Bestrijding van de belastingfraude in het intracommunautaire verkeer (gemeenschappelijk btw-stelsel) - Bestrijding van de belastingfraude in het intracommunautaire verkeer - Speciaal Verslag nr. 8/2007 van de Rekenkamer over administratieve samenwerking op het gebied van btw (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag van José Manuel García-Margallo y Marfil, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde ter bestrijding van de belastingfraude in het intracommunautaire verkeer - C6-0154/2008 -,
het verslag van José Manuel García-Margallo y Marfil, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1798/2003 betreffende de bestrijding van de belastingsfraude in het intracommunautaire verkeer - C6-0155/2008 - en
het verslag van Bart Staes, namens de Commissie begrotingscontrole, over speciaal verslag nr. 8/2007 van de Europese Rekenkamer over de administratieve samenwerking op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde.
José Manuel García-Margallo y Marfil
Mevrouw de Voorzitter, helaas moet ik in de eerste plaats vaststellen dat de verantwoordelijke commissaris hier niet aanwezig is, alhoewel dat mij feitelijk niet verbaast want voor dit vraagstuk geldt: veel geschreeuw en weinig wol, oftewel vele mooie retorische verklaringen om de btw-fraude te bestrijden, maar heel weinig concrete maatregelen om de daad bij het woord te voegen.
In de mededelingen die de commissaris ons heeft voorgelegd, waarvan de laatste dateert van 1 december jongstleden, wordt met veel tamtam de schade aan de kaak gesteld die de belastingfraude aanricht. De toereikendheid wordt erdoor aangetast, de rechtvaardigheid wordt erdoor aangetast, en er worden marktverstoringen veroorzaakt waarbij het om werkelijk aanzienlijke sommen geld gaat. De btw-fraude wordt geschat op 60 à 100 miljard euro per jaar.
Hoe maken we een einde aan die fraude? De diagnose in deze mededelingen is over het algemeen eveneens juist, retorisch en hoogdravend. Gezegd wordt dat het de taak van de nationale overheden is om de fraude te bestrijden maar dat in geval van transacties waarbij de leverancier en de klant niet in dezelfde staat wonen, samenwerking tussen de lidstaten noodzakelijk is. Er wordt ook op gewezen dat de Rekenkamer in zijn speciaal verslag nr. 8 zegt dat die samenwerking ronduit onbevredigend is geweest en dat er daarom actie moet worden ondernomen. Het probleem ontstaat op het moment dat de commissaris ons gaat vertellen welke acties we moeten ondernemen. Hij zegt terecht dat er twee strategieën zijn: een strategie die hij ambitieus noemt en die een totale btw-hervorming omvat, met inbegrip van een aangiftestelsel of een stelsel van bronbelasting met een clearinginstelling, terwijl de andere strategie datgene inhoudt wat de commissaris "klassieke maatregelen” noemt.
Uit zijn optreden hier op 24 juni maakten wij op dat hij allerminst van plan was een ambitieuze hervorming aan te vangen en dat hij zich zou beperken tot de zogenaamde "klassieke maatregelen”. Toen hij die naderhand toelichtte, bleek dat vier daarvan in principe niet slecht zijn. Hij heeft het bijvoorbeeld over het beperken van de aangiftetermijnen, het versterken van de samenwerking tussen de administratieve overheden, het vaststellen van de hoofdelijke verantwoordelijkheid ingeval de verkrijger van goederen niet aangeeft wie die hem verkocht heeft, en het verbeteren van de informatie over belastingplichtigen, om tot slot te verklaren dat zelfs die vier maatregelen niet deel zullen uitmaken van de concrete maatregelen die hij overweegt. Thans heeft hij de wijn nog verder aangelengd met twee wijzigingvoorstellen voor een richtlijn en een verordening, die letterlijk als volgt luiden: "beoogd wordt de termijn voor het doen van aangifte door de belastingplichtige van drie tot een maand te verkorten”, en "beoogd wordt de termijn voor het informeren van de staat die de belasting dien te heffen van drie naar een maand te verkorten”. Punt. Dat is alles wat er in het voorstel staat.
De Commissie economische en monetaire zaken heeft getracht dit flauwe verhaal een beetje op smaak te brengen, en daartoe hebben we de volgende amendementen opgesteld. We hebben een amendement goedgekeurd dat het midden- en kleinbedrijf moet ondersteunen, en dat tot doel heeft de bestrijding van belastingfraude in overeenstemming te brengen met de vereenvoudiging van de administratieve lasten op het kleinbedrijf, ten opzichte waarvan dit Parlement, en de Europese Unie als geheel, verplichtingen zijn aangegaan. Daarom zeggen wij dat de Commissie binnenkort, binnen een paar jaar, verslag moet doen van het effect van deze maatregelen, van hun invloed op de administratieve kosten van de bedrijven, en van hun doeltreffendheid bij de bestrijding van belastingfraude.
Wij wijzen er ook op dat de Commissie zich sterker dan tot nog toe moet engageren voor het maken van regelgeving. Zij zou een meer leidende rol moeten spelen. Wij pleiten er ook voor dat de Commissie de gegevens centraliseert die door de betrokken staten worden overgedragen, dat er een lijst van good practices wordt opgesteld zodat de administratieve overheden hun taak beter kunnen vervullen, dat er indicatoren worden opgesteld die aangeven welke zones een risico inhouden en welke niet, en dat de Commissie ons vertelt wie de afspraken nakomt en wie niet. Om de vervolging van fraudeurs te vergemakkelijken, stellen wij ten slotte een register op van individuele personen, zodat zij zich niet aan hun belastingplicht kunnen onttrekken door een vennootschap op te richten.
Ik betreur het dat de commissaris niet kan reageren op de amendementen die wij hebben opgesteld.
Bart Staes
rapporteur. - Voorzitter, collega's, commissaris, belastingfraude, btw-fraude, het zijn misdrijven. Het is criminaliteit, witteboordencriminaliteit, maar het is criminaliteit. Criminaliteit die soms banden heeft met de georganiseerde misdaad.
Over welke sommen praten we, want dat is toch altijd interessant. Commissaris Kovács schatte in 2007 de totale fiscale fraude op 2 à 2,5 maal de Europese begroting. Dat is een som tussen de 200 en 250 miljard euro. Het aandeel btw-fraude daarin wordt geschat op 40 miljard. En dat alles is waarschijnlijk een grove onderschatting, want de Rekenkamer raamde de verliezen aan btw-inkomsten in Duitsland in 2005 op 17 miljard euro en in het Verenigd Koninkrijk op 18,2 miljard euro, samen iets meer dan 35 miljard aan gemiste btw-ontvangsten.
Het is dus goed dat de Commissie een studie heeft gefinancierd, dat die studie loopt, dat de resultaten daarvan bekend zullen worden gemaakt, zodat we een goed beeld zullen krijgen van de ware omvang van het probleem.
Beleidsmatig zijn er eigenlijk twee grondproblemen. Ten eerste moet de samenwerking worden verbeterd tussen nationale belastingautoriteiten en ten tweede moeten we echt komen tot kortere termijnen bij het verzamelen en uitwisselen van informatie door de administratieve instanties van de lidstaten, zodat er echt sneller op de bal kan worden gespeeld.
Mijn verslag analyseert vooral het onderzoek van de Rekenkamer inzake btw-fraude. De Rekenkamer ging na hoe dat liep in zeven lidstaten: in Frankrijk, Italië, Luxemburg, Nederland, Polen, Slovenië en het Verenigd Koninkrijk. Die landen werkten goed mee. Maar Duitsland weigerde iedere medewerking. Ondertussen heeft de Commissie in september een inbreukprocedure opgestart tegen Duitsland. Ik moet zeggen, commissaris, ik steun die aanpak.
De Rekenkamer stelt vast dat in sommige lidstaten de essentiële voorwaarden voor efficiënte samenwerking inzake bestrijding van deze vorm van fraude totaal ontbreken. Mijn mederapporteur heeft erop gewezen dat informatieaanvragen niet binnen een termijn van drie maanden worden beantwoord. Dat is eigenlijk wraakroepend, want eigenlijk zou zo'n misdaadbestrijding in real time moeten gebeuren. Maar ook de interne organisatie van landen wordt nogal met de vinger gewezen. Vooral Nederland en Duitsland blijven daar in gebreke. Daar bovenop komt een totaal gebrek aan voldoende sterke controlemechanismen.
Collega's, het blijft voor mij toch eigenlijk wel een raadsel waarom lidstaten, hoewel ze weten dat ze miljarden aan inkomsten mislopen, daar niet hard tegen optreden. Dit is echt onbegrijpelijk. Het vrije verkeer van misdadigers is een realiteit. Het verenigd Europa van de strijd tegen belastingfraude blijft in grote mate toekomstmuziek.
Maar er is ook goed nieuws. Mijn eigen lidstaat, België, heeft het Eurocanet-netwerk opgezet, het European Carousel Network, dat zorgt voor een spontane uitwisseling van gegevens. Maar ook hier zijn er gebreken. Slechts vierentwintig lidstaten werken mee en drie grote lidstaten, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk, werken niet mee.
De Ecofin-Raad van 7 oktober jl. heeft een nieuw mechanisme, het zogenaamde Eurofisc-mechanisme ter verbetering van de samenwerking tussen de lidstaten bij de bestrijding van btw-fraude, gelanceerd. Een initiatief dat mijns inziens op zich goed is, maar alleen toegevoegde waarde zal brengen, als alle lidstaten hieraan deelnemen. En ook alleen maar toegevoegde waarde zal brengen, als dit meer is dan louter intergouvernementele samenwerking. Ik denk echt dat de Commissie bij dit nieuwe initiatief moet worden betrokken, eraan kan deelnemen en ook de zaak kan coördineren.
Ik denk tenslotte ook dat er op het justitiële vlak veel meer moet worden samengewerkt. Alle in het nationaal recht bestaande juridische obstakels voor grensoverschrijdende strafvervolging moeten zonder meer worden opgeruimd. Voorzitter, ik heb in mijn verslag een catalogus van te nemen maatregelen opgesomd. Ik zou graag van de Commissie een antwoord, een reactie ontvangen en ik betreur dat de Raad niet aanwezig is. Want uiteindelijk is het de Raad die hier actie zal moeten ondernemen.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik bedank het Europees Parlement en meer in het bijzonder de twee rapporteurs, de heer García-Margallo y Marfíl en de heer Staes, voor hun constructieve verslagen over het delicate onderwerp van de bestrijding van btw-fraude binnen de Europese Unie, in het bijzonder in verband met het eerste concrete Commissievoorstel op dit gebied.
Wij bevinden ons vandaag op een keerpunt in de uitvoering van onze strategie ter bestrijding van btw-fraude. De drie morgen door het Parlement aan te nemen verslagen bevatten een aantal aanbevelingen voor de manier waarop de bestrijding van fraude kan worden verbeterd en weerspiegelen uw advies over de eerste maatregel uit een lange reeks.
De Commissie heeft op 1 december een mededeling aangenomen waarin de door haar in de komende maanden te presenteren maatregelen worden gespecificeerd, en tevens een eerste richtlijn voorgesteld die een aantal van deze maatregelen omvat. De beoogde voorstellen beantwoorden ook aan de zorgen en aanbevelingen in het verslag-Staes.
De maatregelen die de Commissie wil nemen, kunnen worden verdeeld in drie categorieën.
De eerste categorie omvat maatregelen die btw-fraude moeten voorkomen. Een van deze maatregelen bestaat in de invoering van minimumnormen voor registratie in en uitschrijving uit nationale databanken, teneinde de betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van de hierin opgeslagen informatie te verbeteren.
Ook zijn er, met het oog op een grotere rechtszekerheid voor leveranciers, verbeteringen voorzien voor wat betreft de procedure voor de elektronische bevestiging van de btw-nummers van marktdeelnemers en de corresponderende namen en adressen.
Tot slot stelt de Commissie voor de voorschriften voor facturering te vereenvoudigen en die betreffende de verschuldigdheid van belasting te rationaliseren om zo een betere toepassing ervan te garanderen, hetgeen de controles zal vergemakkelijken.
De tweede categorie betreft maatregelen die de doeltreffendheid van de belastingdiensten moeten vergroten bij de opsporing van btw-fraude. Tot deze categorie behoort de maatregel ter verkorting van de termijnen, die in de twee verslagen van de heer García-Margallo y Marfíl wordt behandeld. Om de opsporing van fraude te verbeteren moet er ook worden gezorgd voor een beter toezicht op vrijstellingen van btw bij invoer, zoals de Commissie maandag jongstleden heeft voorgesteld, en voor een uitbreiding van de informatie die de lidstaten via een geautomatiseerde toegang tot hun databanken beschikbaar zullen moeten stellen aan de belastingdiensten van de andere lidstaten.
Zoals u hebt opgemerkt, omvat deze categorie tot slot ook de oprichting van het Europese netwerk Eurofisc. Eurofisc moet de operationele samenwerking tussen de lidstaten bij de bestrijding van btw-fraude verbeteren naar het voorbeeld van het Eurocanet-netwerk, dat door de Belgische belastingdienst is opgezet en door de Commissie en het Europees Bureau voor Fraudebestrijding wordt gesteund.
De derde categorie bestaat uit maatregelen ter versterking van de capaciteit van de belastingdiensten op het gebied van de heffing en inning van belastingen. Zo is er met name een maatregel die de gevallen specificeert waarin leveranciers en klanten die grensoverschrijdende transacties doen, gezamenlijk verantwoordelijk worden gehouden voor de betaling van belasting. De bedoeling hiervan is waarschijnlijk het wettelijk kader voor grensoverschrijdende belastinginning te versterken.
Tot slot omvat deze categorie een maatregel ter invoering van een gedeelde verantwoordelijkheid tussen de lidstaten teneinde de belastinginkomsten in hun totaliteit te beschermen.
De Commissie merkt ook op dat het Parlement voortdurend de behartiging van de financiële belangen van de Europese Gemeenschap voor ogen heeft, aangezien btw-fraude ook gevolgen heeft voor de eigen middelen van de Europese begroting.
Ik verheug mij over de steun voor het voorstel voor een verordening inzake wederzijdse administratieve bijstand bij de bestrijding van fraude en in het bijzonder btw-fraude.
Bovendien verwelkomt de Commissie het verzoek van het Parlement aan de Raad om door te gaan met de onderhandelingen over dit voorstel, dat een gedetailleerd kader zal bieden waarmee de Commissie en het Europees Bureau voor Fraudebestrijding de lidstaten in het kader van de bestrijding van btw-fraude kunnen voorzien van operationele steun en informatie.
Het positieve advies van het Parlement in het ontwerpverslag over de verkorting van de termijnen en de snelle vordering van het werk aan deze kwestie binnen de Raad beloven veel goeds voor de verstrekkender voorstellen die de Commissie in de nabije toekomst zal aannemen.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, het probleem van de fraudebestrijding, een kwestie die tot dusver hoofdzakelijk een bevoegdheid van de lidstaten was, kan niet alleen op nationaal niveau worden opgelost. Om belastingfraude efficiënt te bestrijden, moeten de administratieve diensten van de lidstaten nauwer met elkaar en met de Commissie samenwerken.
De voorstellen voor een richtlijn en een verordening waarover dit ontwerp gaat, zijn slechts gedeeltelijk het resultaat van de in juni 2007 door de Ecofin-Raad vastgestelde prioriteiten. De voorgestelde wijzigingen beogen in de eerste plaats een snellere verzameling en uitwisseling van de gegevens over het intracommunautaire verkeer. Dit wordt mogelijk door de procedures te harmoniseren, door de termijn voor de aangifte van intracommunautaire handelingen tot één maand te beperken en door de termijn voor het uitwisselen van informatie over dergelijke transacties tussen de verschillende lidstaten te verkorten.
Dankzij de harmonisatie van de voorschriften betreffende de verschuldigdheid van belasting op diensten zullen de ingediende gegevens op efficiënte wijze kunnen worden gecontroleerd. Een andere maatregel die de procedure aanzienlijk zal vereenvoudigen, betreft het feit dat de lidstaten voortaan ook elektronisch ingediende btw-aangiften zullen moeten aanvaarden.
De voorgestelde wetgevingsinstrumenten zijn slechts een eerste stap om de eerder genoemde voorstellen van de Ecofin-Raad in praktijk te brengen. Aangezien de gevolgen van de nieuwe formele verplichtingen voor de dienstverleners nog niet gedetailleerd zijn beoordeeld, lijkt het wenselijk om over dit aspect een speciaal verslag voor te bereiden waarin met name aandacht wordt besteed aan de administratieve kosten voor de belastingbetalers en de overheidsdiensten en aan de doeltreffendheid van de fraudebestrijding.
Rekening houdend met de terechte kritiek van de Rekenkamer op het gebrek aan efficiënte administratieve samenwerking op dit gebied, zou de Europese Commissie moeten overwegen of zij geen grotere rol moet spelen, voornamelijk wat de opstelling van analyses en de uitwisseling van goede praktijken betreft.
Gabriele Stauner
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, rond 2,25 procent van het bbp van de EU, in absolute cijfers circa 200 miljard euro per jaar - collega Staes heeft het al gezegd - gaat verloren door btw-onduiking, -ontwijking en -fraude. Dit zijn de feiten waarop het verslag van mijnheer Staes terecht is gebaseerd.
Uit de antwoorden op de vijf schriftelijke vragen over dit onderwerp die ik aan de Raad en de Commissie heb gesteld - ook ik betreur het overigens dat de Raad zo schaars is vertegenwoordigd - valt onder andere op te maken dat de belastingderving alleen al in Duitsland in 2005 17 miljard euro en in het Verenigd Koninkrijk 18 miljard euro beliep. Op grond van deze cijfers moet het iedereen duidelijk zijn dat de economie hierdoor grote schade oploopt. Hier moet snel een eind aan worden gemaakt.
Maar hoe pakken we dat aan? Tot dusver luidt het antwoord, ook van de Rekenkamer, die hieraan een speciaal verslag heeft gewijd: door samenwerking tussen de bevoegde nationale autoriteiten. Maar daar is juist in de afgelopen jaren niets van terechtgekomen!
Opnieuw bevinden we ons in Europa in een situatie, waarin we een goed doel nastreven, maar buiten de waard gerekend hebben. De waard, dat zijn in dit geval de lidstaten, die er niet in slagen de grensoverschrijdende btw-fraude tegen te gaan.
Zo zijn er bijvoorbeeld ook grote onopgehelderde verschillen tussen het aantal ontvangen informatieaanvragen en het aantal beantwoorde informatieaanvragen. In haar antwoord op mijn schriftelijke vraag van 6 mei jongstleden maakt de Commissie gewag van verschillen in de statistieken inzake de intracommunautaire handel, die in 2007 altijd nog 77 miljard euro bedroegen. Ook deze verschillen zouden wel eens op belastingfraude kunnen duiden. Ik vraag de Commissie bij deze gelegenheid wanneer zij de resultaten van haar onderzoek zal presenteren.
Vladimír Maňka
namens de PSE-Fractie. - (SK) Geachte collega's, stelt u zich voor dat er in de Europese Unie geen belastingontduiking zou voorkomen. Als het op die manier verkregen geld eerlijk zou worden verdeeld, zou iedere burger van de Europese Unie, kinderen en gepensioneerden inbegrepen, ieder jaar 500 euro meer te besteden hebben.
Geen enkel land kan belastingfraude effectief in zijn eentje bestrijden. Internationale samenwerking is een absolute vereiste, met name op het gebied van de btw, waar de monitoring van intracommunautaire transacties wordt bemoeilijkt door het huidige stelsel. Een oplossing met een positief langetermijneffect op de bestrijding van belastingontduiking zou de toepassing van een btw-stelsel zijn waarmee voor intracommunautaire transacties een ander tarief wordt opgelegd dan nul. Het btw-nultarief voor de export van goederen wordt misbruikt door fraudeurs en criminele groepen, die bijvoorbeeld fictieve transacties creëren en op frauduleuze wijze miljarden euro's onttrekken aan overheidsbegrotingen.
De huidige lange termijnen voor btw-aangifte bieden ook ruimte voor het plegen van dergelijke belastingfraude. Het verslag over de ontwerprichtlijn dat het onderwerp van dit debat is, is voorstander van een snellere uitwisseling van de informatie die nodig is voor de bestrijding van belastingfraude. Dit is een van de redenen waarom we de termijnen voor btw-aangifte voor intracommunautaire transacties willen verkorten.
Het in 1993 gecreëerde btw-stelsel is slechts een overgangsstelsel. Ik ben van oordeel dat de Commissie aan het begin van de volgende zittingsperiode meer ambitieuze maatregelen zal voorstellen om de definitieve en uitgebreide btw-hervorming gestalte te geven. De voorlopige aard van het huidige stelsel is een van de redenen waarom ik in mijn amendement, dat door de Commissie werd goedgekeurd, de Commissie verzoek de impact van de aangenomen maatregelen drie jaar eerder te evalueren dan was voorgesteld in het oorspronkelijk voorgestelde amendement. Dit is bedoeld om een situatie te voorkomen waarbij het stelsel zou worden geëvalueerd op een moment dat het niet langer van kracht is.
Tot slot wil ik de rapporteur bedanken en feliciteren met zijn zeer evenwichtig verslag. Het voorstel maakt een vroegtijdige respons op belastingfraude mogelijk. Het is tevens positief dat bedrijven zelf hebben verklaard dat de administratieve last minimaal zal zijn.
Miguel Portas
namens de GUE/NGL-Fractie. - (PT) Mevrouw de Voorzitter, de stelling van de Europese Rekenkamer dat het bedrag aan btw-fraude de omvang van de communautaire begroting zou kunnen overschrijden en de stelling van collega Staes dat deze cijfers verdubbeld zouden moeten worden, zijn een volledige rechtvaardiging voor het debat over deze verslagen. Het is in het bijzonder duidelijk dat de lidstaten verplicht zijn mee te helpen bij het oprichten van een register voor personen die via spookbedrijven belasting ontduiken. Ik steun dan ook de voorstellen van collega Staes.
Dit gezegd hebbende, wil ik erop wijzen dat het niet afdragen van btw geen essentiële rol speelt bij de belastingontwijking in Europa. Er is namelijk een legale manier om belastingheffing te ontwijken en die wordt toegestaan door regeringen. Belastingontwijking manifesteert zich in de belastingparadijzen. Daar circuleert geld uit misdaad en daar wordt geld witgewassen. Als ons belastinggeld wordt gebruikt om banken en bankiers te steunen, dan wordt het beëindigen van belastingparadijzen de komende tijd de ware lakmoesproef voor Europa. Hierop zullen we worden afgerekend en we zijn nog vele jaren verwijderd van wat nodig is om belastingontwijking helemaal tegen te gaan.
Sergej Kozlík
(SK) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden en gasten, het is onmiskenbaar dat belastingontduiking de concurrentie en het functioneren van de interne markt ernstig verstoort en de overheidsinkomsten reduceert. De toelichting is niet geheel overtuigend, wanneer wordt gesteld dat de voorgestelde maatregelen, die uitsluitend bedoeld zijn om de verzameling en uitwisseling van gegevens over het intracommunautaire verkeer te versnellen, geen bijzonder grote last voor het bedrijfsleven zouden vormen.
Tegelijkertijd wordt in de toelichting van de Commissie erkend dat er twijfels zijn bij het bedrijfsleven over het vermogen van de belastingdiensten om de geleverde gegevens te gebruiken. De toelichting neemt deze twijfels op geen enkele manier weg. Niettemin moeten maatregelen voor de bestrijding van belastingfraude ergens beginnen. Waarschijnlijk zal de praktijk moeten uitwijzen of de voorgestelde maatregel werkt of slechts een nieuwe administratieve last voor het bedrijfsleven wordt.
Bogusław Liberadzki
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, ik zou zowel het verslag als het probleem zelf vanuit drie verschillende invalshoeken willen bekijken: fraude, verlies voor de begroting en verstoring van het concurrentievermogen van ondernemingen. Dit laatste aspect is eveneens van belang, aangezien belastingfraude in strijd is met het beginsel van eerlijke concurrentie.
Ik wil graag mijn bijzondere waardering uitdrukken voor het verslag en de rapporteur, de heer Staes, die een uitstekend verslag heeft opgesteld. Het is een van de weinige verslagen waarin niet alleen naar bedragen worden verwezen, maar ook de lidstaten worden genoemd waar zich dergelijke onregelmatigheden voordoen. Ik zou eveneens mijn dank willen uitspreken aan het adres van de Rekenkamer die de nadruk heeft gelegd op de twee voornaamste groepen van oorzaken. Het gaat voornamelijk om oorzaken die verband houden met de lidstaten zelf en die we kunnen interpreteren als een vorm van passiviteit bij de Raad of inertie bij de lidstaten, die een belangrijke bijdrage zouden kunnen leveren aan het oplossen van dit probleem door het nemen van schijnbaar eenvoudige maatregelen als de tijdige en betrouwbare uitwisseling van informatie of door blijk te geven van de wil om de oorzaken van de bestaande gang van zaken te identificeren en weg te nemen.
Het tweede belangrijk aspect, dat in de toespraak van de commissaris onvoldoende werd belicht, betreft de vraag wat de Europese Commissie, in samenwerking met de van haar afhankelijke diensten, zoals het directoraat-generaal Belastingen en douane-unie, en het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) in deze context daadwerkelijk kunnen doen, in plaats van de vaak bureaucratische verklaring dat er weliswaar veel inspanningen worden geleverd maar deze tot dusver geen resultaat hebben opgeleverd.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik dank u voor uw opmerkingen en standpunten tijdens dit debat.
De Commissie zal in haar huidige en toekomstige wetgevingsvoorstellen rekening houden met de suggesties van het Europees Parlement.
Tot mijn vreugde zijn het Europees Parlement en de Commissie het eens over de te nemen maatregelen om btw-fraude binnen de Europese Unie beter te kunnen bestrijden. Ik ben vooral ingenomen met de brede steun voor de hoofddoelstelling van het eerste concrete Commissievoorstel, namelijk om tot januari 2010 de verzameling en uitwisseling van informatie over intracommunautaire transacties te versnellen.
We hebben het gehad over de effectbeoordeling. De Commissie heeft de effecten op de kosten voor ondernemingen bestudeerd. Deze kosten blijken beperkt te zijn. Om de reële kosten nauwkeuriger te kunnen bestuderen, wil de Commissie een beoordelingsverslag uitbrengen. De eerste resultaten van de huidige beoordeling - waarnaar u verwijst, mevrouw Stauner - zullen in de komende weken bekend worden gemaakt en vervolgens in samenwerking met de lidstaten worden gevalideerd.
Naar ik heb vernomen, kan de Commissie alleen de amendementen 4 en 7 van het verslag aanvaarden...
U kunt de amendementen 4 en 7 van het verslag dus niet aannemen?
Wij kunnen de amendementen 4 en 7 van het verslag van de heer García-Margallo y Marfíl blijkbaar wel aanvaarden.
Mijn excuses voor deze manier van werken, maar zoals u weet en gemerkt zult hebben, ben ik niet de verantwoordelijke commissaris. Ik ben dan ook bij deze voor mij bijzonder lastige kwesties veel minder expansief dan bij andere.
José Manuel García-Margallo y Marfil
Commissaris Michel, neemt u van mij aan dat ik dankbaar ben voor het feit dat u zo vriendelijk bent geweest hier bij ons aanwezig te zijn om uw tanden te zetten in onderwerpen die inderdaad voor niemand gemakkelijk zijn.
De Commissie heeft ons verzocht om spoed te betrachten, en we zijn snel in actie gekomen. De Commissie juridische zaken heeft bijtijds en naar behoren haar standpunt uitgebracht, en de Commissie economische en monetaire zaken heeft met zeldzame blijk van eenparigheid het onderhavige verslag goedgekeurd.
Commissaris Michel, u heeft ons de voorstellen voorgelezen die de Raad op 1 december heeft goedgekeurd. Dat heeft u gedaan op basis van de aantekeningen die voor u zijn voorbereid in de Commissiediensten voor belastingen. Die voorstellen zijn echter niet precies dezelfde waarover wij hier debatteren. Waar wij hier over debatteren, is wat anders. Het verbaast me niet dat zij ons verteld hebben wat zij van plan zijn te gaan doen, want zoals ik al zei, hebben ze feitelijk bitter weinig gedaan.
Op het rappe tempo waarin het Parlement deze materie behandeld heeft, zoals mijn collega's al zeiden, is door de Commissie noch door de Raad met eenzelfde enthousiasme gereageerd.
Een belangrijke commissievoorzitter zei eens dat hij de Commissie verzocht had om "de l'audace, encore de l'audace et toujours de l'audace”. Het wetgevingsinitiatief ligt in handen van de Commissie en dit Parlement heeft dat ook zo gewild, maar die monopoliepositie vereist wel dat de initiatieven duidelijk kenbaar worden gemaakt, dat ze met lef gepresenteerd worden, zonder reserves en zonder angst dat ze misschien door de Raad zullen worden afgekeurd.
Initiatieven moeten gelanceerd worden, ze moeten naar voren worden gebracht, en er moet voor worden gevochten, en de Raad dient voor de Commissie en dit Parlement verantwoording af te leggen als de voorstellen geen succes hebben. Dat is niet het geval geweest. Wat ik in mijn eerste betoog heb verteld, is het verhaal van een afnemende ambitie die begon met de meest absolute voorstellen, die werden afgezwakt tot conventionele maatregelen, en ten slotte eindigden in de vorm van een pakket maatregelen waarvan er maar twee worden overgenomen, en nog wel de twee meest bescheiden maatregelen.
Ik dank de heer Michel, en verzoek hem de verantwoordelijke commissaris mijn dank over te brengen, omdat een paar amendementen zijn overgenomen, maar ik ben werkelijk teleurgesteld door datgene waarover we hier gedebatteerd hebben.
Bart Staes
rapporteur. - Voorzitter, collega's, commissaris, ik kan mij alleen maar aansluiten bij de woorden van collega García-Margallo y Marfil. Ik denk dat uit ons beider verslagen, uit de drie verslagen die voorliggen, en de manier waarop die zijn goedgekeurd, enerzijds in de Commissie economische en monetaire zaken en anderzijds in de Commissie begrotingscontrole, een sterke vastberadenheid blijkt. Een vastberadenheid om dit niet zomaar eenvoudig aan te pakken.
Het gaat om veel geld. Stel u eens voor dat we zelfs maar een vierde, 25 procent van dat geld, zouden kunnen recupereren. Dan hebben we een fonds van 60 miljard euro in de lidstaten en in de Europese Unie. We hebben dat geld nodig. Meneer Verheugen zit hier. Hij weet dat hij belangrijke zaken moet doen. Dus we weten waar we voor vechten. We vechten ook tegen oneerlijkheid, tegen onrechtvaardigheid. Want, wie zijn belasting niet betaalt, wie die probeert te ontduiken, is asociaal bezig. Dus vastberadenheid in dit Huis.
Aan commissaris Michel moet ik zeggen dat ik uw antwoord begrijp. U hebt uw eigen bevoegdheden. U komt hier iemand vervangen, en ik begrijp dat u een antwoord opleest. Dat is geen enkel probleem. Ik neem uw tekst mee. We zullen daar verder mee werken.
Ik zou de Commissie wel willen vragen de studie over de omvang van de fraude, die eind dit jaar klaar moet zijn, niet alleen met de lidstaten te bespreken, maar ook aan de Commissie economische en monetaire zaken en de Commissie begrotingscontrole voor te leggen, zodat we een en ander verder kunnen meenemen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op donderdag 4 december 2008 om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Sebastian Valentin Bodu  
schriftelijk. - (RO) Het onderhavig verslag is bijzonder belangrijk omdat daarmee mechanismen worden ingevoerd die de mogelijkheden uitbannen of verminderen om de begroting onrechtmatig geld te onthouden door middel van frauduleuze, met btw belaste intracommunautaire transacties.
Momenteel wordt de jaarlijkse schade als gevolg van fictieve transacties via "ploffers” geschat op 100 miljoen euro (16 procent van de eigen middelen van de EU).
Verkorting van de termijnen voor zowel de informatievergaring als de uitwisseling hiervan door de belastingdiensten van de lidstaten kan bijdragen aan een betere controle op dit soort transacties.
Overeenkomstig een amendement dat werd goedgekeurd op het onderhavig, door de Commissie ingediend verslag zullen de belastingdiensten van de lidstaten worden verbonden met een gemeenschappelijke databank waarin de natuurlijke personen zijn geregistreerd die achter de "ploffers” zitten die verantwoordelijk zijn voor dergelijke frauduleuze transacties.
Op deze wijze zal het hen belet worden om firma's elders op het grondgebied van de Europese Unie op te richten en niet alleen op het grondgebied van een enkele lidstaat - zoals nu het geval is - omdat zij realtime kunnen worden geïdentificeerd door het raadplegen van de databank en verder door het feit dat de informatie terechtkomt bij het handelsregister dat is verzocht een nieuw bedrijf in te schrijven.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk  
schriftelijk. - (PL) In het kader van dit debat over de bestrijding van belastingfraude zou ik graag de volgende kwesties onder de aandacht brengen. De inkomstenverliezen ten gevolge van btw-fraude in de verschillende lidstaten zijn bijzonder groot en nemen elk jaar verder toe. Zo bedroeg het verlies aan btw-inkomsten in Duitsland in 2005 ongeveer 17 miljard euro, terwijl het voor het Verenigd Koninkrijk in het belastingjaar 2005-2006 op meer dan 18 miljard euro kon worden becijferd.
Ondanks het feit dat de Unie talrijke initiatieven heeft genomen om btw-fraude te bestrijden, zoals Eurocanet (een netwerk voor de uitwisseling van informatie over bedrijven die van btw-fraude worden verdacht, helaas zonder de medewerking van Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk), en ondanks het werk dat door instellingen als Europol, Eurojust en OLAF wordt geleverd, blijven deze verliezen jaar na jaar aanzienlijk stijgen.
In deze omstandigheden zouden we naar mijn mening moeten afzien van maatregelen die tot doel hebben nieuwe intergouvernementele structuren te creëren. In plaats daarvan dient de rol van de Europese Commissie als centrale coördinator van de administratieve samenwerking tussen de verschillende lidstaten in de strijd tegen btw-fraude te worden versterkt. Met het oog hierop is het op zijn minst twijfelachtig of het nuttig is om het nieuwe mechanisme Eurofisc in het leven te roepen, dat een nieuw gedecentraliseerd netwerk zal zijn waaraan de lidstaten op vrijwillige basis zullen deelnemen.
Andrzej Jan Szejna  
schriftelijk. - (PL) Het verslag over de bestrijding van belastingsfraude in het intracommunautaire verkeer is een zeer belangrijke rechtshandeling.
Belastingfraude is in strijd met het beginsel van eerlijke en transparante belastingheffing. Het ondermijnt tevens de grondslag waarop de Europese Unie werkt. Als gevolg van de lagere inkomsten voor de EU-begroting zijn wij niet in staat om ons beleid volledig ten uitvoer te leggen.
Het bestrijden van belastingfraude is hoofdzakelijk een bevoegdheid van de lidstaten. Het lijkt me echter geen goed idee dat zij ieder afzonderlijk zouden optreden. Er is duidelijk behoefte aan een gecoördineerde aanpak op communautair niveau en aan sterkere samenwerking tussen de administratieve diensten van de lidstaten en de Europese Commissie.
De btw-hervorming is een langdurig en tijdrovend proces. Met het oog hierop wordt in het voorliggende verslag gesteld klassieke middelen te gebruiken. Deze hebben onder meer betrekking op wetgevingswijzigingen in verband met de verantwoordelijkheid van de belastingbetaler indien de noodzakelijke documenten laattijdig of niet naar behoren zouden worden ingediend. Andere veranderingen hebben te maken met het verkorten van de termijn voor het verkrijgen van informatie en het snel corrigeren van onnauwkeurige gegevens, alsook het versnellen van de informatie-uitwisseling over met intracommunautaire transacties.
