Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 18 januari 2001 werd onderbroken, te zijn hervat.

Mededelingen van de Voorzitter
De Voorzitter
Geachte collega' s, op 26 januari jongstleden heeft de ETA een nieuw slachtoffer gemaakt tijdens een bomaanslag in San Sebastian, waarbij de heer Ramon Díez García, kok in het leger, om het leven is gekomen en waarbij twee andere personen gewond zijn geraakt. Namens het Europees Parlement wil ik mijn diepste medeleven betuigen met de familie van het slachtoffer en de gewonden een spoedig herstel toewensen.
We kunnen helaas niet anders dan opnieuw onze gevoelens van diepe verontwaardiging en onvoorwaardelijke afkeuring kenbaar maken ten aanzien van dit blinde geweld.
Tegelijkertijd zou ik op de tribune de heer Luis de Grandes en de heer Jesús Caldera welkom willen heten, delegatiehoofden van respectievelijk de Partido Popular en de Europese Sociaal-Democraten in het Spaanse parlement. Ze komen de Europese instellingen de overeenkomst voor vrijheid en tegen terrorisme aanbieden die op 8 december jongstleden ondertekend is door hun partijen en waarbij onder andere tal van vakbonden, ondernemersverenigingen en vredesorganisaties in Baskenland zich hebben aangesloten.
Uw stellingname, heren, is des te moediger daar de ETA onlangs verklaard heeft dat eenieder die deze overeenkomst ondertekend heeft of in de toekomst ondertekenen zal doelwit zal zijn van haar acties. Ik kan u verzekeren dat u op de solidariteit van ons Parlement kunt rekenen.
Geachte collega' s, ik zou u willen vragen een minuut stilte in acht te nemen.
(De Vergadering neemt staande een minuut stilte in acht)

De Voorzitter
Geachte collega' s, ik moet u thans het volgende meedelen.
De president van het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen heeft op 26 januari een beschikking gegeven waarbij hij de uitvoering opschort van een besluit van het Europees Parlement van 23 oktober 2000. Daarin heeft het Parlement akte genomen van de kennisgeving van de Franse regering aangaande de vervallenverklaring van het mandaat van de heer Jean-Marie Le Pen.
Bij deze beschikking is bepaald dat de heer Le Pen moet terugkeren in het Parlement, en ik heb uiteraard tot taak dit gerechtelijk besluit onmiddellijk ten uitvoer te leggen.
Verder heb ik onze Commissie juridische zaken en interne markt naar haar oordeel gevraagd over het vervolg dat het Europees Parlement aan deze zaak zou moeten geven. Nu reeds stel ik een nieuw element vast: de president van het Gerecht van eerste aanleg verleent het Europees Parlement de bevoegdheid een besluit te beoordelen inzake de vervallenverklaring van het mandaat van een Europees afgevaardigde. Indien dit besluit ten principale bevestigd wordt, dan zou de jurisprudentie-Le Pen ertoe kunnen bijdragen dat de bevoegdheid van de Europese instellingen voorrang krijgt boven die van de nationale regeringen.

Le Pen
Mevrouw de Voorzitter, toen ik enige tijd geleden op uw bevel de vergaderzaal van het Parlement in Straatsburg verliet, heb ik de beroemde uitspraak geciteerd van generaal MacArthur, die de volgende woorden sprak toen hij door de vijand gedwongen werd de Filippijnen te verlaten: "I will come back" .
Die uitspraak parafraserend zeg ik vandaag, nu ik hier terug ben: "I am back!" .
Het Hof van Justitie heeft me inderdaad in mijn rechten als Europees afgevaardigde hersteld en daarbij de geldigheid van mijn verweer erkend. Ik moge de Vergadering er namelijk op wijzen dat een banaal incident tijdens de verkiezingscampagne door de enige dagen later gekozen regering van socialisten en communisten aangegrepen is om een ware heksenjacht op mij te ontketenen die drie jaar heeft geduurd en waarbij elementaire rechtsbeginselen met voeten zijn getreden. De bedoeling van die regering was mij als politiek tegenstander in alle vertegenwoordigende lichamen buitenspel te zetten, terwijl ik toch een mandaat had gekregen van miljoenen kiezers. Deze fumus persecutionis vormt, zo meen ik, samen met de schendingen van het recht en vooral van de parlementaire immuniteit, de grondslag voor het oordeel van het Hof van Justitie. Ik ben ervan overtuigd dat allen die de democratie een warm hart toedragen dit principiële en rechtvaardige besluit zullen toejuichen.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, ik heb u gisteren een brief geschreven naar aanleiding van de uiterst tragische gebeurtenissen die zich onlangs hebben voorgedaan in de grootste democratie ter wereld, India. Mijns inziens zou het goed zijn als ons Parlement uitdrukking geeft aan zijn verbondenheid met de regering en het volk van India op dit moment. En ik zou u willen vragen de Vergadering voor te stellen een minuut stilte in acht te nemen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Dupuis.
Uiteraard heb ik onmiddellijk een boodschap van medeleven gezonden aan de Indiase autoriteiten. Ik dank u voor uw verzoek, dat aansluit bij het verzoek dat mevrouw Gill me meen ik wilde doen, en ik wil u allen dan ook van harte uitnodigen een minuut stilte in acht te nemen voor de slachtoffers van deze verschrikkelijke ramp.
(De Vergadering neemt staande een minuut stilte in acht)

Deva
Mevrouw de Voorzitter, hartelijk bedankt voor uw condoleances. Ik was ook van plan hierover het woord te voeren.

Heaton-Harris
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een vraag over artikel 7, lid 1 en 2, en artikel 8, lid 4, van het Reglement. Zijn uw diensten door de Britse regering in kennis gesteld van het verzoek van de conservatieve partij om een van de drie namen op haar lijst te wijzigen? Daardoor zou namelijk de naam worden verwijderd van iemand die tijdens de Europese verkiezingen van afgelopen juni voor de regio East Midlands is gekozen.
De heer William Newton Dunn zou namelijk vervangen worden door de heer Javed Arain, vierde op de lijst van de conservatieve partij, die vandaag onze vergadering vanaf de publieke tribune bijwoont.
U weet ongetwijfeld dat de laatste Europese verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk voor het eerst volgens het systeem van de evenredige vertegenwoordiging hebben plaatsgevonden. De kiezers hebben dus op een partij gestemd en niet op een persoon. Als u daarvan niet op de hoogte bent gesteld, kunt u misschien bij de Britse regering informeren wat haar officiële juridische standpunt in deze zaak is.
Tot slot vraag ik dat de in artikel 7, lid 3, van het Reglement genoemde commissie belast met het onderzoek van de geloofsbrieven nagaat of de heer Newton Dunn heeft gehandeld naar de letter en de geest van de Akte van 20 september 1976, zoals in ons Reglement wordt uiteengezet.

Newton Dunn
Mevrouw de Voorzitter, in artikel 2 van ons Reglement wordt gesteld dat de leden hun mandaat vrij uitoefenen, dat zij niet als leden van een politieke partij worden gekozen en dat zij niet gebonden zijn door instructies.
(Applaus van het centrum en van links) De essentie van democratie is dat individuen tegenover de staat gegarandeerde rechten hebben. Ik betreur het dat de conservatieve partij nu probeert een nieuwe doctrine in te voeren volgens welke politieke partijen boven individuen staan. Dat is het begin van een totalitaire staat en daarom ben ik uit de partij gestapt.
(Applaus van het centrum en van links)

Helmer
Mevrouw de Voorzitter, de heer Newton Dunn heeft terecht de aandacht gevestigd op artikel 2, maar hij vergeet dat de verkiezingen van 1999 volgens het systeem van de evenredige vertegenwoordiging hebben plaatsgevonden. De kiezers hebben niet voor de heer Newton Dunn gestemd, noch voor mij of voor de heer Heaton-Harris. Ze hebben voor een partij gestemd en de heer Newton Dunn steunde de conservatieve partij, haar leider en haar Europese politiek. Hij heeft die steun nu ingetrokken en loochent dus de democratische rechten van de kiezers uit East Midlands, van wie meer dan 40% voor de conservatieven heeft gestemd.
Ik verzoek de heer Newton Dunn dus zijn ontslag in te dienen.

De Voorzitter
Mijnheer Helmer, dat Britse debat is vast zeer onderhoudend, maar er staat ons een bijzonder belangrijke mededeling te wachten van de Commissie over de economische en sociale cohesie.

Cunha
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil iets zeggen over de gebeurtenissen in Portugal. Ik zal het heel kort houden. Het was een verschrikkelijke ramp, en het ergste was wel dat er zes doden te betreuren waren. Dat kan niet meer ongedaan worden gemaakt. Verwacht wordt nu dat ook de materiële schade omvangrijk zal blijken te zijn. Er zal dus een beroep moeten worden gedaan op de solidariteit van de Europese Unie. Zoals onze collega Ilda Figueiredo al heeft aangegeven, hopen wij hiervoor in Straatsburg de steun van dit Parlement te krijgen.

MacCormick
Mevrouw de Voorzitter, hoewel de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk volgens het lijstsysteem worden gehouden, verschijnen de namen van de kandidaten in de volgorde waarin kiezers worden uitgenodigd voor hen te stemmen. Wij worden dus zowel als persoon als in de hoedanigheid van vertegenwoordiger van een politieke partij gekozen. Dat is belangrijk en ik wijs erop dat de conservatieve partij van het Verenigd Koninkrijk een van de partijen was die stemde voor het vermelden van namen op de stemformulieren.

Frahm
Graag wil ik u en het Parlement erop attenderen dat we over enkele dagen geconfronteerd zullen worden met een ramp door menselijk toedoen. Afgelopen week was ik met twee collega' s, Feleknas Uca en Konstantinos Alyssandrakis, op bezoek in Istanbul. Daar troffen we voormalige gevangenen, hun familie en advocaten aan, samen met mensenrechtenactivisten in Turkije. Een groot aantal gevangenen in de Turkse gevangenissen is in hongerstaking, en sommigen van hen staken tot de dood erop volgt, vanwege het gevangenenbeleid van de Turkse regering. Ik wil u graag verzoeken, mevrouw de Voorzitter, contact op te nemen met de Turkse overheid en erop aan te dringen de dialoog tussen de Turkse regering enerzijds en de organisaties voor gevangenen en de mensenrechtenorganisaties anderzijds te hervatten. Anders zullen we de komende week een hele reeks sterfgevallen meemaken, want de hongerstaking is nu al maanden aan de gang.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Frahm. Ik heb goede nota genomen van uw boodschap.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, gezien de huidige situatie steun ik dit verzoek met kracht. Eergisteren was ik in de gelegenheid om de minister van Justitie van Turkije te spreken. Ik heb hem daarbij op de ernst van de toestand gewezen. Ik wil u dan ook verzoeken in dezen actie te ondernemen.

Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij al degenen die hier iets hebben gezegd over de tragedie die zich het afgelopen weekeinde in Portugal heeft voorgedaan. Om een idee te krijgen van wat er gebeurd is, hoeft men alleen maar het volgende te bedenken: de winter van het afgelopen jaar was de droogste van de eeuw, terwijl het in de maanden december en januari heviger heeft geregend dan iemand zich kan herinneren. Alle pogingen om de wateren in bedwang te houden zijn daarom vergeefs geweest. Bovendien verliep alles enorm snel, wat geleid heeft tot verschrikkelijke overstromingen met dodelijke slachtoffers. We moeten dus een veel grotere inspanning leveren dan men aanvankelijk geneigd zou zijn te denken - dit was werkelijk uitzonderlijk.
  

Alyssandrakis
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil graag een opmerking maken over het vraagstuk dat mevrouw Frahm aan de orde stelde. Zoals zij reeds zei, was ook ik lid van die delegatie, en evenals alle anderen bevond ik mij in een moeilijk parket toen de ouders van de politieke gevangenen ons met aandrang vroegen iets voor hun kinderen te ondernemen. Helaas stonden wij met de mond vol tanden. Het verbaast mij werkelijk ten zeerste dat ondanks de herhaalde oproepen van zowel collega Korakas als mijzelf, er nog steeds geen stappen zijn ondernomen bij de Turkse autoriteiten. Ik wil u verzoeken zo snel mogelijk te handelen, voordat wij nog meer slachtoffers moeten betreuren dan wij nu al doen, na de bestorming van de gevangenissen door de Turkse autoriteiten afgelopen december.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, de afgelopen dagen zijn in een aantal regio' s in Portugal - en dan vooral in het centrum en het noorden van het land - de weersomstandigheden zo ernstig geweest, met niet aflatende stortbuien, dat een aantal mensen omgekomen is. Huizen zijn verwoest, families zijn door het water uit hun woningen verdreven en er is grote schade aan woonhuizen. Ook de landbouw, de visvangst, de industrie en de handel hebben enorme schade ondervonden - wegen zijn verwoest en havens zijn ontoegankelijk geworden. De omvang van de schade is natuurlijk nog niet precies bekend, maar alles wijst erop dat die enige honderden miljarden escudo' s zal blijken te bedragen. Dat betekent dat de Gemeenschap bijzondere middelen zal moeten vrijmaken om het hoofd te kunnen bieden aan de economische en sociale gevolgen van deze ramptoestand. We spreken ons oprecht medeleven uit met de families van de slachtoffers en we betuigen onze solidariteit jegens al degenen die dakloos zijn geraakt en hun hele hebben en houden hebben verloren. Ik ga ervan uit dat alle Parlementsleden zich hierbij aansluiten. Mevrouw de Voorzitter, wij verzoeken u om samen met de Portugese regering en de betrokken plaatselijke autoriteiten bij de Commissie te vragen om de toewijzing van noodhulp aan de gemeenschappen die het zwaarst getroffen zijn, opdat deze hun economische activiteiten weer kunnen hervatten. Ik wil bovendien vragen of dit onderwerp bij de eerstvolgende Conferentie van voorzitters op de agenda voor het actualiteitendebat van de volgende vergadering kan worden geplaatst.

Ortuondo Larrea
Mevrouw de Voorzitter, als Baskische afgevaardigde van het Europees Parlement veroordeel en verwerp ik het terrorisme en het geweld van de ETA. Ik betuig tevens mijn medeleven aan de familie van Ramón García en aan de familieleden van alle slachtoffers van terrorisme en geweld. Verder wens ik namens de Baskische Nationalistische Partij te onderstrepen dat de morele beginselen van de mensenrechten, en met name het recht op leven, voor ons de allerhoogste waarden zijn.
U hebt hier gewag gemaakt van het door de Spaanse Volkspartij en de Spaanse Socialistische Arbeiderspartij ondertekende akkoord inzake terrorismebestrijding. Ik moet u er evenwel op attenderen dat dit pact niets nieuws inhoudt: er is slechts sprake van repressieve maatregelen, politiële acties en van staatswege opgelegde verplichtingen. Het draagt op generlei wijze bij aan de oplossing van het politieke conflict waaronder Baskenland gebukt gaat.
Ofschoon het Baskische parlement reeds tien jaar geleden het recht op zelfbeschikking heeft goedgekeurd, heeft de Spaanse regering deze in alle vrijheid en op democratische wijze in Baskenland genomen beslissing eenvoudigweg naast zich neergelegd. Baskenland heeft dringend behoefte aan minder fascisme van de ETA en aan minder centralisme en inmenging van de staat. Wij hebben behoefte aan meer dialoog, meer democratie en meer respect voor de democratische beslissingen van het Baskische parlement.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mevrouw de Voorzitter, twee dagen geleden heeft Amnesty International naar aanleiding van de gratieverlening aan 14 folteraars en de onderscheiding voor het voormalige hoofd van de politieke politie van San Sebastian het volgende geconcludeerd: "Het verlenen van gratie en eerbewijzen aan folteraars is een duidelijk sein dat schendingen van de mensenrechten in Spanje in feite niet worden bestraft."
Dit is niet de eerste keer dat de Spaanse overheid gratie en eerbewijzen verleent aan folteraars. In zijn verslag van juni 1999 stelde Amnesty International dat in Spanje een klimaat van straffeloosheid heerst. In artikel 6 van het Verdrag van Amsterdam...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, in de tekst die de heer Ortuondo ons heeft voorgelezen is sprake van centralisme. Ik stel mij de vraag of hiermee het centralisme van Spanje ten overstaan van Baskenland wordt bedoeld. Ik vermoed van niet, want, zoals de heer Ortuondo ongetwijfeld weet, is Baskenland de Europese regio met de hoogste graad van zelfbestuur. Ik zou hem echter willen vragen of in diezelfde tekst misschien ook de woorden van zijn partijleider aan de ETA te lezen staan: "Vermoordt geen koks, vermoordt het gezag". Het gezag staat voor de Spaanse Volkspartij. Ja, mijnheer Ortuondo, ik ben er zeker van dat met het gezag de Spaanse Volkspartij wordt bedoeld, en ook de Spaanse Socialistische Arbeiderspartij. Sterker nog, het genoemde gezag wordt verpersoonlijkt door heel dit Parlement. Heel dit Parlement heeft motieven om zich als het doelwit van de ETA te beschouwen.

Díez González
Mevrouw de Voorzitter, we hebben het al zo vaak gezegd en we hebben het ook vandaag aan enkelen onder u uitgelegd. Wanneer wij een pact voor de vrijheden en tegen het terrorisme in Euskadi introduceren en onderschrijven, dan introduceren en onderschrijven wij een pact dat de grenzen van de politiek ver overschrijdt. Het pact streeft immers naar bescherming van de vrijheden, bescherming van het leven en bescherming van de pluraliteit. Ik denk dat dit Parlement dat ondertussen al wel weet. Het is echter mogelijk dat dit akkoord niet bij iedereen in goede aarde valt en dat het bij sommigen op kritiek stuit. Er is zelfs een organisatie - uiteraard de terreurbeweging ETA - die de huidige en potentiële ondertekenaars met de dood heeft bedreigd, eenvoudigweg omdat zij het pact steunen.
Waarde collega's, ondanks alles zullen wij blijven opkomen voor de vrijheden. Wij zullen hoe dan ook het recht verdedigen van iedere burger van Euskadi, of hij nu voorstander van zelfbestuur of van onafhankelijkheid is, om zich in zijn land vrij te bewegen, zonder lijfwachten. Ik wil niet meer maar ook niet minder zijn dan de heer Gorostiaga: ik wil net als hij in mijn land kunnen rondwandelen met mijn kinderen, zonder lijfwachten.

Marset Campos
Mevrouw de Voorzitter, na de woorden van de vertegenwoordigers van de Baskische Nationalistische Partij en Euskal Herritarrok wil ik kort mijn solidariteit uitspreken met de verklaring die u als Voorzitter namens het Europees Parlement hebt afgelegd. Samen met u pleit ik voor democratie en vrede in Spanje.
Het grootste probleem waarmee wij in Spanje hebben af te rekenen, is het terrorisme. Fascistische groeperingen als die van Euskal Herritarrok vormen een regelrechte bedreiging voor de vrede in Spanje en in Europa. Het is niet omdat de centrale regering en het Baskische parlement er een verschillende politieke mening op na houden en zodoende in ons land interne spanningen creëren dat wij hier in het Europees Parlement moeten nalaten te ijveren voor vrede en democratie en ons niet kunnen verzetten tegen het fascisme.

Economische en sociale cohesie
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over economische en sociale cohesie.
Ik geef direct het woord aan commissaris Barnier.

Barnier
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, voordat ik inga op mijn eigenlijke onderwerp, het verslag dat ik u vanochtend namens de Commissie presenteer, zou ik eerst nog een opmerking willen maken, als u het goed vindt.
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen reageren op de bezorgdheid die zojuist tot uitdrukking is gebracht door mevrouw Figueiredo, mevrouw Torres Marques en de heer Cunha naar aanleiding van de enorme natuurramp die de regio van Norte in Portugal heeft getroffen. Als commissaris die verantwoordelijk is voor dit soort kwesties zou ik hun willen zeggen dat we uiteraard alle mogelijkheden zullen benutten om kredieten vrij te maken, zoals we ook gedaan hebben in andere omstandigheden en bij andere natuurrampen in Europa, om de Portugese autoriteiten in staat te stellen het hoofd te bieden aan de uitzonderlijk hoge kosten van wederopbouw, herstel en preventie die het gevolg zijn van deze ramp.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Europese Commissie heeft vanochtend het grootste deel van haar beraadslagingen gewijd aan de goedkeuring van het tweede verslag over economische en sociale cohesie in de Unie, dat ik haar samen met mijn collega' s mevrouw Diamantopoulou en de heer Fischler heb mogen voorleggen.
Ik heb dit verslag gepresenteerd overeenkomstig artikel 159 van het Verdrag - u allen welbekend -, zoals mevrouw Monica Wulf-Mathies dat in 1996 met haar verslag gedaan heeft. Dat verslag uit 1996 is de basis geweest voor het vaststellen van de contouren van Agenda 2000. Het eerste deel van het verslag dat ik u vandaag presenteer - een uitgebreide samenvatting van dit verslag is in drie talen beschikbaar en ligt bij de ingang van deze zaal - vormt een momentopname waarin, voor het eerst, een beeld gegeven wordt van de economische en sociale cohesie in de 27 landen van de Unie na de uitbreiding.
In het tweede deel wordt uiteengezet wat de betekenis van de andere communautaire programma' s is voor de doelstelling van de Unie op dit terrein. In dit deel wordt een overzicht gegeven van de resultaten van de structuurfondsen en van het Cohesiefonds. In het derde deel ten slotte wordt een aantal nieuwe wegen geschetst en worden aanbevelingen gedaan met het oog op de toekomst. Dit deel vormt een synthese van de voorafgaande delen en ligt zoals gezegd thans bij de ingang van de zaal voor u klaar. Het gehele verslag zal vanavond beschikbaar zijn op internet, dames en heren, en dat geldt ook voor alle kaarten en grafieken die eraan toegevoegd zijn.
Alvorens te luisteren naar uw bijdragen zou ik in deze inleiding twee vragen aan de orde willen stellen. In de eerste plaats: wat zijn de uitdagingen die ons op het punt van de economische en sociale cohesie te wachten staan in een uitgebreide Unie? De tweede vraag luidt: hoe kunnen we aan die uitdagingen het hoofd bieden?
De eerste uitdaging waarop ik uw aandacht zou willen vestigen betreft een algemene context, een context van snelle en ingrijpende ontwikkelingen die van invloed is op elk van onze landen en dus ook op de Unie als geheel. Ik doel hier op de mondialisering, het toenemend belang van nieuwe, op intellectueel vermogen en knowhow gebaseerde technologieën, de opkomst van de nieuwe economie, de intrede van de informatiemaatschappij en de demografische ontwikkelingen. En zoals u weet komt daar het toenemende verlangen van onze medeburgers bij naar meer tastbare beleidsresultaten, meer betrokkenheid en meer aandacht voor partnerschap.
De tweede uitdaging is de uitbreiding van de Unie. Aan de horizon gloort een Unie van 27 of misschien zelfs 28 landen, en wanneer u dit verslag leest zal het u duidelijk worden dat de verschillen en de ongelijkheden in die uitgebreide Unie zullen toenemen, in veel sterkere mate dan we hebben gezien bij de uitbreidingen in het verleden. Ik geef u slechts enkele cijfers, die de moeite van het onthouden waard zijn. Door de uitbreiding die thans in voorbereiding is zal de bevolking van de Unie met 30% toenemen, evenals de oppervlakte van de Unie, maar toch zal het bruto binnenlands product van de Unie slechts met 5% stijgen. Daarom hebben we in dit verslag een derde groep landen onderscheiden, een groep van acht kandidaat-landen, en wel de acht armste landen, die 16% van de bevolking van de uitgebreide Unie vertegenwoordigen en waarvan het inkomen per hoofd van de bevolking niet meer dan 40% bedraagt van het communautaire gemiddelde. Dáár ligt de grootste uitdaging, dáár doet zich de grootste verandering voor. En het betekent dat het zwaartepunt van het cohesiebeleid ten gevolge van de uitbreiding zal verschuiven naar Oost-Europa. Immers, van de 105 miljoen inwoners van de kandidaat-landen wonen er 98 miljoen in regio' s waarvan het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking lager is dan 75% van het gemiddelde van de uitgebreide Unie.
Maar, geachte afgevaardigden, dat de Unie een aantal zeer arme regio' s uit Oost-Europa in haar midden opneemt wil nog niet zeggen dat de arme regio' s in de huidige Unie - in Zuid-Europa, in Noord-Europa, in Midden-Europa en niet te vergeten de perifere en ultraperifere regio' s - als bij toverslag, in één keer, volop rijkdom en welvaart zullen kennen. Deze regio' s, die op dit moment zijn opgenomen in doelstelling 1, verkeren nog steeds in moeilijkheden, al hebben we wel enige vooruitgang geconstateerd.
Want er is wel sprake van vooruitgang. Het inkomen per hoofd van de bevolking van deze regio' s is dichter bij het communautaire gemiddelde komen te liggen: het is van 63% in 1988 gestegen naar 69% in 1997. Mede dankzij de structuurfondsen en het Cohesiefonds was de economische groei van de landen die betrokken zijn bij het cohesiebeleid groter dan de gemiddelde economische groei van de Unie. Toch worden de verschillen binnen een toenemend aantal lidstaten bepaald niet kleiner. Er blijven ongelijkheden bestaan, en in sommige gevallen nemen die zelfs toe. Zo bedraagt de werkloosheid in sommige regio' s meer dan 20%, regio' s die nauwelijks profiteren van de vooruitgang vanwege hun perifere ligging, het wegtrekken van de bevolking of de geringe arbeidsparticipatie van vrouwen, die 19% lager is dan die van mannen. Dat zijn de feiten die u in dit verslag zult aantreffen, dames en heren, zoals u er ook een beschrijving in zult aantreffen van de geografisch bepaalde ongelijkheden, van de enclaves van armoede, soms zelfs van grote armoede, in steden of bepaalde stedelijke zones.
Hoe kunnen we aan die uitdagingen het hoofd bieden? Dames en heren, het cohesiebeleid dient in onze ogen de centrale pijler te blijven van het samenlevingsmodel van de Europese Unie. We leven in een Europese Unie die werk wil maken van saamhorigheid en verbondenheid, en dat houdt in dat we ons drie vragen moeten stellen wanneer het gaat om het cohesiebeleid: waarom, voor wie en op welke wijze.
In de eerste plaats dus de vraag naar het waarom. Ik hoor wel eens beweren dat we niet alles vanuit Brussel kunnen regelen en dat er meer ruimte moet komen voor subsidiariteit. Daarmee ben ik het zeker eens, maar ik voel er niets voor - en ik zal er ook in de toekomst niets voor voelen - om het cohesiebeleid te laten verworden tot een procedurele aangelegenheid die louter is gericht op het doorsluizen van geld. We kunnen niet volstaan met het verzenden van cheques, we kunnen niet aanvaarden dat het cohesiebeleid op welke wijze dan ook weer een zaak van de nationale regeringen wordt. We koesteren immers gemeenschappelijke prioriteiten, wezenlijke communautaire prioriteiten, en het is in ons aller belang een duurzaam en evenwichtig referentiekader te ontwikkelen voor het cohesiebeleid. De discussie daarover begint nu pas, en ik kan u op dit moment dan ook geen besluiten meedelen. Misschien kan ik u echter wel enkele punten ter overweging meegeven. Een van die punten, gebaseerd op de ervaringen die zijn opgedaan in meer dan tien jaar cohesiebeleid, is dat de ene kwestie de andere niet is wanneer het gaat om de ontwikkeling van onze regio' s: het belang en het gewicht van de verschillende vraagstukken lopen mijns inziens sterk uiteen. Cruciale kwesties zijn bijvoorbeeld de kwestie van de stedelijke zones waarover ik zojuist gesproken heb, de aansluiting van regio' s op netwerken of de specifieke problemen waarmee gebieden te maken hebben die gebukt gaan onder geografische handicaps zoals een geïsoleerde of hoge ligging of natuurlijke barrières.
We moeten tevens aandacht schenken aan de menselijke middelen, want daarmee hangt het probleem van de werkgelegenheid samen. In ons verslag worden met name voorstellen gedaan voor richtsnoeren die zijn gericht op meer banen van hogere kwaliteit, meer sociale integratie en meer gelijke kansen.
Ten slotte, geachte afgevaardigden, zou de Commissie mede op basis van dit debat zover moeten komen dat ze de andere communautaire instellingen te zijner tijd een meer strategische en meer coherente benadering kan voorstellen van de ontwikkeling van de regio' s van de Unie. Zo zou de doelstelling van economische en sociale cohesie, die ons streven blijft, een meer territoriale dimensie en basis kunnen krijgen. De tweede vraag was: voor wie is dit cohesiebeleid bestemd? Bij de beantwoording van deze vraag heb ik me gebaseerd op twee uitgangspunten, waarmee de gehele Commissie heeft ingestemd.
Het eerste uitgangspunt is dat we prioriteit moeten blijven verlenen aan regio' s die de grootste ontwikkelingsachterstand kennen. Het gaat daarbij niet alleen om regio' s in de toekomstige lidstaten, maar ook om regio' s in de huidige lidstaten van de Unie. Met dit vraagstuk van prioritaire steun voor de minst ontwikkelde regio' s hangt natuurlijk de vraag samen wat de drempel moet zijn voor toelating van een regio tot die categorie.
Mijn tweede uitgangspunt is dat de regio' s met een structurele ontwikkelingsachterstand niet de enige regio' s van de uitgebreide Unie zijn die problemen ondervinden waarvoor we een oplossing moeten vinden. We hebben communautaire prioriteiten, en dus moeten we ons beleid afstemmen op het gehele grondgebied van de Unie. Immers, vaak zijn er binnen een lidstaat rijke en arme regio' s, en soms zijn er zelfs binnen een regio verschillen tussen achtergebleven gebieden en gebieden die volop in ontwikkeling zijn, zoals ook blijkt uit het onderzoek naar stedelijke gebieden dat ik enkele maanden geleden gepubliceerd heb.
Dames en heren, wat de tenuitvoerlegging van het beleid betreft denk ik dat er meer gedelegeerd kan worden aan de lidstaten en dat het subsidiariteitsbeginsel ruimer toegepast kan worden dan in het verleden. Voorwaarde is wel dat de communautaire prioriteiten absoluut gerespecteerd worden en dat we onze inspanningen op Europees niveau blijven richten op degenen die onze steun het hardst nodig hebben. De derde vraag ten slotte: op welke wijze moet het cohesiebeleid voortgezet worden? Wat dit betreft wil ik volstaan met twee woorden: grotere doeltreffendheid en beter beheer. Dat heb ik ook al duidelijk gemaakt in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en dat zal ik ook duidelijk maken in de Commissie begrotingscontrole. Maar het moet ook een geloofwaardig beleid zijn dat gestoeld is op ambities - ik heb ze zojuist genoemd - en waarvoor voldoende middelen vrijgemaakt worden. We hebben geen begrotingsresultaten of -ramingen willen geven, omdat het onzes inziens daarvoor nog te vroeg is; daarmee zouden we het paard achter de wagen spannen. Laten we ons eerst bezighouden met de doelstellingen, met de inhoud en met de prioriteiten voor Europa. Vervolgens zullen we de middelen moeten vinden om die prioriteiten vorm te geven. De enige opmerking die ik in dit verband voor uw Vergadering zou willen maken is dat in 1999 een aantal besluiten genomen is in Berlijn, en dat een van de belangrijkste besluiten betrekking had op het streefpercentage voor het einde van de huidige programmeringsperiode, in 2006. Wanneer we op dat moment alle middelen bij elkaar optellen die zijn toegewezen in het kader van de structuurfondsen, het Cohesiefonds, de pretoetredingsinstrumenten - met name ISPA - en de kredieten die in reserve zijn gehouden met het oog op de eerste toetredingen vóór 2006, moet de totale inspanning een waarde hebben van 0,45% van het bruto binnenlands product van de Unie. Dat cijfer is voor mij een referentiepunt, een belangrijk richtpunt in de financiële debatten die we te zijner tijd met u en met de lidstaten zullen voeren.
Dames en heren, ongeacht het uitgavenniveau dat samenhangt met de toename van de ongelijkheden meen ik te kunnen zeggen dat er van een geloofwaardig cohesiebeleid slechts sprake is indien daarvoor voldoende middelen ter beschikking worden gesteld. En hoe hoog de structurele uitgaven ook zijn, het is van groot belang dat ook de andere communautaire instrumenten inhoudelijk gezien een positieve uitwerking hebben op de cohesie binnen de Unie, zoals in het Verdrag ook wordt aanbevolen. Een nadere beschouwing van het effect van die andere communautaire instrumenten leert dat er nog veel werk verzet zal moeten worden, met name om meer synergievoordelen te behalen. Daarbij denk ik vooral aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Dames en heren, ik zou u willen bedanken voor uw aandacht. Voordat ik antwoord zal geven op uw vragen zou ik nog willen zeggen dat dit verslag geen strikte, definitieve richtsnoeren bevat. Dit verslag is niet gericht op het nemen van besluiten, maar vormt de aanzet tot een debat. Het is een hulpmiddel om informatie te verschaffen en de stand van zaken toe te lichten. U moet het zien als een momentopname, een beeld van de Unie zoals ze eruit zal zien wanneer ze bestaat uit 27 landen, en die momentopname biedt ons de gelegenheid een aantal vragen op te werpen en een aantal aanbevelingen te doen. We zullen aanzienlijk meer duidelijkheid verschaffen in het derde verslag, dat is voorzien voor 2004 en dat gepresenteerd zal worden juist voordat besluiten genomen zullen moeten worden over de nieuwe Agenda. Mijns inziens blijkt uit dit verslag en uit dit debat over het cohesiebeleid dat dit beleid doeltreffend en nuttig is geweest, geheel in lijn met de doelstellingen die zijn vastgelegd in het Verdrag. Meer eenheid in Europa, meer solidariteit tussen de Europese volken, respect voor de diversiteit van de Europese regio' s - dat zijn en blijven onze doelstellingen. Dit debat over de economische en sociale cohesie maakt deel uit van het grote debat over de toekomst van de Europese Unie dat in Nice van start is gegaan en waaraan we allen zullen deelnemen. U kunt op ons rekenen de komende drie jaar, tot 2004, wanneer de nieuwe intergouvernementele conferentie van start gaat; u kunt op ons rekenen wanneer het gaat om dat grote debat, en ook wanneer het gaat om het speciale debat over onze visie op de toekomst van de Europese Unie - het debat over de mate van saamhorigheid tussen de volken en de regio' s.
Ik zeg u nogmaals dank. U kunt er zeker van zijn dat de Europese Commissie de bijdrage van uw Vergadering aan die debatten ter harte zal nemen.

Hatzidakis
Mijnheer de commissaris, als voorzitter van de Commissie regionaal beleid moet ik u zeggen dat het verslag over de cohesie werkelijk een uitstekende discussiegrondslag is. Deze discussie zal ook heel spoedig in de Commissie regionale zaken worden gevoerd, en ik denk wel dat daarin alle aspecten aan bod zullen komen.
Dan spreek ik nu als afgevaardigde. Mijns inziens toont het onderhavig verslag aan dat de inspanningen ter bevordering van de economische en sociale cohesie de laatste tijd meer zoden aan de dijk hebben gezet: de economische cijfers worden beter, maar de sociale cijfers slechter; er zijn landen die de geboden kansen goed aangrijpen, en er zijn landen die dat minder goed doen. Onze boodschap van vandaag moet dan ook luiden dat het beheer verbeterd moet worden. Dit geldt voor iedereen, maar vooral voor de lidstaten en de regio' s. Natuurlijk moeten er ook stimulansen worden geboden, en de efficiëntiereserve is zo' n stimulans. Daarmee kan een efficiënter gebruik van het geld van de Europese belastingbetalers worden verzekerd.
Ik ben het er dus mee eens dat voortaan de nadruk moet worden gelegd op de armste regio' s en lidstaten van de Europese Unie, zeer zeker in de tijd na 2006. Daarbij mogen wij echter een belangrijk ding niet uit het oog verliezen: de landen die nu als armste landen gelden zullen niet rijker worden doordat eenvoudigweg het gemiddelde BNP per hoofd van de bevolking van de Europese Unie zal dalen. Dat zal namelijk een kunstmatige daling zijn ten gevolge van de uitbreiding. Dit moeten wij goed voor ogen houden als wij geen verkeerde beleidsbesluiten willen nemen.
Derhalve is het mijns inziens juist de financiële middelen te concentreren. Terecht wil men de middelen beter gebruiken en wordt een beter beheer verlangd van zowel de Commissie als ook de lidstaten en de regio' s. Laten wij echter niet vergeten dat wij de taart na de uitbreiding in meer stukjes zullen moeten snijden, en daarom is het voor mij van doorslaggevend belang, mijnheer de commissaris, dat er een grotere taart op tafel komt, dat met andere woorden de structuurfondsen in de jaren na 2006 meer middelen ter beschikking krijgen. Dit is een fundamenteel gegeven en daar wil ik graag uw mening over horen.

Barnier
Mijnheer Hatzidakis, natuurlijk ben ik het met uw diagnose eens. Zelf was ik vanuit dezelfde invalshoek en op dezelfde gronden ook al tot deze conclusie gekomen. Ik wil uw Vergadering erop wijzen dat het gemiddelde bruto binnenlands product van de Unie met 18% zou dalen, indien de twaalf landen die thans kandidaat-lid zijn nu tot de Unie zouden toetreden. Dat zou er automatisch toe leiden dat regio' s die nog steeds in moeilijkheden verkeren in één keer boven het communautaire gemiddelde zouden uitkomen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. We zullen een oplossing moeten vinden voor die regio' s.
Mijnheer Hatzidakis, u stelt dat er meer geld nodig zal zijn. Wat dat betreft kan ik op dit moment slechts op strikt persoonlijke titel spreken, en ik kan u zeggen dat we nog niet toe zijn aan een discussie over de toekomstige financiële vooruitzichten. Ik heb u slechts een indicatie gegeven, en daarmee ben ik ook op persoonlijke titel al behoorlijk ver gegaan. Het cijfer van 0,45% van het communautaire bruto binnenlands product is een cijfer dat in 2006 gehaald zal moeten worden, zoals is afgesproken in Berlijn. Het betreft hier een totaalcijfer dat betrekking heeft op alle met het cohesiebeleid samenhangende kredieten: de structuurfondsen, het Cohesiefonds, de pretoetredingskredieten, het PHARE-programma, de instrumenten SAPARD en ISPA alsmede de kredieten die in reserve zijn gehouden met het oog op de eerste toetredingen in 2004. Voor mij vormt dit cijfer een referentiepunt. En als ik nog iets verder mag gaan, ik zou zelfs durven stellen dat we met een lager percentage dan die 0,45% geen geloofwaardig beleid zullen kunnen voeren op het moment dat de Unie ook de twaalf kandidaat-landen zal omvatten, gezien de situatie waarin die thans verkeren. Dat is alles wat ik u op dit moment kan zeggen.

McCarthy
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris graag bedanken voor de openhartige inleiding van zijn verslag in de plenaire vergadering. Het is het begin van een debat, een eerlijk debat, waaraan wij als leden van het Parlement willen deelnemen. De commissaris en de heer Hatzidakis hebben gezegd dat regionale verschillen twee keer zo groot zullen worden. Het zal moeilijker worden om cohesie te bereiken: we staan voor een ongekende uitbreiding van de Unie, maar we hebben nog steeds arme regio' s.
Dat is een kwestie die miljoenen euro zal kosten. In de woorden van een voormalige Franse voorzitter van de Commissie: "Hebben we de middelen om onze ambities te realiseren?" Die middelen hoeven niet per se financiële middelen te zijn, we moeten ook naar ander beleid kijken. Het is duidelijk dat er een grens zit aan de begrotingsbijdragen. Daarom verzoek ik u, commissaris Barnier, en uw collega' s te bestuderen welke mogelijkheden ander beleid biedt, in het bijzonder de echte en tastbare voordelen die het inschakelen van de particuliere sector kan opleveren voor het herstel van onze regio' s.
Commissaris, weet u zeker dat vooral de heer Monti, commissaris voor de mededinging, een verlicht standpunt in zal nemen, zodat we kunnen rekenen op particuliere, vernieuwende initiatieven voor het terugdringen van regionale verschillen in de Unie?

Barnier
Ik dank u voor uw opmerking, mevrouw McCarthy. Ik kan u verzekeren dat de Commissie, en ikzelf in het bijzonder, met een open geest aan het grote debat zullen deelnemen, niet alleen hier, maar ook in de nationale parlementen en de regio' s, en daarbij zullen we zoveel mogelijk decentraal te werk gaan. Het gehele team van mijn Directoraat-generaal zal zich inzetten om eenieder kennis te laten nemen van de feiten zoals die naar voren komen uit deze momentopname, met de bedoeling de komende twee jaar een debat op gang te brengen waarin transparantie en openheid de boventoon voeren. De inspanning waarover we spreken heeft op dit moment een waarde van ongeveer dertig miljard euro per jaar, en ik heb de heer Hatzidakis al mijn mening gegeven over de ondergrens die we mijns inziens in ieder geval dienen aan te houden, omdat ons beleid anders niet meer geloofwaardig zou zijn. Net als u, mevrouw McCarthy, ben ik van mening dat dit Europees beleid als een hefboom dient te werken voor andere acties en andere op synergie gerichte instrumenten. Daarom hecht ik veel waarde aan het partnerschap, aan de modernisering van de privé-fondsen en aan de bijdrage van de Europese Investeringsbank, een belangrijke partner op dit terrein. Ik heb ook alle begrip voor uw wens dat dit beleid en het mededingingsbeleid, waarvoor de heer Mario Monti verantwoordelijk is, beter met elkaar in overeenstemming gebracht worden. Daarbij zullen we moeten laveren tussen eerbiediging van het Verdrag, met name op het punt van de mededingingsregels, en het belang van het regionaal beleid.
Ik ben er echter wel van overtuigd, mevrouw McCarthy, dat er in Europa geen sprake kan zijn van solidariteit of cohesie wanneer we enkel vertrouwen op de wetten van de vrije markt, op de wet van vraag en aanbod of op een beleid van louter fiscale overdracht. Met een liberaal beleid alleen kunnen we mijns inziens niet voor elkaar krijgen dat de armste regio' s hun positie verbeteren en hun achterstand op de rijkste regio' s inlopen. Daarom zal ik alles in het werk stellen om een communautair beleid op dit terrein te handhaven.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ook namens mijn fractie hartelijk dank voor het voortreffelijke verslag. Het zal zeker leiden tot een diepgravende, maar ook felle discussie. Met een tweeledige vraag wil ik deze discussie alvast een beetje op gang brengen. Het huidige systeem geldt eigenlijk slechts tot het jaar 2006. Stel dat wij de onderhandelingen met de kandidaat-lidstaten voeren vanuit de doelstelling dat zij in 2004/2005 toetreden, hoe kunnen wij hun dan duidelijk maken dat zij - hoewel ze op de nu geldende voorwaarden lid worden - er niet op kunnen rekenen dat dit systeem kan worden voortgezet en dat ze zich dus aan een nieuw cohesiebeleid moeten aanpassen, ongeacht de omstandigheden waaronder zij zijn toegetreden? Ten tweede: wellicht kunt u de vrees van sommige regio' s enigszins temperen door aan te geven op welke wijze deze regio' s - welke plafonds we ook zullen vaststellen - na het jaar 2007 minder steun zullen ontvangen en op welke wijze deze regio' s onze steun en onze solidariteit niet in één klap verliezen. Hoe kunnen we ze, zoals dat al gebeurt bij de afbouw van projecten, de kans bieden om geleidelijk aan tot bloei te komen zonder dat het systeem ze direct geheel laat vallen? Misschien kunt u met uw antwoord een aantal van die angsten wegnemen.

Barnier
Mijnheer Jarzembowski, ik dank u voor uw vraag, die betrekking heeft op wat misschien wel het belangrijkste punt van discussie zal worden wanneer het gaat om de financiële middelen. Ik wijs er echter op dat bij de vaststelling van de financiële vooruitzichten destijds in Berlijn besloten is een bedrag van ongeveer 39,5 miljard euro opzij te zetten met het oog op de nieuwe toetredingen, die waarschijnlijk vóór 2006 hun beslag zullen krijgen. Bedoeling daarvan is de nieuwe lidstaten te laten profiteren van het huidige cohesiebeleid, maar na 2006 zullen deze landen uiteraard in dezelfde mate als de huidige lidstaten aanspraak kunnen maken op het vervolgbeleid, dat er vermoedelijk anders uit zal zien.
Ten aanzien van het probleem van de regio' s die in één keer automatisch boven de toewijzingsdrempel zullen uitkomen, simpelweg omdat een aantal zeer arme landen tot de Unie toegelaten wordt, zou ik het volgende willen zeggen. In mijn verslag heb ik vier mogelijkheden geopperd om aan dit probleem het hoofd te bieden, en op dit moment kan ik niet meer doen dan die vier mogelijkheden naar voren brengen. De eerste mogelijkheid is botweg vast te houden aan die drempel van 75% van het communautaire bruto binnenlands product, het percentage dat thans geldt als maximumgrens voor regio' s om aanspraak te kunnen maken op steunverlening in het kader van doelstelling 1, dat wil zeggen op de ruimste krediettoewijzingen. De tweede mogelijkheid is aan deze drempel van 75% een phasing out-beleid te verbinden, dat zich over een bepaalde tijd moet uitstrekken en waarvoor een substantieel bedrag beschikbaar gesteld moet worden. Met een dergelijke overgangsregeling zou de pijn verzacht kunnen worden voor de regio' s die in één keer boven de drempel uitkomen. Een derde mogelijkheid is de drempel op te rekken tot boven die 75%, zodat meer regio' s aanspraak kunnen maken op de ruimste steunverlening. Bij deze keuze zal de kwestie van de financiering waarschijnlijk een probleem vormen. De vierde mogelijkheid ten slotte is het naast elkaar laten bestaan van twee drempels, één voor de huidige regio' s van de Unie en één voor de regio' s van de landen die in de toekomst zullen toetreden tot de Unie. Ik wil en kan op dit moment geen knopen doorhakken - ik ben hier om naar u te luisteren. En zo zal ik ook luisteren naar wat de lidstaten hierover te zeggen hebben, evenals de nationale afgevaardigden en de gekozenen in de regio' s. Hoe dan ook, we zullen in ieder geval een keuze moeten maken uit die vier mogelijkheden.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u opperde dat het zwaartepunt van de cohesie in de toekomst in het Oosten ligt en dat een dergelijk cohesiebeleid slechts kan worden uitgevoerd als daarvoor voldoende middelen ter beschikking staan. Bent u het met mij eens dat er ook voldoende tijd voor moet worden uitgetrokken? De ervaring leert namelijk dat er ook tijd nodig is om regio' s tot ontwikkeling te brengen. In hoeverre kunnen wij bouwen op de verbintenis van de Commissie dat zij beide elementen - tijd en geld - zal inzetten om de cohesie preventief voor te bereiden? Voor het jaar 2002 is er 4 miljard euro beschikbaar in categorie VIII. Is het niet zinvol om dat bedrag reeds vóór hun toetreding voor de cohesie van de landen in het Oosten in te zetten? Wat is uw standpunt hieromtrent?

Barnier
Mevrouw Schroedter, we hebben inderdaad tijd nodig. In het verslag heb ik zelfs opgemerkt dat het voor de huidige lidstaten met de grootste problemen en de regio' s met de grootste achterstand nog zeker een generatie duurt voordat die achterstand is ingelopen. Ik heb ook aangegeven, noodgedwongen in wat algemene termen, dat er wat dit betreft nog twee generaties nodig zijn voor de landen die rond 2004-2005 zullen toetreden. Ik ben het met u eens dat de uitbreiding en de daadwerkelijke toetreding des te succesvoller zullen verlopen naarmate we die toetreding nu beter voorbereiden. Daarom hecht ik er, als verantwoordelijk commissaris voor het ISPA-programma voor milieu en vervoer, samen met mijn collega' s Verheugen en Fischler, die respectievelijk verantwoordelijk zijn voor het PHARE- en het SAPARD-programma, zeer veel waarde aan dat van dit geld goed gebruik wordt gemaakt en dat een deel van de met deze fondsen samenhangende technische steun gebruikt wordt om de regionale kaders tot stand te brengen. Dáár ligt de ware zwakke plek van de kandidaat-landen, waarvan sommige regio' s pas zeer recentelijk tot stand zijn gekomen. Zo bestaan de voivodships in Polen bijvoorbeeld pas twee jaar. We moeten de regionale kaders dan ook steun bieden via de structuurfondsen, en zo grijp ik overigens ook iedere gelegenheid aan om de lokale gemeenschappen in de huidige Unie aan te sporen jumelages aan te gaan en te ijveren voor gedecentraliseerde vormen van samenwerking met de regio' s van de kandidaat-landen, zodat nauwere samenwerkingsverbanden op mensenmaat tot stand kunnen komen binnen iedere regionale gemeenschap. Wij hechten er dus aan die toetredingskredieten zo goed mogelijk te besteden. Ik kan echter geen uitspraak doen, mevrouw Schroedter, over de vraag wat we zullen doen met het geld dat in reserve is gehouden voor de periode vanaf 2002 - ik heb zojuist een bedrag genoemd van ongeveer veertig miljard euro - indien de betrokken landen niet in 2002 zullen toetreden. Vooralsnog is dat geld beschikbaar voor landen die werkelijk zullen toetreden. Maar uw vraag vormt voor mij voldoende aanleiding om erop te wijzen dat we pretoetredingsinstrumenten hebben waarmee we problemen kunnen voorkomen, zodat de toetredingen te zijner tijd een succes zullen worden.

Izquierdo Collado
Mijnheer de commissaris, ik ben het met u eens dat er zonder economische en sociale samenhang van een unie geen sprake kan zijn en dat er zonder de nodige middelen geen samenhang mogelijk is. Ik ben het tevens met u eens dat de gebruikte structuurfondsen effect hebben gesorteerd en gunstige resultaten hebben opgeleverd. Vandaar mijn vraag: kan de uitbreiding tot een goed einde worden gebracht zonder extra inspanningen van de Europese Unie, zonder dat de sinds de eerste toetredingen aanwezige begrotingsreserve wordt aangepast?
Ten tweede moet ik u erop attenderen, mijnheer de commissaris, dat er in sommige Europese regio's bezorgdheid heerst en dat uw antwoorden niet bepaald rustgevend zijn, ook al is het een feit dat de situatie snel verandert. Juist daarom vind ik dat we klare taal moeten spreken. U zegt dat er een oplossing moet worden gevonden voor de regio's die momenteel steun ontvangen, met name uit doelstelling 1. Ik zou willen dat u dit punt nader toelicht, mijnheer de commissaris. Wat zal er naar uw mening gebeuren met Castilla-La Mancha, Extremadura, Andalusië, Galicië, de Portugese en de Griekse regio's en de Duitse deelstaten die net in doelstelling 1 zijn opgenomen? Laten we toch vooral duidelijk zijn. Dat is immers de enige manier om onrust in de genoemde regio' s te vermijden.

Barnier
Mijnheer Izquierdo Collado, ik heb vandaag niet overal een antwoord op; had ik dat wel, dan zou u me dat trouwens ook kunnen verwijten. Onze bedoeling is een debat in gang te zetten. De financiële kaders zijn duidelijk, de spelregels liggen vast en er zijn garanties gegeven aan al deze regio' s van de Unie tot 2006. Ik heb de zaak in alle eerlijkheid uiteen willen zetten, omdat het niet aangaat fraaie betogen te houden over de uitbreiding, de grootse Europese Unie en de ontvangst die we onze broedervolken uit Oost-Europa zullen bereiden zonder de koele cijfers in ogenschouw te nemen. Dit verslag verhult niets; ik heb niet willen wachten tot 2005 om de waarheid te zeggen en kwesties aan de orde te stellen waarover te zijner tijd, wanneer de Commissie haar voorstellen heeft gedaan, beslissingen genomen zullen moeten worden door de staatshoofden en regeringsleiders en door uw Parlement. We hebben inderdaad een probleem, maar er is geen reden tot paniek. In antwoord op uw specifieke vraag over wat er gaat gebeuren met bestaande regio' s als Extremadura en het zuiden van Italië of toekomstige regio' s als de Oost-Europese Länder zou ik nog willen zeggen dat een en ander afhangt van het inkomen per hoofd van de bevolking dat deze regio' s rond 2005-2006 bereikt zullen hebben. Wat ik echter zeker weet is dat het gemiddelde bruto binnenlands product van de Unie ten gevolge van de uitbreiding zal dalen indien we vasthouden aan het criterium van het inkomen per hoofd van de bevolking - en ik hoop dat we dat zullen doen, want dat is echt onze doelstelling. Dat communautaire gemiddelde, mijnheer Izquierdo Collado, zal in meerdere of mindere mate dalen, afhankelijk van de vraag of de twaalf landen al dan niet tegelijkertijd zullen toetreden. Ook wat dit betreft is er dus geen reden tot paniek. Wellicht gaat het om een daling die minder groot is dan de 18% waarvan ik eerder gewag heb gemaakt. Vast staat wel dat sommige regio' s, die thans opgenomen zijn in doelstelling 1 en een behoorlijk ontwikkelingsniveau hebben bereikt, al ligt dat nog onder het gemiddelde, het risico lopen boven het nieuwe gemiddelde uit te komen. Daarvoor zullen we een oplossing moeten vinden. Ik heb zelf al gezegd dat het feit dat een aantal Oost-Europese landen tot de Unie toetreedt niet betekent dat die regio' s in één keer als rijke regio' s beschouwd moeten worden. Voor deze regio' s zal een substantiële oplossing gevonden moeten worden. We zullen ze steun moeten blijven verlenen, en daarvoor heb ik verschillende mogelijkheden aangegeven. Eén daarvan zou bijvoorbeeld kunnen zijn een financieel kader te creëren voor een phasing out-beleid, zoals we ook gedaan hebben voor Ierland en andere regio' s, om de overgang soepeler te laten verlopen, met name voor de regio' s die zeer dicht in de buurt van dat gemiddelde zitten. En verder blijven er in ieder geval, ook bij het nieuwe, lagere gemiddelde - dat blijkt al wanneer men alleen de kaarten in het verslag bekijkt, en bekijkt u die vooral goed - arme regio' s bestaan in landen als Spanje, Portugal, Griekenland en zelfs Italië, landen die thans deel uitmaken van de Unie. Met name voor deze regio' s die een tussenpositie innemen zal een oplossing gevonden moeten worden, en die zal grotendeels van financiële aard moeten zijn. Ik wil nu graag de vragen opwerpen, zodat ik op het moment dat het nodig is in staat zal zijn de antwoorden te vinden.

Costa, Paolo
Mijnheer de Voorzitter, in dit debat hebben we de gelegenheid de problemen waar we mee geconfronteerd worden op een serieuze manier te bespreken. Mijn punt is eenvoudig. De uitbreiding zal natuurlijk niet alleen moeilijkheden veroorzaken voor de probleemregio' s die we in de Unie op gaan nemen, maar als er een gemeenschappelijke markt wordt gecreëerd, zullen andere regio' s juist profijt hebben van die uitbreiding. Om eerlijk te zijn maak ik me een beetje zorgen over deze redenering op grond van gemiddelden, want het probleem van de verdeling van inkomen kan er misschien toe bijdragen de regio' s te identificeren die, op welke manier dan ook, wat meer aan de financiering van het geheel zouden kunnen bijdragen, met het oog op de uitbreiding. Daarom denk ik dat we misschien wat verfijndere criteria voor het cohesiebeleid moeten vaststellen. Ik blijf hopen dat het schema voor regionale ontwikkeling in Europa ons wat duidelijkere doelstellingen kan leveren. We moeten ons niet laten vastpinnen op dit mechanisme dat de regio' s automatisch in de ene of de andere groep terecht laat komen en ik hoop dat er in plaats daarvan een wat minder grove schaalverdeling kan worden opgesteld.

Barnier
Mijnheer Paolo Costa, zojuist heb ik met de nodige nadruk gezegd - en vergeeft u me dat ik het herhaal - dat ik dit debat nu in gang wil zetten, betrekkelijk vroeg dus, opdat er gediscussieerd wordt over de kern van de zaak, over onze visie op de toekomst van Europa, een Europa dat niet enkel een soort supermarkt behoort te zijn, maar ook een ware gemeenschap. Ik zou graag willen dat er gesproken wordt over solidariteit en dat er overeenstemming bereikt wordt over de politieke doelstellingen. Wanneer er eenmaal consensus is bereikt ten aanzien van de doelstellingen, de prioriteiten en de grote lijnen, moeten we ons buigen over de vraag naar de middelen. Het zou dan ook een valse start van dit debat zijn wanneer we thans uitsluitend over geldkwesties zouden spreken. Ik ben ervan overtuigd dat we daar te zijner tijd over komen te spreken. Dat is het eerste punt. Tweede punt: de solidariteit. Mijns inziens dient saamhorigheid tussen de lidstaten een bindend element te blijven. U weet dat er lidstaten zijn die nettobetalers zijn en andere die dat niet zijn, en het lijkt me dat die verdeling redelijk rechtvaardig en doeltreffend is. Ten derde zou ik u willen bedanken voor het feit dat u in uw eerste bijdrage verklaard heeft dat de uitbreiding de nodige problemen en risico' s met zich meebrengt, maar dat ze tevens nieuwe kansen en mogelijkheden schept. Daarmee ben ik het volledig eens. Kijkt u bijvoorbeeld eens naar wat er de afgelopen twintig jaar alleen al in Spanje, Portugal of Griekenland is gebeurd. Ik ben er stellig van overtuigd - en ik laat dan ook geen gelegenheid onbenut om hierop te wijzen in de openbare debatten waaraan ik deelneem - dat het bij elke uitbreiding uiteindelijk, dat wil zeggen op middellange en lange termijn, meer om kansen en mogelijkheden gaat dan om problemen en risico' s. Afgezien van morele en politieke overwegingen hebben we er geen enkel belang bij in moeilijkheden verkerende volken naast de deur aan hun lot over te laten. Komt de ellende erg dichtbij, zoals in het geval van de landen van Oost-Europa, Albanië of de Balkan, dan heeft dat altijd dezelfde gevolgen. Mensen die niet te eten hebben trekken weg uit hun land. De ellendige omstandigheden waarin deze mensen verkeren vormen een voedingsbodem voor nationalistische conflicten, oorlogen en smokkel- en maffiapraktijken. Afgezien van morele en politieke overwegingen hebben wij er belang bij deze uitbreiding tot stand te brengen en te doen wat nodig is om anderen in de vooruitgang te laten delen. Dit debat moet tevens aantonen dat het bij deze grootse uitdaging van de uitbreiding meer om kansen dan om risico' s gaat, en ik ben blij dat u me de gelegenheid geboden heeft om dit nog eens duidelijk te maken.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb nog geen gelegenheid gehad om het verslag te lezen, maar uit het eerste verslag over de cohesie bleek duidelijk dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet bijdraagt tot de cohesie binnen de Europese Unie. De hervorming in het kader van Agenda 2000 is beperkt gebleven tot een handhaving van de status quo binnen het landbouwbeleid. Ik zou de commissaris willen vragen of hij ons iets kan vertellen over de conclusies van het huidige verslag over datzelfde landbouwbeleid.

Darras
Mijnheer de Voorzitter, mijn opmerking aan het adres van mijnheer de commissaris is wat simpeler. Heel kort zou ik hem namelijk willen vragen andere toewijzingscriteria in aanmerking te willen nemen dan de strikte criteria van het bruto binnenlands product en het werkloosheidspercentage. Moeten we geen rekening houden met de bevolkingsdichtheid, de spreiding van de bevolking, de toegankelijkheid van het gebied en de vraag of een regio al dan niet toegang heeft tot nieuwe technologieën en onderzoeksmethodes? Laatste vraag ten slotte: zou de huidige situatie voor ons geen aanleiding moeten zijn om een herziening van de financiële vooruitzichten voor 2006 in overweging te nemen?

Nogueira Román
Mijnheer de commissaris, aan het begin van uw betoog hebt u onderstreept dat ons twee uitdagingen te wachten staan, namelijk de mondialisering en de uitbreiding. Ik heb onlangs samen met een aantal andere afgevaardigden in Porto Alegre het Sociaal Wereldforum bijgewoond. Daar werd duidelijk dat met het probleem van de mondialisering een nieuw tijdperk wordt ingeluid waarin voor de Europese Unie op het wereldtoneel een belangrijke rol is weggelegd. Het vraagstuk van het maatschappelijke evenwicht op wereldniveau moet dringend een plaats krijgen in ons economisch beleid. Aangezien u hierop een toespeling hebt gemaakt, zou ik u willen vragen welke stappen de Europese Unie in dit verband denkt te ondernemen, temeer daar deze kwestie ernstige gevolgen zal hebben voor onze interne economische problemen en ook voor onze begrotingsproblemen.
Ik heb nog een tweede vraag, mijnheer de commissaris. In hoeverre acht u het verantwoord dat lidstaten als Spanje, die momenteel nog steun genieten, hun economisch beleid volledig afstemmen op het wegwerken van het begrotingstekort met het risico ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Rack
Mijnheer de Voorzitter! Hartelijk dank, mijnheer de commissaris, u zei dat wij voor de uitbreiding ook nieuwe regels nodig zullen hebben en waarschijnlijk ook meer geld. Ik heb een vraag over het onderwerp "nieuwe regels " en daarmee ook over het onderwerp "nieuwe ideeën ". Is het werkelijk mogelijk en is het ook in de toekomst zinvol om onze stimuleringsmaatregelen in het algemeen alleen op bepaalde regio' s te blijven richten? Is het niet verstandiger om ons daarbij, meer dan tot nu toe, te richten op bepaalde projectideeën of zwaartepunten? Dan kunnen wij het geld ook gerichter uitgeven.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het deed mij waarlijk deugd u te horen spreken. Ik heb nog geen gelegenheid gehad het verslag te lezen, maar wat u zojuist zei beviel mij. En dan wil ik u het volgende vragen: is de Commissie bereid alles op alles te zetten om ervoor te zorgen dat de begroting van de Gemeenschap uitgebreid wordt van de 1,04% die we nu hebben naar 1,27%, zoals aanvaard? Als de begroting namelijk de omvang krijgt die we zijn overeengekomen, dan kunnen we weer over middelen beschikken. Mijn tweede vraag betreft het volgende: mijnheer de commissaris, wat zal er gedaan worden voor de ultraperifere regio' s? U heeft daar niets over gezegd, en ik maak mij zorgen over die regio' s.

Hedkvist Petersen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor het feit dat hij in verband met dit verslag het woord solidariteit gebruikt. Dat is nou precies waar het bij het coherentiebeleid en regionaal beleid om draait.
Ik wil ook heel kort even vragen of het toekomstige debat ook alle andere beleidsterreinen van de Unie zal behelzen die van belang zijn voor de regionale economische groei, dat wil zeggen onderwijs, onderzoek en het sociale beleid. Doel hiervan is de capaciteit van alle mensen benutten om deel te nemen en bij te dragen aan de economische groei van de regio's.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik voel me enigszins in verlegenheid gebracht omdat ik zoveel tijd in beslag genomen heb, maar het spijt me vooral voor de afgevaardigden in het Parlement die hun vragen niet hebben kunnen stellen. Maar zoals u weet ben ik de komende weken en maanden ten volle bereid deze dialoog voort te zetten.
Mijnheer Cunha, wanneer u het verslag leest, zult u zien dat we inderdaad vaststellen dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat gericht is op productie, exportcapaciteit en zelfvoorzienend vermogen, niet de gewenste bijdrage heeft geleverd aan dit regionale cohesiebeleid, vooral omdat de landbouwbedrijven in de regio' s die deze vorm van steun nodig hebben niet erg groot zijn. Ik heb zelf dan ook benadrukt - ik heb het zojuist ook al gezegd - dat er meer synergievoordelen behaald moeten worden via het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wellicht zou een mogelijkheid daartoe kunnen zijn in de toekomst meer gebruik te maken van een instrument waarvoor de basis reeds gelegd is in Berlijn, namelijk de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de plattelandsontwikkeling.
Mevrouw Darras, ik geloof niet dat het nodig is met het oog op het cohesiebeleid opnieuw te onderhandelen over de financiële vooruitzichten. Wat in Berlijn is afgesproken lijkt me correct. Met het oog op de toetredingen was er zelfs al rekening gehouden met 2002, maar we weten allemaal dat er noch in 2002 noch in 2003 sprake zal zijn van toetreding van nieuwe lidstaten. De bedragen die destijds zijn vastgesteld met het oog op de toetredingen zijn zeker toereikend, en dus lijkt het me niet nodig de financiële vooruitzichten te herzien. Verder oppert u de mogelijkheid de toewijzingscriteria te wijzigen. Daarover kunnen we natuurlijk discussiëren, mevrouw Darras, maar ik wil er wel op wijzen dat het criterium van de levensstandaard, het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking, veel zegt over de werkelijke situatie in de regio' s. Immers, de laagste levensstandaard gaat gepaard met het hoogste werkloosheidspercentage, de slechtste milieuomstandigheden en het laagste aantal internetaansluitingen. Door het inkomen per hoofd van de bevolking vast te stellen krijgen we naar mijn mening een goed beeld van de feitelijke situatie in de regio' s. Het is overigens ook geen toeval dat mijn voorgangster, mevrouw Wulf-Mathies, en alle andere afgevaardigden die zich over deze kwestie gebogen hebben het over dit criterium eens zijn. Natuurlijk kunnen we bij onze beoordeling naast dit criterium ook andere factoren betrekken, met name het werkloosheidscijfer, maar ik zou toch graag zien dat dit criterium gehandhaafd blijft, daar het mijns inziens een objectief criterium is.
Mijnheer Nogueira, ik heb geen tijd om deel te nemen aan een debat over de globalisering en de mondialisering. Maar u heeft zojuist kunnen horen dat ik het nieuwe cohesiebeleid nadrukkelijk in de context plaats van die mondialisering en globalisering, een context waarvan de risico' s zo' n vijftien jaar geleden al in kaart zijn gebracht door Jacques Delors en anderen, en die voor hen aanleiding was dit cohesiebeleid van de grond te tillen. In de Europese interne markt bestaat altijd het risico dat de rijkdom, het zakenverkeer en de mensen zelf zich concentreren op een beperkt aantal plaatsen en dat de armste regio' s steeds armer worden en steeds geïsoleerder raken. Dit gevaar dat de eenheidsmarkt nu eenmaal met zich meebrengt, wordt nog groter in een Europa dat de invloed ondergaat van de voortschrijdende mondialisering. Daarom ben ik van mening dat we inderdaad meer cohesie nodig hebben, evenals meer middelen om die cohesie in de toekomst veilig te stellen.
Mijnheer Rack, u kan ik zeggen: ja, ik ben bereid samen met u na te denken over nieuwe methodes, in het bijzonder voor de nieuwe beleidslijnen in het kader van doelstelling 2. Zo vraag ik me bijvoorbeeld af of het zinvol en verstandig is de zone-indeling voor doelstelling 2 vanuit Brussel te regelen. Op dit moment moet ik in overleg met de lidstaten van iedere wijk, iedere gemeente en ieder dorp vaststellen of ze wel of niet opgenomen moeten worden in doelstelling 2, die betrekking heeft op regio' s die niet behoren tot de gebieden met de grootste ontwikkelingsachterstand. Mijns inziens dient deze bureaucratische rompslomp nergens toe en zou het beleid inzake doelstelling 2 vereenvoudigd moeten worden. Ik pleit voor een meer gedecentraliseerd beleid waarin instrumenten opgenomen worden met een grotere communautaire en regionale dimensie, die de stedelijke zones ten goede komen, evenals de berggebieden, de eilanden, de grensregio' s en die ook de realisering van verwante doelstellingen als de sociale cohesie en de bestrijding van extreme armoede dichterbij brengen. Ik wil met alle plezier mijn gedachten laten gaan over deze nieuwe instrumenten, waarvan het beheer in handen zou moeten zijn van de lidstaten en die de burgers minder bureaucratisch zullen voorkomen dan de huidige methode.
Mevrouw Torres Marques, méér dan wat ik reeds gezegd heb kan ik niet zeggen ten aanzien van de financiële vooruitzichten. Ik ben de ultraperifere regio' s niet vergeten; ik heb ze zelfs genoemd in mijn inleiding. In het verslag is een hele paragraaf gewijd aan deze regio' s. Ik doe mijn uiterste best voor deze zeven ultraperifere regio' s, zoals de heer Prodi me ook gevraagd heeft. Daarom heeft de Commissie enkele weken geleden een belangrijk verslag gepubliceerd over de aanpassingen en afwijkingen inzake de structurele steunverlening en de steun voor de landbouw en de visserij, aanpassingen die in grote lijnen met instemming zijn ontvangen door de autoriteiten in die ultraperifere regio' s. Overeenkomstig artikel 299 van het Verdrag dienen deze ultraperifere regio' s naar mijn mening op een speciale manier tegemoet getreden te worden, omdat het zeer afgelegen gebieden zijn en omdat ze onze verst verwijderde, werkelijke grenzen vormen nabij Noord- en Zuid-Amerika, in de Indische Oceaan en in de Atlantische Oceaan.
Mevrouw Hedkvist-Petersen, ik wil u bedanken voor het feit dat u heeft opgemerkt hoeveel waarde ook door mij gehecht wordt aan het begrip "saamhorigheid" . De titel van dit verslag, geachte afgevaardigden, luidt: "Eenheid van Europa, saamhorigheid van de volken, diversiteit van de regio' s" . Zo hebben we ons verslag willen noemen en wanneer u het aandachtig bestudeert zult u zien dat ik nadrukkelijk melding maak van de noodzaak meer samenhang tot stand te brengen tussen de communautaire beleidsinstrumenten enerzijds en de regionale ontwikkeling en de economische en sociale cohesie anderzijds, met name op het punt van onderzoek of de sociale agenda, zulks zonder te treden in de bevoegdheden van de lidstaten op sociaal terrein. Ik verricht mijn werk met inachtneming van de bevoegdheden zoals die thans verdeeld zijn in de Gemeenschap.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.

Middellandse-Zeegebied
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0008/2001 van mevrouw Muscardini, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de gemeenschappelijke strategie van de Europese Unie voor het Middellandse-Zeegebied, als vastgesteld door de Europese Raad te Feira op 19 juni 2000 - Verklaring van de Europese Raad betreffende de gemeenschappelijke strategie voor het Middellandse-Zeegebied (C5-0510/2000 - 2000/2247(COS)), en
A5-0009/2001 van de heer Naïr, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het Europees Parlement ter voorbereiding van de vierde bijeenkomst van de Euro-mediterrane ministers van buitenlandse zaken: Een nieuwe impuls voor het proces van Barcelona (COM(2000) 497 - C5-0630/2000 - 2000/2294(COS)).

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de collega' s bedanken die door bijeenkomsten, dialogen en discussies hebben bijgedragen aan deze stap vooruit in de rol van Europa in het Middellandse-Zeegebied: het Middellandse-Zeegebied niet alleen als toegangspoort tot het Midden-Oosten maar ook tot de Atlantische Oceaan, als een culturele realiteit en niet alleen een economische, ter versterking van de zuid-zuiddialoog, maar ook van de noord-zuiddialoog en de oost-zuiddialoog, op een moment waarop de aanstaande uitbreiding ons allemaal aan onze verantwoordelijkheden herinnert. De ontwikkeling moet verenigbaar zijn met de menselijke waardigheid en met de verdediging van het milieu en de gezondheid. Economische groei kan niet voorbijgaan aan de rechten van de mens en het respect voor onderlinge verschillen.
We hebben allemaal begrepen dat er een nieuwe filosofie voor Europa nodig is. Om doeltreffend te zijn, moeten gemeenschappelijke strategieën realistisch en uitvoerbaar zijn. We moeten dus vaste en haalbare doelen stellen zodat we stap voor stap groei, veiligheid en stabiliteit kunnen realiseren.
Een dichter zou zeggen: "Wee degeen die geen grootse dromen heeft!" , maar de staatsman zou antwoorden: "Wee de politicus die zich laat misleiden door dromen over de verre toekomst en de concrete problemen niet ziet en niet oplost!" Wij hebben geprobeerd onze toekomstvisioenen om te zetten in concrete plannen die op korte en middellange termijn uitvoerbaar zijn. In het kort, we hebben voorstellen ingediend waardoor alle landen in het Middellandse-Zeegebied dezelfde waardigheid en groeikansen krijgen in nieuwe, welomschreven betrekkingen met een Europa dat steeds groter en complexer wordt en dat zijn geloofwaardigheid op internationaal niveau moet bewijzen in een confrontatie met de rest van de geïndustrialiseerde wereld.
Bescherming van het milieu en de gezondheid, waardigheid voor werknemers, bescherming van de kwaliteit van producten om de belangen van consumenten te behartigen en een rechtvaardige vrije markt te garanderen, aandacht voor culturele verschillen en nationale tradities, ook in de architectuur, en voor typisch plaatselijke producten, verbod voor Europa om de partnerschapsbetrekkingen te misbruiken voor het exporteren van risicoproducten die bij ons niet verkocht mogen worden, stimulering van alle groeimogelijkheden van onze partners in het Middellandse-Zeegebied, onder andere door jongeren die in Europa hebben gestudeerd en zich daar hebben gespecialiseerd, te helpen bij het zoeken naar werk. De bescherming van kinderen, de bestrijding van kinderarbeid en moderne vormen van slavernij, aandacht voor vrouwen op de arbeidsmarkt en voor de waardigheid van de mens in het algemeen zijn belangrijke stappen, evenals maximale inzet en aandacht van Europa voor vrede en wederzijds respect in het Midden-Oosten.
De opeenvolgende topbijeenkomsten waren weliswaar belangrijke mijlpalen in het identificeren van een groot aantal problemen, maar de oplossing ervan hebben ze niet dichterbij gebracht. Helaas hebben de regeringen geen gevolg gegeven aan de voorstellen die in Barcelona werden ingediend: democratie, rechtsstaat, doorzichtigheid, sociale rechten, beleid voor interne groei om de bevolking aan te moedigen in haar eigen land te blijven. Een nieuw trilateraal handelsbeleid, bescherming van typisch plaatselijke producten, waaronder Europese producten, door namaak en fraude te veroordelen en verhinderen, voedselveiligheid en een veilig milieu, ontwikkeling van ambachtelijke productie en duidelijke programma' s tegen woestijnvorming, voor het drinkbaar maken van water en de ontwikkeling van het toerisme: dat zijn slechts enkele van de vele punten die we hebben genoemd. Op deze plaats wil ik de ambtenaren van de commissie en van de fracties bedanken voor hun werk, dat in dit geval door de krappe termijnen bijzonder veeleisend was.
De tijd is nu rijp voor uitvoerbare projecten, dat wil zeggen projecten die niet voortkomen uit vooroordelen of onuitgesproken belangen, maar uit een politieke bereidheid de behoeften van de burgers te verenigen met de economische en sociale realiteit. Daarom is de rol en de inzet van heel Europa tegenover het oosten en het zuiden nu onmiskenbaar, en niet alleen van het mediterrane Europa waartoe ik als Italiaan behoor. Voor een harmonische en duurzame vooruitgang moeten economische noodzaak en de menselijke waardigheid gelijke tred houden. Deze tekst is niet bedoeld om te worden gepubliceerd en een intentieverklaring te blijven, maar om in de praktijk te worden gebracht. Daarom richten we ons vol vertrouwen tot de Commissie en de Raad, in de hoop dat het Europees Parlement deze plannen samen met hen kan uitvoeren.

Naïr
Mijnheer de Voorzitter, in november jongstleden ben ik tot rapporteur benoemd door de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie "Een nieuw elan voor het proces van Barcelona". De doelstelling van deze mededeling van de Commissie is tweeledig. Ten eerste de balans opmaken van het proces van Barcelona, ten tweede eisen formuleren met het oog op de ministersconferentie die in november jongstleden in Marseille heeft plaatsgevonden. Voordat ik hoofdzaken behandel, wil ik eerst mijn collega's van de Commissie buitenlandse zaken bedanken, met wie ik veelvuldig van gedachten heb gewisseld, hetgeen zeer nuttig is geweest voor het uitwerken van mijn verslag. Ik wil ook zeggen dat ik bij het opstellen van dit verslag rekening heb gehouden met alles wat er reeds in het Parlement is gedaan, met alles wat dit Parlement al weet over de kwestie van het Middellandse-Zeegebied, en ik wil hier in het bijzonder mijn eerbetoon uitspreken voor het werk van de heer Yannis Sakellariou.
In haar mededeling brengt de Commissie nog eens de drie belangrijkste doelstellingen van het Middellandse-Zeebeleid van de Europese Unie naar voren, te weten het creëren van een ruimte van vrede en stabiliteit, de totstandbrenging van een ruimte van gemeenschappelijke welvaart, door de geleidelijke instelling van vrijhandel, en tenslotte een beter wederzijds begrip tussen de volkeren en de ontwikkeling van een actieve samenleving. Mijnheer de Voorzitter, we moeten in aanmerking nemen dat op dit moment, van deze drie doelstellingen, alleen daadwerkelijk een begin is gemaakt met de totstandbrenging van een vrijhandelszone. Echter, liberalisatie alleen - en tot mijn genoegen hoorde ik commissaris Barnier zojuist iets van dezelfde strekking zeggen - kan in een context van sterke onevenwichtigheden, noch economische ontwikkeling, noch integratie van de sterk verbrokkelde samenlevingen waarborgen. Bovendien gaat het om een vrijhandelszone op Europese voorwaarden. Dit blijkt nu al overtuigend uit één cijfer. Het totale kredietbedrag dat de Europese Unie naar de Middellandse-Zeelanden heeft overgedragen is 1 miljard euro per jaar, terwijl het tekort op de handelsbalans van de Middellandse-Zeelanden tegenover de Europese Unie 34 miljard euro per jaar bedraagt. Met andere woorden, de budgettaire inspanning van de Europese Unie jegens de Middellandse-Zeelanden vertegenwoordigt minder dan een dertigste van de voordelen die de vrijhandelszone Europa biedt.
Wat het creëren van een ruimte van vrede en stabiliteit betreft, is de Unie op politiek gebied weinig actief, ondanks het feit dat de landen in het Zuiden nadrukkelijk een beroep op Europa doen. De conflictgebieden zijn talrijk en dreigen het gehele proces van Barcelona op losse schroeven te zetten. Wat betreft de ontwikkeling van een actieve samenleving, kunnen we zeggen dat de MEDA-programma's voornamelijk die personen hebben bereikt die al banden en contacten met Europa hadden of die dicht bij de regeringen zaten. Het maatschappelijk middenveld is er in feite tot nu toe weinig bij betrokken. Tenslotte zijn de programma's voor gedecentraliseerde samenwerking, die het de leiders van het maatschappelijk middenveld van de twee zijden van de Middellandse Zee mogelijk moeten maken bijeen te komen om samen projecten uit te werken, sinds 1995 bevroren. De balans is dus zeer bescheiden, de teleurstellingen zijn groot. De conferentie van Marseille is door velen als een halve mislukking ervaren. De algemene visie van het Euro-mediterrane partnerschap, waarmee in 1995 in Barcelona een begin is gemaakt, heeft thans plaatsgemaakt voor onderhandelingen die ik zou willen aanduiden als ontbloot van een echte politieke wil.
In mijn verslag probeer ik een aantal voorstellen te doen om deze situatie te verhelpen. Ik zal u nu de zes grote lijnen voorleggen. Ten eerste denk ik dat de vrijhandelszone ingebed moet worden in een echt strategisch perspectief. We moeten samen met onze partners in het Middellandse-Zeegebied de basis leggen voor een geassocieerde gemeenschappelijke markt, die positief in de Europese economische context kan integreren, waarbij we rekening moeten houden met de intrinsieke parameters van de ontwikkeling in het Zuiden. De gedachte van een heroriëntering van het plan van een vrijhandelszone op een ware gemeenschappelijke markt die alle goederen omvat, moet worden verdedigd. Ten tweede moeten migraties nu centraal gesteld worden bij de ontwikkeling. Er kan geen echt partnerschap bestaan tussen deelnemers aan beide zijden, zolang er geen regeling voor het personenverkeer op de agenda staat. Daarom zullen migraties, denk ik, in de komende jaren een essentieel onderdeel zijn van onze relatie met de betrokken landen. We hebben een gemeenschappelijk beheer nodig van de migrantenstromen, met inbegrip van de bestrijding van de illegale immigratie en de georganiseerde misdaad. We moeten ons ook richten op tijdelijke migraties, naar het voorbeeld van wat de Internationale Arbeidsorganisatie nu voorstelt, zonder dat dit recht geeft op een permanent verblijf. Ook denk ik dat een speciaal visum voor de deelnemers aan het partnerschap moet worden ingevoerd. Tevens moeten we de immigratie ten dienste stellen van de ontwikkeling in het land van oorsprong. Immigranten leveren hun bijdrage aan de ontwikkeling van het land van oorsprong. Ik weet dat de Europese Unie en de Commissie zich daar ten zeerste voor inzetten. Ik dring er bij hen op aan nog verder te gaan, en wel door microprojecten voor immigranten te financieren. En ik stel in dezelfde lijn voor een waarnemingscentrum voor de migraties op te richten, met als taak het bestuderen van de migrantenstromen teneinde voorstellen aan de Unie te doen. We moeten ook vaker nauwere associatie toekennen aan Euro-mediterrane staten die dit wensen. Hiermee neem ik een voorstel over van commissaris Patten, dat ik uiterst interessant vind. De commissaris heeft verklaard dat sommige regionale projecten toegankelijk zouden moeten zijn voor een wisselend aantal rechtstreeks belanghebbende lidstaten en mediterrane partners volgens configuraties die per project kunnen verschillen. Ik ondersteun deze stap, omdat ik geloof dat daardoor echte, en echt nauwe betrekkingen worden gecreëerd tussen die landen ten noorden en ten zuiden van de Middellandse Zee die verder willen gaan. En we moeten natuurlijk ook - punt vier - het beheer van het MEDA-programma hervormen. De Commissie heeft de neiging kritisch te zijn jegens de mediterrane partners. Toch moeten we helaas constateren dat, hoewel sommige partnerlanden inderdaad moeilijkheden hebben ondervonden bij de bestedingen, met name door een gebrekkige infrastructuur, de onderbesteding van de MEDA-kredieten vooral te wijten is aan het onvermogen van de Commissie om deze fondsen te beheren en gebruik te maken van instanties die in staat zijn deze weg te zetten. Tevens moeten we van de verdediging van de mensenrechten iets meer maken dan een principe-uitspraak. Het doel is klip en klaar te helpen bij de opbouw van rechtsstaten in de landen ten zuiden van de Middellandse Zee en niet alleen economische systemen te scheppen binnen het programma van structurele aanpassing dat nu wordt voorgesteld. Ten zesde moeten er aanzienlijke financiële middelen worden ingezet. De blokkering van het vredesproces in het Midden-Oosten bemoeilijkt iedere subregionale, economische, sociale en/of culturele dynamiek. Ik denk dat de Commissie zich van deze situatie bewust moet worden.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat het georganiseerde verkeer van personen, de gezamenlijke ontwikkeling en de gedecentraliseerde samenwerking de ruggengraat van mijn huidige verslag uitmaken, en dat zou, mijns inziens, ook voor het beleid van de Commissie het geval moeten zijn.

Gutiérrez-Cortines
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Cultuurcommissie over het proces van Barcelona wens ik hier enkele probleempunten en suggesties aan te stippen die in de commissie met algemene stemmen zijn goedgekeurd.
In de eerste plaats dringen wij erop aan dat de cultuurprogramma's worden bevorderd ofschoon dit aspect niet tot de klassieke aandachtspunten behoort. Wij hebben echter kunnen vaststellen dat het programma Euromed Heritage is uitgegroeid tot het meest succesvolle samenwerkingsprogramma met het Middellandse-Zeegebied. Anderzijds gaan wij ervan uit dat cultuur rijkdom creëert. Denk maar aan Egypte. Wat zou er van dit land geworden zijn zonder zijn cultuurtoerisme? Het heeft Egypte in de gelegenheid gesteld de banden met de rest van de wereld aan te halen en het vormt tegelijkertijd de belangrijkste bron van inkomsten. Onze conclusie luidt dan ook dat de cultuur een van de meest toegankelijke, best bereikbare en meest ontwikkelde factoren is. Bovendien is het op dit vlak dat wij in het kader van de mediterrane ontwikkeling de meeste ervaring hebben opgedaan. Cultuur staat overigens in nauw verband met communicatie tussen personen en kan daarom nieuwe deuren blijven openen.
Wij vragen tevens aandacht voor het onderwijs. Wij zijn immers van oordeel dat een mediterrane handelsruimte waarin dit aspect onvoldoende aandacht krijgt tot een mediterrane kolonisatieruimte zal verworden. Onderwijs is de enige manier om een maatschappelijke structuur tot stand te brengen die de weg naar het bedrijfsleven en de westerse wereld effent. Daarbij moet de eigen authentieke structuur het uitgangspunt en de grondslag voor de toekomstige ontwikkeling vormen. Met het oog op de verbreiding van ons ideeëngoed inzake mensenrechten is het bovendien van wezenlijk belang dat de bevolking beter opgeleid en beter gevormd wordt. Het gaat hier derhalve niet om clichés maar om de realiteit.
Er is nog een ander punt dat ons zorgen baart, namelijk de aanpassing van de initiatieven van de Commissie aan de filosofie en de specifieke omstandigheden van de voor steun in aanmerking komende landen. Als je het mij vraagt, is de mislukking van het MEDA-programma grotendeels toe te schrijven aan het feit dat wij voor een gemakkelijkheidsoplossing kiezen en een op Europese leest geschoeide mentaliteit hanteren. Wij moeten een waaier van kleinschalige projecten ten uitvoer leggen. Daartoe moeten wij onze toevlucht nemen tot de interne maatschappelijke structuur van de betrokken landen, de universiteiten, de onderwijsinstellingen, de musea, de culturele sector en de maatschappij zelf, die de basis voor de toekomstige ontwikkeling vormt.

Piétrasanta
Mijnheer de Voorzitter, onze Commissie industrie heeft zich herhaaldelijk op belangrijke punten gemengd in de discussie over het Middellandse-Zeebeleid van de Unie en de nieuwe impuls voor het proces van Barcelona dat in 1995 is ingesteld. Wij hebben dat op doorslaggevende wijze gedaan met het activiteitenverslag van MEDA dat ik op 5 september 2000 heb gepresenteerd en dat, evenals trouwens de wijziging van het reglement via MEDA II, met vrijwel algemene stemmen door het Parlement is goedgekeurd. Het zou wenselijk geweest zijn dat de vergadering van Feira naar MEDA had verwezen, waaraan, als belangrijkste instrument voor de uitvoering van dit beleid, voor de periode 2000-2006 een bedrag van 5,37 miljard euro zal worden toegewezen, nog afgezien van de leningen van de Europese Investeringsbank. Wij wensen trouwens een verhoging van dit bedrag, want het Middellandse-Zeebeleid van de Europese Unie mag niet lijden onder de kredietverleningen, hoe terecht ook, aan de Balkan. In alle discussies, in welke commissie dan ook (buitenlandse zaken, industrie, landbouw of cultuur) is men het eens over dezelfde aanbevelingen, die voortdurend herhaald worden. Wij van onze kant benadrukken ten eerste de noodzaak een Middellandse-Zeestrategie te ontwikkelen in samenspraak met de derde landen, en ten tweede de noodzaak een gedecentraliseerde samenwerking op te zetten waarbij men er op let dat er contracten met de lokale instanties en het maatschappelijk middenveld, in het bijzonder de NGO's, worden afgesloten, zowel voor de grensoverschrijdende regio's als voor de Zuid-Zuid context en regionale integratie. Ten derde benadrukken we de beslissing van het Parlement en de Commissie om jaarlijks een evaluatie uit te voeren van de mensenrechtensituatie in de deelnemende landen, ten vierde de dringende noodzaak het Handvest voor veiligheid en stabiliteit aan te nemen, opdat we een actievere rol kunnen spelen, in het bijzonder voor het herstel van de vrede in het Midden-Oosten. Wij hechten veel waarde aan de ontwikkeling van endogene acties en duurzame ontwikkeling, waarvan de conclusies van Feira geen melding maken, evenals aan voortgangsevaluatie op dit gebied, aan het opzetten van degelijke programma's voor milieu- en water, herstart van het START-programma en deelname van de derde Middellandse-Zeelanden aan het zesde kaderprogramma voor technologisch onderzoek en ontwikkeling. Het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie op deze verschillende punten is unaniem.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, een voortrekkersrol opeisen voor de Europese Unie betekent een serie richtsnoeren in de praktijk brengen die, tot nu toe, hoofdzakelijk papieren richtsnoeren zijn gebleven. Een duurzaam partnerschap met Noord-Afrika, Klein-Azië en de Balkanlanden opbouwen is een verantwoordelijkheid die we al hebben opgeëist maar waaraan te weinig wordt gedaan. Dat is een plicht van dit Europa, dat de motor van een evenwichtig systeem voor handel, markt, groei en economische voorspoed moet zijn, ook om de zorgwekkende toestroom van immigranten van het laatste decennium in te dammen. Die toestroom is een duidelijk signaal van de ontbrekende bilaterale samenwerking. We moeten uitgaan van deze twee instrumenten als we het Middellandse-Zeegebied echt in zijn oude luister willen herstellen en vooral als we op een waardige manier een politieke rol op het eerste plan willen spelen.
In dit geopolitieke panorama moet Europa een vooraanstaande rol spelen en de sluiting van associatieovereenkomsten bespoedigen met financiële instrumenten van de EIB en vooral van het MEDA-programma. Bovendien kunnen we nu niet langer wachten met het Euro-mediterrane Handvest, waaraan beide zijden met grote inzet werken en waarvan de grondbeginselen in de rechten van de mens, het gezin, de culturele verscheidenheid en de religieuze dialoog worden gezocht. De immigratie, het moeilijkste probleem, moeten we met respect voor culturele en historische kenmerken benaderen, zodat ze een mogelijkheid voor groei wordt. Het valt niet te ontkennen dat de vraag naar arbeid in Europa voortdurend toeneemt, maar toch moeten we een einde maken aan de clandestiene immigratie en aan illegale handel. Als we geen doeltreffende dam en geen solide barrière opwerpen tegen alles wat illegaal is of de democratische wetten ondermijnt, zullen verdeeldheid, provocaties en geweld alleen maar toenemen. In dat geval zou alle moeite en de tot nu toe gevoerde dialoog voor niets zijn geweest.

Danielsson
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden en leden van de Commissie, voor het Zweedse voorzitterschap is de Euro-mediterrane samenwerking een urgente en belangrijke kwestie. Daarom heb ik met zeer veel belangstelling geluisterd naar de toespraken van mevrouw Muscardini en de heer Naïr.
Ik ben blij dat een deel van de kritiek in de beide verslagen in de belangrijkste prioriteiten van het Zweedse voorzitterschap aan de orde komt. Op het politieke vlak wil het voorzitterschap de democratie en de mensenrechten ondersteunen, economische en sociale vooruitgang en vorderingen op milieugebied, alsmede gelijkheid en de strijd tegen verschillende vormen van discriminatie stimuleren.
Op het economische en financiële vlak willen we ons inzetten voor een zowel dynamisch als "menselijk" economisch en financieel partnerschap. Het begrip welvaart behelst zowel de economische groei als het sociale evenwicht. Hoewel economie en handel een van de drie pijlers zijn binnen de samenwerking van Barcelona, heeft in proces van Barcelona tot dusver nog geen conferentie van de ministers van Handel plaatsgevonden. Het voorzitterschap zal daarom een conferentie organiseren van alle ministers van Handel van de 27 landen. Het doel hiervan is dynamiek creëren voor de belangrijkste handelsaspecten in het proces en eensgezindheid bereiken over de richtsnoeren voor de verdere werkzaamheden. De behoefte aan regionale integratie is een andere belangrijke kwestie die moet worden besproken. Oorsprongsregels, cumulatie en harmonisatiemaatregelen alsmede normen en de bescherming van de intellectuele eigendom zijn andere prominente kwesties.
In dit verband wil ik ook benadrukken dat het voorzitterschap van mening is dat landbouwproducten niet buiten de discussies over de vrijhandel gehouden moeten worden. Het is tevens van belang om het handelsverkeer en de samenwerking tussen de partnerlanden zelf te stimuleren en te steunen. Er is te weinig aandacht besteed aan dit gebied, waarop veel gedaan moet en kan worden.
Het proces van Barcelona is ruim vijf jaar geleden gestart. Er is sindsdien veel bereikt, maar veel voornemens heeft men niet kunnen realiseren. Tot op zekere hoogte heeft de stand van zaken in het vredesproces de mogelijkheden voor vooruitgang afgeremd, maar ook andere factoren hebben een rol gespeeld. Wij zijn ervan overtuigd dat er veel gedaan kan en moet worden voor een actievere Euro-mediterrane samenwerking en voor meer zeggenschap van alle partijen in het proces. Ik zal daarom met veel belangstelling luisteren naar het debat van vandaag, dat mijns inziens zeker een waardevolle bijdrage zal leveren aan een nauwere Euro-mediterrane samenwerking.

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de twee rapporteurs, mevrouw Muscardini en de heer Naïr bedanken. Zij hebben twee gezaghebbende en overtuigende verslagen opgesteld over de vooruitzichten van het beleid voor het Middellandse-Zeegebied.
Ik denk dat de politieke, culturele en economische aspecten van het Middellandse-Zeebeleid nieuw leven moet worden ingeblazen. We moeten namelijk de democratie en het parlementaire systeem steeds meer versterken, het gebied van de rechtsstaat uitbreiden, ons bewust worden van de waarde van de mensenrechten, we hebben culturele uitwisseling nodig om elkaar te leren kennen - vooral om de islamitische gemeenschap te leren kennen, we moeten multi-etnische, multiraciale, multireligieuze en multiculturele samenlevingen creëren en dus het beginsel van het respect van minderheden als democratisch principe herhalen, we moeten de waarde van de vrede voor het dagelijks leven in de landen ten zuiden van de Middellandse Zee benadrukken en alle vormen van radicalisme, fundamentalisme en haat uitsluiten, want die veroorzaken doden, slachtingen en oorlogen.
Commerciële uitwisseling is net zo belangrijk voor Europa, en het is ook belangrijk beroepsopleidingen en technische scholing te kunnen aanbieden, plus adequate financiële ondersteuning en versterking en advies voor de munten van deze landen; het vrijhandelsgebied moet immers op termijn in eurozone worden omgezet.
Dat is wat we verwachten. Toch geloof ik dat de Europese Unie van koers moet veranderen, want bij het huidige beleid zijn perspectieven en engagement verdwenen. De motieven om het MEDA-programma in te krimpen zijn volgens mij gelegenheidsargumenten en de vertragingen in het partnerschapsproces zijn alarmerend. Beginselverklaringen worden niet gevolgd door feiten en daden maar door uitstel van feiten en daden. We moeten tegenspreken dat de uitbreiding een verminderde interesse voor het Middellandse-Zeegebied betekent. We vragen dat deze tendens met kracht wordt gekeerd, we vragen ook een overtuigd engagement voor het vredesproces in het Middellandse-Zeegebied tussen Israëli' s en Palestijnen, niet alleen tussen deze twee volkeren maar in het hele gebied: we moeten de problemen in Libanon, Syrië, Irak, Iran oplossen, zodat dat alles voor rust en vrede in de regio kan zorgen. Laten we van deze strategisch belangrijke Mare nostrum, ooit een cultuurzee, een zee van vrede maken waar kinderen, vrouwen en burgers zich vrij kunnen verplaatsen.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteurs bedanken. Uit de teneur van dit debat leid ik af dat het standpunt van het Parlement over het Middellandse-Zeebeleid is geëvolueerd; een belangrijke evolutie want ik stel vast dat alle fracties ondanks de onderlinge verschillen op dezelfde lijn zitten. Dat maakt ons en de Europese instellingen sterker. De Euro-mediterrane strategie van de Unie is net zo belangrijk als die voor de uitbreiding naar Midden- en Oost-Europa. Voor de uitbreiding hebben we een werkplan opgesteld, maar voor het Middellandse-Zeebeleid zijn we nog op zoek naar een strategie, hoewel er al in Barcelona een partnerschap is opgezet en de regio een probleemgebied is, om te beginnen vanwege enkele onopgeloste conflicten. We zullen hier later in aanwezigheid van de heer Solana over debatteren, dus ik zal er nu niet verder op ingaan.
Ik wil nu alleen zeggen dat we hopen op een actievere en overtuigendere rol van de Europese regeringen, waardoor de Hoge Vertegenwoordiger de kans krijgt een betekenisvoller beleid te voeren dan Europa nu doet tegenover zijn gesprekspartners; niet tegen het beleid van de Verenigde Staten of in plaats daarvan, want die gesprekspartners kan het helaas niet vervangen. We moeten dus altijd in gedachten houden dat een overeenkomst voortkomt uit begrip, uit de dialoog die de Palestijnen en de Israëli' s voortzetten.
Aan de andere kant mogen we andere conflicten niet verwaarlozen, bijvoorbeeld het conflict in de westelijke Sahara. We hebben de Verenigde Naties, maar op dit terrein is er ook plaats voor Europese initiatieven. Op dit moment zou Europa in de westelijke Sahara in moeten grijpen om het laatste koloniale conflict te beëindigen.
Wat het partnerschap betreft wil ik vooral de nieuwste thema' s behandelen. We verzoeken de Commissie en de Raad hieraan meer aandacht te besteden dan tot nu toe het geval was. Ik wil de mensenrechten en de rechtsstaat aan de orde stellen. Het Handvest van de Europese grondrechten was een belangrijke stap vooruit: met dat Handvest garanderen we voor iedereen binnen de Europese Unie de sociale rechten en de mensenrechten. Op basis daarvan kunnen we met die landen een dialoog aangaan over een Euro-mediterraan burgerschap, waarin het thema van de eerbiediging van de mensenrechten niet wordt opgevat als inmenging in hun aangelegenheden maar als een gemeenschappelijke behoefte waarden vast te stellen die de grondslag vormen van een samenleving zoals wij die zien. Ook voor het probleem van de clandestiene immigratie geldt dat het in ons beider belang is dat gezamenlijk met beleid op Europees niveau op te lossen.
Wat de landbouw betreft wil ik het Zweedse voorzitterschap eraan herinneren dat het heel gemakkelijk is voor te stellen de landbouw ook aan de vrije markt te onderwerpen. Dames en heren, ik wijs erop dat onze producten op die markten nu al concurrerend zijn ten opzichte van de lokale productie, ook al moeten er invoerrechten voor worden betaald. Laten we dus oppassen, want we lopen het risico met de liberalisering een sector te verwoesten die voor sommige landen van fundamenteel belang is. Onze Marokkaanse vrienden wijzen erop dat de landbouw ervoor zorgt dat mensen op het platteland blijven, dat ze de werkgelegenheid en het milieu in stand houdt. Laten we dus uitkijken geen overhaaste en oppervlakkige uitspraken te doen over deze sectoren; het partnerschap mag op dat terrein niet ten koste gaan van deze landen.

Esteve
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik mevrouw Muscardini en de heer Naïr voor het verrichte werk en voor hun openheid ten aanzien van onze voorstellen. Namens mijn fractie spreek ik onze steun uit aan beide verslagen.
Verder zou ik u willen attenderen op enkele punten die de tekst in positieve zin hebben gewijzigd, met name op het gebied van de mensenrechten. Ik denk daarbij vooral aan een door onze fractie ingediend amendement waarin wij pleiten voor de veroordeling van de doodstraf en de instelling van een moratorium met betrekking tot de geplande executies. Wij zouden een bijzonder hoopvol signaal kunnen uitzenden door ervoor te zorgen dat dit moratorium onverwijld in werking treedt.
Anderzijds hebben wij ook bijzonder veel vertrouwen in de impuls die via de amendementen aan de regionale en lokale ontwikkeling, de burgermaatschappij en zeer zeker ook aan de privé-investeringen wordt gegeven. Die moeten immers beschouwd worden als de daadwerkelijke motor van de ontwikkeling, veeleer dan om het even welke staatssteun of Europese bijstand op het hoogste niveau.
Ik ga hier niet verder op in omdat mevrouw Muscardini en de heer Naïr de hoofdlijnen in hun toespraak reeds duidelijk hebben uiteengezet. In aansluiting op de debatten die in de commissie en onze fractie hebben plaatsgevonden, zou ik evenwel twee punten willen aanstippen die mijns inziens enige overweging verdienen. Het eerste punt betreft de politieke prioriteiten en het tweede de coherentie van onze acties.
Niet iedereen is van oordeel dat de prioriteit van de uitbreiding in oostelijke richting en de mediterrane prioriteit tegen elkaar mogen worden afgewogen. Als ik mij niet vergis, heeft de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw Lindh, dit laatst nog in de commissie duidelijk te verstaan gegeven. Het gaat weliswaar om twee onmiskenbare prioriteiten, maar daar houden de gelijkenissen dan ook op. De uitbreiding is een operationele prioriteit: de doelstellingen liggen vast, we weten welke richting we uit willen, we weten wát we willen en er zijn geen strategische alternatieven.
Het mediterrane beleid vormt daarentegen een strategische prioriteit waarbij we niet weten waarheen of, liever gezegd, waarbij we worden gedwongen een weg in te slaan die we helemaal niet willen inslaan. Gelet op de huidige demografische evolutie en de economische groei ziet het er immers naar uit dat ons gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking zal stijgen terwijl het gemiddelde inkomensniveau in Noord-Afrika zal dalen. Als deze tendens niet wordt gekeerd, zullen de problemen die ons allen voor de geest staan en die ik derhalve niet hoef te vermelden alleen maar erger worden. Wij weten wat er zal gebeuren, maar wij weten niet hoe we de loop der gebeurtenissen kunnen beïnvloeden, hoe graag we dat ook zouden willen. Laten we deze twee politieke prioriteiten dan ook niet tegenover elkaar stellen.
Mijn tweede opmerking betreft de coherentie van onze acties. Om betere resultaten te behalen moeten wij coherenter te werk gaan. Dat vergt uiteraard veel goede wil en voldoende middelen. Nu blijkt echter dat de beschikbare middelen niet ten volle worden benut, hetgeen wijst op ernstige tekortkomingen in ons beheersysteem en een ontoereikend assimilatievermogen van de begunstigde landen. Er wordt meer geld gevraagd, maar het wordt niet gebruikt. Men kan zich dan natuurlijk afvragen waarom de cijfers niet aan deze omstandigheden worden aangepast, maar er bestaat een enorme behoefte aan de begrote middelen en daarom is het van fundamenteel belang dat zij worden aangewend. Overtuiging en assimilatievermogen: daarin ligt de oplossing van het probleem.
Ik hoop dat deze verslagen ons helpen om de juiste methode te vinden, maar eerlijk gezegd heb ik daar mijn twijfels over.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, ik zou uw aandacht willen vragen voor een aspect van de gemeenschappelijke strategie voor het Middellandse-Zeegebied dat onvoldoende tot zijn recht komt, namelijk de Zuid-Zuid-dialoog. Nochtans is dit element de stuwende kracht achter de strategie voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Maghreblanden. Het is van fundamenteel belang dat er gecentraliseerde organen en instrumenten in het leven worden geroepen om de dringendste problemen aan te pakken. De tenuitvoerlegging van concrete projecten die de belangen van alle betrokken partijen behartigen, is een noodzaak die werkelijkheid is geworden dankzij de particuliere inspanningen van burgers en steden aan beide zijden van de straat van Gibraltar wier samenwerking uitstekende resultaten heeft opgeleverd, zonder communautaire steun.
In het kader van het lokale projectbeheer moet een nieuw orgaan worden opgericht. Deze gedecentraliseerde en permanente instantie moet een onderkomen bieden aan alle institutionele, politieke en sociale verantwoordelijken van deze tegelijkertijd zo nabije en zo verafgelegen regio's. De Europese Unie ligt op veertien kilometer van de Maghreb, maar laten wij vermijden dat deze afstand onoverbrugbaar wordt en een nauwere samenwerking in de weg staat. De immigratie, haar oorzaken en haar soms gruwelijke en onherstelbare gevolgen, de contacten tussen bedrijven, de betrekkingen inzake landbouw en visserij, de uitwisseling op maatschappelijk, technisch en universitair gebied en inzake opleiding, de gemeenschappelijke ontwikkeling, bijvoorbeeld in de energiesector, en de noodzakelijke versterking van het democratiseringsproces in deze landen waaraan de Europese Unie moet bijdragen, eisen dat er nieuwe gedecentraliseerde mechanismen en instrumenten in het leven worden geroepen die aan de plaatselijke behoeften voldoen en tezelfdertijd ook het algemeen belang dienen.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, hoewel Barcelona hoop en verwachtingen heeft gewekt, is teleurstelling nu aan de orde. Al die ambities die voorheen prijzenswaardig waren, zoals de roep om een zone van gemeenschappelijke welvaart, de geest van een hernieuwd evenwicht tussen Noord en Zuid en de wil tot meer vrede en stabiliteit, zijn nu dringend geworden. Maar daar waar iedereen het over een nieuwe impuls voor het partnerschap heeft, worden verschillende keuzes gemaakt. De toekomst van het begrip partnerschap zelf, bestaat niet uit het aanpassen van de behoeften van deze volkeren aan de wetten van de markt van het Noorden of onze eigen ambities, maar wel degelijk uit hun ontwikkeling en het oplossen van hun dringende problemen. Naar mijn mening moet Europa dus een heel andere weg inslaan dan het eenvoudig begeleiden naar een vrijhandelszone. Het opzetten van samenwerkingsverbanden, door middel van de openbare diensten in het bijzonder, het zoeken naar alternatieve financieringsbronnen, dankzij een belasting, bijvoorbeeld volgens het Tobin-model, en het verminderen, en zelfs geheel kwijtschelden van de schulden, zou pas echt inhoud geven aan een rechtvaardig en nuttig partnerschap. Met deze weg strijden we voor Noord-Zuid verhoudingen die gevrijwaard zijn van elke vorm van dominantie. Zo is het ook met de mensenrechten. Onze banden in het Middellandse-Zeegebied kunnen alleen gebaseerd zijn op vertrouwen, en juist omdat de overeenkomsten die getekend zijn beide partijen verplichten tot inachtneming ervan, zijn we zeer verontrust over de voortdurende schendingen in bijvoorbeeld Tunesië. Het gaat ook om het respecteren door Europa van ieders rechten. Ik denk hier aan de noodzaak van een meer solidaire en ruimere opvatting over de migraties. Vrij verkeer van goederen en kapitaal, maar niet van mensen, dát is onmenselijk en ondoelmatig. De ervaring leert toch dat het sluiten van de grenzen er alleen maar toe leidt dat rechteloze mannen en vrouwen zonder papieren, recht in de armen van mensensmokkelaars en gewetenloze werkgevers gedreven worden.
Hoe kunnen we spreken over een menselijker beheer van de immigratie, hoe kunnen we hard roepen dat we meer integratie willen, als we de basis ervan niet ter discussie stellen? Het vrije verkeer van personen en gelijke rechten op sociaal, economisch, cultureel en politiek vlak, moeten worden gegarandeerd.
Tenslotte vereist de opbouw van een vredeszone van de Europese Unie een veel moediger en krachtiger optreden in het Midden-Oosten. Dat de resoluties van de Verenigde Naties volledig moeten worden uitgevoerd, dat Israël zich aan zijn beloften moet houden en dat het legitieme recht van de Palestijnen op een eigen staat moet worden erkend, zijn zaken waar we niet meer omheen kunnen. Dezelfde kwestie doet zich voor - en hiermee eindig ik - in de westelijke Sahara, waar het conflict weer dreigt op te laaien.
Voor dat alles heeft Europa er alle belang bij samen te werken met al diegenen die al een ander partnerschap opbouwen, zoals de verenigingen, de plaatselijke overheden en de vakbonden.

Coûteaux
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Muscardini over het Middellandse-Zeebeleid, of wat daarvoor door gaat, is in de eerste plaats opmerkelijk om een eenvoudige reden die in deze Vergadering nog steeds wordt genegeerd. In het verslag wordt namelijk het gemeenschappelijk buitenlands beleid eindelijk eens in de juiste verhoudingen gezien, namelijk die van de geografie, dat wil zeggen de ruimten, de dialectiek van land en zee, de verdeling van de naties volgens hun eigen sfeer, hun eigen banden, hun eigen solidariteit, hoe zeer ze ook wegdrijven van het mythische Europa, dat vage werelddeel dat zo vaag is dat het geen echte grenzen heeft.
Zo geeft dit verslag het buitenlands beleid zijn basis terug. Ik zei het al: de geografie is wat zijn vergaarbak, je zou kunnen zeggen zijn tabernakel, is, dat wil zeggen de geschiedenis, waardoor we de politieke constanten kunnen lezen en begrijpen die gedicteerd worden door de geografie. Dat verklaart trouwens de moeilijkheid, om het maar niet juister te zeggen, de onmogelijkheid van het gemeenschappelijk buitenlands beleid, waarin ongelukkige marionetten van het type Solana voorgaan. En de manier waarop politiek Europa nu functioneert verhindert automatisch elke geopolitiek benadering, want daar waar elke definitie van een gemeenschappelijk waardegoed van Europa ontbreekt - ik doel op een Europees res publica - heerst, na het gebruikelijke gehakketak om wie het grootste stuk van de koek krijgt, altijd de wet van sterkste van het moment, die dan de rest van de vijftien leden zijn strategische keuzes opdringt, ja zelfs door de strot duwt. Zo kunnen we door dit spelletje, door het Middellandse-Zeebeleid - zoals trouwens bij heel wat andere onderwerpen - uiteindelijk de machtspositie van Noord-Europa zien - ik bedoel Groot-Brittannië plus Duitsland samen met zijn eeuwige handlangers - en zo ligt de prioriteit duidelijk bij uitbreiding naar het noorden en het oosten, met inbegrip van de Balkan, waar wij de rekening voor de Duitse politiek betalen, terwijl onze vrienden in het Middellandse-Zeegebied het kind van de rekening zijn.
De rapporteur heeft het dus goed gezien, evenals trouwens mijn goede vriend Sami Naïr, als zij beiden het feit aan de kaak stellen dat Europa het laat afweten in het Middellandse-Zeegebied en inzake het Midden-Oosten. Ik zeg alleen nog maar dat de kans bestaat dat alle Latijnse landen vroeg of laat, en misschien zelfs met geweld, een perspectief weigeren dat hen in de marge plaatst van een geheel waar ze geen vat meer op hebben. Wij geloven dat het nu al de plicht is van de landen van Zuid-Europa, of liever gezegd van de landen ten noorden van de Middellandse Zee, de handen ineen te slaan met de landen ten zuiden van de Middellandse Zee, en in de eerste plaats met de drie Maghreblanden Marokko, Algerije en Tunesië, om deze solidariteitszone op te richten, die deel uit maakt van de geschiedenis en van de geografie, evenals trouwens van onze belangen in deze nieuw eeuw.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, de twee verslagen waarover we debatteren hebben in ieder geval één ding gemeen: ze bevatten een waslijst aan onvervulbare wensen en verlangens ten aanzien van het Middellandse-Zeegebied. Financieel hebben we eenvoudigweg de mogelijkheid niet om zoveel te doen en bovendien, het externe optreden van de Europese Unie is tot nu toe niet van zodanige aard geweest dat we ons veel zelfvertrouwen kunnen veroorloven. Het wordt hoog tijd prioriteiten te gaan stellen om zo de dingen die we buiten de Unie doen goed te kunnen doen.
Recente uitlatingen van de heer Solana bevestigen de noodzaak van prioriteitstelling. Hij noemde de strategiedocumenten van de Unie, ook die ten aanzien van de mediterrane landen, louter bureaucratische oefeningen. Wat op papier staat, wordt in de praktijk nauwelijks werkelijkheid. De eindeloze overwegingen en paragrafen in de documenten die voor ons liggen wekken echter wel verwachtingen bij onze partners, verwachtingen die we onmogelijk kunnen waarmaken, omdat we ook andere verantwoordelijkheden hebben.
In beide verslagen worden die andere verantwoordelijkheden negatief geduid. Met name onze relatie ten aanzien van toetredingslanden heeft volgens de rapporteurs geleid tot verwaarlozing van de zuidelijke landen en dat moet nu worden recht getrokken. Ik ben het daar echter niet mee eens. De uitbreiding verdient de komende tijd alle aandacht. Als we dat goed willen doen, hebben we daar onze handen vol aan. Evenveel geld besteden aan onze zuiderburen zit er dan ook niet in. Zeker niet als we daarbij in beschouwing nemen hoe weinig genegen de lidstaten zijn om meer geld af te dragen aan de Unie.
Ook de invloed van de Unie op politiek gebied wordt in de verslagen erg optimistisch benaderd. Zeker als het gaat om de rol die de Europese Unie kan spelen in het vredesproces van het Midden-Oosten, hoeven we ons niets te verbeelden. Ik vind het jammer dat beide verslagen door te grote ambities, het gevaar lopen niet serieus genomen te worden. De Europese Unie kan immers wel degelijk van betekenis zijn, met name op economisch gebied, maar ook als het gaat om de vluchtelingenproblematiek. We moeten ons alleen daar mee bezig houden waar de Europese Unie een meerwaarde heeft en ook echt van betekenis kan zijn. Bescheidenheid over onze mogelijkheden komt de kwaliteit van het externe optreden van de Europese Unie ten goede.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van een land dat ooit een directe toegang tot de Middellandse Zee had, wil ik mijn bijzondere steun betuigen aan de verbetering van de betrekkingen van de EU met het Middellandse-Zeegebied en daarom ook aan dit verslag. Op ons rust wat dit betreft niet alleen een politieke, maar ook een historische plicht. Zeker vormen de activiteiten van de EU betreffende het bewaren van de vrede in het Middellandse-Zeegebied en in het bijzonder met betrekking tot de brandhaard in het Nabije Oosten een bijzondere verantwoordelijkheid die de Europese Unie, en met name haar vertegenwoordigers op het vlak van de buitenlandse politiek, tot nog toe helaas niet aankon. De EU moet zich echter niettemin ten doel blijven stellen om een onafhankelijk, actief Europees vredesbeleid te realiseren.
Naast veiligheid zijn er echter nog meer redenen dat een sterkere bemoeienis van de EU met het Middellandse-Zeegebied van belang is. De Unie moet alles in het werk stellen om merkbare vooruitgang te boeken op sociaal en cultureel gebied, om democratische ontwikkelingen verder te stimuleren, om bij schendingen van de mensenrechten doeltreffender in te grijpen, om economische ontwikkelingen sterker te bevorderen en om de dialoog en de samenwerking op zoveel mogelijk terreinen te verbeteren. Als we al deze voornemens die in het verslag worden opgesomd daadwerkelijk willen realiseren, is het noodzakelijk om een prioriteitenlijst op te stellen, waarin de volgorde en financiering van de plannen exact wordt vastgelegd. Overigens bedoelde ik zojuist niet dat het mij spijt dat de toegang van mijn land tot de Middellandse Zee verloren is gegaan!

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, het hoeft hier wellicht niet meer gezegd, maar uit de toespraak van de rapporteurs blijkt dat de Europese Unie het Middellandse-Zeegebied tot een van haar prioritaire aandachtspunten moet uitroepen, te meer daar de problemen waarmee de zuidelijke mediterrane regio te kampen heeft - de politieke beroering, de economische stagnatie en de demografische groei - direct of indirect ook gevolgen hebben voor ons, Europeanen. Denken we maar aan de vluchtelingenstromen die wij moeten opvangen, de aantasting van ons milieu en de gevaren waaraan onze maatschappij wordt blootgesteld ten gevolge van het radicale fundamentalisme. Kortom: onze stabiliteit staat en valt met het evenwicht aan de zuidgrens.
Daarom is het zo belangrijk dat wij allen samen verklaren dat de logische belangstelling van de Unie voor de uitbreiding met de Midden- en Oost-Europese landen geen afbreuk mag doen aan het mediterrane beleid. In 1995 heeft mijn fractie het in Barcelona geopende proces vol overtuiging gesteund en bevorderd. Daar hebben de lidstaten van de Europese Unie eindelijk, na bijna veertig jaar, een algemene strategie ten overstaan van de mediterrane landen ontwikkeld. Net zoals wij toen onze steun hebben gegeven, onderschrijven wij ook nu het streefdoel van de verslagen die wij hier vandaag bespreken. Wij dringen samen met de rapporteurs aan op een verdieping van het proces van Barcelona.
Ik wil nog even nader ingaan op het verslag van de heer Naïr. Wij hebben de tekst in de commissie middels diverse bijdragen trachten te verbeteren. Ik dank de rapporteur overigens voor zijn openheid ten aanzien van onze voorstellen. Wij hebben aangedrongen op een versterking van de interparlementaire dialoog, die tot een dynamische motor van het proces van Barcelona moet uitgroeien. Het lijkt ons tevens wenselijk dat de Unie de liberalisering van de economische systemen van onze mediterrane partners in de hand werkt en de uitvoering van structurele hervormingen bevordert teneinde de concurrentiepositie van deze landen op minder beschermde markten te versterken. Wij hebben voorgesteld een Waarnemingscentrum voor vluchtelingenstromen op te richten dat onder meer instrumenten dient te ontwikkelen voor een gecoördineerde bestrijding van de illegale immigratie en de maffia's die daarmee hun voordeel doen. Er zij aan herinnerd dat de betrekkingen van de Europese Unie met de mediterrane landen op een algemene strategie gebaseerd zijn waarvan de visserij ons inziens een wezenlijk onderdeel vormt. Daarom vertrouwen wij erop dat de Marokkaanse regering, gezien het dringende karakter van de onderhandelingen, haar houding zal bijsturen.
Tot slot verzoeken wij de Commissie in het kader van de hervorming van haar buitenlandse dienst meer personele middelen uit te trekken voor de associatieovereenkomst met het Middellandse-Zeegebied, daartoe binnen de Commissie een specifieke structuur in het leven te roepen en de toekenning van de steun verder te decentraliseren en te spreiden. Kortom, mijn fractie pleit voor een versterking van de rol van de Unie in het Middellandse-Zeegebied en wij hopen dat wij eindelijk over de nodige personele en materiële middelen zullen kunnen beschikken om de bestaande uitdagingen tegemoet te treden.

Obiols i Germà
Mijnheer de Voorzitter, de gedachte dat de mediterrane regio de topprioriteit van het buitenlands beleid van de Europese Unie is, spruit voort uit de overtuiging dat het Middellandse-Zeegebied weliswaar niet langer het middelpunt van de wereld is, maar toch alle grote contradicties en uitdagingen van de 21ste eeuw in zich verenigt. In het Middellandse-Zeegebied is de dramatische aanwezigheid van oorlog en vrede sterk voelbaar. Het thema van de Noord-Zuid-betrekkingen is er aan de orde van de dag. De mediterrane regio is bovendien het boegbeeld van nog een ander bijzonder actueel onderwerp, namelijk de botsing tussen beschavingen en de culturele dialoog. De opkomst van de xenofobie en het racisme enerzijds en van de verdraagzaamheid en de rassenvermenging anderzijds bereikt zijn hoogtepunten in het Middellandse-Zeegebied. Ook thema's als democratie en mensenrechten en autoritarisme doen er veel stof opwaaien en daar zal voorlopig geen verandering in komen. Bovendien moet het Middellandse-Zeegebied een regionaal antwoord bieden op de mondialisering. Tot slot is ook het probleem van de emancipatie en onderworpenheid van de vrouw het sterkste aanwezig in de mediterrane regio.
Het spreekt derhalve vanzelf dat dit gebied al onze aandacht verdient. Voor deze regio bestaan er geen concrete toekomstscenario's, terwijl dit met de uitbreiding wel het geval is. Ofschoon we beseffen dat het traject heel wat tijd in beslag zal nemen, aanzienlijke kosten zal meebrengen en meer dan eens op moeilijkheden zal stuiten, twijfelt niemand eraan dat de uitbreiding uiteindelijk tot een goed einde zal worden gebracht.
De kans bestaat dat het Middellandse-Zeegebied in de 21ste eeuw tot een sandbelt of slumbelt verwordt. De toestand is werkelijk dramatisch. De twee bijdragen die hier vandaag in het Europees Parlement worden gepresenteerd hebben tot doel het Euro-mediterrane beleid nieuw leven in te blazen. De heer Patten en de heer Solana zouden er mijns inziens goed aan doen de onderhavige verslagen grondig te lezen, met name het verslag van mijn vriend en leermeester, Sami Naïr, dat een zeer coherent en bijzonder gestructureerd overzicht biedt en een politieke oplossing suggereert.
Het mediterrane beleid kreeg een stevige impuls in Barcelona vijf jaar geleden, maar nu is het moment aangebroken om met vernieuwde energie aan de slag te gaan en de initiatieven concreet in te vullen. Er wacht ons een belangrijke taak, vooral in het Middellandse-Zeegebied: wij moeten de dingen uitleggen. Daar kunnen wij, mediterrane burgers, van meespreken. Momenteel bestaat er evenwel vooral behoefte aan een symbolisch gebaar, aan een sterk signaal vanuit de Unie, de Raad, de Commissie en het Parlement. Wij pleiten voor een daadwerkelijke heropleving van het proces. Retoriek en mooie woorden volstaan hier niet.
In dit verband ben ik zo vrij uw aandacht te vragen voor een aspect dat in het verslag van Sami Naïr aan bod komt. De rapporteur dringt erop aan dat afdoende maatregelen worden genomen op het gebied van de Zuid-Zuid-handelsbetrekkingen en op het vlak van de subregionale integratie of integratie in het zuidelijke deel van het Middellandse-Zeegebied. Wij hebben behoefte aan iets dat aanslaat, ik weet niet precies wat, maar het moet de publieke opinie in het zuiden ervan overtuigen dat de Europese Unie niet alleen een goed onderbouwd beleid weet uit te stippelen, maar ook werkelijk bereid is bankmechanismen en financiële instrumenten in het leven te roepen en een net van spoorlijnen of expres- en snelwegen aan te leggen dat de subregionale integratie van het zuiden in de hand werkt. Wij moeten tevens een boodschap uitdragen die deze bereidheid tot integratie kracht bijzet. Dit vernieuwde engagement is vooral in de Maghreblanden bijzonder sterk aanwezig. De Unie moet deze hoop levend houden door ambitieuze initiatieven ten uitvoer te leggen en voldoende middelen uit te trekken.

Procacci
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, de verslagen van mevrouw Muscardini en de heer Naïr verdienen beslist onze steun, in opzet en inhoud, maar ik stel voor dat we stil blijven staan bij een paar aspecten die niet aan de orde zijn geweest. Het is belangrijk dat we hiervan uitgaan: de strategie van de Europese Unie voor het Middellandse-Zeegebied, die in Feira is vastgesteld, bevat onvoldoende concrete en operationele aanwijzingen en houdt geen rekening met enkele ontwikkelingen van de laatste jaren in het Middellandse-Zeebekken. Dit gebied is nu opnieuw het centrum van de wereldhandel, na eeuwen van moeilijkheden en marginalisering volgend op de ontdekking van Amerika, waarin de Atlantische Oceaan domineerde. Ook dankzij de nieuwe productiegroei in Azië zijn de handelsbetrekkingen van Europa met Azië nu kwantitatief gezien belangrijker dan die met Amerika. Voor deze handelsbetrekkingen is de Middellandse Zee een belangrijke en directe doorgangsroute voor goederen naar Noord-Europa. Dit nieuwe scenario heeft al de eerste opzienbarende resultaten opgeleverd en de Europese Unie kan het niet negeren. Voor dit organische, geïntegreerde systeem, met intermodale transportvoorzieningen als vliegvelden, spoorwegen en autowegen moeten we onze fondsen inzetten. Zonder deze concrete doelen blijven de fondsen vaak onbenut.

Flautre
Mijnheer de Voorzitter, de grote verdienste van deze verslagen is mijns inziens dat ze het optimisme temperen dat van het stuk van de Commissie af straalt, waar het gaat om de zogeheten vooruitgang sinds Barcelona. Een ander positief punt is dat met deze verslagen ambitieuze en onpartijdiger wegen voor het partnerschap inslagen worden.
Er is al gezegd wat de doelstellingen waren van het partnerschap dat toen afgesloten is, namelijk het instellen van een vredeszone, een beter wederzijds begrip tussen de volkeren, het tot stand brengen van een gebied van gemeenschappelijke welvaart. De heer Naïr heeft gezegd dat de eerste twee doelstellingen niet verwezenlijkt zijn. Dat is helaas waar. Ook is er geen ruimte van gemeenschappelijke welvaart tot stand gebracht, maar slechts een aanzet tot een vrijhandelszone met enkele landen, onder voorwaarden die door ons zelf gesteld zijn, omdat immers in de eerste plaats die industriële producten waar wij een concurrentievoordeel mee hebben, er baat bij hebben.
Ik verbaas me er trouwens altijd over dat diegenen die het hardst om uitbreiding van een vrijhandelszone vragen, middels het opleggen van een zeer liberaal model onder voorwaarden die zeer ongunstig zijn voor de landen in het Zuiden, het altijd als eersten hebben over inmenging, of zelfs neokolonialisme als het om de mensenrechten gaat.
In Barcelona is, in een tekst die de Europese Unie en de vijftien landen in het zuiden van het Middellandse-Zeegebied verplichtingen oplegt, voor het eerst de wezenlijke bijdrage erkend die het maatschappelijk middenveld kan leveren aan de ontwikkeling van het partnerschap. We kunnen niet anders zeggen dan dat op dit punt sprake is van een totale mislukking. Wij zijn niet in staat - maar willen we dat wel echt? - de burgerinitiatieven en de democratische projecten te steunen in hun strijd tegen de hardheid van de meeste regimes. Hoe kunnen we de associatieakkoorden en het MEDA-programma gebruiken om deze te ondersteunen, welke doelmatige strategie en welk scala van passende maatregelen kunnen wij ontwikkelen om uit deze gespletenheid van woord en daad te geraken? Willen we echt Barcelona nieuw leven inblazen, of onszelf er toe veroordelen op het niveau van de Unie de historisch gegroeide betrekkingen na te bootsen van sommige staten die zichzelf realistisch noemen?

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, het beleid van de Europese Unie jegens de Middellandse-Zeelanden heeft weinig uit te staan met de Verklaring van Barcelona en nog minder met de daadwerkelijke behoeften van de volkeren in deze landen. Zoals de heer Naïr terecht opmerkte, lijkt het wel alsof de belangstelling van de Europese Unie voor de Middellandse Zee niet veel verder reikt dan veiligheidsoverwegingen en alsof haar economisch activiteiten enkel toegang tot de markt van de zuidelijke landen beogen. Met de nieuwe gemeenschappelijke strategie wordt deze tendens zelfs nog versterkt. Daarmee probeert men de Middellandse-Zeelanden te verstrikken in het agressieve GBVB. De Euro-mediterrane samenwerking is voor de EU een middel om zich in de interne aangelegenheden van mediterrane landen te mengen, ook al zegt men de algemene welvaart, de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten te willen bevorderen.
Tegelijkertijd wordt de Europese Unie niet warm of koud van het drama van het Palestijnse volk, van de dagelijkse moorden op Palestijnen door de Israëlische staat. De Communistische Partij van Griekenland is voorstander van samenwerking tussen de landen, mist dit een samenwerking is onder gelijke voorwaarden en zonder inmenging in de interne aangelegenheden van anderen. Wij willen met name wijzen op de verantwoordelijkheid van de ontwikkelde kapitalistische landen voor de huidige situatie van de onderontwikkelde landen. Juist gezien deze verantwoordelijkheid zijn de ontwikkelde landen verplicht de onderontwikkelde landen te helpen bij de verbetering van hun productiebasis en de levensstandaard van hun burgers.

Turchi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik heb veel waardering voor het verslag van de heer Naïr. Hij vertelt ons geen sprookjes maar behandelt op rationele wijze een probleem dat opgelost moet worden, in de eerste plaats op politiek niveau. Ook voor het diepgravende en zeer waarheidsgetrouwe verslag van mevrouw Muscardini heb ik waardering. Ik hoef er in dit Parlement niet aan te herinneren welke belangrijke rol en functie de Middellandse Zee heeft in de geschiedenis van de Europese cultuur, en dat ze tegelijkertijd doorgangsroute en wieg van onze beschaving is.
Toch kunnen we er niet omheen dat onze gezamenlijke inzet in dit fundamentele gebied tot nu toe niet doeltreffend was en we beslist meer kunnen doen. Slecht beheerde programma' s, een inefficiënte administratie en een zeker gebrek aan scherpzinnigheid en reactievermogen bij de politiek hebben verhinderd dat onze instellingen, ondanks hun goede wil, de drie doelstellingen van Barcelona hebben bereikt: een zone van vrede en stabiliteit, gemeenschappelijke welvaart door vrijhandel, beter begrip tussen de volkeren.
Als lid van de Begrotingscommissie kan ik alleen maar hopen dat de Commissie bereid is het beheer en de structuur van het MEDA-programma substantieel te wijzigen in overeenstemming met de voorstellen van de heer Bourlanges, dat wil zeggen op basis van een radicale vereenvoudiging van de procedures, meer nadruk op macrofinanciële steun en een eenvoudigere comitologieprocedure. Bovendien moeten de procedures van de communautaire uitvoeringsorganen doorzichtiger worden: al bij de indiening van de ontwerpbegroting moet een jaardocument worden opgesteld waarin voor elk land wordt aangegeven hoeveel geld er kan worden gereserveerd. Dat is iets dat we onder ogen moeten zien als we ons beleid echt willen realiseren.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, het idee voor het proces van Barcelona is fantastisch, maar het komt in feite tweeduizend jaar te laat. Uit een koloniaal en postkoloniaal systeem moet een systeem ontstaan waarin de partners gelijke rechten en plichten hebben. In het verleden heeft het Noorden altijd structureel de overhand gehad op het Zuiden, en nu is het alleen maar rechtvaardig als Europa, dat vrijwel altijd profijt van die positie heeft getrokken - en dat geldt voor enkele huidige lidstaten in het bijzonder - nu ook voor de toenadering en gelijkheid verantwoordelijk is en die ook stimuleert.
Het doel van het proces van Barcelona is onomstreden, maar niet alleen formele onderhandelingsresultaten bepalen het succes. Dat hangt tevens af van de mate waarin wij erin slagen onze vooroordelen tegenover de mediterrane landen en hun bewoners te slechten. Het moet duidelijk zijn dat de verwezenlijking van de doelen van Barcelona van doorslaggevend belang zal zijn voor het welslagen van een vredesstrategie voor de 21ste eeuw.
Al even belangrijk is dat geen enkel mediterraan land wordt buitengesloten. In de Verklaring van Barcelona wordt Libië niet genoemd, het land dat zo' n beetje het geografisch middelpunt van de mediterrane zone vormt. Het toenaderingsproces zal niet functioneren als de EU Libië niet uitnodigt om eraan deel te nemen.

Naranjo Escobar
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij kennen de lijst van problemen en bijbehorende oorzaken waarmee de Euro-mediterrane regio heeft af te rekenen: in wezen doen zich nog steeds dezelfde moeilijkheden voor als in 1995, toen het proces van Barcelona werd opgestart. De problemen zijn hier reeds genoemd: van illegale immigratie tot langdurige droogte, van buitenlandse schuld tot niet-naleving van de mensenrechten en terrorisme. Deze laatste plaag maakt het leven van onschuldige mensen en gezinnen kapot, met name in Spanje, Algerije en het Midden-Oosten.
Daarom moeten wij vandaag meer dan ooit verkondigen dat samenwerking, dialoog, economische en culturele uitwisseling, solidariteit en wederzijds begrip een absolute voorwaarde zijn om van beide zijden van de Middellandse Zee een welvarende en vreedzame regio te maken. Noch de Europese Unie noch de landen van de Maghreb of de Mashrek kunnen zich de luxe veroorloven om de menselijke en culturele rijkdommen van de regio onbenut te laten. Het probleem is dat wij op dit punt de bal misslaan. De associatieovereenkomsten zijn in velerlei opzichten een dode letter. De financiële instrumenten worden niet ten volle benut en de politieke, economische en sociale ontwikkeling van deze landen loopt achter. Zij kunnen het tempo van de broodnodige horizontale samenwerking en de op technologisch vlak razendsnel veranderende moderne wereld onmogelijk bijhouden.
Het is tijd dat wij de daad bij het woord voegen. Wij moeten ervoor zorgen dat de opgestelde strategie effect sorteert en het gewenste resultaat oplevert. In die zin onderschrijf ik het verzoek van collega Gerardo Galeote om meer personele middelen in het vooruitzicht te stellen.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, wij behandelen vandaag twee bij uitstek politieke verslagen. Ik sta hier volledig achter. Ik zal daarom niet ingaan op de verslagen zelf, maar alleen enkele opmerkingen maken ter ondersteuning van de daarin voorkomende argumentatie.
Enkele maanden geleden is er een enorm debat ontketend toen de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, zei dat de Europese geschiedenis begon bij Karel de Grote. "Europa" was echter de naam van de dochter van Libya, en Libya was de dochter van de god van de zee, Poseidon. Europa trouwde met Zeus en baarde Minos, Sarpedon en Rhadamanthus. Ik zal u zeggen waarom ik dit vertel. De mythologie geeft in verhaalvorm de geschiedenis van de betrekkingen tussen Europa en het noordelijk deel van Afrika weer. De Middellandse Zee is in feite de enige echt Europese Zee. Zolang wij ons met ons beleid en onze maatregelen hooghartig gedragen tegenover de andere kant van de Middellandse Zee, komen wij geen streep verder. Laten wij wat dat betreft heel duidelijk zijn. Als wij in de 21ste eeuw een beleid willen grondvesten en opbouwen op de restanten van het recent kolonialisme - en dat is wat bepaalde landen het liefst willen - zullen wij in politiek opzicht geen spijkers met koppen kunnen slaan voor Europa. Daarom moeten wij ook in dit debat van vandaag, dat plaatsvindt op grond van de twee verslagen en de besluiten van Barcelona, wel beseffen dat de andere kant van de Middellandse Zee een stuk Europa is.
De Europese Unie moet initiatieven nemen voor economische ontwikkeling en culturele uitwisseling, maar vooral ook voor de vrede, opdat beide kanten van de Middellandse elkaar recht in de ogen kunnen zien. Laten wij niet achteraf weer kreten te horen krijgen als "Hannibal ante portas" , of "Delenda est Carthago" , of een moderne Scipio Africanus moeten aanschouwen. Aan de overkant wonen ook Europeanen: laten wij dat eens serieus voor ogen houden.

Van den Bos
Mijnheer de Voorzitter, het ontbrak het Barcelona-proces aan goede intenties noch aan financiële middelen. Toch is er weinig van terechtgekomen en dat is zeer teleurstellend. Er is teveel symboolpolitiek gevoerd en te weinig capaciteit om de plannen uit te voeren. Driekwart van het gecommitteerde geld kon niet worden uitgegeven. In plaats van het terugschroeven van de middelen leidt dit nu tot verhoging en dat is toch wel een beetje bizar. Het heeft geen zin om nog hogere bedragen te begroten als de absorptiecapaciteit beperkt blijft en de delegaties van de Commissie onvoldoende professionele staf hebben.
Het zou veel beter zijn als de Europese Unie haar solidariteit met de Middellandse-Zeelanden laat blijken door haar markten meer open te stellen, niet alleen voor industrieproducten maar ook voor die uit de land- en tuinbouw. Voor het bereiken van een vrijhandelszone is nog een zeer lange weg te gaan.
De economieën van de partnerlanden zijn nog zeer kwetsbaar. Hun onderlinge handel is nog beperkt en staat bol van protectionisme. Ook het politieke wantrouwen tussen de partners onderling moet eerst worden opgeheven.
Het Barcelona-proces kan alleen maar slagen als de mediterrane partners verder democratiseren. De mensenrechtenclausules in de associatieakkoorden mogen geen dode letter blijven. Op de schendingen zou verlaging van de financiële steun moeten volgen. Maar als wij de bedragen verlagen die toch al niet kunnen worden uitgegeven, dan zal dat geen enkele indruk maken. Wij moeten onze ambities in overeenstemming brengen met de uitvoerbaarheid.
De vraag is of de vele goede wensen uit het verslag allemaal tegelijk kunnen worden verwezenlijkt. Beter iets minder goed doen dan veel slecht. Mooie woorden en mooie begrotingen zijn niet genoeg voor stabiliteit en welvaart. Het gaat om de bereidheid tot echte politieke hervormingen en daaraan ontbreekt het nog in het Barcelona-proces.

Beazley
Mijnheer de Voorzitter, het Middellandse-Zeegebied is de bakermat van de Europese beschaving. Het erfgoed van het oude Egypte, Griekenland en Rome heeft onze cultuur, onze literatuur, ons beeld van het gemeenschappelijke Europese erfgoed gevormd. De drie monotheïstische godsdiensten - het jodendom, het christendom en de islam - zijn in het Middellandse-Zeegebied ontstaan en groot geworden en hebben zich van daaruit over de bekende wereld verspreid. We hebben niet alleen historisch en cultureel veel aan het Middellandse-Zeegebied te danken, maar het vormt nu ook ons gemeenschappelijk belang bij de uitbreiding. Die uitbreiding betreft voornamelijk landen uit Midden- en Oost-Europa, maar onder de kandidaat-landen bevinden zich ook de twee beroemde eilanden in de Middellandse Zee: Malta en Cyprus.
Ik hoop van harte dat het MEDA-programma en het uitbreidingsproces als complementair zullen worden gezien en niet als strijdig. Het komt goed uit dat het voorzitterschap vandaag door de heer Danielsson uit Noord-Europa wordt vertegenwoordigd. Een voorbeeld van solidariteit tussen het noorden en het zuiden was toen eerste minister Aznar in Gdansk de herdenking van de oprichting van Solidarnosc bijwoonde. Ik hoop dat het MEDA-programma zal leiden tot een verbetering van de betrekkingen tussen de EU en Noord-Afrika. Vandaag wachten we op de uitspraak van een Schots hof in Nederland over de Lockerbie-zaak, maar ik heb begrepen dat de Britse regering van plan is in de toekomst betere diplomatieke en andere betrekkingen op te bouwen met bijvoorbeeld Libië.
Ik heb een vraag voor de Raad. Kan de heer Danielsson bevestigen dat het MEDA-programma van de EU niet botst met het uitbreidingsproces, waaraan het voorzitterschap zoveel waarde hecht? Ik vraag me af of de commissaris in zijn antwoord stil kan blijven staan bij de kritiek op het MEDA-programma dat er te weinig geld wordt besteed. Is de Commissie nog steeds bereid waar nodig administratieve ondersteuning te bieden bij het opstellen van geschikte programma' s, zoals ze in het verleden heeft gedaan toen ik bezig was met een verslag over de wijken Alfama en Mouraria in Lissabon? Is het mogelijk geld dat niet is uitgegeven eventueel aan andere programma' s toe te wijzen?
Tot slot, kan de commissaris ook bevestigen dat de twee mediterrane kandidaat-landen deel kunnen nemen aan het programma Euromed Heritage, dat in paragraaf 54 van het verslag-Naïr wordt genoemd?

Carlotti
Mijnheer de commissaris, u hebt zelf in november jongstleden in de Franse pers verklaard dat de doelstellingen van Barcelona tegelijk eenvoudig en ambitieus zijn, namelijk een regio waar vrede heerst, die gemeenschappelijke welvaart geniet, die de vitaliteit van het maatschappelijk middenveld bevordert en daarbij de mensenrechten en het wederzijds begrip van beschavingen in acht neemt. Deze drieledige doelstelling moet inderdaad de leidraad zijn in onze betrekkingen met onze partners in het Middellandse-Zeegebied. In diezelfde geest heeft onze socialistische fractie samengewerkt met de rapporteurs mevrouw Morgantini en onze vriend Sami Naïr. Want vandaag moeten wij prioriteiten stellen met echte en verifieerbare doelstellingen en daarvoor voldoende middelen aanwenden. Wij kennen deze prioriteiten: ten eerste vooruitgang boeken op de moeilijke weg van het Handvest voor vrede en stabiliteit. Dat heeft het Franse voorzitterschap geprobeerd te doen in een zeer ingewikkelde context en ik ben er zeker van dat het Zweedse voorzitterschap in dezelfde richting door zal kunnen gaan. Dat hopen we en daarop zullen we samen toezien.
Het proces van Barcelona moet zich niet laten gijzelen door het vredesproces in het Midden-Oosten. Integendeel, de voortdurende spanningen en de staat van oorlog tussen Israëli's en Palestijnen onderstrepen alleen maar de noodzaak van een betere dialoog tussen de Middellandse-Zeelanden.
Ook moeten we de onderhandelingen, de ratificatie en de uitvoering van de associatieakkoorden versnellen, want juist zo'n overeenkomst maakt de verplichtingen van beide partijen formeel en garandeert een effectief partnerschap. Daarom hebben we met vreugde kennis genomen van het feit dat er zeer recentelijk zo'n akkoord met Egypte is gesloten.
Overigens kunnen we niet doorgaan met één euro in het zuiden en tien in het oosten te besteden. Deze wanverhouding wordt met de dag explosiever. In de eerste plaats moeten we natuurlijk dringend het financieel instrument MEDA hervormen om kwaliteit en snelheid van de uitvoering te verbeteren.
Tenslotte vragen wij om een herstart van de gedecentraliseerde samenwerking op een nieuwe grondslag, om aan het streven en de initiatieven van het Europese en mediterrane maatschappelijk middenveld te beantwoorden, want het partnerschap heeft geen waarde als het niet het partnerschap der volkeren is.
Ik heb trouwens met belangstelling vernomen dat het Zweedse voorzitterschap van plan is de nadruk te leggen op het culturele, sociale en menselijke onderdeel van het mediterraan partnerschap.
Mijnheer de commissaris, onze relatie met het zuiden moet gevoed worden door iets anders dan woorden en symbolisch beleid. Onze partners verwachten concrete daden, zoals de heer Naïr heeft onderstreept in zijn verslag, dat ik buitengewoon waardeer.

Costa, Paolo
Mijnheer de Voorzitter, een jaar geleden werd de uitbreiding naar het oosten nog gezien als een mogelijke ontwikkeling van Europa; vandaag stelt niemand meer ter discussie dat dit een van de hoekstenen van het Europese beleid is. Ik hoop dat het vanaf nu met het Middellandse-Zeebeleid ook zo zal gaan, niet alleen omdat het Midden-Oosten een van de minst stabiele regio' s aan onze grenzen is, niet alleen omdat de krachtigste immigratiegolf naar Europa vanuit het gebied ten zuiden van de Middellandse Zee komt, maar ook omdat, zoals voorzitter Prodi onlangs schreef, na de ontdekking van Amerika nu gelukkig Azië opnieuw is ontdekt en het Middellandse-Zeegebied weer een verkeers- en activiteitencentrum van wereldniveau is geworden. Daarvan moet zowel ten noorden als ten zuiden van de Middellandse Zee worden geprofiteerd.
Als dat waar is, mogen de resultaten van het MEDA-programma niet de referentiepunten zijn, ook al ben ik ervan overtuigd dat een nauwkeurige evaluatie van zijn resultaten andere inzichten zou opleveren dan tot nu toe naar voren zijn gekomen. Er staan ons daarentegen drie dingen te doen: in de eerste plaats, het wederzijds begrip vergroten door middel van gedecentraliseerde samenwerking, die sterk kan worden aangemoedigd. In de tweede plaats, een voorlichtingsprogramma voor leidende functionarissen in het Middellandse-Zeegebied. Voor betere toekomstperspectieven moet Europa zich op hen richten. In de derde plaats, beleid voor duurzaam vervoer per schip in het Middellandse-Zeegebied. Dat kan een belangrijke bron van gevaar of van groei worden voor het noorden en voor het zuiden van het bekken.

Martin, Hugues
Mijnheer de Voorzitter, we hebben allemaal gisteren en vandaag herhaald dat we belang hechten aan het Middellandse-Zeebeleid en aan de noodzaak met spoed het proces van Barcelona, dat te vaak is vergeten, nieuw leven in te blazen. Het afgelopen jaar heeft niet aan die verwachtingen beantwoord. Er heeft weliswaar een nieuwe Euro-mediterrane conferentie kunnen plaatsvinden in het kader van het Franse voorzitterschap, maar er zijn maar weinig beslissingen en er is vooral geen enkele echte strategie uit die bijeenkomst voortgekomen. Ook denk ik dat het tijd wordt ons mediterraan beleid stevig te verankeren en het vooral los te koppelen van de van de kwellingen van het Israëlisch-Palestijnse conflict.
Ik heb goede hoop dat de Unie slaagt in haar doelstelling om de economische, politieke en culturele banden met het Middellandse-Zeebekken aan te halen.
Wij gaan binnenkort over de partnerschapsovereenkomst met Egypte praten en ik ben blij dat dit akkoord vorige week eindelijk is geparafeerd. Als rapporteur over dit dossier hoop ik echt dat we bij die gelegenheid de inzet van de andere partners die nog geen overeenkomsten hebben getekend, kunnen belonen, en wel zo spoedig mogelijk.
We moeten ook nadenken over de rol van ons Parlement in dit proces, die nog steeds te bescheiden is. Misschien zouden we nauwere samenwerking kunnen zoeken met het Euro-mediterrane Parlementaire Forum naar voorbeeld van de Paritaire Vergadering Unie-ACS, die twee maal per jaar bijeenkomt en die werkgroepen en onderzoeksmissies kan vormen. Misschien zouden we ook de reguliere deelname van het Parlement aan de ministersvergaderingen van de leden van het Barcelona-proces beter kunnen organiseren.
Tenslotte zou ik, mijnheer de Voorzitter, de Raad en de Commissie willen verzoeken de rol van de steden en agglomeraties expliciet te erkennen, en ik dank onze rapporteur, de heer Naïr voor het feit dat hij het amendement heeft aanvaard dat ik op zijn uitstekende verslag heb ingediend. De grote steden van het Middellandse-Zeegebied moeten gestimuleerd worden om nauwere betrekkingen aan te gaan en hun ervaringen met specifieke stedelijke problemen te delen. Want juist in de steden en agglomeraties doen de problemen van onze tijd zich in al hun hevigheid voor.

Bodrato
Mijnheer de Voorzitter, in dit gecombineerd debat behandelen we kwesties die over enkele dagen op het Euro-mediterrane Forum in het middelpunt van de belangstelling zullen staan. We zijn er allemaal van overtuigd dat de toekomst van de mediterrane strategie van de Unie vooral afhangt van het welslagen van het vredesproces in het Midden-Oosten. Dat moeten we met meer engagement steunen, ook al spelen de Verenigde Staten hierbij de belangrijkste rol. Dit vredesproces kan worden gestimuleerd door het Euro-mediterrane project en door de concrete resultaten van economische samenwerking tussen de Europese Unie en de landen van dit gebied.
Aan de andere kant moet de uitbreiding van de Unie naar het oosten, die tijdens de Top van Nice een nieuwe impuls heeft gekregen, vergezeld gaan van een nieuwe, overtuigde start van de strategie voor het Middellandse-Zeegebied, want dat is geen afgesloten hoofdstuk.
We moeten het proces van Barcelona en de MEDA-programma' s dus een nieuwe, ook financiële impuls geven, met name de programma' s voor beroepsopleiding, universitaire uitwisselingen en projecten die contacten tussen onderzoekscentra en technologische centra in de Unie bevorderen, vooral met de steden en de regio' s van het mediterrane deel van Europa.
De versterking van de democratie is ook gekoppeld aan de economische en sociale vooruitgang, maar we moeten niet vergeten, zoals enkele collega' s al hebben benadrukt, dat de eerbiediging van de mensenrechten essentieel is voor een overtuigend partnerschap.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik de rapporteurs, mevrouw Muscardini en de heer Naïr, voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht. Hun inzet is des te lovenswaardiger omdat de mediterrane regio een bijzonder delicaat onderwerp is.
Om te beginnen wil dit Parlement enige informatie verstrekken over het MEDA-programma, waarmee sommigen onder u misschien reeds vertrouwd zijn. Ik breng u goed nieuws. Op 12 december heeft de Raad de jaarlijkse begroting goedgekeurd. Die ligt 10% hoger dan de middelen die tot dusver voor het MEDA-programma zijn uitgetrokken. Terwijl tijdens de vorige periode een bedrag ter waarde van 684 miljoen euro ter beschikking werd gesteld, worden er vanaf nu jaarlijks 764 miljoen euro vrijgemaakt. Dat is mijns inziens een duidelijk bewijs van de vlotte betrekkingen tussen het Parlement, de Commissie en de Raad.
Anderzijds moeten wij tot onze spijt vaststellen dat onvoldoende middelen worden uitgetrokken om aan deze steun een gepaste bestemming te geven. In de periode 1995-1999 bleef immers vrijwel 30% van de begrote middelen onbenut. Het beheer laat derhalve sterk te wensen over. Waar de fout precies zit weet ik niet, maar hier loopt duidelijk iets mis.
Ik zou ook even willen ingaan op de sociale, culturele en menselijke dimensie van deze vijftien Noord-Afrikaanse landen. Wij moeten de afstand tussen hun cultuur en onze diverse Europese maatschappijen verkleinen en de wederzijdse kennis en het wederzijdse begrip bevorderen. Er dient ook speciale aandacht te worden besteed aan het onderwijs en de opleiding van de jeugd. Daarbij moet het belang van de verdraagzaamheid worden onderstreept aangezien de toekomst van deze volkeren in de jonge generatie ligt. Verder mogen we de dialoog niet uit het oog verliezen en moet de eerbiediging van de grondrechten worden gewaarborgd.
Ik zou mijn betoog willen afronden met de volgende beschouwing: wij kunnen niet anders dan deze taak tot een goed einde brengen. Als we het niet uit solidariteit doen, dan moeten we het maar uit angst doen, want de veiligheid van Zuid-Europa staat op het spel.

Dover
Mijnheer de Voorzitter, het komt goed uit dat we deze twee uitstekende verslagen juist nu behandelen, vlak voor het begin van het Euro-Med Forum, dat volgende week wordt gehouden. Verschillende sprekers hebben gewezen op het belang van dat forum. In de komende jaren moet dat nog worden versterkt als we het Barcelona-proces willen uitbreiden en opnieuw opstarten.
Ik wil het voornamelijk hebben over de financiering van het Euro-Med-programma, van MEDA. Ik ben teleurgesteld dat er zo weinig gebruik van wordt gemaakt. In het verslag wordt dat geweten aan het slechte beheer en de ingewikkelde procedures van de Commissie. Een vroegere collega van mij, de heer Patten, doet zijn best om ervoor te zorgen dat het geld voor de juiste doelen wordt uitgegeven - doeltreffend, effectief en in overeenstemming met de behoeften van de verschillende landen.
Ik ben de eerste ondervoorzitter van de delegatie voor Malta. Ze mogen niet inschrijven voor zoveel werk als ze zouden willen. Er is meer doorzichtigheid over de besteding van de toegezegde bedragen nodig. We moeten weten waar het geld heen gaat en we willen een betere controle waar het gebleven is. Dat is belangrijk, want in de media wordt veel gepraat over misbruik en geld dat voor de verkeerde projecten en om de verkeerde redenen is besteed. Dat is misbruik maken van onze positie.
Ik verwacht dat de betrekkingen tussen het Parlement en de Commissie zullen verbeteren, in het belang van alle landen ten zuiden van de Middellandse Zee. Er moet nog veel werk worden verzet en dat kan en moet lukken.

Danielsson
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Euro-mediterrane samenwerking is in het debat van vandaag en in de twee verslagen op een kritische en constructieve manier besproken. Ik ben blij met dit debat. Ik heb aandachtig geluisterd naar de standpunten, en de kritiek die naar voren is gebracht, is op meerdere punten gerechtvaardigd. De dialoog met de partnerlanden is buitengewoon belangrijk. Het werkelijke potentieel van het proces van Barcelona kan alleen gerealiseerd worden als alle deelnemers zich echt betrokken en daardoor verantwoordelijk voelen voor de verschillende onderdelen van het proces.
Ik wil kort wat kanttekeningen plaatsen bij een aantal interessante bijdragen in het debat.
Afgevaardigde Beazley vraag zich af of het uitbreidingsproces en de Euro-mediterrane samenwerking gecoördineerde processen zijn. Het antwoord van het voorzitterschap hierop is natuurlijk ja, ze moeten gecoördineerd zijn. Evenals afgevaardigde Esteve ziet het voorzitterschap geen tegenstelling tussen de uitbreiding enerzijds en de Euro-mediterrane samenwerking anderzijds. Wij zullen en moeten ons uiterste best doen op deze beide gebieden.
Ik ben blij dat diverse afgevaardigden, in het bijzonder leden Carlotti en Martin, het belang van associatieovereenkomsten tussen de EU en de partnerlanden aan de orde stellen. Wij zien deze overeenkomsten als noodzakelijke bouwstenen voor het creëren van een vrijhandelszone in de regio. Het is de bedoeling dat deze overeenkomsten in 2010 voltooid zijn. Daarom vindt de Raad dat er vaart gezet moet worden achter dit proces.
Ik heb met tevredenheid geconstateerd dat de associatieovereenkomst met Egypte een paar dagen geleden ondertekend kon worden. Wij hopen tijdens het Zweedse voorzitterschap een eerste associatieoverleg met Jordanië te kunnen hebben. Het goede verloop en tempo van de associatieonderhandelingen met Algerije, Syrië en Libanon zijn veelbelovend. Hiermee bedoelen wij dat deze associatieovereenkomsten niet alleen van groot belang zijn voor de handel en de economische integratie, maar ze zijn ook een belangrijk politiek platform. Zij vormen de basis voor een regelmatig terugkerende, grondige en uitgebreide politieke dialoog.
In het debat van vandaag is relatief veel kritiek geuit op de EU-steun aan het Middellandse-Zeegebied. De Raad hoopt dat de herziene bemiddelingsverordening die het afgelopen najaar is aangenomen de mogelijkheid biedt een effectievere en strategischere werkwijze te volgen. De heer Martin heeft het belang van de rol van de steden in de Euro-mediterrane samenwerking onderstreept, en daarin ben ik het helemaal met hem eens. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van het belang van de stedelijke gebieden en hun mogelijkheden binnen de Euro-mediterrane samenwerking. De Raad wil daarom graag proberen dit aspect extra in de gaten te houden.
Afgevaardigde Gemelli heeft in zijn bijdrage mijns inziens een zeer belangrijke kwestie aangekaart, namelijk de dialoog met de islamitische gemeenschap. Het voorzitterschap ziet op het sociale en culturele vlak de dialoog tussen verschillende culturen en beschavingen als een van onze belangrijkste prioriteiten. Gelukkig speelt Zweden sinds lange tijd een redelijk vooraanstaande rol op dit gebied. Voorbeelden hiervan zijn het zogeheten euro-islamproject en de zogeheten Stockholmconclusies uit 1998, die als richtsnoeren dienen voor de aanhoudende werkzaamheden op een reeks gebieden in deze dialoog.
Mevrouw Napoletano heeft de buitengewoon belangrijke juridische samenwerking besproken. Om de samenwerking op dit gebied te bevorderen, zal het Zweedse voorzitterschap een top en een seminar organiseren. Beide moeten een bijdrage leveren aan de nieuwe regionale programma's van de Commissie op juridisch en binnenlands gebied. Een belangrijk onderwerp vormen de migratiekwesties, wat diverse afgevaardigden tijdens het debat van vandaag al hebben aangestipt. Het is mijns inziens belangrijk om deze migratiekwesties in hun totaliteit te bekijken. Wat dat betreft moeten wij sociale, economische en culturele aspecten in acht nemen.
Mijnheer de Voorzitter, de volgende fase moet gekenmerkt worden door de uitvoering van datgene waarover in het Barcelona-proces overeenstemming is bereikt. Het was, geloof ik, afgevaardigde Obiols die het had over een gebrek aan symbolische concretisering. Afgevaardigde Carlotti heeft hetzelfde onderwerp behandeld. Ik denk nu dat de EU samen met de partnerlanden rond de Middellandse Zee erop moeten toezien dat de voornemens en verplichtingen in de Verklaring van Barcelona in daden worden omgezet. Want evenals alle andere activiteiten zal het proces van Barcelona niet worden beoordeeld op wat er beloofd wordt, maar op wat er tot stand gebracht wordt.

Patten
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd vandaag aan dit debat over het Middellandse-Zeegebied te kunnen deelnemen. Ik ben vooral de rapporteurs, mevrouw Muscardini en de heer Naïr dankbaar voor de twee uitstekende verslagen. Het was een bijzonder goed debat. Ik ben persoonlijk nogal teleurgesteld dat veel van degenen die een gaatje hadden gevonden in hun drukke agenda' s om aan het debat deel te nemen, niet genoeg tijd hadden om ook naar de anderen te luisteren of zelfs maar het einde ervan af te wachten om de reacties te horen. Ik neem aan dat het onbeleefd zou zijn als ik mensen antwoord die serieuze vragen stellen maar niet konden blijven om het antwoord te horen, dus dat zal ik niet doen. Ik zal alleen degenen antwoorden die tot het einde hebben kunnen blijven, zodat het debat zinvol blijft.
Het Middellandse-Zeegebied grenst onmiddellijk aan de Europese Unie, aan de zuidkant, dus het verdient een speciale plaats in onze externe betrekkingen. De doelstellingen die in Barcelona zijn afgesproken, zijn op de belangrijkste punten nog steeds geldig en worden steeds relevanter: samen werken aan vrede en stabiliteit, gedeelde welvaart door vrijhandel, verstrekken van economische en financiële steun om de landen te helpen aan de daarmee samenhangende uitdagingen het hoofd te bieden en het bevorderen van wederzijds begrip en verdraagzaamheid tussen mensen met verschillende culturen en tradities.
Het Parlement weet dat ik al lang vond dat het tijd was om te zien hoe we de doelstellingen van Barcelona sneller zouden kunnen halen. De Commissie heeft daarom hard gewerkt aan een mededeling over een nieuwe start voor het Barcelona-proces, en die was op haar beurt het belangrijkste document voor de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Euro-mediterrane landen die november vorig jaar in Marseille heeft plaatsgevonden. Onze ideeën werden daar breed gesteund. Dat document werd tijdens de vergadering besproken en was het belangrijkste agendapunt.
Ik zou u nu graag mijn evaluatie geven van de situatie en van wat ons nu te doen staat. Als u er geen bezwaar tegen hebt, zal ik de twee verslagen gezamenlijk behandelen in plaats van een voor een.
Om te beginnen de politieke situatie in de regio, waarover we hierna zullen debatteren. In beide verslagen wordt aandacht besteed aan het belang van het vredesproces in het Midden-Oosten voor het Middellandse-Zeebeleid van de Europese Unie. Ik heb gezien dat ze allebei de Europese Unie oproepen een actievere rol te spelen in het vredesproces.
Laten we onze bijdrage niet onderschatten. Wij zijn bijvoorbeeld de belangrijkste donor van de Palestijnse Autoriteit, en dat is geen onbelangrijk punt. Afgelopen jaar is daarvoor in de communautaire begroting 155,6 miljoen euro uitgetrokken. Daaronder was ook 90 miljoen euro uit een speciale kasvoorziening die ik aan het einde van het jaar ter beschikking had gesteld om te helpen het institutionele kader van de Palestijnse Autoriteit te behouden; die autoriteit hebben wij mede gesticht en gefinancierd.
Mijn onvoorwaardelijke dank aan het Parlement, deze tak van de begrotingsautoriteit, en ook aan de Raad voor hun hulp om deze kasvoorziening voor Kerstmis beschikbaar te stellen. De gebeurtenissen hebben helaas laten zien dat dat maar al te nodig was.
Tijdens de vergadering in Marseille hebben de ministers besloten, terecht volgens mij, niet te proberen tot overeenstemming te komen over het voorgestelde Handvest voor vrede en stabiliteit. Het was daarvoor duidelijk niet het juiste moment. Toch was overeenstemming over dit instrument in essentie veel dichterbij gekomen. We zouden ervoor moeten zorgen dat we kunnen profiteren van die vorderingen wanneer de tijd daar is, zodat het een betekenisvol document wordt, dat een afspiegeling is van het actieve engagement van de Europese Unie om de vrede en stabiliteit in de regio te handhaven.
Ondertussen moeten we niet wachten tot het handvest in werking treedt voordat we ons actiever inzetten voor de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische vrijheden in de regio, zoals in de twee verslagen ook wordt gezegd. Onze mededeling is in dit opzicht niet voor tweeërlei uitleg vatbaar. De Europese Unie zou alle passende fora moeten gebruiken om deze rechten te bevorderen. We moeten het MEDA-programma voor democratie blijven gebruiken voor de financiering van positieve acties en MEDA-kredieten zouden nauwer gekoppeld moeten worden aan adequate vorderingen. Ik ben verheugd over de steun van het Parlement hiervoor en ik hoop dat de Raad ook positief zal reageren.
Economische en financiële zaken vormen natuurlijk de kern van het partnerschap, maar ze zijn beslist niet het enige onderdeel ervan, zoals enkele sprekers hebben opgemerkt. In Marseille was er een grote mate van overeenstemming over onze voorstellen om het partnerschap te versterken. Ik zou graag willen benadrukken dat we het proces van onderhandelen, ondertekenen en bekrachtigen van de associatieovereenkomsten moeten versnellen. Ik kan bevestigen dat we in dit opzicht aanzienlijke vooruitgang boeken. Vorige week vrijdag zijn eindelijk de onderhandelingen over een overeenkomst met Egypte gestart en we zijn bemoedigd door de vorderingen die we maken met Algerije, Libanon en Syrië. Ik wil dat er dit jaar vaart wordt gezet achter de onderhandelingen met Algerije, Libanon en Syrië. Het ratificatieproces in de lidstaten duurt echter bedroevend lang: de overeenkomst met Jordanië is al drie jaar geleden ondertekend, maar ze is nog steeds niet van kracht. Hulp van het Europees Parlement zou hierbij meer dan welkom zijn. Ik hoop wel dat de geachte afgevaardigden niet alleen toespraken houden in dit Parlement, maar er ook bij hun eigen parlementen en regeringen op aandringen de afgesloten overeenkomsten snel te bekrachtigen.
Twee lidstaten hebben de overeenkomst met Jordanië nog steeds niet geratificeerd. Ik zal geen namen noemen, maar ik hoop van harte dat de Belgische en Franse leden - hopelijk heb ik nu niets verraden - er bij hun parlementen op aan zullen dringen ze zo snel mogelijk te ratificeren.
Op termijn zullen we ook de kwestie van de handel in landbouwproducten aan moeten pakken. De geloofwaardigheid van ons partnerschap hangt af van ons vermogen dergelijke delicate zaken te behandelen. We moeten een oprechte discussie kunnen voeren. We moeten de onderlinge handel en samenwerking in het zuiden ontwikkelen, ook op subregionale basis. We willen dat alle landen die een associatieovereenkomst met ons tekenen binnen vijf jaar vrijhandelsovereenkomsten afsluiten met de andere geassocieerde landen. Dat is de enige manier waarop we voor 2010 een vrijhandelszone kunnen creëren die de hele Europese Unie en het Middellandse-Zeegebied omvat.
De ontwikkeling van subregionale handel moet vergezeld gaan van meer subregionale samenwerking. Handelsmogelijkheden zullen niet worden benut zolang de infrastructuur ontbreekt. We moeten het beginsel van de cumulatie van oorsprong invoeren voor alle partners die een vrijhandelsovereenkomst onder elkaar afsluiten en het geharmoniseerde protocol inzake de oorsprongsregels aannemen. We moeten de maatregelen inzake de gemeenschappelijke markt harmoniseren. We willen dat er volgend jaar een tijdschema is ingevoerd voor prioritaire sectoren, zoals oorsprongsregels, douane, normen en standaards en de bescherming van intellectuele eigendom. De tenuitvoerlegging daarvan moet in 2004 van start gaan, zowel tussen de partners en de Unie als tussen de partners onderling.
Door al deze maatregelen en de steun die we onze partners onder het MEDA-programma verstrekken, zal de regio aantrekkelijker worden voor investeerders. Een gemeenschappelijke, open markt met een solide en stabiele juridische en bestuurlijke basis is de beste manier om meer plaatselijke, Europese en mondiale investeringen aan te trekken.
In beide verslagen wordt terecht veel aandacht besteed aan de noodzaak het MEDA-programma te verbeteren. Een of twee van de nog aanwezige sprekers heeft dat vermeld. MEDA heeft inderdaad een uitstekende staat van dienst wat betalingsverplichtingen betreft, maar op het vlak van de betalingen staat het er minder goed voor. In het afgelopen jaar is dat eerste zo gebleven: uit de voorlopige cijfers blijkt dat 879 miljoen euro of 98% van de betalingsverplichtingen werd gehonoreerd. Het uitbetaalde bedrag steeg tot 335 miljoen euro of 95% van de beschikbare kredieten. Het doet me genoegen dat we langzamerhand meer grip krijgen op de beschikbare kredieten die nodig zijn om de aangegane verplichtingen te honoreren. In de afgelopen vijf jaar hebben we gemiddeld 30% van de bestaande vastleggingen uitbetaald, vergeleken met 26% een jaar geleden, maar er is nog een lange weg te gaan. We zijn nu twee hervormingen aan het invoeren, de herziene MEDA-verordening en de interne hervorming van de Commissie. Ik heb het volste vertrouwen dat deze twee hervormingen samen de komende jaren voor merkbare verbeteringen zullen zorgen.
Mijn geachte vriend de heer Beazley, die tot mijn vreugde nog steeds aanwezig is, bracht dit ter sprake en stelde een specifieke vraag over Cyprus en Malta en hun deelname in de regionale programma' s. Ik kan daarop bevestigend antwoorden, met een positief 'ja' en niet een negatief of dubbelzinnig 'ja' .
Ik heb gemerkt dat sommigen van mening zijn dat de kredieten voor de periode 2000 tot 2006 onvoldoende zijn. Ik was niet verbaasd toen ik dat zag in het verslag. Het is waar dat de 5,35 miljard euro die de Raad heeft toegezegd minder is dan de Commissie had voorgesteld. Dat is geen geheim, maar samen met de kredieten van de EIB is er dan toch bijna 13 miljard euro beschikbaar in die periode, een niet onaanzienlijk bedrag. Het is nu belangrijk erop toe te zien dat dit bedrag doeltreffend wordt gebruikt, zowel in termen van kwaliteit - het behalen van beleidsdoelstellingen - als in termen van concrete betalingen.
De Commissie heeft voorgesteld de toewijzing van MEDA-kredieten in de toekomst nauwer te koppelen aan het associatieproces en de invoering van economische hervormingen. Ik verontschuldig me daar niet voor en ik ben blij dat een van de verslagen dit voorstel steunt.
Sommigen vragen de Commissie een groter deel van haar personeel in deze sector in te zetten. Ik erken dat de betrokken personeelsleden druk bezet zijn, maar alle beslissingen hierover moeten in het kader van het personeelsbeleid van de Commissie als geheel worden genomen. Ik zou verheugd zijn als het Parlement me ook hierbij concreet zou kunnen helpen.
Dit jaar wordt ook gewerkt aan een programma dat rekening houdt met de sociale gevolgen van economische omwentelingen. Dat programma zal onderwijs en opleiding en programma' s voor gezondheidszorg bevorderen en de rol van vrouwen en socialezekerheidsstelsels vergroten.
Ik was niet verbaasd dat in beide verslagen gevraagd werd om meer steun voor de burgermaatschappij. Daar ben ik het helemaal mee eens. De vraag is hoe we dat het beste kunnen aanpakken. Ik ben bang dat het financieren van miniprojecten niet de beste manier is: die leveren niet voldoende rendement op en zijn een verspilling van personeel. Gedecentraliseerde samenwerking is een goede zaak, maar niet als dat neerkomt op het doen herleven van de oude gedecentraliseerde samenwerkingsprogramma' s voor het Middellandse-Zeegebied. Hun bedoelingen waren goed, maar de Rekenkamer had ernstige kritiek op deze programma' s, evenals dit Parlement. In plaats daarvan moeten we het maatschappelijk middenveld - NGO' s, lokale overheden of andere groepen - duidelijker uitleggen dat onze programma' s openstaan voor hen en dat ze alleen maar voorstellen hoeven te schrijven en in te dienen.
In onze sectoriële regionale samenwerkingsprogramma' s zijn daar al goede voorbeelden van te vinden, bijvoorbeeld voor milieu, cultuur en het MEDA-programma voor democratie. Ik stel voor dat we ons hiervoor gezamenlijk inzetten en deze aanpak breder proberen toe te passen. Op de lange termijn kunnen we ook kijken naar andere manieren om de burgermaatschappij te ondersteunen. Ik ben zeker bereid alle concrete voorstellen die het Parlement op tafel legt in overweging te nemen.
Tot slot ben ik blij dat er overeenstemming is over de noodzaak om meer bekendheid te geven aan het partnerschap. Ik ben bijzonder ingenomen met de activiteiten van het Parlement op dit gebied via internationale contacten op alle niveaus. Ik betreur het dat ik niet in staat zal zijn het forum op 8 en 9 februari bij te wonen, omdat ik deze twee dagen op een trojkabezoek ben. Ik hoop dat het Parlement daar begrip voor heeft. We zullen onze huidige activiteiten aanvullen door middel van een nieuw, speciaal programma waarin gebruik wordt gemaakt van alle beschikbare moderne technieken om te zorgen dat onze activiteiten zo breed mogelijk worden erkend, zowel in de Europese Unie als in de mediterrane partnerlanden.
Een spreker, de heer Obiols i Germà, die tot mijn genoegen nog aanwezig is, heeft gezegd dat we niet alleen lippendienst aan de doelstellingen van het Barcelona-proces moeten bewijzen. Iemand anders, die er helaas niet meer is, zei dat we bewijzen van tastbare resultaten moesten leveren. Dat proberen we ook. Dat is wat het document dat we in Marseille hebben behandeld probeert: het Barcelona-proces met concrete voorstellen nieuw leven inblazen.
De Commissie wil niet steeds dezelfde toespraken herhalen, we willen niet weer dezelfde ronde maken langs vergaderingen en topbijeenkomsten en conferenties en bilaterale overeenkomsten. We willen alle associatieovereenkomsten afsluiten en die bekrachtigd zien, en er is een goede kans dat we er dit jaar nog minstens twee kunnen afsluiten. Ik hoop dat de rest volgt. We moeten vorderingen maken met de zuid-zuidhandel en cumulatie van oorsprong, we moeten regionale samenwerking bevorderen, we moeten de betalingen van het MEDA-programma versnellen. Dit is geen virtueel beleid, het is echt beleid dat we nu vlot willen invoeren. Ik hoop dat we in toekomstige debatten in dit Parlement onze vorderingen op een van de prioritaire terreinen van het buitenlands beleid van de Europese Unie in kaart kunnen brengen en dat deze debatten van begin tot eind net zo goed zullen worden bijgewoond als bij dit debat tenminste voor een deel het geval was.

Situatie in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in het Midden-Oosten.
Ik heet de heer Danielsson, fungerend voorzitter van de Raad, van harte welkom en ik geef hem direct het woord namens de Raad.

Danielsson
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het vredesproces in het Midden-Oosten bevindt zich, met het oog op de Israëlische premiersverkiezingen op 6 februari, in een onzekere fase. De partijen waren tijdens de onderhandelingen in Taba dichter bij een oplossing dan ooit. Tegelijkertijd is door het geweld in de Palestijnse gebieden en het grote aantal doden en gewonden het onderlinge vertrouwen tussen de onderhandelingspartners sterk afgenomen.
De Israëlische regering staan veranderingen te wachten, ongeacht de uitkomst van de premiersverkiezingen op 6 februari. Maar hopelijk is de vredeswens bij de Israëlische en Palestijnse bevolking even groot. De premiersverkiezingen in Israël en de vorming van de nieuwe regering zijn bepalende factoren voor het toekomstige verloop van het vredesproces.
Ondanks de problemen hebben de partijen de vooruitgang die ondanks alles is geboekt, willen behouden. De partijen hebben in Taba zonder derde partij rechtstreeks met elkaar onderhandeld. De sfeer was serieus en resultaatgericht en beide partijen hebben zich deze keer optimistisch uitgelaten over de mogelijkheden voor het bereiken van een akkoord. De tijd stond echter niet toe dat in Taba een dergelijk akkoord bereikt kon worden, maar de partijen zijn op 28 januari een joint concluding statement overeengekomen. Deze verklaring kan als platform dienen bij een eventuele hervatting van de onderhandelingen over een akkoord. Ik wil de afgevaardigden en het Parlement erop wijzen dat met name de rol van de Europese Unie bij het vredeswerk in deze verklaring wordt benadrukt.
Van alle kanten wordt het voorzitterschap verzocht de Unie nog betrokkener te maken bij de hele Midden-Oostenproblematiek. De EU speelt een belangrijke rol, omdat wij voor vrijwel alle landen in het gebied de grootste handelspartner zijn en de meeste steun verlenen aan de Palestijnse gebieden. De EU heeft via haar speciaal vertegenwoordiger Moratinos, die voortdurend aanwezig is geweest, de onderhandelingen in Taba kunnen volgen. Het is voor de Unie heel waardevol geweest dat de heer Moratinos aan de onderhandelingen heeft kunnen deelnemen en heeft kunnen laten zien dat de Unie de onderhandelingen steunt en bereid is om de partijen te helpen.
Verder wil ik onderstrepen dat het voorzitterschap de afgelopen weken op het hoogste niveau regelmatig contact heeft gehad met zowel de Israëlische als de Palestijnse autoriteiten. Voor het voorzitterschap was de wil van de Unie om de partijen op een voor hen gewenste manier te helpen een terugkerend thema. Deze contacten hebben voortdurend plaatsgevonden in nauwe samenwerking met de Hoge Vertegenwoordiger en met de secretaris-generaal van de VN.
Ik wil tevens het belang onderstrepen van het feit dat de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Solana, zitting zal hebben in de internationale commissie onder leiding van senator Mitchell, die het huidige geweld in de Palestijnse gebieden onderzoekt en hopelijk zo langzamerhand voorstellen zal indienen die een herhaling van dit geweld voorkomen.
Deze langdurige crisis heeft de Palestijnse bevolking voor grote economische en humanitaire problemen gesteld. De Palestijnse autoriteiten kampen bovendien met grote begrotingsproblemen sinds de Israëlische regering is gestopt met het transfereren van belastinggeld, wat zij volgens het zogeheten protocol van Parijs verplicht is. De Raad Algemene Zaken heeft Israël op 22 januari in een verklaring opgeroepen om deze transfers te hervatten. De Unie heeft bovendien, op initiatief van commissaris Patten, door middel van extra belastingen de Palestijnse autoriteiten geld ter beschikking gesteld.
De situatie van de mensenrechten blijft zorgwekkend. De Unie heeft bij de Palestijnse autoriteiten geprotesteerd naar aanleiding van de doodvonnissen die onlangs ten uitvoer zijn gebracht. De Unie heeft ook in Israël geprotesteerd tegen de buitengerechtelijke executies van Palestijnen die door militairen worden bevestigd. We zullen deze kwesties in de gaten blijven houden.
Helaas zijn er geen nieuwe gegevens over initiatieven of geboekte vooruitgang wat betreft de vredesbesprekingen tussen Israël en Syrië en Israël en Libanon.
Mevrouw de Voorzitter, de Unie zal door middel van een dialoog met de partijen en tevens in nauwe samenwerking met de nieuwe regering van de Verenigde Staten alles in het werk stellen om het vredesproces tot een goed einde te brengen.

Solana
Mevrouw de Voorzitter, waarde afgevaardigden, ik zou vanuit politiek oogpunt enkele specifieke punten aan de toespraak van het voorzitterschap willen toevoegen.
Ik ben van oordeel dat het debat dat wij hier vandaag houden in het licht van de huidige situatie van fundamenteel belang is. Mijns inziens moeten wij ons in dit debat minstens drie vragen stellen. De eerste luidt: hoe zal het politieke landschap in Israël eruitzien na de verkiezingen van zes februari? De tweede vraag zat ook al in het betoog van het voorzitterschap vervat: hoe kan de cirkel van geweld worden doorbroken waarvan wij de afgelopen maanden getuigen zijn geweest? De derde vraag is misschien wel de belangrijkste: welke richting moet het vredesproces in 2001 uitgaan?
Het jaar 2000 was een jaar van hoop: aanvankelijk bood het zelfs uitzicht op een definitieve oplossing. In Syrië werden belangrijke maatregelen genomen. Helaas was de vrede bij de jaarwisseling ver zoek. Laten we daarom alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat 2001 het jaar van de vrede wordt.
Het gonst van de activiteiten. Waarde afgevaardigden, vanmorgen nog heb ik in Stockholm een vergadering met de Zweedse premier, de fungerend voorzitter van de Raad, en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties bijgewoond. Wij hebben tot 's middags overleg gepleegd, totdat ik het vliegtuig moest nemen om hierheen te komen en hier vanmiddag bij u te kunnen zijn.
Op dit moment worden talloze initiatieven ten uitvoer gelegd. Hopelijk leveren zij het gewenste resultaat op. Het is mogelijk dat nog voor de verkiezingen van zes februari een laatste definitieve top wordt belegd. Mijns inziens bestaat die mogelijkheid nog steeds. Bovendien is het niet uitgesloten dat deze top in Europa wordt gehouden.
Zoals het voorzitterschap terecht heeft opgemerkt, heerst er sinds 23 december een enorme bedrijvigheid. Wij zijn allemaal bijzonder actief geweest. Mevrouw de Voorzitter, het beste bewijs hiervan is wellicht dat ik de eerste dag van het jaar in Israël heb doorgebracht, samen met Barak en Arafat, en dat wij toen bijzonder hard gewerkt hebben.
Ik ben het met het voorzitterschap eens dat tijdens de vergaderingen in Taba ongetwijfeld de belangrijkste onderhandelingen aller tijden zijn gevoerd. Dat wordt overigens door de verschillende gesprekspartners beaamd. Er is daar op alle terreinen vooruitgang geboekt.
Wat het grondgebied betreft, staan we op het punt om een akkoord te bereiken. Tijdgebrek is hier het enige probleem. Het gaat daarbij zo goed als om de totaliteit van het grondgebied met hier en daar een omruiling.
Ik geloof dat ook op het gebied van de veiligheid een goed akkoord in de maak is. Uitgangspunt daarvoor is de oprichting van drie posten voor vroegtijdige waarschuwing en de stationering van een internationale troepenmacht over de hele lengte van de Jordaanvallei om de stabiliteit in de regio te waarborgen.
Zoals u weet, geachte afgevaardigden, zijn de gesprekken over Jeruzalem nog steeds aan de gang. Ofschoon er reeds enige vorderingen zijn gemaakt, is het probleem van de definitie van de Klaagmuur en de westelijke stadsmuur nog niet van de baan. Op dit punt is er nog geen duidelijke beslissing genomen. Desalniettemin bestaat de wens om vooruitgang te boeken en een definitieve oplossing voor Jeruzalem te vinden.
Tijdens de gesprekken in Taba is men er tevens in geslaagd meer klaarheid te scheppen in het vluchtelingenprobleem. Er zijn vorderingen gemaakt op een aantal specifieke en concrete punten. De voor deze kwestie bevoegde subcommissie heeft in alle opzichten enorme vorderingen gemaakt, ofschoon zij op het allerlaatste moment de behandeling van het essentiële vraagstuk van het recht op terugkeer heeft moeten uitstellen. De reden van dit uitstel is dat men specifieke en concrete oplossingen wil vinden voor specifieke en concrete problemen: internationale commissies, nagaan hoe de verschillende landen de nodige financiële steun kunnen verlenen, enzovoorts.
Waarde afgevaardigden, wij koesteren met andere woorden nog steeds de hoop dat er een definitieve oplossing uit de bus zal komen ofschoon de kans dat nog voor zondag een akkoord wordt bereikt eerlijk gezegd betrekkelijk klein is. In elk geval hopen wij dat de onderhandelaars over een aantal parameters een compromis zullen bereiken zodat er ongeacht de situatie in Israël en de bezette gebieden na zes februari een pakket van door beide partijen aangegane verplichtingen op tafel ligt. Zo hoeven de eerstkomende onderhandelingen niet helemaal van voren af aan te beginnen.
Ik ben ervan overtuigd dat alle toekomstige voorzitterschappen van de Europese Unie zich ten volle voor deze zaak zullen inzetten, niet alleen vanuit politiek oogpunt, maar ook op persoonlijk vlak. Premier Göran Persson doet alles wat in zijn macht ligt. Dat heb ik zelf kunnen vaststellen tijdens de eindeloze telefoongesprekken waarin wij alle mogelijke scenario's de revue hebben laten passeren om toch maar een oplossing te vinden. U kunt er overigens van op aan dat ook wij ons zowel vanuit fysiek en psychologisch oogpunt als op politiek gebied met dit vraagstuk zullen blijven bezighouden, want zoals u weet, hebben wij er alle belang bij dat het conflict in het Midden-Oosten wordt opgelost.
Verder verdient de constructieve houding van de buurlanden een woord van lof. Zowel Jordanië als Egypte blijven alles in het werk stellen om een voor iedereen aanvaardbare definitieve oplossing te vinden. Na de verkiezingsuitslag staan er ons ongetwijfeld nog moeilijke tijden te wachten. Er zullen vele twijfels rijzen en juist daarom moeten wij dit vredesproces met man en macht blijven steunen, zoals wij, Europeanen, tot dusver steeds hebben gedaan.
Het voorzitterschap heeft reeds gewag gemaakt van de acties die op andere terreinen zullen worden ondernomen, met name van de economische maatregelen. Ik ben er zeker van dat de Commissie deze opzet zal steunen. De Europese Unie geeft naar gewoonte ook nu weer blijk van grootmoedigheid.
Ik vraag nog even uw aandacht voor de naar aanleiding van de bijeenkomst in Sharm el-Sheikh ingestelde onderzoekscommissie. Zij heeft gedurende enige tijd goed kunnen werken, maar een week geleden besloot de Israëlische regering de contacten stop te zetten tot na de verkiezingen. Ofschoon er een team van de commissie ter plaatse aanwezig is, zullen de commissieleden de bezette gebieden niet betreden tot 16 februari. Meer informatie kan ik u vooralsnog niet verstrekken.
Tot slot herhaal ik dat wij in de dagen die ons resten al onze energie en wilskracht zullen blijven aanwenden om een oplossing te vinden en indien er een topontmoeting plaatsvindt, zal de Europese vertegenwoordiging daar aanwezig zijn om het vredesproces met alle mogelijke middelen in de juiste richting te duwen.

Patten
. (EN) Mevrouw de Voorzitter, dank u dat u mij de gelegenheid hebt gegeven om in dit debat kort het woord te voeren. Ik ben niet van plan te herhalen wat ik in het vorige debat heb gezegd en evenmin zal ik herhalen wat de voorzitter van de Raad en de Hoge Vertegenwoordiger zojuist hebben gezegd; niet omdat het niet belangrijk is, maar omdat het een belediging voor de intelligentie van dit Parlement zou zijn.
We hopen natuurlijk allemaal dat er vorderingen zullen worden gemaakt bij de vredesbesprekingen. We geloven natuurlijk allemaal dat het onzinnig zou zijn te speculeren over de gebeurtenissen na de verkiezingen in Israël. Het is aan het volk van Israël om een democratische keuze te maken en aan de buitenwereld om zich met de gevolgen uiteen te zetten. Natuurlijk maken we ons allemaal grote zorgen over de slachtoffers aan beide zijden. Het excessieve geweld heeft al een groot aantal slachtoffers geëist en de buitengerechtelijke executies door de Israëlische veiligheidstroepen zijn verontrustend. Dat ondermijnt niet alleen de vooruitzichten om via onderhandelingen een akkoord te bereiken, het is ook niet aanvaardbaar dat een democratisch land in strijd met de mensenrechten en de rechtsstaat zijn toevlucht neemt tot dergelijke middelen.
Laat het duidelijk zijn dat we ook zeer verontrust zijn over het doden van Israëlische burgers door Palestijnen en over de recente terechtstellingen van Palestijnen. Dat is ook onaanvaardbaar, vooral in het licht van het moratorium op de doodstraf dat de Palestijnse autoriteiten eerder hadden toegezegd.
We zijn ook nog steeds bezorgd over de humanitaire situatie op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook. De resterende Israëlische blokkades hebben verwoestende effecten op de Palestijnse economie en natuurlijk ook op de politieke stabiliteit. Ze belemmeren zelfs de invoer van humanitaire hulp in de Palestijnse bezette gebieden. De Palestijnse Autoriteit heeft bijvoorbeeld de vertegenwoordiging van de Commissie in Jeruzalem meegedeeld dat de officiële opening van het ziekenhuis in Gaza, een ziekenhuis dat dit Parlement waarschijnlijk maar al te goed kent en dat oorspronkelijk midden januari geopend zou worden, tot nader order is uitgesteld. De situatie is verder verslechterd; personeel en patiënten kunnen het ziekenhuis niet eens meer bereiken. Ook apparatuur en benodigdheden als zuurstof, medicijnen en brandstof kunnen het ziekenhuis niet bereiken en verdere bouwwerkzaamheden moesten worden opgeschort.
In zijn voorlopige uitvoeringsrapport naar aanleiding van de noodoproep van december waarschuwt UNWRA ook voor ernstige problemen bij de aanvoer van voedsel, bouwmateriaal, geneesmiddelen en andere essentiële benodigdheden. De veiligheid van het personeel dat humanitaire hulp verleent is ernstig in gevaar gebracht.
Ik betreur het ten zeerste dat de situatie nog steeds verslechtert. We hebben echter nooit enige twijfel laten bestaan over ons standpunt: we hebben geëist dat de resterende blokkades van de Palestijnse economie worden opgeheven. We hebben Israël gevraagd de betalingen aan de Palestijnse Autoriteit onmiddellijk te hervatten en we hebben direct op de crisis gereageerd door humanitaire hulp te leveren en de precaire begrotingssituatie van de Palestijnse Autoriteit te verbeteren.
In december heeft de Commissie 15 miljoen euro ter beschikking gesteld voor noodhulp, waarvan 14,5 miljoen euro alleen al aan UNWRA naar aanleiding van zijn noodoproep. Bovendien hebben we 27,5 miljoen euro voor een speciale kasvoorziening verstrekt, omdat we van mening waren dat het in het belang van beide partijen is dat de Palestijnse Autoriteit salarissen zou kunnen blijven uitbetalen. Om dezelfde reden heeft de Commissie de nieuwe kasvoorziening van 90 miljoen euro ingesteld waarnaar het voorzitterschap verwees. Ik ben het Parlement en de Raad dankbaar dat zij dat voor Kerstmis mogelijk hebben gemaakt. Vorige week heb ik een eerste tranche van 30 miljoen euro aan de Palestijnse Autoriteit uitgekeerd.
We moeten onderzoeken hoe de situatie er in de rest van het jaar waarschijnlijk uit zal zien. Onze middelen zijn beperkt, dus we moeten zorgvuldig overwegen hoe nu verder te gaan. Als we doorgaan elke maand de speciale kasvoorziening aan te spreken om de huidige administratieve kosten van de Palestijnse Autoriteit te dekken, waaronder de salarissen van ambtenaren, onderwijs, gezondheidszorg en andere openbare diensten, zal de bodem van de fondsen binnen afzienbare tijd zichtbaar worden.
De Palestijnse Autoriteit wordt op dit moment geconfronteerd met een aanhoudende inkomstendaling en een stijgend tekort. De autoriteit zal haar beleid moeten aanpassen. In plaats van ze elke maand opnieuw uit de problemen te helpen, moeten we een manier te vinden om ze op de lange termijn te helpen. De Europese Unie en de bredere internationale gemeenschap hebben er belang bij dat het economische en institutionele kader van de Palestijnse Autoriteit behouden blijft: we hebben meegewerkt aan de oprichting ervan en meer middelen bijgedragen dan wie dan ook.
Als de Palestijnse Autoriteit instort, zou dat een zware klap zijn voor de vredesperspectieven in de regio. De Israëlische veiligheid zou in gevaar komen en onze pogingen om samenwerking en stabiliteit in het Midden-Oosten te bevorderen zouden worden ondermijnd. Daarom moeten zowel de Palestijnse Autoriteit als de gehele internationale gemeenschap verder kijken dan de huidige crisis en overwegen hoe de steeds groter wordende tekorten in de Palestijnse begroting kunnen worden gedekt.
Ik moet nog een ander punt aan de orde stellen, en ik zal daarbij alle benodigde zorgvuldigheid in acht nemen, maar ik geloof niet dat het in strijd is met de ervaringen van de geachte afgevaardigden die de regio onlangs hebben bezocht. Welke ontstellende problemen de Palestijnse Autoriteit ook moet oplossen, en ik sta uitgesproken gunstig tegenover hen, er is geen rechtvaardiging voor immorele praktijken. Wij hebben het recht onkreukbaar gedrag te verwachten van de begunstigden van onze kredieten en burgers in alle gemeenschappen hebben het recht dat van regeringsinstanties te verwachten. Ik meen te weten dat sommige geachte afgevaardigden die onlangs in de regio zijn geweest, zoals ik daarnet zei, een uitgesproken mening daarover hebben.
We willen ons aandeel leveren in het ondersteunen van de Palestijnse Autoriteit, maar daarvoor moeten we de begrotingsautoriteit van de Europese Unie, en via hen de Europese belastingbetaler, geruststellen dat het geld dat we ter beschikking stellen goed en passend wordt besteed.
Ik herhaal wat ik zojuist zei: we willen doen wat we kunnen om de Palestijnse Autoriteit te helpen. Ik hoop van harte dat de Israëlische autoriteiten de economische en financiële blokkade van de Palestijnse gebieden zullen beëindigen, want die zal op de korte, middellange en lange termijn de instabiliteit verhogen en het geweld in stand houden.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn dank uitspreken aan de Raad en de Commissie voor de informatie en de opmerkingen die wij hebben gekregen. Mijn fractie deelt de houding van gematigd optimisme - hopelijk worden de woorden van de Hoge Vertegenwoordiger bewaarheid - in deze ongetwijfeld bijzonder delicate omstandigheden. Wij staan immers aan de vooravond van de Israëlische verkiezingen en bovendien bevindt de regering van de Verenigde Staten zich momenteel in een overgangsperiode waarin het beleid ten aanzien van het Midden-Oosten in een nieuwe vorm zal worden gegoten.
Wij mogen evenwel niet vergeten dat de intifada tot dusver meer dan 400 doden heeft opgeëist en dat wij opnieuw getuigen zijn van een scenario waarvan wij dachten voorgoed gespaard te zullen blijven. Mijn fractie vindt het tevens een goede zaak dat de aanwezigheid van Europa in de regio de laatste maanden sterk is toegenomen. Zoals het voorzitterschap terecht heeft opgemerkt, hebben de deelname van de heer Solana aan Sharm el-Sheikh en de onderzoekscommissie en de presentie van de Europese Unie in Taba, met name de aanwezigheid van haar permanente vertegenwoordiger, ambassadeur Moratinos, ons in de gelegenheid gesteld een aanzienlijke bijdrage aan het vredesproces te leveren.
Wij zijn van oordeel dat wij nog meer inspanningen moeten leveren om de politieke aanwezigheid van de Europese Unie in de regio te versterken, hetgeen ons inziens absoluut geen afbreuk doet aan de fundamentele rol die in heel dit proces voor de regering van de Verenigde Staten is weggelegd. In Taba hebben de betrokken partijen erkend dat ze nog nooit zo dicht bij een eindoplossing zijn geweest. Ik geloof evenwel dat wij realistisch moeten zijn en ons niet mogen laten verblinden door deze schijnbare euforie. De rechtschapen Israëliërs en Palestijnen moeten zich ervan bewust zijn dat zij een gemeenschappelijke vijand hebben: het extremisme, dat zijn oorsprong heeft in het fundamentalisme, van welke signatuur ook. Daarin schuilt het grootste gevaar voor het vredesproces, de stabiliteit en de welvarendheid van de regio. Sterker nog, de dreiging die hiervan uitgaat, strekt zich uit over heel het Middellandse-Zeegebied.
Anderzijds moeten wij mijns inziens ook goed beseffen dat wij hier geconfronteerd worden met een nationaal conflict dat diep in de geschiedenis is ingeworteld. In bepaalde landen heeft het zijn stempel gedrukt op het opvoedings- en onderwijssysteem en heeft het haat gezaaid onder de jongere generaties. Uiteraard bestaat er geen magische oplossing voor dit probleem. Wij kunnen alleen maar ons uiterste best doen om de bestaande haat uit te roeien. Het lijkt mij derhalve bijzonder relevant dat de debatten over het vredesproces in het Midden-Oosten gekoppeld worden aan de nieuwe impuls die wij vanuit de Europese Unie aan het proces van Barcelona willen geven, zoals wij hier vanmiddag doen en zoals ook commissaris Patten heeft gedaan. Het is immers belangrijk dat Europa de geest van de Euro-mediterrane samenwerking levend houdt door deze ondanks de politieke druk te versterken en in stand te houden. Daar is het vredesproces momenteel wellicht het meeste mee gebaat.
De laatste dagen zijn zowel de Israëliërs als de Palestijnen tot het besef gekomen dat er hoe dan ook een einde moet worden gemaakt aan het geweld en dat het klimaat van veiligheid in de regio moet worden hersteld. Bovendien hebben beide partijen samen creatieve formules uitgewerkt om een oplossing te vinden voor de problemen die hen scheiden: Jeruzalem, de definitieve vaststelling van de grenzen, de vluchtelingen en de nederzettingen. De heer Solana heeft het ook al gezegd. Het is nu met name aan de Europese Unie om deze basisbeginselen te consolideren ongeacht de interne politieke strubbelingen van de afgelopen dagen. Wij moeten aansturen op een vreedzame oplossing van het conflict waarbij dialoog, verdraagzaamheid, eerbiediging van de mensenrechten en consolidatie van de vrede door alle partijen hoog in het vaandel worden gevoerd.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger van het GBVB, ik denk dat u na uw toespraak van enkele minuten geleden een nieuwe titel verdient, namelijk die van Hoge Vertegenwoordiger van de hoop. Laten we hopen dat u gelijk krijgt! Ik deel uw optimisme helaas niet, ook al bent u nog zo voorzichtig in uw uitspraken, maar ik moet wel toegeven dat uw woorden mijn bezorgdheid enigszins hebben getemperd.
Dames en heren, al is het vredesproces compleet gebanaliseerd, de uitgangspunten zijn nog steeds valide en onontbeerlijk. Ten eerste: de fundamentele overeenkomsten van Oslo bestaan en gelden nog steeds. Geen mens kan hun morele en volkenrechtelijke geldigheid in twijfel trekken, ook de heer Sharon niet. Daarbij baseer ik mij nadrukkelijk op het principe "land voor vrede" , dat sinds Madrid het uitgangspunt vormt van de toenadering en de onderhandelingen.
Ten tweede: de besluiten van de Veiligheidsraad 242, 338 en uiteraard ook 194 betreffende de vluchtelingen moeten worden uitgevoerd. Alleen zo kan een rechtvaardige en duurzame vrede tot stand komen.
Ten derde wil ik het hebben over de kernproblemen. Als deze niet worden opgelost, kan er ook geen vrede worden gesticht, zoals u al opmerkte, geachte vertegenwoordiger van het GBVB: alle bezette gebieden moeten worden teruggegeven, alle nederzettingen in deze gebieden moeten verdwijnen, de Palestijnen hebben recht op delen van Jeruzalem en Palestijnse vluchtelingen moeten kunnen terugkeren. Dat laatste is wellicht meteen ook het allergrootste probleem.
Tot slot wil ik herhalen wat er in dit Parlement al vaker is gezegd en onderstreept: het is de grote morele plicht van de Europese Unie, en voor haarzelf van vitaal belang, om een politieke rol in dit vredesproces te spelen die strookt met haar politieke verbintenis. De vroegere arbeidsverdeling, volgens welke de Verenigde Staten het beleid bepalen en de Unie de rekening betaalt, is niet langer acceptabel. Die heeft tot nu toe ook nog geen bruikbaar resultaat opgeleverd. Niet dat de EU de Verenigde Staten in het vredesproces zou moeten vervangen, maar het gaat erom dat de Europese Unie de handen ineen slaat met de Verenigde Staten om een rechtvaardige oplossing te vinden. Dat moet leiden tot, wat ik zou willen noemen, een nieuw vredesproces.
In Sharm el-Sheikh werd door uw aanwezigheid, mijnheer de vertegenwoordiger van het GBVB, en door de aanwezigheid van de secretaris-generaal van de VN een nieuw kader aan de vredesonderhandelingen gegeven. Laten we hopen dat dit nieuwe model behouden blijft en tot betere resultaten zal leiden dan eerdere modellen.
(Applaus)

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Sakellariou. Tot verbazing van het Parlement schakelt u steeds soepeltjes over van de ene taal naar de andere, alsof het niets is!

Van der Laan
Voorzitter, de EU is de belangrijkste donor aan de Palestijnse gebieden. Volgens de VN leven sinds de sluitingen meer dan één miljoen Palestijnen onder de armoedegrens van twee dollar per dag. Het menselijke effect van de sluitingen is zo mogelijk nog erger. Commissaris Patten zei het al: zieke mensen kunnen niet eens naar het Europese ziekenhuis in Gaza omdat zelfs ambulances niet door de versperringen komen. Het is dus van het grootste belang dat wij doorgaan met onze steun. Ik ben verheugd dat de Raad en de Commissie die opvatting delen.
Ik ben afgelopen zondag met een delegatie van het Parlement teruggekeerd uit de Palestijnse gebieden. Over één ding zijn wij het allemaal eens: geld geven is belangrijk, maar niet genoeg. De Unie moet ook haar politieke verantwoordelijkheid nemen. Het lukt nog maar met hele kleine stapjes om een volwaardige rol te spelen in het vredesproces. Dat is niet in laatste instantie te wijten aan verdeeldheid binnen de Unie. Graag hoor ik dan ook van de heer Solana wat hij onderneemt om de Unie inhoudelijk op één lijn te krijgen.
Als er straks gedetailleerde kaarten liggen van Jeruzalem, plannen voor de nederzettingen en een regeling over de terugkeer en ook compensatie van de vluchtelingen, heeft de Unie dan wel genoeg expertise in huis om ook een eigen verstandig standpunt in te nemen of laten wij dat aan de Amerikanen over?
Wij moeten er voor waken dat deze discussie zwart/wit wordt. Europa kan juist een toegevoegde waarde hebben door een bepaalde mate van neutraliteit te bewaren. Beide kanten van dit conflict schenden afspraken. Wij moeten ze daar beide op aanspreken. Mensen ter dood brengen is altijd onaanvaardbaar. Of het nu om de executies door de Palestijnse Autoriteit gaat of de assessinatiepolitiek van het Israëlische leger. Maar, mijnheer Danielsson, Europa maakt zich wel kwetsbaar door het verwijt dat wij met twee maten meten als wij er vier en een halve maand over doen om de Israëliërs op het matje te roepen, terwijl dat bij de Palestijnen direct gebeurt.
Ook dit Parlement loopt met zijn twee delegaties, één voor Israël en één voor de Palestijnse gebieden het risico het verkeerde bericht te sturen. Wij moeten nu werken aan eensgezindheid en begrip voor de legitieme zorgen aan beide kanten.

Lagendijk
Voorzitter, als het bezoek aan de Palestijnse gebieden van vorige week door de parlementaire delegatie één ding duidelijk maakte dan is het de dramatische verslechtering sinds vier maanden. Toen ik de laatste keer daar was bij het begin van de Intifada was het duidelijk dat er economisch een toekomst was voor een afzonderlijke Palestijnse staat. Als je nu rond loopt in Bethlehem of Jeruzalem doet het pijn aan de ogen om te zien dat de economie totaal op z'n gat ligt, een gevolg van het wegblijven van alle toeristen en gevolg van de politiek van afsluitingen door de Israëlische regering waardoor tienduizenden arbeiders niet naar hun werk toe kunnen.
Er is ook een dramatische verslechtering van de politieke situatie door de retoriek om geen compromissen te sluiten en dat overheerst nu aan Palestijnse kant, zeer begrijpelijk als gevolg van de liquidaties door de Israëlische regering, een politiek die terecht, zij het wat laat, door de Europese Unie is veroordeeld. Kortom, mijn impressie is een zeer negatieve als ik eerlijk ben na het bezoek van vorige week.
Mijn verwachtingen zijn, eerlijk gezegd, ook niet heel erg positief. Ik kan in die zin aansluiten bij de heer Sakellariou. Mijn verwachting is dat het vredesproces tot stilstand zal komen als gevolg van de afwachtende houding van de regering-Bush als gevolg van het feit dat ik denk dat de regering-Sharon, die er zeker zal komen in het begin onder internationale druk zich nog redelijk rustig zal houden.
Maar die stilstand zou een blessing in disguise kunnen zijn als de Europese Unie die tijd goed gebruikt. Dat kan, dat zou kunnen als ze haar rol als grootste donor aan de Palestijnen en als grootste handelspartner van Israël op een goede manier gebruikt.
Wat betreft de Palestijnen zal dat wat mij betreft om het volgende moeten gaan. De Europese Unie zou haar rol als grootste donor moeten gebruiken om de Palestijnen te wijzen op het feit dat de corruptie die zeer breed verzameld is en waar ook veel mensen op lokaal niveau zich tegen afzetten en zich aan ergeren, dat die corruptie tot een stilstand komt. Het zou ook moeten betekenen dat de mensenrechten veel beter gerespecteerd worden door de Palestijnse autoriteiten. Niet alleen als het gaat om de executies maar ook bijvoorbeeld als het gaat om de behandeling van gevangenen. Het kan niet zo zijn dat de Europese Unie de training van politieagenten, als het gaat om het respect voor de mensenrechten, financiert terwijl er in de praktijk niets verbetert.
Tenslotte, het punt van de Palestijnen. Er moeten lokale verkiezingen komen om de legitimiteit van de Palestijnse Autoriteit te verbeteren. Als het gaat om Israël, vind ik, dat de Europese Unie klip en klaar zou moeten maken aan Israël dat als er na de volgende verkiezingen meer repressie plaatsvindt, als de nederzettingenpolitiek niet veranderd wordt en als er op het gebied van de bereidheid om tot een akkoord te komen geen verbetering plaatsvindt, dat het dan geen business as usual is. Het kan niet zo zijn dat wij blijven handelen met een partner die niet doet wat wij al jarenlang al vragen. Dan moeten ook wij de consequenties durven trekken en de reglementen in het associatieakkoord durven aanspreken en maatregelen durven treffen. Als de Europese Unie die economische positie goed gebruikt dan zou zij ook in de toekomst een politieke rol kunnen spelen, een politieke rol die recht doet aan de verlangens in de regio en aan de belangen en interesses van de Unie zelf.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, in Davos heeft president Arafat nog eens benadrukt dat vrede noodzakelijk is en ons verteld hoe het er werkelijk voorstaat met de vernederende en tragische dagelijkse levensomstandigheden van de Palestijnen, die het slachtoffer zijn van schendingen van de mensenrechten door het Israëlische leger. De media hebben dat opgevat als een verstarring van de houding van Arafat tegenover de vrede en hebben Peres verweten dat hij niet tegen hem in is gegaan. Peres weet echter dat Arafat de waarheid spreekt. Ook wij, de delegatie van het Europees Parlement ter plekke, hebben kunnen zien dat hij de waarheid spreekt.
De Palestijnen worden gedwongen in een openluchtgevangenis te leven, de straten van en naar de dorpen worden door militairen bezet gehouden en zijn afgesloten; bij talloze controleposten op de belangrijkste straten worden de Palestijnen tegengehouden zodat ze niet naar hun werk kunnen; collectieve straffen dus. Ik noem hier slechts één geval: Sabrine werd geboren op 24 januari bij een controlepost, bij de volgende werd de navelstreng doorgesneden. De moeder was om 17.00 uur vertrokken uit het dorp Antis en kwam om 20.30 uur ' s avonds in het ziekenhuis van Ramallah aan, terwijl die afstand normaal gesproken in 40 minuten te doen is. Haar odyssee wordt beschreven in de Israëlische krant Ha' aretz. Ernstig zieken worden teruggestuurd, artsen en verplegend personeel worden aangevallen.
In de Gazastrook hebben we gezien dat honderden meters grond in woestijn is veranderd doordat palmbomen, olijfbomen en sinaasappelbomen zijn uitgegraven en vernietigd en dat huizen zijn afgebroken. De misdaad van de bomen? Ze konden dienen als schuilplaats voor de Palestijnen bij mogelijke aanvallen op de kolonisten, die zich als heer en meester gedragen en de huizen en oogst van de Palestijnen verwoesten. Ondertussen neemt het aantal nederzettingen en kolonisten op het terrein van de Palestijnse staat, sinds 1967 bezet gebied, elke dag toe.
De Palestijnse Wetgevende Raad kan zijn functies niet uitoefenen, de leden uit de verschillende districten kunnen zich niet verplaatsen en elkaar niet ontmoeten. Arafat zelf heeft ons gezegd dat hij in zijn bewegingen wordt belemmerd. Anderen hebben het al gehad over de dramatische economische wurgsituatie: er kunnen geen goederen worden in- of uitgevoerd, de Europese Unie is daarvan getuige. Elke dag krijgt de vertegenwoordiging van de Commissie in Jeruzalem berichten over schendingen, bombardementen hebben ook burgerdoelen en door de Europese Unie gefinancierde scholen getroffen. Dat zijn economische rampen waarvan de gevolgen nog jarenlang te merken zullen zijn.
Dat alles is bekend en niemand van ons, zeker niet de politiek verantwoordelijken, kan zeggen dat hij er niets van wist. Onze diplomaten sturen duidelijke verslagen over de Israëlische kolonisatiepolitiek, maar ook over de schendingen door de Palestijnse Autoriteit. Dat hebben we duidelijk gemaakt aan alle leidende Palestijnse figuren die we hebben ontmoet. Iedereen, van Arafat tot de mannen en vrouwen in de vluchtelingenkampen, heeft ons gevraagd waarom Europa niet actief, politiek optreedt. Wij geloven in Europa, hebben ze ons gezegd, het is in het belang van Europa een politieke partner te zijn in het Midden-Oosten en het Nabije Oosten. Dat is wat ze ons vragen en wat wij zelf ook zeggen: Europa moet op termijn in staat zijn een doeltreffend buitenlands beleid te voeren, in overeenstemming met de fundamentele waarden waarop we ons steeds voor laten staan: eerbiediging van het internationaal recht en van de mensenrechten, en voor Palestina betekent dat de erkenning van de VN-resoluties.
De Palestijnen zijn pragmatisch, dat hebben we ook in Taba gezien: pragmatisch over de toepassing maar ferm over het beginsel en hun rechten. Dat zouden wij ook moeten zijn, we praten er immers voortdurend over. De heer Solana heeft gelijk: Europa speelt nu een veel grotere rol, maar het moet nog veel meer doen. De VS hebben gefaald; wij hoeven hen niet te vervangen, maar we moeten gelijkwaardige partners worden bij de onderhandelingen. Onze economische steun is niet genoeg. Wat ons wordt gevraagd - en dat is onze verantwoordelijkheid...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Pannella
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden van het voorzitterschap van de Raad, van de Commissie, Hoge Vertegenwoordiger Solana, collega' s, ik heb natuurlijk naar alle sprekers geluisterd en ik heb ook de verslagen gelezen. Ik vind persoonlijk dat de realiteit van dit probleem, zoals dat in de oprichtingsverdragen van de Europese Unie vanaf de Verdragen van Rome en in de Europese geschiedenis en het Europese recht wordt geschetst en opgelegd, bij u collectief uit het geweten is gewist, afgezien dan van wat vage noties, die bij wijze van litanie worden opgezegd: de mensenrechten, et cetera et cetera.
De realiteit plaatst ons allemaal voor dezelfde situatie van medeplichtigheid met het ergste, met de moordenaars en martelaars van het recht op leven en het leven van het recht dat we allemaal duidelijk voor ons hadden, vanaf 1985, in wat nu het voormalig Joegoslavië is. Zo' n opstelling als die van vandaag ontbreekt het aan strategie, aan besef van de institutionele doelstellingen van onze Unie, ten minste van de abstracte doelstellingen in de handvesten van de mensenrechten, de handvesten van de rechten van de Europese burgers en andere. Van dat alles is niets terug te vinden in wat de Hoge Vertegenwoordiger Solana heel treffend, vooral eerlijk en moedig een buitenlands beleid van de EU noemde, een bureaucratische en weinig doeltreffende exercitie zonder enige toegevoegde waarde in termen van concrete doelstellingen met toekomstperspectief.
Wij hebben het volgende probleem: u staat altijd klaar, collega Morgantini & co., om ons het leed, de tragedie van de Palestijn, van de Palestijnse vrouwen en mannen, van de Arabische vrouwen en mannen, van het Midden-Oosten uit de doeken te doen, welsprekend, bevlogen, zonder ophouden, met een rein en veeleisend geweten; u interesseert zich alleen voor de Arabische en Palestijnse mannen en vrouwen als ze door een Israëlische kogel worden getroffen. Dan gunt u ze tenminste een eervolle begrafenis en erkenning. Met de Palestijnen, de Arabieren, de burgers van het Midden-Oosten van wie er elke dag sterven, vermoord door hun regimes - Saudi' s, partijfunctionarissen van rechts of van links - door de historische alliantie van de sjeiks en het machtige Midden-Oosten, bondgenoot van de grote oliemultinationals en van u, min of meer communistisch links; met de Koerden, niet alleen in Turkije maar ook in Irak en elders; met het dagelijks leven van de Saudische, de Palestijnse vrouwen en mannen, houdt u zich alleen bezig als ze in botsing komen met Israël, soms met ernstige vergissingen tegenover hen als gevolg. U merkt alleen dat de Palestijnen bestaan als ze van nut zijn om uw aartsvijand van het moment, of die nu Verenigde Staten van Amerika, Israël of Europese Unie heet, aan de kaak te stellen - actief op het terrein van enkele waarden, zoals in het Belgrado van Milosevic of in heel Joegoslavië.
Mijnheer de Voorzitter, we moeten dus het volgende opmerken: het grootste gevaar voor de vrede is de objectieve zwakte van Israël. Israël zet misschien dingen op het spel, en daarom lijkt het er verrassend genoeg op dat het Israëlische volk de oude leeuw Sharon verkiest boven de wijze, redelijke en moedige Barak, maar het weet dat elke concessie te veel kan zijn voor de vrede we proberen te sluiten. Dit is het probleem: wanneer we in een gebied honderd, honderdvijftig kilometer moeten overbruggen, kan een concessie van een extra kilometer inderdaad een nieuwe stap in de richting van oorlog betekenen, als gevolg van een mislukte vrede. Daarvoor zijn ze bang. Maar wie is er bang? De Israëlische democratie, maar u kan dat geen barst schelen! Wat voor Europa is dit?! Op zijn hoogst betekent het recht op onafhankelijkheid, nationale onafhankelijkheid, dat niet 60 procent van het geld wordt uitgegeven voor legers van dictators, voor smeergeld en voor de overheersing van vrouwen en mannen van alle partijen door de bureaucratische en militaire klasse van extreem-rechts! Maar waar staat geschreven dat de Europese Unie zich garant stelt voor de nationale staten, voor hun onafhankelijkheid en de verovering ervan? Nergens in de harten en de cultuur is nu het recht op de negentiende-eeuwse natiestaat vastgelegd: er zijn burgerrechten, politieke rechten, mensenrechten, rechten tegenover om het even welke staatsinstelling, centraal of gedecentraliseerd, maar voor die rechten interesseert u zich niet!
Israël moet een onderdeel, de grens van de Europese Unie zijn. Ook Israël zelf begrijpt niet dat het zich niet kan blijven verdedigen als nationale staat, een klein bruggenhoofd van de democratie, maar al vijftig jaar gedwongen wordt, elke dag meer, om zijn eigen leven, de eigen vrede en die van anderen op het spel te zetten. Dat hopen we dus, mijnheer de Voorzitter. We zijn een schriftelijke verklaring aan het voorbereiden, die al door dertig leden is ondertekend, om de volledige deelname van Israël aan onze Unie te eisen. Een strijd die we in Brussel en Tel Aviv moeten voeren, maar snel. Dat is hoe wij, de Radicalen, ons inspannen om de vrijheid te veroveren.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, met belangstelling heb ik kennis genomen van de conclusies van de Algemene Raad van begin vorige week over het vredesproces in het Midden-Oosten. Het voornemen van nauwe samenwerking met de nieuwe Amerikaanse regering rond president Bush op dit diplomatieke mijnenveld verdient de steun van het Europees Parlement. Deze visie getuigt van zicht op de politieke beperkingen van de Europese Unie in het Midden-Oosten. Dit realisme verwoordde de Hoge Vertegenwoordiger van het GBVB, de heer Solana, heel exact in een recent vraaggesprek met de Süddeutsche Zeitung: "Wij kunnen overtuigen, druk uitoefenen, financiële steun verlenen. Maar wij weten ook waartoe we niet in staat zijn. Het enige land dat voor beide zijden geloofwaardige veiligheidsgaranties kan geven, zijn de Verenigde Staten."
Ook spoort de Algemene Raad in zijn conclusies in het bijzonder Israeli' s én Palestijnen aan zich tot het uiterste in te spannen voor een welslagen van de lopende onderhandelingen in Taba. Inmiddels zijn die, althans naar de mening van de woordvoerders uit beide kampen, niet zonder hoop afgesloten.
Hoe plaatsen Raad en Commissie in dit specifieke kader evenwel de harde beschuldigingen die de president van de Palestijnse Autoriteit, de heer Arafat, richting de staat Israël en diens strijdkrachten begin deze week in Davos uitsprak? Tegen de achtergrond van de Israëlische verkiezingen voor het premierschap van 6 februari doorkruiste deze verbale aanval definitief het plan voor een ontmoeting tussen de Israëlische minister-president Barak en Arafat vandaag in Stockholm.
Mijnheer de Voorzitter, graag verneem ik derhalve het oordeel van Raad en Commissie over dit weinig constructieve internationale optreden van de heer Arafat.
Op het eind van zijn conclusies kapittelt de Algemene Raad het economische en financiële beleid van de staat Israël tegenover de Palestijnse Autoriteit. Een even kritische noot over de openbare executie van twee zogenoemde "collaborateurs" door dezelfde Palestijnse Autoriteit ontbreekt daarentegen in dit document. Vanwaar deze omissie? Per slot van rekening waagden Palestijnse mensenrechtenorganisaties het wel protest aan te tekenen tegen een terecht gewraakte, zeer onvolledige rechtsgang. Ik mag toch aannemen dat Raad en Commissie hun eigen norm van een democratische rechtsstaat niet per geval wil handhaven.
Mijnheer de Voorzitter, de heldere stellingname van het Zweedse voorzitterschap en commissaris Patten in dit debat beschamen mijn vertrouwen niet.

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, Europa kan niet langer vanaf de zijlijn blijven toekijken naar hetgeen zich aan de andere kant van de Middellandse Zee afspeelt en zijn geweten sussen door de al dan niet overvloedige toekenning van kredieten waarvan de controle op de besteding wel eens tekortschoot, zoals commissaris Patten zojuist treffend in herinnering riep.
Europa dient - zoals dit wordt verwacht - zijn verantwoordelijkheid te nemen en zijn Amerikaanse partners terzijde te staan. U spant zich hiervoor in, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, en velen van ons zijn verheugd over de activiteiten die u in nauwe samenwerking met de heer Moratinos in die richting heeft ontplooid. Wij hebben er begrip voor dat u zich allen terughoudend dient op te stellen, nu nog niet bekend is welke gevolgen de nieuwe situatie in Washington en de uitkomst van de komende verkiezingen in Israël zullen hebben. Wij begrijpen eveneens dat u zich vandaag moeilijk aan een willekeurige voorspelling kunt wagen, mijnheer Solana, ook al konden wij in uw woorden een zeker optimisme bespeuren dat wij maar al te graag willen delen. Het is de overtuiging van de PPE-DE-Fractie - en ik weet zeker dat deze door veel collega' s van de andere politieke fracties wordt gedeeld - dat Europa zich bij monde van u geheel onpartijdig dient in te zetten voor het lopende bemiddelingsproces, zodat dit kan uitmonden in het verwachte herstel van de rust, als voorbode op de verzoening waarnaar wordt uitgekeken. Alleen onder deze voorwaarde, namelijk dat het zich onpartijdig opstelt - en niet neutraal, alsof het zelf niet direct betrokken zou zijn -, kan Europa aanspraak maken op deze bemiddelingsrol. Maar helaas is dit niet het beeld dat Europa van zichzelf naar buiten brengt. Zelfs gisteren gaf het nog blijk van verdeeldheid, zoals dat ook het geval was bij de stemming tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 oktober jongstleden.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, voordat u namens de Europese Unie kunt spreken, zou de Unie eerst zelf met één stem moeten spreken. Mijn vraag aan u - en ik stel u die vraag in uw hoedanigheid van vertegenwoordiger van de Raad - is: hoe staat het daar momenteel mee? Heeft u in uw contacten met de regeringen van de lidstaten gemerkt dat men bereid is tot harmonisatie van de standpunten? Dat is mijn eerste vraag.
Mijn tweede vraag is zowel aan de Raad als aan de Commissie gericht en haakt in op de vraag die ik u tijdens het voorgaande debat heb gesteld, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger. Wegens tijdgebrek kon u die vraag toen niet beantwoorden. Vindt u niet dat de tijd rijp is dat de Europese Unie op verstandige wijze initiatief toont inzake de status van Jeruzalem? De moedige voorstellen die de voorzitter van de Knesset en zijn Palestijnse collega in Straatsburg deden, laten mij namelijk niet los. Kunnen wij erop rekenen, mijnheer Solana, dat u uw gesprekspartners er met alle benodigde diplomatie en vastberadenheid aan herinnert dat Jeruzalem niet alleen de heilige stad is van het joodse geloof en de islam, maar eveneens van alle christenen?

Fava
Mijnheer de Voorzitter, dit debat leert ons eens te meer dat vrede een leugen is als hij niet wordt ondersteund door politieke actie en als we niet bereid zijn een keuze te maken. Vrede is een gevaarlijk woord als het door de Europese Unie wordt uitgesproken en als we niet in staat zijn onze woorden door daden te laten volgen. Het gebaar dat van ons gevraagd wordt is een politiek gebaar, dat wil zeggen het nemen van directe, volledige politieke verantwoordelijkheid voor het vredesproces in het Midden-Oosten. De Europese Unie, mijnheer de Voorzitter, moet of als volledig deelnemer meedoen in het vredesproces of helemaal niet: niet alleen als handelspartner, niet alleen als belangrijkste donorland. Ik wil de context in herinnering brengen die veel collega' s al treffend hebben geschetst: aan de ene kant drie VN-resoluties over gebieden en vluchtelingen die door Israël worden genegeerd, zelfs de beginselverklaringen die ze bevatten; aan de andere kant een permanente staat van beleg in de Palestijnse gebieden. Honderdtwintigduizend werknemers zitten gedwongen thuis, er is drie miljard dollar schade aangericht, functionarissen en ambtenaren krijgen hun salaris alleen uitbetaald dankzij de middelen die de Europese Unie ter beschikking stelt, de helft van de burgerslachtoffers is jonger dan 18. Mijnheer de Voorzitter, de kleur van de kogels interesseert me niet: of ze nu Israëlisch, Iraaks of Turks zijn, ik eis dat de Europese Unie het doden van kinderen aan de kaak stelt.
Wat mij tot slot de meeste zorgen baart, mijnheer de Voorzitter, is de apartheid, een woord dat geen burgerrecht zou moeten hebben als we het over het Midden-Oosten en de Palestijnse kwestie hebben, maar dat helaas hoort bij het klimaat dat we gedwongen worden te aanvaarden: het vermoeden dat er in deze regio met twee maten wordt gemeten, vooral wat betreft het vermogen zich kwaad te maken en zich neer te leggen bij de bestaande situatie.
Met dat alles voor ogen kunnen we niet rustig neutraal blijven. We moeten regels en principes vaststellen, vooral als blijkt dat de regering-Bush deze regels en principes niet kan of wil vaststellen. Het is waar, zoals de heer Solana zei, dat de onderhandelingen doorgaan, maar tegelijkertijd gaat de Israëlische regering ook door met het stichten van nieuwe nederzettingen.
Daarom zijn we niet zo optimistisch als de heer Solana. We moeten verder kijken, zegt commissaris Patten. Daar zijn we het mee eens! Het is nu onze politieke verantwoordelijkheid een vredesakkoord te sluiten, morgen moeten we garanderen dat dit akkoord en het internationaal recht worden gerespecteerd. In het Midden-Oosten wachten ze op Europa, mijnheer de Voorzitter, want ze geloven in Europa. Als wij zelf niet eens in Europa geloven, is dit vertrouwen absoluut zinloos.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, zoals eerdere sprekers al opmerkten vindt dit debat plaats op een moment dat cruciaal is voor de direct betrokkenen, maar eveneens voor Europa.
Het is cruciaal vanwege de naderende verkiezingen om het premierschap in Israël. Tijdens die week is het wachten op de verkiezingsuitslagen. Verder zijn de onderhandelingen van Taba opgeschort - in ieder geval van officiële zijde - terwijl die juist hadden geleid tot het instellen van commissies voor met name de kwesties van de grenzen, Jeruzalem en de Palestijnse vluchtelingen. Ten slotte - hoewel ik nota heb genomen van het optimisme van de heer Solana - werd de mogelijkheid deze week een top in Stockholm te houden opgeschort na de agressieve verklaringen - of in ieder geval weinig constructieve verklaringen, om het diplomatiek uit te drukken - van Yasser Arafat, afgelopen zondag in Davos.
Het is tevens een cruciaal moment vanwege de omschakeling in de Verenigde Staten nu Bill Clinton van het toneel verdwenen is. Voor president Clinton vormde het vredesproces een topprioriteit. De toekomst moet nu uitwijzen welke rol George Bush en Colin Powell op dit gebied willen spelen. Het was in ieder geval voor het eerst sinds jaren, zoals de heer Danielsson al zei, dat er onderhandelingen op hoog niveau plaatsvonden, afgelopen week in Taba, zonder de aanwezigheid van Amerikaanse autoriteiten, maar met de heer Moratinos, onze afgevaardigde in het vredesproces. Wellicht is dit de kans voor Europa om vooruitgang te boeken, om op dit gebied politiek gezien een grotere rol te gaan spelen, om onze stem te laten horen en onze kennis te doen gelden, want wij zouden graag veel meer willen betekenen dan alleen geldschieter voor de regio te zijn. Wij weten dat onze steun noodzakelijk is en van vitaal belang voor de Palestijnen die in een uitzichtloze economische situatie verkeren. Wij willen echter veel meer inbrengen dan alleen onze euro' s. Wat wij willen overbrengen zijn onze waarden op het gebied van democratie, eerbiediging van de mensenrechten, onderwijs en tolerantie. Ik wil de heer Patten prijzen voor zijn streven naar transparantie wat de aanwending van onze Europese steun betreft. Albert Einstein zei "Peace cannot be kept by force but can be achieved by understanding" (Vrede kan niet door geweld in stand worden gehouden, maar kan worden bereikt door begrip). Laten wij er derhalve voor zorgen dat Europa dit begrip overbrengt.

Sumberg
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe de heer Solana en mijn vriend commissaris Patten aan te raden nu behoedzaam te zijn in de betrekkingen met het Midden-Oosten. Dat zeg ik niet omdat ik niet achter een Europees buitenlands beleid sta, maar omdat ik geloof dat Israël zich op dit moment in een moeilijke situatie bevindt.
Er worden verkiezingen gehouden en ik wijs erop dat de staat Israël de enige democratie in de regio is. Dat is de moeite van het vermelden waard. De verkiezingen voor de eerste minister zijn cruciaal voor de toekomst van het vredesproces, dus we moeten oppassen dat onze activiteiten niet worden gezien als bemoeizucht of inmenging. Ik begrijp dat er gevreesd wordt dat de heer Sharon tot eerste minister zal worden gekozen, maar ik herinner het Parlement eraan dat het vredesproces in het Midden-Oosten vanuit Israëlische standpunt altijd vorderingen heeft gemaakt onder rechts en dat het Menachem Begin was die als eerste toenadering zocht tot Egypte.
Ik vraag het Parlement en ik vraag de Commissie en de Raad behoedzaam te zijn. Ik vraag de Europese Unie te doen waar ze het best in is. Ze heeft invloed op de Palestijnen en ze zou die invloed moeten aanwenden, bijvoorbeeld om president Arafat te vragen waarom de Palestijnen toelaten dat hun schoolboeken antisemitische passages bevatten. Ik had gehoopt dat we dat al lang achter ons hadden gelaten. We zouden president Arafat moeten vragen dat de steun voor de Palestijnen terechtkomt bij degenen die het echt nodig hebben.
Met dergelijke kleine maatregelen en niet met grote kan de Europese Unie een rol spelen, maar ze moet haar rol niet overschatten. De Verenigde Staten moeten het voortouw nemen. De rol van de Europese Unie ligt bij de partijen zelf, bijgestaan door de grote republiek aan de andere kant van de Atlantische Oceaan.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, dit uitzichtloze vredesproces in het Midden-Oosten heeft veel weg van een achtbaan. Keer op keer beklimmen wij de helling met veel moeite en wanneer de hemel eindelijk binnen handbereik lijkt te zijn, storten wij in duizelingwekkende vaart weer helemaal naar beneden. Dit eindeloze spel, dat ook een zekere gelijkenis met de mythe van Sisyphus vertoont, begint ondraaglijk te worden. De krachten dreigen het te begeven en velen beginnen te wanhopen.
In de huidige omstandigheden, en ondanks de optimistische verklaringen die wij hier hebben kunnen aanhoren, heb ik de indruk dat we opnieuw een dieptepunt hebben bereikt: het proces van Oslo is op sterven na dood, het geweld in de regio is in een impasse gekomen en de verkiezingen in Israël bieden maar weinig uitzicht op vrede.
Desalniettemin is het uitgerekend in deze omstandigheden van fundamenteel belang dat wij ons vertrouwen opkrikken en onze inspanningen verdubbelen. In de praktijk moeten wij daarbij twee dingen voor ogen houden. Ten eerste mogen wij onder geen beding onze prioritaire doelstelling verzaken: vrede in de regio. Voorwaarde voor het herstel en de consolidatie van de vrede is dat alle betrokken partijen de regels van het internationaal recht en de beslissingen van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties aanvaarden. Ten tweede moeten wij, Europeanen, bij de oplossing van dit conflict eindelijk de verantwoordelijkheid op ons nemen die ons toekomt op grond van ons politiek gewicht, onze waarden en onze belangen.
Onze waardigheid en coherentie staan op het spel. Wij mogen ons niet langer onttrekken aan de hoofdrol die voor ons is weggelegd. Wij moeten als echte gesprekspartners optreden en niet als marionetten die volledig afhankelijk zijn van het doen en laten van de Verenigde Staten. Helaas houden wij te sterk vast aan de oude dynamiek van het paying but not playing. Ik ben vol lof over het optreden van ambassadeur Moratinos, maar zonder politieke ruggensteun zullen zijn acties helaas niet het gewenste effect sorteren.
Het is mijns inziens hoog tijd dat de Unie een hoofdrol begint te spelen. Mooie woorden volstaan evenwel niet. De rol van de Unie moet nauwkeurig worden gedefinieerd en concreet worden ingevuld met ambitieuze politieke en economische streefdoelen.

De Clercq
Mijnheer de Voorzitter, wij bevinden ons voor de zoveelste maal op een cruciaal punt in het vredesproces. Veel zal afhangen van de nakende verkiezingen in Israël. Hoe dan ook moeten wij erop aandringen dat wie ook de winnaar moge worden de nieuwe regering zonder dralen de vredesonderhandelingen met hernieuwde energie moet verder zetten en zo mogelijk intensifiëren.
Het is een uniek moment voor de Europese Unie om aan invloed en belang te winnen tijdens deze gesprekken, gezien de huidige situatie in de Verenigde Staten waar de nieuwe administratie wellicht nog niet volledig ingereden is. Het is onze plicht als Europese Unie onze positie in de vredesgesprekken te versterken gelet op de uitzonderlijke belangen, vooral humanitaire, die op het spel staan gelet op onze geostrategische positie ten overstaan van deze regio en gelet op onze belangrijke onderlinge handelsrelaties.
De jongste golf van geweld en terreur moet in elk geval veroordeeld worden. De eis tot repatriëring van de 3, 7 miljoen migranten zal beslist de vredesgesprekken niet vergemakkelijken, evenmin als het verspreiden door de Palestijnse autoriteiten van schoolboeken waarin in plaats van de taal van de verzoening die van de haat en de vijandschap worden gepredikt, evenmin als de stugge houding van Arafat in Davos.
Desalniettemin druk ik de hoop uit dat vrede en stabiliteit in deze regio nog steeds op relatief korte termijn kunnen bereikt worden, maar ik voeg er meteen aan toe dat het zeer jammer zou zijn mochten wij als Europese Unie hieraan geen belangrijke bijdrage hebben geleverd. Het is een test voor onze geloofwaardigheid op het internationaal niveau.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen week heb ik met een delegatie van het Europees Parlement de brandhaarden van de Westbank en de Gazastrook bezocht: Jeruzalem, Bethlehem, Hebron, Ramallah, Gaza en de vluchtelingenkampen. Ik ben er nog steeds ontdaan van. Via radio, televisie, de pers, documentatie van de Commissie en persoonlijke voorgesprekken meende ik vooraf al een goed beeld van de situatie ter plekke te hebben gekregen. Maar de realiteit bleek heel anders. De levensomstandigheden waren er afschuwelijk en schrikbarend. De situatie was zo explosief dat ik me er geen voorstelling van had kunnen maken. De toestand valt nog het best te omschrijven met de term "oorlogstoestand" . De omstandigheden van de mensen in de bezette gebieden, met name in de vluchtelingenkampen, die deels al ruim dertig jaar bestaan, kunnen als mensonterend worden omschreven. Noch mensenrechten, noch fundamentele waarden zoals waardigheid, vrijheid of democratie, noch het recht op integriteit en hygiëne worden gewaarborgd en gerespecteerd.
In het land waar ik vandaan kom, is men buitengewoon voorzichtig met kritiek op Israël. Het gaat ons makkelijker af om terrorisme en excecuties van de kant van de Palestijnen aan de kaak te stellen of dat er schijnbaar Palestijnse kinderen in de strijd worden ingezet. Maar bedenkt u wel dat zij die ruim 35 jaar in vluchtelingenkampen golfplaten hutten bewonen, met zakken voor ramen en deuren en zonder enige infrastructuur, weinig vertrouwen hebben in onderhandelingen. Zeker nu die al zeven jaar zonder enig succes aan de gang zijn en de betreffende VN-resoluties niet eens worden nageleefd.
Overigens worden samenscholingen van mensen regelmatig door Israëlische soldaten uiteengedreven. Dat hebben we aan den lijve ondervonden, want onze delegatie werd beschoten. Gelukkig raakte er niemand gewond. We troffen een explosieve atmosfeer aan, die wordt veroorzaakt door fanatici die niet in staat zijn tot enig compromis en die hun principes boven alles stellen. Dergelijke mensen zijn aan beide kanten te vinden, maar klaarblijkelijk het meest in kringen van fundamentalistische kolonisten die veelal nog niet lang in het land wonen.

Menéndez del Valle
Mijnheer de Voorzitter, men spreekt te pas en te onpas van tragedies, ook wanneer er geen natuurramp, bijvoorbeeld een aardbeving, in het spel is. Mijns inziens is de term "tragedie" niet van toepassing op situaties als de gekkekoeienziekte - die anderzijds wel rampzalige vormen begint aan te nemen - of de Palestijnse kwestie, omdat er in beide gevallen concrete verantwoordelijken kunnen worden aangewezen.
De vreselijke aardschokken die El Salvador en India door een speling van het lot hebben getroffen, zijn niet vergelijkbaar met de frustratie en vernedering die het Palestijnse volk momenteel te verduren heeft. Op 29 september werd de spanning op absurde wijze ten top gedreven door het bezoek van enkele ons aller bekende individuen aan de Tempelberg in Jeruzalem. Ik ben een vriend van Palestina en geen vijand van Israël. Mijns inziens hebben de provocatie van Ariël Sharon in september vorig jaar - die overigens oogluikend werd toegestaan door personen die het genoemde bezoek hadden kunnen vermijden - en de honderden Palestijnse doden die sindsdien zijn gevallen in de Palestijnse samenleving, een klimaat geschapen dat president Arafat nu belet deze weliswaar laattijdige maar misschien wel redelijke vredesvoorstellen te aanvaarden. Hadden deze voorstellen eerder op tafel gelegen, dan was er wellicht een akkoord uit de bus gekomen.
Zo had de Palestijnse Autoriteit een netelig vraagstuk als het recht op terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen bij haar achterban kunnen presenteren als een bijzonder genuanceerde en delicate kwestie waarvoor overleg met de Israëlische regering vereist is. Daartoe had Israël uiteraard op tijd moeten ingaan op gemakkelijker in te willigen verzoeken van de Palestijnen.
Het valt nog af te wachten of de nieuwe Noord-Amerikaanse regering zich op internationaal gebied al dan niet afzijdiger zal opstellen dan haar voorgangster. In ieder geval heeft het vertrek van Clinton tot gevolg dat de Amerikaanse diplomatie in de regio momenteel op een laag pitje staat. Al mijn respect en eerbied voor onze Amerikaanse vriend ten spijt vind ik dat een reden te meer om een nieuwe impuls te geven aan de rol van de Europese Unie in het Midden-Oosten.
Tot besluit wil ik hier nog twee dingen zeggen. In de eerste plaats hoop ik van harte dat de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, gelijk krijgt en dat er inderdaad nog voor zes februari een akkoord wordt bereikt, Insha'Allah. We mogen evenwel niet vergeten dat de schaduw van Sharon in de regio blijft rondwaren. Ten tweede ben ik net terug van een reis naar Palestina met de delegatie van het Europees Parlement en ik zou iedereen die daartoe de mogelijkheid heeft, willen aansporen een bezoek aan Palestina te brengen. Ga naar Gaza, naar de Westelijke Jordaanoever, ga erheen, praat met de mensen, kijk hen in de ogen en luister. Wellicht zult u de situatie dan beter begrijpen.

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, de leden van dit Parlement zijn gekozen door de volkeren van Europa om namens Europa te spreken en vast te stellen welke rol Europa kan spelen in de internationale gemeenschap.
Ik ben gesterkt door de verklaring van de heer Danielsson, het vertrouwen van de heer Solana en de uitstekende analyse van de concrete situatie van commissaris Patten. Ik maakte deel uit van de delegatie van vorige week en ik was geschokt door de staat van militaire bezetting van Palestina. In Europa hebben we daar geen idee van. Het is ongelooflijk dat de Palestijnse Wetgevende Raad niet eens bijeen kan komen.
Burgemeesters van steden als Hebron konden ons niet begeleiden op bezoeken die onze ambassadeur voor ons had geregeld. Natuurlijk hebben beide partijen schuld. Waar ik tegen gekant ben, is dat 33 jaar onderhandelingen tot niets hebben geleid, geen oplossing en geen vrede.
Daarom denk ik dat de Europese Unie een actievere rol moet gaan spelen. Een ondersteunende rol: ze moet niet de Amerikanen in het vredesproces vervangen, maar beide partijen steunen en vertrouwen wekken in de EU als eerlijke, rechtvaardige en onpartijdige bemiddelaar. We moeten ook de Verenigde Naties en hun resoluties steunen. Als we verwachten dat VN-resoluties in acht worden genomen door landen als Irak en Cuba, moet dat ook gelden voor Israël en de Palestijnen. Ik hoop dat de heer Solana en de Raad daar bij beide partijen op aan zullen dringen. Als er internationale overeenkomsten onder internationaal recht worden gesloten, moeten beide partijen zich daaraan houden.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, beste collega' s, een collega die nu niet meer in de zaal is, merkte vandaag op: the role is with the parties themselves. Als het inderdaad zo was dat de strijdende partijen het wel alleen afkunnen, dan vraag ik me af: waar is de vrede dan? Waar zijn zij erin geslaagd vrede te sluiten, dan wel te bewaren? Nee, ik meen dat bemiddeling noodzakelijk is - en ik sluit mij aan bij allen die dat hebben gezegd - waarbij Europa een krachtige rol moet spelen. Want haat, dreigementen en pogingen om de gesprekspartner vis-à-vis onder druk te zetten, hebben helaas weer de overhand gekregen. Ik deel de mening niet, zoals sommigen die hier - verwijzend naar Menachem Begin - hebben geuit, dat we kunnen verwachten dat na de verkiezingen in Israël onder Sharon de zaak een wending ten goede zal nemen. Want de heer Sharon heeft de laatste tijd niets gedaan waaruit valt af te leiden dat hij bereid is om vrede te sluiten. Integendeel: zijn weg naar de macht is geplaveid met uiteenlopende maatregelen die precies het tegendeel bewijzen.
Ik sluit mij volledig bij de mening van commissaris Patten aan. Ondanks alle pogingen om met beide partijen in gesprek te komen - want alleen zo is het mogelijk om een bemiddelende functie te vervullen - moeten we helder en duidelijk zeggen: we kunnen niet accepteren dat de middelen die wij in het Nabije Oosten inzetten niet productief kunnen worden aangewend omdat met name Israël Palestina zwaar onder druk zet en afknijpt. Dat heb ik als lid van dit Parlement al een aantal keren beleefd: hoe verder Israël de kraan voor Palestina dichtdraait, des te verder draait Europa de kraan open. Israël bespaart zichzelf dan in zekere zin de financiële bijdrage aan het vredesproces, die dan uitsluitend voor rekening van Europa komt. Dat is toch te gortig!
Voorts ben ik van mening dat, als we die financiële last al moeten dragen, ook duidelijk moet zijn dat dat forse politieke verplichtingen schept! Ondanks alle pessimisme, dat ik helaas deel, wens ik de Hoge Vertegenwoordiger dat hij met zijn optimisme uiteindelijk gelijk zal krijgen en de rol van Europa kan versterken. Dat Amerika zich terugtrekt of zich terughoudender zal opstellen, biedt Europa een goede kans om in het Nabije Oosten een adequate politieke rol te gaan spelen.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben in het Midden-Oosten momenteel met een paradoxale situatie te maken. Enerzijds zijn sommige deelnemers van de vredesonderhandelingen van mening dat de twee partijen nog nooit zo dicht bij een akkoord waren. Het lijkt erop dat de Hoge Vertegenwoordiger deze optimistische kijk deelt. Anderzijds verklaart één van de kandidaten voor de verkiezingen in Israël dat het in Oslo gestarte vredesproces achterhaald is. Feit is dat wij ons eens te meer op een kruispunt van wegen bevinden, vanwaar de Europese Unie een boodschap en een waarschuwing moet uitsturen. Ik richt mij hierbij zowel tot de Raad als de Commissie. De boodschap is dat geen enkele oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict voorbij zal kunnen gaan aan het internationale recht zoals dat door de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties werd opgesteld. De ontruiming van de bezette gebieden door Israël, met inbegrip van Oost-Jeruzalem, het recht van terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen, het recht van Israël om in vrede te kunnen leven binnen veilige, erkende grenzen, en het recht van de Palestijnen op een eigen, soevereine, levensvatbare, aaneengesloten staat, waarvan de grenzen openstaan voor internationale contacten en niet bewaakt worden door militairen: dit zijn allemaal rechten die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en waaraan gelijktijdig moet worden tegemoetgekomen. De historische stad Jeruzalem, die in zekere zin deel uitmaakt van het erfgoed van de mensheid, moet weer een open stad worden die voor iedereen vrij toegankelijk is. De internationale gemeenschap, en in het bijzonder de Europese Unie, kan het zich niet permitteren dat het aldus opgebouwde evenwicht verstoord wordt ten gunste of ten koste van een van de partijen. Onder deze omstandigheden zou de waarschuwing eruit kunnen bestaan dat de Europese Unie een plechtige oproep doet om het geweld te staken en de onderhandelingen voort te zetten. In haar hoedanigheid van handelspartner en kapitaalverschaffer dient zij echter de logische conclusies te trekken jegens iedere partij die zich gerechtigd acht de weg van de dialoog en het zoeken naar een algeheel, definitief compromis dat voor iedereen aanvaardbaar is, te verlaten.

Danielsson
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, na dit zeer interessante debat over de belangrijke en moeilijke kwestie over de situatie in het Midden-Oosten wil ik een korte beschouwing houden.
Het terugkerende thema in de bijdragen van de meeste afgevaardigden is de grotere rol die de Europese Unie op het politieke vlak zou moeten spelen. De grote rol die we reeds spelen op het gebied van de economische samenwerking met deze onrustige regio moet worden aangevuld met een grotere politieke rol.
In alle bescheidenheid zou ik willen beweren dat de Unie nog nooit zo'n grote politieke rol heeft gespeeld als nu. Vanwaar deze uitspraak? Het is onder meer een antwoord op de vraag van de heer Morillon. Mijn inziens bestaat er momenteel een grotere ambitie dan voorheen voor, zoals de heer Morillon het noemt, een harmonisatie van het beleid ten aanzien van het Midden-Oosten. Er kunnen nog steeds graduele verschillen bestaan, dat is waar. Maar het voorzitterschap merkt in het contact met alle overige lidstaten dat er een zeer sterke gemeenschappelijke ambitie bestaat om zich gezamenlijk in te zetten voor een vreedzame oplossing.
Tijdens de eerste 30 dagen van het Zweedse voorzitterschap is er geen kwestie geweest die de voorzitter van de Raad, de Zweedse minister-president, meer heeft beziggehouden dan de situatie in het Midden-Oosten. Er is evenmin een kwestie die de voorzitter van de Raad Algemene Zaken, de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, meer heeft beziggehouden dan de situatie in het Midden-Oosten. Ik denk dat hetzelfde geldt voor de Hoge Vertegenwoordiger, die hier zelf ongetwijfeld een antwoord op kan geven. De Unie is dus ook bij het politieke proces zeer nauw betrokken, maar het wachten is nog steeds op concrete resultaten.
Ik deel het optimisme van de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana. Maar we moeten natuurlijk niet uit het oog verliezen dat het een zeer gecompliceerd politiek conflict is waar we mee te maken hebben in het Midden-Oosten. Om enige vorm van vooruitgang te boeken, is er meer interne coördinatie in de Unie nodig en moet de Unie nauw samenwerken met de Verenigde Naties en haar secretaris-generaal en met de Verenigde Staten, die een onuitputtelijke energie aan de dag legt in de poging een einde te maken aan dit conflict. Mocht dit gebeuren, dan denk ik dat ons optimisme ook bekroond kan worden met concrete resultaten.

Solana
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil proberen een paar punten toe te lichten. Dit is niet het moment voor een breed historisch debat. Evenmin is dit het moment om elkaar het leed van anderen in het gezicht te slingeren. Dames en heren, sommigen onder u hebben de regio onlangs bezocht. Ik kan u zeggen dat ik deze regio sinds 1991 vrijwel onophoudelijk bezoek. Wij hebben veel leed gezien en wij willen nu proberen een duurzame, vreedzame situatie te verwezenlijken. Wij proberen nu een weg te vinden om tot een oplossing te komen.
Er is weinig aanleiding tot groot optimisme. Dat zou dwaas zijn. Ik ben er echter van overtuigd dat de contouren van de problemen nog nooit zo duidelijk zijn geweest als nu. Ik meen dat wij ons nu beter in de richting van een oplossing kunnen bewegen. Waarom zeg ik dit? Wij weten allemaal dat er voor dit uiterst ernstige probleem alleen een oplossing kan worden gevonden als de grondgebieden worden vastgelegd en als men bereid is daarover te praten; als er garanties voor de veiligheid worden gegeven en als men bereid is daarover te praten; als de toekomstige status van Jeruzalem wordt vastgelegd en als men bereid is daarover te onderhandelen en als men bereid is over de vluchtelingen te onderhandelen.
Voor het eerst is het duidelijk wat de vier of vijf grote onderhandelingsthema' s zijn. Voor het eerst aanvaarden beide partijen deze als de grote thema' s waarvoor een oplossing moet worden gevonden en beginnen zij er serieus en ten gronde over te onderhandelen. Dit is een historische stap. Het is echter tragisch dat men slecht met de tijd is omgesprongen en dit drijft mij tot een zekere wanhoop. Ik geloof oprecht dat als wij een iets langere periode van politieke rust hadden gehad, dat er dan reden tot optimisme was geweest. Maar nu ben ik niet erg optimistisch omdat de tijd in het teken staat van de verkiezingen en de politieke agenda en daar kunnen wij weinig aan veranderen.
Maar iedereen die wil onderhandelen, in dit geval met de Europese Unie, heeft te maken met dezelfde uitdaging, namelijk dat men twee staten in het gebied zal moeten aanvaarden die in staat zijn om een oplossing te vinden voor de vier thema' s waar ik zojuist naar verwees: grondgebied, veiligheid, hoofdstad en vluchtelingen.
Voor deze vier punten heeft de Europese Unie mogelijke oplossingen voorgesteld. U mag niet denken dat de achtereenvolgende voorzitterschappen, in dit geval het Zweedse voorzitterschap, geen voorstellen en ideeën op tafel hebben gelegd om het proces vooruit te helpen. Men slaagt er helaas alleen niet altijd in om precies op het juiste moment met exact het juiste voorstel te komen. Maar wat Jeruzalem betreft, mijnheer Morillon, u kunt gerust zijn dat er veel voorstellen ter tafel zijn gebracht. Maar deze voorstellen kunnen geen wonderen verrichten, want zij kunnen het kader dat wij allemaal kennen niet te buiten gaan; u heeft zelf duidelijk aangegeven welk kader dat is.
Wat de nederzettingen betreft heeft de Europese Unie een briljant en genereus standpunt ingenomen, namelijk dat het huidige nederzettingenbeleid onaanvaardbaar is. Dit hebben wij gezegd en dit blijven wij zeggen. Ik kan u verzekeren dat ik dit beleid altijd zal blijven veroordelen. Een definitieve oplossing is ondenkbaar als het nederzettingenvraagstuk niet wordt opgelost. Dat weten wij en dat weet iedereen die bij dit verschrikkelijke conflict betrokken is geweest.
Het is een feit dat de politieke steun voor het proces van Oslo die enkele jaren geleden nog bij beide partijen voorhanden was, begint te tanen. Dit baart mij ernstige zorgen en stemt mij enorm droef. Het is waar dat het proces van Oslo - ik heb het niet over de vrede - vandaag de dag niet door alle partijen met dezelfde intensiteit wordt gesteund als enkele jaren geleden. Voor sommigen heeft het niet de veiligheid opgeleverd die zij ervan verwachtten, voor anderen heeft het niet de verandering van het dagelijks leven teweeggebracht waar zij op hadden gehoopt. Dat verklaart de frustratie aan de ene kant en het gevoel van onveiligheid aan de andere kant. En dat verklaart ook voor een groot deel waarom het debat nu zo moeilijk is.
Wij zullen als Europese Unie met uw steun, met de steun van de lidstaten en met de steun van de parlementen, alles doen om het proces op gang te houden. Wij moeten evenwel ook inzien dat wat wij kunnen doen zijn grenzen heeft. Het zijn de betrokken partijen die tot een akkoord moeten komen. Wij kunnen alleen proberen bij te dragen tot het ontstaan van economische, sociale en politieke omstandigheden die een dergelijk akkoord mogelijk maken.
Ik heb de afgelopen maanden kunnen vaststellen dat de betrokken partijen genereuzer en met een grotere inzet met elkaar praten dan ooit tevoren en dat zij een oplossing van de problemen benaderen. Hierop heb ik mijn hoop gevestigd. Wellicht heeft u gelijk en zal mijn hoop ijdel blijken. Ik zou dat heel jammer vinden.

Patten
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat dit geen anticlimax zal zijn na de uitstekende toespraak die we zojuist hebben gehoord naar aanleiding van het debat. Er is echter een misverstand dat in een vorig debat en vanavond in twee interventies naar voren is gekomen en dat ik voor eens en voor altijd uit de wereld wil helpen.
Minstens een van de geachte afgevaardigden die dit punt vandaag noemden is nu aanwezig, dus misschien kan ik het nu even behandelen, dan kunnen we deze zaak als afgehandeld beschouwen. Het gaat om de kwestie van de schoolboeken. Ik weet dat een aantal afgevaardigden van het Parlement zich daarover zorgen heeft gemaakt.
Het moge duidelijk zijn dat de Commissie alle pogingen om het onderwijsstelsel te gebruiken voor de promotie van onverdraagzaamheid of haat afwijst. Het is de moeite waard erop te wijzen dat het belangrijkste doel van de steun van de Commissie altijd de bevordering van een cultuur van vrede, verdraagzaamheid en mensenrechten in het Midden-Oosten is geweest. De afgelopen jaren hebben we bijvoorbeeld voor een bedrag van ongeveer 4,5 miljoen euro verschillende projecten gefinancierd om de dialoog tussen Israëlische en Palestijnse jongeren te bevorderen.
Ik wil dat dit glashelder is: de Commissie heeft nooit financiële steun verstrekt voor de ontwikkeling van een nieuw leerplan noch voor het drukken en verspreiden van schoolboeken. Het ontwikkelen van leerplannen en het samenstellen van schoolboeken is de verantwoordelijkheid van het Palestijnse Centrum voor leerplanontwikkeling. Dat is in 1995 met de steun van de lidstaten opgericht door UNESCO. Sindsdien heeft het Centrum zich beziggehouden met de harmonisatie van de tot dan toe gescheiden onderwijssystemen: het Egyptische voor de Gazastrook en het Jordaanse voor de Westelijke Jordaanoever, en met de ontwikkeling van een nieuw leerplan dat aan de behoeften van de nieuwe situatie beantwoordt.
De Palestijnse Autoriteit heeft pas vorig jaar eigen schoolboeken voor 6- tot 12-jarigen uitgegeven. In deze boeken is geen antisemitisch materiaal aangetroffen. De boeken die voor die tijd werden gebruikt, waren volgens mijn gegevens de officiële schoolboeken in Jordanië en Egypte. Deze werden met instemming van Israël, na controle en revisie, tot ten minste 1994 in de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook gebruikt.
Ik hoop dat de rol van de Commissie in dezen nu duidelijk is. De Commissie heeft niets te maken gehad met schoolboeken en wij betreuren elke vorm van bevordering van onverdraagzaamheid, met name onder jongeren en met name via het onderwijs. Het was noodzakelijk daar in deze fase op te wijzen, want dit is al eerder naar voren gekomen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Colombia-plan
De Voorzitter
Aan de orde zijn de volgende mondelinge vragen:
B5-0002/2001 van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het Colombia-plan voor vrede, welvaart en versterking van het staatsgezag;
B5-0003/2001 van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het Colombia-plan voor vrede, welvaart en versterking van het staatsgezag.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de Raad en de Commissie bedanken voor het feit dat zij zich bereid hebben getoond om nu samen met ons een even belangrijk en ernstig als actueel onderwerp te bespreken: de situatie in Colombia. De Commissie ontwikkelingssamenwerking blijft de situatie aldaar nauwlettend volgen.
De toestand in dat land kan Europese Unie uiteraard niet onverschillig laten. De Unie kan het zich niet veroorloven in dezen een ambigu standpunt in te nemen. Iedereen is op de hoogte van de situatie. Er is overigens geen gebrek aan documenten - uit de meest uiteenlopende bronnen - die duidelijk maken hoe dramatisch de toestand in Colombia is. Het risico op een escalatie is maar al te reëel, en dat zou kunnen leiden tot een uitbreiding van het conflict naar andere landen uit de regio. Ik wijs ook nog eens op het feit dat op een topontmoeting in Rio de Janeiro, halverwege het afgelopen jaar, door de hoogste vertegenwoordigers van diverse Latijns-Amerikaanse landen aangegeven is dat de ontwikkelingen in Colombia hun ernstige zorgen baarde.
Voor de huidige toestand is het Colombia-plan, zoals dat in september 1999 tussen president Clinton en president Pastrana is overeengekomen, van fundamenteel belang. De Raad en de Commissie dienen een duidelijk standpunt in te nemen en zich ondubbelzinnig van dat plan te distantiëren. Allereerst natuurlijk omdat het in wezen een militair plan is, maar ook omdat er met dit plan nooit enige overeenstemming kan worden bereikt. Integendeel, het zal het verzet binnen en buiten het land alleen maar doen toenemen, omdat het plan in het geheel geen oog heeft voor het probleem van de paramilitaire organisaties en dus een bedreiging vormt voor het reeds op gang gekomen onderhandelingsproces. Bovendien is dit plan voornamelijk gericht op het elimineren van de teelt en de handel in drugs, en wel door aanvallen op de producenten, met gebruikmaking van biologische en chemische middelen. Daarmee zal de rijke biodiversiteit in het land schade worden toegebracht, terwijl het probleem van de ontheemden er alleen maar door zal verergeren. Die zouden wel eens als vluchtelingen naar de buurlanden kunnen trekken.
We zijn bekend met de verklaring die de Raad Algemene Zaken van 9 oktober verleden jaar heeft doen uitgaan. We staan uiteraard achter al hetgeen in die verklaring wordt gezegd en wij lezen er zelfs een afwijzing van het Colombia-plan in. Dat is volgens ons ook het standpunt van de overgrote meerderheid van de regeringen van de lidstaten. Het is echter ook zo dat sommigen in deze verklaring een complement van het Colombia-plan zien. Daarom lijkt het ons van belang dat we het gemeenschappelijk standpunt toelichten, om zo te verhinderen dat dit standpunt verkeerd uitgelegd wordt, zelfs al we daarmee ingaan tegen de mening van één of meer regeringen van de lidstaten, en daarmee doel ik in de eerste plaats op de regering die openlijk haar financiële en politieke steun voor het Colombia-plan heeft uitgesproken. We zijn trouwens hoe dan ook van mening dat de Europese Unie - en dus ook het Europees Parlement - zich niet behoort aan te sluiten bij een initiatief dat duidelijk voortvloeit uit een bilaterale overeenkomst tussen de Colombiaanse regering en de Amerikaanse regering. Al was het alleen maar omdat het volgens ons niet de opdracht van de Europese Unie is om door derden toegebrachte wonden te helen.
De interventie van de Europese Unie moet voortkomen uit een eigen strategie en mag niet op militaire leest geschoeid zijn. Dat is volgens ons de kern van de zaak, en dat maken we ook duidelijk in de door de Commissie ontwikkelingssamenwerking goedgekeurde resolutie en de resolutie die eerder door dit Parlement is aangenomen. Dat is de houding die moet prevaleren als de Europese regeringen op 30 april in Brussel tegenover de regering van Colombia hun standpunt uitdragen. We geloven ook dat de Europese strategie gebaseerd moet zijn op de erkenning dat het gewapende conflict in Colombia niet uitsluitend met de drugsproblematiek te maken heeft. Het conflict is namelijk veel ouder dan de drugsproblematiek en is eerst en vooral het gevolg van ongunstige politieke, economische en sociale ontwikkelingen in Colombia. De prioriteit moet daarom uitgaan naar een hervorming die de rijkdom van het land op een andere wijze verdeelt. Het gaat daarbij in het bijzonder om een andere verdeling van het beschikbare land, en wel in de vorm van een agrarische hervorming. Wij zijn ervan overtuigd dat het probleem van de teelt en handel in drugs een universele aanpak behoeft, op basis van gedeelde verantwoordelijkheid en internationale samenwerking tussen de producerende en de consumerende landen. De eerste fase van zo' n beleid zal moeten bestaan uit het aanpakken van het witwassen van kapitaal dat met de handel in drugs is verdiend.
De strategie van de Europese Unie moet ook benadrukken dat er een einde moet komen aan het optreden van de paramilitaire organisaties. Deze organisaties mogen niet langer ongestraft blijven opereren. Ze werken overigens niet zelden samen met het Colombiaanse leger. Deze twee groepen zijn de voornaamste verantwoordelijken voor de bloedbaden waarvan behalve de bevolking ook Europese hulpverleners het slachtoffer zijn.
Colombia lijdt onder het trauma dat is teweeggebracht door de vervolging van, en de moord op talloze leden van de Unión Patriótica. Deze moorden zijn het gevolg van het feit dat deze partij besloten heeft te participeren in het verkiezingsproces. Samenvattend zou ik willen zeggen dat de Europese Unie al haar inspanningen moet richten op een daadwerkelijk vredesproces, een proces mag niet verward worden met het zogenaamde Colombia-plan. Dat plan is nu juist schadelijk voor het vredesproces. We moeten blijven samenwerken met de Colombiaanse regering en die samenwerking voortdurend verdiepen. Dat betekent eerst en vooral dat de Colombiaanse regering zich verplicht een aantal structurele hervormingen uit te voeren. De bevolking en de organisaties die deze bevolking vertegenwoordigen moeten betrokken worden bij de oplossing van de enorme problemen die het land teisteren. Ik hoop dat dit ook de zienswijze van de Commissie en de Raad is.

Danielsson
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik de heer Miranda bedanken omdat hij de Raad met zijn vraag de mogelijkheid biedt om te bespreken hoe de Europese Unie het beste kan bijdragen aan vrede en harmonie in Colombia. Dat is immers een belangrijke kwestie. Verder wil ik ter inleiding zeggen dat het Zweedse voorzitterschap afgelopen week tijdens zijn bezoek aan Stockholm president Pastrana direct heeft kunnen spreken over de situatie in Colombia en over datgene dat de Unie in dit geval kan doen.
De Unie is op de hoogte van de ernstige, complexe en elkaar versterkende problemen in Colombia. Wij zijn van mening dat er zonder meer een geïntegreerde strategie nodig is om deze problemen op te lossen.
De Unie heeft meerdere malen bevestigd dat zij voor zover mogelijk en op de meest passende wijze de inspanningen wil steunen voor het tot stand brengen van een vredesproces in Colombia dat gebaseerd is op respect voor de mensenrechten en fundamentele vrijheden. In haar verklaring op 19 januari jl. uitte de Unie haar grote bezorgdheid over de escalatie van het gewapende conflict in Colombia, waar de burgerbevolking in toenemende mate onder gebukt gaat. De Unie is ervan overtuigd dat het conflict alleen opgelost kan worden door middel van een akkoord en dringt daarom aan op een hervatting van de vredesbesprekingen.
Nadat president Pastrana in oktober 1999 in het Europees Parlement de EU om hulp had gevraagd voor zijn "plan voor vrede, welvaart en versterking van het staatsgezag" heeft de Raad, als antwoord op diverse vragen van afgevaardigden, de gelegenheid gehad om de hoofdlijnen van het standpunt van de Unie over Colombia te herhalen en om het Europees Parlement te informeren over de voortgang van de werkzaamheden in verband met deze belangrijke kwestie.
Tijdens de vergadering op 9 oktober vorig jaar heeft de Raad officieel zijn politieke steun gegeven aan de vredesinspanningen van de democratisch gekozen organen in Colombia en zijn wens geuit om actief en samen met de internationale gemeenschap het onderhandelingsproces te volgen. Dit proces moet in overleg met de burgermaatschappij en met instemming van alle betrokken partijen leiden tot een vrede die gebaseerd is op mensenrechten, het internationaal humanitair recht en fundamentele vrijheden.
De Raad heeft ook in het kader van een voortzetting van de huidige vredesinspanningen zijn voornemen kenbaar gemaakt om een concreet en zelfstandig Europees programma op te stellen voor sociaal-economische en institutionele steun aan het vredesproces in Colombia. Dit programma heeft tot doel het respect voor de mensenrechten, het internationaal humanitair recht en de fundamentele vrijheden te bevorderen en te beschermen teneinde de levensomstandigheden van de plaatselijke bevolking te verbeteren, vervangende gewassen en bescherming van de biodiversiteit te stimuleren en het programma te ondersteunen met structuurhervormingen op alle gebieden die een voedingsbodem vormen voor het gewapende conflict.
Tijdens de tweede bijeenkomst met de Assistance Group voor het vredesproces in Colombia, op 24 oktober vorig jaar in Bogotá, heeft de Commissie meegedeeld dat de financiële steun van de Unie aan de vredesinspanningen van president Pastrana tussen het jaar 2000 en 2006 105 miljoen euro kan bedragen. Het geld wordt als volgt verdeeld: ongeveer 40 miljoen euro voor de economische en sociale ontwikkeling en de armoedebestrijding, circa 30 miljoen euro voor de zogeheten alternatieve ontwikkeling en 25 miljoen euro voor financiële steun aan hervormingen van het rechtssysteem en het verbeteren van de mensenrechten.
De Commissie heeft ook kenbaar gemaakt dat zij de extra steun zal verhogen aan projecten voor noodhulp via ECHO. De lidstaten zijn nog aan het onderzoeken hoeveel er gereserveerd moet worden voor een Europees steunpakket aan Colombia, maar de meerderheid heeft al kenbaar gemaakt wat zij wil. De Commissie heeft de coördinatie van de inspanningen voor de totstandbrenging van dit steunpakket op zich genomen.
Wat betreft de strijd tegen drugs - wat aan de orde komt in paragraaf 8 van de resolutie van het Parlement van 7 september vorig jaar, waarnaar de afgevaardigde verwijst - benadrukt de Unie het cruciale belang van de bestrijding van deze gesel die alle Europese landen en burgers rechtstreeks treft. De Unie heeft een samenwerkingsmechanisme voor drugsproblemen tussen de Unie en de Zuid-Amerikaanse en Caribische landen tot stand gebracht. Het actieplan voor dit mechanisme is in april 1999 goedgekeurd en heeft op de Top van Rio de Janeiro in 1999 van de Europese Unie en de Zuid-Amerikaanse en Caribische landen de politieke steun van de staatshoofden en regeringsleiders gekregen.
Om de overgang naar andere exportproducten te vereenvoudigen, valt Colombia ook onder het algemeen preferentiestelsel, APS, en sinds 1990 bovendien onder het tijdelijke extra preferentiestelsel. In 1995 is er tussen de Unie en de Andeslanden een akkoord ondertekend over chemische precursoren, dat inmiddels van kracht is.
De Raad heeft zich niet uitgesproken over de bijdrage van de Verenigde Staten aan het Colombia-plan, waarvan een aanzienlijk deel bedoeld is om ingezet te worden in de strijd tegen de drugshandel, omdat dit een bilaterale kwestie is tussen Colombia en de Verenigde Staten.
Ter afsluiting wil ik de afgevaardigde herinneren aan de richtsnoeren voor een zeer actieve coördinatie tussen de Unie, die vertegenwoordigd wordt door de Commissie, en de lidstaten op het gebied van externe steun, die aangenomen zijn als onderdeel van het oriënterende debat tijdens de vergadering van de Raad Algemene Zaken op 22 en 23 januari van dit jaar. Dit geeft ons hopelijk meer mogelijkheden om in de toekomst situaties zoals in Colombia op een beheerste manier te benaderen.

Nielson
De EU heeft zowel politieke als financiële steun voor het vredesinitiatief van president Pastrana van Colombia aangeboden. Wij zijn ons bewust van de bezorgdheid om de militaire component van het plan-Colombia, met name onder vertegenwoordigers van de burgermaatschappij in zowel Colombia als Europa.
President Pastrana en zijn regering zijn terdege op de hoogte van het voorbehoud van de EU bij een aantal aspecten van het plan-Colombia. De Commissie is niet van plan deel te nemen aan enig initiatief dat een militaire component omvat.
Wat de drugsbestrijding betreft, zullen wij de globale en evenwichtige aanpak blijven aanhangen die in juni 1998 werd aangenomen op de speciale zitting over verdovende middelen van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. In oktober vorig jaar heeft de EU de noodzaak benadrukt dat alternatieve ontwikkelingsprojecten niet in gevaar mogen worden gebracht door willekeurige verdelging van gewassen. Wij zullen op dit vlak pleiten voor positieve maatregelen, zoals de beperking van de vraag, de bevordering van nieuwe gewassen, het bieden van kansen op de Europese markt en het versterken van de rechtsstaat.
Zoals de geachte afgevaardigden wellicht weten, heeft de EU in oktober vorig jaar een bijstandspakket voor het vredesproces in Colombia aangenomen. Ten aanzien van de bedragen die hiermee gemoeid zijn, zal een besluit worden genomen op de volgende donorenvergadering. Dit Europese bijstandspakket omvat zowel de bijdragen van EU-lidstaten als van de EU zelf. Alle EU-lidstaten hebben zich bereid getoond om een financiële bijdrage aan het pakket te leveren en een meerderheid van landen heeft inmiddels ook middelen toegezegd.
Zoals het Zweedse voorzitterschap zojuist aankondigde, zal de Commissie voor de periode 2000-2006 105 miljoen euro beschikbaar stellen in de vorm van programmeerbare hulp. Deze middelen zullen worden bestemd voor de modernisering van het bestuur, de versterking van de democratie, de rechtsstaat en het respect voor de rechten van de mens, milieubescherming en de ontwikkeling van alternatieve gewassen. De aanpak van een aantal structurele problemen in het land en van - met name - politieke, maatschappelijke en economische hervormingen zal worden benadrukt.
De Commissie zal ook humanitaire hulp blijven bieden om de talrijke ontheemden in Colombia bij te staan. Deze niet-programmeerbare steun bedraagt sinds 1997 24 miljoen euro. Dit jaar zal ongeveer 10 miljoen euro voor dit soort interventies vrijgemaakt worden.
De samenwerking geniet ook een hoge prioriteit bij de regering. De EU wil haar bijdrage zo snel mogelijk leveren. Daarom bevindt een missie van deskundigen van de Commissie en van de lidstaten zich nu in Colombia om een project te bekijken in de regio Magdalena Medio, waarvoor de Commissie ongeveer 20 miljoen euro kan vrijmaken. Dit is de regio die het zwaarst door het geweld wordt geteisterd. Het initiatief van de EU is gericht op de bevordering van de dialoog tussen de partijen die bij het conflict zijn betrokken. Het concept van een vredeslaboratorium zal hier ten uitvoer gelegd worden. De conclusies van de deskundigenmissie zouden tegen eind februari beschikbaar moeten zijn.
Naast de financiële bijdrage versterkt Europa ook zijn politieke rol in het conflict. Zo waren meerdere lidstaten betrokken bij de Groep van Vrienden die het gebied beveiligden waar op 26 januari de ontmoeting met het Nationaal Bevrijdingsleger plaatsvond en bij de op initiatief van het Franse voorzitterschap gehouden ontmoeting met de Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia op 15 december in Parijs.
Tot slot nog iets over het risico van een uitbreiding van het conflict naar de buurlanden. Velen hebben uiting gegeven aan hun bezorgdheid, met name Ecuador en Brazilië. Inderdaad is er in de getroffen gebieden een grensoverschrijdende vluchtelingenstroom op gang gekomen. Daarom benadrukt de EU de noodzaak van een regionale aanpak van de drugsproblematiek en van het Colombiaanse conflict. Dit zal een van de belangrijkste punten zijn op de agenda van de ontmoeting van de EU met de Andesgemeenschap over verdovende middelen die is gepland in het tweede kwartaal van dit jaar. De nadruk zal moeten komen te liggen op een globale strategie om de verplaatsing van de plantages van illegale gewassen van het ene land naar het andere tegen te gaan.
Kort samengevat zijn wij blij dat dit debat wordt gevoerd en wij steunen de koers die de heer Miranda heeft uitgezet.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat het conflict waar Colombia nu al meer dan dertig jaar onder gebukt gaat niet met militaire middelen kan worden opgelost. Mijnheer de commissaris, wij zijn het erover eens dat het gebruik van geweld het geweld alleen maar aanwakkert. Maar laten wij even afzien van het plan-Colombia ter beëindiging van de drugsproductie en -handel. De PPE-Fractie staat positief tegenover de inspanningen van president Pastrana om de dialoog met de guerrilla aan te gaan en tegenover de door hem voorgestelde strategie om het probleem bij de wortel aan te pakken door de oorzaken ervan te bestrijden. Deze strategie heeft tot doel de uitwerking van alternatieven die het economisch en maatschappelijk herstel van Colombia mogelijk maken, de beëindiging van het gewapend conflict met de guerrilla, de versterking van de democratische instellingen, de maatschappelijke ontwikkeling en, tot slot, ook de strijd tegen de drugshandel.
Als aan de onderhandelingstafel geen einde kan worden gemaakt aan het geweld, als er voor de boeren geen alternatief is dat hen in staat stelt een waardig leven te leiden, als het ernstige probleem van de ontheemden niet wordt opgelost, als de rechten van de mens niet worden gerespecteerd, als de basis van de rechtsstaat niet wordt versterkt en geen einde wordt gemaakt aan de straffeloosheid, als de drugshandel niet de kop wordt ingedrukt, dan zal de vrede in Colombia een illusie blijven.
Daarom is het volgens ons van fundamenteel belang dat de EU de inspanningen voor de vrede van president Pastrana steunt, zoals de fungerend voorzitter van de Raad en de commissarissen Nielson en Patten zojuist hebben uiteengezet en zoals ik nu herhaal. Wij kunnen bijdragen tot de beëindiging van de situatie van sociale onrechtvaardigheid, tot de verbetering van de levensomstandigheden van de lokale bevolking en de versterking van de democratische instellingen.
Verder is het volgens ons van fundamenteel belang dat de FARC terugkeert naar de onderhandelingstafel en dat de termijn van de gedemilitariseerde zone wordt verlengd tot na het weekeinde dat president Pastrana onlangs heeft voorgesteld, opdat de vredesgesprekken kunnen worden voortgezet en tot een goed einde worden gebracht.
Omwille van onze gehechtheid aan de vrede en aan de welvaart van het Colombiaanse volk verzoeken wij president Pastrana dat hij zijn strijd voortzet tegen de paramilitairen en de gewapende groeperingen die dood en verderf zaaien onder de burgerbevolking. Verder verzoeken wij hem de resoluties van de Verenigde Naties over de mensenrechten toe te passen, want alleen zo, met de vereende krachten van alle betrokkenen, door middel van een intense en vastberaden strijd ten gunste van de vrede heeft de hoop voor het Colombiaanse volk weer een kans.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, het geweld in Colombia is voor dit Parlement een bron van grote zorg. De afgelopen jaren hebben wij reeds een reeks resoluties ter ondersteuning van het vredesproces aangenomen. De basis van elk echt vredesproces is overleg tussen de partijen in het conflict en de burgermaatschappij, met zowel NGO' s en boerenorganisaties als lokale gemeenschappen. Een plan voor de financiering van de verdelging van gewassen zonder overleg met de belangrijkste betrokkenen is geen vredesplan.
Bij zijn externe acties in Latijns Amerika heeft Europa successen geboekt door vast te houden aan een zelfstandig beleid dat de nadruk legt op de bevordering van interne oplossingen en aan programma' s die steunen op onze politieke waarden op het vlak van de rechten van de mens, de democratie en de sociale samenhang. Nemen wij het geval van Midden-Amerika, dat uitmondde in de dialoog van San José. De toenmalige Europese Gemeenschap steunde toen een regionale oplossing zonder te vertrekken vanuit de Oost-West-tegenstelling. De Europese Unie moet aan deze eigen lijn op het internationale toneel vasthouden.
Ik heb begrepen dat de Raad en de Commissie bereid zijn om een zelfstandige koers te varen bij de drugsbestrijding. Drugsbestrijding is meer dan het verdelgen van gewassen en het is voor ons uitgesloten dat wij hiertoe zouden overgaan in het kader van de militaire plannen van de Verenigde Staten. De vervanging van gewassen vereist een voorafgaande dialoog met en een alternatieve ontwikkeling voor de boeren. Dit vereist een engagement voor duurzame ontwikkeling: het is bekend dat de besproeiing met Fusarium oxysporum schadelijk is voor het milieu. Dit vereist overleg met de regering opdat deze een herverdeling van land inleidt die de boeren bestaansmiddelen waarborgt en een einde maakt aan de massale vluchtelingenstromen. Kortom, een ander plan op basis van onderhandelingen.
Wat de hulp van de Gemeenschap betreft, baart ons zorgen dat de beschikbare 105 miljoen euro niet wordt bestemd voor concrete projecten inzake armoedebestrijding en voor bescherming van de mensenrechten. Wij zouden meer concrete informatie willen krijgen over de verschillende fondsen alsmede vooral een waarborg dat NGO' s door middel van cofinanciering deelnemen aan het beheer van de projecten waarvoor de fondsen worden bestemd. Dat zou ook een waarborg zijn voor het lot van Colombia, voor dit andere plan-Colombia.
Volgens mijn informatie lopen er op dit moment in Colombia geen projecten van NGO' s die door de Commissie medegefinancierd worden. Mochten die er wel zijn, dan zou ik daar graag meer over horen. Om wat voor programma' s gaat het? Kortom, wij zijn van mening dat de Europese Unie een eigen Colombia-beleid moet voeren, gericht op echte vrede en gebaseerd op de dialoog, op de armoedebestrijding en op vooruitzichten van duurzame ontwikkeling. Andere vormen van beleid en vooral de militaire grillen van de Verenigde Staten brengen geen vrede en zijn voor dit Parlement derhalve onaanvaardbaar. Ik hoop dat een dergelijk beleid evenmin aanvaardbaar is voor de Raad en de Commissie. Dit is een belangrijk punt. Als wij er vandaag in slagen om tot een echt, zelfstandig plan van de Europese Unie voor de vrede in Colombia te komen, dan is dit een gelukkige dag.

Van den Bos
Voorzitter, de bevolking van Colombia lijdt onder armoede, geweld en drugs. Deze drie problemen zijn alleen in een onderlinge samenhang op te lossen. Veel Colombianen leven in een uitzichtloze situatie. Meer dan de helft van de bevolking verdient minder dan twee dollar per dag. De ongelijkheid is schrikbarend. Drie procent van de Colombianen bezitten 70% van het land.
Voor veel kleine boeren is het verbouwen van coca en papaver het enige middel van bestaan. Sociale ongelijkheid, gewelddadige tradities en het ontbreken van staatsmacht geven guerrilla's en paramilitaire eenheden vrij spel om hun niets ontziende gruwelpraktijken vol te houden. Hun strijd om de macht is in wezen een strijd om de drugs. Er heerst volstrekte gerechteloosheid en mensenrechtenschendingen zijn legio.
Natuurlijk moet het werelddrugsprobleem vooral ook in de wortel worden aangepakt, dus ook in de producerende landen zelf. Daarom is het wezenlijk dat de boeren in Colombia een redelijk alternatief wordt geboden voor de productie van drugs. Daar moet dan ook de Europese bijdrage zich vooral op richten. Daarnaast moeten Europa en Amerika natuurlijk ook hun markten open stellen voor de alternatieve producten uit Colombia.
Eenzijdige militaire aanpak zal geen oplossing bieden zolang de diepere oorzaken niet worden aangepakt. Tot nu toe leidde de vergiftiging van plantages tot ernstige milieuschade en vreselijke aandoeningen bij mensen en ook verplaatst de productie zich. Maar, tegelijkertijd moeten wij ook niet naïef zijn. Wij moeten inzien dat soms tegen de drugsmafia ook hard moet worden opgetreden. Grote schurken overtuig je niet altijd met alleen maar onderhandelen. Het moet Europa vooral om het resultaat gaan. De wereld moet verlost worden van de drugs en de Colombiaanse bevolking van armoede en geweld.

Rod
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, over welk Colombia-plan hebben wij het vandaag nu eigenlijk? Gaat het om de eerste, in het Engels gestelde versie, die rechtstreeks uit de Verenigde Staten kwam, zonder eerst aan het Colombiaanse parlement voorgelegd te zijn? Of om de voor Europa bestemde versie, waarin het accent op het sociale vlak ligt, maar waarin de voornamelijk militaire component van dit plan zeker niet verbloemd wordt? Dit steunprogramma voor de Colombiaanse regering richt zich op de bestrijding van de drugsproductie en -handel. Op welke wijze? Door de regering wapens te verschaffen. Met deze militaire uitrusting moeten zogenaamd de cocaplantages vernietigd worden. Neemt u mij niet kwalijk dat ik mijn twijfels heb ten aanzien van het gebruik van deze wapens in een land dat al sinds 1948 stelselmatig kapot wordt gemaakt door een oorlog die vanuit nog steeds geldige sociaal-economische motieven ontstond, maar die meer en meer een oorlog wordt waarin militairen en paramilitairen zich gezamenlijk tegen de bevolking richten. Welke partijen staan er volgens het Colombia-plan nu precies tegenover elkaar? Officieel de Colombiaanse staat tegenover de drugshandel. In werkelijkheid worden de drugsbaronnen beschermd door paramilitaire groeperingen die zelf weer getraind worden door het Colombiaanse leger. Het zijn deze zelfde groeperingen die de kleine, cocaverbouwende boeren vermoorden en die bewoners verjagen uit gebieden die bij olieproducerende multinationals in trek zijn. En dan heb ik het nog niet over de pressie die uitgeoefend wordt op de mensen die actief zijn in de beweging Nunca Más en die ervoor strijden om de herinnering aan deze wreedheden te laten voortbestaan. Onder het mom van een oorlog tegen de drugshandel wordt hier een oorlog tegen de bevolking gevoerd. Dit plan geeft directe steun aan de moordenaars die sinds het begin van dit jaar al meer dan 150 mensen hebben gedood, namelijk de paramilitaire groeperingen, waarvan niet langer ontkend kan worden dat zij zeer nauwe banden met het leger onderhouden. Bovendien kan de Europese Unie in geen geval instemmen met het gebrek aan democratie en rechtmatigheid dat ten grondslag lag aan de ondertekening van dit akkoord tussen de Amerikaanse en Colombiaanse regering. De Unie en haar lidstaten moeten niet meewerken aan dit plan, maar zich ertegen verzetten, zoals ook de NGO' s en de lokale sociale bewegingen al deden. Er kan geen sprake zijn van een gedeelde verantwoordelijkheid met de Amerikanen. Verantwoordelijkheid waarvoor? Voor miljoenen doden? Is het Colombia-plan wel aanvaardbaar? Ik steun de aanpak van de Ontwikkelingscommissie. Vandaar dat wij voor deze resolutie stemmen die in plaats van het verschaffen van wapens juist een tegenovergestelde aanpak voorstelt, namelijk voorkoming van escalatie van het gewapende conflict, bestrijding van het verbond tussen militairen en paramilitairen, aandacht voor de verdedigers van de mensenrechten, en verbetering van de levensomstandigheden van de bevolking in samenwerking met - en niet tegen - de sociale bewegingen. Vrede kan alleen bereikt worden door middel van dialoog en niet door oorlog.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, het geweld in Latijns Amerika is een weerspiegeling van de grote ongelijkheid aldaar. Deze tragische dynamiek neemt in Colombia de meest wrede en dramatische vormen aan. Zozeer zelfs dat ik als arts en professor in de geneeskunde moet vaststellen dat er in Colombia een nieuwe tak van de epidemiologie is ontwikkeld, namelijk de "epidemiologie van het geweld".
Conflictpreventie, onderhandelingen en vreedzame oplossing van conflicten zijn de basisbeginselen van de internationale rol van de Europese Unie. Het plan-Colombia, dat buiten het Colombiaanse parlement om is opgesteld door de Verenigde Staten en president Pastrana staat haaks op deze beginselen. Gisteren ben ik teruggekeerd van het World Social Forum in Porto Alegre. Parlementsleden uit Latijns Amerika en Europa en andere delen van de wereld hebben daar een concreet plan aangenomen dat ik hier verdedig, namelijk dat wij nee moeten zeggen tegen het plan-Colombia en ja tegen een vreedzame oplossing van het conflict aan de onderhandelingstafel.
De Europese Unie kan hier het verschil maken met een ander soort interventies. De drugshandel kan het beste worden bestreden door de internationale distributienetwerken te ontmantelen en het witwassen van geld aan te pakken. De beste oplossing van het geweld is de versterking van de democratie langs vreedzame weg, door onderhandelingen en ontbinding van de aan het leger en het staatsapparaat gelieerde paramilitaire troepen. De beste oplossing van armoede en ongelijkheid is een sociale hervorming die iedereen rechten geeft. Daarom moet het voor ons duidelijk zijn wat er moet gebeuren.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, er is sprake van een zekere mate van verwarring met betrekking tot de dramatische situatie in Colombia. Daarom is het wellicht nuttig om te vermelden dat president Pastrana luttele dagen na zijn verkiezingsoverwinning - ongetwijfeld de grootste en belangrijkste overwinning van een Colombiaanse president van de afgelopen jaren - een ontmoeting had met de leiding van de FARC, de grootste en oudste guerrillabeweging van het Amerikaanse continent. Dit was de eerste keer tijdens het dertig jaar aanslepende conflict dat een verkozen president op Colombiaanse bodem een ontmoeting had met de leiders van een guerrillabeweging. Drie weken na zijn inhuldiging bereikten de leiders van de tweede guerrillabeweging van Colombia, het ELN, en vertegenwoordigers van de burgermaatschappij een akkoord in de Duitse stad Mainz. Er werden onderhandelingen geopend en er werd een gedemilitariseerde zone onder controle van de guerrilla ingesteld ter grootte van Zwitserland.
Helaas kent deze periode echter geen vrede. Sterker nog, geweld, moordpartijen, afpersing, ontvoeringen en sabotageacties door linkse en rechtse gewapende groeperingen zijn meer dan ooit aan de orde van de dag.
Deze situatie en het klimaat van geweld in het land hebben geleid tot een grote mate van scepsis ten aanzien van een mogelijke oplossing van het conflict. Wat kan de Europese Unie in de huidige omstandigheden doen? Zoals de Commissie en de Raad hebben aangegeven, moet de Europese Unie de aspecten van het vredesproces steunen die zijn gericht op de institutionele versterking, de eerbiediging van de rechten van de mens, de alternatieve ontwikkeling, de humanitaire hulp en de maatschappelijke ontwikkeling.
Mijnheer de commissaris, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, ik vraag u of Colombia zich volgens u in deze moeilijke tijden de luxe kan veroorloven om de hulp en de middelen die het in het kader van de internationale solidariteit krijgt aangeboden, af te wijzen. Het is duidelijk dat er een grote inspanning moet worden geleverd en, mijnheer de Voorzitter, matigheid is alles behalve een deugd wanneer hierachter een gebrek aan inzet schuilgaat. De Europese Unie moet zich eenduidig inzetten voor de vrede.
Om de vrede mogelijk te maken, moet aan drie voorwaarden worden voldaan: het misdadige geweld moet worden gestaakt, de guerrillabewegingen moeten terugkeren naar de onderhandelingstafel - president Pastrana heeft hen daartoe opgeroepen en wij hopen dat zij aan deze oproep gevolg zullen geven. De regering moet erop toezien dat werkelijk alle partijen die bij het vredesproces zijn betrokken, ook delen in de vruchten van de vrede. Mijnheer de Voorzitter, grootmoedigheid, realisme, vindingrijke en moedige voorstellen en vooral goede wil zijn noodzakelijke ingrediënten voor een oplossing van de problemen in Colombia. De Europese Unie moet haar solidariteit tonen, zoals de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie hebben aangekondigd.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie moet de handel in verdovende middelen bestrijden en een echt vredesproces in Colombia ondersteunen, maar dit kunnen en mogen wij niet doen door samen te werken met het plan-Colombia. Dit is een nauwelijks verhulde militaire strategie met steun van de Verenigde Staten die het conflict alleen maar zal aanwakkeren, de schendingen van de mensenrechten zal doen toenemen en de drugsproductie hooguit zal verplaatsen.
De bijdrage van de Verenigde Staten bestaat voor driekwart uit militaire bijstand; slechts 6% heeft met de mensenrechten te maken en 4% is bestemd voor hulp aan ontheemden. Het is verbijsterend dat iemand kan volhouden dat dit een plan is ter ondersteuning van het vredesproces hoewel slechts 1% van de bijdrage van de Verenigde Staten voor dit doel is bestemd.
Bij de opstelling van het plan-Colombia is de burgermaatschappij niet geraadpleegd, noch op lokaal, noch op nationaal, noch op internationaal niveau en het is ook nooit goedgekeurd door het Colombiaanse parlement. Bijna alle sectoren van de samenleving hebben hun verzet ertegen aangetekend: gemeentebesturen, democratisch verkozen gouverneurs, de katholieke kerk, niet-gouvernementele organisaties. Steun voor het plan zou derhalve het vertrouwen en de geloofwaardigheid van de EU bij de lokale gemeenschappen ernstige schade toebrengen.
De voorstellen inzake het verdelgen van gewassen vanuit de lucht is niet minder dan de inzet van biologische wapens. Men heeft ontdekt dat de hierbij gebruikte toxische fungus bij de lokale bevolking koorts veroorzaakt, dat vee en vis eraan zijn gestorven en dat deze het immuunsysteem van de mens ondermijnt met ernstige gevolgen, tot de dood aan toe. Dr. Mondragon heeft het Parlement eerder deze maand verteld dat er vorig jaar in Colombia weliswaar 22.000 hectare aan illegale gewassen werd vernietigd, maar dat er 38.000 hectare nieuw werd aangeplant. Het probleem is namelijk dat er voor de boeren geen echt alternatief is.
Ik ben blij met de verklaring van de heer Danielsson dat de Europese steun onafhankelijk zal zijn. Dit Parlement moet zijn inspanningen steunen om, met de hulp van Zweedse NGO's, het in Costa Rica begonnen vredesproces met alle betrokken partijen te bevorderen. Ik ben blij dat hij en niet de heer Solana de Raad vertegenwoordigt, want die heeft kort voor dit debat het hazenpad gekozen nadat hij in juli vorig jaar de EU in Madrid rampzalig had vertegenwoordigd door op eigen houtje zijn steun voor het plan-Colombia uit te spreken.
Ik ben ook blij met de toezegging van commissaris Nielson van vanavond dat de EU zich niet met militaire strategieën zal inlaten. Dat is waar dit Parlement om vraagt. Hij zou wel de persverklaring van september vorig jaar moeten intrekken waarin de Commissie verklaart het plan te steunen.
De heer Salafranca zei dat er sprake is van verwarring. Dit is niet het geval. Het is nog geen motie van wantrouwen in president Pastrana en zijn inspanningen voor de voortzetting van het vredesproces als men erop wijst dat hij er niet in is geslaagd om de paramilitaire groeperingen te ontbinden, een einde te maken aan het optreden van het Colombiaanse leger of adequate bescherming te bieden aan mensenrechtenactivisten, van wie er de afgelopen drie jaar 25 om het leven zijn gekomen. Terecht veroordeelt de heer Salafranca het geweld van linkse en rechtse groeperingen. Wij praten de guerrillabewegingen, wier acties wij veroordelen, evenwel niet goed wanneer wij zeggen dat meer dan 75% van de schendingen van de mensenrechten voor rekening komen van de paramilitairen en het leger.
Dit plan-Colombia is geen vredesplan maar een oorlogsplan en Europa verwerpt het hier vanavond.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn instemming betuigen met de woorden van de heer Howitt. Het plan-Colombia wordt voorgesteld als een middel om de drugsproductie en -handel te bestrijden. Sinds het verdelgen en besproeien van de gewassen zes jaar geleden begon, zijn de cocaplantages evenwel verdrievoudigd. Dat toont aan dat dit geen doelmatige methode is. Het werkt niet en bovendien is het een ecologische ramp.
Sinds het begin van de oorlog tegen de drugs in de jaren '80 is het geweld in Colombia dramatisch toegenomen. 75 tot 80% van de moorden wordt gepleegd door paramilitaire groeperingen die grote landbouwondernemingen en oliebedrijven beschermen. De Colombiaanse regering zegt dat ze de paramilitairen bestrijdt, maar in wezen gedoogt zij deze. De regering weet heel goed dat er nauwe betrekkingen zijn tussen de paramilitairen en het leger. Als er militair materieel wordt aangeschaft zoals het plan-Colombia voorstelt, dan zal dit zonder enige twijfel ook bij de paramilitairen terechtkomen. De moordpartijen zullen toenemen, verdwijningen zullen toenemen, het geweld tegen gewone, onschuldige mensen zal toenemen. Een plan met een militaire dimensie kan nooit de oplossing brengen voor Colombia. Het zal de situatie alleen maar verergeren. Veel lidstaten hebben grote bezwaren tegen de militaire component. Het is wel erg cynisch om te zeggen dat je maatschappelijke hulp wilt bieden terwijl je een militair plan voorstelt.

Di Lello Finuoli
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie neemt er eindelijk nota van dat ernstige sociale problemen aan de basis van de tragische situatie in Colombia liggen, met name een eerlijke herverdeling van de welvaart en van het land tussen de weinigen die alles hebben en de velen die niets hebben.
Het Colombia-plan van Clinton en Pastrana, het versterken van de militaire structuren om drugssmokkel te bestrijden, neigt ernaar deze sociale ongelijkheid te bestendigen, net als de paramilitaire troepen, de trouwe bondgenoten van het leger van Pastrana en van de drugssmokkelaars. Het is geen toeval dat Carlos Castaño bevriend is met de regering en tegelijkertijd hoofd van de drugssmokkelaars en van de paramilitaire troepen. Het is geen toeval dat de paramilitairen de boeren en de politieke en democratische vertegenwoordigers vermoorden en de Amerikaanse avionetas tegelijkertijd onder het voorwendsel van de bestrijding van drugshandel de oogst uitroken en de boeren dwingen hun dorpen te verlaten. Als de Europese Unie werkelijk gelooft in wat er in haar Verdragen en in het nieuwe Handvest over justitie en mensenrechten wordt gesteld, moet ze de sociale eisen van het Colombiaanse volk steunen en zich verzetten tegen het Colombia-plan, want dat is een oorlogsplan en geen vredesplan.
Dames en heren van de Europese Unie, als het land in Colombia niet daadwerkelijk wordt herverdeeld, komt de steun van de Europese Unie zelf ook in de zakken van de drugshandelaren, de terratenientes en de multinationals terecht. De wortel van deze tragedie is de herverdeling van het land en sociale gerechtigheid.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, net als veel van de collega' s die hebben gereageerd op dit Colombia-plan, dit militaire plan van de Verenigde Staten, vind ik dat de Europese Unie autonoom en onafhankelijk moet optreden, ze moet een eigen niet-militaire strategie voeren, ze moet de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden bevorderen en beschermen en vooral bijdragen aan betere levensomstandigheden voor de plaatselijke bevolking.
We hebben meerdere malen, ook in de afgelopen maanden, resoluties opgesteld over de mensenrechten in Colombia, resoluties die dit Parlement heeft aangenomen. Ik wil van deze discussie profiteren om nog iets aan de kaak stellen: sinds 15 september zijn drie Italiaanse burgers, technici van een bedrijf dat machines voor de productie van zoetwaren vervaardigt, in handen van het nationale bevrijdingsleger, samen met drie andere Europeanen en duizenden Colombianen. Niet alleen worden ze al vier maanden lang gegijzeld, het is ook onmogelijk met ze in contact te komen. De Italiaanse overheid doet er alles aan, maar er is een zekere terughoudendheid, ook van de kant van de Colombiaanse regering, om serieus met het bevrijdingsleger te onderhandelen en tot een oplossing te komen.
Ik vind dat we de mensenrechten op de eerste plaats moeten zetten. Ik verzoek de Voorzitter van dit Parlement dus de Colombiaanse overheid per brief aan te sporen de mensenrechten te eerbiedigen en zich in te zetten voor de gijzelaars, aangezien ze stelt dat ze met het bevrijdingsleger en met andere groeperingen aan het onderhandelen is. Als er een akkoord wordt bereikt, moet dat absoluut een bepaling bevatten over de spoedige vrijlating van alle gegijzelde Europese en Colombiaanse burgers, Europese en niet-Europese, in de handen van de militairen.

De Voorzitter
Mevrouw Ghilardotti, ik kan u verzekeren dat het Bureau kennis heeft genomen van uw suggestie aangaande de brief die door de Voorzitter van het Parlement gestuurd moet worden. Het Bureau zal uw suggestie aan de Voorzitter doorgeven.

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, als lid van het Europees Parlement en als secretaris-generaal van mijn partij Eusko Alkartasuna en waar deze in het Baskenland voor staat, wil ik een vredesproces in Colombia steunen. Niet om het even welk vredesproces, maar een proces dat - zo zeggen de Europese NGO's die het meest bij de hulp aan Colombia zijn betrokken - is gebaseerd op het respect voor de rechten van de mens en is gericht op echte duurzame ontwikkeling met sociale rechtvaardigheid voor het land en voor de regio. Steun voor een gedrocht als het plan-Colombia lost geen conflicten op want het pakt deze niet bij de wortel aan. Het zou ons bovendien in de merkwaardige situatie brengen dat wij middelen zouden moeten vrijmaken om de gevolgen van het plan zelf ongedaan te maken.
Los van het feit dat ik volledig gekant ben tegen plannen als het plan-Colombia wil ik er toch op wijzen dat het tegenstrijdig is dat partijen als de Spaanse Partido Popular of de Spaanse Socialistische Partij hier vandaag een front tegen het terrorisme voorstellen dat haaks staat op een oplossing aan de onderhandelingstafel, en zich presenteren als aanhangers van de tegenovergestelde aanpak wanneer het de overkant van de Atlantische Oceaan betreft.
Op onze Spaanse buren - of tenminste op diegenen onder hen die oplossingen voor Colombia voorstaan die zij in Europa afwijzen - is het gezegde van toepassing "ik geef raad, maar volg die zelf niet op".

Scheele
Mijnheer de Voorzitter, de discussie van vanavond in de plenaire vergadering vertoont eenzelfde beeld als wij reeds afgelopen september in de hoorzitting van de Commissie ontwikkelingssamenwerking hebben gezien. Dat het Colombia-plan en deze sterk militaire component een gevaar vormen voor de begonnen vredesonderhandelingen, daarover bestaat een brede consensus. Beide factoren kunnen een escalatie van het conflict in Colombia met zich meebrengen; een escalatie van het conflict na ruim drie decennia burgeroorlog, na ruim 300.000 doden en na de hoop om na het aantreden van president Pastrana tot een dialoog te kunnen komen en de problemen van het land en het conflict te kunnen oplossen.
Vandaag is een aantal keren geopperd dat de wereldwijde drugsproblematiek bij de wortels dient te worden aangepakt. Daar ben ik het uiteraard mee eens. Maar ook de problematiek van het conflict in Colombia dient bij de wortels te worden aangepakt. Europa kan het zich niet permitteren om dezelfde fout te begaan als de Verenigde Staten, namelijk: geloven dat de drugshandel de wortel van het toenemende geweld en van het conflict is, terwijl tegelijkertijd de ogen worden gesloten voor het onrechtvaardige sociale en ingewikkelde politieke systeem in Colombia.
Mijnheer de commissaris, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, het Parlement heeft afgelopen september de Unie opgeroepen om een zelfstandige strategie uit te werken voor de bestrijding van verdovende middelen. Een maand later, in oktober, verklaarde de Raad dat de Unie het vredesproces steunt en ook de onderhandelingen zal begeleiden. Wat wij hier vandaag van u hebben gehoord, klinkt zeer veelbelovend. Ik ben van mening dat de Unie op deze weg moet voortgaan. Het idee dat het conflict in Colombia kan worden opgelost door militaire middelen tegen de drugshandel in te zetten, terwijl de sociale en politieke problemen van het land worden genegeerd, is een farce en bedrog jegens de mensen die al veel te lang wachten op vrede en stabiliteit in hun land!

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, hoe vaak hebben wij in dit Parlement niet de moordpartijen en de oorlog in Colombia veroordeeld? Hoe vaak hebben we geen resoluties aangenomen? Daarom ben ik ook erg blij vandaag Raad en Commissie uitspraken te horen doen die aan duidelijkheid niets te wensen overlaten! Maar wie denkt dat dit Colombia-plan - dat door de Verenigde Staten en de heer Salafranca Sánchez-Neyra met Pastrana tot stand is gebracht - een nieuwe stap in de richting van vrede is, moet goed beseffen dat dit plan de oorlog zal aanwakkeren en de gewapende conflicten naar naburige regio' s en andere landen zal doen overslaan. Ik kan me niet herinneren dat de president van Brazilië, Cardoso, met dit plan heeft ingestemd of het met enthousiasme heeft begroet.
De Europese Unie moet er niet alleen naar streven het vredesproces verder te steunen en te bevorderen, maar moet ook de regering van Colombia zover zien te krijgen dat zij het rechtsstaatbeginsel invoert, want dat bestaat daar niet! Er is geen sprake van een functionerende machtenscheiding en er heerst corruptie. Zo zit de vork daar in de steel, dat weten wij, en het is niet de taak van de Europese Unie om olie op het vuur te gooien - voor die uitspraak ben ik u uiterst dankbaar -, maar om een positieve en betrokken rol in dit vredesproces te spelen. Ook dat is onze taak!

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig artikel 122 van het Reglement betreffende persoonlijke feiten zou ik willen reageren op de opmerkingen van de heren Kreissl-Dörfler en Howitt.
Ik denk dat ik heel duidelijk ben geweest. Ik probeer mijn ideeën altijd zo correct mogelijk en met de grootste eerbied voor mijn collega's te verdedigen, waarbij ik persoonlijke toespelingen zoveel mogelijk vermijd. Mijnheer Kreissl-Dörfler, ik zou graag van u horen wanneer ik volgens u in mijn interventie het militaire bestanddeel van het plan-Colombia zou hebben gesteund. Dat heb ik namelijk helemaal niet gedaan en ik wil hier duidelijk stellen dat ik en mijn fractie, zoals mevrouw Ferrer heeft gezegd, de militaire component van dit plan veroordelen.
Tot de heer Howitt wil ik nogmaals zeggen dat ik ervan overtuigd ben dat president Pastrana te goeder trouw heeft gehandeld. Als u denkt dat hij te kwader trouw heeft gehandeld dan had u dat duidelijk kunnen zeggen tijdens zijn bezoek in de plenaire vergadering van dit Parlement.

Nielson
Ik hoef slechts op enkele interventies te antwoorden. Naar aanleiding van de persverklaring van een half jaar geleden waar de heer Howitt het over had, wil ik bevestigen dat wat ik vanavond heb uiteengezet het standpunt van de Commissie weerspiegelt. Wij hebben ons eigen plan. Wij hebben onze eigen filosofie en wij zullen samenwerken met alle geledingen van de Colombiaanse samenleving om de vrede te versterken. Wij hoeven niet te verwijzen naar het plan-Colombia, want wat wij doen, is daar geen onderdeel van.
Mevrouw Sauquillo, de indicatieve planning voor de besteding van de 105 miljoen euro van de Commissie ziet er als volgt uit: 40 miljoen euro gaat naar projecten op het gebied van maatschappelijke en economische ontwikkeling en armoedebestrijding. Dit omvat een reeks gedecentraliseerde initiatieven op het gebied van gezondheid, onderwijs, ontwikkeling van de landbouw en traditionele productie en kustvisserij. 30 miljoen euro betreft steun voor alternatieve ontwikkeling, 25 miljoen euro betreft steun voor de bestuurlijke en gerechtelijke hervorming en 10 miljoen euro gaat naar acties ten behoeve van de bescherming van de rechten van de mens.
Daarnaast denken wij aan een bedrag van ongeveer 10 miljoen euro per jaar dat gedeeltelijk ECHO-activiteiten zal omvatten. Ik heb het al gehad over de steeds talrijkere ontheemden. Dat geeft aan dat de aanwezigheid van ECHO belangrijk blijft. Wat de medefinanciering van NGO's betreft, verwachten wij dat de uitgaven op het niveau van de afgelopen jaren zullen blijven. Het gaat hierbij om een bedrag van ongeveer 2,4 miljoen euro, misschien iets meer, misschien iets minder. Daarnaast waren er de afgelopen jaren projecten voor een bedrag van 1,3 miljoen euro ten behoeve van de bescherming van het milieu en het tropisch regenwoud.
Veel van deze activiteiten zullen worden uitgevoerd in samenwerking met of door verschillende NGO's. Het is belangrijk dat wij met Colombiaanse NGO's samenwerken en ik zal de betrokken Europese NGO's vragen om in Colombia partners te vinden en partnerschappen aan te gaan. Dit zal de boodschap die wij willen uitdragen ook versterken. Verder zijn er activiteiten om de regering ertoe aan te zetten dat zij meer aandacht besteedt aan punten als de armoedebestrijding en de sociale aspecten van de conflicten. Op dit vlak hebben wij de Colombiaanse regering nodig als partner om een vreedzame ontwikkeling in te leiden.
Het gaat echter niet alleen om de vraag of wij met NGO's werken als zodanig. Dit zal van geval tot geval afhangen van het soort activiteit. Maar de transformatie en de versterking van een vreedzame burgermaatschappij, die een wezenlijk element is van elke oplossing, kan alleen worden bevorderd door een grotere betrokkenheid van NGO's.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Nielson.
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement de volgende ontwerpresoluties ontvangen:
B5-0087/2001 van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het plan-Colombia en de steun voor het vredesproces in Colombia, en
B5-0088/2001 van de leden José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra en Concepció Ferrer, namens de PPE-DE-Fractie, over ondersteuning van het vredesproces in Colombia.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag over twee zaken opheldering willen verkrijgen. Allereerst: is het normaal en reglementair dat er een ontwerpresolutie wordt ingediend naast de door een commissie ingediende resolutie? Dat zou ik graag opgehelderd zien. In de tweede plaats wil ik weten of de tweede ontwerpresolutie gehandhaafd blijft dan wel ingetrokken wordt. Ik wil hierover duidelijke informatie ontvangen.

De Voorzitter
Mijnheer Miranda, volgens de - laten we zeggen - jurisprudentie van dit Parlement is het mogelijk naast de ontwerpresoluties van een commissie andere ontwerpresoluties in te dienen. Dat is niet tegen de usance: aan het recht van initiatief van de verschillende fracties kan niet getornd worden. Wat de tweede vraag betreft, daar kan ik nog niet op antwoorden, al kan ik u wel zeggen dat er volgens het Bureau niets is ingetrokken.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, als antwoord op de vraag van de heer Miranda kan ik mededelen dat mijn fractie inderdaad overweegt om de resolutie in te trekken en zich te scharen achter de resolutie zoals gewijzigd door de Commissie ontwikkelingssamenwerking.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Salafranca, voor deze toelichting.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, voor de notulen: ik heb begrepen dat de PPE-Fractie, na grondig overleg met de PSE-Fractie, haar resolutie zal intrekken. Mocht dat niet het geval zijn, dan moet het Parlement dat vóór morgen weten.
Ten tweede: voor alle duidelijkheid en om het debat niet te laten aanslepen: ik heb absoluut niet gezegd dat de heer Salafranca president Pastrana ervan beschuldigt dat hij te kwader trouw is. Volgens mij denkt hij dat wij denken dat diens pogingen om kritiek op de Colombiaanse regering te dempen te kwader trouw zijn. Dit is echter niet het geval. Hij is te goeder trouw, maar zijn regering kan nog niet aan de verwachtingen voldoen.

De Voorzitter
Mijnheer Howitt, ik ga het debat over dit onderwerp niet heropenen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.45 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Vervoer per spoor
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0013/2001 van de heer Jarzembowski, namens de Delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 91/440/EEG betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap (C5-0643/2000 - 1998/0265(COD));
A5-0014/2001 van de heer Swoboda, namens de Delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 95/18/EG betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen (C5-0644/2000 - 1998/0266(COD)) en over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede inzake veiligheidscertificering (C5-0645/2000 - 1998/0267(COD)).

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, na moeizame maar faire onderhandelingen tussen het Franse voorzitterschap van de Raad en vertegenwoordigers van het Europees Parlement hebben wij, het Parlement, op de avond van 22 november in de bemiddelingsprocedure over de drie fundamentele richtlijnen voor de liberalisering van de spoorwegen - de verdere ontwikkeling van de spoorwegen, vergunningen voor spoorwegondernemingen, toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit - duidelijke vooruitgang geboekt op weg naar de openstelling van de spoorwegsector.
Mevrouw de vice-voorzitter, ik groet u! Ik zal de geboekte vooruitgang samenvatten in drie punten, die wij tegenover de Raad hebben doorgedrukt.
In de eerste plaats hebben wij, wat het grensoverschrijdende vrachtvervoer betreft, besloten alle nationale spoorwegnetten uiterlijk in 2008 volledig open te stellen. Vanaf dat moment moeten alle lidstaten niet alleen de lijnen van het nieuwe trans-Europese goederenvervoersnet, maar hun gehele net voor spoorwegondernemingen uit andere EU-landen openstellen.
In de tweede plaats werd de - oorspronkelijk door Oostenrijk geplande - uitzonderingsbepaling geschrapt, waardoor lidstaten zich aan de strikte Europese bepalingen over het nationale controleorgaan konden onttrekken. Daardoor beslissen in de lidstaten niet de nationale spoorwegmaatschappijen of daarmee verbonden instanties, maar werkelijk onafhankelijke instanties over toelating van spoorwegondernemingen, trajecttoewijzing en trajectvergoeding. De twee essentiële punten zijn dus de opening van alle netten voor het grensoverschrijdende vervoer en de oprichting van een onafhankelijk controleorgaan in alle lidstaten om een eerlijke mededinging te garanderen.
Wat het verslag van de heer Swoboda betreft, is het derde belangrijke punt dat wij ons door een nieuwe bepaling op lange termijn ten doel hebben gesteld de kosten van het gebruik van de spoorweginfrastructuur op de gebruiker te verhalen. Op lange termijn zullen de trajectvergoedingen kunnen worden verhoogd tot ze de kosten dekken en de aanleg, het onderhoud en de ontwikkeling van netten door de gebruiker in plaats van door de belastingbetaler worden betaald. Op termijn moeten net en gebruik immers van elkaar worden gescheiden. In elk geval moet het net door de gebruikers worden onderhouden. Daarom moeten wij er op lange termijn naar streven dat de vergoedingen de kosten dekken.
Met deze drie belangrijke stappen breken wij de verstarde nationale spoorwegstructuren open en creëren wij nieuwe mogelijkheden voor mededinging tussen spoorwegondernemingen. Het Europees Parlement heeft zich daar tezamen met de Commissie voor ingespannen. Aanvankelijk was de Commissie niet geheel overtuigd, maar uiteindelijk heeft ze zich aan onze zijde geschaard om deze liberalisering door te drukken. Ik dank daarom in het bijzonder de vice-voorzitter voor haar medewerking in de bemiddelingsprocedure.
Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie hebben samen de kadervoorwaarden geschapen voor een aantrekkelijke spoorwegsector die in de toekomst een meer klantgericht, grensoverschrijdend goederenvervoer zal kunnen aanbieden. Door meer mededinging willen wij de spoorwegsector zo moderniseren dat meer goederenvervoer over het spoor in plaats van over de weg plaats vindt. Om redenen van milieubescherming is het immers uitermate belangrijk dat goederen op lange trajecten over het spoor in plaats van over de weg worden vervoerd.
Tussen twee haakjes: tijdens de bemiddelingsprocedure is opnieuw het belang gebleken van de medebeslissingsprocedure, die voor de vervoerssector pas sedert het Verdrag van Amsterdam van toepassing is. Alleen dankzij de medebeslissingsprocedure zijn wij erin geslaagd het standpunt van de Raad open te breken. Het Franse voorzitterschap was immers van mening dat de eerste lezing van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad het einde van de onderhandelingen betekende, en dat wij dat moesten aanvaarden. Dankzij een faire bemiddelingsprocedure hebben wij echter meer kunnen bereiken en hebben wij tenminste voor het grensoverschrijdende goederenvervoer vanaf 2008 de interne markt tot stand kunnen brengen.
Ik wil kort een blik in de toekomst werpen. Wij kunnen er niet mee volstaan altijd maar nieuwe wetten, richtlijnen en verordeningen te maken en in nationaal recht om te zetten. Mijn fractie roept de bestaande spoorwegondernemingen - één ervan is op de tribune vertegenwoordigd, waarvoor mijn dank - ertoe op nu al het nodige te doen om, als de nieuwe Europese wetgeving, waarover wij nu een besluit nemen, in 2003 moet worden toegepast, van die bepalingen gebruik te kunnen maken. Zo moeten bijvoorbeeld de Duitse samen met de Nederlandse of andere spoorwegen nu al gebruikmaken van de mogelijkheid om grensoverschrijdend goederenvervoer te organiseren. De traditionele spoorwegmaatschappijen moeten gebruikmaken van de opening van de markt die wij hebben gecreëerd.
Als de traditionele spoorwegmaatschappijen de nieuwe kansen van de liberalisering niet benutten, zullen vele ondernemingen de zaak tezamen met kleine spoorwegmaatschappijen zelf in handen nemen en gebruikmaken van de mogelijkheden die het Europese recht hun biedt. Ze zullen daartoe het recht hebben. In Duitsland zijn er 180 erkende spoorwegondernemingen. Die erkenning geldt overal waar ze aan de slag willen gaan, ook als ze tot nu toe alleen op regionaal niveau werkzaam waren. Wij roepen daarom alle spoorwegmaatschappijen en het bedrijfsleven ertoe op nu al het nodige te doen om van de mededinging gebruik te kunnen maken en meer goederen over het spoor in plaats van over de weg te vervoeren.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij hebben grote inspanningen moeten doen, maar hebben succes geboekt. Zoals altijd hebben een aantal mensen mede voor dat succes gezorgd. Vaak zijn er ook dwarsliggers, maar in dit geval wil ik alleen de mensen vermelden die hebben geholpen. Ik denk daarbij in het bijzonder aan mevrouw de Palacio, die als commissaris voor vervoer zeer veel heeft gedaan om tot een goede oplossing te komen. Ik wil er uitdrukkelijk op wijzen dat mevrouw de Palacio uitstekend werk heeft verricht.
Ook de Franse minister van Vervoer, die ons in het begin wellicht wat heeft willen imponeren - waarin hij niet is geslaagd - was tenslotte bereid met ons een uitstekend compromis tot stand te brengen. Ik dank ook ondervoorzitter Imbeni, die de parlementaire delegatie met grote behoedzaamheid en zorgvuldigheid heeft geleid, en de heer Hatzidakis, onze commissievoorzitter, die ons met raad en daad en met veel vertrouwen in de rapporteurs heeft gesteund.
De procedure heeft te lang geduurd. Steeds opnieuw horen wij dat het Parlement traag en besluiteloos is en dat wij snellere en andere procedures nodig hebben. Ik wil er daarom op wijzen dat op 10 maart 1999 de eerste lezing plaats heeft gevonden. Het gemeenschappelijk standpunt kwam er echter pas op 13 april 2000. Dat is meer dan een jaar later, hoewel de heer Jarzembowski en ikzelf in de commissies de spoedbehandeling hadden gevraagd. Wij hebben het gemeenschappelijk standpunt op 5 juli 2000 behandeld en nog dezelfde dag de wijziging goedgekeurd. Het standpunt van de Raad heeft vervolgens weer vrij lang op zich laten wachten.
Als het nodig is, werkt het Parlement dus snel, ook doordat ik zeer goed met de heer Jarzembowski heb kunnen samenwerken. De Raad heeft het telkens opnieuw moeilijk om tot een gemeenschappelijk standpunt te komen.
Wat is nu de inhoud van deze maatregelen voor de spoorwegen? Het gaat om uiterst belangrijke stappen, die schriftelijk zijn vastgelegd, maar ook om de daarmee verbonden vooruitzichten. In de eerste plaats is er wat ik een op maat gesneden liberalisering noem, waarbij we de mening van de deskundigen niet naast ons neerleggen, maar ons doel voor ogen houden. Ter attentie van de heer Jarzembowski en enkele anderen merk ik op dat ook ik meer had gewild. Wij hadden moediger kunnen zijn. De eerste stappen zijn echter gedaan. Dat was nodig, maar wat in deze tekst staat, kan en moet al vroeger in praktijk worden gebracht dan wij zijn overeengekomen. Dat is voor mij immers het minimum.
In de tweede plaats wil ik het over de kostenstructuur hebben. Wij hebben inderdaad het voorstel van de Commissie gevolgd en gezegd dat op korte termijn alleen de marginale kosten, dus wat een extra trein op een bepaald traject kost, in rekening kunnen worden gebracht. Op lange termijn moeten wij er echter naar streven dat de kosten volledig worden gedekt. Kostendekking kan niet alleen op het spoor, maar ook op de weg worden bereikt. Daarom moet ook met de milieukosten rekening worden gehouden. Op de weg zijn de milieukosten - al is de heer Jarzembowski daarvan nog steeds niet helemaal overtuigd - ongetwijfeld groter dan op het spoor.
In de derde plaats hebben wij de uitzondering voor enkele lidstaten niet geschrapt. Dat is jammer, maar aanvaardbaar. Het zal de trend niet beïnvloeden. Dankzij de steun die ik heb gekregen, ben ik erin geslaagd het principe te doen aanvaarden dat openbare diensten om een goede reden en in beperkte mate voorrang kunnen krijgen. Dat mag evenwel het economisch belangrijke goederenverkeer niet hinderen, dat wij immers van de weg naar het spoor willen brengen. In verband met de looptijd van de kadercontracten die de spoorwegondernemingen voor het gebruik van infrastructuur sluiten, hebben wij ervoor kunnen zorgen dat de investeringen van de spoorwegondernemingen renderend zijn.
Dit is een evenwichtig geheel van goede bepalingen. Wij hebben allemaal gedaan wat we moesten doen. Dat wil echter niet zeggen dat wij morgen na de stemming tevreden naar huis kunnen gaan. Heel belangrijk is in de eerste plaats dat de commissaris ons ook heeft geholpen door aan te kondigen dat de Commissie verdere stappen zal voorstellen. Zoals gezegd, hoop ik dat ze eveneens op maat gesneden en doelgericht zullen zijn.
Een tweede belangrijk punt is dat wij, zoals ik al zei, stapsgewijs tot een internalisering van de externe kosten moeten komen. Met die externe kosten moet zowel in het weg- als in het spoorwegvervoer rekening worden gehouden. Daarmee zal ook gedeeltelijk een einde komen aan de oneerlijke behandeling van het spoor tegenover de weg. Ingrijpende veranderingen komen er niet van vandaag op morgen. De vrachtvervoerders hoeven dus niet bang te zijn. Het spoor moet en zal echter stap voor stap recht worden gedaan. Het gaat om een rechtvaardige verhouding tussen weg- en spoorvervoer.
Arbeidsrecht en arbeidstijd zijn een ander belangrijk punt. Ook hier is de behandeling onrechtvaardig. De commissaris heeft beloofd en de Raad heeft in principe al besloten ons te helpen om een einde te maken aan het oneerlijke rijden onder de tarieven en prijzen in de lidstaten van de Europese Unie - de onderneming Willi Betz bijvoorbeeld doet dat zeer vaak - om, ook inzake arbeidsrecht en arbeidstijd, tot een rechtvaardiger systeem te komen. Ook op dit punt is de spoorweg immers benadeeld tegenover de wettelijke, maar vooral ook de feitelijke verhoudingen op de weg.
Natuurlijk moet in de spoorwegen worden geïnvesteerd. Wij kunnen er niet mee volstaan te zeggen dat wij nu een geweldig systeem hebben, als niemand daarin investeert. Investeringen zijn onontbeerlijk. Ik zeg dat vooral omdat wij voor de uitbreiding staan. Als de uitbreiding gepaard gaat met beter aangepast en dus ook milieuvriendelijker vervoer, zal ze ook beter worden aanvaard. Dat is de betekenis van de maatregelen voor de spoorwegen die wij vandaag voorstellen: een milieuvriendelijker en rechtvaardiger vervoersysteem!

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, al sedert 1994, toen ik lid werd van het Europees Parlement, hoor ik debatten over de reusachtige problemen van de Europese spoorwegen, en ik neem aan dat dergelijke debatten ook voor mijn verkiezing al plaatsvonden.
Ofschoon wij deze problemen dus al jarenlang kennen, wordt mijns inziens met het onderhavig compromis, dat het resultaat is van de bemiddeling tussen het Parlement en de Raad, voor het eerst een echte grote stap gezet in de richting van een daadwerkelijk gemeenschappelijk spoorwegennet en de broodnodige liberalisatie. Zonder deze liberalisatie kunnen wij de Europese spoorwegen geen steun geven bij hun mededingingsvermogen. Al jarenlang hebben onze spoorwegen het nakijken zonder dat wij daar iets tegen kunnen doen.
Mijns inziens moeten alle betrokkenen lof betuigen aan zowel het Europees Parlement als de Commissie. Tezamen hebben wij jarenlang druk uitgeoefend op de Raad, en uiteindelijk zijn wij er in geslaagd de Raad te dwingen de onvermijdelijke richting uit te gaan, een richting die de Europese burgers en alle expediteurs die goederen per spoor vervoeren ten goede zal komen. Ik wil er nog aan herinneren dat volgens de Raad van Helsinki met het akkoord van de vijftien ministers de kous van de liberalisatie en het nieuwe institutionele kader af was. Daarom is het mijns inziens belangrijk dat het Parlement met de hulp van de Commissie erin geslaagd is de Raad tot andere gedachten te bewegen. Vandaag beschikken wij over een compromis dat beter is dan het compromis van Helsinki.
Ik zal niet ingaan op de details. Daar hebben de twee rapporteurs al over gesproken; zij kennen deze materie tot in de puntjes en ik wil hen dan ook van harte gelukwensen met dit compromis. Ik wilde enkel nog eens wijzen op het belang van de clausule in verband met de voortzetting van de liberalisatie in het spoorwegenvervoer. Algemeen gesproken mogen hierop geen uitzonderingen, of derogations, aan de lidstaten worden toegekend, tenzij deze absoluut noodzakelijk zijn vanwege de geografische positie van de lidstaten en de daar heersende omstandigheden.
Tot slot wil ik nog een wens tot uitdrukking brengen. Ik wil graag dat de Raad in het vervolg wat transparanter werkt, tijdig besprekingen begint met de rapporteurs en aanwezig is in de commissies van het Europees Parlement. Ik zeg dit niet alleen omdat ik de rol van het Europees Parlement wil versterken, maar ook omdat ik graag snellere besluitvorming wil. De besluitvorming moet sneller gaan dan de 16 kilometer per uur die de gemiddelde snelheid is van onze spoorwegen.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik iedereen bedanken die het akkoord dat wij hier vanavond bespreken mogelijk heeft gemaakt: in de eerste plaats de beide rapporteurs, de heren Jarzembowski en Swoboda, daarnaast het Franse voorzitterschap en tot slot de Commissie, in het bijzonder mevrouw de commissaris, die hier vanavond bij ons is. Ik wil haar bedanken voor het feit dat zij er met haar standpunt in het bemiddelingscomité in belangrijke mate toe heeft bijgedragen dat het Parlement van mening is dat het voor het internationale reizigersvervoer en het nationale goederenvervoer per spoor, in de vorm van het document dat wij hier bespreken, een concrete overwinning heeft behaald en dat een besluit om strategische redenen is uitgesteld. Ik denk daarom dat het moment gunstig is om constructief te kunnen handelen. Want dit akkoord betekent zonder meer een historische stap die deel uitmaakt van de positieve ontwikkelingen die het Parlement behandelt - nu en in de nabije toekomst. Ik denk aan de uitbreiding, de definitieve invoering van de gemeenschappelijke munt, enzovoort.
En uiteraard, mijnheer de Voorzitter, wordt met dit besluit het netwerk opengesteld. Op het moment dat het netwerk wordt opengesteld, denk ik dat het beheer en de rationalisatie ervan binnen ons bereik liggen. Wij hoeven niet bevreesd te zijn voor wat er in de nabije of verdere toekomst gaat gebeuren, want de logica van de gebeurtenissen zal ons in staat stellen om op deze weg verder te gaan. De onafhankelijkheid van het beheer is een belangrijk punt in het akkoord, aangezien wij de positie van de spoorwegen willen versterken. De heer Jarzembowski heeft gezegd dat het de bedoeling is dat de gebruiker voor de kosten opdraait. Dit is inderdaad het strategische doel, maar voorlopig zal het gebruik van de trein nog moeten worden bevorderd, dus wij hoeven geen haast te maken. Om te beginnen moet het goederenvervoer per spoor worden bevorderd, want het goederenvervoer en het spoor lijken vooralsnog tegengestelde krachten. Onze goederentreinen rijden maar half zo snel als die in de Verenigde Staten. Wij hebben nog geen concurrerend aanbod kunnen verwezenlijken. Wij moeten het goederenvervoersnetwerk verbeteren en de ondernemingen moeten concurrerend worden in de zin dat zij de nadelen van het spoor kunnen opvangen. De ondernemingen moeten oplossingen kunnen aanbieden om de goederen van de onderneming naar het spoor en, bij aankomst, van het spoor naar de onderneming te vervoeren.
Als dit uitblijft, dan volstaat deze stap niet. Wij weten allemaal dat wat hier wordt voorgesteld voordelig is voor het milieu. Daarom moeten wij iedereen bedanken die dit akkoord mogelijk heeft gemaakt alsmede het Parlement voor zijn eensgezindheid ter zake.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het in het overleg tussen het Parlement en de Raad bereikte compromis over de ontwikkeling van het vervoer per spoor is een van de belangrijkste resultaten die tijdens het Finse en het Franse voorzitterschap in de vervoerssector zijn bereikt. Namens mijn fractie bedank ik de rapporteurs Jarzembowski en Swoboda en ook het bemiddelingscomité voor het goede werk dat wij zonder meer als een doorbraak in deze belangrijke zaak kunnen beschouwen.
Onze fractie steunt het verbeteren van het concurrentievermogen van de spoorwegen en de liberalisering van die sector. In het overleg tussen het Parlement en de Raad is een bevredigend geheel tot stand gekomen, waarmee de ontwikkeling van het vervoer per spoor vlot in gang gezet kan worden. De ontwikkeling van het vervoer per spoor blijft ook in de toekomst op de agenda staan, want van de Commissie kunnen wij een volgend spoorwegpakket verwachten dat een verdere liberalisering en een veiligheidselement bevat. Ik vind de veiligheidsaspecten bij de spoorwegen en bij andere vormen van vervoer van groot belang. Het benutten en verspreiden van de beste technologieën ter vergroting van de veiligheid moet een van de prioriteiten worden.
De ontwikkeling van het vervoer per spoor is noodzakelijk om de verkeersproblemen in zeer drukke regio's op te lossen. Ze vermindert de opstoppingen op de wegen en in de luchtvaart. Tegelijkertijd moet er echter voor worden gezorgd dat de trans-Europese netwerken zich ook tot de dunbevolkte en perifere gebieden uitstrekken. Zoals hier al is gezegd, spelen ook milieuaspecten een grote rol bij de ontwikkeling van het vervoer per spoor. In de toekomst moet de praktische uitvoering van het spoorwegpakket worden bekeken en in het licht van de ervaringen moet er verder worden geliberaliseerd. Er moet specifieke aandacht komen voor het harmoniseren van de verschillende vervoersvormen en voor een als geheel goed functionerend vervoersnetwerk.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, rapporteurs, gefeliciteerd. Er is behoorlijk wat werk verricht en zoals u weet dragen de groene fractie de ontwikkeling van railvervoer een warm hart toe. Dat geldt zowel voor het openbaar vervoer als voor de vracht. Uiteindelijk hebben wij maatregelen moeten nemen om de ontwikkeling van spoorwegen, spoorwegvergunningen, spoorweginfrastructuur te stimuleren onder andere door in dit geval over te gaan tot liberalisering.
Ik wijs erop dat wij de plicht hebben, let op sommige vormen van liberalisering elders, om met name de veiligheid en de sociale aspecten die met liberalisering kunnen samenhangen gezamenlijk onder ogen te blijven houden. Wij zijn voor, in zekere zin, efficiënt transport, maar wij zijn vooral voor milieutransport. Ik wil één kritische kanttekening maken en dat is dat de milieuvoordelen van spoor ten opzichte van het wegtransport zwaar aan het verschrompelen zijn. Daar is een simpele reden voor. Ons Parlement heeft besluiten genomen over de euro 1 t/m 5 normen en grenswaarden in een snel verjongende truckvloot en wij hebben nu de plicht om de emissiegrenswaarde en de energie-efficiency van spoorvervoer in snel tempo te verbeteren. Anders is dat voordeel waar wij het over hebben niet meer aanwezig. Onderzoek heeft dat ondertussen genoegzaam aangeduid.
Tegen die achtergrond denk ik dat nog gesteld kan worden, wij hebben daar vragen over gesteld en wij hebben daar antwoorden op gekregen, dat wij daar hard aan moeten sleutelen en ik zou nu graag van de branche het politieke gebaar willen zien. Wij hebben het politieke besluit genomen, maar nu willen wij van de branche het gebaar zien dat men nu volop aan de slag gaat met de verdere ontwikkeling van deze sector.

Meijer
Voorzitter, mijn fractie is voorstander van het opruimen van onnodige grensbelemmeringen in het spoorwegverkeer. Uit een oogpunt van milieu, ruimtebeslag, veiligheid en arbeidsomstandigheden zien wij bovendien graag dat veel vrachtvervoer dat nu nog over de weg plaatsvindt wordt overgeheveld naar het spoor. Die opruiming kan het beste worden bereikt door goede afspraken te maken tussen de lidstaten van de Europese Unie.
Daarom waren wij het eens met de door de Raad in december 1999 aan het eind van het Finse voorzitterschap gemaakte afspraken. Die afspraken schiepen ruimte voor doorgaande transnationale corridors en voor voldoende uitzonderings- en overgangsbepalingen om mogelijke nadelen tijdig weg te nemen. Helaas bestond bij een meerderheid van het Parlement het idee dat die afspraak ontoereikend was en dat meer nadruk moet liggen op liberalisering en privatisering.
Die mening past in een modetrend die heeft geleid tot een neoliberale stormloop tegen de publieke dienstverlening, de gemeenschapsbedrijven en de georganiseerde werknemers, vooral in de sectoren posterijen, spoorwegen en energievoorziening. Dat waren bedrijven die de potentie in zich dragen om te laten zien dat wij onze economie democratischer, milieuvriendelijker en minder winstbelust kunnen organiseren maar die nu worden gedwongen zich aan te passen aan winststreven en concurrentie.
Voorstanders van liberalisering zien de spoorwegen als een hinderlijk staatsmonopolie met lastige en veeleisende vakbonden. Maar hun alternatief kan leiden tot chaos en belangenconflicten en tot nieuwe monopolies zonder enige democratische controle. Liberalisering kan natuurlijk wel in het voordeel zijn van afzonderlijke particuliere ondernemingen die meer vrijheid krijgen en meer kansen op het aanboren van nieuw inkomen maar dat garandeert geen keuze voor meer milieuvriendelijke wijze van vervoer. Daarentegen kunnen er grote nadelen ontstaan voor de bestaande spoorwegbedrijven, voor hun personeel en voor de democratische besluitvorming over hun toekomstige verkeerspolitiek.
Mijn fractie was het in dit geval daarom meer eens met de Raad dan met de meerderheid van dit Parlement. Als het aan mijn fractie had gelegen was deze conciliatie dus niet nodig geweest. Desondanks heb ik eraan meegedaan vanuit de opvatting dat de ingenomen onverzoenlijke posities elk positief resultaat in de weg stonden en dat het ook niet verstandig is als het Finse compromis wordt ingetrokken.
Hoewel ik tegen de eerder door het Parlement gekozen richting heb gestemd, heb ik op 22 november in de parlementsdelegatie gepleit voor de bereidheid tot een compromis. Toen dat werd bereikt, heb ik mij uit waardering voor deze procedure van stemming onthouden net zoals de meerderheid van mijn fractie morgen zal doen bij de eindstemming. Met de uitkomst van deze conciliatie vindt er nog steeds meer liberalisering plaats dan wij nuttig vinden, maar minder dan aanvankelijk dreigde. Ik vrees overigens dat dit conciliatiepakket binnenkort zal worden ingehaald door nog verdergaande liberaliseringsplannen van de Europese Commissie waarmee mijn fractie dan niet zal kunnen instemmen.

Esclopé
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, geachte collega' s, een radicale hervorming van de spoorwegen was onvermijdelijk en was vooral nodig om de huidige, betreurenswaardige tendens te keren dat alle vervoer over de weg moet plaatsvinden, ten koste van het goederenvervoer per spoor. Los van deze feiten echter, die zeker als een voorwendsel zijn aangegrepen, wijken de uiteindelijke voorstellen van dit verslag behoorlijk af van hetgeen wij zouden wensen. Niet alleen duurde het maar liefst drie, vijf of zeven jaar om dit resultaat te bereiken, maar dan nog blijft er in feite grote onzekerheid bestaan doordat sommigen voorstander zijn van volledige liberalisering, een liberalisering waarmee wij niet kunnen instemmen.
Waakzaamheid blijft geboden, aangezien deze liberalisering van het goederenvervoer rampzalige gevolgen zal hebben voor zowel de ruimtelijke ordening als de maatschappelijke samenhang, met name indien de dienstverlening geen rekening meer houdt met het concept van een volledig dekkend netwerk en niet langer ten dienste staat van de bevolking.
Overigens zal ook de openstelling van het passagiersvervoer waar sommigen direct hierna op aansturen een belangrijke, om niet te zeggen kapitale test zijn voor het voortbestaan van het begrip openbare dienstverlening. Kortom, zal er bij een volledige liberalisering van het spoorwegvervoer nog rekening worden gehouden met dit aspect van openbare dienstverlening? Ik vrees van niet want in dat geval zullen wij weer geconfronteerd worden met rentabiliteitscijfers en -reacties, die haaks staan op het principe van openbare dienstverlening.
Hetzelfde, geachte collega' s, geldt voor het veiligheidsaspect. Uiteraard moet de infrastructuur veilig zijn en deel uitmaken van overheidsinstellingen, maar wanorde en felle concurrentie houden onvermijdelijk het risico in van storingen of ernstige ongelukken, waardoor een zware schuldenlast zou worden gelegd op alle inspanningen.
Tot slot, hoewel wij inzien dat investeringen op Europees niveau noodzakelijk zijn om de spoorwegsector een nieuwe impuls te geven, zullen wij de eerste stappen van de liberalisering met aandacht blijven volgen. Wij achten het wenselijk eerst de balans op te maken voordat er volgende stappen worden uitgevoerd, vanuit de gedachte dat er nog andere mogelijkheden zijn die wij kunnen en moeten onderzoeken.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, aan de taal van het spoorwegpersoneel hebben wij vele zegswijzen te danken. Als het voor iets te laat is, zeggen wij dat de trein vertrokken is. Wat onze trein betreft, is dat jammer genoeg het geval. Deze drie voorstellen voor richtlijnen betreffende de spoorweginfrastructuur, waarover wij morgen stemmen, komen te laat. Het resultaat van de moeizame onderhandelingen in het bemiddelingscomité komt eigenlijk tien jaar te laat. Dat blijkt jammer genoeg uit de statistieken. Het goederenvervoer over het spoor is in de laatste jaren in elkaar gestort. Een kentering binnen afzienbare tijd lijkt zeer moeilijk te bewerkstelligen.
In 1970 werd de gemeenschappelijke markt voor goederen een feit. De interne markt bestaat sinds 1992/1993. Vandaag, in 2001, hebben wij dus duidelijk vertraging. Onze trein heeft niet alleen vertraging, hij rijdt ook traag. De opening van het trans-Europese spoorwegverkeer in 2003 klinkt nog goed, maar 2008 voor het nationale goederenverkeer is zeker het verkeerde signaal. Van de aansluiting van het Oost-Europese goederenvervoer op het spoor is nog helemaal geen sprake. Ook op dat gebied hebben wij dus vertraging opgelopen.
Er zijn ook andere, betere signalen, groen licht als het ware. Wij mogen de positieve resultaten niet negeren. Zo wordt door de oprichting van onafhankelijke reguleringsinstanties het licht op groen gezet voor meer mededinging en mogen wij hopen dat de onontbeerlijke hervormingen niet op een zijspoor terechtkomen. Na lang wikken en wegen werden alleen aan de perifere landen van de Unie - en aan het kleine Luxemburg - uitzonderingsbepalingen toegestaan. Ook werd het project voor een beter goederenvervoer per spoor op stapel gezet. Het volgende punt op de agenda is de interoperabiliteit. Wij zetten ook de bakens uit voor gecombineerd vervoer. Op de Europese spoorwegen zal ooit, zoals nu op de Europese wegen, vrij verkeer bestaan. Wij mogen de hoop niet opgeven. Ik dank de beide rapporteurs en de commissaris, wier goede samenwerking hier al werd beklemtoond en terecht werd geprezen, dan ook van ganser harte.

Hedkvist Petersen
Mijnheer de Voorzitter, collega's, mevrouw de commissaris, er wordt hier gesproken over wie de winnaars van deze bemiddeling zijn. Naar mijn mening zijn de Europese burgers de winnaars. Als we erin slagen om het resultaat van deze bemiddeling te realiseren, krijgen we ook de kans om het milieu in Europa te verbeteren. Daar hebben wij burgers allemaal baat bij.
Ik zie het milieu als een belangrijke reden om de spoorwegproblematiek aan te pakken. Het is immers bekend dat het vervoer over de weg al lange tijd toeneemt ten koste van het vervoer per spoor. Deze ontwikkeling moet een halt toegeroepen worden. Verder is het van belang dat wij mogelijkheden creëren voor rail-wegvervoer, zodat bijvoorbeeld op lange trajecten gebruik gemaakt kan worden van zowel wegen als spoorwegen. Een probleem vormden ook de hoge rechten voor het gebruik van de spoorweginfrastructuur, die een efficiënter vervoer per spoor tegenhielden. Bovendien is de organisatiestructuur van de spoorwegen van belang. Ik ben tevreden over het bereikte resultaat van de bemiddeling, ook al is het wat mij betreft nog wat aan de magere kant.
Wat betreft de marginale-kostenheffingen is er mijns inziens goed bemiddeld. Dat maakt het ook voor exploitanten van lange trajecten mogelijk om te concurreren. Dat is belangrijk in Europa, waar veel lange trajecten zijn. Ook van belang is dat het systeem wordt gecontroleerd, want men moet vertrouwen krijgen in de spoorwegen en in de oplossing die we nu hebben gevonden.
Ik ben dus tevreden over het resultaat en wil hierbij alle betrokkenen bedanken. Tot slot hoop ik dat wij er allemaal op kunnen toezien dat het gerealiseerd wordt.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, er wordt nu gewerkt aan het Europa van het spoor en dat werd tijd. Het werd zelfs meer dan tijd dat er daadwerkelijk een Europa van het spoor werd opgezet en vooral dat er voor de middelen werd gezorgd om dit te verwezenlijken. Enfin, wij kunnen er vertrouwen in hebben, we kunnen tegemoetkomen aan de verwachtingen van de burgers en geloven dat er een begin wordt gemaakt met het verleggen van het accent van de weg naar het spoor. Dank zij de bemiddeling over wat wij het "spoorwegpakket" noemen, kan deze eerste steen worden gelegd. Nu komt het erop aan ook werkelijk, concreet te investeren, zodat het spoorwegverkeer de verwachtingen kan inlossen en terecht zijn positie kan innemen van minst vervuilend transportmiddel dat een bijdrage levert aan de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.
Ik blijf hameren op de alarmerende voorspellingen van de wetenschappers ten aanzien van de klimaatveranderingen, die voor een groot deel te wijten zijn aan het wegvervoer. De gletsjers smelten sneller dan dat het staal van de dwarsliggers van de rails afkoelt. Hoewel wij blij mogen zijn met het besluit van de Frans-Italiaanse top om een nieuwe spoorlijn aan te leggen tussen Lyon en Turijn, zal de Europese Unie ten aanzien van haar infrastructuurprojecten nog moeten bewijzen dat zij over veel moed beschikt. In sommige gevallen stelt men zich namelijk nog steeds de vraag of het niet beter is een nieuwe autosnelweg aan te leggen, of dat men aan het spoor moet denken. Ik denk hierbij met name aan de vrachtpassage in de Moezelvallei via het zogenaamde A32-project. De Europese Unie moet zich inderdaad flink inzetten om ervoor te zorgen dat het spoor het favoriete transportmiddel wordt van de burgers en het vanzelfsprekende, ja zelfs verplichte transportmiddel voor het goederenvervoer.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, positief aan dit compromis is dat hinderpalen voor het grensoverschrijdend goederenvervoer binnen afzienbare tijd worden opgeruimd. Zo zullen wellicht meer goederen over het spoor dan over de weg worden vervoerd. Vergelijkbare kostenfactoren moeten worden geharmoniseerd en daarmee rekening houdend moeten gelijke concurrentievoorwaarden worden geschapen. Mededinging moet dan echter niet worden gedefinieerd als de strijd voor de laagste kosten en de hoogste winst, maar als het streven naar duurzaamheid, sociale vaardigheid, gebruiksvriendelijkheid, kwaliteit en dienstverlening. Waarom is een particuliere aanbieder noodzakelijk beter dan een openbare? Wij moeten de vraag beantwoorden wat wij onder zorg voor het bestaan verstaan en of openbare exploitanten daarvoor beter of slechter dan particuliere exploitanten kunnen instaan.
Gelijke toegangsvoorwaarden voor iedereen zijn geen garantie. Als particuliere ondernemingen geen winst maken, verdwijnen ze van de markt. Openbare exploitanten kunnen zich verliezen in maatschappelijk noodzakelijke deelsectoren veroorloven. Ze beschikken immers over herverdelingsmogelijkheden. Het gaat niet aan dat winsten worden geprivatiseerd en verliezen op de samenleving worden afgewenteld. Zowel de openbare als particuliere aanbieders van diensten in de Europese interne markt moeten het algemeen belang dienen. Daarom zijn uniforme kadervoorwaarden onontbeerlijk. In de praktijk moet blijken of de beginnende liberalisering in het Europese spoorverkeer de consumenten betere diensten zal opleveren.
De ervaringen in de lidstaten die met de liberalisering al flink zijn opgeschoten, lopen sterk uiteen. Duitsland - mijne heren van de Duitse Spoorwegen, het spijt mij - is een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet. Massale afschaffing van regionale lijnen, sluiting van stations, almaar langere wachttijden, sluiting van reparatiewerkplaatsen en drastische inkrimping van het personeel hebben met mededinging in het belang van de dienstverlening aan de burger niets te maken!

Jeggle
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik ben het met de grote meerderheid in het Parlement eens dat wij met het resultaat van de bemiddeling over de verslagen betreffende de spoorwegen een grote stap in de richting van marktopening van het internationale goederenvervoer hebben gedaan. De verslagen van de heren Swoboda en Jarzembowski zijn een goede basis. De scheiding van beheer en gebruik van de spoorwegen is een voorwaarde voor de liberalisering van het Europese spoorwegverkeer. Daarmee moest bij het moeilijke maar noodzakelijke werk in het bemiddelingscomité rekening worden gehouden. Ik dank iedereen die hieraan heeft meegewerkt.
Zoals op vele andere al geliberaliseerde gebieden is gebleken, heeft mededinging een positieve invloed. Wat het goederenverkeer betreft, liggen de voordelen voor de hand. Als de Europese spoorwegen hun concurrentievermogen tegenover andere vervoerdragers, in het bijzonder het wegvervoer, kunnen verhogen, heeft dat positieve gevolgen voor het milieu en zal dat ook aan een oplossing voor de ernstige problemen van het wegvervoer bijdragen.
Het spreekt eigenlijk voor zich dat, om deze doelstellingen te bereiken, de mededinging niet aan de nationale grenzen mag ophouden, maar in heel de Gemeenschap moet bestaan. Alleen zo wordt het spoor een echt alternatief. Dat deze doelstelling, zij het met overgangstermijnen, kan worden bereikt, is een groot succes voor het Parlement. Wat voor het goederenverkeer geldt, moet ook voor het personenverkeer gelden. De problemen van andere vervoersdragers - bijvoorbeeld de weg - beperken zich niet tot het goederenvervoer, maar betreffen ook het personenvervoer.
Het aandeel van het spoor op de vervoersmarkt kan alleen maar opnieuw groeien als het een echt alternatief biedt. Vandaag betekent dit dat het spoorvervoer internationaal, sterk op het gebied van dienstverlening en consumentgericht moet zijn. Als het spoor die uitdaging aangaat, kan het alleen maar winnen, en als dat gebeurt winnen wij allemaal!

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, als wij echt iets aan het milieu willen doen en ertoe willen bijdragen dat het spoor de overvolle wegen in Europa ontlast, moeten wij volgens mij drie doelstellingen verwezenlijken: in de eerste plaats een absolute scheiding tussen en onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder, die een doelmatig gebruik van de infrastructuur moet verzekeren, en de exploitant van de spoorwegdiensten; ten tweede, ervoor zorgen dat de spoorwegen in combinatie met andere vervoersmiddelen worden gebruikt om echte deur-tot-deur-diensten mogelijk te maken en ten derde moeten er, net zoals er tolvrije wegen zijn, spoorwegtracés komen waarvoor niet hoeft te worden betaald. De kosten per vervoerde ton goederen mogen geen afschrikkende werking hebben en moeten voor het spoor in elk geval lager liggen. Anders zullen wij geen verandering kunnen brengen in de huidige situatie. Dan zullen wij de wegen niet kunnen ontlasten, noch een beter milieu tot stand brengen.

Vachetta
Mijnheer de Voorzitter, wij weten allemaal hoe belangrijk het railvervoer is voor een gunstige ontwikkeling van de werkgelegenheid, voor het behoud van het milieu en voor een duurzame ruimtelijke ordening. Daarom vind ik dat wij ons niet tevreden kunnen stellen met de uitkomst van de bemiddeling tussen het Europees Parlement en de Raad. Met dit compromis wordt de wedloop op de openstelling van de markten en de concurrentie van het railvervoer - zowel vracht als passagiers - voortgezet om tegemoet te komen aan de economische logica van winstbejag, in plaats van in te spelen op de behoeften van gebruikers en werknemers in deze sector. Het verslag stemt in met het plan het railvervoer te liberaliseren, en meer in het bijzonder de infrastructuurbeheerders onafhankelijk te maken van de lidstaten. Als wij dit goedkeuren, kan dit tot een grotere onveiligheid van de spoorwegen leiden. Toch hadden wij ook een andere keuze kunnen maken. Ondanks de bestaande historische en nationale verschillen zijn de hinderpalen om de openbare diensten in het railvervoer op Europees niveau te coördineren niet onoverkomelijk. Overigens vraagt het spoorwegpersoneel hier zelf om. Wij moeten toe naar een publieke dienstverlening in Europees verband in het kader van een gemeenschappelijk beleid...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Beazley
Mijnheer de Voorzitter, de heer Jarzembowski merkt in zijn toelichting op dat het railvervoer moet worden versterkt en dat de efficiëntie en het mededingingsvermogen van de spoorwegen moeten worden verhoogd om de neerwaartse trend van het marktaandeel van de afgelopen 15 jaar te keren. Hij merkt op dat de lidstaten niet veel verder zijn gekomen met de scheiding tussen de uitvoering van de spoorwegdiensten en het beheer van de infrastructuur, en dat we in de meeste landen geen doeltreffende opening van de spoorwegmarkt hebben waargenomen.
In dit opzicht verdient de vorige conservatieve regering van het Verenigd Koninkrijk heel wat lof. De huidige Labourregering zet het beleid van de vorige regering voort. In oktober vorig jaar vond evenwel in Hertfordshire, een deel van de oostelijke regio die ik in dit Parlement vertegenwoordig, het ongeluk plaats met de trein naar Hatfield. Vier mensen kwamen hierbij om het leven en velen raakten ernstig gewond. Het ongeval vond plaats in een bocht waar de trein 185 km/u reed. Naar het schijnt wist de infrastructuurbeheerder al sinds november 1999 dat er een barst in de rail zat en in januari vorig jaar werd er nog een rapport over opgesteld. Desondanks werd er niets ondernomen.
De Britse minister van Vervoer, Lord McDonald, heeft aangekondigd dat er geen openbaar onderzoek zal komen. Daarentegen zullen sommige leden van Railtrack, de infrastructuuronderneming, en van Balfour Beatty op grond van het ongeval wellicht worden aangeklaagd wegens doodslag.
De commissaris is ongetwijfeld op de hoogte van de details van dit specifieke ongeval, dat niet uniek is in Europa. Ik hoop dat zij zich wil buigen over de gevolgen van het ongeval. De situatie van de spoorwegen in het Verenigd Koninkrijk is chaotisch, het vertrouwen van de reizigers is weggevaagd, reparatiewerkzaamheden hebben een grote investering gevergd. Railtrack dreigt nu met vertragingen bij de werkzaamheden in het kader van het programma Kanaaltunnel fase II, dat een belangrijk onderdeel is van het geïntegreerde Europese spoorwegnet dat wij allemaal steunen.
Ik hoop dat de commissaris de betrokken diensten in het Verenigd Koninkrijk kan steunen. Het gaat hier niet om een louter binnenlandse aangelegenheid. Het heeft vertakkingen tot aan de werkzaamheden aan de Kanaaltunnel. Wellicht kan er bijkomende steun worden verleend in het kader van het TEN's-programma. Ik kijk uit naar een discussie met de commissaris over deze uiterst zorgwekkende ontwikkeling.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, evenals vrijwel alle sprekers wil ik uiting geven aan mijn tevredenheid met het resultaat van de bemiddeling. Laat het duidelijk zijn dat wij met dit initiatief de spoorwegen willen redden en moderniseren en aanpassen aan de nieuwe omstandigheden. Aan het begin van de eenentwintigste eeuw willen wij de spoorwegen weer maken tot wat deze aan het begin van de twintigste eeuw waren, namelijk een betrouwbaar, doelmatig, snel en - voor die tijd - veilig vervoerssysteem dat een motor was voor de ontwikkeling en een waarborg voor de rijkdom en het evenwicht tussen verschillende regio's.
Op 22 november vorig jaar hebben wij volgens mij een belangrijke stap in deze richting gezet. Met de beslissingen van vandaag willen wij de kwaliteit van de dienst verbeteren. Want, in tegenstelling tot wat sommigen onder u hebben beweerd, moet ik u zeggen dat het probleem van de spoorwegen vandaag de dag niet is of zij openbaar of particulier zijn, al zijn de meeste nog altijd openbaar. Het probleem is dat zij niet functioneren. Laten wij de zaken eens op een rijtje zetten. Als wij het hier hadden over vlot functionerende spoorwegen, dan zou een aantal van de hier voorgestelde maatregelen bespreekbaar zijn. Het probleem in de huidige situatie is echter dat de openbare dienst van de monopolistische overheidsbedrijven niet functioneert. Het huidige stelsel van nationale, verdeelde spoorwegnetten die niet op elkaar aansluiten, functioneert niet. Het komt nu aan op een - ik ben geneigd te zeggen revolutionaire - verandering van de spoorwegen.
Want, dames en heren, vandaag - of eigenlijk morgen, maar ik twijfel er niet aan dat u de overeengekomen tekst morgen zult aannemen - hebben wij met dit debat niet alleen de opening van het spoorwegnet bewerkstelligd. Nee, wij scheppen iets geheel nieuws. Wij bouwen aan een Europese spoorweg die de plaats van de huidige vijftien nationale, naast elkaar bestaande spoorwegen moet innemen. Dat is een revolutionaire verandering. Maar wij moeten goed voor ogen houden dat dit ons doel is.
Dames en heren, sommigen onder u hebben geklaagd dat het allemaal zolang duurt. Dat is waar en wij hadden wellicht graag gezien dat het allemaal wat sneller was gegaan. Maar ik geloof dat wij in het ruime jaar dat ik deze verantwoordelijkheid draag grote vooruitgang hebben geboekt en dat het hele proces is versneld. Bovendien heeft de medebeslissingsprocedure goed gewerkt en ik wil de heer Imbeni en de rapporteurs, de heren Swoboda en Jarzembowski en het hele Parlement daarvoor bedanken.
Daarnaast wil ik het Finse voorzitterschap bedanken en in het bijzonder het Franse voorzitterschap. Het feit dat de Franse minister van Vervoer een kenner en liefhebber van de spoorwegen is en dat dit door sommigen als een hinderpaal werd gezien, heeft er volgens mij juist toe bijgedragen dat wij dit resultaat hebben kunnen bereiken.
Dames en heren, sommigen zijn bezorgd over de uitbreiding. Deze houdt natuurlijk in dat het Europese spoorwegnet in aanbouw zal worden uitgebreid tot buiten de huidige grenzen van de Unie naarmate deze zich uitbreidt.
De essentiële kenmerken zijn de opening van het volledige netwerk en de scheiding van functies, zoals de heer Jarzembowski terecht heeft gezegd. Minstens zo belangrijk is de tarifering. In het Witboek zal de kwestie van een niet-discriminerende tarifering aan de orde komen. Op dit vlak zullen wij de conclusies van het verslag-Costa, waarvoor ik het Parlement nogmaals bedank, in het Witboek verwerken. Maar wij zullen het niet laten bij wat wij tot nu toe hebben bereikt en wat wij vandaag en morgen zullen voltooien. Wij zullen ons ook buigen over het wegvervoer en over wat wij met het oog op de toekomst moeten doen. Ik wil de heer Swoboda op het hart drukken dat de maatregelen waar hij het over had - voor een eerlijke concurrentie bij het wegvervoer en tussen het wegvervoer en andere vervoersmodi - reeds zijn of zullen worden voorgelegd.
Daarnaast zijn wij van plan om in de loop van het jaar een richtlijn voor de veiligheid bij de spoorwegen voor te leggen. Sommigen onder u hebben lucht gegeven aan hun bezorgdheid hierover. Ik hoop dat ik bij de behandeling van deze beide richtlijnen kan rekenen op uw steun voor de richtlijn over interoperabiliteit. Nog voor het einde van het jaar zullen wij een mededeling voorleggen over de opening van de nationale markten van het goederen- en reizigersvervoer. Naast deze mededeling zullen wij nog een richtlijn voorleggen tot wijziging van de richtlijn 91/440/EEG om de markten van het nationale goederenvervoer en het internationale reizigersvervoer open te stellen. Dan komt er nog een wijziging van de richtlijn 96/48/EG over de interoperabiliteit van het Europees systeem van hogesnelheidstreinen.
Ik heb al gezegd dat wij nog voor het einde van het jaar een tweede spoorwegpakket zullen voorleggen dat wij, naar ik hoop, sneller zullen kunnen afhandelen. De kwestie van de veiligheid alsmede de verbetering van het milieu vormen de kern hiervan, want dat zijn zaken die de burgers onmiddellijk aangaan. Maar ik wil nog ingaan op een aantal punten die hier werden genoemd.
Naar aanleiding van de liberalisering werd gesproken over privatisering en dat de openbare dienst hiermee op de helling zou komen. Dames en heren, laten wij de zaken niet door elkaar halen. Vandaag hebben wij het over de opening van een trans-Europees spoorwegnet voor de mededinging, voor zowel particuliere als overheidsbedrijven, op voorwaarde dat deze de benodigde vergunning hebben.
Het gaat hier helemaal niet om privatisering, niet van de exploitanten en al helemaal niet van de infrastructuur. Wel integendeel, er zal in infrastructuur moeten worden geïnvesteerd. In veel landen is al bijna dertig jaar geen euro in infrastructuur geïnvesteerd. Door de veiligheidsvereisten zal er nu juist voor worden gezorgd dat de veiligheid kan worden gewaarborgd van zowel het rollend materieel als de vaste infrastructuur. Bovendien wordt de openbare dienst helaas ook vandaag niet adequaat verzorgd en daar willen wij verandering in brengen.
De heer Ortuondo Larrea zei zojuist dat wij op nog twee dingen moeten letten: het intermodaal vervoer en het evenwicht tussen het wegvervoer en de andere vervoersmodi. Vanmorgen las ik een persbericht van één van de werkgeversorganisaties in de sector van het wegvervoer. Deze klaagde over het komende Witboek omdat dit te zeer op de spoorwegen zou zijn toegespitst. Welnu, dat hou je altijd, maar waar het om gaat is het volgende: de vraag naar vervoer zal de komende tien jaar met 40% groeien. Wij moeten ervoor zorgen dat deze 40% niet helemaal naar het wegvervoer gaat, maar naar andere vervoersmodi. En tegelijkertijd moeten wij de groei, de levenskwaliteit, de werkgelegenheid en de welvaart van de burgers in de Europese Unie met concrete maatregelen waarborgen. Daarnaast zal er uiteraard een brede studie worden uitgevoerd over de verschillende vervoersmodi, de mededinging tussen de vervoersmodi, de intermodaliteit, de interconnectie en de interoperabiliteit om een veel doelmatiger vervoerssysteem voor onze economie en voor onze burgers te creëren.

Samenwerking en handelsbetrekkingen tussen de EU en de geïndustrialiseerde landen van Noord-Amerika, het Verre Oosten en Australazië
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0004/2001) van mevrouw Mann, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van projecten ter bevordering van de samenwerking en de handelsbetrekkingen tussen de EU en de geïndustrialiseerde landen van Noord-Amerika, het Verre Oosten en Australazië (COM(2000) 381 - C5-0455/2000 - 2000/0165(CNS)).

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren van de Commissie, dames en heren, op dit late uur wil ik mijn spreektijd gebruiken om het voorstel van de Commissie voor een verordening van de Raad betreffende projecten ter bevordering van de samenwerking en de handelsbetrekkingen tussen de EU en de geïndustrialiseerde landen van Noord-Amerika, het Verre Oosten en Australazië, en mijn desbetreffend verslag kort toe te lichten.
In de titel staat 'de geïndustrialiseerde landen'. Dat is ietwat verwarrend. Het gaat natuurlijk niet om alle industrielanden van de wereld, maar alleen om die waarmee wij geen vrijhandelszone vormen of samenwerkings- of partnerschapsovereenkomst hebben gesloten. Ik wil de Commissie voor haar voorstel voor een verordening hartelijk danken. De Commissie heeft op dit gebied uitstekend werk verricht. Denken wij maar aan de moeilijke politieke debatten die daarover in de Raad werden gevoerd, en aan de wellicht niet altijd gemakkelijke samenwerking met het Europees Parlement. Bovendien heeft de Commissie een grote prestatie geleverd door de vele bestaande kleine projecten en programma' s met betrekking tot de voormelde landen in een begrotingslijn onder te brengen en aldus daarvoor een rechtsgrondslag te creëren. Ik dank de Commissie dan ook uitdrukkelijk voor de uitstekende samenwerking.
Doelstelling van dit Commissievoorstel voor een verordening is het creëren van een solide rechts- en begrotingskader voor de maatregelen die in het kader van de bestaande bilaterale overeenkomsten tussen de EU en de zes vermelde industrielanden zijn genomen. Deze maatregelen worden op dit ogenblik uit verschillende begrotingslijnen gefinancierd. Een aantal daarvan moet als proefproject of voorbereidende maatregel worden beschouwd, omdat voor de betrokken begrotingslijnen op dit ogenblik geen rechtsgrondslag bestaat.
In dit voorstel voor een verordening heeft de Commissie nu een rechtsgrondslag gecreëerd. Bij de uitwerking van het voorstel heeft de Commissie ervoor willen zorgen dat de hoofdverantwoordelijkheid voor de bevordering van de uitvoer bij de lidstaten blijft liggen. De actie van de Gemeenschap beperkt zich dan ook tot maatregelen die de inspanningen van de lidstaten en andere overheidsinstanties van de Europese Unie aanvullen en - zoals wij het altijd zo mooi zeggen - op die manier voor een Europese meerwaarde zorgen.
In het voorstel staat dat aan het Europees Parlement en de Raad in de toekomst regelmatig verslag wordt uitgebracht. Wij hebben het voorstel op enkele plaatsen verbeterd. Wij hebben ook bepaald dat de verordening in december 2005 moet aflopen. Bovendien heb ik een amendement ingediend waarvan ik hoop dat de Commissie en de Raad het zullen ondersteunen, namelijk dat de Commissie reeds in 2003 een nieuw voorstel voorlegt waarin ze het kader voor een nieuw handelsbeleid en een nieuwe handelsfilosofie schetst. Daarmee komt ook een einde aan het feit dat het Verdrag geen positieve definitie van het handelsbeleid bevat, maar het handelsbeleid op negatieve wijze definieert door te zeggen wat er niet toe behoort. De Commissie moet in de toekomst voor een positieve definitie zorgen.
Het post-Nice-proces is daarvoor een uitstekende gelegenheid. In dat verband verzoek ik de Commissie ermee rekening te houden dat het Parlement met de huidige formulering van artikel 133 niet tevreden is. Mijnheer Patten, ik ga ervan uit dat u de mening van het Parlement daarover kent. Ik wil u overigens verzoeken uw standpunt ten aanzien van één van de landen, namelijk de Verenigde Staten - u hebt een zeer grondig overzicht van onze betrekkingen met de Verenigde Staten gegeven - in de nieuwe formulering op te nemen. Ik hoop voorts dat bij een herziening in 2003 ook rekening zal worden gehouden met wat nu in de Commissie wordt besproken. Dat gebeurt in het bijzonder op initiatief van de heer Lamy, die in de toekomst een beleidsverklaring op het gebied van het handelsbeleid voorstaat.
Tot de projecten die nu concreet via deze begrotingslijnen worden gefinancierd, behoren samenwerkingsprojecten, bedrijfsgerichte opleidingsprogramma' s en programma' s ter bevordering van de handelsbetrekkingen. Daartoe behoren de reeds vermelde programma' s voor de Verenigde Staten en bijzondere programma' s met Japan.
Tot besluit wil ik nogmaals mijn dank uitspreken voor al deze experimentele projecten, die u met betrekking tot de verschillende landen hebt uitgeprobeerd. U moet daaruit conclusies trekken en nagaan wat naar programma' s met andere landen kan worden overgedragen, wat minder succesrijk was en wat geen kans maakt het jaar 2005 te overleven. Als u dat doet, hebben wij een uitstekende basis voor een echt handelsbeleid en een echte handelsfilosofie. In het kader van de globalisering en de volgende ronde van de Wereldhandelsorganisatie hebt u dan een uitstekende basis gelegd. Ik dank u daarvoor nogmaals van ganser harte!

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, voor de financiering van communautaire acties op het gebied van de samenwerking en de handelsbetrekkingen in het kader van de verschillende bilaterale akkoorden tussen de Europese Unie en geïndustrialiseerde derde landen bestaan tegenwoordig meerdere begrotingslijnen. Deze hebben hun nut bewezen, maar de steeds grotere uitdagingen waar de Europese ondernemingen voor staan, vereisen een helder juridisch kader en één enkele begrotingslijn. Dan kunnen deze acties namelijk coherenter en met een betere coördinatie worden ontwikkeld en aldus een toegevoegde waarde leveren aan de acties van de lidstaten.
Daarom begroeten wij de ontwerpverordening van de Commissie en, in nog sterkere mate, het uitstekende verslag van mevrouw Mann. Ik wil haar namens mijn fractie gelukwensen, want zij heeft het voorstel van de Commissie verbeterd en veel doeltreffender en samenhangender gemaakt. Ook mijn fractie heeft een aantal amendementen op dit voorstel ingediend: in de eerste plaats met het oog op de doorzichtigheid van de besluitvorming, en wel door de deelneming van het Europees Parlement aan de programmering en aan de opstelling van de diverse subprogramma's voor de verschillende geassocieerde landen in te voeren; daarnaast ter vergroting van de doorzichtigheid van de rol van de deelnemers uit de Europese Unie en uit de geassocieerde landen aan de samenwerkings- en handelsprogramma's. Mijn fractie heeft de Commissie in het bijzonder verzocht om, nadat er een besluit wordt genomen inzake vastlegging en inhoud van de doelstellingen van de verschillende programma's en het tijdschema voor de kandidatuurprocedures, dan de nodige gegevens te verstrekken. Wij zijn namelijk van mening dat dat de doelmatigheid en de toegankelijkheid van de programma's voor de Europese burgers en ondernemingen ten goede komt.
Rest mij te benadrukken dat ik betreur dat het Parlement het verslag van mevrouw Mann niet reeds tijdens de vergaderperiode van december vorig jaar heeft kunnen aannemen, want dan had het programma snel en zoals voorzien in werking kunnen treden. Wij hopen evenwel dat het ondanks alles zijn rol zal kunnen vervullen.

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, zo laat op de avond wensen we vaak gemakkelijker iemand geluk. Met dit verslag in de hand kunnen wij dat echter op elk uur van de dag. Mevrouw Mann heeft uitstekend werk verricht. Ik zal het over twee punten hebben. Het eerste is transparantie, het tweede het probleem van de nog ontbrekende handelsfilosofie.
Wat de transparantie betreft, verzoek ik de Commissie dringend de amendementen 9 tot 11 over te nemen. Niet alleen het Parlement moet voldoende worden geïnformeerd. In het kader van de veelbesproken transparantie en een Europees transparantie-initiatief moet op internet uitvoerige informatie beschikbaar worden gesteld, die steeds kan worden geraadpleegd en die aan de geloofwaardigheid van ons nieuwe Europa in wording kan bijdragen.
De toelichting bij dit verslag - en dat kan niet altijd worden gezegd - is zeer interessant. Zo kom ik tot het tweede punt, de oriëntatie van het handelsbeleid. Het is er niet eenvoudiger op geworden om duidelijk te maken dat een goed georganiseerde handel voor een wereldwijde groei van de welvaart zorgt. Na Seattle en Davos wordt het steeds duidelijker dat wij met irrationele tegenstanders van de globalisering te maken hebben. Het is een kwestie van de juiste regels. Het komt op de fijnafstemming en deels ook op informatie aan. De tegenstanders van de globalisering zouden eens moeten zien hoe sterk Europa op het gebied van de directe buitenlandse investeringen en op verschillende andere gebieden is geworden. Wij moeten de mensen daarvan overtuigen. De Commissie zou deze principiële kwestie nu snel moeten aanpakken, zodat wij reeds vóór 2005 basisprogramma' s kunnen voorleggen en op die manier de burgers kunnen overtuigen.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Mann graag bedanken voor haar werk, al is ze er in geslaagd om een volstrekt technisch verslag te maken over wat toch een tamelijk politieke kwestie is. Eigenlijk is de kwestie van de handel en de handelsrelaties tussen de EU en de geïndustrialiseerde landen, met name de VS, een uiterst actueel onderwerp. Dus is het jammer dat zij de gelegenheid niet te baat heeft genomen om het op een meer politieke manier aan te pakken. Echter, het voorstel om één begrotingslijn in te stellen zou het werk van het Europees Parlement kunnen vereenvoudigen en de doorzichtigheid doen toenemen. Ik heb derhalve geen probleem met haar technische voorstellen noch met de voorstellen van de Commissie.
Het is echter jammer dat we geen discussie hebben kunnen voeren over de vraag of we meer exportbevordering behoeven en zo ja, waarvoor dan wel, en dat we niet in detail op deze kwestie hebben kunnen ingaan. In plaats daarvan heeft zij van de gelegenheid gebruik gemaakt om een nogal theoretisch kader uiteen te zetten dat vooral het hare is, meer dan van iemand anders.
Zij heeft zich ook niet bezig gehouden met kwesties als de samenhang met ontwikkelingsvraagstukken en het zeer sterke handelscomplex dat wij hadden. Maar nogmaals, wij moeten blij zijn met de vereenvoudiging van het werk van het Parlement en de Commissie en zullen dit verslag derhalve niet verwerpen.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, als ondervoorzitter van de delegatie met Japan begroet ik dit nieuwe voorstel voor een verordening, dat eindelijk in een - zij het in het jaar 2005 aflopende - rechtsgrondslag voor de projecten ter bevordering van de samenwerking en de handelsbetrekkingen voorziet. In de eerste plaats feliciteer ik, net als mevrouw Mann, de commissaris met de goede samenwerking. In het bijzonder feliciteer ik echter ook de hier aanwezige afgevaardigden voor hun werk. Dat was immers niet eenvoudig. Het gaat om een driehoek tussen de Commissie, de lidstaten en het Parlement. Aangezien wij in deze kwestie alleen samen vooruitgang kunnen boeken, moeten wij proberen een goede basis te vinden.
Met dit nieuwe voorstel voor een verordening hebben wij een solide basis voor een politiek en economisch debat met de industrielanden. Ik wil het dan ook niet tot de handel beperken. Wij moeten met de industrielanden in Noord-Amerika, het Verre Oosten en Australazië nauwer samenwerken en naar meer uitwisseling streven. Dat is onontbeerlijk om de mensen - ook de afgevaardigden - opnieuw het belang van Azië te doen inzien. Er zijn op dat gebied nog grote verschillen. Wat Japan betreft, zijn er zeer goede programma' s. Het Executive Training Programme voor Japan is een goed voorbeeld en zou - zoals nu in Korea - elders kunnen worden nagevolgd. Ook het project ter bevordering van de handel Gateway To Japan is uitstekend. Andere industrielanden zouden dat kunnen overnemen. Wij, afgevaardigden, moeten dan weer nagaan of wij aan de betrekkingen van wetgevende organen als het Amerikaans Congres met Azië geen voorbeeld moeten nemen. De contacten tussen het Europees Parlement en Azië zijn immers niet diepgaand genoeg.
Wij moeten dus een nauwere dialoog tussen het Japanse en het Europese Parlement tot stand brengen zoals dat in Amerika op basis van de rechtsgrondslag gebeurt. Wij moeten met betrekking tot Azië dezelfde kansen benutten.
Tot slot wil ik nog een korte opmerking maken: ook al hebben wij deze indeling op grond van ervaringen en wegens de verschillende rechtsgrondslagen gemaakt, wij werken op zeer gedifferentieerde wijze. Ik neem Azië, dat ik goed ken, als voorbeeld. Wij moeten het ASEM-proces op politiek en parlementair niveau veel krachtiger ondersteunen. Vóór de volgende ASEM-bijeenkomst moeten wij een parlementaire conferentie houden. Europa en Azië moeten, ongeacht de rechtsverhouding, meer naar elkaar toe groeien.

Read
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Mann feliciteren met haar zorgvuldige werk. Het doet mij groot genoegen het te kunnen steunen. Het belang van één begrotingslijn, zoals mevrouw Mann heeft benadrukt en de Commissie heeft voorgesteld, is niet alleen gelegen in de vereenvoudiging van het werk van het Parlement. We kunnen nu op de juiste wijze een evaluatie uitvoeren en stemmen over hoeveel geld we voor welke projecten uitgeven zodat de Commissie en het Parlement gezamenlijk kunnen overwegen hoe ze het beste waar voor hun geld kunnen krijgen en hoe we in de toekomst het geld moeten uitgeven.
De nadruk die mevrouw Mann heeft gelegd op het belang van helderheid over de verdeling van de verantwoordelijkheid tussen de Gemeenschap en de lidstaten op het gebied van exportbevordering is al even cruciaal. Hier en daar ligt dit onderwerp gevoelig en helderheid over de begrotingslijn en de rechtsgrondslag zal er niet alleen toe bijdragen dat we ons werk op meer logische wijze kunnen doen, maar zal ook de lidstaten de zekerheid geven dat de toewijzing van verantwoordelijkheden op de juiste wijze geschiedt.
Ik wil over twee andere zaken een korte opmerking maken. Als voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen tussen dit Parlement en het Amerikaanse Congres was ik zeer verheugd te merken dat de transatlantische wetgevende dialoog in dit begrotingsverslag het noemen waard geacht werd. U weet allemaal, collega' s, hoeveel nadruk dit Parlement altijd op de TWD heeft gelegd. Daarnaast werd in het verslag van mevrouw Mann genoemd, tussen de vele andere uitstekende projecten, het Europees Instituut te Washington dat wordt ondersteund door de Commissie. Het is maar één voorbeeld, maar een uitstekend voorbeeld, van hoe profijtelijk samenwerking kan zijn, niet alleen op het gebied van financiën, maar ook op het gebied van politiek, industrie en handel.
Het verheugt mij zeer mevrouw Mann te kunnen steunen en aangezien ik aan het einde van mijn toespraak ben gekomen met nog een seconde te gaan hoop ik daar een klein applaus voor te kunnen krijgen.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Patten, ook ik moet dit keer van mijn gewoonte afwijken en collega Mann zeer veel lof geven. Gedurende het anderhalf jaar dat ik europarlementariër ben, heb ik de grondige kennis van collega Mann van vooral de transatlantische betrekkingen leren kennen en ook dit verslag is daar weer een bewijs van. Ik ben het niet eens met mevrouw Ahern, die de zaal blijkbaar al heeft verlaten, dat het verslag niet politiek genoeg is. Bijvoorbeeld de toelichting bevat namelijk zeer politieke elementen waarvan ik met genoegen kennis heb genomen. Partijpolitiek is het overigens niet.
Ik steun van harte het gerichte actieprogramma waarmee het algemene handelsbeleid van de Europese Unie en haar lidstaten doeltreffender wordt gemaakt. Nauwere samenwerking kan men zelfs als een noodzaak beschouwen als men kijkt naar de in Nice aangebrachte wijzigingen in artikel 133 en de verscheidene toespraken die tijdens de nacht van Nice werden benut om zelfs voor een veel verder gaande oplossing te pleiten. Ik ben het ook eens met de standpunten van de rapporteur dat er voor de agenda na Nice een nieuwe benaderingswijze voor het Europese handelsbeleid moet worden gevonden. De standpunten van de rapporteur over de processen van de mondialisering moeten ook worden gesteund en dan vooral de gedachte over het versterken van het gemeenschappelijk mededingingsbeleid dat op mijn eigen commissie, de Economische en Monetaire Commissie, betrekking heeft. Ook de aan de Commissie te stellen termijn voor het doen van voorstellen aan het Parlement moet worden gesteund net als het gebruik van de "sunset"formule in deze verordening. De te stellen termijnen mogen echter niet betekenen dat de Commissie niet voortdurend de plicht heeft het Parlement op de hoogte te houden van de voortgang van het actieprogramma.
Van de acties die tot het voorstel horen wil ik vooral het transatlantische samenwerkingsproject met de Verenigde Staten onderstrepen. Bijvoorbeeld de transatlantische dialoog tussen ondernemingen, de TABD, heeft naar mijn mening goed gefunctioneerd en men is er daarmee in geslaagd handelsgeschillen te voorkomen en standpunten op gebieden die een snelle reactie vereisen te coördineren. Een goed voorbeeld daarvan is de vorig voorjaar in Istanbul gehouden World Radio Conference. De transatlantische handel is nog steeds de levensader van de mondiale economie en het belang van de samenwerking daarin mag niet worden onderschat. Men moet beseffen dat aan die samenwerking ook zeer nauw een politiek element is verbonden waarvoor de basis in 1995 werd gelegd met de ondertekening van de nieuwe transatlantische agenda. Ook het Parlement wil bij dat werk betrokken zijn en streeft er daarom naar via een transatlantische dialoog de betrekkingen met het Amerikaanse Congres te intensiveren, zoals ook collega Read al eerder heeft gezegd.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik heb eerder vandaag deelgenomen aan twee debatten over het Midden-Oosten en het Middellandse-Zeegebied en we begeven ons nu wellicht op ietwat makkelijker begaanbaar terrein, maar het onderwerp is zeker belangrijk.
Laat ik beginnen met het Parlement te bedanken voor de steun die het aan dit voorstel van de Commissie heeft gegeven, in de eerste plaats door een bedrag toe te wijzen voor de tenuitvoerlegging van deze regeling dat strookt met het verzoek van de Commissie van 15,6 miljoen euro voor 2001. Wij zijn het Parlement daar buitengewoon dankbaar voor.
In de tweede plaats zou ik het Parlement ervoor willen bedanken dat het unaniem, ik hoop althans dat dat zal gebeuren, het positieve verslag van de rapporteur mevrouw Mann zal goedkeuren. Ik beschouw dit als een krachtig bewijs van de brede steun in het Parlement voor het voorstel van de Commissie inzake de geïndustrialiseerde landen. Op dit punt wil ik graag ook een warm woord van dank richten tot mevrouw Mann, en zeker ook tot haar collega mevrouw Read, voor hun consequente en constructieve steun aan de ontwikkeling van onze transatlantische betrekkingen. Aangezien ik in de loop van de komende drie maanden bezoeken zal afleggen aan de Verenigde Staten, Canada, Japan en Australië, doet het mij groot genoegen dat we hier vanavond deze vooruitgang hebben geboekt.
Onze betrekkingen met de geïndustrialiseerde landen hebben zich in de afgelopen jaren in belangrijke mate verdiept en verbreed. In plaats van de beperkte blik op handel hebben we nu uitgebreide betrekkingen die zich uitstrekken op velerlei gebied, van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, justitie en binnenlands beleid, onderwijs en cultuur, milieuvraagstukken, wetenschap en onderzoek tot, en dat vind ik vooral erg belangrijk, uitwisselingen.
In het geval van de Verenigde Staten en Canada zijn deze betrekkingen al werkelijkheid, terwijl andere partners als Japan, de Republiek Korea, Nieuw-Zeeland en Australië belangstelling hebben om gelijksoortige betrekkingen op te bouwen. De hoekstenen van deze betrekkingen zijn de gemeenschappelijke waarden en de gelijksoortige belangen die we delen.
Dus waar we aan de ene kant een toenemende vraag naar nauwere samenwerking kunnen waarnemen met enkele van onze belangrijkste partners, ontbreekt het ons aan de andere kant aan een rechtskader dat ons in staat stelt om daarop voort te bouwen. Het is zelfs zo dat wij op dit ogenblik alleen een rechtsgrondslag hebben voor acties met Canada en Japan. In het geval van Japan beperkt de rechtsgrondslag zich tot activiteiten op het gebied van markttoegang en deze loopt aan het eind van dit jaar af. Wat betreft de Verenigde Staten hebben we helemaal geen rechtsgrondslag, wat ons ertoe dwingt projecten onder de nieuwe transatlantische agenda ten uitvoer te leggen als proefprojecten of voorbereidende acties waarvoor geen rechtsgrondslag nodig is, maar die een beperkte looptijd hebben van ofwel twee ofwel drie jaar.
Het voorstel van de Commissie dat nu ter bespreking voorligt heeft als doelstelling deze situatie op te lossen door het instellen van een stevige en gemeenschappelijke rechtsgrondslag ter ondersteuning van onze betrekkingen met de geïndustrialiseerde landen. Een gemeenschappelijke rechtsgrondslag is de juiste oplossing omdat onze betrekkingen met deze landen zijn gebaseerd op gemeenschappelijke waarden en gedeelde belangen. Het is ook de juiste oplossing omdat deze rechtsgrondslag de Commissie in staat zou stellen om binnen de grenzen van het mogelijke met al deze landen of enkele ervan gelijkaardige programma' s te ontwikkelen. Daar komt bij dat een combinatie van de rechtsgrondslag met één enkele begrotingslijn, zoals wij hebben voorgesteld, duidelijke bestuurlijke voordelen zou opleveren. Door te richten op schaalvoordeel zouden wij de efficiency zeer kunnen verbeteren en optimale flexibiliteit bereiken. Bovendien zouden we, voor het Parlement, en ik moet zeggen ook voor de Raad, de doorzichtigheid van de begroting kunnen verbeteren.
Tot slot strookt een gemeenschappelijke rechtsgrondslag in combinatie met één begrotingslijn met het beleid van de Commissie om het aantal kleine rechtsgrondslagen en begrotingslijnen te beperken. Ik wil graag benadrukken hoezeer de Commissie belang hecht aan dit voorstel. De voordelen van een gemeenschappelijk, juridisch en budgettair kader ter ondersteuning van onze betrekkingen met de geïndustrialiseerde landen zijn duidelijk. Ik heb er vertrouwen in dat het eerste verslag over de resultaten van de tenuitvoerlegging van de verordening dat wij over enkele jaren aan het Parlement zullen voorleggen dat tot volle tevredenheid van het Parlement zal aantonen.
Dan wil ik nu iets zeggen over de veertien amendementen die het Parlement heeft aangenomen. Het verheugt mij zeer te kunnen mededelen dat de Commissie elf daarvan kan aanvaarden. Mevrouw Mann en de heer Ferrer verwezen met name naar amendement 5. De amendementen 4 en 5 hebben betrekking op de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de Gemeenschap en de lidstaten op het gebied van markttoegang en exportbevordering. Mevrouw Read wees erop dat deze kwestie voor de lidstaten gevoelig ligt. Het aanvaarden van deze twee amendementen zou een substantiële verschuiving ten koste van de lidstaten tot gevolg hebben die veel verder gaat dan we een paar jaar geleden zijn overeengekomen in de markttoegangsverordening voor Japan. Hoewel ik niet bang ben voor een incidenteel meningsverschil met de Raad, wil ik toch adviseren geen van beide amendementen aan te nemen.
Met amendement 14 van de Begrotingscommissie zou van het comitologiebesluit uit 1999 worden afgeweken, en daarom is dit amendement evenmin aanvaardbaar. Wat dit amendement betreft geloof ik hoe dan ook niet dat het aantal deelnemers aan commissievergaderingen werkelijk van belang is voor ons en voor het Parlement. Het gaat erom voor hoeveel van hen de Gemeenschap de kosten vergoedt. Dit is een horizontale kwestie waar we een algemene oplossing voor moeten vinden en die we niet bij elke verordening afzonderlijk aan de orde moeten stellen en ik hoop dat we op die basis kunnen verdergaan.
Ik wil de rapporteur nogmaals van harte bedanken voor haar constructieve en intelligente hulp bij de ontwikkeling van de betrekkingen met enkele van onze naaste vrienden in de wereld. Zoals de heer Jarzembowski zojuist al aangaf, zijn we bezig de situatie recht te trekken en een belangrijk hiaat op te vullen. Dus ik dank het Parlement voor zijn begrip en ik vertrouw erop dat het niet al te zeer aanstoot zal nemen aan het feit dat mijn advies over drie van de veertien amendementen negatief zal zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Patten.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Energie-efficiëntie-etiketteringsprogramma
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0006/2001) van mevrouw McNally, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een communautair energie-efficiëntie-etiketteringsprogramma voor kantoor- en communicatieapparatuur (COM(2000) 18 - C5-0061/2000 - 2000/0033(COD)).

McNally
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag heeft betrekking op het voorstel tot overname van de Europese Unie van het Amerikaanse Energy Star-programma voor kantoor- en communicatieapparatuur. Wellicht, collega' s, is dit niet het meest sexy onderwerp op de agenda van deze week, maar het houdt wel rechtsreeks verband met de toekomst van onze planeet en met de mogelijkheid van nog meer meteorologische rampen, massale volksverhuizingen en misoogsten.
Er moet een eind komen aan ons onverantwoordelijke en verkwistende energieverbruik, met alle verstrekkende gevolgen vanwege CO2-emissies en andere milieurisico' s van dien. Ironisch genoeg is het in de Verenigde Staten, waaruit het Energy Star-programma afkomstig is, in Californië, dat we het absurde schouwspel hebben kunnen zien van stroomonderbrekingen, vooral vanwege de ongelooflijke toename van het gebruik van computers en andere kantoorapparatuur en de daarbij behorende behoefte aan airconditioning, dit alles binnen het kader van een nogal bizarre en onverstandige dereguleringsmaatregel. Zonder het Energy Star-programma zou het allemaal nog veel erger geweest zijn.
Dit programma, gebaseerd op vrijwillige deelname, werd in 1992 geïntroduceerd en is nu algemeen aanvaard. In Japan en Australië, bijvoorbeeld, is het officieel aangenomen. Sommige afgevaardigden hebben het Energy Star-logo misschien wel eens gezien op computers die in de EU zijn aangeschaft, al betekent dit niets, aangezien de technologie apart moet worden geactiveerd, hetgeen alleen in de Verenigde Staten gebeurt.
Vanavond debatteren wij over de ontwerpverordening voor de tenuitvoerlegging van het verdrag tussen de EU en de VS, dat in de volgende zitting in stemming gebracht zal worden. Het is een programma op vrijwillige basis en de hoop bestaat dat tussen nu en 2015 door dit programma besparingen van 10 TWh en 5 miljoen ton CO2-emissies bereikt kunnen worden.
Ik treed nu de wereld van de sciencefiction binnen om uit te leggen dat om energie-efficiënt te zijn, computers in de slaapstand gezet moeten kunnen worden, maar dat ze ogenblikkelijk wanneer het nodig is weer wakker moeten kunnen worden. Wanneer ze in de slaapstand staan loopt hun elektriciteitsverbruik gemiddeld terug van 100 watt naar 5 watt. Gezien het aantal computers dat aanwezig is in woonhuizen, scholen, op werkplekken enzovoort, kunt u wel nagaan hoezeer de besparingen door goede slaapgewoontes van deze apparaten zouden oplopen. Tot nog toe heeft de Europese Unie haar eigen normen, die vaak bindend waren, voor energie-efficiency opgesteld en heeft het Europees Parlement zich serieus gekweten van zijn taak als medewetgever om erop toe te zien dat de normen voldoende streng waren. Dit is de reden waarom het Parlement ernstige bedenkingen zou hebben tegen het overnemen van het Amerikaanse Energy Star-programma als dat de enige maatregel zou zijn en als er in de overeenkomst niet zou worden voorzien in een regelmatige evaluatie van de resultaten met als doel, uiteraard, om altijd gelijke pas te houden met de relevante technologieën.
Dat is gelukkig echter niet het geval en de Commissie zal de bevoegdheid krijgen te onderhandelen over verbeteringen in de technische specificaties. Bovendien hebben wij de VS in een begeleidende brief bij de overeenkomst duidelijk gemaakt dat het Europees Parlement, dat met de Raad medewetgever zou zijn geweest voor gelijksoortige maatregelen op Europees niveau, in zaken betreffende de technische specificaties door de Commissie geraadpleegd zal worden.
In de amendementen bij mijn verslag maken wij duidelijk dat het beslist nodig is verdere maatregelen te nemen, waaronder de volkomen evidente maatregel dat de apparaten zo nu en dan uitgezet moeten worden, dat inefficiënte apparaten uit de handel genomen moeten worden, ofwel vrijwillig, ofwel, indien noodzakelijk, door middel van wetgeving.
Ik ben er zeker van dat de Raad de wijsheid inziet van deze amendementen en van het geregeld en tijdig toezicht op het Energy Star-programma als één, maar slechts één, onderdeel van ons actieplan voor energie-efficiency. Wij geloven dat de huidige rechtsgrondslag de juiste is en wij sluiten ons aan bij de suggesties van de Commissie.
Als rapporteur wil ik de Commissie graag bedanken voor haar medewerking en hulp, en uiteraard wil ik ook mijn collega' s bedanken, vooral mevrouw Müller, als rapporteur van het uiterst nuttige advies van de Commissie milieubeheer. Wij hopen allemaal dat het Energy Star-programma een succes is en kijken uit naar het moment waarop te zien zal zijn dat door heel Europa computers op tijd gaan slapen.

Müller, Emilia Franziska
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, over het algemeen kunnen wij het Commissievoorstel voor een verordening betreffende een vrijwillig etiketteringsprogramma ondersteunen. Mevrouw McNally heeft daarover een zeer goed verslag voorgelegd. De energieverbruik-etikettering is een belangrijk markteconomisch instrument voor de bevordering van zuinige kantoorapparatuur. Apparaten met een energiebesparende wachtstand moeten met behulp van Energy-Star-labels worden bevorderd. Het besparingspotentieel van deze toestellen mag niet worden onderschat, en met het label geven wij in de Europese Unie een juiste stimulans voor een zuiniger omgang met energie.
Energie besparen betekent ook de uitstoot van CO2 terugdringen, zoals wij in het klimaatverdrag zijn overeengekomen. Een groot voordeel is ook dat dit systeem voor kantoorapparatuur nu bijna wereldwijd wordt toegepast. De Europese Unie heeft hiermee een gemeenschappelijk etiketteringsprogramma met de Verenigde Staten, en indirect ook met Japan en enkele andere landen. Zo houden wij rekening met de wereldmarkt, wat het opruimen van hinderpalen voor de handel gemakkelijker maakt. Vooral telecommunicatie en EGV zijn belangrijk.
In het kader van de oprichting van een Energy-Star-Bureau van de Europese Unie moeten naast de betrokken subjecten ook nationale deskundigen op het gebied van het energiebeleid worden ingeschakeld om de nationale belangen te vertegenwoordigen. Het Energy-Star-Bureau moet jaarlijks verslag uitbrengen over de marktpenetratie van producten die het Energy-Star-embleem dragen. Gezien de snelle technische evolutie van EGV- en telecommunicatieapparatuur is het goed dat dit jaarlijks gebeurt. Dat is de enige manier om te garanderen dat alleen apparaten waarvan de energie-efficiëntie duidelijk hoger is dan het marktgemiddelde met het label worden onderscheiden. Tegen die achtergrond verzoek ik u mijn advies bij dit verslag, dat in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie in zijn geheel werd aangenomen, te ondersteunen.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik dank mevrouw McNally, rapporteur, maar ook mevrouw Emilia Müller, rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Energiebesparing en de reductie van broeikasgassen als CO2 zijn belangrijke doelstellingen van de Europese Unie. Deze doelstellingen kunnen niet altijd worden bereikt zonder inspanningen te doen en zonder aan comfort in te boeten, maar vaak is het ook heel eenvoudig. Vaak moet slechts van de bestaande technologische mogelijkheden gebruik worden gemaakt, maar ontbreekt het aan de politieke wil om dat met overtuiging te doen.
In mijn land, Duitsland, is 11% van het stroomverbruik bij particulieren wachtstandverlies. Voor het particuliere en openbare verbruik samen gaat het om in totaal 20 terawattuur per jaar. Dat is het rendement van twee grote elektriciteitscentrales, dat wij gewoon verspillen! Het apparaat is niet in gebruik, maar verbruikt toch stroom. Zoals mevrouw McNally al zei, zou het natuurlijk het eenvoudigste zijn het toestel gewoon af te zetten als het niet in gebruik is. Dat is vaak de oplossing. Voor televisietoestellen moet dat gewoon meer worden aanbevolen. Vele apparaten kunnen echter helemaal niet meer worden afgezet. Precies op het terrein van EGV is het onontbeerlijk dat ze, zoals mevrouw McNally zei, snel inslapen en ook snel weer wakker worden. Computers moeten immers vaak snel beschikbaar zijn en mogen niet traag opstarten.
Er zijn op dat vlak technische problemen, waarvoor echter ook technische oplossingen bestaan, zodat geen energie wordt verbruikt. Er zijn nieuwe, innovatieve middelen om de wachtstandverliezen tot bijna nul terug te brengen. Ze moeten alleen worden ingebouwd. Technisch is dat geen probleem meer. Het is dan ook goed dat wij het hier over Energy-Star hebben en dat wij apparaten etiketteren die van deze nieuwe technische mogelijkheden gebruikmaken en zeer energie-efficiënt zijn. De Fractie van de Europese Volkspartij steunt daarom het voorstel van de Commissie en het verslag van mevrouw McNally.
Dit alles volstaat echter niet. Als schaduwrapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij heb ik raad gevraagd aan deskundigen van verschillende organisaties, niet-gouvernementele organisaties, ministeries en de Commissie, maar ook aan mensen die dagelijks met dit onderwerp bezig zijn. Aan een bevriende computerhandelaar heb ik gevraagd wat hij van Energy-Star dacht. Hij vond het een goede zaak. Volgens hem waren er in het begin technische problemen omdat computers weliswaar insliepen, maar niet snel genoeg weer wakker werden. Hij zei dat alle technische problemen nu zijn opgelost, maar dat het niemand wat kan schelen of een computer al dan niet een Energy-Star heeft en dat dit dus geen verkoopargument is. Wij moeten dan ook bekijken of wij, naast de voorgestelde positieve etikettering van zeer efficiënte toestellen, de zeer inefficiënte toestellen niet van de markt moeten halen door ze na een overgangsperiode gewoon niet meer toe te laten. Ook in het verslag van mevrouw McNally komt dat naar voren. Op die manier zouden wij over een alomvattend concept van energie-efficiëntie beschikken. Ik verzoek u daarom ook deze amendementen goed te keuren.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank mevrouw McNally van harte voor haar zeer goede werk, want dit is een zeer belangrijke zaak. Daarover zijn wij het allen eens. De huidige trend bij kwesties van energie-efficiëntie is echter niet altijd de best mogelijke. Het doel bij bijvoorbeeld huishoudelijke apparaten zou moeten zijn dat men alles wat stroom verbruikt uit moet kunnen doen. Dat is echter niet altijd mogelijk, moderne apparaten hebben namelijk niet altijd een aan/uit-knop, zoals hier al eerder is gezegd. Het is dan totaal onmogelijk het apparaat uit te zetten ook al zou de gebruiker dat willen. Veel apparaten hebben een klein rood lampje dat continu brandt om aan te geven dat in het apparaat nog steeds een stroomkring aanwezig is en dat het apparaat ook in enige mate energie verbruikt. Als wij denken aan de nietige hoeveelheid van één wattuur per apparaat in een huishouden, dan moeten wij wel beseffen dat het verbruik ervan zeer snel oploopt. Met duizend apparaten komen we al tot één kilowattuur en met een miljoen tot één megawattuur, zodat wij dan al over aanzienlijk grotere hoeveelheden spreken. Aan de andere kant is ruststroom een goede zaak als er bijvoorbeeld een kamer verwarmd moet worden. In de noordelijke gebieden van de Europese Unie worden namelijk kamers en huizen verwarmd waarbij de warmte van apparaten en gloeilampen de verwarmingskosten drukken. Aan de andere kant is het zo dat in warme omstandigheden, vooral in de zuidelijkste landen van de Europese Unie waar kamers machinaal gekoeld moet worden, de kosten van ruststroom verdubbeld worden.
Het algemene doel moet het bevorderen van het gebruik van minder energie verbruikende technologieën zijn. Men moet bijvoorbeeld het gebruik van gloeilampen altijd vermijden als ze in een apparaat bijvoorbeeld door led-lichten kunnen worden vervangen. Men moet ook de consumenten beter informeren. De consument denkt er niet bij na dat een wat aanschafprijs betreft goedkoop, maar energieslurpend apparaat op termijn duur wordt. De informatie over energie-efficiëntie moet zodanig gestandaardiseerd worden dat elke consument, van kind tot bejaarde, begrijpt hoeveel energie een apparaat gebruikt. De informatie moet voor iedereen begrijpelijk zijn. Termen zoals 'watt' zeggen de meeste mensen helemaal niets. De producenten van apparaten moeten in de gebruiksaanwijzing onder andere duidelijk maken hoe men met het apparaat energie kan besparen.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw McNally bedanken voor haar uitstekende verslag. Ik wil ook het Parlement bedanken voor zijn brede steun voor dit voorstel dat, volgens de Commissie, in belangrijke mate zal bijdragen aan een verbetering van de energie-efficiëntie en derhalve aan de beheersing van de vraag. Dit laatste wordt in het Groenboek aangemerkt als één van de wezenlijke factoren voor de veiligstelling van de stroomvoorziening. Waar het om gaat, is dat wij minder verbruiken en een beter gebruik maken van wat wij hebben. Ik wil overigens ook mevrouw Müller bedanken voor haar advies namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid.
Een substantiële verbetering van de efficiëntie van het stroomverbruik door de eindverbruiker is nodig om de doelstelling van de Europese Unie te halen om de CO2-uitstoot tegen 2010 te verminderen. Kantoorapparatuur neemt een belangrijk deel van het energieverbruik in de dienstensector voor zijn rekening en biedt een aanzienlijk energiebesparingspotentieel. De Commissie heeft het Energy Star-programma voorgesteld bij wijze van maatregel om het energieverbruik van kantoorapparatuur te verminderen. Dit programma staat op één lijn met maatregelen op andere gebieden, zoals huishoudelijke apparatuur en verlichting.
De Commissie werkt sinds 1994 aan de lancering van dit programma en wordt daarbij gesteund door de communautaire industrie en onafhankelijke deskundigen. Het Energy Star-programma heeft een vrijwillig karakter en maakt gebruik van een marktinstrument, namelijk een kwaliteitslabel waaraan men de producten in de handel kan herkennen die minder energie verbruiken.
Bovendien zal de Commissie dankzij dit programma niet alleen een kwaliteitslabel voor kantoorapparatuur - dat een groot succes kent waar het wordt toegepast - en een maatregel voor vermindering van de CO2-uitstoot voorstellen, maar zij kan zo ook deelnemen bij de opstelling van een norm die de facto internationaal aanzien krijgt. Dit programma is niet alleen van belang voor onszelf, maar ook omwille van de effecten die het zal hebben in andere delen van de wereld. Het lijkt mij belangrijk dat wij samen met de Verenigde Staten op dit terrein de toon blijven aangeven.
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat het Parlement niet erg te spreken was over de bij dit akkoord toegepaste procedure. Wij hebben evenwel de procedure van artikel 300 van het Verdrag moeten volgen. Ik stel met genoegen vast dat het Parlement de voordelen van het voorstel belangrijker acht dan dit soort meningsverschillen. Bovendien is de brief waarin het Parlement deze kwestie aan de orde stelt, aan het akkoord gehecht. Onze partner, de Verenigde Staten, is hier derhalve van op de hoogte. Bovendien zullen wij het Parlement op de hoogte houden van de herziening van de technische bijzonderheden, zoals mevrouw McNally terecht vraagt.
Dames en heren, met betrekking tot de amendementen kan ik u zeggen dat wij alle door het Parlement ingediende amendementen kunnen aanvaarden, behalve amendement 9. De Commissie is het ermee eens dat wij de ontwikkeling van de energie-efficiëntie van kantoorapparatuur moeten volgen, maar wij denken niet dat hier een speciale eenheid voor moet worden opgericht zoals in het amendement wordt gevraagd, al is het maar omdat wij daar geen bijkomende middelen voor zullen krijgen. Ik wil u daarom verzoeken om dit punt opnieuw te overwegen. Als dit amendement namelijk niet zou worden aangenomen - het is natuurlijk aan het Parlement om hierover te besluiten - dan denk ik dat wij het voorstel in de eerste lezing kunnen afhandelen en sneller kunnen opschieten. Ik verzoek u dit te overwegen. Ik kan u verzekeren dat wij geen bijkomende middelen zullen krijgen en het zal uiteindelijk ook geen praktisch nut hebben.
Daarentegen aanvaarden wij in principe de amendementen 5, 11 en 15. In het geval van de amendementen 11 en 15 aanvaarden wij dat de Commissie aan de Raad en het Parlement een verslag voorlegt. Een passende termijn hiervoor zou voor de Commissie echter na drie jaar zijn, zoals wij hebben gedaan bij de eerste evaluatie van het Energy Star-programma.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb ons standpunt samengevat. Ik wil nogmaals alle parlementsleden die het woord hebben gevoerd bedanken. Ik wil met name mevrouw McNally bedanken voor haar uitstekende werk. Ik heb er vertrouwen in dat wij het snel met elkaar eens zullen worden, hopelijk in de eerste lezing.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Erkenning van beroepskwalificaties
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0012/2001) van de heer Wieland, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de richtlijnen 89/48/EEG en 92/51/EEG betreffende het algemeen stelsel van erkenning van beroepskwalificaties en tot aanvulling van de richtlijnen 77/452/EEG, 77/453/EEG, 78/686/EEG, 78/687/EEG, 78/1026/EEG, 78/1027/EEG, 80/154/EEG, 80/155/EEG, 85/384/EEG, 85/432/EEG, 85/433/EEG en 93/16/EEG van de Raad betreffende de beroepen van verantwoordelijk algemeen ziekenverpleger (verpleegkundige), beoefenaar der tandheelkunde, dierenarts, verloskundige, architect, apotheker en arts (C5-0680/2000 - 1997/0345(COD)).

Wieland
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw McNally heeft gezegd dat haar verslag een aangelegenheid betreft die niet bijzonder sexy is. Zonder de heer Ferri, die hierna aan de beurt is, te willen kwetsen, wil ik erop wijzen dat de verslagen altijd minder sexy woorden naarmate het later wordt.
Door deze ontwerprichtlijn worden in totaal tien richtlijnen, die tot het jaar 1977 teruggaan, gewijzigd en aangevuld. De Voorzitter heeft mij wat meer spreektijd gegeven door de betrokken beroepen zelf op te sommen. Waarom hebben wij aan dit verslag zoveel zorg en zelfs een tijdrovende en vermoeiende bemiddelingsprocedure besteed, hoewel sommigen wellicht zeggen dat de afgevaardigden doen alsof ze bergen verzetten terwijl het uiteindelijk slechts om details gaat? Waarom was er een grote en brede meerderheid voor deze bemiddelingsprocedure? Daarvoor zijn er eigenlijk drie redenen.
In de eerste plaats gaat het, op de architecten na en, wat de dierenartsen betreft, met uitzonderingen, in de ruimste zin van het woord om gezondheidsberoepen. In het dagelijkse leven kan bij schade schadeloosstelling worden gevraagd. De mens is echter geen Golf, Skoda of Citroën, die naar een garage of naar een hobbyist kan worden gebracht. In deze gevallen kan met een schadevergoeding de schade ongedaan worden gemaakt. Als het om onze gezondheid gaat, kan schade in de regel echter niet worden hersteld. Daarom is er smartengeld. Uit mijn advocatenpraktijk ken ik niemand die dat smartengeld niet graag had teruggegeven, als daarmee de schade aan zijn gezondheid ongedaan was gemaakt.
Even een terzijde: deze gehele procedure illustreert uitstekend waarom de zittingen van de Raad spoedig openbaar moeten worden. Van Griekenland tot Ierland en van Italië tot Finland hadden de burgers immers graag willen weten wat daar door de regeringen naar voren werd gebracht. Ze zouden bij zichzelf gedacht hebben: wat brengen onze regeringen daar nu te berde? Wij willen meer bescherming! De belangstelling voor deze kwesties is dan ook zeer groot.
In de tweede plaats hebben wij de interne markt. Wij hebben er belang bij dat, in het kader van het vrij verkeer van personen en diensten, een diploma kan worden gebruikt, ongeacht waar het werd behaald. De lidstaten en de burger hebben er natuurlijk ook belang bij dat wie onmiddellijk na het examen naar een andere lidstaat wil gaan, wordt gevraagd hoe zijn opleiding was. Als iemand tien of dertig jaar na zijn examen naar een andere lidstaat wil gaan, moeten de burgers en de lidstaten weten wat die persoon in de jaren sedert zijn examen heeft gedaan, of hij zich heeft bijgeschoold en of hij nog op de hoogte is van de recente ontwikkelingen.
Dan nu de derde reden. Voor het Parlement is het van belang dat wij leesbare teksten produceren. Ik heb al gezegd dat ik jurist ben. Ik moet zeggen dat ik, toen ik mij in dit dossier heb ingewerkt, de ene ramp na de andere ben tegengekomen. Wat wij hier produceren, is afvalinformatie voor wie daar belang in stelt. Wij moeten in de toekomst sneller geconsolideerde teksten produceren. Het Parlement heeft met een ruime meerderheid elf amendementen aangenomen. Het enige wat ik bij het begin van de bemiddeling heb betreurd, is dat ik niet om verificatie van de meerderheid heb gevraagd, omdat dan was gebleken dat veel meer dan 400 collega' s daarmee hadden ingestemd.
Ik dank daarom ook mevrouw Gebhardt, met wie ik nauw heb samengewerkt, met wie wij deze ruime meerderheid hebben gevormd en die in ons vertrouwen stelde, hoewel de delegatie in het bemiddelingscomité drie leden van de Fractie van de Europese Volkspartij telde, omdat dit nu eenmaal door het Parlement zo is geregeld. Ik wil u niet met details vervelen, maar het gaat om uitvoeringstermijnen, eisen inzake in derde landen behaalde diploma' s, vervanging van het woord 'soortgelijk' door 'gelijkwaardig' en de afronding van de studie voor Italiaans apotheker.
Heel kort nog drie fundamentele opmerkingen. In de eerste plaats heeft de Commissie verklaard dat ze in de toekomst geconsolideerde teksten wil produceren. Ik kan elke rapporteur er alleen maar toe aanzetten te eisen dat dit ook op zijn terrein snel gebeurt. In de tweede plaats mogen wij over levenslang leren niet langer alleen praten, maar moeten wij daarop aandringen. Wij hebben een goed compromis bereikt. Om subsidiariteitsredenen hebben wij geen wetgeving tot stand gebracht, maar in de overwegingen hebben wij onze mening naar voren kunnen brengen. In de derde plaats wordt de opleiding van specialisten op het gebied van de algemene geneeskunde tot drie jaar verlengd. Frankrijk heeft ze van 2,5 op 3 jaar gebracht, en België en Finland hebben wij toegestaan hun langere basisopleiding te behouden.
Het resultaat van de bemiddeling is goed. Ik verzoek u het goed te keuren. Wij betreuren echter ten zeerste dat de Commissie onze eisen, die de Raad uiteindelijk heeft ingewilligd, niet van meet af aan heeft ondersteund.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren van de avondploeg, wie goed politiek werk wil doen moet bereid zijn tot de kern van de zaak door te dringen. De heer Wieland is zo iemand. Met hem als rapporteur was het bijna een genoegen tezamen met de andere leden het voorliggende bemiddelingsresultaat te bewerkstellingen. Wij mogen er trots op zijn. Wij zijn er immers voor het eerst in geslaagd iets in de Europese wetgeving te verankeren waarover normaal alleen graag wordt gesproken: de noodzaak van levenslang leren.
Wat de geneeskunde betreft, hebben wij voortaan niet alleen regels en criteria voor de erkenning van diploma' s en andere bekwaamheidsbewijzen. Voor het eerst zeggen wij nu dat het niet afgelopen is als het beroepsexamen met succes is afgelegd, maar dat het leren daarna, in het belang van de patiënt, maar ook in dat van de artsen en het verplegend personeel, moet worden voortgezet.
Gelet op de zeer snelle technische en wetenschappelijke vooruitgang op het gebied van de geneeskunde is levenslang leren voor die beroepsgroep bijzonder belangrijk. Het is echter niet voldoende dat dit nu in deze erkenningsrichtlijn staat. Wij moeten er met onze wetgeving voor zorgen dat levenslang leren een dragende pijler van het beroepsleven van alle mensen in Europa wordt.
Er is nog een tweede punt dat mij in verband met de erkenning van diploma' s altijd heeft beziggehouden. Een vraag waarop ook deze richtlijn geen antwoord biedt, is waarom diploma' s die buiten de Europese Unie worden behaald, zo moeilijk worden erkend. Deze vraag bedrukt mij. Wij globaliseren de markten en geven het kapitaal vrij spel. Onze burgers kunnen van overal ter wereld goederen en geld meebrengen. Persoonlijk vermogen in de vorm van beroepskennis en -vaardigheden kan echter niet vrij worden overgebracht. Dat klopt niet. Wij moeten dit snel veranderen!
Ik verzoek de Commissie daarom bij de voorbereiding van toekomstige erkenningsrichtlijnen twee argumenten te schrappen. In de eerste plaats gaat het slechts om een klein aantal EU-burgers. In de tweede plaats biedt het Verdrag slechts een beperkte rechtsgrondslag. U zult zien dat het daarna veel beter gaat.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega' s wil ik de rapporteur bedanken voor zijn niet aflatende, noeste arbeid. Daarmee haalt hij dan misschien de voorpagina niet, maar zijn werk is in ieder geval wel van het grootste belang voor iedereen die wij hier in dit Parlement vertegenwoordigen. Met name op de gebieden waarover in deze ontwerptekst voor de erkenning van beroepskwalificaties wordt gesproken hebben we in het recente verleden binnen de EU grote tekorten gekend. Ook werden er gevallen naar voren gehaald waarin barrières werden opgeworpen en mensen die van de ene naar de andere lidstaat wilden verhuizen hun kwalificaties niet erkend kregen.
Een van de belangrijke vraagstukken die tijdens de discussies bij de bemiddeling en ook in het verslag aan de orde kwamen, was de woordkeuze die toegelicht moest worden. Daarbij gaat het met name om vervanging van het woord 'soortgelijk' door 'gelijkwaardig' . Ik houd mij op dit ogenblik bezig met een geval in Ierland waar iemand die zijn opleiding tot fysiotherapeut in een lidstaat heeft gevolgd, zijn kwalificaties in Ierland niet erkend krijgt op grond van het formele academische aspect, terwijl in elk ander land van de Europese Unie werkervaring wordt erkend als zijnde gelijkwaardig aan academische kwalificaties.
Bovendien is het ook nodig dat als de wetgeving eenmaal op Europees niveau is aangenomen, de lidstaten er ook op toezien dat deze wordt nageleefd en de mogelijkheden die er zijn openstellen. Te vaak hebben we gezien dat er verborgen barrières werden opgeworpen om mensen te verhinderen hun beroep in een ander land uit te oefenen. Als we werkelijk het idee van de interne markt tot stand willen brengen, en als we daadwerkelijk willen voldoen aan het principe van het vrije verkeer van personen, dan moeten we deze barrières slechten. Deze liggen niet zozeer op het niveau van de instellingen van de Europese Unie, maar veeleer op het niveau van de lidstaten en in sommige lidstaten zelfs op het niveau van bepaalde afzonderlijke beroepsgroepen. Er moet streng op worden toegezien dat de wetgeving wordt nageleefd zodat alle klachten snel afgehandeld kunnen worden.
Ik verzoek het Parlement dit verslag te steunen.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag namens de Commissie de leden van uw Parlement die hebben deelgenomen aan het debat vanavond, van harte willen danken voor het vele goede werk dat zij hebben verricht. In het bijzonder zou ik de heer Wieland willen noemen als degene die het verslag heeft gemaakt en die het gehele proces tot een goed einde heeft weten te brengen. De Commissie is zeer verheugd dat de Raad en het Europees Parlement het nu eens zijn geworden.
De Commissie kan zich vinden in het resultaat dat immers als doel heeft de erkenning van diploma's gemakkelijker te maken en de rechtszekerheid te verbeteren. Daarmee heeft het Parlement samen met de Raad een resultaat bereikt dat in het belang is van allen die met de diploma's in de hand werk zoeken elders in Europa. Het komt zeer ten goede aan de mobiliteit van werknemers en dat is een belangrijke zaak.
Ik zou, zoals is gezegd, in het bijzonder de heer Wieland maar ook andere leden die met hem hebben samengewerkt willen bedanken voor al dat goede werk dat zij hebben verricht om tot dit akkoord te komen. Ik bedank in het algemeen uw Parlement, Voorzitter, voor de vruchtbare samenwerking zowel met de Raad als met de Commissie.

De Voorzitter
Vriendelijk bedankt, mijnheer Bolkestein.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Multidisciplinaire groep georganiseerde criminaliteit (MDG)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0398/2000) van de heer Ferri, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het verslag van de Multidisciplinaire groep georganiseerde criminaliteit - Gemeenschappelijk optreden inzake wederzijdse evaluaties (10972/2/1999 - C5-0039/2000 - 1999/0916(COS)).

Ferri
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, beste Wieland, waarschijnlijk zou dit verslag uitdagender kunnen zijn, want de justitie is over het algemeen naakt, of tenminste, er wordt geprobeerd om haar uit te kleden zodat ze niet meer functioneert. In werkelijkheid kan deze ontwerpresolutie, die op concrete resultaten is gericht, een eerste, betrekkelijk uitvoerbare en zinvolle stap zijn. Ik wil om te beginnen opmerken dat de lidstaten vaak vanwege een verkeerd begrepen machtsopvatting proberen te verhinderen dat ze een deel van hun soevereiniteit op het terrein van vooral de strafrechtspraak moeten prijsgeven. Het is dus niet gemakkelijk de communautaire soevereiniteit en de soevereiniteit van de lidstaten op dit terrein met elkaar te verenigen.
De lidstaten hebben, zij het met enige vertraging, een mechanisme voor wederzijdse evaluatie ingevoerd in overeenstemming met het gemeenschappelijk actieplan van Amsterdam uit 1997. Daaruit komt een eerste kader naar voren. De eerste vijf landen zijn gekozen: Denemarken, Ierland, Griekenland, Luxemburg en Nederland, en er is een comité van drie deskundigen per land gevormd. Het land dat geëvalueerd wordt, kan zelf geen nationale deskundige afvaardigen en de evaluatie is dus betrekkelijk vrij.
Bij deze eerste reeks evaluaties is in de eerste plaats naar voren gekomen dat er vaak sprake is van een sterke inmenging van de politiek in de rechtspraak, vooral bij de verzoeken om justitiële samenwerking bij dringende maatregelen, inbeslagneming van goederen, huiszoekingen. Dat gebeurt op verschillende manieren: door inmenging van het Ministerie van Justitie, door inmenging van andere gerechtelijke autoriteiten dan die waaraan het verzoek gericht is enzovoort.
Natuurlijk zijn er ook positieve aspecten opgevallen, bijvoorbeeld het geautomatiseerde kennissysteem van Nederland, KRIS, dat als model is genomen. Natuurlijk hebben we nu te maken met een veel geraffineerdere vorm van georganiseerde criminaliteit, die gebruikmaakt van hoogwaardige technologie. De methoden van de criminaliteit zijn veranderd, dus moeten wij ook op een andere manier optreden.
De verslagen over Italië, België, Spanje en Finland zijn officieus al afgerond, we wachten echter nog op de officiële bekendmaking. We hopen natuurlijk dat er toezicht zal worden gehouden op dit evaluatiemechanisme. Dat is een taak die in de toekomst aan het Hof van Justitie toevertrouwd zou moeten worden, zoals ook het Parlement bij verschillende gelegenheden heeft laten weten.
In deze ontwerpresolutie is met name van belang hoe de harmoniseringsregels eruit moeten zien. We denken bijvoorbeeld aan de dubbele strafbaarheid, die vaak de normale, snellere procesgang verstoort; we denken aan een strafbaar feit dat volgens de wet van een van de lidstaten verjaard is maar voor de andere niet. Het is bijvoorbeeld voorgekomen dat Luxemburg weigerde gehoor te geven aan de verzoeken van de justitiële autoriteiten van een ander land omdat het betreffende delict volgens de nationale wet verjaard was. Er zijn dus verschillende hindernissen. Als het ons niet lukt die weg te nemen, blijft de justitiële samenwerking een papieren besluit.
Om die samenwerking concreet op gang te brengen, is al een nieuwe ontwerpresolutie gereed over de wederzijdse erkenning van definitieve gerechtelijke uitspraken. Ik heb die ook in deze ontwerpresolutie genoemd om een mozaïek, een compleet pakket aan maatregelen te presenteren die bedoeld zijn om deze justitiële samenwerking beter te laten verlopen. We begrijpen allemaal dat een elektronisch archief, een documentatiecentrum met ten minste de definitieve gerechtelijke uitspraken, ten minste van het communautaire recht, noodzakelijk is. Het zou natuurlijk heel handig zijn als we op een grotere schaal in Europa snel de definitieve vonnissen ten laste van aangeklaagden of veroordeelden zouden kunnen opvragen. Deze automatisering is al een goed platform, iets wat bovendien met de huidige IT-technologie niet al te ingewikkeld zou moeten zijn en snel aanzienlijke resultaten zou kunnen opleveren.
In de ontwerpresolutie wordt ook gevraagd om een relatief snelle instelling van EUROJUST - die zijn we al bij verschillende gelegenheden tegengekomen - en vooral van de Europese openbare aanklager, die ten minste bij ernstige delicten, zoals georganiseerde misdaad, computercriminaliteit, witteboordencriminaliteit en maffia op een uniforme manier de aanzet kan geven. We roepen dus op tot samenwerking van de justitiële autoriteiten, de openbare aanklagers en magistraten van de verschillende lidstaten, die op termijn deel zullen gaan uitmaken van de Europese openbare aanklager ter ondersteuning van de verschillende nationale autoriteiten.
Kortom, deze ontwerpresolutie steunt het Europees justitieel netwerk en de zogenoemde "goede praktijken" : dat laatste is belangrijk, want uiteindelijk komt gezond verstand en goede praktijken vooral neer op het direct doorgeven van verzoeken tussen rechters.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, het doel dat we voor ogen hebben is een grote Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Binnen die ruimte moet de veiligheid van de Europese burgers zoveel mogelijk gegarandeerd worden en daarom moeten we de strijd met de georganiseerde misdaad verhevigen. Na de besluiten van Tampere is het nu hoog tijd dat we de nationale wetgevingen dichter bij elkaar brengen. Dat geldt voor de delictomschrijvingen, maar ook voor de straffen zoals die binnen deze context - de georganiseerde misdaad - kunnen worden opgelegd. We zullen ons dus moeten concentreren op het formuleren van definities, tenlasteleggingen en gemeenschappelijke sancties om zo de strafwetgeving homogener te maken.
Het mechanisme van wederzijdse evaluaties waar mijn collega Ferri naar verwijst, vormt het belangrijkste element in het uitstekende verslag dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger heeft ingediend. Dit mechanisme werd geïntroduceerd op basis van het actieplan tegen de georganiseerde misdaad zoals dat in 1997 in Amsterdam aanvaard is. Het vertegenwoordigt op zich reeds een belangrijke stap voorwaarts, en het is vervolgens uitgebreid met het opzetten van het Europees justitieel netwerk. En dan zijn er nog verschillende andere initiatieven waarmee beoogd wordt het systeem voor misdaadpreventie en -bestrijding te moderniseren en efficiënter te maken.
Volgens de planning zal de Raad na een volledige evaluatiecyclus - drie jaar, vijf landen per jaar - de nodige maatregelen nemen. Het is toe te juichen dat een aantal lidstaten besloten heeft op de hervormingen vooruit te lopen. Zij hebben de meest urgent geachte wijzigingen reeds in hun rechtsorde aangebracht, daarbij rekening houdend met de resultaten van de evaluaties. Wij wachten nu met spanning op de resultaten voor de andere landen - waaronder mijn eigen land, Portugal - en hopen dat die zo snel mogelijk worden doorgegeven.
Ik ben buitengewoon ingenomen met de keuze van het onderwerp voor de eerste evaluatiecyclus: de vertragingen bij de wederzijdse justitiële bijstand en de urgente verzoeken tot beslaglegging op goederen. Er zal vooral gekeken worden naar gevallen die te maken hebben met georganiseerde misdaad. Het is heel goed dat het probleem van de vertragingen nu extra aandacht krijgt. We zijn namelijk buitengewoon bezorgd over het feit dat de achterstand bij de strafprocessen steeds maar toeneemt. We weten maar al te goed hoe gevaarlijk dat is. Rechtvaardigheid die - te - lang op zich laat wachten is uiteindelijk een ontkenning van diezelfde rechtvaardigheid.

Kessler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, namens mijn fractie stem ik in met de analyse, conclusies en overwegingen van de rapporteur. Ik deel echter ook zijn bezorgdheid over de door de multidisciplinaire groep geschetste problemen. Ik dank de heer Ferri voor zijn verslag. In de EU zijn er 15 verschillende Wetboeken van strafrecht, een groot aantal gedeeltelijk met elkaar concurrerende politieapparaten en 15 rechtsstelsels, die allemaal diep van de eigen mentaliteit, traditie en cultuur doordrongen zijn. Tot de wenselijke eenmaking van de strafrechtsystemen in de EU een feit is, verloopt de justitiële samenwerking via een ingewikkeld en achterhaald systeem van verzoeken om rechtshulp, een begrip dat bij bijna alle officieren van justitie en rechters emotionele reacties uitlokt.
Europese samenwerking is echter meer dan ooit dringend nodig. In Duitsland bijvoorbeeld hadden in 1998 77% van alle gevallen van georganiseerde criminaliteit internationale banden. De Raad moet dringend optreden. Zo moet de minister van Justitie in Luxemburg zijn persoonlijke toestemming geven als het om zaken gaat die betrekking hebben op het bankwezen. Nederland hanteert eigen prioriteiten, in plaats van die van het verzoekende land over te nemen. In vijf landen zijn niet genoeg personeel, technische en financiële middelen voor verzoeken om rechtshulp beschikbaar. Positief zijn het Nederlandse KRIS-programma, het Ierse systeem en de Deense ervaring met de noordelijke landen. De contactinstanties in het justitiële netwerk hebben goede ervaringen en resultaten. Dat netwerk heeft echter geen enkele invloed op de formele verzoeken om rechtshulp. Het instellen van contactinstanties alleen garandeert echter nog niet dat de kwaliteit van de Europese samenwerking sterk zal verbeteren. De bereidheid tot regelmatige uitwisseling liet bij enkele contactinstanties sterk te wensen over.
Als de Raad echt werk wil maken van een succesvolle bestrijding van de grensoverschrijdende criminaliteit, die de democratie en de regels van de legale economie zonder meer negeert, moeten de aanbevelingen van de rapporteur en de commissie in praktijk worden gebracht. Ik wil niet in detail ingaan op wat de heer Ferri daarnet heeft gezegd, maar ook de kandidaat-landen moeten al in een vroeg stadium nauw bij de strategie voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit worden betrokken. Het justitiële netwerk moet, bijvoorbeeld met internetsites over de verschillende rechtssystemen en videoconferenties, verder worden uitgebouwd en Eurojust moet een zinvolle aanvulling op Europol en OLAF worden.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor het werk dat hij heeft verricht aan een zeer moeilijke en ingewikkelde kwestie. Hij heeft er enige logica in aangebracht, waarvoor lof, maar ik heb ook wel enige aanmerkingen en een aantal punten waar ik het niet mee eens ben. Voor elk van deze kwesties geldt dat we ons in ons enthousiasme niet voorbij moeten lopen en niet moeten denken dat we het gehele criminaliteitsprobleem in de Europese Unie op kunnen lossen door eenvoudigweg weer een instelling of een bureau met nog meer personeel te vestigen en nog meer macht te coördineren en harmoniseren in een centraal gezag.
Er bestaan reeds voorbeelden van vruchtbare samenwerking en coördinatie. We hebben Europol en andere gelijksoortige instellingen waar door de samenwerking tussen verschillende instanties uit verschillende lidstaten resultaten kunnen worden geboekt. We hebben ook de mogelijkheid om andere lidstaten te evalueren en de beste praktijken van hen te gebruiken als een gemeenschappelijke minimumnorm voor alle lidstaten. Maar op het gebied van recht bestaan er nog steeds verschillen tussen de lidstaten. We hebben bijvoorbeeld nog steeds verschillende rechtssystemen. In Ierland en Groot-Brittannië werken we nog steeds onder het oude systeem van gewoonterecht, terwijl jullie op het vasteland het systeem van burgerlijk recht hebben. Het is buitengewoon moeilijk, wellicht zelfs onmogelijk, om deze beide echt aan elkaar te verbinden, zodat we bij het bepalen van hoe alles in zijn werk moet gaan moeten uitgaan van drie basisprincipes.
Eén: effectiviteit, twee: snelheid en drie: rechtvaardigheid; en we moeten het woord "rechtvaardigheid" niet vergeten. Mensen moeten het recht hebben zich te verdedigen wanneer ze worden aangeklaagd of wanneer er beschuldigingen tegen hen worden uitgesproken. Misschien is het slechts een kwestie van interpretatie, maar sommige van de voorstellen voor de snelle benadering lijken te betekenen dat we sommige van de huidige juridische belemmeringen moeten doorbreken, bijvoorbeeld waar het gaat om het recht op beroep.
Het doet mij vooral goed dat Ierland een eervolle vermelding krijgt vanwege het 'Criminal Assets Bureau' . Ik kan elk lid van deze vergadering en elke lidstaat aanraden eens te bekijken hoe het 'Criminal Assets Bureau' werkt in Ierland en hoe succesvol het is geweest sinds haar oprichting.
Een voorstel waar ik bezwaar tegen heb - en daarvoor hebben we een afzonderlijke stemming aangevraagd - is de kwestie van een Europees openbaar ministerie. Ik ben volstrekt tegen een Europees openbaar ministerie waarvan de bevoegdheden zich uitstrekken over het grondgebied van alle lidstaten.
Tot slot, sancties opleggen aan lidstaten is een zeer gevaarlijk gebied. We hebben al eens ervaren hoezeer dat mis kan gaan en hoe moeilijk het is zoiets terug te draaien. Het is beter om te vertrouwen op samenwerking; goedschiks is altijd veel beter dan kwaadschiks.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte aanwezigen, de Commissie wil de heer Ferri graag gelukwensen met het uitmuntende verslag dat hij heeft ingediend. Dit verslag bevat een heldere en scherpe analyse van de problemen waarmee we bij de justitiële samenwerking te maken zullen krijgen. Dit is ook een ambitieus verslag. Het spoort ons aan die problemen op te lossen, maar geeft wel aan dat dit niet eenvoudig zal zijn. In het algemeen is de Commissie het eens met de zienswijze en analyse van de rapporteur. Dat geldt zeker voor de stelling dat een versterking van de gerechtelijke samenwerking - in zijn eigen woorden: "een radicaal nieuwe strategie" - nooit mag worden gezien als een verzwakking van de soevereiniteit van de lidstaten. Integendeel: het moet gezien worden als een hulpmiddel - misschien zelfs wel het belangrijkste middel - om diezelfde soevereiniteit veilig te stellen. De macht en de steeds verfijnder methoden van de georganiseerde misdaad vertegenwoordigen op dit moment een ernstige bedreiging, niet alleen voor de structuur van de democratische rechtsstaat en het soepel functioneren van de regels voor de officiële economie, maar ook als het gaat om het respect voor de rechten van de burgers.
We hebben natuurlijk al een deel van die weg afgelegd. Het is evenwel van belang erop te wijzen dat deze voortgang niet eerst en vooral het gevolg is van regelgeving. Veel van deze regels zijn immers nog niet van kracht - bijvoorbeeld omdat de desbetreffende verdragen niet op systematische wijze door de lidstaten zijn geratificeerd. De voortgang die we geboekt hebben is dan ook vooral te danken aan de introductie van praktische mechanismen, zoals - bijvoorbeeld - het mechanisme voor wederzijdse evaluaties. Dit systeem heeft duidelijk gemaakt dat we een andere aanpak dienen te volgen. In bepaalde gevallen heeft dat er zelfs toe geleid dat lidstaten de nodige wijzigingen hebben aangebracht in hun wetgeving.
De uitwisseling van experts op dit gebied is essentieel en dient te worden voortgezet, of dat nu geschiedt binnen het kader van de wederzijdse evaluatie of via contacten binnen het netwerk van de justitiële diensten. In de - hopelijk nabije - toekomst zal dat ook kunnen gebeuren via de samenwerking uit hoofde van EUROJUST. Het Parlement wordt nu geraadpleegd aangaande de vernieuwing van het GROTIUS-programma. Dat is een belangrijk instrument voor de verbetering van de samenwerking tussen ambtenaren van Justitie. Het Parlement zal zich ook uitspreken over het opzetten van een Europees netwerk van juridische opleidingen. Dat zal moeten leiden tot een verbetering van de samenwerking tussen de opleidingen voor de magistratuur in de verschillende lidstaten.
De rapporteur doet een aantal verzoeken en suggesties. Ik zal daar drie aspecten van toelichten. In de eerste plaats de stelling van de rapporteur dat artikel 35 van het Verdrag betreffende de Europese Unie zodanig gewijzigd dient te worden dat het Hof van Justitie de bevoegdheid krijgt zich uit te spreken over de vraag of lidstaten de verplichtingen die ze op zich hebben genomen ook werkelijk naleven. Deze lacune in het rechterlijk toezicht houdt volgens mij verband met de opzet van de zesde Titel van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Die is namelijk gebaseerd op een intergouvernementele denkwijze. Ik wil hier benadrukken dat het misschien zinvoller is eens, wanneer de tijd daar rijp voor is, een lans te breken voor een werkelijk volledige en categorische aanpak. Het gaat dan niet alleen om de werkwijzen, maar ook om het institutioneel kader van wat we de derde pijler noemen. En dat moet dan via de communautaire methode. Op die wijze kan het Hof beter toezicht houden, terwijl het Parlement actiever betrokken zou worden in het besluitvormingsproces. Ik moet overigens wel aangeven dat ik mijn twijfels heb of het wel haalbaar is sancties in te stellen tegen lidstaten die hun verplichtingen niet nakomen.
In deze ontwerpresolutie wordt een aantal maatregelen voorgesteld. Eén daarvan is de oprichting van een Europees openbaar ministerie dat overal in de Unie bevoegd zou zijn. Het Parlement is ervan op de hoogte dat de Commissie bij de laatste intergouvernementele conferentie heeft voorgesteld dat er in het Verdrag een plaats werd ingeruimd voor een onafhankelijke Europese officier van justitie. Deze zou zich dan uitsluitend bezig houden met de verdediging van de financiële belangen van de Gemeenschappen. Dit voorstel is in Nice niet aanvaard. De Commissie zal zich tegen deze beslissing van de Raad blijven verzetten, en heeft reeds het een en ander gedaan om ervoor te zorgen dat OLAF zijn taken kan uitvoeren. We hopen bovendien dat het opzetten van het EUROJUST-netwerk ertoe zal bijdragen dat het doel dat we in Nice niet hebben weten te bereiken uiteindelijk toch verwezenlijkt zal worden.
Wat de uitwijzing betreft, kan ik de rapporteur mededelen dat de Commissie de in het verslag uitgesproken bezorgdheid aangaande de vereenvoudiging en versnelling van de uitwijzingsprocedures deelt. Deze kwestie is overigens het onderwerp van de derde fase van de wederzijdse evaluatie. Om die reden heeft de Commissie in haar programma voor 2001 een initiatief opgenomen met betrekking tot de versnelde uitwijzingsprocedure.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik aangeven dat ik het eens ben met de rapporteur als hij stelt dat alle wetgevingsinitiatieven op dit gebied de fundamentele vrijheden en individuele rechten dienen te respecteren. Het respect voor de rechten en vrijheden van de burger en de efficiëntie van de bestrijding van de georganiseerde misdaad kunnen niet los van elkaar worden gezien. We hebben onlangs een Handvest van de grondrechten uitgevaardigd, en nu moeten we er ook voor zorgen dat de voortgang op dit gebied - justitiële samenwerking, de coördinatie van de bestrijding van de misdaad bij justitie en politie, en de vereenvoudiging van de uitwijzingsprocedure - verwezenlijkt wordt met inachtneming van de beginselen die wij in dat handvest verdedigen. Die voortgang mag dus niet bereikt worden ten koste van de rechten van het individu. De Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid kan niet verwezenlijkt worden als we op het gebied van de rechten en vrijheden van de burger kiezen voor een beleid van de kleinste gemene deler.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.35 uur gesloten)

