EURES-activiteitenverslag 2004-2005: Naar één Europese arbeidsmarkt (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=OQ&reference=O-2007-0038&language=PL" - B6-0136/2007) van de heer Anderson, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, aan de Commissie, over het EURES-activiteitenverslag 2005-2005: Naar één Europese arbeidsmarkt.
Jan Andersson  
auteur. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, eerder spraken we over het belang van mobiliteit voor groei en werkgelegenheid in Europa. We spraken toen over mobiliteit voor werknemers die verdere training genieten, nieuwe banen zoeken in hun eigen land, van beroep wisselen door verdere training en over geografische mobiliteit binnen landen, maar ook grensoverschrijdende geografische mobiliteit. Als we in Europa rondkijken, kunnen we zien dat dit belangrijk is voor groei. Sommige landen die de hoogste mobiliteit hebben, hebben ook de hoogste groei en werkgelegenheid in Europa. Dit is zeer belangrijk.
Wat is de situatie in Europa? Nou, de situatie verschilt aanzienlijk per land, maar tegelijkertijd kunnen we verbeteringen zien. We hebben de afgelopen jaren verbeteringen gezien. Ik kom uit een grensstreek tussen Scandinavische landen waar mobiliteit in het begin niet echt uitgebreid was, maar deze de afgelopen jaren fors is toegenomen. Het is belangrijk voor groei en werkgelegenheid dat mensen aan de ene kant van de nationale grens naar de andere kant van de grens kunnen oversteken. Misschien konden ze eerst geen baan vinden, maar hebben ze werk gevonden aan de andere kant van de grens. Hierdoor neemt de groei in de hele regio toe en dit is goed op de lange termijn.
We hebben ook veel obstakels. Ik hen dit gezien in dit werk. Er zijn obstakels in verschillende sociale zekerheidsstelsels, belastingen enzovoort, en in het gebrek aan informatie. Wat betreft de informatie over dit onderwerp, hebben wij onze samenwerking in werkgelegenheidsdiensten, de EURES-samenwerking. EURES-samenwerking heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld. Deels met de speciale limieten, maar misschien bovenal door zijn portal, waartoe individuele burgers toegang kunnen hebben om informatie te vinden over welke banen beschikbaar zijn, maar ook over de sociale zekerheidssituatie. Hoe ziet de situatie eruit wat betreft belastingen? Wat moet ik doen als ik een grens ga oversteken?
In de meest recente begroting in het Europees Parlement drukten we er een stijging doorheen van EUR 2 miljoen voor EURES-samenwerking. Daarom brengen we de mondelinge vraag ter tafel en de resolutie. We kunnen zien dat er een aantal behoeften bestaan om mobiliteit verder te laten toenemen. In onze mondelinge vraag focussen we op staatsburgers uit derde landen. Er wordt naar de toekomst gekeken. We weten dat Europa meer werknemers nodig heeft, niet in de laatste plaats staatsburgers uit derde landen. Die bestaan al en we zouden de samenwerking moeten vergroten - vooral met buurlanden waarmee we buurtsamenwerking mee hebben - en meer kansen moeten scheppen voor hen om relevante informatie te verkrijgen over de werkgelegenheidssituatie, de socialezekerheidsregelingen en belastingen.
Het tweede deel is gerelateerd aan seizoenswerkers. Er zijn al lange tijd seizoenswerkers in de Unie en seizoenswerkers hebben ook betere informatie nodig over de situatie, sociale voordelen en de regels die gelden. Dit kan worden bereikt vanaf de EURES-portal.
Tot slot zou ik ook de vraag willen opwerpen of de Commissie ideeën heeft over een verbetering van de mobiliteit in andere opzichten. We hebben een grote discussie gevoerd over overgangsregels en mobiliteit tussen nieuwe lidstaten en oude lidstaten. Er is nog steeds een aantal landen in de EU dat de overgangsregels toepast. Ik hoop dat deze periode zo kort mogelijk zal zijn en dat we snel volledig in staat zullen zijn vrije mobiliteit toe te passen zodat alle overgangsbepalingen verdwijnen. Het is ook belangrijk voor ons om te proberen rond te kijken om te zien hoe de situatie eruit zal zien in het geval van grotere mobiliteit voor de landen die geen enkele overgangsregels hebben toegepast omdat de mobiliteit niet bijzonder uitgebreid is. Het is niet uitgebreid en er zijn waarschijnlijk redenen in het algemeen om informatie te verbeteren. Als de overgangsbepalingen nu hopelijk verdwijnen, moeten we ook informatie verbeteren voor individuele werknemers over werkvakantie en wat nodig is, wat moet worden bijgedragen in termen van sociale zekerheid, belastingen en zo voort.
Dit zijn de vragen die we hebben gesteld aan de Commissie. Ik weet dat de Commissie dezelfde doelen heeft als het Europees Parlement, maar wat is de Commissie van plan te gaan doen?
Vladimír Špidla
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, voordat ik alle vragen beantwoord die u hebt gesteld, wil ik u eraan herinneren wat het EURES-systeem is.
Het is een systeem, een uniek systeem, dat als grote voordeel heeft dat het een netwerk combineert dat meer dan 800 gekwalificeerde adviseurs bevat met een efficiënte portal, die gemakkelijke toegang tot gegevens en interactieve gegevensuitwisseling mogelijk maakt.
Sinds 2006 heeft de EURES-portal gemakkelijke toegang geboden tot alle vacatures in de Europese Unie evenals de nationale openbare arbeidsbureaus in de landen die behoren tot de Europese Economische Ruimte in 25 Europese talen. Gemiddeld biedt de portal toegang tot meer dan 1.200.000 vacatures. Tegelijkertijd staan de EURES-adviseurs klaar om werknemers en hun families te helpen die van plan zijn gebruik te maken van de mogelijkheden die mobiliteit biedt.
Ik zou nu graag uw vragen stuk voor stuk beantwoorden.
Ik begin met uw eerste vraag over de mogelijke uitbreiding van EURES met staatsburgers uit derde landen.
Zoals u weet, is EURES oorspronkelijk ingevoerd om de burgers in de Europese Economische Ruimte van dienst te zijn door hen te helpen werk te vinden buiten hun eigen land en dus de mobiliteit te vergroten. De Commissie is nu van plan het EURES-systeem ook toegankelijk te maken voor werkers uit andere landen: dit voldoet niet alleen aan hun verwachtingen, maar is ook gunstig voor de Unie. Met het oog op de vergrijzende bevolking en de demografische afname in Europa moeten we voorbereid zijn op tekorten in de Europese beroepsbevolking in de nabije toekomst, die sleutelsectoren van onze economie en onze levensstijl zullen beïnvloeden. Afgezien van dit alles, zou het EURES-systeem ook kunnen bijdragen aan een meer globale oplossing van het probleem van migratie vanuit derde landen.
Als gevolg hiervan is een nieuwe richtlijn toegevoegd aan de algemene EURES-principes voor de periode 2007-2010, die de mogelijkheid bieden het bereik van informatie te verbreden die wordt aangeboden door het EURES-netwerk om te voorzien in de behoeften van de werknemers uit derde landen.
Na het actieplan van de Commissie over wettelijke migratie willen we nu in detail de mogelijkheden analyseren van de uitbreiding van het EURES-systeem in die richting. In de eerste fase zouden we kunnen overwegen de bestaande delen aan te vullen door informatie te bieden over "Leef- en werkomstandigheden” met informatie die is afgestemd op de behoeften van burgers uit derde landen die de Europese markt willen betreden, en die informatie ook aanbieden in de talen van die landen.
Uw tweede vraag betreft de insluiting van seizoensvacatures en korte tijdelijke vacatures in het EURES-systeem. Het klopt dat in de eerste analyses die werden uitgevoerd voor het EURES-systeem geen melding werd gemaakt van de behoefte en het niveau van de vraag naar kortetermijnwerk in het buitenland. De statistieken die tot onze beschikking stonden hadden slechts betrekking op de minimale tijdspanne van een jaar en de vraag naar seizoenswerk of werkervaring en studieplaatsen werd niet in aanmerking genomen.
Toch werd na de aanbeveling van het Europees Parlement over de toename van de EURES-begroting voor 2007 onderzoek uitgevoerd binnen het systeem om de behoefte aan en de haalbaarheid van de invoering van een dergelijke dienst te bepalen. De reactie van een aantal landen was zeer positief. Sommige partners hadden al ervaring met dit type dienst op de gebieden van het toerisme, de bouw en de landbouw. In de toekomst, wanneer plannen voor de verdere ontwikkeling van het EURES-systeem worden ontwikkeld, zal de mogelijkheid om deze dienst uit te breiden automatisch in overweging worden genomen.
Wat betreft uw derde vraag, gelooft de Commissie ook dat zowel beroepsmobiliteit als geografische mobiliteit een positieve rol kan spelen bij de verbetering van hoe de Europese arbeidsmarkt werkt, en het is daarom belangrijk die mobiliteit te steunen en te vergroten.
Met dat doel ontwikkelt de Commissie een actieplan gebaseerd op de resultaten van het Europees Jaar van de mobiliteit van werknemers 2006, dat erop gericht is de mobiliteit binnen de Europese arbeidsmarkt te vergroten en de grootste obstakels voor de verdere ontwikkeling ervan weg te nemen.
Dit actieplan zal aanbevelen de rol van EURES te versterken, en dit het belangrijkste instrument te maken ter ondersteuning van de mobiliteit van werknemers in de hele Europese Unie en de kennis erover te vergroten. Dit heeft drie belangrijke doelen:
1. de strategische dimensie van EURES vergroten door het analytisch potentieel ervan te versterken wat betreft mobiliteitsstromen en veranderingen op de Europese arbeidsmarkt;
2. de kwaliteit van zijn diensten verbeteren door mobiele werknemers en hun families een uitgebreidere dienst te bieden;
3. de operationele dekking ervan vergroten door de relaties met andere aanbieders van soortgelijke diensten te versterken - of met de particuliere sector - en geleidelijk aan zijn activiteiten openstellen voor werknemers uit andere delen van de wereld, zoals ik al heb toegelicht in mijn antwoord op uw eerste vraag.
Uw vierde en laatste vraag gaat over de grensoverschrijdende EURES-projecten en de rol ervan voor het helpen van de lidstaten de tijdelijke maatregelen af te schaffen.
Het behandelen van specifieke problemen die zich voordoen in grensoverschrijdende betrekkingen is altijd een belangrijke prioriteit voor EURES geweest. We hebben nu maar liefst 20 grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten, waarvan de laatste de projecten zijn tussen Tsjechië en Duitsland en tussen Slowakije en Hongarije. Afgezien daarvan, worden op dit moment 14 haalbaarheidsstudies uitgevoerd met het doel nieuwe projecten en diensten vast te stellen, of dit nu tussen de "nieuwe” lidstaten is of tussen de "oude” en de "nieuwe” lidstaten is.
Toch geloof ik, dames en heren. dat het tijd wordt dat het idee van "oude” en "nieuwe” staten wordt afgeschaft: in zekere zin is Spanje ongetwijfeld een nieuwe staat, en dat geldt ook voor Griekenland, en zo zou ik verder kunnen gaan. Ik vraag me af hoe lang we dit soort classificatie nog blijven gebruiken voor gelijke lidstaten van de Europese Unie.
In ieder geval worden 14 haalbaarheidsstudies uitgevoerd met het doel nieuwe projecten vast te stellen. Dit zijn allemaal praktische projecten die zijn bedoeld om burgers - werkgevers en grensoverschrijdende werknemers - van dienst te zijn in hun dagelijks leven. De partners zouden kunnen bestaan uit vakbonden, werkgeversorganisaties, openbare arbeidsbureaus of andere deelnemers die op lokaal of regionaal niveau werken. Door deze projecten hopen we de uitwisseling van werkers tussen de partnerstaten te vergemakkelijken en hen aan te moedigen de noodzakelijke stappen te ondernemen met betrekking tot tijdelijke maatregelen.
Dames en heren, ik zou graag tot slot willen wijzen op een ander belangrijk aspect van het EURES-werk, en dat is de beperking van de mogelijkheid van sociale dumping. Het is duidelijk dat mensen die goed geïnformeerd zijn wanneer ze in een ander land aankomen, in een veel sterkere positie verkeren dan mensen die die informatie niet hebben. In dit opzicht is EURES een uniek en zeer efficiënt hulpmiddel.
Philip Bushill-Matthews
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen dat ik het in hoge mate eens ben met de opmerkingen van mijn collega, de heer Andersson, aan de andere kant van dit Huis, maar ik wil vragen om dit niet als een precedent voor de toekomst te beschouwen. Het is goed om op deze plaats te zeggen dat er in de commissie substantiële steun voor deze resolutie bestond. Wij als fractie dienen geen enkel amendement in op deze resolutie en ik hoop dat collega's uit alle politieke partijen en alle lidstaten iets zullen steunen dat het steunen waard is, namelijk het beginsel dat de EU over mensen en over het bieden van betere kansen aan mensen gaat, en EURES heeft een bijzondere rol te spelen bij het verwezenlijken van dit idee.
Ik heb echter twee aanvullende vragen, die de commissaris in zijn tweede termijn kan beantwoorden, of anders per brief. Het gaat om twee kleine, maar hopelijk niet onbelangrijke punten.
De eerste vraag betreft het daadwerkelijke gebruik van de portaal. Als je "beroepssmobiliteit in Europa” intikt, kom je rechtstreeks op de website van EURES terecht, overigens een uitstekende en gebruikersvriendelijke website. Om daar te komen moet je echter het sleutelwoord "beroepsmobiliteit” kennen. Als je gewoon "banen in Europa” intikt, krijg je een hele lijst van andere portalen, zoals "Eurojobs”, "Jobpilot”, "Topjobs”, "Careers in Europe”, enzovoort. Dat kunnen heel goede websites zijn, maar het gaat erom dat je bij EURES terechtkomt. Mijn vraag is daarom: kan er niet iets meer gedaan worden om ervoor te zorgen dat het EURES-portaal gemakkelijker toegankelijker wordt voor mensen die niet per se naar arbeidsbemiddelingsbureaus gaan, maar die gewoon zelf op internet willen zoeken?
Mijn tweede punt is dat ik zie dat een van de onderdelen van EURES - en ook dat juich ik toe - de subportaal over levenslang leren is, en dat die weer een portaal bevat die Ploteus heet. Dat intrigeerde me, want - dit voor collega's die, net als ik, hier tot vandaag nog nooit van gehoord hadden - dit is de portaal over leermogelijkheden in de hele ruimte. Toe maar, dat is nog eens een onderneming, niet alleen in Europa, maar in de hele ruimte! Ik kwam hierop terecht omdat veel mobiliteitsprojecten zijn bedoeld om onze vrienden in Oost- en Midden-Europa de kans te geven om naar het Westen te komen en ik van mening ben dat er meer aandacht moet worden besteed aan kansen om vanuit het westen naar Oost- en Midden-Europa te verhuizen. Een van de hindernissen - en hier spreek ik duidelijk als Engelsman - is dat je vreemde talen moet leren en je moet aanpassen aan andere talen, en alles wat er in het kader van het Ploteus-project kan worden gedaan om het leren van vreemde talen te stimuleren, en ik hoop dat de commissaris het daarmee eens is, is van belang voor de beroepssmobiliteit.
Wat ik in deze twee punten over Ploteus en de toegang tot internet wil zeggen is dit: denk rustig na over kansen in de ruimte, maar zet deze portaal weer met beide benen op de grond, zodat echte mensen er vaker naartoe kunnen surfen.
Stephen Hughes
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, EURES heeft enorm veel potentieel, maar veel van dat potentieel moet nog worden gerealiseerd. EURES heeft nog een aantal beperkingen. In onze vraag stellen we dat het portaal één enkel loket voor de geografische en beroepsmobiliteit van werknemers moet worden, maar we moeten eerlijk zijn en accepteren dat er nog een lange weg te gaan is voordat het zover zal zijn. Het moet in dit tijdperk van geavanceerde elektronica echter mogelijk zijn om dat ene enkele loket te bouwen.
Werknemers die op zoek naar werk naar een ander land in de EU willen verhuizen, hebben toegang tot gedetailleerde en plaatsgebonden kennis nodig om ze het vertrouwen te geven om met hun gezin de stap te wagen - gedetailleerde informatie over heel praktische zaken, bijvoorbeeld over de scholen die in de desbetreffende plaats te vinden zijn, de prestaties van die scholen, aantallen leerlingen en vacatures. Hetzelfde geldt voor gezondheidszorg, huisvesting en een heleboel andere zaken.
Het portaal bevat wel informatie over dit soort zaken, maar die informatie is heel algemeen en biedt niet meer dan een snapshot van een land. Het lijkt misschien een enorme taak om een portaal te bouwen met gedetailleerde en plaatsgebonden informatie, maar dat hoeft niet per se het geval te zijn. Veel van deze gedetailleerde informatie is al te vinden op de websites van lokale autoriteiten, gezondheidsautoriteiten, lokale onderwijsautoriteiten en overheidsafdelingen. Op het EURES-portaal kunnen links worden geplaatst waarmee gebruikers die meer gedetailleerde informatie willen naar die websites worden geleid.
Lokale informatie wordt in toenemende mate ook in meerdere talen beschikbaar gemaakt. In mijn eigen gebied hebben we bijvoorbeeld alles, van informatie over hoe je je moet registreren om te kunnen stemmen tot het vinden van huisvesting, in het Pools en in een groot aantal andere talen.
Tot slot wordt die informatie vaak ook aangeboden in talen van derde landen, wat aansluit bij de opmerking van de commissaris. Immigratie vanuit derde landen kan de problemen waarvoor de EU door de demografische veranderingen wordt gesteld niet oplossen, maar kan wel een bijdrage leveren aan een oplossing. Ik heb daarom met genoegen geluisterd naar wat de commissaris heeft gezegd over de plannen om EURES zodanig uit te rusten dat het een belangrijke rol in dat proces kan spelen.
DanutBudreikaitė
namens de ALDE-Fractie. - (LT) Vrij verkeer van werknemers is een van de voorwaarden die essentieel zijn voor het bestaan en het succesvol functioneren van de Europese gemeenschappelijke markt. De gemeenschappelijke arbeidsmarkt, die nog niet ontwikkeld is, zou mensen die op zoek zijn naar een baan in staat stellen nieuwe vaardigheden en ervaringen op te doen en hen een kans bieden een baan te kiezen en hun vaardigheden in praktijk te brengen. Werkgevers zouden in staat zijn uit een groter aantal werknemers te kiezen om zeker te zijn van de specialisten die nodig zijn. Het EURES (European Employment Services) netwerk is een instrument gericht op het scheppen van een gemeenschappelijke arbeidsmarkt door het verkeer van werknemers te bevorderen in de EU, de landen van de Europese Economische Ruimte en Zwitserland (ik noem hier geen derde landen). Nationale arbeidsbureaus, vakbonden, werkgeversorganisaties en regionale en lokale autoriteiten werken samen in het netwerk. Hun activiteit wordt gecoördineerd door de Europese Commissie. De rol van het EURES-netwerk bestaat eruit potentieel mobiele werknemers te informeren, te adviseren, en te assisteren met betrekking tot de kansen om in het buitenland te werken en over de leef-, werk- en studieomstandigheden in de landen van de Europese Economische Ruimte en werkgevers te helpen die werknemers willen werven uit andere landen.
Het EURES-portal werd gestart in 2006 en biedt een miljoen vacatures in heel Europa. Tot nu toe hebben 8000 werkgevers en 184.000 banenzoekers zich geregistreerd op de portal. Hoewel het recht van vrij verkeer bij het streven om in het buitenland te wonen en te werken één van de basisrechten is van Europese burgers die zijn vastgesteld in het Verdrag van Rome, passen veel van de oude lidstaten nog steeds overgangsperioden toe voor de landen die lid werden van de EU in 2004 en 2007. Duitsland is van plan de overgangsperiode voor het openen van de arbeidsmarkt te verlengen tot 2011 door de hoge werkeloosheid in dat land. Sommige bronnen van informatie verklaren dat we te maken hebben met een tekort aan arbeid in de EU maar anderen melden een hoge werkeloosheid. Er zijn een miljoen vacatures op de EURES-portaal, maar tegelijkertijd is het vrije verkeer van arbeid beperkt. Hoe effectief is EURES? Ik geef u het voorbeeld van mijn land, Litouwen. Volgens de officiële statistieken, hebben 34.000 werkenden Litouwen verlaten in vier jaar, maar deden slechts 405 dit binnen tweeënhalf jaar met behulp van de EURES-diensten. De media geeft vaak onthutsende informatie over de slavernij van immigranten in Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, waar werkenden uit de nieuwe landen te maken krijgen met onmenselijke werk- en leefomstandigheden. Is dit niet een tekortkoming van het EURES-systeem? Mensen krijgen onvoldoende informatie over de werk- en leefomstandigheden en weten niet waar ze terecht kunnen als ze problemen krijgen. Uit de activiteiten in 2006 bleek dat zich nieuwe obstakels voor het vrije verkeer van arbeid hebben voorgedaan: dit zijn praktische problemen, accommodatie, taal, werk voor een partner of echtgenote en psychologische problemen bij het aanpassen aan een nieuw land en het plannen om terug te keren naar huis. Het is bevredigend dat de Commissie begint met de invoering van een actieplan voor mobiliteit in 2007, dat zal helpen problemen op te lossen die zich hebben voorgedaan. Een informatiesysteem over geografische en beroepsmobiliteit gebaseerd op het "één-loket”-principe zal hiertoe ook bijdragen.
Ryszard Czarnecki
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik beloof dat ik, in tegenstelling tot mijnheer Bushill-Matthews, de vorige spreker, niet zal spreken over cyberspace en de mogelijkheden die het surfen hierdoorheen zou kunnen openen voor de burgers van Midden- en Oost-Europa.
De ontwerpresolutie is vol lof over EURES, de European Employment Service. Toch moeten we ons ervan bewust zijn dat voor sommige waarnemers EURES een voorbeeld is van doorgeschoten Europese bureaucratie. Zoals mijn medelid uit Litouwen net heeft aangegeven, gebruikte nauwelijks 8% van de Litouwers die naar het buitenland gingen om te werken de instrumenten die worden aangeboden door EURES. Dit komt neer op heel weinig.
Misschien is dit niet echt een zaak van doorgeschoten bureaucratie, maar de zaak zou veel duidelijker zijn als de Europese arbeidsmarkt uiteindelijk volledig geliberaliseerd zou zijn. Europeanen zouden dan in staat zijn op de normale wijze een baan te zoeken, en zouden niet per se gebruik hoeven maken van EURES.
Natuurlijk moeten alle methoden worden ondersteund, waaronder officiële informatie over vacatures voor seizoenswerknemers of tijdelijke werknemers. Dit zou in eerste instantie betrekking moeten hebben op burgers uit de lidstaten van de Unie. Burgers van derde landen zouden op de tweede plaats moeten komen, waaronder staatsburgers van landen die met de Unie samenwerken in het kader van het Europees Nabuurschapsbeleid.
Twee jaar en twee maanden geleden, toen we de richtlijnen over het werkgelegenheidsbeleid in de lidstaten aannamen, hebben wij benadrukt hoe noodzakelijk het is alle obstakels voor het vrije verkeer van werknemers in Europa weg te nemen, zoals beoogd in de Verdragen. Het is jammer dat Duitsland, Oostenrijk en sommige andere lidstaten geen acht hebben geslagen op die oproep en nog steeds barrières in stand houden die toegang tot de arbeidsmarkt verhinderen. Dit is in strijd met de fundamentele vrijheden waarop de Europese Unie is gebaseerd, zoals mijn medelid heeft verklaard. Vrije toegang zal er uiteindelijk wel komen, maar in de tussentijd zal veel tijd worden verspild. We moeten algemene oplossingen hic et nunc bespreken, geen halve maatregelen.
Elisabeth Schroedter
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, wat de collega's zeggen, is juist: Eures is een succesvol Europees project. Zonder het netwerk van Eures-adviseurs zou geografische en beroepsmobiliteit in Europa niet in die mate mogelijk zijn als momenteel het geval is. Werknemers kennen hun rechten en maken daar ook gebruik van. De vierde vrijheid van de Europese Unie zou slechts op papier bestaan als Eures er niet was.
Daarom begrijp ik niet, mijnheer de commissaris, waarom u niet meer actie onderneemt om Eures te verbeteren, dat wil zeggen meer bureaus te creëren en de kwaliteit te verbeteren, bijvoorbeeld door middel van best-practice-modellen in de grensregio's. Die zouden toch eigenlijk als paddenstoelen uit de grond moeten schieten, als u de doelen van het Europees Jaar van de mobiliteit wilt blijven nastreven en de geografische mobiliteit in Europa wilt vergroten. Daarvoor is een grotere inzet nodig. Juist regio's die een tekort aan geschoold personeel hebben, zouden ervan profiteren wanneer de mobiliteit in Europa zou worden vergemakkelijkt. Natuurlijk zijn het vooral de lidstaten - de Raad schittert weer door afwezigheid - die hierbij op de rem gaan staan.
De wederzijdse erkenning van de socialezekerheidsstelsels heeft nog lang niet het niveau bereikt dat nodig is om als werknemer in een andere lidstaat te kunnen gaan werken zonder er in sociale zekerheid op achteruit te gaan. Nog moeilijker is het voor werknemers in lidstaten die nog altijd vasthouden aan een voorlopige beperking van het vrije verkeer van werknemers, zoals mijn eigen land. Daar vindt het vrije verkeer van werknemers plaats in de illegaliteit en onder fragiele arbeidsverhoudingen. Daar bepaalt de zwarte markt het loon en de mate van zekerheid. De strijd tegen sociale dumping kan echter alleen worden gevoerd bij een gelegaliseerd vrij verkeer van werknemers.
Ik begrijp daarom niet dat regeringen zoals die van Duitsland aan de ene kant veel ophef maken van het gebrek aan geschoold personeel, maar aan de andere kant niet de moed hebben om het vrije verkeer van werknemers van toepassing te verklaren op mensen uit Oost-Europa en zo de deels absurde situatie aan de grenzen eindelijk te normaliseren. In dat kader doe ik ook een beroep op de partijen in de sociale dialoog om zich in de lidstaten sterker voor het vrije verkeer van werknemers in te zetten en door middel van publieke controle de namen van de boosdoeners openbaar te maken zodat ze niet aan sociale dumping verdienen.
Derek Roland Clark
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Europa kent een grote geografische, topografische en klimatologische verscheidenheid, die een grote verscheidenheid aan manieren van leven en economieën heeft voortgebracht. Vooral heeft er altijd een verscheidenheid aan werkpraktijken bestaan, en de arbeidswetgeving heeft zich overal verschillend ontwikkeld. Verschillende mensen werken op verschillende manieren. Verschillen zijn het zout in de pap. Als je hiermee gaat knoeien, is dat op eigen risico, want dit ligt aan de basis van volledige werkgelegenheid en van de arbeidswetgeving.
De Commissie werkgelegenheid heet officieel de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, en het meest sociale voor zowel individuele personen als de samenleving als geheel is ongetwijfeld dat mensen werk hebben. In april 2005 bedroeg de werkloosheid in Duitsland 10 procent, terwijl het cijfer voor het Verenigd Koninkrijk 4,5 procent was. Maar het Verenigd Koninkrijk heeft dan ook minder arbeidswetten van de EU overgenomen. Veel Oost-Europese landen hebben hoge werkloosheidscijfers. Ze hebben vooruitgang geboekt, het gaat ietsje beter, maar het laatste dat ze willen is de door niet-gekozen commissarissen geleide beveleconomie van Sovjet-makelij inruilen voor het gecentraliseerde bewind van niet-gekozen EU-commissarissen.
Europa heeft geen behoefte aan een EU die gemeenschappelijke arbeidswetten oplegt aan iedereen. Zo'n keurslijf kan alleen maar leiden tot een stijging van de werkloosheid, waardoor weer de sociale onrust zal ontstaan die we al eerder hebben gezien. Ik hoop dat niemand van ons daarop zit te wachten.
Csaba Őry
(HU) Er is veel gesproken over groei van de geografische en beroepsmobiliteit binnen de Unie als een sleutelfactor in de vermindering van de werkeloosheid en de verhoging van het economische concurrentievermogen.
De Unie met 27 leden heeft een zeer grote arbeidsreserve, maar vanwege de ongelijke regionale verdeling van banen die beschikbaar zijn kan deze geen arbeidskansen bieden voor een aanzienlijk deel van de carrièrestarters en werknemers die ouder zijn dan 50. Als gevolg is de versnelling van de binnenkomende migratie van werknemers die in diverse lidstaten vanuit derde landen binnenkomen, ook al zijn er geschikte en geschoolde arbeidskrachten beschikbaar in de Unie, nu een urgente kwestie.
Het EURES-netwerk speelt een uiterst belangrijke rol in de relatie tussen aanbod en vraag, maar het is jammer dat dit nog niet voldoende steun heeft gekregen vanuit de EU-bronnen die beschikbaar zijn voor ontwikkelingsdoeleinden. Het is zeer duidelijk: ik heb gehoord dat er 700 EURES-adviseurs zijn, terwijl mijnheer Spidla er 800 noemde - als we dit aantal in beschouwing nemen met betrekking tot 20 miljoen burgers die niet in staat zijn een baan te vinden in de 27 lidstaten, dan is dit duidelijk een nietig aantal vergeleken daarmee. Slechts 25-26 adviseurs per land is slechts een druppel in de oceaan, en geenszins voldoende voor de taak die volbracht moet worden.
Een andere kwestie die ik als problematisch beschouw is dat er, terwijl informatie over banenzoekers toegankelijk is op de portal, veel minder informatie is over bedrijven die banen aanbieden. Er worden in totaal 11.000 bedrijven gepresenteerd op EURES, volgens de laatste informatie. Er moet een veel grotere informatiecampagne komen als de economische spelers meer betrokken moeten zijn dan nu het geval is. Ik heb het gevoel dat de ontwikkeling van het EURES-netwerk en portal en de stimulans hiervoor van algemeen belang is voor Europa en daarom dring ik erop aan dat de voorstellen worden aangenomen.
Proinsias De Rossa
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat het EURES-programma heel belangrijk is en goed werkt, maar dat neemt niet weg dat het moet worden verbeterd.
Ik wil een specifieke kwestie aan de orde stellen die verband houdt met mobiliteit, iets wat we allemaal als noodzakelijk en goed voor Europa beschouwen. Het probleem waar ik het specifiek over wil hebben is dat van EU-burgers die naar Ierland komen en die getrouwd zijn met iemand die niet uit een EU-lidstaat afkomstig is.
In de afgelopen weken heeft de Ierse regering uitzettingsbevelen uitgevaardigd tegen 120 van zulke echtgenoten. Ik weet dat nog veel meer echtgenoten door de Ierse autoriteiten zijn geïnformeerd dat een uitspraak over hun aanvraag van een verblijfsvergunning is opgeschort in afwachting van het resultaat van een rechtszaak, die waarschijnlijk niet voor 2009 zal plaatsvinden. Dit is duidelijk een belemmering voor de mobiliteit in Europa voor die burgers van de Europese Unie die naar Ierland willen verhuizen om daar het werk te gaan doen dat er is en die tegen allerlei beperkingen aanlopen omdat ze getrouwd zijn met iemand die geen EU-burger is.
Het lijkt mij dat dit niet eerlijk is tegenover mensen die erover denken om te emigreren, maar het is dubbel oneerlijk tegenover de mensen die dat al gedaan hebben en die met hun echtgenoot of echtgenote in Ierland wonen - in sommige gevallen al heel lang - en nu worden uitgezet. Ik wil de commissaris nadrukkelijk vragen om met spoed contact op te nemen met de Ierse minister en er bij hem op aan te dringen dat de uitzettingsbevelen worden ingetrokken en de betrokken gezinnen een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen, en dat er een eind wordt gemaakt aan de onzekerheid over de toekomst waar deze gezinnen momenteel onder lijden.
Als we mobiliteit in Europa serieus nemen, mogen dit soort problemen niet voorkomen. Ik ben ervan overtuigd dat de huidige Ierse wet op dit gebied in strijd is met de Europese richtlijn van 2004 over mobiliteit en verblijf, en ook met de Europese antidiscriminatiewetgeving, omdat deze wet alleen worden toegepast op de echtgenoten of echtgenotes van niet-Ierse EU-burgers. Dit zijn twee ernstige problemen en ik dring er bij de commissaris op aan om onmiddellijk dringend protest aan te tekenen bij de Ierse autoriteiten, met name bij minister Brian Lenihan, om dit probleem zo snel mogelijk uit de wereld te helpen.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag de aandacht willen vestigen op twee kwesties in de loop van dit debat. Ten eerste is het noodzakelijk een van de fundamentele vrijheden die ten grondslag liggen aan de Europese gemeenschappelijke markt, volledig te implementeren, namelijk het vrije verkeer van arbeidskrachten. In het geval van werknemers uit de nieuwe lidstaten, wordt deze vrijheid ernstig beperkt, bijvoorbeeld door Duitsland en Oostenrijk. Deze situatie is duidelijk schadelijk voor de mobiliteit van werknemers op het gehele grondgebied van de Europese Unie.
Ten tweede is sterke ondersteuning nodig, vooral voor nieuwe lidstaten, om te zorgen voor een stijging van de werkgelegenheidscijfers in die landen. In mijn land Polen bijvoorbeeld, is het percentage 51% voor mannen en nauwelijks 46% voor vrouwen. Ter vergelijking, in de Verenigde Staten en de Scandinavische landen bedragen deze indicatoren al meer dan 70%.
Gunnar Hökmark
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het belang van een grotere mobiliteit door bijna iedereen wordt begrepen en als het gaat om werknemers en onderzoekers zijn de ervaringen buitengewoon goed - dat kun je overal zien. Het succes is voor een groot deel te danken aan de mobiliteit en aan de Europese samenwerking en we weten dat het belangrijk is voor de kwaliteit van de werkgelegenheid en voor het efficiënt functioneren van de arbeidsmarkten, we weten dat dit een echt Europees idee is en we weten ook dat het van het grootste belang is voor de kansen van individuele personen. Maar, dat gezegd hebbende, er bestaat nog steeds een aantal belemmeringen.
Het is belangrijk om EURES te steunen en ervoor te zorgen dat EURES goed werkt. Maar tegelijkertijd moeten we er ook voor zorgen dat de belemmeringen, zoals overgangsregelingen, zo snel mogelijk worden weggenomen, omdat het een paradox is dat we aan de ene kant de mobiliteit proberen te vergroten en aan de andere kant aanvaarden dat de mobiliteit wordt belemmerd.
Het tweede punt dat in dit verband belangrijk is, is dat zelfs wanneer we de belemmeringen wegnemen, we nog steeds te weinig mobiliteit hebben. Dat geldt zowel voor onze binnenlandse arbeidsmarkten als voor de grensoverschrijdende mobiliteit. Ik denk dat EURES niet alleen kan worden gebruikt om voorlichting te geven en zekerheid te bieden aan mensen die naar een ander land en een andere arbeidsmarkt willen verhuizen, zoals de heer Andersson hier eerder vandaag heeft gezegd, maar ook kan worden gebruikt om alle besluitvormingsinstellingen te informeren over de belemmeringen die nog steeds op de Europese arbeidsmarkten aanwezig zijn, omdat de kloof tussen enerzijds visie en theorie en anderzijds de praktijk erg groot is. En ik denk dat EURES op twee manieren een voorlichtingsfunctie kan hebben: door het geven van voorlichting aan personen die naar andere arbeidsmarkten willen verhuizen, maar ook door het geven van voorlichting aan ons allemaal en aan de lidstaten om het ook in de praktijk gemakkelijker te maken om te verhuizen. Dat is de uitdaging waarover we vanavond verder zouden kunnen debatteren.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Dames en heren, ik denk dat het debat duidelijk heeft aangetoond dat EURES een goed hulpmiddel is, dat een functie heeft en nuttig is: het draagt echt bij aan het vrije verkeer van arbeidskrachten, bevordert mobiliteit, helpt mensen de arbeidsmarkt te verkennen in de hele Europese Unie en hun eigen rechten te leren kennen.
Aan de andere kant, en dit is ook benadrukt in het debat, hebben we geen perfecte of definitieve situatie bereikt en moeten we EURES verder blijven ontwikkelen.
Er zijn een paar kwesties aan de orde gekomen in het debat die ik hier niet afzonderlijk wil bespreken omdat deze zeer specifiek en organisatorisch van aard zijn, en ik denk dat elk hiervan een deskundige beoordeling waard zou zijn gezien de verdienste ervan.
Wat duidelijk naar voren komt in het debat is het feit dat het algemene idee van de Commissie om dit portal te ontwikkelen en de algemene visie van het Europees Parlement op de bedoeling en de ontwikkeling van dit portal min of meer identiek zijn en ons de kans bieden op een echte efficiënte en gunstige samenwerking op lange termijn en wederzijdse inspiratie.
Ik zou er ook graag op willen wijzen dat hier veel ideeën naar buiten zijn gebracht die buiten het kader van deze parlementaire vraag vielen, bijvoorbeeld de kwestie van de nationale wetgeving. Dit zijn kwesties die ik zeker heb genoteerd en ik zal deze verder in beschouwing nemen.
