, in de veronderstelling dat dit technisch mogelijk is, een verregaande beperking van de persoonlijke integriteit en brengt de legale en dringend gewenste toepassing van het Internet in gevaar.

Montfort
De 21e eeuw is die van de communicatie. Er wordt gek genoeg vaker contact gezocht met vrienden of collega's aan de andere kant van de wereld dan dat er met de buren op de overloop wordt gediscussieerd. Op deze grote Internet-markt heeft een aantal individuen een manier gevonden om geld te slaan uit menselijke ellende. Immorele producenten en providers hebben besloten aan de perverse behoeften van bepaalde personen te voldoen door op Internet kinderpornografisch materiaal te verspreiden.
Niemand windt zich erover op dat de straten in de omgeving van dit gebouw wemelen van de prostituees of dat in Brussel vrouwen achter het raam zitten. Niemand protesteert wanneer in een sigarenwinkel - zij het op de hoogste rekken - tijdschriften liggen waarin de ergste perversiteiten, waaronder pedofilie, aan bod komen. Alsof het hier iets heel anders betreft, komt onze Vergadering vandaag echter in het geweer tegen kinderpornografie. Ook hier blijkt eens te meer wat de gevolgen zijn van permissiviteit. Zij stelt sommigen in staat hun perverse behoeften te bevredigen; voor vele anderen blijft ze een bron van ellende. De politie- en gerechtelijke diensten van onze respectieve lidstaten moeten dus de nodige middelen krijgen om de plaag die de zwaksten onder ons treft, te bestrijden. Op dit van nature grensoverschrijdende gebied kan de Europese Unie wellicht een nuttige bijdrage leveren.
De strijd moet gevoerd worden door middel van internationale samenwerking. Het is echter noodzakelijk dat hij ook in het dagelijks leven wordt aangebonden: dergelijke praktijken mogen niet gangbaar worden. Zoals zo vaak zal hiertegen worden ingebracht dat dit verschijnsel altijd heeft bestaan en dit ook altijd zal blijven doen. Wat een fatalistische opmerking, wat een van moedeloosheid en van minachting voor de mensheid getuigende uitspraak. Ik ben blij dat onze instellingen zich vandaag rekenschap geven van de verschrikkelijke situatie waarin duizenden kinderen in de hele wereld, ook in onze landen, zich bevinden en dat zij besluiten hier iets aan te doen.
Ik ben echter bang dat we holle maatregelen zullen krijgen omdat we zoals gewoonlijk met twee maten meten. Want hoe geloofwaardig is een beleid dat de strijd voor de menselijke waardigheid beperkt tot een bepaalde groep mensen? Kinderen moeten natuurlijk extra worden beschermd. In een samenleving die hoe dan ook haar houvast heeft verloren en die in naam van de persoonlijke vrijheid de slachtoffers van het leven langs de kant van de weg laat liggen, is het echter onze plicht om ervoor te vechten dat iedereen, kind of volwassene, een menswaardig bestaan heeft.
Min of meer tegen beter weten in hoop ik dat het algemeen welzijn ooit weer hoog in ons vaandel zal komen te staan, waarbij we ons niet laten meeslepen door de vreselijkste verleidingen, maar door de hoogste aspiraties.
Verslag-Frahm (A5-0091/2000)

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, de instelling van dit Europees Vluchtelingenfonds is wel het minste wat er gedaan kan worden om de vluchtelingen en ontheemden die eventueel het grondgebied van de Europese Unie zullen betreden gemakkelijker te kunnen opvangen. Wij stemmen dus vóór de instelling van dit Vluchtelingenfonds, ook al is het duidelijk ontoereikend voor een correcte opvang van de vluchtelingen en dient het vooral als excuus.
Want wat te denken van de verwerpelijke houding van de Europese landen, met name die welke verantwoordelijk zijn voor de bombardementen van Servië en Kosovo, ten opzichte van de vluchtelingen die in een groot aantal gevallen genoodzaakt waren juist deze bombardementen te ontvluchten? Het rijke Europa heeft de buurlanden uit de regio vrijwel de gehele last van deze vluchtelingenopvang laten dragen. Een last waaronder deze landen nog steeds gebukt gaan.
We keuren het overigens af dat de lidstaten van de Europese Unie steeds meer voorwaarden verbinden aan de toekenning van de vluchtelingenstatus en dat hierbij steeds vaker willekeur in het spel is. We verzetten ons ertegen dat een groot aantal vrouwen en mannen, op de vlucht voor onderdrukking, deze status wordt onthouden. Hierdoor belanden ze in de illegaliteit en hangt hun voortdurend een uitwijzing naar hun land van oorsprong boven het hoofd, met alle - vaak grote - risico's van dien.

Berthu
De instelling van een Europees Vluchtelingenfonds - waarmee het Europees Parlement zojuist heeft ingestemd ondanks het negatieve advies van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten - is een goed voorbeeld van een hypocriet voorstel dat in de praktijk niets oplost. Een dergelijk voorstel maakt de situatie alleen maar erger door dure en onbeheersbare bevoegdheden aan Europa over te dragen.
In mijn interventie van gisteren heb ik het al gezegd: dit Vluchtelingenfonds is niet specifiek bedoeld om het hoofd te bieden aan zeldzame, uitzonderlijke en dramatische situaties waarin sprake is van een instroom van vluchtelingen uit landen die in een crisissituatie verkeren. Het moet van dag tot dag middelen toewijzen om de gebruikelijke stroom van allerlei vluchtelingen naar de meest ontwikkelde landen te verwerken.
In hoeverre zal dit Vluchtelingenfonds echter verbetering brengen in de bestaande situatie? Net als bij de structuurfondsen zal de burgers worden voorgehouden dat Europa met het oog op een gemakkelijker opvang van vluchtelingen geld uitdeelt dat uit de lucht is komen vallen. Dit laatste is in werkelijkheid niet het geval: dit geld is afkomstig van diezelfde burgers, die zich dit niet realiseren. Europa verwerft zich zo een goede reputatie, zonder er iets voor te hoeven doen.
Het gaat altijd op dezelfde manier: er wordt een trieste situatie gekozen (in dit geval die van de vluchtelingen) om zo een beroep te doen op het medelijden van de mensen, niet op hun denkvermogen. Er wordt uitgelegd dat Europa de krachten gaat bundelen teneinde het probleem zo goedkoop mogelijk op te lossen. Om dit te bewijzen, wordt beweerd dat het nieuwe Vluchtelingenfonds een bescheiden orgaan zal zijn waaraan slechts beperkte middelen worden toegewezen. In de komende jaren zal echter blijken dat er niet erg nauwkeurig wordt omgesprongen met de aan Brussel overgedragen bevoegdheden: de burgers hebben er namelijk te weinig zicht op. Omdat het Vluchtelingenfonds de lidstaten heeft ontslagen van alle verantwoordelijkheid, zal er dus meer geld nodig zijn en zal er door Europese controleurs toezicht moeten worden gehouden op de aanwending van de middelen. Het onbeheersbaar geworden monster zal onder Europees bestuur moeten worden geplaatst.
We stonden zojuist aan de wieg van de zoveelste Europese dwaling. Deze gaat ons veel kosten en zal van de lidstaten slechts steuntrekkers maken, uit hun eigen geldmiddelen nog wel.

Caudron
Eind 1998 stelde de Commissie ons een communautair actieplan voor ter bevordering van de integratie van vluchtelingen in de Unie. Op ons advies en naar aanleiding van de reacties van de Raad heeft de Commissie dit plan vervangen door een voorstel tot instelling van een Europees Vluchtelingenfonds dat in eerste instantie een periode van vijf jaar zal bestrijken (2000-2004). Ik ben hier bijzonder blij mee!
Met haar voorstel voor een meerjarenprogramma met een grotere werkingssfeer, baseert de Commissie zich op het Verdrag van Amsterdam. Zij beoogt hiermee langetermijnmaatregelen voor vluchtelingen en ontheemden te treffen. Ook wil zij zo tegemoetkomen aan de tijdens de Europese Raad van Tampere van oktober 1999 geformuleerde verzoeken en wel door een voorziening voor noodsituaties te creëren.
Dit is een duidelijke verbetering ten opzichte van de tot dusver gevolgde aanpak.
Dit Vluchtelingenfonds hanteert een systeem van financiële herverdeling, dat erop gericht is de door de lidstaten voor de opname van vluchtelingen gemaakte kosten evenwichtig te verdelen. Dit systeem heeft bovendien ten doel de lidstaten met de minst ontwikkelde opvangsystemen in staat te stellen hun achterstand in te lopen.
Het Vluchtelingenfonds dient de drie structurele aspecten van het Europees vluchtelingenbeleid in één instrument te verenigen: de opvang, de integratie en de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden. Met dit fonds kunnen in de lidstaten maatregelen worden gesteund zoals de verbetering van opvang en procedures in termen van infrastructuur en diensten (huisvesting, materiële steun, sociale bijstand of hulp bij het vervullen van formaliteiten). Ook wordt hiermee bijgedragen tot de integratie van personen die permanent een soort internationale bescherming genieten, alsmede tot vrijwillige terugkeer naar het land van herkomst en reïntegratie aldaar .
De doelgroepen zijn zowel vluchtelingen op grond van het Verdrag van Genève en mensen die deze status hebben aangevraagd, als ontheemden die om tijdelijke bescherming hebben verzocht. Naast de structurele maatregelen stelt de Commissie voor uit het Vluchtelingenfonds noodmaatregelen te financieren ingeval van een plotselinge en massale toevloed van vluchtelingen.
Voor het begrotingsjaar 2000 stelt de Commissie een toewijzing voor ten bedrage van 26 miljoen euro voor structurele maatregelen en van 10 miljoen euro voor noodmaatregelen. Zoals vaak het geval is, blijft deze toewijzing achter bij de behoeften. Willen we resultaten bereiken, dan moet de begroting van het Vluchtelingenfonds worden verhoogd. De Commissie moet financiële ramingen overleggen voor de gehele looptijd van het programma op basis van de huidige financiële vooruitzichten. Zij moet in voorkomend geval een voorstel indienen met betrekking tot de herziening van de kredieten, daar voor de verwezenlijking van de doelstellingen van het Vluchtelingenfonds aanzienlijk hogere bedragen vereist zijn.
Ter afsluiting benadruk ik dat de instelling van dit Europees Vluchtelingenfonds een eerste stap is op weg naar een gemeenschappelijk asielbeleid en dat we op de ingeslagen weg moeten voortgaan!

Schröder, Ilka
Als de instelling van een Europees Vluchtelingenfonds tot doel had het asiel- en vluchtelingenbeleid van de lidstaten van de Unie menswaardiger en opener te maken, zou dat een welkome stap zijn. Het fonds is echter eenvoudigweg ontstaan uit fusering van drie begrotingslijnen en zal dat doel dus nooit kunnen bereiken. Ook uit het debat is gebleken waarom het bij de instelling van een Europees Vluchtelingenfonds werkelijk gaat: lastenverdeling.
Men gaat van een principieel verkeerd standpunt uit wanneer men immigratie van beschermingbehoevende personen in de EU als een "last" beschouwd die "verdeeld" moet worden. Op die grondslag kan men geen beleid opbouwen dat rekening houdt met de belangen van vervolgden en vluchtelingen en hun mensenrechten respecteert. Het beleid van de lidstaten en de Unie is een afschermingsbeleid dat gericht is op het weren van vluchtelingen, zoals recentelijk ook weer werd bewezen met de opname in de Overeenkomst van Lomé van de "terugnameclausule". Als dat de fundamentele trekken van het Europees asiel- en vluchtelingenbeleid zijn en als vluchtelingen als "last" worden beschouwd, kan de instelling van een Vluchtelingenfonds slechts cosmetische doeleinden dienen. Daarmee kan men alleen het werkelijke gezicht verbergen, het gezicht van het Europees afschermingsbeleid.
Het fonds zal in zijn huidige vorm geen enkel land ertoe aanzetten het beleidsmatig over een andere boeg te gooien en zich meer open te stellen voor immigratie van vluchtelingen. Ook de rechtszekerheid van vervolgde en beschermingbehoevende mensen kan daarmee niet worden verbeterd. Juist dat zou echter, samen met inspraakrechten voor vluchtelingen, het doel moeten zijn.
De Europese Unie verlangt overal in de wereld vrijheid van kapitaal. De vrijheid van personen legt zij echter steeds sterker aan banden door haar grenzen af te grendelen en zich af te schermen tegen vluchtelingen en asielaanvragers. Elk jaar komen talloze vluchtelingen aan de buitengrens van de EU om het leven; zij worden vermoord.
Het is een illusie te denken dat men met de instelling van een Vluchtelingenfonds het asiel- en vluchtelingenbeleid humaner kan maken. Daarom onthoud ik mij.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.25 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Resultaten van de Europese Raad van 23/24 maart 2000 te Lissabon
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de resultaten van de Europese Raad te Lissabon, de Sociale Top.

Gama
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Europese Raad van Lissabon heeft ongetwijfeld een nieuwe impuls gegeven aan de Europese agenda. U bent natuurlijk op de hoogte van de resultaten van deze Top door het lezen van de conclusies of door de grote weerklank die deze Raad in de Europese en internationale pers heeft gehad. Het centrale doel een nieuwe mondiale strategie voor de Europese Unie te definiëren in een open, concurrerende en mondiale wereldeconomie is aanvaard: de Europese Unie moet de meest dynamische en concurrerende kenniseconomie van de wereld worden, die duurzame economische groei kan garanderen met meer en betere banen en met een hechtere sociale samenhang. Een kenniseconomie, geschraagd door een onderzoeks- en informatiemaatschappij, is een machtige factor voor de ontwikkeling van de Europese Unie. Dat veronderstelt natuurlijk wel een versnelling van het proces van structurele hervormingen en de definitieve voltooiing van de interne markt.
Voor het bereiken van dat doel moet ook het Europees sociaal model gemoderniseerd worden door te investeren in personen en de sociale uitsluiting te bestrijden. Tevens moet er een gezond macro-economisch beleid gevoerd worden dat de groei en de werkgelegenheid stimuleert.
Bij de ontwikkeling van de strategie van Lissabon is de versterking van de coördinerende en richtinggevende rol van de Europese Raad van fundamenteel belang. Elk jaar zal die Raad tijdens een bijeenkomst in het voorjaar de bereikte vooruitgang evalueren en de globale richtsnoeren voor de Vakraden vaststellen. Er is een nieuwe coördinatiemethode gedefinieerd met een vast tijdsschema voor de korte, de middellange en de lange termijn. De methode omvat voorts doelstellingen, vergelijkende methodes die gebaseerd zijn op de beste praktijken en nog andere indicatoren. Het is een open coördinatiemethode waarvan wij hopen dat deze de best mogelijke resultaten oplevert. Die richtsnoeren zullen ook in nationaal beleid vertaald worden, dat periodiek begeleid en geëvalueerd zal worden in een wederzijds leerproces.
De door de Europese Raad van Lissabon vastgelegde doelen zijn zeer omvangrijk en houden ook specifieke mandaten in voor de Commissie. Gisteren nog heeft voorzitter Romano Prodi de Raad het programma van de Commissie op dit terrein voorgelegd, evenals dat voor de Raad in zijn verschillende samenstellingen. Daarvoor is het belangrijk te beseffen in welk kader de strategie van Lissabon ontwikkeld wordt, daar er implicaties uit voortvloeien voor het wetenschappelijk onderzoek, het onderwijs, de interne markt, de industrie, enzovoort. De ontwikkeling van de elektronische handel, de liberalisering van de telecommunicatiemarkt en het scheppen van voorwaarden voor de toegang tot Internet tegen geringere kosten zijn doorslaggevende factoren voor deze op modernisering gerichte strategie. Het actieplan e-Europa, dat aan de Europese Raad van Feira zal worden voorgelegd, zal ook een essentieel instrument zijn voor een snellere ontwikkeling van de Europese Unie in de richting van de informatiemaatschappij.
Gisteren nog heb ik de Raad Algemene Zaken laten weten dat het Portugees voorzitterschap al een tijdschema heeft gemaakt van de door de Raad verleende mandaten voor het doorvoeren van concrete maatregelen in de verschillende sectoren en ook voor een goede voorbereiding van de Europese Raden van Feira en Nice. De Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën moet zich in dit verband vooral bezighouden met de versterking van het proces van Cardiff, het actieplan voor de financiële diensten, het actieplan voor het risicokapitaal, het belastingpakket, de periodieke herziening van de werkgelegenheidsrichtsnoeren en de evaluatie van de bijdrage van de overheidsuitgaven aan groei en werkgelegenheid.
De Raad Interne Markt zal zich bezighouden met elektronische handel, auteurs- en aanverwante rechten, de controle op de uitvoer van de zogenaamde goederen voor tweeërlei gebruik, het elimineren van belemmeringen voor de dienstverlening, het aanbesteden via Internet van opdrachten voor de Gemeenschap en de nationale overheden, het vaststellen van een gecoördineerde strategie voor de vereenvoudiging van wet- en regelgeving en het vraagstuk van het communautair octrooi.
De Raad Werkgelegenheid en Sociale Zaken moet de werkgelegenheidsrichtsnoeren herzien, een mandaat verlenen aan de groep op hoog niveau voor de sociale bescherming om een studie voor te bereiden over de houdbaarheid van het pensioenstelsel tot het jaar 2020, een open coördinatiemethode toepassen voor het beleid ter bestrijding van de sociale uitsluiting en nadenken over de toekomst van het sociale beleid met het oog op een akkoord over de Europese sociale agenda tijdens de Europese Raad van Nice.
De Raad Onderzoek heeft het actieplan e-Europa en het bevorderen van de totstandkoming van een Europese onderzoeksruimte in zijn pakket.
De Raad Telecommunicatie moet de herziening van het kader voor de regelgeving in de telecommunicatiesector voltooien en de markt in deze sector liberaliseren.
De Raad Consumentenbeleid moet zich bezighouden met de goedkeuring van de hangende wetgeving voor de verkoop op afstand van financiële diensten en met een buitengerechtelijke regeling van consumentengeschillen door het creëren van een communautair netwerk.
De Raad Onderwijs moet zich buigen over de toekomstige doelstellingen van het onderwijs om een bijdrage te kunnen leveren aan de processen van Luxemburg en Cardiff, alsmede over een Europese definitie van de nieuwe basisvaardigheden en een Europees diploma voor basisvaardigheden in informatietechnologieën. Ook het wegnemen van belemmeringen voor de mobiliteit van leerkrachten, het ontwikkelen van een Europese norm voor curricula vitae, het volgen van het nationale beleid voor de uitvoering van de doelstellingen, de toegang tot Internet voor alle scholen vóór eind 2001 en de basisopleiding, uiterlijk 2002, voor het netwerk van leerkrachten in informatietechnologieën behoren tot het takenpakket van de Onderwijsraad.
De Raad Industrie moet het handvest voor kleine bedrijven opstellen en een evaluatie maken van zaken die van belang zijn voor het opzetten en het ontwikkelen van innoverende bedrijven, met name in het MKB.
De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken moet de hangende wetgeving inzake gerechtelijke bevoegdheden en uitvoering van gerechtelijke besluiten goedkeuren. De uitvoering van deze in Lissabon vastgestelde mandaten vereist een goede onderlinge afstemming tussen Commissie, Raad en Europees Parlement, daar vele besluiten genomen zullen moeten worden op basis van de medebeslissingsprocedure. U kunt zelf vaststellen dat deze doelstellingen van Lissabon een intensief tijdschema met acties voor de Commissie en de verschillende Vakraden met zich meebrengen. Het Portugees voorzitterschap heeft op Raadsniveau de nodige maatregelen genomen voor de onmiddellijke uitvoering door de Vakraden van het programma voor hun sector en voor een adequate coördinatie. Dat kan dan leiden tot een tussentijds verslag voor zowel de Europese Raad van Feira in juni als voor de Europese Raad van Nice onder Frans voorzitterschap.

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, de Top die onlangs in Lissabon is gehouden was een groot succes voor Europa, zoals minister Gama al heeft gezegd. Deze Top betekent beslist een keerpunt.
De Europese Raad heeft een nieuwe strategie voor de Unie bekendgemaakt, een strategie die van de Unie een grootmacht in de nieuwe kenniseconomie zal maken en ons zal helpen de voorwaarden te scheppen voor volledige werkgelegenheid. De herziene prognoses die nu beschikbaar zijn, over de economische groei en de werkgelegenheid, geven al reden tot optimisme.
De Europese Raad heeft er zich in Lissabon toe verplicht een ambitieus sociaal-economisch plan uit te voeren; hij heeft duidelijke doelstellingen voor de hervormingen vastgesteld, Europa's sociale model versterkt en er bovendien voor gezorgd dat de toezeggingen onmiddellijk door concrete maatregelen kunnen worden gevolgd. Dit alles schenkt ons hernieuwd vertrouwen in de toekomst van Europa, van onze economie en van de sociale cohesie.
Het succes van Lissabon is voor een groot deel te danken aan het uitstekende voorbereidende werk van het Portugese voorzitterschap. António Guterres heeft het debat op voorbeeldige wijze geleid, maar de Commissie heeft een beslissende bijdrage geleverd aan deze succesvolle Top: het merendeel van de conclusies is in feite een aangepaste versie van het overzichtsdocument dat wij ter voorbereiding van deze Raad hadden opgesteld.
Tijdens het debat in Lissabon is gebleken dat men het over het grootste deel van de kwesties eens is. De enige echt controversiële punten zijn de termijnen voor de liberalisering van de energie- en vervoersmarkt, het vraagstuk van de publieke sector, het fiscale pakket en de bevoegdheden van de regionale autoriteiten op het gebied van onderwijs en opleiding. Dit zijn belangrijke punten, maar geen grote struikelblokken. Dankzij deze aanzienlijke mate van overeenstemming heeft het voorzitterschap een ambitieuze agenda kunnen vaststellen.
Ik zal de conclusies niet één voor één doornemen, maar uitsluitend enkele kardinale punten aanstippen.
De Europese Raad heeft met nadruk gewezen op het belang van een gezond en krachtig macro-economisch beleid, fiscale consolidatie, een duurzaam financieel beleid en structurele hervormingen.
Wat betreft de informatiemaatschappij hebben de belangrijkste onderdelen van het initiatief e-Europa van de Commissie hun beslag gekregen. Met name het juridisch kader voor elektronische handel, de opening van de telecommunicatiemarkten, de aansluiting van scholen op het Internet en de opleiding van leerkrachten. De Commissie is gevraagd een strategie voor benchmarking te ontwikkelen om de beste werkmethoden vast te stellen en te zorgen voor de noodzakelijke infrastructuur en financiële middelen.
Op het gebied van de interne markt heeft de Europese Raad ambitieuze doelstellingen vastgesteld voor openbare aanbestedingen en voor de tenuitvoerlegging van de actieplannen betreffende financiële dienstverlening en risicodragend kapitaal. Er zullen bovendien maatregelen worden genomen om de sectoren vervoer, energie en posterijen sneller te liberaliseren. Onderzoek, opleiding en levenslang leren hebben een krachtige impuls gekregen. De Raad is bovendien unaniem van mening dat de werkloosheid drastisch omlaaggebracht moet worden, met name onder vrouwen. Zoals gezegd, de huidige prognoses zijn wat dat betreft hoopgevend.
Een van de belangrijkste successen is dat de lidstaten het erover eens zijn geworden dat moet worden onderzocht hoe de sociale zekerheid gemoderniseerd kan worden en de pensioenen betaalbaar gehouden kunnen worden, op basis van een initiatief van de Commissie. Tot voor kort zou een dergelijke overeenstemming ondenkbaar zijn geweest. Daarom kan dit een belangrijke doorbraak zijn.
De Commissie zal dus een centrale rol spelen bij het gevolg geven aan deze Top.
Staat u mij toe nu enkele van onze plannen te noemen: in de eerste plaats zullen we nieuwe wetgevingsvoorstellen opstellen, met name voor het juridisch kader van e-commerce en voor openbare aanbestedingen. Dat kader is dringend noodzakelijk, want binnen het huidige juridische kader is e-commerce niet mogelijk. In de tweede plaats zal benchmarking worden toegepast in alle fasen van "open coördinatie" op het terrein van onderzoek, ondernemingenbeleid en sociale uitsluiting. In de derde plaats zullen wij onze mededeling "Agenda van economische en sociale vernieuwing voor Europa" indienen, een stuk dat als uitgangspunt zal dienen voor de top van Nice, tijdens het Franse voorzitterschap. Als laatste zullen wij de voorjaarsbijeenkomsten van de Raad voorbereiden en een jaarlijks overzicht samenstellen van de sociaal­economische vooruitgang, een soort algemeen rapport over de sociaal-economische situatie in Europa. Tijdens deze jaarlijkse voorjaarsbijeenkomsten van de Raad kan de voortgang in het oog worden gehouden en kunnen strategieën voor de toekomst worden uitgewerkt.
De Commissie zal dus een cruciale rol spelen bij het omzetten van de toezeggingen van de Europese Raad in concrete maatregelen. Alleen zo wordt Lissabon daadwerkelijk een Europees succes. De Commissie moet bij dit proces het voortouw nemen. Morgen komt zij bijeen om ervoor te zorgen dat de werkzaamheden onmiddellijk van start gaan en dat de verschillende doelstellingen worden bereikt. Ik verzeker u dat deze Commissie haar beloften gestand zal doen. Ik dank het Parlement voor de stimulans en de aanmoediging, maar ook voor de ideeën die het in deze debatten naar voren heeft gebracht.
In Lissabon hebben wij ook de situatie op de Balkan besproken: de gedachtenwisseling vond plaats tijdens het avondeten en stond niet op de agenda van de reguliere werkzaamheden. Hoe het ook zij, het was een werkbijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst heb ik de politieke verantwoordelijkheid van de Europese Unie voor de Balkan aan de orde gesteld. Ik heb benadrukt dat onze geloofwaardigheid in het geding is. De Europese Raad heeft ingestemd met het gecombineerde verslag van de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger en met ons verzoek om een doeltreffender coördinatie van de programma's die de Europese Unie in de regio heeft opgezet. Deze coördinatie is noodzakelijk en dringend, zeer dringend, ik herhaal het hier nog eens. Op mijn initiatief hebben de staatshoofden en regeringsleiders overeenstemming bereikt over de sanering van de Donau. We hebben de benodigde middelen bijeen: ik verwacht nu passende initiatieven. Wij hebben bovendien besloten de procedures voor het verstrekken van hulp aan de Balkanlanden te vereenvoudigen.
Met betrekking tot Rusland ten slotte heeft de Europese Raad het strategische karakter van onze betrekkingen met Moskou erkend. Hij heeft president Poetin in kennis gesteld van onze bezorgdheid over de situatie in Tsjetsjenië. Ik heb Poetin per brief gelukgewenst met zijn overwinning in de presidentsverkiezingen. Bovendien heb ik met nadruk gezegd dat de Commissie oprecht geïnteresseerd is in een nauwe samenwerking met de Russische regering. Wij hebben echter ook de aandacht gevestigd op de situatie in Tsjetsjenië.
Mevrouw de Voorzitter, als laatste wil ik het Parlement bedanken voor zijn waardevolle bijdrage aan de Top en voor het werk dat het heeft verricht om de bijeenkomst in Lissabon tot een succes te maken.
Geachte afgevaardigden, ik vind de resultaten van deze Top zeer bemoedigend. Ik wil er nog eens op wijzen dat de Commissie zich verbonden heeft ervoor te zorgen dat de besluiten van de Europese Raad snel en doeltreffend worden uitgevoerd. Ik reken daarbij op uw steun en medewerking. De Europese burgers, die door u worden vertegenwoordigd, rekenen op ons en hebben hoge verwachtingen van de resultaten van Lissabon. We mogen hen niet teleurstellen.

Suominen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad minister Gama, mijnheer de voorzitter van de Commissie Prodi, de Top van Lissabon kan vanwege de politieke inhoud met recht historisch worden genoemd. Op de Top werd het strategische doel van de Unie omschreven als het vormen van 's werelds meest concurrerende en dynamische kenniseconomie, met een stabiele groei en meer en betere banen. De doelstelling alleen maakt de Top nog niet historisch, maar wel het instrumentarium dat de Top de Unie en haar lidstaten aanbeveelt te gebruiken om het doel te bereiken.
Ik herhaal de conclusies van de voorzitter van de Raad: ten eerste moet men om de eindstreep te bereiken vooral vertrouwen op de particuliere sector en op de samenwerking tussen de particuliere sector en de overheid. Deze hangt af van de mobilisatie van de beschikbare marktkrachten en de eigen maatregelen van de lidstaten. De Unie treedt als katalysator in het proces op. Ten tweede moet de belasting op arbeid omlaag, vooral bij relatief slecht betaalde banen voor laaggeschoolden. Ten derde moeten de overheidsuitgaven worden omgebogen in de richting van een versterking van het relatieve belang van kapitaalvermeerdering - zowel materieel als menselijk kapitaal. Ten vierde moet de liberalisatie worden versneld met het oog op een grotere concurrentie, onder andere in de sectoren gas, elektriciteit, posterijen en vervoer. Dit heeft als doel ook in deze sectoren een goed functionerende interne markt te realiseren.
Ik heb slechts enkele voorbeelden naar voren gebracht om aan te tonen dat de Raad van 15 EU-lidstaten met 13 regeringen die door socialisten worden geleid, zich volledig het centrumrechtse economisch en ontwikkelingsbeleid eigen heeft gemaakt waaraan hij op verscheidene punten net als de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese democraten de sociale verantwoordelijkheid verbindt. Terwijl ik dit namens mijn fractie met tevredenheid constateer doe ik dit niet in de geringste mate honend, want naar onze mening is het niet goed in de politiek conflicten te zoeken, maar is het in het belang van de burgers de juiste instrumenten te gebruiken. In de conclusies van de Top van Lissabon waren dit de instrumenten van de sociale markteconomie en dat is goed.
Enkele waarschuwende woorden: als het gaat om het liberaliseren van de markt en het ontwikkelen van de elektronische handel ten gunste van de consumenten ligt de grootste verantwoordelijkheid voor het bereiken van resultaat bij de lidstaten. Mijn vraag is of de astronomische prijs voor de licenties voor een nieuwe generatie mobiele telefoons die nu in Engeland worden geveild in het belang is van de consumenten van de toekomst? Dat is het niet. Hebzucht bij de verkoop wreekt zich in een hoge prijs en het traag in gebruik nemen van het systeem. Ik neem dit voorbeeld vanwege de actualiteit en niet om te onderstrepen dat juist het Verenigd Koninkrijk iets doet wat in strijd is met de conclusies van Lissabon.
Een tweede woord van waarschuwing: wij staan op de drempel van uitbreiding. Als wij nu haast maken met e-Europa in de Unie, vergroten wij dan niet de aanpassingsproblemen van de landen die tot de Unie willen toetreden? Het antwoord kan natuurlijk niet zijn dat wij de ontwikkeling in de richting van e-Europa dan maar niet moeten versnellen. Het antwoord is een vraag: zijn de geplande, zelfs de relatief langzaam geplande uitbreiding en de begroting overeenkomstig de besluiten van Agenda 2000 op elkaar toepasbaar? Moet de steun in het kader van het structuurbeleid dan toch worden vergroot, zodat de kandidaat-lidstaten in vergelijking met de huidige Unie niet steeds meer achter raken op de ontwikkeling?
Waarde collega's, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik wil tenslotte namens de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese democraten zeggen dat wij er volledig op vertrouwen dat voorzitter Romano Prodi en de door hem geleide Commissie van hun kant in staat zijn de doelen van Lissabon te verwezenlijken. De Fractie van de Europese Volkspartij en Europese democraten en naar ik meen het hele Parlement steunen het werk van de op constructieve wijze bekritiseerde Commissie. Terwijl de onvolledigheid van de interne markt ook nu te wijten is aan een afremming door de lidstaten, hangt ook de uitvoering van de afzonderlijke besluiten van Lissabon op institutioneel niveau er vooral van af of in de komende jaren de lidstaten ook in hun daden achter de plechtige stellingen van Lissabon blijven staan.

Goebbels
Mevrouw de Voorzitter, de Top van Lissabon wordt van grote betekenis. Na de Raad van Luxemburg van 1997 waar Europa zijn gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor de werkgelegenheid had ontdekt, is tijdens deze recente Top een voorzichtig begin gemaakt met een nieuwe economische strategie. Deze strategie moet van de Unie niet alleen de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld maken, maar ook een voorbeeld op het gebied van werkgelegenheid en sociale samenhang.
Volgens de liberale premier van België was het nieuwe van deze Top dat zij betrekking had op het globale karakter van het economisch en sociaal beleid. Met hem hebben de president van de Franse Republiek, de regeringsleiders van Oostenrijk, Spanje, Ierland en Luxemburg de conclusies van Lissabon onderschreven. Bepaalde politieke machten in dit Parlement lijken van de Top van Lissabon echter een soort happening van de Socialistische Internationale te willen maken. Welke uitleg moet er anders worden gegeven aan de weigering van zowel de PPE- als de ELDR-Fractie om te onderhandelen over een resolutie die door de belangrijkste politieke machten in dit Parlement wordt onderschreven? Een aantal conservatieve en liberale ayatollahs lijkt niets te willen weten van een macro-economisch en monetair beleid, dat in dienst staat van het Europees sociaal model. De vrije en ongecontroleerde markt lijkt hun enige god te zijn.
En toch moet de markteconomie wel sociaal zijn. Ik heb een raadseltje voor u: wie heeft in Lissabon de uitspraak gedaan dat de burgers willen dat de Unie haar sociale dimensie duidelijk zichtbaar maakt? Wie heeft gezegd dat het voor onze burgers de werkloosheid is, ik citeer " die levens ruineert en onze samenlevingen generaties lang verwoest" en "nog altijd hun grootste zorg (is), ook al begint de werkloosheid te dalen" ? Dat "de algemene economische wederopbloei vandaag dingen mogelijk maakt, die gisteren onmogelijk waren "? Dat "het ongebreidelde kapitalisme, dat via bedrijfsverplaatsingen sociale dumping pleegt door te profiteren van de verschillen in onze respectieve sociale of fiscale wetgevingen, maximalisering van de winst laat prevaleren boven het lot van mannen en vrouwen op het werk..." ?
Deze uitspraken zijn van mevrouw Nicole Fontaine, de Voorzitter van ons Parlement. De socialistische fractie onderschrijft bovendien de door mevrouw Fontaine in Lissabon afgelegde verklaring dat "het Parlement gehecht is aan het Europese sociale model in al zijn facetten" . De Voorzitter had onze steun toen zij de Europese Raad verzocht ervoor te zorgen "dat de fusies tussen ondernemingen in de Unie op evenwichtige wijze worden geregeld" en dat "een halt wordt toegeroepen aan fusies die indruisen tegen de vigerende Europese wetgeving inzake voorafgaande voorlichting en raadpleging van werknemers en ... dat deze fusies worden voorafgegaan door een grondige evaluatie van de sociale gevolgen" . Ook staan wij achter haar constatering dat "ongecontroleerde fusies, enkele als gevolg van dominerende kapitalistische krachten, een verwoestend effect (hebben) op de sociale samenhang van de Unie" .
De socialistische fractie is het met de Voorzitter eens dat er een observatorium voor industriële veranderingen moet komen, dat er een eerlijker verdeling moet komen tussen inkomsten uit kapitaaal dat creëert en uit arbeid die produceert. Kortom, de socialistische fractie sluit zich aan bij de conclusies van onze Voorzitter; wij complimenteren haar met haar terechte en moedige woorden.
Als dit Parlement de gezamenlijke resolutie van de EVP en de liberalen aanneemt, maakt het zich belachelijk. Deze fracties lijken niet alleen onze Voorzitter te willen afvallen, maar zich ook te willen distantiëren van voorzitter Prodi en de conservatieve en liberale christen-democratische eerste ministers die Lissabon omarmen.
Ik raad alle christen-democraten, liberalen en democraten in het algemeen die een sociale markteconomie willen dan ook aan vóór de resolutie van de socialistische fractie te stemmen. Wij willen economische efficiency paren aan levenskwaliteit en sociale bescherming. Wij willen een duurzame ontwikkeling in al haar aspecten.
(Applaus van links)

Jensen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Prodi, voorzitter van de Commissie, mijnheer Gama, voorzitter van de Raad, om te beginnen wil ik u zeggen dat de ELDR-fractie het niet bepaald eens is met de beschouwingen van mevrouw Fontaine over de Top van Lissabon. Integendeel, wij waren zeer blij met de vooruitziende signalen in de conclusies van de Top. Wij zijn vooral blij met de nadruk die wordt gelegd op de taak die Europa heeft om welvaart en werkgelegenheid te scheppen door de markteconomie en het concurrentievermogen te versterken, onder andere door middel van meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt en een verlaging van de belasting op arbeid voor laagbetaalden. Ik ben ook tevreden dat de open coördinatie die wij van het werkgelegenheidsbeleid kennen, ook als instrument op andere gebieden aangewend zal worden, met name ter bevordering van de informatietechnologie en ter verbetering van opleiding en onderzoek. Deze open en flexibele manier van samenwerking om gemeenschappelijke doelstellingen te verwezenlijken, waar de landen zich met elkaar kunnen meten en van elkaar kunnen leren, is een goede methode die vooruitgang garandeert, maar elk land toch vrij laat om eigen oplossingen te zoeken voor zijn specifieke problemen.
Ik ben ook heel tevreden met het voorgestelde tijdschema voor de ontwikkeling van de interne markt op belangrijke gebieden, eerst en vooral de aankondiging dat er snel een juridisch kader voor de elektronische handel moet komen. De ontwikkeling van de traditionele economie is echter evenzeer noodzakelijk en daarom verheugt het mij dat de Raad grotere investeringen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling van de interne financiële markt heeft aangekondigd en voorts de liberalisering binnen de energie-, post- en vervoerssector steunt, zonder evenwel een tijdschema voor deze liberaliseringen vast te stellen. Voor de ontwikkeling van het werkgelegenheidsbeleid en de strijd tegen sociale uitsluiting is het goed dat niet alleen in economische groei geïnvesteerd wordt, maar ook in de opleiding en inschakeling van mensen die sociaal uitgesloten zijn, zodat zij vaste voet op de arbeidsmarkt krijgen en zichzelf kunnen onderhouden. Coördinatie gebaseerd op benchmarking biedt grote voordelen, maar wij moeten opletten dat dit allemaal niet te bureaucratisch wordt en dat we niet in details vervallen. Tot slot heb ik nog een belangrijke, zij het wat minder lovende opmerking. De Raad verwijst in zijn slottekst van Lissabon meermaals naar de verschillende taken die hij, eventueel op initiatief van de Commissie, in de toekomst moet uitvoeren. Ik hoop dat we deze ogenschijnlijke nadruk op het intergouvernementeel karakter van de EU-samenwerking niet al te ernstig hoeven te nemen.

Jonckheer
Mevrouw de Voorzitter, geachte voorzitters van Raad en Commissie, het lijdt volgens mij geen twijfel dat in januari - toen het Portugese voorzitterschap zijn eerste document heeft uitgebracht - de situatie bijzonder goed werd ingeschat, namelijk dat de massale verspreiding van communicatietechnologie grote veranderingen teweeg zou brengen in de leef- en werkwijzen van de Europeanen, hetgeen ook het geval is.
De conclusies van het Portugese voorzitterschap omvatten een groot aantal positieve doelstellingen en verbintenissen, die echter dreigen te verwateren. De door de PPE-Fractie en de liberalen ingediende ontwerpresolutie geeft hiervan een echt karikaturaal beeld. Als gevolg hiervan zal een ouderwetse breuk tussen rechts en links verdeeldheid kunnen zaaien in dit Parlement. Er wordt in feite gebroken met het in de 15 lidstaten uitgevoerde concrete beleid en zo worden de uitdagingen voor de toekomst zeker niet aangenomen.
Mijnheer Prodi, de echte uitdaging bestaat erin dat u deze ontwerpresolutie - als het Parlement haar morgen aanneemt - in de komende maanden niet onderschrijft. Wij verzoeken u dan ook samen met de Raad nog eens stil te staan bij een aantal punten dat wij tot onze spijt missen in de conclusies van Lissabon.
Het eerste punt betreft de strategische doelstelling. Zijn we de strategische doelstelling van duurzame ontwikkeling vergeten? Deze moet toch een wezenlijk onderdeel zijn van een economie van de 21e eeuw die aan de behoeften van de planeet en zijn burgers kan voldoen. Er wordt geen regel gewijd aan de door de Commissie tijdens de Europese Raad van Helsinki ingediende verslagen, evenmin aan de concrete tenuitvoerlegging van artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. De verspreiding van de moderne communicatietechnologie en de totstandbrenging van duurzame ontwikkeling moeten aan elkaar worden gekoppeld.
Het tweede punt heeft betrekking op de werkgelegenheid. De Europese burger moet weten dat de verspreiding van deze communicatietechnologie banen zal opleveren, maar er ook zal doen verdwijnen. Hij moet zich realiseren dat deze verspreiding de kwestie van andere arbeidstijden en een andere inkomensverdeling centraal stelt in onze samenlevingen, zowel op macro- als op micro-economisch vlak. Door deze zaken te negeren, riskeren we ernstige sociale crises, ondanks het optimisme waardoor de economie momenteel wordt gekenmerkt.
Hetzelfde geldt voor het door u genoemde onderwerp van de fiscaliteit. In een van haar documenten over de integratie van de financiële markten heeft de Commissie zelf gezegd dat voor deze integratie in ieder geval een minimum aan belastingregelgeving vereist is. Dit geldt ook voor het pakket-Monti. Er zit geen schot in deze dossiers. Wanneer de financiële markten worden geïntegreerd zonder dat er Europese belastingregelgeving is opgesteld, wordt er onvermijdelijk een Europa met twee verschillende snelheden gecreëerd.
Mijnheer Monti, op sociaal gebied lijkt het me, tot slot, niet verstandig dat de Commissie afziet van enig wetgevingsvoorstel op het gebied van het arbeidsrecht. De nieuwe economie houdt ook in dat ingeval van bedrijfsherstructureringen of de terechte discussie over technologische innovaties binnen de bedrijven, er goede omstandigheden worden gecreëerd voor de werknemers. Ook dit punt moet op de sociale agenda van Nice staan. Wij vragen u hierop toe te zien, aangezien mijn fractie een sterke en ambitieuze Commissie wenst en u zal steunen als u iets doet met de zojuist door mij gemaakte opmerkingen.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, heel wat waarnemers hebben benadrukt dat deze Buitengewone Raad er een was waarop de stellingen van de heer Blair en de heer Aznar hebben gezegevierd. Als daarmee wordt bedoeld dat de Top van Lissabon een liberale visie van Europa bekrachtigt, dan moet ik deze analyse natuurlijk en tot mijn spijt beamen. Ik ben er niet blij mee. Ik vind namelijk in het geheel niet dat we het alleen aan de huidige Britse en Spaanse regeringsleiders moeten overlaten om krachtig in te spelen op de revolutie op informatiegebied. In mijn ogen betreft het hier namelijk een massale uitdaging. Ik zeg dan ook "graag" wanneer ik in de conclusies van de Top lees dat Europa zich ten doel stelt een dynamische kenniseconomie te worden "die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang". "Een sterke jaarlijkse groei van de investeringen per capita in menselijke hulpbronnen" en een op volledige werkgelegenheid gericht beleid, daar ben ik ronduit vóór.
Ons politieke meningsverschil gaat dus niet over het feit dat er voor moderniteit wordt gekozen, maar wel over de vraag hoe dit begrip "moderniteit" moet worden uitgelegd, met name voor wat betreft de plaats en de rol hierin van mannen en vrouwen zonder uitsluitingen, als werknemers en als burgers. Op dit vlak zijn de heren Blair en Aznar in de greep van archaïsmen, stokpaardjes van het oude liberale gedachtegoed. Marktwerking, met name in de financiële sector, flexibilisering van de werknemers en lagere arbeidskosten, op gevaar af het systeem zo op te voeren, dat er wereldwijd ongelijkheden, onzekerheid en uitsluiting ontstaan. Daar wringt de schoen: durven we deze taboes wel of niet te doorbreken nu er zich een nieuw, veelbelovend tijdperk in de menselijke beschaving aankondigt? Dit gebied zal volgens mij maatgevend zijn voor de werkelijke ambitie van Europa en de echte moderniteit van links.

Queiró
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, in de eerste plaats wil ik wijzen op enkele positieve conclusies van de Europese Raad van Lissabon, die trouwens wat de kern betreft ook vervat zijn in de gezamenlijke ontwerpresolutie die onder andere door mijn fractie is ondertekend en die hier door de socialisten hevig is aangevallen. Deze conclusies zijn door de staatshoofden en regeringsleiders genoemd in het kader van een objectieve strategie om van de Europese Unie binnen tien jaar de meest concurrerende ruimte van de wereld te maken. Dat moet gebeuren door de ontwikkeling van de kenniseconomie en beleid dat gericht is op groei en volledige werkgelegenheid.
Ik stel echter wel de vraag of deze verklaringen van degenen die op dit moment de politieke verantwoordelijkheid dragen in Europa, in overgrote meerderheid socialisten die al verscheidene jaren de regering van hun land leiden, niet vooral wijzen op hun onvermogen en het ernstig falen van het Europees ontwikkelingsmodel dat zij gepropageerd hebben. Wat is er eigenlijk echt nieuw en origineel in de conclusies van de Top van Lissabon wat al niet als diagnose of stelling in het Witboek voor groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid van 1993 stond? Toen stonden vooral, en nu citeer ik, "de informatienetwerken" centraal; nu wordt de nadruk gelegd, en ik citeer opnieuw, op "kennis en toegang tot de informatiemaatschappij". In 1993 werd het accent gelegd op "levenslang onderwijs en levenslang leren", terwijl men nu spreekt over "een op het levenslang leren gerichte zorg".
En zo zouden wij verder kunnen gaan met het opsommen van talrijke conclusies die volledig identiek zijn aan de conclusies van het Witboek van 1993. Er is echter een element bij het op volledige werkgelegenheid gerichte beleid dat speciale vermelding verdient. In 1993 was het doel het aantal werklozen in de Europese Unie met de helft te verminderen, en wel van 17 naar 8,5 miljoen. Nu zitten wij in het jaar 2000 nog steeds met meer dan 15 miljoen werklozen, terwijl de conclusies van de Top ons binnen tien jaar bijna volledige werkgelegenheid beloven.
Dat is politiek gezien op zijn minst onverantwoordelijk en het geeft ook blijk van een typische socialistische mentaliteit, zelfs van de aanhangers van de derde weg. Er wordt vanuit gegaan dat de politiek alleen in staat is een strategie te ontwikkelen, die echter zoals wij allen weten het product is van een veelheid van factoren en waar uiteindelijk de bedrijven uitvoering aan geven. Zoals een bekend analist heeft gezegd, de Europese leiders hebben zaken besloten die zij op geen enkele wijze hoeven te verwezenlijken. Hun beloftes voor ambitieuze groei- en werkgelegenheidsdoelstellingen staan gelijk aan de mededeling dat de bevolking of het aantal dagen zon zal toenemen. Wij denken dat de rol van de regeringen zich moet beperken tot het ontwikkelen van middelen voor het produceren van rijkdom door het bedrijfsleven en de sociale partners en tot het presenteren van de positieve resultaten van dat beleid.
Een ander aspect dat onze aandacht verdient heeft te maken het feit dat de Top blijkbaar de verschillen in historische ontwikkeling en economische en sociale structuur van de landen van de Europese Unie heeft genegeerd. Deze verschillen zullen met de uitbreiding naar het oosten nog groter worden. Die verschillen zijn soms zo groot dat zelfs gemiddelde cijfers over de ontwikkeling deze asymmetrie niet kunnen verbergen; dat geldt zowel voor de positieve als voor de negatieve aspecten. Hoe kan men bijvoorbeeld verklaren dat in Zweden en Finland, landen met een hoog niveau van sociale bescherming, net als in de Verenigde Staten bijna 50% van de bevolking aangesloten is op Internet, terwijl in het veel liberalere Engeland niet veel meer dan 29% is aangesloten?
Hoe is het aan de andere kant mogelijk dat er onder de lidstaten van de Unie aanzienlijke verschillen bestaan tussen het minimumloon, de kwaliteit van het socialezekerheidsstelsel, de hoogte van het pensioen, de werkloosheidscijfers en de verborgen werkloosheid? Wij hebben het hier dan nog niet eens over de toenemende kernen van armoede en uitsluiting.
De Europese Unie is misschien dan wel de race gestart in de richting van het huidige ontwikkelingsniveau van de Amerikaanse economie en de Amerikaanse bedrijven, maar zolang het convergeren van de nationale economieën en de interne economische en sociale samenhang niet de eerste prioriteit zijn moet het echte Europa nog worden opgebouwd.

Krarup
Ik heb de bijeenkomst van de Europese Raad in Lissabon met grote belangstelling gevolgd. Het was een zeer indrukwekkende retorische vertoning, waaruit in de eerste plaats een enorme en toenemende machteloosheid bleek. Het is een mooie en strategisch positieve doelstelling dat onze economie de meest dynamische ter wereld moet worden met het grootste concurrentievermogen en gebaseerd op kennis om duurzame groei te kunnen scheppen. Het probleem is echter ten eerste, dat geen enkele concrete maatregel is vastgesteld om deze ambitie te verwezenlijken. Ten tweede is over de sociale problemen die ermee gepaard gaan en een substantieel element zijn van de werkelijkheid in de EU, met geen woord gerept. In de conclusies van het voorzitterschap is er sprake van "het Europees sociaal model". Ik ken geen Europees sociaal model. Ik ken een aantal verschillende modellen voor sociale welvaart, die gebonden zijn aan bepaalde nationale tradities. In het land waar ik vandaan kom, verschilt de traditie totaal van de overheersende traditie in de rest van de Unie. Aan het fundamentele probleem wordt geen enkele aandacht besteed. Dit werd duidelijk in de onderhandelingen voor de intergouvernementele conferentie en het is de bedoeling via hervormingen een Europees sociaal model te creëren. Ik waarschuw hiervoor. Men pleit voor meer meerderheidsbeslissingen op dit gebied. De regering in mijn land is hiertegen gekant, net zoals wij die deze ongecontroleerde ontwikkeling in de Europese Unie sceptisch gadeslaan. Wat wij te danken hebben aan de bijeenkomst van de Europese Raad in Lissabon, is dat al deze problemen onopgelost zijn.

Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, Lissabon stond in het teken van werkgelegenheid en economische hervorming. Men wilde de sprong maken in het digitale tijdperk. Lissabon was echter niet de eerste topconferentie waar over werkgelegenheid werd gediscussieerd. Al sedert Essen hebben talrijke intentieverklaringen en goedbedoelde actieprogramma's het daglicht mogen aanschouwen. De enige manier om de werkgelegenheid duurzaam te verbeteren is het bedrijfsleven de kadervoorwaarden te geven die zij nodig heeft om zich vrij te kunnen ontplooien. De voor de bevordering van het MKB voorgestelde maatregelen beperken zich echter tot analyses en de uitwerking van nog meer vrijblijvende intentieverklaringen. Papier heeft geduld. Concrete resultaten schitteren echter door afwezigheid. Een duurzame verbetering van de werkgelegenheidssituatie kan alleen met structurele hervorming worden verwezenlijkt. Concreet gesproken betekent dat: vermindering van de sociale lasten, vereenvoudiging van de belastingsstelsels en bevordering van de oprichting van nieuwe bedrijven. Iedereen kent deze vereisten; iedereen zegt: "Ja, dat klopt als een bus", maar als het op de toepassing aankomt, gebeurt er niets.
Als Oostenrijkse afgevaardigde moet ik bij het thema Lissabon ook ingaan op de sancties van de Veertien. Democratische gezindheid houdt altijd verband met discussiebereidheid. Daarom ben ik zeer sceptisch gestemd nu het voorzitterschap probeert het thema "Oostenrijk" van de agenda af te houden. Het is ook in het belang van de Unie indien de relatie tussen Oostenrijk en de EU wordt verduidelijkt. Weigering van elk gesprek is nog nooit een middel tot conflictoplossing geweest. Veel mensen stellen mij thuis de vraag: "Hoe kan men het vreedzame Europa opbouwen als de hoogste vertegenwoordigers daarvan elkaar niet groeten en weigeren met elkaar te praten?" Deze symbolische gebaren zijn in staat oude kloven tussen de mensen open te breken. Daarom moet ik een ieder die zegt dat de sancties gericht zijn tegen de regering en niet tegen de mensen, erop wijzen dat een dergelijk onderscheid onmogelijk te maken is. Een door democratische verkiezingen gelegitimeerde regering laat zich niet scheiden van het volk dat haar gekozen heeft. Dat tonen ook enkele absurde voorbeelden aan, zoals de taxiboycot in Brussel en de moeilijkheden bij uitwisselingsprogramma's van scholen.
Het wantrouwen tegen Oostenrijk, ofschoon Oostenrijk sedert 1945 nooit de principes van de democratie heeft geschonden, druist ook duidelijk in tegen de geest van deze Gemeenschap. Beoordeelt u de Oostenrijkse regering op haar daden! U zult nergens op een schending van de geest van de Unie stuiten!
(Applaus van rechts)

Cunha
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de voorzitter van de Raad willen groeten en hem alle succes willen toewensen tijdens het Portugees voorzitterschap van de Europese Unie. Wij zullen het allemaal in grote lijnen eens zijn met het strategisch doel van de Top van Lissabon de Europese Unie te veranderen, en nu citeer ik, "in de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld, die in staat is tot duurzame economische groei" . Niemand zal het belang betwijfelen van het voorbereiden van onze burgers op de eisen van een maatschappij waarin informatie, kennis en nieuwe communicatietechnologieën strategische troeven zijn die in de toekomst voor werkgelegenheid, hogere levenskwaliteit en meer salaris zullen zorgen. Dat zou allemaal volledig in orde zijn, indien de Top van Lissabon speciaal bijeengeroepen was om dit soort problemen te bespreken. Dan had, al naar gelang smaak, gevoeligheid of ambitie, die Top echter de top over de informatiemaatschappij, de top over de economie en de kennismaatschappij of de top over de nieuwe economie moeten heten. Maar de benaming Werkgelegenheidstop leidt ons af van het doel; het is zoiets als wanneer het verkeerde etiket op een product zit en het etiket dus niet strookt met de inhoud. In dit geval zit dat verkeerde etiket erop uit politieke berekening.
In werkelijkheid reikt de werkgelegenheidsdoelstelling veel verder dan deze kwesties. De eerste reden daarvoor is dat de nieuwe economie de oude economie niet kan opblazen, daar het hier in wezen een uitdaging betreft die verschillende generaties raakt. De oude economie vormt de steunpilaar van de bestaande werkelijkheid en de modernisering en structurele aanpassing van die oude economie kunnen niet overgeslagen worden. Dat betekent dat er nu al begonnen moet worden met het debat over de strategieën voor de omschakeling van de traditionele sectoren van onze economie en hetzelfde geldt voor het heroverwegen van onze keuzes met betrekking tot de principes die richting geven aan de WTO. De tweede reden is dat een strategiedebat over de werkgelegenheid zou moeten beginnen met een grondige analyse van de bepalende factoren voor het concurrentievermogen van de Europese Unie. Daar wordt namelijk het beslissende spel voor de duurzame groei van de economie en daarmee voor de werkgelegenheid en het sociaal welzijn gespeeld.
Bij een dergelijk debat kunnen wij er niet omheen ons af te vragen wat de redenen zijn voor het feit dat de afgelopen jaren de groei in de Europese Unie de helft van die in de Verenigde Staten is geweest. Ook moeten wij de vraag stellen waarom geen enkele regering de moed heeft gehad de meest negatieve aspecten van het zogenaamde Europees sociaal model ter discussie te stellen. Zonder afbreuk te doen aan de positieve aspecten van dat model, vormen een aantal onderdelen ervan een uitnodiging tot passiviteit, gemakzucht en luiheid voor bepaalde lagen van de bevolking die zouden kunnen en moeten werken. In dat verband zouden wij ons moeten afvragen waarom er zo weinig uitkeringstrekkers, en met name bijstandstrekkers, herintreden in het arbeidsproces. Een andere vraag die wij ons moeten stellen is waarom Europa zo'n omvangrijke overheidsbemoeienis kent die negatieve consequenties heeft voor het concurrentievermogen van de economie. Onder de dekmantel van sociale argumenten en stabiliteit, gaat achter die overheidsbemoeienis soms een strategie van opdrijving van de overheidsuitgaven en in vele gevallen zelfs een systeem van clientelisme schuil. Dat heeft zeker negatieve effecten voor de economische groei, de verdeling van de rijkdom en daarmee ook voor de werkgelegenheid. Een diepgaand debat over het werkgelegenheidsprobleem in de Europese Unie zou dan ook de nodige aandacht aan deze kwesties moeten schenken.

Murphy
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil het voorzitterschap welkom heten en feliciteren met de geslaagde Top in Lissabon. Ik denk dat wij in de toekomst tot het inzicht zullen komen dat alle wegen, via Luxemburg, Cardiff en Keulen, inderdaad in Lissabon samenkwamen. Lissabon is immers een soort eindpunt van een proces, waar prioriteiten die wij voor de hele Europese Unie nastreven, daadwerkelijk worden waargemaakt.
De hamvraag is hoe wij de conclusies van de Top van Lissabon in daden denken om te zetten. Wij moeten ervoor zorgen dat de woorden van Lissabon worden vertaald naar de praktijk.
Ik zal niet al te zeer uitweiden over de details van de Top. Dat hebben vele anderen al gedaan en bovendien kunnen veel conclusies op onze steun rekenen. Ik wil vooral kijken naar de uitdagingen die het Parlement, de Commissie en in feite alle drie de instellingen na Lissabon te wachten staan. Vooral het Parlement wacht een sleutelrol in de vaststelling van de nog resterende wetgeving ter voltooiing van de interne markt. Een andere belangrijke opgave is het tot ontwikkeling brengen van alle mogelijkheden die de nieuwe economie te bieden heeft. Ook is er voor het Parlement een taak weggelegd om Europa mee te helpen veranderen in een dynamisch centrum dat beschikt over duurzame werkgelegenheid, innovatie- en concurrentiekracht en over een gemoderniseerde sociale zekerheid.
Dit zijn uitdagingen die het Parlement moet aangaan, in samenwerking met de andere instellingen, commissaris Prodi en zijn collega's en de Raad. Doen wij dit niet, dan zal niemand ons nog begrijpen of ons vergeven voor het niet verwezenlijken van ons doel. Onze drijfveer, zoals ik ook al vóór de Top van Lissabon heb gezegd, zijn degenen die vandaag bij ons op de publieke tribune zitten, namelijk de burgers van Europa. Wij moeten Lissabon vertalen in iets wat de mensen aanspreekt, wat de mensen in mijn woonplaats Wolverhampton aanspreekt.
In mijn optiek gaat Lissabon vooral om het scheppen van goed betaalde en hoogwaardige werkgelegenheid in Europa. Als wij dat met Lissabon kunnen bereiken, is dat goed voor onze burgers en voor Europa als geheel, want wat is er nu beter voor de sociale rechtvaardigheid en de sociale integratie dan een Europa waar daadwerkelijk volledige werkgelegenheid heerst en waar goede banen binnen ieders handbereik liggen? Dat is de uitdaging waar wij voor staan.
Afrondend wil ik het Portugese voorzitterschap mijn dank betuigen. Ik dank de minister in zijn hoedanigheid van fungerend voorzitter, en vooral premier Guterres, voor al zijn inspanningen om dit proces in gang te zetten. Het Portugese voorzitterschap heeft ons in Lissabon de sleutel gegeven tot een nieuw decennium van duurzame innovatie, concurrentie en werkgelegenheid op ons continent. Nu is het aan het Parlement, de Commissie en de Raad om die sleutel samen ook echt om te draaien.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Prodi, mijnheer Gama, het document dat de Top van Lissabon heeft goedgekeurd is abstract en daardoor zou de uitvoering van het document onrechtvaardig kunnen uitvallen. Het goedgekeurde beleid kan eventueel leiden tot een sterke groei, waardoor deze in de buurt van die van de Verenigde Staten komt, maar kan sociale uitsluiting niet vermijden en ook sociale samenhang en territoriaal evenwicht worden er niet mee bereikt.
Staat u mij toe dat laatste probleem aan te snijden dat de fundamenten van het Europees beleid raakt. De Europese Raad zou moeten weten dat heden ten dage in Europa in dezelfde regio's of landen het laagste inkomen per hoofd van de bevolking en de hoogste werkloosheid naast elkaar bestaan. Dat vereist een Europees werkgelegenheidsbeleid met een eigen begroting en gekoppeld aan de structuurfondsen, wat de Europese Raad echter niet zonder meer wil aanvaarden. Ook zou de Raad moeten weten dat er in Europa ook landen zijn met een geringe ontwikkeling maar die wel klaar zijn voor de kenniseconomie. Die landen hebben een hoogwaardig systeem van technisch, universitair en beroepsonderwijs, maar omdat zij onvoldoende economisch ontwikkeld zijn trekken de zonen en dochters van die landen weg. Paradoxaal genoeg vervullen zij daarmee dezelfde rol als de in India opgeleide informatici die in de Verenigde Staten zijn gaan werken. Met dit verschijnsel in gedachten zou de Raad aan het echte Europa moeten werken.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, de resultaten van de Top van Lissabon tonen aan dat wat vooraf door het Portugees voorzitterschap werd gepresenteerd als prioriteit voor de werkgelegenheid en het bestrijden van de sociale uitsluiting slechts één grote illusie was. Degenen die hun steun hebben gegeven aan de conclusies hebben er een mooie verpakking omheen gedaan door te praten over de modernisering van het Europees sociaal model of over de noodzaak dat de Europees Unie de meest concurrerende ruimte van de wereld wordt. Zij kunnen daarmee echter niet verhelen dat zij tot doel hebben een arbeidsmarkt te creëren zonder de beperkingen van beschermende wetgeving voor werknemersrechten, de sociale zekerheid volledig over te laten aan de financiële markten, het liberaliseringsproces te versnellen in een aantal basissectoren, zoals gas, elektriciteit, postdiensten, vervoer en telecommunicatie.
In plaats van meer betere banen, banen met rechten, verkorting van de arbeidstijd met behoud van loon en zonder flexibilisering, heeft de Top eigenlijk besloten bij te dragen tot slechtere banen, met meer onzekerheid en minder rechten en zonder doelmatige sociale bescherming. In plaats van te zorgen voor openbare diensten van kwaliteit die een antwoord kunnen geven op de behoeften van de consument, de kwetsbaarste groepen van de samenleving beschermen en banen van niveau creëren, is de Raad een andere weg ingeslagen. De Raad heeft het privatiseringsproces versneld om tegemoet te komen aan de belangen van bepaalde sectoren van het bedrijfsleven, die zo ook hun winst kunnen vergroten. Dat heeft negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid, het milieu, de ruimtelijke ordening en het leidt tot verslechtering van de arbeidsvoorwaarden.
Een positieve noot is de grote demonstratie van tienduizenden werknemers die, terwijl zij aan de vergaderplaats van de Top voorbijtrokken, de toenemende onzekerheid rond de arbeidsplaats, de werkloosheid en de sociale uitsluiting aan de kaak stelden en meer betere banen, hogere lonen en meer sociale rechten eisten. Ook eisten zij wijziging van het Europees beleid in de richting van economische en sociale samenhang.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het aan de Raad van Lissabon voorafgaande debat heb ik gezegd dat de voorbereidende documenten erop leken te wijzen dat de staatshoofden en regeringsleiders op het punt van de nieuwe economie twijfelden tussen een bureaucratische en gecentraliseerde aanpak en een vrijere en alleen gecoördineerde benadering.
Het lijkt ons nu, kort na deze Raad, dat de balans doorslaat naar die vrijere benadering. In de conclusies van Lissabon staat namelijk dat er geen nieuwe Europese regels zullen worden toegevoegd aan de reeds bestaande. Integendeel, er wordt herhaaldelijk in gezegd dat er een nieuwe, open coördinatiemethode moet worden ingevoerd.
Zo heeft de voor de deur staande kenniseconomie al een weerslag op onze opvatting van de Europese instellingen. Want we weten al dat deze nieuwe coördinatiemethode wel moet inhouden dat er wordt afgezien van de van bovenaf opgelegde integratie en de op harmonisatie gerichte regelgeving. Hiervoor in de plaats komt een systeem waarbij de lidstaten en de nationale democratieën een veel belangrijker rol spelen en gecoördineerd worden binnen netwerken, inderdaad naar het voorbeeld van een computernetwerk. De Unie als zodanig speelt daarbij een eenvoudige rol van overlegstructuur en katalysator. Dit laatste woord staat overigens letterlijk in de conclusies van Lissabon.
Deze nieuwe methode betekent tevens dat de Europese Raad zijn fundamentele taak van het geven van strategische richtsnoeren herontdekt. Hierbij is het de taak van de verschillende Raden van ministers om concrete besluiten te nemen en speelt de Commissie een voorbereidende en uitvoerende rol. Zo zullen we eindelijk evenwichtiger en democratischer Europese instellingen verkrijgen.
Mijnheer de Voorzitter, op andere punten zou echter meer dan een vraagteken kunnen worden geplaatst bij de conclusies van Lissabon. Ik heb nog maar de tijd om een van die punten te noemen: het streven de huidige arbeidsparticipatie van vrouwen van 51% te verhogen tot meer dan 60% voor 2010. Dat is nu echt het soort autoritair gedrag waaraan een einde zou moeten komen. Het is niet aan de autoriteiten om te beslissen hoeveel vrouwen moeten werken. Dat is alleen een zaak van de betrokkenen zelf en de burgersamenleving. De autoriteiten moeten er slechts op toezien dat huismoeders rechtvaardig worden behandeld en dat persoonlijke keuzes vrij worden gemaakt.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, de werkelijk uitstekende analyse van de huidige situatie in Europa, die de Europese Commissie met het oog op de Top van Lissabon heeft opgesteld, was voor mij aanleiding om aan dit debat een bijdrage te leveren.
De Top van Lissabon heeft inderdaad ook een soort ommekeer gebracht in het denken over de mondialisering en met name over kwesties als e-commerce. Tegelijkertijd kwam er in Lissabon een spanningsveld naar boven tussen de oude wereld van de internationale socialisten en de nieuwe wereld van wat ruimdenkender mensen. Dankzij de Top wordt deze stad van Hendrik de Zeevaarder wellicht de stad van de Netscape-navigator en deze nieuwe koers juich ik van harte toe.
De Top werd verschillend gekwalificeerd: als een sociale top, een e-top, enzovoorts. Er is veel gezegd over de weerslag die van Lissabon wordt verwacht, op het economisch en sociaal beleid. In werkelijkheid is het Europese sociale model momenteel in Londen te vinden en heet Laetitia Casta. Zij is de nieuwe Marianne, het symbool van Frankrijk, maar de belastingdruk in Frankrijk is tegenwoordig zo hoog, dat zij de wijk heeft genomen naar Londen ondanks de fikse belastingverzwaring onder Labour. Overigens zal de regering binnenkort het BNP met 16 miljard pond kunnen opkrikken door de verkoop van licenties voor mobiele telefoons van de derde generatie. De heer Suominen wees hier al op.
Er heerst een spanningsveld in Europa, maar ik bespeur tegelijkertijd een omslag. Ik spreek niet vaak in debatten die volgen op topconferenties, maar dit is een belangrijke Top. Ik zie dan ook met belangstelling uit naar wat de Europese Commissie nu concreet gaat doen. Niet woorden, maar daden zijn nodig. Met woorden bedoel ik dan termen als "benchmarking" en "peer review". Ik wed dat er in deze vergaderzaal niet veel mensen zijn die weten wat dit betekent. Maakt u zich geen zorgen, dit zijn nietszeggende termen. Waar het echt om gaat, is de nodige soepelheid bij de richtlijn over e-commerce en ook op het gebied van de telecommunicatie. Geef mensen de vrijheid Internet te gebruiken om er hun voordeel mee te doen, om sociale contacten en kennis op te doen en laat ook gehandicapten delen in alle voordelen van Internet. Daarvoor hebben we die zware regelgeving uit het verleden niet nodig. Ik vraag u, mijnheer Prodi, geen acht te slaan op uw vrienden ter linkerzijde, ik vraag u de oude wereld achter u te laten en de nieuwe wereld te omarmen.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, ik zou tot de heer McMillan-Scott willen zeggen dat er een geest door Europa waart, de geest van de economische efficiency, en de vraag werpt zich op waarom wij daar nog zo weinig van merken ondanks alle inspanningen om de markten te liberaliseren. Dit is echt een kwestie van strategie.
Welke strategie moeten wij echter volgen om die ongelooflijke economische hervorming te bewerkstelligen die men ons in Lissabon heeft beloofd? Dat kan niet anders dan een radicaal andere strategie zijn, een innoverende strategie. Alle pogingen om het probleem van de Europese economie op te lossen waren tot nu toe gebaseerd op de oude economie.
De heer Guterres is tot de conclusie gekomen dat, zolang men aan de oude recepten vasthoudt, het probleem bijna onoplosbaar zal zijn. Daarom heeft hij besloten niet te vechten tegen de windmolens van de oude economie maar deze de rug toe te keren. Dat is zijn grote strategische inspiratie. Zijn voorstel is dat Europa heel zijn gewicht in de schaal van de nieuwe economie moet leggen, in de schaal van de informatica en de telecommunicatie, in de hoop dat de nieuwe economie, al groeiende, ook de oude economie in haar zog meesleept en op nieuwe paden brengt. Een tekenend voorbeeld is hier de werkgelegenheid. Europa heeft momenteel 16 miljoen werklozen. Voor hen heeft de Europese arbeidsmarkt geen plaats. Tegelijkertijd zijn echter 800.000 arbeidsplaatsen voor hooggeschoolden in de nieuwe economie vacant, omdat geschoolde werkkrachten daarvoor eenvoudigweg ontbreken. Er zijn er zelfs die zeggen dat dit aantal volgend jaar zal zijn opgelopen tot 1,6 miljoen. Als Europa niet snel college in de elektronica gaat lopen, zal het aantal vacante arbeidsplaatsen snel toenemen en onze economie in duigen vallen. Stel dat wij erin slagen die 800.000 arbeidsplaatsen te bezetten: dan blijven wij altijd nog met 15 miljoen werklozen zitten. Ogenschijnlijk zijn wij dus geen streep verder gekomen bij de oplossing van het probleem.
De nieuwe technologieën zullen echter, mits wij deze steunen, in elke sector het concurrentievermogen versterken en de kosten verminderen. Als ook de andere bedrijfstakken onder invloed van de nieuwe economie productiever worden, zal ook daar nieuwe werkgelegenheid ontstaan. Dat is het geniale, maar ook eenvoudige uitgangspunt van Lissabon. De vraag is natuurlijk of dit uitgangspunt praktische resultaten zal opleveren. De praktische resultaten zullen echter afhangen van de mate waarin wij in staat zullen zijn een nieuwe begrotingsvisie in Europa uit te werken.
Europa is er in al deze jaren van doordrongen geraakt dat het geen zin heeft het geld van de belastingbetalers te verkwisten aan investeringen in de oude economie. Daar komen dan ook al die nultekorten en stabiliteitsplannen vandaan. Het is nog maar de vraag of de superconservatieve koers van de Ecofin wel geheel gerechtvaardigd was. Vandaag kunnen wij dit probleem misschien echter overwinnen. Misschien heeft men ons in Lissabon de manier aangegeven waarop wij dit kunnen overwinnen. Als wij namelijk onze doelstellingen willen bereiken moeten wij de overheid laten investeren in de nieuwe economie. Dan moeten wij informatiesnelwegen aanleggen die de particuliere bedrijven met hun eigengemaakte voertuigen kunnen berijden. Die snelwegen kunnen echter alleen door de lidstaten worden aangelegd. Daar moet de overheid voor zorgen, of ook de Europese Unie. De originele, moedige en succesvolle combinatie van overheidseconomie en particuliere economie zal het lot bepalen dat Lissabon beschoren zal zijn.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, voor de notabene aan de werkgelegenheid gewijde Europese Raad van Lissabon vormt het menselijke en sociale drama van de werkloosheid van 18 miljoen vrouwen en mannen in de Unie slechts de schaduwzijde van een economische conjunctuur die al een generatie lang veelbelovender is dan ooit. Zo veel cynisme grenst aan botheid! De voor de grote werkgevers en de bezittende klasse zo gunstige conjunctuur is juist het gevolg van de omvang van de werkloosheid, van de druk ervan op de lonen en van de steeds grotere onzekerheid.
De belofte om in de komende jaren 20 miljoen banen te creëren is niet alleen onoprecht, maar ook belachelijk. De Raad heeft de zogenaamde nieuwe economie naar voren geschoven als de belangrijkste bron van werkgelegenheid voor de toekomst. De beurscrisis van enkele dagen na de Top heeft echter aangetoond dat de nieuwe economie vooral de drager van de oude speculatie is en dat de beloofde banen binnen de informatie- en communicatietechnologie louter virtueel zijn.
Tegelijkertijd heeft de betoging van de Europese werknemers van Alsthom in Brussel in herinnering gebracht dat in de reële economie - die van de grote ondernemingen - banen met duizenden tegelijk verloren gaan en de werkgelegenheidssituatie verslechtert. Deze ondernemingen worden daarbij nog eens geholpen door de regeringen: steun, uitkeringen aan werklozen worden afgeschaft, zodat zij worden gedwongen elk werkaanbod aan te nemen, tot elke prijs en onder welke omstandigheden dan ook.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, op de ene kant van de medaille staat: de economische groei en de werkgelegenheid nemen toe, het e-Europa-actieplan staat op stapel, de werkloosheid begint licht te dalen en de economische en werkgelegenheidsprognoses zijn goed.
Op de andere kant van de medaille staat echter: nog steeds 15 miljoen werklozen, een onderontwikkelde dienstensector op het gebied van telecommunicatie en Internet, te weinig geschoolde krachten in de informatietechnologie, structurele langdurige werkloosheid, te veel staatsmonopolies en overheidsbemoeienis, concurrentienadelen ten opzichte van de Verenigde Staten en tekortkomingen bij de omzetting van Europese innovaties.
Lissabon heeft verwachtingen gewekt. Men hoopt dat een eind zal komen aan deze manco's. Wie verwachtingen wekt moet zich echter laten beoordelen, en wel op de feiten. Wie verwachtingen wekt moet consequent aan benchmarking doen, regelmatige follow-ups garanderen, ambitieuze doelstellingen formuleren, in elk land een masterplan opstellen voor de verwezenlijking van de doelstellingen en vooral de woorden snel in daden omzetten. Wij zullen, beste lidstaten - door de Raad vertegenwoordigde lidstaten - bij het meten van uw prestaties nagaan wanneer alle scholen in Europa een Internetaansluiting hebben, wanneer de liberalisatie van de electriciteits-, gas-, telecom-, post- en vervoersmarkten is voltooid. Wij zullen u meten aan de werkelijk inhoud van het handvest van de kleine ondernemingen en aan de manier waarop u het oprichtingsoffensief zult voeren. Wij zullen bij het meten van uw prestaties nagaan wanneer er een interne markt is voor financiële diensten en wanneer de innovatiekwantiteit en -kwaliteit, en de omzetting daarvan, Europa tot de meest concurrentiekrachtige, dynamische economische ruimte van heel de wereld zal hebben gemaakt.
Laat u mij hier nog iets aan toevoegen, onder meer ter ondersteuning van mevrouw Raschhofer. Uitgaand van onze ervaring met u, zullen wij u meten aan de houding die u in dit proces aanneemt jegens het Parlement en de Commissie; aan uw prestaties bij een daadwerkelijke en duurzame vermindering van de werkloosheid. Ons model van sociale markteconomie is de basis voor ons handelen. Tegelijkertijd moeten wij ons verder ontwikkelen!

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik juich de conclusies van Lissabon toe. In vergelijking met de lange reeks eerdere topconferenties steekt Lissabon er, samen met Luxemburg, duidelijk bovenuit als het gaat om nieuwe perspectieven voor het werkgelegenheids- en sociaal beleid. Ik zeg met nadruk "perspectieven", want het is nu aan ons om, zoals anderen ook al hebben gezegd, hieraan gevolg te geven. Deze follow-up is deels een institutionele aangelegenheid. Zo zullen wij bijvoorbeeld de vinger aan de pols houden bij de voorbereiding van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Ook zullen wij nauwgezet volgen wat de Raad Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderneemt om het belang van werkgelegenheid en sociale cohesie in dit kader naar voren te brengen.
Daarnaast zal de Europese Raad zich naar verluidt elk voorjaar bezighouden met een algemeen verslag over structurele indicatoren, dat door de Commissie moet worden opgesteld. Deze indicatoren moeten nog nader worden vastgesteld en de vraag is wie dat gaat doen. Ook vragen wij ons af hoe hard dat samenvattend voortgangsverslag van de Commissie zal zijn. Welke rol zal de Commissie hierbij spelen en wat zal onze rol in het geheel zijn? Of zal het in hoge mate een intergouvernementele aangelegenheid worden? Als dat het geval is, ben ik bang dat dit voor ons op een teleurstelling uitdraait.
Maar wij zijn niet alleen bezorgd over de institutionele follow-up. Wij maken ons ook zorgen over de inhoud. Welke voorstellen mogen wij bijvoorbeeld in juni aanstaande van de Commissie verwachten op het punt van de sociale integratie, waartoe zij in de conclusies van Lissabon wordt opgeroepen? En bovendien, hoe snel zal de groep op hoog niveau over de toekomst van de sociale bescherming een strategie gereed hebben voor meer convergentie in de sociale bescherming, zoals dit Parlement heeft bepleit? Wij maken ons dus ook zorgen om de inhoudelijke follow-up.
Erg teleurstellend vind ik de houding van de PPE-DE-Fractie in dezen. Zij doet het voorkomen alsof zij zeer ingenomen is met de uitkomst, omdat deze goed aansluit bij het liberale gedachtegoed en het vrije marktmechanisme voorop stelt. Als de PPE-DE-Fractie eerlijk wil zijn, moet zij ervoor uitkomen dat zij, net als wij, altijd voorstander is geweest van een sociale markteconomie. Het is een goede zaak dat het belang van soepel en efficiënt functionerende markten wordt benadrukt. Maar wij blijven van mening dat solidariteit en sociale integratie daarbij niet uit het oog mogen worden verloren. Ik hoop dat deze fractie durft te erkennen dat zij dit standpunt nog altijd aanhangt.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, staat u mij toe te signaleren dat de uiterst belangwekkende conclusies van de Top van Lissabon een verklaring bevatten die de vorige sprekers links hebben laten liggen. Misschien komt dat doordat die verklaring ogenschijnlijk technisch van aard is, maar naar mijn idee heeft zij een aanzienlijke politieke betekenis. Het gaat om het verzoek aan de Commissie om voor het jaar 2001 een gecoördineerde strategie voor het wetgevend kader op te stellen.
Op dit moment hebben we - om er maar een paar te noemen - de initiatieven SLIM, Business Test Panel, en Regulatory Policy Guidelines en Better Law-Making Report, nog los van de initiatieven betreffende de codificatie of de kwaliteit van de wetgeving. Al die initiatieven moeten natuurlijk worden gecoördineerd, en bij het opstellen van de nieuwe regelgeving of bij herstructurering van de bestaande wetgeving zullen er nog verdere stappen moeten worden genomen.
De kwaliteitsverbetering mag niet beperkt blijven tot de communautaire wetgeving maar moet ook gericht zijn op de wetgeving van de lidstaten. Bij elke nieuwe wetgeving moet worden gestreefd naar een beter evenwicht tussen zelfregulering en regelgeving door de overheid, in het verlengde van wat in de conclusies van de Top van Lissabon in een aantal initiatieven wordt aangeduid als "mederegelgeving". Het initiatief Best Business Impact moet worden herzien. Gedurende dit hele begrotingsjaar moet rekening worden gehouden met de belangen van de consument en met die van het milieu, en dat is niet eenvoudig.
Om op de vereenvoudiging terug te komen, het initiatief SLIM is toe aan een volledige herziening. We hebben behoefte aan een duidelijk programma, en dat programma moet naar de nationale dimensie worden overgeheveld, waarin richtlijnen bij omzetting nog vaak worden opgepoetst. We hebben vervallenverklaringsclausules nodig, de codificatie moet worden verbeterd. Op het ogenblik is de codificatie als instrument te log en te weinig doelmatig, wat wellicht een reden zou zijn voor wijziging van het Verdrag. Het is zaak dat er een begin wordt gemaakt met die hervorming van het Verdrag. En tenslotte moeten we een hoger tempo en meer doelmatigheid betrachten bij de regelgeving. We zitten in het tijdperk van het Internet, en we moeten goed beseffen dat op het Internet een jaar hoogstens drie maanden duurt. Dus ook op dat punt moeten we beter presteren.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten voor een bijzonder kernachtige top met heldere doelstellingen, beredeneerde strategieën om deze te verwezenlijken en ingebouwde streefcijfers. Er was op deze Top bijzondere aandacht voor onderzoek en innovatie in Europa dankzij de uitstekende mededeling van commissaris Busquin. Onderzoek en technologie vormen binnen de Europese Unie een sterk achtergebleven terrein. Verdieping van kennis is hier een eerste vereiste.
Wij hebben ingezien dat er iets aan onze achterstand moet worden gedaan. Zo is onder meer besloten de bescherming van octrooien beter te regelen, onze kennisgebieden te inventariseren, O&O-activiteiten fiscaal aantrekkelijker te maken, een elektronisch netwerk voor wetenschappers op te zetten en de mobiliteit van onze onderzoekers te bevorderen. Het zesde kaderprogramma zal hieraan ook een bijdrage kunnen leveren.
Er is echter niet alleen behoefte aan verdieping, maar ook aan verbreding van kennis. Wij moeten ervoor zorgen dat mensen die op het gebied van onderzoek en technologie achterop zijn geraakt - vrouwen, ouderen en met name minder bedeelden - niet worden vergeten bij dit streven naar verbreding. Wij moeten kennis beter leren gebruiken.
Natuurlijk is er ook behoefte aan nieuwe producten, nieuwe procédés en nieuwe, duurzame technologieën. Er is bovendien behoefte aan nieuwe ideeën over de inrichting van onze samenleving. De Europese socialisten staan volledig achter de grote sprong voorwaarts die Lissabon kan betekenen, afgaande op de scherpe analyse die daar is gegeven.

Helmer
Mijnheer de Voorzitter, tal van sprekers hebben negatieve parallellen getrokken tussen de Europese Unie en de oude Sovjet-Unie. Beide waren sterk anti-democratisch, beide leken afkerig van het vrije ondernemerschap en het genereren van welvaart. Op de Top van Lissabon leek de EU echter het bedrijfsleven te hebben herondekt. Hoewel ik wat bedenkingen heb bij enkele verwijzingen naar de sociale markteconomie in de EVP-resolutie, steun ik die van harte. Laten wij hopen dat er iets mee wordt gedaan en dat het niet blijft bij alleen een paar kreten en wat publicaties in de pers.
Heel andere koek was de opmerkelijke toespraak die de Voorzitter van het Parlement in Lissabon hield en waarin zij in scherpe bewoordingen de aanval opende op multinationale ondernemingen, de markteconomie, de liberalisering en de grondbeginselen van het Westerse kapitalisme. Zij zal zonder enige twijfel het beste met de mensheid hebben voorgehad, maar wij moeten ons wel goed realiseren dat uitvoering van haar voorstellen fnuikend zal zijn voor het concurrentievermogen en de productiviteit van Europa, het Europees investeringsklimaat, ons welvaartsniveau en bovenal voor de werkgelegenheid in de EU. Haar toespraak was niets minder dan een regelrechte aanval op de grondvesten van het Westerse kapitalisme, de motor van onze welvaart en ons succes, waar eerdere generaties niet van hadden kunnen dromen.
Zij zei letterlijk dat de Europese burgers genoeg hadden van het ongebreidelde kapitalisme, dat met zijn reorganisaties, sociale dumping, uitbuiting en nietsontziend winstbejag over de ruggen van werknemers en werkneemsters een direct en traumatiserend effect op het bestaan van de mensen had. Dit is geen socialisme meer, dit zijn onvervalste marxistische denkbeelden. Zij zouden wellicht passend zijn geweest voor het Kremlin in de jaren zestig, maar zijn in het Europa van de 21e eeuw volstrekt misplaatst. Het is illustrerend voor dit Parlement dat wij aan de ene kant de werkloosheid willen bestrijden, maar aan de andere kant juist maatregelen aanprijzen die het tegenovergestelde effect hebben. Haar opmerkingen passen perfect in dit aloude en ontmoedigende plaatje. Het is mij niet bekend of zij namens haar fractie sprak, in naam van het Parlement of op persoonlijke titel, maar ik vind haar opmerkingen volstrekt onacceptabel en afkeurenswaardig. Ik ben blij dat ik deze gelegenheid heb om mij hiervan openlijk te distantiëren.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, in januari en ook de vorige maand hebben wij de gelegenheid gehad het Portugees voorzitterschap geluk te wensen met het initiatief voor deze Buitengewone Raad en de grondige en serieuze wijze waarop die bijeenkomst werd voorbereid. Nu die Top voorbij is, zouden wij graag onze gelukwensen voor de conclusies van die Raad eraan willen toevoegen. Voorts zouden wij de heer Romano Prodi willen gelukwensen met de bijdrage die de door hem voorgezeten Commissie heeft geleverd in de vorm van een document dat zeer gelegen kwam voor die Raadsbijeenkomst.
Maar, mijnheer Gama, al dit soort conclusies hebben één tekortkoming: zij veranderen de werkelijkheid niet onmiddellijk. Vandaag hebben wij vele afgevaardigden de wens horen uitspreken dat het Portugees voorzitterschap hier zou komen zeggen: "voor de Top hadden wij 15 miljoen werklozen, vandaag zijn het er nog maar 10 miljoen; voor de Top hadden wij 40 miljoen armen en nu zijn het er nog maar 30 miljoen". Wij weten allemaal hoe taai de werkelijkheid is en hoe lastig het is de Europese Unie overeenstemming te laten bereiken over een strategisch doel. Ik zou hier een diepgewortelde zorg tot uiting willen brengen: terwijl het voorzitterschap, de 15 lidstaten, de voorzitter van de Commissie, de Commissie, de Voorzitter van het Europees Parlement en een aanzienlijk deel van dit Parlement akkoord gaan met een strategisch doel en plan, bestaat er in de belangrijkste fractie van dit Parlement diepgaande verdeeldheid over wat men wil en welke weg er in de Europese Unie gevolgd moet worden. Wij bevestigen opnieuw dat wij 100% achter dat doel staan, maar wij bekrachtigen ook dat wij van het Amerikaanse model alleen de groeidoelstelling wensen te volgen. Wij willen voor Europa geen fotokopie van dat Amerikaanse model en ook mag dat model geen referentiepunt vormen voor ons sociaal beleid. Wij roepen het Portugees voorzitterschap en de Commissie op er vastberaden voor te blijven strijden dat wij met de kansen die de mondialisering en globalisering ons bieden ons eigen model weten te creëren. In een dergelijk model moet met de vergaarde rijkdom de armoede bestreden kunnen worden en diezelfde rijkdom beter verdeeld kunnen worden. Zo kunnen de komende tien jaar de conclusies van deze Top van Lissabon - sociale samenhang, volledige werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling - geleidelijk aan in de praktijk worden uitgevoerd. Gelukgewenst, mijnheer de voorzitter.

Pronk
Voorzitter, ik moet zeggen dat ik dit debat met stijgende verbazing heb gehoord, vooral als ik naar de socialistische fractie luister over onze resolutie. Kennelijk wil de socialistische fractie alleen maar een soort applaus en hoera-geroep over alles wat er in Portugal heeft plaatsgevonden. Ook wij feliciteren u, mijnheer Gama. U bent eigenlijk een beetje zoals uw verre voorganger Vasco da Gama bij Kaap de Goede Hoop. De situatie van de werkgelegenheid in Europa lijkt eindelijk wat te verbeteren. In dat opzicht zijn felicitaties op hun plaats, ook voor het feit dat er een hoop mooie dingen gezegd zijn. De vraag is alleen wat er in werkelijkheid van zal worden. Dat is helemaal niet zo duidelijk, want daar is de Top opvallend vaag over. Vooral als we dan kijken naar de drie belangrijkste minister-presidenten waar we mee te maken hebben. In de eerste plaats de heer Blair, veel lawaai, maar ondertussen is hij bezig door een veel te hoge koers van het pond de Engelse industrie te vernietigen. De Franse regering is bezig met een definitie van het sociaal beleid die betekent dat er niets mag veranderen en die daardoor dus uiteindelijk leidt tot moeilijkheden met dat sociale beleid, ook dat is een probleem. Tenslotte de heer Schröder, die doet helemaal niets, dus daar kunnen we vrij kort over zijn.
Voorzitter, in zo'n situatie kan toch niet van de EVP verwacht worden dat wij met een hoera-resolutie komen. We zijn tevreden met datgene wat het Portugese voorzitterschap gezegd heeft en tot stand heeft gebracht, maar we moeten echt wachten of het met daden komt. We hebben een aantal problemen genoemd. Zowel dingen die aangereikt zijn door de liberale fractie als dingen die aangereikt zijn door onze fractie om kanttekeningen te plaatsen. Maar wij als EVP-fractie - en dat staat heel uitdrukkelijk in de resolutie - gaan uit van het model van de sociale markteconomie en dat is waar het om gaat. Het heeft de socialisten heel veel tijd gekost om zover te komen. We zijn blij dat ze er nu bijna zijn. We hopen ook dat ze die nog efficiënt uitvoeren ook. Dat is tot nu toe helaas nog niet gebleken.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het is altijd weer een hele gebeurtenis wanneer het Europees Parlement op de hoogte wordt gebracht van de resultaten van een topconferentie. Ik noem dit een gebeurtenis, omdat zelfs indien slechts de helft van hetgeen ons - regelmatig - wordt aangekondigd, bewaarheid wordt, men al van een succes kan spreken. Als wij dat zouden kunnen bereiken wat ons in de richtsnoeren van de Europese Raad wordt voorgeschoteld, te weten bestrijding van werkloosheid en een toppositie van de Europese Unie op de wereldmarkten, zou dat een groot succes zijn. Is de Raad er echter nog steeds niet achter dat zijn politieke beloften bitter weinig waard zijn als zij niet hard worden gemaakt? Weet hij wel dat van die beloften niets terecht kan komen zolang onbenulligheden jarenlang in de Raad alles tegenhouden? Is de Raad er nog niet achter dat wij in Europa de problemen niet oplossen omdat wij die oplossingen doorschuiven naar de Europese Unie? Kan de Raad zich zo gemakkelijk aan zijn verantwoordelijkheid in de verschillende lidstaten onttrekken?
Wij mogen dat als Europees Parlement niet accepteren. Er is maar één model waarmee wij de uitdagingen van de mondialisering succesvol het hoofd kunnen bieden en dat is concurrentie. De concurrentie zal ons laten zien wat het meest succesvolle beleid is voor de economie, de werkgelegenheid, het onderzoek, het onderwijs en de sociale vraagstukken. Overal hetzelfde recept in Europa toepassen heeft geen zin. Hoe kan men nu een oplossing vinden voor het Europa van al die verschillende tradities en culturen als men de bevoegdheid voor het vinden van die oplossing niet daar laat waar zij thuis hoort, in de lidstaten?
Het heeft geen zin Europese streefdoelen voor de economische groei vast te stellen als wij de hinderpalen voor de groei in de lidstaten niet wegwerken. Het heeft geen zin een uniform onderwijsbeleid in de Europese Unie op poten te zetten als de ontelbare problemen bij de erkenning van diploma's en curricula niet worden opgelost. Ook de wens alle scholen op Internet aan te sluiten is geen Europese aangelegenheid. Dat moet ter plekke geschieden. Als lid van de Begrotingscommissie kondig ik u dan ook de wacht aan, als u van plan mocht zijn dit met middelen uit de Europese begroting te doen.
In Lissabon heeft men de kans gemist om echt iets te verbeteren voor de Europese burgers. Men heeft alleen maar vrome wensen geuit, die bovendien nooit getoetst kunnen worden en waarvoor de regeringen in de lidstaten bevoegd zijn en niet de Europese Unie. Een dergelijk Europa zullen de mensen uiteindelijk de rug toekeren en dat mogen wij niet toelaten.

Smet
Voorzitter, ik geloof in een gemeenschappelijke strategie die vanuit Europa gevolgd moet worden. Ik denk dat de Top van Lissabon daar een nieuwe impuls aan gegeven heeft. Dat is belangrijk, dat zijn zaken die je van een top verwacht. Maar natuurlijk zal de waarde van deze Top, waarop zoveel goede intenties geformuleerd zijn en die ook gebaseerd is op een uitstekende analyse, worden beoordeeld aan de hand van het gevolg dat eraan gegeven wordt. Want een aantal van de zaken die op de Top samengebracht zijn - want dat is uiteindelijk gebeurd - zijn reeds eerder geformuleerd door de Commissie. Ik denk bijvoorbeeld aan het document op het gebied van e-commerce. Dat is een document dat bestaat. Ik denk bijvoorbeeld aan de wil om rond de pensioenfondsen wetgevend werk te doen. Dat is een wil die al zolang geformuleerd is.
Dan kom ik dus naast de goede zaken die gebeurd zijn op de kritiek die ik ten aanzien van al die toppen heb. Er wordt geprobeerd een momentum op te bouwen en dat moet gebeuren, maar nadien valt het momentum in duigen omdat er zo weinig gevolg aan wordt gegeven, waardoor dus het volgende momentum niet meer geloofd wordt. Nu schrijft men in de pers dat het belangrijkste van de Top van Lissabon was dat hij plaats gehad heeft en niks anders. Dat is zeer ernstig. De inhoud van de Top was niet slecht, maar het geloof in het gevolg dat eraan gegeven wordt is dus blijkbaar aan het verdwijnen en dat is wel zeer erg.
Ik wil dan drie zaken noemen waarvan ik vind dat ze ontbreken. Dat is ten eerste de fiscale integratie. Er wordt al zolang over gesproken. Als men iets economisch wil doen moet men fiscale integratie hebben. Ten tweede de sociale zekerheid. Er moet een convergentieprogramma, een soort richtsnoer voor de sociale zekerheid, opgesteld worden. Ten derde, als je iets wil doen voor de tewerkstelling van vrouwen zul je ook rond de zorgsector iets moeten ontwikkelen en niet alleen rond de nieuwe technologieën, hoe belangrijk dit ook is, maar ook de zorgsector zal voor de toekomst van enorm belang zijn.
Tot slot, ik ben niet akkoord met de Engelse conservatieven. Ik wil dat ook heel uitdrukkelijk zeggen. Het is belangrijk eens te zeggen dat er binnen de EVP ook andere stemmen zijn dan deze.

Gama
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het was voor mij van groot belang dit debat met u te houden en uw meningen, bijdragen, standpunten en kritiek te horen; zonder die kritiek kan Europa niet groeien. Maar u zult misschien wel opgemerkt hebben dat ik hier niet naartoe ben gekomen om de successen van de Europese Raad van Lissabon te vieren, want dat is al gebeurd en het zou een verspilling van uw en mijn tijd zijn geweest indien ik dat wel had gedaan.
Ik ben hier komen zeggen wat het Portugees voorzitterschap doet om de besluiten van de Europese Raad van Lissabon in de praktijk om te zetten. Ik heb u uiteengezet wat de concrete programma's van het voorzitterschap zijn om de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, de Raad Interne Markt, de Raad Onderwijs, de Raad Telecommunicatie, de Raad Onderzoek te stimuleren. Ook heb ik u laten weten dat wij al specifieke programma's hebben waarmee de Vakraden direct aan de slag kunnen. Ook de voorzitter van de Commissie heeft gisteren in de Raad en vandaag in het Parlement een programma gepresenteerd met een zeer gedetailleerde tijdsinvulling voor de acties van de Commissie voor de uitvoering van het programma e-Europa.
Wij maken een zeer belangrijke periode door voor de profilering van Europa. Wij zijn erin geslaagd de inflatie op Europees niveau en in de lidstaten te beteugelen, de overheidsuitgaven te stabiliseren, de tekorten te verminderen, een zekere mate van groei te verzekeren, de werkloosheid te verlagen en de eenheidsmunt in te voeren. Voorts hebben wij een solide beleid voor institutionele hervormingen en hervormingen van Raad en Commissie vastgelegd. Wij zetten ons tevens in voor de uitbreiding en voor het opbouwen van een zeer dynamisch en innovatief buitenlands veiligheids- en defensiebeleid. Wij konden dan ook niet tijdens de Europese Raad van Lissabon de gelegenheid voorbij laten gaan een Europese samenhangende algemene strategie te formuleren voor de modernisering van de economie en de werkgelegenheid, omdat wij dat als lidstaten niet op eigen houtje konden doen. Wij hoeven alleen maar te denken aan het globaliseringsproces waar wij deel van uitmaken en aan de rivaliteit en concurrentie op wereldschaal, om te beseffen dat een Europees antwoord geboden was. Daarom heeft de Europese Raad degenen die te zeer ideologisch geïnspireerd zijn verrast, want het werkgelegenheidsvraagstuk is in Lissabon niet met de clichés van het verleden aangepakt. Weet u het nog? Slechts twee, drie, vier of vijf jaar geleden werd het onderwerp werkloosheid en werkgelegenheid uitsluitend besproken op basis van twee concepten die elkaars abstracte tegenstelling vormden. Aan de ene kant het scheppen van werkgelegenheid door de overheid, wat hogere uitgaven en tekorten met zich meebracht. Aan de andere kant het scheppen van werkgelegenheid door het creëren van werkloosheid en het ontslaan van werknemers op basis van een ultraliberaal sociaal beleid.
Welnu, de Europese Raad van Lissabon vormt een breuk met de traditionele zienswijze op enerzijds de uitdagingen van de modernisering van de Europese economie in een mondiale context van concurrentie en anderzijds op die werkgelegenheidsvraagstukken: de Raad stelt zowel modernisering als werkgelegenheid centraal. Het is de eerste keer dat de Europese Unie expliciet een groeidoelstelling - 3% - formuleert zonder die op te leggen. Het is tevens de eerste keer dat de Europese Unie globale werkgelegenheidsdoelstellingen formuleert door te streven naar een toename van de algemene arbeidsparticipatie van 61 naar 70% en voor vrouwen van 51 naar 60%. Het is ook een novum dat de Europese Unie doelstellingen formuleert voor groepen van de bevolking met onvoldoende opleiding in de leeftijdscategorie 18 - 24 jaar. Ook is het de eerste keer dat de Europese Unie heldere doelstellingen vastlegt voor een op moderne leest geschoeide beroepsopleiding die de burger met middelen toerust om de problemen op de arbeidsmarkt aan te kunnen in een economie met een sterke concurrentie en niet meer in een oude, achterhaalde economie waarin louter op traditionele wijze wordt geproduceerd. De Europese Raad van Lissabon heeft duidelijke doelstellingen voor een fiscaal beleid geformuleerd dat gericht moet zijn op werkgelegenheid en daarnaast zijn er doelstellingen voor de Commissie geformuleerd om de houdbaarheid van het socialezekerheidsbeleid te analyseren tot aan het jaar 2020. Deze laatste twee zaken geven aan dat de Europese Raad ook een nieuwe sociale agenda voor Europa aan het opstellen is en verschaffen de komende Europese Raad zelfs de mogelijkheid de Europese sociale agenda tot een echt onderwerp te maken, wat de Europese Raad jarenlang nooit heeft willen doen. Het is erg belangrijk dat dit besluit geen aanleiding heeft gegeven tot verontwaardiging of grote discussies, maar genomen is op basis van een Raadsbrede consensus.
Onder dankzegging voor uw bijdragen, zou ik willen afsluiten met de opmerking dat het vraagstuk van economische en sociale vernieuwing na de Europese Raad van Lissabon niet op dezelfde manier als daarvoor besproken kan worden. Om dit onderwerp niet op een karikaturale wijze aan te pakken hebben wij hard gewerkt tijdens de Europese Raad van Lissabon en hebben wij in de voorbereidingsfase samengewerkt met de Commissie, het Parlement en de sociale partners. Daarom hebben wij nu ook de plicht u te zeggen: dit is inderdaad het moment waarop wij allemaal op de foto moeten, maar degene die heimwee heeft naar die karikatuur blijft zeker buiten beeld.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat we kort kunnen zijn over de conclusies van dit debat, want het was zeer verhelderend en gedetailleerd.
Ik wil beginnen met een overdenking, met de rake typering van de heer Martinez, die de twee debatten onder een noemer heeft gebracht. "Rake typering" omdat het verschil tussen dit debat en het volgende, over Afrika, niet groter zou kunnen zijn. In de enkele dagen - wat zeg ik, enkele uren - die tussen Lissabon en Caïro zijn verlopen is dat verschil als een onoverbrugbare kloof naar voren gekomen. Wanneer we het hebben over een vernieuwend Europa, een nieuw Europa, mogen we niet vergeten dat op hetzelfde moment de situatie in Afrika dramatisch en onbeheersbaar is.
Om terug te keren naar Lissabon: het debat was intens en gepassioneerd omdat er reële en belangrijke problemen werden behandeld. Een ding moet echter duidelijk zijn: in Lissabon is gesproken over de nieuwe economie, dat is waar, maar het is niet zo dat er twee afzonderlijke economieën zijn, een oude en een nieuwe. Europa heeft een lange traditie. De kracht van de Europese economie is dat zij alle sectoren bestrijkt, ook de traditionele. Het zijn met name deze traditionele sectoren die goed ontwikkeld zijn. De verspreiding van de nieuwe technologie, de zogenaamde nieuwe economie, werkt als een katalysator die op een uitzonderlijke manier de oude economie transformeert: dat is haar rol. Elektronische handel is geen op zichzelf staand verschijnsel, net zomin als Internet of de nieuwe communicatiemiddelen, maar zij bewerkstelligen een enorme productiviteitsgroei in de traditionele sectoren. Wanneer de distributie van de meest elementaire, meest simpele goederen verandert, verandert de hele economie. Dat is de doorbraak die we nodig hadden en die nu binnen ons bereik ligt, dankzij de coördinerende werkzaamheden van de Raad in Lissabon.
Een andere opmerking over Lissabon. Ik heb hier een zekere tegenstelling bemerkt tussen de taken van Europa en de taken van de afzonderlijke lidstaten. Dat alles is echter onderling verstrengeld. Lissabon is belangrijk, maar niet omdat bepaalde zaken op Europees niveau gedaan moeten worden. Er zijn weliswaar enkele grote investeringen die op Europees niveau gecoördineerd moeten worden, maar het grootste deel van de vernieuwingen valt onder de verantwoordelijkheid van de nationale of zelfs regionale overheden, laat daar geen twijfel over bestaan. Door echter gezamenlijk op te treden, kunnen we de productiviteit van het systeem opvoeren. Als de lidstaten afzonderlijk zouden optreden, zou het effect niet groot genoeg zijn om de Europese economie een nieuwe impuls te geven, ook al zijn het uiteindelijk toch de lidstaten zelf die de maatregelen uitvoeren. Dat maakt het belang uit van een dergelijke top: als we een manier vinden om gezamenlijk op te treden, is het effect uiteindelijk veel groter. Dat is volgens mij de potentie van Lissabon.
Een ander aspect is dat het zwaartepunt wordt gelegd bij het menselijk kapitaal. Ook dit geldt zowel voor de oude als voor de nieuwe economie. Europa investeert nog steeds weinig in opleiding. Op dit terrein moet er een grote achterstand worden weggewerkt. Onze doelstelling is het aantal jongeren in de leeftijdsgroep van 18 tot 24 jaar dat niet naar school gaat en geen opleiding volgt te halveren. Dit lijkt mij een realistische en uiterst belangrijke doelstelling. Het is zonder twijfel de aangewezen weg om de problemen van de afgelopen maanden te verhelpen, bijvoorbeeld het tekort aan jongeren met een technische opleiding in enkele grote Europese landen, waardoor technici via Internet moeten worden geworven in derdewereldlanden. Daaruit blijkt dat verdere economische groei wordt bemoeilijkt doordat ons menselijk potentieel onvoldoende wordt benut.
Deze onderwerpen hebben in Lissabon het zwaartepunt van onze agenda gevormd. We hebben in Lissabon enkele belangrijke, tegendraadse beslissingen genomen, beslissingen die de publieke opinie in beweging zullen brengen, maar ook onze fantasie zullen stimuleren. U heeft opgemerkt dat in Lissabon ook de mobiliteit van professoren en onderzoekers aan de orde is geweest. Dat doet me deugd, want de meesten besteden er geen aandacht aan. Dit is op Europees niveau een revolutie. Nu moeten we echter de regels in de praktijk brengen en zorgen dat professoren en onderzoekers daadwerkelijk mobiel worden. Dat is zo nieuw voor het intellectuele klimaat in Europa dat het een grote doorbraak teweeg zal brengen in de Europese productiviteit en mentaliteit, als dit plan daadwerkelijk van de grond komt. Dat zijn volgens mij de echt belangrijke, tegendraadse beslissingen die in Lissabon zijn genomen.
We moeten natuurlijk ook een beetje geluk hebben: deze vernieuwingen kunnen alleen vrucht dragen als de economie weer aantrekt. Wij in Europa hebben de afgelopen drie jaar gezwolgen in zelfmedelijden. We moeten nu kiezen: of we hebben weer vertrouwen in onszelf, of we laten het erbij zitten. Het gaat niet alleen om geld, we moeten er ook zelf in geloven. Vandaag heeft de Commissie vergaderd over de prognoses en ik moet zeggen dat er sinds enkele maanden een nieuwe wind waait in Europa op het vlak van werkgelegenheid, orders, ondernemingsbeleid. Het zou kunnen dat we voor een periode van aanhoudende groei staan, gezien de stabilisering van de macro-economische situatie waar voorzitter Gama op gewezen heeft. In Lissabon is het kader geschapen om hiervan te profiteren. Het is nu aan ons dit kader in te vullen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de voorzitter van de Commissie.
Ik deel u mede dat ik, overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement, acht ontwerpresoluties heb ontvangen.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.
Het debat is gesloten.

Top Europese Unie/Afrika (Caïro, 3-4 april 2000)
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over de Top Europese Unie/Afrika op 3 en 4 april 2000 in Caïro.

Gama
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dankzij inspanningen gedurende vier jaar op diplomatiek vlak is deze Top van Caïro gehouden waar men voor de eerste keer in een dergelijk verband de landen van de Europese Unie en Afrika heeft kunnen samenbrengen. Tijdens het lange voorbereidingsproces zijn er talloze inhoudelijke en formele moeilijkheden overwonnen. De Top van Caïro betekent het creëren van een mechanisme voor een globale dialoog op het hoogste politieke niveau waardoor de Euro-Afrikaanse betrekkingen, die tot nu toe beperkt waren tot bilaterale contacten en regionale platforms voor dialoog, zoals het ACS-overleg en het proces van Barcelona, een nieuwe dimensie hebben verkregen. Het is een keerpunt in de betrekkingen tussen de twee continenten en het zal de Europese Unie in staat stellen het strategisch partnerschap met Afrika verder te verdiepen en op het niveau te brengen van de al bestaande partnerschappen met Azië, de Golfstaten en Latijns-Amerika.
Een eerste betrouwbare indicator voor het succes en het historisch belang van deze Top was het niveau waarop de Europese en Afrikaanse landen vertegenwoordigd waren: 58 landen - waaronder 45 Afrikaanse en 13 Europese landen - waren met hun staatshoofd of regeringsleider aanwezig. Daardoor heeft men alle onderwerpen van gemeenschappelijk belang voor de Europese Unie en Afrika op voet van gelijkheid kunnen behandelen, daar beide zijden de gelegenheid hadden hun zorgen en ook hun gemeenschappelijke doelen naar voren te brengen. In die context zijn op openhartige wijze en zonder complexen alle thema's - op economisch, politiek en ontwikkelingsvlak - besproken die voortvloeiden uit de genoemde zorgen en doelstellingen.
Met uw welnemen wil ik een aantal belangrijke maatregelen van Caïro belichten. Op economisch vlak is er een akkoord bereikt over de noodzaak vorm te geven aan beleid waardoor de Afrikaanse landen optimaal hun voordeel kunnen doen met de mondiale liberalisering van de handel. Zo kan de huidige tendens van systematische en geleidelijke marginalisering van Afrika in de wereldhandel worden omgedraaid. De verbintenis tussen nu en 2015 de armoede met de helft te verminderen is opnieuw bevestigd. Wat betreft het belangrijke vraagstuk van de Afrikaanse schuld is overeengekomen dat de Euro-Afrikaanse groep van hoge ambtenaren, die zich in eerste instantie zal bezighouden met de concrete invulling van de besluiten van de Top, een rapport zal opstellen over de schulden van de Afrikaanse landen. Vervolgens zal dat rapport in het kader van de follow-up van de Top op ministerieel niveau geanalyseerd worden. Een grote groep landen heeft trouwens tijdens de Top het nationale beleid met betrekking tot het schuldenvraagstuk bekendgemaakt. Aan de andere kant hebben de Afrikaanse landen zich ertoe verplicht de mensenrechten te bevorderen en na te leven, de discriminatie van de vrouw te elimineren, het instellen van een Internationaal Strafhof hun volle steun te geven en discriminatie en onverdraagzaamheid te bestrijden. Op het vlak van goed bestuur en rechtsstaat hebben beide partijen laten weten zich te zullen inzetten voor concrete maatregelen ter voorkoming en bestrijding van omkoperij, corruptie en vriendjespolitiek. Zij hebben in dit verband hun bereidheid uitgesproken de nodige maatregelen te nemen om te verzekeren dat er onderzoek wordt gedaan naar onwettig verkregen en op buitenlandse bankrekeningen gestort overheidsgeld en dat de desbetreffende bedragen aan de rechthebbenden in het land van oorsprong worden teruggegeven. Eveneens werd bezorgdheid geuit over de negatieve gevolgen van de ontwikkeling van de militaire uitgaven die continu een stijgende lijn vertonen.
Andere belangrijke onderwerpen als onderwijs, aids en milieu zijn besproken als ontwikkelingsproblemen, in de zin dat deze problemen essentiële elementen zijn van de uitdaging die geboden wordt door de duurzame ontwikkeling en het uitroeien van de armoede in Afrika. Eén van de essentiële onderdelen van het geschil tussen Europa en Afrika is de teruggave van culturele goederen die gestolen zijn of illegaal zijn uitgevoerd; ook op dat gebied zijn vorderingen gemaakt. De Euro-Afrikaanse groep van hoge ambtenaren zal een rapport opstellen over de haalbaarheid van verdere actie op dit gebied, dat ter beoordeling aan de ministers zal worden voorgelegd.
Het laatste gedeelte van het actieplan gaat over de follow-up mechanismen. Die mechanismen moeten er voor zorgen dat er continuïteit verleend wordt aan de Euro-Afrikaanse dialoog op het hoogste politieke niveau, op ministerieel niveau en op het niveau van hoge ambtenaren. De tweede top is gepland voor het jaar 2003 in Europa, waardoor er continuïteit wordt gegeven aan dit proces dat nu gestart is met de eerste Euro-Afrikaanse top in Caïro.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, dat de Top er is gekomen, was op zich al een succes na de vele problemen die eraan voorafgingen. Deze problemen, veelal van politieke aard, liggen er nog steeds en zij moeten door Afrika en Europa, zowel afzonderlijk als gezamenlijk, tot een oplossing worden gebracht. De Top was de eerste ontmoeting op het hoogste politieke niveau tussen Afrika en de landen van de EU. Zij moet de bestaande betrekkingen tussen Afrika en Europa een nieuwe strategische dimensie geven en deze op hetzelfde niveau tillen als de banden die wij reeds met de landen in Azië en Zuid-Amerika hebben.
De EU heeft reeds sterke en verreikende banden met Afrika, met name op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking. Die ontwikkelingsrelatie is uniek en wordt met veel geld gesteund: per jaar zo'n 2,5 miljard euro. Wij doen meer dan onze plicht, zeker als ik kijk naar onze bijdrage aan het HIPC-initiatief ten behoeve van arme landen met een grote schuldenlast. De EU wacht nog steeds op de bijdrage van een aantal G7-landen aan dit programma.
Wij willen de Afrikaanse landen als gelijkwaardige partners beschouwen in de 21e eeuw, de eerste eeuw die zij als onafhankelijke staten ingaan. De EU heeft een comparatief voordeel als het gaat om de regionale integratie, waarvan Afrika profijt kan hebben. Wij zullen ervoor zorgen dat de Afrikaanse landen daarmee in de komende jaren hun voordeel kunnen doen, als de regionale economische samenwerking een belangrijk agendapunt in Afrika wordt.
De Top leverde heel nuttige discussies op over de schuldenproblematiek en andere bilaterale vraagstukken. Ook de WTO-onderhandelingen zijn aan bod geweest. Wij hebben daarbij aangedrongen op een actieve rol voor Afrika en steun gezocht voor het standpunt van de Gemeenschap. Verder heeft de EU tijdens de Top met de Afrikaanse leiders kunnen spreken over politiek gevoelige kwesties, zoals de beginselen van een goed bestuur en de mensenrechtenkwestie. Andere lastige vraagstukken, zoals teruggave van culturele goederen, zijn ook aan de orde geweest.
In de slotverklaring en in het aangenomen actieplan wordt rekening gehouden met bepaalde gevoelige kwesties voor beide partijen. Wel is overeengekomen dat internationaal erkende beginselen, zoals met name de mensenrechten, dienen te worden gerespecteerd en dat is ook duidelijk in de slotverklaring vastgelegd. Ik wil hier op wijzen, omdat tijdens de Top enkele verklaringen lichtelijk afweken van deze algemene consensus over de grondbeginselen die wij en anderen zo vanzelfsprekend vinden.
Het is jammer dat het Civil Society Forum niet in Cairo kon plaatsvinden, maar er waren wel vertegenwoordigers van het Forum in de marge van de Top aanwezig. De tekst die door het Forum in Lissabon werd aangenomen, is door het Algerijnse en Portugese voorzitterschap op grote schaal verspreid.
De follow-up van de Top moet de EU in staat stellen de bestaande betrekkingen met Afrika naar een hoger niveau te tillen en vooral ook te werken aan een continentale aanpak van politieke, economische en veiligheidsvraagstukken.
De Commissie zal haar best doen om de bijeenkomsten van de biregionale groep van hoge ambtenaren tot een succes te maken. De ministersconferentie, die tussen de topconferenties in moet worden gehouden, moet vooral worden gewijd aan vraagstukken die het hele continent aangaan. Dat betekent dus dat er een continentale aanpak moet komen voor politieke vraagstukken, veiligheidsaangelegenheden en kwesties die buiten het kader van de bestaande akkoorden vallen, zoals met de ACS-landen, de landen in het Middellandse-Zeegebied en Zuid-Afrika. Wij willen de follow-up van de Top echter zoveel mogelijk via de bestaande mechanismen laten verlopen.
De achterliggende reden hiervan is dat er reeds beproefde samenwerkingsvormen zijn. De nieuwe Overeenkomst ACS-EU, die enkele maanden geleden werd bereikt, en de Samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika, die geheel volgens plan momenteel ten uitvoer wordt gelegd, vormen twee heel belangrijke aanvullingen op het MEDA-programma en het Barcelona-proces. Wij hebben dus niet alleen deze Top van Cairo, maar ook een andere, solide basis van waaruit wij verder kunnen werken.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, de Top EU-Afrika in Cairo was een goed initiatief, maar ik wil wel mijn teleurstelling uitspreken over het feit dat dit democratisch gekozen Parlement en ook de NGO's van deelname waren uitgesloten. In ieder geval hadden de twee co-voorzitters van de Paritaire Vergadering ACS-EU de Top kunnen toespreken zonder het evenwicht tussen Afrika en de EU te verstoren.
Leden van dit Parlement hebben via de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Paritaire Vergadering ACS-EU, de basis gelegd voor vele vormen van beleid in de ontwikkelingslanden. In 1997 was er het verslag-Martens, waarin de voordelen van de Overeenkomst van Lomé werden belicht. In 1998 verscheen het verslag-Rocard waarbij de doelstellingen voor de toekomst werden aangescherpt. In 1999 kwam ikzelf met een verslag over regionale samenwerking en integratie, zaken die in het actieplan van Cairo bovenaan de agenda staan. In 2000 tenslotte was er het voortreffelijke verslag van mevrouw Kinnock over de toekomst van de Partnerschapsovereenkomst ACS-EU, waarin de lijnen voor de komende 20 jaar worden uitgezet. Het uiteindelijke actieplan van Cairo is een uitstekend document, maar dan moeten wij nu wel onze woorden en goede voornemens in concrete daden omzetten.
Ik weet dat schuldsanering bovenaan de agenda van de Afrikanen stond. Wij moeten alles in het werk stellen om de armoede te bestrijden, maar dan moeten er wel garanties zijn dat niet-gebruikte gelden naar fondsen gaan om de gezondheidszorg, het onderwijs en de levensstandaard van de mensen te verbeteren, en niet worden aangewend voor de aankoop van wapentuig.
Om dit te verwezenlijken moeten ook de Afrikaanse landen zelf inspanningen leveren en werken aan een deugdelijk openbaar bestuur. Er zijn al enkele ordentelijk verlopen verkiezingen geweest. Laten wij hopen dat de aanstaande verkiezingen in Zimbabwe, Ivoorkust en Togo net zo verlopen.
Het bevorderen van een regionaal samenwerkings- en integratieproces, dat bovenaan de lijst van prioriteiten prijkt, heeft niet alleen grote politieke voordelen, maar kan ook een enorme stimulans voor de handel zijn. Met een aandeel van slechts 6% in het totale Afrikaanse handelsverkeer, liggen er voor de handel binnen het Afrikaanse continent geweldige groeikansen, als tolmuren en handelsbelemmeringen worden geslecht.
Veel Afrikaanse landen hebben tijd en financiële hulp nodig om zich op de wereldmarkt staande te kunnen houden, maar zij moeten beseffen dat er geen andere optie is in dit nieuwe tijdperk van mondialisering. Om de boot niet te missen zal Afrika bovendien prioriteit moeten geven aan zaken als vrede en vredesvraagstukken, conflictpreventie, bestuurlijke organisatie en besluitvorming.
Het werk van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid moet internationaal worden ondersteund en er moeten meer vredesinitiatieven van de Afrikaanse landen zelf uitgaan. Wanneer die vrede is bereikt, is er hulp nodig voor demobilisatie en herintegratie. Daarnaast moet de inzet van kindsoldaten beneden de 18 jaar worden verboden.
Etnische zuiveringen waren de verschrikking van de laatste 25 jaar en ook religieuze conflicten kunnen desastreuze gevolgen hebben voor de hele structuur van een land. Vrede is de weg tot welvaart. Wij moeten ons derhalve in de eerste plaats richten op verbetering van het onderwijs, waardoor ook de gezondheidszorg zal verbeteren. Afrika verliest aan aids en malaria een hele generatie, en dat zijn precies de mensen die aan de toekomst van Arika moeten werken.
Deze Top was een begin, maar er moet nog veel gebeuren om de daad bij het woord te voegen. Wij mogen ons, als leden van dit Parlement, in dezen niet onbetuigd laten.

Kinnock, Glenys
Mijnheer de Voorzitter, ik heb waardering voor het totaalbeeld dat de heer Corrie van de problematiek heeft gegeven. Ik zal mij hier echter beperken tot mijn overtuiging dat de armoedebestrijding in Afrika moet beginnen bij de kinderen en bij het respecteren van hun rechten.
De top in Caïro zal worden gevolgd door een forum over basisonderwijs in Dakar. Het gebrek aan basisonderwijs is de belangrijkste oorzaak van armoede in de wereld. Dat betekent dat we ervoor moeten zorgen dat met name meisjes op zijn minst een gelijke kans op onderwijs krijgen. Wij weten dat onderwijs tot positieve resultaten leidt: de economie wordt erdoor gestimuleerd en het biedt mogelijkheden om de bevolkingsgroei te beheersen en de mensen meer besef van gezondheidskwesties bij te brengen. Dakar biedt ons de gelegenheid om de doelstellingen die op internationaal niveau zijn afgesproken, ook te realiseren.
De EU moet de politieke wil tonen om te streven naar universeel basisonderwijs in het jaar 2015. Het is duidelijk dat de beloften die 10 jaar geleden zijn gedaan, niet zijn ingelost. Het analfabetisme en de armoede in Afrika blijven toenemen en dit werelddeel wordt steeds meer afgesloten van de belangrijkste ontwikkelingen op economisch en democratisch gebied. Ten zuiden van de Sahara zijn meer kinderen van onderwijs verstoken dan tien jaar geleden. Op dit moment gaan veertig miljoen Afrikaanse kinderen niet naar school. Een derde van de klaslokalen in Afrika heeft niet eens een schoolbord. De scholen beschikken ook niet over toiletten en 70% van de scholen heeft geen schoon water. Onderwijzers zijn te laag of helemaal niet opgeleid voor hun vak. Zij moeten zich behelpen zonder schrijfgerei, schoolboeken of borden en zij doen hun best om kinderen iets te leren terwijl die vaak te veel honger hebben om te luisteren of om zich te concentreren.
Julius Nyerere, een van de meeste beroemde leiders van Afrika, zei ooit in de optimistische periode na de onafhankelijkheid dat onderwijs niet bedoeld is om aan de armoede te ontsnappen maar om die armoede te bestrijden. Sommigen van u weten wellicht dat Julius Nyerere zich in zijn vrije tijd bezig hield met het vertalen van Shakespeare in het Swahili. Helaas zijn de prachtige dromen van hem nooit uitgekomen en heeft hij nog moeten meemaken dat een derde van de mannen en twee derde van de vrouwen in Afrika analfabeet zijn.
Ik doe een dringend beroep op de Commissie en de Raad de armoedebestrijding te koppelen aan basisonderwijs. Wij zullen daar allemaal baat bij hebben vanwege een hogere levensverwachting voor de kinderen, een afname van de bevolkingsgroei en een betere landbouwproductiviteit. Wij beschikken over een plan van aanpak en in het belang van de kinderen in Afrika dring ik er bij iedereen met een politieke wil tot actie op aan om dat plan ook uit te voeren.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de voorzitter van de Raad en de commissaris voor hun verklaringen over de Top in Caïro. Eigenlijk moeten we ons afvragen waarom er nooit eerder zo'n bijeenkomst heeft plaatsgevonden, maar wanneer men weet dat het vier jaar geduurd heeft om deze bijeenkomst te regelen, dan is dat misschien niet zo verwonderlijk. Levert zo'n bijeenkomst eigenlijk iets op? Het hangt ervan af hoe men het bekijkt. Indien men de rampen, hongersnood, conflicten en aids-problemen waarmee Afrika te kampen heeft als uitgangspunt neemt, dan is de kloof tussen Lissabon en Caïro onmetelijk groot, zoals de heer Prodi zegt, en levert zo'n bijeenkomst niet veel op. Naar mijn mening mogen we dit ook niet verwachten, want dat was niet de bedoeling van deze bijeenkomst. De bedoeling was een dialoog op gang te brengen tussen de EU en de Afrikaanse landen. Deze dialoog is op gang gekomen en was soms vrij ruw met zijn demonstraties, gekibbel of toch in elk geval duidelijke statements ­ dat mag men gerust zeggen - maar ik denk dat beide partijen, zowel de Afrikaanse als de Unie, van een dergelijke dialoog iets leren. Ik denk ook dat het een voorwaarde is om te voorkomen dat bepaalde Afrikaanse landen verbitterd blijven over de geschiedenis die zij samen met landen in Europa hebben moeten doormaken. Ik denk dat het slotdocument een belangrijk referentiepunt zal worden in de toekomstige samenwerking tussen de EU en Afrika. Ten eerste is het document een belangrijk signaal op zich; het geeft uiting aan de wens om meer samen te werken en toont dat de EU Afrika niet vergeten is. Ten tweede onderstreept het document dat democratie, politiek en economie nauw verbonden zijn en dat de integratie en ontwikkeling van Afrika als geheel moeten worden beschouwd en niet als iets fragmentarisch. Of dit tot concrete resultaten leidt, hangt uiteraard af van onze politieke wil in de toekomst.

Rod
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Afrikaanse landen hadden hoge verwachtingen van deze Top in Caïro, met name zij die hoopten dat hun schuld zou worden kwijtgescholden. De reactie van Europa hierop was dat een volledige kwijtschelding van de schuld absoluut boven zijn macht lag.
Wij onderstrepen echter de politieke noodzaak om de betrekkingen tussen Afrika en de Europese Unie opnieuw in evenwicht te brengen. Na eerst de Afrikaanse natuurlijke rijkdommen grotendeels te hebben geplunderd - iets waar we overigens nog steeds mee doorgaan -, moeten we nu onze schuld aan hun geschiedenis vereffenen door hun schuld aan onze banken kwijt te schelden. Onze betrekkingen zouden zo een gezondere basis krijgen. De lidstaten van Europa moeten trouwens ophouden elkaar voor te liegen.
We vragen de Afrikaanse landen de democratische beginselen te hanteren, maar zelf houden we vast aan onze antidemocratische praktijken waarmee we - naar het voorbeeld van Elf of Total - onze financiële belangen in een aantal landen behartigen. We bevelen de Afrikaanse landen te zorgen voor pluraliteit van politieke partijen en de NGO's vrijheid van meningsuiting te geven. Tegelijkertijd onderhandelen we echter alleen met de staatshoofden, die over het algemeen slechts zichzelf vertegenwoordigen: we zijn vergeten de NGO's uit te nodigen voor de Top in Caïro.
We verzoeken de Afrikaanse landen in de samenleving een grotere plaats in te ruimen voor vrouwen, maar we zouden eerst eens moeten zorgen voor gelijkheid in onze eigen landen. Moet eraan herinnerd worden dat de nationale parlementen van bepaalde lidstaten van de Europese Unie voor minder dan 10% uit vrouwen bestaan?
We roepen de Afrikaanse landen op tot een staakt-het-vuren. Wij wakkeren het vuur echter zelf aan door wapens te exporteren naar de strijdende partijen.
Het grootste probleem is echter nog iets anders. Een groeiende Afrikaanse economie zal een vrome wens blijven zolang de Europese Unie zichzelf niet de nodige middelen geeft om bepaalde overeenkomsten te doen toepassen. Het betreft hier overeenkomsten voor de verlening van voor de productie van aids-remmers vereiste licenties. Want hoe zou een land waarin jaarlijks een kwart van de jongeren aan aids bezwijkt, een bloeiende economie mogen verwachten?
Nogmaals, zoals reeds gezegd moeten de Unie en haar lidstaten hun woorden omzetten in daden. Terwijl wij aarzelen, uitstellen en discussiëren, sterft Afrika.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, voor alles moet ik zeggen dat ik het positief vind dat deze Top plaats heeft gevonden. Wij zijn steeds van mening geweest dat daartoe alle handen in elkaar geslagen moesten worden, omdat wij altijd al vonden dat het een goede gelegenheid was om tussen beide continenten een waarachtig en wederzijds voordelig partnerschap tot stand te brengen. Maar wij vinden eveneens dat de resultaten ver zijn achtergebleven bij wat mogelijk en wenselijk was. Zelfs vind ik dat alle strubbelingen die zich hebben voorgedaan, iemand tot de opvatting kunnen brengen dat het essentiële enkel en uitsluitend het doorgaan van de gebeurtenis was, al was het maar voor de officiële ontmoeting en de gelegenheidsfoto, en dat het niet zozeer ging om wat er ter wille van het op nieuwe grondslagen concretiseren van een strategie voor dat partnerschap, uit had kunnen of moeten komen.
Want de conclusies lijken mij inderdaad niet evenredig aan hetgeen thans nodig en mogelijk is. En het is zonneklaar dat de economie bepalend is voor een werkelijke toenadering van de twee continenten, een feit dat door de individuele standpunten van enkele lidstaten niet werd verdoezeld, ofschoon dat in beperkte mate in positieve zin het geval was. Ik doel in het bijzonder op de kwijtschelding van de buitenlandse schuld van de ontwikkelingslanden. En dat komt ook omdat de Europese Unie die met betrekking tot de samenwerking systematisch en ten onrechte de boot afhoudt, inzake de samenwerking met Afrika door twee fundamentele opvattingen wordt geconditioneerd of geleid: enerzijds door het perspectief van de overdracht van de traditionele en preferentiële betrekkingen naar het stringente WTO-kader (welk feit duidelijk aan het licht trad bij de onderhandelingen over de post-Lomé-Overeenkomst, en anderzijds door het overheersen van de prioriteit voor de relaties met Oost-Europa, hetgeen weer duidelijk aan de dag trad bij de besnoeiingen op de uitgaven voor de samenwerking in het lopende begrotingsjaar.
Het is zonneklaar dat met zodanige vooruitzichten en tegenover de gigantische problemen en tekortkomingen waarmee de meeste Afrikaanse landen op de gebieden economie, milieu gezondheidszorg, infrastructuur, conflictoplossing, armoede, en nog andere zaken worden geconfronteerd, het moeilijk, zo niet onmogelijk wordt de grondslagen voor een echt doeltreffend en duurzaam partnerschap te leggen. En dat is de weg die wij in de toekomst moeten bewandelen. En ik zeg moeten, want in tegenstelling tot wat nu is geschied, hoop ik dat in de toekomst het Europees Parlement en de NGO's bij dat proces zullen worden betrokken, en ook omdat ik hoop dat deze Top althans zal kunnen bijdragen tot een grotere bewustwording van de werkelijke problemen die op het gebied van de samenwerking met Afrika aan de orde zijn, en tot een oproep om aandacht voor het feit dat er op dit gebied iets moet veranderen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in de jaren zestig had Afrika, zo werd gezegd, een valse start gemaakt. In het eerste decennium van de 21e eeuw is Afrika nog steeds niet gearriveerd. Waarom niet? Omdat de bestemming niet vaststond. Waar moest het heen en waar moest het aankomen? Het eerste doel voor Afrika was onafhankelijkheid, waarbij de etnische stammen plaatsmaakten voor natiestaten. Het resultaat hiervan was Rwanda, met de Hutu's en de Tutsi's en Nigeria met de Ibo's en Biafra. Het volgende doel was het socialisme, de blonde kameraden. Het zwarte Afrika moest rood worden. Het resultaat hiervan was de hongersnood in Ethiopië en een Algerije zonder landbouw, om nog maar te zwijgen van het Guinee van Sékou Touré. De blanke man Mitterrand heeft Afrika vervolgens voorgesteld parlementaire democratieën in te voeren, partijen in plaats van stammen. Het resultaat was, dat er permanent staatsgrepen werden gepleegd, zelfs in Ivoorkust.
Nu zou het doel het liberalisme, de markt, het IMF, de Wereldhandelsorganisatie zijn. Het resultaat hiervan is dat de armen in Tunis, in Casablanca in opstand komen tegen de stijgende prijzen. Het resultaat is het voor de veeteelt van de Peul in Afrika funeste Europees vlees, de Latijns-Amerikaanse bananen die de ondergang inluiden van de bananen uit Kameroen en Ivoorkust en zelfs de uit genetisch gemodificeerde organismen afkomstige vetten die het einde zullen betekenen van de cacao uit Ivoorkust. Alles welbeschouwd is het resultaat altijd hetzelfde, van het socialistische Afrika tot het ultraliberale Afrika, van het Europees Ontwikkelingsfonds tot de Wereldbank, van de Top in Bujumbura, in Addis Abeba, in Nairobi en in Casablanca tot die van 3 april in Caïro, met dezelfde trilogie: ellende, epidemieën, slachtpartijen.
Op 4 januari heeft de VN echter de definitieve oplossing of beter gezegd het wondermiddel gevonden: de emigratie van een deel van de 800 miljoen Afrikanen. Zelfs het aantal is vastgesteld: in 2025 moeten er in Europa 159 miljoen Afrikanen zijn binnengestroomd. Net zomin als het probleem van de voorsteden wordt opgelost door de steden op het platteland te doen verrijzen, worden de problemen van Afrika opgelost door het gedeeltelijk over te hevelen naar Europa.
Het zou verstandig zijn om dat wat elders heeft gewerkt, wat recentelijk bij ons, in de Verenigde Staten en in Europa wonderen heeft verricht, nu op Afrika toe te passen. Deze oplossing heeft bij ons gezorgd voor zware industrie, landbouw en een textielindustrie en daarmee voor groei en duurzame ontwikkeling. Deze oplossing heet "protectionisme". Haar instrumenten zijn de tariefmuren en zij staat bekend als de theorie van de "zelfontwikkeling". De nieuwe president van Senegal baseert zich hier overigens op: hij vertelt de jongeren dat ze niet de Europese miljarden moeten afwachten, maar zelf in actie moeten komen.
Concreet gezien kan Afrika de eerste groeifase volgens het Rostow-model tot een goed einde brengen door zijn landbouw, veeteelt, ambachtelijk kleinbedrijf en ontluikende economie te beschermen. Bij openstelling voor de wereldmarkt geldt echter de wet van de sterkste en zullen de multinationals dus de Afrikaanse natuurlijke rijkdommen, de bossen, aardolie, ertsen, flora en zelfs fauna plunderen. Geachte collega's, de privatiseringen van de weinige Afrikaanse strategische sectoren zijn hiervoor overigens illustratief. Het resultaat hiervan voor de Afrikanen is negatief.
Afrika heeft dus noch behoefte aan de ongebreidelde wereldeconomie, noch aan de economie van de wereldwijde liefdadigheid - met de Heilige Vader en de Heilige Jacques Chirac - of de kwijtschelding van de staatsschuld ten bedrage van 300 miljard euro. Voor Afrika ligt de oplossing in het protectionisme, voor Europa in een doordachte intergouvernementele samenwerking, waarvan de Overeenkomst van Lomé een eerste voorbeeld was. In dit opzicht zou het Middellandse-Zeegebied een proefgebied kunnen zijn voor een Europees-Afrikaans beleid dat iedereen in zijn waarde laat.
Wij van het Front national hebben een concrete werkmethode voorgesteld waarbij alle dossiers aan de beurt komen: de waterreserves, de bodemerosie, de woestijnvorming, het beheer van de visbestanden, de veeteelt, de vervuiling en de beheersing van de vluchtelingenstromen. Het betreft hier een Marshallplan voor het Middellandse-Zeegebied en de Afrikaanse landen dat gefinancierd wordt met douanerechten. Deze rechten worden dan aan de Afrikaanse landen terugbetaald in de vorm van aankoopkredieten die bij de Europese banken worden geopend. Wij hebben voorgesteld een internationale organisatie op te richten, met een bijvoorbeeld in Caïro, Tanger of Tunis zetelend intergouvernementeel hoog secretariaat voor het Middellandse-Zeegebied. Verder moet worden gedacht aan een interparlementaire vergadering zoals die van de ACS-landen. Ik vind dat de zetel ervan Athene moet zijn, misschien zelfs een universiteit in Valencia, Montpellier, Nice of Barcelona. En daar zouden de woorden van Raymond Loulle misschien toepassing vinden. Wanneer er wordt overgegaan tot de concrete uitvoering van deze euromediterrane projecten, die de identiteit van de zuid- en de noordoever respecteren en een twintigtal euromediterrane landen omvatten, staat niets een nog ambitieuzer plan in de weg. Want dan zouden de betrekkingen tussen Europa en de landen ten zuiden van de Sahara aan de beurt kunnen komen.
Mijnheer de Voorzitter, het is een groots, op de hele mensheid gericht project. De mensheid heeft de Afrikanen en Europeanen nodig. Reden temeer om de Afrikanen niet ten onder te laten gaan in de kolkende wereldeconomie en de Europeanen niet in die demografische stroom. De mensheid kan niet zonder Afrika, waar, in Kenia, de mens voor het eerst rechtop schijnt te zijn gaan lopen. Zij kan evenmin zonder Europa, met Griekenland als de bakermat van het logisch denken.

Maij-Weggen
Voorzitter, toen de heer Solana vorige week te gast was in onze fractie, antwoordde hij op een vraag over de resultaten van de Top in Caïro: we spraken van een goede sfeer en dat is belangrijker dan een resultaat. Dat ben ik niet met hem eens. Commissaris Nielson zei ook iets in die richting. Ik denk dat de sfeer belangrijk is, maar vooral als basis voor goede afspraken. Als er van die afspraken niet veel terechtkomt, dan heb je ook niet zo veel aan een goede sfeer. Toch is het goed dat er een EU-Afrika-top is geweest. Ik ben ook positief over dit initiatief van het Portugese voorzitterschap. Nog altijd wordt dit grote continent geteisterd door gebrek aan democratie, door oorlog, door schendingen van mensenrechten, door droogte, door wateroverlast, door chronische armoede van een groot deel van zijn bevolking. Zeker zijn er een aantal landen die het beter doen, die goede groeicijfers kennen en waar een begin van welvaart is, maar er zijn ook landen waar de situatie dramatisch is verslechterd.
Voorzitter, de Europese Unie heeft in de afgelopen 25 jaar heel veel aan ontwikkelingssamenwerking gedaan. Het is teleurstellend om te moeten vaststellen dat al die hulp lang niet altijd een goed effect heeft gehad. Naar ons oordeel is er een nieuw Afrika-beleid nodig, een beleid waarbij democratie en een goed bestuur absolute voorwaarden zijn voor hulp en samenwerking. Dan mag tegelijk van de Unie worden verwacht dat zij haar landbouw- en handelsbeleid zo aanpast dat Afrika daar meer voordeel van heeft en niet zoals nu vaak het geval is, een extra nadeel. Van de Afrikaanse landen mag weer worden verwacht dat ze op regionaal niveau beter samenwerken, hun markten openen en de economie een faire kans geven. Tegelijk is in Afrika een goed begrotingsbeheer nodig met een goed sociaal beleid, een goed onderwijsbeleid en een goede gezondheidszorg. Te veel geld uitgeven aan defensie of aan nutteloze projecten moet worden vermeden.
Voorzitter, de Afrikaanse landen hebben gevraagd om kwijtschelding van hun schulden. Voor de armste landen is dat echt nodig en zeker als er sprake is van goed bestuur en van een evenwichtige begroting. Maar het is vooral nodig - en dat benadrukte ook commissaris Nielson - dat we volwassen met Afrika omgaan. Steunen wat goed gaat maar ook durven af te keuren wat niet deugt. Steun geven aan goede leiders en aan goede regeringen, maar geen steun geven aan dictators, aan slecht bestuur en aan landen met veel corruptie. Wanneer de Afrika-top in Caïro tot dit soort realisme heeft geleid, dan is er iets meer gebeurd dan een goede sfeer en dan zijn we wellicht op de goede weg.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, de recente Euro-Afrikaanse Top heeft een aantal verontrustende en zelfs onaangename aspecten, maar daarnaast ook aspecten die verheugend en hoopvol zijn. Verontrustend is de wijze waarop de Top tot stand is gekomen - hij was zelfs niet in het programma van dit semester opgenomen - met momenten van verwarring, spanning en een overvloedige geruchtenstroom. Dit alles was geenszins in overeenstemming met de serieuze en gedegen benadering die mocht worden verwacht van de Europese Unie, noch met het belang van deze historische bijeenkomst, de eerste bijeenkomst op het hoogste niveau tussen regeringsleiders van Europa en het Afrikaanse continent.
Verontrustend en onaangenaam ook was de manier waarop het Europees Parlement buiten de organisatie van de Top werd gehouden, wat deels aan onze eigen onverschilligheid te wijten is. Die uitsluiting van het Europees Parlement alsook van de Afrikaanse parlementen wijst op een opvallend gebrek aan coherentie van de zijde van de organisatoren. Het is niet consequent overal te preken dat landen een goede regering moeten hebben en een democratie en een rechtsstaat moeten zijn, om dan in de praktijk de parlementaire instellingen links te laten liggen die onontbeerlijk zijn voor het verwezenlijken van die idealen.
Verder was het onaangenaam te constateren dat een aantal vergaderingen van NGO's - de forums van de burgermaatschappij - die onder leiding van de Europese Commissie zelf zouden worden gehouden in Caïro, wegens communicatiestoornissen of door toedoen van het nog niet opgehelderde veto van de een of andere deelnemer van de organisatie van de Top niet konden doorgaan.
Zoals ik zojuist al zei, heeft de Top van Caïro echter ook een aantal positieve aspecten die als verheugend en hoopgevend zijn te beschouwen. Verheugend is het feit dat de conferentie überhaupt gehouden is - dat op zich is al bijzonder - waarmee we het Portugese voorzitterschap en commissaris Nielson mogen gelukwensen. De inspanningen van deze laatste wonnen het van de bezwaren, het gekonkel en het al te gemakkelijke defaitisme van al degenen die zich reeds verzoend hadden met de gedachte aan opschorting van een top waarmee nochtans een onaanvaardbare leemte in de buitenlandse betrekkingen van de Europese Unie zou worden opgevuld.
Verheugend ook zijn een aantal tastbare resultaten van de conferentie met betrekking tot de kwijtschelding van schulden, de opruiming van antipersoneelmijnen en de teruggave van door koloniale mogendheden geroofd cultureel bezit. Het is nu dan ook zaak dat Europa zich eveneens inzet voor de preventie en de oplossing van gewapende conflicten, voor het verlenen van humanitaire hulp bij hongersnoden, en voor de bestrijding van ziekten zoals aids of malaria die talloze slachtoffers maken onder de Afrikaanse bevolking.
Een top als deze zou echter ook perspectieven moeten bieden voor de toekomst, vooral als die top geen geïsoleerde gebeurtenis vormt maar een eerste stap in een proces waarvoor wij ons nu al, in het vooruitzicht van een geleidelijke verandering van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Afrika, moeten inzetten. Ik ben niet onder de indruk van het huidige patroon, volgens hetwelk de Afrikaanse partners hun behoefte aan hulp voor de oplossing van hun problemen kenbaar maken, waarna die hulp voor een deel of wat meer door de Europese partners wordt toegekend. We zullen veel verder moeten gaan, veel verder dan ontwikkelingssamenwerking alleen, per definitie een vorm van samenwerking tussen ongelijken. Er zullen overleg- en samenwerkingsorganen moeten worden gecreëerd waarin Europeanen en Afrikanen hun gemeenschappelijke problemen bespreken, en waarin zij gezamenlijk strategieën uitstippelen voor gecoördineerde acties in een wereldorde waarin beide partijen een hoofdrol spelen en in waardigheid en verantwoording niet voor elkaar onder doen. Op die manier zullen we een wereldorde krijgen waarin meer rechtvaardigheid, meer solidariteit en meer samenhang bestaan, een wereldorde die democratischer is en meer in overeenstemming met de waarden die wij in de Europese Unie als kenmerkend beschouwen voor onze identiteit.
Mijnheer de Voorzitter, op grond van deze redenering stemmen wij voor de constructieve resolutie waarmee dit debat zal worden afgesloten.

Van den Bos
Voorzitter, behalve foto's en mooie woorden heeft de Afrika-top weinig opgeleverd. Afrika verlangde van Europa meer markttoegang en schuldsanering en kreeg er vage toezeggingen voor terug. Europa verlangde van Afrika meer respect voor mensenrechten, bestrijding van corruptie en het stopzetten van gewelddadige conflicten en kreeg op zijn beurt vage toezeggingen terug.
De plechtige verklaring van Caïro werd ondertekend door regeringen die allesbehalve vrijgevig zijn ten aanzien van aflossing van schulden en het openstellen van de eigen markt. Onder het document staan ook namen van landen waar op grote schaal mensenrechten worden geschonden, waar vrouwen worden gediscrimineerd, waar het weinige beschikbare geld wordt aangewend om andere bevolkingsgroepen uit te moorden en waar de corruptie wel haast onuitroeibare proporties heeft aangenomen.
Het rijke Europa moet in Afrika democratische instituties, het basisonderwijs en de gezondheidszorg ruimhartiger steunen en de schulden substantieel verlichten. De Afrikaanse landen moeten inzien dat zonder fatsoenlijk bestuur niets van hun ontwikkelingen terecht komt en beide moeten begrijpen dat een stringente bevolkingspolitiek absoluut onontkoombaar is. Op de foto's uit Caïro staan de Afrikaanse en Europese leiders dicht bij elkaar. In werkelijkheid zijn de continenten nog veel en veel te ver van elkaar verwijderd.

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, de eerste Top Europese Unie/Afrika was een belangrijke gebeurtenis. Deze topontmoeting bood in principe veel mogelijkheden om wezenlijke stappen te zetten ter vermindering van de marginalisatie van de Afrikaanse landen. Daarom is het erg jammer dat die mogelijkheden door een aantal oorzaken niet volledig zijn benut. In de eerste plaats waren noch het Europees Parlement noch de Paritaire Vergadering ACS-EU uitgenodigd voor de topontmoeting. In de tweede plaats was het jammer dat vertegenwoordigers uit het maatschappelijk leven zo weinig invloed op deze bijeenkomst konden uitoefenen. De Europese en Afrikaanse NGO's namen deze topontmoeting namelijk zeer serieus en daarom was het een gemiste kans dat er geen zinvollere dialoog met hen heeft plaatsgevonden. In het ontwikkelingsproces van Afrika speelt de burgermaatschappij namelijk een sleutelrol.
In de derde plaats had deze topontmoeting een verstrekkend actieplan met concrete maatregelen kunnen opleveren. Dat is niet gebeurd. In plaats daarvan hebben we een plan met een overdaad aan mooie woorden en goede bedoelingen en een tekort aan duidelijke afspraken, met name op het gebied van de handelskwesties. Het is natuurlijk aardig dat de EU het belangrijke besluit heeft genomen over de belastingvrije toegang voor vrijwel alle producten. Het zou echter veel meer zoden aan de dijk hebben gezet als ook de producten die voor de armste landen het belangrijkst zijn, zoals de landbouwproducten, onder dat besluit zouden vallen. In plaats daarvan is echter gekozen voor die inmiddels beroemde uitdrukking "vrijwel alle producten".
Ten slotte schitterde de kwestie van de exportprijzen op de agenda helaas door afwezigheid. De meerderheid van de Afrikaanse landen zijn voor hun inkomsten uit het buitenland heel sterk afhankelijk van slechts een of twee exportproducten. De armoedebestrijding in Afrika kan alleen maar op een effectieve manier worden aangepakt als er ook actie wordt ondernomen om de prijsdaling van die exportgoederen om te buigen.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, wanneer we partnerschapsbanden willen tussen Europa en Afrika, moeten we eerst een eind maken aan het huidige systeem, dat de grote mogendheden en bepaalde corrupte elites van het Zuiden in hoge mate heeft bevoordeeld.
Het Afrikaanse continent wordt geteisterd door epidemieën zoals de aids-epidemie en zichtbare of soms vergeten oorlogen. Antipersoneelmijnen blijven er slachtoffers maken onder onschuldige burgers, het wemelt er van allerlei soorten wapens, die in de handen komen van kindsoldaten. Het aantal ondervoede mensen in zwart Afrika is gestegen van 90 miljoen in 1970 tot 180 miljoen in 1995. Deze cijfers spreken voor zich. Het lijkt wel of er niets veranderd is in de periode tussen de hongersnood in Biafra van dertig jaar geleden en die welke nu opnieuw Ethiopië teistert. De overgrote meerderheid van de jongeren op het Afrikaanse continent is analfabeet en werkloos.
Het zou op dit moment dan ook een illusie zijn te denken dat drievierde deel van de planeet, van de mensheid in deze ellende kan blijven leven zonder dat dit de wereld ernstig zou ontwrichten. Er moet bovendien worden afgezien van het beleid van hulpverlening in zijn huidige vorm: dit komt er, zoals een Frans gezegde luidt, op neer dat dorpelingen aan de oever van de rivier vis wordt gegeven, in plaats van dat zij worden geholpen hengels te vervaardigen. Met als resultaat dat er nooit genoeg vis is en een steeds groter aantal mensen dat vecht om de graten.
Het IMF heeft overigens een ultraliberaal beleid voorgeschreven van zogenaamde structurele aanpassing. Dit beleid heeft nooit ergens zoden aan de dijk gezet. Verre van dat. Ik ken geen enkel voorbeeld van een land dat zich heeft ontwikkeld door de richtsnoeren van het IMF toe te passen. De Europese Unie moet bij al haar onderhandelingen inderdaad ook eisen stellen op het gebied van de strijd tegen corruptie en de bevordering van de democratie. Maar de Afrikaanse landen kunnen er op hun beurt ook om verzoeken dat de vrienden van Le Pen, Haider en Martinez een eind maken aan hun regelmatige vervolgingsacties tegen de hier gevestigde Afrikanen.
We zijn het erover eens dat we geen steun kunnen blijven verlenen aan dictators in naam van de Realpolitik. We moeten de democraten onvoorwaardelijk steunen: hetgeen in Senegal is gebeurd, is uit dit oogpunt een duidelijk teken dat Afrika niet gedoemd is om conflicten, staatsgrepen of stammenoorlogen te ondergaan.
Er moet een nieuw beleid komen met als uitgangspunten ontwikkelingssamenwerking, conflictpreventie en een "nee" tegen de dictaten van de financiële markten. Dit vereist natuurlijk de kwijtschelding van de schuld van 350 miljard dollar die elke ontwikkeling van deze landen in de kiem smoort.
Mijnheer de Voorzitter, Europa heeft zich, tot slot, ook verrijkt door het kolonialisme en de slavernij. Het staat dan ook in moreel opzicht bij Afrika in het krijt. Een deel van onze rijkdommen is voortgekomen uit de koloniale plundering van Afrika. Als we erkenden dat de slavernij een misdaad tegen de menselijkheid was, zouden we een belangrijke symbolische daad stellen.

Van Hecke, Johan
Voorzitter, na maanden oeverloos gekibbel over agenda en deelnemers is de Top in Caïro er uiteindelijk toch gekomen. Om finaal vast te stellen wat wij allemaal allang wisten dat de meerderheid van de Afrikaanse bevolking nog altijd in extreme armoede leeft en gebukt gaat onder een zware schuldenlast. Ongetwijfeld zijn de vele informele contacten waartoe de Top heeft geleid nuttig geweest. Maar ik stel me in alle eerlijkheid de vraag of er wel sprake kan zijn van een Euro-Afrikaanse top als de burgersamenleving naar Lissabon wordt verbannen en het Europees Parlement noch de ACS-EU-Assemblee op een of andere manier bij de Top wordt betrokken.
De Europese Raad is gezwicht voor de eis van Afrikaanse dictators om geen parlementen toe te laten. Hoeveel geloofwaardiger hadden woorden als democratie en het belang van het volk geklonken als dat volk daadwerkelijk ook vertegenwoordigd was geweest. In die zin was Caïro geen Euro-Afrikaanse top maar een top tussen elites. Met zijn uitspraak dat Afrika geen democratie nodig heeft, maar waterpompen heeft kolonel Khadaffi ongetwijfeld verwoord wat leeft bij veel van zijn collega's-dictators.
Het is evident dat onze politieke schema's niet zomaar kunnen worden overgeplant. Afrika moet zoeken naar zijn eigen invulling van de notie democratie. Maar over fundamentele beginselen, goed bestuur, scheiding van machten, vrije en eerlijke verkiezingen en respect voor de mensenrechten is geen discussie mogelijk. De Europese Unie reageert soms zwak en vaak verdeeld op schendingen van deze principes. Neem nu Zimbabwe, waar politieke tegenstanders in de aanloop naar de verkiezingen worden aangevallen, blanke boeren worden bedreigd en onwettig onteigend en Mugabe geweld uitlokt. Welke signalen moet de Commissie nog meer krijgen om de ontwikkelingshulp op te schorten?
In een interview met de Sunday Times heeft Kofi Annan vorige zaterdag de Afrikaanse leiders hebzucht, grootheidswaanzin en falen in het creëren van betere levensomstandigheden in hun landen verweten. Tegen de achtergrond van de woorden van Kofi Annan rijst de vraag of het organiseren van hoogmissen zoals die in Caïro door de bevolking niet wordt beschouwd als een samenzwering tussen elites. De internationale gemeenschap mag zich geen schuldgevoelens laten aanpraten door Afrikaanse leiders die over geen enkele democratische legitimiteit beschikken. Het wordt de allerhoogste tijd dat de Europese Unie de dictators van Afrika ook op hún verantwoordelijkheid gaat wijzen.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, veel te veel mensen in Europa beschouwen Afrika als een verloren continent en daarom was het hoog tijd dat een dergelijk Euro-Afrikaanse top bijeen werd geroepen. Dit mag echter niet uitdraaien op een alibimanifestatie, maar moet het begin markeren van een echt partnerschap. Als wij eerlijk zijn, steken wij echter ook de hand in eigen boezem. Dan zullen wij toegeven dat een soort Afrika-top ook het Europees Parlement goed zou uitkomen! Normaliter houden wij ons immers alleen met dergelijke zaken bezig als er ergens iets gebeurt, en meestal iets dramatisch gebeurt. Conceptuele discussies en inspanningen voor echte perspectieven komen er dan bijna niet aan te pas, afgezien van het feit natuurlijk dat Afrika in de ACS-vergadering een overheersend thema is. Maar wie neemt hiervan in het Parlement eigenlijk notitie?
Afrika is het continent dat het sterkst te lijden heeft onder de onrechtvaardigheden van het internationaal economisch en financieel stelsel. De belofte van de Duitse bondsregering en andere Europese landen om de schulden van de armste landen in de wereld volledig kwijt te schelden, kan een belangrijke bijdrage zijn. De hoge schuldenlast maakt het de betrokken landen onmogelijk om te investeren in infrastructuur, van welke aard dan ook. Ook is deze schuldenlast een van de grootste hinderpalen voor de bestrijding van armoede. De regeringen die zich nog niet achter dit voornemen hebben kunnen scharen, worden dan ook verzocht het voorbeeld van de anderen te volgen.
Succes op den lange duur is echter pas mogelijk als men niet de klemtoon legt op hetgeen ons scheidt, maar op hetgeen ons verbindt, als men probeert wederzijds begrip te kweken en Afrika in de internationale volkengemeenschap op te nemen. Laat echter duidelijk zijn dat men ook wel het een en ander mag, en zelfs moet, eisen van de Afrikaanse regeringen. Ik denk bijvoorbeeld aan de eerbiediging van de mensenrechten, de fundamentele democratische orde en de rechtsstatelijkheid. Men mag op het Afrikaanse continent geen dictatoriale regimes toelaten die - zoals nu in Zimbabwe het geval is - racisme in de hand werken, onteigening en gewelddadige onderdrukking voorstaan en een goed functionerend rechtsstelsel uit zijn hengsels licht. De Overeenkomst van Lomé biedt ons een goed kader voor overleg, voor politieke dialoog en eventueel ook voor opschorting van de samenwerking.
Men mag echter nog minder toestaan dat financiële hulp en voedselhulp van de Europese Unie misbruikt worden om wapens te kopen. Wij zien momenteel weer verschrikkelijke beelden van hongerlijdende mensen in Ethiopië op onze televisieschermen. De Ethiopische regering geeft echter miljoenen uit aan nieuwe bewapening en heeft, naar wij hebben vernomen, zelfs nee gezegd tegen het aanbod van Eritrea om, ondanks de aanhoudende oorlogstoestand, zijn havens en wegen te openen voor vervoer van hulpgoederen naar Ethiopië. Dat is immoreel en daarmee is misschien ook een belangrijke kans verkeken op een stap in de richting van verzoening.
De verijdeling van de NGO-bijeenkomst in Caïro was een uiterst onaangenaam bijverschijnsel. De Afrikaanse landen zullen er toch aan moeten wennen dat niet-gouvernementele organisaties, als deel van de burgergemeenschap, een heel belangrijke rol spelen. Zij kunnen bemiddelaars zijn bij de totstandkoming van een zelfverantwoordelijke burgermaatschappij in deze kwetsbare landen, die hun weg naar stabiliteit en vrede zoeken.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, het belang van de Top van Caïro is werkelijk aanzienlijk, het gaat om een historische mijlpaal. Deze Top ontleent zijn belang zowel aan zijn historische betekenis als aan het ontbreken van resultaten. Die historische betekenis hangt samen met het feit dat het koloniale Europa, met zijn verantwoordelijkheid voor de achterstand en de armoede in Afrika, voor het eerst bijeen is gekomen met een aantal landen die de gevolgen van dit kolonialisme ondervinden, te weten de Afrikaanse landen, die in een bijzonder ernstige achterstandsituatie verkeren. Verder was deze Top van belang omdat zijn conclusies nauwelijks nog armzaliger hadden kunnen zijn.
Er is reeds geconstateerd dat deze Top als cosmetische ingreep is opgezet, overijld, zonder dat de verantwoordelijkheden ten opzichte van het verleden erkend zijn, en zonder dat er deugdelijke programma's zijn opgesteld met het oog op de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Afrika.
Het is werkelijk paradoxaal om te klagen over de voortdurende instabiliteit en de oorlogen, en intussen te zijn verwikkeld in een strijd om de macht en controle over de hulpbronnen van Afrika, een strijd die de armoedespiraal verergert en mede verantwoordelijk is voor de stroom van emigranten naar Europa. Tegenstrijdig is het ook zich te beklagen over aids als de oorzaak daarvan moet worden gezocht in de instabiliteit en de onzekerheid die in deze landen zijn ontstaan als gevolg van de programma's voor structurele aanpassing die wij, het IMF en de Wereldbank, hun hebben opgelegd.
In de loop der eeuwen heeft Europa dan ook een enorme historische schuld op zich geladen ten opzichte van Afrika. Die schuld moet worden vereffend, niet alleen door om vergiffenis te vragen maar ook door sociale, economische, politieke en culturele banden aan te gaan als teken van onze onontbeerlijke solidariteit.

Zimmerling
Mijnheer de Voorzitter, de Euro-Afrikaanse top kreeg in de pers de titel: Weest vrienden van elkaar! Helaas heeft men hier een unieke kans gemist om de verschillende visies op de problemen nader tot elkaar te brengen en daarvoor oplossingen te vinden. Ten eerste is het verwonderlijk - en weinig bevredigend - dat het Europees Parlement niet betrokken werd bij deze conferentie die een wegwijzer kan zijn voor de toekomst. Het is blijkbaar nog steeds niet tot de leden van de Raad van de Europese Unie doorgedrongen dat de Europese bevolking in eerste instantie wordt vertegenwoordigd door het Europees Parlement, en blijkbaar heeft men er ook nauwelijks belangstelling voor om dit de Afrikaanse landen duidelijk te maken.
De pers sprak ook over een "mobiliseringstop": van mobilisering was dus geen sprake. Inhoudelijk gesproken hebben wij natuurlijk het volste begrip voor de belangstelling van de ontwikkelingslanden voor het vraagstuk van de schuldenaflossing. Van een volledige, onvoorwaardelijke kwijtschelding kan natuurlijk geen sprake zijn. Tijdens de laatste ACS/EU-bijeenkomst in Abuja vernamen wij dat een van de laatste dictators van Nigeria, waar men inmiddels tot de democratie is teruggekeerd, miljarden euro naar privé-rekeningen heeft omgeleid. Men moet de ontwikkelingslanden dan ook nadrukkelijk op het hart drukken dat zij deze ook in Afrika strafbare feiten moeten vervolgen en het geld moeten confisqueren.
Op die manier krijgt men een deel, en zelfs een aanzienlijk deel van het geld terug om de schulden af te lossen. Op die manier zouden de ontwikkelingslanden blijk kunnen geven van hun goede bedoelingen en dan kan men beginnen met onderhandelingen over schuldaflossing en kwijtschelding van de resterende bedragen. Ook dat maakt mijns inziens deel uit van de good governance waartoe de ontwikkelingslanden zich moeten verplichten als zij in aanmerking willen komen voor verdere ontwikkelingshulp.
Verder is het ook voor mij volkomen onbegrijpelijk dat de Duitse bondskanselier een weg gaat - die precies de andere kant uitgaat dan die van van de overige EU-landen - die om te beginnen moet leiden tot volledige kwijtschelding van de schulden van de armste onder de arme landen. Dit indrukwekkend, maar weinig gefundeerd gebaar druist in tegen de besluiten van de G 8-topconferentie van het afgelopen jaar en past geheel bij het gedrag van de bondskanselier tijdens de conferentie. Men komt namelijk niet veel verder als men, in plaats van aan de werkvergaderingen deel te nemen, liever tien minuten met Gaddafi spreekt. Men kan alleen maar speculeren over hetgeen in dat gesprek gezegd werd.
De kanselier van de media - zoals hij bij ons ook wordt genoemd - heeft op die manier zijn publiciteit gekregen. Wat uiteindelijk in de pas uren later aangenomen slotverklaring is komen te staan, zal hem waarschijnlijk niet veel hebben kunnen schelen. Zo kan men mijns inziens niet aan ontwikkelingsbeleid doen. Evenmin is dit allesbehalve bevorderlijk voor de dringend noodzakelijke coördinatie van de nationale beleidsvormen voor ontwikkelingssamenwerking. Als Europees Parlement moeten wij mijns inziens deze nationale solotoeren aan de kaak blijven stellen en de regeringen van de lidstaten sterker met de neus op hun verantwoordelijkheid drukken.

Van den Berg
Voorzitter, sommige collega's lijken hier de problemen van Afrika vooral aan de Afrikanen te willen wijten. Anderen daarentegen hebben een uitleg gegeven waarin vooral Europa en de oud-kolonisatoren verantwoordelijk zijn. Zo schijnt het ook te zijn met het beeld van de Top in Caïro. Sommigen vinden het een gemiste kans en zijn bijzonder teleurgesteld en hangen daar een heleboel aan op, anderen daarentegen achten het een unieke historische gebeurtenis.
Het feit dat er voor het eerst in de geschiedenis er een dergelijke bijeenkomst is geweest tussen leiders van Afrika en leiders van Europa is natuurlijk historisch. Dat er veel eerder met Latijns-Amerika en met Azië contacten hebben plaatsgevonden betekent dat er blijkbaar iets mis is met het normale contact tussen Afrika en Europa. Dat klopt natuurlijk ook, want heel vaak zijn het niet de ministers van Buitenlandse Zaken, maar de ministers van noodhulp die mogen afreizen naar Afrika en van daaruit beleid mogen voeren. Er is te weinig normaal beleid geweest met al die verschillende middelen van handel, landbouw, buitenlandse zaken en ook natuurlijk ontwikkelingssamenwerking in samenhang met het Afrikaanse continent. Dat heeft ongetwijfeld iets te maken met onze dubbele houding van medelijden aan de ene kant en aan de andere kant misericordia, in feite onvermogen om over te stappen van de oude koloniale verhoudingen tussen ons als Europa en Afrika. Dat zit aan de Afrikaanse kant, dat zit aan onze kant. In die zin beschouw ik het meer als een goede kans en een nieuw moment om vanuit zo'n top, met alle ellende die er natuurlijk zit - natuurlijk zitten daar dictatoren, natuurlijk is er ook aan onze kant beleid dat niet deugt - toch een nieuw begin te maken. Ik prijs het Portugese voorzitterschap, want ze hadden het heel makkelijk kunnen laten lopen, het had heel makkelijk nog een tijd kunnen duren, dat ze het in ieder geval doorgedrukt hebben. Nee, concrete, grootse zaken zullen er zeker niet verricht zijn, maar het gaat om die dingen die ondergronds gebeuren.
Het Parlement heeft een brief van de heer Prodi gekregen waarin hij zegt namens de Commissie opdracht te hebben gegeven om met voorstellen te komen om nog dit jaar tal van producten uit Afrika toegang te geven tot de Europese markt, tegen nultarief. Zo'n stap is betekenisvol. Er is gezegd: wij willen een groot bedrag inleveren en meedoen in een veel verdergaand initiatief van schuldenlasten maar dit dan koppelen aan sociale ontwikkeling. De heer Nielson is voor totale herziening van het ontwikkelingsbeleid waarin veel meer gefocust gaat worden, zowel binnen het ACS-EU-Verdrag als binnen de EU, op sociale ontwikkeling en op armoede. Men ontwikkelt niet van hieruit de Afrikaanse mensen. De Afrikaanse mensen hebben zelf plannen en willen zichzelf ontwikkelen, maar willen daarbij geholpen worden. Zo'n nieuw kader schept werkelijk mogelijkheden. In dat kader moet ook conflictpreventie een kans krijgen. Gewone, normale contacten zijn niet uniek, ze zullen ook niet geweldige nieuwe dingen teweegbrengen, maar ze zijn nodig. Ik ben blij dat ik van het Portugese voorzitterschap heb gehoord dat zij ook van plan zijn om ervoor te zorgen dat over enige tijd opnieuw zo'n top plaatsvindt. Het moet normaal worden. In een normale verhouding kunnen we ook hard en zakelijk met elkaar zijn en kunnen we ons beleid resultaatgericht inzetten.
Nog één punt. Ik hoop dat onze begroting voor 2001 - en de commissaris weet hoezeer ik daarmee zit, want ik ben begrotingsrapporteur voor dat onderdeel - ook als het ware uitdrukking geeft aan een aantal van deze beloften. Als 45 miljoen kinderen in Afrika nog geen schoolklas gezien hebben en we zouden in staat zijn om dat onderwijsbudget het komende jaar te verdubbelen, niet de begroting als totaal maar als we daarin gewoon wat verschuiven, dan is het boter bij de vis, om nog eens een oud klassiek gezegde uit Nederland te hanteren. Verder sprak ik overigens voor de totale Europese socialistische fractie.

Mantovani
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter, ook omdat ik nu voor het eerst het woord mag voeren in dit Parlement.
Ook ik ben verheugd dat er voor de eerste maal een top Europa-Afrika heeft plaatsgevonden: daar werd al vijftig jaar naar uitgekeken en misschien ook al over onderhandeld. Als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking vind ik het jammer dat het Europees Parlement niet aanwezig was bij deze bijeenkomst. Ik betreur het ook dat in Agenda 2000 geen enkele aandacht wordt besteed aan de toekomstige verantwoordelijkheden van de Europese Unie ten opzichte van de ontwikkelingslanden. Tijdens de bijeenkomst zijn twee verschillende invalshoeken naar voren komen: Europa verzoekt de Afrikaanse landen de mensenrechten, de normen van goed bestuur en de democratische instellingen te eerbiedigen. De Afrikaanse landen daarentegen dringen aan op kwijtschelding van de schuldenlast, die de oorzaak zou zijn voor de stagnerende economie en de beklagenswaardige situatie van de bevolking.
Er moet een evenwicht worden gevonden, een raakpunt. Het Parlement heeft zich al meerdere malen met dit probleem beziggehouden, zonder concrete resultaten te boeken. Er is een krachtig, oprecht, breed gesteund initiatief nodig. Van verschillende kanten is opgeroepen tot een substantiële verlichting of zelfs kwijtschelding van de buitenlandse schuldenlast, bijvoorbeeld door de Heilige Stoel, ter gelegenheid van het jubeljaar. De voorwaarden zouden daarbij zodanig moeten zijn dat de landen met de hoogste schuldenlast worden geholpen bij het op gang brengen van de productie en het betreden van de wereldmarkt. Volgens mij moet de situatie van de verschillende landen systematisch worden onderzocht en moet er een inhoudelijke evaluatie worden opgesteld van de politieke situatie. Aan de hand daarvan kunnen we vaststellen met hoeveel de schuldenlast moet worden teruggebracht, of eventueel dat alle schulden moeten worden kwijtgescholden. Daarbij moet er ook op worden gelet of de financiële middelen goed zijn benut; de regeringen, de burgermaatschappij, de plaatselijke kerkgenootschappen en de non-gouvernementele organisaties moeten erbij worden betrokken.

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, de gewone mensen in de meeste Afrikaanse landen zijn nu armer dan toen hun land onafhankelijk werd. Dat betekent dat armoede een ziekte is die de onschuldige bevolking oploopt door toedoen van kwaadwillige dictators en inhalige en corrupte politici. Die ziekte wordt nog eens verergerd door natuurrampen, met inbegrip van klimaatveranderingen. Als de Toearegs in de woestijn in het noorden van Nigeria en de Makonde in Tanzania of Mozambique gaan verhuizen, verzamelen ze hun familie om zich heen en pakken ze hun schamele bezittingen in een mand. Ze zijn arm, onzeker en overgeleverd aan de elementen. Ze hebben geen water, sanitaire voorzieningen, elektriciteit, medicijnen, opleiding of een beetje vast dak boven hun hoofd. Mensen die zo hopeloos zijn, hebben een andere kijk op democratie en mensenrechten dan wij westerlingen vanuit onze huizen en lommerrijke voorsteden. De mensen in Afrika hebben geen belang in hun dorpseconomie of in de regionale of nationale economie. Dergelijke ontheemde en hopeloze mensen vormen een gemakkelijke prooi voor politieke manipulatie en daarom zijn er ook zoveel conflicten en maatschappelijke onrust in die landen.
Dit Parlement biedt deze mensen nu een open en vrije toegang tot de markten van de EU. Wij nodigen hen uit om op wereldniveau deel uit te maken van de economie, zodat zij bijvoorbeeld ook een bijdrage kunnen leveren aan de WTO-besprekingen in Seattle. Heeft dat echter wel nut voor deze arme mensen waarvan de meerderheid nog in de rimboe woont? Zij verbouwen toch al heel weinig en zelfs op dat vlak ontbreekt de kennis en zijn er ook geen middelen om de producten effectief te verbouwen, te oogsten, te verwerken of te verpakken. Ze zijn niet eens in staat om die producten in hun eigen land aan de man te brengen, laat staan in het buitenland.
Ik stel daarom voor om de mensen in Afrika zelfstandigheid en onafhankelijkheid bij te brengen door ze te leren om die producten te verbouwen en te oogsten die hun eigen land te bieden heeft. Laten we dus eerst de technologiekennis overdragen waar ze echt wat aan hebben voordat we zeggen dat onze markten voor hen toegankelijk zijn.

Gama
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben u erkentelijk voor uw discussiebijdragen, die voor ons een stimulans vormen om dit beleid van de Europese Unie jegens Afrika voort te zetten. Ik zou enkele punten willen ophelderen. In de eerste plaats de kwestie van het erbij betrekken van de parlementaire instanties, de Paritaire Vergadering EU­ACS en het Europees Parlement. Zoals u weet, werd deze Top afgesproken met een wederpartij, aan wie niets viel op te leggen. Het was geen top van enkel de Europese Unie, er was een gesprekspartner die gerespecteerd moest worden, want de consequentie van het niet-respecteren van een gesprekspartner is dat er op de top geen dialoog plaatsvindt. Dat ging zelfs zover dat er problemen waren over het in de slotconclusies opnemen van verwijzingen naar de ACS-groep. Waarom was dat zo? In de eerste plaats omdat de gedachte was dat dit de eerste grote globale toenadering van Afrika in relatie tot Europa was, en niet alle Afrikaanse landen zijn ACS-staten. In de tweede plaats is de ACS-groep een groep die niet alleen uit Afrikaanse staten bestaat, daar zijn ook Caribische en Aziatische landen lid van. Dus viel, zoals u zult begrijpen, de gedachte van het in deze top opnemen van de ACS-groep, vooral op het niveau van de Parlementaire Vergadering omdat die ook op geen ander niveau aanwezig was, niet in goede aarde.
Ten tweede, met betrekking tot het Europees Parlement: wij begrijpen de noodzaak en het belang dat het Europees Parlement bij die initiatieven wordt betrokken, en het is om die reden dat wij als voorzitterschap in de commissie buitenlandse zaken en vandaag in de plenaire vergadering uitvoerig met het Europees Parlement dialogeren. Ik betreur het alleen dat er een geringe, zij het hooggekwalificeerde presentie is. Wij hebben veel gedialogeerd over de totstandkoming van deze Top, maar het was wel zo dat die Top op twee pijlers steunde: de ene was de Europese Unie en de andere de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid. En dan gebeurt het dat de OAE van haar kant geen parlement bezit. En dus bestond er een probleem om bij een top die, ik herhaal, een top van gelijken en geen top van ongelijken was, een instelling te betrekken waarover de mede-organiserende partij niet beschikte. Bij de voorbereiding van de volgende top van 2003 zullen wij voorzeker modaliteiten tegen het licht kunnen houden om de betrokkenheid van het Europees Parlement te versterken binnen het kader waarmee we bij de wederpartij rekening moeten houden, want die andere partij bestaat nu eenmaal. En niemand zal ook maar iets van de relaties met Afrika begrijpen als hij niet inziet dat Afrika begint te existeren, begint een mening te hebben en een opvatting over de zaken kan hebben. Wij wensen immers niet op te leggen dat al onze denkbeelden, alleen omdat het de onze zijn, in de context van de te houden onderhandelingen automatisch worden aanvaard en overgenomen.
Een ander belangrijk punt betreft de schuldenkwestie. En ik zou niet zo sceptisch willen zijn als enkele van de sprekers die ik heb beluisterd, en ik vind zelfs dat de reactie van de Afrikanen op de Top en daarna, met betrekking tot de vorm waarin het schuldenprobleem aldaar is besproken, een vertrouwensvolle reactie was. Wij mogen niet uit het oog verliezen dat er een kwalitatief verschil bestaat. Ik herinner u aan de toezegging van de lidstaten van de Europese Unie met betrekking tot de arme landen met een hoge schuld, om de schuld te verminderen en zelfs kwijt te schelden, zonder de bijdrage van de Unie van 1 miljard euro te vergeten als bijdrage aan dat programma. En ik vestig eveneens uw aandacht op het feit dat de Europese Unie in 2000 op een duidelijke wijze de verbintenis aangaat om tot 2005 een programma uit te voeren voor de toegang van de producten van de minst ontwikkelde landen tot haar markten, zonder douanerechten, hetgeen een belangrijke bijdrage is ter stimulering van de economieën van die landen in het kader van een asymmetrische liberalisatie van de handel. Daarvoor bestaan geen precedenten, zoiets is nog door geen andere groep landen gedaan. Dit is een hoogst innoverende stap die door de betrokken landen zeer positief bejegend is. En de bevestiging van die beginselen in de context van de Top werd door de Afrikaanse landen tamelijk goed onthaald. Deze Top is geen internationale financiële organisatie, het is geen top waarop het probleem van de schuldvermindering of de kwijtschelding van schuld kan worden opgelost. De Top heeft bijgedragen tot de bevestiging van waarden en van politieke wil, en het was tevens van zeer groot belang dat vele landen van de Europese Unie de gelegenheid te baat hebben genomen om publiekelijk verminderingen of kwijtscheldingen van schulden aan te kondigen voor de armste landen met een hoge schuldenlast, met het voorbeeld­ en synergie-effect dat daaruit voortvloeide.
Naar blijkt was het belangrijkste - waarop trouwens ook van Afrikaanse zijde zeer consequent is gewezen - dat het de eerste keer was dat de Europese Unie akkoord ging met het bespreken van de schuldenkwestie van de Afrikaanse landen met de totaliteit van het Afrikaanse continent via de follow-up regelingen van een topbijeenkomst, want de bi-regionale groep op hoog niveau werd opgedragen een verslag over de Afrikaanse schuldenlast op te stellen, dat vervolgens op ministerieel niveau zal worden besproken, iets wat op dit gebied een volledige ommekeer is. Het is de eerste keer dat de Europese Unie bereid is buiten de context van de internationale financiële organisaties op geïnstitutionaliseerde wijze te spreken over het probleem van hun schuldenlast. De Afrikaanse landen beschouwden dit als een van de meest relevante aspecten van deze Top.
Ik moet u zeggen dat het Portugese Voorzitterschap van de Europese Unie zich tot doel had gesteld iets voor Afrika te doen, niet alleen omdat we dat voor andere continenten en andere gebieden, voor Latijns-Amerika en voor Azië reeds hadden gedaan, maar ook omdat andere landen of groepen landen, de Verenigde Staten, Japan, zelfs China, dat vóór ons begonnen te doen. Het werd tijd deze achterstand in te lopen. Dat is de reden dat de Raad Ontwikkelingssamenwerking, met medewerking van commissaris Paul Nielsen, in januari in Lissabon voor de eerste keer in zijn geschiedenis een zitting heeft gewijd aan het thema van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Afrika. Dat was nog nooit eerder gebeurd. Het was de eerste keer. Dat was uitstekend werk, dat trouwens in de resultaten van de Top tot uiting is gekomen.
Ook hebben we de laatste hand gelegd aan de besprekingen over de ACS-akkoorden voor de tweede Overeenkomst van Lomé, en hebben we de laatste hand gelegd aan de vrijhandelsovereenkomst met Zuid-Afrika. En we werken in hoog tempo aan het proces van Barcelona vanuit Afrikaans gezichtspunt in het kader van de associatieovereenkomsten met het oog op de totstandkoming van een vrijhandelszone in het jaar 2010. We zijn hard aan het werk voor de herziening van de mediterrane strategie, wij werken hard aan de nadere uitwerking van het Handvest voor veiligheid en stabiliteit voor het Middellandse Zee-gebied en ook aan de herziening van de verordening MEDA II. We hebben het Middellandse Zee-forum in Funchal gehad, en er komt een informele ministeriële bijeenkomst in Lissabon over het proces van Barcelona, meer bepaald om na te gaan of het daarmee goed of slecht staat, om te bezien wat er moet worden gecorrigeerd en teneinde de top voor te bereiden die in het tweede halfjaar zal plaatsvinden. De Top van Caïro stond aanvankelijk niet op ons programma; toen wij het voorzitterschap doorgegeven kregen, stond die nog niet vast, maar wij hebben altijd gezegd dat als het probleem zou zijn opgelost, wij bereid zouden zijn deze Top te houden. Later hebben wij de Top voorgesteld, de problemen van diplomatieke aard opgelost, en hebben wij een topbijeenkomst gerealiseerd met een resultaat dat door de Afrikaanse landen sterk werd toegejuicht. Natuurlijk hebben we niet van de ene dag op de andere alle problemen met betrekking tot het Afrikaanse continent kunnen oplossen, maar wat nodig was om een stap te zetten, een stap te zetten om Afrika op de Europese agenda te plaatsen. En het was nodig om een topbijeenkomst tot stand brengen met deze benadering, met deze allure en om die wegen uit te stippelen. Wíj hebben die stap gezet. Nu moet er nog worden doorgegaan, maar ik ben er vast van overtuigd dat, nu de Afrikaanse agenda in de sfeer van het Europese beleid met vaste hand is afgebakend, de voorwaarden zijn vervuld om onverpoosd en met succes door te gaan, want het Afrikaanse continent vereist dit nu eenmaal, de situatie van conflicten, van ellende en lijden vergt een groter verantwoordelijkheidsbesef van de Europese Unie. En het is noodzakelijk dat de Europese Unie een agenda voor Afrika heeft. Wij allen, het Parlement, de Commissie en de Raad, wij werken allen in die richting.

Nielson
 - (EN) Ik wil graag reageren op een aantal specifieke opmerkingen die in dit debat zijn gemaakt. Mevrouw Kinnock noemde de komende bijeenkomst in Dakar over het basisonderwijs. In het kader van de voorbereiding van die bijeenkomst heb ik het grootste deel van onze activiteiten op het gebied van basisonderwijs in Afrika nog eens doorgenomen en ik ben blij dat ik iets positiefs te melden heb over mijn ervaringen in de Commissie. Wij doen namelijk veel meer dan ik eigenlijk verwacht had en ik ben altijd bereid om dit Parlement een overzicht te geven van onze activiteiten in Afrika op het gebied van het basisonderwijs. Dat betekent overigens niet dat we niet meer zouden kunnen ondernemen, maar de situatie is een stuk beter dan het beeld dat hierover in het algemeen bestaat.
De heer Rod merkte op dat hoe langer wij discussiëren hoe meer mensen in Afrika aan aids zullen zijn gestorven. Wat dat betreft, kan ik hem geruststellen: ik heb slechts vijf minuten spreektijd. Ik heb in Afrika met President Moegabe over het aids-probleem gesproken. Het was opmerkelijk dat hij ronduit toezegde dat Zimbabwe nu een soortgelijk open en eerlijk informatiebeleid over aids en HIV zou gaan voeren als het redelijk succesvolle beleid in Oeganda. Daarmee is het probleem uiteraard niet opgelost, maar persoonlijk vind ik het een belangrijke stap voorwaarts dat een van de Afrikaanse regeringsleiders - die in deze discussie een tijd lang meer als onderdeel van het probleem werd beschouwd dan als een van de sleutels tot mogelijke oplossing - nu openlijk toegeeft dat hij zich ervan bewust is dat het beleid moet veranderen. Ik beweer niet dat ik hiermee een compleet beeld van de situatie rondom aids in Zimbabwe schets, maar het is wel een belangrijk aspect ervan.
De heer Miranda herinnerde ons eraan dat de nadruk op de Balkanproblemen in Oost-Europa ook indirect gevolgen heeft voor de begroting voor Afrika. Onze aandacht voor Kosovo en andere activiteiten heeft in absolute zin echter niet tot een vermindering geleid van de begrotingsgelden die voor Afrika bestemd zijn. In relatieve zin is dat wel het geval, maar wij zijn er in ieder geval in geslaagd om Afrika te behoeden voor een directe inkrimping van onze inspanningen. Ik stel in dit verband de steun van het Parlement ook erg op prijs.
Mevrouw Maij-Weggen wees erop dat de hoeveelheid ontwikkelingshulp de afgelopen jaren is toegenomen. Was dat maar waar! Afgemeten aan de totale officiële ontwikkelingssteun is die hulp wereldwijd in feite afgenomen. Wij zitten nu op een percentage van 0,23% en veel regeringen zouden meer kunnen en meer moeten doen. Tegen die achtergrond is het een voorrecht om de Europese Unie op dit terrein internationaal te mogen vertegenwoordigen, omdat wij geen deel uitmaken van die neerwaartse spiraal. Qua absolute cijfers lijkt het zelfs waarschijnlijk dat wij onze inspanningen de komende jaren nog zullen vergroten. Dit Parlement, onze begroting en onze activiteiten vormen een soort corrigerende tegenhanger van de trend die zich wereldwijd aftekent. Daar moeten we trots op zijn en tegelijkertijd moeten we hiervan optimaal profijt trekken in onze politieke betrekkingen.
De heer Van den Bos sprak, evenals anderen, over schuldsanering en dat is zeker een onderwerp dat veel aandacht verdient. Ik wil u er echter aan herinneren dat het grootste deel van de EU-bijdrage aan het HIPC-II-initiatief ter waarde van 1 miljard euro bestemd is voor Afrika. De 680 miljoen euro die wij als donor, niet als crediteur, ter beschikking stellen, zijn geheel bestemd voor de Afrikaanse Ontwikkelingsbank. Dit bedrag is in het speciale trustfonds binnen het HIPC-initiatief opzijgezet om Afrika meer speelruimte te geven zodat de Afrikaanse Ontwikkelingsbank de arme landen in Afrika in de toekomst kan blijven ondersteunen. De EU doet vrij veel, maar de vraag is in hoeverre de G7-landen, die vorig jaar in Keulen de aanzet hebben gegeven tot het HIPC-II-initiatief hun beloften nakomen - niet alleen als donor, maar in hun veel nauwer omlijnde rol van crediteur.
Wij zijn voorstander van het kwijtschelden van bilaterale schulden. Hierover zouden ook relatief eenvoudig politieke besluiten genomen kunnen worden, maar het echte probleem wordt gevormd door de multilaterale schulden. Op dit gebied is de EU als donor - zonder directe belangen als crediteur - in staat geweest om een stevige helpende hand te bieden. Dit feit moet tijdens de lopende discussies ook niet uit het oog verloren worden. Het is misschien nog niet genoeg, maar het is in ieder geval meer dan enig andere donorengroep heeft gedaan.
De heer Zimmerling refereerde aan het probleem met Nigeria en het terugkrijgen van de verdwenen gelden. Wij hebben op het laatste moment nog enkele wijzigingen in de tekst van Caïro aangebracht waardoor de ingenomen standpunten nog sterker tot uiting komen. Ik hoop dat Europa in staat zal zijn om ook de helpende hand te bieden bij het achterhalen van een deel van dat geld, zodat dat weer op de rechtmatige plaats terechtkomt. Deze actie moet deel uitmaken van een internationaal economisch beleidsproces, aangezien geld nooit zomaar mag verdwijnen zoals in dit geval is gebeurd.
Het was van groot belang dat de staatshoofden en regeringsleiders twee dagen met elkaar in goede harmonie hebben doorgebracht. Het was erg prettig om dit mee te mogen maken omdat dit niet alleen van aanzienlijk belang is voor de verhouding tussen Europa en Afrika, maar ook voor het soort partnerschap dat wij tot stand willen brengen. Een dergelijke samenwerking is namelijk ook afhankelijk van goede persoonlijke contacten en die hebben zich in die twee dagen prima ontwikkeld.
Tenslotte zou ik van deze gelegenheid gebruik willen maken om het Portugese voorzitterschap te bedanken voor de zeer goede samenwerking in verband met dit grootscheepse initiatief. De topontmoeting was zeer geslaagd en het was een genoegen om met het voorzitterschap samen te werken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Ik heb zeven ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Pakket externe betrekkingen
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie inzake het pakket externe betrekkingen.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben in de vergadering van de Commissie vandaag een aantal kwesties besproken, waaronder tevens de globale economische richtsnoeren. Deze zijn eerder vanmiddag elders in dit Parlement aan de orde geweest in een verklaring van mijn geachte collega, commissaris Solbes. Ik zou graag uw aandacht willen voor twee punten die verband houden met de externe betrekkingen. Ik zal met name op een van die punten nader ingaan. Allereerst wil ik echter even heel kort onze mededeling inzake waarnemerschap en steun bij verkiezingen noemen. Die mededeling wordt binnenkort gepubliceerd en ik kijk al met plezier uit naar de debatten die daarover in de komende weken en maanden met het Parlement zullen worden gehouden.
Ik moet eerst eerlijk opbiechten - aangezien dr. Paisley niet in het Huis aanwezig is, denk ik dat ik wel een biecht kan afleggen - dat in de mededeling niet echt een radicaal nieuwe aanpak wordt voorgesteld. Er wordt eerder getracht orde te scheppen op het gebied van een activiteit die zich in de afgelopen jaren danig heeft ontwikkeld. Wij hebben al een bedrag van 150 miljoen euro aan deze belangrijke activiteit uitgegeven. Het is na de vaststelling van de verordeningen die een juridische basis verschaffen voor activiteiten op het gebied van mensenrechten en democratisering, duidelijk een activiteit geworden die tot de eerste pijler moet worden gerekend.
De leden van het Parlement zullen zien dat de mededeling een uitnodiging aan zowel het Parlement als de Raad bevat om met ons samen te werken aan een meer gecoördineerde aanpak. De mededeling nodigt iedereen bovendien uit om te leren uit de lessen van het verleden. Het is een heel praktisch document. Het geeft aan dat wij consequenter tewerk moeten gaan. Ik verheug mij erop de gezichtspunten van de leden van het Parlement te horen en hoop dat zij het stuk zien als een belangrijke en nuttige bijdrage aan een debat dat in de komende jaren steeds belangrijker, en dus zeker niet minder belangrijk zal worden.
Ik zou nu graag willen overgaan tot een onderwerp waarop ik tegenover het Parlement vrij uitgebreid wil ingaan. Het is een onderwerp dat mij na aan het hart ligt - hoe gebrekkig dat orgaan ook moge zijn. Het betreft de snelle interventiefaciliteit, die al geruime tijd onderwerp van discussie is en ten aanzien waarvan wij nu een aantal conclusies hebben getrokken.
Mijn geachte collega, commissaris Nielson, heeft zojuist gesproken over de Top Europese Unie/Afrika die iets meer dan een week geleden in Caïro heeft plaatsgevonden. Het is juist dat zowel de voorzitter van de Commissie als mijn geachte collega's Pascal Lamy en Poul Nielson en ikzelf gedurende die top geconfronteerd zijn met een litanie van klachten over de trage steunverlening door de Europese Unie. Degenen die de klachten uitten, hadden vaak gelijk; niet altijd, maar wel vaak. Zoals de leden van het Parlement weten - met name degenen die als lid van een delegatie andere landen hebben bezocht - is dit geen nieuw probleem. Sinds ik de afgelopen herfst tot de Commissie ben toegetreden, heb ik onze trage en moeizame procedures als zeer frustrerend ervaren. Ik wil nogmaals stellen dat dit niet een probleem is dat door onze medewerkers wordt gecreëerd - want die werken juist vanwege de onderbezetting extreem hard; het is eerder een probleem waarvan zij zelf ook al jaren te lijden hebben.
Zowel de trage besluitvorming als de trage tenuitvoerlegging hebben een structurele en een cultuurgebonden achtergrond. Onze procedures zijn ouderwets en zoals ik al zei 'moeizaam'. De traditionele wetgevende aanpak van communautaire aangelegenheden is in het licht van de snel veranderende realiteit van de externe betrekkingen soms ook niet meer het meest geschikte middel. Dit geldt met name voor conflictpreventie en crisismanagement.
Wij worden nu bekritiseerd vanwege onze traagheid, omdat wij met onze maatregelen vaak door de feiten achterhaald worden. Ik zou zelfs willen zeggen, om een historisch cliché te bezigen, dat 'de geschiedenis niet langer op ons zal wachten'. Ook onze internationale partners, en zelfs de Raad, zullen dat niet doen, en zij hebben gelijk. Wij moeten ervoor zorgen dat wij actie kunnen ondernemen op het moment dat dat nodig is, en niet zes weken of zes maanden later. Wij moeten beter presteren en wij kúnnen beter presteren. Wij hebben nu de ambitieuze weg ingeslagen naar een hervorming van onze programma's op het gebied van buitenlandse steunverlening om die steun aanzienlijk effectiever en sneller te laten verlopen. Wij zullen onze voorstellen in de komende weken aan het Parlement voorleggen. Sommige dingen kunnen relatief snel worden gerealiseerd, andere zaken duren iets langer, omdat er bijvoorbeeld complexe wetgevende wijzigingen nodig zijn. Wij zijn van oordeel dat de snelle interventiefaciliteit vrij snel gerealiseerd kan worden indien wij de steun van het Parlement en van de Raad krijgen. Ik hoop dat die steun er ook komt, want er is geen tijd meer te verliezen. De Europese Raad in Helsinki heeft in het kader van de ontwikkeling van Europese crisismanagementstructuren binnen het Gemeenschappelijk Europees Veiligheids- en Defensiebeleid (CESDP) een beroep op ons gedaan om voor een mechanisme voor snelle interventie te zorgen. Traagheid is echter slechts een deel van ons huidige probleem.
Wij moeten er ook voor zorgen dat verschillende maatregelen effectiever en soepeler tot een maatproduct worden gecombineerd dat is afgestemd op de betreffende situatie. De snelle interventiefaciliteit komt aan die eisen tegemoet. Zij moet het voor ons mogelijk maken om zonder verdere vertraging een beroep te doen op bestaande communautaire middelen en kennis teneinde deze in een bepaalde crisissituatie toe te kunnen passen. Hiermee wordt een aanvulling gegeven op het waardevolle werk dat door ECHO wordt verricht op het humanitaire vlak. Ik stel voor dat er een mechanisme wordt gecreëerd op basis van een aantal algemene kenmerken. Ten eerste zijn er de urgente, kortdurende operaties in gevallen van een crisis of dreigende crisis. Dergelijke operaties dienen over het algemeen niet langer dan een maand of negen te duren. Ten tweede kan interventie op langere termijn vereist zijn. In zo'n geval kunnen er maatregelen op grond van de snelle interventiefaciliteit worden genomen in afwachting van activiteiten op grond van de bestaande programma's, die dan na het volgen van de normale procedures in de plaats komen van de snelle interventiemaatregelen. Ten derde dienen de procedures net als bij ECHO te worden gestroomlijnd. De Commissie zou in de meeste gevallen in staat moeten zijn op eigen verantwoordelijkheid te handelen. Indien de lidstaten moeten worden geraadpleegd, dient dit in het kader van de meest eenvoudige adviserende structuur te geschieden. Ten vierde moet het management van de snelle interventiefaciliteit bij een klein team komen te liggen: de Administratieve Eenheid Crisiscoördinatie van het Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen. Ik wil geen grote structuren in het leven roepen waar mensen alleen maar werk creëren terwijl zij wachten op het intreden van een crisis.
De meerwaarde van een snelle interventiefaciliteit is de snelheid en flexibiliteit waarmee de EU in een crisissituatie kan optreden. De faciliteit helpt ons bij het nemen van de procedurele hordes die ons in het verleden parten hebben gespeeld, en geeft ons tevens de mogelijkheid om binnen één enkele operatie voor één bepaald doel meerdere instrumenten toe te passen.
Ik heb mensen hun bezorgdheid horen uiten over het feit dat wij nu weer nieuwe taken op ons nemen terwijl wij eigenlijk onze inspanningen beter zouden moeten focussen. Ik begrijp die zorg, maar wil daar meteen aan toevoegen dat de snelle interventiefaciliteit geen nieuwe verantwoordelijkheden schept, doch een beter rendement tracht te halen uit de bestaande mogelijkheden. Zij bouwt voort op bestaande EU-programma's en brengt deze samen in een nieuw kader. De faciliteit kan worden ingezet op terreinen die uiteenlopen van mensenrechten, waarnemerschap bij verkiezingen, bemiddeling, institutionele opbouw en mediabegeleiding tot douane- en grensbeheer, het opruimen van mijnen, ondersteuning bij politieoptreden, assistentie in noodsituaties onder de burgerbevolking, hervestiging en reïntegratie.
Er is daarbij wel sprake van een niet te vermijden, zelfs noodzakelijke overlapping met bestaande instrumenten. Ik herhaal: de faciliteit schept niet iets nieuws, maar verschaft slechts een mechanisme waarmee op effectievere wijze gebruik kan worden gemaakt van de bestaande mogelijkheden. De overlapping wordt overigens al beperkt door de procedurele aard van de snelle interventiefaciliteit en de beperkte tijd die geldt voor de interventies.
De faciliteit is een soort snelstartpakket dat ons in staat stelt tijdig te reageren en waar nodig het initiatief te nemen in noodsituaties. Door dit pakket kunnen wij onze rijkdom aan ervaring en middelen op optimale wijze inzetten in het belang van de Unie in haar geheel. Een snelle interventie moet echter niet langer duren dan absoluut noodzakelijk is. Indien de faciliteit langer moet worden ingezet dan de eigenlijke crisis duurt, dient de actie zo spoedig mogelijk te worden overgenomen door het geografische of thematische instrument van de EU dat het meest geschikt is om de situatie op langere termijn te controleren. Het is om deze reden dat de Commissie voorstelt nu slechts een vrij bescheiden budget aan de snelle interventiefaciliteit toe te wijzen: een bedrag van ongeveer 30 miljoen euro voor dit jaar en 40 miljoen euro voor de volgende jaren.
Er moeten voldoende financiële middelen beschikbaar zijn om snel crisismaatregelen te kunnen nemen, maar wij willen geen grote bedragen vastleggen die wij beter voor de reguliere programma's kunnen en moeten gebruiken. Ook willen wij geen grote nieuwe bureaucratie in het leven roepen waar mensen rondhangen totdat er weer een crisis optreedt. Ik heb dit punt al eerder aangeroerd.
Kort gezegd, ik ben ervan overtuigd dat de faciliteit ons zowel in materieel opzicht - wat zou ik er graag de beschikking over hebben gehad toen wij het plan 'Energie voor Democratie' afgelopen najaar opzetten - als in institutioneel opzicht helpt, omdat de Commissie hierdoor een concrete bijdrage levert aan het in ontwikkeling zijnde CESDP. Mijn favoriete econoom en goeroe Jane Jacobs heeft ooit gezegd dat alles in de praktijk altijd tegenvalt. Er zijn weinig ideale oplossingen, maar ik ben van mening dat de snelle interventiefaciliteit een werkbare oplossing is. Als wij het programma dan over drie jaar evalueren en tot de conclusie komen dat wij de faciliteit niet langer nodig hebben omdat wij al gelijksoortige snelle interventiemechanismen in de reguliere programma's voor externe steunverlening hebben ingebouwd, zal er niemand gelukkiger zijn dan ik.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik wil commissaris Patten in de eerste plaats zeer bedanken voor zijn uitvoerige uitleg. Ik heb over zijn eerste punt een vraag. Ik heb begrepen, en het doet mij groot genoegen, dat de Europese Commissie meer structuur wil aanbrengen in de wijze waarop vanuit de Europese Unie wordt waargenomen bij verkiezingen in derde landen. Mijn vraag is: wordt dat een structuur die enigszins vergelijkbaar is met wat de Verenigde Staten doet? Het valt mij namelijk altijd op dat het Carter-instituut daar de waarneming bij de verkiezingen leidt. Dat doen zij altijd op een heel professionele manier en bovendien op een heel zichtbare manier. De Europese Unie, die wel met veel mensen aanwezig is, mist eigenlijk een dergelijk gezicht. Kunt u uitleggen of u zich daaraan gaat spiegelen, want dat vind ik een heel goed voorbeeld van hoe het goed kan en hoe goed het moet.

Patten
De geachte afgevaardigde heeft zoals altijd weer eens een zeer intelligente opmerking gemaakt. Er is sprake van een imagoprobleem. In de mededeling wordt op dat probleem ingegaan. Wij willen er zeker van zijn dat het optreden van de Unie meer herkenbaar wordt: het gaat niet enkel om logo's of banden om de bovenarm, maar om onze presentatie in haar geheel.
Ik denk dat de leden van dit Huis wel eens gefrustreerd zijn als zij weer eens tot de ontdekking komen dat de verdiensten van maatregelen die door de Europese Unie zijn gefinancierd, worden bijgeschreven op het conto van andere landen, ook op dat van Noord-Amerika. Er wordt geen enkele lof toegezwaaid aan de Europese burger die voor al die maatregelen betaalt. Er zijn geen Europese middelen, er zijn slechts Europese belastinggelden. Dit moet men altijd goed voor ogen houden. Imago is een belangrijk aspect, en dat is in de mededeling ook meegenomen. Ik hoop dat de geachte afgevaardigde het ons laat weten als zij van mening is dat wij dat in onvoldoende mate hebben gedaan. Het stuk is mede geschreven met het doel om meer ideeën vanuit het Parlement te genereren. Het Parlement is immers zeer goed op de hoogte van de belangrijke activiteit die thans aan de orde is.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik kan mij scharen achter de vraag van mevrouw Maij-Weggen. Ik heb deelgenomen aan verschillende verkiezingswaarnemingen en alhoewel ik het principe huldig: "doe goed en praat daar ook over" hebben wij - en niet alleen ik - vaak moeten vaststellen dat van zichtbaarheid ternauwernood sprake was. Ik ben vierkant voor voortzetting van de samenwerking met de OVSE en de Raad van Europa, maar als wij als Europese Unie alle kosten dragen en bijna niemand merkt dat de Europese Unie waarneemt bij de verkiezingen, is dat een kwalijke zaak. Mijns inziens moeten wij visibility wel degelijk de noodzakelijke aandacht schenken.
Ten tweede wil ik u, mijnheer de commissaris, graag vragen wanneer de grondstructuur van uw rapid reaction facility operationeel moet zijn. Dat is ook belangrijk voor de parlementaire werkzaamheden. Van welk tijdschema moeten wij uitgaan? Ten derde kunnen, mijnheer de commissaris, niet alle, maar wel talrijke crisissen waarop wij reageren, voorkomen worden. Bent u voldaan over de toestand en de ontwikkeling van de crisispreventie en welk verband wilt u leggen tussen crisispreventie en de rapid reaction facility?

Patten
Ten eerste, wat de zichtbaarheid betreft, bevat de nogal lange mededeling aan het begin een alinea die het probleem mijns inziens goed samenvat. In de alinea wordt gesteld dat er een aantal redenen zijn waarom de EU niet zo zichtbaar aanwezig is als men zou willen. De eerste reden is het gebrek aan een duidelijk EU-beleid en aan de noodzakelijke instrumenten om dat beleid uit te voeren. Het vaststellen van een gezamenlijk optreden in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is ook geen garantie voor een betere zichtbaarheid. Dit hebben de mensen in Nigeria afgelopen jaar nog eens aan den lijve kunnen ondervinden.
Een andere reden is gelegen in het feit dat de Europese Unie onder de paraplu van andere internationale spelers aan acties deelneemt. Dit heeft in de Balkan vaak problemen opgeleverd, zoals de geachte afgevaardigde weet. In andere gevallen, zoals bij de Palestijnse kwestie, was het gebrek aan zichtbaarheid te wijten aan onvoldoende contacten met de media.
Het einde van het stuk is wellicht een beetje provocerend: "Anders dan in de VS het geval is, benoemt de Europese Unie voor deze functies geen hoge politici die zich al uit de politiek hebben teruggetrokken." Wij doen over het algemeen een beroep op politici die nog actief zijn en in het middelpunt van de belangstelling staan. Misschien kunnen wij iets van de Amerikaanse praktijk leren, hoewel ook ik van mening ben dat er sommige belangrijke, "gepensioneerde" politici zijn die men niet per se als waarnemer bij verkiezingen zou willen zien. Op dit vlak geldt dat voorzichtigheid de moeder der wijsheid is.
Verder zou ik de snelle interventiefaciliteit zo spoedig mogelijk operationeel willen zien. Ik heb anekdotes te over om mijn ongeduld te onderstrepen. Ik twijfel er niet aan dat ons programma 'Energie voor Democratie', waarover ik het al eerder had, buitengewoon succesvol was. De burgemeester van een van de plaatsen die daarvan heeft geprofiteerd, schreef dat afgelopen week ook aan zijn collega's in de Servische oppositie. Wij bekijken nu welke maatregelen wij tijdens de zomer kunnen nemen om op dat succes, na de noodsituatie in de afgelopen winter, te kunnen voortbouwen.
Ook twijfel ik er geen moment aan dat onze EU-medewerkers het bij het opzetten van dat programma veel gemakkelijker zouden hebben gehad indien wij een snelle interventiefaciliteit hadden gehad. Degenen die denken dat wij die niet nodig hebben, zouden eens moeten praten met onze medewerkers die in Kosovo verantwoordelijk waren voor pijler 4 van UNMIK. Er is een stroom van bijna niet te geloven verhalen die het belang van een dergelijke faciliteit onderstrepen. Die faciliteit is ook geen smoes om de begrotingsprocedures te omzeilen, maar stelt ons in staat om de dingen binnen onze bestaande begroting effectiever en soepeler te realiseren.
Het moge duidelijk zijn dat de mogelijkheid tot snel optreden een bijdrage levert aan crisispreventie. Een van de oudste gezegden die wij kennen, is dat het ontegenzeggelijk duurder is oorlog te voeren dan de vrede te bewaren. Wat vaak het meest nodig is om de vrede te bewaren of een crisis te voorkomen, is niet grootmoedig handelen, maar snel en grootmoedig handelen. Zoals de geachte afgevaardigde weet - aangezien hij al veel langer op dit gebied bezig is dan ik - zijn wij actief bezig met het zoeken naar een intellectueel aanvaarbare basis voor preventieve diplomatie. Wij doen er alles aan om de benodigde primaire doelstellingen waarbij geen militaire capaciteit vereist is, te bundelen.
Wij zullen een aantal dingen ondernemen en ik hoop in de komende maanden nadere ideeën aan dit Parlement te kunnen voorleggen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u had het over de trage afhandeling van betalingen, waardoor de Europese Unie bij verschillende acties ook een slecht imago krijgt. Op dit ogenblik is de richtlijn inzake betalingsachterstand het voorwerp van een bemiddelingsprocedure, wat betekent dat dit niet alleen op het gebied van externe acties een probleem is, maar ook binnen Europa zelf. Volgens mij zou het goed zijn, dat de richtlijn inzake betalingsachterstand ook voor de Europese instellingen gaat gelden en dat u als commissaris dit voorstel steunt. Elke betaling waarvoor een rechtsgrondslag bestaat, zou dan binnen een bepaalde termijn, bijvoorbeeld tussen de 21 en 30 dagen, hopelijk nog korter, kunnen gebeuren. Mijn voorstel komt er dus op neer de richtlijn inzake betalingsachterstand ook op deze gebieden toe te passen.

Patten
Dat is een heel interessant en belangrijk punt, waaraan ik zeker aandacht zal besteden. Het is een zeer waardevolle bijdrage.
Ik maak mij ook zorgen over een nog belangrijkere kwestie, namelijk de tijd die tussen onze toezeggingen en de daadwerkelijke uitvoering ligt. Dat is een ernstige zaak. Ik hoop dat wij in de komende paar weken en maanden een paar zinvolle ideeën over dit onderwerp kunnen aandragen.

Patten
Zoals de geachte afgevaardigde weet - op een of andere mysterieuze wijze is immers een voor de Europese Raad bedoeld artikel van de hand van de Hoge Vertegenwoordiger en mijzelf in de kranten verschenen - is de kwestie van een betere afstemming tussen de activiteiten van lidstaten van grote betekenis voor zowel Javier Solana als mijzelf. Het zou om te beginnen prettig zijn als het altijd bekend zou zijn waar lidstaten nu precies mee bezig zijn.
De Hoge Vertegenwoordiger en zijn collega's van het secretariaat doen er alles aan om dit te realiseren. Zo trachten zij de Verenigde Staten op dit moment volledig inzicht te geven in de activiteiten die Europa thans onderneemt in de Balkanstaten. Er zijn onnodige problemen ontstaan omdat niet altijd voldoende bekend was wat nu precies de bedoeling was van de lidstaten en van de Europese Commissie. Wij moeten dus nauwer en op meer gecoördineerde wijze samenwerken. Dit is een aangelegenheid waar de Hoge Vertegenwoordiger en ik meer resultaten willen boeken. Ik hoop dat de conferentie over het Stabiliteitspact van een paar weken geleden een stimulans is geweest, maar wij zullen zeker op de ingeslagen weg voortgaan.
Wij streven naar een nauwe samenwerking tussen de snelle interventiefaciliteit en de speciale afgezanten. Die laatste groep is overigens aan de Raad verantwoording schuldig, hoewel wij verantwoordelijk zijn voor de begroting. Er zijn een paar afgezanten die activiteiten ondernemen op terreinen die wij via de snelle interventiefaciliteit zouden willen ondersteunen. Het gaat hier bijvoorbeeld om het werk dat een van onze speciale afgezanten verricht in het Grote­Merengebied in Afrika. Wij zullen dan ook contact met hen houden.
Ik denk niet dat de bedragen die aan de orde zijn, tot begrotingsproblemen zullen leiden. Wij hebben ruimte voor bedragen van 30 tot 40 miljoen euro. Ik weet zeker dat zich andere gelegenheden zullen voordoen om in dit Parlement nader in te gaan op de druk die aanwezig is ten aanzien van veel grotere uitgaven in categorie 4. De discrepantie tussen de inhoud van onze communiqués en hetgeen tussen de ministers van Financiën over dit soort zaken wordt afgesproken, blijft een obsessie voor mij. In deze materie verheug ik mij al op wat een open en vrije gedachtewisseling met het Parlement wordt genoemd.

Deva
Ik zou willen beginnen met een woord van dank voor de uitstekende presentatie die de commissaris heeft gegeven over de snelle interventiefaciliteit. Daar was grote behoefte aan. Ik zou hem willen vragen hoe hij aankijkt tegen hulpverlening bij rampen, zoals de recente situatie in Mozambique - hoe zou de snelle interventiefaciliteit moeten omgaan en samenwerken met het leger en de marine van de verschillende lidstaten?
Zou hij niet ook willen overwegen om waar nodig landen buiten de Europese Unie om hulp te vragen? Ik vond het in Mozambique bijvoorbeeld heel vreemd dat de marine van India aan de andere kant van de Indische Oceaan paraat stond en heel snel hulp had kunnen bieden in Mozambique, maar dat niemand India heeft gevraagd noodhulp te verlenen terwijl de mensen zich aan bomen vast moesten klampen om te overleven.

Patten
Er zijn verschillende soorten crises en verschillende soorten rampen. De vreselijke overstromingen in Mozambique vormden een klassiek voorbeeld van een geval waar ECHO humanitaire hulp kon verlenen. Het groeiende voedseltekort in de Hoorn van Afrika is een klassiek voorbeeld waar voedselhulp in zijn traditionele vorm moet worden geboden, zij het dat dit in casu moet geschieden met noodzendingen per schip en doorvoer over land met vrachtwagens, enzovoorts.
Het is zeer moeilijk om dergelijke crises in vakjes op te delen. Vaak is een combinatie van maatregelen nodig. Zo is al vroeg in de crisissituatie in Mozambique vastgesteld dat er helikopters moesten worden ingezet en dat militaire ondersteuning nodig was bij operaties van het burgerlijke gezag. Waar we voor moeten waken is dat er geen "Chinese muur" ontstaat die de verschillende operaties van elkaar scheidt.
Een "Chinese muur" is alleen noodzakelijk in budgettair verband. Wij moeten op niet mis te verstane wijze duidelijk maken dat wij de snelle interventiefaciliteit niet hanteren om op het terrein van de begroting bochten af te snijden die met het oog op een heersende noodsituatie onverantwoord zijn. De geachte afgevaardigde heeft echter volkomen gelijk dat Mozambique duidelijk heeft gemaakt hoezeer de verschillende vormen van interventie met elkaar verweven zijn en dat het heel moeilijk is om de verschillende vormen van steun in duidelijk afgebakende categorieën te verdelen.

Van Orden
Mijnheer de commissaris, ik dank u zeer voor uw uiteenzetting. Ik steun de snelle interventiefaciliteit van harte. Het is een antwoord op de bezorgdheid die onder velen van ons al heel lang leeft. Ik feliciteer u met het werk dat is verricht.
Ik zou graag meer willen zeggen over het punt dat al door mijn collega, Nirj Deva, is aangestipt. Wij praten niet enkel over noodsituaties, en ook niet uitsluitend over de effectiviteit van de maatregelen. De kwestie van beleidssamenhang speelt ook een zeer belangrijke rol. U bent vanuit het gezichtspunt van de Commissie de hoofdverantwoordelijke voor de externe betrekkingen. Ik denk nu weer aan de rol van ECHO. Ziet u geen mogelijkheid om ECHO onder uw beleidsverantwoordelijkheid te laten vallen? Dan zou er een meer samenhangende aanpak tot stand kunnen komen als zich een noodsituatie voordoet. Dan is er ook geen sprake van problemen met de verschillende instrumenten die kunnen worden gehanteerd. Dan wordt het probleem vanuit een centrale visie aangepakt en kan snel en efficiënt hulp worden verstrekt.

Patten
Uiteraard dient er beleidssamenhang te zijn. Het zou niet bepaald van politieke intelligentie getuigen indien men een pleidooi voor "onsamenhangendheid" zou houden. De geachte afgevaardigde heeft op dit punt volkomen gelijk. Maar men moet wat ECHO betreft wel twee dingen voor ogen houden. ECHO is terecht trots op zijn reputatie als humanitaire hulpverlener zonder politieke druk of inmenging. Er is bijvoorbeeld een heel goed onderscheid aan te brengen tussen de humanitaire hulp die ECHO in Servië heeft verleend en de steun die wij hebben gegeven via het plan 'Energie voor Democratie'. Beiden vormen van ondersteuning hebben een positieve bijdrage geleverd aan het leven van de mensen dat door de heer Milosevic zo ondraaglijk was gemaakt, maar er is wel een duidelijk verschil in achtergronden en een klein verschil in de doelstellingen van die ondersteuning.
Voorts is het vaak zo dat er een verschil is in wat door marketingmensen wel wordt aangeduid als "deliverables" (de te verschaffen hulpgoederen en ondersteuning). Bij ECHO gaat het vaak om voedsel, medicijnen en dekens. Bij onze snelle interventiefaciliteit gaat het daarentegen vaak om adviseurs, bemiddelaars, waarnemers, douanebeambten, politieagenten en dergelijke.
Er zijn verschillen. Maar ik ben het er volkomen mee eens dat er samenhang moet zijn. Het feit dat de commissarissen, die belast zijn met de buitenlandse betrekkingen, als een team samenwerken in de Commissie, is een groot voordeel. Wij willen alle programmabesluiten vanaf nu samen nemen. Ik hoop van harte dat wij er in slagen - zonder daarbij een aantal belangrijke verschillen teniet te doen - om de diverse instrumenten die de EU ter beschikking staan en waarmee behoorlijke bedragen aan hulpverlening gemoeid zijn, op elkaar af te stemmen. Dit is in het verleden niet altijd het geval geweest.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de commissaris het met mij eens is als ik zeg dat het schrijven van het verslag het gemakkelijkste deel van het werk is. Het moeilijke zit hem in de praktische uitvoering ervan. Als die snelle interventiefaciliteit er eenmaal is, zal die dan in bepaalde gevallen zowel op regionaal niveau als ook in afzonderlijke landen kunnen worden ingezet? Er zijn situaties, zoals in de Hoorn van Afrika, waarbij meer dan één land betrokken is. De problemen in het Grote­Merengebied in Afrika raken zelfs een aantal landen. Het zou zinvol zijn indien men deze problemen op regionale basis zou kunnen combineren en vervolgens vanuit die optiek zou handelen. Is de commissaris het daarmee eens?

Patten
Ik ben het op dat punt met de geachte afgevaardigde eens. Men moet naar mijn mening veel beter kijken naar de mogelijkheden voor regionale oplossingen. Dit geldt trouwens ook voor een aantal andere gebieden, niet in de laatste plaats voor onze handelsbetrekkingen met sommige landen. De snelle interventiefaciliteit moet overigens niet alleen op bilaterale basis worden gebruikt, maar ook om groepen landen te helpen bij vaak heel gewone politieke problemen of bij milieu- of andere problemen.

Andrews
Ik wil de commissaris graag feliciteren met zijn antwoorden. Ik ben echter wel ietwat ontdaan en bezorgd over zijn opmerkingen over snelle interventie en de weigering om ECHO een politiek infuus toe te dienen. Eerlijk gezegd heeft ECHO wel wat meer nodig dan een politiek infuus. Er is iemand nodig om een goede diagnose te stellen.
Toen de heer Deva commissaris Nielson een vraag stelde over Mozambique en over de traagheid bij sturen van helikopters naar dat land, werd die vraag door commissaris Nielson gewoon terzijde geschoven. Dat is niet aanvaardbaar.
In Ethiopië hebben wij te maken met een situatie waarvan wij drie jaar geleden al wisten dat zich een nieuwe hongersnood zou voordoen. De voorraden zijn op. Waar was ECHO? Geachte commissaris, waarom heeft ECHO dit niet voorzien en heeft het ook niet voorzien dat er voedsel nodig was terwijl er zoveel mensen bedreigd worden? De Commissie ontwikkelingssamenwerking en ikzelf hebben ECHO en de Commissie steeds weer gewaarschuwd dat er iets moest gebeuren. Er is echter absoluut niets ondernomen.

Patten
De geachte afgevaardigde heeft een aantal ernstige punten van kritiek geuit. Indien hij morgenochtend niets te doen heeft, wil ik hem graag uitnodigen voor het debat over Ethiopië. Ik zal daar zelf ook aanwezig zijn - aangezien mijn collega verhinderd is - en een uiteenzetting geven over de bedragen die wij reeds aan voedselhulp in Ethiopië en Eritrea hebben uitgegeven.
Ik zou daar twee punten aan toe willen voegen. Ten eerste ben ik het niet eens met de opmerkingen van de geachte afgevaardigde over ECHO: ECHO doet veel goed werk in moeilijke omstandigheden. Over de Hoorn van Afrika wil ik nog graag het volgende kwijt. Van 1986 tot 1989 was ik minister van Ontwikkelingszaken en Overzeese Gebiedsdelen. Ik heb in die functie een groot deel van mijn tijd besteed aan de voedselcrisis die toentertijd bestond in Ethiopië en Eritrea.
Ik vind dat wij, ondanks de problemen die zich van tijd tot tijd hebben voorgedaan, in de afgelopen jaren veel verbetering hebben gebracht in onze capaciteit om voedselhulp en andere steun te geven aan mensen die zich in de meest verschrikkelijke situaties bevinden. Wij zijn steeds beter in staat om humanitaire hulp te bieden. Waar wij niet in geslaagd zijn is, is het creëren van een situatie waarin dergelijke humanitaire hulp helemaal niet meer nodig is. Er is een voedselcrisis in de Hoorn van Afrika. Er zijn twee legers die zich in loopgraven verschanst hebben en dure militaire apparatuur van andere landen kopen, terwijl het geld dat zij besteden eigenlijk zou moeten gaan naar het uitbreiden van de agrarische sector, naar het verbeteren van de watervoorziening en naar het verhogen van de levensverwachting van baby's en jonge moeders. Ik hoop dat u morgen bij het debat een aantal van deze punten aan de orde stelt.
Ik voel erg mee met Ethiopië en Eritrea en de problemen waarmee zij geconfronteerd worden. Ik moet daarbij echter ook zeggen dat ik 13 of 14 jaar geleden ook al met deze problemen te maken heb gehad. Helaas is er veel minder vooruitgang geboekt dan ik eigenlijk zou willen.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Zou u ons precies kunnen vertellen hoe het vragenuur deze keer gepland is? Zal de Commissie nog steeds tussen 18.30 en 19.00 uur de vragen beantwoorden, zoals oorspronkelijk de bedoeling was?

De Voorzitter
Ik kan u zeggen dat het vragenuur een uur zal duren. We werken dus van 19.00 tot 20.00 uur. Het eerste deel voor vragen aan de Commissie zal dertig minuten duren. Voor vragen aan de commissarissen afzonderlijk zullen tien minuten per commissaris worden uitgetrokken, in plaats van de gebruikelijke twintig minuten.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B5-0216/2000).
Op verzoek van de Commissie beginnen we met de derde vraag zodat die kan worden beantwoord door de heer Patten.
Eerste deel

De Voorzitter


Richard Graham Corbett
Vraag nr. 34 van (H-0306/2000):
Betreft: Deelname van de Commissie aan het militair comité van de Raad Is de Commissie ook van mening dat haar deelname aan vergaderingen van de Raad en al zijn organen een vast bestanddeel van het acquis communautaire vormt en een wezenlijk onderdeel is van het institutionele evenwicht in de Europese Unie?
Kan de Commissie reageren op geruchten als zou zij niet deelnemen aan de werkzaamheden van het nieuwe militaire comité? Kan de Commissie uiteenzetten waarom zij hieraan niet deelneemt? Wil de Commissie vasthouden aan haar deelnamerecht?

Patten
 - (EN) De Commissie deelt de opvatting dat haar deelname aan bijeenkomsten van de Raad en zijn organen een onderdeel vormt van het acquis communautaire en dat die deelname tevens een essentieel element is van het institutionele kader van de Europese Unie. De deelname van de Commissie is ook uitdrukkelijk opgenomen in het Reglement van orde van de Raad, dat bepaalt dat de Commissie niet alleen aan alle vergaderingen van de Raad deelneemt, maar ook aan de bijeenkomsten van de voorbereidende organen. De Commissie kan slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden en uitsluitend op incidentele basis van die bijeenkomsten worden uitgesloten.
In Helsinki is afgesproken dat de ontwikkeling van het CESDP binnen het bestaande institutionele kader zou plaatsvinden. Dit weerspiegelt ook volledige betrokkenheid van de Commissie bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en vormt een bewijs van haar gedeelde verantwoordelijkheid met de Raad voor een consequent beleid van de Unie met betrekking tot de externe betrekkingen. Als de Commissie uitgesloten zou worden van activiteiten op dit gebied, zou dat te vergelijken zijn met het accepteren van een vierde pijler in het Verdrag en dat zou strijdig zijn met de conclusies van Helsinki. Hoewel de Commissie het recht heeft om alle overlegstructuren van de Raad bij te wonen, is zij daartoe niet verplicht. Er zijn momenten waarop de Commissie besluit om niet deel te nemen aan bepaalde bijeenkomsten. Dat betreft dan meestal de behandeling van kwesties die niet van direct belang zijn voor de Commissie of voor de Gemeenschap.
We hebben zonder problemen afspraken gemaakt over onze deelname aan alle post-Helsinki-structuren zoals het interim-comité voor politiek en veiligheid. Er is echter één uitzondering en dat betreft het militair interim-comité, waarover de besprekingen nog steeds gaande zijn. Als dit militair comité zich alleen maar met militaire zaken zou bezighouden, zouden wij daar niets aan kunnen bijdragen. Er zullen echter van tijd tot tijd in dat militair comité ook kwesties aan de orde komen waarbij zowel civiele als militaire aspecten een rol spelen. Het is niet meer dan logisch dat de Commissie in dergelijke gevallen aan die bijeenkomst moet deelnemen om voor een algemene samenhang en effectiviteit te zorgen in het beleid en de activiteiten van de Europese Unie.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn uitstekende en uitgebreide antwoord, waardoor ik grotendeels gerustgesteld ben. Mag ik de commissaris nog vragen of hij wil bevestigen dat het besluit om bepaalde vergaderingen niet bij te wonen, genomen zal worden op een incidentele en niet op een structurele basis waarbij het onderwerp van de betreffende bijeenkomst als uitgangspunt voor dat besluit dient? Als zo'n besluit namelijk een structureel karakter heeft, zou er inderdaad sprake zijn van een ongelukkig precedent dat wel degelijk het acquis communautaire ondermijnt dat de Commissie alle vergaderingen van de Raad en de voorbereidende vergaderingen bijwoont. Het zou zelfs in strijd zijn met het Verdrag waarin wordt bepaald dat de Commissie "volledig betrokken" is bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en dus niet slechts gedeeltelijk en dat de Commissie zelf bepaalt of zij een bijeenkomst al dan niet bijwoont.

Patten
Ik ben mij ervan bewust dat de geachte afgevaardigde over meer specialistische kennis inzake deze institutionele kwesties beschikt dan ik. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zijn opmerking een schot in de roos is. Zijn vraag is of een besluit om een bijeenkomst bij te wonen op een incidentele of structurele basis wordt genomen. De Commissie heeft haar standpunt over deze kwestie beleefd maar beslist aan de Raad meegedeeld. Ik hoop van harte dat deze kwestie de komende weken op een bevredigende wijze wordt opgelost.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, indien de Raad het niet met de Commissie eens zou zijn, betekent dat dan dat de Commissie de Raad voor het Europees Hof zal moeten dagen om aan het militair comité deel te nemen? In de tweede plaats wil ik weten of de Commissie zich heeft afgevraagd welke veiligheidsconsequenties er verbonden zijn aan haar deelname aan het militair comité?

Patten
Als ik even een zijsprongetje mag maken, zou ik op het tweede punt willen antwoorden dat de geschiedenis van de afgelopen vijftig jaar weinig aanleiding geeft om te veronderstellen dat het instanties zoals de Commissie zijn die in dit verband het grootste probleem vormen. Er is sprake van een algemene veiligheidskwestie. Ik weet dat de Hoge Vertegenwoordiger zich daar op dit moment mee bezighoudt en zo hoort het ook.
Wat de eerste opmerking betreft, hoop ik van harte dat we deze kwestie in onderling overleg tot een goed einde kunnen brengen. Ik ben er zeker van dat deze kwestie op korte termijn opgelost zal zijn als de beide geachte afgevaardigden de zaak bij hun geestverwanten in de regering van het Verenigd Koninkrijk even sterk beargumenteren als dat ze hier hebben gedaan. Ik hoop dat we niet in de vervelende situatie terecht komen die de geachte afgevaardigde Titley zojuist heeft geschetst, maar dat we deze kwestie op een hoffelijke en verstandige manier kunnen oplossen.
Ik herhaal nog maar eens de uitspraak dat "wij niet boven onze stand willen leven". Wij proberen slechts om de betreffende bepalingen van het Verdrag na te leven en dan alleen nog in die situaties waarin dat nuttig is voor de algehele uitvoering van ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Patten. Naar ik meen, hebben wij u reeds alle vragen gesteld die u vandaag zou beantwoorden. Wij wensen u dan ook een prettige avond.

De Voorzitter


Per-Arne Arvidsson
Vraag nr. 32 van (H-0293/2000):
Betreft: Mogelijkheden van dialysepatiënten in de EU te reizen Eén van de grondrechten in de EU is het vrij verkeer van burgers van de lidstaten. Een groep burgers die van deze bewegingsvrijheid geen gebruik kan maken zijn zij die wegens slechte nierfunctie regelmatig een bloeddialyse moeten ondergaan. Tijdens reizen zijn zij afhankelijk van behandeling bij andere dan de gebruikelijke dialyseeenheden. Met name tijdens de Europese vakantieperiode is dit een groot probleem, daar vrijwel alle dialyseeenheden hun activiteiten beperken en vaak "gasten" weigeren die op doorreis of bezoek zijn. Voor gezinnen met een dialysepatiënt zijn de reismogelijkheden in hoge mate beperkt.
Overweegt de Commissie vóór de volgende zomervakantie initiatieven te nemen om dialysepatiënten betere mogelijkheden te bieden om in de EU te reizen zonder af te zien van nodige behandelingen?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik de heer Per­Arne Arvidsson attent maken op de communautaire juridische bepalingen betreffende de coördinatie van de nationale socialezekerheidsregelingen. Volgens deze voorschriften kan een burger die tijdelijk in een andere lidstaat verblijft dan die waar hij sociaal verzekerd is, aanspraak maken op diensten van geneeskundige verzorging, wanneer zijn toestand een onmiddellijke prestatie vereist. De betreffende persoon moet bij zijn ziekenfonds het formulier E 111 aanvragen en het de betreffende gezondheidsinstelling in het land waar hij tijdelijk verblijft, als verzekeringsbewijs voorleggen.
Om de positie van dialysepatiënten bij tijdelijk verblijf te vergemakkelijken en eventuele onduidelijkheid over het begrip "onmiddellijk" uit te sluiten, zijn de lidstaten het eens geworden over een aantal speciale regelingen die in Besluit nr. 163 van de Administratieve Commissie van de EG voor de sociale zekerheid van migrerende werknemers van 31 mei 1996 zijn vastgelegd. Volgens deze regelingen geldt dialyse als een onmiddellijke prestatie, voorzover het verblijf voortvloeit uit andere dan medische redenen. Daar de beschikbaarheid van een dialysebehandeling echter van land tot land kan verschillen, worden de betreffende patiënten uiteraard verzocht, vooraf de nodige afspraken te maken met het lokale ziekenhuis dat deze behandeling kan geven, om zeker te zijn dat een dialysebehandeling tijdens een tijdelijk verblijf in die lidstaat ook mogelijk is.
Op de vraag of de Commissie initiatieven zal nemen om de dialysemogelijkheden voor patiënten die op reis zijn, tijdens de vakantieperiode te verbeteren, kan ik u meedelen dat het communautair recht geen uniform socialezekerheidssysteem kent en dat het tot de bevoegdheid van elke lidstaat behoort om zijn eigen socialezekerheidsregelingen te treffen en te bepalen welke behandelingen verstrekt kunnen worden, wie er recht op heeft en in welke omvang deze behandelingen gegeven worden. Het behoort daarom niet tot de bevoegdheid van de Commissie hier tussenbeide te komen en nationale regelingen over de werkwijze van ziekenhuizen en klinieken in de lidstaten te beïnvloeden.

Arvidsson
Vele ziekenhuizen beschouwen chronische dialyse niet als een acute maatregel en kunnen dialysepatiënten die tijdelijk in hun land verblijven daarom weigeren van hun dialyse-eenheden gebruik te maken.
Kinderen, ouders of jongeren in gezinnen waar iemand dialysepatiënt is, reizen vaak heel graag. Zij werken en nemen vakantie, maar kunnen niet aan de gewone vakantiereizen deelnemen. Voor deze mensen is een buitenlandse reis een internationaal probleem en als de nationale autoriteiten niets ondernemen, is hun hoop op de EU gevestigd. Zelfs al is het niet mogelijk via juridische weg iets te bereiken, toch zijn er allicht andere mogelijkheden om de aandacht te vestigen op de noodzaak om de dialyseactiviteit tijdens de vakantiepriodes in de lidstaten te intensifiëren. Ziekenhuizen die op dit vlak inspanningen doen zou men bijvoorbeeld een extra vermelding kunnen geven of met een mooie, Europese prijs belonen.

Fischler
Geachte afgevaardigde, mijn eerste verklaring was misschien een beetje te juridisch en ik zal haar nog eens in eenvoudige woorden herhalen. De bevoegde commissie heeft de communautaire wetgeving zo geïnterpreteerd dat dialyse bij een tijdelijk verblijf in een lidstaat als onmiddellijke prestatie wordt beschouwd. Het doet er dus niets toe of het een chronisch of een acuut geval is. De beslissende vraag is of de toestand van de patiënt een onmiddellijke prestatie vereist. Die vraag moet positief beantwoord worden.
Zoals ik gezegd heb, kan de Commissie hier slechts over beperkte informatie beschikken en naar voren brengen. De diensten van de Commissie hebben deze informatie evenwel ter beschikking gesteld. In elk individueel geval en voor elke bepaalde vakantiebestemming is het raadzaam vooraf te informeren of het lokale ziekenhuis of een daartoe voorziene instelling over een dialyse-eenheid beschikt. Daarover zult u het met mij eens zijn.

De Voorzitter


Pasqualina Napoletano
Vraag nr. 33 van (H-0298/2000):
Betreft : Beschermingsmaatregelen voor chocolade De Unie heeft in het kader van haar kwaliteitsbeleid voor landbouwproducten en levensmiddelen regelingen getroffen voor de bescherming van specifieke traditionele producten, waartoe ook chocolade behoort. Verordening nr. (EEG) 2082/92 van de Raad schrijft voor dat de Commissie een door haar beheerd specifiteitscertificeringsregister instelt, op grond waarvan de producenten van chocolade waaraan geen andere plantaardige vetten dan cacaoboter zijn toegevoegd, kunnen verzoeken dat hen de gegarandeerde traditionele specifiteitscertificering (GTS) wordt toegekend, opdat hun product wordt erkend als uit traditionele grondstoffen gemaakt levensmiddel.
Kan de Commissie mededelen, of zij reeds van de zijde van lidstaten verzoeken heeft ontvangen van producenten voor aldus gemaakte chocolade om inschrijving in het specifiteitscertificeringsregister en
of zij bereid is alle noodzakelijke maatregelen te treffen om de verordening in de praktijk te brengen en chocolade die geen toegevoegde plantaardige vetten bevat op te nemen onder de levensmiddelen die van het GTS-merk zijn voorzien?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie heeft geen aanvragen ontvangen van producenten voor de toekenning van een zogenaamde specifiteitscertificering voor chocolade waaraan geen andere plantaardige vetten dan cacaoboter zijn toegevoegd. Indien een dergelijke aanvraag wordt ingediend, dan wordt deze behandeld volgens de procedure in Verordening 2082/92 over de specifiteitscertificering van landbouwproducten en levensmiddelen. De benamingen die in het specifiteitsregister zijn opgenomen, mogen het specifieke GTS-label, dat de afkorting is van "gegarandeerde traditionele specialiteit", en een Gemeenschapssymbool dragen.

Napoletano
Als ik het goed begrepen heb, neemt de Commissie deze mogelijkheid niet in overweging. Toch dring ik erop aan, omdat consumenten kennelijk bang zijn dat door de vorming van de interne markt de aandacht voor de kwaliteit van producten zal verslappen. Deze angst moeten wij tegengaan. De Commissie zou bijvoorbeeld, in het kader van het Witboek over de voedselveiligheid, moeten overwegen de benaming chocolade te beschermen, natuurlijk wanneer een lidstaat daartoe namens de fabrikanten een verzoek indient. Chocolade die volgens traditionele methoden is vervaardigd, zonder toegevoegde plantaardige vetten, zou beschermd moeten worden als Europees kwaliteitsproduct. De smaak van chocolade mag niet worden aangepast aan de grootste gemene deler. Dat zou in overeenstemming zijn met de marktwetten, maar komt de kwaliteit van de productie misschien niet ten goede en is niet in het voordeel van de consument.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de afgevaardigde, ik herhaal dat nog geen enkele producent van chocolade belangstelling heeft getoond voor dit soort bescherming. Wij hebben geen enkele aanvraag ontvangen. Om in te gaan op uw verzoek het een en ander te verduidelijken, wijs ik erop dat de door mij genoemde verordening in principe twee mogelijkheden biedt voor de juridische bescherming van traditionele producten.
De eerste mogelijkheid is dat een handelsbenaming alleen beschermd is als het product het GTS-label met bijhorend Gemeenschapssymbool draagt. In zo'n geval kan het dus zijn dat er op de markt andere producten met dezelfde naam als het geregistreerde product bestaan, maar dat deze volgens een ander procédé vervaardigd zijn en bijgevolg het GTS-label en het communautair symbool niet mogen dragen. Dat is het nadeel van deze variante.
Tweede mogelijkheid. De benaming op zich kan beschermd worden als ze overeenkomt met een welbepaalde productiemethode, namelijk die waaronder ze is geregistreerd. In dit geval is het dan niet meer mogelijk dat een product met dezelfde benaming, maar dat volgens een ander procédé vervaardigd is, op de markt komt.
Een registratie van de benaming "chocolade" met toekenning van een specifiteitscertificering zou dan alleen in het eerste geval mogelijk zijn. Een registratie in het tweede geval zou strijdig zijn met de toekomstige chocolade-richtlijn, omdat het begrip chocolade juist een nieuwe definitie krijgt en ook een bepaald percentage andere plantaardige vetten dan cacaoboter mag bevatten.

Banotti
In het tweede deel van zijn reactie heeft de commissaris mijn vraag in feite beantwoord. Zo lang ik mij kan herinneren, ben ik een fervent chocoladeliefhebber. Ik ben ervan overtuigd dat de commissaris zal beamen dat als mensen al meer dan zestig jaar een product eten dat "chocolade" wordt genoemd, zij er ook recht op hebben om het product "chocolade" te blijven eten. Ik ben erg blij dat er in de vorige vergaderperiode eindelijk definitief een punt achter deze richtlijn is gezet.

De Voorzitter
Mevrouw Banotti, wij hebben kennis genomen van uw verklaring ter ondersteuning van de kwaliteit van chocola.

De Voorzitter


Mary Elizabeth Banotti
Vraag nr. 35 van (H-0307/2000):
Betreft: Rechten van het kind Welke maatregelen neemt de Europese Commisie, gezien de rapporten over seksueel misbruik, kinderprostitutie en het groot aantal jonge kinderen die in de kandidaat-landen van Oost-Europa op straat leven, om te zorgen dat de rechten van het kind in de lopende toetredingsonderhandelingen een prioriteit vormen en dat het welzijn van kinderen een onderdeel van de voorbereiding van de betreffende landen op het toekomstig lidmaatschap van de Europese Unie vormt?

Verheugen
 - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, eerst en vooral wil ik u zeggen dat ik net als u bezorgd ben over de situatie. Het is een beklemmend probleem waarmee wij in een aantal landen in Oost- en Centraal-Europa geconfronteerd worden, dat juist kinderen het slachtoffer zijn van de gevolgen van de maatschappelijke verandering, of zal ik liever zeggen van de ongecontroleerde gevolgen ervan.
Vooraleer uw vraag met de gebruikelijke juridische argumenten te beantwoorden, wil ik eerst nog een opmerking van politieke aard maken. Dit probleem is niet typisch voor de kandidaat-landen van de Europese Unie. Zoals u beslist weet, komt het helaas in vele landen, ik zou bijna zeggen in de meeste landen op deze wereld voor. Het is duidelijk een probleem van ontwikkeling, een probleem van armoede, van maatschappelijke verwaarlozing en volgens mij ook een probleem van onverschilligheid of gebrek aan besluitvaardigheid in onze samenleving om werkelijk iets te doen tegen deze verschrikkelijke vorm van uitbuiting van kinderen.
Ik zal u vertellen wat wij in het kader van de toetredingsonderhandelingen kunnen doen. Laat mij meteen duidelijk stellen dat we helaas niet veel kunnen doen, maar de kandidaat-landen hebben zich uiteraard ertoe verplicht de verworvenheden van de Unie over te nemen. Daartoe behoren ook de regelingen die op het gebied van kinderbescherming juridisch bindend zijn.
De belangrijkste maatregel is de gemeenschappelijke maatregel ter bestrijding van mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen, waartoe op 24 januari 1997 besloten is. De Commissie is bovendien van plan de Raad nog dit jaar een voorstel voor te leggen om mensenhandel en de seksuele uitbuiting van kinderen, meer in het bijzonder kinderpornografie op het Internet, als strafbare feiten te beschouwen. Als dit voorstel wordt aangenomen, dan maakt het deel uit van de door de kandidaat-landen over te nemen wetgeving.
In het kader van de toetredingsonderhandelingen over de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, waartoe de lidstaten van de EU en de kandidaat-landen in Centraal- en Oost-Europa alsook Cyprus besloten hebben - met name op 28 mei 1998 - werken de lidstaten en de kandidaat-landen voor de bestrijding van allerlei soorten van georganiseerde en zware criminaliteit op grote schaal samen. Programma's zoals PHARE en MEDA en de desbetreffende specifieke programma's op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zoals GROTIUS, STOP, ODYSSEUS en FALCONE bieden eveneens de mogelijkheid de kandidaat-landen in die richting te steunen en dat gebeurt ook.
Voor de bescherming van kinderen zijn de volgende programma's van belang. Ten eerste het op 24 januari 2000 goedgekeurde DAPHNE-programma. Het loopt over de periode 2000 - 2003, omvat preventieve maatregelen ter bestrijding van geweld jegens kinderen, jongeren en vrouwen en biedt de mogelijkheid financiële middelen uit te trekken voor gouvernementele en niet-gouvernementele organisaties, die op dit gebied actief zijn. De kandidaat-landen kunnen eveneens aan dit programma deelnemen.
Daarnaast is er het STOP-programma voor de periode 1996 - 2000. Dit is een steun- en uitwisselingsprogramma voor personen die verantwoordelijk zijn voor maatregelen tegen de mensenhandel en de seksuele uitbuiting van kinderen. Dit programma steunt de ontwikkeling van gecoördineerde initiatieven voor de bestrijding van de mensenhandel en de seksuele uitbuiting van kinderen. De Commissie zal in de loop van dit jaar een voorstel voor de herziening van het STOP-programma uitwerken, dat dan ook voor de kandidaat-landen zal openstaan.

Banotti
Met zijn inleidende opmerkingen heeft de commissaris zijn bezorgdheid over deze kwestie laten blijken. Ik wil hem echter vragen of hij zich er ook van bewust is dat in een recente BBC-aflevering van Newsnight duidelijk bewijs is geleverd van het bestaan van een systematisch draagmoederschapprogramma, met name in Roemenië, op basis waarvan kinderen geboren worden die bedoeld zijn voor export en verkoop. Deze situatie doet zich dus voor ondanks de vele communautaire programma's die worden uitgevoerd. Het was een afschuwelijke tv-uitzending. Ik ben het er overigens mee eens dat maatschappelijke uitsluiting een belangrijke oorzaak vormt van deze verschrikkelijke uitwassen. Deze kinderen gaan na hun geboorte naar een instelling waarna ze verkocht worden aan mensen die dat land speciaal bezoeken om baby's te kopen.
Bovendien is er ook nog de kwestie van de Internetpornografie, waarbij de verspreiding vanuit Polen een grote rol speelt. De EU-programma's beschikken over te weinig financiële middelen om hier effectief tegen te kunnen optreden. Maken we eigenlijk wel gebruik van de toetredingsbesprekingen met deze kandidaat-landen om de boodschap luid en duidelijk over te brengen dat dit voor ons onaanvaardbaar is?

Verheugen
Mevrouw de afgevaardigde, ik wil u nog eens vertellen hoe ik als mens tegenover deze aangelegenheid sta, niet alleen wat de juridische kant van de zaak betreft. Dit probleem kan niet ontstaan en zou zelfs niet bestaan, indien er in onze rijke samenleving, onder andere in de lidstaten van de Europese Unie, geen vraag was naar dit verschrikkelijke aanbod. Het hele probleem ontstaat alleen door het feit dat er in onze maatschappij mensen zijn die daarvoor geld betalen. In Roemenië zijn er geen mensen die daarvoor betalen. Die zijn er alleen in dit land, waar wij wonen, in alle buurlanden, in alle landen van de Europese Unie.
Ik was u als afgevaardigde zeer dankbaar geweest indien u in uw vraag eerst had vermeld dat de personen die dergelijke zaken vragen en ervoor betalen de echte verantwoordelijken voor dit verschrikkelijke misdrijf zijn, alvorens alleen een der armste landen in Europa bij naam te noemen.
Nu over Roemenië. Zoals u weet, is het thema kinderen in Roemenië een van de thema's waar de Commissie het meest mee bezig is, ik persoonlijk overigens ook. Er is geen enkel thema in de toetredingsonderhandelingen, behalve misschien de veiligheid in kerncentrales, waarmee ik persoonlijk zo begaan ben als met de kinderen in Roemenië, inclusief het probleem dat u naar voren heeft gebracht.
Ik kan de juistheid van het bericht van de BBC niet bevestigen. Het is niet omdat iets op televisie door de BBC wordt uitgezonden, dat het automatisch juist is. Ik wil daarmee natuurlijk ook niet beweren dat het verkeerd is. Wij kunnen het gewoon niet bevestigen. Daarom vind ik het moeilijk uw concrete vraag of in Roemenië kinderen geboren worden met de bedoeling ze voor seksuele uitbuiting te gebruiken, met een duidelijk ja of neen te beantwoorden. Wat ik u kan zeggen, is dat de Commissie, zoals vorige week in Brussel tijdens de hoorzitting van het Parlement over het thema kinderen in Roemenië gebleken is, alles doet wat ze kan om de situatie van de kinderen in dit land te verbeteren.
Ik kan u zeggen, mevrouw de afgevaardigde, dat wij daarbij veel verder gaan dan onze taak ons oplegt en ook veel verder dan wat in de toetredingsonderhandelingen politiek aanvaardbaar is. Ik geeft echter toe dat wij dit doen omdat het volgens mij een kwestie is van mensenrechten, die deel moeten uitmaken van de politieke criteria voor toetreding. Ik herhaal nog eens uitdrukkelijk dat ik niet zal aanvaarden dat dit uitsluitend als een specifiek probleem van de huidige of toekomstige kandidaat-landen wordt voorgesteld, maar ik denk niet, mevrouw de afgevaardigde, dat u dit zo bedoelde. Het is een probleem waarmee iedereen in Europa zich zou moeten bezighouden. Wanneer wij de vraag stellen wat wij in Roemenië of in andere landen doen om het aanbod te bestrijden, dan wil ik het Parlement toch verzoeken zich ook af te vragen wat wij hier doen om de vraag te beperken.

De Voorzitter


Anna Karamanou
Vraag nr. 36 van (H-0289/2000):
Betreft : Albanese prostitutienetwerken in Europa Volgens informatie die onlangs in het dagblad "Le Monde" werd gepubliceerd, zouden Albanese handelaars in blanke slavinnen, begunstigd door de Kosovo-oorlog, en bendes illegale immigranten, die tussen Albanië en Italië opereren, ongeveer dertigduizend vrouwen voor prostitutiedoeleinden exploiteren in Frankrijk, Duitsland en België. Deze vrouwen zijn grotendeels afkomstig uit Kosovo, maar ook uit Moldavië, Roemenië en Bosnië. De onderwerping van de tot prostitutie gedwongen vrouwen geschiedt door middel van dreigementen en geweld. De Albanese souteneurs beweren vaak dat zij Kosovaren zijn, ten einde de status van vluchteling te kunnen verkrijgen. Kan de Commissie mededelen welke beleidsmaatregelen zij neemt om dit verschijnsel te bestrijden? Beschikt zij over gegevens omtrent de toegenomen immigratie van vrouwen uit Oost-Europese landen? Welke resultaten zijn er bereikt middels de verschillende programma's? Wat wordt er gedaan ter harmonisering van het strafrecht van de lidstaten en de coördinatie van de strijd tegen de vrouwenhandel?
Tweede deel
Vragen aan mevrouw Schreyer
Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is zich er heel goed van bewust dat er op Europees niveau een actie moet komen, een actie die gecoördineerd en die uit de aard der zaak multidisciplinair moet zijn, zowel ter wille van de preventie als voor de repressie van vrouwenhandel, zoals uitvoerig werd aangetoond in de twee mededelingen terzake welke zij aan het Europees Parlement heeft gericht in november 1997, respectievelijk december 1998.
De Commissie heeft steun verleend en zal steun blijven verlenen aan verschillende niet-gouvernementele organisaties die op dit terrein in verschillende kandidaat-lidstaten actief zijn, en zij heeft recentelijk twee preventiecampagnes gefinancierd die wij zeer geslaagd achten, een in Polen en de andere in Hongarije, waarbij tegelijkertijd in Oekraïne en Bulgarije hetzelfde type campagne werd gefinancierd door de Noord-Amerikaanse regering in het kader van de transatlantische agenda betreffende de preventie van vrouwenhandel en ­exploitatie.
Op het gebied van de politiesamenwerking wijst de Commissie erop dat Europol in 1996 van de Raad een mandaat kreeg voor de bestrijding van mensenhandel, met als fundamentele doelstelling repressie mogelijk te maken van de netwerken van mensenhandelaars die in Europa actief zijn. Wat de kwesties op het gebied van het strafrecht betreft, bevestigt de Commissie hier dat zij voornemens is aan de Raad en aan het Europees Parlement vóór het einde van het lopende halfjaar een pakket wetgevingsvoorstellen voor te leggen die tot doel hebben verder te gaan dan de gemeenschappelijke actie van februari 1997 en om invulling te geven aan het bepaalde in punt 48 van de conclusies van de Europese Raad van Tampere. De bedoeling is te komen tot de aanneming van een kaderbesluit tot gemeenschappelijke omschrijving, strafbaarstelling en bestraffing van mensenhandel.
Tenslotte wijst de Commissie er nog op dat via de programma's STOP en DAPHNE reeds tal van projecten werden gefinancierd inzake samenwerking en opleiding op het gebied van de bestrijding van mensenhandel, en meer bepaald van de handel in vrouwen met het oog op seksuele uitbuiting; in deze programma's werden alle relevante actoren betrokken, politie­ en gerechtelijke autoriteiten, niet-gouvernementele organisaties en sociale diensten. Het ligt in de bedoeling van de Commissie om in het jaar 2000 aan het Europees Parlement een nieuwe rechtsgrond voor te leggen voor het STOP-programma, teneinde de periode 2001-2005 te bestrijken. En met die nieuwe rechtsgrond van het STOP-programma zal het mogelijk zijn ook projecten te financieren ter bestrijding van mensenhandel, die worden voorgelegd door niet-gouvernementele organisaties en door officiële autoriteiten van de kandidaat-landen zelf.
Wat tenslotte de specifieke situatie in Albanië betreft, ziet de Commissie in dat de netwerken voor handel in mensen uit de Balkanregio's aanleiding tot ernstige bezorgdheid vormen vanwege het steeds toenemende aantal gevallen dat zich in de Europese landen voordoet. En in dat verband erkennen wij dat in het kader van het Stabiliteitspact voor de Balkan, prioriteit moet worden gegeven aan de bestrijding van de mensenhandel. Ik kan mevrouw Karamanou zelfs mededelen dat een groep deskundigen reeds bezig is met het omschrijven van de meest geschikte acties ter bestrijding van de netwerken van mensenhandelaars, en dat ikzelf recentelijk, toen ik in Griekenland op bezoek was, met de Griekse minister van Binnenlandse Zaken indrukken heb uitgewisseld en daarbij mocht rekenen op de medewerking van zijn regering bij de omschrijving van deze acties en prioriteiten, gelet op de actie die Griekenland reeds op bilateraal niveau onderneemt met betrekking tot de mensenhandel in de Balkan.

Karamanou
Mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw antwoord. Dit schenkt mij ten dele voldoening, daar ik weet hoe groot uw belangstelling is voor dit vraagstuk en welke initiatieven u hebt ontplooid voor de bestrijding van mensenhandel. Wij moeten echter toegeven dat tot nu toe niet veel succes is geboekt. Steeds meer misdadigersorganisaties houden zich met mensenhandel bezig. De getuigenissen van de laatste tijd spreken vooral van Albanese en Kosovaarse vrouwen die het slachtoffer zouden zijn van dergelijke uitbuiting. Natuurlijk houdt dit probleem ook verband met de economische, sociale en politieke omstandigheden in de Balkan. De bevolking daar verarmt sterk, waardoor kwetsbare bevolkingsgroepen zoals vrouwen gemakkelijk het slachtoffer worden van uitbuiting. Wij moeten echter vaststellen, mijnheer de commissaris, dat de maatregelen van de instellingen van de Europese Unie noch toereikend, noch efficiënt zijn. Weet u wel dat er nog steeds concentratiekampen bestaan waar vrouwen worden verkracht en daarna tot prostitutie worden gedreven? De Europese vrouwen vragen zich met name af of er een politieke wil bestaat om deze mensenhandelsorganisaties op te rollen, of er politie- en justitiesamenwerking is, en ook of er maatregelen zijn genomen ter ondersteuning van de slachtoffers.

Vitorino
Ik ben het met mevrouw Karamanou eens dat er op dat actieterrein nog veel te doen valt, en daarom lijkt het mij van belang wat ik in mijn gespreksbijdrage van zo-even opmerkte dat de Commissie erkent dat in het kader van het Stabiliteitspact voor de Balkan prioriteit moet worden gegeven aan de bestrijding van de mensenhandel. Het scheppen van normale economische en sociale situaties in de gehele Balkanregio is trouwens een van de essentiële instrumenten voor het bestrijden van de sociale uitsluiting, en bijgevolg van de mensenhandel. Hoe dan ook, de Commissie erkent dat er geen volledig betrouwbare statistieken bestaan over de jaarlijkse omvang van de mensenhandel, en ik kan u zeggen dat wij intensief werken aan de verbetering van de coördinatie en uitwisseling van informatie tussen de politiediensten van de lidstaten en Europol, opdat we een realistischer en nauwkeuriger plaatje krijgen van de omvang van het probleem. Er ligt een belofte van het aanstaande Zweedse voorzitterschap om in het begin van het komende jaar aan de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken een pakket maatregelen voor te stellen tot harmonisatie van de misdaadstatistieken, zodat we een nauwkeuriger inschatting van de omvang van deze criminaliteit krijgen.
Wat de campagnes betreft, wil ik mevrouw zeggen dat volgens de inschatting van de Commissie de preventiecampagnes succes hebben gekend, in die zin dat niet alleen de mate van bewustwording van de risico's en gevaren van de mensenhandel in de landen van herkomst zeer hoog was, maar dat we ook mochten rekenen op de medewerking en de inzet van de politie- en de gerechtelijke autoriteiten van de kandidaat-landen. Uiteindelijk gaat het om een moeilijk aan te pakken probleem, dat erken ik wel: vele van deze landen zijn immers geen landen van herkomst meer, het zijn enkel landen van doorgang voor de verhandelde vrouwen, en zulks veronderstelt een groter vermogen van Europol om met de politie van de kandidaat-landen samen te werken; en het is pas een maand geleden dat de Raad heeft ingestemd met een mandaat voor de directeur van Europol om deze bilaterale samenwerking tussen deze instelling en de politie van de kandidaat-landen te kunnen uitbouwen. Ik meen dat wij wat dat betreft op de goede weg zijn.

De Voorzitter
Ik wil u vragen het kort te houden, en ikzelf zal ook kort zijn. Zo is ons Reglement nu eenmaal. Te uwer informatie wijs ik op deel E, punt 3 van Bijlage II van het Reglement, waarin een aantal aanbevelingen worden gedaan voor gevallen zoals het onderhavige waarin wegens tijdgebrek niet alle vragen kunnen worden beantwoord. Krachtens die aanbevelingen mag er per onderwerp slechts één aanvullende vraag worden gesteld die niet langer dan 30 seconden duurt, of maximaal 35 seconden, als de vraag opnieuw moet worden geformuleerd.

De Voorzitter


María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 37 van (H-0272/2000):
Betreft: Betaling van externe acties in Kosovo met landbouwkredieten Kan de Commissie in verband met de begrotingsvooruitzichten mededelen of de factuur voor Kosovo zal worden betaald met landbouwkredieten? Zal 300 miljoen euro van de begrotingsposten voor landbouw worden afgetrokken om de kosten in verband met Kosovo te dekken?

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de afgevaardigde, de heropbouw van Kosovo en de stabilisatie van Zuidoost-Europa behoren tot een van de belangrijkste taken van de Europese Unie in de komende jaren. Dit hebben de Raad en het Parlement in vele resoluties beklemtoond, laatst nog in Lissabon. Voor de Commissie is deze taak ongetwijfeld een noodzakelijk hoge prioriteit.
De vereiste middelen voor deze opgave dienen bijgevolg ook in de begroting te worden opgenomen. Toen de Raad vorig voorjaar op de Top in Berlijn een besluit nam over de financiële vooruitzichten voor 2000-2006 was dit nog niet het geval. Ik herinner u eraan dat het besluit over Agenda 2000 op de eerste dag van de oorlog in Kosovo genomen is. Met de interinstitutionele overeenkomst over de financiële vooruitzichten, die in mei 1999 tussen het Parlement, de Raad en de Commissie tot stand kwam, hebben het Parlement en de Raad in het licht van de ontwikkelingen in de Balkan besloten de Commissie te verzoeken desbetreffende begrotingsvoorstellen te doen, eventueel met een herzieningsvoorstel voor de financiële vooruitzichten. Op dit verzoek is de Commissie ook ingegaan, mevrouw de afgevaardigde.
Zij is daarbij als volgt te werk gegaan. Ten eerste heeft ze een raming gemaakt van het vereiste begrotingsbedrag voor hulpverlening, ten tweede heeft ze op het gebied van externe acties prioriteiten gesteld om middelen voor Zuidoost-Europa door herschikkingen ter beschikking te stellen en ten derde heeft ze een herschikking tussen de categorieën, met andere woorden tussen verschillende beleidstakken, voorgesteld om het resterende vereiste bedrag bij elkaar te krijgen. Het voorstel om 300 miljard euro van de uitgaven die als maximumuitgaven voor de landbouw voorzien waren, te herschikken, wordt onder andere als volgt gemotiveerd. Voor de landbouw is in de financiële vooruitzichten van 2000 op 2001 namelijk een stijging van 2,8 miljard euro gepland. Aangezien de Raad het geraamde bedrag in de begroting voor 2000 verlaagd heeft met 400 miljoen ten opzichte van het voor 2000 voorgestelde maximumbedrag of plafond, zou het maximale bedrag waarmee de uitgaven het volgend jaar mogen stijgen zelfs 3,2 miljard euro bedragen.
De steun aan derde landen zou volgens de financiële vooruitzichten alleen al volgend jaar lager liggen dan dit jaar en ik denk dat iedereen het erover eens is dat dit niet met de werkelijke situatie en de reële behoeften overeenkomt. Daarom heeft de Commissie besloten de begrotingsautoriteiten een herschikking van 300 miljard euro voor te stellen en de landbouwuitgaven met hetzelfde bedrag te verminderen. Gelet op de realiteit hoop ik dat ook het Parlement dit voorstel van de Commissie zal steunen.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de commissaris bevestigt onze vermoedens die onder het tapijt zijn geschoven door commissaris Fischler, die nu ook zichzelf onzichtbaar heeft gemaakt. Het verbaast me niet dat hij nauwelijks tien minuten geleden deze vergaderzaal verlaten heeft, want dit voorstel is beschamend: de landbouw zou het bedrag moeten ophoesten voor het bekostigen van een VN-missie in Kosovo met middelen van de Europese Unie en van het landbouwbeleid. De commissaris ook die weigert de landbouwers met steun voor schaalvruchten tegemoet te komen, waardoor de productie verloren zal gaan; een commissaris die de Europese landbouw de steunmaatregelen onthoudt die nodig zijn om de gevolgen van de droogte te verlichten.
Dit alles toont aan dat Agenda 2000 een hoop tamtam om niks is geweest. Dit is een schande voor de Europese landbouw. Het verbaast me niet dat de bevoegde commissaris ten overstaan van deze wanpraktijken...een schande...een schande...

Martin, David W
Mijnheer de Voorzitter, ik neem het risico dat ik mij de woede van mevrouw Izquierdo op de hals haal door te zeggen dat ik het met de commissaris eens ben. Het is veel beter om het groeitempo van de landbouwkredieten te verminderen om zo het geld veilig te stellen dat op dit moment ten goede komt aan de allerarmsten in deze wereld, dan dat wij proberen om financiële middelen uit de begrotingslijnen in categorie 4 los te peuteren. Het zou onaanvaardbaar zijn om geld voor Kosovo ter beschikking te stellen - iets wat ik op zich wel ondersteun - als dat ten koste zou gaan van de allerarmsten in deze wereld. Is de commissaris het hiermee eens?

Schreyer
Geachte afgevaardigde, ik dank u voor uw compliment. Ik kan u verzekeren dat het beslist niet in de aard van mijn collega, de heer Fischler, ligt om uitvluchten te zoeken. Het is duidelijk dat we te maken hebben met nieuwe prioriteiten en nieuwe taken en alle voorstellen inzake de financiering van deze nieuwe prioriteiten, zijn welkom, ook uit dit Parlement. De Commissie heeft alvast de eerste stap gezet door, overeenkomstig de interinstitutionele overeenkomst, na te gaan in hoeverre herschikkingen in de betreffende categorie mogelijk zijn en dan een desbetreffend voorstel te doen. Wij hebben dit grondig gedaan. De heer Patten en de heer Nielson zijn tot de slotsom gekomen dat vanaf nu tot 2006 in totaal 1,6 miljard euro door herschikking aan externe acties in Zuidoost-Europa zouden kunnen worden besteed. Ik denk dat we ten zeerste moeten waarderen dat deze stap werd gezet.
Daarnaast is er nog meer financiering nodig. Ik herhaal nog eens dat de stijging van de landbouwuitgaven volgend jaar buitengewoon groot is en collega Fischler heeft uiteraard zeer precies berekend in hoeverre een inkrimping van de landbouwuitgaven met dit kleine bedrag, volgens de normen van de landbouwbegroting, haalbaar is. Ik zeg er hier ook duidelijk bij dat deze herschikking uiteraard geen gevolgen heeft voor de inkomenssteun van de landbouwers. Ik wijs er tevens op dat de Commissie volgend jaar het maximum aan steunbedragen voor de bevordering van de plattelandsontwikkeling zal voorstellen. Ik denk echter dat het tot onze gezamenlijke verantwoordelijkheid behoort een antwoord te vinden op deze belangrijke verplichting die wij tegenover Zuidoost-Europa hebben, ook in financieel opzicht.

De Voorzitter


Göran Färm
Vraag nr. 38 van (H­0287/2000):
Betreft: Structurele maatregelen die volgens de Commissie vereist zijn voor het wegwerken van betalingsachterstanden De begroting van de EU gaat mank aan het feit dat tegenover de betalingsverplichtingen in steeds mindere mate betalingen staan. De betalingen, uitgedrukt als aandeel van de totale betalingsverplichtingen, zijn gedurende vele jaren steeds verder verminderd en volgens berichten wordt een kleine 80 procent van de betalingsverplichtingen daadwerkelijk voldaan. Dit is onder meer een gevolg van de achterstanden bij de uitvoering van EU-projecten. Het onredelijke van dit systeem wordt steeds duidelijker. De lidstaten van de EU nemen de verplichting op zich om activiteiten onder EU-leiding te financieren, terwijl de uitvoering vertraging oploopt bij projecten die allang niet legitiem meer zijn en die met dit systeem ten onrechte verder worden gefinancierd. Een dergelijke situatie mag niet blijven voortbestaan, zeker niet met het oog op de negatieve houding waarvan in een deel van de lidstaten van de EU sprake is.
Welke structurele maatregelen zijn volgens de Commisie vereist om de betalingsachterstanden weg te werken?
Vragen aan de heer Kinnock
Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie doet wat ze kan om regelmatige betalingsaanvragen binnen de zestig dagen uit te betalen. Het grootste deel van de rekeningen kan ook binnen die periode betaald worden en het aantal gevallen van betalingsachterstand neemt gelukkig af. De vraag van de afgevaardigde heeft echter blijkbaar niet alleen betrekking op de uitbetalingen in enge zin, maar ook op het aantal betalingsverplichtingen van vorige begrotingsjaren, waaraan nog niet is voldaan. Concreet gaat het dus om de termijn tussen de eerste betalingstoezegging voor een maatregel en een concrete overeenkomst en de termijn tussen de betalingsverplichting en de daadwerkelijke betaling.
De Commissie heeft de begrotingsautoriteit vorig jaar een werkdocument voorgelegd, waarin het verloop grondig geanalyseerd wordt - sector per sector en ingedeeld volgens de beïnvloedingsfactoren - en maatregelen worden voorgesteld. De Commissie is momenteel bezig deze analyse volgens de huidige stand van zaken aan te passen. Het bedrag van de betalingsverplichtingen die de Unie eind 1999 had en die de komende jaren effectief moeten worden uitbetaald, bedraagt ongeveer 71 miljard euro.
In feite wordt het verloop van vroegere betalingsverplichtingen door meerdere factoren beïnvloed en ik denk dat het belangrijk is dit hier nog eens te onderstrepen. De eerste factor is de verhouding tussen vastleggingskredieten en betalingskredieten, die door de begrotingsautoriteit in elke jaarlijkse begroting wordt vastgesteld. Voor het jaar 2000 bijvoorbeeld werden ongeveer 4 miljard euro meer aan vastleggingskredieten in de begroting opgenomen dan betalingsmiddelen werden goedgekeurd.
De tweede factor betreft de opeising van deze begrotingsmiddelen, dus zowel de vastleggingskredieten als de betalingskredieten. Een belangrijke rol speelt de schrapping van de vastleggingskredieten waarvoor geen betalingsaanvragen meer verwacht worden, de zogenaamde slapende verplichtingen, wat een ietwat misleidende term is, waarvan duidelijk is dat ze niet meer in concrete verplichtingen en concrete betalingsverplichtingen zullen worden omgezet.
De Commissie is het echter niet met de geachte afgevaardigde eens dat EU-projecten door de betalingsachterstand systematisch hun legitimiteit verliezen. Integendeel, zodra de Commissie vaststelt dat voor een project geen betalingsaanvragen meer zullen worden ingediend, bijvoorbeeld in geval van stopzetting of opheffing van het project, zorgt ze ervoor dat de betalingsverplichting geschrapt wordt. In 1999 vertegenwoordigde dit een bedrag van ongeveer 1 miljard.
Ik onderstreep dat vele communautaire programma's van dien aard zijn dat een zekere tijd verloopt tussen de vastleggingskredieten en de concrete omzetting in projecten. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de meerjarige programma's die qua aantal bij het structuurfonds het sterkst vertegenwoordigd zijn en waarvoor het beheer opgesplitst wordt: de Commissie gaat de betalingsverplichting aan en deze wordt op het niveau van de lidstaten in concrete projecten omgezet.
Om de periode tussen de concrete uitvoering en de betalingen in te korten, is het ten eerste belangrijk dat de begrotingsautoriteit een evenwichtige verhouding tussen vastleggings- en betalingskredieten vaststelt en ten tweede dat er een zekere druk bestaat om de programma's zo snel mogelijk uit te voeren. In de Commissie heeft hierover vandaag een discussie plaatsgevonden in het kader van de herziening van het Financieel Reglement en ik kan u verzekeren dat wij de regels zo zullen aanpassen dat de achterstanden beperkt worden. Ik hoop dat u ons daarbij zult steunen.

Färm
Ik dank u voor uw antwoord. Het verheugt mij dat de Commissie zich bewust is van het probleem en al het mogelijke zal doen om ervoor te zorgen dat de betalingen sneller uitgevoerd worden.
Commissaris Patten deelde enige tijd geleden in de Begrotingscommissie mee dat een aantal betalingsverplichtingen in categorie 4 achteneenhalf jaar oud zijn en nog steeds niet zijn uitbetaald. Daaruit moeten wij concluderen dat er ofwel een groot probleem is met de concrete tenuitvoerlegging van de begroting of dat wij een soort deadline of mijlpaal zouden moeten invoeren, die de schrapping van oude verplichtingen vergemakkelijkt. Deze beide zaken zou de Commissie moeten bekijken en oplossen.

Schreyer
Geachte afgevaardigde, uit een analyse is gebleken dat de omzetting van vastleggingskredieten in concrete overeenkomsten ongeveer anderhalf jaar in beslag neemt. Dat is niet slecht, maar er zijn inderdaad ook oude, slapende verplichtingen en ik kan u meedelen dat naast de zestig posten waartoe in december jongstleden voor de Gemeenschappelijke Dienst Relex werd besloten er nog eens twintig extra posten zijn waarvan kan worden nagegaan of er verplichtingen geschrapt kunnen worden. Ik dank u ten zeerste voor uw suggestie. Dit is precies de richting die de Commissie bij de herziening van het Financieel Reglement zal volgen en in zoverre ben ik er dus al zeker van dat tenminste een parlementslid ons zal steunen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, graag wilde ik het volgende weten. Gelooft u dat een prompte betaling door de Europese instellingen, zoals voorgeschreven in de richtlijn inzake betalingsachterstand, die momenteel behandeld wordt, ook het imago van de Europese Unie beduidend kan verbeteren?
Bent u van plan methodes zoals benchmarking en de beste praktijk toe te passen?

Schreyer
Geachte afgevaardigde, het is inderdaad belangrijk voor de verbetering van het imago van de Unie, dat zowel de termijn tussen de toezeggingen, om het zo te zeggen, en de concrete overeenkomsten ingekort wordt als betalingen daadwerkelijk gebeuren wanneer rekeningen, met andere woorden gemotiveerde betalingsaanvragen worden ingediend. Uiteraard bestaat de benchmarking erin, dat de termijn niet meer dan zestig dagen bedraagt en zoals ik reeds zei, worden steeds meer betalingen binnen die termijn uitgevoerd. Natuurlijk is het de bedoeling te bereiken dat er zo goed als geen uitzonderingen meer zijn.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Schreyer.

Daar de tijd voor het stellen van vragen aan mevrouw Schreyer verstreken is, zal vraag nr. 39 schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter


Martin Callanan
Vraag nr. 40 van (H­0332/2000):
Betreft: Institutionele hervorming Het actieplan voor de hervorming stelt dat een externe juridisch deskundige met raadgevende stem zitting heeft in disciplinaire commissies.
Wat is de juiste functiebeschrijving van die externe juridisch deskundige, en welke juridische deskundigheid moet hij bezitten?

Kinnock, Neil
 - (EN) De Commissie is op dit moment bezig met het voorbereiden van de rechtsgrondslag voor de uitvoering van de verschillende maatregelen zoals die opgenomen zijn in het Witboek inzake de hervorming van de Commissie.
Met deze vraag verwijst de geachte afgevaardigde waarschijnlijk naar de punten 57 en 58 van het Actieplan inzake de hervormingsstrategie, waarin onder andere voorstellen zijn vastgelegd voor de vorming van een interinstitutionele tuchtraad.
In het Actieplan wordt echter niet vermeld dat er ook een onafhankelijke juridische deskundige in die raad zitting zou moeten hebben. In een overlegdocument dat waarschijnlijk in oktober zal verschijnen, zal de Commissie gedetailleerde voorstellen doen betreffende de modernisering van de tuchtprocedures en aanverwante regelingen. In dit document zullen ook aanbevelingen opgenomen worden om de administratieve procedures te verbeteren en om relevante wijzigingen door te voeren in het personeelsstatuut. Voor dergelijke voorstellen is een overlegprocedure wettelijk vereist en dat betekent dat er met de standpunten van het Parlement, van de lidstaten en ook van het personeel uiteraard bij alle relevante kwesties rekening zal worden gehouden. Hetzelfde geldt voor een mogelijke benoeming van een externe deskundige in de interinstitutionele tuchtraad.

Callanan
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord.
Naar aanleiding van de affaire Van Buitenen en de nogal betreurenswaardige reactie van de Commissie daarop vraag ik mij af of deze tuchtraden - en met name die met betrekking tot de klokkenluiders - niet compleet onafhankelijk van de Commissie zouden moeten zijn?

Kinnock
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn vraag. De affaire Van Buitenen is volledig afgehandeld in overeenstemming met het bestaande personeelsstatuut. Ik blijf ervan overtuigd dat ieder redelijk denkend mens, vanuit welke optiek ook, tot diezelfde conclusie zou komen.
Zoals de geachte afgevaardigde wellicht al weet, zullen wij zeer uitgebreide voorstellen doen om drastische veranderingen door te voeren in de regelingen met betrekking tot het klokkenluiden. Nadat deze regelingen van kracht zijn geworden - hopelijk met de ondersteuning van dit Parlement in zijn hoedanigheid van wetgevend lichaam - zullen de instellingen van de Europese Unie de beschikking hebben over het beste, meest eerlijke en effectieve systeem om het voor ambtenaren op een toegankelijke en efficiënte manier mogelijk te maken om hun plicht te doen bij het rapporteren van vermoedelijke misstanden.

De Voorzitter


Christopher Heaton-Harris
Vraag nr. 41 van (H-0342/2000):
Betreft: Institutionele hervorming Interne informatie doorgeven betekent op het ogenblik dat een personeelslid van de Europese Commisie de artikelen 12 en 17 van het personeelsstatuut moet overtreden; als er dus iemand als informant optreedt, dan wordt hij bijna zeker gestraft.
Punt 47 van het actieplan maakt wel melding van die toestand, maar geeft er geen oplossing voor. Hoe denkt de Europese Commissie het probleem te behandelen? Wordt er bij de Europese Commissie op dit ogenblik actief over nagedacht, en zo ja, welke ambtenaren van de kabinetten of directoraten-generaal zijn actief op zoek naar een oplossing voor die onhoudbare toestand?

Kinnock, Neil
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de vraag van de geachte afgevaardigde heeft betrekking op het voorstel van de Commissie inzake klokkenluiden zoals opgenomen in het overlegdocument betreffende de hervorming dat op 18 januari 2000 door de Commissie is aangenomen. Vervolgens zijn in het Witboek meer gedetailleerde voorstellen over de hervorming van de Commissie gedaan. Dit Witboek is op 1 maart aangenomen, gepubliceerd en aan dit Parlement voorgelegd.

Als antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde kan ik zeggen dat personeelsleden krachtens de artikelen 12 en 17 van het huidige personeelsstatuut er niet van weerhouden worden om misstanden binnen de Commissie te melden. Dat betekent dus ook dat ambtenaren de regels niet hoeven te overtreden om op een correcte manier hun vermoedens of ongerustheid te melden.
Bovendien is in het besluit van de Commissie van vorig jaar juni ter uitvoering van de verordening inzake de oprichting van het Europees Bureau voor Fraudebestrijding OLAF expliciet de bepaling opgenomen dat ambtenaren en andere personeelsleden van de Commissie die zich bewust worden van feiten die aanleiding geven tot het vermoeden van het bestaan van mogelijke gevallen van fraude, corruptie of andere illegale activiteiten die schadelijk zijn voor de belangen van de Gemeenschappen, verplicht zijn om daarvan via de hiërarchieke weg melding te maken, dan wel de secretaris-generaal of de directeur van het Europees Bureau voor Fraudebestrijding OLAF hiervan op de hoogte te stellen.
In die wetgeving wordt ook heel specifiek gegarandeerd dat ambtenaren en andere personeelsleden van de Commissie op geen enkele wijze onrechtvaardig of discriminerend bejegend mogen worden vanwege het feit dat zij dergelijke informatie medegedeeld hebben. Dat betekent dat de artikelen 12 en 17 van het personeelsstatuut het personeel er niet van weerhouden om misstanden binnen de Commissie of aan OLAF te melden. In geen van beide gevallen zou dit aanleiding geven tot een tuchtprocedure.
In het Witboek, maar ook elders, heeft de Commissie de directe verplichting op zich genomen om hervormingen door te voeren die de regels met betrekking tot het melden van vermoedens over misstanden nog verder verbeteren. Wij hebben behoefte aan duidelijkere regels omtrent de rechten en plichten van ambtenaren inzake het melden van misstanden via interne kanalen en aan OLAF. Bovendien hebben we ook regels nodig waarin duidelijke, externe kanalen zijn aangegeven voor het melden van vermeende misstanden. Wij zullen dan ook met voorstellen voor dergelijke regels komen.
Wij zijn van plan om deze regels over klokkenluiden op te laten nemen in het gewijzigde personeelsstatuut, zodat tegen ambtenaren die zich aan deze regels houden ook geen tuchtmaatregelen worden genomen. In een document dat waarschijnlijk in oktober van dit jaar zal verschijnen, zal de Commissie gedetailleerde voorstellen doen. Zoals wettelijk voorgeschreven, zal over deze voorstellen overleg plaatsvinden met het personeel en met de andere Europese instellingen.
Onder leiding van de directeur-generaal Personeelszaken en Algemeen Beheer worden er momenteel voorstellen uitgewerkt. Een lid van mijn kabinet is specifiek verantwoordelijk voor de herziening van het personeelsbeleid, met inbegrip van het klokkenluiden, terwijl andere kabinetsleden zich uiteraard met de materie in haar geheel bezighouden.

Heaton-Harris
Naar aanleiding van mijn vraag heeft de commissaris zojuist verklaard dat de Commissie op dit moment bezig is met het opstellen van een "klokkenluidershandvest", althans iets wat daar op lijkt. Wordt dit handvest bijvoorbeeld gebaseerd op de principes die de Zweedse regering of de Britse regering hanteren bij hun regels inzake klokkenluiden? Zou de Commissie het Parlement meer informatie kunnen verschaffen over de precieze situatie waarin Paul van Buitenen zich op dit moment bevindt? Zijn er tegen hem nog steeds tuchtmaatregelen van de Commissie van kracht? Is zijn salaris dat in het verleden is ingehouden inmiddels uitbetaald?

Kinnock
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn vraag. In de eerste plaats zal bij het opstellen van de voorstellen met betrekking tot klokkenluiders volledig rekening worden gehouden met de best-practice-ervaringen in een aantal lidstaten. De Commissie is zich in dit verband terdege bewust van de bestaande regelgeving in de Scandinavische democratieën, van de Public Disclosure Act zoals die onlang in het Verenigd Koninkrijk is geïntroduceerd en van vergelijkbare wet- en regelgeving in andere landen.
Zoals de geachte afgevaardigde zich kan indenken, zal de Commissie met zoveel mogelijk aspecten rekening houden om ervoor te zorgen dat wij qua toegankelijkheid, bruikbaarheid en carrièrebescherming de beschikking krijgen over het meest effectieve klokkenluidersysteem. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat dat systeem een aanvulling vormt op het uitgangspunt van goed bestuur zoals dat door een internationale politieke instantie die openbare verantwoording verschuldigd is, uitgevoerd zou moeten worden.
In de tweede plaats kan ik meedelen dat de heer Van Buitenen sinds 1 april werkzaam is bij het Directoraat-generaal Gezondheids- en consumentenbescherming in Luxemburg. Zoals dit Huis ook mag verwachten, bekleedt hij daar een zeer verantwoordelijke functie. Op dit moment lopen er tegen hem ook geen tuchtmaatregelen meer. Overigens zou de geachte afgevaardigde moeten weten dat de heer Van Buitenen onmiddellijk na afloop van de schorsing in april vorig jaar weer volledig aanspraak kon maken op salaris, arbeidsvoorwaarden, status, pensioenrechten en op alle overige rechten. Ik heb dit Huis al eens eerder meegedeeld dat de heer Van Buitenen kort na de beëindiging van zijn schorsing te kennen is gegeven dat hij gerechtigd was om bij alle Europese instellingen te solliciteren naar een functie die in overeenstemming was met zijn kwalificaties. Hij heeft toen op een aantal vacatures gereflecteerd, onder andere op een baan bij de Commissie. Die sollicitatie was succesvol en ik ben blij dat hij inmiddels voor die functie is aangenomen.

De Voorzitter
Onze dank aan vice-voorzitter Kinnock voor zijn antwoorden.
Daar de tijd voor het stellen van vragen aan de heer Kinnock verstreken is, zullen de vragen nrs. 42 en 43 schriftelijk worden beantwoord.
Vragen aan de heer Byrne

De Voorzitter
Daar de vraagstellers afwezig zijn, vervallen de vragen nrs. 44 tot en met 48.

Lone Dybkjær
Vraag nr. 49 van (H-0284/2000):
Betreft: Shetlandpony Møllergaardens Vivaldi De Commissie verzoekschriften heeft op 15 mei 1997 besloten om een zaak in verband met de Deense Shetlandpony Møllergaardens Vivaldi te behandelen, die de Zweedse overheid niet als dekhengst wil toelaten in Zweden. De Europese Commissie is in een antwoord van 29 oktober 1997 tot het besluit gekomen dat de Zweedse overheid een overtreding van Commissiebesluit 96/78 van 10 januari 1996 en richtlijn 90/427 van 26 juni 1990 begaat. De Zweden hebben sindsdien de voorschriften veranderd, maar de Europese Commissie heeft tot nog toe niet vastgesteld of ze de geldende EU­regels nu wel in acht nemen.
De verklaringen van dit jaar van de Zweedse Shetland­vereniging wijzen erop dat de Zweden zich nog altijd niet voegen naar de regels, want een hengst moet nog altijd getoond worden op de hengstenkeuring voordat hij in Zweden gebruikt mag worden om te fokken. Om in Zweden voor fokdoeleinden gebruikt te kunnen worden, moet een hengst een veterinair onderzoek ondergaan om ingeschreven te kunnen worden in het Zweedse rijksstamboek. Dat moet strijdig zijn met de EU­voorschriften, want er mag verwacht worden dat een hengst die goedgekeurd is in één lidstaat, in een andere lidstaat ook automatisch goedgekeurd wordt.
Is de Europese Commissie van mening dat de Zweedse overheid de Europese voorschriften naleeft? Zo niet, hoe denkt ze er dan voor te zorgen dat de Zweedse overheden de EU­wetgeving op dit punt in acht nemen?

Byrne
 - (EN) De hengst Vivaldi, een puike Shetlandpony, en zijn nageslacht zijn geweigerd voor opname in het hoofdgedeelte van het Zweedse stamboek voor Shetlandpony's. Dit geschil tussen, zeg maar, een moedige particuliere fokker in de ene lidstaat en een fokvereniging in een andere lidstaat is het gevolg van tekortkomingen - naar letter en geest - in de uitvoering door lidstaten van de relevante Gemeenschapswetgeving, met name richtlijn 90/427 tot vaststelling van zoötechnische en genealogische voorschriften voor het intracommunautaire handelsverkeer in paardachtigen.
Ik wil u er graag aan herinneren dat de lidstaten zelf de verantwoording hebben voor het oplossen van dergelijke conflicten. Dat dient te gebeuren door het nemen van maatregelen door de bevoegde instanties in samenwerking met de organisatie die het stamboek van hetzelfde ras of zelfs het oorspronkelijke stamboek van het ras bijhoudt.
De Commissie heeft de kwestie onderzocht en heeft officieel de verzekering gekregen dat de Zweedse regels voor het stamboek in overeenstemming zijn met de EG-wetgeving. Naar aanleiding van de nieuwe informatie zal de Commissie deze zaak nogmaals bekijken en zal zij, indien nodig, een zoötechnische keuring laten uitvoeren.

Dybkjær
Ik dank u voor uw antwoord. Ik ga ervan uit dat de Commissie onmiddellijk stappen onderneemt in deze zaak of moeten we de Commissie eerst nog eens verzoeken deze zaak op te lossen? Het gaat hier maar om de broodwinning van een enkele burger. Het is iets dat bergen geld kost. Degenen onder u die de paardenbranche enigszins kennen, weten dat er veel geld mee gemoeid is. Deze zaak heeft een gewone burger die hiervan zijn broodwinning heeft gemaakt, al ongelooflijk veel geld gekost, omdat de Zweedse vereniging zijn hengst niet wil goedkeuren. Ik wil graag weten of het noodzakelijk is dat we ons in deze aangelegenheid nog eens tot de Commissie wenden of mogen we - gelet op de vele beloftes van de Commissie dat zij iets voor de burgers zal doen - verwachten dat zij onmiddellijk zelf een initiatief neemt?

Byrne
Ik dank het parlementslid voor haar aanvullende vraag. Zoals ik al eerder opmerkte, betreft dit in hoofdzaak een kwestie tussen twee lidstaten. Naar mijn mening had de Deense fokvereniging hierover contact moeten opnemen met de Zweedse fokvereniging. Het is niet de taak van de Commissie om deze zaak op te lossen. Desondanks zal de Commissie op de zojuist aangegeven wijze actie ondernemen om de particuliere fokker bij deze kwestie te ondersteunen. Ik ben het helemaal met u eens dat het nooit zover had mogen komen dat die fokker zelf zoveel moeite heeft moeten doen om dit conflict opgelost te krijgen. Zoals ik al zei, zal de Commissie de zaak in het licht van de nieuwe informatie nogmaals bekijken en zal zij, indien nodig, een zoötechnische keuring laten uitvoeren.

McKenna
Het verloop van dit vragenuur is onaanvaardbaar. In de eerste plaats is het niet op tijd begonnen. Er waren fractievergaderingen aan de gang; ik keek naar het scherm en toen ging u plotseling van vraag 41 naar vraag 49. Op die manier is het voor parlementsleden onmogelijk om op tijd hier te zijn. Bovendien begon het vragenuur op een andere tijd dan op de agenda was aangekondigd. Hoe kunnen we op deze manier nog functioneren? Dat wordt ons op deze manier vrijwel onmogelijk gemaakt en het is ook geen aanvaardbare procedure.

De Voorzitter
Mevrouw McKenna, het vragenuur van vandaag is vastgesteld door de plenaire vergadering van het Parlement. Vanochtend aan het begin van de vergadering heb ik dit uitgelegd, we hebben een aantal dingen afgesproken en als de vraagstellers afwezig waren, hebben we vragen overgeslagen. Het spijt me dan ook bijzonder, maar het vragenuur zal nu worden afgesloten. Onze speciale dank aan de heer Byrne, die hier de hele avond aanwezig is geweest om vragen te beantwoorden.
Daar de tijd voor het stellen van vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen nrs. 50 tot en met 93 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Commissie is gesloten.
(De vergadering wordt om 20.10 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Situatie in Turkije
De Voorzitter
Aan de orde zijn de mededelingen van de Raad en van de Commissie over Turkije.

Gama
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we beleven vandaag een belangrijk moment in de betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie, vooral waar het gaat om de concretisering van de in Helsinki bereikte conclusies. De laatste keer dat de Unie en Turkije in de Associatieraad vergaderden was al weer drie jaar geleden; sinds het vastleggen van de criteria tijdens de besprekingen in Helsinki is er geen vergadering van dit soort georganiseerd. Het was een ontmoeting waarop niet alleen belangrijke onderwerpen in het kader van de politieke dialoog aan de orde kwamen, er zijn ook beslissingen genomen die werkelijk zullen bijdragen tot de voortgang van het onderhandelingsproces. Ik denk daarbij dan vooral aan het opzetten van acht sub-comités die de Commissie, hier vertegenwoordigd door commissaris Günter Verheugen, in staat moeten stellen de screening zo nauwgezet mogelijk voor te bereiden en een begin te maken met de onderhandelingen over openbare diensten en markten. De liberalisatie van de handel tussen de Unie en Turkije zal door deze onderhandelingen een nieuwe impuls krijgen.
Met de in Helsinki vastgelegde criteria en de ontwikkeling die Turkije heeft doorgemaakt, zijn de voorwaarden voor deze onderhandelingen geschapen. Nu gaat het erom vol te houden. Turkije heeft zich verplicht geleidelijk aan een hele reeks institutionele en wetgevende veranderingen door te voeren. Dat zijn stappen in de goede richting. Dat proces zal te maken krijgen met de nodige vertragingen en onderbrekingen, maar is de enige manier om uiteindelijk volledig te slagen. Vandaar het belang van de uitvoering van de screening waarvoor op dit moment de voorbereidingen worden getroffen. Vandaar het belang van de belofte van Turkije om de communautaire verworvenheden en de criteria van Kopenhagen te aanvaarden. Tijdens de politieke dialoog met de Turkse delegatie kunnen we onderzoeken welke voortgang er geboekt is, en dan aangeven waar Turkije niet voldoende heeft gedaan - op institutioneel en juridisch vlak, maar ook als het gaat om de verwezenlijking van het economisch beleid.
De vandaag gevoerde besprekingen zullen binnenkort een vervolg krijgen op een bijeenkomst van een associatiecomité. Tijdens die vergadering zullen alle genoemde onderwerpen nader worden onderzocht. Ik wil benadrukken dat de lidstaten tijdens de voorbereidingen voor de Associatieraad een zeer constructieve instelling hebben getoond met betrekking tot het formuleren van het gemeenschappelijk standpunt zoals dat op de vergadering door de Vijftien zou worden uitgedragen. Voor dat doel is natuurlijk ook heel nauw samengewerkt met de Griekse delegatie. In Athene hecht men immers groot belang aan dit onderwerp. Na de aardbeving die in het buurland zulk een enorme ravage aanrichtte heeft Griekenland zich onmiddellijk solidair getoond en sindsdien laat dit land zich leiden door een verlangen naar diplomatieke toenadering. Deze positieve ontwikkelingen binnen de bilaterale verhoudingen zullen een belangrijke invloed hebben op de evolutie van de betrekkingen tussen de Unie en Turkije en de relatie tussen de twee genoemde buurlanden. En ze zullen ook positieve gevolgen hebben voor de onderhandelingen tussen de Europese Unie en Turkije met het oog op een oplossing voor de problematiek rond Cyprus.
We gaan de juiste richting uit. Hier en daar is nog niet genoeg gedaan, maar de koers is de juiste. Het is de enige manier waarmee een groot land als Turkije de stappen kan zetten die uiteindelijk moeten leiden tot economische en institutionele modernisering en de opname van dit land in de kring van moderne, democratische staten.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik verwelkom het debat van vandaag ten zeerste. Het biedt ons, vier maanden na de Top van Helsinki, de mogelijkheid een eerste balans op te maken, tegen de achtergrond van de Associatieraad waar de voorzitter van de Raad reeds naar verwees. Het klimaat tussen de Europese Unie en Turkije is door het besluit van Helsinki duidelijk blijvend verbeterd. Het is eindelijk weer mogelijk alle vraagstukken open en kritisch met elkaar te bespreken, en de politieke dialoog is op alle niveaus weer versterkt op gang gekomen.
Op de vergadering van vandaag is op constructieve en open wijze van gedachten gewisseld. Ik vind het totaalbeeld zeker veelbelovend, hoewel er - zoals altijd in dergelijke gevallen - naast de positieve elementen natuurlijk ook negatieve bestaan.
In Helsinki is vooral bevestigd dat de vervulling van de politieke toetredingscriteria een noodzakelijke voorwaarde is voor het aanknopen van onderhandelingen. De politieke criteria van Kopenhagen hebben betrekking op democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en de bescherming van minderheden. Turkije voldoet tot dusverre niet aan deze criteria. Daarom gaan de onderhandelingen pas van start als dat wel het geval is. Intussen zal echter met Turkije, net als met de andere kandidaat-landen, een intensievere politieke dialoog worden gevoerd en een toenaderingsstrategie worden uitgestippeld. De verschillende lijnen van die toenaderingsstrategie komen samen in het toetredingspartnerschap dat wij momenteel voorbereiden. In dat partnerschap worden de prioriteiten op de korte en middellange termijn vastgelegd waaraan Turkije overeenkomstig de criteria van Kopenhagen moet voldoen, zowel op politiek en economisch gebied als wat het acquis communautaire betreft. Wij zijn van plan het eerste toetredingspartnerschap komende herfst te presenteren.
Ik denk dat het toetredingspartnerschap een centrale rol zal spelen bij de bespoediging van de politieke en economische hervormingen in Turkije. In de gesprekken die wij in Brussel, Luxemburg en Ankara hebben gevoerd, hebben wij heel duidelijk gemaakt dat in het kader van dit toetredingspartnerschap belangrijke kwesties in verband met het democratiseringsproces en de mensenrechten moeten worden aangepakt.
De voorzitter van de Raad heeft al over de screening gesproken. Dat kan ik dus achterwege laten. Ik wil echter graag nog iets over de politieke toestand in Turkije zeggen. U zult het vast met mij eens zijn dat een aantal gebeurtenissen in de afgelopen maanden zonder meer aanleiding hebben gegeven tot bezorgdheid. Zo werden 18 leden van de pro-Koerdische Hadep-partij tot drie jaar en negen maanden gevangenisstraf veroordeeld, en werden drie vooraanstaande leden van de Hadep in hechtenis genomen, hoewel ze kort daarop weer werden vrijgelaten. De drie bij de Hadep aangesloten burgemeesters werden vrijgelaten nadat de EU-trojka aan de Turkse regering haar ernstige bezorgdheid kenbaar had gemaakt.
Ik betreur het bijzonder dat Akin Birdal, die blijkbaar nog altijd in een verontrustend slechte gezondheidstoestand verkeert, op 28 maart weer naar de gevangenis is gebracht om daar de vierenhalve maand gevangenisstraf uit te zitten die hem is opgelegd. De Commissie betreurt het buitengewoon dat Akin Birdal, een pleitbezorger van vreedzame conflictoplossing en verdediger van de mensenrechten, opnieuw in de gevangenis is gegooid. Ik betreur het dat de mogelijkheid zijn gevangenisstraf op humanitaire gronden uit te stellen niet is benut. Ik denk dat dit alles bevestigt dat er dringend behoefte bestaat aan vastberaden hervormingen en aan een doeltreffende bescherming van de vrijheid van meningsuiting.
Ik wil de aandacht van het Parlement echter ook op iets vestigen dat in dit verband een zekere hoop voor de toekomst biedt. Een interministerieel comité van de Turkse regering buigt zich momenteel namelijk over de hervormingen die moeten worden uitgevoerd om aan de politieke criteria te voldoen. Dit interministeriële comité zal vermoedelijk in juni een rapport uitbrengen dat concrete voorstellen voor politieke hervormingen en noodzakelijke wetswijzigingen zal bevatten. Een eerste ontwerp van dit rapport is overigens onlangs al in de Turkse pers verschenen.
Geachte afgevaardigden, het lijkt mij belangrijk dat u bij toekomstige contacten met de Turken, en met name met het Turkse parlement, uw gewicht in de schaal legt om ertoe bij te dragen dat de hervormingsvoorstellen in kwestie ook worden aangenomen. In economisch opzicht kan Turkije nu snel vooruitgang boeken. Turkije heeft een duidelijke strategie voor structurele hervormingen, die door het IMF en de Wereldbank worden gesteund. Ik hoop dat Turkije erin zal slagen de sociale dialoog en het actieve werkgelegenheidsbeleid verder uit te breiden om het aanpassingsproces te ondersteunen. Het land heeft een dynamische economie en een zeer ondernemende bevolking, die profijt zal hebben van een evenwichtiger en transparanter groeimodel dat op de ervaringen van de EU berust.
Na Helsinki zijn onze betrekkingen met Turkije een nieuwe fase ingegaan, die voor beide kanten de uitdaging inhoudt bij deze belangrijke nieuwe werkzaamheden vooruitgang te boeken. Vanzelfsprekend zal ik u ook in het vervolg voortdurend van alle aspecten van deze nieuwe inspanningen op de hoogte houden.

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het luisteren naar uw uiteenzettingen heeft mijn overtuiging en een indruk die ik had, versterkt. Mijn overtuiging is dat de weg, die in Helsinki geopend is, lang zal zijn en dat niemand momenteel kan voorspellen waar die weg zal uitkomen; hij zal echter in elk geval wel tot een belangrijke plaats voor Turkije leiden, of dat nu binnen of buiten de Unie is. Daar zijn alle gesprekspartners uit de openbare en de particuliere sector die we onlangs in Turkije ontmoet hebben, het wel over eens.
Mijn indruk is dat, dankzij het besluit van december, sommige vertegenwoordigers van het Turkse volk nu ontdekken, dat de toetreding tot de Unie niet alleen diepgaande hervormingen van hun instellingen noodzakelijk maakt, maar ook een aantal radicale mentaliteitsveranderingen. En dat uit zich in wantrouwende reacties, die u, mijnheer de commissaris, zojuist genoemd hebt, tegenover de Europese instellingen als geheel, en tegenover de vertegenwoordigers van het Europees Parlement in het bijzonder.
Daar is, achtereenvolgens, de weigering van het bezoek aan Leyla Zana waarom wij gevraagd hadden, en die geleid heeft tot het uitstel van de Gemengde Parlementaire Commissie EU - Turkije, voorzien voor 22 en 23 februari jongstleden. Daar is, op dezelfde dag en op het moment dat uw rapporteur zich in Ankara bevond, de arrestatie van drie Koerdische burgemeesters uit het zuidoosten. Daar is tenslotte, op 28 maart, de arrestatie en het opnieuw gevangen zetten van de heer Akin Birdal, voorzitter van de Turkse vereniging voor de verdediging van de mensenrechten, terwijl op dat moment een delegatie van dit Parlement in het land aanwezig was.
Ik vraag aan de Raad en aan de Commissie of het in die omstandigheden niet gepast is om duidelijk te bevestigen dat de Unie er niet is om wie dan ook de les te lezen, maar dat zij haar bestaansgrond vindt in de wil een aantal fundamentele waarden te bevorderen en te verdedigen, waaronder in de eerste plaats het eerbiedigen van de mensenrechten en het eerbiedigen van de rechten en plichten van minderheden.
Daaraan zal ons Parlement eens te meer herinneren in de resolutie die donderdag aan zijn leden ter goedkeuring zal worden voorgelegd. Daarin worden de regering en de politieke partijen in Turkije opgeroepen om de lopende procedure voor een grondwetswijziging aan te grijpen om, in de geest van de akkoorden van Helsinki, dringend noodzakelijke hervormingen in te leiden die het de Turkse staat mogelijk moeten maken de democatische rechten te garanderen die wij als wezenlijk beschouwen. De beurt is nu aan Turkije. Dat land moet nu besluiten of de eerste hindernissen die het op de nieuwe weg is tegengekomen onoverkomelijk moeten zijn of niet.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, nu voor het eerst in vier maanden de balans wordt opgemaakt, is het verheugend te horen dat zowel de voorzitter van de Raad als de commissaris concluderen dat de sfeer en de mogelijkheden tot overleg tussen de Unie en Turkije zijn verbeterd. Dat is voor ons als parlementsleden verheugend omdat zeer velen van ons, verdeeld over alle fracties, zich vóór het besluit van Helsinki sceptisch hebben betoond over de juistheid van dat besluit op dat tijdstip.
De Raad heeft echter in Helsinki gedaan waar hij toe gerechtigd is, en een besluit genomen dat meteen al in Helsinki met bepaalde verwachtingen ten aanzien van Turkije werd verbonden. Wat dat betreft, zijn de Europese Raad en het Europees Parlement het in hoge mate eens. Commissaris Verheugen heeft die verwachtingen nog eens samengevat. Hij noemde democratie, de rechtsstaat en de bescherming van minderheden als drie fundamentele zaken die de Europese Unie - de Commissie, de Raad en ook het Parlement - met zoveel woorden van Turkije verwachten.
Vier maanden na Helsinki, mijnheer de commissaris, kan ik namens de sociaal-democratische fractie zeggen dat wij het zeker met u eens zijn dat de sfeer van de betrekkingen is verbeterd. Er is echter geen sprake van vooruitgang op de drie punten die u heeft genoemd. Van verdere democratische ontwikkelingen hebben wij in deze eerste vier maanden nauwelijks iets gemerkt. Ook de vooruitgang op het gebied van de minderhedenbescherming laat te wensen over, en de toestand van de rechtsstaat stemt ons eerder sceptisch.
U kent het voorbeeld van Akin Birdal, en Turkije ontkomt juist in dit concrete geval niet aan de vraag hoe het op de genoemde gebieden voor geloofwaardige verbeteringen denkt te zorgen wanneer zich in het binnenland van Turkije dingen afspelen zoals het geval van de heer Birdal, dat naar mijn mening een representatief voorbeeld is. De heer Birdal is een vreedzame advocaat. De heer Birdal is een advocaat die de minderhedenproblematiek op een geweldloze manier wil oplossen. De heer Birdal is een tot ver buiten Turkije gerespecteerde mensenrechtenactivist.
De wijze waarop de Turkse regering en de Turkse justitie met de heer Birdal omgaan, lijkt mij dan ook representatief voor de wijze waarop Turkije met vooraanstaande personen meent te moeten omgaan die juist voor datgene opkomen wat wij als Europese Unie van Turkije eisen. Als politiek bedrijven het overbrengen van symbolische boodschappen inhoudt, dan vind ik dat de Turkse justitie vier maanden na Helsinki een grote fout heeft gemaakt door de heer Birdal op deze manier aan te pakken.
Als Europees Parlement verwachten wij dat in dit proces aanzienlijk grotere inspanningen zullen worden gepleegd dan wij tot nog toe hebben gezien, en wij gaan ervan uit dat wij in dit debat niet voor dovemansoren spreken.

Ludford
Meneer de Voorzitter, als Turkije toetreedt tot de Europese Unie, dan zal dat een enorm effect en grote voordelen hebben. De EU zal zich dan moeten aanpassen en wel op een gastvrije manier. Op de korte termijn echter is het vooral Turkije dat zich zal moeten aanpassen, vooral om te kunnen voldoen aan de politieke criteria van Kopenhagen. Het verheugt mij dat de commissaris dit met klem heeft benadrukt. Als kritische vrienden moeten wij blijven hameren op de noodzaak van drastische veranderingen, met waar het gaat om het garanderen van de individuele vrijheid en de erkenning van de rechten van de Koerden. Het beëindigen van de oorlog tegen de Koerden, die het voorwendsel vormt voor de noodtoestand en voor de repressie waarmee deze gepaard gaat, vormt juist de sleutel tot de hervormingen.
De Koerden verdienen een vreedzame oplossing die voorziet in een zekere mate van politieke zelfstandigheid en respect voor hun rechten op het gebied van hun eigen taal en cultuur. Dit betekent geen anti-Turkse stellingname van mij. Zullen niet ook andere Turkse burgers hiervan profiteren?
De arrestatie en gevangenneming van Hadep-leiders zoals Leyla Zana, winnares van de Sacharovprijs, en mensenrechtenactivist Akin Birdal vormen een obstakel voor Turkije's toenadering tot de EU. Het Europees Parlement zal, wanneer het zover is, alleen voor toetreding van Turkije kunnen stemmen als de hervormers in Europa en in Turkije gezamenlijk lobbyen voor verandering, zoals ook de commissaris heeft geadviseerd.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, de meerderheid van mijn fractie heeft het Turkijebeleid van de Commissie en het Raadsbesluit van Helsinki gesteund. Het was en is erg belangrijk voor ons dat de verlening van de kandidaatsstatus leidt tot fundamentele democratische wijzingen, en daarmee ook tot een andere benadering van de mensenrechten in Turkije.
De verklaring van de Turkse minister-president dat Turkije zo snel mogelijk aan de criteria van Kopenhagen zal voldoen, verheugt ons. Ook de beslissing om het over Öcalan uitgesproken doodvonnis op te schorten was een stap in de goede richting, die wij dan ook hebben verwelkomd.
Er zijn echter ook enkele dingen gebeurd die voor ons niet aanvaardbaar zijn. De bij de Hadep aangesloten burgemeesters zijn gearresteerd, en dat was een maatregel die wij terecht hebben afgekeurd. Wij zijn blij dat de Turkse overheid zo snel heeft gereageerd en de burgemeesters weer vrij heeft gelaten. Het proces dat tegen hen gevoerd wordt, zullen wij aandachtig volgen.
De voormalige voorzitter van de Turkse vereniging voor de mensenrechten, Akin Birdal, zit opnieuw gevangen, hoewel hij medische verzorging behoeft. Hij moet helaas nog zes maanden van een gevangenisstraf van een jaar uitzitten.
Wij begrijpen best dat in Turkije niet van de ene dag op de andere maatregelen kunnen worden genomen om de maatschappij duurzaam te democratiseren. Kleine stappen waarmee Turkije duidelijk maakt dat het bereid is de weg van Spanje, Portugal en Griekenland te volgen, zijn echter dringend noodzakelijk.
Turkije moet eindelijk de doodstraf afschaffen, die het als enig land in Europa nog kent. Ook met betrekking tot de Koerdische kwestie mag een beleidsherziening niet lang op zich laten wachten. De berichten die ons vandaag uit Luxemburg bereiken zijn verheugend, maar wij moeten toch zeggen dat Turkije dient te weten dat de eerbiediging van de mensenrechten, van grondrechten en de rechten van minderheden de belangrijkste voorwaarde voor toetredingsonderhandelingen is. Wat de snelheid van het democratiseringsproces betreft, zijn wij zijn bereid geduld te oefenen, maar stilstand kunnen wij juist op dit gebied niet accepteren.
Toen mijn collega Daniel Cohn-Bendit op bezoek was bij Leyla Zana, zei ze tegen hem - en ook tegen ons, denk ik - dat wij de hervormingen in Turkije moeten steunen, en dat het besluit van Helsinki de enige kans is die Turkije heeft. In die geest zullen wij het proces van Helsinki verder begeleiden.

Uca
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wie lid wil worden van de Unie, moet zich aan de criteria van Kopenhagen houden en de doodstraf afschaffen. Dat geldt ook voor Turkije! Ondanks herhaaldelijk gedane beloften van de Turkse regering, worden de mensenrechten er nog altijd geschonden. Daarvan wil ik enkele voorbeelden noemen: sinds 20 februari wordt de democratische Koerdische beweging aangevallen. Drie Koerdische burgemeesters van de Hadep werden onlangs gearresteerd en weer vrijgelaten, maar zij mogen Turkije niet verlaten.
Verder zijn de vroegere Hadep-voorzitter Murat Bozlak, de huidige voorzitter Ahmet Turan Demir en nog 18 andere Hadep-leden tot drie jaar en negen maanden gevangenisstraf veroordeeld. De motivering luidde dat de Hadep steun en hulp zou verlenen aan de PKK, die in plaats van oorlog voor de vrede heeft gekozen.
Akin Birdal zit het restant van zijn straf uit. Het Turkse leger is begin april met duizenden soldaten het noorden van Irak binnengetrokken. Er zijn 50.000 soldaten aan de grens gestationeerd om tegen de PKK te vechten, hoewel die ertoe heeft opgeroepen een vreedzame koers te volgen.
Waarom worden er wapens geleverd aan Turkije? Onlangs kwamen onder het motto "vrede, broederschap en democratie" ruim 300.000 mensen bijeen in Diyarbakir om het Newros-feest te vieren. Ik was er zelf bij, en het is mijn persoonlijke indruk dat de mensen reikhalzend uitzien naar vrede en democratie.
De partijvoorzitter van de ANAP, de heer Mesut Yilmaz, zei op een manifestatie in Diyarbakir dat de weg naar de EU door Diyarbakir loopt. Ik roep de Turkse regering daarom op de mensenrechten te eerbiedigen en een politieke oplossing te vinden voor de Koerdische kwestie. Want alleen het vervullen van de criteria van Kopenhagen leidt naar Europa.
Het is de taak van de Europese Commissie en de Raad zich daarvoor krachtiger in te zetten. Momenteel is het bevorderen van de democratisering in Turkije de belangrijkste opgave. Daarom roep ik iedereen op zich zonder aarzelen te verenigen en de democratie en de vrede te versterken.

Schori
Mijnheer de Voorzitter, eenieder van ons die recentelijk Turkije heeft bezocht, is zich ervan bewust dat het plaatje uiterst gecompliceerd is. De eerste indruk is dat er in Turkije een soort EU-euforie heerst in de media. Er is een bijzonder levendige discussie gaande in het land. Dat is van groot belang.
Ten tweede: de vakbonden, de burgerbewegingen, enzovoorts, zeggen allemaal hetzelfde. Zij zijn van mening dat het een positieve zaak is dat Turkije een kandidaat-land is. We hebben zelfs Akin Birdal op de avond van zijn arrestatie horen zeggen dat er in de afgelopen vijf maanden een nieuw Turkije aan het ontstaan is.
We moeten ons ervan bewust zijn dat er heel wat ups en downs in onze relatie zullen zitten en dat er de ene keer vooruitgang zal worden geboekt terwijl er een andere keer een stap terug zal worden gezet. Wij zijn wellicht getuige van de geboorte van iets nieuws. Maar het oude rechtssysteem bestaat nog steeds. En dat verzet zich tegen democratische voorvechters zoals Akin Birdal. Maar er zijn ook hervormers, die heel goed weten wat er volgens de criteria van Kopenhagen gedaan moet worden. Een partijvoorzitter zei ons dat er ten minste 65 artikelen van de grondwet en van het strafrecht gewijzigd dienen te worden.
Toen wij tijdens het bezoek van de socialistische fractie met mensen in het land spraken, merkten we dat er drie houdingen zijn tegenover het lidmaatschap van de EU. Ten eerste zijn daar de anti-hervormers, de fundamentalisten en dergelijke, die het lidmaatschap afwijzen. Dan zijn er de hervormers - binnen de regering, overheid, mensenrechtenorganisaties en maatschappelijke groeperingen - die overtuigde voorstanders zijn. Dan is er nog een derde groep die vindt dat Turkije lid moet worden, maar dan op Turkse voorwaarden. Hier zijn de criteria van Kopenhagen, de Commissie en onze screening van groot belang. Zij zullen bijna automatisch resultaat moeten opleveren wil Turkije ooit lid worden.
Dan zijn er nog twee indrukken en boodschappen die we meekregen van de mensen met wie we tijdens die twee of drie dagen dat we daar waren, hebben gesproken. De eerste is dat niets uiteindelijk mogelijk is zonder een sterke burgerlijke samenleving in Turkije. Mensen uit de burgerlijke samenleving met wie we gesproken hebben, gaven ook aan dat zij blij waren met de hulp van de Europese Unie, maar dat deze soms erg traag was. Wij zijn ons daarvan bewust en zouden graag zien dat de Commissie daar iets aan deed.
De tweede en laatste boodschap is: goed, wij hebben inmiddels de routebeschrijving. Maar we hebben behoefte aan meer duidelijkheid. Help ons de routebeschrijving nauwkeuriger te maken, zodat we hem kunnen volgen.

Maes
Voorzitter, of Turkije tot Europa behoort, is niet in de eerste plaats een geografische kwestie en ook niet in de eerste plaats een economische kwestie. Of Turkije zich inschrijft in een Europese waardeschaal waarin mensenrechten, democratie en bescherming van de minderheden gegarandeerd zijn, zal wèl beslissend zijn. Dat vraagt geen offers, in tegenstelling tot de rest wellicht, maar het is in het voordeel van alle inwoners van Turkije zelf. De politieke oplossing voor het Koerdische vraagstuk zou niet enkel een bevrijding zijn voor de Koerden, het zou eveneens Turkije bevrijden van een loden last. Ik denk trouwens dat we die niet moeten vergroten door wapenleveringen. Zelf behoor ik tot de sceptici wat de toetreding betreft, maar het huidig proces kan in het voordeel van vrede en stabiliteit spelen. Daarom willen wij Turkije het voordeel van de twijfel laten. Of Turkije lid zal worden, mag dus op de eerste plaats afhangen van de wijze waarop Turkije zelf zal antwoorden op de vragen naar mensenrechten, democratie en bescherming van de minderheden.

Folias
Mijnheer de Voorzitter, ik wil zowel de Raad als de Commissie verzoeken bij dit vraagstuk de realiteit voor ogen te houden en niet dat wat ogenschijnlijk de realiteit is. Ik verklaar mij nader: in Helsinki heeft Griekenland zijn voorbehouden ingetrokken en kon Turkije uitgeroepen worden tot kandidaat-land voor toetreding. Griekenland heeft vaak, heel vaak blijk gegeven van goede wil en goed nabuurschap. Turkije heeft daar nooit, niet één keer blijk van gegeven. Zelfs vandaag nog heeft de minister van Buitenlandse Zaken van Turkije, de heer Cem, tijdens de Associatieraad gezegd dat er op Cyprus geen bezettingsleger is, maar een leger dat zowel de Grieks- als de Turks-Cyprioten heeft bevrijd. Wie moet men echter na 25 jaar nog bevrijden, en van wie? Dat vraag ik mij af. Wij zijn als vertegenwoordigers van dit Parlement naar Turkije gegaan en hebben daar gevraagd om een ontmoeting met Leyla Zana. Die ontmoeting werd niet toegestaan omdat Leyla Zana in de gevangenis zit. Akin Birdal, waar de heer Barón Crespo mee heeft gesproken, is de gevangenis ingegaan alhoewel hij er buiten was. Ik vraag mij af of de bekommernis van de Commissie ertoe zal bijdragen dat Akin Birdal binnenkort weer op vrije voeten wordt gesteld. Is dat zo'n drastische maatregel?
Tot slot wil ik nog opmerken - want ik wil mij aan de spreektijd houden - dat twee weken geleden in Turkse kranten een lijst is gepubliceerd met namen van ongeveer honderd Europese journalisten, parlementsleden en andere personen, waaronder ook aartsbisschop Christodoulos van Griekenland. Deze mensen zijn ongewenst in Turkije. Vandaag zei de heer Cem dat deze lijst de vrucht was van overdreven journalistiek, maar Turkije zich wel het recht voorbehoudt om eventueel lijsten met ongewenste personen uit te geven. Ik hoop tot slot dat wat ik vandaag heb gezegd niet naar buiten uitlekt, want dan kom ik misschien ook op die lijst te staan, en dat zou jammer zijn, want ik ben gek op Istanboel en ga daar graag en vaak naar toe.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik maakte deel uit van de delegatie van onze fractie die Turkije heeft bezocht, en ik wil hier geen lange inleidingen houden. Ik wil direct mijn indruk geven, en die indruk is er een van teleurstelling. Ik ben zeer teleurgesteld dat vier maanden nadat Turkije de status van toetredingskandidaat heeft gekregen, er nog niets serieus is ondernomen in de richting van het vervullen van de criteria van Kopenhagen, en van de politieke criteria in het bijzonder.
Mijnheer de commissaris, u noemde het interministeriële comité, en het is waar: er worden talrijke structuren opgezet. Ik weet sinds 1995 precies hoe dat gaat in Turkije. Als ze ergens aan moeten voldoen, beginnen ze met comités en commissies; interministeriële, extraministeriële en noem maar op. De structuren zijn fantastisch, daar kunnen we het allemaal over eens zijn. Er wordt alleen niets gedaan. Het zou trouwens ook zonder enig comité en zonder enige commissie erg eenvoudig geweest zijn om bijvoorbeeld artikel 312 uit het wetboek van strafrecht te halen. Daar had alleen maar over gestemd hoeven te worden in de grote Nationale Vergadering van Turkije, en dan waren een hele reeks intellectuelen, schrijvers, journalisten en ook Akin Birdal nu op vrije voeten geweest, bevrijd. Zo eenvoudig is het om de eerste stappen te zetten!
De Turken zeiden tegen ons dat zij tijd nodig hebben, heel veel tijd, omdat deze hervorming alleen stapsgewijs kan verlopen. Ik heb daarvoor gewaarschuwd! Ik heb ze gezegd dat er met name in het Europees Parlement zeer veel mensen zitten die bereid zijn hun alle tijd te geven die ze maar nodig hebben - 200 jaar, 400 jaar of nog meer. Maar ik hoor bij een fractie die Turkije enthousiast heeft geholpen de status van kandidaat te krijgen, en niet omdat Turkije dan tenminste kandidaat is, maar omdat Turkije daardoor werkelijk de kans krijgt met de onderhandelingen te beginnen en lid te worden.
Daarom blijven wij erbij en dringen wij erop aan dat het niet bij het kandidaatschap blijft, maar dat Turkije daadwerkelijk op toetreding wordt voorbereid aan de hand van een roadmap, een concreet tijdschema en natuurlijk ook door het toetredingspartnerschap dat de commissaris daarstraks noemde.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, op de Top van Helsinki heeft Turkije de status van kandidaat-land gekregen, maar de toetredingsonderhandelingen kunnen pas beginnen wanneer de nodige binnenlandse hervormingen zijn uitgevoerd en de mensenrechtensituatie aan de Europese normen is aangepast. U bent verantwoordelijk voor de uitbreiding, commissaris Verheugen, en bij uw laatste bezoek aan Ankara heeft u er nog eens op gewezen dat het nog altijd voortdurende gebrek aan respect voor de mensenrechten, de gebrekkige opbouw van een rechtsstaat en het feit dat de Koerdische kwestie niet wordt opgelost, spoedige toetreding van Turkije tot de EU in de weg staan.
De duidelijke tekortkomingen op dit gebied zijn in tegenspraak met de uitspraak van premier Ecevit dat Turkije al in 2004 klaar kan zijn voor toetredingsonderhandelingen. Gelet op een aantal feiten die hier al enige malen zijn opgesomd, lijkt een dergelijke prognose echter te optimistisch. Ook het gegeven dat premier Ecevit het Koerdisch als een dialect van het Turks heeft bestempeld, hoewel beide talen totaal verschillende wortels hebben, duidt op een verharding van de politieke situatie in Turkije. Dit beeld wordt aangevuld door het recente offensief tegen de PKK in Noord-Irak. Het moge duidelijk zijn dat de Europese Unie geen belang heeft bij radicalisering van de islam in Turkije, en al evenmin de trotskistische PKK, die zich ook aan ernstige mensenrechtenschendingen schuldig heeft gemaakt, tot nieuwe gevechtshandelingen wil aanmoedigen.
Het heeft er echter alle schijn van dat anti-Europese krachten binnen het leger en het openbaar bestuur achter de recente arrestaties en het nieuwe offensief tegen de PKK in Noord-Irak staan, om toenadering van Turkije tot de Europese Unie te beletten. Achteraf bezien toont dit aan dat de in Helsinki gedane toezegging aan Turkije misschien prematuur was, en dat de strategie tegenover dit land, dat voor de veiligheid van het Westen zo belangrijk is, opnieuw moet worden overwogen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik ben de afgelopen zes maanden driemaal in Turkije geweest: een keer voor, en twee keer na het besluit van Helsinki. Ik werd telkens weer positief verrast, maar er waren ook telkens weer teleurstellingen. Het is inderdaad zoals enkele collega's hebben beschreven. Er zijn krachten die zich vol overgave inzetten voor toenadering tot de Europese Unie, maar ook andere krachten die deze inspanningen steeds weer tenietdoen door aanslagen, of doordat Akin Birdal weer de gevangenis in moest; krachten die de Europeesgezinden in Turkije gewoonweg provoceren.
Het is zeker positief dat de Turkse regering nu ook een programma op papier heeft gezet waarin de stappen staan beschreven die Turkije vanwege de eisen van de Europese Unie moet zetten. Maar die moeten dan ook wel echt worden gezet, want papier is geduldig. Er moeten hervormingen plaatsvinden. Deze hervormingen betreffen ook de Nationale Veiligheidsraad, die volgens dit voorstel wordt omgezet in een adviescommissie en daardoor niet langer de hoogste instantie in de Turkse democratie en de Turkse machtsverhoudingen is.
Het is zeker negatief dat zich steeds weer feiten voordoen als de gevangenneming van Akin Birdal, die - zoals collega Schori al zei - zich juist zo positief opstelt ten aanzien van de veranderingen in Turkije. Het is ook negatief dat het nog niet is gelukt een stapsgewijze oplossing voor de Koerdische kwestie te vinden, terwijl de omstandigheden daarvoor veel beter zijn dan voorheen. Ik moet trouwens tegen mevrouw Stenzel zeggen dat mij niet bekend is dat de heer Ecevit zou hebben gezegd dat het Koerdisch een dialect van het Turks is. Tegen ons heeft Ecevit gezegd dat er verscheidene Koerdische dialecten bestaan, en dat hij zich zelfs kan voorstellen dat het Koerdisch onder bepaalde voorwaarden ook werkelijk officieel kan worden gebruikt in Turkije.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wil u om één ding nadrukkelijk vragen, en wel dat u er samen met de andere veertien lidstaten van de Europese Unie voor zorgt dat de Europese Investeringsbank eindelijk officieel gemachtigd wordt om Turkije financiële steun te verlenen. Ook in verband met het financiële protocol is het zeker niet makkelijk onder de kritiek uit te komen dat wij ons niet hebben gehouden aan onze belofte de modernisering en de structurele ontwikkeling van Turkije financieel te ondersteunen.
Tenslotte: ook in dit Parlement weten wij natuurlijk dat de positie van Turkije mede samenhangt met de betrekkingen met Griekenland in verband met de kwestie-Cyprus. Als wij weten te bereiken dat Turkije zich opener opstelt en meer bereid is tot samenwerking in de kwestie-Cyprus, dan is dat een uiterst positieve ontwikkeling. Ik wil hier echter namens mijn fractie, en ik denk ook namens vele anderen, duidelijk zeggen dat zelfs wanneer Turkije in de kwestie-Cyprus bereid is tot samenwerking, de weg naar Europa niet openstaat zolang Turkije op het gebied van mensenrechten en democratie niet het zijne doet en niet bereid is het democratische systeem in eigen land te veranderen.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, dit is weliswaar een heel interessant debat, maar wij mogen daarbij één ding niet vergeten: Turkije moet gemeten worden aan zuiver Europese maatstaven. Men mag niet, zoals zo vaak gebeurt, de betrekkingen tussen Turkije en Griekenland gebruiken als een vijgenblad om een heel andere realiteit te verhullen.
Ik wil daar enkele korte opmerkingen aan vastknopen. Turkije heeft interne problemen, maar ook externe problemen. Turkije zou bijvoorbeeld, als blijk van goede wil, de bevoegdheid van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag kunnen aanvaarden. Dat doet Turkije echter niet.
Ten tweede moeten wij in onze inspanningen om Turkije bij toetreding tot de Europese Unie te helpen, heel streng zijn en toezien op eerbiediging van de politieke criteria. Daarom mogen wij geen kunstmatige realiteit opbouwen. Een kunstmatige realiteit is een schijnrealiteit, en een schijnrealiteit levert schijnresultaten op, ook in de politiek. Turkije zegt dat het bepaalde problemen heeft. De theorie van Kemal Ataturk luidde: de eenheid van onze staat dreigt uiteen te vallen; laten wij daarom niet meer zeggen dat wij Turken zijn, maar laten wij zeggen dat wij Turken heten. Dit is een enorm verschil. Als men namelijk zegt dat men geen Turk is, maar Turk heet, betekent dat volgens een bepaalde logica dat alle etnische groepen gehomogeniseerd moeten worden en tot één grote massa moeten worden gemaakt, waaruit dan de nieuwe mens te voorschijn zal komen. Dat is echter, zoals u weet, historisch onmogelijk.
Daarom is duidelijk dat ten eerste democratisering van Turkije het maximum, en tegelijkertijd het minimum moet zijn dat wij nastreven, en wij ten tweede Turkije moeten bevrijden van de angst voor vernietiging van de eenheid als het de minderheidsrechten toekent die het moet toekennen. Het gaat hierbij namelijk niet alleen om Koerden, maar ook om Arabieren, verholen christenen en anderen. Het staat in ieder geval als een paal boven water dat als wij Turkije willen helpen, wij absolute eerbiediging van de politieke criteria moeten eisen. Ik wil daar nog het volgende aan toevoegen: echt vóór de Europese strategie zijn, bij mijn weten, in Turkije alleen de economische krachten. Laten wij dat niet uit het oog verliezen.

Gama
Mijnheer de Voorzitter, geachte aanwezigen, ik zou graag mijn dank willen uitspreken voor de bijdragen die u allen aan dit debat geleverd heeft. Ik interpreteer uw meningen en gezichtspunten niet als een rood licht voor dit beleid, waarmee gezegd zou worden: "neen, dit is niet het juiste beleid, we willen een ander beleid; we willen Turkije de toegang tot de Europese Unie ontzeggen". Neen, dat heeft niemand gezegd. Op dat punt zijn we het dus wel met elkaar eens. Ik heb uw interventies geïnterpreteerd als veeleisend, in de zin dat het gehele proces op buitengewoon rigoureuze wijze moet worden gecontroleerd. Het Europees Parlement speelt daarbij uiteraard een belangrijke rol. Er kan geen sprake van zijn dat Turkije tot de Europese Unie toetreedt zonder toestemming van dit Parlement.
Wat er in Helsinki besloten is, is inderdaad een veeleisend pakket, een lange weg met duidelijk gemarkeerde doelstellingen die stuk voor stuk gehaald moeten worden. Er wordt overigens op dit moment niet onderhandeld over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Turkije is slechts erkend als kandidaat. In 1963 is in de Overeenkomst van Ankara trouwens al rekening gehouden met de mogelijkheid dat Turkije eens tot de Europese Unie zou toetreden, en wel via de ontwikkeling van het associatie-akkoord, met een begin-, overgangs- en eindfase. De criteria van Kopenhagen in dezen zijn duidelijk, en Turkije wordt niet gediscrimineerd, noch in negatieve, noch in positieve zin. Het feit dat we op dit moment grote vooruitgang boeken met de uitbreiding met landen uit Midden- en Oost-Europa stelt ons in de gelegenheid aan te tonen dat Turkije niet gediscrimineerd wordt. Integendeel, dit land wordt op gelijke voet met de andere behandeld, in de zin dat het een geheel van verworvenheden dient te accepteren en dat het de wetgeving moet aanpassen. Dat betekent dat wij Turkije vragen in dit proces precies dezelfde dingen te doen als andere landen die zich presenteren als kandidaat voor toetreding.
Op dit moment is de Commissie geen screening aan het uitvoeren. Daar is nog geen begin mee gemaakt. Wat gebeurd is, is dat de Commissie opdracht heeft ontvangen zo'n screening voor te bereiden. De Commissie voert op dit moment een bilaterale dialoog met Turkije om dat land informatie te verschaffen over de communautaire verworvenheden. We zijn nog niet beland in die fase van de onderhandelingen waarin binnen een multilaterale context een screening wordt uitgevoerd waaraan alle landen meedoen. Wij bevinden ons dus nog in een onderzoeksstadium. We geven duidelijke signalen aan Turkije met betrekking tot de noodzaak hervormingen door te voeren op institutioneel en juridisch vlak, en op het gebied van administratieve procedures. In de Associatieraad zijn we zeer veeleisend geweest met betrekking tot Turkije, en het land zelf heeft toegegeven hier en daar niet voldoende te hebben ondernomen. Daarmee bevestigt Turkije dat het voornemens is iets te doen aan die tekortkomingen, met name op het gebied van de perswetgeving, het wetboek van strafvordering, de erkenning van burgerrechten met concrete maatregelen op cultureel en linguïstisch vlak. Ik geloof dat er ook in praktisch opzicht enige vooruitgang is geboekt, al is de juridische vormgeving van deze vooruitgang niet geheel duidelijk. Er is ook sprake geweest van achteruitgang, en wij zijn dan ook uiterst teleurgesteld dat de leider van een van de belangrijkste mensenrechtenbewegingen, een aantal burgemeesters en een aantal politici de afgelopen tijden opgepakt zijn.
Het is duidelijk dat het Turkse politieke proces een gecompliceerde aangelegenheid is. We moeten hier vandaag echter wel erkennen dat er iets is veranderd. Vroeger was het zo dat Turkije in crisissituaties steeds weer door militairen of binnenlandse extremistische groeperingen werd bedreigd. Nu liggen de zaken heel anders. Met het in Helsinki vastgestelde kader is een strategie ontwikkeld die bijgedragen heeft tot de ontwikkeling en consolidatie van een pro-Europese beweging in Turkije. Die krachten zullen nu een pro-Europees programma moeten ontwikkelen aangaande constitutionele en politieke hervormingen, en wijzigingen in de wetgeving. Daarbij moeten we ons voortdurend kritisch opstellen, maar niet met de bedoeling om het proces te frustreren. Neen, we moeten de ontwikkelingen analyseren en eisen dat de nodige verbeteringen worden aangebracht, om er zo voor te zorgen dat het proces succesvol verloopt.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij bij het oordeel van de voorzitter van de Raad aansluiten. Ik wil ook zeggen dat ik het debat als nuttig heb ervaren, en als een steun in de rug voor de Commissie op de weg die zij is ingeslagen. Het geeft niets dat het Parlement zich kritischer heeft uitgelaten dan ik op dit moment, om begrijpelijke redenen, zelf kon doen. Ik heb de Turkse regering, de Turkse politieke partijen en het Turkse parlement op de rol van het Europees Parlement gewezen. Ik heb gezegd dat het Parlement erop moet toezien dat er tijdens de toetredingsonderhandelingen met kandidaat­landen, en gedurende de voorbereiding van Turkije op de toetredingsonderhandelingen, geen politieke compromissen gesloten worden die tegen de criteria van Kopenhagen indruisen.
Ik wil hier nadrukkelijk zeggen dat niemand, dus ook Turkije niet, kan afdingen op de voorwaarden voor toetreding. Ik wil hier ook herhalen wat ik bij eerdere gelegenheden al heb gezegd: wij moeten ons ervan bewust zijn dat het proces waaraan we nu begonnen zijn, niet zonder tegenslagen zal verlopen. Ik weet niet wat in Turkije makkelijk gaat en wat er moeilijk gaat. Wat ik wel weet, is dat er in Turkije op het ogenblik een discussie wordt gevoerd die wij slechts ten dele kunnen volgen, een discussie die beslissend is voor het lot van dit land en voor een deel ook zeker voor het lot van Europa. Wij hebben er veel belang bij dat de hervormingsgezinde, democratische en Europees georiënteerde krachten deze discussie in hun voordeel beslechten.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat we nog helemaal aan het begin staan. Wij staan eigenlijk aan het begin van het begin. Wij bereiden nu pas de pre-toetredingsstrategie voor, want die bestaat nog helemaal niet. Daarom lijkt het mij ook wat voorbarig om nu al van een teleurstelling te spreken en nu al te zeggen dat er een nieuwe strategie moet worden bedacht. Het is nu eenmaal eigen aan een strategie dat die eigenlijk pas zo mag heten als ze langdurig kan worden volgehouden. Mijn advies is daarom een beetje geduld te hebben.
Wanneer we komende herfst over alle elementen van de pre-toetredingsstrategie beschikken en Turkije daarop antwoordt, zullen we iets beter weten wat voor concrete stappen wij mogen verwachten. Turkije moet dit jaar nog reageren, en in die reactie moet het duidelijk ingaan op wat wij van het land verwachten. Er moet tevens uit blijken wat Turkije daadwerkelijk zal doen. Dan is het moment aangebroken om iets meer te zeggen dan in de voorzichtige evaluatie van vandaag kon worden gezegd.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de volgende stemronde plaats.

Doelbewuste introductie van GGO' s in het milieu
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0083/2000) van de heer Bowe, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van richtlijn 90/220/EEG (11216/1/1999 - C5-0012/2000 - 1998/0072(COD)).

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening wordt het Europees Parlement vandaag geconfronteerd met een van de belangrijkste debatten van de afgelopen jaren. Het gaat hier namelijk om de gevaren van de introductie van genetisch gemodificeerde organismen in ons milieu. De stemming hierover zou volgens mij wel eens een keerpunt kunnen betekenen. Het zal ons, hopen wij, een aantal strenge nieuwe regels in handen geven waardoor gegarandeerd wordt dat genetisch gemanipuleerde gewassen en andere GGO-producten in heel Europa op een veilige en verstandige manier gebruikt worden, zodanig dat het milieu gespaard wordt en de volksgezondheid gewaarborgd is.
Een paar kritieke punten moeten hier worden genoemd en het belangrijkste daarvan is de aansprakelijkheid van de producenten. Het Europees Parlement vraagt al geruime tijd om wetgeving die bedrijven die genetisch gemodificeerde organismen willen produceren, volledig aansprakelijk stelt voor hun producten. Met andere woorden, als de amendementen worden overgenomen, dan zou dit betekenen dat bedrijven verplicht worden zich te verzekeren om zich in te dekken tegen mogelijke schade aan de menselijke gezondheid of aan het milieu in zoverre die wordt toegebracht door GGO's en zouden zij kunnen worden vervolgd ingeval hun gewassen verwilderen en supertarwes vormen of organische gewassen besmetten dan wel indien zou blijken dat genetisch gemanipuleerde gewassen schade toebrengen aan de menselijke gezondheid.
Helaas is een aantal bedrijven, in plaats van hun volledige aansprakelijkheid te accepteren, achter de schermen enorme campagnes gestart in een poging dit voorstel tegen te houden.
Ik ben ervan overtuigd dat, wanneer wij morgen hierover stemmen, menig EP-lid geen duidelijk idee over deze kwestie zal hebben en dat er niet eensgezind zal worden gestemd. Volgens mij is het compromis dat wij hebben bereikt met de christen-democraten uitvoerbaar en werkbaar en ik hoop dat het hier op instemming kan rekenen. Tegelijkertijd kan ook de Europese Commissie het ondersteunen door meer toezeggingen te doen over haar eigen voorstellen voor een dergelijke aansprakelijkheidsclausule.
Ik zou graag zien dat het voorstel van de Europese Commissie, wanneer het op niet al te lange termijn in dit Parlement komt, geen papieren tijger zal blijken te zijn. Naast dit kritieke punt zijn er nog enkele andere belangrijke kwesties. Ik hoop dat mijn collega's morgen opnieuw hun steun zullen uitspreken, zoals zij dit ook na de eerste lezing hebben gedaan, voor de door ons geëiste strikte nieuwe grenzen aan het gebruik van GGO's die genen bevatten die resistent zijn tegen antibiotica. Het Parlement heeft in het verleden gevraagd om een verbod op alle genetisch gemanipuleerde gewassen en voedingsmiddelen die dergelijke antibiotica-resistente genen bevatten, zelfs wanneer zij uitsluitend bedoeld zijn voor onderzoek.
Morgen zullen wij misschien een wat minder stringente lijn volgen, maar wij willen hoe dan ook zien dat er iets gebeurt op dit gebied. Wij willen er zeker van zijn dat er serieus gekeken wordt naar de gevaren van het gebruik van deze gewassen.
Andere maatregelen die mijns inziens noodzakelijk zijn - en waarvoor ik morgen de steun van het Parlement zal vragen - zijn onder meer maatregelen om het gevaar van kruisingen van GGO-planten met in het wild voorkomende soortgenoten te beperken. Wij moeten er zeker van zijn dat wanneer producten in het veld worden uitgezet, of het nu planten of dieren zijn, zij niet tot kruisingen leiden en onherstelbare schade toebrengen aan het bestaande evenwicht in het natuurlijke milieu om hen heen.
Ook moeten we het punt bespreken dat bij de eerste lezing is vermeden, namelijk de kwestie van de controle op de import en export van GGO-gewassen en andere GGO-producten. Hier dienen wij tenminste net zo ver te gaan en misschien zelfs verder dan de maatregelen die in Montreal zijn overeengekomen in het Protocol voor bioveiligheid van januari jongstleden. Veel mensen zijn bang voor de mogelijke gevolgen van genetische vervuiling en het is aan ons om op deze angsten te reageren. Deze angsten zijn recentelijk weer toegenomen door de ontdekking van door GGO's vervuild katoenzaad dat uit de Verenigde Staten naar Griekenland was geëxporteerd voor katoenproductie. Op het moment bestaat er zelfs geen toestemming voor het commercieel planten hiervan in de EU, maar niettemin is het binnen onze grenzen gekomen en wordt het in tenminste een lidstaat gebruikt.
Tijdens de ontstaansperiode van deze wetgeving hebben vele groeperingen bij ons gelobbyd. Niet alleen de industrie maar ook Friends of the Earth en Greenpeace hebben hun steun gegeven aan verschillende onderdelen van het verslag van het Parlement. Zij hebben ons gesteund door voortdurend druk uit te oefenen op de Raad om zo spoedig mogelijk nieuwe GGO-regels voor vergunningen overeen te komen, om zo een einde te maken aan het de facto moratorium op nieuwe commerciële goedkeuringen voor GGO's, dat in werking is sinds de Commissie bijna twee jaar geleden haar voorstel hierover heeft gepubliceerd.
Het gelobby is de afgelopen weken behoorlijk geïntensiveerd. De uitkomst van de stemming in het Parlement morgen zal waarschijnlijk leiden tot de nodige verrassingen, zowel aangename als onaangename. Maar in ieder geval zou het moeten betekenen dat over zes maanden het Europees Parlement, de Raad en de Commissie een voorstel overeenkomen, een gewijzigde richtlijn voor het commercieel gebruik van biotechnologische uitvindingen en biotechnologische producten. Dit dient biotechnologische bedrijven en andere betrokkenen in de sector een duidelijk idee te geven van de regels waaraan zij zich dienen te houden, zodat het regime aldus ook doorzichtiger en voorspelbaarder wordt. Dat kan alleen maar gunstig zijn voor de toekomstige ontwikkeling van deze nieuwe technologie in de Europese Unie.
Tegelijkertijd hoop ik dat onze regeringen hun consumenten en hun bevolking zullen kunnen verzekeren dat GGO's die in het milieu worden geïntroduceerd overal in Europa aan de veel stringentere voorwaarden moeten voldoen die wij hier morgen in dit Parlement zullen vaststellen en dat de bezorgdheid onder de bevolking over de bescherming van de menselijke gezondheid en van het milieu tegen de gevaren van GGO-uitvindingen, adequaat is aangepakt. Tevens hoop ik dat een van de belangrijkste niet-legislatieve uitkomsten van dit proces zal zijn dat men bij de goedkeuring en beheersing van GGO-gewassen en ­voedingsmiddelen de gevoelens van het publiek zwaarder zal laten wegen. Voor de biotechnologische industrie kan dat alleen maar gunstig zijn. Het zal een sfeer creëren, een situatie waarin zorgvuldig, nauwgezet en naar ik hoop succesvol kan worden gewerkt om positief gebruik te maken van deze o zo kansrijke nieuwe technologie die wij allen zouden moeten toejuichen, met de nodige voorzorgsmaatregelen.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, David Bowe, bedanken omdat hij zo hard heeft gewerkt. Hij heeft bij dit moeilijke dossier steeds naar compromissen gezocht, maar het is niet op alle gebieden gelukt om compromissen te vinden die door alle fracties in het Parlement worden gesteund. Daarom zullen wij morgen op enkele punten tegenstemmen.
Degenen die mij kennen, weten dat ik geen kritiekloze aanhanger van de gentechnologie ben. Veel dingen baren ook mij zorgen. Ook de berichten die we de laatste weken over de haast volledige ontrafeling van het menselijk genoom hebben gehoord, roepen bij mij gemengde gevoelens op. Ik vind namelijk dat wij in de Europese Unie nog niet voldoende strenge regels hebben voor deze toepassing van de biotechnologie op de mens.
Vandaag gaat het echter om de introductie van genetisch gemodificeerde organismen, en met name om planten. Op dat vlak zien de zaken er, naar mijn mening en die van de EVP, anders uit. Het gemeenschappelijk standpunt is niet te zwak om de veiligheid van de bevolking te garanderen, zoals sommigen ons willen doen geloven. Het is juist bijzonder streng. Er is voorzien in talrijke regels inzake controle, identificatie en publieksvoorlichting. Het gemeenschappelijk standpunt biedt voldoende veiligheid voor mens en milieu. Daarom is de EVP tegen verscherping van het gemeenschappelijk standpunt, vooral op een aantal cruciale gebieden.
Als enkele van de amendementen die op verscherping aansturen worden aangenomen, kunnen we de biotechnologie voor planten wel vergeten, en dan kan die net zo goed helemaal worden verboden, maar dat willen wij niet.
Ik wil genenoverdracht als voorbeeld noemen. Als daarover wordt gesproken, heeft men het altijd over horrorplanten en superonkruid. Als je je echter in de details verdiept, blijkt dat niet iedere ongecontroleerde kruising met een genetisch gemodificeerde plant een ramp voor het milieu is. Ik heb daarvoor een kroongetuige. De voormalige woordvoerder voor het onderzoeksbeleid van de groenen in de Bondsdag heeft eens gezegd dat op het land geen horrorplanten groeien. Helaas hebben de groenen hem niet opnieuw kandidaat gesteld voor de Bondsdag, maar hij heeft toch gelijk. Daarom hebben wij een amendement ingediend waarin staat dat men de risico's goed voor ogen moet houden, maar dat genenoverdracht niet geheel moet worden verboden.
Wij zijn ook tegen discriminatie van biotechnologie op aansprakelijkheidsgebied. Wij willen geen bijzondere aansprakelijkheid voor gentechnologie, maar een algemene milieuaansprakelijkheid. Nu wordt vaak gezegd dat de Commissie moet worden gedwongen om eindelijk eens iets te doen. Zo denk ik er ook over, maar wij moeten mevrouw Wallström eerst prijzen: zij heeft ons tijdens haar hoorzitting in het Europees Parlement beloofd dat zij een Witboek over milieuaansprakelijkheid zou presenteren, en dat heeft ze gedaan. Haar voorgangster wist dat jarenlang niet voor elkaar te krijgen. Nu moeten wij op basis van dat Witboek verder werken en een beslissing nemen over de aansprakelijkheidsregeling in deze richtlijn.
Het gemeenschappelijk standpunt is niet te slap, naar onze opvatting is het op enkele punten zelfs te streng. De algemene geldigheidsduur van tien jaar van de toestemming tot introductie is juist voor de plantenteelt onbruikbaar. Daarom steunen wij het amendement van David Bowe om de termijn van tien jaar pas op het moment van toelating van het gewas in te laten gaan.
Ik denk dat wij de risico's met dit gemeenschappelijk standpunt heel goed beheersen. Wij moeten niet de fout maken de kansen van de biotechnologie te vergooien. Daarom zullen wij niet voor alle amendementen stemmen.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ik de heer Bowe danken voor het werk dat hij verricht heeft voor de aanbeveling in tweede lezing over een wijziging van de richtlijn inzake de doelbewuste introductie van GGO's. Ik vind dat hij uitstekend werk heeft geleverd en dat het gemeenschappelijk standpunt in vele opzichten wezenlijk verbeterd is. Ik zal de punten die ik belangrijk acht, naar voren brengen. Om te beginnen is het positief dat er nu een echt verbod komt op het gebruik van stoffen die resistent kunnen maken tegen antibiotica. Ik denk dat dit voor de gezondheid belangrijk is. Ten tweede: in tegenstelling tot de heer Liese, vind ik het goed dat nu voorgesteld wordt naar maatregelen te zoeken die kunnen verhinderen dat GGO' s naar andere organismen kunnen overgaan, de zogenaamde GGO-besmetting. Wanneer men aanvragen voor introductie en vragen daaromtrent behandelt, is het ook belangrijk voor de risicobeoordeling deze niet alleen geval per geval te bekijken, maar moet men ook proberen een algemene beoordeling te maken van de geaccumuleerde effecten van de vele introducties die worden toegelaten, zowel wat betreft de vruchtbaarheid van de bodem, de voedselketen, de biologische diversiteit als wat betreft de gezondheidsproblemen die voor de mens van belang zijn. Ik vind dat de praktijk tot nog toe op dit vlak flink tekortschiet. Voorts is het ook een goed idee de toelatingen om de tien jaar opnieuw te bezien en nooit toelating te geven voor langer dan tien jaar. Op die manier zijn we er zeker van dat er voldoende controle is.
Met dit voorstel krijgen we wetgeving die garandeert dat elke tekst in de wetgevingshiërarchie over een specifiek gebied aan dezelfde voorwaarden als de algemene richtlijn moet voldoen, wat betreft risicobeoordeling en controle. Tenslotte is er de objectieve aansprakelijkheid. Ik vind het oorspronkelijke voorstel in het verslag-Bowe het beste, namelijk dat concerns die toelating voor introductie vragen, aansprakelijk zijn en dat zij vóór introductie een aansprakelijkheidsverzekering dienen af te sluiten. Als er voor deze dingen geen verzekering kan worden afgesloten, houdt een toelating een te hoog risico in. Ik hoop dat we deze verscherping van het gemeenschappelijk standpunt erdoor krijgen. Indien het lukt, dan denk ik dat we voor de toekomstige ontwikkelingen op het gebied van GGO's over een rechtsgrondslag beschikken, die aan onze wensen voldoet en die zekerheid biedt. Hiermee krijgen we dan eindelijk de rechtsgrondslag die er al had moeten zijn vóór de eerste oogsten van genetisch gemodificeerde gewassen werden toegelaten. De huidige rechtsgrondslag is naar mijn mening veel te zwak.

Maaten
Voorzitter, laat ik onderstrepen dat dit een debat is over procedurele vragen, met betrekking tot het doelbewust introduceren van genetisch gemodificeerde organismen, GGO's, in het milieu. Het is dus niet, hoewel je soms wel eens iets anders zou kunnen denken, een fundamenteel debat over de voors en tegens van GGO's of over de principiële kanten ervan. Het is natuurlijk wel zo dat hoe wij over GGO's denken doorklinkt in de standpunten die wij innemen bij de discussie over deze procedures en het raamwerk waarin ze passen. Eenvoudig gezegd: in de nogal uitgebreide amendering op dit overigens uitstekende verslag lijkt voorop te staan of wij hetzij het leven van de GGO-industrie eenvoudiger willen maken of dat wij haar slapeloze nachten willen bezorgen.
Maar de discussie maakt ook duidelijk dat bij de productie van genetisch gemodificeerd voedsel nogal wat vragen opkomen. Ethische en morele vragen, vragen die met volksgezondheid en milieu te maken hebben, vragen over de kansen die de industrie en het onderzoek geboden worden en vragen met betrekking tot keuzevrijheid van consumenten.
Voor onze liberale fractie staan de volgende punten voorop en die zullen ook bij de stemming tot uiting komen.
In de eerste plaats keuzevrijheid van consumenten. Het is natuurlijk eigenlijk te gek voor woorden dat wie GGO-vrij voedsel wil hebben, niet verder komt dan voedsel waar gegarandeerd niet meer dan 1% GGO's in zitten. De ontwerprichtlijn gaat hier niet direct over, maar openbare informatie, etikettering en inzichtelijkheid die hierbij wel aan de orde komen hebben hier alles mee te maken.
Ten tweede, goede mogelijkheden voor het publiek voor inspraak tijdens de procedure van het goedkeuren van GGO's.
Ten derde, een gestroomlijnde procedure die zekerheid biedt aan zowel consumenten als producenten en wat ons betreft dus betere harmonisatie door de Europese Unie.
Ten vierde, onderzoek in Europa op het gebied van de biotechnologie bevorderen, dus ook duidelijkheid bieden als het gaat om wat wel kan en wat niet.
Een controversieel punt is de aansprakelijkheid van producenten. Wij zijn een groot voorstander van de zelfregulerende werking die daarvan uitgaat. Liefst zien we deze aansprakelijkheid opgenomen in de reeds lang verwachte horizontale regeling van milieuaansprakelijkheid. Een aantal van ons is het wachten op die horizontale regelgeving, waarvan de Commissie nu al zowat tien jaar zwanger gaat, echter beu en wil nu al een stap voorwaarts doen. Het voorliggende voorstel is belangrijk, zowel voor producenten als consumenten, en wordt door de liberale fractie verwelkomd en ook wij willen graag de onvermoeibare rapporteur feliciteren met dit verslag.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, de stemming van morgen is een lakmoesproef voor de verantwoordelijkheid en de geloofwaardigheid van het Europees Parlement. Voor ons is de aansprakelijkheid met verzekeringsplicht het cruciale punt. Als gentechnologie zo ongevaarlijk is als de industrie en de heer Liese ons verzekeren, dan rijst de vraag waarom men zo fel tegen een strikte aansprakelijkheid is gekant. Ook wij willen dat er een algemene milieuaansprakelijkheid komt, maar zoals bekend voorziet het voorstel van de Commissie niet in een dergelijke brede aansprakelijkheid voor gentechnologie. Daarom stellen wij als compromis amendement 45 voor, dat daar juist wel in voorziet. Iedere andere regeling zou neerkomen op een jarenlange politiek van pappen en nathouden en uitstel tot Sint Juttemis.
Het is belachelijk de Commissie alleen maar te verzoeken om dat voor 2001 te regelen. Want wat gebeurt er als de Commissie dat niet doet? Wat gebeurt er als de gentechnologie niet afdoende door horizontale aansprakelijkheid wordt afgedekt of wanneer die aansprakelijkheid, zoals u dat heeft geregeld, mevrouw Wallström, alleen voor Natura 2000-gebieden geldt?
Een tweede punt dat voor ons van groot belang is, is het verbod op antibiotica-resistentie. Op dit punt is een duidelijk verbod nodig. Mijnheer Bowe, ik begrijp niet hoe u kunt zeggen dat het morgen een ontspannen stemming wordt. Maakt u hiermee een knieval voor de gentechnologiebedrijven? Ik denk dat het zonneklaar is - en dat wordt door wetenschappelijke studies aangetoond - dat steeds meer organismen die ziekten bij de mens verwekken, resistent worden. Het zou een ramp zijn als antibiotica voorgoed als geneesmiddel verloren gaan.
Mijn laatste punt betreft genetische vervuiling. Ik denk dat de lidstaten wat dat betreft een heel duidelijke verplichting moeten krijgen. Ik hoop dat de stemming van morgen een duidelijk signaal zal zijn ten gunste van het milieu en van de consumenten, en dat het morgen voor de milieu- en consumentenbescherming geen zwarte dag wordt.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, bij de doelbewuste introductie van GGO's in het milieu moet het voorzichtigheidsbeginsel de doorslag geven. Dit zou momenteel een moratorium moeten betekenen voor de introductie van nieuwe genetisch gemodificeerde gewassen. Zowel wetenschappelijke onduidelijkheden, vooral met betrekking tot het besmettingsrisico, als lacunes in de wetgeving en de gebrekkige toepassing van internationale overeenkomsten bieden voldoende argumenten voor een moratorium.
Wij vinden dat elke EU-lidstaat het recht moet hebben om op dit gebied een strenger beleid dan de EU te voeren en wij zullen daarom tegen amendement 6 over een gemeenschappelijke EU-procedure voor de introductie van GGO's stemmen.
De voorstellen die morgen zullen worden aangenomen, gaan helemaal niet zo ver als wij zouden willen. Wij zullen er daarom met onze stem voor zorgen dat het voorstel zo goed mogelijk wordt. Dit betekent dat wij voor de meeste, maar niet voor alle amendementen in het verslag-Bowe zullen stemmen. Wij zullen stemmen voor de civielrechtelijke aansprakelijkheid van degenen die doelbewust GGO's in het milieu introduceren. Wij willen dat het gebruik van genen die resistent zijn tegen antibiotica stopgezet wordt. Wij willen een duidelijke, verplichte etikettering en wij eisen dat elke aanvraag afzonderlijk en niet in vereenvoudigde aanvraagprocedures wordt behandeld. Wij zijn ook voorstander van een duidelijke verplichte voorlichting en wij vinden het goed dat bij export naar een derde land het importerende land toestemming moet geven.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerprichtlijn inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen komt in tweede lezing voor ons Parlement, terwijl de gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden sinds de eerste lezing de angst die we toen tot uitdrukking hebben gebracht alleen maar versterkt hebben.
Op 11 februari 1999, tijdens de eerste lezing, hadden wij ons tegen dit ontwerp gekant omdat wij vonden dat de risico's die door de GGO's ontstaan, zowel voor het milieu als voor de gezondheid van mens en dier, allesbehalve beheersbaar waren en dat de simpele toepassing van het voorzorgsbeginsel, zo niet tot een definitief verbod op de verspreiding van die organismen, dan toch minstens tot een moratorium van meerdere jaren zou moeten leiden. Bovendien leverden wij kritiek op de vergunningsprocedures die in het ontwerp voorzien zijn, omdat die ons zowel niet streng genoeg leken te zijn alsook veel te gecentraliseerd.
Welnu, sinds een jaar heeft onderzoek nog duidelijker de gevaren van de introductie van GGO's aangetoond. Nog vorige week heeft een onderzoekscommisie van het Franse parlement geconcludeerd, en ik citeer: "dat zij de vermarkting van nieuwe producten die zijn ontstaan uit genetisch gemodificeerde organismen voorbarig acht".
In die omstandigheden lijkt ons de tekst die ons in tweede lezing wordt aangeboden hoe langer hoe meer achterhaald. Al onze principiële bezwaren zijn actueler dan ooit, met inbegrip van het verzoek om een formeel moratorium, en evenals bij de gekke-koeienziekte willen wij dat een land, dat ervan overtuigd is dat het een ernstig risico loopt, het recht krijgt om nationale verbods- en beschermingsmaatregelen te nemen.
Hoe is het mogelijk dat we er vandaag de dag toe gedwongen worden een zo evident recht te eisen?

Van Dam
Voorzitter, in februari 1999 debatteerden wij in eerste lezing over de herziening van richtlijn 90/220. Ik herinner eraan dat collega Blokland toen in zijn bijdrage heeft gewezen op het belang van het voorzorgsbeginsel. We zijn dan ook verheugd dat dit beginsel in het gemeenschappelijk standpunt door de Raad wordt beklemtoond. Zowel in de tekst van de richtlijn zelf, met name in artikel 1, als in de toepassing heeft het voorzorgsbeginsel een belangrijke plaats gekregen bij de afweging tegen economische belangen. Ik denk dan vooral aan het beperken van de vereenvoudigde procedure en de aandacht voor de traceerbaarheid van de GGO's. In algemene zin mogen we als Parlement dan ook tevreden zijn met de voorliggende voorstellen.
We zijn rapporteur Bowe erkentelijk voor zijn verslag. Opnieuw doet hij daarin een aantal voorstellen die wij van harte ondersteunen. Met name over de aanscherpingen van de tekst die betrekking hebben op het verminderen van de risico's voor consumenten zijn we zeer verheugd.
Vergeleken met amendement 32 vonden wij het oorspronkelijke amendement op artikel 28, lid 1, sterker. Daarin was heel expliciet de mogelijkheid verwoord om in geval van ethische vragen ethische comités te raadplegen. In het nu voorliggende amendement 32 staat nog slechts het belang van de openbaarheid centraal. Die afzwakking betreuren wij.
Tot slot wil ik opmerken dat we niet kunnen volstaan met het in kaart brengen en beperken van de risico's van deze nieuwe productiemethoden. Planten en dieren zijn geen eenvoudig manipuleerbare productiefactoren. Het debat over biotechnologie vraagt om een integrale ethische benadering. Wij geloven dat de werkelijkheid door God geschapen is. Vanuit dat besef hebben we de opdracht verantwoordelijk om te gaan met onze natuurlijke omgeving.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, waar het om gaat in dit debat is het onderzoek van planten en het beschermen van planten tegen onderzoek. Het is een debat over het potentieel van GGO's in positieve zin evenals over de potentiële gevaren ervan, en hoe we met dat risico omgaan. We kunnen het risico niet uitsluiten, want het maakt deel uit van onze natuurlijke omgeving. We kunnen niet alle door mensen gemaakte risico's uitsluiten, want dat zou het einde betekenen van de wetenschappelijke vooruitgang. Maar we moeten reageren op de bezorgdheid bij het publiek over potentiële en onbekende gevaren voor ons milieu, onze voedselketen en onze gezondheid.
Volgens mij zijn er vier gebieden waarop wij stappen moeten ondernemen om het publiek gerust te stellen. Ik ben ervan overtuigd dat dat mogelijk is, zonder de biotechnologie de das om te doen. Ten eerste moeten genen die antibiotica-resistent zijn geleidelijk worden uitgebannen. Het amendement stelt hiervoor een realistische, maar uiterste datum voor van 2005. Ten tweede moeten wij tegenover het publiek open zijn over plaatsen waar experimentele gewassen worden geteeld. Dat is alleen maar juist en eerlijk. In ruil daarvoor moeten we milieugroeperingen vragen zich terughoudend en verantwoordelijk op te stellen met het oog op die kennis. Ten derde moeten we voortbouwen op het Protocol van Montreal voor wat betreft de export van GGO's en dit dient te worden gedaan op basis van wederzijdse overeenstemming en doorzichtigheid. Ten vierde, en veel leden hebben dit al gezegd, moeten we de aansprakelijkheid vastleggen; de vraag is echter of die aansprakelijkheid groter moet zijn dan die welke geldt voor andere milieurisico's. Aangezien strafrechtelijke, civiele, product- en milieuaansprakelijkheid al wettelijk vastliggen, lijkt mij dit niet nodig. Dit zou voldoende moeten zijn, al zou het verstandig zijn een bepaling toe te voegen over nalatigheid als iets om mee naar de rechtbank te kunnen stappen.
Als we het goed aanpakken zullen we echt kunnen profiteren van GGO's. Zo zou het goed zijn voor het milieu als gewassen minder bespoten hoeven te worden omdat er GGO-gewassen worden geteeld die niet zo veel bespoten hoeven te worden. Maar we moeten het publiek mee zien te krijgen, met ons en met de wetenschap. De genoemde maatregelen kunnen hier volgens mij zeker bij helpen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, idealiter zouden er in het geheel geen GGO's in het milieu mogen worden geïntroduceerd. Maar als het dan toch gebeurt, dan moet er een aantal maatregelen worden genomen om te garanderen dat de industrieën die beweren dat deze technologie veilig is, er de verantwoordelijkheid voor nemen. Het is mij dan ook volstrekt onbegrijpelijk waarom de industrie en de lobbyisten zich zo druk maken over het punt van de aansprakelijkheid. Als zij er zozeer van overtuigd zijn dat hun producten veilig zijn, waarom zijn ze dan bang de verantwoordelijkheid op zich te nemen, zowel wat betreft aansprakelijkheid als wat betreft compensatie?
De andere kwestie die ik graag naar voren wil brengen is die van de vervuiling door genenoverdracht. We hebben hier te maken met een situatie waar bijvoorbeeld conventionele boerderijen vervuild kunnen worden met GGO's. Dat betekent dat er geen sprake is van vrije keuze, noch voor de telers zelf - en datzelfde geldt voor biologische telers - noch op de lange termijn voor de consument. Als conventionele boerderijen vervuild raken, dan heeft de consument in feite geen vrije keuze meer. Dit is onaanvaardbaar. Al met al heeft de GGO-industrie de consument noch het milieu iets te bieden, zelfs niet voor wat betreft het gebruik van chemicaliën. Het is ironisch te bedenken dat de industrieën die deze zogenaamde chemicaliën-vrije landbouw promoten dezelfde zijn die ons jarenlang hebben bedolven onder de chemicaliën en die ervoor zorgen dat die gewassen ook in de toekomst chemicaliën nodig zullen hebben.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Bowe willen bedanken voor zijn verslag, en in een minuut een viertal fundamentele punten willen noemen die ik al eerder aan de orde heb gesteld.
In de eerste plaats de bescherming van de volksgezondheid. Wij zijn van oordeel dat het gebruik van genen die resistent zijn tegen antibiotica streng moet worden verboden. Duitsland, Luxemburg en Oostenrijk hebben het goede voorbeeld gegeven, met een verbod op maïs van Novartis, die een gen heeft dat resistent is tegen ampicilline, een breed­spectrumantibioticum.
In de tweede plaats onze verplichtingen ten aanzien van internationale overeenkomsten. Amendement 1 heeft betrekking op het Protocol van Montreal, en op de noodzaak tot bescherming van de bioveiligheid alsook de noodzaak om derde landen te raadplegen en hun om vergunningen te vragen met het oog op de export.
In de derde plaats de wettelijke aansprakelijkheidsclausule, die volkomen duidelijk is voor degenen die verantwoordelijk zijn voor het vrijlaten van deze genetisch gemodificeerde organismen welke een bedreiging kunnen vormen voor de gezondheid of het milieu.
En tenslotte, mijnheer de Voorzitter, de preventie van genetisch overgedragen besmettingen. Dat wil zeggen het voorkomen van de verspreiding van transgenetisch stuifmeel dat door verplaatsing andere planten kan infecteren, en dat derhalve een ernstige bedreiging kan vormen voor het milieu.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik graag de heer Bowe willen complimenteren met zijn objectieve en evenwichtige inleiding. In vorige debatten in dit Parlement heb ik duidelijk gemaakt wat mijn standpunten zijn op het gebied van de biotechnologie. In de korte tijd die beschikbaar is zou ik graag een beroep doen op de Commissie en tevens op het Parlement om met spoed de conclusies uit te voeren die nodig zijn om de angstgevoelens van de consument te sussen betreffende volksgezondheid, milieu en ethische aspecten van deze technologie, die in potentie een belangrijke bijdrage kan leveren aan de voedselproductie en de volksgezondheid.
De bezorgdheid van de consument is volstrekt begrijpelijk. De consument heeft recht op een diepgaande en onafhankelijke evaluatie van deze snel veranderende technologie. Hoe langer we de huidige verwarring laten voortbestaan, des te langer zal het duren voordat de maatschappij ten volle van het potentieel ervan kan profiteren. De biotechnologische industrie zelf heeft hierbij in niet geringe mate bijgedragen tot de ongerustheid bij het publiek, door de geplande introductie van onacceptabele praktijken zoals terminator-zaadtechnologie en andere ethische kwesties zoals het experimenteren met menselijke embryo's. Het is met name te danken aan het alerte optreden van dit Parlement dat er een waarschuwingssignaal is uitgegaan tegen menig aspect van de toepassing van dit onderzoek.
Er zijn inmiddels echter hoopgevende indicaties dat de industrie de bezorgdheid van het Parlement op dit terrein ter harte heeft genomen Een indicatie van de potentiële bijdrage van genetisch onderzoek aan de voedselproductie is de zeer recente bekendmaking van Monsanto van een belangwekkende doorbraak in de genetische structuur van rijst, het hoofdvoedsel van miljoenen mensen in de ontwikkelingslanden, waarvan de continuïteit van de voorziening onzeker is.
Waar het uiteindelijk altijd op neerkomt bij elk aspect van de toepassing van GGO-technologie, en zeker bij de voedselproductie, is doorzichtigheid, informatie aan de consument en nauwkeurige etikettering.De consument moet kortom te allen tijde keuzevrijheid hebben.

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de genetisch gemodificeerde organismen en de verspreiding ervan verontrusten de Europese consumenten terecht. Uit naam van de heilige winst gaat de industriële lobby ermee door zonder scrupules de tovenaarsleerling te spelen en gevaarlijk te jongleren met de voedselveiligheid en de gezondheid van de consument. Europa behoort zich in te zetten voor een ferme wetgeving om de alchemisten verantwoordelijk te maken, om de kwaliteit van de producten te bewaken en tegelijkertijd de burger duidelijk te informeren.
Wij zijn het helemaal eens met de gedachte die aan dit verslag ten grondslag ligt. Het is terecht dat er een duidelijk accent op de traceerbaarheid wordt gelegd, dankzij volledige informatie, met inbegrip van informatie voor derde landen, die GGO's importeren of exporteren. De veiligheid van de consument maakt een gelijke behandeling inderdaad noodzakelijk om omleiding van handelsstromen of de export van producten die op de Europese markt onverkoopbaar zijn te voorkomen. We moeten ook de instemming van het ontvangende land eisen, voorafgaand aan welke handel dan ook.
Terwijl de verantwoordelijkheid van de veroorzaker van een introductie formeel moet worden vastgelegd, moet die ook nauwkeurig worden gedefinieerd, zonder haast, om een te algemene milieuaansprakelijkheid te vermijden. Tenslotte moeten de risico's voor het milieu geëvalueerd worden door een jaarlijkse analyse van de kosten en baten van de introductie van GGO's, een evaluatie die op transparante wijze moet worden uitgevoerd, en die zich moet uitstrekken tot de gezondheid van plant en dier evenals tot de openbare en particuliere eigendommen.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, de toepassingen van de biotechnologie nemen tegenwoordig snel in aantal toe en worden steeds belangrijker voor de economie en de samenleving. Met toepassing van gentechnieken zal men de levenskwaliteit van de mens sterk kunnen verbeteren. Daarom moet men een modern kader uitwerken met regels voor de ontwikkeling, de afzet en het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen.
Europa mag geen hekkensluiter zijn en achterop lopen bij de Verenigde Staten en Japan. Dat betekent echter niet dat wij de veiligheid moeten veronachtzamen. Al deze nieuwe toepassingen moeten veilig zijn, veilig voor de volksgezondheid en het milieu. De laatste tijd worden wij gebombardeerd met allerlei tegenstrijdige verklaringen over de veiligheid van genetisch gemodificeerde organismen. Daardoor raakt de consument de kluts kwijt. Hij is niet meer in staat zich een juiste mening te vormen over de voordelen en de gevaren van de biotechnologische toepassingen. Daarom moeten wij het vertrouwen van de consumenten zien te winnen. Maatregelen ter versterking van de veiligheid zullen zeker in belangrijke mate daartoe kunnen bijdragen. Ik denk bijvoorbeeld aan een verbod op vervaardiging of gebruik van genetische gemodificeerde organismen met antibiotica­resistente genen. Ook denk ik aan objectieve en volledige voorlichting van de betrokken instanties en de publieke opinie in het algemeen. Dat zijn vertrouwenwekkende maatregelen.
Wat de onderhavige richtlijn betreft, heeft het Parlement in de eerste lezing gevraagd om de overname van een aantal amendementen, en wel met het oog op de twee bovengenoemde doelstellingen: ten eerste de uitvaardiging van een kader met voorschriften voor de doelbewuste introductie en het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde organismen, met natuurlijk de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen ter bescherming van de volksgezondheid en het milieu, en ten tweede maatregelen ter voorlichting van publiek en consument. Belangrijk is verder ook dat in de richtlijn sprake is van herziening en aanpassing aan de razendsnelle ontwikkelingen in de biotechnologie en haar toepassingen.
Ik wil tot slot nog ingaan op één punt, mijnheer de Voorzitter: verzekering. Ik heb hierover ook in de milieucommissie gesproken en mijns inziens moeten wij hier bijzondere aandacht aan schenken. Wij verwachten van de Commissie een algemeen voorstel waarin de aansprakelijkheid en de veiligheidsaspecten voor elk product zijn geregeld. Als wij echt willen dat deze veelbelovende sector tot bloei komt, moeten wij ons hoeden voor overdrijving. Daarom moeten wij voor de onderhavige richtlijn stemmen.

De Roo
Voorzitter, genetisch veranderen van voedsel betekent het doorbreken van de grens tussen verschillende soorten, bijvoorbeeld het inbrengen van een visgen in een aardbei. Met conventionele landbouw is dat niet mogelijk. Aan dit gen-knutselwerk zijn onbekende gevaren verbonden. Daarom zijn maatregelen ter voorkoming van genenoverdracht nodig om te voorkomen dat dit visgen zich ook in conventioneel of biologisch geteelde aardbeien gaat verspreiden.
De gentechindustrie beweert dat de risico's van zulke ongewenste verspreiding klein zijn. Als die risico's zo klein zijn, dan is het onbegrijpelijk dat de gentechindustrie geen juridische aansprakelijkheid wil aanvaarden. Maar misschien is er wel een gevaar voor het milieu en de gezondheid van de mensen en dan is zo'n aansprakelijkheidsclausule dubbel en dwars nodig. De christen-democraten spelen een gevaarlijk spel. Bij de richtlijn over het storten van gevaarlijk afval steunen zij wel een aansprakelijkheidsclausule, maar nu het om de gentechnologie gaat, willen ze opeens vijf jaar wachten. Indien er nu geen aansprakelijkheid wordt geregeld voor genvoedsel, zal het wantrouwen van de bevolking tegen dit soort voedsel alleen maar toenemen.
De christen-democratische opstelling zal als een perfecte boemerang de genindustrie treffen.

Sommer
Mijnheer de Voorzitter, gentechnologie en biotechnologie behoren absoluut tot de toonaangevende technologieën van de toekomst. Als wij de toepassing van genetisch gemodificeerde organismen in de EU bemoeilijken of zelfs blokkeren, zetten wij onszelf daarmee voorgoed buitenspel op dit belangrijke gebied. Wij liggen nu al ver achter op andere landen. De daaruit voorvloeiende concurrentienadelen kunnen reusachtige gevolgen hebben voor het onderzoek, de telers, zaadkwekerijen, landbouwers en ook voor de consumenten. Talrijke groeperingen in de Europese Unie passen echter juist een obstructietactiek toe. Die berust blijkbaar vooral op ideologische gronden, want in de regel bestaat er feitelijk geen reden voor veel van die weerstand.
Dergelijke obstructiepogingen worden ook in een reeks amendementen op het verslag-Bowe gedaan. Kenmerkend voor deze amendementen is dat de indieners het onmogelijke eisen, terwijl zij best weten dat hun eisen onrealistisch zijn en bijgevolg de introductie van GGO's in het algemeen kunnen blokkeren. Dat geldt met name voor genenoverdracht, die in de vrije natuur eenvoudigweg niet kan worden verhinderd, en voor het aansprakelijkheidsvraagstuk. De roep om een bijzondere aansprakelijkheid leidt ertoe dat boeren het niet aandurven GGO's te gebruiken. Ik denk dat het ook niet realistisch is om buiten de experimentele fase een register van GGO-arealen bij te houden, want ik ga ervan uit dat binnen luttele jaren 80-90% van de landbouwgrond in dat register zou komen te staan.
Niemand wil gentechnologie bagatelliseren, ik ook niet. Maar we moeten die technologie ook niet als iets diabolisch afschilderen. De landbouw heeft er altijd al naar gestreefd door doelgericht ingrijpen in de teelt efficiënte planten- en diersoorten te ontwikkelen. De techniek schrijdt voort - ook wat de teeltmethodes betreft - en genetische modificatie is een nieuwe techniek. Het is onze taak voor een verantwoord gebruik van deze techniek te zorgen, niet om deze te verhinderen.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er bij mijn collega's graag op aandringen dat zij dit verslag versterken door vast te houden aan de milieuaansprakelijkheid. Producenten van GGO's zouden zich verplicht moeten verzekeren tegen iedere vorm van schade aan de menselijke gezondheid of aan het milieu die voortkomt uit de introductie van hun producten. De Commissie heeft al meer dan tien jaar geleden beloofd horizontale wetgeving te introduceren. Maar al hebben we inmiddels een Witboek, de uiteindelijke wetgeving zal nog enkele jaren op zich laten wachten. Dit betekent dat, zo dit beginsel niet wordt overgenomen in deze richtlijn, de slachtoffers zullen moeten opdraaien voor eventuele schade in plaats van de bedrijven die de winsten maken.
Duizenden mensen in heel Europa hebben ervoor gekozen producten te kopen die geen GGO's bevatten vanwege de bewezen schade aan gezondheid en milieu. Deze kwestie leeft bij de bevolking en wij kunnen er niet zomaar aan voorbijgaan.
Ik wil er bij mijn collega's op aandringen de amendementen van mijn fractie over aansprakelijkheidsverzekering, GGO-vervuiling en het verbod op antibiotica-resistente genen over te nemen. De consument eist uiterst strikte controles en zal met minder geen genoegen nemen. Het is van essentieel belang dat alle noodzakelijke waarborgen nu in deze richtlijn worden opgenomen.

Rovsing
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat het Parlement samen met de Raad nu eindelijk Europa de gelegenheid geeft zich op het gebied van GGO's te laten gelden. Dit betekent echter niet dat wij niets meer hoeven te doen en dat het werk gedaan is. De goedkeuringsprocedure waarvoor wij geopteerd hebben, is strenger dan de Amerikaanse, wat met zich meebrengt dat het voor ons moeilijk wordt de beste ondernemingen en de beste wetenschappers hier te houden. Daarom moet de behandelingstermijn die wij hebben goedgekeurd, een maximumtermijn zijn en niet als regel gelden. Dat degenen die de GGO's introduceren de volledige verantwoordelijkheid voor eventuele schade moeten dragen, is een voorstel dat wij moeten verwerpen. Als Europa zo'n strenge goedkeuringsprocedure wil, dan moeten de autoriteiten logischerwijze een deel van de verantwoordelijkheid op zich nemen. Alleen als de overheid en de ondernemingen de verantwoordelijkheid delen, kunnen de nadelen van deze voor het concurrentievermogen lastige procedure gecompenseerd worden en kunnen wij onze concurrentiepositie ten opzichte van de Amerikanen verdedigen.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, toen ik afgelopen najaar begon met mijn werk in de Commissie, begreep ik al snel dat de richtlijn over het doelbewust introduceren van GGO's in het milieu een van de gevoeligste dossiers onder mijn verantwoordelijkheid zou zijn.
Genetisch gemanipuleerde producten en biotechnologie geven aanleiding tot een aantal vragen en punten van zorg. De belangrijkste luiden waarschijnlijk: wat zijn de voordelen? Wat zijn de risico's? Hoe kunnen we negatieve gevolgen het best vermijden? Hoe kunnen we waarborgen dat we toegang hebben tot alle relevante informatie?
Om de bezorgdheid van de bevolking weg te kunnen nemen, is een breed en open debat nodig waaraan alle belangrijke spelers deelnemen en waarin de discussie niet uitsluitend wordt gevoerd door de experts. Hier ligt een verantwoordelijkheid voor de Europese instellingen, de lidstaten, de industrie en de wetenschap.
De basis voor het aangaan van deze nieuwe uitdagingen moet een efficiënt en doorzichtig juridisch kader zijn.
Ik wil met name de rapporteur, de heer Bowe, en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid danken voor hun inzet in de vorm van deze snelle en belangrijke bijdrage.
Als Europese beleidsmakers is het onze taak een evenwichtige reactie te geven op deze nieuwe uitdagingen. Wij hebben een regulerend kader nodig, gebaseerd op veiligheid en het voorzorgsbeginsel, waardoor een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid en van het milieu wordt gewaarborgd. Tegelijkertijd dient het ook om de maatschappij de gelegenheid te geven te profiteren van de ontwikkeling van de moderne biotechnologie.
Onze Europese wetgeving over GGO's garandeert dat ieder GGO-product dat op de Europese markt komt, afzonderlijk en grondig op risico's wordt beoordeeld.
Vandaag willen wij dit bestaande kader versterken en verbeteren. De gevoeligheid en complexiteit van deze materie verklaren wellicht waarom wij hier in de tweede lezing met niet minder dan 52 amendementen worden geconfronteerd.
De Commissie kan de amendementen 9, 17, 19, 29 en 47 ter verbetering van de kwaliteit en de duidelijkheid van de teksten in hun geheel aanvaarden. Ook kan de Commissie in principe de amendementen 1 tot en met 4, 8, 11, 24, 35 tot en met 38, 46, 48, 49 en 52 aanvaarden. Deze versterken de intentie van de Commissie nog eens om een efficiënt, doorzichtig en evenwichtig regulerend kader voor GGO's te creëren.
Ik wil graag nader ingaan op amendement 1 en de amendementen 13, 14 en 28 die alle te maken hebben met het bioveiligheidsprotocol en verplichtingen in verband met de in- en uitvoer van GGO's. De Europese Commissie was een van de drijvende krachten achter de succesvolle aanvaarding van het Protocol van Cartagena over bioveiligheid afgelopen januari. De Commissie is derhalve zeer ingenomen met de geest van amendement 1. Dit betreft de noodzaak om met adequate voorstellen te komen voor de implementatie van het Protocol nadat dit geratificeerd is - hieraan wordt reeds gewerkt. De Commissie kan echter niet aanvaarden dat er in de tekst van de richtlijn ook verplichtingen worden opgenomen voor in- en uitvoer. Wij zijn van mening dat de implicaties van het Protocol voor het totale juridische kader van de Europese Unie nog niet volledig zijn ingeschat. De amendementen 13, 14 en 28 zijn derhalve in de huidige herziening onaanvaardbaar.
Dan wil ik het nu hebben over de kwestie van de aansprakelijkheid, en ik weet dat dit voor u allen een belangrijk politiek onderwerp is. Toen ik mij afgelopen najaar aan het Parlement presenteerde heb ik beloofd dat ik specifiek zou refereren aan GGO's in het Witboek over milieuaansprakelijkheid. En dat is precies wat de Commissie heeft gedaan toen zij dit jaar het Witboek heeft aangenomen. De Commissie is van mening dat een horizontale benadering de meest efficiënte manier is om een alomvattende aansprakelijkheid voor schade aan het milieu te garanderen. Hierdoor ontstaat duidelijkheid voor klagers en worden mazen in de wet vermeden. Het is tevens de beste manier om het bestaande horizontale systeem voor productaansprakelijkheid waar GGO's reeds onder vallen, aan te vullen.
Ik kan u verzekeren dat ik mijn uiterste best zal doen om voor eind 2001 een voorstel in te dienen voor aansprakelijkheidswetgeving. Ik kan daarom in principe de amendementen 2, 36 en 46 aanvaarden, voorzover zij betrekking hebben op het Witboek van de Commissie. Als dit in de richtlijn wordt opgenomen moeten we goed begrijpen dat er regels moeten worden gemaakt om juridische helderheid te garanderen en dat kan wel eens lang duren. Dit moet dus in die context worden gezien.
Amendementen 33, 40 en 45 kan ik echter niet aanvaarden. Ik ben mij ook ten volle bewust van het politieke belang van bepaalde andere aspecten die in de voorgestelde amendementen naar voren worden gebracht. Het is volstrekt duidelijk dat antibiotica-resistentiemarkers uiteindelijk uit de productie dienen te worden genomen en te worden vervangen door alternatieven zodra dit praktisch gezien mogelijk is. In het gemeenschappelijk standpunt is reeds voorzien in een geleidelijke uitbanning. De Commissie gaat akkoord met het versterken van deze politieke boodschap. De Commissie kan echter niet akkoord gaan met een algemeen verbod op GGO's die antibiotica-resistentiemarkers bevatten. Er is tot op heden geen wetenschappelijk bewijs geleverd dat GGO's van dit type een negatief effect hebben op de menselijke gezondheid en op het milieu. In plaats daarvan moeten wij per geval uitvoerige risicobeoordelingen blijven maken.
Binnen die grenzen zijn amendementen 11, 37, 48 en 52 derhalve in principe aanvaardbaar. De Commissie kan in principe ook de amendementen 3, 4, 8, 24 en 35 aanvaarden voorzover deze stroken met de logica van de teksten en passen binnen het algehele juridische kader. De Commissie kan derhalve de overweging aanvaarden betreffende de sociaal-economische aspecten voorzover die verwijst naar de verslaggevingsplicht van de Commissie. Dit zal eens in de drie jaar gebeuren overeenkomstig artikel 30.
De Commissie is blij met de amendementen 38 en 49 betreffende genenoverdracht. Zij bieden een evenwichtige tussenweg tussen een totaal verbod en een tolerante benadering. Wel moet de formulering worden aangepast aan de tekst van de richtlijn. Ook dient de verwijzing naar de Commissie te worden geschrapt, aangezien de Commissie niet noodzakelijkerwijze een rol speelt overeenkomstig deel B - nationale goedkeuring.
De Commissie kan echter amendement 12 betreffende het voorkómen van genenoverdracht niet aanvaarden. Genenoverdracht tussen organismen is, zoals wij weten, een gebruikelijk fenomeen in de natuur. In plaats daarvan moeten wij garanderen dat potentiële risico's door genenoverdracht grondig worden beoordeeld voordat GGO-producten worden vrijgegeven voor onderzoek of toegelaten tot de markt.
De Commissie kan de amendementen 22 en 23 in hun huidige vorm niet aanvaarden, aangezien de bepalingen waarvan in deze amendementen sprake is onwerkbaar zouden zijn binnen het vergunningensysteem dat in de richtlijn wordt vastgesteld. Het betreft hier zowel administratieve als juridische redenen.
De Commissie erkent echter dat deze amendementen iets proberen te doen aan mogelijke problemen die bepaalde industrieën zouden kunnen krijgen met strikt aan tijd gebonden toestemming. Dit geldt met name voor de plantenteeltindustrie. De Commissie wil derhalve overwegen hoe hier iets aan kan worden gedaan, zonder dat de politieke, juridische en administratieve samenhang in gevaar komt.
Amendement 25 beoogt een bepaling in te voeren die de introductie van gedifferentieerde procedures overeenkomstig deel C van de richtlijn toestaat. Dit borduurt verder op het oorspronkelijke voorstel zoals ingediend in de eerste lezing in het Parlement. Dit amendement gaat echter verder dan het voorstel van de Commissie en is derhalve in zijn huidige vorm onacceptabel voor de Commissie. De Commissie is echter bereid dit amendement te heroverwegen in het licht van het oorspronkelijke voorstel en binnen het kader van een algemeen compromis.
Tenslotte wil ik de amendementen die ik nog niet heb genoemd allemaal samen behandelen. De Commissie kan amendement 21 niet aanvaarden, aangezien de juridische grondslag van toekomstige wetgevingsmaatregelen afhankelijk is van de inhoud ervan en niet van tevoren in deze richtlijn kan worden vastgelegd.
Amendement 6, betreffende een centrale procedure op communautair niveau, is onaanvaardbaar. Ik wil echter benadrukken dat er een zorgvuldige evaluatie van een centrale procedure zal worden uitgevoerd wanneer de Commissie overeenkomstig artikel 30 van de richtlijn verslag uitbrengt.
Openbaarheid van de werkzaamheden en adviezen van de Europese Groep voor Ethiek is een belangrijk onderdeel van de algemene evaluatie. De Commissie is echter van mening dat dit al in voldoende mate wordt bestreken door het Reglement van orde van de Commissie. Amendement 32 wordt derhalve niet overgenomen.
De amendementen 5, 7, 10, 15, 16, 18, 20, 27, 30, 31, 34, 39, 41 tot en met 44, 50 en 51 worden eveneens niet overgenomen, aangezien zij zouden leiden tot juridische en technische onzekerheid dan wel het algehele evenwicht dat bereikt is in het gemeenschappelijk standpunt, in gevaar zouden brengen.
Afrondend moet gezegd worden dat wij dringend behoefte hebben aan een gewijzigde richtlijn 90/220. Deze moet een hoge mate van bescherming van de menselijke gezondheid en van het milieu garanderen en tegelijkertijd de samenleving in staat stellen te profiteren van de positieve kanten van deze nieuwe technologieën. Om het juiste evenwicht te vinden tussen deze twee gerechtvaardigde doelstellingen hebben we een doorzichtig proces nodig, een brede dialoog en sterk politiek leiderschap. Wij moeten allemaal onze verantwoordelijkheden nemen om dit te bereiken, dit is de enige manier waarop wij het vertrouwen van onze burgers kunnen winnen.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de stemming van morgen zo belangrijk is, dat ik de commissaris wil vragen of zij misschien nog twee dingen kan verduidelijken, zodat wij morgen weten waar we over stemmen.
Mijn eerste vraag, mevrouw de commissaris, is de volgende: kunt u ons wel of niet verzekeren dat u een milieuaansprakelijkheid met verzekeringsplicht wilt invoeren? Ik wil graag een ja of een nee van u horen. Of is het zo dat u slechts met een vorm van aansprakelijkheid akkoord gaat zoals die in het Witboek staat, dat wil zeggen, alleen voor Natura 2000-gebieden en zonder verzekeringsplicht? In duidelijke bewoordingen betekent dit dat als er schade optreedt waarvoor de veroorzaker niet aansprakelijk kan worden gesteld, de gemeenschap ervoor opdraait; de belastingbetaler dus. Kunt u het Parlement onomwonden garanderen - ik wil graag een ja of een nee horen - dat er in de horizontale richtlijn een verzekeringsplicht wordt opgenomen?
Mijn tweede vraag: u bent helaas niet op amendement 42 ingegaan. Kunt u bevestigen dat er geen EU-wetgeving voor het ingeperkte gebruik van GGO's bestaat? U weet dat de richtlijn inzake ingeperkt gebruik dat uitsluit, en dat er tegelijkertijd in artikel 2, lid 4, van het gemeenschappelijk standpunt geen regeling is voorzien voor GGO's die voor ingeperkt gebruik bestemd zijn. Hier bestaat dus een leemte in de wetgeving, en ik denk dat dit voor de stemming van morgen erg belangrijk is. Om u een voorbeeld te geven: het ingeperkte gebruik van transgene vis zou dus door geen van beide richtlijnen zijn gedekt. Ik verzoek u om heel duidelijk stelling te nemen op dit punt.

De Voorzitter
Ik zal het debat niet heropenen. Indien de commissaris wil reageren op deze twee specifieke punten zal ik haar het woord geven, maar volgens mij was het antwoord van de commissaris bijzonder duidelijk en volledig.
Commissaris, wilt u antwoorden?

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik zal beginnen met het tweede gedeelte van mevrouw Breyer' s vraag. Het klopt dat er geen specifieke Gemeenschapswetgeving bestaat voor het ingeperkt gebruik van genetisch gemodificeerde planten en dieren. Artikel 2, lid 4, van het gemeenschappelijk standpunt verplicht de lidstaten echter te garanderen dat deze GGO's alleen dan aan een derde partij worden overgedragen wanneer strikte beheersingsmaatregelen genomen zijn, zo niet dan is aanmelding noodzakelijk overeenkomstig deel C van de richtlijn. Amendement 42 zou iedere uitwisseling van genetisch gemodificeerde planten en dieren voor onderzoeksactiviteiten onder het regime van ingeperkt gebruik aan banden leggen tot de Gemeenschapswetgeving in kracht treedt. Dat is de reden waarom wij amendement 42 niet kunnen aanvaarden.
Zoals u weet hebben wij inmiddels een Witboek gepubliceerd over milieuaansprakelijkheid. Dit staat nu open voor op- en aanmerkingen en wij zijn bereid erover te discussiëren, want ik wil ervoor zorgen dat dit Witboek ook voor GGO's gaat gelden. Uw opmerkingen zijn dus welkom. Ik wil absoluut bereiken dat ook GGO's onder dit Witboek vallen. Het geldt momenteel al voor productaansprakelijkheid. Verzekeren is iets waar we ons diepgravender mee moeten bezighouden en ook moeten we de standpunten van andere partijen vragen over de praktische aspecten. Het Witboek is een eerste stap, zoals u weet. Het moet grondig besproken worden en ik zal terugkomen met een voorstel. Volgens mij moet het mogelijk zijn een verzekeringssysteem op te zetten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Identificatie, registratie en etikettering van rundvlees
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5­0088/2000) van de heer Papayannakis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen en inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad (COM(1999) 487 - C5-0240/1999 - 1999/0240(COD)).

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, wij weten allen dat de BSE-crisis, de gekkekoeienziekte, een van de misdaden is die ongestraft is gebleven, en ik betwijfel of deze überhaupt ooit bestraft zal worden. De erfenis daarvan was echter niet alleen een gezondheidscrisis, maar ook een institutionele crisis, een marktcrisis, met een scherpe daling in de verkoop en prijzen van rundvleesproducten, en last but not least een vertrouwenscrisis bij de consumenten.
De onderhavige verordening komt weliswaar laat, heel laat zelfs volgens mij, maar zij is er en zal ons waarschijnlijk helpen bij het geven van bepaalde antwoorden en oplossingen. Aan de hand hiervan kunnen wij maatregelen treffen voor het herstel van het vertrouwen van de consumenten. Wij hebben voor deze verordening gevochten, mijnheer de Voorzitter. U weet nog wel dat wij in december vorig jaar de rechten van het Parlement met hand en tand hebben verdedigd. Ook hebben wij ervoor gevochten dat de bepalingen uit deze verordening zoveel mogelijk versneld werden toegepast. Wij weten dus allen hoe de vork in de steel zit. Op grond van deze verordening zullen alle runderen binnenkort, voor het einde van 2000, een paspoort moeten hebben en onder toezicht moeten blijven tot op het moment van slachting. Het rundvlees en de rundvleesproducten moeten voorzien zijn van een etiket waarop vermeld staat waar de dieren, waarvan het vlees afkomstig is, vandaan komen en welk traject zij hebben afgelegd.
Bij de behandeling van deze verordening hebben wij geprobeerd verschillende eisen en meningen met elkaar te combineren. Wij wilden de voorschriften in de verordening zo eenvoudig mogelijk houden, omdat zij toepasbaar moeten zijn en ook snel, zo snel mogelijk van toepassing moeten worden. Wij mogen namelijk niet vergeten dat het stelsel dat wij willen toepassen, heel ingewikkeld en technisch is, en ongeveer 100 miljoen dieren in heel de Europese Unie betreft. Dit stelsel kan dus niet anders dan uitzonderlijk ingewikkeld zijn. Wij wilden dit desalniettemin zo eenvoudig en toepasbaar mogelijk houden, en voor de burgers begrijpelijk maken. Dat lag ons namelijk het sterkst aan het hart. Dat betekende dus dat er een stelsel moest komen zonder uitzonderingen, zonder achterdeurtjes - zoals men pleegt te zeggen - zonder ontduikingsmogelijkheden dus. Daarom moesten de bepalingen zo eenvoudig mogelijk worden geformuleerd en alle uitzonderingen, plaatselijke of speciale uitzonderingen en toepassingen worden vermeden. Ik denk dat wij in onze opzet zijn geslaagd. Het stelsel waaraan het Parlement met zijn amendementen vorm heeft proberen te geven, kan vanaf 1 september 2000 in werking treden. Wij dringen hierop aan omdat het Parlement unaniem om data, termijnen had gevraagd en wilde dat de verordening eindelijk van stapel liep.
Ik wil kort ingaan op twee amendementen, of liever gezegd op twee groepen van amendementen. Ten eerste wil uw rapporteur graag dat de Commissie snel, binnen een jaar, met een verslag, met een voorstel op de proppen komt over de toepassing van dit stelsel op rundvleesproducten. Als wij serieus willen zijn en rekening willen houden met het vertrouwen van de consument moeten wij ook de rundvleesproducten in de gaten houden, en dat zijn er, zoals u weet, niet weinige. Een tweede groep van amendementen heeft betrekking op de manier waarop vergunningen worden gegeven aan bedrijven - of ook aan anderen, aan handelaren bijvoorbeeld - voor het aanbrengen van het etiket, voor de etikettering van het vlees. De door de Commissie voorgestelde regelingen zijn mijns inziens uiterst rekbaar. De belanghebbende doet een aanvraag en na een zekere tijd wordt het stelsel dat hij wil toepassen toegepast. Ik wil dit omdraaien. Als iemand het vlees wil etiketteren moet hij eerst uitdrukkelijke toestemming hebben van de bevoegde overheidsdiensten. Deze procedure lijkt zwaarder, maar het stelsel is sowieso al zwaar. Wij willen hoe dan ook dat de overheid hierbij betrokken is en toestemming verleent voor het etiketteren van het vlees. Anders zal er, naar ik vrees, teveel rek komen in het stelsel, of zal het zelfs geheel in duigen vallen, en dan kunnen wij ons doel, het vertrouwen van de consumenten in het stelsel, wel vergeten.

Kindermann
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van de landbouwcommissie wil ik kort ingaan op enkele belangrijke wensen die onze commissie ten aanzien van dit vraagstuk heeft. Ik wil nog eens benadrukken dat het voorstel van de Commissie vooral bedoeld is om de oorsprong van rundvlees te kunnen traceren, vanaf de geboorte van de runderen tot en met verwerking en verkoop.
Dat is een van de gevolgen van de BSE-crisis. Als wij nu bespreken welke gegevens er op het etiket moeten komen te staan, moeten we daarom steeds voor ogen houden wat het doel van dit voorstel is, en dat is de traceerbaarheid van het vlees. Wij willen dat de etikettering praktisch uitvoerbaar, eenvoudig, betrouwbaar, goedkoop en makkelijk te controleren is. Het etiket moet voor de consument begrijpelijk zijn, en daarom moeten de gegevens tot een minimum beperkt worden. De consument wil informatie en geen roman.
De aanduiding hoe het dier is vetgemest en welke antibiotica of andere stimulerende middelen het eventueel toegediend heeft gekregen, waar in amendement 48 om gevraagd wordt, hoort daarom in het geheel niet op het etiket thuis. Gegevens die niet onder de verplichte etikettering vallen, maar die marktpartijen toch wenselijk achten of die in de lidstaten nu reeds op het etiket te vinden zijn, moeten ook in de toekomst in het kader van de vrijwillige etikettering kunnen worden verstrekt. Dat geldt met name voor de aanduiding van de regio waaruit het vlees afkomstig is.
Wat de inwerkingtreding van de verordening betreft, steunen wij in principe de aanpak van de Commissie, die voorstelt de verplichte etikettering in twee fasen in te voeren. Met het tijdschema daarvoor zijn wij het echter in zoverre niet eens, dat wij de datum van 1 januari 2003 te ver weg vinden.
Dat kunnen we de consumenten niet zo makkelijk uitleggen. In de landbouwcommissie waren wij het, bij wijze van compromis, eens geworden over de formulering dat de verplichte oorsprongsvermelding - fase 2 dus - "ten laatste per 1 januari 2002" moest worden ingevoerd. De milieucommissie heeft echter voor 1 september 2001 gekozen, en met die datum kunnen wij wel akkoord gaan. Het gaat tenslotte maar om een verschil van vier maanden. Wat wij echter ten stelligste afwijzen, is de gedachte om geen tweefasenmodel te gebruiken, maar de vermelding van alle gegevens, inclusief de geboorteplaats, al vanaf de inwerkingtreding van de verordening verplicht te stellen, dus al in september 2000. Dat heeft geen zin, aangezien de elektronische gegevensbank die de basis vormt voor de traceerbaarheid in de meeste lidstaten nog altijd niet operationeel is. De kwaliteit van de verplichte etikettering van rundvlees wordt bepaald door het identificatiesysteem voor runderen en de registratie van alle verplaatsingen.

Goodwill
Mijnheer de Voorzitter, het etiketteren van rundvlees heeft twee duidelijke functies. Ten eerste de traceerbaarheid van vlees indien zich een incident voordoet in verband met de veiligheid van voedsel- zoals recent het uitbreken van E-coli in Schotland - en ten tweede het informeren van de consument in het verkooppunt over de oorsprong van het vlees. Deze twee dingen dienen niet met elkaar te worden verward. Voor traceerbaarheid hebben we zo veel mogelijk informatie nodig die toegankelijk wordt gemaakt voor de autoriteiten als en wanneer dit gewenst is. Het etiket voor de consument daarentegen dient eenvoudig, nauwkeurig en eenduidig te zijn.
De behoefte aan informatie is een gevolg van de BSE-crisis. BSE komt in de lidstaten in verschillende mate voor, maar er bestaan ook verschillen in de maatregelen om de ziekte uit te roeien en de volksgezondheid te beschermen. Het Verenigd Koninkrijk kent weliswaar de hoogste verspreidingsgraad van BSE, maar heeft tevens de meest vergaande controlemaatregelen. Andere landen, waar inderdaad minder gevallen van bewezen BSE voorkomen, hanteren een beleid waarbij per hele kudde wordt geslacht, wat het risico van onderrapportage van gevallen met zich meebrengt. Daarom willen de mensen weten uit welk land hun rundvlees komt.
Verwijzing naar regio's zou niet in de plaats van het land van oorsprong moeten komen maar een vrijwillige toevoeging moeten zijn. Zelfs regio's als Yorkshire, Groot-Brittannië's belangrijkste regio en toevallig ook de regio die ik vertegenwoordig, zijn niet bij iedere burger van de EU bekend. Voor marketing- en reclamedoeleinden kunnen kleinere gebieden en plaatsen worden gebruikt, net als regionale rassen zoals de Aberdeen Angus. De sedert lang gevestigde omschrijving van Schots rundvlees zou ook in de toekomst moeten worden gebruikt.
Kleine, traditionele slagerswinkels die niet-verpakt rundvlees verkopen zouden toestemming moeten krijgen om de informatie in de winkel aan te geven in plaats van elk afzonderlijk artikel te moeten etiketteren. Veel consumenten zouden informatie over het drogen of de rijpingsduur van het dier kunnen verwarren met de uiterste verkoopdatum.
Ik wil met name uw aandacht vestigen op amendement 41. De bedoeling hiervan is dat boeren die de richtlijn niet strikt naleven, worden uitgesloten van de communautaire steunregelingen. Ik ben inmiddels attent gemaakt op gevallen die te maken hebben met andere EU-regelingen, waar onopzettelijke fouten door boeren, die nu eenmaal geen professionele bureaucraten zijn, hebben geleid tot sancties die veelal de toekomst van een familiebedrijf bedreigen. Die kant moeten we niet op. Het vermelden van eventueel toegediende antibiotica en stimuleringsmiddelen zou, indien aangenomen, leiden tot een rundvleesmarkt met twee lagen. Het welzijn van de dieren zou in het geding kunnen komen omdat boeren bang zouden zijn dieren therapeutisch te behandelen. Om dezelfde reden zou er geen verwijzing naar mestmethoden moeten worden ingevoerd.
Ik hoop dat het Parlement middels amendementen de richtlijn voor deze keer eens kan vereenvoudigen in plaats van er van alles aan toe te voegen en ervoor zal zorgen dat de etikettering van rundvlees consument-, slager- en boervriendelijk wordt.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is zeer te spreken over het verslag van de heer Papayannakis en is blij met zijn doorzettingsvermogen. Ik zeg dit omdat hij afkomstig is uit een kleine politieke fractie - waarvoor het vaak moeilijk is om hier vooruitgang te boeken - en bovendien uit een van de zuidelijke lidstaten, die in sommige opzichten offers zullen moeten brengen en voorschriften moeten introduceren opdat er in de hele Gemeenschap effectieve en correcte etikettering van rundvlees kan worden ingevoerd.
Ook heeft hij te maken gehad met verdoezeling en vertraging van de zijde van de Raad. Het feit dat wij twee jaar hebben moeten wachten voordat dit voorstel praktische realiteit is geworden, toont wel heel schrijnend aan hoe urgent dit volgens de Raad is, dit terwijl de situatie duidelijk kritiek was vanaf het moment dat de BSE-crisis uitbrak. Maar enfin, wij zitten hier vandaag niet om beschuldigingen te uiten maar om vooruit te kijken. Dit is onze kans om dat ongelukkige proces van vertragingen recht te zetten.
Het Parlement kan nu, indien het dat wil, een realistisch tijdschema vaststellen voor de tweefasen- implementatie van een uitgebreid proces van etikettering van rundvlees en rundvleesproducten.
In de Commissie voor milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid hebben wij de meeste amendementen van de rapporteur en van anderen ondersteund en ook vandaag doen wij dat. Wij doen dat omdat in het voorstel de kwestie van de timing centraal moet staan. Sommige versies van dit verslag spraken zichzelf tegen in de gestelde termijnen. Momenteel gaat het om implementatie van de eerste fase in september 2000 en van de tweede fase in september 2001. Ik was verheugd de vertegenwoordiger van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling te horen zeggen dat deze commissie ermee akkoord zal gaan dat de invoering vier maanden wordt vervroegd ten opzichte van het eerder genoemde tijdstip van januari 2002. Wij menen dat dit noodzakelijk is omdat het hoog tijd is de gehele Europese Unie in gang te krijgen.
Dat is ook waarom wij willen dat de tweede fase zoals beschreven in artikel 13, lid 5, duidelijk afgebakend blijft en een evenredige vooruitgang betekent. Waarom willen wij dat? Sommige aanwezigen hier - zeker degenen afkomstig uit lidstaten die momenteel reeds effectieve mogelijkheden voor tracering en etikettering hebben - zouden graag alles tegelijk willen. Zij zouden tegen anderen kunnen zeggen: "Als jullie het niet kunnen, eigen schuld" . Het is onze taak om alle 15 lidstaten samen te brengen zodat het proces van tracering door de gehele voedselketen heen, vanaf de geboorte van het dier tot aan het slachten en de verkoop ervan, universeel in de gehele Europese Unie wordt toegepast. Wij zeggen tegen diegenen die zich hiertegen verzetten: "Vergeet niet dat we iedereen aan boord moeten krijgen" . Wat iedereen wil - of het nu gaat om boeren, burgers of consumenten in het Verenigd Koninkrijk of waar dan ook in de Unie - is de zekerheid dat de mensen altijd, waar ze zich ook bevinden, evenveel vertrouwen kunnen hebben in de veiligheid van het product dat zij consumeren.
Wij hebben de tweede alinea van artikel 13, lid 5, geschrapt en alle andere amendementen die dezelfde lijn volgen, namelijk het toestaan van een onduidelijke gemengde oorsprong of een vermelding als "Oorsprong EU". Ooit zal misschien "Oorsprong EU" voldoende zekerheid geven, maar zover is het nu nog niet. Wij moeten echt weten uit welk land een product stamt. Ik weet dat er mensen in Nederland zijn die het hier niet mee eens zijn en ik zou graag willen weten waarom. Naar mijn mening is "Oorsprong EU" op dit moment onvoldoende etikettering en wij zijn tegen dit voorstel.
Wij zijn ook tegen een derogatie voor gehakt rundvlees, die zou gelden voor zo'n 30% van de rundvleesproductie, die open zou moeten zijn voor etikettering. Vergeleken met andere vormen van rundvlees zit aan gehakt rundvlees een even groot, zo niet groter risico, aangezien het vaak uit verschillende bronnen afkomstig is. In mijn land is het zo dat gehakt rundvlees, lamsvlees en andere soorten vlees door elkaar worden gemengd. We hebben hier evenveel behoefte aan traceringsmogelijkheden en etikettering als bij andere soorten.
Wij zijn het eens met de intentie van de rapporteur om de handhavingsbepalingen in de amendementen 42 en 43 te versterken en te versnellen. Ook zijn wij het ermee eens dat aanvullende informatie zou moeten en kunnen worden vermeld voor die lidstaten die hier behoefte aan hebben en voor specifieke regio's die belangrijke informatie willen meedelen.
Mijn laatste punt brengt mij weer terug bij waar ik begonnen ben. Mijn land, mijnheer de Voorzitter, en dat van u - als ik Schotland ook mijn land mag noemen, wat ik zelf zeker zou doen - hebben geleden onder de verschrikkingen van BSE. Wij weten dat we daarvoor grotendeels verantwoordelijk waren. Wij moesten als gevolg hiervan speciale voorzieningen treffen voor de veiligheid van voedsel. Na alle jaren die we hierin hebben gestoken, kunnen we nu met recht tegen de Gemeenschap als geheel zeggen dat wij, wat wij voor onszelf willen, ook voor alle anderen willen.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, geachte rapporteur, geachte leden, het is belangrijk het vertrouwen in de markt te herstellen, maar het is nog belangrijker het vertrouwen van de consumenten in de levensmiddelen die ze kopen en eten, te herstellen. Het tweede is wellicht het middel om het eerste te bereiken. Het doorslaggevende element is dat de consument met zekerheid moet kunnen vaststellen wat hij eet.
Amendement 29 is zeer belangrijk voor de producenten, misschien vooral voor de kleine producenten in risicogebieden. Dit voorstel geeft het recht andere vermeldingen op het etiket toe te voegen als aanvulling bij "de lidstaat". Zo zou het toegelaten zijn te vermelden dat het vlees bijvoorbeeld uit een bepaald gebied afkomstig is, dat het een bepaald ras betreft of dat speciale fokmethodes zijn gebruikt. Wetgeving hierover is echter niet wenselijk. Het enige wat men moet garanderen is dat de waarheid gezegd wordt.
Ik ben blij met de opmerking van de heer Whitehead over gehakt. Amendement 30 van de rapporteur kan ik zonder voorbehoud steunen. Wat ik in deze zaak het allerbelangrijkste vind, is dat er voor goedkope levensmiddelen geen uitzondering wordt gemaakt. Wij die hier in deze zaal zitten en voor het merendeel van middelbare leeftijd en welgesteld zijn, weten dat gezinnen met kinderen en jongeren de goedkoopste levensmiddelen kopen en eten - worst, hamburgers enzovoort. In alle maatschappelijke systemen en door alle tijden heen hebben de kwetsbare groepen altijd de minste koopkracht. Het is onze morele plicht ervoor te zorgen dat eerst de goedkope levensmiddelen veilig zijn en dan de runderfilet.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het Europees Parlement heeft in deze kwestie blijk gegeven van een vooruitziende blik, en ik wil de beide rapporteurs van de milieucommissie en de landbouwcommissie dan ook hartelijk bedanken voor hun werk. Zij hebben dat net zo consequent gedaan als het Parlement zich in deze kwestie heeft betoond. Ik herinner nog even aan de geschiedenis: eigenlijk geldt de verplichte identificatie allang, want op 1 januari 2000 is verordening 820/97 in werking getreden. Het uitstel waartoe is besloten, is onrechtmatig. Het Europees Parlement heeft een klacht ingediend tegen de Raad, omdat dit uitstel de bevoegdheden van de Raad te buiten gaat.
De reputatie van de Commissie heeft ook een deuk opgelopen. De Commissie heeft namelijk het voorstel gedaan voor deze schijnbaar elegante, maar juridisch twijfelachtige handelwijze. Als er verder niets gebeurt, wordt de verplichte etikettering per 1 september van kracht. De Commissie moet dan ook dringend worden aangeraden de voorstellen van het Europees Parlement in deze medebeslissingsprocedure voor 1 september over te nemen. Met onze klacht hebben wij geprobeerd te vermijden - en ik hoop dat het ook lukt daar een stokje voor te steken - dat op 1 september met dezelfde elegantie wordt geprobeerd er een nieuwe verlenging door te krijgen.
Wanneer wij het voor 1 september niet eens kunnen worden over de voorstellen van het Parlement, zal de oude verordening in werking treden en dan wordt een en ander verplicht. Ik hoop daarom dat de verstandige voorstellen van het Parlement nu ook bij u in vruchtbare aarde vallen en dat u uw voorstel zult opgeven om de inwerkingtreding nogmaals uit te stellen tot 2003. Dat valt aan burgers niet uit te leggen, en stoot ongetwijfeld ook in dit Parlement op vastberaden verzet.

Fiebiger
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, consumenten krijgen bij het grootste deel - en ik zeg met nadruk, het grootste deel - van de levensmiddelen en bij rundvlees, ondanks het uitgebreide productieproces daarvan, betrouwbare informatie over de herkomst, als dat gewenst is. De basis daarvan is en blijft het individuele runderpaspoort, dat informatie geeft over plaats, oorsprong en geboorte.
De oorsprong en de fokmethode worden gestaafd met behulp van uitgebreide controles en een veelheid aan gegevens van de veehandel. Ik wil daarmee zeggen dat wij niet bij af hoeven te beginnen, en als producent van een paar ton rundvlees per jaar weet ik waar ik het over heb. De invoering van strengere normen, zoals die in het verslag staan, is door de laatste crisis in de levensmiddelensector te rechtvaardigen. Waar mogelijk moet de bureaucratie echter worden teruggedrongen.
Ongeacht het moment van inwerkingtreding, zal ik voor alle amendementen stemmen die een sterkere bevordering van verkoop en verwerking van landbouwproducten in de regio op het oog hebben. Daardoor wordt een beter inzicht in de opbouw van regionale markten verkregen.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, degenen die zich het meest zullen verbazen over ons debat van vanavond, moeten wel de Europese consumenten zijn. Zij zullen verbaasd zijn te vernemen dat de Europese Unie, zoveel jaar na het begin van de gekkekoeienziekte, nog steeds niet beschikt over een betrouwbaar traceerbaarheidssysteem voor rundvlees. En het was toch dringend noodzakelijk, dat was overduidelijk, om de consument opnieuw vertrouwen te geven door hem een feilloos traceerbaarheidssysteem te garanderen, van hok tot kok, om elk mogelijk risico voor de volksgezondheid vroegtijdig en efficiënt te kunnen uitschakelen.
Deze buitengewoon trage reactie van het communautaire apparaat werd gelukkig gecompenseerd door relevante initiatieven van de meest actieve lidstaten. Het valt des te meer te betreuren dat de mogelijkheid daartoe hun ontnomen is door het Verdrag van Amsterdam. Ik denk met name aan het systeem van verplichte etikettering dat in Frankrijk samen met de veehouders en de distributiebedrijven is uitgewerkt en dat sinds 1996 van kracht is. Dat systeem is erg efficiënt gebleken. Het heeft ervoor gezorgd dat het vertrouwen van de consumenten herwonnen is.
Om dat herwonnen vertrouwen te beschermen wenste Frankrijk geheel terecht het embargo op Brits rundvlees, dat niet dezelfde garanties voor traceerbaarheid bood, niet voortijdig op te heffen. Het was alleen vergeten dat het daartoe niet langer het recht had. Het is toch een vreemd Europa dat de lidstaten straft die noodzakelijke initiatieven nemen en die de inspanningen leveren die onmisbaar zijn om het vertrouwen van de consumenten te wekken en de gezondheid van hun burgers te beschermen!
Als je dan enkel nog op communautair niveau legaal kunt handelen, laten we dan tenminste opschieten en niet eindeloos de tenuitvoerlegging uitstellen van de in 1997 gemaakte afspraken om de consument transparante en begrijpelijke informatie te verstrekken.
De verplichte oorsprongsetikettering moet dus zo snel mogelijk worden toegepast, en zeker niet tot 1 januari 2003 worden uitgesteld, zoals de Commissie voorstelt. Er mag geen enkele uitzondering worden gemaakt voor gehakt en gesneden rundvlees, zoals de Commissie ook voorstelt, want dat zou neerkomen op het ontrekken aan de etiketteringsplicht van 30% tot 50% van het rundvlees al naar gelang van het land. We moeten ook niet accepteren, zoals ook de Commissie weer voorstelt, dat men zich beperkt tot een vermelding van het genre "EG", die te algemeen is. De consumenten willen er zeker van zijn dat de marktdeelnemers in staat zijn om de oorsprong van het vlees te beheersen. De vermelding van de lidstaat moet er dus opstaan. Voor wat betreft het rundvlees dat uit derde landen geïmporteerd wordt, dat moet aan dezelfde etiketteringsregels worden onderworpen als het communautaire vlees en wanneer het niet voldoet aan de verordeningen van de Europese Unie over de traceerbaarheid, dan moet dat natuurlijk heel duidelijk vermeld worden.
In die zin, mijnheer de Voorzitter, gaan de amendementen die ik samen met mevrouw Thomas­Moreau uit naam van de UEN-fractie heb ingediend, en die we voorleggen aan al onze collega's die willen bijdragen aan het realiseren van een werkelijke traceerbaarheid van rundvlees.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, 14 jaar nadat BSE de kop opstak, behandelen we dan eindelijk de etikettering van vlees om de consumenten te beschermen en de traceerbaarheid te waarborgen.
Dat is ongetwijfeld een bescherming die wat het principe betreft laat komt, maar vooral wat de praktijk betreft illusoir is. Want ten eerste staat er geen etiketteringsverplichting in de ontwerpverordening voor 50% van het Europese rundvlees, dat gehakt of gesneden is. Voor de overige 50% bestaat er geen etiketteringsverplichting tot 2003, wat betekent dat we nog drie jaar extra hebben voor het slijten van de Britse overschotten. En na 2003 kan de aanduiding van de oorsprong beperkt worden tot de eenvoudige vermelding "Oorsprong: EG", zonder een land op te geven. Trouwens, om het prion nog meer te verdoezelen wordt het etiket overladen met allerlei informatie, zoals: geboorteplaats, mestplaats, slachtplaats, plaats van uitbenen, land van oorsprong, regio van oorsprong, bedrijf van oorsprong; dat zijn twaalf vermeldingen, met daarbij nog de prijs en het gewicht, dat maakt veertien vermeldingen. Dat wordt onleesbaar.
Dus verbetert de heer Papayannakis het systeem, de termijn voor verplichte etikettering wordt naar voren gehaald van 2003 tot 2001, want 2000 is niet haalbaar; het etiket moet minder vol worden, de nationale verplichte etiketteringen van Frankrijk, België en Finland worden gehandhaafd. Dat is mooi. We zullen voor die amendementen stemmen. Maar iedereen ziet, neemt u mij niet kwalijk mijnheer de commissaris, de kwaadwilligheid van de Commissie. De oplossing van de etikettering lijkt een goed idee, maar dat is het niet. Het etiket beschermt noch tegen de GGO's, noch tegen chocolade met plantaardig vet of morgen met genetisch gemodificeerde vetten, noch later tegen vlees met Amerikaanse hormonen, noch tegen vlees met prionen.
De enige efficiënte bescherming zou controle zijn, maar daarvoor zijn landen en grenzen nodig. Maar de grenzen zijn afgeschaft en dat is de prijs die je voor Europa betaalt. We hebben vrij verkeer ten koste van onveiligheid. Ik hoop, beste collega's, dat er morgen niemand gestraft zal worden. Vroeger kreeg je klappen met de bullepees, nu zouden we gestraft kunnen worden met Britse biefstuk.

Esclopé
Mijnheer de Voorzitter, dit debat over de etikettering van rundvlees sluit aan bij onze eerder geuite bezorgdheid op het gebied van voedselveiligheid.
Door middel van dit verslag en zijn conclusies, wanneer die worden aangenomen, zullen we - op een zo gevoelig terrein waar het syndroom van de gekke koeien nog altijd overheerst - een aantal punten van zorg bij de consumenten wegnemen.
Voor de EDD-fractie is de traceerbaarheid van producten een waarborg en een garantie, zowel voor de bescherming van de gezondheid van de consumenten als voor de bevordering van kwaliteitsproducten die alle producenten, grote en kleine, kunnen produceren wanneer ze de voorkeur geven aan kwaliteit boven laag-bij-de-grondse handelsbelangen en financiële belangen waarbij weinig rekening gehouden wordt met de notie van volksgezondheid. Voor ons is het in dit verslag heel belangrijk en onmisbaar dat alle producten van de distributieketen onder die etiketteringsverplichtingen vallen, vanaf het onbewerkte slachtvlees tot en met de afgeleide producten, gehakt vlees, gesneden vlees, enzovoorts.
Zo moet er zeer zeker ook voor volledige informatie van de consument worden gezorgd door op het etiket alle gegevens over het leven en de slacht van het dier aan te geven: geboorteplaats, mest- en slachtplaats, evenals de gebruikte voeder- en mesttechnieken zonder eventueel toegediende antibiotica en groeibevorderaars te vergeten.
Tenslotte is het belangrijk dat deze bepalingen zo snel mogelijk uitgevoerd worden, want het gaat om het goed recht van de consument. Laten we niet aarzelen, en dat des te meer omdat deze zaak niet bepaald recent is. Het is dus tijd om op te treden. Je kunt het vertrouwen van de consument niet afdwingen, dat moet gewonnen worden.
Zodoende en daarom, zoals ik al gezegd had tijdens onze debatten op 5 oktober 1999, zullen de afgevaardigden van de CPNT in de EDD-fractie elke maatregel steunen die in de zin gaat van een volledige traceerbaarheid die enkel iedereen ten goede kan komen: de consument, want die zal het weten, de goede producent, want die zal erdoor worden beschermd.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier vanavond heel duidelijk vastleggen dat de boeren in Noord-Ierland vreselijk kwaad zijn op de regering van het Verenigd Koninkrijk omdat deze geen Europese financiering heeft aangevraagd om het etiketteren van rundvlees te promoten. Andere landen hebben hieraan in totaal het lieve sommetje van 4 miljoen pond opgemaakt - de Ierse Republiek spendeerde 100.000 pond - maar de regering in Londen is het schandelijke standpunt toegedaan dat zij de boeren in het Verenigd Koninkrijk hierin niet wil laten meedelen.
Ik wil verder nog zeggen dat de plaats van oorsprong die in wat voor etiketteringsysteem ook wordt vermeld, de werkelijke plaats van oorsprong zou moeten zijn, want opvattingen als zou de plaats waar het vlees is verwerkt gelden als plaats van oorsprong, zijn onaanvaardbaar. Dit is een uiterst fundamentele kwestie die volstrekt duidelijk moet worden gemaakt in welke wetgeving wij ook aannemen. Een etiketteringsbeleid moet in ieder geval nauwkeurig zijn en betrouwbaar voor zowel producent als consument. Wat het beleid van deze Unie ook mag zijn met het oog op de openmarkteconomie, mensen die vlees uit hun eigen land willen kopen, moeten het recht hebben te weten of het uit eigen land afkomstig is. Zowel boeren als consumenten hebben recht op zo' n garantie.

Maat
Voorzitter, wij zijn met de discussie over de etikettering van het rundvlees gekomen op een punt waar het cruciaal is dat het vertrouwen bij producenten en consumenten wordt hersteld. Het verslag is gericht op traceerbaarheid van rundvlees, exact weten waar het vandaan komt, maar tegelijkertijd kunnen wij dit niet los zien van het vertrouwen van de consument, want die wil informatie hebben.
Het is opvallend dat dit Parlement er juist daarom voor pleit ook nationale etikettering mogelijk te maken, verplicht te stellen, in tegenstelling tot de Commissie die de nadruk legt op het etiket "afkomstig uit de EU". Ik ben ervan overtuigd dat er een dag zal zijn dat wij opnieuw trots zullen zijn op een etiket waarop vermeld staat: geproduceerd in de EU, en dat wij een voedselveiligheidbureau hebben in de Europese Unie met een krachtig mandaat dat over de lidstaten heen kan gaan en snel kan ingrijpen wanneer er problemen zijn. Dat moet ons einddoel zijn, dan zijn we waar wij moeten zijn. Tot die tijd moeten wij exact kunnen traceren wat er gebeurt, moeten wij de consument goede informatie kunnen geven en tot die tijd zullen wij het moeten doen met lapmiddelen. Daartoe behoort heel nadrukkelijk ook het gebruik van het etiket waarop de lidstaat vermeld wordt. Dat is een goede zaak, want dat is een begin van het herstel van het vertrouwen voor de producent, zeker in een tijd waar blijkt dat voedselveiligheid op een hoog peil staat. Wij hebben dat nu eenmaal nodig.
Het is goed wanneer ook aangegeven wordt dat er een moment kan zijn dat het vertrouwen wordt hersteld. In die zin moet ik zeggen dat er in mijn delegatie en delen van mijn fractie steun is voor amendement 61 van de collega's Maaten/De Roo, waarin aangegeven wordt wanneer op bepaalde momenten vertrouwen gegeven kan worden met betrekking tot controle op BSE en op andere zaken en ook er een moment kan zijn dat het EU-etiket van toepassing is. Ik zie dat als een tussenstap, en uiteindelijk zie ik als één groot doel: herstel van vertrouwen, dat wij komen tot een krachtig EU-etiket en uiteindelijk een krachtig voedselveiligheidsbureau, want die discussies zijn onderling gekoppeld.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de veiligheid van voedsel houdt de burgers misschien meer bezig dan enige andere zaak en daarom is het goed dat wij er hier in het Europees Parlement ook over spreken. Het belangrijkste is echter dat wij er niet alleen over spreken, maar dat wij er ook iets aan doen. Hier is het werk van de heer Papayannakis al geprezen. Ik sluit mij bij deze loftuitingen aan, het verslag is een goede basis voor een betere consumentenbescherming in heel Europa. Wij kennen immers veel voorbeelden van het feit dat de consumenten niet altijd op de eerste plaats komen bij de voedselproductie.
De interne markt en het vrij verkeer van goederen geven de burgers meer keuzevrijheid en maken voor de producenten een betere markt mogelijk. Aangezien het om levensmiddelen gaat is het nog belangrijker dan anders te garanderen dat vrijheid ook beperkt wordt door verantwoordelijkheid. Consumenten moeten worden beschermd, ze hebben het recht te weten wat voor voedsel ze eten. In dit geval is het zeer belangrijk dat vlees en vleesproducten tot de producten horen waarvan de consument weet waar ze vandaan komen. Hier hebben zeer velen al gezegd dat een etiket met de aanduiding "EG" onvoldoende is en dat er nauwkeuriger informatie nodig is. Hier ben ik het mee eens. Het land waar de producten vandaan komen moet beslist bekend zijn. Bovendien moet niet alleen de herkomst van de grondstoffen in vlees, maar ook in producten waarin vlees verwerkt is, zo goed mogelijk worden aangegeven. Deze etikettering moet ook zo snel mogelijk verplicht worden. Het tijdschema dat de Commissie milieubescherming, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft voorgesteld, is niet te veel gevraagd. De lidstaten moeten zich er al op voorbereiden.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, deze verordening kan niet langer wachten en ik steun het strakkere tijdschema dat het Europees Parlement in zijn amendementen voorstelt. De consumenten hebben het recht te weten waar een dier geboren, gefokt en geslacht is. Vee moet geïdentificeerd en geregistreerd worden, zodat de traceerbaarheid gegarandeerd is. De Commissie moet strenger optreden dan ze tot nog toe gedaan heeft tegenover landen die nog geen gecomputeriseerde gegevensbestanden hebben aangelegd, zodat ook deze landen volledig operationeel worden. Het is een kwestie van geloofwaardigheid van de tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke beslissingen in de lidstaten. In dit geval staan bovendien het geloof en het vertrouwen van de burgers in een goede voedselkwaliteit op het spel. De Unie moet zich hier kordaat tonen en geen uitzondering toestaan voor vee dat op bergweiden graast. Wat is overigens het verschil tussen vee dat op bergweiden graast en vee dat in een dal of op een gewone weide graast, waar registratie verplicht is? Ik ben er voorstander van op het etiket van rundvlees te vermelden uit welk land of welke landen het vlees afkomstig is en ik ben tegen de invoering van een gemeenschappelijk EU-merk, omdat de consument dan niet kan zien uit welk land het vlees komt. De bedoeling van deze regeling moet zijn dat de consumenten vertrouwen hebben in vlees uit alle EU-lidstaten. Voor we zover zijn, heeft de consument het recht precies te weten uit welk land het vlees afkomstig is. Ik heb een amendement ingediend, waarmee ik wil bereiken dat het erkenningsnummer van het slachthuis niet op het etiket hoeft te worden vermeld. Het is mijn bedoeling ervoor te zorgen dat kleine en middelgrote slachthuizen ook in de toekomst vlees kunnen blijven leveren aan uitbeeninrichtingen. Dit erkenningsnummer geeft de consument geen bruikbare informatie en is niet van invloed op de traceerbaarheid.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats wil ik iedereen die constructief aan dit verslag heeft meegewerkt van harte bedanken. Het verplichte systeem voor de identificatie van runderen, dat nu spoedig van kracht wordt, is een noodzakelijke voorwaarde voor een behoorlijke etikettering van rundvlees. Als boerin vind ik het belangrijk dat iedere consument kan nagaan waar zijn biefstuk vandaan komt. Iedere boer is trots op zijn kwaliteitsproducten, en het is daarom in het belang van de boeren dat iedereen weet aan wie men het te danken heeft dat zijn levensmiddelen zo veilig en gezond zijn.
Om aan zijn doel te beantwoorden, moet een dergelijk systeem uitvoerbaar zijn. Er moet rekening worden gehouden met de manier waarop dingen in de praktijk worden gedaan. De grote topografische verscheidenheid van Europa dwingt boeren ertoe heel verschillende werkwijzen en productiemethoden te gebruiken. Een voorbeeld van zo'n bijzonder gebruik is het opdrijven van runderen in de Alpen. U weet dat er ieder jaar in het voorjaar in Italië, Oostenrijk en Duitsland samen circa 400.000 runderen naar de bergweiden worden gedreven. Die runderen blijven daar de hele zomer, dus ongeveer drie maanden. Om de boeren een bijkomende en onnodige administratieve verplichting te besparen, moeten de zogenaamde opdrijvingslijsten die worden bijgehouden om met deze situatie rekening houden, worden geaccepteerd.
Zoals gezegd, moet de traceerbaarheid in ieder geval worden gegarandeerd. Een regeling moet echter aan de feitelijke en plaatselijke omstandigheden worden aangepast om door de bevolking te worden geaccepteerd, en niet als een ver van de burger afstaande EU-manoeuvre alleen maar ongenoegen te veroorzaken. Ik hoop daarom dat amendement 19, dat betrekking heeft op artikel 7, lid 1, tweede streepje, door het hele Parlement zal worden aangenomen. Het is al goedgekeurd door de milieucommissie en de landbouwcommissie.

Corbey
Voorzitter, de discussie over etikettering van rundvlees is nogal beladen. Een belangrijke vraag is of het etiket "Oorsprong EU" als extra mogelijkheid toegestaan moet worden. De Commissie vindt van wel. Velen in het Parlement vinden dat het land van herkomst verplicht vermeld moet worden. Achtergrond hierbij zijn de voedselcrises.
Ik ben het er van harte mee eens dat rundvlees volledig traceerbaar moet zijn en dat dit zo snel mogelijk moet gebeuren. Ik onderken ook dat consumenten steeds vaker informatie willen over het land of de regio van herkomst van hun voedsel, dat is vaak een kwestie van smaak. Bovendien ben ik het eens met de analyse dat het etiket "Oorsprong EU" misbruikt zou kunnen worden door landen die hun voedselveiligheid niet op orde hebben. Maar ik pleit niet voor het schrappen van de mogelijkheid om "Oorsprong EU" op het etiket te schrijven. Ik vind dat we een andere benadering moeten kiezen. We moeten voorwaarden stellen aan het gebruik van het etiket "Oorsprong EU". Eén voorwaarde is bijvoorbeeld de volledige implementatie en naleving van het identificatie- en registratiesysteem. Natuurlijk zijn er andere mogelijkheden om naleving af te dwingen, maar deze methode is veel directer. Het Parlement moet oog hebben voor de naleving van de richtlijnen die het produceert. Deze benadering heeft bovendien als voordeel dat het etiket "Oorsprong EU" positief wordt. In plaats van een schaamlap voor landen die hun voedselkwaliteit niet op orde hebben is het etiket "Oorsprong EU" zo'n garantie voor kwaliteit. Als de producent toch liever het land van herkomst vermeldt, kan dat ook.
Er is een aantal bijkomende argumenten waarom etikettering "Oorsprong EU" mogelijk zou moeten zijn. Zo wijzen de vleesindustrie en de detailhandel ons op alle praktische bezwaren en de administratieve lasten van al te gedetailleerde informatie. Daaraan zal ik hier geen aandacht besteden, want ik vind het niet van al te groot belang.
Wel graag uw aandacht voor een principiële kwestie. De interne markt is een groot goed. Het beginsel van wederzijdse erkenning is de basis. Wederzijdse erkenning vereist vertrouwen en vertrouwen vereist, zeker in het geval van voedselveiligheid, gemeenschappelijke normen. Wanneer wij etikettering "Oorsprong EU" onmogelijk maken, leggen we ons neer bij een zekere renationalisatie van de interne markt. We berusten erin dat we in sommige landen meer vertrouwen hebben dan in andere landen en dat getuigt van weinig geloof in ons eigen voedselveiligheidsbeleid. Wat mij betreft is dat onaanvaardbaar. Alle lidstaten van de EU moeten veilig vlees garanderen. "Oorsprong EU" staat dan voor kwaliteit en ik pleit er dan ook voor om de amendementen 60 en 61 te steunen.

Pesälä
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, volgens mij gaat het niet alleen om het vertrouwen in de veiligheid van voedsel op dit moment, maar is het vooral van groot belang dat wij ook naar de nabije toekomst kijken. Wij moeten ons eigen nest, onze eigen regio in orde brengen. De Europese Unie gaat naar het oosten uitbreiden en wij weten allemaal over wat voor capaciteit en volume men daar beschikt als wij bijvoorbeeld aan de vlees- en rundvleesproductie denken. Dit duidt ook aan dat zij nu al moeten beginnen met het zodanig in orde brengen van hun eigen zaken dat zij in staat zullen zijn zich aan te passen aan het model dat wij hier kennen. Als wij dat model niet klaar hebben, hoe kunnen wij dat dan eisen van anderen die mee gaan doen? Daarom moet het etiket zeer eenvoudig zijn, het moet voorzien zijn van het land en als men wil ook van de regio waar het product vandaan komt. De vermelding uit welk land het product komt is zeer belangrijk voor ons, als wij denken aan het vertrouwen dat de consumenten ook in de toekomst in de veiligheid van voedsel moet hebben.

Daul
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de rundvleessector heeft een contract gesloten met de publieke opinie. Dat contract heeft als basis de transparantie waar de consument om vraagt, en ik zou zelfs willen zeggen die de burger eist. Die transparantie wordt vandaag de dag voor wat de rundvleessector betreft toegepast op twee gebieden die weliswaar verschillend, maar onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn: BSE en etikettering.
Frankrijk versterkt zijn voorzorgsmaatregelen voor wat betreft het materiaal met specifieke risico's en zet een grootschalig protocol op om de BSE-tests op runderen te evalueren. De Europese Unie maakt zich op om morgen een testprogramma te definiëren voor alle lidstaten. In dat verband zouden de consumenten het niet begrijpen dat men vertraging kan oplopen op het gebied van de etikettering. Daarom hecht ik er zeer aan dat de marktdeelnemers van deze sector niet geconfronteerd gaan worden met een juridische leemte die ertoe zou leiden dat de publieke opinie zich terecht de vraag gaat stellen of men wel daadwerkelijk een grotere transparantie wenst.
Hoe zouden we trouwens uit kunnen leggen dat we er op het niveau van de Europese Unie in geslaagd zijn een akkoord over chocolade te bereiken, terwijl we op een zo belangrijk en gevoelig liggend gebied als rundvlees er niet in slagen de termijnen na te leven die we onszelf opgelegd hebben.
We moeten ons niet in debat vergissen. Ik ben ervan overtuigd dat het onderwerp etikettering van rundvlees niet alleen een technische kwestie betreft. Ik zou eraan willen herinneren dat, wanneer etikettering zo ontzettend belangrijk is voor de consumenten, dat komt doordat het voor hen de garantie is voor een grotere traceerbaarheid van het product, voor het verantwoordelijk maken van alle beroepsmensen van de sector en van de Europese en nationale overheden en ook voor de verbetering van de controlesystemen.
Tenslotte, onze medeburgers vragen om een recht op informatie. Dat recht op informatie is de natuurlijke tegenhanger van de ontwikkeling van het handelsverkeer en van het juist uitoefenen van concurrentie. Etikettering maakt het, dankzij de transparantie waarvoor zij zorgt, mogelijk het vrije verkeer van rundvlees te verbeteren door de consumenten gerust te stellen en door hun keuzevrijheid met kennis van zaken te garanderen. In de rundvleessector is de verbetering van de consumenteninformatie via etikettering een duidelijk signaal van Europa tegenover zijn handelspartners: het laat de wil van Europa zien om, afgezien van de voedselveiligheid van de productende vrije keuze van de consument te beschermen.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met de vele sprekers voor mij eens dat het belangrijkste op het ogenblik is een systeem te vestigen dat traceerbaarheid in alle stadia van productie mogelijk maakt. Integrale ketenbewaking (IKB) is in vele landen gelukkig al een begrip. Naar mijn mening hangt dat niet af van de nationale grenzen. Als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan - en ik zou willen verwijzen, anderen hebben dat ook al gedaan, naar amendementen 60 en 61 in verband met de controle op BSE - dan kan wat mij betreft de oorsprong EU voldoende zijn. Dit houdt niet in dat niet alle andere informatie vrijwillig op het etiket mag worden vermeld. Er mag vermeld worden uit welk land het komt, uit welke regio, welke stad, welk dorp en noem maar op, laat de consument maar beslissen waar hij het wil kopen. Maar het hoeft geen EU-verplichting te zijn. Als dat wel het geval zou zijn betekent dat in zekere zin een renationalisatie van de gemeenschappelijke markt in Europa en dat is een stap terug.

Lynne
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer teleurgesteld over het uitstel, hoewel ik zeer verheugd ben dat we nu duidelijke, verplichte etikettering krijgen. Ik hoop dat dit het vertrouwen van de consument in rundvlees zal herstellen, met name na de BSE-crisis.
Ik zou graag zien dat niet alleen het land, maar ook de regio van oorsprong op het etiket komt. Ik vertegenwoordig de West Midlands, waar twee van de beste rundvleessoorten van de wereld vandaan komen - Herefordshire en Shropshire rundvlees. Ik zou graag zien dat dit op het etiket komt te staan. Ik ben sterk gekant tegen het voorstel om "Oorsprong EU" op het etiket te zetten en niet het land en de regio van oorsprong.
Ik ben ook bezorgd over enkele formuleringen die op het etiket terecht zouden kunnen komen. Een daarvan is "geslacht". Dat zal het vertrouwen van de consument echt niet herstellen en sommige consumenten zullen afhaken als ze zien waar het dier is "geslacht". Ik zou graag zien dat we hiervoor een andere term kunnen vinden. Over het algemeen ben ik zeer verheugd dat we duidelijke etikettering krijgen en, zoals ik al zei, ik zou graag zien dat dit geldt voor het land en voor de regio van oorsprong.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag zeggen dat ik blij ben met het onderhavige verslag. Het is de hoogste tijd voor een identificatiesysteem voor vee dat in de gehele Europese Unie geldt. Een dergelijk systeem is hoognodig, al is het alleen maar om te zorgen dat de kansen overal in de Europese Unie gelijk zijn en om ervoor te zorgen dat alle landen aan dezelfde voorwaarden voldoen.
Ik zou een waarschuwend geluid willen laten horen. Ik kom uit een gebied in Noord-Ierland waar een uitmuntend systeem voor identificatie en traceerbaarheid wordt gehanteerd. Geen enkel systeem is honderd procent perfect, het heeft dus geen zin te denken dat u zoiets wel voor elkaar kunt krijgen. Er zullen altijd mensen zijn die het systeem misbruiken. Dat is al eeuwen het geval en dat zal zo blijven. Het enige wat je kunt doen is proberen het best mogelijke systeem van traceerbaarheid te ontwikkelen.
Er zijn een paar dingen die mij zorgen baren. Ten eerste: wie gaat dat betalen? Mijn ervaring in Noord-Ierland heeft mij geleerd dat het probleem tot nog toe hierin gelegen is dat de consument opdraait voor de kosten van de extra traceerbaarheid, en die zijn niet gering. De detailhandel draagt helemaal niets bij. Misschien zal de consument uiteindelijk wel betalen - maar misschien ook wel niet. In dat geval zou het voor deze mensen toch nog een kostbare aangelegenheid kunnen worden.
Ik heb nog een vraag aan de Commissie. Is het verstandig om de rundvleesmarkt opnieuw te nationaliseren? Of zelfs binnen de landen te regionaliseren? Ik zet hier grote vraagtekens bij. Jarenlang hebben we in de Europese Unie gevochten voor een Europese markt en nu gaan we die weer nationaliseren. Ik daag de Commissie uit hier vanavond een antwoord op te geven. Is dat een verstandige stap? Laten wij niet kijken naar de korte termijn, laten wij kijken naar de lange termijn, want de lange termijn vormt de uitdaging - niet over vijf jaar maar over tien, vijftien jaar. Hoe zal dan de situatie zijn op de rundvleesmarkt?
Zoals ik al eerder zei, in Noord-Ierland hebben wij complete traceerbaarheid en onze maatregelen gaan verder dan de verordeningen. Ik moet aan de Commissie en aan producenten in andere lidstaten echt even kwijt dat mijn producenten tot op de dag van vandaag geen enkel financieel voordeel hebben gehad van hun lijden.

Attwooll
Dit voorstel dient twee belangrijke doelen, zoals de heer Goodwill al zei. Ten eerste wordt rundvlees traceerbaar en ten tweede stelt het de consument in staat een keuze te maken op basis van volledige informatie. En hoewel die twee doelen elkaar niet in de weg zitten, bestaat daar helaas wat spanning tussen voor wat betreft de details van de verordening. Dit is met name het geval voor artikel 13 en artikel 13, lid 2, die vooral het eerste doel dienen en artikel 13, lid 5, dat met name het tweede doel dient.
De amendementen 26 en 28 op artikel 13, lid 5, leken derhalve nogal warrig - in het ene wordt minder en in het andere meer gedetailleerde informatie voor de consument nagestreefd. Ik beschouw derhalve de amendementen 15 en 29 als de belangrijkste, onafhankelijk van de definitieve vorm van artikel 13. Met name amendement 29 zal het regio's in de EU die met recht trots zijn op hun kwaliteitsproduct mogelijk maken dit als zodanig te identificeren. Dit geldt uiteraard voor mijn eigen kiesdistrict - Aberdeen Angus geniet met recht wereldwijde faam, maar ik ben ervan overtuigd dat hetzelfde geldt voor andere regio's in de rest van het Verenigd Koninkrijk en voor andere lidstaten.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Papayannakis, en de heer Kindermann, rapporteur voor advies van de landbouwcommissie, bedanken voor hun constructieve bijdragen aan de beraadslagingen over de ontwerpverordening in kwestie. Er is een flinke hoeveelheid amendementen op het voorstel van de Commissie ingediend, waarvan de Commissie voor milieubeheer, volkgezondheid en consumentenbeleid er op 22 maart 44 heeft goedgekeurd. Daarna werden er nog eens 18 amendementen voor de plenaire vergadering ingediend.
Om te beginnen wil ik de houding van de Commissie ten opzichte van de eerste 44 amendementen toelichten. De Commissie kan 18 van deze amendementen aanvaarden. Daartoe reken ik zowel die welke geheel of gedeeltelijk worden aanvaard, als die waarbij ik kleine wijzigingen in de formulering voorstel. Bij 12 andere amendementen begrijp ik weliswaar goed kan waar het u om te doen is, maar kan de Commissie deze niet overnemen. Ik zal er echter voor zorgen dat de Raad van uw standpunt op de hoogte wordt gebracht. Het gaat hier om amendementen als amendement 20.
Enkele amendementen die de Commissie kan aanvaarden, zoals de amendementen 2, 3, 4, 18 en het eerste deel van 19, en vervolgens 21, 33, 35 en 42, betreffen preciseringen in de formulering. Ik aanvaard ook het tweede deel van amendement 19, dat in een vereenvoudiging voorziet voor de runderen die tijdens de zomermaanden naar de alpenweiden worden gedreven. Tevens kunnen wij de verbeteringen aanvaarden waarbij het om de begripsbepaling van de etikettering draait. Hetzelfde geldt voor de gegevens die op het etiket moeten worden vermeld en voor de interpretatie van het begrip oorsprong. Ik ben daarom bereid de amendementen 22 en 23 te aanvaarden voorzover ze de etikettering betreffen, alsook de delen van de amendementen 25, 26 en 28, die inhouden dat de vermelding van de betrokken regio achterwege moet worden gelaten.
Aangezien ons allemaal veel is gelegen aan de hopelijk spoedige invoering van het etiketteringssysteem, ben ik erg blij met amendement 39. Daarin wordt de termijn verkort waarbinnen de lidstaten de bevoegde autoriteiten aan moeten wijzen. Volgens amendement 44, tenslotte, dient de verordening op 1 september 2000 in werking te treden, en dat gaat precies dezelfde kant op. Wat mij ook een goed idee lijkt, is de nieuwe overweging die in amendement 6 wordt voorgesteld. Daarin staat dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat hun databanken zo snel mogelijk bedrijfsklaar zijn.
Verder kan ik de delen van de amendementen 25, 26 en 28 aanvaarden waarin wordt gesteld dat vermelding van de regio niet verplicht moet zijn. Ik ga er daarbij vanuit dat die vermelding, als er niets anders wordt besloten, dus onder het vrijwillige systeem valt. Omdat ik ook van mening ben dat mogelijke verwisseling met de beschermde geografische benamingen overeenkomstig verordening 2081/92 moet worden uitgesloten, kan ik het zonder meer eens zijn met de nieuwe overweging die in amendement 15 wordt voorgesteld. Overigens moet nog wel worden onderzocht hoe het genoemde doel moet worden bereikt. Ik streef daarbij naar een completere oplossing dan in amendement 29 wordt voorgesteld.
Een belangrijk punt is de vraag vanaf wanneer de verplichte oorsprongsvermelding moet worden ingevoerd. De verplichting om de geboorteplaats en alle plaatsen van houderij in het dierenpaspoort en in de databank te vermelden, geldt alleen voor dieren die na 1 januari 1998 zijn geboren. Het zal daardoor in de komende vijf jaar moeilijk zijn de oorsprong van runderen met volledige zekerheid vast te stellen. Volgens onze berekeningen zal dit probleem vanaf 2003 nog bijna de helft van het geproduceerde rundvlees betreffen. Ik twijfel daarom of de verplichte oorsprongsvermelding wel op een eerder tijdstip moet worden ingevoerd, en helemaal of dat al per 1 september 2001 moet gebeuren, zoals in amendement 26 wordt voorgesteld. Ik constateer in dit verband ook dat de landbouwcommissie 1 januari 2002 als invoeringsdatum heeft aanbevolen.
Verder zie ik dat u er bij de oorsprongsvermelding consequent op staat dat het land wordt vermeld, zelfs wanneer daardoor meerdere landen op het etiket moeten worden vermeld. Ik vind het jammer dat de vereenvoudigde aanduiding "oorsprong Europese Unie", die bij de opzet van de interne markt past, voor u niet aanvaardbaar lijkt te zijn. Wat de etikettering van gehakt betreft, moeten we bedenken dat de productie van gehaktproducten, zoals hamburgers, een continuproces is. De verplichting om precies aan te geven wat de oorsprong van dat vlees is, zal dan ook op technische problemen stuiten en kan er zelfs toe leiden dat de gehele intracommunautaire handel in verwerkt vlees stil komt te liggen.
Ik wil daarom voorstellen om nog eens over het vereenvoudigde etiketteringssysteem na te denken. De etiketteringsverordening die nu wordt voorgesteld, voorziet in de mogelijkheid om dieren niet afzonderlijk, maar groepsgewijs te identificeren. Producenten die zich de moeite getroosten de oorsprong van ieder dier apart te garanderen, worden echter beloond met een bijzonder logo.
Ik moet bekennen dat ik niet helemaal begrijp waarom u in de amendementen 14 en 31 eist dat wij het enige instrument uit handen geven waarmee we de oorsprong van vlees met volledige zekerheid tot een individueel dier kunnen herleiden.
Wat de bevoegdheden van de Commissie betreft om op buitengewone en onvoorziene omstandigheden te kunnen reageren, wil ik zeggen dat ik de amendementen 16 en 38 helaas niet kan aanvaarden, omdat die een praktische oplossing in de weg staan. Tenslotte vind ik het voorbarig om ons nu al vast te leggen op een uitbreiding van het etiketteringssysteem tot producten waarin rundvlees is verwerkt, zoals in amendement 40 wordt voorgesteld. Laten we eerst wat ervaring opdoen met het systeem dat nu wordt voorgesteld; daarna kunnen we op dit idee terugkomen.
Wat de amendementen betreft die eind vorige week nog werden ingediend, heb ik over de amendementen 45 en 46 al gezegd dat de Commissie het met u eens is dat de eerste fase van het verplichte systeem op 1 september van dit jaar moet ingaan. Als amendement 44 wordt aangenomen, treedt de verordening echter automatisch op die datum in werking. Daarom zijn de amendementen 45 en 46 om zuiver wetstechnische redenen overbodig.
In verband met amendement 47 zou ik willen afraden de nationale systemen voor de verplichte identificatie van rundvlees te blijven gebruiken nadat het EU-systeem eenmaal volledig is ingevoerd. Dat zou ertoe leiden dat we uiteindelijk 15 verschillende nationale systemen hebben, wat volledig indruist tegen de interne markt.
Amendement 48 heeft betrekking op de vermelding van het gebruik van antibiotica of stimulerende middelen, en van de methode van vetmesten. Op papier zit dit idee er misschien eenvoudig uit, maar het is erg moeilijk te beheren, en vooral te controleren. Bovendien bestaan er geen definities van de verschillende fokmethoden, en wordt een dier in de loop van zijn bestaan hoogstwaarschijnlijk niet volgens een en dezelfde methode gevoederd, maar volgens verschillende methoden. Wat de geneesmiddelen betreft, kunnen wij veel beter ons hoge veterinaire peil instandhouden en daarmee garanderen dat alleen veilig rundvlees op de markt komt. Het lijkt de Commissie daarom beter dit voorstel niet over te nemen.
Wat het vrijwillige systeem betreft, dat naast het nieuwe verplichte systeem moet worden opgezet om alle gegevens bij te houden die niet verplicht worden gesteld, kan de Commissie twee van de vier amendementen aanvaarden die door de milieucommissie zijn goedgekeurd. Dat zijn de amendementen 33 en 35.
Uit de stemming in de commissie blijkt dat het Parlement niet voelde voor wijziging van de door de Commissie voorgestelde opzet om de vergunningsprocedure te vereenvoudigen. Ik stel nu echter vast dat er voor deze plenaire vergadering in totaal negen nieuwe amendementen zijn ingediend die niet door de milieucommissie zijn goedgekeurd. Deze amendementen zijn bedoeld om toch weer een procedure voor de formele toelating van vrijwillige gegevens op labels op te nemen.
Ik kan u verzekeren dat dergelijke wijzigingen geen groot probleem opleveren, omdat ze bedoeld zijn om de beheersprocedure te versterken. Overigens gaan de jongste discussies in de Raad dezelfde kant op als de uwe. Ik heb er daarom alle vertrouwen in dat dergelijke amendementen in de Raad positief zullen worden ontvangen.
De Commissie zal ten aanzien van dit dossier voortaan als bemiddelaar optreden tussen de beide instellingen die hierover moeten beslissen. Met nog maar net drie maanden te gaan, hebben wij niet veel tijd meer om een definitieve beslissing te nemen. Met het oog op de snelheid waarmee u hier in het Parlement heeft gewerkt, zal de Raad hopelijk zo snel mogelijk het gemeenschappelijk standpunt vaststellen.

De Voorzitter
Het debat is hiermee gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 12.10 uur gesloten)

