Presentatie van het jaarverslag van de Rekenkamer - 2005 (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het jaarverslag van de Rekenkamer. Het doet mij groot genoegen om de heer Weber, president van de Rekenkamer, welkom te mogen heten in het Parlement.
Hubert Weber
Mevrouw de Voorzitter, geachte vice-voorzitter Kallas, geachte afgevaardigden, dames en heren, het is een genoegen om vandaag tijdens de plenaire vergadering van het Europees Parlement deel te mogen nemen aan uw debat over het 29ste jaarverslag van de Rekenkamer voor het begrotingsjaar 2005.
Ik heb dit verslag op 23 oktober in Straatsburg al voorgelegd aan de Commissie begrotingscontrole, en op 7 november in Brussel aan de Raad Economische Zaken en Financiën. Met het jaarverslag van de Rekenkamer wordt het hoogtepunt bereikt van het grondig en bijzonder ingewikkeld onderzoek dat onze controleurs in de daaraan voorafgaande twaalf maanden ter plekke hebben verricht, op alle niveaus die betrokken zijn bij het beheer van de financiële middelen van de EU.
De Rekenkamer gaat uit van de principes van de internationale boekhoudnormen, en externe deskundigen hebben bevestigd dat onze controleverslagen gebaseerd zijn op een nauwkeurig onderzoek van de steekproefsgewijs geselecteerde verrichtingen uit de verschillenden begrotingsonderdelen en op een evaluatie van het functioneren van de interne mechanismen voor de controle op de uitgaven. De enige basis voor de Rekenkamer om geen betrouwbaarheidsverklaring te verlenen zijn ernstige vormfouten, fouten met financiële gevolgen, te hoog opgegeven uitgaven, steun aan begunstigden die daarvoor niet in aanmerking kwamen en niet-subsidiabele uitgaven
We hechten veel waarde aan de verplichting om doelmatigheidscontroles door te voeren, die sinds de oprichting van de Rekenkamer in het Verdrag is vastgelegd. De resultaten daarvan publiceren we in onze speciale verslagen. Bovendien is de beoordeling door de Rekenkamer van de systemen voor de interne controle, die voor de jaarlijkse betrouwbaarheidsverklaring nodig is, een belangrijke basis voor deze doelmatigheidscontroles.
Ik zou graag in willen gaan op onze belangrijkste conclusies voor 2005. De Rekenkamer stelt met genoegen vast dat op een aantal gebieden heel wat vooruitgang is geboekt. De Commissie is er in geslaagd om van de kassaboekhouding over te stappen op de periodetoerekening per begrotingsjaar. De Rekenkamer komt tot de conclusie dat de geconsolideerde jaarrekening voor 2005 voor de totale begroting van de EU met een totaal bedrag van 105 miljard euro betrouwbaar is. Ik moet deze betrouwbaarheidsverklaring echter enigszins relativeren, aangezien de activa al met al overgewaardeerd zijn, en de regels voor de overdracht niet op een consequente manier zijn toegepast.
Wat betreft de wettigheid en de regelmatigheid van de verrichtingen die aan de betalingen ten grondslag liggen kan de Rekenkamer ook deze keer voor de inkomsten, de vastleggingen, de administratieve uitgaven van de EU en de pre-toetredingsstrategie zonder enig voorbehoud een betrouwbaarheidsverklaring verlenen, behalve voor SAPARD.
Ik heb ook goed nieuws in verband met het geïntegreerde beheers- en controlesysteem inzake de landbouw (GBCS), dat wordt gebruikt voor 56 procent van de uitgaven voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Net als in 2004 bevestigt de Rekenkamer dat dit systeem, als het volgens de regels wordt toegepast, er mede voor kan zorgen dat er geen uitgaven voor de landbouw worden gedaan die niet in overeenstemming zijn met de regels. Dat geldt de facto voor de EU-15, met uitzondering van Griekenland. In de nieuwe lidstaten van de EU schiet de toepassing van het GBCS weliswaar goed op, maar we kunnen nog niet zeggen dat deze systemen al helemaal functioneren.
Uit de uitvoerige controle-informatie van de Rekenkamer blijkt dat er nog heel wat schort aan de wettigheid en de regelmatigheid van de uitgaven voor andere sectoren, die het leeuwendeel van de uitgaven uit de EU-begroting voor hun rekening nemen. Het probleem is de wettigheid en de regelmatigheid van de verrichtingen die aan die betalingen ten grondslag liggen. Met andere woorden, de Rekenkamer kan met name voor de uitgaven van het landbouwbeleid, de structuurmaatregelen, het intern beleid en het buitenlands beleid eens te meer geen onvoorwaardelijke betrouwbaarheidsverklaring afgeven. De reden daarvoor zijn de talloze onregelmatigheden die we hebben vastgesteld, zoals te hoge uitgavenstaten, het dubbel afrekenen van kosten, het geven van steun aan begunstigden en/of projecten die daarvoor niet in aanmerking komen, het terugbetalen van uitgaven die niet zijn verricht en het overtreden van de regels voor openbare aanbestedingsprocedures.
Zulke onregelmatigheden kunnen zich voordoen omdat de bestaande interne controles op de uitgaven van de EU te kort schieten. Het EU-Verdrag bepaalt dat het de taak van de Commissie is om ervoor te zorgen dat er op alle bestuursniveaus van de EU interne controlesystemen bestaan, en in de praktijk ook goed functioneren. De Rekenkamer heeft niet alleen in verband met het gedeelde beheer van de landbouwsector en bij de structuurmaatregelen informatie verkregen over foutief uitgevoerde controles op betalingen, maar we hebben ook vastgesteld dat de Commissie niet bepaald het goede voorbeeld geeft bij de uitgaven waarvoor ze direct verantwoordelijk is, voor het binnenlands en buitenlands beleid. Op het gebied van het onderzoek is het aantal controles door de Commissie op de uitgavenstaten in 2005 bijvoorbeeld aanzienlijk gedaald, hoewel er nog steeds veel fouten worden gemaakt, en ondanks het inherente risico van deze categorie van uitgaven.
De Commissie argumenteert dat de fouten die de Rekenkamer heeft ontdekt en openbaar gemaakt niet veel betekenen, omdat er allerlei correctiemechanismen zijn ontwikkeld, die in de loop van meerdere jaren bij de definitieve afsluiting van de programma's aantonen welke fouten er zijn gemaakt en welke onregelmatigheden zich hebben voorgedaan, en deze fouten ook corrigeren.
De controle door de Rekenkamer toont aan dat deze correcties in de praktijk onvoldoende waren, en niet altijd gericht op de uiteindelijke begunstigde. Bovendien kleven er heel wat fouten aan de procedure voor de terugvordering. In verband met het gedeelde beheer met de lidstaten is vastgesteld dat er bij de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen voor de landbouwuitgaven grote vertragingen zijn ontstaan. Het laatste jaar dat volledig is afgesloten is 1998. Bovendien worden de geldboetes wegens fouten in het systeem in verband met de betrouwbaarheidsverklaring altijd opgelegd aan de instanties van de lidstaten. Meestal worden de te veel betaalde bedragen niet van de uiteindelijke begunstigde teruggevorderd. Daarom is de belastingbetaler in de lidstaten het kind van de rekening, en niet de uiteindelijke begunstigde, die kunstmatig verhoogde kosten opvoert.
De sluiting van de rekeningen voor de programma's voor de structurele maatregelen voor de jaren 1994 tot 1999 zijn nog steeds niet helemaal voltooid, en volgens de Rekenkamer kleven er aan een aantal afgesloten programma's nog steeds te veel fouten. Bovendien heeft de Commissie een aantal programma's afgesloten zonder te zorgen voor de nodige financiële correcties, hoewel er heel wat twijfels bestonden over de verklaarde uitgaven. Dat wijst erop dat het risico bestaat dat in de praktijk bepaalde fouten in de aanvragen voor tussentijdse betalingen niet zijn rechtgezet.
Ik wil duidelijk zeggen dat de Rekenkamer uiteraard heel blij is met terugvorderingen ten gunste van de begroting van de EU. We moeten er echter ook op wijzen dat de lidstaten via hun controlesystemen verantwoordelijk zijn voor de forfaitaire financiële correcties op zwakke punten. Daardoor worden de fouten in verband met de wettigheid en de regelmatigheid van de verrichtingen die door de uiteindelijke begunstigde worden verricht, meestal niet rechtgezet.
De Rekenkamer is van mening dat deze tekortkomingen door de volgende maatregelen moeten worden rechtgezet: er moet een logische keten komen van efficiënte interne controles, die gebaseerd zijn op eenduidige en doelmatige voorschriften, en op gemeenschappelijke principes en normen. Daarbij moeten we rekening houden met de evaluatie van de risico's die gepaard gaan met de betrokken verrichtingen, en met de kenmerken van de bestuursstructuren. Bovendien moeten er overal in de EU-begroting sancties komen en efficiënte systemen voor terugvorderingen.
De Europese Rekenkamer doet natuurlijk haar best om samen met de nationale instanties voor de financiële controle een actiever beleid te voeren voor kwesties van gezamenlijk belang. Volgende maand vindt in Warschau een vergadering plaats van de contactgroep van de directeurs van de hoogste instanties van de lidstaten voor de financiële controle. De Rekenkamer stelt voor om de bestaande samenwerking uit te breiden, en ook in te gaan op de evaluatie van de interne controlestelsels in de lidstaten.
De bedrijfsregeling, het beëindigen en afsluiten van de lopende uitgavenprogramma's voor de structuurfondsen, het opstarten van de programma's voor de periode 2007-2013 en ook de toetreding van twee nieuwe lidstaten, die binnenkort plaats zal vinden, zijn weer grote uitdagingen voor de Europese Unie. Staat u mij toe om tot slot toe te lichten hoe het financieel beheer van de EU op deze uitdagingen zou moeten reageren.
Samen met de instanties van de lidstaten moet de Commissie ervoor zorgen dat er op alle bestuursniveaus van de EU efficiënte en betrouwbare systemen voor de interne controle bestaan. Met behulp van die systemen moeten ook weer de nodige toetsingen worden verricht, die correct moeten worden uitgevoerd, waarover verslag moet worden uitgebracht en waaraan gevolgen moeten worden verbonden. Deze systemen moeten bovendien gebaseerd zijn op vereenvoudigde voorschriften voor EU-uitgaven.
Ons gezamenlijk doel moet een Europese Unie zijn die haar begroting volledig in de hand heeft, in het belang van de burgers van de Unie. Ik dank u voor uw aandacht!
Siim Kallas
vice-voorzitter van de Commissie. - (ET) Mevrouw de Voorzitter, geachte mijnheer Weber, geachte afgevaardigden, ik heb mijn voorlopig standpunt ten aanzien van jaarverslag op 23 oktober kenbaar gemaakt aan de Commissie begrotingscontrole. De Commissie is momenteel actief bezig met een follow-up en corrigeert de geconstateerde fouten. De dag nadat het verslag van de Europese Rekenkamer was gepubliceerd, heeft de Commissie een brief gestuurd aan de lidstaten waarin zij hun vroeg om toelichting op en verheldering van de geconstateerde fouten, en om deze ongedaan te maken.
We zullen de conclusies van de Commissie begrotingscontrole dan ook volledig en onmiddellijk in overweging nemen. Net als u echter dient de Commissie zich ook te verdiepen in het politieke belang van het verslag na zijn publicatie. Het is duidelijk dat het bovengenoemde verslag nog geen algemene positieve betrouwbaarheidsverklaring is.
Zoals de heer Weber, de president van de Europese Rekenkamer, opmerkte, geeft de Rekenkamer een betrouwbaarheidsverklaring af wat betreft de "wettigheid en regelmatigheid” van uitgaven, vastleggingen, uitgaven in het kader van de pretoetredingsstrategie, administratieve uitgaven en uitgaven voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid die deel uitmaken van het Geïntegreerd Beheers- en Controlesysteem (GBCS). De Europese Rekenkamer geeft echter geen positieve betrouwbaarheidsverklaring af voor andere terreinen, zoals onderzoeksprogramma's en structuurfondsen. De voornaamste reden is dat de Rekenkamer te veel fouten heeft aangetroffen tijdens een steekproefonderzoek van de onderliggende verrichtingen op deze terreinen. Zoals de heer Weber verklaarde, moet de oorzaak van deze fouten worden gezocht in "simpele slordigheid of onoplettendheid, gebrekkige kennis van de complexe regels en vermoedelijk ook fraude in verband met de EU-begroting”.
Naar mijn mening is de kritiek op het terrein van de onderzoeksprogramma's op grond van de controle van vorig jaar helaas gerechtvaardigd. Dat is te wijten aan de vermindering van het aantal controleurs op dit gevoelige terrein met bijna de helft en aan het feit dat onze terugvorderingsprocedures sneller en krachtiger dienen te werken. Het klopt dat wij veel fouten over het hoofd hebben gezien, die de Rekenkamer later wist te achterhalen.
Naar mijn overtuiging is de voornaamste oorzaak van de fouten op dit terrein en andere terreinen de gebrekkige kennis van de complexe regelgeving. Eerlijk gezegd denk ik dat de Commissie te traag is geweest en te weinig heeft gedaan om de regels en richtlijnen te vereenvoudigen en te verhelderen. We stellen deze vraagstukken aan de orde in het actieplan en in de voorstellen voor de nieuwe programmeringsperiode. We zijn blij met de niet aflatende oplettendheid van de Europese Rekenkamer en diens adviezen voor mogelijke verbetering van de situatie.
Ik wil ook aandacht besteden aan het onderwerp fraude. Hoeveel fraude wordt er gepleegd in het kader van de begroting van de Europese Unie? Ieder vermoeden van fraude wordt grondig onderzocht door OLAF, wat wel blijkt uit de twee gevallen waarover pas geleden verslag werd gedaan in de media. De ene zaak hield verband met het Tsjernobyl-project, de andere met het Bureau infrastructuur en logistiek te Brussel. Maar of de gehele begroting van de Europese Unie "is vergeven van de fraude”, zoals sommige verslaggevers jaar na jaar schrijven, is nog maar de vraag.
Staat u me toe te citeren uit het verslag over het beheer en de controle van EU-fondsen dat gisteren door het Britse Hogerhuis is gepubliceerd. Het verslag constateert dat "in de pers vaak wordt gesuggereerd dat er binnen de Europese instellingen een omvangrijke cultuur van corruptie zou bestaan. Wij hebben in ons onderzoek geen bewijzen aangetroffen die deze suggestie schragen.”
De Commissie beschikt over fraudeschattingen ten aanzien van de twee terreinen met de hoogste uitgaven, landbouw en regionale steun, waarbij zij zich baseert op gegevens uit de lidstaten. Deze schattingen laten zien dat er in 13 à 15 procent van de geconstateerde onregelmatigheden vermoedelijk sprake is van fraude, wat overeenkomt met 0,05 procent van de bestedingen van landbouwfondsen en structuur- en cohesiefondsen. Vorig jaar schreef de Commissie 90 miljoen euro af voor oninbare financiële vorderingen, en dat is 0,09 procent van de begroting. Daaruit blijkt wel dat het fraudecijfer marginaal is. Dat betekent uiteraard niet dat we niet ieder afzonderlijk geval serieus moeten aanpakken.
Dit lijkt ook te worden bevestigd door het controlewerk van de Europese Rekenkamer in 2005. Uit alle verkregen informatie, uitgevoerde controles en circa negenhonderd steekproeven van onderliggende verrichtingen die de Rekenkamer in 2005 heeft verricht, zag de Rekenkamer in slechts vier gevallen aanleiding om fraude of ernstige schending van de regels en voorschriften te vermoeden en om het Europees Bureau voor fraudebestrijding. (OLAF) in te schakelen. Na onderzoek te hebben verricht kon OLAF echter in geen van de gevallen bevestigen dat er daadwerkelijk sprake was van fraude. Niettemin heeft de Rekenkamer gewoontegetrouw wederom zinvolle gegevens verschaft die van nut zijn voor het operationele werk van OLAF.
Mijnheer Weber, mevrouw de Voorzitter, na deze opmerkingen over onze zwakke punten, over de noodzaak van vereenvoudiging en de omvang van de fraude, neem ik aan dat de voor kwijting bevoegde autoriteit ook graag de impact zou willen beoordelen die de fouten op de 'prijs-kwaliteitverhouding' hebben gehad.
Het verslag van de Europese Rekenkamer meldt (op pagina 138) dat de Rekenkamer 95 projecten heeft gecontroleerd die worden gesubsidieerd door de structuurfondsen, en dat er in 60 projecten fouten zijn geconstateerd. Betekent dat dat tweederde van de structuurfondsen verloren zijn gegaan of zijn verspild? Betekent dat dat de doelstellingen van deze projecten niet zijn verwezenlijkt? Absoluut niet. Sommige baanbrekende onderzoeken zijn wellicht gedaan zonder alle noodzakelijke papierwerk, terwijl er omgekeerd ook onderzoeken zijn gedaan die volgens de formele regels voortreffelijk zijn uitgevoerd zonder dat de doelstellingen zijn verwezenlijkt.
Helaas vermeldt het verslag niet wat de werkelijke uitwerking van de financiering door de Gemeenschap is. Derhalve vragen we ons af welke conclusies het Parlement en de gewone burgers in de lidstaten kunnen trekken uit het overzicht van de Rekenkamer van de fouten in het structuurbeleid.
De Rekenkamer hamert er vaak op dat zij slechts de boodschapper is, en dat de Rekenkamer volgens het Verdrag verplicht is om ieder jaar een betrouwbaarheidsverklaring af te geven over de hele begroting. Dit doet de Rekenkamer door middel van steekproeven van onderliggende verrichtingen en andere controles. Het toetst of de regels worden nageleefd. De Rekenkamer doet dit werk professioneel, voor zover het beperkte personeelsbestand dat toelaat.
Maar wie evalueert de uitwerking van deze fouten op het verwezenlijken van beleidsdoelstellingen? Op welke basis kan het Parlement dergelijke evaluaties uitvoeren? U bent tenslotte, samen met de Raad, de begrotingsautoriteit en hebt het laatste woord over toekomstige begrotingstoewijzingen. Het verslag van de Europese Rekenkamer zou voor u een basis moeten zijn voor de effectiviteitbeoordeling van in het verleden goedgekeurde begrotingen.
Vanuit dat oogpunt denk ik dat we de Rekenkamer moeten vragen een evaluatie te maken van de omvang van de gevolgen die de gemaakte fouten hebben gehad. We weten dat de Rekenkamer de expertise in huis heeft om deze evaluatie te maken. In speciale verslagen geeft de Rekenkamer dergelijke 'prijs-kwaliteit'-evaluaties, wat wij ten zeerste waarderen. Dus waarom ontbreekt een dergelijke analyse in het jaarverslag?
Voor de Commissie betekent betrouwbaar financieel beheer het op doeltreffende wijze verwezenlijken van beleidsdoelstellingen tegen een redelijke prijs. Dit maakt een meerjarenoverzicht van ieder steunprogramma noodzakelijk, waarbij de bestedingen voor het controleren van het programma in evenwicht dienen te zijn met de kosten en baten.
De Commissie is zich er terdege van bewust dat hoogleraren die een verzoek indienen voor subsidiëring van onderzoeksprogramma's doorgaans geen gediplomeerde boekhouders zijn. We weten dat sommigen fouten zullen maken in hun aanvragen van EU-subsidies. Moet de subsidiëring van onderzoek daarom worden stopgezet? Zeker niet. We beperken de ruimte waarin fouten kunnen worden gemaakt zoveel mogelijk, maar zien te leven met wat er overblijft. Er ontbreekt duidelijk een schakel tussen een negatieve DAS en een positieve kwijting.
Artikel 248, lid 2, van het EG-Verdrag verplicht de Europese Rekenkamer de betrouwbaarheid van het financieel beheer te controleren. Kan de Rekenkamer niet eveneens beoordelen of de Commissie, in een bepaald jaar, daadwerkelijk de noodzakelijke stappen heeft ondernomen om een goede prijs-kwaliteitverhouding te waarborgen? Niet dat dit de taak van de Commissie gemakkelijker zou maken, maar het zou ons allen een helderder beeld geven.
Wellicht gaat dit u te ver. Dat kan zijn, maar het Britse Hogerhuis gaat nog verder in het uiterst serieus verslag dat gisteren is gepubliceerd. Het Hogerhuis verklaart dat "de methodologie op grond waarvan een betrouwbaarheidverklaring wordt afgegeven, aanzienlijk dient te worden verbeterd” en stelt onder ander voor dat de Rekenkamer "een duidelijk onderscheid dient te maken tussen onregelmatigheden en fraude door publicatie van afzonderlijke cijfers over het peil van frauduleuze onderliggende verrichtingen en administratieve fouten” en dat "de betrouwbaarheidsverklaring gericht dient te zijn op het geven van een gedetailleerd overzicht van het financieel beheer in elk van de bestedingscategorieën en lidstaten”, waarbij de "lidstaten die de Europese fondsen slecht beheren” op een lijst worden geplaatst. De Commissie zal dit interessante verslag aandachtig bestuderen.
Ik heb nog een opmerking over de kwestie van de financiële correcties ofwel terugvorderingen. In de betrouwbaarheidsverklaring van dit jaar lijkt de Rekenkamer de relevantie van terugvorderingen voor de DAS in twijfel te trekken, omdat daarmee wat krom is niet recht wordt gemaakt en evenmin de eindbegunstigde ervan wordt weerhouden fouten te maken.
De Commissie is van mening dat dit de actuele situatie niet goed weergeeft. Ieder jaar worden er aanzienlijke bedragen teruggevorderd, door de Commissie van de lidstaten en door de lidstaten van de eindbegunstigden. Dit systeem draagt bij aan een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Unie. Het heeft een preventieve werking, doordat het de lidstaten prikkelt om hun beheers- en controlesystemen te verbeteren, en om onwettige of onregelmatige betalingen aan eindbegunstigden te voorkomen, te achterhalen en te corrigeren.
Ons - of liever gezegd, de lidstaten - komt de verdienste hiervan toe, en dit zou ook van invloed moeten zijn op de betrouwbaarheidsverklaring. Mevrouw de Voorzitter, nu wil ik graag doorgaan met wat positievere zaken. De Commissie heeft werkrelaties tot stand gebracht met vele nationale controlebureaus en heeft gemerkt dat men positief staat tegenover de controle op EU-fondsen in gedeeld beheer. Het verheugt mij ten zeerste dat president Weber heeft aangekondigd dat de Europese Rekenkamer wil voorstellen om met deze nationale controlebureaus gezamenlijke controles uit te voeren, beginnend met de structuurfondsen en de in de lidstaten doorgevoerde financiële correcties.
We zouden veel doeltreffender zijn in onze pogingen om de lidstaten ervan te overtuigen meer verantwoordelijkheid te nemen voor de uitgaven van de EU-begroting, indien de Europese Rekenkamer bereid was om te werken met de uitkomsten van controles op nationaal niveau en die uiteindelijk ook te gebruiken.
Ik wil afronden met een opmerking over enkele punten van goed nieuws in het jaarverslag van de Rekenkamer. De president van de Kamer, de heer Weber, heeft verklaard dat "de Commissie de nieuwe boekhouding met bekwame spoed heeft ingevoerd, en dat deze nu essentiële informatie biedt, die aanzienlijk completer is dan de informatie waarin de boekhouding op kasbasis voorzag”. Wij zijn trots op deze prestatie.
Over het geheel genomen is de DAS opnieuw negatief. De Commissie betreurt dit, en zal, zoals aangekondigd in het actieplan voor een geïntegreerd kader voor interne controle, de gemaakte fouten corrigeren en verdere actie ondernemen om stelselmatige zwakheden te ondervangen. De Commissie erkent dat er nog veel werk te verzetten is, maar merkt eveneens op dat er ieder jaar aanzienlijke vooruitgang wordt geboekt en dat het beheer van EU-fondsen over het geheel genomen betrouwbaar is. Het is onder controle, maar er is verdere behoefte aan vereenvoudiging van complexe regels. Samen met mijn collega's in de Europese Commissie zie ik uit naar de meer gedetailleerdere sectorale debatten tijdens de aanstaande hoorzittingen met het oog op de kwijting.
Tot slot wil de Commissie nogmaals benadrukken dat er een discrepantie bestaat tussen de lijst van fouten zoals die zijn geconstateerd door de Europese Rekenkamer en de kwijtingsprocedure. De Commissie zou een controlebenadering toejuichen waarin ook werd gekeken naar de effectiviteit of naar het 'waar voor ons geld'-beginsel. Wij menen dat dit de kwijtingsautoriteit zou helpen bij de uitvoering van haar belangrijke taak.
Dank u voor uw aandacht.
Salvador Garriga Polledo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Weber, geachte commissaris, opnieuw hebben wij het verslag gekregen van de Europese Rekenkamer over het beheer van de Gemeenschapsbegroting en opnieuw zal het Parlement dat verslag met de hoogst mogelijke zorgvuldigheid behandelen. Dit is immers het meest geloofwaardige, meest betrouwbare document over de gezondheidstoestand van de rekeningen van de Europese Unie. Zoals de commissaris voor landbouw, mevrouw Fischer Boel, gisteren heeft gezegd, gaan we echte medische controle verrichten om vast te kunnen stellen hoe gezond de financiën van de Unie zijn.
Ik zal niet eisen dat er meer verantwoording wordt afgelegd dan die welke voortvloeit uit de bevoegdheden van elk van de instellingen. De Rekenkamer doet wat ze moet doen, en krijgt daarbij meestal maar weinig medewerking van de lidstaten en hun nationale controle-instanties. Ik hoop dat de heer Weber in Warschau zal bereiken wat wij in al die jaren niet hebben kunnen bereiken.
Ondanks haar tekortkomingen verricht de Europese Commissie buitengewoon goed werk. Dit is ook bepaald geen gemakkelijk karwei, gezien de beperkte middelen en de enorme hoeveelheid werk. Daarom willen we niet dat dit verslag de aanleiding wordt voor controverse; het moet een serieus instrument zijn waarmee de openbare rekeningen kunnen worden verbeterd.
De Raad en de lidstaten hebben ook hun eigen verantwoordelijkheid, aangezien het met de huidige institutionele structuur van de Europese Unie moeilijk is om de financiële controle verder te verbeteren en de uitgaven beter ten uitvoer te leggen. De vorige sprekers hebben het al gezegd: 80 procent van al het geld wordt in de lidstaten uitgegeven maar we krijgen het maar niet voor elkaar om de ministers van Financiën ervan te overtuigen een betrouwbaarheidsverklaring te ondertekenen over de uitgaven in de lidstaten zelf.
Daarom moet er nog veel werk verzet worden. De vorige spreker denkt als basis onder andere de kosten-batenanalyse, het 'waar voor ons geld'-beginsel te gebruiken. Het belangrijkste beginsel waardoor wij ons in ons verslag zullen laten leiden, zal goed financieel beheer zijn. We zullen groot belang hechten aan het beheer, zowel het gedeelde als het rechtstreekse en gedecentraliseerde beheer, evenals aan de terugvorderingen.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, zouden wij graag een nieuwe benadering van de betrouwbaarheidsverklaring zien, maar daar zullen we in de komende maanden nog op terugkomen.
Dan Jørgensen
Mevrouw de Voorzitter, wij van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement zijn natuurlijk ook niet tevreden met het feit dat de Rekenkamer voor het zoveelste achtereenvolgende jaar de jaarrekening van de EU niet heeft kunnen goedkeuren en geen positieve betrouwbaarheidsverklaring heeft kunnen afgeven. Dat willen we ter inleiding graag benadrukken, maar tegelijkertijd willen we ook zeggen dat wij ondanks onze vele punten van kritiek uiteraard op genuanceerde, progressieve en offensieve wijze werken aan een oplossing van de problemen. Het gaat er niet alleen om dat we kritiek leveren; het gaat er allereerst om dat we uitzoeken welke specifieke soorten problemen zich voordoen en hoe we die kunnen oplossen.
Er is naar onze mening reden om de Rekenkamer te prijzen voor haar gedetailleerde verslag. Wij hebben in onze fractie vele malen gevraagd om meer details. We hebben gevraagd om een ruimere mate van differentiatie met betrekking tot de verschillende soorten fouten. Die is er gekomen, maar is nog niet goed genoeg. Wij zouden bijvoorbeeld graag willen dat er verschil werd gemaakt tussen regelrechte fraude en gewone fouten.
Er is ook reden om de Commissie te prijzen voor de invoering van een nieuw boekhoudsysteem, het geïntegreerde systeem voor financiële controle op de landbouwuitgaven. Op diverse plaatsen zijn vorderingen gemaakt, maar er is natuurlijk ook reden voor kritiek, speciaal wat betreft het interne beleid, waar regelrecht sprake is van achteruitgang ten opzichte van vorig jaar, zoals uit het verslag van de Rekenkamer blijkt. Wij willen natuurlijk de kwijtingsprocedure gebruiken om hierop nader toe te zien, om enige antwoorden af te dwingen en vermoedelijk ook om vooruit te kijken en met betere voorstellen voor een oplossing te komen. In onze fractie roepen wij commissaris Kallas en de Rekenkamer op om de samenwerking voort te zetten en te streven naar een optimale oplossing van deze problemen.
Jan Mulder
namens de ALDE-Fractie. - Voorzitter, wij hebben een debat zoals vele jaren voorheen. Een aantal elementen blijft altijd hetzelfde. Wederom geen betrouwbaarheidsverklaring, zeer tot ontevredenheid van eenieder die de Europese samenwerking een warm hart toedraagt. En wederom is het ons niet volkomen duidelijk waarom die betrouwbaarheidsverklaring niet wordt gegeven.
Ieder jaar vragen wij de Rekenkamer om preciezere informatie en ieder jaar zijn er weer van die typische zinnen in het verslag - ik citeer er een paar: "De Rekenkamer concludeerde dat er zich bij de GLB-uitgaven, over het geheel genomen, nog steeds fouten van materieel belang voordoen". En ten aanzien van de structuurfondsen: "Voor beide programmaperioden (1994-1999 en 2000-2006) stelde de Rekenkamer vast dat de uitgaven niet vrij waren van onregelmatigheden van materieel belang". Ja, wij vragen al jaren om begrotingsonderdelen met hoog risico en laag risico. Is het niet mogelijk voor de Rekenkamer om wat preciezer te zijn en om wat foutenpercentages te geven die acceptabel zijn, enzovoort? Dan kunnen wij ook meten welke verbeteringen er zijn opgetreden.
Ik heb de indruk dat de Commissie wat assertiever begint te worden. Dat lijkt mij hier volkomen terecht. Het is niet alleen een zaak van boekhouden, maar ook een zaak van effectiviteit. Het is jammer voor dit Parlement dat noch de president van de Rekenkamer, noch commissaris Kallas ook maar met enig woord gerept heeft over de nieuwe financiële vooruitzichten. Daarin is een nieuw element. Wij vragen dat een politiek verantwoordelijke op een bepaald niveau jaarlijks een verklaring aflegt over de betrouwbaarheid. Voor het Parlement is de vraag essentieel: hoe gaat de Commissie dit doen? Jammer dat de Commissie op dit punt zwijgt in alle talen en dat ook de Rekenkamer het op geen enkel punt noemt. Het is een onderdeel van de meerjarenbegroting; dus de lidstaten en de Commissie moeten het uitvoeren.
Bart Staes
namens de Verts/ALE-Fractie. - Voorzitter, mijnheer Weber, mijnheer Kallas, ik dank vooral de Rekenkamer voor het verslag. Ik denk dat het een goed en degelijk document is. Ik denk dat ook de redactie er steeds op vooruitgaat. Het is duidelijk geschreven en maakt vooral gebruik van de techniek van naming and shaming en dat apprecieer ik bijzonder. We staan voor een bijzondere kwijting, omdat dit het eerste begrotingsjaar is dat volledig met de Unie van de Vijfentwintig werkt na de uitbreiding. Het is ook het eerste begrotingsjaar dat volledig onder de verantwoordelijkheid van de huidige Europese Commissie valt.
In die zin moet ik zeggen, collega's, dat ik een beetje verwonderd, verbaasd, zelfs geschokt ben over de veeleer defensieve toespraak die de heer Kallas hier vandaag heeft gehouden. Ik ben een beetje geschokt omdat hij bij de hoorzitting, toen hij aantrad, net de man was die zei dat er onder zijn bewind eindelijk eens een positieve betrouwbaarheidsverklaring zou worden afgelegd. En wat zien we nu? De kritiek van de Rekenkamer over belangrijke delen van de begroting blijft bestaan. De heer Kallas gaat zich verdedigen met een overigens zeer lezenswaardig verslag van de House of Lords - ik heb het gisterenavond ook nog doorgenomen. Maar dat is natuurlijk niet de manier waarop gehandeld moet worden.
Ik lees, mijnheer Kallas, in het verslag van de Rekenkamer heel concrete zaken. Ik lees bijvoorbeeld dat het geïntegreerde beheers- en controlesysteem inzake de landbouw perfect werkt voor dié lidstaten die het toepassen. Griekenland doet dat niet. Dat stond al in het verslag van de Rekenkamer vorig jaar en dat was een belangrijk deel van de kwijting van de heer Mulder vorig jaar. En wat heeft u ondertussen gedaan? Wat heeft u gedaan om Griekenland tot de orde te roepen? Ik lees in hetzelfde verslag van de Rekenkamer dat er rond exportrestituties zware problemen zijn. In Denemarken en Nederland kunnen exporteurs hun vrachtwagens zo maar verzegelen zonder aanwezigheid van douaniers. Wat heeft u gedaan om daartegen op te treden? Dat zijn toch concrete vragen en dan hoeft u hier niet defensief te gaan handelen.
Aan de heer Weber heb ik twee concrete vragen. De eerste vraag is: u heeft op 7 november de Raad Economische en Financiële Zaken toegesproken. Heeft u de heren ministers nu eens eindelijk duidelijk gemaakt dat het absoluut nodig is dat zij hun rekeningen aftekenen? En gaat u in op het verzoek van de House of Lords dat er eigenlijk een zwarte lijst zou moeten komen van lidstaten die slecht omgaan met de Europese begroting, met de Europese middelen? Op die twee vragen zou ik graag een antwoord krijgen, mijnheer Weber.
Kartika Tamara Liotard
namens de GUE/NGL-Fractie. - Vandaag heeft het Parlement het genoegen om het verhelderende verslag van de Europese Rekenkamer over de besteding van de Europese gelden in 2005 te bespreken. De rekenmeesters zijn wederom negatief. Er zijn nog te veel, te grote en te structurele fouten in de wijze waarop Europees geld wordt besteed. In die zin wijkt dit verslag weinig af van de elf voorgaande. Wat wel veranderd is, is de reactie op het negatieve oordeel van de Rekenkamer.
Vroeger wentelden de Europese instellingen, zoals de Commissie, zichzelf nog geregeld in een mea culpa en beloofden zij beterschap. Deze keer is de Commissie vol in de aanval gegaan en wordt de Rekenkamer beschuldigd van een overdreven kritische houding en een onduidelijk verslag. Ze zeggen zelfs dat we met aantal fouten moeten leren leven.
Echter, feit is dat Europa de trotse bezitter is van 200 000 virtuele koeien, die wel subsidie krijgen maar die niet bestaan. Feit is dat er wederom grote fouten zijn geconstateerd bij olijfolie, de exportsubsidies en de structuurfondsen. Feit is dat hierdoor geld niet terechtkomt daar waar het het hardst nodig is. Eveneens is het een feit dat hierdoor de burgers van Europa steeds meer het vertrouwen in de Unie verliezen. Een volwassen instelling zou kritiek moeten gebruiken om handelen te verbeteren. De Europese instellingen laten zien deze mate van volwassenheid, zelfs op vijftigjarige leeftijd, nog niet te bezitten.
Nils Lundgren
Mevrouw de Voorzitter, hier in het Parlement zeggen we allemaal dat de Rekenkamer een goed verslag heeft gepresenteerd. Het is verhelderend en duidelijker dan gewoonlijk. Wat blijkt uit dit verslag? Wel, er blijkt uit dat de wantoestanden nog steeds even groot zijn, en we moeten ons afvragen of we met dergelijke wantoestanden moeten blijven leven. Dat is natuurlijk een volstrekt absurde benadering van de problemen. Er moet worden nagegaan hoe en waardoor deze toestand is ontstaan en de Commissie moet met duidelijke voorstellen komen voor de te nemen maatregelen. Men moet daarbij vaststellen dat het meeste wat er fout gaat met het landbouwbeleid te maken heeft. Er zijn bovendien heel veel andere redenen om het landbouwbeleid te veranderen, of om het in zijn geheel af te schaffen. Een groot deel van de problemen die we daarin tegenkomen, zou dan verdwijnen.
Ik wel er echter aan herinneren dat het grotendeels de schuld van dit Parlement is dat de EU zijn goede naam bij de burgers in heel Europa kwijtraakt. Dit Parlement stemt er altijd voor om iedereen te steunen, maar het eist in de praktijk nooit enige verantwoording. Het was gewoon zielig om de leiders van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement en de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten hier in het Parlement bijna huilend te horen verklaren dat ze zich gedwongen voelden om de verlening van kwijting aan het Parlement uit te stellen vanwege het schandaal met de gebouwen hier in Straatsburg. Hoewel ik erop gewezen heb dat er geen kwijting aan het Comité van de Regio's zou moeten worden verleend, is dat toch gebeurd. Zo kunnen we niet doorgaan.
Ashley Mote
- (EN) Mevrouw de Voorzitter, de Rekenkamer heeft bevestigd dat er bij geen van deze rekeningen sprake is van een onafhankelijke controle. Dat geldt ook voor wat hier de functie van schatkist vervult, waarin bij tijd en wijle 20 miljard euro of meer opgepot zit. Ik zou graag een exacte verklaring van de Rekenkamer willen, waarin zij duidelijk aangeeft gedurende hoeveel jaar zij een volledige en gerichte audit van de schatkistfunctie heeft uitgevoerd. Ik zou tevens graag een bevestiging willen in verband met de frequentie waarmee zij in de toekomst een dergelijke audit denkt uit te voeren. Een keer per jaar bijvoorbeeld?
De Rekenkamer heeft ook bevestigd dat de EU-middelen in de lidstaten een tijdlang vastgehouden worden alvorens aan projecten toegewezen te worden. Dit heeft grote gevolgen voor de cashflow en de rentebaten, maar tot nu toe zijn die nog steeds niet vastgesteld. Nettobetalers als het Verenigd Koninkrijk en Duitsland zijn daarbij in het nadeel, omdat een groot gedeelte van hun middelen in begunstigde landen zijn gestald. Frankrijk houdt aan de andere kant de door die nettobetalers ter beschikking gestelde middelen altijd vast en strijkt zo stelselmatig rente op via de ééndaagse geldmarkten. Hoeveel geld hebben de Britse en Duitse belastingsbetalers als gevolg van het gebruik van dit systeem verloren?
Tot slot wil ik erop wijzen dat ik deze vragen al gedurende zes maanden aan de heer Weber voorleg, maar nog steeds op een antwoord wacht.
Daniel Caspary
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het Parlement is verantwoordelijk voor de controle op niet alleen de begroting van de Commissie, maar ook de begroting van de zogenaamde "andere instellingen”. Als we werkelijk kwijting willen verlenen aan de individuele instellingen, moet duidelijk zichtbaar zijn dat het geld van de Europese belastingbetaler ook hier volgens de regels wordt gebruikt. Daarover valt wel het een en ander te zeggen.
Als we onze controletaak serieus nemen, moeten we ook de uitgaven onderzoeken die we tot nu toe buiten beschouwing hebben gelaten, zoals die voor het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid van de Raad, die vandaag helaas niet aanwezig is. Ik heb namelijk zorgvuldig overleg gepleegd met de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, onze collega Elmar Brok, en noem dit onderwerp vandaag heel bewust. Ik doe hier en nu een beroep op de Raad om in alle openheid met ons samen te werken.
Er is een aantal vragen in verband met het Comité van de Regio's, waarmee we ons intensiever bezig moeten houden. Als voorbeelden noem ik de gebrekkige omzetting van de aanbevelingen van de interne auditor, de dubieuze toepassing van de correctiecoëfficiënt en de absoluut onvoldoende behandeling van dit onderwerp in het Comité.
Het gebouwenbeleid van het Comité van de Regio's, van het Europees Economisch en Sociaal Comité en van het Hof van Justitie geeft aanleiding tot heel wat vragen. Die moeten we beantwoorden, maar er zijn nog veel meer vragen die onze aandacht verdienen.
Ook OLAF, ons Bureau voor Fraudebestrijding, heeft in de afgelopen jaren goed werk geleverd bij de efficiënte controle op het werk van de instellingen. Ik vraag me af waarom tot nu toe noch de Ombudsman noch de Toezichthouder voor gegevensbescherming met OLAF een akkoord heeft gesloten. Ook deze vragen moeten worden beantwoord.
Ik doe een beroep op alle betrokkenen: geeft u ons heldere antwoorden op de vragen. Helpt u het Parlement om een totaal beeld te verkrijgen, en om samen te werken aan maatregelen voor de verbetering van de situatie. Dat is voor het Parlement de enige manier om voor 2005 kwijting te kunnen verlenen.
Szabolcs Fazakas
(HU) Mevrouw de Voorzitter, in het verslag van de Europese Rekenkamer, dat net als in voorgaande jaren het resultaat is van grondig en kwalitatief hoogstaand werk, wordt verklaard dat de middelen van de Europese begroting door de bank genomen op regelmatige en wettige wijze zijn besteed. Ik neem deze verklaring voor wat die waard is, in de wetenschap dat de Rekenkamer, net als in de afgelopen twaalf jaar, wederom geen betrouwbaarheidsverklaring heeft kunnen afleggen.
De reden hiervoor is dat circa 80 procent van de EU-begroting wordt besteed door de lidstaten in het kader van het gedeeld beheer, en de Rekenkamer heeft nu tijdens haar buitengewoon grondige controle van de bestedingen nogal wat onregelmatigheden met financiële gevolgen aan het licht gebracht. Dat betekent geenszins dat bij alle uitgaven van de EU-begroting fouten worden gemaakt, noch dat aan deze fouten een frauduleus luchtje zit.
In haar eerste reactie tekent de Europese Commissie bezwaar aan tegen de methoden van de Rekenkamer, maar zij houdt vast aan haar doel om in 2009 een positieve betrouwbaarheidsverklaring te verkrijgen. Om dit doel te verwezenlijken heeft zij een hervormingsproces geëntameerd, in het kader waarvan zij een geïntegreerd systeem voor interne controle heeft ontwikkeld. De invoering van een doelgericht begrotingsbeheer kan eveneens als een belangrijke stap voorwaarts worden beschouwd. Nu de lidstaten, op aandringen van het Europees Parlement, hebben erkend dat de hun gevraagde verklaringen ook echt noodzakelijk zijn, kunnen wij een zeer succesvolle Rekenkamer tegemoet zien.
Jeffrey Titford
- (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben geneigd u te vragen om gewoon mijn speech van vorig jaar weer voor te lezen. De opmerkingen van de president van de Rekenkamer geven een goed totaalbeeld. In het algemeen is de situatie sinds vorig jaar niet substantieel gewijzigd. Uit de persverklaring van de Rekenkamer blijkt zelfs overduidelijk dat er eigenlijk helemaal niets is veranderd gezien de zinsneden 'als gevolg van het onverminderd grote aantal fouten' en natuurlijk het volgende pièce de résistance: 'fouten met financiële gevolgen worden nog te vaak aangetroffen, zodat de Rekenkamer niet kan concluderen dat alles in orde is'. Het enige verschil met vorig jaar is dat de Commissie dit jaar nog nadrukkelijker haar verantwoordelijkheid voor deze puinhoop ontkent. Mijn dank gaat overigens uit naar commissaris Kallas omdat hij de grap van het jaar heeft gemaakt door te zeggen dat het beeld van fraude in de EU "bijzonder vertekend” is en dat de uitgaven in de EU aan strikte controle onderhevig zijn. En de kerstman komt zeker ook echt door de schoorsteen!
Het is wel erg gemakkelijk om de schuld voor de fraude bij de lidstaten neer te leggen. Het is de taak van de Commissie om de regels te handhaven en de uitgaven te controleren. Daarom dient zij ook de schuld op zich te nemen van al die onzichtbare koeien in Slovenië, een land dat pas twee jaar lid van de EU is, maar dat zich de regels van het spel snel eigen heeft gemaakt. Kortom, wij hebben niets geleerd en er worden nog steeds dezelfde fouten gemaakt.
José Javier Pomés Ruiz
(ES) Mevrouw de Voorzitter, we hebben op veel punten vooruitgang geboekt, en dat wordt ook opgemerkt in het verslag van de Europese Rekenkamer, waarvoor mijn dank. Op één punt hebben we echter geen vooruitgang geboekt: bij het met de vinger wijzen naar individuele lidstaten. We zijn een groep van vijfentwintig en wij kunnen niet heel de klas één rapport geven.
In de driehonderd pagina's van uw verslag wordt verwezen naar Griekenland, maar u heeft nooit gezegd welke lidstaten het meest verantwoordelijk zijn voor het feit dat wij ons streefdoel niet bereiken of - als ik niet alleen voor beul wil spelen - welke lidstaten het goed doen respectievelijk een sterke verbetering laten zien.
Andere instellingen doen dat wel: de Europese Centrale Bank noemt de lidstaten bij hun naam. U bent geen raad van diplomaten die nationale belangen behartigen. U moet in uw perscommuniqués onder andere aangeven welke landen het goed doen en welke niet.
Er is hier niet eens een vertegenwoordiger van het Finse voorzitterschap aanwezig, maar na het rapport van het Britse Hogerhuis - waar wij veel respect voor hebben - wil ik namens de fractie, waarvoor ik coördinator ben, vragen om een initiatiefverslag over de methodologie van de Europese Rekenkamer.
Ik weet nog heel goed hoe een van uw leden, het lid uit België, de heer Pinxten, zijn ambt opnam zonder ook maar één van zijn economische of politieke verantwoordelijkheden op te geven. Toen hij tenslotte voor het gerecht dreigde te worden gesleept, moest hij door de achterdeur vertrekken. Dat is een schande voor de Rekenkamer die u zo verdienstelijk voorzit.
Ik wil iets zeggen tegen vice-voorzitter Kallas. U heeft op 23 oktober jongstleden in de Commissie begrotingscontrole gezegd dat er 2,1 miljard euro was teruggevorderd. U had scherpe kritiek op de controleur - ik weet niet of dat het beste is wat u had kunnen doen -, maar ik zou u willen vragen ons concreet te zeggen, als u dat kunt, van welke beleidsterreinen, programma's en lidstaten die teruggevorderde 2,1 miljard euro afkomstig zijn.
Herbert Bösch
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de Rekenkamer graag feliciteren. Dit is een goed verslag, en het houdt menigeen een spiegel voor. Bepaalde personen willen echter niet in de spiegel kijken!
Het is onaanvaardbaar, mijnheer Kallas, dat de nieuwe Commissie weigert om naar het slechte nieuws uit Luxemburg te luisteren, onder het motto: "shoot the messenger”! Laten we de Verdragen nog eens lezen. Daarin staat dat de Commissie - en niemand anders! - verantwoordelijk is voor de uitvoering van de Europese begroting.
Daarin staat ook waarvoor u allemaal niet verantwoordelijk bent, mijnheer Kallas, bijvoorbeeld voor de agentschappen. Dat zegt u zelf, en daar zullen we nog op terug moeten komen. U legt ook de handen in de schoot wanneer Griekenland bijvoorbeeld het geïntegreerde beheers- en controlesysteem inzake de landbouw (GBCS) niet toepast. De Commissie geeft telkens niet thuis, en dat moeten we heel serieus met elkaar bespreken, nu we voor het eerst met de nieuwe Commissie te maken hebben. U moet nu eens wat verantwoordelijkheid dragen, mijnheer Kallas, anders zit u op de verkeerde stoel!
Hubert Weber
president van de Rekenkamer. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, allereerst zou ik de leden willen bedanken voor hun vriendelijke woorden over ons verslag, vooral de heren Staes, Lundgren, Pomés Ruiz en Bösch.
Ik wil ook reageren op de woorden van vice-voorzitter Kallas. Hij klaagt erover dat de media telkens weer de nadruk leggen op fraude. Ik kan u verzekeren dat wij volkomen achter de Commissie staan, net als talloze leden die hier het woord hebben gevoerd, zoals de heren Jørgensen, Fazakas en Titford. Het is ongepast dat we telkens weer hetzelfde deuntje te horen krijgen: fraude, fraude, driewerf fraude. Dat is niet gerechtvaardigd, schadelijk, en dus overbodig. We hebben hiervoor al regels.
Dan kom ik terug op het tweede aspect: de aanbeveling van het Britse Hogerhuis. De heer Kallas zei dat we die over moeten nemen. We hebben een systeem. We kunnen in ons verslag geen geval van fraude aantonen. Fraude is een zaak voor de rechter, niet voor de Rekenkamer. We hebben het verslag van het Britse Hogerhuis pas vorige week gekregen, maar we zullen het goed bestuderen. We hebben met de Commissie de volgende afspraak gemaakt, en ik was daar zelf bij betrokken: wanneer we vermoeden dat ergens fraude is gepleegd, geven we de zaak door aan OLAF. Zoals gezegd, er bestaat al een procedure met duidelijke regels.
Ik ben het eens met de heer Garriga Polledo: de samenwerking met onze tegenhangers is heel belangrijk. Ik ben ook dankbaar voor de vriendelijke wensen in verband met Warschau, we nemen ze zeker mee op reis.
De heer Mulder heeft gevraagd waarom er ook deze keer geen positieve betrouwbaarheidsverklaring is afgegeven. Het antwoord is heel eenvoudig: voor de belangrijkste verrichtingen bestaat er nog steeds vrijwel geen adequaat risicomanagement. Pas wanneer dat er is, kunnen we een positieve DAS afgeven. Ook hier zou het foutenpercentage er alleen maar toe leiden dat de media weer de nadruk leggen op de fraudegevallen.
Mijnheer Staes, tot mijn genoegen heeft u gezegd dat een positieve DAS mogelijk is wanneer de controlesystemen verbeterd worden. U heeft een aantal voorbeelden genoemd, en ik kan u alleen maar gelijk geven. Ik heb in de Ecofin-Raad heel duidelijke woorden gebruikt, en wat het Hogerhuis van het Britse Parlement betreft, kan ik nog zeggen dat er heel wat problemen zijn, zoals de medeondertekening en de zwarte lijst. We hebben het verslag gisteren gekregen, en moeten het eerst eens heel nauwgezet bestuderen.
Over hetgeen de heer Mote zei nog het volgende: we hebben het vandaag over de betrouwbaarheidsverklaring. De onderwerpen die hij aanstipte, zijn echter ook van groot belang, en ik ben graag bereid om de dialoog die wij al voeren voort te zetten.
Ik geloof dat ik de meeste vragen beantwoord heb.
Siim Kallas
vice-voorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil alle afgevaardigden graag bedanken voor hun opmerkingen. Het debat van vandaag vormt slechts een onderdeel van het gehele proces en volgende week zal er een begin worden gemaakt met meer gedetailleerde hoorzittingen over de uitvoering van onze begroting.
Als reactie op een aantal opmerkingen kan ik zeggen dat de Commissie niemand met de vinger wijst. De Commissie wil een accuraat beeld hebben om een adequate en evenwichtige evaluatie van de uitvoering van de Europese begroting mogelijk te maken. Wij zijn volledig verantwoordelijk voor alles wat wij doen en wij zijn ook bereid om die verantwoordelijkheid op ons te nemen.
Het zou echter niet realistisch zijn om te verwachten dat wij - als reactie op een analyse van de uitvoering van de Europese begroting waarvan de strekking is dat de Commissie slecht functioneert - dan zelf gaan zeggen dat de Commissie niet alleen slecht functioneert, maar zelfs abominabel werk levert. Dat zou misplaatst zijn, hoewel wij ons volledig bewust zijn van onze zwakke punten. Het intern beleid was het meest kwetsbare gebied van onze activiteiten in 2005. In de drie kwijtingsprocedures voor de begroting waar ik bij betrokken ben geweest, heb ik kunnen constateren dat er echte verbeteringen zijn doorgevoerd. Ik weet ook wat wij nog kunnen doen om de situatie verder te verbeteren. Wij zullen ons daartoe tot het uiterste inspannen en streven naar een veelomvattende, adequate en professionele evaluatie van de uitvoering van de EU-begroting op alle gebieden. Daarbij zullen wij niet alleen kijken naar de positieve resultaten, maar ook naar de zwakke punten, de gemaakte fouten, de fraudegevallen, enzovoort. Het is ons doel en onze wens om iedereen te laten zien dat de zaken er helemaal niet slecht voorstaan, ook al hebben wij met een kolossale organisatie te maken en zijn er dingen voor verbetering vatbaar. Ik ben bekend met de ervaringen van de lidstaten op het gebied van de overheidsadministratie, en ik weet wat er in de verschillende lidstaten en andere internationale organisaties speelt, en daarom mag u van mij aannemen dat onze situatie helemaal niet slecht is. Wij willen het algemeen publiek, de leden van dit Parlement en de Rekenkamer ook graag deze kant van onze activiteiten tonen.
Wat de vraag van de heer Mulder betreft over de financiële vooruitzichten en het vergroten van de rol van de lidstaten - de kwestie van de nationale betrouwbaarheidsverklaringen - kan ik zeggen dat ik blij ben met deze nieuwe houding. Toen wij deze discussie in gang zetten, waren er namelijk slechts een of twee lidstaten die van mening waren dat de lidstaten op dit punt meer verantwoordelijkheid moesten nemen. Die houding is nu aan het veranderen, maar uit mijn beperkte ervaring met Europese zaken weet ik dat dit uiteraard nog enige tijd zal vergen. Wij juichen het toe dat de lidstaten ingestemd hebben met het verstrekken van een overzicht van verklaringen met betrekking tot de betaalorganen omdat dit een stap in de goede richting is. In samenwerking met de lidstaten zijn wij nu bezig om de volgende stappen te zetten.
Met betrekking tot de betrouwbaarheidsverklaringen zelf ben ik het volledig met de Rekenkamer eens dat hiermee niet alles per se wordt opgelost. De beoogde resultaten kunnen wij alleen realiseren als wij rekening houden met het veel bredere perspectief van een systemische en gestructureerde controle en audit.
Laten wij dan ook alle aspecten bij onze discussies betrekken en geen enkel onderwerp hiervan uitsluiten. Wij moeten ook aandacht besteden aan de methodologie en aan onze activiteiten en zwakke punten. Wij hebben een veelomvattende, professionele en adequate discussie over deze kwestie nodig. Als wij daarin slagen, zal iedereen tevreden zijn.
Ashley Mote
- (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik werd midden in mijn betoog onderbroken omdat u waarschijnlijk niet juist geïnformeerd was over de hoeveelheid tijd die tot mijn beschikking stond. Daardoor was ik niet in staat om een belangrijk punt aan de orde te stellen en om dit Parlement opmerkzaam te maken op andere opmerkingen in het verslag van het Britse Hogerhuis dat gisteravond is gepubliceerd en waaraan de heer Kallas geen aandacht heeft besteed. Ik doel daarmee op de opmerking dat de Commissie van de ambtenaren en de bestaande controleorganen dient te verlangen dat zij de verantwoordelijkheid voor hun systemen en rekeningen nemen. Dit proces dient er uiteindelijk toe te leiden dat de secretaris-generaal van de Commissie een verklaring ondertekent dat de jaarrekeningen van de Commissie een getrouwe weergave van de werkelijkheid zijn. Dat lijkt mij een van de belangrijkste opmerkingen die wij tot nu toe over het verbeteren van de normen in dit Parlement hebben gehoord, en ik vind het belangrijk dat iedereen zich daar terdege van bewust is.
De Voorzitter
U voerde het woord namens de fractie, waaraan één minuut spreektijd is verleend voor dit debat, en dat betekent dat ik u op het juiste moment heb onderbroken. Het is niet erg netjes en correct om aan de hand van beroepen op het Reglement uzelf extra spreektijd toe te eigenen.
Jan Mulder
- (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer Kallas graag willen vragen of hij een en ander nader kan toelichten. Ik vond zijn antwoord op mijn vraag namelijk niet helemaal duidelijk en daarom zou ik hem nogmaals willen vragen wanneer de Commissie de lidstaten op hun verplichtingen zal wijzen in verband met de financiële vooruitzichten.
Siim Kallas
vice-voorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, wij hebben de lidstaten al in onze brief op die verplichting gewezen. Wij zullen dat nogmaals doen tijdens de bijeenkomst van de Raad, op het moment dat deze kwesties aan de orde komen. Wij proberen dit idee te stimuleren en doen ons uiterste best, maar onze mogelijkheden hiervoor zijn - net als die van het Parlement - beperkt.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Richard Corbett
- (EN) De uitgaven van de EU worden door dezelfde tekortkomingen gekenmerkt als die van vele andere grote organisaties, regeringen, ministeries en internationale organisaties: het geld wordt over een zodanig breed scala aan activiteiten en locaties verdeeld dat de controleurs niet kunnen garanderen dat de juiste bedragen altijd juist zijn uitgegeven. Voor de federale begroting van de VS is er al circa acht jaar geen positieve betrouwbaarheidsverklaring afgegeven. Voor het Britse ministerie van Werkgelegenheid en Pensioenvoorzieningen is een dergelijke verklaring al vijftien jaar lang niet afgegeven en de begroting van dat ministerie is hoger dan die van de gehele EU!
Uit het verslag van het Britse Hogerhuis blijkt dat er van relatief weinig echte fraude sprake is bij de begroting van de EU. De controleurs hebben wel technische onregelmatigheden aangetroffen, maar doorgaans worden de betreffende bedragen dan weer op de begroting van de EU teruggestort. Ook hebben zij geconstateerd dat er sprake is van achterstallige betalingen en onvolledige administraties, die pas in een later stadium aan het licht komen. In sensatieberichten in de media worden deze incidenten vervolgens als "fraude” aangeduid, terwijl dat niet het geval is.
Wij moeten ervoor zorgen dat dergelijke fouten nog effectiever voorkomen worden. Ik ben dan ook voorstander van een systeem waarin er zowel voor elke afdeling van de Commissie als voor elk van de vijfentwintig nationale regeringen een betrouwbaarheidsverklaring wordt afgegeven, in plaats van één enkele verklaring voor de gehele EU.
Véronique Mathieu
(FR) In haar jaarverslag geeft de Rekenkamer een positieve betrouwbaarheidsverklaring af voor de rekeningen van de Europese Unie over 2005 en feliciteert de Commissie met de totstandbrenging van het nieuwe boekhoudsysteem voor het boekjaar. Wat betreft de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen - de ontvangsten en de betalingen - constateert de Rekenkamer echter dat op belangrijke uitgaventerreinen nog steeds geen sprake is van adequaat risicobeheer.
De meeste fouten is het gevolg van een gebrek aan kennis van de geldende regels, van niet-subsidiabele uitgaven of fraudepogingen door eindbegunstigden (landbouwbedrijven, lokale instanties of projectbeheerders).
Wie is daaraan schuld? Allereerst de Commissie, want zij is volgens de Verdragen direct verantwoordelijk voor de uitvoering van de Europese begroting. Ze moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van de interne controle wordt verbeterd en de procedures worden vereenvoudigd ter voorkoming van niet-naleving van de subsidiabiliteitscriteria, dubbele boeking van kosten en overwaardering van kosten. Tot slot moeten ook de lidstaten hun verantwoordelijkheden nemen, aangezien 76 procent van de middelen uitgegeven wordt door nationale of lokale overheden. Het is naar mijn idee van cruciaal belang dat de lidstaten jaarlijks een verklaring afgeven over hoe ze de door hen beheerde Europese begrotingsmiddelen hebben besteed.
