Κοινοτική πολιτική για το θαλάσσιο περιβάλλον (συζήτηση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη σύσταση για τη δεύτερη ανάγνωση σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου ενόψει της έγκρισης της οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά πλαίσιο κοινοτικής δράσης στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον (οδηγία - πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική) [09388/2/2007 - C6-0261/2007 - (Εισηγήτρια: Marie-Noëlle Lienemann).
Marie-Noëlle Lienemann
εισηγήτρια. - (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, η οδηγία που θα πρέπει να εγκρίνει το Κοινοβούλιο κατά τη δεύτερη ανάγνωσή της είναι άκρως σημαντική, διότι είναι η πρώτη οδηγία που αναγκάζει τα κράτη μέλη να έχουν μια περιβαλλοντική στρατηγική για την αποκατάσταση των θαλασσών και των ωκεανών σε μια καλή οικολογική κατάσταση. Όταν την εξετάσαμε, κατά την πρώτη ανάγνωσή της, υπογραμμίσαμε τη σημασία της με δεδομένο ότι οι πρόσφατες επιστημονικές εκθέσεις δείχνουν ότι η επιβίωση των ιχθυαποθεμάτων και η βιοποικιλότητα των θαλασσών και των ωκεανών τελούν υπό συγκεκριμένη απειλή. Ορισμένοι λένε μάλιστα ότι σε πενήντα χρόνια δεν θα υπάρχουν πλέον ψάρια. Επιπλέον, οι ωκεανοί διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στη ρύθμιση του κλίματος και με το να τους μολύνουμε κινδυνεύουμε να μειώσουμε αυτή τη ρυθμιστική λειτουργία και να επιδεινώσουμε τις αρνητικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Επομένως, ήταν επείγον και αναγκαίο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού υιοθέτησε την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, ιδίως όσον αφορά το γλυκό νερό, να αντιμετωπίσει άμεσα το ζήτημα του νερού των θαλασσών.
Κατά την πρώτη ανάγνωση, καταδείξαμε τη βούλησή μας να βελτιώσουμε το υφιστάμενο κείμενο. Θα εξετάσω πρώτα τα δομικά σημεία αυτής της οδηγίας και τα υφιστάμενα κείμενα. Ο πρώτος στόχος είναι η αποκατάσταση των θαλασσών και των ωκεανών μας σε μια καλή οικολογική κατάσταση. Ο δεύτερος είναι ο καθορισμός των αναγκαίων βημάτων που πρέπει να κάνει κάθε κράτος μέλος: πρώτον, να συνεργαστεί εντός των Θαλάσσιων Περιφερειών ή Υποπεριφερειών· κατόπιν, να προσδιορίσει την κατάσταση των υδάτων και της βιοποικιλότητας σε αυτές τις θάλασσες· και τέλος, να εκπονήσει ένα σχέδιο δράσης και ορισμένα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν. Επομένως, αντιμετωπίσαμε θετικά αυτή την οδηγία, θεωρήσαμε όμως ότι δεν ήταν αρκετά φιλόδοξη στην κατάσταση που την παραλάβαμε από την Επιτροπή.
Υπάρχει μια σειρά σημείων, τα οποία υπογραμμίσαμε. Το πρώτο είναι η ανάγκη να γίνει αυστηρή αυτή η οδηγία. Αυστηρή, τόσο σε ό,τι αφορά τους πόρους όσο και σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα. Αυτό βεβαίως υπήρξε το πλέον θετικό σημείο της συνεργασίας μας με το Συμβούλιο και την Επιτροπή: η οδηγία είναι αυστηρή.
Το δεύτερο σημείο είναι ότι ελπίζουμε πως η καλή οικολογική κατάσταση θα καθοριστεί αυστηρά, ώστε η αποκατάσταση αυτού του κεφαλαίου να μην είναι μόνο λόγια. Είμαστε κατά μέγα μέρος ικανοποιημένοι που τα κριτήρια για μια καλή οικολογική κατάσταση επεκτάθηκαν, ώστε να συμπεριλάβουν την πίεση που ασκείται από όλους τους ρύπους που επηρεάζουν ένα οικοσύστημα, καθώς και την ανάγκη αξιολόγησής τους και μείωσης των επιπτώσεών τους με στόχο την αποκατάσταση μιας καλής οικολογικής κατάστασης.
Το τρίτο σημείο είναι ότι το Κοινοβούλιο είναι πολύ πρόθυμο να δημιουργήσει προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές, το είδος των προστατευόμενων ζωνών που πρέπει να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην αποκατάσταση της ποικιλομορφίας αυτού του βιοτόπου και ιδίως στην αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων. Θα προτιμούσαμε ένα κείμενο πιο περιοριστικό, πιο αυστηρό, πιο αμείλικτο σε ό,τι αφορά την ανάγκη για τις προστατευόμενες αυτές ζώνες, η αρχή όμως εξακολουθεί να υφίσταται· σε κάθε περίπτωση, εξακολουθεί να υφίσταται η ανάγκη να είναι αρκούντως μεγάλες ώστε να διαδραματίζουν ρόλο στην αποκατάσταση της βιοποικιλότητας.
Τέλος, το Κοινοβούλιο ήθελε να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Θέλαμε ιδίως να ληφθούν δεόντως υπόψη τα παράκτια ύδατα και δεν θέλαμε να παραμείνει αβεβαιότητα για την ανάγκη να ληφθούν υπόψη όλα τα παλιρροϊκά ύδατα. Σε κάθε περίπτωση, αυτό ίσχυσε για πολλά από αυτά. Θα θέλαμε βεβαίως έναν ελαφρώς καλύτερο ορισμό του εδάφους που καλύπτεται από παλιρροϊκά ύδατα, αλλά το κείμενο που έχουμε είναι επαρκές.
Θα ήθελα να υπογραμμίσω τη σημασία της συνέπειας των στρατηγικών ανά γεωγραφική περιοχή: θα προτιμούσαμε το κείμενο να είναι αυστηρότερο, πάντως επιβεβαιώνεται η ανάγκη για συνέπεια.
Τέλος, οι συνάδελφοι βουλευτές από τη Βαλτική Θάλασσα ήθελαν να αποτελέσει η Βαλτική ένα είδος πιλοτικού προγράμματος, που θα μας δώσει τη δυνατότητα να κινηθούμε ταχύτερα ενόψει του επείγοντος της κατάστασης. Δεν ήταν απολύτως ικανοποιημένοι, διότι η παράδοση στα θεσμικά μας όργανα δεν είναι να ξεχωρίζουμε κάποια συγκεκριμένη περιοχή. Ωστόσο, κρατήθηκε η ιδέα μιας πιλοτικής περιοχής και είμαι βέβαιη ότι η Επιτροπή θα επέλεγε αυτή η περιοχή να είναι η Βαλτική Θάλασσα.
Τέλος, υπάρχει το ζήτημα του χρονοδιαγράμματος: το κύριο ζήτημα για εμάς ήταν ότι αυτή η οδηγία θα έπρεπε να είναι δεσμευτική, έστω και αν σήμαινε μια μικρή επιμήκυνση του χρόνου που δόθηκε στα κράτη μέλη για να το επιτύχουν. Αυτός ήταν ο συμβιβασμός που συμφωνήθηκε εν τέλει. " καταληκτική προθεσμία είναι το 2020, αλλά τα κράτη μέλη δεν πρέπει να χρονοτριβούν, διότι πρέπει να έχουν μεταφέρει την οδηγία μέχρι το 2010. Εν πάση περιπτώσει, τα καλώ να μην σπαταλήσουν χρόνο διότι, με βάση την οδηγία-πλαίσιο για α ύδατα, η καθυστέρηση συσσωρεύεται και οι θάλασσές μας δεν μπορούν να περιμένουν.
Charlie McCreevy
μέλος της Επιτροπής. - (EN) Κύριε Πρόεδρε, παρεμβαίνω σε αυτό το σημείο εκ μέρους του συναδέλφου μου Σταύρου Δήμα, του οποίου η παρουσία στη Διάσκεψη του Μπαλί για την Κλιματική Αλλαγή τον εμπόδισε να παρευρίσκεται εδώ απόψε. Θέλω καταρχάς να ευχαριστήσω και να συγχαρώ την εισηγήτρια, κ. Lienemann, για το έξοχο έργο της σχετικά με την οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική, καθώς και την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων για τη θετική και εποικοδομητική συμβολή της.
Αυτή η οδηγία σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας προσέγγισης σε ό,τι αφορά την προστασία των θαλασσών και των ωκεανών μας. " επόμενη, βεβαίως, πρόκληση θα είναι η επιτυχής υλοποίησή της. Οι προσπάθειες του Κοινοβουλίου για την ενίσχυση της φιλοδοξίας αυτής της νομοθετικής πρωτοβουλίας ευοδώθηκαν και εξασφάλισαν ότι η οδηγία που συμφωνήθηκε θα αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την προστασία των θαλασσών και των ωκεανών μας με ολοκληρωμένο τρόπο. " Επιτροπή εκφράζει τη χαρά της που κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας κατά τη δεύτερη ανάγνωση. Θέλω, ιδίως, να επισημάνω τον εποικοδομητικό ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε αυτή τη διαδικασία. Με το να διαφυλάσσει τους υψηλούς πολιτικούς και περιβαλλοντικούς του στόχους, το Κοινοβούλιο διαδραμάτισε χρήσιμο και εποικοδομητικό ρόλο στις εργασίες για τη συμφωνία αυτή.
Ο στόχος της προτεινόμενης οδηγίας είναι να λάβουν τα κράτη μέλη τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη καλής περιβαλλοντικής κατάστασης για το θαλάσσιο περιβάλλον το αργότερο έως το 2020. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω της θέσπισης και εφαρμογής θαλάσσιων στρατηγικών στα θαλάσσια ύδατά τους. Επομένως, η οδηγία περιέχει έναν πολύ απαιτητικό στόχο. " Επιτροπή παραμένει σε εγρήγορση για να διασφαλίσει ότι θα εγκριθούν όλα τα αναγκαία μέτρα, προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματική προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Σε ορισμένα σημαντικά σημεία, το Κοινοβούλιο πέτυχε να υπερβεί την αρχική πρόταση της Επιτροπής.
Θέλω, ιδίως, να υπογραμμίσω τρία ζητήματα που ήταν στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων: τη διασφάλιση ενός φιλόδοξου στόχου για την οδηγία· τον ακριβέστερο προσδιορισμό του τι εννοούμε λέγοντας καλή περιβαλλοντική κατάσταση, περιλαμβανομένης δέσμης χαρακτηριστικών περιγραφής και την απαίτηση θέσπισης προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών στο πλαίσιο αυτής της οδηγίας.
Το Κοινοβούλιο επέμεινε, καθόλη τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, στην ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η οδηγία έχει φιλόδοξους στόχους σε όλα τα σημαντικά σημεία. Αυτή η οδηγία θεσπίζει ένα νέο πλαίσιο για να εργαστούμε από κοινού, για πρώτη φορά, με ολοκληρωμένο τρόπο, με στόχο την προστασία των θαλασσών και των ωκεανών μας. Θα συνεχίσουμε να οικοδομούμε επ' αυτής της πρωτοβουλίας πολιτικής για να επιτρέψουμε σε αυτή την οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική να παράσχει με συγκεκριμένο τρόπο τον περιβαλλοντικό πυλώνα της θαλάσσιας πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί μια συμβιβαστική δέσμη, προκειμένου να επιτύχει συμφωνία για την οδηγία αυτή κατά τη δεύτερη ανάγνωση.
Eija-Riitta Korhola
εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. - (FI) Κύριε Πρόεδρε, ως εισηγήτρια της Ομάδας μου, μπορώ να πω με χαρά μου ότι η οδηγία επί της οποίας επιτύχαμε συμβιβασμό είναι ένα από εκείνα τα νομοθετήματα της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ, τους καρπούς του οποίου θα απολαύσουν οι μελλοντικές γενιές με πολύ απτό τρόπο. Ήταν επιτέλους καιρός να επικεντρώσουμε την προσοχή στο θαλάσσιο περιβάλλον μας, του οποίου με λύπη μας παρακολουθήσαμε την υποβάθμιση, με τη Βαλτική Θάλασσα να αποτελεί το πλέον σκανδαλώδες παράδειγμα. Αυτή η οδηγία κομίζει νέα ελπίδα σε αυτή την κατάσταση, μέσω του στόχου της να σταματήσει τη μόλυνση των θαλασσών και να αναζωογονήσει τη βιοποικιλότητά τους.
Το έργο στη διάρκεια των δύο αυτών ετών δεν ήταν πάντα εύκολο. Μολονότι ο στόχος ήταν ίδιος για όλους, συχνά διέφεραν τα μέσα που εφάρμοσαν οι πολιτικές ομάδες. Ένα παράδειγμα του πόσο πολύ διέφεραν οι απόψεις μας αφορά τις μελλοντικές προοπτικές μιας τεχνικής για την συγκέντρωση και αποθήκευση του άνθρακα. " γνωμοδότηση της κ. Lienemann θα είχε αποτρέψει στην πράξη την ανάπτυξη παρόμοιας τεχνικής. Εμείς, από την άλλη πλευρά, θεωρήσαμε ότι υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής ήταν αναγκαίο να μην επιβαρυνθεί η οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική με λεπτομέρειες που θα την καθιστούσαν ανεφάρμοστη.
Πιστεύω ότι ο συμβιβασμός που πετύχαμε τώρα είναι ικανοποιητικός για όλα τα μέρη. Θέτει φιλόδοξους στόχους, αφήνοντας στα κράτη μέλη την ευθύνη της επιλογής των μέσων επίτευξής τους, αν και τα υποχρεώνει να συνεργαστούν σε κάθε Θαλάσσια Περιφέρεια για το καλύτερο αποτέλεσμα. Το κείμενο συμβιβασμού περιγράφει με σαφήνεια τι είδους καλή θαλάσσια περιβαλλοντική κατάσταση επιδιώκουμε και ποιες είναι οι δυνητικές απειλές σε σχέση με αυτό. Ταυτόχρονα, δεν θα προσδιορίζει πλέον αναλυτικά τα διάφορα βήματα που θεωρούνται απειλές, αφού ο κατάλογος δεν μπορεί να είναι εξαντλητικός και θα παρείχε άνισο καθεστώς στα βήματα που έγιναν στο θαλάσσιο περιβάλλον. " διατύπωση που επελέγη τώρα θεσπίζει υποχρέωση των μερών, αλλά δεν κατηγορεί, παρωθεί δε χωρίς αδικαιολόγητα καταναγκαστική δράση. Οι στόχοι είναι ωστόσο σαφείς, επιστημονικώς βάσιμοι και δεσμευτικοί, επομένως, θα είναι και αποτελεσματικοί.
Θέλω να ευχαριστήσω τη συνάδελφό μου, την κ. Lienemann, για το επιτυχές έργο της. Υπήρξε καλή επικεφαλής στις διαπραγματεύσεις και άκουσε επίσης τις άλλες Ομάδες. Είμαι ιδιαίτερα ευγνώμων που καταφέραμε να αναδείξουμε τα χαρακτηριστικά της σοβαρής κατάστασης στη Βαλτική Θάλασσα.
Είμαι βέβαιη ότι η οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική θα αποτελέσει έναν άριστο περιβαλλοντικό πυλώνα για μια κοινή θαλάσσια πολιτική της ΕΕ. Υποστηρίζει με λαμπρό τρόπο τον στόχο για μια κοινή θαλάσσια πολιτική που θα δώσει ώθηση στη μεγέθυνση, την απασχόληση και την αειφόρο ανάπτυξη, οικοδομώντας παράλληλα σε μια στέρεη γνωσιακή βάση θαλάσσιας έρευνας. Αυτό ακριβώς το είδος νομοθεσίας χρειάζεται η Κοινότητά μας.
Justas Vincas Paleckis
εξ ονόματος της Ομάδας PSE. - (LT) Συγχαρητήρια στην εισηγήτρια, που επιτέλεσε ένα σημαντικό έργο. Θέλω να δηλώσω ότι συμφωνώ πως μια έκθεση με μια ακόμη πιο ισχυρή διατύπωση θα ήταν ακόμη πιο αποτελεσματική. Ωστόσο, οι ισχυρές απόψεις μπορούν να περιμένουν για αργότερα· στο μεταξύ, μπορούμε να χαιρόμαστε για τον συμβιβασμό που επιτεύχθηκε.
Εδώ και κάποιο διάστημα, δεν δόθηκε η δέουσα προσοχή στην προστασία των θαλασσών και των ωκεανών. Υπήρξε ανενδοίαστη εκμετάλλευση των θαλάσσιων πόρων, το οικοσύστημα εξαντλείται και αντιμετωπίζουμε το θαλάσσιο περιβάλλον ωσάν να κόβουμε το κλαδί, πάνω στο οποίο καθόμαστε. Αυτός είναι ο λόγος που η θέσπιση προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών προσλαμβάνει μεγάλη σημασία από τη σκοπιά της διαφύλαξης των ζωντανών υδάτων για τις μελλοντικές γενιές.
Όπως είναι ευρέως γνωστό, η θαλάσσια επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μεγαλύτερη από τη χερσαία επικράτειά της. " ευημερία όλων των περιφερειών της ΕΕ και των εκατομμυρίων πολιτών της εξαρτάται από την καλή περιβαλλοντική κατάσταση και την παραγωγικότητα των θαλασσών και των ωκεανών που την περιβάλλουν. Επομένως, είναι σημαντικό στο μέλλον η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίσει την περιβαλλοντική προστασία μέσω μιας συνολικής θεώρησης, γνωρίζοντας ότι αυτή δεν μπορεί να "μπαλωθεί" με το να ληφθούν αυτοτελείς ασήμαντες αποφάσεις. Όταν μειώνουμε τη μόλυνση του εδάφους, μειώνεται και η θαλάσσια μόλυνση. Πρέπει να διαθέσουμε περισσότερους πόρους για την κατασκευή αποχετευτικών δικτύων, εξίσου δε σημαντική είναι η ανάπτυξή τους και εκτός ΕΕ.
Επικροτώ το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναλαμβάνει και πάλι τον ρόλο του παγκόσμιου ηγέτη και δεσμεύεται να επιτύχει μια καλή θαλάσσια περιβαλλοντική κατάσταση εντός 13 ετών.
Ήδη έγινε αναφορά στο ζήτημα της Βαλτικής Θάλασσας. Αυτή η θάλασσα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη -τα νερά της ανανεώνονται πλήρως μόνο κάθε 25-30 χρόνια, επομένως, οι συνέπειες της μόλυνσης είναι μεγαλύτερες από τον μέσο όρο. Εξακολουθούμε να νιώθουμε τις συνέπειες δεκαετιών ανεύθυνης χρήσης χημικών ουσιών. Προτού αρχίσει η άντληση πετρελαίου και η εκπόνηση σχεδίων για την κατασκευή αγωγών στη Βαλτική, πρέπει να εξετάσουμε τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η ευημερία των παιδιών και των εγγονών μας δεν θα επηρεαστεί από τις αποφάσεις μας.
Αδάμος Αδάμου
εξ ονόματος της ομάδας GUE/NGL. - Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω και να συγχαρώ την κυρία Lienemann για την προσπάθεια και τον τρόπο που διεξήγαγε τις διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο και την Επιτροπή. Θα επιθυμούσα να επικεντρωθώ σε μερικά από τα κύρια θετικά ζητήματα.
Ολόκληρη η οδηγία θα τονίζει επαρκώς τα απαραίτητα μέτρα για τη συμμόρφωση και επίτευξη μιας καλής περιβαλλοντικής κατάστασης, η επιδείνωση της οποίας θα αποφεύγεται. Παρ' όλο που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε αρχικά ζητήσει το 2017, το χρονοδιάγραμμα για τη συμμόρφωση των κρατών μελών καθορίζεται μέχρι το 2020, ημερομηνία ρεαλιστική, που προτείνεται από το Συμβούλιο σε συντονισμό με τους εθνικούς αντιπροσώπους.
Τα κράτη μέλη θα παρέχουν μια αρχική αξιολόγηση μέχρι το 2012, καθορίζοντας την καλή περιβαλλοντική κατάσταση και δηλώνοντας συνεπείς περιβαλλοντικούς στόχους. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήταν σε θέση να λάβει σαφείς δεσμεύσεις από το Συμβούλιο για ολοκληρωμένες πολιτικές και προσεγγίσεις, που θα ωθήσουν τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για την επίτευξη μιας καλής κοινής περιβαλλοντικής κατάστασης.
" παρούσα οδηγία λαμβάνει επίσης υπόψη της την Κοινή Πολιτική Αλιείας, με τη βιώσιμη εκμετάλλευση των πόρων αλιείας, επιτρέποντας συγχρόνως την ακεραιότητα των οικοσυστημάτων, για να διατηρηθούν ή να αποκατασταθούν και, όπου απαιτείται, να προστατευθούν η ωοτοκία, η φύλαξη και η σίτιση.
Τέλος, σε ό,τι αφορά τους πόρους χρηματοδότησης, η εφαρμογή θα ισχύσει για τα υπάρχοντα οικονομικά μέσα στο πλαίσιο των οικονομικών πόρων και σύμφωνα με τις οικονομικές προοπτικές του 2007-2013, για να επαναδιαπραγματευθεί για την επόμενη περίοδο, δεδομένου ότι η γενική διάρκεια της οδηγίας φτάνει μέχρι το 2020.
Ιωάννης Γκλαβάκης
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα κατ' αρχάς να συγχαρώ και εγώ την εισηγήτρια, κυρία Lienemann, για την πολύ καλή δουλειά που έχει κάνει. " οδηγία θέλει και πρέπει να προστατέψει το θαλάσσιο περιβάλλον. Ωστόσο, σαν εισηγητής εκ μέρους της Επιτροπής Αλιείας, θα ήθελα να παρατηρήσω ορισμένα πράγματα.
" Επιτροπή Περιβάλλοντος πρέπει να δώσει περισσότερη έμφαση στην αλιεία και στα προβλήματα που έχει από τη θαλάσσια ρύπανση. Οι ναυτικοί και οι ψαράδες γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τις θάλασσες, ζουν σε αυτές και ζουν από αυτές. " συμμετοχή και των δύο είναι απαραίτητη στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Επίσης, θέλω να εκφράσω την ικανοποίηση για την επέκταση των προστατευόμενων θαλασσίων περιοχών.
Συνοψίζοντας, θα πω ότι η επιτυχία στην προστασία της θαλάσσιας στρατηγικής εξαρτάται από τέσσερις βασικούς παράγοντες: πρώτον, η δέσμευση των συμβαλλομένων μερών να τηρήσουν το χρονοδιάγραμμα που προβλέπεται στην οδηγία. Δεν έχουμε τη δυνατότητα και δεν πρέπει να επιτρέψουμε αναβολές στο πρόγραμμά μας. Οι στόχοι πρέπει να επιτευχθούν όλοι μέχρι το 2020. Εάν δεν τους επιτύχουμε τότε, θα είναι πλέον αργά για να διορθώσουμε τα πράγματα.
Δεύτερον, συνεργασία με τρίτες χώρες· οι θάλασσες δεν έχουν σύνορα. Να καθίσουμε στο ίδιο τραπέζι και να συζητήσουμε και με όλους τους γείτονές μας. Ας μην ξεχνάμε ότι η Μεσόγειος βρέχει 27 χώρες και από αυτές μόνο οι 7 είναι κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, πρέπει όλοι μαζί να καθίσουμε να δούμε τι θα κάνουμε.
Τρίτον, να υπάρξουν επαρκή κονδύλια για το σκοπό αυτό.
Και, τέταρτον, να κάνουμε συμμέτοχους στην προσπάθεια τους αλιείς. Μόνο τότε θα πετύχουμε.
Τελειώνοντας και ολοκληρώνοντας, θα επαναλάβω ότι η οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική, αν εφαρμοστεί σωστά, θα συμβάλει σε μια βιώσιμη και αειφόρο αλιεία και θα συμβάλει σε μια υγιή θάλασσα, ώστε να έχουμε θάλασσες καθαρές που να δίδουν ομορφιά.
Inger Segelström
(SV) Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω καταρχάς την Marie-Noëlle Lienemann για το καλό έργο της σε σχέση με την οδηγία-πλαίσιο. Ως Σουηδή που ζω στη Στοκχόλμη, δίπλα στη Βαλτική, μία από τις πλέον μολυσμένες θάλασσες, πραγματικά επιδοκιμάζω αυτή την οδηγία. Το σαράντα τοις εκατό του πληθυσμού της Σουηδίας ζει λιγότερο από πέντε χιλιόμετρα από την ακτή και ο τουρισμός παρέχει 71 000 θέσεις απασχόλησης στη χώρα μας, περιλαμβανομένων των νησιών μας. " αλιεία παρέχει επιπλέον 4 000 θέσεις απασχόλησης. Χάρη στον κλάδο της αλιείας μας μπορούμε να απολαμβάνουμε το ψάρι που είναι τόσο σημαντικό για εμάς τους Σουηδούς.
Ένα κατεστραμμένο θαλάσσιο περιβάλλον οδηγεί σε υποβαθμισμένη ποιότητα ζωής για πολλούς και είναι μια ανεπιθύμητη εξέλιξη. Υφίσταται ο κίνδυνος έκλειψης της αλιείας που γίνεται με σκάφη για εμπορικούς λόγους ή λόγους αναψυχής, της κολύμβησης στη θάλασσα και της θαλάσσιας αναψυχής, εκτός αν κάνουμε κάτι από κοινού εμείς στην ΕΕ, εδώ και τώρα. Μια κοινή θαλάσσια περιβαλλοντική πολιτική θα εξυπηρετήσει την ενίσχυση και την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος και τη δημιουργία βάσεων δεδομένων για την παρακολούθηση και την απόκτηση γνώσεων. Εμείς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουμε υψηλότερες φιλοδοξίες από την Επιτροπή και χαίρομαι που θέσαμε την προθεσμία για την επίτευξη μιας καλής περιβαλλοντικής κατάστασης το 2017 και όχι το 2021. Χαίρομαι, επίσης που τα κράτη μέλη προτίθενται να παρουσιάσουν προγράμματα μέτρων για τη θαλάσσια προστασία μέχρι το 2015.
Θέλω να ευχαριστήσω τον Επίτροπο Frattini που συνέπραξε. Ως πολίτης ταγμένη στην υπόθεση του περιβάλλοντος, θέλω να σημειώσουμε ταχύτερη πρόοδο, αν όμως και τα 27 κράτη μέλη επιταχύνουν κάπως τον ρυθμό τους, μπορούμε να καταφέρουμε κάτι και να κάνουμε τώρα μια αρχή. Αυτό είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός πεδίου, όπου είναι αναγκαία η διασυνοριακή συνεργασία. Ελπίζω ότι η Βαλτική Θάλασσα μπορεί να γίνει πιλοτική περιοχή, αφού οκτώ από τις εννέα χώρες που βρέχονται από τη Βαλτική είναι κράτη μέλη της ΕΕ. Είναι πρόβλημά μας και ευθύνη μας. Είναι σημαντικό, επίσης, εμείς που είμαστε ταγμένοι στην περιβαλλοντική εξωτερική πολιτική, να συνεργαστούμε με τη Ρωσία για τη Βαλτική Θάλασσα και το θαλάσσιο περιβάλλον. Καλούμαστε να λάβουμε αποφάσεις στο πεδίο τόσο της περιβαλλοντικής όσο και της ενεργειακής πολιτικής. Ας θέσουμε το θαλάσσιο περιβάλλον στο επίκεντρο της προσοχής μας τώρα!
Γεώργιος Τούσσας
Κύριε Πρόεδρε, η ανάπτυξη στα πλαίσια της στρατηγικής της Λισαβόνας, έχοντας σαν κριτήριο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, δηλαδή την αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών μονοπωλιακών ομίλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι μόνο εντείνει στο έπακρο την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης, των εργαζομένων γενικότερα, αλλά οξύνει δραματικά τα περιβαλλοντικά προβλήματα και καταστρέφει συστηματικά τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα των θαλασσών, επιδεινώνει διαρκώς την ποιότητα των θαλασσίων υδάτων.
Πέρα από τις καταστροφές που προκαλεί στα θαλάσσια ύδατα η ρύπανση από τα πλοία, τεράστιο μερίδιο ευθύνης για τη μόλυνση των θαλάσσιων υδάτων έχει η βιομηχανική ρύπανση. Προκαλεί ανυπολόγιστη μόλυνση στον υδροφόρο ορίζοντα, η οποία στη συνέχεια μεταφέρεται στα θαλάσσια ύδατα. Επίσης, σοβαρή επιβάρυνση στο θαλάσσιο περιβάλλον και τη λειτουργία των οικοσυστημάτων προξενεί η ρύπανση από τις διαρκώς αυξανόμενες μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας.
" εισβολή των μονοπωλίων σε μια σειρά δημόσιες, μέχρι σήμερα, λειτουργίες, με την ιδιωτικοποίηση υπηρεσιών δημόσιας ωφέλειας και δημόσιων υποδομών, και η εμπορευματοποίηση των δημόσιων κοινωνικών αγαθών, όπως τα θαλάσσια ύδατα, οξύνουν δραματικά τα προβλήματα του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Τεράστιες τουριστικές μονάδες μονοπωλιακών ομίλων οδηγούν σε ένα μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης με επίκεντρο τα υψηλά εισοδήματα, ενώ λυμαίνονται δημόσια αγαθά όπως αιγιαλοί, παραλίες, θαλάσσια ύδατα.
" ρύπανση των θαλασσίων υδάτων δεν προέρχεται πλέον μόνο από την απόρριψη των αποβλήτων και των λυμάτων αυτών των μονάδων στη θάλασσα, αλλά και με την κατασκευή βιομηχανικών μονάδων που εξυπηρετούν τις επιχειρηματικές δραστηριότητές τους, όπως η εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης για την άρδευση γηπέδων γκολφ και γενικότερα για την εξυπηρέτησή τους. Οι συνέπειες είναι οδυνηρές για τους κατοίκους ολόκληρων περιοχών
Τελειώνοντας, θέλω να επισημάνω, κύριε Πρόεδρε, ότι η κοινή θέση του Συμβουλίου και της έκθεσης της Επιτροπής δεν βρίσκει πραγματικά τη λύση που απαιτείται για να επιλυθούν, ή έστω να αναχαιτιστούν, σοβαρά προβλήματα που έχουν σχέση με το περιβάλλον.
Andres Tarand
(ET) Οι θάλασσες είναι τα λιγότερο μελετημένα και λιγότερο γνωστά τμήματα της βιόσφαιρας. Το ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι η εκμετάλλευση των θαλασσών πρέπει να βασίζεται στις γνωστές αρχές της προφύλαξης, που διέπουν την προστασία του περιβάλλοντος.
Ευτυχώς η εισηγήτρια, η κ. Lienemann, συμμερίζεται αυτή την προσέγγιση και την ευχαριστώ γι' αυτό.
Ευελπιστούμε ότι κατά τη δεύτερη ανάγνωση θα καταλήξουμε σε συμφωνία με το Συμβούλιο και θα αρχίσει γρήγορα η υλοποίηση της θαλάσσιας στρατηγικής.
Θέλω, επίσης, ξέχωρα να τονίσω την υποστήριξή μου στην τροπολογία αριθ. 29 της έκθεσης, με την οποία επιδιώκεται η θέσπιση της Θαλάσσιας Περιφέρειας της Βαλτικής ως πιλοτικής περιοχής για την υλοποίηση της θαλάσσιας στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Από όλες τις θάλασσες που περιβάλλουν την Ευρώπη, η Βαλτική είναι δίχως αμφιβολία η πλέον ευπαθής εξαιτίας των ρηχών της υδάτων και του γεγονότος ότι υπάρχει περιορισμένη ανανέωση των υδάτων με τον Ατλαντικό Ωκεανό. Το αποτέλεσμα είναι, για παράδειγμα, ότι δεν κατασκευάζονται καθόλου αγωγοί φυσικού αερίου, όπως συμβαίνει στη Βόρεια Θάλασσα ή στη Μεσόγειο.
Αν η Θαλάσσια Περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας αποτελούσε ήδη πιλοτική περιοχή εφαρμογής της θαλάσσιας στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε πιθανόν δεν θα αποτελούσε τμήμα του έργου NordStream.
Ευτυχώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι αναγκασμένη να δημιουργήσει εκ του μηδενός το πρόγραμμα μέτρων για τη Βαλτική Θάλασσα. " Σύμβαση του Ελσίνκι, που θεσπίζει την προστασία της Βαλτικής, επιτέλεσε το αναγκαίο έργο βάσης για τον σκοπό αυτό στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης της Βαλτικής Θάλασσας.
Το αποτέλεσμα είναι ότι καθίσταται δυνατή η επιτυχής χρήση της Βαλτικής Θάλασσας ως πιλοτικής περιοχής για τη θαλάσσια στρατηγική. Μια άλλη θετική πτυχή είναι ότι μέσω της Σύμβασης του Ελσίνκι (HELCOM), η Ρωσία δύναται επίσης να συμμετάσχει στην εφαρμογή του προγράμματος μέτρων για τη Βαλτική· χωρίς την εμπλοκή της Ρωσίας είναι δύσκολη η προστασία της Βαλτικής και η διασφάλιση καλής περιβαλλοντικής κατάστασης.
Daciana Octavia Sârbu
(RO) Κύριε Πρόεδρε, θέλω καταρχάς να ευχαριστήσω και να συγχαρώ την εισηγήτρια.
Ένα θεμελιώδες στοιχείο της ευρωπαϊκής θαλάσσιας στρατηγικής είναι η αναγνώριση των αρνητικών συνεπειών της ανθρώπινης δραστηριότητας στο οικοσύστημα και η ενίσχυση των προσπαθειών για την καταπολέμηση αυτών των συνεπειών. " ανθρώπινη και τουριστική ανάπτυξη κατά μήκος των ακτών έχει μείζονες επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον συνεπεία της εντατικοποίησης των αλιευτικών δραστηριοτήτων, των θαλασσίων μεταφορών και του τουρισμού αναψυχής. " κλιματική αλλαγή, τα απόβλητα, οι αλιευτικές δραστηριότητες, οι ακουστικοί, βιολογικοί και χημικοί παράγοντες απειλούν τα θαλάσσια ύδατα και αυτή η οδηγία αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα για τη βελτίωση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων και τη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας.
" μόλυνση του Εύξεινου Πόντου και της Αζοφικής Θάλασσας με πετρέλαιο και θείο, η οποία προκλήθηκε πρόσφατα εξαιτίας μιας καταιγίδας και είχε ως αποτέλεσμα τη βύθιση αρκετών εμπορικών πλοίων, θα μας επηρεάζει τουλάχιστον για τα επόμενα 10 χρόνια. " καταστροφή συνέβη εξαιτίας μιας ατέλειας του συστήματος, αφού τα πλοία είχαν σχεδιαστεί για εσωτερική και όχι για θαλάσσια ναυσιπλοΐα, γεγονός που υπογραμμίζει την απουσία οποιασδήποτε προσπάθειας για πρόληψη και για προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Αυτό το σοβαρό ατύχημα περιπλέκει τη διαδικασία των οικολογικών βελτιώσεων αυτών των υδάτων, που ήδη κατατάσσονται μεταξύ των πλέον μολυσμένων θαλάσσιων υδάτων στον κόσμο.
" υποβάθμιση των υδάτων του Εύξεινου Πόντου πλήττει τόσο τη δημόσια υγεία όσο και τη θαλάσσια βιοποικιλότητα και απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για να αποκατασταθεί η ακεραιότητα του οικοσυστήματος. Επιπλέον, οι θαλάσσιες μεταφορές επικίνδυνων φορτίων πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις των διεθνών συμβάσεων και να διασφαλίζουν ένα ελάχιστο επίπεδο ασφάλειας, προκειμένου να αποτραπούν στο μέλλον τυχόν παρόμοια καταστροφικά ατυχήματα, που προκαλούν σημαντική ζημία τόσο στη θαλάσσια, όσο και στην ανθρώπινη ζωή.
Με αυτή την οδηγία, θα διασφαλίσουμε την καλύτερη προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες και οι μεταφορές δεν θα πλήξουν την ποιότητα των υδάτων και τη βιοποικιλότητα.
Charlie McCreevy
μέλος της Επιτροπής. - (EN) Κύριε Πρόεδρε, με βάση τα κείμενα που συμφωνήθηκαν, τα κράτη μέλη θα πρέπει τώρα να θεσπίσουν θαλάσσιες στρατηγικές για τα θαλάσσια ύδατά τους. Οι στρατηγικές αυτές θα αρχίζουν με μια εκτίμηση της κατάστασης των θαλασσίων υδάτων και των υφιστάμενων επιπτώσεων και πιέσεών τους και θα αναπτύσσουν στόχους για την επίτευξη καλής περιβαλλοντικής κατάστασης.
Τα κράτη μέλη θα θεσπίσουν προγράμματα παρακολούθησης και κατόπιν θα εκπονήσουν, αρχής γενομένης από το 2015, προγράμματα και μέτρα που είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων. Αυτή η σειρά ενεργειών θα επαναλαμβάνεται κάθε έξι χρόνια σε περιοδική βάση.
Ένας αριθμός στοιχείων καίριας σημασίας συμπεριελήφθη στη συνολική συμβιβαστική δέσμη μέτρων που προτείνεται τώρα. Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι ο σκοπός της οδηγίας είναι πλέον σαφής και φιλόδοξος, καθώς απαιτείται από τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη καλής περιβαλλοντικής κατάστασης στο θαλάσσιο περιβάλλον το αργότερο έως το 2020.
Οι νομοθέτες συμφώνησαν στον ορισμό της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης, περιλαμβανομένης μιας σειράς σχετικών χαρακτηριστικών περιγραφής που θα πρέπει να πληρούνται. Συμφωνήθηκε τώρα ένα αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα, που στην πράξη είναι περισσότερο απαιτητικό σε σύγκριση με αυτό που περιελάμβανε η αρχική πρόταση της Επιτροπής, το οποίο όμως ταυτόχρονα παρέχει επαρκή χρόνο για την ανάληψη ενδεδειγμένης δράσης σε κάθε βήμα.
Οι εξαιρέσεις και οι αποκλίσεις, περιλαμβανομένου και του δυσανάλογου κόστους, αποσαφηνίστηκαν με καλύτερο τρόπο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές για να εκπληρώσουν τους στόχους τους βάσει αυτής της οδηγίας σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Κοινότητας και των κρατών μελών. Θα απαιτηθεί δράση στο πλαίσιο κάθε θαλάσσιας περιφέρειας και, επομένως, η ανάπτυξη θαλάσσιων στρατηγικών θα συμπεριλάβει τη στενή συνεργασία με τις και εντός του πεδίου εφαρμογής των περιφερειακών συμβάσεων για τις θάλασσες.
" εφαρμογή αυτής της οδηγίας θα απαιτήσει, στην πράξη, αυτόν τον ενισχυμένο συντονισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, θέλω να υπενθυμίσω τη σημασία που προσδίδει το Κοινοβούλιο καθόλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων σε σημαντικές περιφερειακές διαδικασίες. Θέλω να αναφέρω ιδιαίτερα το Σχέδιο Δράσης της Βαλτικής, το οποίο εγκρίθηκε στο πλαίσιο της Σύμβασης του Ελσίνκι. Όπως επισημαίνει το Κοινοβούλιο, αυτό το ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης είναι ένα χρήσιμο πρώτο παράδειγμα και πηγή που θα διευκολύνει την πρόοδο εφαρμογής αυτής της οδηγίας.
Μια ανάλογη ολοκληρωμένη προσέγγιση πρέπει να αποτελεί σημαντική συνιστώσα σε όλες τις δράσεις που έχουν αναληφθεί από τις διάφορες περιφερειακές συμβάσεις για τις θάλασσες με στόχο την προστασία των ευρωπαϊκών θαλασσών - της Μεσογείου, του Βορείου Ατλαντικού, του Εύξεινου Πόντου και της Βαλτικής Θάλασσας.
Εν κατακλείδι, η Επιτροπή είναι λίαν ικανοποιημένη από την έκβαση των διαπραγματεύσεων. " Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί ανεπιφύλακτα τις προτεινόμενες συμβιβαστικές τροπολογίες.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)
Richard Seeber  
γραπτώς. - (DE) Βάσει των όρων της αποτελεσματικής περιβαλλοντικής προστασίας, οι ωκεανοί του κόσμου, ιδίως τα θαλάσσια ύδατα που περιβάλλουν την Ευρώπη, πρέπει να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη στις πολιτικές της ΕΕ. " παρούσα οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική αποτελεί απάντηση στις προκλήσεις που ανακύπτουν από την κλιματική αλλαγή και θεσπίζει μέτρα τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε επίπεδο κρατών μελών. Για να γίνουν τα προσήκοντα βήματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι ζωτικής σημασίας καταρχάς να καταγράφεται με ενιαία κριτήρια η περιβαλλοντική κατάσταση στο θαλάσσιο περιβάλλον. Επιπλέον, η οδηγία αναγκάζει τα κράτη μέλη να επιτύχουν μια καλή περιβαλλοντική κατάσταση στο θαλάσσιο περιβάλλον μέχρι το 2017 και να δημιουργήσουν τους κανονισμούς που είναι αναγκαίοι γι' αυτό.
Θέλω να ζητήσω από τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της έκθεσης, να προβούν στη λήψη των αναγκαίων μέτρων για τον εντοπισμό και την ανίχνευση της θαλάσσιας μόλυνσης, ούτως ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί η αρχή του "ο ρυπαίνων πληρώνει". Πρέπει να ενισχυθούν οι ενέργειες στις οποίες ήδη προέβη η ΕΕ σε σχέση με τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα στον βυθό, αφού αυτές αποτελούν μια καινοτόμο συμβολή στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Τα πιλοτικά έργα, όμως, που ήδη υφίστανται, πρέπει να επανεξεταστούν με κριτική ματιά, ιδίως σε ό,τι αφορά την αποδοτικότητά τους και την ενδεχόμενη συνακόλουθη ζημία. Για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά την κλιματική αλλαγή, δεν πρέπει να φράζουμε τον δρόμο στις καινοτομίες, αλλά να τις ενσωματώσουμε σε μια ευρεία περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ.
