Równouprawnienie kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej - 2007 (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez Piię-Noorę Kauppi w imieniu Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej - 2007.
Piia-Noora Kauppi  
sprawozdawczyni. - Panie przewodniczący! Przede wszystkim chciałabym wyrazić wdzięczność dla Komisji za sporządzenie tego bardzo istotnego sprawozdania. Równość kobiet i mężczyzn jest kwestią, która nadal zasługuje na naszą pełną uwagę. Chociaż w ubiegłych dziesięcioleciach wiele osiągnięto, nadal istnieją ważne wyzwania.
Sprawozdanie Komisji koncentruje się na kwestiach zatrudnienia. Na przykład różnice płacowe między kobietami i mężczyznami, brak bezpieczeństwa na rynku pracy oraz pogodzenie życia zawodowego i rodzinnego są kwestiami, które każdego dnia wywierają wpływ na życie milionów kobiet. Są one również wyraźnie powiązane z wyzwaniem demograficznym, w obliczu którego stoi Europa. Jak wskazuje sprawozdanie Komisji, na sześciu z ośmiu milionów miejsc pracy utworzonych w UE po 2000 r. zatrudnione są kobiety. Większość z tych sześciu milionów nowych miejsc pracy dla kobiet przypada na sektor usług. 11,7 mln nowych miejsc pracy utworzonych w sektorze usług zajmują w większości kobiety. Dlatego też dla wielu kobiet w Europie tak ważną kwestią jest sektor usług, jego wzrost i rynek wewnętrzny.
Większość nowych miejsc pracy dla kobiet to jednak zatrudnienie w niepełnym wymiarze godzin, a niektóre z nich są niebezpieczne, niepewne i wiążą się z niskimi zarobkami. Umowy na czas określony są również dużym problemem dla wielu kobiet w Europie, które chciałyby mieć większe poczucie trwałości i stabilizacji także w życiu rodzinnym. Dane przedstawione przez Komisje pokazują, że w UE 32% zatrudnionych kobiet pracuje w niepełnym wymiarze godzin, zaś w przypadku mężczyzn odsetek ten wynosi jedynie 7%, zatem wyraźnie na rynku pracy w Europie znaczenie ma aspekt płci.
Różnica wynagrodzeń mężczyzn i kobiet, której dotyczy inicjatywa Komisji przedstawiona w lipcu, wynosi w UE średnio 15%, a w niektórych krajach europejskich dochodzi do 30%. Różnice płacowe między mężczyznami i kobietami nie uległy zmniejszeniu, pomimo że dyrektywy dotyczące zasady równego wynagradzania mężczyzn i kobiet obowiązują od ponad 30 lat, a zatem Komisja zajęła się tą kwestią w odpowiednim momencie. Z drugiej strony, wiemy, że w państwach członkowskich, które przyjęły politykę na rzecz łączenia życia zawodowego z rodzinnym z myślą zarówno o kobietach, jak i o mężczyznach, odnotowuje się wyższe wskaźniki urodzeń, wyższy odsetek kobiet na rynku pracy, a także wyższą stopę zatrudnienia.
W całej UE kobiety wykonują większość prac niefizycznych, wymagających wysokich kwalifikacji. W tym tygodniu ukazało się zakrojone na szeroką skalę badanie fińskie dotyczące kobiet na stanowiskach kierowniczych w przedsiębiorstwach. Zbadano ogółem 14 000 przedsiębiorstw fińskich i okazało się, że w przypadku kobiet sprawujących funkcje kierownicze roczna stopa zwrotu przypadająca na udziałowców przedsiębiorstw była o 1% wyższa niż w przypadku mężczyzn sprawujących takie funkcje. Oznacza to wyniki o 10% lepsze niż u mężczyzn. Chociaż z obliczeń tych wykluczono wszystkie inne czynniki, przewaga kobiet na stanowiskach kierowniczych w przedsiębiorstwach jest wyraźna, zatem w przyszłości Komisja uwzględni również ten fakt.
W Finlandii, podobnie jak w innych krajach, dla awansu kobiet kluczową kwestią jest edukacja. Podwyższaniu standardów kształcenia towarzyszył wzrost stopy zatrudnienia wśród kobiet. Na przykład, według badania Komisji w przeprowadzonego Finlandii, 32,7% kobiet posiada wysokie kwalifikacje w porównaniu z jedynie 24,3% mężczyzn. Zatem wszystkie inicjatywy w dziedzinie edukacji i uczenia się przez całe życie, które przedstawiła Komisja, są potrzebne i bardzo ważne jest, aby edukacja koncentrowała się na politykach równouprawnienia kobiet i mężczyzn.
W swoim sprawozdaniu apeluję o konkretne środki zwalczania nierówności wynikających z braku ciągłości zatrudnienia spowodowanego urlopem macierzyńskim lub urlopem w związku z opieką nad osobami pozostającymi na utrzymaniu. Skutkiem było opracowanie przez Komisję analiz płci dotyczących wpływu reform emerytalnych na życie kobiet w UE w celu zindywidualizowania uprawnień emerytalnych oraz ubezpieczenia społecznego i systemu podatkowego. Za szczególnie istotny uważam fakt, że w sprawozdaniu wezwano państwa członkowskie do równomiernego rozłożenia kosztów świadczeń związanych z urlopem macierzyńskim, aby kobiety przestały być droższą siłą roboczą niż mężczyźni. Oczywiście mam nadzieję, że moje państwo członkowskie, w którego rządzie zasiada 60% ministrów płci żeńskiej, co jest rekordem światowym, zajmie się tą kwestią i równomiernie rozłoży koszty urlopów macierzyńskich lub ojcowskich.
W sprawozdaniu podkreślono także konieczność zajęcia się poważnym deficytem demokratycznym. Chcemy zbadać czynniki, które uniemożliwiają kobietom uczestnictwo w polityce i zajmowanie wysokich stanowisk na wszystkich szczeblach administracji publicznej, oraz w miarę możliwości przyjąć środki mające na celu przeciwdziałanie takim sytuacjom.
Należy również zwrócić uwagę na sytuację kobiet należących do mniejszości etnicznych i imigrantek, ponieważ ich marginalizację pogłębia wielopłaszczyznowa dyskryminacja - zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz społeczności, w których żyją. Wzywam Komisję do współpracy z państwami członkowskimi celem gromadzenia odpowiednich danych i nasilenia działań, które mogłyby zapobiegać handlowi ludźmi dla celów wykorzystywania seksualnego i pracy przymusowej.
Myślę, że możemy zakończyć pozytywnym i krzepiącym stwierdzeniem. Kobiety mają obecnie możliwości, o których nie mogły marzyć ich matki i babki. Kobiety, które czerpią korzyści w nowym wspaniałym świecie, powinny przemówić i sądzę, że podjęcie przez Komisję inicjatywy i przedstawienie tego sprawozdania było bardzo istotne. Nadal walczymy o całkowitą równość obydwu płci w Europie.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący, pani poseł Kauppi, panie i panowie posłowie! Komisja oczywiście ciepło przyjmuje to sprawozdanie oraz wniosek w sprawie uchwały, dotyczącej równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej. Przyjęcie sprawozdania podkreśli zaangażowanie Parlamentu w kwestie równouprawnienia. Pragnę też pogratulować pani poseł Kauppi jako sprawozdawczyni za to, że tekst wyraża poparcie dla podejścia Komisji Europejskiej i podejmowanych przez nią środków na rzecz promowania równości kobiet i mężczyzn.
Po pierwsze równość płci stanowi jedną z fundamentalnych wartości Unii Europejskiej. To również ta dziedzina, w której Europa przoduje, w wielu wypadkach antycypując rozwój społeczny. W ciągu kilku ostatnich lat uruchomiono szereg ważnych i ambitnych inicjatyw. Przyjęcie mapy drogowej na rzecz równości kobiet i mężczyzn podkreśla niezłomną wolę Komisji upartego parcia na przód, na wszystkich frontach, w dążeniu ku skutecznej równości kobiet i mężczyzn w każdej dziedzinie.
Komisja popiera nacisk, jaki uchwała Parlamentu kładzie na pewne tematy, które również na mapie drogowej zostały określone jako priorytetowe obszary działania, zwłaszcza odnośnie do równości kobiet i mężczyzn pod względem niezależności ekonomicznej, pogodzenia pracy i życia osobistego, równowagi reprezentacji płci na stanowiskach decyzyjnych oraz potrzebę walki ze stereotypami.
Pomimo niewątpliwych postępów w osiągnięciu równości kobiet i mężczyzn, przed nami jeszcze duże wyzwania. Komisja zgadza się ze sprawozdawcą, że musimy kontynuować wysiłki i konsolidować dotychczasowe osiągnięcia. W tym zakresie Komisja ma świadomość, jak ważne jest skuteczne stosowanie dorobku prawnego Wspólnot i będzie zdecydowanie pełnić rolę strażnika traktatów. Nie zawaha się wszcząć postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jeżeli jej zdaniem transpozycja dyrektywy unijnej nie jest prawidłowa. Obecnie mamy kilkanaście przykładów tego typu postępowań w toku, na różnych etapach, dotyczących równości kobiet i mężczyzn.
Aby zwiększyć przestrzeganie wspólnotowego prawa, Komisja utworzyła sieć - pod nazwą Sieci Instytucji do Spraw Równości - łączącą organizacje, odpowiedzialne za promowanie równego traktowania kobiet i mężczyzn na poziomie krajowym. Zdaniem Komisji połączenie doświadczeń krajowych poszczególnych instytucji i ich bliższa współpraca z Komisją mogą sprawić, że poszczególne instytucje ds. równości będą bardziej skutecznie pełnić rolę w promowaniu równego traktowania i zapewnieniu bardziej jednolitych wykładni krajowych organów odpowiedzialnych za interpretację prawa.
Sprawozdanie podkreśla również centralne znaczenie pogodzenia pracy i życia osobistego w procesie doprowadzenia do faktycznej równości mężczyzn i kobiet. Ten aspekt to wyraz własnych przemyśleń Komisji. Dobrze wiemy, że w większości gospodarstw domowych obowiązki rodzinne i domowe nadal wypełniają kobiety. Dlatego jest bardziej prawdopodobne, że to kobiety, a nie mężczyźni, są zmuszone do przerwania lub wręcz zarzucenia nauki lub kariery, co nieuchronnie pogłębia nierównouprawnienie w sferze pracy, jak też eroduje potencjał produkcyjny kobiet. Zapewnienie dostępności i umiarkowanych kosztów wysokiej jakości usług opieki nad dziećmi jest równie ważne, co działania na rzecz zwiększenia wskaźnika zatrudnienia kobiet - ten punkt jest zawarty w celach z Barcelony. W 2008 r. Komisja ma przedstawić sprawozdanie na temat postępu w realizacji tych celów.
Komisja rozpoczęła również proces konsultacji z partnerami społecznymi, dotyczący pogodzenia pracy i życia osobistego; drugi etap procesu będzie zakończony pod koniec lipca. Zdaniem Komisji to złożona kwestia, która wymaga zastosowania licznych środków. Jednocześnie dotychczasowe przepisy prawne Wspólnoty można zmienić w taki sposób, by lepiej uwzględniły wyzwania, z którymi Europa musi sobie poradzić. Obecnie Komisja bada odpowiedzi partnerów społecznych, uzyskane w procesie konsultacji, które posłużą jako podstawa do podjęcia niezbędnych kroków. Będziemy też nadal wspierać wymianę dobrej praktyki w tym obszarze, o czym mowa w projekcie uchwały.
W tym miejscu pragnę powtórzyć, że poszanowanie zasady równości wszystkich kobiet i wszystkich mężczyzn to jedna z wartości fundamentalnych Unii Europejskiej. W tym świetle kwestia zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w procesie decyzyjnym jest tak bezwzględnie ważna. Dlatego jest jednym z priorytetów mapy drogowej na rzecz równości kobiet i mężczyzn, przyjętej w zeszłym roku przez Komisję.
Pragnę zakończyć podkreśleniem, jak ważna jest walka ze stereotypami, który to punkt był wielokrotnie podkreślony w sprawozdaniu. Stereotypy to prawdopodobnie najtrudniejsza przeszkoda na drodze równości kobiet i mężczyzn, a walka z nimi wymaga wysiłków, które wykraczają poza kontekst prawa i działań finansowych: chodzi o zmianę wzorców zachowania, postaw i wartości, które przesądzają o i wpływają na role mężczyzn i kobiet w społeczeństwie oraz na podejmowane przez nich decyzje zawodowe. Polityka dotycząca równości zawsze była motorem zmian w zachowaniu i sposobie myślenia i tę rolę nadal będzie odgrywać. Komisję cieszy poparcie przez Parlament wniosku w sprawie uchwały w jego obecnym kształcie.
Ilda Figueiredo  
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. - (PT) Jako sprawozdawca Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi pragnę podkreślić, jak ważne jest przyjęcie części wniosków, zawartych w naszej opinii, których sprawozdanie pani poseł Kauppi nie zawiera oraz zwrócić się do państwa o pomoc w ich przyjęciu na tym plenum w świetle ich znaczenia dla milionów kobiet - rolników i pracownic wiejskich, których działania powinny stać się bardziej widoczne poprzez uwzględnienie tych kobiet w statystykach dotyczących raczej pracowników rolnych niż domowych.
Jest to istotny czynnik procesu pełnego uznania ich statusu prawnego jako kobiet pracujących w rolnictwie i zapewnienia równych praw i możliwości, łącznie z ubezpieczeniem społecznym. Należy zapewnić skuteczną ochronę macierzyństwa, trzeba nam lepszego dostępu do opieki zdrowotnej, edukacji, nauki przez całe życie, udogodnień dla dzieci i rodzin, zwłaszcza żłobków, lokalnych domów kultury oraz rynków - a to wszystko wymaga zwiększenia nakładów i poprawy usług publicznych na obszarach wiejskich. To jedyny sposób walki z wysokim poziomem ubóstwa i izolacji, które dotykają kobiety na niektórych obszarach wiejskich, oraz osiągnięcia lepszej spójności społecznej.
Karin Resetarits  
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Kultury i Edukacji. - (DE) Panie przewodniczący! Coraz więcej kobiet pracuje, ale niestety zbyt wiele z nich ma niepewne miejsce pracy. To oznacza, że kobiety muszą wykazać się dyspozycyjnością, ale otrzymują zbyt niskie płace. Stanowiska pracy, zarezerwowane dla kobiet, to sprzątanie, opieka i praca kasjerki w supermarkecie i centrach handlowych. My, kobiety, chcemy pracy, która nam da pieniądze - równą płace za równa pracę, stanowisko kierownicze - coraz więcej kobiet posiada wysokie kwalifikacje i nie powinno mieć trudności w przebiciu się przez szklany sufit do zarządu i wreszcie szansę na macierzyństwo - tak, pragniemy mieć możliwość połączenia pracy, kariery i macierzyństwa, ale do tego potrzebujemy znacznie więcej wsparcia politycznego.
Nie trzeba nam tylko więcej placówek opieki nad dziećmi, o czym mówią cele z Barcelony. Nie - chcemy najwyższej jakości opieki nad dziećmi. Opieka nad dzieckiem powinna mieścić się w możliwościach finansowych wszystkich matek i ojców, a Wspólnota musi ją finansować. Nie tylko dzieci dobrze sytuowanych rodziców powinny uzyskać maksymalną opiekę już od wczesnych lat życia. Nie tylko równe prawa dla kobiet i mężczyzn są nam potrzebne, trzeba nam również równych praw dla wszystkich dzieci. Kształcenie i szkolenie nie zaczyna się w szkole, ale znacznie wcześniej. Musimy zmienić nasz sposób myślenia w tym zakresie.
Pierwszorzędne sprawozdanie pani poseł Kauppi zawiera większość tych zagadnień, które popieramy. Gratulacje dla sprawozdawczyni.
Amalia Sartori
w imieniu grupy PPE-DE. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Pragnę podziękować pani poseł Kauppi za niniejsze sprawozdanie, które przedstawia bieżący obraz sytuacji w sferze pracy w Europie. W Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia mieliśmy liczne możliwości przyjrzenia się tej sprawie, natomiast pani poseł Kauppi pomogła sprecyzować i naświetlić problem, którym jest nawrót różnic płac w świecie kobiet w Europie - różnica w płacy za równą pracę, której nie można tolerować.
Taka sytuacja występuje, mimo iż wskaźnik wykształcenia kobiet jest wysoki - obecnie kobiety stanowią 59% absolwentów europejskich uczelni, w coraz większym stopniu uczestniczą w świecie pracy, kobiet są teraz w dużym stopniu doceniane za osiągane przez nie wyniki. Moim zdaniem ważniejszym punktem sprawozdania jest to, iż naświetla niektóre aspekty, które nadal utrudniają kobietom udział w świecie pracy - w wyniku czego zdarzenia mające miejsce w praktyce nie mają uzasadnienia - i są sprzeczne z unijnym prawem oraz prawem państw członkowskich, które zabrania różnicowania płac w sferze pracy. Taka sytuacja nie występuje tylko na południu Europy, jak to się zwykle utrzymuje, ale w całej Europie - nawet w państwach skandynawskich i nawet w tych krajach, których tradycja sprzyja akceptacji udziału kobiet w sferze pracy, a instytucje są obecnie lepiej konsolidowane i uznawane.
Dlatego uważam, że - koncentrując się na kwestiach, poruszonych przez panią poseł Kauppi, bez względu na to, czy pełna wzajemność kosztów świadczeń macierzyńskich i urlopu wychowawczego powinna stać się powszechną praktyką w państwach członkowskich - te koszty, które nadal częściowo ponoszą firmy, zachęcą pracodawców do zatrudniana mniejszej ilości pracownic, co z kolei ma wpływ na ich karierę zawodową.
Teresa Riera Madurell
w imieniu grupy PSE. - (ES) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Dziękując sprawozdawczyni za świetne sprawozdanie pragnę przede wszystkim podkreślić harmonię, która charakteryzowała wspólne starania wszystkich europejskich instytucji w zakresie polityki równouprawnienia w całym 2007 r. Mocne zaangażowanie naszych instytucji w równouprawnienie, wyrazem czego jest Europejski pakt na rzecz równości płci, przyjęty przez Radę Europejską oraz mapa drogowa na rzecz równouprawnienia kobiet i mężczyzn, obowiązująca do 2010 r., jest godne pochwały.
Odnośnie do wskaźników wspomnianych w sprawozdaniu i mając w pamięci zeszłoroczne sprawozdanie, brak większych postępów na rzecz zrównania płacy za równą pracę, o czym pani poseł Satori właśnie wspomniała, jest godny pożałowania i został słusznie skrytykowany w sprawozdaniu. Różnica płac pomiędzy płciami w Unii Europejskiej nadal kształtuje się na poziomie 15%; jej zmniejszenie będzie wymagać znaczących wysiłków w latach następnych.
Pozytywny element informacji, zawartych w sprawozdaniu, to fakt, że 6 z 8 milionów miejsc pracy, stworzonych w Unii Europejskiej po 2000 r., przypadło kobietom, chociaż nadal występują znaczne różnice wiekowe, które również wymagają korekty.
Istotny punkt, który wynika ze sprawozdania, to znaczenie polityk dotyczących równości w stosunku do wyzwań demograficznych, które czekają Europę. Faktem jest, że te państwa członkowskie, które uchwaliły polityki zmierzające do pogodzenia życia osobistego i pracy kobiet i mężczyzn, notują wzrost liczby urodzeń, większy odsetek kobiet na rynku pracy oraz wzrost wskaźnika zatrudnienia.
Zaniepokojenie budzi również fakt, że starsze kobiety i samotne matki nadal stanowią grupy narażone na największe ryzyko wykluczenia.
Wreszcie mogę zaznaczyć, podobnie jak w sprawozdaniu, że byłoby ciekawe i bardzo użyteczne, gdyby w przyszłości roczne sprawozdania dotyczące równości kobiet i mężczyzn zawierały dane statystyczne państw kandydujących, które mogłyby być wykorzystane w negocjacjach.
Anneli Jäätteenmäki
w imieniu Grupy ALDE. - (FI) Panie przewodniczący, panie i panowie! Gratuluję pani poseł Kauppi tego ważnego sprawozdania.
Równouprawnienie należy to fundamentalnych zasad Unii, o czym mówił też pan komisarz Michel, ale to tylko jedna z tych podstawowych zasad "na pokaz” w wystąpieniach i deklaracjach, takich jak dzisiejsze. W rzeczywistości UE nie jest zbytnio zainteresowana równością kobiet i mężczyzn, co jasno wynikało również z wypowiedzi pana komisarza, który powiedział, że Unia zrobi wszystko, co może. Brak tu konkretów. Co Unia zrobi, aby zapewnić rzeczywiste wdrożenie dyrektyw, uchwalonych przez UE, dotyczących równej płacy i wielu innych spraw?
Moim zdaniem UE powinna obudzić się i dostrzec fakt, że status mężczyzn i kobiet w Europie powinien być bardziej równy. Unia dużo mówi, a mało robi, podobnie państwa członkowskie - też dużą mówią, a mniej robią. W rzeczywistości ten problem nie pobudza obywateli do działania, a przynajmniej nie unijnych liderów. Przypuszczam, że jest to równie prawdziwe dla decydentów najwyższego szczebla i organizacji rynku pracy w naszych własnych krajach. Są też inne, ważniejsze rzeczy. Jest to również widoczne w tym, że różnice płac nadal utrzymują się na poziomie 15% w państwach Unii ogółem, natomiast w moim kraju - który był pionierem kwestii równość - niestety wynosi 20%.
Mam nadzieję, że pan komisarz i Komisja jako całość któregoś dnia zda sobie sprawę i uzna wagę tego problemu, i podejmie działanie, promujące w Unii zasadę równości kobiet i mężczyzn. Dzisiaj to po prostu puste słowa.
Raül Romeva i Rueda
w imieniu Grupy Verts/ALE. - (ES) Panie przewodniczący! Gratulacje dla sprawozdawcy za sprawozdanie. Pragnę nawiązać do kilku punktów, skupię się natomiast na dwóch, które zdają się być najbardziej celowe.
Po pierwsze cieszy mnie fakt, że w sprawozdaniu za 2007 r. Komisja koncentruje się na takich problemach pracy, jak różnica płac, pogodzenie i dyrektywy o równym traktowaniu, pamiętając, że niezależność ekonomiczna kobiet to jeden z priorytetów mapy drogowej na rzecz równości kobiet i mężczyzn.
Jest prawdą - o czym mówi Komisja w swoim sprawozdaniu - że 6 z 8 milionów miejsc pracy, stworzonych w Unii Europejskiej po 2000 r., przypadło kobietom. To byłby wyraźny, pozytywny postęp, gdyby nie fakt, że większośc tych nowych miejsc pracy, które przypadły kobietom, to prace na niepełny etat; wiele z nich to praca niepewna i źle opłacana, z małą perspektywą wzrostu wynagrodzeń.
W sprawozdaniu podkreślono też brak istotnego postępu w zmniejszaniu różnic wynagrodzneia: taki stan rzeczy musi budzić zaniepokojenie, kiedy średnie wynagrodzenie kobiet jest o 15% niższe niż zarobki mężczyzn, a w niektórych państwach jest nawet o 30% niższe.
Druga sprawa, którą pragnę podkreślić, dotyczy szczególnej kategorii kobiet, pracujących w rolnictwie. Należy poprawić sytuację prawną tych kobiet, zarówno w zakresie ubezpieczenia społecznego, do którego powinny mieć zagwarantowany, bezpośredni dostęp, jak też ich roli we własności ziemskiej, gdzie trzeba przyjąć stanowcze stanowisko w sprawie współwłasności rodzinnych majątków, dostępu do kredytu i praw dziedziczenia.
Tymi dwoma zagadnieniami Komisja powinna zająć się w szczególności. Mówiąc konkretnie, musi podwoić swoje wysiłki na rzecz doprowadzenia do większej równości kobiet i mężczyzn w sferze traktowania i możliwości.
Eva-Britt Svensson
w imieniu Grupy GUE/NGL. - (SV) Panie przewodniczący! Pozwolę sobie podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Kauppi i wszystkim pozostałym autorom tego opracowania. Poważny problem, który pragnę naświetlić w staraniach na rzecz równości to fakt, że obecnie zbyt wiele osób jest przekonanych, że ma równe szanse. To jest czasem prawdą w teorii, ale przed nami długa droga, jeśli chodzi o równość szans w praktyce. Ta uchwała zwraca uwagę na ten fakt i zawiera dobre propozycje działań, które można podjąć i które w istocie muszą być podjęte już teraz.
Wielokrotnie żądałam i podkreślała, również w Parlamencie tej kadencji, potrzebę rozbicia statystyk według płci we wszystkich obszarach. Zmianę możemy wprowadzić dopiero wtedy, kiedy widzimy fakty. Jeżeli poprzez ujawnienie stanu faktycznego nie możemy udokumentować ogromnych różnic, jakie istnieją pomiędzy płciami, będą one ignorowane. Ponadto obywatele nie zdają sobie sprawy z ogromu tych różnic. Stąd widoczna potrzeba, którą teraz powtórzę - wszystkie zestawienia statystyczne powinny być dzielone według płci.
Pragnę również podkreślić sprawę, która budzi wielkie zaniepokojenie moje i całego mojego ugrupowania politycznego - różnica w zatrudnieniu kobiet i mężczyzn w zakresie płatnej pracy; wszyscy wiemy, że niepłatną pracę wykonują kobiety. Jednocześnie widzimy wielkości liczbowe, które wskazują na wzrost ofert pracy dla kobiet; widzimy również, jakiego rodzaju praca jest im oferowana. Większość nowych miejsc pracy dla kobiet to praca dorywcza, niepewna, w niepełnym wymiarze, za niską płacę. Trzeba położyć kres tej sytuacji.
Urszula Krupa
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie Przewodniczący! Sprawozdanie o równości kobiet i mężczyzn jest kolejnym dowodem, że polityka równouprawnienia odgrywa ważną rolę. Zarówno kobiety jak i mężczyźni mają prawo do czynnego udziału we wszystkich dziedzinach życia publicznego wraz z potwierdzeniem prawnym. Jednak godności nie doświadcza się poprzez same zapisane akty prawne, ale poprzez odpowiednie zabezpieczenia: materialne, także duchowe, emocjonalne, zwłaszcza w zdrowej rodzinie.
Natomiast współczesna propaganda deprecjonująca rolę małżeństwa, rodziny, macierzyństwa wykształca poczucie winy u dziewcząt i kobiet pragnących pozostać w domu i zajmować się dziećmi. Zamiast pomocy, ochrony prawnej, doceniania roli żony i matki wychowującej dzieci, następuje nadmierne obciążenie i uprzedmiotowienie kobiet, czemu sprzyja dodatkowo propagowana mentalność antykoncepcyjna, aborcyjna, skrajny indywidualizm, skonfliktowanie rodziców z dzieckiem, wydłużanie wieku emerytalnego prowadzące do destrukcji psychofizycznej.
Należy ciągle przypominać, że równa godność, równouprawnienie kobiet i mężczyzn nie oznacza tożsamości z mężczyznami. Wszelkie formy maskulinizacji kobiet, rywalizowanie na wszystkich polach z mężczyznami zubaża nie tylko kobiety, ale całe społeczeństwo zniekształcając bogactwo i wewnętrzną wartość kobiecości i męskości.
Dzisiaj potrzeba szczególnej wrażliwości w unikaniu działań oderwanych od realnych potrzeb i aspiracji oraz przezwyciężenia przesadnego indywidualizmu i relatywizmu moralnego. Zwłaszcza przy brakach podstawowej infrastruktury możliwości rozwoju ekonomicznego konieczne jest przeciwdziałanie dyskryminacji w wielu dziedzinach życia, dlatego nie tylko prawo, ale organizacje społeczne powinny ułatwiać spełnianie obowiązków. Jednak zamiast indoktrynacji i unifikacji rodzącej zamęt i konflikty. Dlatego apeluje o poszanowanie godności każdego człowieka, nie tylko równych płac, ale poszanowanie tradycji, kultury, religii, wartości ważnych dla tożsamości narodowej i kulturowej, co ubogaci współczesną europejskość.
Lydia Schenardi
w imieniu Grupy ITS. - (FR) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Przedstawione nam dzisiaj sprawozdanie to w większości stwierdzenie tego, co oczywiste. Zawiera znane dane statystyczne, dotyczące wskaźnika zatrudnienia, różnicy płac i rodzajów pracy. Zawiera też niekończące się opisy utrzymujących się stereotypów i wynikającej z nich dyskryminacji, której wyrazem jest nieobecność kobiet w niektórych sektorach rynku pracy. W szczególności myślę o zaawansowanych technologiach, nauce, badaniach i inżynierii.
Jednak sprawozdanie zawiera pozorną sprzeczność. Jak możemy pogodzić globalizację, o której mowa w pkt. 17 - i chwalić jej pozytywny wpływ na dostęp kobiet to edukacji, opieki, zdrowia i pracy - w domu, na zlecenia lub w ramach mikroprzedsiębiorstw - jednocześnie podkreślając w pkt. 18 ujemny wpływ globalizacji na feminizację ubóstwa? Który z tych punktów należy potraktować na serio?
W innym miejscu sprawozdania zaleca się paneuropejskie środki służące zwiększeniu świadomości zera tolerancji dla seksistowskich obelg. Ale czym jest seksistowska obelga? Czy Ségolène Royal, ubiegająca się o fotel prezydenta w ostatnich wyborach we Francji, była ofiarą seksistowskiej obelgi, kiedy jeden z jej byłych socjalistycznych towarzyszy powiedział, że nie jest najlepszym kandydatem do najwyższego urzędu w państwie? Czy była to jedynie krytyka lub po prostu opinia?
Opieranie prawodawstwa na pojęciach, które nie mają definicji, bo ich zdefiniowanie nie jest możliwe, jest niebezpieczne. Ponadto dotyczy obszaru, który zasadniczo ma charakter subiektywny i nieracjonalny.
Jana Bobošíková
(CS) Panie i panowie! Kolejny raz drażnią nas dane statystyczne pokazujące, że mimo iż kobiety osiągają lepsze wyniki, ich wynagrodzenie jest niezmienne o 15% niższe. To prawda, szklany sufit istnieje i mężczyźni nie lubią zbytnio, gdy kobiety piastują wysokie stanowiska. Stereotypy istnieją i czasami kobiety same padają ich ofiarą. To właśnie chcemy zmienić. Jednak moim zdaniem, jeśli chcemy coś zmienić, musimy zacząć zmiany u siebie.
Dane statystyczne, dotyczące zatrudnienia w Parlamencie Europejskim i Komisji wyraźnie wskazują, że mężczyźni stanowią przeważającą większość na najlepiej opłacanym stanowiskach. Kobiety przeważają na niżej opłacanych stanowiskach. Jest wiele sprawnych lingwistek, mających wysokie kwalifikacje, absolwentek wyższych uczelni, które pracują tutaj za pensję sekretarki. Ich lepiej opłacani szefowie najczęściej mają dwa rodzaje kwalifikacji: są mężczyznami i byli tutaj dłużej.
Panie i panowie! Moim zdaniem zalecenia unijnych instytucji, dotyczące problematyki płci, zostaną potraktowane serio dopiero po przeprowadzeniu szczegółowej analizy relacji pomiędzy systemem wynagrodzeń a wykształceniem i wydajnością osób, kiedy system zarządzania kadrami i system płac ulegną zmianie. Do tego czasu ludzie będą nas postrzegać jako tych, którzy zalecają wodę, a sami piją wino.
Maria Panayotopoulou-Kassiotou
(EL) Panie przewodniczący! Obchodzimy dziś pięćdziesiątą rocznicę traktatu założycielskiego Zjednoczonej Europy oraz pięćdziesięciolecie postępu w gwarantowaniu równości kobiet i mężczyzn. Kulminacja tego drugiego stanowi horyzontalny punkt odniesienia we wszystkich obszarach działania Komisji Europejskiej i dialogu ze społeczeństwem obywatelskim.
Zakamuflowane rozbieżności pomiędzy kobietami i mężczyznami nadal są obecne w politykach i praktykach państw członkowskich UE. Musimy przeanalizować i ocenić negatywne okoliczności stanowiące przyczynę tych nierówności. Sprawozdanie autorstwa mojej drogiej koleżanki Piii Noory Kauppi, której serdecznie gratuluję, zawiera szereg działań mających na celu przeciwdziałanie częściowej dyskryminacji kobiet.
Pragnę w szczególności podkreślić środki promujące równe uczestnictwo kobiet i mężczyzn w celu wspierania rodziny jako podstawowego czynnika wpływającego na rozwój gospodarczy, dobrobyt oraz spójność społeczną UE. Równość płci powinna przynosić korzyści tym kobietom, które dobrowolnie chcą pozostać w domu przez dłuższy lub krótszy okres, aby opiekować się dziećmi, osobami starszymi i od nich zależnymi. Fakt, iż kobiety te nie pracowały zawodowo nie powinien narażać je na dyskryminację w kwestii świadczeń emerytalnych i praw do zabezpieczenia społecznego.
Panie komisarzu! Jestem bardzo rozczarowana pozycją greckich kobiet. Zgodnie z doniesieniami prasy przeciwko mojemu krajowi wszczęto postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w celu zlikwidowania elastycznych warunków wiekowych w stosunku do kobiet. Dlaczego wczesne przejście na emeryturę córek i matek nie może być wymianą za ich wkład w rodziny?
Panie komisarzu! Równość - tak, ale nie równowaga. Państwa członkowskie, UE, partnerzy socjalni mogą dobrze wykorzystać nowoutworzone Europejskie Stowarzyszenie na rzecz Rodzin: można promować najlepsze praktyki i pionierskie podejścia w politykach przyjaznych rodzinie. Utrzymają one tempo z politykami krajowymi, a tym samym będą promować równość.
Problem demograficzny UE wymaga przyznania kobietom i mężczyznom równych szans. W odniesieniu do urlopu wychowawczego właściwa dyrektywa oficjalnie przyjęta przez Komisję i partnerów socjalnych wymaga przeglądu, a obiecał pan komisarz, że przegląd ten nastąpi w 2008 r.
Jednakże potrzebna jest również deklaracja ze strony sektora prywatnego dotycząca zatrudniania młodych kobiet i zwalniania z pracy młodych matek. Panie komisarzu! Produktywność i rozwój UE wymaga utworzenia mechanizmu mającego na celu monitorowanie tego rodzaju dyskryminacji. Mamy nadzieję, że podejmie pan natychmiastowe działania.
Lissy Gröner
(DE) - Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Mogę zapewnić Piię Noorę Kauppi, że nasza Grupa Socjalistyczna w pełni popiera wszystkie zagadnienia, które poruszyła w swoim sprawozdaniu. Sprawozdanie w sprawie równości ukazuje się w trakcie trwania roku równych szans dla wszystkich, możemy również świętować pięćdziesięciolecie polityki równości w Unii Europejskiej. Jeśli nie wywrzemy większej presji i nie wprowadzimy zmian, kobiety przestaną ufać Unii Europejskiej.
Ponadto zapowiedziano, iż w 2007 r. powstanie Europejski Instytut Równości Płci. Jak wygląda sytuacja powołania zarządu? Parlament ma w tym przypadku coś do powiedzenia. Co z podjętymi już przygotowaniami do rozpoczęcia działalności instytutu wileńskiego przed końcem roku?
UE nie wykorzystała swoich głównych kompetencji w zakresie równych płac - najważniejszej kwestii poruszanej przez liczne kobiety. Uważam za skandaliczny fakt, iż 15% kobiet otrzymuje za swoją pracę niższe wynagrodzenie niż mężczyźni. Szwecja to jedyny kraj, gdzie sytuacja jest lepsza, a wskaźnik wynosi 10%. W moim kraju, Niemczech, wynosi on 26% i nie mogę dłużej tego tolerować. Komisja musi w tej sprawie zebrać w sobie odwagę i wywrzeć presję na państwach członkowskich
Godzenie życia zawodowego z rodzinnym: Vladimir Špidla podjął już środki w tym obszarze.
Cieszę się. Popieramy to, że ojcowie też muszą spełnić swoją rolę. Przedsiębiorstwa również ponoszą tu dużą odpowiedzialność. Dlatego nasza grupa rozpoczęła kampanię wspierającą na skalę europejską.
Chcemy jakościowej i ilościowej ewaluacji działań podejmowanych na przykład w ramach funduszy strukturalnych. Ostatnie przesłuchanie w Komisji Rozwoju Regionalnego pokazało, że dotychczas nie przywiązywano uwagi do faktu, iż kobiety w dużo mniejszym stopniu, w porównaniu z mężczyznami, korzystają z budżetu UE. Naszą kolejną kluczową potrzebą jest w związku z tym budżetowanie pod kątem płci.
Komisja zapowiedziała podjęcie środków w dwóch obszarach: wdrożenie środków legislacyjnych w celu zwalczania licznych przejawów dyskryminacji oraz zwalczanie przemocy wobec kobiet. Dziś jedynie wspomnieliśmy o tej sprawie, ale jest ona nagląca i musi być rozwiązana.
Siiri Oviir
(ET) Jeszcze raz pragnę podziękować sprawozdawczyni za poruszenie tego ważnego tematu. Nie sądzę, że dzięki temu sprawozdaniu wszystkie drzwi są dla nas otwarte. Drzwi mogą być już otwarte, ale jeśli ponad nami jest szklany sufit, musimy po raz kolejny podejmować tę kwestię.
W moim przemówieniu chciałbym się skoncentrować na dwóch kwestiach. Mając na uwadze w szczególności fakt, iż polityka wdrażająca równe prawa jest ważnym środkiem prowadzącym do rozwoju gospodarczego.
Pomimo istnienia de jure równych praw we wszystkich państwach członkowskich, rozbieżności de facto występują w odniesieniu do podziału władzy pomiędzy kobietami i mężczyznami oraz dostępu do środków gospodarczych, społecznych i kulturalnych. Przyczyną tego stanu rzeczy jest kultywowanie dominujących obyczajów i ich wpływ na nierówny podział obowiązków związanych z rodziną, a także bariery w pogodzeniu pracy w życiem rodzinnym, z którymi styka się większość kobiet. Z przykrością stwierdzam, że jest to dowód na demokratyczny deficyt na szczeblu europejskim.
Równy udział obydwu płci w procesie decyzyjnym jest podstawowym koniecznym warunkiem funkcjonowania demokracji, zatem wypowiem się na temat decyzyjności we wszystkich obszarach życia. Liberałowie mówią, że prawo ludzi do decydowania o sobie jest kluczem do sukcesu. Wolność wyboru istnieje jednak wtedy gdy kobiety i mężczyźni mogą podejmować decyzje w każdym obszarze. Aby kobiety i mężczyźni, powtarzam kobiety i mężczyźni, byli w stanie połączyć pracę z rodziną, potrzebujemy dobrej jakości instytucji opiekuńczych dla dzieci, środowiska pracy przyjaznego rodzinie oraz ramowych przepisów pomocniczych.
Ponadto ważna jest poprawa zarówno prawnych, jak i pozaprawnych ram oraz zwiększenie świadomości społecznej. To samo dotyczy przestarzałych kierunków myślenia, innymi słowy, kobiety i mężczyźni muszą przestać być uczestnikami, a stać się decydentami; tylko wtedy będziemy mogli mówić o społeczeństwie, w którym reprezentowane i uwzględniane są interesy obydwu płci, społeczeństwie, które jest prawdziwie demokratyczne.
Hiltrud Breyer
(DE) Panie przewodniczący, pani posłanko Piio Nooro Kauppi, panie i panowie! W tym roku obchodzimy pięćdziesiątą rocznicę utworzenia UE, możemy też spojrzeć wstecz na pięćdziesiąt lat kamieni milowych w drodze do równości kobiet i mężczyzn. Jednakże uważam, że wnioski zawarte w sprawozdaniu Komisji w sprawie równości są niczym gorzka pigułka do przełknięcia. Pokazują one, że w wielu dziedzinach ludzie mówią o równości płci bez przekonania i często jest ona daleka od rzeczywistości.
Usłyszeliśmy dziś wiele statystyk - wynagrodzenie kobiet i mężczyzn znacznie się różni, a w licznych państwach członkowskich, poza kilkoma wyjątkami, bezrobocie jest większe wśród kobiet. Blisko jedna na trzy kobiety pracuje w niepełnym wymiarze godzin. Wiemy, że kobiety nadal nie są w wystarczającym stopniu reprezentowane na stanowiskach władzy i kierowniczych. To rzeczywiście skandal, że średnia różnica w wynagrodzeniach wynosi 15%, przy czym w Niemczech wzrasta do 27%.
Cieszę się również, że Komisja poruszyła temat obowiązkowego urlopu wychowawczego dla ojców. To dosyć oczywiste, iż kwestia pogodzenia rodziny z pracą jest częścią agendy Komisji. Niemniej jednak w innych obszarach polityki równości UE Komisja wydaje się przyjmować stosunek neutralny. Mówię to, ponieważ nie słyszałem o innych politycznych inicjatywach Komisji poza wspomnianym już urlopem wychowawczym dla ojców.
Poruszono już kwestię Instytutu Równości Płci, jak i przemocy wobec kobiet. Co robi Komisja, aby zlikwidować rozbieżność w płacach? Nie słyszę nic poza czystą retoryką. Naszym obowiązkiem jest robienie w tym zakresie dużo więcej, w tym budżetowanie pod kątem płci, co zwiastowano wiele lat wstecz, ale gdzie są wskaźniki? Chcę zwrócić się do Komisji o zaproponowanie ambitnego ustawodawstwa, tak aby polityka równości płci znów stała się w UE znakiem nawigacyjnym.
Kartika Tamara Liotard
(NL) Panie przewodniczący! Wyrazy podziękowania i gratulacje dla Piii Noory Kauppi za jej sprawozdanie, jest jednak kilka kwestii, które chcę przedstawić Komisji. Komisja stale mówi o równości płci bez przekonania i dziś znów to zrobiła, niestety po raz kolejny nie udało się jej przekształcić dobrych intencji w konkretne działania. Co gorsze, zamiast podejmować środki mające na celu ograniczanie nierówności płci, zwalczanie ubóstwa wśród kobiet oraz pomaganie kobietom w rozwiązywaniu codziennych problemów, jakie napotykają, polityka Komisji często sprawia, że ich pozycja jest jeszcze trudniejsza.
Dobrym tego przykładem jest elastyczne bezpieczeństwo, tj. środki przyczyniające się do usprawnienia przepisów dotyczących zwolnień z pracy. Jeśli wdrożone zostaną propozycje Komisji zawarte w zielonej księdze, ucierpią na tym przede wszystkim kobiety, które zbyt często zatrudniane są na podstawie umowy na czas określony w ramach zastępstwa oraz mają niskie zarobki. W szczególności chodzi o kobiety, które doświadczają problemów ze zgromadzeniem funduszu emerytalnego, kosztami związanymi z opieką zdrowotną oraz pogodzeniem rodziny z pracą. A co robi Komisja? Zamiast dać kobietom, a w rzeczywistości ogólnie pracownikom, pewność, która sprawi, że ich życie będzie odrobinę łatwiejsze, Komisja proponuje zasiać jeszcze większą niepewność.
Przedmiotowe sprawozdanie w sprawie nierówności kobiet i mężczyzn wskazuje na stałe występowanie znacznych różnic w 2007 r. Należy przywiązać większą wagę do rozwiązania tego problemu zarówno w słowach, jak i w czynach. Równość płci powinna być automatycznie uwzględniona we wszystkich politykach Komisji. Ubolewam nad tym, że stale musimy przypominać o tym fakcie Komisji.
John Whittaker
Panie przewodniczący! Na podstawie tego sprawozdania stwierdzam, że program ten, przewidujący finansowanie promowania świadomości kwestii płci z naszych pieniędzy, nie zapewni żadnej pomocy, gdyż ingeruje w decyzje kadrowe przedsiębiorstw i zmusza firmy do zapewnienia elastycznego systemu pracy i hojnego systemu urlopów, lecz nie dostrzegam w nim uwzględnienia skutków ubocznych. Dostrzegam brak zrozumienia, że znaczna część tej inżynierii społecznej jest w dużej mierze bezskuteczna.
Czy nam się to podoba czy nie, prostym, logicznym wnioskiem jest fakt, że jeżeli koszty zatrudnienia kobiet są wyższe, to zatrudnionych będzie mniej kobiet, pomimo przepisów zakazujących pracodawcom określania płci w ogłoszeniach o pracy i rozmowach kwalifikacyjnych. Wszelkie przepisy, które mają na celu zapobieganie dyskryminacji kobiet lub osób starszych bądź mniejszości, mają niepożądany skutek w postaci poniżenia osób, które więcej osiągnęłyby w przypadku braku takich przepisów.
Wszystkie nasze miejsca pracy, dla kobiet i mężczyzn, zależą od dóbr wytwarzanych przez gospodarkę. Większość miejsc pracy zapewniają małe przedsiębiorstwa. Cóż, w przeciwieństwie do sytuacji panującej w tym Parlamencie, w rzeczywistym świecie małych przedsiębiorstw pracują kobiety i mężczyźni zarabiający na wytwarzaniu towarów i świadczeniu usług, za które chętnie płacą inne osoby. Ta obsesja promowania równouprawnienia jest tylko jednym ze źródeł ingerencji w małe przedsiębiorstwa. Jeżeli nadal będziemy wprowadzać dodatkowe koszty i ograniczenia, przedsiębiorstwa będą zatrudniać mniej osób i będą mniej im płacić. Ostatecznie możemy być w większym stopniu równi, lecz będziemy również ubożsi - zarówno kobiety, jak i mężczyźni.
Jerzy Buzek
Panie Przewodniczący! Gratuluję pani Kauppi! Wszyscy zgadzamy się z koniecznością wzrostu liczby urodzeń w Europie, aby poprawić sytuację demograficzną. Jeśli to się uda, a musi się udać, będzie to oznaczało, że znacząca ilość kobiet, zwłaszcza młodych, co najmniej czasowo, wypadnie z rynku pracy. A przecież już dzisiaj brak ludzi do pracy w wielu miejscach Europy.
Dla przykładu w nauce europejskiej brakuje około 700 tysięcy naukowców. Tymczasem zaledwie co czwarty doktor to kobieta, a co dziesiąty profesor w Europie jest kobietą. A przecież wyższe studia kończy w Europie więcej kobiet niż mężczyzn. Są więc dobrze przygotowane do pracy naukowej, ale przerywają ją i nie kontynuują.
W każdym sektorze zachęty i ułatwienia w podejmowaniu pracy przez kobiety musi wyglądać inaczej. Dla przykładu w nauce stosuje się kilka prostych zabiegów. Po pierwsze, możliwość pracy naukowej w domu. Po drugie, organizowanie bardzo wygodnych i tanich przedszkoli w murach instytutów czy uniwersytetów. Po trzecie, opieka nad dzieckiem wymiennie przez kobietę i mężczyznę. Po czwarte, zdobywanie stopni naukowych także w trakcie przerwy na wychowanie dzieci. I po piąte, przestrzeganie, aby kobiety i mężczyźni zarabiali tyle samo na równoległych stanowiskach.
Europa nie może sobie pozwolić, aby wykształcone i uzdolnione kobiety przegrywały w konkurencji na polu naukowym tylko dlatego, że rodzą dzieci. Na szczęście ktoś się już tym zajął. UNESCO wraz z firmą L'Oréal prowadzą od kilku lat akcję na rzecz kobiet w nauce. Zobaczymy efekty, dobre efekty, tej akcji na wystawie już od najbliższego poniedziałku, 1 października, w Parlamencie Europejskim w Brukseli, na parterze, na przeciw banku KBC. Serdecznie wszystkich Państwa zapraszam!
Edite Estrela
(PT) W moim sprawozdaniu z 2005 r. w sprawie strategii lizbońskiej z punktu widzenia płci, wskazałam na różne formy dyskryminacji, które dotykają Europejek.
Co się zmieniło po dwóch latach licznych dyskusji i dobrych intencji, szeregu debat i konferencji, wielu sprawozdań i analiz? Jakiego postępu dokonano w odniesieniu do różnic w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn, udziale kobiet w procesie decyzyjnym lub też w odniesieniu do pogodzenia życia rodzinnego z prywatnym kobiet i mężczyzn? Choć w niektórych państwach członkowskich nastąpił postęp, niestety niewiele się zmieniło na szczeblu europejskim.
Różnica w wynagrodzeniu płci nadal wynosi średnio 15%, a udział kobiet w procesie decyzyjnym wzrósł zaledwie o 1%. Kobiety nadal poświęcają trzy razy więcej czasu na obowiązki związane z rodziną niż mężczyźni. Niemniej liczba kobiet studiujących w szkołach wyższych zwiększa się. Stopniowo kobiety domagają się swoich praw, ale nadal istnieje wiele form dyskryminacji, w szczególności gdy stają się matkami, a dokładnie z tego powodu. Być może dlatego wskaźnik urodzeń jest tak niski. Kobiety na emigracji, kobiety należące do mniejszości etnicznych, kobiety starsze, kobiety niepełnosprawne - wszystkie te grupy doświadczają podwójnej dyskryminacji.
Potrzebujemy lepszej legislacji na kształt prawa równości obowiązującego w Hiszpanii i Portugalii, ale musimy również zapewnić zgodność z obecnym prawem, zwłaszcza prawem dotyczącym reklamy w celu wyeliminowania poniżającego obrazu kobiet w reklamie i w środkach masowego przekazu. Musimy zmienić prawo, aby zmienić podejście. Potrzebujemy mniej słów, a więcej wyników.
DanutBudreikait
(LT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Równe szanse dla mężczyzn i kobiet wciąż mają istotne znaczenie w UE. W 2006 r. dokonano niewielu zmian. Płaca kobiet w UE pozostaje o 15% niższa w porównaniu z płacą mężczyzn. Kobiety powracające na rynek pracy lub wspinające się na szczeblach kariery stawiają czoła istotnym problemom.
Dyrektywa Rady z 1975 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet nie została jeszcze wdrożona. Państwa członkowskie nie wykazują żadnej woli politycznej rozwiązania problemów równości płci i integracji w miejscu pracy. Zgadzam się więc z propozycją zawartą w sprawozdaniu, iż Komisja powinna zbadać, w jaki sposób państwa członkowskie wdrażają prawodawstwo wspólnotowe w zakresie równości oraz podejmują odpowiednie działania w przypadku gdy nie jest ono wdrażane.
Mówiąc o integracji w miejscu pracy, chciałabym podkreślić znaczenie dobrych praktyk i ich rozpowszechnianie, w szczególności w odniesieniu do zwiększenia możliwości kobiet uczestniczenia w politykach i politycznym procesie decyzyjnym. Mój kraj, Litwa ma w tym doświadczenie. Unia Europejska i skuteczne wykorzystanie środków Europejskiego Funduszu Społecznego mogą się przyczynić do rozpowszechniania tej praktyki.
Zita Pleštinská
(SK) Nie jestem zwolenniczką skrajnego feminizmu i nie uważam, że demokracja powinna być ślepa na kwestie płci, dlatego z zadowoleniem przyjmuję sprawozdanie z własnej inicjatywy autorstwa Piii Noory Kauppi, którego serdecznie jej gratuluję.
Problem zrównoważenia upoważnienia do kariery zawodowej i obowiązków związanych z rodziną jest ważny i dotyczy urlopu macierzyńskiego, wychowawczego i ojcowskiego. W świetle zmienionych warunków globalnego świata powinniśmy również na szczeblu Parlamentu Europejskiego zachęcać państwa członkowskie do zmodernizowania tych systemów. Z inicjatywy młodych rodzin korzystne dla państw członkowskich może być rozważenie wprowadzenia zapomogi podczas urlopu macierzyńskiego na co najmniej 12 miesięcy w wysokości 100% wynagrodzenia, a podczas urlopu ojcowskiego na co najmniej 24 miesiące - 50% wynagrodzenia, gdy matki lub ojcowie opiekują się swoimi dziećmi w pełnym wymiarze godzin.
Okres macierzyński i wychowawczy w języku prawniczym zawsze nazywany jest urlopem, mimo iż nie tylko matki, lecz również psychologowie, socjologowie i szereg innych ekspertów zgadza się z rodzicami, że przebywanie na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym wcale nie oznacza urlopu. Uważam, że nadszedł czas, aby zacząć do języka związanego z macierzyństwem i rodzicielstwem oraz mówić o urlopie macierzyńskim, używając bardziej odpowiednich terminów. Kiedy przerwa w aktywnym życiu zawodowym zakończy się, konieczne jest umożliwienie niezakłóconego powrotu matek i ojców na rynek pracy i kontynuacji ich kariery zawodowej.
Uważam, że należy podkreślić potrzebę szkolenia w czasie urlopu wychowawczego w celu radzenia sobie ze zmieniającymi się wymogami związanymi z zatrudnieniem oraz umacnianiem kluczowych obszarów wiedzy, takich jak duch przedsiębiorczości oraz przyjęcie podejścia naukowego i technologicznego. W tym celu w regionach można wykorzystać fundusze strukturalne. Myślę, że nasze społeczeństwo musi przywiązywać większe znaczenie do macierzyństwa i rodzicielstwa. Rodzice odgrywają niezwykle ważną rolę w tworzeniu się społeczeństwa: dzieci, które wychowują będą kształtować całą Europę.
Jednocześnie środki te powinny umożliwić większej liczbie kobiet oddanie się bardziej wymagającej karierze, takiej jak kariera akademicka, poza wychowywaniem dzieci.
Anna Hedh
(SV) Panie przewodniczący, panie komisarzu! W pewnym sensie przygnębiające jest stanie tutaj i mówienie o sprawozdaniu w sprawie nierówności w Unii Europejskiej w 2007 r. Nie powinno być ono potrzebne. Powinno być oczywiste, przynajmniej z uwagi na przewagę kobiet w UE. Ale smutny fakt jest taki, że jest ono potrzebne. Niezmiernie ważne jest włączenie mężczyzn do gry, zmobilizowanie ich do strzelenia bramki. Inaczej gra skończy się porażką. Oto kilka podań do mężczyzn: wskaźnik zatrudnienia kobiet musi wzrosnąć. Muszą mieć prawo do zatrudnienia na cały etat oraz możliwość pracowania w niepełnym wymiarze godzin. Rozbieżność w wynagrodzeniu należy zlikwidować. Czy kobiety w UE są naprawdę warte 15% mniej niż mężczyźni? Kobiety muszą być bardziej obecne na stanowiskach kierowniczych, w polityce i przemyśle. Ojcowie muszą przejąć odpowiedzialność za dom i rodzinę, muszą wziąć swoją część urlopu rodzicielskiego, przynajmniej ze względu na dzieci.
Istnieje wiele rzeczy, do których Parlament musi namówić Komisję i państwa członkowskie. Miejmy nadzieję, że posłuchają i podejmą działania!
Anna Záborská
(SK) Serdecznie gratuluje Piii Noorze Kauppi bardzo dobrego sprawozdania, który jest owocem współpracy wszystkich członków Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia.
Sprawozdawczyni bardzo dobrze podkreśliła znaczenie wdrożenia polityki równości kobiet i mężczyzn jako części strategii lizbońskiej. Jednym z celów agendy lizbońskiej jest zwiększenie liczby pracujących i zatrudnionych kobiet. Jednocześnie nie potrafimy oficjalnie uznać nieformalnej pracy kobiet, za którą nie otrzymują wynagrodzenia. Znamy kobiety, które pracują, aby umacniać solidarność między pokoleniami, pracują jako wolontariuszki i tworzą ludzkie warunki powiązań społecznych. Niemniej ta nieformalna praca jest niepłatna. Nie chcemy tego uznać oficjalnie, ponieważ nie widzimy pieniędzy wokół nich. Moim zdaniem logika ta stanowi formę dyskryminacji wobec kobiet. Myślę, że może być to sprawa Realpolitik dla naszego przyjaciela Vladimira Špidli, aby uznać nieformalną nieodpłatną pracę kobiet. Rozwiązałoby to wiele problemów, których doświadczają mniejszości, o czym mówiliśmy przed chwilą.
Aby pomóc nam dokonać postępu w tej dziedzinie w Europie i na całym świecie, mamy do dyspozycji ludzi i instytuty oferujące modele matematyczne i statystyczne oraz środki umożliwiające zastosowanie ich w naszych politykach. Wśród nich jest Gary Beck, laureat nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, do którego wielokrotnie się odwoływano.
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Skorzystałam z okazji, aby zwrócić państwa uwagę na prawdziwy problem dotyczący równości kobiet i mężczyzn.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
Panie Przewodniczący! Nadszedł czas, aby państwa członkowskie podjęły nareszcie zdecydowane kroki mające na celu eliminację przestarzałych wzorców podejmowania decyzji i postępowania, zwłaszcza w sektorze administracji, w celu lepszego uwzględnienia problematyki płci we wszystkich politykach.
Ciągle istnieją różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, których efektem są na przykład niższe zarobki, dyskryminacja kobiet w ciąży czy młodych matek. Choć obiecujący jest wskaźnik zatrudnienia kobiet, z którego wynika, że od 2000 roku 6 z 8 milionów nowych miejsc pracy w Unii Europejskiej przypadło kobietom, to jednak różnica płac pomiędzy kobietami i mężczyznami w Unii Europejskiej wynosi ciągle średnio 15 %, a w niektórych państwach sięga nawet 30 %.
Niedopuszczalne jest, aby kobieta z powodu macierzyństwa, które jest odpowiedzialnością obojga rodziców, była traktowana gorzej od mężczyzny na rynku pracy, co odbija się na jej karierze zawodowej, zarobkach i później świadczeniach emerytalnych. Należy zwalczać stereotypy dotyczące płci, dlatego popieram postulat utworzenia w ramach polityki spójności linii budżetowej przeznaczonej na finansowanie działań mających na celu promowanie równouprawnienia oraz finansowanie badań nad wpływem strategii politycznych na sytuację życiową kobiet.
Gratuluję serdecznie pani Kauppi doskonałego sprawozdania.
Monica Maria Iacob-Ridzi
(RO) Panie przewodniczący, panie i panowie! Uważam, że nadszedł czas, aby Unia Europejska w odpowiedni sposób sfinansowała szlachetne cele zawarte w traktacie, takie jak zwalczanie dyskryminacji ze względu na płeć czy osiągnięcie równej płacy dla kobiet i mężczyzn.
Sprawozdanie, o którym dzisiaj mówimy, stanowi jedną z najważniejszych szans otwarcia się na równość płci za pośrednictwem budżetu Unii Europejskiej. Składa się on z funduszy strukturalnych i spójności, poziomu, z którego trzeba widzieć ułatwienie dostępu kobiet do środków europejskich. Zgodnie z danymi, którymi dysponujemy, w wyniku ostatniego poszerzenia kobiety miały odpowiednio mniej do zdobycia z funduszy polityki regionalnej i spójności, co należy to poprawić.
Niemniej jednak nie wystarczy przeprowadzić analizę funduszy polityki regionalnej i spójności, mimo iż ich część w budżecie Unii - blisko 36 % - zmusza nas do walki w celu dotarcia do jak największej liczby kobiet.
Musimy się też przyjrzeć ostatnim postępom w programach tradycyjnej polityki płci Unii Europejskiej, takich jak PROGRESS, Daphne czy też EQUAL. Mimo iż w tym roku zarówno cały program PROGRESS, jak i część 5, poświęcone równości płci, korzystają z dodatkowych środków, w kategoriach względnych w 2008 r. linia budżetowa dla równości jest mniejsza niż w roku poprzednim.
Program Daphne zwalczający przemoc domową uzyskał dotychczas doskonałe wyniki, co zauważyła Komisja Europejska i zarekomendowała zwiększenie budżetu w porównaniu z rokiem 2007. W odniesieniu do tych dwóch programów, jak i programu EQUAL Rada zmniejszyła kwoty zaproponowane przez Komisję we wstępnym projekcie budżetu. Ponadto Rada zaproponowała obniżenie o 7,5% środków zaplanowanych na nowy instytut ds. równości płci, co jest całkowicie nieuzasadnioną obniżką dla instytucji europejskiej, która właśnie się tworzy.
Niestety wciąż widzimy brak woli politycznej ze strony Rady dotyczącej zmaterializowania strategii europejskich na rzecz równości szans oraz przeznaczenia budżetowego. Z tego względu Parlament, jako gałąź organu budżetowego, musi zrekompensować ten deficyt i ujednolicić politykę płci Unii Europejskiej.
Esther De Lange
(NL) Panie przewodniczący! Ja również chciałabym podziękować sprawozdawczyni doskonałego i niezwykle zrównoważonego sprawozdania. Poruszono już szereg kwestii. Jako członek Komisji Praw Kobiet i Komisji Rolnictwa odniosę się przede wszystkim do pozycji kobiet w rolnictwie.
Pierwsze co nas uderza to niewidoczność wielu kobiet w sektorze rolnictwa. Kobiety zajmują 40% wszystkich stanowisk pracy związanych z rolnictwem, ale liczne oficjalne statystyki, w tym Eurostat, panie komisarzu, uwzględniają albo kobiety-pracowników, albo kobiety- pracodawców. Nie biorą pod uwagę współpracujących współmałżonków, mimo iż te kobiety stanowią największą kategorię siły roboczej w licznych gospodarstwach rodzinnych w północno-zachodniej Europie. Ich wkład do biznesu jest znaczący, często pomagają też w rozwijaniu działalności gospodarstwa i wsi. Namawiam więc Eurostat do pokazania tej licznej grupy kobiet w oficjalnych statystykach. Zachęcam też Komisję do uwzględnienia tej dużej kategorii kobiecej siły roboczej w kreowaniu polityki.
Ponadto to właśnie ta kategoria pracujących partnerów doświadcza w praktyce codziennych problemów w niektórych państwach członkowskich, na przykład gromadząc prawa emerytalne umożliwiające dostęp do zabezpieczenia społecznego, jeśli gospodarstwo zakończy swoją działalność, dojdzie do rozwodu partnerów lub jeśli zajdzie potrzeba skorzystania z urlopu zdrowotnego lub macierzyńskiego, aczkolwiek z przyjemnością mogę powiedzieć, że w Holandii podejmowane są działania mające na celu naprawienie tej sytuacji. Chciałabym zwrócić uwagę Komisji na projekt "Je verdiende loon” ("To jest twoje na mocy prawa”), uruchomiony w moim kraju wraz z pomocą EFS, mający na celu uwidocznienie barier stojących przed tymi partnerami. Mam nadzieję, że Komisja uwzględni swoje wnioski podczas kształtowania polityki na przyszłe lata, tak aby dzięki kobiecej sile roboczej, nadal będziemy mieć silne europejskie rolnictwo i prawdziwą wieś.
Maria Petre
(RO) Panie przewodniczący, drodzy koledzy! Od 2000 r. sześć milionów na osiem milionów nowoutworzonych miejsc pracy zajmowały kobiety. Możemy uważać, że nadszedł czas równych szans lub nawet czas pozytywnej dyskryminacji kobiet w relacjach płci. Jednakże nie możemy tego stwierdzić, gdyż zaprzecza temu prawda o nowych miejscach pracy dla sześciu milionów kobiet.
Nie możemy skutecznie radzić sobie z ryzykiem związanym ze starzeniem się społeczeństwa i niżem demograficznym, które dotykają obecnie Europę i państwa członkowskie, jeśli w zdecydowanej mierze zatrudnienie kobiet jest tymczasowe, w niepełnym wymiarze godzin lub mało płatne. Rozbieżność w wynagrodzeniu pozostaje w Europie na poziomie 15% na rzecz kobiet.
Państwa członkowskie ogółem, przy czym Rumunia nie pozostaje tu wyjątkiem, będą musiały kontynuować inwestowanie w edukację wolną od stereotypów związanych z płcią oraz przyjąć jednoznaczne polityki mające na celu pogodzenie życia zawodowego z rodzinnym kobiet i mężczyzn.
Pragnę pogratulować sprawozdawczyni wspaniałej pracy. Jestem głęboko przekonana, iż potrzebujemy rocznych ocen wyników działań uwzględnionych na mapie równości płci; konieczne jest ostateczne porozumienie co do takich kwestii jak: koszty związane z macierzyństwem, urlopem wychowawczym, zróżnicowaniem praw emerytalnych i zabezpieczeniem społecznym oraz systemami podatkowymi.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący! Pragnę na wstępie powiedzieć, że Komisja w bardzo dużym stopniu podziela obawy wyrażone przez większość prelegentów. Niektórzy z nich - a w rzeczywistości prawie wszyscy - wzywają do podjęcia środków, które są już realizowane przez Komisję.
Jak państwo wiedzą, Komisja jest odpowiedzialna za monitorowanie transponowania i zastosowania prawa wspólnotowego dotyczącego równości płci. W zasadzie polega to na wszczynaniu i prowadzeniu postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w przypadku uzyskania informacji, iż dane państwo członkowskie nie transponowało w odpowiedni sposób danej dyrektywy. W rezultacie w kwietniu 2007 r. wystosowanych zostało osiemnaście pism dotyczących postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w odniesieniu do równego traktowania kobiet i mężczyzn. Komisja analizuje obecnie odpowiedzi. Oczekuje się, że decyzja w sprawie opinii uzasadniającej zostanie wydana w grudniu.
Pozwolę sobie teraz szybko omówić bardziej szczegółowe i konkretne tematy. W odniesieniu do utworzenia Instytutu Równości Płci w Wilnie zarząd odbył posiedzenie w październiku, a rekrutacja dyrektorów trwa.
Nawiązując do inicjatyw dotyczących różnicy w wynagrodzeniu obydwu płci, liczni posłowie, którzy zabrali głos podkreślali rozbieżności w wynagrodzeniach i płacach - i słusznie. Nasza odpowiedź na to pytanie znajduje się w komunikacie. W 2008 r. Komisja dokona analizy obecnego prawodawstwa w celu określenia, czy jest ono odpowiednie, oraz wskazania koniecznych zmian.
W odniesieniu do kobiet na obszarach wiejskich, kwestia kobiet zatrudnionych w rolnictwie na własny rachunek została ujęta w dyrektywie 86/613/EWG. Komisja właśnie rozpoczęła analizę przedmiotowego prawodawstwa w celu sprawdzenia, czy jest ono skuteczne, oraz wskazania, co musi zostać zmienione.
Zbliżam się wreszcie do bardziej ideologicznego pytania, aczkolwiek chcę udzielić na nie odpowiedzi. Dotyczy ono elastycznego bezpieczeństwa. Celem elastycznego bezpieczeństwa jest zwiększenie elastyczności na rynku pracy - nie zaś zwiększenie braku bezpieczeństwa - a jednocześnie zaproponowanie większego wyboru na rynku poprzez zaoferowanie pracownikom dodatkowych środków dostosowawczych, na przykład poprzez szkolenie czy kroki zmierzające ku pogodzeniu życia rodzinnego z zawodowym.
Przewodniczący
(FR) Panie komisarzu Louis Michelu, proszę przyjąć moje przeprosiny. Jest to system, który staramy się obecnie zmienić w ramach reformy funkcjonowania Parlamentu Europejskiego.
To niestosowne, że debata kończy się tego rodzaju wrzawą tuż przed głosowaniem, nie tylko przez wzgląd na pana komisarza, lecz również posłów uczestniczących w debacie.
Przepraszam, panie komisarzu.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Przepraszam prelegentów, którym zmuszony byłem przerwać, ale czas, jaki został zarezerwowany jest ograniczony. Nie powinno być miejsca na jednominutowe wystąpienia w debacie, ponieważ nie wnoszą one tak naprawdę nic do dyskusji. Niemniej ta kwestia jest częścią debaty na temat reformy funkcjonowania Parlamentu, o czym wkrótce będziemy rozmawiać.
Głosowanie odbędzie się za chwilę.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Zita Gurmai  
na piśmie. - (HU) Z punktu widzenia gwarantowania równości płci uważam, że bardzo istotne jest posiadanie obszernych, systematycznych i obiektywnych informacji, w tym dostępu do ujednoliconych danych statystycznych Wspólnoty, które są w jak największym stopniu obszerne, jak i aktualne. Za szczególnie ważne w tej dziedzinie uważam również sprawozdania roczne, w których Komisja przedstawia sytuację kobiet i mężczyzn.
Wspólnota zrobiła bardzo dużo, aby rozszerzyć podstawy prawne równości płci, praktyczne wyniki tych działań są inną kwestią. Sprawozdanie roczne udziela odpowiedzi na to pytanie tylko do pewnego stopnia. Moim zdaniem należy systematycznie monitorować praktyczny postęp wraz z celami strategicznymi wyznaczonymi na mapie równości kobiet i mężczyzn na lata 2006-10, aby zweryfikować, czy państwa członkowskie wdrażają ustawodawstwo w praktyce oraz dokonać przeglądu transponowania głównych tendencji związanych z aspektami płci w politykę wspólnotową oraz wpływu płci na różne projekty.
Ponieważ przyszłość Unii Europejskiej w dużym stopniu zależy od tego, jak uda się nam zachęcić większą liczbę kobiet do pracy, musimy poświęcić specjalną, szczególną i skoncentrowaną uwagę badaniu udziału kobiet w rynku pracy oraz sposobów jego zwiększenia, a także wyeliminować przeszkody, które uniemożliwiają kobietom znalezienie zatrudnienia, postęp w karierze lub pogodzenie życia rodzinnego z zawodowym oraz zbadać sytuację kobiet znajdujących się w trudnym położeniu (imigranci, mniejszości etniczne, samotni rodzice).
Joseph Muscat  
na piśmie. -(MT) Art. 141 traktatu WE stanowi, iż: "Każde państwo członkowskie zapewnia stosowanie zasady równości wynagrodzeń dla pracowników płci męskiej i żeńskiej za taką samą pracę lub pracę tej samej wartości.”
To bardzo ważna zasada i musimy dołożyć wszelkich starań, aby obowiązywała w każdym państwie.
Uważam, że nadszedł czas, aby zrobić kolejny krok do przodu.
Na Malcie mamy wiele sytuacji, w których zarówno kobiety, jak i mężczyźni otrzymują wynagrodzenie według innych stawek i systemów, mimo iż wykonują taką samą pracę. Rozbieżne wynagrodzenia uzasadniane są stosowaniem kryteriów biurokratycznych, takich jak rok, w którym osoby zostały zatrudnione.
Jeśli taka dyskryminacja ma miejsce pomiędzy dwoma mężczyznami lub dwiema kobietami, zgodnie z rygorystyczną interpretacją przedmiotowego artykułu nie dochodzi do naruszenia postanowień traktatu WE.
Podobne sytuacje występują i są jednoznaczne w sektorze publicznym, a także w innych sektorach.
Z tego względu zarówno Komisja, jak i rządy państw członkowskich muszą podejmować nowe inicjatywy, aby wdrożyć jedną prostą zasadę: równe wynagrodzenie za taką samą pracę, bez względu na to kim jesteś.
