Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
De Conferentie van voorzitters heeft in haar vergadering van 31 januari 2002 besloten om de duur van de onderbreking der zitting te wijzigen. Ik deel u mede dat er op grond van artikel 10, lid 4, van het Reglement op woensdag 20 maart 2002 in Brussel een plenaire vergadering wordt gehouden. Het doel van die vergadering is om de uitkomst te horen van de Top van Barcelona. De vergadering zal worden toegesproken door de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Aznar.

Jaarverslag van de EIB (2000)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0392/2001) van de heer Olle Schmidt, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het jaarverslag van de EIB over het jaar 2000 (C5-0541/2001 - 2001/2218(COS)).

Schmidt, Olle
Geachte Voorzitter en geachte heer Maystadt. Ik wil u, mijnheer Maystadt, hartelijk bedanken voor de bereidwilligheid en welwillendheid die u jegens mij en de parlementaire commissie heeft betoond. Dat heeft het werk aanzienlijk vereenvoudigd. Ook mijn collega' s wil ik bedanken.
De laatste jaren is de rol van de EIB diverse malen aan de orde gesteld, waarbij de nodige kritiek is geuit. Die kritiek betrof vooral de gebrekkige aandacht voor het milieu en voor openheid en transparantie. De EIB heeft zich die kritiek aangetrokken en er hebben wezenlijke veranderingen plaatsgevonden. Wij zijn u, mijnheer Maystadt, en uw medewerkers hiervoor erkentelijk.
De analyse van dit jaar is een vervolg op het gedegen stuk werk dat vorig jaar is verricht door collega Lipietz. De standpunten die toen naar voren werden gebracht, worden hier voor een deel herhaald. Het belangrijkste vraagstuk voor de EU is zoals bekend de uitbreiding. Die leidt tot een fundamenteel andere situatie, die een grote uitdaging vormt voor de kandidaat-lidstaten, maar ook voor de huidige lidstaten.
Op dit moment worden de meeste leningen van de EIB toegekend aan uiteenlopende soorten regionale ontwikkelingsprojecten binnen de EU. Dat is weliswaar in overeenstemming met de statuten van de EIB, maar de aanstaande uitbreiding dwingt ons ertoe om ons op deze verdeling van middelen te herbezinnen. Het aandeel van de toekomstige lidstaten in het totale bedrag aan leningen moet groter worden.
De solidariteit van de EU moet natuurlijk ook gelden voor de landen buiten de Unie die tot nu toe leningen van de EIB hebben ontvangen. Dat geldt voor de Balkan, voor de mediterrane landen en de ACS-landen. Nu komt Rusland daar nog bij. Bovendien moet men discussiëren over de vraag welke minder ontwikkelde landen de EIB van de Raad mag steunen, en over de vraag of bijvoorbeeld de 49 minst ontwikkelde landen eigenlijk niet meer steun nodig hebben dan de ACS-landen die de Unie traditioneel steunt.
In de informatiemaatschappij hangen economische groei en een verbeterde levensstandaard niet alleen nauw samen met nieuwe wegen en fabrieken, maar ook met opleiding, innovatie, nieuwe technologie, elektronische handel en het creëren van andere kennisintensieve sectoren. Dat uitgangspunt moet mijns inziens in ruimere mate terug te vinden zijn in de activiteiten van de EIB.
Het is van belang dat de EIB de steun aan het midden- en kleinbedrijf blijft uitbreiden. Op dat gebied liggen er duidelijke groeimogelijkheden. De EIB moet actiever voorlichting geven over de reeds nu bestaande mogelijkheden om leningen aan het MKB te verstrekken.
De EIB, die vroeger een zeer gesloten instelling was, heeft zijn opstelling veranderd en is veel informatiever en opener geworden. Het contact met democratisch gekozen vertegenwoordigers op lokaal en regionaal niveau is belangrijk. Er is kennis over de projecten aanwezig op lokaal niveau. Het contact met NGO' s is verbeterd. De website van de bank is ook verbeterd. De EIB heeft een lijst gepubliceerd van geplande projecten. Het zou naar mijn mening een goede zaak zijn als alle openbare documenten van de interne evaluatie-eenheid op het net te vinden waren.
Tegenwoordig wordt de EIB gecontroleerd door zijn Raad van Bestuur en de 15 ministers van Financiën, maar er wordt geen toezicht uitgeoefend door een bevoegde autoriteit. De parlementaire commissie heeft gediscussieerd over de mogelijkheid om de Europese Centrale Bank, de ECB, te laten fungeren als toezichthouder van de EIB, omdat de Raad krachtens het Verdrag een dergelijke taak kan opdragen aan de ECB. Als de Raad deze bevoegdheid niet aan de ECB wil geven, moet deze kwestie aan de orde worden gesteld op de volgende Intergouvernementele Conferentie, met als doel om een aparte instantie aan te wijzen die toezicht houdt op de werkzaamheden van de EIB.
Om te zorgen dat de EIB zich beter houdt aan zijn informatieplicht, stelt de parlementaire commissie voor dat de externe commissie ter controle van de boekhouding haar bevindingen zowel naar het Europees Parlement als naar de Raad van Bestuur van de EIB stuurt. Hier kan vermeld worden dat de EIB zich reeds bereid heeft getoond om nauwer samen te werken met OLAF.
Het onderwerp dat de NGO' s het meeste interesseert, is het milieu. Milieukwesties kregen vorig jaar dan ook veel aandacht in het verslag-Lipietz. Voorzover ik zie, is de EIB zich bewuster geworden van milieuproblemen en is de steun van de bank aan milieuprojecten aanzienlijk gestegen.
Een andere belangrijke factor is het vermogen van de EIB om milieuproblemen correct in te schatten. Op dit moment is bij de EIB slechts één persoon verantwoordelijk voor de coördinatie van milieukwesties, terwijl de projectgroepen bestaan uit ingenieurs en economen met een aanvullende opleiding op milieugebied. Hier is mijns inziens een versterking nodig. Er moeten meer speciaal opgeleide milieudeskundigen worden aangesteld of gecontracteerd, die de milieueffectrapportages op verantwoorde wijze kunnen onderzoeken.
Er worden dus een heleboel eisen gesteld aan de Europese Investeringsbank. Om al deze eisen te kunnen inwilligen, moet men het kapitaal van de bank verder verhogen. De lidstaten moeten onder andere de verhouding tussen vreemd kapitaal en eigen kapitaal heroverwegen, zodat ook de reserves van de EIB kunnen worden aangesproken, in overeenstemming met de regels voor commerciële banken, die grotere risico' s kunnen nemen.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe de commissaris welkom te heten in deze Vergadering!
Tenslotte wil ik enig commentaar geven bij de ingediende amendementen. Ik kan de amendementen 1, 3, 4 en 6 van de heer Lipietz en anderen steunen. Die tasten de inhoud van het verslag niet aan, maar plaatsen de milieuvraagstukken en de vraagstukken rond openheid en transparantie meer op de voorgrond. Daarentegen kan ik amendement 2 niet steunen, omdat ik dat onnodig ver vind gaan. Amendement 5 kan ik alleen steunen als toevoeging aan paragraaf 30.

Grönfeldt Bergman
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur, mijn Zweedse collega Olle Schmidt, bedanken voor zijn zeer goede verslag. Daarin worden de gebieden belicht die belangrijk zijn voor de toekomstige ontwikkeling van Europa, - een ontwikkeling die de EIB in het kader van zijn bevoegdheden sterk dient te bevorderen. Het verslag gaat ook in op de eisen die het Parlement moet stellen aan de EIB als Europese financieringsinstantie. Ik wil mij er daarom toe beperken om op nog enkele andere aspecten te wijzen die volgens mij het belangrijkst zijn. Het gaat om de kandidaat-lidstaten, voorrang voor bepaalde projecten, het midden- en kleinbedrijf, en het toezicht op de EIB.
Wat de kandidaat-lidstaten betreft, is het uiterst belangrijk dat hun aandeel in het totale bedrag aan leningen van 36 miljard euro aanzienlijk wordt vergroot. In het jaar 2000 kregen ze de beschikking over 2,9 miljard euro. Met het oog op de aanstaande hereniging van de Europese familie moet dit bedrag omhoog, wil men het doel van de Top van Lissabon kunnen bereiken.
Wat voorrang voor bepaalde projecten betreft, is het belangrijk dat men het concurrentievermogen van Europa beschermt en daarom de voorrang geeft aan infrastructuur in de ruimste zin van het woord. Dat geldt dus voor communicatie in traditionele zin zoals wegen, verbindingsschakels en mogelijkheden voor energiezuinige vervoerssystemen voor goederen en personen, maar ook voor communicatie in de zin van telecommunicatie, IT en elektronische handel, en voor steun aan nieuwe technologie, kennis en opleiding.
Het midden- en kleinbedrijf zorgt op dit moment voor meer dan 60 procent van de banen in de EU. In een uitgebreide EU zal dit percentage waarschijnlijk aanzienlijk hoger liggen. Maar liefst 99 procent van de 18 miljoen ondernemingen in de EU zijn kleine en middelgrote ondernemingen, die dus voor 66 procent van de werkgelegenheid zorgen. Meer dan 90 procent van deze ondernemingen heeft minder dan tien werknemers. Willen de huidige kleine en middelgrote bedrijven evenals vele toekomstige bedrijven kunnen uitgroeien tot grotere of ronduit grote bedrijven, dan moet hierin meer worden geïnvesteerd, in de vorm van voorlichting, medewerking aan projecten en toegang tot risicodragend kapitaal.
De rapporteur heeft voorgesteld de Commissie op te roepen om de ECB de bevoegdheid tot toezicht op de EIB te verlenen. Dat vind ik een goed voorstel. De ECB heeft geen banden met een bepaald land en is daarom niet te vergelijken met een particuliere commerciële bank. De ECB is daarom een geschikte toezichthouder, eventueel in afwachting van een Europese financiële inspectie.
In het licht van de doelstelling van de Top van Lissabon moet dan ook voorrang worden gegeven aan projecten die leiden tot economische groei, ontwikkeling en meer werkgelegenheid in een uitgebreid Europa, en waarin veel belang wordt gehecht aan de groeimogelijkheden van het midden- en kleinbedrijf. Concurrentievermogen en duurzaamheid dienen daarbij richtsnoeren te zijn.
Er moeten meer eisen aan de EIB worden gesteld op het gebied van informatie en van evaluatie van projecten, en het belang van een fatsoenlijk professioneel toezicht en fatsoenlijke financiële controle moet worden benadrukt.

Van den Burg
Voorzitter, allereerst wil ik de president van de Europese Investeringsbank, de heer Maystadt, van harte welkom heten. Een jaar geleden, ook in februari, sprak ik de hoop uit dat wij van de bespreking van het jaarverslag in dit Parlement een jaarlijkse traditie zouden maken en dat doen we dus bij dezen. Het heeft even geduurd voordat het verslag op de agenda kon worden geplaatst, - in november hadden we het immers al afgerond - maar het is een goede zaak om deze traditie in ere te houden.
Bovendien heb ik begrepen dat u aanstaande donderdag van plan bent aan de pers en aan de Raad ook de plannen voor de komende tijd en het jaarverslag over 2001 te presenteren. Vorig jaar kwamen we net nà die presentatie, nu zitten we daar net voor en ik hoop dat u alvast een tipje van de sluier kunt oplichten en ons enige informatie kunt geven over die plannen voor de komende tijd.
Voor ik op de inhoud inga, wil ik ook rapporteur Schmidt bedanken voor zijn verslag en voor de goede samenwerking bij de behandeling van de amendementen die door ons en de andere fracties zijn ingediend. Het is volgens mij een heel productieve samenwerking geweest.
Ik zou dan op een aantal punten in willen gaan, die ook in ons jaarverslag van vorig jaar aan de orde geweest zijn, en met genoegen willen constateren dat u daaraan inderdaad in uw verdere plannen ook aandacht hebt besteed en dat die aandachtspunten van het Parlement inderdaad terugkomen in het Corporate Operational Plan dat u dit jaar gepresenteerd hebt. Op een paar van die aandachtspunten wil ik even ingaan. Op andere punten zal ik niet uitgebreid ingaan, omdat anderen dat al gedaan hebben. Over het milieu zullen de Groenen en anderen wel voldoende zeggen. Wij steunen dat uiteraard, evenals de ingediende amendementen, al willen wij, net als de heer Schmidt, paragraaf 30 niet vervangen waarin het gaat over de balans tussen milieu en andere doelstellingen. Die willen we dus wel overeind houden en het betreffende amendement alleen als aanvulling accepteren. Ook over de transparantie en de evaluaties is al het een en het ander gezegd en het punt van het MKB is al door mevrouw Grönfeldt ter sprake gebracht.
Wel zou ik even willen ingaan op het toezicht. Vorig jaar hebben we daarover een uitgebreid debat gehouden en u hebt kunnen zien dat we dit jaar in het verslag heel duidelijk naar voren brengen dat het wenselijk is dat de Europese Centrale Bank een rol heeft in dat toezicht. U hebt wellicht de Financial Times van 29 januari gezien en vastgesteld dat nu ook in kringen van de ECB wel degelijk daarover wordt nagedacht. Dat is blijkbaar tijdens een lunch met de voorzitter van de FSA, de Britse financiële autoriteit, ter sprake gekomen, en ik herinner me dat wij zelf tijdens een lunch met de heer Duisenberg en zijn collega's het punt wel eens aan de orde gesteld hebben. Het is mijn indruk dat de Bank daar weliswaar welwillend tegenover staat, maar toch redelijk terughoudend is, omdat ze op dit moment daar niet op toegerust is. Ik zou ervoor willen pleiten dat we in dit Parlement, maar ook in de Raad en in de Commissie een wat bredere discussie over dat financiële toezicht voeren. Ik heb namelijk de indruk dat dit onderwerp momenteel heel erg versnipperd in verschillende verslagen aan de orde komt. Het is van belang om ook daarvan de grote lijnen uit te stippelen. Misschien dat we dat een keer in een wat samenhangender discussie kunnen doen.
Wat de EIB betreft, gaat het volgens mij niet zozeer om het gedragstoezicht. Daarover zijn een aantal afspraken gemaakt en dat toezicht wordt op een aantal punten ook uitgeoefend. Het gaat vooral om het bedrijfseconomische toezicht. Het voordeel daarvan zou kunnen zijn dat je met de financiële middelen die binnen de Bank beschikbaar zijn, en ook met de beschikbare reserves meer kunt doen en meer risicodragende acties kunt ondernemen dan op dit moment, mits er een goed toezicht is.
Dan kom ik op een ander punt dat met het oog op de toekomst een belangrijk discussiepunt wordt, namelijk dat van de kapitaalverhoging van de Bank. Ik neem aan dat de toezichthouders, de ministers van Economische en Financiële Zaken, daarover tijdens de komende vergadering in juni zullen praten. U hebt gezien dat wij ons in paragraaf 33 van ons verslag voorstander van zo'n kapitaalverhoging tonen. Dat zou vanaf 2003 zijn beslag moeten krijgen en met name ook een rol bij de uitbreiding moeten spelen. Het uitgangspunt daarbij is - dat is wel een kanttekening die ik wil plaatsen - dat het wel moet gaan om een toegevoegde waarde van de EIB-leningen. De EIB moet niet gaan doen wat ook op de markt kan gebeuren en ik denk dat het van belang is dat dat op een transparante manier gebeurt. Helaas kan ik mijn andere opmerkingen niet meer maken, maar dat zal ik dan later nog doen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, mijnheer Maystadt, president van de Europese Investeringsbank.
De rapporteur, mijn collega Olle Schmidt, heeft het advies van de Economische Commissie over het jaarverslag van de EIB reeds toegelicht. Hij heeft de voorstellen uiteengezet waarmee onze commissie een verbetering van de huidige werkwijze beoogt en hij heeft tevens gewag gemaakt van de noodzaak om meer middelen toe te kennen zodat de EIB zijn verplichtingen naar behoren kan nakomen.
Ik zou in dit opzicht uw aandacht willen vragen voor een bijzonder concreet en actueel punt. In Laken heeft men de EIB opgedragen om een studie te maken met het oog op de oprichting van een financieel instrument of financiële instelling die er in het kader van de samenwerking tussen de Europese Unie en de derde landen uit het Middellandse-Zeegebied voor moet zorgen dat de uitgetrokken middelen in overeenstemming zijn met het beoogde effect en de door de omstandigheden vereiste ontwikkelingssamenwerking.
Wij zijn ons ervan bewust dat de Europese Unie het risico loopt om op de middellange termijn in aanvaring te komen met het Middellandse-Zeegebied. Het is derhalve van wezenlijk belang dat wij deze samenwerking uitdiepen om onze eigen vrede en stabiliteit in de toekomst te kunnen handhaven. Wij moeten met name streven naar een betere toepassing van de uitgetrokken middelen aangezien de ervaring met het eerste MEDA-programma ons heeft geleerd dat slechts 30% van de beschikbare middelen daadwerkelijk is besteed. Daarom achten wij het in Laken overeengekomen voorstel om een initiatief of verschillende alternatieven ter bevordering van het uitvoeringsniveau voor te leggen dringend en absoluut noodzakelijk.
Het zou een goede zaak zijn als dit voorstel tijdens de aanstaande bijeenkomst van de Buitengewone Raad van Barcelona concreet werd uitgewerkt, temeer daar de eerste aanzet tot de ontwikkelingssamenwerking met het Middellandse-Zeegebied in 1995 in Barcelona werd gegeven, onder het Spaanse voorzitterschap. Ook het huidige voorzitterschap van de Raad heeft de samenwerking met het Middellandse-Zeegebied uitgeroepen tot een van de dringende en prioritaire doelstellingen. Wij steunen dit initiatief volmondig.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, het initiatief tot de parlementaire resolutie over het jaarverslag van de Europese Investeringsbank is genomen door de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, met de heer Lipietz als oorspronkelijke rapporteur, zoals de heer Olle Schmidt reeds vermeld heeft. Naar mijn mening moet het Europees Parlement zich uitspreken over de werkzaamheden van de EIB, omdat de EIB niet alleen maar een bank is, maar ook een EU-instelling die grote projecten financiert en de ontwikkeling met communautaire middelen stuurt.
De EIB is bekritiseerd wegens het verwaarlozen van milieuvraagstukken en het veronachtzamen van openheid en transparantie. Olle Schmidt heeft er ook op gewezen dat de EIB in reactie op deze kritiek zijn beleid in positieve zin veranderd heeft. Ik hoop dat de EIB in deze geest blijft handelen.
Ik wil de rapporteur feliciteren met zijn uitstekende verslag, dat belangrijke aspecten aan de orde stelt. Onder andere wordt voorgesteld om meer leningen aan kandidaat-landen te verstrekken en om de evaluatie beter toegankelijk te maken voor het publiek. Verder ligt er een voorstel om de dialoog tussen de sociale partners, politici, NGO' s, enzovoort te versterken, als onderdeel van een open en transparant beleid.
Het verslag had daarentegen wat krachtiger kunnen zijn op milieugebied. Onze fractie heeft zes amendementen ingediend die specifiek betrekking hebben op de aspecten milieu en openheid. Voorwaarde voor onze steun aan uitbreiding van het kapitaal van de EIB is dat de projecten tot een duurzame ontwikkeling leiden. Er moeten ook prestatie-indicatoren worden vastgesteld om de werkzaamheden van de EIB op een goede manier te kunnen meten en evalueren.
Het verheugt mij dat de rapporteur zijn steun heeft uitgesproken voor de meeste van onze amendementen. Ik ga ook akkoord met amendement 5, dat volgens de wens van Olle Schmidt wordt beschouwd als toevoeging aan paragraaf 30.
Het zou echter te betreuren zijn als amendement 2 niet zou worden aangenomen. Willen de burgers de behandeling van een bepaald agendapunt kunnen volgen, dan moeten de teksten uiteraard in hun nationale taal beschikbaar zijn. Ik roep de collega' s op om voor dit amendement te stemmen.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Investeringsbank kan beschouwd worden als een steeds belangrijker machtsfactor in de Europese Unie. Met een totaal aan leningen van 36 miljard euro in 2000 en een gezamenlijk kapitaal van 100 miljard euro oefent hij door middel van zijn beleid een aanzienlijke invloed uit.
Deze invloed van de bank staat echter nauwelijks ter discussie. Dit is het tweede jaar dat wij hier in het Parlement over het jaarverslag discussiëren, maar misschien is het meest opmerkelijke feit wel dat er zo weinig over de invloed wordt gepraat door de eigenaars, in de lidstaten en in de parlementen in de verschillende lidstaten, die zich nauwelijks bewust zijn van wat de bank eigenlijk doet.
Vergelijk dit eens met de Wereldbank, die uitvoerig wordt gecontroleerd en bediscussieerd, of met de Europese Ontwikkelingsbank, die ook op een andere manier wordt gecontroleerd dan de Europese Investeringsbank.
Er is heel wat kritiek op de activiteiten van de EIB geuit, en wel vooral op twee gebieden. Ten eerste is de EIB bekritiseerd wegens zijn steun aan een groot aantal projecten die ongunstig waren voor het milieu en wegens gebrekkige analyses van milieueffectrapportages. Ten tweede heeft de EIB kritiek gekregen op zijn gebrek aan openheid en bereidheid tot een dialoog met bijvoorbeeld milieubewegingen in diverse landen.
Mijns inziens was deze kritiek terecht. Een vergelijking met bijvoorbeeld de manier waarop de Wereldbank milieueffectrapportages aanpakt en publiceert toont aan dat de Wereldbank in dezen een aanzienlijk betere aanpak hanteert dan de EIB. De politieke linkervleugel heeft zelden reden om de Wereldbank te prijzen, maar in dit geval is die reden er.
De laatste jaren heeft de Europese Investeringsbank op het gebied van openheid een nieuwe houding aangenomen, die wij luid toejuichen. Het is echter van belang dat deze nieuwe, positieve houding ook wordt gevolgd door concrete maatregelen.
Met betrekking tot te nemen maatregelen noemt Olle Schmidt in zijn verslag bepaalde eisen waarmee ik het eens ben, zoals de eis dat er meer middelen beschikbaar worden gesteld, bijvoorbeeld in de vorm van meer personeel dat zich bezighoudt met milieuproblemen, en de eis inzake meer openheid. Maar we moeten nog verder gaan. Zo vind ik het een redelijke eis dat milieueffectanalyses, voorzover die worden verricht, altijd worden gepubliceerd voordat er besluiten worden genomen. De eisen van de EU inzake milieueffectanalyses moeten ook worden ingewilligd wanneer er leningen worden verstrekt voor projecten buiten de Europese Unie, en ze moeten beschikbaar zijn in de nationale talen van de landen waaraan leningen worden verstrekt.
De Europese Investeringsbank zou zich ook moeten houden aan het Verdrag van Aarhus, dat verplicht tot grote openheid tegenover de milieubeweging. Dat zou een grote verbetering zijn.
De EIB zou ook een beter ontwikkeld beleid moeten voeren op het gebied van ontwikkelingsvraagstukken, dat wil zeggen vraagstukken rond de ontwikkeling in de derde wereld, naarmate de bank daar meer activiteiten ontplooit.
De top van Göteborg heeft de EIB opgedragen om een duurzame ontwikkeling te steunen en zich te richten op milieuvraagstukken. Dat zou verregaande consequenties moeten hebben voor de keuze van te steunen projecten op het gebied van vervoer en energie. Het zou moeten leiden tot een andere instelling van de bank, en hopelijk gebeurt dat ook.
Naar mijn mening zijn hervormingen een voorwaarde om het kapitaal van de bank uit te breiden. Men moet alleen akkoord gaan met uitbreiding indien de bank wordt verplicht tot het doorvoeren van deze hervormingen.
Ik ben tegenstander van het voorstel om de Europese Centrale Bank te laten optreden als toezichthouder. De Europese Centrale Bank is een door en door ondemocratische instelling, waaraan dit soort taken niet mag worden opgedragen.

Ilgenfritz
Mijnheer de Voorzitter, het is goed en belangrijk dat wij de betekenis van de KMO' s voor de Europese economie voortdurend benadrukken. KMO' s stellen de groei en de werkgelegenheid in Europa veilig. Mede daarom is het goed en belangrijk dat de EIB voor de ontwikkeling van de Europese Unie de steun voor KMO' s opvoert en blijft voortzetten. De helft van de globale leningen, circa 5,7 miljard euro, werd ook in het jaar 2000 hiervoor gebruikt. Men dient dit bedrag te verhogen en de beschikbaarstelling ervan in de toekomst te garanderen. De steunmaatregelen mogen niet worden beëindigd. Daarnaast is het van belang dat meer risicodragend kapitaal beschikbaar wordt gesteld voor deze ondernemingen, hetgeen ik ook persoonlijk van harte ondersteun.
Het spreekt voor zich dat de kritische noten in het verslag serieus genomen moeten worden. Het gaat niet aan dat de informatie die de EIB op zijn website presenteert slechts in drie talen van de Gemeenschap beschikbaar is. Hiermee ondermijnt de EIB ook zijn eigen betekenis.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, president Maystadt, de Europese investeringsbank is niet meer weg te denken uit het Lissabon-proces. De steun aan KMO' s en aan het bedrijfsleven als bron van werkgelegenheid wint aan belang omdat vreemde financiering via niet-banken steeds duurder, en bankfinanciering voor kleine en middelgrote bedrijven steeds moeilijker wordt. Als wij bezien wat de Europese Investeringsbank sinds 1968 op gang heeft gebracht, denk ik dat er sprake is van een indrukwekkende balans, zowel op het vlak van de middelen als ten aanzien van de initiatieven ter bevordering van projecten.
Ik moet zeggen dat de integratie van het EIF en de EIB onder één dak, waartoe in het kader van het Lissabon-proces is besloten, de activiteiten van de Europese Investeringsbank beslist zal verbeteren. Ik zou degenen die momenteel ijveren voor de oprichting van nog een bijkomende bank, toch op het hart willen drukken dat de Europese Investeringsbank over voldoende capaciteiten en vakbekwaam personeel beschikt om de resultaten te verbeteren. Daarom ben ik tegen de verdere oprichting van een bank. Het zou zeker in het belang van de Midden- en Oost-Europese landen zijn als er een betere coördinatie zou plaatsvinden tussen de activiteiten van de Europese Bank voor wederopbouw en ontwikkeling en de Europese Investeringsbank en als die activiteiten beter op elkaar zouden worden afgestemd. Waar ik op hoop is dat op de Europese Top in Madrid de kwaliteiten en de financiële activiteiten van de Europese Investeringsbank mede op basis van het syntheseverslag van de Europese Commissie nog verder worden verbeterd en gestimuleerd.
Daarnaast staat het vast dat men - hier is overigens al op gewezen door verschillende collega' s en in het verslag van de heer Schmidt - erop moet toezien dat de middelen voor de kleine en middelgrote ondernemingen optimaal worden ingezet. Beslist een bron van zorg zal in dit verband het mogelijke gebrek aan kleine en middelgrote banken en financiële instellingen zijn waar de Europese Investeringsbank met zijn middelen terecht kan. Daarom is het natuurlijk zeer verheugend dat er een netwerk bestaat van de Europese Investeringsbank met 130 actieve financiële tussenpersonen en dat er nu ook net weer een activiteit is opgestart in Italië. Wij moeten echter wel bedenken dat het er vooral om gaat dat op lokaal niveau kleine en middelgrote ondernemingen daadwerkelijk toegang krijgen tot bedrijfskapitaal en financiering met risicodragend kapitaal.
Daarom is het belangrijk, mijnheer Maystadt, dat er een evaluatie wordt ingediend waaruit blijkt welke invloed deze activiteit van de Europese Investeringsbank daadwerkelijk heeft gehad op de groei en werkgelegenheid op lokaal en regionaal niveau. Per slot van rekening is regionale ontwikkeling een van uw kernpunten. Wij weten dat de totstandkoming van economische en sociale cohesie op regionaal niveau ten goede komt aan de gehele Europese Unie. Deze evaluatie moet dus plaatsvinden en bovendien moeten dergelijke onderzoeken in het vervolg vóór de voorjaarsconferenties worden uitgevoerd, opdat het instrumentarium van de Europese Investeringsbank nog beter kan worden benut.
Mijnheer de president, ter afsluiting heb ik nog één verzoek. Alle instellingen zijn gebonden aan het principe van gender mainstreaming. Ik heb geconstateerd dat er bij de Europese Investeringsbank vooruitgang is geboekt op aanstellingsgebied. Er zit echter in de directie helaas maar één vrouw. Ik roep de lidstaten daarom op ook vrouwen een mogelijkheid en een kans te geven mee te werken aan de activiteiten van de Investeringsbank. Daarnaast stel ik vast dat op het niveau van de hoogste bestuursambtenaren slechts een op de twaalf functionarissen een vrouw is. Hier moet verandering in komen.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik zou enkele opmerkingen willen formuleren die in de loop van het debat bij mij zijn opgekomen. Ten eerste ben ik dankbaar dat het Parlement het initiatief heeft genomen om een debat over het jaarverslag van de Europese Investeringsbank te openen. U weet - het is hier overigens door een van u gezegd - dat de EIB een belangrijke rol speelt bij het versluizen van spaartegoeden naar investeringen in kernsectoren binnen en buiten de Europese Unie.
U hebt de fundamentele doelstelling van de EIB onderstreept: de bank moet bijdragen aan de tenuitvoerlegging van onze prioriteiten in nauwe samenwerking met de Commissie. Er is reeds een begin gemaakt met de initiatieven van Lissabon. Het Initiatief Innovatie 2000 is reeds volkomen operationeel en draagt steeds meer bij aan de financiering van het midden- en kleinbedrijf. President Maystadt zal na mij het woord voeren, maar ik feliciteer de EIB alvast met het uitstekende werk dat hij in deze specifieke sector verricht. Met name de ommekeer die de verhoogde aandacht voor risicodragend kapitaal heeft teweeggebracht, is een goede zaak. Het Europees Investeringsfonds groeit stilaan uit tot een belangrijke communautaire instelling voor risicokapitaal. Dit aspect vormt een aanvulling op de marktkrachten die het systeem van vraag en aanbod reguleren.
Enkelen onder u zijn van oordeel dat de EIB meer aandacht aan milieukwesties dient te besteden. Mijns inziens moeten wij ons ervan bewust zijn dat elke instelling een eigen functie heeft, en de EIB vervult in de eerste plaats een financiële rol. Uiteraard zijn de milieuaspecten van wezenlijk belang, maar wij mogen niet vergeten dat elke instelling de taak moet waarnemen die haar toekomt.
Ik heb nog twee aanvullende opmerkingen. De eerste heeft betrekking op de uitbreiding van het mandaat van de EIB naar andere gebieden. Ik geloof dat deze kwestie in paragraaf 7 van het verslag aan de orde wordt gesteld. Wij mogen evenwel niet uit het oog verliezen dat de activiteiten van de EIB de laatste jaren aanzienlijk zijn toegenomen. Denkt u maar aan het feit dat Kroatië in 2000 in de afdeling van de LMOE' s is opgenomen, aan de speciale optie voor de douane-unie met Turkije en aan de opname van de Federale Republiek Joegoslavië in november 2001.
Sommigen onder u houden vast aan de noodzaak van bedrijfseconomisch toezicht op de activiteiten van de EIB. Ofschoon de statuten van de Europese Centrale Bank inderdaad in deze mogelijkheid voorzien, beschikt hij niet over gezagsbevoegdheid. Al was dat wel het geval, dan nog zouden wij ons moeten afvragen of het voorstel om de Europese Investeringsbank onder toezicht te plaatsen aanvaardbaar is.
De Europese Investeringsbank is immers geen handelsbank, maar een multilaterale bank die eigendom is van de lidstaten en in het Verdrag als communautaire instelling wordt gedefinieerd. Daarom heb ik mijn twijfels bij het voorstel om een communautaire instelling extra toezicht te laten uitoefenen op een andere communautaire instelling, temeer daar wij momenteel reeds over een duidelijk controlesysteem beschikken. De boekhouding van de EIB wordt immers gecontroleerd door een commissie die rechtstreeks rapporteert aan de Raad en aan de regeringen en hierin wordt bijgestaan door externe deskundigen. Zoals u weet, onderzoekt ook de Rekenkamer de activiteiten van de EIB waarvoor EU-middelen worden gebruikt. Daarom ben ik van oordeel dat deze kwestie aan een grondigere analyse moet worden onderworpen. Ik geloof niet dat er nieuwe toezichthoudende functies of instellingen in het leven moeten worden geroepen.
Tot slot nog een woord over Barcelona en de door de heer Gasòliba geopperde mogelijkheid om de samenwerking met het Middellandse-Zeegebied te financieren. President Maystadt zal de activiteiten van de Europese Investeringsbank nader toelichten. Ik deel u alvast mee dat de Commissie aan het mandaat van Laken werkt. Het is onze bedoeling om zo spoedig mogelijk een verslag voor te leggen. Ofschoon het ons aller wens is dat deze tekst reeds in Barcelona kan worden besproken, zijn wij er logischerwijs toe verplicht ons aan de gangbare procedure te houden.

Maystadt
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, staat u mij toe allereerst te zeggen dat het mij een grote eer is hier voor de tweede keer te mogen komen antwoorden op de vragen van het Parlement. Zoals mevrouw van den Burg wenste, zou dit een jaarlijkse traditie kunnen worden. De Europese Investeringsbank is weliswaar formeel gesproken niet verplicht verantwoording af te komen leggen in het Europees Parlement, maar mijns inziens is het in een democratie niet meer dan normaal dat alle openbare instellingen, met inbegrip van de financiële instellingen, antwoorden op de vragen van de rechtstreeks door de burgers gekozen vertegenwoordigers en rekening houden met hun prioriteiten. Daarom zal ik proberen te antwoorden op de gestelde vragen, wel beseffend dat ik in vijf minuten natuurlijk nooit alles diepgaand kan beantwoorden. Wij krijgen evenwel de kans de dialoog voort te zetten, met name in de Economische en Monetaire Commissie, onder het dynamisch voorzitterschap van mevrouw Randzio-Plath en aan de hand van het uitstekende verslag van de heer Olle Schmidt.
Vandaag beperk ik mij ertoe in luttele termen te antwoorden op vier groepen van vragen met betrekking tot ten eerste de activiteiten van de EIB, ten tweede de controle, ten derde het informatie- en transparantiebeleid en ten vierde de gelijke kansen, een vraagstuk dat mevrouw Randzio-Plath na aan het hart ligt. Wat ten eerste de activiteiten van de EIB betreft, heeft mevrouw Randzio-Plath terecht eraan herinnerd dat regionale ontwikkeling de belangrijkste taak is van de Europese Investeringsbank. In samenwerking met de diensten van commissaris Barnier hebben wij een reeks indicatoren opgesteld en wij proberen nu op meer systematische wijze de impact van de door ons gefinancierde projecten op de ontwikkeling van de regio' s te evalueren. Onder andere heeft de rapporteur terecht aandrongen op het groeiend belang van de activiteiten van de EIB in de kandidaat-landen voor toetreding. De uitbreiding is voor ons allen een enorme uitdaging, niet alleen voor degenen die al lid zijn van de Europese Unie maar ook voor degenen die binnenkort lid zullen worden. Het is duidelijk dat de Europese Investeringsbank zijn activiteiten in deze landen moet versterken en ze moet helpen bij het zo snel mogelijk voldoen aan de toetredingsvoorwaarden. De EIB heeft nu al een portefeuille van meer dan zestien miljard euro, waarvan het meeste geld momenteel nog naar infrastructuur (vervoers-, communicatie- en energie-infrastructuur) gaat, maar ook naar milieu en in steeds sterkere mate naar activiteiten ter bevordering van de overheidssector.
Een ander gebied waarop de rapporteur en verschillende andere sprekers nadrukkelijk de aandacht hebben gevestigd, betreft het milieu. Mijns inziens moeten wij dit vanuit twee hoeken benaderen. Ten eerste moeten wij kijken naar het volume van de milieuprojecten die wij financieren, naar de projecten die rechtstreeks bijdragen aan de bescherming of verbetering van het milieu. Ik zal u - en u bent de eersten - een aantal cijfers geven, cijfers die ik donderdag aanstaande openbaar zal maken. Vorig jaar hebben wij milieuprojecten gefinancierd voor zes miljard euro, in de vorm van individuele leningen en voor twee miljard via wat wij noemen globale leningen aan intermediaire banken die op hun beurt weer leningen verstrekken aan lokale collectieve instanties. Zes miljard euro dus voor milieuprojecten in de Europese Unie en een half miljard euro in de kandidaat-landen, hetgeen betekent dat momenteel ongeveer eenvijfde van onze leningen rechtstreeks naar de verbetering van het milieu gaat. Wij hopen dit aandeel geleidelijk aan op te trekken tot eenvierde van al onze leningen.
Dat is een eerste aspect, maar er is een tweede aspect en uw commissie besteedt daar terecht grote aandacht aan: de andere projecten, de projecten die niet rechtstreeks bestemd zijn voor milieuverbetering, moeten ook rekening houden met de gevolgen voor het milieu. Daarom moeten wij onszelf de middelen verschaffen waarmee wij op meer systematische wijze de milieu-impact van projecten kunnen evalueren. Inhakend op een suggestie uit het door de heer Lipietz opgestelde verslag van vorig jaar, hebben wij onze interne organisatie gewijzigd en in de directie Projecten een milieu-eenheid ingesteld die precies tot taak heeft bij de behandeling van de projecten na te gaan of naar behoren rekening is gehouden met de milieuaspecten. Het behoeft geen betoog dat wij deze middelen nog meer zullen proberen te verbeteren.
Als ik over de activiteiten van de EIB spreek, moet ik ook gewag maken van de Middellandse Zee. Ik zal niet in detail treden maar enkel vermelden dat wij nota hebben genomen van de door het Spaans voorzitterschap aangekondigde doelstellingen. De EIB staat ter beschikking van de Raad en de Commissie als zij van mening zijn dat de EIB, gezien het belang van zijn activiteiten in het Middellandse Zeegebied, een bijdrage kan leveren aan de verwezenlijking van deze doelstellingen.
Ik heb tot slot nota genomen van de zorg die verschillenden onder u, en met name de heer Olle Schmidt en mevrouw Randzio-Plath, naar voren hebben gebracht en die betrekking heeft op de steun aan het midden- en kleinbedrijf. Ik kan u verzekeren dat wij deze steun zullen voortzetten niet alleen door middel van de globale leningen maar ook via het Europees Investeringsfonds dat vorig jaar het midden- en kleinbedrijf risicokapitaal ter beschikking heeft gesteld voor een bedrag van 800 miljoen euro.
Wat de controle betreft, wil ik evenals commissaris Solbes erop wijzen dat de EIB reeds op verschillende manieren wordt gecontroleerd. Ik wil hier enkel aan toevoegen dat wij proberen de prudentiële regels van de bankensector toe te passen. Als men het wenselijk acht daaraan de controle door een in bankentoezicht gespecialiseerde instantie toe te voegen, zal de EIB daar vanzelfsprekend geen enkel bezwaar tegen hebben. Wij zouden blij zijn indien een externe, in bankentoezicht gespecialiseerde autoriteit zou nagaan of wij de prudentiële regels naar behoren toepassen.
Wat het informatie- en transparantiebeleid betreft, wil ik duidelijk maken dat wij ten eerste nu al onze strategiedocumenten openbaar maken, ten tweede een uiteenzetting publiceren van onze evaluatiemethoden, ten derde op enkele uitzonderingen na een lijst met alle in behandeling zijnde projecten bekend maken zodat het publiek de kans krijgt om te reageren en commentaar te leveren, en ten vierde nu alle evaluatieverslagen openbaar maken die worden opgesteld door de enkele jaren geleden ingestelde, onafhankelijke eenheid voor evaluatie achteraf.
Ter afsluiting wil ik nog een korte opmerking maken over het gelijkekansenvraagstuk. Mevrouw Randzio-Plath heeft herhaaldelijk onze aandacht gevestigd op het onbetwistbaar gebrek aan evenwicht in de hoogste functies van de Bank. Wij hebben nog steeds maar een vrouw in de Raad van Bestuur. Dat betreur ik, maar dat is een zaak van de lidstaten. Wat het eigenlijke personeel betreft, kan ik u mededelen dat wij vorig jaar hebben besloten vier vrouwen te benoemen in hoge functies. Wij zijn begonnen op die manier het evenwicht te herstellen.
Tot slot willen wij, mijnheer de Voorzitter, ervoor zorgen dat de EIB een instelling blijft in dienst van de Europese Unie, hetgeen met zich meebrengt dat wij de samenwerking met de Commissie moeten versterken en de dialoog met het Parlement moeten voortzetten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Tenuitvoerlegging van de financiële- dienstenwetgeving
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0011/2002) van de heer von Wogau, namens de Commissie constitutionele zaken, over de tenuitvoerlegging van de financiële-dienstenwetgeving (2001/2247(INI)).

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het verheugt mij namens de Europese Commissie te kunnen antwoorden op het verslag van de heer von Wogau over de tenuitvoerlegging van de financiële-dienstenwetgeving in het kader van het verslag-Lamfalussy.
Ten eerste wil ik de heer von Wogau van harte gelukwensen en hem bedanken voor de enorme inspanningen die hij heeft ondernomen om in het Parlement overeenstemming te bereiken ten aanzien van deze belangrijke zaak. Ik wil eveneens mevrouw Randzio-Plath, voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie van harte bedanken. Haar bijdrage was een belangrijke stimulans voor het standpunt van de Commissie.
Het is voor de Europese Unie van fundamenteel belang dat de voorstellen in het verslag-Lamfalussy op juiste en evenwichtige wijze ten uitvoer worden gelegd. Hiermee worden enkele zeer belangrijke stappen gezet in de richting van de verwezenlijking voor 2005 van het actieplan met betrekking tot financiële diensten, overeenkomstig het verzoek van de Europese Raad van Lissabon, en voor 2003 van de maatregelen voor verhandelbare waardepapieren, overeenkomstig het verzoek van de Europese Raad van Stockholm.
Ons doel is natuurlijk in heel de Unie een sterke en solide kapitaalmarkt tot stand te brengen, een markt die de burgers en de bedrijven betere werkgelegenheids- en groeiperspectieven biedt.
Wij hebben een billijk en eerzaam compromis bereikt. Laten wij daar samen op voortborduren. Ik vertrouw erop dat deze dag vruchten zal afwerpen, en een sterk en efficiënt bewijs zal zijn van de hernieuwde samenwerking tussen Commissie, Raad en Parlement.
Vooraleer ik zo meteen namens de Europese Commissie een plechtige verklaring afleg wil ik er geen misverstand over laten bestaan dat de Commissie, parallel aan deze Verklaring, ook werk zal maken van de resolutie van de Europese Raad van Stockholm en de diverse punten uit de brief van Commissaris Bolkestein van 2 oktober aan de voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie, mevrouw Randzio-Plath.
Staat u me toe dat ik nog even kort inga op drie essentiële punten: Ten eerste: vanzelfsprekend zal de Commissie het medebeslissingsrecht van dit Parlement en het recht op informatie en openheid - de hoekstenen van ons democratisch bestel - respecteren. De Commissie zal het huidige institutionele evenwicht steeds in acht nemen en op paritaire voet met dit Parlement en de Raad omgaan. Ten tweede: de Commissie zal volledig en zonder enige uitzondering rekening houden met het standpunt van het Europees Parlement, zoals overeengekomen in de resolutie van de Europese Raad van Stockholm. Zij zal al het mogelijke doen om passende oplossingen uit te werken in het kader van het huidige institutionele evenwicht. Ten derde: op lange termijn wenst de Commissie in het kader van de herziening van de verdragen een wijziging van artikel 202 en dringt zij aan op meer duidelijkheid over haar toekomstige uitvoerende taken en de paritaire rol van de twee medewetgevers.
Na deze voorafgaande opmerkingen ben ik nu toegekomen aan de formele verklaring van de Europese Commissie.
"Zoals op de Europese Raden van Lissabon en Stockholm al is onderstreept is de integratie van de markten van de financiële diensten van wezenlijk belang voor de versterking van de Europese economie.
Om dat doel te bereiken is het absoluut noodzakelijk dat het actieplan betreffende de financiële diensten wordt uitgevoerd binnen de in de conclusies van de Europese Raden vastgestelde termijnen. Voor alle duidelijkheid: 2005 voor het actieplan in zijn geheel en 2003 voor de maatregelen betreffende de markt van de verhandelbare waardepapieren.
In de context van de Europese Raad van Barcelona, waarop aandacht zal worden besteed aan de voortgang van de in Lissabon afgesproken economische hervormingen in de Unie, verheugt de Commissie zich over de nauwe interinstitutionele samenwerking. Zij vertrouwt erop dat een en ander zich harmonisch verder ontwikkelt, zodat haar voorstellen, die stoelen op de aanbevelingen van het Comité van Wijzen onder voorzitterschap van baron Lamfalussy, concrete vorm krijgen.
Algemeen heeft de Commissie in haar Witboek over Europese governance gesteld dat haar uitvoerende taken scherper afgelijnd moesten worden en dat Raad en Parlement over dezelfde bevoegdheid moeten beschikken om toezicht uit te oefenen op de manier waarop de Commissie haar mandaat uitoefent. De Commissie heeft er in het Witboek ook op gewezen dat zij de bedoeling heeft een brede discussie hierover op gang te brengen in de context van de komende Intergouvernementele Conferentie. De Commissie is in dat verband zelf voorstander van een wijziging van artikel 202 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap.
In afwachting van de volgende herziening van de Verdragen bestaat echter behoefte aan soepele regelingen voor de financiële diensten, die echter geen precedent mogen creëren en volstrekt rekening moeten houden met het institutionele evenwicht. De bevoegde commissaris heeft hierover op 2 oktober 2001 een brief geschreven aan de voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie van het Parlement. In dat opzicht verklaart de Commissie dat zij:
kennis neemt van de bedoeling van het Parlement de duur van de delegatie van uitvoeringsbevoegdheden aan de Commissie tot vier jaar te beperken, te rekenen vanaf de inwerkingtreding van de desbetreffende richtlijn. De periode kan zo nodig worden verlengd op voorstel van de Commissie en na instemming van Raad en Parlement. De Commissie kan akkoord gaan met eventuele amendementen van het Parlement dienaangaande;
het Parlement een termijn van drie maanden laat, te rekenen vanaf de dag waarop het ontwerp van uitvoeringsmaatregel voor het eerst wordt ingediend, voor behandeling en uitspraak. In met redenen omklede, hoogdringende gevallen kan deze periode ingekort worden;
ten opzichte van het Parlement volstrekte transparantie garandeert tijdens de hele procedure van goedkeuring van uitvoeringsmaatregelen, en bovendien zal zorgen voor een brede publieke raadpleging over de uitwerking van de ontwerpen van uitvoeringsmaatregelen;
instemt met de wens van het Parlement dat vertegenwoordigers van de marktpartijen kunnen deelnemen aan de werkzaamheden van het Europees Comité voor het Effectenbedrijf en dat dit comité zo spoedig mogelijk wordt ingesteld;
haar politieke wil onderstreept het Parlement op voet van gelijkwaardigheid te behandelen en zich ertoe verbindt te zorgen voor een efficiënte samenwerking tussen de instellingen, maximaal rekening te houden met het standpunt van het Parlement en met de resoluties die het in voorkomend geval zal goedkeuren indien het meent dat de uitvoeringsmaatregelen de in de basisteksten vastgestelde bevoegdheden te buiten gaan, waarbij de Commissie tenslotte de wens uitspreekt dat in dergelijke gevallen een evenwichtige oplossing uit de bus kan komen" .
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik hoop dat u krachtige steun zult geven aan de zojuist door mij uit de doeken gedane benadering die de vrucht is van lang nadenken en van diepgaande betrekkingen met u.
Hiermee kunnen wij vandaag een nieuwe belangrijke stap vooruit zetten in de richting van de Europese financiële integratie, dat wil zeggen in de richting van een onontbeerlijk doel na de invoering van de euro.
Het goede resultaat van vandaag maakt het nog noodzakelijker een begin te maken met de werkzaamheden in het kader van de interinstitutionele werkgroep, waar premier Aznar ten overstaan van u, tijdens de vergaderperiode van de maand januari, zijn gezaghebbende steun aan heeft gegeven.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte dames en heren, beste collega' s, het debat dat wij vandaag voeren is buitengewoon belangrijk. Het is belangrijk voor de banken, voor verzekeringen en voor de investeringsfondsen, want in dit debat zal duidelijk worden dat wij verder gaan, dat wij zonder uitstel voortgaan op de weg naar een Europese interne markt voor financiële diensten.
Het debat is echter ook belangrijk voor de burgers van de Europese Unie, want wij nemen obstakels weg voor de grensoverschrijdende concurrentie op het gebied van financiële dienstverlening, verlening van kredieten en de totstandkoming van verzekeringscontracten. Deze concurrentie verstevigt de positie van de burger en ons Europese concurrentievermogen.
Waar gaat het om in dit debat? Alexandre Lamfalussy heeft met zijn Comité van wijzen voorstellen gedaan hoe men de totstandkoming van het grote wetgevingspakket dat noodzakelijk is om de interne markt voor financiële diensten te realiseren, kan versnellen. Hij heeft daarbij het verstandige voorstel gedaan dat de wetgevers - het Parlement en de Raad dus - zich tot de wezenlijke bepalingen dienen te beperken, terwijl de kleine letters, de uitvoeringsbepalingen, moeten worden overgelaten aan de Commissie in samenwerking met deskundigen.
Dat is een zeer goed voorstel. Waarin schuilt echter het probleem? Het probleem is dat wij als parlementariërs steeds opnieuw worden geconfronteerd met burgers en bedrijven die klagen over het bureaucratisme van de Europese Unie. En deze klachten hebben geen betrekking op de wet, de richtlijn of de verordening waarover wij hebben meebeslist, maar op de uitvoeringsbepalingen. Daarom hebben wij, als Europees Parlement, erop gestaan dat wij met de Raad een vorm van eindcontrole uitvoeren waarin wordt nagegaan of de uitvoeringsbepalingen die worden uitgevaardigd ook daadwerkelijk overeenkomen met de bepalingen van de wetgever.
Wat hebben wij in de onderhandelingen met de Commissie en de Raad nu bereikt? Op dit punt wil ik voorzitter Prodi zeer hartelijk bedanken voor zijn verklaring, maar ook commissaris Bolkestein, John Mogg en vele anderen, alsmede het secretariaat van de Commissie constitutionele zaken. Ik moet u zeggen dat het gedebatteer van de juristen op dit terrein mij af en toe deed denken aan de discussies in het oude Byzantium over het geslacht der engelen. Iedereen die mij geholpen heeft om in dit doolhof een goede weg te vinden zou ik bijzonder hartelijk willen danken.
Wat hebben wij tot stand gebracht? Ten eerste transparantie. Dat is belangrijk, want wij worden over alles geïnformeerd wat in de Commissie gebeurt. Ook voorontwerpen krijgen wij te zien. Ten tweede de beperking van het mandaat tot vier jaar. Na vier jaar moet het mandaat van het Parlement en de Raad worden vernieuwd.
Verder hebben wij overeenstemming bereikt over een eindcontrole. Hier heeft de verklaring van voorzitter Prodi een buitengewoon belangrijke rol gespeeld. Voor deze eindcontrole hebben wij, net als de Raad, drie maanden ter beschikking. In zoverre is gelijkwaardigheid met de Raad een feit. Voorzitter Prodi heeft eveneens gesproken over pariteit, over gelijkwaardigheid. Ook dat is nog eens een extra bevestiging.
Ten derde moeten wij weten hoe de ware krachtsverhoudingen liggen. Wij staan voor een groot aantal wetten die uitgevaardigd moeten worden. Telkens moet het Parlement samen met de Raad een mandaat geven aan de Commissie en als de Commissie geen rekening zou houden met gerechtvaardigde belangen en bezwaren van het Europees Parlement, moet zij vrezen dat zij bij het volgende wetgevingsdossier dit mandaat niet meer krijgt. Dat betekent dat wij als Europees Parlement, in ieder geval wat deze context betreft, nu een zeer sterke positie innemen. Wat dat betreft ben ik van mening dat, uitgaande van deze context en de verklaring van voorzitter Prodi, de door ons gewenste gelijkwaardigheid een feit is.
Van bijzonder groot belang lijkt mij evenwel ook de instelling van het Comité van marktdeelnemers waartoe hier is besloten. Dit comité is namelijk een eerste stap op weg naar een modernere wetgeving van de Europese Unie. Wij moeten zien te bereiken dat, zoals is voorgesteld door Alexandre Lamfalussy, algemeen in de wetgeving een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de voorschriften die het Parlement en de Raad als wetgever opstellen en de kleine letters, de technische details. Hierbij dienen bijvoorbeeld de toezichthoudende organen, de vakmensen te worden betrokken. Maar ook de marktdeelnemers moeten daar structureel bij betrokken worden; het gaat hier immers om kwesties van puur praktische aard. Wat dat aangaat geloof ik dat onze besluiten van vandaag tevens een model zouden kunnen zijn met het oog op de Conventie, de regeringsconferentie en een verbetering van de wetgevingsprocedure van de Europese Unie. Daarom zou ik u willen verzoeken mijn verslag aan te nemen.

Berès
Ik dank u, mijnheer de voorzitter van de Commissie, voor uw verklaring maar ook, en misschien wel vooral, voor uw inleidende opmerkingen.
Deze verklaring is rijk aan opbouwende dubbelzinnigheden en ik hoop dat wij op grond hiervan de vruchtbare discussie die op gang werd gebracht na de resoluties van het Parlement van 13 maart en 5 april jongstleden, die volgden op de publicatie van het verslag van de heer Lamfalussy, haar beslag kunnen doen vinden
Ik wil kort iets zeggen over hetgeen vandaag in dit debat op het spel staat. Ten eerste wil ik evenals onze rapporteur duidelijk maken dat, nu de euro is ingevoerd, de tenuitvoerlegging van het actieplan voor financiële diensten zeer belangrijk is, zeer zeker als wij de gezamenlijk in Lissabon vastgestelde doelstellingen willen bereiken en van de Unie het meest concurrentiekrachtige gebied van de wereld willen maken.
De institutionele vraagstukken zijn echter eveneens zeer belangrijk. Zij zijn de waarborg voor de democratie. Vanuit deze optiek bekeken neemt het belang van het debat van vandaag alleen maar toe als wij een blik werpen op onze kalender. Daarop staan voor de komende tijd: de Conventie en de IGC, het Witboek van de Commissie over governance, de noodzakelijke herziening van artikel 202 van het Verdrag en de herschrijving van het Interinstitutioneel Akkoord over de comitologie, dat overduidelijk geen rekening houdt met de ontwikkelingen in de bevoegdheden en de rol van het Europees Parlement als wetgever met name op het gebied van de Economische en Monetaire Unie.
Mijns inziens veronderstelt, vanuit de optiek van de Commissie bekeken, de goede werking van de twee pijlers van de Economische en Monetaire Unie de betrokkenheid van het Europees Parlement als volwaardige partner. Dat is de inzet van het debat dat wij nu al bijna een jaar met u voeren.
Het resultaat van dit debat zal eenieder moeten afmeten aan zijn eigen perspectieven, aan zowel zijn economische als institutionele perspectieven. Ik wil van mijn kant aandringen op twee punten: op een punt dat ook u in uw verklaring hebt vermeld en op een punt dat ongetwijfeld nog onderwerp van gesprek zal zijn in de toekomst, en wel met name in het kader van de Conventie.
Wat het eerste punt betreft heeft u mijns inziens ingestemd met deze fameuze opbouwende dubbelzinnigheid van gelijke behandeling. Gelijke behandeling betekent geen gelijkheid met het geslacht der engelen; dat is wel degelijk gelijkheid met de Raad, en dat weet u, mijnheer de voorzitter van de Commissie. Zo interpreteren wij tenminste uw verklaring en het commentaar daarin.
Daar zit echter meer achter, namelijk de gedachte dat telkens wanneer wij ons moeten uitspreken in het kader van het actieplan voor financiële diensten, dit verzoek als referentie moet dienen, afgezien van de plechtige verklaring die u ons heeft afgelegd.
Dan is er nog een kwestie die u vandaag niet hebt aangesneden maar waar wij onverdroten op terug zullen komen tijdens onze volgende afspraken met u, namelijk: hoe kan men een eventuele onenigheid tussen het Europees Parlement en de Commissie in het reine brengen? De idee van de bijeenroeping van een informele triloog om tot een evenwichtig en wederzijds aanvaardbaar akkoord te komen, zoals de Commissie constitutionele zaken voorstelt, lijkt ons een goede basis te zijn voor onderhandelingen in de toekomst.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, in de huidige maatschappij krijgen wij steeds vaker te maken met situaties waarin van de wetgever wordt verwacht dat hij zeer snel en doeltreffend wetten uitvaardigt. Die eisen lijken juist wat de financiële diensten aangaat zeer gerechtvaardigd te zijn. Wij moeten daarvoor beslist een moderne wetgevingsprocedure ontwikkelen, zoals de heer von Wogau zei. Helaas lijkt zo'n moderne wetgevingsprocedure vaak te betekenen dat men juist van het Europees Parlement verwacht dat het afziet van een deel van de wetgevende bevoegdheden die hem overeenkomstig het EG-Verdrag toekomen. Het probleem van het zogeheten Lamfalussy-pakket is dan ook dat het Europees Parlement er niet volledig zeker van kan zijn dat het in feite geen wetgevende bevoegdheden, die hem uit naam van de burgers toekomen, afstaat aan de Raad en de Commissie. Wat dat betreft moet het Europees Parlement ervoor zorgen dat de parlementaire controlemechanismen duidelijker worden gedefinieerd.
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van deze instelling kunt u waarschijnlijk ingaan op het voorstel dat de Commissie juridische zaken en interne markt heeft gedaan: elke keer als het Europees Parlement bevroedt dat de Commissie meer uitvoerende macht uitoefent dan haar toekomt, kunt u onderhandelen over een ad hoc controlemechanisme, zodat wordt voorkomen dat de wetgevende macht van het Parlement kleiner wordt. Wij weten allemaal dat de wetgevende macht van het Parlement geen doel op zich is en dat wij er namens de burgers echt voor zorgen dat de besluiten op transparante en democratische wijze worden genomen en dat er gedurende de wetgevingsprocedure rekening wordt gehouden met alle serieuze standpunten.
Het is ook volledig duidelijk dat het EG-Verdrag in dat opzicht niet meer actueel is. We moeten dan ook met vreugde de belofte van de Commissie verwelkomen om artikel 202 van het EG-Verdrag binnenkort zo te wijzigen dat er wetgevende en controlerende bevoegdheden aan het Parlement kunnen worden teruggegeven. Er moet ook onderstreept worden dat er in de Europese Unie een hiërarchie der rechtsregels nodig is waarin de wetgevende en de uitvoerende bevoegdheden zeer duidelijk omschreven worden. Momenteel bevinden wij ons met het Lamfalussy-pakket in een grijze zone die vooral gevormd wordt door de besluitvorming van het zogeheten niveau 2.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag wordt slechts door een beperkt aantal EP-leden bijgewoond. Het zal wellicht ook in de media niet bijster veel belangstelling wekken. Desalniettemin - en nu richt ik mij tot het publiek op de tribunes - heeft dit debat belangrijke gevolgen voor de Europese burgers en derhalve ook voor de hier aanwezigen.
Ik hoop dat hier vandaag in dit Parlement na vele maanden van hard werken, overleg en compromisvorming een beslissing zal vallen over het bewonderenswaardige verslag van Karl von Wogau. Met deze tekst wordt immers een nieuwe impuls gegeven aan het economische en monetarische integratieproces van de Europese Unie. Deze belangrijke stap is bovendien geheel in lijn met het door de Europese Raad van Lissabon ingeluide streven naar meer flexibiliteit, concurrentievermogen, groei en schepping van werkgelegenheid. Hopelijk worden er ook door de aanstaande Europese Raad van Barcelona belangrijke beslissingen terzake genomen.
Nu de succesvolle invoering van de euro een feit is, is het aan het Parlement, de Raad en de Commissie om te bewijzen dat zij de hun door de Verdragen opgelegde verplichtingen nauwgezet nakomen. Mijnheer de Commissievoorzitter, u hebt dat onlangs nog gedaan - ik dank u overigens voor uw aanwezigheid hier - door passende maatregelen te nemen en de landen op het matje te roepen die op het punt stonden om de criteria van Maastricht met voeten te treden, met name op het gebied van het begrotingstekort.
Dat was een correcte beslissing. Daarom betreur ik het gebrek aan solidariteit waarvan de Duitse commissaris in bepaalde verklaringen aan het dagblad "Bild am Sonntag" blijk heeft gegeven. Ik vind dat geen goede zaak omdat wij juist alles in het werk stellen om de interne samenhang van de Europese instellingen en het interinstitutionele evenwicht te bewaren.
De beoogde ontwikkeling betekent vanuit politiek oogpunt een stap in de goede richting aangezien het Parlement zoals alle parlementen lang voor zijn bevoegdheden heeft moeten vechten. Nu wij onze bevoegdheden eindelijk in handen hebben, willen wij ze ook graag behouden. Dat is per slot van rekening hetgeen de burgers van ons verwachten. De voorstellen van baron Lamfalussy, waarvan wij overigens allen de noodzaak inzien, houden bovendien in dat op de lange termijn een vertrouwensmandaat aan de Europese Commissie zal worden toegekend.
Namens mijn fractie deel ik u mee dat wij de Europese Commissie steeds verdedigd hebben aangezien zij het hart van de communautaire instellingen is en een wezenlijke factor voor integratie vormt. Desalniettemin moeten wij, zoals mevrouw Berès en Mevrouw Hautala terecht hebben gesignaleerd, de nodige voorzorgen nemen. Wij kunnen en mogen aan niemand een blanco cheque geven, als ik zo vrij mag zijn om dit grapje te maken, want wij hebben het immers over financiële diensten. Daarom hebben deze onderhandelingen zoveel tijd in beslag genomen en zijn er zoveel mensen bij betrokken. Ik wil hier niet alleen uw aandacht vragen voor de rapporteur, wiens werk wij allen hebben geroemd, maar ook voor mevrouw Randzio-Plath, de heer Napolitano, de coördinators van de Commissie constitutionele zaken, de heer Bolkestein en zijn team en de heer Rato.
Mijnheer de voorzitter, uiteindelijk is er een tekst tot stand gekomen waarvan u hier vandaag de verklaring hebt voorgelezen. De Fractie van de Europese Volkspartij is van oordeel dat dit initiatief ten volle - daarover bestaat geen twijfel - aan onze verwachtingen beantwoordt: wij zullen op voet van gelijkheid met de Raad worden behandeld, onze medebeslissingsrechten worden gewaarborgd, ons verzoek om transparantie wordt ingewilligd en de Europese Commissie heeft zich er formeel toe verplicht om artikel 202 te wijzigen tijdens de komende herziening van de Verdragen, die door de Conventie zal worden bestudeerd.
Dit is derhalve een heuglijke dag voor de Europese integratie: wij zenden naar de markten signalen uit waaruit blijkt dat wij bereid zijn om nog meer vorderingen te maken en de Economische Unie in al haar aspecten te verwezenlijken. Wij hebben tevens goed nieuws voor de burgers aangezien er dankzij de keuze van deze methode vele onnodige formaliteiten zullen verdwijnen, hetgeen ons in de gelegenheid zal stellen onze hoop te vestigen op een toekomst met een hogere groei en meer werkgelegenheid.
Van harte gefeliciteerd, mijnheer Prodi en mijnheer von Wogau. Mijn felicitaties aan u allen.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, onderwerp van dit debat is het voorstel dat het Parlement en de Raad substantiële uitvoeringsbevoegdheden te delegeren aan de Commissie. Het Parlement gaat daar graag mee akkoord, mits er wezenlijke garanties worden gegeven ten aanzien van het toezicht op deze gedelegeerde bevoegdheden. Zij die bang zijn dat het Parlement, door om deze garanties te vragen, probeert het interinstitutionele evenwicht te verstoren, dienen zich er rekenschap van te geven dat dit delegeren van substantiële bevoegdheden op zich al een verstoring betekent van het bestaande interinstitutionele evenwicht en dat het onder deze omstandigheden heel gerechtvaardigd is dat het Parlement om deze garanties vraagt.
Het resultaat van vele maanden van discussies, besprekingen en onderhandelingen met de Commissie is ons nu voorgelegd in de vorm van de verklaring die de heer Prodi zojuist heeft afgelegd. Ik moet zeggen dat deze verklaring een aantal belangrijke stappen voorwaarts bevat. In de eerste plaats erkent de Commissie dat artikel 202 van het Verdrag bij de volgende herziening van het Verdrag moet worden gewijzigd. Dat sluit aan bij het standpunt van het Parlement in dezen. Maar ondertussen erkent de Commissie dat het Parlement het recht heeft op bestudering en beoordeling van de uitvoeringsmaatregelen die worden voorgelegd aan de speciale comités die zullen worden ingesteld om de Commissie bij te staan.
Het Parlement zal niet één maand, zoals volgens de huidige procedures het geval is, maar drie maanden de tijd hebben om dergelijke uitvoeringsmaatregelen te bestuderen en te beoordelen. Met de tekst van de Commissie wordt het Parlement niet beperkt in zijn recht om te onderzoeken of de Commissie haar gedelegeerde bevoegdheden heeft overschreden, iets wat we overigens zouden kunnen oplossen door middel van een rechtszaak, mocht het ooit tot een conflict komen. Wij hebben het recht om, indien nodig, met inhoudelijke bezwaren te komen. Dat is ook zeer belangrijk.
Maar wat gebeurt er als het Parlement met bezwaren komt en de Commissie de bezwaren van het Parlement tegen een uitvoeringsmaatregel niet aanvaardt? Op dat punt is de tekst enigszins ambigu: er wordt gesproken van gelijkwaardigheid zonder te zeggen tussen wie. Mevrouw Berès heeft daar ook al een opmerking over gemaakt. Gelijkwaardigheid met het Economisch en Sociaal Comité, gelijkwaardigheid met de pers? Nee, voor ons, ingewijden, is het duidelijk dat het om gelijkwaardigheid met de Raad gaat. Daar hebben we maandenlang over gepraat en uit de inleidende opmerkingen van de heer Prodi blijkt dat de Commissie ook van mening is dat het om gelijkwaardigheid met de Raad gaat. Zo interpreteren wij het en volgens mij is er geen andere interpretatie mogelijk.
De derde stap voorwaarts is dat we een garantie hebben voor het geval dat dit allemaal niet blijkt te werken. Ik heb het over de sunset-clausule: na vier jaar krijgen het Parlement en de Raad de gedelegeerde bevoegdheden terug, tenzij we besluiten om de duur te verlengen. Die garantie hebben wij en die zal de Commissie bij de les houden en haar erop attenderen dat zij deze uitvoeringsbevoegdheden op een voor het Parlement bevredigende manier moet toepassen, wil zij kans maken op verlenging ervan.
In de vierde plaats hebben wij enkele belangrijke garanties ten aanzien van openheid en transparantie, en is het idee van het Parlement aanvaard dat er, naast de andere comités, een comité van marktdeelnemers moet worden ingesteld.
Alles bij elkaar kunnen we dus tevreden zijn over de vooruitgang die er is geboekt, ook al had de formulering van de punten die ik hiervoor heb genoemd wat beter gekund. Desalniettemin wil ik vragen of de volledige tekst van de verklaring van de Commissie en van de verklaring die de heer Prodi vandaag heeft afgelegd niet alleen kan worden opgenomen in het volledige verslag van de handelingen, maar ook in de notulen, aangezien het om een zeer belangrijke tekst gaat. Deze moet in de notulen worden opgenomen, zodat precies staat opgetekend waartoe de Commissie zich heeft verplicht.

De Voorzitter
Mijnheer Corbett, er is al rekening gehouden met uw verzoek. Deze tekst zal een aanmerkelijk deel van de notulen beslaan.

Huhne
Mijnheer de Voorzitter, meer dan een jaar hebben wij in de onderhandelingsdelegaties van het Parlement, samen met de Commissie en de Raad van ministers, met een probleem geworsteld. We hebben ons allen aangesloten bij de mening van baron Lamfalussy en zijn wijze mannen dat wij voor een doeltreffende regulering van de financiële markten en de totstandbrenging van een interne financiële markt bevoegdheden moeten delegeren aan de Commissie en een flexibeler officieel comité. Maar er is één cruciaal probleem geweest. Hoewel dit Parlement op grond van het in 1992 gesloten Verdrag van Maastricht medebeslissingsbevoegdheid heeft ten aanzien van dergelijke wetgeving, heeft het toen niet de bevoegdheid gekregen om doeltreffend toezicht te houden op de rol van welk comité dan ook. Wat we van dergelijke comités in het verleden hebben gezien, is ons niet erg bevallen: ze zijn geheimzinnig, bureaucratisch en kafkaësk geweest. Eén voorwaarde waarop mijn fractie heeft aangedrongen is dat er fundamenteel verandering moet komen in deze cultuur van geheimzinnigheid, waardoor de besluitvorming niet alleen voor ons in het Parlement, maar ook voor de buitenwereld transparanter wordt. We hadden garanties nodig ten aanzien van transparantie, openheid en raadpleging. Die zien wij nu terug in de verklaring van de voorzitter en in de brief die commissaris Bolkestein aan de voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie heeft gezonden.
Maar hoe konden we garanderen dat deze beloften van een cultuuromslag, die vaak pas worden nagekomen als het al te laat is, uiteindelijk ook zouden worden nagekomen? Het werd duidelijk dat er pas een duurzame verandering kon plaatsvinden na de Conventie en de Intergouvernementele Conferentie van 2004. Alleen een IGC kon veranderingen aanbrengen in artikel 202, het artikel waarmee in principe exclusieve bevoegdheden ten aanzien van het toezicht op comités aan de Raad van ministers worden verleend, waardoor voorbij wordt gegaan aan de nieuwe rol van het Parlement. We hadden behoefte aan een belofte dat er aandacht zou worden geschonken aan onze ongerustheid, die in opeenvolgende herzieningen van het Verdrag was genegeerd. We hadden behoefte aan een tussentijdse oplossing die inhield dat de Europese spaarders en beleggers niet nog langer hoefden te wachten op de totstandbrenging van de interne markt voor financiële diensten, waartoe in 1973 de aanzet was gegeven. De gezondheid van de Europese economie is afhankelijk van deze wetgeving. Een vitale en dynamische economie is afhankelijk van een efficiënt financieel stelsel om spaargeld te vergaren en dit tegen lage kosten zo productief mogelijk aan te wenden.
Het was de liberale fractie al lang duidelijk dat de enige tussentijdse oplossing zou zijn om een tijdslimiet te stellen aan de gedelegeerde bevoegdheden. Het is de eerste keer in de wetgeving van de EU dat er een sunset-clausule komt waarin is bepaald dat de bevoegdheden van de Commissie en het comité na vier jaar vervallen, tenzij deze op een verstandige en goede manier zijn gebruikt. Gelukkig zijn de aanvankelijke tegenstand van de socialistische fractie en de Europese Volkspartij, evenals de twijfels die er waren over de rechtsgeldigheid, overwonnen. Alle verordeningen die door het comité worden aangenomen zullen tot de geldende wetten blijven behoren, ook als de bevoegdheden van het comité worden opgeschort, maar het Parlement kan zijn tanden laten zien als het nodig is.
Dit is een belangrijk moment voor de liberalisering van de Europese economie. De overeenkomst zal de fundamenten van de euro verstevigen - want wat is één munt als de markten waarop wordt gehandeld nog steeds zijn gescheiden door nationale grenzen? De overeenkomst geeft het vertrouwen dat, voor welke uitdagingen de Economische en Monetaire Unie ook komt te staan, de Europese Unie deze aankan, en laat zien dat het Parlement een serieus en verantwoordelijk wetgevend lichaam en dito partner bij economische hervormingen is. Het hervormingsproces van Lissabon gaat weer de goede kant op. Ik feliciteer de heer von Wogau, onze rapporteur, van harte en beveel dit verslag aan bij het Parlement.

Titford
Mijnheer de Voorzitter, het interessante aan dit verslag is dat er bezorgdheid in wordt uitgesproken over de rechten van het Parlement. In dat verband eist de commissie dat het democratische toezicht op dit snel veranderende terrein wordt verbeterd. Wat ik mis is enige bezorgdheid voor degenen die werkzaam zijn in de sector van de financiële dienstverlening of voor hun cliënten. Zonder uit te weiden over specifieke aspecten van de financiële-dienstenwetgeving waarop dit verslag betrekking heeft, moet ik mijn eigen democratische verantwoordelijkheid vervullen en erop wijzen dat het geheel van Gemeenschapswetgeving langzaam maar zeker de financiële gemeenschap wurgt en het bijna onmogelijk maakt om zaken te doen.
In dit verband word ik er voortdurend door mijn kiezers aan herinnerd dat de kleine, onafhankelijke adviseurs het zwaarst worden getroffen en dat het uiteindelijke resultaat is dat al het werk geleidelijk aan terechtkomt bij grotere bedrijven. Aan de andere kant zie ik niet dat het aantal financiële schandalen dat de koppen van de kranten haalt minder wordt. Het omgekeerde lijkt juist eerder het geval. Ik ben afkomstig uit een land waar het parlement van oudsher waakt over de waarborgen en vrijheden van het individu en daarom beschouw ik dit verslag als de zoveelste exercitie om de macht van de instellingen van de Gemeenschap te vergroten, zonder dat er aandacht wordt geschonken aan datgene wat men met de wetgeving tracht te bereiken. De commissie telt de engelen die op een speldenknop dansen terwijl de bedrijfstak langzaam maar zeker instort. Dit typeert naar mijn idee waar de Gemeenschap mee bezig is.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter Prodi, commissaris Bolkestein, voor de zoveelste keer stuiten wij op de tekortkomingen in het Europees wetgevingsproces, zoals collega Huhne zojuist ook al zei.
Het Parlement streeft in dit verband naar twee verschillende doelstellingen die met elkaar in botsing dreigen te komen. Enerzijds willen wij als Parlement een grotere en sterkere rol vervullen in dergelijke aangelegenheden, met andere woorden wij willen de democratische legitimatie van dergelijke wetgeving vergroten, en anderzijds willen wij het actieplan voor financiële diensten zo snel mogelijk ten uitvoer leggen en een interne markt in deze sector tot stand brengen.
Wij hebben een grote achterstand opgelopen. Nog steeds hebben wij een hele lappendeken van allerlei verschillende stukken wetgeving die alleen maar hinderpalen opwerpen en hoge kosten voor de Europese burgers doen ontstaan. Ik hoef u alleen maar te herinneren aan de pensioenfondsen. Die zijn in de verschillende lidstaten verstrikt in allerlei protectionistische voorschriften. Gemiddeld is hun omvang slechts eenzesde van die van de Amerikaanse fondsen en hun rendement is slechts 60% van het rendement van de Amerikaanse fondsen. Dat brengt enorme nadelen met zich mee voor de gepensioneerden, de spaarders in het algemeen en de efficiëntie van de economie.
De tijdsfactor is hier van doorslaggevend belang. Wij zijn ver achterop geraakt en daarom moeten wij de noodzaak van een juiste rol voor onze instelling op verantwoorde wijze afwegen tegen de noodzaak een beslissende impuls te geven aan de opbouw van de interne markt.
Tot slot geloof ik dat de rapporteur, de heer von Wogau, mevrouw Berès, de Economische en Monetaire Commissie en de Commissie constitutionele zaken een evenwicht hebben gevonden tussen deze twee vereisten. Wat zij ons aanbieden is een goede oplossing voor de komende tijd en een weg voor de toekomst. Daarom zullen de Italiaanse radicalen voor dit verslag stemmen.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, zoals diverse leden al hebben opgemerkt, heeft de Commissie vele besprekingen gevoerd met hen die in dit Parlement nauw bij deze kwestie betrokken zijn, en het grote belang dat de Commissie aan deze zaak hecht komt ook tot uiting in het feit dat de voorzitter van de Commissie hier vanochtend aanwezig is.
Diverse leden hebben het vanmorgen over engelen gehad - ofwel over het geslacht van engelen ofwel over het aantal dat op een speldenknop kan dansen. Ik voeg daar graag aan toe dat de duivel vaak in een klein hoekje schuilt. Laten we hopen dat de duivel en de engelen tegen elkaar opgewassen zijn en dat we vanochtend een evenwichtig compromis kunnen bereiken. Volgens een aantal leden die vanochtend het woord hebben gevoerd, bijvoorbeeld de heer Méndez de Vigo, is dat inderdaad het geval. Hij zei dat dit een goede dag voor integratie was en bood de rapporteur zijn gelukwensen aan - gelukwensen die ik eveneens graag namens de Commissie overbreng. Ik wil graag de heer von Wogau en de Commissie constitutionele zaken hartelijk bedanken voor het opstellen van dit compromis. Het is niet meer dan terecht dat de Commissie deze gevoelens verwoordt.
De heer von Wogau begon zijn verhaal met een verwijzing naar het streven van de Europese Unie dat tot uitdrukking is gebracht door de Europese Raad van Lissabon, en dat streven is, zoals bekend, dat de Europese Unie de meest concurrerende economie ter wereld wordt. Het verslag-Lamfalussy moet in die context worden beschouwd. Mevrouw Berès verwees eveneens naar de ambities die in Lissabon zijn verwoord. Zij vormen één geheel en ik hoef niet te benadrukken hoe graag wij willen dat onze inspanningen voor een groter concurrentievermogen zoveel mogelijk worden aangemoedigd en gestimuleerd. Nogmaals: dit debat en het resultaat dat het, naar ik hoop, zal hebben, zijn van belang voor het economisch welzijn van de Unie.
Ik hoef niet uit te leggen waar het verslag van het door baron Lamfalussy voorgezeten comité over gaat en op welke manier het verwijst naar de comitologieprocedure voor uitvoeringsmaatregelen of uitvoeringsvoorstellen. De heer von Wogau heeft in zijn verslag opgesomd wat er is bereikt. Dat heeft de heer Corbett eveneens gedaan. Hij noemde het feit dat artikel 202 van het Verdrag naar de mening van de Commissie moet worden gewijzigd in de context van de eerstvolgende Intergouvernementele Conferentie - en dat is de kern van de zaak. Het Parlement heeft mij en anderen regelmatig voorgehouden dat er sprake moet zijn van gelijkwaardigheid met de Raad ten aanzien van het toezicht op uitvoeringsvoorstellen dat aan het Parlement en de Raad wordt toegewezen. De Commissie is het daarmee eens en vindt ook dat het Parlement in de gehele comitologieprocedure een gelijkwaardige positie ten opzichte van de Raad moet hebben.
Helaas voor het Parlement - en de Commissie heeft begrip voor de gevoelens en meningen die hierover onder de leden van het Parlement leven - is dat op dit moment niet mogelijk. Artikel 202 is duidelijk: de comitologieprocedure die in juni 1999 zijn beslag heeft gekregen, is ook duidelijk. Hoezeer de Commissie ook oog heeft voor het standpunt van het Parlement, iets wat zij ook heeft gezegd in haar eigen Witboek over governance, op het moment kan zij niet tegemoet komen aan de wensen van het Parlement. Zoals de Commissie in haar Witboek over governance heeft gezegd, dient artikel 202 te worden gewijzigd. De Commissie kan dat echter niet zelf doen; zo'n wijziging kan alleen worden aangebracht in samenhang met de volgende Intergouvernementele Conferentie.
De heer Corbett merkte op dat het Parlement nu drie maanden de tijd heeft om de uitvoeringsmaatregelen te bestuderen die de Commissie naar voren brengt. In dit opzicht is er sprake van volledige gelijkwaardigheid met de Raad en dat is een goede zaak. Hij zei ook dat het Parlement nu de mogelijkheid heeft om met inhoudelijke bezwaren te komen. De inhoud gaat ons allen ter harte en het Parlement heeft het onvervreemdbare recht om zijn standpunten en argumenten naar voren te brengen. De Commissie heeft gezegd dat zij maximaal rekening zal houden met het standpunt van het Parlement. Dat is ook wat het Parlement van de Commissie zou verwachten.
De heer Corbett had het over gelijkwaardigheid - een fraai woord - maar gelijkwaardigheid met wie? Het is duidelijk dat het om gelijkwaardigheid met de Raad gaat. Daar gaat het hele debat over en het gaat niet aan om te ontkennen wat voor iedereen duidelijk is. Het Parlement wil die gelijkwaardigheid met de Raad; de Commissie wil die gelijkwaardigheid toestaan, huldigt hetzelfde standpunt en heeft dat ook in haar verklaring en in besprekingen gezegd.
De heer Corbett had het over een sunset-clausule, nog een voorbeeld van een wapen dat het Parlement heeft om ervoor te zorgen dat de Commissie maximaal rekening zal houden met de wensen van het Parlement. De sunset-clausule houdt in dat het delegeren van uitvoeringsmaatregelen aan de Commissie niet langer dan vier jaar zal duren. Dit kan worden verlengd op initiatief van de Commissie, maar de Commissie wordt hierdoor zeker op scherp gehouden en bovendien is het een krachtig wapen voor het Parlement.
Hetzelfde geldt voor een ander aspect, dat de heer von Wogau noemde. In zijn inleiding zei de heer von Wogau dat, als de Commissie haar beloften - zoals gedaan in de verklaring van de heer Prodi - niet nakomt, het Parlement dan de eerstvolgende keer dat er een richtlijn in aantocht is weet dat het de Commissie kort kan houden. Dat realiseert de Commissie zich terdege. Dat is nog een manier waarop het Parlement zich krachtig en met overtuiging kan laten horen. De Commissie doet er daarom goed aan om aandachtig te luisteren en zo goed mogelijk rekening te houden met de mening van het Parlement.
De laatste opmerking van de heer Corbett - afgezien van zijn verzoek om de verklaring op te nemen in de notulen - betrof openheid en transparantie. De Commissie heeft zowel vanochtend als in de brief die ik op 2 oktober aan mevrouw Randzio-Plath, voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie, heb gezonden verklaard dat zij uiterst bereidwillig is om die openheid en transparantie te betrachten.
De heer Titford merkte op dat de bedrijfstak zou instorten. Dat lijkt mij een dichterlijke overdrijving. Ik heb niet de indruk dat de bedrijfstak op instorten staat. Zeker, er komen schandalen voor - misschien minder in de Europese Unie dan in andere delen van de wereld - maar die horen er nu eenmaal bij. Ik denk niet dat de voorstellen die de heer Prodi vanmorgen heeft gedaan meer schandalen in de hand zullen werken. Ze zullen er juist eerder toe bijdragen dat ze worden voorkomen en daarom kan ik het niet eens zijn met het standpunt van de heer Titford.
Tot slot kom ik nog even terug op de opmerking van de heer Méndez de Vigo, die zei dat het een goede dag voor integratie was. Hij feliciteerde de heer von Wogau, en ik sluit mij daarbij aan. Ik wil de heer von Wogau graag persoonlijk feliciteren met het feit dat hij straks om 11 uur een hoge Franse onderscheiding zal ontvangen, de Légion d'Honneur. De Commissie feliciteert hem daarmee.

Ik krijg straks nog de gelegenheid om andere vragen te beantwoorden, dus ik beëindig nu mijn betoog namens de Commissie.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde u vragen de verklaring van de heer Bolkestein in de notulen van onze vergadering op te nemen. Als ik het namelijk wel heb corrigeert de heer Bolkestein voorzitter Prodi op een essentieel punt. Hij zegt dat met het woord "gelijkwaardigheid" wel degelijk gelijkwaardigheid wordt bedoeld tussen het Parlement en de Raad.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, mag ik kort reageren op de opmerking van de heer Goebbels? Wat de voorzitter heeft gezegd en wat ik heb gezegd is niet tegenstrijdig. Het gaat om gelijkwaardigheid met de Raad en niemand heeft daar ooit andere ideeën over gehad.

De Voorzitter
Collega's, als u de tekst van de inleidende opmerkingen van heer Prodi leest, zult u zien dat zij de kern van die gedachte weergeven. Die opmerkingen zullen in de notulen worden opgenomen. De kwestie waarover het gaat is daarin vervat.

Villiers
Mijnheer de Voorzitter, namens de Britse Conservatieven en de rest van de PPE-DE-Fractie wil ik zeggen dat wij het compromis dat in het verslag van de heer von Wogau is gepresenteerd en vanochtend door de heer Prodi is herhaald van harte steunen. Het Parlement heeft zich verzekerd van belangrijke concessies ten aanzien van transparantie, raadpleging en toezicht. Het Parlement mag zijn rapporteur erkentelijk zijn voor dit resultaat. Het Parlement dient ook zijn waardering uit te spreken jegens de heer Bolkestein en zijn medewerkers, en jegens de Commissie, omdat er serieus aandacht is geschonken aan de ongerustheid die wij ten aanzien van deze kwesties hebben laten blijken. De heer von Wogau verdient veel lof voor zijn inspanningen om de langdurige besprekingen die wij over deze belangrijke kwestie hebben gevoerd tot een goed einde te brengen.
Het Parlement heeft een pragmatische aanpak gevolgd. Dit is een werkbare tussenoplossing totdat er in 2004 een definitieve oplossing van deze hele kwestie van gedelegeerde wetgeving komt, wanneer het Parlement kan en moet vragen om een juridisch bindend terugroepmechanisme. Het is wenselijk dat dat er komt, maar het is helaas binnen de bepalingen van het huidige Verdrag en de huidige afspraken niet geoorloofd. Het is van cruciaal belang dat het Parlement dit compromis bij de stemming van 12 uur vanmiddag steunt, want zonder dit compromis kunnen we geen geïntegreerde financiële markt tot stand brengen - niet in 2004, in 2005 of wanneer dan ook. Die financiële markt is niet alleen van belang voor bankiers, maar kan ook leiden tot lagere prijzen en een bredere keuze aan financiële producten voor consumenten en bedrijven, tot goedkopere leningen, tot hogere opbrengsten voor spaarders en beleggers, en hij kan er ook veel toe bijdragen dat de pensioentijdbom onschadelijk wordt gemaakt. Dit zijn allemaal uiterst belangrijke voordelen voor de gewone mensen die ons hebben gekozen om hun belangen te behartigen.
Door dit compromis te aanvaarden komen we aanzienlijk dichter in de buurt van ons doel om een geïntegreerde financiële markt te creëren en om deze voordelen ten goede te laten komen aan gewone burgers in de gehele Europese Unie.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de commissaris, ik wil met nadruk onderstrepen dat niemand in dit Europees Parlement het belang van de financiële markten onderschat. Wij weten allemaal hoe belangrijk het is dat wij, qua productiviteit van het kapitaal, de geïntegreerde financiële markt van de Verenigde Staten inhalen. Anderzijds weten wij ook dat de Europese financiële markt niet alleen belangrijk is voor het bedrijfsleven, maar ook voor degenen die op een ouderdomsvoorziening zijn aangewezen. Met hun kleine pensioenen is deze markt voor hen als consument net zo goed van belang. Daarom rust op dit Parlement de zware verantwoordelijkheid om in de medebeslissingsprocedure de juiste besluiten te nemen.
Deze procedure van vandaag met het verslag-von Wogau waarover wij debatteren is een uiterst gevoelig thema. De rapporteur heeft gezocht naar behoedzame formuleringen om alle sensitieve deelnemers aan dit wetgevingsproces een kans te geven.
Ik zou nog eens willen onderstrepen dat dit Parlement onverdroten door zal gaan met het eisen van meer medebeslissingsrechten in de parlementaire wetgevingsprocedure. Het huidige compromis in het verslag-von Wogau is geen voorbode dat deze rechtspositie van het Europees Parlement wordt opgegeven.
Als wij vandaag tot een overgangsregeling komen voor de afgeleide wetgeving, wil dat alleen maar zeggen dat wij er als Parlement nog niet in zijn geslaagd afgeleide wetgeving in het Verdrag te verankeren. Dat hing tot dusver af van de Commissie. Ik zou als voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie de heer Bolkestein hartelijk willen bedanken voor het feit dat het ondanks de zware en moeizame onderhandelingen toch gelukt is om ten aanzien van governance de desbetreffende formulering als Commissievoorstel op te nemen in het Witboek. Dat is een gemeenschappelijk succes. Nu moeten wij ook bij de volgende regeringsconferentie en de volgende Verdragswijziging tot een succesvol slot zien te komen. Dat is zonder meer van groot belang.
Er is echter één vraag nog niet beantwoord, namelijk in hoeverre wij bij al die wetgeving echte betekenis kunnen geven aan de Lamfalussy-procedure. Alles wat vandaag immers als technisch wordt bestempeld, is dikwijls volledig politiek van aard. Dit Parlement kan geen genoegen nemen met een rol als kaderwetgever. Wij moeten van punt tot punt, van detail tot detail, van paragraaf tot paragraaf, van artikel tot artikel zeggenschap blijven houden over de definiëring. Daar zullen wij op toezien. Ook zullen wij erop toezien, mijnheer Prodi - ik denk dat dit na uw verklaring en na de verklaring van de heer Bolkestein wel duidelijk is - dat de brief van 2 oktober van de heer Bolkestein aan de commissie als verklaring aan de notulen wordt toegevoegd. Het derde punt dat duidelijk is, behelst dat de Commissie zich met haar beide verklaringen vandaag verplicht om bij de uitvoering van de Lamfalussy-procedure in geen geval, in strijd met een gekwalificeerde meerderheid, de aanbevelingen van het Comité voor het effectenbedrijf te volgen. Gelukkig was dit vandaag duidelijk. Daarom denk ik dat wij op basis van deze pariteit en gelijkwaardigheid met zeer veel optimisme en in een constructieve geest de samenwerking kunnen aangaan.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een woord van dank richten aan de heer von Wogau, die een zeer weloverwogen verslag over dit moeilijke vraagstuk heeft opgesteld. Het is een vraagstuk dat al heel lang op een oplossing wacht en ik ben de eerste om een oplossing toe te juichen. Uit de beraadslagingen van vandaag blijkt ons algemene dilemma: enerzijds wensen wij een doelmatige aanpak en anderzijds democratische controle van de wetgeving die wij aannemen. En juist dit vraagstuk rond de keus tussen doelmatigheid en democratische controle moeten wij tijdens de aanstaande Conventie diepgaand bespreken.
Degenen onder ons die duidelijke spelregels voor de Europese instellingen wensen, worden er vaak van beschuldigd dat ze egocentrische en op macht beluste personen zijn. Daar ben ik het volstrekt niet mee eens. In mijn land, Denemarken, hebben wij een strijd om de grondwet gevoerd die van 1866 tot maar liefst 1901 geduurd heeft, en die tenslotte geëindigd is met de aanvaarding van het parlementarisme als het fundamentele democratische beginsel. Datzelfde proces maken wij nu mee op Europees niveau. Het verheugt mij dan ook zeer dat wij in de EU midden in deze strijd tot een resultaat komen, namelijk deze concrete overeenkomst. Als ik nog even mag terugkeren naar de situatie in Denemarken van 130 jaar geleden: het hele politieke systeem was tijdens die constitutionele strijd vrijwel verlamd. Ik ben daarom heel blij met de uitspraak van Commissievoorzitter Prodi dat de Commissie akkoord gaat met de inhoud van dit verslag, dat de grote steun van het Europees Parlement verdient. Maar het is uiterst belangrijk dat de Raad niet alleen akkoord gaat met de inhoud, maar ook met de fundamentele boodschap van dit verslag. Verscheidene leden van de Raad vinden diep in hun hart dat de behandeling van dit agendapunt overbodig is en dat het Parlement alleen maar lastig is. Dat is niet zo. Er is gewoon sprake van uitoefening van democratische controle op onze gemeenschappelijke Europese wetgeving.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, ik zal hier kort vijf punten bespreken.
In de eerste plaats zijn wij in het debat op een punt aangekomen waar de feiten vanzelf spreken. De geschiedenis van de woelige betrekkingen tussen het Parlement, de Raad en de Commissie is tot in de details beschreven. Lenin zei dat alleen idioten de naakte feiten betwisten. Ik wil mij daaraan niet bezondigen. Daarom laat ik dit punt voor wat het is.
Ten tweede zou ik aan mijn betoog, met uw welnemen, een autobiografische noot willen toevoegen. Ik behoor tot de generatie van Spanjaarden die maar al te goed weet hoe belangrijk het parlement voor de democratie is. Sterker nog, ik was lid van de grondwetgevende vergadering. Daarom voel ik bijzonder veel sympathie voor de wijze waarop mevrouw Randzio-Plath de rechten van het Parlement heeft verdedigd.
Ten derde ben ik, voortgaande op de weg van de autobiografie, een overtuigd Europeaan. Ik ben er absoluut zeker van dat de structurele hervormingen vandaag even noodzakelijk zijn als de euro gisteren. Daarbij dient bijzondere aandacht te worden besteed aan de hervorming van de financiële diensten, althans als wij de concurrentiekracht van de Europese economie willen opvijzelen.
In de vierde plaats is het van wezenlijk belang dat de volgende twee doelstellingen hand in hand gaan: er dient goed én snel te worden gehandeld, het proces moet worden bespoedigd zonder dat de rechten van het Parlement worden aangetast. Ik ben het met de heer Huhne eens dat dit alles dient te gebeuren in een beperkt kader, zoals dat in artikel 202 wordt vastgesteld. Wij pleiten evenwel voor een hervorming van dit ongelukkig geformuleerde artikel.
De nieuwe ridder van het Legioen van eer, Karl von Wogau, heeft voor dit dilemma een passende oplossing gevonden die de steun van dit Parlement geniet. Ik hoop dat de Commissie deze blijk van vertrouwen van het Parlement aan de Commissie en de Raad weet te appreciëren. Hopelijk bezwijkt zij op geen enkel moment voor de verleiding om in deze par conditio - de heer Bolkestein heeft immers een zwak voor Latijn - verandering te brengen aangezien de reactie van een gekrenkte minnaar onvoorspelbaar is. Het Parlement beschikt over de nodige bevoegdheden om op een gedetailleerde beschrijving van niveau 1 aan te dringen. Hierdoor zou het proces evenwel aanzienlijke vertraging oplopen. Het Parlement zou het debat over de voorstellen bij wijze van wraak kunnen uitstellen, maar dan zouden wij precies het tegenovergestelde doen van wat wij moeten doen.
Ik meen te mogen zeggen dat dit voor ons allen een heuglijke dag is. Ik feliciteer Karl von Wogau, de Commissie en de Raad en ik hoop dat wij in Barcelona in staat blijken om de vruchten te plukken van wat wij hier vandaag hebben gezaaid.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de commissaris, beste collega' s, het is vandaag inderdaad een cruciale dag voor de rol van dit Parlement. Door de verklaring van voorzitter Prodi is zoals nooit tevoren duidelijk gemaakt dat de Commissie - en ik beschouw dit als een verplichting van de Commissie - er duidelijk voor zal ijveren dat beide wetgevende instanties volledig op voet van gelijkheid zullen handelen. Ik geloof ook dat de woorden van commissaris Bolkestein van bijzondere waarde zijn. Met name dankzij het initiatief en het werk van mevrouw Randzio-Plath hebben wij ook commissaris Bolkestein kunnen overtuigen, wat toch geen sinecure was of vooraf was te voorzien. Ik geloof niet dat commissaris Bolkestein nu van een duivel in een engel is veranderd. Hij is voor ons nimmer een duivel geweest en hij is nu ook geen engel. Wij hebben hier echter een mooi staaltje werk neergezet. Ook voor u, commissaris Bolkestein, zou ik mijn petje af willen nemen, omdat u vandaag als aanvulling op het betoog van voorzitter Prodi opheldering van zaken hebt willen geven.
Ten eerste: ik zie dat de Commissie zichzelf een duidelijke opdracht heeft gegeven om pariteit tot stand te brengen tussen de beide wetgevende organen; om, zoals voorzitter Prodi het heeft uitgedrukt, een evenwichtige en gelijkwaardige rol te creëren voor de beide wetgevende instituties, de Raad en het Parlement, en dat de Commissie op een wijziging van artikel 202 aandringt om dit te bereiken. Het gaat hier om een heldere en eenduidige verklaring en in zekere zin zullen wij die als zodanig steeds in ons hart meedragen.
Ten tweede: er zijn concrete toezeggingen gedaan wat de financiële diensten betreft op het terrein van de gelijke behandeling. Ik ga ervan uit dat er ook andere gebieden zijn waarbij wordt beoogd - zelfs onder inperking van de rechtssituatie die de heer Bolkestein heeft beschreven - om het maximale te doen wat binnen de juridische kaders zonder bezwaren mogelijk is, om de beide wetgevende instellingen de facto op voet van gelijkheid te behandelen. Wat u, mijnheer Bolkestein, hebt verklaard, moet ik namelijk erkennen - zo is de rechtstoestand. Ik maak echter ook uit uw woorden op dat er niet zal worden getracht de ongelijke behandeling voort te zetten totdat artikel 202 is gewijzigd, maar dat in de tussentijd al het mogelijke zal worden gedaan om een inhoudelijke, de facto gelijke behandeling van de beide wetgevende instituties te realiseren.
Het derde punt - en hier wend ik mij tot u, mijnheer de Voorzitter - betreft de instelling van een interinstitutionele werkgroep om een en ander dienovereenkomstig voor te bereiden. Voorzitter Prodi heeft zich regelmatig hiervoor sterk gemaakt, waarbij hij uiteindelijk ook president Aznar zover heeft gekregen om positief te reageren. Het wordt nu toch echt tijd dat deze werkgroep er komt. Ik zou het dan ook goed vinden als u, mijnheer de Voorzitter, op basis van gemeenschappelijk overleg in de Conferentie van voorzitters stappen onderneemt om de wens van voorzitter Prodi te vervullen middels instelling van deze interinstitutionele werkgroep. In dat opzicht is het een gedenkwaardige dag; de conclusie luidt immers dat wij weliswaar de kennis en deskundigheid waarderen van experts, maar tegelijkertijd erkennen dat democratische controle inhoudt dat het de parlementen zijn die uiteindelijk over de doelstellingen van de politiek beslissen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de commissaris, om te beginnen feliciteer ik collega von Wogau met het uitstekende werk dat hij in het kader van dit verslag heeft verricht. Zowel het verslag als de door Commissievoorzitter Prodi en commissaris Bolkestein afgelegde verklaringen brengen weer vaart in een proces dat de spoed waarmee wij de projecten en de voorstellen voor de verwezenlijking van een interne markt in de financiële sector hadden willen afhandelen, danig aan banden heeft gelegd.
In de weinige spreektijd die mij rest, zal ik twee aspecten kort toelichten. Nu de in het debat van vandaag behandelde overeenkomst dit proces weer op gang heeft gebracht, is het van wezenlijk belang dat wij meteen aan de slag gaan. Anders gezegd, de 42 voor 2003 en 2005 geplande richtlijnen, die respectievelijk betrekking hebben op de kapitaalmarkt en de financiële diensten, moeten werkelijkheid worden.
Er zij tevens aan herinnerd dat het Europees Parlement op geen enkel moment bezwaar heeft gemaakt wanneer het werd verzocht om spoed, onmiddellijke actie en samenwerking bij de tenuitvoerlegging van gewichtige projecten en initiatieven zoals de invoering van de euro of de verwezenlijking van de Europese interne markt, twee bijzonder succesrijke ondernemingen in de geschiedenis van de Europese integratie. Door de Commissie en het Parlement werden er doorgaans geen hindernissen opgeworpen. Als er al ergens obstakels opdoken, dan was het in de Raad. Laat eenieder dan ook zijn eigen verantwoordelijkheden op zich opnemen.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, beste collega' s, ik wil met zeven argumenten een standpunt innemen over dit onderwerp. Ten eerste wil ik de rapporteur feliciteren met zijn verslag en hem bedanken voor de band die hij tussen de verschillende commissies en instellingen heeft gesmeed om een gemeenschappelijk doel te bereiken. De vraag van welk geslacht de engel is, is hiermee beantwoord: de parlementaire engel is in dit geval mannelijk, namelijk Karl von Wogau.
Ik wil hem vandaag nogmaals bedanken voor zijn uitstekende en communautair georiënteerde werk in de Economische en Monetaire Commissie, die hij na verschillende decennia heeft verlaten en die hij met al zijn ervaring en kennis op beleidseconomisch gebied heeft verrijkt. Dit verslag heeft overigens aangetoond dat hetzelfde opgaat voor alle andere commissies waarin hij actief is. Dankjewel, Karl!
Het volgende punt dat ik naar voren wil brengen, is dat wij het Lissabon-proces moeten bespoedigen. Dat staat buiten kijf. Dat is een van de redenen waarom wij zo snel mogelijk een interne markt voor de effectenhandel dienen te creëren.
De voorstanders daarvan - dat is mijn derde punt - moeten alle noodzakelijke stappen ondernemen om de efficiëntie van de besluitvormingsprocedure te verbeteren en het wetgevingsproces te versnellen. Dat is immers de reden waarom dit verslag en het verslag-Lamfalussy op tafel liggen.
Ik zou echter met één contradictie af willen rekenen. Van een contradictie tussen een versnelling van de procedure en meer efficiëntie en medebeslissing van het Europees Parlement is namelijk geen sprake. Wel bestaat er een contradictie tussen artikel 202 en de medebeslissingsprocedure van het Parlement. Daarom moet dit artikel worden gewijzigd. Ik verwacht dan ook niet alleen dat medebeslissing, informatievoorziening en transparantie worden gerespecteerd, zoals het in de meeste vertalingen in de verslagen van de Commissie heet, maar ik verwacht ook dat wij al het mogelijke doen om dit grondrecht van het parlementarisme en dit vereiste voor transparantie en informatievoorziening aan een doorbraak te helpen. Dit verslag is hiervoor een belangrijke stap.
In dit verband zou ik verder willen wijzen op paragraaf 5 van het verslag - deze behoeft nu even geen toelichting - en op twee omstandigheden die aanleiding geven tot scepsis. Ik wil eraan herinneren dat de Commissie in oktober 2000 een verslag over bedrijfspensioenen heeft ingediend. Hoewel het Parlement al in juli met 460 stemmen vóór dit verslag heeft gestemd, heeft de Raad tot op heden nog steeds geen gemeenschappelijk standpunt hierover ingenomen. Ik roep de Europese vennootschap in herinnering, waarover wij het wel over de inhoud eens zijn, maar absoluut niet over de vorm, omdat wij op basis van artikel 95 optreden en de Raad de rechtsgrondslag voor medebeslissing in Nice domweg onder onze voeten heeft weggenomen. Dat is de reden waarom wij zo sceptisch zijn.
Mijn laatste punt: Mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik zou willen verwijzen naar uw betoog waarin u zegt dat dit verslag zo belangrijk is in verband met de invoering van de euro en dat wij met dit verslag een bijdrage leveren aan een sterke en solide kapitaalmarkt. Ik begrijp dan ook absoluut niet hoe een lid van uw Commissie in een Duitse krant kritiek kan spuien op haar besluit een blauwe brief naar de Bondsrepubliek Duitsland te sturen. In feite distantieert dit lid zich hiermee van dit besluit. Ik zou graag willen dat hierover opheldering wordt verschaft, want het Stabiliteitspact en de naleving daarvan zijn van groot belang voor de geloofwaardigheid van de euro en het vertrouwen dat de burger in de euro heeft. Ik acht de brief dan ook noodzakelijk omdat wij alle landen op voet van gelijkheid moeten behandelen. Wij moeten al het mogelijke doen om het Stabiliteitspact inhoudelijk volledig en op basis van gelijkheid voor iedereen te verwezenlijken. Wie zich daarvan distantieert zet de geloofwaardigheid van het Stabiliteitspact op het spel en daarmee het vertrouwen in de euro!

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, collega von Wogau heeft een uitstekend verslag gepresenteerd. Het antwoord van voorzitter Prodi is echter niet geheel tevredenstellend. Voorzitter Prodi bleef namelijk dubbelzinnig ten aanzien van een essentieel punt, te weten de gelijkwaardigheid van de rechten van de Raad en het Parlement.
De voorzitter zegt dat de Commissie de politieke wil heeft om alles in het werk te stellen teneinde een gelijkwaardige behandeling van het Parlement te verkrijgen. Gelijkwaardig echter ten opzichte van wie, van wat? Commissaris Bolkestein zegt ons dat wij niet over het geslacht der engelen moeten spreken, en dat gelijkwaardigheid betekent gelijkwaardigheid tussen het Parlement en de Raad. Tegelijkertijd waarschuwt de heer Bolkestein ons echter dat de Commissie ons deze gelijkwaardigheid evenwel niet kan garanderen. Waarom heeft voorzitter Prodi niet heel eenvoudig gezegd "gelijkwaardige behandeling met de Raad" ?
Ik ben, mijnheer de Voorzitter, de rapporteur van het Europees Parlement voor de richtlijn inzake marktmisbruik. Ik moet dus nu een amendement indienen waarin in feite komt te staan dat de Commissie gemachtigd zal zijn technische veranderingen aan te brengen in deze richtlijn en dat het Parlement drie maanden tijd heeft om daarop te reageren. Als het Parlement binnen dat tijdsbestek geen resolutie heeft aangenomen waarin wordt vastgesteld dat de technische wijzigingen de in de richtlijn opgenomen uitvoerende bevoegdheden te boven gaan, zal de Commissie deze maatregelen aannemen. So far, so good! In het tegenovergestelde geval zou ik echter moeten schrijven: "De Commissie zal alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat het Parlement een gelijkwaardige behandeling krijgt" .
Mijnheer de Voorzitter, wie houdt men eigenlijk voor de gek? Hoe kan men nu een dergelijke tekst voorleggen aan het Parlement? Mijns inziens is het tijd dat de Commissie de resoluties van het Parlement gaat eerbiedigen. Dat is democratie, mijnheer de voorzitter!.

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, ook al heb ik maar twee minuten spreektijd, ik kan niet anders dan mijn betoog inleiden met het volgende: waarde Commissie, wij parlementariërs gaan er vanaf nu rotsvast van uit dat de verklaring van de Commissie overeenkomstig de geest van de medebeslissingsprocedure een gelijkwaardige en paritaire rol veronderstelt van de Raad en het Parlement in het Lamfalussy-proces. Hoe is het ons vandaag vergaan? Ik denk dat wij erin zijn geslaagd het document en de kaders te definiëren die de bouwmeesters met hun instrumenten voorschrijven wanneer en wat zij mogen doen op de weg naar uniforme financiële diensten. Het gaat hier mijns inziens om een mijlpaal in het wordingsproces van deze nieuwe Europese Unie. Wij mogen daarbij echter niet vergeten hoe de contouren van het bouwwerk er uit zullen zien; het zal immers een van de belangrijkste bouwwerken van de Europese Unie vormen. Na deze krachtproef tussen het Parlement, de Commissie en de Raad gaat het erom waar wij op dit gebied de voorkeur aan geven. Dat is de volgende stap, een stap waarover ook wij in het Parlement verwachtingen koesteren.
Wij verwachten niet dat er in het spoor van de harmonisering op het gebied van de financiële diensten een groot informatieprobleem zal ontstaan. Wij veronderstellen dat het aanbod dat op basis van gelijkwaardigheid over de landsgrenzen zal reiken, niet als videoclips over de consumenten heen zal worden gestort waardoor zij overnewsed en underinformed raken. Wij gaan ervan uit dat er tegenwicht zal worden geboden aan het streven van grote ondernemingen de markt te beheersen, waardoor er een onwenselijke marktconcentratie van slechts twee of drie spelers ontstaat die het aanbod bepalen. Als een groot concern als Allianzversicherung verklaart zich alleen nog op markten te willen begeven waarin zij tot de top drie behoort, leidt dat internationaal tot een self-fulfilling prophecy.
Het derde probleem is de onzekerheid van de beleggers. Onze besluitvorming valt net in een periode waarin slechts 65% van de Duitse beleggers te kennen heeft gegeven door te willen gaan met het beleggen in aandelen. Tegenwoordig zien wij in de Verenigde Staten hoe pensioengelden verdampen en de ruïnering om zich heen grijpt. Dat mag in Europa niet gebeuren. Dat stelt u voor inhoudelijke uitdagingen. Als er uiteindelijk sprake zal zijn van een ongelijke verdeling naar voorbeeld van de VS hebben wij in Europa gefaald.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur en alle deelnemers bedanken voor het uitstekende debat over dit uitermate belangrijke dossier, belangrijk niet alleen vanwege de inhoud maar vooral ook vanwege de symbolische waarde en de gemeenschappelijke verplichtingen die wij voor de toekomst op ons moeten nemen.
Wij weten allen dat het delicaat - en misschien niet erg tevredenstellend - politiek en institutioneel evenwicht dient te worden gerespecteerd, maar wij weten eveneens dat het in het kader van de Conventie op touw te zetten debat een enorme kans biedt om deze vraagstukken opnieuw te berde te brengen. De Commissie heeft vandaag met de zojuist door mij voorgelezen verklaring - meer kon zij namelijk niet doen - een verplichting op zich genomen, maar morgen zal zij met het Parlement ijveren voor een volledige erkenning van zijn gerechtvaardigde institutionele rechten.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Randzio-Plath heeft het belang van financiële markten onder onze aandacht gebracht en de Commissie onderschrijft haar woorden dienaangaande van harte. Met haar woorden wilde zij benadrukken hoe belangrijk het verslag van de heer von Wogau is en ook op dat punt is de Commissie het met mevrouw Randzio-Plath eens.
Mevrouw Villiers legde zeer summier haar vinger op de zere plek door op te merken dat er een compromis moet komen en dat is ook waar we vanochtend over discussiëren, omdat de terugroep-optie krachtens het Verdrag en de comitologieprocedure niet is toegestaan. Dat is volkomen juist. Mevrouw Villiers zei vervolgens dat we het hier hebben over voordelen voor gewone mensen. Ook daar is de Commissie het van harte mee eens. Gelukkig leven wij in de Europese Unie, waar steeds meer gewone mensen aandelen bezitten, en het enige wat we vanochtend doen is een juridisch kader bieden dat de belangen van gewone mensen beschermt. Ik kan tot mijn genoegen opmerken dat we hiermee goede vooruitgang boeken.
Als ik mevrouw Randzio-Plath goed heb begrepen, houdt haar interpretatie in dat de Commissie zich niet zou verzetten tegen een eenvoudige meerderheid in het Parlement. Zij doelt, zonder dit te zeggen, op de "aërosol-verklaring" die de Commissie heeft toegevoegd aan het comitologiebesluit van juni 1999. Als zij daarop doelde - dit is niet de eerste keer dat mevrouw Randzio-Plath en ik het over deze kwestie hebben - dan is dat geen optie voor de Commissie, omdat dit, zoals mevrouw Villiers en andere parlementsleden weten, niet in overeenstemming is met het comitologiebesluit of met artikel 202.
Dan wil ik graag ingaan op de opmerkingen van de heer Goebbels. Hij zei dat de Commissie de resoluties van het Parlement moet respecteren. De Commissie respecteert de resoluties van het Parlement ook. Om preciezer te zijn, de Commissie heeft gezegd dat zij maximaal rekening zal houden met het standpunt van het Parlement. Wat wil de heer Goebbels nog meer? Ik wil daar graag aan toevoegen dat de Commissie de resoluties van het Parlement respecteert, maar dat zij het Verdrag meer respecteert. Zij respecteert meer de overeengekomen comitologieprocedure. De Commissie is aan alle kanten respecterend bezig, maar zij is gebonden door de formaliteiten van het Verdrag en wil dat haar woorden op die manier worden geïnterpreteerd.
De heer Goebbels had het ook over het woord "gelijkwaardigheid". De Commissie heeft heel duidelijk aangegeven dat zij sympathiek staat tegenover het standpunt van het Parlement ten aanzien van artikel 202. Zij heeft dat zwart op wit vastgelegd in het Witboek over comitologie. De Commissie zal op die basis verder werken - zoals ook is opgemerkt door de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, toen hij zei dat de Commissie dat zou blijven doen en dat de Commissie het bestaande institutionele evenwicht volledig zou eerbiedigen en daarom het Parlement en de Raad op voet van gelijkwaardigheid zou behandelen. We spannen ons uiteindelijk in voor iets wat we alleen kunnen bereiken op de volgende IGC, die hopelijk in het jaar 2004 zal worden gehouden.
Aangezien dit onderwerp de leden van het Parlement na aan het hart ligt, wil ik graag tot slot in zeven punten samenvatten welke waarborgen dit Parlement heeft. In de eerste plaats zal de omvang van de gedelegeerde bevoegdheden worden vastgesteld via een medebeslissingsprocedure. In de tweede plaats zal er sprake zijn van een volledig open en transparant proces, wat onder andere blijkt uit de instelling van een comité van marktdeelnemers dat wordt toegevoegd aan het Europees Comité voor het Effectenbedrijf. In de derde plaats komt er een sunset-clausule - en dat is een reactie op een specifiek verzoek vanuit dit Parlement, namelijk van de heer Huhne - waarin is bepaald dat de duur van de gedelegeerde bevoegdheden wordt beperkt tot vier jaar nadat een wetgevingsbesluit is aangenomen. In de vierde plaats zal de Commissie, zoals ik deze ochtend al een paar maal heb gezegd, zoveel mogelijk rekening houden met het standpunt van het Parlement en van elke resolutie - mijnheer Goebbels - waarin wordt aangegeven dat de Commissie haar gedelegeerde bevoegdheden heeft overschreden. In de vijfde plaats zal de Commissie een wijziging van artikel 202 tijdens de eerstvolgende ICG steunen. In de zesde plaats zal er in 2004 een uitgebreide en open evaluatie plaatsvinden en zal er, naar wij hopen, een interinstitutioneel toezichtscomité komen om ervoor te zorgen dat iedereen zijn verplichtingen in het kader van het Lamfalussy-proces nakomt. In de zevende en laatste plaats zal het Parlement, als de Commissie niet aan haar verplichtingen voldoet, in het vervolg niet nog meer bevoegdheden delegeren. Eigenlijk kan het Parlement luid en duidelijk zijn stem laten horen en de Commissie moet daarnaar luisteren.
Ik wil graag de rapporteur en de leden van het Parlement bedanken voor hun constructieve houding. Mevrouw Randzio-Plath was zo vriendelijk om enkele aardige opmerkingen aan mijn adres te richten. Ik wil graag op mijn beurt zeggen dat ik de discussies met de voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie altijd bijzonder nuttig en plezierig heb gevonden en dat ik hoop dat ze uiteindelijk constructief zullen zijn.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde graag met uw permissie een klein vraagje stellen aan commissaris Bolkestein. Op grond van welk artikel van het Verdrag heeft de Commissie ingestemd met de verklaring in Stockholm dat de Commissie zich niet zou verzetten tegen een overheersende mening in de Raad?

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, zowel de heer Goebbels als mevrouw Randzio-Plath kent het antwoord. Zij weten dat de Commissie, toen halverwege 1999 het comitologiebesluit werd genomen, een eenzijdige verklaring uitgaf, die bekend is geworden als de "aërosol-verklaring". Deze verklaring werd gegeven in ruil voor een ander procedureel middel, de zogeheten contre-filet-formule. De Commissie en de Raad gingen ermee akkoord dat de contre-filet-formule zou verdwijnen. In plaats daarvan kwam deze eenzijdige verklaring, waarmee werd verwezen naar een veel eerdere kwestie die verband hield met veterinaire zaken. Daarom werd in de eenzijdige verklaring van de Commissie over bijzonder gevoelige kwesties gerept, aangezien de veterinaire situatie aan het begin van de jaren tachtig de volksgezondheid betrof. In de verklaring - waarmee, ik herhaal, de contre-filet-formule werd vervangen - werd gezegd dat de Commissie zich niet zou verzetten tegen een meerderheidsstandpunt van de Raad, waardoor in wezen de status-quo werd gehandhaafd terwijl alles tevens in een duidelijker licht werd gesteld.
Daarom voegt de Stockholm-resolutie niets toe aan wat er al was krachtens de comitologieprocedure, aangezien dezelfde woorden - ipsissima verba - die opgenomen waren in de verklaring van de Commissie uit juni 1991 terugkomen in de resolutie van de Europese Raad. Dus in wezen is er niets veranderd.
Als de heer Goebbels vraagt op welk artikel dit is gebaseerd, luidt het antwoord: op artikel 202 en artikel 211.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, er is sprake van een kwalitatieve wijziging. Het is een wijziging die voortvloeit uit de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam. Ik leid er echter uit af hoe noodzakelijk een afgeleide wetgeving met een Verdragsconforme basis echt wordt. Ik wil slechts die ene vraag stellen: verklaart de Commissie zich nu eindelijk bereid om in ieder geval de bevoegde commissie van het Europees Parlement, de Economische en Monetaire Commissie, een status als waarnemer te verlenen in het Comité voor het effectenbedrijf en de commissie regelmatig voor de zittingen uit te nodigen?

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, hoe graag de Commissie ook tot definitieve en positieve overeenstemming met het Parlement wil komen, de Commissie kan helaas op dit specifieke punt niet meegaan met mevrouw Randzio-Plath, aangezien de aanwezigheid van een parlementaire waarnemer bij bijeenkomsten van het Comité voor het effectenbedrijf niet in overeenstemming zou zijn met de normale constitutionele principes. Zoals mevrouw Randzio-Plath zegt, zou dit ertoe leiden dat de uitvoerende en wetgevende bevoegdheden door elkaar heen gaan lopen, en om die reden kan de Commissie het niet eens zijn met de voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Structuur en tarieven van de accijns van tabaksfabrikaten
De Voorzitter
Aan de orde is het tweede verslag (A5-0016/2002) van de heer Katiforis, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 92/79/EEG, richtlijn 92/80/EEG en richtlijn 95/59/EG wat de structuur en de tarieven van de accijns van tabaksfabrikaten betreft (COM(2001) 133 -C5-0139/2001 - 2001/0063(CNS)).

Katiforis
Mijnheer de commissaris, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, geachte collega' s, in artikel 93 van het Verdrag staat dat gestreefd moet worden naar harmonisatie van de accijnzen, dat het Parlement daarbij een adviserende rol heeft en het doel is vorderingen te maken bij de belastingharmonisatie, daar harmonisatie noodzakelijk is om de interne markt binnen de in artikel 14 gestelde termijnen tot stand te brengen en in werking te stellen. Goed, artikel 14 is al sinds december 1992 niet meer geldig, maar de interne markt is nog steeds niet geheel af. Met haar eerste voorstel wilde de Commissie de doelstellingen van artikel 93 verwezenlijken, en daar kunnen wij het natuurlijk allemaal alleen maar eens zijn daar deze rechtstreeks voortvloeien uit de Verdragen.
Aangezien het Parlement wat dit vraagstuk betreft een adviserende rol heeft, heeft de Raad druk op ons uitgeoefend en aangedrongen op urgente behandeling van dit advies. Ook de Commissie heeft het Parlement onder druk gezet door te hameren op het unaniem politiek akkoord dat is bewerkstelligd in de Raad. Volgens haar restte ons dus eigenlijk niet anders dan maar in te stemmen met hetgeen in de Commissie en de Raad was afgesproken. Mijns inziens was dit een zeer ongelukkige bejegening van het Parlement, zeer zeker van de kant van de Commissie. In feite verlangt men van het Parlement dat het instemt met een kant en klaar besluit, ofschoon het bij de uitwerking daarvan in de verste verte niet was betrokken. Wij zitten hier niet om onze handtekening te zetten onder open cheques, mijnheer de commissaris. Bovendien hoop ik - en daarbij richt ik mij tot de Raad - dat de Raad ondanks zijn aandringen op urgente behandeling ons advies niet zal zien als een formele aangelegenheid maar daar wel degelijk serieus rekening mee zal houden. Ik kan u verzekeren dat over ons advies gedegen is nagedacht.
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft reeds met grote meerderheid het vorig voorstel van de Commissie verworpen. Dat voorstel kwam er in feite op neer dat een vast minimumtarief van 70 euro per 1000 sigaretten zou worden geheven, en wel naast de evenredige minimumaccijns van 57% die is berekend op het meest geliefde merk op de markt. Ik wil hier niet ingaan op de technische details van de berekening van deze accijnzen.
Het Parlement heeft dit voorstel verworpen omdat het akkoord ging met de volgende argumenten. Ten eerste komen door de heffing van een vast minimumbedrag de kleine en middelgrote tabakverwerkende bedrijven in een heel ongunstige positie te verkeren. Laten wij zeggen dat een klein tabakverwerkend bedrijf dankzij lagere prijzen erin slaagt zijn meest geliefde merk op de markt te brengen. Dan krijgt het onmiddellijk te maken met een zware vaste heffing die in het geheel geen rekening houdt met de productiekosten, en het komt dus in een heel ongunstige positie te verkeren ten opzichte van de grote tabaksbedrijven. Ten tweede zou het Commissievoorstel een rechtstreekse prijsverhoging hebben veroorzaakt in de zuidelijke landen waar het inkomen per hoofd lager ligt dan in de noordelijke en centrale landen van de Unie. Accijnsharmonisatie betekent namelijk in dit geval harmonisatie naar boven, dat wil zeggen prijsverhoging. Het Parlement heeft in het verleden inderdaad aangedrongen op een dergelijke harmonisatie, maar uit de laatste stemming over dit onderwerp is gebleken dat het nieuwe Parlement, zoals dat uit de verkiezingen is voortgekomen, een andere mening is toegedaan. Ook de rapporteurs voor de jaren 1996 en 1999 hebben, mijnheer de commissaris, tegen het voorstel van de Commissie gestemd.
Mijns inziens is het Parlement er nu van overtuigd dat men met de voortdurende stijging van de sigarettenprijs aan het doel voorbij schiet - en met dat doel ben ik het eens - en geen vermindering van het roken bewerkstelligt. Daardoor wordt alleen het legale roken tegengegaan en de sigarettensmokkel daarentegen aangemoedigd, die in sommige landen een verontrustende omvang heeft aangenomen. Bovendien zouden de prijsverhogingen in de kandidaat-landen ten gevolge van het Commissievoorstel absoluut onrealistisch zijn: 200% à 400%. Het oude voorstel van de Commissie, dat in feite de grondslag is voor het politiek akkoord in de Raad, voldoet niet aan de doelstelling van artikel 93. De werking van de interne markt wordt daarmee niet versterkt maar veeleer verstoord.
Als echter de Commissie en de Raad tegen beter weten in aandringen op hun oorspronkelijk standpunt, zal ik op aanvraag van de Economische en Monetaire Commissie een compromis voorstellen. Dat compromis luidt als volgt: de Raad mag de oorspronkelijke ideeën van de Commissie overnemen. Het Parlement zal zich hiertegen niet meer verzetten, maar het vraagt wel om een parallelle mogelijkheid tot accijnsharmonisatie. Die mogelijkheid moet een combinatie zijn van de minimumaccijns van 57% en een minimum BTW-tarief van 15%. Als wij dan de mathematische formule toepassen komen wij uit bij een totale accijnsharmonisatie van 71%. Wij stellen dus voor twee soorten accijnzen toe te passen, waarbij de betrokken lidstaat uiteindelijk een keuze kan maken.
Het voordeel van deze oplossing is dat ten eerste geen prijsverhoging wordt veroorzaakt ten nadele van de industrie in bepaalde zuidelijke landen, hetgeen zoals ik reeds zei ook zeer belangrijk is voor de kandidaat-landen; ten tweede wordt gestreefd naar prijsharmonisatie daar er reeds met het minimumtarief van 57% prijsconvergentie was - de bestaande prijsverschillen vloeiden namelijk voort uit de BTW - en bijgevolg met ons nieuw voorstel de harmonisatie in sterkere mate wordt bevorderd dan met het voorstel van de Commissie, en ten derde krijgen daarmee de lidstaten de mogelijkheid om het midden- en kleinbedrijf te beschermen tegen de door vaste accijnstarieven veroorzaakte concurrentieverstoringen. Met deze maatregelen worden dus geen prijsstijgingen veroorzaakt maar wordt wel de smokkelhandel tegengegaan.
Mijns inziens moet de Raad nu blijk geven van moed en verbeeldingskracht. Hij moet instemmen met twee mogelijkheden tot accijnsheffing en de uiteindelijke keuze daartussen overlaten aan de lidstaten. Ik ben er zeker van dat het nieuwe voorstel - dat naar ik verwacht door mijn collega' s zal worden overgenomen - zoveel voordelen biedt dat de lidstaten hier uiteindelijk voor zullen kiezen en er derhalve binnenkort nog maar één geharmoniseerd accijnssysteem zal zijn.
Staat u mij toe, mijnheer de commissaris, geachte vertegenwoordigers van de Raad, tot slot nog duidelijk te maken dat ook ik het roken graag aan banden zou leggen. Ik denk echter niet dat wij dit doel kunnen bereiken met prijsstijgingen. Sigaretten zijn al zo duur in Europa maar het roken wordt daardoor kennelijk niet minder. Daarom ben ik ook tegen de amendementen die enkele collega' s hebben ingediend om met prijsverhoging de antirookcampagne te steunen. Volgens mij kunnen wij met het prijsmechanisme niet alles bereiken. Wij kunnen daar veel mee bereiken maar niet alles, en daarom ben ik tegen deze amendementen. Dit is het compromisvoorstel van het Parlement. Ik vraag de Commissie en de Raad hier serieus rekening mee te houden en dit niet als een formele aangelegenheid te zien. Dat zou een belediging zijn voor dit Parlement.

Honeyball
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij te moeten zeggen dat ik het niet helemaal met mijn collega, de heer Katiforis, eens ben. Ik spreek nu in het bijzonder namens de Britse leden van de PSE-Fractie. Om een groot aantal van de door de heer Katiforis al genoemde redenen zullen wij niet voor dit verslag stemmen. Wij zijn het niet eens met de stelling dat de prijs geen invloed heeft op het totale sigarettengebruik. Ik heb hier juist cijfers uit het Verenigd Koninkrijk waaruit blijkt dat een prijsverhoging voor sigaretten van 10% leidt tot een daling van het gebruik met 4%. Er is dus wel degelijk sprake van een verband tussen de kosten van het roken en het aantal sigaretten dat wordt gerookt. Dat is het standpunt dat de Britse leden van de PSE-Fractie willen overbrengen, in het bijzonder met betrekking tot de amendementen 2 en 3 over verlaging van de accijns tot beneden het niveau van het oorspronkelijke verslag.
Het is van groot belang dat het Parlement tegen dit verslag stemt, omdat wij nog maar heel kort geleden de tabaksrichtlijn hebben aangenomen. Zoals wij allen weten, voorzag deze richtlijn in verschillende volksgezondheidsmaatregelen om het roken terug te dringen. Het lijkt dan ook heel inconsequent om dit verslag nu goed te keuren. Het bevat immers voorstellen voor maatregelen en standpunten die tot op zekere hoogte lijnrecht ingaan tegen de maatregelen die wij hebben getroffen met het oog op de volksgezondheid. Dat wil niet zeggen dat wij geen oog hebben voor de genoemde vraagstukken met betrekking tot de toetredende landen en de kleine en middelgrote tabaksproducenten. Als het feit dat wij dit verslag niet aannemen gevolgen heeft voor deze groepen, dan betreuren wij dat. Wij zijn daar absoluut niet op uit. Maar als wij het hebben over tabak, hebben we het over een product dat schadelijk is voor de gezondheid, ongeacht in welk land men woont. Dat is het belangrijkste argument. Deze maatregel heeft veeleer te maken met de gezondheid dan met de productie of de harmonisatie van de accijnzen - ook al staan wij in beginsel wel achter dat laatste. Ik meende dat ik ons standpunt moest toelichten en u vertellen waarom de Britse leden van de PSE-Fractie later vandaag tegen dit verslag zullen stemmen.

Maaten
Mijnheer de Voorzitter, ook voor ons is het duidelijk dat hogere prijzen leiden tot een daling van het gebruik van tabaksproducten, met name sigaretten en shag. De situatie in het Verenigd Koninkrijk en Zweden, waar de accijnzen zeer hoog zijn en het gebruik relatief laag, wijst in deze richting, evenals een studie van de Wereldbank. In twee eerdere resoluties uit 1996 en 1997 laat het Europees Parlement er geen twijfel over bestaan dat het een opwaartse harmonisatie van de tabaksprijzen door middel van hogere accijnzen wenst. Zoals de Commissie in de toelichting voorstelt, is het nieuwe minimumaccijnsbedrag in euro voor sigaretten gebaseerd op de gemiddelde accijnsopbrengst in de lidstaten, te weten 90 EUR per 1000 sigaretten en vervolgens verlaagd tot 70 EUR per 1000 sigaretten om te voorkomen dat de meerderheid van de lidstaten de accijnstarieven moet verhogen. Het is daarbij weer vermeldenswaard dat de accijnsopbrengst in negen lidstaten zelfs meer dan die 70 EUR per 1000 sigaretten bedraagt. Daarom is mijn fractie niet voor een verdere verlaging.
Het voorstel van commissaris Bolkestein betekent naar onze smaak een grote vooruitgang in verhouding tot de huidige situatie. Hij heeft het ook al bij de eerdere discussie, een paar maanden geleden, over gezondheidsaspecten gehad. Wij wensen dat aspect nog verder te versterken. We zijn met een aantal amendementen gekomen in samenwerking ook met de heer Blokland. In de eerste plaats is er de kwestie van de BTW waarover de rapporteur voorstellen heeft gedaan, die wij ondersteunen. Ten tweede menen wij dat je deze zaak duidelijk in de context van de bestaande onderhandelingen in de Wereldgezondheidsorganisatie moet plaatsen. We zijn van mening dat er meer gedaan moet worden tegen de smokkelprijsverschillen, aangezien zij één van de redenen voor fraude en smokkel vormen, hoewel niet de enige. We menen dat bij de vierjaarlijkse herziening moet worden gekeken naar een systeem waarmee het gebruik van schadelijkere producten kan worden ontmoedigd. Tenslotte blijft het - en ik maak van deze gelegenheid gebruik om het nog maar eens te zeggen - een onaanvaardbare anomalie om enerzijds de accijnzen op tabaksproducten, althans ten dele om gezondheidsredenen te verhogen en anderzijds de tabaksteelt in de Europese Unie zwaar te blijven subsidiëren.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat roken slecht is voor de gezondheid. De Commissie is echter schijnheilig als zij zegt met extra belastingmaatregelen voor tabaksproducten - die op grote schaal worden geconsumeerd - te kunnen bijdragen aan de bescherming van de gezondheid. Tegelijkertijd doet zij immers niets om de consument te beschermen tegen uiterst gevaarlijke producten uit de voedselketen en tegen ingevoerde tabaksproducten van twijfelachtige kwaliteit, en dringt zij aan op de volledige commercialisering van de gezondheid.
Het staat als een paal boven water dat met accijnsverhoging, en dus met verhoging van de consumptieprijs, het roken niet afneemt. Tot nu toe is dat nooit het geval geweest. Met de accijnsverhoging dwingen wij echter wel de consumenten met lage inkomens hun toevlucht te nemen tot goedkopere, uit derde landen gesmokkelde sigaretten die waarschijnlijk nog slechter zijn voor de gezondheid. Wij krijgen dan dus een toename en geen vermindering van de smokkelhandel zoals de Commissie zegt. Met de voorgestelde maatregelen zullen de kosten van levensonderhoud voor de consument omhoog gaan, ofschoon met het beleid van de Europese Unie dit inkomen sowieso steeds verder inkrimpt.
Wij zijn het er absoluut niet mee eens dat de antirookcampagne over een kam wordt geschoren met de campagne tegen de tabaksteelt in de landen van de Europese Unie. De eerste campagne is goed voor de bescherming van de gezondheid van de consument, maar de tweede campagne is slecht voor de tabaksproducenten en -verwerkers in het zuiden van de Europese Unie en goed voor de grote tabaksproducenten en -industrie in met name de VS. Juist daarom zijn wij tegen afschaffing of zelfs ook maar vermindering van de tabakssubsidies waarop her en der wordt aangedrongen. Daardoor zou de tabaksteelt in de Europese Unie volledig verdwijnen en zouden er alleen nog maar ingevoerde sigaretten op de markt verschijnen.
Daarom zijn wij, mijnheer de Voorzitter, bijvoorbeeld tegen elke extra accijns. Zoals uit het bovenstaande namelijk blijkt zouden extra accijnzen geen enkel gunstig effect hebben op de volksgezondheid, integendeel. Tot slot stellen wij voor de belastingsontvangsten uit accijnzen op sigaretten te gebruiken voor voorlichting over en preventie van roken evenals voor ontwenning en therapie van met roken verband houdende ziekten.

Blokland
Dank u wel, Voorzitter. Duidelijkheid willen we allemaal. Ook duidelijkheid over het beleid inzake tabaksfabrikaten en de accijnzen die daarop van toepassing zijn, accijnsopbrengsten die voor een groot deel worden aangewend om de negatieve effecten van het tabaksgebruik op de gezondheid te bestrijden. Helaas ontbreekt die gewenste duidelijkheid in het verslag van de heer Katiforis. Uit het verslag is echter wel duidelijk geworden dat de rapporteur de belangen van de tabaksindustrie wil beschermen en dan met name in die landen waar ook waren tegen lage prijzen verkrijgbaar zijn. Met zijn benadering dient de rapporteur de belangen van de sigarettenindustrie en niet de belangen van de burger.
Het is dan ook zeer teleurstellend om te zien dat de rapporteur zich beperkt tot het amenderen van het Commissievoorstel daar waar het de hoogte van de accijns betreft zonder een inhoudelijke overweging te geven. Een overweging die de Europese Commissie zelf wel geeft voor het verhogen van de accijnzen, namelijk het bevorderen van een goed functionerende interne markt en het ontmoedigen van het roken door een consistent en overtuigend beleid. In de amendementen die ik samen met de heer Maaten heb ingediend, wordt dit benadrukt. In het verleden heeft het Parlement zich in een tweetal resoluties duidelijk uitgesproken voor een opwaartse fiscale harmonisatie van de accijnzen op tabak. De bewering dat de verhoging van accijns de smokkelpraktijk zou stimuleren, is niet gestaafd. Integendeel, juist daar waar lage prijzen voor rookwaar betaald worden, komen smokkelpraktijken voor. Wel heeft onderzoek aangetoond dat de verhoging van de tabaksprijzen leidt tot stoppen met roken en niet-rokende jongeren afschrikt om met roken te beginnen. Het pleit voor de geloofwaardigheid van het Parlement als de amendementen die ik samen met de heer Maaten heb ingediend, worden aangenomen.
Tenslotte, wil ik opnieuw opmerken dat nog steeds een miljard EUR aan tabakssubsidie in kankerverwekkende rook opgaat. Treurig.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de Verenigde Staten - het land met de meest opzienbarende resultaten in de strijd tegen het roken - is het uit belastingen bestaand prijsgedeelte percentueel veel lager dan in de Europese landen, ook in de landen met de laagste accijnzen. Mijns inziens is dit een aanknopingspunt dat wij niet uit het oog mogen verliezen.
Er is echter nog een ander aspect dat wij niet uit het oog mogen verliezen. Een Engelse collega zei zojuist dat prijsverhoging leidt tot minder sigarettenverbruik. Inderdaad. In Italië is door prijsverhoging ten gevolge van hogere belasting het officiële sigarettenverbruik teruggegaan, maar dan wel enkel en alleen omdat het gebruik van gesmokkelde sigaretten enorm is toegenomen. De reden is vooral dat sigarettensmokkel geen smokkel is tussen Europese landen met verschillende accijnsniveaus - ook in de Verenigde Staten verschillen de accijnzen van staat tot staat - maar smokkel tussen landen in en landen buiten Europa. De sigarettensmokkel vertrekt uit Montenegro en gaat via de Adriatische Zee naar heel Europa. Deze misdadige smokkel, deze maffiasmokkel, veroorzaakt een probleem dat wij met ons beleid tot accijnsverhoging nog eens gaan aanscherpen. De positieve resultaten die in de Verenigde Staten zijn bereikt ten behoeve van de volksgezondheid konden worden bereikt in weerwil van de lagere accijnzen dan in Europa. Dat wil ik de collega' s duidelijk maken.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, ik heb enkele korte, zeer concrete opmerkingen.
Ik ben het volkomen eens met de uiteenzetting van de rapporteur betreffende de wetgevingsprocedure, de rol van het Parlement en de noodzaak van loyale samenwerking tussen de verschillende instellingen. Ik ga tevens akkoord met de inhoudelijke wijzigingen die de rapporteur in de Commissievoorstellen aanbrengt. De Commissie pleit voor een specifieke belasting, met een abscis van 50% en een minimumwaarde van 70%. De heer Katiforis stelt voor om enerzijds deze minimumwaarde op 60 euro vast te stellen - hetgeen de steun van mijn fractie geniet - en anderzijds de voor toepassing van deze richtlijn in aanmerking komende lidstaten een alternatieve oplossing aan te bieden: toepassing van een belastingtarief van 71%, dat zowel de specifieke belastingen als de belasting over de toegevoegde waarde omvat.
Dat lijkt mij een vernieuwende en belangrijke aanpak. Op die manier wordt het proportionaliteitsbeginsel van de prijs, dat door de vaststelling van een minimumwaarde enigszins wordt aangetast, in ere hersteld en bovendien komt er meer klaarheid in de indirecte belasting. Dit Parlement heeft meermaals verzet aangetekend tegen de cumulatie van indirecte belastingen en belasting over de toegevoegde waarde. Daarom lijkt deze optie - waarbij de twee belastingheffingen in een minimumniveau worden samengebracht - mij een passende oplossing.
Ik ben het tevens met de rapporteur eens dat de prijs weliswaar een aansporing vormt om minder te roken, maar dat er nog andere factoren in het geding zijn. Daarom zou de Commissie er goed aan doen om ons spoedig de aanvullende voorstellen voor te leggen zodat het rookgedrag ook op andere fronten kan worden bestreden.
Ik deel tevens de mening dat prijsstijgingen in kuststaten en grenslanden fraude in de hand kunnen werken. Ik nodig de Commissie dan ook uit om de samenwerkingsprocedures voor fraudebestrijding aan te scherpen. Dat is immers een van de elementen die vooral hier bijdragen aan de erosie van de indirecte belasting, maar daarover zullen wij later nog met de heer Bolkestein van gedachten wisselen, naar aanleiding van het verslag-Kauppi.
Mijn felicitaties, mijnheer Katiforis. In dit geval kunt u op de steun van mijn fractie rekenen.

Sbarbati
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Katiforis over de ontwerprichtlijn betreffende de structuur en de tarieven van de accijns op verwerkte tabak behelst voor ons een goed compromis op het voorstel van de Commissie en de Raad. Het verslag van de Commissie zou namelijk zijn uitgemond in een gebrek aan soepelheid en grote moeilijkheden hebben veroorzaakt voor de sector van de tabaksfabrikaten. De nationale productie in met name het zuiden van Europa zou daardoor duurder en van mindere kwaliteit zijn geworden. Ook zou, zoals reeds werd gezegd, de smokkelhandel zijn toegenomen. Wij zijn van mening dat met het voor de minimumaccijns op sigaretten voorgestelde vaste bedrag geen gelijke concurrentievoorwaarden kunnen worden gegarandeerd voor heel de tabaksindustrie, voor zowel de grote als de kleine en middelgrote bedrijven, en dat bijgevolg het mededingingsbeginsel zou worden aangetast.
Met het verslag-Katiforis worden ons inziens drie doelstellingen bereikt. Ten eerste wordt hiermee belastingharmonisatie bewerkstelligd - de rapporteur stelt 71% voor - omdat de BTW-tarieven onderworpen zijn aan een gemeenschappelijke regelgeving en voor het eerst maatregelen worden getroffen voor de totale belasting: accijns plus BTW. Aldus wordt niet alleen meer convergentie bewerkstelligd maar worden eveneens willekeurige verhogingen en benadeling van de tabaksindustrie in de Zuid-Europese lidstaten vermeden. Ten tweede worden hiermee fraude en smokkelhandel bestreden, en ten derde kan men hiermee ook de risico' s voor de volksgezondheid beter voorkomen. Met voortdurende belastingverhogingen kan men namelijk geen preventie bedrijven. Daarvoor zijn investeringen in onderzoek nodig.
Tot slot zijn wij van mening dat het standpunt in het verslag-Katiforis met betrekking tot sigaren en sigaretten overtuigender is. Daarmee wordt namelijk vermeden dat de werkgelegenheid in elkaar zakt. Met andere woorden de beginselen van artikel 127 van het Verdrag worden gevrijwaard.
Daarom zal, mijnheer Katiforis, de Italiaanse delegatie van de ELDR-Fractie, van de Europese, democratische republikeinen, van het Italië van de waarden en van de liberale socialisten voor uw verslag stemmen.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, van alle sigaretten die in Groot-Brittannië en Noord-Ierland over de toonbank gaan, wordt 22% het land binnengesmokkeld. Als gevolg van de tabakssmokkel is de Britse schatkist in het jaar 2000 3,8 miljoen Britse pond misgelopen. De Britse douane is er sinds maart 2000 in geslaagd de smokkel van tabak over het Kanaal met 76% terug te dringen. Dit is een geweldige prestatie, die bij de smokkelaars tot grote verontwaardiging heeft geleid. Nu de commissaris echter heeft aangekondigd dat hij van plan is maatregelen te treffen tegen het Verenigd Koninkrijk vanwege de barrières die het heeft opgeworpen voor het vrije verkeer van goederen, zal dat waarschijnlijk de deur wijd open zetten voor nog veel meer tabakssmokkel.
Door de lage prijs van de binnengesmokkelde tabak zijn meer jongeren in het Verenigd Koninkrijk gaan roken. Dat is tragisch. Deze tabakssmokkel vormt ook een bedreiging voor de weinige nog overgebleven banen in de Britse tabaksindustrie. De Britse tabaksindustrie moet dezelfde uitgangspositie hebben als de tabaksproducenten in de rest van de Europese Unie. Zij mag zeker niet de dupe worden.

Villiers
Mijnheer de Voorzitter, mijn collega' s van de Britse Conservatieven en ik zijn blij met de verwerping van het Commissievoorstel in de vorige stemming van het Parlement en wij betreuren het huidige voorstel om het Commissievoorstel aan te nemen. Dit voorstel rammelt immers aan alle kanten. Wij zullen enkele door de heer Katiforis ingediende amendementen echter wel steunen omdat daardoor het slechte voorstel toch nog iets beter wordt.
Wij kunnen echter niet onze goedkeuring hechten aan het hele voorstel, omdat wij niets zien in de opwaartse harmonisering van de tabaksaccijnzen. Belasting is een zaak voor de lidstaten en voor de regeringen van die lidstaten, en dat moet ook zo blijven. Nationale regeringen zijn democratisch gekozen en ook democratisch controleerbaar, en belasting is een van de meest fundamentele aspecten van de identiteit van volken en landen.
Bovendien zijn wij absoluut niet overtuigd door de gezondheidsargumenten met betrekking tot roken en accijnzen. Wij maken ons in toenemende mate zorgen dat de steeds maar stijgende accijnzen op sigaretten tot meer smokkel kunnen leiden. Deze illegale sigarettensmokkel vanuit landen buiten de Europese Unie is nu buitengewoon zorgwekkend en kan leiden tot een toename van het roken, in het bijzonder in mijn kiesdistrict en een groot deel van het Verenigd Koninkrijk.
De gezondheidsargumenten voor hoge tabaksaccijnzen zijn dus allesbehalve overtuigend. Voor ons weegt echter nog zwaarder dat wij niets zien in de opwaartse harmonisatie van accijnzen in het algemeen of in de opwaartse harmonisatie van de tabaksaccijnzen in het bijzonder. Wij zullen dan ook tegen het Commissievoorstel stemmen.

Schmidt, Olle
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, roken is schadelijk - zowel voor de roker als voor de mensen in zijn omgeving. Zelfs een ongeboren kind ondervindt al schade van het feit dat de moeder of vader rookt. Roken is dus in zeer hoge mate een volksgezondheidskwestie. Wij moeten daarom al het mogelijke doen om te voorkomen dat mensen gaan roken. Ik weet waarover ik praat, mijnheer Katiforis. Ik heb namelijk vroeger zelf gerookt.
Het woord volksgezondheid komt in het verslag niet eens voor. De heer Katiforis is een zeer verstandige en aardige collega, maar zelfs verstandige collega' s hebben het soms bij het verkeerde eind. Deze keer geldt dat voor de heer Katiforis. Er zijn vele bewijzen dat een hogere prijs voor sigaretten een positief effect heeft: er wordt minder gerookt en minder jongeren beginnen met roken.
In mijn land heeft het nationale instituut voor volksgezondheid berekend dat de verhoging van de prijs voor sigaretten in 1997 het eenmalige effect had dat 12.500 mensen een voortijdige dood bespaard bleef, dankzij het feit dat 100.000 mensen vanwege de hogere prijs ophielden met roken. En dan hebben we het alleen nog maar over mijn land, Zweden, dat slechts 9 miljoen inwoners heeft. Zoals bekend zijn de belastingen er aanzienlijk hoger dan in de rest van de Unie.
De argumenten pleiten dus voor het aanvaarden van het Commissievoorstel. Daarentegen vind ik het absurd dat de Unie enerzijds tabaksteelt steunt en anderzijds grote inspanningen levert om het roken tegen te gaan en de verspreiding van kanker te verminderen. Wij moeten wat consequenter zijn en er niet zo' n dubbele moraal op nahouden. Ik hoop dan ook dat het Parlement zich schaart achter de amendementen van de heer Maaten en daarmee ook achter het Commissievoorstel - zij het in een wat striktere vorm.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik behoor tot de meerderheid in het Parlement die het voorstel van de Commissie in november heeft verworpen. Daar zou ik het eigenlijk graag bij gelaten hebben, maar nu moeten wij over een tweede verslag gaan stemmen. Helaas houdt de Commissie vast aan een verhoging van de minimumtarieven van de accijnzen. Nu betreft het de tabak, maar morgen wil de Commissie misschien naar aanleiding van mijn informatie een voorstel doen om de verbruiksbelasting te verhogen en het nul-tarief voor de accijnzen op wijn af te schaffen. Het is evenwel bewezen dat mensen die wijn drinken intelligenter zijn en minder vatbaar voor dementie als ze ouder worden. Ik weet niet waar de Commissie overmorgen nog naartoe wil.
Het nagestreefde doel om stapsgewijs tot een gelijkstelling van de verbruiksbelasting te komen op de interne markt zal ook met dit voorstel niet worden bereikt. Het evenwichtige compromis dat in 1992 onder Luxemburgs voorzitterschap tot stand kwam, zou derhalve voor niets ter discussie zijn gesteld. Als dit ongelukkige voorstel van de Commissie zou worden doorgevoerd, zou het risico op smokkel nog vele malen groter worden, met name in de zuidelijke landen en in Centraal-Europa na de uitbreiding. Daar zouden de sigarettenprijzen immers met 200 tot 500 procent stijgen.
De strijd tegen de tabaksconsumptie moet het ook weer ontgelden door dit onzalige voorstel van de Commissie. Ik kan u er slechts opnieuw aan herinneren dat absoluut nog niet is bewezen dat hoge sigarettenprijzen de tabaksconsumptie afremmen. Integendeel zelfs, want roken wordt dan een statussymbool.
In het licht van deze overwegingen verwerp ik het voorstel van de Commissie. De rapporteur heeft amendementen ingediend waardoor de lidstaten kunnen kiezen voor een verbruiksbelasting van 60 euro per duizend sigaretten of een verbruiksbelasting plus BTW ter hoogte van 71 procent van de prijs. Dat is slechts een klein probleem en aangezien de politiek de kunst van het bereikbare is, stem ik net als mijn fractie volledig in met het verslag-Katiforis.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, in dit nieuwe verslag zijn de standpunten van de Commissie en het Parlement dichter bij elkaar gebracht. Ik ben dan ook bijzonder ingenomen met de inspanningen die de heer Katiforis daarvoor heeft geleverd. Zijn verslag bevat nu het voorstel om het Commissievoorstel goed te keuren, afhankelijk van de besluitvorming van de Commissie over twee amendementen.
Het eerste amendement betreft de belasting op sigaretten. Het biedt de lidstaten de keuze uit twee belastingmethodes. De Commissie is echter van mening dat dit zal leiden tot minder in plaats van meer harmonisatie van de tabaksbelasting. Met de voorgestelde keuzemogelijkheid zouden de lidstaten niet verplicht worden hun belastingtarieven te veranderen. Een aantal lidstaten, met inbegrip van de lidstaten met relatief lage belastingtarieven, zou zelfs de tarieven nog kunnen verlagen. Zoals mevrouw Honeyball vanochtend al betoogde, zou dit duidelijk in tegenspraak zijn met de doelstellingen van het gezondheidsbeleid.
Om deze reden kan de Commissie dit eerste amendement niet overnemen. Zij meent bovendien dat een van de redenen om dit amendement voor te stellen - in het bijzonder de noodzaak om het evenwicht te bewaren tussen de specifieke en de procentuele belasting - reeds in haar voorstel is verwerkt. Zoals ik al eerder heb toegelicht, behouden de lidstaten die door de invoering van het vaste bedrag in euro in de problemen zouden kunnen komen, de flexibiliteit die zij momenteel ook hebben om de verhouding tussen het specifieke en het advalorem-gedeelte van de sigarettenaccijns zelf te bepalen.
Ter toelichting op de amendementen wordt in het verslag ook gewezen op de situatie van de kandidaat-landen, waarvoor het minimumaccijnsbedrag ook haalbaar moet zijn. Als wij hen echter na hun toetreding de keuze laten tussen twee belastingsystemen zou er een brede kloof ontstaan tussen hun accijns- en prijsniveaus en de accijns- en prijsniveaus van de huidige lidstaten. Dit zou leiden tot een belangrijk inkomstenverlies in de huidige lidstaten. De Commissie is zich ervan bewust dat het van de meeste kandidaat-landen een enorme inspanning zal vergen om de bedragen in euro te halen. Daarom heeft zij de Raad voorgesteld de kandidaat-landen een beperkte overgangsperiode toe te staan om het minimumaccijnstarief te halen.
Met het tweede amendement wordt de wijziging van de definitie van sigaren en cigarillo' s afgewezen. De Commissie blijft echter van mening dat producten met de kenmerken van sigaretten ook als sigaretten moeten worden belast. Om deze wijziging was door een aantal lidstaten gevraagd en dit verzoek wordt door alle andere lidstaten unaniem gesteund. De wijziging krijgt ook veel steun van de producenten van sigaren en cigarillo' s.
Ik wil ook nog graag reageren op de twee andere in de Economische en Monetaire Commissie aangenomen amendementen. Het eerste bevat een voorstel om een nieuwe overweging toe te voegen, waarin de Commissie wordt opgeroepen voorstellen in te dienen om een einde te maken aan fraude en smokkel. De Commissie deelt de mening dat de harmonisatie van accijnstarieven alleen geen einde kan maken aan fraude en dat er dus ook andere maatregelen nodig zijn om fraude en smokkel te bestrijden. Dit hoeft echter niet nog eens te worden benadrukt. Naar aanleiding van het rapport van de groep op hoog niveau inzake alcohol- en tabaksfraude uit 1996 is al een aantal maatregelen getroffen ter bestrijding van de fraude in de sector van de accijnsproducten. Het meest recente voorbeeld daarvan is het Commissievoorstel van 19 oktober 2001 voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad over de geautomatiseerde verwerking van gegevens inzake het verkeer van en de controle op accijnsgoederen. Het vraagstuk van de fraude is een algemeen probleem dat alle accijnsproducten betreft en kan dan ook beter in het kader van dit voorstel worden besproken.
Het tweede amendement betreft de bovengrens van het door de Commissie voorgestelde eurobedrag en behelst het voorstel om deze te verlagen van 100 euro naar 85 euro. De reden voor dit amendement is dat voor de toetredende landen 85 euro gemakkelijker te realiseren is dan 100 euro. De accijnstarieven die deze landen op dit moment toepassen bedragen tussen de 6 euro en 24 euro. Ik wil u erop wijzen dat deze bovengrens voor de toetredende landen helemaal niet relevant is. Een dergelijke grens is alleen relevant voor lidstaten die al zeer hoge accijnzen toepassen maar die desondanks niet aan het minimum van 57% voldoen.
Concluderend kan ik zeggen dat de Commissie dit verslag beschouwt als een belangrijke verbetering ten opzichte het eerste verslag, omdat het de noodzaak van een betere vaststelling van de accijnstarieven bevestigt.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12 uur plaats.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, het was weer eens totaal onmogelijk de afsluitende redevoering van de commissaris te horen. Dit is buitengewoon unfair jegens onze commissarissen, die hiernaar toe komen om ons toe te spreken nadat zij naar ons debat hebben geluisterd.
Ik verzoek u aan het begin van de tweeënhalf jaar van uw voorzitterschap te willen overwegen een pauze van vijf minuten in te lassen tussen het einde van het debat en het moment dat de leden deze vergaderzaal binnenkomen. Ons gedrag tegenover onze commissarissen is bepaald onhoffelijk. Op deze manier kunnen wij niet doorgaan.

De Voorzitter
Mijnheer Corrie, uw boodschap is heel duidelijk. Uw voorstel is één mogelijkheid. Wij moeten ook de zaalwachters vragen ervoor te zorgen dat de leden tijdens het binnenkomen van de vergaderzaal niet blijven praten. Gesprekken zijn voor buiten de vergaderzaal.

Stemming
De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming.
Aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie juridische zaken en interne markt betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de goedkeuring van twee- of driewielige motorvoertuigen en de intrekking van richtlijn 92/61/EEG van de Raad (8402/1/2001 - C5-0472/2001 - 1999/0117(COD))
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Vereenvoudigde procedure:
Voorstel, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2019/93 houdende specifieke maatregelen voor bepaalde landbouwproducten ten behoeve van de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee (COM(2001) 638 - C5-0590/2001 - 2001/0260(CNS))
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Voorstel, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, voor een beschikking van de Raad betreffende de AIEM-belastingregeling die van toepassing is op de Canarische Eilanden (COM(2001) 732 - C5-0691/2001 - 2001/0284(CNS))
(Het Parlement verwijst het voorstel terug naar de Commissie)
Voorstel, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, voor een verordening van de Raad tot tijdelijke schorsing van de autonome rechten van het gemeenschappelijk douanetarief op de invoer van bepaalde industrieproducten en inzake de opening en het beheer van autonome communautaire tariefcontingenten voor de invoer van bepaalde visserijproducten in de Canarische Eilanden (COM(2001) 731 - C5-0692/2001 - 2001/0289(CNS))
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Voorstel, namens de Commissie visserij, voor een verordening van de Raad tot vaststelling van maatregelen voor 2002 voor het herstel van het kabeljauwbestand in de Ierse Zee (ICES-sector VIIa) (COM(2001) 699 - C5-0690/2001 - 2001/0279(CNS))
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Verslag (A5-0015/2002) van de heer Nisticò, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot drieëntwintigste wijziging van richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (stoffen die als kankerverwekkend, mutageen of vergiftig voor de voortplanting zijn ingedeeld) (COM(2001) 256 - C5-0196/2001 - 2001/0110(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0468/2001) van mevrouw Palacio Vallelersundi, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 tot vaststelling van het statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van deze Gemeenschappen (COM(2001) 253 - C5-0249/2001 - 2001/0104(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0013/2002) van de heer Hughes, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de organisatie van de arbeidstijd van personen die beroepshalve mobiele werkzaamheden in het wegvervoer uitoefenen (PE-CONS 3676/2001 - C5-0688/2001 - 1998/0319(COD))
(Het Parlement keurt de gemeenschappelijke ontwerptekst goed)
Verslag (A5-0026/2002) van mevrouw Ghilardotti, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap (PE-CONS 3677/2001 - C5-0687/2001 - 1998/0315(COD))
(Het Parlement keurt de gemeenschappelijke ontwerptekst goed)
Verslag (A5-0460/2001) van de heer Oostlander, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel van de Commissie met het oog op de aanneming van een kaderbesluit van de Raad betreffende de vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de bestanddelen van strafbare feiten en met betrekking tot straffen op het gebied van de illegale drugshandel (COM(2001) 259 - C5-0359/2001 - 2001/0114(CNS))
Na de stemming over het voorstel van de Commissie:

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is teleurgesteld dat u anders heeft gestemd dan zij graag had gezien. Er rest mij niets anders dan de uitslag van deze stemming onder de aandacht van de Commissie te brengen. De Commissie zal daar zeker rekening mee houden en het Parlement op de hoogte houden.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, toen u het woord aan de Commissie hebt verleend, heb ik het woord gevraagd om te preciseren dat dit Parlement het verslag van de heer Oostlander en niet het voorstel van de Commissie heeft verworpen.
Wij zijn niet bevoegd om onze stem uit te brengen over het Commissievoorstel. Wij hebben het verslag van de heer Oostlander en het standpunt van de rapporteur ten aanzien van het Commissievoorstel verworpen.

De Voorzitter
Dat is helemaal juist. Dat is wat ik heb verklaard - dat het verslag als geamendeerd niet is aangenomen.
Indien de Commissie het voorstel niet intrekt, is nu de procedure dat we het terugverwijzen naar de bevoegde commissie zonder over de ontwerpwetgevingsresolutie te stemmen.
Verslag (A5-0436/2001) van mevrouw Ludford, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de status van langdurig ingezeten onderdanen van derde landen (COM(2001) 127 - C5-0250/2001 - 2001/0074(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0455/2001) van mevrouw Kessler, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de voorwaarden waaronder onderdanen van derde landen gedurende een periode van ten hoogste drie maanden vrij kunnen reizen op het grondgebied van de lidstaten, alsmede tot invoering van een specifieke reisvergunning en tot vaststelling van de voorwaarden voor toegang met het oog op een bezoek van ten hoogste zes maanden (COM(2001) 388 - C5-0350/2001 - 2001/0155(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0016/2002) van de heer Katiforis, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 92/79/EEG, richtlijn 92/80/EEG en richtlijn 95/59/EG wat de structuur en de tarieven van de accijns van tabaksfabrikaten betreft (COM(2001) 133 - C5-0139/2001 - 2001/0063(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0464/2001) van de heer Van den Berg, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over "Samenhang van noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling - Evaluatie" (COM(2001) 153 - C5-0395/2001 - 2001/2153(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0392/2001) van de heer Schmidt, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het jaarverslag van de EIB over het jaar 2000 (C5-0541/2001 - 2001/2218(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0011/2002) van de heer von Wogau, namens de Commissie constitutionele zaken, over de tenuitvoerlegging van de financiële-dienstenwetgeving (2001/2247(INI))
Vóór de stemming over paragraaf 13:

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, na het debat van vanmorgen en de verklaring van de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, is het noodzakelijk dat wij de tekst van de resolutie daaraan aanpassen. Ik heb een mondeling voorstel, dat ik in het Frans voor mij heb liggen:
"neemt nota van de interventie van de heer Prodi voor de voltallige vergadering van 5 februari 2002 met daarin de verklaring van de Commissie over haar verplichtingen jegens het Parlement"
(De Voorzitter verklaart dat er geen bezwaren zijn tegen het mondelinge amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag-Hughes (A5-0013/2002)

Fatuzzo
Allereerst wil ik persoonlijk de nieuwe Voorzitter van het Parlement hulde betuigen en de hoop tot uitdrukking brengen dat hij geduldig naar mij zal luisteren, zoals het Voorzitterschap tot nu toe altijd heeft gedaan.
Ik heb deelgenomen aan de werkzaamheden van het bemiddelingscomité voor het vraagstuk van de werktijd van vrachtwagenchauffeurs. Ik heb daar met mijn vriend, Ugo Gustinetti uit Alzano Lombardo in de provincie Bergamo over gesproken, die zijn leven lang vrachtwagenchauffeur is geweest. Hij zei mij: "Veel belangrijker dan regels is daadwerkelijke controle op de rijtijd van vrachtwagenchauffeurs" . Ik stel derhalve voor het satellietnavigatiesysteem GALILEO te gebruiken om vanuit de lucht controle uit te oefenen op alle vrachtwagens die in de Europese Unie rijden.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een mondelinge stemverklaring afleggen over de richtlijn betreffende de arbeidstijden in het wegvervoer. Mijn delegatie juicht de aanneming van de richtlijn toe. De verbetering van de algemene verkeersveiligheid en de bescherming van het rijdend personeel zijn algemene Europese kwesties en moeten derhalve op Europees niveau worden geregeld. De recente gebeurtenissen in het transportbedrijfschandaal in Luxemburg en mijn eigen land Oostenrijk hebben aangetoond dat het treurig gesteld is in de transportbranche. Het in januari door de plenaire vergadering aangenomen voorstel voor een verordening betreffende de invoering van een bestuurderscertificaat was een goede stap om de illegale tewerkstelling van onderdanen van derde landen meester te worden. De richtlijn die het Parlement vandaag heeft aangenomen is een volgende stap in de goede richting.
De verplichting tot het naleven van de rusttijden en de vastlegging van maximale arbeidstijden en nachttijden zijn een bijdrage aan de veiligheid op de Europese verkeerswegen. Derhalve hebben wij voor de aanneming van de richtlijn gestemd. Het is echter jammer dat de zelfstandige vrachtwagenchauffeurs voorlopig nog niet in de richtlijn zijn opgenomen. Dat is een probleem, omdat zodoende de ontwikkeling van nieuwe vormen van schijnzelfstandigheid in de hand wordt gewerkt.

Bastos
Het resultaat dat de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité heeft behaald is zeer positief en vormt een overwinning voor het Europees Parlement. De goedkeuring van deze richtlijn inzake de organisatie van de arbeidstijd van personen die beroepshalve mobiele werkzaamheden in het wegvervoer uitoefenen elimineert gevallen van concurrentievervalsing in de desbetreffende branche en vergroot tegelijkertijd de verkeersveiligheid. Ik ben met name verheugd over het akkoord betreffende de centrale kwestie van deze richtlijn: het opnemen van de zelfstandige chauffeurs. Er is besloten de zelfstandige chauffeurs zeven jaar na de inwerkingtreding onder de werkingssfeer van de richtlijn te brengen, terwijl de Commissie de mogelijkheid heeft een studie te doen uitvoeren naar de gevolgen van de uitsluiting van zelfstandige chauffeurs twee jaar voor de genoemde periode van zeven jaar verstrijkt. Dit bleek een zeer handige en evenwichtige formule om het verzet van een aantal lidstaten te overwinnen en zo deze nieuwe richtlijn, die uiterst belangrijk is voor het gemeenschappelijk vervoersbeleid, te kunnen goedkeuren.
De definitie van zelfstandig chauffeur in de richtlijn is ook een belangrijke bijdrage om verkapte vormen van rijden voor eigen rekening tijdens de tijdelijke periode van uitsluiting van zelfstandige chauffeurs te vermijden.
Wat betreft nachtarbeid is de concurrentiepositie van de perifere lidstaten gevrijwaard. De chauffeurs van die landen rijden 's nachts, wanneer er minder verkeer is, om de lange afstanden af te leggen naar de belangrijke productie- en distributiecentra. Het akkoord tussen het Parlement en de Raad vormt zo een adequaat evenwicht tussen de economische aspecten aan de ene kant en de verkeersveiligheid en de gezondheid van de werknemers aan de andere kant.

Hudghton
. (EN) Ik steun de algemene beginselen die ten grondslag liggen aan de wetgeving inzake de arbeidstijd. Zij zijn goed voor de gezondheid en de veiligheid van de werknemers. In het geval van het wegvervoer dienen zij bovendien ook de verkeersveiligheid en zullen zij leiden tot minder ongelukken.
Ik ben er echter van overtuigd dat bij dergelijke verordeningen het juiste evenwicht moet worden gevonden tussen de algemeen erkende voordelen en de praktische realiteit waarmee vervoersondernemers te maken hebben. Dit geldt in het bijzonder voor het platteland en de eilanden, waar geen reëel alternatief voor wegvervoer bestaat.
De tegemoetkoming met betrekking tot de beperking van nachtarbeid is van groot belang voor Schotland. Daar zijn lange afstanden over de weg immers onvermijdelijk. Bovendien hebben de vervoersondernemers daar ook al te kampen met nadelen zoals hoge brandstofaccijns en in veel gebieden een relatief slecht wegennet.
Verslag-Ghilardotti (A5-0026/2002)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ghilardotti heeft in haar - door mij goedgekeurde - verslag de richtlijn inzake raadpleging en informatie van werknemers op uitmuntende wijze behandeld. Ik had daar trouwens ook geen twijfels over. Mevrouw Ghilardotti was namelijk voorzitter van het regionaal bestuur van Lombardije, van de grootste Italiaanse regio, toen ik nog lid was van dat regionaal bestuur. Dit verslag zal de werknemers zeker helpen sterker betrokken te zijn bij het reilen en zeilen van de onderneming waarvan zij voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn. Ik wil mevrouw Ghilardotti - die ik helaas niet in de zaal zie maar die ongetwijfeld mijn stemverklaring zal lezen - evenwel het volgende vragen: zouden wij niet kunnen proberen een richtlijn te verkrijgen op grond waarvan men gedwongen wordt werknemers te informeren over hun pensioenrechten?

Evans, Jillian
. (EN) Deze richtlijn zal een waardevolle bescherming bieden voor vele werknemers wier bestaan op de tocht staat, in het bijzonder als gevolg van het steeds grotere gemak waarmee bedrijven verhuizen. Uiteraard zal door deze richtlijn niet kunnen worden voorkomen dat banen verloren gaan, maar het zal wel het einde betekenen van situaties waarin werknemers in de krant moeten lezen dat zij zullen worden ontslagen. Ook kunnen in die gevallen waar grootschalig banenverlies onvermijdelijk is, dankzij deze richtlijn voorbereidende maatregelen worden getroffen. De richtlijn heeft geen nadelige gevolgen voor de 97% van de bedrijven met minder dan 50 werknemers, aangezien die buiten het kader van deze richtlijn vallen.
Dit definitieve akkoord gaat zeker niet zover als de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wilde. Toch zullen wij het akkoord steunen, omdat het een belangrijke stap vooruit betekent voor sommige landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, waar momenteel een dergelijke bescherming van de werknemers niet bestaat. Wij hebben dat in mijn kiesdistrict Wales gezien, toen Corus 3000 werknemers in de staalindustrie ontsloeg. Voor veel dorpsgemeenschappen had dit rampzalige gevolgen. Ook hier was niet vooraf met de werknemers overlegd. De vrijstelling van zes jaar toont helaas aan dat de regering van het Verenigd Koninkrijk van deze ervaring niets heeft geleerd. In maar weinig landen in Europa lopen de werknemers meer kans om hun baan te verliezen dan in Wales en dat zal wel zo blijven.
Ik hoop dat het geen zes jaar zal hoeven te duren voordat alle werknemers in Europa dezelfde rechten hebben.

Hudghton
Een pregnant voorbeeld van de noodzaak van verbetering en de instelling van een gemeenschappelijk Europees kader voor het informeren en raadplegen van werknemers doet zich op dit moment in mijn eigen woonplaats voor.
Een daar al lange tijd gevestigde multinational - Levi Strauss - kondigde onlangs het ontslag aan van werknemers in twee fabrieken in Schotland, in Bellshill en Dundee. De nieuwsmedia werden als eerste ingelicht. De aankondiging ging vergezeld van een verklaring waarin werd uiteengezet dat het bedrijf eenzijdig alle mogelijke alternatieven voor sluiting had overwogen en verworpen.
Dit soort acties is bedroevend, temeer daar het Verenigd Koninkrijk al het imago heeft van het land met de zwakste wetgeving op dit gebied. Ik juich maatregelen die kunnen leiden tot een verstandige en voor de hele EU geldende norm voor adequaat overleg met werknemers dan ook van harte toe.
Verslag-Oostlander (A5-0460/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Oostlander heeft ook mijn tegenstem gekregen, hetgeen echter niet betekent dat ik tegen de bestrijding van drugshandel ben. Wij zeggen unaniem, en terecht, dat de drugsplaag niet alleen uit Europa maar van de hele aardbol moet verdwijnen. Als wij echter het vertrouwen van de jongeren in de waarden, ook in de waarden van de politiek, niet herstellen, zullen wij daar nooit in slagen. Goed, wanneer zullen wij dan bijvoorbeeld besluiten om het boek van de vermeende Italiaanse journalist Giordano met de titel "De Unie is een oplichter" uit de boekwinkels te halen? Het kan toch niet door de beugel dat in de Europese boekwinkels boeken worden aangeboden met dergelijke titels: "Europa is een oplichter" ! Ik hoop dat het voorzitterschap hier wat tegen onderneemt.

Crowley
Al vele malen heb ik er in dit Parlement op aangedrongen om softdrugs en synthetische drugs niet te legaliseren in Europa, en ik wil die oproep hier vandaag nog maar weer eens herhalen. Ik ben het absoluut oneens met de legalisering van ecstasy, cannabis of andere synthetische drugs zoals LSD of amfetaminen. Volgens het Verdrag van de Verenigde Naties tegen de sluikhandel in verdovende middelen zijn het gebruik, de productie en de distributie van ecstasy, LSD en amfetaminen verboden. Dit beleid moet volledig worden gehandhaafd.
Ik wil publiekelijk zeggen dat ik mij vandaag van stemming heb onthouden omdat in de verschillende amendementen op grote schaal de taal is misbruikt om over de kernpunten van het debat van vandaag verwarring te zaaien.
Men kan niet ontkennen dat het gebruik van deze drugs de gezondheid van de gebruiker schaadt. Men kan toch nauwelijks volhouden dat zij enige positieve functie hebben. Naar mijn mening heeft de Wereldgezondheidsorganisatie voor de juiste aanpak van dit vraagstuk gekozen. Wij kunnen en mogen niet toestaan dat als gevolg van onze legalisering van het gebruik van softdrugs en synthetische drugs in onze maatschappij een drugscultuur ontstaat.
Sommigen hebben bijvoorbeeld het voorstel gedaan om het gebruik van ecstasy als een heel normaal verschijnsel in onze samenleving te beschouwen. Ik gruw van een dergelijke redenering, in het bijzonder in het licht van de tragische dood van een aantal mensen in Ierland en in heel Europa ten gevolge van het gebruik van ecstasy. De langetermijneffecten van ecstasy zijn nog grotendeels onbekend, al weten we al wel dat ecstasy een drug is die depressie en geheugenverlies kan veroorzaken.
In deze tijd van een sterke Europese economie moeten wij er ook voor zorgen dat belangrijke sociale problemen zoals drugsmisbruik worden bestreden. Europese initiatieven ter bestrijding van het drugsmisbruik in Europa moeten worden gesteund waar dat maar mogelijk is. Mijns inziens heeft het Europees Sociaal Fonds in het verleden op dit gebied een belangrijke rol gespeeld en moet het dat ook blijven doen.

Meijer
Diegenen die de internationale handel in hard drugs organiseren gaat het slechts om het verdienen van geld aan de ellende van anderen. Voorstellen om deze misdadigers niet alleen op te sluiten maar ook hun winsten te onteigenen hebben mijn steun. Zonder die winsten hebben zij geen redenen om met hun schadelijke handel door te gaan. Helaas gebruikt de heer Oostlander het argument dat hij binnen zijn fractie geen scherpslijper is als middel om de dertien amendementen van links te bestrijden. Die amendementen leggen de nadruk op georganiseerde grensoverschrijdende misdaad, nationale bevoegdheden en het ontzien van therapeutisch of persoonlijk gebruik. Hij maakt er ook geen geheim van dat hij de voorstellen minimaal vindt en hoopt op verdere aanscherping in de toekomst. Sommigen zien in zijn voorstellen mogelijkheden om een stap te zetten in de richting van de meedogenloze vervolging van productie, vervoer en gebruik van soft drugs. Dat zou leiden tot criminalisering van gebruikers, die dan hun aankopen moeten doen bij de criminelen die handelen in hard drugs. Bij de amendementen beoordeel ik of die ertoe bijdragen dat soft drugs op een vergelijkbare wijze worden ontmoedigd als andere schadelijke maar legale genotsmiddelen, zoals alcohol en tabak. Verwerping van de linkse verbeteringen noodzaakt mij tot verwerping van het hele pakket, helaas inclusief enkele goede voorstellen van de rapporteur.

Titley
Ik ben bijzonder ingenomen met de pogingen om te komen tot een standaarddefinitie van drugshandel en om de straffen ervoor vast te leggen. Dit verslag biedt in wezen een evenwichtige, verstrekkende, verstandige en krachtige aanpak van een al heel lang bestaand probleem waarmee alle lidstaten van de EU te maken hebben. De afspraken en voorwaarden met betrekking tot strafbare feiten op het gebied van drugshandel zijn al te lang veel te vaag. Als gevolg daarvan konden zich in sommige delen van de wereld en binnen de EU ernstige haarden van criminaliteit ontwikkelen.
Een andere bijzonder welkome maatregel is de normalisering van straffen, met gevangenisstraffen die wel tot vijf jaar kunnen oplopen. Deze wet zal, als hij eenmaal is ingevoerd, zeker afschrikwekkend werken. Boetes moeten alleen worden gebruikt als extra maatregel naast gevangenisstraffen, aangezien anders de indruk zou kunnen ontstaan dat een strafbaar feit op de een of andere manier kan worden afgekocht.
Tot slot ben ik blij met de genuanceerde benadering in het verslag ten opzichte van verzachtende omstandigheden. Minderjarigen en diegenen die strafbare feiten hebben gepleegd onder fysieke dwang, mogen uiteraard niet even zwaar worden gestraft als andere plegers van strafbare feiten.
Verslag-Ludford (A5-0436/2001)

Boumediene-Thiery
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, wij zijn natuurlijk blij met het onderhavig voorstel voor een richtlijn van de Raad. Dit sluit rechtstreeks aan bij het Verdrag van Amsterdam en de conclusies van Tampere waarin wordt aangedrongen op de tenuitvoerlegging van een beleid ter bevordering van de integratie van onderdanen uit derde landen. Dit gezegd zijnde, kunnen wij helaas niet onze steun geven aan dit verslag. Wij betreuren namelijk dat in het voorstel alleen sprake is van de voorwaarden waaronder onderdanen van derde landen hier kunnen verblijven en hun op generlei wijze een daadwerkelijk Europese status, vergelijkbaar met die van de Unieburgers, wordt toegekend.
Volgens deze logica zouden wij ook de gezinsleden van de betrokken persoon dezelfde rechten moeten geven als de persoon zelf. Ofschoon het recht op gezinsleven internationaal is erkend, worden met de manier waarop dit recht hier wordt gepresenteerd bepaalde grondrechten geschonden.
Het stemrecht wordt weliswaar in beginsel gedeeltelijk aanvaard, maar nergens is sprake van de voorwaarden waaronder dit uitgeoefend kan worden. Politieke rechten vormen echter een vast bestanddeel van elk integratiebeleid. De grondrechten zijn universele rechten en dit universele karakter van de rechten moet zonder enige uitzondering worden toegepast. Deze rechten moeten voor iedereen gelden, voor Unieburgers en niet-Unieburgers. Wat de criteria met betrekking tot de middelen van bestaan en de beoordeling van de stabiliteit betreft, stelt zich de vraag of het niet beter zou zijn al degenen die hier verblijven toegang te geven tot de arbeidsmarkt, in plaats van bepaalde personen te veroordelen tot uitsluiting.
Bovendien is er geen enkele reden om studenten of beschermingbehoevende personen die hier mogen verblijven van het toepassingsgebied van het voorstel uit te sluiten.
Er moet trouwens eerst een definitie worden gegeven van de begrippen openbare orde en veiligheid, die aanleiding kunnen zijn tot uitsluiting van een permanente status. Wel, de interpretatie van die begrippen wordt nog steeds overgelaten aan de landen of de bevoegde autoriteiten, hetgeen leidt tot ernstige discriminatie van met name onderdanen uit derde landen.
Tot slot duurt de procedure voor behandeling van de aanvraag zes maanden, hetgeen veel te lang is. Ook moet een termijn voor beroep worden vastgesteld, voor het geval de aanvraag wordt verworpen. Gedurende deze termijn mag geen enkel besluit ten uitvoer worden gelegd, teneinde het recht op verdediging te kunnen garanderen en uitzetting te voorkomen. Een dergelijke termijn bestaat echter niet.
Tot slot is de richtlijn niet van toepassing op de miljoenen onderdanen van derde landen die illegaal zijn maar voor wie een urgente Europese politieke oplossing noodzakelijk is. De Unie moet derhalve de verantwoordelijkheid op zich nemen.
Tot slot garandeert dit verslag geen gelijkheid tussen Unieburgers en burgers uit derde landen. Er is geen Europese status van langdurig ingezetene. Daarom mogen wij geen instemming betuigen met een dergelijke politieke benadering.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Ludford nodigt ons uit het verkeer in Europa te vergemakkelijken van burgers die hier voor minstens drie maanden tijdens een periode van zes maanden willen verblijven. De Partij van de Gepensioneerden is hier voor en verheugt zich over het verkeer van burgers in Europa, uit welk land deze burgers ook mogen komen. Ik geloof echter dat wij een onderscheid moeten maken tussen nobele, oftewel eerlijke mensen die Europa komen bezoeken - barones Ludford is zelf van adel, en zij begrijpt dus beter dan wie ook dat nobele mensen beloond dienen te worden - en mensen met minder nobele bedoelingen. Laten wij dus de deur wagenwijd open zetten voor de nieuwe adel van de eerlijke mensen, maar potdicht doen voor misdadigers. Helaas treffen wij die overal aan, net zoals er overal zwarte schapen zijn. De nobele mensen, de nieuwe adel, moet echter Europa binnen kunnen komen.

Andreasen, Busk, Jensen, Riis-Jørgensen en Ole Sørensen
De afgevaardigden van de Deense partij Venstre in het Europees Parlement hebben zich onthouden van stemming over het gehele verslag, omdat wij geen steun kunnen verlenen aan artikel 5, lid 1, van het Commissievoorstel.

Bastos
Ik steun deze ontwerprichtlijn, want het is een belangrijke stap in de richting van een meer samenhangend gemeenschappelijk immigratiebeleid. Men wil de status van de langdurig ingezetene definiëren, want wij zien allemaal de noodzaak in van een compromis in de Europese Unie over de harmonisatie van de situatie van onderdanen van derde landen die op permanente basis legaal verblijven in een lidstaat. Zij moeten dezelfde juridische, economische en sociale rechten genieten als de burgers van de Unie.
De belanghebbende kan die status op verzoek na vijf jaar ononderbroken wettig verblijf verkrijgen. Hij moet over voldoende middelen van bestaan beschikken en een ziektekostenverzekering hebben, zodat hij niet ten laste komt van de lidstaat in kwestie. Bovendien mag zijn gedrag geen bedreiging vormen voor de openbare orde of de binnenlandse veiligheid.
Als hij daarentegen eenmaal die status verworven heeft geniet hij een aantal rechten, waaronder het recht op werk, onderwijs, sociale zekerheid, gezondheidszorg, toegang tot goederen en diensten, enzovoort. Die rechten vormen een waar instrument voor de integratie in de samenleving van het gastland.
Wij willen hier nogmaals benadrukken hoe belangrijk het is een krachtdadiger integratiebeleid te bevorderen. Dat is van fundamenteel belang voor het bereiken van een grotere economische en sociale samenhang en het voorkomen van discriminatie en racisme. Het mag echter niet vergeten worden dat een echt integratiebeleid een inspanning van beide kanten vereist.
Aan de andere kant ben ik verheugd over de procedurele garanties in dit voorstel voor de immigranten die deze status wensen te verwerven. Die garanties kunnen eventueel misbruik door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten voorkomen.

Berthu
Wij hebben tegen het verslag-Ludford gestemd waarmee steun wordt betuigd aan het voorstel van de Commissie betreffende de uniforme status van onderdanen uit derde landen die gedurende tenminste vijf jaar legaal in een van de landen van de Unie verblijven. Dat is volgens ons een slecht idee. Daarmee wordt hetgeen nu bestaat bestendigd en uniform gemaakt, en verliest elke lidstaat de speelruimte die hij met betrekking tot de aanwezigheid op zijn grondgebied van langdurig ingezeten buitenlanders heeft. Dit vraagstuk dient echter bij uitstek onder de nationale soevereiniteit te vallen.
Ten tweede kan men dit voorstel geen rechtsgrondslag geven zonder zich te onttrekken aan de strekking van artikel 63, lid 2 en 3, van het EG-Verdrag. Daarin is alleen sprake van "maatregelen" met betrekking tot het verblijf en niet van een "status" in de volledige betekenis van het woord. Het is evenwel waar dat als het Verdrag van Amsterdam niet was geratificeerd, wij de gebreken niet hadden gehad waar de Commissie nu gretig gebruik van maakt.
Tot slot stellen wij voor de zoveelste keer vast dat de Commissie dit idee van een status gebruikt als een hefboom om onderdanen van derde landen die hier langdurig verblijven (met inbegrip trouwens van vluchtelingen, om ruimhartig te zijn) praktisch dezelfde rechten toe te kennen als aan nationale burgers. Artikel 12 van de ontwerprichtlijn somt de gebieden op waarop gelijke behandeling absolute geboden is, dat wil zeggen op alle gebieden met uitzondering van het stemrecht.
Deze systematische gelijkheid is niet gerechtvaardigd. Het is duidelijk dat buitenlanders recht hebben op de uitkeringen waarvoor zij premies hebben betaald, maar de toekenning van met belastingen gefinancierde uitkeringen moet onderwerp zijn van de vrije keuzemogelijkheid van elk land. Men moet zich afvragen of achter deze ongebreidelde nivelleringspoging niet een van de diepgewortelde redenen schuil gaat waarom de mensen in onze landen zich tegenwoordig zo weinig gelegen laten liggen aan burgerschap.

Bordes en Cauquil
Wij willen volledig gelijke rechten, ook politieke rechten, voor al degenen die in de Europese Unie wonen en werken, of zij nu onderdaan zijn van een lidstaat of van een derde land.
De ontwerprichtlijn van de Raad is echter op geheel ander doelstellingen afgestemd. Zo wil men zorgen voor meer mobiliteit en flexibiliteit van de geïmmigreerde werknemers in de Europese Unie. Er worden echter ook enkele verbeteringen aangebracht aan de status van de in de Europese Unie ingezeten onderdanen uit derde landen, en daar zullen wij voor stemmen. Helaas wil men echter ook deze verbeteringen beperken tot degenen die hier langdurig verblijven, en daar kunnen wij het niet mee eens zijn. Wij zijn het echter nog minder eens met de meeste amendementen van het Parlement die nog meer beperkingen opleggen aan de oorspronkelijke tekst en in feite een toegeving zijn aan nationalistische, xenofobe vooroordelen en soevereiniteitscomplexen.
Wij zullen niet tegen dit verslag stemmen vanwege de verbeteringen die hierin voorkomen voor bepaalde, in de Europese Unie woonachtige en werkende onderdanen uit derde landen. Wij weigeren echter mee te doen aan de talrijke opgenomen restricties. Daarom zullen wij ons bij stemming over het geheel onthouden en alle amendementen verwerpen - en dat zijn de meeste - die de oorspronkelijke tekst verslechteren.

Lang
Wat een genot barones Sarah Ludford weer aan het werk te zien! Aangezien zij in het Europees Parlement is uitgeroepen tot de expert op het gebied van de mensenrechten, kunnen wij slechts verwijzen naar haar emblematisch verslag dat vorig jaar maart werd aangenomen en gewijd was aan de strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat. Zij had al haar overtuigingskracht, al haar verbetenheid in dat verslag gestopt om ons haar pathologisch "antiracistisch" delirium op te leggen. Dankzij haar bewonderenswaardige standvastigheid worden wij ook vandaag niet teleurgesteld: de integratie van onderdanen uit derde landen moet sneller, massaler en op actieve wijze geschieden; zij moet een hefboom zijn voor de strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat. Wij zijn gerustgesteld en mevrouw de barones kan opgelucht adem halen.
Haar verslag is een opsomming van plichten, van plichten voor de Europese bevolkingen wel te verstaan.
Zo krijgen onderdanen uit derde landen die meer dan vijf jaar woonachtig zijn in een land van de Unie de facto de status van langdurig ingezeten onderdaan. De overheid heeft de bevoegdheid om een dergelijke verblijfsvergunning te verstrekken. Deze vergunning heeft een geldigheidsduur van tien jaar en is van rechtswege verlengbaar (artikelen 8 en 9 van de richtlijn).
Als deze verblijfsvergunning eenmaal is verstrekt, kunnen de lidstaten ze niet meer intrekken, behoudens in enkele zeer beperkte en wel omschreven gevallen. De houder moet "maximale" rechtszekerheid hebben. Hij of zij kan zelfs langer dan twee jaar afwezig zijn zonder de status van langdurig ingezeten onderdaan te verliezen.
Het land van ontvangst moet deze onderdanen van derde landen en hun gezin - in het kader van het recht op gezinshereniging - dezelfde rechten toekennen als aan eigen onderdanen, of het nu gaat om onderwijs, beroepsopleiding, sociale bescherming, sociale steun, belastingen, of wat dan ook. Deze personen komen bovendien in aanmerking voor allerlei andere sociale voordelen, zoals uitkeringen, of culturele voordelen met het oog op een maximale integratie.
Om het kringetje nu helemaal rond te maken, moet de toekenning van deze status de eerste stap kunnen zijn voor het verkrijgen van de nationaliteit van de lidstaat van verblijf. Dat is het antwoord op een herhaaldelijk door het Parlement geuite wens. Het Parlement wil dat er in de Gemeenschap een multiraciale, multiculturele maatschappij ontstaat, een maatschappij zonder discriminatie, op wat voor een grond dan ook: ras, etnische afkomst of religie.
Wij popelen van ongeduld om mevrouw de barones opnieuw aan het werk te zien als zij de duizenden vluchtelingen uit Sangatte op haar bodem ontvangt, die zich dolgraag in Engeland zouden willen vestigen: home, sweet home!

Meijer
Als de maatregelen voor ingezetenen en bezoekers van buiten niet reeds voor 11 september 2001 waren voorbereid, zouden die waarschijnlijk nog langdurig achterwege zijn gebleven vanwege de nieuwe vrees voor terrorisme en onveiligheid. Het is hoog tijd om een eind te maken aan de laatste restanten van de wettelijke achterstelling van een groot deel van onze bevolking. Die discriminatie treft de mensen die vooral in de jaren zestig van de afgelopen eeuw werden aangetrokken als 'gastarbeider' uit Turkije of Marokko om het meest onaangename en slechtst betaalde werk te komen doen. Aanvankelijk hield men in de zes lidstaten van de toenmalige Europese Gemeenschappen geen rekening met hun blijvende vestiging. Veel van die mensen uit de eerste generatie migranten bezitten na veertig jaar nog steeds niet de nationaliteit van hun woonland. Voor deze mensen bestond er jarenlang geen Europese eenheid. Anders dan voor mensen met de nationaliteit van een lidstaat moesten zij aan visumverplichtingen blijven voldoen in elke afzonderlijke lidstaat waar zij doorheen reisden voor vakantie in hun land van herkomst. Dat zij nu meer gelijke rechten krijgen is helaas minder het gevolg van verontwaardiging over hun achterstelling dan een manier om één grote Europese superstaat op te bouwen en te demonstreren dat de oude staatsgrenzen hun functie grotendeels verloren hebben.

Thorning-Schmidt
Ik heb mij bij de eindstemming onthouden van stemming over dit verslag. Dat heb ik gedaan omdat Denemarken op dit gebied een voorbehoud heeft gemaakt, en niet omdat ik het oneens ben met de bedoeling achter het verslag of de richtlijn.
Ik benadruk dat ik het ermee eens ben om burgers van derde landen rechten te verlenen wanneer zij gaan werken in een ander EU-land.
Verslag-Kessler (A5-0455/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn wijkt niet veel af van de vorige nobele richtlijn van barones Ludford, en als ik het wel heb gaat het dit keer over het verkeer van met name werklozen die in Europa werk komen zoeken, maar ook van ouderen en gepensioneerden die Europa' s pracht en schoonheid willen bezoeken en bewonderen. Ik vertegenwoordig de Partij van de Gepensioneerden en zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om het Parlement te vragen niet alleen aan degenen te denken die onze prachtige Europese landen willen bezoeken en de mogelijkheid willen hebben om zich vrij te verplaatsen. Laten wij ook op alle mogelijke manieren degenen helpen die hun hele leven lang gewerkt hebben en eindelijk tijd willen besteden aan een gezond, intelligent en leerzaam cultureel toerisme en hun ogen de kost willen geven met reizen door het mooie Europa.

Berthu
Het voorstel van de Commissie betreffende het verkeer van onderdanen uit derde landen in de lidstaten van de Unie voor een verblijf van tenminste drie maanden, neemt geen genoegen met harmonisatie van de voorwaarden voor dat verkeer maar beperkt in naam van de "vrijheid" en passant ook een aantal controles. Dat is bijvoorbeeld het geval met de in de Overeenkomst van Schengen vermelde "aanwezigheidsverklaring" van buitenlanders, waar ik het ook gisteren in het debat over had. Van deze aanwezigheidsverklaring is weliswaar weinig terechtgekomen, maar mijns inziens moeten wij deze versterken en niet afzwakken.
De Commissie geeft ons van hetzelfde laken een pak op een ander gebied. Zij stelt namelijk voor een "speciale reisvergunning" in te voeren, die een lidstaat voor rekening van alle andere lidstaten kan verstrekken en daarmee onderdanen uit derde landen het verkeer in de Unie voor een tijd van maximaal zes maanden gemakkelijker kan maken. Deze hervorming toont goed aan welke techniek hier wordt gevolgd: eerst een voet tussen de deur en dan de rest.
Nu is het namelijk zo dat voor een verblijf van meer dan drie maanden nationale visa nodig zijn, en daarvoor zijn de lidstaten soeverein. De door de Commissie voorgestelde "reisvergunning" zou dit volkomen onderuit halen. Om deze afwijking te rechtvaardigen verwijst de Commissie op bladzijde 9 van de toelichting naar het geval van het verkeer van bepaalde buitenlanders die gedurende zes maanden in de Unie rondreizen als "dienstontvangers" zoals "toeristen" , "kuurtoeristen" of zelfs "musici" , zoals commissaris Vitorino tijdens het debat zei. Dat argument is echter niet erg steekhoudend en eerder een voorwendsel. Er zijn namelijk niet zoveel toeristen die zes maanden aan een stuk door de Unie reizen en hun aantal rechtvaardigt hoe dan ook niet de uitvaardiging van een specifieke richtlijn. Het belang van de Commissie is op iets anders gericht: zij wil de op de nationale bevoegdheid gebaseerde stelsels uit hun voegen halen en een geheel ander raderwerk introduceren met het oog op supranationale doeleinden.
Deze dogmatische aanpak brengt ons echter geen streep verder in de richting van de huidige prioriteit, te weten controle op de migratiestromen en veiligheid. Integendeel, het risico bestaat dat men deze aantast en incoherentie en tekortkomingen veroorzaakt.
Verslag-Katiforis (A5-0016/2002)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, voor mijn vertrek naar Straatsburg heb ik op de luchthaven mijn grote vriend en medewerker Giuseppe Italia uit Cremona ontmoet - ja zo heet hij: Giuseppe Italia - en Giuseppe Italia zei mij: "Ik weet dat je moet stemmen over dat verslag. OK, ik ben het er mee eens, maar ik rook als een schoorsteen en ga zelfs buitenshuis roken als er binnenshuis iemand is die niet van roken houdt. Ik ben nu echter tweeënzestig: ik drink niet, ik ga niet naar de vrouwtjes, want....." - en hier maakte hij zijn zin niet af - "maar laat mij dan tenminste een pakje sigaretten roken. Dat is het enige waar ik nog van geniet en ik val niemand lastig" . Daarom heb ik voor gestemd. Ik ben voor roken in daarvoor bestemde ruimtes maar tegen verhoging van de accijns van sigaretten.

Andria
Mijnheer de Voorzitter, na de leuke interventie van de heer Fatuzzo wil ook ik iets zeggen over het verslag van de heer Katiforis. Helaas kom ik uit Zuid-Italië en zoals gewoonlijk zijn wij de dupe van de vliegtuigen. Ik had hier moeten zijn voor het debat over dit verslag, waar ik schaduwrapporteur voor ben, maar ik was te laat. Hoe dan ook, ik wilde duidelijk maken dat hetgeen hier steeds weer naar voren wordt gebracht over de accijns van sigaretten en de staatssteun aan tabak, absoluut misplaatst is. Het lijdt geen twijfel dat er een band bestaat tussen gezondheid en roken maar dit is niet de manier om het probleem op te lossen. Dit is een voorwendsel. Bij ons in het Zuiden en met name in Napels gaat de smokkelwaar van deur tot deur en is overal op straat te vinden. Als wij deze smokkelarij ook nog willen aanmoedigen, laten wij dan dit product steeds harder aanpakken. Bovendien hebben in enkele heel arme gebieden, zoals rondom Caserta, waar de criminaliteit hoog is, drieduizend mensen werk dankzij de tabaksteelt. Deze mensen zouden anders grote risico' s lopen. Het tweeledig voorstel van de heer Katiforis is een verstandig voorstel en biedt ons bijna allen de mogelijkheid voor te stemmen.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij de bezorgdheid over de minder bedeelde regio's. Ik heb de indruk dat sommige staten - ik denk hier bijvoorbeeld aan Frankrijk, maar ik sluit niet uit dat er ook andere zijn - de hele tabaksaccijnzenkwestie gebruiken om zelf een wit voetje te halen in het buitenland door een vooruitstrevend beleid te voeren, dit wil zeggen een beleid ter bevordering van de gezondheid en tegen de tabak, terwijl ze eigenlijk te weinig aandacht hebben voor compenserende maatregelen ten behoeve van hun regio's die daarvan moeten leven. Een gelijkaardige klacht als die geuit door onze collega hoorde ik ook in Corsica. Ik vind dus dat men in Parijs weinig wakker ligt van hetgeen door de regio's wordt afgeleden om ons gezonder te maken. Niet door minder seks, maar door minder te roken, mijnheer Fatuzzo.
Verslag-Van den Berg (A5-0464/2001)

Maes
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gisteren met veel aandacht het debat gevolgd over de hervorming van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en het debat met de Commissie met betrekking tot de overgangszone tussen noodhulp en ontwikkelingssamenwerking. Ik sluit mij volmondig aan bij het verslag van de heer Van den Berg. Ik zou de nadruk willen leggen op het feit dat ik overal waar ik kom, klachten hoor van de vrouwen ter plaatse over het gebrek aan betrokkenheid en het gebrek aan zeggenschap in de praktische uitvoering van de wederopbouw. In Somalië bijvoorbeeld zijn de vrouwen ter plaatse maar de mannen nemen de beslissingen in Kenia, ver van de realiteit. Ik denk dus dat verbale bezorgdheid over genderaspecten niet volstaat. Wij moeten erop aandringen dat de vrouwen op het terrein daadwerkelijk worden betrokken; zij zijn mondig genoeg om te zien en mee te oordelen over de wijze waarop de wederopbouw in de praktijk moet gebeuren.

Fatuzzo
Hulp, sanering en ontwikkeling: daar zijn de gepensioneerden en de Partij van de Gepensioneerden vóór. Zij zijn daar zelfs zo zeer voor dat ik, net als vriend Andria, ook te laat ben aangekomen met het vliegtuig. Weet u waarom? Omdat ik honderd gepensioneerden in bedwang moest houden - artsen, advocaten, architecten, ingenieurs - die van dit verslag hadden gehoord en op stel en sprong naar de ontwikkelingslanden wilden vertrekken om daar gratis, zonder enige vergoeding, hulp te bieden. Zij hoopten dat met dit document eindelijk de nodige steun, hulp en stimulansen zouden worden geboden om de ouderen, de gepensioneerden die dat willen, in staat te stellen zich ook na hun pensionering nuttig te maken in de talrijke ontwikkelingslanden. Ik had de grootste moeite om ze tegen te houden, maar ik hoop wel dat, als zij de volgende keer het Europees Parlement van applaus moeten voorzien, het zal zijn omdat het Parlement hun hulp accepteert.

Bordes en Cauquil
Wij hebben voor dit verslag gestemd om de doodeenvoudige reden dat een eventuele verwerping door het Parlement een voorwendsel zou kunnen zijn om de noodhulp aan de door natuurrampen getroffen arme landen nog verder te beperken. Deze hulp is namelijk al schandelijk laag.
In het verslag worden enkel de coördinatieproblemen aan de kaak gesteld en wordt ternauwernood gewag gemaakt van het onthutsende gebrek aan middelen.
Het verslag zwijgt ook in alle talen over de reden waarom deze natuurrampen zulke dramatische gevolgen hebben voor de arme landen, en over de reden waarom deze landen absoluut niet in staat zijn het hoofd te bieden aan de gevolgen daarvan. Daarvoor hebben zij namelijk noch de materiële noch de menselijke middelen; zij hebben geen ziekenhuizen, geen artsen, geen vervoer. De plunderingen uit het verleden en het heden door de kapitalisten van de grote mogendheden hebben hen tot totale armoede veroordeeld.
Het is een regelrechte schande dat hier sprake is van de "lacunes" in de "internationale hulpverlening" . Het zijn namelijk de grote mogendheden die, als een land wordt getroffen door een natuurramp, genoegen nemen met symbolische gebaren terwijl zij astronomische bedragen uitgeven om een arm land als Afghanistan (en vóór Afghanistan heel wat andere landen) onder de bommen te bedelven.
Verslag-Olle Schmidt (A5-0392/2001)

Blak, Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Wij hebben voor het verslag gestemd vanwege het milieu- en openheidsprofiel. Wij wijzen er echter op dat wij tegenstander zijn van paragraaf 22, die de ECB tot toezichthouder van de EIB wil maken.
Verslag-von Wogau (A5-0011/2002)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk krijgt vriend von Wogau de stem van afgevaardigde Fatuzzo en van de Partij van de Gepensioneerden voor dit belangrijke document over de overheidsfinanciën en de geldmarkt in Europa. Hoe kan het anders. De ouderen en gepensioneerden letten goed op de centen, want zij kennen de waarde van het geld na een leven lang daarvoor gewerkt te hebben. Ik maak van deze gelegenheid gebruik om u mede te delen dat de ouderen in heel Europa de euro, de nieuwe munt, een warm onthaal hebben bereid. Sommigen denken dat zij in fabeltjesland zijn aangekomen, in het land van hun dromen waar zij meer geld hebben dan voorheen. Ik ben er van overtuigd dat dit financieel beleid van Europa de ouderen en gepensioneerden meer pensioen, meer geld en meer welvaart zal brengen en Europa dichter bij hen in de buurt zal brengen.

Andria
Voordat ik mijn instemming betuig met het genoemd verslag wil ik wijzen op de enorme bijdrage die de heer von Wogau als lid van de Economische en Monetaire Commissie heeft geleverd aan de parlementaire activiteiten. Ik ben ervan overtuigd dat hij dezelfde bijdrage zal blijven leveren als lid van de Commissie constitutionele zaken. Van harte proficiat!
Het integratieproces van de internationale financiële markten brengt een hervorming met zich mee van alle structuren ter ondersteuning van de financiële dienstverlening. Daarom is de studie zo belangrijk die wordt gemaakt van de ervaringen op de Europese en niet-Europese markten wat de organisatie, de werkingswijze en de controlemaatregelen betreft. Voor een goede tenuitvoerlegging moet gebruik worden gemaakt van de nieuwe telematicatechnologie teneinde de efficiëntie van de effectenhandel te kunnen verbeteren.
Het gebruik van deze nieuwe instrumenten zal namelijk zowel de mededinging tussen effectenhandelaren versterken als het beheer van een ongekend transactievolume mogelijk maken met een enkele jaren geleden nog ondenkbare snelheid en efficiëntie. Aldus kan worden bijgedragen aan een betere "kwaliteit" van de prijzen op de effectenmarkt en kunnen de bemiddelingskosten worden verminderd.
De verbetering van de efficiëntie en de integratie van de effectenmarkten veronderstelt echter een doeltreffender besluitvormingsproces - hierbij verwijs ik naar Lamfalussy -, een besluitvormingsproces dat het institutioneel evenwicht en de verschillende niveaus van democratische controle weet te eerbiedigen.
Dit gezegd zijnde, zal in eerste instantie het wetgevingsproces moeten worden gestroomlijnd en versneld. Daarvoor is het wenselijk de wetgeving, indien mogelijk, in eerste lezing aan te nemen. Ten tweede moet gezorgd worden voor meer transparantie en informatie, die een onontbeerlijk platform zijn voor de tenuitvoerlegging van een geïntegreerde Europese effectenmarkt. Ten derde moet gezorgd worden voor duidelijke voorlichting van consumenten en investeerders.
Derhalve is het noodzakelijk een informatiesysteem op poten te zetten ter begeleiding van de transacties, van opdracht tot liquidatie.
Tot slot is een regeling noodzakelijk voor de intermediaire dienstverlening in de effectenhandel. Daarin moeten bepalingen voorkomen met betrekking tot zowel de personen als de activiteiten. Ook moet voorzien worden in een nieuw stelsel van toezicht, met gelijkwaardige rechten voor het Parlement en de Commissie.

Berthu
Het verslag-von Wogau over de "comitologie" in het kader van de financiële diensten - dat wil zeggen de tenuitvoerlegging door de Commissie van maatregelen ter toepassing van de wetgeving op dit gebied - werpt weliswaar een aantal zeer interessante vragen op maar geeft daarop ons inziens niet altijd de juiste antwoorden.
Het uitgangspunt voor het debat is de huidige redactie van artikel 202 van het EG-Verdrag, op grond waarvan enkel en alleen de Raad uitvoerende bevoegdheden mag toekennen aan de Commissie. Het Parlement betwist dat. Gezien de uitbreiding van zijn medebeslissingsbevoegdheden is het Parlement van mening dat het niet alleen mede moet beslissen over de regels maar ook over de uitvoering.
Met het verslag-von Wogau legt het Parlement uitstekende ideeën op tafel, zoals de automatische opname in de wetgevingen van een "sunset clause" , een opschortingsclausule, op grond waarvan na verloop van vier jaar elke delegatie van bevoegdheden aan de Commissie voor het nemen van uitvoeringsmaatregelen wordt opgeschort teneinde de wenselijkheid daarvan te heronderzoeken. Het Parlement gaat echter zijn boekje te buiten als het controle eist op alle uitvoeringsmaatregelen en zelfs wil "deelnemen als waarnemer aan de vergaderingen van het Effectencomité" . De Raad draagt namelijk per traditie een dubbele "pet" , een uitvoerende en een wetgevende. Omdat de Raad uitvoerende bevoegdheden heeft wordt hem met artikel 202 een bijzondere rol toegekend bij de vaststelling van uitvoeringsmaatregelen. Hetzelfde geldt echter niet voor het Parlement. Het Parlement heeft slechts een "wetgevende" rol op grond van de Verdragen en kan zich derhalve niet overal mee bemoeien.
Toch stelt zich bij de vaststelling door de Commissie van uitvoeringsmaatregelen wel degelijk een controleprobleem. De reactie van het Parlement is misschien wat buitensporig maar zij komt voort uit een reële oorzaak. De volgende Intergouvernementele Conferentie zou daar een antwoord op kunnen geven door de rol van de Raad in de uitvoerende comités en de democratische controle op deze comités te versterken. Dat betekent misschien controle van het Europees Parlement op de vertegenwoordigers van de Commissie, maar ook controle van door nationale parlementsleden samengestelde sectorale vergaderingen op de vertegenwoordigers van de Raad.

De Voorzitter
Daarmee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.08 onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Situatie in het Midden-Oosten
Solana
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is niet alleen mijn plicht maar ook mijn wens om aan het begin van mijn betoog mijn oprechte felicitaties over te brengen aan de heer Cox, die vorige maand tot Voorzitter van het Parlement is gekozen. Het gaat hier immers om een uitermate belangrijke functie, om een fundamentele pijler van de instellingen van de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het u reeds onder vier ogen gezegd, maar met uw welnemen zou ik mijn woorden hier in het openbaar willen herhalen. Het is voor mij een waar genoegen om met u, met het voorzitterschap en met het Parlement in het algemeen samen te werken. U kunt ervan op aan dat ik met alle plezier voor dit Parlement zal verschijnen om rekenschap af te leggen over de belangrijke acties die de Europese Unie op het gebied van de veiligheid en het buitenlands beleid onderneemt, althans voorzover onze doorgaans welgevulde agenda' s dat toelaten.
Geachte afgevaardigden, ik ben hier vandaag ontboden om u nader in te lichten over de situatie in het Midden-Oosten. Ik zal het dan ook hoofdzakelijk over deze kwestie hebben, ofschoon ik van de gelegenheid gebruik zou willen maken om kort met u van gedachten te wisselen over de ontwikkelingen in Afghanistan en de Balkan. Wij mogen immers niet vergeten dat wij ten aanzien van deze regio' s ernstige verplichtingen zijn aangegaan.
Geachte afgevaardigden, frustratie is de eerste term die bij mij opkomt om de situatie in het Midden-Oosten te beschrijven. Wie zich, zoals ik, jarenlang heeft ingezet om een oplossing voor de problemen in het Midden-Oosten te vinden, kan de huidige situatie zowel op persoonlijk vlak als vanuit het oogpunt van de betrokken partijen alleen maar als uitermate frustrerend bestempelen. Ik ben met deze problematiek vertrouwd sinds de Conferentie van Madrid. Daar werd voor het eerst duidelijk dat er een formule gevonden moest worden op grond van het beginsel "vrede in ruil voor land, land in ruil voor vrede" . Dat is het kernelement en de drijvende kracht. Later kwam hieruit het proces van Oslo voort. De bereikte resultaten waren evenwel onbevredigend. Ook de enorme tragedie van de moord op premier Rabin was een zware domper.
Geachte afgevaardigden, op dit moment is het vredesproces helaas ver zoek. Een proces is er niet, vrede al evenmin. Geachte afgevaardigden, daarom zou ik u om te beginnen deelgenoot willen maken van mijn persoonlijke gevoelens, als betrokkene, en van de gevoelens van de mensen die aan beide zijden de gevolgen van de opschorting van het vredesproces te verduren hebben. Kunnen wij dan alleen maar pessimistisch zijn? Nee, ondanks alle frustratie, ondanks de jongste gebeurtenissen, moeten wij een vleugje optimisme bewaren en in de toekomst blijven geloven. Mijns inziens kwijt de Europese Unie zich perfect van haar taak door de moed niet op te geven. Wij moeten koppig en hardnekkig vasthouden aan onze principes en aan de verplichtingen die wij ten aanzien van dit proces zijn aangegaan.
Geachte afgevaardigden, wij moeten het vredesproces in het Midden-Oosten niet alleen verdedigen ter wille van onze waarden, wij moeten niet alleen helpen uit principe, om principiële redenen die de Europese Unie tot handelen aanzetten, maar ook omdat het Midden-Oosten, het Middellandse-Zeegebied, in deze geglobaliseerde wereld, onze thuis is. Zonder een voorspoedig Middellandse-Zeegebied, zonder een voorspoedig Midden-Oosten, heeft een stabiel Europa, een welvarend Europa, geen kans van slagen. Het zal moeilijk zijn om een stabiel en vreedzaam Europa tot stand te brengen dat zijn rol als wereldspeler naar behoren kan vervullen als wij er niet in slagen om tezelfdertijd garanties te bieden voor een vreedzaam, kalm en welvarend Middellandse-Zeegebied en Midden-Oosten.
Sinds ik alweer bijna een jaar geleden de gelegenheid en het voorrecht heb gehad om mee te werken aan de opstelling van het verslag-Mitchell moet ik zeggen dat wij veel te veel kansen hebben laten voorbijgaan. Wij hebben al te vaak nagelaten actie te ondernemen wanneer er wel degelijk actie had kunnen worden ondernomen. Wij hebben al te vaak nagelaten vooruitgang te boeken wanneer er wel degelijk vooruitgang had kunnen worden geboekt.
Wij moeten er allen samen - de burgers van Europa en hun legitieme vertegenwoordigers hier in dit Parlement - voor zorgen dat wij geen enkele kans meer onbenut laten. Op dit moment doet zich een nieuwe gelegenheid voor waarover ik u nader zou willen inlichten. Staat u mij evenwel toe dat ik even afdwaal, niet naar de zogenaamde grote geschiedenis, want daar hebben wij het hier in het halfrond al vaker over gehad, maar naar de recente geschiedenis. Ik verplaats mij naar december vorig jaar.
In december, op 10 december om precies te zijn, was ik in het Midden-Oosten. Ik had de gelegenheid om een bezoek aan de regio te brengen en met alle politieke leiders van gedachten te wisselen. Ik had onder meer ook een onderhoud met generaal Zinni, de vertegenwoordiger van de Verenigde Staten ter plaatse. Zoals u zich wellicht herinnert, geachte afgevaardigden, waren dat harde tijden, ofschoon er ook een teken van hoop werd waargenomen. Er zij op gewezen dat wij dankzij de inspanningen van Miguel Ángel Moratinos, de vertegenwoordiger van de Europese Unie in de regio, ongeveer vanaf 10 december tot halverwege januari de langste vredesperiode sinds vele maanden hebben gekend. Tijdens die dagen lag de kans voor het grijpen. Dat bleek overigens duidelijk uit het discours van president Arafat van 16 december.
U herinnert zich wellicht perfect dat president Arafat op 16 december een redevoering in zijn taal heeft gehouden die op verzoek van de leden van de Europese Unie door de verschillende televisiezenders werd uitgezonden en waarin Arafat namens de Palestijnse Autoriteit opriep tot een staakt-het-vuren en tot vrede en de terreurorganisaties ertoe aanmaande een einde te maken aan het geweld. Zoals ik al zei, waren dat enkele dagen van vrede en hoop die samenvielen met de kerstdagen, ondanks het feit dat president Arafat zelf geen toestemming kreeg om deze dagen in Bethlehem door te brengen.
Sinds 10 januari is de situatie helaas weer uit de hand gelopen, geachte afgevaardigden. Het begon met een gewelddadige actie van de Palestijnen in een van de nederzettingen, daarna hebben de Israëlische strijdkrachten een vooraanstaand persoon van een van de groepen van Al-Fatah vermoord en tot slot was er het incident met het schip Karine-A. Ik zou beide punten kort willen toelichten.
Het was een ware tragedie dat tijdens die dagen van januari het geweld opnieuw losbarstte. Wij lieten die noodlottige periode van zeven dagen van absolute kalmte voorbijgaan zonder van de gelegenheid gebruik te maken om een kwalitatieve sprong voorwaarts te maken. Ik kan het mij nog levendig herinneren. Ik zal nooit vergeten hoe ik op de vlieghaven van Tel Aviv, op 6 december, laat in de avond, samen met de vertegenwoordiger van de Verenigde Staten, generaal Zinni, zat te overleggen welke stappen moesten worden ondernomen om het plan-Tenet en het plan-Mitchell ten uitvoer te leggen. Wij hadden reeds een trilateraal onderhoud gepland met de Palestijnse, Israëlische en Amerikaanse veiligheidsdiensten en later zou een bilaterale vergadering tussen de Palestijnen en de Israëlische strijdkrachten worden belegd. Het terrorisme en het geweld van beide zijden hebben hier evenwel een stokje voor gestoken. Zoals ik al zei, gooide het beruchte incident met het schip Karine-A nog meer olie op het vuur. Met uw welnemen zou ik nu even een zijsprongetje willen maken naar de gevolgen van dit incident.
Zoals u weet, had het schip, dat grotere wapens vervoerde dan die welke doorgaans door de Palestijnen worden gebruikt, een strategische waarde voor de Israëlische leiders en ook voor de Verenigde Staten. Ofschoon er nog geen definitieve bewijzen zijn geleverd, lijkt het waarschijnlijk dat het hier om ontluikende betrekkingen tussen "iemand" van de Palestijnse Autoriteit en Iran gaat. Geachte afgevaardigden, de Palestijnse Autoriteit heeft jarenlang nauwelijks betrekkingen met Iran onderhouden. Als de voornoemde veronderstelling bewaarheid wordt, betekent dit dat de verhoudingen in het Midden-Oosten een noemenswaardige wijziging hebben ondergaan. Ik heb tot dusver geen harde bewijzen onder ogen gehad, maar het ziet ernaar uit dat de vermeende toenadering wel degelijk heeft plaatsgevonden.
Zoals u zich kunt voorstellen, geachte afgevaardigden, heeft dit alles het op zich reeds grote wantrouwen tussen beide partijen nog aangescherpt. Het vertrouwen was gebroken sinds Camp David, maar ten gevolge van de situatie tijdens de eerste dagen van de maand januari van dit jaar heeft het wederzijdse wantrouwen ongekende vormen aangenomen.
Wat staat ons te doen? Op welke wijze kunnen wij de huidige impasse doorbreken?
Er zij herinnerd aan de welbekende verklaring van de Europese Unie van eind december in Laken. Daar werd de verantwoordelijkheid voor de huidige situatie duidelijk aan beide partijen toegeschreven. Het gaat hier mijns inziens om een van de beste verklaringen van de Europese Unie. Wij moeten deze koers aanhouden. Dat is de richting die wij moeten uitgaan, zoals overigens ook tijdens de laatste Raad Algemene Zaken werd onderstreept.
Daar werd niet alleen de voornoemde verklaring afgelegd, maar werd ik bovendien verzocht om naar de Verenigde Staten te reizen in een nieuwe poging om de standpunten van de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika op elkaar af te stemmen, met name ten aanzien van de situatie waarin de Palestijnse Autoriteit verkeert. Zoals u zich wellicht herinnert, wordt president Arafat om zo te zeggen gevangen gehouden in Ramallah en blijven de Israëlische overheden erbij dat de Palestijnse Autoriteit nutteloos en overbodig is geworden.
U weet dat de Europese Unie deze mening niet deelt. Wij wensen dat de Palestijnse Autoriteit en haar president om diverse redenen op hun post blijven: ten eerste omdat zij door het Palestijnse volk zijn gekozen en ten tweede omdat wij ervan overtuigd zijn dat voor dit conflict geen militaire oplossing bestaat. Overleg is de enige uitweg. Daartoe zijn gesprekspartners nodig en de leden van de Palestijnse Autoriteit en hun voorzitter Arafat zijn door het Palestijnse volk gekozen om deze functie waar te nemen.

Daarom houden wij voet bij stuk, geachte afgevaardigden. Ik heb gedurende heel deze week de gelegenheid gehad om van gedachten te wisselen met secretaris-generaal Kofi Anan in New York en met vice-president Cheney, minister Powell en de veiligheidsadviseur van president Bush, Condoleezza Rice, in Washington met de bedoeling om eens te meer een nieuwe gezamenlijke impuls te geven aan de vreselijke situatie in het Midden-Oosten.
Ik meen te mogen stellen dat dit bezoek resultaat heeft opgeleverd. Het ligt niet in mijn bedoeling uit te weiden over de invloed van de een of de ander of de invloed van de Europese Unie. Ik beperk mij tot de feiten.
Vorige week woensdag, tijdens mijn verblijf in de Verenigde Staten, heeft premier Sharon voor het eerst sinds zijn verklaring dat hij nooit meer toenadering zou zoeken tot de Palestijnse Autoriteit 's avonds in zijn privé-woning drie vooraanstaande Palestijnse leiders ontvangen. Hij sprak met de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, de heer Aboe Ala, met de doodgeverfde nummer twee van de Palestijnse Autoriteit, de heer Aboe Mazen, en met Mohammed Rashid, die in Palestijnse financiële kringen bekendstaat als een bijzonder invloedrijk persoon. Premier Sharon heeft de voornoemde personen voor de eerste maal bij hem thuis ontboden. Ik moet hier overigens aan toevoegen dat Aboe Ala, de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, vandaag en gisteren in Washington door minister Powell is ontvangen.
Anders gezegd, het lijkt alsof er aan het eind van de tunnel weer een beetje licht schijnt. Al deze inspanningen zijn erop gericht om eens te meer de politieke dimensie te herstellen. Wij kunnen en moeten ons blijven verzetten tegen het geweld. Wij moeten de terreuraanslagen blijven veroordelen, maar het is minstens even belangrijk dat wij het conflict in een politiek daglicht trachten te plaatsen. Dat was de geest van het verslag-Mitchell; dat is de geest waarin ik als vertegenwoordiger van de Europese Unie aan de voornoemde inspanningen heb deelgenomen; dat is de geest die ons moet drijven.
Zo staan de zaken ervoor in het Midden-Oosten, geachte afgevaardigden. Ik kan niet zeggen dat ik bijster veel hoop koester. Er blijft slechts een vleugje over. Aan het begin van mijn betoog heb ik gewag gemaakt van mijn enorme frustratie, maar anderzijds ziet het ernaar uit dat er weer wat beweging in de situatie kan worden gebracht. Elke stap in de goede richting, hoe klein ook, loont de moeite. Geachte afgevaardigden, ik weet niet hoe velen onder u onlangs nog ter plaatse zijn geweest, maar de situatie van de burgers is werkelijk onhoudbaar. In normale omstandigheden ligt Jericho op 20 minuten rijden van Ramallah. De laatste tijd doe ik er ten gevolge van de talloze politieposten en militaire controles soms drie uur over.
Geachte afgevaardigden, als u het mij vraagt, stelt de Europese Unie alles in het werk om dit proces nieuw leven in te blazen. Ik acht het van wezenlijk belang dat de Europese Unie blijft samenwerken met onze vrienden uit de Verenigde Staten en met de koning van Jordanië en president Moebarak.
Enkele uren geleden had ik nog een onderhoud met de koning van Jordanië, president Moebarak heb ik enkele uren geleden aan de lijn gehad en ook president Arafat heb ik vanmorgen nog gesproken. Nogmaals, er is een teken van hoop, maar meer ook niet. Wij zullen onze inspanningen tijdens de rest van de week voortzetten. Zoals u allen weet, vindt er tijdens het weekeinde een informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in het kader van het Gymnich-overleg plaats die vrijwel uitsluitend aan de situatie van het Midden-Oosten zal worden gewijd.
Welke politieke initiatieven kunnen wij op tafel leggen? Geachte afgevaardigden, ik denk dat wij nu als volgt te werk moeten gaan: wij moeten er mede voor zorgen dat het onderhandelingsproces tussen de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad en de minister van Buitenlandse Zaken, Shimon Peres, tot een goed einde wordt gebracht. Het huidige overlegmechanisme is u allen bekend: het komt erop aan om de Palestijnse staat zo spoedig mogelijk te erkennen, nog voordat de definitieve grenzen worden erkend. In principe vormen de grenzen van 1967 de basis van de onderhandelingen ofschoon, indien nodig, grondgebied kan worden uitgewisseld om eventuele moeilijkheden te compenseren. Discussies over conflictpunten zoals Jeruzalem en de terugkeer van de vluchtelingen moeten in deze fase vermeden worden. Het wordt tijd dat men aan de slag gaat in een sfeer van wederzijds vertrouwen tussen twee staten die elkaar reeds erkennen ondanks het feit dat een ervan nog niet echt bestaat.
Dat is ons uitgangspunt. Ik kan u niet beloven dat deze opzet een succes wordt. Ik moet u overigens in alle oprechtheid meedelen dat premier Sharon mij heeft toevertrouwd dat dit voor hem geen perfecte oplossing is, maar dat hij zijn minister van Buitenlandse Zaken zal laten onderhandelen. Met andere woorden, het is lang niet zeker dat de regering van premier Sharon uiteindelijk haar fiat zal geven. Desalniettemin ben ik van oordeel dat wij ons in deze zin moeten blijven inzetten.
Het is van belang dat er een verandering in de situatie optreedt, zelfs als die voor enige opschudding zorgt. Zo niet, dan zal het geweld de boventoon blijven voeren. Dat moeten wij hoe dan ook vermijden. Het is van wezenlijk belang dat de politiek weer in het centrum van de belangstelling komt te staan. Nogmaals, dit probleem vereist een politieke oplossing, via overleg. Daarom zullen de wapens en het geweld vroeg of laat - hoe vroeger hoe beter - moeten zwijgen zodat de politieke dimensie weer op de voorgrond kan treden. Dat is de enige uitweg.
Geachte afgevaardigden, enkele dagen geleden heeft Shimon Peres de vijftien ministers van de Europese Unie tijdens de Raad Algemene Zaken in besloten kring toegesproken. Hij heeft daar iets gezegd wat mij bijzonder ter harte is gegaan, zowel vanwege de manier waarop hij zich uitdrukte als vanwege de emotie die uit zijn woorden sprak. Hij zei ongeveer het volgende: "Ik zal nooit lid worden van een regering die niet streeft naar het bestaan van twee staten: Palestina en Israël. Voor een dromer zoals ik, Shimon Peres, die reeds geruime tijd meedraait en zich steeds voor het herstel van de vrede heeft ingezet, is een wereld zonder twee staten werkelijk ondenkbaar. Als er geen twee staten komen, zullen zich mijns inziens twee volkomen negatieve en onaanvaardbare ontwikkelingen voordoen: ten eerste zal Israël in dat geval niet als een democratische staat kunnen worden bestempeld omdat het de Palestijnen onderdrukt en anderzijds zal de onstuitbare groei van de Palestijnse bevolking ervoor zorgen dat de staat Israël niet langer als een Joodse staat kan worden beschouwd" .
Om al deze valabele en doorslaggevende redenen die Shimon Peres ons, diep aangedaan, heeft uiteengezet, moeten wij blijven vechten voor de totstandkoming van twee staten. Dit moet snel gebeuren, op basis van de overeenkomsten van de VN-Veiligheidsraad, van de twee resoluties, en op basis van de voornoemde overwegingen.
Zal deze aanpak onmiddellijk effect sorteren? Daarover kan ik u geen zekerheid geven. Zijn wij bereid om tot het uiterste gaan? Daar kunt u van op aan. Let wel, geachte afgevaardigden, dat de Europese Unie of wie dan ook geen wonderen kan doen. Ik geloof dat wij in de eerste plaats onze samenwerking met de Verenigde Naties, met de Verenigde Staten, met Egypte en met Jordanië moeten voortzetten. Dat lijkt mij de beste manier om vooruitgang te boeken.
Dat doen wij dan ook, geachte afgevaardigden. U kunt ervan op aan dat Miguel Ángel Moratinos en ikzelf dag en nacht, zolang als nodig is, werken om een oplossing te vinden voor dit conflict, dat ook verregaande gevolgen voor ons, Europanen, heeft. Het gaat hier niet om een probleem dat ver van ons afstaat. Het gaat om een probleem dat ons rechtstreeks aanbelangt en dat wij in ons hart en in onze geest meedragen. Daarom is het onze plicht om door te gaan.
Geachte afgevaardigden, mijnheer de Voorzitter, met uw welnemen zou ik, al zij het heel kort, willen ingaan op twee kwesties waarover u mij om nadere toelichtingen hebt verzocht. Het eerste punt betreft Afghanistan. Commissaris Patten zal u daaromtrent meer informatie kunnen verstrekken aangezien hij de Europese Unie op de bijeenkomst van Tokio in alle waardigheid heeft vertegenwoordigd. Ik wil u slechts meedelen dat ik een persoonlijke afgevaardigde in Kabul heb. Het vervult mij overigens met trots dat het merendeel van de militaire strijdkrachten die op dit moment de Afgaanse hoofdstad beschermen en de tijdens de Conferentie van Bonn - een Europese stad - goedgekeurde regering steunen grotendeels uit Europa afkomstig zijn. Dat mag wel eens gezegd worden.
Maar liefst dertien landen van de Europese Unie hebben strijdkrachten naar Afghanistan gestuurd. Dat moet volgens mij duidelijk worden onderstreept: wij moeten trots zijn dat het vredes- en stabilisatieproces in Kabul hoofdzakelijk door burgers uit onze landen ten uitvoer wordt gelegd.
In de tweede plaats attendeer ik u erop dat wij moeten blijven werken, ondanks het woelige politieke klimaat. Zoals u weet, moet de Vergadering, de zogenaamde Grote Vergadering, in de maand juni bijeenkomen om een nieuwe regering te kiezen, hetgeen allesbehalve gemakkelijk zal zijn. De huidige regering is op min of meer evenwichtige wijze samengesteld. Het zal moeilijk zijn om het bestaande evenwicht te wijzigen, ofschoon dat hoogstwaarschijnlijk onvermijdelijk zal zijn. Daarom moeten wij tot juni intens samenwerken met de Afghaanse vertegenwoordigers en de andere drie nauw betrokken landen.
In de eerste plaats met Pakistan. Gisteren hebben zowel Chris Patten als ikzelf met de Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken gesproken. Ik meen te mogen stellen dat Pakistan uitstekend werk levert. Het verdient derhalve onze felicitaties.
In de tweede plaats met Iran. Ook dit land is van wezenlijk belang voor de stabiliteit in de regio. Wat er ook van Iran wordt gezegd of kan gezegd worden, wij moeten eerlijk toegeven dat de Iraanse vertegenwoordigers zowel tijdens de bijeenkomst in Bonn als in Tokio een constructieve houding hebben aangenomen. Ik geloof dat samenwerking onontbeerlijk is.
In de derde plaats met Rusland. Dat zijn de drie landen die de externe stabiliteit van Afghanistan bepalen. De huidige samenwerking zal worden voortgezet in een poging om ervoor te zorgen dat dit reeds in Bonn opgestarte proces in juni verder zal worden ontwikkeld en tot een goed einde zal worden gebracht.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het ook even willen hebben over de situatie in de Balkan. Ik zal mij beperken tot drie punten die mijns inziens voor controverse zorgen of kunnen zorgen. Het eerste punt heeft betrekking op de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, op Macedonië en Skopje. Ik geloof dat de politieke situatie na de ondertekening van de Ohrid-akkoorden gunstiger is dan ooit tevoren. De grondwet werd ingrijpend gewijzigd en enkele dagen geleden werd de Wet op de lokale overheden goedgekeurd. Dat was een absolute voorwaarde om de terugkeer of de toegang van de politie tot de gebieden waaruit zij enkele maanden geleden was verdreven weer op gang te brengen. Het gaat met andere woorden de goede richting uit. Ofschoon alles nog steeds niet helemaal in kannen en kruiken is, denk ik dat wij de lente in pais en vree zullen kunnen doorbrengen.
De militaire strijdkrachten van de NAVO onder leiding van Duitsland bevinden zich nog steeds ter plaatse. De regering heeft aanvaard dat hun mandaat met drie maanden wordt verlengd. De kans bestaat zelfs dat zij zes maanden zullen blijven. De Europese Unie overweegt de mogelijkheid om deze acties in de toekomst onder de verantwoordelijkheid van de Unie als dusdanig te plaatsen. Er is weliswaar nog geen definitieve beslissing gevallen, maar de mogelijkheid bestaat. Daarom meen ik te mogen besluiten dat de situatie in Skopje de goede richting uitgaat, ofschoon wij uiteraard niet te vroeg victorie mogen kraaien. Chris Patten zal het over de donorconferentie hebben. Naar mijn mening is dat een bijzonder nuttig initiatief dat ongetwijfeld heel wat economische hulp zal opleveren.
Verder hoef ik u niet te vertellen, geachte afgevaardigden, dat wij bijzonder tevreden zijn met het verloop van de verkiezingen in Kosovo. De stembusgang is in alle rust verlopen, zonder enige vorm van geweld. Ook de Servische minderheid heeft aan de verkiezingen deelgenomen. Zij is momenteel de tweede belangrijkste kracht in de Wetgevende Vergadering.
Het probleem is evenwel dat zij er vandaag, begin februari, nog steeds niet in geslaagd zijn om tot een akkoord te komen terwijl de verkiezingen, zoals u zich wellicht nog herinnert, reeds in november plaatsvonden. Er bestaat nog steeds geen overeenstemming over de president - normalerwijs zou de keuze op president Rugova moeten vallen - of over de samenstelling van de regering.
Bovendien wil het toeval dat de vertegenwoordiger van een van de Europese MIC' s, die overigens in handen van Europa zal blijven, het gebied om persoonlijke redenen heeft moeten verlaten zodat wij gedurende enkele weken met een vacuüm hebben gezeten. Ik heb tijdens mijn bezoek aan de regio getracht om de onderhandelingen nieuw leven in te blazen. Er moet immers hoe dan ook overleg worden gepleegd om te waarborgen dat Rugova, die geen meerderheid heeft, in samenspraak met de overige partijen kan regeren. Laten wij hopen dat de Wetgevende Vergadering de komende dagen aan de slag zal kunnen met een nieuwe regering en een president en dat de regering in staat zal blijken het hoofd te bieden aan de uitdagingen die haar te wachten staan.
Het laatste punt dat ik zou willen aanstippen, heeft betrekking op de Federale Republiek Joegoslavië. Zoals u weet, zijn de besprekingen tussen Podgorica, Montenegro, en Belgrado op 24 oktober in het slop geraakt. Kostunica en Yukanovic hebben met mij contact opgenomen in de hoop deze levendige onderhandelingen weer op gang te kunnen brengen. Dat is inmiddels gelukt, en wij blijven deze gesprekken bevorderen, stimuleren en leiden vanuit de Europese Unie. Ik probeer zo vaak mogelijk met beiden te overleggen. Aanstaande zondag komen wij opnieuw bijeen om na te gaan of een grondwetsherziening het referendum en de scheiding van Montenegro en Belgrado kan verhinderen. Daaraan wordt momenteel intens gewerkt: alle lidstaten van de Europese Unie zijn het erover eens dat wij onze krachten moeten bundelen om deze doelstelling te verwezenlijken.
Het was niet helemaal duidelijk of de Verenigde Staten van Amerika ons hierin zouden steunen. Na de gespreken die ik met de Amerikaanse beleidmakers heb gevoerd, kan ik u de zekerheid geven dat dit land ons standpunt deelt en bereid is ons bij de hervorming van de federale grondwet te helpen.
Geachte afgevaardigden, mijnheer de Voorzitter, er rest mij niet veel spreektijd meer. Ik beschik over 30 minuten en ik heb al 27 minuten vol gepraat. Desalniettemin zou ik nog graag even terugkomen op de eerste kwestie: het Midden-Oosten. Dat is ongetwijfeld ons prioritaire aandachtspunt. En dat moet ook zo blijven. De Europese Unie draagt in dit opzicht een enorme verantwoordelijkheid en daarom moeten wij onze inspanningen voortzetten. Het is geen gemakkelijke opdracht, maar wij mogen de moed niet opgeven. Wij moeten volhouden en doorzetten. Uiteindelijk zullen wij deze strijd winnen.
(Applaus)

Patten
Mijnheer de Voorzitter, dit is de eerste keer dat ik in een debat het woord voer onder uw voorzitterschap. Niet alleen mijn Ierse helft juicht uw voorzitterschap toe - mijn hele wezen doet dat. Ik wens u een heel succesvol voorzitterschap toe. Ik weet zeker dat wij erop kunnen rekenen dat uw voorzitterschap niet alleen succesvol, maar ook bijzonder welsprekend zal zijn.
Ik moet u alvast één mogelijke zonde opbiechten: Als ik gedurende het debat een paar minuten wegglip, is dat alleen om mijn democratische plicht elders te vervullen, waar een van de geweldige instellingen van de Unie in vergadering bijeen is om belangrijke zaken, onder andere betreffende het mededingingsbeleid, te bespreken. Ik zal dat alleen doen als het echt noodzakelijk is en ik zal onmiddellijk naar dit debat terugkeren.
Zoals het hele Parlement weet, heeft mijn vriend en collega, de heer Solana, zich onvermoeibaar ingespannen om in de bloedige puinhoop van het vredesproces in het Midden-Oosten de hoop althans enigszins te herstellen. Hij heeft ook zijn uiterste best gedaan om de verdere vooruitgang in Zuidoost-Europa, in het bijzonder in de westelijke Balkan, te garanderen. Deze vooruitgang is zonder enige twijfel mede te danken aan de stabiliteit en de hoop die de Unie in deze regio heeft gebracht.
Ik heb hier een uitstekende redevoering, waarin alle kwesties die de hoge vertegenwoordiger zo buitengewoon goed heeft aangepakt, aan de orde komen. Ik wil echter de leden van dit Parlement niet beledigen door hun intellectuele vermogens te onderschatten, en ik wil ook dat zoveel mogelijk leden de gelegenheid krijgen aan het debat deel te nemen. Daarom zal ik de vraagstukken die de heer Solana al met zoveel kennis van zaken en passie heeft behandeld, niet nog eens dunnetjes overdoen. Ik wil alleen heel duidelijk benadrukken dat ik het in alle opzichten van harte eens ben met hetgeen de hoge vertegenwoordiger heeft gezegd. Hij heeft gewezen op de opeenvolgende gemiste kansen, die tot zoveel geweld en bloedvergieten in de regio hebben geleid. De eerste gemiste kans betrof het niet uitvoeren van het Mitchell-rapport. Vervolgens is niet ruimhartig genoeg gereageerd op de redevoering van de heer Arafat op 16 september. Hij refereerde aan enkele rampzalige fouten die de loop van de geschiedenis in de regio in buitengewoon negatieve zin hebben beïnvloed, zoals bijvoorbeeld het incident met het Palestijnse wapenschip Karine-A. Wij hebben gezien hoe men steeds verder is afgegleden naar geweld: moorden die andere moorden uitlokten, geweld, onderdrukking en zinloze verwoesting. Zoals de hoge vertegenwoordiger al zei, is er in het Midden-Oosten geen sprake meer van een vredesproces, maar, zoals een krant in New York het enkele weken geleden uitdrukte, van een bloedige vete. Wij moeten ons daarmee actief blijven bezighouden om te trachten de hoop enigszins te herstellen. De hoge vertegenwoordiger noemde al enkele activiteiten die de Europese Unie ontplooit om de vrede te bevorderen en een politiek akkoord te bereiken.
Er is één ding waar ik graag speciaal uw aandacht voor wil vragen, en dat betreft iets wat de Europese Unie steeds heeft gedaan en waar nogal eens kritiek op is. Wij hebben steeds de Palestijnse Autoriteit gesteund. Deze steun heeft er allereerst voor gezorgd dat er nog steeds een reële onderhandelingspartner voor de Israëlische regering is. Daarnaast heeft deze steun ertoe geleid dat men in de Palestijnse gebieden niet is afgegleden naar anarchie. Laten wij er immers geen misverstand over laten bestaan: het alternatief voor een Palestijnse autoriteit is Palestijnse anarchie.
Wat is het alternatief voor de aanzienlijke financiële toezeggingen die wij hebben gedaan? In de afgelopen twee jaar hebben wij in de Palestijnse gebieden 400 miljoen euro uit de begroting van de Gemeenschap besteed. Dit geld, en in het bijzonder de bedragen die naar de Palestijnse Autoriteit gaan, is van maand tot maand zorgvuldig gecontroleerd om er absoluut zeker van te zijn dat het niet wordt besteed aan doelen die dit Parlement niet kan goedkeuren. Het IMF heeft maandelijks zeer nauwkeurig onderzocht hoe ons geld in de Palestijnse gebieden wordt besteed. Het moet worden gezegd dat, als de accountants van Enron ook maar eenhonderdste van de nauwkeurigheid van het IMF aan de dag hadden gelegd, er nu heel wat meer mensen nog een baan en uitzicht op een pensioen zouden hebben.

Als we naar die inzet kijken en zien dat de projecten die wij hebben gestart en andere waarin wij geld hebben geïnvesteerd, op grote schaal zijn verwoest, met opzet en met voorbedachten rade, is dat voldoende om letterlijk in huilen uit te barsten. Wij hebben gezien hoe projecten met een waarde van ongeveer 17 miljoen euro, waarin de Europese Unie had geïnvesteerd, volledig zijn verwoest. Dit komt neer op ruim eentiende van de totale verwoesting van de infrastructuur zoals die door de Wereldbank is vastgesteld. De Wereldbank stelt ook dat als gevolg van wat er in de afgelopen maanden is gebeurd, het Palestijnse nationale inkomen met ongeveer 2,4 miljard dollar is gedaald - al is hier ongetwijfeld wel sprake van een hoge mate van nattevingerwerk.
Ik stel mijzelf, en ook het Parlement, de vraag: waar is het bewijs dat al deze verwoestingen hebben geleid tot grotere veiligheid?
(Applaus)
Waar is het bewijs dat het feit dat men tot tweemaal toe terugkeert om een forensisch laboratorium, dat men ons had gevraagd te bouwen voor de Palestijnse veiligheidsdiensten, te verwoesten, de veiligheid in de Palestijnse gebieden vergroot? Waar is het bewijs dat de verwoesting van een rioolgemaal bijdraagt tot een grotere veiligheid van Israël en de Israëlische bevolking - iets waarover men zich in Israël enorme zorgen maakt en waarvoor ik ook alle begrip heb. Waar is het bewijs dat bulldozers op de landingsbaan van het vliegveld in Gaza bijdragen tot de veiligheid van Israël?
Wij weten toch allemaal dat met dit soort verwoesting van de infrastructuur, van de voorzieningen op het gebied van gezondheid en onderwijs en van de middelen van bestaan van de burgers, ook alle hoop en ieder vooruitzicht op politieke stabiliteit en veiligheid de grond wordt ingeboord.
De hoge vertegenwoordiger verwees naar onze activiteiten in Afghanistan en in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Waarom besteedt Europa dit jaar 600 miljoen euro in Afghanistan, waarvan 200 miljoen euro uit de begroting van de Gemeenschap? Dat doen wij niet alleen uit humanitaire overwegingen, maar ook om te proberen een stabielere toekomst en grotere veiligheid te garanderen voor het Afghaanse volk. Wij weten dat economische ontwikkeling en sociale vooruitgang bijdragen tot politieke stabiliteit en tot grotere veiligheid. Dat is de reden waarom wij investeren in Afghanistan en waarom de Europese Unie, de lidstaten en de Commissie tot nu toe toezeggingen hebben gedaan ter waarde van ongeveer 45% van wat volgens de Wereldbank en het Ontwikkelingsfonds van de Verenigde Naties in de komende vijf jaar in Afghanistan nodig zal zijn. Ik hoop dat sommige anderen - de Verenigde Staten, Japan, Saoedi-Arabië - in de komende jaren net zo royaal zullen zijn als wij zijn geweest.
Waarom besteden wij datgene wat wij hebben besteed in de Balkan, bijvoorbeeld in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië? In de afgelopen maanden is het Europees Bureau voor wederopbouw gestart met zijn werk in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, werk dat het even goed zal uitvoeren als het elders in de regio heeft gedaan. Wij hebben al 400 huizen hersteld, in april zullen er nog eens 300 hersteld zijn; de elektriciteit in Aracinovo is hersteld; water en elektriciteit zijn hersteld in Kumanovo. Wij hebben in belangrijke mate bijgedragen aan het herstel van het normale leven in Macedonië en daar zullen wij mee doorgaan. En opnieuw de vraag: waarom? Niet alleen vanwege humanitaire drijfveren, maar ook omdat wij in Europa uit eigen ervaring weten dat er een verband bestaat tussen economische stabiliteit en politieke stabiliteit en veiligheid. Denkt u nu niet dat ik als een soort dolgedraaide registeraccountant op dit punt sta door te drammen. Ik noem deze argumenten omdat zij zo overduidelijk waar zijn. Dat zij waar zijn, weten wij uit eigen ervaring. Als je mensen werkloos maakt, als je de infrastructuur voor het sociale welzijn van de burgers vernietigt, maak je niet alleen hun leven ellendig, maar maak je vrijwel zeker hun leven ook gewelddadiger.
Ik hoop dat ondanks alles meer mensen in de Palestijnse gebieden en in Israël bereid zullen zijn te luisteren naar de gematigden, naar hen die afgelopen kerst bij de controlepost Kalandiyah op zo moedige wijze hun mening over de toekomst naar voren brachten. Ik hoop dat men luistert naar de "Voice of Peace" -beweging. Mensen die op zo moedige wijze voor de vrede pleiten, zijn immers de enigen die werkelijk in staat zijn een oplossing aan te dragen voor het Midden-Oosten, voor de toekomstige Palestijnse Staat en voor Israël. Wie dit niet gelooft, moet eens vragen aan de leden van dit Parlement en aan iemand als de heer Hume hoe men in Noord-Ierland de vrede heeft kunnen bereiken. Dat was doordat de gematigden bereid waren om voor hun overtuiging op te komen, doordat gematigden de moed en het morele besef hadden om de straat op te gaan en te pleiten voor datgene waarvan wij allen weten dat het de enige manier is om het geweld te stoppen en een begin te maken met vrede en veiligheid.
Kijk eens naar wat er in Zuid-Afrika is gebeurd, waar de "Voice of Peace" -beweging uit het Midden-Oosten kortgeleden op bezoek is geweest. Daar heeft zich precies hetzelfde proces afgespeeld.
Ik sta dus volledig achter alles wat de hoge vertegenwoordiger heeft gezegd. Ik wil daar echter deze vraag aan toevoegen: hoeveel mensen moeten er nog sterven voordat de stemmen van de weinige gematigden die in de Palestijnse gebieden en Israël nog over zijn, werkelijk door de burgers in die gebieden wordt gehoord?
(Applaus)

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, door de gebeurtenissen van 11 september en de gebeurtenissen in Afghanistan en het Midden-Oosten is de vredesregeling in Macedonië naar de achtergrond verdrongen. Daar heeft zowel de heer Solana als de heer Patten over gesproken. Ik wil hen beiden en alle anderen die zich hebben ingezet voor de vrede in Macedonië hartelijk danken. Dit is een geweldig succes voor de Europese Unie en u heeft zich er volledig voor ingezet! Daarvoor wil de Fractie van de Europese Volkspartij u danken!

In deze dagen en weken zijn onze ogen op het oosten gericht. Over een aantal jaren treden er nieuwe landen tot de Europese Unie toe. Ik wil evenwel onderstrepen wat de hoge vertegenwoordiger gezegd heeft: voor de veiligheid in Europa is het belangrijk dat er vrede in het Midden-Oosten komt en dat wij als Europeanen vreedzaam en goed samenwerken met alle landen in het Middellandse Zeegebied.
Wij benadrukken eveneens dat wij de mensen centraal moeten stellen als wij over deze problemen spreken en dat iedereen gelijkwaardig is aan elkaar. Dat geldt voor christenen en niet-christenen in Europa, voor joden, Israëliërs in Jeruzalem of Tel Aviv en voor Palestijnen, moslims in Ramallah of in de Gazastrook. Er mag geen onderscheid worden gemaakt tussen de mensenrechten in Europa, de islamitische wereld of waar dan ook wereld.
(Applaus)
Wij zijn het eens met de heren Solana en Patten dat wij een dialoog en partnerschap nodig hebben. Daar hoort ook bij dat wij de waarheid spreken en onverantwoorde uitspraken verwerpen. De Israëlische minister-president Ariel Sharon heeft donderdag in het Israëlische dagblad Maariv gezegd - en ik citeer letterlijk: "In Libanon" - dus in 1982 - "is besloten Arafat niet te elimineren. Om eerlijk te zijn betreur ik het dat wij hem niet geëlimineerd hebben." Dat is een onverantwoorde uitspraak die tot oorlog leidt. Dit is geen uitspraak die tot verzoening leidt!
(Applaus)
Ik vind het moeilijk om dit, ook gezien mijn nationaliteit - ik ben na de oorlog geboren - hier te zeggen. De uitspraak van de Israëlische minister-president naar aanleiding van onze kritiek op zijn houding dat er in Europa sprake is van een groeiend antisemitisme is mijn ogen toch wel cynisch. Wij zijn absoluut niet antisemitisch! Wij willen dat Israël in vrede en met veilige grenzen leeft. Wij staan achter de Israëliërs. Dit heeft absoluut niets met antisemitisme te maken! Wij wijzen deze uitspraak derhalve beslist van de hand!
(Applaus)
Uiteraard stellen wij ook eisen aan de heer Arafat. Hij heeft een aantal dagen geleden een opmerkelijk artikel in de New York Times geschreven. Daarin zegt hij dat hij zich meer wil inzetten in de strijd tegen het Palestijnse terrorisme. Daarmee geeft hij aan dat hij tot dusver misschien nog niet al het noodzakelijke gedaan heeft. Derhalve verzoeken wij de heer Arafat nu zijn invloed beter aan te wenden. Wij weten evenwel dat hij niet over alle groepen in Palestina de controle heeft.
De heer Solana heeft over de wapenleveranties van de "Karine-A" gesproken. Wij willen eveneens weten waarvoor die wapens bestemd waren. Wij verzoeken de heer Arafat ons hierover de noodzakelijke informatie te verschaffen!
Mijns inziens wacht de Europeanen en Amerikanen een grote taak. De Amerikanen moeten evenwel inzien dat Israël en Palestina gelijkwaardig behandeld moeten worden en dat beide gelijk zijn aan elkaar. De minister van Buitenlandse Zaken Powell heeft een aantal dagen geleden in een interview nog gesproken over het bestaansrecht van Palestina, het recht om een zelfstandige staat te vormen. Dat juichen wij toe. Mijns inziens moeten de Europeanen en de Amerikanen samen de taak hebben zich in te zetten voor de vrede in deze regio.
Uiteraard is de heer Arafat de gekozen leider van de Palestijnen. Als wij hem niet als gesprekspartner accepteren, kan er geen vrede komen en geen dialoog ontstaan! Derhalve verzoeken wij de heren Sharon en Arafat een aanzet tot vrede te geven door met elkaar te gaan praten. Daardoor krijgen de mensen in deze regio, in het Midden-Oosten een menswaardige toekomst. Iedereen die zich daarvoor inzet, zoals de heren Solana, Patten en anderen, kan op de volledige steun van onze fractie rekenen!
(Applaus)

Sakellariou
Voorzitter, geachte hoge vertegenwoordiger, en ook de commissaris wil ik begroeten die weldra weer hier in de zaal zal zijn. Ik wil mij in de eerste plaats aansluiten bij hetgeen collega Poettering uit naam van zijn fractie gezegd heeft. Ook namens mijn fractie wil ik onze dank uitspreken voor het succesvolle beleid dat de hoge vertegenwoordiger en de commissaris de afgelopen zomer inzake Macedonië hebben gevoerd. Helaas staan de kranten voortdurend vol van zaken die in Europa niet goed gaan, maar wanneer er sprake is van een succesvol beleid, dan krijgt dat nauwelijks aandacht.
Ik wil het voornamelijk hebben over het Midden-Oosten. Ik ben geschokt door de cijfers die de Commissie heeft gepubliceerd over de verwoestingen die in de afgelopen tijd alleen al zijn aangericht bij projecten die door de Europese Unie worden gefinancierd. Daarbij gaat het nog niet eens zozeer om het punt dat er iets wordt verwoest, maar vooral waarom dat gebeurt. De Israëlische regering probeert de hele infrastructuur van een toekomstige Palestijnse staat kapot te maken en dat kunnen we niet accepteren.
Geachte hoge vertegenwoordiger, u hebt vandaag gezegd dat datgene wat daar gebeurt geen vredesproces is. Daarin geef ik u helemaal gelijk. Ik beweer in dit Parlement al anderhalf jaar dat wij het woord vredesproces niet meer mogen gebruiken. Het is een oorlog met een lage intensiteit, maar het is wel een oorlog. Het is onze opdracht om die oorlog te stoppen en te proberen een aanzet geven voor een toekomstig vredesproces. Daar zijn we echter nog ver van verwijderd.
Ik steun u volledig, mijnheer Solana, wanneer u zegt dat de EU door moet gaan. We hebben geen andere keus. Israël wil ons echter niet als bemiddelaar, zoals al herhaaldelijk gezegd is. Misschien accepteren ze u en bent u nog een keer welkom, maar wij mogen vrijwel nooit ons beleid en onze voorstellen uiteenzetten. Moeten we dan uiteindelijk alleen projecten financieren die de Israëlische regering vervolgens weer met haar pantserwagens verwoest? De erkenning van een Palestijnse staat vind ik ook belangrijk; dat is ook de enige optie, zoals collega Poettering zei. Er is een gekozen president voor deze Palestijnse staat en zowel wij als de heer Sharon kunnen niet om hem heen. Alleen met hem kan worden onderhandeld. Ik denk niet dat er aan de kant van de Palestijnen veel andere gesprekspartners zijn.
Het spijt me, hoge vertegenwoordiger, dat ik zelfs uw bescheiden optimisme niet kan delen. We kijken al anderhalf jaar toe, hoe twee totaal ongelijke tegenstanders een oorlog voeren. We kijken toe, hoe Israëlische pantserwagens huizen vernielen en Palestijnse burgers doden. We kijken ook toe, hoe Palestijnse zelfmoordenaars even onschuldige Israëlische burgers met zich mee de dood in jagen. We veroordelen vanzelfsprekend zonder mitsen en maren iedere vorm van geweld en elke terroristische daad. Maar wat hebben we daaraan? We schieten er niets mee op. Hoge vertegenwoordiger, daarom moeten wij met de Commissie nadenken over de vraag of we geen gebruik moeten maken van de middelen die wij op grond van het Associatieverdrag met Israël hebben, inclusief een eventuele opschorting van dit verdrag.

Watson
Hoge vertegenwoordiger, commissaris, u hebt, om met een Chinees spreekwoord te spreken, het twijfelachtige geluk om in een interessante tijd te leven. U beiden zoudt wel eens de architecten kunnen blijken te zijn van de nieuwe bewustwording in de Unie op het gebied van het buitenlandse beleid. Ik ben blij met de besprekingen die de heer Sharon vorige week met de Palestijnse leiders heeft gehad. Ik betreur het dat dit de eerste keer was sinds zijn aantreden dat hij rechtstreeks met de Palestijnen sprak. Ik hoop maar dat het niet slechts toeval was dat deze besprekingen vlak vóór zijn reis naar Washington DC plaatsvonden. Het is echter niet voldoende om alleen te praten over een staakt-het-vuren. Wij moeten ook praten over een terugtrekking van Israël en over een einde aan de verwoesting van de door de EU gefinancierde Palestijnse infrastructuur ter waarde van 17 miljoen euro.
Ik pleit ervoor, hoge vertegenwoordiger, om als wij inderdaad vrede willen, geen startdatum te noemen. Niettemin zijn de berichten dat sommige Israëlische reservisten weigeren buiten de grenzen van 1967 dienst te doen een bijzonder welkome ontwikkeling.
Het was immers soortgelijke druk van reservisten die tot de terugtrekking van Israël uit Libanon heeft geleid. Een andere hoopvolle ontwikkeling betreft de door Arafat geuite bereidheid van de Palestijnen om een einde te maken aan het conflict en zijn opmerkingen over de noodzaak om creatieve oplossingen te vinden. Deze voorzichtige tekenen van hoop moeten wij koesteren en stimuleren.
Hoge vertegenwoordiger, u sprak over het Mitchell-rapport en over licht aan het einde van de tunnel. Ik hoop dat het bij dit licht niet gaat om de koplamp van een tegemoetkomende trein. Soms zijn de vrienden - of de zogenaamde vrienden - van Amerika ongeveer even nuttig geweest voor het vredesproces in het Midden-Oosten als de zogenaamde loyalisten in Noord-Ierland loyaal zijn gebleken aan de Britse regering. Indien de Unie meent dat het beleid van de VS met betrekking tot het Midden-Oosten schadelijk is voor de westerse belangen, zit zij met een ernstig dilemma. Ik wens u moed en wijsheid toe bij uw gesprekken met onze vrienden aan de andere kant van de Atlantische oceaan.
Hoge vertegenwoordiger, u sprak ook over Afghanistan. Mijn fractie is bezorgd over berichten over gevechten tussen verschillende stammen in Noord- en Oost-Afghanistan. Volgens die berichten zijn als gevolg van die gevechten duizenden Pashtoen hun dorpen ontvlucht en zijn in Gardez vijftig of meer mensen gedood. Dergelijke berichten vormen een onheilspellend signaal en onderstrepen de noodzaak van een internationale stabilisatiemacht om te voorkomen dat het land afglijdt naar een burgeroorlog. Onze prioriteit zou zijn om de terroristische netwerken definitief te vernietigen. Wij vinden echter ook dat de strijders die door de VS in Afghanistan en Guantanamo Bay worden gevangengehouden, altijd moeten worden behandeld in overeenstemming met het Verdrag van Genève uit 1949, welke vragen er ook mogen zijn met betrekking tot hun status.
(Applaus)
Het Verdrag van Genève was het vierde waarin beginselen voor de behandeling van vijandelijke soldaten en burgers in oorlogstijd werden vastgelegd. Ik hoop dat u mijn pleidooi zult steunen voor de instelling van een commissie van de Verenigde Naties om dit Verdrag te onderzoeken om vast te stellen of er nog meer veranderingen nodig zijn met betrekking tot gewapende opstandelingen en terroristen die niet onder de traditionele definities vallen. Zo niet, dan verzoek ik u om er op zijn minst bij de Amerikanen op aan te dringen dat zij de amendementen van 1977 ondertekenen. Volgens deze amendementen, die Amerika tot nu toe heeft geweigerd te ondertekenen, vallen ook guerillastrijders en andere strijders onder de bescherming van het Verdrag.
In zijn State of the Union heeft president Bush een schokkende oorlogszuchtigheid aan de dag gelegd. Net als zijn milieubeleid leidt tot opwarming van de aarde, duwt zijn diplomatieke en militaire beleid de wereld in de richting van een nieuwe koude oorlog. In deze eeuw zal ieder schot dat de VS afvuurt inderdaad, om met de woorden van de dichter Emerson te spreken, "overal ter wereld klinken" . Tenzij u de Amerikanen ertoe kunt bewegen het concept van hun eigenbelang een bredere inhoud te geven en dat te ontwikkelen, lopen wij het risico van een nieuw militair millennium.
(Applaus)

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, de kroniek van een lang van tevoren aangekondigde dwaasheid in het Midden-Oosten blijft ons achtervolgen. U sprak over de frustratie van de politici; ik zou daar cynisme aan willen toevoegen. Voor de volkeren is er echter alleen droefheid, verdriet, angst, vrees en wanhoop.
Wij kunnen natuurlijk wel telkens blijven herhalen dat de Israëli' s niet hebben gedaan wat zij hadden moeten doen - wat ook klopt - maar de strategie van Sharon is nu eenmaal de Palestijnse structuren kapot te maken. Hij gelooft niet in een Palestijnse staat; hij wil geen Palestijnse staat. Heel zijn leven heeft hij gevochten tegen een Palestijnse staat. Daarom moeten wij hem dwingen in te zien dat hij nooit vrede en veiligheid zal hebben zonder een Palestijnse staat. Daarom moeten wij het vraagstuk van de politieke inmenging in Israël aan de orde stellen. Wij moeten de Israëlische samenleving aan het verstand brengen dat zij pas veilig zal zijn als er een Palestijnse staat is. De Israëlische staat heeft maar één kans op veiligheid, en dat is met een Palestijnse staat.
Deze opvatting heb ik reeds in 1972 verdedigd tijdens een grote bijeenkomst op de universiteit van Jeruzalem, en toen werd ik bijna gelyncht. Ik weet wat het betekent zich hiervoor in Israël in te zetten, maar er is geen andere oplossing. Ook moet in de Palestijnse gebieden duidelijk worden gezegd dat niet alle Palestijnen zullen terugkeren naar de Israëlische staat. Deze terugkeer zal beperkt zijn, en men moet de moed hebben dat te zeggen. Er is geen andere oplossing: een Israëlische staat is een Israëlische staat, een Palestijnse staat is een Palestijnse staat; je kunt die twee niet door elkaar halen.
De prijs die moet worden betaald is de stationering van een Europese buffermacht tussen de strijdende partijen om de veiligheid in Jeruzalem, Tel Aviv, Jaffa te garanderen maar ook de veiligheid in Ramallah, Gaza en de andere Palestijnse steden. Dan zult u mij vragen: "Wie zijn wij?" . Mijnheer Sakellariou zal zeggen: "Europa is niets; niemand luistert naar ons" . Men moet echter eerst besluiten dat men zin heeft om gehoord te worden, dat men zin heeft om te handelen en te zeggen: " Nee, de Amerikanen mogen niet overal in de wereld de lakens uitdelen" .
Wij zijn er ons als Europese Unie van bewust dat het conflict in het Midden-Oosten voortkomt uit een diepe Europese crisis. Hier gaat het om onze verantwoordelijkheid, om de verantwoordelijkheid van de Duitsers, om de verantwoordelijkheid van anderen, van degenen die de situatie van vandaag in het Midden-Oosten hebben veroorzaakt. Daarom mogen wij niet stoppen. Daarom moeten wij nu het isolement van Arafat doorbreken. Niet dat ik geloof dat Arafat geen enkele verantwoordelijkheid heeft: hij is net zo hypocriet als Sharon. Dat zijn twee oude heren die elkaar al tientallen jaren in dit gebied bestrijden. Wij weten dat de hypocrisie een van hun gebruikelijke wapens is. Zij kennen elkaar uitstekend. Zij doen precies hetzelfde. Dat is echter niet het probleem. Dit is geen morele kwestie. Zoals vandaag al werd gezegd is er een gekozen president: Arafat, en er is nog een gekozen president: Sharon. Daar kan ik niets aan doen, alhoewel ik waarschijnlijk noch voor Arafat nog voor Sharon zou hebben gestemd. Democratie is niet wat ik beslis maar wat de meerderheid van het volk beslist. Daar is niets aan te doen en daar moet men zich aan houden.
Ik kom terug op hetgeen ik zojuist zei: wij moeten Arafat uit zijn isolement halen. Daarom ook dringt onze fractie bij het Parlement aan op een uitnodiging aan Arafat en Peres om hier met ons te komen praten. Zij hebben beide de Nobelprijs voor de vrede ontvangen. Zij weten dus wat vrede is. Laten wij dus twee Nobelprijswinnaars uitnodigen om hier in Straatsburg met ons te komen praten over vrede. Laten wij druk uitoefenen op de Israëliër opdat Arafat kan vertrekken. Het is een schandaal dat Sharon beslist over het recht van Arafat om deel te nemen aan een vergadering in Brussel, Straatsburg of waar dan ook. Het is onze taak politieke stappen te ondernemen opdat zijn isolement wordt doorbroken.
Wij moeten alle NGO' s die actief zijn in het maatschappelijk middenveld geld geven en helpen bij hun organisatie, opdat er nieuwe banden kunnen worden gelegd en niet alles tussen de Israëliërs en de Palestijnen kapot wordt gemaakt, want in dit gebied zijn ook bewonderenswaardige dingen gedaan. Degenen die regelmatig naar Palestina en Israël gaan, weten dat. Daarom hebben wij een fundamentele verantwoordelijkheid. Wij moeten duidelijk maken dat hetgeen alsmaar in Israël wordt gezegd: "Er is geen oplossing" , niet opgaat.
Dat klopt namelijk niet. Er is altijd een oplossing. Ik weet dat degenen die vandaag - de heer Patten zei het al - over vrede praten, nauwelijks gehoor vinden, maar als wij kunnen aantonen dat de door ons voorgestelde initiatieven wel degelijk gehoor vinden bij de anderen, zullen zich dergelijke initiatieven snel vermeerderen. Dan krijgen wij hetzelfde als bij de soldaten die zeggen: "Wij willen de veiligheid van Israël verdedigen, maar wij willen geen Palestijns grondgebied bezetten en Palestijnen bezetten" .
Daarom hoop ik dat dit Parlement niet de moed laat zakken en invloed blijft uitoefenen op de Israëlische en Palestijnse samenlevingen. Ik hoop dat wij een krachtig gebaar zullen maken door Arafat en Peres hier in Straatsburg uit te nodigen, en aldus het isolement van Yasser Arafat zullen doorbreken.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, ik ben ingenomen met enkele standpunten die u, mijnheer Solana, zo duidelijk uit de doeken hebt gedaan, met name wat de Palestijnse Autoriteit en haar president betreft. Ik weet dat u samen met de talrijke gesprekspartners creatief en nuttig werk verricht om de opening van een perspectief te bevorderen.
Ik dank eveneens de heer Patten voor zijn pertinente, krachtige opmerkingen over de vernietiging van de infrastructuur. Deze infrastructuur was een symbool van de embryonale Palestijnse staat. Ik ben echter wel van mening dat de houding van de Vijftien meer algemeen niet navenant de ernst van de situatie in het Midden-Oosten is.
Mijns inziens bestaat het grote risico dat de meerderheid van de Palestijnen de laatste hoop op vrede in waardigheid verliest. Een volk dat dagelijks door een bezetter aan vernederingen wordt onderworpen mag in geen geval de indruk krijgen dat heel de wereld toekijkt. Laten wij dus onze stem verheffen.
Als een regeringsleider zegt te betreuren dat hij twintig jaar geleden niet de man heeft gedood die heel de internationale gemeenschap erkent als de leider van een volk en een natie, is dat - zoals de heer Poettering terecht zei - absoluut geen banaliteit.
Wat is onze mening daarover? Hoe reageert Europa op het gevaarlijke groene licht dat George Bush Ariel Sharon heeft gegeven om zijn beleid op de spits te drijven? Dit is medeplichtigheid en daarin gaat geweld schuil, net als in een donderwolk onweer schuil gaat.
Welke mening hebben wij omgekeerd over de onder de Israëlische bevolking steeds talrijker wordende tekenen van een fundamentele betwisting van het beleid van Sharon? Daarmee wordt uiting gegeven aan de fundamentele eis tot stopzetting van de militaire bezetting van de Palestijnse gebieden.
Ik denk aan de moedige verklaringen van Avraham Burg, de voorzitter van de Knesset, die zei: "Een volk van bezetters raakt uiteindelijk misvormd door de gebreken van de bezetting" . Ik denk aan de 300 mensen die dit weekend van Israël naar Ramallah zijn gegaan om een vredesboodschap aan Arafat te brengen. Ik denk aan de oproep van de 52 Israëlische officieren en soldaten om: "op te houden met strijden als de opdracht bezetting, deportatie, verwoesting, blokkade en moord is, als de opdracht is een heel volk te laten verhongeren en te vernederen" .
Uit de laatste opiniepeilingen blijkt trouwens dat er een groot wantrouwen bestaat jegens het veiligheidsbeleid van Sharon en er een bijna absolute meerderheid is voor vrede met de Palestijnen.
Zijn dergelijke feiten niet veel overtuigender dan de feiten waarvan wij gewoonlijk gebruik maken om de stem te verheffen en de onverantwoordelijke houding van de huidige Israëlische regeringsleider aan de kaak te stellen? Wat bent u van plan te doen, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, om de vredeskrachten in Israël te helpen?
Hoe belangrijk juiste woorden in de diplomatie ook mogen zijn, van Europa verwacht men nu concrete daden. Zoals ik heb voorgesteld in de open brief die ik u vorige week heb gestuurd, zou een van de grote initiatieven - waar ook Daniel Cohn-Bendit op is ingegaan - een uitnodiging kunnen zijn aan president Arafat om eventueel samen met Shimon Peres naar de Europese Raad en ons Parlement te komen. Als Sharon het lef heeft de Unie te trotseren door onze gast met geweld tegen te houden, zouden wij een gemeenschappelijk bezoek kunnen organiseren van de vijftien ministers van Buitenlandse Zaken aan Ramallah en hen een duidelijke uitspraak laten doen over de voorwaarden waaronder volgens Europa de vrede kan worden hersteld.
Hoe het ook zij, het is volgens mij uiterst urgent om de voorstanders van dialoog en vrede, aan deze en gene zijde, een perspectief te bieden. Zij hebben daar absolute behoefte aan. Tegelijkertijd zal dan Europa een kans krijgen die strookt met zijn edelste ambities, en ik weet dat dit uw wens is.

Verwelkoming
De Voorzitter
Ik heb het genoegen het Parlement te kunnen meedelen dat de heer Rodrigo Samayo Rivas, voorzitter van het Midden-Amerikaanse Parlement, en de heer Manuel Gamero Durón, vice-voorzitter, op de officiële tribune hebben plaatsgenomen. Ik heet hen van harte welkom bij ons debat over het Midden-Oosten.

Situatie in het Midden-Oosten (vervolg)
Collins
Mijnheer de Voorzitter, net als de vorige sprekers maak ook ik me grote zorgen over het feit dat de situatie in het Midden-Oosten sinds december van het afgelopen jaar tot een nieuw dieptepunt is verslechterd. Er vallen ontstellend veel doden, het conflict in de regio tussen het Israëlische en het Palestijnse volk heeft zich verdiept en de hoop dat het vredesproces kan worden hervat, is helaas afgenomen. Tussen 15 en 25 januari dit jaar zijn alleen al bij bomaanslagen meer dan 45 mensen gewond geraakt, terwijl in dezelfde periode tien mensen zijn gedood. Dit is naar alle maatstaven een onthutsend niveau van geweld en haat. Honderden Palestijnen zijn dakloos geworden doordat in het vluchtelingenkamp in de Gazastrook bijna honderd huizen door het Israëlische leger zijn vernield. Ik verwelkom ten zeerste het feit dat het Spaanse voorzitterschap in een brief aan de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken onze grote bezorgdheid heeft geuit over de schade die als direct gevolg van de Israëlische aanvallen op de Palestijnse instellingen is aangericht aan projecten die door de Europese Unie zijn gefinancierd.
Mijnheer de Voorzitter, geweld heeft noch het Palestijnse volk meer vrijheid, noch het Israëlische volk meer veiligheid gebracht. In beide gevallen heeft het geweld in de afgelopen paar maanden het tegenovergestelde effect gehad van wat aanvankelijk werd beoogd. Het geweld heeft alleen geleid tot een intensivering van de haat en de wederzijdse beschuldigingen tussen het Israëlische en het Palestijnse volk. De Israëli's en Palestijnen moeten weer naar vrede gaan zoeken en de twee partijen moeten samen en gelijktijdig optreden. De Mitchell-beginselen hebben duidelijk de globale parameters voor een algemene vredesovereenkomst vastgelegd. Elke toekomstige overeenkomst dient zowel de rechten van Israël op een leven in vrede en veiligheid te erkennen als te garanderen dat de legitieme rechten van het Palestijnse volk worden beschermd en bevorderd. Dit betekent de stichting van een levensvatbare en democratische Palestijnse staat en een einde aan de bezetting van de Palestijnse gebieden.
De Israëlische en Palestijnse autoriteiten zullen stappen moeten nemen om op het terrein van de veiligheid opnieuw tot een zekere mate van samenwerking te komen teneinde een einde te maken aan de verschrikkelijke geweldscyclus van dit moment. De personen die betrokken zijn geweest bij het plegen van de verschrikkelijke terroristische aanslagen die zich hebben voorgedaan, moeten worden gearresteerd en moeten worden berecht, met inbegrip van de terroristen die actief zijn binnen de organisaties van Hamas en Islamitische Jihad.
De recente besprekingen tussen afgevaardigden van de Palestijnse Autoriteit en premier Sharon moeten weliswaar als een in zekere mate positieve stap worden gezien, maar onderhandelingen moeten wel zin hebben en mogen onder geen enkele voorwaarde worden beschouwd als een cosmetische oefening. We mogen niet vergeten dat Yasser Arafat de democratisch gekozen leider van het Palestijnse volk is, en hij heeft op dit moment het politieke gezag en het politieke mandaat om de belangen en de behoeften van het Palestijnse volk te vertegenwoordigen. Yasser Arafat is een levensvatbare vredespartner voor Israël en hij verdient niet alleen de steun van zijn volk, maar ook die van de bredere internationale gemeenschap. Ik verwelkom het recente artikel in de New York Times waarin hij aangaf dat de Palestijnen bereid zijn een einde te maken aan het conflict met Israël. Deze oproep tot verzoening en coëxistentie moet door alle betrokken partijen worden verwelkomd.
Ik ben er vast van overtuigd dat de EU een zo actief mogelijke rol moet blijven spelen in het bemiddelen van vrede tussen de beide partijen. President Bush en premier Sharon hebben deze week een ontmoeting en ik hoop dat dit een teken is van een grotere bereidheid van de kant van de Verenigde Staten om zich weer intensiever te gaan inspannen om tot een politiek akkoord in de regio te komen. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie en de Amerikaanse regering wederzijds een belangrijke rol te spelen hebben in het beëindigen van het geweld in de regio en in het hervatten van zinvolle vredesbesprekingen.
De Israëli's en de Palestijnen moeten, tot slot, de situatie ook tot rust brengen en mogen het conflict niet laten escaleren. De aanhoudende aanvallen door Israël op de Palestijnse Autoriteit en zijn veiligheidsdiensten en installaties zijn volstrekt misplaatst. Er moet onmiddellijk een einde komen aan de invallen door het Israëlische leger in de Palestijnse gebieden en daarnaast moeten de beperkingen die het Palestijnse volk worden opgelegd, worden opgeheven. Laten we niet vergeten dat, zoals eerdere sprekers hebben gezegd, het alternatief voor de Palestijnse Autoriteit Palestijnse anarchie is.

Belder
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Er gloort weer ietwat hoop in het Midden-Oosten. Daarvoor zijn twee indicaties te geven. Ik doel allereerst op het gesprek tussen premier Sharon en vooraanstaande vertegenwoordigers van de Palestijnse Autoriteit van midden vorige week. Bovendien is een geregeld vervolg om de paar weken aangekondigd. Daarnaast ligt er de publieke verzekering van Yasser Arafat in de Amerikaanse pers dat hij een einde wil maken aan de terroristische aanslagen op Israëlische burgers. Ik hoop van harte, mijnheer de Voorzitter, dat het treffen tussen president Bush en premier Sharon aanstaande donderdag deze ontwikkelingen naar een de-escalatie van het zo bloedige Palestijns-Israëlische conflict zal bevorderen. Hoeveel doden en verwoestingen zijn er inmiddels niet aan beide zijden te betreuren! En leed, zeker persoonlijk leed valt niet in kille cijfers te vatten of louter rationeel af te wegen.
Een consequente afwijzing en bestrijding van het terrorisme blijven intussen wel dé voorwaarde voor het scheppen van enig politiek vergelijk tussen de staat Israël en diens buren. Dat mogen diverse landen in de regio zich direct aantrekken, want zij gooien willens en wetens olie op het Palestijnse en Libanese terroristische vuur. Daarom verdient de heldere waarschuwing van president Bush aan hun adres in the State of the Union van vorige week woensdag alle ondersteuning van de lidstaten van de Europese Unie.
Aan dit politiek realisme ontbreekt het evenwel op ons continent, juist nu de Europese tekortkomingen in de NAVO zo schrijnend aan het licht komen. De lidstaten van de Unie ondersteunen de pacificatie van het Midden-Oosten, vooral door een geloofwaardige effectieve bijdrage aan de hedendaagse strijd tegen de terreurnetwerken aldaar. Daar zullen Israëli's en Palestijnen wel bij varen. Daartoe roep ik de lidstaten in de persoon van hun hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, dan ook op.
Mijnheer de Voorzitter, vorige week stuurde een jongere uit mijn woonplaats Apeldoorn een roerend mailtje over vrede in het Midden-Oosten. Zijn appèl luidde: geen geweldspiraal maar een gebedsspiraal. Met de psalmist zeg ik inderdaad: bid om de vrede van Jeruzalem.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, voor mij zijn de opmerkingen van commissaris Patten - die er nu tot mijn spijt niet is - totaal onaanvaardbaar. Men kan toch niet enerzijds spreken over de absurde vernieling van de Palestijnse infrastructuur - ten aanzien waarvan wij het natuurlijk roerend met hem eens zijn -, over de selectieve uitschakeling van de Palestijnen en anderzijds geen woord spenderen aan de Israëlische slachtoffers! Dat is onaanvaardbaar maar tekenend voor het beleid dat commissaris Patten nu al maanden lang jegens Israël voert.
Ik ben blij dat de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, onder ons is. Hij tilt ons debat gelukkig op een wat hoger niveau dan wij hier in dit halfrond gewend zijn. Dit gezegd zijnde geloof ik niet, mijnheer Cohn-Bendit, dat het conflict tussen Israël en Palestina kan worden opgelost door aan te dringen op een kleine inspanning van de een en een kleine inspanning van de ander. Barak heeft voorstellen gedaan. Die kennen wij allemaal maar niemand heeft ze overgenomen. De Palestijnse Autoriteit bestaat maar wij zien dat sedert het bestaan van deze Palestijnse Autoriteit dagelijks zelfmoordaanslagen worden gepleegd op Israël. Zo ziet de realiteit er nu uit.
Als de Europese Unie echt ruimhartig wil zijn, moet zij geen toeristische reisjes plannen, zoals de heer Wurtz voorstelt. Als zij werkelijk ruimhartig is heeft zij de moed om tegen haar publieke opinie, tegen de Europese burgers te zeggen dat Israël volledig opgenomen moet worden in de Europese Unie. Dat is de enige manier om Israël veiligheid te garanderen, en de vijf miljoen Israëliërs het gevoel te geven dat zij in vrede kunnen leven naast de Palestijnen, maar binnen de Europese Unie. Dat voorstel bestaat, maar misschien is het onderhand tijd, collega' s, om hier eens serieus over na te denken.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de indruk dat hier in dit Parlement de laatste tijd in elk debat over het Midden-Oosten nagenoeg hetzelfde wordt gezegd. Het enige dat verandert, is de crisistoestand in de regio, die helaas almaar schrijnender wordt.
Sinds de laatste resolutie die in het Europees Parlement met de steun van de meerderheid van de politieke fracties is aangenomen, is het aantal terreuraanslagen op de Israëlische burgerbevolking ongetwijfeld toegenomen. Als ik het goed heb, zijn er tijdens de laatste tien dagen maar liefst vijf aanvallen gepleegd.
Wij hebben evenwel ook kunnen vaststellen hoe het Israëlische leger de Palestijnse bevolking en haar instellingen steeds verder in het nauw drijft. Er is heel wat personele en materiële schade aangericht, hetgeen ik volkomen onaanvaardbaar acht.
Temidden van al deze geweldplegingen, waarover zowel binnen en buiten de regio als ook hier in het Europees Parlement onenigheid bestaat, zouden wij over bepaalde punten overeenstemming moeten bereiken. Ten eerste kunnen terreuracties die de vrede op een afstand houden en alleen maar pijn en verontwaardiging veroorzaken mijns inziens op geen enkele wijze gerechtvaardigd worden. Ten tweede lijkt het duidelijk dat de Palestijnse Nationale Autoriteit niet in staat is om deze golf van terreur een halt toe te roepen. Ten derde is het niet geoorloofd dat in het kader van de terrorismebestrijding gebruikt wordt gemaakt van om het even welke middelen: in een rechtsstaat dient men zich aan de wet te houden en moeten de mensenrechten strikt worden nageleefd. Ten vierde moeten de strijdende partijen beseffen dat zij met gewelddaden geen stap verder zullen komen. Ten vijfde mogen wij niet lijdzaam toekijken. Integendeel, de Europese Unie moet politieke druk blijven uitoefenen en haar aanwezigheid in de regio waarborgen.
Het verheugt mij dat de Raad en de Commissie hun uiterste best doen, maar het verheugt mij nog meer te vernemen dat er licht aan de horizon schijnt. Ik onderschrijf de verklaring van de Raad, waarin wordt aangedrongen op de noodzaak om aan het leed van beide volkeren een einde te maken. Het lijkt mij volkomen nutteloos om schuldigen aan te wijzen. Ik denk dat wij er beter aan zouden doen om oplossingen te zoeken. Het Europees Parlement zou bijvoorbeeld een internationale vredesconferentie voor het Midden-Oosten kunnen beleggen, in navolging van de Conferentie van Madrid van tien jaar geleden. De heer Solana kan in dit opzicht ongetwijfeld heel wat kennis en ervaring aandragen.
Hopelijk slagen wij erin om met zijn allen de vrede te herstellen, want dat is op dit moment het enige dat telt.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, het debat van vandaag is mijns inziens een echt debat. Ik heb waardering voor de toegeeflijkheid van de Voorzitter wat de spreektijd betreft. Als de Voorzitter de politiek opnieuw in het middelpunt van dit Parlement wil plaatsen doet hij er goed aan wat toegeeflijker jegens ons te zijn. Ik wilde zeggen dat wij ons bevinden in een verschrikkelijk paradoxale situatie. Toen de Israëlische kiezers Sharon aan de regering hielpen, dachten zij meer veiligheid te verkrijgen. Zij raakten daarentegen in een dramatische situatie verzeild. Toen Bush de bittere conclusies moest trekken uit de aanslag op de Twin Towers wekte hij de indruk het kwaad met de wortel te willen uitroeien en zich daadwerkelijk te willen bezighouden met dit dramatische vraagstuk. Nu Amerika zich echter schaart achter het standpunt van Sharon, bestaat het risico dat het zijn rol als bemiddelaar verliest, die Clinton reeds op zich had genomen. Arafat schijnt op dit moment de situatie niet meer in de hand te hebben. Het Hamas-terrorisme heeft de overhand gekregen. Er is echter weinig fantasie nodig om zich in te denken wat de situatie in Palestina zal zijn als Arafat volledig uit het zadel wordt gewipt.
Dus ligt hier een taak voor ons, voor Europa. Ik wil de gemoederen niet meer dan nodig verhitten, maar mijns inziens is de oprichting van de Palestijnse staat - en vele collega' s hebben dat al gezegd - de enige manier om Israël veiligheid te geven. Laten wij dus van meet af aan duidelijk maken dat wij bereid zijn deze staat te erkennen. Ten tweede hebben wij speciale betrekkingen nodig met de Israëlische staat en de Palestijnse staat. Ik spreek niet per se over toetreding tot de Unie, zoals de heer Dupuis heeft gedaan, want misschien zal daar iemand aanstoot aan nemen, maar als Europa daadwerkelijk de rekening met de geschiedenis van de twintigste eeuw wil vereffenen, kan het zich niet beperken tot de uitbreiding. Dan moet het de gevolgen van de Europese geschiedenis ten volle dragen.

De Clercq
Mijnheer de Voorzitter, de recente Palestijnse zelfmoordaanslagen, de harde reactie van Israël daarop en onder meer de uitspraken van premier Sharon over Arafat hebben het Israëlisch-Palestijnse conflict weer eens verder op de spits gedreven. Deze spiraal van geweld moet nu hoogdringend worden onderbroken. De internationale gemeenschap moet er bij beide partijen op aan blijven dringen tot een duurzame oplossing te komen en de terreur te staken. Een lichtpunt is alvast het overleg tussen premier Sharon en enkele Palestijnse officiële vertegenwoordigers van afgelopen weekend.
Wat de Europese Unie betreft zou een kordater optreden welkom zijn. We moeten onze positie in de vredesgesprekken versterken, gelet op de uitzonderlijke belangen - en in de eerste plaats de humanitaire belangen - die op het spel staan. De Europese leiders mogen nu niet langer meer aan de zijlijn toekijken op het gevaar af dat een veel groter en uitgebreider conflict in het Midden-Oosten ontstaat. Het vredesproces zal een langdurig en lastig proces zijn, maar ik blijf ervan overtuigd dat we met het nodige vertrouwen, de onontbeerlijke politieke wil en het noodzakelijke doorzettingsvermogen ons gemeenschappelijk doel kunnen bereiken, namelijk een vreedzaam en welvarend Midden-Oosten.

Morgantini
Ook ik heb een sprankje hoop. Mijns inziens heeft men nu in dit Parlement een sterker bewustzijn van niet alleen de tragedie die zich voltrekt, maar ook de verantwoordelijkheden, en niet in de laatste plaats van onze eigen verantwoordelijkheden.
De heer Solana heeft herhaaldelijk gezegd dat wij veel kansen hebben gemist. Ik vrees weliswaar dat wij nog meer kansen zullen missen, maar belangrijk is nu dat dit bewustzijn tot stand is gekomen.
Ik moet in alle eerlijkheid zeggen dat de instemming van Bush met het beleid van Sharon onverantwoord, avontuurlijk en zelfs onmenselijk is. Het gaat niet om een gebrek aan vertrouwen tussen beide partijen: dit is een duidelijk, weloverwogen beleid, en Sharon steekt dit niet onder stoelen of banken in zijn toespraken tot de Knesset. Hij wil geen Palestijnse staat, tenzij het een staat is van de bandustan, en hij wil de bezette gebieden niet teruggeven. Ik begrijp niet waarom wij dit niet willen inzien en dienovereenkomstig handelen. Ongetwijfeld heeft ook Arafat bepaalde verantwoordelijkheden. De terreuraanslagen zijn een ware tragedie voor zowel de Palestijnen als de Israëliërs.
Ik put echter hoop uit de woorden van commissaris Patten, uit de woorden van de heer Solana, uit de daden en gebaren, maar ik kan niet zeggen dat ik hoge verwachtingen heb van de Israëlische samenleving. Zaterdag zijn wij samen met driehonderd Israëliërs - jongeren, kleurlingen, jongeren die dienst weigeren in de bezette gebieden, vrouwen, hoogleraren - door checkpoint Kalandiyah gegaan. Wij liepen grote risico' s want de Israëliërs werd gezegd dat het verboden was de bezette gebieden te betreden. Met zijn driehonderd zijn wij door checkpoint Kalandiyah gegaan om Arafat te ontmoeten. De jonge Israëliërs hebben hem gezegd: "Wij willen vrede; wij zijn het andere Israël" , en Arafat heeft hen omarmd. Het belangrijkste is echter dat wij ' s middags de Palestijnen en de Palestijnse organisaties hebben ontmoet, en ook zij hebben blijk gegeven van hun wil tot vrede. Ik geloof derhalve dat wij in deze krachten moeten geloven en hen moeten helpen.
Net als Cohn-Bendit heb ik zin in provocatie. Als Arafat de gebieden verlaat, zullen wij er misschien niet meer in slagen hem terug te laten gaan. Daarom moeten wij ons hierop voorbereiden. Wij moeten ervoor zorgen dat Aboe Ala en Burg hier naar toe komen. Mijns inziens is de internationale bescherming van het Palestijnse volk van fundamenteel belang. Ik geloof eveneens - en wat dat betreft schaar ik mij achter hetgeen de heer Sakellariou zei - dat het onontbeerlijk is concreet op te treden en eventueel de Associatieovereenkomst op te schorten. Israël moet namelijk de mensenrechten respecteren.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, de tragische situatie van Palestina geeft twee - alleen voor utopisten bittere - politieke waarheden weer. Elke natie streeft ten eerste van nature naar soevereiniteit, dat wil zeggen naar de volledige beschikking over het grondgebied dat haar toebehoort en waarop zij zich overeenkomstig haar aard kan organiseren. Het zijn dus ten tweede niet de grenzen die conflicten veroorzaken, maar de afwezigheid van zekere, erkende grenzen. Het is niet de scheiding tussen de naties die oorlogen veroorzaakt maar hun vermenging. Waar dan ook ter wereld zijn de multi-etnische en multiculturele samenlevingen op bloedige wijze mislukt, hetgeen de talrijke utopisten hier echter niet belet om van onze Europese samenlevingen een proefterrein te willen maken. Ik heb grote bewondering voor het realisme van de heer Cohn-Bendit als het om het Midden-Oosten gaat, maar zijn realisme staat volkomen haaks op de grillen van zijn vrienden en van hemzelf als het bijvoorbeeld om de situatie in Frankrijk gaat.
Dat neemt echter niet weg dat de dramatische maar partiële avonturen - de bloedige aanslagen, de wapenhandel, de wederzijdse beschuldigingen van moord, het terrorisme, de herhaaldelijk mislukte wapenstilstanden, de onaanvaardbare verwoestingen - treurige gevolgen hebben. Deze gevolgen mogen wij echter niet verwarren met de onderliggende oorzaken. Het fundamentele probleem is dat er nooit vrede zal zijn als de Israëliërs en Palestijnen niet over een eigen grondgebied kunnen beschikken, binnen erkende grenzen, en de mogelijkheid krijgen zichzelf binnen dat grondgebied vrij te besturen, zonder bedreiging en inmenging van buitenaf. De Israëlische staat heeft nu driekwart van het oude Palestijns grondgebeid onder Brits mandaat. Hij moet accepteren dat de Palestijnen op het resterende kwart in vrijheid en vrede kunnen leven.
Hoe gevoelig bepaalde plekken met een bijzondere godsdienstgeschiedkundige weerklank ook mogen zijn voor de Joodse geest en de geest van andere gelovigen, er moet een einde worden gemaakt aan de kolonisatie van de sedert 1967 bezette gebieden. De resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties moeten worden geëerbiedigd en er moet een einde worden gemaakt aan de nu al 35 jaar durende militaire bezetting, die een absoluut record is in de geschiedenis. Natuurlijk heeft Israël het recht op serieuze garanties in ruil voor terugtrekking. Deze garanties kunnen worden verleend in het kader van de Organisatie van de Verenigde Naties en met name door de Verenigde Staten van Amerika. Zij moeten evenwel serieuzer zijn dan de garanties die het conflict van 1967 niet konden voorkomen. Wij zijn echter niet meer in 1967. Daarom moet Israël aantonen dat het sterker is dan zijn overwinningen en zich terugtrekken uit de bezette gebieden. Pas dan kan de vrede wederkeren in het Midden-Oosten.

Brok
Voorzitter, commissaris, hoge vertegenwoordiger, bij de huidige bomaanslagen in het Midden-Oosten, gericht tegen Israëlische burgers, gaat het vermogen van de gematigden om een coalitie aan te gaan snel verloren. Voor mij is er een verschil of burgers willekeurig worden vermoord, of mogelijke plegers van aanslagen worden vervolgd of dat men aan de andere kant een termijn stelt van zeven dagen en extremisten als het ware worden uitgenodigd om precies op het juiste moment de vele mogelijkheden voor besprekingen teniet te doen.
Wij zien dit bijvoorbeeld bij het Israëlische nederzettingenbeleid dat verder wordt voortgezet, maar ook bij de situatie waarin aan Arabisch-Palestijnse zijde vluchtelingen zonder perspectief blijven en als wapen worden ingezet. Men blijft daar met de gedachte spelen dat ze weer naar hun oorspronkelijke woonplaatsen terug moeten keren, waardoor de levensvatbaarheid van de staat Israël zelf ter discussie wordt gesteld. We zien het ook daaraan, dat de infrastructuur op Palestijns gebied vernietigd wordt, en wel in sectoren die niets met terrorismebestrijding te maken hebben maar die - zoals commissaris Patten terecht heeft gezegd - perspectieven op ontwikkeling de grond in boren.
Om deze redenen moeten we duidelijk maken dat wij als Europese Unie een nieuw uitgangspunt moeten zoeken. Het is, geachte hoge vertegenwoordiger, misschien ook niet goed dat u met serieuze bedoelingen de ene week naar het Midden-Oosten reist en de Amerikaanse vertegenwoordiger de week daarna. Zo slingeren we heen en weer en komen we niet verder. Waarom gaat u er niet in dezelfde week samen naartoe om te onderstrepen dat het een gezamenlijk Europees en Amerikaans initiatief is? Daarmee maken we duidelijk dat wij vinden dat ze niet op deze manier door kunnen gaan. U moet er samen heen gaan en geld meenemen om perspectieven te kunnen bieden en tegelijkertijd veiligheidsgaranties te kunnen geven.
We moeten een nieuw uitgangspunt zien te vinden. Met de methode die we tot nog toe hebben gevolgd zullen we het niet redden. Aan het adres van de heer Sakellariou en anderen wil ik zeggen dat we ook niets zullen bereiken met het aannemen van resoluties waarin we de schuld eenzijdig bij één partij leggen. Dan doen we namelijk de mogelijkheid teniet, als bemiddelaar op te treden.

Swoboda
Voorzitter, hoge vertegenwoordiger, commissaris, de verklaringen die u vandaag heeft afgelegd, zijn dan wel niet optimistisch of positief, maar ze geven wel een realistisch beeld.
Ik ben erg blij dat de Europese Unie na een kort moment van aarzeling duidelijk heeft laten zien dat ze niet bereid is maatregelen te accepteren die de Palestijnse infrastructuur vernietigen, temeer daar die ook nog met geld van de Europese Unie is gerealiseerd. Daarbij gaat het er niet om, Israël het recht te ontzeggen zich tegen terreur te verdedigen, maar wel dat excessieve maatregelen, die werkelijk niets met terreurbestrijding te maken hebben, door ons krachtig veroordeeld en van de hand gewezen moeten worden. Ik ben erg blij dat beide vertegenwoordigers dat duidelijk en op niet mis te verstane wijze hebben gedaan en dat ze hun standpunt naar voren hebben gebracht zonder te vervallen in heftige, emotionele bewoordingen.
Dat is daarom zo belangrijk omdat het vredeskamp in zowel Israël als Palestina - en dat bestaat in beide landen - wacht op de stem van Europa. Ik steun alle pogingen om gezamenlijk met de Verenigde Staten op te treden. Waar dit echter niet mogelijk is, moet de Europese stem hoorbaar, ja duidelijk hoorbaar zijn.
Met de tweede opmerking die ik zou willen maken, over de Balkan, kan ik alleen maar beamen wat hier allemaal al gezegd is. Ik vraag alleen om daarnaast toch vooral te kijken naar de situatie in Albanië, waar de ontwikkelingen op dit moment niet bepaald positief zijn. Ik wil heel helder en duidelijk stellen dat ik me niet kan voorstellen dat wij met Albanië een associatieverdrag sluiten, als Albanië er niet zelf voor zorgt dat er stabiliteit in het land komt. Wat er in de afgelopen weken is gebeurd, is helaas geen bijdrage aan die stabiliteit. Wij willen stabiliteit op de Balkan, we hebben veel gedaan, met grote inspanningen, om die stabiliteit te bereiken en nu moet die stabiliteit niet door krachten op de Balkan zelf weer teniet worden gedaan. Daarom wil ik u beiden vragen om met name de ontwikkelingen in Albanië nauwlettend te volgen en onze standpunten daarover duidelijk naar voren te brengen.

Van der Laan
Dank u wel Voorzitter. Na maandenlang hartverscheurend zinloos geweld in het Midden-Oosten moeten we nu elk klein sprankje hoop koesteren en stimuleren. President Arafat heeft aangegeven te willen onderhandelen met welke Israëli dan ook en mee te willen zoeken naar een creatieve oplossing voor de terugkeer van de vluchtelingen. Dat zijn twee moedige stappen vooruit die onze steun verdienen en onmiddellijk beantwoord zouden moeten worden door een even genereus aanbod van premier Sharon. Daarnaast zien we dat er in Israël een verschuiving onstaat in de publieke opinie ten aanzien van een van de kernproblemen van het conflict, te weten de illegale bezetting van de Palestijnse gebieden. Er zijn inmiddels honderdtien reservisten van het Israëlische leger die een petitie hebben getekend waarin zij weigeren nog langer deel te nemen aan deze bezetting. Deze dappere soldaten verdienen de openlijke en krachtige steun van de Europese Unie, omdat zij kiezen voor het internationale recht en voor de mensenrechten in plaats van voor hun orders en voor de weg van de minste weerstand. Zij slaan wél de weg in van de vrede, weg van de bezetting, weg van de terreur en de staatsterreur, maar naar de onderhandelingstafel en hopelijk op lange termijn naar de vrede. Ik hoor graag van de heren Solana en Patten of zij bereid zijn deze steun uit te spreken.

Morillon
Wij delen uw gevoelens van frustratie, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, en stellen tot ons grote verdriet vast dat de situatie in het Midden-Oosten in de afgelopen maanden sterk achteruit is gegaan, alhoewel wij na 11 september allen overtuigd waren van de noodzaak van een politieke oplossing.
Ik wil hier enkel herinneren aan de slotverklaring van de speciale bijeenkomst van het mediterraan forum dat in november jongstleden in Brussel is gehouden kort voordat wij hier, op 13 december, gingen stemmen over de aanbevelingen met het oog op de vastberaden verklaring van de Raad van Laken. In deze verklaring was sprake van de zo spoedig mogelijke en onvoorwaardelijke tenuitvoerlegging van het Tenet-plan en de aanbevelingen van het Mitchell-comité. Daarin werd herhaald, mijnheer Cohn-Bendit, dat volgens ons de instelling van een onpartijdig mechanisme van toezicht in het belang zou zijn van beide partijen.
Helaas moeten wij vaststellen dat dit alles dode letter is gebleven en dat door de laatste gebeurtenissen de deur voor elke serieuze poging tot hervatting van de onderhandelingen eerder is gesloten. Evenals Willem van Oranje geloof ik dat het niet nodig is te hopen om te ondernemen, of te slagen om te volharden, en daarom moeten wij u, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, gelukwensen met alle pogingen die u onderneemt om de volkeren van Israël en Palestina de hoop terug te geven die nu zo zeer verstek laat gaan.
Wij kunnen u alleen maar een hart onder de riem steken en u vragen de initiatieven tot overleg tussen de Verenigde Naties, de Verenigde Staten en meest betrokken Arabische landen voort te zetten en samen met hen voorstellen uit te werken voor de noodzakelijke maatregelen tot herstel van het vertrouwen en het wederzijds respect, zonder welke de huidige spiraal van geweld nooit doorbroken kan worden.
Daarom ben ik er niet voor dat het Parlement vandaag banvloeken uitspreekt. Zoals commissaris Patten reeds tijdens zijn laatste redevoering hier in de plenaire heeft gezegd: "What is past, is past" . Ons interesseert de toekomst, de nabije toekomst. Ik meen trouwens de mening van de meerderheid van de collega' s hier te vertolken als ik zeg dat wij bereid zijn - en waarom eigenlijk niet, Voorzitter Cox? - om als Parlement zelf een initiatief te nemen en een nieuwe uitnodiging te richten aan vertegenwoordigers op het hoogste niveau van de twee landen, en eventueel aan Arafat zelf, opdat zij ons komen uitleggen wat hun plannen zijn, zoals in september 2000 de voorzitters van de Palestijnse Wetgevende Raad en de Knesset hebben gedaan.
Wij willen eveneens dat samen met het voorzitterschap van de Raad de mogelijkheid wordt onderzocht van een ambitieuze vredesconferentie. Deze zou in het teken moeten staan van dezelfde geest als de in Madrid gehouden Conferentie waaraan u, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, zoals u zelf heeft gezegd, een zo belangrijke bijdrage hebt geleverd. Als wij consequent willen zijn in onze vastberaden en onvoorwaardelijke strijd tegen het terrorisme, moeten wij, ook in ons eigen belang, een zo actief mogelijke bijdrage leveren aan de redding van het vredesproces, met inachtneming van de legitieme rechten van de volkeren in dit gebied.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, de Europese reactie is iets beter gestructureerd dan gebruikelijk en komt precies op tijd.
Nu is ruimschoots gebleken dat de politiek van Sharon een slag in de lucht is. Bij gebrek aan politieke perspectieven leidt het recept uit het Oude Testament "oog om oog, tand om tand" , regelrecht tot verschrikking en chaos. Bloed ruikt bloed. In feite is dat een terugkeer tot de Middeleeuwen, of zelfs de prehistorie.
Het is derhalve hoog tijd dat de Raad van de Europese Unie, de Commissie en onze regeringen dit hardop zeggen, wat de president van de Verenigde Staten ook moge denken. Sharon, en niet Arafat, heeft de mogelijkheid om een einde te maken aan het conflict. Hoe? Wel, heel eenvoudig door het internationaal recht te respecteren, de repressieve bezetting van Palestina te beëindigen en zich terug te trekken achter de internationaal erkende grenzen van Israël.
Het beste middel om zowel de Israëlische als de Palestijnse burgers te beschermen is het herstel van een waarachtige grens tussen beide volkeren. Men komt niet uit de impasse van de haat als men Arafat vernedert en destabiliseert. Men komt uit de impasse als men de grond verdeelt en het Palestijnse nationale feit erkent, niet op middellange termijn maar onmiddellijk.
Mijnheer Solana, mijnheer Patten, laten wij dat ondubbelzinnig zeggen. Dat is de urgente boodschap die de vertegenwoordigers van Europa moeten overbrengen.

Nicholson of Winterbourne
Mijnheer de Voorzitter, ook ik feliciteer de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, en commissaris Patten voor hun onvermoeide werk. We delen uw frustratie over het gebrek aan resultaten.
Is de tijd nu gekomen dat we verdergaan van dialoog naar gedeelde partnerschappen, waarbij we over vermeende religieuze verschillen heen stappen om het algemene menselijke kwaad van armoede, slechte gezondheid en analfabetisme aan te pakken? De plaats voor een dialoog is nu toch zeker binnen de islam, tussen moslim en moslim, om manieren uit te werken om af te rekenen met foute jihads, en daarbij verwrongen interpretaties van de koran te verwerpen die onvermijdelijk tot ondoordacht martelaarschap en terroristische aanslagen leiden. De islam is een religie die vrede, gelijkheid en een veilig leven voorstaat.
Ondertussen moeten we iets doen aan het ontbreken van democratie in de oliestaten. Hier kunnen we helpen door te bouwen aan de burgermaatschappij en kunnen we middelen zoals onze Associatieovereenkomst met Egypte gebruiken om ontwijfelbare invloed uit te oefenen.
De hoge vertegenwoordiger Solana noemde de Islamitische Republiek Iran. Ik deel zijn mening. Ik vind dat we in Teheran zo snel mogelijk een bureau van de Commissie moeten openen. Dit is een islamitisch land, maar toch een democratie; het heeft een sharia, maar ook een parlement. Iran is zeker een deel van de oplossing in plaats van een deel van het probleem - een vredige maatschappij in een gewelddadige regio. Ik dank onze commissaris en onze hoge vertegenwoordiger en hun medewerkers voor al hun werk.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, de recente opmerking van de Israëlische premier Ariel Sharon dat het hem spijt dat hij in 1982 in Libanon Yasser Arafat niet heeft gedood, is onvergeeflijk. Maar ik neem aan dat deze opmerking ons niet hoeft te verbazen: het terroristische gedrag van de heer Sharon zelf in Libanon, toen hij de bloedbaden in de vluchtelingenkampen Sabra en Shatila toeliet, is naderhand veroordeeld door de Commissie van onderzoek onder leiding van Kahan van Israël. Gegeven dit feit valt het te betreuren dat hij daarna tot premier van Israël is gekozen, aangezien dit de oorzaak van veel van de huidige problemen is.
De huidige Israëlische politiek is belachelijk en contraproductief. Hoe kunnen ze eisen dat Arafat zich gedraagt alsof hij de leider van een normale staat is, terwijl ze hem tegelijkertijd vrijwel tot een gevangene in zijn eigen huis maken, zijn luchthaven en zijn omroepstation vernielen en hem vernederen? Door wie willen ze hem vervangen? In de situatie na 11 september is de Europese Unie overgevoelig in haar aanpak van het Midden-Oosten. We zijn inderdaad een bemiddelaar en we moeten krachtdadig zijn in die aanpak. Het feit dat de Amerikanen bij ons in het krijt staan vanwege de solidariteit en de steun die we hebben geboden toen zij die nodig hadden, moet betekenen dat wij recht hebben op een wederzijdse reactie van hen. En in plaats van de marionet van Israël te zijn, zouden zij met ons moeten meewerken aan een onpartijdige beleidsaanpak van de tragedie in het Midden-Oosten. Als dat niet gebeurt, moeten we zelfstandig handelen. Het is frustrerend dat de Verenigde Staten door hun huidige standpunt veel meer een deel van het probleem aan het worden zijn dan een deel van de oplossing.

Menéndez del Valle
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Solana en de heer Patten voor hun langdurige en onvermoeibare inspanningen. Ondanks alles blijven zij zich inzetten voor het herstel van de vrede in het Midden-Oosten.
Het is een feit dat wij geconfronteerd worden met een frustrerend, wreedaardig en - om zo te zeggen - surrealistisch schouwspel. Surrealistisch omdat wij ons momenteel in een situatie bevinden waarin de premier van Israël geen steun verleent aan de constructieve conclusies van zijn minister van Buitenlandse Zaken. Surrealistisch ook omdat de heer Sharon zich beklaagt dat hij de naar zijn zeggen volkomen "irrelevante" Arafat in 1982 in Beirut niet uit de weg heeft geruimd en de Palestijnse Autoriteit als terreurbeweging afdoet, maar desalniettemin drie vooraanstaande vertegenwoordigers van die zogenaamde terreurorganisatie ontvangt. Surrealistisch omdat van Arafat wordt geëist dat hij het terrorisme bestrijdt terwijl Israël tezelfdertijd - en met onze toestemming - de middelen waarover de Palestijnse Autoriteit beschikt om het terrorisme uit te bannen, bombardeert en vernielt.
Maar goed, dit surrealisme is welkom als het ons dichter bij de vrede en bij de ontwikkeling van Palestina en de rest van de regio brengt. Ik hoop evenwel dat dit gebaar van de heer Sharon om zich met vermeende terroristen van een vermeende terreurorganisatie in te laten niet weer een poging is om tijd te winnen met het oog op zijn onderhoud met president Bush morgen in Washington. Hopelijk vergis ik mij.
Ik zou de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, een vraag willen stellen in verband met het door Israël in beslag genomen schip, de beruchte Karine-A. Ik meen uit zijn woorden te kunnen afleiden dat het onderzoek naar de bewijzen die de betrokkenheid van Iran moeten staven, gebaseerd is op iets meer dan de aanwezigheid van wapens made in Iran. Het feit dat wapens in een bepaald land gefabriceerd worden, betekent niet noodzakelijkerwijs dat ze ook door de regering van datzelfde land worden geleverd.
Mijnheer de Voorzitter, ik eindig mijn betoog met deze woorden omdat het in deze tijden waarin sprake is van een drieledige as van het kwaad en waarin demonisering van de situatie en wederzijdse verdachtmakingen schering en inslag zijn wel eens bijzonder gevaarlijk zou kunnen zijn om dergelijke vermoedens over de door de heer Bush ten tonele gevoerde onzichtbare vijanden de wereld in te sturen.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, dit debat gaat grotendeels over de situatie in het Midden-Oosten. Ik ben er niet zeker van of de grotendeels eenzijdige toon van deze Vergadering wel nuttig is. Ik onderschrijf de oproep van de heer Brok voor een evenwichtigere benadering, maar ik wil ook, zoals gevraagd, de gelegenheid grijpen om kort in te gaan op een ander crisisgebied dat momenteel steeds meer zorgen baart en waar de Europese Unie de mogelijkheid heeft om enige invloed uit te oefenen.
Ik doel hier op Zimbabwe. Zelfs als er verkiezingswaarnemers worden toegelaten, moeten we druk op de heer Moegabe blijven uitoefenen om de verkiezingen vrij en eerlijk te laten verlopen. We willen niet achteraf alleen maar kunnen registreren dat de verkiezingen oneerlijk waren, en alleen maar handenwringend kunnen toekijken. We willen dat de aanwezigheid van waarnemers geweld en verkiezingsfraude ontmoedigt, zodat het Zimbabwaanse volk echt een vrije keus kan maken. Velen van ons zijn nog steeds verontrust door de berichten vanuit Zimbabwe over de situatie ter plaatse. Ik doel op het feit dat afgelopen week vijf aanhangers van de MDC zijn gedood, dat demonstraties en bijeenkomsten van de MDC door de politie zijn verstoord, en dat de onafhankelijke pers is beperkt - de correspondent Basildon Peta van de Independent is eerder vandaag gearresteerd op grond van de Wet Openbare orde en veiligheid en de Australische journaliste Sally Sara is de toegang geweigerd. Men zou kunnen menen dat deze zaken bij elkaar al een schending van de EU-voorwaarden zijn.
Ik heb enkele vragen voor de heer Solana. Op welke manier wordt er bij de regering van Zuid-Afrika op aangedrongen om meer regionale druk op de regering van Moegabe uit te oefenen? Zijn de maatregelen voor de tenuitvoerlegging van intelligente sancties nu ingesteld? Hoezeer moet de situatie verslechteren voordat deze sancties worden opgelegd? Wordt de reactie van de Europese Unie volledig gecoördineerd met die van de Verenigde Staten?

Wiersma
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Praten over het conflict in het Midden-Oosten betekent geplaatst worden voor het wezenlijke dilemma om een balans te vinden tussen het recht op veilige grenzen van Israël en een levensvatbare Palestijnse staat. We zijn verder van dit doel verwijderd dan ooit, zo lijkt het wel. Niemand voelt zich meer veilig, noch in Israël noch in de Palestijnse staat. Niemand lijkt in staat een objectieve rol te spelen om het vredesproces weer op de rails te krijgen. De extremisten bepalen de agenda en de Amerikanen lijken de harde opstelling van premier Sharon te tolereren. Hoe men ook de positie van president/voorzitter Arafat definieert, het lijkt mij dat er zonder hem een chaos zou ontstaan in de Palestijnse gebieden.
Wat kan de Europese Unie doen? Ik denk vooral in gesprek blijven. Ik steun die collega's die zeggen dat we met beide partijen in gesprek moeten blijven en druk moeten uitoefenen op Israël om de Palestijnse Autoriteit als enige relevante gesprekspartner te accepteren en zo de weg naar overleg terug te vinden. Maar we moeten ook aan Arafat blijven vragen om de terroristen in eigen huis aan te pakken.
De Europese Unie zou bereid moeten zijn om in dit kader een bepaalde vorm van samenwerking met Israël op te schorten, maar dit ook jegens de Palestijnse Autoriteit niet uit te sluiten, wanneer zou blijken dat de strijd tegen het terrorisme niet serieus wordt aangepakt.
Dat brengt mij nog op een ander punt dat ik graag aan de heer Solana zou willen voorleggen. Het conflict in het Midden-Oosten heeft ook te maken met de relatie tussen de EU en de Verenigde Staten en die kwestie is tevens van belang in de strijd tegen het terrorisme. Ook zou ik graag zijn reactie kennen op de uitspraken van president Bush, die spreekt van de as van de duivel en de drie landen die hij daarmee bedoelt. Wat is daarop de reactie van de Europese Unie? Leidt dit tot een nieuwe verwijdering tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten? Ik zou met name willen weten welke consequenties die uitspraken van president Bush hebben voor het beleid van de Europese Unie, met name ten aanzien van Iran. Ik zou wel eens willen weten hoe de Raad Iran evalueert, maar ook de andere landen die door de Amerikanen worden beschuldigd van staatssteun aan het terrorisme. Dit wordt volgens mij in de komende tijd een belangrijk punt, eveneens in verband met het nieuwe debat over de militaire superioriteit van de Verenigde Staten en met de militaire zwakte van de Europese Unie.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, als laatste afgevaardigde op de sprekerslijst voor dit debat stel ik een zeldzame mate van eensgezindheid vast. Daarmee gaat echter ook diepe bezorgdheid en een verlangen naar positieve resultaten gepaard. Dit is inderdaad het ergste moment in de Palestijnse kwestie: is de tragedie op haar toppunt en volgt nu de catharsis, of is de situatie uitwegloos?
Wij zijn geen rechters maar moeten toegeven dat de politiek van Sharon erin geslaagd is zelfs de Israëli' s tot slachtoffers te maken. Zijn beleid is uitweg- en perspectiefloos. Droomt Sharon soms van een definitieve oplossing van de Palestijnse kwestie, van een oplossing echter die associaties oproept met een uiterst kwalijke tijd uit Europa' s verleden? Ook de Amerikanen hebben echter verantwoordelijkheden. Zij begrijpen niet dat zij door steun te verlenen aan uitwegloze politieke doelstellingen hun eigen politiek en hun eigen rol ondermijnen.
Hebben wij als Europeanen het toekijken bij de gebeurtenissen? Zeker niet! Mijns inziens hebben de voorstellen van commissaris Patten en de hoge vertegenwoordiger, de heer Solana, en al hetgeen hier gezegd werd, een heel serieuze inhoud. Zij kunnen de grondslag vormen voor een beleid. Ik geloof niet dat wij als Europese Unie bij de gebeurtenissen toekijken en in zekere zin Sisiphuswerk verrichten, dat wil zeggen de steen de berg oprollen die anderen telkens weer naar beneden gooien.
Wij moeten echter ook andere dingen in de gaten houden. Nu hebben wij een crisis in het Midden-Oosten, en spanning aan de grenzen van de Europese Unie. Wij hebben echter ook een interne crisis: de crisis in de Balkan. Daarom noemde de heer Solana terecht de labiele situatie in Albanië, rondom Kosovo, Montenegro en heel het omringend gebied. Daar hebben wij geen breekbaar evenwicht, maar een labiel evenwicht, en dat is veel erger. De grootste inspanningen in de Balkan komen van de Europese Unie. Deze waren tot nu toe succesvol en daarom moeten wij daarop aandringen en ervoor zorgen dat er een daadwerkelijke politieke uitweg wordt gevonden. Inderdaad zal daar worden beslist of wij in staat zijn crises met vreedzame middelen te beheren en politieke oplossingen te bereiken.

De Voorzitter
 Ik zou graag in de notulen onze dank aan de Spaanse fungerend voorzitter van de Raad, de heer Ramón de Miguel, willen opnemen voor het feit dat hij hier de hele middag aanwezig is om naar dit debat te luisteren. Dat gebeurt niet vaak in deze debatten.

Solana
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen het kort te houden en te beginnen met u allen - zowel degenen die hier zijn, als degenen die zijn weggegaan - heel hartelijk te bedanken voor uw steun voor onze inspanningen om vrede te brengen in een gebied dat, zoals ik helemaal in het begin heb gezegd, geografisch dicht bij ons ligt en dat daarnaast ons hart, onze gedachten en onze waarden na staat.
Ik wil nogmaals benadrukken dat het moeilijke van het probleem niet ligt in het ontbreken van een mechanisme om een oplossing voor de crisis te vinden. We hebben al het Mitchell-rapport, dat de te volgen stappen bevat, en dit rapport is door beide partijen aanvaard. Het probleem is niet dat we geen rails hebben waar de trein overheen zou moeten rijden, maar dat we er niet in zijn geslaagd om de trein uit het station te laten vertrekken. De trein kan het station niet verlaten, totdat aan de eis van een zevendaagse periode van volstrekte rust is voldaan. Maar wat gebeurt er? Wanneer je vooraf als voorwaarde zeven dagen volstrekte rust eist, is er altijd wel iemand te vinden die niet voor het vredesproces is en die op het laatste moment een catastrofe kan teweegbrengen. Dus ben je weer terug bij af. Dat is verscheidene keren gebeurd. Deze manier van doen legt het initiatief bij de meest radicale mensen en haalt het initiatief weg bij de gematigden. Dat is het probleem waar we op dit moment mee zitten.
Laten we hopen dat het bescheiden begin van gesprekken die op dit moment, gisteren, morgen, misschien overmorgen, misschien begin volgende week worden gehouden - ik zou het geen onderhandelingen tussen de twee partijen willen noemen - tenminste een verandering teweeg zullen brengen in de manier waarop ze met de crisis omgaan, door de oplossing niet in de handen te leggen van degenen die niet willen dat het proces voortgang heeft.
Ik heb niet veel vragen ontvangen. Ik zal daarom niet reageren op de zeer interessante opmerkingen die u hebt gemaakt. Uw verklaringen waren voor tenminste 90% aanmoedigend.
Er zijn twee heel duidelijke vragen gesteld en ik wil deze graag beantwoorden voordat ik mijn slotopmerkingen maak.
Wat betreft de vraag van de heer Menéndez del Valle over de Karine-A, beschik ik niet over de informatie waarop verscheidene landen hun verklaring hebben gebaseerd. Verscheidene landen - waarvan sommige lid zijn van de Europese Unie - stellen dat hun geheime dienst een verband heeft vastgesteld. Het is een open vraag of het om een verband tussen staten of een verband tussen staatsgroepen gaat. Er bestaat echter geen twijfel over dat er een verband bestaat tussen het Iraanse volk en bepaalde Palestijnen.
De tweede vraag die ik zou willen beantwoorden, komt van de heer Brok, alhoewel hij hier niet aanwezig is. Deze gezamenlijke inspanning wordt elke dag ter plaatse geleverd door vertegenwoordigers van de Europese Unie, van de Verenigde Staten, van de secretaris-generaal van de VN en van de Russische Federatie. Zij werken elke dag samen. Ik wil u er ook aan herinneren dat we - dat wil zeggen, de heer Powell, de heer Ivanov, de heer Koffi Annan en ik - regelmatig bijeenkomen om deze kwestie gezamenlijk te bespreken.
We moeten vasthoudend en volhardend zijn. We hebben ook een verandering in de beide samenlevingen nodig, en niet alleen in de overheden die de landen leiden. Die samenlevingen zijn de afgelopen paar jaar inderdaad sterk veranderd. Israël is veranderd. Het sterke vredeskamp met een brede basis is daar niet verdwenen, maar het is wel kleiner geworden.
Hetzelfde is aan de andere kant gebeurd. De frustratie heeft tot een gevoel geleid dat het vredeskamp niet binnen een redelijke termijn vrede tot stand kan brengen. Dat gebrek aan vertrouwen tussen de beide partijen was er voorheen niet. Ik kan me nog heel goed de relatieve vriendschap tussen Arafat en Peres en tussen Rabin en Arafat in Oslo herinneren. Die is verdwenen. We moeten iets doen om de samenlevingen ten opzichte van elkaar te reconstrueren en we hebben daar als Europeanen een enorme hoeveelheid werk te doen om deze samenlevingen samen te brengen, want ze zullen met elkaar moeten leven. Alles wat we via dit Parlement, via de instellingen en via de NGO's kunnen doen, moeten we ook doen.
Ik wil u kort twee situaties schetsen, een van een hele goede vriend van mij die in Jeruzalem in het vredeskamp zat. Laatst vertelde hij me dat hij zijn dochter en zoon niet in dezelfde bus naar school durfde te laten gaan. Dat is een dramatische en ingrijpende verandering in het hart en de geest van iemand die in andere opzichten voor vrede vecht. Aan de andere kant, aan de Palestijnse kant, ga je naar een ziekenhuis en praat je met een kinderarts die je vertelt hoe een klein jongetje is gedood. Dit is een verschrikkelijke slag voor het vertrouwen tussen de mensen. We moeten daarom ook met de gemeenschappen werken. We moeten verenigingen, universiteiten, scholen, artsen, enzovoort erbij betrekken om hen ervan te doordringen dat zij met elkaar moeten samenleven en dat Europa achter dat gevoel van verzoening zal staan. Dat is iets dat we moeten doen.
Ik zal afsluiten met een fraaie uitspraak van Yitzhak Rabin, die ongetwijfeld samen met Shimon Peres de architect van het Oslo-proces was. Hij zei vaak iets dat nog steeds opgaat. We moeten vechten tegen terrorisme alsof er geen onderhandelingen zijn, en we moeten onderhandelen alsof er geen terrorisme is. Dat is de aanpak waar we ons nu achter moeten scharen. Het is noodzakelijk om door te gaan met de onderhandelingen, om te blijven praten, om het politieke toneel in beweging te houden - het zwaartepunt moet bij de politiek liggen. Zolang het zwaartepunt niet bij de politiek ligt, zal het zeer lastig zijn om het proces voortgang te doen hebben.
We mogen trots zijn op hetgeen we als Europeanen doen. We zijn niet in staat het probleem op te lossen, maar we kunnen wel zo snel mogelijk in de juiste richting voortbewegen en streven naar vrede. Dit is niet alleen een kwestie van waarden. Het is een deel van onze geschiedenis, daar bestaat geen twijfel over, maar het is ook een deel van onze toekomst, de toekomst van deze Europese Unie, van de landen in een uitgebreide Europese Unie en van de landen in het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten, die deel uitmaken van onze familie.

De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 37, lid 2, heb ik zeven ontwerpresoluties ontvangen, om het debat te besluiten.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
Verscheidene collega's - de heer Cohn-Bendit, generaal Morillon en enkele anderen - hebben enkele voorstellen gedaan voor initiatieven die het Parlement zou kunnen nemen. Ik sta er helemaal open voor daar samen met de Conferentie van voorzitters en collega's aan te werken. De afgelopen week heb ik een zeer productieve vergadering achter gesloten deuren gehad met ambassadeur Moratinos om zijn advies te vragen over de beste manier om enkele van deze ideeën te promoten. We zullen daarover spreken in het aangewezen forum.

Verticale en praktische afspraken in de automobielsector
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie inzake de verticale en praktische afspraken in de automobielsector.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, tot mijn genoegen kan ik u een korte uiteenzetting geven van de ontwerpverordening betreffende groepsvrijstelling voor motorvoertuigen die de Commissie vanmiddag heeft aangenomen. Het Parlement kent de vrij ernstige beperkingen waarmee de concrete tenuitvoerlegging van de huidige reglementering inzake groepsvrijstelling, die in september van dit jaar verstrijkt, gepaard gaat. De consumenten kunnen hier niet voldoende voordeel uit halen, met name wanneer zij hun recht op een interne markt willen uitoefenen. De huidige bepalingen houden bovendien de ontwikkeling van nieuwe methoden tegen, met inbegrip van de distributie via internet. Tot slot moet ook de toegang van onafhankelijke reparatiebedrijven tot technische informatie worden verbeterd. Daarom hebben wij deze ontwerpverordening betreffende groepsvrijstelling uitgewerkt, die de Commissie vandaag heeft aangenomen. Ik zal u kort de belangrijkste onderdelen hiervan uit de doeken doen.
Onze belangrijkste beweegreden was dat het nieuwe systeem strikter moest zijn dan het huidige systeem en meer mededinging mogelijk moest maken op de markten voor verkoop en dienstverlening na verkoop. Wat zijn nu de belangrijkste kenmerken van dit nieuwe systeem? Ten eerste de verkoop van nieuwe motorvoertuigen: hier zijn soepelheid en keuzemogelijkheid de sleutelelementen van het ontwerp. Bij het aanwijzen van hun distributeurs hebben de autofabrikanten de keuze tussen een systeem van selectieve distributie en een systeem van territoriale exclusiviteit. Zij kunnen deze twee systemen niet meer combineren. Elk van de twee systemen stelt de autofabrikant in staat te garanderen dat de leden van zijn distributiesysteem gekwalificeerd zijn en zijn distributienet zich uitstrekt tot alle gebieden van Europa, hetgeen een volledige dekking van het grondgebied betekent.
In beide gevallen worden de met de interne markt verbonden rechten veel en veel beter gewaarborgd dan nu het geval is. Met het exclusieve distributiesysteem krijgen de distributeurs een bepaald geografisch gebied toegewezen, bijvoorbeeld een stad. Geen enkele andere distributeur mag daar dan een autozaak openen of actief verkopen. De exclusieve verkoper kan evenwel verkopen aan onverschillig welke koper die zijn showroom bezoekt. Dat geldt ook voor onafhankelijke verkopers, voor de zogenaamde grey resellers. Die doorverkopers kunnen bijvoorbeeld supermarkten zijn. Zij maken gebruik van de prijsverschillen tussen de landen door auto' s te kopen in landen waar de prijzen laag zijn en ze door te verkopen in lidstaten waar de prijzen hoog zijn. Op die manier dragen zij bij aan de totstandkoming van een echte interne markt.
Als de autofabrikant daarentegen kiest voor selectieve distributie, kunnen zijn distributeurs reclame maken, persoonlijke brieven of e-mails sturen aan consumenten in heel Europa of hen ook gaan bezoeken. De consumenten kunnen evenwel nog op moeilijkheden stuiten in hun relatie met een autoverkoper in een andere lidstaat, met name wanneer zij rechtstreeks contact onderhouden met de verkoper in het buitenland, als zij de factuur moeten betalen of afspraken moeten maken voor de levering van het voertuig. Daarom vonden wij het noodzakelijk een meer radicale benadering te volgen om tot een sterkere marktintegratie te komen en de consument echt in staat te stellen een auto in het buitenland te kopen.
Een autodistributeur moet de mogelijkheid hebben om verkoop- of afleveringspunten te openen in de buurt van de woonplaats van de consumenten, met inbegrip van de consumenten in de andere lidstaten. In de praktijk betekent dit dat bijvoorbeeld een Volkswagenhandelaar uit Amsterdam een autozaak kan openen in het Verenigd Koninkrijk en daar een VW-Golf kan verkopen tegen de Nederlandse detailhandelprijs die 23% lager ligt dan die van het Verenigd Koninkrijk. Deze maatregel zal zeer zeker marktvoorwaarden creëren en de nu nog in de Europese Unie bestaande grote prijsverschillen tussen auto' s verminderen.
De consumenten vragen trouwens ook om autohandelaars die meerdere merken verkopen. De ontwerpverordening maakt de zogenaamde multibrand-verkoop veel gemakkelijker. Daaraan mag maar een voorwaarde worden verbonden, namelijk dat de modellen van de verschillende automerken in verschillende afdelingen van dezelfde autozaak worden getoond om verwarring tussen de verschillende merken te voorkomen. Dit geschiedt reeds in grote autosalons, tot eenieders tevredenheid.
Met de ontwerpverordening wil men bovendien de verbinding tussen verkoop en dienstverlening na verkoop herstructureren, en wel door middel van specialisatie. De distributeurs kunnen kiezen of zij de dienstverlening na verkoop zelf gaan verzorgen, zoals de huidige autoverkopers doen, ofwel deze gaan uitbesteden aan een of meer erkende reparatiebedrijven. Deze reparatiebedrijven moeten voldoen aan alle door de autofabrikanten vastgestelde kwaliteitscriteria.
De groepsvrijstelling vergemakkelijkt bovendien aanzienlijk het werk van bemiddelaars. Ik noem u er een: Virgin cars. Deze koopt auto' s voor rekening van de consumenten en zal nu gemakkelijker in staat zijn de beste aanbieding voor de consumenten op te sporen.
Al deze elementen geven de distributeurs meer armslag om bij de organisatie van hun activiteiten rekening te houden met de marktomstandigheden. Zij kunnen gebruik maken van nieuwe handelsmogelijkheden en aldus hun onafhankelijkheid jegens de fabrikanten versterken.
Een andere manier om de autohandelaars minder afhankelijk te maken van de fabrikanten is deze laatsten te verplichten hun besluit tot het opzeggen van een distributiecontract met redenen te omkleden. Als de distributeur het niet eens is met de opgegeven redenen kan hij vragen om arbitrage of naar de rechtbank gaan. Bovendien heeft de Commissie met deze ontwerpverordening besloten een redelijke opzegtermijn vast te stellen voor contractbeëindiging. Normaal gesproken is dat twee jaar.
Met al deze maatregelen tezamen kunnen de distributeurs de nieuwe kansen die hun met deze ontwerpverordening worden geboden, volledig te baat nemen.
Ik wil nog een opmerking maken over de eveneens zeer belangrijke kwestie van de dienstverlening na verkoop. Met de nieuwe ontwerpverordening willen wij ervoor zorgen dat de consumenten een reële keuzemogelijkheid hebben en zich kunnen wenden tot zowel erkende autoreparateurs als onafhankelijke reparatiebedrijven. In het belang van de veiligheid en betrouwbaarheid van elk motorvoertuig - een doel waar wij met nadruk op hebben gewezen - moeten alle bedrijven in welke sector dan ook met elkaar kunnen concurreren, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de aangeboden diensten, die werkelijk van een zeer hoog niveau moeten zijn.
De nieuwe verordening stelt alle autofabrikanten in staat kwalitatieve criteria vast te stellen. Deze moeten worden geëerbiedigd door alle reparateurs die als erkende reparateurs willen werken. De fabrikanten moeten dus garanderen dat de leden van hun netwerk aan de hoge kwaliteitsnormen voldoen. Op die manier vermijdt men dat nieuwe bedrijven van de markt worden geweerd. Ook nieuwkomers kunnen als reparateurs erkend worden, mits zij natuurlijk bereid zijn aan de door de fabrikanten vastgestelde criteria te voldoen.
Het onderhavig voorstel biedt bovendien verkopers met een contract het voordeel dat zij hun activiteiten als officiële reparateurs van hun merk kunnen voortzetten zolang zij aan de kwaliteitscriteria voldoen. Het algemene niveau van vakbekwaamheid op de markt wordt dus opgetrokken en er wordt een dicht netwerk van officiële reparatiebedrijven in heel Europa gehandhaafd, hetgeen zal bijdragen aan zowel een kwalitatief goede dienstverlening als de verkeersveiligheid. Bovendien valt te verwachten dat dit voorstel gunstige gevolgen zal hebben voor de werkgelegenheid en het midden- en kleinbedrijf.
Wat de onafhankelijke bedrijven op de markt voor dienstverlening na verkoop betreft, willen wij met dit voorstel hun mededingingsmogelijkheden versterken. Aangezien motorvoertuigen steeds complexer worden is het belangrijk dat de onafhankelijke reparatiebedrijven een betere toegang krijgen tot alle noodzakelijke technische informatie en over de noodzakelijke diagnoseapparatuur, uitrusting en opleiding beschikken. Daarom is elke discriminatie tussen officiële reparateurs die deel uitmaken van het netwerk en onafhankelijke reparatiebedrijven onaanvaardbaar. De voorgestelde wijzigingen zullen bovendien het gebruik bevorderen van goedkopere, maar kwalitatief gelijkwaardige onderdelen en aldus bijdragen tot vermindering van de reparatiekosten.
Ik wil, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, afsluiten met een opmerking over de procedure. De volgende fase in de procedure is de raadpleging van het Europees Parlement en de lidstaten en de publicatie van het voorstel voor een verordening in het Publicatieblad. Op die manier zal de Commissie de opmerkingen kunnen beluisteren van alle betrokken partijen voordat de definitieve verordening wordt aangenomen. Heel de procedure zou voor aankomende zomer rond moeten zijn.
Het zal mij bovendien een genoegen zijn een meer gedetailleerde uiteenzetting van de ontwerpverordening te komen geven tijdens de bijeenkomst van de Economische en Monetaire Commissie van het Parlement op 19 februari aanstaande, en de vruchtbare dialoog die reeds met de leden van het Parlement op gang is gebracht, met name met de heer Konrad, uw rapporteur voor dit vraagstuk, en met de voorzitter, mevrouw Randzio-Plath, te kunnen voortzetten.
Mijns inziens hebben wij hiermee, mijnheer de Voorzitter, een complexe materie aangepakt, een materie evenwel die zeer belangrijk en concreet is en ook meer algemene belangen dient. Als wij willen dat de Europese burgers achter de Europese opbouw staan, kunnen wij het ons niet veroorloven zo' n belangrijk stuk van de interne markt als de automobielmarkt buiten de echte interne markt te houden, met alle nadelige gevolgen van dien voor de consumenten.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Monti, beste collega' s, allereerst hartelijk dank, mijnheer Monti, dat u dit voorstel aan het Parlement voorlegt. We juichen het zeer toe dat u meteen met dit voorstel naar Straatsburg bent gekomen. We weten dat te waarderen.
Ik onderschrijf - dat mag tijdens de discussies in de Economische en Monetaire Commissie duidelijk geworden zijn - veel punten uit dit voorstel. Ik noem de kwestie van de verkoop van verschillende merken, ik noem het punt van originele reserveonderdelen, ik noem de kwestie van toegang tot technische informatie, ik noem de liberalisering op het gebied van de scheiding van service en verkoop. Ik heb echter nog wel een vraag met betrekking tot de regeling van de vrijheid van vestiging binnen de interne markt. We kennen een regeling, de zogeheten groepsvrijstellingsverordening. Dat betekent dat er voorlopig nog een regelgevingskader blijft bestaan. Dat juich ik toe. De inhoud van die regeling komt echter neer op liberalisering, als het tenminste zo blijft dat iedere dealer weliswaar aan nationale grenzen gebonden is, maar binnen de interne markt van de EU zoveel vestigingen kan oprichten als hij wil. Daardoor wordt deze regeling weer ondergraven of gerelativeerd. Dat stelt ons voor problemen en daar moeten we dus over praten. Dat is in dit verband mijn eerste belangrijke vraag.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, de verklaring van de commissaris bevat veel welkome elementen, met name zijn erkenning van de rol van de grijze markt in de verlaging van de prijzen, het gebruik van internet, autosupermarkten in een goede handel in reserveonderdelen en serviceverlening.
Ik heb één vraag. Het lijkt alsof in de verschillende nationale markten de exclusiviteit kan worden gehandhaafd op een manier die de concurrentie zou kunnen tegengaan. Hoe breed zouden deze exclusieve deals met de dealernetwerken in een gegeven nationale markt kunnen blijven?

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de heer Monti willen bedanken dat hij vandaag naar het Parlement is gekomen en een heel duidelijke verklaring heeft afgelegd over een zeer ingewikkeld onderwerp. Het zou heel handig zijn geweest als we de tekst van tevoren hadden gehad, maar ik begrijp en hoop dat de tekst op zeer korte termijn beschikbaar komt.
Ik zou graag twee punten met hem willen bespreken. Wat de Britse consumenten aangaat - en op veel daarvan gaat hij in zijn voorstel in - is natuurlijk de prijzenkwestie. Ziet de commissaris een rol voor het opnemen van prijsverboden en prijsgaranties in de verordening, zodat de verordening na een bepaalde periode opnieuw wordt beoordeeld om te verzekeren dat de prijzen convergeren? Dat zou een duidelijk signaal afgeven over de richting waarin hij wil gaan.
Het tweede punt betreft de vrijheid van dealers en hun mogelijkheden om te investeren. Hij is aanzienlijk in de juiste richting opgeschoven, maar ik maak me, in het voorbeeld dat hij heeft gegeven, zorgen over de mogelijkheden die een dealer in Nederland heeft om naar het Verenigd Koninkrijk te gaan en daar te investeren en een dealerschap op te zetten. Hoe beschermt dat de dealers die al een aanmerkelijke investering hebben? Zou het niet veel beter zijn indien zij auto's in Nederland kunnen gaan kopen en deze aan klanten daar kunnen verkopen, in plaats van dat we een min of meer willekeurige oplossing krijgen die feitelijk het effect van de onafhankelijkheid die hij de dealers wil geven, doet verdwijnen?

Monti
Ik hoop dat er nog andere gelegenheden zullen zijn, bijvoorbeeld in de Economische en Monetaire Commissie, om meer in detail te treden. Wat volgens mij de eerste twee toespraken verbindt, is een punt van zorg dat inderdaad reëel zou zijn als er een locatieclausule mogelijk was. Een opvallend kenmerk van het besluit van de Commissie van vandaag over de ontwerpverordening is dat er bij geen enkel percentage een locatieclausule is. Dit zou deze zorgen een heel eind moeten wegnemen.
Wat betreft het verzekeren dat de prijzen convergeren: dit is een van de doelstellingen van het totale voorstel. Zoals u weet, volgen we de convergentie of niet-convergentie van prijzen regelmatig. We produceren twee keer per jaar een verslag over de prijzen van de verschillende modellen in de verschillende lidstaten. Dat zal een krachtig instrument zijn om onder meer de uitwerking van deze nieuwe verordening te meten.
We hebben de verleiding weerstaan om prijsregelaars te worden en aan de grootte van de prijsverschillen bepaalde concurrentieregelingen voor de distributie te verbinden. Het is niet aan ons te bepalen dat een bepaald prijsverschil acceptabel is, maar dat datzelfde verschil plus één dat niet is. We werken aan de oorzaken van het verschijnsel, zodat de prijzen zouden moeten gaan convergeren.
Wat betreft het Engels-Nederlandse voorbeeld, is mijn antwoord in het kort dat beide modaliteiten zouden zijn toegestaan, namelijk het opzetten van verkooppunten door dealers in de andere landen en de onbelemmerde handel zonder de locatie van de dealers te wijzigen.

De Rossa
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde voordat u de eerste spreker vraagt een bijdrage te leveren: ik heb aangegeven dat ik graag aan de lijst zou willen worden toegevoegd.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een korte vraag voor de commissaris. Ik was zeven en een half jaar geleden de rapporteur toen we dit project voor het eerst bespraken. Het verheugt me te zien dat de Commissie zover is gevorderd, maar ik heb toch nog een vraag. Misschien ben ik te cynisch en te liberaal, maar waarom hebben we regels nodig? Waarom kunnen we niet gewoon het Verdrag gebruiken zoals het is? Waarom hebben we speciale regels nodig voor autodealers en voor de verkoop van auto's? Wat mij betreft, zouden we de normale mededingingsregels kunnen gebruiken.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, ik steun het initiatief van commissaris Monti en ik ben verheugd dat zijn collega's in de Commissie hem ook steunen. De huidige regels zijn zeker gunstig voor de autofabrikanten en autodealers en zijn nadelig voor de consument. Ik zie dit onderhavige voorstel als het hooghouden van de beginselen van de gemeenschappelijke markt en ik ben ervan overtuigd dat het voorstel zal leiden tot goedkopere auto's voor de burgers van de EU.
Ik heb één groot punt van zorg en dat betreft mijn eigen land. Is de commissaris er zich van bewust dat de Vehicle Registration Tax in Ierland de prijs van auto's met 50% tot 100% verhoogt? Een initiatief zoals dit zal dus vrijwel betekenisloos zijn, tenzij de Commissie de Ierse overheid kan overhalen de Vehicle Registration Tax te verlagen. Ik weet dat belastingen een nationale bevoegdheid zijn, maar we zijn op weg naar harmonisatie van de belastingen en ik zou de commissaris daarom nederig willen vragen de Ierse overheid te benaderen en een verlaging van de Vehicle Registration Tax te bepleiten, zodat de Ierse burgers van dezelfde voordelen kunnen genieten als hun collega's op het continent.

McCarthy
Ik zou de commissaris willen feliciteren met het feit dat hij dit pakket, dat niet helemaal unaniem was, zo vaardig door de Commissie heeft geloodst. Dezelfde problemen bestaan er in het Verenigd Koninkrijk: 52 onderzochte modellen in het Verenigd Koninkrijk zijn nog duurder. Mijn vraag is dezelfde als die van mevrouw Riis-Jørgensen. Is het niet zo dat de groepsvrijstelling overbodig wordt als we de gedeeltelijke hervormingen krijgen die de commissaris hier vandaag voorstelt, en als we die uitvoeren door de markt open te stellen voor supermarkten in het grijze circuit, in het bijzonder de verkoop via internet? En wanneer komt de dag dat we echt van deze regels af zijn?
Tot slot, commissaris, heb ik u in 1999 een vraag gesteld in antwoord waarop u mij vertelde dat auto's in Groot-Brittannië goedkoper zouden worden als Groot-Brittannië meedeed met de euro. Bent u dat nog steeds van mening, en welk verschil maakt dat volgens u voor de prijsverschillen?

Monti
Ik realiseer me, niet zonder opluchting, dat ik niet de commissaris ben die verantwoordelijk is voor belastingen of voor de monetaire unie, maar slechts de commissaris voor het bescheiden mededingingsbeleid, dat desalniettemin een rol heeft te spelen en deze rol ook met verve tracht te spelen - met de steun van het Parlement, die ook vandaag weer blijkt.
Waarom zouden we op het punt van de eigenlijke mededinging niet nog liberaler zijn en afzien van de toepassing van sectorspecifieke regels? Wel, we hebben daarnaar gekeken en een gedetailleerde analyse heeft ons tot de volgende conclusie gebracht. Als we geen specifieke mededingingsregels voor deze bedrijfstak zouden hebben, zou de bedrijfstak onder de toepassing van de groepsvrijstellingsverordening inzake verticale beperkingen vallen. Dat zou twee belangrijke nadelen hebben. Het zou de bedrijfstak toestaan vergelijkbare distributieovereenkomsten te gebruiken als thans zijn toegestaan, waar ons evaluatieverslag behoorlijk negatief over was. De toepassing van het algemene regime zou ook geen bevredigende methode zijn om de concurrentie te verbeteren op de after-salesmarkt. Onafhankelijke herstellers zouden als gevolg daarvan van de markt kunnen worden uitgesloten. Dat kan duidelijk niet worden geaccepteerd.
Voorts zouden alle motorvoertuigen waarschijnlijk via hetzelfde soort selectieve en exclusieve distributiestelsels gedistribueerd blijven worden als er geen nieuw regelgevingregime zou worden ingevoerd.
Tot slot, maar niet minder belangrijk, biedt het algemene regime geen bepalingen die in de autosector cruciaal zijn om voordelen voor de consument te waarborgen. Dit is het geval voor de zogenoemde beschikbaarheidclausule, die bijvoorbeeld een Britse consument toestaat een auto met het stuur rechts te kopen in een land waar het stuur van auto's links zit.
Wij zijn dus weliswaar in beginsel tegen sectorspecifieke regels, zoals u hebt gezien bij het telecommunicatiepakket bij mijn collega de heer Liikanen, maar we zijn toch enigszins opgeschoven in de richting van algemene mededingingsregels. Door de aard van de situatie hier zijn we er echter vast van overtuigd dat een sectorspecifieke regel passender is.
Wat bijvoorbeeld supermarkten betreft, kan ik alleen maar zeggen dat tijdens de lange raadpleging die door de Commissie is gevoerd, geen enkele supermarkt en geen enkele vereniging die namens de supermarkten optreedt, rechtstreeks de wens heeft geuit regelmatig auto's te verkopen.
Anderzijds zou het onjuist zijn te suggereren dat de ontwerpverordening die vandaag is vastgesteld, de supermarkten geen zakenkansen biedt. Een supermarkt zou dealer voor één of meerdere merken kunnen worden indien hij voldoet aan de criteria die door de fabrikant zijn vastgesteld. Evenzo kan hij voor consumenten als tussenpersoon optreden.
Tot slot wil ik op de twee punten die geen betrekking hebben op de mededinging maar op prijzen, belastingen en de euro, niet verder gaan dan het antwoord dat ik heb gegeven op de vraag over het Verenigd Koninkrijk, auto's en de euro. Wat belastingheffing betreft, heeft het eerwaarde lid onderstreept dat dit een nationale verantwoordelijkheid is; het is verleidelijk, maar misschien niet helemaal consequent, te redeneren dat dit angstvallig als een nationaal voorrecht moet worden bewaakt, en de commissaris toch te vragen actief te lobbyen voor harmonisatie. Ik zal deze boodschap echter doorgeven aan mijn collega, de heer Bolkestein.

Caullery
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, iedereen weet tegenwoordig dat een auto een complex en technisch geavanceerd product is.
Als u nu de officiële autohandelaar is staat stelt onderhoud en reparatie uit te besteden, zal een hele keten van verantwoordelijkheden worden gebroken. Daarom zou men zich veeleer zorgen moeten maken voor de consumenten. Hoe zullen volgens u, mijnheer de commissaris, de autofabrikanten hun garanties hard kunnen maken? Hoe zullen zij eerbiediging van hun kwaliteitsnormen kunnen garanderen en eventueel een serie kunnen terugroepen als zij slechts nog maar een indirecte band hebben met de onderaannemers?

Naranjo Escobar
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijns inziens gaat het debat niet over de einddoelstellingen of de door de Commissie geformuleerde voorwaarden, maar over de mogelijke neveneffecten die aan de toepassing van de toekomstige regulering van de sector verbonden zijn.
Met het oog op de afschaffing van de vestigingsclausule vraag ik mij dan ook af, mijnheer de commissaris, of u het niet wenselijk acht een overgangsperiode voor kleine distributiebedrijven vast te stellen, rekening houdende met de reeds verrichte of lopende investeringen in deze sector die sterk van invloed is op het werkloosheidscijfer.

Berenguer Fuster
Mijnheer de commissaris, ik feliciteer u met de presentatie van dit document waarmee de regelgeving voor verticale beperkingen wordt afgerond.
Ik heb een paar opmerkingen. U hebt hier het voorbeeld aangehaald van de Amsterdamse verdeler die een filiaal in Londen kan openen. Let wel dat de verdelers - in het algemeen, maar in deze concrete situatie in het bijzonder vanwege de verrichte investeringen - afhankelijk zijn van de fabrikanten en dat de looptijd van de overeenkomsten beperkt is. Het is een feit dat zij in voorkomend geval naar de rechter kunnen stappen, maar anderzijds vrees ik dat de rechtszaken in het merendeel van de landen van de Unie - althans in uw land en in het mijne, mijnheer de commissaris - zolang aanslepen dat zij tot het faillissement van de verdeler leiden.
Daarom vraag ik u - daar selectieve distributie is toegestaan - of het, met het oog op de handhaving van identieke prijzen in de verschillende landen, niet wenselijker is om bijvoorbeeld beperkingen op te leggen aan het verbod volgens hetwelk de selectieve verdeler uitsluitend verkoopt aan de eindconsument of andere leden van het netwerk. Deze aanpak werkt de concurrentie tussen parallelle invoerders in de hand, hetgeen ongetwijfeld een daling van de prijzen tot gevolg zou hebben.

Monti
Motorvoertuigen zijn inderdaad, zoals mevrouw Caullery zegt, complex en geavanceerd. Zoals u onderstreept, mevrouw, gaat het inderdaad om een zeer complex en geavanceerd product. Dat is een van de redenen waarom men heeft besloten tot sectorspecifieke regels in plaats van inpassing in het algemene kader van regels voor verticale beperkingen.
Ik zou echter het volgende feit willen benadrukken.
Het voorstel verbetert in onze ogen het veilige en betrouwbare onderhoud van auto's en ondermijnt dit niet. Het maakt het voor autofabrikanten niet moeilijker aan hun verplichtingen te voldoen. De hersteller aan wie een dealer indien gewenst de service kan uitbesteden, moet door de fabrikant worden belast met de taak om de diensten te bieden die nu door dealers worden aangeboden. Onomwonden gezegd, is het enige verschil tussen een officiële dealer die nu service na de verkoop biedt, en een officiële hersteller in het voorgestelde regime van morgen dat de laatste mogelijk geen showroom heeft van waaruit hij auto's verkoopt. De technische expertise, opleiding, outillage en servicenormen blijven zoals door de fabrikant is bepaald en in diens hele netwerk worden toegepast. In deze omstandigheden verkeren fabrikanten zeker in een positie dat ze aan hun verplichtingen kunnen voldoen.
De heer Naranjo Escobar heeft gevraagd of er ongewenste effecten zullen zijn en of het niet raadzaam zou zijn een overgangsperiode in te stellen waarin de locatieclausule voorlopig blijft bestaan. Het tijdsbestek is al voldoende gestructureerd, omdat de definitieve verordening van de Commissie na raadpleging vóór de zomer van dit jaar zal worden vastgesteld. Deze zal waarschijnlijk een clausule bevatten die zegt dat de verordening vanaf oktober 2003 volledig van kracht zal zijn, en we hebben ook rekening gehouden met de situatie van de bestaande dealers door in de ontwerpverordening een expliciete opmerking over de beëindiging van het contract op te nemen. In ieder geval is het duidelijk dat hetgeen we vandaag hebben vastgesteld, een zeer goed doordachte en gestructureerde ontwerpverordening is, maar er moet nog verdere raadpleging plaatsvinden, en als we tijdens de raadpleging belangrijke, overtuigende argumenten tegenkomen, zullen we daar natuurlijk heel serieus rekening mee houden.
Mijn antwoord aan de heer Berenguer Fuster is dat de Commissie voor allerlei producten selectieve stelsels toestaat in overeenstemming met het beleid dat de Commissie toepast: de ontwerpverordening legt geen bepaalde distributiewijze op en schrijft evenmin in detail voor hoe overeenkomsten dienen te worden opgesteld. Zij erkent dat andere verticale beperkingen die tussen de partijen zijn overeengekomen, economische doelmatigheden teweeg kunnen brengen die leiden tot optimale investeringsniveaus door de fabrikanten, officiële netwerken en onafhankelijke herstellers.
Met dit voorstel doen we twee dingen, als ik met een iets algemener punt mag besluiten. Aan de ene kant laten we de mededingingskrachten een krachtigere rol spelen. Er wordt als het ware extra concurrentie geïnjecteerd. Aan de andere kant maken we de keuze van modaliteiten vrijer door minder starheden en meer flexibiliteit.

Manders
Ik bedank de commissaris voor de duidelijke uiteenzetting en ben van mening dat hetgeen wordt voorgesteld tot een optimalisering en verbetering van de internemarktprincipes kan leiden. In zoverre sta ik er achter.
Het Engels-Nederlandse voorbeeld dat de commissaris aanhaalde, houdt onder meer verband met de toegevoegde belastingen die in elke lidstaat worden geheven. Ik weet dat de belastingen onder de nationale bevoegdheden vallen, maar ik denk dat de Commissie kan ingrijpen als de mededinging en de internemarktregulering worden belemmerd. U zegt dat u zelf niet belast bent met de belastingen, maar het is altijd de Commissie die spreekt. Dus als ik de commissaris aanspreek, neem ik aan dat ik het formeel tegen de Commissie heb en niet specifiek tegen de commissaris. Dus ga ik ervan uit dat u die boodschap kunt meenemen, zoals mijn Ierse collega aangaf.
Vervolgens zou ik ook willen vragen waarom het niet mogelijk is om een geregistreerde wagen uit een andere lidstaat mee te nemen naar het land waar je zelf woont en leeft. Aldus zou namelijk de interne markt nog veel beter geoptimaliseerd kunnen worden.

Garriga Polledo
Mijnheer de commissaris, zoals u hier hebt kunnen horen, zijn vele afgevaardigden van oordeel dat ook belastingharmonisatie een wezenlijke rol speelt bij de gelijkschakeling van de prijzen en wellicht zelfs belangrijker is dan deze verordening.
Momenteel beroepen alle distributieovereenkomsten zich op de huidige verordening. U onderwerpt de definitie van kleinhandelaar evenwel aan bijzonder strikte en beperkende clausules.
Bent u niet van oordeel, mijnheer de commissaris, dat deze nieuwe verordening bij de dealers een enorm gevoel van rechtsonzekerheid zal veroorzaken en tezelfdertijd de continuïteit van de lopende investeringen en tot op zekere hoogte ook het levensonderhoud van meer dan één miljoen dealers in heel de Europese Unie in het gedrang zal brengen? Vreest u niet dat vooral de grote distributiecentra voordeel zullen halen uit dit op de opening van de concurrentie gerichte beleid, ten koste van de kleine dealers?

De Rossa
Ik zal kort zijn. Ik verwelkom de aankondiging door de commissaris. We zullen moeten afwachten hoe het daadwerkelijk in de praktijk uitpakt. De bedrijven waarmee we hier te maken hebben, zijn behoorlijk machtig.
Heeft de commissaris een afspraak met de lidstaten dat ze hun belasting op voertuigen niet verhogen om de inkomstenverliezen als gevolg van de lagere prijzen te compenseren, waardoor het economische voordeel voor de consument teniet wordt gedaan?
Zou het daarnaast mogelijk zijn verplicht te stellen prijzen zowel exclusief belasting als inclusief belasting weer te geven of bekend te maken? Over het algemeen wordt geadverteerd met prijzen inclusief belasting.
Wat voor effect zou dit, tot slot, hebben, als het überhaupt effect heeft, op een Europese garantie op auto's, die mogelijk in een andere staat zijn gekocht?

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, voor de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie is het belangrijk te weten, welke effecten dit heeft op de technische wetgeving, juist bij de boorddiagnose of bij al die verschillende interfaces. En hoe wil men eigenlijk garanderen dat iedereen zich ook inderdaad aan de normen en standaarden houdt? Wordt er gedacht aan een soort certificering door derden, dus dat een neutrale derde partij erop toeziet dat de standaarden inderdaad in acht worden genomen?

Monti
Op dit gebied is enige actie met betrekking tot de belastingheffing van belang. De Commissie heeft hierin een rol te spelen. Ik zou u eraan willen herinneren dat het standpunt van de Commissie voor de IGC van Nice was dat er een verschuiving plaats diende te vinden naar stemming met gekwalificeerde meerderheid op die terreinen van de belastingheffing die cruciaal zijn voor het functioneren van de gemeenschappelijke markt. Ik verwacht niet dat de lidstaten de belastingen gaan verhogen. Ze zouden met beperkingen te maken krijgen als ze dat wel zouden doen.
Brengt het nieuwe stelsel juridische onzekerheid voor dealers met zich mee? Ik denk het niet - integendeel. We zijn er ook van overtuigd dat we de soms gevreesde economische gevolgen voor de dealers en de werkgelegenheid kunnen voorkomen. De ontwerpverordening biedt voormalige dealers de mogelijkheid om officiële hersteller binnen het netwerk van de fabrikant te worden en zich te vestigen waar ze willen. We weten in elk geval al dat verscheidene fabrikanten los van deze ontwerpverordening al plannen hebben om hun stelsels te herstructureren en het aantal officiële netwerkdealers daarin te verminderen.
Wat betreft de Europese garantie: deze blijft in het voorstel. De netwerken moeten garantie bieden, ongeacht de plaats waar een auto is gekocht.

De Voorzitter
Hartelijk dank voor uw bereidwilligheid en uw bondigheid, mijneer Monti.
Het debat is gesloten.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B5-0002/2002). De volgorde van de eerste twee vragen zal worden veranderd in overeenstemming met de afgevaardigden en de commissarissen.
Eerste deel

De Voorzitter


Antonios Trakatellis
Vraag nr. 39 van (H-0030/02):
Betreft: Kernveiligheid: niet-naleving door Bulgarije van het partnerschap van de EU en de overeenkomsten inzake ontmanteling van de reactoren van Kozloduj Met het oog op de ontmanteling van de reactoren 1 en 2 van de kerncentrale van Kozloduj voor eind 2002, heeft de minister van Energie van Bulgarije, de heer Kovachev, verklaard (8/01/2002) dat zijn land zich niet zal houden aan de verplichting tot het sluiten en ontmantelen van de gevaarlijke reactoren van het oude type, zoals is overeengekomen in het herziene partnerschap van de Europese Unie (EU) met Bulgarije, en in het memorandum van Sofia dat dit land in 1999 met de Commissie heeft gesloten.
Hoe denkt de Commissie de eerbiediging te kunnen waarborgen van de verbintenissen van het partnerschap met betrekking tot de ontmanteling van de reactoren 3 en 4, en in welk stadium bevinden zich de werkzaamheden voor de ontmanteling van de reactoren 1 en 2, daar alle vier de reactoren gevaarlijk zijn en niet met redelijke kosten kunnen worden gemoderniseerd? Kan het onderhavige land in het kader van het pretoetredingsproces vragen om opening van onderhandelingen over het energiehoofdstuk, ofschoon het weigert zijn verplichtingen jegens de EU in verband met de kernveiligheid na te komen en het geen nieuwe energiestrategie heeft opgesteld voor aanpassing aan de regels van de vrije markt (productie en tarifering) en openstelling van de markt tot de mededinging?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie kan de informatie niet bevestigen volgens welke de Bulgaarse regering aangekondigd zou hebben dat zij zich niet wil houden aan de afspraken over het sluiten van de kerncentrale Kozloduj. Ook de Bulgaarse minister van Energie, de heer Kovachev, heeft volgens ons geen uitspraak in die richting gedaan. Wel zijn er in politieke kringen in Bulgarije verschillende meningen kenbaar gemaakt in het kader van het publieke debat dat momenteel wordt gehouden over het buiten bedrijf stellen van de kerncentrale Kozloduj, dat wil zeggen de reactoren 1 tot en met 4.
Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt heeft de Bulgaarse minister van Energie op 10 januari 2002 in een verklaring over de voortijdige sluiting van de vier reactoren in Kozloduj gezegd dat de reactoren 3 en 4 uiterlijk in 2008 respectievelijk 2010 buiten bedrijf moeten worden gesteld. De verklaring van de Bulgaarse minister van Energie ging niet over de reactoren 1 en 2.
De situatie is zo dat we in het kader van de afspraken die ik in 1999 met de Bulgaarse regering heb gemaakt, zijn overeengekomen dat de reactoren 1 en 2 in 2002, dus dit jaar, worden gesloten. Over de sluiting van de reactoren 3 en 4 zou een beslissing worden genomen in samenhang met de herziening van de energiestrategie van het land. Dat besluit zou moeten vallen voor het tijdstip dat oorspronkelijk gepland stond. De Commissie heeft duidelijk aangegeven dat sluiting van de reactoren 3 en 4 wat haar betreft uiterlijk in 2006 moet plaatsvinden. Ik moet echter wel zeggen dat Bulgarije hierover nog geen formeel besluit heeft genomen. Dit betekent dat wij de onderhandelingen met Bulgarije over het energiehoofdstuk natuurlijk niet kunnen afronden zolang we nog geen bindende afspraak hebben gemaakt over een sluitingsdatum voor de reactoren 3 en 4.
De overeenstemming die ik destijds met de Bulgaarse regering bereikt heb, maakt deel uit van de gemeenschappelijke onderhandelingspositie die de Europese Unie in het kader van het energiehoofdstuk met betrekking tot Kozloduj inneemt. Daarom zal duidelijk zijn dat dit hoofdstuk niet kan worden afgesloten als niet ook deze afspraak wordt nagekomen. In zoverre bestaat er dus duidelijkheid en ik herhaal hier ook voor de Commissie: Om de toetredingsonderhandelingen met de Republiek Bulgarije te kunnen afronden is het een absoluut noodzakelijke voorwaarde dat de reactoren 1 tot en met 4 van de kerncentrale Kozloduj conform de gemaakte afspraak worden gesloten.
De werkzaamheden voor de sluiting van de reactoren 1 en 2 zijn begonnen. De daartoe noodzakelijke administratieve en technische voorwaarden zijn geschapen. Er is een internationaal fonds opgericht voor de financiering van deze werkzaamheden, zodat ik ervan uitga dat alles volgens plan zal verlopen. Ik deel niet de door sommigen geuite bezorgdheid dat de sluiting van de reactoren 1 tot en met 4 zal leiden tot aanzienlijke economische problemen, vooral op het gebied van concurrentie. Volgens berekeningen van de Commissie beschikt Bulgarije op het gebied van de energieproductie over een behoorlijke overcapaciteit. Aangezien er ook nog een nieuwe, moderne kerncentrale wordt gebouwd, zal het verlies dat Bulgarije lijdt, worden gecompenseerd. De problemen zijn naar onze overtuiging absoluut beheersbaar.
Ik vat nog eens samen: We beschikken over geen enkele aanwijzing dat Bulgarije zich wil onttrekken aan de verplichting die het land is aangegaan. Ik wil ook duidelijk benadrukken dat de Bulgaarse minister-president mij tijdens onze laatste ontmoeting uitdrukkelijk heeft verzekerd dat zijn regering zich zal houden aan de verplichtingen die de vorige regering is aangegaan.

Trakatellis
Mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw antwoord. U bevestigt ons dat de reactoren 1 en 2 dit jaar, 2002, gesloten zullen worden en aan de sluiting reeds wordt gewerkt. U zei tevens dat de reactoren 3 en 4 uiterlijk in 2006 stil zullen liggen, zoals ook aanvankelijk was overeengekomen en zoals ook de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, mij in een brief heeft bevestigd. Ook u hebt daar herhaaldelijk melding van gemaakt.
Ik wilde u vragen op dit vraagstuk aan te dringen. Er zijn altijd onzekerheden. Men weet nooit of er voldoende energie zal zijn en ik zou graag willen weten wat u precies hebt ondernomen met betrekking tot het operationeel verbindingssysteem voor de uitwisseling van energie. Daarmee kan worden voorkomen dat landen zich gaan afvragen wat er zal gebeuren als de reactoren 1 tot en met 4 van Kozlodoej sluiten en er een tekort aan energie ontstaat.
Ten tweede wilde ik u iets vragen over een Bulgaarse lening voor de modernisering van de reactoren 5 en 6 opdat zij aan de westerse veiligheidsnormen voldoen. Wat is er gebeurd in verband met de reactoren 5 en 6?

Verheugen
Geachte afgevaardigde, laat ik, om misverstanden te voorkomen, nog een keer heel duidelijk zijn: Er is tot op heden door de Bulgaarse regering geen bindende toezegging gedaan dat de reactoren 3 en 4 uiterlijk in 2006 worden gesloten. Er bestaat wel een overeenkomst waarin staat dat de beslissing over de sluiting van deze reactoren eerder wordt genomen dan de Bulgaarse regering oorspronkelijk van plan was. In dat memorandum stelt de Commissie dat zij dit zo interpreteert dat de sluiting niet later dan 2006 zal plaatshebben. Daarvoor is echter nog wel een formele bekrachtiging nodig door de Bulgaarse regering, maar die zal er zeker komen. Wat het overige aangaat, geachte afgevaardigde, kan ik alleen maar zeggen dat de energievoorziening in Bulgarije een zaak is van de Bulgaarse regering.
Ook de kwestie van de energie-efficiëntie op de Balkan en van de positie van Bulgarije op de energiemarkt is geen zaak die direct tot de competentie van de Commissie behoort. Ik kan slechts herhalen dat het sluiten van de reactoren 1 tot en met 4 volgens onze inschatting niet zal leiden tot een energietekort in Bulgarije, maar dat er een aanzienlijke overcapaciteit bestaat.
Ik ben het volledig met u eens dat het absoluut noodzakelijk is, het Bulgaarse publiek zorgvuldig te informeren over de noodzaak van de sluiting en ook over de maatregelen die daarmee gepaard gaan. Het is inderdaad zo - en u bent daar natuurlijk goed van op de hoogte - dat grote delen van het Bulgaarse publiek geen begrip hebben voor deze eis van de internationale gemeenschap. Wij doen altijd maar alsof dit soort dingen vanzelfsprekend zijn en ik ben u daarom dankbaar dat u dit hebt aangeroerd. Het merendeel van de bevolking in Bulgarije vindt het helemaal niet vanzelfsprekend dat de belangrijkste en grootste centrale van het land onder druk van de internationale gemeenschap dichtgaat.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, wat mij interesseert is, op grond van welke normen en maatstaven de Commissie eigenlijk vaststelt welke reactoren gevaarlijk zijn en buiten bedrijf moeten worden gesteld?

Verheugen
Geachte afgevaardigde, dat heeft de Commissie helemaal niet gedaan en dat kan ze ook niet. Het was een politieke voorwaarde die de lidstaten hebben gesteld om de onderhandelingen met Bulgarije te kunnen beginnen. Deze politieke voorwaarde, die door de lidstaten was geformuleerd, kwam voort uit een beoordeling die reeds in het begin van de jaren negentig door de industrielanden was uitgevoerd. Daarbij werd de veiligheid van de kerncentrales in Oost-Europa aan een onderzoek onderworpen. Van een aantal kerncentrales werd vastgesteld dat ze - naar het oordeel van de westerse industrielanden - niet tegen redelijke kosten konden worden gemoderniseerd. Het is mij op dit moment niet bekend welke maatstaven de industrielanden destijds hebben aangelegd. Als het u interesseert, ben ik gaarne bereid dat voor u te laten uitzoeken. De Commissie heeft op dit punt geen enkel onderzoek gedaan. Ze heeft alleen datgene gedaan wat haar politieke opdracht was, namelijk met de Bulgaarse regering overeenstemming te bereiken over een politieke voorwaarde waaraan moest worden voldaan om de onderhandelingen te kunnen beginnen.

Flemming
Mijnheer de commissaris, ik feliciteer u met het feit dat u altijd een standpunt mag innemen over zulke stralende kwesties: eerst Temelín en nu weer Kozloduj. U moet een gelukkig mens zijn. Mag ik vragen wat zo' n sluiting eigenlijk kost? Wat gebeurt er met materiaal dat radioactief besmet is? Wie betaalt dat allemaal? Hoeveel tijd kost het om een centrale te ontmantelen? Wat gebeurt er eigenlijk als er zich voor 2006 een of ander incident voordoet? Wie betaalt er dan? Wie draait er dan voor de kosten op?
In aansluiting op uw antwoord op de vraag van mijn collega Rübig: Vindt u ook niet dat weer eens duidelijk wordt dat het hoog tijd wordt voor gemeenschappelijke Europese maatstaven, zodat we niet steeds met een natte vinger een datum prikken waarop een centrale moet worden gesloten? We hebben nu gezegd dat de reactoren 3 en 4 in 2006 dicht moeten, maar zou je dat misschien niet al in 2004 moeten doen of in 2003? Wat als er in 2005 iets gebeurt?

Verheugen
Mevrouw de afgevaardigde, het spijt me werkelijk, maar de Commissie draagt geen verantwoordelijkheid voor de veiligheidsstandaard van kerncentrales waar ook ter wereld, ook niet in Bulgarije. Zelfs indien ik uw technische vraag zou kunnen beantwoorden, zou ik dat niet mogen doen. De verantwoordelijkheid voor de exploitatie van de kerncentrale Kozloduj en voor alle veiligheidsvraagstukken die daarmee samenhangen, ook voor storingen die zouden kunnen optreden, ligt geheel bij de exploitant, in dit geval dus bij de Republiek Bulgarije.
Ook moet ik duidelijk stellen dat de Commissie niet in de positie is om ook maar enige verantwoordelijkheid op zich te nemen. We zijn immers ook niet in staat om ook maar enige invloed uit te oefenen op de wijze van exploitatie van deze kerncentrale. Ik heb geen persoonlijk oordeel over de vraag, hoe gevaarlijk of ongevaarlijk deze kerncentrale is. Hoe dat technisch allemaal in zijn werk gaat, daarover wil ik u graag gedetailleerde informatie geven zodra die in mijn bezit is. We moeten ervan uitgaan dat de termijn die nodig is om een dergelijk project, de ontmanteling van een kerncentrale, tot een goed einde te brengen, zich niet over jaren maar over decennia uitstrekt. Dit betekent dus dat het om een langdurig project gaat dat mogelijk ook geruime tijd verplichtingen en lasten voor de Gemeenschapsbegroting met zich zal meebrengen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 38.
Mag ik de heer Liikanen verzoeken om vooraan plaats te nemen?
Tweede deel Vragen aan de heer Liikanen

De Voorzitter


Concepció Ferrer
Vraag nr. 40 van (H-0054/02):
Betreft: Verbetering regelgevend klimaat MKB De interne markt is bij uitstek een kader voor de interactie van Europese ondernemingen. Nog steeds zijn er echter een aantal aanzienlijke belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen en diensten die deze interactie in de weg staan.
Op de Top van Lissabon en in het Europees Handvest voor kleine en middelgrote ondernemingen is beklemtoond dat het regelgevend klimaat moet worden verbeterd en daarom moet deze kwestie op de voet worden gevolgd. Welke maatregelen worden in deze zin door de Commissie genomen?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de kleine en middelgrote ondernemingen hebben enorm veel profijt gehad van de interne markt, maar er kan nog meer worden gedaan. De vooruitgang op dat gebied wordt bekeken in het kader van de in november 1999 aangenomen strategie van de Commissie voor de interne markt voor diensten. De Commissie herziet die strategie jaarlijks om de behaalde resultaten te beoordelen en verbeteringen voor te stellen. De laatste beoordeling dateert van april. Een van de doelen is het verbeteren van het ondernemingsklimaat en in veel van de maatregelen die op dat doel zijn gericht, staat het helpen van kleine ondernemingen centraal.
De Commissie volgt de ontwikkeling van de actiemogelijkheden voor kleine ondernemingen ook met het jaarlijkse verslag over het Europees Handvest voor kleine en middelgrote ondernemingen. Het verslag van 2002 wordt binnenkort gepubliceerd en daarin worden de maatregelen beoordeeld die de lidstaten en de Commissie willen nemen ten gunste van kleine ondernemingen. De conclusies van het verslag van 2002 worden op 23 februari in Aranjuez, Spanje, gepresenteerd op de Conferentie van de Europese ministers voor het MKB-beleid en daarna overhandigd aan de Europese Raad van Barcelona.
In deze fase kan ik zeggen dat er vooruitgang is geboekt. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de toegang tot financiering en de uitwisseling van goede praktijken. Bovendien werd in december een gedelegeerde voor het MKB benoemd die als taak heeft de contacten tussen het MKB en de organen die het MKB vertegenwoordigen doeltreffender te maken. Hij werkt op het Directoraat-generaal Ondernemingen en heeft als taak als contactpersoon te fungeren in zaken als bijvoorbeeld de mogelijkheden van het MKB om financiering te krijgen en innovatie te benutten alsook in kwesties in verband met het concurrentievermogen, het verbeteren van de regelgeving, de tenuitvoerlegging van de interne markt, de deelname aan Europese programma's en de manier waarop openbare raadplegingsprocedures verbeterd kunnen worden.
Vorig jaar begon de Commissie de campagne "het MKB in de digitale tijd" . Doel is het MKB te informeren over de mogelijkheden die informatienetwerken bieden. Voor dit jaar staan zes evenementen in verschillende lidstaten en een grote conferentie in Brussel gepland.
Het werk van de Commissie om de regelgeving te verbeteren, boekt ook vooruitgang. Zowel in het Witboek over Europese governance als in de mededeling van Laken over het verbeteren en vereenvoudigen van het regelgevend klimaat worden talrijke maatregelen voorgesteld om de situatie te verbeteren. De voorstellen hebben betrekking op de hele wetgevingscyclus. Naar voren komen onder andere de noodzaak van een meer doeltreffende raadpleging van belangengroepen en het maatschappelijk middenveld, de evaluaties van de communautaire maatregelen en uitgaven en de vereenvoudiging van de huidige wetgeving. Nadat de communautaire instellingen en andere betrokken partijen zijn geraadpleegd, doet de Commissie voor juni een voorstel voor een actieplan om het regelgevend klimaat te vereenvoudigen en te verbeteren. Het Directoraat-generaal Ondernemingen neemt actief deel aan de voorbereiding van dit actieplan en benut de ervaringen die zijn opgedaan met het systeem voor de beoordeling van de effecten op ondernemingen en het daarmee verbonden proefproject. De conclusies van dat project komen nog in februari beschikbaar.

Ferrer
Mijnheer de commissaris, u bent zo volledig geweest dat ik vrijwel geen vragen meer heb. Desalniettemin wil ik u met aandrang verzoeken te waarborgen dat de door u aangekondigde maatregelen, met name betreffende de vereenvoudiging van de regelgeving, ook daadwerkelijk worden vastgesteld en zo spoedig mogelijk worden toegepast.
Welluidende verklaringen, mooie woorden en grootse beleidsmaatregelen zijn goed voor reeds bestaande bedrijven. Het is evenwel van fundamenteel belang dat degenen die, gedreven door de ondernemingszin die wij zo graag willen stimuleren, beslissen om een nieuwe onderneming op te richten niet op belemmeringen en hindernissen stuiten die hen ervan weerhouden hun voornemen in de praktijk te brengen.
Als wij willen dat dit beleid een succes wordt, is het bovendien absoluut noodzakelijk dat de informatie over de door de Commissie ten uitvoer gelegde acties ook de kleine ondernemers bereikt, aangezien in die sector verreweg de meeste behoefte aan informatie bestaat.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met de geachte afgevaardigde eens dat woorden slechts woorden zijn en dat alleen daden betekenis hebben. Ons verslag over het Handvest voor kleine en middengrote ondernemingen dat deze week wordt gepubliceerd, geeft een beeld van wat er in de lidstaten is gedaan. Voor de Commissie is het zeer belangrijk dat wij dit jaar een grondige effectanalyse van alle nieuwe wetgevingsvoorstellen kunnen presenteren, zodat wij weten wat de werkelijke kosten voor de ondernemingen zijn en we altijd naar de eenvoudigste oplossing kunnen zoeken. Ik ben bereid hier gedetailleerd bij de geachte afgevaardigde op terug te komen. Ik ben het echter met u eens: daden zijn het belangrijkst, woorden voldoen slechts zeer korte tijd.

Harbour
Ik wil graag nog even doorgaan op het laatste antwoord van de commissaris en ik ben blij dat hij het heeft over een gedegen effectbeoordeling. Ik zou hem willen zeggen dat de effectbeoordelingen die we bij de voorstellen van de Commissie ontvangen, op dit moment in veel gevallen niet degelijk zijn uitgevoerd: ze kijken niet naar de volledige implicaties en ze zijn niet noodzakelijk onafhankelijk.
Is hij het met mij eens dat het van groot belang is een interinstitutionele afspraak te hebben voor onafhankelijke effectbeoordelingen, zodat wanneer voorstellen door dit Huis komen en collega's bedrijven lasten opleggen, deze goed worden geraamd? En dat, wanneer de Raad in een gemeenschappelijk standpunt bepalingen toevoegt aan de voorstellen van de Commissie, ook de kosten daarvan goed moeten worden geraamd? Is hij het met mij eens dat dit het soort duidelijke voorstellen is dat we willen zien? Ik moet zeggen dat de voorstellen voor de evaluatie van regelgeving die we tot nu toe van de Commissie hebben gezien, veel te bescheiden zijn.

Liikanen
Ik deel de mening van de heer Harbour dat er veel te verbeteren valt op het gebied van de effectbeoordeling. Om die reden heb ik, toen ik deze functie aanvaardde, een project gestart om meer gedegen methodologieën te creëren voor de beoordeling van effecten op bedrijven. De resultaten van deze werkzaamheden zijn in februari gereed.
Daarnaast heeft de Commissie op de Top van Göteborg de noodzaak van duurzaamheidseffectbeoordelingen aangekaart, dat wil zeggen effectbeoordelingen waarin rekening wordt gehouden met economische, sociale en milieufactoren. Dit werk wordt nu voortgezet binnen de Commissie en wordt geleid door de secretaris-generaal.
Ik ben het er volledig mee eens dat we voorspelbare, aanvaarde methodologieën moeten hebben, zodat iedereen kan zien hoe we tot deze conclusies zijn gekomen. De Commissie is klaar om het debat over deze kwesties te openen en voor de respectieve commissies te verschijnen, bijvoorbeeld om te bespreken wat we in onze beoordelingen van de effecten op bedrijven hebben geleerd. De Commissie erkent het belang van zowel beoordelingen van de gevolgen voor het bedrijfsleven als duurzaamheidseffectbeoordelingen en zij erkent de noodzaak deze snel te realiseren.
Op de tweede plaats betekent dit natuurlijk niet dat er geen maatregelen zullen worden genomen als er kosten moeten worden gemaakt, maar we moeten minstens proberen de kosten eerlijk vast te stellen, zodat daarna een onderbouwd besluit kan worden genomen.

De Voorzitter
De heer Crowley is nu net binnengekomen, juist voordat hij aan het woord is. Als hij zijn vraag nu wil stellen, zal de commissaris deze beantwoorden.
Vraag nr. 40 van Brian Crowley (H-0025/02):
Betreft: Het verbeteren van het ondernemingsklimaat in 2002 en het creëren van een inclusieve informatiemaatschappij
Kan de Commissie aangeven welke voorstellen zij voor 2002 heeft ter verbetering van het ondernemingsklimaat, ook voor kleine en zeer kleine ondernemingen? Kan zij tevens aangeven op welke termijn zij de beloofde nieuwe initiatieven ter versterking van de ontwikkeling van een inclusieve informatiemaatschappij aan het Parlement zal voorleggen?

Liikanen
De Europese Commissie zal binnen een week het jaarverslag over het Europees Handvest voor kleine ondernemingen publiceren.
Door middel van het jaarverslag zien we toe op de ontwikkeling van het klimaat voor kleine ondernemingen.
Het verslag van 2002 evalueert de acties die door de lidstaten en de Commissie zijn gemeld ten behoeve van kleine ondernemingen. De conclusies van het verslag zullen op 23 februari worden aangeboden aan de Conferentie van Europese ministers die verantwoordelijk zijn voor het beleid inzake het midden- en kleinbedrijf, en zullen aan de Europese Raad worden voorgelegd.
Zoals ik al heb gezegd, bevat het verslag tekenen van een toenemende politieke betrokkenheid en is er grote vooruitgang geboekt op het gebied van de toegang tot financiering. Er is ook vooruitgang geboekt op het gebied van de uitwisseling van goede praktijken, zoals vermindering van de bureaucratie bij het oprichten van een bedrijf.
Met betrekking tot de inspanningen van kleine en middelgrote ondernemingen om hun bedrijfsvoering aan te passen aan de mondiale kenniseconomie, heeft de Commissie afgelopen jaar het initiatief GoDigital voor kleine en middelgrote ondernemingen gestart als onderdeel van het eEurope-actieplan. In enkele landen is dit verslag zeer positief ontvangen. We organiseren op dit moment in alle Europese landen campagnes.
Voor het einde van 2002 zal een portal worden opgezet om kleine en middelgrote ondernemingen informatie over wetgeving, begeleiding en advies te verschaffen.
De Commissie heeft ook net vandaag een mededeling goedgekeurd over eEurope-benchmarking, waarin u kunt volgen hoe kleine en middelgrote ondernemingen zijn aangesloten en op welke schaal ze gebruikmaken van eCommerce.
Deze mededeling van de Commissie belicht nieuwe uitdagingen met betrekking tot het gebruik van internet: er is breedband nodig om nieuwe diensten te stimuleren, scholen zijn aangesloten, maar internet is nog in onvoldoende mate een deel van het pedagogische proces, en regeringen moeten online naar volledige elektronische transacties gaan. De indicatoren zijn onder meer de internetpenetratie in bedrijven en het percentage bedrijven dat online verkoopt.
Er is weliswaar goede vooruitgang geboekt, maar het gebruik van eCommerce groeit niet zo snel als werd verwacht. Dit bevestigt het belang van acties zoals GoDigital, maar is ook een aanwijzing voor de dringende noodzaak om de obstakels voor eCommerce bij met name kleine bedrijven en consumenten te identificeren. eEurope moet na 2002 worden voortgezet en moet zijn aandacht verleggen naar een doelmatig gebruik en de beschikbaarheid van internet voor alle burgers en bedrijven.
De mededeling over het effect van de e-Economie op de Europese ondernemingen bevat voorstellen om de samenwerking tussen alle betrokken belanghebbenden te verdiepen teneinde een beleidsagenda te ontwikkelen voor het maximaliseren van de voordelen van de e-Economie voor Europese ondernemingen, daarbij rekening houdend met de behoeften van kleine en middelgrote ondernemingen. De Industrieraad heeft dit voorstel in december 2001 goedgekeurd en heeft de Commissie en de lidstaten uitgenodigd om het debat over de e-Economie te intensiveren.
Het Spaanse voorzitterschap heeft besloten om met de lidstaten een beleidsdebat te starten teneinde overeenstemming te bereiken over de toekomstige prioriteiten voor de bevordering van de e-Economie in Europa, en heeft besloten dit onderwerp op de bijeenkomst van de Industrieraad begin juni te bespreken.
Daarvoor zal het nodig zijn de beleidsveranderingen op nationaal en Europees niveau ter aanpassing aan de behoeften van de e-Economie te identificeren. Deze activiteiten zullen worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met de beschouwingen en de voorbereidende werkzaamheden met betrekking tot de toekomst van het eEurope-actieplan.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het project e-Europe kreeg te maken met grote moeilijkheden toen men frequentieveilingen ging houden. Dat had en heeft nog steeds faillissementen en werkloosheid tot gevolg. Wat wilt u gaan doen om voortaan te voorkomen dat in strijd met de algemene doelstellingen van e-Europe bepaalde lidstaten de gebruikers laten betalen - en tegelijkertijd de sector in een neerwaartse spiraal leiden - en andere niet?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen december werd - dankzij het kordate optreden van het Europees Parlement - een nieuwe wetgeving inzake elektronische communicatie aangenomen. Die bevat voor het eerst ook een rechtsgrondslag voor frequenties. Op basis daarvan worden nu organen opgericht: een comité dat zich bezighoudt met langetermijnkwesties en een werkgroep die zich bezighoudt met het huidige beheer. Als wij een gemeenschappelijke rechtsgrondslag en gemeenschappelijke organen hebben, is het mogelijk van tevoren gemeenschappelijke doelstellingen te overwegen en het beleid te coördineren. Dat garandeert natuurlijk niet dat iedereen uiteindelijk voor dezelfde procedure kiest, maar ik hoop dat wij in ieder geval samen op open en transparante wijze afspraken over procedures kunnen maken en dat de spelregels bij iedereen bekend zijn voordat de eerste staat frequenties gaat verdelen. De markt kan beter functioneren als men in ieder geval weet hoe het er in de verschillende Europese landen aan toe zal gaan. Ik geloof dat een mallemolen zoals wij die laatst hebben meegemaakt zich niet zal herhalen, maar of alles goed zal verlopen, kan niet altijd gegarandeerd worden.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 42.

Malcolm Harbour
Vraag nr. 43 van (H-0042/02):
Betreft: Actieplan eEurope 2002 In zijn werkprogramma stelt het Spaans voorzitterschap dat "het actieplan eEurope 2002 opnieuw gelanceerd moet worden met nieuwe doelstellingen". Kan de Commissie verklaren waarom een strategie, die slechts twee jaar geleden werd gelanceerd, "opnieuw moet worden gelanceerd"? Kan de Commissie tevens de redenen voor het falen van de oorspronkelijke strategie mededelen, alsook de doelstellingen, die men met deze nieuwe strategie tracht te bereiken?

Liikanen
Allereerst zou ik de heer Harbour willen bedanken voor het feit dat hij eEurope hoog op de Europese agenda houdt.
Wanneer we terugkijken op het jaar 2000, zien we dat het eEurope-actieplan de Europese politieke agenda echt heeft herschreven. Het plan was om duidelijke doelstellingen voor de EU en de lidstaten op te stellen, met duidelijke deadlines, en dit een vervolg te geven. Heeft dit plan gewerkt? Ik denk van wel. Om u een paar voorbeelden te geven: het telecommunicatiepakket en de ontbundeling van de toegang tot het aansluitnetwerk. We hadden ons deze snelle procedures nooit kunnen voorstellen als er geen hoge prioriteit werd gegeven aan de informatiemaatschappij.
De internetpenetratie is toegenomen. Deze was 18% in maart 2000 en 38% in december 2001 - meer dan een verdubbeling. Bijna 90% van de scholen is nu aangesloten op internet. Tegenwoordig heeft 90% van de Europese ondernemingen toegang tot internet. We hebben nu het snelste onderzoeksnetwerk in de wereld. Overheden beginnen nu volop online te gaan. Een uitgebreid overzicht is nu beschikbaar. Het is vandaag goedgekeurd in de Commissie. Ik ben blij dat ik het aan de leden van het Parlement mag doorgeven.
Wat zijn nu de nieuwe uitdagingen? Op de eerste plaats is de internetpenetratie weliswaar sterk gestegen, maar zij is nog zeer ongelijk verdeeld over Europa. Scholen zijn op grote schaal aangesloten, maar het aantal leerlingen per online pc varieert enorm. We hebben op school meer pc's per student nodig.
Weliswaar zijn steeds meer bedrijven aangesloten, maar de reorganisatie van de bedrijfsprocedures begint nog maar net. De omvang van de eCommerce tussen bedrijf en consument is nog steeds tamelijk gering.
De overheden zijn enthousiast begonnen online te gaan. Doorgaans gaat het op hun websites om de presentatie van activiteiten. Echte interactiviteit is nog zeldzaam. Alle interactiviteit levert betere diensten voor de burgers op en vergroot de productiviteit van de openbare sector.
De Commissie is nog niet aan het einde van haar activiteiten gekomen, omdat de technologie snel voortschrijdt. Breedbandinternet is nu een reële optie. Breedband is de essentiële fysieke infrastructuur van de kennismaatschappij. Zonder breedband zullen we Lissabon niet volledig waarmaken.
Andere naties hebben hun keus voor breedband al gemaakt. In het verslag van de Commissie aan de Top van Barcelona stond: "Breedbandtoegang tot internet is een beslissende factor bij de verbetering van de economische ontwikkeling. Breedbandnetwerken zullen de ruggengraat gaan vormen van een in toenemende mate onderling verbonden en geïntegreerde samenleving. eEurope moet na 2002 worden voortgezet en zijn aandacht meer verleggen naar een doelmatig gebruik en de beschikbaarheid van internet."
De Commissie is vooral verheugd dat het Spaanse voorzitterschap deze analyse deelt en de lancering van het eEurope-actieplan 2005 op zijn agenda heeft gezet. De eerste discussie over een mogelijk nieuw actieplan zal op 22 en 23 februari 2002 plaatsvinden op de informele Telecommunicatieraad in Vitoria in Spanje. De Commissie is ook klaar om de predialoog aan te gaan met de relevante commissies in het Europees Parlement.

Harbour
Ik wil de commissaris graag bedanken voor het brede antwoord en ik merk op dat twee van de centrale successen de successen zijn waar het Parlement heel sterk op heeft aangedrongen. Mijn zorg is echter niet het werk dat hij heeft verricht - waarvoor ik hem wil loven - maar eerder bijvoorbeeld de vertragingen en problemen waar lidstaten mee te maken hebben bij de omzetting van de richtlijn inzake elektronische handel, die zeer snel door dit Huis is aangenomen. Evenzo zie ik dat de discussie over het auteursrecht in de informatiemaatschappij - een ander fundamenteel basisprincipe in de wetgeving dat hij niet noemt - doorgaat over ideeën voor nieuwe heffingen op computerdisks en andere zaken die de ontwikkeling van de e-maatschappij wezenlijk in de weg zullen staan.
Deelt hij mijn grote bezorgdheid dat de lidstaten de fundamentele beginselen die hij heeft geformuleerd, niet serieus genoeg lijken te nemen, en kan hij ons een indicatie geven dat hij die beginselen op de komende bijeenkomsten op een positieve manier zal uitdragen? Zal de Commissie evaluatieverslagen over deze beide kwesties publiceren, zodat we in dit Huis enige politieke druk op de lidstaten kunnen uitoefenen om er voort mee te maken?

Liikanen
De twee richtlijnen inzake elektronische handel en inzake het auteursrecht zijn uiterst belangrijk. Het is de taak van de Commissie te verzekeren dat de lidstaten deze in hun wetgeving omzetten. Ze liggen beide binnen de opdracht van mijn collega, de heer Bolkestein, maar we werken hier samen en ik ben bereid na het Vragenuur contact met hem op te nemen.
Wat betreft het auteursrecht, is de Commissie bezig in de komende paar weken een workshop te organiseren over technologieën voor het beheer van digitale rechten. Wanneer er online inhoud wordt verkocht, is het van groot belang een systeem te garanderen waarin de houder van het auteursrecht passende royalty's voor zijn product kan ontvangen. Nieuwe technologieën zoals het beheer van digitale rechten komen daarbij goed van pas.
Mijn persoonlijke wens is dat deze technologie kan leiden tot gerichtere methoden om de houders van auteursrechten passende inkomsten te geven, zodat de lidstaten niet voor zeer brede, ongerichte oplossingen zoals auteursrechtheffingen hoeven te kiezen.
Tot slot bestaat er op het gebied van de follow-up door de lidstaten vaak het probleem dat de vooruitgang geleidelijk is en er onvoldoende sterke coördinatie in de lidstaten is om te garanderen dat er op alle terreinen vooruitgang wordt geboekt. Dat zal een van de punten zijn die we op de volgende informele Raad naar voren zullen brengen, en we zullen deze uitdaging doorgeven aan de Europese Raad in Barcelona.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat is de Commissie van plan te doen aan het feit dat de digitale kloof groter dreigt te worden? Het gaat daarbij immers om mensen die ook in financieel opzicht achtergesteld zijn. Ten tweede, bij ons in Europa ligt het gebruik van internetverbindingen op een laag niveau. Wat is de Commissie van plan daaraan te doen? Ten derde, de ontwikkeling van inhoud verloopt hier in Europa ook langzaam. Die is echter de sleutel tot uitgebreidere activiteiten in de geest van e-Europe. Wat bent u van plan daaraan te doen?

Liikanen
Al deze zaken zijn uiterst belangrijk. Ik heb alleen een paar opmerkingen.
Scholen bevinden zich in een goede positie om de digitale kloof te overbruggen. Via de scholen kunnen we onderwijs voor iedereen garanderen. In Europa werken nog brede schoolsystemen. We kunnen vaardigheden voor iedereen garanderen. Wanneer internet via de kinderen in huis komt, kunnen we de kloof vanaf het begin voorkomen. We moeten echter ook naar de oudere leeftijdsgroepen kijken. Hier bieden de gezamenlijke inspanningen van de openbare sector op het gebied van opleiding, openbare toegangspunten die kunnen worden geëxploiteerd door plaatselijke gemeenschappen, postkantoren en de particuliere sector uiterst belangrijke ondersteuning. Ik hoop dat alle lidstaten hier actieve maatregelen zullen nemen.
Wat betreft het gebruik, zijn we nu bezig vaste tarieven in het algemeen te bespreken. In Amerika wordt het hogere gebruik vaak verklaard door het feit dat er op de markt meer aanbod tegen een vast tarief is, niet alleen voor breedband, maar ook voor smalband. We zijn nog niet tot een eindconclusie hierover gekomen, maar deze vraag wordt nu opgeworpen omdat we een geleidelijke afname van de vraag naar breedband in de vorm van ADSL en kabel zien. Moet dat een oplossing zijn? Ik zal daarop antwoord geven nadat we intern wat meer werk hebben verricht.
Wat betreft inhoud, geldt dat internet geen internet voor iedereen is als het niet in je eigen moedertaal is. De Commissie is nu bezig met de tenuitvoerlegging van haar programma eContent, dat zich concentreert op meertalige en multiculturele platforms op het gebied van inhoud. Het programma brengt verschillende producenten uit verschillende lidstaten bij elkaar. Er is enorme belangstelling en het programma loopt uitstekend.
Het programma Information Society Technologies is bezig zijn aandacht te verleggen naar toepassingen. In de toekomst zal de gebruiker centraal staan. We hebben vaak de technologie centraal gesteld, maar we moeten in plaats daarvan nu de gebruiker centraal stellen. Gebruikers zijn niet op zoek naar technologie, maar naar inhoud, diensten en toepassingen. Om die reden verschuift de aandacht van het onderzoek in die richting. De Commissie steunt deze inspanningen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, de UMTS-licenties werden tegen zeer hoge bedragen geveild. Welk effect zal dat hebben op de licenties voor digitale televisie? Ik geloof dat er juist door deze initiatieven, waarmee ook zeer grote investeringen gemoeid zijn, nieuwe arbeidsplaatsen zijn ontstaan. Hoe kijkt u eigenlijk aan tegen de ontwikkeling van risicodragend kapitaal voor deze sector?

Liikanen
Om eerlijk te zijn, mijnheer Rübig, was vorig jaar geen gemakkelijk jaar voor de risicokapitaalmarkt. In 2000 ontwikkelde deze markt zich zeer snel, maar vervolgens zagen we hoe er problemen ontstonden en de markt in een neerwaartse spiraal terechtkwam. Op EU-niveau hebben de Europese Investeringsfondsen in diverse lidstaten in risicokapitaalfondsen belegd. Deze investeringen kwamen precies op het juiste moment gezien het gebrek aan financiering op de risicokapitaalmarkt. We hebben ook gebruik gemaakt van communautaire begrotingsmiddelen, waarbij een deel van de kredieten van het meerjarenprogramma naar de investeringsfondsen werd overgeheveld.
Met deze inspanningen heeft de publieke sector zijn bijdrage geleverd. Tegelijkertijd is het heel belangrijk de wetgeving over een werkelijke interne markt voor financiële diensten en risicokapitaal te voltooien. Wat dit betreft hopen we dat de oplossingen die in het verslag-Lamfalussy worden aangedragen, zeer bruikbaar zijn.
Vandaag las ik goed nieuws op internet: er is nieuw risicokapitaal belegd in draadloze toepassingen. Misschien is het ergste voorbij, maar de markt is nog steeds erg krap vergeleken met de situatie in het verleden. Als de markt niet goed werkt, zijn al dit soort maatregelen, een actieve financiële markt en overheidssteun dus noodzaak.

De Voorzitter
Ik wil de commissaris bedanken voor zijn medewerking.
Vragen aan mevrouw Diamantopoulou

Alexandros Alavanos
Vraag nr. 44 van (H-0951/01):
Betreft: Aanbevelingen van de Commissie in verband met het Griekse werkgelegenheidsbeleid De aanbevelingen van de Commissie aan het adres van Griekenland in verband met de uitvoering van beleidsmaatregelen op het gebied van de werkgelegenheid zijn sinds 1998 elk jaar bijna hetzelfde. Griekenland wordt bekritiseerd vanwege de lage arbeidsparticipatie en de hoge werkloosheid onder jongeren en vrouwen. De door de Commissie voorgestelde aanbevelingen voor 2002 (COM(2001) 512/def.) komen in grote lijnen op hetzelfde neer. Daarnaast heeft de Griekse minister van Werkgelegenheid onlangs verklaard dat "Griekenland de arbeidsparticipatiepercentages van Lissabon en Stockholm niet kan halen". Kan de Commissie aangeven of de doelstellingen van Lissabon en Stockholm voor de lidstaten een bindend karakter hebben en of de doelstellingen die Griekenland heeft vastgesteld voor maatregelen die medefinanciering ontvangen uit hoofde van het tweede communautair bestek met het oog op bestrijding van de werkloosheid, zijn verwezenlijkt of niet?

Diamantopoulou
De vraag van de heer Alavanos gaat over de doelstellingen van Lissabon en de mogelijkheid voor Griekenland om deze te bereiken. Ten eerste moet ik zeggen dat het in Lissabon vastgestelde doel van volledige werkgelegenheid een politieke verbintenis van de staatshoofden en regeringsleiders is, en geen juridische verplichting. Een politieke verbintenis is echter wel degelijk zeer belangrijk. Daarop zijn namelijk de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid gebaseerd.
In Griekenland is het tweede communautaire bestek, dat in de afgelopen vijf jaar ten uitvoer werd gelegd, in december 2001 voltooid, en daarom is het moeilijk om nu al een volledige evaluatie te maken. Het lijdt echter geen twijfel dat in het kader van het communautaire bestek hervormingen zijn doorgevoerd op de arbeidsmarkt en structuren en mechanismen in het leven zijn geroepen voor scholing en actieve werkgelegenheidsmaatregelen. De schoen wringt echter in de werkgelegenheidsdiensten. Met de hervorming daarvan is aan het eind van het tweede communautaire bestek een begin gemaakt.
Wat het derde communautaire bestek betreft is Griekenland een van de weinige landen die in zijn nationaal actieplan nationale kwantitatieve doelstellingen heeft opgenomen. Voor het jaar 2005 werd als doel 61,5% vastgesteld. Met het derde communautaire bestek wordt een groot bedrag - oplopend tot 8,5 miljoen euro - uitgetrokken voor de ondersteuning van actieve werkgelegenheidsmaatregelen en hervormingen. De tenuitvoerlegging van het derde communautaire bestek is een enorme uitdaging voor Griekenland. Griekenland moet de voor het werkgelegenheidsbeleid noodzakelijke mechanismen in werking stellen, zoals de geïndividualiseerde benadering, hetgeen een radicale herstructurering betekent van de Griekse werkgelegenheidsdienst OAED, en de verbetering van de efficiëntie van de scholingsmechanismen die rechtstreeks verbonden moeten worden met de regionale ontwikkelingsdoelstellingen.
De Commissie werkt nauw met de lidstaten samen en stelt, zoals u weet, elk jaar richtsnoeren vast, opdat de lidstaten rekening houden met de Europese overeenkomsten voor de toepassing van het werkgelegenheidsbeleid.

Alavanos
Commissaris, ik weet dat u er voorstander van bent dat Engels onze officiële taal wordt, dus zal ik mijn vraag in het Engels stellen. Toevallig heb ik de statistieken van Eurostat over de economie en de arbeidsmarkt voor me liggen. In 1990 bedroeg de werkloosheid in de Europese Unie 7,7%; in 2000 was dat 8,4%. In 1990 bedroeg de werkloosheid in Griekenland 6,3%, een lager percentage dan in de Gemeenschap. In 2000 was het 11,1%, het op een na hoogste cijfer na Spanje. In Ierland bedroeg de werkloosheid in 1990 13,1%; in 2000 was dat 4,4%. Ierland en Griekenland zijn beide cohesielanden. Hoe verklaart u dat en wat is uw visie op de maatregelen die de Griekse regering in het kader van het tweede communautair bestek heeft genomen?

Diamantopoulou
Ten eerste wil ik u bedanken voor uw ondersteuning. Geen haar op mijn hoofd die eraan twijfelde dat een progressief iemand als u, met uw ervaring, het volledig met mij eens zou zijn dat Engels een belangrijke taal is en dat men in Griekenland Engels moet leren. U hebt nu bepaalde gegevens verstrekt over de structuur van de werkloosheid in Griekenland. Deze moeten wij zorgvuldig onderzoeken. Het werkloosheidspercentage van mannen is even hoog als het gemiddelde van de Europese landen. Er is echter een enorm verschil in de participatiegraad van vrouwen: 40% tegen 56% gemiddeld in de Gemeenschap.
De werkloosheid onder jongeren is eveneens een ernstig probleem. In vergelijking met de andere landen lijkt de werkloosheid onder jongeren in Griekenland veel hoger te zijn: deze loopt op tot 29%. Dat komt echter vooral omdat de verschillende vormen van deeltijdwerk, die in heel veel landen bestaan, zoals ook in het door u genoemde land, worden beschouwd als normale arbeidsplaatsen.
Overeenkomstig de aanbevelingen van de Commissie moet de Griekse regering vooral de klemtoon leggen op het beleid ten behoeve van vrouwen en jongeren, en op het beleid voor oudere werknemers. In Griekenland is het percentage ouderen dat aan de arbeidsmarkt deelneemt heel laag.
Dat zijn de drie hoofdproblemen van het werkgelegenheidsbeleid. Met het nationale actieplan dat de Griekse regering heeft ingediend, worden de inspanningen dan ook op deze drie gebieden toegespitst. De Commissie zal echter, zoals zij reeds in de afgelopen maand september heeft gedaan en volgend jaar september zal doen, met haar aanbevelingen aandringen op de punten ten aanzien waarvan de Griekse regering niet voldoende vorderingen heeft gemaakt.

De Voorzitter


Mihail Papayannakis
Vraag nr. 45 van (H-0008/02):
Betreft: Werkgelegenheid in Griekenland Volgens de aanbeveling van de Raad (COM(2001)0512 def.) inzake de tenuitvoerlegging van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten heeft Griekenland nog steeds een van de laagste werkgelegenheidscijfers in de EU, terwijl het percentage werklozen wel gestabiliseerd is, maar met 11% nog ruim boven het EU-gemiddelde ligt. Deze cijfers tonen dat de Griekse arbeidsmarkt met structurele problemen worstelt, hetgeen ook in de mededeling van de Commissie wordt geïllustreerd aan de hand van de structurele indicatoren. Volgens deze mededeling zijn de Griekse cijfers met betrekking tot de bedrijfsuitgaven voor O&O, de toegang tot het internet, het levenslang leren en de overheidsuitgaven voor onderwijs de laagste van alle lidstaten.
Kan de Commissie zeggen of Griekenland na de aanbeveling van de Raad en de mededeling van de Commissie is overgegaan tot specifieke acties en initiatieven in verband met hoger genoemde sectoren, teneinde de werkgelegenheid te bevorderen en zijn positie in de rangschikking te verbeteren?

Diamantopoulou
Ik begin, mijnheer de Voorzitter, met de indicatorentabellen die de Commissie heeft opgenomen in haar laatste mededeling die naar Barcelona zal gaan. Zoals de geachte afgevaardigde in zijn vraag aanduidt, zijn de indicatoren voor Griekenland met betrekking tot de onderzoek- en ontwikkelingsuitgaven van de ondernemingen, de toegang tot internet, het levenslang leren en de overheidsuitgaven voor onderwijs laag in vergelijking met andere lidstaten.
Ik wilde echter duidelijk maken welke filosofie ten grondslag ligt aan de indicatoren die de Commissie elk jaar bekend maakt. Wij willen niet alleen een vergelijking maken tussen de verschillende lidstaten - niet alle lidstaten hebben bovendien hetzelfde uitgangspunt - maar wij willen vooral vaststellen welke vorderingen de lidstaten in een jaar tijd hebben gemaakt. Ik geef u de indicator voor de toegang tot internet: vorig jaar was dit in Griekenland 4,5% en dit jaar 11%.
Dit zijn ook de doelstellingen van de operationele programma' s 2000-2006. Er zijn met andere woorden operationele programma' s met betrekking tot de stelsels voor onderwijs, beroepsopleiding en levenslang leren, de informatiemaatschappij en de bevordering daarvan in zowel de overheid als het bedrijfsleven. Dit is ook een van de grote uitdagingen die men het hoofd wil bieden met het nationale actieplan van de Griekse regering en het communautair bestek. Wij moeten hierbij aantekenen dat voor deze programma' s weliswaar een aanzienlijke hoeveelheid geld beschikbaar is gesteld, maar dit niet volstaat. Er zijn ook aanzienlijke nationale financiële middelen nodig, evenals zeer doeltreffende en urgente beleidsvormen met name op het gebied van de informatiemaatschappij, opdat deze indicatoren het volgende jaar een aanzienlijk verbetering kunnen laten zien.

Papayannakis
Ik dank u, mevrouw de commissaris, en ik moet zeggen dat u gelijk hebt. Belangrijk is de vooruitgang die tijdens een jaar wordt geboekt en daarover wilde ik dan ook een vraag stellen. U sprak over internet. Is er ook vooruitgang te bespeuren in de andere indicatoren? Mijn tweede vraag gaat over het derde communautaire bestek. Daar zijn, zoals u al zei, grote sommen geld mee gemoeid. Is men al begonnen met het uitgeven daarvan? Het tweede jaar van dit bestek loopt onderhand ten einde. Ten derde herhaal ik een vraag die ik uitentreuren stel, mevrouw de commissaris, want ik zit al jarenlang op een antwoord te wachten. Heeft iemand ooit vijf jaar geleden - ik heb het niet over vorig jaar of twee jaar geleden, want dat is onmogelijk - gemeten hoeveel arbeidsplaatsen uiteindelijk zijn gecreëerd met de desbetreffende middelen, opdat wij vroeg of laat ook iets te weten komen over de doelmatigheid van die middelen?

Diamantopoulou
Ik heb die specifieke indicator genoemd omdat die zo' n groot verschil toont. Daar hebben wij een verhoging van maar liefst 150%. Ook de indicator met betrekking tot de uitgaven op het gebied van het onderwijs, het onderzoek en de technologie laat een grote verhoging zien, maar er zijn ook stabiele indicatoren, indicatoren die geen verschil aangeven.
Op uw vragen over het derde communautaire bestek kan ik antwoorden dat de eerste voorschotten zijn ondertekend. Daarbij gaat het als ik mij niet vergis om ongeveer 10%. Wat de meting van het aantal arbeidsplaatsen betreft dat in het kader van het tweede communautaire bestek werd gecreëerd, kunnen wij geen cijfers geven. Die cijfers zouden waarschijnlijk ook fictief zijn, en ik zal u zeggen wat ik daarmee bedoel. Er worden rechtstreeks arbeidsplaatsen gecreëerd met de Griekse programma' s, de stages, en er worden onrechtstreeks arbeidsplaatsen gecreëerd via scholing en de band met de ontwikkelingsmiddelen op lokaal niveau die ter beschikking worden gesteld door de overheid of de privé-sector. Deze arbeidsplaatsen ontstaan na scholing en worden niet meegeteld. De Griekse werkgelegenheidsdienst OAED is niet in staat de resultaten te geven van de scholing. Dat zijn echter zeer belangrijke gegevens waarnaar ook gevraagd wordt in het derde communautaire bestek, opdat toezicht mogelijk wordt.

De Voorzitter


Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
Vraag nr. 46 van (H-0035/02):
Betreft: Zwartwerken in Griekenland In 1998 publiceerde de Commissie een mededeling met het doel een dialoog tussen de lidstaten op gang te brengen over de bestrijding van het zwart werken. Daarin werd vermeld dat uit de toenmalige gegevens zou blijken dat de schaduweconomie ongeveer 15% van het bruto binnenlands product van de EU zou bedragen, en dat dit cijfer in Griekenland en Italië de 20% te boven zou gaan.
Uit recente controles van de Griekse autoriteiten en andere beschikbare gegevens blijkt dat ongeveer 10,5% van de ondernemingen niet is geregistreerd bij de instelling voor sociale verzekeringen en dat het percentage van de niet-geregistreerde werknemers tussen 21 en 30% schommelt. Dit resulteert in een verlies van vele miljarden euro voor de staatskas en voor de socialeverzekeringskassen.
Welke toezeggingen hebben de lidstaten gedaan als resultaat van de dialoog die in 1998 op gang is gebracht? Hoe evalueert de Commissie de geboekte vooruitgang? Welke verplichtingen zijn er aangegaan door Griekenland en welke adviezen zijn er aan dit land verstrekt? Welke maatregelen denkt de Commissie in dit verband te nemen om in het kader van het beleid ter bevordering van de kwaliteit van de arbeid en de open methode voor coördinatie de duurzaamheid van de pensioenstelsels te garanderen?

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde duidelijk maken dat de Europese Commissie haar zorgen deelt over de gevolgen van illegale immigratie voor de belastingontvangsten, de arbeidsmarkt en het pensioenstelsel.
In het kader van de richtsnoeren 2002 die de Commissie in 2001 heeft bekendgemaakt, worden de lidstaten gevraagd maatregelen te treffen tegen illegaal werk, legalisering aan te moedigen ofwel andere acties te ondernemen, zoals wetgevingsmaatregelen, stimulansen, hervorming van het belastingstelsel, uitkeringen, samenwerking met de sociale partners, specifieke plannen voor de onderlinge betrekkingen tussen de sociale partners en de betrekkingen tussen werkgevers en werknemers.
Ik kan zeggen dat de manier waarop Griekenland hierop heeft gereageerd veelbelovend is voor de toekomst. De Griekse autoriteiten hebben namelijk enkele belangrijke acties ondernomen. Deze hebben vooral betrekking op de arbeidsinspectie. De controle door de arbeidsinspectie en de controle-instanties van de verschillende pensioenfondsen zijn versterkt. Uit onze inlichtingen blijkt dat 120 extra arbeidsinspecteurs aan het werk zullen gaan. De Griekse regering heeft met het nationaal actieplan bepaalde verplichtingen op zich genomen. Daaronder vallen ook andere maatregelen in verband met uitkeringen en stimulansen voor de aanmelding van werknemers met lage lonen. De resultaten van deze maatregelen zullen echter pas in de toekomst, na hun toepassing, duidelijk worden.
De Commissie zal op 26 februari een studie presenteren, waarmee na de door u genoemde mededeling van 1998 een begin is gemaakt. Aan de presentatie van deze studie zullen deskundigen uit alle lidstaten deelnemen. Dan zullen de goede praktijken worden genoemd die worden toegepast bij de bestrijding van illegaal werk en in bepaalde landen belangrijke resultaten hebben opgeleverd. Wat de gevolgen van illegaal werk voor het vraagstuk van de pensioenstelsels betreft, moet ik onderstrepen dat toename van de werkgelegenheid een van de parameters is waarmee men de problemen in verband met de levensvatbaarheid van de pensioenfondsen het hoofd probeert te bieden. Daarbij wordt niet gestreefd naar een willekeurige toename van de werkgelegenheid maar naar een toename van de werkgelegenheid die vergezeld gaat van de bij wet geregelde betaling van belasting en pensioenbijdragen. Alleen op die manier kan men de pensioenfondsen daadwerkelijk ondersteunen en een belangrijke bijdrage leveren aan hun financiële stabiliteit.
Er is een begin gemaakt met de toepassing van de open-coördinatiemethode tussen de lidstaten. Ik herhaal, er is geen sprake van juridische verplichtingen voor de lidstaten. Er zijn politieke verbintenissen op grond waarvan de landen in september 2002 hervormingsplannen zullen indienen voor hun pensioenstelsels, onder vermelding van alle economische en sociale gevolgen.

Kratsa-Tsagaropoulou
Ik dank u, mevrouw de commissaris, voor uw antwoord. Ik kan uw optimisme over de vooruitgang echter niet delen. Wij zien namelijk dat er in Griekenland en Italië - en ik wijs hier vooral op Griekenland omdat dat mijn land is - helemaal geen sprake is van vooruitgang. Van de niet-aangemelde werknemers zijn slechts 25% buitenlanders. De smoes dat ons land wordt overspoeld door buitenlandse ongeschoolde arbeidskrachten gaat dus al niet op.
Gelooft u werkelijk dat met een dergelijke situatie de ambitieuze doelstellingen van de Europese Commissie kunnen worden gehaald? Of moeten wij andere middelen zien te vinden dan politieke verbintenissen van de lidstaten om vooruitgang te kunnen maken? De gevolgen doen zich namelijk niet alleen voor de pensioenfondsen gevoelen, maar ook voor de vrije mededinging, en natuurlijk voor de bescherming van de werknemers, want het gaat hierbij niet om kwalitatief goede arbeidsplaatsen. Ik vraag u dus in alle oprechtheid of volgens u de middelen die u momenteel ter beschikking hebt, volstaan om dit verschijnsel met zijn veelzijdige gevolgen te bestrijden.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde duidelijk maken dat de Europese Commissie geen superoverheid is. Zij kan geen oordeel vellen over zuiver nationale beleidsvormen waarvoor elke lidstaat de maatregelen treft die volgens hem noodzakelijk zijn. Op dit specifieke gebied bestaan de acties op Europees niveau uitsluitend uit samenwerking tussen de lidstaten. Daarvoor hebben wij de richtsnoeren en daarin is bestrijding van illegaal werk een prioriteit. Natuurlijk mogen wij niet verzwijgen dat ook in landen als Italië, dat te kampen heeft met enorme problemen, stappen zijn ondernomen. Er zijn maatregelen getroffen binnen een institutioneel kader met stimulansen voor werkgevers om werknemers aan te melden en voor integratie van immigranten.
Wat mijn mening over de maatregelen van de Griekse regering betreft, moet ik zeggen dat ik opzettelijk heel voorzichtig was toen ik zei dat de reactie veelbelovend is voor de toekomst. Momenteel worden enkele institutionele maatregelen ten uitvoer gelegd en deze bevinden zich nog volop in ontwikkeling. Ik noem hier de integratie van immigranten, de stimulansen voor de bedrijven om goedkope arbeidskrachten aan te melden en de institutionele hervormingen. Deze moeten nog vruchten afwerpen. Zoals u weet, worden elk jaar de nationale maatregelen geëvalueerd en in de richtsnoeren maken wij duidelijk welke richting de Commissie uit wil.

Papayannakis
Mevrouw de commissaris, weet u, daar waar illegale werknemers zijn, zijn er gewoonlijk ook illegale ondernemingen. Daarom geloof ik niet dat het hier gaat om het aantal personen dat niet is aangemeld bij de sociale verzekering maar om het aantal ondernemingen dat nergens is aangemeld, noch bij het Ministerie van Industrie, noch bij de politie, noch ergens anders. Er zijn bedrijfstakken in Griekenland waarin dergelijke niet-geregistreerde ondernemingen de overhand hebben. De voorwaarde voor hun economische voortbestaan is juist dat zij niet bekend raken.
Natuurlijk mengt de Commissie zich - terecht - niet in de interne aangelegenheden van de lidstaten. Ik vraag mij echter telkens weer af of de niet-registratie van deze bedrijven legaal is vanuit het communautair recht bekeken. Wordt hiermee ergens geen taak van de Commissie overtreden?

Diamantopoulou
Dit is inderdaad, zoals u al zei, een probleem waar de Commissie ternauwernood iets aan kan doen. De registratie van bedrijven is de hoogste prioriteit van een land, met het oog op het belastingstelsel, de belastingontvangsten en de pensioenbijdragen. Dit is zeer zeker een prioriteit van de lidstaten en ik geloof niet dat daar aanbevelingen voor nodig zijn.
Uit de inlichtingen die wij hebben meen ik te mogen opmaken dat wij met de automatisering van de Griekse instantie voor sociale verzekeringen, de wet op de regionale bedrijven en enkele andere hervormingen resultaten mogen verwachten.

De Voorzitter


Armonia Bordes
Vraag nr. 47 van (H-0015/02):
Betreft: Overdracht van werkloosheidsuitkeringen Op grond van de bepalingen van verordening (EEG) 1408/71 komen loontrekkende werknemers die onderdaan zijn van de lidstaten van de Europese Unie, in aanmerking voor werkloosheidsuitkeringen in alle landen van de Unie
De geïmmigreerde werknemers die niet tot de Europese Gemeenschap behoren en werkloosheidsuitkeringen willen ontvangen van een ander land van de Unie dan het land waarin zij verblijven hebben daar geen recht op, daar de genoemde verordening niet voorziet in overdracht van hun rechten.
Hoe kunt u het feit rechtvaardigen dat loontrekkers die geen onderdaan zijn van de Europese Economische Gemeenschap geen recht hebben op ontvangst van werkloosheidsuitkeringen wanneer zij van land van verblijf veranderen, ofschoon zij net zo goed als andere loontrekkers sociale premies hebben afgedragen?
Waarom komen zij niet in aanmerking voor de formulieren E301 en E303 die overdracht van werkloosheidsuitkeringen mogelijk maken?

Diamantopoulou
Op grond van verordening 1408/71 en verordening 574/72 worden de socialezekerheidsrechten van werknemers beschermd. Dit gebeurt door de verschillende nationale socialezekerheidsstelsels van de lidstaten op elkaar af te stemmen. De twee belangrijkste rechten die werknemers aan deze verordeningen ontlenen, zijn, ten eerste, het recht op een werkloosheidsuitkering en, ten tweede, het recht om in een andere lidstaat naar werk te zoeken en daarbij ten hoogste drie maanden een werkloosheidsuitkering te ontvangen.
Deze verordening geldt echter voor onderdanen van de Gemeenschap. In 1997 heeft de Commissie bij de Raad een voorstel ingediend om deze verordening ook te laten gelden voor werknemers die onderdanen van derde landen zijn. Dezelfde uitbreiding is opgenomen in het bredere kader van het voorstel van de Commissie in 1998 om verordening 1408/71 te moderniseren en te vereenvoudigen.
Jarenlang zijn over dit punt vele besprekingen gevoerd. De discussie in de Raad van ministers was erg ingewikkeld. Er was veel onenigheid tussen de lidstaten. Dat er geen vooruitgang werd geboekt, had vooral te maken met het feit dat er geen overeenstemming over de rechtsgrondslag kon worden bereikt. Het is geen formalistisch of technisch, maar een politiek probleem. In de eerste plaats bestond er evenwel een verschil in rechtsgrondslag tussen het voorstel van de Commissie, dat was gebaseerd op de uitvoering van de artikelen 42 en 308, en het standpunt van bepaalde lidstaten die artikel 63 als de grondslag voor dit voorstel beschouwden. Het politieke verschil is dat krachtens het laatstgenoemde artikel sommige lidstaten de verordening niet hoeven toe te passen.
Onder het Belgische voorzitterschap besloot de Raad van 3 december 2001 unaniem dat artikel 63 als grondslag moet dienen. Daarom zal de Commissie zeer binnenkort een nieuw voorstel presenteren om de werkingssfeer van verordening 1408/71 uit te breiden tot onderdanen van derde landen, met artikel 63 als grondslag.
Wat deze zaak betreft moet ik u meedelen dat de Commissie in essentie uw opvatting onderschrijft.

Bordes
Ik heb slechts een commentaar: het zijn de werkgevers die deze werknemers naar hun land halen. Deze werknemers mogen belasting betalen, zij mogen zweten voor andermans winst, maar zij moeten niet denken dat zij het rechtmatig minimum krijgen. Dat is toch te gek om los te lopen!

De Voorzitter
Overeenkomstig het Reglement zullen de vragen 48, 49 en 50 van respectievelijk de heer Fitzsimons, de heer Korakas en mevrouw Thors schriftelijk worden beantwoord.4
Vragen aan de heer Patten

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 51.

María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 52 van (H-0960/01):
Betreft: Wederopbouw van Afghanistan en verbetering van de "Untermensch"positie van de vrouwen Welke acties of specifieke programma's bereidt de Commissie voor om verbetering te brengen in de positie van de vrouw in Afghanistan? Hoe kan zij garanderen dat hulp en gunsten werkelijk bij de vrouwen terechtkomen?

Patten
De Commissie is zich er terdege van bewust dat de situatie van vrouwen in Afghanistan moet worden verbeterd, nu de Taliban van het toneel verdwenen zijn. Het bedrag van 57 miljoen euro dat wij in eerste instantie voor de wederopbouw van Afghanistan beschikbaar hebben gesteld, is onder meer daarvoor bedoeld. Op dit moment zijn de diensten van de Commissie bezig contracten te sluiten met NGO' s en hulporganisaties van de VN. Het betreft 18 projecten ter waarde van 25 miljoen euro en programma' s ter ondersteuning van in eigen land ontheemde Afghanen en vluchtelingen.
Sekse speelt een belangrijke rol in alle projecten die uit de begroting voor hulp aan ontwortelde bevolkingsgroepen worden gefinancierd. In 2001 had meer dan 50% van de projecten op het gebied van gezondheid, onderwijs en vluchtelingenzorg specifieke en significante seksecomponenten. De Commissie is momenteel bezig met de beoordeling van projectvoorstellen voor de begroting voor ontwortelde bevolkingsgroepen van 2002. Het beoogde bedrag dat daarvoor zal worden vrijgemaakt, is 24 miljoen euro.
Gezien de nieuwe politieke situatie in Afghanistan is de Commissie van plan dit jaar in februari of maart een kantoor te openen in Kabul. Hierdoor zal de Commissie nog beter kunnen toezien op de steunverlening aan Afghanistan. ECHO heeft zijn kantoor begin vorige maand heropend.
Wat betreft de door ECHO verstrekte humanitaire steun worden vrouwen bij diverse soorten projecten betrokken; alle door ECHO gefinancierde medische en voedingsprojecten zijn erop gericht ondervoede kinderen van beneden de vijf jaar te behandelen en de gezondheidstoestand van vrouwen te bewaken, in het bijzonder van zogende en zwangere vrouwen. NGO' s verzorgen over het algemeen elementair onderwijs voor vrouwen op het gebied van hygiëne. NGO' s hebben toegang tot alle begunstigden, inclusief vrouwen, en kunnen vrouwen in dienst nemen als lokale NGO-medewerkers in het kader van aan medische zorg gerelateerde programma' s. Medische NGO' s zijn zeer belangrijk voor de opleiding van vrouwen.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de commissaris, ik heb een aanvullende vraag waarin ik twee concrete aspecten aan de orde zou willen stellen.
Ten eerste, zal een deel van deze economische steun door vrouwen worden beheerd?
Ten tweede, aangezien vrouwen specifieke risico' s lopen - vandaag nog heeft een familie een meisje van zeven verkocht en uitgehuwelijkt om geen honger en armoede meer te hoeven lijden - had ik graag van u vernomen of de Commissie specifieke middelen zal uittrekken om dergelijke schendingen van de rechten van de vrouw te voorkomen.
In het licht van de net beschreven situatie, die zich morgen en overmorgen en tot in het oneindige zal blijven herhalen, verzoek ik de Commissie om een concreet antwoord.
Het is tevens belangrijk om te weten of de voornoemde middelen door vrouwen zullen worden beheerd.
Het feit dat er gewapende mannen rondlopen, vormt een ernstig beletsel voor de verbetering van de situatie van de vrouw.

Patten
Het eenvoudige antwoord op de zeer belangrijke eerste vraag van de geachte afgevaardigde is een ondubbelzinnig ja. Wij hopen beslist dat vrouwen een centrale plaats gaan krijgen in een groot deel van onze ontwikkelingsactiviteiten, maar daarbij moet worden opgemerkt dat er in de interim-regering reeds vrouwen zitten. Ik hoop dat ze ook deel gaan uitmaken van de overgangsregering. Laten we niet vergeten dat vrouwen een cruciale rol hebben gespeeld in het succes van de besprekingen in Bonn in december en we zullen al het mogelijke doen om het Afghaanse Ministerie van Vrouwenzaken te steunen. Ik hoop dat dit ministerie een goed voorbeeld zal geven van programma' s die door vrouwen worden beheerd en die als doel hebben de samenleving te helpen ontwikkelen en de rol van vrouwen te helpen beschermen in een maatschappij die hen veel te lang heeft misbruikt.
De geachte afgevaardigde heeft een vraag gesteld over de specifieke bescherming van vrouwen en jonge meisjes. In het licht van recente gebeurtenissen waar veel aandacht aan is besteed, kan ik dat volkomen begrijpen. Ik hoop dat met onze steun de algehele verbetering van de veiligheidssituatie en de steeds grotere grip die de interim-regering op het land krijgt, ertoe zullen bijdragen dat dergelijke dingen niet langer gebeuren. Na de meedogenloze talibanisering van de Afghaanse maatschappij in de laatste paar jaar en gezien het feit dat krijgsheren daar nog steeds in groten getale actief zijn, zal het echter nog wel enige tijd duren voordat we een krachtig man/vrouw-beleid kunnen promoten zoals we dat graag zouden zien. We zullen echter doen wat in ons vermogen ligt. Ik ben zeer bemoedigd door wat de geachte afgevaardigde heeft gezegd.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 53.

Gary Titley
Vraag nr. 54 van (H-0965/01):
Betreft: Hervorming van het Stabiliteitspact Welke maatregelen neemt de Commissie, tegen de achtergrond van de gemeenschappelijke verklaring van Patten en Solana over de hervorming van het Stabiliteitspact, om ervoor te zorgen dat het programma wat de geleverde diensten en de personeelsstructuur betreft efficiënter wordt?

Patten
De hoge vertegenwoordiger en ik hebben in november schriftelijk voorstellen aan de ministers gedaan betreffende het toekomstige werk in het kader van het Stabiliteitspact. Ons hoofddoel was om tweeënhalf jaar na de inwerkingtreding van het Pact en met de komst van een nieuwe speciale coördinator voort te bouwen op de resultaten die met het Pact zijn bereikt. Dit wilden we doen door de complementariteit tussen het werk in het kader van het Stabiliteitspact en het EU-stabilisatie- en -associatieproces te vergroten, de activiteiten in verband met het Pact zo doelgericht mogelijk te maken en sterk de nadruk te leggen op het bevorderen van regionale samenwerking.
De Raad Algemene Zaken heeft de aanbevelingen in onze brief op 19 november goedgekeurd en de nieuwe speciale coördinator, dr. Buseck, die op 1 januari de touwtjes in handen nam, verzocht de huidige activiteiten en werkmethoden van het Pact te beoordelen en vijf of zes doelstellingen te formuleren die aan het eind van dit jaar moeten zijn gerealiseerd. De Raad verzocht hem verslag te doen op zijn vergadering van 11 maart. De Commissie werkt nu nauw met de speciale coördinator samen om dit verslag voor te bereiden. Uitgebreid overleg vindt plaats in de informele adviescommissie die werd ingesteld naar aanleiding van de aanbevelingen die de hoge vertegenwoordiger en ik hebben gedaan om de coördinatie tussen het Pact en het stabilisatie- en associatieproces te verbeteren. Er zijn reeds twee vergaderingen geweest, op 11 en 31 januari.
Kortom, het werk vordert gestaag. De deelnemers aan het Stabiliteitspact en de Commissie werken zeer nauw samen om de verbeteringen aan te brengen die door de geachte afgevaardigde worden genoemd. Ik heb er alle vertrouwen in dat dr. Buseck in zijn verslag aan de Raad op 11 maart daartoe een aantal praktische voorstellen zal uiteenzetten.

Titley
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Het verontrust mij enigszins dat het zo lang duurt voordat deze zaak aan de orde komt. Zoals we zojuist hebben gehoord, vinden verdere ontwikkelingen pas op 11 maart plaats.
Ten eerste wil ik de commissaris vragen welke maatregelen worden aanbevolen om ervoor te zorgen dat lokale bevolkingsgroepen meer inbreng in het Stabiliteitspact krijgen. Het wordt als de ver-van-mijn-bed-show gezien en als men geen eigen inbreng heeft, zal dat zo blijven.
Ten tweede is een van de aandachtspunten de kwaliteit van de uitvoering van het Stabiliteitspact. Is hij blij dat we wat dit betreft de goede kant opgaan?
Ten derde zijn sommigen van mening dat er aan de basis een chronisch tekort aan informatie over het Stabiliteitspact is. Wordt er een strategie bedacht om daar verandering in te brengen?

Patten
Wat het eerste punt betreft, dr. Buseck is zich terdege bewust van het probleem dat door de geachte afgevaardigde wordt geschetst. Dit bewustzijn zal tot uitdrukking komen in de voorstellen die hij op 11 maart zal indienen. De geachte afgevaardigde zal dan merken dat hij bijzonder goed weet hoe hij de problemen van de regio moet aanpakken en vooral hoe hij steun van de particuliere sector moet mobiliseren. Ik zie er reikhalzend naar uit om met hem samen te werken. Hij zal zich uitstekend van zijn taak kwijten en op enthousiaste en transparante wijze met collega-medewerkers omgaan.
Wat de uitvoering betreft mogen we zeggen dat we als Commissie een indrukwekkende prestatie hebben geleverd als je kijkt naar wat we beloofd hebben te doen in het westen van de Balkan en in Zuid-Europa als geheel. Wat we in Servië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en andere landen hebben bereikt, is indrukwekkend. Ik hoop dat we ervoor kunnen zorgen dat knelpunten met betrekking tot infrastructuurprojecten uit hoofde van het Stabiliteitspact - en soms worden die knelpunten veroorzaakt door problemen in de begunstigde landen - worden opgelost. Dr. Buseck en ik proberen ons op die probleemprojecten te richten en ze zo snel mogelijk weer op de rails te krijgen.
Wat betreft de informatie over wat er aan de basis gebeurt, dit punt heeft de volle aandacht van dr. Buseck. We zullen hem helpen dit probleem aan te pakken en proberen ervoor te zorgen dat de publiciteit over de prestaties van het Stabiliteitspact betrekking heeft op het Pact zelf en niet op individuen.
Het is een genot om met dr. Buseck samen te werken. Volgens mij zal hij een uitstekende prestatie leveren en in ieder geval kan hij bij zijn toekomstige inspanningen op ons begrip en onze steun rekenen en naar mijn stellige overtuiging ook op het begrip en de steun van het Parlement.

De Voorzitter


Richard Howitt
Vraag nr. 55 van (H-0002/02):
Betreft: Hulp aan Azië en Latijns-Amerika In zijn amendement op de begroting van 2002 kent het Europees Parlement 35% van de buitenlandse hulp van de Europese Unie toe aan sociale infrastructuur, voornamelijk aan basisonderwijs en aan gezondheidszorg. In december 2001 schreef commissaris Patten een brief aan de voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking waarin hij stelde dat "de Commissie bereid is om de begroting op deze basis ten uitvoer te leggen op voorwaarde dat de aandacht van het Parlement eerder naar het geheel van de hulp van de Europese Gemeenschap gaat dan naar de algemene prestaties van alle donoren". Welke precieze maatregelen zal de Commissie treffen om deze beslissing met betrekking tot de regionale begrotingslijnen voor de hulp aan Azië en Latijns-Amerika uit te voeren? Kan de Commissie hierop een antwoord geven rekening houdend met de communicatie met haar delegaties, het overeenkomstmechanisme voor de nationale strategiedocumenten, de werking van haar Quality Support Group, de dialoog met de partners, alsmede met alle andere aspecten van deze materie?

Patten
In het kader van de begroting van 2002 heeft de Commissie besloten dat 35% van de uitgaven voor de landen die behoren tot groep 1 van de Commissie voor Ontwikkelingshulp, inclusief macro-economische bijstand met conditionaliteit voor de sociale sector, bestemd is voor sociale infrastructuur, en dan met name voor onderwijs en gezondheidszorg. Hieruit blijkt dat de bijdrage van de Gemeenschap moet worden gezien als onderdeel van de totale donorsteun in een bepaald land en dat een zekere mate van flexibiliteit noodzakelijk is. De Commissie doet haar best om deze norm van 35% voor al haar programma' s te hanteren als het gaat om bijstand voor de sociale sector, ook in Azië en Latijns-Amerika.
Om dit doel te bereiken, zal een aantal initiatieven worden ontplooid. Ten eerste zal in alle programma' s van de Commissie het accent sterker op de sociale sector komen te liggen, overeenkomstig de prioriteiten van de communautaire ontwikkelingsstrategie. Ten tweede zal in 2002 - en ik weet dat de geachte afgevaardigde zelf dit punt sterk heeft benadrukt - een solide statistische basis worden gelegd voor de sectorclassificatie van de Commissie voor Ontwikkelingshulp van programma' s en projecten vanaf 2002.
Alle aangegane verplichtingen voor 2001 zullen opnieuw worden geclassificeerd om een vergelijking mogelijk te maken.
Ten derde willen we alle goedgekeurde nationale strategiedocumenten aan het Parlement beschikbaar stellen, inclusief meerjarenprogramma' s en de bijbehorende begrotingen.
Tenslotte wordt in 2002 verder gewerkt aan de omschrijving van internationaal overeengekomen prestatie-indicatoren en aan de uitvoering van sectorale programma' s in de sociale sector. Zoals de geachte afgevaardigde weet, is de Commissie met de Commissie ontwikkelingssamenwerking van het Parlement in gesprek over de organisatie van een studiebijeenkomst in het voorjaar van dit jaar, waar de Commissie verslag zal doen van de vooruitgang die zij op deze gebieden heeft geboekt. Tevens hoop ik dat zij ook dan zal leren van de ervaring, het enthousiasme en de toewijding van de leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, inclusief uiteraard de geachte afgevaardigde.

Howitt
De laatste keer dat ik in de commissie met de heer Patten over dit onderwerp discussieerde, beschuldigde hij me ervan dat ik een overdosis testosteron had. Ik ben blij dat hij die beschuldiging vanavond niet heeft herhaald. We hebben uithoudingsvermogen nodig om dit probleem aan te pakken. Hij heeft gelijk als hij zegt dat op een aantal punten van overeenstemming tussen de Commissie en het Parlement, niet in het minst wat betreft de verslaglegging van de Commissie voor Ontwikkelingshulp, behoorlijke vooruitgang is geboekt, die wij van harte toejuichen. Ook zijn wij blij met de samenwerking met betrekking tot de studiebijeenkomst.
Ik vind het zorgwekkend dat hij in zijn antwoord de nadruk legde op definities, op verslaglegging en op statistieken - d.w.z. analyse - terwijl hij voorbijging aan de moeilijkere beslissingen die eveneens nodig zijn om de middelen anders te verdelen. Het is belangrijk dat we niet alleen over dit proces spreken in termen van beschikbare informatie, hoe belangrijk dat ook is en hoezeer we het daar ook over eens zijn. Nu de nationale strategiedocumenten worden goedgekeurd, nu de Quality Support Group nieuwe programma' s beoordeelt, nu de delegaties besluiten nemen (hij heeft niet geantwoord op de vraag welke rol de delegaties hierin spelen) en nu er nieuw personeel wordt geworven, is het ook belangrijk dat de commissaris ons vertelt hoe hij ervoor wil zorgen dat meer middelen worden toegekend aan basisgezondheidszorg en -onderwijs. Dit jaar moet een zekere herverdeling van de middelen plaatsvinden. Geef ons de hoop dat dat ook gebeurt.

Patten
Ten eerste heb ik er geen bezwaar tegen met behulp van testosteron te proberen enige vooruitgang op dit gebied te boeken. We moeten ons energiek opstellen en veel toewijding aan de dag leggen.
Ten tweede leg ik, zoals de geachte afgevaardigde weet, wat betreft de rol van de delegaties bijzonder de nadruk op deconcentratie, een bijzonder ongelukkig gekozen Europese benaming voor de pogingen om onze programma' s in het veld te beheren en daarbij zo veel mogelijk de mensen te betrekken die tot onze doelgroep behoren. De delegaties gaan een centrale rol spelen in het opstellen van de nationale strategiedocumenten, die de prioriteiten van onze ontwikkelingsfilosofie en ontwikkelingsstrategie moeten weerspiegelen.
De geachte afgevaardigde vraagt ons hem de hoop te geven dat er een werkelijke herverdeling van middelen zal plaatsvinden. Met het verschaffen van een betere statistische basis om te analyseren en te plannen wat we aan het doen zijn, willen we laten zien dat we ons best doen de doelstellingen te bereiken waar de geachte afgevaardigde en ik het over eens zijn en die ook door mijn geachte collega, commissaris Nielsen, worden nagejaagd. Dus zou bijvoorbeeld onze CRIS-activiteit geen problemen opleveren als het niet onze bedoeling was daarmee het beleid te beïnvloeden. Ik denk dat de geachte afgevaardigde erkent dat men op zoek is naar vaste trends en niet te veel vastgepind wil worden op specifieke cijfers in specifieke jaren in specifieke landen. Men wil een accentverschuiving zien en een duidelijke indicatie krijgen dat de programma' s van de Commissie evenzeer op armoedebestrijding gericht zijn als de programma' s van anderen.
Ik wil nog één aanvullende opmerking maken. Gistermorgen heb ik die ook al gemaakt in het parlement van het land dat ik het beste ken. Mensen zijn nog steeds geneigd appels met peren te vergelijken als ze kijken naar wat wij aan het doen zijn. Heel vaak lijken andere landen of lidstaten veel meer ontwikkelingshulp aan armoedebestrijding te besteden dan wij, omdat men kijkt naar wat wij doen op de Balkan, in Rusland, in de NOS en in delen van het Middellandse-Zeegebied. Men doet dan alsof dit precies hetzelfde is als onze directere ontwikkelingshulpprogramma' s. Omdat wij wat dit betreft de lasten dragen - met geld van de lidstaten, dat geef ik toe - hoeven zij niet zo veel te doen als om politieke redenen vermoedelijk noodzakelijk zou zijn en daarom vinden ze dat zij goed presteren terwijl wij er slecht afkomen. Dat is een deel van de prijs die we moeten betalen omdat we een begroting voor buitenlandse activiteiten hebben die weliswaar in de eerste plaats bedoeld is voor ontwikkelingshulp maar ook andere prioriteiten heeft.

Titley
Kan de commissaris mij vertellen of zijn woorden betekenen dat nog eens extra gegarandeerd wordt dat er een beter evenwicht zal ontstaan tussen verplichtingen en betalingen in Azië en Latijns-Amerika en dat we de begrotingsmiddelen waarover we gestemd hebben, beter gaan benutten?

Patten
Als ik niet zo behoedzaam was, zou ik ook kunnen wijzen op de vooruitgang die reeds is geboekt als het gaat om de verhouding betalingen/verplichtingen. Vorig jaar bedroeg die verhouding in het Middellandse-Zeegebied 56 à 57%, wat een beter resultaat is dan ooit, maar naar mijn mening nog steeds niet goed genoeg.
Gisteren sprak ik in het bijzijn van het voltallige personeel van Europe Aid. Als je kijkt naar de prestaties kun je zeggen dat men begint de aangegane verplichtingen beter na te komen. Men heeft aanzienlijk succes geboekt wat betreft de vermindering van slapende verplichtingen, zodat de reste à liquider behoorlijk sterk is gedaald. We gaan dus vooruit. Het zal nog wel enige tijd duren voordat we de cijfers realiseren die we allemaal willen zien, maar we gaan de goede kant op. Ik hoop van harte dat ik vóór mijn zwanenzang in dit volgepakt halfrond kan wijzen op nog grotere prestaties van het uitstekende personeel van Europe Aid.

De Voorzitter
Hier volgt de laatste vraag die aan de commissaris wordt voorgelegd.
Vraag nr. 56 van Olivier Dupuis (H-0007/02):
Betreft: Internationaal Strafhof
Al enige jaren is de oprichting van het Internationaal Strafhof voor oorlogsmisdaden, genocide en misdaden tegen de mensheid een prioriteit van het buitenlands beleid van de EU. Onlangs nog heeft de EU, bij monde van het Belgisch voorzitterschap, verklaard alles in het werk te stellen om zo spoedig mogelijk de doelstelling van de 60 ratificaties te halen om het Strafhof te activeren. Momenteel hebben 48 landen het Statuut van Rome geratificeerd, waaronder de EU-lidstaten, met uitzondering van Portugal (dat echter wel de interne procedures heeft afgerond), Griekenland en Ierland. Drie kandidaat-lidstaten, Polen, Hongarije en Slovenië hebben het statuut reeds geratificeerd, terwijl Estland heeft aangekondigd dat zij de ratificatie-instrumenten binnenkort zal indienen. Is de Commissie, gezien het fundamentele belang dat de EU heeft toegekend aan de snelle oprichting van dit eerste segment van internationale rechtspraak, en eveneens gezien de tragische gebeurtenissen in de wereld in de afgelopen jaren en maanden, niet van mening dat de ratificatie van het Statuut van Rome uitdrukkelijk beschouwd zou moeten worden als integraal deel van het 'acquis communautaire' en als een nieuw criterium van Kopenhagen waaraan iedere kandidaat-lidstaat zou moeten voldoen? Is de Commissie niet van mening dat ratificatie een voorwaarde zou moeten zijn voor de ondertekening en ratificatie van iedere associatie- en samenwerkingsovereenkomst van de EU met derde landen?

Patten
Ten eerste wil ik mij bij de geachte afgevaardigde verontschuldigen voor het feit dat ik niet eerder aanwezig was om naar zijn ongetwijfeld welsprekende toespraak in het excellente debat over het Midden-Oosten te luisteren, een toespraak die overigens waarschijnlijk voor ons beleid niet echt een steuntje in de rug betekende. Hij weet dat dat niet uit onbeleefdheid was, ik moest om democratische redenen boven zijn. Ik ben er zeker van dat we bij andere gelegenheden over deze uiterst belangrijke kwesties nog wel eens de degens zullen kunnen kruisen.
Wat zijn vraag betreft, de Europese Unie hecht groot belang aan de ratificatie van het Statuut van het Internationaal Strafhof. Dat dit ons ernst is, wordt onderstreept door het gemeenschappelijk standpunt dat we op 11 juni 2001 hebben aangenomen en dat beoogt een vroegtijdige ratificatie van het Statuut en een snelle oprichting van het Internationaal Strafhof te bevorderen, en door de ratificatie van het Statuut door 13 lidstaten. De voorbereidingen voor ratificatie door de resterende twee lidstaten bevinden zich in een vergevorderd stadium.
Dat de Europese Unie zich sterk maakt voor deze zaak, blijkt ook uit de financiële middelen die de Gemeenschap verstrekt aan NGO' s die naar ratificatie streven. Sinds 1995 is er bijna 7 miljoen euro uitgekeerd krachtens het Europese initiatief voor democratisering en mensenrechten.
Wat betreft de uitbreiding geldt dat het standpunt van de Europese Unie over steun aan het Internationaal Strafhof deel uitmaakt van het acquis van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, dat de kandidaat-lidstaten gevraagd wordt te onderschrijven. Daarnaast roert de Europese Unie in overeenstemming met het gemeenschappelijk standpunt regelmatig het vraagstuk van de ratificatie aan tijdens politieke dialogen met landen die tot de EU willen toetreden.
Bovendien hebben de Midden- en Oost-Europese landen die met de Europese Unie zijn geassocieerd, en de geassocieerde landen Cyprus en Malta zich geschaard achter de EU-verklaring van de Zesde Commissie van de Algemene Vergadering van de VN in november 2001, die als doel had een snelle start van het Internationaal Strafhof te bevorderen.
In januari 2002 hebben zij tevens verklaard dat zij zich kunnen vinden in de doelstellingen van het gemeenschappelijk standpunt van de EU over het Internationaal Strafhof en hebben zij beloofd hun nationaal beleid daaraan te conformeren.
Ook heeft de Raad van Europa al zijn leden opgeroepen zo spoedig mogelijk het Statuut van het Internationaal Strafhof te ratificeren of daarmee in te stemmen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik zal hier evenmin nader op ingaan, daar dit onderwerp vanmiddag al aan de orde is geweest. Ik wilde commissaris Patten alleen maar zeggen dat ik wist dat hij zou aankondigen bij een gedeelte van het debat niet aanwezig te kunnen zijn. Het spijt mij dat, zoals ik ook zo straks al zei, hij niet aanwezig kon zijn. Dit gezegd zijnde, moet ik vaststellen dat wij het politiek, over de grond van de zaak, oneens zijn, maar ik denk dat wij daar later nog wel eens op terug kunnen komen.
Wat nu het antwoord op deze precieze vraag betreft, moet ik zeggen dat ik absoluut voldaan ben over het standpunt van de Commissie. Mijns inziens is opname in het communautair acquis, zoals commissaris Patten zei, van fundamenteel belang. Dat zal zeker een aantal kandidaat-landen helpen bij de versnelling van de ratificatieprocedures.

Patten
Ik wil zeker niet de aandacht afleiden van het acquis dat de betreffende afgevaardigde en ik samen hebben ontdekt, maar ik wil slechts de wens uitspreken dat sommige van onze andere partners in internationale aangelegenheden ook achter de oprichting van het Internationaal Strafhof gaan staan. We blijven hierover met onze transatlantische vrienden stevige discussies voeren. Dat deden we met de vorige regering en we doen het ook met de huidige regering. Het is niet zo dat de regering haar beleid heeft gewijzigd. Ik had gedacht dat recente gebeurtenissen - zoals met betrekking tot Afghanistan - het pleit voor een Internationaal Strafhof zouden hebben versterkt. Misschien duurt het iets langer voordat de boodschap overkomt.

De Voorzitter
Overeenkomstig het Reglement zullen vraag nr. 57 en 83 schriftelijk worden beantwoord.5
Het vragenuur aan de Commissie is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.30 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

BTW / directe en de indirecte belastingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0466/2001) van mevrouw Kauppi, namens de Economische en Monetaire Commissie,
1. over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde (COM(2001) 294 - C5-0269/01 - 2001/0133(COD) en
2. over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van richtlijn 77/799/EEG van de Raad betreffende de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het gebied van de directe en de indirecte belastingen (COM(2001) 294 - C5-0270/01 - 2001/0134(COD)).

Kauppi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, BTW-fraude is in de Europese Unie een wijdverbreid probleem dat helaas steeds algemener wordt. Volgens betrouwbare schattingen werden er bijvoorbeeld in de eerste helft van 1998 in de lidstaten 250 gevallen van zogeheten carrouselfraude geconstateerd. Met deze gevallen van fraude was in totaal 500 miljoen euro gemoeid. Daarbij moeten natuurlijk andere soorten fraude worden opgeteld en ook alle frauduleuze transacties die niet zijn ontdekt. Wij kunnen dus aannemen dat BTW-fraude de Europese Unie en haar lidstaten ieder jaar honderden miljoenen euro kost.
In het algemeen is er vooral sprake van carrouselfraude. Carrouselfraude betekent de aanschaf van goederen zonder het betalen van door de regelgeving van de interne markt vereiste BTW. Kenmerkend is dat er facturen worden verzonden, met of zonder goederen, binnen de keten van een of meer grenzen. De fraude bestaat hierin dat een of meer schakels in de keten de in rekening gebrachte BTW niet aan de belastingautoriteit afdragen, terwijl andere partijen in de keten BTW-restituties ontvangen op grond van de genoemde facturen. Carrouselfraude wordt in het algemeen gepleegd met kleine hoogwaardige goederen als computers en mobiele telefoons.
De meest doeltreffende manier om dit soort fraude aan te pakken is een nauwe administratieve samenwerking tussen de lidstaten. Algemeen wordt erkend dat het huidig juridisch kader in dit opzicht niet tegen deze taak is opgewassen. Om het huidig juridisch kader te stroomlijnen heeft de Commissie nu dan ook een voorstel voor een verordening ingediend dat de huidige administratieve samenwerking op het gebied van de BTW aanzienlijk verbetert en doeltreffender maakt. Ik steun ook het voorstel voor een richtlijn van de Commissie en daarnaast stel ik in mijn verslag maatregelen voor die de directe samenwerking tussen autoriteiten nog doeltreffender en praktischer maakt.
Het belangrijkste punt in het Commissievoorstel is het mogelijk maken van rechtstreekse contacten tussen plaatselijke en regionale diensten die betrokken zijn bij de fraudebestrijding. Alle communicatie moet momemteel via gecentraliseerde verbindingsbureaus gaan, zodat alle verzoeken een hele weg door het administratieve apparaat moeten afleggen, van de plaatselijke ambtenaar tot en met het nationale verbindingsbureau in het ene land, en dezelfde weg weer terug in het andere land. Verzoeken om bijstand komen op die manier vaak te laat aan. Belastingontduikers kunnen al verdwenen zijn tegen de tijd dat de plaatselijke ambtenaren in het land dat het verzoek heeft gekregen, de zaak gaan onderzoeken.
Ik ben het met de Commissie eens dat door de samenwerking op plaatselijk niveau het wederzijdse inzicht in verzoeken om informatie wordt verbeterd, de motivatie bij de belastinginspecteurs wordt vergroot en verkwisting van de schaarse middelen wordt voorkomen. Ik steun daarom onvoorwaardelijk het Commissievoorstel dat beschouwd moet worden als een grote stap voorwaarts in de bestrijding van fraude. Criminelen kunnen maar al te vaak onmiddellijk gebruikmaken van de modernste en meest geavanceerde communicatiemiddelen, terwijl overheden worden belemmerd door bureaucratische en ingewikkelde regels die het opsporen van criminelen vertragen en veel te veel middelen van de overheid opslorpen.
Ter versnelling van de samenwerking en het vergroten van de flexibiliteit had de Commissie echter nog verder kunnen gaan. Ik steun het Commissievoorstel om informatie voorzover mogelijk in elektronische vorm door te geven. Bovendien stel ik voor dat elektronische communicatie ter versnelling van de informatieoverdracht regel moet worden en traditionele, op papier gevoerde correspondentie de uitzondering op die regel. Om dezelfde reden, de versnelling van informatie-uitwisseling, moeten de plaatselijke autoriteiten meer speelruimte hebben binnen het taalbeleid. De verplichting om verzoeken om bijstand tussen overheden te vertalen moet flexibeler worden. Waarom zou men het verplicht vertalen van een verzoek om bijstand in een officiële taal van het andere land moeten verplichten als bijvoorbeeld een Fin en een Griek in goed overleg besluiten in het Frans de zaak af te handelen?
Er is echter een punt waarop het Commissievoorstel te ver gaat. De Commissie stelt voor dat de lidstaten moeten worden verplicht een aantal rechten uit de richtlijn gegevensbescherming te beperken wanneer de lidstaten dat noodzakelijk achten om belangrijke economische of financiële belangen te beschermen. Ik moet daarbij opmerken dat dit in de richtlijn gegevensbescherming geen verplichting is, maar slechts een mogelijkheid voor de lidstaten. Dit aspect kan daarom beter worden behandeld in een wijziging van de richtlijn gegevensbescherming en door in deze fase de lidstaten alleen de mogelijkheid te geven een dergelijke procedure te overwegen.
Tenslotte nog iets over de rechtsgrondslag. De Commissie baseert haar voorstel op artikel 95 van het EG-Verdrag, wat medebeslissingsrecht van het Parlement inhoudt. Ik ben het eens met het standpunt van de Commissie dat het voorstel betrekking heeft op de administratieve samenwerking en behandeld moet worden overeenkomstig artikel 95. In het verleden heeft de Raad dit standpunt steeds verworpen en de rechtsgrondslag afwisselend gewijzigd in artikel 93 of 94 op grond waarvan het Parlement alleen wordt geraadpleegd. Nu heeft de Commissie echter besloten de Raad voor het Hof van Justitie te dagen vanwege een voorstel voor een richtlijn betreffende de invordering van schuldvorderingen. De juridische situatie zal binnenkort dus worden opgehelderd. Ik verwacht van de commissaris ook een toelichting op de keuze van deze rechtsgrondslag en mogelijke nieuwe informatie voor het Parlement over hoe de zaak van de rechtsgrondslag van het voorstel voor een richtlijn betreffende de invordering van schuldvorderingen er bij het Europees Hof van Justitie voor staat.

Karas
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, geachte collega's, allereerst wil ik de rapporteur, onze collega Piia-Noora Kauppi, bedanken voor haar verslag, dat in de bevoegde commissie met een grote meerderheid is goedgekeurd. Dat bewijst dat de communicatie tussen alle betrokken partijen uitstekend gefunctioneerd heeft. Dit verslag is weer eens een bewijs van de vaardigheden van deze jonge collega, die nog maar net lid is van de Economische en Monetaire Commissie. Ze heeft hard gewerkt aan dit verslag, en dat heeft vruchten afgeworpen. Mijn hartelijke dank daarvoor!
Het verslag bewijst ook dat we in veel gevallen méér Europa nodig hebben. We kunnen de fraude alleen maar doelmatiger bestrijden wanneer we dat samen doen. Daarvoor is een betere coördinatie nodig, meer samenwerking en uitwisseling van informatie, maar ook een betere rechtsgrondslag om die informatie en coördinatie te vereenvoudigen.
De EVP-ED-Fractie zegt ja tegen een betere samenwerking tussen overheidsdiensten bij de strijd tegen BTW-fraude. Ik moet er echter meteen bijzeggen dat we niet alleen tegen BTW-fraude zijn, maar tegen iedere vorm van fraude. In de eerste zes maanden van 1998 zijn tenslotte 250 gevallen vastgesteld waarbij een schade van meer dan 500 miljoen euro is ontstaan.
Ik ben het helemaal eens met de rapporteur: we willen niet dat bij grensoverschrijdende verzoeken om bijstand alle documenten moeten worden vertaald. Wat we willen is meer flexibiliteit bij de toepassing van de richtlijn inzake gegevensbescherming en minder bureaucratie. De behandeling van deze zaken moet eenvoudiger, flexibeler en sneller worden. Dan kunnen we de fraudeurs pakken, dan kunnen we de veiligheid in Europa verbeteren.

Pérez Royo
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn volledige steun betuigen aan het standpunt van de rapporteur, mevrouw Kauppi, en dientengevolge aan het voorstel van de Commissie. In haar verslag steunt mevrouw Kauppi het voorstel van de Commissie bijna volledig en derhalve staat de Fractie van de Europese Sociaal-democraten ook volledig achter dit voorstel.
Het voorstel behandelt twee buitengewoon belangrijke kwesties. In de eerste plaats is dat de buitensporige BTW-fraude door intracommunautaire en trilaterale activiteiten. In de tweede plaats - en deze kwestie hangt samen met de vorige, omdat het om een instrument gaat om de fraude te bestrijden - is dat de administratieve samenwerking. Daarmee kan de fraude waarover wij reeds gesproken hebben bestreden of in ieder geval verminderd worden. Mevrouw Kauppi heeft de voorstellen perfect uitgelegd in haar betoog en ik steun ze van harte.
Ik wil twee opmerkingen maken over de inhoud van het onderhavige verslag. Mijn eerste opmerking heeft te maken met de geldigheid van het zogenaamd tijdelijke BTW-systeem dat in 1993 werd ingevoerd en nu nog steeds van kracht is. Het was bedoeld als aanvulling op de interne markt en was van tijdelijke aard. Er was zelfs een einddatum voor vastgelegd. Maar zoals u weet is die datum verschoven en is de termijn nog niet verstreken.
Ik wil hier graag even bij stilstaan, omdat wij vandaag dit verslag over fraude behandelen wat voor een groot deel ligt aan het feit dat we een tijdelijk BTW-systeem hanteren - dat door de intracommunautaire activiteiten wordt bepaald. Daardoor worden verschillende activiteiten in het land van herkomst geschaad, terwijl er aan de grens geen controles worden uitgevoerd die in het oude systeem voor de invoering van een interne markt waren vastgelegd.
Het is duidelijk dat wij niet over dit probleem zouden hoeven spreken als er een definitief BTW-systeem zou zijn met belasting op de oorspronkelijke toegevoegde waarde. Dan zou immers het grootste deel van de fraude onmiddellijk de kop ingedrukt worden. Dit is mijn eerste opmerking met betrekking tot dit verslag.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op een zeer belangrijk punt waarover mevrouw Kauppi gesproken heeft, namelijk de rechtsgrondslag die de Commissie gekozen heeft voor dit voorstel voor een richtlijn. Mijns inziens is de interpretatie die de Commissie aan het Verdrag geeft, uitstekend. Volgens haar moet immers artikel 95 in dit geval worden toegepast. Dat betekent dat fiscale kwesties onder het belastingrecht vallen en niet onder het procesrecht zoals de behandeling van de belastingen en de hulp die de overheden elkaar verlenen bij de behandeling van de belastingen - waarover wij nu debatteren. In deze gevallen gaat het niet direct om belastingrecht in strikte zin, waarover de nationale parlementen mogen beslissen en waarvoor derhalve unanimiteit vereist is. Het gaat om een gevoelige materie waarvoor door middel van de medebeslissingsprocedure een oplossing gevonden moet worden.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, wil ik naar aanleiding van mijn vorige opmerking nog bij een punt stilstaan. Het zou wenselijk zijn bij de volgende Conventie en de volgende hervorming van het Verdrag een definitief kader op fiscaal gebied op te stellen en duidelijk vast te leggen wat er precies geharmoniseerd moet worden. Uiteraard kan niet alles op het gebied van de belastingen geharmoniseerd worden. De inkomensbelasting kan bijvoorbeeld nooit volledig geharmoniseerd worden, maar andere onderdelen kunnen wel geharmoniseerd worden en daarover hoeft geen unanimiteit te bestaan - ik denk hierbij met name aan de berekening van de winstbelasting voor ondernemingen. Daardoor kan het Parlement weer een sleutelrol spelen in een zo belangrijke kwestie als de onderhavige.

Ilgenfritz
Mevrouw de Voorzitter, professionele fraudeurs kunnen de Unie nog steeds op het verkeerde been zetten, en helaas maakt het veel te ingewikkelde systeem van de BTW het ze ook nog makkelijker.
De belastingregels zijn ten dele moeilijk te begrijpen. Daardoor zetten we de deur wijd open voor de fraudeurs en bevorderen de belastingfraude indirect. Als we de belastingmoraal en de belastingopbrengst willen verhogen moeten we echter niet alleen voor een doelmatige controle en een goede samenwerking tussen de belastingdiensten zorgen, maar vooral ook voor begrijpelijke en eenvoudigere teksten. Wanneer een belastingplichtige zijn plicht niet vervult dan is dat vaak omdat hij die als unfair beschouwd. Onbegrijpelijke belastingwetten en de daaruit voortvloeiende belastingen worden door de belastingplichtige echter altijd en automatisch als unfair beschouwd.
Het is de hoogste tijd voor een hervorming van het veel te ingewikkelde systeem van de BTW, dat ook voor deskundigen onbegrijpelijk geworden is. Het is toch onaanvaardbaar dat de grensoverschrijdende transacties binnen een onderneming belastingvrij zijn, terwijl ze binnen een lidstaat belast worden. De voorheffing binnen een onderneming maakt deze belastingfraude pas mogelijk, en zou daarom afgeschaft moeten worden.
Door deze maatregel zouden we de fraudeurs het leven onmogelijk maken, het systeem vereenvoudigen en onnodige controles vermijden, die door het midden- en kleinbedrijf vaak als pesterij worden beschouwd. Daarom moeten we allereerst nadenken over hoe we de samenwerking tussen overheidsdiensten kunnen verbeteren, maar vooral ook over hoe we het systeem kunnen vereenvoudigen, dat de fraude pas mogelijk maakt. Dat zou een stap in de juiste richting zijn. Toch zullen we het verslag van mevrouw Kauppi steunen, want ook wij vinden dat we natuurlijk de samenwerking moeten verbeteren en de bureaucratie moeten reduceren.

Doyle
Mevrouw de Voorzitter, ik twijfel er niet aan dat in de context van de ontstane interne markt de bestaande regelingen voor samenwerking op het gebied van BTW-fraude ontoereikend zijn. BTW-fraude kost de EU en haar lidstaten jaarlijks enkele honderden miljoenen euro. Alhoewel er de afgelopen paar jaar maatregelen zijn getroffen om daar iets tegen te doen, is BTW-fraude momenteel nog altijd een groot probleem.
Ik ben het ermee eens dat deze immer toenemende fraude het beste aangepakt kan worden door nauwe administratieve samenwerking tussen de lidstaten. De strijd tegen fraude zal doeltreffender en minder bureaucratisch worden wanneer plaatselijke kantoren direct met elkaar mogen communiceren.
Ik zou echter tot voorzichtigheid willen manen met betrekking tot de pogingen van de Commissie deze maatregel te baseren op artikel 95 van het Verdrag. In artikel 95 wordt duidelijk gesteld dat dit artikel niet mag worden gebruikt voor fiscale bepalingen. De Commissie is van mening dat dit voorstel uitsluitend administratieve samenwerking betreft en dat het geen betrekking heeft op het daadwerkelijk heffen of innen van belastingen.
Met alle respect, maar ik ben het er niet mee eens - en mijn land evenmin - dat het huidige standpunt heimelijk wordt uitgehold. Ik vind niet dat het Permanent Comité voor administratieve samenwerking - het bestaande administratieve comité op belastinggebied - meer van dit soort taken toebedeeld moet krijgen. Daarmee begeven we ons op een hellend vlak. Dit voorstel heeft betrekking op de fiscale instrumenten die lidstaten gebruiken en het dient beslist aangenomen te worden, maar dan wel met de juiste rechtsgrondslag, namelijk artikel 93, waarin bepaald wordt dat de Raad met eenparigheid van stemmen moet beslissen. De verordening die de Commissie met dit voorstel tracht te vervangen is gebaseerd op artikel 93 en dat moet voor dit voorstel gewoon ook gelden.
Mevrouw Kauppi verwijst in haar toelichting naar de twijfels over de rechtsgrondslag. In het verleden, wanneer onenigheid ontstond ten aanzien van de rechtsgrondslag, heeft de Raad het standpunt van de Commissie altijd verworpen en de rechtsgrondslag gewijzigd in artikel 93 of 94. Zoals mijn collega al aangaf, heeft de Raad dit zeer onlangs nog gedaan in verband met de richtlijn betreffende wederzijdse bijstand inzake de invordering van schuldvorderingen. De Commissie heeft besloten de Raad in deze kwestie voor het Europees Hof van Justitie te dagen en Ierland zal de kant van de Raad kiezen.
In essentie stem ik in met de doelstelling van dit voorstel. Om de zojuist geschetste redenen inzake de rechtsgrondslag zullen mijn Ierse collega' s en ikzelf echter tegen het verslag stemmen.

García-Margallo y Marfil
Mevrouw de Voorzitter, als iemand iets goeds voor je heeft gedaan, is het niet meer dan normaal dat je die persoon bedankt. Derhalve wil ik allereerst de commissaris, de heer Bolkestein, danken die erin is geslaagd een conflict op te lossen dat sinds lange tijd in Parlement, Raad en Commissie heerste waardoor wij geen interne markt voor de financiële diensten tot stand konden brengen.
Uiteraard wil ik ook mevrouw Kauppi feliciteren met haar verslag. De meerderheid van het Parlement heeft zich er - zoals hier is gebleken - achter geschaard.
Ik wil een aantal concrete opmerking maken. Onlangs hebben wij tijdens een vergadering ter voorbereiding op de monetaire dialoog met de heer Duisenberg een verslag ontvangen waarin stond dat door de introductie van de euro de prijsverschillen in de verschillende Europese landen nog duidelijker zouden worden onder andere ten gevolge van belastingverschillen. Dat zou ertoe kunnen leiden dat wij een harmonisering van de BTW willen doorvoeren en tot een belasting op de oorspronkelijke toegevoegde waarde willen komen, zoals de heer Pérez Royo aangaf. Tot het zover is, werken de prijsverschillen de fraude uiteraard in de hand.
Derhalve is meer Europa, meer gedecentraliseerde samenwerking binnen de Europese Unie altijd van harte welkom. Ik ben belastinginspecteur geweest en ik weet hoe het systeem vastloopt als je je steeds tot hogere overheidsinstanties moet wenden. Overbodige formaliteiten moeten derhalve worden geschrapt. Ik zie het nut niet in van een vertaling. Niemand zou het bijvoorbeeld in zijn hoofd halen een vertaling te vragen van informatie waarmee Jack the Ripper opgepakt zou kunnen worden. Ik zie niet in waarom wij voor de belastingen iets anders zouden moeten doen.
Wat betreft de rechtsgrond ben ik het niet eens met de vorige spreker en sta ik toch achter de heer Pérez Royo. Het verschil tussen materieel recht (in het kader van de wezenlijke aspecten van de belastingverhoudingen) en het formeel recht dat een garantie vormt voor de nakoming van de verplichtingen, is overduidelijk. De wetten die te maken hebben met het materieel recht zijn gebaseerd op artikel 93 en dienovereenkomstig op unanimiteit, terwijl de wetten die betrekking hebben op het formeel recht, het administratief recht en het toepassingsrecht onder andere zijn gebaseerd op artikel 95. Daardoor hoeft er geen unanimiteit te zijn, zoals wij vanmorgen hebben gezien bij de financiële diensten, en kunnen wij verdergaan met wat het Spaanse voorzitterschap meer Europa noemt.

Bolkestein
Laat ik beginnen met u te zeggen dat het mij een groot genoegen is vandaag met het Parlement te kunnen spreken over een voorstel voor een verordening ter versterking van de administratieve samenwerking tussen de lidstaten teneinde de BTW-controle te verbeteren.
Ik dank mevrouw Kauppi hartelijk voor haar buitengewoon constructieve verslag. Ik kan slechts de uitspraak van de heer Karas herhalen, die mevrouw Kauppi zijn "jonge en efficiënte collega" noemde. Zij is weliswaar niet mijn collega, maar ik sluit mij graag aan bij de waarderende woorden van de heer Karas.
Mevrouw Kauppi heeft, evenals andere afgevaardigden, de rechtsgrondslag van dit voorstel ter sprake gebracht. Het voorstel heeft betrekking op administratieve samenwerking. Het heeft geen betrekking op het wijzigen van het BTW-stelsel. Ik zou willen dat de Commissie daartoe in staat was. Wij willen dat al vele jaren doen, maar kunnen het niet. Het voorstel gaat echter over administratieve samenwerking. Het heeft geenszins ten doel de verplichtingen van de belastingbetalers te veranderen, noch de regels die gelden voor de toepassing van de betreffende wetgeving. Het beoogt daarentegen de administratieve samenwerking af te stemmen op de uitdagingen van de interne markt. Om die reden dient de Commissie dit voorstel in op grond van artikel 95 van het Verdrag. Dit is in overeenstemming met het voorstel van de Commissie voor verordening (EEG) nr. 218/92 en met haar voorstel voor wijziging van de richtlijn betreffende wederzijdse bijstand inzake de invordering van schuldvorderingen. De Commissie kiest terecht artikel 95 als de rechtsgrondslag van dit voorstel. Zoals de heer García-Margallo y Marfil zeer duidelijk heeft gezegd, heeft het Parlement op grond van dit artikel medebeslissingsrecht en dat is wat veel afgevaardigden wensen. Bij dezen bedank ik de heer García-Margallo y Marfil voor zijn vriendelijke woorden aan mijn adres. Daar wil ik aan toevoegen dat de Commissie buitengewoon verheugd is dat de kwestie van het zogeheten voorstel-Lamfalussy geregeld is en dat wij ons nu kunnen richten op het werk dat voor ons ligt.
Om terug te komen op ons eigenlijke onderwerp, de Commissie is van mening dat dit voorstel een belangrijk onderdeel vormt van de nieuwe BTW-strategie ter verbetering van het functioneren van het BTW-systeem binnen de context van de interne markt. Het is eveneens een antwoord op het verzoek van de Raad aan de Commissie om voorstellen ter bestrijding van BTW-fraude ter tafel te leggen.
Op dit moment wordt de intracommunautaire markt ernstig geschaad door georganiseerde BTW-fraude, waarbij professionele fraudeurs misbruik maken van het vrijstellingsmechanisme van het BTW-systeem. Het aanpakken van dergelijke fraudepraktijken vereist snelle en efficiënte samenwerking tussen de belastingdiensten van de verschillende lidstaten. Het huidige rechtskader is echter te zwak om een werkelijk doeltreffende samenwerking mogelijk te maken, hoofdzakelijk omdat het vaag en overgecentraliseerd is en er niet voldoende informatie-uitwisseling plaatsvindt. Daar komt bij dat de samenwerking bemoeilijkt wordt door het feit dat op dit gebied twee juridische instrumenten bestaan, met verschillende reikwijdte en verschillende uitvoeringsregels.
In het onderhavige voorstel wordt één enkel juridisch kader opgezet waarin de verordening en de richtlijn voor BTW-doeleinden worden samengevoegd. Tevens worden de huidige regelingen op drie manieren aangepast. Ten eerste bevat het voorstel duidelijke en bindende regels voor de administratieve samenwerking tussen de lidstaten, bijvoorbeeld voor de aanwezigheid van buitenlandse ambtenaren bij controles of voor het organiseren van multilaterale controles. Ten tweede wordt samenwerking gedelegeerd en maakt het voorstel meer rechtstreekse contacten mogelijk tussen belastinginspecteurs van verschillende lidstaten. Dit is eveneens een punt waarop mevrouw Kauppi onze aandacht gevestigd heeft. Zij wees erop dat wanneer bijvoorbeeld Franse en Spaanse belastingcontroleurs in een grensgebied met elkaar willen overleggen, de communicatie momenteel via Madrid en Parijs moet gaan. Het behoeft geen betoog dat rechtstreekse communicatie tussen belastinginspecteurs de samenwerking sneller en efficiënter zal doen verlopen. Ten derde beoogt het voorstel de informatie-uitwisseling tussen belastingdiensten te intensiveren teneinde fraude doeltreffender te bestrijden.
Het doet mij veel deugd dat alle sprekers dit voorstel vanavond steunen, behalve mevrouw Doyle, die ik niet langer kan trachten te overtuigen, aangezien zij niet meer aanwezig is. De Commissie is buitengewoon verheugd over deze steun. Ik wil daarom in het bijzonder mijn dank uitspreken voor de positieve bijdrage van de rapporteur, mevrouw Kauppi.
Aangezien de Raad zich nog over dit voorstel buigt en de Commissie er veel aan gelegen is deze zaak tijdig rond te krijgen, ben ik echter van mening dat de Commissie op dit moment de amendementen van het Parlement niet formeel moet aannemen, maar moet proberen deze zoveel mogelijk mee te nemen in de onderhandelingen met de Raad.
Ik vrees echter dat met een aantal amendementen niet volledig rekening kan worden gehouden.
Wat bijvoorbeeld het punt van elektronische communicatie betreft, zou ik willen benadrukken dat veel van de informatie waarop deze verordening van toepassing is niet in elektronisch formaat beschikbaar is en derhalve in de praktijk niet via elektronische weg kan worden uitgewisseld.
Wat de vertalingen betreft, ben ik het ermee eens dat lidstaten er zoveel mogelijk naar dienen te streven van een vertaling af te zien. De Commissie meent echter dat de regelingen op grond waarvan lidstaten afzien van vertalingen niet door iedere lidstaat afzonderlijk moeten worden bepaald, maar dienen te worden vastgelegd in een uitvoeringsverordening die bindend is voor alle lidstaten.
Met betrekking tot de gegevensbescherming, tenslotte, stelt de Commissie zich op het standpunt dat als richtlijn 95/46/EG ten volle wordt toegepast, fraudeurs ervan op de hoogte zouden worden gesteld dat zij onder verdenking staan en het bijgevolg voor de hand ligt dat zij vervolgens hun frauduleuze activiteiten verplaatsen en zich van belastend materiaal ontdoen. Dat zou de strijd tegen de BTW-fraude ernstig belemmeren.
Ik heb er persoonlijk alle vertrouwen in dat het Europees Parlement, de Raad en de Commissie overeenstemming zullen bereiken over deze zaken. De Raad is reeds begonnen het voorstel uitvoerig te bespreken. Hij zal ernaar streven zo spoedig mogelijk tot overeenstemming te komen en wij boeken flinke vooruitgang. Uw steun voor het voorstel is evenwel van belang als wij dit zeer gewenste resultaat willen behalen. Ik beveel dit voorstel derhalve van harte bij het Parlement aan en ik dank het Parlement voor zijn uiterst constructieve bijdrage.

De Voorzitter
Ik wil de commissaris bedanken.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 plaats.

Overheidssteun in de Europese Unie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0002/2002) van de heer Rapkay, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het negende overzicht van de Commissie van overheidssteun in de Europese Unie.

Rapkay
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vandaag waren de ogen van de hele wereld - nou ja, van heel Europa - op u gericht, op uw vakgebied. Het ging echter over een ander onderwerp dan wat we vanavond behandelen. Dat schijnt wat minder interessant te zijn. Ook mijn fractie stond niet te trappelen, dus heb ik een spreektijd van maar liefst acht minuten, dat heb ik net gehoord. Ik zie echter de collega's Evans en Riis-Jørgensen in de zaal, dus kunnen we nog een dunnetjes overdoen wat we in de commissie ook al hebben gedaan, namelijk naar de standpunten van de anderen luisteren. Maar alle gekheid op een stokje...
We hebben samen besloten dat de Europese Unie in de komende tien jaar de meest concurrerende regio ter wereld moet worden, een ambitieus plan. Dat kan alleen maar als onze ondernemers ook de meest concurrerende ondernemers ter wereld zijn. Dat betekent ook dat we in de Europese Unie moeten zorgen voor een klimaat waarin de concurrentie kan bloeien. Daarom is het juist dat we de staatssteun aan ondernemingen zoveel mogelijk moeten reduceren. We moeten er ook voor zorgen dat het geld meer naar horizontale doelstellingen gaat, als we al staatssteun moeten geven.
Daarom ben ik ook blij dat de steun van 1997 tot 1999 gedaald is. Over die periode gaat het negende verslag inzake staatssteun van de Commissie. Natuurlijk moet de Commissie ook in de toekomst blijven waarschuwen tegen staatssteun die de concurrentie vervalst.
Aan de andere kant mogen we het steunbeleid niet alleen door een ideologische bril zien of vanuit een ideologische invalshoek bedrijven. Dat doen sommige leden van dit Parlement wel eens, en ik zal daar straks een voorbeeld van geven. Een ding staat vast, of we dat nou leuk vinden of niet: staatssteun is een instrument van het overheidsbeleid, omdat we daardoor via impulsen transacties marktconformer kunnen maken, en omdat daardoor kan worden vermeden dat met een verbod of een gebod moet worden gewerkt. Dat lukt niet altijd. Soms is het zinvoller om iets via de regels van ons economisch systeem af te dwingen, maar soms is het ook zinvol om door sturing te bereiken dat het marktmechanisme functioneert.
Subsidies zijn een belangrijk instrument voor de beleidsmakers, omdat daardoor kan worden ingegrepen wanneer de markt het laat afweten. Zo kunnen de verschillen in welvaart tussen de regio's van de Europese Unie worden verlaagd. Wat wij doen met ons regionaal beleid en met ons structuurbeleid is ook overheidssteun, al is het niet het soort staatssteun waarover we het vanavond willen hebben. Ook dat is een politiek instrument voor het bevorderen van het MKB, van de milieubescherming, van onderzoek en ontwikkeling.
Ik ben verheugd, mijnheer de commissaris, dat u, of eigenlijk de Commissie, naast het register voor staatssteun, dat intussen al bestaat, nu ook een scorebord voor staatssteun heeft. Dat was een eis van het hele Parlement. Dit scorebord, dat nog in de kinderschoenen staat, kan volgens mij een instrument worden om tendensen vast te stellen en subsidies volgens kwalitatieve criteria te beoordelen, die ik net al genoemd heb.
Dat vind ik niet onbelangrijk. We mogen de evaluatie niet beperken tot de omvang van de staatssteun, we moeten ook kijken naar kwalitatieve criteria en doelstellingen, die ik, zoals gezegd, al genoemd heb. Soms is een tijdelijke ingreep daardoor gerechtvaardigd, soms kunnen factoren die de concurrentie op de markt vervalsen door subsidies op de middellange termijn worden weggewerkt.
Ik geloof dat de Commissie veel verder is en verder kijkt - staat u mij die opmerking toe, mijnheer Evans, mevrouw Riis-Jørgensen - dan de huidige conservatief-liberale meerderheid in dit Parlement.
Ik stel vast dat staatssteun in de algemene debatten altijd heel duidelijk wordt veroordeeld. Staatssteun is des duivels. Als u het aan uw specialisten vraagt zien die dat in bepaalde gevallen al heel anders. Als het om concrete gevallen gaat vinden zij staatssteun helemaal niet des duivels.
Ik wil nog even dat voorbeeld geven dat ik net aangekondigd had. De Commissie onderzoekt gelukkig sinds kort in hoeverre ontoelaatbare staatssteun aan ondernemingen is gegeven door trucs bij de vennootschapsbelasting. Dat doet de Commissie op eigen initiatief, omdat het juist is, maar ze doet dat ook omdat erom gevraagd was. In de parlementaire commissie had ik in mijn ontwerpverslag een passage opgenomen waarin ik de Europese Commissie met nadruk steun en vraag om voort te gaan op de ingeslagen weg. De meerderheid van de leden hebben die tekst echter weggestemd.
Morgen wil ik u de kans geven om die fout weer goed te maken. Mijn fractie zal die passage, en nog een paar andere, in een amendement weer aan u voorleggen. Vergeet u niet, dat was het beleid dat we samen wilden. U kunt de fout die u in de parlementaire commissie heeft gemaakt weer goedmaken. Anders moet u in het openbaar toegeven dat u als het erop aankomt het toch niet zo serieus bedoelt met het reduceren van de staatssteun. Denkt u daar nog maar eens over na.
Tot slot wil ik ook nog zeggen dat teveel lof voor de Commissie ook niet goed is, dat wil ik een beetje relativeren. Daarom wil ik op een punt wijzen dat ik in onze commissievergadering een of twee keer heb genoemd, mijnheer de commissaris. Dat heeft ook iets te maken met de kwalitatieve criteria en met de kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling. U stelt terecht vast dat een aanzienlijk deel van de totale staatssteun in de lidstaten, veel meer dan de helft, ik geloof dat het 56% of nog meer is, regionale steun is. Uw conclusie daaruit is dat daar de staatsteun het snelst en het best kan worden gereduceerd. Dat is toch een simplistische visie, ik zou u vragen om daar nog eens over na te denken. Is de regionale steun niet net dat gebied waar we beslist van kwalitatieve criteria uit moeten gaan? Als we daarover volgend jaar een debat kunnen voeren zouden we al een heel stuk verder zijn.

Evans, Jonathan
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag een aantal beweringen van de heer Rapkay willen aanvechten. Er is ten eerste veel meer dat ons bindt in de Economische en Monetaire Commissie dan men uit sommige van zijn opmerkingen zou opmaken. Dat is te zien in het voorliggende verslag. Dit bevat 22 paragrafen. Op slechts zes punten werden substantiële amendementen ingediend op het verslag van de heer Rapkay. Wij moeten ons morgen over zes amendementen buigen.
Laten we kijken naar de dingen die ons verenigen. Ik vind beslist niet dat overheidssteun het werk van de duivel is. In zekere zin bediende de heer Rapkay zich hier van een retorische overdrijving. In werkelijkheid geloven wij allebei in een concurrerend Europa. Wij willen dat in onze economie een gunstig concurrentieklimaat heerst. Het uitstekende verslag van de heer Rapkay - dat ik morgen in zijn huidige vorm zal steunen - bouwt op consistente wijze voort op het verslag dat de commissie vorig jaar heeft opgesteld. Uiteraard zullen wij het accent soms op verschillende dingen leggen. We hebben niet allemaal dezelfde politieke visie. Er is echter een trend zichtbaar in de standpunten die in de Economische en Monetaire Commissie naar voren zijn gebracht en deze vormt het hart van het verslag van de heer Rapkay. Ik feliciteer hem daarmee.
Ja, ik heb een vast vertrouwen in een rigoureus beleid met betrekking tot overheidssteun. Mijn complimenten aan commissaris Monti voor zijn houding op dat gebied. Deze komt in grote lijnen overeen met het standpunt van de Economische en Monetaire Commissie. Onze commissie streeft ernaar het proces van Lissabon te bevorderen. Het bouwen aan een concurrerend Europa moet daarvan deel uitmaken en het is daarom belangrijk dat wij goed toezicht houden op staatssteun.
Dit is deels mogelijk door de transparantie die ontstaat door het scorebord voor staatssteun, waarvan de heer Rapkay altijd een vurig voorstander is geweest. Hij heeft dit onderwerp regelmatig ter sprake gebracht. Het verheugt ons dat commissaris Monti op dit gebied vooruitgang heeft geboekt. Er moet nog meer gebeuren om het scorebord verder te ontwikkelen. Ik betwijfel enigszins of het Directoraat-generaal Concurrentie voorop loopt wat de 'internetvriendelijkheid' van zijn website betreft. Ik heb het volste vertrouwen dat daar verbetering in zal komen. Gisteren zocht ik echter op internet informatie over de concurrentiedag die binnenkort gehouden wordt en voornoemde website was niet bepaald gebruikersvriendelijk.
Tot slot nog een opmerking over de communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie. Ik heb commissaris Monti er voortdurend op gewezen dat deze industrie leiding van ons verwacht. Wij willen dat het huidige stelsel in de een of andere vorm blijft functioneren. Ik hoop dat commissaris Monti na rijp beraad tot de conclusie zal komen dat dit zijn steun waard is, gezien de problemen met de Verenigde Staten.

Riis-Jørgensen
Mevrouw de Voorzitter, zoals de heer Rapkay al zei, kunnen wij gewoon tegen elkaar praten, nu wij "onder ons" zijn. Ik wil allereerst de heer Monti nogmaals bedanken voor zijn grote inzet op dit gebied, en ik wil ook de heer Rapkay hartelijk dank zeggen. Wij zijn het niet altijd eens, maar ik ben heel blij met zijn verslag, ook al staan er een paar dingen in die wij nog moeten bespreken met het oog op de stemming van morgen.
Dan zijn er enkele concrete zaken waar ik graag wat commentaar bij wil leveren. Ten eerste is er een kwestie waarmee ik mij zelf nogal heb beziggehouden. Dat is het Commissievoorstel inzake het scheepsbouwpakket. Afgelopen najaar hebben wij hierover in dit Parlement gedebatteerd. Ik was heel erg tegen de voorgestelde steun voor de scheepsbouw, en daarom wil ik de Commissie vragen hoe het met deze zaak staat. Ik heb tot mijn vreugde geconstateerd dat men tijdens de vergadering van de Raad van ministers van Industrie, die begin december gehouden werd, niet de vereiste meerderheid kon vinden voor het aannemen van het Commissievoorstel. De Commissie was niet zonder meer bereid tot wijziging van haar voorstel, dat gebaseerd was op de bevindingen van het zogenaamde TBR-verslag, dat de Commissie elk halfjaar opstelt. Natuurlijk vrees ik dat het volgende TBR-verslag van de Commissie op slinkse wijze zal aantonen dat er steun voor meer scheepstypen nodig is dan de schepen die genoemd zijn in het oorspronkelijke Commissievoorstel. Ik wil commissaris Monti dan ook verzoeken om antwoord te geven op de volgende vraag: is er een nieuw TBR-rapport van de Commissie onderweg, en zo ja, kan de commissaris dan meedelen welke conclusies in dit rapport worden getrokken?
Morgen zullen wij in het Parlement stemmen over een voorstel waarover wij bij gebrek aan tijd niet van tevoren hebben kunnen discussiëren. Het is overigens een voorstel dat niet onder uw bevoegdheid valt, mijnheer Monti, want het betreft een buitengewone toestemming aan de luchtvaartmaatschappijen om bepaalde aankomst- en vertrektijden te handhaven, terwijl ze volgens de normale regels onvoldoende gebruik hebben gemaakt van deze tijden om ze te kunnen behouden. We creëren hiermee een buitengewone regelgeving, die we erdoor jagen en die er natuurlijk toe leidt dat kleinere maatschappijen die de markt willen betreden met concurrerende prijzen, geen toestemming krijgen om deze service aan te bieden aan de reizigers, die in plaats daarvan opgezadeld worden met maatschappijen die de gewenste vlucht helemaal niet aanbieden of alleen tegen veel te hoge prijzen. Dat is in feite ook staatssteun, mijnheer Monti, want op deze manier worden de oude nationale maatschappijen met hun monopolies sterk bevoordeeld. Voor mij is dit een bewijs dat onze mooie woorden over reductie van overheidssteun veel te weinig gevolgd worden door concrete daden. Daarom ben ik zo vrij om u een vraag te stellen, mijnheer Monti: hoe rijmt u dit voorstel met onze algemene wens om te bezuinigen op overheidssteun en om te zorgen voor eerlijke concurrentie, met gelijke uitgangspunten voor iedereen?

Kauppi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is niet moeilijk mij aan te sluiten bij de complimenten die commissaris Monti en rapporteur Rapkay ten deel zijn gevallen. De grote, vaak om kortzichtige politieke redenen verleende staatssteun heeft al lang een aanslag gedaan op de portemonnee van de Europese belastingbetaler en heeft de sanering van de economische structuren in onze lidstaten vertraagd. Hoewel door de lidstaten verleende staatssteun vooral in uitzonderlijke omstandigheden gerechtvaardigd kan zijn, verstoren rechtstreekse steun en verschillende belastingvoordelen de concurrentie en zijn ze in strijd met de interne markt. Daarom dragen de verlaging van en een doeltreffende controle op staatssteun op zichzelf bij aan de versterking van de concurrentiekracht van de Europese economie en derhalve aan de economische groei en het scheppen van arbeidsplaatsen. De lidstaten hebben zich er op de Europese Raad van Stockholm opnieuw toe verbonden de overheidssteun te verminderen in verhouding tot het bruto nationaal product. Ze hebben ook toegezegd de overheidssteun te zullen ombuigen naar horizontale doelstellingen van gemeenschappelijk belang. Aan die verbintenis moet worden vastgehouden.
Volgens het onderhavige verslag is het gelukt de staatssteun in de periode 1997-1999 te verminderen. Maar de tot nu toe bereikte vooruitgang volstaat niet. Wij hebben in het Parlement steeds opnieuw maatregelen geëist waarmee meer transparantie in deze sector wordt gegarandeerd. In de lidstaten is er nog steeds geen controleorgaan dat op Gemeenschapsniveau even goed werkt als de controleorganen op nationaal niveau. De gegevens over staatssteun worden nog steeds slechts in de vorm van totale bedragen verstrekt. Om een nauwkeurige analyse mogelijk te maken hebben wij gedetailleerdere gegevens nodig over de doelstellingen van de verleende steun en de sectoren en ondernemingen die steun krijgen.
Zoals veel collega's voor mij vind ook ik de mededeling van de Commissie over de registratie van staatssteun en de invoering van een scorebord zeer goed. Ik spoor de Commissie aan ook haar eerdere beleid voort te zetten ter verbetering van de economische en productiestructuren van de Unie, vooral wat betreft de sectorspecifieke en ad hoc staatssteun. In dit opzicht ben ik het volledig eens met de woorden van collega Riis-Jørgensen over de scheepsbouwindustrie die ook in mijn land Finland een belangrijke sector is. De laatste tijd heeft er wat dat betreft een goede ontwikkeling binnen de Raad plaatsgevonden.
Het omvormen van Europa tot de meest concurrerende economische regio ter wereld vereist dat wij afzien van oude gewoonten. Het is echter duidelijk dat er geen duurzame nieuwe arbeidsplaatsen worden gecreëerd door het in stand houden van gebrekkige structuren.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde allereerst een woord van dank richten tot de Economische en Monetaire Commissie en met name tot de heer Rapkay, die deze voortreffelijke ontwerpresolutie heeft ingediend.
Tot mijn grote voldoening wordt in dit verslag gegarandeerd dat de commissie voorstander is van een rigoureus beleid van controle op overheidssteun.
Terwijl ik naar dit korte maar interessante debat zat te luisteren, meende ik een ruime consensus te bespeuren tussen de verschillende partijen die in dit Parlement vertegenwoordigd zijn. Dat is trouwens ook al met zoveel woorden gezegd. Als ik het wel heb, is er sprake van een benadering die los staat van bepaalde levens- en wereldbeschouwingen, en het is dan ook mijn indruk dat hoe meer wij erin slagen kennisinstrumenten te ontwikkelen, hoe beter het ons zal afgaan om de zaken niet uitsluitend op ideologische grondslag te benaderen, en dus om naast kwantitatieve ook kwalitatieve aspecten van overheidssteun onder de loep te nemen.
Het verheugt mij tevens te zien dat de commissie de lidstaten aanspoort om de tijdens de Raad van Stockholm gedane toezegging, dat namelijk de overheidssteun teruggedrongen zal worden in een bepaald percentage van het BBP, na te komen. Ook mevrouw Kauppi heeft hier zojuist naar verwezen. Ondanks dat er zich in de jongste jaren positieve ontwikkelingen hebben voorgedaan, ben ook ik de mening toegedaan dat er nog ruimte over is om de staatssteun in de lidstaten verder terug te dringen. Ik ben het in grote lijnen eens met de noodzaak om de relatie tussen regionaal beleid en mededingingsbeleid voor de periode na 2006 nog eens nauwkeurig tegen het licht te houden.
Ik ben het tevens eens met de bekommernis, zoals die in de ontwerpresolutie naar voren komt, over een renationalisering van het regionaal beleid. In een aantal economisch sterkere lidstaten gaan er namelijk stemmen op om een inkrimping van de uitgaven van de structuurfondsen te compenseren door toleranter op te treden bij overheidssteun. Die redenering baart mij toch wel zorgen.
Voorts ben ik heel voldaan over de positieve reactie van de commissie en het verslag-Rapkay met betrekking tot twee instrumenten, die wellicht nog niet zo gebruikersvriendelijk zijn als wij wel zouden willen maar waaraan de Commissie nog verder zal sleutelen: het scorebord en het register voor staatssteun die thans op internet staan. Ik hoef u inmiddels niet meer uit te leggen wat deze twee instrumenten inhouden, want u kent ze goed. Nu al kan met behulp van dit scorebord nuttige informatie worden verworven, dankzij de internetverbindingen met de lidstaten. Zodra de tweede editie ingaat, komt er ook een link met het Europees Parlement.
Belangrijk is ook dat het register voor staatssteun een aanvulling vormt op het scorebord, doordat het meer gedetailleerde en minder geaggregeerde informatie levert voor de afzonderlijke gevallen van overheidssteun, met opgave van de betrokken sectoren en bedrijven.
Wat de ijzer- en staalindustrie betreft wil ik het Parlement eraan herinneren dat de Commissie reeds kenbaar heeft gemaakt dat de strenge regels inzake staatssteun dienen te worden gehandhaafd na het verstrijken van het EGKS-Verdrag. Het Europees Parlement, de lidstaten, het Raadgevend Comité van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal, evenals staalbedrijven en hun bonden hebben eveneens gevraagd om strikte regels voor staatssteun aan de ijzer- en staalindustrie. De Commissie meent dat het gewenste resultaat bereikt kan worden doordat men zich concentreert op die vormen van overheidssteun die - afgaande op ervaringen in het verleden en de kenmerken van de ijzer- en staalindustrie in aanmerking genomen - de meest concurrentieverstorende effecten hebben in deze sector. Dit is het geval bij investeringssteun en reddings- en herstructureringssteun.
De Commissie is voornemens het huidige verbod op deze soorten steun te handhaven na het verstrijken van het Verdrag op 23 juli 2002. Hierover zal binnen de Commissie zeer binnenkort overlegd worden.
Mevrouw Riis-Jørgensen noemde de scheepsbouw en het verbaast mij niet echt dat u daar belang in stelt. U weet heel goed wat de conclusies, of beter gezegd de non-conclusies, van de Raad Industrie in december waren. Sterker nog, er wordt een verslag geschreven over de situatie in een ander marktsegment, waarvoor een procedure in gang is gezet. Ik heb hierover niets nieuws te melden.
Wat de luchtvaartmaatschappijen betreft wil ik er slechts op wijzen dat de Commissie besloten heeft de gebeurtenissen van 11 september aan te merken als buitengewoon in de betekenis van artikel 87, lid 2, sub b, van het Verdrag. Dit houdt in dat overheidssteun om veroorzaakte schade te herstellen toegestaan kan worden. Zoals u weet heeft de Commissie zich in dezen overigens zeer streng, voorzichtig en restrictief opgesteld. Het besluit heeft betrekking op de vier dagen na 11 september, toen het luchtruim van de Verenigde Staten gesloten was, en op maatregelen om gedurende een maand of zo nodig tot het eind van het jaar de buitensporige verzekeringskosten in het luchtvervoer te dekken.
Tot besluit wil ik het Parlement namens de Commissie nogmaals nadrukkelijk bedanken voor zijn belangstelling voor het beleid inzake overheidssteun. Deze interesse stimuleert ons steeds effectiever op te treden ten aanzien van dit gevoelige en belangrijke onderwerp.

Riis-Jørgensen
Mevrouw de Voorzitter, na 11 september hebben ze vier dagen niet kunnen vliegen en nu willen ze een monopolie voor meer dan een jaar. We kunnen 11 september wel overal de schuld van geven. Laten we alstublieft een vrije economie houden.

Monti
Mevrouw Riis-Jørgensen zegt "willen ze" , als ik het goed begrijp. Voorzover ik weet is dit geen standpunt of besluit van de Commissie, ook al is mijn collega mevrouw De Palacio de verantwoordelijke commissaris op dit gebied.

De Voorzitter
Ik wil de commissaris bedanken.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 plaats.

Toezicht op de BSE-crisis
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0467/2001) van de heer Olsson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, in over het toezicht op de BSE-crisis met het oog op de volksgezondheid en de voedselveiligheid (2000/2321(INI)).

Olsson
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag iedereen bedanken die mij behulpzaam is geweest met dit verslag - collega' s van andere fracties, vooral mevrouw Roth-Behrendt, die eerder voorzitter was van de tijdelijke enquêtecommissie BSE, alsmede de Commissie en het Voedsel- en Veterinair Bureau in Dublin.
De globalisering neemt met de dag toe. Het is positief dat de grensoverschrijdende handel groeit. We hebben behoefte aan een vrije stroom van goederen in de Europese Unie, en ook aan een steeds vrijere stroom van goederen in de hele wereld. Het is echter van belang dat dit er niet toe leidt dat er een vrijere stroom van smetstoffen op ons afkomt. Wat de BSE betreft, lijkt het alsof de Europese Unie op de vrije markt het paard achter de wagen heeft gespannen. Eerst hebben we een vrije markt geschapen, en daarna zijn wij eens gaan onderzoeken of de regels wel toereikend waren voor die vrije markt.
De laatste jaren is een aantal zeer positieve maatregelen genomen. Zo hebben we de Europese Voedselautoriteit in het leven geroepen. Bovendien is de levensmiddelenwetgeving herzien. Er zal sprake zijn van goede wetgeving zodra alle wetgevingsbesluiten van kracht geworden zijn. Maar helaas komt er in de praktijk niet veel van terecht! Een terugblik leert ons dat veel lidstaten zich slecht aan de wetgeving houden. De huidige toestand is dus niet alleen het gevolg van een gebrekkige wetgeving, maar ook van een gebrekkige tenuitvoerlegging. Het is zeer belangrijk dat wij hier iets aan doen en ons beter aan de wetgeving houden.
Onderzoek naar het verband tussen de verschillende ziektes leert ons dat scrapie, de oudste TSE-ziekte, reeds honderden jaren geleden is ontdekt, terwijl BSE, die bij runderen voorkomt, pas in 1968 ontdekt werd. We bevinden ons duidelijk in een tijdvak waarin veel gebeurt. Het leven is niet stil blijven staan, - ook de negatieve kanten ervan niet. We moeten er daarom op voorbereid zijn dat wij voortdurend nieuwe problemen kunnen ontdekken.
Afgelopen najaar begon men te vrezen dat BSE ook schapen kon treffen. Dat is vermoedelijk de reden dat paragraaf 11 over het testen van schapen aan het verslag is toegevoegd. Ik vind deze paragraaf onjuist en ik roep de parlementsleden op om er niet voor te stemmen. Bij het onderzoek dat op schapen heette te zijn uitgevoerd, ging het namelijk niet om schapenhersens, maar waarschijnlijk om runderhersens. Ook wetenschappelijke onderzoekers maken zoals bekend wel eens een fout.
Het probleem met BSE is dat deze ziekte de soortbarrières overschrijdt. Dat betekent dat er een gevaar is dat ook mensen ermee besmet raken; wij weten dat de ziekte van Creutzfeldt-Jacob in dit verband aanleiding geeft tot zorg.
Ik wil wijzen op enkele van de door ons voorgestelde maatregelen voor de toekomst. Allereerst wil ik stellen dat herkauwers om ethische redenen natuurlijk nooit mogen worden gevoerd met vleesmeel. Herkauwers zijn van nature geen vleeseters en moeten daarom niet tot het eten van vlees worden gedwongen. Het is echter redelijk - wij komen daar in de andere verslagen op terug - dat grondstoffen die geschikt zijn voor menselijke consumptie ook als voer moeten kunnen worden gebruikt. Het probleem is dat als een dier soortgenoten eet, dat een gevaar voor het ontstaan van ziektes met zich meebrengt. Daarom moet een zogenaamd kannibalismeverbod worden ingevoerd, dat het hergebruik binnen dezelfde diersoort bij het voederen van dieren verbiedt.
Het besmettingsgevaar is groot, en de regelgeving is slecht nageleefd. Wij moeten dan ook constateren dat het op afzienbare termijn niet mogelijk is om het verbod op het voeren van omnivoren met vlees- en beendermeel op te heffen. Op langere termijn, wanneer men de regels beter naleeft, is opheffing misschien wel mogelijk.
Wat de belangrijke kwestie van sancties betreft, wil ik graag een rechtstreekse vraag richten tot commissaris Byrne, betreffende het volgende. Als afzonderlijke lidstaten hun verplichtingen krachtens het Verdrag niet nakomen, moet de EU de bevoegdheid hebben om in te grijpen, door zodanige maatregelen te nemen dat de voedselveiligheid kan worden gewaarborgd, zoals wij in verschillende paragrafen van het verslag aan de orde hebben gesteld. Wij vinden bovendien dat de Commissie de mogelijkheid moet hebben om sancties op te leggen aan lidstaten die falen in het toepassen van dit soort wetgeving. In dit verband zou het bijzonder interessant zijn om het standpunt van de commissaris te horen.
Ter afsluiting wil ik nogmaals zeggen waar ik mijn betoog eigenlijk mee begonnen ben. Onderzoek is nodig, zowel op dit gebied als op verwante gebieden, zodat wij op onze hoede kunnen zijn voor het ontstaan van nieuwe problemen en nieuwe ziektes. Het is uiterst belangrijk dat wij van de kant van de EU voldoende middelen vrijmaken om de strijd tegen deze ziektes, die gevaarlijk zijn voor mens en dier, op hoog niveau te kunnen voortzetten.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, commissaris Byrne, 15 jaar na de eerste BSE-gevallen zou je toch denken dat we alle nodige maatregelen hebben genomen en dat we de BSE onder controle hebben. Toen we ons advies behandelden in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en er nog eens op wezen dat alle lidstaten de controles ook netjes moeten uitvoeren, dachten wij: zo, dat hebben we weer mooi gezegd. Dat het zo actueel zou worden door het nieuws uit Duitsland, hoofdzakelijk uit Beieren en Rijnland-Palts, dat de tests nonchalant waren uitgevoerd, dat de controles waren overgelaten aan particuliere bedrijven die daarvoor niet geschikt waren, dat konden we niet vermoeden. Het is toch ongelofelijk! We kunnen natuurlijk nog wel een keer zeggen dat de Commissie voor een betere supervisie moet zorgen, maar dat kan je nauwelijks meer eisen. Iedereen weet toch waar het om gaat? BSE is nu eenmaal een gevaarlijke ziekte! Als je dan bedenkt dat nog steeds alleen dieren boven de 30 maanden worden getest dan weet je dat de meeste slachtkoeien niet getest worden. Dat is toch ook een schandaal?
Kijk eens naar Groot-Brittannië. Ook daar wordt nog steeds helemaal niet getest, omdat dieren boven de 30 maanden niet in de voedselketen terecht mogen komen. Toch moet natuurlijk worden getest om vast te stellen hoeveel dieren die niet in de voedselketen terechtkomen BSE hebben. Bovendien moeten we natuurlijk ook testen om te weten hoeveel van de dieren die niet in de voedselketen terechtkomen besmet zijn. Dan was er die blamage van wetenschappers die de hersenen van schapen onderzochten, en toen merkten dat het materiaal van runderen kwam. We mogen natuurlijk nu niet zeggen: dan bestaat er bij schapen blijkbaar geen gevaar. Dat gevaar bestaat wel, dus moeten we ook schapen testen.
Ik wil nog iets zeggen over diermeel. Blijkbaar worden er nog steeds duizenden tonnen geïnfecteerd of mogelijk geïnfecteerd diermeel over de aardbol vervoerd. Daardoor kan BSE ook elders de kop opsteken, op plaatsen waar we dat nooit hadden verwacht. U ziet het maar weer, mijnheer de commissaris, een verbod op gebruik als voer is blijkbaar niet afdoende. We moeten ook zeggen waar het spul naar toe moet en hoe het moet worden vernietigd.
De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft duidelijk gezegd dat hetzelfde ook geldt voor het gebruik van spoeling als voer, van etensresten die telkens weer mond- en klauwzeer en varkenspest hebben veroorzaakt wanneer ze niet van tevoren behandeld waren. Dat betekent dat ook hier een verbod alleen niets uithaalt. We moeten ook zeggen waar het spul naar toe moet. Als we tien jaar geleden al hadden gestemd over het verslag-Paulsen over de behandeling van bijproducten van dierlijke oorsprong, dan hadden we nu niet zulke problemen met BSE gehad. En als het verslag er altijd al was geweest hadden we nooit BSE gehad. Hetzelfde geldt voor de spoeling, voor etensresten. Als we die goed hadden behandeld hadden we geen mond- en klauwzeer en geen varkenspest gehad.
We moeten uiteindelijk een systeem krijgen waardoor dit voor alle landen verplicht wordt. We moeten diegenen die financiële belangen bij deze handel hebben vergunningen geven, en die als straf intrekken wanneer ze zich niet aan de wet houden. Wie de wet breekt mag niet meer in die branche werken. Tenslotte staat de gezondheid van onze burgers op het spel! We moeten de moed hebben om hard te zijn, anders praten we telkens weer, nog over tien jaar, over de fouten die telkens weer zijn gemaakt.
Mijnheer Byrne, ik zou met nadruk willen bevestigen dat de Commissie geen schuld draagt voor de recente gebeurtenissen. Daarvoor zijn de lidstaten verantwoordelijk. De Commissie heeft goed werk verricht bij de voorbereiding van het verslag-Paulsen.

Grossetête
Mevrouw de Voorzitter, ik probeer het kort te houden, maar ik wil aan rapporteur Olsson kwijt dat dit verslag er komt op een moment dat we geen stap vooruit lijken te komen in de BSE-crisis. Keer op keer hebben de lidstaten laten zien hoe moeilijk zij deze crisis onder controle konden krijgen. De Europese Unie moet dus haar verantwoordelijkheid nemen in deze zaak, vooral nu de uitbreiding in het verschiet ligt.
De inspanningen van de afzonderlijke landen moeten nu absoluut beter gecoördineerd worden om een eind te maken aan deze epidemie en om toekomstige crises te voorkomen. Waar wij naar streven, is voedselveiligheid, en die kunnen we alleen maar bereiken als we het beleid dat in elk van de lidstaten wordt uitgevoerd beter coördineren en de opsporings- en de bestrijdingsmethoden beter harmoniseren.
Mijn fractie is niettemin verdeeld over de vraag welke maatregelen in deze genomen moeten worden, zelfs al sta ik persoonlijk volledig achter het verslag van de heer Olsson. Als geheel genieten deze maatregelen, die bedoeld zijn om voedselveiligheid te garanderen, de volmondige steun van mijn collega's. Er is alleen een verschil van benadering. Dat vind ik jammer, want de volksgezondheid staat op het spel, en we moeten dus uiterst zorgvuldig blijven, zoals het voorzorgsprincipe vereist. Het is niet de bedoeling landbouwers en milieubeschermers tegen elkaar op te zetten, noch om landbouwers en bewakers van de volksgezondheid tegen elkaar in het harnas te jagen. Een landbouwer wil produceren en daarbij kwaliteit garanderen. Milieubeschermers en bewakers van de volksgezondheid willen bijdragen aan een duurzame ontwikkeling. Iedereen wil uiteindelijk hetzelfde bereiken.
De volksgezondheid staat dus op het spel, en we moeten uiterst zorgvuldig te werk blijven gaan. Dit houdt in: toepassing van het voorzorgsprincipe en het nultolerantieprincipe, naleving van het verbod op het voederen van vee met diermeel en vernietiging van de bestaande voorraden van diermeel. Ik zie in dat onze Britse collega's een aantal problemen hebben en dat zij graag alternatieven willen voor de vernietiging van hele veestapels, maar dat alles mag ons niet afbrengen van de zorgvuldigheid waarmee we de BSE-crisis in goede banen moeten blijven leiden.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag afronden met de opmerking dat het van fundamenteel belang is dat de Commissie een aantal strafmaatregelen in het leven kan roepen en dat zij voor de nodige controle zorgt samen met het Voedsel- en Veterinair Bureau. De communautaire wetgeving moet systematischer worden toegepast, en dit in alle lidstaten op dezelfde manier. Er moet toezicht zijn op de uitvoering van strafmaatregelen. We moeten de consument de hoogst mogelijke veiligheid kunnen garanderen, zodat het vertrouwen van onze medeburgers in de landbouw en de politiek wordt hersteld.

Whitehead
Mevrouw de Voorzitter, de commissaris loopt het risico hetzelfde verhaal vele malen in vele talen te horen. Dit is de Engelse versie. Ik voer het woord namens mevrouw Roth-Behrendt, aangezien haar vader gisteren overleden is en zij naar huis moest terugkeren. Ik spreek ongetwijfeld namens het gehele Parlement als ik haar mijn medeleven betuig.
Dit is wat ik wil zeggen. Op de allereerste plaats weten wij nog steeds te weinig over BSE en over hoe het zich verspreidt. We weten zeker niet genoeg over de verspreidingsgraad in alle lidstaten van de Gemeenschap. We weten dat het nog steeds voorkomt in het Verenigd Koninkrijk. Het komende jaar zullen in andere lidstaten misschien meer BSE-gevallen voorkomen dan bij ons. Dit is voor ons echter geen reden tot tevredenheid, maar tot medelijden met degenen die de volle omvang van de verschrikking die hun misschien te wachten staat nog aan het ontdekken zijn. In het Verenigd Koninkrijk hebben we honderd gevallen gehad van de menselijke variant, de ziekte van Creutzfeldt-Jakob. We hopen erg dat andere lidstaten ook dat lijden bespaard blijft.
De commissaris heeft het recht tegen ons te zeggen, wanneer wij over ontoereikende testmethoden spreken, dat de Commissie keer op keer gezegd heeft dat wij ten aanzien van BSE in feite in het duister tastten omdat er geen effectieve testmethode bestond. Als dit debat iets duidelijk maakt, zoals de heer Graefe zu Baringdorf en anderen al zeiden, dan is het dat de lidstaten moeten kunnen testen.
Ik ben blij dat de heer Olsson toegeeft dat de wijze waarop het Verenigd Koninkrijk dieren van 30 maanden test even effectief is als het slachten van besmette kudden en het testen van afzonderlijke dieren voordat zij in de voedselketen worden opgenomen, zoals in andere Europese landen gebeurt. Laat daarover geen misverstand bestaan. Ik ben van mening dat er effectievere controles op besmetting moeten komen. Er is een aantal recente, verontrustende statistieken in het Verenigd Koninkrijk en elders over dieren die zijn geboren nadat de controles zijn ingesteld en die desondanks op dit moment BSE-symptomen vertonen. Er is uiteraard enige verdenking gerezen over gehamsterde voorraden vlees- en beendermeel en over de plaats waar en de wijze waarop getest wordt.
De heer Olsson wil dat het Voedsel- en Veterinair Bureau van de Commissie in feite de toezichthoudende instantie wordt. Daar heb ik geen bezwaar tegen, maar ik ben van mening dat niets mag afdoen aan de verantwoordelijkheid van de afzonderlijke lidstaten om ervoor te zorgen dat hun tests en externe controles doeltreffend zijn en daadwerkelijk worden uitgevoerd.
Voorts is er nog de kwestie van het voeren van dierlijk afval aan graseters. Wij zullen daarover debatteren wanneer het verslag van mevrouw Paulsen in het Parlement terugkomt voor een ongetwijfeld turbulente tweede lezing. Ik wil slechts zeggen dat ik tot diegenen in dit Parlement behoor die met de heer Olsson van mening zijn dat het voeren van dierlijk afval in welke vorm dan ook aan herkauwers verboden dient te worden. Het is de hoogste tijd dat dit gebeurt.
Wat schapen betreft, tenslotte, zou ik tegen de heer Olsson willen zeggen dat het jammerlijke fiasco van het testen van wat koeienhersenen bleken te zijn slechts één ding duidelijk maakt, namelijk dat er sprake was van bespottelijke incompetentie. We hebben geen onomstotelijk bewijs dat BSE niet opnieuw van de ene soort op de andere is overgegaan en op de schapenpopulatie is overgedragen. Ik zou graag horen wat de commissaris hierover denkt en ik bied mijn verontschuldigingen aan voor mijn herhaling van een aantal uitstekende, in dit debat gemaakte opmerkingen.

Wyn
Mevrouw de Voorzitter, ik begroet het verslag met instemming. Het stelt veel zaken aan de orde die van belang zijn voor het alomvattende EU-voedselveiligheidsbeleid waaraan wij werken.
De beheersing van besmettelijke ziekten gaat hand in hand met een goede controle. Er moet grondig worden nagedacht over de wijze waarop organen van de EU toezicht houden op besmettelijke ziekten. Evenzo moeten we de methoden van landen buiten de EU onderzoeken en strengere importcontroles voorschrijven, zoals die in Australië en Nieuw-Zeeland.
Bij het vaststellen van verordeningen moet echter niet worden vergeten dat het belangrijk is straffen op te leggen aan lidstaten die de EU-wetgeving inzake levensmiddelen en diervoeders niet ten uitvoer leggen. Anders hebben verordeningen geen enkele zin.
Laten we ons gezond verstand gebruiken. Natuurlijk moeten wij dieren op BSE testen, maar laten we de tests baseren op deugdelijke, wetenschappelijke praktijken. Er is geen bewijs dat het testen van dieren van 24 maanden waterdicht is. Integendeel, dieren kunnen na 24 maanden alsnog BSE krijgen. Ik heb nog geen bevredigend antwoord gekregen op de vraag waarop deze berekening is gebaseerd. De drempel van 30 maanden waarvan momenteel wordt uitgegaan lijkt te werken. Naar verwachting zal het Verenigd Koninkrijk tegen 2005 BSE-vrij zijn en dit is bereikt door deze drempel aan te houden. Vlees van dieren jonger dan 30 maanden kan nu uit het Verenigd Koninkrijk worden geëxporteerd en men kan met recht stellen dat het een veilig product voor de consument is gebleken.
Een ander punt van zorg is het verplicht screeningtesten van schapen. Ik dring nogmaals aan op voorzichtigheid en deugdelijk wetenschappelijk bewijs. Vorig jaar is de gehele schapenpopulatie van het Verenigd Koninkrijk bijna uitgeroeid omdat er BSE was aangetroffen in een schaap. Gelukkig trok iemand de geldigheid van de bevindingen in twijfel en vervolgens werd ontdekt dat de test was uitgevoerd op koeienhersenen. Dit voorval heeft het toch al geslonken vertrouwen van landbouwers in goed wetenschappelijk onderzoek niet bepaald vergroot. We moeten een alomvattende strategie voor diergezondheid ontwikkelen en ons afvragen wat we geleerd hebben van de BSE-crisis. Het voornaamste is zonder twijfel dat wij op ethische gronden niet moeten knoeien met de natuur. We moeten graseters geen vlees- of vismeel voorzetten. Nu moeten wij ons echter op de toekomst richten en een beleid en een strategie ontwikkelen om de schade aan de voedselketen te herstellen.
Tot besluit, de landbouwgemeenschap heeft het de afgelopen paar jaar zwaar te verduren gehad. Laten wij nu samen werken aan een voedselveiligheidsbeleid. Laten we samen het gemeenschappelijk landbouwbeleid hervormen, zodat we het op de consumentenvraag gebaseerde beleid dat tot intensivering leidde, achter ons kunnen laten. Een op de consumentenvraag gebaseerd beleid dat uitgaat van ongegronde theorieën, is echter evenmin gewenst. Wij moeten het vertrouwen van de consument herwinnen door een beleid te ontwikkelen dat alle aspecten omvat.

Fiebiger
Mevrouw de Voorzitter, in veel landen van de Europese Unie, al is het niet in alle landen, lezen we veel krantenkoppen over de schending van de algemene principes van het levensmiddelenrecht. Vaak waren de feiten verdraaid, en vaak was het paniekzaaierij, maar die berichten hebben er toch in hoge mate toe bijgedragen dat deze gebeurtenissen niet onopgemerkt gebleven zijn.
In de afgelopen dagen is bekend geworden dat er fouten zijn gemaakt bij BSE-tests. Dat is een harde klap voor iedereen die gestreden heeft voor een hoog niveau van bescherming voor de gezondheid van de consument bij de productie van levensmiddelen.
Juist omdat de bevolking zoveel belangstelling voor dit onderwerp heeft en de meest recente gevaren voor de volksgezondheid hadden kunnen worden vermeden is het terecht dat in dit verslag wordt geëist dat er strenge sancties komen. Zo kunnen we eindelijk verhinderen dat er zich weer nieuwe BSE-gevallen voordoen.
De Europese Unie moet de strengste normen toepassen op de productie van levensmiddelen. Dat is de belangrijkste passage in het Witboek inzake voedselveiligheid. De daarvoor nodige wetten moeten volgens mij worden aangevuld met een waarschuwingssysteem in alle landen. Als de vrees bestaat dat de volksgezondheid in gevaar is moet er op tijd een lijst van producten komen en moeten de producenten bij naam en toenaam worden genoemd.
Een openbare waarschuwing is bijna altijd nodig, vooral wanneer het vermoeden bestaat dat de producten al overal terecht kunnen zijn gekomen. In de huidige levensmiddelendistributie is dat waarschijnlijk altijd zo.
Ik vind het zinvol dat bepaalde producenten van diervoeding al in het openbaar worden berispt wanneer het vermoeden bestaat dat hun productiemethodes of hun grondstoffen niet deugen. Dat is het principe, en dat steunt iedereen ook van harte: controle op diervoeding is een eerste stap van de controle op levensmiddelen.
Het verslag stelt een tamelijk vergaande eis. We zullen in de praktijk wel zien of het delict van plichtsverzuim in de vorm van het verzwijgen van informatie dezelfde gevolgen moet hebben als fraude ten laste van de begroting van de Europese Unie. Terecht wordt er telkens weer op gewezen - en daaruit blijkt wel hoe nodig dit verslag is - dat bestaande verbods- en gebodsbepalingen moeten worden gerespecteerd.
Tot slot wil ik vaststellen dat het verslag van de heer Olsson op het juiste moment komt en op de actuele ontwikkelingen ingaat. Ik geloof echter niet dat het een programma voor de bestrijding van de volgende BSE-crisis kan zijn.

Bernié
Mevrouw de Voorzitter, BSE brengt angst en twijfel naar boven bij zowel consument als producent. Er is sprake van een aanzienlijke daling in de consumptie van rundvlees en van een daling met meer dan 20% van de productieprijs.
Europa is voor het grootste deel verantwoordelijk voor deze dramatische gezondheidscrisis. Het moet er lering uit trekken, vooral voor wat betreft het slecht functioneren van zijn instellingen. In plaats van meer macht te geven aan de Commissie en het Voedsel- en Veterinair Bureau, kunnen we beter onze maatregelen harmoniseren en vervolgens efficiënt ten uitvoer brengen. Hoe is het bijvoorbeeld mogelijk dat de lijst met risicogrondstoffen van lidstaat tot lidstaat verschilt? Wat betreft het extracommunautaire beleid dient de Europese Unie, de grooste consument van landbouwproducten, eisen op te leggen inzake voedselveiligheid, met andere woorden, op geïmporteerde voedingswaren gelijksoortige regels toe te passen als op Europese producten.
Voor wat betreft het wetenschappelijk onderzoeksbeleid mag geen middel onbeproefd blijven: onderzoek naar de ziekte, de overdracht, preventiemiddelen, ontwikkeling van tests op levende dieren, enzovoort.
Voor wat betreft de behandeling van afval, hoe wordt diermeel opgeslagen? Hoe wordt het behandeld?
Deze crisis heeft verder aanzienlijke economische en sociale gevolgen, aangezien hele delen van de landbouwsector in gevaar worden gebracht. De daling in het aantal nieuwe vestigingen geeft wel aan hoezeer bij jonge landbouwers de klad in het beroep zit. Hoe kunnen zij de toekomst nog met vertrouwen tegemoet zien als hun kwaliteitsproducten, ook al zijn ze aangepast aan de nieuwe verwachtingen van de consument, maar moeilijk aftrek vinden?
Verderop in de voedselketen zijn nog andere beroepen het slachtoffer. Denken wij maar aan ambachtelijke slagers die zich niet neerleggen bij het verbod hun vlees nog langer zelf uit te benen, ook al werken ze uitsluitend met gezonde karkassen.
De landbouwers hebben zich al bereid getoond grote inspanningen te leveren op het vlak van kwaliteit, etikettering en traceerbaarheid, maar van enige beloning daarvoor is nog altijd geen sprake. Supermarktketens blijven de voorkeur geven aan lage prijzen, ook al moeten zij daarvoor producten buiten de Unie gaan zoeken.
Als de samenleving gekozen heeft voor kwaliteit, zoals wordt beweerd, dan mag zij de landbouw niet in de kou laten staan. We kunnen niet meer zonder informatiecampagnes om de dialoog weer aan te zwengelen en nu eindelijk eens het vertrouwen te herstellen tussen consument en producent. Anders vinden we nooit een uitweg uit deze crisis.

Souchet
Waarde collega's, vanavond openen wij een nuttig en noodzakelijk debat over het beheer van de rundveecrisis, een crisis die veroorzaakt is door de gekkekoeienziekte. Het eerste dat we daarbij voor ogen moeten houden, is de verwarring, de wanhoop, het leed en de woede van de veehouders. Hun afzet heeft zwaar te lijden gehad, net als de prijs van hun vee en hun moreel. Zij zijn overstelpt door een vloedgolf die hun hele leefwereld op zijn kop heeft gezet, die vele jaren van selectie en zorgvuldige bedrijfsvoering teniet heeft gedaan en die een wantrouwen bij de consument heeft gewekt dat de veehouders als bijzonder onrechtvaardig ervaren.
Zoals u weet, mevrouw de Voorzitter, ziet thans een verontrustende hoeveelheid jonge landbouwers in een groot aantal regio's zich gedwongen hun bedrijf te sluiten. Zij zijn niet langer in staat de gevolgen te dragen van een crisis waarvoor hen geen schuld treft. In hun wanhoop gaan zij soms over tot gewelddaden en zelfs tot zelfdoding.
De Commissie is in het begin van deze crisis erg traag in actie gekomen en heeft er slecht op ingespeeld. Eerst heeft zij ontkend dat er een crisis was, vervolgens heeft ze die gebagatelliseerd. In het huidige stadium heeft ze de neiging de crisis aan te laten slepen door de ene na de andere maatregel te nemen, waarschijnlijk om zichzelf te rehabiliteren. Dit houdt de ongerustheid bij de consument in stand, dreigt de markt te destabiliseren en drijft de verwerkingskosten in de sector op. De Commissie is trouwens scheutiger met voorschriften dan met financiële steun. Zo gaat het Europees testprogramma voor scrapie deze maand van start. De vraag is of dit zo opportuun is, gezien het feit dat één test net zoveel kost als een heel schapenkarkas en dat momenteel geen onderscheid gemaakt kan worden tussen het pathogene scrapieprion dat ongevaarlijk is voor de mens, en het pathogene BSE-prion, dat overdraagbaar is op de mens. Anderzijds wordt de import van Argentijns vlees hervat, ook al heerst daar in een aantal provincies nog altijd mond- en klauwzeer. Is het moment wel zo goed gekozen? Bovendien zal op 31 maart aanstaande het speciale aankoopprogramma aflopen dat de Commissie in het leven had geroepen, terwijl volgens Agenda 2000 het interventiemechanisme voor rundvlees op 30 juni 2002 moet verdwijnen.
Ik verzoek de Commissie duidelijk bekend te maken dat deze termijnen zullen worden opgeschoven. Ze hangen als zwaarden van Damocles boven de rundveesector, en als daar niets aan gebeurt, is het alsof we de zuurstoftoevoer afsluiten van een gewonde die op de intensive care ligt. Het stadium waarin de BSE-epidemie zich bevindt verschilt aanzienlijk van land tot land, en de waakzaamheid van de lidstaten levert volgens ons de beste resultaten op. Op de Britse eilanden, waar de ziekte is begonnen en waar 99% van de klinische gevallen is geregistreerd, beginnen de maatregelen nu hun vruchten af te werpen, ook al zijn ze destijds laat afgekondigd en nog later doeltreffend in de praktijk gebracht. Het aantal gevallen van gekkekoeienziekte zakt met 40% per jaar. Vorig jaar waren er al minder dan 1000 gevallen over, terwijl dat er in 1992 nog 36.000 waren. In Frankrijk is de epidemie van recentere datum en worden sinds 18 maanden systematische tests uitgevoerd. In het begin leek het aantal gevallen hierdoor te stijgen, maar sinds eind 2000 is ook daar een scherpe daling te zien. De overige getroffen landen hebben een lagere besmettingsgraad en lijken de situatie eveneens onder controle te hebben. Zoals u weet is nu Japan aan de beurt om besmet te worden met de epizoötie die wij hebben beleefd.
In Europa is het nu dus tijd om de overheden van de lidstaten hun werk te laten doen en het vertrouwen van de consument volledig te herstellen. Tegelijkertijd moeten we binnen de Unie alles in het werk stellen om tot een volledige traceerbaarheid te komen. Zo heeft het Europees Hof in Luxemburg immers erkend dat het Franse embargo op Brits vlees grotendeels terecht was omdat de traceerbaarheid in Groot-Brittannië op dat moment nog onvoldoende was (u moet het arrest in zijn geheel lezen). Verder is het absoluut noodzakelijk dat we strenge en systematische controles uitvoeren op vlees dat uit derde landen geïmporteerd wordt, dat we daarvoor dezelfde kwaliteits- en veiligheidseisen laten gelden als voor communautair vlees, zodat we de consument dezelfde garanties kunnen bieden.
In paragraaf 25 van de ontwerpresolutie wordt hier terecht op gehamerd. Er staat dat het de verantwoordelijkheid van de Commissie is om de beschermende maatregelen die op communautaire producten van toepassing zijn ook te laten gelden voor producten die uit derde landen geïmporteerd worden, met name voor wat betreft de opsporing van BSE, het verbod op diermeel en het verwijderen van gespecificeerde risicogrondstoffen. Bovendien moet de Commissie ons en de lidstaten de resultaten van de controles bekendmaken. Samengevat, mevrouw de Voorzitter, zal het vertrouwen van de consument - en daarmee de hoop van de veehouder - pas dan volledig terugkeren als hij ziet dat de bescherming van de volksgezondheid in de Europese Unie voorgaat op het dogma van de vrije handel.

Ayuso González
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik de heer Olsson feliciteren met zijn werk en zijn welwillendheid om onze vele voorstellen in het verslag op te nemen.
De toelichting van dit verslag omvat werkelijk een perfecte samenvatting van de BSE-crisis vanaf het begin in het Verenigd Koninkrijk in de jaren tachtig.
Tot aan 2000 was er sprake van 180.000 besmette dieren in Groot-Brittannië en 1325 in de rest van Europa. Bovendien waren er 101 gevallen van de menselijke variant, de ziekte van Creutzfeldt-Jakob. Daardoor is er grote verwarring ontstaan over de diervoeding en is gebleken dat deze voeding absoluut niet ongevaarlijk is voor de voedselketen.
Vandaag de dag mogen wij ons gelukkig prijzen, omdat er veel vooruitgang is geboekt in het onderzoek naar het ontstaan van de ziekte en omdat de Commissie en de lidstaten er alles aan hebben gedaan deze ziekte voor eens en altijd uit te roeien. Desalniettemin zijn de onderzoeken nog niet volledig afgerond om de dringend noodzakelijke maatregelen te kunnen nemen. De getroffen maatregelen kosten de overheid en de burgers immers buitengewoon veel geld. Wij mogen derhalve geen overbodige maatregelen eisen, hoewel vragen uiteraard altijd vrij staat.
Dientengevolge ben ik van mening dat wij niet zomaar verplichte tests mogen eisen en ook de leeftijd niet mogen verlagen zolang de wetenschappelijke onderzoeken daar geen aanleiding toe geven. Bovendien moet de lijst van risicomateriaal niet worden uitgebreid. Het zou wat anders zijn als de veterinaire deskundigen dat wel zouden aanbevelen, maar dat hebben ze tot dusver niet gedaan.
In paragraaf 27 van de resolutie staat dat er een hervorming van het GLB moet worden doorgevoerd om dit probleem aan te pakken. Mijns inziens omvat het GLB meer dan alleen voedselveiligheid. Voedselveiligheid is op zichzelf een dusdanig ingewikkelde kwestie dat ze onafhankelijk van de hervorming van het GLB moet worden aangepakt. De Commissie heeft dat goed gezien en duidelijk gemaakt in het Witboek over de voedselveiligheid (COM(1999) 719) dat wij in deze zittingsperiode herzien.
Dit, en niet het GLB, is het kader voor de nog te ontwikkelen technische en reglementaire maatregelen om de voedselveiligheid in de gehele voedselproductieketen te kunnen waarborgen. Desalniettemin zouden er enkele gevolgen kunnen zijn voor het GLB.
Tot slot moeten wij bedenken - en dat is reeds een aantal malen gezegd - dat deze crisis niet op grond van een gebrek aan onderzoeken, studies of verplichtende voorschriften zo laat is aangepakt. Dat lag aan het feit dat de voorschriften niet voldoende werden toegepast en dat de controles op de toepassing niet voldoende waren. Daar moeten wij in de toekomst de nadruk op leggen.

Blokland
Dank u wel, mevrouw de Voorzitter. Hoe is het mogelijk dat we na zoveel strenge maatregelen nog steeds BSE hebben? Door de onbekende incubatietijd hebben de genomen maatregelen pas op de langere termijn effect. Het is daarom mogelijk dat er gevallen van de ernstige ziekte Creutzfeld-Jacob bijkomen, waar we nu nog volstrekt niets tegen kunnen doen. Daar moeten we heel eerlijk in zijn.
Aan de andere kant mogen we ook zeggen dat door het verplicht verwijderen van specifiek risico-materiaal er een waarborg is dat de drager van de ziekte niet meer in de voedselketen terechtkomt.
Nu het voederen met dier- en beendermeel niet meer is toegestaan, verwacht ik dat er op termijn niet veel runderen meer besmet zullen zijn met BSE. Op een gegeven moment hopen we uit de testen te zien dat we weer op het niveau van vóór de BSE-crisis zitten, namelijk een paar gevallen per jaar.
Helaas heeft de uitvoering van BSE-testen een desastreus neveneffect. Als er één koe besmet blijkt te zijn, wordt de hele kudde afgeslacht. Dit heeft echter geen zin. BSE is geen MKZ! Besmetting wordt veroorzaakt door het voedsel en doorgegeven in de geslachtslijn, daarom dienen het geboorte- en het voedselcohort opgespoord en getest te worden en niet de toevallige stalgenoten. Het is onverantwoord om gezonde dieren op te offeren aan een vals consumentenvertrouwen.
Mevrouw de Voorzitter, we zijn tegen Gods schepping ingegaan door van herkauwers kannibalen te maken. We kunnen onze tekortkomingen niet verbergen met doelloze maatregelen. Daarbij molesteren we opnieuw Gods schepping als we dieren onnodig afslachten en vernietigen.

Klaß
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in het verslag-Olsson spreekt het Europees Parlement zich niet alleen over de huidige situatie in verband met BSE uit, maar kijkt het vooral ook naar de toekomst. Het is ons doel om de voedselveiligheid te garanderen. Dat doel hebben we niet bereikt, omdat we niet genoeg weten over deze ziekte.
Daarom steun ik met name de eis dat de Commissie de nodige middelen moet krijgen om het onderzoek over TSE te verrichten. We moeten meer te weten komen over deze onbekende ziektes en epidemieën om ze beter te kunnen bestrijden. De hysterie in de samenleving, vooral in Duitsland, begint te tanen. De mensen kopen weer vlees en ze kopen weer goedkope producten.
We moeten ophelderen wie in de Europese Unie de kosten draagt voor de bijkomende verplichtingen zoals tests en onderzoek. De voorwaarden daarvoor moeten in alle lidstaten dezelfde zijn. Bovendien moeten we ervoor zorgen dat de bepalingen in alle lidstaten op dezelfde manier worden toegepast. De bepalingen van de TSE-verordening moeten streng worden toegepast. Wie zich daar niet aan houdt moet hard worden bestraft. Dat geldt voor de productie en het gebruik van diervoeding, maar ook voor de tests, voor de voorschriften voor het slachten en voor de verwijdering van risicomateriaal.
Diervoeding staat nog steeds aan veel kritiek bloot, en dat zal zo blijven zolang we de volledige lijst van alle ingrediënten van veevoer niet verplicht stellen en we niet door controles kunnen garanderen dat er alleen maar in zit wat erop staat. Het kan toch niet zo blijven dat we uit angst voor fraude en ondoelmatige behandeling en verwisseling, waardevolle grondstoffen vernietigen, terwijl we tegelijkertijd grondstoffen en voer uit verre landen invoeren, waar we geen invloed hebben op de productie en de samenstelling. Daarom vecht ik voor openheid, goede controles en integriteit. Pas dan zullen de burgers ons geloven en vertrouwen. Zolang moet het verboden blijven om vlees- en beendermeel te voeren aan omnivoren.
Dat betekent echter dat de Commissie dringend nieuwe methodes moet ontwikkelen voor de verwijdering en de recyclage, zoals bijvoorbeeld de productie van biodiesel uit talg en vetten. Het moet in ieder geval duidelijk zijn dat slachtafval dat niet wordt verwerkt, afvalwater, vet en talg toch moeten worden verwijderd.
Met dit verslag willen we iedereen wakker schudden en een beroep doen op de lidstaten om hardnekkig te blijven strijden om deze ziekte de baas te worden.

Parish
Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur, de heer Olsson, feliciteren met zijn uitstekende verslag. Als iemand die zelf landbouwer is en rundvee heeft gehouden, kan ik getuigen van de massale schade en verwoesting die BSE heeft aangericht - niet alleen aan de rundvleesindustrie in mijn eigen land, maar ook in andere lidstaten overal in de Unie. Ik juich zijn bijdrage aan de bestrijding van BSE dan ook toe.
Dit is een ramp die wij in heel Europa moeten bestrijden. Alle maatregelen ter versterking van wat in het Verenigd Koninkrijk en door de Commissie reeds is gedaan om BSE uit te roeien, zijn welkom. Het verslag werpt echter ook een aantal ernstige vragen op die opgelost dienen te worden als wij de voedselveiligheid willen blijven verbeteren.
In de eerste plaats geloof ik niet dat er wetenschappelijke gronden zijn voor het ruimen van een hele veestapel bij één BSE-geval. BSE is geen besmettelijke ziekte en kan niet onder rundvee verspreid worden. Het massaal slachten van dieren om een ziekte onder controle te krijgen wekt geen vertrouwen bij de consument en leidt slechts tot meer bezorgdheid, zoals we hebben gezien tijdens de MKZ-crisis. Bovendien zal een landbouwer, wanneer hij zijn hele veestapel moet ruimen vanwege één BSE-geval, waarschijnlijk minder geneigd zijn het betreffende dier aan te geven en het in plaats daarvan begraven. Ik verzoek commissaris Byrne het gehele BSE-ruimingsbeleid in de EU te herzien.
In de tweede plaats hebben zich in het Verenigd Koninkrijk onlangs enkele verontrustende gevallen voorgedaan van illegale rundvleesimport vanuit Ierland. Daarmee zijn de zeer strikte regels van het Verenigd Koninkrijk overtreden. Wij hebben in het Verenigd Koninkrijk momenteel een systeem waarmee voorkomen wordt dat vlees van runderen ouder dan dertig maanden in de voedselketen terechtkomt. In een recent geval is dergelijk rundvlees illegaal vanuit een fabriek in Cork verscheept naar het Verenigd Koninkrijk om daar verwerkt en doorverkocht te worden. Dankzij de zeer strenge controlemaatregelen in mijn land kwam men deze overtreding snel en efficiënt op het spoor. Ik verzoek de Commissie en de andere lidstaten evenwel ervoor te zorgen dat hun eigen overheden even alert zijn op deze gevaarlijke handel.
In de laatste plaats wordt er veel te vaak vlees naar het Verenigd Koninkrijk geëxporteerd dat gespecificeerd risicomateriaal bevat. Het toenemende aantal gevallen en het feit dat dit vlees uit zoveel lidstaten afkomstig is - Duitsland, Nederland, België, Spanje en Ierland, om er slechts enkele te noemen - zou ons allen ernstig zorgen moeten baren. Ik wil naar niemand een beschuldigende vinger uitsteken, maar als wij willen dat de veehouderij - met name de rundveehouderij - gedijt in Europa, moeten wij allemaal onze verantwoordelijkheid nemen voor de tenuitvoerlegging van de regels.
Veerkracht is wat wij nodig hebben, en ijver om de EU-verordeningen en de strenge controles ten uitvoer te leggen. We moeten samenwerken om de inspectiestelsels in alle lidstaten te verbeteren. Ik verzoek de Commissie een meer robuuste houding aan te nemen ten aanzien van de tenuitvoerlegging van deze verordening.
In het Verenigd Koninkrijk hebben we gemerkt dat de rundvleessector slechts hersteld kan worden door het consumentenvertrouwen te herstellen. Dat kan alleen door ervoor in te staan dat de burgers een veilig, betrouwbaar product krijgen.

Müller, Emilia Franziska
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de volksgezondheid en de veiligheid van onze levensmiddelen zijn de hoofdpunten van dit verslag. Het voeren van besmet diermeel of dierlijk vet wordt nog steeds als de hoofdoorzaak voor BSE beschouwd. Met het oog op de slechte ervaringen met het respecteren van het verbod op het voeren van diermeel aan herkauwers is het onverantwoord om nu een opheffing van het algemene verbod in de hele Unie op het gebruik van diermeel te overwegen. Bovendien zou het voor de consumenten onbegrijpelijk zijn.
Alle voorraden van diermeel en van voer dat diermeel bevat moeten meteen vernietigd worden, om in de toekomst de kruisbesmetting bij veevoeder te vermijden. In dat verband is het gedeeltelijk besmette diermeel dat in andere lidstaten opgeslagen is bijzonder gevaarlijk. Zelfs minieme hoeveelheden daarvan zijn nog genoeg om de ziekte over te dragen. Dat is nog een reden om de opheffing van het verbod van dit voer in de hele Unie af te wijzen.
Er moet een streng en doelmatig controlesysteem komen in de lidstaten. Dat is ongetwijfeld een absolute voorwaarde om de veiligheid van mens en dier te kunnen garanderen. Ik ben blij met de strenge bepaling, dat in alle lidstaten efficiënte BSE-tests moeten worden verricht. Ik steun ook de eis om alle dieren boven de 24 maanden te testen. Die leeftijd ligt nu hoger. De Commissie moet er ook voor zorgen dat het in alle lidstaten verplicht wordt om bij veevoer een volledige lijst van alle ingrediënten te leveren. Bovendien moet er ook in de landen in Midden- en Oost-Europa al voor de toetreding een goed systeem zijn voor de controle op de veiligheid van levensmiddelen en van veevoer.
Het is de hoogste tijd om de slachthuizen te saneren, zodat daar direct kan worden gegarandeerd dat het risicomateriaal volgens de Europese richtlijnen wordt verwijderd. Ingevoerde levensmiddelen moeten even veilig zijn als levensmiddelen uit de Europese Unie. Daarom moeten we ook in niet-EU-landen nu al BSE-tests eisen. De veiligheid van levensmiddelen, ook van ingevoerde levensmiddelen, is voor de consument essentieel. Hij wil gezond eten, en wij moeten dat mogelijk maken!

Santini
Mevrouw de Voorzitter, in de vorige zittingsperiode was het vooral de landbouwcommissie die zich met dit vraagstuk bezighield, thans is het de Commissie milieubeheer die erover gaat. Dat is ook wel terecht, want in deze ramp zijn er twee slachtoffers die evenveel kleerscheuren oplopen: de consument en de veeteelt.
Wij herinneren ons de ellenlange debatten, al die inspecties en supervisies die zijn uitgevoerd, eerst tijdens de werkzaamheden van de onderzoekscommissie en daarna onder leiding van de commissie die de onderzoekscommissie moest controleren. Deze commissie was namelijk ingesteld omdat het Parlement zelfs geen fiducie had in de indicaties van de Commissie; maar laatstgenoemde schoot dan ook in heel wat sectoren schromelijk tekort.
Vandaag de dag weten wij iets meer dan toen, ook omdat de wetenschap ons een paar antwoorden heeft aangereikt en dus enige opheldering heeft gegeven over de voornaamste vragen. Wij ontdekken momenteel dat het in deze dramatische geschiedenis vooral de staat is, vooral de politiek, die het af laat weten. Wat is er namelijk gebeurd? In de afgelopen twee jaar hebben, naar het zich laat aanzien, een paar lidstaten hun waakzaamheid inzake de toepassing van de voorzorgsvoorschriften en vooral van de verboden laten verslappen. Andere landen zijn in hun schulp teruggekropen, misschien om de gevolgen van deze ramp aan het oog te onttrekken, om te doen alsof er eigenlijk niets aan de hand is. Al in het verleden is gebleken dat de veehouders juist door deze weinig open aanpak ernstige schade hebben opgelopen, omdat de consumenten hen immers vol argwaan en wantrouwen bejegenden. Vandaar dat ik denk dat de belangrijkste passage van de resolutie-Olsson die is waar een krachtige oproep wordt gedaan aan de regeringen om de regels voor honderd procent toe te passen en de burgers - zowel de boeren als de consumenten - weer vertrouwen te geven: dit door middel van een goede voorlichtingscampagne, maar vooral door geschikte steunacties, ook voor degenen die het directe slachtoffer van de BSE-ramp zijn, de boeren dus.

Keppelhoff-Wiechert
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is toch onomstreden dat de volksgezondheid en de voedselveiligheid voor iedereen belangrijke onderwerpen zijn, voor de producenten, maar ook voor de consumenten. We hebben het allemaal over preventieve consumentenbescherming. Ik geloof echter dat wij als politici niet de taak hebben om de emotionele discussies die over de BSE-crisis hier en daar worden gevoerd nog een beetje aan te wakkeren.
Dat een onderwerp in de mode is kan voor mij geen reden zijn om ook nog even deel te nemen aan de discussie. Ik ben voor zo streng mogelijke controles in de hele keten van de voedselproductie, vooral ook met het oog op de huidige gebeurtenissen in Duitsland. Natuurlijk moeten we alle overtredingen heel streng bestraffen. Intussen pleit ik voor BSE-tests bij alle dieren boven de 24 maanden.
Wanneer kunnen we eigenlijk rekenen op definitieve onderzoeksresultaten over de manier waarop het individuele dier besmet wordt? Als we die zouden krijgen kunnen we volgens mij heel snel afstappen van het ruimen van de volledige veestapel. Het doden van de hele kudde is tot nu toe slecht één mogelijkheid onder meerdere.
Het voeren van vlees- en beendermeel aan omnivoren zal om allerlei redenen voorlopig nog verboden blijven. Zolang we de volledige lijst van alle ingrediënten van veevoer niet verplicht stellen en zolang we niet kunnen garanderen dat het slachtafval van gezonde dieren veilig wordt verwerkt, zolang zullen we het nu geldende verbod op het voeren van diermeel zeker moeten handhaven. Ik wil ook wijzen op een formulering in het verslag van de heer Olsson. Hij zegt ook "voor de nabije toekomst" . Wie "voor de nabije toekomst" zegt, geeft ook aan dat er daarna misschien voor ons allemaal een betere oplossing komt.
Tot slot wil ik nog op een ander punt wijzen. We kunnen iedere consument duidelijk maken dat gezond vlees aan een gezond bot deel uitmaakt van goede voeding. Hoe kunnen we dan beweren dat het tot diermeel verwerkte gezonde bot een gevaar is voor omnivoren? Wie dat begrijpt moet het mij even uitleggen. Ik zou nog talloze voorbeelden kunnen geven. Als politici moeten wij ervoor zorgen dat de discussie weer wat zakelijker wordt.

Matikainen-Kallström
Mevrouw de Voorzitter, er is nog steeds zeer weinig bekend over de ziekte BSE die de hele Europese landbouwsector in beroering heeft gebracht. Wij hebben snel nieuw onderzoek nodig naar het ontstaans- en besmettingsmechanisme van BSE. De kwaliteit van de screeningtest staat niet onomstotelijk vast. De eis om de leeftijd van te onderzoeken dieren te verlagen van 30 naar 24 maanden is niet gegrond. Het grootste deel van de waarnemingen wat zieke dieren betreft wordt nog steeds met het blote oog gedaan wanneer een dier zich abnormaal gaat gedragen.
Het mogelijke verband tussen kalfsvoer en BSE moet worden onderzocht. De redenen voor de afzonderlijke BSE-gevallen die zich de afgelopen tijd hebben voorgedaan, zijn nog niet opgehelderd. Het vernietigen van beenmerg- en talgvoorraden is desondanks de moeite waard. De ziekte mag zich niet per ongeluk via vervuild veevoer verspreiden. Veevoer moet zijn voorzien van eenduidige productomschrijvingen; een veehouder die zich van zijn verantwoordelijkheid bewust is, moet bij het kopen van veevoer de juiste keuze kunnen maken op grond van betrouwbare informatie. Het welzijn en de gezondheid van de dieren moeten gegarandeerd worden.
Bij de uitbreiding van de Unie kan men de nieuwe lidstaten geen overgangsperiodes toestaan wat betreft de hygiëne en kwaliteits- en productomschrijvingen van levensmiddelen, want de nieuwe lidstaten treden tot een echte interne markt toe. De kandidaat-landen moeten technische en financiële steun krijgen bij de bestrijding van het BSE-risico. Er moet gegarandeerd worden dat de maatregelen ook na de uitbreiding worden voortgezet.
In het afgelopen jaar is er veel gedaan om BSE te bestrijden en zijn er resultaten geboekt; zo komt onder andere het vertrouwen van de consumenten in rundvlees weer terug. In deze fase is het verstandig het hoofd koel te houden, de al bestaande maatregelen te versterken en te wachten op nieuwe onderzoeksresultaten.

Jeggle
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik zou de heer Olsson willen bedanken voor zijn goede en kritische verslag, dat zeker een aantal gevoelige punten noemt. Het is vanzelfsprekend ieders wens om te zorgen voor de maximale veiligheid van onze levensmiddelen, maar ze moeten er toch ook nog goed uitzien en smakelijk zijn.
Om die levensmiddelen te produceren hebben we voorlopig nu eenmaal boeren en landbouw nodig, maar ook de levensmiddelenindustrie. Dat zijn de feiten die ten grondslag liggen aan dit initiatiefverslag. Het verslag wijst terecht op een aantal gebreken. Het grootste gebrek is de zeer verschillende omzetting van de voorschriften. Daardoor is het niveau van bescherming ook verschillend. Daar moet de Commissie volgens mij iets aan kunnen doen. We moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat het voorzorgsprincipe wordt gerespecteerd.
Hoe belangrijk goede controles zijn blijkt nu wel uit de gebeurtenissen in Beieren en in Rijnland-Palts. Daarom is één ding duidelijk: wie de wet overtreedt verdient een harde straf. Als er echter nog geen enkele wetenschappelijke basis is moeten we volgens mij wat genuanceerder denken. Ik ben het bijvoorbeeld niet eens met de volgende punten: BSE-tests in de toekomst al vanaf 24 maanden en een verbod op het gebruik van etensresten als diervoeder, ook als ze volgens de huidige stand van de wetenschap behandeld zijn. Ik ben ook tegen het ruimen van de hele veestapel als er één geval van BSE is vastgesteld.
Voor volledige voedselveiligheid hebben we dringend behoefte aan meer onderzoek. We hebben goed opgeleide, competente en gemotiveerde boeren nodig, boeren die door de samenleving worden gewaardeerd, dat is heel belangrijk, en deze boeren moeten voor hun producten een faire prijs krijgen!

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ook ik zou de heer Olsson van harte voor zijn verslag willen bedanken, omdat hij bereid is geweest om deze zware taak op zich te nemen. Sinds het eerste BSE-geval aan het licht is gekomen heeft het Europees Parlement de maatregelen die in Europa en in de lidstaten moesten worden genomen altijd heel nauwkeurig bestudeerd en besproken.
Vooral voor ons boeren in heel Europa is het belangrijk dat alle maatregelen worden genomen om levensmiddelencrises in de toekomst te vermijden. Het voorzorgsprincipe, dat veel van mijn collega's al hebben genoemd, moet worden gerespecteerd, en we moeten rekening houden met de meest recente medische ontwikkelingen. We hebben een probleem omdat de lidstaten de Europese voorschriften op heel verschillende manieren toepassen. Bovendien weten we niet altijd hoe en in hoeverre dat is gebeurd. Bovendien vind ik - en ik ben zeker niet de enige - dat we veel strengere straffen moeten opleggen, ook in verband met het verwijderen van risicomateriaal.
Het lijkt me niet zinvol om in de hele EU een test voor alle dieren vanaf 24 maanden voor te schrijven. De kosten daarvan zijn volgens mij niet te rechtvaardigen. We moeten de grens bij 30 maanden laten, dan krijgen we betrouwbare resultaten. Ik steun ook de amendementen in die richting. De beste bescherming bereiken we nog steeds door correct te slachten en het risicomateriaal te verwijderen, dat heb ik al eerder gezegd.
Ik zou graag nog een punt willen noemen: het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid houdt ongetwijfeld nu al rekening met de voedselveiligheid. Wat we met etensresten doen heeft volgens mij niet veel te maken met de verdere aanpak van BSE. We weten allemaal dat de BSE-crisis is ontstaan doordat diermeel verkeerd is behandeld en aan herkauwers is gevoerd. Het gebruik van etensresten moet in een ander verslag worden behandeld.
Een ander punt waarover we na moeten denken is dat de omnivoren in een apart verslag zouden moeten worden behandeld. Dit verslag gaat eigenlijk alleen maar over de verdere aanpak van BSE bij herkauwers.

Byrne
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer bemoedigd door het verslag van de heer Olsson en zijn steun voor de aanpak van de Commissie. Ik dank hem voor zijn verslag. Zijn uitgebreide ervaring op dit gebied blijkt duidelijk uit de gedetailleerdheid en de kwaliteit ervan. Mijn complimenten.
Er is te weinig tijd om de aanbevelingen te bespreken waarmee de Commissie kan instemmen. Ik wil mij daarom concentreren op de aanbevelingen waarmee wij het niet eens zijn of waarover in het Parlement zelf verschil van mening lijkt te bestaan. De aanbeveling om de leeftijd voor BSE-tests voor rundvee te verlagen naar 24 maanden is daar een voorbeeld van. Vorig jaar zijn bijna acht miljoen tests uitgevoerd op gezonde dieren ouder dan 30 maanden. Het jongste dier waarbij de uitslag positief was, was 41 maanden oud. Dit wijst erop dat er op dit ogenblik geen dringende noodzaak bestaat voor het verlagen van de huidige leeftijdslimiet. Wij houden de situatie echter in het oog.
Een andere kwestie waarover enige verwarring heerst heeft betrekking op het handelen van de Commissie wanneer de lidstaten zelf tekortschieten in de tenuitvoerlegging van de BSE-maatregelen. Ik heb herhaaldelijk in het openbaar verklaard dat de bestaande handhavingsmechanismen, de inbreukprocedures, niet krachtig genoeg zijn.
De Commissie is voornemens binnenkort een voorstel inzake de controle op veevoeder en voedingsmiddelen voor te leggen aan de Raad en het Parlement. Daarin wordt voorgesteld de inspectiestelsels in de lidstaten grondig te herzien. Er wordt en passant eveneens gepleit voor een veel krachtiger optreden, onder meer door middel van sancties, die, zoals velen van u al aangegeven hebben, ook in het verslag van de heer Olsson aan de orde komen.
In dit verband wordt momenteel onderzocht of het mogelijk is boetes op te leggen in geval van fraude of ernstig falen van een nationaal controlesysteem.
Het aantal BSE-gevallen in de Gemeenschap geeft een gemengd beeld. Het totale aantal in 2001, het Verenigd Koninkrijk niet meegerekend, ligt waarschijnlijk om en nabij de 1000 gevallen. Dit is ongeveer twee keer zoveel als de 482 gevallen die in 2000 geregistreerd zijn. Deze toename is echter grotendeels toe te schrijven aan het effect van het gegeneraliseerd testen van gezonde dieren die tot de risicogroep behoren door middel van de nieuwe, snelle testmethoden.
Daarnaast moet ik toegeven dat lidstaten die zich voorheen niet bijzonder inspanden om BSE op te sporen hun les nu geleerd hebben en hun controlemaatregelen aanmerkelijk hebben verbeterd. Niettemin valt er wat de tenuitvoerlegging betreft nog wel het een en ander te verbeteren, zoals voortdurend uit de rapporten van het Voedsel- en Veterinair Bureau blijkt.
Een ander aanhoudend probleem betreft de moeite die lidstaten hebben met het vernietigen van de enorme hoeveelheid vlees- en beendermeel. De Commissie heeft de lidstaten nadrukkelijk herinnerd aan hun verplichting de communautaire wetgeving op dit punt na te leven - een aantal afgevaardigden van dit Parlement heeft dit ook reeds aan de orde gesteld. Ik wijs u erop dat er met betrekking tot dit onderwerp wetgeving is, waaraan de lidstaten zich dienen te houden.
De aanhoudende onzekerheid over het mogelijk vóórkomen van BSE bij schapen is eveneens een reden tot zorg en velen van u hebben daar reeds naar verwezen. Vorige week nog is besloten het aantal tests op TSE-ziekten bij schapen aanzienlijk te verhogen. Dit zal een veel beter beeld opleveren van het probleem waarmee de Gemeenschap mogelijk te maken krijgt als ooit bevestigd wordt dat BSE onder natuurlijke omstandigheden voorkomt bij schapen.
Ik ben dus zeer verheugd over deze gelegenheid om te reageren op dit initiatiefverslag van het Parlement. Het is nog maar ruim een jaar geleden dat de meest recente crisis haar dieptepunt bereikte. We hebben sindsdien veel vooruitgang geboekt. Het is wellicht zinvol om op dit punt de belangrijkste maatregelen samen te vatten. Allereerst is het gebruik van vlees- en beendermeel in diervoeder gestaakt. Alle gezonde dieren van meer dan 30 maanden moeten op BSE worden getest, evenals dode dieren en risicogroepen ouder dan 24 maanden. De lijst met gespecificeerd risicomateriaal is uitgebreid en heeft nu ook betrekking op met name de ruggengraat en alle ingewanden van runderen. Voorts is een verbod uitgevaardigd op separatorvlees afkomstig van de beenderen van herkauwers.
Er zijn ook zeer belangrijke vorderingen gemaakt op het vlak van de wetgeving. Er is uiteindelijk overeenstemming bereikt over de TSE-verordening (999/2001) en deze is op 1 juli 2001 van kracht geworden. Wij hebben eveneens grote vooruitgang geboekt met betrekking tot het voorstel inzake dierlijke bijproducten, waarbij de vraag hoe wij dienen om te gaan met keukenafval het belangrijkste obstakel vormde voor de uiteindelijke overeenstemming. Ook de overeenstemming over de transparante declaratie van veevoeders en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid zal het totale kader voor TSE-ziekten in hoge mate versterken.
Met betrekking tot uit derde landen ingevoerde producten is op grond van de TSE-verordening en haar uitvoeringsbepalingen reeds een uitgebreide reeks maatregelen van kracht. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties heeft de afgelopen weken en maanden een aantal inspecties uitgevoerd in de kandidaat-lidstaten. Ook Argentinië, Brazilië en Uruguay zullen binnenkort bezocht worden.
De rapporten over deze inspecties beginnen nu binnen te komen. Hoewel enige vooruitgang zichtbaar is, blijkt dat nog steeds aanzienlijke inspanningen nodig zijn om ervoor te zorgen dat in deze landen de voorschriften volledig worden nageleefd. Ik doe mijn uiterste best om te voorkomen dat zij de fouten van de lidstaten herhalen in hun aanpak van het BSE-probleem.
De Commissie zal de betreffende landen dringend verzoeken correctieve maatregelen te nemen. Ik ben ook van plan dit probleem volgende maand ter sprake te brengen tijdens de bijeenkomst van de Raad Landbouw en de kandidaat-lidstaten.
Ik bedank de heer Olsson nogmaals voor zijn verslag. Ik verzeker het Parlement dat de Commissie haar aandacht nadrukkelijk gericht zal houden op TSE-ziekten. Wij mogen niet genoegzaam achteroverleunen. Ik weet dat het Parlement de uitroeiing van deze ziekte - terecht - nauwlettend in de gaten zal blijven houden.
Tot besluit wil ik kort ingaan op een aantal door afgevaardigden aan de orde gestelde punten.
In het Verenigd Koninkrijk worden momenteel tests uitgevoerd op alle runderen die geboren zijn tussen augustus 1996 - toen het verbod op het voederen van landbouwdieren met vlees- en beendermeel werd ingesteld - en eind 1997. Het jongste dier dat een positieve uitslag had was 41 maanden oud. Er zijn acht miljoen gezonde dieren getest.
Ik wil beklemtonen dat er geen sprake van is dat het verbod op het voederen van vlees- en beendermeel aan herkauwers ooit wordt opgeheven. Dit verbod is van kracht en zal dat ook blijven. Dat staat niet ter discussie.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.

Olsson
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik commissaris Byrne bedanken. Het verheugt mij zeer dat hij zo duidelijk geantwoord heeft op mijn rechtstreekse vraag over de sancties en meedeelde dat het een vraagstuk is dat men binnenkort in de Commissie zal behandelen. Ik verheug mij er werkelijk op dat wij in deze Vergadering ons standpunt zullen bepalen over het Commissievoorstel inzake de aanpak van dit probleem. Ik beschouw het als een grote stap voorwaarts, niet alleen met betrekking tot deze kwestie, maar tot voedingsmiddelencontrole in het algemeen.
Ik kan de commissaris ook meedelen dat ik het eens ben met zijn standpunt inzake het voorstel om de leeftijd van de op BSE te testen dieren terug te brengen tot 24 maanden. Dat voorstel kwam niet van mij, maar van anderen. Ik zal er dan ook het mijne aan doen om dit voorstel morgen af te wijzen, met het argument dat ook door de commissaris is aangevoerd.
Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om mijn collega' s te danken voor al hun vriendelijke woorden. Het was een genoegen om aan dit verslag te werken. Ik wil er echter ter afsluiting met nadruk op wijzen dat het gevaar nog niet voorbij is. Zoals wij in 2001 gezien hebben, zijn er in vele nieuwe landen nieuwe gevallen ontdekt, niet alleen in de EU, maar ook in de kandidaat-lidstaten Slovenië en Slowakije, en in Japan. BSE is nog steeds een probleem. Ik deel de opvatting van de heer Whitehead over het BSE-onderzoek dat uitgevoerd blijkt te zijn op hersens van koeien in plaats van op hersens van schapen. Het enige dat wij in veel van dit soort gevallen weten, is dan ook dat wij eigenlijk niets weten, of in elk geval niet voldoende. Daarom is onderzoek nodig.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Klimaatverandering
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0025/2002) van de heer Moreira da Silva, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de goedkeuring, namens de Europese Gemeenschap, van het Protocol van Kyoto bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering en de gezamenlijke nakoming van de in dat kader aangegane verplichtingen (COM(2001) 579 - C5-0019/2002 - 2001/0248(CNS)).

Moreira da Silva
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, wij hebben tien jaar lang, sinds de Conferentie van Rio de Janeiro, op dit moment gewacht. Het feit dat de Verenigde Staten er niet aan deelnemen maakt het Kyoto-protocol minder omvattend dan wenselijk zou zijn. Bovendien is het protocol minder ambitieus dan het oorspronkelijke ontwerp. Het alternatief voor deze kleine stap was echter vele malen slechter, want zonder het in Marrakesh bereikte politieke akkoord zouden wij nog eens tien jaar bezig zijn geweest met onderhandelingen over een nieuw ontwerpprotocol.
Wij zullen morgen dan ook met tevredenheid het Kyoto-protocol goedkeuren en wij hopen dat het nog dit jaar van kracht kan worden. In de beschikking van de Raad zit echter een element dat mij zorgen baart. Ik doel op de openlijk geformuleerde wens van Denemarken het debat over het akkoord inzake de lastenverdeling van 1998 te heropenen. Het heropenen van die onderhandelingen valt niet te rechtvaardigen en is onaanvaardbaar en zou de internationale positie van de Europese Unie belachelijk maken. Ik wil eraan herinneren dat wij nog maar kort geleden een identiek standpunt van Rusland betwist hebben.
Maar naast deze boodschap voor het milieu, die ons tot handelen beweegt, geeft de goedkeuring van het Kyoto-protocol andere belangrijke politieke signalen af. Op de eerste plaats is ermee aangetoond dat de mondialisering gereguleerd kan worden. Op de tweede plaats heeft de Europese Unie laten zien over leiderschapscapaciteiten te beschikken. In dit specifieke geval wil ik de commissaris, mevrouw Margot Wallström, feliciteren met de uitstekende manier waarop zij dat leiderschap heeft uitgeoefend. Op de derde plaats heeft Kyoto geleid tot het ontstaan van een nieuw economisch paradigma, de koolstofeconomie. Vanaf nu heeft een ton koolstof een marktnotering en de uitstoot van koolstofdioxide vormt een kostenpost die in de prijs van alle producten tot uiting moet komen. Degene die in staat is hetzelfde product met gebruikmaking van schonere technologieën te produceren, zal als winnaar uit de bus komen.
Wij hebben de balans opgemaakt, laten wij nu over de toekomst praten. Het is een feit dat de Europese Unie de uitstoot van broeikasgassen tussen 1990 en 1999 met 4% verminderd heeft. Het beleid van de overgrote meerderheid van de lidstaten laat echter nog veel te wensen over en in bepaalde sectoren is de situatie nog erg zorgwekkend. Dat geldt bijvoorbeeld voor de vervoerssector, waarvoor men verwacht dat de uitstoot de komende tien jaar met 50% zal toenemen. In dit verband vallen de communautaire instrumenten die de Commissie de afgelopen tijd heeft ingediend toe te juichen. Ik doel daarbij met name op het Europees programma inzake klimaatverandering en de richtlijn betreffende de handel in emissierechten. Het Europees Parlement zal zich nog in de loop van dit semester over beide voorstellen uitspreken.
Nu wij de communautaire strategie kennen, moeten wij ons afvragen wat de rol van de lidstaten dient te zijn. Ik denk dat de lidstaten niet voor de gemakkelijke verleiding moeten bezwijken alleen reductiemaatregelen toe te passen die zowel economisch als politiek gezien weinig kosten met zich meebrengen. Het zou er dan eigenlijk op neer komen het probleem op te lossen door de uitstoot van de industrie en de energiesector te verminderen en de transport- en de gebouwensector ongemoeid te laten. Een dergelijke aanpak zou vanuit milieuoogpunt hypocriet en vanuit economisch oogpunt irrationeel zijn. Met zo'n beleid dat bepaalde sectoren ontziet, zouden de lidstaten niet alleen een kans op technologische verandering voorbij laten gaan maar later veel hogere kosten moeten betalen voor het verminderen van de uitstoot. Het economisch beleid moet het derhalve over een andere boeg gooien en de milieukosten van het broeikaseffect in alle economische sectoren internaliseren.
Welnu, dat zal slechts mogelijk zijn indien wij enkele maatregelen nemen waarover consensus bestaat. Ik denk aan zaken als de productie van hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en openbaar vervoer, maar ook aan zeer impopulaire maatregelen als de afschaffing van de subsidies aan de industrie van fossiele brandstoffen en heffingen op energie en op de uitstoot van koolstofdioxide in de vervoerssector. Tot slot wil ik de schaduwrapporteurs van alle fracties dankzeggen voor hun samenwerking en inzet.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, allereerst wil ik de rapporteur bedanken voor zijn verslag, maar ook voor zijn inzet voor de klimaatbescherming in de afgelopen jaren. Ik wil ook de Commissie, en vooral commissaris Wallström, bedanken omdat ze alles op alles heeft gezet om ervoor te zorgen dat we nu heel concreet kunnen discussiëren over de ratificatie van het Kyoto-protocol. Nu kunnen we God zij dank aan de slag.
Of we morgen nu ja of nee zeggen tegen het Kyoto-protocol, het heeft veel moeite gekost om ons de gelegenheid te geven om ons uit te spreken over deze gedetailleerde overeenkomst. Ik wil iedereen bedanken die daartoe heeft bijgedragen. Er is veel kritiek geweest op het Kyoto-protocol, en dat is nog steeds het geval.
Op het laatste moment - en de rapporteur heeft het al gezegd - is de burden sharing nog eens op de korrel genomen. Ik zeg hier in alle openheid dat de burden sharing omstreden is, en wie zegt dat de verdeling van de lasten onrechtvaardig is, die heeft gelijk. Niemand reduceert echter teveel, alle lidstaten reduceren te weinig. De wetenschappers zeggen heel duidelijk dat we de klimaatverandering alleen maar kunnen stoppen wanneer we de uitstoot van broeikasgassen op de hele wereld met 50% verlagen. Als we ervan uitgaan dat de geïndustrialiseerde landen hun aandeel met meer dan 50% moeten verlagen om de ontwikkelingslanden tenminste een kans te geven om enige welvaart te bereiken, dan toont dat aan hoe enorm deze taak is, en hoe kleinzielig de discussie tussen de lidstaten over deze toch heel bescheiden eerste stap is.
India produceert per hoofd van de bevolking een ton CO2, in de lidstaten van de Europese Unie zijn het gemiddeld ongeveer tien ton. Daarom is het toch rampzalig dat sommige lidstaten van de EU hun emissies mogen verhogen, en dat andere lidstaten, daaronder de mijne, die vreselijk vervuilden, erover klagen dat ze nu dus ook relatief veel moeten reduceren.
Het Kyoto-protocol is slechts een eerste stap, en er moeten nog veel meer stappen volgen. Daarom moeten we nu niet kleinzielig gaan discussiëren over de cijfers na de komma, maar met nadruk strijden voor een duurzame economie en zuinig omgaan met grondstoffen en energie.

Hulthén
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de commissaris op dit late uur welkom heten. Ik vraag me onwillekeurig af of de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid tijdens de vergaderperiode in Straatsburg altijd dinsdagsnachts bijeenkomt, of dat wij beschouwd worden als een of andere "verdachte fundamentalistische sekte" , die men altijd helemaal onder aan de sprekerslijst zet. Dat laatste zou wel heel merkwaardig zijn, gezien het feit dat wij toch verantwoordelijk zijn voor een van de belangrijkste vraagstukken waarmee het Parlement zich bezighoudt, namelijk het milieuvraagstuk. Ik zou zowel de Voorzitter als de commissaris willen vragen om te onderzoeken of het mogelijk is om hierin verandering aan te brengen, dat wil zeggen dat men in elk geval af en toe meer belang toekent aan het milieuvraagstuk, door het overdag te behandelen en niet altijd pas na het invallen van de duisternis.
Ik was eigenlijk van plan om ter inleiding een bekend conservatief Zweeds politicus te imiteren, die eens zei dat hij niet alleen een inwoner van de Zweedse provincie Halland was, maar ook een Europeaan. Ik zou vandaag willen zeggen dat ik niet alleen een trotse inwoner van Göteborg ben, maar ook een trotse Europeaan. Ik ben er trots op te kunnen zeggen dat het Parlement zijn behandeling van het Protocol van Kyoto nu heeft afgesloten, en ik zie ernaar uit dat de Raad het in maart ook zal kunnen ratificeren.
Bijzonder trots ben ik echter op het feit dat ik deel mocht uitmaken van de kleine delegatie die vorige week een bezoek heeft gebracht aan de Verenigde Staten. Wij waren daar in de gelegenheid om het klimaatvraagstuk te bespreken met zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden. Ik heb het gevoel dat er niet alleen een fysieke oceaan ligt tussen de continenten, maar ook een mentale oceaan, als men ziet hoe men in de Verenigde Staten tegen het klimaatvraagstuk en de mogelijke aanpak daarvan aankijkt. Weliswaar wordt het klimaatvraagstuk tegenwoordig als probleem onderkend, nu Amerikaanse onderzoekers hebben geconstateerd dat er inderdaad een probleem is. De oplossing van dit probleem meent men echter nog steeds binnen de Verenigde Staten te kunnen vinden. Op dat punt verschillen wij het meest van mening. De Verenigde Staten beschouwen een wereldwijde bedreiging van het milieu als een intern probleem, dat alleen Amerikanen treft, terwijl de Europeanen vinden dat men dit probleem gemeenschappelijk moet aanpakken.
In dit verband wil ik niet alleen de commissaris bedanken voor haar actieve inzet, maar ook de rapporteur van de Milieucommissie, de heer Moreiro da Silva, die ons op één lijn heeft gebracht en ervoor gezorgd heeft dat wij ons buiten de grenzen van Europa uniform hebben opgesteld en een gezamenlijk standpunt hebben ingenomen.
Met het oog op de toekomst moeten wij onze eendracht bewaren, niet alleen in theorie maar ook in de praktijk. Die eendracht zal op de proef worden gesteld na de ratificatie, en ook als wij in de loop van het voorjaar het Europese klimaatveranderingsprogramma en de handel in emissierechten behandelen. Men kan slechts betreuren dat bepaalde leden van de Raad zo nodig herrie moeten maken over de lastenverdeling. Het is bijna pathetisch dat juist een Scandinavisch land zich daaraan schuldig maakt. Zwarte schapen zijn echter overal te vinden. Ondanks alles ben ik blij dat wij vandaag de behandeling van het Protocol van Kyoto kunnen afsluiten.

de Roo
Dank u wel mevrouw de Voorzitter. Het Kyoto-akkoord is een historisch akkoord.
In 1992 is in Rio de basis ervan gelegd. Vader Bush aarzelde of hij wel naar Rio zou gaan, maar uiteindelijk is hij gegaan en heeft hij het akkoord van Rio ondertekend. In Den Haag eind 2000 is het niet gelukt om met de regering-Clinton/Gore een akkoord te sluiten. Het was onthutsend om mee te moeten maken hoe Bush daarna het Kyoto-akkoord in de prullenmand heeft gegooid. Gelukkig is in Bonn in juli vorig jaar de doorbraak gekomen, een grote doorbraak, en het is voor mijn fractie van groot belang dat kernenergie geen rol speelt, noch bij de CDM noch bij de Joint Implementation. Morgen zal het Parlement het akkoord ratificeren. De milieucommissie gaf al een voorproefje: 33 stemmen vóór, 0 tegen, 0 onthoudingen. En ook morgen zullen we soortgelijke cijfers zien. We spreken ons unaniem uit. Hopelijk doet de Raad dat ook die op 4 maart eerst nog een Deens vuiltje zou moeten wegwerken, maar ik heb er vertrouwen in. Europa heeft het voortouw genomen en ook ik wil commissaris Wallström bedanken voor haar tomeloze inzet.
Wat de inhoud betreft: min 8 procent in Europa en min 5 procent in de geïndustrialiseerde wereld is lang niet goed genoeg. Maar Kyoto is het enige internationale verdrag dat we hebben om de opwarming van de aarde tegen te gaan. En net als het ozonverdrag zal het vele malen verbeterd moeten worden. Maar eerst dienen Canada, Japan, Australie en Rusland het verdrag nog te ratificeren. Hopelijk is dat vóór de Top Rio plus 10 in Johannesburg geregeld. Zoon Bush aarzelt net als zijn vader of hij wel naar Johannesburg zal gaan. Hopelijk zal hij net als zijn vader besluiten toch te komen. Vorige week waren we met een kleine delegatie in Washington en er zijn aanwijzingen dat de Verenigde Staten toch onder druk staan om hun houding te wijzigen. De democraten schaamden zich dat hun land niet meedoet aan het Kyoto-protocol en ook een aantal republikeinen hebben het licht gezien. Waarschijnlijk zal Bush binnenkort een nationaal klimaatbeleid afkondigen: een bescheiden, gedeeltelijke ontkoppeling van de economische groei en het energieverbruik. Niet goed genoeg maar heel wat beter dan hetgeen hij een jaar geleden zei. We hebben duidelijk gemaakt dat de economische kosten van een dergelijk beleid voor Amerika groter zullen zijn dan meedoen aan Kyoto. Het is ook verheugend dat een aantal grote bedrijven in Amerika wil dat Amerika meedoet aan het Kyoto-protocol. De vraag is niet langer òf maar wanneer de Verenigde Staten mee zullen doen.
Dan blijven er nog drie grote vragen over. Ten eerste de implementatie: het bereiken van de min 8 wordt nu serieus. Vervolgens de discussie over de doelstellingen nà de eerste periode: de min 1 procent per jaar is een heel goede aanzet en ik hoop dat de Commissie dat kan bevestigen. Tenslotte het allerbelangrijkste en het allermoeilijkste: de ontwikkelingslanden te overtuigen om op termijn mee te gaan doen.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zoals de rapporteur reeds zei, is het tien jaar geleden dat de Top van de Aarde in Rio de Janeiro werd gehouden in 1992. Hopelijk zal in september het Protocol van Kyoto worden toegepast. Wij moeten er evenwel eens over nadenken of die tien jaar verloren waren.
Wij weten hoe de afgelopen jaren verslagen zijn gemaakt om aan te tonen dat er geen klimaatsverandering plaatsvond, die voornamelijk door de Verenigde Staten zijn bekostigd en hoe enkele wetenschappers in diskrediet zijn gebracht die aandrongen op de problemen die de klimaatsverandering met zich mee zou kunnen brengen. Wij hebben evenwel ook gezien dat het bewustzijn van de burgers in deze afgelopen jaren is gegroeid. Dat betekent dat er wellicht tijd is verloren bij het nemen van maatregelen, maar dat het bewustzijn van de burgers is toegenomen.
Mijns inziens ziet iedereen vandaag de dag het belang in van het Protocol van Kyoto. Het heeft betrekking op de klimaatsverandering en de gevolgen daarvan, zoals het verdwijnen van eilanden, de vernietiging van de kust, de grootschalige ontheemding van de mensen en het verlies van de biodiversiteit. Enerzijds zijn er mijns inziens zaken verloren gegaan, maar anderzijds hebben wij ook een aantal zaken gewonnen.
Het is waar dat de uitstoot van gassen die het broeikaseffect veroorzaken tussen 1990 en 1999 in Europa is afgenomen. Dat hebben wij echter slechts aan twee landen te danken om zeer duidelijke redenen. In veel landen, ook Spanje, is de uitstoot van deze gassen - in mijn ogen drastisch - gestegen. In Spanje was sprake van een stijging van 23 procent. Gelukkig heeft de Spaanse overheid, volgens de kranten van vandaag, echter besloten in de komende Ministerraad het Protocol van Kyoto te ratificeren en dat is goed nieuws. Dit voorbeeld zouden de andere landen moeten volgen van de 55 landen die samen tenminste 55 procent van de gassen uitstoten die het broeikaseffect veroorzaken.
Zoals enkele collega' s reeds gezegd hebben, is onze doelstelling niet zo ambitieus als een aantal jaren geleden, maar het alternatief zou veel slechter zijn. Wij moeten ervoor zorgen dat de landen het Protocol ratificeren en concrete maatregelen treffen, met name in de meest vervuilende sectoren zoals de transportsector. De rapporteur heeft er duidelijk op gewezen dat de uitstoot door het transport in de komende tien jaar met 50 procent kan toenemen. Wij moeten derhalve in de eerste plaats gerichte stappen ondernemen in de belangrijkste economische sectoren.
Ik ben het met de rapporteur eens dat wij het bereikte evenwicht niet mogen verstoren. Zoals andere collega' s reeds hebben gezegd hebben mevrouw Wallström en het Parlement een groot werk verricht en een belangrijke, zij het kleine stap vooruit hebben gezet.

Matikainen-Kallström
Mevrouw de Voorzitter, het Protocol van Kyoto is zeer belangrijk en wij mogen allemaal tevreden zijn dat het eindelijk wordt geratificeerd. De Europese Unie heeft in de onderhandelingen inzake klimaatverandering een verbazingwekkend leiderschap getoond. Zonder dat had het hele Protocol niet gered kunnen worden.
De Europese ondernemingen hebben zich moeten neerleggen bij harde maatregelen waarmee ernaar wordt gestreefd in 2012 een emissievermindering van acht procent ten opzichte van het niveau van 1990 te bereiken. Amerikaanse concurrenten hebben geen last van een dergelijke druk. President Bush heeft nogal ongegeneerd gezegd dat hij zo de Amerikaanse industrie en productie beschermt.
De Europese Unie kan niet alleen de verantwoordelijkheid voor de hele wereld dragen. De Verenigde Staten, Rusland en China - iedereen moet zich aan de gezamenlijke doelstelling verbinden. In de WTO-onderhandelingen moet daar stevig aan vast worden gehouden. Het gaat niet alleen om handelsbeleid, maar ook om onze gezamenlijke wereld en toekomst.
De lasten in de Europese Unie zijn al verdeeld. Er wordt nu gedebatteerd over de handel in emissierechten. Wij mogen de handel in emissierechten niet overlaten aan veilingen; met UMTS- en andere veilingen hebben wij alleen maar slechte ervaringen. Ik ben zeer bezorgd over de industriesectoren en ondernemingen die al enorme investeringen hebben gedaan om de uitstoot te verminderen. Die ondernemingen met verantwoordelijkheidsbesef mogen nu niet opnieuw de rekening betalen. Het zal niemands bedoeling zijn succesvolle ondernemingen die zorg dragen voor het milieu, van de markt te spelen.
Ondanks besparingen zal door de economische groei de behoefte aan energie in de Unie alleen maar toenemen. Om de doelstellingen van Kyoto te halen, moeten wij blijven besparen en hernieuwbare energiebronnen gaan gebruiken. Voor gegarandeerde basisenergie blijft kernenergie echter de enige realistische oplossing.

Linkohr
Mevrouw de Voorzitter, het is opmerkelijk hoezeer de leden van het Europees Parlement het in deze kwestie met elkaar eens zijn, uit welk land en welke fractie ze ook komen, en ook de Commissie en de Raad zijn dezelfde mening toegedaan: we willen Kyoto ratificeren. Ik hoop dat we morgen tijdens de stemming een zo groot mogelijke meerderheid krijgen, of zelfs eenparigheid.
Dat heeft een belangrijke culturele dimensie. Als ik me niet vergis zou Europa voor de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog een leidersrol spelen voor een belangrijke kwestie. Vroegen volgden wij altijd de Amerikanen, en dan nog met een achterstand van vijf à tien jaar. Nu zouden we eens de leider zijn. Dat verheugt mij.
Slechts weinigen zijn zich bewust van de gevolgen van deze ratificatie. Een handtekening is snel geplaatst, maar de omzetting is buitengewoon moeizaam. Sommigen hebben daar al op gewezen. Des te betreurenswaardiger is in dit verband dat wij - dat is het Europees Parlement, dat direct door de burgers gekozen is - slechts geraadpleegd worden. Dit is een grote economische revolutie, en wij worden slechts geraadpleegd! Ik vind dat buitengewoon betreurenswaardig, hoewel ik moet zeggen dat ik ook ja tegen Kyoto zou zeggen als de medebeslissingsprocedure was gevolgd, en ik neem aan dat voor mijn collega's hetzelfde geldt.
Ik wil er bovendien aan herinneren dat we het voorzorgsprincipe volgen, dat intussen ook in de rechtspraak terecht is gekomen. Als we niets zouden doen zouden we eventueel wegens nalatigheid voor het Europees Hof van Justitie kunnen worden gedaagd, en worden gedwongen om Kyoto te ratificeren.
Deze Overeenkomst heeft ook voordelen. We zetten onze industrie en onszelf namelijk onder druk om energiezuinige producten en productiemethodes te ontwikkelen, en uiteindelijk versterken we daardoor onze concurrentiepositie. Ik wil echter niet ontkennen dat bepaalde bedrijfstakken problemen zullen krijgen.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, het Europees Parlement had kunnen eisen dat men bij de ratificatie van het Protocol van Kyoto de medebeslissingsprocedure zou volgen, zodat men dat juridische instrument niet zonder de instemming van het Europees Parlement in de Gemeenschap van kracht had kunnen laten worden. Nu hebben wij er echter, ondanks een aantal juridische adviezen, genoegen mee genomen dat onze mening hierin wordt gehoord. Dat is omdat wij hebben geconstateerd hoe belangrijk het is dat het Protocol eindelijk wordt geratificeerd. Het Parlement doet nu echt zijn best om het Protocol van Kyoto van kracht te laten worden voor de Conferentie over duurzame ontwikkeling van september in Johannesburg.
Ik sluit mij aan bij alle complimenten die hier aan de rapporteur en de commissaris zijn gegeven. Zeker zal het proces dat nu voor de Gemeenschap eindigt met de ratificatie van het Protocol van Kyoto, er niet het laatste teken van zijn dat de Europese Unie daadwerkelijk leiderschap op het wereldtoneel kan tonen en - zoals de rapporteur heeft gezegd - aan de burgers kan tonen dat de mondialisering ook beheerst kan worden en dat er eerlijke spelregels aan verbonden kunnen worden.
In dit debat is ook over de economie gesproken. Het is van belang op te merken dat een groot deel van de ondernemingen al heeft ingezien hoeveel commerciële kansen het klimaatbeleid biedt. Daar moeten wij ook op vertrouwen met het oog op het meedoen van de Verenigde Staten. Zoals collega De Roo in zijn interventie zei, hoopt een groot deel van de Amerikaanse ondernemingen dat de Verenigde Staten aan dit proces zullen deelnemen. Het kan echt zo zijn, zoals de minister van Milieu van mijn land in dit verband heeft gezegd, dat de Verenigde Staten het laatste openluchtmuseum van oude technologie worden als het land niet met deze investeringen meedoet.
Voor ons ligt nu de taak om het Protocol van Kyoto in de Gemeenschap te implementeren. De Commissie moet gecomplimenteerd worden met de kordaatheid waarmee zij tijdens de Conferentie van Marrakesh de richtlijn inzake de handel in emissierechten en een uitgebreid klimaatprogramma presenteerde. Het Europees Parlement kan dit voorjaar op zeer beslissende wijze deelnemen aan het opstellen van de spelregels van de richtlijn inzake de handel in emissierechten. Ik geloof dat wij er hierbij vooral voor zullen zorgen dat de ondernemingen die hun deel al hebben uitgevoerd, daarvoor ook een beloning krijgen en dat alle andere ondernemingen worden gestimuleerd om mee te doen.

García-Orcoyen Tormo
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zoals de rapporteur reeds heeft gezegd, zal op 4 maart het Protocol van Kyoto ter ratificatie aan de Milieuraad voorgelegd worden. Ik ben ervan overtuigd dat het Spaanse voorzitterschap er alles aan zal doen de laatste eventuele moeilijkheden op te lossen en tot een bevredigend resultaat te komen. Dit resultaat zal een volgende stap vooruit betekenen voor het leiderschap van de Europese Unie in de strijd tegen de klimaatsverandering.
Vanmiddag is opnieuw gebleken dat de Verenigde Staten zeer worden bekritiseerd, omdat ze niet willen voldoen aan het compromis dat in het Protocol is overeengekomen. Daardoor moeten alle EU-lidstaten aan werkelijk alle bepalingen in het Protocol voldoen, zeker als wij weer terug willen keren aan de onderhandelingstafel met de Verenigde Staten, tenzij wij onszelf belachelijk willen maken en in diskrediet willen brengen voor de internationale politiek.
Desalniettemin is het mogelijk de doelstellingen van Kyoto te bereiken, ook al zal het niet makkelijk zijn. Dat blijkt uit de gegevens in de resolutie van de heer Moreira da Silva. Wij moeten een samenleving tot stand brengen waarin de uitstoot van koolstof laag is en waarin er met schone technieken gewerkt wordt waarbij de energie zo efficiënt mogelijk wordt benut.
Wij weten dat de markt een sleutelrol speelt bij het verwezenlijken van deze doelstellingen. Wij hebben echter nog steeds onze twijfels over de toepassing van de maatregelen. Dat geldt zeker als wij ons laten leiden door kortzichtige opvattingen waarin sprake is van een afname van de concurrentie en arbeidsplaatsen overal, terwijl er juist sprake is van het tegenovergestelde.
Aan de vraagzijde moeten wij op communautair niveau ingrijpen in onder andere de internalisering van de kosten, de handel in de emissierechten en beleidshervormingen op het gebied van transport, energie en landbouw. Aan de vraagzijde moeten wij de nadruk leggen op de bewustzijnsvorming van de consumenten in Europa die nog steeds zeer apathisch en ongeïnformeerd zijn.
De heer Moreiro da Silva heeft mijns inziens een verslag gepresenteerd waarmee een duurzame ontwikkeling wordt gestimuleerd en dat duidelijk aangeeft waar moet worden ingegrepen. Het Parlement moet hem daarvoor hartelijk danken en volledig ondersteunen, maar dat is geloof ik al het geval. Hartelijk dank, mijnheer Moreiro da Silva.

Wallström
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik zeggen dat ik blij ben met de ontwerpresolutie van het Europees Parlement inzake het voorstel van de Raad betreffende de ratificatie van het Protocol van Kyoto namens de Europese Gemeenschap. Allereerst wil ik de heer Moreiro da Silva bedanken voor zijn verslag en voor het feit dat het Parlement dit zo belangrijke vraagstuk in een vroeg stadium heeft kunnen afhandelen door middel van stemming.
Ik wil ook van de gelegenheid gebruik maken om te benadrukken hoezeer ik de samenwerking met het Europees Parlement in verband met het Protocol van Kyoto op prijs stel. Uw inzet, inclusief bezoeken aan de Verenigde Staten en contacten met parlementsleden in diverse landen, zijn uiterst belangrijk geweest. Onze samenwerking tijdens de onderhandelingen, vooral de onderhandelingen onder leiding van de heer Moreiro da Silva, heeft ertoe bijgedragen dat wij binnen de Unie zover zijn gekomen. Verder wil ik nog zeggen dat ik het vanzelfsprekend en zeer belangrijk vind dat het Parlement volledig betrokken is bij de inspanningen die wij op dit moment leveren voor het Europees programma inzake klimaatverandering en het voorstel betreffende handel in emissierechten.
De EU pleit er zoals bekend de laatste jaren voor dat het Protocol van Kyoto in werking treedt bij de wereldtop over duurzame ontwikkeling die in september van dit jaar in Johannesburg gehouden wordt. Om dit doel te bereiken zou de EU het goede voorbeeld moeten geven. De heren Liese en Linkohr hebben gelijk: wij ruziën nu wel om de lastenverdeling, maar dit is slechts de eerste stap als wij de klimaatdeskundigen serieus willen nemen. Het is slechts te beschouwen als een eerste voorzichtige stap op de weg naar een oplossing.
Ik ben bijzonder blij met de steun van het Parlement voor het streven om het voorstel zo snel mogelijk aan te nemen, zodat wij het hele voorstel uiterlijk 1 juni kunnen ratificeren, wanneer de lidstaten de nationale procedures hebben afgewikkeld.
Ik wil kort enige kanttekeningen maken bij het zogenaamde Deense probleem. Dat is te beschouwen als een technische complicatie, en als zodanig proberen wij het ook op te lossen. Tijdens de vergadering van de Raad in december hebben de ministers van Milieu afgesproken dat wij zullen proberen een dergelijke technische oplossing te vinden, en dat er een besluit moet worden genomen op de bijeenkomst van de Raad op 4 maart. Ik hoop dat dat ons lukt. Als dit besluit wordt genomen tijdens de vergadering van de ministers van Milieu in maart, geeft dat een duidelijk signaal af dat de Unie vastbesloten is om het Protocol van Kyoto na te leven, en dat versterkt de geloofwaardigheid en leidende rol van de EU inzake de bestrijding van de klimaatveranderingen. Het zal bovendien meer druk uitoefenen op andere partijen, zoals Japan en Rusland, om ons voorbeeld te volgen. De vooruitzichten in dezen lijken op dit moment vrij goed, vooral in Japan. Tegelijkertijd zullen wij de dialoog met de Verenigde Staten voortzetten en proberen dit land ertoe te bewegen om de onderhandelingen over Kyoto te hervatten of tenminste dienovereenkomstige nationale maatregelen te nemen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
Willen wij geloofwaardig blijven, dan moeten wij eerst voor eigen deur vegen. In gewone taal betekent dit dat wij van de kant van de EU allereerst moeten zorgen voor ratificatie en een effectieve tenuitvoerlegging van het Protocol. Dank u voor uw bijdragen aan dit debat.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Onderwijs- en beroepsopleidingsstelsels
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0017/2002) van mevrouw Martens, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport over de mededeling van de Commissie over het ontwerp voor een gedetailleerd werkprogramma voor de follow-up op het verslag over de concrete doelstellingen voor de onderwijs- en beroepsopleidingsstelsels (COM(2001) 501 - C5-0601/2001 - 2001/2251(COS)).

Martens
Voorzitter, onderwijs is een belangrijk onderwerp en ik ben dan ook blij dat het Spaans voorzitterschap het heeft gekozen als een van de speerpunten van zijn werkzaamheden. Dit verslag gaat over de uitwerking van de doelstellingen die de Commissie heeft geformuleerd op het gebied van algemeen onderwijs en beroepsopleidingen.
Op de Top van Lissabon is gezegd dat de Europese Unie de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld moest worden die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang. Dit is een belangrijke doelstelling die ook voorzien is van een passende urgentie als wij Europa een goede plaats op de economische en culturele kaart van de wereld willen zetten. Terecht wordt onderwijs gezien als een belangrijk instrument om deze doelstelling te bereiken. Niet minder terecht is het om daarvoor alle bestaande denkkracht en ervaring te gebruiken. Daarom, Voorzitter, is het niet goed dat het Europees Parlement niet betrokken is geweest bij de vaststelling van deze doelstellingen, niet is geraadpleegd en nu dus slechts kan reageren op het programma dat de Commissie voor ogen staat ter uitwerking van de doelstellingen.
Overigens ben ik het wel eens met de doelstellingen die de Commissie formuleert: te streven naar verbetering van kwaliteit en effectiviteit van het onderwijs, verbeterde toegang tot het onderwijs en het openen van het onderwijs en de beroepsopleiding naar de wereld.
Voorzitter, de Top in Lissabon wilde dat Europa dus meer zou doen om de kenniseconomie, duurzame groei en sociale samenhang te bevorderen. In het verslag van de Commissie wordt helaas slechts vooral aan de eerste twee gerefereerd. Accenten worden gelegd op nieuwe technologie, op kennis op ICT-gebied, jongens en meisjes interesseren voor onderwijs en technologie, etc. Dit is belangrijk waar het gaat om de beroepsopleiding die mensen voorbereidt op een professionele inzet in de samenleving. Het algemeen onderwijs is breder, daar gaat het niet alleen om voorbereiding op het werkzame leven, het moet mensen ook voorbereiden om als mens, als burger te functioneren in de samenleving. Die dimensie mis ik in de mededeling van de Commissie. De Commissie richt het onderwijs te veel louter op economie en arbeidsmarkt. Eigenlijk wil het mensen vooral opleiden in hun rol als economische factor.
Als we spreken over een toekomstig Europa, als we spreken over een stabiel Europa, een Europa met een sociale samenhang, dan ligt er ook op dat gebied een taak voor het onderwijs. Temeer daar het onderwijs,met name op het terrein van algemene vorming, in vele landen een sterke aanvullende functie heeft gekregen ten opzichte van het gezin.
Voorzitter, in mijn eigen land, in Nederland, zie ik een crisis in het onderwijs. Er zijn te weinig docenten. De kwaliteit van de opleidingen daalt, er zijn klachten over het kennisniveau van de studenten die een universitaire studie beginnen, er is teveel regelgeving, etcetera. Er is ook te weinig financiering. Ook in andere landen zijn er problemen. Daarom ben ik blij dat er nu nog eens op Europees niveau wordt stil gestaan bij de doelstellingen van onderwijs en beroepsopleiding en dat er ook concrete toetsingscriteria worden geformuleerd, met respect voor subsidiariteit.
In mijn verslag pleit ik ervoor, als het gaat om sociale samenhang en een stabiel Europa, ook indicatoren te formuleren en te hanteren die gericht zijn op vaardigheden met het oog op een goed functioneren van mensen in de samenleving. Dan denk ik aan communicatieve en sociale vaardigheden. Dan denk ik aan kennis en begrip voor andere culturen, aan een ontwikkelde zin voor burgerschap. Onderwijs biedt, zoals gezegd, natuurlijk ook een voorbereiding op het werkzame leven maar moet zeker ook bijdragen aan de vorming van mensen die gevoel hebben voor democratie en gevoel hebben voor het idee van de rechtsstaat, bijdragen aan de vorming van mensen tot actieve burgers die niet alleen het eigen belang maar ook het algemeen belang voor ogen hebben.
Voorzitter, vanzelfsprekend moet het verslag gezien worden in verband met andere programma's die het onderwijs raken, zoals levenslang leren, mobiliteit en talenprogramma's, etcetera. Levenslang leren is van belang als we spreken over de verbetering van de toegang tot het onderwijs voor allen, niet alleen voor jongeren, ook voor ouderen, niet alleen voor gezonden, ook voor mensen met een handicap, niet alleen voor autochtonen, ook voor allochtonen.
Tot slot, Voorzitter, nog één opmerking met betrekking tot het talenonderwijs. Met een groeiende open interne markt, met een samenleving die steeds multicultureler wordt, wordt ook het belang van talenkennis groter. Vandaar, Voorzitter, dat ik in het verslag de doelstelling onderschrijf dat iedereen aan het einde van zijn initiële opleiding naast zijn moedertaal tenminste twee andere Europese talen spreekt.

Zrihen
Mevrouw de commissaris, geachte collega's, dit is een belangwekkend verslag. Het benadrukt dat onderwijs meer doet dan alleen mensen voorbereiden op de arbeidsmarkt, ook al vormt het arbeidsproces een wezenlijk onderdeel van het maatschappelijk leven. Immers, wie deelneemt aan het arbeidsproces neemt deel aan het maatschappelijk verkeer en draagt bij tot de economie en het sociale leven. Scholing wordt meestal beschouwd als het dichten van een kloof. Voor het onderwijs geldt hetzelfde. We moeten dus duidelijk omschrijven wat deze termen inhouden, en dat is nog niet gebeurd. We moeten ons dus ook afvragen welke kloof we met ons onderwijs- en scholingsbeleid precies willen dichten. Dat is ook nog niet eenduidig omschreven. Sterker nog, er bestaan allerlei uiteenlopende omschrijvingen, die elk afzonderlijk de politieke gevoeligheden en waarden weerspiegelen die wij zowel individueel als collectief koesteren.
Voor mij persoonlijk is de grootste uitdaging van dit decennium de sociale cohesie. In een wereld waarin de dingen alsmaar sneller gaan en waarin snelheid een factor is geworden in de productie van rijkdommen, gaan voor steeds meer mensen de deuren naar het arbeidsproces, naar cultuur en naar kennis dicht. Ik durf te beweren dat de uitsluiting toeneemt en dat die tendens onze strategieën ten behoeve van de sociale cohesie - een stokpaardje van het Europees Parlement - ondermijnt. Hierdoor wordt de kloof tussen de Europese burger en datgene dat van waarde is voortdurend breder, een kloof die niet alleen staat voor de afstand tussen het individu en de markt, maar ook voor de ontreddering en het steeds onbegrijpelijker worden van een collectief systeem waarbinnen twee groepen bestaan: een die kan bepalen wat waarheid is, en een die de waarheid alleen maar kan begrijpen.
Het lijkt me dus de hoogste tijd dat we ons afvragen hoe we ons Europese sociale model blijvend met zijn tijd kunnen laten meegroeien en welke prijs we bereid zijn te betalen voor het scheppen van sociale cohesie, dus van burgerschap. De Europese Raad van Lissabon heeft een strategie uitgezet waarin economische groei hand in hand gaat met een grotere werkgelegenheid en meer sociale cohesie. Deze keuze is nog eens bevestigd op de Europese Raad van Stockholm. We moeten daarom alles in het werk stellen om die strategie voor iedereen in de praktijk te brengen, zodat uiteindelijk iedereen, zonder de minste uitzondering, zich de sociale vaardigheden van het burgerschap en de professionele vaardigheden van het economisch proces eigen kan maken. Ik roep de Commissie dan ook op gevolg te geven aan mijn betoog en van sociale cohesie een afzonderlijk en volwaardig beleidsdoel te maken, zodat het geen afgeleide meer is van andere strategieën. Op die manier dient de Commissie het openbaar belang door een harmonieuze ontwikkeling tot stand te brengen die rekening houdt met de burger in onze Europese samenleving.

Vattimo
Mevrouw de Voorzitter, Hegel stelde dat de cultuur, dat wil zeggen de filosofie, bij zonsondergang opkomt, maar wij stevenen hier inmiddels recht op de dageraad af!
Hoe dan ook, in mijn hoedanigheid als schaduwrapporteur van de Commissie cultuur voor het verslag-Martens, wilde ik allereerst de rapporteur danken en feliciteren met het werk dat zij verricht heeft. Ik heb geen noemenswaardige bezwaren tegen het verslag en ik wilde alleen maar een paar bijzonder belangrijke punten aanstrepen.
Ik vind het belangrijk - zoals ook de rapporteur voor advies van de Commissie industrie heeft erkend - dat er in dit verslag wordt verwezen naar opleiding niet alleen in de zin van beroepsopleiding, dus als voorbereiding van vaardigheden waarmee onze burgers betere kansen krijgen om een gekwalificeerde baan te vinden, maar ook in de zin van een meer algemene vorming, waarbij het onderwijs dat op de scholen wordt gegeven deel uitmaakt van een ruimer verband, een humanistische cultuur die weliswaar niet rechtstreekse professionele vaardigheden oplevert, maar wel degelijk die taak van sociale cohesie vervult die wij nastreven.
Hetzelfde kan gezegd worden over de aandacht die het verslag wijdt aan gelijke kansen voor alle burgers en aan de mogelijkheid dat met het optreden van de Europese Gemeenschap ook die leemten worden gedicht, die afstanden worden overbrugd die in onze samenleving nog steeds bestaan tussen degenen die beschikken over kennis, die bijvoorbeeld toegang hebben tot computers en informatica, en degenen die daar tot nu toe van afgesneden zijn. Dit zijn de algemene beginselen van het verslag-Martens waar het Parlement zich volgens mij als vanzelfsprekend in zal vinden. In deze richting gaan niet alleen de principeverklaringen maar ook de concrete aanwijzingen van het verslag-Martens: het doet namelijk serieuze pogingen om de motiveringen te zoeken in de veranderingen die de wereld van communicatie en nieuwe onderwijsmethoden momenteel doormaakt, en vooral om de juiste voorwaarden te scheppen waarmee voorzien kan worden in de behoefte aan meer en beter onderwijs voor iedereen. In dit opzicht zijn alle acties die ertoe strekken leerkrachten, leerlingen en opleiders actief te betrekken bij de uitvoering van het programma, van essentieel belang.
Er wordt het nodige accent gelegd op het leren van talen, op het versterken van de banden tussen arbeidsmarkt en samenleving, op het feit dat het leerproces en de mobiliteit van studenten en leerkrachten aantrekkelijker moeten worden gemaakt. Hierbij mag echter niet over het hoofd worden gezien wat het concrete element is dat aan de basis van het probleem ligt: een economische bijdrage die het menselijk leven respecteert.
Aan dit kader moet een doelgericht actieplan worden toegevoegd, zodat men met de juiste en doeltreffende middelen tussenbeide kan komen in eventuele crisissituaties die op school en op het werk kunnen ontstaan door episodes van discriminatie, in een gemeenschappelijke bedoeling om de strijd aan te binden tegen racisme en onverdraagzaamheid.
Om al deze redenen beveelt de Cultuurcommissie het Parlement aan om het verslag-Martens aan te nemen. Tot slot: nogmaals proficiat aan rapporteur Martens.

Wyn
Mevrouw de Voorzitter, ik ben verheugd over het verslag over de mededeling van de Commissie over de concrete doelstellingen voor de onderwijs- en beroepsopleidingsstelsels. Mijn dank aan de rapporteur voor haar consciëntieuze werk. Het is van cruciaal belang dat wij, overeenkomstig de doelstellingen van de Europese Raden van Lissabon en Stockholm, de huidige generatie Europese jongeren in staat stellen te kiezen voor een baan als Europees onderzoeker en voor Europese, wetenschappelijke disciplines.
Ik ben het er ook mee eens dat voor het bedrijfsleven een belangrijke rol is weggelegd in het opleiden van studenten en personeel. Voordat wij het verslag indienen moeten we echter aandacht schenken aan de volgende punten. Er lijkt een kloof te bestaan tussen de voorstellen in dit verslag en de tot nu toe door de Commissie en haar werkgroep van deskundigen geboekte vooruitgang. Naar ik begrepen heb is de Commissie reeds begonnen met het bevorderen van sociale integratie en heeft zij haar doelen voor het "LEONARDO DA VINCI" -programma bijgesteld, door bijvoorbeeld ouderen en gehandicapten in de werkingssfeer daarvan op te nemen.
Dit is toe te juichen. Wij verheugen ons op het Europees Jaar van personen met een handicap in 2003. Daarnaast moeten wij niet vergeten hoeveel moeite de Commissie zich getroost om op alle niveaus met de kandidaat-lidstaten samen te werken.
Hoewel ik niets wil afdoen aan het goede werk van de Commissie, moet mij van het hart dat er meer gedaan kan worden. We moeten ook onderstrepen dat initiatieven op Europees, regionaal en lidstaatniveau meer op elkaar dienen te worden afgestemd om het beperkte budget voor onderwijs- en opleidingssystemen efficiënt te besteden.

In dit verband stel ik voor dat de diverse financieringsbronnen beter gaan samenwerken, dat goede praktijken worden uitgewisseld en dat er een betere dialoog plaatsvindt tussen de supranationale, nationale en regionale beleidsmakers binnen de Gemeenschap.
Tot slot zou ik graag zien dat er meer aandacht besteed werd aan het gebrek aan gelijke kansen voor alle burgers om gedurende hun gehele beroepsleven de vruchten te plukken van een betere Europese integratie. Het budget biedt mogelijkheden om de ervaringsuitwisseling van beroepsopleidingenstelsels in de verschillende lidstaten te vergemakkelijken. Dit heeft mijn steun. Europa kan beter onderwijs voor iedereen bieden. Dat dient in het verslag van het Parlement benadrukt te worden.

Zorba
Mevrouw de Voorzitter, ik wil zowel de Commissie als mevrouw Martens van harte gelukwensen met dit verslag, ofschoon ik u eerlijk moet bekennen dat ik mij voel als een leerling van een avondschool: ik wil eigenlijk maar een ding en dat is naar bed gaan. Dit is een gedetailleerd werkprogramma dat mijns inziens navolging verdient. Hierin wordt een stelselmatige band gelegd tussen de doelstellingen, de indicatoren en het tijdschema. Op die manier geven wij onszelf een maatstaf. Wij moeten ons echter wel afvragen wat wij uiteindelijk met deze maatstaf gaan doen als vermeden wordt op Europees vlak een echt beleid voor convergentie van de onderwijsstelsels op poten te zetten. Wij negeren de grote verschillen. Daar komen wij niet aan, en misschien zijn wij daartoe ook niet in staat of is dat niet onze prioriteit. Met de methode van Bologna worden echter doelstellingen vastgesteld en het is de taak van elke lidstaat die te verwezenlijken. Ik heb daar zo mijn twijfels over en ik heb die ook reeds aan mevrouw Reding duidelijk gemaakt. Hoe het ook zij, dit is een maatstaf en over enkele jaren zal blijken of deze maatstaf te hard was voor bepaalde landen en in hoeverre andere landen er wel in geslaagd zijn de doelstellingen te bereiken. Ik geloof echter dat een dialoog onontbeerlijk is, en niet alleen hier in het Parlement. Wij moeten op de een of andere manier onze mening kunnen geven voordat wij voor voldongen feiten komen te staan. Er moet ook een dialoog worden gevoerd op het niveau van de schooleenheid.
De leerkrachten verzetten zich krachtig tegen de indicatoren, tenminste in Griekenland. Het gaat hier voornamelijk om kwantitatieve indicatoren en niet zozeer om kwa

Wallström
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil allereerst mijn hartelijke dank betuigen aan het Europees Parlement, vooral aan mevrouw Martens en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, voor de steun, de ideeën en de voorstellen die zij tijdens de behandeling van dit verslag hebben aangedragen.
Na de Top van Lissabon en bij de tenuitvoerlegging van de daar vastgestelde strategie hebben wij nieuwe vaart gezet achter de Europese samenwerking op onderwijsgebied. Het resultaat is positief, aangezien de Raad en het Parlement het in dezen eens zijn. Wij zijn het eens geworden over de volgende gemeenschappelijke doelen: ten eerste het verhogen van de kwaliteit van onze onderwijsstelsels, ten tweede het vergemakkelijken van de toegang tot de onderwijs- en beroepsopleidingsstelsels, en ten derde het openen van de onderwijsstelsels voor de buitenwereld.
Hoewel het een zeer ingewikkelde opgave is, wordt nu de laatste hand gelegd aan een gedetailleerd werkprogramma, waar de Europese Raad van Stockholm om vroeg. Het voorstel zal op 14 februari op de bijeenkomst van de Raad worden besproken. In dit voorstel worden de belangrijkste maatregelen gepreciseerd waarmee men de gestelde doelen kan bereiken, en met behulp van de open coördinatiemethode wordt aangegeven hoe men de gemaakte vorderingen kan meten. De gebruikte instrumenten moeten desgewenst niet alleen de verschillende EU-landen met elkaar vergelijken, maar moeten ook worden gebruikt voor vergelijkingen met andere hoog presterende landen.
Met de ideeën en voorstellen die mevrouw Martens in haar verslag heeft gepresenteerd, zal zoveel mogelijk rekening worden gehouden bij het opstellen van het uiteindelijke document. De Commissie is het geheel eens met het Parlement op het punt van de dubbele doelstelling van het onderwijs, namelijk het bevorderen van de persoonlijke ontwikkeling door het verwerven van competentie waarvan men zijn hele leven profijt heeft, en het leggen van een grondslag die noodzakelijk is opdat jongeren kunnen integreren in de samenleving en op de arbeidsmarkt. De passages in het verslag over de doelstellingen en het gedetailleerde werkprogramma houden rekening met deze onderling samenhangende kwesties.
Commissievoorzitter Prodi heeft onlangs gezegd dat onderwijs, beroepsopleiding en onderzoek de sleutel zijn tot economische vernieuwing, duurzame ontwikkeling en nieuwe werkgelegenheid. Men kan geen kennismaatschappij opbouwen zonder kennis. Het is dus noodzakelijk dat deze verschillende zaken elkaar aanvullen. Een voorwaarde om dit te bereiken is dat wij samenwerken. Het werken aan gemeenschappelijke doelstellingen is nog maar net begonnen. Wij zullen ook in de toekomst nog gelegenheid genoeg hebben om nauwer samen te werken met het Parlement en andere internationale instellingen zoals de OESO en de Raad van Europa. Samen moeten wij er uiteraard ook voor zorgen dat de kandidaat-landen deelnemen aan het samenwerkingsproces dat wordt voorbereid met het oog op de volgende Top van de Europese Raad in Barcelona. Heel concreet zullen wij in juni met al deze landen gaan samenwerken in Bratislava, tijdens de bijeenkomst van de 36 ministers van Onderwijs. Ter afsluiting wil ik u bedanken voor dit debat en voor uw aandacht.

De Voorzitter
Bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 0.10 uur gesloten)7

