Interpretatie van het Reglement
De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 162 lid 4 van het Reglement heb ik een bezwaar ontvangen van de Fractie de Groenen in het Europees Parlement tegen de interpretatie van de bepalingen omtrent de kwijtingsprocedure die hier gisteren is voorgelezen.
Mag ik even uw volledige aandacht? Zoals u al is meegedeeld, vindt de stemming over de interpretatie plaats tijdens de stemmingsronde van vandaag, om 12.00 uur.
Het spreekt voor zich dat we daar nu verder niet over hoeven te debatteren.
Artikel 162 van het Reglement is volkomen duidelijk. We stemmen straks, om 12.00 uur. Desalniettemin verleen ik nu het woord aan mevrouw Diemut Theato, voorzitter van de Begrotingscommissie, op haar eigen verzoek.

Theato
Mevrouw de Voorzitter, ik zou u vriendelijk willen verzoeken het standpunt van de juridische dienst aan de fracties en leden te doen toekomen, want dat heeft ons op dit punt het een en ander te vertellen. Ik weet niet of alle leden dit standpunt ondertussen al in handen hebben, dat gisteren ook werd voorgelegd aan de Commissie reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten.

De Voorzitter
Dat zal moeilijk gaan, mevrouw Theato, omdat het nu juist de Commissie reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten is die de betwiste interpretatie heeft gegeven. Het Parlement is soeverein en is wijs genoeg om in alle vrijheid zijn beslissing te nemen. Dat gebeurt straks, om 12.00 uur.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Janssen van Raay
Mevrouw de Voorzitter, op 12 januari 1999 verwacht het Hof van Justitie in Luxemburg Wijsenbeek en mij om 9.30 uur bij de behandeling van een prejudiciële vraag op grond van artikel 177, gesteld door de Arrondissementsrechtbank te Rotterdam. Wij moeten dus kiezen. Wij moeten voor dag en dauw uit Straatsburg naar Luxemburg. Wij missen waarschijnlijk de stemmingen. Wij staan dus voor de keuze of wij naar Luxemburg gaan of hier blijven voor de stemmingen. Wie beslist? Dat is de vraag die ik gisteren als punt van orde heb gesteld. Mijn advocaten zeggen dat op grond van artikel 2 van het Reglement Wijsenbeek en ik beslissen. Is onze aanwezigheid van doorslaggevend belang voor de stemmingen, dan zullen wij met bloedend hart aan het Hof schrijven dat wij niet aanwezig kunnen zijn. Zeggen wij, dat doet er niet toe, wij vervullen onze parlementaire taken in het belang van de burgers van de Unie en voor een vrij verkeer van personen beter door naar Luxemburg te gaan, dan zijn wij helaas waarschijnlijk bij de stemmingen niet aanwezig. Dat is ons besluit, dat zeggen onze advocaten. Nee, zegt het Bureau, op grond van artikel 5 nemen wij voor u de beslissing. Wij beslissen dat u altijd bij de stemmingen aanwezig moet zijn. Het spijt ons voor het Hof van Justitie in Luxemburg, want anders krijgt u een boete wegens niet deelnemen aan de stemmingen ten bedrage van de helft van de dagvergoeding, daarmee impliciet beslissend dat de helft van de dagvergoeding inkomen is - denkt u maar aan het geval van Lord Bruce, rechtsoverweging 21 - zodat het belast kan worden door de nationale fiscus. Ik heb, mevrouw de Voorzitter, de heer Gil-Robles gisteren in de wandelgangen hier in het Parlement beloofd dat deze week nog in het Frans en in het Engels een verkort advies ter beschikking wordt gesteld van de secretaris-generaal. Dat zal ik u met plezier deze week nog overhandigen.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, ik wijs erop dat het Hof van Justitie inderdaad mij zelve in de strafzaak-Wijsenbeek ten hove geconvoceerd heeft dinsdag 12 januari 1999. Ik wijs erop dat wij deze zaak reeds eerder besproken hebben in de juridische commissie, waar u zelf deel van uitmaakt, mevrouw de Voorzitter, en dat het hier het vrije verkeer van personen betreft: de uitleg van de artikelen 7 en 8 waarover het Parlement zelf reeds een proces gevoerd heeft, maar wegens niet-ontvankelijkheid is de zaak toen terugverwezen. Met behulp van mijn advocaat Mr. J.L. Janssen van Raay, ik mag wel zeggen in dit geval tevens collega, hebben wij daarom zelf de zaak aan de orde gesteld, omdat wij als leden van het Parlement maar ook als gewone burgers slachtoffers zijn van het niet-uitvoeren van de artikelen 7 en 8. Ik verzoek u derhalve, mevrouw de Voorzitter, zowel als instelling maar ook als procesvoerende, zij het niet-ontvankelijk verklaarde, ons daarin alle steun en medewerking te verlenen en er niet van te willen uitgaan dat alle leden te allen tijde hier aanwezig dienen te zijn, want dat is een foute interpretatie van de regels zoals die zijn en zoals collega Janssen van Raay het heeft uitgelegd.

Pex
Mevrouw de Voorzitter, ik wil naar aanleiding van de notulen een opmerking maken, omdat er gisteren een omissie is begaan door het voorzitterschap die nare gevolgen kan meebrengen voor de relatie tussen het Parlement en de Raad. Het betreft het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake de culturele hoofdstad voor de jaren 2005 tot 2019. De termijn voor reactie loopt vandaag af. Er is door het voorzitterschap uitstel gevraagd en ook verkregen van de Raad. Onduidelijk is waarom en ook wanneer het uitstel ingaat. Dat komt omdat de aankondiging van de ontvangst van het gemeenschappelijk standpunt gisteren niet gedaan is. U kunt dat allemaal repareren door het alsnog vandaag te doen. Dan is er dus uitstel tot 15 januari. Vóór 15 januari moet er iets gebeuren. De commissie cultuur heeft gisteravond unaniem besloten de intentieverklaring tot verwerping van het gemeenschappelijk standpunt voor te leggen aan de plenaire vergadering. Als wij niet reageren, dan zouden wij precies het omgekeerde bereiken, namelijk dat het gemeenschappelijk standpunt zonder meer aanvaard zou zijn. Ik zou u dus dringend willen vragen om alsnog vandaag die aankondiging te doen en in de tweede plaats erop willen wijzen dat dit het gevolg is van de procedure die wordt gevolgd bij de ingekomen stukken, namelijk de Voorzitter zegt dat er ingekomen stukken zijn en verwijst dan naar de bijlage die later bij de notulen zal worden aangetroffen. Wij knikken braaf ja en kunnen niet controleren of er daadwerkelijk is gebeurd wat is afgesproken. Ik kan dat dus nu pas, een dag nadien, officieel vaststellen. Dat leidt tot de rare situatie dat de diensten gisteren na de plenaire vergadering en vóór de commissievergadering mij te verstaan gaven dat de aankondiging wel was gedaan en na de vergadering van de commissie zeiden dat de aankondiging niet was gedaan. Dit soort misverstanden zijn natuurlijk erg slordig.

De Voorzitter
U heeft volkomen gelijk, mijnheer Pex, en we zijn ons daar goed van bewust. Ik kan u geruststellen: de aankondiging wordt vandaag gedaan.

Miller
Mevrouw de Voorzitter, ik wil iets zeggen naar aanleiding van de notulen van gisteravond en de redevoering van de onlangs tot lid van dit Parlement verkozen collega uit Schotland. In zijn betoog had hij slechts de mond vol van Schotland. Mevrouw de Voorzitter zoudt u de nieuwe collega erop kunnen wijzen dat wij hier in een Europees Parlement zitten en dat hij indien hij zijn bekrompen nationalistische houding wil blijven verkondigen hij verkozen had moeten worden tot het Schotse parlement?

Fabre-Aubrespy
Voorzitter, ik heb een aanvulling op bladzijde 22 van de notulen. U herinnert zich dat mijn verzoek om terugverwijzing naar de commissie op grond van artikel 129 was verworpen en dat ik daarna het woord heb gevoerd. Ik heb toen gewezen op de gevolgen, onder meer dat er nog andere verzoeken om terugverwijzing dreigden te komen. De Voorzitter heeft mij daarin gelijk gegeven, en dat staat niet in de notulen. Niet dat ik het zo nodig vind dat mijn gelijk wordt genotuleerd, maar dit is iets wat vaker kan terugkomen, en daarom is het goed dat het vermeld wordt.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, we vonden het niet nodig om het in de notulen op te nemen, omdat het Reglement er al in voorziet.

García Arias
Mevrouw de Voorzitter, ik wil een vraag stellen met betrekking tot het vragenuur. Wanneer commissarissen hierheen komen, mevrouw de Voorzitter, en het ons bekend is welke van hen op het vragenuur zullen verschijnen, dan stellen wij vragen aan specifieke commissarissen. Maar nu heeft de Europese Commissie besloten dat een aantal vragen die aan de heer Van Miert gericht waren - het gaat hier immers om vragen over het mededingingsbeleid - door de heer Papoutsis beantwoord zullen worden, die bij het vragenuur van deze zitting niet aanwezig zal zijn.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil een protest indienen bij het Bureau. Als afgevaardigden vragen wensen te stellen aan bepaalde commissarissen, dan is dat omdat zij weten dat die commissarissen verantwoordelijk zijn voor bepaalde onderwerpen.
Ik weet - of verbeeld mij te weten - dat de vragen niet meer veranderd kunnen worden, maar het Bureau is bevoegd en verplicht in deze zaken zijn gezag te laten gelden.
(De notulen worden goedgekeurd)

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, u weet dat wij allemaal gedwongen zijn om één week per maand hier in Straatsburg te bivakkeren en dan zijn wij veelal verstoken van het nieuws uit onze lidstaten. Nu wordt dat enigszins verzacht omdat wij op onze kamer een televisie hebben met zenders in allerlei talen. Nu hebben wij ook één Nederlandstalige zender op onze televisie hier in Straatsburg, maar iedere week als ik hier aankom is die zender uitgeschakeld. Dan moet ik heel veel telefoontjes plegen om te zorgen dat die Nederlandstalige zender weer op onze televisie is. Zouden de diensten er misschien voor kunnen zorgen dat als wij hier op maandag aankomen ook de Nederlandstalige zender aanwezig is?

De Voorzitter
Naar ik heb vernomen zult u in het nieuwe gebouw volledig aan uw trekken komen. Het is inderdaad erg jammer dat u de Nederlandse televisie hier niet kunt ontvangen.

Urgentverklaring
Colino Salamanca
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de vergadering namens de landbouwcommissie vragen om inwilliging van een verzoek om urgentverklaring met betrekking tot het voedselprogramma voor de Russische Federatie, en zulks in overeenstemming met de resolutie die dit Parlement zelf op 19 november heeft aangenomen. Alles lijkt erop te wijzen dat de verstrekking van voedsel aan bepaalde regio's van de Russische Federatie een dringende zaak is, en dat geldt ook voor de voedselverstrekking aan bepaalde groepen, zoals werklozen, zieken en bejaarden. Daarom vraagt de landbouwcommissie dit Parlement om inwilliging van dit verzoek tot urgentverklaring.

De Voorzitter
Wenst iemand tegen het verzoek te spreken?
Dat is niet het geval. Ik breng dit verzoek meteen in stemming.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Kwijting 1996
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0502/98) van de heer Elles, namens de Commissie Begrotingscontrole, over de aan de Commissie te verlenen van kwijting voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1996.

Müller
Mevrouw de Voorzitter, uit hoofde van artikel 129 van het Reglement dien ik het verzoek in om het verslag van de heer Elles terug te verwijzen naar de commissie. Ik verzoek u daarom ook de collega's weer terug te roepen om aan de stemming hierover te kunnen deelnemen. Ik geloof dat de redenen hiervoor genoegzaam bekend zijn. Ik wil de procedure niet ophouden. Dank u.

De Voorzitter
Natuurlijk. We zullen snel tot stemming overgaan, maar eerst moet ik volgens het Reglement een voor- en een tegenstander het woord verlenen.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, ik sluit mij volledig aan bij het verzoek van mevrouw Müller. Zij heeft zich kort en bondig uitgedrukt, en dat zal ik ook doen. Ik heb gisteren al uitgelegd om welke redenen ik vond dat dit verslag moet worden terugverwezen. Ik steun dit verzoek dus.

Dankert
Voorzitter, in maart hebben wij de voorwaarden geformuleerd om de Commissie alsnog kwijting te kunnen geven. De Europese Commissie is in grote mate aan die voorwaarden tegemoet gekomen. Dat betekent dat er op dit ogenblik niets in de weg staat om datgene te doen waar we in maart op aangedrongen hebben, namelijk nu alsnog kwijting verlenen.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om terugverwijzing naar de commissie)

De Voorzitter
We gaan nu over tot het debat over het verslag van de heer Elles.

Elles
Mevrouw de Voorzitter, ik neem het woord om mijn definitieve verslag betreffende de kwijting voor het jaar 1996 toe te lichten. Vorige week was er in de Commissie begrotingscontrole een kleine meerderheid te vinden voor het verlenen van kwijting waarbij er niet volgens bepaalde partijgedragslijnen gestemd werd. Toch staat het verslag bol van kritiek op het Commissiebeheer. Er moet nu besloten worden of deze kritiek door het hele Parlement als voldoende argument beschouwd wordt om te weigeren kwijting te verlenen voor deze begroting.
Er blijven ondanks de heldhaftige inspanningen van de commissaris voor begroting, Erkki Liikanen, om de leemte te vullen veroorzaakt door de onzichtbare commissaris voor financieel toezicht mevrouw Gradin drie specifieke redenen tot bezorgdheid.
In de eerste plaats het geconstateerde gebrek aan democratisch toezicht op de fraudebestrijding. Ons Parlement heeft in oktober jongstleden te goeder trouw het verslag-Bösch goedgekeurd waarin een duidelijke structuur beschreven stond voor een anti-fraude orgaan - OLAF. Ondanks de tamtam waarmee de voorzitter van de Commissie eerder deze maand een onafhankelijke instelling voor fraudebestrijding aankondigde, gaat het daarbij om een voorstel dat niet aan de wensen van het Parlement voldoet. Er wordt door velen gevreesd dat het bestrijden van fraude op deze manier eerder moeilijker gemaakt wordt dan eenvoudiger, omdat het voorstel in geval van interne controle het recht op onafhankelijk onderzoek loochent.
In de tweede plaats het vastgestelde gebrek aan coherentie en degelijk financieel beheer in het kader van extern beleid. Bepaalde informatie die het Parlement onlangs ter ore is gekomen via een moedige Commissieambtenaar bevestigt onze ergste bekommeringen in verband met meerdere programma's. De wijze waarop de Commissie met deze kwesties is omgegaan heeft het probleem niet geringer gemaakt. Tijdens de kwijtingsprocedure hebben wij niet alleen voorbeelden gezien van het aan het licht komen van onregelmatigheden zonder dat individuele commissarissen zich geroepen voelen hun persoonlijke verantwoordelijkheid op zich te nemen voor hun daden, maar bovendien weigert de Commissie bepaalde stukken aan het Parlement ter beschikking te stellen, waarbij het meest flagrante voorbeeld te vinden is in het geval van ECHO, waar de tekst die overhandigd werd zo zwaar gecensureerd was dat hij volstrekt onleesbaar was geworden.
De laatste en zeker niet geringste reden tot bezorgdheid is de onmiskenbare afwezigheid van effectieve maatregelen ter verbetering van administratief en begrotingsbeheer. Er hebben zich onlangs niet alleen een aantal gevallen van personeelsbenoemingen voorgedaan waarbij bepaalde leden van de Commissie betrokken waren, die de geloofwaardigheid van de Commissie sterk in het gedrang hebben gebracht, maar een paar dagen geleden werden er aan onze commissie bewijzen voorgelegd van de mogelijkheden tot misbruik bij het benoemen van hoge ambtenaren bij de Commissie waar, het spijt me dit te moeten zeggen, het blijkbaar nog steeds belangrijker is wie je kent dan wat je kent. Zoals aangetoond staat de administratieve structuur door de ongebreidelde macht inzake benoemingen en het toekennen van middelen in een bij overheden van lidstaten ongehoorde mate bloot aan mogelijke politieke inmenging in alle beheersaangelegenheden. Deze factoren kunnen in een concept samengevat worden namelijk dat tekortkomingen in de bestuursorganisatie wel moesten leiden tot operationele tekortkomingen bij het uitvoeren van beleid.
Het is nauwelijks verwonderlijk dat het moreel van het Commissiepersoneel op een laag pitje staat. Het komt erop neer dat er sinds 1995 te weinig is nagedacht over hoe de Commissie gerund moet worden. Goed opgeleide en hardwerkende ambtenaren moeten in veel gevallen teveel doen met te weinig middelen. De terughoudendheid rond topbenoemingen heeft de zaak er ook niet op verbeterd. Deze kwesties dienen zo snel mogelijk te worden opgelost.
De conclusies van onze commissie hebben tot doel het opstellen van een werkprogramma voor de Commissie voor de komende 12 maanden, dat zal leiden tot ingrijpende veranderingen ter modernisering van de Commissie tegen 1 januari 2000. Deze voorstellen omvatten een herziening van het Statuut; een doorlichtingsrapport van de Commissiediensten op basis waarvan het Parlement kan beoordelen wat de personeelsbehoeften van de Commissie zijn om effectief haar taken uit te voeren; en, zeker niet van ondergeschikt belang, een gedragscode voor de benoeming van hoge ambtenaren. Is het toelaatbaar dat bepaalde posten soms jarenlang niet bezet worden in afwachting van het geschikte kabinetslid? Is het correct dat bepaalde kabinetten een aantal banen voor zichzelf reserveren bij de start van een nieuwe Commissie? Ik zou zeggen van niet en hier dient dan ook zo snel mogelijk ingegrepen te worden.
In de commissie werd het werkprogramma door een grote meerderheid goedgekeurd. Het is bijzonder verontrustend buiten de Commissie het gevoel te hebben dat om het eender welk gedrag aanvaard wordt zonder vrees voor berisping.
Over twee essentiële aspecten bestond er onenigheid. In de eerste plaats wordt er door sommigen gesteld dat dit kwijtingsverslag veel elementen van kritiek bevat die slaan op de periode na het jaar 1996 en daarom pleiten zij ervoor de kwijting als een technische aangelegenheid te behandelen zonder enige politieke ondertoon. Maar er blijven specifieke bewijzen met betrekking tot het begrotingsjaar 1996 binnenstromen zowel in verslagen van collega's aan de commissie als via journalistisch onderzoek in verscheidene kranten. Toch blijven sommigen echter een oogje dichtdoen en willen zij schijnbaar de voorgelegde bewijzen niet onder ogen zien.
Het tweede punt is de slinkse bewering dat de kwijting neerkomt op het de laan uitsturen van de Commissie - een motie van afkeuring. Maar dat is tekenend voor de wijze waarop velen in dit Parlement zich laten manipuleren, misschien te veel luisteren naar buitenstaanders in plaats van zich te baseren op wat er specifiek in het Verdrag staat.
Deze kwijtingsprocedure is iets wat volledig losstaat van de gang van zaken bij afkeuring, hier gaat het om een jaarlijks terugkerend proces dat op zichzelf beoordeeld dient te worden.
Een aantal parlementsleden die nu niet aanwezig zijn hebben een motie van afkeuring van de Commissie voorgesteld, maar persoonlijk ben ik daar geen voorstander van.
Waarom vraagt u zich af heb ik er dan in de commissie voor gestemd de Commissie geen kwijting te verlenen? Wel, niet alleen omdat de voornaamste kwesties op zich ernstig genoeg zijn om een dergelijke houding te rechtvaardigen maar omdat de feitelijke waarheid is dat de Commissie niet in staat is zelf orde in eigen huis te scheppen. De meeste van deze kwesties staan al jaren ter discussie. Voor de hervormers binnen de Commissie was het vechten tegen de bierkaai. Zij kunnen niet in hun opzet slagen zonder de actieve steun van ons Parlement.
Ik zou daarom willen besluiten met een appel namens al diegenen, zowel binnen de Commissie als daarbuiten, die gemoderniseerde instellingen willen gebaseerd op integriteit, klaar voor het gebruik van de euro en het verwelkomen van nieuwe lidstaten uit het Oosten. Op dit moment kwijting te verlenen voor 1996 zou alleen maar geïnterpreteerd kunnen worden als goedpraterij, als een signaal om zo verder te gaan en geen gehoor te geven aan verzoeken van het Parlement. Dit is een moment voor actie niet alleen in het belang van de overlevingskansen op lange termijn van onze instellingen maar ook met het oog op de geloofwaardigheid van ons Parlement. Onvervaard moeten wij onze verantwoordelijkheid opnemen op basis van de ons beschikbare feiten. Wanneer u morgen allen zult stemmen, vergeet dan niet diegenen die u verkozen hebben en die voorstander zijn van een Europa van het volk. Ik roep het Parlement op om geen kwijting te verlenen voor de begroting van 1996.
(Applaus)
Schwaiger
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, een van de voornaamste verwijten inzake de uitvoering van de begroting 1996 is dat de Commissie dat jaar niet in staat bleek om met de voorhanden aanzienlijke begrotingsmiddelen het buitenlandse beleid van de Europese Unie effectief uit te voeren. Noch de kredieten voor PHARE and TACIS - de programma's voor Midden- en Oost-Europa - noch de kredieten voor de landen aan de Middellandse Zee konden bevredigend worden benut. Ik geef het voorbeeld van de wederopbouwhulp voor Bosnië, die maar voor 15 % is gebruikt. Voornaamste oorzaak was het onvermogen van de Commissie tijdig de noodzakelijke bestuurlijke maatregelen te treffen; evenmin bleek de Commissie bij machte om het aanwezig personeel effectief in te zetten of om het nodige personeel te verkrijgen.
In vergelijking met bijvoorbeeld de Verenigde Staten was voor de wederopbouwhulp voor Bosnië volstrekt onvoldoende personeel ingezet. De inefficiëntie van de Europese Unie is in Sarajevo spreekwoordelijk geworden. Deze situatie werd in 1996 geschapen en is voor dat begrotingsjaar niet meer terug te draaien; als men desondanks kwijting wil verlenen, zijn de volgende criteria doorslaggevend: ten eerste, een daadwerkelijke verbetering van de organisatie van de uitvoerende organen van de Europese Unie ter plaatse; ten tweede, een dienovereenkomstige volledige informatie over de getroffen maatregelen, zodat wij als Parlement de verbeteringen en de overgebleven zwakke punten nauwkeurig kunnen nagaan.
In aansluiting op mijn verslag van april 1998 werd het personeelsbestand voor de wederopbouw van Bosnië in aantal aanzienlijk versterkt. De Commissie spant zich in om de zaken ter plaatse te verbeteren. Maar het is nog altijd niet geheel en al duidelijk of het door ons gevergde gedecentraliseerde beheer ter plaatse een doelgerichte projectbegeleiding mogelijk maakt. Zoals de Rekenkamer onlangs heeft vastgesteld, zijn de resultaten moeilijk na te gaan. Een groot deel van de Europese niet-gouvernementele organisaties zoals Caritas en het Evangelisch Hulpwerk, zijn uitgesloten van de wederopbouwhulp van de Commissie. De Commissie schuift de door het Parlement vrijgemaakte gelden grotendeels door naar de hulporganisatie van de Verenigde Naties, en dat maakt onze controlerende taak onmogelijk.
De samenwerking met het bij de wederopbouw van Bosnië betrokken directoraat-generaal is voor verbetering vatbaar. Ondanks herhaalde verzoeken, weigert commissaris Liikanen om inlichtingen te geven over de gewenste personeelsuitbreiding. Tegenover het Europees Parlement houdt hij deze noodzakelijke informatie achter of geeft ontwijkende antwoorden.

Pronk
Voorzitter, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft zich vrij uitgebreid bezig gehouden met de begroting en heeft geprobeerd met name inzake de betalingen bij het sociale fonds verbeteringen voor te stellen alsmede in de andere sociale posten. We constateren dat er in de afgelopen periode, met name met betrekking tot het sociale fonds, van een geleidelijke verbetering sprake is. Aan de andere kant zijn er nu toch wat problemen gekomen aan het eind van het jaar omdat er niet voldoende middelen aanwezig zijn om de afgewerkte projecten te betalen. Dat is een probleem dat we ook bij deze begroting nog tegen zullen komen, Voorzitter. Dat is dus één punt.
Ik wilde de rapporteur heel hartelijk bedanken voor de manier waarop hij dit debat heeft uitgediept. Vroeger was de misschien meer een formaliteit. Ik krijg soms het idee dat dit aan de andere kant van het Huis nog steeds min of meer als een formaliteit gezien wordt, maar het is in ieder geval toch zo dat we nu een heel diepgaand en belangrijk debat voeren over één van de meest essentiële onderdelen van de Europese Unie. Er is één punt, Voorzitter, in het sociale onderdeel waar ik eigenlijk nog geen commentaar op kan geven, maar waarover ik toch wel iets wil zeggen. Er is een brief geschreven aan mevrouw Aelvoet. Die brief is haar - en anderszins iedereen in dit Huis die dat wilde - via Internet toegekomen. In die brief staat ook één klein onderdeel over LEONARDO DA VINCI. Dat is een programma, een scholingsprogramma voor beroepsonderwijs, dat valt onder de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Wij hebben dat natuurlijk niet kunnen nagaan. Ook tijdens de behandeling in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken is LEONARDO DA VINCI op die manier in ieder geval niet aan de orde geweest. Daarom zou ik toch in ieder geval willen vragen om daar nog nader naar te kijken. Wij zullen dat in de commissie doen. Wij moeten in de eerste plaats kijken of het inderdaad in 1996 was of in andere jaren. Wij zullen dat ernstig moeten opvatten. Ik kan geen commentaar geven op de inhoud van dat verslag, maar ik geloof wel dat het ernstig genoeg is dat we daar zeer diepgaand naar kijken. Dat is een reden te meer om het eens te zijn met de rapporteur in zijn voorzichtige houding tegenover de kwijting.

Dankert
Voorzitter, het verbaasde mij wat dat een rapporteur die het zo uitvoerig over de integriteit van de Commissie heeft, zo weinig nadruk legde op het feit dat hij niet namens de Commissie begrotingscontrole sprak omdat bij mijn weten de Commissie begrotingscontrole voor kwijting heeft gestemd, zij het met een buitengewoon krappe meerderheid. Ik vind de reacties in de zaal heel merkwaardig omdat wij hier aanvaarden dat de rapporteurs niet meer als rapporteurs spreken maar plotseling van hun verantwoordelijkheden bevrijd zijn, dat is vreemd.
Voorzitter, kwijten of niet kwijten, het blijft desalniettemin een niet oninteressante vraag. In maart van dit jaar hebben wij de kwijting uitgesteld. We hebben vijf eisen op tafel gelegd aan de Europese Commissie. Heeft de Europese Commissie nu genoeg gedaan, dat is eigenlijk de enige vraag die rest, om aan die vijf eisen te voldoen? De Commissie begrotingscontrole zelf heeft van die vijf eisen er drie weggeschrapt omdat in de afgelopen maanden daar door de Commissie aan is voldaan. Met name commissaris Liikanen heeft zich op dat punt buitengewoon goed ingespannen. Er blijven twee punten over, twee terreinen en de heer Elles heeft één daarvan in ieder geval uitvoerig genoemd, waar inderdaad voortgang nodig is, maar een terrein dat zo ver buiten het bereik van die vijf voorwaarden van de vorige keer ligt, daar kan men van de Commissie niet verwachten dat in een aantal maanden de hele problematiek van het personeelsbeleid in de Europese Commissie kan worden opgelost. Dat is onzin, dat kan niemand van deze Commissie en van de volgende Commissie vragen. Er is genoeg te doen, de Commissie heeft in grote mate opgelost wat één van de ernstigste schandalen was, met name het aantrekken van personeel buiten de Commissie zonder dat dit in de begroting voldoende verantwoord was. Daar is met de Commissie begrotingscontrole in ieder geval overeenstemming over bereikt, maar er blijft nog genoeg te doen. Blijft, Voorzitter, met name het probleem van de informatievoorziening. Het is een feit dat in de kwijtingsprocedure de informatiestroom van de Commissie naar de Begrotingscommissie aanzienlijk verbeterd moet worden wil die kwijting zinvol zijn. Ik denk dat we daar in de richting van een interinstitutioneel akkoord zullen moeten werken om die kwijting goed aan te kunnen. Maar dit zijn, nogmaals, twee vragen die niet in die korte periode tussen het uitstellen van die kwijting en vandaag hadden kunnen worden opgelost, waaraan verder gewerkt zal moeten worden in de komende maanden en ik denk zelfs, wat het personeel betreft, jaren.
Intussen is er na dit uitstel van die kwijting in maart erg veel stof opgewaaid. Kranten als Libération, Focus en Stern hebben de nodige schandalen en schandaaltjes naar buiten gebracht of simpelweg het slecht beheer, rapport van de Rekenkamer over PHARE en TACIS en de nucleaire veiligheid. Er was dus inderdaad aanleiding om allerlei andere dingen bij de kwijting te betrekken maar, Voorzitter, ik denk dat dat over het algemeen toch zaken zijn die nader onderzoek verdienen en onderwerp zouden moeten zijn van een kwijtingsprocedure 1997, die eigenlijk op het punt staat te beginnen. We moeten dus niet onder invloed van de sensatiepers onze voorwaarden voor kwijting veranderen. We moeten de Commissie beoordelen op wat we toen gevraagd hebben. Als we vinden dat de Commissie onvoldoende aan onze wensen is tegemoet gekomen, dan kunnen we daar de politieke conclusie aan verbinden om die Commissie naar huis te sturen, niet door de kwijting nog eens een keer uit te stellen en door geen kwijting te geven en een motie van afkeuring in te dienen. Alleen niet kwijting verlenen is veel te makkelijk. Artikel 206 is buitengewoon duidelijk daarover. Artikel 206 van het Verdrag zegt dat men uiteindelijk kwijting zal moeten geven. Je kunt kwijting alleen uitstellen, je kunt kwijting niet weigeren. Vandaar dat het instrument van de motie van afkeuring dan het enige instrument is dat overblijft.
Voorzitter, dat neemt niet weg dat de resolutie die nu voorligt nog buitengewoon kritisch is aan het adres van de Commissie. De socialistische fractie heeft een groot aantal amendementen ingediend om een beter evenwicht te vinden tussen het besluit tot kwijting en de tekst van de resolutie. Wij hopen dat die amendementen in de komende dagen alsnog zullen worden aangenomen en daarmee dat noodzakelijk evenwicht zullen herstellen.

Theato
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben als Parlement de taak toe te zien op de manier waarmee de Commissie omgaat met het geld van de Europese belastingbetaler. Wij alleen dragen die verantwoordelijkheid. De Raad geeft ons alleen maar een aanbeveling, maar wij hebben te beslissen of de Commissie voor haar beheer van de begroting kwijting kan worden verleend of niet. Maar voor zo'n beslissing moeten wij wel over de noodzakelijke informatie beschikken. Aangezien zulks niet het geval was, moesten wij in maart de kwijting uitstellen en konden evenmin zoals gepland in september een besluit nemen. Zelfs nu in december hebben wij nog niet alle gewenste gegevens, ondanks het feit dat de Commissie onlangs een naar haar mening volledig document heeft voorgelegd om kwijting te verkrijgen.
Bovendien moest het Parlement zich wel gedupeerd voelen door bijvoorbeeld de verminkte UCLAF-gegevens over het ECHO programma. En ik stel hier de vraag: is het aannemelijk dat de te controleren instantie uitmaakt waarover en in hoeverre ze gecontroleerd wil worden? Voorts ligt er nog het punt van de gegevens van de bevoegde justitiële autoriteiten. In twee resoluties van februari en maart, hebben wij de Commissie opgeroepen om bij een vermoeden - nogmaals, vermoeden - van bedrog onmiddellijk de bevoegde justitiële autoriteiten in te schakelen. Zolang zulks niet verzekerd is, zal volgens die resoluties geen kwijting kunnen worden gegeven.
In paragraaf 7 van het verslag-Elles wordt onmiskenbaar duidelijk gemaakt dat juist aan deze voorwaarde niet volledig is voldaan. Een typisch voorbeeld is de zaak ECHO, maar ook de zaak MED. Tot op heden weten wij niet of de Commissie alle stukken aan de justitie heeft voorgelegd. Zo wordt afbreuk gedaan aan de geloofwaardigheid en het vertrouwen dat tegen vermoedelijk bedrog in eigen kring wordt opgetreden. De reactie van de Commissie op het verslag-Bösch over het opzetten van een bureau ter bestrijding van bedrog, ligt in dezelfde lijn. De toch al geringe middelen en bevoegdheden worden versnipperd in plaats van gebundeld.
Wanneer wij donderdag stemmen over de kwijting van de Commissie, kennen wij de feiten zoals die punt voor punt in het verslag-Elles staan opgesomd. Dan moet ieder van ons zelf beoordelen of onder deze omstandigheden kwijting kan worden verleend. Op grond van wat mij ter kennis staat, op grond van mijn steeds weer geverifieerde beoordeling, kan ik hierop geen antwoord geven.

Mulder
Mevrouw de Voorzitter, ik zou toch willen beginnen met een compliment aan de heer Elles. Ik geloof dat in het verslag dat hij opgesteld heeft het Parlement zelden zo gericht is geweest op het belang van de kwijting en ik vind dat een hele goede zaak. Ik zou in de eerste plaats willen vragen: stel dat er geen kwijting wordt verleend? Beschouwt de Commissie dat automatisch als een motie van afkeuring of zal zij dat naast zich neerleggen? Ik denk dat het belangrijk is voor het Parlement om dat te weten.
Voor mij en ook voor mijn fractie is ook van belang wat de Commissie heeft gedaan sinds april van dit jaar toen voor de eerste keer voorwaarden werden gesteld waaronder kwijting zou worden verleend. Ik ben van mening dat de Commissie goede wil heeft getoond om die problemen op te lossen. Of het voldoende is? Nee, dat is het duidelijk niet. Verschillende punten van de resolutie die voor ons liggen zijn hard. Ik denk dat de Commissie die punten uiterst serieus zal nemen, want het is nu eenmaal het recht van het Parlement om uiteindelijk te beslissen over het wel of niet geven van kwijting en de termijnen die erin genoemd worden zullen zeer serieus moeten worden genomen.
Voor mij staat ook centraal hoe de interpretatie is van artikel 206 van het Verdrag. Tot hoever kan de Commissie gaan met het geven van informatie aan het Parlement zonder dat persoonlijke belangen van ambtenaren daarmee geschaad worden? Ik denk dat het nodig is een soort convenant, de heer Dankert noemde het net een interinstitutioneel akkoord, uit te werken, opdat eenieder weet in de toekomst waar hij of zij aan toe is.
Van de punten die in de resolutie staan, denk ik dat de belangrijkste de zaak van de persoonlijke belangen en, ten tweede, de organisatie in de Commissie zelf zijn. Hoe kunnen ambtenaren promotie maken? Hoe niet? Er is inderdaad op dit gebied een heleboel onvrede en ik denk dat zo snel mogelijk deze kou uit de lucht moet worden geholpen.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het debat over het verlenen van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1996 heeft dramatische proporties aangenomen. Het maakt bij velen heftige gevoelens los, zonder twijfel omdat de grens van het aanvaardbare ver is overschreden. Van een technisch debat is dit een politiek zwaarbeladen kwestie geworden.
De controles van de Rekenkamer zijn de laatste jaren erg belastend voor de Commissie. Of het nu gaat om humanitaire hulp, programma's als PHARE, TACIS of MEDA, of de wederopbouw van de landen van het vroegere Joegoslavië, er is heel wat aan te merken op de manier waarop de Commissie omspringt met haar beleidskredieten. Sinds 1994 heeft de Rekenkamer zelfs geweigerd een globale positieve verklaring af te geven over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de betalingen van het begrotingsjaar. Kredieten worden op de verkeerde manier gebruikt of komen op andere plaatsen terecht dan de bedoeling was. Een ondoorzichtige boekhouding heeft geleid tot regelrechte verduistering, zowel ten koste van degenen voor wie het geld bedoeld was als ten koste van de Europese belastingbetaler. De keuze van de uitvoerende organisaties mag dubieus worden genoemd, en elke dag opnieuw komen er feiten aan het licht die de allerhoogste functionarissen van de Commissie in opspraak brengen. Uit de benoeming van bepaalde ambtenaren blijkt dat de Commissie ernstig tekort schiet in haar functioneren. Hierdoor komt haar geloofwaardigheid in het gedrang. Er heerst een bijna totaal gebrek aan communicatie en coördinatie tussen de diverse directoraten-generaal en de diensten van de Commissie. Dit maakt het beheer van de fondsen alleen maar ondoorzichtiger, hindert controleprocedures en werkt bij de uitvoerende organisaties een onverantwoordelijk beheer in de hand.
Of het nu ging om de tragische gang van zaken rond de gekkekoeienziekte of de fraude rond het communautair douanevervoer, alle tekortkomingen zijn onbarmhartig aan het licht gebracht door de enquêtecommissies van het Europees Parlement. De Commissie weigert het probleem aan te pakken. Ze zou haar structuren en procedures ingrijpend moeten hervormen en openheid van zaken moeten geven. Maar in plaats daarvan verschuilt zij zich achter arrogantie, om niet te zeggen minachting ten aanzien van de parlementaire controleorganen. Alle tot nu toe bekende misstanden zijn door het Parlement aan het licht gebracht. Denk maar aan de ernstige fraude met de kredieten voor het toerisme. Daar kwam pas klaarheid in nadat een van onze collega's de zaak aanhangig had gemaakt bij de Belgische gerechtelijke autoriteiten, waardoor de Commissie gedwongen werd stukken ter hand te stellen die zij tot dan toe geweigerd had aan de Rekenkamer of het Europees Parlement te overhandigen. De ambtenaren die aan dat onderzoek hebben meegewerkt, zijn nu het slachtoffer van onterechte strafmaatregelen.
Gezien de ernst van de onthulde feiten en de overduidelijke tegenwerking van de Commissie, kunnen we geen kwijting verlenen. In maart hebben we de kwijting uitgesteld om de Commissie de kans te geven orde op zaken te stellen. Het resultaat is maar ten dele bevredigend. Bepaalde collega's zouden de Commissie nu een voorwaardelijke kwijting willen verlenen. Dat is onzinnig en geeft blijk van een buitengewoon hypocriete houding. De ambtsperiode van de Commissie loopt in minder dan een jaar ten einde. Dit sleept nu al zo lang aan, waarom zou de Commissie het nu ineens binnen drie maanden in orde gaan brengen? En wat voor stok hebben wij achter de deur, als onze aanbevelingen opnieuw in de wind worden geslagen? Zouden wij tijdens onze laatste vergadering de politieke moed kunnen opbrengen om een motie van afkeuring aan te nemen? Nee, wat de bedenkers van deze uitvlucht in werkelijkheid willen, is de Commissie ontheffen van haar politieke verantwoordelijkheid.
De Commissie begrotingscontrole heeft voorgesteld kwijting te verlenen. Op verzoek van de voorzitter van de socialistische fractie heeft onze Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten vervolgens geadviseerd alle amendementen in plenaire zitting die het tegenovergestelde beogen, namelijk geen kwijting verlenen, niet-ontvankelijk te verklaren. Nu is het advies van de Commissie begrotingscontrole om kwijting te verlenen op betwistbare wijze tot stand gekomen,
en was eerder al bij staking van stemmen besloten kwijting te onthouden. De heer Dankert, gewezen Voorzitter van het Parlement, bestaat het te zeggen dat wij geen recht hebben kwijting te weigeren, en dat terwijl er een precedent is: in 1984 hebben we al eens kwijting geweigerd, en dat hebben we nog eens gedaan na een verslag van de heer Wynn over kwijting voor het Europees Ontwikkelingsfonds. Met andere woorden, dit is een procedurele kunstgreep die is bedacht om het Parlement monddood te maken. Het is een gevaar voor de democratie.
Ik ben er zeker van, waarde collega's, dat u niet met open ogen in deze val trapt, dat u uw politieke verantwoordelijkheid ten opzichte van uw kiezers ten volle op zich neemt en dat u bijgevolg geen kwijting verleent aan de Commissie voor haar beheer van de kredieten in het begrotingsjaar 1996. Stelt u zich eens voor dat er decharge werd verleend aan de directie van een bedrijf nadat de accountants, net als de Rekenkamer, onregelmatigheden hadden vastgesteld en geweigerd hadden de rekeningen goed te keuren. Als we in de huidige omstandigheden kwijting verlenen, verzaken wij aan de plicht die de Verdragen ons opleggen de belangen van de belastingbetaler te verdedigen.
(Applaus)
Miranda
Mevrouw de Voorzitter, de kwijtingsprocedure is veel meer dan alleen maar een administratieve procedure: het is eerst en vooral een politieke aangelegenheid. Het is een proces dat niet mag worden beschouwd in termen van directe belangen. Of de verkiezingen ver weg dan wel vlakbij zijn, hoe lang de Commissie nog te gaan heeft, of zelfs de dreiging van een motie van afkeuring - het mag allemaal geen rol spelen.
Wij zijn van mening dat het Europees Parlement in deze kwijtingsprocedure de bevoegdheden waarover het krachtens het Verdrag beschikt ten volste dient uit te oefenen, op een even rigoureuze als verantwoordelijke wijze. Dan komt het er dus op neer dat we ons standpunt moeten bepalen met betrekking tot bewezen onregelmatigheden en fraude. Het is duidelijk dat de Commissie met betrekking tot deze materie verantwoordelijk is, en zij is in gebreke gebleven, vooral waar het gaat om het verstrekken van informatie aan het Parlement en de gerechtelijke autoriteiten van de lidstaten.
Bovendien dienen we ons af te vragen of de door de Commissie verstrekte antwoorden voldoende zijn, en of ze aangepast zijn aan de ernst van de situatie en ons ook met het oog op de toekomst kunnen geruststellen. Wij antwoorden op al deze vragen zonder meer ontkennend. En dat betekent dat dit Parlement, als het onder deze omstandigheden kwijting verleent, niet alleen zijn eigen verantwoordelijkheden niet aanvaardt, maar bovendien medeverantwoordelijk zal worden voor de misstanden die het zelf aan de kaak wil stellen.
Dat zou ook volkomen in strijd zijn met het oordeel dat de Commissie begrotingscontrole vorige week ondanks alles heeft aangenomen. Daarom zijn wij van mening dat het Europees Parlement op dit moment - nu er zelfs niet de geringste garanties zijn verstrekt - geen kwijting behoort te verlenen.

Müller
Mevrouw de Voorzitter, collega's, mijn fractie heeft besloten de Commissie geen kwijting te verlenen. Het gaat er niet meer om of wij genoeg gegevens daartoe hebben, de vraag is thans: welke politieke waarde hechten wij aan die gegevens en waartoe neigt de meerderheid? Nu, op dit ogenblik geachte collega's - en ik richt mij ook tot degenen die in hun kamers achter het beeldscherm zitten - is het uur van het Parlement aangebroken. Wij moeten allen ons oordeel geven, maar met welke maatstaven? Ieder van ons heeft zijn of haar loyaliteit, loyaliteit ten opzichte van de diverse commissarissen, ten opzichte van zijn of haar partij of ten opzichte van zijn of haar regering.
Mogen wij als europarlementariërs echter persoonlijke, partijpolitieke of nationale belangen hoger stellen dan de belangen van Europa? Mogen wij de burgers van Europa teleurstellen, die thans een duidelijk signaal van het Parlement verwachten? Dragen wij niet tevens verantwoordelijkheid ten opzichte van de vele uitstekende medewerkers van de Commissie? Over hun deskundige activiteit is de schaduw van onbekwaamheid gevallen, alleen omdat bepaalde personen niet ter verantwoording zijn geroepen.
Dezer dagen horen wij maar al te vaak, vooral ook van onze hooggewaardeerde collega Pauline Green, dat Europa in een chaos zou worden gestort wanneer de Commissie geen kwijting krijgt. Eerlijk gezegd vind ik het niet zo geslaagd om hier zo dramatisch over te doen. Dat leidt alleen maar de aandacht af van de hoofdzaak. En wat is hier de hoofdzaak? Natuurlijk de controlerende taak die het Verdrag oplegt aan het Parlement. De burgers van Europa verwachten dat juist deze taak wordt vervuld. Het is nu eenmaal niet allemaal zonneschijn tussen de instellingen, en om dan meteen maar te doen alsof de wereld vergaat, helpt ons geen stap verder. Rustig aan dus, het niet verlenen van kwijting is geen doodvonnis, meer een gele kaart voor slecht gedrag. Maar dat teken moeten wij toch echt wel geven, zodat de publieke opinie weet dat het van het Parlement op aan kan.
Het heeft geen zin om te beweren dat wij de Commissie niet zo fel mogen bekritiseren omdat wijzelf problemen genoeg hebben. Ja zeker, we mogen niet al te hoog te paard zitten, maar thans hebben wij het over fouten van de Commissie. Die zullen wij echt niet kunnen verbeteren door kleintjes naar onszelf te kijken. Wij dienen onafhankelijk een oordeel te geven over de Commissie; dan kunnen wij in de toekomst dezelfde maatstaven onafhankelijk op onszelf toepassen. In ieder geval zal mijn fractie niet meedoen aan georganiseerde onverantwoordelijkheid. Wij zullen daarom tegen het verlenen van kwijting stemmen.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, in maart jongstleden heeft het Europees Parlement met veel verantwoordelijkheidsgevoel en in het volste besef van wat zijn bevoegdheden terzake zijn, met grote meerderheid voor uitstel van kwijting gestemd, dit in overeenstemming met Bijlage 5 van het Reglement, waar toen helemaal niets op aan te merken was, maar die nu plotseling als waardeloos bestempeld wordt.
De rapporteur, de heer Elles, had toen een aantal ernstige problemen voor het voetlicht gehaald en het Europees Parlement had zich naar behoren gekweten van zijn controlerende functie. Me dunkt dat sedertdien de Commissie, de heer Liikanen, functionarissen en commissarissen weten hoe zij gereageerd hebben op die serieuze benadering van het Parlement, dat geheel naar eer en geweten en conform het Verdrag heeft gehandeld.
En toch, mevrouw de Voorzitter, worden sinds een paar weken hier en daar pogingen in het werk gesteld om deze parlementaire procedure, die zo serieus is en zoveel gewicht in de schaal legt, te veranderen in een uitsluitend politiek gebeuren. Wij hebben gezien hoe hoge functionarissen hun opwachting maakten bij de Commissie begrotingscontrole - over een maand zijn ze misschien al weer verdwenen - om deze of gene zaak aan de kaak te stellen. Het aantal dossiers is inmiddels sterk uitgedijd. Als de hele kwestie zo'n wending moet krijgen, als er een politieke kwestie van gemaakt moet worden, waar nota bene beide instellingen alleen maar op achteruitgaan, dan blijkt toch wel duidelijk dat het niet een meerderheid is die ons deze kant uitduwt, maar een vreemdsoortige minderheid die dwars door de fracties heen loopt en van het ene uiterste tot het andere van het parlementaire spectrum loopt. Ik weet niet of dit alles te rijmen valt met de belangen van Europa, maar waar ik wel zeker van ben, mevrouw de Voorzitter, is dat het een uiterst bedenkelijke zaak is dat een kwijtingsprocedure in een politiek debat ontaardt. Dus als in commissieverband de tegenpartij met 14 tegen 13 stemmen had gewonnen, dan zou dit het absolute standpunt van het Parlement zijn geworden; nu blijkt dat diezelfde partij verslagen is, gaat men rondbazuinen dat de stemming niet volgens de regels verlopen is.
Ik vind het gewoon onverantwoord dat men ons in zo'n situatie heeft geloodst. Of het kwijtingsdebat wordt niet gehouden, of het verloopt met kamerbrede instemming van het Parlement, zodat de boodschap niet alleen bij de Commissie aankomt, maar ook bij de regeringen en de publieke opinie. Over twee weken zetten wij de eerste stap in de eurozone en heel toevallig breekt er dan ook een verkiezingssemester aan. Ik durf haast te wedden dat de heer Pasty al bezig is met zijn campagne. Zijn fractie is altijd al tegen de opbouw van Europa geweest, en of het nu om een verkiezingscampagne gaat of een actie tegen de Commissie, het draaiboek blijkt toch altijd weer hetzelfde te zijn.
Ik geloof niet, mevrouw de Voorzitter, dat dit een goede manier is om ons debat te voeren. Onze resolutie, waar wij donderdag over zullen stemmen, blijft zoals altijd kritisch en veeleisend ten aanzien van de Commissie. In deze resolutie richten wij een verzoek tot de Commissie om ervoor te zorgen dat haar interne werking verbeterd wordt en ik ben ervan overtuigd en hoop dan ook van harte dat commissaris Liikanen in zijn antwoord het achterste van zijn tong laat zien wat betreft een paar belangrijke punten die in het stuk staan waar wij over gaan stemmen. Maar waar ik nogmaals voor wil pleiten, is dat wij van deze stemming geen uitsluitend politieke aangelegenheid moeten maken, zoals hier en daar geprobeerd wordt. Tegen een paar leden van een van de meest actieve fracties in dit Parlement wilde ik deze woorden uit het evangelie aanhalen: "Wie uwer zonder zonde is werpe de eerste steen" .
Ik geloof dat we toch ietwat consequenter moeten handelen en kijken naar wat allemaal gedaan is. Dit hele debat mag geen aanleiding vormen om korte metten te maken met van alles en nog wat. Eén ding is namelijk de politieke en nationale verkiezingen, beste collega's, en iets anders is ons debat!

De Voorzitter
Zoals het Reglement toestaat, heeft de heer Pasty het woord gevraagd voor een persoonlijk feit. U heeft het woord.

Pasty
Voorzitter, ik kan het betoog van de heer Dell'Alba niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Hij beweert dat mijn fractie altijd tegen het opbouwen van de Europese Unie gekant is geweest. Daar is niets van waar. Wat ik gedaan heb, is het feit aan de kaak stellen dat een Europese instelling haar verplichtingen aan de Europese belastingbetaler niet nakomt. Daarmee schaad ik de verdere opbouw van de Unie helemaal niet, zelfs integendeel. De Europese Unie kan namelijk niet verder worden uitgebouwd als er onvoldoende vertrouwen heerst in de Europese instellingen, in de Commissie en natuurlijk in het Parlement. Het Parlement moet zijn verantwoordelijkheden nakomen. Het Verdrag geeft het Parlement verantwoordelijkheden, en daar moeten we gebruik van maken!

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, een meerderheid binnen de Commissie begrotingscontrole stelt ons voor de Commissie kwijting te verlenen voor het begrotingsjaar 1996. Dat gebeurde ook al in 1994 en 1995, terwijl de Rekenkamer weigert een globale positieve verklaring af te geven over de regelmatigheid van de verrichtingen. Wat hier dus aan het gebeuren is, is dat we kwijting verlenen terwijl we weten dat de boekhouding niet klopt. Daarvoor nemen we onze toevlucht tot procedurele kunstgrepen door te zeggen dat we geen amendementen kunnen indienen en dat het Reglement boven het Verdrag staat.
Ik ben tegen kwijting om redenen die met name door de heer Elles en de heer Pasty naar voren zijn gebracht. Dat we de Commissie kwijting weigeren wil nog niet zeggen dat we het op enig commissielid in het bijzonder gemunt hebben. Het gaat niet om de persoon van de commissieleden, maar om een systeem, een systeem dat gebaseerd is op de gedachte dat we alsmaar meer moeten uitgeven om te voorkomen dat de opbouw van de Europese Unie in het slop raakt, een systeem waarbinnen kritiek op het functioneren van een instelling, in dit geval de Commissie, gelijk wordt gesteld aan het schaden van de Europese opbouw. De Europese opbouw kan er natuurlijk alleen maar baat bij hebben.
Er zijn nog nooit zoveel onregelmatigheden en schandalen binnen de Commissie aan het licht gekomen. Nog nooit zijn er zoveel ambtenaren anoniem bij ons parlementsleden komen klagen over wat zij horen en zien. Daarom moet het Parlement zijn verantwoordelijkheid op zich nemen. Er zijn mensen die het Parlement bevoegdheden willen geven die het niet aankan. Het heeft al bevoegdheden, en daarom stem ik tegen kwijting. Ik ben de collega's die kwijting willen verlenen bij voorbaat dankbaar, omdat zij het best mogelijke bewijs leveren dat controle beter op het niveau van de nationale staten kan worden uitgeoefend.

Féret
Mevrouw de Voorzitter, het verslag-Elles is van buitengewoon groot belang, gezien de ernst van de feiten die erin vermeld staan. De Commissie heeft zich in 1996 schuldig gemaakt aan allerlei gesjoemel, en hoogstwaarschijnlijk geeft dit verslag niet meer dan een onvolledig overzicht.
De Commissie moet een kolossale hoeveelheid geld beheren, geld dat - niet te vergeten - afkomstig is uit de zakken van onze belastingbetalers. Wij zijn onthutst door het onvermogen dat de Commissie hierbij aan de dag legt en de trucs die zij toepast om dat onvermogen te verbergen. Wij zijn diep verontwaardigd over de minachtende houding die de Commissie tegenover het Parlement aanneemt. Ambtenaren die het in hun hoofd halen met ons parlementsleden te komen praten over de strafbare feiten waar zij getuige van zijn, worden zelfs bedreigd door hun hiërarchische meerderen, zoals we via de pers vernemen.
Veel vragen die het Europees Parlement aan de Commissie heeft gericht, zijn onbeantwoord gebleven. Ik denk bijvoorbeeld aan vragen die rechtstreeks mevrouw Cresson betroffen, of aan de zaak Périlux in het kader van de humanitaire hulpverlening, of aan het dubieuze beheer van gelden die bestemd waren voor statistisch onderzoek. Uiteraard heeft de Commissie geen monopolie op verduistering. Zo was er bijvoorbeeld het gesjoemel rond de bouw van het "Caprice des dieux" , het nieuwe gebouw van het Europees Parlement in Brussel, om nog maar te zwijgen van dat enorme geval dat ze op een steenworp van deze zaal aan het bouwen zijn en waar we misschien ooit nog een keer in zullen vergaderen. Als de eurosceptici nog niet genoeg argumenten hadden, zijn ze nu op hun wenken bediend.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, alles bij elkaar hebben wij een bevredigende verklaring gekregen over de zaken die ons in het voorjaar deden beslissen de kwijting uit te stellen. De problemen die de Commissie nog niet heeft opgelost, zijn deze die slechts onrechtstreeks of zelfs helemaal niet met de begroting van 1996 te maken hebben. De dreiging van de ongelukkige alliantie van conservatieven, liberalen en extreme partijen om de begroting voor 1996 te verwerpen, is dan ook een slag in de lucht. Alle leden van de Commissie begrotingscontrole hebben zware kritiek geuit op het optreden van de Commissie, maar het is nu zaak samen constructieve oplossingen te vinden voor de problemen die aan het licht gekomen zijn. Een verwerping van de begroting kan in het slechtste geval betekenen dat goede commissarissen zoals Liikanen, die als eerste commissaris orde op zaken probeert te stellen, gedwongen zullen worden af te treden. In dat geval zie ik toch liever een paar andere leden van de Commissie vertrekken. In het beste geval kan een verwerping ertoe leiden dat de EU gedurende een half jaar met een Commissie zit die niet kan handelen. Een half jaar waarin belangrijkere zaken op de agenda staan, zoals de invoering van de euro, de uitbreiding van de EU met de nieuwe kandidaat-landen, de komende verkiezing voor onze eigen instelling en dat is nu misschien precies waar het schoentje knelt. Sommigen willen deze kwestie gebruiken om punten te scoren in de verkiezingscampagne op het thuisfront.
Uit de stemmingen van vandaag en van gisteren blijkt dat een grote meerderheid in het Parlement het begrotingsjaar 1996 wil afsluiten. Dit betekent echter niet dat de Commissie nu vrijuit kan gaan voor alle komende jaren. Het wil zeggen dat de Europese sociaal-democraten de Commissie dag en nacht zullen controleren om de waarheid aan het licht te brengen tot vreugde van de gewone burgers in Europa. Ik raad de Commissie aan in de toekomst scheenbeschermers te dragen. Wij zullen u immers constant op de hielen zitten en terwijl we vroeger gewone wachthonden waren, zijn we nu gevaarlijke honden geworden, die orde op zaken willen stellen. De Commissie heeft zich bereid getoond om mee te werken en dat moeten we mijns inziens belonen. De leden die dit gebruiken voor hun persoonlijke kiescampagne moeten ermee stoppen.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement moet een plaats blijven waar ruimte is voor onderhandeling en compromissen. Binnen het tussen de instellingen bestaande evenwicht is hier de plaats voor onderhandeling en compromis.
We zijn als vergadering niet uit op confrontaties, zoals nationale parlementen dat wel zijn. En dat is zo omdat er hier geen regering is die wij steunen of afwijzen.
De Commissie is niet door ons gekozen, maar het is wel onze verplichting haar te helpen om beter te functioneren.
De grootste successen van dit Parlement zijn behaald in samenwerking met de Commissie. Het Parlement en de Commissie zijn de enige werkelijk Europese organismen, en we moeten, telkens wanneer dat mogelijk is, verwante wegen volgen.
Mijnheer de Voorzitter, dit is niet het meest geëigende moment om elk voor zich ons weegs te gaan. We mogen de Commissie de toegang tot onderhandeling niet ontzeggen door te weigeren kwijting te verlenen.
In het verslag-Elles wordt een voorstel gedaan voor een werkprogramma dat zich toespitst op punt 26. Dit werkprogramma vertegenwoordigt de sleutel voor de toekomstige verhouding tussen het Parlement en de Commissie. Maar dat kan niet geschieden in een sfeer van interinstitutionele confrontatie, waarin de Commissie aan formele vormen van afkeuring of wantrouwen wordt blootgesteld - wat enkele fracties hebben aangegeven te willen doen. Genoemd programma kan niet worden uitgevoerd als de positie van de Commissie voor de rest van haar mandaat zwakker is dan nu het geval is.
Dames en heren, als wij willen dat de Commissie een herstructurering uitvoert - en die is werkelijk broodnodig -, als wij willen dat zij een antwoord formuleert op al die beschuldigingen van wanbeheer, als wij willen dat het Europees Parlement zijn bevoegdheden op het gebied van democratisch toezicht uitbreidt, als we dat allemaal willen, dan mogen we de enige mogelijkheid tot onderhandelen die voor ons nog openstaat niet afsluiten.
Om dus de deur tot onderhandelingen open te houden, verzoek ik u de kwijting te verlenen volgens de voorwaarden zoals die in het verslag-Elles van de Commissie begrotingscontrole zijn vastgelegd.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, als begrotingsautoriteit dient het Parlement te beslissen of we al dan niet kwijting verlenen. Onze geloofwaardigheid staat hierbij op het spel, want als we de Commissie kwijting verlenen, dan zijn wij mee verantwoordelijk voor alle onopgeloste problemen. Tijdens de voorbije negen maand was het niet bijzonder leuk werken, omdat we de informatie uit de Commissie moesten trekken en voor de kleinste wijzigingen dienden te vechten. Het ergste, vond ik, waren de pogingen van de Commissie om te ontsnappen aan haar verantwoordelijkheid voor verschillende fouten en schandalen. Het was teleurstellend dat de Commissie op een heleboel dingen niet reageerde, ondanks het feit dat wij onze deadlines steeds opschoven.
Het is niet zo dat ik de Commissie naar huis wil sturen. Het is mijn bedoeling ervoor te zorgen dat de problemen opgelost worden, dat de EU klaargestoomd wordt voor nieuwe taken en voor de grote uitdagingen die ons te wachten staan en dat de EU voorbereid wordt op de uitbreiding met de landen in Oost- en Centraal-Europa, zodat ze ertegen opgewassen is. Het Europees Parlement moet als instelling die de kiezers vertegenwoordigt, verantwoording afleggen aan de belastingbetalers voor de manier waarop het geld in de EU aangewend wordt. Daarom is het belangrijk dat wij onze verantwoordelijkheid opnemen en doen wat we kunnen om een efficiënte en verantwoorde administratie te garanderen.
Er zijn een aantal dingen die na jarenlange touwtrekkerij eindelijk opgelost zijn, maar er blijven nog steeds ernstige onopgeloste problemen en het beheer is nog altijd niet efficiënt. Het is totaal onaanvaardbaar dat het twee, drie of vier jaar duurt vooraleer politieke beslissingen in de praktijk worden omgezet. Er zijn problemen met het personeelsbeleid en er ontbreken interne procedures in geval van vermoeden van onregelmatigheden en corruptie. Het voorstel dat de Commissie heeft gedaan om de UCLAF te verbeteren, is een aanfluiting van elk streven naar duidelijkheid, want de Commissie wil nog steeds zelf bepalen in welke gevallen een onderzoek dient te worden ingesteld en welk gevolg eraan dient te worden gegeven.
Vele leden hebben geschetst wat er zou gebeuren als we geen kwijting verlenen. Ik denk dat de gevolgen het grootst zijn als we kwijting verlenen, want in dat geval worden de overblijvende problemen niet opgelost en speelt het Parlement zijn kaarten slecht uit. Indien we dit aanvaarden, wat moet er dan nog bijkomen vooraleer we een keer geen kwijting verlenen? Bovendien wordt het moeilijk om aan onze kiezers uit te leggen welke verantwoordelijkheid wij hebben...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens is dit absoluut geen politieke zaak en evenmin een ruzie tussen de instellingen.
Degenen die beweren dat het hier enkel gaat om een meningsverschil tussen socialisten en mensen van de Volkspartij, die van mening zijn dat het evenwicht tussen de instellingen op de helling wordt gezet - oefenen een vreemd soort chantage uit op de leden. Inderdaad is de Commissie een supranationale instelling die ons van pas komt. De Commissie is de beste bondgenoot van het Parlement. Bovendien is de Commissie een van de beste bureaucratieën die ik ken. De Commissie heeft echter wel een kwaal. Zij lijdt aan eenzaamheid. Zij lijdt aan de eenzaamheid van iemand die weet dat hij boven elke controle is verheven. Mijns inziens komt dit goed uit de verf in het verslag van de Rekenkamer. De Rekenkamer weigert te verzekeren dat alles is zoals het behoort te zijn en daar moet het Parlement de draad opnemen. Het Parlement heeft hier een rol, een uiterst eenvoudige rol te vervullen. Het moet ervoor zorgen dat men als Europese burger vertrouwen kan hebben in de instellingen, in de Europese opbouw. Al het andere is kletskoek, chantage. Daarom kunnen wij geen kwijting verlenen.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement moet natuurlijk niet onderzoeken of er fraude is gepleegd of niet, en dat doen wij dan ook niet. Wel draagt het Parlement overeenkomstig het EU-Verdrag de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de controle dat het geld van de belastingbetalers binnen de EU op juiste wijze gebruikt wordt. Het is onze taak om hieruit de politieke conclusies te trekken.
De vraag is dan: is de Commissie erin geslaagd om op een zo goed mogelijke wijze met de gelden van de belastingbetalers om te gaan? Nee, ik denk van niet. Met het verstrijken van de tijd komen er immers steeds meer meldingen van fraude, vermoedens van onregelmatigheden en dergelijke. En dat is dan ook het grote probleem - de Commissie heeft niet alle stukken op tafel gelegd. Het gebrek aan openheid en openbaarheid van de Commissie is niet in het belang van de Commissie zelf of van de belastingbetalers; het bevordert alleen maar onregelmatigheden, nepotisme enzovoorts. Daar ligt het grote probleem - er is geen openheid of openbaarheid. Degenen die voor kwijting zullen stemmen, stemmen er tevens voor om de Commissie vrij te spreken van alle aanklachten en alle kritiek over de wijze waarop de Commissie met onze belastinggelden omspringt.
Tot mijn grote teleurstelling stel ik vast dat de PSE-fractie de Commissie beschermt, en haar manier om met geld om te gaan en haar besloten werkwijze aanvaardt. Het spreekt voor zich dat ik en de andere leden van de V-fractie tegen kwijting van de Commissie zullen stemmen.

Maes
Voorzitter, als democratische nationalisten en regionalisten kunnen wij vandaag de kwijting niet verlenen. Door het verlenen van de kwijting zou het Europees Parlement immers aan de burgers garanderen dat het geld hier zo zuinig en efficiënt mogelijk wordt besteed en dat de instellingen alles in het werk stellen wat in hun vermogen ligt om een zo goed mogelijke bescherming te verlenen tegen fraude, corruptie en georganiseerde criminaliteit. Welnu, mijnheer de Voorzitter, wij denken dat wij dat vandaag in geweten niet kunnen zeggen. De Europese burgers hebben weinig vertrouwen in de Europese instellingen. Enerzijds wordt hun overdreven bemoeizucht verweten, verspilzucht, anderzijds talmen en gebrek aan efficiënt optreden waar actie nodig is. Nu de Commissie kwijting geven, terwijl iedereen weet dat er grote onjuistheden zijn en inefficiënties in het omspringen met Europese middelen, zal door de Europese burger terecht beschouwd worden als lichtzinnigheid. Hier komt onze verantwoordelijkheid, collega's, als vertegenwoordigers van het Europees Parlement in het gedrang.
Kwijting verlenen zou voorbijgaan aan een aantal redenen die reeds vroeger werden aangestipt door dit Parlement. Er werd duidelijk gesteld door de Commissie dat er verbeteringen werden aangebracht en wij erkennen dat ruiterlijk, maar er blijft een gebrek aan democratische verantwoording inzake fraudebestrijding, het toerismedossier, het MED-dossier, het ECHO-dossier. Moeten we nog doorgaan? Ook de nieuwe voorstellen achten wij onvoldoende. Er is een gebrek aan doeltreffende middelen tot verbetering van het administratief en budgettair beleid. Dames en heren van de Commissie, u moet toch begrijpen dat het favoritisme, het nepotisme dat duidelijk geworteld zit en de belangenvermenging die daarmee gepaard gaat niet meer geaccepteerd worden door de burgers. Voor dit Parlement blijft er onvoldoende toegang tot de informatie, die nochtans essentieel is opdat wij onze parlementaire controle serieus zouden kunnen uitoefenen. Mijnheer de Voorzitter, er werd in de Commissie gedreigd dat wanneer er geen kwijting verleend zou worden de Commissie ontslag zal nemen. Wat is dit voor een dreigement? Natuurlijk moet iedereen zijn verantwoordelijkheid nemen op het moment en op de plaats waar hij zit. Vandaag wordt ons gevraagd of wij in geweten kwijting kunnen verlenen. Quod non , en wanneer daar consequenties uit moeten getrokken worden, dan zal ieder voor zich dat ook moeten uitmaken. Misschien komt er een motie van afkeuring, misschien niet. Dit is voorlopig niet aan de orde. Wel kan de Commissie zelf haar conclusies trekken en die zullen ofwel collectief, ofwel persoonlijk zijn. Wij betreuren in elk geval dat geen motie van afkeuring kan worden ingediend tegen individuele commissarissen.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte collega Müller, het is altijd het uur van het Parlement wanneer wij hier vergaderen; niet alleen maar wanneer wij debatteren over artikel 206. Artikel 206 bepaalt dat het Parlement voor het verlenen van kwijting de rekeningen, de jaarrekening en het Jaarverslag van de Rekenkamer over het jaar 1996 nagaat, en dus niet van de jaren daarop. U hebt vandaag beweerd, mevrouw Müller, en dat kan ik niet zonder meer voorbij laten gaan, dat kwijting georganiseerde onverantwoordelijkheid is. Dat hebt u letterlijk zo gezegd. En ik moet dit beslist van de hand wijzen, want kwijting betekent niet onverantwoordelijkheid, maar geeft antwoord op de volgende vraag: is de kwijtingsprocedure een wraakoefening op de bestaande Commissie, of een uitnodiging om nieuwe structuren in de Gemeenschap op te zetten en ervoor te zorgen dat fouten uit het verleden niet worden herhaald?
Ik verbaas mij over collega's die vandaag allemaal het woord voeren, maar die ik de laatste negen jaar tijdens de politieke debatten over de uitbouw van de procedure nooit heb gehoord. Geachte collega, ik kan u wel vertellen dat de Begrotingscommissie degene was die ervoor gezorgd heeft dat de directeur-generaal die destijds bevoegd was voor toerisme uit zijn ambt is gezet, gewoon door de kredieten van de Commissie voor salarissen naar de reserve te boeken. Vijf dagen later was de man weg. Komt u dus niet aanzetten met oude koeien over de vraag waar het bij het verlenen van kwijting om gaat. Op 31 maart hebben wij zes punten opgeworpen. Van deze zes punten zijn er vier beantwoord; bij twee bestaan er inderdaad nog vragen die wij moeten beantwoorden.
Het eerste punt zijn de BAT's. In dit Huis hoeft geen mens mij te vertellen wat de Commissie de laatste jaren heeft gedaan. Die heeft zo'n 460 miljoen DM, oftewel 230 miljoen buiten de daarvoor bedoelde begrotingsstructuren om uitgegeven voor personeelskosten. In tegenstelling tot hetgeen de populisten kond doen, ging het hier niet om bedrog maar om het feit dat onkosten voor personeel tegen de regels in werden gedekt uit kredietenvoor materiële aanschaffingen. Tijdens de begrotingsprocedure 1999 hebben wij een regeling gevonden waarmee gesteld kan worden dat nu duidelijkheid is verschaft op de basis van 230 miljoen ecu. Mochten zich verdere BAT-regelingen voordoen waarin thans niet is voorzien, dan heeft dat onmiddellijk disciplinaire gevolgen voor de Commissie. Dit is het resultaat van politiek en niet van wraak!
Daarom kom ik tot de gevolgtrekking dat op basis van de lijst van criteria die wij op 31 maart in dit Huis hebben opgesteld, wij inderdaad tot kwijting kunnen overgaan. Ik geloof eveneens dat het politiek gezien - want wij zitten hier niet alleen maar om knikkers te tellen, maar als politici - juist is om te stellen dat wij voor de Agendaprocedure een bestaande Commissie nodig hebben.

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, dit debat heeft aangetoond dat de kwijtingsprocedure voor 1996 de moeilijkste ooit is geweest. Ik vraag mij af of het wel een goed idee zou zijn geweest het allemaal over te laten aan de ambtenaren van de Commissie.
In maart jongstleden heeft het Parlement terecht de kwijting uitgesteld en heeft het daarvoor vijf redenen opgegeven. Nu moeten wij beslissen of de Commissie op die vijf punten voldoende goed gepresteerd heeft om kwijting verdiend te hebben. Er wordt ons allen gevraagd een paar zeer subjectieve beslissingen te nemen. Voor ons ligt een verslag waarop in de betrokken commissie 106 amendementen waren ingediend - een record voor de kwijting. Lord Tomlinson en ik, de gezamenlijke rapporteurs over de fraude bij douanevervoer zijn blij te kunnen vaststellen dat de Commissie voldoende vooruitgang boekt bij het automatiseringsproces. Wij stellen de Commissie niet verantwoordelijk voor het falen van haar consultants.
De heer Pasty heeft zijn twijfels over de mogelijkheid tot voorwaardelijke kwijting over te gaan. Ieder besluit tot kwijting is echter verbonden aan voorwaarden, daar het vergezeld gaat van een verslag met daarin een resolutiegedeelte, waartoe de Commissie zich verbindt bij ontvangst van kwijting. Dus dat is een voorwaarde; en er staan een aantal krachtige formuleringen in die resolutie.
Ik ben blij dat de Commissie begrotingscontrole vorige week instemde met de kwijting, weliswaar met weinig stemmenverschil. Ik ben van mening dat het Parlement dat standpunt donderdag moet steunen door de Commissie kwijting te verlenen voor het jaar 1996.

Sandberg-Fries
Mijnheer de Voorzitter, willen de burgers vertrouwen kunnen hebben in de Europese samenwerking, dan moet deze gekenmerkt zijn door openheid en een goed functionerend bestuur. Wij moeten nu ons standpunt bepalen over de kwijting voor het begrotingsjaar 1996, en er bestaat geen enkele twijfel over dat de harde kritiek die het Parlement inzake een aantal punten op de Commissie heeft geuit, gerechtvaardigd is geweest. Het is tevens zo dat er in dit Parlement verregaande eensgezindheid bestaat over de verdere maatregelen die genomen dienen te worden, zodat wij er als gekozen vertegenwoordigers van de burgers van verzekerd zijn dat geknoei en verkeerd omspringen met onze gemeenschappelijke middelen onmogelijk worden gemaakt; en dat geldt ook voor de eis tot openheid. Dat staat in dit debat dan ook niet ter discussie; de kwestie is eerder hoe wij de gewenste veranderingen tot stand willen brengen.
Zelf ben ik er vrij zeker van dat de meeste burgers, in ieder geval na een moment van bezinning, liever zien dat wij constructief meewerken aan verbeteringen dan dat wij woede en irritatie de overhand laten krijgen. Ik vind dat het handelend optreden van het Parlement tot nu toe buitengewoon constructief is geweest. Na een grondig onderzoek van de Commissie is een hele reeks maatregelen getroffen, en in ons verslag formuleren wij nu een aantal duidelijke voorwaarden om kwijting te verlenen. Ik durf te beweren dat dit Parlement met niets anders genoegen zal nemen dan dat aan deze voorwaarden tegemoet wordt gekomen.
Het niet-verlenen van kwijting of, om nog verder te gaan - wat het logische gevolg zou zijn - het indienen van een motie van afkeuring jegens de Commissie, kan niet als bijzonder verantwoordelijk worden beschouwd, en wel om twee redenen. Ten eerste zou het effect van een gedwongen aftreden van de Commissie zeer ernstig zijn, gezien de uiterst belangrijke zaken die nu op de agenda staan. De EU moet tegen deze achtergrond niet in een situatie worden gebracht waarin het bij deze werkzaamheden aan leiding ontbreekt.
Ten tweede maakt een motie van afkeuring geen onderscheid. De hele Commissie wordt gelijkelijk getroffen, zo ook bijvoorbeeld commissaris Liikanen, die de wil én het vermogen heeft getoond de problemen aan te pakken. Dat zou niet eerlijk zijn! Het Europees Parlement moet vertrouwen in zijn eigen vermogen om ook in de toekomst werkelijke veranderingen tot stand te brengen, en afzien van zinloos of direct schadelijk demonstratiebeleid.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het dat de kwijtingsprocedure 1996 niet gericht is op de zaak zelf, maar ondertussen tot een politieke speelbal is gemaakt in de debatten van het plenum. Anders valt niet te begrijpen dat de socialistische coördinator van de Commissie begrotingscontrole zich heeft teruggetrokken omdat zij de wijze waarop in haar eigen fractie met de zaak werd omgegaan, niet met haar geweten in overeenstemming kon brengen.
De feiten zijn duidelijk en afdoende. Het gaat niet om incidentele gevallen, het gaat om de gehele arbeidsorganisatie van de Commissie die dit in de hand werkt, die dit mogelijk maakt, die in beginsel niet verhindert hetgeen wij vandaag bespreken, namelijk gevallen die zich bij MED, ECHO, LEONARDO enzovoort hebben voorgedaan. Ik wil hier uitdrukkelijk stellen dat het niet gaat om de Commissie als geheel, maar om verwijten aan diverse commissarissen. Van de kant van de Commissie verwachten wij de consequentie dat zij in deze haar standpunt bepaalt. Mijnheer Samland, zoals u hebt benadrukt, praten wij hier duidelijk over de kwijting 1996. Wij weten dat ondertussen een en ander - ook in gunstige zin - is veranderd. Maar het is echt niet allemaal beter geworden. Maar wij beoordelen nu niet de situatie in het jaar 1998; dat komt later.
Alle collega's die vandaag nog twijfelen over hun beslissing, stel ik de vraag: gelooft u dat in de toekomst ons nog iemand serieus neemt, wanneer wij na de ernstige verwijten aan de Commissie die vandaag ter discussie staan, toch kwijting verlenen voor de begroting 1996? Dat zou toch voor de Commissie een oorkonde zijn dat in 1996 alles in orde was. Dan was alle opwinding van de laatste weken uiteindelijk maar komedie geweest. Zoals de heer Pasty heeft verklaard, dragen wij als Europees Parlement uit hoofde van het Verdrag de verantwoordelijkheid om tegenover de belastingbetaler te verklaren dat de Commissie een juist gebruikt heeft gemaakt van de financiële middelen. Deze verantwoordelijkheid kan ik niet op mij nemen en ik zal daarom ook tegen kwijting van de Commissie stemmen.
Mijnheer Dankert, dat wij nu in een rechtsstrijd verkeren, mogen wij in principe als brevet van onvermogen bestempelen, want het is eigenlijk tekenend voor de geest van de Europese instellingen en de scheppers van deze Verdragsregeling. Wij in Europa hebben altijd gelijk en wij in Europa doen het allemaal goed. De interpretatie zoals die nu tenminste door de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten wordt gegeven, kan ik niet anders opvatten. Ik vind dat wij ook het tegendeel van hetgeen wij vandaag bespreken, namelijk het niet-verlenen van kwijting, onder ogen moeten durven zien.
Beste collega's te gener zijde van het Huis, ik moet u als socialistische fractie toch vragen of het strookt met de grondbeginselen van de democratie dat andersdenkenden in uw fractie - dat heb ik tenminste horen zeggen - zoals mevrouw Wemheuer en de heer Bösch geen spreektijd van uw fractie hebben gekregen. Bij ons mag iedereen het woord voeren, voor- en tegenstanders van de kwijting.
(Applaus) Mijnheer Samland, wanneer u ons van wraakoefening beticht...
(Interrupties) ... dan is dat natuurlijk wel wat erg kortzichtig. In uw interventie hebt u er zelf op gewezen dat pas met de begrotingsprocedure 1999 de zaak van de BAT's werd geregeld. Dus dat geldt pas voor het begrotingsjaar 1999. Vandaag hebben wij het echter over de kwijting voor de begroting 1996! Daarom beschouw ik het als populisme van uw kant, wanneer u ons van wraakzucht beticht. Ik vind dat het niets met wraak te maken heeft, maar ook u moet onder ogen zien dat wij hier over 1996 praten.
(Applaus)
De Voorzitter
Het woord is aan de heer Blak die een beroep wil doen op het Reglement, dat is toch de bedoeling, nietwaar? Als het om een persoonlijk feit gaat, moet u wachten tot na het debat. Op welk artikel van het Reglement wilt u een beroep doen?

Blak
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat ik een beroep doe op het Reglement, maar de socialistische fractie is nu al meerdere keren onder vuur genomen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Dit is geen motie van orde, dus u komt na het debat aan de beurt.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de houding van de socialistische fractie bijzonder duidelijk is en daarom werd ze vanmorgen ook ronduit naar voren gebracht. Een van de belangrijkste taken van het Europees Parlement is toezicht op de Commissie om ervoor te zorgen dat het geld van de belastingbetaler naar behoren en met verantwoordelijkheid uitgegeven wordt. Deze taak is geen gemakkelijke wanneer er dergelijke stokken in de wielen worden gestoken als het geval was gedurende de kwijtingsprocedure voor de begroting van 1996. De ernstigste beschuldiging aan het adres van de Commissie is misschien wel het gebrek aan democratische verantwoording door het feit dat het Parlement werd tegengewerkt in zijn pogingen toegang te krijgen tot informatie die op fraude wijst of dergelijke aantijgingen juist ontkracht. De terughoudende wijze waarop de Commissie stukken heeft verstrekt vormt aanleiding tot bezorgdheid en de pogingen om, soms inderdaad terecht, namen geheim te houden van ambtenaren waarover een onderzoek gaande was, zijn verworden tot een regelrechte klucht.
Op de problemen die zich hebben voorgedaan bij het uitvoeren van de programma's MED en ECHO moet er een uitgebreide structurele reactie komen waardoor systemen in het leven worden geroepen die ervoor zorgen dat het ontstaan van een dergelijke situatie in de toekomst vermeden wordt. Het lijdt geen twijfel dat de wijze waarop het extern beleid werd uitgevoerd negatieve gevolgen heeft gehad voor de reputatie van de EU. Desondanks tekenen er zich sinds het uitstellen van de kwijting in maart op bepaalde gebieden verbeteringen af met inbegrip van het doorvoersysteem en de MKB-sector.
Het Europese publiek vindt fraude een ernstige zaak. Wij moeten het serieus aanpakken anders zal het hele schip tot zinken gebracht worden door een paar saboteurs die de EU hetzelfde lot als de Titanic toewensen. In de toekomst zal de druk om de boeken op correcte en transparante wijze bij te houden zeker niet verminderen, integendeel. Wij moeten de krachtige waarschuwing van het Verdrag van Amsterdam indachtig het oordeel van de Rekenkamer ter harte nemen inzake de algemene betrouwbaarheid van de rekeningen. Dit zal een officiële nieuwe start voor de toekomst vormen. Er dienen lessen uit het verleden geleerd te worden, met name op het vlak van personeelsbenoemingen, waar ook de heer Elles in zijn verslag op hamert. Maar ik zal stemmen zoals de rest van mijn fractie conform de houding van de commissie om kwijting te verlenen. Ik ben van mening dat het weigeren van kwijting gekoppeld zou moeten worden aan het afkeuren van de hele Commissie. Zo zou het in de zakenwereld gaan - het bedrijf zou zijn deuren sluiten.
Sinds maart heeft de Commissie een lange weg afgelegd. Met name de heer Liikanen was onvermoeibaar in zijn pogingen schoon schip te maken en met de invoering van de eenheidsmunt in het verschiet en de noodzaak het eens te worden over Agenda 2000 is dit echt niet het moment om de Europese Unie in rep en roer te brengen.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het begrotingsjaar 1996 was werkelijk geen glorieuze bladzijde in de geschiedenis van de Europese Unie. Het was het hoogtepunt van de BSE-crisis; het was ook een jaar vol schandalen. Wat kan, wat moet het Europees Parlement doen om de nodige veranderingen te bewerkstelligen?
Het Parlement heeft dit voorjaar de kwijting uitgesteld en een serie eisen gesteld. Aan sommige, maar beslist niet aan alle eisen is voldaan. En dat zou wel eens niet genoeg kunnen zijn. Moeten wij daarom geen kwijting verlenen? Misschien niet.
Zowel het debat van vandaag als de discussies van de afgelopen dagen hebben evenwel duidelijk gemaakt dat het hier voor velen niet alleen maar om een technische procedure gaat. De retoriek van vandaag toont aan dat het Parlement zich wil profileren met de stelling dat de Commissie naar huis gestuurd moet worden.
Tijdens de BSE-crisis zijn wij destijds de constructieve weg van werkprogramma's ingeslagen. Deze bleek - en wij mogen wel zeggen goddank - na twee jaar de juiste te zijn geweest. Vandaag zijn wij zo ver dat wij er alweer over kunnen praten om de rundvleeshandel in de Unie opnieuw vrij te geven. Daarom moeten wij ook met de kwijtingsprocedure de weg van opbouwende samenwerking kiezen.
Volgens mij is paragraaf 26 van de voor ons liggende resolutie-Elles eigenlijk doorslaggevend. Het bevat een werkprogramma voor de Commissie. Zoals ook anderen vandaag hebben verlangd, zou ik graag van de Commissie willen horen hoe zij tegenover paragraaf 26 staat, hoe en wanneer zij denkt hieraan te kunnen voldoen.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, dit jaar is de kwijtingsprocedure duidelijk anders dan vorige jaren. Dit keer werden wij bedolven onder speciale verslagen van de Rekenkamer waarin sprake was van onregelmatig en wanordelijk beheer van de middelen door de Commissie.
Als leden van de Commissie begrotingscontrole zijn wij geen politieagenten of detectives. Wel zijn wij verplicht de stapel speciale verslagen van de Rekenkamer onder de loep te nemen. Ik zeg dit omdat ik, evenals verschillende andere collega's, grote waardering heb voor de inspanningen van commissaris Liikanen. Hij heeft zijn uiterste best gedaan en doet nog steeds zijn uiterste best om ons gegevens te verschaffen en het een en ander vlot te trekken. Dit is mijns inziens nooit eerder voorgekomen in de geschiedenis. In de negen jaar dat ik hier lid ben, is het in ieder geval de eerste keer. Het probleem is echter dat de heer Liikanen onmachtig is. In de Commissie functioneren de zaken zo dat zelfs de beste inspanningen gedoemd zijn vast te lopen. Ik betwijfel, mijnheer de commissaris, of hetgeen u nu te goeder trouw hebt beloofd, ook waar kan worden gemaakt. Dat is waarschijnlijk ook de reden waarom uit de Commissie zelf bepaalde reacties komen.
In de Commissie begrotingscontrole zijn wij nooit eerder geconfronteerd geweest met aangiften van mensen uit de Commissie zelf en dergelijke aangiften kan men natuurlijk niet zomaar naast zich neer leggen. Die moet men wel degelijk serieus onderzoeken. Zelfs de Europese pers schrijft over een suicide du Parlement europeen , over zelfmoord van het Europees Parlement, indien het kwijting zou verlenen en ik kan u zeggen waarom men dat zelfmoord noemt. In de kranten staat namelijk dat de ene partij voor kwijting zal stemmen omdat de socialistische commissarissen in de meerderheid zijn en de andere partij omdat daarmee zogenaamd nationale belangen worden gediend. Iets dergelijks kan natuurlijk absoluut niet door de beugel en daarom geloof ik dat wij door kwijting te weigeren degenen in de Commissie helpen - en zij zijn in de meerderheid - die werkelijk van binnenuit orde op zaken willen stellen. Dan zullen wij mensen zoals commissaris Liikanen en anderen helpen bij het bereiken van hetgeen zij zich als doelstellingen hebben gesteld voor de interne zaken van de Commissie. Dan zullen wij als Europeanen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Elles bevat veel punten waarover de Commissie haar standpunt reeds heeft gegeven in bijeenkomsten van de Commissie begrotingscontrole alsmede in schriftelijke vorm. Ik hoop dat alle parlementsleden de tijd gevonden hebben onze schriftelijke antwoorden te lezen op alle vragen betreffende het ontwerpverslag, dat wij in een eerder stadium ontvangen hebben. Het ligt niet in mijn bedoeling hier te herhalen wat in die context gezegd is behalve om een punt recht te zetten. De heer Fabre-Aubrespy en in zekere zin ook de heer Pasty geven een onjuiste interpretatie aan het verslag van de Rekenkamer betreffende de betrouwbaarheidsverklaring. De heer Fabre-Aubrespy zei dat de Rekenkamer geen positieve verklaring betreffende de rekeningen van de Gemeenschappen heeft afgegeven. Dat is onjuist. Wanneer wij het hebben over het rapport van de Rekenkamer hebben moeten wij uiterst nauwkeurig zijn. Anders misbruiken wij de macht van een belangrijke externe controle-instelling.
Wat heeft de Rekenkamer gezegd? Wat betreft de rekeningen was haar verklaring positief . Wat betreft de betalingsverplichtingen was haar verklaring positief . Wat betreft de eigen middelen was haar verklaring positief. Waar zij echter niet haar zegen over kon geven waren de onderliggende verrichtingen. Wat dat laatste betreft zou ik u willen vragen het verslag van de Rekenkamer voor dit jaar te willen lezen, waarin staat dat in het kader van de landbouw deze over het algemeen plaatsvinden op het niveau van de eindbegunstigden in de lidstaten. Deze hebben echter geen consequenties voor de begroting omdat de terugvordering bij vereffening op hetzelfde niveau gebeurt als de gevonden fouten.
In de tweede plaats zegt zij met betrekking tot de structuurfondsen dat daar het aantal fouten hoger ligt. Deze hebben niet altijd gevolgen voor de begroting maar het niveau ligt nog steeds te hoog. Wij moeten de juiste conclusie trekken. Samen met u hebben wij getracht het systeem voor het beheer van de structuurfondsen te veranderen. Wat betreft het jaar 1998 heeft de Commissie de subsidiabiliteitsdocumenten aanvaard en zal zij het correctiesysteem toepassen om de zaken in het reine te brengen. Maar van nog groter belang, nu de hele hervorming van de structuurfondsen in de handen van de Raad ligt, is dat men ook uw standpunt nodig heeft. Wij hebben een duidelijk systeem nodig waarbij lidstaten, indien zij een onregelmatigheid vaststellen, het geld kunnen overhevelen naar een deugdelijk project. Als zij dat niet doen zullen de Rekenkamer of de Commissie het geld onherroepelijk invorderen. Wij hebben systemen nodig die goed te controleren zijn en daar moeten wij naar op zoek.
Verder wil ik zeggen dat ik bereid ben kritiek op de Commissie te ontvangen maar dat de Rekenkamer nauwelijks meer kritiek had op de Lidstaten dan het debat van vandaag op dit gebied en ook met betrekking tot 1996.
Dan kom ik nu bij de paragrafen 26 en 27 en de genoemde amendementen. In de eerste plaats een opmerking betreffende het fraudeopsporingsorgaan. Ik heb vrij weinig toe te voegen aan de woorden van voorzitter Santer bij het voorleggen van het voorstel op 2 december. De Europese Raad in Wenen vorige week heeft het Commissievoorstel gunstig onthaald en de instellingen op het hart gedrukt het voorstel te bestuderen met het oog op een onmiddellijk besluit - ik onderstreep onmiddellijk. Ik zou duidelijk willen maken dat op basis van dit voorstel het opsporingsbureau de volledige vrijheid zal hebben om intern onderzoek uit te voeren op eigen initiatief zowel binnen de Commissie als in andere instellingen. De opgestarte wetgevingsprocedure biedt Parlement en Raad een goede gelegenheid hun meningen te kennen te geven waarmee ten volle rekening zal worden gehouden. We zullen zien wat het uiteindelijke resultaat zal zijn van de wetgevingsprocedure.
Punt B betreffende het statuut van de ambtenaren: de Commissie heeft wat interne sociale conflicten gekend op dat bijzonder gevoelige en lastige gebied. Om het conflict op te lossen hebben wij een studiegroep inzake personeelsbeleid in het leven geroepen onder het voorzitterschap van Sir David Williamson, voormalig Secretaris-generaal van de Commissie, en deze groep heeft zijn eindrapport ingediend op 9 november. De groep bestond uit vertegenwoordigers van de vakbonden en personeelsverenigingen en van de administratie. Dit verslag vormt het uitgangspunt voor wijzigingen in het statuut van de ambtenaren.
Voor er wetgevingsvoorstellen uitgewerkt kunnen worden, moet dit verslag eerst een uitgebreide overlegprocedure doorlopen zowel met de andere instellingen als met personeelsvertegenwoordigers. Het Europees Parlement heeft zijn wens opnieuw naar voren gebracht in dit kader in detail gehoord te worden. Overleg met het personeel is reeds aan de gang en interinstitutioneel overleg is tegelijkertijd begonnen. Het college van administratiehoofden heeft het verslag al besproken en een eerste vergadering op het niveau van de directeuren personeelszaken van alle instellingen zal overmorgen plaatsvinden, op donderdag 17 december.
Wat de opzet betreft kan het rapport-Williamson in twee delen gesplitst worden. Het eerste gedeelte betreft het moderniseren van de Europese ambtenarij. Het neemt de structuur onder de loep van het personeelsbeleid van de Commissie alsmede van haar aanwerving, vorming, loopbaanbeoordeling, en haar beleid inzake gelijke kansen en non-discriminatie. Verder zal er een beoordeling plaatsvinden over het evenwicht tussen stimulansen en strafmaatregelen. Deze omvatten zowel disciplinaire procedures als beroepsonbekwaamheid.
Het tweede gedeelte betreft de vergoedingen van ambtenaren van de Europese instellingen. Wat de ambtenarensalarissen betreft, hiervoor gelden de regels die de Raad in 1991 heeft goedgekeurd voor een periode van tien jaar en die in bijlage bij het statuut van de ambtenaren zijn opgenomen. Het ligt in de bedoeling van de Commissie om op basis van interinstitutioneel overleg en van de sociale dialoog tegen eind januari 1999 een voorlopige planning voor te stellen voor het aan Raad en Parlement voorleggen van mededelingen inzake reorganisatie. Het is de bedoeling om eerst mededelingen inzake de inhoud voor te leggen en vervolgens op basis van de discussie definitieve wijzigingsvoorstellen te doen.
Punt (c) over de beoordeling van de Commissiediensten - einde 1997 is de Commissie gestart met een uitvoerige evaluatie of zoals vaak gezegd wordt doorlichting van haar diensten. De resultaten zullen ons een duidelijk beeld verschaffen van de huidige taken, middelen en werkmethodes van alle directoraten en eenheden van de Commissie. De verslagen van alle DG's zullen klaar zijn tegen begin volgend jaar, hetgeen overeenkomt met het door u gewenste verloop, en de conclusies van dit alles zullen in de eerste helft van 1999 getrokken worden.
De voorzitter van de Commissie heeft de toezegging gedaan om aan de volgende benoemde voorzitter op basis van de evaluatie een algemeen concept voor te leggen over het organiseren van de portefeuilles van de commissarissen en over het structureren van de directoraten-generaal in overeenstemming met de beleidsprioriteiten. Dat is een veelomvattende taak. Er zal veel afhangen van de wil van de aangewezen voorzitter. Maar wat van belang is, is dat de voorzitter van de Commissie hiertoe vastbesloten is.
Ik ben het met u eens dat de grenzen van de taken van de Europese overheid duidelijk afgebakend dienen te worden. De Commissie dient in ieder geval beslissingsbevoegdheid en controle op haar eigen activiteiten te behouden.
Met betrekking tot punt (d) van de paragrafen 26 en 27 over benoemingen dienen er twee principes gehanteerd te worden bij benoemingen bij de Commissie, het Europees Parlement, de Raad en de andere instellingen, namelijk autonomie van de instellingen en transparantie.
Het beginsel van institutionele autonomie werd ingesteld door het Verdrag en door de jurisprudentie van het Hof van Justitie. De Commissie is van mening dat dit beginsel van fundamenteel belang is om haar onafhankelijkheid in de geest van het Verdrag te waarborgen. De regels inzake benoemingen staan in het Statuut van de ambtenaren dat voor alle instellingen gezamenlijk geldt.
In de geest van transparantie is er reeds een verslag betreffende benoemingen van kabinetsleden van de kabinetten van de commissarissen aan het Parlement overgemaakt om gevolg te geven aan de resolutie van het Parlement bij de eerste lezing van de begroting. De Commissie is bereid volledige transparantie aan de dag te leggen wat benoemingen betreft met inachtneming van de bepalingen in het Statuut van de ambtenaren.
Wat betreft de lastige kwestie van betrekkingen tussen commissarissen en diensten is de Commissie bezig met het uitwerken van een gedragscode, die betrekkingen tussen commissarissen, hun kabinetten en directoraten-generaal verder zal expliciteren. Deze ontwerpgedragscode zal ook overhandigd worden aan de toekomstige voorzitter van de Commissie. Er is ook een gedragscode van meer algemene aard in voorbereiding betreffende de ethische beginselen van ambtenaren. Op dat vlak hebben wij waardevol advies gekregen van de ombudsman.
De kwalificaties voor iedere functie bij de Commissie staan vermeld in vacature-advertenties. Ik ben het ermee eens dat managementervaring een kernpunt zou moeten vormen bij het benoemen van hoge ambtenaren. Daar valt ook ervaring zowel op financieel vlak als op het vlak van personeelszaken onder. Wat dat betreft ben ik het eens met de kritiek dat het beter moet. In het verleden werd expertise te vaak verworven in het nogal beperkte kader van belangrijke dossiers, het runnen van een grote dienst vereist echter kennis van de dossiers en het vermogen mensen en middelen te beheren.
In deze context zou ik willen opmerken dat indien de begroting op donderdag wordt goedgekeurd, zoals voorgesteld door de Begrotingscommissie, wij volgend jaar een groot management-trainingprogramma zullen starten waar alle ambtenaren met een managementsfunctie verplicht aan zullen deelnemen.
Met betrekking tot het Financieel Reglement heeft de Commissie in juli jongstleden een werkdocument goedgekeurd omtrent een volledige herziening van het Financieel Reglement. Op basis van interinstitutioneel overleg, waar wij nog steeds op commentaar wachten, zal de Commissie een wetgevingsvoorstel voor totale hervorming voorleggen in 1999.
Wat betreft het Financieel Reglement en de persoonlijke verantwoordelijkheid van commissarissen is de Juridische Dienst van de Commissie van mening dat leden van de Commissie persoonlijk financieel aansprakelijk zijn in gevallen waarin zij optreden als ordonnateur bij de beslissing een betalingsverplichting aan te gaan.
Sub f) vraagt het Parlement om transparante en openbaar toegankelijke verklaringen van commissarissen inzake hun financiële belangen. De Commissie aanvaardt het verzoek van het Parlement.
Dan is er nog een punt waar twee of drie sprekers het over gehad hebben en dat is de overeenkomst inzake informatie-uitwisseling tussen instellingen. De Commissie staat gunstig ten opzichte van dit voorstel.
Gedurende deze discussie werd er regelmatig gewag gemaakt van brieven, krantenartikelen, geruchten en zelfs parlementaire vragen. Sommigen daarvan kunnen juist zijn, maar vele ook volstrekt onjuist. In de geest van transparantie is het van het allergrootste belang dat Commissie-ambtenaren gehoord worden door de Commissie begrotingscontrole wanneer antwoorden nodig zijn. Als u niet tevreden bent, zegt u het dan. Het is erg moeilijk onjuiste informatie recht te zetten als je geen gelegenheid tot weerwoord krijgt. U begrijpt wat ik bedoel.
Voor ons is het werk nog niet af. Dit verslag betreft het jaar 1996. Veel zaken slepen wij mee uit het verleden. Er moet nog veel gebeuren. Het financieel beheer moet verbeterd worden, de Europese belastingbetaler heeft recht op waar voor zijn geld. De taak die voor ons ligt is enorm. Voor het vervullen van deze taken in het kader van de onderhandelingen over Agenda 2000 heeft men een sterke Commissie nodig.

Theato
Dank u, mijnheer de Voorzitter, dat u mij de gelegenheid geeft de heer Liikanen voor zijn uiteenzettingen te bedanken. Ik wil nog een ding duidelijk maken: onafhankelijk van het feit of wij de kwijting al dan niet verlenen, hoop ik toch dat de Commissie onafhankelijk van onze stemming zal overgaan tot deze inspanningen.
Ik wil nog wijzen op een discrepantie in de vertaling van het verslag van de heer Elles. Het gaat hier om de Engelse tekst, die niet op punt 23 overeenkomstig de stemming is bijgewerkt, want give/refuse staat er nog in. Het woord refuse en het schuine streepje moeten geschrapt worden, want dat is bij stemming besloten. Ik verzoek om ook de versies in de andere talen op dit punt te controleren.

De Voorzitter
Dat komt in orde, mevrouw Theato.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 9.30 uur plaats.

Blak
Dank u, mijnheer de Voorzitter, omdat u mij de mogelijkheid biedt enkele misverstanden recht te zetten. De heer Tillich maakte een aantal opmerkingen over onze coördinerende rol Als iemand in de socialistische fractie tot coördinator is verkozen, dan verdedigt hij de belangen van zijn fractie en zijn collega's, niet zijn persoonlijke belangen. Indien een coördinator aftreedt, omdat hij het met de gekozen aanpak niet eens is, dan kiest men een andere coördinator, in dit geval heeft men mij verkozen. Ik ben ten zeerste teleurgesteld dat een andere fractie zo'n subjectieve kritiek aan ons adres uit. Indien een lid geen coördinator wil zijn, dan staat het hem vrij te gaan, zodat iemand anders de functie kan overnemen. Dat is democratie, in het andere geval is er geen democratie!

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, in verband met dit debat is ons gezegd dat er om 12.00 uur gestemd zou worden over de interpretatie van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten over de stemmingsmodaliteiten. Er is ons ook gezegd dat de tekst van de interpretatie rond 9.00 uur, 9.15 uur beschikbaar zou zijn. Ik ben vijf minuten geleden nog met een paar collega's naar de distributie geweest, en daar bleek niemand van iets op de hoogte te zijn! Niemand heeft de tekst.
Het zou prettig zijn als we het stuk in ons bezit hadden voor we erover stemden. Iets anders zou de werking van ons Parlement bepaald niet ten goede komen.

De Voorzitter
Mijnheer Monfils, ik verwijs u naar bladzijde 24 van de notulen, waar u de interpretatie van het Reglement zult terugvinden.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft in dit debat zeven en een halve minuut de tijd gehad voor zijn interventies. Aangezien rapporteurs gewoonlijk vijf minuten spreektijd krijgen toegewezen, neem ik aan dat de overige twee en een halve minuut spreektijd voor zijn fractie zijn geweest.
Ik geloof dat het verstandiger zou zijn geweest als de twee interventies van de heer Elles gescheiden waren geweest, aangezien de laatste woorden die hij hier aan de Vergadering gericht heeft een verzoek tot afwijzing van de kwijting behelsden.
Dat is iets, mijnheer de Voorzitter, dat de heer Elles à titre personnel mag doen, maar als hij dat als rapporteur doet, handelt hij in strijd met hetgeen in de Commissie begrotingscontrole bij stemming is besloten. Ik zou graag willen dat hiervan in de notulen een aantekening wordt gemaakt.

De Voorzitter
Mijnheer Colom i Naval, zoals u weet is het aan de fracties om de beschikbare spreektijd onder hun leden te verdelen. Het is de gewoonte dat de spreektijd van de rapporteur eventueel verlengd wordt ten koste van die van zijn fractie. Het spreekt voor zich dat de rapporteur zijn spreektijd en de onderwerpen die hij daarin behandelt naar eigen goeddunken indeelt.

Fabre-Aubrespy
Voorzitter, uit voorzorg heb ik mijn verzoek eerder ingediend, en ik had graag dat daar akte van werd genomen. Maar eerst had ik graag het woord voor een persoonlijk feit.
Commissaris Liikanen heeft gezegd dat ik een onjuiste visie heb op het verslag van de Rekenkamer. Het enige wat ik heb gezegd, is dat de Rekenkamer geen globale positieve verklaring heeft afgegeven over de regelmatigheid van de verrichtingen in het begrotingsjaar 1996. En ik ben de enige niet, mijnheer de commissaris! In paragraaf 1 van de resolutie uit het verslag van de heer Elles wordt erop gewezen dat de Rekenkamer voor het derde opeenvolgende jaar geweigerd heeft een globale betrouwbaarheidsverklaring af te geven over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de betalingen van het begrotingsjaar. Ik heb gewoon voorgelezen wat er in het verslag stond.
Als dit punt is afgehandeld, wil ik graag een beroep doen op het Reglement, mijnheer de Voorzitter.

Theato
Ik wil alleen nog even tegenover de heer Colom duidelijk maken dat op mijn sprekerslijst duidelijk stond dat de heer Elles als rapporteur vijf minuten spreektijd krijgt, plus twee minuten voor de fractie. Dit ter verduidelijking; ik geloof niet dat hij ons op het verkeerde been wilde zetten.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de zin uit het verslag-Elles die de heer Fabre-Aubrespy aanhaalt, is correct. We hebben het hier over onderliggende verrichtingen, terwijl u het over de verrichtingen hebt, en dat is iets anders. De Rekenkamer geeft vier verschillende adviezen: over de verrichtingen, en dat advies is positief, over betalingen en onderliggende verrichtingen, en dat advies is niet positief. Ik hoop dat daar binnenkort verbetering in komt.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, ik doe een beroep op bijlage V, artikel 3, paragraaf 2 van ons Reglement.
Een deel van de amendementen op het verslag-Elles, 22 als ik goed ben geïnformeerd, is ontvankelijk verklaard. Een ander deel is niet-ontvankelijk verklaard. U hoort nu de bijlage bij het Reglement toe te passen, die bepaalt dat amendementen voor advies aan de Commissie begrotingscontrole moeten worden voorgelegd.
Ik verzoek u dus te bevestigen dat de Commissie begrotingscontrole tijdens de vergadering van vanmiddag om advies gevraagd zal worden over deze 22 amendementen. Overigens zijn die amendementen door alle mogelijke fracties ingediend. Er komen er 11 van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, die ons nota bene wilde verbieden amendementen in te dienen over het dispositief. De rest is afkomstig van bijna alle andere fracties in het Parlement.

De Voorzitter
We zullen dit in ieder geval voor de stemming van donderdag onderzoeken, daar kunt u volledig op rekenen.

Algemene begroting 1999
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0500/98) van de leden Dührkop Dührkop en Viola, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 1999 als gewijzigd door de Raad (alle afdelingen) (C4-0600/98) en over de nota van wijzigingen nr. 1/99 op het voorontwerp van begroting voor 1999, afdeling III - Commissie (C4-0666/98)

Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst alle medewerkers en medewerksters van deze Vergadering bedanken voor het werk dat ze verricht hebben voor de begrotingsprocedure voor 1999. Ik richt een speciaal woord van dank tot de medewerkers en medewerksters van het secretariaat van de Begrotingscommissie. Hun onvermoeibare inspanningen hebben deze tweede lezing zoals gepland mogelijk gemaakt. Ik dank iedereen van harte.
De begrotingsprocedure voor 1999, mijnheer de Voorzitter, loopt nu, met deze tweede lezing voor het Europees Parlement, ten einde.
Ik zou graag een kleine balans willen opmaken, maar ik wil allereerst de aandacht vestigen op een essentieel punt. Bij de aanvang van deze procedure hebben wij de begroting voor 1999 een "overbruggingsbegroting" genoemd voor het jaar 2000 en de nieuwe financiële vooruitzichten. De begroting voor 2000 zal als basis voor de nieuwe financiële vooruitzichten dienen, maar ook de begroting voor 1999 moet rigoureus zijn en aan de prioriteiten van het Europees Parlement voldoen.
Aan al deze zaken is een conditio sine qua non verbonden. Eén daarvan is de volmacht die dit Parlement aan de heer Colom verstrekt heeft voor het onderhandelen over de nieuwe financiële vooruitzichten, om met betrekking tot die vooruitzichten flexibiliteit als instrument te introduceren.
Daarom heeft het Parlement bij eerste lezing een strategisch amendement ingevoerd, bedoeld om de niet-verplichte uitgaven en de betalingskredieten ex artikel 17 van het geldende Interinstitutioneel Akkoord te laten stijgen. Het gaat hier om een soort dwangmiddel, bedoeld om te verzekeren dat de Raad over flexibiliteit onderhandelt, maar ook om ervoor te zorgen dat er, als er geen nieuw akkoord to stand komt, niet gekort wordt op de niet-verplichte uitgaven, aangezien dan de financiering van de prioriteiten van het Parlement in het gedrang zou komen.
De aldus door het Europees Parlement beoogde overbrugging is, zoals te verwachten was, niet door de Raad aanvaard. Maar er is wel iets tot stand gebracht. Er is een nieuwe cultuur geschapen, een nieuw vertrouwen, omdat we de indruk hebben gekregen dat de Raad, nu hij zich bereid heeft getoond te onderhandelen, het Parlement als een volwaardige politieke gesprekspartner heeft aanvaard.
In tweede lezing, op 24 november, heeft de Raad - na de gebruikelijke bemiddeling - samen met het Parlement de begroting als geheel bekeken, waarbij overigens geen vooruitgang geboekt is met betrekking tot de strategische amendementen.
Ik wil nu even een aantal categorieën zoals ze in deze lezing door de Raad behandeld zijn belichten, en ze afzetten tegen het standpunt als door het Parlement vóór de tweede lezing ingenomen.
In mijn eerste interventie, vóór de eerste lezing, meldde ik dat ik ietwat teleurgesteld was over hetgeen de ad hoc-procedure voor landbouw had opgeleverd, aangezien we in juli niet tot een serieus debat waren gekomen, wat toch de wens van dit Parlement was. Ik moet daarbij wel aangeven dat de procedure ad hoc voorafgaand aan de tweede lezing door de Raad een heel nuttig instrument is gebleken, aangezien de Raad zich nu geschikt heeft naar het verlangen van het Parlement om de landbouwuitgaven niet verder te laten stijgen.
Raad en Parlement zijn het ook eens geworden met betrekking tot een voor de landbouw aan te houden reserve. 20 miljoen ecu daarvan zullen uitsluitend bestemd worden voor milieumaatregelen in de landbouw, een prioriteit voor het Europees Parlement. Samengevat - om mijn interventie zo kort mogelijk te houden - komt het erop neer dat de Raad en het Parlement het in tweede lezing met betrekking tot categorie 1, de landbouw, over vrijwel alles eens zijn geworden. Ik geloof dat we een akkoord hebben bereikt dat voor beide partijen aanvaardbaar is.
Gaan wij verder met categorie 2, in de financiële vooruitzichten gewoonlijk het "Edinburgh-pakket" genoemd. Met betrekking tot deze categorie moet ik melden dat het Parlement hier een pakket amendementen heeft ingevoerd: de aanleg van een reserve van 1, 5 miljard euro aan vastleggingskredieten en 250 miljoen euro aan betalingskredieten, plus een bezuiniging van 500 miljoen op de betalingskredieten. Deze amendementen zijn gebaseerd op de gegevens die ons door de Commissie zijn verstrekt met betrekking tot de mate waarin de structuurfondsen in september nog niet ten uitvoer waren gelegd.
Dit is iets wat in de dialoog die we met de Raad hebben gevoerd nooit is genoemd, en al evenmin tijdens bemiddelingsonderhandelingen. Het was ook niet de bedoeling over deze amendementen te spreken, aangezien ze geen problemen opleverden. Verrassend genoeg heeft de Raad de korting aanvaard, maar de reserve voor de structuurfondsen verworpen, wat een wijziging voor categorie 2 betekent. Dat betekent dus ook dat het dit Parlement nu vrij staat om in tweede lezing te stemmen conform de meerderheid in deze vergadering. Gisteren is in de Begrotingscommissie tegen de herintroductie van deze reserve gestemd. Maar deze commissie stemde voor de betalingskredieten, aangezien dit amendement - ik herhaal het maar even - een pakket amendementen vertegenwoordigde, en een korting op de betalingen zou, gezien het lage niveau van de uitbetalingen, geen zin hebben. Als er geen reserve is, bestaat voor zo'n korting enkele rechtvaardiging.
Met betrekking tot categorie 3 heb ik de Raad bij de eerste lezing gezegd dat dit de Assepoester van alle categorieën is. Het gaat hier om de verschillende soorten intern beleid van de Unie, de beleidsonderdelen die een Europese dimensie hebben, en het lijkt erop alsof de prins, gewapend met z'n glazen muiltjes, Assepoester heeft gevonden en van haar een prinses heeft gemaakt, want het blijkt dat de Raad in het akkoord dat tussen Raad en Parlement aangaande categorie 3 bereikt is, bijna alle prioriteiten van het Parlement heeft aanvaard. Sommige begrotingslijnen zijn met maar liefst 49 % omhoog gegaan. En vermeldenswaard is ook dat we tot een akkoord zijn gekomen met betrekking tot het vijfde kaderprogramma voor onderzoek. Daarnaast hebben we stukken beleid uit de derde pijler ondergebracht in categorie 3, precies zoals het Parlement dat vooruitlopend op het Verdrag van Amsterdam wilde. Bovendien heeft de Raad het gelijk van het Parlement erkend met betrekking tot het respect voor de financiering van de programma's SOCRATES en JEUGD VOOR EUROPA. Ik geloof dat dit voor het Parlement buitengewoon bevredigende resultaten zijn, en ik wil de Raad bedanken voor zijn bereidheid te onderhandelen. We zullen donderdag met plezier over deze categorie stemmen.
En nu stap ik over op iets dat politiek van zwaarwegend belang is. Het is een ernstige zaak dat het Parlement zich genoodzaakt heeft gezien in categorie 4 op het PHARE-programma te korten. Dat is een ernstige zaak, omdat de politieke boodschap die zo gegeven wordt noch voor Raad, noch voor het Parlement gunstig is. Maar gezien de wijze waarop dit programma als geheel tot nu te gefunctioneerd heeft, was het, met het oog op budgettaire efficiëntie, noodzakelijk aldus te handelen. In het onderhavige geval komen we 150 miljoen lager uit dan in Cannes overeengekomen was. Wel is de Raad tegemoet gekomen aan het voorstel van het Parlement om de prioriteiten op het gebied van externe actie te financieren uit deze bezuiniging op het PHARE-programma.
Wat categorie 5 betreft, houdt het Parlement vast aan het idee om een speciale begrotingslijn voor pensioenen in het leven te roepen. Ik geloof dat het een schande is dat we in dit gehele begrotingsjaar in deze materie nog steeds geen steek verder zijn gekomen. Toch moet dat gebeuren, opdat de ambtenaren van de Unie hun pensioenen zeker kunnen stellen.
Na op 24 november de bemiddeling rond gekregen te hebben, hebben we met de Raad toch geen akkoord kunnen bereiken met betrekking tot het strategisch amendement, en op 8 december zal er opnieuw bemiddeling plaatsvinden. Dat is een historisch feit, aangezien er nu voor het eerst in tien jaar opnieuw een bemiddelingsronde zal plaatsvinden ná de tweede lezing in de Raad. Ik dank de voorzitter voor het feit dat hij de deur open heeft gehouden, en bereid is geweest het Parlement als een politieke gesprekspartner te aanvaarden. Ik heb dat aan het begin van mijn betoog al opgemerkt.
Met dit resultaat van de bemiddeling, trek ik als rapporteur de strategische amendementen voor de tweede lezing in. Maar we weten dat er - zoals altijd bij onderhandelingen - een aantal onderwerpen niet bevredigend behandeld zijn. Ik zelf zou het prettig hebben gevonden - en ik denk dat zulks voor het Parlement als geheel geldt - als we tastbaarder resultaten hadden bereikt. Ik erken dat we er niet in geslaagd zijn het afgesproken tijdschema aan te houden. We hadden verwacht dat er in Wenen iets concreters op de onderhandelingstafel zou liggen: dat had een wat vaster omlijnde bemiddeling mogelijk gemaakt. Maar ik geloof - en hoop - dat de heer Colom erin zal slagen de tekst van het akkoord zoals wij dat hebben bereikt verder aan te scherpen, en ik ben van mening dat we beschikken over de instrumenten voor flexibiliteit. We hebben bereikt dat de Raad unilateraal een verklaring van historische betekenis heeft afgegeven, en de Raad zal nakomen wat hij belooft. Ik geloof dat dit voldoende zou moeten zijn om tijdens de onderhandelingen tot een akkoord te komen.
Mijnheer de Voorzitter, op donderdag zal dit Parlement in tweede lezing stemmen over een begroting die de voorschriften van het huidige Interinstitutioneel Akkoord geheel nakomt. Het is een begroting die aantoont dat budgettaire discipline heel goed verenigbaar is met de beleidsprioriteiten van het Europees Parlement. Maar vóór alles is dit een begroting die rekening houdt met de Europese burgers en hun belangen.

Viola
Mijnheer de Voorzitter, ik wil van wal steken door uiting te geven aan mijn voldoening, omdat het ons dit jaar wederom gelukt is de begroting van de andere instellingen via één lezing goed te keuren, dankzij het feit dat al onze amendementen door de Raad zijn aangenomen. Dit wijst er toch wel op dat wij op dezelfde golflengte zitten en dat er een vlotte samenwerkingssfeer is. Ik hoop dat wij in de komende jaren deze koers aanhouden.
In de ontwerpresolutie die donderdag in stemming wordt gebracht - en dat wijst er al op dat wij niet met echt belangrijke of onoplosbare problemen opgezadeld zitten - worden een paar thema's aangesneden die voorheen al behandeld zijn. De bedoeling hiervan is een aantal bakens te zetten, zodat er al oplossingen klaar liggen voor een aantal problemen waar de begrotingsprocedure van het komende jaar mee te maken krijgt. In dit verband wil ik verwijzen naar wat collega Dührkop heeft gezegd, namelijk dat de Raad helaas de mogelijkheid om een pensioenfonds voor ambtenaren van de Europese instellingen in het leven te roepen, van tafel heeft geveegd. Het Parlement beschouwt dit als een gemiste kans om een oplossing te vinden voor een probleem dat onvervaard aangepakt moet worden. Nu wachten wij maar af tot de Commissie, uiterlijk 31 maart, een ontwerptekst indient voor hervorming van het pensioenstelsel, want dit blijft een prioriteit, niet alleen voor het Parlement maar ook voor alle andere instellingen van de Europese Unie.
Een ander probleem dat nog openstaat en waar de resolutie naar verwijst, is het vertaalwerk van het Hof van Justitie. Ik acht het noodzakelijk dat het Hof ons concrete voorstellen aanreikt om een serieuze bespreking op te starten, zodat we kunnen bezien welke maatregelen genomen moeten worden om het vertaalwerk te vergemakkelijken. Wij nodigen het Hof dus uit een systeem van automatische vertaling op te zetten om het achterstallige bureaucratische en administratieve werk weg te werken. Voor het verdere verloop zal men dan naar andere oplossingen moeten zoeken om de juristen-linguïsten, die behoorlijk hoog zitten qua werklast, tegemoet te komen.
Het uitgangspunt voor bespreking moet hierbij zijn dat de begrotingsautoriteit niet bij machte is de problemen die het Hof op grote schaal aan de dag heeft gelegd, via een intensief recruteringsbeleid op te lossen. Dit beleid vereist weliswaar maar één begrotingsexercitie, maar is nagenoeg ondoenlijk. Wat echter wel haalbaar is, is dit beleid over een meerjarenplan uit te smeren.
Het Europees Parlement - en dit is een ander punt van de resolutie dat aandacht verdient - wil eveneens een signaal zenden richting Comité van de regio's, aangezien men ons het probleem heeft voorgeschoteld van een vervroegde ontbinding van de arbeidsrelatie met de secretaris-generaal en men ons ook gewezen heeft op de mogelijkheid artikel 50 in de arm te nemen. Een en ander gaat gepaard met een forse financiële last, want volgens schatting gaat de operatie circa 320.000 ecu kosten.
Natuurlijk wordt er in onze resolutie gepleit voor andere oplossingen die financieel gezien acceptabel en technisch haalbaar zijn en verder van dien aard dat ze geen gaten achterlaten in de leiding van deze instelling, die in de komende jaren door toedoen van het nieuwe Verdrag van Amsterdam heel wat meer taken te verwerken krijgt.
De resolutie wijst er eveneens op dat het nodig is het tot nu toe gevolgde onroerendgoedbeleid voort te zetten, dat neerkomt op een snelle aankoop van onroerende goederen ten behoeve van diverse instellingen van de Gemeenschap en snelle afbetalingen. Gisteren hebben wij tot onze voldoening kunnen constateren dat de gewijzigde en aanvullende begroting is aangenomen waarbij het forse bedrag van 150 miljoen euro is opzij gelegd om onder meer de aankoop van D3 te vervroegen, hetgeen naar schatting een besparing van 40 miljoen euro voor de komende tien jaar zal opleveren.
Dit is een beleid dat al positieve resultaten heeft geboekt en dat, als men op die voet verder gaat, nog meer van dit soort forse bezuinigingen voor de begroting van de Unie zal opleveren. Het strekt ons dus tot tevredenheid dat ons amendement waarin gepleit wordt voor verwerving van het gebouw door de Rekenkamer is overgenomen.
Nu wij het debat over deze eerste euro-begroting van de Europese Unie afsluiten, willen wij heel graag te kennen geven dat het ons verheugt te constateren dat ook voor de andere instellingen een strenge en evenwichtige begroting tot stand is gebracht die de door de lidstaten verrichte begrotingsinspanningen honoreert. Ik dank tot slot de collega's van de Begrotingscommissie voor de hulp die ze mij geboden hebben en vooral ook de staf van de Commissie voor hun noodzakelijke bijstand.

Lenz
Mijnheer de Voorzitter, dit jaar hebben de begrotingsdebatten een wat stormachtig verloop. Maar gelukkig bedaren de wateren soms nog op tijd. Dat kan men in ieder geval zeggen voor het deel van de begroting waarvoor de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids-en defensiebeleid bevoegd is, want hier hadden wij ook de nodige opwinding, vooral over de uitvoering van het programma voor mensenrechten.
Met een compromis tussen Europees Parlement en Raad kon gelukkig het vraagstuk worden opgelost van de rechtsgrondslagen voor de compromisformules voor de technische bijstand. Aldus konden de voornaamste bezwaren in verband met de aanvullende begroting 1998 en de begroting 1999 uit de weg worden geruimd. Wij hadden natuurlijk graag wat meer gezien, maar het is nu eenmaal van belang dat die punten nog dit jaar worden geregeld. Het zou voor de Europese Unie immers echt jammer geweest zijn als hier moeilijkheden waren geweest, uitgerekend in het vijftigste jaar van de Algemene Verklaring van de Rechten van de Mens van de VN, en deze week het tiende jaar van de uitreiking van de Sacharovprijs. Niemand zal ontkennen dat er veel verbeterd kan worden, maar wij hebben alle hulpmiddelen nodig op het stuk van de mensenrechten en de samenwerking met de andere landen van de wereld.
Ik ben net terug uit Zuid-Amerika en kon mij eens te meer overtuigen van de waarde van dit werk, of het nu om toezicht op verkiezingen gaat, om mensenrechten of om het werk van andere instellingen. Vanuit dit oogpunt zullen wij de uitvoering van de begroting 1999 zorgvuldig volgen. Ik wil mevrouw Dührkop Dührkop uitdrukkelijk dankzeggen voor de uitstekende samenwerking op dit punt. Het is een bewijs te meer dat het Europees Parlement zich bewust is van zijn rol op deze moeilijke punten en over alle grenzen heen staat voor een zaak waarvoor wij ons als goede democraten overal ter wereld moeten inzetten.

Sonneveld
Voorzitter, de landbouwrubriek heeft tijdens de verschillende fasen van de behandeling van de begroting 1999 geen aanleiding gegeven tot heftige debatten. Is dit stilte voor de storm of is er inmiddels sprake van een betere procedure? Ik denk dat het laatste inderdaad het geval is. Door de permanente analyse van de uitgaven in het lopende jaar en de expliciete ruimte in de begrotingsprocedure om daaruit op de beslissende momenten conclusies te trekken voor de nieuwe begroting voorkomen wij dat er in de begroting te veel voor de landbouw wordt gereserveerd. Maar anderzijds blijft wel de zekerheid dat ook bij tegenvallende ontwikkelingen er op verstandige wijze voorzieningen zullen worden getroffen.
Als rapporteur voor advies van de landbouwcommissie heb ik er mede op toegezien en eraan meegewerkt dat de sinds vorig jaar ingevoerde werkwijze op basis van een nota van wijziging van de Commissie tussen de eerste en de tweede lezing ook dit jaar stipt werd gevolgd. Ook dit jaar kregen wij concrete wijzigingsvoorstellen op een groot aantal begrotingsposten. Totaal zou er 513 miljoen euro aan het oorspronkelijk totaalbedrag voor rubriek 1 van de begroting moeten worden toegevoegd.
De Raad en de Europese parlementsdelegatie kwamen echter overeen om dit verhoudingsgewijs geringe verschil met de ontwerpbegroting niet te verwerken in het totale begrotingsbedrag voor rubriek 1, maar wel de verschillende begrotingsposten op basis van de meest recente schattingen binnen het eerder vastgestelde totaalbedrag te herzien. De Commissie deed daarvoor de vereiste voorstellen. Hiermee werd gehandeld in overeenstemming met een wens van het Europees Parlement om de oplossing niet te zoeken in een lineaire korting met een gering percentage op alle begrotingsuitgaven voor landbouw, maar in gerichte verlaging van een aantal posten.
Overigens was ook het feit dat op de begroting 1998 inmiddels een overschot van 1, 4 miljard ecu in rubriek 1 was geconstateerd een belangrijke factor om de slechtere vooruitzichten voor 1999 toch enigszins te relativeren. Trouwens, ook voor de toekomst kunnen wij nu al op basis van deze nauwgezette waarneming van de marktontwikkeling tot nog toe vaststellen dat men met een stuk onzekerheid bij de landbouwuitgaven zal moeten leven. Deze marge kan toch zeer aanmerkelijk worden gereduceerd vergeleken met de landbouwbegroting uit het verleden met overmatige marges waarbij ieder jaar weer zeer aanzienlijke bedragen werden overgehouden en terugbetaald aan de lidstaten.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de financiële middelen voor de veiligheid in en om de gebouwen van de Europese instellingen hebben wij niet in de reserve ondergebracht. Toch wil ik erop wijzen dat hier dringend moet worden gehandeld. Als begrotingsrapporteur voor de economische commissie ben ik van mening dat wij met de fundamentele cijfers voor de volgende begroting zeer tevreden mogen zijn. In haar voorstel had de Commissie de belangrijkste economische begrotingslijnen al voorzien van toereikende financiële middelen. Het Parlement heeft deze aanzetten met succes verdedigd. Titel B5-3 inzake de interne markt werd met 13, 8 miljoen euro opgetrokken; titel B5-5 inzake de arbeidsmarkt en technologische innovatie werd met 12, 2 miljoen euro verhoogd. Ik ben vooral tevreden over de overeenstemming die is bereikt over de bevordering van de middenstand. De daartoe strekkende begrotingslijn B5-512 werd met een volle 60 % verhoogd.
De onderlinge samenhangen en indicatoren voor een gezond economisch klimaat hebben wij echter ook in breder verband bestudeerd. Zo vormen scholing en uitwisselingsprogramma's voor de jeugd belangrijke voorwaarden voor de menselijke hulpbronnen die de interne markt zo dringend nodig heeft om concurrerend te zijn. Voor titel B3-1 (algemeen en beroepsonderwijs) werden aanvullende kredieten ter hoogte van 136, 4 miljoen euro uitgetrokken. Ik heb weliswaar het grootste begrip voor het verlangen van Europese jeugdorganisaties dat nog meer gelden ter beschikking worden gesteld, maar met deze begroting hebben wij toch de fundamenten gelegd opdat het algemeen en beroepsonderwijs in ieder geval kan worden voortgezet en uitgebouwd. Tenslotte is het beginsel van zuinig begrotingsbeheer toch ook van grote betekenis voor de economie. Wij mogen niet vergeten dat over ruim twee weken elf landen zich aaneen zullen sluiten tot een monetaire unie. En ik geloof dat dat de grondslag vormt voor een succesvol Europa!

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, in de eerste plaats wil ik de collega's van de Begrotingscommissie en mevrouw de rapporteur mijn dank betuigen dat deze ingewikkelde begrotingsprocedure alsmede de bemiddelingsprocedure met succes konden worden afgewikkeld. Vanmiddag kunnen wij een besluit nemen over het onderzoeksprogramma en donderdag de dienovereenkomstige bedragen in de begroting opnemen, zodat ook het onderzoeksbeleid volgend jaar zonder enige onderbreking kan worden voortgezet.
Ik wil echter ook op een paar problemen wijzen. In zijn toelichting op de ontwerp-begroting heeft de Raad in tweede lezing gesteld dat naar zijn mening - en voor zover ik weet heeft de Commissie zich bij deze opvatting aangesloten - de commentaren op de begrotingslijn slechts van indicatieve aard zijn, dat wil zeggen dat zij bindend zijn voor de uitvoering. Concreet gezegd betekent dit dat alle door het Parlement geformuleerde speciale taken en doelstellingen, alsmede de dienovereenkomstig uitgetrokken kredieten of procenten, alleen maar vrome wensen zijn. Ik denk hier vooral aan het onderzoek. Wij houden dan een paar begrotingslijnen met grote bedragen over, en onze opmerkingen zullen alleen bij wijze van indicatie mee worden genomen. Volgens mij is dat niet wat ons als Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie voor ogen stond tijdens de behandeling van deze begroting.
Mijnheer Liikanen, ik heb zojuist aandachtig geluisterd naar uw beschouwingen over het verslag-Elles. Hier kunt u het Parlement een duidelijk signaal geven. Onze opmerkingen zijn geen vrome wensen, maar heel reële verlangens die het Parlement tijdens de begrotingsprocedure heeft geuit; namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie moet ik er dan ook op staan dat onze opmerkingen over het gebruik van de middelen van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek, niet alleen maar als indicatief maar als bindend worden beschouwd. Namens mijn fractie heb ik een dienovereenkomstig wijzigingsvoorstel ingediend op de resolutie en ik hoop dat het Parlement ons hierin zal steunen.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, als rapporteur voor de Commissie externe economische betrekkingen wil ik vandaag alleen twee punten ter sprake brengen die wij in oktober tijdens de eerste lezing niet konden behandelen. Wij hadden toen verscheidene voorstellen ingediend met betrekking tot de redactie van de commentaren op de economische samenwerking met Zuid-Amerika, Azië en Zuid-Afrika en daarbij ook de investeringen betrokken.
Ons voorstel was om economische en sociale groeperingen, kamers van koophandel en industrie, werkgevers- en werknemersbonden, consumentenverenigingen, milieuorganisaties bij deze programma's te betrekken. Wij deden dit voorstel naar het voorbeeld van de ACS-landen om maar iets te noemen - dus naar het voorbeeld van hetgeen geldt voor ACS-landen en ook voor Turkije - om economische en sociale groeperingen meer te betrekken bij het opbouwwerk. Helaas heeft de Begrotingscommissie onze voorstellen niet aanvaard, hoewel die toch helemaal geen geld kosten en zij mogen bogen op een ruime meerderheid in de Commissie externe economische betrekkingen, voorstellen die door diverse fracties in deze commissie zijn opgesteld.
Ik verzoek de voorzitter van de Begrotingscommissie en ook de rapporteur dringend, dit denkbeeld alsnog in de ontwerpresolutie op te nemen. Het gaat om verstandige voorstellen die in grote mate overeenstemmen met hetgeen in de ACS-landen al gebruikelijk is.
Ik wilde nog een tweede opmerking maken. Wij kunnen er alleen maar in slagen de Japanse markt te ontsluiten, indien jonge managers vooral uit het midden- en kleinbedrijf geschoold worden op het punt van de eigenheden van die markt, en ook de kans krijgen zich daarop in te stellen. Tot nu toe heeft de Europese Unie zich hiervoor zeer prijzenswaardig ingezet. Het is nu mogelijk zo'n 30 tot 40 managers per jaar te vormen en te scholen. Ons voorstel werd niet in aanmerking genomen, omdat er op het ogenblik nog geen rechtsgrondslag voor is. Ik hoop dat de Commissie de noodzakelijke voorstellen zal indienen en dat er zo spoedig mogelijk een rechtsgrondslag komt, zodat wij deze begrotingslijn weer kunnen opnemen.

Eisma
Voorzitter, ik ben verheugd dat de Raad heeft ingestemd met de door ons voorgestelde verhoging van het budget voor milieu. Daardoor is er meer geld beschikbaar gekomen, onder andere voor het vijfde milieuactieprogramma en voor LIFE. Allemaal prima, maar toch is het deel milieu maar 0, 2 procent van de totale begroting. Daarom moeten we het wat milieu betreft hebben van de integratie in de andere sectoren. Daarom verbaast het mij dat de Raad niet heeft ingestemd met juist die voorstellen die de begroting willen vergroenen. Ik dien daarom vijf amendementen opnieuw in, de Begrotingscommissie zal dat doen. De amendementen hebben betrekking op de structuurfondsen wat het milieu betreft, op de natuurbescherming en de besteding van de gelden van de structuurfondsen aan natuurbescherming in het kader van de habitat- en vogelrichtlijnen. Ook willen wij minstens 10 procent van de MEDA-gelden aan milieuprojecten besteed zien. Een beter milieu begint bij jezelf, Voorzitter. Om die reden heb ik een amendement op de resolutie ingediend, ook geaccepteerd door de Begrotingscommissie, over de vergroening van de instellingen zelf. Raad, Commissie, Comité van de regio's en dergelijke maar ook ons eigen Europees Parlement kunnen nog veel doen met betrekking tot energiebesparing, afvalverwerking en mobiliteit. Als we dat op een geloofwaardige manier doen, dan zijn we een voorbeeld voor de lidstaten en dan kunnen wij een echt milieubeleid voorstaan.
Tot slot ben ik verheugd dat de Raad ook heeft ingestemd met een verhoging van het budget voor het consumenten- en gezondheidsbeleid. Ik betreur dat de Raad beide bedragen in de reserve heeft geplaatst maar gelukkig, dank zij onze interventie, zal het consumentenbeleid door de Begrotingscommissie weer uit de reserve gehaald worden waarvoor de wettelijke grondslag binnenkort is te verwachten. Helaas is dit niet gelukt bij het gezondheidszorgbeleid.
Voorzitter, ik sluit af. Desondanks, mede dank zij de goede samenwerking met de rapporteurs Viola en Dührkop, ben ik tevreden over het totale resultaat.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Dührkop Dührkop nogmaals willen bedanken voor haar werkzaamheden met betrekking tot de begroting voor 1999.
Voor de cultuurcommissie was het een jaar zonder weerga. Het belang van cultuur werd ingezien in het hechter maken van de Europese integratie en de nadruk kwam te liggen op het creëren van een echt Europa van de kennis. De aanvullende middelen die ter beschikking kwamen door middel van een verlenging van de programma's ARIANE en CALEIDOSCOOP zijn buitengewoon welkom. Deze middelen zij niet alleen van belang voor het jaar 1999 zelf, maar zijn ook bepalend met betrekking tot de juiste richting voor het toekomstige programma CULTUUR 2000.
De volharding waarmee de rapporteur blijft ijveren voor de zaak van de minder gebruikte talen is van cruciaal belang voor de betrokken 50 miljoen Europeanen. Wij zien vol verwachting uit naar een Commissievoorstel hierover en zijn vol vertrouwen dat dit in de toekomst een formele rechtsgrondslag zal opleveren.
Wat betreft het voorlichtingsbeleid lijkt het er soms op dat de Raad bezig is zijn eigen ruiten in te gooien. Niemand is zich meer dan de Raad bewust van de noodzaak het Europese publiek goed te informeren over het huidige integratieproces met als kritiek element de invoering van de eenheidsmunt. Maar toch is het juist de Raad die wat betreft het erkennen van de bevoegdheid van de Commissie in dit kader de zaak doet aanslepen. Hoe kunnen wij een echt Europa van de volkeren creëren als de mensen er niets van afweten? Een ding is zeker zij hebben geen verstand van rechtsgrondslagen en het kan ze eigenlijk ook niet schelen. Het is van belang dat wij niet ieder jaar opnieuw hetzelfde geruzie krijgen. Wij zijn blij dat de Raad tenslotte tot rede is gekomen, tenminste wat dit jaar betreft.
Mijn commissie verheugt zich ook over het feit dat Raad en Parlement het eens zijn geworden over het compenseren van de middelen die de afgelopen jaren gebruikt zijn voor administratieve doeleinden bij de programma's SOCRATES en JEUGD VOOR EUROPA. Het was een goed jaar voor de cultuurcommissie. Hartelijk dank, mevrouw Dührkop Dührkop.

Cunningham
Mijnheer de Voorzitter, ik zou uit naam van de Commissie ontwikkelingssamenwerking willen beginnen met Barbara Dührkop Dührkop, de rapporteur, te bedanken voor haar geweldige hulp en steun. Ook gaat mijn dank uit naar mijn eigen fractiecoördinator Terence Wynn en naar het secretariaat van onze commissie voor hun hulp en aanmoediging.
Wij hebben als commissie weliswaar niet alles bereikt wat wij wilden bereiken maar uiteindelijk zijn we toch tot een begroting gekomen waar zeker mee te leven valt. Ik zit echter nog wel met een aantal punten.
Allereerst met betrekking tot de begrotingslijn voor de tropische wouden stel ik vast dat de voorstellen van onze commissie om de betalingskredieten te verhogen, en wel met 5 miljoen euro, niet aanvaard zijn door de Commissie. Ik zou dan ook verwachten dat de Commissie op de een of andere manier overschrijvingen zal gaan doen en akkoord kan gaan met aanvullende betalingskredieten die nodig kunnen zijn in het kader van ons extern beleid.
In de tweede plaats, voor de genderkwestie hoop ik dat er volgend jaar meer geld in het laatje zal zijn. Ditmaal stellen wij een verlaging vast, hetgeen voor onze commissie een grote teleurstelling betekende.
Ten laatste wat betreft het onderwerp landmijnen is er veel discussie geweest over het aantal begrotingslijnen dat wij moesten krijgen. Men heeft mij verteld dat er nu in 12 of 13 begrotingsposten sprake is van landmijnen. De Commissie zegt mij dat zij van plan is dit alles samen te brengen in een enkele post en dat zij voorstelt een bedrag van ongeveer 35 miljoen euro te besteden aan het opruimen van mijnen en revalidatieprogramma's. Ik ben daar heel blij mee, de Commissie ontwikkelingssamenwerking pleit hier al lang voor. Met dit bedrag van 35 miljoen euro zal er, voor zover wij dat een aantal jaren op de begroting kunnen houden, veel bereikt kunnen worden op het gebied van het verlossen van de wereld van iets wat een afgrijselijke beproeving is geweest voor miljoenen mensen in de ontwikkelingslanden.
Ik wil nogmaals mijn dank betuigen aan de rapporteur. De begrotingsprocedure is buitengewoon succesvol geweest.

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken kan ik u zeggen dat deze tweede lezing van de begroting mij evenveel redenen tot tevredenheid verschaft als de eerste lezing. Ik wil dan ook onze rapporteur, mevrouw Dührkop Dührkop, alsmede de collega's van de Begrotingscommissie en hun voorzitter, de heer Samland, nogmaals bedanken. Ze zijn dit jaar aanzienlijk gevoeliger geweest voor de verzoeken van onze commissie dan vorig jaar.
Er zijn drie redenen tot tevredenheid die ik hier in het bijzonder wil aanhalen. Het gaat om drie prioriteiten van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken. Ten eerste wilden wij dat er voor de bestrijding van het geweld tegen vrouwen en kinderen, het sekstoerisme en het crimineel gebruik van het Internet, meer middelen beschikbaar kwamen en dat de bestaande maatregelen werden gehandhaafd. Voor deze begrotingsposten is een bevredigende oplossing uit de bus gekomen.
Ten tweede wilden wij dat voor de integratie van migranten en de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat dezelfde middelen beschikbaar bleven en de bestaande maatregelen werden gehandhaafd. Zoals u weet, geachte collega's, stonden deze begrotingsposten zwaar onder druk omdat er geen rechtsgrondslag voor bestond. Ook hiervoor is een bevredigende oplossing uit de bus gekomen.
Maar waar we vooral tevreden over zijn, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, is het feit dat de Begrotingscommissie gisteren voor het eerst de instelling van een Europees vluchtelingenfonds heeft goedgekeurd. Dit was met name te danken de vasthoudendheid van onze collega Brinkhorst. Nogmaals mijn dank hiervoor. Iedereen weet hoe belangrijk de vluchtelingenproblematiek is voor de Europese Unie, en iedereen weet dat de Raad het op zich heeft genomen de lasten evenwichtig te spreiden. Dit Europees vluchtelingenfonds is daartoe het beste middel. Daarom begrijp ik ook niet dat de Raad hardnekkig deze naam blijft weigeren voor een instrument dat zowel noodzakelijk als gezond is.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Dührkop Dührkop, mijn complimenten maken. Ze heeft voor dit begrotingsjaar heel hard aan haar verslag gewerkt. Ik wil haar bedanken voor de goede samenwerking en deze dankbetuiging geldt ook de Commissie en het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad.
Vanuit het gezichtspunt van de Commissie begrotingscontrole blijkt dat wij nog altijd heel wat te doen hebben. Juist het feit dat wij in het begrotingsjaar 1998 voor landbouwuitgaven nog altijd met een overschrijding met 1, 4 miljard ecu komen te zitten, toont aan dat er nog ruimte is voor handelend optreden. Omdat tijdens de begrotingsprocedure 1998 tussen Raad en Europees Parlement is overeengekomen, op deze begrotingspost van de Commissie te besnoeien, hebben wij echter toch nog een overschot. Ik juich het dan ook toe dat de Commissie conform de procedure-Notenboom een nieuwe wijze van verantwoording heeft toegepast voor uitgevoerde, niet-uitgevoerde of gedeeltelijk uitgevoerde begrotingslijnen. Ik wil een beroep doen op de Commissie en haar verzoeken, door te gaan met deze maandelijkse verslaggeving voor de uitvoering van de begroting 1999. Dan zou het Europees Parlement beter in staat zijn de maandelijkse controle van de uitgaven voort te zetten. De bevoegde commissies zouden dan sterker betrokken worden bij het toezicht op de geldmiddelen en de uitvoering van de begroting. De communicatie tussen Parlement en Commissie zou worden verbeterd.
Staat u mij toe nog twee opmerkingen te maken over het punt van de strategische reserve. Het resultaat is voor ons allemaal niet bepaald overweldigend. Maar een ding kunnen wij als Europees Parlement noteren: de Raad heeft gemerkt dat hij het Europees Parlement als partner en deel van de begrotingsautoriteit heeft te respecteren. Binnen de Raad gaat het er niet alleen meer om rekening te houden met de belangen van de diverse lidstaten, maar in de toekomst ook de wil van het Europees Parlement te eerbiedigen.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie visserij wil ik aangeven dat ook wij, net als de rapporteur, collega Bárbara Dührkop, tevreden zijn met de gang van zaken. De visserijcommissie heeft voor de begroting 1999 gedurende alle fasen van de procedure samengewerkt met de algemeen rapporteur, en dan meestal via de heer Apolinário, die aanvankelijk rapporteur voor de visserijcommissie was, maar die niet langer lid van dit Parlement is.
Het enige amendement dat de Commissie visserij indient, is een amendement waarin een kleine verhoging van de voor monitoring bestemde kredieten wordt voorgesteld, maar we willen toch van deze gelegenheid gebruik maken om opnieuw een aantal prioriteiten onder de aandacht te brengen. Deze prioriteiten vertegenwoordigen de essentie van het optreden van de visserijcommissie, en ik som ze hier op in een willekeurige volgorde. In de eerste plaats is er de monitoring, om de naleving van de communautaire voorschriften te verzekeren; ten tweede, specifieke actie op het gebied van traditionele visserij; ten derde, onderzoek, een kwestie die nauw verband houdt met de uitvoering van het kaderprogramma; ten vierde, de structuurfondsen, een onderwerp waarover we reeds een aantal malen hebben gesproken, en ten slotte, de internationale overeenkomsten. Op dat laatste onderwerp zal ik iets uitgebreider ingaan.
De kredieten met betrekking tot internationale overeenkomsten vallen voor het boekjaar 1999 lager uit dan in 1998, zowel wat de vastleggings- als wat de betalingskredieten betreft. Voor deze korting bestaat ongetwijfeld een goede reden, maar we moeten er deze belangrijke kanttekening bij plaatsen: de Commissie visserij wijst de begrotingsautoriteiten op het moeilijkheden die bij de vaststelling van de begroting voor het jaar 2000 zullen ontstaan in verband met de overeenkomst met Marokko, die op 30 november 1999 verloopt, en die een uitgave van jaarlijks 20 miljoen ecu met zich meebrengt, bijna de helft van deze rubriek dus. De begrotingsautoriteit moet laten zien dat zij een deugdelijk beheer kan voeren en er zorg voor dragen dat er voldoende middelen op de begroting worden vrijgemaakt om de kosten van een eventuele hernieuwing van deze overeenkomst te dragen. Daarbij moet alle mogelijke discretie in acht worden genomen, teneinde de onderhandelingen met het koninkrijk Marokko niet in gevaar te brengen.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, mevrouw Barbara Dührkop, mijn dank betuigen; zij stond zeer open tegenover de voorstellen van de Commissie rechten van de vrouw om vooral de mainstreaming in de begrotingsprocedure te verwerken, dat wil zeggen om het onderwerp gelijke kansen voor mannen en vrouwen op te nemen in alle gebieden van Europees beleid. Wij zijn hierin gedeeltelijk geslaagd, zoals uit de uitvoerige correspondentie met 12 leden van de Commissie valt af te leiden. Het geheel hebben wij neergelegd in twee werkdocumenten.
Als rapporteur voor advies van de Commissie rechten van de vrouw was mijn tweede prioriteit, naast mainstreaming, het behoud van speciale steun aan vrouwen in het vierde actieprogramma en in de structuurfondsen. Ik wil nogmaals benadrukken dat vrouwen geen randgroep zijn, maar 50 % van de Europese burgers vertegenwoordigen. Dit vindt ook zijn weerslag in het nieuwe programma DAPHNE. Ik moge eraan herinneren dat wij, dat wil zeggen de 350 leden van dit Huis, in een schriftelijke verklaring een Europees Jaar tegen geweld jegens vrouwen en een Europese campagne hebben verlangd. De Raad heeft dit naast zich neergelegd. Ook in de tweede lezing heeft de Raad de desbetreffende passage geschrapt, ondanks het feit dat het Oostenrijkse voorzitterschap zich sterk voor deze zaak had ingezet.
Als Europees Parlement blijven wij bij onze eisen, en wij verwachten dat 5 miljoen euro wordt uitgetrokken voor een campagne "Geweld tegen vrouwen" . Ook verlangen wij dat op de nieuwe beleidsterreinen arbeidsgelegenheid en uitbreiding naar het Oosten, de beginselen van gelijke kansen en mainstreaming veel sterker naar voren komen dan tot nu toe het geval is. Zoals de commissaris al heeft gezegd, zijn gelijke kansen en non-discriminatie volgens het Verdrag van Amsterdam nieuwe grondslagen voor de arbeidsmarkt. Wanneer de vrouwelijke burgers niets van zichzelf terugvinden in de politiek van het Europees Parlement - en dat geldt trouwens ook voor de commissies - dan zullen wij in het vijfde rechtstreeks gekozen Parlement daarvoor de rekening gepresenteerd krijgen.

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik kan het geloof ik kort houden, want tijdens het debat in eerste lezing heb ik de hoofdpunten van de Commissie verzoekschriften al uiteengezet. Ik wil toch van de gelegenheid gebruikmaken om namens de commissie te onderstrepen dat zij zich de schakel voelt tussen Parlement en burgers. Wij vormen zo te zeggen de scharnier waarop de deur voor de burgers opendraait. Luidens het Unieverdrag, heeft iedere burger van de Unie het recht om alleen of gemeenschappelijk verzoek- en bezwaarschriften in te dienen. Om als Parlementsleden deze verzoekschriften ook passend en in zo kort mogelijk tijdsbestek te behandelen, moet de commissie kunnen beschikken over voldoende middelen en personeel. Het is dan ook absoluut noodzakelijk dat de Commissie verzoekschriften ook tijdens het nieuwe mandaat als zelfstandige commissie verder kan blijven werken.
Ik betuig mijn dank aan de Begrotingscommissie en de heer Viola, omdat ze de verlangens van de ombudsman gegrond achtten en het door de vorming van de nieuwe orgaan instelling ombudsman mogelijk is geworden ook voldoende middelen beschikbaar te stellen.

Ruttenstorfer
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren afgevaardigden, het behoeft niet meer te worden gezegd dat de begrotingsprocedure voor 1999 voornamelijk om twee redenen een ingewikkelde onderneming was. Ten eerste is de begroting 1999 de laatste die wordt goedgekeurd in het kader van de afspraken van Edinburgh en vóór de afsluiting van de onderhandelingen tussen de instellingen in het kader van Agenda 2000 over een financieel kader voor de begrotingen vanaf het jaar 2000.
Ten tweede is een beslissing over de gewijzigde en aanvullende ontwerpbegroting voor 1998 alsmede een besluit over de algemene overdracht van kredieten van 1998, ondertussen ook onderdeel geworden van de ontwerpbegroting voor 1999. Ondanks de verwikkelingen die uit de verknoping van deze verschillende onderwerpen voortvloeiden, zijn wij er tenslotte in geslaagd een algemeen compromis te bereiken over de ontwerpbegroting voor 1999, de gewijzigde en aanvullende ontwerpbegroting voor 1998, alsmede de algemene overdracht van middelen 1998. Ik wil eraan herinneren dat het succes van dit globaal compromis in sterke mate werd bepaald door de uitkomst van intensieve besprekingen die wij tijdens de beide Raadszittingen van 24 november en 8 december met de delegatie van het Parlement hebben gevoerd over de kwestie van de flexibiliteit. Op verlangen van het Parlement dient die flexibiliteit het kenmerk te zijn van de ontwerpbegrotingen die in het kader van de nieuwe financiële ramingen zullen worden opgesteld.
De beraadslagingen die wij verleden week met een reeks van uw collega's hebben gevoerd, hebben de weg geëffend voor de bevestiging van het algemeen compromis voor de begrotingsprocedure voor 1999. Het resultaat van deze beraadslagingen was namelijk een overeenkomst tussen onze beide instellingen dat de ontwerpbegroting geen strategische reserve zal bevatten, een punt dat tijdens de gehele loop van de begrotingsprocedure voor 1999 telkens weer een bedreiging vormde. Aldus werd het de Raad mogelijk zich bereid te verklaren om in het kader van de onderhandelingen over een nieuwe interinstitutionele overeenkomst elementen van flexibiliteit te aanvaarden. Aard en omvang van deze flexibiliteit zullen afhangen van het totale onderhandelingsresultaat en van de hoogte van het overeengekomen financiële kader.
De twee takken van de begrotingsbevoegdheid kunnen tijdens de begrotingsprocedure, maar uiterlijk voor de eerste lezing van het Parlement, volgens de meerderheidsregels van artikel 203, lid 9, sub e) van het Verdrag, besluiten over een voorstel van de Commissie tot activering van deze flexibiliteitselementen. Tijdens de toepassing van deze verklaring - en ik wil hier bijzondere nadruk op leggen - zal de Raad geen interne afspraken maken die deze meerderheidsregels buiten werking zouden stellen. Ik wil hier uw bijzondere aandacht op vestigen. De positieve uitkomst van onze beraadslagingen over de flexibiliteit in toekomstige ontwerpbegrotingen heeft bewerkt dat de onderhandelingen over de algemene begrotingsprocedure voor 1999 met succes konden worden afgerond.
Ik kom nu bij de resultaten van de tweede lezing van de Raad van de ontwerpbegroting voor het begrotingsjaar 1999 en wil hier enige aspecten nader toelichten. Bij de behandeling van de gewijzigde en van wijzigingsvoorstellen voorziene ontwerpbegroting heeft de Raad er in het algemeen naar gestreefd voor het begrotingsjaar 1999 een zo klein mogelijk stijgingspercentage te bereiken. Bij de beoordeling van de resultaten van de eerste lezing van het Parlement van de ontwerpbegroting voor 1999 heeft de Raad zich bovendien laten leiden door de volgende maatstaven: eerbiediging van de Interinstitutionele Overeenkomst van 13 oktober 1998 inzake de rechtsgrondslagen en de uitvoering van de ontwerpbegroting, evaluatie van de behoeften met het oog op een realistische en met de uitvoeringsmogelijkheden strokend gebruik van de begrotingsmiddelen, alsmede een evenwichtige beoordeling van de besparingen op alle posten van de financiële ramingen - dat wil zeggen dat kortingen op een van deze posten ook tot kortingen op andere posten leiden.
Met inachtneming van deze grondbeginselen heeft de Raad het algemene compromis aanvaard dat tezamen met de delegatie van het Parlement was uitgewerkt. Zoals u hebt kunnen vaststellen, is de Raad het Parlement op veel punten tegemoet gekomen. Ik verzoek u dit bij uw stemmingen te laten meewegen! Zoals ik al heb gezegd, behoort tot het algemeen compromis in de begrotingsprocedure voor 1999 ook een overeenstemming over de gewijzigde begroting voor 1998 en de algemene overdracht van kredieten. Zowel de gewijzigde begroting als de algemene overdracht van kredieten, maken het mogelijk niet-gebruikte kredieten over te boeken, zodat onder meer de betalingskredieten voor het Europees Sociaal Fonds met 795 miljoen ecu konden worden verhoogd en die voor PHARE met 150 miljoen ecu. Tevens wordt het Parlement 150 miljoen ecu voor verwerving van zijn gebouwen toegekend. Ook wil ik wijzen op de voedselhulp aan Rusland ter hoogte van 400 miljoen ecu, waartoe in het kader van de gewijzigde begroting is besloten.
De begrotingsprocedure voor 1999 loopt ten einde. Wanneer u donderdag na afloop van uw tweede lezing over de begroting stemt, zullen sommigen van u voor de laatste keer aan deze procedure deelnemen. Vooral voor deze laatsten verheugt het mij bijzonder dat zij gedurende deze begrotingsprocedure een mate van samenwerking tussen de beide takken van de begrotingsautoriteit hebben meegemaakt die in het verleden niet gebruikelijk was. De voorzitter van uw Begrotingscommissie, de heer Samland, heeft vorige week nog ter afsluiting van onze beraadslagingen hierop gewezen. Ik wil inzonderheid de heer Samland dankzeggen voor zijn onvermoeibare inspanningen om de kwaliteit van deze samenwerking te verbeteren. Ook betuig ik mijn dank aan de beide rapporteurs, mevrouw Dührkop Dührkop en de heer Viola, alsmede natuurlijk de Commissie voor hun waardevolle bijdrage tot de succesvolle afwikkeling van de begrotingsprocedure 1999. Ik heb mij verheugd over hun constructieve opstelling, die het ons mogelijk heeft gemaakt het door ons allen verlangde resultaat te bereiken, namelijk de vaststelling van een ontwerpbegroting voor het komende jaar.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.
Het debat zal om 15.00 uur worden voortgezet met de toespraak van commissaris Liikanen.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord voor een motie van orde met betrekking tot de artikelen 24, lid 7, en 31 inzake toewijzing van plaatsen in de vergaderzaal. Met het oog op de permanente burgeroorlog tussen de factie van het Front national van de heer Le Pen en die van de heer Mégret zou ik de Conferentie van voorzitters willen vragen te overwegen beide facties van elkaar te scheiden om het risico van ordeverstoring in de vergaderzaal te vermijden. Ondertussen zouden wij het zeer op prijs stellen indien zij de juiste bordjes zouden dragen zodat wij kunnen weten of zij achter de heer Le Pen dan wel achter de heer Mégret staan.

Blot
Voorzitter, ik neem het woord in zekere zin voor een persoonlijk feit. De heer Ford heeft commentaar op het Front national, en als lid van die partij wens ik hem meteen gerust te stellen. Zoals in dit Parlement traditie is, blijft iedereen zich hoffelijk gedragen, ook de leden van het Front national.

De Voorzitter
Fijn, dank u wel mijnheer Blot.

Stemming
De Voorzitter
Wij gaan nu stemmen over de interpretatie van de bepalingen die van toepassing zijn in het kader van de procedure voor verlening van kwijting - bijlage V van het Reglement.
Aangezien deze interpretatie werd betwist, breng ik nu de interpretatie in stemming die de commissie Reglement heeft gegeven aan de bepalingen die van toepassing zijn in het kader van de procedure voor verlening van kwijting. De interpretatie van de commissie Reglement staat in de notulen vermeld en luidt als volgt: "De Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten is van oordeel geweest dat de bepalingen in bijlage V niet afwijken van de algemene bepalingen van het Reglement betreffende de indiening van amendementen, voor de ontvankelijkheid waarvan artikel 125 geldt. Zij heeft er in dit verband op gewezen dat amendementen die onverenigbaar zijn met het voorstel van de bevoegde commissie niet ontvankelijk zijn" .
(Het Parlement neemt de interpretatie aan)

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor het Parlement zou ik slechts willen bevestigen dat het gemeenschappelijk standpunt voor ons aanvaardbaar is alsmede de financiële regeling van 112, 5 ecu. Ik zou het Oostenrijks voorzitterschap en DG XXIV willen bedanken voor hun werk in dit kader.
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)

De Voorzitter
Voordat wij met de stemverklaringen beginnen wil ik de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en haar rapporteurs van harte gelukwensen met het verloop van deze stemmingen. Zij had het Bureau voorstellen gedaan voor een goede organisatie en daardoor was het mogelijk in slechts 40 minuten een groot aantal verslagen met niet minder dan 320 amendementen in stemming te brengen. Dit is een record en daarvoor wilde ik de commissie onderzoek van harte bedanken.

Andersson, Hulthén, Lööw en Sandberg-Fries
Wij zijn van mening dat het een belangwekkend vraagstuk is welke positie de munten van die landen die momenteel niet aan de gemeenschappelijke muntunie meedoen, innemen. Deze kwestie zou beslist een belangrijke plaats moeten hebben in het politieke debat van deze lidstaten. Wij zijn echter van mening dat het verslag, ondanks de opinievormende bedoeling ervan en ondanks de unanieme steun van de betrokken commissie, standpuntbepalingen inhoudt die ongegrond zijn en in sommige gevallen berusten op pure speculaties omtrent de ontwikkeling in die landen die niet aan de gemeenschappelijke muntunie deelnemen.
Wij zijn van oordeel dat het invoeren van de gemeenschappelijke munt van groot belang is voor werkgelegenheid, concurrentievermogen, groei en de politieke gemeenschappelijke munt, en dat een toekomstige Zweedse aansluiting bij de gemeenschappelijke muntunie wenselijk is. Wij zijn echter van mening dat het niet de taak van het Europees Parlement is om op de wijze zoals in het verslag gebeurt, bijvoorbeeld Zweedse burgers erop te wijzen dat Zweden zich zou moeten aansluiten bij de gemeenschappelijke muntunie. Voor Zweden geldt dat een beslissing over de eventuele toetreding tot de gemeenschappelijke muntunie moet worden voorgelegd aan het Zweedse volk, tijdens een referendum of in verband met een parlementsverkiezing.

Berthu
Met het verslag-Stevens toont het Europees Parlement zijn gespeelde bezorgdheid over de lidstaten die niet aan de euro hebben willen meedoen (Verenigd Koninkrijk, Zweden en Denemarken) en het land dat zich niet heeft kunnen kwalificeren (Griekenland). Deze landen hangt namelijk grote rampspoed boven het hoofd. Naar het schijnt worden hun munten minder stabiel, en aangezien al hun marktdeelnemers de voorkeur aan de euro zullen geven, zou die een ware "parallelle munteenheid" worden. De conclusie van het verslag ligt dan ook voor de hand: "[dat] aangezien het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Denemarken en Griekenland de risico's die gepaard gaan met het parallelle gebruik van de euro alleen kunnen vermijden door aan de EMU deel te nemen, zij dit zo snel mogelijk moeten doen" .
Uit dit arrogante verslag spreekt een verbijsterende minachting voor de democratische keuze van drie van deze landen. Want als er iets is waarvoor we het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Denemarken mogen bewonderen, is het wel dat zij een democratisch debat georganiseerd hebben over de eenheidsmunt, en dat zij de keuze van hun burgers hebben gerespecteerd. Dat kan niet van iedereen gezegd worden. We mogen ons dan ook afvragen of het verslag-Stevens niet eigenlijk voor iets anders bedoeld is, of het niet eigenlijk het geweten moet sussen van hen die in de eurozone de democratie met voeten hebben getreden. Dit verslag kunnen zij namelijk beschouwen als bewijs van hun gelijk. Degenen die de democratie wel gerespecteerd hebben, zullen uiteindelijk toch wel tot dezelfde conclusies komen als zij.
Maar er gaapt één hiaat in dit verslag: het is helemaal niet zeker dat de landen die niet voor de euro hebben gekozen daar spijt van zullen krijgen. Stel bijvoorbeeld dat de euro sterker wordt dan de dollar. Dan zijn niet-eurolanden met een billijker wisselkoers misschien wel in het voordeel. Net zo is een uniform monetair beleid binnen de eurozone niet noodzakelijk gunstig of zelfs maar pijnloos voor alle deelnemers. Een aantal van hen zal het betreuren dat ze geen flexibele wisselkoers hebben. Daarmee konden zij hun economie immers met zachte hand afstemmen op die van hun buurlanden. Ze zullen jaloers zijn omdat de niet-eurolanden hun vrijheid hebben behouden. Wellicht heeft het verslag-Stevens nog een ander, verborgen doel: de opstandige landen in ons midden opnemen, zodat ze straks geen lastig bewijs vormen dat de eenheidsmunt een vergissing is geweest.

Blak, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het verslag-Stevens over de euro als parallelle munt. Het verslag roept de regeringen in de niet-deelnemende landen op zo snel mogelijk deel te nemen aan de derde fase van de EMU en voorspelt allerhande onheil en kwaad voor wie niet onmiddellijk deelneemt. Bovendien wordt beweerd dat de bevolking in de betreffende landen een onmiddellijke deelname aan de muntunie wenst. Alleen een referendum kan uitmaken of de Deense bevolking dit wenst.
Lindqvist (ELDR), Eriksson en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm en Schörling (V), Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk (I-EDN), schriftelijk. (SV) Het is provocerend om in een verslag de lidstaten voor te schrijven welk economisch beleid zij volgens het Europees Parlement moeten voeren. Het verslag is geschreven "in de hoop" dat Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Griekenland en Zweden, in hun eigen belang en in het belang van de andere lidstaten, vanaf de start deelnemen aan de EMU.
Nog beklagenswaardiger is het dat in het verslag verwezen wordt naar het feit dat de overgrote meerderheid van de burgers van de vier landen erop rekent dat deze landen zich bij de EMU zullen aansluiten. Het is ook merkwaardig om te zeggen dat een parallel gebruik van de euro in die landen ertoe zal leiden dat de landen via de achterdeur aangespoord worden om zich snel bij de EMU aan te sluiten.
Het is onaanvaardbaar dat de ECB als "hulp" bij de aansluiting van deze vier landen bij de EMU een apart comité zal oprichten om toezicht te houden op het parallelle gebruik van de euro in deze landen.
We kunnen ook niet aanvaarden dat het Europees Parlement richtlijnen geeft over de manier waarop de centrale banken van de vier landen het parallelle gebruik van de euro moeten hanteren, net zo min als het verhaal over de "risico's" die deze landen lopen wanneer zij niet "duidelijk" in hun eurobeleid zijn. Deze vier landen vertellen dat zij zich maar het beste zo spoedig mogelijk bij de EMU kunnen aansluiten, overschrijdt de fatsoensnormen.
Wij hebben tegen het verslag gestemd.

Murphy
In de definitieve stemming over het verslag-Stevens betreffende de euro als parallelle munteenheid heeft de Labourpartij in het Europees Parlement zich van stemming onthouden om de volgende redenen. De rapporteur stelt zich onnodig alarmistisch op met betrekking tot de consequenties van de euro als parallelle munteenheid voor de pre-in landen. Het beroep dat hij doet op de pre-ins om toe te treden tot de euro gaat voorbij aan nationaal beleid en is niet gebaseerd op de werkelijkheid.

Palm, Theorin en Wibe
De staten die ervoor hebben gekozen niet aan de derde fase van de muntunie mee te doen, hebben dat besluit na ampel beraad en volgens democratische regels genomen. Er is geen reden voor het Europees Parlement zijn misnoegen over dit standpunt te uiten. Daarmee zou het zijn bevoegdheden te buiten gaan. Het besluit over deelname aan de muntunie ligt in handen van de parlementen, regeringen en bevolkingen van de afzonderlijke staten.
Ook wat betreft het gebruik van de euro als parallelle munt ligt de doorslaggevende besluitvorming bij de betrokken lidstaten. Het Parlement dient zich niet uit te spreken over al dan niet passende restricties voor staten bij het voeren van hun nationale monetaire beleid.
Verslag-Castagnetti (A4-0471/98)
Andersson, Hulthén, Lööw en Sandberg-Fries
Wij willen benadrukken hoe belangrijk het is dat de gemeenschap bijdraagt aan de verbetering van de rechten van de lichamelijk gehandicapte mens. Het HELIOS II-programma is een van die bijdragen. Gezien de inhoud van het Verdrag van Amsterdam op het gebied van gehandicapten, willen wij erop wijzen dat het heel belangrijk is dat de Commissie nieuwe communautaire maatregelen treft om de rechten van de lichamelijk gehandicapte mens te bevorderen en om de resultaten van het HELIOS II-programma verder te kunnen ontwikkelen.
Verslag-Quisthoudt-Rowohl (A4-0493/98)
Bébéar
De kaderprogramma's voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie zorgen altijd voor lange, woelige debatten met de Europese Commissie, zeker als het over de begroting gaat. Het Europees Parlement moet er dan altijd voor proberen te zorgen dat een en ander althans naar onze opvatting financieel binnen de perken blijft. Tot nu toe is onze invloed daarbij keer op keer van beslissende aard geweest, met als resultaat een realistisch beleid op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling.
Het vierde kaderprogramma heeft zijn deugdelijkheid bewezen. Het is uniek, het omvat alle mogelijke activiteiten en het heeft de wetenschappelijke samenwerking en de verspreiding van nieuwe technologieën bevorderd. Dankzij het uitgebreide aanbod aan activiteiten hebben onderzoekers, docenten en ondernemingen nu tien keer zoveel mogelijkheden en is er een ware Europese identiteit ontstaan.
De positieve resultaten worden algemeen erkend. Onze wederzijdse wetenschappelijke en technologische verrijking mag niet verloren gaan. De grote populariteit die het vierde kaderprogramma binnen de wetenschappelijke wereld geniet, mag niet in gevaar worden gebracht nu er een nieuw kaderprogramma wordt uitgewerkt en er elf landen klaar staan om toe te treden tot de Europese Unie.
Er is dus een gepaste financiering nodig waarbij we rekening moeten houden met de laatste technologische ontwikkelingen. Ik steun dus het verslag-Quisthoudt-Rowohl en het compromis dat erin is vervat voor de periode 1998-2002.
Ik ben een van degenen die nog verder hadden willen gaan. Helaas was dat niet haalbaar. Daarom moeten we kiezen voor een zinvol compromis waarin het grootste deel van de amendementen van het Europees Parlement verwerkt is.
Wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling zijn cruciaal geworden voor de economische toekomst van Europa. Het midden- en kleinbedrijf zo ruim mogelijk laten delen in de resultaten, is dus een van de manieren om bij te dragen aan de vooruitgang van de Europese Unie.

Eriksson, Seppänen en Svensson
Wij hebben voor het bemiddelingsresultaat van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek gestemd. Wij willen er echter op wijzen dat er verscheidene problemen rond de EU en haar onderzoeksbeleid zijn die moeten worden opgelost. Zo moeten de administratieve procedures rond de onderzoeksinspanningen van de EU worden vereenvoudigd. Verder is het een probleem dat de EU-bijdragen niet volledig kostendekkend zijn. Het is zaak dat er een uniforme zienswijze komt inzake de nationale medefinanciering binnen de EU. Het zou wenselijk zijn dat onderzoek van de EU in hogere mate het karakter draagt van door onderzoekers gestuurd onderzoek, dat wil zeggen dat het zich zou baseren op eigen initiatief van de onderzoekers en dat het op basis van wetenschappelijke criteria verdeeld wordt door collegiaal gekozen organen die competent zijn op onderzoeksgebied.
In haar onderzoeksbeleid wil de Zweedse partij Vänsterpartiet voorrang geven aan de opleiding tot onderzoeker, aan zuiver wetenschappelijk onderzoek en aan het scheppen van creatieve universitaire milieus. Het is belangrijk dat de omringende maatschappij een intenser contact krijgt met het onderzoek. De samenwerking van universiteiten met het bedrijfsleven is voor beide partijen vruchtbaar, hoewel niet al het onderzoek even interessant is voor externe opdrachtgevers. Het is verontrustend dat de balans tussen zuiver wetenschappelijk onderzoek en toegepast onderzoek zo sterk is doorgeslagen ten nadele van het zuiver wetenschappelijk onderzoek. Ook hieraan moet de EU in haar onderzoeksbeleid aandacht schenken. Krachtige bijdragen op het gebied van het zuiver wetenschappelijk onderzoek en de opleiding tot onderzoeker zijn de belangrijkste steun voor de afdelingen onderzoek en ontwikkeling van het bedrijfsleven.
De Zweedse partij Vänsterpartiet is van mening dat onderzoek en de resultaten daarvan het hele volk aangaan. Uiteindelijk zijn het de burgers die de onderzoekers opdracht geven en financieren. Daarom steunen wij in het bijzonder die bepalingen in het vijfde kaderprogramma die de spreiding van onderzoeksresultaten (hoofdstuk III, artikelen 13-20) benadrukken. Volgens het bemiddelingsverslag is de Raad bij zijn besluitvorming "gedoemd tot unanimiteit" . Dat is een omschrijving waarvan wij afstand nemen.
Wij zouden graag zien dat er in het vijfde kaderprogramma intensiever aan wordt gewerkt dat er meer vrouwen vertegenwoordigd zijn binnen de verschillende onderzoeksgebieden en in de verschillende lagen van de onderzoekershiërarchieën.
Verslag-Tannert (A4-0451/98)
Andersson, Hulthén, Lööw en Sandberg-Fries
Wij willen de rapporteur dank zeggen voor dit uitstekende verslag, dat bijzonder belangrijk is voor de toekomst van de het wetenschappelijk onderzoek in de Gemeenschap. Het werk van het Europees Parlement inzake het vijfde kaderprogramma voor onderzoek laat flinke vorderingen zien. Wij stellen met vreugde vast dat het verslag nog duidelijker aandacht vraagt voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen, geslachtsspecifieke onderzoeksterreinen, meer onderzoek rond de duurzaamheid van het milieu, onderzoeksinspanningen op het gebied van ouderen en gehandicapten, en dat het de nadruk legt op ethiek bij gentechnologisch onderzoek, waarbij het vooral van belang is dat nog eens wordt onderstreept dat er geen middelen mogen gaan naar het klonen of genetisch manipuleren van erfelijk menselijk materiaal.

Hyland
Het is zeker tijd voor de EU en de nationale regeringen om dringend alle verordeningen opnieuw te bekijken, die het verrichten van genetisch onderzoek regelen.
De volgende punten dienen voor ogen gehouden te worden in de context van dit debat:
het recente besluit van de Britse regering om experimenten toe te staan op "menselijke embryo's" is in strijd met de geest en ethiek van de overgrote meerderheid binnen het Europees Parlement. Wie deze grens van ethische onaanvaardbaarheid tracht te overschrijden, dient gestopt te worden via de toepassing van communautaire en nationale wetgeving; -wetenschappers die misbruik maken van gewenste vooruitgang in genetisch onderzoek bewijzen de mensheid een zeer slechte dienst door werk in diskrediet te brengen dat de potentie heeft uitkomst te bieden voor ziekten, de honger in de wereld en de kwaliteit van ons voedsel; - "therapeutisch klonen" is het achterdeurtje naar het klonen van mensen, wat een aanfluiting is van de ethische en morele waarden van de samenleving; -occasionele toegeeflijkheid bij hen die de macht in handen hebben kan de mensheid blootstellen aan de luimen van hen die de oorsprong en het geheiligd karakter van het menselijk leven en het bestaan van God als schepper van de hele mensheid loochenen.- Verslag-Estevan Bolea (A4-0454/98)
Pirker en Rübig
Amendement 9: "tegen" , want de bedragen zijn te laag; minstens 30 % voor KMO.
Verslag-Marset Campos (A4-0455/98)
Palm en Wibe
In amendement 33 verwoordt de parlementaire commissie het standpunt dat er wellicht "een Europees wetenschappelijk tijdschrift moet worden opgericht naar het voorbeeld van "Science" of "Nature" teneinde Europese wetenschappelijke resultaten mondiale bekendheid te geven" . Wij zijn niet van plan tegen dit verslag te stemmen, maar willen toch duidelijk maken dat wij aan de ene kant vinden dat wetenschap internationaal is, en dat het derhalve geen zin heeft om "Europese" wetenschappelijke bevindingen af te zonderen van de overige, en aan de andere kant dat het niet de taak van de EU is te beslissen welke tijdschriften er moeten worden uitgegeven.
Verslag-McNally (A4-0458/98)
Blak, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag-McNally, ondanks het feit dat het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie vroeger onderzoek verrichtte op het gebied van fusie- en splijtingsenergie en Denemarken deze energiebronnen als gevaarlijk en schadelijk voor het milieu beschouwt, waardoor er op Deens grondgebied geen kerncentrales werden gebouwd. Het verheugt ons dan ook vast te stellen dat het onderzoekscentrum van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie zijn prioriteiten verlegd heeft en minder onderzoek gaat doen op het gebied van fusie-energie, terwijl er meer onderzoek verricht zal worden op het gebied van de verwerking en het opslaan van radioactief afval. Deze mentaliteitsverandering is positief, omdat ze ons laat hopen dat de Europese kerncentrales in de toekomst allemaal zullen kunnen verdwijnen en we meer zullen investeren in langetermijnoplossingen zoals water-, wind- en zonne-energie.
Verslag-Matikainen-Kallström (A4-0459/98)
Andersson, Hulthén, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
Wij willen de rapporteur bedanken voor dit zeer interessante verslag, dat de belangrijke vraagstukken rond het onderzoek op het gebied van het kernfusie- en kernsplijtingsonderzoek behandelt. Wat de splijtingsenergie betreft, willen wij graag verklaren dat wij een geleidelijke afschaffing van de kernenergie wensen. Dit is echter een kwestie die naar onze mening op nationaal niveau dient te worden geregeld. Wat het splijtingsonderzoek betreft, kunnen wij daarom geen steun verlenen aan onderzoek ten behoeve van het ontwikkelen van nieuwe kernenergie. Wij juichen dan ook de instelling van de Commissie toe, die blijkt uit de nadruk op inspanningen ten behoeve van de veiligheid en uit de aandacht voor de complete cyclus van nucleaire brandstof, waartoe ook de afvalverwerking behoort. Wij steunen de ingediende voorstellen inzake onderzoek naar het sluiten van kerncentrales, de geleidelijke afschaffing van kernenergie en de opslag van radioactief materiaal.

Lindqvist
Investering in onderzoek en ontwikkeling rond nucleaire veiligheid en afvalverwerking is een goede zaak. Er is echter geen reden waarom de EU via Euratom onderzoeksmiddelen besteedt aan nieuwe kernfusie- of kernsplijtingsreactoren, om uiteindelijk "veilige, schone en economisch concurrerende reactorprototypes" te bouwen. Het is zeer moeilijk een grens te trekken tussen onderzoek ten behoeve van nucleaire veiligheid en onderzoek ten behoeve van nieuwe reactoren. Het is belangrijk dat deze afweging wordt gemaakt voordat er nieuwe onderzoeksprojecten worden gestart, zodat de verspreiding van nieuwe kernenergie wordt tegengegaan.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.50 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Algemene begroting 1999 (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de algemene begroting 1999.

Liikanen
Mevrouw de Voorzitter, de algemene begroting voor de Europese Unie voor het jaar 1999 zal de laatste zijn die dit Parlement zal aannemen. Het lijkt me dan ook geoorloofd deze in een meer historisch perspectief te plaatsen. De begroting 1999 vormt het besluit van een opmerkelijk proces van kwalitatieve en kwantitatieve consolidatie. De Unie zal in de toekomst beter in staat zijn haar financiële behoeften te rechtvaardigen.
Op kwalitatief vlak heeft deze begrotingsprocedure drie problemen van betekenis die al jaren discussie opleveren weten op te lossen. In de eerste plaats is de begroting 1999 opgesteld op basis van het nieuwe Interinstitutioneel Akkoord inzake de rechtsgrondslagen. De nieuwe begrotingsprocedure heeft bewezen dat het akkoord werkt. Nieuwe en experimentele activiteiten kunnen nog steeds een uitgangspunt vinden binnen de begroting van de Gemeenschap. De Commissie en de betrokken organisaties zullen baat hebben bij de duidelijkheid inzake de uitvoering van de begroting. Dit is een mijlpaal.
In de tweede plaats werd er ook aanzienlijke vooruitgang geboekt met betrekking tot Gemeenschapssubsidies. De recente mededeling van de Commissie legt een aantal bindende minimumregels op inzake publiciteit en collectieve besluitvorming bij alle Gemeenschapssubsidies. Hier heeft het Parlement herhaaldelijk om gevraagd. De nieuwe regels zullen gelden voor de uitvoering van begroting 1999. Er is ook een vademecum verspreid. Wij hebben een geslaagd seminar gehouden waar er informatie uitgewisseld en discussies gevoerd werden met huidige en potentiële begunstigden; nog verdere seminars worden voorbereid.
In de derde plaats zijn er de bureaus voor technische bijstand. Het intensieve werk van de Begrotingscommissie en van deskundigen afkomstig van beide partijen heeft een ongeëvenaard niveau van transparantie en controle op de begroting voor 1999 opgeleverd. In dat kader kan gebrek aan duidelijkheid geen excuus meer vormen. De Begrotingscommissie heeft dat de Commissie duidelijk te verstaan gegeven.
Er moet nog verder gewerkt worden aan het versterken van de samenhang tussen beslissingen inzake financiële en menselijke middelen voor elk optreden van de Gemeenschap. Daarom is de Commissie nu bezig met het uitwerken van de eerste elementen voor het budgetteren op basis van activiteit. Rechtsgrondslagen, subsidies en bureaus voor technische bijstand zijn kwalitatieve verbeteringen die sommigen misschien gering toeschijnen, maar zij vormen wel de oplossing voor problemen die lang de begroting van de Gemeenschap overschaduwd hebben. Deze zullen in de toekomst blijven, ook na deze begroting.
Wat ook zal blijven is een reeks stringente communautaire begrotingen. Sinds 1996 is de begroting van de Gemeenschap vaak minder gestegen dan de overheidsuitgaven in de lidstaten. Zo heeft de Unie haar bijdrage geleverd aan de consolidatievereisten voor een geslaagde start van de Economische en Monetaire Unie. Tegelijkertijd werden er binnen het stringente kader duidelijkere prioriteiten vastgelegd. Enerzijds financiële steun voor cohesie, zoals afgesproken in Edinburgh; anderzijds uitgaven gericht op het scheppen van werkgelegenheid, bijvoorbeeld trans-Europese netwerken, onderzoek en onderwijs. De externe uitgaven zijn sterk gegroeid onder druk van lidstaten en gebeurtenissen. Het heeft wat tijd gekost om regelgeving en administratieve structuren uit te werken om te komen tot bevredigende tenuitvoerlegging en, zoals vandaag bij een eerdere discussie al gezegd werd, moet er nog meer gebeuren.
Zowel op kwalitatief als op kwantitatief vlak heeft het Europees Parlement voor zichzelf een reputatie opgebouwd van een niet altijd gemakkelijke maar altijd geloofwaardige partner in het kader van de begrotingsprocedure. Laten wij dit partnerschap met de Raad nog verder versterken. Wat dat betreft heeft het Parlement het goed getroffen met de laatste voorzitterschappen. Ik hoop dan ook het beste voor de toekomst.
Ik koester de hoop dat dankzij dit partnerschap men er volgend jaar in zal slagen een nieuw interinstitutioneel akkoord te sluiten. Er is al aanzienlijke vooruitgang geboekt: een akkoord over een rechtsgrondslag, het flexibiliteitselement, overleg gedurende de hele begrotingsprocedure. Ik overdrijf niet als ik zeg dat er meer vooruitgang werd geboekt in het kader van de begroting dan in enig ander onderdeel van Agenda 2000. Dit stemt mij behoorlijk optimistisch wat betreft het kunnen bereiken van nieuwe interinstitutionele akkoorden met dit Parlement.
Tenslotte zou ik de rapporteurs mevrouw Dührkop Dührkop en de heer Viola willen gelukwensen. Aangezien het de laatste begroting zal zijn onder zijn voorzitterschap zou ik in het bijzonder Detlev Samland willen gelukwensen. Ik denk dat u het met mij eens zult zijn als ik zeg dat de jaren waarin hij aan het roer stond van de Begrotingscommissie niet licht vergeten zullen worden. Er ligt echter nog veel werk in het verschiet voor komend voorjaar om het akkoord betreffende Agenda 2000 af te krijgen voor het einde van dit Parlement.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, deze begroting is in veel opzichten anders geweest dan enige andere begroting die ik heb meegemaakt. De commissaris heeft zopas het accent gelegd op de drie belangrijkste onderwerpen die voortvloeien uit de discussies tussen de drie instellingen. Wat mij altijd bij zal blijven is dat wij een bemiddeling gehad hebben voor de tweede lezing door de Raad hetgeen nog nooit eerder is voorgekomen. Een van de beweegredenen en ook onderdeel van het proces was dat wij proberen te komen tot veel nauwere samenwerking tussen Parlement en Raad in verband met de begroting zodat wij het soort pingpongspelletjes kunnen vermijden die wij de afgelopen jaren gekend hebben door de pogingen wat de Raad wil en wat het Parlement wil in de begroting te krijgen.
Gedurende de bemiddelingsprocedure vóór de tweede lezing was de grote beslissing het strategie-amendement te laten vallen. De leden van de delegatie hebben dat gedaan ervan uitgaande dat bij de onderhandelingen over het volgende interinstitutioneel akkoord flexibiliteit deel van het geheel zou uitmaken. De Raad heeft een verklaring in die richting afgegeven en de fungerend voorzitter heeft dat vanmorgen ook gezegd. Het bereiken van een dergelijk akkoord baant ook de weg voor de aanvullende en gewijzigde begroting.
Dat was het standpunt dat werd ingenomen door diegenen onder ons die erbij betrokken waren om een aantal redenen, met name het dreigement van de Raad om unilateraal het bestaande Interinstitutioneel Akkoord op te zeggen en de begroting voor 1999 onwettig te verklaren. Sommige van mijn collega's zeggen dat wij die weg verder hadden moeten bewandelen, dat wij de uitdaging van de Raad hadden moeten aannemen en het strategie-amendement hadden moeten doorzetten. Als dat gebeurd was zouden we met alle consequenties te maken hebben gekregen van het niet-hebben van een begroting voor 1999, zoals voorlopige twaalfden, enzovoort. Eerlijk gezegd wilden velen van ons daar niet aan.
Wij trachten ons verstandig, voorzichtig en bereid tot samenwerking op te stellen en diegenen die bij de Raad van mening zijn dat er een grote overwinning op het Parlement behaald is, moeten dat goed voor ogen houden. Van onze kant hebben wij ons laten leiden door verantwoordelijkheidszin en gezond verstand om tot een dergelijk besluit te komen. De socialistische fractie kon dat standpunt delen in een naar wij hopen nieuwe geest van samenwerking tussen beide instellingen.
Dit alles gezegd zijnde is er wat ons betreft nog een probleem dat niet naar voren is gekomen gedurende de bemiddelingsprocedure. Het gaat om categorie 2, waarover het Parlement in eerste lezing haar mening had gegeven. Er is niets over gezegd gedurende onze besprekingen maar toen de Raad uiteindelijk zijn eerste lezing voltooid had moesten wij vaststellen dat er het mes in gezet was. De Raad was het eens met het besnoeien van de betalingen met 500 miljoen ecu maar heeft tegelijkertijd ook de reserve doen verdwijnen. Wij zitten nu met het probleem hoe daarop te reageren. Wie gisteravond aanwezig was op de vergadering van de Begrotingscommissie zal zeggen dat het probleem nu op de spits gedreven is, omdat wij terug zouden gaan naar eerste lezing en de Begrotingscommissie het daar niet mee eens was. De Begrotingscommissie heeft de reserve niet goedgekeurd maar wel de extra uitgave van 500 miljoen ecu.
Mijn fractie zal daar vanavond over doorpraten en dan ook tot een standpunt komen. Ik kan daarom nu geen definitief standpunt innemen met betrekking tot ons standpunt vóór besluitvorming daarover en vóór het stemmen op donderdag. Ik moet toegeven dat de korting op de reserve geen steun is voor ons standpunt voor een maximaal groeipercentage, indien de boel fout gaat met betrekking tot het interinstitutioneel akkoord.
Tenslotte moeten wij mevrouw Dührkop Dührkop feliciteren. Alle sprekers voor mij hebben dat gedaan maar het harde werk dat zij en de heer Viola verricht hebben verdient dan ook erkenning. Het verslag van de heer Viola is bij deze tweede lezing een formaliteit geworden maar in mevrouw Dührkop zien wij een alleenstaande werkende moeder uit Baskenland, met alle consequenties van dien. Halverwege het hele proces stond zij bovenaan de lijst van een huurmoordenaar! Wij moeten het werk dat zij dit jaar verricht heeft naar waarde schatten - het is absoluut niet gemakkelijk geweest voor haar.

Pronk
Voorzitter, ook ik zou de rapporteur van harte willen bedanken voor het vele werk dat ze in deze zaak gestoken heeft. De debatten over de begroting zijn heel hectisch geweest in de tweede lezing en ze zijn nu eigenlijk relatief kalm. Vooral heeft de discussie over de strategische amendementen veel tijd gekost. Wij zijn akkoord gegaan met de strategie van de rapporteur. Wij hebben altijd bedoeld als EVP dat de strategische amendementen geen extra kosten met zich mee zouden brengen en als zodanig waren ze ook geformuleerd. Ze dienden, wat ons betreft, om onderhandelingen te laten plaatsvinden. Dat is gelukt. Nog nooit is er zo een vergaande overeenkomst tussen de eerste lezing van het Parlement en de tweede lezing van de Raad geweest als nu. Dat is inderdaad aan die strategische amendementen te danken. Daar kunnen we zowel onze rapporteur voor bedanken alsook de Oostenrijkse Raadsvoorzitters. Wel blijft er voor mij als Nederlander een gevoel van bitterheid omdat een normale onderhandelingsstrategie door de Nederlandse minister van Financiën zo verkeerd is uitgelegd. De Nederlandse leden zijn door hem als een soort landverraders afgeschilderd. Dat was toen en is zeker nu geheel ten onrechte zoals door de Nederlandse regering inmiddels ook is erkend.
Ook, Voorzitter, zijn de sociale posten geregeld. Er blijft een probleem. Dat zijn de uitgaven van het sociaal fonds, evenals van de andere fondsen. Ook de heer Wynn heeft daar net op gewezen. Er zijn veel landen die nog meer dan 33 procent van de vastleggingskredieten moeten besteden. Nederland is één van die landen. Nederland moet volgens de nieuwste cijfers nog 45 procent van doelstelling 2 besteden, nog 37 procent van doelstelling 3 en nog 42 procent van het landbouwgedeelte van doelstelling 5a en nog zelfs 67 procent van het visserijgedeelte van doelstelling 5a en 57 procent van doelstelling 5b. Dat zijn hele treurige cijfers. Een aantal andere landen uit Noord-Europa verkeren in dezelfde positie. Vorig jaar is gebleken dat er aan het eind van het jaar niet voldoende geld meer zat in het sociaal fonds. Dat zal ook dit jaar het geval zijn. Dat betekent dat projecten te laat zullen worden betaald. Ook, en ik moet misschien wel zeggen, met name in Nederland. Dat is alleen te voorkomen door voldoende betalingskredieten ter beschikking te stellen. Daarom ben ik blij dat de Begrotingscommissie het amendement heeft aangenomen om die betalingskredieten ter beschikking te stellen. Anders zouden er vele projecten in moeilijkheden komen te verkeren, mevrouw de Voorzitter, en dat zouden we niet wensen.

Brinkhorst
Mevrouw de Voorzitter, het debat van vanmiddag over de begroting is misschien wat minder emotioneel dan dat over de kwijting voor de begroting maar zeker niet minder fundamenteel van karakter. Het gaat vandaag niet echt om de inhoudelijke amendementen. De Raad is de afgelopen vijf jaar stukje bij beetje gewend geraakt aan het idee dat een dialoog met de burgermaatschappij - waarin de aanwezigheid van de Raad altijd verwaarloosbaar is geweest - bevorderd dient te worden. Het Parlement heeft bewezen geen verkwistend parlement maar een parlement met verantwoordelijkheidsgevoel te zijn.
Waar het nu om gaat is dus niet zozeer de financiële als wel de institutionele kant van de zaak. Een aantal mensen, met inbegrip van onze eigen rapporteur, hebben gezegd dat er een nieuwe cultuur in wording is. U zei zelf, commissaris, dat er op begrotingsvlak meer vooruitgang is geboekt dan waar dan ook. Ik waag dat te betwijfelen. Alle fracties, de liberale fractie incluis, zullen zeker afstappen van het strategisch amendement. Maar als men bekijkt wat er echt bereikt is blijven er toch een aantal vraagtekens. Er is een heel zwak compromis. De Raad heeft zich er tenslotte akkoord mee verklaard in de toekomst te stemmen met gekwalificeerde meerderheid - iets wat al bestond. Dus mijn voornaamste punt is dat wat betreft het interinstitutioneel akkoord - met name het nieuwe interinstitutioneel akkoord - het Parlement veel waakzamer moet toezien op wat er gaat gebeuren.
Vanuit het strategisch amendement bekeken was er nog altijd verenigbaarheid met het interinstitutioneel akkoord. Dat stond heel duidelijk in artikel 17. Wij zijn binnen de financiële perspectieven gebleven. Maar of wij het eens waren, zoals bedoeld in het Verdrag, was een andere aangelegenheid. Ik had altijd begrepen dat gedurende de looptijd van een interinstitutioneel akkoord het zowel de Raad als het Parlement onmogelijk was dit op te zeggen. Het specifieke dreigement waar de heer Wynn het over had, maakt heel duidelijk dat dat de belangrijkste reden was voor het bemiddelingscomité om van houding te veranderen.
Gedane zaken nemen geen keer. Het toekomstplaatje ziet er op dit moment zo uit dat de parlementaire marge met betrekking tot de uitgaven nog steeds weinig om het lijf zal hebben. Ik geloof dan ook dat wij een staakt-het-vuren bereikt hebben maar dat de strijd nog niet beslecht is. Die strijd om de nieuwe structuur zal opnieuw oplaaien over een maand of drie, vier wanneer wij het eens moeten worden over Agenda 2000. Er zijn geen afspraken gemaakt over definitieve flexibiliteit. Kortom de kwestie van de toekomstige rechten van het Parlement inzake begroting blijft nog steeds hangende, hoewel de cultuur zeker veranderd is.

Miranda
Mevrouw de Voorzitter, de Raad heeft een groot deel van de door dit Parlement in eerste lezing ingediende voorstellen aanvaard, en bovendien een aantal voorstellen van onze commissie opnieuw opgenomen, wat betekent dat ik over deze zaken niets meer hoef op te merken. Ik zal me daarom concentreren op een aantal kwesties die me in deze laatste fase van de procedure van bijzonder belang toeschijnen. En ik zal dan beginnen met iets waarover in eerste lezing uitvoerig gesproken is: het feit dat deze begroting, de laatste van dit kader, gezien kan worden als een overbrugging naar de begrotingen die zullen volgen. Ik wijs erop dat die bevestiging gedaan is met de "strategische reserve" in het achterhoofd, en de mogelijkheid dat er geen interinstitutioneel akkoord tot stand komt.
Ik moet hoe dan ook, nu deze procedure ten einde loopt, de aandacht vestigen om de uiterst geringe omvang van de begroting en de ruime tijdspanne die verlopen is sinds het vastleggen van de financiële vooruitzichten in Edinburgh. En daarmee wijs ik dus ook op het feit dat het hier een omstandigheid met een negatieve inhoud betreft, en niet alleen voor die soorten communautair beleid waarvan we allen volhouden dat ze van fundamenteel belang zijn. Het is vooral een ongunstige ontwikkeling als we deze begroting als maatstaf blijven zien voor financiële vooruitzichten in de toekomst. Met of zonder interinstitutioneel akkoord. En dat is, voor ons, het meest negatieve aspect van de gehele procedure.
En dan de kwestie van de strategische reserves: we zijn aan het einde van de procedure geraakt, en ik maak geen geheim van de twijfels en het niet geringe wantrouwen die de gevolgde strategie bij mij oproepen. En dat geldt in nog hogere mate voor de resultaten die met deze strategie behaald zijn. Op grond van een uitgangspunt dat verheven beoogde te zijn met het oog op de toekomst en de mogelijkheid dat we een toevlucht zouden moeten nemen tot artikel 203 van het Verdrag, is er uiteindelijk inderdaad een grote striktheid gevolgd bij het opstellen van de begroting. En dat is wat er bij de Raad bereikt is, nadat deze de reserves verworpen had. Naast deze strakheid met betrekking tot de begroting, is er alleen maar een vage afspraak met de Raad bereikt, en dat op basis van een onduidelijke beginselverklaring aangaande flexibiliteit, een begrip waarvan betekenis en reikwijdte ons al net zo onduidelijk voorkomen. De conclusie zou dan moeten luiden dat dit een zeer pover resultaat is, en de toekomst zal uitwijzen of dat ook inderdaad zo is.
Tot slot wil ik iets opmerken over het door de Commissie goedgekeurde voorstel om 500 miljoen ecu uit de structuurfondsen die in eerste lezing waren geschrapt en ook door de Raad waren verworpen opnieuw beschikbaar te stellen. Dat voorstel getuigt van gezond verstand. Het is waar dat het hier om betalingen gaat, en het mag dus een zuiver technische aangelegenheid lijken. Maar dat is het niet voor de publieke opinie. We blijven nog even stilstaan bij de technische kant van de zaak, en we hebben daarbij vastgesteld dat de strategische reserve het ook hier niet gehaald heeft. Het niet opnemen van genoemde bedragen is dus het gevolg geweest van een enorm en onaanvaardbaar groot verschil tussen toezeggingen en betalingen. We hopen daarom dat het gezonde verstand het ook in de voltallige vergadering wint, en dat dit voorstel steun ontvangt.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik vind het een beetje jammer dat dit belangrijke debat over de begroting op zo'n manier verloopt. Aangezien niemand zijn stem hierover laat horen, zal ik dat maar doen. We hebben een ander debat vanochtend te veel een politiek tintje willen geven, en daar plukken we volgens mij nu de vruchten van.
In verband met de begroting van 1999 hadden we heel wat problemen en eisen voor te leggen aan de Raad. Helaas is ons dat niet gelukt, omdat we de politieke realiteit niet uit het oog mochten verliezen. We hebben daarom een amendement moeten laten varen dat we in eerste lezing hadden goedgekeurd. Met dat amendement hadden we de onderhandelingen kunnen beïnvloeden en tot een geloofwaardig interinstitutioneel akkoord kunnen komen. Geloofwaardig, omdat de Raad er deel van zou hebben uitgemaakt.
Zo staan de zaken. Persoonlijk betreur ik het dat we ons zo in beslag hebben laten nemen door een ruzie die weliswaar tamelijk belangrijk is voor het functioneren van de instelling, maar die volgens mij uiteindelijk weinig politieke zoden aan de dijk zet. We hebben het echte institutionele debat met de Raad een beetje uit het oog verloren. Het gevolg is dat we nu in tweede lezing een begroting aan het aannemen zijn waarin, en dat meen ik oprecht, de wensen van de Raad beter tot hun recht komen dan die van het Parlement. We hebben onze wensen opgeofferd aan een ander debat, dat een aantal collega's belangrijker vond. De tijd zal leren of dat een verstandige zet is geweest.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte collega's waarvan ik er niet veel zie, voor het eerst in mijn vier jaar als lid van de Begrotingscommissie heb ik mij aangesloten bij het standpunt van haar voorzitter Samland en heb ik een verslag verworpen. Ik ben er wel niet helemaal zeker van of wij dat om dezelfde reden hebben gedaan. De voorzitter van de Begrotingscommissie heeft tegengestemd omdat hij niet tevreden was over de omstandigheden waaronder het strategisch amendement was ingetrokken, terwijl ik tegen heb gestemd ondanks het feit dat het strategisch amendement was ingetrokken.
Bij de eerste lezing had ik mij al beklaagd over het feit dat we de begroting kunstmatig op 1, 17 % van het bruto nationaal product vaststelden. Daarmee gijzelden we namelijk de belastingbetalers uit onze lidstaten. Ik heb het toen ook gehad over het partijtje blufpoker dat de Begrotingscommissie aan het spelen was. Dat partijtje is mislukt. De Juridische Dienst heeft terecht bepaald dat het strategisch amendement niet strookte met de begrotingsregels en dat het van weinig oprechtheid getuigde.
De Raad heeft ons vervolgens tot rede gebracht, zonder daarbij eigenlijk al te veel toegevingen te doen. Zo weigerde hij met het Parlement in discussie te treden over de verplichte uitgaven. De Raad heeft er hoogstens mee ingestemd een zekere soepelheid aan de dag te leggen en eventueel bij gewone meerderheid te stemmen. Met andere woorden, de Raad zal het Verdrag toepassen. Onze fractie keurt de ontwerpbegroting zoals de Raad die in tweede lezing heeft ingediend alleen maar goed als er niets veranderd wordt aan inhoud of de bedragen. Gebeurt dat wel, dan stemmen wij tegen.

Samland
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Fabre-Aubrespy, uw fractie heeft zich nog nooit onderscheiden door een opbouwend aandeel in het debat. In zoverre verrast uw houding mij vandaag dan ook niet.
Ten eerste, wat cultuur betreft, daar wil ik inderdaad graag nog een minuut spreektijd aan besteden. Ik geloof dat men er werkelijk in is geslaagd tussen Raad en Parlement, met steun van de Commissie en niet pas sinds het Oostenrijkse voorzitterschap - dat zou wat al te veel lof zijn - maar al sinds het Luxemburgse en voorgaande voorzitterschappen, een procedure uit te werken dat de richting van samenwerking inslaat. De ad hoc procedure op landbouwgebied bijvoorbeeld is niet dit jaar, maar al vorig jaar opgezet en wij hebben er dit jaar met succes gebruik van gemaakt.
Ten tweede, geacht Raadsvoorzitterschap en geachte Raad in zijn geheel, was dit geen roemrijke bladzijde! Ingeval wij in de tweede lezing geen overeenkomst hadden bereikt, hebt u het risico gelopen eenzijdig de interinstitutionele overeenkomst op te zeggen. Want uw aankondiging dat indien het amendement inzake de strategische reserve zou worden aangenomen, u hier zou komen verklaren dat de maximum rate overschreden zou zijn, betekent niets anders dan de opzegging uwerzijds van de Interinstitutionele Overeenkomst. Want daarin wordt uitdrukkelijk voorzien dat de daarin vastgestelde maximumgrenzen voor de uitgaven ook door u aanvaarde maximumgrenzen zijn wanneer het erom gaat de maximum amount te bepalen. En daartoe was u niet bereid. U kunt het als onze verdienste zien dat wij ondanks de magere resultaten van de vorige week bereid waren een compromis te sluiten. Want een verklaring uwerzijds het maximumbedrag niet te aanvaarden, zou stellig geen uitnodiging voor het Parlement zijn geweest om de komende drie maanden met u te onderhandelen over een interinstitutionele overeenkomst voor de periode 2000 tot 2006, om het eens eventjes duidelijk te zeggen.
Ik moet eerlijk zeggen dat de manier waarop u zichzelf uit de strik hebt gewerkt, veel te wensen overlaat. Want na alle besprekingen en onderhandelingen met het Oostenrijkse voorzitterschap, kan ik alleen maar zeggen dat ik hier meer had gehoopt. Daarin heeft de heer Fabre-Aubrespy gelijk. De resultaten zijn buitengewoon mager. Wij zullen in drie maanden veel moeten inhalen, veel moeten bijwerken wat wij nu niet hebben bereikt. Want u kunt erop rekenen - dat zeg ik ronduit - dat het Europees Parlement niet nog eens zijn goedkeuring zal hechten aan een interinstitutionele overeenkomst die de speelruimte wil inperken die het krachtens artikel 203 in alle flexibiliteit geniet.
Geacht Raadsvoorzitterschap, de nieuwe financiële vooruitzichten zijn ook voor u van belang. Want anders zal dit Huis zich steeds genoopt voelen om voor iedere begroting de maximum bovengrens aan te houden, alleen maar om te verzekeren dat de uitgaven in het jaar daarna niet zullen dalen. In zoverre was dit een stap in de goede richting, beste collega's en Raadsvoorzitterschap, maar dan wel een erg klein stapje. Mijn hartelijke dank aan allen die mee hebben gewerkt aan de beraadslagingen over de begroting. Ik voel mij daartoe vooral geroepen, omdat dit de laatste volledige begroting is waaraan ik als voorzitter van de Begrotingscommissie en als lid van het Europees Parlement meewerk. Ik zal nog een deel van de weg met u begaan - geen zorgen, ik zal mijn handtekening nog achterlaten voor de Agenda 2000, zodat u nog zeven jaar aan mij kunt denken - maar alle collega's die verder zullen werken aan de begrotingen wens ik nu reeds veel succes! Want u wacht een enorme hoeveelheid werk. Houdt u altijd voor ogen dat beraadslagen over de begroting betekent dat in het Europees Parlement politiek wordt bedreven. Mevrouw Müller verklaarde vanmorgen dat voor de kwijting het uur van het Parlement is aangebroken, maar voor de begroting breekt dit uur ieder jaar weer aan.

Pimenta
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, we gaan nu over tot de eindstemming over de begroting voor 1999, en we doen dat met enige reserves. In de eerste lezing, die in oktober plaatsvond, heeft het Europees Parlement positief werk geleverd, door opnieuw kredieten toe te wijzen aan een aantal van de belangrijkste programma's voor regionale en sociale ontwikkeling, bestrijding van de werkloosheid, milieubescherming en humanitaire hulp.
Dankzij de inspanningen van de rapporteur, mevrouw Bárbara Dührkop, hebben we toen kunnen stemmen over een strategische reserve, waarmee de omvang van de begroting voor 1999 dichter in de buurt kwam van het aanvankelijk geplande bedrag, wat dan weer een basis zou kunnen verschaffen voor de begroting voor het jaar 2000, met wat meer realistische bedragen. Realistisch met het oog op de uitdagingen: de euro, de uitbreiding en de aloude problemen van ongelijkheid tussen de rijke en arme regio's in Europa.
Helaas heeft de Raad deze strategische reserve niet aanvaard, waardoor we nu met betrekking tot de toekomst in een onduidelijke situatie zitten. Wat categorie 2 van de structuurfondsen betreft, lijkt de Raad niet te weten dat er grote vertragingen bestaan bij de betalingen. Met betrekking tot reeds afgesloten projecten is er sprake van een onaanvaardbare situatie, een toestand van niet-betaling die de Europese Unie in diskrediet brengt. In januari van dit jaar hebben we 230 miljard escudo's - 1, 17 miljard ecu - van de begroting van 1998 moeten gebruiken om betalingen te verrichten die in 1997 verricht hadden moeten zijn. De deken was te kort: we hebben het hoofd bedekt, en daarbij de voeten onbedekt moeten laten. In de loop van dit jaar heeft de Commissie met allerlei trucjes getracht de achterstallige bedragen te betalen, maar zij is er niet in geslaagd het probleem op te lossen. Hoe is het dan mogelijk dat sommigen willen korten op bedragen die al achterstallig zijn, of deze bedragen als reserve willen aanhouden?
Wat het overige betreft: één woord om aan te geven dat we bezorgd zijn met betrekking tot het slechte beheer van het hulpprogramma voor Rusland - en dan vooral het TACIS-programma - en dat we onze twijfels hebben met betrekking tot de doelstellingen en de resultaten van de voorgestelde voedselhulp.
Tot slot wil ik aangeven dat onze delegatie haar steun geeft aan het opzetten van striktere mechanismen ter bestrijding van fraude en misbruik van openbare middelen.

Virrankoski
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteurs inzake de begroting Dührkop Dührkop en Viola bedanken voor hun uitstekende werk. Ik wil ook mijn grote dank uitspreken voor voorzitter Samland van de Begrotingscommissie, die deze commissie op bijna legendarische wijze heeft geleid. Ik wil commissaris voor begrotingszaken Erkki Liikanen bedanken voor de goede samenwerking met het Parlement.
De begroting voor volgend jaar komt uiteindelijk vrij eensgezind tot stand, zonder veel verschil van mening tussen het Parlement, de Commissie en de Raad. De begroting is krap. Haar aandeel in het BNP bedraagt slechts 1, 1 %, terwijl het plafond 1, 27 % is. Persoonlijk ben ik tevreden dat er van de begroting voor het TACIS-programma niet de geplande 130 miljoen ecu in de reserve is geplaatst, omdat dat afbreuk zou hebben gedaan aan dit belangrijke programma en onder andere de maatregelen ter verbetering van de nucleaire veiligheid in gevaar zou hebben gebracht.
Deze Europese begroting is de laatste in deze programmeringsperiode. Voor de volgende begroting moet men onderhandelen over zowel de financiële vooruitzichten als een overeenkomst tussen de instellingen. Hier nauw mee verbonden is ook het vinden van een oplossing voor de financiële basis van de Europese Unie, waardoor ook de nettobijdragen bij de discussie worden betrokken.
De maatregelen in het kader van Agenda 2000 zijn van levensbelang voor de begrotingen van de komende jaren. We kunnen stellen dat Agenda 2000 de grootste internationale economische overeenkomst is, die in vredestijd ooit in Europa is gesloten. Men moet zich daarom concentreren op het realiseren ervan. Het slechtste wat we nu in het Parlement kunnen doen, is de Commissie machteloos maken door haar bijvoorbeeld geen kwijting te verlenen voor de begroting van 1996. Dit zou betekenen dat we juist tijdens de cruciale Agenda 2000-onderhandelingen een onbeheerd huis zouden hebben en dat het Parlement geen onderhandelingspartner zou hebben. Ik hoop daarom dat we dit net als de vorige kwestie in goede samenwerking kunnen behandelen in het belang van de Europese Unie en vooral haar lidstaten en burgers.

Kaklamanis
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, twee jaar geleden beloofde de Raad tijdens de begrotingsbesprekingen dat de begroting 1997 de laatste bezuinigingsbegroting zou zijn. Ik kan mij nog herinneren dat de charismatische voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Samland, toen tijdens zijn redevoering zijn vinger waarschuwend omhoog stak en zei: "Pas op uw woorden, houd ons niet voor de gek!"
Helaas heeft men ons wel degelijk voor de gek gehouden, waarde mijnheer Samland, en niet alleen twee jaar geleden, maar ook vorig jaar en dit jaar! De begroting die wij vandaag bespreken is immers op maat gesneden voor het stabiliteitspact en de Economische en Monetaire Unie. Deze begroting volgt slaafs de voorschriften van de bankiers en de economische lobby's op en heeft totaal niets uit te staan met hetgeen ons ooit als ideaal voor ogen stond, met het Europa van de solidariteit en de arbeid, met het sociaal Europa.
Ik weet donders goed wat er nu gaat gebeuren. Al degenen die het woord hebben gevoerd, zelfs de rapporteur, mevrouw Dührkop - die ik helaas niet zie zitten, anders had ik haar willen gelukwensen; blijkbaar heeft ook zij er genoeg van en daarom de zaal verlaten - zeiden dat zij niet tevreden waren over de begroting. Ook de heer Samland zei aan het einde van zijn redevoering dat hem de begroting niet beviel. Dat zal u evenwel, evenals vorig jaar en twee jaar geleden, niet beletten voor de begroting stemmen. Ik wil echter hetgeen ik geloof trouw blijven en consequent zijn bij het uitbrengen van mijn stem en daarom zal ik niet voor de begroting stemmen. Uw kiezers zullen u vragen waarom uw woorden en uw stemgedrag niet met elkaar overeenkomen. Zij zullen van u willen horen waarom u ideologische manifesten opstelt met holle beloftes, wanneer u van te voren weet dat u ze niet gestand kunt doen zolang onze begroting op 1, 10 blijft staan.

Seppänen
Mevrouw de Voorzitter, in het Europees Parlement worden veel mooie woorden gesproken, maar ze hebben geen invloed op hoe de zaken verlopen. In de Begrotingscommissie hebben we de besluiten van het Economisch en Sociaal Comité alsmede het Comité van de regio's om de ambtenaren loon over de staking van mei te betalen scherp veroordeeld, maar aangezien het standpunt van het Parlement niet uit de begroting blijkt, is het betekenisloos.
Het uitbetalen van loon over de stakingsperiode is een kleinigheid. De zogeheten strategische reserve was daarentegen een belangrijke kwestie, waarin het Parlement een toename van zijn eigen macht had gewild. Het verloor echter de strijd met de Raad. Het Parlement realiseert uiteindelijk altijd nederig de wil van de Europese politieke elite. Het Parlement biedt nergens tegenstand aan.
Een hele ochtend heeft het Parlement de Commissie bekritiseerd vanwege haar inefficiënte economische controle. Vandaag, wanneer in veel interventies de Commissie het niet-verlenen van kwijting is voorgesteld, keurt het Parlement blijkbaar met grote meerderheid goed dat er voor 400 miljoen ecu aan landbouwproducten aan de Russische maffia wordt overgedragen. Het Europees Parlement stelt aan de hulp niet de eis dat er doelmatig toezicht gehouden moet worden op de verkoop van de gegeven levensmiddelen. Zodoende wordt het Parlement vanzelf tandeloos, als het in de toekomst schuldigen zoekt voor het misbruiken van de hulp bestaande uit Europese landbouwoverschotten bedoeld om te verhandelen. Als er voedselhulp wordt verkocht op de Russische markt, die geen goed functionerende marktmechanismen kent, verkwisten we het geld van de belastingbetalers. Hetzelfde effect dat bereikt wordt met de verkoop van Europese levensmiddelen met een waarde van 400 miljoen gulden wordt verkregen als we rechtstreeks 150 miljoen ecu aan de Russen zouden geven.
Volgens de werkwijze van het Europees Parlement is het gemakkelijker in een keer veel geld te verkwisten dan telkens weinig in kleine termijnen te verkwisten. De Begrotingscommissie houdt alleen toezicht op deze kleine termijnen.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, in eerste lezing heb ik me verzet tegen de strategische reserve van 3, 75 miljard ecu. Ik noemde die "een volstrekt verkeerd signaal dat leidt tot maximalisatie van de uitgaven in 1999 en daarna. Terwijl de financiële perspectieven juist bedoeld zijn om de uitgaven te beheersen" .
De Begrotingscommissie stelt nu voor alsnog af te zien van de megareserve. Verstandig, want bij handhaving van die gevaarlijke koers riskeert het Parlement een veroordeling door het Hof. Met zo'n extra buffer wordt het maximumstijgingspercentage volgens het Verdrag immers ruim overschreden. De toezegging van de Raad in het nieuwe interinstitutioneel akkoord "elementen van flexibiliteit" op te nemen verschaft het Parlement het alibi zijn besluit te herroepen.
Heeft het Parlement eigenlijk iets bereikt? Over de aard en de omvang van de flexibiliteit deed de Raad geen enkele toezegging. Komen er mogelijkheden om te schuiven tussen de begrotingscategorieën? Komt er wel meer flexibiliteit dan de huidige financiële perspectieven al bieden? Dat is allemaal volstrekt onduidelijk. Toch neemt het Parlement genoegen met deze boterzachte toezegging. Of we dáárvoor onze geloofwaardigheid op het spel moesten zetten, waag ik te betwijfelen. We moeten dit soort stunts maar niet herhalen.
Ik meen overigens dat de Raad terecht geen concrete toezeggingen heeft gedaan. De verdeling van het financiële kader in uitgavenmaxima voor de verschillende categorieën heeft bijgedragen aan een beheerste en evenwichtige ontwikkeling van de begroting. De begrotingsdiscipline vereist strikte handhaving van deze maxima. Wel is enige flexibiliteit nodig om de jaarlijkse begrotingsprioriteiten in te vullen. Maar dat kan zonder overdracht van middelen tussen de rubrieken, die hier velen bepleiten. De rubrieken zijn breed genoeg om variërende kredietbehoeften daarbinnen op te vangen.
Tot slot de structuurfondsen. In Edinburgh is vastgelegd dat het daarbij gaat om een bestedingsdoel. Daar plukken we nu de wrange vruchten van. Aan het einde van de programmeringsperiode is een aanzienlijk stuwmeer van kredieten te verwachten zonder bestemming. Dat vraagt om een oplossing. Als we kredieten doorschuiven naar 2000, zoals de rapporteur voorstelt, dienen deze in mindering te komen op het financiële pakket voor de periode 2000-2006.

Colom i Naval
Mevrouw de Voorzitter, deze begroting is zeker, zoals eerder al aangegeven, historisch. Maar niet, volgens mij, omdat mevrouw Dührkop de eerste Iberische algemeen rapporteur is - ook al wil ik haar bij deze wel voor haar werk bedanken. Deze begroting is al evenmin historisch omdat het de laatste begroting is in het kader van de financiële vooruitzichten 1993-1999, en een begroting die de erop volgende zal beïnvloeden - als er tenminste nog begrotingen zullen volgen, wat nog blijken moet. En naar mijn mening is deze begroting ook niet als historisch te kenschetsen omdat het de eerste in euro's is. Al deze omstandigheden waren immers reeds voor aanvang van de procedure bekend.
Deze begroting is volgens mij van historische betekenis omdat de Raad zich in de loop van de begrotingsprocedure schriftelijk heeft verbonden om na te komen wat hij heeft beloofd. En de Raad heeft dat vanmorgen mondeling bevestigd.
We hebben bereikt dat de Raad deze uiterst belangrijke verklaring heeft afgegeven. Een aantal onder ons zal daardoor verrast zijn, want het is voor het eerst in veertig jaar dat de Raad een unilaterale verklaring doet waarmee hij aangeeft zijn beloften te zullen nakomen. Anderen zullen dat wellicht vanzelfsprekend vinden, of een tautologie, maar het is wel degelijk iets dat in de geschiedenis van de Gemeenschap nog nooit eerder is voorgekomen.
Deze verklaring van de Raad heeft te maken met de kwestie flexibiliteit bij toekomstige financiële vooruitzichten, en dat is iets waarover we zekerheid willen hebben, maar niet - en laat dat duidelijk zijn - tegen elke prijs.
Dames en heren, de basis voor mijn onderhandelingsmandaat wordt gevormd door de resolutie van 4 december 1997. Daarin spreekt het Parlement zich uit voor nieuwe financiële vooruitzichten die berekend zijn op de doelstellingen die de Europese Unie in de eerstvolgende jaren beoogt te bereiken.
Het Parlement is heel pragmatisch en aanvaardt 1, 27 % als plafond voor de eigen middelen en verlangt vervolgens mechanismen voor flexibiliteit: enerzijds clausules voor de herziening van financiële vooruitzichten, en anderzijds mechanismen om de overschrijving tussen verschillende categorieën te vereenvoudigen en het mogelijk te maken nieuwe middelen vrij te maken als dat nodig mocht blijken te zijn.
In een werkdocument van enige maanden terug heb ik aangegeven dat het probleem voortkwam uit artikel 12 van het geldende Interinstitutioneel Akkoord, waarin gesteld wordt dat de herziening van de financiële vooruitzichten kan worden uitgevoerd met de in lid 9 van artikel 203 van het Verdrag voorgeschreven meerderheid. De Raad houdt voor interne beslissingen echter vast aan unanimiteit, en dat staat elke vorm van flexibiliteit in de weg.
Om een einde te maken aan deze starheid hebben we de zogenaamde strategische amendementen ingevoerd. Die kunnen volgens mij, gelet op het akkoord dat vorige week bereikt is, weer worden ingetrokken.
Met betrekking tot het in eerste lezing aangebrachte amendement 708, betreffende de structuurfondsen, moet ik aangeven dat dit een bepaalde logica vertegenwoordigde. Maar die logica heeft de Raad nu doorbroken. De Raad heeft vastleggingskredieten uit de reserves opgenomen en deze in een begrotingslijn ondergebracht. Daar staat tegenover dat hij de korting op de betalingskredieten heeft gehandhaafd. En als ik eerlijk mag zijn, zou ik, nu de zaken er zo voor blijken te staan, liever teruggaan naar het voorontwerp van de begroting.
Wat denken de lidstaten op deze wijze te besparen? In het gunstigste geval besparen ze zich de rente - 3 % - over 500 miljoen ecu. Dat betekent dat Duitsland over een heel jaar 2 tot 3 miljoen euro bespaart. En dat is het hoogste bedrag dat bespaard kan worden.
Is dit symbolisch? Natuurlijk, waar het werkelijk om draait, zijn vastleggingskredieten, en dan, collega's, mag u me gaan uitleggen waarom we alleen op de betalingskredieten gekort hebben, terwijl die, mevrouw de Voorzitter, niet werkelijk tellen. De uitleg daarvoor is al in de pers gegeven, en die lijkt erop te wijzen dat er op de structuurfondsen wordt bezuinigd. En als we het over symbolen hebben, mevrouw de Voorzitter, geef ik de voorkeur aan het symbool voor solidariteit.

Bourlanges
Mevrouw de Voorzitter, het is een groot voordeel om als laatste het woord te voeren, want nu kan ik mij tenminste richten tot de algemeen rapporteur, die net terug is en die ik graag van ganser harte wilde feliciteren. In de eerste plaats, dat zult u begrijpen, omdat ik vind dat een algemeen rapporteur uit hoofde van zijn functie steun, waardering en respect verdient van het Parlement. Dat is gewoon een principe. Maar ook, toegegeven, omdat mevrouw Dührkop Dührkop iets essentieels onder de aandacht heeft gebracht, namelijk het feit dat een begroting niet noodzakelijk tot een interinstitutionele oorlog hoeft te leiden. Toegegeven, het is soms een klucht à la Feydeau, maar nooit een bloedig drama als dat van de Atriden. En dat is maar goed ook.
Mevrouw, u heeft duidelijk gemaakt dat we tot een evenwichtig akkoord kunnen komen met de andere tak van de begrotingsautoriteit. Dit akkoord kan in twee begrippen worden samengevat: bezuiniging en soepelheid. Bezuinigingen zijn al jaren aan de orde van de dag bij de Europese overheidsinstellingen, en dat zal ook nog jaren zo blijven. En bij een verstandig bezuinigingsbeleid hoort soepelheid. Verstandig bezuinigen vereist een optimale verdeling van de beschikbare middelen, en dat kan alleen als de begrotingsautoriteit de schaarse middelen naar eigen inzicht over de beschikbare posten kan verdelen.
Er is in deze een groot verschil tussen de Raad en het Parlement. Wij hebben het accent gelegd op het aspect bezuiniging. In de loop van de laatste jaren hebben wij laten zien dat wij ons deel van de last kunnen dragen. Wij weten dat we niet alleen te maken hebben met de instelling die de communautaire kredieten ontvangt, maar ook met belastingbetalers en kiezers. Toch hebben wij ons steentje bijgedragen. Aan het einde van deze zittingsperiode komen we op een bestedingsniveau uit dat ver onder het plafond van de eigen middelen ligt dat in Edinburgh is vastgesteld.
Daar staat tegenover dat de Raad nu zijn goede wil moet tonen en wat meer soepelheid moet betrachten. De Raad moet laten zien dat hij bereid is tot verandering. Ja, bezuiniging en soepelheid zijn met elkaar te verzoenen. Wij hebben ons deel gedaan. Dames en heren van de Raad, nu is het uw beurt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 9.30 uur plaats.

Jaarverslag 1998 en jaarlijks programma van wetgevende werkzaamheden 1999
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie inzake het jaarverslag 1998 en het jaarlijks programma van wetgevende werkzaamheden voor 1999.
Ik verwelkom de voorzitter, de heer Santer, die ook meteen het woord wordt verleend. Mijnheer Santer, u hebt het woord.

Santer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, 1999 wordt het laatste jaar van deze Commissie. Het wordt ook het eerste jaar van de euro. Het wordt een goedgevuld jaar, want er is veel werk aan de winkel, we hebben een druk programma voor de boeg en we zijn vastbesloten om het tot een goed einde te brengen. Wij willen dat de Commissie die ons opvolgt een opgeruimd huis aantreft.
Ik heb het u al eerder gezegd, ook de interne hervorming van de Commissie is wat mij betreft een prioriteit voor 1999. Ik kom daar straks nog op terug.
Sinds 1995 heb ik mij een aantal prioriteiten van onze medeburgers eigen gemaakt. Op basis daarvan heeft de Commissie een werkprogramma opgesteld dat u een maand geleden ter hand is gesteld en dat u allemaal heeft kunnen lezen. Ik beperk mij dus tot een aantal opmerkingen van politieke aard.
Ik begin met Agenda 2000.
De voorstellen van de Commissie liggen nu op tafel, zoals ik u al eerder gezegd heb. 1999 wordt dus een beslissend jaar. Als Agenda 2000 niet wordt aangenomen, komen de verdere opbouw van Europa en de communautaire dynamiek ernstig in het gedrang, wat gezien de invoering van de Muntunie en vooral de uitbreiding geen goed vooruitzicht is.
In plaats van te speculeren over de datum van de uitbreiding, doen wij er beter aan politieke akkoorden te sluiten die die uitbreiding mogelijk maken. De Commissie zal alles doen wat in haar vermogen ligt om voor het einde van maart 1999 een akkoord over Agenda 2000 te bereiken, zonder daarbij het communautaire belang uit het oog te verliezen.
Er zijn drie punten waarop ik nu iets dieper zou willen ingaan. Ten eerste onze hoogste prioriteit: economische groei en werkgelegenheid. Op 1 januari wordt in elf deelnemende landen de euro ingevoerd. Dit houdt in dat er in de toekomst een grondiger economische coördinatie vereist is, met name op fiscaal gebied. Daarover is uitgebreid vergaderd op de Europese Raad van Wenen en in Pörtschach.
Op de Europese Raad van Luxemburg, iets meer dan een jaar geleden nu, is een strategie bepaald voor de werkgelegenheid. Die biedt ons een kader voor een Europese werkgelegenheidsinspanning, die wij in 1999 zullen voortzetten en vergroten. De werkgelegenheidsstrategie van Luxemburg stelt de lidstaten in de gelegenheid hun inspanningen in een gemeenschappelijk kader te plaatsen. Zoals de Europese Raad heeft opgemerkt, is er een aanzienlijk aantal nieuwe banen geschapen en is de werkloosheid fors teruggedrongen. Ik hoop dat de komst van een Europese strategie ertoe leidt dat elk land hervormingen doorvoert die - uiteraard naargelang zijn specifieke nationale omstandigheden - blijvende werkgelegenheid opleveren.
Daarom gaat de Commissie in 1999 de nadruk leggen op een concrete invulling van die Europese strategie. Voor 1999 staat een gezamenlijk verslag op het programma waarin de resultaten van een eerste evaluatie zullen worden opgenomen. Die resultaten zullen als basis dienen voor de ontwerprichtsnoeren voor de werkgelegenheid voor het jaar 2000. Bovendien zal de Commissie in 1999 een mededeling uitbrengen over de stelselmatige wijze waarop de dwingende taken op het gebied van het werkgelegenheidsbeleid op Gemeenschapsniveau worden vervuld, zoals het Verdrag van Amsterdam voorschrijft via de wijziging van artikel 127.
In dezelfde geest wil de Commissie in 1999 de sociale dimensie van Europa verdiepen. We gaan het accent leggen op nieuwe beleidsmaatregelen ter modernisering van de sociale zekerheid en ter bestrijding van sociale uitsluiting, discriminatie en ongelijkheid.
Mevrouw de Voorzitter, onze derde prioriteit voor 1999 is de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en justitie. Het dossier "Binnenlandse Zaken en Justitie" is aan de staatshoofden en regeringsleiders overhandigd. In Wenen is het actieplan van de Raad en de Commissie aangenomen. Verder komt er in oktober 1999, onder Fins voorzitterschap dus, een buitengewone Raad in Tampere, die volledig gewijd zal zijn aan deze problematiek en de gevolgen ervan.
Na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam moeten we in 1999 reële vooruitgang gaan boeken in de samenwerking op het gebied van toelatings- en asielbeleid, justitie en politie, waarover onze burgers hoge verwachtingen koesteren. Verder zullen we in 1999 de verworvenheden van Schengen in de Gemeenschapswetgeving gaan verwerken. Daarvoor moet een aantal wetgevende instrumenten worden herschreven, en de Commissie is van plan om de nieuwe bevoegdheden die het Verdrag van Amsterdam haar op dit vlak toekent ten volle te gebruiken.
Dan ben ik nu toe aan de internationale ontwikkelingen en de uitdagingen die daaruit voortvloeien nu de euro van kracht wordt en buitenlandse betrekkingen steeds meer een mondiaal karakter krijgen. Ik zeg het niet voor de eerste keer: het frustreert me mateloos te zien hoe lang de Unie erover doet om de dingen van de grond te krijgen en hoe slecht zij haar potentieel benut. Ik ben dan ook opgetogen over het akkoord rond de internationale vertegenwoordiging van de euro. Het is een stap, een stap in de goede richting die beantwoordt aan de "behoefte aan Europa" , die van buitenaf aan de Unie kenbaar wordt gemaakt. Het internationale toneel is al maanden ten prooi aan onrust waarin de Unie een baken van stabiliteit kan worden. De Unie kan zelfs actief stappen ondernemen om de stabiliteit te bevorderen.
Gezien deze context moeten we onze betrekkingen met de Verenigde Staten verder verdiepen. Ons hoofddoel voor 1999 is de inwerkingtreding van het Transatlantisch Economisch Partnerschap. De ontwikkelingen in Rusland zal de Commissie op de voet blijven volgen. Wij blijven steun verlenen aan de Russische hervormingen en het economisch herstel. Daarvoor dienen de partnerschapsakkoorden die we met Rusland en de andere jonge onafhankelijke staten hebben gesloten, en we zullen de middelen van het TACIS-programma daarbij blijven inzetten.
We moeten ook waakzaam blijven voor wat betreft de toestand in Azië en Latijns-Amerika. Uiteraard moet de Unie haar woordje meespreken bij de hervorming van het internationale economische en financiële systeem. Daarvoor is het natuurlijk nodig dat de Unie met één stem spreekt. Ook moet de Unie streven naar een meer geïntegreerd buitenlands optreden. Dat dit noodzakelijk is, is iets waarvan de Commissie de lidstaten in 1999 wil overtuigen. De Unie moet gebruik maken van de complementariteit van haar interne en haar externe beleid. Daarvoor heeft ze uiteenlopende instrumenten tot haar beschikking: een gemeenschappelijk handelsbeleid, de ontwikkelingssamenwerking en het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid. We moeten daar meer gebruik van maken en ons actiever en meer politiek opstellen. Laten we niet vergeten dat in 1999 voor het eerst een hoge vertegenwoordiger van het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid wordt benoemd. We moeten er alles aan doen om te zorgen dat hij de verwachtingen die aan zijn ambt zijn verbonden kan waarmaken.
Mevrouw de Voorzitter, ik heb de drie hoofdpunten van ons werkprogramma voor 1999 overlopen. De Commissie is in haar beleid meer rekening gaan houden met de zorgen van de Europese burgers. Dat heeft geresulteerd in een aantal bijkomende prioriteiten in ons werkprogramma voor 1999: - ten eerste volksgezondheid. De Commissie presenteert in 1999 een nieuw actieprogramma ter bevordering van een kwalitatief hoogstaande gezondheidszorg; - tweede punt van zorg is de veiligheid van onze levensmiddelen. Het Bureau voor voedings- en veterinaire aangelegenheden is in het leven geroepen om zowel binnen als buiten de Unie scherpere controle mogelijk te maken op het naleven van de Europese regels en om de gezondheidsrisico's van levensmiddelen te beperken; - derde punt van zorg zijn de belangen van de consument. Die moeten op een volwaardige manier worden betrokken bij de andere beleidsdomeinen van de Unie; - bovendien zal de Commissie een mededeling opstellen over de problemen die onze burgers ondervinden bij het uitoefenen van hun rechten op de interne markt; - tenslotte het milieu. Zoals toegezegd in Cardiff, zal de Commissie bij de uitvoering van haar werkprogramma rekening moeten houden met het milieu. Dit geldt met name voor Agenda 2000, vervoer en energie. Verder moeten we de strategie van Kyoto omtrent de klimaatverandering onverkort voortzetten.
Mevrouw de Voorzitter, willen we dat de Unie beantwoordt aan de eisen die haar gesteld worden, zowel extern als intern, dan moeten we vaart maken met de hervorming van de instellingen, zeker nu de uitbreiding in het verschiet ligt. Daarover is iedereen het nu wel eens.
Die hervorming moet uit twee delen bestaan, zoveel is duidelijk. Aan de ene kant is er de hervorming van de instellingen op zich. De Commissie heeft haar ideeën op dit punt al verschillende keren geformuleerd. Wij zullen ze concreter gestalte geven in de eerste helft van 1999. Aan de andere kant moeten we de instellingen moderniseren en hun efficiency verhogen. Daarvoor is geen enkele aanpassing van de Verdragen nodig, dus we kunnen daar nu al werk van maken. Het is wel nodig dat de hervorming in alle instellingen grondig en tegelijkertijd wordt aangepakt, anders gaat de samenhang en de doeltreffendheid van het geheel verloren. Ik zal in 1999 een groot deel van mijn energie besteden aan de hervorming van de Commissie.
Zoals ik in uw Parlement op 2 december jongstleden al verklaard heb, moet de Commissie zich moderniseren, haar structuren aanpassen, haar werkmethodes herzien en haar beheer vereenvoudigen. Ons beheer moet zich verantwoordelijk opstellen, het moet gedecentraliseerd worden en het moet onderhevig zijn aan controle. Waarom? Omdat de graad van integratie die wij hebben bereikt een constante aanpassing vereist. Omdat de rol van de Gemeenschap sinds eind jaren "80 steeds verder gegroeid is en de Commissie daardoor steeds meer taken heeft gekregen, waardoor zij steeds grotere financiële bedragen te beheren krijgt. Toch heeft dit alles niet geleid tot een navenante personeelsuitbreiding. Bovendien was er tijdens die explosieve groei nog niet zoveel ervaring met de nieuwe beheerstaken en was onze opleidingscapaciteit nog niet op peil. Uiteindelijk is de Commissie een relatief jonge, plurinationale instelling die haar bedrijfscultuur constant moet verbeteren. Ik constateer trouwens dat alle internationale organisaties hiermee te kampen hebben, en dat de Commissie op dit punt niet achterloopt.
Aan het begin van mijn ambtsperiode heb ik de initiatieven SEM 2000, dat wil zeggen Sound Economic Management en MAP 2000, Modernisation of Administration op touw gezet. Die beginnen nu hun vruchten af te werpen, al zullen daarmee natuurlijk niet alle problemen van vandaag op morgen van de baan zijn. We kunnen niet met onze armen over elkaar blijven zitten onder het motto: de materiële invulling komt vanzelf wel. Onze ambtenaren hebben zeer veel bijgedragen tot de opbouw van de Unie. Ik ben er heilig van overtuigd dat het ons lukt hun talent en hun inzet nog beter tot hun recht te laten komen.
Om de samenhang, de synergie en vooral de duurzaamheid van de veranderingen te bevorderen, heb ik een paar maanden geleden besloten om alle maatregelen van de Commissie in te passen in het initiatief "De Commissie van morgen" . Wat zijn de hoofdpunten van "De Commissie van morgen" ? Het zijn er drie: ten eerste, een grondig onderzoek naar de toekomstige rol en opdracht van de Commissie; ten tweede, in het licht hiervan, een herziening van de structuur en de organisatie van onze instelling; ten derde, een verdere hervorming van het financieel beheer en het personeelsbeleid.
In de eerste helft van 1999 zal ik, zoals ik u al eerder heb gezegd, een algemeen concept uitwerken waarin de herschikking van de portefeuilles binnen de Commissie en de reorganisatie van onze diensten aan bod zullen komen. De bedoeling is de Commissie beter toe te rusten voor haar huidige taken. Ik zal dit concept doorgeven aan de volgende voorzitter. Als voorbereiding op de hervorming zijn wij de activiteiten, de financiën en de werkmethodes van de Commissie grondig aan het doorlichten. Een structurele hervorming heeft alleen kans van slagen als onze bedrijfscultuur diepgaand verandert. Daarom zijn er twee gedragscodes in de maak: een deontologische code voor de ambtenaren en een gedragscode die de onderlinge verhoudingen zal regelen tussen Commissieleden, kabinetten en administratieve diensten.
Tenslotte is er het verslag over ons personeelsbeleid, dat is opgesteld door een paritaire studiegroep. Ik zal in 1999 werk maken van de aanbevelingen uit dit verslag, en we zijn hierover nu al uitgebreid overleg aan het plegen met vertegenwoordigers van het personeel. Dit zal waarschijnlijk leiden tot een hervorming van de statuten, dus ook de andere instellingen zijn hiermee gemoeid.
Dit brengt mij tot mijn laatste opmerking. Alle plannen die ik zojuist heb ontvouwd, zijn al volop in uitvoering. Sommige hebben al concrete resultaten opgeleverd, andere zullen dat later doen. Voor het behalen van resultaten is tijd nodig, en vooral steun van iedereen die meewerkt aan de opbouw van Europa. Iedereen speelt hierin zijn eigen, unieke rol, naar ik hoop in een geest van transparantie, vertrouwen en wederzijds respect.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, dit waren de hoofdlijnen van ons programma voor 1999. Ik wil er nog één ding aan toevoegen. De opbouw van de Unie is geen doel op zich. De Unie ontleent haar legitimiteit aan de mate waarin zij concrete, democratische oplossingen biedt voor concrete problemen. De Europese landen staan voor een aantal problemen die zij niet in hun eentje kunnen oplossen. Onze plicht is ze te helpen die efficiënt aan te pakken.

Desama
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de Voorzitter, op het hoogtepunt van de Lewinsky-affaire zei een presentator van de Amerikaanse televisie: "Slecht weer voor de president!" . Ik zou dit vandaag als volgt willen parafraseren: "Slecht weer voor de Commissie" .
Ik verwijs slechts naar het kwijtingsdebat. Dag in dag uit komen de pers en de media met nieuwe, al of niet betrouwbare informatie waaruit blijkt hoe slecht de Commissie functioneert, als het niet nog erger is.
Dit soort onthullingen tast de geloofwaardigheid van de Commissie aan, en daarmee haar effectiviteit. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten eist dan ook met klem dat u snel en doortastend de voornemens uitvoert die u net heeft opgesomd voor wat betreft de hervorming van de Commissie, haar werkmethodes, haar organisatie, de flexibiliteit van haar procedures en vooral haar transparantie en haar controlemechanismen. Onze beide instellingen mogen dan bijna aan het einde van hun ambtstermijn c.q. zittingsperiode zijn, we hebben allebei nog een heleboel werk te doen. Willen we dat werk tot een goed einde brengen, dan hebben we allemaal een sterke en vastberaden Commissie nodig. Immers, sinds 1957 heeft de Commissie erg veel gedaan voor de opbouw van de Unie, en tot op heden is zij er de drijvende kracht achter.
Dan komen we nu bij een evaluatie van 1998. Hier zou ik het bekende beeld van de fles willen aanhalen die halfvol of halfleeg is. Laten we sportief blijven en toegeven dat de balans van het afgelopen jaar op het gebied van de wetgeving betrekkelijk positief is, zij het met twee minpunten. Ten eerste heeft de Commissie in haar evaluatie niet veel gezegd over de bijdrage van het Parlement aan het tot stand komen van de nieuwe wetgeving. Het zou van meer objectiviteit hebben getuigd als de Commissie de steeds doorslaggevender bijdrage van het Parlement had vermeld, vooral sinds het Verdrag van Maastricht.
Ten tweede heeft u een aantal wetgevingsvoorstellen uit uw werkprogramma niet uitgevoerd. Ze zijn in de la gebleven, en daar is op zich niets bijzonders aan. Maar u had het Europees Parlement wel moeten zeggen waarom. U had uit moeten leggen waarom juist die specifieke voorstellen niet verder zijn uitgewerkt! En waarom de voorstellen die in 1998 niet aan bod zijn gekomen, niet terug te vinden zijn in het programma voor 1999! Dat is een inconsequentie die ons eerlijk gezegd een beetje zorgen baart. We verwachten hier vanzelfsprekend een antwoord op.
Toen u vorig jaar uw werkprogramma voor 1998 presenteerde heeft u, mijnheer de voorzitter, verklaard dat de Commissie regelmatig de vorderingen van het wetgevende werk zou gaan evalueren. Op dit punt zijn we niet aan onze trekken gekomen. Er is niet veel gebeurd, in ieder geval veel minder dan wat de Commissie had beloofd. Om mijn verhaal over 1998 af te ronden wou ik u er nog op wijzen dat de Commissie als hoedster van de Verdragen in het geweer hoort te komen als de Raad wetgevingsvoorstellen achterhoudt - in de la laat liggen als het ware - waar de Commissie en het Parlement bijzonder aan gehecht zijn. Dit falen, waarvoor in de eerste plaats de Raad zelf verantwoordelijk is, is iets waar u op hoort te letten.
Wat ook als een foute ontwikkeling op dit gebied kan worden beschouwd, is het feit dat de Raad zich meer en meer het recht begint toe te eigenen wetgevingsbesluiten, ook deze die via medebeslissing tot stand komen, door middel van eenzijdige verklaringen van kanttekeningen te voorzien. Alsof de Raad, en de Raad alleen, een soort afzonderlijke derde macht zou vormen binnen de Europese juridische orde. Mijnheer, ik vraag u dus als vertegenwoordiger van de Commissie te zorgen dat hier een einde aan komt.
Laten we het nu hebben over het programma voor 1999. De grootste prioriteit is het welslagen van Agenda 2000. Dit is zo klaar als een klontje, en wij delen hierin uw standpunt, mijnheer de voorzitter. Agenda 2000 is onmisbaar. Zonder Agenda 2000 is de uitbreiding van de Unie binnen afzienbare termijn niet haalbaar. Uiteraard is Agenda 2000 nauw verbonden met de discussie over de financiële vooruitzichten en het toekomstig interinstitutioneel akkoord. Dat is zo-even al aan bod gekomen tijdens het begrotingsdebat. Het is dus van cruciaal belang dat de Commissie en het Parlement in konvooi optrekken, dat zij deze moeilijke taak gezamenlijk en doelbewust tot een goed einde brengen. Het is onze plicht onze opvolgers een afgerond geheel over te dragen.
De tweede prioriteit is het Verdrag van Amsterdam. Een aantal lidstaten heeft het Verdrag van Amsterdam nog niet geratificeerd. Bij sommige daarvan komt dit door de traagheid of de ingewikkeldheid van hun procedures. Maar niets staat de Commissie in de weg om zich nu al volop voor te bereiden op de inwerkingtreding en te zorgen dat de instrumenten die nodig zijn om het toe te passen klaarliggen als het zover is. Ik denk daarbij aan de nieuwe rechtsgrondslagen voor een aantal wetgevingsvoorstellen dat nog in behandeling is, aan de problematiek van de bekendmaking of openbaarheid van stukken en verslagen en aan de problematiek van ultraperifere regio's, waar mijn collega Medina het dadelijk over zal hebben. Ook dat is een van de punten waar wij aandacht voor vragen.
Mijn laatste punt tenslotte betreft onze allerhoogste prioriteit: de werkloosheid en de sociale uitsluiting die Europa moet bestrijden met een dynamisch werkgelegenheidsbeleid. De roze wind die de laatste jaren door de Europese regeringen waait, blaast in de goede richting. De Commissie moet nu al haar zeilen bijzetten om te zorgen dat die wind de Europese Unie zo dicht mogelijk bij dit doel brengt, namelijk een sociaal Europa dat strijdt voor werkgelegenheid en tegen sociale uitsluiting.

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, collega's, laat mij beginnen met de voorzitter van de Europese Commissie te bedanken voor de wel heel politieke manier waarop hij vandaag geprobeerd heeft om in te gaan op de zorgen die er leven in onze beide instellingen, over de wijze waarop wij met elkaar omgaan.
Het werkprogramma dat wij vandaag bespreken geeft uiting aan ons institutioneel overleg. Het is een afspraak die ooit gemaakt is om de politieke prioriteiten van de Europese Commissie vast te leggen, gehoord hebbende het Europees Parlement. Dat was een akkoord tussen onze beide instellingen. Ik stel al een paar jaar vast dat die procedure niet helemaal goed functioneert. Wij hebben vorig jaar, en de heer Desama heeft dat ook al gezegd, geprobeerd om daarin verbeteringen aan te brengen. Wij hebben gezegd: je zal moeten kijken of je via driemaandelijkse, halfjaarlijkse rapportages wellicht eerder kunt inspelen op veranderingen die nodig zijn, die mogelijk zijn ook met medeweten van het Parlement. Ik denk dat het daaraan niet gelegen heeft. Ik denk dat het komt omdat de Europese Commissie niet gedaan heeft wat zij beloofd had. Ik spreek de voorzitter van de Europese Commissie daarop aan en mogelijkerwijze mag ik ook een beetje de schuld bij ons zelf leggen, mijnheer Desama, ook wij hadden beter moeten controleren dat de Commissie haar toezeggingen inderdaad nakomt. Wij moeten de schuldvraag aan beide kanten leggen. Wij hebben u niet herinnerd aan de afspraken.
U hebt een vrij hard verhaal gehouden vandaag. U stelt daarmee impliciet vast dat er iets mis is tussen onze beide instellingen. Wij waren altijd de natuurlijke bondgenoten van elkaar in het naar buiten brengen, in het verdedigen van Europa. Net op het moment waarop de introductie van de euro komt, een majeur politiek feit, gaat het tussen ons minder goed en dan wordt het vertrouwen minder. Dat is wat ik vaststel. Als er aan de vooravond van die majeure politieke beslissing iets ontbreekt tussen ons moeten wij tegen elkaar kunnen zeggen: waar ligt dat aan en hoe kunnen wij nieuw vertrouwen opbouwen?
Ik stel vast dat het Europees Parlement kritiek te verduren krijgt. Wij hebben geprobeerd met het statuut een aantal zaken op te lossen. Ik stel vast dat als ministers teruggaan naar de lidstaten zij voor de goede zaken van Europa de eer voor zichzelf opeisen en de Europese Commissie en het Europees Parlement de schuld geven van alles wat slecht gaat. Dat betekent dat beide instellingen in het verdomhoekje zitten. Wanneer wij overmorgen stemmen over de kwijting voor 1996 hoop en verwacht ik persoonlijk dat u die kwijting zult krijgen. Maar ik weet niet wat de volgende dag in de kranten staat over wat er nu weer misgaat. Dat betekent dat wij samen oplossingen moeten zien te vinden.
U hebt een aantal zaken voorgesteld, waarover ik het met u eens ben. U hebt gezegd: wij moeten de Europese Commissie moderniseren. Wanneer wij nieuwe taken hebben, moeten wij daar ook de mensen voor hebben. Wij moeten ervoor zorgen dat wij voor onze ambtenaren, en dat geldt niet alleen voor de Europese Commissie, dat geldt ook voor de Raad, dat geldt ook voor het Europees Parlement, fatsoenlijke aanwervingsprocedures hebben en dat wij ook fatsoenlijke regels hebben om ze te ontslaan wanneer dat nodig is. Ik miste daar overigens iets van in uw verhaal.
Die codes of conduct voor beide instellingen zijn heel belangrijk. Maar waar het mij om gaat is dat ik mij bij uw voorstellen afvraag hoe wij dat met elkaar ook werkelijk kunnen controleren, zodat wij het vertrouwen ook kunnen houden voor de komende jaren en niet de verkiezingen hoeven in te gaan en te zeggen: ja, het was wel beloofd maar men houdt zich er niet aan. Dus wat dat betreft, denk ik, dat wij genoeg te doen hebben.
Ik wil nog heel kort een drietal punten noemen. Ik maak mij zorgen over een aantal politieke elementen. Ik maak mij zorgen over Agenda 2000 en de krappe tijdsspanne. Ik vraag mij af of het niet nodig is daar heldere afspraken over te maken tussen u en ons. Ten tweede maak ik mij zorgen over groei, werkgelegenheid, alle sociale inspanningen. U hebt daarnet gesproken over modernisering. Ik heb het gevoel dat met name de werkers van het eerste uur, degenen die de grenzen iedere dag overschrijden, niet de voordelen krijgen die wij zouden willen dat zij krijgen.
Ik maak mij zorgen ten aanzien van de veiligheid, van voeding en alles wat daarmee verband houdt. Eén van de conclusies van de BSE-crisis was dat wij eigenlijk in Europa ook zo'n Food and Drug Administration zouden moeten hebben. Op dat terrein wordt half werk verricht. Ik maak mij daar zorgen over. Het ligt niet allemaal aan u. Het ligt ook aan de Raad. Hoe gaan wij daarmee om?
Tot slot hoop ik, en in veel parlementen hebben wij een college van ouderen, van senioren of van fractievoorzitters - en hoe ze ook maar mogen heten - dat wij na de stemming van aanstaande donderdag een betere manier kunnen vinden om crises te beheersen en dat u samen met de Voorzitter van het Parlement en tezamen met de Conferentie van voorzitters gaat afspreken hoe wij er nu voor kunnen zorgen dat wij goed de verkiezingen kunnen ingaan en dat u met een opgeheven hoofd ook dat laatste halfjaar kunt ingaan. Want dat is eigenlijk, Voorzitter, wat ik en mijn fractie u gunnen.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, na de Top van Wenen ervaar ik het vandaag als enigszins frustrerend om over programma's te discussiëren. Wij weten dat de Commissie en de Raad programma's maken, maar ik vind het het belangrijkste om Agenda 2000 te verwezenlijken, evenals alle andere projecten met de toevoeging 2000, bijvoorbeeld MAP 2000 en SEM 2000, die de Voorzitter van de Commissie eveneens noemde. Om tot een evaluatie van deze periode te komen denk ik dat het belangrijk is dat wij op dit punt tot werkelijke resultaten komen.
De Voorzitter van de Commissie noemde enkele codes de bonne conduite , maar wat ik gemist heb, was de gedragsregel inzake de goede administratieve praktijk, die de Commissie in sommige gevallen heeft toegepast en die volgens mij vandaag bijzonder wezenlijk zou zijn geweest, bijvoorbeeld wanneer wij bij het maken van een onderscheid tussen beleid en bestuur wrakings- of openbaarheidsvoorschriften zouden toepassen. Dat is essentieel met het oog op onze geloofwaardigheid, op de geloofwaardigheid van ieder van ons. Ik hoop ook dat de Commissie onder leiding van commissaris Oreja spoedig komt met de voorstellen voor openheidsvoorschriften die nodig zijn om het Verdrag van Amsterdam te verwezenlijken. Ik herhaal het voor de derde of vijfde keer in deze kamer: openheid leidt tot grotere doelmatigheid.
Wij gaan nu gauw over naar een ander onderwerp uit deze discussie, namelijk de bruikbaarheid van de euro. Ik ervaar de uiterlijke representatievorm waartoe men gekomen is, niet als een goed compromis.
Wanneer wij nu spreken over nieuwe doelen voor werkgelegenheid in Europa, hoop ik ook dat wij niet naar oude oplossingen grijpen. Ik zie daar een duidelijk gevaar in.
Ik was verheugd over de toezegging van de voorzitter van de Commissie dat wij een nieuw programma krijgen voor gezondheidsbevorderende maatregelen. Het besluit deze week van de ministers van Landbouw om bepaalde antibiotica te verbieden was zeer verheugend. Ik hoop dat het gezondheidsprogramma dat u aankondigt onder andere de strijd tegen resistente vormen van tuberculose en salmonella zal oppakken, die zowel binnen de EU als in de omringende landen echt een ernstig probleem voor de gezondheid vormen.
Tenslotte wil ik zeggen dat het verheugend was dat de voorzitter van de Commissie het heeft gehad over de te houden top in Tammerfors (Tampere) over de interne veiligheid. Ik hoop dat de commissaris en de Commissie het recht van initiatief dat u ook in kwesties van de derde pijler heeft, ten volle zullen benutten, en dat de noordelijke dimensie in het beleid van de Commissie actief in acht genomen wordt.

Hyland
Mevrouw de Voorzitter, diegenen onder ons die de verantwoordelijkheid dragen de landbouwsector in onze individuele landen te vertegenwoordigen zullen vast wel bezorgd of zelfs hevig verontrust zijn door de omvang van de economische crisis waar met name de veehouderij mee te maken heeft. Wij zijn volstrekt niet opgewassen tegen onze taak als wij niet in staat blijken te reageren op een noodsituatie die voortvloeit uit een geheel aan ongehoorde omstandigheden die niet voorspelbaar waren in de context van de hervorming van het GLB in 1992.
Wij nemen wel nota van de bezorgdheid van commissaris Fischler en zijn pogingen verordeningen aan te passen om de last voor de boeren te verlichten maar de werkelijkheid is dat rundvlees, schapen- en varkensvlees tegen verlies of hoogstens met heel geringe winst verkocht worden. De situatie in Ierland is bijzonder ernstig en indien de prijzen zich niet enigszins herstellen zullen vele boeren het niet overleven. Er heeft niemand baat, zeker niet in Ierland waar men in hoge mate afhankelijk is van de landbouwuitvoer, bij de benarde omstandigheden waarin de basisinfrastructuur van de voedingssector - het gezinsbedrijf - verkeert.
Met betrekking tot de sector schapenvlees zou de Commissie als noodmaatregel de stabilisator in ieder geval tijdelijk buiten werking moeten stellen om het systeem in staat te stellen de werkelijkheid op de markt te weerspiegelen voor de Ierse schapenhouders, die in een verontrustend tempo uit de sector stappen. Een dergelijk gebrek aan stabiliteit is zeker op de lange duur niet in het belang van het Europees landbouwmodel dat wij beweren na te streven in de context van Agenda 2000. Het Ierse gezinsbedrijf kan alleen overleven binnen het kader van het Europese model zoals uitgewerkt in Agenda 2000 als er meer efficiëntie bereikt wordt via samenwerking en goed geplande partnerschappen. De landbouwvoorstellen zoals die nu geformuleerd zijn in Agenda 2000 zijn niet bevredigend met name vanuit Ierse invalshoek. Het is onmogelijk te denken aan verdere prijsdalingen zonder een equivalente stijging van de directe inkomenssteun vanuit de EU en de landbouwbegroting.

Querbes
Mevrouw de Voorzitter, ook ik zou het alleen maar willen hebben over de landbouw, de grootste uitgavenpost van de Unie en de beslissende factor voor Agenda 2000.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, wanneer zult u eens toegeven dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid die u voorstelt een doodlopende weg is? Uw aanpak is maar weer eens op productieverhoging gericht, iets waar niemand op zit te wachten: noch de landbouwers, noch de bewoners van het platteland, noch de Europese samenleving. Wat wij nodig hebben zijn arbeidsplaatsen, een kwalitatief hoogstaand en divers levensmiddelenaanbod, een evenwichtige ruimtelijke ordening en internationale samenwerking.
Bovendien neemt dit plan een voorschot op de uitbreiding en op de uitkomst van de onderhandelingen over de Wereldhandelsorganisatie, waarbij de belangen van de Unie al bij voorbaat ondergeschikt worden gemaakt aan de eisen van de Amerikanen.
Wat voor toekomst heeft een hervorming die is gebaseerd op financiële voorspellingen en internationale marktvooruitzichten, als die verstoord worden door de financiële crisis en de beperkingen die de euro ons oplegt ten gunste van het begrotingsevenwicht?
Dit alles maakt duidelijk waarom dit plan zo massaal is verworpen, niet alleen door de overgrote meerderheid van de nationale en Europese landbouworganisaties, maar ook door een meerderheid in ons Parlement. Tot twee keer toe heeft het Europees Parlement een andere grondslag voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid geëist, gebaseerd op werkgelegenheid, aanpassing van de inkomenssteun en een evenwichtige ruimtelijke ordening met inachtneming van de communautaire preferenties.
De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft zojuist de hervormingsvoorstellen voor de gemeenschappelijke marktordening in de sectoren rundvlees, zuivel en graan verworpen, maar tot op heden weigert de Commissie te luisteren naar onze signalen. Zij houdt niet alleen vast aan haar oorspronkelijke plannen, althans zonder significante wijzigingen, ze sluit ook vrijhandelsakkoorden die de communautaire preferentie en het Europese model verder ondermijnen.
Wanneer haalt de Commissie de hervorming eindelijk eens uit het slop en houdt ze rekening met de voorstellen van ons Parlement om het gemeenschappelijk landbouwbeleid rechtvaardiger en billijker te maken voor de landbouwers en de samenleving als geheel?
Tenslotte, hoe verantwoordt de Commissie haar voorstel om het embargo op Brits rundvlees op te heffen terwijl de meeste wetenschappers daar grote reserves over hebben en terwijl er geen waterdichte garanties voor de volksgezondheid zijn?
Graag had ik een antwoord van de Commissie op deze opmerkingen en vragen.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, ons debat over 1998 vindt plaats in een bijzondere context, en wel om twee redenen.
Ten eerste omdat, zoals collega Desama al heeft opgemerkt, de Commissie door de ernstige vertrouwenscrisis niet dynamisch kan optreden. Die vertrouwenscrisis is te wijten aan een stortvloed van beschuldigingen en aantijgingen over wanbeheer.
Ten tweede is er de politieke context. 1999 is een belangrijk verkiezingsjaar, de burgers verwachten van de politiek als geheel, en van de Commissie in het bijzonder, duidelijke signalen, zodat zij hun keuze kunnen maken.
Tenslotte is dit ook een jaar waarin de nieuwe onderhandelingsronde van de Wereldhandelsorganisatie, de herziening van de Overeenkomst van Lomé en de goedkeuring van Agenda 2000 worden voorbereid.
Er staat dus veel op het spel, de context is gecompliceerd, en daarom is er volgens mij een antwoord nodig op drie vragen die veel burgers zich stellen.
Vraag één: waar gaat het naartoe met Europa?
Vraag twee: hoe reageren de Commissie en de verschillende instellingen op de huidige uitdagingen?
Vraag drie: zijn er originele en geloofwaardige oplossingen voor de politieke crisis?
Wat betreft de eerste vraag, waar gaat het naartoe met Europa, zijn er volgens mij twee mogelijkheden. Ofwel verwordt Europa tot een soort vrijhandelszone zonder politieke inhoud. Dat is helaas een reële mogelijkheid als er - zoals ik vrees - niet grondig genoeg wordt hervormd. Ofwel komen we tot een democratische politieke constructie met een gezamenlijk project voor alle Europeanen, inclusief hen die zich de komende jaren bij ons zullen voegen.
Op dit moment moeten we helaas vaststellen dat er alleen maar over uitbreiding gesproken wordt. Als het over de voorgenomen institutionele hervorming gaat, komt de Commissie met niets dan zeer technische antwoorden. Dan heeft ze het over een veranderde samenstelling van de Commissie, over een ruimere toepassing van de gekwalificeerde meerderheid, over een nieuwe stemmenweging bij de Raad, maar zelden over datgene waar iedereen op zit te wachten, namelijk een diepgaande hervorming van de werking van de Europese Unie. Er is behoefte aan een nieuw verdrag dat veel verder gaat dan dat van Amsterdam, en volgens mij is de Commissie de beste instelling om daartoe een voorstel te doen, nu er over een paar maanden verkiezingen komen. Helaas bieden noch uw toespraak, noch uw teksten enig soelaas op dit gebied.
Vraag twee: wat zijn de grootste uitdagingen? U heeft ze zelf aangehaald: de mondialisering, duurzame ontwikkeling, technologische verandering en internationale instabiliteit. Tot mijn verbazing doet u het voorkomen alsof die dingen los van elkaar staan. U doet alsof het een soort natuurverschijnselen zijn die van buitenaf op de Europese Unie inwerken. We moeten ons maar zo goed mogelijk aanpassen en we moeten de sociale en ecologische schade maar zoveel mogelijk zien te beperken. In mijn ogen is dit een verkeerde en zelfs gevaarlijke opvatting. Persoonlijk vind ik dat we voor een fundamentele uitdaging staan - vermoedelijk de allerbelangrijkste. Is de mondialisering zoals die er vandaag uitziet te verenigen met een democratische Europese Unie, een Unie met een origineel ontwikkelingsplan dat gebaseerd is op ecologische en sociale duurzaamheid? In de huidige context is dat niet mogelijk, omdat er een groot aantal regels moet komen waaraan investeringen, wereldwijde handelspraktijken en technologische keuzes moeten voldoen. Op die punten zou de Commissie op zijn minst aanzetten tot een antwoord moeten geven, maar in uw teksten en in uw toespraak zwijgt u daarover in alle talen.
Tenslotte vraag drie: transparantie en vertrouwen. U zegt zelf dat we geen resultaat kunnen boeken zonder de deelname en het vertrouwen van de burgers in een democratische ordening. Meerdere collega's hebben de disfunctionele relatie tussen het Parlement en de Commissie aan de kaak gesteld. De beloftes die uw voorganger, de heer Delors, en uzelf op dit vlak hebben gedaan, zijn niet altijd nagekomen, ik zou zelfs zeggen: meestal niet nagekomen.
U zult het met mij eens zijn, mijnheer de voorzitter, dat u in die omstandigheden moeilijk iemands vertrouwen kunt vragen. Ik vraag u dus om een reactie, ik had graag dat u in actie schoot. Met de woorden van een van onze beroemde voorgangers, Paul-Henri Spaak, een Belg trouwens: "Het is nog niet te laat, maar het is tijd" . Ik zou daarvan willen maken: het is nog niet te laat, maar het is de hoogste tijd!

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, u heeft eerder beloofd het aantal regels te zullen verminderen en beter doordachte regels te maken. Dat stemt mij tevreden. Ik weet alleen niet of u van plan bent om uw woord te houden. Over wijzigingen van bestaande richtlijnen, geplande groenboeken, actieprogramma's en belangrijke mededelingen wordt in het verslag van de Commissie immers met geen woord gerept. De lange versie - deze die vergelijkbaar is met de openingstoespraak van een premier - wordt opgesteld door het directoraat-generaal van de Commissie, maar is niet officieel. Indien het hier om de wettenlijst van een regering ging, zou men dit misschien kunnen aanvaarden. De kiezers hebben dan immers de mogelijkheid bij de eerstkomende verkiezingen een nieuwe regering te kiezen, indien ze met de voorgestelde wetten niet tevreden zijn. Wij hebben die mogelijkheid echter niet, aangezien het initiatiefrecht in de EU door de ambtenaren van de Commissie wordt uitgeoefend. Wij vinden daarom dat het initiatiefrecht aan de nationale parlementen zou moeten toekomen, maar in dit geval zou de lange en toepasselijke versie tenminste ook schriftelijk aan de parlementsleden moeten worden voorgelegd.
In het licht van het debat over vroegtijdig pensioen dat momenteel in Denemarken aan de gang is, wil ik bijvoorbeeld graag de precieze inhoud weten van het voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake de fiscale behandeling van de aanvullende pensioenrechten van werknemers en zelfstandigen bij verhuizing naar een andere lidstaat van de EU.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, het programma van de Commissie voor 1999 vertoont, zoals van tevoren reeds was aangekondigd, een bijzondere eigenschap: het is niet alleen op de uitwerking van de geldende Verdragen van toepassing, maar ook op de uitwerking van het Verdrag van Amsterdam van 1997.
Er is sprake van een aanzienlijke vertraging, wat bij het ratificatieproces van communautaire verdragen een normale omstandigheid is. Het Verdrag van Amsterdam zal vermoedelijk begin volgend jaar van kracht worden. De Commissie zal dus een belangrijk deel van haar werk moeten besteden aan de voorbereidingen op en de uitwerking van het Verdrag van Amsterdam.
In één bepaald opzicht is dat reeds gebeurd, want op de Werkgelegenheidstop van Luxemburg van november 1997 heeft de Commissie gedaan gekregen dat de lidstaten zich verbonden om de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam betreffende de werkgelegenheid provisioneel toe te passen, zodat dit Verdrag in dat opzicht reeds als geldend mag worden beschouwd.
Er zijn andere aspecten aan te wijzen waar dat niet het geval is, en de heer Desama is zo vrij geweest in zijn interventie een aantal daarvan te noemen. En daarbij vermeldde hij - om een voorbeeld te noemen - de bijzondere regeling voor de ultraperifere regio's.
De tweede paragraaf van artikel 299 van het Verdrag van Amsterdam legt vast dat voor al deze regio's de directe toepasbaarheid van het communautair recht geldt. Ik heb het hier over de Canarische Eilanden, Madeira, de Azoren en de Franse overzeese departementen.
Als de Commissie van de Europese Gemeenschappen geen speciale toepassingsnormen ontwikkelt, kan het gebeuren dat deze regio's hun bijzondere status verliezen, waardoor ze keihard onder het gewone communautaire recht zouden komen te ressorteren, en zulks vanaf de eerste dag waarop het Verdrag van toepassing zal zijn. En dat zal negatieve gevolgen hebben voor de ultraperifere regio's van de Europese Unie.
Ik geloof dat het daarom van belang is dat de Commissie - zoals dat ook in de ontwerpresolutie van de socialistische fractie wordt voorgesteld - in haar werkprogramma voor 1999 een aantal bijzondere bepalingen opneemt over de wijze waarop lid 2 van artikel 299 met betrekking tot de ultraperifere regio's van de Gemeenschap wordt toegepast.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik wil een paar punten ter sprake brengen. Het is geloof ik van belang vast te stellen dat in tegenstelling tot het hoogtij van de wetgeving voor de interne markt, nu nog maar 31 wetgevingsvoorstellen worden voorgelegd, en een paar daarvan zijn hernieuwingen van bestaande richtlijnen. Het betekent dat wij in de geest van het subsidiariteitsbeginsel tot een verstandige ontwikkeling komen. In het aanschijn van de openbare mening en van de regeringen geloof ik dat dat ook eens moet worden gezegd.
Ten tweede verzoek ik de Commissie, zoals wij ook in onze resolutie tot uitdrukking brengen, ons duidelijker te informeren waarom 181 ontwerpen nog bij de Raad liggen te wachten op een definitieve beslissing en waarom de Raad in 85 gevallen nog geen gemeenschappelijk standpunt heeft bepaald. Ik denk dat wij wellicht weer wat meer beweging in de zaak kunnen krijgen indien de Commissie het Parlement diepgaander informeert over de oorzaken van de blokkade bij de Raad.
Hieruit volgt reeds mijn volgende punt, namelijk het verlangen naar meer doorzichtigheid. In haar werkprogramma maakt de Commissie gewag van haar voornemen de doorzichtigheidsregel van het Verdrag van Amsterdam uit te werken. Voor de toekomstige aanvaarding van de Europese Unie is het geloof ik een zeer belangrijk punt; ik verzoek de Commissie dan ook bij het definiëren van die doorzichtigheid, bij het uitstippelen en toepassen van de regels, al op een zeer vroeg tijdstip contact op te nemen met het Parlement, dat wil zeggen het liefst voor zij haar richtlijnen bekendmaakt, om aldus tot gemeenschappelijke denkbeelden te komen. Want het gaat er hier in wezen ook om hoe wij de Raad tot meer transparantie kunnen dwingen tot wij naar een wetgevingsraad zijn toegegroeid. Ik geloof dat wij hier nauw moeten samenwerken.
En zo kom ik tot nog een punt, namelijk de uitvoering van het Verdrag van Amsterdam. Mede voor de debatten van het Parlement mis ik toch heel erg de voorstellen van de Commissie voor de vormgeving van de algemene buitenlandse en veiligheidspolitiek volgens het Verdrag van Amsterdam, alsmede inlichtingen over de vraag hoe bijvoorbeeld de samenstelling van de planningseenheid eruit moet komen te zien. Inlichtingen en een dialoog kunnen hier wellicht de publieke bewustwording bevorderen, zodat dit niet door de regeringen van de lidstaten in een onderonsje wordt uitgemaakt - zoals wij ook samenwerking willen bij de procedure voor de aanstaande Commissieverkiezingen en dergelijke aangelegenheden. Wij willen de Commissie dan ook dringend verzoeken dat zij nu al zoveel mogelijk de regels van het Verdrag van Amsterdam toepast, nog voor dit Verdrag bekrachtigd is, en dat zij nu al initiatieven ontwikkelt om na een vijfjarige overgangsfase justitie en binnenlandse politiek over te hevelen naar de medebeslissingsprocedure. Nu al moeten voorbereidingen worden getroffen om deze overheveling nog te doen plaatsvinden voor en aleer er uitbreidingsverdragen worden afgesloten.
Tenslotte beschouw ik het bijzonder belangrijk dat de Commissie het denkbeeld van het Parlement volgt om concrete voorstellen in te dienen voor een nieuwe institutionele hervorming. Ik heb er alle begrip voor dat ten gevolge van de vertraging van de bekrachtiging van het Verdrag van Amsterdam, de termijn van december 1998 niet kon worden nageleefd. Het komt mij echter noodzakelijk voor dat volgend jaar maart de voorstellen op tafel liggen, zodat deze nog tijdens de Europese verkiezingsstrijd deel kunnen uitmaken van de debatten. Daarmede komt dit onderwerp dan in het middelpunt van de belangstelling te staan.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, het programma van de wetgevende werkzaamheden voor dit jaar zou tegemoet moeten komen aan de verlangens die de burgers koesteren op het gebied van werkgelegenheid, sociale rechtvaardigheid en economische en sociale cohesie. Dat programma moet ervoor zorgen dat de constructie van het Europese project transparanter wordt en dichter bij de burgers wordt gebracht. Het moet daarom meer aandacht hebben voor de politieke verwezenlijking van de onmiddellijke aspiraties van de burgers - die aspiraties dus, die met hun dagelijks leven en welzijn te maken hebben.
In het programma worden echter geen werkelijke stappen in deze richting ondernomen, al worden er wel beloftes gedaan. Om die stappen ook echt te doen, zou er prioriteit moeten worden gegeven aan de versterking van de sociale rechtvaardigheid op alle niveaus, waarbij dus ook aandacht zou moeten worden besteed aan de interregionale solidariteit. Dat laatste is vooral nu van belang, nu we op het punt staan uit te breiden, met alle risico's die dat met zich meebrengt voor een toename van de ongelijkheid. Er is geen aandacht besteed aan kwesties die specifiek met de cohesie te maken hebben, zoals bijvoorbeeld de status van de ultraperifere regio's.
Tot slot wil ik aangeven dat dit programma - het laatste van deze zittingsperiode - er niet toe bijdraagt dat de burgers zich betrokken voelen bij het Europees project en werken aan de verwezenlijking daarvan. En toch moet bereikt zien te worden dat die betrokkenheid er komt. De voorzitter van de Commissie heeft gezegd dat de constructie van Europa geen doel is, doch slechts een middel. Het doel is - en is van meet af aan geweest - het geluk van de burgers. Dit programma schiet te kort: het geeft geen garanties voor meer democratie en meer rechtvaardigheid, en zal dat doel dus niet bereiken.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, ik hecht eraan op een globaal gezien wellicht zeer kleine, maar naar mijn mening heel belangrijke en positieve actie te wijzen die de Commissie en meer in het bijzonder Directoraat-generaal XXIII dit jaar heeft gevoerd. Met een budget van 500.000 ecu werden in samenwerking met niet-gouvernementele organisaties en het reiswezen, concrete en doelmatige preventiemaatregelen getroffen tegen sekstoerisme en misbruik van kinderen. Wij hebben het hier over voorlichtingsvideo's op lange afstandsvluchten, over brochures die onder reizigers worden uitgedeeld, enzovoort.
Dit is een prijzenswaardige en concrete eerste stap in de strijd tegen een schrikbarende ontwikkeling, die door de economische en financiële crisis in Azië des te nijpender is geworden. Europese toeristen hebben in deze ontwikkeling een aanzienlijk aandeel. Daarom roep ik de Commissie op om dit positieve werk in versterkte mate voort te zetten.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, ik kan niet laten een kwestie te benadrukken die hier eerder al in enkele interventies is benadrukt, namelijk de fundamentele vraag hoe we het Agenda 2000-document verder in behandeling brengen. De Commissie heeft hierin haar eigen taak, net als het Parlement en de Raad, maar de Commissie mag niet vergeten dat haar taak zeer belangrijk is. Als deze kwestie niet volgens het afgesproken tijdschema vooruitgang boekt, zullen ook alle andere kwesties naar een onbekende toekomst worden verschoven.
Wat het milieubeleid betreft, moet gezegd worden dat het werkprogramma van de Commissie niet een van de meest ambitieuze is. Het Verdrag van Amsterdam verplicht dat milieukwesties op basis van het toelaatbaarheidsprincipe bij alle beleidsterreinen van de Europese Unie worden betrokken. De Unie is echter niet verplicht een kaderwetgeving over deze kwestie op te stellen. Ik verwacht dan ook, dat men zich in de Commissie met deze kwestie bezighoudt en dat het Parlement komend jaar een kaderwetgeving in behandeling krijgt die vooral omschrijft hoe milieukwesties bij het vervoersbeleid, de landbouw en energievraagstukken worden betrokken.
De uitbreiding is een van de uitdagingen die in haar volledigheid moet worden aangegaan en ook hierbij vormen de milieukwesties een zeer groot geheel. Al aan het begin van de uitbreidingsonderhandelingen, als er met de kandidaat-lidstaten bilaterale onderhandelingen worden begonnen, moet duidelijk worden gemaakt, dat de milieukwesties niet ondergeschikt blijven aan de andere kwesties, maar dat ze ditmaal een aanzienlijk belangrijkere positie innemen dan tot dusver. Voor de nieuwe uitbreiding moet de Europese Unie er echter voor zorgen dat het aparte beleid van de Noordse dimensie wordt geconcretiseerd en dat er volgend jaar middelen worden gecreëerd waarmee de zaken worden bevorderd die het beleid in de noordelijke gebieden van de Europese Unie doeltreffender maken.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, de doelstellingen voor het jaar 1999, een jaar dat voor zowel de Commissie als het Parlement een overgangsjaar zal blijken te zijn, mogen niet radicaal afwijken van die welke op de Top van Wenen zijn vastgelegd: de bestrijding van de werkloosheid, de invoering van de euro, en de versterking van de interne markt, en - vooral - de voorstellen van de Commissie voor Agenda 2000. De Commissie zal ervoor moeten zorgen dat die voorstellen in de Raad bijval oogsten. Ik wil de Commissie daarbij vragen bijzondere prioriteit te verlenen aan maatregelen voor de ultraperifere regio's en een plan voor de wederopbouw van de landen in Midden-Amerika.
Mijnheer de Voorzitter, velen van ons in dit Parlement - ik zou durven zeggen: de meerderheid - zijn van mening dat de Commissie geen hooghartig lichaam van bureaucraten zonder vaderland is. Wij geloven eerder dat de Commissie een centrale instelling is die een enorm belangrijke bijdrage levert en geleverd heeft aan het Europese integratieproces.
Maar dat wil niet zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat de Commissie niet een aantal gedragswijzigingen behoort door te voeren. De heer Santer heeft in zijn inaugurele rede beloofd een strijd zonder kwartier te gaan voeren tegen fraude, en fraude moet onder andere bestreden worden, omdat fraude de geloofwaardigheid van de Europese Unie ondermijnt en het imago van de Unie schaadt. De Commissie moet haar medewerking verlenen en dit Parlement snel en ter zake dienend informeren. Bij bepaalde diensten van de Commissie is men in een soort administratieve verlamming geraakt. Daar moet snel iets aan gebeuren. Zo moet er ook snel een gezond personeelsbeleid gevoerd worden, teneinde frustraties te vermijden. Dat beleid moet tegemoetkomen aan de rechtmatige verlangens van de functionarissen van de Commissie. Wat dat aspect betreft kan ik de woorden van de voorzitter van de Commissie onderschrijven. Het is tijd dat de Commissie - of liever, een aantal commissarissen, want de anderen doen voorbeeldig hun plicht, wat iedereen lijkt te zijn vergeten - een stap in de goede richting doet. De heer Santer heeft dat zo ook gezegd. En die goede richting, mijnheer de Voorzitter, kan geen andere koers inhouden dan die welke naar Europese integratie voert. Die koers moet de Commissie aanhouden, zoals ze dat trouwens altijd gedaan heeft. En dat zal moeten gebeuren in onderlinge afstemming met dit Parlement, zodat de dissonanten van het heden de harmonieuze klanken van de toekomst zullen zijn.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, dankzij dit programma hebben wij de gelegenheid boeiende onderwerpen aan te snijden. De problemen waarmee Europa ten gevolge van de grote eenheidsmarkt van 1993 tot nu toe werd geconfronteerd, waren technische problemen, wetgevingsproblemen, zoals de vraag of we 80 of 90 % van de wetgeving hadden die hetzij Europees hetzij nationaal was. Eindelijk vatten wij als parlementsleden echte vraagstukken aan, strategische vraagstukken die zonder uitzondering uitermate boeiend zijn.
De euro: de teerling is geworpen, als ik het zo mag zeggen, de bal is in het veld gegooid. Omdat het spel met horten en stoten zou kunnen verlopen, weten we niet welke de gevolgen zullen zijn, uit welke hoek ze ook komen. Ik hoop dat we op wonderen mogen rekenen. En dan komt Pasen en zal de tijd van de opstanding misschien zijn aangebroken.
Er is ook Amsterdam. U bent niet redelijk geweest toen u met dit verdrag de kraan hebt opengedraaid waaruit de immigratie overvloedig binnenstroomt. En over vijf jaar wordt de beslissing over dit alles overgelaten aan een gewone meerderheid waarin onze Finse en Zweedse vrienden, die dankzij hun klimaat natuurlijk weinig met het immigratieprobleem te kampen hebben, meestemmen!
Voorts zijn er tegen het jaar 2000 de onderhandelingen van de Wereldhandelsorganisatie. Ik hoop dat u minder toegeeflijk zal zijn dan tijdens de onderhandelingsronde van de GATT, waaraan wij door het optreden van de heer Brittan niet alleen mooie herinneringen bewaren. Nu we zien hoe alle vrijhandelszones ineensluiten, maken we ons evenwel een beetje zorgen. Dan is er het grootse en edele plan om toenadering tot Oost-Europa te zoeken, ook al vrezen we dat onze Poolse en Hongaarse vrienden in onze netelige situatie zullen moeten delen. Gelet op al uw rantsoeneringsmaatregelen verwachten wij natuurlijk ook problemen van meer technische aard, maken wij ons zorgen over de gezondheidstoestand.
Mijnheer Santer, op het jaarverslag ga ik niet nader in. Per slot van rekening zijn velen u voorgegaan. Die 18 miljoen werklozen kunnen we evenwel niet zomaar negeren, evenmin als, zoals ik in de pers las, die 500.000 Britse kinderen onder de twaalf jaar die moeten werken. Het doet ons denken aan "Les Misérables" van Victor Hugo. Per slot van rekening kunnen we die 50 miljoen kansarmen niet wegdenken. U wijdt trouwens een groot deel van uw werkprogramma, namelijk punt 3, nog steeds aan dat niet loslatende werkgelegenheidsprobleem.
Mijnheer Santer, ik denk dat wij op het goede spoor kunnen raken. U zult dan evenwel bereid moeten zijn om na te denken over de verkeerde weg die de Commissie sinds haar ontstaan in de jaren "50 is ingeslagen door haar malthusiaanse instelling. In wezen laat u zich leiden door de ideologie die de Club van Rome in de jaren "60 uitdroeg. Telkens als er zich een probleem voordoet lost u het op negatieve wijze op. Steenkool? De mijnen worden gesloten. Staal? De staalfabrieken worden gesloten. En daarna wordt het uit Vietnam of Thailand ingevoerd. De scheepswerven? Zij worden gesloten. De kalfjes? Er wordt meel van gemaakt. Steeds weer laat u zich door de roes van het niets bedwelmen. Steeds weer is het Europese beleid een malthusiaans beleid waarvan de toepassing tot de meest technische aangelegenheden wordt uitgebreid, zoals bij het afsluiten van het pact inzake begrotingsstabiliteit dat een pact inzake begrotingsrantsoenering is. Volgens uw opvattingen kunnen slechts weinigen op het grote Europese liefdadigheidsfeest worden uitgenodigd en moeten wij ons dus het een en ander ontzeggen en toezien hoe terugbetalingen, sociale bescherming, medische hulpverlening en gezondheidszorg worden gerantsoeneerd. We weten welke de gevolgen zijn.
Ach, voerde u maar een ander beleid, gestoeld op een andere filosofie, op een andere manier van denken over het leven, op de overtuiging dat het leven mooi is, dat de dag van morgen de toekomst in zich draagt, in het besef dat er belangrijkere dingen zijn en dat men door zich te beperken, de groei te belemmeren in situaties zoals de huidige verzeild geraakt!
Ach, wilde u maar de oorzaken van de werkloosheid bestrijden! Het zijn niet Onze-Lieve-Heer of de duivel die werkloosheid scheppen. De oorzaak is te vinden in de onredelijke openstelling van de grenzen, de overdreven fiscaliteit, het onredelijk najagen van enorme winsten. Dat heeft tot werkloosheid geleid. En wilde Europa maar Europees zijn! Als we er bijvoorbeeld in ons gemeenschappelijk Europees veiligheidsbeleid eens mee ophielden ons aan de Verenigde Staten te conformeren: bijvoorbeeld mensenrechten, Irak en zijn kinderen. Europa gedraagt zich slaafs en verloochent zijn mening wanneer het, zonder tegen de heer Clinton en de Verenigde Staten zijn stem te verheffen, van Irak een concentratiekamp maakt waarin 18 miljoen bewoners aan het sterven zijn.
Op financieringsgebied - want alles is tot geld terug te brengen - heeft de heer Monti banale voorstellen inzake fiscaliteit en spaargelden. Ach, had u op dit vlak maar grootse toekomstplannen, zoals het verlichten van de Europese belastingdruk, het opstellen van een soort Europese belastinggrondwet met een maximum belastingspercentage om energie vrij te maken. Verder is er nog heel uw programma voor de financiering van Europa, dat ons de keuze laat tussen of uitsluitende inkomsten op BNP-basis, of aftopping, of medefinanciering van de uitgaven. Het heeft door een materiële vergissing trouwens niet veel gescheeld of mijn fractie had de medefinanciering, waartegen ze zich eerst had verzet, toch goedgekeurd. Ach, mijnheer Santer, had u maar een grootse toekomstvisie, een grootse toekomstvisie op een Europees Europa - wij zijn niet de onnozele anti-Europeanen waarvoor u ons aanziet -, wilde u maar streven naar een Europees Europa, naar een Europa dat ermee ophoudt malthusiaans te zijn, een brug naar de toekomst wil slaan en zichzelf is, dan, mijnheer Santer, zouden we het met elkaar eens kunnen zijn. Dat zou het kerstwonder zijn. Duizendmaal bedankt.

Van Velzen, Wim
Voorzitter, ik wil in mijn interventie het werkprogramma van het komend jaar in de eerste plaats verbinden met de resultaten van de Top van het afgelopen weekend. Als je, zoals ik dat heb gedaan, je de laatste jaren vooral bezig hebt gehouden met de werkgelegenheid, dan is eigenlijk de eerste indruk als je de resultaten leest, dat ik buitengewoon tevreden moet zijn want ik heb, geloof ik, nog nooit resultaten gelezen waar zoveel pagina's gewijd zijn aan het onderwerp werkgelegenheid. Ik heb echter ook zelden zoveel pagina's gelezen waar men zo weinig concreet is als het over het onderwerp werkgelegenheid gaat. Ik denk dan ook dat één van de voornaamste taken van de Europese Commissie is dat zij de Unie op het spoor houdt van een proces zoals we dat vorig jaar in Luxemburg hebben ontwikkeld. Een van de belangrijkste taken van de Commissie zie ik in het vasthouden van het spoor van de benchmarking en de concrete doelstellingen. Een spoor dat ze overigens zelf in haar voorstellen min of meer verlaten heeft. Dat spijt mij maar ik hoop dat dat het komend jaar verbeterd kan worden. Een belangrijk doel voor het komend jaar, en dat zou voor de komende generaties wel eens heel belangrijk kunnen worden, is het ontwikkelen van een effectieve coördinatie van het economisch beleid en het sociaal werkgelegenheidsbeleid waarbij de verschillende actoren betrokken zijn. Ik kan me voorstellen dat dat nog een heel proces te gaan is maar ik hoop wel dat dat al voor de top onder het Duits voorzitterschap redelijk in de grondverf staat.
Ik heb één probleem. Nu we er eindelijk in geslaagd zijn om werkgelegenheid tot absolute topprioriteit te maken, krijg ik wel de indruk dat dat ook het enige is op sociaal gebied. Maar werkgelegenheid is niet en kan niet alleenzaligmakend zijn. Sociaal beleid is meer dan arbeidsmarktbeleid. Sociale integratie, bestrijding van armoede, nu ingebracht als onderdeel van de nationale actieprogramma's, is ook inkomensbeleid. Het is mooi om te praten over arbeid en armoede maar het praten over armoedebestrijding zonder bijvoorbeeld een minimum aan inkomensbeleid, is eigenlijk geen bodem geven aan je beleid en ik hoop dat de Commissie erin slaagt om ook op dat terrein met voorstellen te komen. Sociaal beleid is ook wetgeving en daar vind ik de Commissie de afgelopen jaren te terughoudend in geweest. Ik zou willen verzoeken om de convergentie van de sociale bescherming in Europa ook voor het komend jaar hoger op de agenda te plaatsen en dan vooral te bezien of het systeem dat we hebben ontwikkeld bij de werkgelegenheidsstrategie, namelijk via benchmarking en concrete targets een weg vooruit te ontwikkelen, of dat ook bij de sociale convergentie niet een goed pad is. We hebben ons bij de sociale bescherming te lang bewogen op een vaak ontmoedigend niveau van minimumbescherming en minimumrichtlijnen, wat vooral in de landen met een redelijk ontwikkeld systeem vaak buitengewoon moeilijk te verdedigen was. Ik hoop dat we het proces van het werkgelegenheidsbeleid kunnen voortzetten, een weg vooruit op basis van benchmarking en doelstellingen. Daarbij wens ik u veel succes.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, u hebt gezegd dat u de Commissie voor het komende jaar een vol programma hebt meegegeven. Dat is een goede zaak, want het is niet alleen het laatste jaar van dit mandaat, maar waarschijnlijk ook het belangrijkste jaar, als wij kijken naar de uitdagingen waarvoor de Europese Unie en dus de Commissie zich zien gesteld. Het wachtwoord is Agenda 2000. Terecht merkte u op dat de Europese dynamiek op het spel staat en dat het ons aller krachtsinspanning zal vereisen om die Europese dynamiek inderdaad weer op gang te brengen. De Commissie mag rekenen op de samenwerking van het Europees Parlement op deze belangrijke gebieden, indien de Commissie ook harerzijds naar samenwerking met het Parlement streeft, inzonderheid indien de Commissie bij de besluitvorming over de belangrijke hervormingen in het kader van de Agenda 2000 - het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het structuurbeleid - maar ook bij financiële beslissingen het Europees Parlement de wettelijke mogelijkheden verschaft die ons pas met het Verdrag van Amsterdam worden geboden.
Een tweede belangrijk punt is de vormgeving van het transatlantisch economisch partnerschap. Dit onderwerp keert telkens weer terug, maar in de toekomst, volgend jaar al en in de jaren daarna, zal toch meer moeten gebeuren dan hetgeen steeds weer en al te vaak in werkelijkheid gebeurt, namelijk dat wij elkaar wederzijds blokkeren vanwege kleine twistpunten over betrekkelijk onbelangrijke zaken, bananen bijvoorbeeld.
Derde en wat mij betreft belangrijkste punt: u hebt verklaard dat de Commissie voor orde in eigen huis moet zorgen. Tijdens de debatten over de kwijting hebben wij het er vanmorgen over gehad dat het Parlement de Europese Commissie in deze een bijzonder belangrijke opdracht mee wil geven in de richting van een schoongebezemde Commissie. Een ambtenarenstatuut waarmee niet alleen de personeelsvertegenwoordiging tevreden is, moet ertoe bijdragen dat wij deze schoongebezemde Commissie ook krijgen. Het begint al bij de aanstelling van ambtenaren. Zowel bij de selectieprocedure als bij de selectie van leidende ambtenaren zal toch een andere aanpak moeten worden gevolgd dan in het verleden maar al te vaak het geval was. Het slagwoord doorzichtigheid mag geen loze kreet blijven, maar moet daadwerkelijk worden toegepast.
Tenslotte nog een punt waar wij niet omheen kunnen: het zou van belang zijn dat de Commissie zich voorneemt om zelf in bepaalde gevallen commissarissen op hun individuele verantwoordelijkheid aan te spreken wanneer zulks noodzakelijk is.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, ik wil mijn interventie beperken tot het verkeersbeleid en het werkprogramma van de Commissie voor 1999. Ter inleiding wil ik opmerken dat ik mij nog zeer wel de periode vóór de aanstelling van deze Commissie herinner, de jaren 1994 en 1995, toen deze Commissie in alle toonaarden bezwoer altijd naar het Parlement te zullen luisteren. Op twee punten wil ik u hieraan herinneren.
Ik wil u namelijk verzoeken twee voorstellen uit het werkprogramma voor 1999 niet te doen. Voor het verkeersbeleid heeft de Commissie bij monde van commissaris Kinnock voorgesteld een richtlijn in te dienen voor de markttoegang voor havendiensten. In mijn verslag over het Groenboek over zeehavens heeft de Commissie vervoer en toerisme eenstemming besloten, dat er thans geen enkele noodzaak bestaat voor een dergelijk wetgevingsinitiatief. De Commissie kan naar believen gebruik maken van haar bevoegdheden in het kader van subsidie- en concurrentieregels om in geval van moeilijkheden de marktoegang te vergemakkelijken of af te dwingen. Maar wetgevingsinitiatieven willen wij helemaal niet.
Het tweede voorstel van de Commissie betreft een Witboek voor trans-Europese netwerken. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat hebben wij niet nodig! Wij hebben geen nieuw algemeen discussiestuk nodig, maar een concreet wijzigingsvoorstel voor de richtlijnen van 1996 van Parlement en Raad, als voorzien in artikel 21. Daarin wordt bepaald dat in 1999 een herzien voorstel moet worden ingediend, geen Witboek. Ik heb er begrip voor dat vanwege de verkiezingen van het nieuwe Parlement en het nieuwe mandaat van de Commissie, men thans geen nieuw voorstel voor trans-Europese netwerken wil indienen. Maar dan hoeft het Parlement evenmin te worden beziggehouden met een overbodig Witboek. Dan kunt u beter zeggen dat in het jaar 2000 een concreet wetgevingsvoorstel wordt uitgewerkt. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, misschien kunt u eens praten met uw collega Kinnock, want wanneer geen van de twee instellingen, wanneer noch de Raad noch het Parlement een wetgevingsvoorstel willen, waarom zou de Commissie er dan een indienen? U kunt u zich een hoop tijd besparen door meteen al naar het Parlement te luisteren!

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, het economisch privaatrecht van de lidstaten van de Unie wordt steeds meer beïnvloed door de Europese wetgeving. Actuele voorbeelden zijn te vinden op het terrein van de productaansprakelijkheid, de garantie op consumptiegoederen en te late betalingen. Op privaatrechtelijk gebied werd het werk van de Unie tot nu toe gekenmerkt door een groot aantal afzonderlijke acties. De Commissie zou er wellicht over moeten nadenken of deze weg van veel kleine op zichzelf staande stapjes ook in de toekomst nog de beste is.
Natuurlijk is het in de Unie gebruikelijk dat afzonderlijke welbegrensde punten worden geregeld op een tijdstip dat regeling noodzakelijk is en er ook een meerderheid voor bestaat. Maar het vertrouwen van de burgers wordt niet bepaald versterkt door een manier van doen die hun voor moet komen als een stapsgewijze uitholling van hun nationale privaatrecht, via de achterdeur zogezegd. Er ontbreekt een vertrouwenwekkend en herkenbaar systeem met een herkenbare samenhang. Daarom wordt ook terecht steeds weer geklaagd over de ontbrekende coherentie in de Europese harmonisatie van het privaatrecht. Voor en aleer de Commissie overgaat tot verdere afzonderlijke initiatieven, dient zij een concept uit te stippelen waarin open maar binnen redelijke grenzen de grondbeginselen van een gemeenschappelijk privaatrecht worden vastgelegd, grondbeginselen waarmee de publieke opinie kan instemmen. De door de zogenaamde Lando-commissie geopende discussie moet worden hervat en mede betrokken worden in de lopende werkzaamheden van de Commissie, want anders valt geen aanvaarding van de Europese regelgeving te verwachten.

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het lijdt geen twijfel dat uw programma de juiste richting inslaat. Het is een ambitieus programma dat de problemen waarmee wij de komende jaren geconfronteerd worden, onvervaard te lijf gaat. Maar met ambities is het net zo gesteld als met goede bedoelingen: om ze te kunnen realiseren, moet er sprake zijn van het juiste politieke klimaat en moet aan een paar algemene voorwaarden voldaan worden, hetgeen naar mijn gevoel momenteel niet het geval is. De Commissie zou dan ook haar best moeten doen om daar zoveel mogelijk naartoe te werken. Hoe kunnen wij immers een grotere cohesie tot stand brengen als er minder middelen voor worden uitgetrokken? Hoe is het denkbaar dat het landbouwbeleid verbeterd kan worden met een voorstel dat in feite alles wat er aan goeds bestaat aan flarden schiet? Hoe kun je bijvoorbeeld suggereren dat de goede wijn die in de heuvelachtige streken van Europa geproduceerd wordt, best wel vervangen kan worden door wijn die verkregen wordt door in chemische laboratoria wat met suiker te knoeien? En zo kan ik nog wel een tijd doorgaan.
Ik geloof dat ook de resultaten van de Top van Wenen uiteindelijk niet echt de goede kant uitgaan. Her en der steekt het nationaal egoïsme de kop op en dat voorspelt niet veel goeds. Als dagelijks bestuur van Europa zou de Commissie op de een of andere manier de stoute schoenen moeten aantrekken en fors tegen de stroom in roeien.
Het probleem van de werkloosheid is van primordiaal belang en ik geloof niet dat dit met financiële of bestuurlijke maatregelen afgehandeld kan worden, hoe flexibel die ook mogen zijn. Kwesties die een centrale aandacht verdienen, zijn het wetenschappelijk onderzoek, het innoverend vermogen, de omschakeling van het opleidingswezen en van stelsels van cultuuroverdracht, want dat is de grote uitdaging voor de toekomst. Om dit soort doelstellingen te kunnen verwezenlijken moet niet alleen gezorgd worden voor technologieoverdracht ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf maar moet men tevens de beschikking krijgen over grootschalige projecten, want alleen met grote projecten kan het wetenschappelijk en innoverend onderzoek binnen Europa veranderd, vernieuwd en voortgezet worden.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op de eerste plaats wil ik alle sprekers danken. Door hun deelname aan het debat hebben zij er immers toe bijgedragen het werkprogramma van de Commissie voor 1999 meer inhoud te geven. Ik zal uiteraard niet volledig op alle door u gestelde vragen kunnen antwoorden, maar ik verzeker u dat ik ze voor zover ze op meer bijzondere beleidsterreinen betrekking hebben aan mijn ter zake rechtstreeks bevoegde collega's zal overbrengen.
Dit debat werd vanmorgen voorafgegaan door de beraadslaging over de kwijting en wordt morgenochtend gevolgd door de behandeling van de conclusies van de Europese Raad van Wenen. Ik wil dus niet in nodeloze herhalingen vervallen. U hebt er vandaag ongetwijfeld reeds veel moeten aanhoren. Toch wil ik mijn best doen om een aantal vragen te beantwoorden, een aantal verzoeken te overwegen of een aantal verduidelijkingen te geven.
Op de eerste plaats vraag ik aan mevrouw Oomen-Ruijten het me niet kwalijk te nemen als ik niet nader op het jaarverslag inga. Ik geef er namelijk bewust de voorkeur aan mij op de toekomst te richten, met andere woorden een standpunt over het te volgen beleid in te nemen. Niettemin leert het jaarverslag me dat wij er - trouwens voor de eerste maal, en ik zeg het met een misschien niet altijd gerechtvaardigde maar toch zekere fierheid - in geslaagd zijn 30, dit wil zeggen 88 %, van de 34 voor 1998 geplande nieuwe wetgevingsvoorstellen in te dienen. De geplande initiatieven die aan het eind van het jaar niet gerealiseerd zijn, zullen vanzelfsprekend naar 1999 worden verschoven en zo aan de 26 van het werkprogramma voor 1999 worden toegevoegd. Het is niet mijn bedoeling u met statistische gegevens te overstelpen, maar ik beschik over een tabel die duidelijk maakt hoe ver wij met de uitvoering van het werkprogramma gevorderd zijn. Ik lees dat 30 van de 34 geplande wetgevingsvoorstellen zijn voorgelegd, dat er 14 debatten op gang zijn gebracht en dat er 29 actieplannen en andere initiatieven zijn gerealiseerd. Ik blijf daar niet langer bij stilstaan. Ambtenaren en commissiesecretarissen zijn er wellicht door geboeid. Met politici is dat niet altijd het geval.
Ik kan u trouwens verzekeren dat de Commissie op de uitvoering van het wetgevingsprogramma toeziet. In de loop van dit jaar was ik in de Conferentie van voorzitters aanwezig bij de evaluatiegesprekken over de programma's en ook mijn collega Oreja heeft in de Conferentie van commissievoorzitters aan de beraadslagingen over de wetgevingsprogramma's en het werkprogramma deelgenomen. U kunt er stellig op rekenen dat zowel ikzelf als mijn collega Oreja, die in het bijzonder voor de betrekkingen met het Europees Parlement verantwoordelijk is, beschikbaar zullen zijn telkens als uzelf, de Conferentie van voorzitters of de Conferentie van commissievoorzitters op ons een beroep doen. Ik ben ervan overtuigd dat wij om redenen die u trouwens zeer goed hebt begrepen alles in het werk zullen stellen om de realisatie van dit programma mogelijk te maken. 1999 is en blijft immers een belangrijk jaar.
Sommigen van u hebben ook het probleem van de hervorming van de Commissie ter sprake gebracht. Ik kan u zeggen dat die zaak me sinds ik in januari 1995 in functie trad voortdurend bezighoudt. Want - ik heb het u reeds herhaaldelijk gezegd - ik heb toen geconstateerd dat het beheer in de Commissie te wensen overliet. Ik heb een aantal dossiers voorgelegd gekregen, zoals, om een voorbeeld te noemen, dat van het toerisme. Juist om de Commissie in staat te stellen die problemen met het beheer te verhelpen hebben wij daarom van meet af aan stappen ondernomen om een aantal initiatieven zoals SEM 2000, of voluit Sound Economic Management , MAP 2000 en dies meer ingang te doen vinden. Ik heb er u reeds over gesproken en wil er dan ook niet op terugkomen. De huidige Commissie heeft er eveneens voor gezorgd dat de UCLAF, ons orgaan voor fraudebestrijding dat weliswaar reeds werd opgericht kort voor deze Commissie in functie trad, aan het werk kon gaan. Ik sta erop u te zeggen en te herhalen dat dankzij de UCLAF, dankzij onze eigen diensten, een aantal gevallen van hoofdzakelijk fraude aan het licht zijn gekomen.
Wat wij ons kunnen verwijten, is dat wij de dupe zijn geworden van onze eigen goede wil en, misschien, argeloosheid. Want alhoewel de feiten zoals zij vandaag in alle kranten de koppen halen, zoals zij in een aantal artikelen worden weergegeven tot euromythes zijn opgeblazen - en ik voeg eraan toe dat wij geen rekening moeten houden met euromythes die in het leven worden geroepen door krantenkoppen waarvan ik uit eigen ervaring weet dat ze weinig geloofwaardig zijn -, toch zijn die feiten ook reële feiten en wel de reële feiten die wij, juist omdat we naar doorzichtigheid streven, zelf aan het licht hebben gebracht. Ik herhaal dat wij fraude doeltreffend willen bestrijden en ik wijs erop dat wij uit alle dossiers waarin sprake was van fraude, of het nu over toerisme, ECHO of andere gevallen ging, de nodige conclusies hebben getrokken zowel wat betreft het tuchtrechtelijk optreden tegen de betrokken ambtenaren als wat betreft het gerechtelijk onderzoek van de dossiers die momenteel trouwens nog in handen van de rechter zijn. Bovendien weet u dat al die dossiers teruggaan tot de jaren 1990, 1992 en 1993, toen de Commissie, zoals ik daarstraks zei, met een aantal nieuwe taken werd belast, evenwel zonder dat zij daarvoor administratief werd uitgerust, zonder dat zij in staat was op de werkzaamheden toe te zien, zonder dat zij het beheer van de haar toevertrouwde geldmiddelen kon controleren.
Stel u voor dat ECHO, het Bureau voor humanitaire hulp, in 1993 met 38 medewerkers moest zorgen voor het goede beheer in moeilijke omstandigheden van een jaarlijks budget van 100 miljoen ecu. U weet hoe de vrijwilligers van onze NGO's te werk gaan, hetzij in Rwanda, het gebied van de Grote Meren, Bosnië, China of Noord-Korea. Soms zijn de boekhoudkundige regels die wij vandaag in de contacten met onze verschillende rekenkamers in acht moeten nemen niet altijd op dezelfde manier toepasbaar.
Daarom ben ik er dus van overtuigd dat het onontbeerlijk was alle directoraten-generaal door te lichten en daaruit een aantal gevolgtrekkingen te maken die trouwens reeds hun vruchten afwerpen. Ik verzeker u dat de Commissie van plan is grondig te werk te gaan, dit wil zeggen de nodige conclusies te trekken zodat de nieuwe Commissie in het jaar 2000 over een aantal werkbare instrumenten kan beschikken. In dit opzicht is het ook belangrijk dat er, zoals door de heer Rack of de heer Desama - ik weet niet meer precies door wie van beiden - werd opgeworpen, gedacht wordt aan de invoering van de individuele verantwoordelijkheid van de commissarissen. Momenteel is dat niet het geval. De Commissie treedt op als college en is dus collectief verantwoordelijk tegenover het Parlement.
Op grond van het nieuwe Verdrag van Amsterdam zal de voorzitter in de Commissie evenwel een positie innemen die totaal van de huidige verschilt. Hij zal het beleid van de Commissie uitstippelen en dat zal in de eerste plaats tot gevolg hebben dat de commissarissen nog enkel met de toestemming, de goedkeuring van de voorzitter kunnen worden benoemd, terwijl het nu voldoende is de voorzitter om advies te vragen. Voorts zal de voorzitter volgens de bepalingen van het Verdrag en het desbetreffende protocol de portefeuilles naar eigen goedvinden kunnen verdelen en zo nodig deze verdeling tijdens de ambtsperiode kunnen wijzigen. Na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam zal de voorzitter zijn positie dus gewijzigd en versterkt zien en daardoor in de Commissie op basis van het hem toegekende gezag de lakens kunnen uitdelen, terwijl hij dat vandaag niet doet noch kan doen omdat de institutionele voorschriften het hem niet toelaten.
Ik vraag u dus met dit hele opzet rekening te houden en in te zien dat wij ons vandaag inspannen om de nodige wijzigingen aan te brengen en de gewenste doorzichtigheid te bereiken. Dan zult u mijn overtuiging delen dat wij er, uiteraard met de onontbeerlijke hulp van het Parlement waaraan we immers verantwoording moeten afleggen, in zullen slagen de middelen te vinden om bepaalde toestanden die u vandaag wellicht terecht afkeurt te verhelpen.
Wanneer ik nu overga tot de vragen die in dit opzicht werden gesteld, dan ben ik het met mevrouw Oomen-Ruijten eens dat wij grote aandacht moeten besteden aan de opstelling van de gedragscodes. Er wordt trouwens aan gewerkt en in enkele gevallen is het eindstadium reeds bereikt. Wij hebben immers niet stilgezeten tot wij de bepalingen over de kwijting kenden. Onze werkzaamheden begonnen reeds enkele jaren geleden en zijn voor het bereiken van de nagestreefde doorzichtigheid van fundamenteel belang. Vanzelfsprekend moeten we nagaan hoe misbruik van die doorzichtigheid kan worden voorkomen. Er bestaan daartoe zeker mogelijkheden. Er zijn voorstellen betreffende de raadpleging van de documenten van de instellingen. Er is ook een voorstel betreffende de bescherming van persoonsgegevens. Dit alles moet in zijn geheel worden beschouwd.
Meer wil ik hierover niet zeggen, want u heeft er vanochtend reeds uitvoerig over gediscussieerd. Vanzelfsprekend ligt ons werkprogramma voor 1999 in de aangegeven politieke lijn. In dit opzicht is uit de verschillende toespraken een ruime overeenstemming gebleken die het mogelijk maakt de prioriteiten voor onze werkzaamheden en uw politiek optreden tijdens het jaar 1999 vast te leggen. De uitvoering van Agenda 2000 blijkt de belangrijkste te zijn. Ik ga akkoord met allen die gezegd hebben - ik heb het op de Europese Raad van Wenen zelf gezegd en ik zal het tijdens onze beraadslagingen van morgenochtend herhalen - dat er, dames en heren, als wij einde maart geen eensgezindheid over Agenda 2000 hebben bereikt, geen uitbreiding komt. Op dat ogenblik zal de goede werking van onze Gemeenschap ernstig in gevaar worden gebracht. Wij zullen in een crisis verzeilen en op een ogenblik waarop wij een sterk Europa nodig hebben zal Europa te maken krijgen met twijfels over zijn geloofwaardigheid en dat zal, ik ben er zeker van, een negatieve weerslag hebben op het beheer van de euro.
Wij mogen ons niet bezondigen aan een onderschatting van de vele inspanningen die wij nog zullen moeten leveren om een akkoord over Agenda 2000 te bereiken. De Commissie heeft alle middelen aangereikt om succesvolle onderhandelingen over het geheel van de problemen mogelijk te maken. Ik herhaal wat ik eergisteren in Wenen tegen de lidstaten heb gezegd. Laten we er alstublieft mee ophouden ons achter onze principiële standpunten te verschuilen en laten we ermee beginnen na te gaan over welke gebieden kan worden onderhandeld, een akkoord kan worden bereikt, een compromis kan worden gesloten. Ik blijf ervan overtuigd dat de politieke wil aanwezig is en ik ben zeer blij dat ik heb mogen constateren dat hij nu wordt geuit. Onze staats- en regeringsleiders waren eensgezind van oordeel dat we er einde maart 1999 mee klaar moeten zijn, maar om een eindakkoord te kunnen bereiken moet natuurlijk iedereen bereid zijn alles ter discussie te stellen en zich niet te verschuilen achter verworvenheden die vandaag niet meer te rechtvaardigen zijn.
Ik ben het er dus met u over eens dat er voor de volgende uitbreiding een diepgaande institutionele hervorming moet worden doorgevoerd. Als u onze Agenda 2000 goed hebt gelezen, dan weet u dat de Commissie voornemens is een nieuwe internationale conferentie bijeen te roepen. Wij moeten evenwel wachten tot het Verdrag van Amsterdam is geratificeerd en in werking getreden en nu geen nieuwe voorstellen indienen waardoor die ratificatie in een of ander land dat aan institutionele problemen zwaarder tilt, misschien wordt tegengehouden. We moeten wat geduld oefenen, maar ik ga ermee akkoord dat wij zodra het Verdrag is geratificeerd en in werking getreden voorstellen moeten doen om de hervorming van de instellingen voort te zetten.
Sommigen hebben gevraagd hoe de Europese Unie, en meer in het bijzonder de Commissie, tegenover het verschijnsel van de mondialisering staat. Het is onmogelijk om in enkele woorden een overzicht van alle problemen te geven, maar wij hebben aan de Europese Raad een mededeling over de mondialisering voorgelegd. In dit naar mijn oordeel zeer belangrijke document wordt het verschijnsel van de mondialisering onderzocht en duidelijk gemaakt hoe de Europese Unie erop zal reageren. Wilt u weten hoe de Commissie de problemen wenst op te lossen, dan raad ik u aan het document te lezen. Wij hebben geen enkele reden om de mondialisering als een voldongen feit te ondergaan. Wij moeten reageren, de nodige gevolgtrekkingen maken en dus op het internationale toneel een rol spelen. Daarom moet de Europese Unie op internationaal vlak haar stem laat horen en van haar economisch gewicht gebruik maken om zich op politiek wereldvlak te doen gelden.
Andere sprekers hebben meer specifieke vragen gesteld over de perifere gebieden.
Enkele sprekers - ik denk de heer Medina en nog een collega - hebben de ultraperifere regio's te berde gebracht. Ik kan u alleen maar verzekeren dat de Commissie de inwerkingtreding van het nieuwe artikel 299 van het Verdrag van Amsterdam aan het voorbereiden is. De horizontale werkgroep van Commissiediensten "ultraperifere regio's" is met het oog hierop aan het werk. Hij stelt momenteel een verslag over de voorbije jaren op en bereidt een programma voor de toekomst voor. Op die basis zal ik zodra het Verdrag van Amsterdam is geratificeerd de regio's en de betrokken landen in vergadering bijeenroepen, zodat zij gezamenlijk over de toekomst en de in toepassing van artikel 299 geplande nieuwe status van de regio's kunnen beraadslagen.
Andere sprekers maakten opmerkingen over het milieubeleid. Wij hebben in dit verband een aantal voorstellen voorgelegd en we zullen er werk van moeten maken. Dat geldt ook voor andere initiatieven waarom werd verzocht en vooral - op dit punt ga ik volledig akkoord - voor onze internationale betrekkingen. Ik denk dan in eerste instantie aan de tenuitvoerlegging van het transatlantisch economisch partnerschap.
De handelsgeschillen hebben zich de laatste tijd inderdaad toegespitst, maar we mogen ons niet blind staren op de problemen. Omdat we nu eenmaal partners zijn, moeten we nadenken over wat wij van onze samenwerking met de Verenigde Staten kunnen verwachten en nagaan hoe wij de moeilijkheden die ons vandaag wellicht dwarszitten kunnen overwinnen. Zowel inzake handelsverkeer als inzake rechtstreekse investeringen op wereldvlak zijn onze relaties betrekkelijk evenwichtig. Wij hebben er bijgevolg alle belang bij een politieke dialoog op gang te brengen. Op vrijdag 18 december 1998 zal in Washington trouwens een topontmoeting tussen de presidenten Clinton en Klima plaats hebben. De ontwikkeling van de transatlantische betrekkingen zal zeker op de agenda staan.
Het derde punt dat ter sprake werd gebracht gaat natuurlijk over de werkgelegenheid. Ik sluit me aan bij hen die van oordeel zijn dat het proces dat wij in Luxemburg door het vastleggen van de nieuwe werkgelegenheidsstrategie op gang hebben gebracht moet worden voortgezet en versterkt. De eerste inspanning heeft vruchten afgeworpen. Weldra, dit wil zeggen volgend jaar, zullen de nationale actieprogramma's aan de 19 richtsnoeren worden getoetst en meteen worden bijgesteld, aangepast. Op basis daarvan zullen wij het proces ook perfectioneren. Willen wij het Europese werkgelegenheidspact doen standhouden - u weet trouwens dat ik daar een groot voorstander van ben, want ik heb in januari 1996 het Europese vertrouwenspact voor de werkgelegenheid, dat als een voorloper van het huidige pact kan worden beschouwd, ingang doen vinden -, dan zullen wij aan het proces en de strategie van Luxemburg moeten vasthouden en ze zo nodig nog moeten versterken, inhoudelijk uitbreiden.
Omdat wij morgen de gelegenheid zullen hebben om over binnenlandse zaken en justitie te discussiëren, wil ik vandaag enkel zeggen dat ik zeer blij ben dat de Europese Raad akkoord gaat met mijn idee om, zoals ik het voor u voor het eerst heb uiteengezet, een buitengewone Europese Raad "Interne aangelegenheden en justitie" bijeen te roepen. Ik ben van oordeel dat die gebieden geen monopolie van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken mogen blijven. Het gaat hier om zeer ingrijpende kwesties die moeten behoren tot de bevoegdheid van de staatshoofden en regeringsleiders, die de verantwoordelijkheid ervoor op zich moeten nemen.
Dames en heren, ik zal niet langer beslag leggen op uw tijd. Tegen u, en meer in het bijzonder tegen hen die zich misschien wat pessimistisch hebben getoond wil ik enkel nog zeggen dat ik constateer dat de internationale politieke context sterk is gewijzigd sinds de Commissie in januari 1995 in functie is getreden.
Toen heerste in Europa een sombere stemming; de werkloosheid steeg. Weldra daarentegen zal de Europese Unie door de invoering op 1 januari 1999 van de euro nieuwe vitaliteit krijgen en een andere plaats innemen in de internationale economische, monetaire en politieke betrekkingen. De werkloosheid is aan het dalen. Voor de eerste maal is het werkloosheidsniveau tot beneden 10 % gedaald en is het opnieuw gelijk aan dat van 1992. Toegegeven, het werkloosheidscijfer is nog te hoog en daarom moeten wij de toepassing van onze werkgelegenheidsstrategie versterken en voortzetten. Toch hebben wij vorig jaar 1.700.000 nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd. Dat is sinds vijf jaar niet meer gebeurd en ik denk dus dat we op dezelfde basis moeten voortwerken. Ik ben vol vertrouwen, want, zoals het enkele maanden geleden in de kop van een Amerikaanse krant die niet bepaald als Europa-vriendelijk bekend staat te lezen stond: Europe is back . Laten we dus alstublieft op de ingeslagen weg verdergaan en er door andere doeleinden niet van afwijken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de voorzitter van de Commissie. Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement zes ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Jensen, Lis
Mijnheer de Voorzitter, ik vroeg al eerder het woord, maar er keek niemand in mijn richting. Ik wil graag weten waarom wij zoveel ten achter zijn op ons tijdschema. Ik heb vernomen dat het verslag-Metten pas om 16.00 uur aan de orde zal zijn. Ik wil graag weten of u dit kunt bevestigen. Hoe komt het dat we twee verslagen achterlopen op ons tijdschema?

De Voorzitter
Mevrouw, als u de agenda bekijkt, dan ziet u dat we nu, met vijf minuten vertraging, aan het vragenuur voor vragen aan de Commissie beginnen. Zoals u weet lopen we bij de debatten over verslagen wel eens vertraging op. Maar dat kan bij dit vragenuur niet gebeuren. Ik kan u op dit moment nog geen antwoord geven op uw vraag. Het enige dat ik u kan zeggen is dat we op dit moment met het vragenuur voor vragen aan de Commissie moeten beginnen. Ik kan u bovendien vertellen dat het debat over het verslag van de heer Metten om 21.00 uur van start zal gaan. Het debat over het verslag-Metten, mevrouw Sandberg-Fries, zal dus tijdens de zitting van vanavond plaatsvinden, en wel vanaf 21.00 uur.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is nu het vragenuur (B4-0713/98) voor vragen aan de Commissie.

De Voorzitter
Daar de vraagstellers afwezig zijn, vervallen de vragen nrs. 46 en 47.
Vraag nr. 48 van Brian Crowley (H-1146/98)
Betreft: Computersystemen en het jaar 2000
Met nog een jaar voor de boeg zijn de voorbereidingen op computergebied voor het jaar 2000 verre van volledig. De OESO (september 1998) wijst erop dat "de bewustwording weliswaar toeneemt, maar dat de omvang van de genomen maatregelen teleurstellend is en dat het probleem nog steeds onderschat wordt.... De mate van voorbereiding in de gezondheidszorg, het MKB en sommige overheidsafdelingen lijkt bijzonder zorgwekkend" . Andere informatie duidt erop dat onscrupuleuze softwarespecialisten even veel fouten aanbrengen als zij herstellen bij de revisie van systemen voor het millennium (F.T. van 26/11/98).
Kan de Commissie meedelen in welk stadium van voorbereiding zich de EU bevindt voor de millenniumwisseling op de voornoemde terreinen, alsmede op die van vervoer, kernenergie, het bankwezen en de telecommunicatie-industrie, en wat is haar reactie op het standpunt dat "in een vroeg stadium IT-systeempannes vaker zullen voorkomen naarmate het jaar 2000 naderbij komt, eenvoudig omdat IT-systemen in het algemeen vooruitzien in termen van verkoopprognoses, orders en andere zakelijke functies (F.T. supplement 2/12/98)?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft al jaren geleden op dit probleem gewezen. Niet alleen hebben wij met de lidstaten werkgroepen opgezet, maar wij hebben via onze diensten ook de privé-bedrijven en de overheidsdiensten op alle mogelijke manieren erop attent gemaakt, dat zij zich op dit technische probleem moesten voorbereiden. Wij hebben dus echt alles gedaan wat maar mogelijk was. Ondertussen zijn er oplossingen voorhanden voor de diverse informaticavoorzieningen waarmee men het probleem beslist de baas wordt. Maar er wordt nog steeds niet genoeg aandacht aan geschonken en daarom heeft de Commissie nogmaals een mededeling aan de Europese Raad gericht. In deze mededeling hebben wij er nogmaals op gewezen wat op het terrein van openbaar bestuur kan worden gedaan en wat nog extra moet worden gedaan om de belanghebbenden in de privé-sector ertoe aan te sporen zich hiermede bezig te houden.
In de particuliere sector is men zich nog steeds niet genoegzaam van het probleem bewust. Ik weet ook niet waarom, want iedereen zou toch eigenlijk moeten weten dat hij zichzelf het meest benadeelt wanneer hij niet de nodige voorbereidingen treft. De geachte afgevaardigde zal begrijpen dat wij zelf alleen dat kunnen doen wat onze diensten betreft. De lidstaten kunnen alleen dat doen wat hun openbare diensten betreft. Wij kunnen echt niet naar ieder bedrijf stappen om daar de nodige software te installeren om het probleem op te lossen.
Aan de andere kant moeten wij de zaak ook niet overdrijven. Ik heb gelezen en horen zeggen dat iemand met het denkbeeld speelt noodvoorraden levensmiddelen in te slaan om de millenniumbug het hoofd te bieden. Al vindt de Commissie dat vanuit het oogpunt van landbouwbeleid een aantrekkelijke gedachte, toch is dit wel wat overdreven.

Crowley
Ik zou de commissaris willen bedanken voor zijn antwoord - ik ben mij ervan bewust hoe moeilijk het voor hem is iets te zeggen over een kwestie die in grote mate afhankelijk is van het optreden van andere mensen en instellingen. Gedurende het weekeinde echter heeft de Britse regering de bevolking aangeraden voedsel te hamsteren vanwege het jaar 2000. En daar komt nog bij dat door de invoering van de eenheidsmunt volgend jaar en de omschakeling op de financiële markten en andere gelijksoortige situaties er veel ongerustheid heerst en ook het risico bestaat bij lidstaten, particulieren en instellingen dat er te weinig aan gedaan is. Ik zou de commissaris willen vragen of er in het gebied waarvoor hij bevoegd is codes voor goede praktijken zijn uitgewerkt die door de lidstaten overgenomen zouden moeten worden of door kleine en middelgrote bedrijven, vooral gezien de bijzondere aandacht die de Raad in Wenen in zijn slotresolutie heeft gegeven aan het verlenen van steun aan het MKB wat betreft de omschakeling in het jaar 2000.

Bangemann
Ik vrees, mijnheer Crowley, dat een gedragscode niet veel helpt tenzij deze in heel algemene termen wordt vervat, want de systemen zijn zeer uiteenlopend. De hardware is zeer uiteenlopend. De bedrijven werken met heel uiteenlopende computersystemen. Het is begrijpelijk dat modernere computersystemen gemakkelijker kunnen worden aangepast. Ik herhaal nogmaals dat wij niet eerst sinds vandaag aan het werk zijn gegaan; wij werken hier al vier jaar aan. Vier jaar geleden hebben wij al vastgesteld dat het onmogelijk - of in ieder geval heel duur - is om alle hardware in zijn geheel te vervangen. Wij hebben er daarom voor gekozen - en in onze onderzoeksprogramma's aan dit soort programma's steun verleend - om software te ontwikkelen die aan de voorhanden hardware kan worden gekoppeld en kan worden ingezet om door het jaar 2000 heen te geraken.
Dus ten eerste zijn er oplossingen en ten tweede zijn die oplossingen duur, en dat is waarschijnlijk het hoofdprobleem. Want iedereen die van het probleem op de hoogte is kan deze software gebruiken om zonder kleerscheuren door het jaar 2000 te komen, maar hij moet er wel voor betalen. Veel middelgrote en kleine ondernemingen lijken te geloven dat zij zonder te betalen op de een of andere manier de moeilijkheid de baas kunnen worden.
Ik heb ondertussen advertenties van verzekeringsmaatschappijen gelezen die onder bepaalde voorwaarden de verzekering op zich willen nemen van schade ingeval van defect. Dus ook op dit gebied bestaan er ondertussen aanbiedingen. Meer kan men niet doen. Wij staan hier voor het verschijnsel dat de overheid tot een bepaalde grens kan gaan, en dan moeten de mensen zelf reageren. Wanneer zij dat niet doen, kunt u niet in hun plaats reageren.
Iedereen weet of behoort te weten: er is een probleem maar er bestaan oplossingen voor. Iedereen kan bij de bedrijven waarmee hij samenwerkt zelf gaan informeren hoe dat moet worden gedaan. Vanzelfsprekend hebben wij en ook de lidstaten dienovereenkomstige voorbereidingen getroffen. Meer kan men echt niet doen. Zelfs wanneer de aanbevelingen van de zijde van de Britse regering komen - die ik zeer hoogacht - zal het aanleggen van voedselvoorraden alleen maar nuttig zijn voor de Europese landbouw, maar dat is misschien al nuttig genoeg.

De Voorzitter
Vraag nr. 49 van Graham Watson (H-1158/98)
Betreft: Bescherming van kinderen tegen misbruik bij internationale uitwisseling
Kinderen onder de 18 jaar zijn goed voor 20 % van de wereldmarkt voor toerisme. Naar schatting zullen er in 1998 4 miljoen Europese toeristen onder de 18 jaar zijn, van wie ten minste 1 miljoen zijn verblijf zelf heeft geregeld om deel te nemen aan talenonderwijs en bijkomende activiteiten die door desbetreffende scholen worden aangeboden.
Beseft de Commissie dat deze sector in geheel Europa vrijwel niet gereguleerd is?
Kan zij daarom nagaan hoe misbruik van kinderen in deze sector het best kan worden bestreden, en serieuze aandacht schenken aan de bevordering van een gedragscode die in geheel Europa moet gaan gelden? Ik heet commissaris Monti welkom, en nodig hem uit de vraag van de heer Watson te beantwoorden.

Monti
De Commissie beseft hoe belangrijk jongerentoerisme is, welke voordelen eraan verbonden zijn voor de ontplooiing van jongeren die daarin actief zijn, en ook is de Commissie zich bewust van het economisch belang van toerisme in het algemeen.
Daarnaast is de Commissie ermee bekend dat in minstens één lidstaat bezorgdheid is geuit over de ontoereikende controles inzake de activiteiten van degenen die jaarlijkse reizen naar het buitenland organiseren voor grote aantallen jongeren die graag vreemdetaalcursussen volgen of andere activiteiten in het buitenland willen ontplooien. Die zorg betreft vooral de persoonlijke veiligheid van de deelnemers. Aangezien er mettertijd een nieuw communautair programma op het vlak van toerisme wordt aangenomen, is er een kans dat het genoemde probleem aangepakt wordt in het kader van activiteiten om optimale handelwijzen op te sporen en te verspreiden, vooral omdat waarschijnlijk veel organisaties, verantwoordelijke personen en autoriteiten al deugdelijke beschermingsmaatregelen op dit vlak hebben genomen.
In het kader van het DAPHNE-programma, dat steun verleent aan niet-gouvernementele organisaties in de bestrijding van geweldpleging tegen kinderen en jongeren, stimuleert de Commissie acties om in alle lidstaten speciale telefoonnummers voor eerste hulp in te stellen: kinderen die in moeilijkheden zitten kunnen dan met raad en daad bijgestaan worden en nuttige informatie verkrijgen. Zoiets zou dus ook geldig zijn voor kinderen die naar het buitenland afreizen. Wat overigens de wetgevingsaspecten aangaat, de Commissie wil u voorhouden dat deze kwestie hoe dan ook onder de bevoegdheid van de verantwoordelijke autoriteiten van de lidstaten valt.

Watson
Ik zou de commissaris willen vragen wat de stand van zaken is. Het gros van de jongeren die naar het buitenland gaan voor een talencursus heeft daar goede ervaringen mee en hun eerste buitenlandse bezoek is heel aangenaam. Voor een paar pechvogels kan het een absolute nachtmerrie zijn. Dit is niet het soort probleem dat wij willen dramatiseren: wij willen jongeren of hun ouders beslist niet afraden gebruik te maken van de voordelen van een verenigd Europa. Er zijn echter bewijzen dat deze sector geïnfiltreerd is door de georganiseerde misdaad en pedofiliebendes en omdat ik zelf vader ben maak ik mij zorgen over dergelijke gevaren. Ik ben heel blij dat u hier iets aan gaat doen in het kader van het nieuwe programma voor toerisme, maar zou de Commissie geen onderzoek kunnen doen naar de eventuele omvang van dit probleem en naar mogelijkheden tot een effectieve aanpak?

Monti
De Commissie neemt deze kwestie uitermate au sérieux. Vraagstukken die te maken hebben met de veiligheid van personen en de normen en procedures die nageleefd dienen te worden door onderwijsinstellingen zijn een zaak voor de lidstaten. Het zou niet juist zijn indien de Commissie zich daar in zou mengen. Hetzelfde geldt in het kader van justitiële samenwerking wanneer er sprake is van georganiseerde misdadige activiteiten in meer dan een jurisdictie.
Op een meer optimistische toon kan ik zeggen dat, mochten wij erin slagen een akkoord te bereiken over een Gemeenschapsprogramma voor toerisme, wij misschien in staat zullen zijn een zekere bijdrage te leveren in de context van jongerentoerisme indien dit beschouwd wordt als prioritair gebied voor optreden door de Gemeenschap. Anders kunnen wij gezien ook het ontbreken van begrotingsmiddelen geen steun verlenen. Er is echter wel een specifieke begrotingspost met bijbehorend commentaar op basis waarvan wij de activiteiten kunnen steunen van organisaties die kindersekstoerisme bestrijden. Dat is natuurlijk al een stap in de richting van het aanpakken van dit belangrijke probleem waar u zeer terecht onze aandacht op vestigt.

De Voorzitter
Vraag nr. 50 van Angela Billingham (H-1062/98)
Betreft: Britse ski-instructeurs in de Franse Alpen
Kennelijk is tijdens de twee reeksen bilaterale bijeenkomsten over de erkenning van de diploma's van Britse ski-instructeurs in Frankrijk, die hebben plaatsgevonden tussen de regering van Frankrijk en het VK geen overeenstemming bereikt, en de Fransen hebben niet kunnen aantonen dat er wezenlijk verschil bestaat tussen het BASI-diploma 1 van de Britse instructeurs en het Franse Brevet d'Etat van de Franse instructeurs.
Is de Europese Commissie voornemens naar aanleiding hiervan maatregelen te nemen om een eind te maken aan de discriminatie van Britse ski-instructeurs en hen in staat te stellen in de Franse Alpen lessen te geven? Mijnheer Monti, ik verzoek u de vraag van mevrouw Billingham te beantwoorden.

Monti
De Commissie is al in actie gekomen om het bilaterale overleg tussen de betrokken partijen te bevorderen, te weten aan de ene kant de BASI, de British Association of Skiing Instructors , samen met de Britse autoriteiten, en aan de andere kant de Franse tegenpartij. Het doel is partijen aan te moedigen naar een akkoord te zoeken inzake een grondslag voor erkenning van het BASI-grade one diploma in Frankrijk. Aan het eind van 1997 heeft er in Brussel een eerste vergadering plaatsgevonden tussen de BASI en de Franse autoriteiten.
Op initiatief van de Commissie is besloten een Frans-Britse werkgroep te vormen die zich moet buigen over vraagstukken die verband houden met de opleidingsstelsels in beide landen. De Commissie heeft onlangs het bericht ontvangen dat deze groep een verslag heeft gepresenteerd. De Franse en Britse autoriteiten hebben gezamenlijk afgesproken dat zij in eerste instantie dit verslag samen zouden bespreken en dan pas eventuele gemeenschappelijke conclusies naar de Commissie doorseinen.
Zoals de geachte afgevaardigde wel zal begrijpen, zou het geen goed idee zijn als de Commissie alvast vooruitloopt op de uitslag van deze besprekingen, dus voordat de werkgroep zijn conclusies naar buiten heeft gebracht.
Vandaar dat ik op dit ogenblik alleen maar de geachte afgevaardigde kan verzekeren dat de Commissie niet met de armen over elkaar zit, maar dat ze zoekt naar een oplossing voor de problemen. Om het gewenste resultaat te verkrijgen, en voor zover dit mogelijk is, moet er wel voor gezorgd worden dat de samenwerking tussen de beroepsgroepen, hun vakverenigingen en de betrokken autoriteiten opgevoerd wordt.
Tezelfdertijd is de Commissie zich volledig bewust van haar eigen taak, namelijk dat zij er nauwlettend op moet toezien dat het communautaire recht op correcte manier wordt toegepast met betrekking tot de recreatieve en sportactiviteiten in de Alpengebieden. Ik wilde hieraan toevoegen dat dankzij onderlinge contacten tussen de betrokkenen al een akkoord terzake is gevonden voor een aanzienlijk aantal praktische maatregelen, die inmiddels al genomen zijn. Dankzij die maatregelen is de situatie aanmerkelijk verbeterd. Onze complimenten dus aan de betrokken personen voor de gedane arbeid.
De Commissie hoopt dat er in de nabije toekomst nog meer vooruitgang geboekt kan worden om de resultaten die al uit het vuur gesleept zijn door de verantwoordelijke Franse en Britse instanties, nog verder te verbeteren.

Billingham
Mijnheer de Commissaris ik ben blij met uw antwoord en ik dank u voor het werk dat u verricht hebt. Maar het moet toch gezegd worden dat tot op heden nog geen enkele Britse skileraar toestemming heeft gekregen om in de Franse Alpen te gaan werken. Het is tweeënhalf jaar geleden dat deze kwestie voor het eerst aan de orde is gesteld in deze zaal en u hebt mij ervan verzekerd dat de Franse skileraren het de Britten dat jaar zouden toestaan aan het werk te gaan. We zijn nu twee jaar later en er is nog steeds niets gebeurd. Dit is een absoluut fnuikende situatie!
Er is een nieuw conflict: een Franse skischool wilde 15 Britse skileraren in dienst nemen en dat werd haar belet. Zij slepen nu zelf de Franse Skivereniging voor het gerecht. Er is hier duidelijk sprake van een verschrikkelijke situatie die vragen oproept omtrent ons vermogen het Verdrag om te zetten in gepast optreden. Het spijt mij te moeten zeggen dat er hier sprake is van Frans protectionisme waaraan een halt moet worden toegeroepen.

Monti
De geachte afgevaardigde toont terecht tussen de regels door dat het niet gemakkelijk is volledige toepassing van de voorschriften van de ene markt te verkrijgen. Dat ervaren wij dagelijks aan den lijve! Zoals mevrouw Billingham weet en op charmante manier erkent, is dit een geval waar wij al een hele tijd met grote vastberadenheid aan werken.
En wij mogen stellen dat er zekere resultaten bereikt zijn. Twee nieuwe decreten van de Franse autoriteiten leveren nu een wettelijke oplossing voor het probleem. De belangrijkste zorg van de Commissie betreft de toepassing van deze nieuwe decreten ter plekke - in dit geval in de sneeuw. Een belangrijk element is dat een examen alleen opgelegd kan worden in geval van substantiële verschillen tussen de opleidingen in de lidstaten. Dit is een sleutelelement. De Franse autoriteiten zijn van mening dat er sprake is van substantiële verschillen, waar de Britse skileraren het niet mee eens zijn, zoals u weet. De Denen vinden trouwens ook dat hun opleidingen erkend moeten worden. Gezien dit weliswaar kleiner geworden maar nog steeds bestaande meningsverschil heeft de Commissie stappen ondernomen, waarbij de Britse en Franse autoriteiten alsmede de beroepsverenigingen betrokken werden, die er veelbelovend uitzien.
Om de redenen die ik al vermeld heb kunnen wij u de vruchten daarvan nu niet voorleggen. Maar wij moeten er vertrouwen in hebben.

Skinner
Ter plekke of in de sneeuw is nu een beetje buiten de piste. Dat is heel bekend terrein voor diegenen die gewerkt hebben op het vlak van vrij verkeer van werknemers en wederzijdse erkenning van diploma's overal in de hele Europese Gemeenschap. Ik heb de indruk dat sommige autoriteiten uitvluchten blijven zoeken, tenminste in één land. Is er niet voldoende reden om tenminste terug te gaan naar de status-quo van tweeënhalf jaar geleden? Als het een probleem vormt het eens te worden over niveaus en dit een struikelblok vormt in de bilaterale besprekingen, dan dient de Commissie zich flink in te zetten voor het bereiken van een akkoord over dergelijke niveaus om ons zo uit het slop te halen.

Monti
Het is een ingewikkelde kwestie omdat de Franse autoriteiten in beginsel het recht hebben een bekwaamheidstest op te leggen aan buitenlandse skileraren. In het kader van de communautaire wetgeving - richtlijn 92/51/EEG - mogen nationale autoriteiten compenserende maatregelen opleggen maar alleen wanneer er sprake is van aanzienlijke verschillen in de kwalificatieniveaus. In het geval van skileraren, waar de veiligheid op het spel staat, mogen zij bekwaamheidstests voorschrijven. Daarom is het niet gemakkelijk voor de Commissie zich te mengen in een dergelijk debat - een debat waarin, dat begrijpt u, heel technische opleidingen met elkaar vergeleken worden. Als de BASI het aangewezen vindt zou het probleem opgelost kunnen worden door een nationale rechtbank verantwoordelijk voor de correcte toepassing van de communautaire wetgeving. Ook bilaterale gesprekken zijn een manier om het probleem op te lossen. Dat is ook de weg waarvoor - zoals ik al zei in mijn eerste antwoord - de Commissie gekozen heeft en die zij ook verder zal bewandelen.

De Voorzitter
Vraag nr. 51 van Reinhard Rack (H-1057/98)
Betreft: Vereenvoudigd vergelijkend onderzoek voor tijdelijke functionarissen bij de Commissie
In verband met het recente vergelijkend onderzoek van de Europese Commissie, waarbij zich onregelmatigheden hebben voorgedaan, wordt de Commissie verzocht inlichtingen te verstrekken over andere vormen van aanstellingsprocedures bij de Europese Commissie, met name het vereenvoudigd vergelijkend onderzoek voor tijdelijke functionarissen.
Hoeveel functionarissen met een tijdelijk contract telt de Europese Commissie normaal gesproken? Hoeveel hiervan worden na een vereenvoudigd vergelijkend onderzoek als ambtenaar in dienst genomen? We heten commissaris Liikanen welkom, en ik wil hem vragen antwoord te geven op de vraag van de heer Rack. U heeft het woord, mijnheer Liikanen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft momenteel 2.993 tijdelijke functionarissen in dienst. Een gedeelte hiervan wordt betaald uit de huishoudelijke kredieten, dit zijn er 750, en een gedeelte uit de onderzoekskredieten, dit zijn er 2.243. De procedure voor het in dienst nemen en selecteren van tijdelijke functionarissen is op 1 december 1996 vernieuwd. Deze wordt alleen toegepast op de tijdelijke functionarissen die hun salaris krijgen uitbetaald uit de huishoudelijke kredieten. Na het van kracht worden van de nieuwe procedure zijn er in totaal 135 ambtenaren in dienst genomen. Op basis van het in december genomen besluit inzake tijdelijke ambtenaren organiseert de Commissie na 1999 geen interne vergelijkende onderzoeken meer die een vaste aanstelling tot doel hebben. Dit is omdat men in het algemeen vond dat de deelnemers aan interne vergelijkende onderzoeken en die aan algemene vergelijkende onderzoeken zich in een zeer ongelijkwaardige positie bevinden.
In de Commissie is men daarentegen begonnen uit te zoeken hoe afgezien kan worden van massale vergelijkende onderzoeken, waarvan de organisatie zeer moeilijk is. In februari wordt het in het begin van de herfst mislukte vergelijkende onderzoek opnieuw georganiseerd. Ik hoop dat het systeem van massale vergelijkende onderzoeken daarna niet meer wordt toegepast. Momenteel wordt overwogen hoe de preselectie voortaan bijvoorbeeld op basis van taal of per land kan worden uitgevoerd, waardoor de zeer zware onderzoeksprocedure, waar tienduizenden sollicitanten aan deelnemen, kan worden vereenvoudigd. We zijn bereid het Parlement hier meteen over te informeren zodra de zaken vorderen. De door secretaris-generaal Williamson geleide werkgroep die de personeelsadministratie gaat hervormen, heeft een groot aantal voorstellen gedaan die veranderingen tot doel hebben.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris hartelijk voor zijn uitvoerige antwoord dat niet alleen de cijfers betrof, maar waarmee hij meteen al vooruitgelopen is op een mogelijke aanvullende vraag, namelijk hoe het met de tegenwoordige selectieprocedure staat en hoe het nu verder zal gaan. Mag ik toch nog een aanvullende vraag stellen? Die is van de volgende strekking. Ik verwacht in dit antwoord weliswaar geen concrete cijfers maar wel een algemene indicatie. Zijn er bepaalde lidstaten waarvan de onderdanen zijn aangetrokken in een mate die dit stelsel van nationaal aandeel in het normale ambtenarenbestand wel heel erg overschrijdt?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, volgens het acquis communautaire en de personeelswetgeving kan men niemand op basis van nationaliteit bevoorrechten of uitsluiten. Dit beginsel is natuurlijk van kracht. Maar het is natuurlijk zo dat personeels- en nationaliteitsstatistieken aantonen dat afhankelijk van de ambtelijke functie verschillende nationaliteiten op sommige niveaus een te grote en op andere een te kleine vertegenwoordiging hebben. Ik doe het geachte parlementslid graag de statistieken toekomen.
Over de vergelijkende onderzoeken voor de nieuwe lidstaten kan ik zeggen dat toen er op bepaalde nationaliteiten gerichte vergelijkende onderzoeken werden georganiseerd, de interesse van de Finnen voor functies bij de Europese Unie het grootst was en dat daarom de selecties snel zijn gegaan. De interesse van de Zweden was niet even groot en die van de Oostenrijkers het minst groot. We hebben ernaar gestreefd dit probleem zo te corrigeren, dat we nu zowel voor de Zweden als voor de Oostenrijkers nieuwe vergelijkende onderzoeken organiseren. We hopen dat de Commissie eind 1999 alle doelstellingen kan verwezenlijken waarover deze drie landen zijn ingelicht toen ze in januari 1995 lid werden van de Europese Unie.

De Voorzitter
Vraag nr. 52 van Alexandros Alavanos, die hier door de heer Papayannakis vertegenwoordigd wordt (H-1054/98):
Betreft: Vrouwenhandel in Europa
Vijfhonderdduizend vrouwen zijn slachtoffer van de huidige slavenmarkt die bekend staat als vrouwenhandel. Het verschijnsel grijpt om zich heen, aangezien, zoals het verantwoordelijke lid van de Commissie Anita Gradin recentelijk te Wenen op de Oost-Westconferentie over vrouwenhandel onderstreepte, 'deze handel goed betaalt en geen groot risico met zich meebrengt', daar geen zware straffen worden opgelegd. De desbetreffende communautaire programma's STOP, DAPHNE en OISIN zijn ontoereikend om de steeds grotere toename van de handel in vrouwen en jonge meisjes te bestrijden. Welke verdere concrete en snelle maatregelen denkt de Commissie te treffen ter bescherming van de vrouwen uit landen buiten de Europese Unie die slachtoffer zijn, en voor het bestraffen van deze handel? We heten mevrouw Gradin welkom, en ik wil haar verzoeken de vraag van de heer Papayannakis te beantwoorden.

Gradin
Ik deel volledig de bezorgdheid van het geachte parlementslid de heer Alavanos in verband met de voortdurende en groeiende vrouwenhandel in de richting van de Europese Unie voor seksuele uitbuiting. Sinds ik commissaris geworden ben in 1995 heb ik veel tijd en energie besteed aan het bestrijden van deze schandelijke vorm van georganiseerde misdaad en schending van de mensenrechten van vrouwen.
Tot op dat moment geloofde niemand erin dat de Europese Unie deze kwestie kon aanpakken. In juni 1996 heb ik de Europese Conferentie over vrouwenhandel in Wenen georganiseerd. Dit was de eerste keer dat de voornaamste Europese actoren uit Oost en West bijeenkwamen om te praten over dit ernstige probleem. Op basis van hun aanbeveling heb ik in november 1996 een actieplan voorgelegd tegen de handel in vrouwen voor seksuele uitbuiting. Sindsdien zijn er een aantal belangrijke acties ondernomen. Ik zal een aantal daarvan kort in herinnering roepen.
In de eerste plaats werd er door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken besloten het mandaat van de Europese drugseenheid, nu Europol, uit te breiden tot mensenhandel. Tegen het jaar 1999 zal Europol zijn medewerking verlenen aan gezamenlijk onderzoek gericht op het ontmantelen van misdaadorganisaties betrokken bij dergelijke handel. Europol gaat ook een rapport opstellen omtrent de algemene situatie met betrekking tot vrouwenhandel in de Europese Unie.
Het tweede belangrijke besluit was het in het leven roepen in december 1996 van het meerjarenprogramma STOP. Dit programma heeft een begroting van 6, 5 miljoen ecu voor vijf jaar. De doelstellingen zijn het bevorderen van onderzoek, van voorlichtingscampagnes, vorming en het uitwisselen van projecten. Het is gericht tot allen die zich beroepsmatig bezig houden met het bestrijden van de mensenhandel. Sinds 1996 hebben wij 30 projecten kunnen steunen.
In de derde en laatste plaats heeft de Raad in februari 1997 een gemeenschappelijk optreden goedgekeurd om de handel in mensen strafbaar te maken. Er werden ook afspraken gemaakt betreffende concrete maatregelen inzake justitiële samenwerking en het bieden van bescherming aan getuigen.
Een andere cruciale rol in de strijd tegen deze handel en in het verschaffen van slachtofferhulp wordt gespeeld door niet-gouvernementele organisaties. Om hun werk te steunen hebben wij in mei 1997 het DAPHNE-initiatief opgezet ter bestrijding van geweld tegen kinderen, minderjarigen en vrouwen. Het hoofddoel is mee te werken aan van het creëren van NGO-netwerken door heel Europa en modelprojecten te ondersteunen. Tien van deze projecten gaan over het bestrijden van vrouwenhandel. De Commissie heeft ook directe steun kunnen verlenen aan het oprichten en het werk van NGO's in Midden- en Oost-Europa. Dit werd mogelijk gemaakt door de democratieprogramma's in het kader van PHARE en TACIS.
Het bestrijden van vrouwenhandel is als schieten op een bewegend doel. Bijna dagelijks worden er nieuwe criminele netwerken en strategieën uit de grond gestampt en hun methodes worden steeds meedogenlozer. Wij moeten onze eigen strategieën dan ook continu versterken en herzien en ook nieuwe instrumenten creëren. Daarom ben ik blij u te kunnen mededelen dat de Commissie op 9 december een nieuwe mededeling heeft goedgekeurd voor verdere initiatieven tegen vrouwenhandel. Deze mededeling is een vervolg op die uit 1996. De multidisciplinaire aanpak wordt erdoor versterkt en het is de bedoeling dat alle stadia van de keten omvat worden - de aanlokkers, de handelaars en de uitbuiters. De mededeling maakt de inventaris op van de vooruitgang die tot op heden geboekt werd, en doet op basis van de tot nu toe opgedane ervaring suggesties voor het verdiepen van lopende activiteiten en voor het opstarten van nieuwe. Er wordt door deze mededeling ook gevolg gegeven aan het verzoek van het Europees Parlement via het verslag van mevrouw Waddington om iets dergelijks voor te leggen voor het einde van 1998. Het hoofddoel is het bestrijden van de vrouwenhandel bovenaan de politieke agenda van de Unie te houden en de samenwerking te versterken tussen de landen van herkomst, doorvoer en bestemming, inclusief zowel regeringen als NGO's.
Een andere doelstelling ervan is het aansporen van de lidstaten voor het einde van 1999 volledig hun wettelijke verplichtingen na te komen die voortvloeien uit het gemeenschappelijk optreden van februari 1997. De belangrijkste nieuwe initiatieven in de mededeling zijn het opstellen van een mededeling in 1999 over bijstand aan misdaadslachtoffers, inclusief slachtoffers van mensenhandel; het uitwerken van een wetgevingsvoorstel inzake het verstrekken van tijdelijke verblijfsvergunningen voor slachtoffers die bereid zijn als getuige op te treden; het bijsturen van de bestaande richtsnoeren van het programma STOP teneinde voorlichting aan slachtoffers erin op te nemen over manieren om hulp te krijgen, en onderzoek naar de verschillende tussenpersonen in een dergelijke keten; het opstarten van vormingsprojecten om in migratiegebieden vrouwenhandel te voorkomen en te bestrijden en het opsporen van valse en vervalste papieren; het ruchtbaarheid geven aan de mogelijkheden tot steun via een aantal andere communautaire programma's zoals INTEGRA en LEONARDO bij de betrokken doelgroepen; en het bevorderen van verdere samenwerking en informatie-uitwisseling over vrouwenhandel binnen de pretoetredingsstrategie en ook in samenwerking met de nieuwe onafhankelijke staten.
Ik hoop dat wij nu een nieuw platform hebben voor onze gezamenlijke strijd tegen de vrouwenhandel en ik verheug mij op de verdere nauwe samenwerking met het Europees Parlement in de strijd tegen deze flagrante schending van de mensenrechten van vrouwen.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw de commissaris voor haar uitgebreid en gedetailleerd antwoord. U weet echter, mevrouw de commissaris dat dit verschijnsel allesbehalve de wereld uit is. Integendeel, het wordt steeds erger. Wij stellen vast dat in mijn land zelfs mensen met overheidsfuncties, zoals politieagenten verwikkeld zijn in dit "handeltje" en er medeverantwoordelijk voor zijn dat dit zich als een olievlek kan uitbreiden. Wat u zei, mevrouw de commissaris, is bemoedigend. Desalniettemin zou ik twee meer specifieke vragen willen stellen. Kan, ten eerste, de Commissie landen voor het Europese Hof van de rechten van de mens dagen wegens onvoldoende bestrijding van de mensenhandel? Mijns inziens zijn er klachten in die richting en ik denk dat de Commissie als hoedster van de Verdragen een procedure kan openen voor het Hof van de rechten van de mens. Kan, ten tweede, de Commissie van de kandidaat-landen voor toetreding een doeltreffende bestrijding van de mensenhandel eisen en dit als voorwaarde stellen voor hun toetreding?

Gradin
Hartelijk dank voor uw vraag. Natuurlijk moeten wij samen harder werken om sommige van deze ambtenaren en regeringsmensen te overtuigen die zich hier niet echt bij betrokken voelen.
De beste manier om dit te doen met de landen van Midden en Oost-Europa is via projecten. De projecten die in samenwerking met hen lopen zijn behoorlijk succesvol en de netwerken die men aan het opzetten is tussen niet-gouvernementele organisaties in de 15 lidstaten en in de kandidaat-landen worden vrij goed. Dit is de beste manier om verder te komen met deze kwestie.

De Voorzitter
Vraag nr. 53 van Clive Needle (H-1086/98):
Betreft: Stijging van de invoer van sigaretten naar Andorra
Uit cijfers die zijn gepubliceerd door de douaneautoriteiten van Andorra blijkt dat in 1997 door dat land vanuit de EU 3, 1 miljard sigaretten zijn ingevoerd. Op basis van deze cijfers roken alle mannen, vrouwen en kinderen in Andorra ieder 140 sigaretten per dag.
Welke maatregelen overweegt de Commissie om te voorkomen dat tabaksproducten naar de EU worden gesmokkeld? Welke maatregelen overweegt zij met name tegen tabaksondernemingen, zoals Gallagher, die moeten hebben beseft dat de plotselinge toename van hun verkoop in Andorra niet te verklaren was door legale leveringen aan een gewone commerciële markt? Mevrouw Gradin, ik verzoek u antwoord te geven op de vraag van de heer Needle aangaande deze opmerkelijke groei van de sigaretteninvoer.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, het geachte lid Needle heeft een vraag gesteld over de smokkel van sigaretten vanuit Andorra en over de maatregelen die de Commissie denkt te nemen om smokkel te voorkomen.
Eind 1997 kreeg de Commissie informatie over een aanzienlijke uitvoer van sigaretten van Britse makelij naar Andorra. Tegelijkertijd kregen wij eensluidende informatie vanuit verscheidene lidstaten, dat er sigaretten in beslag genomen waren die vanuit Andorra de Unie waren binnengesmokkeld. Tegen deze achtergrond was het duidelijk dat Andorra een knooppunt voor de sigarettensmokkel naar de Unie is geworden.
De directeur van de fraudebestrijdingsgroep van de Commissie (UCLAF) bezocht in december 1997 Andorra om contact op te nemen met de regering. Doel van het bezoek was overeenstemming te bereiken over de manier waarop de sigarettensmokkel kon worden tegengegaan. Afgesproken werd dat de Gemeenschap gedurende de eerste helft van 1998 een aantal controles in Andorra zou houden, die zouden worden uitgevoerd door ambtenaren van de fraudebestrijdingsgroep van de Commissie, UCLAF, en onderzoekers van de betrokken autoriteiten in Frankrijk, Ierland, Spanje en Groot-Brittannië. Deze controles brachten aan het licht dat Andorra niet alleen grote hoeveelheden sigaretten met Amerikaanse labels had vervaardigd, maar deze ook had geïmporteerd, voornamelijk vanuit Groot-Brittannië. Veel wees er ook op dat een groot deel van de sigaretten bedoeld was om de Unie binnen te smokkelen, met name naar Spanje. Het bleek eveneens dat de smokkel in handen was van criminele netwerken in Andorra én verschillende lidstaten. De autoriteiten van Andorra beweerden echter dat zij geen statistieken van de sigarettenverkoop konden overleggen, noch de eindbestemming konden vaststellen.
Na deze controles heeft de Commissie voortdurend in verbinding gestaan met de regering van Andorra. Dit heeft geleid tot maatregelen om de illegale handel aan te pakken. Wij zien onder andere dat de lidstaten nu heel wat minder vaak beslag leggen op sigaretten waarvan men vermoedt dat ze vanuit Andorra zijn gesmokkeld. Ook is de uitvoer van sigaretten vanuit Groot-Brittannië naar Andorra drastisch gedaald vergeleken met 1996 en 1997. Het is bijzonder verontrustend dat sigarettenfabrikanten in Groot-Brittannië van de smokkel moeten hebben afgebekten, aangezien de uitvoer in zo'n korte tijd zo sterk steeg. Deze omstandigheden worden nu onderzocht door de autoriteiten van de lidstaten die aan de controle in Andorra hebben meegewerkt én door het orgaan van de Commissie, UCLAF.

Needle
Ik zou mijn dank willen betuigen aan commissaris Gradin voor een uiterst informatief en positief antwoord. ik hoop van harte dat wij nog verdere informatie zullen krijgen over de geslaagde maatregelen en de mate waarin men het probleem heeft kunnen verkleinen. Ik ben ook de Britse krant The Independent erkentelijk voor het aan de orde stellen van deze kwestie en het is ook van het allergrootste belang dat het publiek hiervan op de hoogte is gezien het werk van UCLAF. In het huidige klimaat is het van belang zowel te praten over potentiële successen als over problemen.
Wat de bredere kwestie betreft in het kader van het volksgezondheidsdebat in het Europees Parlement en van de maatregelen die de Commissie neemt tegen tabaksconsumptie, waarvan ik hoop dat er morgen bij de Commissie nog verdere vooruitgang geboekt gaat worden, is er in de lidstaten vooruitgang te melden zoals in Groot-Brittannië waar de regering voorstellen heeft gedaan om smokkelen prioritair aan te pakken. Ik ben bijzonder verheugd te vernemen dat de Commissie daar als partner aan mee zal werken en ik hoop dat er voldoende prioriteit hieraan gegeven zal worden en erop toe gezien zal worden dat de richtlijnen zoals de richtlijn betreffende tabaksreclame doeltreffend werken en niet omzeild worden door deze misdadigers, met name bij de tabaksfabrikanten, die de verantwoordelijkheid moeten dragen voor wat zij doen: het roken bevorderen.

Gradin
Ik ben uitermate verheugd over het feit dat zulke goede samenwerking mogelijk is gebleken tussen UCLAF en de verschillende lidstaten. Dit is de enige manier om sigarettensmokkel te bestrijden. Zoals u misschien weet zijn wij buitengewoon succesvol geweest in het Middellandse-Zeegebied en is er nu een speciale eenheid binnen UCLAF voor sigarettensmokkel ingesteld. Wij zijn altijd bereid het Parlement nadere informatie te verstrekken over ons werk op dit gebied.

De Voorzitter
Vraag nr. 54 van Maj Theorin (H-1099/98):
Betreft: Illegale immigratie
Illegale immigratie is voor de Europese Unie en haar lidstaten een groot probleem. De Raad heeft dan ook maatregelen vastgesteld om de methoden van controle te harmoniseren, en om het overleg en de samenwerking tussen de lidstaten te intensiveren indien aanvragen worden afgewezen, alsook bij de bestrijding van mensensmokkel. Momenteel verblijven grote aantallen illegale vluchtelingen op het grondgebied van de EU, tussen 1991 en 1993 zijn circa 3 miljoen vluchtelingen naar Europa gekomen. Vaak wonen zij, kinderen zowel als ouderen, in onmenselijke en in sanitair opzicht weerzinwekkende omstandigheden, zoals onder meer wordt beschreven in het boek "'Zonder papieren" van Chris de Stoop.
Hoe denkt de Commissie dat het mogelijk is de levensomstandigheden van deze mensen te verbeteren? Mevrouw Gradin, ik verzoek u antwoord te geven op de vraag van mevrouw Theorin.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de ongerustheid van het parlementslid Theorin wat betreft de burgers van derdewereldlanden die zich illegaal in onze lidstaten ophouden. Sommigen zijn het slachtoffer geworden van mensensmokkelaars, anderen zijn hier op eigen initiatief naartoe gekomen. De meesten worden natuurlijk gedreven door de droom over een behoorlijk leven en een dragelijke toekomst. De werkelijkheid pakt vaak anders uit, en velen worden gedwongen onder zeer zware omstandigheden te leven.
Momenteel verschillen de immigratiebepalingen tussen de lidstaten onderling. Er zijn een aantal aanbevelingen en andere overeenkomsten op EU-niveau die het immigratiebeleid aangaan en de meeste immigratiecategorieën dekken; zij dekken de voorkomende gevallen echter niet volledig en zijn niet in alle opzichten eensluidend. In 1997 heb ik daarom een voorstel ingediend voor een verdrag over gemeenschappelijke EU-bepalingen voor immigratie naar de Unie. Mijn hoop is dat de mogelijkheid tot illegale immigratie verkleind zal worden door duidelijker en meer uniforme immigratiebepalingen binnen de Unie. Het Europees Parlement heeft het voorstel ontvangen om zijn standpunt erover te bepalen, en ik zie ernaar uit over het verslag van het Parlement een discussie te voeren, die waarschijnlijk ergens volgend jaar zal plaatsvinden.
In de jaren "90 hebben wij kunnen zien hoe de mensensmokkel steeds onrustbarender vormen heeft aangenomen. De vrouwenhandel vindt in heel Europa volop plaats, migranten worden in bagageruimten van bussen of in vrachtcontainers gepropt om over de grens naar de EU te worden vervoerd. Ze lopen het risico een ongewoon pijnlijke dood te sterven door uitdroging of door gebrek aan zuurstof. Ook worden mensen hartje winter in niet-zeewaardige vaartuigen de zee opgestuurd. Niemand van ons weet vandaag de dag hoevelen er ieder jaar op die manier verdrinken.
De smokkel van mensen wordt door goed georganiseerde, criminele netwerken geleid. Zonder mededogen wordt de kwetsbare positie van zwakkeren uit winstbejag uitgebuit. Er wordt grof geld verdiend, en de risico's zijn verhoudingsgewijs gering. Om deze netwerken te bestrijden is een mobilisatie op een aantal fronten tegelijk noodzakelijk. Dit geldt zowel nationaal als binnen de Unie. Om deze ontwikkeling te beteugelen is het tevens een vereiste dat wij maatregelen op het gebied van migratiebeleid koppelen aan inspanningen op andere centrale politieke terreinen.
Afzonderlijke maatregelen op het punt van het visumbeleid, de grenscontroles, afwijzingen of uitzettingen hebben weinig effect. Daarom moeten ze worden gekoppeld aan maatregelen op een reeks andere gebieden. Ik denk vooral aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, het handelsbeleid, het subsidiebeleid en onze humanitaire hulpprogramma's. Meer algemene inspanningen op het gebied van sociale vooruitgang en sociale rechtvaardigheid zijn natuurlijk ook een belangrijk onderdeel in een strategie om de illegale immigratie naar de EU te doen afnemen. Wij mogen nooit vergeten dat het om individuen gaat die zich in een moeilijke positie bevinden. Al hebben zij niet het recht van immigratie, toch dienen hun mensenrechten en fundamentele vrijheden gewaarborgd te worden. Dit dient in de Europese strategie een richtsnoer te zijn in de strijd tegen illegale immigratie.
De situatie van asielzoekers en personen uit door oorlog getroffen gebieden is gedeeltelijk anders. Hier gaat het om mensen die niet vrijwillig hun huis hebben verlaten. Zij zijn misschien op de vlucht voor een burgeroorlog of vanwege het feit dat hun regering hun geen gepaste bescherming kan bieden. Meestal duiken deze individuen op in combinatie met een massavlucht. Om ook deze situaties te kunnen aanpakken, heeft de Commissie zoals bekend twee voorstellen aan de Raad ingediend: de ene betreft een tijdelijke verblijfsvergunning, de andere een solidaire verantwoordelijkheidsverdeling tussen de lidstaten, wanneer zich een massavlucht voordoet. Beide voorstellen worden nu door de Raad behandeld, en zoals bekend zijn deze kwesties bij twee gelegenheden in het Europees Parlement aan de orde gekomen.
Zoals u weet, is mijn voorstel er onder meer op gericht om een gemeenschappelijk minimumniveau vast te stellen inzake de sociale bescherming die deze mensen zouden kunnen krijgen vanaf het moment dat ze onze lidstaten binnenkomen. Indien de Raad het over dit voorstel eens kan worden, zouden dus dragelijke levensomstandigheden gegarandeerd kunnen worden aan alle mensen die behoefte aan bescherming binnen de Unie hebben.

Theorin
Ik dank de commissaris voor haar uitgebreide en bijzonder positieve antwoord. Het lijkt erop dat wij het over een aantal onderdelen vrijwel eens zijn, hetgeen mij zeer verheugt. Evenzo ben ik blij met haar uitspraak dat de bijdragen ook op het sociale vlak gedaan moeten worden en sociale vooruitgang bevorderd moet worden.
Wat betreft Europa en de EU is de ramp intussen nogal groot. Waar vroeger 30.000 mensen per jaar werden afgewezen, zijn dat er nu 200.000 per jaar. Dit komt, zoals de commissaris al zei, mede doordat de maffia zich met de mensensmokkel een buitengewone inkomstenbron heeft verworven. Dat bestond vroeger niet.
Maar voor mij staat nog een andere kwestie centraal, namelijk de kwestie rond de mensen die zich binnen de EU en Europa schuilhouden. Deze situatie, die vaak met zich meebrengt dat kinderen verstoken blijven van onderwijs, gezondheidszorg of andere zorg die ze nodig hebben, is buitengewoon ernstig. De betrokkenen worden blootgesteld aan enorme psychische druk. Men zou het er toch tenminste over eens kunnen zijn dat de mensenrechten ook voor illegale immigranten binnen de EU moeten gelden.

Gradin
Hoe wij moeten omspringen met mensen die illegaal in onze 15 lidstaten leven, is een uiterst lastige kwestie, met name in een situatie waarin wij 18 miljoen werklozen hebben en er tegelijkertijd geen klassieke immigratie van arbeidskrachten naar onze landen is. Daarentegen hebben wij de plicht op te komen voor vluchtelingen. Dat maakt deze situatie nog lastiger. Ik ben het ermee eens dat wij moeten proberen menswaardige oplossingen voor deze mensen te bedenken, zodat de meesten van hen naar hun land kunnen terugkeren en daarmee ook een oplossing kunnen vinden voor hun eigen situatie.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Gradin.
Met de vraag van mevrouw Theorin zijn we aan het einde gekomen van de voor dit vragenblok beschikbare tijd. De vragen nrs. 55, 56 en 57 zullen daarom schriftelijk beantwoord worden.

De Voorzitter
Alvorens verder te gaan met vraag nr. 58 geef ik het woord aan mevrouw García Arias voor een motie van orde.

García Arias
Mijnheer de commissaris, ik wil hier een procedurekwestie aan de orde stellen. Die kwestie heeft volgens mij niet alleen betrekking op de vragen die een aantal afgevaardigden hebben gericht aan de voor het mededingingsbeleid verantwoordelijke commissaris, maar ook, in het algemeen, op de wijze waarop de Europese Commissie de controle voert over de bij het vragenuur te volgen procedure. Daarom vraag ik u dit, mijnheer Van Miert: is er in uw dienst reeds een analyse uitgevoerd aangaande de toepassing van artikel 24 van de richtlijn betreffende de gemeenschappelijke normen voor de interne elektriciteitsmarkt, waarin gesproken wordt van de overgang naar mededinging?
Als de commissaris mij op deze vraag antwoord zou kunnen geven, dan zou ik weten of ik een klacht kan richten tot de Europese Commissie over de vraag welke commissaris verantwoordelijk is met betrekking tot de vragen die hier door een aantal afgevaardigden zijn gesteld.

De Voorzitter
Mevrouw García Arias, u heeft zojuist een vraag gesteld. De Commissie heeft op bepaalde soorten vragen een antwoord voorbereid. Het soort vraag dat u stelt, staat vandaag niet op de agenda. U heeft in de voltallige vergadering reeds een protest laten horen omdat uw vraag niet opgenomen was bij de vragen gericht aan de heer Van Miert. En nu stelt u een vraag die niet op de agenda staat. Als we uw vraag hier aanvaarden wordt daarmee de van te voren vastgestelde agenda in de war gebracht. Als de commissaris uw vraag wil beantwoorden, kan ik hem daarvoor enige spreektijd geven, waarbij dan wel vastgelegd zij dat deze vraag niet op de agenda stond. Er staan andere vragen op de agenda en voor de beantwoording daarvan is tijd nodig.
Mijnheer van Miert, we wijken iets af van de gebruikelijke gang van zaken, maar ik vertrouw op de welwillendheid van de Vergadering en die van u zelf. Ik vraag u daarom of u antwoord wilt geven.

Van Miert
Ik ben bereid deze vraag samen met die van de heer Pérez Rojo te beantwoorden. Dat doe ik uiteraard op persoonlijke titel.

De Voorzitter
Dat lijkt me uitstekend, mijnheer Van Miert. Zo houden we ons aan de agenda. De heer Van Miert heeft beloofd de vraag van mevrouw García Arias binnen het kader van de vraag van de heer Pérez Royo te beantwoorden. Als we nu een beetje opschieten, kunnen we de vraag van de heer Pérez Royo nog halen.

De Voorzitter
Vraag nr. 58 van Felipe Camisón Asensio (H-1052/98):
Betreft: Concentratie van bedrijfsactiviteiten in de sector autobussen
De Commissie heeft onlangs met betrekking tot de sector autobussen toestemming gegeven voor concentratie van bedrijfsactiviteiten in de Europese Unie. In hoeverre kunnen dergelijke concentraties nadelige gevolgen hebben voor de mededinging en de werkgelegenheidsschepping? Mijnheer van Miert, u krijgt het woord om een antwoord te geven op de vraag van de heer Camisón Asensio.

Van Miert
Ik kan op deze vraag vrij kort antwoorden. De Commissie heeft inderdaad de fusie tussen Iveco en Renault goedgekeurd maar voor wat autobussen betreft, voor de drie hoofddoeleinden waarvoor ze worden gebruikt, namelijk toeristenautocars, bussen voor het gebruik in steden en in urbane gebieden en dan verder ook natuurlijk de autobussen die meer bepaald worden ingezet voor openbaar vervoer in het algemeen. Welnu, we hebben na onderzoek van de betrokken aangelegenheid kunnen vaststellen dat dit niet leidde tot concurrentieproblemen. U weet, deze zaak is onderzocht op basis van de verordening inzake fusies van ondernemingen en het is, ten eerste, gebleken dat beide ondernemingen een teruglopend marktaandeel hebben in hun respectieve staten en, ten tweede, dat er voldoende concurrentie overblijft. Ik moet u zeggen, voor wat toeristenautocars betreft, is die concurrentie zelfs hevig. Voor andere doeleinden waarvoor autobussen worden ingezet, is de markt zich aan het openen want die was traditioneel nogal nationaal zoals u weet. Maar ook die markt opent zich zodanig dat men stilletjes aan ook van een Europese markt kan spreken, zodat wij vanuit concurrentieoogpunt daarmee geen problemen hadden omdat er voldoende concurrentie overblijft. Ik moet er nog aan toevoegen dat als er eenmaal een antwoord kan gegeven worden op de concurrentiebekommernissen die wij hebben, of mogelijk hebben, dan zullen wij natuurlijk ook bereid zijn eventueel andere aspecten, waaronder ook tewerkstellingsaspecten, mee te analyseren. Maar onze eerste opdracht op basis van de verordening in verband met de concentratie of de fusie van ondernemingen is wel degelijk de concurrentieproblemen analyseren en daarop een antwoord geven, hetgeen in dit geval ook positief kon gebeuren.

Camisón Asensio
Mijnheer de commissaris, de Commissie heeft toestemming gegeven voor het samengaan van de activiteiten die Renault en Iveco, een filiaal van Renault, op het gebied van autobussen uitoefenen. Door deze concentratie van activiteiten zal Renault zonder enige twijfel de tweede fabrikant op de Europese markt worden. Is er in de procedure die de Commissie voor het afgeven van deze vergunning heeft gevolgd rekening gehouden met de mogelijkheid - of de bereidheid van de zijde van de ondernemers - om gehandicapten de toegang tot bussen te vergemakkelijken door het aanbrengen van intrekbare platforms? En als dat het geval is, op welke wijze is dat gebeurd?
De commissaris heeft het gehad over het creëren van arbeidsplaatsen. Is er bij het verlenen van toestemming ook rekening gehouden met de mogelijkheid dat die activiteiten werden overgebracht naar het Verenigd Koninkrijk, Duitsland of Spanje?

Van Miert
In dit geval hebben de beide notificerende partijen ons geen enkel aspect vermeld met betrekking tot tewerkstelling. Ze hebben ons wel aangeduid waar ze hun activiteiten wensen te concentreren. De fusieverordening laat toe dat vakbonden worden gehoord door onze diensten of door mijzelf, maar bij mijn weten zijn er ook in dit geval daaromtrent geen vragen geweest. Anders zijn wij graag bereid te luisteren naar hun bekommernissen en zoals ik daarnet al zei, in de mate van het mogelijke die bekommernissen ook mee te nemen. Overigens, in een ander zeer typisch geval waar Kässbohrer/Mercedes-Benz, één van de concurrenten van deze nieuwe groep, hebben we destijds wel veel belangstelling gekregen van de kant van de vakbonden en dat is toen in de procedure verwerkt. Dat heeft mede geleid tot een beslissing die we destijds in een ander dossier hebben genomen. Maar nogmaals, hier is noch van de kant van de aanmeldende partijen, noch - voor zover ik weet - van de kant van de vakbonden enige vraag geweest om gehoord te worden.

De Voorzitter
Vraag nr. 59 van Paul Rübig (H-1068/98):
Betreft: Discriminerende veertarieven
De Britse scheepvaartmaatschappij die de overtochten van Dover naar Calais organiseert, past een selectief tariefbeleid toe. Bijzondere aanbiedingen maken onder bepaalde voorwaarden een overtocht mogelijk voor £ 16, -. Dit gunstige tarief is slechts voor inwoners van het Verenigd Koninkrijk mogelijk. Andere burgers van de Unie dienen het normale tarief van £ 79, - te betalen.
Bestaan er bij de Commissie bezwaren tegen deze praktijken, enerzijds gelet op de mededingingsregels van artikel 85 en volgende van het EG-Verdrag en anderzijds op de opheffing van kwantitatieve beperkingen tussen de lidstaten, respectievelijk organisaties, waarop zij een doorslaggevende invloed uitoefenen (artikel 30 en volgende van het EU-Verdrag)? U krijgt het woord, mijnheer van Miert, om antwoord te geven op de vraag van de heer Rübig.

Van Miert
Ik heb de indruk dat dit een kwestie is van commercieel beleid van een exploitant van een veerboot over het Kanaal. Als dat inderdaad het geval is - en het is goed mogelijk dat dit gewoon een onderdeel is van een commerciële strategie - en als wij klachten binnenkrijgen, dan is het mogelijk dat wij ons hier verder in zullen verdiepen. Voor zover ik weet is dat niet het geval, maar het zou een aanwijzing kunnen zijn dat er bepaalde afspraken gemaakt zijn tussen de veerbootexploitanten. Zoals ik al zei, er is geen indicatie dat iets dergelijks hier het geval zou zijn.
Een andere vraag die men zou kunnen stellen heeft te maken met artikel 86: is er sprake van misbruik van een dominante positie? Omdat het bedrijf in kwestie geen dominante positie inneemt is dat niet van toepassing. Dus is er voor het moment op basis van onze informatie geen probleem qua toepassing van de mededingingsregels.

Rübig
Mijnheer de commissaris, het probleem is dat reizigers van Europa naar Groot-Brittannië ineens worden geconfronteerd met twee tarieven, namelijk een aanzienlijk verlaagde prijs voor burgers van Groot-Brittannië en de normale prijs. Ik heb hetzelfde probleem geconstateerd in skigebieden in Oostenrijk, waar met liftkaarten hetzelfde gebeurt. Daarom is het geloof ik van belang dat principieel wordt nagedacht over deze vorm van discriminatie in bepaalde landen. Aan de andere kant weten wij natuurlijk ook wel dat er kortingen worden gegeven, kortingen voor bepaalde beroepsgroepen, scholen, bedrijven, beambten enzovoort. Maar toch geloof ik dat het nuttig is dat de Commissie hierin een duidelijk standpunt bepaalt.

Van Miert
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk valt het meestal toe te juichen dat kortingen worden gegeven, en hier worden kortingen gegeven. Er moet natuurlijk wel nauwkeurig naar gekeken worden of er niet ergens een onpassend element is - dat bepaalde rederijen bijvoorbeeld iets met elkaar afspreken, want dan kan er eventueel sprake zijn van een kartel. Dat is al eens voorgekomen, ook in het geval van de tunnel of deze overvaarten. Stellig weet u ook dat wij vorige week nog tot boetes hebben besloten voor veerbootmaatschappijen tussen Bari in Italië en Griekenland. Wanneer wij klachten krijgen, worden die natuurlijk onderzocht. Maar in het onderhavige geval bestaat tot nu toe, voor zover mijn dienst en ik hebben kunnen uitmaken, geen reden om aan te nemen dat hier verder wordt gegaan dan hetgeen men als een normale kortingspolitiek kan beschouwen. Mocht u nog nadere inlichtingen hebben, dan staan wij geheel tot uw dienst.

McIntosh
Ik ben blij met het antwoord van de commissaris. Ik vraag mij af of hij zondagavond the Money Programme op BBC 2 heeft gezien - ik weet dat hij graag televisie kijkt in zijn vrije tijd - waarin erop werd gewezen dat deze praktijken niet alleen bij veerbootmaatschappijen voorkomen. De gewoonte om verschillende tarieven te hanteren voor verschillende vluchten afhankelijk van het land waarin de reis begint is een veel voorkomend gebruik in de luchtvaartindustrie van de Europese Unie. Kan hij er s.v.p. voor zorgen dat wanneer de euro van kracht wordt op 1 januari en prijzen opgegeven moeten worden in euro's dit geen courante praktijk vormt in de hele vervoersector? Indien dat toch het geval is en er gevallen bij hem gemeld worden of onderzoek van zijn eigen afdeling erop wijst dat het hier gaat om een wijd verbreid fenomeen, zou hij dan zo vriendelijk willen zijn het door het Verdrag aan hem verleende gezag ook uit te oefenen?

Van Miert
U hebt het over een bredere kwestie die heel reëel is; en die dat vermoedelijk meer is in de sector van de burgerluchtvaart dan in die van de veerboten. Nogmaals, als het alleen gaat om speciale aanbiedingen is het prima. Mensen houden daarvan. Maar als er wat meer achter zit en indien wij er bewijzen en concrete informatie over krijgen, dan kan ik echt bevestigen dat wij er ons in zullen verdiepen. Er is nog een andere vraag over Sabena. Mijn antwoord luidt dat er inderdaad aanleiding bestaat om een uitgebreider onderzoek te starten naar bepaalde praktijken, met name in de sector van de burgerluchtvaart.

Watts
Als Europees parlementslid voor Oost-Kent, vertegenwoordig ik Dover. Ik wil bijzonder graag de heer Rübig geruststellen en kan hem ervan verzekeren dat alle burgers van de Europese Unie gebruik kunnen maken van interessante aanbiedingen voor dagtrips naar de overkant van het Kanaal. In de praktijk maken ook veel EU-burgers gebruik van die speciale aanbieding, dat geldt zeker voor onze vrienden aan de overkant van het water, de Fransen, die geregeld deze goede deals en vele last-minute voordeeltjes benutten. Natuurlijk als dutyfree komt te verdwijnen zullen veel van die voordeeltjes dat ook doen. Ik hoop dat dutyfree blijft en dat de heer Rübig en zijn landgenoten naar Nord/Pas de Calais zullen komen om het Kanaal over te steken op deze veerboten die prima waar voor hun geld bieden. Zowel hij als anderen zijn van harte welkom in mijn kiesdistrict. Op dat vlak kan ik hem geruststellen. Bij de prijzen wordt er niet gediscrimineerd.

Van Miert
Ik heb de indruk dat dit niet zozeer een vraag was als wel een mini reclamecampagne. Mag ik een lid van het Parlement feliciteren met zo'n openhartig pleidooi voor zijn regio?
Dit gezegd zijnde is er geen sprake van discriminatie tussen burgers van de Gemeenschap. Als die er wel zou zijn dan zouden wij natuurlijk een probleem hebben en er iets aan doen. Dat is niet het geval. Daar mag geen misverstand over bestaan. Als misbruik zou blijken te bestaan of een soort van geheime kartelvorming dan zouden wij optreden. Voor zover mijn diensten en ik het nu kunnen beoordelen is daar geen sprake van.

De Voorzitter
Vraag nr. 60 van Fernando Pérez Royo (H-1069/98)
Betreft: Oligopolie in de Spaanse elektriciteitssector
In Spanje is 90 % van de elektriciteitsmarkt in handen van 4 ondernemingen en 80 % in handen van slechts twee bedrijven, ENDESA en Iberdrola. Recente nieuwe vormen van horizontale concentratie in de vorm van samenwerkingsverbanden als die tussen ENDESA en "Gas Natural" versterken deze tendens van oligopolisering en monopolisering nog verder.
Is de Commissie niet van oordeel dat dergelijke praktijken in strijd zijn met de geest en de letter van de Verdragen en de vrije mededinging en de consument belemmeren? Zoals de commissaris al heeft aangegeven zullen we deze vraag behandelen, en ik geef hem daarvoor nu het woord.

Van Miert
Jammer genoeg kan ik het geachte parlementslid niet echt helpen, want net als u hebben wij via de pers vernomen wat de maatschappijen in kwestie van plan zijn. Momenteel proberen mijn diensten dus alle mogelijke en nodige informatie te verzamelen, want op het ogenblik kan ik u zelfs niet zeggen of het gaat om een concentratie of om een verrichting die artikel 85 betreft, dit wil zeggen een soort joint venture of een samenwerking.
Ik moet dus jammer genoeg herhalen dat ik er u op het ogenblik niet meer over kan zeggen. Ik heb mijn diensten evenwel verzocht er bij de betrokken maatschappijen op aan te dringen de inlichtingen zeer vlug te verstrekken, want ik kan u verzekeren dat wij de evolutie in de energiesector van zeer nabij volgen, niet alleen in Spanje trouwens, maar ook in de andere lidstaten.
Ik zal nu graag antwoorden op de andere desbetreffende vraag die verder in de vragenlijst is terug te vinden. In de eerste plaats valt deze kwestie inderdaad onder de bevoegdheid niet alleen van DG IV maar ook van mijn collega de heer Papoutsis. In zulke gevallen is de richtlijn immers van toepassing en zijn de lidstaten dus verplicht de Commissie en in het bijzonder de heer Papoutsis op de hoogte te brengen van wat zij inzake de verloren investeringen of vastgelopen kosten, de zogenoemde stranded costs , van plan zijn.
Voorts moet dit soort zaken ook bij mijn diensten worden gemeld, want meestal is er mogelijkerwijs overheidssteun in het spel. Ik kan u trouwens meedelen dat ik er begin deze maand tijdens mijn laatste bezoek aan Madrid uitvoerig met de heer Piqué over gediscussieerd heb. Hij heeft me als ter zake bevoegd minister beloofd dat mijn diensten wel degelijk over de kwestie zullen worden geïnformeerd, zodat ik ze samen trouwens met andere dossiers kan onderzoeken, want het probleem doet zich in nagenoeg alle lidstaten voor. Wij zijn van plan om in de loop van de volgende maanden alle dossiers inzake verloren investeringen samenhangend te onderzoeken en volledig uit te spitten.
Meer kan ik er u dus niet over zeggen, behalve dat wij er bij de Spaanse regering inderdaad op hebben aangedrongen ons over de kwestie in te lichten, zodat ook mijn diensten alle desbetreffende gevallen kunnen onderzoeken. Dat zal uiteraard gebeuren in nauwe samenwerking met de diensten van de heer Papoutsis, dit wil zeggen Directoraat-generaal XVII.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, staat u mij toe dat ik even uw aandacht bij deze vraag houd. Ik heb, ten eerste, een aanvullende vraag van de heer Pérez Royo en, ten tweede, twee extra aanvullende vragen: één van mevrouw Estevan Bolea en één van mevrouw García Arias. Het woord is eerst aan de heer Pérez Royo voor één minuut.

Pérez Royo
Mijnheer de commissaris, in mijn schriftelijke vraag verwijs ik naar de toestand in de Spaanse elektriciteitssector, waar sprake is van een oligopolie. Gelet op de maatregelen die de Spaanse regering tegenwoordig uitvaardigt, kan men beter spreken van een soort kapitalisme onder vriendjes, of kapitalisme met verdeling van de buit. Aan de vooravond van de liberalisering van de elektriciteitssector hebben de ondernemingen gedaan gekregen dat de regering voorstelt 1, 3 miljard peseta's - 6, 2 miljard euro - schadevergoeding te betalen, onder de noemer "kosten voor de overgang naar mededinging" . De regering, die met de bedrijven onder één hoedje speelt, is van plan deze schadevergoeding vooruit te betalen, nog vóór kwantificering van de kosten, en zelfs nog voordat het ook maar vaststaat òf er kosten zijn. En dat zal uiteindelijk neerkomen op een aanmerkelijke verhoging van de tarieven voor de consument.
Het regulerend orgaan voor de sector, de Comisión Nacional del Sistema Eléctrico, heeft zich uitgesproken tegen deze maatregel; zij acht deze ongegrond. De bedenkingen van het regulerend orgaan hebben bij de regering maar één reactie uitgelokt, en dat is de opmerking dat de voorzitter van de Comisión Nacional del Sistema Eléctrico een socialist is.
Ik wil het niet hebben over de afkeer die deze houding van de vice-premier van de regering bij mij oproept, maar ik wil de commissaris vragen of de regering de Commissie heeft doorgegeven dat zij van plan is deze maatregelen via een urgentieprocedure in minder dan twee weken goed te keuren. In de tweede plaats wil ik graag weten of de diensten van de Commissie dit soort handelwijzen verenigbaar achten met de regels betreffende de mededinging.

Van Miert
Het is duidelijk dat beide vragen bij elkaar aansluiten. Wat in de eerste plaats het streven naar concentratie betreft kan ik u bij gebrek aan de nodige informatie op het ogenblik andermaal niet meedelen wat er zich juist voordoet. Evenwel dringen wij er bij de maatschappijen uiteraard op aan ons volledig in te lichten, zodat wij kunnen nagaan of er sprake is van een geval van concentratie dat door ons moet worden onderzocht of van een aangelegenheid die onder de nationale bevoegdheden ressorteert. Voorts kunnen wij er, ook als het om een samenwerkingsakkoord gaat, toe verplicht zijn een onderzoek in te stellen op grond ditmaal niet van de regelgeving betreffende de concentratie maar van artikel 85. Hiermee is de vraag in dit eerste opzicht beantwoord en is het duidelijk dat zij in feite niet van de oorspronkelijke verschilt.
Aangaande het tweede aspect van de vraag heb ik u daarnet gezegd dat de heer Piqué, met wie ik enkele weken geleden tijdens mijn bezoek aan Madrid heb gesproken, er op mijn aandringen toe bereid is ervoor te zorgen dat mijn collega Papoutsis wordt ingelicht niet alleen over de op grond van de richtlijn toegepaste financiering van de overgangsregeling, maar ook over de via overheidssteun toegekende geldmiddelen. Het is mogelijk dat dit inmiddels reeds is gecontroleerd, maar wij zullen grondig onderzoeken hoe zowel overheidssteun als vastgelopen kosten, de zogenaamde stranded costs , in deze zaak een rol spelen. Omdat ik er u evenwel op het ogenblik niet meer over kan zeggen, rest mij enkel u te bevestigen dat wij inderdaad niet kunnen aanvaarden dat wij, omdat we niet worden ingelicht, deze kwestie niet behoorlijk kunnen onderzoeken.

Estevan Bolea
Zoals u weet, wordt in Spanje een opening van de elektriciteitsmarkt doorgevoerd die ruimer is opgezet en veel verder gaat dan elders. Op dit moment wordt 18 % van de voorziening verzorgd door co-generatoren, dat wil zeggen door zelfopwekkers. De door de heer Pérez Royo gehanteerde cijfers zijn dus ietwat verouderd. Bovendien zijn er nieuwe projecten, waarbij ook veel Amerikaanse ondernemingen betrokken zijn.
Maar ik wil u iets vragen aangaande Frankrijk. In dat land bestaat er de Electricité de France . Bent u van mening dat Frankrijk de richtlijn voor de overgang naar mededinging navolgt?

Van Miert
Ik ben zeer blij met deze vraag, want ze laat me toe een aantal verduidelijkingen toe te voegen.
Er mag op de eerste plaats geen misverstand bestaan. Als zodanig zijn de regeringsplannen om de energiemarkt te liberaliseren bij ons in zeer goede aarde gevallen. Dat lijdt geen twijfel. Het is evenwel ook nodig bij zo'n onderneming de spelregels in acht te nemen, dit wil zeggen erop toe te zien dat het bedrag dat als verloren kosten, alias "stranded costs " , wordt ingeschreven gelijk is aan de werkelijk gedane verloren investeringen en ze dus niet overschrijdt. Dat moet nog worden gecontroleerd, zowel in Spanje als in andere landen, zowel in Frankrijk als in België.
U hebt ten tweede gelijk wanneer u zegt dat de toestand in enkele andere landen als het ware nog ingewikkelder is. In Frankrijk is iedereen op de hoogte van de situatie van EDF. Ook daar zal de markt evenwel moeten worden opengesteld, te meer daar EDF zojuist een energiemaatschappij heeft overgenomen, te weten een Britse elektriciteitsmaatschappij.
Wie dus op andere markten een plaats wil veroveren, tot andere markten toegang wil hebben, moet vanzelfsprekend aanvaarden dat anderen op zijn markt hetzelfde kunnen doen. Eenrichtingsverkeer is in dit geval niet mogelijk. Daarover mag geen misverstand bestaan.
Ik herhaal dat wij met het regeringsbeleid als zodanig akkoord gaan. Dat neemt niet weg dat wij moeten nagaan of er zich geen probleem voordoet met de manier waarop het wordt uitgevoerd. Nu doe ik daarover evenwel geen uitspraak. Daar wacht ik mee tot ik over de methode in kwestie volledig ben ingelicht.

García Arias
In de nu volgende dagen, nog voor het einde van het jaar, zal het Spaanse Congres van Afgevaardigden stemmen over een amendement op een wetsvoorstel dat de elektriciteitsbedrijven in staat moet stellen rond een miljard peseta's op de financiële markt te verkrijgen. De banken zullen dit bedrag weer terugwinnen door een verhoging van de consumententarieven over de eerstvolgende jaren. Het geld dat de elektriciteitsbedrijven zullen opstrijken, zal worden ingezet tegen concurrenten, en niet alleen in de elektriciteitssector, maar ook in de sector telecommunicatie, waar deze monopolistische elektriciteitsbedrijven nu reeds actief zijn.
Mijn vraag is de volgende. Denkt u niet dat het zaak is om, nog voor er tot stemming wordt overgegaan, uit hoofde van de communautaire rechtsmacht - die u immers vertegenwoordigt - aan de Spaanse wetgever duidelijk te maken dat voor subsidie of steun op deze schaal toestemming vooraf van de zijde van de Commissie nodig is, en dat de stemming daarom zal moeten worden uitgesteld?

Van Miert
Vanzelfsprekend, mijnheer de Voorzitter. Ik kan u zeggen dat wij de regering duidelijk hebben gemaakt dat de bewuste maatschappijen op eigen risico hebben gehandeld. Want u hebt terecht gezegd dat de Commissie moet kunnen nagaan of er geen onregelmatigheden zijn gebeurd bij het toekennen van de overheidssteun die de verloren investeringen moet compenseren. Zolang als de Commissie dit werk niet heeft kunnen uitvoeren, is er bijgevolg van toestemming geen sprake en zullen de betrokken overheid en maatschappijen, als ze ermee voortgaan, op eigen risico handelen. Dat moet duidelijk zijn.
Ik zeg u dus ronduit dat ik er bij de regering voor gepleit heb deze onderneming uit te stellen. Zover staan we.
Ook de intrede op de markt blijft voor risico van de maatschappijen die er dus - denk aan het door u genoemde bedrag - goed aan zouden doen ermee te wachten tot de Commissie haar werk voltooid heeft. Overigens, laat er geen misverstand over ontstaan, wij zullen het systeem in zijn geheel onderzoeken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Ik ben bekend met uw vrijgevigheid, en ik stel daarom voor dat u de twee minuten die ons nog resten besteedt aan de beantwoording van één laatste vraag.

De Voorzitter
Vraag nr. 61 van Jyrki Otila (H-1101/98):
Betreft: Vluchten van Sabena naar Straatsburg tijdens de vergaderperioden van het Europees Parlement
De nationale Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena discrimineert reizigers die tijdens de vergaderperioden van het Europees Parlement met economy class van Brussel naar Straatsburg willen vliegen. De maatschappij weigert om voor bepaalde vluchten andere dan business class tickets te verkopen. Dit leidt voor de andere reizigers tot grote problemen, onder andere doordat tijdschema's in de war raken en er slechts in beperkte mate alternatieve vormen van vervoer voorhanden zijn.
Is de Commissie van mening dat Sabena met dergelijke besluiten misbruik maakt van haar overheersende positie op de route Brussel-Straatsburg? Welke maatregelen gaat de Commissie nemen om bij Sabena aan te dringen op het beëindigen van de discriminatie van economy class reizigers op deze route? Mijnheer van Miert, ik verzoek u de twee minuten die ons nog resten te gebruiken om antwoord te geven op deze laatste vraag.

Van Miert
Ik zou aan het parlementslid, die inderdaad terecht deze vraag heeft gesteld, willen vragen om ons wat meer inlichtingen te verschaffen, want het is mij nog niet duidelijk of het gaat om een geval waarin de economy-stoelen alle verkocht waren en dat werd meegedeeld dat er alleen nog plaats was voor een business-stoel. Dat kan zijn. Dat gebeurt. Ofwel dat er wel degelijk nog economy-stoelen waren, maar dat men de betrokken reiziger als het ware heeft verplicht om een business-prijs te betalen. Mij is het ook ooit overkomen, niet op deze vlucht maar bijvoorbeeld op een vlucht van Brussel naar Milaan. Ik moet zeggen, er zijn hier en daar blijkbaar toch wel wat praktijken, en vandaar mijn antwoord daarstraks aan mevrouw McIntosh, die ons voldoende aanleiding lijken te zijn om een en ander eens wat breder te gaan bekijken, niet alleen op één bepaalde vlucht. Ik heb zo het gevoel dat er her en der toch wel dingen gebeuren die niet helemaal in de haak zijn. Maar in dit geval wil ik me vooralsnog niet uitspreken, omdat wij natuurlijk aan Sabena bijkomende informatie hebben gevraagd, maar indien het geachte parlementslid ons zelf nog wat preciezere informatie zou kunnen verstrekken, dan kan dat ons wellicht ook helpen.

Otila
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan mijnheer de commissaris voor zijn antwoord. Er is echt sprake van dat Sabena op dit traject enkel en alleen business-classbiljetten aanbiedt. Maar omdat de tijd ten einde loopt, wil ik deze vergadering niet rekken. Ik zal later op deze kwestie terugkomen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Otila.
Aangezien de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Commissie is verstreken, zullen de vragen nrs. 62 t/m 113 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Commissie is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.00 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Strategie bij de voorlichting over de euro
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0485/98) van de heer Arroni, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie over de te volgen strategie bij de voorlichting over de euro (COM(98)0039 - C4-0125/98).
De rapporteur, de heer Arroni, heeft het woord.

Arroni
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, munten maken hecht deel uit van het dagelijks leven. Niet alleen vormen ze een belangrijk onderdeel van de economie, maar tevens houden ze een overdracht van waarden en idealen in. Dit zijn overwegingen die, als men ze bovendien op de euro betrekt, nog meer inhoud krijgen. Vandaar dat het zo belangrijk is een goede communicatie over de euro tot stand te brengen en de Europese burgers de zin van deze keuze bij te brengen.
De inzet is immers hoog: we hebben nu eenmaal tot de euro besloten en het zal en moet een succes worden. Maar dit succes zal in hoge mate afhangen van de mate waarin de Europese burgers de euro accepteren, en dit laatste hangt weer nauw samen met ons vermogen om goede voorlichting over de euro te verstrekken. Aanvaarding door alle Europeanen, dat is dus een eerste aspect waar ik bij stil wilde staan.
Als ik een vlugge blik op de begroting van het PRINCE-programma werp, dan valt me onmiddellijk op dat de geplande investeringen tot de piekdatum 1 januari 1999 een stijgende lijn vertonen, om daarna op onverklaarbare wijze terug te zakken. Wat betekent dat nu precies? Wil dit misschien zeggen dat onze taak af is zodra goede voorlichting is verschaft aan dat deel van de bevolking dat de kans krijgt, de interesse heeft maar ook het voorrecht geniet om al vanaf 1999 de virtuele euro te gebruiken? Wat zijn wij van plan met het andere deel van de bevolking, gewone burgers maar ook minder bedeelden, die de euro pas zullen tegenkomen als zij die in hun zak voelen, dus in 2002?
Wij mogen echt niet vergeten dat de euro voor veel Europese burgers niet in 1999, maar pas in 2002 arriveert. Wij hebben er heel goed aan gedaan om onze inspanningen tot nu toe te concentreren op wie de euro al vanaf 1 januari 1999 gaat gebruiken, maar we mogen niet voetstoots aannemen dat hiermee de kous af is. Dat zou namelijk zo'n grove misrekening zijn, dat het risico ontstaat dat de euro nog meer gezien wordt als een munt voor rijkelui of hoe dan ook voor slechts een bevoorrecht deel van de bevolking. Zoiets zou niet alleen getuigen van sociale onrechtvaardigheid, maar het hele welslagen van de operatie dreigt daarmee op de tocht gezet te worden, terwijl wij toch allemaal uit zijn op succes. Daarom zult u ergens in mijn verslag het voorstel vinden om de begrotingsinspanning - 38 miljoen ecu - ook in de jaren na 1999 te handhaven.
Dan een tweede vraag: als wij van target veranderen, is het dan toch zaak eenzelfde type voorlichting te hanteren? Ik had namelijk binnen de economische commissie het idee geopperd om na 1999 te voorzien in voorlichting die minder technisch is en het meer over een emotionele boeg gooit, omdat wij naar mijn gevoel meer tot de gevoelens van de mensen moeten doordringen. De economische commissie achtte het niet zinvol deze weg in te slaan, en dat standpunt respecteer ik. Toch wilde ik zeggen dat het hier niet alleen een kwestie is van een kwalitatief andere voorlichting, maar ook van een ander soort taalgebruik en van andere materiële middelen die ingezet moeten worden.
De communicatie die wij tot nu toe tot stand hebben gebracht, was in zekere mate gebaseerd op technische communicatiemiddelen, op overwegingen van economische en financiële aard, waarbij het accent werd gelegd op de financieel-economische voordelen van de nieuwe eenheidsmunt. Dat was zonder meer een winnende aanpak, want het was gericht op een deel van de Europese samenleving dat dit kon begrijpen en er haar voordeel uit wist te halen. Maar, zoals al gezegd, het succes van de euro zal afhangen van de acceptatie die wij bij de doorsnee burger kunnen kweken, met andere woorden, we moeten een ander soort taalgebruik zoeken. Wij moeten proberen erachter te komen hoe wij tot de gewone burger kunnen spreken, wat zijn taalgebruik is, we moeten trachten uit te vissen aan welk soort informatie deze burger behoefte heeft.
Wat de middelen betreft, er dient rekening mee gehouden te worden dat 25 % van de Europese doelgroep - ik herhaal 25 % van de Europese bevolking - niet bereikt kan worden, zelfs niet met de voorlichtingsmiddelen die tot nu toe ingezet zijn. In een rapport van de OESO wordt geponeerd dat tussen de 30 en 45 % van de Europese burgers ongeletterd of functioneel ongeletterd zijn: dat betekent niet dat die mensen analfabeet zijn, ze kunnen lezen en schrijven, maar ze hebben er moeite mee de betekenis van een geschreven tekst te begrijpen. Wij kunnen dus wel bergen informatiebrochures verzenden en de meest geraffineerde Internet-sites uitdokteren, maar dat zal uiteindelijk helemaal geen zoden aan de dijk zetten. Hiermee wil ik echt niet zeggen dat we moeten miskennen wat wij tot nu toe op excellente wijze hebben gedaan en waarmee we ons doel zo goed hebben gediend. Wat ik wel stel, is dat deze aanpak aangevuld moet worden met andere, meer targetgerichte middelen. Juist in de omgang met mensen die aan de onderkant van de maatschappij leven is een doeltreffend middel het inzetten van tussenpersonen, van vertrouwenspersonen, die dankzij hun sociale functie in nauw contact met die randgroepen leven: huisartsen, apothekers, postbodes, welzijnswerkers.
Ik rond mijn betoog af denkend aan de jongeren, die van nature een talent hebben om de boodschappen die wij hun toevertrouwen op positieve wijze over te brengen.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we hebben al vaak van gedachten gewisseld over de euro en de voorlichtingscampagne PRINCE van het Europees Parlement. De aanwezige collega's, die bijna allen deskundigen zijn, weten dat het programma PRINCE een initiatief van het Europees Parlement is en dat we juist in dit jaar 1998 ook met de Commissie een felle gedachtewisseling over de verwezenlijking van haar voorlichtingsactiviteiten hadden. Daarom waren we als Begrotingscommissie in ons advies bij het onderhavige verslag, dat al van 15 juni van dit jaar dateert, eerst van plan een eigen PRINCE-campagne te verlangen om ons recht van inspraak in het PRINCE-programma voor de toekomst veilig te stellen; de Voorzitter heeft immers destijds de amendementen en het verslag-Pex afgewezen.
Anderzijds hebben wij het PRINCE-initiatief natuurlijk niet genomen om alleen een euro-campagne te voeren, maar om daarmee twee andere actiegebieden te bestrijken. Het is uiteindelijk de wens van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid dit niet meer in zo'n ruime mate te doen, maar aan de andere kant ben ik blij dat de rapporteur de belangrijke punten 7, 8, 9, 10, 11 en 12 uit mijn advies heeft overgenomen, waar het om de prioriteiten gaat waarover de betreffende werkgroep, de gemeenschappelijke werkgroep van Europees Parlement en Commissie, het eens is geworden.
Ik wil de Commissie en met name de verantwoordelijke commissaris de Silguy vragen ook gebruik te maken van zijn bevoegdheid als het gaat om het begrotingskader. U kent het probleem. We hebben dan voortdurend problemen tussen Parlement en Commissie, waarbij het Parlement in het verleden alle steun aan de Commissie gegeven heeft om de nodige middelen ter beschikking te stellen. Gisteren nog hebben we in de aanvullende begroting weer extra middelen voor de euro-campagne ter beschikking gesteld, zodat de uitvoering van de euro-campagne verzekerd is. Ik hoop dat de Commissie in de toekomst op dit terrein dusdanige voorstellen doet, dat wij daar als Europees Parlement geen verbeteringen in hoeven aan te brengen.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur benadrukt in zijn verslag terecht het belang van voorlichting en communicatie in verband met de invoering van de euro. Het was dit Europees Parlement, dat al heel vroeg op het gebrek aan voorlichting over de euro gewezen heeft en gelukkig in de Europese Commissie de juiste partner gevonden heeft om de samenwerking tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten van de Unie te organiseren. Ik betreur nog steeds dat het voorlichtingswerk in de lidstaten en ook op het niveau van de regio's en de gemeenten niet zo ontwikkeld is als het zou moeten zijn.
We zien dat velen in deze Europese Unie niet bereikt zijn. Zij voelen zich te slecht geïnformeerd, ze voelen zich niet uitvoerig genoeg voorgelicht. Ze voelen zich niet voldoende voorgelicht over de mogelijkheden en risico's van de Monetaire Unie. Toch scheiden ons nog maar zeventien dagen van het begin van de Monetaire Unie. Daarom moeten wij in het Europees Parlement ervoor zorgen - en dat heeft de rapporteur terecht onderstreept - dat dit voorlichtingswerk wordt voortgezet. Het moet met name in het komende jaar worden voortgezet als de mensen wel in de Europese Monetaire Unie leven, maar alleen het girale betalingsverkeer in euro's wordt afgewikkeld. Weet u dat vele mensen denken dat er vanaf 4 januari euro-munten en euro-biljetten zijn? Weet u, wat voor frustratie dat is? Weet u, hoe moeilijk het is zich op ander geld in te stellen? Al deze vragen gaan vooral ons als afgevaardigden in dit Europees Parlement aan. Daarom moeten we rondetafelgesprekken over de euro, discussierondes en ook deugdelijke voorlichtingsbrochures blijven verlangen. We moeten echter ook proberen om niet-gouvernementele organisaties en consumenten-, jeugd- en vrouwenverenigingen in te schakelen om op deze gebieden te overtuigen. Ik denk dat hier met behulp van een dergelijke benadering buiten het verslag om nog heel wat meer gedaan kan worden en dat van daaruit de werkelijk positieve aanpak voor de voorlichting en communicatie over de euro moet en kan worden uitgebreid.
We moeten inderdaad ook denken aan de probleemgroepen in onze maatschappij, aan de benadeelden in onze kennismaatschappij, en daarom zou het goed zijn indien de Commissie vandaag aan het Parlement zou kunnen mededelen dat zij 10 % van de middelen voor deze achterstandsgroepen ter beschikking stelt en dat zij naast deze nieuwe projecten een nieuwe strategie heeft om werkelijk iedereen erbij te betrekken. We hebben immers ook al aangegeven dat het ons niet alleen om gehandicapten gaat, maar juist ook om mensen die in afgelegen gebieden wonen, die niet zoveel kans hebben gehad om daadwerkelijk te reizen, en dat het ons bijvoorbeeld ook om analfabeten gaat. Daarom hebben we een groter bedrag nodig en ook een grotere betrokkenheid van de lidstaten. Ik doe daarom een beroep op de ministers van Financiën, maar vooral ook op de ministers van Onderwijs in de Europese Unie om de euro tot lesthema in de scholen en het volwassenenonderwijs te maken en daarvoor middelen ter beschikking te stellen. We moeten jongeren en ouderen aanspreken, zodat ze weten dat de Europese Monetaire Unie in hun belang is. We kunnen niet de hele verantwoordelijkheid voor de voorlichting over de euro aan de particuliere sector overlaten. De publieke sector moet nu eindelijk eens de door ons verlangde voortrekkersrol ook in de regio's, ook in de lidstaten spelen.

Peijs
Voorzitter, de voorlichting over de euro werpt vruchten af. De steun voor de euro in de 15 lidstaten is gestegen naar 60 procent. In Nederland zelfs naar 75 procent, maar onzeker is of die steun blijft groeien.
Het gaat bijvoorbeeld in mijn land mis in de samenwerking tussen de diensten die de overheidscampagne organiseren en particuliere partijen die in het nationaal forum voor de introductie van de euro zitten. De banken weten al jaren dat ze hun beleid moeten verduidelijken naar de consument toe. Vóór de zomervakantie heb ik er in de pers nog op aangedrongen. Jarenlang verborgen de banken de kosten voor de consument in een ondoorzichtige wisselkoersmarge. Nu, vier weken voor de start van de euro, overdonderen ze hun klanten met nieuwe geldtarieven terwijl de klanten juist geloofden geen kosten meer te hebben in de toekomst. De mensen in Nederland reageren terecht bijzonder geïrriteerd. Naar de mening van de consument is het voorgestelde tarief ook te hoog en soms ondoorzichtig. Er kunnen ook vragen gesteld worden over de tarieven die de banken elkaar berekenen. Daarbij lijkt van geen enkele concurrentie meer sprake.
Er dreigt nog een ander gevaar bij de invoering van de euro. De detailhandel in Nederland wil eensgezind een legal big bang . Ook in andere landen is dat het geval. Dus guldens tot 1 januari 2002, euro's daarna. Guldens omwisselen desnoods nog zes maanden daarna. De detailhandel heeft goede argumenten aangevoerd en de regering de helpende hand gereikt met praktische voorstellen. Van de kant van de regering is geen enkel steekhoudend argument vernomen, slechts vaag gepraat over veiligheid en dat de hulp van het leger moet ingeroepen worden. Dat lijkt mij geen punt, want het leger is in Europa een positieve kracht in de samenleving en zal graag zijn medewerking verlenen.
Mijn vraag aan de commissaris is de volgende: kan de commissaris aangeven of naar zijn mening de concurrentie tussen de banken op hun onderling berekende tarieven gewaarborgd is? Is hij van mening dat de legal big bang kan en of de zogenaamde frontloading , die daarvoor nodig is, wettelijk kan? Is het gerucht waar dat er een wet op de plank ligt om frontloading onmogelijk te maken?

Boogerd-Quaak
Voorzitter, collega's, het verslag-Arroni heeft zeer goed duidelijk gemaakt dat voorlichting over de euro zeer belangrijk is. Toch wil ik op deze plaats een aspect aan de orde stellen met betrekking tot het doelgroepenbeleid. Lidstaten zullen hun voorlichting voor een groot deel moeten afstemmen op de manier waarop de euro als munt tussen 1 januari en 1 juli 2002 in de praktijk wordt ingevoerd. De keuze tussen een overgangstermijn van enkele weken en een grote omwisseldag ineens bepaalt mijns inziens namelijk in grote mate de wijze waarop voorlichting over de euro aan burgers moet worden verstrekt. De daadwerkelijke fysieke omwisseling is namelijk het moment waarop de voorlichting gericht moet zijn. Het probleem is echter dat de meeste landen hierover nog geen beslissing hebben genomen. Mochten lidstaten besluiten om de euro in te voeren via een big bang , mijn collega Peijs heeft daar al op gewezen, dan zal de voorlichting vooral gericht moeten worden op de ouderen om hen aan te sporen van te voren euro's in huis te halen. Voor een big bang -aanpak is namelijk frontloading nodig. Reeds enkele dagen voor 1 januari 2002 moeten er euro's verspreid worden. Voorkomen moet worden dat ouderen verrast worden door de omwisseling in één dag. Uit onderzoek blijkt dat ouderen zich minder laten beïnvloeden om vroegtijdig euro's te gebruiken dan anderen. Bij een langere overgangstijd is het mogelijk dat mensen zowel met de oude munt als met de euro betalen. Bij deze methode zal vooral de detailhandel een groot gedeelte van de feitelijke omwisseling voor zijn rekening nemen. Voorlichting in het geval van een langere overgangstermijn moet daarom vooral gericht zijn op het stimuleren van het giraal betalen via pinnen, chips en creditcards bij het grote publiek. Op deze manier wordt de detailhandel en het midden- en kleinbedrijf dan in ieder geval zoveel mogelijk ontlast.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is tot stand gekomen op een cruciaal moment in de geschiedenis, tijdens de aanloop naar de invoering van de euro. Voor de komst van de euro is een revolutionaire aanpak nodig, niet alleen ter wille van de instellingen maar ook ten behoeve van alle burgers van deze Unie. Onze gewoonten en tradities zullen moeten veranderen.
Om deze omschakeling vlot te laten verlopen is een effectief voorlichtingsbeleid onmisbaar. De overstap op de euro betekent aanpassing van een hele reeks waarden. De ons zo vertrouwde symbolen voor de verschillende munteenheden zullen verdwijnen. Ik ben er echter van overtuigd dat we met een goed georganiseerde voorlichtingscampagne snel zullen wennen aan het nieuwe symbool van de euro.
Europa zal het tijdperk van de euro gezamenlijk betreden. We zijn inmiddels zo ver gevorderd dat we het proces niet meer kunnen terugdraaien. Teneinde een zo vlot mogelijke overgang te bewerkstelligen is het gerechtvaardigd de helft van het voorlichtingsbudget aan een campagne te besteden die de bekendheid van het publiek met de euro moet vergroten. Bij de overgang op de euro gaat het niet alleen om economische aspecten die voor bankiers en financiële instellingen interessant zijn. We moeten ook rekening houden met de publieke opinie. Het is onze plicht ervoor te zorgen dat we snel een praktische en groots opgezette voorlichtingscampagne ontwikkelen die is gericht op alle burgers die op enigerlei wijze zijn benadeeld, zoals blinden, gehandicapten en mensen die in een sociaal isolement leven, eventueel met behulp van grootschalige proef-introductie.
Centrale en plaatselijke overheden staan relatief dicht bij de burger en hebben daarom een speciale rol in deze voorlichtingscampagne. We moeten ons vooral richten op scholen, universiteiten, kleine zelfstandigen en de media. Vanaf 2001 dient er een grootschalige bewustzijnscampagne van start te gaan die de gehele Europese Unie bestrijkt en de bekendheid van de euro onder de burgers vergroot. Vragen die in de komende periode nog worden gesteld dienen in die campagne te worden verwerkt. Mijn fractie is overtuigd voorstander van verhoging van het budget voor het PRINCE-programma.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil van mijn beperkte spreektijd gebruik maken om te onderstrepen dat de Commissie zelf toegeeft dat het MKB niet even goed op de hoogte is van de gevolgen van de euro als de grote ondernemingen. Dat is logisch, gezien de oorsprong van de euro en de belangen die de invoering van de euro bij voorkeur dient! Ik wil onderstrepen dat de Commissie ook zegt dat de voorbereiding van de plaatselijke besturen en de gekozen vertegenwoordigers in een aantal gevallen niet ver gevorderd is. Natuurlijk! Zij drukt het nog eufemistisch uit door er de woorden "in een aantal gevallen" aan toe te voegen. Ik wil onderstrepen dat het de kleine en middelgrote ondernemingen, de kleine en middelgrote gekozenen, de kleine en middelgrote consumenten, de kleine en middelgrote mensen zijn die onvoldoende voorgelicht worden over de euro. Dat is logisch, want de euro is niet gecreëerd voor de kleine en middelgrote ondernemingen, ook al moeten zij hem in hun kleine en middelgrote bezigheden van elke dag gebruiken! Ik wil onderstrepen dat in overweging J van het verslag-Arroni, die de psychologische, sociale, politieke en nationale dimensie benadrukt, terecht gesteld wordt dat de munt niet alleen een praktisch instrument is om het handelsverkeer te vergemakkelijken. Ik voeg er in verband met de euro aan toe: "tussen de grote groepen in de internationale economische en financiële relaties" . Ik beklemtoon ook overweging L, waarin misschien ietwat overdreven gezegd wordt dat "de overgang naar de euro alle bestaande maatstaven voor materiële waardebepaling en de in het bewustzijn van de burger verankerde prijzen zal veranderen" . Ik wil dit alles onderstrepen en ik zou nog veel meer kunnen onderstrepen. Ik kan in herinnering brengen hoeveel mensen in Frankrijk nog altijd in oude Franse franken rekenen of hoeveel mensen er in Portugal nog altijd in reis of tostões rekenen. In elk land zijn er ongetwijfeld voorbeelden van groepen die ernstig gevaar lopen nog meer gediscrimineerd en zelfs uitgesloten te worden. Wij van onze kant maken hen precies tot de bevoorrechte doelgroepen waarop deze voorlichting over de euro bij voorkeur gericht moet zijn, nu de euro eraan komt.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, 17 dagen voor D-day en de invoering van de euro kan het op het eerste gezicht vreemd lijken dat wij ons in dit Europees Parlement zo laat nog over de strategie voor de voorlichting over de euro buigen.
Er zij evenwel aan herinnerd dat sinds 1996 heel wat dure inspanningen geleverd werden om de burgers van de Unie voor te lichten over de invoering van de eenheidsmunt, die hen meer dan enige andere maatregel van de Europese Unie zal raken. Alle burgers moeten, of zij nu werknemer, ondernemer of consument zijn, volledig de invoering van de euro begrijpen en zij moeten zowel op de hoogte zijn van de politieke, economische en sociale doelstellingen als van de methodes voor het gebruik van de euro tijdens de overgangsperiode en na 2002.
In de campagnes die van 1996 tot op heden gevoerd werden, is al zo'n 150 miljoen ecu uitgegeven. Voor de periode 1999-2001 zal nog eens 100 miljoen ecu beschikbaar zijn.
Onze rapporteur, de heer Arroni, die ik feliciteer met zijn verslag en vooral dank omdat hij de meeste van mijn amendementen heeft overgenomen, diende echter vast te stellen dat een aanzienlijk deel van de bevolking van de Europese Unie ondanks deze uitgaven vond dat zij slecht geïnformeerd was over de euro en dat volgens de OESO zo'n 30 à 40 % van de Europese bevolking moeite had om de schriftelijke informatie te begrijpen. Dat is toch verbijsterend, zeker wanneer we weten dat iedereen normaal gezien toch in geld geïnteresseerd is, of hij nu geld heeft, geen geld heeft of niet genoeg geld heeft.
Onze rapporteur dringt erop aan dat het grote publiek een van de belangrijkste doelgroepen van de voorlichtingscampagne over de euro is, dat bijzondere aandacht besteed wordt aan bepaalde delen van de samenleving en dat van een aantal specifieke groepen in de samenleving gebruik gemaakt wordt om deze informatie te verspreiden.
Ik heb de vrouwenorganisaties aan de lijst doen toevoegen omdat zij een multiplicatoreffect kunnen hebben en de informatie kunnen helpen verspreiden en richten. Men heeft inderdaad de vervelende neiging de grote nationale en Europese vrouwenverenigingen te miskennen, die nochtans miljoenen leden tellen en over heel concrete en directe middelen beschikken om hun leden te bereiken en voor te lichten. Waarom zou de Commissie hen niet aanmoedigen om deel te nemen aan deze voorlichtingscampagnes en hun geen partnerschap voorstellen? Dat geld zou zinvol aangewend worden en het zou op die manier beter besteed worden dan voor een aantal brochures op glanspapier die de mensen toch niet lezen of begrijpen.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, de fysieke invoering van de euro raakt werkelijk alle burgers van de landen die aan de Monetaire Unie deelnemen. De inwisseling van de vertrouwde munten en biljetten voor iets geheel nieuws en anders zal in het leven van velen een belangrijke gebeurtenis zijn. Deze omschakeling vereist een andere manier van denken over en een constructieve opstelling ten opzichte van deze gebeurtenis. Het uitstekende en vakkundige verslag van de heer Arroni is daarom een buitengewoon belangrijk document gezien de noodzaak van een doelmatige voorlichting van bedrijfsleven en de burgers. Voor deze voorlichtingscampagne zijn grote sommen geld uitgetrokken en daarom is het belangrijk dat dit Parlement, het Europees Parlement, duidelijk kenbaar maakt hoe de hiertoe aangewezen instanties deze moeten gebruiken.
Omdat alle groepen van de bevolking, alle lagen van de samenleving, alle leeftijdsgroepen, ook slechtzienden en geestelijk gehandicapten, met het geld moeten leven en omgaan, kan de voorlichting niet beperkt worden tot simpele algemene uitspraken. Het is juist van belang om de dialoog met de mensen aan te gaan en per doelgroep gericht voor te lichten. We kunnen ons een langdurig en geldverslindend tweesporenbeleid in de eerste helft van 2002 besparen als de burgers vóór dit tijdstip goed en uitvoerig zijn voorgelicht.
Een centrale rol bij de voorlichting moeten de instellingen en bedrijven spelen die bijzonder goed als multiplicators kunnen dienen. Hierbij gaat het vooral om scholen, overheidsorganen, banken of ook toeristische ondernemingen met een internationale klantenkring. Met het oog op de acceptatie van het nieuwe geld is het van groot belang om in deze fase niet meer de indruk te wekken dat er reclame voor de euro gemaakt wordt, maar dat er voorlichting over wordt gegeven.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik de heer Arroni namens de Commissie feliciteren met zijn verslag over de te volgen strategie bij de voorlichting over de euro. Mijns inziens zijn wij het grotendeels eens over deze kwestie en ik deel de bekommeringen die in deze vergadering zijn uitgesproken over de vrees, de verwachtingen en zelfs de hoop van het grote publiek bij de overgang naar de euro.
Naar mijn mening heeft de gezamenlijke actie die wij sinds de Europese Raad van Madrid van eind 1995 en sinds 1996 voeren, haar doel bereikt en de bevolking inderdaad voorgelicht over de euro.
Ik ben geneigd de heer Tillich te antwoorden dat samenwerking tussen de Commissie en het Europees Parlement en de lidstaten nuttig is. Mijns inziens is dit al gebleken en zal deze samenwerking in de toekomst beslissend zijn voor het goede verloop van de overgangsperiode.
Nadat ik naar uw bijdragen geluisterd heb en het verslag doorgenomen heb, wil ik heel snel twee reeksen opmerkingen maken: de ene betreft de werkwijze van de campagne, de andere de prioritaire doelen.
In verband met de werkwijze breng ik in herinnering dat onze campagnes op twee beginselen gebaseerd zijn: partnerschap en decentralisatie. Mijns inziens is partnerschap een verstandig idee, aangezien wij de lidstaten zo dicht mogelijk bij de burger moeten brengen. Daarom werden een aantal overeenkomsten gesloten, die goed gewerkt hebben. Er werden overeenkomsten met de elf eurolanden gesloten. Ze zullen volgend jaar verlengd worden en ik kan u zeggen, mijnheer Arroni, dat de Commissie zich, zoals u wenst, niet tot de eurozone beperkt, maar ook bereid is met de verschillende "pre-in" lidstaten te bespreken of wij, als zij dat wensen, vanaf 1999 gezamenlijk voorlichtingsacties over de euro kunnen financieren.
Mijnheer Arroni, u stelt voor de communautaire medefinanciering te beperken tot 50 % van de totale uitgaven. Ik vind dit vrij eigenaardig aangezien precies op aanbeveling van de werkgroep die door de Commissie en het Europees Parlement tezamen werd opgericht, zowat twee derde van de jaarlijks beschikbare kredieten voor het partnerschap werden voorbehouden. Uit onze evaluaties blijkt dat dit partnerschap uitstekend functioneert, dat, ik herhaal het, in het kader van de overeenkomsten een hefboomeffect op de door de lidstaten gevoerde acties mogelijk maakt. Deze acties worden, zeg maar, in elke lidstaat gevoerd, en het gaat hier niet alleen om acties die op het niveau van de lidstaten gevoerd worden, maar ook om acties van plaatselijke autoriteiten, het midden- en kleinbedrijf, de handel en van kwetsbare groepen, waaraan u terecht groot belang hecht.
Dit partnerschap is dus het beste middel om een duidelijke voorlichting te verzekeren. Het wordt bovendien op een uitstekende manier ten uitvoer gelegd, namelijk met de tripartiete groepen, waarin uw vertegenwoordigers zetelen. Dankzij deze tripartiete groepen kunnen wij, mevrouw Randzio-Plath, dit partnerschap en deze acties richten en dus de noodzakelijke controle en follow-up garanderen.
In verband met de tweede doelstelling, decentralisatie, wil ik gewoon in herinnering brengen dat de Commissie voorgesteld heeft lokale waarnemingscentra op te richten, die in elke lidstaat de structuren moeten creëren om de resultaten van de voorlichtingsacties beter te kunnen evalueren en dus te voorzien in deze behoefte aan informatie en in deze behoefte om de publieke opinie, het grote publiek in het algemeen gerust te stellen.
De 100 miljoen ecu die in de begrotingslijn PRINCE voor de overgangsperiode uitgetrokken worden - 38 miljoen ecu voor 1999, 32 miljoen voor 2000 en 30 miljoen voor 2001 - lijken ons voldoende om de inspanningen van de lidstaten te begeleiden. Dit gezegd zijnde heb ik wel degelijk nota genomen van de wens van uw rapporteur om meer middelen op deze begrotingslijn in te schrijven. Het is aan de begrotingsautoriteit om hier elk jaar over te beslissen.
Inzake de tweede kwestie, de prioritaire doelen, ben ik van oordeel dat, zoals velen van u en uw rapporteur ook al zegden, het MKB en met name de KMO's in de sectoren handel en toerisme inderdaad een van de prioritaire doelgroepen moeten zijn, maar dat ook prioriteit moet worden toegekend aan het grote publiek en in het bijzonder aan de zwakste groepen, mijnheer Arroni.
Ik dank u omdat u het belang onderstreept van de aanbevelingen die de Commissie in het voorjaar over de dubbele prijsaanduiding, de bankkosten en de follow-up van de invoering van de euro gedaan heeft. Deze aanbevelingen zijn facultatief, maar dankzij deze aanbevelingen konden gedragscodes opgesteld worden en hebben de verschillende betrokken sectoren overeenkomsten over goede praktijken afgesloten. Ik geef als voorbeeld het akkoord dat handelaars en consumenten over de dubbele prijsaanduiding gesloten hebben. Die zal gebeuren met een breed glimlachend eurologo, dat u binnenkort zowat overal in Europa zult aantreffen en dat blijkbaar goed aanvaard wordt door de bevolking. Deze gedragscode over goede praktijken zal eveneens ingevoerd worden en in de banksector wordt overigens stilaan een gedragscode opgesteld over de kosten voor de omrekening.
Ongeacht deze overeenkomsten is de Commissie het evenwel met uw rapporteur eens dat de informatiestrategie aan de behoeften van de meest kwetsbare doelgroepen moet worden aangepast. Ik kan mevrouw Peijs het volgende zeggen over de big bang: de idee die momenteel in Europa bestudeerd wordt, bestaat er eigenlijk in dat handelaars vanaf 1 januari 2002 in euro zouden teruggeven. Zij zouden vlak voor 1 januari 2002 een voldoende voorraad euromuntstukken en -biljetten krijgen zodat zij pas vanaf 1 januari 2002 in euro kunnen teruggeven. De burgers zouden uiteraard nog enkele weken in nationale munten kunnen blijven betalen. Dat is de aanpak die momenteel bestudeerd wordt.
Wat het grote publiek en in het bijzonder de kwetsbare en meest benadeelde groepen betreft, denk ik dat wij in het kader van onze voorlichtingsstrategie de komende maanden en in de toekomst partnerschappen met de lidstaten moeten sluiten en prioriteit aan deze groepen moeten toekennen. Wij hebben dan ook speciale acties voor jongeren en in het onderwijs gepland.
Mevrouw Lulling, op grond van lopende kwaliteitsstudies hebben wij ook een specifieke actie gepland voor vrouwen en met name voor vrouwen die niet buitenshuis werken. In verband met de zogenaamde zwakke groepen worden momenteel tal van proefprojecten ontwikkeld. Mijns inziens is het evenwel niet zinvol een drempel van 10 % van de kredieten vast te leggen. Enerzijds zijn in een aantal landen meer middelen nodig, anderzijds wordt in sommige gevallen nu al meer gedaan. Naar mijn mening moeten wij hoe dan ook een zekere soepelheid behouden zodat we de inspanningen kunnen aanpassen aan de behoeften die blijken en die nog zullen blijken. Natuurlijk moet de politieke druk ten gunste van deze benadeelde bevolkingsgroepen behouden blijven. Dat is wat de Commissie zal doen.
Tenslotte ben ik verheugd over de voorbeeldige samenwerking tussen onze twee instellingen, waardoor sinds 1996 een samenhangende informatiestrategie voor de euro kon worden ontwikkeld. Wij moeten verder gaan op de ingeslagen weg en we moeten bedenken dat het de bedoeling is dat nu niet opnieuw gebeurt wat zich in de jaren "60 in Frankrijk voordeed. Wij moeten er met name voor zorgen dat, wanneer op 1 januari 2002 de euromuntstukken en -biljetten in omloop gebracht worden, dit voor iedereen de laatste etappe en het einde is van een proces waarop iedereen goed voorbereid werd en dat duidelijk uitgelegd werd, en dat deze overgang vlot verloopt.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Bijstellingsmechanisme in geval van asymmetrische schokken
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0422/98) van de heer Metten, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het bijstellingsmechanisme in geval van asymmetrische schokken.
De rapporteur, de heer Metten, heeft het woord.

Metten
Voorzitter, hoe vangt een land een economische crisis op na de komst van de euro? Daarover gaat eigenlijk mijn verslag. Op 1 januari aanstaande hebben elf landen van de Europese Unie nog maar één gezamenlijke munt. Tegelijkertijd zullen zij alleen nog maar een gezamenlijk monetair beleid hebben en zullen de onderlinge wisselkoersen zijn vastgeklonken. De betekenis hiervan is dat terwijl zij een gezamenlijke munt winnen, ze de mogelijkheid verliezen om door een op hun nationale omstandigheden afgestemd monetair beleid of door aanpassing van de wisselkoers van hun nationale munt de gevolgen van de economische crisis die alleen henzelf en niet andere landen van de eurozone treft op te vangen.
Vanaf 1 januari wordt het monetaire beleid afgestemd op de gemiddelde situatie in de hele eurozone en zal nog slechts de euro zelf in waarde fluctueren tegenover munten van buiten de zone. Economisch gezien zijn de lidstaten van de eurozone nog slechts regio's in het grotere geheel. Een crisis die een regio treft, kan niet met nationaal beleid verholpen worden. Hoewel de eurolidstaten twee belangrijke instrumenten voor het bestrijden van regionale crises verliezen, behouden zij het belangrijkste instrument, namelijk hun begroting. In geval van een regionale crisis kunnen zij hun begroting aanwenden om deze crisis te bestrijden.
Het stabiliteitspact heeft echter de gebruiksmogelijkheden van de begroting beperkt. Als het begrotingstekort drie procent is, zijn de mogelijkheden uitgeput. Andere mogelijkheden om landspecifieke, regionale crises en de daaruit voortkomende werkloosheid te bestrijden, zouden nog zijn: arbeidsmobiliteit en loonflexibiliteit.
Arbeidsmobiliteit zou echter in Europa met zijn verschillende taalgebieden altijd beperkt blijven terwijl er duidelijk grenzen zijn aan wat nog als loonflexibiliteit in Europa aanvaardbaar is. Dit alles betekent dat de eurozone tamelijk kwetsbaar is voor economische crises die slechts één of enkele landen treffen. Ik stel nu in mijn verslag twee oplossingen voor.
In de eerste plaats kunnen lidstaten zelf hun voorzorgsmaatregelen nemen zoals in Finland de sociale partners hebben gedaan. In Finland gebruiken de sociale partners de pensioenfondsen als schokdemper. In tijden van gezonde economische groei dragen zij extra premies af aan de pensioenfondsen om in tijden van crisis minder premies af te hoeven dragen.
Omdat nationale economische crises in de sterk geïntegreerde eurozone ook naar andere lidstaten kunnen uitstralen als ze niet effectief bestreden worden, stel ik op Europees niveau als veiligheidsnet een stabilisatie-instrument voor dat met leningen op de kapitaalmarkt kan worden gevuld. Zo een mechanisme is al voorzien in artikel 103 A, lid 2, van het Verdrag. Het is eigenlijk niet meer dan een verzekeringsinstrument tegen de gevolgen van ernstige nationale crises. Het zal de crisis niet op kunnen lossen maar wel zal het regeringen de extra tijd geven die zij nodig hebben om met structurele maatregelen het evenwicht weer te herstellen. Daarmee vervangt het in feite het wisselkoersinstrument dat voor de komst van de euro praktisch dezelfde functie vervulde. Omdat het gaat om op de kapitaalmarkt aangetrokken middelen en om leningen die terugbetaald moeten worden en niet om overdrachten verwacht ik dat lidstaten hier nu mee kunnen instemmen.
Een belangrijke vrees die in het verleden bestond, namelijk dat zo een stabilisatiemechanisme zou kunnen gaan concurreren met het stabiliteitspact, is nu al weer weggenomen. De conditionaliteit die met leningen gepaard gaat, zal namelijk ongetwijfeld parallel lopen aan de eisen van het stabiliteitspact. Van de Commissie hoor ik graag hoe zij haar toezegging van 8 april van vorig jaar gestand wil doen om nog dit jaar - ik citeer - samen met de Raad en het Parlement te onderzoeken hoe de bepalingen van artikel 103 A, lid 2, ten uitvoer moeten worden gebracht. Juist omdat door dit artikel van het Verdrag, dat in een stabilisatiemechanisme voorziet, unanimiteit in de Raad is vereist voor toepassing, achten wij als Parlement het belangrijk dat het kader voor toepassing reeds gereed wordt gemaakt. Want als een land geconfronteerd wordt met een schok die het zelf met de bestaande middelen niet effectief kan bestrijden, dan is snelle communautaire bijstand nodig en kan er niet eerst een half jaar onderhandeld worden over het hoe en het wat. Vanwege dezelfde noodzaak van snelheid zou het ook nuttig zijn om een vroegtijdig waarschuwingssysteem te ontwikkelen. Ook daartoe roepen wij de Commissie op.
Voorzitter, landspecifieke schokken in de eurozone zijn geen problemen waar politici van wakker liggen, laat staan het grote publiek. Dit Parlement is er echter van overtuigd, gezien de brede steun voor mijn verslag, dat dat niet terecht is. Daarom moeten de Commissie en de Raad dan ook in beweging komen.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, in Portugal is er een volks spreekwoord dat zegt dat "het te laat de put gedempt is als het kalf verdronken is" . Dit betekent dat pas nadat de ramp gebeurd is naar oplossingen gezocht wordt om die ramp te vermijden. Wij moeten dan ook vóór zich na de invoering van de euro onvoorziene schokken in de nationale economieën voordoen, voorzien in een of meerdere mechanismen om dergelijke schokken op te vangen. Het kan niet dat pas na een crisis naar oplossingen gezocht wordt. Dat is het doel en de verdienste van het voorliggende initiatiefverslag van collega Metten, die ik hierbij feliciteer. Hij stelt op grond van artikel 103 A van het Verdrag betreffende de Europese Unie, dat in een stabilisatiefonds voorziet om nationale schokken op te vangen, een aantal oplossingen voor.
We moeten allereerst voor ogen houden dat deze bijstand slechts na buitengewone gebeurtenissen die de lidstaten niet kunnen beheersen en met eenparigheid van stemmen in de Raad verleend kan worden. Het instrument dat men nu wil oprichten, zal heel nuttig zijn wanneer deze crises zich voordoen in lidstaten die hun begrotingstekorten nog onvoldoende verminderd hebben en dus niet over eigen reserves beschikken om het hoofd te bieden aan deze situaties.
Wij zijn dan ook van oordeel dat het voorstel dat de Europese Unie over een ruimere begroting zou beschikken zodat zij doeltreffend kan reageren op asymmetrische periodes van laagconjunctuur, de beste oplossing is. De Europese Unie moet over de nodige instrumenten beschikken om de economie van elk van haar lidstaten te kunnen verdedigen.
De Commissie moet ons dan ook voorstellen voor richtlijnen doen die een inventaris opmaken van de mogelijke oplossingen om eventueel het hoofd te bieden aan dit gevaar. Deze middelen mogen evenwel in geen geval uit de communautaire fondsen gehaald worden, want die hebben een ander doel en zijn bestemd voor regio's die al de minst ontwikkelde van de Unie zijn.

Fourçans
Mijnheer de Voorzitter, nu het monetaire Europa er is, moeten wij een aantal gevolgen ervan grondig bestuderen. Hoe zal de EMU functioneren? Welke problemen kunnen zich voordoen en hoe kunnen deze problemen opgelost worden? In dit verband is de kwestie van de asymmetrische schokken natuurlijk van essentieel belang. Wij weten dat de nationale overheden als gevolg van de invoering van de euro twee vrijheden in het kader van hun economisch beleid zullen verliezen: het bepalen van de wisselkoersen en het monetair beleid. Wij dienen ons dan ook de vraag te stellen of de eurozone over voldoende instrumenten beschikt om het hoofd te bieden aan eventuele asymmetrische schokken.
Om te beginnen wil ik een aspect verduidelijken waarover de heer Metten het ook al even had: de kans op asymmetrische schokken zal afnemen door de muntunie. Waarom? Gewoon omdat de landen zich niet langer kunnen onderscheiden door een economisch beleid te voeren dat een andere richting uitgaat dan dat van de andere landen van de eurozone. We weten allemaal dat sommige landen die ons dierbaar zijn, dat vroeger gedaan hebben.
Dit gezegd zijnde mogen we ons geen illusies maken: de kans op asymmetrische schokken zal inderdaad afnemen, maar dergelijke schokken zijn niet volledig uitgesloten. Wat kunnen we hieraan doen? We kunnen het goede oude spreekwoord - het is hier vanavond wel de avond van de spreekwoorden - "voorkomen is beter dan genezen" toepassen. Hiertoe moeten we allereerst het economisch beleid beter coördineren, zodat we deze beruchte asymmetrische schokken misschien niet volledig kunnen vermijden, maar ze alvast zoveel mogelijk kunnen beperken. Ten tweede moeten in een aantal lidstaten belangrijke structurele hervormingen uitgevoerd worden, met name op het gebied van de werking van de arbeidsmarkt en de druk van belastingen en sociale lasten. Als we problemen echter niet alleen willen voorkomen, maar ook genezen, zijn remedies nodig. Er is vooral nood aan een goede coördinatie van het begrotings- en belastingbeleid en misschien moeten, waarom niet, op termijn meer uitgaven en inkomsten van de nationale staten naar de communautaire begroting overgeheveld worden. Ik zeg wel, op termijn. Ik ben niet helemaal naïef en ik weet ook wel dat dit momenteel de ideale oplossing zou zijn op economisch vlak, maar niet echt op politiek vlak.
Onze rapporteur stelt voor een stabilisatiefonds op te richten en hij beroept zich hiervoor op artikel 103 van het Verdrag. Ik wil de heer Metten erop wijzen dat dit artikel niet zover gaat. Het laat toe communautaire financiële bijstand aan de betrokken lidstaat te verlenen. Dat is de reden waarom wij in de Fractie van de Europese Volkspartij van oordeel zijn dat wij het bij een garantie-instrument moeten houden en amendementen in die zin voorstellen.

Goedbloed
Voorzitter, de liberale fractie heeft met belangstelling het initiatiefvoorstel van de heer Metten gelezen ten aanzien van het opvangen van asymmetrische schokken. Het doel, zoals hij ook daarnet in zijn korte inleiding aangaf, is om een alternatief te bieden voor devaluaties en lokaal monetair beleid. Dat heeft ook bij de liberale fractie de vraag doen opkomen in hoeverre, als we de oude met de nieuwe situatie vergelijken, er nu echt veel veranderd is en wie vroeger de verantwoordelijkheid droeg en nu de verantwoordelijkheid moet dragen. De achterliggende oorzaak van dit soort schokken ligt vaak ook in het eigen beleid van het land. Heeft men, en enkele sprekers hebben het al aangeduid, voldoende in zijn eigen beleid fiscaal, begrotingstechnisch, met betrekking tot de staatsschuld, gezorgd dat het evenwichtig genoeg is? Daarnaast heeft het Verdrag mogelijkheden geboden om in bijzondere situaties maatregelen te kunnen nemen, zelfs grotere tekorten dan drie procent zijn toegestaan maar dan in bijzondere omstandigheden. Ik denk dat dit vanuit liberale visie ook zeer bijzondere omstandigheden moeten zijn en dan zou zo een ingrijpen, misschien kortstondig, bij zo een extra begrotingstekort kunnen worden toegestaan. Maar dat is een zeer bijzondere situatie en daar is eenparigheid voor nodig. De andere zijde is dat de verantwoordelijkheid primair ligt bij het beleid dat gevoerd wordt door de nationale lidstaten en die nationale lidstaten moeten daar wel voor blijven betalen. We zijn het dan ook niet eens met de gedachtegang dat dit primair via een stabilisatiefonds op Europees niveau moet gebeuren. Wij steunen wat dat betreft het voorstel dan ook niet.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, zoals wij weten wordt in dit verslag verkondigd dat de asymmetrie in de economie van de Unie zal afnemen door de invoering van de euro. Alle feiten spreken dit echter tegen. Het is feitelijk zo dat de verschillen tussen rijke en arme regio's in de Unie toenemen, en dat proces is al heel lang gaande. Er is een duidelijke tendens dat bedrijven en activiteiten op bepaalde plaatsen worden geconcentreerd. De mate waarin landen afhankelijk zijn van verschillende investeringsgoederen verschilt sterk, en de gemeenschappelijke markt zelf leidt tot groeiende ongelijkheid. Het hele idee van een grote markt is specifiek gericht op specialisatie en concentratie, dat wil zeggen op toenemende asymmetrie. Het verslag laat naar mijn mening voor de zoveelste keer zien, hoe weinig aandacht men eigenlijk heeft besteed aan een analyse van de voorwaarden voor dit riskante monetaire project.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, uit het verslag-Metten blijkt dat de eurozone uiteindelijk vrij onstabiel dreigt te worden als gevolg van asymmetrische schokken. Dit kunnen schokken van externe aard zijn, maar ook en vooral interne schokken - laten we dat niet vergeten, mijnheer Fourçans - die het gevolg zijn van het systeem zelf, dat nationale economieën in verschillende situaties een uniform beleid zal opleggen.
In dit verband zal het voor economen heel interessant zijn te onderzoeken of de gelijkschakeling van de interesten op korte termijn, waartoe de verschillende landen van de eurozone op 3 december jongstleden overgingen, de komenden maanden niet de eerste van deze destabiliserende schokken zal zijn. In de toelichting bij het verslag-Metten wordt deze mogelijkheid overigens overwogen en maakt men zich met name zorgen over de situatie in Ierland. Wat zal er gebeuren als de bruuske daling van de interestvoeten tot oververhitting van de Ierse economie leidt? De rapporteur stelt voor de gevolgen van de lagere interesten te compenseren met hogere belastingen in Ierland, maar de Ieren, die aldus op het altaar van de eenheidsmunt opgeofferd worden, zullen zeker niet tevreden zijn met deze maatregel.
Meer in het algemeen stelt de heer Metten voor om op grond van artikel 103 van het Verdrag een stabilisatiefonds in te stellen dat landen die het slachtoffer zijn van asymmetrische schokken bijstand moet verlenen. Hij belooft natuurlijk - zoals altijd in soortgelijke gevallen - dat het een lichte instelling zal zijn, die waarborgen biedt, maar geen middelen over de landen zal herverdelen. Wij geloven dat niet. De idee achter de eenheidsmunt is wel degelijk om geleidelijk tot een herverdelende communautaire begroting te komen die een tegenwicht kan vormen voor de interne instabiliteit van de eurozone. De lidstaten die nu al over hun zware bijdragen klagen, zouden er goed aan doen zich hier grondiger over te bezinnen.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, of het gevaar van asymmetrische schokken door de invoering van de Monetaire Unie groter of kleiner zal worden, valt op dit tijdstip nauwelijks echt te beantwoorden. Het staat in ieder geval vast dat deze mogelijkheid bestaat. Maar het staat ook vast, dat het instrument van de devaluatie wegvalt. Het verslag van de heer Metten geeft een aantal zinvolle aanbevelingen, zowel aan de lidstaten als aan de Gemeenschap. Maar de coördinatie van het economisch beleid van de staten is wel het meest geschikte instrument om de risico's te verkleinen. Met de verwijzing naar artikel 103 A als stabilisatie-instrument ben ik het eens. De gedachte om de Unie in de toekomst een groter budget toe te kennen om doeltreffend tegen schommelingen van de conjunctuur op te treden, lijkt mij althans op dit moment volstrekt denkbeeldig. Het enige doeltreffende middel om met succes in te grijpen blijft de politieke wil van de lidstaten.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, de vraag die de heer Metten stelt, is natuurlijk van essentieel belang, en alle economen buigen zich sinds enkele jaren over deze vraag. Ze zullen vandaag wel met oplossingen moeten komen, want het ene monetaire beleid verbiedt het gebruik van het devaluatiewapen, en dat is wel de grond van de vraag die in het verslag van onze vriend Alman Metten gesteld wordt.
Wij stellen gewoon vast dat ook toen er wisselkoersen bestonden, interne schokken in de lidstaten mogelijk waren die gevolgen hadden voor de gehele Unie. Men begrijpt dan ook wel hoe belangrijk het is dat wij anticiperen op de mogelijkheid van zulke schokken in een land of ook, zoals onze collega Metten heel terecht zei, in een regio of in een bepaalde bedrijfstak, en dus niet alleen in het kader van een staatsstructuur.
Zulke schokken doen zich inderdaad voor in onze lidstaten. Ook nu kan een regio van een lidstaat geconfronteerd worden met een asymmetrische situatie in vergelijking met de rest van het land. Hoe wordt dit opgelost? Met behulp van samenhang en solidariteit. Alle verhoudingen in acht genomen moeten wij ook op Europees niveau op dezelfde manier reageren. Er is evenwel nog veel werk aan de winkel. Om te beginnen moeten wij naar een betere coördinatie van het economisch beleid streven. Door op gecoördineerde wijze een herstel-, groei- en solidariteitsbeleid te voeren, zullen wij de kans op asymmetrische schokken helpen verminderen.
Gelijktijdig moeten wij ook de middelen van de Commissie versterken. Mijns inziens moeten wij, teneinde asymmetrische schokken te voorkomen, de middelen van de Commissie voor evaluatie en mogelijke scenario's harmoniseren, zodat zij niet volledig afhankelijk is van de middelen van de lidstaten. De Commissie moet over eigen expertisemiddelen beschikken. Om dit alles in een ruimer kader te plaatsen heeft collega Metten het vervolgens ook over de kwestie van het vrij verkeer. Ik ben inderdaad van oordeel dat naast het vrij verkeer van werknemers ook het vrij verkeer van burgers de flexibiliteit van onze economieën kan bevorderen. Ik zou de redenering zelfs verder doortrekken en stellen dat aan onze universiteiten gemeenschappelijke basiscursussen gegeven moeten worden.
Tenslotte hebben de oplossingen die onze rapporteur voorstelt vooral betrekking op de begroting. Naar mijn mening stelt hij dan ook heel terecht het begrotingsplafond dat momenteel in de Europese Unie geldt, aan de orde. Als wij deze kwestie nu niet behandelen, zullen wij er later toch mee geconfronteerd worden. Als wij asymmetrische schokken doeltreffend willen bestrijden, zullen naast het garantie-instrument of het stabilisatiefonds immers bijkomende middelen nodig zijn. Ik ben van oordeel dat het door onze rapporteur voorgestelde spoor op grond van artikel 103 A nader onderzoek verdient, zodat wij oplossingen kunnen vinden voor asymmetrische schokken.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat de heer Metten opgesteld heeft, is zeker niet het verslag dat ik gewenst had. Het is niet gedurfd genoeg, maar het is wel het enig mogelijke op dit moment. Ik dank de heer Metten voor de geleverde inspanningen en ook omdat hij heel wat van de amendementen die ik had ingediend, aanvaard heeft.
Ik wil de zeelui erop wijzen dat ik in deze bijdrage niet de nationale Spaanse belangen verdedig. Ik ga zelfs niet in op de dialectiek tussen arme en rijke landen, die zo in de mode was op de Top van Wenen. Ik verdedig uitsluitend een Europees belang.
Waarom zeg ik dat ik hier geen Spaans belang verdedig? Omdat, zoals ook in het verslag-Metten onderstreept wordt, in het verleden vooral het Verenigd Koninkrijk (in 1980), Duitsland (na de eenmaking) en Nederland door asymmetrische schokken getroffen werden. Hoewel dat niet vermeld wordt in het verslag, stellen deskundigen dat Portugal, in geval van een crisis in de textielsector, of Ierland, in geval van een recessie in het Verenigd Koninkrijk waardoor de aankopen in Ierland en het geld van de emigranten zouden wegvallen, in de toekomst het grootste risico op asymmetrische schokken lopen.
Waarom zeg ik dat ik een Europees belang verdedig? Omdat het hier de bedoeling is een risico te voorkomen dat iedereen kan treffen. Zij die denken dat met almaar minder middelen almaar meer Europa kan worden gebouwd, antwoorden, wanneer hun de vraag gesteld wordt wat er in geval van asymmetrische schokken moet gebeuren, dat er - zoals Lenin zei - gewoonweg niets moet gebeuren. Wij die van oordeel zijn dat Europa almaar sneller moet vorderen, onderstrepen en juichen de amendementen toe. De heer Metten vermeldt schuchter een aantal van deze amendementen en verdedigt en steunt andere dan weer krachtig in zijn tekst.
De heer Metten wijst erop dat een grotere mobiliteit van de productiefactoren nodig is. Ik onderstreep wat mevrouw Berès ook al zei: het leren van talen en de coördinatie van het universitair onderwijs zullen ervoor zorgen dat Europa almaar meer een open ruimte voor personen wordt.
Het cohesiebeginsel is een van de fundamentele elementen, net als de begroting, het waarschuwingssysteem en het veiligheidsnet, waarover de heer Metten het eveneens heeft in zijn verslag, waarmee ik hem overigens van harte feliciteer.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, gelukkig zijn wij vanavond onder ons en kunnen wij vrijuit spreken. Ik hoor zelfs de naam Lenin in deze eerbiedwaardige zaal vallen. Ik wil de draad van het verhaal daar oppakken waar de heer Fourçans hem liet liggen. Hij zei volkomen terecht dat de lidstaten twee van de drie instrumenten die zij voor hun economisch beleid hadden, kwijt zijn geraakt: het monetair beleid en de wisselkoersen. Het derde instrument is het begrotingsbeleid en ook dit beleid wordt zwaar belast, zo niet volkomen op de helling gezet door het beruchte stabiliteitspact. Daarom moeten wij mijns inziens enorm op onze qui vive zijn bij de bespreking van de door de rapporteur gegeven analyse van het stabiliteitspact. Volgens de rapporteur is de marge van 3 % die het stabiliteitspact toestaat voor tekorten voldoende om de automatische stabilisatoren in de economie te laten functioneren. De voorwaarde daarvoor is evenwel dat men uitgaat van tekorten van 0 %. Zoals de rapporteur terecht opmerkt is het echter hoogst onwaarschijnlijk dat wij in de luttele jaren die ons nog resten tekorten van 0 % hebben. Daarom zou het stabilisatiefonds dat de rapporteur voorstelt, wel eens zeer nuttig kunnen blijken te zijn in de kritische beginperiode van de euro.
U zult wel weten dat volgens de overheersende interpretatie van het stabiliteitspact ook onbelastbare overheidsinvesteringen onder de 3 %-grens vallen. De overheidsinvesteringen maken in Europa gemiddeld 2 % uit van het nationaal inkomen. Aan het begin van de jaren negentig was dit 3 %. Als de overheidsinvesteringen worden onderworpen aan het Stabiliteitspact, is er geen ruimte voor ofwel de werking van de automatische stabilisatoren, ofwel de overheidsinvesteringen, tenzij de overheidinvesteringen worden gefinancierd met belastingverhoging, hetgeen een dwaasheid zou zijn. Eigenlijk is heel het stabiliteitspact een dwaasheid in een tijd waarin de economische activiteiten in Europa afnemen.
Als uiteindelijk het stabiliteitspact wordt toegepast - hetgeen mij niet erg waarschijnlijk voorkomt daar het mijns inziens niet toepasbaar is - zal dit een bron van narigheid zijn voor de Europese economie. Met de door de rapporteur, de heer Metten, voorgestelde maatregelen zou men het kwaad kunnen milderen en daarom moeten wij steun aan zijn voorstellen geven, alhoewel deze een zuiver symbolische waarde hebben. Veel praktische waarden kunnen deze maatregelen niet hebben, want daarvoor is eenparigheid van stemmen in de Raad vereist. Aangezien dit de avond van de gezegdes is - u noemde er ook al een, mijnheer Fourçans - wil ik duidelijk maken dat wij, als wij Europa uit de huidige impasse willen halen de l'audace, de l'audace et encore de l'audace nodig hebben, dat wil zeggen driedubbele durf, zoals u beroemde landgenoot reeds zei, mijnheer Fourçans. Waar moeten wij deze audace echter vandaan halen, als wij allen als gekken achter dat dwaze monetarisme aanhollen dat ons regelrecht de afgrond injaagt als wij niet tijdig tegensturen? Laten wij tenminste het sein geven dat wij die mentaliteit verwerpen.

Mendes Bota
Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij asymmetrische schokken behandelen, moeten wij het ook over de komende uitbreiding hebben. Wij weten dat deze schok er zeker komt en niet kan worden ontweken. Dit voorbeeld bewijst dat één gebeurtenis uiteenlopende gevolgen voor de economieën van de vijftien lidstaten zal hebben en hun kwetsbaarheid en de ongelijkheid op nationaal en regionaal vlak zal doen toenemen.
De gouden dagen van devaluaties en gegoochel met interesten voor de nationale munten zijn voorbij en de regeringen beschikken niet langer over dit wapen. De kans op asymmetrische schokken blijft evenwel aanwezig en deze schokken zullen niet altijd zo voorspelbaar zijn als de schok van de uitbreiding. Deze schokken kunnen zich op een ongelegen ogenblik voordoen.
Daarom is dit stabilisatiefonds waarvan nu sprake is ook zo belangrijk. Het is overigens gebaseerd op de analoge legitimiteit die artikel 103 A van het Verdrag het verleent. De bijstand kan de vorm aannemen van leningen die op de kapitaalmarkt worden aangegaan met stevige garanties van de lidstaten van de Europese Unie. Rentesubsidie ten laste van de communautaire begroting is een mogelijkheid die het bestuderen waard is. Wij zien geen elementen van incompatibiliteit tussen dit stabilisatiefonds en het stabiliteitspact. Zoals de rapporteur verdedigt, stellen wij wel vast dat een vangnet gecreëerd moet worden voor macro-economische problemen in een of meerdere landen, waarbij zeker niet ter discussie gesteld wordt dat alle lidstaten van de Unie over gezonde overheidsfinanciën moeten beschikken.
Alle tot op heden uitgevoerde studies geven aan dat Portugal de lidstaat is die het minste gebaat is bij de uitbreiding van de Unie naar het Oosten en bovendien het ergst door de gevolgen ervan getroffen wordt. Als Agenda 2000 in zijn originele vorm uitgevoerd wordt, zal de op een na minst ontwikkelde lidstaat van de Unie het belangrijkste slachtoffer van deze te voorziene asymmetrische schok zijn, aangezien zowel onze traditionele industrie als het toerisme getroffen zullen worden en er bespaard zal worden op de structuurfondsen. Dat zou onrechtvaardig zijn, maar het bijstellingsmechanisme dat hier vandaag wordt voorgesteld, kan hulp bieden als dit toch gebeurt.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de voorliggende tekst is het resultaat van het ernstige en grondige werk van rapporteur Alman Metten en onze Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Mijnheer de commissaris, dit parlementair initiatief bewijst andermaal dat wij in staat zijn de belangrijke problemen waarmee Europa geconfronteerd wordt of geconfronteerd dreigt te worden, te behandelen en dat wij uiteraard ook in staat zijn ernstige en realistische oplossingen voor te stellen.
Ik steun dit verslag dan ook en ik feliciteer Alman Metten. Hoewel ik net als de heer Metten overtuigd ben van het vertrouwenwekkend karakter van de euro, moeten wij mijns inziens nu al de beperkte, maar altijd aanwezige risico's waarmee we na 1 januari 1999 te kampen zullen hebben, voorkomen. In dit verband moet de oprichting van een communautair fonds, van een garantie- en verzekeringsstelsel om de landen van de eurozone bij te staan in geval van een crisis in een van deze landen, het mogelijk maken onze eenheidsmunt te versterken en vooral de landen te helpen die beslist hebben mee te doen. Ik voeg eraan toe dat dit fonds ook een garantie zou zijn voor de stabiliteit van de euro ten opzichte van de andere munten die internationaal gezien een belangrijke rol spelen, of ze nu sterk of onstabiel, dominerend of speculatief zijn.
Ook al kunnen wij vermoeden dat er zich minder asymmetrische schokken zullen voordoen - zoals bevestigd wordt door de grote stabiliteit van de munten van euroland - wij kunnen niet ontkennen dat de wetgeving en het beleid een heterogeen karakter hebben.
Ik sluit mij tenslotte dan ook onvoorwaardelijk aan bij degenen die voor meer coördinatie van ons economisch beleid, voor een onderlinge aanpassing van de belastingen en ook en vooral voor een harmonisatie van onze strijd tegen de werkloosheid en voor de werkgelegenheid pleiten. Ook hier zullen we de Commissie zeker nodig hebben.
Kortom - en ik rond af - om onze troeven optimaal te benutten en de risico's te beperken, hebben wij ook hier meer Europa nodig.

Ilaskivi
Mijnheer de Voorzitter, het geloof dat alle Europese landen zogeheten asymmetrische schokken proberen te voorkomen, getuigt van naïviteit. Binnen de Europese Unie moet men zich op tijd voorbereiden op de bestrijding van dergelijke schokken. Deze richten zich waarschijnlijk het duidelijkst op de landen met de meest eenzijdige productiestructuur. Als mevrouw Metten hiervan Finland als voorbeeld noemt, wil ik benadrukken dat de aanzienlijk toegenomen rol van Nokia en de export van hightech de productiestructuur en de export veelzijdiger heeft gemaakt.
Ik ben eigenlijk geen voorstander van de door de heer Metten gepropageerde gedachte over crisisbestrijding binnen het kader van de Europese begroting. De besluitvorming is te langzaam. Ik zie ook in een geharmoniseerd monetair beleid geen geschikt element. Voldoende vrijheid binnen het nationale beleid is daarom noodzakelijk. Mevrouw Metten verwijst geheel terecht naar de plannen voor het Finse pensioenstelsel om het niveau van de pensioenpremies zo af te wisselen dat ze tijdens een economische crisis lager en tijdens een hoogconjunctuur hoger dan gemiddeld zijn. Ik onderstreep het gebruik van een keynesiaans begrotingsbeleid als middel om een crisis te bestrijden. Er moeten automatische begrotingsstabilisatoren, automatic stabilizers , worden ontwikkeld.
Ik breng in herinnering, dat het Parlement al ruim een jaar geleden het door mij in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid voorgestelde idee heeft goedgekeurd, volgens hetwelk een tekort van 3 % in het kader van de hele conjunctuurcyclus bekeken moet worden en niet van moment tot moment. Zo kan bij de dreiging van een asymmetrische crisis het betrokken land met een begrotingstekort herstellen en kan het bij een periode van economische bloei de situatie met een overschot terugbrengen naar een totaalkader van 3 %. Nu is het de tijd voor de Commissie en de Raad op één lijn te gaan staan om het stabiliteitspact te herzien, zodat de verschillende landen zich met van tevoren op te stellen programma's kunnen voorbereiden op het bestrijden van schokken.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan de heer Metten voor zijn goede en vakkundige verslag, waarin goede voorstellen staan. De belangrijkste en meest effectieve schokken zijn oorlogen. Die hebben we met succes weten te voorkomen. Economische schokken zijn echter ernstig en ze treffen altijd de minst draagkrachtigen.
De oliecrises van 1973 en 1981 waren uitbarstingen die over de hele wereld angst inboezemden. Ook de enorme daling van de waarde van de dollar was een schok. Niet alleen voor de Amerikanen, maar ook voor ons. Hoewel deze schokken de hele Europese Unie troffen, waren de gevolgen ervan in sommige landen groter dan in andere. Hierdoor ontstaat asymmetrie, enigszins te vergelijken met de bloedsomloop. Als een landelijke schok een lidstaat van de EMU treft, is dat een ernstige zaak. Er zijn dan snel medicijnen nodig. Hierover ben ik het met de vorige spreker eens. We beschikken echter niet meer over het medicijn devaluatie.
Ik heb de eer gehad als een van de vertegenwoordigers van mijn grote fractie presidentskandidaten voor de Europese Centrale Bank te ondervragen. Mijn verbazing was groot toen een van hen de asymmetrische schokken geen belangrijke kwestie vond. Als een dergelijke vervreemding van de werkelijkheid zich binnen de ECB verbreidt, dan zullen haar werkzaamheden hier in het Parlement gegarandeerd een schok veroorzaken. Het monetair beleid van het ECB is niet neutraal en dus moet ze haar verantwoordelijkheid voor de werkgelegenheid en de asymmetrische schokken kennen.
Als voorbeelden van landelijke schokken geeft de rapporteur de invloed van de olieproductie in de Noordzee op Groot-Brittannië, de Duitse eenwording, de Europese overstromingen, de gekkekoeienziekte en de crisis rondom de varkenspest in Nederland. Wat Finland betreft kunnen enkele van de voorgenoemde gevallen vergeleken worden met de crisis in Rusland. De situatie in Rusland kan op elk moment een asymmetrische schok veroorzaken. De communautaire hulp aan Rusland moet daarom gericht worden op het verminderen van de enorme sociale spanningen, daar is het de hoogste tijd voor, en niet op het steunen van de oligarchie waarvan de vertegenwoordigers bovendien hun geld, ons geld dus, naar het buitenland brengen. In Finland kan een schok voortkomen uit onregelmatigheden in de houtveredelingsindustrie. Gelukkig is de betekenis van hout voor ons land sterk afgenomen. De grootste exportsector is nu de metaal- en elektronica-industrie. Desondanks is de situatie van de houtveredelingsindustrie van belang, maar toen de crisis in Rusland uitbrak, had dat geen effect op Finland, wat aangeeft dat de situatie in ons land is veranderd.
We hebben een garantiefonds en een stabiliteitsinstrument nodig. Een waarschuwingsmechanisme voor landelijke schokken is eveneens noodzakelijk.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, wij dienen toch voorbehoud en bedenkingen te maken bij de instelling van een bijstellingsmechanisme voor de opvang van asymmetrische schokken, hoe aanlokkelijk dit er op het eerste gezicht ook uitziet. Natuurlijk staat de verdienste van het initiatiefverslag van de rapporteur, die ik feliciteer, niet ter discussie. Niemand zal betwisten dat het wenselijk is het kwaad bij de wortel aan te pakken en de omstandigheden die tot dergelijke schokken kunnen leiden te vermijden of alvast te beperken met behulp van sectorale diversificatie, structurele versterking en versoepeling van de economieën, en met name van de markten en de productiefactoren, enerzijds, en met behulp van een streng begrotingsbeleid, anderzijds. Hopelijk slagen wij hierin, ook al omdat te vrezen valt dat de asymmetrische schokken (of de symmetrische schokken voor de economie in haar geheel) zo ernstig zullen zijn dat zij de mogelijkheden van de communautaire begroting, die niet eens 1, 2 % van het BIP van de Unie bedraagt, ver overstijgen.
Aangezien de wens van de heer Metten dat "de Unie een omvangrijkere begroting zou krijgen dan nu het geval is" - jammer genoeg - niet realistisch is, zouden periodes van laagconjunctuur uiteindelijk ongetwijfeld bestreden worden met de middelen die eigenlijk bestemd zijn voor structurele oplossingen. Deze angst is niet verdwenen met het voorbehoud van de rapporteur, die zegt dat het geen overdrachtmechanisme zal zijn, maar slechts een kredietgarantie met middelen die met interest moeten worden terugbetaald, en dat slechts bijstand verleend zal worden als een begrotingsbeleid gevoerd wordt dat naar een evenwicht streeft (in de toelichting heeft hij het toch over rentesubsidie...). De vraag is dan ook waarom een fonds nodig is of de begroting verhoogd moet worden als eigenlijk geen middelen nodig zijn.
Dit zou uiteindelijk de weg kunnen vrijmaken voor heel onrechtvaardige situaties, waarbij middelen worden overgedragen, vooral naar rijkere landen (er wordt gezegd dat de kleinste landen misschien geen behoefte hebben aan dit mechanisme) of waarbij landen die een minder correct beleid voeren, beloond worden. Dit zou ten koste gaan van landen die behoefte hebben aan structurele bijstand en die er met behulp van een correct beleid in geslaagd zijn asymmetrische schokken te vermijden.
Aangezien het hier om prioriteiten gaat, moet vóór alles het structuurbeleid bevorderd worden. Dat beleid is vast en zeker correct, maar wordt onbegrijpelijkerwijs ter discussie gesteld door politici met een beperkte kijk op de Europese eenmaking. Met dit duidelijke voorbehoud moet vooruitgang geboekt worden in de richting van de instelling van het fonds dat in het verslag van collega Metten voorgesteld wordt.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de heer Metten vraagt ons na te denken over een probleem dat vaak aan de orde gesteld wordt in het kader van de Economische en Monetaire Unie, namelijk het probleem van de asymmetrische schokken. Ik wil hem om te beginnen feliciteren met zijn werk, ook al ben ik het niet met al zijn conclusies eens, en hem tevens feliciteren met het werk dat in de bevoegde subcommissie geleverd werd.
Ik had een uitgebreide versie van mijn bijdrage voorbereid, maar gezien het late uur zal ik het zo kort mogelijk houden. Ik zal degenen onder u die dat wensen mijn gedetailleerde opmerkingen over asymmetrische schokken overmaken. Ik betreur dat ik niet meer tijd heb want ik had graag geprobeerd de heer Berthu te overtuigen. Ik denk dat dit zeker in dit stadium afhangt van de bijzondere cursus over de economische basismechanismen, die ik hem graag wil geven.
Wanneer wij het over asymmetrische schokken hebben, moeten we allereerst weten waarover we spreken. Wij hebben dus een definitie nodig. We moeten ook weten hoe groot de kans is dat deze schokken zich voordoen in Europa, en tenslotte welke oplossingen mogelijk zijn. Dit zijn de drie ideeën die ik kort wil bespreken.
Wat is om te beginnen een asymmetrische schok? Een theoretisch en eenvoudig, maar eigenlijk vrij vaag antwoord zegt dat onder asymmetrische schok een schok in de vraag of het aanbod verstaan dient te worden die verschillende gevolgen heeft voor een deel of een bepaalde sector van een economische zone. Aangezien wij in de Commissie grote inspanningen leveren, hebben wij getracht een typologie te schetsen en een klassering van asymmetrische schokken op te stellen om deze definitie te illustreren. Wij onderscheiden vier soorten.
In de eerste plaats zijn er schokken van natuurlijke aard, bijvoorbeeld na een aardbeving of een epidemie. Hun asymmetrische karakter is te wijten aan de heel plaatselijke aard van het verschijnsel dat een welbepaalde regio treft. Ten tweede zijn er schokken die veroorzaakt worden door een uitzonderlijke historische ontwikkeling die onmogelijk voorzien kon worden. Ik denk bijvoorbeeld aan de Duitse eenmaking. Ten derde zijn er schokken die veroorzaakt worden door het instorten van de vraag naar een goed of een dienst waarin een land gespecialiseerd is. Om een voorbeeld te geven dat zonet ook al gegeven werd, verwijs ik naar de ineenstorting van de houtprijs en dus van de houtsector, die instaat voor 15 % van het BBP van Finland. In deze categorie hangt het asymmetrisch karakter natuurlijk af van de mate van specialisering van het desbetreffende land. Ten vierde zijn er tenslotte de schokken die asymmetrisch zijn omdat verschillende economische antwoorden gegeven worden op symmetrische verschijnselen. Zo hadden tijdens de eerste oliecrisis in 1973 alle geïndustrialiseerde landen het probleem in principe op dezelfde wijze moeten aanpakken aangezien zij alle op dezelfde wijze getroffen werden. Dat was echter helemaal niet het geval. De nationale antwoorden bleken sterk te verschillen van land tot land. De schok had dus toch een asymmetrisch karakter. In bepaalde landen werd een herstelbeleid op gang gebracht terwijl in andere landen naar stabilisering gestreefd werd. Ziehier wat onder asymmetrische schokken verstaan wordt. Het volstaat evenwel niet te weten wat een asymmetrische schok is, wij moeten ook nagaan hoe groot de kans op dergelijke schokken is.
Mevrouw Berès wil ik allereerst antwoorden dat de Commissie momenteel analyse-instrumenten creëert. Ik kan u zeggen dat precies vandaag het nieuwe organigram van DG II goedgekeurd is, waarin wij de bevoegdheden op het vlak van economische analyse aanzienlijk versterkt hebben en een systeem hebben ingesteld om "in de eurozone te denken" . Ik denk dat we hier later nog wel op terug zullen komen, maar ik wilde u ter zake alvast geruststellen.
Om de kans op asymmetrische schokken te beoordelen zijn twee factoren relevant: de integratie van de economieën van de lidstaten en de coördinatie van hun economisch beleid. Precies dankzij de combinatie van deze twee factoren is de kans op asymmetrische schokken in de Economische en Monetaire Unie heel klein.
Inzake de eerste factor, de integratie van de economieën van de lidstaten, weet u ook wel dat de verwezenlijking van de interne markt en zeker de invoering van één munt de economieën almaar meer van elkaar afhankelijk maken, waardoor de specialisering van de nationale economieën afneemt. Bovendien brengen het structuur- en het cohesiebeleid het ontwikkelingspeil van de landen van de Gemeenschap dichter bij elkaar. Deze twee factoren helpen dus asymmetrische schokken voorkomen en ik zou zeggen dat de situatie in Europa in dit verband minstens even gunstig is als in andere muntunies. Mijnheer Berthu, Finland wordt niet meer door een crisis in de houtsector bedreigd dan Alabama door een crisis in de katoensector of Michigan door een crisis in de automobielsector. Ik wil er tenslotte nog op wijzen dat de vrij beperkte graad van nationale specialisatie in Europa nationale asymmetrische schokken heel onwaarschijnlijk maakt. Dit betekent niet dat er zich geen schokken kunnen voordoen in een streek of een regio die door een natuurramp getroffen wordt of die heel sterk gespecialiseerd is in de productie van een bepaald goed. Er kunnen zich inderdaad schokken voordoen, maar die treffen niet één enkele lidstaat.
In verband met de tweede factor, de coördinatie van het economisch beleid, is een van de kenmerken van de EMU mijns inziens dat zij samenhangende en gecoördineerde politieke antwoorden wil geven. In de eerste plaats ontneemt één enkel monetair beleid een eenling, een "sniper" zo u wilt, elke mogelijkheid om de gevolgen van een schok voor de economie van de andere lidstaten te verergeren. De toestand verschilt dus heel sterk van de situatie die zich tussen 1992 en 1995 in de Europese Unie kon voordoen. Bovendien kunnen dankzij de coördinatie van het begrotingsbeleid - ik denk hierbij met name aan wat in het kader van het stabiliteits- en groeipact gedaan wordt - uiteenlopende nationale reacties vermeden worden, zoals bij de eerste oliecrisis. Dankzij het stabiliteits- en groeipact kunnen tevens de structurele tekorten van de overheidsfinanciën weggewerkt worden en kan opnieuw budgettaire manoeuvreerruimte gecreëerd worden. De Economische en Monetaire Unie bevordert om al deze redenen, en omdat ze gepaard gaat met convergentie en coördinatie van het economisch beleid, het vermogen van de Unie om asymmetrische schokken te voorkomen of de gevolgen ervan te beperken dankzij adequate politieke antwoorden.
Dit gezegd zijnde zijn schokken evenwel niet volledig uitgesloten. Welke maatregelen kunnen wij nemen om dergelijke schokken op te vangen? Er zijn twee categorieën van maatregelen: maatregelen die betrekking hebben op de markt, waarvan niemand in deze vergadering gewag gemaakt heeft - hetgeen mij eigenaardig lijkt - en maatregelen van budgettaire aard, waarover men het wel uitgebreid gehad heeft.
Om te beginnen wil ik het even over de markt hebben. Ik wil zeggen dat de markt als schokdemper voor asymmetrische schokken fungeert. Analyses hebben al te vaak de neiging uitsluitend aandacht aan de antwoorden van de overheid op economische schokken te besteden. Welnu, deze analysemethode stemt niet langer overeen met de moderne structuur van de geïndustrialiseerde economieën. Het vermogen tot aanpassing en financiering komt in onze economieën niet van de overheid, maar van de markt.
Uit een studie over asymmetrische schokken die in 1996 door de Brown University verricht werd, blijkt dat de nodige financiële middelen om de gevolgen van een schok op te vangen in 62 % van de gevallen van de kapitaalmarkten afkomstig waren en in 13 % van de gevallen van de federale begroting. De actie van de markt is dus beslissend. Welnu, de Economische en Monetaire Unie geeft Europa nieuwe troeven op twee essentiële onderdelen van de markt: de kapitaal- en de arbeidsmarkt.
Op de kapitaalmarkt hebben we natuurlijk de euro. De euro creëert ook en vooral een grote markt voor kapitaal en kredieten. De verwezenlijking van de euro zorgt dus voor een heel liquide en grote markt, waarvan de liquiditeit en de veiligheid vast en zeker vergelijkbaar zijn met die van de Amerikaanse markt. Momenteel worden onderhandelingen gevoerd om een echt Europese beurs op te richten. Wij stellen ook vast dat de Europese markt voor de financiering van risicokapitaal bevorderd wordt. Een grote Europese kapitaal- en kredietmarkt zal beter in staat zijn de nodige financiële middelen vrij te maken om economische schokken op te vangen.
In verband met de arbeidsmarkt verwijs ik naar onze krachtlijnen voor het economisch beleid en de richtsnoeren voor de werkgelegenheid, die slechts één boodschap geven, namelijk dat de lidstaten, de Commissie en ook uw Vergadering het reactievermogen van de Europese arbeidsmarkt voor de gevolgen van de mondialisering willen bevorderen. Naar mijn mening zal deze grotere soepelheid een belangrijk element zijn om in de toekomst de negatieve gevolgen van eventuele asymmetrische schokken voor de arbeidsmarkt op te vangen. Ik zal het niet over de conclusies van de Europese Raad van Wenen hebben. Ik denk dat Commissievoorzitter Santer die wel al besproken heeft, maar het voorstel voor een Europees werkgelegenheidspact gaat in dezelfde richting. Voor de volledigheid wil ik eraan toevoegen dat ook de verbetering van de interne markt voor goederen en diensten, die de Raad onder "economische hervormingen" klasseert, het reactievermogen van de Europese economie in geval van schokken helpt versterken. Dit alles om te zeggen dat het reactievermogen van de particuliere sector van essentieel belang is en niet verwaarloosd mag worden.
Het andere wapen, het andere middel om te reageren betreft het gebruik van het begrotingsbeleid. Het begrotingsbeleid kan op twee manieren gebruikt worden, uiteraard in het kader van het stabiliteits- en groeipact en het Verdrag. Dit beleid kan dus op twee manieren gebruikt worden: in het kader van het nationaal begrotingsbeleid en in het kader van de financiële solidariteit, en wel overeenkomstig artikel 103 A dat u hebt ingeroepen.
In verband met het nationaal begrotingsbeleid breng ik in herinnering dat het stabiliteits- en groeipact buitensporige tekorten wil vermijden en begrotingen die bijna in evenwicht zijn of zelfs een licht overschot vertonen als doel op middellange termijn stelt, en de lidstaten aldus ten laatste tegen 2002 voldoende budgettaire manoeuvreerruimte wenst te geven, zodat zij krachtig kunnen reageren op economische schokken. De vier nationale stabiliteits-en convergentieplannen die wij al geanalyseerd hebben en die al door de Raad aanvaard werden, voldoen aan deze doelstellingen. We wachten nog op de overige 11 plannen, die in principe voor het einde van het jaar moeten worden ingediend. Wij zullen deze uit hetzelfde oogpunt onderzoeken.
Uw rapporteur, de heer Metten, heeft heel goed opgemerkt dat wij slechts in 2002 over deze manoeuvreerruimte zullen beschikken en hij stelt heel slim voor de communautaire begroting ook te gebruiken om dit proces kunstmatig te bespoedigen, bijvoorbeeld door de nationale bijdragen uit te stellen of vroeger te betalen. Dit gezegd zijnde wil ik erop wijzen dat zoiets niet bepaald is in de begrotingswetgeving van de Europese Unie en dat zo'n regeling mijns inziens onrechtvaardig zou zijn omdat ze de lasten van bepaalde landen op andere landen zou afwentelen, zonder evenwel een duurzame oplossing te bieden. De beste oplossing is dan ook het stabiliteits- en groeipact strikt toe te passen en zoals u zelf onderstreept, mijnheer Metten, zo mogelijk in perioden van hoogconjunctuur budgettaire reserves aan te leggen die in geval van een schok gebruikt kunnen worden, zoals nu al in Finland gebeurt.
In het algemeen beveelt de Commissie de lidstaten niet alleen aan voor een structureel evenwicht van de overheidsfinanciën te zorgen, maar ook bijkomende manoeuvreerruimte te scheppen die bij schokken of bij een ernstige verslechtering van de conjunctuur gebruikt kan worden.
Tenslotte breng ik in herinnering dat in het stabiliteitspact bepaald is dat het begrotingstekort van een lidstaat tijdelijk en uitzonderlijk meer dan 3 % mag bedragen in geval van uitzonderlijke economische omstandigheden. Het begrip asymmetrische schokken van een bijzondere omvang valt volledig onder deze definitie. Tot zover het aspect "nationale begrotingen" .
Dan is er ook het Verdrag en artikel 103 van het Verdrag. Dat is een belangrijk punt. Ik breng in herinnering dat in artikel 103 van het Verdrag bepaald is dat "de Raad, onverminderd de overige procedures waarin dit Verdrag voorziet, op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen de voor de economische situatie passende maatregelen kan nemen, met name indien zich bij de voorziening van bepaalde producten ernstige moeilijkheden voordoen" . Verder is bepaald dat "in geval van moeilijkheden of ernstige dreiging van grote moeilijkheden in een lidstaat, die worden veroorzaakt door buitengewone gebeurtenissen die deze lidstaat niet kan beheersen, de Raad op voorstel van Commissie, met eenparigheid van stemmen, onder bepaalde voorwaarden communautaire financiële bijstand aan de betrokken lidstaat kan verlenen. Wanneer de grote moeilijkheden worden veroorzaakt door natuurrampen, besluit de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen. De voorzitter van de Raad stelt het Europees Parlement van het genomen besluit in kennis" .
De reikwijdte van deze tekst is klaar en duidelijk. Hij kan zeker niet geïnterpreteerd worden als zou een bail out van een lidstaat waarvan het economisch beleid niet in overeenstemming met het Verdrag is, toegestaan zijn. De tekst is oordeelkundig opgesteld. In geval van een onvoorziene schok biedt hij de Commissie en de Raad heel wat speelruimte om voor de nodige financiële solidariteit te zorgen. Het is natuurlijk onmogelijk precieze remedies voor te bereiden voor onvoorzienbare gebeurtenissen. De Commissie bezint zich toch al over de wijze waarop de financiële solidariteit van de eurozone het best georganiseerd kan worden, bijvoorbeeld bij natuurrampen, en ik zal hier ooit wel eens op terugkomen in uw Vergadering. Ik wil erop wijzen dat het grootste probleem van artikel 103 A is dat eenparigheid in de Raad vereist is, terwijl een doeltreffend mechanisme om schokken op te vangen uiteraard onmiddellijk en automatisch van start moet gaan.
Tenslotte voeg ik er om af te ronden nog aan toe dat, overeenkomstig artikel 109 K en 109 K.6, de "pre-in" en "out" landen, dus alleen de landen die nog geen deel uitmaken van de euro, nog altijd communautaire bijstand voor de betalingsbalans kunnen krijgen. Wij zullen vóór of in de loop van 1999 voorstellen in die zin doen.
Tot slot, en ik verontschuldig mij omdat ik zo lang het woord gevoerd heb, maar wij zouden het uren over deze kwestie kunnen hebben, wil ik nog zeggen dat wij, als er zich een asymmetrische schok voordoet, niet alleen voor de nodige financiële middelen moeten zorgen, maar ook de nodige aanpassingen moeten uitvoeren. Het is fout zich uitsluitend te concentreren op het vinden van communautaire financiële middelen, terwijl het probleem vooral de verantwoordelijkheid is van de landen, die de hervormingen moeten uitvoeren die de aanpassing aan een feitelijke situatie vergt.
Tenslotte zijn asymmetrische schokken, zoals men in het Frans zegt, minder waarschijnlijk. De kans dat dergelijke schokken zich voordoen is kleiner met de euro dan zonder de euro, en mijns inziens zal de coördinatie van de policy mix waartoe de EMU leidt, de Gemeenschap de beste wapens geven om asymmetrische schokken op te vangen. Het is in die richting dat wij vanaf vandaag, op 16 dagen voor de invoering van de euro, en de komende maanden moeten werken.

Metten
Voorzitter, de commissaris wordt bedankt voor zijn uitgebreide antwoord maar hij heeft geen antwoord gegeven op mijn hele concrete vraag, namelijk hoe de Commissie haar toezegging denkt na te komen van 8 april vorig jaar, met betrekking tot een verslag van mij over hetzelfde onderwerp, om namelijk nog dit jaar, 1998 - ik citeer - samen met de Raad en het Parlement te onderzoeken hoe de bepalingen van artikel 103 A, lid 2, ten uitvoer moeten worden gelegd. Hij heeft niets in die zin gezegd. Hij heeft ook helemaal niet duidelijk gemaakt dat hij dat nog steeds van plan is. Dat was toch eigenlijk de boodschap van dit verslag.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, de heer Metten kan misschien mijn eerste bijdrage nauwgezet doornemen. Ik denk dat hij hierin een antwoord op zijn vraag zal vinden.
Wat allereerst de communautaire financiële bijstand in geval van moeilijkheden op de betalingsbalans betreft, met andere woorden de verlenging van het systeem waarvan sprake is in artikel 109 H voor de landen die geen deel uitmaken van de eurozone, hebben wij ons ertoe verbonden een balans op te maken en voorstellen te doen. Zoals ik al zei, zal dit in de loop van de komende weken of maanden gebeuren.
Ten tweede kan ik in verband met de versnelde procedure voor de tenuitvoerlegging van dit artikel in geval van natuurrampen met hun micro-economische aspecten zeggen dat wij momenteel bestuderen of een procedure mogelijk is waarbij de Raad sneller een besluit zou nemen. De Raad zou zich in zo'n geval bij gekwalificeerde meerderheid uitspreken om in de eerste plaats noodhulp te helpen verstrekken via een speciale begrotingslijn, en ten tweede bij te dragen aan de wederopbouw van de getroffen gebieden met leningen, met name van de EIB.
Ten derde worden in verband met het meest omstreden aspect - maar mijns inziens is hier een probleem ten gronde en op het vlak van doctrine - van asymmetrische economische schokken, artikel 109 A, lid 2, sub a), een aantal empirische gevallen van asymmetrische schokken bestudeerd en geanalyseerd, met inbegrip van de verschillende economische en juridische argumenten. Ik kon tijdens mijn uiteenzetting al een aantal van uw vragen beantwoorden. Ik blijf natuurlijk te uwer beschikking om ons hier, in beperkte kring of publiekelijk, verder over te bezinnen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Statistieken van het goederenverkeer tussen de lidstaten
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0486/98), namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 3330/91 van de Raad betreffende de statistieken van het goederenverkeer tussen lidstaten strekkende tot beperking van de te verstrekken gegevens (8776/98 - C4-0492/98-97/0155(COD)) (Rapporteur: mevrouw Lulling).
De rapporteur, mevrouw Lulling, heeft het woord.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op 31 maart jongstleden presenteerde ik hier mijn verslag over de twee voorstellen voor een verordening die de Commissie ons had gedaan om de Intrastat-verordening te vereenvoudigen, de lasten voor de ondernemingen en vooral het MKB te verminderen, en om de kosten te verminderen voor de informatieplichtigen, die Eurostat de nodige gegevens moeten verstrekken om de even onontbeerlijke als gewaardeerde statistieken over de goederenhandel tussen de lidstaten in de interne markt te kunnen opstellen.
Ik betreurde toen dat in deze voorstellen niet alle positieve suggesties van het SLIM-initiatief werden overgenomen en stelde dat deze voorstellen, in afwachting van een verregaander vereenvoudiging, slechts een eerste stap in de goede richting waren, des te meer daar de betrouwbaarheid van de Intrastat-statistieken omgekeerd evenredig is met de lasten voor de 450.000 ondernemingen die de gegevens moeten verstrekken. Die lopen op tot zo'n 500 miljoen, en nog eens 100 miljoen voor de werking van de nationale diensten die de gegevens verzamelen.
Wij hebben in eerste lezing dan ook een aantal amendementen ingediend, die hier unaniem werden aangenomen en waarvoor wij op enkele details na de zegen van de Commissie kregen. Commissaris de Silguy verklaarde hier toen inderdaad dat hij al onze amendementen kon aanvaarden. Dat is jammer genoeg niet het geval in de Raad, die ons een gemeenschappelijk standpunt voorlegt dat zelfs het aanvankelijke Commissievoorstel afzwakt, terwijl wij en de Commissie het net wilden versterken. Als wij de Raad, met andere woorden de regeringen, volgen in hun negatieve houding, die des te onbegrijpelijker is omdat hun verantwoordelijken voor statistiek aan het SLIM-initiatief hebben meegewerkt, zou dat tot nog zwaardere lasten voor de ondernemingen leiden. De Raad heeft zelfs gewoon geweigerd een gemeenschappelijk standpunt vast te stellen over de ontwerpverordening betreffende de nomenclatuur.
Wij hadden in het licht van zo'n negatieve houding van de Raad kunnen berusten en ons erbij neerleggen dat geen beweging te krijgen is in de massa bureaucratische eisen van de lidstaten. Op die manier zouden wij evenwel het SLIM-initiatief in diskrediet gebracht hebben en geen oog gehad hebben voor de belangen van de ondernemingen, die ons onophoudelijk om een verlichting van hun administratieve lasten smeken. Wij hebben dan ook besloten onze amendementen op de twee wijzigingsvoorstellen voor de Intrastat-verordening te handhaven. Ik weet dat de Commissie ons bij ontstentenis van een gemeenschappelijk standpunt van de Raad kan zeggen dat zij om formele redenen bepaalde amendementen niet kan aanvaarden, terwijl zij het hier ten gronde mee eens is en zeker niet van mening veranderd is sinds 31 maart. Het handhaven van deze amendementen is voor ons een politiek signaal aan de Raad, die zich rekenschap moet geven van het vertrouwen en de solidariteit die hierover tussen de Commissie en ons Parlement bestaan.
Als rapporteur werd ik bestookt door de gebruikers van deze statistieken, die terecht op precieze en gedetailleerde gegevens over de intracommunautaire goederenhandel aandringen en wensen dat het meest gedetailleerde niveau, met acht cijfers, gehandhaafd wordt zodat zij over betrouwbare en goedkope economische informatie beschikken.
Aangezien er bij hen een misverstand bestaat over de reikwijdte van onze amendementen wil ik hen geruststellen en preciseren dat de gecombineerde nomenclatuur dankzij ons amendement 8 als de basisnomenclatuur voor de indeling van goederen erkend wordt. De gecombineerde nomenclatuur zal als enige voor de extra- en intracommunautaire statistieken gebruikt worden. Wij hebben dit amendement ingediend omdat werd afgezien van de idee van een specifieke nomenclatuur voor Intrastat. Bovendien worden in het kader van de aanbevolen vereenvoudiging, door de toepassing van een code met zes in plaats van acht cijfers en het geharmoniseerde systeem voor de identificatie van bepaalde goederen de voorwaarden om voor deze vereenvoudiging in aanmerking te komen door de Commissie volgens de comitologieprocedure vastgelegd. Hierbij wordt rekening gehouden met een partnerschap tussen de nationale administraties en de gebruikers en wordt verklaard dat het van essentieel belang is dat nauwe samenwerking met alle betrokken partijen van bij het begin in een wetgevingstekst wordt vastgelegd. Dankzij dit partnerschap kan worden gewaarborgd dat in bepaalde bijzondere behoeften, met name in de voedingsmiddelenindustrie, voorzien wordt. Mijn vrienden in de wijnbouw kunnen dan ook gerust zijn: zij zullen ook in de toekomst beschikken over statistieken die aangeven hoeveel rode en witte wijn er in de Gemeenschap verhandeld wordt en uit welke streken de wijn afkomstig is.
Door deze amendementen te handhaven benadelen wij onszelf zeker niet of beperken wij ons concurrentievermogen niet omdat wij niet strategisch zouden denken. Bovendien wordt in het kader van SLIM II aan een vereenvoudiging en modernisering van de gecombineerde nomenclatuur gewerkt. De instelling van een gedragscode voor het beheer van de gecombineerde nomenclatuur is zelfs bijna afgerond en de Europese beroepsfederaties weten dan ook dat de nomenclatuur al verminderd kon worden dankzij nauwe sectorale samenwerking. Aangezien wij verder moeten gaan en maatregelen moeten nemen die informatieplichtigen in bepaalde gevallen vrijstellen van het verstrekken van gegevens volgens de gedetailleerde versie van de nomenclatuur, hebben wij beslist verder te gaan op de goede weg die wij in eerste lezing zijn ingeslagen. Ik hoop dat de Commissie ons volgt.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de bedrijven van Europa hebben onze hulp nodig. Voor ondernemingen is het leven door een strikte regelgeving in de laatste jaren ongetwijfeld steeds complexer en ingewikkelder geworden. Uit mijn eigen land en mijn eigen smederij weet ik maar al te goed dat de administratie als gevolg van nationale, maar ook Europese voorschriften juist voor de middenstand veel problemen met zich meebrengt. Dit gemeenschappelijk standpunt vormt in dit opzicht samen met de amendementen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en van mevrouw Lulling een goed uitgangspunt voor de vereenvoudiging van de administratie. Een kleine stap, maar een goede stap, en vooral een stap in de goede richting.
Daarom blijft door het onderscheid dat tussen Intra- en Extrastat wordt gemaakt, een belangrijke noodzaak tot handelen bestaan. De vereenvoudiging van de nomenclatuur voor de interne markt is een tussenstap. Het einddoel moet een deregulering net zoals bij de andere statistieken zijn.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, geachte afgevaardigden, u had het inderdaad over de voorstellen die de Commissie op 30 mei 1997 gedaan heeft ter vereenvoudiging van de basisverordening betreffende Intrastat, het statistisch stelsel voor de goederenhandel tussen de lidstaten. Zoals u al zei, mijnheer Rübig, is het de bedoeling de lasten voor de ondernemingen te verlichten door in de eerste plaats de lijst van te verstrekken gegevens in de verklaringen te beperken en, ten tweede, de nomenclatuur voor de classificatie van de verhandelde goederen te vereenvoudigen.
Uw Vergadering heeft deze twee voorstellen heel gunstig onthaald. Zij heeft zelfs getracht de reikwijdte ervan nog te versterken met acht amendementen. Zoals ik hier toen beloofde, heeft de Commissie de meeste amendementen aanvaard die u op 1 april jongstleden in eerste lezing had ingediend. Zij heeft ze opgenomen in haar gewijzigde voorstellen.
Het door de Raad op 20 juli jongstleden vastgestelde gemeenschappelijk standpunt betreft enkel het eerste voorstel, dus het voorstel inzake de vermindering van het aantal gegevens. De Raad verwerpt in dit gemeenschappelijk standpunt unaniem het gewijzigde voorstel van de Commissie. De Raad heeft zich niet uitgesproken over het tweede voorstel en heeft de Commissie enkel verzocht haar werkzaamheden inzake classificatie voort te zetten.
Ik breng in herinnering dat de Commissie bij die gelegenheid akte liet nemen van een verklaring waarin onderstreept wordt dat het standpunt van de Raad echt een stap achteruit is vergeleken bij de doelstellingen van SLIM, het initiatief ter vereenvoudiging van de wetgeving in de interne markt.
Ik wil het allereerst over het eerste voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad hebben. De rapporteur stelt nieuwe vereenvoudigingen in het kader van SLIM voor. Ik kan u zeggen dat de Commissie met de meeste van deze amendementen kan instemmen en slechts drie zaken niet kan aanvaarden.
In de eerste plaats vraagt u dat het gegeven "wijze van vervoer" onmiddellijk geschrapt wordt. De Commissie wil dit gegeven liever behouden tot 1 januari 2000, aangezien op die datum de richtlijnen inzake vervoer in alle lidstaten van kracht zouden moeten zijn.
Ten tweede stelt u ook voor het gegeven "leveringsvoorwaarden" onmiddellijk te schrappen. De Commissie is hier geen voorstander van en beveelt een overgangsperiode van een jaar aan om de lidstaten voldoende tijd te geven om hun nationale systemen aan te passen.
Ten derde hebt u de mogelijkheid om afwijkingen toe te staan aan de lidstaten voor de tenuitvoerlegging van de nieuwe regels geschrapt. De Commissie acht een overgangsperiode van een jaar noodzakelijk, aangezien de nationale systemen moeten worden aangepast. Dit lijkt mij niet onredelijk.
Dan wil ik het vervolgens over het tweede voorstel hebben, waarover de Raad geen besluit genomen heeft. Aangezien de Raad geen gemeenschappelijk standpunt heeft vastgesteld, kan de Commissie geen gevolg geven aan de vier amendementen 1, 2, 3 en 8, die uw Parlement voornemens is aan te nemen. Ik begrijp evenwel dat uw rapporteur druk wil blijven uitoefenen op de Raad zodat hij een standpunt vaststelt inzake een vereenvoudigd gebruik van de nomenclatuur voor verhandelde goederen.
De Commissie wil het Parlement erop wijzen dat het standpunt van de Raad geëvolueerd is, aangezien een andere instantie, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, op 1 december jongstleden - dus heel recent - een verslag van het Monetair Comité heeft goedgekeurd waarin het belang van een vereenvoudiging van het Intrastat-systeem onderstreept wordt. Mijns inziens leunt dit standpunt dichter bij de voorstellen en het standpunt van uw Parlement aan. Ik hoop dat het de vaststelling van een gemeenschappelijk standpunt over de gehele kwestie vergemakkelijkt.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, wil ik onze tevredenheid uitspreken over de steun van uw rapporteur voor de Commissie inzake de vereenvoudiging van het Intrastat-systeem, overigens overeenkomstig de doelstellingen van het SLIM-initiatief. Ik kan u verzekeren dat de Commissie u regelmatig op de hoogte zal houden van het verloop van de procedure in de Raad, waar zij op geen inspanning kijkt om een gunstig resultaat te bekomen.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris de Silguy danken en hem meer in het bijzonder zeggen dat wij het zeker eens zullen kunnen worden over de termijnen.

De Voorzitter
Mevrouw Lulling, er volgt geen debat. U mag een vraag stellen, maar kunt het debat niet heropenen.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik moet de commissaris antwoorden...

De Voorzitter
Neen, het debat is gesloten en u mag geen antwoord geven. Het is al laat en u kent het Reglement. U mag enkel een vraag stellen.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris zeggen dat wij het eens zullen kunnen worden. Dit is toch de tweede lezing, mijnheer de Voorzitter, en ik zie niet in waarom ik de commissaris geen antwoord mag geven. Hij zegt immers dat hij niet akkoord kan gaan met de termijnen, en ik hoop dat wij er in de bemiddeling in slagen...

De Voorzitter
Het spijt mij, mevrouw Lulling, maar het debat is gesloten.
(Spreekster wordt door de Voorzitter het woord ontnomen, maar blijft zonder microfoon verder protesteren)

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Extern douanevervoer
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0442/98), namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2913/92 betreffende het externe douanevervoer(C4-0536/98-97/0242(COD)) (Rapporteur: mevrouw Peijs).
De rapporteur, mevrouw Peijs, heeft het woord.

Peijs
Voorzitter, in de vergaderperiode van mei werden in eerste lezing een zevental amendementen door dit Parlement aangenomen. Daarvan is een groot deel geheel of gedeeltelijk door de Raad overgenomen. Er blijven nu nog twee belangrijke punten over waarvan ik het noodzakelijk acht dat ze opnieuw worden ingebracht. Eerst een administratieve mededeling. Van de Zweedse vertegenwoordiging in de Raad heb ik vernomen dat in de Zweedse vertaling van het eerste amendement een fout zou zijn geslopen. De Engelse moet beschouwd worden als de originele tekst. Ik spreek geen Zweeds dus ik kan er verder geen woord van zeggen.
Dan de twee amendementen. In de eerste plaats de transparantie van de beslissingen die door het comité worden genomen. Dit is al enkele jaren, ook voor het Parlement zelf, een punt van zorg. Er worden in het comité belangrijke beslissingen genomen over de manier waarop bedrijven die op het terrein van het transitvervoer actief zijn zich tegenover de douane-autoriteiten dienen te gedragen. Met name de voorwaarden voor bedrijven om gebruik te kunnen maken van vereenvoudigde procedures met betrekking tot de zekerheidstelling zijn cruciaal. Deze kunnen van grote invloed zijn op het opereren van individuele ondernemingen.
Het Parlement heeft de grote lijnen van deze voorwaarden in de wettekst op laten nemen maar het comité zal ze nog uitwerken. Er moet volkomen helderheid bestaan, Voorzitter, om te garanderen dat de wetgeving uniform wordt toegepast op bedrijven in vergelijkbare situaties.
Ten tweede heb ik opnieuw een amendement opgenomen over de termijn waarbinnen de douane-autoriteiten hun werk moeten doen. Het transitsysteem is nu nog papierwerk, af en toe zelfs handwerk wat je bijna niet kan geloven nu we de 21ste eeuw ingaan. In de toekomst moet dit gecomputeriseerd gaan gebeuren en het jaar 2000 stond in de planning, eigenlijk zelfs 1998. Dit computersysteem laat echter nog enkele jaren op zich wachten. Daardoor kan het soms maanden, soms zelfs jaren duren voordat één procedure met één lading is afgerond, gezuiverd heet dat in het jargon. Het Parlement is gedwongen dit uitstel te accepteren maar stelt wel een eigen onderzoek in naar de oorzaken van de bijna onaanvaardbare vertraging.
Het uitblijven van een computersysteem is één van de punten die meespelen in de kwijting van 1996. Het moet onmogelijk geacht worden de interne markt uit te breiden met nieuwe kandidaat-landen zonder dat een volledig gecomputeriseerd douanesysteem in werking is. Daarbij wil ik sommige lidstaten oproepen hun lijdelijke verzet tegen de koppeling van hun nationale systemen met het Europese systeem op te geven. Klagen over fraude aan de grenzen in het transitvervoer is niet geloofwaardig als er niet een nauwe samenwerking bestaat tussen nationale en Europese diensten.
De Commissie heeft aangegeven dat zij in de uitvoeringsbepalingen voor de douane-autoriteiten voornemens is een tijdslimiet van 30 dagen vast te stellen. Alleen onder de voorwaarde dat dit daadwerkelijk gebeurt, ben ik bereid geweest slechts in de overwegingen een amendement op te nemen in deze tweede lezing. Persoonlijk vind ik het onaanvaardbaar om allerlei verplichtingen en beperkingen op te leggen aan het bedrijfsleven zonder ook als overheid jezelf aan administratieve termijnen te verbinden. Er moet evenwicht in de verplichtingen van alle partijen zijn. Vorige week is in de verantwoordelijke Raadswerkgroep over de amendementen gesproken en ik begrijp dat het mogelijk moet zijn, Voorzitter, om een conciliatieprocedure te vermijden. Dat scheelt een hoop tijd en een hoop geld. Ik hoop dat ons Huis de ingebrachte amendementen zal steunen.
Voorzitter, ik heb nog een klein beetje tijd overgehouden om iets te melden wat mij echt op het hart ligt. Het is een merkwaardig dossier waar we hier over praten, buitengewoon technisch. Het is heel gek dat in zo een technisch dossier alle fundamentele vragen en alle fundamentele kwesties van deze Europese Unie aan de orde komen. Dat is transparantie en democratie en voortdurend worden deze transparantie en democratie die ik ook in de amendementen heb ingebracht, met voeten getreden door de diensten van de Commissie.
Vanavond heb ik een brief ontvangen van het platform goederentransit, of hoe het ook heten mag, en dat platform heeft zich aaneengesloten op mijn verzoek. Er is niet te praten met een industrie die met verschillende stemmen spreekt en niet met één naar de Commissie toe. Dat hebben ze gedaan. Ze spreken nu met één stem naar de Commissie. Maar iedere keer als er echte transparantie moet zijn in de committee procedures , dan is er geen transparantie, dan zegt de Europese Commissie: ja, maar we overleggen toch met jullie. Natuurlijk wordt er overlegd. Dat is toch de meest normale zaak van de wereld. Als we onder een dictatuur hadden willen leven, hadden we de Europese Unie niet nodig gehad, die hadden we zelf wel kunnen maken. We willen niet onder een dictatuur leven, ook niet van technocraten. Wij willen dat de Europese Commissie ook in de committee procedures uiterste transparantie hanteert naar het platform transit.
Ik zou graag willen dat de commissaris dat doorgeeft aan zijn diensten. We zullen er erg op letten. Wij vragen van de Europese Commissie: maak daar nou ernst mee. Verwar niet een normale consultatieprocedure met het bedrijfsleven met de transparantie in de committee procedures .

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik Karla Peijs met haar geëngageerde strijd voor vereenvoudigingen op dit gebied gelukwensen. We zouden niet alleen over SLIM moeten spreken, maar ook daadwerkelijk moeten toepassen. We zouden de fiche d'impact als gegeven moeten zien. Het gaat erom de betrokkenen erbij in te schakelen en zakelijk op gerechtvaardigde bezwaren in te gaan. Ik was zelf lid van de onderzoekscommissie die zich met de fraude in het douanevervoer beziggehouden heeft en ik weet dat er op dit terrein problemen zijn, maar we moeten het kind ook niet met het badwater weggooien.
We hebben gewoon een vereenvoudigde methode nodig. We hebben deugdelijke regelingen voor de garanties nodig en we hebben ook de 60 dagen nodig, zodat het systeem doeltreffend is en de douanebehandeling voortaan zo afgewikkeld wordt dat de Europese Unie het geld dat ze op dit terrein verliest, weer terugkrijgt.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mevrouw Peijs met dit verslag willen feliciteren. Het is een buitengewoon goed verhaal. Dit actieplan voor het douanevervoer is van enorm belang. We verwachten met de komst van de euro een toename in de handel tussen de lidstaten onderling; de procedures waarmee die handel in goede banen wordt geleid dienen dus tijdig te worden opgesteld. De doelstellingen van dit plan, zoals het invoeren van efficiëntere invorderingsprocedures voor transitactiviteiten en het terugbrengen van de tijd die met de zuivering is gemoeid, zijn van groot belang voor de industrie en stellen ondernemingen in staat hun kosten en lasten te verminderen, vooral als we bedenken dat er met deze procedures momenteel soms wel vijf jaar gemoeid is. Het centrale thema in al deze voorstellen is de bestrijding van fraude in vervoersprocedures. Er is de laatste tijd nogal wat te doen geweest over fraude, ook over fraude met de communautaire begroting. Een gebrek aan transparantie in het besluitvormingsproces zal de oplossing van dit probleem in ieder geval niet naderbij brengen. Dat is dan ook de reden waarom mijn fractie met name amendement 1 kan steunen.
Ik deel de verbazing van mevrouw Peijs over het feit dat we vandaag de dag nog altijd zo sterk van de papiermolen afhankelijk zijn. Men zegt wel eens dat vergissen menselijk is, maar om de boel echt in de war te schoppen heb je een computer nodig. We hebben waarschijnlijk een stadium bereikt waarin de automatisering onontkoombaar is geworden. Het is van groot belang dat de procedures die door de lidstaten worden ingevoerd verenigbaar zijn met de regels die gelden voor communautaire transitprocedures. Die regels moeten dan ook helder worden geformuleerd. De berekeningen moeten plaatsvinden op basis van de aansprakelijkheid van de deelnemers aan het handelsverkeer en de aan de goederen verbonden risico's. Ik ben blij met dit verslag.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn complimenten aan de rapporteur voor haar verslag. De veranderingen in het extern douanevervoer zijn gebaseerd op het werk van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie. In deze commissie werden de veranderingen in 1997 goedgekeurd. Net als collega Rübig was ik hier lid van.
Het doorvoersysteem ofwel het transit system is op drie punten vernieuwd. De wetgeving is geëvalueerd en herzien. Door Douane 2000 en de automatisering is de samenwerking tussen de lidstaten geïntensiveerd. Maar juist de automatisering die hier is besproken, namelijk de computerisering van douaneactiviteiten en het opzetten van onderlinge netwerken, is zeer noodzakelijk. Degelijke douaneactiviteiten in de Europese Unie zijn vandaag de dag niet mogelijk zonder een doeltreffende samenwerking. Geachte collega's, wij en de Commissie houden de mogelijkheden voor oplichters en criminelen om vrij te opereren in stand. Als dit in de lidstaten en de Commissie niet wordt begrepen, is dat zeer vreemd. We spreken over de informatiemaatschappij en juist bij de douane functioneert deze niet.
Ik ben het met de rapporteur eens dat alle besluiten gebaseerd op committee procedures zo transparant mogelijk moeten zijn. Het is echter belangrijk dat wezenlijke zaken niet naar een committee procedure worden overgeheveld, maar dat het Parlement ze kan behandelen, omdat er anders niet alleen sprake is van het ontlopen van transparantie, maar ook van het voorbijgaan aan democratie.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde allereerst mijn dank betuigen aan de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Peijs, voor hun bijdrage die zo essentieel is om een eerlijk compromis los te krijgen met het oog op wijziging van het communautaire douanewetboek in het kader van de hervorming van het transitstelsel.
De Commissie en het Parlement hebben al duidelijk gemaakt dat het in hun gemeenschappelijke belang is als de transitprocedures veiliger worden en als betrouwbare bedrijven kunnen profiteren van een flexibeler stelsel. Zoals de Commissie dus al had aangekondigd in haar mededeling van 30 april 1997 aan het Parlement en de Raad ter gelegenheid van de presentatie van het actieplan voor transitverkeer in Europa - " Een nieuw douanebeleid" - heeft zij een ambitieus project voor hervorming van het transitvervoer ondernomen, dat met name gericht is op toepassing van de aanbevelingen van de parlementaire onderzoekscommissie inzake het communautaire transitstelsel.
De hervorming omhelst wetgevingsmaatregelen en operationele bepalingen en een essentieel onderdeel is ook automatisering van de dienst. De ontwerpwijziging van verordening EEG nr. 2913/92, waarmee destijds de communautaire douaneregeling werd ingesteld, is in september 1997 ingediend. De Commissie is akkoord gegaan met de meeste amendementen die het Parlement in eerste lezing had ingebracht, en heeft haar voorstel van 3 juli 1998 dientengevolge gewijzigd. De Commissie gaat thans akkoord met alle amendementen die het Parlement in tweede lezing heeft ingediend op het gemeenschappelijke standpunt van de Raad, omdat zij vindt dat deze amendementen volkomen stroken met de doelstellingen van het actieplan voor transitvervoer.
Het eerste amendement heeft betrekking op transparantie rondom de besluitvorming inzake de procedures van het Comité Douanewetboek. Dit strookt met de beginselen die de Commissie hanteert op het vlak van overleg tussen handelsondernemingen en op het vlak van transparantie met betrekking tot de voorbereiding en toepassing van de hervorming van het transitvervoer. Dit amendement, dat het Parlement al in eerste lezing had voorgesteld, was dan ook reeds geheel en al opgenomen in het gewijzigde voorstel van de Commissie van 3 juli 1998.
Het tweede amendement knoopt aan bij wat een van de belangrijkste doelstellingen van de hervorming van het transitvervoer is, want het slaat op de operationele bepalingen voor een veiliger en meer doeltreffende procedure. Het in een reële tijd zuiveren van de transitregeling is een essentiële voorwaarde voor controle van de operaties en het is nodig om te garanderen dat de subjecten van de regeling binnen een redelijke termijn vrijstelling van financiële verplichtingen krijgen. Daarom kan de Commissie zich ook in dit amendement terugvinden.
De Commissie is voldaan over de vorderingen die het voorstel tijdens de medebeslissingsprocedure heeft gemaakt. Dit toont immers dat er een gemeenschappelijke interesse is, van Parlement, Raad en Commissie, om eindelijk een hervorming van het transitstelsel van de grond te tillen. Objectief gezien is dat echt niet iets dat zomaar van een leien dakje gaat, zoals wij allemaal weten. Ik rond af door nogmaals de rapporteur, mevrouw Peijs, van harte te danken.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Omschakeling van bepaalde visserijactiviteiten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0463/98) van de heer Souchet, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een beschikking van de Raad inzake een specifieke maatregel ter bevordering van de omschakeling van bepaalde visserijactiviteiten en tot wijziging van beschikking 97/292/EG van de Raad van 28 april 1997 (COM(98)0515 - C4-0543/98-98/0274(CNS)).
De rapporteur, de heer Souchet, heeft het woord.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, op 8 juni 1998 hechtte de Raad na een lang debat zijn goedkeuring aan een verordening die vanaf 1 januari 2002 het vissen met drijfnetten in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee verbiedt.
Teneinde een deel van de financiële verliezen die de vissers zullen leiden (verplichting om hun boten aan te passen om de tonijnvisserij op volle zee met nieuwe technieken voort te kunnen zetten, stopzetting van activiteiten) te vergoeden, heeft de Raad op grond van artikel 43 van het Verdrag het onderhavige voorstel uitgewerkt. In dit voorstel worden de grote lijnen van het Spadare-plan, dat in 1997 voor Italië werd opgesteld en dat maatregelen voor vissers en reders bevatte, overgenomen. De voorgestelde maatregelen voorzien in schadeloosstelling van de vissers, hetzij bij stopzetting van alle economische activiteit vóór 1 januari 2002, hetzij bij omschakeling naar een andere visserijactiviteit. De eigenaars van hun kant kunnen schadeloos gesteld worden als zij alle visserijactiviteiten stopzetten of op een andere visserijactiviteit overschakelen. Deze vergoedingen worden toegekend aan reders en vissers die in 1995, 1996 of 1997 een visserijactiviteit met drijfnetten beoefend hebben. Men had hier ook het lopende jaar, 1998, kunnen aan toevoegen, zodat deze maatregel bij voorkeur de vissers die nog volop actief zijn, ten goede komt, hetgeen niet meer dan normaal zou zijn.
Vijf lidstaten worden door dit verbod getroffen: Spanje (enkel in de Middellandse Zee), Ierland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk. Om de kosten ten laste van de begroting binnen de perken te houden en te voorkomen dat de gedane investeringen verkeerd gebruikt worden, worden in het onderhavige voorstel slechts maximumbedragen voor de premies vastgesteld. Het is aan de lidstaten om deze premies aan te passen aan de economische en sociale schade die daadwerkelijk voortvloeit uit het verbod op het gebruik van drijfnetten.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beklemtonen dat het verbod op het gebruik van drijfnetten tot de voortijdige stopzetting van de activiteit van bepaalde vissers dreigt te leiden, aangezien in het kader van de voorgestelde maatregelen een aanvullende forfaitaire premie wordt toegekend bij definitieve stopzetting van alle visserijactiviteit vóór 1 januari 2002. Welnu, de plaatselijke instanties en vissers hebben onlangs zwaar geïnvesteerd in infrastructuur zoals veilingen om ze aan de communautaire regels aan te passen. De rendabiliteit van deze investeringen zal afnemen omdat een aantal vissers hun activiteit zullen stopzetten, met name in de havens waar de door het verbod getroffen schepen het grootste deel van hun vangst aan land brengen.
De Commissie visserij heeft acht amendementen aangenomen, die ik als rapporteur had ingediend. De amendementen 1 en 8 beogen de gelijke behandeling van de Italiaanse vissers in het kader van het Spadare-plan en de vissers uit de overige lidstaten die door het verbod op het gebruik van drijfnetten getroffen worden. Deze omschakelingsmaatregelen mogen in geen geval tot concurrentievervalsing leiden.
De amendementen 2 en 7 beogen de globale vastlegging van de benodigde financiële middelen, zodat voor de periode 1 januari 2000-31 december 2001 de nodige middelen beschikbaar zijn voor de omschakeling van de vissers. Deze amendementen zijn belangrijk omdat bepaalde lidstaten studies en experimenten laten uitvoeren inzake de aanpassing van vistuig dat eventueel in de plaats van drijfnetten gebruikt kan worden. Heel wat betrokken vissers wachten de resultaten van deze studies af voor zij de nodige investeringen doen voor de technische aanpassing van hun schepen.
In het amendement 3 wordt verduidelijkt dat enkel vissers die ouder zijn dan 50 in aanmerking komen voor de forfaitaire premie van 50.000 ecu in geval van stopzetting van alle economische activiteit vóór 1 januari 2002. Met dit amendement kunnen voordeeltjes en de kans op fraude vermeden worden, alsmede verkeerd gebruik van een maatregel die niet tot doel heeft de jonge vissers te doen afzien van het beroep dat zij gekozen hebben.
In het amendement 4 wordt gesteld dat de in dit besluit geplande maatregelen voorbehouden moeten zijn aan vissers en scheepseigenaren die werkelijk schade lijden als gevolg van het verbod op het gebruik van drijfnetten.
In het amendement 5 wordt bepaald dat enkel rekening gehouden moet worden met de leeftijd van vissersvaartuigen wanneer een premie voor stopzetting van de activiteit wordt toegekend. Als een eigenaar moet investeren om zijn schip aan te passen zodat hij ander vistuig kan gebruiken, dienen inderdaad alle noodzakelijke investeringen in aanmerking genomen te worden, zonder dat een minderingscoëfficiënt wordt toegepast die samenhangt met de leeftijd van het vaartuig.
Tenslotte verzoeken wij de Commissie in het amendement 6 de nodige financiële middelen uit te trekken zodat alle door dit verbod getroffen vissers van de omschakelingsmaatregel kunnen genieten. Bepaalde lidstaten, met name Ierland, hebben al gebruik gemaakt of zullen gebruik maken van alle middelen die hun in het kader van het FIOV toegekend worden.
Deze amendementen, mijnheer de Voorzitter, die allemaal goedgekeurd werden door onze Commissie visserij, lijken mij in overeenstemming met het mechanisme dat de Raad meende te moeten aannemen ter bevordering van de omschakeling van de vissers, die zwaar getroffen worden door een maatregel die zij bijzonder onrechtvaardig vinden. Met deze maatregel beogen wij zeker geen ontradingseffect, maar willen wij de jonge vissers in onze lidstaten die met jonge schepen op witte tonijn vissen, net aanmoedigen. Het is inderdaad van essentieel belang dat wij de visserij op volle zee, die op bijzonder gezonde bestanden vist, aanmoedigen zodat soorten die in moeilijkheden verkeren, ontzien worden.

Crampton
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie steunt zowel het verslag als de amendementen. Er was een grote behoefte aan dit verslag. Nu de regeringen van de Europese Unie deze besluiten hebben genomen en de Unie en het Parlement hun steun hebben uitgesproken voor de maatregel voor afschaffing van drijfnetten, moet er ook wat worden gedaan om het levensonderhoud van de betrokken vissers veilig te stellen. Dit is van het allergrootste belang. Het gebruik van drijfnetten werd door dit Parlement ontoelaatbaar geacht. Men was van mening dat de bijvangst van dolfijnen en andere zeedieren niet langer acceptabel was, en we hebben de drijfnetten zogezegd dus laten varen. Het is nu echter tijd dat we de vissers zelf eens van dienst zijn.
Ten eerste dienen we vissers die ermee stoppen en hun werkzaamheden staken een compensatie te bieden, een pensioen of hoe je het ook wilt noemen. Dat is punt één.
Punt twee is dat we de vangstmethoden van de nog actieve vissers moeten veranderen, zodat ze nog wel hun tonijn kunnen vangen, maar dan zonder het probleem van de bijvangst dat drijfnetten met zich meebracht.
De visserij neemt weliswaar slechts een erg klein deel van het totale bruto binnenlands product van de Europese Unie voor haar rekening, of waar je het ook tegen wilt afzetten, maar we moeten niet vergeten dat deze sector voor visserijgemeenschappen in bijvoorbeeld West-Frankrijk, Italië, Ierland en enkele regio's van Groot-Brittannië en Spanje zo ongeveer de enige bron van inkomsten is. Deze mensen hebben bitter weinig alternatieven. Ik ben het volkomen eens met de rapporteur dat de Europese Unie vissers die ermee ophouden moet compenseren, en ook vergoedingen beschikbaar moet stellen voor vissers die door willen gaan en de apparatuur op hun schepen aan de nieuwe vangstmethoden moeten aanpassen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Souchet graag willen danken voor zijn verslag en willen zeggen dat zijn voorstellen, als ze worden aangenomen, het pakket heel wat acceptabeler zullen maken dat we de vissers bieden die door de maatregelen niet meer in hun levensonderhoud kunnen voorzien.
Het Parlement had meteen al ingestemd met het verbod, samen met de visserijcommissie. Ik was een van de leden die ernstige twijfels hadden over dit verbod. Ik was van mening dat we ons in de opvatting dat deze vangstmethode schadelijk is voor het mariene ecosysteem, eerder hebben laten leiden door politieke overwegingen dan door wetenschappelijke kennis. Ik geloof ook dat veel vissers de noodzaak van dit verbod niet inzagen. Als de Commissie daarom gaat voorstellen het de vissers onmogelijk te maken in hun levensonderhoud te voorzien en niet van plan is hen daarvoor te compenseren, en als de Unie daarmee instemt, moeten we erkennen dat er met deze maatregel zonder de voorstellen van de heer Souchet geen nieuwe middelen of steun voor de vissers beschikbaar komen. De lidstaten worden geacht gebruik te maken van het geld dat al was toegewezen voor de verbetering van hun vloot en hun marketings-, verwerkings- en havenfaciliteiten, en de vissers die zonder inkomen zijn komen te zitten ook maar uit dat potje te compenseren. Dit was een schijnmaatregel, en dat is het voor de meeste betrokken vissers nog steeds. Als we geen extra middelen beschikbaar stellen voor landen die de plannen voor de ontwikkeling van hun visserijsector al klaar hebben liggen maar het geld uit de structuurfondsen al hebben uitgegeven, bieden we in feite helemaal niets.
We naderen weer het seizoen waarin nieuwe quota's en regelingen voor toelaatbare vangsten worden opgesteld. De vissers zelf voelen zich enorm tegengewerkt. De Europese Unie wordt in die sector wel eens beschouwd, ten onrechte overigens, als een nogal opdringerig instituut dat zich hoofdzakelijk bezighoudt met het verzinnen van beperkingen en regelingen. Als we dat laatste zonder wetenschappelijke kennis van zaken zouden doen en zouden besluiten de vissers niet te compenseren, zouden we inderdaad een vergissing begaan. Het verslag-Souchet bevat slechts één bepaling die we niet kunnen accepteren, namelijk die waarin wordt gesteld dat de bepalingen pas van kracht mogen worden nadat het Europees Hof van Justitie een uitspraak heeft gedaan. Maar de bepalingen kunnen natuurlijk pas van kracht worden als het verbod zelf van kracht wordt. We vinden dan ook dat het huidige standpunt moet worden gehandhaafd. Als het verbod inderdaad op het gewenste moment ingaat, wordt ook de compensatie automatisch van kracht; de uitspraken die het Hof eventueel zou kunnen doen mogen daarop niet van invloed zijn.

Eisma
Voorzitter, al in 1994 verzocht dit Parlement om een verbod op drijfnetten. Op 8 juni van dit jaar, dus vier jaar nadat wij dat verzochten, heeft uiteindelijk de Raad een verordeningswijziging aangenomen waarbij het vissen met drijfnetten in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee vanaf 1 januari 2002 wordt verboden. Daarmee geeft de Raad eindelijk gehoor, gedeeltelijk, aan de wens van het Parlement. Ik zeg gedeeltelijk want we zijn er natuurlijk nog lang niet. Het vissen met drijfnetten in de Noordzee en de Baltische Zee blijft nog steeds mogelijk. Ook al zwemmen in deze zeeën dan geen dolfijnen die verstrikt kunnen raken in die drijfnetten, dat probleem geldt niet voor die twee zeeën, maar toch blijft het probleem van de bijvangst bestaan. Dus vandaar mijn vraag aan de Commissie. Wanneer komen er voorstellen om ook het verbod van drijfnetten van toepassing te verklaren op de Noordzee en de Baltische Zee?
Het is een eerste goede stap in de richting. Waar het nu om gaat is ook dit verbod daadwerkelijk uit te voeren en na te leven. Ik zou de Commissie ook willen vragen welke extra controlemaatregelen zij gaat nemen? Ik zou ook graag willen weten hoe zij wil voorkomen dat de activiteiten worden verplaatst naar derde landen. Het is terecht dat vissers een deel van de financiële schade krijgen gecompenseerd maar ik zou in dit verband ook graag van de Commissie willen weten welke voorwaarden hieraan verbonden zijn, dat wil zeggen: moeten de netten daadwerkelijk worden vernietigd om te voorkomen dat ze naar derde landen verdwijnen? Uiteraard, Voorzitter, is mijn fractie het geheel eens met de rapporteur, de heer Souchet, en de amendementen die de Commissie visserij heeft ingediend.

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, wij weten allemaal dat het besluit om het gebruik van drijfnetten te verbieden een politiek en wetenschappelijk ongegrond besluit is. Hoe absurd dit wel is, blijkt vandaag, aangezien sommigen die eerder in de vermeende schaarste aan tonijn een reden zagen om drijfnetten te verbieden, nu tot de vaststelling lijken te komen dat het belangrijk is dat de tonijnvissers in de Golf van Biskaje omschakelen en op... tonijn gaan vissen.
Uit dit oogpunt, waarmee wij het natuurlijk eens zijn, lijken de door onze rapporteur voorgestelde amendementen ons onontbeerlijke verbeteringen aan het Commissievoorstel aan te brengen. Met betrekking tot de vissers is het natuurlijk wenselijk dat de premie voor de stopzetting van alle activiteit wordt voorbehouden aan de vissers die hiervoor in aanmerking komen en dus de leeftijd hebben om daadwerkelijk met pensioen te gaan. Ook al is het redelijk dat bij de berekening van de premies voor de stopzetting van alle activiteit voor schepen rekening gehouden wordt met de leeftijd van een schip, het zou niet eerlijk zijn de steun voor de aanpassing van bepaalde oude schepen te onderschatten. Die beoogt immers de aanpassing van deze schepen aan andere technieken, zodat de vissers verder op tonijn kunnen vissen en niet overschakelen op kwetsbare soorten.
Tenslotte lijkt ook de globale vaststelling van de steun ons heel zinvol, zodat de omschakelingsperiode tot eind 2001 kan lopen en de studies en experimenten die inzake de aanpassing van ander vistuig voor de tonijnvangst uitgevoerd worden, volledig benut kunnen worden. Als we dit aspect zouden verwaarlozen, zouden we bepaalde vissers aanmoedigen om voortijdig en in allerijl over te schakelen op andere soorten en met name op bedreigde kustsoorten.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie de Groenen in het Europees Parlement is verheugd over het besluit van afgelopen juni om het gebruik van drijfnetten voor witte tonijn, tonijn en andere soorten te verbieden. We zijn ook blij met het voorstel van de Commissie de vissers die door dit besluit worden benadeeld, te compenseren. We vinden het belangrijk dat er een passende en toereikende compensatieregeling wordt getroffen om vissers in staat te stellen over te schakelen op meer selectieve en geschikte vangstapparatuur. We hopen dat de EU lering trekt uit deze hele affaire.
In verschillende landen werd het gebruik van drijfnetten destijds aangemoedigd, zowel door de nationale regeringen als door de Europese Unie, ondanks het feit dat elders inmiddels was aangetoond dat drijfnetten grote bijvangsten met zich meebrachten. De gevolgen van deze vangstmethode hadden naar behoren geëvalueerd moeten worden voordat deze netten in de EU werden ingezet, maar zo'n onderzoek is nooit uitgevoerd. De netten werden op de commerciële markt op steeds grotere schaal ingevoerd. In plaats daarvan had juist het gebruik van meer selectief vistuig, dat destijds ook al aanwezig was, moeten worden bevorderd.
Mijn andere opmerkingen betreffen de ontwerpresolutie. Andere sprekers hebben er al op gewezen dat de resolutie een hoogst ongebruikelijke clausule bevat, waarin staat dat de Raad de tenuitvoerlegging van dit besluit moet uitstellen totdat het Europees Hof van Justitie een uitspraak heeft gedaan over de zaak die door Franse vissers aanhangig is gemaakt. Ik wil u erop wijzen dat de Franse regering oorspronkelijk van zins was een soortgelijk proces aan te spannen, maar daar uiteindelijk van heeft afgezien omdat duidelijk was dat ze de zaak zou verliezen. Het huidige optreden van de Franse regering, die de vissers laat bijstaan door haar eigen advocaten in een zaak die ze zelf als hopeloos beschouwt, kan ik alleen maar buitengewoon cynisch noemen. Als deze clausule niet uit de resolutie wordt geschrapt, ziet het ernaar uit dat we geen keus hebben en de hele resolutie moeten afwijzen. Het is erg belangrijk dat deze clausule wordt verwijderd, zodat de resolutie een grote meerderheid van het Parlement achter zich krijgt. Zoals een voorgaande spreker al heeft opgemerkt, is het niet juist een dergelijke clausule op te nemen over het Europees Hof van Justitie en een uitspraak die dat Hof nog moet doen. We moeten die dingen gescheiden houden.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, indien ik vanavond niet een ander spannend onderwerp zou moeten behandelen, dan zou ik mijnheer Monti graag vragen gesteld hebben over de nieuwe ontwikkelingen op dutyfreegebied. Maar daar is het nu niet het moment voor en daarom kom ik nu op het verslag-Souchet. Na een lange strijd, zoals we gehoord hebben, werd in juni van dit jaar eindelijk besloten de visserij met drijfnetten in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee te verbieden. Dat had allang moeten gebeuren om onze schaarse visbestanden op een ecologisch zinvolle en duurzame manier te beschermen. We mogen echter niet vergeten dat door het verbod de toch al zwaar getroffen vissers in de betrokken landen nog meer economische verliezen lijden. Deze verliezen moeten tenminste gedeeltelijk worden gecompenseerd.
Volgens het voorstel van de Commissie nu zullen zowel de aan boord werkende vissers als de reders een schadevergoeding ontvangen. Maar ook de organisaties en andere investeerders zullen financiële verliezen lijden, want in de laatste jaren werd er veel geld gestoken in verbeteringen van de infrastructuur, zoals bijvoorbeeld haveninstallaties en veilingen. Maar als de visserijactiviteit afneemt, worden deze investeringen minder rendabel. Dit ook gezien het feit dat de vissers voor het staken van hun vangstactiviteiten een forfaitaire premie zullen ontvangen. Dat leidt mogelijk tot voortijdige bedrijfsbeëindiging. Wij willen juist dat de beroepsgroep blijft bestaan. Daarom moeten er stimulansen komen om vooral de nog jonge generatie vissers bij de overstap naar alternatieve visvangsttechnieken te helpen.
Wij willen de Raad eraan herinneren dat hij de omschakeling op andere vangsttechnieken bevorderen wil. Daar is nu de gelegenheid voor. Verder is de Commissie visserij van mening dat een globale vastlegging van de middelen ter financiering van de omschakeling van de visserij tot na het einde van het FIOV in 1999 gewaarborgd zou moeten zijn. In zoverre stemt ook de fractie van de Europese Volkspartij in met de amendementen van de heer Souchet. Volgens mijn fractie moet de omschakeling echter onmiddellijk plaatsvinden, zonder eerst de uitspraak van het Europese Hof van Justitie af te wachten.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, ik erken dat de rapporteur heel wat werk diende te leveren, maar ik wil net als een aantal collega's zeggen dat ik niet akkoord kan gaan met een belangrijk aspect van zijn verslag.
In paragraaf 4 van de ontwerpwetgevingsresolutie wordt de Raad verzocht de toepassing van de financiële maatregelen in het kader van de beschikking uit te stellen tot het Europees Hof van Justitie een uitspraak gedaan heeft over het beroep dat een aantal gebruikers van drijfnetten heeft aangetekend tegen de verordening die het gebruik van dit vistuig vanaf 2002 verbiedt.
In tegenstelling tot wat door de rapporteur en in het verslag gesteld wordt, ben ik van oordeel dat dit verzoek geen enkele zin heeft en bovendien enorm nadelig is voor de getroffen vissers. Het voorstel van de Raad heeft tot doel de financiële gevolgen van het verbod op het gebruik van drijfnetten voor de vissers te verzachten en hun omschakeling te bevorderen. Met het oog hierop mogen vissers vergoed worden als zij deze vorm van visserij stopzetten tegen 2002, het jaar waarin drijfnetten volledig verboden zullen zijn.
Het ontgaat niemand - zeker de vissers niet - dat de visserij met drijfnetten geen enkele toekomst in de Europese Unie heeft. Wij moeten dan ook bedenken dat, tegen de tijd dat het Hof zich over het beroep uitspreekt, de meeste vissers deze activiteit al zullen hebben stopgezet, en dat velen dit zo snel mogelijk willen doen om zo snel mogelijk met hun nieuwe activiteiten van start te kunnen gaan.
Wij begrijpen dan ook niet waarom de vissers die van deze steun gebruik wensen te maken, deze hulp niet zouden krijgen. Niet alle vissers hebben immers beroep aangetekend bij het Hof van Justitie, en er is dan ook geen enkele reden waarom het krijgen van deze geplande steun zou afhangen van de houding van anderen, die op eigen initiatief en op eigen risico beslist hebben naar de rechtbank te stappen.
Aangezien ik van oordeel ben dat deze stap nadelig is voor iedereen en niemand ten goede komt, verzoek ik u om tegen paragraaf 4 van de ontwerpresolutie te stemmen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft het verslag van mevrouw Souchet doorgenomen en heeft er zeer zeker waardering voor. Er bestaat een ruime consensus tussen de drie instellingen over het dossier inzake vergoeding voor en omschakeling van vissers die getroffen zijn door het verbod op gebruik van drijfnetten. Tijdens de vergadering van 8 juni 1998 heeft de Raad de Commissie een mandaat gegeven om deze vissers bij te staan.
Wat betreft de amendementen die mevrouw Souchet in haar verslag voorstelt, de Commissie moet tot haar spijt mededelen dat zij de volgende niet kan overnemen: de amendementen 1, 2 en 7, die vormkwesties betreffen en geen praktische draagwijdte hebben, de amendementen 5 en 8, die het toepassingsbereik van het besluit inperken, alsook amendement 6, dat buiten de perken treedt van het mandaat dat de Raad de Commissie heeft meegegeven.
Anderzijds schaart de Commissie zich wel volmondig achter de inhoud van amendement 4. Voorts is er nog amendement 3, dat beoogt een minimumleeftijd in te voeren voor degenen die in aanmerking komen voor bepaalde maatregelen. Het probleem is echter dat het onmogelijk is eenzelfde minimumleeftijd voor iedereen op te geven, gezien de uiteenlopende regelingen die de lidstaten erop nahouden op het vlak van pensioengerechtigde leeftijd. De Commissie zal er dus op toezien dat de strekking van amendement 3 gerespecteerd wordt in het kader van de bilaterale onderhandelingen met de lidstaten over de omschakelingsplannen en uitvoering ervan.
Ik wilde verder nog kort ingaan op twee of drie punten die in dit debat naar voren zijn gebracht. Allereerst de begeleidingsmaatregelen. De Commissie zal een oogje in het zeil houden om te voorkomen dat de verboden netten elders toch weer ingezet worden. Dit zal als verplichte clausule worden opgenomen in de omschakelingsplannen van de lidstaten. Dan het andere punt dat ter sprake is gebracht, een eventueel verbod op drijfnetten in de Noordzee of Baltische Zee. Hier gaat het huidige debat natuurlijk niet over, want vandaag draait het allemaal om de begeleidingsmaatregelen van het verbod waartoe op 8 juni is besloten. Voor het ogenblik is de Commissie niet van zins het verbod uit te breiden tot andere zeeën, waar immers het effect van vissen met drijfnetten op zeezoogdieren niet aangetoond is.
Tot slot hebben verschillende leden het thema van de termijnstelling aangesneden. In dit verband wilde ik u zeggen dat iedere lidstaat vrij is een bemiddelingsorgaan in het leven te roepen dat de verantwoordelijkheid op zich neemt om de begeleidingsmaatregelen uit te voeren. Overeenkomstig de algemene bepalingen die voor de structuurfondsen van kracht zijn, kan een dergelijk orgaan beschouwd worden als de uiteindelijke ontvanger van de structuurhulp en daarvoor is het voldoende dat alle noodzakelijke fondsen vóór 31 december 1999 aan dat orgaan toegekend worden. Op die manier blijkt namelijk dat deze geldbedragen al vastgelegd zijn en heeft men tot het jaar 2001 de tijd om de feitelijke eindgebruikers - vissers en reders - uit te betalen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Programma om de Russische Federatie van landbouwproducten te voorzien
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0506/98) van de heer Colino Salamanca, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende een programma om de Russische Federatie van landbouwproducten te voorzien (COM(98)0725 - C4-0678/98-98/0343(CNS)).
De rapporteur, de heer Colino Salamanca, heeft het woord.

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling staat volledig achter het voorstel van de Commissie voor een programma om de Russische Federatie van landbouwproducten te voorzien, en mijns inziens zal het besluit van onze commissie morgen de steun van de plenaire vergadering genieten.
Ik ben tevens van oordeel dat wij in de Commissie, de Raad en het Europees Parlement dezelfde bekommeringen inzake dit voorstel hebben. Wij hopen allereerst met zijn allen dat wij met dit voorstel erin slagen deze doelstellingen te bereiken en inderdaad de grondstoffen of verwerkte levensmiddelen te leveren die van essentieel belang zijn voor het overleven van de bevolking van de Russische Federatie; dat deze producten de minst begunstigde gebieden bereiken waarvoor deze voedselhulp bestemd is - wij konden in het memorandum vaststellen dat de hulp over de meest hulpbehoevende regio's verdeeld wordt - en dat de hulp in de mate van het mogelijke bij de meest hulpbehoevenden terechtkomt en gratis onder deze groepen verdeeld wordt.
De tweede bekommering - die wij mijns inziens eveneens met zijn allen delen - is dat de operatie doorzichtig verloopt, dat de nodige controles verricht worden opdat de hulp onze doelstellingen verwezenlijkt. Nu wij zo vaak berichten horen over allerlei maffiabendes die in de Russische Federatie actief zijn, zou het positief zijn als de voedselhulp - die de Europese Unie ten bedrage van 400 miljoen ecu zal leveren - erin slaagt dit doel te verwezenlijken. Het Parlement en in het bijzonder de landbouw- en de Begrotingscommissie hebben uiteraard onderstreept dat er voldoende toezicht moet zijn om te verzekeren dat deze hulp inderdaad gebruikt worden voor de doeleinden waarvoor dit initiatief genomen werd. Logischerwijs moeten we in dit verband vermijden dat de voedselhulp - die aanzienlijk is, aangezien het om 1 miljoen ton zacht graan, 500.000 ton rogge, 50.000 ton rijst, 100.000 ton varkensvlees, 150.000 ton rundvlees en 50.000 ton poedermelk gaat - de eigen markt van de Russische Federatie verstoort.
Mijns inziens zijn deze voorwaarden die, ik herhaal het, door de Begrotingscommissie vastgesteld en door de landbouwcommissie aanvaard werden, uiterst belangrijk. Ze houden in dat de operatie zowel door de Europese Unie als in de Russische Federatie zelf gecontroleerd zal worden. Het is de bedoeling dat wij deze operatie zowel via de Commissie als via de Rekenkamer op de voet volgen, ook in de Russische Federatie zelf, teneinde te verzekeren dat deze doelstellingen verwezenlijkt worden.
De ingediende amendementen hebben dan ook direct betrekking op deze doelstellingen: het doel verwezenlijken waarvoor het programma op gang gebracht werd, en ervoor zorgen dat de aanzienlijke financiële inspanning die de Europese Unie zal leveren, doeltreffend is en erin slaagt de doelstellingen van deze hulp te verwezenlijken.
Naar mijn mening wordt zodoende ook gevolg gegeven aan de resolutie die het Parlement onlangs, op 19 november, aannam, waarin het nota nam van de elementen die de Russische autoriteiten eigenlijk gegeven hebben, en de verbintenis die de Europese Unie tezamen met de lidstaten aangaat om een aantal regio's die het heel moeilijk hebben op het gebied van voedselvoorziening, te helpen en te steunen.

Herzog
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie externe economische betrekkingen diende advies uit te brengen over de voedselhulp aan Rusland, maar gezien de hoogdringendheid konden wij onmogelijk in Straatsburg bijeenkomen om deze kwestie te bespreken en een advies aan te nemen. Daarom voer ik als voorzitter van deze commissie het woord en wil ik enkele opmerkingen maken waarmee de meeste leden het, mijns inziens, heel waarschijnlijk eens kunnen zijn en die overigens volledig overeenstemmen met wat de heer Colino Salamanca zopas zei.
Om te beginnen zijn wij natuurlijk volledig voor voedsel- en noodhulp aan Rusland, die overigens verleend wordt op vraag van de Russen, die hierom verzocht hebben tijdens het bezoek van de Commissievoorzitter aan Moskou in oktober jongstleden. De voedselsituatie is inderdaad dramatisch in bepaalde delen van de Russische Federatie en wij hebben natuurlijk een humanitaire plicht tegenover een bevolking die door hongersnood bedreigd wordt. Ik voeg eraan toe dat het ook in ons eigen belang is dat de politieke en sociale situatie gestabiliseerd wordt. Ik houd hier natuurlijk geen rekening met de positieve gevolgen die deze voedselhulp voor de vermindering van de landbouwstocks in de Europese Unie heeft.
Ten tweede kunnen wij het alleen maar eens zijn met de wijze waarop de voedselhulp verleend en verdeeld wordt, ook al hopen wij dat de Russische overheidsinstanties er daadwerkelijk in slagen de producten gratis aan de meest getroffen lagen van de bevolking te bezorgen.
Ten derde moeten wij uiteraard veel zorg besteden aan de uitvoering. Ik breng in herinnering dat ons Parlement, in het licht van de politieke en financiële situatie in Rusland, tijdens de eerste lezing van de begroting voor 1999 een aanzienlijk bedrag dat voor bijstand aan Rusland bestemd was, in de reserve geplaatst heeft. Wij zijn inderdaad niet zeker dat onze hulp ook echt bij de doelgroepen terechtkomt of voor de beoogde doelen gebruikt wordt. Deze bekommering geldt natuurlijk ook voor de voedselhulp en wij verzoeken de Commissie dan ook het memorandum naar de letter toe te passen en het Europees Parlement onmiddellijk op de hoogte te brengen van eventuele gevallen van fraude of speculatie.
Tenslotte spreekt het vanzelf dat de financiering van deze humanitaire hulpactie uit hoofde van de communautaire begroting, waarvoor een aanzienlijk bedrag - 400 miljoen euro - is uitgetrokken, niet als gesubsidieerde uitvoer beschouwd mag worden. Ik breng inderdaad in herinnering dat de Europese Unie zich er in het kader van de WHO-overeenkomst toe verbonden heeft de hoeveelheden en de financiële middelen voor de gesubsidieerde uitvoer van landbouwproducten te verminderen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde het Parlement bedanken omdat het zich achter het idee van een spoedprocedure heeft geschaard, en ik wilde u ook zeggen hoezeer de Commissie het verslag van de heer Colino Salamanca apprecieert. Ik zal me in dit bestek ertoe beperken uw aandacht te vragen voor een paar saillante kwesties, namelijk de vraag wie de verantwoordelijkheid voor de operatie op zich neemt, de regio's die voor hulp in aanmerking komen en controlekwesties.
Gezien de omvang van de operatie is de Commissie er vast van overtuigd dat deze niet gerund kan worden door NGO's, zoals normaliter gebeurt met humanitaire hulpverlening. Ook de Verenigde Staten denken daar zo over wat hun eigen programma voor voedselhulp betreft. De operatie moet dus per se onder controle van de regering van de Russische Federatie gerealiseerd worden.
Dan wat betreft de regio's die bij het programma betrokken worden. De landbouwproducten zullen worden verdeeld over de regio's die het armst zijn en het meest gebukt gaan onder de hongersnood. Hier horen noch Sint-Petersburg en de omliggende regio's bij, noch de stad Moskou en omgeving. In totaal gaat het om ongeveer veertig regio's die in aanmerking komen voor het voedselhulpprogramma. Dit is een fors aantal en het spreekt vanzelf dat het toezicht op de hele operatie op die manier nog moeizamer zal verlopen.
Wat voorts de controles aangaat, ik wilde beklemtonen dat de Commissie niet de bevoegdheid heeft om enige controle uit te oefenen op uitvoering van het programma binnen de Russische Federatie. Dit is ook in de Raad Binnenlandse Zaken, de Raad Begrotingszaken en gisteren ook nog eens door de Landbouwraad gesteld. Volgens de Commissie is het onmogelijk scherp toezicht te houden op de afwikkeling van het programma in de ruim veertig regio's die erbij betrokken zijn. In de eerste plaats is dat onmogelijk doordat het geografisch gezien om een enorm gebied gaat, in de tweede plaats omdat de binnenlandse situatie in Rusland momenteel in rep en roer is. De distributie van voedselhulp op Russisch grondgebied is een operatie met een hoog risicogehalte, en geen enkele controlemaatregel kan dat risico volledig uitgommen.
De Commissie heeft echter nota genomen van de uiterst resolute standpunten die zijn ingenomen door het Europees Parlement en door verschillende lidstaten die pleiten voor opname van controlemaatregelen in het programma. Daarom heeft de Commissie in de verordening een bepaling ingelast volgens welke men een beroep kan doen op technische bijstand van buiten voor surveillering, toetsing, controle en evaluatie binnen de Russische Federatie. De Russische regering heeft al instemmend gereageerd op deze bepaling.
De andere bepalingen op het vlak van controle, die oorspronkelijk in het memorandum van overeenstemming stonden, zullen hoe dan ook belangrijker zijn dan de externe technische bijstand. In de eerste plaats staan de regio's en gebieden die onder het programma vallen, vermeld in de bijlage van het memorandum met opgave van de producten die iedere regio verstrekt zullen worden. Over deze bijlage zal een officieel besluit van de Russische regering komen, dat openbaar gemaakt zal worden.
Bijgevolg zullen alle bestuurders van die regio's zelf kunnen controleren of van ieder landbouwproduct dat hun regio is toegewezen wel de juiste hoeveelheden worden afgeleverd. Als dat niet gebeurt, dan zullen er uiteraard flinke protesten komen. In de tweede plaats zullen de producten in verschillende, achtereenvolgende partijen worden afgeleverd. In de derde plaats zal de Russische regering maandelijkse rapporten naar de Commissie sturen over de uitvoering van het programma. Deze verslagen zullen alle nuttige informatie bevatten over de manier waarop de operatie verricht wordt, per product en per regio, met ook een verslag over beheer en gebruik van de speciale rekening. In de vierde plaats is de Europese Rekenkamer bevoegd in de Russische Federatie boekhoudkundige controles uit te voeren met betrekking tot het programma voor voedselvoorziening.
Tenslotte wilde ik nog benadrukken dat, indien de Commissie informatie mocht ontvangen op grond waarvan zij gerede twijfels kan koesteren over een correcte uitvoering van het programma, zij dan kan besluiten tot opschorting van de voedselhulp.
Ik wilde mijn betoog afsluiten door te zeggen dat de Commissie van mening is dat het voedselhulpprogramma voor Rusland alleen in optimale omstandigheden gerealiseerd kan worden als de verantwoordelijkheid voor de operatie door alle instellingen wordt gedeeld en als alle instellingen van meet af aan en nog voordat ze een beslissing nemen, beseffen dat het programma een zeker risico in zich bergt. Wij hebben alles gedaan wat menselijk gesproken mogelijk is om dat risico te verkleinen, maar wij kunnen het niet voor honderd procent uitschakelen. Anderzijds kunnen wij ook niet werkeloos blijven toekijken of Rusland onze hulp ontzeggen, alleen maar omdat wij bang zijn dat de operatie ergens scheef loopt.
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde thans heel snel de amendementen de revue laten passeren die de Commissie tot mijn spijt niet kan overnemen.
Met betrekking tot amendement 1 moeten we niet vergeten dat we samen met de Russen de te leveren hoeveelheden specificeren. Die afspraken moeten we respecteren. De verwachte hoeveelheden zijn schattingen van de diensten van de Commissie, waarin wordt uitgegaan van standaardwaarden die wellicht wat ruim zijn genomen, vooral gezien het feit dat het vervoer onder winterse omstandigheden moet plaatsvinden. Door een maximumhoeveelheid vast te stellen zouden we dus het risico lopen dat de hoeveelheid daadwerkelijk geleverde producten lager uitvalt, wat natuurlijk niemand wil. Wat betreft amendement 2 op de aanbestedingsprocedure het volgende. De enige aanbesteding die we voor ogen hebben betreft de aanwijzing van de instanties die namens de Russische autoriteiten het werk verrichten dat noodzakelijk is voor overname van het transport, de verwerking en verzending van de goederen naar hun eindbestemming. De Russen hebben deze aanbestedingsprocedure inmiddels afgerond, voor de voedselhulp van zowel de Europese Unie als de Verenigde Staten van Amerika.
Met betrekking tot de inschakeling van niet-gouvernementele organisaties is de Commissie van mening dat, als gevolg van de enorme omvang van de hele operatie, deze taak alleen met succes kan worden uitgevoerd door professionele instanties die over de benodigde infrastructurele voorzieningen beschikken.
Inzake amendementen 3 en 7 kan ik u zeggen dat krachtens de specifieke voorwaarden die in het memorandum van overeenkomst zijn opgenomen, zowel de wederuitvoer van de voedselhulp als de uitvoer van identieke producten vanuit Rusland of ingevoerd vanuit een derde land, expliciet zijn verboden. Volgens de Commissie zou het benadrukken van een van de voorwaarden ertoe leiden dat de andere aan kracht of betekenis zouden inboeten.
Met betrekking tot amendement 4 geeft de verordening duidelijk aan dat de Commissie externe technische bijstand zal inschakelen voor het toezicht en de controle, doorlichting en evaluatie van de hele gang van zaken tijdens de hulpactie, ook inzake de activiteiten die op Russisch grondgebied plaatsvinden. Als we daarbij zouden aangeven dat die technische bijstand alleen door bureaus voor technische hulp geboden zou mogen worden, zou dat niet bijdragen tot versterking van de procedure maar juist beperkingen opleggen aan het type extern controlemechanisme dat we zouden kunnen inschakelen.
Voor het bedrag dat voor dit type technische bijstand is gereserveerd gelden de opmerkingen die ik ook inzake amendement 1 heb gemaakt.
Amendement 5 hoeft niet in de tekst te worden opgenomen, aangezien de Commissie het ontwerp voor een memorandum van overeenkomst al aan het Europees Parlement ter beschikking heeft gesteld. Het is eveneens duidelijk dat de Commissie, binnen het kader van het vroegwaarschuwingssysteem, de begrotingsautoriteit zoals gebruikelijk van alle benodigde informatie omtrent de gang van zaken zal voorzien.
De bepaling in amendement 6 is al in het memorandum van overeenkomst opgenomen en hoeft in de verordening dus niet te worden herhaald.
Met betrekking tot amendementen 8 en 9 het volgende: de Russische autoriteiten hebben nooit aangegeven dat er voor de komende winter een tekort wordt verwacht aan visproducten. De Commissie kan deze producten dan ook niet in het huidige voedselhulpprogramma opnemen.
Tenslotte kan ik u met betrekking tot amendement 10 zeggen dat er in de Russische Federatie veel behoeftigen zijn. Het lijkt ons niet zinvol of gepast al die categorieën te specificeren of een enkele te benadrukken.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.51 uur gesloten)

