Verklaring van Berlijn (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de Verklaring van Berlijn.
Eerst wil ik echter nog een korte verklaring afleggen, waar de voorzitter van de Commissie constitutionele zaken en de coördinatoren van deze commissie mij om hebben verzocht.
De Verklaring over de toekomst van Europa, die op 25 maart in Berlijn zal worden afgelegd, zou een belangrijke mijlpaal kunnen zijn op de weg naar een sterker en toekomstgericht Europa. De Conferentie van voorzitters heeft mij gemachtigd om het Parlement te vertegenwoordigen tijdens de onderhandelingen over de Verklaring van Berlijn. Ik heb dit gedaan - en doe dit nog steeds - in nauwe samenwerking met het Bureau van het Parlement, de fractievoorzitters en met name met de voorzitter en de coördinatoren van de Commissie constitutionele zaken, met wie ik intensief van gedachten wissel. Vandaag heb ik een derde ontmoeting met de voorzitter en de coördinatoren van de Commissie constitutionele zaken om deze kwesties opnieuw te bespreken.
Het plenaire debat van vandaag heeft tot doel alle leden van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie bij dit onderwerp te betrekken. Voor mij is het erg belangrijk dat ik uit dit debat enkele suggesties en adviezen kan meenemen naar de aanstaande gesprekken met het Duitse voorzitterschap.
De nog niet afgeronde Verklaring van Berlijn zal waarschijnlijk uit vier hoofdstukken bestaan en zal beginnen met een kort eerbewijs aan hetgeen er sinds 1957 is bereikt. Daarbij zullen de belangrijkste verworvenheden worden vermeld: vrede, welvaart en stabiliteit, alsmede de met de uitbreiding bereikte consolidatie van de democratie en de rechtsstaat en het einde van de tweedeling van het continent.
Het tweede hoofdstuk zal gewijd moeten worden aan de hoofdkenmerken van de Europese integratie en samenwerking: gelijke rechten en plichten van de lidstaten, alsmede transparantie en solidariteit als fundamentele elementen van de communautaire methode.
In het derde hoofdstuk zullen onze kernwaarden centraal staan, die het fundament vormen van de Europese integratie. Met name dient te worden benadrukt dat de mens, wiens waardigheid onaantastbaar is, in het middelpunt moet staan van welk beleid dan ook. Daarop heb ik ook sterk de nadruk gelegd in de beraadslagingen tijdens het diner met de staatshoofden en regeringsleiders van afgelopen donderdag. Het uitgangspunt en het doel van de politiek is de mens. Voorts dient het solidariteitsbeginsel een belangrijk kenmerk te zijn. Dit is een essentieel element van het Europese integratieproces en vanuit de huidige optiek ook een uitdaging op energiegebied.
Tot slot moeten in het vierde hoofdstuk de uitdagingen voor de toekomst worden benoemd, zoals het energiebeleid, de klimaatbescherming, het Europees buitenlands en veiligheidsbeleid, de binnenlandse veiligheid, de burgerrechten en het behoud van een maatschappijopvatting waarin - dankzij meer economisch succes - de sociale verantwoordelijkheid centraal staat.
In het licht van de Verklaring van Berlijn en de daarop volgende discussie over de toekomst van het Grondwettelijk Verdrag mogen wij er als Europees Parlement geen twijfel over laten bestaan dat we achter het Grondwettelijk Verdrag staan. Wij zouden graag zien dat de kern van het Grondwettelijk Verdrag juridische en politieke realiteit werd, inclusief het hoofdstuk over de waarden.
(Applaus)
Tot slot wil ik nog onderstrepen dat de Top in Berlijn niet alleen een bijeenkomst van regeringen is, zoals vijftig jaar geleden. Het is een conferentie waaraan zowel het Europees Parlement als de Commissie deelnemen. Alle drie de instellingen worden vertegenwoordigd door hun voorzitters, die de Verklaring over de toekomst van de Unie zullen ondertekenen en tijdens de conferentie het woord zullen voeren.
De verworvenheden van de afgelopen vijftig jaar zijn buitengewoon belangrijk. Vijftig jaar na dato heeft Europa echter een nieuwe start nodig. We moeten nu samen de moed en de wil opbrengen om de uitdagingen van de eenentwintigste eeuw aan te gaan.
(Applaus)
Frank-Walter Steinmeier
fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, het is mij een genoegen en een grote eer om u vandaag voor het eerst tijdens een plenaire vergadering van het Europees Parlement toe te mogen spreken als vertegenwoordiger van het voorzitterschap.
Zoals de Voorzitter al zei, zal de Europese Unie op 25 maart de vijftigste verjaardag vieren van de ondertekening van het Verdrag van Rome. Voor mij is dat een bijzondere dag, een dag waarop we ons dagelijks politieke werk voor enkele uren moeten onderbreken om niet alleen terug te blikken op het - naar mijn mening - unieke succesverhaal van de Europese integratie, maar ook vooruit te kijken en ons de vraag te stellen hoe wij, Europeanen, antwoorden kunnen vinden op de urgente kwesties van onze tijd.
Wij mogen trots zijn op hetgeen de mensen in Europa de afgelopen vijftig jaar hebben bereikt. Daarom dient 25 maart vooral de dag van het vertrouwen te zijn. Het Europees Parlement heeft een beslissende bijdrage geleverd aan het Europese integratieproces. Veel successen waren niet mogelijk geweest als de afgevaardigden van het Europees Parlement niet met volharding en inzet waren opgekomen voor meer integratie, meer democratie en meer transparantie binnen de Europese Unie.
Als voorzitterschap zijn wij voorstander van een goede, op vertrouwen gebaseerde samenwerking met het Europees Parlement. Tot nog toe hebt u ons naar vermogen ondersteund, waarvoor ik u vanaf deze plaats hartelijk wil danken. Ook hebt u ons ondersteund bij de voorbereiding van de Verklaring van Berlijn die wij op 25 maart willen aannemen en die een gezamenlijke Verklaring zal zijn van de drie Europese instellingen: van de Europese Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie. Het Europees Parlement en de Commissie hebben van meet af aan actief en enthousiast meegewerkt aan de totstandkoming van deze Verklaring.
Ik wil de Voorzitter en het gehele Parlement danken voor het vertrouwen dat u het voorzitterschap bij deze belangrijke zaak schenkt. Ook dank ik u voor uw steun aan de door ons voorgestelde procedure. Na de besprekingen en discussies die ik met de Commissie constitutionele zaken en de Commissie buitenlandse zaken heb gevoerd, weet ik hoe moeilijk het voor sommigen van u was om juist deze procedure te steunen. Vandaar ook dat ik u hartelijk wil bedanken voor uw vertrouwen in de procedure.
Ons voorzitterschap heeft zich voorgenomen het vertrouwen van de burgers in en hun steun aan Europa te versterken. Daarvoor is dialoog nodig en daarom hebben wij de afgelopen weken en maanden ook heel goed geluisterd, en dat niet alleen tijdens de bijzonder geslaagde nationale conferenties in Berlijn met de burgers, die volgens het toevalsprincipe waren geselecteerd en van wie wij wilden weten wat zij van de EU verwachten. Eén ding is daarbij volgens mij glashelder naar voren gekomen: als wij de mensen voor Europa willen winnen, dan moeten we hun aan de hand van concrete voorbeelden laten zien dat zij baat hebben bij de Europese integratie. We dienen ervoor te ijveren dat de EU de uitdagingen van de toekomst kan aangaan en met overtuigende antwoorden kan komen.
Zoals de Voorzitter zojuist al zei, heeft de Europese Raad van 8 en 9 maart aangetoond dat de EU ook met zevenentwintig lidstaten slagvaardig kan zijn. Dit geldt ook voor de terreinen waarop de burgers dit bij uitstek van ons verwachten, namelijk voor energie en klimaatbescherming. Na het succes van de Voorjaarstop zien wij het verdere verloop van het voorzitterschap met vertrouwen tegemoet. We hebben de wind in de rug en daarvan willen we ook profiteren bij de Verklaring van Berlijn. De boodschap van de Top luidde terecht dat als wij Europeanen de kracht vinden om gemeenschappelijk te handelen, wij de toekomst ook actief vorm kunnen geven.
Bondskanselier Merkel heeft op 8 maart tijdens het diner van de staatshoofden en regeringsleiders, waar ook Commissievoorzitter Barroso en de Voorzitter van het Parlement bij aanwezig waren, de ideeën uiteengezet die wij hebben ontwikkeld tijdens uitvoerige besprekingen met de vertegenwoordigers van het Parlement, de Commissie en de nationale regeringen. Uiteraard is de tekst van de Verklaring nog niet definitief vastgesteld, en ik kan u verzekeren dat wij hetgeen in het debat van vandaag naar voren zal komen, zullen meenemen in onze beraadslagingen over de definitieve versie.
Zoals ik in de commissies reeds heb uiteengezet, streven wij naar een korte, bondige tekst. Onze Verklaring naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van de ondertekening van het Verdrag van Rome moet in voor de burgers begrijpelijke taal zijn geformuleerd. Wat moeten de kernpunten zijn? In het eerste gedeelte van de Verklaring willen wij eer betonen aan hetgeen wij in de afgelopen vijftig jaar samen hebben bereikt in Europa. Daartoe behoren natuurlijk vrede, stabiliteit, welvaart en het einde van de tweedeling van het continent. In de Verklaring willen wij benadrukken dat dit alles niet mogelijk zou zijn geweest zonder de vrijheidsdrang van de mensen in Midden- en Oost-Europa.
(Applaus)
Tot de successen van de Europese integratie behoren volgens mij ook de vormen en beginselen van onze samenwerking hier in Europa, namelijk democratie en rechtstaat, gelijke rechten en plichten van de lidstaten, transparantie en subsidiariteit. Deze beginselen - en ook daarop mogen wij een beetje trots zijn - hebben zonder meer een voorbeeldfunctie voor de regionale samenwerking in andere delen van de wereld. Het hierop volgende gedeelte van de Verklaring zal een gemeenschappelijke betuiging van gehechtheid aan onze belangrijkste waarden bevatten, te weten menselijke waardigheid, vrijheid en verantwoordelijkheid, wederzijdse solidariteit, diversiteit, tolerantie en respect in de omgang met elkaar. Wij beseffen namelijk terdege dat de EU meer is dan alleen een gemeenschappelijke economische ruimte. Zij is ook een waardengemeenschap, en dit fundament van gemeenschappelijke waarden, en wellicht ook van een gemeenschappelijke levensopvatting, is een belangrijke voorwaarde voor de blijvende slagvaardigheid van Europa als politieke entiteit.
De kern van de Verklaring gaat uiteraard over de uitdagingen voor de toekomst, die wij in het Europa van de eenentwintigste eeuw gezamenlijk moeten aangaan en tot een goed einde moeten brengen. Daartoe behoren energie en klimaatbescherming, een slagvaardig Europees buitenlands en veiligheidsbeleid, en natuurlijk ook een doeltreffende bestrijding van de dreigingen van terrorisme en georganiseerde misdaad zonder daarbij de mensen- en burgerrechten te beknotten. En uiteraard hoort daar ook bij dat wij gemeenschappelijke oplossingen vinden voor de illegale immigratie.
Eén boodschap acht ik echter van bijzonder groot belang als wij het vertrouwen van de mensen in Europa weer willen versterken, namelijk dat Europa voor een maatschappelijk model staat dat economisch concurrentievermogen combineert met sociale en ecologische verantwoordelijkheid. Vrij ondernemerschap is in Europa net zo belangrijk als de rechten en de medezeggenschap van de werknemers. De Europese Unie heeft een sociaal gezicht; ook de sociale dimensie van Europa willen wij duidelijk naar voren brengen in de Verklaring. In de conclusies van afgelopen vrijdag hebben de Europese staatshoofden en regeringsleiders zich daar uitdrukkelijk achter geschaard.
Wij weten allemaal dat het hervormings- en vernieuwingsproces in de Europese Unie dient te worden voortgezet. Over ruim twee jaar vinden de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement plaats. De kiezers hebben er recht op om te weten over welke instrumenten en middelen voor optreden de Europese Unie dan zal beschikken. Daarom zouden wij graag zien dat in de Verklaring ook gewag werd gemaakt van de gemeenschappelijke verplichting om aan de hiervoor noodzakelijke voorwaarden te werken.
Tot slot nog het volgende: de vijftigste verjaardag van het Verdrag van Rome biedt ons allen de gelegenheid om krachten te vergaren voor het werk dat ons te wachten staat. Laten wij op die dag de nadruk leggen op wat ons bindt. Laten we de symboliek van die dag benutten om een signaal van eensgezindheid af te geven. 'Europa, samen slagen', dat is de leus van ons voorzitterschap. De mensen in Europa verwachten van de Europese politiek de wil, de moed en de vastbeslotenheid om samen op te treden.
In deze geest willen wij ook beginnen aan de tweede helft van ons voorzitterschap. Daarvoor vraag ik u om niet aflatende steun.
(Applaus)
Margot Wallström
vice-voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte leden van het Parlement, de bijeenkomst in Berlijn op 25 maart is een belangrijke gebeurtenis. Vijftig jaar Europese integratie is zeker de moeite van het vieren waard. Het is een gelegenheid om al hetgeen ons verenigt, naar voren te halen en onze gemeenschappelijke waarden en principes te benadrukken.
We kunnen deze gelegenheid nog belangrijker maken door niet alleen terug te blikken, maar ook vooruit te kijken. Dit is een kans om onze gemeenschappelijke doelstellingen en ambities te bevorderen, ons wederzijds respect en onze solidariteit te benadrukken en te herhalen dat we vastbesloten zijn een betere en sterkere Unie op te bouwen ten behoeve van alle Europeanen.
Daarom heeft de Commissie in mei vorig jaar het initiatief genomen en een voorstel gedaan tot een Interinstitutionele Verklaring ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de ondertekening van het Verdrag van Rome. Het Duitse voorzitterschap werkt hard aan een tekst waarmee verschillende doelstellingen kunnen worden bereikt. We zijn het er allemaal over eens dat de tekst kort en toegankelijk moet zijn, dat hij gemakkelijk leesbaar moet zijn en een houdbaarheidsperiode moet hebben van langer dan een paar dagen of weken. We zijn het er allemaal over eens dat de tekst de successen van vijftig jaar Europese integratie moet roemen, maar ook vooruit moet kijken en de Europeanen moet inspireren voor de toekomst. We willen allemaal in de tekst weerspiegeld zien wat Europa speciaal maakt voor ons, in wat we waarderen en in hoe we werken. Dit is geen gemakkelijke taak, maar we zijn bij kanselier Merkel, minister Steinmeier van Buitenlandse Zaken en hun competente medewerkers in uitstekende handen.
Ik denk dat het besluit om zowel het Europees Parlement als de Europese Commissie rechtstreeks bij het proces te betrekken, volledig gerechtvaardigd is gebleken. De besprekingen die zijn gevoerd tussen het Parlement en de Commissie, en met de vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, hebben waardevolle stof tot nadenken opgeleverd, die kan bijdragen aan de algemene overpeinzingen en aan het essentiële werk van het voorzitterschap. Uit de bilaterale discussies en uit de gedachtewisseling in de Europese Raad van vorige week is gebleken dat er een brede consensus bestaat over het doel, de reikwijdte en het karakter van de Verklaring. Het eindresultaat zal een waarlijk Europees engagement zijn om voorwaarts te gaan.
Een groot deel van de discussie in deze laatste dagen zal gaan over de juiste bewoordingen waarmee de toekomstige ambities van de Unie in de tekst weergegeven moeten worden. In januari heeft voorzitter Barroso in dit Parlement uiteengezet hoe wij over enkele belangrijke punten denken. De Europese Raad van vorige week zou ons nieuw vertrouwen moeten geven, zodat we niet terughoudend hoeven te zijn. We kunnen zowel ambitieus als geloofwaardig zijn. De Europese Unie kan en zal een motor blijven voor positieve verandering in Europa en in de wereld.
We vinden dat de tekst concreet maar niet al te specifiek moet zijn. De tekst moet het karakter van de Europese Unie weergeven, en daarom zal het juiste evenwicht moeten worden gevonden tussen het algemene en het bijzondere, tussen het gemeenschappelijke en het individuele. We bevorderen groei en economische ontwikkeling binnen een sterk sociaal kader. We vergroten de veiligheid en bevorderen de individuele rechten. We werken hard aan het verdedigen van de belangen van Europeanen, maar we doen dat met een scherp besef van onze verantwoordelijkheid jegens de mondiale gemeenschap, zoals minister Steinmeier zojuist ook heeft gezegd. Dit wordt soms ten oprechte opgevat als een recept voor een Europa van de kleinste gemene deler. Dat is een misvatting. Het is veeleer een praktische erkenning van het feit dat we in een complexe, snel veranderende wereld licht van tred moeten zijn en nieuwe oplossingen moeten vinden voor diepgewortelde problemen. Dit is precies wat we nu doen op het gebied van klimaatverandering en energie.
Het is ook belangrijk over te brengen dat de Europese Unie niet alleen wordt bepaald door wat Europa doet, maar ook door de manier waarop de Unie werkt. Democratie, transparantie en rekenschap en verantwoordelijkheid zijn tegenwoordig belangrijke beginselen, beginselen waardoor de Unie zich laat leiden. Wij zouden de lidstaten en de instellingen een belangrijk signaal geven indien we onderstreepten dat de Unie zich inzet voor een democratische werkwijze.
De bijeenkomst in Berlijn valt precies halverwege het Duits voorzitterschap en is een belangrijke stap op weg naar de hervatting van de Verdragswijziging waarmee de instellingen van de Europese Unie moeten worden versterkt. De bijeenkomst volgt op de bijzonder geslaagde Europese Raad van vorige week. Deze Europese Raad heeft aangetoond dat de doemdenkers het bij het verkeerde eind hebben, en heeft laten zien dat een Europese Unie van zevenentwintig lidstaten net zo sterk en doortastend is als de eerdere incarnaties van de Unie. De uitbreiding heeft ons werk een duidelijker doel en meer dynamiek gegeven, en ik ben ervan overtuigd dat uitbreiding dit kan blijven doen.
Als we vooruitkijken, zien wij dat de Europese Raad van juni de volgende belangrijke test zal zijn. Kunnen we in grote lijnen overeenstemming bereiken over de manier waarop we verder moeten gaan met het constitutionele en institutionele debat? Het werk van vorige week zal zeker helpen. Het heeft zeker geholpen om een einde te maken aan de mythe dat de Europese Unie in zekere zin obsessief aan het navelstaren is en onverschillig staat tegenover de echte zorgen van de burgers. Luid en duidelijk moet de boodschap klinken dat we, als we ons zorgen maken over onze instellingen, dat doen omdat we willen dat ze goed werken, zodat we de verwachtingen van onze burgers kunnen waarmaken en kunnen voldoen aan de hoge normen van de democratie.
Ik ben tot slot van mening dat we met betrekking tot de Verklaring van 25 maart in Berlijn op het goede spoor zitten om te kunnen voldoen aan de doelen die afgelopen mei door de Europese Commissie zijn geschetst, door de Europese Raad zijn goedgekeurd en door dit Parlement zijn ondersteund. De Verklaring zal de inspanningen om het constitutionele en institutionele debat tot een goed einde te brengen, een nieuwe impuls en een gevoel van urgentie geven. Zij zal de inspanningen mobiliseren rond brede kernprioriteiten. Zij zal een Europese Unie tonen die verenigd is in haar streven om te voldoen aan de ambities van onze burgers en om het toekomstige werk van de Unie dezelfde dynamiek en hetzelfde succes te geven als we de afgelopen vijftig jaar op ons Europese avontuur hebben gekend.
(Applaus)
Jo Leinen 
voorzitter van de Commissie constitutionele zaken. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, de Commissie constitutionele zaken heeft drie keer gediscussieerd over de Verklaring van Berlijn. We hebben u de uitkomsten schriftelijk toegestuurd, met het oog op uw onderhandelingen met het Duitse voorzitterschap.
Ik denk dat we het vrij gemakkelijk eens kunnen worden over drie van de vijf hoofdstukken. De successen en verworvenheden uit het verleden staan buiten kijf. De Europese Unie is een groot vredesproject, een groot vrijheidsproject en een recept om de welvaart en veiligheid van de burgers te waarborgen. Dat dient in de Verklaring ook tot uitdrukking te komen.
Ook over de waarden kunnen we het snel eens worden. Die zijn immers vastgelegd in het Grondwettelijk Verdrag, en naast de klassieke waarden democratie, mensenrechten en rechtsstaat, hechten wij ook grote waarde aan solidariteit en gelijkheid. Op dit punt dient de Verklaring van Berlijn niet te spreken van de European Way of Life, maar van het Europese sociale model, waaraan wij willen vasthouden en dat wij in de toekomst willen blijven voortzetten. Dit speciale model van individuele vrijheid, gekoppeld aan collectieve zekerheid, is kenmerkend voor de sociale modellen in Europa.
Ik denk dat ook de uitdagingen voor de toekomst waarvan in de Verklaring gewag wordt gemaakt, voor de hand liggen. Ze zijn genoemd, en we hoeven niet nog eens apart op iedere uitdaging in te gaan. We worden geconfronteerd met een handvol enorme, belangrijke problemen. Op het vraagstuk van de klimaatbescherming zijn op de Top van vorige week voortreffelijke antwoorden gegeven.
Lastiger wordt het als het gaat om de beschrijving van de onderscheidende kenmerken van de EU. Op dit punt zouden de Commissie constitutionele zaken en het Europees Parlement graag zien dat wij ons in de Verklaring van Berlijn achter de communautaire methode schaarden. Deze onderscheidt de EU van alle andere internationale organisaties, daar de communautaire methode dit Parlement, als rechtstreeks gekozen vertegenwoordiging van 500 miljoen burgers, een medebeslissingsrecht geeft, hetzelfde medebeslissingsrecht als de Raad bij het opstellen van wetten, normen en regels voor de bevolking van onze lidstaten. Wij zouden graag zien dat de communautaire methode ook de standaardmethode in de tweede en derde pijler werd, zodat niet meer alleen de regeringen de wetten maken, maar ook de volksvertegenwoordiging daarbij betrokken wordt.
De lakmoesproef voor de Verklaring van Berlijn is het vijfde gedeelte, dat gaat over de verplichtingen van de regeringen. Hieruit zal blijken of alles wat in de eerdere gedeelten staat geschreven, ook gemeend is. Het publiek zal hier scherp op letten. Naar mijn mening dienen wij te erkennen dat de huidige Verdragen ontoereikend zijn en dat wij een nieuw fundament, nieuwe middelen en nieuwe mogelijkheden nodig hebben voor de Europese Unie. Wij dienen ons achter het nieuwe Verdrag te scharen. Alles wat minder is dan dit globale compromis zou onvoldoende zijn.
De voorzitter van de Raad heeft op de Top over klimaatbescherming van vorige week moed getoond. Ik hoop dat zij dezelfde moed tentoonspreidt bij de Verklaring van Berlijn, want als het voorzitterschap in maart moed toont, plukt het daarvan de vruchten op de Top in juni. Ik wens het Duitse voorzitterschap veel succes.
(Applaus)
Joseph Daul
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, waarde collega's, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten heeft van meet af aan gepleit voor een sterker geïntegreerd en een sterker verenigd Europa. Wij hebben altijd geijverd voor verdieping van Europa, voor een politiek en ambitieus Europa. Wat ons altijd al verenigde, was de verdediging van de waarden, de bevordering van de vrijheden en met name de vrijheid van ondernemen en werken, de vrijheid om de vruchten te plukken van het werk, evenals de waarborging van de veiligheid.
Het Verdrag van Rome was de eerste steen van het Europese bouwwerk. Datgene wat oorlog onder ons heeft veroorzaakt, is nu niet alleen onmogelijk maar zelfs ondenkbaar geworden. Toen ik kind was, was oorlog gewoon de realiteit. Ik ben blij en trots dat deze realiteit nu in ons werelddeel een abstractie is geworden, omdat wij dat wilden. Zoals ik altijd tegen jongeren zeg, is niets voor eeuwig verworven maar ook niets voor eeuwig verloren.
Wij zijn echter niet allen gelijk ten overstaan van dit succes. Alle Europese naties hebben gestreden voor vrijheid, vrede en welvaart, maar een aantal onder hen heeft vijftig jaar lang moeten lijden onder een dictatuur, onder vrijheidsberoving en onzekerheid onder het communistische juk. De Midden- en Oost-Europese landen probeerden telkens weer om zich aan deze kunstmatige deling te ontworstelen en terug te keren tot de familie waar zij vandaan kwamen, en om Europa eindelijk in staat te stellen met twee longen te ademen.
Ik wil hier met bewondering en genegenheid hulde betuigen aan de volkeren en burgers van deze landen. Zonder hen, zonder de revoluties van 1956, 1968 en 1980 zou Europa nooit deze "fluwelen revolutie” aan het einde van de jaren tachtig mee hebben gemaakt. En de Muur van Berlijn zou dan ongetwijfeld nog de schande zijn geweest van ons vasteland.
Wij moeten ook in gedachten houden dat het jaar 2007 niet alleen de vijftigste verjaardag is van het Verdrag van Rome, maar ook de zestigste verjaardag van het Marshallplan. Zonder de hulp van de Amerikanen, zonder hun vastberaden engagement voor de Europeanen, zouden de verklaring van Schuman en het Verdrag van Rome op veel meer hinderpalen zijn gestuit. De afgelopen vijftig jaar waren een succes, en met de hereniging van het continent wordt deze geschiedenis op fortuinlijke wijze besloten. Ik geloof echter dat deze eeuw, mits wij het willen, ook een echte Europese eeuw kan zijn. Het Verdrag van Rome vormt de grondslag van de Europese Unie: nooit in de geschiedenis werd op betere wijze uitdrukking gegeven aan de wil om samen te leven. Ons continent is op die manier een plek geworden niet van verdeling maar van gelijkenis en toenadering
De Europese Unie beperkt zich niet tot de uitvoer van goederen en diensten. Zij draagt ook onze waarden uit. Wij treden op als een stabiliserende kracht. Kon de vrede niet in Zuidoost-Europa terugkeren omdat vooruitzicht werd geboden op een nauwere samenwerking? De komende vijftig jaar zullen echter voor al onze landen rijk zijn aan nieuwe uitdagingen, maar wij beginnen niet bij nul. Verre van dat!
De eerste voorwaarde voor succes is dat wij ons zelfvertrouwen herwinnen, dat wij ons bewust zijn van onze troeven en onze middelen gebruiken. In een onstabiele en geglobaliseerde wereld is de tweede voorwaarde voor succes dat men realistisch is, dat men zonder dralen, met vastberadenheid en enthousiasme inspanningen onderneemt om zich aan te passen. Aanpassing betekent geen afvlakking; aanpassing betekent niet dat men moet afzien van wat men is. Hervorming betekent niet dat men bij de pakken moet neerzitten en zich van zijn identiteit moet laten beroven. De Europeanen hebben een sterk ontwikkeld gevoel voor menselijke waardigheid, voor de noodzaak de mens te eerbiedigen. Bovendien biedt Europa met de sociale markteconomie een samenlevingsmodel dat ver afstaat van "eenieder voor zich” en van de uitwassen van de consumptiemaatschappij.
Het besluit van de Europese Raad van vorige week betekent dat ambitieuze gemeenschappelijke doelstellingen worden vastgesteld op het gebied van energie en klimaatverandering.
De huidige context wordt gekenmerkt door vijf grote uitdagingen: demografie, mondialisering, multipolariteit, energie en opwarming van de aarde, en niet te vergeten bestrijding van terrorisme. In een geglobaliseerde wereld, in een wereld waarin nieuwe polen als paddestoelen uit de grond schieten - en ik denk daarbij aan Azië maar ook Brazilië - moet Europa reageren met economische en sociale hervormingen. Europa moet munt slaan uit zijn geschiedenis en zijn samenlevingsmodel. De wereld is onzeker, terrorisme is een dagelijkse realiteit geworden, en daarom moet Europa blijk geven van zowel standvastigheid als vastberadenheid. Europa mag zich niet laten gijzelen door de terreur.
Dat zijn, geachte collega's, dames en heren, de waarden die wij na vijftig jaar Europese integratie nalaten. Dat zijn de uitdagingen die wij op ons moeten nemen in een nieuw perspectief. Onze fractie, de PPE-DE-Fractie, is van mening dat de komende generaties zich in een nieuwe wereld alleen kunnen ontwikkelen en ontplooien als zij vertrouwen hebben in hun creatieve capaciteiten en hun aanpassingvermogen. Onze taak is weliswaar bescheiden maar veeleisend. In deze overgangsperiode moeten wij impasses zien te vermijden, de goede weg zien te vinden en samen solide fundamenten gaan leggen. Een dergelijke taak vergt een heldere geest maar ook politieke moed.
(Applaus)
Martin Schulz
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte afgevaardigden, de tekst van de Verklaring van Berlijn is ons nog niet bekend. Daarom is het zinvol om niet over de tekst, maar over de context van deze Verklaring te praten. In de toespraken van de fungerend voorzitter van de Raad en commissaris Wallström, maar ook van de heer Daul en de heer Leinen valt een zekere onzekerheid te beluisteren in verband met deze tekst, omdat de verwachtingen zo hooggespannen zijn. Waarom is dat zo? Waarom worden er zoveel verwachtingen opgenomen in een tekst die niet meer is dan een van de vele teksten? Het antwoord is simpel: omdat wij allemaal het gevoel hebben dat wij op een tweesprong staan. Het kan best zijn dat de Europese integratie even succesvol zal blijven verlopen als in de afgelopen vijftig jaar, maar het kan ook zijn dat wij ons verwijderen van de Europese integratie en een andere weg inslaan, een weg naar de onzekere toekomst van de renationalisering, met alle risico's van dien.
Wij hebben allemaal een gevoel van onzekerheid. Daarom moet de Verklaring van Berlijn, liefst in de vorm van een bondige tekst, een boodschap van hoop overbrengen, van de hoop dat wij ook in de toekomst kunnen presteren wat we in de afgelopen vijftig jaar hebben gepresteerd. Maar één ding kan echt niet meer: we kunnen ons niet tevredenstellen met het beschrijven van de successen van de afgelopen vijftig jaar. Jammer, maar dat is de realiteit. Ik zal u zeggen waarom ik denk dat dit jammer is, en ik citeer de Luxemburgse minister-president Jean-Claude Juncker, die bij de uitreiking van de Karel de Grote-prijs in Aken zei: "Voor mijn kinderen is Adolf Hitler net zo ver weg als keizer Wilhelm II voor mij”. Dat is gevaarlijk. Hoe verder de geschiedenis voortschrijdt, hoe groter de risico's worden van intolerantie, haat, etnische uitsluiting, territoriale aanspraken. Wij dachten dat deze gevaren overwonnen waren, maar ze zijn niet overwonnen. Zij zijn nog allemaal aanwezig. Ook in dit Parlement zitten ze, de propagandisten van deze duivelse geest. Toch dienen wij ons af te vragen waarom de jonge generatie niet zo enthousiast strijdt voor de Europese integratie als de heer Daul. Het antwoord is: omdat het geschiedenis is.
Indien wij willen voorkomen dat de geschiedenis zich herhaalt, moeten wij tegen de jonge generatie het volgende zeggen. Oké, dat hebben we bereikt, en de eis die jullie aan ons stellen, namelijk dat vrede vanzelfsprekend is, is in orde, maar we hebben nieuwe methoden nodig om de vrede langdurig te kunnen waarborgen. Willen we de vrede langdurig waarborgen, dan moeten we het klimaat op deze planeet beschermen. Hoe meer gebieden op aarde onbewoonbaar raken, hoe groter de migratiestromen zullen worden die de vrede steeds meer bedreigen. Vroeger waarborgden we vrede door integratie; in de toekomst kunnen we vrede alleen waarborgen als we klimaatverandering tegengaan. Sociale stabiliteit houdt in dat jonge mensen weten dat ze fatsoenlijk werk kunnen vinden, met een fatsoenlijk salaris waarvan ze fatsoenlijk kunnen leven. De jonge generatie hoopt echt niet miljonair te worden. Dat is een mooie droom, maar wat de mensen wel willen is de mogelijkheid om te trouwen, of te gaan samenwonen, kinderen te krijgen van wie ze weten dat ze in vrede kunnen opgroeien en een sociaal perspectief hebben, zoals wij hebben gehad. De mensen willen dat Europa hun deze kans biedt, in deze geglobaliseerde wereld.
Zij willen nog een derde ding, namelijk onderwijs en scholing. Vroeger golden een fatsoenlijk pensioen en een fatsoenlijke ziekteverzekering als levensbasis die diende te worden gewaarborgd. Straks komt deze rol toe aan onderwijs en scholing. Als Europa het kenniscontinent met het grootste concurrentievermogen wil worden, dan moeten er goed opgeleide en levenslang lerende mensen wonen. Op die manier worden onderwijs en scholing een bouwsteen van een veilige, sociale toekomst. Kortom, de rol die de Europese territoriale, geografische, economische en sociale integratie in de afgelopen vijftig jaar heeft gespeeld, zal de komende vijftig jaar moeten worden overgenomen door de bestrijding van klimaatverandering, door onderwijs en scholing en fatsoenlijk werk. Dat kan in een bondige tekst worden samengevat. Hoe korter en bondiger de tekst is, hoe beter de boodschap overkomt. Het succes van de afgelopen vijftig jaar is op zijn eigen wijze tot stand gebracht; het succes van de komende vijftig jaar moet met nieuwe methoden worden verwezenlijkt. Als wij erin slagen dit in deze Verklaring te formuleren, en als wij daarbij een steun in de rug krijgen met de integratiewil van zevenentwintig landen, dan kiezen wij de juiste richting op de tweesprong waarop wij ons nu bevinden.
(Applaus)
Graham Watson
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, een belangrijke verjaardag is altijd een goede gelegenheid om een balans op te maken. Wat dachten de Europeanen vijftig jaar geleden bij de ondertekening van het Verdrag van Rome? Ongetwijfeld waren ze hoopvol en misschien waren ze ook optimistisch, maar ze waren allesbehalve zeker van succes. En toch staat de Europese Unie aan de basis van de veiligheid, welvaart en kansen die onze volken nu genieten.
We leven in een Europa van vrijheid en veiligheid, van welvaart en kansen, en van samenlevingen en economieën die opener zijn dan ooit tevoren. Onze generatie heeft meer nagestreefd, en bereikt, dan onze ouders ooit hadden kunnen dromen. De Verklaring van Berlijn moet echter niet zozeer onze trots op het verleden als wel onze vastberadenheid voor de toekomst weerspiegelen.
Mijnheer de fungerend voorzitter, het proces is ontmoedigend ondoorzichtig. Iedereen houdt van een verrassing op zijn of haar verjaardag, maar het is bizar dat we een debat houden over een Verklaring zonder zelfs maar te beschikken over een concepttekst! Mijnheer de fungerend voorzitter, u hebt gezinspeeld op wat er eventueel in de Verklaring komt te staan. U hebt ons verzekerd dat de spin doctors bij het Bundeskanzleramt nog hard aan het werk zijn, maar toch is de kans dat we over de tekst kunnen debatteren, op zijn zachtst gezegd gering. U moet dus niet verbaasd zijn als vele van ons het gevoel hebben afgescheept te worden.
We willen een Verklaring die vooruitkijkt naar de uitdagingen waarvoor we gesteld staan, een Verklaring die ons de kans geeft onze inzet voor de waarden, de doelen en de toekomst van de Europese Unie opnieuw te bevestigen, een Verklaring die onze burgers weer aan boord van het Europese project haalt, in een tijd dat onze landen meer dan ooit samen moeten optreden.
Een uitgebreid en open Europa heeft behoefte aan meer solidariteit tussen zijn landen en zijn burgers, aan economische hervormingen, zoals ook erkend is door de Europese Raad, en aan een bredere missie om zijn waarden in de wereld uit te dragen. Gelet op de mondiale problemen van de groeiende wereldbevolking, van migratie, klimaatverandering, internationaal georganiseerde misdaad en terrorisme, biedt de Verklaring de lidstaten de gelegenheid om de burgers uit te leggen waarom de EU nu meer dan ooit zo belangrijk is, waarom we ons met landen buiten onze grenzen en met culturen buiten ons gezichtsveld moeten inlaten.
De Europeanen zouden hier niet bang voor moeten zijn. Het is de openheid van Europa die Europa sterk heeft gemaakt. Als wij ons terugtrekken in het fort Europa, in de anachronistische idee van natiestaten en beschermde economieën, of van christelijk fundamentalisme, zouden we alleen maar teruggeworpen worden naar een tijd waarin de Europeanen slechts één burgerschap en slechts een nationale identiteit hadden.
Ons advies aan het Duitse voorzitterschap is: houdt het kort en eenvoudig. Laat het een tekst zijn die je op de deur van een kerk in Wittenberg zou kunnen spijkeren of - als de kanselier het te druk heeft om helemaal naar Wittenberg te reizen - dan toch minstens op de Wittenbergplatz in Berlijn!
Ik hoor dat de ontwerptekst momenteel twee bladzijden beslaat. Als dat waar is, is de tekst al één bladzijde te lang. Mijn collega's van de Alliantie van Liberalen en Democraten in het Comité van de Regio's hebben een missiestatement van één pagina voor de Europese Unie opgesteld, die ik u kan aanbevelen. In negen punten wordt alles gezegd wat gezegd moet worden, namelijk dat de Europese integratie een succes is en dat dit succes voortgezet moet worden.
(Applaus)
Cristiana Muscardini
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Robert Schuman heeft op 9 mei 1950 in de Salon de l'Horloge te Parijs in een historische verklaring aan de pers gezegd: "Europa kan niet in één keer gemaakt worden, noch kan alles tegelijk opgebouwd worden. Europa moet gestalte krijgen via concrete resultaten die een echte solidariteit zullen creëren”.
In de halve eeuw die sedert de ondertekening van de Verdragen is verstreken, is er heel wat tot stand gekomen en is er veel gemeenschappelijk beleid opgezet. Het politieke Europa laat echter nog altijd verstek gaan, ondanks dat er steeds meer behoefte is aan een politiek Europa, aan een Europa dat de nationale staten respecteert. Zonder een buitenlands en defensiebeleid blijft de Unie mank. In internationale besprekingen komt de onderhandelingspositie van de Unie niet overeen met haar werkelijke grootte en de omvang van haar economie. Ons primaire doel blijft momenteel het debat over een nieuw verdrag - over hèt nieuwe Verdrag - te hervatten zonder voorbij te gaan aan de weigering van twee, tot de grondleggers behorende landen, noch aan de ratificatie door de meeste lidstaten.
Een Unie van zevenentwintig landen kan niet functioneren met regels die voor de Vijftien al krap waren. Het wetgevingswerk moet verbeterd worden, er moet iets gedaan worden aan de patstelling in het besluitvormingsproces en aan de buitensporige complexiteit van de voorschriften, en er moet meer duidelijkheid komen over de rolverdeling. Ook moeten wij opnieuw de kwestie opnemen van ons waardenstelsel en de historisch-culturele basis daarvan - van onze Grieks-Romeinse geschiedenis en de joods-christelijke tradities tot de verovering van een liberale en seculiere staat - en deze opnieuw bekrachtigen. Alleen een interculturele dialoog kan garanties bieden voor de toekomst, maar om die dialoog met anderen te verkrijgen, moeten wij eerst onszelf kennen en herkennen.
De toekomst van Europa kan niet los worden gezien van de constatering dat de huidige situatie anders is dan vijftig jaar geleden. De immigratie, en met name illegale immigratie, bereikt onderhand een gevaarlijke limiet en heeft het aanzien van onze steden veranderd. De aanwezigheid van andere culturen dwingt ons tot extra inspanningen om een dialoog te verzekeren en respect voor de regels af te dwingen. Er is behoefte aan een gemeenschappelijk beleid en de lidstaten moeten bereid zijn om de grenzen, de interne orde en het respect van de mensenrechten te waarborgen. Het immigratievraagstuk moet aangepakt worden in een context van democratie en legaliteit, met eerbiediging van de menselijke waardigheid en gemeenschappelijke regels: er is geen sprake van echte cultuur als er geen erkenning van de persoonlijke waardigheid is.
Een ander aspect dat belangrijk is voor onze toekomst, is het wederzijdse naleving van de handelsvoorschriften. Namaak, dumping, de kwestie van het oorsprongsmerk, eerbiediging van elkaars regels: dit zijn allemaal problemen die vastberaden aangepakt en opgelost moeten worden, als wij althans willen voorkomen dat de productiesectoren van de Unie weggeconcurreerd worden door een oneerlijke markt. Overigens is een oneerlijke markt op den duur ook funest voor de ontwikkelingslanden en de landen die thans in economische opmars zijn, met alle rampzalige gevolgen voor de werkgelegenheid en het sociaal beleid van dien.
De liberalisering van de wereldhandel moet gelijke tred houden met de verzekering dat de zorgstelsels die de Europese werknemers verworven hebben, overeind blijven en langzaam maar zeker ook worden toegepast in de landen die daar momenteel van verstoken zijn.
"De bijdrage die een georganiseerd en vitaal Europa aan de beschaving kan geven, is onontbeerlijk voor het behoud van vreedzame betrekkingen”, verklaarde Schuman in 1950 en hij voegde daaraan toe: "de wereldvrede kan alleen beschermd worden door middel van creatieve inspanningen die evenredig zijn aan de gevaren die ons bedreigen”. De dreiging van het terrorisme, gevoed door het jihad-fundamentalisme, hangt als een zwaard van Damocles boven de gehele wereld. Het is meer dan ooit noodzakelijk dat wij moedig en creatief te werk gaan.
Daniel Cohn-Bendit
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, ik weet niet waar u uw vertrouwen vandaan haalt, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Over vertrouwen praten is één ding, maar het echt hébben is vers twee. Ik hoor praten over de successen van Europa. Best, maar als we het hebben over rijkdom en stabiliteit, dan moeten we ook praten over armoede, want die is er ook in Europa. Daarover heb ik vandaag echter nog niets gehoord.
En als we het hebben over de rechtsstaat, dan moeten we het ook over de burgers hebben die geen rechten hebben in Europa. Dat wordt vaak vergeten, en daar kom ik nog op terug. Wat betreft het onderwerp 'vertrouwen in de procedure': ja, ik behoor tot de fractie die geen vertrouwen heeft in de procedure. Geheimzinnigdoenerij gaat niet samen met dialoog en democratische openheid. Dat is onmogelijk. Ik geloof ook niet in sherpa's, in biechtstoelen, en in al die fratsen, want uiteindelijk moet ook in de openbaarheid worden gebracht waar de tegenstellingen liggen tussen de individuele burgers in Europa.
We hebben het gezien bij de referenda in Frankrijk en Nederland. Als wij de mensen in Europa niet weten te raken door openlijk te discussiëren over de problemen die we hebben, dan krijgen we ze niet mee. De tekst moet dan ook kort en eenvoudig zijn, maar niet banaal. Dat is het gevaar van uw strategie: de banaliteit die eruit voortvloeit. U sprak over het klimaat, en dus raad ik u aan om moed te tonen op dit terrein. Formuleer de doelstellingen ondubbelzinnig, zodat we ze begrijpen. De doelstellingen zouden wat betreft het klimaat moeten zijn: maximaal twee graden opwarming in de komende vijftig jaar en een doeltreffender gebruik van de natuurlijke hulpbronnen, niet alleen van energie, maar ook water, papier, koper en aluminium, en bovendien zou de Europese Unie over vijftig jaar haar energie voor honderd procent moeten winnen uit hernieuwbare energiebronnen. Dat zouden doelen zijn waarvan de burgers zouden zeggen: dat is niet mis, dat zijn me nog eens plannen. Ik ben reuze benieuwd naar uw tekst.
En als u het over het klimaat hebt, moet u zeggen dat we een stabiliteitspact nodig hebben. We moeten de Commissie in staat stellen om in te grijpen in landen die zich niet aan de regels houden, net zoals bij het stabiliteits- en groeipact voor de gemeenschappelijke munt het geval is. Bindende doelstellingen zonder sancties: dat komt niet eens in mijn eigen pedagogische theorie voor, en die is echt vrijheidsgezind. Zonder sancties is dit alles niet te handhaven.
Op een gegeven moment moest ik even slikken, mijnheer de voorzitter. U zei namelijk dat een van de punten de strijd tegen illegale immigratie is. Zonder ook maar met één woord te reppen over de vijftig miljoen legale immigranten die hier wonen, die dezelfde rechten moeten hebben als alle Europeanen, bent u meteen beginnen te spreken over illegale immigranten. Het probleem van Europa is dat wij die mensen niet erkennen en altijd bestempelen als 'illegaal'. U moet niet denken dat dit een gering probleem is. Er is een klein Europees land dat erg trots is op de Franse Revolutie, maar toch heeft een van de belangrijkste kandidaten voor het presidentschap onlangs voorgesteld om een ministerie voor immigratie en nationale identiteit in het leven te roepen. Dat is het gevaar dat Europa bedreigt, namelijk dat wij immigranten als gevaar voor onze Europese identiteit zien. U schudt het hoofd. Bezoek dan eens niet alleen ministeries, maar ga ook eens luisteren hoe dit onderwerp wordt besproken in de cafés en kroegen van Europa. Daar komen de Europese burgers. Wij zitten op het verkeerde spoor als wij altijd alleen maar spreken over illegale immigratie en niet over de mensen die hier kunnen worden geïntegreerd. Toen moest ik even slikken omdat ik dacht, 'Oh la la, wat gaat hij nu zeggen?'
Tot slot wil ik u klip en klaar zeggen dat wij trots moeten zijn op de fundamentele waarden die wij in het Handvest van de grondrechten hebben geformuleerd. Daarbij hoort ook dat wij trots zijn op de vrijheid van seksuele geaardheid, vrijheid voor minderheden, vrijheid voor de mensen. Dat zijn zaken die ik graag terugzie in de Verklaring van Berlijn, en niet een of andere verwijzing naar God of iemand anders waarmee we in dit verband niets te maken hebben.
(Applaus)
Francis Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, dat de Unie besluit om de vijftigste verjaardag van haar opbouw te vieren, lijkt mij niet meer dan normaal. Een dergelijke viering zou echter ook nuttig kunnen zijn, mits men de gelegenheid aangreep om een heldere blik te werpen op de afgelegde weg en de noodzakelijkerwijs tegenstrijdige lessen zou trekken uit de opgedane ervaring. Als men echter alleen een jubileum gaat vieren, als iedereen alleen maar mag jubelen over de keuzen die voorafgingen aan deze opbouw en zonder enig onderscheid de resultaten daarvan de hemel in mag prijzen, dan zal het, wat de historische analyse betreft, een heel oninteressante aangelegenheid worden en wat de politieke efficiëntie betreft, een slag in het water.
Welnu, alles duidt erop dat de beroemde Verklaring van Berlijn volgens haar initiatiefnemers onder de tweede optie valt. Ik begin met de methode die is gekozen voor de opstelling ervan. In plaats van een breed overleg met de burgers op gang te brengen, heeft men gekozen voor bijna geheel besloten beraadslagingen van de leiders. Dat is mijns inziens een fout. Een tweede overweging houdt verband met de inhoud van de verklaring. Alles duidt er namelijk op dat men een heel algemene tekst voor ons in petto heeft, een tekst die gaat over de - hoe kan het anders - briljante en voorbeeldige balans van vijftig jaar Europese opbouw, over de natuurlijk zeer genereuze gemeenschappelijke waarden en over de noodzakelijkerwijs ambitieuze doelstellingen, met name op sociaal gebied.
Gelooft u nu echt dat de realiteit zoals de burgers die aan hun eigen lijf ondervinden, zo rimpelloos is? Ik ben ervan overtuigd dat geen enkel gesprek over Europa zoden aan de dijk zet als het niet gepaard gaat met een flinke kritische instelling ten aanzien van de oorzaken van de vertrouwenscrisis waaronder de Europese instellingen nu al enkele jaren lang in de ogen van de publieke opinie lijden.
Het is niet alleen mijn fractie die tot die vaststelling komt. Vooraanstaande politici, die betrokken zijn bij het bewind in de Unie, erkennen in privé-gesprekken of gesprekken in besloten kring dat er een probleem is in de verhouding tussen het tot nu toe opgebouwde Europa en de Europeanen. Chronologisch gezien was de laatste die tot deze vaststelling kwam, mijnheer de voorzitter, uw collega, de heer Peer Steinbeck, fungerend voorzitter van de Ecofin-Raad, die sprak over het risico van, en ik citeer: "een legitimiteitscrisis van het Europees economisch en sociaal model”. En hij heeft gelijk. Daarom moet daarover worden gesproken als wij het mooie Europese avontuur opnieuw zin willen geven.
Bovendien wil ik dat de Unie zichzelf de middelen geeft om met opgeheven hoofd uit de crisis te geraken. Samen met mijn fractie vraag ik u om wakker te worden en ervoor te zorgen dat ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van het Verdrag van Rome de monden opengaan, en gezegd wordt wat er veranderd moet worden om het pad te effenen naar een echte herleving van het Europees project.
(Applaus)
Nigel Farage
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is een tamelijk gewone morgen in Euroland. Iedereen klopt zichzelf op de schouder en spreekt over het geweldige succes dat we de afgelopen vijftig jaar waren. Er is een bijna religieuze overtuiging dat deze instellingen een oplossing kunnen vinden voor de wereldproblemen. Deze overtuiging is zelfs zo sterk dat een of twee sprekers hier denken dat de Verklaring van Berlijn zelfs het weer in de toekomst zal kunnen bepalen!
Ik heb echter een kleine accentverschuiving opgemerkt. U spreekt nu allen veel meer over vrijheid, democratie, rechten en waarden, alsof het de Europese Unie is die deze dingen heeft uitgevonden. Ik vermoed dat u dit doet omdat u niet echt kritisch wilt nagaan of dit project ook echt werkt.
Denk alleen maar eens aan de economie. De Verenigde Staten van Amerika hebben al in 1985 het BBP per hoofd van de bevolking bereikt dat de EU nu heeft. Nog belangrijker is misschien dat de VS op het gebied van investeringen in onderzoek en ontwikkeling al in 1978 het niveau per hoofd van de bevolking hebben bereikt dat de EU nu heeft. We lopen een hele economische generatie achter op de Verenigde Staten van Amerika. Het sociale model werkt niet. Toch lijkt voor ons de oplossing te zijn: meer van hetzelfde, meer regulering en meer regels. Ik vrees dat dit project economisch gezien alleen maar een nog grotere achterstand zal veroorzaken.
Wat de politiek betreft, geef ik toe dat u in Brussel, Straatsburg en Luxemburg grote, glanzende gebouwen hebt staan en u erin bent geslaagd om meer dan 75 procent van de wetgevende bevoegdheden van de natiestaten over te nemen. U bent echter iets vergeten: u bent de mensen vergeten, u bent de publieke opinie vergeten. U hebt referenda verloren en u hebt ervoor gekozen de resultaten te negeren. Deze bedrieglijke poging van het Duitse voorzitterschap om achter gesloten deuren een pakket samen te stellen dat zonder referendum door de lidstaten gejaagd kan worden, is een recept voor mislukking. Als u hiermee doorgaat, kweekt u het soort onverdraagzaamheid en extremisme waaraan u beweert een einde te willen maken. Ik verzoek u dan ook met klem om de volken van Europa te vragen of ze dit project wel willen.
(Applaus van de IND/DEM-Fractie)
Bruno Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, vijftig jaar geleden werd in Rome in een bijna algemeen enthousiasme het Verdrag door de zes oprichtende landen van de Unie ondertekend. Inderdaad hadden wij toen net de Tweede Wereldoorlog achter ons, die een echte Europese burgeroorlog was, en wilden de mensen vrede en welvaart. Wat zien wij echter vijftig jaar later?
Uit een boek met gesprekken tussen de heer Rocard en commissaris Bolkenstein - een trouwens zeer interessant boek - komt duidelijk naar voren dat de heer Rocard niet meer van een 'Europese' Unie wil horen spreken. Die Unie heeft namelijk Europa verraden: het vrij verkeer van kapitaal, goederen en personen binnen Europa veronderstelde namelijk het bestaan van een redelijke buitengrens. De offers die de volkeren van de lidstaten bereid waren te brengen, vereisten dat bij wijze van tegenprestatie een goede werking van de communautaire preferentie werd gegarandeerd, dat ene lidstaat de voorkeur zou geven aan de productie van willekeurig elke andere lidstaat. Het tegendeel heeft zich echter voorgedaan, aangezien heel Europa voor de leeuwen van de mondialistische belangen is gegooid, met alle wel bekende gevolgen van dien. Men moet de moed hebben om dat hardop te zeggen. Of men streeft naar vrijhandel op wereldniveau, of men bouwt een regionaal geheel in een Europees kader op. Het is het een of het ander.
De gevolgen zijn bekend: het ene bedrijf na het andere gaat over de kop, onze landbouw is gedoemd uit te sterven tot 2013, en zelfs onze diensten bevinden zich op een hellend vlak. Europa heeft werkloosheid, arbeidsonzekerheid en armoede gecreëerd door op onbedachte wijze zijn grenzen open te stellen. Het feit dat de heer Schulz voor Europa als doel vaststelt dat jongeren een baan moeten kunnen krijgen waarmee ze een gezin kunnen stichten en een minimaal bezit kunnen opbouwen, spreekt boekdelen. Als echter de heer Schulz zoiets zegt, en als dat het doel van de Europese Unie moet zijn, dan betekent dat toch dat de Unie gedurende vijftig jaar dit minimale doel niet heeft bereikt, ofschoon dat doel overal elders in de wereld, waar de ontwikkelingen veel belangrijker zijn dan in de Unie, wel en zelfs veel beter wordt verwezenlijkt.
Laten wij daarom proberen onze trots te hervinden, de trots op onze wortelen, onze tradities en onze soevereine naties. Dat heeft niets met haat uit te staan, mijnheer Schulz. Laten wij een gezonde en vruchtbare samenwerking op elke niveau en in alle sectoren zien te hervinden. De naam van onze fractie - Traditie, Identiteit, Soevereiniteit - is wat dat betreft een eerste indicatie van de nieuwe politieke lente in Europa.
Roger Helmer
(EN) Mijnheer de Voorzitter, deze Verklaring van Berlijn verzuimt te erkennen dat de EU ons armer, minder democratisch en minder vrij maakt. De Verklaring probeert om het ene grote probleem heen te draaien dat de staatshoofden in de EU echt bezighoudt, en dat is de olifant in de kamer, de Europese Grondwet.
In 2005 heeft de bevolking van Frankrijk en Nederland overtuigend tegen de Grondwet van de EU gestemd. Daarmee had de Grondwet, overeenkomstig haar eigen bepalingen, nu dood moeten zijn: afgedaan, kapot. Maar net als Dracula of Frankenstein weigert de Grondwet het bijltje erbij neer te gooien. Zonder ook maar even om te kijken naar de kiezers in Frankrijk en Nederland, is onze fungerend voorzitter, de Duitse kanselier Angela Merkel, vastbesloten om de Grondwet op al haar essentiële punten weer boven water te halen. We weten wat het plan is, en we zullen ervoor zorgen dat de mensen het ook weten.
Eerst haalt de Raad er alle elementen uit die aanstoot geven, maar in wezen doet hij niets anders dan de status-quo herformuleren. Waarom zou je de kiezers tegen je in het harnas jagen met verhalen over de suprematie van het Gemeenschapsrecht, als die suprematie feitelijk al bestaat? Het woord 'grondwet' zelf heeft voor onrust gezorgd, dus ze zullen nu zeggen dat het slechts een verdrag is, of zelfs een miniverdrag. Ze zullen alle mogelijke procedurele middelen, het nationale constitutionele recht en een passende timing gebruiken om ervoor te zorgen dat er geen referenda plaatsvinden, of dat deze alleen plaatsvinden in kleine landen, nadat alle grote landen de tekst al hebben geratificeerd. We zien nu al dat de labourregering in Groot-Brittannië het publiek milder probeert te stemmen, alvorens haar plechtige belofte met betrekking tot een referendum te verbreken. "Het gaat slechts om bestuurlijke details,” zal de regering zeggen, "dit rechtvaardigt geen referendum.”
We pochen dat we een Unie van waarden zijn, die is gebaseerd op democratie en rechtsstaat, maar in dit proces tonen we een adembenemende minachting voor de mensen en hun meningen. We trappen op hun identiteit en hun aspiraties. We tarten het recht en de democratie. Je kunt de mensen echter niet voor de gek blijven houden. Wanneer de terugslag komt - en die zal zeker komen - wordt dit tot mislukking gedoemd Europese project weggevaagd.
De Voorzitter
Mijnheer Helmer, wij wensen u een lang leven toe, en uw ervaring in het Europees Parlement zal zeker daartoe bijdragen. Dus het beste gewenst!
Proinsias De Rossa
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat ik het debat op dit punt moet onderbreken, maar ik wil, voordat de Commissie en de Raad op het debat van vanochtend reageren, de aandacht vestigen op het feit dat niet één spreker het niet-sektarische karakter van de Europese Unie heeft genoemd en heeft gezegd hoe belangrijk het is dat in de Verklaring duidelijk wordt gemaakt dat de Europese Unie alle religies respecteert, dat zij een seculiere organisatie is en dat zij haar democratische en seculiere karakter moet behouden, als zij haar samenhang wil behouden.
De Voorzitter
Mijnheer De Rossa, dit was geen motie van orde, maar er zal niettemin nota van worden genomen.
Frank-Walter Steinmeier
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat ik nog even de gelegenheid krijg om kort in te haken op dit debat. Ik wil geen uitgebreid commentaar leveren, maar u in de eerste plaats bedanken voor uw bijdragen.
Uit de discussie is, mijnheer Leinen, gebleken dat het echt niet zo gemakkelijk is om het samen eens te worden over de inhoud van de waarden in deze Verklaring van Berlijn. Uit de spanbreedte van de discussie - van verwachtingen die met name betrekking hebben op de procedure zoals de communautaire methode enerzijds, tot verwachtingen ten aanzien van hoge doelstellingen zoals het tegengaan van klimaatverandering en de vrijheid van seksuele geaardheid, zoals de heer Cohn-Bendit die uitte, anderzijds - blijkt wel hoe lastig het is om in de Verklaring van Berlijn alles tot zijn recht te doen komen.
Ik kan u echter verzekeren dat, als wij ons best doen om de discussie in haar hele spanbreedte enigszins evenwichtig en met oog voor de geschiedenis van de Europese Unie weer te geven, er voor iedereen iets in kan zitten. We hebben in deze vijftig jaar gemeenschappelijke documenten tot stand gebracht waarnaar wij kunnen verwijzen. De discussies tussen het Europees Parlement, de Commissie en de lidstaten vinden niet alleen plaats om een Verklaring van Berlijn op te kunnen stellen, maar ook om gebruik te kunnen maken van de ervaring die wij hebben opgedaan bij de ambitieuze poging om een balans op te maken van de Europese Unie en van haar toekomstige uitdagingen.
Naar aanleiding van de bijdrage van de heer Cohn-Bendit wil ik graag iets rechtzetten. Uw betoog was een fraai staaltje demagogie. Natuurlijk ben ik niet zo naïef om in mijn redevoering te spreken over de strijd tegen illegale migratie. Ik snap wel dat u dit nodig had om uw betoog aan op te kunnen hangen, maar ik sprak over de vrijheid van de mensen en over burgerrechten, en ik sprak in dit verband over een gemeenschappelijke benadering van illegale migratie. Dat is meer dan een nuanceverschil. Ik wil u dus vragen daarmee in het vervolg rekening te houden. U mag wel verwachten dat iemand die niet toevallig, maar met hart en ziel in Berlijn woont, iets begrijpt van de problemen die migratie en immigratie met zich meebrengen en snapt dat we als nationale staten verplicht zijn daarvoor goed beleid te ontwikkelen.
(Applaus)
Tegen alle andere leden van het Parlement wil ik zeggen dat de discussie die ik hier vandaag heb gehoord, veel weg heeft van de discussie die u, mijnheer de Voorzitter, afgelopen week hebt gevoerd tijdens het diner van de regeringsleiders van de lidstaten. Ik heb de indruk dat negentig procent van de wensen en verwachtingen die hier naar voren zijn gebracht, overeenkomt met de sleutelwoorden en oproepen die wij hebben gehoord tijdens de discussie van afgelopen donderdagavond. U hoeft dus niet bang te zijn dat er daarvan veel verloren zal gaan in onze ambitieuze poging om een Verklaring van Berlijn te formuleren. Op ons rust natuurlijk wel de plicht om dit in algemeen begrijpelijke bewoordingen te formuleren.
Tot slot nog een opmerking over de communautaire methode waar de heer Leinen het over had. Ik besef natuurlijk heel goed dat de Europa-experts precies weten wat er met deze term bedoeld wordt, en dat deze term voor ons bekende connotaties heeft, maar dergelijke sleutelwoorden moeten worden 'vertaald' en mogen niet als zodanig in de tekst terug te vinden zijn. Wij zullen echter waarborgen dat de geest van dergelijke wensen terug te vinden zal zijn in de Verklaring.
(Applaus)
De Voorzitter
Ik ben de fungerend voorzitter zeer dankbaar. U sprak over de kracht van de Europese instellingen. Welnu, deze zal tot uitdrukking komen.
Margot Wallström
vice-voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil twee korte, aanvullende opmerkingen maken over deze interessante bijdrage aan het debat over de inhoud van de Verklaring van Berlijn.
De eerste heeft te maken met het feit dat het Europese bouwwerk, of het Europese project, nog niet 'klaar' is en nooit helemaal klaar zal zijn. Het is een bouwwerk waaraan we voortdurend werken. Ik denk dat dit een voorbeeld daarvan is. Met alle successen en tekortkomingen is dit waar we nog steeds mee bezig zijn. We voegen een nieuw stukje toe aan de puzzel, of aan het gebouw van Europa. Ik denk dat het, zoals meerderen van u hebben gezegd, heel belangrijk is dat we niet alleen terugkijken, maar ons veeleer concentreren op wat we in de toekomst willen. Hoe zit het met de 20jarigen van nu en hun dromen voor de toekomst? Hoe kunnen we die dromen beschrijven? Hoe kunnen we een visie voor de toekomst schetsen?
U bent de rechtstreeks gekozen vertegenwoordigers van de volken van Europa. U moet goed op de hoogte blijven van wat er zoal leeft. Vandaag hebt u hier ook gewag gemaakt van wat u hebt gehoord. U hebt aangegeven wat volgens u in deze Verklaring opgenomen moet worden.
Ten tweede kunnen we niet doorgaan met de verwezenlijking van een Europees project en met de opbouw van een Europese samenwerking, als we de mensen niet achter ons hebben, en als we niet democratisch, open en transparant werken. Dat is volstrekt duidelijk. Hoeveel kritiek u ook heeft, dat is precies wat er in dit debat gebeurt. Of niet soms? Het is open, het is publiek en het komt in de media. Wat u hier zegt, wordt gehoord. We begrijpen dat je niet met 450 miljoen mensen over de inhoud van een tekst van twee bladzijden kunt onderhandelen, maar we kunnen er wel voor zorgen dat wat u hebt gehoord, en wat volgens ons het belangrijkste is vanuit verschillende politieke standpunten, in handen komt van degenen die nu de ontwerptekst opstellen. Dit is waar het debat om gaat.
De voortzetting van de strijd voor democratie moet dus een van onze basistaken zijn. Ook moet het vinden van moderne manieren om met de burgers te spreken een zeer belangrijk onderdeel van de Verklaring zijn. Wij moeten namelijk laten zien dat dit mogelijk is.
Wij hebben weliswaar allemaal het gevoel dat onze nationale identiteit uiterst belangrijk is, maar wij zien dat niet als onverenigbaar met het gevoel dat we ook Europeaan zijn, dat wij wereldburger, globetrotter, of wat dan ook zijn. We denken dat het mogelijk is onze ogen te openen en onze perspectieven te verruimen, en daarom geloven we in deze samenwerking binnen het Europese project. Ik hoop dat dit de fundamentele reden is waarom we hier bijeenkomen, dat deze gedachte samenvat waar we precies trots op zijn in de geschiedenis van de Europese Unie en onze hoop formuleert voor de komende vijftig jaar van Europese samenwerking en integratie.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Alexander Dobolyi 
schriftelijk. - (HU) We moeten de burgers van Europa perspectief kunnen bieden. De Verklaring van Berlijn zal groot politiek gewicht in de schaal moeten leggen. Het volstaat tegenwoordig niet meer om over de successen van de afgelopen vijftig jaar te praten. Veeleer moeten we vooruit kijken en perspectief bieden aan de burgers van Europa.
De integratie van de Europese Unie moet worden voortgezet. Hongarije heeft belang bij een sterker geïntegreerd Europa, bij een Europa dat in staat is de uitdagingen van de eenentwintigste eeuw het hoofd te bieden en duurzame vrede, ontwikkeling en veiligheid op het continent te garanderen.
Europa heeft te kampen met steeds zwaardere, interne en externe uitdagingen, die onze toekomst en die van onze kinderen in gevaar brengen. Armoede, demografische problemen, wereldwijde klimaatverandering, internationaal terrorisme, georganiseerde misdaad en het energievraagstuk: dit zijn stuk voor stuk gevaren die adequate en complexe antwoorden en oplossingen vereisen. Die kunnen wij echter alleen geven als wij, als Europeanen, sterker en eensgezinder optreden.
Ten slotte is het van belang dat in de Verklaring de inzet van de lidstaten voor een gemeenschappelijke toekomst tot uiting komt, de interne cohesie van de Unie wordt verstevigd en vóór alles de veiligheid en de welvaart van de burgers voor ogen wordt gehouden.
Diamanto Manolakou 
De besluiten van de Europese Raad van maart jongstleden zijn het zoveelste, onweerlegbare bewijs dat de EU een mechanisme is voor de bevordering van de belangen van het kapitaal. In plaats van maatregelen te nemen voor de bescherming van het milieu treft zij maatregelen voor de bescherming van de bedrijven en de ondersteuning van de monopolies.
De roekeloze exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen door het kapitaal is de fundamentele oorzaak van de grote klimaatveranderingen die zich voltrekken en van het reële gevaar voor een planetaire milieuramp. In plaats van dappere maatregelen te treffen om het ongebreidelde optreden van de monopolies enigszins aan banden te leggen, besluit de EU om de concurrentie op de elektriciteits- en aardgasmarkten aan te wakkeren, de energiemarkt te liberaliseren en de strategische sector van de energieproductie, -handel en -distributie geheel en al over te leveren aan het particulier kapitaal.
De centrumrechtse en centrumlinkse regeringen hebben unaniem toegezegd meer vaart te zullen zetten achter de verwezenlijking van de volksvijandige Strategie van Lissabon en de commercialisering van onderwijs en gezondheidzorg en de aanval op de pensioenfondsen en de pensioen-, loon- en sociale rechten van de werknemers uit te roepen tot hoofddoelstellingen. Tegelijkertijd wordt meer vaart gezet achter de bevordering van nog hardere, tegen de werknemers gerichte maatregelen, van het "aanpassingsvermogen” van de arbeidsmarkt en de 'flexizekerheid', teneinde de arbeidskosten te kunnen beperken en de winst van het EU-kapitaal te kunnen opvoeren.
De Communistische Partij van Griekenland strijdt tegen deze keuzes. Zij brengt de terechte eisen voor het voetlicht en zet zich samen met de werknemers in voor de tegemoetkoming aan de hedendaagse behoeften van de volksklasse.
