Wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest pytanie ustne wymagające debaty skierowane do Komisji przez posłów Malcolma Harboura, Andreasa Schwaba, Evelynę Gebhardt, Cristiana Silviu Buşoi, Heide Rühle, Adama Bielana oraz Kyriacosa Triantaphyllidesa w imieniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów dotyczące wdrożenia dyrektywy 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (O-0108/2009/rev.2 - B7-0217/2009).
Malcolm Harbour
autor. - Panie przewodniczący! Za pana pozwoleniem proponuję, abyśmy chwilę poczekali, ponieważ to jest pytanie ustne do Komisji i mieliśmy nadzieję, że obecny będzie pan komisarz McCreevy, ale widzę, że głos zabierze pan komisarz Samecki. Nie miałem jeszcze okazji poznać pana komisarza Sameckiego, więc cieszy mnie, że przybył tu, aby udzielić odpowiedzi w sprawie, nad którą pracowali pan komisarz McCreevy i jego zespół. Dziękuję bardzo.
Miałem zamiar powitać pana komisarza McCreevy'ego i podziękować mu za wykonaną pracę, ponieważ to mogła być jego ostatnia wizyta tutaj, więc może pan, panie komisarzu, przekaże mu nasze najlepsze życzenia. Niezależnie od tego, szczególnie cieszy mnie, że wysłuchać tej sprawy przyszedł pan poseł Barnier - szczególnie aktywny członek mojej komisji, ponieważ są to dokumenty, które będą trafiały głównie do niego, oczywiście jeśli założymy, że Parlament zatwierdzi jego nominację i Komisja rozpocznie pracę. W każdym razie to bardzo dobrze, że tutaj jest.
Swobodny przepływ specjalistów oraz dyrektywa w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych należą do najważniejszych zagadnień, budzących w mojej komisji największe obawy, jeżeli chodzi o budowanie jednolitego rynku. Dzisiejszy ranek jest doskonałym momentem na zadanie Komisji tego pytania, bo w sumie prosimy o aktualne informacje na temat postępów we wdrażaniu zmienionej dyrektywy - nad którą moja komisja pracowała jeszcze w latach 2004-2005 - oraz na temat tego, co rzeczywiście wdrażają państwa członkowskie. Sprawa jest również na czasie, ponieważ w poniedziałek do naszej komisji przyszedł pan profesor Monti, aby omówić swoją misję dla przewodniczącego Komisji dotyczącą przyszłego kierunku rynku wewnętrznego. Bardzo mocno podkreślił on, że faktycznym problemem dotyczącym rynku wewnętrznego nie jest brak prawodawstwa, ale spójne egzekwowanie i skuteczność instrumentów, które już wdrożono, aby ten rynek wewnętrzny stworzyć.
Jeżeli chodzi o wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych - co dosyć wyraźnie zapisano w treści naszego pytania - wiemy już, że obywatele całej Unii Europejskiej napotykają na wiele problemów dotyczących uznawania kwalifikacji zawodowych. Wiąże się z tym pokaźna liczb skarg złożonych za pośrednictwem mechanizmu Solvit, który cieszy się naszym poparciem na szczeblu rządów państw członkowskich. Wiele osób czuje frustrację spowodowaną brakiem czytelnych decyzji oraz brakiem kontaktów między organami wydającymi uprawnienia w poszczególnych państwach członkowskich. Nasze badania - bo nasza komisja zleciła badania na ten temat - przyniosły jeden rezultat, a mianowicie udowodniły, że zdecydowanie brakuje wystarczających skoordynowanych działań, które pomogłyby ludziom w poznaniu ich praw wynikających ze wzajemnej uznawalności. Drugie, co wyraźnie unaoczniła praca wykonana przez nas i innych to to, że liczba zawodów, w odniesieniu do których myśli się faktycznie o przejściu na europejskie ramy kwalifikacji, jest niewystarczająca. Mamy poważne pytania na temat tego mechanizmu, na ile łatwo jest z niego korzystać i na ile jest on skuteczny w praktyce. Z danych statystycznych i informacji - o których jestem pewien, że zaraz opowie nam Komisja - wiemy, że transpozycja tego instrumentu opóźniła się właściwie w każdym państwie członkowskim. O wiele dłużej niż oczekiwano trwało praktyczne uruchomienie tego, co samo w sobie rodzi już obawy o złożoność tego instrumentu.
Aby to wszystko połączyć w całość w kontekście pracy Komisji Rynku Wewnętrznego w ciągu najbliższych pięciu lat - bardzo mnie cieszy, że najwyraźniej obecni są tutaj dzisiaj wszyscy koordynatorzy komisji, więc chcę im podziękować za pracę, którą razem ze mną włożyli w sformułowanie planów przyszłych prac tej komisji. Sprawa wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych nie ma charakteru jednorazowego. Wydaje nam się, że rolą naszej komisji jest dalsze badanie, promowanie i przedstawianie zaleceń co do przyszłych stopniowych zmian najważniejszego prawodawstwa - kluczowych elementów jednolitego rynku.
Wiemy, że Komisja ma przeprowadzić przegląd dyrektywy o wzajemnym uznawaniu w roku 2011. Planujemy spotkanie parlamentów krajowych i posłów do nich, na którym omówimy ten wniosek. Odbyliśmy już w tej sprawie przesłuchanie i mamy własny raport z badań. Oto instrumenty, z których korzystać może moja komisja, a jeżeli koordynatorzy się zgodzą, to jestem pewien, że gdzieś w roku 2010 sporządzimy sprawozdanie z własnej inicjatywy, aby przyczynić się do dyskusji prowadzonych przez Komisję.
Taki jest kontekst pytania. Z niecierpliwością oczekujemy odpowiedzi Komisji, która ustanowi ramy tego wszystkiego, ale to jest dopiero początek procesu. Jestem pewien, że nowy komisarz będzie w stanie tę sprawę pchnąć naprzód i pracować z nami, aby naprawdę udoskonalić ten zasadniczy wycinek prawodawstwa i tym samym usprawnić działanie jednolitego rynku.
Paweł Samecki
komisarz. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować członkom Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów za poruszenie tych ważnych kwestii.
Zanim odpowiem na indywidualne pytania, pozwólcie mi państwo rozpocząć od przeglądu. Celem dyrektywy o kwalifikacjach zawodowych jest umożliwienie swobodnej migracji naszych obywateli w obrębie rynku wewnętrznego. Dwa lata po upływie terminu transpozycji została ona ukończona w 22 państwach członkowskich, a cztery sfinalizują ją, miejmy nadzieję, do końca roku. Na obecnym etapie martwi mnie jednak Grecja, od której nie otrzymaliśmy jeszcze żadnego środka transponującego.
Pozwólcie państwo, że teraz zajmę się pierwszym pytaniem. Transpozycja stanowiła wyzwanie dla państw członkowskich głównie dlatego, że dotyczy ona ponad 800 różnych zawodów. Co więcej zawody te często zostały uregulowane w prawie krajowym lub regionalnym. Jednak tym nie można usprawiedliwiać opóźnień i Trybunał Sprawiedliwości odrzucił takie opóźnienia już w sześciu orzeczeniach.
Odnośnie do drugiego pytania, to główne problemy dotyczą zawodów medycznych i architektów, w odniesieniu do których na szczeblu europejskim istnieje wyższy poziom harmonizacji wymogów pod względem kształcenia. Problemy występują również w zawodach, w przypadku których pracownicy wykazują większą mobilność między państwami, takich jak nauczyciele czy przewodnicy turystyczni.
W odpowiedzi na trzecie pytanie: priorytetem dla Komisji jest zagwarantowanie prawidłowego i spójnego wdrożenia dyrektywy. W tym celu opracowaliśmy kodeks postępowania dotyczący praktyk administracyjnych oraz podręcznik użytkownika przeznaczony dla obywateli, co również przyczyni się do uzyskania większej spójności.
Jeżeli chodzi o przeszkody zidentyfikowane przez Solvit, to mamy pełną świadomość rzeczywistych problemów, takich jak opóźnienia występujące w procedurze uznawania, brak odpowiedzi od właściwych organów krajowych, nieuzasadnione decyzje, zagubione akta itp. Czasem osobom migrującym podaje się nawet błędne informacje i zaleca postępowanie według niewłaściwej procedury. Jednak sieć Solvit okazała się skuteczna w rozwiązywaniu wielu z tych problemów.
Solvit nie jest jednak jedynym mechanizmem. Obecnie we wszystkich państwach członkowskich istnieją krajowe punkty kontaktowe, w których informuje się obywateli i pomaga im, a Komisja oczekuje, że w przyszłości będą one jeszcze bardziej aktywne. Ponadto również system wymiany informacji rynku wewnętrznego umożliwił przetworzenie ponad 1 200 przypadków wymiany informacji na temat wielu zawodów regulowanych. Doprowadziło to również do poprawy codziennej współpracy administracyjnej między państwami członkowskimi.
Wreszcie co się tyczy ostatniego pytania - Komisja nie może ocenić, czy w tej chwili potrzebna jest reforma. Ustalimy to podczas oceny ex post przewidzianej w dyrektywie. Z pewnością naszym zamiarem jest przestrzeganie harmonogramu określonego w dyrektywie. Do następnej Komisji należała będzie decyzja, jak sprawę tę prowadzić w przyszłości.
Kurt Lechner
Panie przewodniczący, panie i panowie! W roku 2005, po siedmiu latach pracy oraz debat w Parlamencie, przyjęliśmy tę dyrektywę i zaczęła ona obowiązywać. W roku 2007 została wdrożona. Teraz mamy rok 2009 i trudno się pogodzić z tym, że nie wszędzie dyrektywa ta została wdrożona, szczególnie, że nie była ona całkiem nowa, bo były już przecież wcześniejsze wnioski. Mogę tylko zachęcać Komisję do wywierania silniejszych nacisków na państwa członkowskie.
Spodziewałem się, że problemy będą dotyczyły praktycznego zarządzania tą dyrektywą. Stanowi to główny temat nadchodzących badań: ustalić, gdzie występują konkretne miejscowe problemy i odkryć, co się faktycznie dzieje. Odniesiono się już do faktu, że 20 % skarg kierowanych do systemu SOLVIT dotyczy właśnie tego zagadnienia. Jest to bardzo poważna sprawa. Pan poseł Harbour słusznie zauważył - a nie chcę powtarzać tego, o czym już powiedział - jakie znaczenie dla rynku wewnętrznego ma ten problem z gospodarczego punktu widzenia.
Jednak abstrahując od zagadnień gospodarczych, jedną z fundamentalnych swobód obywateli jest możliwość pracy we własnym zawodzie i realizowania swojego potencjału w innym państwie, na przykład w przypadku zawarcia związku małżeńskiego lub przeprowadzki do innego kraju. To jest prawdziwy problem dla obywateli Europy.
Ważne, abyśmy uznali, że nie da się uniknąć problemów. Jest to sprawa złożona, wymaga czasu na wdrożenie, a do tego dotyczy różnych kultur i tradycji, szczególnie w przypadku specjalistycznych zawodów oraz koncepcji jakości i kwalifikacji w tych zawodach. Nie jest zatem możliwe uznanie wszystkich kwalifikacji z jednego kraju w innym kraju bez żadnych wątpliwości. Dla nas i dla mnie chodzi tutaj w mniejszym stopniu o zajmowanie się indywidualnymi przypadkami utrudnień, które nieuchronnie wystąpią, a bardziej o badanie - i na tym właśnie polega rola systemu SOLVIT - czy występują wady struktur lub systemu i czy można wprowadzić usprawnienia, oraz w jaki sposób to uczynić.
Chciałbym zauważyć, że nigdy nie będzie można tego zagadnienia doprowadzić do końca. Ma ono charakter długoterminowy, bo oczywiście stale powstają nowe zawody i nowe opisy stanowisk. Z tego względu stanowi ono ustawiczne zadanie dla Komisji i Parlamentu, ale także dla państw członkowskich, które chciałbym niniejszym wezwać do okazania dobrej woli.
Evelyne Gebhardt
w imieniu grupy S&D. - (DE) Panie przewodniczący! W pierwszym rzędzie chciałabym powiedzieć, że absolutnym skandalem jest nieobecność komisarzy, ponieważ to jest pytanie skierowane do Komisji Europejskiej. To jest dowód pogardy dla Parlamentu. Jest to po prostu skandal i uważamy to za rzecz absolutnie nie do przyjęcia.
(Okrzyki)
Tak? Tak, pan komisarz nie wstał. No, przykro mi. To niedopuszczalne.
Przechodząc do tematu, panie i panowie, tu chodzi o unijne obywatelstwo, o ludzi, którzy mają prawo swobodnie migrować po całej Unii Europejskiej i wykonywać swoje zawody tam, gdzie zamieszkają i gdzie postanowią pracować. Ustanowiliśmy to prawodawstwo, aby im to ułatwić i aby można było naprawdę usprawnić proces uznawania kwalifikacji zawodowych. Dla mnie to po prostu oburzające, że państwa członkowskie w wielu przypadkach nie podjęły działań koniecznych do wdrożenia tego prawodawstwa i zagwarantowania, by obywatele rzeczywiście mieli tę swobodę migrowania. W tym zakresie Komisja Europejska ma jeszcze bardzo wiele do zrobienia.
Chciałabym zwrócić uwagę na jedno zagadnienie, które jest dla mnie bardzo ważne i które wielokrotnie podnosiliśmy w Parlamencie. Musimy dopilnować wprowadzenia proponowanej przez nas europejskiej karty zawodowej. Damy wtedy obywatelom do ręki coś, co pozwoli im migrować po całej Unii Europejskiej. Są organizacje, które próbują to zapewnić. Jednak uważam, że to ważne, aby zapytać Komisję Europejską, czy to jest dziedzina, w którą mogłaby się zaangażować w celu przyspieszenia tego procesu.
Cristian Silviu Buşoi
Swobodny przepływ osób stanowi jedno z fundamentalnych praw obywateli Unii Europejskiej. Jego częścią jest również swobodny przepływ specjalistów, który jest kluczowym czynnikiem w zagwarantowaniu możliwe jak najsprawniejszego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
Jak już wspomniano we wszystkich dotychczasowych wystąpieniach, mimo przyjęcia w 2005 roku dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, pracownicy chcący skorzystać ze swojego prawa do swobodnej migracji nadal napotykają na liczne trudności. Osobiście spotkałem się z wieloma tego rodzaju przypadkami, na które moją uwagę zwrócili nie tylko obywatele rumuńscy, ale również europejscy, a które dotyczyły całej gamy zawodów.
Moi koledzy z Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów uhonorowali mnie stanowiskiem posła sprawozdawcy do spraw europejskiej sieci Solvit. Jak już wspomniano, znaczny odsetek spraw, które SOLVIT ma rozstrzygać, dotyczy wad systemu wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych.
Koleżanki i koledzy posłowie! Uważam, że musimy szczegółowo przeanalizować problemy, które zgłoszono w ośrodkach SOLVIT, abyśmy mogli zobaczyć, co możemy udoskonalić.
Potrzebna jest również lepsza komunikacja między punktami kontaktowymi, aby poprawić wzajemne zrozumienie między państwami członkowskimi. Muszą one zrozumieć, jak w Unii Europejskiej działają inne systemy, aby do stosowania przedmiotowej dyrektywy podchodzić z maksymalną elastycznością i unikać rzucania administracyjnych kłód pod nogi specjalistom.
Byłoby wreszcie dobrze, gdyby pięć państw członkowskich, które jeszcze nie zakończyły transponowania dyrektywy, lub te państwa spośród tych 22, które już zakończyły transpozycję, ale nadal mają z nią problemy lub dokonały jej w nieodpowiedni sposób, szybko naprawiły niedociągnięcia. Ostatecznym celem transpozycji jest umożliwienie sprawnego funkcjonowania wewnętrznego rynku świadczenia usług, któremu bezpośrednio szkodzą problemy dotyczące uznawania kwalifikacji zawodowych.
Heide Rühle
Panie przewodniczący, panie komisarzu! Myślę, że wszyscy tu zgadzamy się co do celu. Oczywiście, że chcemy, aby obywatele Europy mogli się swobodnie przeprowadzać i uprawiać swój zawód. Pytanie brzmi, dlaczego ta dyrektywa nie została jeszcze prawidłowo wdrożona po upływie czterech, a obecnie już prawie pięciu lat. Uważam, że sensowne byłoby, gdyby komisja nie tylko zajmowała się pisaniem i uchwalaniem prawodawstwa, ale do tego przeprowadzała później analizę przyczyn opóźnień w transpozycji.
Dyrektywa w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych nie jest jedyną dyrektywą rodzącą problemy. Skoro przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej toczy się tyle spraw, skoro jest tyle skarg i skoro SOLVIT jest tak mocno obciążony tą materią, powinno to stanowić dla nas sygnał ostrzegawczy. Musimy dokładnie przyjrzeć się przyczynom, z których to wynika. Przyczyn tych jest wiele. Z jednej strony zawsze bardzo łatwo jest powiedzieć, że opóźnienie to wina państw członkowskich. Niewątpliwie inną z przyczyn jest protekcjonizm. Rolę na pewno odgrywają też różnice kulturowe i między systemami prawnymi. Zatem jak prawodawstwo europejskie oddziałuje na te różne systemy prawne? To jest kolejne zagadnienie, którym musimy się zająć.
Musimy ponadto rozważyć, czy przedmiotowa dyrektywa przyniosła zamierzony efekt, czy też już od momentu, gdy ją zaproponowano, wiadomo było, że nie pozwoli ona na uzyskanie pewnych wyników. Uważam, że to bardzo ważne, abyśmy ponownie przyjrzeli się tej sprawie. Tego rodzaju analiza ex ante należy do ważnych zadań, którymi ta komisja będzie się musiała zająć i poczynić w ich zakresie postępy.
Mam jednak również pytania do Komisji. Jestem zaskoczony tym, że te wytyczne pojawiają się dopiero po ponad czterech latach. To powinno było zostać zrobione o wiele wcześniej. Jednak cieszę się z wytycznych. Przeczytałam je i są one niewątpliwie pomocne, chociaż byłoby dobrze otrzymać je już jakiś czas temu. Chciałabym przyłączyć się do pytania pani poseł Gebhardt o to, co się dzieje w sprawie europejskiej karty zawodowej. Będzie ona stanowiła ważny drugi krok.
Adam Bielan
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Czas kryzysu, który dotknął w ostatnich miesiącach Unię Europejską wykazał niezbicie, jak ważny dla funkcjonowania całej Unii jest rynek wewnętrzny. Nie zakończymy jego budowy bez wprowadzenia pewnej swobody migracji osób, którą gwarantuje między innymi dyrektywa o wzajemnym uznawaniu kwalifikacji zawodowych. Dlatego tak smutny i niepokojący jest fakt, że po 4 latach od przyjęcia tej dyrektywy wciąż nie obowiązuje ona w 4 krajach, a żadne z państw członkowskich nie zmieściło się w terminie zapisanym w tej dyrektywie, czyli 20 października 2007 roku.
W związku z tym moje pierwsze pytanie do Komisji Europejskiej jest następujące: czy Komisja nie była zbyt pasywna w ciągu ostatnich czterech lat i co dokładnie Komisja uczyniła, aby wszystkie kraje zdążyły transponować tę dyrektywę na czas? Po drugie, chciałbym zapytać, kiedy Komisja opublikuje sprawozdanie ewaluacyjne dotyczące transpozycji dyrektywy i jakie będą podstawy formułowania wniosków w tym sprawozdaniu? Pod koniec roku powinna zostać wdrożona dyrektywa usługowa. My w Parlamencie już dzisiaj wiemy, że wiele państw nie zdąży przegłosować ustaw w tym terminie. Chciałbym zapytać, jaki związek Komisja widzi pomiędzy tymi dwoma dokumentami?
Wreszcie bardzo ważna dla kraju, który reprezentuję kwestia migracji pielęgniarek. Dyrektywa wprowadza harmonizację dotyczącą wymagań szkolenia pielęgniarek. Chciałbym zapytać, jakie konkretne działania Komisja podjęła, aby pomóc pielęgniarkom z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w tym z Polski?
Andreas Schwab
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Po pierwsze chciałbym serdecznie podziękować Komisji za przedstawienie nam swojej opinii. Jednak chciałbym również wspomnieć, że od czasu porozumienia międzyinstytucjonalnego między Komisją a Parlamentem, Parlament ma prawo żądać, aby odpowiedzialny komisarz był tu obecny i odpowiadał na trudne pytania, jak to miało miejsce w przypadku dyrektywy usługowej, którą omawialiśmy w Brukseli kilka miesięcy temu. Nie wydaje mi się, abyśmy byli w stanie rozstrzygnąć tę sprawę z obecną Komisją i nawet nie warto próbować.
W imieniu Parlamentu chcę wyjaśnić obecnemu tutaj przedstawicielowi Komisji, że uważamy tę część umowy międzyinstytucjonalnej za niezwykle ważną. Dlaczego? Nie z powodów czystego formalizmu, ale dlatego, że ta kwestia polityczna jest bardzo ważna dla obywateli Unii Europejskiej. Pan poseł Bielan właśnie odniósł się do dyrektywy usługowej, która może funkcjonować tylko wtedy, kiedy kwalifikacje zawodowe są uznawane przez obie strony. Ma to ogromne znaczenie, ale dla wielu osób ta sprawa rodzi tylko poczucie bezradności, jeżeli mają one poczucie, że ich pracodawca wykorzystuje rozbieżności w zakresie wzajemnego transgranicznego uznawania kwalifikacji zawodowych, aby po prostu obniżyć ich zarobki.
Ci ludzie czują się porzuceni i bezradni. Sam w wielu przypadkach byłem tego świadkiem tutaj, na pograniczu Niemiec i Francji. Oczywiście nie jest to jedyny problematyczny obszar. To prawda, że nie jesteśmy w stanie usunąć wszystkich tych utrudnień z dnia na dzień i że ten proces pozostanie niekończącym się tematem w przyszłości, jak zauważył pan poseł sprawozdawca Lechner. Mimo to, naszym zadaniem jest pokazanie obywatelom, że ich problemy traktujemy poważnie, i moim zdaniem wiąże się to również z wystarczająco poważnym traktowaniem tej sprawy przez Komisję.
Mam nadzieję, że będziemy w stanie nad tym zagadnieniem pracować z nową Komisją i tym samym osiągniemy postęp. Chciałbym, aby załatwił pan to z dyrekcją generalną odpowiedzialną za ten obszar.
Bernadette Vergnaud
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Omówiliśmy już obawy dotyczące transpozycji dyrektywy usługowej. W tym sensie dyrektywa w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych stanowi wymowny symbol. Niektóre państwa nie zmieściły się w terminie przewidzianym na transpozycję i borykają się z problemami wynikającymi z luk w tekście. Chociaż dyrektywa ta kładzie solidne podwaliny pod wzajemne uznawanie, to nie uwzględniono specyficznych cech pewnych zawodów. Faktem jest, że uznawanie kwalifikacji bez określenia faktycznych wspólnych poziomów kwalifikacji i kształcenia, w tym studiów wyższych, może tylko powodować komplikacje i rodzić brak zaufania ze strony państw członkowskich, specjalistów i obywateli.
Najoczywistszym tego przykładem są zawody medyczne. Na przykład położne z Francji mają prawo wypisywać recepty i zostały odpowiednio przeszkolone w tym zakresie, a w innych państwach tak nie jest. Co się więc stanie, jeżeli położna bez takich uprawnień przyjedzie do Francji bez dodatkowego szkolenia i będzie zmuszona wypisać receptę? Podobnie nie w każdym państwie członkowskim występują pewne specjalizacje.
Dyrektywa ta ma kluczowe znaczenie dla swobodnego przepływu pracowników, który stanowi podwaliny europejskiego projektu, ale musi ona zostać poprawiona i rozszerzona, a napotykane trudności powinny posłużyć do określenia zawodów, w przypadku których konieczne jest nauczanie języka i zharmonizowane kształcenie.
Chciałbym tutaj wspomnieć o niezwykłej inicjatywie, którą popierają wszyscy pracownicy służby zdrowia, a mianowicie o stworzeniu europejskiej karty. Stanowi ona prawdziwą gwarancję tak dla pracownika służby zdrowia, jak i dla klienta bądź pacjenta, więc wzywam Komisję do rozszerzenia jej na inne zawody, ponieważ pozwoli nam to usprawnić wzajemne uznawanie i zyskać zaufanie obywateli.
Antonyia Parvanova
Panie przewodniczący! Rozmawiając o wzajemnym uznawaniu kwalifikacji zawodowych i dobrym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego musimy przyjrzeć się obecnej sytuacji w służbie zdrowia, w przypadku której może występować potrzeba dalszych rozmów o dyrektywie i jej wdrożeniu.
Poza pełnym wdrożeniem tej dyrektywy, konieczne jest wprowadzenie dalszych środków dotyczących wzajemnego uznawania nie tylko dyplomów, ale również kwalifikacji pracowników służby zdrowia. Świadczenie usług medycznych wymaga odpowiednich umiejętności językowych, rejestracji przez krajowe organy regulacyjne, a co najważniejsze, umiejętności zapewnienia bezpiecznej i wysokiej jakości opieki.
Myślę, że istnieje potrzeba lepszej wymiany informacji dotyczących rejestracji pracowników służby zdrowia między państwami członkowskimi, na przykład przy pomocy wspólnej unijnej bazy danych. Kluczowym elementem bezpiecznego świadczenia usług medycznych jest również system gwarancji kompetencji, więc powinniśmy pomyśleć o wspólnych standardach oceny kwalifikacji i umiejętności.
Mobilność pracowników służby zdrowia jest również kwestią zdrowia publicznego i bezpieczeństwa publicznego. W związku z tym ETS już zatwierdził pewne krajowe środki ochronne dotyczące obrotu towarami. Istnieje zatem również argument za zastosowaniem takich środków w odniesieniu do świadczenia usług medycznych, w szczególności kiedy nowe technologie telekomunikacyjne umożliwiają kontrowersyjne praktyki w rodzaju elektronicznych konsultacji lekarskich. Musimy stawić czoła wyzwaniu starzejącej się ludności, które doprowadzi do jeszcze większego obciążenia europejskiego personelu służby zdrowia.
Zapewniając mobilność pracowników służby zdrowia, musimy być również w stanie zagwarantować wszystkim europejskim obywatelom świadczenie usług medycznych w terminie i z zachowaniem najwyższych norm jakości. Jest to obowiązek nas wszystkich. Mam nadzieję, że europejskie instytucje i państwa członkowskie poważnie się nad tym zastanowią, biorąc pod uwagę, że niektóre krajowe systemy służby zdrowia zostały już prawie zupełnie pozbawione wykwalifikowanych pracowników, przez co niezmiernie trudno będzie nam zapewnić podstawową opiekę medyczną.
Małgorzata Handzlik
Panie przewodniczący! Jeśli chcemy, aby nasi obywatele byli mobilni - a takie są wymogi gospodarki europejskiej - to muszą mieć oni pewność, że kiedy uzyskają swoje kwalifikacje na przykład w Polsce, to nie będą mieli problemów z ich uznaniem w jakimkolwiek państwie członkowskim. Doskonale rozumiem skalę problemu. 800 zawodów regulowanych, o których wspominał pan komisarz, wraz z licznymi regulacjami tych zawodów na szczeblach krajowych i regionalnych, to niemałe wyzwanie dla administracji państw członkowskich. Ale wyzwaniem dla naszych obywateli, którzy mają problemy z uznaniem kwalifikacji jest przede wszystkim odnalezienie się w zawiłościach całego systemu. Potwierdzają to dane z Solvitu. I dlatego problem z terminowym wdrożeniem tej dyrektywy to tylko jeden z wymiarów naszej dyskusji.
Nie powinniśmy jednak zapominać, iż wiele problemów pojawia się, gdyż brakuje w państwach członkowskich zaufania do systemów edukacyjnych i szkoleniowych w innych państwach członkowskich. Brak nam w końcu współpracy, zasobów i zaangażowania administracji krajowych. Dobrym rozwiązaniem jest wprowadzenie Europejskiej Karty Zawodowej, o czym mieliśmy okazję dyskutować już w poprzedniej kadencji Parlamentu Europejskiego. Taka karta ma jednak ułatwić przepływ osób, a nie go utrudnić. Jej utworzenie nie powinno stać się - co bardzo mocno pragnę podkreślić - kolejną barierą na rynku wewnętrznym.
Szanowni państwo! Za niespełna dziesięć dni minie termin wdrożenia przepisów dyrektywy usługowej. Wspominam o tym, gdyż jest to także ważne w kontekście naszej dzisiejszej debaty. Te dwie dyrektywy w pewnych aspektach uzupełniają się. Wdrożenia dyrektywy o uznaniu kwalifikacji zawodowych nie można nazwać sukcesem, dlatego jeszcze raz pozwolę sobie z tego miejsca zaapelować o wzmożenie prac nad obiema dyrektywami, bez których nie osiągniemy postępów na rynku wewnętrznym.
António Fernando Correia De Campos
(PT) Panie przewodniczący! Jak wszyscy wiemy, w jednym akcie prawnym dotyczącym wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych scalono 15 dyrektyw. Doprowadziło to do licznych praktycznych problemów z transpozycją w różnych państwach członkowskich. Trudności te są dobrze znane, więc Komisja powinna stworzyć listę czarnych punktów i przeanalizować problemowe obszary wykryte w transpozycji tych ważnych dla wewnętrznego rynku przepisów.
Protekcjonizm, który straszy na różnych szczeblach, jest przeszkodą nie tylko w swobodnym przepływie osób, ale również dla rynku wewnętrznego. Musimy spróbować ustalić niejasne obszary, aby dyrektywa nie straciła na skuteczności z powodu braku zaufania. Nie prosimy Unii o zrealizowanie działań, które należą do państw członkowskich, ale konieczne są wysiłki na rzecz ułatwienia ich realizacji poprzez ograniczenie wpływów korporacji zawodowych.
Poprawa transpozycji niniejszej dyrektywy będzie wymagała rozpowszechnienia uznawania kwalifikacji za pośrednictwem sieci SOLVIT i EURES, popierania wspólnych platform, uruchamiania skutecznych punktów kontaktowych, a co nie mniej ważne, powiązania jej z dyrektywą usługową.
Louis Grech
(MT) Najpoważniejszym problemem utrudniającym prawidłowe egzekwowanie tej dyrektywy jest brak wzajemnego zaufania państw członkowskich w odniesieniu do stosowanych przez nie systemów. Brak zainteresowania państw członkowskich wzajemną współpracą znajduje swoje odzwierciedlenie również w niespójnym sposobie postrzegania przez nie systemu informacyjnego wspólnego rynku. Każde państwo członkowskie twierdzi, że korzysta z tego systemu, ale częstotliwość korzystania z niego zmienia się w zależności od celu, w jakim się nim posługuje. System wymiany informacji nie może działać prawidłowo, jeżeli państwa członkowskie nie korzystają z niego w ten sam sposób. Konieczne jest posiadanie pełnego zestawu regularnie uaktualnianych danych, a ponadto stworzenie punktu odniesienia dla wszystkich państw członkowskich, na potrzeby którego każde państwo członkowskie przekaże wszystkie konieczne dane, aby umożliwić praktyczne stosowanie dyrektywy.
Chciałbym prosić Komisję, aby przedstawiła nam plan działań, według którego zamierza postępować w celu zapewnienia prawidłowej transpozycji tej dyrektywy, jeżeli naprawdę mamy zamiar urzeczywistnić koncepcję jednolitego rynku, a nie tylko interpretować ją tak, jak nam się wydaje stosowne.
Catherine Stihler
Panie przewodniczący! Zanim przejdę do mojego pytania, chcę powiedzieć, że dzisiaj rano wiele mówiono o systemie SOLVIT. Na ostatnim spotkaniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów powiedziano nam o niedofinansowaniu ośrodków SOLVIT. Może powinien pan sobie to zanotować przed swoim przesłuchaniem, panie komisarzu Barnier, bo w pewnym dużym państwie członkowskim organizację tę obsługuje obecnie jeden praktykant. Nie możemy dopuścić, aby tak było nadal, bo SOLVIT zapewnia nam znakomitą pomoc.
Moje pytanie do Komisji dotyczy pracowników służby zdrowia. Pracownik winien niedopuszczalnego postępowania stwarza zagrożenie dla życia pacjentów, a w skrajnych przypadkach może doprowadzić do ich śmierci.
Czy Komisja rozważa nałożenie na właściwe organy prawnego obowiązku aktywnej i skutecznej wymiany informacji o pracownikach pozbawionych prawa wykonywania zawodu, aby zagwarantować, że mobilność pracowników służby zdrowia nie zagrozi bezpieczeństwu pacjentów?
Obecny system wymiany informacji rynku wewnętrznego pozwala na wymianę informacji, ale tylko w sytuacji, gdy właściwy organ regulacyjny zgłasza pytanie dotyczące osoby wnioskującej o wpisanie do prowadzonego przezeń rejestru, więc musimy zapewnić lepszą wymianę informacji, aby ostrzegać władze, kiedy osoba została pozbawiona prawa wykonywania zawodu z powodu niekompetencji.
Panie przewodniczący! Dziękuję panu za podniesienie tej sprawy w imieniu komisji.
Philippe Juvin
(FR) Panie przewodniczący! Wiele powiedziano o wzajemnym uznawaniu kwalifikacji zawodowych. Nasuwa się pytanie: dlaczego ta dyrektywa, tak ważna i tak powszechnie pożądana, jest tak trudna w stosowaniu? Otóż dlatego, że po prostu trudne i skomplikowane jest jej egzekwowanie w codziennej, praktycznej działalności.
Widzę tutaj trzy główne problemy: pierwszym jest oczywiście język, o czym już mówiono; drugim jest złożoność procedur, przez które trzeba przejść, aby kwalifikacje danej osoby zostały uznane za obowiązujące - czasem ludzie muszą się naprawdę nagimnastykować, aby uznano ich pierwotne dyplomy; natomiast trzecim jest chyba różnorodność rodzajów kształcenia wstępnego.
Co do tego myślę, że dobrym pomysłem byłoby, gdyby Komisja poprosiła państwa członkowskie o wyznaczenie dla każdego zawodu jednej właściwej organizacji zawodowej odpowiedzialnej za kształcenie ustawiczne, które stanowi jedno z rozwiązań. Te organizacje należy poprosić, aby zebrały się jako rada na szczeblu europejskim i określiły wspólną europejską formę certyfikacji. W ten sposób pracownicy zaczynający od zróżnicowanego poziomu stopniowo osiągnęliby wspólny poziom kształcenia ustawicznego.
Marc Tarabella
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Belgia jest jednym z pięciu państw członkowskich, które jeszcze nie transponowały w pełni dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Jednak zgodnie z informacjami, jakie posiadam, jedyne co musimy jeszcze załatwić, aby przestrzegać prawa europejskiego, to rozwiązać problem pracowników biur podróży.
Abstrahując od nieodłącznych trudności występujących w belgijskim systemie instytucjonalnym związanych z transpozycją poszczególnych europejskich dyrektyw, wydaje się, że dyrektywa, którą tu omawiamy, jest szczególnie złożona. Była już o tym mowa. Belgia nie jest jedynym przypadkiem braku transpozycji, słabej lub częściowej transpozycji dyrektyw. Dlatego w interesie pracowników wzywam Komisję Europejską, aby pomogła państwom członkowskim, które borykają się z trudnościami. Pracownicy powinni mieć możliwość korzystania ze swobody przepływu osób i swobody przedsiębiorczości, która - chciałbym to podkreślić - stanowi główny cel przedmiotowej dyrektywy.
Seán Kelly
Panie przewodniczący! Po pierwsze chcę podziękować panu komisarzowi Sameckiemu za jego dobrą pracę. Myślę, że wszyscy się zgadzamy z zasadą, o której dzisiaj rozmawiamy, ale powinna ona obowiązywać nie tylko w Unii Europejskiej, ale również na całym świecie.
Jest to temat, o którym niedawno rozmawialiśmy na delegacji kanadyjskiej, która stanowiła krok we właściwym kierunku. Jednak jeżeli chcemy osiągnąć tę utopijną sytuację, to musimy zagwarantować, aby kwalifikacje zawodowe spełniały te same normy w całej Unii Europejskiej, a najlepiej na całym świecie.
Mamy niepotwierdzone dowody wskazujące, że przynajmniej w niektórych krajach, jeżeli studenci nie osiągną poziomu wykształcenia kwalifikującego ich do rozpoczęcia określonego kursu, to mogą wyjechać do innego kraju i tam go zaliczyć za opłatą.
Potrzebne są zatem niezależne, weryfikowalne dowody, że normy są równe, a jeżeli są równe, to nie ma żadnego usprawiedliwienia dla braku transpozycji tej zasady w całej Unii Europejskiej, a miejmy nadzieję, że kiedyś również na całym świecie, aby osiągnąć to, czego pragniemy - swobodny przepływ pracowników specjalistycznych.
Alan Kelly
Panie przewodniczący! Przejdźmy od razu do tematu. Niezdolność państw członkowskich do wzięcia się w garść i uznawania kwalifikacji kosztuje nas miejsca pracy. Poważnym problemem jest już samo niepoważne traktowanie tego zagadnienia przez państwa członkowskie. Nasz poziom obrotów transgranicznych na tym, co podobno miało być jednolitym rynkiem, nijak się ma do tego, jaki powinien być. Jesteśmy w trakcie budowy europejskiej gospodarki, a część tego działania muszą stanowić sposoby zwiększenia skali obrotów transgranicznych i poprawienia mobilności pracowników ponad stan obecny.
Musimy wejść w nowy obszar przedsiębiorczej innowacyjności polegającej na tym, że w Europie będziemy pracować razem nad tworzeniem najnowocześniejszych produktów świata. Biorąc pod uwagę likwidację naszej bazy przemysłowej - czego przykładem jest Irlandia - eksport usług stanowi nowy sposób zwiększenia wymiany handlowej w Europie. Jednak w tym celu Europa musi posiadać normy dotyczące kwalifikacji.
Jak dotąd nieuzgodnienie przez państwa członkowskie zasad dotyczących kwalifikacji ogranicza nasze możliwości sprzedawania usług za granicę. W przypadku osób, których to dotyczy, stanowi to ograniczenie ich swobody migracji jako pracowników.
Zgadzam się z moim kolegą, panem posłem do PE Grechem, że państwa członkowskie nie okazują wystarczającego poszanowania, w szczególności dla systemu informacyjnego, z którego korzystają, więc trzeba kogoś uczynić za niego odpowiedzialnym w każdym państwie członkowskim. Zalecam Komisji określenie i zajęcie się przeszkodami, które uniemożliwiają urzeczywistnienie jednolitego rynku pod tym względem.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Panie przewodniczący, chciałbym zaakcentować jeden aspekt tej debaty. Wydajemy się cierpieć na ogromne braki specjalistów, które doprowadziły do kupowania kwalifikacji i niedoceniania rzeczywistych kwalifikacji. Wiąże się to z ogromnym ryzykiem, zarówno w sektorze bezpieczeństwa jak i na przykład w wielkich fabrykach, takich jak zakłady chemiczne i rafinerie ropy naftowej. Krajowy nadzór w tej dziedzinie wydaje się niewystarczający.
Z tego względu chciałbym zadać komisarzowi trzy pytania. Po pierwsze, czy o tym wie; po drugie, czy Komisja Europejska może nam przedstawić sprawozdanie w tej sprawie; i po trzecie, co możemy w tej sprawie zrobić.
Jest to zupełnie absurdalne i niepożądane zjawisko, które moim zdaniem trzeba wyeliminować.
Milan Zver
(SL) Panie i panowie! Mamy tutaj do czynienia z naprawdę bardzo ważnym zagadnieniem - wzajemnym uznawaniem kwalifikacji zawodowych w Unii Europejskiej. Stanowi ono poważny problem, bo kwalifikacje są nadawane w ramach systemów kształcenia państw członkowskich UE, których jest przynajmniej 27.
Niektórzy z państwa pamiętają może, że w marcu zeszłego roku stworzyliśmy europejskie ramy kwalifikacji, czyli mechanizm umożliwiający porównywanie systemów kształcenia. Jednak problem z tymi ramami kwalifikacji polega na tym, że nie zostały one wdrożone przez państwa członkowskie. Niektóre z nich nie wdrożyły ich w pełni, a niektóre wykorzystały je tylko jako wygodnego automatycznego tłumacza różnych kwalifikacji, zawodów, umiejętności i poziomów wykształcenia.
Moim zdaniem państwa członkowskie mają w tej konkretnej dziedzinie poważne zadanie do wykonania i gdyby naprawdę egzekwowały europejskie ramy kwalifikacji przyjęte wcześniej na szczeblu instytucji europejskich, to bardzo ułatwiłyby porównywanie i rzeczywiste, wzajemne uznawanie kwalifikacji wynikających z wykształcenia.
Paweł Samecki
komisarz. - Panie przewodniczący, szanowni posłowie! Przepraszam, że nie wstałem w czasie swojej pierwszej wypowiedzi. Powodem jest brak doświadczenia i wczesna pora.
Chciałbym się ogólnie odnieść do kilku wybranych pytań. Najpierw powinniśmy podkreślić, że Komisja pomagała państwom członkowskim w przygotowywaniu transpozycji przedmiotowej dyrektywy. Jeżeli okres transpozycji upłynął, to energicznie tę transpozycję egzekwowaliśmy. W roku 2007 wydaliśmy wytyczne dotyczące transpozycji. Następnie opracowaliśmy system wymiany informacji rynku wewnętrznego, z którego obecnie dosyć intensywnie korzystają wszystkie państwa członkowskie, a do tego w czerwcu tego roku wydaliśmy kodeks postępowania dotyczący naszych praktyk administracyjnych.
Rok temu Komisja wszczęła postępowania przeciw nieprzestrzegającym przepisów państwom członkowskim przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, który wydał sześć korzystnych dla Komisji orzeczeń, potępiając brak transpozycji przez te państwa członkowskie. Bardzo niedawno opublikowaliśmy tablicę wyników ukazującą stan transpozycji w państwach członkowskich, a także podręcznik użytkownika dla obywateli i przedsiębiorców.
Podsumowując, chciałbym podziękować wszystkim państwu za pytania i uwagi, a w szczególności przewodniczącemu Malcolmowi Harbourowi za jego wartościowy wkład. Uważam, że teraz kolej, aby państwa członkowskie wywiązały się ze zobowiązań. Komisja cieszy się na myśl o nawiązaniu szczególnych relacji z Parlamentem, również w sprawie przedmiotowych przepisów. W szczególności jesteśmy gotowi aktywnie rozmawiać o tym, jak dyrektywa funkcjonuje w praktyce i jak najlepiej w nadchodzących latach uwzględnić w niej szybko zmieniające się otoczenie.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Christa Klaß  
Jednym z założonych celów przedmiotowej dyrektywy jest pełne wdrożenie obowiązujących przepisów prawa dotyczących swobody przepływu specjalistów w UE. Swobodny przepływ specjalistów przyjęto już w dyrektywie 2005/36/WE. Jednak wciąż raz za razem występują problemy, szczególnie w rejonach przygranicznych. Wiele osób z regionu, z którego pochodzę pracuje w Luksemburgu, Belgii lub Francji. Otrzymuję liczne pytania od obywateli, którzy przekraczają granicę, jadąc do pracy w jednym z sąsiednich krajów. Pytania te często dotyczą uznawania kwalifikacji zawodowych. Ta sytuacja musi ulec zmianie. Organizacje zawodowe zrzeszające przedstawicieli określonych zawodów osiągnęły porozumienie, ale nie w każdym przypadku to pomaga i aż nazbyt często obywatele muszą walczyć o uznanie swoich kwalifikacji. Staje się to szczególnie trudne, kiedy w danym kraju nie występuje konkretny zawód, lub zawód ten jest inaczej zorganizowany, czego przykładem są fizjoterapeuci lub osoby posiadające doktorat z zarządzania biznesem. Jednocześnie w wielu dziedzinach brakuje pracowników. Na przykład lepsze szanse na naszych rynkach pracy muszą w przyszłości uzyskać pielęgniarki lub narzędziowcy, a przede wszystkim rynek wewnętrzny musi sprawnie działać w odniesieniu do pracy. Potrzebujemy przejrzystej, prostej i jasnej procedury uznawania.
