
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de werkgelegenheidsperspectieven in de automobielsector in de Unie. 
Fischler,
   . – Geachte Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, de technologische ontwikkelingen die elkaar steeds sneller opvolgen en de toenemende concurrentiedruk op de mondiale markten dwingen de autofabrikanten hun productiemethoden en bedrijfsstructuur aan deze veranderende omstandigheden aan te passen. Binnen deze context is het belangrijk dat bedrijven leren vroegtijdig die maatregelen en investeringen vast te stellen en uit te voeren, die de continuïteit van hun bedrijfsactiviteiten garanderen. Herstructurering is echter vaak ook een synoniem voor inkrimping van het aantal arbeidsplaatsen, veelal met ernstige gevolgen voor de sociale structuur van een regio, vooral daar, waar nauwelijks mogelijkheden voor het scheppen van werkgelegenheid voorhanden zijn. Dit geldt met name ook voor de automobielindustrie, waar veranderingen in productieprocessen en het ontsluiten van nieuwe markten belangrijke effecten op de werkgelegenheid hebben.
De Commissie is zich er terdege van bewust hoe moeilijk dit evenwicht is en hoe zeer burgers en werknemers in deze moeilijke tijden een minimum aan zekerheid nodig hebben. Wij zijn ervan overtuigd dat voor een succesvolle aanpassing aan de veranderingen de dialoog de belangrijkste factor is: een dialoog op alle niveaus op basis van uitvoerige en transparante informatie. De Commissie heeft altijd op basis van de volgende beginselen gehandeld en die ook steeds benadrukt: in de eerste plaats zijn en blijven beslissingen over herstructureringen het privilege en de taak van de bedrijfsleiding. Wanneer ondernemingen dus van plan zijn maatregelen te nemen die zwaarwegende sociale gevolgen kunnen hebben, moeten ze zich actief inzetten voor de meest aanvaardbare en minst schadelijke oplossing.
In de tweede plaats moet, wanneer ontslagen onvermijdelijk zijn, alles gedaan worden om de positie op de arbeidsmarkt van de betrokkenen te verbeteren. Dat vereist anticipatie, tijdige voorbereiding en een adequate aansturing van deze processen.
Ten derde: voordat zulke maatregelen worden voorbereid of officieel worden bekendgemaakt, moeten de werknemersvertegenwoordigers in alle gevallen vroegtijdig, adequaat en uitvoerig worden geïnformeerd en geraadpleegd. Het is niet alleen een grondrecht dat werknemers altijd bij dit soort maatregelen betrokken worden, vooral als het om een reorganisatie gaat, maar ook een noodzakelijke voorwaarde voor het sociale draagvlak voor een dergelijke maatregel.
We hebben op Europees niveau minimumvoorschriften vastgesteld waaraan alle lidstaten en alle ondernemingen zich moeten houden wanneer zij het aantal arbeidsplaatsen drastisch inkrimpen of andere maatregelen nemen die de werknemers kunnen treffen. De richtlijn inzake massaontslagen, de richtlijn inzake de overgang van ondernemingen en de richtlijn inzake Europese ondernemingsraden vormen ons regelgevingskader voor de bescherming van de rechten van werknemers. Ook worden daardoor eerlijke normen voor informatie en consultatie op nationaal of supranationaal niveau gewaarborgd.
Recent hebben we aanvullend de richtlijn betreffende de informatie en raadpleging van werknemers aangenomen. Met deze maatregelen kunnen we de werknemers in Europa helpen succesvol om te gaan met de uitdagingen van de veranderingen: we stellen hen daarmee in staat tijdig hun positie op de arbeidsmarkt te verbeteren en hun flexibiliteit te vergroten. Het ontwikkelen van adequate informatie- en consultatieprocedures zal ook een van de belangrijkste onderwerpen zijn die de Europese sociale partners moeten bespreken, wanneer de Commissie met de herziening van de richtlijn inzake Europese ondernemingsraden begint. Nog belangrijker, de Commissie hoopt van harte dat de Europese sociale partners erin slagen beproefde procedures voor de omschakeling in de hele EU te ontwikkelen. In hun positieve reactie op de raadpleging hierover vorig jaar hebben ze afgesproken dat te doen. Deze beproefde procedures zullen tot verdere verbeteringen leiden bij de informatie en raadpleging van werknemers. Het gaat onder andere om het anticiperen op markttrends of technologische ontwikkelingen, om duurzame investeringen in mensen, verbetering van de positie op de arbeidsmarkt door scholing en bijscholing, loopbaanbegeleiding, alternatieven voor sluitingen en ontslagen en - waar dat ook maar enigszins mogelijk is - overplaatsing binnen het bedrijf van werknemers die door reorganisatiemaatregelen worden getroffen. Juist deze procedures zullen hopelijk ook de werknemers van Ford helpen om de moeilijkheden van dit moment te boven te komen. Meer kennis over de toekomstperspectieven van de automobielindustrie zou alle belanghebbende partijen ten goede moeten komen. De Commissie maakt momenteel een analyse van de ontwikkelingen in deze sector om te kunnen vaststellen welke elementen voor het welslagen van een herstructurering en voor het duurzame concurrentievermogen van de industrie in de Unie nodig zijn. We denken de resultaten van die analyse over ongeveer een jaar beschikbaar te hebben.
Wat ons nu direct bezighoudt zijn de meest recente reorganisaties. Ik heb er in de eerste plaats behoefte aan duidelijk te maken dat ik de situatie met grote zorg gadesla. Net als u betreur ik de sociale gevolgen die de beslissingen over de sluiting van fabrieken en de inkrimping van het aantal arbeidsplaatsen voor de betrokkenen kunnen hebben. Ik hoop dat alles op alles wordt gezet om deze gevolgen te voorkomen of althans zoveel mogelijk binnen de perken te houden. Dat moet gebeuren in een dialoog tussen de betrokken partijen. 
Smet (PPE-DE ).
   – Commissaris, het drama dat zich afspeelt door de drastische afslanking bij Ford Genk heeft een aantal pijnpunten van de Europese auto-industrie blootgelegd. Zo is er de terugvallende verkoop, 5% sedert 1999, de milieulast waartegen Europa weliswaar verschillende initiatieven genomen heeft, maar onvoldoende, en ook de onmacht van de lidstaten om ook maar enige invloed uit te oefenen op internationale bedrijfsstrategieën. Daarom ook een dringende oproep voor een Europees initiatief om de verdere ontplooiing van de sector beleidsmatig te ondersteunen in plaats van passief weer een herstructurering af te wachten.
Invalshoeken daarvoor zijn: ten eerste, verdere ontwikkeling van een concept voor een duurzame auto. Wie daarmee het eerst op de markt komt en daarin het meest geavanceerd is, zal het best verkopen. Als China en India overstappen naar veralgemeend autoverkeer zal de milieulast ondragelijk worden.
Ten tweede, het ondersteunen en omkaderen van nieuwe technologische ontwikkelingen. Europa moet de concurrentie aangaan op het vlak van de kwaliteit en de toegevoegde waarde, eerder dan op dat van de kostenbeheersing. Want dat laatste kunnen we toch niet! Daartoe zal het moeten inspelen op het voortdurend groeiende aandeel van elektronica in de toegevoegde waarde van een auto.
Ten derde, de sociale omkadering van grootschalige herstructureringen. In 2006 moet het volgend programma van de structuurfondsen goedgekeurd worden. Ik hoop dat de Commissie bij de herziening van de Europese structuurfondsen, in het bijzonder ook met het oog op Limburg, meer middelen zal inzetten voor het begeleiden van ingrijpende industriële transformaties.
Vervolgens, u verwees er reeds naar, is er de kwestie van de Renault-richtlijn. Ze moet absoluut geëvalueerd worden. Men zegt mij vanuit het terrein dat de vastgestelde procedure zou leiden tot een mechanische toepassing. De werkgevers hebben zoveel schrik om een procedurefout te maken dat overleg eigenlijk op voorhand verhinderd wordt. Dus we moeten die richtlijn absoluut evalueren. Dit zijn maar een paar initiatieven, er zijn er nog veel meer waaromheen Europa zou kunnen werken.
Tot slot, het is niet allemaal kommer en kwel in de autosector in België: Volvo, Opel en Volkswagen blijven investeren en Ford besloot de nieuwe Mondeo verder te ontwikkelen in Genk. Voor de-lokalisering van de Europese auto-industrie, en dus ook van de Belgische, hoeft in principe niet gevreesd te worden. Het betreft hier immers hoog technologische producten, met een steeds groter wordende kenniscomponent, waarvan de eindproductie steeds dichter bij de markt zal plaatsvinden.
Commissaris, ik hoop oprecht dat een beleid voor sectoren voor de toekomst zal kunnen worden ontwikkeld. 
Kuckelhorn (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, collega’s, de Commissie heeft zojuist geschetst hoe de industrie, met name de automobielindustrie, haar installaties voortdurend moet moderniseren. We weten dat dit onvermijdelijk is en dat met iedere investering in technologie 9 tot 25 procent van het aantal arbeidsplaatsen verloren gaat. We moeten dus instrumenten ontwikkelen waarmee we dit verlies aan arbeidsplaatsen, veroorzaakt door de technologie, kunnen tegengaan.
Interessant vond ik de opmerking van de Commissie dat we minimumvoorschriften hebben inzake de rechten van werknemers. Met deze constatering zijn de collega’s in Genk natuurlijk helemaal niet geholpen. Ik hoop echter dat de Commissie deze opmerking niet vergeten zal bij de komende wijziging van de richtlijn inzake Europese ondernemingsraden en nu eindelijk eens rekening houdt met wat voor een deel al praktijk is: de Europese ondernemingsraad moet bevoegdheden krijgen wanneer in een bedrijf zaken ter discussie staan die voor heel Europa gelden, en dat de Commissie er verder voor zorgt dat het informatierecht en het adviesrecht worden uitgebreid en wel zodanig dat het recht van inspraak – ik heb het niet over raadpleging maar over inspraak – daarin wordt opgenomen. Een derde essentieel punt is dat de Commissie moet leren de sociale partners in het sociaal overleg voor te houden dat ze rekening moeten houden met strafmaatregelen wanneer ze zich niet aan de afgesproken spelregels houden, want anders worden dit soort regelingen een farce. 
Sterckx (ELDR ).
   – Er is in de automobielindustrie de laatste tijd een aantal pijnlijke beslissingen getroffen en één daarvan heeft voor duizenden mensen in de regio waar ik gekozen ben voor heel pijnlijke gevolgen gezorgd. Voor drama's eigenlijk, zowel op persoonlijk vlak als voor de regio. Dit heeft ons er ook toe gedwongen om de rol van de industrie te bekijken en niet alleen de rol van de automobielindustrie.
Ik ben het met de Commissaris eens als hij zegt dat een onderneming haar beslissingen moet kunnen nemen, onafhankelijk, maar ik denk dat ondernemingen ook hun beloften moeten nakomen. Als zij dan op een bepaald moment zeggen dat er een investering zal worden verricht, dan moeten zij ook niet zomaar die investering weer gaan uitstellen, want dat is zowel voor hun werknemers als voor de autoriteiten van de regio waarin zij werken een zeer schadelijke zaak.
Ondernemingen vragen een stabiel ondernemingsklimaat van de overheid. Ik denk dat wij ook mogen vragen dat ondernemingen een zo groot mogelijke stabiliteit nastreven, en ook een zo groot mogelijke transparantie: waarom nemen zij bepaalde maatregelen en waarom nemen zij die op een bepaalde plaats en niet op een andere? De gevolgen kunnen namelijk voor een regio heel ernstig zijn en, zoals mevrouw Smet heeft gezegd, ik denk dat we bij het opnieuw bekijken van de structurele fondsen ook bijvoorbeeld moeten kijken wat we voor de regio Limburg kunnen doen. In dit geval hebben we immers te maken met een zeer zwaar getroffen regio, die trouwens ook een geschiedenis heeft die op dat punt zeer pijnlijk is.
We kunnen een hele reeks dingen zeggen, men zegt dat de werkgelegenheid in de industrie sowieso in de komende jaren nog verder zal afnemen. Ik denk, mijnheer de Commissaris, dat als u gaat onderzoeken hoe het met de automobielindustrie gesteld is, dat dat misschien iets te laat is, en als u zich met de automobielindustrie alleen bezig houdt, dat dat misschien iets te beperkt is, dat u het veel ruimer zou moeten aanpakken.
Men zegt vaak dat we naar een diensteneconomie gaan, maar dan ben ik van mening dat een diensteneconomie zonder industriële basis een zeer precaire zaak is, want je moet altijd marketing doen voor een bepaald product, en dat geldt ook bij het leveren van diensten. Zouden we dus niet eens heel dringend en grondig moeten kijken naar de ontwikkelingen op de industriële markt en de koppeling daarvan met de dienstenindustrie? Zodanig dat de Europese Unie haar industrie niet verliest en een heel sterke en betere bemande dienstenindustrie daaraan kan koppelen?
We hebben in de Europese Unie al eens eerder het geval gehad van een industrietak, die haar werkgelegenheid zeer snel naar beneden zag gaan, te weten de landbouw, een voorbeeld dat u zeer goed kent, mijnheer de commissaris. Alle maatregelen die we in deze sector genomen hebben, democratische omkadering, subsidies enz., hebben niet kunnen verhinderen dat de werkgelegenheid bleef dalen. Laten we het voor de industrie dus op een verstandigere manier en op een globalere manier aanpakken dan we destijds voor de landbouw hebben gedaan! 
Markov (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de aangekondigde massaontslagen bij Ford in Genk zijn niet de eerste en waarschijnlijk ook niet de laatste maatregelen in deze categorie. Ik denk dat zulke maatregelen gewoon de huidige filosofie van mondiaal opererende ondernemingen weerspiegelen. De winstdalingen als gevolg van een afnemende vraag worden bijna uitsluitend door massaontslagen gecompenseerd. In het economisch beleid moeten we dit puur bedrijfseconomische en voor het overige ook zeer fantasieloze denken dan ook tegemoet treden met tegenmaatregelen als we willen dat de vraag toeneemt.
Wanneer ik naar het huidige beleid kijk, kunnen we ook hier constateren dat door de bezuinigingen die in alle maatschappelijke sectoren worden doorgevoerd de vraag niet gestimuleerd wordt, maar juist nog verder wordt afgeknepen. Dat er voor een werkgelegenheidsstrategie naast massaontslagen ook andere bedrijfseconomische strategieën denkbaar zijn, is met name te zien in de automobielindustrie. Kijk de bedrijfs-CAO’s van Volkswagen of – wat heel actueel is – van Opel er maar op na, met een arbeidsduurverkorting tot dertig uur, waardoor het werk over meer mensen verdeeld wordt.
Afgaande echter op recente berichten in de media spelen in Genk kennelijk ook andere, politieke overwegingen een rol. Daar werd althans gezegd dat Ford vooral tot massaontslagen overgaat bij vestigingen in die landen – dat geldt voor Genk, maar ook voor Keulen – die zich niet hebben onderworpen aan de Amerikaanse politiek inzake de Irak-oorlog. Het debat van vandaag in het Europees Parlement is daarom zo belangrijk, omdat de gang van zaken bij de voorgenomen ontslagen, zowel wat betreft hun planning als wat betreft hun implementatie, niet in overeenstemming is met de resolutie van het Europees Parlement over de sociale gevolgen van industriële herstructurering.
De Commissie dient te onderzoeken of men de voorschriften in acht heeft genomen. Ontslagen in deze omvang zijn allesbehalve een mijlpaal op weg naar de verwezenlijking van de agenda van Lissabon en leiden tot verwoestende aardverschuivingen in de desbetreffende regio’s. Wanneer we in 2012 niet alleen de economisch sterkste regio willen zijn, maar ook volledige werkgelegenheid willen realiseren, zoals in Lissabon werd verklaard, dan vereist dat ook een totaal ander optreden van de Commissie. 
Dhaene (Verts/ALE ).
   – De auto-industrie verkeert inderdaad in een crisis, maar er zal altijd behoefte bestaan aan individueel vervoer. Het zal wel anders zijn in de toekomst, er is een markt voor milieuvriendelijker auto's, er komt een markt voor auto's op basis van waterstofkracht, dus er is een nieuwe markt die zeker aangeboord zal worden en er is zeker toekomst voor die industrie.
Welnu, in tijden van crises moet men intelligent omgaan met die crisissituaties en dat is in het verleden niet gebeurd. In België hebben we het Renault-drama gehad, de sluiting van de fabriek in Vilvoorde, nu Ford Genk, en er zijn nog andere gevallen. Maar er zijn ook voorbeelden van een betere aanpak: in Duitsland, bijvoorbeeld, bij Opel, heeft men gekozen voor een arbeidsduurverkorting, daar gaat men naar een 30-urige werkweek. Dat is een methode die wij als Europeanen toch moeten verdedigen en verspreiden en als model moeten voorstaan voor de andere fabrieken. Ik denk dat dit ook voor een Genk een mogelijke oplossing zou kunnen zijn. 
Dillen (NI ).
   – Enkele jaren geleden besloot de PDG van Renault, mijnheer Louis Schweizer, die in een vorig leven trouwens dienst deed als kabinetschef van een socialistische eerste minister van Frankrijk, om in het belang van zijn aandeelhouders de Renault-fabriek in Vilvoorde te sluiten en enkele duizenden Vlaamse werknemers op straat te zetten. Vandaag wordt Vlaanderen, met de drastische afslankingen in de fabrieken van Ford Genk, opnieuw met een tragedie geconfronteerd in de sector van de auto-assemblage. Ook al hoop ik dat mevrouw Smet met haar optimisme dienaangaande gelijk zal krijgen, vele mensen vrezen dat het ontslag van 3000 werknemers in Genk slechts de voorbode is van de definitieve sluiting en de-lokalisering van de fabriek. Men hoort fatalisten wel eens beweren dat deze de-lokaliseringen vanwege de toenemende mondialisering door niemand kunnen worden verhinderd, maar toch moeten wij ook durven stellen dat de Belgische regering in dit dossier een verpletterende verantwoordelijkheid draagt. De waarheid is, mijnheer de Commissaris, dat de Belgische regering reeds in januari 2002 op de hoogte was van de ernstige problemen bij de Genkse autoconstructeur. Want verschillende media, waaronder het weekblad Knack, hebben ook eraan herinnerd dat Vlaamse bedrijfsleiders de Belgische regering hebben gewaarschuwd dat dit land, en dus ook het Vlaamse bedrijfsleven, dat sowieso onder veel te hoge loonlasten kreunt, in de Verenigde Staten in een verkeerd daglicht is komen te staan. Vele mensen in Vlaanderen vermoeden dat het ondoordacht optreden van onder meer de Belgische minister van Buitenlandse Zaken mede een rol kan hebben gespeeld in de beslissing van de Ford-directie om de assemblagefabriek van Genk af te slanken.
Collega's, wil Europa in de toekomst drama's als die van Vilvoorde en die van Ford Genk vermijden, dan zullen er in alle lidstaten in heel de Europese Unie ingrijpende maatregelen moeten worden genomen. Om de , de communautaire voorkeur, zoals die met recht en rede decennia lang in de landbouw heeft gegolden, ook in de industrie te waarborgen. Zoniet, dan moet een land als Vlaanderen een eigen sociaal-economisch beleid kunnen uitstippelen... 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou me graag eerst willen richten tot de vele collega’s uit de regio Limburg die direct getroffen worden door de afslanking van Ford Genk. Ik zou hen willen zeggen dat ik een regio in het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordig die van alle gebieden in Europa hoogstwaarschijnlijk de hardste klappen te verduren heeft gekregen door structurele veranderingen in de automobielindustrie: de West Midlands. We zijn echter uit dat dal geklommen en hebben nu een bloeiende automobielindustrie; geen ander land in de Europese Unie telt zo veel internationale autofabrikanten en -assembleerders als het Verenigd Koninkrijk.
Mochten de collega’s uit Limburg meer willen weten over onze ervaringen in de West Midlands, dan kan ik u kennis laten maken met de programma’s die we hebben ingevoerd. Die hadden niet alleen tot doel mensen om te scholen en op andere functies in te zetten, maar ook om de kleinere bedrijven in de toeleveringsketen te helpen die getroffen werden door de veranderingen in de productie. Kortom collega’s, gaat u niet te zeer bij de pakken neerzitten, alles is niet verloren.
Het is van belang dat we vandaag ons debat voeren met het oog op de toekomst van de automobielindustrie. Dit omdat de kwesties rondom de beslissing die Ford gedwongen was te maken in Genk de kern raken van de vraag hoe we een lange en stabiele toekomst zeker kunnen stellen voor de Europese auto-industrie alsmede voor de daaraan verbonden technologie en banen. Vele collega’s hier hebben daar, net als ik, enorm veel belang bij.
We weten, en onze collega van de Fractie De Groenen heeft daar al op gewezen, dat de autobedrijven zwaar zullen moeten blijven investeren in de volgende generatie lichtere, zuinigere auto’s waar wij onze zinnen op hebben gezet. Het geld voor die investeringen zal echter uit de winst komen – op overheidssteun hoeft niemand te rekenen – terwijl wij winstgevende autobedrijven willen.
Ik wil u een belangrijk cijfer presenteren dat verband houdt met de kwestie-Genk. Zeventig procent van de totale wereldwijde winst van de auto-industrie wordt voortgebracht op de Amerikaanse markt, omdat men daar grotere auto’s verkoopt. De reden voor de ontslagen in Genk is het feit dat de vraag naar één van Fords grootste modellen drastisch is afgenomen. Ford heeft aangekondigd dat het de volgende generatie van de Ford Mondeo in Genk zal produceren en het is onze taak om ervoor te zorgen dat er vraag is naar dit model.
De conclusie die ik u zou willen voorleggen, mijnheer de commissaris, is dat we een coherent beleid willen. Als uw collega’s van het DG Milieu de industrie onder druk blijven zetten om kleinere, lichtere auto’s te produceren zonder zich te bekommeren om de commerciële aspecten van de kwestie, dan zullen we elkaar hier zeker weer terugzien. Wanneer we echter een coherent beleid hebben betekent dat een zekere en stabiele toekomst voor de Europese auto-industrie.
Van Lancker (PSE ).
   – Collega's, mijnheer de Commissaris, ik zou u in het kader van dit debat twee dringende vragen willen stellen in verband met de herstructurering bij Ford en meer in het bijzonder de collectieve afdanking van ongeveer 3000 werknemers in Genk.
Ik denk dat ik niemand hoef te overtuigen van het feit dat dit een echt drama is, niet alleen voor de mensen bij Ford Genk, maar ook voor de toeleveranciers en voor de hele regio. Maar de manier waarop deze herstructurering in zijn werk gaat is stuitend, mijnheer de Commissaris, en volgens mij ook strijdig met de Europese regels.
Ford heeft namelijk twee keer contractbreuk gepleegd. De eerste keer door de CAO-overeenkomsten van 2002 met de werknemers, waarin investering gepland was, niet na te leven. Maar de tweede keer, mijnheer de Commissaris, is een zaak voor Europa. De tweede keer gaat namelijk over het feit dat de Europese ondernemingsraad niet werd geraadpleegd in deze zaak.
De herstructurering bij Ford is duidelijk een Europese zaak, want de schrapping van de investering bij Ford Genk heeft gevolgen voor twee andere vestigingen in Duitsland. En bovendien zijn er ook jobs geschrapt in Keulen en wordt in Barnsley de Jaguar-fabriek gesloten. Dat betekent dus duidelijk dat deze herstructurering een Europese aangelegenheid is, die een zaak zou moeten zijn waarmee de Europese ondernemingsraad zich bezighoudt. Wel nu, de ondernemingsraad is in deze niet geraadpleegd, mijnheer de Commissaris! Ford pakt bewust de onderhandelingen per bedrijf aan. Dat is mijns inziens duidelijk in strijd met de wetgeving inzake de Europese ondernemingsraad, waarvoor wij hier in 1994 gestemd hebben. Er wordt immers op dit moment geen enkele poging ondernomen om op Europees niveau een oplossing voor deze herstructurering te vinden. Dit zou nochtans, de collega's hebben er al op gewezen, alternatieve oplossingen hebben kunnen opleveren, bijvoorbeeld door spreiding van het werk over meerdere mensen, bijvoorbeeld in het kader van een arbeidstijdverkorting.
Mijn eerste vraag aan de Commissie is of zij van plan is om op basis van de Europese wetgeving inzake de Europese ondernemingsraden van de Ford-directie te eisen om alsnog onderhandelingen op te starten in een Europees kader. Een tweede vraag in deze zaak, mijnheer de Commissaris, betreft het volgende. De regeling inzake de Europese ondernemingsraad bij Ford is blijkbaar gebaseerd op het fameuze artikel 13, de zogenaamde vrijwillige overeenkomsten, waarvoor de richtlijn en de bijlage met minimumbepalingen niet van toepassing zijn. Zou dit niet opnieuw een reden zijn voor de Commissie om die fameuze minimumregels toepasbaar te stellen op alle overeenkomsten aangaande Europese ondernemingsraden? 
Mayol i Raynal (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de opeenvolgende crises in onze industrie, en vooral die in de automobielsector, wekken de diepe verontwaardiging van allen die zich niet willen neerleggen bij de alleenheerschappij van een ongebreideld kapitalisme. In mijn eigen land Catalonië zijn er in de automobielsector in 2001-2002 welgeteld 31 zogenaamde sociale plannen geweest – in het Catalaans – en door die plannen zijn 5200 werknemers op straat komen te staan. De sluiting van de fabrieken van auto-onderdelen zoals Lear en Valeo – beide met de noorderzon vertrokken – is een klap in het gezicht van mijn landgenoten.
Je hoeft geen deskundige te zijn om te snappen dat we inmiddels niet meer kunnen concurreren met Oost-Europa. Bedrijven in onder andere de automobielsector verhuizen daarheen omdat daarginds de kosten voor geschoold personeel veel lager zijn dan bij ons. Onze bedrijven kunnen op dat terrein niet concurreren. Zo gauw de daadwerkelijke toenadering van die landen tot onze Unie een feit is, zullen de bedrijven nog verder naar het Oosten opschuiven, buiten de Unie, zoals de ijskoude logica van de markteconomie voorschrijft. Er wordt ons verteld dat we, om dergelijk euvel te voorkomen, een flexibeler arbeidsmarkt nodig hebben. Meer flexibiliteit staat echter gelijk aan minder zekerheid voor de arbeiders en bijgevolg minder sociale cohesie. Dit is onaanvaardbaar voor eenieder die gelooft in het Europese sociale model. 
Della Vedova (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de stelling dat Ford zich in zijn keuzen bij de herstructurering heeft laten leiden door politieke overwegingen lijkt mij niet houdbaar. Italië is een land waarin een grote, Italiaanse automobielfabrikant gevestigd is, die een herstructureringsbeleid voert en dat noodzakelijkerwijze in Italië doet.
Het probleem, zoals reeds gezegd, is dat de automobielmarkt een volgroeide markt is; de productie van auto’s heeft zich gaandeweg naar een groot aantal landen, met name in het Verre Oosten, verplaatst en waarschijnlijk zijn ook zeer veel van mijn collega’s in het bezit van een Koreaanse, Japanse of misschien zelf Indiase auto.
Het probleem is dat de bedrijven moeten herstructureren omdat de markt verandert en er behoefte is aan een groter concurrentievermogen in de sector. Ik geloof niet dat het zin heeft hier een discussie te voeren over de juistheid van keuzen van afzonderlijke bedrijven; mijns inziens moeten die keuzen worden overgelaten aan de bedrijven zelf, ten behoeve van het concurrentievermogen van de sector als geheel en van de werkgelegenheid op de lange termijn: het heeft geen zin om te proberen vandaag arbeidsplaatsen te behouden, als het risico bestaat dat we ze morgen weer verliezen.
Wat we wel kunnen doen is veel meer garanties geven dan de instellingen momenteel doen; veel meer dan de Europese Commissie – die nu haar eigen begroting besteedt aan de landbouw en aan kwijnende sectoren en niet aan innovatieve bedrijfstakken – tot op heden doet. Wat we kunnen doen is aandringen op de kwaliteit van arbeidskrachten in het algemeen, op scholing, op technologische innovatie. Wij hebben werkgelegenheid nodig, maar daarvoor moeten we niet rekenen op kwijnende sectoren die zich moeten herstructureren. Laten we de omstandigheden creëren waardoor de arbeidsplaatsen zich in de sectoren van de toekomst bevinden en niet in die van het verleden. 
De Voorzitter.
   De Commissie bepaalt niet welke sectoren geld krijgen; de Commissie geeft uitvoering aan de besluiten die de regeringen nemen op het gebied van landbouw en andere sectoren. 
Pronk (PPE-DE ).
   – Er is in dit debat heel veel verwezen naar overeenkomsten tussen Renault en Ford, maar ik denk dat die overeenkomsten eigenlijk nauwelijks bestaan. Want wat was er bij Renault het geval? Daar werden inderdaad de bepalingen met betrekking tot de Europese en nationale ondernemingsraden geheel genegeerd, dat was het grote probleem. Het was vooral een probleem tussen de werknemers en het bedrijf. Hier hebben we eigenlijk een ander probleem. Er is natuurlijk ook een probleem tussen de werknemers en het bedrijf, maar er is met name sprake van een probleem tussen de Belgische overheid en het bedrijf. Dat is de kern van het probleem en naar mijn mening zijn daarvoor twee of drie redenen.
De eerste reden is, vrees ik, toch het hele ingewikkelde systeem van de Belgische sociale zekerheid. Het is in België nu eenmaal zo dat de hele surrealiteit relatief veel meer via de sociale zekerheid wordt gefinancierd dan in andere landen, maar dat leidt natuurlijk tot een slechte concurrentiepositie ten opzichte van die andere landen. Maar het is niet aan Ford om dat op te lossen, dat is een opgave voor de Belgische regering.
Het tweede ding, dat natuurlijk de zaak verscherpt heeft, is dat men veel te lang gedaan heeft om gehoor te geven aan verzoeken van Ford om iets te doen aan de ploegentoeslag. Toen bleek ineens dat de Duitse bedrijven competitiever waren, hoewel de lonen daar hoger liggen dan de Belgische. Wie is dan de schuldige, zijn het de werknemers? Neen, het is de Belgische overheid. De Belgische overheid moet daarvoor de verantwoordelijkheid dragen en moet erop toezien dat dat in de toekomst niet nog eens gebeurt. Dat is denk ik de voornaamste les die we hieruit kunnen trekken.
Als er problemen zijn met de wetgeving, is er gelukkig een richtlijn. Dan moet men zich daarop beroepen en een procedure beginnen. In het geval van Renault is ook gebleken dat dat tot een goed resultaat kan leiden. Dat is de methode, maar we moeten in deze kwestie naar een andere oplossing zoeken dan in het geval van Renault. 
Kuckelhorn (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in de korte spreektijd die mij ter beschikking staat kan ik natuurlijk niet ingaan op de situatie bij Ford in Genk. Ik wil echter wel duidelijk stellen dat er geen sprake is van overtreding van de richtlijn inzake Europese ondernemingsraden. De Europese ondernemingsraad is ook ingelicht. Wel is er sprake van overtreding van de Belgische wetgeving op het gebied van collectieve arbeidsovereenkomsten. Wat de richtlijn inzake Europese ondernemingsraden betreft: die kan ik aan iedereen uitleggen, aangezien ik de geestelijke vader van deze richtlijn ben. Ik ben zelf zes jaar lang voorzitter geweest van de Europese ondernemingsraad van Ford. Ik zou willen aanraden om de gesprekken tussen de vakbonden en de Europese ondernemingsraad af te wachten, want ik ben er zeker van dat Ford Genk vervangende productie zal krijgen voor hetgeen hun in de collectieve arbeidsovereenkomst is toegezegd. In de Europese ondernemingsraad worden geen loononderhandelingen gevoerd. Dat is een zaak van de CAO-partijen en niet van Europese ondernemingsraden. 
Thyssen (PPE-DE ).
   – Voorzitter, op welke wetgeving er nu inbreuken gemaakt zijn of geen inbreuken gemaakt zijn, ik denk dat het hier op zijn plaats is om ook uitdrukking te geven aan onze solidariteit met de mensen die getroffen worden door de beslissingen van Ford. Dat zijn natuurlijk in de eerste plaats de werknemers van Ford Genk, maar ook de mensen die werkzaam zijn in de toeleveringsbedrijven en in andere bedrijven die in de klappen delen.
De Commissie kondigt hier aan dat ze onderzoek gaat doen naar de toekomst van de sector. Er is natuurlijk al wat onderzoek gedaan en beschikbaar daarover en het verbaast mij dat de Commissie aankondigt dat zij daaraan nog gaat beginnen. Maar bij ons zijn er economen die beweren dat de werkgelegenheid in de West-Europese automobielassemblage op termijn gehalveerd zal worden, omdat de afzetmogelijkheden de productiviteitsstijging niet zullen kunnen volgen. Voor andere industriesectoren worden analoge voorspellingen gedaan. Ervan uitgaande dat de Commissie ook wel het een en ander aan onderzoeksgegevens verzameld heeft, wil ik haar nu vragen of zij die sombere verwachtingen deelt. Ik hoop dat ze wat minder somber zijn, maar in elk geval staat er wel wat te gebeuren in de industrie. Ik wil aan de Commissaris vragen of het toch niet noodzakelijk is dat men ook van de kant van de overheid die transitie in de industrie mee begeleidt. De sociale partners moeten zeker daarbij betrokken worden. De betrokken regio's moeten daar ook bij betrokken worden. Maar ik denk dat de overheid, en ook de Europese overheid, hier een taak heeft. De Europese overheid heeft zeker een coördinerende taak.
Nog twee concrete vragen, Voorzitter. Er is hier gesproken over structuurfondsen, die aan een herziening zullen worden onderworpen in 2006. Ondertussen lopen de huidige programmeringsperiodes. Ik heb een vraag aan de Commissie gesteld over de mogelijkheden die de structuurfondsen nu nog zouden bieden voor Limburg. Er is gezegd dat er nog een percentage van 4% reserve is, dat altijd kan aangeboord worden. Mijn vraag is: is er van de kant van de Vlaamse overheid naar aanleiding van de problemen bij Ford Genk al een vraag gesteld aan de Commissie om die 4% reserve aan te boren, of heeft men van die kant nog niets gehoord?
Om af te ronden, ook nog dit. In het Belgisch parlement is over deze problematiek natuurlijk ook al een discussie gevoerd en daarin heeft de minister van financiën gezegd dat hij contact zou opnemen met de Europese overheid om te kijken of er een mogelijkheid is om weer te werken met reconversievennootschappen, vennootschappen, die bepaalde fiscale voordelen krijgen gedurende een bepaalde termijn. Ook daar had ik eens graag van de Commissie gehoord of daarover al contacten opgenomen zijn door de Belgische overheid, of dat dat nog niet gebeurd is. 
Della Vedova (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb om een persoonlijke reden het woord gevraagd, in verband met uw vriendelijke terechtwijzing. Ik verzeker u dat de opmerking over de institutionele verantwoordelijkheden ten aanzien van de begroting van de Europese instellingen mij niet ontgaan is. Mijn opmerking betrof de begroting en ook de Commissie, maar niet alleen de Commissie; wat ik bedoel is evenwel dat de Europese begroting opnieuw geformuleerd zou moeten worden. 
De Voorzitter.
   –Ik twijfelde geen moment aan uw uitstekende kennis van het functioneren van de instellingen. Mijn opmerking was bedoeld als informatie voor onze bezoekers en onze gasten, niet voor u, mijnheer Della Vedova. 
Fischler,
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, ik heb het debat met grote belangstelling gevolgd. Er zijn ook verschillende vragen en ideeën naar voren gebracht. Ik zal die allemaal aan de verantwoordelijke commissaris doorgeven zodat er zorgvuldig naar gekeken wordt. De meeste punten die ter sprake werden gebracht, heb ik al in mijn inleidende opmerkingen genoemd en die zal ik daarom niet herhalen.
Er lijkt algemene consensus te bestaan over de vraag hoe we crises te boven kunnen komen die voortkomen uit de noodzaak tot aanpassing, omschakeling en herstructurering van de industrie. Ik wil graag het volgende nog eens duidelijk stellen: het adequaat, tijdig en uitvoerig informeren en raadplegen van werknemersvertegenwoordigers staat bij ons voorop wanneer we op dergelijke situaties reageren. Een ander belangrijk element in dit verband zullen de maatregelen zijn die voortvloeien uit de lopende raadpleging van de sociale partners over de herstructurering van ondernemingen. Ik neem aan dat u allemaal inziet hoe noodzakelijk het is om op dit terrein procedures vast te stellen die op Europees niveau hun waarde bewezen hebben en die waar nodig verder te ontwikkelen.
Naar aanleiding van de discussie die zich hier tussen mevrouw Van Lancker en de heer Kuckelhorn heeft ontsponnen, wil ik erop wijzen dat de Commissie in deze specifieke kwestie van de verantwoordelijke werknemersvertegenwoordigers tot nu toe geen klachten heeft ontvangen. Los daarvan: indien men werkelijk in strijd met deze relevante richtlijn heeft gehandeld, dan is dat een zaak voor de Belgische rechters; die moeten deze kwestie dan onderzoeken.
Zoals ik al aankondigde zullen we hoe dan ook beginnen met een herziening van de richtlijn. We mogen ook niet over het hoofd zien dat de veranderingen in het bedrijfsleven weliswaar economische gevolgen hebben voor de werkgelegenheid en de sociale cohesie, maar ook kansen bieden, vooral wanneer op die veranderingen geanticipeerd wordt en ze worden voorbereid en gestuurd. Mevrouw Weiler, u hebt in dit verband gezegd dat er een besluit moet worden genomen over een verzoek tot steun of dat onderzocht moet worden in hoeverre structuurgelden kunnen worden aangewend. Mijn experts hier zeggen dat een dergelijk verzoek de Commissie tot op heden nog niet bereikt heeft.
Dialoog, transparantie, echte werknemersparticipatie, anticipatie, het vermijden van risico’s en verbetering van de positie op de arbeidsmarkt: dat zijn de sleutelbegrippen in een Europees antwoord op al deze verschijnselen. Laten we er allemaal aan werken en alles in het werk stellen om de instrumenten te creëren – van juridische of andere aard – waarmee we deze begrippen verder invullen. 
Smet (PPE-DE ).
   – Hoe zeer ik de commissaris ook bewonder voor zijn landbouwbeleid, ik vind het niet gepast dat voor zo'n belangrijk debat over de toekomst van de automobielsector en de sociale omkadering terzake niemand van de Commissie aanwezig is, die de dossiers volgt. Dank u dat u er bent en proficiat voor al wat u doet voor landbouw, maar ik moet zeggen dat voor het industriebeleid en het sociaal beleid normaal gesproken een Commissaris aanwezig zou moeten zijn, die kan antwoorden op de vragen. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0412/2003) van de heer Bouwman, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, aan de Commissie over de tussentijdse evaluatie van de agenda voor het sociaal beleid. 
Bouwman (Verts/ALE ),
   . – Mevrouw Smet, bedankt voor uw opmerking daarnet, daarmee ben ik het eens en dat geldt ook voor dit onderwerp. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat we de halftijdse evaluatie van de sociale agenda vastgesteld in Nice in haar afwezigheid zouden behandelen. Het is overigens wel prettig dat meneer Fischler wel aanwezig is, en daarmee ook de Commissie.
Ik had graag haar antwoorden gehad, vooral ook omdat wij die van de sociale agenda al samen met haar besproken hebben in onze commissie. Er is nochtans een aantal vragen gebleven en dat is de reden dat wij hier mondelinge vragen stellen, overigens zonder resolutie.
Die sociale agenda van Nice is erg belangrijk om de doodeenvoudige reden dat Europa en de Europese burgers verwachten dat na de invoering en de intreding van de EMU, de euro en het Stabiliteits- en groeipact ook de sociale kant van Europa verder ontwikkeld wordt. Dat is ook nodig, het kost niet alleen, maar het brengt ook op, dat heeft de Commissie met haar onderzoek duidelijk aangetoond. Die agenda omvat natuurlijk het creëren van meer en betere banen, het anticiperen op werkomgevingen, de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, het moderniseren van de sociale bescherming, het promoten van en uiteindelijk het sociaal beleid in het kader van de uitbreiding. Aan het eind van mijn verhaal zal ik een paar vragen stellen, die wij door de Commissie beantwoord zouden willen zien.
Vooralsnog moet ik vaststellen dat het Europees Parlement al drie keer zijn bezwaren in verband met die sociale agenda geuit heeft tijdens de jaarlijkse . En we hebben elke keer gevraagd dat aandacht zou worden geschonken aan de punten die het Parlement naar voren bracht - deels bestaande punten met betrekking tot de sociale agenda, deels nieuwe punten in verband met de actualiteit, zoals de Ford Genk-geschiedenis vandaag. Met andere woorden, wij vragen dus om zowel de nieuwe beleidsinitiatieven goed uit te voeren als om aan te geven met welke middelen dat gebeurt. Wij vinden ook dat er vaak veel meer gedaan moet worden - zelfs wetgevende activiteiten - dan datgene wat nu gebeurt: overleg, raadpleging, expertgroepen etc., dat alles kost tijd.
Toen ik hier binnenkwam, dacht ik dat we de Europese ondernemingsraad gingen behandelen, maar als ik straks vertrek, dan is dat nog steeds niet gebeurd en misschien gebeurt het tijdens de volgende legislatuur ook weer niet. En daar hebben we in de praktijk van alle dag last van; het debat van vandaag is daarvoor een bewijs!
Met andere woorden, wij zijn dus niet tevreden over de manier waarop op dit moment uitvoering wordt gegeven aan een aantal voorstellen op die agenda en ik zal een aantal voorbeelden daarvan noemen. Het belangrijkste is natuurlijk de kwestie van de Europese ondernemingsraad. Wij hebben eerder al laten weten dat wij vinden dat er nu wel lang genoeg overleg heeft plaatsgevonden, ook wat de sociale dialoog betreft. De partners hebben meer dan voldoende tijd gehad om daarop invloed uit te oefenen. Nu is het tijd voor maatregelen! Die hadden wij in 2002 al verwacht, maar die zijn er nog steeds niet! Dit is overigens niet nieuw voor de Commissie, dit is niet nieuw voor de commissaris!
Hetzelfde geldt voor de werktijdenrichtlijn. Ook hier hebben we een vraag gesteld om hieraan aandacht te besteden. Op dit moment duiken een aantal landen in Europa onder die werktijdenregelingen door, en dat is nu net wat wij niet willen hebben, dat is concurrentieverstorend. Op dit punt willen wij maatregelen hebben en wel zo snel mogelijk! De Commissie zou op dat punt initiatieven moeten nemen, en wel sneller dan op dit moment het geval is! Zo kunnen we nog wel even doorgaan, ook als het bijvoorbeeld gaat om de nieuwe beroepsziektes. Ik zou een hele lijst kunnen geven van de rapporteurs die we daarover hebben gehad: mevrouw Van Lancker, mevrouw Smet, Mevrouw Hermange en tenslotte mevrouw Figueiredo. Nieuwe beroepsziektes, de sociale kanten van het concurrentiebeleid, interventieprocedures op het gebied van de de-lokalisatie van bedrijven, daar vragen wij al een hele tijd om. Maar deze punten zijn niet aan de orde, zo blijkt steeds weer.
Als het om sociale en fiscale maatregelen gaat, willen wij de effecten voor de grensoverschrijdende arbeid zo spoedig mogelijk aan de orde stellen. Wij willen dat de kwestie van de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen in de regelgeving aan de orde gesteld wordt. Nu, zo kunnen we doorgaan, ook de rechtsgrondslag voor wat wij de "civiele dialoog" noemen, is één van die punten. Ik ben met andere woorden nog niet uitputtend geweest. Dat alles in overweging nemende, stellen wij de volgende twee vragen:
Hoe is de Commissie van plan haar initiatiefrecht (dus haar recht om actief op te treden) te gebruiken voor de tenuitvoerlegging van de agenda van het sociale beleid, zowel met betrekking tot de oude punten als met betrekking tot de door ons namens het Europees Parlement ingebrachte punten? Daarbij moet in het achterhoofd worden gehouden dat deze zouden moeten bijdragen tot de verschaffing van volledige werkgelegenheid, de strijd tegen sociale dumping en discriminatie en verbetering van de kwaliteit van de werkgelegenheid in Europa. Dat is dus de eerste vraag.
De tweede vraag: Hoe denkt de Commissie de werkgelegenheid en het sociaal beleid na de uitbreiding van de EU te versterken? De problemen hebben we al lang uitgebreid gesignaleerd, met inbegrip van de follow-up en de tenuitvoerlegging van de wetgeving, het alsook de ontwikkeling van de sociale dialoog. Dit zijn geen makkelijke onderwerpen voor de toetredende landen. Verder zou ik willen dat hierbij aandacht wordt geschonken aan de vooruitgang in de Europese werkgelegenheidsstrategie en het gebruik van de open coördinatiemethoden ten aanzien van sociale uitsluiting en sociale bescherming. 
Fischler,
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte dames en heren, het spijt me dat mevrouw Diamantopoulou vandaag niet aanwezig kan zijn en ik hoop dat u er dan ook begrip voor heeft dat u met mij genoegen moet nemen.
Zoals u weet heeft de Europese Raad in Nice de agenda voor het sociaal beleid vastgesteld. Toen is ook afgesproken dat er in 2003 een tussentijdse evaluatie moest worden uitgevoerd. Doel van die evaluatie moest zijn de noodzakelijk geachte maatregelen beter af te stemmen op het beoogde doel en een tijdschema op te stellen voor de resterende periode tot 2005. De tussentijdse evaluatie werd eind juni door de Commissie vastgesteld. Ze is gebaseerd op een algehele evaluatie van de omzetting gedurende de eerste jaren, waarover jaarlijks in scoreboards gerapporteerd werd, en op een evaluatie van de belangrijkste uitdagingen en drijfveren voor de veranderingen. In de evaluatie wordt ook uiteengezet op welke wijze de Commissie verder invulling denkt te geven aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen van de EU in het kader van de strategie van Lissabon, namelijk het scheppen van meer en betere banen en meer sociale samenhang. De Commissie heeft een omvangrijk pakket initiatieven en maatregelen aangekondigd, waarbij alle relevante actoren zullen worden betrokken.
Dan nu naar uw twee vragen: de Commissie gebruikt haar initiatiefrecht door de noodzakelijke en in de tussentijdse evaluatie aangekondigde specifieke maatregelen voor te stellen. Daartoe behoren bijvoorbeeld nieuwe wetsontwerpen, zoals het voorstel voor een richtlijn inzake uitzendkrachten of de vereenvoudiging van bestaande regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van de veiligheid en gezondheid op het werk. De Commissie maakt ook gebruik van haar recht de sociale partners te consulteren en met hen die problemen te inventariseren waaraan extra aandacht moet worden besteed. Hier speelt bijvoorbeeld de kwestie van de overdraagbaarheid van bedrijfspensioenrechten. Een ander voorbeeld is de follow-up van de herziening van de arbeidstijdrichtlijn. Het gaat hier om de Europese werkgelegenheidsstrategie, met name om voorstellen voor richtsnoeren en aanbevelingen op dat terrein. Tegelijkertijd stimuleert de Commissie ook de samenwerking tussen de lidstaten bij het moderniseren van de sociale zekerheid en het bevorderen van de sociale integratie.
Naar aanleiding van uw tweede vraag stel ik nadrukkelijk dat er bij de tussentijdse evaluatie twee prioriteiten gelden voor de werkwijze in de komende jaren. In de eerste plaats gaat het om de verdere ontwikkeling van de agenda voor de uitgebreide Europese Unie. De tweede prioriteit omvat het toezicht op en het volgens de regels uitvoeren en toepassen van het op het terrein van de werkgelegenheid en in de sociale sector. Voor dit doel zal men hierbij op zorgvuldige wijze de netwerken van nationale vertegenwoordigers moeten betrekken; zij moeten de nodige ondersteuning bieden bij de omzetting en toepassing van het Europees recht. Dat geldt ook voor de andere toezichtsmechanismen die ons nog ter beschikking staan. Weliswaar zal de nadruk worden gelegd op hulp en advies, maar de Commissie zal niet schromen om waar nodig dwangmaatregelen te nemen of, indien dat opportuun is, gerechtelijke stappen te ondernemen. Dat geldt echter niet alleen voor de nieuwe lidstaten die volgend jaar tot de Europese Unie zullen toetreden, maar voor alle lidstaten. 
Smet (PPE-DE ).
   – Voorzitter, Commissaris, dank u voor uw antwoord. Als ik kijk naar de agenda voor het sociaal beleid en zie waar wij nu staan - we zijn - we zijn een jaar vóór de verkiezingen en we staan voor de uitbreiding. Ik denk dat we niet anders kunnen dan daarmee rekening houden.
Als we keuzes moeten maken uit de prioriteiten, dan heeft voor mij de uitbreiding de hoogste prioriteit. Er is een groot aantal sociale richtlijnen. Wij stimuleren de ontwikkeling van de sociale dialoog. Wij stimuleren de opbouw van administraties, diensten en instituties die de sociale zekerheid in die landen kunnen verzekeren. Wij weten allemaal dat ondanks het feit dat die landen toetreden de implementatie van een groot aantal van die zaken zeer moeilijk verloopt. Als die implementatie niet goed verloopt, als de sociale dialoog niet tot stand komt, als er niet voldoende instituties zijn om dat allemaal toe te passen, dan zal dit een vertraging opleveren bij eenieder. Ook bij ons. Uiteraard gaat dit een vertraging meebrengen. Je kunt toch niet een reeks nieuwe richtlijnen gaan brouwen terwijl de landen die volgend jaar erbij komen - een globale Unie van 25 landen dus - een stuk van die Unie niet kunnen volgen. Het is van uitzonderlijk groot belang dat het sociaal beleid zich ontwikkelt in de uitbreidingslanden. Het ontwikkelt zich veel te traag en veel te weinig. Dat is dus volgens mij de allerhoogste prioriteit, omdat dit de groei van het sociaal beleid op Europees vlak bij ons zal tegenhouden, of men dat nu wil of niet.
Een tweede prioriteit is de tewerkstelling. Ik denk dat de Commissie een goede keuze maakt, ook in haar prioriteiten. Ik ga daarmee akkoord. De zaken die men voorgesteld heeft in Lissabon, namelijk een tewerkstellingsgraad van 70% enz., we zien allemaal dat dit uiterst traag verloopt. Als die nieuwe landen erbij komen, zal uiteraard de tewerkstellingsgraad afnemen en niet toenemen. We komen dus nog verder af staan van de doelstellingen van Lissabon dan op dit ogenblik al het geval is. Het hele beleid rond de tewerkstelling moet gestimuleerd en ondersteund worden.
Dan is er nog een derde punt: de herziening van een aantal richtlijnen. Ik vind dat we dat wel kunnen doen, bijvoorbeeld de herziening van de Renault-richtlijn, de herziening van de richtlijn over de ondernemingsraden, zelfs de herziening van de richtlijn in verband met veiligheid en gezondheid op het werk. Wij hebben behoefte aan de vernieuwing van een groot aantal richtlijnen. Dat is voor mij een derde prioriteit, die we ook zouden kunnen invoeren. Als we nog nieuwe richtlijnen willen maken, dan dienen we daarbij echt een keuze te maken en prioriteiten vast te stellen. We kunnen geen 40 nieuwe richtlijnen meer maken, zelfs geen tien. Ik denk dat we dat moeten beperken en ik denk dat één van die prioriteiten bij nieuwe richtlijnen moet zijn iets te doen voor de gehandicapten. We hebben al een langdurig debat daarover gevoerd. Deze groep in de samenleving blijft het moeilijk hebben met de toegang tot de arbeidsmarkt. Ik vind dat we speciaal voor hen een aantal zaken moeten regelen. 
Hughes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de tussentijdse evaluatie van de Commissie lijkt wel een soort bezigheidstherapie. Ze bevat veel gebakken lucht en maar zeer weinig inhoud. Er is een hele lijst aan kwesties die nog moeten worden afgehandeld. Ondanks de recente gebeurtenissen in Genk en een hele reeks eerdere problemen is de herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad inmiddels al drie jaar vertraagd. De Raad komt maar niet tot een besluit over de richtlijn inzake de arbeidsvoorwaarden van uitzendkrachten, die nochtans een essentieel onderdeel vormt van onze inspanningen om een goed evenwicht te garanderen tussen veiligheid en flexibiliteit.
De tijdsplanning voor de herziening van de werktijdenrichtlijn en het beëindigen van het schandelijke misbruik van de uitstapmogelijkheid in mijn eigen land zit vol onzekerheden. Het Parlement heeft tot nog toe tevergeefs opgeroepen tot het opstellen van een richtlijn voor individuele ontslagen en de sociale zekerheidsaspecten van atypische arbeid: aan deze oproep is tot op heden op generlei wijze gehoor gegeven.
Ook deel ik in de bezorgdheid van mevrouw Smet over de uitbreiding, het en de toepassing ervan – met name op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk, het ontwikkelen van een sociale dialoog en de open coördinatie binnen de Europese Unie zoals die rond deze tijd volgend jaar realiteit moet zijn. Wij maken ons grote zorgen over dit alles en er is vooralsnog weinig of niets ondernomen op elk van deze belangrijke gebieden.
Begrijpt u me niet verkeerd: we zijn ons ten zeerste bewust van de druk op commissaris Diamantopoulou en van de hindernissen die zij op haar weg vindt. Wij zijn ons ook bewust van haar inspanningen om vooruitgang te boeken op deze belangrijke kwesties. Sommige van die hindernissen hebben hun oorsprong in het college, andere in de Raad en weer andere komen van regeringen van socialistische snit.
Ik kan alleen maar zeggen dat we haar des te meer zullen helpen bij het overwinnen van die hindernissen en het bereiken van resultaten in de sociale agenda. Dit is van levensbelang. Tenzij we over de brug kunnen komen met resultaten en voortgang boeken met de sociale agenda, lopen we een groot risico dat de totale, zorgvuldig samengestelde beleidsmix die in Lissabon bereikt is, teniet gedaan wordt. Dat zou een grote ramp betekenen voor de toekomst van de gehele Unie. 

Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de toename van de werkloosheid, het gebrek aan stabiliteit van de werkgelegenheid, de armoede en de sociale uitsluiting stroken niet met het begrip van een Europa dat sociale rechtvaardigheid en solidariteit hoog in zijn vaandel draagt. Het is bekend dat er meer dan vijftien miljoen werklozen zijn en dat in de Europese Unie ongeveer zestig miljoen mensen moeten rondkomen met minder dan 60 procent van het gemiddelde nationale inkomen. Deze problemen treffen vooral vrouwen, maar ook oudere mensen met zeer lage pensioenen, emigranten, kinderen, gehandicapten en werknemers met een onzekere en onderbetaalde baan. In de kandidaat-landen die in mei volgend jaar tot de Unie zullen treden, ziet de situatie er nog aanmerkelijk slechter uit.
De verscherping van de sociaal-economische problemen dwingt ons tot een beleidswijziging aangezien wij geconfronteerd worden met een toename van de ongelijkheden, een verzwakking van de cohesie en het uitblijven van werkelijke vooruitgang in het gelijkekansenbeleid voor mannen en vrouwen. In de huidige situatie mag de naleving van het Stabiliteitspact niet langer als een absolute prioriteit worden beschouwd. Integendeel, het is dringend noodzakelijk dat de toepassing van het pact wordt opgeschort zodat de irrationele criteria inzake nominale convergentie grondig kunnen worden herzien. Het is hoog tijd dat er een einde komt aan het primaat van de monetaristische beleid en het mededingingsbeleid en dat er aandacht wordt besteed aan de oplossing van ernstige sociale problemen, de uitvoering van de agenda voor het sociaal beleid en de ontwikkeling van een doeltreffend systeem van overheidsinvesteringen om het tekort aan banen in de Europese Unie, dat op vijftien miljoen wordt geraamd, weg te werken.
Ik zie mij dan ook genoodzaakt te refereren aan het verslag over de uitvoering van de agenda voor het sociaal beleid, dat ik onlangs heb gepresenteerd en dat in september jongstleden door deze plenaire vergadering is aangenomen. Daarin wordt duidelijk onderstreept dat er voorrang moet worden verleend aan het ernstige probleem van de werkloosheid en de armoede - met inbegrip van de langdurige armoede - op alle beleidsterreinen van de Unie, met name het mededingingsbeleid, zonder de structuurfondsen en het Stabiliteitspact te vergeten. Ik maak gebruik van de aanwezigheid van de commissaris die bevoegd is voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid om te onderstrepen dat mijn verzoek ook op zijn portefeuille van toepassing is. Ook het landbouwbeleid moet gewijzigd worden met het oog op de uitbanning van de armoede en de sociale uitsluiting.
Wij betreuren niet alleen dat de Commissie de sociale agenda van Nice niet naleeft, maar ook dat zij nog steeds geen aanstalten maakt om de nieuwe initiatieven voor te leggen waarop het Europees Parlement reeds heeft aangedrongen. Het gaat daarbij om een lange lijst die hier al door andere sprekers is genoemd en die ook tijdens de vergadering van 3 september is aangenomen. Ik herhaal dit verzoek en onderschrijf alle kwesties die hier aan de orde zijn gesteld. Verder dring ik aan op de noodzaak van doeltreffende maatregelen, interventiemechanismen voor wat betreft de verplaatsing van ondernemingen en richtlijnen over artikel 13 betreffende de rechten van vrouwen en gehandicapten in alle arbeidssituaties. De aanpassing van de richtlijnen ter bevordering van de gezondheid en de veiligheid op het werk, met name van vrouwen, heeft vertraging ondervonden. Die moet zo spoedig mogelijk worden ingelopen. De voorstellen die al door dit Parlement zijn aangenomen, moeten in de praktijk worden gebracht. 
Andersson (PSE ).
   –Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik deel de opvatting van mevrouw Smet dat de grote uitdaging ook qua sociaal beleid is gelegen in de uitbreiding. De invoering van de sociaal-politieke wetgeving inzake het arbeidsmilieu en het arbeidsrecht zal van groot belang zijn voor de werknemers in de nieuwe lidstaten. Maar het zal ook het nodige betekenen voor de huidige lidstaten. Het gevaar voor sociale dumping tussen onze landen wordt veel kleiner, en dat is heel belangrijk.
Een andere gewichtige kwestie in verband met de uitbreiding is de dialoog tussen de sociale partners. In veel van de nieuwe lidstaten bestaat geen goed functionerende dialoog en zijn er geen sociale partners die gewend zijn om deel te nemen aan de sociaal-politieke agenda.
Een derde kwestie is de samenwerking in het kader van de strategie van Lissabon. We moeten die samenwerking nog nader bestuderen en zorgen voor de handhaving ervan. Dat mag echter niet betekenen dat we geen voorstellen op nieuwe gebieden presenteren, bijvoorbeeld op het gebied van het arbeidsmilieu, naar aanleiding van nieuwe gevaren in verband met atypisch werk en dergelijke. We moeten dus zien dat we zowel het probleem van de uitbreiding aankunnen als de nieuwe gevaren en nieuwe sociaal-politieke uitdagingen. 
Van den Burg (PSE ).
   – Eerder deze week heb ik in onze Commissie werkgelegenheid en sociale zaken al stevig naar de Commissie uitgehaald op één punt van de sociale agenda, de detacheringsrichtlijn. Het is onbegrijpelijk dat de evaluatie van die richtlijn niet is aangegrepen om de problemen van de grensoverschrijdende tewerkstelling van arbeidskrachten beter te evalueren en nieuwe initiatieven op dat punt te nemen. We staan vlak voor de uitbreiding en al eerder heb ik ook tegen Verheugen en Diamantopoulou gezegd dat die overgangstermijn absoluut geen oplossing is voor de problemen die die uitbreiding met zich mee kan brengen. Er moet een pro-actief beleid gevoerd worden en er moeten betere condities worden gecreëerd voor een actieve arbeidsmobiliteit.
De uitzendrichtlijn is al genoemd door mijn collega Joeckx. De impasse die op dat punt bestaat kan natuurlijk geen aanleiding zijn om verder niets meer te ondernemen op punten die, ook in aansluiting op die richtlijn, aan de orde zijn in relatie tot de situatie van de atypische arbeid. Ik denk hier bijvoorbeeld aan de positie van zelfstandigen, die eigenlijk niet zelfstandig maar in feite werknemer zijn, en aan de sociale zekerheid van de atypische werknemers. Als we niet een beter raamwerk creëren van definities en arbeids- en sociaalrechtelijke regelingen in Europa, dan zal dat sociaal straks nog maar op een hele kleine minderheid van werknemers van toepassing zijn, en dat zijn net niet degenen die het het hardst nodig hebben!
Tenslotte een waarschuwing. Ik denk dat als we er niet in slagen om in Europa dat sociale beleid ook in te vullen, dan heel veel mensen zich tegen Europa zullen keren! 
Fischler,
   . – Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte dames en heren, heel kort: ik heb de suggesties, verzoeken en wensen die u vandaag geuit hebt genoteerd en zal ze aan mevrouw Diamantopoulou doorgeven.
In principe kan ik u in ieder geval zeggen dat ik uw opvattingen deel, ten eerste ten aanzien van het enorme belang van het in de zogenaamde doelstellingen van Lissabon verwoorde beleid en ook van het werk dat ons op het terrein van het sociaal beleid te doen staat. Ook ben ik met u van mening dat wij ons juist nu, aan de vooravond van de uitbreiding, zeker ook moeten bezighouden met de vraag hoe we in die context tegen deze vraagstukken moeten aankijken. Dat is een urgente kwestie, dat ben ik met u eens. Ik vind dat we in principe op beide fronten actief moeten blijven. We mogen immers niet over het hoofd zien dat zaken als werkgelegenheid en sociale zekerheid nauw samenhangen met de vraag of wij erin slagen, een redelijke groei in Europa tot stand te brengen. Dat is een van de eerste vereisten. Die groei zullen we alleen bewerkstelligen wanneer aan verschillende voorwaarden voldaan wordt die voor de herstructurering van onze Europese economie noodzakelijk zijn.
Aan de andere kant betekent dit niet dat het hier alleen gaat om groei, dus alleen om de economie. Het gaat natuurlijk ook om sociale bescherming. Ik heb u in mijn inleidende opmerkingen al verteld over de huidige plannen van de Commissie. Ik hoop dat wij met deze maatregelen de situatie echt kunnen verbeteren. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0333/2003) van mevrouw Dybkjær, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over de verkiezingen 2004: Hoe te zorgen voor een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen (2003/2108(INI)). 
Dybkjær (ELDR ),
   –Mevrouw de Voorzitter, we bevinden ons midden in een spannende en uitdagende periode in de Europese geschiedenis. We breiden het aantal lidstaten van de EU uit, en we creëren en bediscussiëren op het ogenblik een nieuw kader voor de op verdragen gebaseerde samenwerking krachtens de beginselen van nationale staten en de bevolking.
Er zijn diverse voorwaarden voor deelname aan de EU-samenwerking, en een van die voorwaarden is dat men moet voldoen aan eisen qua democratie en mensenrechten, dat wil zeggen dat de mensen dezelfde mogelijkheden moeten hebben om zich te ontplooien en om over hun leven te kunnen beslissen.
Als we dan kijken naar de realiteit in Europa, wie beslissen er dan? Wie leggen de wetten vast? Wie bepalen de dagelijkse gang van zaken in internationale, Europese, nationale, regionale en lokale vergaderingen? Wie personifiëren de macht van de overheid? Het antwoord is volstrekt eenduidig: dat doen de mannen. Wie daaraan twijfelt, moet maar eens nagaan hoeveel vrouwen er tussen de staatshoofden en regeringsleiders zitten. Het antwoord is: niemand, nul. Kijk je naar de “familiefoto” van de top van Kopenhagen in 2002, dan zie je 64 personen op de foto, van wie 8 vrouw zijn.
Komt dat doordat er een gebrek aan vrouwen is in Europa? Zijn wij een minderheid? Soms wordt dat inderdaad beweerd, en dan worden we tussen andere minderheden ondergebracht. Maar dan moeten we tegen onszelf zeggen: nee, dat is niet zo. We vormen ten minste de helft. Vrouwen maken ten minste de helft van het kiezerscorps uit, dus het komt niet doordat er niet genoeg vrouwen zijn. Zijn er dan soms geen competente vrouwen? Nee, daar ligt het ook niet aan. Er zijn vrouwen, langzamerhand zelfs meer vrouwen dan mannen, die een hogere opleiding volgen, maar dat is natuurlijk niet meer het enige criterium voor deelname aan het politieke leven. Daar ligt het allemaal niet aan.
Er zijn meerdere redenen waarom er niet genoeg vrouwen zijn, en die redenen zijn overal dezelfde. Nu moeten we ons concentreren op de verkiezingen van volgend jaar. Zoals gezegd zijn we momenteel het nieuwe Europa aan het opbouwen. De vrouwen maken de helft van Europa uit, en het is van fundamenteel belang dat die helft ook deelneemt aan de besluitvorming over de kaders voor en de inhoud van de verdere samenwerking. En een van de plaatsen waar men dat kan doen, is het Europees Parlement.
Vandaag is de situatie zo, dat 30 procent van de leden van het Europees Parlement vrouw is. Er komt nu een uitbreiding met tien nieuwe landen, en in dat verband moeten we dus eens kijken hoe vrouwen in deze landen vertegenwoordigd zijn. Helaas ziet dat er niet al te best uit. Natuurlijk komen niet al deze landen helemaal achteraan, en sommige van de huidige lidstaten staan trouwens ook niet al te hoog op de ranglijst qua vertegenwoordiging van vrouwen. Toch moeten we zeggen dat het gemiddelde laag is. Waar wij ons dus bij de komende verkiezingen op moeten richten, dat is meer vrouwen stimuleren om zich kandidaat te stellen, en uitzoeken waarom andere zich niet kandidaat willen stellen. Worden ze daar in feite niet toe aangemoedigd, of is het het oude, klassieke patroon dat niemand vrijwillig macht afstaat, of het nu om mannen of om vrouwen gaat? Persoonlijk geloof ik dat het de klassieke situatie is. Natuurlijk staan mannen niet vrijwillig hun macht af, net zoals wij vrouwen het ook ongelooflijk moeilijk vinden om de zogenaamde macht over onze kinderen af te staan. We zijn geen van allen heiligen. Nu is het echter belangrijk dat we deze kwestie trachten te bespreken en dat we begrijpen dat als wij deze EU-samenwerking aanvaard willen krijgen bij de Europese burgers, dan is het misschien een goed idee dat wij proberen vrouwen op te roepen om deel te nemen, en dat we vooral systemen ontwikkelen waarin vrouwen de kans krijgen om gekozen te worden als ze uiteindelijk op de kieslijsten komen te staan. Het zal in ieder geval geen sinecure blijken een draagvlak te creëren voor Europese samenwerking. Daar zit een Zweedse commissaris en ik ben een Deense spreker, en nergens ligt de aanvaarding van de Europese samenwerking zo moeilijk als in Zweden en Denemarken. En juist vrouwen zijn daar het meest septisch over. 
De ervaringen in de Scandinavische landen tonen aan dat het dus niet zo is dat de vrouwen niet gekozen worden. Staan ze op gelijke voet, dan worden ze ook gekozen. Het is feitelijk zo dat als vrouwen de kans hebben om überhaupt gekozen te worden, ze ook daadwerkelijk worden gekozen. Het is dus niet zo dat de kiezers in hun algemeenheid vinden dat vrouwen slechte kandidaten zijn; integendeel, ze willen graag op hen stemmen. De waarheid is dat ze geen kans krijgen om de vrouwelijke vertegenwoordigers verkozen te krijgen.
Het is uiterst belangrijk dat wij hier nu over discussiëren, omdat op dit moment 31 procent van de leden van het Parlement vrouw is. In sommige nieuwe landen ligt de verhouding scheef. Het gevaar dreigt nu dat we in een Parlement met een grotere invloed op de Europese wetgeving dan het ooit gehad heeft, veel minder dan 30 procent vrouwen hebben, omdat de vrouwen in onder andere de nieuwe landen zo slecht vertegenwoordigd zijn. Er zijn twee landen die überhaupt geen vrouwelijke waarnemers hebben gezonden. Het is toch ongelooflijk dat men op die manier denkt te kunnen voldoen aan eisen op het punt van democratie en mensenrechten.
Ik vind dat wij gezamenlijk moeten trachten te zorgen dat er in het Europees Parlement ook een goede vertegenwoordiging van vrouwen is, zodat de mensen het gevoel hebben dat ze hier inderdaad vertegenwoordigd worden. 
Wallström,
   Mevrouw de Voorzitter, dat was een uitstekend betoog van mevrouw Dybkjær. Ik ben het er volledig mee eens. Het was een uitstekende inleiding tot hetgeen het onderwerp van dit debat moet zijn.
Uiteraard wil ik allereerst het Europees Parlement gelukwensen, en speciaal de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, en ook mevrouw Dybkjær als rapporteur, met het feit dat zij het initiatief tot dit verslag hebben genomen. Hier wordt opnieuw het belang benadrukt van een evenwichtige verdeling van vrouwen en mannen in het besluitvormingsproces, speciaal met het oog op de volgend jaar te houden verkiezingen voor het Europees Parlement.
We moeten de democratie serieus nemen en rekening houden met het vraagstuk van gelijke kansen in de besluitvorming. Als wij ons bekennen tot democratische waarden, tot de volksvertegenwoordiging en tot de actieve deelname van burgers, kunnen we niet tegelijkertijd de halve bevolking uitsluiten van de organen waar de beslissingen worden genomen. Een grotere deelname van de kant van vrouwen betekent ook betere mogelijkheden voor de maatschappij om voor haar burgers te zorgen. We lopen zowel middelen als ervaring mis wanneer vrouwen niet aan het politieke leven kunnen deelnemen. Vrouwen moeten toegang krijgen tot de arbeidsmarkt en tot de politiek om op professionele wijze vorderingen te kunnen maken in een tempo dat past bij hun kwalificaties. Op die manier kan hun competentie op de juiste wijze worden benut. Helaas kiest men tot nu toe maar al te vaak voor mannen. Daar moeten wij verandering in brengen.
Zoals in het verslag wordt benadrukt, hebben alle lidstaten zich verplicht tot uitvoering van het VN-Actieplatform van de in 1995 gehouden conferentie van Beijing, alsmede tot uitvoering van een aantal andere internationale programma’s ter ondersteuning van het beginsel van gelijke vertegenwoordiging van vrouwen en mannen in besluitvormende organen en gelijke deelname aan het besluitvormingsproces. Dat is het internationale kader waarbinnen wij allen moeten werken.
Een gelijke verdeling van vrouwen en mannen in het besluitvormingsproces en op alle andere levensterreinen is ook het centrale thema van het werkprogramma van de Commissie voor 2003 en 2004. Het werk aan de beoordeling van de vraag welke projecten steun krijgen van het programma voor gelijke kansen, bevindt zich momenteel in de slotfase.
Het doet mij ook genoegen u te kunnen meedelen dat de Commissie op dit moment een gegevensbank ontwikkelt over “Vrouwen en mannen in de besluitvorming”. Deze gegevensbank is een van de maatregelen voor het ontwikkelen en bijhouden van statistiek, die eveneens een belangrijk uitgangspunt en instrument vormt. De voorbereidingen voor publicatie van de eerste resultaten van deze gegevensbank zijn momenteel gaande. In het begin van 2004 zal de inhoud op de website van de Commissie worden gepresenteerd. De gegevens zullen daarna elk jaar worden geactualiseerd. De hoofddoelstellingen van de gegevensbank zijn ten eerste het meten van de vorderingen ten opzichte van de verbintenissen die zijn aangegaan, en ten tweede de bewustmaking van het publiek in de huidige lidstaten, de EER-landen en de toetredingslanden, inzake de positie van mannen en vrouwen in besluitvormende organen.
Staat u mij toe om ook de maatregelen op het gebied van besluitvorming te noemen die onlangs door het Italiaanse voorzitterschap met steun van de Commissie zijn aangenomen en die ook in het verslag onder de aandacht worden gebracht. Op de conferentie van Syracuse en tijdens de daarop volgende informele bijeenkomsten van de ministers van Gelijke Kansen, werd benadrukt dat men zich moet blijven inspannen voor een gelijke verdeling tussen vrouwen en mannen in de besluitvormingsprocessen op alle niveaus. Men stelde verder voor dat alle politieke partijen zouden overeenkomen dat van alle kandidaten voor de verkiezingen voor het Europees Parlement, ten minste 30 procent vrouw moet zijn. De partijen moeten er bovendien actief naar streven dat de door de Europese Raden van Lissabon en Barcelona opgestelde doelen worden bereikt, speciaal de doelstellingen die rechtstreeks van invloed zijn op vrouwen: ten minste 60 procent van de vrouwen een baan in uiterlijk 2010, tezamen met regelingen voor toegang tot goede kinderopvang tegen redelijke kosten. Deze doelen horen ook tot de instrumenten en voorwaarden die de deelname van vrouwen aan het politieke leven en het overige maatschappelijke leven mogelijk maken. 
Avilés Perea (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, om te beginnen feliciteer ik de rapporteur met dit belangrijke verslag dat met het oog op de aanstaande Europese verkiezingen bijzonder gelegen komt.
Ieder van ons weet dat de gelijkheid van mannen en vrouwen een basisbeginsel is van het Gemeenschapsrecht. Immers, in het Verdrag van Amsterdam wordt bepaald dat het gelijkekansenbeginsel als doelstelling moet worden opgenomen in alle beleidsprogramma’s. Daarom verzoeken wij om concrete maatregelen ter bevordering van de aanwezigheid van vrouwen op de kieslijsten en dus ook in het Europees Parlement. Dit verzoek kan worden uitgebreid naar alle nationale en regionale parlementen waar vrouwen in vergelijking met mannen ondervertegenwoordigd zijn ofschoon zij de helft, en in sommige gevallen zelfs iets meer dan de helft, van de bevolking uitmaken.
Ik hoef u niet te vertellen dat vrouwen zonder bijzondere steun, zonder maatregelen voor positieve actie, zonder wetten waarmee de vertegenwoordiging van vrouwen wordt versterkt, grote moeite hebben toegang te verkrijgen tot institutionele betrekkingen en politieke posten en derhalve niet kunnen deelnemen aan de politieke besluitvorming en geen gezagsfuncties kunnen bekleden.
De laatste jaren is er een lichte stijging van het aantal vrouwen waarneembaar. Desondanks komen wij niet verder dan een goede 30 procent. Bovendien is de vrees gegrond dat dit percentage bij de volgende Europese verkiezingen weer kan dalen.
Zoals de rapporteur ook al zei, is het aantal vrouwen in de waarnemersmissies uit de uitbreidingslanden uitermate beperkt. Sommige landen hebben zelfs geen enkele vrouwelijke waarnemer uitgezonden. Wij vrezen dan ook dat de vertegenwoordiging van vrouwen na de Europese verkiezingen niet meer dan 15 procent zal bedragen. Daarom juist is de waarschuwing die wij hier uitsturen des te belangrijker en relevanter. Ook in de huidige lidstaten van de Europese Unie laat de situatie te wensen over. In het merendeel van de gevallen - met uitzondering van de noordse landen - bedraagt het aantal vrouwen ten hoogste 30 procent. In sommige landen ligt dit percentage nog lager. Daar ondervinden vrouwen nog steeds de grootste moeilijkheden om gezagsfuncties uit te oefenen.
Die moeilijkheden blijven zo groot omdat er - behalve in twee landen - geen kieswetten bestaan waarin wordt voorgeschreven dat vrouwen verplicht vertegenwoordigd moeten zijn op kieslijsten. Of vrouwen al dan niet aanwezig zijn in besluitvormingsorganen en parlementen hangt in hoge mate af van de politieke partijen, de mentaliteit van de politieke leiders en onze inspanningen om de samenleving bewust te maken van het belang van deze kwestie.
Kortom, dit verslag komt bijzonder gelegen. Niet alleen wij, vrouwen die zich inzetten voor meer vrouwelijke aanwezigheid, maar ook de mannelijke afgevaardigden en politieke leiders moeten deze uitdaging aangaan en de vertegenwoordiging van vrouwen in de politieke instellingen versterken.
Het is van essentieel belang dat de leiders en de politieke partijen bij de besluitvorming de nodige politieke wil aan de dag leggen. Dat is immers de enige manier om te garanderen dat er na de verkiezingen daadwerkelijk meer vrouwen aanwezig zullen zijn, zodat een evenwichtigere vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in het besluitvormingsproces gewaarborgd is. 
Karamanou (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, het is toch vreemd dat wij - ondanks het feit dat er al vijftig jaar een Europees beleid is voor de gelijkheid van vrouwen en mannen en het honderd jaar geleden is dat vrouwen voor het eerst naar de stembus zijn gegaan - hier open deuren moeten intrappen en erop moeten hameren dat vrouwen en mannen hun verantwoordelijkheden en plichten gelijk en eerlijk moeten verdelen, zowel in hun openbaar als privé-leven, en dat gezorgd moet worden voor een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan democratische instellingen en alle politieke besluitvormingscentra.
Het uitzonderlijk goede verslag van mevrouw Dybkjær is van groot belang voor de Europese verkiezingen van aanstaande juni. In dat verslag wordt namelijk een kader gegeven waaraan alle lidstaten en met name de toetredingslanden zich moeten houden om te verzekeren dat na de verkiezingen het percentage vrouwen in het Parlement in geen geval lager is dan de huidige 31 procent. Ik wil hier twee landen uitdrukkelijk noemen: Estland en Slovenië, die het niet nodig vonden om zelfs maar één vrouw als waarnemer naar dit Parlement te sturen. Onze ongerustheid is ook toegenomen door de traumatische ervaring van vorig jaar, toen bleek dat het aantal vrouwen in de Conventie voor de Europese grondwet niet meer dan 17 procent bedroeg.
Daarom heeft de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen besloten de bevordering van de democratie en de gelijkheid uit te roepen tot haar topprioriteit en initiatieven te nemen om de regeringen, de nationale parlementen, de politieke leiders en de vrouwen zelf aan te sporen tot actie voor de verwezenlijking van dit doel. Gelijkheid van vrouwen en mannen mag dus niet beperkt blijven tot woorden maar moet worden omgezet in daden. Bovendien moet de economische en sociale ontwikkeling van de Unie worden bevorderd via een rationele benutting van het groot menselijk potentieel dat gevormd wordt door de vrouwen.
Net als voor de andere ambitieuze Europese beleidsvormen geldt ook voor de strategie van Lissabon dat de doelstellingen pas kunnen worden bereikt als de vrouwen onmiddellijk en in hun geheel worden betrokken bij de planning en de besluitvorming op elk niveau. De planning van de toekomst van Europa mag niet buiten de vrouwen om geschieden. Nu de Europese verkiezingen op til zijn moeten er meer strategieën komen. Er moet worden voorzien in wetgevende maatregelen, positieve acties, quota of politieke akkoorden die kunnen leiden tot een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen op de kieslijsten en in de samenstelling van de gekozen organen.
Ik hoop dat het nieuw Europees Parlement van de Vijfentwintig dit doel zal bereiken en een lichtend voorbeeld zal zijn voor de parlementen van heel de wereld. 
Boogerd-Quaak (ELDR ).
   – Ook ik wil mevrouw Dybkjaer van harte feliciteren met dit verslag. Het komt precies op tijd, net voor de Europese verkiezingen, en het is hier al door meerdere sprekers aangehaald: wij zullen ontzettend ons best moeten doen om dat opkomstpercentage van 30-31% voor de verkiezingen van het Europees Parlement te halen. Dat komt niet in de laatste plaats door de toetredende landen, waar we op dit moment slechts op 14% zitten. Ik ben dan ook van mening dat in het kader van de toetsing van die landen aan de orde moet komen dat gelijkheid van mannen en vrouwen een onderdeel is van ons toekomstige fundamentele gemeenschapsrecht en dat men dus intern erop toe moet zien dat dit ook in de volksvertegenwoordiging plaatsvindt. Maar goed, het is makkelijk om de vinger te leggen op een zere plek bij andere landen, maar ook zelf hebben wij voorbeelden waar vrouwen ontzettend tekort gedaan wordt.
In mijn land was het nog niet zo lang geleden dat er maar één vrouwelijke minister werd benoemd. Daar is ontzettend veel protest tegen gerezen en gelukkig viel dit kabinet snel en we hebben nu vijf vrouwelijke ministers en vijf vrouwelijke staatssecretarissen. Tot mijn groot verdriet levert mijn eigen partij, die dus zegt heel erg voor vrouwen te zijn, van de twee ministers die ze hebben niet één vrouw. Dat is niet omdat er geen capabele vrouw zou zijn, maar omdat er dan altijd toch anderen zijn, die belangrijker zijn en die voor moeten gaan. Zolang wij op deze manier bezig zijn, komt het niet goed met de vrouwen. Maar ik vind ook dat wij zelf steeds erop moeten hameren dat die gelijkheid van vrouwen er moet zijn en dat wij daar ook heel scherp op moeten toezien. Ik zou er bijvoorbeeld niet op tegen zijn als men voorbeelden zou volgen, zoals die in het verslag van mevrouw Dybkjaer zijn aangehaald - bijvoorbeeld dat van Frankrijk waar men de partijfinanciering laat afhangen van het aantal vrouwen op de lijst - want we kunnen niet stil blijven zitten, we moeten iets doen. Ik vraag de Commissie dan ook om extra aandacht daaraan te schenken in het overleg met alle lidstaten. 
Eriksson (GUE/NGL ).
   –Mevrouw de Voorzitter, het verslag-Dybkjær behandelt een onderwerp waarmee allen in dit Parlement een zeer lange ervaring hebben: het feitelijke leven in de politieke organisaties waaraan wij deelnemen. Commissaris Wallström zei dat mannen voor mannen kiezen. Ja, vooral mannen in politieke partijen kiezen mannen. Zij kiezen mannen in ruimere mate dan het kiezerscorps, en dat is zeer interessant.
Als er vrouwen in de politiek komen, verandert de organisatie van het politieke bedrijf en komen er nieuwe vraagstukken op de politieke agenda. Vrouwen hebben natuurlijk ook andere politieke en ideologische opvattingen.
We zagen vorig jaar hoe de Conventie werd samengesteld en wat voor trucs er werden uitgehaald met de problemen rond de gelijke kansen, op het gebied van de juridische status en op andere gebieden. We zien nog steeds, na vele jaren met besluiten om in de besluitvorming toe te passen, dat het hier op de meeste politieke terreinen volstrekt aan ontbreekt. Er wordt nu ook voorgesteld om de bevoegdheden van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen te beperken. Dat gaat lijnrecht tegen de trend in; het is zelfs een geleidelijke afschaffing van gelijke kansen in de politiek.
Wie de aanbeveling van de Raad van december 1996 er nog eens op naleest, zal een zekere ironie niet ontgaan. In die aanbeveling wordt speciaal vermeld dat de ondervertegenwoordiging van vrouwen op beslissende posities betekent dat hun ervaring ongebruikt blijft en ondergewaardeerd wordt, hetgeen een verlies is voor de samenleving als geheel. Ik ben het daar volkomen mee eens, maar kijkt men naar de samenstelling van de Raad zelf in de loop der jaren, zoals die blijkt uit de familiefoto’s na de Raadsvergaderingen, dan zien we dat hij nog echt tot een ander tijdperk behoort. 
Aaltonen (Verts/ALE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik zou mevrouw Dybkjær welgemeend willen bedanken voor dit uiterst actuele en belangrijke verslag. Wij allen delen de zorg over de verdeling tussen mannen en vrouwen in het Europees Parlement in de volgende wetgevingsperiode. Wij hebben ruim een halfjaar de tijd om alle zeilen bij te zetten en deze zorg weg te nemen en wij mogen daarbij niet schromen.
Gelijkheid is een van de fundamentele Europese waarden waar ook de nieuwe lidstaten zich toe verplicht hebben. Er kan geen echte democratie zijn als vrouwen niet op elk niveau aan de besluitvorming kunnen deelnemen. Het is echter een gegeven dat het creëren van een pluralistische parlementaire democratie alleen niet voldoende is om een evenwichtige deelname van vrouwen en mannen aan de politieke besluitvorming te garanderen. Het hele probleem had voorkomen kunnen worden door de ontwikkeling van een gemeenschappelijke Europese kieswet waarin de gelijke behandeling van mannen en vrouwen wordt gegarandeerd. Vrouwelijke politici moeten door middel van training en financiële en morele steun grote deskundigen op hun vakgebied worden. Op die manier zouden de redenen voor de lage competentie van “quotavrouwen” ten opzichte van hun mannelijke collega's ongegrond zijn en verdwijnen.
Een van de doelen van een gelijkwaardige samenleving is een besluitvorming waarin een quotaplicht niet nodig is en waar mannen en vrouwen de posten in de hoogste besluitvormingsorganen gelijkelijk verdelen. Het ziet er echter niet naar uit dat wij dit zullen bereiken zonder een tussenfase, waarin de Europese Unie, de lidstaten en de politieke partijen zich gezamenlijk inspannen voor gelijke kansen. De fracties moeten gezamenlijke richtsnoeren afspreken waarmee men uiteindelijk bereikt dat gelijkwaardigheid in het economische, politieke en sociale leven realiteit wordt.
Ik wil de mannelijke collega's in het Europees Parlement nu de handschoen toewerpen, als het ware, en vragen of zij ooit op een vrouw hebben gestemd. En als zij ook invloed hebben in de politiek van hun eigen land, of zij dan een vrouw als kandidaat-commissaris zouden voordragen. En als het ambt van president van de Europese Unie er komt, wie dan de vrouw is die zij tot president zouden kiezen. 
Bonde (EDD ).
   –Mevrouw de Voorzitter, ik kan mij aansluiten bij de woorden van mevrouw Dybkjær over gelijke kansen, dus ik wil in plaats daarvan mijn spreektijd gebruiken om te vertellen over een echt succes op dat gebied.
Ik ben in dit Parlement gekozen voor een partijgrensoverschrijdende beweging, de Junibeweging, die nu al tien jaar werkt volgens het beginsel dat de helft van alle kandidaten en de helft van de partijleiding vrouw moet zijn. We hebben net een nieuwe kieslijst voor het Parlement opgesteld met tien vrouwen en tien mannen. De vrouwelijke en mannelijke kandidaten wisselen elkaar op de lijst af.
Lange tijd hadden we meer mannen dan we nodig hadden, en slechts de helft van de vrouwen die we zouden moeten kiezen. Toen begonnen we te zoeken onder de leden, en ten slotte kregen we de lijst die we wilden en moesten hebben. Het resultaat zou echter scheef geweest zijn als we ons niet statutair hadden gebonden aan een lijst met evenveel kandidaten van elk geslacht.
Het resultaat was dat de gelijke kansen in het voordeel van de mannen werkten. Sommige vrouwen kregen op het partijcongres feitelijk meer stemmen dan sommige mannen, maar werden onder mannen met minder stemmen geplaatst, omdat onze regel voorschrijft dat elke tweede persoon op de lijst een vrouw moet zijn. Dat laatste was niet de bedoeling, maar ik kan alle partijen warm aanbevelen om gelijke kansen voor beide geslachten in te voeren bij de samenstelling van hun kieslijsten.
De vrouwen houden zich nog steeds op de achtergrond, ook in de landen die qua gelijke kansen het verst ontwikkeld zijn. Vrouwen willen niet op de voorgrond treden, tenzij ze zich zeker voelen dat ze alles kunnen, het liefst beter dan mannen. Dat kennen we ook van sollicitaties. Als mannen solliciteren, kan men een aantal van de opgesomde kwalificaties schrappen. Als vrouwen solliciteren, moet men juist kwalificaties toevoegen. Zo is het, maar dat kan men dus tegengaan met de eis dat er evenveel mannen als vrouwen zijn, of, wat mijn voorkeur heeft, ten minste 50 procent vrouwen.
Als het resultaat zou zijn dat gekwalificeerde mannen niet worden gekozen, ten voordele van minder gekwalificeerde vrouwen, dan zou ik het systeem niet aanbevelen, maar het heeft bij ons in de Junibeweging bij elke verkiezing ideaal gefunctioneerd en de vrouwen het noodzakelijke steuntje in de rug gegeven en ons een lijst verschaft die een betere afspiegeling vormt van de kiezers. Dus het is een regeling die ik iedereen graag aanbeveel.
We hebben er ook bewust aan gewerkt om jonge kandidaten op de lijst te krijgen. Negen van onze kandidaten zijn onder de veertig, zeven zijn onder de dertig, en ze zijn bovendien stuk voor stuk gekwalificeerd. Ook onze jongste kandidaat voor het Parlement, die slechts achttien jaar is, heeft meerdere jaren ervaring met EU-vraagstukken. We hebben geen speciale quotumregeling voor jongeren, maar hebben bewust aan vernieuwing gewerkt om vrouwen en jongeren een reële kans te kunnen geven met ons oude mannen te concurreren.
Het is een genoegen om zich te kunnen mengen in het debat over gelijke kansen met een succesverhaal uit de echte wereld. In de Conventie van de EU hebben mevrouw Dybkjær en anderen een rechtvaardige strijd gestreden voor gelijke kansen, maar helaas kwamen die alleen in de Deense uitgave goed tot hun recht. In de uitgaven van de andere landen staat er “gelijkheid” en niet “gelijke kansen” – en niet . 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega´s, het onderhavig thema houdt natuurlijk rechtstreeks verband met de aanstaande Europese verkiezingen maar heeft ook een meer algemene betekenis. Hierbij gaat het immers om de deelname van vrouwen aan het politieke leven in het algemeen.
In het verslag van de rapporteur staan interessante gegevens over de huidige situatie in de lidstaten en het Europees Parlement. Alle aspecten van het probleem worde uit de doeken gedaan en het verslag bevat ook interessante voorstellen voor een oplossingsstrategie. Deze voorstellen zijn vooral de vrucht van de in de verschillende landen opgedane ervaringen. Ik hecht veel belang aan de uitwisseling van dergelijke ervaringen, want daarmee kunnen wij de bevoegde autoriteiten gevoelig maken voor dit probleem en hen ideeën geven voor de toepassing van maatregelen en voor de evaluatie van de gemaakte vorderingen. De Commissie moet mijns inziens dergelijke activiteiten aanmoedigen.
Dit jaar is gewijd aan het actieprogramma voor de bevordering van gelijke kansen op het gebied van de deelname van vrouwen aan verantwoordelijke posities. Ik wil graag weten of de toepassing van dit programma al vruchten heeft afgeworpen. Ik vrees echter dat er niets interessants te melden is en er geen noemenswaardige vooruitgang is gemaakt, aangezien de initiatieven van de niet-gouvernementele organisaties, waarvoor het programma met name bestemd is, geen resultaten kunnen opleveren als in de lidstaten, in de nationale en de regionale parlementen - voor zover deze bestaan - geen openbare dialoog op gang wordt gebracht over dit vraagstuk, als de partijen, de lokale besturen en de sociale instanties niet met de neus worden gedrukt op hun keuzemogelijkheden en verantwoordelijkheden en als niet heel de samenleving gevoelig wordt gemaakt voor het vraagstuk van de deelneming van vrouwen, dat van doorslaggevend belang is voor de toekomst van niet alleen de vrouwen maar heel de samenleving. Daarom moet een open dialoog worden opgestart tussen de partijen zelf opdat iedereen, van de leiders tot de regionale kaderleden, wordt geïnformeerd over de gebrekkige participatie van vrouwen en over de noodzaak van een strategie voor de ondersteuning en benoeming van vrouwen in hoge verantwoordelijke functies.
Tot slot zou ik met het oog op de aanstaande Europese verkiezingen nog duidelijk willen maken dat wij ook vrouwen moeten informeren. Zij zijn burgers en kiezers en moeten gevoelig worden gemaakt voor de betekenis en het belang van deze verkiezingen. Uit de opiniepeilingen en uit de in bepaalde landen gehouden referenda blijkt dat vrouwen als burgers het minst gevoelig zijn voor het Europese beleid en ook het meest sceptisch staan ten opzichte van Europa. Dit is een uitdaging die wij allen moeten aangaan, op Europees en nationaal vlak. De Europese verkiezingen zijn een gelegenheid om aan te tonen dat het ons menens is en wij dit probleem willen aanpakken. 
Zrihen (PSE ).
   – Mevrouw de commissaris, mevrouw de Voorzitter, dames en heren, we kunnen niet anders dan verheugd zijn dat de populaire pers vandaag twee koppen op de voorpagina wijdt aan de standpunten van de Commissie en het Europees Parlement aangaande het zeker stellen van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, zowel in de toegang tot goederen en diensten als in hun vertegenwoordiging in het Parlement. Eindelijk wordt erover gesproken. Onze collega mevrouw Dybkjær verdient dan ook onze gelukwensen, daar zij er de nadruk op legt hoe belangrijk een verandering van de houding ten opzichte van de evenredige vertegenwoordiging van vrouwen op het politieke toneel kan zijn voor het zowel de sociale als de politieke verbintenis die wij met onze medeburgers hebben.
Het wordt algemeen erkend dat positieve actie onmisbaar is om tot een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen vrouwen te komen en eveneens dat beleid dat door beide seksen gezamenlijk is uitgewerkt beter is en beter aansluit bij de kleurrijke bevolking. Zolang vrouwen evident minder goed zijn vertegenwoordigd in het besluitvormingsproces is de legitimiteit van de politieke structuren in het geding, daar een democratisch systeem een afspiegeling is van de samenleving die het voorstaat of verdedigt. Gelijkheid is een Europese waarde die de lidstaten hoog moeten houden. Aan de vooravond van de uitbreiding moeten we de huidige ongelijkheid opheffen als we ook in dit Huis het aandeel van vrouwen willen handhaven of zelfs nog vergroten. Dit Parlement moet in deze nieuwe richting voorop lopen en tegelijkertijd een broedplaats zijn van nieuwe handelswijzen en nieuwe strategieën.
Om te zorgen dat dat behalve wenselijk ook mogelijk is moeten we vanaf nu in de campagne voor 2004 het principe van een doeltreffende democratie waarin beide seksen gelijkelijk vertegenwoordigd zijn, duidelijk tot uitdrukking brengen. De geringste achteruitgang in de vertegenwoordiging van vrouwen in het Europees Parlement zou immers een signaal zijn dat, aan de vooravond van de uitbreiding, verkeerd opgevat zou kunnen worden. 
Maes (Verts/ALE ).
   – Ik zou u willen wijzen op de grootste machtsongelijkheid die er bestaat: die tussen mannen en vrouwen, en ik dank de rapporteur voor haar verslag, waarin nogmaals de nadruk wordt gelegd op de noodzaak van pariteit. Zelfs in dit Parlement, waar we toch met één derde vrouwen zijn, is dat nog lang niet bereikt en het beste presterende land, Zweden, is de laatste jaren gegaan van 40% naar 45%, nog altijd niet de pariteit, hoewel wij Zweden allemaal benijden.
In België hebben we vooruitgang geboekt van 11% naar 23%. De nieuwe landen kunnen hier toch wel even kijken naar de voorbeelden, want dat is niet zonder inspanningen gegaan. Als men het overlaat aan de goede wil van - laat ons zeggen - de mannen, dan verandert er niets. Als men het overlaat aan een verandering van mentaliteit, dan kunnen we nog wachten tot onze achterkleindochters parlementariërs worden. Wij moeten zelf inspanningen leveren, en dat is ook zo voor de nieuwe landen. Geen van die landen haalt de 30%, die wij hier toch al gewend zijn. Slechts drie landen zitten boven de 20% vertegenwoordiging van vrouwen. Ze hebben slechts 14% vrouwen afgevaardigd naar dit Parlement. Als er honderd parlementsleden bijkomen dan zullen dat - in het slechtste geval, als dezelfde verhoudingen blijven bestaan - 86 mannen zijn en 14 vrouwen. Dit is een algemene achteruitgang voor de vrouwen in het Europees Parlement. Het zou toch niet zo mogen zijn dat de toetredingslanden er precies toe bijdragen dat ons Parlement opnieuw vermannelijkt.
Daarom willen wij vanuit het Europees Parlement een ferme steun geven aan alle vrouwen en aan alle regeringen die iets in goede zin willen veranderen, want zonder voluntaristisch optreden zal het niet gaan. Er wordt vaak kritiek uitgeoefend op de quota, als zouden ze niet rechtvaardig zijn, als zouden we alles moeten overlaten aan de spontane evolutie van de democratie. Dames en heren, wij zijn wetgevers en een wetgever weet wel dat men niet alles moet overlaten aan de spontane evolutie, dat optreden nodig is. In de landen waar men de beste resultaten heeft behaald, zijn het die regeringen geweest die hun wetgeving hebben aangepast. Ik geef u het voorbeeld van België, waar in de kopplaatsen van de Europese lijst geen drie kandidaten van hetzelfde geslacht mogen zijn.
Wij willen nu ook dat er een gelijk aantal kandidaten komt en ik hoop dat de goede aanbevelingen die hier in dit verslag gedaan worden ook door de regeringen zullen worden overgenomen. Ik verwacht een initiatief van de Commissie, ik verwacht initiatieven van de Raad, opdat de gelijkheid in rechten en in feiten ook in dit Parlement na de toetreding zeker niet zal verminderen, maar verbeteren. 
Kauppi (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik deel de zorg die in het uitstekende verslag van mevrouw Dybkjær wordt geuit over de ondervertegenwoordiging van vrouwen in het Europees Parlement. Als ik nu om mij heen kijk, zie ik tot mijn spijt inderdaad vooral opmerkelijk weinig jonge vrouwen en vrouwen met een gezin. Menigeen heeft er al op gewezen dat in het licht van de statistieken de situatie nog alarmerender is als wij denken aan de verkiezingen na de uitbreiding van volgend jaar. Het percentage vrouwen in de nationale parlementen van de nieuwe lidstaten komt ook in het beste geval niet boven de dertig procent uit en in meer dan de helft van de nieuwe lidstaten is het aandeel vrouwen onder de parlementsleden ongeveer tien procent. Wij mogen echter niet vergeten dat er ook veel valt te verbeteren in de huidige lidstaten, zoals in mijn eigen land Finland, dat wij toch kunnen beschouwen als een van de pioniers op het gebied van gelijke kansen voor vrouwen en mannen.
Waarom worden er dan geen vrouwen gekozen als toch meer dan de helft van de kiezers vrouw is? In het verslag worden de partijen in de kiesdistricten en de verkiezingsmechanismen als hoofdoorzaken van de ondervertegenwoordiging van vrouwen aangewezen. Kiesstelsels als die in Finland garanderen een evenredige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen. Hier in het Europees Parlement bestaat nagenoeg de helft van de Finse delegatie uit vrouwen, zodat het kiesstelsel waarschijnlijk goed is. In plaats van de stelsels met lange en hiërarchische lijsten van partijen, stemt men in het Finse kiesstelsel zowel op een kandidaat als op een partij en in de praktijk zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement vooral verkiezingen van personen, waarbij de kandidaten op de voorgrond worden geplaatst en de partijen duidelijk op de achtergrond blijven. Onder die omstandigheden zijn ook vrouwen succesvol. Natuurlijk zijn ook tradities en de verkiezingscultuur van invloed. Desalniettemin is aangetoond dat er op vrouwen wordt gestemd als zij zich maar kandidaat stellen.
Maar waarom zijn juist jonge vrouwen niet in politiek geïnteresseerd? Waarom worden niet meer vrouwen aangespoord nadrukkelijker deel te nemen aan de macht? Dit zijn naar mijn mening vragen die ook reden zijn voor zelfonderzoek. Waarom is men niet in de Europese Unie geïnteresseerd? Vrouwen ervaren de besluitvorming in de Europese Unie vaak als te ver weg, te abstract en te hoogdravend. Vrouwen zijn de helden van het dagelijks leven die zich liever met concretere zaken bezighouden. De arbeidsomstandigheden zijn vooral voor vrouwen met een gezin vaak al moeilijk genoeg.
Nu ik in verwachting ben van mijn eerste kind, begin ik zelf ook te merken hoe lastig het wordt om het moederschap en het lidmaatschap van het Parlement te combineren. De EU-voorschriften voor moederschapsverlof zijn ronduit discriminerend voor jonge vrouwen. Het fenomeen moederschapsverlof is niet bepaald bekend en wordt bijvoorbeeld in het Parlement gelijkgesteld aan ziekteverzuim. Op dit gebied moet nog veel worden verbeterd en de situatie weerspiegelt zich in de werkgelegenheidssituatie in heel Europa. Vrouwen worden onvoldoende aangespoord carrière te maken en een gezin te stichten, waardoor veel vrouwen het nemen van kinderen bewust uitstellen. De boodschap van de Europese Unie moet niet een keuze impliceren tussen carrière of moederschap. 
Prets (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, er is al veel gezegd over een heel oude kwestie waarover we al jarenlang discussiëren, en eigenlijk steeds op hetzelfde niveau. Ik vraag me af waar de vorderingen blijven. Als het aandeel vrouwen in dit Parlement 30 procent bedraagt, dan zijn we daar trots op, terwijl pas bij 50 procent sprake zou zijn van evenredigheid. Wij zijn al met 30 procent tevreden of zeggen dat we vooruitgang hebben geboekt, omdat we het vergeleken met andere landen altijd nog erg goed doen. We zijn dus nu al honderd jaar bezig om millimeter voor millimeter vooruit te komen en nog altijd kunnen we niet zeker zijn van het niveau dat we bereikt hebben. Het gevaar dreigt dat we weer een terugslag krijgen. Daarbij denk ik niet alleen aan de nieuwe lidstaten, maar ook aan de huidige lidstaten die zich enorm moeten inspannen om ervoor te zorgen dat een evenredig aandeel in het Parlement vertegenwoordigd is.
Toen gisteren de voortgangsverslagen gepresenteerd werden, is er met geen woord gewag gemaakt van het feit dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn. Toch moeten we ons daar wel rekenschap van geven. We moeten dat in die voortgangsverslagen opnemen om erop te wijzen waar het manco zit en waar nog veranderingen moeten plaatsvinden ten behoeve van het gelijkekansenbeleid. Wanneer we het over een gebrek aan vrouwelijke kandidaten hebben, iets wat ons zeer vaak wordt voorgehouden, dan moeten we ons wel afvragen hoe vrouwen beroep, gezin en politiek kunnen combineren, zeker wanneer ze ook nog constant een kwaad geweten moeten hebben omdat gezegd wordt: hoe kun je dit er ook nog bij doen en dat ook nog? Ik vind op dit punt dat ook de maatschappij haar bijdrage moet leveren. Het moet consequenties hebben als landen hun verplichtingen niet nakomen, namelijk mannen en vrouwen daadwerkelijk gelijke kansen te bieden. Ik vraag me af welke instrumenten er zijn en welke consequenties het heeft wanneer ze dat niet doen. 
Wallström,
   Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik mijn dank uitspreken voor deze discussie, die eigenlijk heeft geïllustreerd wat voor belangrijke rol wij hebben. De Commissie moet haar verantwoordelijkheid op zich nemen. Ik weet dat mijn collega mevrouw Diamantopoulou op dit moment de mogelijkheid onderzoekt om rondetafelgesprekken te organiseren in de lidstaten en de toetredingslanden, om te discussiëren over gelijke kansen. Ik vind dat deze discussies alles moeten omvatten, van nominaties tot de wijze waarop subsidies en andere vormen van steun zodanig vormgegeven kunnen worden dat wij ook de gelijke kansen begunstigen.
Hier ligt natuurlijk ook een heel belangrijke rol voor de politieke partijen, het Europees Parlement en de NGO’s. Die moeten hand in hand werken aan de verbetering van de vertegenwoordiging van vrouwen. Het is met het oog op de Europese verkiezingen natuurlijk een heel belangrijke opgave om ervoor te zorgen dat wij het aantal vrouwelijke vertegenwoordigers handhaven en het liefst uitbreiden. In alle discussiebijdragen is tevens naar voren gekomen dat we ook de nieuwe lidstaten hierop opmerkzaam moeten maken, om te zorgen dat die van het begin af aan een goede vertegenwoordiging van vrouwen hebben.
Met dit probleem zullen we nog lange tijd moeten leven, zo goed en zo kwaad als het gaat, want helaas leven we in een tijd waarin het gemakkelijker is om een atoom te splitsen dan een vooroordeel uit de wereld te helpen. 
De Voorzitter.
   –Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats om 11.00 uur. 

De Voorzitter.
   Aan de orde is de stemming.(1)

De Voorzitter.
   Collega’s ik ben verheugd u te kunnen meedelen dat de leden van de delegatie van het Chinese Nationale Volkscongres inmiddels hebben plaatsgenomen op de officiële tribune. Ik heet de Chinese delegatie van harte welkom.
Zij zijn hier in het kader van de twintigste Interparlementaire Bijeenkomst tussen het EP en China. Aan het hoofd van de delegatie staat de heer Wang Yingfan, Ondervoorzitter van de Commissie Buitenlandse Zaken van het Nationale Volkscongres van de Volksrepubliek China. Wij zien uit naar een constructieve dialoog en wij wensen u allen ! 
De Voorzitter.
   De stemming wordt hervat.
Wynn (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik heb tijdens stemmingen over dergelijke verslagen al vaker het woord gevoerd en zal dat zonder twijfel in de toekomst ook blijven doen. Normaal gesproken zou ik voor elk verslag afzonderlijk het woord voeren, maar als u mij toestaat zal ik dat slechts één keer doen en kunnen we die verklaring voor alle drie de verslagen in het cultuurpakket aannemen.
Artikel 63a van ons Reglement van orde stelt dat we er voor moeten zorgen dat alle verslagen verenigbaar zijn met de financiële vooruitzichten. Om er voor te zorgen dat wij aan dat artikel voldoen, zou ik willen voorstellen een mondeling amendement toe te voegen aan alle drie de verslagen dat luidt: ‘is van mening dat het gewijzigde financieel memorandum verenigbaar is met de bovengrens van rubrieken 3 en 5 van de financiële vooruitzichten 2000-2006’. 

Iivari (PSE ),
    Mijnheer de Voorzitter, ik doe een klemmend beroep op het Parlement om dit amendement aan te nemen. De Juridische Dienst van het Parlement heeft geconstateerd dat het toewijzen van fondsen aan culturele organisaties duidelijk in strijd is met het Financieel Reglement. Dit voorstel maakt een comfortabele overgangsperiode mogelijk en staat dergelijke toewijzingen in ieder geval tot volgend jaar nog toe. 
Pack (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement verzoeken ook echt van zijn rechten gebruik te maken. Het toewijzen van fondsen is het enige wat wij – ik bedoel wijzelf en niet de Commissie – daadwerkelijk voor cultuur kunnen doen.

–Hiermee is de stemming beëindigd.

Figueiredo (GUE/NGL ),
    Het is van essentieel belang dat er reële migratiegegevens voor de verschillende landen van de Europese Unie beschikbaar komen. Daarom moeten wij onze steun verlenen voor alle initiatieven, met name in het kader van de aanbevelingen van de Verenigde Naties, die tot een betere kennis van dit enorm belangrijke vraagstuk leiden. Daarbij dient bijzondere aandacht te worden besteed aan onduldbare, mensonterende praktijken die gepaard gaan met vernedering en uitbuiting. Ik denk bijvoorbeeld aan mensenhandel en uitbuiting van rechteloze arbeidskrachten. Wij moeten een beter inzicht krijgen in deze problemen zodat de diepere oorzaken kunnen worden aangepakt. In die zin moet er met name een einde worden gemaakt aan de sociale onrechtvaardigheid en de maatschappelijke ongelijkheden, en aan de oorlogen en de oorlogshandel, waarmee veel geld wordt verdiend, vooral door degenen die de talloze "illegale" situaties tot eigen voordeel weten uit te buiten.
Om slachtoffers van criminele netwerken op doeltreffende wijze te kunnen helpen is kennis van de reële situatie werkelijk onontbeerlijk. Wij mogen niet vergeten dat deze mannen, vrouwen en kinderen slechts om een kans vragen en vechten voor hun recht op een beter leven. Een ander punt waarop ook in het verslag wordt aangedrongen is dat deze noodzakelijke kennis gebruikt moet worden voor communautaire doeleinden, met name voor de communautarisering van het migratiebeleid en de totstandkoming van een "dwingende Europese wetgeving". Zij mag echter niet worden aangewend om de tenuitvoerlegging van de huidige repressieve beleidsmaatregelen inzake migratie te versterken met het oog op de opbouw van een "Fort Europa".
Ribeiro e Castro (UEN ),
    De standaardisatie van de parameters die door de nationale autoriteiten en de bevoegde organisaties worden gebruikt bij de publicatie van hun statistieken vormt een interessant onderdeel van deze mededeling, temeer daar de betrokken actoren hun statistische gegevens gemakkelijk kunnen manipuleren en dit vaak ook echt doen. De verzameling en analyse van communautaire statistieken over een belangrijk thema als asiel en migratie is dus wel degelijk aan verbetering toe.
Samen met de rapporteur betreur ik het echter ten zeerste dat de mededeling van de Commissie zo lang op zich heeft laten wachten. Het actieprogramma is van toepassing op de periode 2002-2004 en de mededeling dateert van april 2003!
Verder ben ik het met de rapporteur eens dat alle statistieken transparant en toegankelijk en leesbaar voor het publiek moeten zijn en dat het nieuwe Europese Netwerk voor migratie de rol kan vervullen die voorheen aan het Waarnemingscentrum voor migratie was toegedacht.
Het actieplan leidt tot een aanzienlijke toename van de statistische outputs. Zoals de rapporteur signaleert, is het zeker niet uitgesloten dat toekomstige budgettaire regelingen zullen worden herzien.
Aangezien ik mij kan vinden in de standpunten van de rapporteur heb ik voor het verslag gestemd. 

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman en Stenmarck (PPE-DE ),
   Wij verdedigen de subsidiariteit en houden vast aan ons standpunt dat de instellingen van de EU zich niet moeten bemoeien met de kiesstelsels van de lidstaten of met het systeem van politieke partijen om hun kieslijsten vast te stellen.
Daarom hebben wij besloten om te stemmen tegen het initiatiefverslag van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen over de verkiezingen in 2004: zorgen voor evenwicht in de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen. 
Berthu (NI ),
   . – Het is een uitstekend voornemen om alle vormen van discriminatie bij het samenstellen van de kieslijsten uit te bannen, zoals in het verslag-Dybkjær wordt voorgesteld, maar het is een nog beter idee om geen nieuwe vormen van discriminatie in te voeren. De Franse wet van 11 april 2003 waarin de Europese verkiezingen in de vorm van een districtenstelsel worden gegoten, is duidelijk in het nadeel van de kleine en middelgrote partijen.
Het lijkt me duidelijk dat deze wet indruist tegen het besluit van de Raad van ministers van 25 juni 2002 waarin wordt bepaald dat een hervorming op het gebied van Europese verkiezingen waarbij een land – voorheen één nationaal kiesdistrict – wordt onderverdeeld in kleinere kiesdistricten, zoals in Frankrijk, alleen mag worden doorgevoerd “zonder dat over het geheel genomen afbreuk wordt gedaan aan het beginsel van evenredige vertegenwoordiging”.
Het meest merkwaardige is dat dit Europese besluit – conform artikel 190, lid 4 van het Verdrag – nog maar onlangs, op 16 oktober 2003, door Frankrijk is omgezet. Anders gezegd, de juiste procedure zou nu zijn om de Franse wet van april aan te passen aan het Europese besluit dat in oktober is overgenomen.
Helaas moeten we ook vaststellen dat er in niets is voorzien om een dergelijke tegenspraak tussen nationale wetgeving en communautair recht op te heffen. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Dit initiatief om een evenwichtigere vertegenwoordiging van vrouwen en mannen te waarborgen in het Europees Parlement na de komende verkiezingen van 2004 is positief, maar te beperkt. De versterking van de participatie van vrouwen in het sociale en politieke leven is een zorgpunt en een doelstelling die wij onderschrijven. Het volstaat echter niet te waarborgen dat meer vrouwen aan het politieke leven kunnen deelnemen. Iedereen weet dat een daadwerkelijke versterking van de rechten van vrouwen en de gelijkheid tussen mannen en vrouwen een welonderbouwde basis vergt en gegrondvest moet worden op de sociale verworvenheden van werknemers en vrouwen in de strijd om hun rechten. Elitistische, artificiële en administratieve maatregelen zijn in dit verband volkomen ontoereikend.
Desalniettemin acht ik het van essentieel belang dat er steeds meer vrouwen participeren in het sociale en politieke leven in de verschillende landen van de Unie en in het Europees Parlement. Helaas heeft de huidige neoliberale kapitalistische aanval op en ontmanteling van talloze sociale verworvenheden, net als in het verleden, nefaste gevolgen voor werkende vrouwen. Zij zijn de eerste slachtoffers van dit offensief, met name wat betreft de uitoefening van hun rechten, met inbegrip van het recht op een baan en het recht gekozen te worden om deel te nemen aan het sociale en politieke leven.
Ten slotte wil ik u eraan herinneren dat bij de Europese verkiezingen van 1999 elf van de vijfentwintig kandidaten op de lijst van de Coligação Democrática Unitária, waarvan wij als Portugese communistische partij deel uitmaken, vrouwen waren en dat de lijst werd aangevoerd door een vrouw. 
Lulling (PPE-DE ),
   . – Op het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen had ik een veelheid van amendementen ingediend, waarvan een aantal is aangenomen. Het doel van die amendementen was om bepaalde voorstellen en eisen, gericht aan politieke partijen en nationale regeringen, te nuanceren, niet om ze af te zwakken maar omwille van eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel en van de onafhankelijkheid van partijen en regeringen, en om een verwerpelijke Europese inmenging te vermijden. Deze zou namelijk ook best eens contraproductief kunnen zijn.
Naar mijn mening gaat het te ver om bij wet quota in te stellen of om aan te dringen op wetgeving volgens het principe van paritaire democratie.
Ik ben dan ook van mening dat we er op dit terrein voor moeten waken de landen en de partijen die – dikwijls uit respect voor de vrouw overigens – geen vrouwenquota willen, voor het hoofd te stoten. Hieraan kleeft namelijk de vooronderstelling dat vrouwen niet in staat zijn zich op eigen kracht een plaats te verwerven binnen de partijen en een deel van het electoraat achter zich te krijgen. Die plaats kan namelijk ook veroverd worden door het tonen van uithoudingsvermogen, moed, bekwaamheid en kwaliteit, eigenschappen waar de mannen die hier zitting willen nemen ook blijk van moeten geven.
Ik wilde deze nuanceringen graag toevoegen om te verhoeden dat dit verslag, waar ik voor heb gestemd, zijn doel, dat mij ter harte gaat, voorbijstreeft. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . Niet langer zijn bepaalde gezinstaken en bepaalde beroepen voorbehouden aan mannen of vrouwen. Niet langer wordt de politiek alleen bepaald door wat mannen belangrijk vinden. Niet langer wordt van vrouwen verwacht dat zij de belangrijkste beslissingen aan mannen overlaten. Die ontwikkeling draagt bij tot een grotere gelijkwaardigheid van mensen. Helaas gebeurt dat niet gelijktijdig in heel Europa. Ook het aantal in de nationale parlementen gekozen vrouwen laat zien dat de Scandinavische landen en Nederland vooroplopen, dat de Zuid-Europese en Engelstalige landen daarbij sterk achterblijven en dat in het Oosten de rol van vrouwen zelfs is teruggedrongen. Terecht bestaat de vrees dat na uitbreiding van de EU het aandeel van vrouwen in het volgende Europees Parlement geringer zal zijn dan nu. Verandering daarin lukt pas door een grotere deelname van vrouwen in de botsing van meningen en belangen, en in hun deelname aan daarbij betrokken organisaties. Belemmeringen daarvoor moeten worden weggenomen. Kieswetgeving kan daartoe misschien wel bijdragen door districtenstelsels af te schaffen, maar niet door de samenstelling van kandidatenlijsten voor te schrijven. Mijn partij, de Socialistische Partij in Nederland, heeft in de Eerste en Tweede Kamer lijsten met voor de helft vrouwen op verkiesbare plaatsen, maar dat doen we niet uit dwang maar uit overtuiging. Feminisering van de politiek gebeurt van onderop en door buitenparlementaire strijd te voeren. 
Pasqua (UEN ),
   . – Allereerst mag een tegenstem tegen dit verslag uiteraard niet worden uitgelegd als uiting van vijandigheid jegens de vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek.
De hoofdgedachte van het verslag – positieve discriminatie – is strijdig met de constitutionele tradities van bepaalde lidstaten, en in het bijzonder met het republikeins universalisme waarop het Franse recht berust, maar nog afgezien daarvan berust de afwijzing van deze tekst enkel en alleen op de eerbiediging van de taakverdeling tussen de Unie en de lidstaten.
In het onderhavige geval heeft de Europese Unie bij gebrek aan een uniforme verkiezingsprocedure geen enkele bevoegdheid om te interveniëren – waartoe dit verslag wel oproept – bij het vaststellen van de regels voor het organiseren van de Europese verkiezingen.
Dientengevolge mist het Europees Parlement de rechtsbevoegdheid om van de nationale politieke partijen te vragen “een quotastelsel, zoals het ritssysteem, in te voeren en/of maatregelen te nemen om een evenwichtige vertegenwoordiging te bevorderen”, noch om aan de Commissie te vragen om “informatie te verspreiden over het concept van de paritaire democratie” (?), of er bij haar op aan te dringen om daaromtrent “bewustmakingscampagnes te financieren”. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik heb tegen dit verslag gestemd omdat ik niet akkoord ga met de maatregelen die de rapporteur voorstelt om een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen te waarborgen. Ik ben het volkomen oneens met de illegale poging tot inmenging in de interne politieke organisatie van de lidstaten en de voortdurend terugkerende verwarring tussen gelijkheid en egalitarisme.
De vaststelling van wetgevende maatregelen inzake positieve discriminatie waarmee de toegang van vrouwen tot politieke functies wordt bevorderd, moet goed overwogen worden. Wij moeten immers tot elke prijs vermijden dat de spelregels van de democratie en de vrije keuze worden verstoord en dat vrouwen die vanuit hun eigen roeping en dankzij hun persoonlijke inzet, zonder enig mechanisme voor artificiële promotie, tot de allerhoogste functies zijn opgeklommen zich niet gekrenkt en gediscrimineerd voelen.
De benadering die de rapporteur in het verslag introduceert, leunt aan bij de radicale feministische sector. Het lijkt wel alsof die de oorspronkelijke auteur, namelijk de commissie, gegijzeld houdt. De voorgestelde aanpak stemt allerminst overeen met de visie en de wensen van het merendeel van de Europese vrouwen die dag aan dag hun waarde bewijzen zonder geobsedeerd te raken door hun status en zonder een seksistisch standpunt in te nemen of op te dringen.
Verder kan ik niet nalaten nog twee ronduit lachwekkende punten te onderstrepen. Enerzijds dreigt de rapporteur in bedekte termen met burgerlijke ongehoorzaamheid door de “legitimiteit van de besluitvorming” ter discussie te stellen en anderzijds maakt zij schuldig aan arrogantie door te benadrukken dat het “sociaal contract” onherroepelijk “herschreven” moet worden. 
Swiebel (PSE ),
   . In dit verslag wordt de Commissie verzocht informatie te verspreiden over het concept van de paritaire democratie. De Commissie mag niet op deze oproep ingaan. Paritaire democratie belemmert de volledige emancipatie van de vrouw als staatsburger. Paritaire democratie beoogt in laatste instantie dat via de kieswet de helft van de zetels in gekozen lichamen voor vrouwen respectievelijk voor mannen worden gereserveerd. Dit komt neer op "seksuele apartheid" en impliceert een inbreuk op het vrije en individuele recht om te kiezen en gekozen te worden. Paritaire democratie stoelt op de differentie-filosofie en veronderstelt "wezenlijke" verschillen tussen man en vrouw. Het is niet de taak van de Commissie deze eenzijdige en gevaarlijke denkbeelden uit te dragen. Ik deel de mening van de Franse filosofe Elisabeth Badinter dat de staat de burgers niet tot hun sekse mag reduceren.
De Commissie dient objectieve informatie te verschaffen over het effect van verschillende wettelijke en andere instrumenten. Tot nu toe zijn de beste resultaten trouwens bereikt in landen waar politieke partijen zelf het voortouw hebben genomen door meer vrouwen op hun kandidatenlijsten te plaatsen en waar het leerstuk van de (wettelijk afgedwongen) paritaire democratie nauwelijks aanhang heeft. 

Sanders-ten Holte (ELDR ),
   . – Als liberaal ben ik altijd voor de dialoog in het Parlement. Daar draait het in de democratie om. En als rapporteur heb ik steeds geprobeerd een eerlijke en objectieve bemiddelaar te zijn en de dialoog open te houden tussen de verschillende Europese standpunten binnen de ontwikkelingscommissie en tussen de verschillende instellingen. Vanaf het begin heb ik voorzien dat er een probleem zou zijn. Binnen de ontwikkelingscommissie heb ik geprobeerd een compromis te verdedigen. Eén verordening met twee hoofdstukken. Het spijt mij dat dat uiteindelijk niet het officiële standpunt van het Parlement blijkt te zijn, maar ik blijf te uwer beschikking.
Ik heb mij bij de onthouden, omdat ik in staat wil zijn de dialoog tussen alle betrokken institutionele actoren te onderhouden in deze voor Azië en Latijns-Amerika zo belangrijke zaak. Wij hebben slechts één doel: de aanneming van een definitieve verordening in de nabije toekomst, dankzij een consensus tussen de verschillende standpunten. 
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur, mevrouw Sanders-ten Holte, is er niet in geslaagd de Commissie ontwikkelingssamenwerking voor haar standpunt te winnen en, zoals hier zojuist is gebleken, kan ook niet op de steun van de plenaire vergadering rekenen. Zij heeft erkend dat zij de conclusies en de uitslag van de stemming niet kan onderschrijven. Mijnheer de Voorzitter, ik zou het dan ook niet meer dan eerlijk en verstandig vinden als mevrouw Sanders-ten Holte zou afzien van haar verantwoordelijkheden, aangezien zij zich niet kan vinden in het advies van dit Parlement en geen steun heeft gekregen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. 
Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . – Wij hebben niet voor het verslag-Sanders-ten Holte over de zogenaamde “samenwerking van de Gemeenschap met de landen van Azië en Latijns-Amerika” gestemd, maar alleen voor een paar amendementen over hulp van humanitaire aard, en we hopen dan maar dat deze hulp niet zal verzinken in het moeras van corruptie van de politieke leiders ter plaatse.
Wij vinden het bedrag dat met deze hulp gemoeid is bespottelijk laag. Je hoeft alleen maar vast te stellen – en wij maken daar bezwaar tegen – dat met een zogenaamde verhoging van de hulp aan Latijns-Amerika de hulp aan Azië evenredig wordt verlaagd. Het gaat om een paar druppels op een gloeiende plaat, want deze hulp kan geenszins de dramatische gevolgen goedmaken van de plundering waar de grote bedrijven en financiële instellingen uit Europa en Noord-Amerika zich al sinds mensenheugenis schuldig aan maken, in deze gebieden en elders.
De grote Europese bedrijven eigenen zich tegen lage prijzen grondstoffen toe, veroveren invloedszones en leggen mensen tegen hoge prijzen hun diensten op; hun roofzucht, gepaard met die van hun lokale trawanten is precies de oorzaak van de verarming van de Aziatische en Latijns-Amerikaanse bevolking. De afgelopen jaren heeft dit er zelfs toe geleid dat meerdere economieën op die twee continenten zijn ingestort. Want, in plaats van de armoede uit te bannen maken alle economische beleidslijnen van de Europese Unie deze juist alleen maar erger. 
Kinnock, Glenys (PSE ),
   .  Britse EP-leden van de Labourpartij zagen zich genoodzaakt tegen het gewijzigde verslag te stemmen vanwege ernstige bezwaren over de overlappende en complexe wetgeving, de vermindering van middelen voor Azië en het gebruik van referentiewaarden. Het Parlement heeft zich uitgesproken ten gunste van eenvoudigere regels en procedures en het is onzinnig om een technische, juridische verordening de plaats te laten innemen van landenstrategiedocumenten en nationale indicatieve programma’s. Het opstellen van twee aparte verordeningen betekent dat de doelstelling van vereenvoudiging en verheldering van programma’s voor het ontwikkelingsbeleid wordt ondermijnd. Bovendien kan het overhevelen van subsidies van Azië, de armste regio ter wereld, naar Latijns-Amerika niet worden gerechtvaardigd.
Wij konden ons niet scharen achter de amendementen 1 en 2 tot opsplitsing van de verordening; ditzelfde geldt voor de amendementen 93 en 94, waarin wordt voorgesteld de middelen voor Azië te beperken en die voor Latijns-Amerika uit te breiden; voor de amendementen 3, 18, 56 en 97 over referentiewaarden en een bi-regionaal solidariteitsfonds voor Latijns-Amerika (waarmee een extra berg omslachtig en verspillend papierwerk wordt geschapen); of 18, 28, 29, 56, 57, 95, 96 en 99 die de programma’s bedoeld voor armoedebestrijding in een strak keurslijf dwingen. Het valt nog maar te bezien wat voor gevolgtrekking men in de Commissie en de Raad maakt uit de uitslag van de stemming van vandaag. Mogelijk blijkt straks dat noch de belangen van Azië noch die van Latijns-Amerika met deze situatie zijn gediend. 
Sacrédeus en Wijkman (PPE-DE ),
   Het doel van de hulp van de EU is armoedebestrijding. Het grootste deel van de armen in de wereld leeft in Azië. Daarom zou het verkeerd zijn om EU-middelen van Azië naar Latijns-Amerika te verplaatsen.
Verder vinden wij dat één verordening voor Azië en Latijns-Amerika, met twee aparte hoofdstukken voor elke regio, een goede oplossing zou zijn, zoals ook de Commissie had voorgesteld. Dat zou bureaucratische rompslomp en dubbel werk helpen voorkomen. Helaas heeft het Parlement zich vandaag uitgesproken voor twee afzonderlijke verordeningen, wat tot een tijdrovend proces met de Raad zal leiden.
Om deze redenen hebben wij gestemd tegen de amendementen 1 en 2 over de opdeling van de verordening in twee verordeningen; de amendementen 18, 56 en 97 over de instelling van een solidariteitsfonds voor Latijns-Amerika; en de amendementen 93 en 94 over het overhevelen van middelen van Azië naar Latijns-Amerika. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    Wij gaan in principe akkoord met meer steun voor de jeugd, maar wij verzetten ons tegen de uitgesproken federalistische benadering van dit Commissievoorstel waarin haast uitsluitend grote, overwegend supranationale organisaties zoals het Europees Jeugdforum (EJF) en niet-gouvernementele jongerenorganisaties bevoorrecht worden. Nationale en lokale jeugdbewegingen vallen volledig uit de boot, al trekken die juist de meeste jongeren. Het voornoemde EJF is niet meer dan een klankkast van de Europese Unie. Het heeft geen banden met de Europese jongerenbeweging en is voor miljoenen jongeren uit heel Europa een grote onbekende.
Uit dit voorstel blijkt duidelijk dat de Europese Unie haar eigen jeugdbeleid wil legitimeren. De financiële steun is uitsluitend bestemd voor “supranationale jongerenorganisaties”. Op die manier tracht zij op kunstmatige wijze een einde te maken aan het absolute gebrek aan participatie van jongeren in het communautair beleid en ondermijnt zij de kritische geest van de jeugd en de jongerenbeweging. Het verslag bevat ook enkele positieve voorstellen, maar die zijn volkomen ontoereikend om een antwoord te bieden op de ernstige problemen waarmee jongeren geconfronteerd worden. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Samen met de rapporteur spreek ik mijn verbazing uit over het feit dat de Europese Commissie dit voorstel pas eind mei van dit jaar heeft aangenomen. Ten gevolge van die vertraging moet de uitbetaling van de eerste tranches van de subsidies aan de begunstigden worden uitgesteld.
Zoals de rapporteur terecht onderstreept, moet de voorgestelde financiële steun voor jongerenorganisaties worden verhoogd, vooral ook met het oog op de uitbreiding. Die extra middelen zijn absoluut noodzakelijk, zowel vanwege de demografische structuur van de toetredingslanden als om de belangstelling van de jongeren uit die landen voor Europese aangelegenheden te wekken.
Ik vind het tevens een goede zaak dat de rapporteur de Commissie ertoe aanzet de nodige maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat de aangekondigde en geopende financieringsprogramma’s ook effectief worden ingezet. In dit verband is het met name belangrijk dat het aantal aanvragers dat om zuiver technische of formele redenen wordt afgewezen, tot een absoluut minimum wordt beperkt.
Ik onderschrijf de voorstellen. Daarom heb ik voor het verslag gestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
     In het Witboek van de Commissie wordt gepleit voor actieve participatie van burgers in de vaststelling en toepassing van het beleid. Dat is uiteraard een goede zaak, maar helaas worden de algemene richtsnoeren voor het EU-beleid buiten de burgers om ten uitvoer gelegd. In sommige gevallen druisen zij zelfs regelrecht in tegen de wil van de bevolking, en met name van de jeugd.
Ofschoon de financiële steun voor organisaties die actief zijn op het terrein van onderwijs en opleidingen getuigt van de wil om bij te dragen aan de ontwikkeling van de onderwijssystemen, krijgen we hier te maken met een elitistische visie die zeer ver af staat van de problemen waarmee de jeugd te kampen heeft en niet voorziet in de behoeften van de onderwijssystemen van de verschillende lidstaten.
Het verslag bevat evenwel ook positieve suggesties. Ik denk bijvoorbeeld aan de inspanningen om financiële middelen vrij te maken voor acties ter bevordering van de onderwijsomstandigheden en opleidingsfaciliteiten. Het zou nuttig zijn als daarbij rekening werd gehouden met het ernstige probleem van de vroegtijdige schoolverlaters waarmee landen zoals Portugal geconfronteerd worden, het analfabetisme dat nog altijd niet is uitgebannen, de noodzaak om een einde te maken aan de kinderarbeid en de bevordering van activiteiten op het gebied van onderwijs en opleidingen. Ook het voorstel om een debat over deze kwesties te openen en de nationale parlementen bij de monitoring van dit programma te betrekken dragen mijn goedkeuring weg. 

Ebner (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil bij de stemverklaringen kort het woord vragen naar aanleiding van het verslag-Iivari. Ik wil mevrouw Iivari bedanken en zeggen dat ik uit volle overtuiging voor dit verslag gestemd heb. Het heeft op meerdere punten duidelijkheid geschapen en de voorwaarden gesteld waardoor de nodige middelen worden ingezet. Dat betreft met name het Europees Bureau voor minderheidstalen en Mercator, een onderwerp dat mij persoonlijk erg ter harte gaat. Dat geldt natuurlijk ook voor de andere zaken die in dit verslag worden geregeld, maar in het bijzonder voor dit onderwerp. Ik vind dat het Europees Parlement zich op dit punt de laatste tijd consequent opstelt en een voortrekkersrol speelt. De Europese Commissie heeft geprobeerd duidelijkheid te scheppen en ik hoop dat ze dat straks met dezelfde voortvarendheid ook doet met het actieplan voor talen, zoals het Europees Parlement gevraagd heeft. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   . Dit voorstel beoogt de vaststelling van een meerjarenprogramma (2004-2008) voor de toekenning van subsidies ter bevordering van organisaties die op cultuurgebied actief zijn. Daarmee wil het voorzien in een rechtsgrondslag voor de bestaande subsidies die aanvankelijk waren ondergebracht in de administratieve uitgaven van de Commissie en thans ingevolge wijzigingen in het Financieel Reglement en de bepalingen van het Europese Hof van Justitie een rechtsgrondslag moeten hebben. Het is van essentieel belang dat deze begrotingslijn, en met name de steun voor de Route van de cisterciënzers, wordt goedgekeurd zodat de bestaande culturele organisaties communautaire subsidies ontvangen. Helaas is het budget voor de gehele periode vastgesteld op slechts 30 miljoen euro. Ten slotte vind ik het een goede zaak dat het amendement waarin nazisme en fascisme op onaanvaardbare wijze op één lijn worden gesteld, geen ingang heeft gevonden. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
    Hetgeen in het verslag-Oostlander over de presentatie van een actieplan voor de verzameling en analyse van communautaire statistieken over migratie - dat ook tijdens deze plenaire vergadering in stemming is gebracht - in zeker zin in bedekte termen wordt gesuggereerd, is in dit verslag een evidentie. Wij worden hier geconfronteerd met een initiatief tot oprichting van een instrument dat moet bijdragen aan de communautarisering van een repressief migratiebeleid in het kader van het "Fort Europa". De politieke interpretatie van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid van het Europees Parlement laat hierover geen twijfel bestaan: "De oprichting van het netwerk van immigratieverbindingsfunctionarissen kan worden beschouwd als een stap in de richting van de oprichting van een gemeenschappelijke buitenlandse dienst van de EU (...)".
Zoals de rapporteur signaleert, zijn de activiteiten van de "immigratieverbindingsfunctionarissen" met name gericht op de bestrijding van illegale immigratie. Zij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het migratiebeleid in de herkomstlanden van de immigranten en worden onder meer geacht tien categorieën informatie te verzamelen.
Met betrekking tot de beoogde "bijdrage aan het beheer van legale immigratie" verklaart de rapporteur dat "de vorm van dit beheer in geen enkel ander artikel van de verordening nader wordt uitgewerkt".
Vandaar onze stem tegen het verslag. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik steun de oprichting van een netwerk van immigratieverbindingsfunctionarissen in het kader van de geleidelijke invoering van een gecoördineerd en geïntegreerd beheer van de buitengrenzen. Uit de informatie van de Commissie blijkt dat er reeds nauwe contacten bestaan tussen de immigratieverbindingsfunctionarissen. Doel is nu om deze informele samenwerking een formeel kader te geven en te laten uitgroeien tot een solide en tegelijkertijd operationeler geïntegreerd netwerk.
Ik denk dat de ontwikkeling van samenwerkingsmechanismen in dit verband, net zoals op andere terreinen, goed en nuttig is voor de coördinatie van kwesties die verschillende lidstaten of de Unie in haar geheel betreffen. Er wordt met name gestreefd naar een intensere – dat wil zeggen meet nauwkeurige en doeltreffende - informatie-uitwisseling tussen de verbindingsofficieren, een betere definitie van het soort informatie-uitwisseling, de aard van de communicatiekanalen die voor deze doelstellingen worden gebruikt en de termijnen die in acht moeten worden genomen wanneer er een verzoek om informatie wordt ingediend.
Zoals de rapporteur terecht onderstreept, is het van essentieel belang dat de functionarissen een passende opleiding krijgen. Uit het onderzoek dat de Commissie onder de verbindingsofficieren heeft verricht, is immers gebleken dat dit een noodzakelijke voorwaarde is voor de totstandkoming van een echt netwerk.
Daarom heb ik voor het verslag gestemd. 

Ortuondo Larrea (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij hier uitspreken over de manier waarop er uiteindelijk toch een tijdelijke commissie is ingesteld die het effect en de gevolgen van de noodlottige ramp met de olietanker voor de Galicische kust moet onderzoeken. De fractie van de Europese Volkspartij (christen-democraten) heeft op alle mogelijke manieren geprobeerd te verhinderen dat deze commissie een onderzoek naar de gebeurtenissen voor en tijdens het rampzalige ongeluk zou verrichten.
Uiteindelijk is de commissie er toch gekomen. Ik hoop dat zij erin zal slagen klaarheid te scheppen.
Ik zie mij echter genoodzaakt nogmaals te onderstrepen dat wij, ondanks de talloze maatregelen waarmee dit Parlement de Europese Unie heeft willen uitrusten om soortgelijke ongevallen te voorkomen, thans exact hetzelfde risico zouden lopen als het geval met de zich zou herhalen. De olietanker voer immers niet van of naar een Europese haven: hij was slechts op doorreis in onze communautaire wateren. Dat is een probleem dat wij nog niet hebben aangeboord. Anders gezegd, wij hebben nog geen actie ondernomen om “roestbakken” - zoals de - die dagelijks onze wateren bevaren aan de nodige controle te onderwerpen. Wij worden hier geconfronteerd met een dringende uitdaging die zo spoedig mogelijk een antwoord moet krijgen, als wij althans scheepsrampen zoals die met de in de toekomst willen voorkomen.
Figueiredo (GUE/NGL ),
    De instelling van een tijdelijke commissie van het Europees Parlement voor de verbetering van de veiligheid op zee is een compromis waarmee paal en perk wordt gesteld aan de vijandige houding van de rechtse afgevaardigden in het Parlement ten aanzien van initiatieven die tot doel hebben klaarheid te scheppen in de oorzaken en verantwoordelijkheden bij de ernstige scheepsramp met de , en met name ten aanzien van ons voorstel om een enquêtecommissie in te stellen.
De instelling van deze tijdelijke commissie, die onze steun geniet, is het resultaat van een lang en moeizaam onderhandelingsproces. Wij hopen dan ook van harte dat haar werkzaamheden effectief zullen bijdragen aan de verbetering van de veiligheid op zee en dat de doelstellingen van dit initiatief daadwerkelijk in de praktijk zullen worden gebracht. De commissie is belast met:
- het onderzoek naar scheepsrampen, met bijzondere aandacht voor de ramp met de en de ;
- de analyse van de economische en sociale gevolgen van scheepsrampen (visserij, industrie, toerisme, milieu en volksgezondheid);
- de evaluatie van de huidige internationale normen voor veiligheid op zee en de naleving van de bestaande regelgeving;
- het toezicht op de naleving van de aanbevelingen die het Europees Parlement reeds heeft aangenomen en die de commissie, indien nodig, moet aanvullen.
Ik vraag met name uw aandacht voor de volgende dwingende aanbevelingen van het Europees Parlement: het uit de vaart nemen van enkelwandige olietankers, de vaststelling van betere inspectiemiddelen, de ontwikkeling van een passende opleiding voor zeelieden, de versterking van de mechanismen waarmee een onmiddellijke bestrijding van verontreiniging kan worden gewaarborgd en het aanleggen van vluchthavens die over de nodige instrumenten beschikken om noodhulp te kunnen verlenen. 

Andersen, Bonde en Sandbæk (EDD ),
   –De Deense Junibeweging is in beginsel van mening dat verdachten in strafzaken de grootst mogelijke rechtszekerheid moeten hebben. Het verslag betreft echter een initiatief van de Commissie, die ernaar streeft om een verdere stap te nemen in de richting van de langzame opbouw van een Europees rechtsgebied.
Een dergelijk initiatief kan de Junibeweging natuurlijk niet steunen.
De Junibeweging heeft daarom gestemd voor alle paragrafen en amendementen waarin gestreefd wordt naar minimumnormen voor de rechten van verdachten, maar heeft tegen het verslag als geheel gestemd. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Deze aanbeveling moet gezien worden in de context van het debat over het Groenboek procedurele waarborgen en met name het voorstel voor een kaderbesluit inzake gemeenschappelijke minimumnormen voor het procesrecht. De rapporteur noemt in zijn verslag diverse rechten die naar zijn mening hoe dan ook gewaarborgd moeten worden en hij is van oordeel dat het kaderbesluit een bepaling moet omvatten ter vrijwaring van de verworvenheden die reeds verankerd zijn in het recht van elk land. Het is de bedoeling dat de minimumnormen naar boven toe worden geharmoniseerd.
Het is echter betreurenswaardig en bijzonder significant dat er uiteindelijk geen rekening is gehouden met de amendementen - met name van mijn fractie - waarin wordt onderstreept dat "de vaststelling van een dergelijk kaderbesluit een eerste vereiste is voor de inwerkingtreding van het Europees aanhoudingsbevel en de volledige toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen in strafzaken in de EU". Zoals hier ook al door andere afgevaardigden is benadrukt, vragen wij ons af hoe het recht op verdediging gewaarborgd kan worden als de inwerkingtreding van het "Europees aanhoudingsbevel" niet afhankelijk wordt gesteld van het kaderbesluit inzake procedurele waarborgen. Ik herinner u eraan dat wij het "Europees aanhoudingsbevel", dat weldra in werking zal treden, geheel en al hebben verworpen. 
Gorostiaga Atxalandabaso (NI ),
   . Ik heb mij van stemming onthouden omdat de amendementen 1 en 2 geweigerd zijn.
We moeten ons goed realiseren dat met de door de PP voorgestelde nieuwe hervorming van het Spaanse Wetboek van Strafrecht, gesteund door de PSOE, de mogelijkheid wordt geschapen om gevangenen gedurende dertien dagen in de isoleercel op te sluiten. Advocaten zullen niet genoeg tijd hebben om hun zaken degelijk voor te bereiden en voor Baskische politieke gevangenen zal blijven gelden dat zij, vanaf het moment van hun arrestatie, niet verzekerd zijn van steun van advocaten die zij kunnen vertrouwen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Het is nuttig dat er voor alle lidstaten gemeenschappelijke minimumnormen worden vastgesteld die waarborgen dat de individuele rechten van verdachten, beschuldigden en veroordeelden in strafzaken worden geëerbiedigd en beschermd, zoals de Commissie in haar Groenboek heeft voorgesteld. Het is van wezenlijk belang dat men de wetten kent en dat de rechtspraak voorspelbaar is. Het is immers algemeen bekend dat de grens tussen onvoorspelbare rechtspraak en willekeur moeilijk te trekken is.
Anderzijds is onbekendheid met de wet geen rechtvaardiging voor de niet-naleving ervan. Het is geen argument waarop overtreders zich kunnen beroepen; die moeten zich bewust zijn van het feit dat hen een vervolging boven het hoofd hangt. Het spreekt vanzelf dat dit van nog groter belang is wanneer het buitenlandse burgers betreft. Daarom kan ik mij vinden in het voorstel om gemeenschappelijke basisnormen voor procedurele waarborgen vast te stellen. Dit initiatief zal het vertrouwen van de bevolking in de gerechtelijke autoriteiten en het vertrouwen van de verschillende actoren van elke lidstaat in de rechtsstelsels van de andere landen ongetwijfeld ten goede komen.
Desalniettemin moet ik mij van dit verslag - althans zoals het in de slotversie voorligt - distantiëren. Het gaat hier immers niet langer om "minimumnormen". Ik denk bijvoorbeeld aan de invoering van een register van vertalers, de toekenning van een "vergoeding" aan verdachten in geval van insolvabiliteit en de beoogde inschakeling van psychiaters. Anders gezegd, ik kan niet akkoord gaan met de mijns inziens veel te ruime benadering die hier wordt aanbevolen, temeer omdat deze aanpak meer waarborgen biedt voor buitenlandse burgers dan voor de eigen onderdanen.
Daarom heb ik helaas tegen het verslag moeten stemmen. 

Bastos (PPE-DE ),
    Het spreekt vanzelf dat de informatie- en communicatietechnologieën (ICT) nieuwe kansen bieden en een aanzienlijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de samenleving. Bovendien is de informatiemaatschappij gericht op een doeltreffende, onmiddellijke en betaalbare toegang tot informatie voor alle burgers. Er bestaat echter nog steeds een gebrek aan evenwicht tussen mannen en vrouwen in ICT-gerelateerde onderwijsprojecten en banen. Daarom heb ik voor het verslag gestemd.
- De Europese Commissie en de lidstaten moeten dringend beleidsmaatregelen ontwikkelen om de participatie van vrouwen in de nieuwe technologieën te bevorderen.
- De nieuwe technologieën moeten geïntegreerd worden in alle onderwijsniveaus, van het lager onderwijs tot het hoger onderwijs en de beroepsopleidingen.
- De structuurfondsen moeten gebruikt worden om ICT-cursussen te financieren die de toegang tot of de terugkeer van vrouwen naar de arbeidsmarkt mogelijk maken. Het is van essentieel belang dat deze maatregelen ook ten uitvoer worden gelegd in de kandidaat-landen en de ontwikkelingslanden. Op die manier krijgen vrouwen meer kansen om tot de arbeidsmarkt toe te treden en is de informatie-uitwisseling op velerlei gebieden gewaarborgd. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    De beslissing om een initiatiefverslag op te stellen over de bevordering van de participatie van vrouwen in de zogeheten "nieuwe informatiemaatschappij" is gerechtvaardigd.
Ik apprecieer met name:
- de kritiek op het huidige beleidskader voor de ontwikkeling van nieuwe ICT dat grotendeels is toegespitst op de economische aspecten en waarin de controle van de ICT hoofdzakelijk wordt overgelaten aan de particuliere sector, zonder beoordeling van de maatschappelijke gevolgen en zonder werkelijke beleidsmaatregelen ter stimulering van gelijke rechten van mannen en vrouwen. Zoals in het verslag wordt gesignaleerd, leidt deze benadering tot de foutieve opvatting dat deelname voor iedereen openstaat;
- de waarschuwing voor het groeiende risico van sociale uitsluiting dat voortvloeit uit het onvermogen om de nieuwe technologieën te gebruiken - het zogeheten digitale analfabetisme - en hoofdzakelijk vrouwen bedreigt;
- het verzoek om extra aandacht te besteden aan vrouwen, met name aan oudere vrouwen, werkloze vrouwen, vrouwen met een laag inkomen, vrouwelijke migranten, vrouwen uit etnische minderheden en gehandicapte vrouwen.
Ik vind het echter onaanvaardbaar dat in het verslag geen kritiek wordt geleverd op het neoliberale beleid waarvoor in de zogenaamde "strategie van Lissabon" en de "richtsnoeren voor de werkgelegenheid" wordt gepleit. Op die manier worden de hoofdoorzaken van de ongelijkheden en de sociale onrechtvaardigheid waarvan vrouwen de voornaamste slachtoffers zijn, eenvoudigweg verdoezeld. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Ik ben van oordeel dat de Europese Unie er met haar beleidsacties voor moet zorgen dat alle burgers toegang hebben tot alle rechten waarop zij aanspraak kunnen maken, met name op kennisgebied. In dit verband mogen vrouwen – overigens net zoals mannen – niet gediscrimineerd worden. Dat is de enige reden waarom ik voor het verslag heb gestemd.
Ik betreur echter dat de rapporteur heeft toegegeven aan de verleiding van de demagogie en het feministische populisme, onder het mom van een schijnbaar neutraal taalgebruik. Door het verslag volledig ten dienste te stellen van een radicale agenda van concepten en termen beseft zij niet eens dat zij vervalt in volkomen belachelijke arrogante clichés en onzinnige uitspraken.
De ironie wil bijvoorbeeld dat de rapporteur - die heel nadrukkelijk de strijd wil aanbinden met de bestaande stereotypen - bepleit dat sociale uitsluiting van “meisjes en vrouwen, en met name van migrantenvrouwen, gehandicapte vrouwen, arme vrouwen, alleenstaande moeders en vrouwelijke landbouwers”, vrouwen uit etnische minderheden en oudere vrouwen kan worden doorbroken door modellen van “succesvolle, onafhankelijke en tevreden vrouwen” in de sector van de informatie- en communicatietechnologieën te verspreiden. Is er iemand die dit serieus kan nemen?
Anderzijds deel ik de bezorgdheid over de linguïstische diversiteit van het internet, die ongetwijfeld als een transversale factor van sociale uitsluiting moet worden beschouwd. Ik moet daar in deze context overigens wel aan toevoegen dat dit geldt voor zowel mannen als vrouwen. 

Butel (EDD ),
   . – Een betere coördinatie van de nationale belastingen op auto’s lijkt misschien nodig maar mag geen opstapje zijn tot het invoeren van een Europese belasting. Deze belasting van personenauto’s is onlosmakelijk verbonden aan het algehele belastingstelsel, zodat dus ook de BTW, de accijnzen, de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting op het spel komen te staan. Bovendien vormen de belastingen een inkomstenbron voor de begroting en moeten zij als zodanig onder de soevereiniteit van de lidstaten vallen.
De milieu-invalshoek die de Europese Commissie hier kiest bevalt mij evenmin. Het voorstel om op Europees niveau belasting te heffen op personenauto’s lijkt me niet opportuun, ten eerste daar vele sectoren die voor méér vervuiling zorgen middels sterk lobbywerk buiten schot blijven en bovendien omdat de automarkt in elke lidstaat anders is gestructureerd. Kleine en grote landen, vlakke en bergachtige landen, landen zonder dicht wegennet, landen die van oudsher sterk op het openbaar vervoer zijn gericht, enzovoorts; het zijn evenzoveel verschillen die maken dat de situatie in elke lidstaat anders is. Dit kan niet ineens gelijkgetrokken worden door een geharmoniseerde belasting van personenauto’s.
Doorn (PPE-DE ),
   . Voorzitter, het is zaak dat de laatste obstakels voor het bereiken van een volledig vrij verkeer van personen, goederen en diensten uit de weg worden geruimd. Het is daarom dat ik volmondig heb ingestemd met het voorstel van het Europees Parlement om de Commissie op te roepen met een concreet voorstel te komen voor de afschaffing van de registratiebelasting.
De verschillen in belasting van personenauto's leiden in de EU tot grote verschillen in autoprijzen, fragmentatie van de markt voor personenauto's, dubbele belasting en een hoop administratieve rompslomp. De EU-burger betaalt teveel voor zijn auto en wordt gehinderd bij verhuizing zijn auto mee te nemen naar een andere lidstaat. Middels dit voorstel heeft de EU de mogelijkheid een elementaire verbetering van het vrij verkeer van personen te bewerkstelligen. Een kans die we niet moeten laten schieten! 
Santos (PSE ),
    Ik heb het verslag van mevrouw Mary Honeyball gesteund omdat ik het interpreteer als een blijk van steun van het Europees Parlement aan de Commissie, zodat deze instelling in de Raad een echt debat kan openen over de noodzakelijke fiscale harmonisatie in de automobielsector. Deze proactieve houding geniet de steun van het merendeel van de Europese burgers, die de moeizame consolidatie van de interne markt niet alleen toeschrijven aan de bureaucratische rompslomp en de hoge administratieve kosten, maar ook aan de fragmentatie van de automobielmarkt. Verder spreekt het vanzelf dat de milieudimensie, die in het verslag naar behoren behandeld wordt, niet mag ontbreken, hetgeen betekent dat wij een nieuwe houding moeten aannemen ten aanzien van de belasting van personenwagens. 
Krivine en Vachetta (GUE/NGL ),
   . – Mevrouw Honeyball richt in haar verslag haar pijlen op de verschillen die er tussen de lidstaten van de Europese Unie bestaan in de belasting van personenauto’s en op de administratieve en financiële problemen die daaruit voortvloeien wanneer mensen naar een ander land verhuizen. Zij pleit er dan ook voor om het geld dat nu via de registratiebelasting binnenkomt via de jaarlijkse wegenbelasting te innen en bovenal om de strijd tegen de vervuiling te systematiseren, met als uitgangspunt de harmonisering van belastingen.
Wij kunnen ons niet in die methode herkennen. Natuurlijk, de absurde en sociaal onrechtmatige ontwikkeling van de stadsplanning en het vervoerssysteem, en de effecten daarvan op het milieu stuiten ons tegen de borst. Maar het is bijzonder hypocriet om de werknemers die een auto kopen, hoe bescheiden ook, voor de vervuiling te laten opdraaien. Als we het vervoerssysteem efficiënter en minder vervuilend willen maken dan moeten we allereerst het openbaar vervoer flink uitbreiden, het aandeel van het wegvervoer per vrachtwagen drastisch inperken ten faveure van transportmodaliteiten die minder vervuiling en minder risico’s opleveren en bovendien striktere normen opleggen aan de fabrikanten voor wat betreft de uitstoot. Deze verandering van het vervoersstelsel moet betaald worden uit winsten en uit directe belastingen, progressief naar inkomen. Omdat wij de hier voorgestelde verspreiding van verantwoordelijkheden afwijzen hebben wij ons onthouden van stemming over dit verslag. 
Lulling (PPE-DE ),
   . – Het voorliggende verslag bevat veel positieve ideeën, maar ik heb wat moeite met de wel erg lange passages over de milieuheffingen. Het principe “de vervuiler betaalt” is algemeen geaccepteerd en zelfs opgenomen in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Het invoeren van een milieuheffing op brandstof is echter een zeer omstreden kwestie. Dat zou op nationaal niveau geregeld moeten worden, zo dicht mogelijk bij de burgers zodat er een echt publiek debat kan plaatsvinden. Invoering via de Europese instanties kan ik alleen maar afraden. In de afgelopen jaren horen de mensen in veel lidstaten, waaronder de mijne, doorlopend over belastingverhogingen die door de EU worden voorbereid of waartoe door de EU is besloten. Ik herinner u slechts aan de discussies over de accijns op alcoholische dranken, de beoogde invoering van omzetbelasting op postdiensten, de voorgestelde afschaffing van het lage BTW-tarief, de invoering van een minimumbelasting op brandstof in het kader van het energiepakket, enzovoort. De gevraagde invoering van een milieubelasting zou desastreus zijn voor het imago van de EU, vooral omdat in verschillende lidstaten referenda over het aannemen van de Europese Grondwet zijn aangekondigd. Belastingverhogingen zouden koren op de molen zijn van anti-Europese populisten en een contraproductieve uitwerking hebben op de pogingen om de economische groei weer aan te zwengelen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
    Zoals de rapporteur terecht signaleert, heeft het Europees Parlement zich al in 1998 gunstig uitgesproken over versterking van de interne markt in deze sector. Onze instelling heeft toen reeds gepleit voor de afschaffing van de dubbele belastingheffing - met name van de registratiebelasting (RB) - ter ondersteuning van het voorstel van de Europese Commissie. De Raad heeft zich nog altijd niet over deze kwestie uitgesproken.
Hij heeft nog geen standpunt ingenomen ondanks het feit dat het merendeel van de burgers ermee akkoord gaat dat er rechtvaardigere voorwaarden moeten worden gecreëerd voor de aankoop van personenauto’s in de Europese Unie. Het geval van Portugal is in dit verband bijzonder illustratief. In mijn land ligt de verkoopprijs veel hoger dan in andere lidstaten van de Europese Unie vanwege de belasting op motorvoertuigen.
Het verslag voorziet in een reeks positieve elementen, onder meer het voorstel om het belastingniveau afhankelijk te stellen van de CO2-uitstoot en het streven naar een sterkere harmonisatie van de marktvoorwaarden. Ook de vaststelling dat een zekere fiscale concurrentie tussen de lidstaten zinvol is en bijdraagt aan de dynamische ontwikkeling van de economie in de EU verdient een woord van lof. Bovendien mogen wij niet vergeten dat deze kwestie - zie artikel 95, lid 2 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap -, buiten de bevoegdheid van de Europese Unie valt.
Desalniettemin heb ik besloten tegen het verslag te stemmen omdat het veel meer dan alleen maar aanbevelingen bevat. 
De Voorzitter.
   Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.(1)
Maes (Verts/ALE ).
   – Ik zou mijn idee willen spuien over de discussie tussen meneer Salafranca en de rapporteur van het verslag. Ik vind dat de rapporteur zich moedig heeft gedragen en dat het jammer is dat veranderingen in het Europees Parlement er zo moeilijk doorgedrukt kunnen worden. 
Sauquillo Pérez del Arco (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn verbazing uitspreken over het standpunt dat mevrouw Sanders-ten Holte hier heeft uiteengezet. Het is uiteraard een feit dat eenieder van ons zijn stem uitbrengt zoals hij kan, wil of opportuun acht, maar het verslag waarvoor mevrouw Sanders-ten Holte rapporteur is, heeft in de Commissie ontwikkelingssamenwerking heel wat vraagtekens opgeroepen. De stemming van vandaag spreekt in dit opzicht boekdelen. Haar voorstel dat er een oplossing moet worden gevonden vind ik daarom ongepast. Mijns inziens is die er al, aangezien dit Parlement zich in de stemming duidelijk heeft uitgesproken voor de uitvaardiging van twee verschillende verordeningen om de armoede in Azië en Latijns-Amerika uit te bannen. 

De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
