Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
 De notulen van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, ik heb niets toe te voegen aan de notulen van gisteren maar aan die van eergisteren. Ik heb helaas te laat gezien dat ik niet op de presentielijst sta. Ik was echter de hele dag aanwezig en heb aan alle hoofdelijke en andere stemmingen deelgenomen. Ik zou u willen verzoeken dit te corrigeren.

De Voorzitter
 Mijnheer Posselt, u kunt ervan op aan dat de notulen zullen worden aangepast.

Staes
Voorzitter, mevrouw Maes is niet in de zaal aanwezig. Zij is op de bureauvergadering van onze fractie. Maar ik merk dat zij niet op de presentielijst staat van gisteren. Zij was er wel degelijk. Zij heeft gesproken in het debat over het Zweedse voorzitterschap. Ik zou u willen verzoeken de presentielijst in die zin te veranderen.

De Voorzitter
 Dat zal gebeuren, mijnheer Staes.
(De notulen worden goedgekeurd)

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen maandagmiddag is in het Parlement de situatie van de werknemers van het Europese concern Danone aan de orde geweest. Bij de koekjesfabrieken van deze multinational staan 3000 banen op de tocht, waarvan 1700 in Frankrijk. Het Parlement heeft toen voorgesteld deze zaak voor te leggen aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. We weten echter niet wanneer die commissie zich over deze kwestie zal buigen, en er is haast bij, daar de Europese raad van bestuur van Danone morgen bijeenkomt.
Vandaag staken de werknemers van dit bedrijf, in Frankrijk althans, en in afwachting van uw antwoord zou ik mede namens mijn vrienden mijn solidariteit willen betuigen met deze werknemers, want het is echt te gek voor woorden dat duizenden werknemers in heel Europa door een grote multinational tot werkloosheid en armoede veroordeeld worden.

De Voorzitter
 Mevrouw Laguiller, gezien het belang en de aard van deze kwestie kunt u zich het beste rechtstreeks tot de voorzitter van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de heer Michel Rocard, wenden.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of u al op de hoogte bent van een artikel in de krant Le Figaro van vandaag waarin een exclusief interview met een Corsicaans terrorist wordt gepubliceerd. De krant heeft daaraan de titel gegeven: "Armata corsa: menace terroriste sur Paris et Strasbourg" . Dit interview komt van een terrorist die lid is van de organisatie Armata corsa en staat op de voorpagina van de krant. Daarin wordt gezegd dat de Armata corsa aanslagen zal plegen in Parijs en Straatsburg als haar eisen niet worden ingewilligd. Een van de eisen is de vrijlating van gevangenen. De krant zegt dit interview te publiceren om de Franse publieke opinie op de hoogte te stellen van het dreigende gevaar. Bij wijze van informatie wordt verder nog vermeld dat in Parijs met het oog op een eventuele aanslag extra maatregelen zijn genomen. Over Straatsburg wordt niets gezegd. Ik wil graag de aandacht van het Bureau op dit zeer belangrijke probleem vestigen en vragen of dit artikel bekend is, en of bij de autoriteiten van Straatsburg is aangedrongen op extra beschermingsmaatregelen van het Parlement. Als ik mij niet vergis kan iemand hier min of meer ongehinderd naar binnen wandelen, en ik vrees dan ook dat wij wel eens in een heel gevaarlijke situatie verzeild zouden kunnen raken.

De Voorzitter
 Mijnheer de Voorzitter, ik dank u ten zeerste voor de informatie, of althans voor de bekendmaking ervan. In deze plenaire vergadering heerst de indruk - en ik denk dat alle afgevaardigden het hierover met mij eens zijn - dat de bestuursorganen van dit Parlement het thema van de veiligheid bijzonder serieus opvatten. Ik ben er dan ook van overtuigd dat de nodige maatregelen zijn genomen en dat alles in het werk wordt gesteld om de werkzaamheden van dit Parlement zowel in Brussel als in Straatsburg in optimale veiligheidsomstandigheden te laten verlopen. Ik dank u desalniettemin voor uw informatie.

Schröder, Jürgen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een verzoek aan u in mijn hoedanigheid van rapporteur van de Commissie buitenlandse zaken voor de toetreding van de Tsjechische Republiek. Wij hebben gehoord dat een Tsjechisch parlementslid, de heer Ivan Pilip, in Cuba gevangen is genomen op beschuldiging van spionage. Hij heeft daar echter mensenrechtenactivisten ontmoet, wat elke afgevaardigde van een vrij gekozen parlement vrijstaat te doen.
Ik zou u willen verzoeken, mijnheer de Voorzitter, de Cubaanse autoriteiten op te roepen de heer Pilip en zijn begeleider onmiddellijk vrij te laten. Het regime in Cuba heeft namelijk niet het morele recht om afgevaardigden van een vrij gekozen parlement een lesje in democratie te leren. Bovendien zal in Cuba in april van dit jaar een vergadering worden gehouden van de Interparlementaire Unie. Dit is natuurlijk ongerijmd in een land waarin parlementariërs gevangen worden genomen als ze praten met mensenrechtenactivisten!

De Voorzitter
 Hartelijk dank, mijnheer Schröder, ik zal deze informatie doorgeven aan de Voorzitter van het Parlement, mevrouw Nicole Fontaine, en ik zal haar van uw bezorgdheid - die mijns inziens door ons allen wordt gedeeld - op de hoogte brengen. Zij zal niet nalaten het standpunt van het Parlement terzake te kennen te geven.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten de aan ons adres geuite dreigementen serieus nemen. Daarnaast zou ik de secretaris-generaal willen verzoeken een plan op te stellen hoe de veiligheid van dit Parlement gewaarborgd kan worden.

De Voorzitter
 Ik herhaal wat ik zojuist heb gezegd: ik denk dat veiligheid voor het Parlement een absolute prioriteit is. Wij beseffen allemaal dat het Parlement gezien de omstandigheden waarin wij ons werk doen en de faam van onze instelling een mogelijk doelwit is. Daarom hechten de bevoegde instanties bijzonder belang aan deze kwestie en zorgen zij ervoor dat wij ons in alle rust en veiligheid van onze taken kunnen kwijten.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, in verband met de veiligheid van het Parlement herinnert u zich ongetwijfeld het incident van 28 november 2000, toen de Turkse minister van Buitenlandse Zaken de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid toesprak en door demonstranten werd onderbroken.
Dat veroorzaakte opschudding. We hebben dit incident onder de aandacht van de Voorzitter gebracht en zij heeft toegezegd dat uitgezocht zou worden wat er gebeurd was, hoe de demonstranten in het Parlementsgebouw waren gekomen en dat de noodzakelijke maatregelen zouden worden genomen om een herhaling van dergelijke incidenten te voorkomen.
Kunt u, in de context van deze discussie over de veiligheid van dit Parlement, nagaan welke maatregelen er zijn genomen om de veiligheid te verbeteren en verslag uitbrengen over het incident van eind november?

De Voorzitter
 Mijnheer Van Orden, de Voorzitter van het Parlement en het Bureau nemen nota van uw opmerking. U zult spoedig een antwoord krijgen op de belangrijke kwestie die u hier hebt opgeworpen.

Evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces
De Voorzitter
 Aan de orde is het verslag (A5­0373/2000) van mevrouw Karamanou, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over het verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité over de tenuitvoerlegging van aanbeveling 96/694 van de Raad van 2 december 1996 betreffende de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces (COM(2000) 120 - C5­0210/2000 - 2000/2117(COS)).

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega' s, u weet dat de erkenning van de mensenrechten en de grondvrijheden van de vrouw iets van de laatste tijd is.
Pas in de 20ste eeuw heeft de vrouw het recht op toegang tot onderwijs, wetenschap, kunst en betaald werk weten te veroveren. Pas toen is de vrouw erin geslaagd als een volwaardig wezen met politieke rechten erkend te worden. De 20ste eeuw begon met de strijd van de vrouwen om het kiesrecht.
Nu, aan het begin van de 21ste eeuw strijdt de helft van de wereldbevolking voor een eerlijke verdeling over vrouwen en mannen van alle taken en plichten die de verschillende sectoren van het economisch, sociaal en politiek leven en ook het gezin met zich meebrengen.
Als wij in de Europese Unie willen zorgen voor democratie, vrede, samenhang en concurrentievermogen moeten wij de vrouwen betrekken bij het besluitvormingsproces en een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan de democratische instellingen garanderen, overeenkomstig het van nature bestaande evenwicht tussen de seksen.
De Raad heeft aan deze behoefte tegemoet willen komen en in december 1996 een belangrijke aanbeveling gedaan aan de lidstaten. Deze aanbeveling was gebaseerd op de doorwrochte voorstellen van het in 1992 door de Commissie opgericht Europees deskundigennetwerk, en had tot doel een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces te bevorderen. Uit de door de lidstaten verschafte gegevens hebben wij kunnen opmaken dat ten eerste in de afgelopen drie jaar bescheiden vorderingen zijn gemaakt en ten tweede er grote verschillen bestaan tussen de lidstaten. Het beste scoren de landen die een lange traditie hebben op het gebied van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen, zoals Zweden en Finland, waar het percentage vrouwen in het parlement en de regering meer dan 40% bedraagt. U weet dat Zweden een regering heeft bestaande uit 10 vrouwelijke en 10 mannelijke ministers. Het andere uiterste wordt gevormd door landen als Griekenland en Italië waar het deelnemingspercentage van vrouwen rond of zelfs beneden de 10% ligt.
Het probleem doet zich natuurlijk niet zozeer voor op de lagere bestuursniveaus, maar veeleer in de hoge regionen, waar de echte besluitvormingsbevoegdheden liggen en de echte macht wordt uitgeoefend, waar de toekomst van de Europese Unie wordt gepland en georganiseerd. Er zijn ongetwijfeld moedige maatregelen nodig om de problemen op te lossen en een eind te maken aan de met het achterhaalde contract tussen de seksen gepaard gaande tegenstrijdigheden. Wij hebben een nieuw institutioneel en sociaal kader nodig, een kader dat een getrouwe weerspiegeling is van de tot op heden plaatsgevonden veranderingen. Dit kader moet gelijke kansen en een evenwichtige en billijke verdeling van alle verantwoordelijkheden over vrouwen en mannen garanderen. Pas dan zal men in de te nemen besluiten ook daadwerkelijk rekening kunnen houden met alle wensen, waarden, prioriteiten, belangen en capaciteiten van het uit mannen en vrouwen bestaande menselijk geslacht.
De vrouwen zijn nu volledig betrokken bij het productieproces. Aan de universiteiten onderwijzen inmiddels meer vrouwen dan mannen. Daarom is de uitsluiting van vrouwen van de politieke machtscentra en de besluitvormingsinstanties absoluut niet gerechtvaardigd. Het is evenmin fair dat vrouwen als enige moeten opdraaien voor de zorg voor het gezin en de huishoudelijke taken. Zoals uit studies en onderzoeken blijkt, kan een meer evenwichtige en rechtvaardige wereld alleen worden verkregen met goede samenwerking tussen vrouwen en mannen, met gemeenschappelijke besluitvorming en een evenwichtige verhouding tussen het vrouwelijke en het mannelijke. Daarom mag noch de deelneming van vrouwen, noch die van mannen, minder dan 40% bedragen. Zoals nu al jarenlang uit de ervaringen van de Scandinavische landen blijkt, is dit een aanvaardbaar percentage.
Het lijdt geen twijfel dat de aanwezigheid van een kritische massa vrouwen in de besluitvormingscentra ervoor zal zorgen dat op de politieke agenda ook vraagstukken komen te staan in verband met de levenskwaliteit, zoals milieubescherming, sociaal beleid en sociale voorzieningen, ziektezorg, onderwijs, bestrijding van drugs en mensenhandel, en vreedzame conflictenregeling. Daarom moeten concrete initiatieven en maatregelen worden genomen voor een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen. Eveneens moeten de partijstructuren en de selectieprocedures voor de verkiezingskandidaten worden herzien. De wetgeving inzake overheidsfinanciering van de partijen zou moeten voorzien in niet alleen extra subsidie voor partijen die een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen op de verkiezingslijsten garanderen maar ook sancties voor partijen met een gering aantal vrouwen. Een dergelijk besluit is kortgeleden in Frankrijk genomen. Met name de regeringen van de landen waar de deelneming van vrouwen minder dan 30% bedraagt, moeten onderzoeken hoe zij hun kiesstelsels kunnen aanpassen of hervormen. Als men de toepassing van quota effect wil laten sorteren moet men daaraan andere maatregelen koppelen, zoals maatregelen voor de partijen en de aanpassing van het kiesrecht. Bovendien moet men van kindsbeen af via het onderwijs de strijd aanbinden tegen stereotype opvattingen over de rolverdeling tussen vrouwen en mannen. Ook moet men vrouwen helpen hun capaciteiten te ontplooien opdat zij opgewassen zijn tegen leidinggevende posities. Men moet zorgen voor een betere sociale infrastructuur op het gebied van de bejaardenzorg. De lidstaten moeten verder de volgende intergouvernementele conferentie te baat nemen om het Verdrag te wijzigen. Daarin moet een sterke rechtsgrondslag worden opgenomen waarmee een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan de instellingen van de Europese Unie kan worden gegarandeerd. Dan zal eindelijk worden waargemaakt wat eigenlijk vanzelfsprekend zou moeten zijn: een natuurlijk evenwicht tussen beide seksen, ook in de machtscentra. Dan zullen besluiten over de toekomst van Europa niet meer achter de rug van vrouwen om worden genomen.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, hoe kunnen wij een evenwicht creëren tussen mannen en vrouwen in het beroepsleven, zowel in het bedrijfsleven als bij de overheid, zowel op Europees als nationaal niveau? We hebben een doeltreffende strategie nodig die tot positieve maatregelen leidt. We moeten de strijd aangaan tegen onbegrip en verouderde rollenpatronen. Ons beeld zijn zelfbewuste vrouwen die leidende posities hebben en actief deelnemen aan het maatschappelijke leven. Ze moeten alleen - net als de mannen overigens - wel in staat zijn om het huishouden even goed te managen als hun werk.
Namens de PPE-DE-Fractie wil ik mevrouw Karamanou feliciteren met haar verslag dat veel belangrijke passages bevat, zoals de eis de rol van de vrouw op te waarderen of op te treden tegen de ondervertegenwoordiging van vrouwen in leidende posities en besluitvormingsorganen in het bedrijfsleven, maar ook in de vakbeweging. De ongelijkheid op de arbeidsmarkt moet bestreden worden door de vroegtijdige bevordering van talenten. Wij steunen ook het verzoek om seksegerelateerde statistische gegevens te vergaren voor een duidelijke analyse van de situatie zoals die is en zoals wij die wensen. Wij zijn voor samenwerking van de twee geslachten, want de wensen, visies en ervaringen van vrouwen vormen een verrijking van de mannenmaatschappij.
Voor enkele uitspraken bestaat echter geen meerderheid bij de fractieleden van de Europese Volkspartij in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Daarom heeft de ene helft voor het verslag gestemd en de andere helft tegen, heel gelijkwaardig dus. De belangrijkste bezwaren heb ik samen met Astrid Lulling in de vorm van vier amendementen ingediend. Met een daarvan heeft mevrouw Karamanou al ingestemd: beroep en gezin moeten niet meer een tweevoudig nadelige situatie worden genoemd waarmee vrouwen te kampen hebben, maar een dubbele belasting die ze moeten oplossen en die ze inderdaad kunnen oplossen.
Een ander amendement gaat over het voorschrift dat vrouwen getraind moeten worden om verder te komen, bijvoorbeeld in spreken in het openbaar en zelfbewust optreden. Ten eerste hebben ook mannen hier behoefte aan en ten tweede wachten veel moderne vrouwen toch niet tot ze financiële steun krijgen. Ze doen dat zelf, ze hebben dat allang bereikt!
De twee belangrijkste amendementen betreffen echter onze afwijzing van quota. Zoals we weten hanteren de lidstaten verschillende quotasystemen. Sommigen willen een soort ritssysteem, oftewel om de beurt een man en een vrouw, anderen hebben bepaald dat partijen een boete moeten betalen als ze niet genoeg vrouwen op hun lijsten zetten. Hier moet het subsidiariteitsbeginsel gelden. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat afzonderlijke maatregelen in de lidstaten via de achterdeur op Europees niveau worden ondermijnd.
Ergens anders in het verslag worden de regeringen verzocht het uiteenlopend effect van de verschillende kiesstelsels te onderzoeken. Dat is niet de taak van regeringen. Dat is de taak van partijen. Het is aan hen om hierover te beslissen en vooraf met hun leden exact te bepalen hoe zij hun kieslijsten opstellen. Dat is hun taak en niet die van regeringen. Deze amendementen zijn voor ons zo belangrijk dat wij om een hoofdelijke stemming hebben gevraagd. Als u deze amendementen overneemt, mevrouw Karamanou, zal uw verslag met overgrote meerderheid worden aangenomen.
Wie gelijke kansen belangrijk vindt, moet erop letten dat niet alleen de doelstelling klopt, maar ook dat de details kloppen. Hoe exacter wij formuleren, hoe groter onze geloofwaardigheid, vooral bij mensen die niet genoeg ervaring hebben op dit gebied. Des te eerder kunnen wij ook vandaag een brede meerderheid voor het verslag vinden.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, mijn sociaal-democratische fractie heeft zich tot doel gesteld elke burgeres van de EU op lokaal, regionaal, nationaal en Europees niveau toegang te verschaffen tot besluitvormingsprocessen. De gelijke deelneming van vrouwen aan politieke en sociale besluitvormingen is niet alleen ons legitieme recht, maar ook een maatschappelijke noodzaak. Wij verrijken de mannenmaatschappij niet, maar nemen op alle terreinen aan deze maatschappij deel.
Aan het begin van dit nieuwe millennium zullen wij samen met onze collega Karamanou, die ik hartelijk dank voor haar vasthoudendheid, doorgaan om ons doel te bereiken, te weten een gelijkwaardige machtsverdeling tussen mannen en vrouwen. Het was een lange weg, van het eerste kiesrecht voor vrouwen in Finland in 1904 tot aan de paritaire kieslijsten in Frankrijk, en het zal nog lang duren voordat vrouwelijke voorzitters, burgemeesters, ministers en partijvoorzitters voor ons een vanzelfsprekend gegeven zijn.
De Europese Unie heeft op dit terrein belangrijke vorderingen gemaakt. Wij hebben het aandeel vrouwen in het Parlement nu tot 30 procent kunnen verhogen, in de linkse fracties overigens aanzienlijk meer dan in de conservatieve en eerder rechtsgeoriënteerde fracties. In de Commissie is 25 procent vrouw, bij de regeringen van de lidstaten 24,8 procent, in de nationale parlementen 22,5 procent. Ik ben er trots op dat uit mijn land een goed bericht komt. Wij hebben in Duitsland sinds de kabinetswijziging nu een aandeel van 37,5 procent vrouwen kunnen bereiken in de Duitse bondsregering - ook mijn fractie, mijn politieke familie.
Wij treden dus zelfbewust op en fungeren als motor in het evenwichtsvraagstuk met de eisen uit het verslag-Karamanou. Met betrekking tot de drie punten die de heer Mann zojuist heeft genoemd, verzoek ik het Parlement de rapporteur te volgen, dus de oorspronkelijke tekst zoals voorgelegd door de parlementaire commissie. Afwijzing van quota is de partijen de verkeerde weg wijzen. De quota hebben wij overigens ook in het verslag over de Wereldvrouwenconferentie in Peking gesteund. Op die manier kunnen we over alle middelen blijven beschikken.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik mevrouw Karamanou voor haar uitstekend verslag. Ik vind dat zij het op een voortreffelijke manier geschreven heeft. Het verslag onderstreept duidelijk de grote verschillen tussen de lidstaten, maar één ding hebben alle landen gemeen. Mannen en vrouwen hebben in geen enkel land gelijke kansen. Ook niet in de landen die het verst gevorderd zijn, bijvoorbeeld de Scandinavische landen. Op parlementair niveau staan deze landen reeds ver, zowel wat de parlementsleden zelf als wat de regering betreft. Alleen Zweden en Finland worden in dit verband genoemd. Denemarken wordt slechts terloops vermeld en daarom wil ik enkele zaken over Denemarken verduidelijken. 9 van de 21 ministers in de Deense regering zijn vrouwen, waaronder de minister van Economische Zaken en de minister van Begroting. Mijn eigen partij heeft momenteel 4 vrouwelijke en 1 mannelijke minister in de regering zitten, een vrouwelijke fractievoorzitter in het Parlement, een vrouwelijke partijvoorzitter en ik als enig Europees parlementslid. Gelukkig hebben wij nooit quota's ingevoerd, want ik vrees dat de mannen ze zouden beginnen gebruiken.
Toch zitten er ook in Scandinavië te weinig vrouwen op administratieve posten, in elk geval op de hoogste. Denemarken heeft geen reden om trots te zijn en voor zover ik begrepen heb, Zweden evenmin. Zoals gisteren bleek, bestaat de delegatie van de Zweedse premier alleen uit mannen. Er is dus duidelijk een probleem. Ik denk persoonlijk dat het te maken heeft met de eisen die het hiërarchisch systeem aan vrouwen stelt. Daarover kunnen wij echter praten. De globalisering en de informatie- en communicatietechnologieën zullen twee verschillende kanten uitgaan. Deze laatste hebben duidelijk een vlakke structuur, wat voor vrouwen een voordeel betekent. De globalisering heeft echter een concentrische structuur, wat voor vrouwen nadelig is omdat ze in een hiërarchisch systeem doorgaans het onderspit delven. Mijnheer de Voorzitter, om te eindigen wil ik zeggen dat de samenwerking op Europees vlak ons ongelooflijk veel kan bijbrengen, maar we moeten inzien dat de problemen in de verschillende landen zeer uiteenlopend zijn en dat er bijgevolg verschillende initiatieven nodig zijn. Wij moeten een onderscheid maken tussen de dingen die voor alle landen nuttig zijn, bijvoorbeeld vergelijkbare statistieken, en de dingen die alleen als inspiratiebron voor de andere lidstaten kunnen dienen. Dit onderscheid zal met het oog op de uitbreiding nog actueler worden. Het gaat om landen die inzake wetgeving wel ver gevorderd zijn, maar in werkelijkheid nog nergens staan en onze hulp dus nodig hebben.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer mevrouw Karamanou met haar uitstekende en omvattende verslag. Een van de belangrijkste thema' s is de noodzaak van een geïntegreerde aanpak. Dat is essentieel als we de scheve verhoudingen in de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen willen verhelpen, niet alleen in de politiek maar ook in de besluitvorming op alle vlakken van de samenleving.
We moeten niet vergeten dat het Finse voorzitterschap vorig jaar negen sectoren in de lidstaten heeft onderzocht, waaronder nationale, regionale en lokale parlementen, het ambtenarenapparaat en de hooggerechtshoven. Overal bleken vrouwen ondervertegenwoordigd te zijn. Het probleem wordt al lange tijd erkend, maar bij het oplossen ervan wordt maar langzaam vooruitgang geboekt.
In deze verslagen herhalen we onszelf voortdurend: we vragen om nauwkeurigere statistieken en scholing, bewustwordingscampagnes om meer vrouwen aan te moedigen de politiek in te gaan, aangezien ze vaak al sleutelpersonen zijn in hun eigen gemeenschap en lokale groepen, en om maatregelen om het mannen en vrouwen gemakkelijker te maken werk en gezin te combineren.
We moeten deze voorstellen blijven herhalen, want ze zijn nodig. Daarnaast is positieve actie nodig, zoals quota, om echte verbeteringen te realiseren.
In dit verslag wordt niet voorgeschreven wat de afzonderlijke lidstaten moeten doen, maar worden de regeringen opgeroepen de situatie in hun land te bekijken en in actie te komen om het evenwicht tussen mannen en vrouwen te verbeteren. Ze kunnen daarvoor indien nodig wettelijke maatregelen nemen, zoals sommige al hebben gedaan.
Waar deze maatregelen zijn genomen, hebben ze succes gehad: niet alleen zitten er meer vrouwen in de parlementen, maar men is zich ook bewust geworden van het probleem, er zijn nieuwe rolmodellen geschapen voor andere vrouwen, vooral voor meisjes, en het debat en besluitvormingsproces in het algemeen is verbeterd. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie steunt dus alle conclusies van het verslag, want het vormt een bijdrage aan gelijke behandeling en echte democratie.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, onder het kopje Patriarchaat in Kvinnohistorisk uppslagsbok (naslagwerk van de vrouwengeschiedenis) staat het volgende:
"Maatschappelijke systemen die gebaseerd zijn op hiërarchische relaties tussen mannen zijn op zo'n manier opgebouwd dat de besluitvormingsprocessen van bovenaf worden gecontroleerd en dat de vrouwelijke sekse een ondergeschikte positie krijgt. De ideologische motivatie hiervoor komt voort uit een waardesysteem dat door mannelijke denkers is vormgegeven en gebaseerd is op de mannelijke kijk op de werkelijkheid.
De materiële basis van het systeem wordt gevormd door een arbeidsverdeling naar sekse, waarin op alle niveaus in de hiërarchieën vrouwen de onbetaalde of slechter betaalde taken toebedeeld krijgen. Een voorwaarde hiervoor is controle van de seksualiteit en vruchtbaarheid van vrouwen. Deze controle vereist op zijn beurt enerzijds structureel geweld tegen vrouwen en anderzijds zelfonderdrukking door vrouwen."
Mijnheer de Voorzitter, ik wil even terugkomen op de kwestie van de zelfonderdrukking. De afgevaardigde van de PPE-DE-Fractie stelt quotasystemen aan de orde en is er, om voor mij ondoorgrondelijke redenen, doodsbang voor. Dit gebeurt niet alleen in het Parlement, maar overal in de samenleving. Men vindt dat vrouwen op grond van hun kwaliteiten moeten worden aangenomen. Hierbij wil ik echter de vraag stellen die mannelijke werkgevers en toppolitici blijkbaar meestal niet stellen: naar welke kwaliteiten zijn wij op zoek? Het is immers bekend dat vrouwen en mannen vandaag de dag in zeer verschillende geledingen van de samenleving vertegenwoordigd zijn.
Wij van Europees Unitair Links hebben geen enkele moeite om het verslag-Karamanou volledig te ondersteunen. Integendeel. We wachten op het zogenaamde "ketchupeffect". We wachten nu al 150 jaar, dus we willen niet nog eens twee jaar wachten voordat er eindelijk eens iets gebeurt.

Cappato
Mevrouw Karamanou, ik geloof niet dat de ondervertegenwoordiging van vrouwen of misschien ook van jongeren in onze parlementen te wijten is aan een teveel aan democratie, eerder aan een tekort. Door de partijen opgestelde kieslijsten, of zelfs geblokkeerde lijsten waarin niet eens een voorkeurstem kan worden gegeven, zoals u in uw verslag voorstelt, zijn een uitstekend middel om een evenredige vertegenwoordiging van de partijen in onze parlementen te krijgen. Dat wil zeggen: een vertegenwoordiging van partijfunctionarissen en kandidaten die door de partijen zijn gekozen, hetzij mannen of vrouwen. De ondervertegenwoordiging van vrouwen, of ook van jongeren, in onze parlementen is volgens mij te wijten aan verkiezingssystemen die de kandidaten beletten het rechtstreeks tegen elkaar op te nemen en gekozen te worden door het volk in plaats van door partijsecretariaten, bijvoorbeeld via voorverkiezingen.
Ik geloof niet dat er statistieken zijn die duidelijk in de ene of de andere richting wijzen en ik weet niet wat Margaret Thatcher of Hillary Clinton zouden denken van uw standpunt over het meerderheidsstelsel, maar ik ben van mening dat veel gegevens en aanwijzingen het tegendeel van uw stelling aantonen.
Verder beveelt u in de toelichting van uw verslag zelfs aan partijen die het grootste aantal vrouwen in het parlement hebben financieel te belonen. Hoewel u de beste bedoelingen heeft, lopen we op deze manier het risico van bureaucratische en gesubsidieerde parlementaire vertegenwoordigingen. Dat is volgens mij niet de manier. Voor de deelneming van vrouwen aan het besluitvormingsproces is meer en niet minder democratie nodig.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, de kern van al onze overwegingen moet de realisering van gelijke kansen tussen man en vrouw zijn. Met gelijke kansen bedoel ik niet gelijkmaken, maar veeleer gelijkwaardige kansen op toegang en promotie bij gelijke kwalificatie voor vrouwen in het besluitvormingsproces en in het beroepsleven. Zo moeten bijvoorbeeld de salarisverschillen tussen mannen en vrouwen bij gelijke arbeid worden weggewerkt. Uit de cijfers blijkt dat in bijna alle landen ten minste de helft van het electoraat uit vrouwen bestaat. Het aantal vrouwen met een leidende positie is echter opvallend laag, zowel in het bedrijfsleven als bij de overheid. Mijns inziens is het de belangrijkste taak van de politiek om alle hindernissen uit de wereld te helpen die het beginsel van gelijke kansen voor iedereen in de weg staan. Het gaat dus om kadervoorwaarden die het vrouwen mogelijk maken om hun persoonlijke levenswijze met eigen verantwoordelijkheid te bepalen. Een politiek die de economische actoren deze taak toeschuift, maakt zich er gemakkelijk vanaf, en wel ten koste van de betrokkenen. Het gaat hier namelijk om een sociaal vangnet, om de waardering van gezinstaken, om kwalificatie, om arbeidsvoorwaarden zoals organisatie van de arbeidstijd en nog veel meer.
Het gaat niet om quota en positieve discriminatie. Staat u mij toe dat ik dit zeg, maar dit begrip is op zichzelf al absurd. Hoe kan discriminatie nu positief zijn? Ik wil mijn baan niet omdat ik een vrouw ben, maar omdat ik er gekwalificeerd voor ben, en ik denk dat veel vrouwen het daarin met mij eens zullen zijn.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in dit verslag over evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces worden de verschillende situaties en de lage deelnemingsgraad van vrouwen onder de loep genomen. Vrouwen vormen de helft van de bevolking. Wij hebben dan ook altijd gepleit voor een grotere deelneming van vrouwen aan het besluitvormingsproces. Alleen dan kunnen zij zich immers behoorlijk vertegenwoordigd voelen.
Het is echter belangrijk erop te wijzen dat de deelneming van vrouwen aan het politieke leven en het arbeidsproces in leidende functies pas van de laatste tijd is. Ook moeten wij niet vergeten dat deze dankzij de vrouwen zelf tot stand is gekomen. Daarvoor moesten zij talloze moeilijkheden overwinnen. Wij hebben nog een lange weg te gaan voordat het moment is aangebroken dat het doodgewoon is dat vrouwen functies innemen die altijd door mannen zijn bezet en voordat een verslag als dit overbodig is.
Vrouwen hebben steun nodig. Dit betekent een betere opleiding, soepele werktijdregelingen en voldoende hulp om het beroepsleven met het gezinsleven te kunnen combineren. Grotere deelneming van vrouwen betekent de vervolmaking van de democratie, alsmede de volledige erkenning van de rechten van vrouwen om in gelijke mate deel te nemen als de man.
Wij zijn het in grote lijnen eens met het verslag - en steunen het ten zeerste - met uitzondering van de expliciete vermelding dat de vaste quota's verplicht moeten worden ingevoerd. Dit kan voor vrouwen namelijk extra problemen met zich meebrengen.
Wij bepleiten een evenwichtiger deelneming en een hogere deelnemingsgraad dan op dit moment, met name in enkele landen van de Europese Unie. Het reeds bestaande netwerk van nationale commissies voor gelijke kansen zou verstevigd moeten worden, want dat is een zeer adequaat forum voor het uitwisselen van praktijkervaringen.
Vrouwen dienen overal vertegenwoordigd te zijn, niet alleen daar waar het om de verdediging van hun eigen rechten gaat. Vanuit de instellingen en de leidinggevende organen van bedrijven, vakbonden, sociale en culturele organisaties moeten zij betrokken zijn bij de oplossing van de alledaagse problemen.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, "de halve hemel wordt door vrouwen gedragen" heeft een succesvolle man eens gezegd. Maar de stem van de vrouw ontbreekt bij belangrijke beslissingen en prioriteitstellingen. Vrouwen, die meer dan de helft van de wereldbevolking uitmaken, zijn namelijk sterk ondervertegenwoordigd op politiek, economisch en sociaal gebied. Dat is onaanvaardbaar in een democratie. Wat de gelijkheid tussen man en vrouw betreft, is de kloof tussen wet en praktijk nergens zo groot als in de besluitvorming. Voor het tot stand brengen van een balans is een concreet actieplan met een vast tijdschema nodig. Een belangrijk onderdeel van een dergelijk plan is een benchmarking-systeem.
Daarom ben ik blij dat mevrouw Karamanou op een dergelijk systeem aandringt. Ik stel voor dat de doelstellingen van de EU voor vrouwen in de besluitvorming worden gebaseerd op het gemiddelde van de drie lidstaten die het succesvolst zijn op ieder gebied op grond van een jaarlijkse rapportering van de lidstaten.
Met name vrouwen zijn het slachtoffer van de schending van de mensenrechten, zoals verkrachting, seksuele intimidatie, mishandeling thuis en vrouwenhandel. Mannen zijn ondervertegenwoordigd in de juridische en wetgevende organen die deze schendingen veroordelen. Hierdoor krijgen deze zaken een lage prioriteit. Vaak worden de daders niet gerechtelijk vervolgd. De gelijkwaardige deelname van vrouwen aan de besluitvorming betreft niet alleen een eis voor sociale rechtvaardigheid en democratie, maar is ook noodzakelijk om de ervaring en kennis van vrouwen volledig te kunnen benutten. Geen gebruik maken van de capaciteit van vrouwen in de besluitvorming is een onaanvaardbare verspilling.
In Zweden heeft de sociaal-democratische partij na een jarenlange strijd voor meer vrouwen, dat wil zeggen gekwalificeerde vrouwen, in de partij gekozen voor een quotasysteem. De regering bestaat voor 50 % uit vrouwen en 44 % van het Zweedse parlement is vrouw. De enige partij die zich hier openlijk tegen heeft verzet, is de conservatieve partij. Maar het zijn allemaal gekwalificeerde vrouwen. Vrouwen moeten niet alleen de halve hemel dragen, maar ook de verantwoordelijkheid nemen voor beslissingen die de hele wereld aangaan.

Schmidt, Olle
Mijnheer de Voorzitter, mag ik bedanken voor het goede verslag. Dat mannen en vrouwen dezelfde kansen hebben om deel te nemen aan de besluitvorming op alle niveaus zou voor iedereen vanzelfsprekend moeten zijn, maar dat is helaas niet het geval. Om hier iets aan te doen, is het volgende nodig: meer gelijkheid thuis, goede kinderopvang, gezamenlijke verantwoordelijkheid van de ouders, meer stimulansen in het onderwijssysteem om de traditionele rolpatronen te kunnen doorbreken en flexibele arbeidstijden om aan de individuele behoeften tegemoet te komen. Bovendien hebben we in de politiek, het bedrijfsleven en in organisaties werkmethoden nodig die niet uitgaan van de prioriteiten van mannen.
Hoewel de politiek nog steeds in veel te hoge mate een mannenwereld is - in sommige landen meer dan in andere - zijn de problemen in het bedrijfsleven en de vakorganisaties nog groter. Dit is onaanvaardbaar en er moet meer aandacht aan worden geschonken.
Gelijkheid is geen vrouwenkwestie en kan alleen bereikt worden als mannen en vrouwen samenwerken. Daarom moeten mannen op een heel andere manier dan nu betrokken worden bij het werk voor gelijkheid. In dit Parlement moeten bijvoorbeeld meer mannen actief worden bij de werkzaamheden voor gelijkheid. Er zijn meer vrouwen nodig in de besluitvorming, maar - daarover ben ik het eens met mevrouw Theorin - niet omdat ze vrouw zijn, maar omdat het onaanvaardbaar is dat er zoveel competentie en ervaring verloren gaat.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, mijns inziens wordt in het verslag van mevrouw Karamanou een belangrijk punt aangesneden: de gelijkheid tussen man en vrouw is en blijft een buitengewoon delicate zaak. Dat blijkt steeds weer uit alle cijfers, en we boeken dan ook slechts mondjesmaat vooruitgang. Daarom is het mijns inziens ook zo belangrijk om stil te staan bij de kwestie van de besluitvorming en bij de vraag wat Europa op dit punt kan doen. Europa is altijd een stuwende kracht geweest, zowel bij de strijd voor gelijke behandeling als bij de strijd voor gelijke deelname aan het besluitvormingsproces. Daarbij moet wel aangetekend worden dat wat bereikt is bepaald nog niet voldoende is, wanneer men ziet dat in het Handvest voor de grondrechten op het punt van de politieke besluitvorming bijvoorbeeld alleen gesproken wordt over de Europese verkiezingen en de gemeenteraadsverkiezingen.
Ik zou enkel kort de situatie in Frankrijk willen toelichten. Daar is op dit moment een heftige discussie gaande naar aanleiding van de toepassing van een nieuwe wet voor de gemeenteraadsverkiezingen. In de Franse pers verschijnen dagelijks uiterst boeiende artikelen en worden felle polemieken gevoerd over de ingrijpende veranderingen die hiermee gepaard gaan. Want, mevrouw Karamanou, Frankrijk en Griekenland vormen in Europa de achterhoede op dit terrein. Op dit moment, na de stoelendans in de regering, bedraagt het aandeel van ons vrouwen in het nationale parlement 8% - minder dan 10% dus, en dat geeft aan dat de situatie in Frankrijk bedenkelijk is. Het debat dat wij vandaag in deze vergaderzaal voeren wordt door ons in Frankrijk al twee of drie jaar onophoudelijk gevoerd. En ik heb daar uiteindelijk nog slechts één argument naar voren gebracht om gelijkberechtiging te verdedigen, daar ik het van belang vond niet alleen te pleiten voor gelijkheid in politieke zin, maar ook voor gelijkheid in het algemeen.
Dat argument is van politieke en filosofische aard en luidt als volgt: gelijkheid zonder regels om die gelijkheid af te dwingen bestaat niet, en ik daag de Fractie van de Europese Volkspartij uit me het tegendeel te bewijzen. Ik heb het niet over quotaregelingen voor positieve discriminatie of dat soort zaken. Onze samenleving kan op geen enkele manier productief zijn wanneer regels ontbreken om gelijkheid af te dwingen. Dat is de enige opmerking die ik zou willen maken, en dat was ook ons belangrijkste argument in de strijd voor gelijkberechtiging.
Hieraan zou ik ter afsluiting nog heel snel het volgende willen toevoegen. Er staat echt iets belangrijks op het spel in het debat van vandaag over de besluitvorming, waarin een deel van het probleem van de gelijkheid tussen de seksen buiten beschouwing blijft. Ik doel hier op het verschil tussen het politieke domein en het economische domein. Wat het politieke domein betreft weten we inmiddels wel wat we moeten doen. Mijns inziens maken we op dit terrein vorderingen, en van mijn ervaringen in mijn eigen land leer ik veel. Maar gelijkheid op economisch terrein in het algemeen en gelijkberechtiging in het besluitvormingsproces zijn problemen van een geheel andere orde. Mijn liberale collega heeft er zojuist al op gewezen: voor wat er in dit verband gebeurt in de vakbonden en het bedrijfsleven is nauwelijks iets geregeld. Daar moet dus aan gewerkt worden, want hier is het probleem veel groter. Mijns inziens moeten we voortaan niet meer spreken over een gelijkekansenbeleid op dit terrein zonder de mechanismen aan te geven om die gelijkberechtiging te bereiken - en die mechanismen zullen mijns inziens wat het bindend karakter ervan betreft afwijken van de mechanismen die in de politiek gebruikt worden. We moeten wegen vinden die leiden tot een betere vertegenwoordiging van vrouwen in de arbeidsrechtelijke colleges en in het bedrijfsleven.

Smet
Voorzitter, toen ik ongeveer dertig jaar geleden begon in de politiek en ik naar de voorbereidende vergadering ging van de Wereldconferentie voor de vrouwen in Mexico, en die plaatsvond in New York, begeleidde ik de in die periode enige vrouwelijke diplomaat die wij hadden in ons land. Al de discussies in New York over hoe wij de vrouwen zouden kunnen helpen om hun weg te maken in de besluitvorming, in de arbeidswereld, enzovoort, ontsnapten aan haar. Want zij had op eigen kracht haar doel bereikt, maar zij had er zoveel voor moeten laten dat zij een vrouw geworden was waarvan ik niet wens dat andere vrouwen haar als model nemen. Want vrouwen die vele jaren geleden de weg gemaakt hebben naar de politiek, naar de diplomatie, enzovoort, zijn vrouwen die ontzettend veel hebben moeten laten.
Wat wij willen, is vrouwen de mogelijkheid geven om op een normale manier met wat hulp van de samenleving, ook in de besluitvorming, in de politiek en in de arbeidswereld hun weg te maken. En dan kan men zeggen: op welke manier moet dit gebeuren? Hoe kunnen wij vrouwen helpen?
Wij zoeken al jarenlang naar strategieën voor de samenleving die met de mond belijdt dat vrouwen alle kansen moeten krijgen, maar zo weinig meedenkt over stringente effectieve strategieën om dit te kunnen realiseren. De weinige strategieën die gevonden werden, zijn altijd strategieën geweest met streefcijfers of quota. Je kunt het noemen hoe je wilt. Het streefcijfersysteem of het quotasysteem is geen systeem dat alleen voor vrouwen geldt. In mijn land waar de twee taalgebieden, Nederlandstalig en Franstalig ten opzichte van elkaar in een goede verhouding moeten leven, passen wij ook quota toe voor de taalverhoudingen.
Dus het quotasysteem is geen systeem dat specifiek voor vrouwen is. Men doet nu alsof het een systeem is dat alleen voor vrouwen geldt, maar het is een systeem dat op vele domeinen in de samenleving wordt toegepast. Wellicht zal het in de toekomst ook nog toegepast worden op andere domeinen. Ik heb dus één voorbeeld gegeven. Ik begrijp die mensen die zo'n schrik hebben van dit systeem dus niet.
Ik vraag me dan telkens af, is het om uiteindelijk toch te verhinderen dat vrouwen binnenkomen dat men tegen het quotasysteem is, of is het werkelijk tegen de grond van de zaak dat men ageert. Ik ben voorstander van een quotasysteem. Ik word daarin niet gevolgd door een groot deel van mijn fractie, maar door een aantal anderen wel. Ik ben voorstander van het systeem. Ik heb het met succes ingevoerd in België als enige land in Europa, nadien gevolgd door Frankrijk. Ik denk dat het één van de weinige praktische wegen is die op dit ogenblik bestaan. Ik steun het verslag-Karamanou. Proficiat.

Valenciano Martínez-Orozco
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ondanks het feit dat de toegang van vrouwen tot onderwijs, betaald werk en politiek groter is en nog steeds toeneemt, is het duidelijk dat er in de genoemde sociale sectoren nog grote problemen en grote ongelijkheden bestaan. Degenen die ervan uitgaan dat de mechanismen voor zelfregulering na verloop van tijd en dankzij de formele gelijkheid tot een groter maatschappelijk evenwicht leiden, hebben het mis. Zij hebben niet in de gaten dat gelijkheid voor de wet en gelijke kansen weliswaar noodzakelijke, maar niet voldoende voorwaarden zijn. Talentvolle vrouwen bereiken de top dikwijls niet. Mannen bekleden daarentegen vaak machtsposities zonder dat zij daarvoor voldoende capaciteiten hebben. In dat verband wordt echter nooit over "mannenquota's" gesproken.
De paritaire democratie, waar wij al jarenlang onze mond vol van hebben, is een instrument dat door middel van een evenwichtige vertegenwoordiging beoogt af te rekenen met een structureel machtsmodel waarbij vrouwen geen toegang tot de besluitvormingsorganen hebben. Het is absoluut noodzakelijk dat er administratieve structuren worden gecreëerd die de gelijke vertegenwoordiging van de seksen bevorderen en bewaken. Ook kan het zeer de moeite waard zijn het werk van het Europese netwerk van deskundigen weer op te pakken. Dit netwerk ter bevordering van de deelneming van vrouwen aan het besluitvormingsproces boekte in het verleden immers redelijke successen.
Anderzijds is het van het grootste belang - zoals ook in het uitstekende verslag van mevrouw Karamanou staat - dat een genderevenwicht op alle beleidsterreinen wordt bevorderd, waarbij het vertegenwoordigingspercentage van elke sekse niet lager dan 40% en niet hoger dan 60% mag zijn. In dit opzicht hebben de ritssystemen, die in sommige politieke partijen worden gestimuleerd, onmiskenbaar succes gehad. Onze inspanningen moeten er dus op gericht zijn dat er op nationaal niveau wetgeving wordt ingevoerd die voorziet in de verplichting tot het opstellen van paritaire kandidatenlijsten. De volgende intergouvernementele conferentie zal met daartoe strekkende amendementen op het Verdrag moeten komen, zodat deze doelstelling in alle instellingen en op alle beleidsterreinen van de Unie wordt bereikt.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, als wij onze democratie daadwerkelijk willen verbeteren - en dat staat ons als Europees Parlement toch voor ogen - moeten wij ervoor zorgen dat de verantwoordelijkheden en de macht gelijkelijk verdeeld zijn.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, de deelneming van vrouwen aan het besluitvormingsproces is niet alleen een conditio sine qua non voor de bescherming van de rechten en belangen van vrouwen, maar ook voor de totstandbrenging van rechtvaardigheid en de ontwikkeling van de democratie. De feiten tonen aan dat zich op dit vlak nog steeds immense ongelijkheden voordoen. De talloze aanbevelingen en resoluties hebben daarin geen verandering gebracht. De enorme ondervertegenwoordiging van vrouwen in de besluitvormingsorganen, zowel op economisch en maatschappelijk gebied als in het politieke leven, zorgt er mede voor dat de bestaande ongelijkheden en discriminatie in stand worden gehouden.
Daarom onderstreep ik samen met de rapporteur, wier werk ik bijzonder waardeer, dat verregaande maatregelen moeten worden genomen om de deelneming van vrouwen aan de besluitvorming te bevorderen. Dit betekent ook dat mannen en vrouwen in gelijke mate verantwoordelijkheid moeten dragen in het openbare en het privé-leven. Het is tevens van wezenlijk belang dat nieuwe vormen van discriminatiebestrijding worden bevorderd, met name in politieke partijen en overheids- en privé-administraties, teneinde alle psychologische en praktische belemmeringen voor de deelneming van vrouwen aan de besluitvormingsstructuren en het politieke leven uit de weg te ruimen. Wij moeten vooruitgang boeken in plaats van op onze schreden terug te keren, zoals onlangs nog in Portugal is gebeurd, waar de regering het Ministerie van Gelijke Kansen heeft afgeschaft. In deze situatie moet dringend verandering komen!

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik ben voorstander van een aanzienlijk evenwichtiger deelname van mannen en vrouwen aan het besluitvormingsproces dan die we thans kennen. Ik ben echter niet zo pretentieus als onze rapporteur, die stelt dat alles anders en beter zou zijn indien er evenveel vrouwen als mannen betrokken zouden zijn bij de besluitvorming.
We moeten er wel voor waken alle mannen dezelfde kwalijke bedoelingen toe te dichten, bijvoorbeeld wanneer het gaat om de bescherming van de rechten van het kind of om milieubescherming, om maar enkele terreinen te noemen die door de rapporteur in dit verband ter sprake zijn gebracht. Gelukkig zijn er ook mannen die met hart en ziel opkomen voor de rechten en de belangen die ons ter harte gaan. En helaas zijn er ook vrouwelijke politici die hun afspraken niet nakomen, zelfs niet wanneer het erom gaat meer vrouwelijke kandidaten op de kieslijsten te krijgen. Ik kan u zeggen dat ik in mijn lange politieke carrière vooral ben tegengewerkt door vrouwen, die in mij alleen een rivaal konden zien.
Ondanks het beleid inzake gelijke behandeling en gelijke kansen dat sinds 1975 door de Gemeenschap is gevoerd en, vooral, ondanks de goede bedoelingen in de aanbeveling uit 1996 van de Raad betreffende een evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces komen we op onze weg naar die doelstellingen - dat moeten we wel vaststellen - slechts moeizaam vooruit, in een tempo dat meer aan een slak of een schildpad doet denken dan aan een renpaard. Toch heb ik in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen tegen deze ontwerpresolutie over het verslag van de Europese Commissie gestemd, en de reden is dat deze ontwerpresolutie een aantal pretentieuze uitspraken en overdreven eisen bevat, die zelfs contraproductief kunnen zijn voor de vrouwen die volwaardig willen deelnemen aan het besluitvormingsproces.
Zo ben ik tegen het invoeren van een quotum van 40% en de eis maatregelen te nemen ter bevordering van een evenwichtiger vertegenwoordiging van beide seksen wanneer dat percentage niet gehaald wordt. Naar mijn mening is dit soort maatregelen sowieso nodig, nu en in de toekomst, ongeacht al dan niet bereikte percentages. Ook ben ik erop tegen van de politieke partijen te eisen dat ze quotasystemen, met name het "ritssysteem" , invoeren bij het vaststellen van hun kandidatenlijsten. Dit "ritssysteem" zou in ieder geval strijdig zijn met de kieswet in mijn eigen land, waar - gelukkig voor mij - niet de partij uitmaakt of een kandidaat op de lijst komt te staan, maar het volk, namelijk via een systeem van voorkeurstemmen.
Wat we moeten doen is de politieke partijen aansporen hun interne structuur en selectieprocedures te herzien teneinde de directe en indirecte hindernissen voor de deelneming van vrouwen weg te nemen. Uiteraard moeten de overheden de partijen er wel toe aanzetten, zelfs via financiële prikkels, een groter aantal vrouwen op de kandidatenlijsten te plaatsen. Ten slotte vind ik het belachelijk alleen voor vrouwen scholing te eisen voor leidinggevende posities en functies op beslissingsniveau; er zijn genoeg mannen in dat soort posities of met dat soort functies voor wie die scholing even hard nodig is.
Mijn fractie heeft een aantal amendementen ingediend om bovengenoemde contraproductieve eisen te schrappen en ik hoop dat die amendementen aangenomen zullen worden. Met uw welnemen zou ik nog één opmerking willen maken, die ik straks voorafgaand aan de stemming niet kan maken. Die opmerking betreft de Franse vertaling van onze amendementen. Die is zo gebrekkig, dat die amendementen in het Frans volstrekt onbegrijpelijk zijn, en wanneer ik als medeauteur van die amendementen de Franse vertaling lees, voel ik me als een kat die haar jongen is kwijtgeraakt. Het is dan ook de Duitse tekst die als uitgangspunt moet dienen, mijnheer de Voorzitter. Ik verzoek u allen hiervan kennis te nemen en er bij de stemming rekening mee te houden.

Prets
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zoals de rapporteur in haar verslag schrijft is er een aanzienlijk aantal politieke verklaringen, besluiten en beloftes met betrekking tot de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Het Verdrag van Amsterdam vormt tenslotte de rechtsgrondslag en definieert de gelijke behandeling van mannen en vrouwen als een van de belangrijkste prioriteiten van het Europese beleid. Wij hebben weliswaar bescheiden vorderingen gemaakt, maar de tekortkomingen zijn overduidelijk. Er is sprake van een zeer onevenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces en er zijn alarmerende verschillen tussen de lidstaten afzonderlijk. In heel Europa hebben maar heel weinig vrouwen een leidende positie in de administratieve en politieke besluitvorming. Daarom moeten alle betrokkenen uit het economische en maatschappelijke leven worden gemobiliseerd om een evenredige verdeling van de verantwoordelijkheid te bereiken, zowel in openbare en particulieren instellingen als in het bedrijfsleven, de politiek en het gezin. Wij moeten met name inzien dat de gebrekkige gelijke kansen op de arbeidsmarkt enerzijds worden veroorzaakt door het geringe aantal vrouwen met een leidende positie in het bedrijfsleven, in de vakbeweging en in de openbare instellingen, en anderzijds samenhangen met de ontoereikende sociale infrastructuur, vertekende stereotypen en een te laag salaris.
Een belangrijk uitgangspunt is scholing. Vrouwen moeten onder andere leren om leiding en besluitvorming op te eisen. Op alle politieke terreinen - zowel op Europees als nationaal niveau - is onder een deelneming van 40 procent geen sprake van een evenwicht. Het quotum is daarom een belangrijk instrument om dichterbij dit doel te komen. Het gaat echter niet alleen om een grotere deelneming van vrouwen, maar ook om de opwaardering van hun rol in de maatschappij en om de erkenning van de kwaliteit van hun werk en erkenning in hun beroep.
Partij- en regeringsstructuren moeten worden gecontroleerd en er moeten bindende gemeenschappelijke voorwaarden worden geschapen, zoals ministeries voor gelijke kansen in de lidstaten die deze nog niet hebben. De grotere deelneming van vrouwen aan het openbare leven moet regelmatig worden gecontroleerd aan de hand van actuele statische gegevens. Hieruit zou niet alleen blijken dat we bepaalde doelstellingen hebben bereikt, maar ook dat er op sommige terreinen spake is van achteruitgang. Met andere woorden, we moeten werken aan gelijkstelling en tegelijkertijd verdedigen wat we al hebben bereikt.

Bordes
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het standpunt willen verwoorden van de arbeidersvrouwen, enerzijds omdat die van alle vrouwen de zwaarste taak te vervullen hebben op sociaal vlak, anderzijds omdat de arbeidersbeweging zich de eerste groepering mag noemen die strijd heeft geleverd voor de erkenning van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Geruime tijd voordat de leidende klasse vrouwen eindelijk het kiesrecht toekende, had de arbeidersbeweging al een aantal belangrijke vrouwelijke figuren voortgebracht, die ook de rol toegekend werd die ze toekwam. Het lot van de arbeidersvrouwen hangt samen met de levensomstandigheden van de arbeiders zelf. Vrouwen hebben het meest te lijden van de armoede, het gedwongen deeltijdwerk en de daarmee samenhangende lage salarissen. Het is volstrekt onaanvaardbaar dat dit soort misstanden bestaat.
Mooie woorden over de gelijkheid tussen mannen en vrouwen blijven slechts theorieën zolang talloze arbeidersgezinnen verstoken blijven van fatsoenlijke huisvesting en zolang niet gezorgd wordt voor voldoende collectieve voorzieningen, crèches en kleuterscholen.
Op al deze gebieden ontbreekt een beleid waarin daadwerkelijk rekening wordt gehouden met de belangen van de arbeidersvrouwen, en dat geldt evenzeer voor het beleid op Europees niveau als voor het beleid van de afzonderlijke lidstaten.
Ik stem voor het voorliggende verslag vanwege de goede bedoelingen die erin worden uitgesproken, maar ik stel vast dat het vooralsnog slechts bij goede bedoelingen blijft.

Klaß
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, gelijke rechten op alle terreinen zijn vandaag de dag nog steeds niet vanzelfsprekend. Daarover zijn we het allemaal eens. We weten echter ook heel goed dat deelneming, zowel van vrouwen als van mannen, niet in één keer opgeëist kan worden. Het terrein, de deskundigheid en de bevoegdheid beslissen van geval tot geval mee. Bij mannen en vrouwen die solliciteren naar een ambt, een functie of de opname in een orgaan, moet dit mede een rol spelen.
Wij stellen onszelf echter terecht de vraag of dit altijd het geval is. Bestaan er niet als vanouds vooroordelen in onze maatschappij waardoor mensen, en dus ook vrouwen, benadeeld worden? De mannelijke kleuterleidster en de vrouwelijke brandweerman blijven vooralsnog een uitzondering. Dit geldt echter ook voor vrouwen aan de top; in de raad van beheer, als directeur of in politieke organen. Deze ondervertegenwoordiging ligt doorgaans niet aan een gebrek aan ervaring en bekwaamheid. Vrouwen moeten zich altijd extra bewijzen, niet alleen hun ervaring is doorslaggevend, maar hun hele leefomgeving. Kinderen, een gezin, ja zelfs het simpele denkbeeld van het zwakke geslacht versperren de weg.
Veel te lang hebben wij vrouwen voorgehouden dat ze beter moeten zijn dan hun concurrenten. Alleen al daarom is het nodig om met verslagen als het onderhavige de maatschappij wakker te blijven schudden en de zaak lopende te houden. De dubbele belasting door gezin en beroep zijn mijns inziens geen discriminatie en ook geen tweevoudig nadelige situatie zoals staat in overweging D. Gezin en beroep met elkaar kunnen combineren getuigt eerder van een grote mate aan organisatietalent en een niet te onderschatten levenservaring die als bijzondere kwalificatie voor mensen in een leidende positie gewaardeerd zou moeten worden. Gezinstaken moeten net zo vanzelfsprekend worden gevonden voor de man, als nu het geval is voor de vrouw. Alle vrouwen met een gezin die hier nu debatteren, kunnen dat alleen doen als de mannen, de vaders thuis ook voor het gezin zorgen.
Helaas is het nog niet zover. Het gezegde dat een gezin de ruggengraat van de man vormt, maar voor de vrouw vaak een blok aan haar been is, is nog steeds van toepassing. Daarom moeten we al bij de opvoeding van jonge mensen deze vastgeroeste ideeën ontkrachten. Ik betwijfel of quota en percentages de juiste manier zijn om dit probleem aan te pakken. Mijns inziens is het niet de taak van het Parlement een vertegenwoordigingspercentage van 40 procent te eisen in alle politieke besluitvormingscentra op nationaal en internationaal niveau.
Het bewustzijn moet groeien, en om te kunnen groeien moeten er evenwichtige verslagen en discussiestukken worden uitgebracht die deelneming positief waarderen. Ik zou dan ook willen verzoeken om aanneming van de amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, vooreerst wil ik onze collega, mevrouw Anna Karamanou, feliciteren met het uitstekende verslag dat zij ons heeft gepresenteerd. Ik beschouw dit niet als een formaliteit. Integendeel, mijn woorden zijn welgemeend en goed doordacht. Wij hebben hier een uitstekend verslag voor ons liggen. Sterker nog, voor al wie ijvert voor gelijke rechten tussen vrouwen en mannen is de toelichting op het verslag een onmisbare studie die in de toekomst ongetwijfeld als bibliografisch referentiepunt dienst zal doen. Hieruit blijkt hoe onzinnig het besluit van het Bureau van ons Parlement is om de toelichting tot één enkele bladzijde te reduceren. Dit Parlement levert geen papier per meter af. Hier wordt aan politiek gedaan en dat moet beredeneerd gebeuren. Uw verslag, mevrouw Karamanou, bewijst hoe belangrijk de politieke teksten van dit Parlement zijn.
Ik zal mij beperken tot het kiesstelsel. Dat is een fundamenteel probleem aangezien het de grondslag legt voor de politieke deelneming zelf. Vrouwen moeten de gelegenheid krijgen om gekozen te worden zodat ze kunnen bewijzen wat ze waard zijn. In bepaalde kiesstelsels wordt de deelneming van vrouwen evenwel bemoeilijkt, namelijk in stelsels die gebruik maken van kiesdistricten met één kandidaat. Het is gebleken dat dit systeem vrouwen benadeelt. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt niet zozeer bij de kiezers maar bij de partijstructuren, die vaak enorme moeilijkheden veroorzaken en daarbij niet altijd de letter van de wet respecteren.
Momenteel bestaat er een zekere tendens om het kiesstelsel met één kandidaat te wijzigen, bijvoorbeeld in Frankrijk, waar stappen worden ondernomen om de situatie recht te zetten en voor vrouwen een vertegenwoordiging van 50% te garanderen. In Portugal daarentegen heeft de regering een nieuwe kieswet aangekondigd met de bedoeling het stelsel van evenredige vertegenwoordiging gedeeltelijk te vervangen door het stelsel van kiesdistricten met één kandidaat. Dat is een bijzonder verontrustende maatregel omdat vrouwen die actief aan het politieke leven willen deelnemen hierdoor objectief worden benadeeld.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Karamanou graag van harte gelukwensen met het verslag waarin zij op uitstekende wijze de realiteit in Europa op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen weergeeft. Ik dank haar echter tevens voor haar goed doordachte voorstellen en oplossingen. Ik vind het jammer dat de woordvoerder van de Fractie van de Europese Volkspartij, die fundamentele bezwaren tegen het verslag naar voren heeft gebracht, niet meer aanwezig is. Deze dialoog is namelijk uiterst interessant.
Staat u mij toe eerst een politieke opmerking te maken. De titel van het verslag luidt: "Evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces" . Bij de interpretatie daarvan kan men twee kanten uitgaan. Besluiten worden namelijk niet alleen genomen in de machtscentra, maar ook in het gezin. Daar worden de belangrijkste besluiten voor de toekomst genomen, en ook daar moet derhalve sprake zijn van een evenwichtige deelneming. Evenwichtige deelneming gaat dus vrouwen èn mannen aan. Als men de deelneming van vrouwen aan de besluitvormingscentra kwantitatief wil verbeteren moet men tegelijkertijd de tijd die mannen aan gezinszaken besteden verhogen. Anders kan het niet. Dat betekent dus automatisch dat wij, als wij het gewenste doel willen bereiken, de bestaande situatie ingrijpend moeten veranderen zowel wat het gezin en de economie, als ook wat de culturele identiteit betreft die wij nu al eeuwenlang hebben.
Het debat was voor een groot deel gewijd aan de vraag of een quotaregeling, de vaststelling van een bepaald deelnemingspercentage voor vrouwen, al dan niet een oplossing is. Als ik de zaak filosofisch benader zou ik geneigd zijn te zeggen dat een maatschappelijke realiteit niet met cijfers of voorschriften kan worden veranderd. De geschiedenis leert ons echter dat cijfers en voorschriften wel degelijk de realiteit hebben veranderd, namelijk daar waar zij vergezeld gingen van beleidsmaatregelen. Daarom wordt in het verslag van mevrouw Karamanou ook gezegd dat voor de verwezenlijking van dit belangrijke doel met betrekking tot de democratie in onze samenleving gelijktijdig drie categorieën van beleidsmaatregelen ten uitvoer moeten worden gelegd.
De eerste categorie behelst maatregelen voor mainstreaming, voor gelijke kansen in de economie en de werkgelegenheid, in het sociale stelsel en de sociale voorzieningen, in het onderwijssysteem en bij de culturele identiteit van onze samenleving. De tweede categorie behelst meer concrete maatregelen en concrete positieve acties ter ondersteuning van dit beleid voor deelneming aan de besluitvormingscentra. Deze betreffen de kiesstelsels - aangetoond is immers dat er een nauwe band bestaat tussen kiesstelsel en deelneming van vrouwen -, continue statistische bewaking van de situatie, de politieke partijen natuurlijk, hun interne politieke voornemens en de regelgeving voor positieve acties. Daarvan zijn in deze zaal treffende voorbeelden gegeven, waaruit is gebleken dat daar waar een quotaregeling, gekoppeld aan de zojuist door mij genoemde beleidsmaatregelen werd toegepast, goede resultaten konden worden behaald. Wij kunnen gewoon niet de ogen sluiten voor de vaststelling dat de landen waar grote vorderingen zijn gemaakt op het gebied van de deelneming van vrouwen, juist de landen zijn waar een concreet beleid werd gevoerd. In die landen was niet altijd sprake van een wettelijk geregeld quotastelsel, maar wel van politieke partijen met politieke verbintenissen en in ieder geval concrete kwantitatieve doelstellingen.
Tot slot hebben wij nog een derde categorie met beleidsmaatregelen van de Europese Unie en maatregelen voor samenwerking tussen de lidstaten. Hieronder vallen de netwerken van vrouwen, de indicatoren op Europees vlak - ik verwijs hier naar het Fins voorzitterschap en de 9 indicatoren die bij toepassing zullen leiden tot nationale verbintenissen en nationale doelstellingen -, benchmarking, scholing en tot slot ondersteuning van vrouwen afkomstig uit de nationale landen en het Europese politieke toneel bij het verwerven van belangrijke internationale posities. Met deze laatst genoemde maatregel kan men een nieuw machtsmodel creëren en de nieuwe generaties voorbeelden geven van vrouwelijke politici.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil afsluiten met de woorden die de premier van Luxemburg gebruikte in een discussie over de vraag of er concrete doelstellingen moeten worden vastgesteld voor de werkgelegenheid in de lidstaten. Hij zei: "Het volstaat niet een politieke wens, een politieke intentie tot uitdrukking te brengen. Een beleid zonder concrete kwantitatieve doelstellingen en zonder middelen is pure literatuur" .

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Concurrentievermogen van de houtverwerkende en aanverwante industrie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0384/2000) van de heer Seppänen, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's: Een inventarisatie van het concurrentievermogen van de houtverwerkende en aanverwante industrie in de Europese Unie (COM(1999) 457 - C5-0306/2000 - 2000/2159(COS))

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik bedank allereerst de personen die er voor hebben gezorgd dat de behandeling van dit verslag is verplaatst en dat wij er vandaag overdag over kunnen debatteren en stemmen. Als het verslag vanavond pas behandeld zou worden, zou dat een belediging zijn voor de vier miljoen werknemers die direct of indirect bij de houtverwerkingscluster betrokken zijn. Die sector neemt 10% van de industriële productie in de Europese Unie voor zijn rekening en een derde van de productie van de houtverwerkende industrie in de wereld. Alle aanwezigen hier kennen de problemen die vanaf vandaag verbonden zijn aan de Parlementsvergaderingen op de donderdagavond.
Tijdens de behandeling van de mededeling van de Commissie is gebleken dat de houtverwerkingscluster zeer heterogeen is. Uitgeverijen en drukkerijen gebruiken papier en andere producten van de houtverwerkende industrie, maar veel van hen beschouwen zichzelf bovenal als producenten van inhoud. Naast het gebruik van papier is ook de nieuwe elektronische realiteit, de elektronische communicatie, bepalend voor de productie in de inhoudindustrie. In het verslag wordt gewenst dat de Commissie ook rekening houdt met de specifieke kenmerken van het concurrentievermogen van die nieuwe sectoren. In het verslag wordt aanbevolen de turfindustrie aan de cluster toe te voegen. Turf speelt vooral een rol in de houtverwerkende industrie van de Noordse landen en Ierland. In het verslag wordt geen standpunt ingenomen over de vraag of turf een hernieuwbare of fossiele brandstof is. Aangezien turf op industriële wijze wordt geproduceerd, moeten de producenten ervan een plaats in het Europese bestuur krijgen. Naar de mening van de rapporteur zijn aan het verslag onnodig veel conclusies met betrekking tot de bosbouw toegevoegd. Dat was de wil van de commissie, hoewel het Parlement zijn standpunt daarover al in het vrij recente verslag-Thomas heeft uitgesproken. Daar hoeft niets aan toegevoegd te worden, maar de conclusies van dat verslag moeten in de Commissie wel actiever ten uitvoer worden gelegd.
De Commissie moet ook zorgvuldig de conclusies bekijken die de heer Pesälä in naam van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft gepresenteerd. De houtverwerkingscluster vertegenwoordigt een open economische sector die concurreert op de wereldmarkt. Ik kan het daarom niet eens zijn met de amendementen van mevrouw Schierhuber en de heer Rübig die stellen dat het Directoraat-generaal Landbouw verantwoordelijk is voor de bosbouw. De landbouw is in de Europese Unie niet gewend onder de voorwaarden van een open sector te functioneren. Hetzelfde probleem geldt ook voor het amendement dat door mevrouw Ainardi is ingediend. In de door de commissie goedgekeurde tekst wordt naar mijn mening rekening gehouden met het amendement van mevrouw Flesch en niet om het minst op grond van haar eigen amendementen. De specifieke behoeften van de inhoudindustrie worden in het verslag grondig behandeld en daarom vind ik dat amendement in deze fase overbodig.
Hout is een hernieuwbare natuurlijke hulpbron. Het kan op velerlei wijze worden gebruikt, onder andere in de energie-industrie. In het verslag is het beginsel aanvaard dat bosbouwproducten pas in de eindfase van de productieketen moeten worden gebruikt om energie op te wekken, dus nadat ze niet meer op een andere manier gebruikt of hergebruikt kunnen worden. De lidstaten zijn de beste deskundigen wat betreft het beheer van hun eigen bossen. Het veelvoudig gebruik van bossen, hun betekenis als koolstofputten en het behoud ervan voor volgende generaties wordt het best bereikt door toepassing van het subsidiariteitsbeginsel en er is geen reden de bevoegdheden van de Commissie op het gebied van bossen uit te breiden. De Commissie heeft echter een belangrijke taak bij het garanderen van het concurrentievermogen van de houtverwerkende industrie. In het handelsbeleid moet ook rekening worden gehouden met de behoeften van de houtverwerkende industrie. Als de regels voor iedereen gelijk zijn, kan de Europese houtverwerkingscluster ook bij harde concurrentie succes boeken. Als de beroving van mens en natuur niet in Europa wordt getolereerd, mag men dat de anderen ook niet toestaan.
Veel vormen van houtverwerking kunnen de werkgelegenheid vooral in plattelandsgebieden verbeteren en op die manier hebben bossen ook betrekking op de Europese werkgelegenheidsstrategie. In wetenschap en onderzoek moeten voor hout nieuwe gebruiksmogelijkheden worden gevonden, bijvoorbeeld door het gebruik van gras voor cellulose kan hout voor andere doeleinden worden gebruikt. Dergelijke zaken moeten in het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek worden gestimuleerd. In de bouw kan men meer gebruik maken van hout als milieuvriendelijk en gezond materiaal. En ten slotte dit: gezonde bossen, gezonde mensen.

Pesälä
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, namens de Landbouwcommissie wil ik allereerst rapporteur Seppänen en de Industriecommissie van harte bedanken voor het goede verslag en de goede samenwerking. De Commissie heeft een verdienstelijke mededeling opgesteld over de situatie van het wereldwijde concurrentievermogen van de houtverwerkende industrie. Met dat document zijn bosbouwkwesties onderwerp van een in hoge mate noodzakelijk Europees debat geworden, wat helaas te weinig gebeurt.
De Landbouwcommissie is in hoofdlijnen tevreden met de strekking van het ontwerpverslag van de Commissie en het Parlement. Wij willen in onze eigen verklaring het belang onderstrepen van de rendabiliteit van de hele bosbouwketen, met inbegrip van het bosbeheer en de houtkap, als basis voor de grondstoffen voor de houtverwerkende industrie; de Europese duurzame bosbouw is immers nog steeds gebaseerd op de zogeheten "familiebosbouw" van 12 miljoen particuliere boseigenaren en hun activiteiten.
De internationale klimaatconferentie in Den Haag is mislukt. Als Landbouwcommissie hebben wij het proces rondom het klimaatverdrag actief gevolgd, want naar onze mening wordt er bij de evaluatie van het Protocol van Kyoto zeer weinig rekening gehouden met het belang van bossen. Bossen en alle houtproducten vormen een enorme koolstofput; hun betekenis in dat verband moet worden erkend.
In de Europese Unie is de coördinatie wat bosbouwkwesties betreft zwak. Menig directoraat-generaal behandelt zaken, maar samenhang ontbreekt. Aan de kant van het milieu is de personeelscapaciteit vergroot, maar het voor de bosbouw verantwoordelijke Directoraat-generaal Landbouw werkt net als het Directoraat-generaal Industrie met zeer weinig personeel. Ik steun daarom amendement 1 dat mevrouw Schierhuber uit naam van de PPE-DE-Fractie heeft ingediend. Ook geef ik mijn steun aan de amendementen 3 en 4 die betrekking hebben op de verklaring van de Landbouwcommissie. Onze commissie heeft ze met grote eensgezindheid goedgekeurd.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen moet ik erop wijzen dat ik een financieel belang in deze kwestie heb, of eigenlijk twee. Ik heb een belang in een houtverwerkend bedrijf in Nieuw-Zeeland, dat ik van mijn vader heb geërfd; een praktisch belang dus. Korter geleden heb ik in Finland de houtverwerkende industrie bezichtigd als gast van CEPI, de Confederation of European Paper Industries. U ziet dat de Finse rode draad in dit verslag ook bij mij doorloopt.
Ik ben verheugd over deze mededeling en over de nadruk die wordt gelegd op deze industrietak. Net als de rapporteur en andere collega' s erken ik dat de bosbouw een belangrijke sector is, belangrijk voor de economie en belangrijk voor het milieu.
Ik feliciteer de rapporteur met zijn verslag. Het verslag zelf is al een bijdrage aan het papierverbruik. In dit geval stemt dat tot tevredenheid, ook al moesten onze collega' s van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie het nog wat langer maken dan hij gewild had. Maar beter te veel discussie over bosbouw dan te weinig.
De verwijzing van de rapporteur naar telecommunicatie en de veranderingen in het communicatiewezen is interessant. Persoonlijk denk ik dat we ondanks al deze prachtige nieuwe technologie papier zullen blijven gebruiken om van te lezen, want dat is het medium waaraan de meeste mensen gewend zijn, ik in elk geval wel. We zullen natuurlijk ook hout blijven gebruiken voor alle andere doeleinden, zoals in de bouw en misschien vinden we nieuwe toepassingen. De rapporteur en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling vestigen de aandacht op het potentieel voor nieuwe gebruiksmogelijkheden van hout.
Een waarschuwing: het is niet realistisch om van de Commissie een garantie te verwachten dat de papierprijzen in Europa concurrerend zijn. Dat gaat de bevoegdheden van de commissaris te boven. Ik zie dat hij lacht, dus misschien is hij het met me eens.
De Commissie moet wel een eerlijke mededinging garanderen. Dat is het centrale punt hier, en niet het begunstigen van onze industrie. De houtverwerkende industrie is een waardevolle, duurzame industrietak, die belangrijk is voor de Europese economie en voor ons milieu. Dit verslag komt precies op het juiste moment.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris en waarde collega's, ik bedank de rapporteur voor het voor hem kenmerkende volhardende werk met betrekking tot dit verslag, dat een uitgebreid beeld geeft van het leven van de mens in een bosrijk gebied. Ons landoppervlak bestaat voor een derde uit bos en als de oostelijke buren toetreden, is er nog meer bos. De houtverwerkende industrie verschaft werk aan twee en een half miljoen mensen, wat niet niks is, en neemt zoals wij weten 10% van de industriële productie voor haar rekening.
Als wij de aan bossen verbonden hoeveelheid koolstof berekenen, moeten wij naar mijn mening ook rekening houden met de bomen die voor 1990 zijn geplant en verzorgd. Anders wordt er bij de berekening van de compensatie voor CO2-uitstoot geen rekening gehouden met het werk dat decennialang is verricht. Dan is het namelijk zo dat alleen degenen worden beloond die nu in alle haast iets proberen te planten, nadat ze eerst eeuwenlang hun bossen hebben vernietigd. Degenen die de bosaanplant decennialang goed hebben verzorgd, van bomen hebben geleefd en de tere harmonie ervan kennen, worden gestraft, omdat er lidstaten zijn waarin geen plaats meer te vinden is om bomen te planten, of het moet op het dak van het eigen huis zijn. Op grond daarvan is paragraaf 17 van het verslag van groot belang. Bossen en zeeën behoren tot de belangrijkste koolstofputten en -reservoirs en er is geconstateerd dat de koolstofopnamecapaciteit van bosbodems groter is dan van de bomen zelf. Maar, waarde collega's, wij kunnen geen zeeën laten groeien, van deze twee elementen kunnen wij alleen bossen laten groeien.
Bos is rustgevend. Het is nog steeds een grote bron voor ontspanning - naar mijn mening wint het bos het van Nintendo - en schept een ecologisch evenwicht. Hout is ook sympathiek als het dood is en je kunt er bij kou en warmte tegenaan leunen, tegen steen alleen als het warm is. Er is dus alle reden het gebruik van hout veelzijdiger te maken, vooral nu wij ons in een fase bevinden waarin de communicatie steeds meer afstand neemt van het van hout gemaakte papier. Ik stel dan ook voor dat de Commissie de ideeën over het veelvoudig gebruiken van hout bundelt in een geschikt document, omdat wij ons in de houtverwerkende industrie juist nu op de top van een golf bevinden. Nu verandert de basis voor ons handelen en worden er nieuwe toepassingen verzonnen.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ook ik wil rapporteur Seppänen bedanken voor het goede werk en de goede samenwerking in deze belangrijke zaak. Ook de Commissie komt dank toe voor het nieuwe type mededeling waarin één industriesector uitgebreid wordt belicht vanuit het oogpunt van het wereldwijde concurrentievermogen. Het verslag is in zijn huidige vorm omvattend. Bij de behandeling in de commissie werd er nog het tijdens het Portugese voorzitterschap gestelde doel aan toegevoegd dat de Europese Unie ook wat betreft de bosbouwsector de meest dynamische en concurrerende economie ter wereld moet worden.
Onze fractie steunt de standpunten in het verslag en verscheidene amendementen. Wij hebben ook zelf enkele amendementen ingediend waarvoor wij uw steun vragen. Ik wil vooral amendement 3 noemen waarin het belang van het MKB wordt benadrukt. De bosbouwsector kan met name als model voor andere sectoren dienen waar het gaat om hoe hernieuwbare natuurlijke hulpbronnen worden benut, hoe de koolstof in de lucht aan de producten wordt verbonden en hoe het verschaffen van materiaal uit de bosbouwcyclus op een voor het milieu duurzame wijze plaatsvindt en tegelijkertijd financieel haalbaar is. Het gebruik van hout in de bouw moet in dat verband nog meer naar voren worden gebracht.
Het is ook van belang de betekenis te erkennen van de bosbouw voor minder ontwikkelde regio's en vooral voor het in moeilijkheden verkerende platteland. Die betekenis is vooral merkbaar bij de werkgelegenheid. De Unie moet in de toekomst dan ook doeltreffender te werk gaan bij het ontwikkelen van onder andere kleine ondernemingen die hout als grondstof gebruiken.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd dat de rapporteur de nadruk legt op duurzame houtverwerkende industrie, inderdaad van primair belang voor de Europese Unie. De mededeling van de Commissie is echter nogal rommelig en gooit het uitgeversbedrijf, dat op kennis is gebaseerd en inhoud produceert, op een hoop met primaire houtverwerkende industrie en papierproductie. Het uitgeversbedrijf is daarover ongelukkig en verbaasd, om het voorzichtig uit te drukken. Dit is niet de manier om de Europese Unie vooruit te brengen en ook niet hoe het in de lidstaten werkt.
Het uitgeversbedrijf voelt zich miskend in zijn behoeften tegenover de expanderende IT-sector. De Commissie zou ervan beschuldigd kunnen worden dat ze liever een IT-sector zonder inhoud heeft. Commissaris, ik stel voor dat u dit probleem zorgvuldig bestudeert en deze hele taakverdeling herziet.
Ik ben het ook niet eens met paragraaf 2 van het verslag: turf is geen houtvervanger, maar een aparte brandstof/meststof. Ik weet dat hier specifieke Ierse en Finse belangen spelen, maar ik denk niet dat de turfindustrie tot de houtverwerkende industrie behoort. Het is een afzonderlijke sector, die brandstof en ook meststoffen produceert.
Wat klimaatverandering betreft: de rapporteur maakt hier enkele interessante opmerkingen. Ik ben het met hem eens dat het Protocol van Kyoto dringend moet worden ingevoerd. Dat willen we allemaal. Bossen zijn natuurlijk belangrijke opslagplaatsen van C02, maar er zijn weinig mogelijkheden voor uitbreiding in de EU, hoe welkom die ook zouden zijn. Ik begrijp echter niet wat de oceanen ermee te maken hebben. Oceanen bestaan al sinds onheuglijke tijden, dat heeft niets te maken met onze huidige problemen met klimaatverandering. Ik ben het dus eens met de andere collega' s en begrijp niet wat deze paragraaf in het verslag doet.
Tot slot zou de papierindustrie iets moeten doen aan de gevolgen van de milieuvervuiling die ze heeft veroorzaakt. Ook is het belangrijk onderzoek te doen naar monopolies in de papiersector, vooral naar kartels in de kringloopsector.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag kort wijzen op het belang van de bosbouw voor plattelandsontwikkeling en voor familielandbouwbedrijven. De Europese landbouw zal altijd cruciaal blijven voor de voorspoed van Europese plattelandseconomieën. Sterker nog, het is de belangrijkste economische activiteit.
Desondanks kunnen veel boeren vanwege de productiebeperkingen hun inkomen uit landbouw niet vergroten. Daarom zijn alternatieve inkomstenbronnen essentieel om de plattelandsbevolking te laten profiteren van de economische groei. We hebben gezien hoe succesvol programma' s voor plattelandsontwikkeling zijn, met inbegrip van LEADER en andere activiteiten. Die hebben broodnodige werkgelegenheid geschapen in het midden- en kleinbedrijf op het Europese platteland. Bosbouw biedt boeren echter een constructieve en milieuvriendelijke mogelijkheid om hun inkomen aan te vullen.
In het nationale ontwikkelingsplan voor 2000-2006 van de Ierse regering wordt in totaal een bedrag van IEP 580 miljoen uitgetrokken voor bosbouwactiviteiten. Dat wordt ten dele gefinancierd onder het gemeenschappelijke landbouwprogramma voor plattelandsontwikkeling, dat een programma ondersteunt waarin voor de duur van het plan meer dan 20.000 ha bos per jaar wordt aangeplant in Ierland. De nadruk zal liggen op bosbouw door boerderijen, met subsidies, aanplant en onderhoud, evenals inkomensondersteuning. Naast de steun en de maatregelen van het GLB is via het regionale operationele programma een bedrag van IEP 80 miljoen ter beschikking gesteld voor investeringen in oogstmachines, bospaden en algemene verbeteringen van de bossen.
Wat het operationele programma van de EU voor bosbouw en de royale kredieten voor bebossing betreft, is het cruciaal dat het resultaat van deze investering een kwalitatief hoogstaand, duurzaam bos is, dat op termijn rendement oplevert voor zowel de individuele boer als de gemeenschap.
Bomen zijn betrekkelijk veerkrachtig, zodat het gevaar bestaat dat nieuwe bossen in de eerste jaren worden verwaarloosd. Dat moeten we voorkomen als de Europese bosbouw in de toekomst de uitdaging van kwaliteit en concurrentievermogen aan moet kunnen.
In breder perspectief zou het Parlement zich moeten realiseren dat de tropische oerwouden ernstig worden bedreigd: elk jaar verdwijnt 15 miljoen hectare bos. Er wordt niet voldoende onderzoek gedaan naar het kweken van tropisch hardhout. Het Europees Instituut voor Bosbouw levert een belangrijke bijdrage met het aanplanten van nieuwe tropische bossen en onderzoek. Als we duurzaamheid serieus nemen, moeten we deze problemen in een vroeg stadium aanpakken.

Mathieu
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, de mededeling van de Commissie betreft een uiterst actuele zaak, gezien de onverminderd zorgelijke situatie waarin de houtverwerkende industrie zich bevindt sinds de stormen van december 1999. Er is dan ook alle reden een benadering toe te juichen waarin een ruimere uitleg wordt gegeven aan de begrippen industrieel beleid en communautaire bosbouwstrategie. Het is uiteraard een goede zaak dat er gesproken wordt over concurrentievermogen op een moment dat er sprake is van hevige concurrentie op de wereldmarkt. Het valt ook toe te juichen dat er gewezen wordt op de uitdagingen die ons te wachten staan op het terrein van de uitbreiding en de hervorming van de landbouwsector, waarbij de erkenning van de diversiteit en de multifunctionaliteit van de bossen centraal staat.
Toch neem ik de vrijheid de heer Seppänen te zeggen dat ik enigszins teleurgesteld ben over zijn verslag, omdat daarin de concurrentiepositie van de houtverwerkende industrie vanuit een mijns inziens te beperkte invalshoek benaderd wordt. De heer Seppänen wekt helaas de indruk de bossen uitsluitend te beschouwen als industriële productie-eenheden, gebaseerd op intensieve monoculturen die om de dertig jaar vervangen moeten worden.
Tijdens een bezoek aan Finland heb ik onlangs met eigen ogen deze vorm van intensieve bosbouw kunnen zien. Deze monocultuur is voor de papierindustrie onmisbaar en dient dan ook bevorderd te worden. Toch denk ik, mijnheer Seppänen, dat de rijkdom van Europa nu juist gelegen is in de diversiteit van de bossen. En al blijf ik ervan overtuigd dat uw benadering van de bosbouw voor de Scandinavische landen de juiste is, toch meen ik dat in dit verslag ook de bossen in aanmerking genomen hadden moeten worden waarvoor behoud van de biodiversiteit van belang is, zoals bijvoorbeeld in Frankrijk. Evenzo had er ook aandacht besteed moeten worden aan de aanverwante industrieën buiten de papierindustrie. Mijns inziens is in het verslag alles wat met timmerhout te maken heeft te weinig aan bod gekomen, en dat geldt ook voor andersoortige bouwmaterialen van hout die in andere delen van Europa gefabriceerd worden.
Afsluitend zou ik willen zeggen dat wij onze steun zullen verlenen aan dit verslag, omdat de benadering die erin naar voren komt zonder meer de moeite waard is. Tevens zullen we de voortreffelijke amendementen van onze collega' s steunen, met uitzondering van amendement 5, dat wat ons betreft niet ter zake doet.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, een duurzame en rendabele bosbouw en houtindustrie zijn in veel opzichten van groot belang voor Europa.
We hoeven maar te denken aan de milieuaspecten of aan de eco-sociale en economische aspecten. Hout is als grondstof de grootste hernieuwbare energiebron in Europa. Het midden- en kleinbedrijf in deze industrietak is een grote werkgever op het platteland en zijn regionaal-politieke betekenis moet dan ook niet worden onderschat. Het is een belangrijke factor voor een multifunctionele land- en bosbouw. Samen met de houtindustrie zorgt de bosbouw voor miljoenen arbeidsplaatsen in Europa.
Wat betreft de klimaatbescherming en de doelstellingen van het Protocol van Kyoto, kan een duurzame bosbouw hier een grote bijdrage leveren. Wereldwijd gezien moeten wij onze bossen beschermen om rampen te voorkomen. Daarom ben ik de vorige spreekster erkentelijk voor haar commentaar. Ik wil met name ook wijzen op de bosreservaten in de Alpen.
Er moeten doelgerichte voorstellen worden gedaan in de bouwsector. Het gebruik van hout en houtproducten in de bouw moet worden bevorderd, en in plaats van andere bouwmaterialen moet hout vaker worden toegepast. Een ander voordeel van hout is de hoge CO2-fixatie over lange periodes. Ik steun daarom het uitgangspunt dat gerichte marketing- en reclameacties moeten worden ondernomen met het oog op de bewustmaking van de consument van de mogelijkheden van houtproducten. Informatie en advies over de voordelen moeten in heel Europa worden gegeven.
Ik kom niet op voor een gemeenschappelijk bosbeleid, maar voor een gemeenschappelijke bosbouwstrategie in Europa. De Commissie heeft daarbij een coördinerende taak. Alle facetten van de bosbouwsector moeten in een directoraat-generaal - praktisch gezien in het Directoraat-generaal Landbouw - worden gecoördineerd. Voldoende personeel is eveneens nodig om de vele taken te kunnen vervullen. Zonder bosbouw is er geen houtindustrie. Daarom hoop ik dat het Parlement deze logica volgt en de amendementen 1 en 2 aanneemt.

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben blij en niet blij met het verslag-Seppänen. Het bevat zo ongeveer alle belangrijke informatie over het onderwerp bos en gevolgen voor de houtverwerkende industrie, en veel ervan klopt ook.
Toch wil ik de aandacht vestigen op een paar aspecten. Allereerst ontbreekt mijns inziens een verwijzing naar de dramatische ontwikkelingen in deze sector als het gaat om fusies en bedrijfsovernames. We zien momenteel bij de papierverwerkende industrie dat steeds meer bedrijven gaan samenwerken, omdat ze denken dan concurrerend te kunnen blijven. Waar ik mij zorgen over maak, is dat wij in Europa, dat hopelijk één wordt, in toenemende mate te maken kunnen krijgen met toestanden zoals in Canada of in andere landen. Hier is de druk op bedrijven zo groot geworden dat bossen gewoon op een verschrikkelijke manier worden geëxploiteerd. Ik hoop dat de Commissie hiervoor heldere voorstellen zal uitwerken, mogelijkerwijze zelfs in de vorm van richtlijnen.
Met betrekking tot het milieu hoeven wij onszelf niets wijs te maken. Negen jaar na Rio zijn wij nog lang niet zover dat wij de toen overeengekomen duurzame omgang met energiebronnen in een zinvol beleid hebben omgezet. Wij zullen ons er op lange termijn waarschijnlijk op moeten instellen dat wij met onze noordelijke bossen moeten opvangen wat in de Derde Wereld om wat voor reden dan ook niet door het tropisch regenwoud wordt geleverd. De rol van het bos zal in de toekomst daarom met name te maken hebben met milieubehoud. En dat brengt mij tot het derde punt, Internet.
Ik hoop persoonlijk van harte dat het visioen van een papierloos kantoor of wellicht zelfs van een papierloos Parlement door de mogelijkheden van Internet niet op spottende reacties stuit, maar ooit werkelijkheid zal zijn. Dit zou weliswaar negatieve gevolgen hebben voor de werkgelegenheid in de industrie, maar toch ecologisch zinvol zijn. Dit was mijn laatste punt.
Samenvattend kan ik zeggen dat het verslag bij lezing een negatieve indruk geeft. Er wordt teveel de nadruk gelegd op bestaande industrieën en de indruk wordt een beetje gewekt dat we proberen iets te beschermen wat eigenlijk niet meer beschermd kan worden. Dat doet mij denken aan de staalindustrie.
Subsidies in deze sector lijken mij niet zinvol. Heel goed vind ik het uitgangspunt in amendement 3 om het midden- en kleinbedrijf te steunen. Eveneens belangrijk is dat wij met betrekking tot deze nieuwe ontwikkeling in de industrie nadenken over kartelkwesties.

Flesch
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot de heer Chichester heb ik geen banden met Finland, de rode draad in dit verslag, al heb ik bij de Commissie wel gewerkt onder de leiding van commissaris Liikanen, en altijd met veel plezier. Mijnheer de Voorzitter, ik zou de Commissie willen bedanken voor haar mededeling over de houtverwerkende en aanverwante industrie en de rapporteur behalve mijn complimenten ook mijn dank willen overbrengen voor het feit dat hij ingestemd heeft met een aantal van de amendementen die ik in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heb ingediend, ook al vindt hij amendement 5 van mijn hand nu overbodig.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou me willen beperken tot één enkele vraag, die juist met amendement 5 samenhangt en betrekking heeft op de wijze waarop door de diensten van de Commissie aangekeken wordt tegen de uitgeverssector. Via de pers heb ik vernomen dat commissaris Wallström in november 2000 toegegeven heeft dat de uitgeverssector niet beschouwd dient te worden als een aanverwante sector van de houtverwerkende industrie, zoals misschien aangenomen zou kunnen worden op grond van de positie die deze bedrijfstak thans inneemt binnen de Europese Commissie. Is dat tevens de opvatting van de Commissie? En als dat zo is, wat zijn in dit verband dan de plannen van de Commissie voor de toekomst?

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, hout is een hernieuwbare grondstof, een bouwmateriaal met toekomst. Hout groeit bij, hout verrot en wordt opgenomen in de kringloop van de natuur. Daarom moeten we bij het zesde kaderprogramma voor onderzoek hout niet over het hoofd zien, maar aan hout intensief aandacht besteden, met name op het gebied van de biotechnologie. Ik denk dat hout in de toekomst van groter belang voor ons zal zijn dan tot dusverre het geval was.
Aangezien hout ook internationaal heel intensief gebruikt wordt in de bouwsector, staat de houtindustrie voor talrijke problemen. Zij wordt namelijk geconfronteerd met een zeer groot aantal technische handelsbelemmeringen, tal van nationale normen en keuringen en deels ook bureaucratische keurings-, bewakings- en certificatie-eisen. Hier moet de Europese Commissie gebruikmaken van SLIM. Misschien is de sector hout ook geschikt om modelprocedures - wellicht ook BEST - op te zetten.
Ik wil Hans-Peter Martin bedanken, want aan de ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf is natuurlijk veel gelegen. Hiervoor is de Commissie een belangrijke partner.
Het gaat echter ook om een aanpassing van de bouwwetgeving en -bepalingen, want met name de brandvoorschriften zijn in Europa heel verschillend. Wij denken dat het de hoogste tijd is om een richtlijn voor bouwproducten uit te vaardigen. Deze richtlijn maakt belangrijke stappen voor de marketing van hout mogelijk.
Wat betreft de wereldhandel wil ik benadrukken dat Japan zeer restrictieve voorschriften heeft op dit gebied. Wij moeten hierover ook discussiëren, omdat hout tenslotte niet alleen een grondstof en bouwmateriaal is, maar ook een belangrijke rol zal gaan spelen in de biotechnologie. Daarom willen wij nu juist de kleine biomassakrachtcentrales subsidiëren. Deze leveren een grote bijdrage aan de onafhankelijkheid van de energievoorziening van Europa, en ook hier zal hout in de toekomst een factor van belang zijn.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie en rapporteur Seppänen bedanken. Als lid van de Milieucommissie ben ik vooral enthousiast over hoe men er in het verslag in geslaagd is rekening te houden met de ecologische en gedeeltelijk zelfs de sociaal-economische criteria voor een op de markt opererende sector.
Zelf wil ik het in paragraaf 2 van het verslag behandelde turf naar voren brengen. In het verslag wordt geëist dat de turfindustrie in de houtverwerkingscluster moet worden opgenomen. Die eis is zeer terecht. Met het oog op het Europees energiebeleid ondersteunt dat de uitvoering van verscheidene doelstellingen die de Unie nastreeft en die zij zojuist in haar Groenboek over energie kenbaar heeft gemaakt. Turf versterkt de op alarmerende wijze afnemende zorgzekerheid en zelfvoorziening met betrekking tot energie, bevordert warmtekrachtkoppeling en brengt synergievoordelen met zich mee met betrekking tot het voor energiedoeleinden gebruiken van hout en turf. Aangezien turf jaarlijks groeit, is het duidelijk ook een hernieuwbare energiebron. Turf heeft verder veel goede effecten op veel regionale zaken en de werkgelegenheid.
Al met al kan turf beter worden vergeleken met hout en niet met bijvoorbeeld kolen waarbij turf nu in strijd met de feiten in de Europese classificatie wordt ingedeeld. De hernieuwbaarheid van turf is een onweerlegbaar biologisch feit. Er ontstaat voortdurend nieuwe turf door de assimilatie van moerasplanten en door afvalproductie. Het ontstaan ervan is in de grond genomen precies hetzelfde als bij andere plantaardige biomassa's zoals hout. De benodigde tijd is wel langer. Volgens een recent onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek moet turf worden onderscheiden van fossiele brandstoffen die in miljoenen jaren worden gevormd. Naar de manier van ontstaan en de hernieuwbaarheid ervan moet turf worden ingedeeld bij biomassabrandstoffen, maar aangezien turf aanzienlijk langzamer hernieuwt, moet daarvoor een nieuwe, derde categorie tussen de fossiele en snel hernieuwbare energiebronnen in worden gecreëerd. Dat is de categorie van de langzaam hernieuwbare biomassabrandstoffen.
Door het verbranden van turf komen er net als bij houtverbranding ontegenzeglijk broeikasgassen in de atmosfeer. In het Protocol van Kyoto worden emissies door het verbranden van hout niet tot de emissiedruk van een land gerekend, omdat de koolstof verbonden aan hout ook vrijkomt als de boom verrot. Er zijn de afgelopen jaren ook onderzoeken gepubliceerd over het koolstofgehalte en de gascirculatie van veenmoerassen en op grond van de resultaten daarvan zou het goed zijn als de uitstoot bij het verbranden van turf opnieuw wordt bepaald waarbij rekening wordt gehouden met de totale gasgehaltes van moerassen.
Als men het over turf heeft, is het goed op de kwantiteit te wijzen. Het oppervlak dat voor energie wordt gebruikt, is zeer klein in vergelijking met het veengebied dat wordt gebruikt voor de bos- en landbouw. In minder dan 1 promille van de totale noordelijke turfgebieden wordt turf gestoken. Het huishoudelijk gebruik van turf is echter belangrijk in de gebieden met veel veengronden. Bijvoorbeeld in Finland wordt jaarlijks minder dan de helft van de jaarlijkse groei van turf gebruikt. Het kapitaal wordt dus niet aangeraakt, omdat de groei ervan al voldoende is.
In het verslag wordt de Commissie aangespoord de coördinatie en samenhang van de sectoriële communautaire maatregelen die van invloed zijn op de houtverwerkingscluster te versterken om het concurrentievermogen te verbeteren. Vooral de behoefte aan coördinatie en samenhang lijkt geschikt te zijn voor turf en een belangrijke stap in die richting is het veranderen van de classificatie en status, zodat die overeenkomen met de ware aard ervan.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik alle leden van het Parlement en vooral rapporteur Esko Seppänen bedanken voor het verdienstelijke verslag. De Commissie verwelkomt het verslag en de ontwerpresolutie met tevredenheid. Ze komen overeen met de standpunten van de Commissie. Het verslag is zeer uitvoerig en behandelt de talrijke materiële en immateriële factoren die van invloed zijn op het concurrentievermogen van de houtverwerkende industrie. Wij zijn het vooral met u eens dat immateriële factoren zoals vakkundigheid, innovaties en onderzoek en ontwikkeling de hoekstenen zijn van de concurrentiepositie van de Europese industrie. Een van de belangrijkste prioriteiten is juist het garanderen van het hoge niveau van vakkundigheid.
Ik wil allereerst met enkele woorden duidelijk maken hoe belangrijk deze industriesector is. Zijn aandeel in de totale Europese industriële productie bedraagt 10%, gemeten naar zowel de toegevoegde waarde van de productie als naar het aantal arbeidsplaatsen. Het is goed te beseffen dat maar liefst 12 miljoen particuliere boseigenaren hout aan de industrie leveren en dat die industrietak overal in de Europese Unie aanwezig is. Die industrie bevindt zich vaak in de periferie waar ze de industriële bedrijvigheid, de werkgelegenheid en de infrastructuur in stand helpt te houden. De vijf hoofdsectoren van de industrie vormen een van de grootste industriesectoren in de Europese Unie. De productiewaarde ervan bedraagt meer dan 300 miljard euro en de toegevoegde waarde 110 miljard euro. Ze biedt direct werk aan 2,5 miljoen mensen en indirect aan veel meer.
In de mededeling van de Commissie over het concurrentievermogen van de houtverwerkende en aanverwante industrie wordt die industriesector op een nieuwe manier bekeken, namelijk als cluster waarin het prestatievermogen van elke sector van invloed is op het prestatievermogen van de andere sectoren. In een dergelijk groepsonderzoek blijft de analyse van afzonderlijke sectoren achter, maar kunnen de kwesties uit een breder oogpunt worden bekeken. De mededeling biedt een uitgangspunt voor de voortdurende evaluatie van de factoren die van invloed zijn op het concurrentievermogen van de betrokken industrie. De Commissie heeft daarom aan aantal sectoriële onderzoeken naar de houtverwerkende en aanverwante industrie verricht. De onderzoeken met betrekking tot de grafische en mechanische industrie zijn al gepubliceerd. Bovendien heeft de Commissie als voortzetting van de onderhavige mededeling twee kanalen voor de behandeling van verschillende kwesties ingesteld. Het ene is het Raadgevend Comité voor de bosbouw en de houtverwerkende industrie dat in 1997 opnieuw met zijn werkzaamheden is begonnen en de andere het forum voor de houtverwerkende en aanverwante industrie. Dat forum heeft een belangrijke rol, omdat het een systematische analyse van de belangrijkste kwesties en een doeltreffende wisselwerking tussen bedrijven, industriële organisaties en andere partijen mogelijk maakt. Aan het forum nemen ook vertegenwoordigers deel van de communautaire instellingen, zoals het Parlement en de Commissie, en van de lidstaten.
Het eerste forum werd begin september hier in Straatsburg op hoog niveau georganiseerd en ik kan zeggen dat rapporteur Seppänen ook aan dat forum heeft deelgenomen. Daar werd ook gedebatteerd over zaken met betrekking tot de uitgeverijsector die mevrouw Flesch heeft genoemd: de elektronische handel, het industrieel recht en het auteursrecht. Het volgende forum wordt in juni in Stockholm gehouden. Dan houdt men zich vooral bezig met de vraag hoe de houtverwerkende industrie en de aanverwante industrie van hun kant de duurzame ontwikkeling kunnen bevorderen en hun inzet in de milieubescherming kunnen optimaliseren in elke fase van de houtcyclus, van het bos tot aan de eindproducten.
Het wordt steeds belangrijker rekening te houden met duurzame ontwikkeling. In juni wordt de Top van Gotenburg gehouden waarop belangrijke besluiten op dat gebied worden genomen. De houtverwerkende industrie is een van de sectoren waarin alle economische, maatschappelijke en ecologische deelfactoren van de duurzame ontwikkeling sterk van elkaar afhankelijk zijn. De houtverwerkende industrie gebruikt hernieuwbare grondstoffen en de modernste methodes voor hergebruik en het terugwinnen van energie, zodat haar bijdrage van zeer groot belang voor de duurzame ontwikkeling kan zijn.
Op de vraag van mevrouw Flesch wil ik het volgende antwoorden: wij begrijpen goed dat de uitgeverijsector vandaag de dag nogal verschilt van de eigenlijke houtverwerkende industrie. De sector omvat veel meer dan de productie gebaseerd op papier. Het probleem in de Commissie was dat in het afgelopen jaar de capaciteit van het Directoraat-generaal Ondernemingsbeleid met 20% is verminderd. Er zijn bij ons al met al 210 personen ontslagen. Wij hebben afdelingen en bureaus moeten samenvoegen. Ik ben toch bereid deze zaak nu opnieuw ter sprake te brengen, vooral waar het gaat om de vraag bij welke sectoren de uitgeverijsector het beste geplaatst kan worden. Ik zal na dit debat contact hebben met vertegenwoordigers uit die sector.
Ik wil de heer Seppänen nogmaals bedanken voor het uitstekende verslag en de andere leden voor hun bijdrage aan dat werk.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt straks plaats.

Ferri
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een verzoek aan u en aan het Parlement. De behandeling van mijn verslag, dat voor vanmorgen op de agenda stond, is uitgesteld tot vanmiddag, samen met de stemming. Helaas kan ik dan niet aanwezig zijn. Daarom zou ik u dankbaar zijn als de behandeling tot de volgende vergaderperiode werd uitgesteld.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, dit is precies waar wij bang voor waren toen de vergadering van vrijdag werd afgeschaft: dat we dan ook op donderdagmiddag niet meer kunnen werken.

De Voorzitter
Mevrouw Pack, u zult begrijpen dat het niet aan de Voorzitter is om commentaar te leveren op die opmerking. Het enige wat ik kan zeggen over het onderhavige geval is dat het verslag van de heer Ferri ingeschreven stond voor vanochtend, maar dat we geen tijd hebben gehad het te behandelen. De heer Ferri kan vanmiddag niet aanwezig zijn om zijn verslag in te leiden. Indien er geen bezwaren zijn, kunnen we mijns inziens gehoor geven aan zijn wens dit verslag uit te stellen, omdat het verslag niet op het geplande tijdstip behandeld is en de rapporteur zelf niet aanwezig kan zijn vanmiddag.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, als u genade voor recht laat gelden, vinden wij dat goed. Ik wil mij echter aansluiten bij het principiële bezwaar van mevrouw Pack: als wij de vergaderperiode inkorten, is het ridicuul dat wij niet over verslagen stemmen, omdat de rapporteurs donderdagavond niet meer aanwezig zijn! Wij gaan akkoord met de aanpak van vandaag. Ik wil echter nogmaals verzoeken erop te wijzen - en dit geldt ook voor de voorzitters van de parlementaire commissies - dat ieders aanwezigheid tot en met donderdagavond gewaarborgd moet zijn.

De Voorzitter
Mijnheer Swoboda, ik ben het geheel met u eens. Als het verslag van de heer Ferri niet voor vanochtend ingeschreven had gestaan, had ik dit voorstel ook niet kunnen doen.

Gillig
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, ik kan de opmerkingen van mevrouw Pack en de heer Swoboda volledig onderschrijven, maar ik denk dat het schuiven met de geplande tijden ook voortkomt uit wat ik een slechte planning van de agenda zou willen noemen. We kunnen de vastgestelde tijden nooit in acht nemen; steeds weer moeten we de behandeling van verslagen uitstellen. Ik denk dat dit samenhangt met een gebrek aan planning, en misschien moeten we in een aantal opzichten ook eens kritisch kijken naar het functioneren van ons Parlement. Maar de hoofdoorzaak van al deze problemen is volgens mij de beperking van de vergaderperiode tot vier dagen. Als we nog slechts drie en een halve dag beschikbaar hebben voor de plenaire debatten, zijn het er binnen de kortste keren nog maar twee. Maar waartoe komen wij dan nog bijeen, hier, in dit Parlement? Het is toch van belang dat alle afgevaardigden hier laten zien dat ze hun werk als volksvertegenwoordiger serieus nemen. Mijns inziens moeten we ons die vraag wederom stellen.

Van Hulten
Mevrouw de Voorzitter, ik wil hier twee punten kort behandelen. Ten eerste horen we nu al de hele week discussies over de beslissing om de vrijdag af te schaffen. Welke beslissing er ook is genomen en hoe we daarbij ook gestemd hebben, het was een democratische beslissing genomen door het Parlement en de volgende gelegenheid om die ter discussie te stellen is bij de vaststelling van de kalender voor 2002. Het is niet democratisch om er steeds weer op terug te komen.
In de tweede plaats, uit de agenda voor deze week blijkt dat de maandagavond vrij was. Misschien kunnen we onze tijd beter indelen en de maandagavond voor beraadslagingen gebruiken, dan zijn we op donderdagmiddag allemaal klaar, kunnen we naar huis en op vrijdag onze eigen zaken regelen.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik behoor tot degenen die er in het geheel niet van verdacht kunnen worden de afschaffing van de vrijdag toe te juichen. Ik kan dan ook met een gerust hart zeggen dat ik vind dat we in dit soort situaties enige soepelheid moeten kunnen opbrengen, nu, maar ook in de toekomst. Het gaat hier om een verzoek om uitstel van een verslag dat gepland staat voor donderdag laat in de middag, terwijl degene die het verslag moet inleiden 2000 kilometer moet reizen om thuis te kunnen komen. Als hij de enige mogelijkheid om op donderdag terug te vliegen, op donderdagmiddag, moet laten lopen, moet hij tot vrijdagavond wachten alvorens naar huis te kunnen terugkeren. Maar ik vond en vind de beslissing die geleid heeft tot de vervelende situatie waarin we ons nu bevinden onverantwoord; we moeten de komende maanden maar proberen er zo goed mogelijk mee om te gaan.

De Voorzitter
Het gaat niet aan nu een debat te voeren over die kwestie.

Doyle
Mevrouw de Voorzitter, in verband met de vierdaagse week is er een kinderziekte opgedoken met het vervoer. Tot december dit jaar zijn er geen plaatsen meer beschikbaar op de vlucht van Straatsburg naar Brussel van 16.30 uur op donderdag. Daardoor moet een groot deel van ons personeel en de persvoorlichters op donderdag al met de vlucht van 12.30 uur naar huis. Dat kan niet. Kunt u contact opnemen met de autoriteiten en vragen of ze op donderdagavond extra vluchten naar Brussel kunnen inroosteren, zodat ons personeel donderdag de hele dag kan blijven?

De Voorzitter
Mevrouw Doyle, nu u deze kwestie aankaart kan ik u zeggen dat het gemeentebestuur van Straatsburg de heer Ries belast heeft met de behandeling van deze kwestie en andere problemen die zich mogelijk nog zullen voordoen. Ik heb deze week een langdurig onderhoud gehad met de heer Ries en op mijn initiatief hebben we juist over deze problemen, die me zeer ter harte gaan, uitvoerig gesproken. Overigens is dit geen zaak van één bepaald land, maar zijn het problemen waarmee praktisch alle collega' s in dit Parlement te maken hebben.

Bordes
Mevrouw de Voorzitter, het Parlement heeft ingestemd met de beperking van de vergaderperiode te Straatsburg tot vier dagen, hetgeen een beperking van het aantal werkdagen inhoudt voor het ondersteunend personeel. Wij vinden echter dat deze mensen daarvan geen financieel nadeel mogen ondervinden...

De Voorzitter
Het gaat hier niet om een voorstel van orde, mevrouw Bordes.

STEMMING
Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, in het vliegtuig van Milaan naar Straatsburg heb ik een praatje gemaakt met de piloot in de cockpit, zoals ik wel vaker doe. Die heeft me alle problemen met de werktijden, zijn salaris en ook met de pensioenen uitgelegd. Ik heb hem gerustgesteld en gezegd dat in het Europees Parlement niet alleen over technische voorschriften, maar ook over administratieve procedures in de burgerluchtvaart zou worden gesproken, waaronder de regeling van de diensttijden van het luchtvaartpersoneel, en dat ik zou voorstellen dat men bij de lidstaten zou aandringen op hogere en vervroegde pensioenen voor piloten. Zij zijn immers heel belangrijk voor onze veiligheid.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mevrouw de Voorzitter, afgelopen maandag heb ik het woord gevoerd om de geachte afgevaardigden van dit Parlement op de hoogte te stellen van de recente beslissing van de Spaanse regering om veertien folteraars gratie te verlenen. In geen enkele ontwerpresolutie over de mensenrechten wordt een woord vuil gemaakt aan het Koninkrijk Spanje, hoewel heel veel landen bij name worden genoemd.
Dat is betreurenswaardig, want de gratie van de Spaanse regering is verleend om folteraars onschendbaarheid te garanderen en om marteling als fundamentele praktijk in haar onderdrukkingsstrategie te handhaven.
Het Parlement heeft opnieuw zijn goedkeuring gehecht aan hypocrisie op het vlak van de mensenrechten.
Commissie voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties te Genève

Alavanos
De liberalisering van de luchtvaartsector en de keiharde mededinging tussen de luchtvaartmaatschappijen hebben aanzienlijke problemen veroorzaakt voor de veiligheid van vliegtuigen. De veiligheidsvoorschriften voor passagiersvliegtuigen zijn afgezwakt. Daarom is het belangrijk dat de bedrijfsvereisten voor commerciële luchtvaartmaatschappijen worden geharmoniseerd. Alleen op die manier kan men een hoog en door mededinging niet te ondermijnen veiligheidsniveau waarborgen.
Zowel de Vervoerscommissie als de rapporteur hebben de voorstellen van de Commissie verbeterd. Verder is belangrijk dat, voor het geval de betrokken maatschappijen zelf niet met bepaalde voorstellen komen voor algemeen aanvaardbare voorschriften, het Europees Parlement het initiatief neemt en uiterlijk tot 1 mei 2001 voorstellen doet voor vliegtijden, diensturen en de overige vereisten in verband met het cockpit- en cabinepersoneel. Daarbij zal rekening worden gehouden met de behoeften van de werknemers en de veiligheidsvereisten.
Wij komen daar trouwens niet onderuit, daar de Commissie helaas door de knieën is gegaan voor de luchtvaartmaatschappijen en in haar document geen enkel voorstel heeft gedaan voor de beperking van het aantal vlieguren.

Bordes, Cauquil en Laguiller
De enige reden waarom wij een stem hebben uitgebracht voor deze gezamenlijke ontwerpresolutie is het feit dat daarin stelling wordt genomen ten gunste van de afschaffing van de doodstraf en dat er enkele elementaire beginselen in genoemd worden met betrekking tot de gelijke kansen voor vrouwen, de behandeling van kinderen en de bestrijding van rassendiscriminatie.
Maar al wordt in de resolutie een aantal landen genoemd waar de mensenrechten inderdaad op veel of zelfs alle gebieden geschonden worden - Tibet, China, Afghanistan, Papoea Nieuw-Guinea of Tsjetsjenië -, er wordt met geen woord gesproken over de grootmachten, met name in de Europese Unie, die, zo ze de mensenrechten al niet schenden op hun eigen grondgebied, zich in ieder geval schuldig maken aan mensenrechtenschendingen in hun voormalige koloniën, hetzij rechtstreeks hetzij door dictatoriale regimes te steunen die zich aan mensenrechten in het geheel niets gelegen laten liggen.
Wanneer de roep om bescherming van de mensenrechten afkomstig is van mensen die zelf slachtoffer zijn van mensenrechtenschendingen of van organisaties die zich serieus inspannen om de pijn van de onderdrukking te verlichten, in ieder geval op de gebieden waarop ze actief zijn, dan verklaren wij ons zonder meer solidair. Maar wanneer de grote mogendheden - en de politieke vertegenwoordigers daarvan - die verantwoordelijk zijn voor de uitbuiting en onderdrukking van het overgrote deel van de wereldbevolking spreken over mensenrechten, gaat het over het algemeen slechts om hypocriete uitspraken waarmee al hun diplomatieke en militaire daden in tegenspraak zijn. Achter de bekende "redenen van staatsveiligheid" gaan meestal de laag-bij-de-grondse belangen schuil van grote financiële concerns die geen boodschap hebben aan het menselijk individu of de elementaire rechten van de mens.
Verslag-Hedkvist Petersen (A5-0381/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, nog een voorval uit het gesprek met de piloot in de cockpit van het vliegtuig van Milaan naar Straatsburg; hij heette overigens Antoine. Omdat ik bezorgd was over de veiligheid in het luchtvervoer heb ik hem gezegd: "Is het wel veilig? Komt het nooit voor dat een vlucht niet veilig is? Gebeuren er geen ongelukken?" "Wat denkt u, mijnheer Fatuzzo!" , zei de piloot, "het vliegtuig is het veiligste vervoermiddel dat er is! De meeste ongelukken gebeuren op de weg. De auto is van alle vervoermiddelen degene die de meeste doden en gewonden veroorzaakt."
Ik ben dus een groot voorstander van dit document waarmee Europa concrete maatregelen neemt om de ernstige schade als gevolg van ongelukken op de weg te beperken, en ik heb dan ook voor gestemd.

De Rossa
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd in dit debat, want de Europese Unie moet een doeltreffender manier vinden om te garanderen dat lidstaten hun toezeggingen over kwesties van leven en dood ook daadwerkelijk nakomen.
In het verslag komt naar voren dat het aantal verkeersslachtoffers in de Europese Unie in de jaren negentig met 26% is gedaald, maar in Ierland was dat slechts 13%. We hebben het op twee na hoogste ongevallencijfer in de Europese Unie en het hoogste dodencijfer in de Europese Unie.
De Nationale Veiligheidsraad heeft in augustus vorig jaar gezegd dat er wat hen betreft niets te merken was van politiek engagement om daadwerkelijk iets te doen aan de veiligheid op de weg. De organisatie schat dat van de 62.000 jongeren die in juni 2000 het afsluitende examen van de middelbare school hebben gedaan, er binnen acht jaar 1000 zullen zijn overleden als gevolg van onnodige auto-ongelukken. Dat is grotesk. De Europese Unie zou een dergelijke situatie niet mogen tolereren. Als lidstaten toezeggen maatregelen over kwesties van leven en dood in te voeren, dan moeten we manieren vinden om te zorgen dat ze zich aan die beloften houden.

Darras
Mijn complimenten aan mevrouw Hedkvist Petersen voor haar degelijke, doorwrochte en vernieuwende werk. De verkeersveiligheid is immers een serieuze zaak waarbij hypocrisie en mooipraterij - waaraan onze collega zich zeker niet schuldig maakt - uit den boze zijn.
Sommige collega' s in ons Parlement zullen dit verslag aangrijpen om te pleiten voor een versterking van het subsidiariteitsbeginsel, met de bedoeling de lidstaten de vrijheid te geven naar eigen inzicht beleidsmaatregelen vast te stellen op het gebied van de verkeersveiligheid. Ik deel echter de mening van de rapporteur, die weliswaar erkent dat de lidstaten een belangrijke rol spelen op dit terrein, maar er tegelijkertijd op wijst dat het hier om een beleidsterrein gaat waarop de bevoegdheden gelijkelijk verdeeld behoren te worden tussen de communautaire, nationale, regionale en lokale autoriteiten. De grote verschillen tussen de lidstaten, met name wat betreft de snelheidsbeperkingen en het "toegestane" alcoholpromillage in het bloed, leiden bepaald niet tot een vermindering van het aantal verkeersongevallen in Europa! (Verkeersongevallen zijn de belangrijkste doodsoorzaak van kinderen en volwassenen onder de 45 jaar in de Europese Unie).
Daarom ben ik het met de rapporteur eens dat de Commissie zich niet moet beperken tot een aanbeveling inzake het alcoholpromillage, maar daarvoor een duidelijke limiet van 0,5 mg/ml dient vast te stellen. Evenzo dient er extra steun te komen voor het EuroNCAP-programma, het Europees programma ter beoordeling van de veiligheid van nieuwe voertuigen; die steun zou met name via een ontwerprichtlijn gerealiseerd kunnen worden. En zo dienen we ook te bekijken hoe we de invloed van omgevingsfactoren op de verkeersveiligheid kunnen versterken (hetgeen er bijvoorbeeld toe zou kunnen leiden dat we de bestaande waarschuwingssystemen aan een heronderzoek onderwerpen om te zien waar we die veiliger kunnen maken).
We dienen op dit terrein allen onze verantwoordelijkheid te nemen. Dat is ook wat de rapporteur zichzelf ten doel stelt in haar initiatief, dat haar zeer tot eer strekt. Ik zal dan ook voor dit verslag stemmen.

Collins
 - (EN) Ik complimenteer mevrouw Hedkvist Petersen met haar diepgaande verslag over een onderwerp dat iedereen na aan het hart ligt. De cijfers zijn schokkend: 42.000 doden op de wegen van de EU per jaar en naar schatting 1,7 miljoen meer of minder ernstig gewonden.
Het is duidelijk dat dit probleem alleen kan worden opgelost door een gezamenlijke inspanning van de EU, de nationale en lokale autoriteiten en de vele vrijwilligersorganisaties en -initiatieven die zich met het probleem van de verkeersongevallen bezighouden.
Het aantal dodelijke ongelukken varieert sterk van land tot land: van 60 tot 243 per miljoen inwoners, met een gemiddelde in de EU van 116. In mijn eigen land, Ierland, vallen elk jaar 129 doden op de weg voor elke miljoen inwoners. Ik vind het met name verontrustend dat verkeersongevallen in de EU de belangrijkste doodsoorzaak zijn onder kinderen en personen onder de 45 jaar.
Dit is ondraaglijk. Uit de cijfers blijkt duidelijk dat het aantal dodelijke ongevallen in de hele EU drastisch kan worden teruggebracht. Het is cruciaal dat onze toezeggingen voor het redden van levens op de weg, vooral die van jonge mensen, niet alleen maar woorden blijven. Er moeten adequate middelen ter beschikking worden gesteld voor een proactief beleid op het niveau van de Unie om de lidstaten te helpen hun verkeersveiligheidscijfers te verbeteren.
Op dit moment bedraagt het budget van de Commissie voor verkeersveiligheid 8 miljoen per jaar. De Commissie moet een krachtig signaal laten uitgaan dat ze vastbesloten is het aantal verkeersslachtoffers terug te brengen. Ik doe een beroep op de Commissie het budget voor veiligheid op de weg aanzienlijk te verhogen en de lidstaten aan te sporen hetzelfde te doen.
Geld voor het terugdringen van verkeersongelukken is goed besteed. Onveilige wegen kosten de maatschappij en de lidstaten veel geld. De menselijke tragedie is onmeetbaar, maar de schade kunnen we proberen te berekenen. De berekeningen laten zien dat de economische kosten van verkeersongelukken enorm zijn: geneeskundige en eerste hulp, schade aan eigendommen en gederfde inkomsten bedragen in totaal ongeveer 100 miljard euro per jaar.
Het gaat de goede kant op. Gedurende de jaren negentig is het aantal dodelijke slachtoffers in de EU met 26% gedaald. Deze trend moeten we nu vasthouden en versterken.
Het Parlement heeft steeds gesteld dat het verbeteren van de veiligheid van alle vervoermiddelen een van de prioriteiten van het vervoersbeleid moet worden, naast het beschikbaar stellen van de nodige financiële middelen. Het aantal doden en gewonden op de Europese wegen is geen onontkoombaar gegeven. We moeten zorgen dat verbeterde verkeersveiligheid een politieke prioriteit wordt en de bijbehorende financiële middelen ter beschikking worden gesteld.

Esclopé
Iedereen is het erover eens dat het aantal verkeersongelukken in de verschillende lidstaten van de Europese Unie te hoog is en teruggedrongen moet worden, maar de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit plaatst wel kanttekeningen bij de middelen die in het verslag van mevrouw Hedkvist Petersen worden voorgesteld om dat doel te bereiken. De oplossing kan namelijk niet zijn: nog meer Europese regelgeving, nog meer geld en nog meer repressieve maatregelen. Deze mix van maatregelen wordt op uiteenlopende schaal reeds toegepast in verschillende landen en is duidelijk niet doeltreffend gebleken.
Willen we concrete positieve resultaten behalen, dan moeten we een andere weg inslaan, die gericht is op een betere afstemming van de concrete maatregelen op de specifieke kenmerken van iedere lidstaat.
Het autoverkeer is, met alles wat erbij komt kijken, vooral een kwestie van scholing, gedrag en cultuur. Wat heeft het dan voor zin te zoeken naar oplossingen die zouden moeten gelden voor geheel Europa?
Het verslag van mevrouw Hedkvist Petersen druist in onze ogen regelrecht in tegen het subsidiariteitsbeginsel. Wij trachten dat beginsel nu juist te behouden, niet op grond van onwrikbare dogma' s, maar omdat we streven naar maximale doeltreffendheid zonder afbreuk te willen doen aan individuele kenmerken, en dat komt onze bevolking alleen maar ten goede.
Hoe staat het met de tenuitvoerlegging van de echte oplossingen, oplossingen waarvoor aanzienlijke investeringen nodig zijn? Hervormingen op het gebied van opleiding (zoals verkeerslessen voor kinderen vanaf het moment dat ze leerplichtig worden, of training in het maken van een noodstop als onderdeel van autorijlessen), bevordering van de inbouw van actieve en passieve veiligheidselementen in auto' s, ook van de laagste prijsklasse, door de autoproducenten daarvoor fiscale voordelen toe te kennen of aanpassing van de infrastructuur door alle "black spots" op te ruimen - dat zijn de echte uitdagingen voor een doordacht verkeersveiligheidsbeleid. En natuurlijk komt daarbij veel meer kijken dan bij een strikt repressief beleid. Dat houdt soms niet meer in dan het uitvoeren van radarcontroles met een burgerauto van de politie - en die staat dan opgesteld aan het einde van een afrit van een volkomen lege driebaansweg!

Titley
 - (EN) Ik steun het verslag van mijn socialistische collega van harte, waarin wordt gevraagd om nieuwe maatregelen om doden in het verkeer te voorkomen en de verkeersveiligheid in Europa te bevorderen.
De ernst van het probleem blijkt uit de schokkende cijfers. Het is gewoonweg onaanvaardbaar dat in de Europese Unie elk jaar maar liefst 42.000 mensen worden gedood en 1,7 miljoen gewond raken op de weg.
De cijfers verschillen natuurlijk van land tot land: in Portugal vallen maar liefst 243 doden per miljoen inwoners, in Griekenland 212, maar in Zweden en het VK, aan het andere uiteinde van het spectrum, respectievelijk 60 en 61 per miljoen inwoners. Elk slachtoffer is er één te veel. Elk geval is een persoonlijke tragedie die een gemeenschap verscheurt.
We moeten dringend de veiligheid op de weg verbeteren met veiligheidsuitrusting in auto' s, campagnes voor het gebruik van autogordels en duidelijkere verkeersborden. De Labourregering in Groot-Brittannië loopt voorop met een campagne tegen rijden onder invloed. De levens van al onze burgers, vooral van jongeren, zijn te kostbaar om dit zomaar te laten gebeuren.
Verslag-Poli Bortone (A5-0358/2000)

Eriksson, Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Verkeersongelukken zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij kinderen en mensen jonger dan 45 jaar in de EU, waardoor het probleem een belangrijke volksgezondheidskwestie wordt. In Zweden heeft het parlement unaniem besloten tot nul dodelijke slachtoffers als algemene doelstelling voor de verkeersveiligheid. Om dit doel te kunnen bereiken, zijn er echter ook betrouwbare instrumenten nodig. Om op korte termijn het aantal dodelijke verkeersslachtoffers terug te dringen zijn er strenge verkeerscontroles nodig in de vorm van voertuigencontroles, snelheidscontroles met moderne camera's, ademtesten, het gebruik van een pupilmeter als er drugsgebruik wordt vermoed en autogordelcontroles. Om het doel nul dodelijke verkeersslachtoffers te kunnen bereiken, moet ook het aandeel van het openbaar vervoer worden vergroot ten koste van het wegverkeer.
We steunen het verslag in de eindstemming, maar wij zijn van mening dat het harmonisatiestreven ervan te ver voert. Het verslag is een initiatief van het Parlement dat als belangrijkste doel heeft harmonisatievoorstellen te eisen op EU-niveau voor de verkeersveiligheid. Wij vinden het streven naar meer verkeersveiligheid lovenswaardig, maar het is geen kwestie waarmee de EU zich moet bezighouden. Dit hoort thuis op lidstaatniveau.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, toen ik terug was op mijn plaats in het vliegtuig, heb ik een praatje gemaakt met mijn buurman, een gepensioneerde met de naam Lino Miserotti. Die zei op een gegeven moment: "Kijk, we vliegen over Düsseldorf!" Ik keek uit het raampje en ik zag de stad liggen. In de buurt daarvan staan enorme loodsen, die ook op grote hoogte nog zichtbaar zijn. "Wat zijn dat voor loodsen?" , vroeg ik aan de gepensioneerde naast mij. "Dat zijn loodsen voor vrachtwagens en treinwagons. Dat is een centrum voor intermodaal vervoer. Deze centra voor intermodaal vervoer zijn heel nuttig, want goederen kunnen in deze loodsen worden opgeslagen, zodat ze beter, sneller en goedkoper kunnen worden vervoerd." Daarom heb ik voor gestemd.

Ebner
Mevrouw de Voorzitter, ik wil meedelen dat ik voor het verslag-Poli Bortone heb gestemd, met name omdat amendement 1 is aangenomen. In dit amendement komt namelijk de bezorgdheid tot uitdrukking over de vertragingen bij de aanleg van het Trans-Europese spoorwegennet en de railcorridors. Deze problematiek is van groot belang voor het Alpengebied - waar ik vandaan kom -, vooral met het oog op de Alpenverbinding München-Verona. Wij hopen dan ook dat de Commissie door deze uitspraak van het Parlement nog meer vaart zal zetten achter de voorbereidende werkzaamheden, zodat er een oplossing komt voor deze prangende kwestie in het Alpengebied.
Verslag-Costa Paolo (A5-0345/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik reed op de autoweg tussen Bergamo en Milaan, een heel drukke autoweg, en met mij was, alweer, de gepensioneerde Lino Miserotti. We hadden het over de toltarieven voor de autoweg. Lino Miserotti zei: "Ik ben met pensioen en ik vind het terecht dat ik tol moet betalen om deze autoweg te gebruiken. Op die manier draag ik bij aan de aanleg en het onderhoud van de autoweg, een belangrijke voorziening voor het vervoer. Maar het zou goed zijn als werkenden die nog niet met pensioen zijn geen tol hoefden te betalen."
Ik heb voor dit document gestemd, maar ik stel voor dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen degenen die de straat gebruiken om naar hun werk te gaan en degenen die hem gebruiken in hun vrije tijd. De eersten zouden minder moeten betalen dan de laatsten.

Costa, Paolo
Het in de commissie goedgekeurde verslag heeft een zeer zorgvuldig getraceerde middenweg gevonden tussen degenen die het gemeenschappelijk kader voor het in rekening brengen van het gebruik van vervoersinfrastructuur snel willen uitbouwen met concrete maatregelen en degenen die menen dat de publieke opinie niet rijp is voor een dergelijke radicale herziening van de wijze waarop de samenleving betaalt voor het gebruik van haar vervoersinfrastructuur.
De rapporteur is ingenomen met de substantiële overeenstemming over de fundamentele principes in het verslag, namelijk dat de Gemeenschap bevoegd is om gemeenschappelijke methoden in te voeren voor de berekening van de vervoerskosten; dat de externe kosten opgenomen moeten worden in deze evaluaties; dat de opbrengsten gebruikt moeten worden voor de vermindering van de schade aan het milieu en de bevordering van de overstap naar minder vervuilende vervoersalternatieven; dat subsidiariteit het leidende beginsel moet zijn bij de implementatie; dat de gebruikers en vervuilers betalen in verhouding tot het gebruik; en dat er uitzonderingen moeten worden gemaakt voor minder mobiele leden van de samenleving en de plattelandsbewoners.
Om die reden kan ik, ondanks mijn sympathie voor veel van de amendementen van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie over concrete maatregelen, deze nu niet steunen, omdat zij de consensus over bovengenoemde uitgangspunten in gevaar zouden brengen en later in de loop van de implementatie van een kader voor de vervoerskostenberekening aan de orde kunnen komen.

Lang
Zoals gewoonlijk zitten er weer heel wat adders onder het gras bij een verslag van het Europees Parlement dat in eerste instantie louter goede bedoelingen lijkt te bevatten.
Ter discussie staat hier de tarifering van de vervoersinfrastructuur, maar men moet tussen de regels door lezen om te begrijpen waarover het precies gaat. En dan doemen weer die twee onvermijdelijke stokpaardjes van deze instelling op: de invoering van een milieuheffing en de oorlog tegen het wegvervoer en het autogebruik. Wat hier tussen de regels door wordt voorgesteld betekent namelijk simpelweg dat de weggebruikers, die in Europa toch al als melkkoeien beschouwd worden, voor de zoveelste keer zwaarder belast worden. En misschien is het zelfs wel de bedoeling tolheffingen in te voeren voor het gebruik van rijks- of provinciale wegen. Het is je reinste waanzin.
Wanneer de brandstofprijzen de pan uitrijzen en aan de pomp 5 of 6 maal meer betaald moet worden dan wat de brandstof kost na raffinage, simpelweg omdat de brandstofprijs voor meer dan 80% uit heffingen bestaat, dan kan toch gesteld worden dat de weggebruiker al ruimschoots betaalt voor het gebruik dat hij met zijn auto maakt van de openbare vervoersinfrastructuren. En dan laat ik alle andere heffingen die samenhangen met het autogebruik maar buiten beschouwing, want de lijst daarvan is te lang om op te noemen, en van de bedragen die ermee gemoeid zijn wordt niemand vrolijker.
Overigens dringt zich na lezing van dit verslag de vraag op wat er toch gebeurt met al ons belastinggeld. Kennelijk niets, want in Frankrijk bijvoorbeeld wordt de helft van het nationaal inkomen belast ten behoeve van de collectieve sector, maar dat leidt niet tot meer veiligheid voor de burgers, niet tot meer welzijn in de samenleving, niet tot een betere leefomgeving en ook niet tot een coherent en doeltreffend vervoersbeleid.
De overheid, de lidstaten, zouden eerst eens moeten nadenken over de wijze waarop ze ons geld besteden alvorens Brussel welke bevoegdheid dan ook toe te kennen; dat leidt slechts tot een nodeloze verslechtering van de situatie.

Vachetta
Ik onderschrijf het voorbereidend karakter van het verslag, waarin gewezen wordt op de noodzaak meer rekening te houden met de externe kosten van tarifering. Uiteraard moeten de infrastructuren grondig onderhouden en gemoderniseerd worden.
Maar op welke financieringsbronnen moet een beroep worden gedaan? In het verslag wordt benadrukt dat niets de ontwikkeling van de handel tussen de lidstaten in de weg mag staan, hetgeen betekent dat de winsten van de ondernemingen niet gebruikt mogen worden. Maar de sociale misstanden in het wegvervoer bijvoorbeeld, of het schandalige stelstel van concessies voor pompstations langs autosnelwegen, worden in het geheel niet ter discussie gesteld.
Wanneer men niet wil dat de belastingdruk toeneemt, dan betekent dat ook dat men de overheid belet in te grijpen, omdat daarmee de ijzeren wet van de vrije concurrentie overtreden zou worden. De rapporteur vindt dan ook dat "de concurrentiedistorsies tussen de lidstaten bestreden dienen te worden" . Nergens in het verslag wordt verwezen naar de overheid, die toch de taak heeft in de sociale behoeften te voorzien. Sterker nog, het enige tegenwicht voor het primaat van de vrije markt is het voorstel om voor de aanleg en het beheer van infrastructurele projecten een beroep te doen op particuliere ondernemingen.
De enige groep die het op grond van deze tekst zeker geld zal gaan kosten is dus de groep van de weggebruikers. Daarom zal ik tegen dit verslag stemmen.
Verslag-Karamanou (A5-0373/2000)

Miranda
. (PT) Wij onderschrijven enkele aspecten van dit verslag, namelijk het streven naar milieuduurzaamheid bij de ontwikkeling van de vervoersinfrastructuur, het behoud en de versterking van het recht op mobiliteit van alle burgers en de verbetering van de toegang tot vervoersdiensten die het algemeen belang dienen, ofschoon wij van mening zijn dat deze punten in de resolutie over het geheel genomen meer aandacht zouden moeten krijgen.
Wij verzetten ons echter tegen de invoering van communautaire criteria die alle gebruikers gelijk behandelen, ongeacht de lidstaat, zonder rekening te houden met de bestaande verschillen inzake infrastructuur.
Daarom kunnen wij niet voor dit verslag stemmen.

Raschhofer
De politiek moet een systeem ontwikkelen voor een duidelijk overzicht van alle kosten van vervoermiddelen. Deze resolutie is een belangrijke stap en een verzoek aan de Commissie om eindelijk concrete voorstellen op tafel te leggen.
Vervoersproblemen kunnen alleen op Europees niveau worden opgelost. Als vertegenwoordigster van een land dat wegens de Alpentransit met grote problemen heeft te kampen, verzoek ik de Unie meer aandacht te besteden aan deze kwestie. De Unie neemt nog niet genoeg verantwoordelijkheid.
Een eerlijke concurrentie onder de vervoermiddelen kan alleen plaatsvinden als ook de externe kosten worden meegerekend in de heffingen. In dit uniforme systeem moet ten behoeve van het milieu en de bevolking in elk geval rekening worden gehouden met ecologische en geografische aspecten.

Sacrédeus
Gezien de democratische principes en het subsidiariteitsbeginsel kan ik mij niet voorstellen dat de Europese Unie een eigen belastingrecht krijgt. Dit geldt ook voor het gebied van het vervoer.
De onderhavige voorstellen zouden volgens de berekeningen van de Nederlandse regering de benzineprijs met nog eens 15 % verhogen en de dieselprijs met 21 %. Daarnaast zouden treinkaartjes voor middellange en lange afstanden bijna 50 % duurder worden.
De gevolgen voor de reeds getroffen dunbevolkte provincies in Zweden, zoals Dalarna, met een aanzienlijke leegloop en bevolkingsafname, zijn zonneklaar en verwoestend.
De rapporteur wil nieuwe rijksbelastingen en EU-belastingen invoeren alsmede heffingen op wegen, spoorwegen en luchthavens, autoverzekeringen, vrachtwagens en bussen, bezine en diesel. Deze inkomsten gaan deels naar de regeringen van de lidstaten, die ze vervolgens oormerken voor investeringen in de infrastructuur en deels naar de Commissie, die ze vrij kan besteden.
Als de resolutie door het Europees Parlement en de Raad wordt aangenomen, zou de EU als een echt land een eigen direct belastingrecht krijgen. Dat is een ontwikkeling waar de Zweedse christen-democraten niet aan willen meewerken.
Ik vind het een ernstige zaak als de vervoerskosten voor mensen en goederen verhoogd worden. Het mag duidelijk zijn dat de dunbevolkte provincies hierdoor het zwaarst getroffen worden. Bovendien strookt het niet met de gemeenschappelijke Europese gedachte om het voor mensen moeilijker en duurder te maken om elkaar in de landen en over de landsgrenzen heen te ontmoeten.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, in het verslag van mevrouw Karamanou wordt veel gesproken over quota. Ik heb me onthouden van stemming. Waarom? Ik ben sinds 1983 nationaal secretaris van de Partij van de Gepensioneerden in Italië, en sinds 1983 krijg ik regelmatig te horen, hoewel ik de Partij van de Gepensioneerden vertegenwoordig: "Maar u hebt helemaal geen pensioen! U bent te jong, u hebt geen pensioen." Dat vind ik prettig, maar vaak maak ik me ongerust en denk ik bij mezelf: hoezo, kan iemand die zelf geen pensioen heeft de belangen van pensioengerechtigden niet behartigen?
Mevrouw de Voorzitter, denkt u dat ik niet in staat ben op een vastbesloten, overtuigde, volhardende manier de belangen van gepensioneerden te behartigen, ook al ben ik zelf niet gepensioneerd? Kunnen wij mannen niet net zo goed de belangen van vrouwen behartigen, ook al zijn we dan geen vrouwen? Daarom ben ik niet zo' n voorstander van quota!

Mann, Thomas
Mevrouw de Voorzitter, de meerderheid van de PPE-DE-Fractie heeft tegen het verslag-Karamanou gestemd. Dit signaal kan verkeerd worden begrepen of zelfs als polemiek tegen ons worden gebruikt. Wij zijn natuurlijk niet tegen een beleid van gelijkstelling en al helemaal niet voor een achterstelling van vrouwen. Wij zijn het eens met de principes die mevrouw Diamantopolou vanmorgen tijdens het debat heeft uiteengezet. Wij zijn voor mainstreaming in het bedrijfsleven en de openbare instellingen, in de opvoeding, de scholing en de culturele sectoren. Wij zijn voor de opbouw van politieke netwerken en voor Europese indicators, zoals een vergelijkende evaluatie van de prestaties (benchmarking). Wij zijn ook voor concrete acties en maatregelen die in de EU-lidstaten worden gerealiseerd. Dat hebben wij bewezen in de landen waarin christen-democraten en conservatieven in de regering zitten. In onze partijen zijn vrouwen aantoonbaar succesvol in leidende posities. Zo is bijvoorbeeld in Duitsland een vrouw voorzitter van mijn partij, de CDU. En in de PPE-DE-Fractie is een groot aantal nationale delegatiehoofden vrouw. Er bestaat dus geen twijfel over onze doelstelling om gelijkstelling door te zetten. Dat blijkt ook uit de toespraken van mijn collega' s en van mijzelf deze morgen.
De rapporteur, mevrouw Karamanou, en haar socialistische fractie waren echter niet bereid om onze amendementen te steunen die de vastlegging van quota in heel Europa afwijzen. In de lidstaten van de Europese Unie bestaan verschillende systemen om de deelneming van vrouwen te bevorderen. In tegenstelling tot wat het verslag hierover zegt, wordt dit niet door de regeringen, maar door de partijen vastgelegd bij het opstellen van hun lijsten. Dat moet ook zo blijven, dat is het subsidiariteitsbeginsel. Het zal dan ook zeker niet lukken mijn fractie wegens afwijzing van het verslag-Karamanou te verwijten tegen de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces te zijn. Niet alleen de richting van ideeën en initiatieven moet kloppen, mevrouw de Voorzitter, maar ook en vooral de details.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben uiteraard tegen het amendement gestemd dat is ingediend door de rechtse fracties. Die vinden het voorstel om gekozen lichamen uit ten minste 40% vrouwen en ten minste 40% mannen te laten bestaan kennelijk te ver gaan.
Wij hebben een stem uitgebracht voor deze omstreden bepaling in het verslag-Karamanou, al zijn we ervan overtuigd dat quotasystemen bepaald niet volstaan om een einde te maken aan de ongelijke behandeling waarvan vrouwen het slachtoffer zijn, niet alleen wanneer het gaat om leidinggevende functies, maar ook, en vooral, wanneer het gaat om de taken in de samenleving.

Banotti
Ik heb gestemd voor het verslag-Karamanou. Verslagen en bijdragen aan dit debat herinneren ons eraan dat onze ergste vrees op een aantal punten terecht is.
Discriminatie bestaat nog steeds, en er zijn nog steeds bevlogen vrouwen nodig om door het dichte systeem van verborgen vooroordelen te dringen en door te breken in politieke, handels- en andere organisaties.
Positieve discriminatie is nog steeds noodzakelijk - totdat er een werkelijke gelijkheid bestaat, niet alleen voor grote talenten maar ook voor minder sterke vrouwen.
Vrouwen zijn alom ondervertegenwoordigd op plekken waar besluiten worden genomen.

Alyssandrakis
Aan het begin van het derde millennium is voor de vrouw het recht op deelneming, zelfs het formele recht op deelneming, nog steeds iets waarvoor zij moet vechten. Het socialisme heeft haar dit recht daarentegen reeds aan het begin van de vorige eeuw toegekend. Voor de Communistische Partij van Griekenland is de gebrekkige deelneming van vrouwen aan de besluitvormingscentra niet enkel een kwestie van democratie, maar vooral ook een teken van maatschappelijke ongelijkheid en uitbuiting in een klassenmaatschappij. Daarom treft dit probleem bij uitstek de lagere bevolkingsklassen.
De "belangstelling" die in de resolutie wordt geuit voor meer democratie in het gezin is in feite een streven naar afschaffing van de volledige werkgelegenheid (hetgeen in de resolutie ook openlijk wordt toegegeven), en beknotting en privatisering van de sociale voorzieningen. Verder zijn, zoals is bewezen, het zogenaamde gelijkekansenbeleid en de verschillende programma' s van de EU in feite alleen maar middelen om de kapitalistische herstructurering een steuntje in de rug te geven. Daarmee beoogt men gelijke verdeling van de lasten en beperking van de sociale voorzieningen ten behoeve van het gezin. Dit gaat vooral ten laste van de lagere bevolkingsgroepen en de positie van de vrouw, die in feite alleen nog maar sterker wordt ondermijnd. Daarom zijn deze beleidsvormen en programma' s verantwoordelijk voor de niet-deelneming van vrouwen aan het openbaar leven.
De vrouw zal pas de plaats krijgen die haar zowel in het gezin als in het politiek en sociaal leven toekomt, als zij zich schaart achter de grote volksbeweging die strijdt voor afschaffing van het beleid dat verantwoordelijk is voor haar ondervertegenwoordiging. Daadwerkelijke deelneming van vrouwen kan niet worden verwezenlijkt met de vaststelling van percentages voor deelneming aan de instellingen die hun belangen schaden en tot doel hebben deeltijdwerk in te voeren, de gezondheidszorg, de sociale voorzieningen en het onderwijs te privatiseren en de arbeidstijd en de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen.
Wij zijn er tegen dat aan de partijen quota worden opgelegd voor de deelneming van vrouwen. Partijen zijn organisaties waaraan iemand vrijwillig deelneemt. Alleen zij hebben het recht besluiten te nemen over hun structuur en werkingswijze. Als men de partijen quota oplegt mengt men zich in hun interne aangelegenheden en overtreedt men de collectieve wil van een politieke organisatie.
Wij zijn niet gekant tegen bestuursmaatregelen ter bevordering van de deelneming van vrouwen aan de besluitvormingscentra, mits deze worden gecombineerd met gelijksoortige maatregelen ten behoeve van het volk. Anders zullen de hinderpalen die de deelneming van vrouwen in de weg staan niet op efficiënte wijze kunnen worden weggewerkt, en zullen dergelijke bestuursmaatregelen alleen illusies teweegbrengen en de aandacht afleiden. Wij kunnen dan ook niet akkoord gaan met afzonderlijke bestuursmaatregelen, zoals in de resolutie wordt voorgesteld.
Daarom heeft de Communistische Partij van Griekenland zich van stemming onthouden.

Vachetta
Ik zal het verslag steunen, omdat het goed is dat opnieuw de aandacht wordt gevestigd op het steeds terugkerende probleem van de deelname van vrouwen aan de politiek. Terecht wordt er in het verslag op gewezen dat onderwijs een onmisbare factor is in de strijd tegen stereotiepe verhoudingen en dat het van groot belang is kinderen vanaf het prille begin vertrouwd te maken met het idee van gelijkwaardigheid van beide seksen.
Toch ontbreken er mijns inziens twee wezenlijke elementen in het verslag. Het eerste element is van economische aard: zolang vrouwen het voornaamste slachtoffer blijven van een economisch systeem dat ze dwingt tot deeltijdwerk, bijverdiensten en armoede, zal hun deelname aan de politiek slechts een vrome wens blijven.
Het tweede element is van politieke aard. In het verslag had toch minstens voorgesteld kunnen worden een statuut voor parlementsleden in te voeren waarin bepaald wordt dat afgevaardigden na afloop van ieder mandaat vervangen moeten worden. Een dergelijke wisseling van de wacht zou bevorderlijk kunnen zijn voor de positie van vrouwen. Zo zou ook de cumulatie van mandaten volledig verboden moeten worden en zou verlenging van het mandaat tevens aan een tijdslimiet onderworpen kunnen worden.
Verslag-Seppänen (A5-0384/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, vorige week ben ik op bezoek geweest bij een gepensioneerde uit een dorpje in een vallei in de provincie Bergamo. Hij heet Giuseppe Carminati en werkt als houthakker. Hij heeft me gezegd: "Ik ben vaak alleen in de bergen, midden in de bossen, soms ' s nachts, want als we het hout bij volle maan hakken, brandt het beter in de haard" - dat vertelde hij maar ik wist het al - "en ik voel me dan erg eenzaam. Kunt u, nu het Europees Parlement heeft ingestemd met steun aan de houtverwerkende industrie, aan de Voorzitter van het Parlement namens u allemaal zeggen dat het Europees Parlement nu dichter bij me staat in mijn werk als houthakker. Ook ' s nachts, bij volle maan, heb ik het gevoel dat mevrouw Fontaine me gezelschap houdt, en dus valt het werk me minder zwaar."

Alavanos
Het verslag-Seppänen over de houtverwerkende en aanverwante industrie gaat de goede kant uit. Daarin wordt een poging gedaan door het beperkte kader van het commercieel concurrentievermogen heen te breken en de perspectieven van het Europese bos op bredere leest te schoeien en meer diepgang te geven. Hierbij moet gezorgd worden voor:
de ontwikkeling van de houtverwerkende industrie in het kader van duurzame ontwikkeling;
de hernieuwbaarheid van de natuurlijke hulpbronnen;
de uitwerking van een bosbouwstrategie en de coördinatie van de verschillende communautaire beleidsvormen die het bos beïnvloeden, en
de bevordering van onderzoek en een beter gebruik van de bosbouwproducten in de verschillende sectoren, zoals de geneeskunde.
Ik moet hier wijzen op het grote belang van het bos in het Middellandse-Zeegebied en in de Balkan. Vroeger konden talrijke gemeenschappen van het bos leven. Nu wordt het bos met uitsterven bedreigd. Daarom moeten er specifieke communautaire actieprogramma' s worden opgesteld voor het bos in het Middellandse-Zeegebied en de Balkan.

Belder
Het verslag-Seppänen heeft om meerdere redenen onze steun niet gekregen.
Zo beperken de Commissie en de rapporteur duurzaamheid in de bosbouwsector grotendeels tot vervangende aanplant bij kap. Dat is echter niet terecht. Allereerst doet de heer Seppänen op deze wijze geen recht aan de zorg voor biodiversiteit, terwijl productiebos gemakkelijk kan leiden tot monocultuur. Een verscheidenheid aan soorten bij de aanplant is dus noodzakelijk. De oerproducent vervult daarin een belangrijke rol, maar staat bij vrije marktwerking vaak onder druk. Een begrenzing van de marktwerking is derhalve nodig. Het verslag heeft daarvoor helaas weinig oog.
Ten tweede gaat het verslag onvoldoende in op de noodzaak tot emissieminimalisatie. Houtverbranding is geen duurzame energiebron, omdat CO2 en andere vervuilende stoffen vrijkomen. Er zijn duurzamer alternatieven, zoals vergassing en compostering.
Voorts is het gebruik van bossen als koolstofput voor het realiseren van de emissiedoelstellingen van Kyoto discutabel. Houtverbranding dient namelijk als koolstofbron ook te worden verrekend.
Daarbij komt dat de rapporteur het subsidiariteitsbeginsel geen recht doet als hij vraagt om communautaire actie op het gebied van onderwijs, technologie en middelen voor de Commissie.
Duurzaamheid is zowel binnen als buiten de EU een concurrentiefactor van toenemend belang. Het verdient dan ook een grotere stimulans dan de rapporteur voorstelt.
(De vergadering wordt om 12.55 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik wil graag een opmerking maken over de agenda van vanmiddag.
Vanochtend is mevrouw de Voorzitter ingegaan op het verzoek het verslag van de heer Ferri uit te stellen. Ik ben er toen mee akkoord gegaan dat het verslag over visa voor verblijf van langere duur, waarvan ik de rapporteur ben, vanmiddag om 17.30 uur behandeld zou worden. Maar sindsdien heeft zich bij mij een hele reeks collega' s gemeld om zich te verontschuldigen voor het feit dat ze aan het debat zouden deelnemen, doch vanmiddag bij het debat niet aanwezig zullen zijn. Zo heeft de heer Watson, voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, zich bij mij verontschuldigd. Hij zal er niet bij zijn vanavond, evenmin als de heer Pirker, coördinator van de Fractie van de Europese Volkspartij. Ook mevrouw Terrón i Cusi, coördinatrice van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de heer Hernández Mollar, die beiden het woord zouden voeren in het debat, zullen afwezig zijn. En voor een aantal andere collega' s geldt precies hetzelfde.
Gezien de afwezigheid van verscheidene collega' s lijkt me een echt debat over dit verslag, dat toch betrekking heeft op een van de prioriteiten van het Franse voorzitterschap, niet goed mogelijk. En in kwesties als deze, waarin het Parlement geraadpleegd dient te worden alvorens de Raad een besluit kan nemen, is een dergelijk debat nu juist van groot belang. In mijn hoedanigheid van rapporteur en namens de Fractie van de Europese Volkspartij verzoek ik u daarom, mijnheer de Voorzitter, mijn verslag uit te stellen tot een volgende vergaderperiode.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik moet u tegenspreken, beste collega Deprez. Ik heb begrip voor uw situatie, maar we hebben de agenda aan het begin van de week vastgesteld, en wat collega Ferri vanochtend al heeft gezegd, klopt niet. Hij zei dat zijn verslag vanochtend op de agenda stond. Leest u de agenda er maar op na! Daar staat dat het debat gehouden wordt van 17.30 uur tot 18.30 uur, en zijn verslag stond samen met het verslag-Deprez aan het eind van de lijst. Oftewel, het stond begin deze week al vast dat het verslag-Deprez en het verslag-Ferri vanavond behandeld en in stemming gebracht zouden worden. Ik heb mij daarop ingesteld en ik sta erop dat dit punt op de agenda gehandhaafd blijft. De Voorzitter heeft vanmiddag nog gezegd dat de stemming om 18.00 uur begint in plaats van om 18.30 uur en dat het actualiteitendebat om 17.30 uur wordt beëindigd. Dat wil zeggen dat we een half uur de tijd hebben om het onderwerp te behandelen. Ik ben vice-voorzitter van de Commissie binnenlandse zaken, en als er collega' s afwezig zijn, ben ik graag bereid om hun volledige spreektijd over te nemen en mijn standpunt over het uitstekende verslag-Deprez toe te lichten.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, dit is de aankondiging van een interventie van bijna twintig minuten tijdens het debat over het verslag-Deprez.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het dreigement van collega Posselt om twintig minuten aan één stuk door te spreken over het verslag-Deprez is een goed argument voor uitstel van het verslag. Het principiële probleem is echter een ander. De heer Posselt heeft inderdaad alles gezegd wat er te zeggen valt. Wat wij hier meemaken - daarover hebben we vanmiddag al eens gediscussieerd en ook al op maandag en dinsdag - is heel drastisch gezegd een poging om de positie van Straatsburg als zetel van het Parlement systematisch aan te tasten. Dat kan door zulke methoden.
Collega Posselt, zelfs als een twintig minuten durende toespraak van u een verrijking zou zijn - ik zou dan immers ook twintig minuten kunnen spreken, omdat van onze fractie ook niemand meer aanwezig is - blijft het een feit dat hier niet op passende wijze wordt gedebatteerd over het werk dat collega Deprez zo zorgvuldig heeft uitgevoerd. In zoverre kan ik de wens van collega Deprez begrijpen, die wil dat zijn verslag op passende wijze wordt behandeld in de plenaire vergadering, en wel op basis van de bepalingen die in de parlementaire commissie zijn opgesteld en die in de plenaire vergadering hun weerslag zouden moeten vinden. In zoverre heb ik er begrip voor dat een belangrijk verslag als dit wordt uitgesteld. Ik adviseer dan ook tegemoet te komen aan de wens van de heer Deprez.

De Voorzitter
We debatteren niet over een motie van orde: we kunnen het woord geven aan de indiener van een voorstel, een voorstander en een tegenstander. Over de woorden van de heer Deprez wil ik het volgende opmerken: mijnheer Deprez, u heeft namens uw fractie gevraagd om uitstel van de beraadslaging. Daarna hebben we de heer Posselt gehoord, die tot uw eigen fractie behoort en het niet met u eens was. Hoe dan ook, dit is een probleem van secundair belang, want artikel 146 van het Reglement voorziet niet dat over een dergelijk onderwerp nu beslist wordt. We kunnen hierover nu niet stemmen. U kunt aan het begin van het debat verzoeken, dat wil zeggen, een fractie of ten minste tweeëndertig leden kunnen dat doen, de beraadslaging tot een ander tijdstip van de werkzaamheden van het Parlement uit te stellen. Nu is dat niet mogelijk. U kunt dit voorstel, namens uw fractie, alleen bij opening van de beraadslaging om 17.30 uur indienen, niet nu.

Deprez
Neemt u me niet kwalijk, mijnheer de Voorzitter, maar dan had die regel ook toegepast moeten worden bij het verzoek om uitstel van het verslag van de heer Ferri. Als ik uw interpretatie van het Reglement goed begrijp, dan is het verslag-Ferri vanochtend dus uitgesteld terwijl dat eigenlijk niet mogelijk was. Toch is dat uitstel verleend aan de heer Ferri, en ik zie niet in waarom we nu niet hetzelfde zouden kunnen doen, nu ik om uitstel verzoek met het oog op een goed verloop van de werkzaamheden van vanmiddag. Ik vraag niet om een speciale gunst, ik zou alleen graag zien dat de procedure die vanochtend is gevolgd ook nu wordt toegepast.

De Voorzitter
Ik pas de bepaling van vanmorgen niet toe, maar artikel 146. Ik zal het u voorlezen, ondanks het applaus van de heer Ford en anderen: "Een fractie of ten minste tweeëndertig leden kunnen bij de opening van de beraadslaging over een bepaald agendapunt verzoeken de beraadslaging tot een nader aangegeven tijdstip uit te stellen. Dit voorstel wordt onmiddellijk in stemming gebracht" , dat wil zeggen niet nu maar om 17.30 uur.

ACTUALITEITENDEBAT
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Proces tegen de Rode Khmers in Cambodja
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5­0055/2001 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de wet inzake het proces van de Rode Khmer;
B5­0057/2001 van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie, over de wet inzake het proces van de Rode Khmer;
B5­0063/2001 van de leden Hautala, Maes, Gahrton en McKenna, namens de Verts/ALE-Fractie, over de wet inzake het proces van de Rode Khmer;
B5­0070/2001 van de leden Tannock en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de wet inzake het proces van de Rode Khmer;
B5­0075/2001 van de leden Randzio­Plath, Van den Berg, Corbett en Iivari, namens de PSE-Fractie, over het internationaal tribunaal in Cambodja;
B5­0080/2001 van de leden Vinci, Herman Schmid en Manisco, namens de GUE/NGL-Fractie, over de wet inzake het proces van de Rode Khmer in Cambodja.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, eindelijk is het dan zover dat er voor de leiders van het schrikbewind van de Rode Khmer een berechting voor een "internationaal" tribunaal komt. Wij zijn blij dat de volksvertegenwoordiging van Cambodja hiermee unaniem akkoord is gegaan en wensen een zo spoedig mogelijke implementatie van de genomen besluiten in het rechtsbestel.
Het is immers onverdraaglijk, zeker voor de nabestaanden van de slachtoffers, dat er nog nooit één Rode Khmer-leider voor zijn misdaden is bestraft en dat de hoofdrolspelers van weleer nog als vrije burgers in Cambodja rondlopen, om nog maar te zwijgen over de deelname van voormalige Rode Khmers in de regering.
De inhoud van het aangenomen wetsontwerp noopt ons echter tot het plaatsen van enkele kritische kanttekeningen. Na het jarenlange getouwtrek tussen de Verenigde Naties en Cambodja wordt duidelijk dat er een wankel compromis is bereikt. Precies die juridische zaken waartegen VN-experts al drie jaar geleden in een advies hun veto uitspraken, zijn opgenomen in het nu aangenomen model. Het niet vrijuitgaande bewind van het land heeft in dezen het onderste uit de kan weten te halen in de onderhandelingen.
Bedenkelijke uitlatingen van Cambodjaanse regeringsleiders wijzen op pogingen tot vertraging en trainering van een eerlijke rechtsgang. "Het leidende principe achter deze wet", aldus verantwoordelijk minister Sok An onlangs, "is de handhaving van stabiliteit en vrede in het land". Met andere woorden: voormalige Rode Khmers wier getuigenis de huidige stabiliteit van de regering van premier Hun Sen in gevaar kunnen brengen, moeten niet berecht worden. Ook koning Sihanouk neemt de onwillige autoriteiten in bescherming door te veinzen dat "stabiliteit belangrijker is dan wraak".
Afsluitend, mijnheer de Voorzitter, roepen we de internationale gemeenschap en Cambodja ertoe op toe te zien op een spoedige, eerlijke en volledige berechting van de Rode Khmer-moordenaars en te voorkomen dat het tribunaal verwordt tot een showproces!

Maaten
Voorzitter, ik denk dat wat er zojuist is gezegd door de heer Belder de spijker op de kop slaat. Natuurlijk is het heel plezierig dat dit proces nu eindelijk gaat plaatsvinden. Het is van belang dat Cambodja omgaat met de geesten uit het verleden, waar het nog steeds door wordt opgejaagd. Wij zijn echter niet enthousiast over wat daar gaat gebeuren. Het is een kwestie van een half ei dat beter is dan een lege dop. Wij kunnen niet veel anders doen dan nu akkoord gaan. Het parlement van Cambodja is ermee akkoord gegaan. Wie zijn wij dan om te zeggen zo mag je dat niet doen, maar wij zetten grote vraagtekens bij de manier waarop dit is opgezet.
In de eerste plaats: elk gerechtshof in Cambodja zal problemen hebben met het waarborgen van de eigen onafhankelijkheid. In dit geval is het zo dat de Cambodjaanse rechters zijn aangewezen door de Cambodian Supreme Council of Magistracy, die wordt beheerst door de regerende partij. Hoe onafhankelijk kunnen die rechters daarin zijn? Natuurlijk, er kunnen internationale rechters worden aangewezen en die zullen daar ook zeker een rol in spelen, maar zal die rol zo sterk zijn dat voor de slachtoffers van de Rode Khmer duidelijk is dat de uitspraken waartoe gekomen wordt ook inderdaad onafhankelijk zijn en recht doen aan de situatie zoals die heeft gegolden? Dat personen zoals Ieng Sary, die een belangrijke rol hebben gespeeld onder Pol Pot nu al zijn vrijgesteld van berechting omdat de eerste minister hen van die berechting heeft ontslagen, en dat is niet door een gerechtshof gebeurd maar door Hun Sen, is natuurlijk op zich al verschrikkelijk merkwaardig.
Wij zijn blij dat deze berechting nu gaat plaatsvinden, maar wij zullen met grote argwaan volgen hoe dat in zijn werk gaat. De conclusie over of wat hier gebeurt een goede zaak is of niet, kunnen wij pas trekken op het moment dat de rechtzaken voorbij zijn. Dus wij hopen dat het nu goed gaat, maar wij zetten er grote vraagtekens bij.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd over de oprichting van een tribunaal voor de berechting van de verdachten van het voormalige communistische regime van de Rode Khmer. Om een stap vooruit in de toekomst te zetten is het belangrijk voor Cambodja dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de gruwelijke misdaden tegen de Cambodjaanse bevolking voor het gerecht worden gebracht.
Het regime van de Rode Khmer was een van de ergste schenders van de mensenrechten van de twintigste eeuw, en is verantwoordelijk voor naar schatting 1,72 miljoen doden tijdens zijn korte bewind van vier jaar. Hoewel ik positief sta tegenover de oprichting van een tribunaal heb ik echter een aantal bedenkingen. We moeten niet vergeten dat de leden van de regerende Cambodjaanse Volkspartij, met inbegrip van premier Hun Sen, vroeger Rode Khmer-activisten waren en onder de dictator Pol Pot hebben gediend. Hun Sen heeft reeds besloten wie wel en wie niet voor een tribunaal worden geleid, en stelt zo de bevoegdheden van elk mogelijk tribunaal ter discussie. De oprechte vrees bestond dat verschillende belangrijke leden van het regime aan berechting zouden ontkomen, in het bijzonder de voormalige Rode Khmer-minister van Buitenlandse Zaken Ieng Sary. Hij kreeg gedeeltelijke amnestie nadat hij met ongeveer 10.000 aanhangers in 1996 was overgelopen.
Ieng Sary en andere leiders van de Rode Khmer waren in 1997 bij verstek ter dood veroordeeld door het Volkstribunaal, dat was georganiseerd door het Vietnamese leger, dat indertijd Cambodja bezette. De door koning Sihanouk verleende amnestie heeft alleen betrekking op dit vonnis en niet op toekomstige vonnissen, en daarom is het belangrijk dat hij wordt berecht.
Geen enkele Rode Khmer-leider is ooit berecht en slechts twee zitten in hechtenis; een van hen was degene die de leiding had over een berucht martelcentrum in Phnom Penh waar slechts zeven van meer dan veertienduizend gevangenen levend uit zijn gekomen.
Het tribunaal heeft een ongebruikelijke opzet, met de deelname van zowel internationale als Cambodjaanse rechters en aanklagers. In andere tribunalen voor oorlogsmisdaden zitten normaliter uitsluitend buitenlandse rechters en aanklagers. Dit is des te verontrustender omdat de door de VN benoemde rechters worden gescreend door het Cambodjaanse hooggerechtshof, een orgaan dat onder controle staat van de regeringspartij van Phnom Penh, terwijl de VN geen enkele bevoegdheid heeft om de door Cambodja aangestelde rechters te screenen.
Tenslotte moeten we ook aandacht besteden aan de rol van China in dit geheel. Hoewel het altijd heeft volgehouden dat het de Rode Khmer alleen landbouwtechnische bijstand heeft verleend, onthulde het Cambodjaanse documentatiecentrum onlangs bewijsmateriaal waaruit blijkt dat China direct betrokken was bij het opzetten van het ondervragings- en martelcentrum in Phnom Penh, waar duizenden Cambodjanen de dood hebben gevonden.

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, hier zitten mensen die oud genoeg zijn om zich nog de buitengewone en beangstigende rapporten te herinneren die in 1975 uit Cambodja kwamen, met luchtfoto's van een verlaten hoofdstad, toen de Rode Khmer, waarvan de leiders geschoold waren in de gewelddadige dogma's van de Franse revolutionaire traditie en een mengeling van politiek idealisme en massapsychopathologie aanhingen, twee miljoen mensen uit de stad naar het platteland verdreef om een nieuwe maatschappij van de grond af op te bouwen onder het leiderschap van de "grote" Pol Pot. Zieken werden uit ziekenhuizen gesleept of voor dood achtergelaten. Wat daarna volgde was een schok voor de wereld. De schendingen van de mensenrechten in Bosnië, Kosovo, Sierra Leone, Chili en Angola verzinken in het niet bij de enorme omvang van de gruwelijkheden die plaatsvonden onder de Rode Khmer. De doelbewuste moord op tussen de één en de twee miljoen mensen was een werkelijke genocide. Misschien moeten we het, om nauwkeurig te zijn, sectocide noemen, want de opzet was niet het uitroeien van een ras maar van een hele klasse, met slachtoffers die werden geselecteerd op grond van de vraag of zij een opleiding hadden genoten, of hun handen tekenen vertoonden van lichamelijk werk, en zelfs of zij een bril droegen.
Daarom is het niet verwonderlijk dat er na de dood van Pol Pot en de nederlaag van de Rode Khmer behoefte is aan een soort nationale catharsis, door het recht toe te passen en degenen die verantwoordelijk waren ter verantwoording te roepen. Persoonlijk hoop ik dat niet alleen de 20 topleiders vervolgd worden maar ook degenen die dagelijks hun slachtoffers hebben gebrutaliseerd en geëxecuteerd. Als het Cambodjaanse volk rechtsvervolging wil, en de politieke situatie stabiel genoeg is voor het voeren van processen, dan ligt het voor de hand dat de internationale gemeenschap via de VN hen bij deze zaak zou moeten steunen. Wij moeten echter voorzichtig zijn met het opleggen van gerechtigheid aan andere staten, vooral als dit kan leiden tot de ontwrichting van een politiek bestand of regeling die vrede of stabiliteit in een regio heeft gebracht en een belofte inhoudt voor een betere toekomst.
Amnestie is soms noodzakelijk, ook al is dat moeilijk te verteren. Maar in Cambodja lijken het volk en de regering bereid om het risico te nemen eerder verleende amnestie te herroepen om het recht te waarborgen. Als dat zo blijkt te zijn moeten wij hen bij deze onderneming het beste toewensen.

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, het is goed dat in Cambodja het wetsvoorstel inzake het Rode Khmer-tribunaal in de Nationale Vergadering van dat land is aangenomen en dat koning Sihanouk het na de behandeling door de Constitutionele Raad zal ondertekenen. Over de vorm van de processen zijn afspraken gemaakt tussen de Verenigde Naties en de regering van Cambodja. Aangezien het rechtswezen van Cambodja nog zwak is, worden de processen zo georganiseerd dat daar zowel internationale als lokale rechters bij betrokken zullen zijn. In de tijd van de Rode Khmer werden bijna alle juristen in het land vermoord en er heeft zich in het land nog geen nieuw professioneel functionerend rechtswezen kunnen ontwikkelen.
De internationale gemeenschap heeft haar zorg geuit over het feit dat veel van degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan de volkenmoord ondanks de wet inzake het tribunaal ongestraft zullen blijven. Die zorg is gerechtvaardigd. Degenen die de vernietiging van de Cambodjaanse staat en onbeschrijfelijk leed onder de bevolking hebben veroorzaakt moeten zich voor hun daden voor de rechter verantwoorden. Naast dat principe moet men echter rekening houden met de voorwaarden voor de toekomst en stabiliteit van dat land. Ik heb vorige zomer zelf kunnen zien hoe de gewone burgers onderling naar vergeving streven, zodat het leven door kan gaan. Het is niet altijd makkelijk een duidelijk onderscheid te maken tussen slachtoffers en vervolgers. Men moet ervoor oppassen dat er niet opnieuw een spiraal van grootschalige wraak in beweging wordt gebracht.
Hoewel de problemen in Cambodja en zijn bloedige geschiedenis nog kort geleden zijn, heeft men in het land de fundamenten voor een parlementaire democratie kunnen leggen. Cambodja heeft als enige land in Zuid-Oost-Azië de doodstraf afgeschaft. Een vriend van mij die in dat gebied werkt heeft gezegd dat op dit moment Cambodja het enige land in voormalig Frans Indo-China is met een meerpartijenstelsel, hoewel er nog veel moet worden gedaan aan het versterken van de democratie en de rechtsstaat. Terwijl wij verheugd de wet inzake het tribunaal verwelkomen, moeten wij doelbewust de in het land begonnen positieve ontwikkeling steunen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, we hebben zojuist gezien hoe na de vrijdag nu ook de donderdag wordt ondermijnd, deels doordat het belang van onze actualiteitendebatten wordt betwijfeld. Ik zou echter willen zeggen dat de kwestie Cambodja een bewijs is voor het belang van deze debatten.
De volkerenmoord in Cambodja werd in de tachtiger jaren vaak doodgezwegen, zoals collega Tannock terecht opmerkte. Niemand heeft zich iets van Cambodja aangetrokken. Dit Parlement werd sinds zijn eerste directe verkiezing in 1979 de eerste morele stem van de onderdrukte volkeren, hoewel het toentertijd nog bijna geen bevoegdheden had. Het heeft zich bijzonder geïnteresseerd voor het lot van de Cambodjanen. Ik herinner me dat onze collega Otto von Habsburg van wie ik toentertijd een medewerker was, de kwestie Cambodja in de tachtiger jaren systematisch op de agenda heeft gezet. En als de Cambodjanen in contact wilden komen met de volkeren in Europa hebben ze dat gedaan via het actualiteitendebat van het Europees Parlement in Straatsburg. Son San, een politicus die kortgeleden is gestorven, een democraat die de moeilijke weg is gegaan tussen Rode Khmer aan de ene kant en het pro-Vietnamese marionettenregime aan de andere kant, heeft vooral met behulp van de EU en het Europees Parlement stap voor stap gezorgd voor het herstel van een democratisch Cambodja.
Wij kunnen daarop nu verder bouwen. Ik ben dan ook heel blij dat deze gruwelijke volkerenmoord van de Rode Khmer eindelijk zijn gerechte straf krijgt. Het is echter ook goed - daarin geef ik collega Iivari gelijk - dat wij als Europese Unie de mogelijkheid hebben om de democratie, de rechtsstaat en het pluralisme in het huidige Cambodja actief te ondersteunen. Aan dit voorbeeld kunnen we toch zien dat het niet altijd alleen aankomt op de absolute macht. Dit Parlement heeft intussen gelukkig ook in het buitenlandse beleid meer bevoegdheden dan twintig jaar geleden. Het gaat erom dat de mensen die van hun rechten zijn beroofd, een morele stem krijgen, en dat is een van de voornaamste plichten van dit Parlement.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft de Verenigde Naties en de Cambodjaanse autoriteiten volledig gesteund bij hun pogingen om een snelle overeenkomst te bereiken over het Rode Khmer-tribunaal. Het afgelopen jaar heeft de Commissie bilateraal en samen met de EU-lidstaten de Cambodjaanse regering aangespoord haar steun uit te spreken voor het proces ter voorbereiding van de overeenkomst over het tribunaal en heeft erop gewezen dat het tribunaal moet voldoen aan internationale rechtsnormen en maatstaven voor een eerlijke en behoorlijke rechtsgang.
Na enige vertragingen in de wetgevingsprocedure is het wetsontwerp op 2 januari aangenomen door de Nationale Vergadering en op 15 januari door de Senaat. Nu moet de wet worden geratificeerd door de Constitutionele Raad en Koning Norodom Sihanouk.
Wij zijn verheugd over de aanneming van de wet inzake het Rode Khmer-tribunaal door de Nationale Vergadering en de Senaat, maar de aandacht zij erop gevestigd dat we nog steeds wachten op de officiële verklaring van de Verenigde Naties over het wetsontwerp. Er zijn aanwijzingen dat dit ontwerp niet geheel strookt met hetgeen is overeengekomen met de Verenigde Naties. De eerste reactie van de VN na de ontvangst van een niet-officiële vertaling is echter voorzichtig positief, en de Commissie hoopt daarom dat de nog hangende kwesties opgelost kunnen worden, zodat de VN het nieuwe tribunaal kan verbeteren en de overeenkomst tussen de Cambodjaanse regering en de Verenigde Naties onverwijld kan worden uitgevoerd.
Een andere hangende kwestie die de Commissie nauwlettend zal volgen is de vraag welke Rode Khmer-leiders voor het gerecht zullen worden gebracht. Hoewel premier Hun Sen verzekerd heeft dat niemand gevrijwaard wordt van rechtsvervolging heeft hij ook aangegeven dat dit een zeer gevoelig punt is voor bepaalde delen van de Cambodjaanse bevolking. Zo heeft Hun Sen er in het bijzonder voor gewaarschuwd dat er "een oorlog kan uitbreken" als de vice-premier van de Rode Khmer Ieng Sary wordt vervolgd. Er zijn dus zeer goede redenen om deze zaak nauwlettend te volgen.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 18.30 uur plaats.

Visumregeling tussen Rusland en Georgië
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5­0056/2001 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de toekenning van visa tussen Georgië en Rusland;
B5­0058/2001 van de heer Haarder, namens de ELDR-Fractie, over de visumregeling van de Russische Federatie voor Georgië;
B5­0061/2001 van de leden Dupuis, Pannella, Bonino, Turco, Della Vedova, Dell'Alba en Cappato, namens de TDI-Fractie, over Georgië (visa);
B5­0064/2001 van de leden Gahrton, Lagendijk, Schroedter en Isler Béguin, namens de Verts/ALE-Fractie, over de visumkwestie tussen Rusland en Georgië;
B5­0071/2001 van de leden Schleicher en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de visumregeling van de Russische Federatie voor Georgië;
B5­0076/2001 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de visumregeling van de Russische Federatie voor Georgië;
B5­0081/2001 van de leden Markov en Vinci, namens de GUE/NGL-Fractie, over de visumregeling tussen Georgië en Rusland.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, de voorliggende resolutie kunnen wij grosso modo zeker steunen. Zij neemt immers duidelijk afstand van de eenzijdige instelling van de visumplicht door de Russische Federatie jegens Georgië. De formulering van paragraaf 2 - verzoek tot opschorting van Moskous visaregime tegenover Tbilisi - verdient onzes inziens wel nadere aanvulling. Van beide partijen verwachten wij zonder meer de wil tot gezamenlijk overleg.
Veel ernstiger achten wij een omissie bij overweging D. Zij raakt direct het cruciale punt van Georgiës politieke stabiliteit. Terecht vraagt overweging D veiligheidsgaranties voor de groep van circa 35.000 Georgische vluchtelingen die inmiddels deels zijn teruggekeerd naar het zuidelijke rayon Gali of dagelijks daarheen reizen voor hun werk. Het separatistische Abchazische bewind oefent in dit gebied vandaag de macht uit. Let wel, in aanwezigheid van Russische troepen, zogenoemde vredeshandhavers die zich puur passief gedragen.
Wat wij in overweging D evenwel missen, is een verwijzing naar de grote groep Georgische vluchtelingen uit Abchazië die tot op heden op Georgisch grondgebied verblijft. Naar schatting zijn dat 175.000 tot 190.000 personen. Deze vluchtelingen en ontheemden verkeren in werkelijk erbarmelijke leefomstandigheden.
Juist dit specifieke humanitaire vraagstuk vormt een regelrechte bedreiging voor het gezag van president Sjevardnadze. De vluchtelingen uit Abchazië oefenen dezer dagen zware druk uit op de Georgische autoriteiten om hun terugkeer te bewerkstelligen. Zij vormen, kortom, een continue bron van onrust in Georgië. Een toestand die Rusland blijkbaar graag in stand houdt door Abchazië niet te dwingen een oplossing voor deze vluchtelingen te accepteren. Onder internationaal toezicht zijn namelijk reeds verschillende regelingen ontworpen die de Abchazen tot dusverre traineerden.
Gegeven deze en andere licht ontvlambare politieke situaties in de Kaukasus juichen wij de suggestie van paragraaf 8 - de benoeming van een speciale Europese gezant voor deze strategisch en economisch zo belangrijke regio - van harte toe. Wellicht werkt een wakend Europees oog preventief in deze crisishaard en, wat hopelijk meer is, bevordert onze presentie evenzeer de inheemse naleving van formeel ondertekende fundamentele rechten.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, we hebben veel geduld moeten hebben om deze resolutie op de agenda te zien verschijnen. Georgië ligt natuurlijk ver weg, zoals de Balkanlanden enige jaren geleden ook ver weg leken. En iedereen weet hoe het daar is gegaan, iedereen weet nu dat die landen eigenlijk heel dichtbij zijn.
Mijns inziens zijn Georgië en de gehele Kaukasus in menig opzicht nu reeds te vergelijken met de Balkan van gisteren, de Balkan van de jaren negentig. In Tsjetsjenië, Nagorno-Karabach, Abchazië, Zuid-Ossetië en geheel Georgië is de toestand nu al vaak dramatisch.
Georgië wordt momenteel letterlijk verstikt door zijn grote buurman. Het land gaat gebukt onder chantage bij de levering van olie, gas en stroom, en bij de toekenning van visa wordt op schandalige wijze gediscrimineerd tussen de burgers van Zuid-Ossetië en Abchazië enerzijds en de andere Georgische burgers anderzijds. Dit alles is het gevolg van het beleid van Moskou - dat nieuwe imperialistische beleid van president Poetin. Georgië gaat zijn ondergang tegemoet, de situatie wordt met de dag ernstiger en de Europese Unie - vergeeft u me de uitdrukking - kan het geen donder schelen. De Unie heeft lak aan Georgië en trekt zich niets aan van deze nieuwe schandvlek op een steenworp afstand van Europa.
Een oplossing wordt niet geboden, terwijl die toch zo voor de hand ligt: een Europese Unie die weldra 450 miljoen inwoners zal tellen, kan ook 455 miljoen inwoners herbergen. Daar ligt de enige mogelijkheid om stabiliteit te brengen in de gehele regio, om Tsjetsjenië van nabij bij te staan en om de macht van Rusland in deze regio een halt toe te roepen - maar over die oplossing wordt in alle talen gezwegen. Het enige voorstel dat echt soelaas zou bieden is Georgië als volwaardig lid op te nemen in de Europese Unie; daarvoor hoeven we ons alleen maar te realiseren hoezeer het nodig is dat de Europese Unie in Tsjetsjenië optreedt. Deze oproep is met name bedoeld voor commissaris Poul Nielson.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wie wind zaait zal storm oogsten - dit spreekwoord is bij uitstek van toepassing op de situatie in de landen van de zuidelijke Kaukasus. Welke regio die deel uitmaakt van - of grenst aan - ons continent staat zo bol van de spanningen? Waar elders staat er zoveel op het spel? In welke regio klinkt de roep om vrede en herstel van de orde luider dan hier? Het zuiden van de Kaukasus zit immers volledig in de tang bij de regionale mogendheden, Rusland en Turkije, die hier hun belangenconflicten uitvechten, ook in militaire zin - op de hoogvlakte van Nagorno-Karabach en in de bergen in Tsjetsjenië, in Abchazië en in Zuid-Ossetië. Alles stagneert in dit gebied, waar de ontwikkeling op politiek en economisch terrein en ook op energiegebied volledig vastgelopen is. De status-quo wordt tot op heden gehandhaafd, omdat de huidige situatie beschouwd wordt als het minste van alle kwaden. Er is in ieder geval alles aan gedaan om via een ad hoc-stabiliteitspact de ergste oorlogsdreiging weg te nemen. En de recente toetreding tot de Raad van Europa van de genoemde drie landen - klein qua oppervlakte maar van grote strategische betekenis voor de regio - kan in ieder geval gezien worden als een blijk van aandacht van de zijde van de Europese landen. Er gloort dus enige hoop voor deze regio, waar de rust zou kunnen wederkeren en de bevolking een iets rooskleuriger toekomst tegemoet kan zien.
Tegen die achtergrond kan het recente, eenzijdig genomen besluit van de Russische regering om een visumplicht in te voeren voor Georgische burgers alleen maar gezien worden als een bewuste poging deze groep te isoleren, met de bedoeling de economische betrekkingen en de historische banden tussen voormalige sovjetburgers te verbreken. Deze segregatie van administratieve aard in een land dat door de internationale gemeenschap erkend wordt, deze sociale scheiding tussen de inwoners van Abchazië, Zuid-Ossetië en de stad Tbilisi kan toch alleen maar gezien worden als een officiële bekrachtiging van een inmengingsbeleid waarmee de integriteit van een soevereine staat geschonden wordt.
En is er in de Doema ook niet een wetsvoorstel ingediend dat bepaalt dat een buitenlandse staat, of een deel daarvan, geïntegreerd kan worden, zelfs zonder acht te slaan op bestaande grenzen? Het zijn allemaal bewuste, berekende machinaties die deel uitmaken van het vuile spelletje dat Rusland speelt om zijn geopolitieke belangen veilig te stellen, en even zovele redenen voor ons om onze stem te verheffen en de intrigantenrol van Rusland jegens zijn voormalige vazal te veroordelen. Redenen ook om concrete stappen te zetten om de politieke stabiliteit en de economische opbouw van deze regio te bevorderen. En redenen, natuurlijk, om, zoals in de resolutie wordt voorgesteld, een speciale afgezant voor het zuiden van de Kaukasus te benoemen, want als de hel losbreekt in die regio zou Europa daarin meegesleurd kunnen worden.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, onze delegatie in het Europees Parlement voor de zuidelijke Kaukasus is uitermate bezorgd over de dramatische gebeurtenissen die daar momenteel plaatsvinden. De eenzijdige instelling van de visumplicht voor Georgië, met uitzondering van twee gebieden die tot Georgië behoren, zorgt voor nog meer verdeeldheid in een land dat tot de Raad van Europa behoort, dat zich democratisch wil ontwikkelen en waarmee wij een verdrag hebben gesloten voor hulp op alle terreinen.
Het gevolg van deze ontwikkelingen zijn spanningen met de aangrenzende staten en grote moeilijkheden voor de Georgiërs zelf die deels in de Russische Federatie werkzaam zijn. Om het visum te krijgen moeten ze terug naar Tbilisi. Velen hebben hier helemaal het geld niet voor. Aan de andere kant hebben deze negatieve ontwikkelingen natuurlijk ook economische gevolgen.
Wij zijn hierover heel bezorgd, vooral omdat de hele zuidelijke Kaukasus vanwege zijn oliereserves een speelbal is van commerciële belangen en ook voor Europa een brandhaard vormt. Wij moeten ons niet alleen met deze kwestie bezighouden, maar werkelijk alles doen wat in onze macht ligt. Van onze Georgische vrienden uit de nationale parlementen en van de ambassade die contact met ons heeft opgenomen, weten we dat ze zich echt in het nauw gedreven voelen en bang zijn voor de verdere ontwikkelingen. Dit wordt nog versterkt doordat er ook een wig wordt gedreven tussen Georgië enerzijds en Armenië en Azerbeidzjan anderzijds. Moskou beschouwt hen blijkbaar als betere vrienden. Georgië is bang voor een isolement. Er vinden dus echt dramatische gebeurtenissen plaats. Eind december werden zelfs de gasleidingen van Rusland naar Georgië geblokkeerd met het argument dat er niet betaald wordt. Het tegendeel is echter waar. Er gebeuren dus dingen die logisch gezien heel onschuldig lijken, maar die ons laten zien dat de situatie zich het afgelopen halfjaar dramatisch heeft toegespitst.
Wij verzoeken de Commissie daarom samen met de Raad te overwegen of wij deze conflicten niet beter uit de weg kunnen ruimen, of wij er met de juiste besluiten voor kunnen zorgen dat we de mensen daar, die een democratische maatschappij willen opbouwen en vreedzame toekomstperspectieven nodig hebben, ter zijde staan. Wij kunnen Georgië op die manier helpen bij het naleven van de mensenrechten en de overige verplichtingen die het land is aangegaan bij toetreding tot de Raad van Europa.
Onder de huidige omstandigheden is het voor Georgië verre van eenvoudig zich te houden aan alles wat tegenwoordig mensenplicht is. Daarom ons verzoek aan de Commissie om actie te ondernemen. Wij hebben eisen gesteld en zijn het er ook in het Parlement met alle fracties grotendeels over eens dat er iets moet gebeuren. Laten we met elkaar oplossingen uitwerken die vreedzame ontwikkelingen mogelijk maken.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig achter collega Schleicher. Zij heeft zich met grote betrokkenheid ingezet voor de Kaukasus en in dit geval in het bijzonder voor Georgië. Wij weten allemaal waarmee deze represaillemaatregelen te maken hebben, namelijk enerzijds met geostrategische belangen en energie- en oliebelangen, anderzijds met de meedogenloze vernietigingsoorlog die momenteel tegen het Tsjetsjeense volk wordt gevoerd. Het is overduidelijk dat nu wordt geprobeerd om na Tsjetsjenië ook Georgië te destabiliseren. Wij hebben een groot belang bij een stabilisering van deze toch al zo breekbare staat. De eerste stappen op weg naar democratie in deze regio en in Georgië moeten worden geconsolideerd.
Ik wil dan ook een beroep doen op de commissaris om deze regio nog intensiever dan vroeger in het oog te houden. Met name de humanitaire hulp heeft naast het puur humanitaire karakter ook een groot stabiliserend effect. Ik ben blij dat momenteel een delegatie van onze buren, de parlementaire vergadering van de Raad van Europa, in Tsjetsjenië is. Ik zou de commissaris willen verzoeken binnenkort zelf een bezoek te brengen aan Georgië en Tsjetsjenië om zich exact op de hoogte te stellen van de plaatselijke situatie van de mensenrechten, zoals de Raad van Europa intensief doet. Ik verzoek de commissaris de humanitaire hulp tot prioriteit van ons beleid te maken. Voor de Verenigde Staten en Rusland heeft de Kaukasus allang prioriteit, maar ik heb het gevoel dat de Europese Unie - afgezien van collega Schleicher die een grote prestatie levert - deze uitdaging aan zich voorbij laat gaan. Wij mogen na de Balkan, waar wij te laat in actie zijn gekomen, niet voor de tweede keer te laat en niet daadkrachtig genoeg handelen.

Nielson
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met enkele opmerkingen over de humanitaire bijstand aan deze regio. Wij zijn de allerbelangrijkste verlener van humanitaire hulp aan de noordelijke Kaukasus, en zijn jarenlang ook de belangrijkste verlener van humanitaire hulp aan de zuidelijke Kaukasus geweest.
Precies een jaar geleden was ik in Noord-Ossetië en wilde ik naar Tsjetsjenië gaan, maar de Russische autoriteiten wilden dit om veiligheidsredenen niet toestaan. De situatie is nog steeds niet veranderd.
Op dit moment is ons grootste probleem de ontvoering van de mensen die hebben gewerkt voor een van de organisaties die wij in Tsjetsjenië financieren. Uiteraard heeft dit tot grote bezorgdheid geleid. De eerste reactie was om ons terug te trekken uit Tsjetsjenië. Veel organisaties in Rusland hebben ons echter gevraagd dit besluit te herzien en terug te komen. Dit heeft ons als verlener van humanitaire hulp voor een dilemma geplaatst. Enerzijds is onze aanwezigheid daar nodig, en wij zijn blij dat het Parlement begrijpt dat ECHO onder deze omstandigheden op basis van een controle op afstand moet opereren. Anderzijds is het soms al te gemakkelijk voor ons om tegen de organisaties die wij financieren te zeggen dat zij erheen moeten - het zijn vrijwilligers die moeten gaan. We moeten een middenweg vinden die ethisch aanvaardbaar is voor ons als donor. Op dit moment bekijken we of we wel of niet terug moeten naar Tsjetsjenië, omdat we daar nodig zijn.
Nu wil ik het hebben over Georgië. De EU heeft al uiting gegeven aan haar bezorgdheid over het unilaterale besluit van de Russische Federatie om een visumplicht in te voeren voor Georgische burgers. De gehele internationale gemeenschap, met inbegrip van Rusland, heeft zich ertoe verbonden de soevereiniteit en de territoriale onschendbaarheid van de onafhankelijke staten te steunen. De invoering van een speciale visumregeling of vrijstellingsbepalingen voor inwoners van separatistische regio' s kan een steun impliceren voor de legitimiteit van hun regimes en de soevereiniteit en territoriale onschendbaarheid van Georgië ondermijnen.
Naast de invoering van de visumplicht heeft Georgië de afgelopen maanden een aantal andere crises in zijn betrekkingen met Rusland gekend, in het bijzonder de onderbrekingen van de gastoevoer, het tempo waarin de terugtrekking van militaire bases plaatsvindt en de herziening van de planning voor discussies met de Club van Parijs.
Wat betreft de Russische gasleveranties aan Georgië dringen wij erop aan dat alle maatregelen uitsluitend op basis van commerciële en contractuele overwegingen worden genomen. Ik wil benadrukken dat het in het belang van Rusland is om beschouwd te worden als een internationaal geloofwaardige en betrouwbare gasleverancier. Dat zeg ik als Europeaan.
Natuurlijk zijn wij bezorgd over de humanitaire, sociale en economische gevolgen voor het Georgische volk, alsook over de algehele stabiliteit in de Kaukasus. Ook Rusland heeft geen belang bij een toenemende instabiliteit in de Kaukasus.
Georgië is lid van de VN, de OVSE en de Raad van Europa en heeft een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de EU. Georgië verdient onze steun. Wij dringen er bij de landen van de regio op aan om via de mechanismen van de OVSE en via alle andere geschikte en vreedzame instrumenten het geschil snel op te lossen.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 18.30 uur plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Toestand in Turkse gevangenissen - B5­0059/2001 van de heer Duff, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Turkse gevangenissen;
B5­0065/2001 van de leden Cohn-Bendit en Lagendijk, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in de Turkse gevangenissen;
B5­0072/2001 van de heer Van Orden, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Turkse gevangenissen;
B5­0077/2001 van de leden Van den Berg, Katiforis, Sakellariou en Swoboda, namens de PSE-Fractie, over het optreden van de Turkse autoriteiten tot beëindiging van de hongerstakingen in de Turkse gevangenissen;
B5­0082/2001 van de leden Uca, Morgantini, Ainardi, Sjöstedt, Cossutta, Korakas, Miranda, Seppänen, Frahm, Papayannakis en Theonas, namens de GUE/NGL-Fractie, over de Turkse gevangenissen.
Situatie in Algerije- B5­0062/2001 van de leden Caullery, namens de UEN-Fractie, en Morillon, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Algerije;
B5­0066/2001 van de leden Flautre, Cohn-Bendit en Maes, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie van de mensenrechten in Algerije;
B5­0083/2001 van de leden Boudjenah en Eriksson, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Algerije;
B5­0086/2001 van de leden Obiols i Germà, Van den Berg en Napoletano, namens de PSE-Fractie, over de politieke situatie in Algerije.
Toestand in Turkse gevangenissen

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, een jaar na Helsinki hebben we bezorgd en ongerust de gebeurtenissen in Turkije gevolgd, waar tijdens het optreden van de politie op 19 december drieëndertig personen zijn gedood. Bovendien krijgen we nog steeds zorgwekkende berichten over de gezondheidstoestand van de gevangenen die gedwongen zijn overgebracht en sinds 20 oktober in hongerstaking zijn. We kunnen niet anders dan de campagne voor de systematische onderdrukking en het systematisch verbieden van alle demonstraties ten gunste van de gevangenen veroordelen. De mensenrechtenorganisaties waren daarvan de eerste slachtoffers.
Tegelijkertijd weten we heel goed dat de situatie in de Turkse gevangenissen niet toelaat dat we het gewelddadige optreden en de onverdraagzaamheid van enkele gevangenen negeren, net zo min als het feit dat de Turkse autoriteiten in enkele gevallen de controle over hele delen van de gevangenissen hadden verloren. Herhaalde malen hebben we uit verschillende gezaghebbende bronnen berichten ontvangen over standrechtelijke executies van gevangenen die zich van hun organisaties wilden losmaken, of over loterijen om te beslissen wie van de gevangenen zich dood moest hongeren. De Turkse autoriteiten hebben echter laten zien dat ze de rust en de veiligheid in de gevangenissen niet kunnen garanderen, behalve door hun toevlucht te nemen tot excessieve en weinig doeltreffende geweldacties. Het zijn dus vooral de Turkse autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het gebeurde en een oplossing ervoor moeten vinden. Blinde onderdrukking en paranoïde reacties zijn geen oplossing voor veiligheidsproblemen. De Turkse regering heeft de plicht te voorkomen dat de al gespannen situatie escaleert en uitloopt op uitzichtloze geweldpleging. Dat helpt en versterkt de gewelddadige en extremistische partijen. Het is nu aan de regering iets te doen.
De Europese Unie en wij allemaal hebben er natuurlijk rechtstreeks belang bij dat de situatie snel stabiliseert en kalmeert. We hebben vanzelfsprekend de plicht alle verbeteringen in de mensenrechtensituatie in Turkije te signaleren en op waarde te schatten. Daarom steunt onze fractie van harte het idee om zo snel mogelijk een delegatie naar de Turkse gevangenissen te sturen.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, de recente gebeurtenissen in de Turkse gevangenissen zijn zonder meer tragisch en het is zeer betreurenswaardig dat de situatie zo' n lange tijd heeft kunnen verslechteren, met alle nagenoeg onvermijdelijke gevolgen van dien.
De gebeurtenissen moeten echter in hun context worden geplaatst en wij moeten het besluit van de Turkse autoriteiten erkennen om een menselijker, aanvaardbaarder en controleerbaarder gevangenisregiem in te voeren. Aangezien de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije zich steeds positiever ontwikkelen moeten wij ons gematigd opstellen in ons commentaar op Turkse problemen. Tegelijkertijd moeten onze betrekkingen met de Turkse autoriteiten zo solide zijn dat wij gerechtvaardigde kritiek kunnen uitoefenen.
Ook in het Verenigd Koninkrijk hebben wij in het verleden moeite gehad om het juiste gevangenisregiem aan te houden voor gevangenen die waren veroordeeld of in hechtenis zaten wegens terroristische misdaden. Ook wij hebben situaties gekend waarin terroristen hun onderkomen en recreatieruimtes min of meer volledig onder controle hadden, en ook wij hebben te maken gehad met de tragedie van hongerstakingen. Dat is geen gemakkelijke situatie. De gevangenissen zelf krijgen een symbolische betekenis. De toestand in de gevangenissen wordt een facet te meer van de gewapende strijd tegen de gevestigde regering. Dat perspectief moeten we in het oog houden.
In de resolutie verklaren we terecht de recente gebeurtenissen te betreuren, maar ik denk dat we ons positiever en bemoedigender zouden moeten opstellen ten aanzien van de hervormingen die de Turkse regering in gang heeft gezet. Tenslotte reageert Turkije op onze verzoeken om zijn gevangenissen meer in overeenstemming te brengen met het gevangeniswezen in Europa. We moeten niet vergeten dat vele gevangenen revolutionaire strijders zijn die met niets minder genoegen nemen dan de controle over hun situatie. Uiteraard moet een gevangenisregiem humaan zijn en moeten er procedures bestaan voor gevangenen om gewettigde grieven te kunnen uiten. Dat is in ieders belang, maar wij kunnen niet van regeringen verwachten dat ze met gevangenen gaan onderhandelen over de omstandigheden en regiems in gevangenissen.
De huidige problemen zijn begonnen omdat gewapende groepen niet de controle over gevangenissen wilden afstaan aan de autoriteiten. De reactie van de veiligheidstroepen is niet de oorzaak maar het gevolg van het probleem. De Turkse veiligheidstroepen hadden te maken met georganiseerde gewapende tegenstand en moesten de gevangenissen met geweld innemen; de omstandigheden waaronder veel mensen zijn omgekomen zijn niet duidelijk, maar uiteraard is elke dode een tragedie.
Ik weet dat de Turkse autoriteiten aangeslagen zijn door de recente gebeurtenissen. Ze zijn ook vast van plan hervormingen door te voeren en staan open voor nauwe samenwerking met de Commissie en de Unie en haar lidstaten inzake een hervorming van hun strafrechtelijk systeem. Zij zien het als onderdeel van het natuurlijk proces van de overname van het acquis.
Wij moeten terecht onze bezorgdheid uitspreken over het gebeurde en over het feit dat de situatie zo ver uit de hand heeft kunnen lopen. Laten we nu alle mogelijke professionele raad en bijstand aanbieden en een snelle hervorming steunen zonder verdere kansen te geven aan ondemocratische krachten die de Turkse regering omver willen werpen en de Turkse vorderingen op weg naar het lidmaatschap van de Europese Unie willen tegenwerken.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Van Orden zeggen: jullie moesten je eigen Ierse politieke gevangenen bijna met militaire eerbewijzen vrijlaten. Ik herinner me de taferelen op de BBC. Dit soort problemen kan niet met geweld worden opgelost maar alleen met politieke middelen.
Mijnheer de Voorzitter, het huidige debat en de daarop aansluitende resolutie zijn in feite een vervolg op het debat in dit Parlement van 14 december jongstleden toen de geplande spoedstemming werd afgelast nadat drie politieke fracties hadden besloten hun ontwerpresoluties in te trekken. Dit besluit was eigenlijk van de kant van het Europees Parlement een gebaar van vertrouwen jegens de Turkse autoriteiten, van vertrouwen in hun bereidheid en vermogen om de crisis naar aanleiding van de hongerstakingen op niet-gewelddadige, humane en doelmatige wijze op te lossen.
Inderdaad lezen wij in de ontwerpresolutie van de collega' s van de liberale fractie, waar de handtekening van onze vooraanstaande collega, de heer Duff, onder staat, dat: "het Parlement zijn voldoening uit over het besluit van de Turkse regering om haar omstreden plannen voor de overbrenging van de gevangenen naar deze gevangenissen uit te stellen, en te streven naar sociale instemming met het vraagstuk van de hervormingen van het gevangeniswezen" . Soortgelijke hoop had ook de groene fractie in haar door de heer Cohn-Bendit ondertekende resolutie geuit, waarin onder meer werd verwezen naar de verklaringen van de Turkse minister van Justitie.
Hoogstwaarschijnlijk hebben uiteindelijk ook enkele collega' s zich laten overtuigen door de argumenten van zijne excellentie de ambassadeur van Turkije, die ons weer eens op een van zijn gebruikelijke brieven heeft vergast, waarin hij onze aandacht vestigt op de serieuze inspanningen van de Turkse regering, en ons Parlement dringend uitnodigt niet zo oppervlakkig te zijn in de behandelingen van dermate belangrijke vraagstukken als het Turks gevangenisbeleid. Het tragische van heel deze geschiedenis is, waarde collega' s, dat de oppervlakkigheid van het Europees Parlement in dit geval kennelijk dichter bij de realiteit stond dan de serieusheid en de politieke rijpheid van de Turkse autoriteiten.
Enkele dagen later, op 20 december, hebben het Turkse leger en de Turkse politie hun bekende aanval gepleegd om, zoals de Turkse ambassadeur ons in een nieuwe brief verzekerde, mensenlevens te redden. Tijdens die aanval zijn niet minder dan 24 gevangenen omgekomen en 131 gewond. Tevens hebben 3 Turkse soldaten het leven verloren. Wat is nu het resultaat van heel deze operatie? De hongerstakingen in de Turkse gevangenissen worden op nog grotere schaal voortgezet, en het is niet uitgesloten dat deze tot nieuwe aanvallen, nieuwe doden en nieuw bloedvergieten zullen leiden.
Terecht wordt in de gezamenlijke resolutie de klemtoon gelegd op de noodzaak nieuwe tragedies te vermijden en daarom wordt bij de Turkse regering aangedrongen op onmiddellijke, niet-gewelddadige maatregelen ter voorkoming daarvan. Dat is de belangrijkste eis. Natuurlijk moet een objectief onderzoek worden ingesteld met internationale garanties en moeten de verantwoordelijken voor de gebeurtenissen van 20 december worden veroordeeld. Mijns inziens moet geprobeerd worden de situatie op te lossen met behulp en onder toezicht van de Europese Unie. Ik zeg hier met opzet "toezicht" omdat Turkije kandidaat is voor toetreding en Turkije door zijn kandidatuur gedwongen is te streven naar eerbiediging van de criteria van Kopenhagen. Deze criteria worden ernstig geschonden door dergelijke voorvallen. Wij nemen hier nota van en ik neem aan dat de Commissie hier eveneens nota van neemt. Wij dringen in onze resolutie dan ook bij de Commissie aan op een specifieke verwijzing naar de toestand in de Turkse gevangenissen in haar jaarlijks voortgangsverslag.
Dat zijn naar ik vrees de hardnekkige feiten waaraan de verwaande, om maar niet te zeggen schaamteloze vermaningen van de Turkse vertegenwoordigers aan het adres van het Europees Parlement niet veel kunnen veranderen.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, het is eigenlijk zinloos om te bespreken hoe de Turkse gevangenissen er uit zouden moeten zien. De afgelopen week heb ik van de delegatie van het Parlement voor de betrekkingen met Turkije veel documentatie gekregen over de omstandigheden in de gevangenissen. Maar de problemen die wij bespreken gaan volgens mij eigenlijk niet over een goede of slechte penitentiaire behandeling. Een groot deel van de gevangenen in de Turkse gevangenissen zijn immers politieke gevangenen. Deze politieke gevangenen zetten vanzelfsprekend hun politieke strijd voort. Dat maakt het ingrijpen van de Turkse overheid met militaire troepen en repressieve maatregelen een onderdeel van een politieke strijd tegen de Koerden en andere minderheden in de Turkse gevangenissen.
Voor de Turkse samenleving en de Turkse overheid is de situatie volkomen hopeloos. Er moet een heel andere weg ingeslagen worden. De politieke partijen en volksbewegingen in Turkije moeten evenveel vrijheid hebben als de partijen en bewegingen in de rest van Europa. De strijd tussen verschillende bewegingen moet met vreedzame middelen worden gevoerd. Zolang dat niet gebeurt, zie ik niet hoe Turkije lid van de Europese Unie kan worden.
De Turkse overheid moet het voortouw nemen. Zij moet accepteren dat Turkije uit verschillende nationaliteiten en culturele groepen bestaat, die dezelfde rechten moeten hebben. De verschillende talen en culturen moeten in de scholen worden geaccepteerd, met name in de gebieden waar de meerderheid van de bevolking uit Koerden bestaat. Het enige wat men mijns inziens kan doen, is deze politieke gevangenen amnestie verlenen en vrijlaten. Als dat gebeurt, hebben Turkse gevangenissen niet méér problemen dan Engelse, Duitse of Franse gevangenissen.

Zacharakis
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de laatste bijeenkomst van de plenaire vergadering van het Europees Parlement in december 2000 stond een debat op de agenda over de onaanvaardbare situatie in de Turkse gevangenissen. De ontwerpresoluties daarover werden echter ingetrokken ten gevolge van een gebrek aan coördinatie tussen de betrokken politieke fracties. De onrust in de Turkse gevangenissen bevond zich toen echter nog pas in een beginfase, en de reactie van de Turkse autoriteiten was toen nog niet in volle, barbaarse hevigheid losgebarsten.
Voor een minder problematisch land dan Turkije zouden de eerste tekenen van belangstelling van het Europees Parlement en zijn intentie om zich met het vraagstuk bezig te houden reeds voldoende zijn geweest om elk plan tot schending van de juridische en morele plichten te verijdelen. Turkije heeft echter weer eens bevestigd dat het een problematisch land is: het heeft namelijk precies het omgekeerde gedaan. Turkije heeft het Parlement van de Europese Unie op provocerende en minachtende wijze genegeerd, ofschoon het lid wil worden van de Europese Unie. Turkije is zijn steevaste, geliefde methode trouw gebleven en heeft enkele dagen later een schandelijke, moorddadige aanval geopend op de gevangenis en daarbij tientallen gevangenen om het leven gebracht, waardoor in heel de wereld een storm van protesten opstak.
In de onderhavige resolutie wordt Turkije veroordeeld. Ofschoon de formulering mijns inziens veel te zacht is, is deze resolutie een goede, maar tegelijkertijd vanzelfsprekende en ontoereikende reactie, aangezien het om Turkije gaat. Turkije heeft immers herhaaldelijk laten zien dat het allerminst van zijn apropos wordt afgebracht door dergelijke oorvijgen. Daarom is het hoog tijd dat wij als Europese Unie, en ook meer algemeen als internationale gemeenschap, Turkije eindelijk met dezelfde maat meten als alle andere problematische gevallen waarin wij eerbiediging van de democratische rechten, de mensenrechten en de rechtsstaat opleggen. Wij mogen ons met andere woorden niet meer laten weerhouden door politieke of andere opportunistische overwegingen en belangen, en geen begrip en tolerantie meer tonen omwille van de zogenaamde bijzondere Turkse situatie. Als Europese Unie moeten wij eindelijk Turkije en al zijn niet-Europese fans op ondubbelzinnige wijze, niet alleen met woorden maar ook met daden, duidelijk maken dat de weg tot de Europese familie - en er zijn twijfels of Turkije wel in deze familie thuishoort - hermetisch en definitief gesloten zal blijven zolang Turkije zijn interne en internationale gedrag niet geheel en onvoorwaardelijk aanpast aan de fundamentele rechtsvoorschriften en morele regels die ten grondslag liggen aan de structuur en de werking van de moderne, democratische samenlevingen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, het is inderdaad kwalijk dat wij ons vandaag alweer moeten bezighouden met Turkije respectievelijk met de toestand in de Turkse gevangenissen. Ik had gehoopt dat wij Turkije vandaag konden bedanken dat het de moeilijke situatie op vreedzame wijze heeft opgelost. Helaas is dit niet het geval. Wij moeten als Europees Parlement van Turkije eisen dat het zelf onderzoekt hoe het eigenlijk tot deze catastrofale toestand in de gevangenissen is gekomen. Niet alleen de hongerstaking moet worden onderzocht, ook het optreden van leger en politie dat zoveel doden heeft veroorzaakt. Indien noodzakelijk zal ook de Commissie een onderzoek moeten instellen.
Ten tweede moeten wij eisen dat er duidelijkheid komt over de behandeling van de gevangenen, dat de gevangenen het recht hebben een arts te zien, en dan niet onder toezicht van politie en bewakers, maar op een manier dat echt serieus onderzocht en behandeld kan worden.
Ten derde moeten wij van Turkije eisen dat het probeert een consensus in het land te bereiken, met name ook met mensenrechtenorganisaties. En wat betreft de toestand van de mensenrechten in de gevangenissen moet Turkije bekijken hoe die verbeterd kan worden en hoe het hieromtrent een basisconsensus kan bereiken.
Ten vierde moeten de gedetineerden die op grond van bestaande en oude bepalingen politieke gevangenen zijn - Turkije heeft ook zelf meermaals toegegeven dat zij bestaan - worden vrijgelaten. Dit zal zeker de situatie in de overvolle gevangenissen ontspannen.
Ten vijfde moeten wij eisen dat de wetten worden veranderd. Het gaat er immers niet alleen om te zeggen dat de gedetineerden na hun arrestatie goed worden behandeld en dat men in het geval van een hongerstaking probeert om de zaken vreedzaam op te lossen. Wij moeten ons veeleer afvragen waarom er zoveel mensen in de gevangenissen zijn. Dit komt door wetten die gewetensdelicten strafbaar stellen - misschien ook in de vorm van schriftelijke verklaringen of uitlatingen - en niet handelingen als zodanig. Dat is in een moderne democratie gewoonweg niet acceptabel. Daarom, mijnheer de Voorzitter, wil ik Turkije nogmaals verzoeken deze bepalingen eindelijk uit de betreffende wetten te halen en geen politieke gevangenen meer te maken.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst namens de Communistische Partij van Griekenland en het Griekse volk solidariteit betuigen met de politieke gevangenen in Turkije en met heel het Turkse volk dat gebukt gaat onder het juk van een door militairen gecontroleerd regime. Ik wil verder verduidelijken dat er bij elke misdaad schuldigen en medeplichtigen zijn: er zijn daders en er zijn aanstichters. De dader is het Turkse regime dat elke links georiënteerde burger, elke communist, elke Koerd bij voorbaat als terrorist beschouwt en probeert te vernietigen. De aanstichters treft echter nog meer blaam. Die vinden wij in het internationaal imperialistisch stelsel: de Verenigde Staten, de NAVO, de Europese Unie. Die hebben allen enorme economische, strategische en politieke belangen in Turkije en steunen het door militairen gecontroleerd regime van dit land door dik en dun, ofschoon dit regime er zelfs niet voor terugdeinst om mensen in brand te steken. Die mensen hebben zichzelf niet in brand gestoken; zij zijn in brand gestoken met vlammenwerpers.
Deze aanstichters moeten worden veroordeeld. Zij zijn degenen die de titel van kandidaat-land aan Turkije hebben gegeven. Zij zijn degenen die niets voor de politieke gevangenen doen. Wij hebben reeds in augustus op dit probleem gewezen en meer dan twee keer bij de Voorzitter van het Europees Parlement aangedrongen op stappen. Er is echter niets ondernomen. De laatste keer dat wij om maatregelen hebben gevraagd was toen de aanval reeds had plaatsgevonden en ook toen is er niets gedaan. Ik vrees dat de onderhavige resolutie veel te zwak is. Daarin worden de acties van het Turkse regime zelfs niet veroordeeld, en nog minder wordt hetgeen achter het Turkse regime schuil gaat veroordeeld.
Het zou ook wel heel vreemd zijn indien degenen die gisteren de misdadiger Xavier Solana op een applaus hebben onthaald, een ander gedrag jegens Turkije zouden aanhouden.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de vorige vergaderperiode zijn om onbekende redenen de ontwerpresoluties van drie politieke fracties ingetrokken. Vandaag behandelen wij een gezamenlijke ontwerpresolutie van vijf fracties over hetzelfde thema. Dit is niet het tijdstip om te onderzoeken wat er in de tussentijd is veranderd en wat door onze houding wordt vergemakkelijkt. Turkije heeft de status van kandidaat-land voor toetreding tot de Europese Unie. Wij zien echter dat vaak met gespleten tong wordt gesproken, en dat is een heel serieuze zaak. Persoonlijk ben ik vóór het Europese perspectief van Turkije, maar wij hebben, zelfs kortgeleden nog, kunnen vaststellen dat mensen die een belangrijke rol in het Europees gebeuren spelen of hebben gespeeld, zoals de ex-bondskanseliers Kohl en Schmid, voor de Europese perspectieven van Turkije zijn als zij als niet-politici spreken, en tijdens congressen en conferenties een mogelijke rol van Turkije in de Europese Unie betwisten.
Door dit tegenstrijdig taalgebruik ontstaan politieke impasses. Politiek gezien zal dit degenen die een economisch Europa willen, misschien goed uitkomen, maar het politiek Europa dat het Europees Parlement wil, heeft hier geen enkele baat bij. Zolang dus bepaalde mensen met hun gedrag de indruk wekken dat het stelsel dat momenteel in Turkije de overhand heeft, ook gevestigd kan worden in Europa, zullen impasses blijven ontstaan. Weet u waarom? Omdat wij, telkens als wij argumenten zoeken om het Europese perspectief van Turkije te betwisten, die altijd vinden in de gebrekkige aanpassing van Turkije aan de Europese situatie. Die aanpassing moet voor ons inderdaad een absolute noodzaak zijn.
Collega' s, wij moeten voet bij stuk houden en wij moeten billijk zijn. Wij moeten voet bij stuk houden wanneer het gaat om de eerbiediging van de Europese criteria van Turkije, om zijn Europees perspectief, en wij moeten billijk zijn wanneer wij dit perspectief toetsen. Een dergelijk beleid komt ons van pas en komt ook Turkije en zijn volk van pas. Als wij om welke reden dan ook geen voet bij stuk houden bij de eerbiediging van de mensenrechten, de democratie, de vrijheid en de eerbiediging van het volkerenrecht, bewijzen wij noch Turkije noch onszelf een dienst.
Situatie in Algerije

Coûteaux
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie, de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten, heeft aan het begin van de huidige vergaderperiode voorgesteld dat er een debat zou plaatsvinden over de situatie in Algerije. Op ons verzoek werd gereageerd zoals we konden verwachten, namelijk met een stroom politiek correcte steunbetuigingen, politiek correct maar volstrekt gratuit, van de zijde van de bekende groep afgevaardigden die steevast onmiddellijk, als zijn ze door een wesp gestoken, in het geweer komen wanneer de mensenrechten op enigerlei wijze in het geding zijn. Van een gedegen politieke analyse is geen sprake, en vaak is het enige resultaat zelfs - en dat geldt in het onderhavige geval zeker voor een aantal afgevaardigden - dat minder eerzame bedoelingen verborgen blijven.
Onze boodschap is er dan ook niet een van sentimenten; ze heeft een politieke inhoud. Uiteraard willen we nogmaals uitdrukking geven aan onze gevoelens van medeleven met het Algerijnse volk, dat iedere dag zwaarder gebukt gaat onder het afschuwelijke geweld, maar we weten ook dat de Algerijnen genoeg hebben van medeleven. Het moedige beleid van president Bouteflika heeft immers het bewijs geleverd - dat is in ieder geval wel bereikt - dat geen enkel redelijk argument, geen enkele belofte op vergiffenis, geen enkele poging tot verzoening, kortom geen enkele politieke oplossing door de extremisten aanvaard wordt. We moeten dan ook tot actie overgaan en erkennen dat de lidstaten die politiek asiel verlenen aan de extremistische leiders - en soms zelfs meer dan dat - zonder meer medeplichtig zijn aan de misstanden die we hier allen, de een nog hypocrieter als de ander, aan de kaak stellen.
Dat is, geachte collega' s, de kern van de zaak. Verschillende lidstaten tonen zich in feite veel te inschikkelijk jegens de massamoordenaars. Aan de voordeur uiten ze hun verontwaardiging, maar aan de achterdeur bieden ze bescherming, een schuilplaats en asiel. Soms bieden ze zelfs willens en wetens onderdak aan personen die aanslagen hebben gepleegd in mijn eigen land, Frankrijk. Wij menen echter dat de bescherming van de mensenrechten in Algerije begint met het versterken van de rechtsstaat in dat land en het herstellen van het gezag van de regering en de president, die gekozen zijn in wat wij nog steeds beschouwen als democratisch verlopen verkiezingen.
De roep om democratie vanuit het oogpunt van de mensenrechten mag niet slechts tot uitdrukking komen in aansporingen aan het adres van degenen die op dit moment de macht in handen hebben. Hierbij denk ik met name aan andere Noord-Afrikaanse landen als Marokko, Tunesië en Libië. We moeten die landen ook daadwerkelijk steun bieden, met name wanneer ze, afgezien van alle bekende details, geconfronteerd worden met waanzin, levensgevaarlijke, nietsontziende waanzin, die des te gevaarlijker is daar in het geheim steun verleend wordt door buitenlandse, niet-Europese mogendheden - u weet vast wel op welke landen ik doel -, die een instabiele situatie aangrijpen en extremisten steunen om achter de schermen aan de touwtjes te trekken. Het is het aloude imperialistische machtsspel, en daarvan is niet alleen de Algerijnse bevolking het slachtoffer, maar ook de Algerijnse natie als zodanig, evenals haar oudste en ook trouwste vrienden.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, moeten we de situatie in Algerije eens en voor altijd onder ogen durven zien. Ja, er zijn buitenlandse mogendheden actief in Algerije. Ja, eens te meer worden in Algerije machtsconflicten uitgevochten, en daarbij speelt de eeuwenoude interne verdeeldheid in het land zeker een rol. Mijn land, Frankrijk, heeft zonder meer zekere verantwoordelijkheden jegens Algerije en zal die verantwoordelijkheden op grond van de eeuwenoude vriendschapsbanden ook op zich blijven nemen. Frankrijk zal er alles aan doen om de regering en de president die door de bevolking van dit land gekozen zijn in staat te stellen zo goed en zo kwaad als het gaat - ondanks incidenten en ondanks manipulaties van buitenaf, zoals gezegd ook van sommige van onze vrienden - de orde en rust te herstellen in een staat die ook nu nog een rechtsstaat is.

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er gloort enige hoop, en die hoop mag niet verloren gaan. De hoop die in Algerije en in de gehele wereld is gewekt door het initiatief voor nationale verzoening van president Bouteflika mag niet verdreven worden door de cynische constatering dat in dit land volstrekt niets gedaan kan worden om het geweld uit te roeien en een rechtsstaat van de grond te krijgen. Zoals we ons hebben ingezet om steun te verlenen aan diegenen in Baskenland die in opstand zijn gekomen tegen het blinde geweld van de terroristen, zo hebben we de plicht alles te doen om in Algerije de voorstanders van eendracht en verzoening te steunen. Dat is een plicht voor Europa, en dat is ook in het belang van Europa. Immers, Europa heeft er belang bij in het kader van het proces van Barcelona de zone van vrede en stabiliteit die het op zijn eigen grondgebied heeft weten te bewerkstelligen uit te breiden tot het zuidelijk Middellandse-Zeegebied. En Europa heeft er ook belang bij open te staan voor de oproep die door het gehele Afrikaanse continent gedaan wordt om een nieuwe vorm van samenwerking in te voeren, zodat eens en voor altijd de zwarte bladzijde van het koloniale verleden omgeslagen kan worden.
Wij Europeanen moeten ons rekenschap geven van het feit dat we even veel te geven als te ontvangen hebben bij de uitvoering van deze opdracht. Onze eigen toekomst hangt mede af van de manier waarop we het Afrikaanse continent zullen weten te bevrijden van de ellende en de chaos. Ik vind dat we met alle kracht de verleiding moeten weerstaan om ons op te sluiten in een "Fort Europa" , dat zoals alle forten eens belegerd zal gaan worden. Daarom zal ik mijn steun verlenen aan de gezamenlijke ontwerpresolutie waarover ons Parlement zo dadelijk zal gaan stemmen. Ik grijp de gelegenheid aan om de Algerijnse partners erop te wijzen dat we ze absoluut niet de les willen lezen en dat we ons geenszins boven hen verheven voelen; we handelen als mensen van goede wil, vastberaden om onze partners op hun verzoek te helpen een einde te maken aan de huidige tragedie en ten volle bereid om in de toekomst de vriendschapsbanden te herstellen waarmee we door de eeuwen heen met elkaar verbonden zijn.

Boumediene-Thiery
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, de periode van de ramadan is in Algerije gekenmerkt geweest door een nieuwe uitbarsting van geweld: de ergste bloedbaden sinds 1991, toen de oorlog begon die zou leiden tot de broedermoorden, talloze mensen die getraumatiseerd zijn, talloze vermisten, en veel pijn en verdriet, evenals doodsangst bij de gezinnen. Ondanks de oproep tot nationale verzoening van president Bouteflika is er geen einde gekomen aan het geweld. Het Algerijnse volk snakt nog steeds naar vrede en verzoening, en die zijn onverenigbaar met het idee van straffeloosheid. Zoals ook wordt aangegeven door internationale mensenrechtenorganisaties wordt de strijd tegen de islamitische terreur in de illegaliteit gevoerd. Het is van wezenlijk belang dat de Algerijnse autoriteiten erin toestemmen al diegenen die verantwoordelijk zijn voor alle misdaden voor het gerecht te brengen.
In deze context dringt zich één vraag op: hoe moeten we de schijnbare onmacht en passiviteit van de strijdkrachten interpreteren? Niemand kan ontkennen dat er sprake is van een zeer starre militaire hiërarchie in Algerije; de militairen zijn al 39 jaar aan de macht, houden het politieke systeem in een ijzeren greep en hebben ondoorzichtig handelen tot wet verheven. Europa heeft reeds te lang lijdzaam toegezien bij wat zich afspeelt in Algerije en heeft zich aldus aan de zijde van de machthebbers geschaard. Het is de hoogste tijd het simplistische zwart-witdenken te doorbreken waarin de islam geheel verantwoordelijk wordt gehouden voor de verslechterende situatie. De Algerijnse samenleving heeft ook veel te lijden van corruptie, die voorkomt in alle geledingen van de maatschappij, alsmede van sociale en economische uitsluiting.
De terughoudende opstelling van Europa zou tot gevolg kunnen hebben dat de veelbelovende beweging in de samenleving die streeft naar verandering en tracht de druk van de machthebbers te weerstaan brozer wordt en in de kiem gesmoord wordt. Door waakzaam te blijven ten aanzien van de bedreigingen waaraan de burgers blootstaan en door over te gaan tot erkenning van het recht op asiel kunnen we degelijke bruggen bouwen tussen de twee kuststroken van de Middellandse Zee. Willen we Algerije helpen op weg naar meer democratische vrijheid, dan moeten we ervoor zorgen dat de betrekkingen niet meer uitsluitend een zaak van de overheid zijn, maar ook het volk zelf ten goede komen. Laten we nooit vergeten dat elke schending van de mensenrechten vooral de lagere bevolkingsklassen treft en een ideale voedingsbodem vormt voor alle vormen van extremisme.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen dinsdagnacht zijn elf mensen vermoord bij een wegblokkade die was opgeworpen in de Wilaya d' Aïn Defla; zaterdag 24 december jongstleden is een jonge zangeres vermoord in een discotheek in Annaba, en een week eerder zijn zestien scholieren op brute wijze om het leven gebracht in hun eigen schoolgebouw. Algerije heeft de bloedigste ramadan sinds twee jaar beleefd: meer dan 200 mensen zijn omgebracht - mannen en vrouwen, kinderen en bejaarden - en vele meisjes zijn ontvoerd en verkracht. Het afschuwelijke geweld van de gewapende islamitische strijders, zo barbaars, zo onmenselijk, lijkt weer in alle hevigheid los te barsten, zo het al ooit opgehouden is.
Deze informatie hebben we voornamelijk te danken aan de pers; de autoriteiten bewaren namelijk het stilzwijgen, behalve wanneer er buitenlandse slachtoffers te betreuren zijn. Ja, de pers is in de Arabische wereld bijna nergens zo onafhankelijk als in Algerije, en vanaf deze plaats zou ik de journalisten dan ook alle eer willen bewijzen, omdat ze zwaar belaagd zijn door degenen die een blinde haat koesteren jegens iedere vorm van vrije meningsuiting en er de voorkeur aan geven de bevolking onwetend te houden en haar hun wil op te leggen. Toch zouden sinds ruim een jaar al duizenden terroristen de wapens hebben neergelegd en ten volle geprofiteerd hebben van de amnestieregeling.
De verkiezing van president Bouteflika had hoop gewekt bij de bevolking. Maar we moeten vaststellen dat de weg die het land is ingeslagen met de zogeheten wet van nationale verzoening bepaald niet tot vrede heeft geleid. Het Algerijnse volk is massaal in verzet gekomen tegen het moslimfundamentalisme, maar door het generaal pardon dat is verleend aan degenen die deze slachtpartijen hebben aangericht - sommigen spreken zelfs van misdaden tegen de menselijkheid - lijken de daders zich volledig gerehabiliteerd te voelen, zozeer zelfs dat ze hun moordpraktijken gewoon voortzetten.
Moeten we niet beter luisteren naar de verenigingen van familieleden van de slachtoffers van het terrorisme, die woedend zijn dat ze geen enkele vergoeding krijgen, terwijl de islamitische "spijtoptanten" voldoende financiële middelen worden toegekend om terug te keren in de samenleving?
Moeten we niet wijzen op de uiterst dappere strijd die gevoerd wordt door de Algerijnse vrouwen, die het voornaamste slachtoffer zijn van de terreur en tegelijkertijd nog steeds gebonden zijn aan traditionele familiewetten waarin hun meest elementaire rechten met voeten worden getreden?
Ten slotte is ook de economische en sociale situatie vol gevaren. In de jaren tachtig is ze al een voedingsbodem gebleken voor de opkomst van de islam. Algerije heeft te maken met een aantal strenge verplichtingen jegens het buitenland - ik denk hierbij aan de schuldenlast - en maakt een crisis door die reeds tot een ongekende toename van de werkloosheid heeft geleid. Solidariteit met de voorvechters van democratie en met Algerije zelf, dat strijdt tegen de terreur en de dood in de hoop op een vrije toekomst, is meer dan ooit een dringende noodzaak.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, veel is al door de collega' s gezegd. Met de dramatische terugkeer van een terrorisme dat niet aarzelt kinderen van drie jaar te doden, is Algerije teruggevallen in een toestand waarvan we hoopten dat die achter de rug was. Hoewel we allemaal denken dat Algerije, helaas, voor een zekere periode met het terrorisme zal moeten leven, is de terugkeer ervan tijdens de ramadan iets waarvan we dachten dat het tot het verleden behoorde.
Wij hoopten eigenlijk dat het initiatief van president Bouteflika gunstig zou uitpakken, maar de gebeurtenissen van de laatste dagen wekken onze bezorgdheid. Daarom geloof ik, net als sommige andere afgevaardigden, dat we niet mogen aarzelen over de veroordeling van het terrorisme en dat we de Algerijnse autoriteiten onze medewerking moeten aanbieden om het uit te schakelen.
Afgezien daarvan moeten we door het terrorisme niet uit het zicht verliezen dat er sprake is van vorderingen op het terrein van de democratie en de rechtsstaat. De bestrijding van het terrorisme is geen excuus voor het voortbestaan van de ondoorzichtige en ondoorgrondelijke macht van het leger in Algerije. Daarom heeft Commissievoorzitter Prodi er goed aan gedaan tijdens zijn bezoek een akkoord te ondertekenen en vijf miljoen euro te schenken voor de onafhankelijke pers en voor een statuut van de journalisten. Dat is precies wat we moeten doen, naast de slachtoffers van het geweld asiel aanbieden in onze landen; dat is in sommige landen niet mogelijk, terwijl veel terroristen wel asiel hebben gekregen, terroristen die van daaruit gevaarlijke netwerken hebben opgezet en nog opzetten.
Tot slot zouden we moeten overwegen een delegatie naar Algerije te sturen. Het Parlement is al lang niet meer in dat land geweest en volgens mij moeten we nu in de eerste plaats begrijpen wat er aan de hand is.

Van den Bos
Voorzitter, waarom is Europa zo oorverdovend stil over de massale misdaden in Algerije? Dit zwijgen staat in schril contrast met onze veroordelingen van wat er elders in de wereld misgaat. De massamoorden in Algerije zijn niet gestopt. Mensen blijven op onverklaarbare wijze verdwijnen. Martelpraktijken zijn nog steeds aan de orde van de dag.
Alleen al in het afgelopen jaar werden per maand twee tot driehonderd mensen op de meest gruwelijke wijze vermoord. Als wij de balans opmaken van tien jaar buitensporig geweld zijn de cijfers schrikbarend. 150.000 doden en daar bovenop 10.000 mensen die spoorloos zijn. Dat zijn er twee keer zoveel als onder het regime van Pinochet.
President Bouteflika deed mooie beloftes om het geweld in te dammen, de dialoog aan te gaan en de verdwijningen te onderzoeken. Maar er is weinig uit voortgekomen. De straffeloosheid zet zich voort. Barbaren die in het holst van de nacht hun monsterlijke slachtingen aanrichten, gaan nog steeds vrijuit. Ook de veiligheidstroepen die zich aan wandaden schuldig maken, worden niet vervolgd.
Reden genoeg dus om de Algerijnse autoriteiten hierop aan te spreken. Maar waarom gebeurt dat eigenlijk niet? Is dat vanwege de Franse zakelijke belangen in de voormalige kolonie? Houden de lidstaten zich stil omdat zij misschien zelf hopen op lucratieve zakelijke contracten? Is het de vrees voor Algerijns terrorisme bij onszelf? Of is het vooral de angst om het moslimfundamentalisme in Algerije verder aan te wakkeren. De meest fundamentele taak van de staat is de bescherming van zijn bevolking. Het is beschamend hoe de Algerijnse autoriteiten hierin tekortschieten.
Het is de hoogste tijd dat de Europese Unie het opneemt voor de bevolking van Algerije en haar eigen belangen op de tweede plaats zet. Het geweld moet stoppen. Er moet zo snel mogelijk een associatieakkoord komen zodat we de politieke dialoog kunnen intensiveren. Mijn vraag aan de commissaris is: hoe staat het er mee? Want wij kunnen niet langer zwijgen.

Nielson
 De Commissie deelt de bezorgdheid van het Parlement over de situatie van de Turkse gevangenen die nog steeds in hongerstaking zijn. De gezondheidstoestand van sommige van hen is zeer zorgwekkend. Het Parlement dringt er bij de Turkse autoriteiten op aan naar een vreedzame oplossing te zoeken. In elk geval moeten de Turkse veiligheidstroepen zich terughoudend opstellen.
In verband met de operaties die de politie en het leger in december jl. in 20 gevangenissen heeft uitgevoerd, verwacht de Commissie dat er een onderzoek wordt ingesteld naar de oorzaak van de doden en gewonden die bij deze operaties zijn gevallen en dat wordt uitgezocht wie hiervoor verantwoordelijk zijn. Ook beschuldigingen over marteling en mishandeling van gevangenen tijdens hun overplaatsing na de operaties moeten onderzocht worden.
De Commissie wijst er nogmaals op dat de verbetering van de omstandigheden in de Turkse gevangenissen aan de orde wordt gesteld in het toetredingspartnerschap voor Turkije, dat door de Raad is goedgekeurd op 4 december 2000. In het toetredingspartnerschap wordt de verbetering van de hechtenisomstandigheden, die in overeenstemming moeten worden gebracht met de minimumnormen van de VN voor de behandeling van gevangenen en andere internationale normen, als een prioriteit beschouwd.
Wat betreft Algerije wil ik het volgende opmerken: de Commissie steunt de inspanningen van de Algerijnse autoriteiten om een nationale verzoening tot stand te brengen en een einde te maken aan het geweld. Democratie, de rechtstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden zijn de belangrijkste beginselen die de Europese Unie gelijkelijk hanteert ten aanzien van al haar partners. We juichen toe dat Algerije de desbetreffende clausule in de onderhandelingen over een associatieovereenkomst heeft aanvaard. Het geweld leidt echter elke maand weer tot nieuwe slachtoffers. Wij zijn in het bijzonder verontrust over de toename van het geweld tijdens de ramadan, dat in het hele land vele levens heeft gekost. Algerije moet een formule vinden voor de in het verleden begane misdaden van terroristen die het geweld hebben afgezworen.
Weliswaar heeft de Commissie begrip voor de moeilijkheden bij het aanpakken van het terrorisme in Algerije, maar zij blijft bezorgd over de schendingen van de mensenrechten en in het bijzonder de verdwijningen. Het is van cruciaal belang dat er resoluut wordt opgetreden tegen acties die een achteruitgang of schending betekenen op het gebied van de mensenrechten.
Wij blijven deze kwesties aan de orde stellen op ieder niveau van de politieke dialoog met de Algerijnse autoriteiten. Zo heeft de heer Prodi bij zijn bezoek aan Algiers op 12 en 13 januari gewezen op de noodzaak van een herstel van de vrede in het hele land.
Als onderdeel van dit beleid, en om materiële steun te verlenen aan de inspanningen van Algerije, heeft de Commissie, vertegenwoordigd door de heer Prodi, financiële overeenkomsten gesloten over een subsidie van 13 miljoen euro voor twee mensenrechtenprojecten. Het ene behelst steun aan de Algerijnse media en journalisten en het andere houdt verband met de modernisering en opleiding van de politie, om deze te helpen te gaan werken zoals een politiemacht betaamt in een democratie.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt afhankelijk van de uitkomst van het debat om ongeveer 17.30 uur plaats. Zoals u weet zullen wij de vergadering na het actualiteitendebat kort onderbreken tot 17.30 uur. Dan wordt besloten of het debat over het verslag-Deprez plaatsvindt of niet. De stemming zal dan na het debat over het verslag-Deprez om 17.30 uur in plaats van om 18.30 uur plaatsvinden.

Internationaal Strafgerechtshof
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0060/2001 van de heer Malmström, namens de ELDR-Fractie over de ratificatie van het Verdrag van Rome over de oprichting van het Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0067/2001 van de leden Frassoni e.a., namens de Verts/ALE-Fractie over de spoedige oprichting van een permanent Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0069/2001 van de leden Bonino e.a., namens de TDI-Fractie over de spoedige inwerkingtreding van het Verdrag van Rome over het Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0073/2001 van de leden Salafranca Sánchez-Neyra en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie over de ratificatie van het Verdrag van Rome over de oprichting van het Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0078/2001 van de leden Sakellariou e.a., namens de PSE-Fractie, over de ratificatie van het Verdrag van Rome over de oprichting van het Internationaal Strafgerechtshof;
B5-0085/2001 van de leden Di Lello Finuoli e.a., namens de GUE/NGL-Fractie over het Internationaal Strafgerechtshof.

Maaten
Voorzitter, het is heel plezierig dat wij deze zaak hier op de agenda hebben want het gaat goed met het Internationale Gerechtshof voor oorlogsmisdaden. Op 31 december was de sluitingstermijn voor de staten om dit Verdrag, het Verdrag van Rome, te ondertekenen. Wij weten allemaal hoe moeizaam het tot stand is gekomen. Toch hebben wij gezien hoe in die allerlaatste dagen van het vorig jaar ineens een geweldige hoeveelheid landen overging tot ondertekening van dit Verdrag. 120 landen hebben indertijd vóór en zeven tegen het Verdrag gestemd. Nu hebben al meer dan 130 landen getekend, waaronder de Verenigde Staten die oorspronkelijk tegen het Verdrag hadden gestemd, maar ook Israël, Iran en Joegoslavië hebben het Verdrag op de valreep nog ondertekend.
Deze brede steun voor het Verdrag toont in ieder geval aan dat men niet kan beweren dat het Verdrag een noordelijk verdrag is of een verdrag van ontwikkelde landen. Daarvoor is de steun toch echt te groot.
Waar het nu om gaat, is de ratificatie van het Verdrag en daar gaat deze resolutie over. Het is plezierig om te zien dat 27 landen al hebben geratificeerd, waarvan acht landen in de Europese Unie, maar Zweden, het Verenigd Koninkrijk, Portugal, Nederland, Ierland, Griekenland en Denemarken hebben nog niet ondertekend. Zij zijn er wel mee bezig, maar het is nog niet gebeurd. Van de landen die zich hebben aangemeld om bij de Unie te komen, heeft nog geen enkel land geratificeerd en Turkije heeft het zelfs niet eens ondertekend. Er is dus nog wel wat werk aan de winkel en wij roepen de Raad ertoe op deze zaak op de agenda te zetten. Het is belangrijk dat Europa hierbij het voortouw neemt. Dit is iets wat wij zelf kunnen doen, waarbij wij niet alleen maar anderen iets hoeven te verwijten. Wij kunnen actie ondernemen en het is van belang dat dit nu snel gebeurt.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, even heel kort: als een van de volgende sprekers is de heer Franz Xaver Mayer aangekondigd. Voor onze fractie spreekt echter de heer Hans-Peter Mayer. De een is een eersteklaspoliticus voor landbouwzaken, de ander een eersteklaspoliticus voor juridische zaken. Ik wilde dit alleen duidelijk maken, zodat we weten wie er zal spreken.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Posselt. U bent bij wijze van spreken de oppasser in deze zaal. U ziet en hoort alles! Hartelijk dank voor de opmerking. Ik zou het naderhand wel hebben gezien, omdat de juiste heer Mayer ook aanwezig is.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik jaloers ben op de heer Posselt vanwege zijn retorische gaven, die we hier niet allemaal hebben. Om terug te keren tot ons thema: onder de zevenentwintig landen die het Verdrag van Rome hebben bekrachtigd, bevinden zich 8 lidstaten van de Europese Unie, maar de zeven andere ontbreken. Dat is een van de paradoxen van de Europese Unie, en ook een gevolg van het ontbreken van een echt gemeenschappelijk buitenlands beleid. Wat kunnen immers de redenen zijn van de lidstaten van de Unie die het statuut van het Gerechtshof nog niet hebben geratificeerd, afgezien van een aarzeling om nog een belangrijk stukje soevereiniteit af te staan, en een gebrek aan zelfvertrouwen? Misschien zijn ze bang dat ze op een dag zelf in de ongemakkelijke beklaagdenbank komen te zitten?
Dat geldt natuurlijk des te meer voor andere, gezaghebbende internationale mogendheden. Terecht wordt in onze resolutie opgemerkt dat president Clinton eind vorig jaar het Verdrag van Rome heeft getekend, maar het is de vraag of hij dat ook zou hebben gedaan als de telling van de stemmen in Florida in het voordeel van Al Gore zou zijn uitgevallen.
De weg naar de concrete oprichting van het Gerechtshof is nog lang en bezaaid met obstakels. Zoals in de resolutie wordt gesteld, moeten we beslist verhinderen dat het statuut wordt gewijzigd en ervoor zorgen dat de uitvoeringsverordening in werking treedt, of ten minste snel wordt vastgesteld. Wij hopen dat de Europese Unie er een van de prioriteiten van het buitenlands beleid van maakt; we zijn het er immers in theorie allemaal over eens. We hopen dat dit Parlement zijn invloedrijke rol zal behouden en het Hof een realiteit wordt. Het Parlement zou de kwestie van het Strafgerechtshof bij elke vergadering van zijn gemengde delegaties op de agenda moeten zetten en resoluties zoals degene waar we straks over stemmen moeten handhaven en aannemen.
Ik ben dus teleurgesteld dat de kwestie van de gemengde delegaties in de gezamenlijke ontwerpresolutie niet is opgenomen, maar ik ben het helemaal eens met dit voorstel en ik hoop dat we het tot het onze kunnen maken.

Dell' Alba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, over een paar minuten zal ons Parlement voor de achtste keer in vier jaar een resolutie over het Internationaal Strafgerechtshof aannemen. Dat bewijst dat ons Parlement vastbesloten, stap voor stap, de langzame ontstaansgeschiedenis van de internationale rechtspraak heeft gevolgd. Daaraan bestaat een steeds grotere behoefte, zoals blijkt uit de gevallen Milosevic, Mladic, Pinochet en vele andere. Hun onschendbaarheid begint af te brokkelen, de onschendbaarheid waardoor talrijke moordenaars en criminelen tot nog toe rustig op hun post konden blijven, en soms zelfs overladen met eerbewijzen met pensioen konden gaan. De resoluties laten ook zien met hoeveel engagement ons Parlement dit proces heeft gevolgd en dat het in veel gevallen het beleid van de Europese Unie heeft gevormd.
Ik herinner me de eerste resoluties, waarin we luidkeels vroegen om een Europese Unie waarin de vijftien lidstaten verenigd en vastbesloten deze strijd zouden aangaan en de essentiële principes van dit Hof zouden verdedigen: de onafhankelijkheid van de openbare aanklager, de autonomie van het Hof om recht te spreken, de definitie van het mandaat van het Hof enzovoort.
Deze doelstellingen zijn gehaald. Mevrouw Frassoni heeft gelijk als ze zegt dat het belangrijk is erop te hameren dat deze doelstellingen en het statuut moeten worden verdedigd tegenover ondertekenaars, Clinton en anderen, die hebben getekend om deel uit te blijven maken van de Vergadering van de lidstaten van het Hof, maar een negatieve invloed hebben op de onderhandelingen en misschien hopen op een vrijstelling voor de Amerikaanse militairen.
Vrijstellingen zijn niet nodig, we moeten zorgen dat het Verdrag zo snel mogelijk door zestig landen wordt geratificeerd. De lidstaten van de EU zijn wat dat betreft op de goede weg. Ik hoop dat dit onderwerp in de betrekkingen met derde landen aan de orde van de dag zal zijn en dat de zeven landen van de EU die dat nog niet hebben gedaan het statuut nog dit jaar zullen ratificeren.

Mayer, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, het leidt inderdaad tot enige verwarring als zelfs de secretariële dienst van het Parlement niet in staat is om twee personen met dezelfde achternaam uit elkaar te houden. Zo raakt ook de post soms in de war.
De Verenigde Naties hebben na de gruwelijke Tweede Wereldoorlog het idee nieuw leven ingeblazen om een internationaal strafgerechtshof op te richten. De schendingen van het internationale recht in Joegoslavië en de slachtpartijen in Rwanda vormden een verdere aanleiding. Sommigen vragen zich af wat het Internationale Strafgerechtshof in zijn bevoegdheden onderscheidt van de reeds bestaande rechterlijke instanties. Het Europese Hof van Justitie in Luxemburg beslist over de toepassing en uitleg van de Verdragen betreffende de Europese Unie. Het Internationale Gerechtshof in Den Haag arbitreert bij internationale geschillen. Het Internationale Gerechtshof voor de Mensenrechten in Straatsburg berecht schendingen door staten van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.
Voor de vier zeer ernstige misdrijven - volkenmoord, misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en daden van agressie - wordt nu het Internationale Strafgerechtshof opgericht. Tot nog toe hebben de Verenigde Naties buitengewone tribunalen toegestaan, bijvoorbeeld de ad hoc gerechtshoven ter berechting van de misdaden in Joegoslavië en Rwanda. Het Internationale Strafgerechtshof zal er borg voor staan dat dergelijke misdaden alle zullen worden vervolgd en bestraft. Zo kunnen oorlogsmisdadigers zich niet meer verbergen achter de grenzen van de soevereiniteit.
Voor de internationale gemeenschap is dit nieuwe gerechtshof een belangrijke aanwinst om mazen in de strafvervolging te dichten. Daarom wil ik ervoor pleiten dat alle lidstaten het statuut spoedig ratificeren, en adviseer ik de ontwerpresolutie aan te nemen.

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, deze gezamenlijke ontwerpresolutie over de ratificatie van het Verdrag van Rome betreffende de oprichting van het permanente Internationaal Strafgerechtshof komt op een geschikt moment. Gisteren nog bespraken we in dit Parlement onze prioriteiten ten aanzien van de VN-Commissie voor de rechten van de mens in Genève. De Zweedse premier heeft toen nog eens gezegd dat tijdens het Zweedse voorzitterschap de mensenrechten hoog op de agenda staan. In de discussie van vanmiddag worden we opnieuw op indringende wijze herinnerd aan het onrecht op deze wereld. Als we de mensenrechten van mannen, vrouwen en kinderen echt ter harte nemen, moeten we beschikken over een permanent International Strafgerechtshof, zodat degenen die misdaden tegen de mensheid plegen of daartoe opdracht geven, vervolgd kunnen worden. Ik hoop dat het Parlement het op dit punt met mij eens is. We hebben een rechtbank met internationale jurisdictie nodig, die zulke misdadigers onafhankelijk kan berechten. Alleen als we geheel vastbesloten zijn om het Verdrag van Rome toe te passen, kunnen we een eind maken aan de onaantastbaarheid van deze misdadigers. Dit strafgerechtshof zal een afschrikkingseffect hebben en eraan bijdragen dat dergelijke misdrijven in de toekomst voorkomen worden.
Tot nu toe hebben 139 regeringen het Verdrag van Rome ondertekend, maar het is helaas slechts door 27 regeringen geratificeerd. Om het Verdrag in werking te laten treden en het Strafgerechtshof op te richten zijn 60 ratificaties nodig. Daarom denk ik dat het uitermate belangrijk is dat de lidstaten het goede voorbeeld geven. In het bijzonder Italië, Frankrijk, België, Luxemburg, Spanje, Duitsland, Oostenrijk en Finland hebben het Verdrag op eervolle wijze geratificeerd. Nu is voor andere lidstaten het moment aangebroken om in hun voetsporen te treden.
Hoewel het heel makkelijk is om nu cynisch te worden, geef ik hier niet aan toe. We moeten blij zijn dat het Verdrag op 31 december door de Verenigde Staten en op 19 december 2000 door de Joegoslavische Federatie is ondertekend. We moeten de parlementen van deze landen nu oproepen het Verdrag te ratificeren.
Tegelijkertijd moeten we er bij alle landen op aandringen om door te gaan met de ondersteuning van het werk van het Internationaal Strafgerechtshof voor Rwanda en het voormalig Joegoslavië.
Het verleden leert ons dat we nooit mogen vergeten. Laten we daarom op het afgelopen millennium terugblikken. Laten we de huidige toestand in de wereld in ogenschouw nemen en onthouden dat vrijheid met een voortdurende waakzaamheid moet worden betaald.
De toekomstige generaties zullen het ons nooit vergeven als we ons distantiëren van de slachtoffers van zulke vreselijke gruweldaden. Woorden alleen zijn niet genoeg. Nu is het moment om in actie te komen. Ik wil daarom ook een oproep doen aan alle landen om tijdens de ICC het Verdrag van Rome te ondertekenen. Op die manier tonen we onze vastberadenheid en dagen we de rest van de wereld uit om het Verdrag ook te ondertekenen. Als medeopsteller van deze ontwerpresolutie wil ik het Parlement en de Raad dan ook dringend verzoeken om de resolutie te steunen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, als men de lijst van EU-landen bekijkt die al hebben geratificeerd, valt op dat vijf van de zes lidstaten van het eerste uur tot ratificatie zijn overgegaan. Alleen Nederland ontbreekt, een land dat zich toch met kracht heeft ingezet voor oprichting van dit gerechtshof en ook voor zijn plaats van vestiging. Men kan zich dus afvragen wat de reden van die aarzelende houding is. Van de overige negen EU-leden zijn er slechts drie tot ratificatie overgegaan, waaronder het door velen zo bekritiseerde Oostenrijk. Ik wil een beroep doen op de overige lidstaten van de Europese Unie om de procedure van ratificatie zo spoedig mogelijk in gang te zetten. De komst van dit strafgerechtshof is dringend noodzakelijk om internationale misdaden tegen de menselijkheid, een fenomeen dat niet af-, maar eerder toeneemt, eindelijk aan de hand van objectieve, wereldwijd geaccepteerde maatstaven te kunnen toetsen.
We hebben zojuist over Cambodja gesproken. Laten we het nu over voormalig Joegoslavië hebben. De diverse buitengewone tribunalen zijn zonder meer terecht in het leven geroepen. Maar we mogen niet uit het oog verliezen dat ze door nationalistische krachten in voormalig Joegoslavië worden weggehoond als machtsvertoon door de overwinnaars. Om dit in het vervolg te voorkomen, is het van groot belang om snel tot één wereldwijd strafgerechtshof te komen. Daarmee worden de buitengewone tribunalen overbodig. Het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag kent grote verdiensten. Wij moeten het zeker steunen. Maar u heeft gezien dat president Kostunica, die pas geleden nog plechtige toespraken in dit Parlement hield, twee dagen geleden weigerde mevrouw Del Ponte te ontvangen. Zij zou protocollair niet op gelijke voet met hem staan. Dat is een schandaal! Uit dit voorbeeld blijkt wel dat het niet alleen van groot belang is om wereldwijd juridische normen in het internationale recht te verankeren, normen die tegen verdrijving, massamoord en agressie zijn gericht, maar dat er ook voldoende instrumenten moeten komen om de naleving ervan af te dwingen. Het Strafgerechtshof vormt in de allereerste plaats een dergelijk instrument. We hebben ons er intensief voor ingezet en nu is het de hoogste tijd dat het met zijn werk kan beginnen.

Nielson
Ook al maakt het oprichten van het Internationaal Strafgerechtshof geen onderdeel uit van haar taakomschrijving, toch hoopt de Commissie dat het vereiste aantal van 60 ratificaties snel wordt bereikt, zodat het Strafgerechtshof met zijn werkzaamheden kan beginnen.
Sinds 31 december werd het statuut door 139 landen ondertekend en door 27 landen geratificeerd. De Commissie is verheugd over het feit dat het Statuut van Rome op 31 december door de Verenigde Staten en op 19 december door de Joegoslavische Federatie is ondertekend.
In haar betrekkingen met derde landen zal de Commissie er alles aan doen om hen eraan te herinneren dat ze het statuut zo spoedig mogelijk moeten ondertekenen en ratificeren. In de tussentijd blijft de Commissie de initiatieven ter ondersteuning van het Internationaal Strafgerechtshof financieel ondersteunen.
Tot nu toe is in totaal een bedrag van 4,8 miljoen euro uitgekeerd ter ondersteuning van de activiteiten van NGO' s en instituten die bezig zijn met informatiecampagnes over het Internationaal Strafgerechtshof. De Commissie zal dit jaar verdere steun verlenen aan deze activiteiten. We willen dergelijke acties bevorderen en onze samenwerking met de NGO' s gebruiken als een hefboom voor de verwezenlijking van het Strafgerechtshof.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Aardbeving in El Salvador
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0068/2001 van de leden Nogueira Román e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de aardbeving in El Salvador;
B5-0074/2001 van de leden Galeote Quecedo e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over El Salvador;
B5-0079/2001 van de leden Seguro e.a., namens de PSE-Fractie, over de aardbeving in El Salvador;
B5-0079/2001 van de heer Wurtz, namens de GUE/NGL-Fractie, over de aardbeving in El Salvador.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, weer is El Salvador getroffen door een ramp, slechts twee jaar na Mitch, die vreselijke orkaan waarvan de gevolgen nog altijd niet zijn overwonnen en waarvoor trouwens de Europese Unie nog altijd, naar het schijnt, het geld niet heeft gestort dat zij had beloofd.
Ik ben blij met de resolutie die wij samen hebben kunnen opstellen, maar ik beschouw haar na al de rampen die El Salvador zijn overkomen en nu na deze laatste aardbevingsramp, toch als minimaal. Ik vind het eigenlijk een beetje een slappe resolutie, want het gevoel van solidariteit dat ons allen bezielt en dat aan de oorsprong ligt van deze resolutie is misschien wel mooi tot uitdrukking gebracht, maar wij moeten onze solidariteit concretiseren en daarom hebben wij namens onze fractie nog een aantal amendementen ingediend om dat te verscherpen en te versterken. Onder meer opdat de bestaande plannen voor verbetering van de situatie in praktijk kunnen worden gebracht, met name de wederopbouwprogramma's, maar dan moeten wij ook het geld betalen dat Europa daarvoor had voorzien. Desalniettemin menen wij dat de hele wereld, en wij met de wereld onze verslagenheid en solidariteit moeten betuigen, nu weer duizenden mensen het slachtoffer zijn geworden van deze aardbeving.
Een aardbeving in een arm land is natuurlijk erger naarmate dit land minder weerstand en minder veerkracht heeft. El Salvador heeft een oorlog meegemaakt, El Salvador heeft natuurrampen meegemaakt en nu komt dit er bovenop. Om ecologisch in ecologisch verantwoorde omstandigheden te werken, zou ook de regering haar politieke voorkeuren voor bepaalde vormen van politisering van de hulp opzij moeten zetten en moeten wij anderzijds aan onze verplichtingen voldoen.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, deze resolutie heeft de consensus van alle fracties. Ik vestig de aandacht op de laatste paragraaf, waarin het gaat om de doeltreffendheid waarmee de economische hulp aan het noodlijdende volk van El Salvador dit keer ten uitvoer gelegd moet worden.
Ik heb zojuist met het verantwoordelijke Bureau voor de humanitaire hulp in Nicaragua gesproken. Ik wil deze Vergadering - en de commissaris - de grote bezorgdheid overbrengen van alle vrijwilligers die thans in de noodhulp werkzaam zijn, en zich morgen misschien met ontwikkelingshulp bezighouden, alsmede de bezorgdheid van de Spaanse en internationale media over het feit dat wij het na de orkaan Mitch toegezegde geld nog niet eens hebben gestort op het moment dat zich de volgende trieste gebeurtenis alweer aandient.
Geachte Commissieleden, misschien dat onze hulp dit keer op tijd komt. Dat zeg ik niet alleen omdat ik deel uitmaak van de Delegatie voor de betrekkingen met de landen in Midden-Amerika en Mexico, maar omdat ik bovendien de woordvoerder ben van de Fractie van de Europese Volkspartij in de Commissie begrotingscontrole. Hulp die te laat komt, is geldverspilling. Het geld moet op tijd worden overgemaakt en de ambtenaren - niet alleen die in El Salvador, maar ook die in Brussel - moeten hun verantwoordelijkheden op zich nemen. De hervorming van de heer Kinnock moet toch ergens goed voor zijn. Zij kan er wellicht toe bijdragen dat het geld ter verzachting van het door deze aardbeving veroorzaakte leed dit keer niet pas ter plaatse is op het moment dat het land alweer door een nieuwe ramp is getroffen.
Doeltreffendheid betekent dat de hulp op tijd moet zijn. Waarom zouden wij al die mensen in nood onze solidariteit betuigen en zoveel administratiekosten maken als wij deze landen geen concrete hulp kunnen bieden? Als wij daar echt niet toe in staat zijn, dan moeten wij het geld maar via de lidstaten overmaken. Als grootste donateur van de Verenigde Naties, de UNHCR, verstrekken wij al hulp onder de vlag van de Verenigde Naties. Het is misschien niet de fraaiste oplossing, maar het geld kan ook via Spanje en/of Oostenrijk worden overgemaakt. Het belangrijkste is dat de noodhulp op de plaats van bestemming komt. Wij mogen onszelf niet nog een keer voor gek zetten.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de cijfers en beelden die ons uit El Salvador bereiken, zijn angstaanjagend, of het nu gaat om de honderden doden, de duizenden gewonden, de honderden vermisten of de bijna 26.000 daklozen. De naschokken blijven elkaar opvolgen, niet alleen in El Salvador, maar ook in Nicaragua. Het is niet de eerste maal dat zich in Midden-Amerika een dergelijke situatie voordoet. Mevrouw Maes en de heer Pomés Ruiz hebben ons er ook al aan herinnerd. In november 1998 werd de regio geteisterd door de orkaan Mitch. De gevolgen waren rampzalig. Ook toen vielen er vele slachtoffers en was de materiële schade onoverzienbaar.
Midden-Amerika is een van de armste gebieden ter wereld. Nagenoeg 40% van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Daarom heeft Europa een bijzondere verantwoordelijkheid ten aanzien van deze regio, niet alleen omdat er bijzonder hevige conflicten hebben gewoed en de spanningen overigens nog steeds niet verdwenen zijn - de grensgeschillen blijven aanslepen - maar ook omdat de democratie in deze landen moet worden versterkt.
Gelukkig worden alle organen vandaag de dag democratisch gekozen, maar dat neemt niet weg dat in deze landen van Midden-Amerika nog heel wat ondemocratische gebruiken voortleven. Bovendien neemt de buitenlandse schuld er buitensporige proporties aan. Desondanks komen slechts twee landen in aanmerking voor het nieuwe initiatief. Dinsdag nog hebben we de president van de Republiek Honduras ontvangen. Telkens wanneer wij met de overheden van de landen van Midden-Amerika spreken, worden wij geconfronteerd met het beeld van een lijdende bevolking die zodra zij een beetje licht aan het einde van de tunnel ziet en zich opricht om de strijd aan te binden met haar problemen en haar lotsbestemming, keer op keer getroffen wordt door de dramatische gevolgen van deze natuurrampen.
Zowel in november 1998 als nu heeft Europa snel noodhulp ter beschikking gesteld. Er bestaat niettemin behoefte aan meer structurele hulp. Mijn twee collega's hebben het probleem ook al gesignaleerd. Het is van wezenlijk belang dat de Commissie het wederopbouwprogramma voor Midden-Amerika daadwerkelijk ten uitvoer legt. Commissaris Nielson, wij stellen voor dit programma onverwijld te herdefiniëren. Er moeten meer personele en financiële middelen worden vrijgemaakt zodat wij onze doelstelling kunnen verwezenlijken en El Salvador naar behoren kunnen helpen. Op 26 maart van dit jaar komen de Groep van San José en de Europese Unie opnieuw bijeen in Guatemala. Het zou mooi zijn als men ter afsluiting van deze vergadering van de Groep van San José overging tot de toepassing van het wederopbouwprogramma voor Midden-Amerika, inclusief de steun aan de slachtoffers van El Salvador.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, sluit zich aan bij de gevoelens van solidariteit met de nabestaanden van de slachtoffers van de recente aardbeving, alsook met de Salvadoraanse bevolking bij deze nieuwe tragedie. Na de orkaan Mitch had ik de eer en het genoegen om namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid een verslag over de hulp voor de wederopbouw van Midden-Amerika aan het Parlement te presenteren. Dit verslag is bij unanimiteit goedgekeurd. Ik ben echt bijzonder teleurgesteld dat onze verwachtingen en onze inspanningen niet vergezeld zijn gegaan van een doeltreffende uitvoering van dit programma.
Destijds heb ik al opgemerkt dat de Commissie wat betreft de eerste hulp meteen na de orkaan heeft gehandeld. Nu is dat ook het geval, maar wij moeten er alles aan doen om deze hulp te continueren en daarbij doelmatiger te werk gaan.
De omvang van de aardbeving is aanzienlijk. Het gebied begon er net weer een beetje bovenop te komen. Wij zullen een enorme inspanning moeten plegen om het gebied weer enige economische, sociale en democratische zekerheid te kunnen geven. De taak die hier voor de Europese Unie is weggelegd, is geen gemakkelijke. Een van de problemen die wij onder ogen moeten zien wil ik met name noemen: het frauduleus gebruik van de middelen.
De Europese Unie - en met name de Europese Commissie - moet dat zien te voorkomen. Zij dient de garantie te geven dat verenigingen, NGO's en gemeenten actief betrokken zijn bij de uitvoering van de verleende steun en dat zij op een doelmatig en rechtvaardig gebruik van de Europese middelen zullen toezien.

Knolle
Mijnheer de Voorzitter, de PPE-DE-fractie is diep geschokt door het nieuws dat er in El Salvador een zware aardbeving heeft plaatsgevonden. Wij betuigen onze innige deelneming met de vele slachtoffers en gewonden, en met hen die hun familie en bezittingen hebben verloren. De PPE-DE-fractie staat achter de ontwerpresolutie zoals die door een aantal fracties van het Parlement is ingediend. Het is prettig te weten dat de Gemeenschap zo snel op deze natuurramp heeft gereageerd met het sturen van deskundigen en geld. Dit is een voorbeeld van overtuigende solidariteit.
Naar aanleiding van andere actuele gebeurtenissen wil ik hieraan nog toevoegen dat ik als positief ingesteld lid van de Generatie van '68 en als reserveofficier van het West-Duitse leger in de jaren '70 niet, zoals andere jonge mannen, met stenen heb gegooid. Nee, ik heb toen eigenhandig na een aardbeving in Italië doden en gewonden opgegraven. We hebben veel mensen kunnen redden die onder het puin lagen. Dat is een grote zegen. De verschrikkelijke beelden van die aardbeving in Italië in de jaren '70 zie ik nog steeds voor me. Ik kan me dus heel goed voorstellen wat voor ellende El Salvador nu moet doorstaan. Dat Europa daar zo snel de helpende hand biedt, is fantastisch. Hopelijk is de hulp op tijd en komt die in El Salvador niet op de verkeerde plaats terecht.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, ik sta werkelijk paf dat iemand het klaarspeelt om in het kader van een debat over een aardbeving in El Salvador zijn eigen lotgevallen als reserveofficier van de Bundeswehr en "positief lid" van de Generatie van '68 ter sprake te brengen, om vervolgens bij stenengooiers uit diezelfde generatie uit te komen. Ik heb geen idee wat die zaken met elkaar te maken hebben. Maar wellicht wilde de heer Knolle ons alleen iets over zijn leven vertellen, en dat is misschien ook heel interessant.
Volgens de beschrijvingen van mijn collega' s is de toestand in El Salvador dramatisch, en verscheidene woordvoerders hebben de vinger op de zere plek gelegd. Het antwoord op de vraag hoe efficiënt en snel onze hulpverlening is, luidt in dit geval: snel. Tenminste voor wat betreft de eerste hulp. Maar wat ons bezighoudt, is dat dat wel eens anders is geweest, en dat heeft ook zijn stempel gedrukt op de discussie binnen onze fractie over de resolutie en haar formulering. Wij doen dan ook het volgende beroep op de Commissie: de hulp ter plekke door de Europese Unie met get it, met know how, met mens en machine, mag niet pas aankomen als de slachtoffers de ergste nood zelf al hebben gelenigd of als de volgende natuurramp voor de deur staat. Want de geloofwaardigheid van de Europese Unie binnen de Unie zelf en bij haar partners buiten de EU loopt gevaar als er wel gelden ter beschikking worden gesteld en hulp wordt toegezegd, maar deze door bureaucratische belemmeringen veel te laat of helemaal niet aankomen.
Enerzijds staat dus de directe hulp aan de armsten der armen, die onze solidariteit zo nodig hebben, centraal. Maar anderzijds mogen we niet vergeten dat onze hulp zinloos is als die blijft steken in bureaucratische rompslomp. Daarom doet het ons deugd dat deze ontwerpresolutie door verscheidene fracties wordt gedragen. Wij zouden graag zien, commissaris Nielson, dat de Commissie dezelfde bekwame spoed in acht neemt als het Parlement dat heeft gedaan bij het opstellen van deze ontwerpresolutie. En de heer Knolle wens ik geen stenengooiende ministers van Buitenlandse Zaken toe.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij graag richten tot de heer Seguro, die zojuist over de situatie in Honduras sprak. Vorig jaar hebben we besloten om ons aandeel in het gehele HIPC-initiatief van 1 miljard euro te vergroten. Dit was een beslissing waar het hele Parlement achter stond. We hebben toen ook gezegd dat we dit bedrag wereldwijd wilden besteden en niet langer alleen aan de ACS-landen. De reden hiervoor was dat door de orkaan Mitch, Honduras in het HIPC-initiatief werd opgenomen. We moesten een begrotingslijn vinden buiten de middelen van het Europees Ontwikkelingsfonds, zodat de Europese Unie aan Honduras dezelfde financiële hulp kon bieden. Honduras ontvangt daarom 15 miljoen euro aan schuldenverlichting. Hierbij komt natuurlijk nog de som die Honduras na de orkaan Mitch heeft ontvangen als herstel- en wederopbouwsteun voor de middellange en lange termijn. Deze financiële ondersteuning maakt deel uit van het regionale programma.
Een aantal parlementsleden heeft verontrusting geuit ten aanzien van het trage verloop van de steun voor wederopbouw op langere termijn. Helaas moet ik met die kritiek instemmen. Ikzelf heb deze situatie als schandalig omschreven. Het duurde bijna anderhalf jaar voordat de Commissie zes of zeven mensen had gevonden voor implementatie van het regionale wederopbouwprogramma van 250 miljoen euro in Managua. Dit is echt belachelijk! Wat ons hier dwars zit is geen bureaucratie, maar een samenraapsel van partijen die niet met elkaar praten en totaal niet functioneren. Ik ben dan ook nog steeds op zoek naar explosieven om de structuren mee weg te vagen die een belemmering vormen voor het adequaat functioneren van de Commissie.
De huidige situatie met betrekking tot de implementatie van dit programma is als volgt; het team is sinds het begin van de herfst in Managua aan het werk. Van de 250 miljoen euro hebben we meer dan 80 miljoen gereserveerd voor de uitvoering van het wederopbouwprogramma in een aantal landen. Dus 80 van de 250 miljoen euro wordt nu gebruikt. Eindelijk heeft zich op het werkveld een ontwikkeling in gang gezet.
Ik maak bij rampen een heel duidelijk onderscheid tussen directe humanitaire hulp op korte termijn en wederopbouwhulp op lange termijn. Ik hoop dat iedere spreker in dit debat van dit onderscheid doordrongen is. We moeten niet vergeten dat het hier immers om twee totaal verschillende activiteiten gaat. Bij het wederopbouwprogramma in Honduras na de orkaan Mitch waren geen vertragingen, behalve dan dat het lang duurde voordat de zeven mensen waren gevonden die naar Managua konden worden gezonden. Op zich is dat al erg genoeg.
Dan wil ik het nu hebben over de vreselijke situatie in El Salvador. Natuurlijk deelt de Commissie de consternatie en de solidariteit die werden geuit in de parlementaire resolutie over de zeer ernstige aardbeving. De ramp trof verschillende landen in Midden-Amerika, maar met name El Salvador. Commissievoorzitter Prodi, de heer Patten en ik hebben namens de Commissie onmiddellijk ons medeleven betuigd aan de families van de slachtoffers en aan de autoriteiten. Ook hebben we beloofd dat de Commissie snel en doeltreffend op deze catastrofe zal reageren.
Na de aardbeving in 1986 heeft de Commissie El Salvador geholpen door een nieuw ziekenhuis te bouwen. Ook bood de Commissie hele substantiële humanitaire hulp en steun bij de wederopbouw aan de landen die getroffen waren door de orkaan Mitch. Ook bij het huidige drama staat de Commissie klaar om Midden-Amerika en El Salvador de helpende hand te bieden.
Kort na de aardbeving gaf ECHO, het Bureau voor humanitaire hulp van de Europese Commissie, een in Honduras gestationeerde velddeskundige de opdracht direct naar de rampplek te gaan. Hij arriveerde daar op zondag. ECHO regelde afgelopen maandag ook dat er een team naar het gebied zou worden gezonden om een eerste inschatting te maken van de behoefte aan samenwerking met andere hulpverleners en plaatselijke autoriteiten. Dit team is gisteren vertrokken.
Afgelopen maandag heb ik onze eerste financiële reactie vastgesteld op 2 miljoen euro. Dit bedrag komt tegemoet aan de meest essentiële behoeften. Zonder enige vorm van coördinatie of onderzoek was al duidelijk dat het gebied drinkwater, sanitaire voorzieningen, onderdak, voedselhulp en medische voorzieningen nodig heeft. Ook wisten we onmiddellijk dat een aantal Europese NGO' s en het Rode Kruis namens de Commissie voor deze voorzieningen zouden zorgen. We zijn van plan nog meer te ondernemen. Welke toezeggingen we verder zullen doen, hangt onder andere af van de feedback die we krijgen over onze acties in vergelijking tot de acties van andere hulporganisaties.
De vreselijke catastrofe in El Salvador bewijst overigens nog eens dat armoede wel degelijk gevaarlijk is. De meeste mensen denken dat in onze ontwikkelde samenlevingen met hun ingewikkelde infrastructuur aardbevingen veel meer schade kunnen aanrichten. In El Salvador is door de aardbeving echter meer dan 50% van de watervoorziening voor het gehele land afgesloten vanwege schade aan de pijpen, de elektriciteitsvoorziening, etc.
Omdat de systemen dus kwetsbaar zijn en niet goed functioneren is de secundaire impact enorm. De overstroming in Mozambique veroorzaakte veel meer schade aan onder andere dammen, wegen en bruggen dan het geval zou zijn geweest als het land beschikte over een normale, goed onderhouden, solidere en duurdere infrastructuur. We mogen dus niet vergeten dat armoede gevaarlijk is. Daarom leggen we bij onze humanitaire hulp ook meer nadruk op activiteiten ter voorbereiding op natuurrampen.
Ook staan wij positief tegenover de verzoeken om onze financiële middelen anders aan te wenden. Hierbij doel ik op de gelden uit door de Commissie gesteunde ontwikkelingsprojecten in de getroffen gebieden, waaronder ook de programma' s die gepland zijn in het kader van de wederopbouw na Mitch.
Ik vind dat er voor dergelijke projecten aanvullende middelen beschikbaar moeten zijn. Het is niet acceptabel dat geld bestemd voor het wederopbouwprogramma na Mitch gebruikt wordt voor andere doeleinden. Rond dit project hebben zich dankzij democratische rompslomp al voldoende problemen voorgedaan. Gelukkig hebben we een team ter plaatse dat zich specifiek bezighoudt met dergelijke wederopbouwactiviteiten. Dat is natuurlijk een aanwinst. Nadat we in El Salvador directe humanitaire hulp hebben geboden, komen we zeker terug op de problemen op de lange termijn.
Ik wil u dus bedanken voor uw grote steun bij dit vraagstuk. De Commissie komt nog terug op de vraag hoe we alles gaan aanpakken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats om 17.30 uur.
Ik richt mij nu ook tot die collega' s die op hun kantoor aan het werk zijn. Volgens het gedrukte programma zou de vergadering om 18.30 uur worden hervat, maar zij moeten al om 17.30 uur hier aanwezig zijn, zodat wij met de stemming kunnen beginnen. De Voorzitter heeft vanmiddag al eens gezegd dat het 18.00 uur zou worden, en het zou kunnen dat het 17.50 uur wordt. Afhankelijk van de uitslag van de stemming over het verzoek van de heer Deprez kan het zelfs nog vroeger worden. Ik verzoek u dus, in overeenstemming met het besluit van de Conferentie van voorzitters, onze collega' s te vragen om om 17.30 uur ter vergadering aanwezig te zijn teneinde tot stemming te kunnen overgaan en er zo toe bij te dragen dat een ieder om 17.30 hier aanwezig is.
(De vergadering wordt om 17.15 uur onderbroken en om 17.30 uur hervat)

Visum voor verblijf van langere duur
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0388/2000) van de heer Deprez, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Franse Republiek met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad inzake vrij verkeer met een visum voor verblijf van langere duur (9667/2000 - C5-0374/2000 - 2000/0810(CNS)).

Deprez
Neemt u me niet kwalijk, mijnheer de Voorzitter, maar volgens mij heeft u een officieel verzoek ontvangen om mijn verslag uit te stellen.

De Voorzitter
Ik heb geen officieel verzoek ontvangen. Ik zat eigenlijk te wachten tot een dergelijk verzoek gedaan zou worden. Daarom heb ik tijdens de aankondiging van dit debat even een stilte laten vallen, maar kennelijk wilde niemand het woord tot de Voorzitter richten.

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, voorzover ik weet is u namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie zojuist een ondertekend document overhandigd. Ik neem dus aan dat die tekst in uw bezit is. En voorzover ik weet is dat ook een geldig document.

De Voorzitter
Dit bewijst dat de Voorzitter in deze vergadering volstrekt onpartijdig is. Die tekst heb ik niet ontvangen, maar ik wil u best geloven. U weet hoe de procedure luidt in geval van een verzoek om uitstel van een verslag: een van de afgevaardigden dient een toelichting te geven ter ondersteuning van het verzoek, een ander dient zich uit te spreken tegen het verzoek. Eventueel kan de rapporteur zelf nog een toelichting geven.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, ik was nog wat van slag door collega Knolle, maar wat die tegen mij wilde zeggen, zal ik u maar niet verklappen. Degenen die zojuist in de zaal waren, weten wat ik bedoel.
Als ik het goed heb begrepen, wilde de heer Deprez zijn verslag uitstellen. Daarom snap ik niet waarom ik als eerste het woord krijgt. Hij als rapporteur heeft immers nog steeds niet gemotiveerd waarom hij dat uitstel wil. Vandaar dat het eerlijker zou zijn om hem nu eerst het woord te geven. Vervolgens zal ik er mijn mening en die van mijn fractie over geven.

De Voorzitter
Normaal gesproken vragen we wie een toelichting wil geven ter ondersteuning van een verzoek om uitstel. U bent de eerste die zijn hand heeft opgestoken, mijnheer Schulz, u bent de snelste geweest. Maar uiteraard wil ik best onze rapporteur zelf het woord geven om zijn verzoek nader toe te lichten.

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, vanochtend heeft mevrouw de Voorzitter de plenaire vergadering meegedeeld dat het verslag van de heer Ferri uitgesteld werd tot een volgende vergaderperiode. Op dat moment heb ik ermee ingestemd dat het verslag waaraan ik zelf gewerkt heb - dat overigens unaniem is goedgekeurd door de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken - verschoven zou worden naar vanmiddag.
In de tussentijd heb ik echter vernomen dat de meeste afgevaardigden die hebben deelgenomen aan de beraadslagingen over dit verslag in mijn commissie zich verontschuldigd hebben voor het debat van vanmiddag. Ik had graag gezien dat ze het woord zouden voeren in het plenaire debat, maar helaas zullen ze vanmiddag niet aanwezig zijn. Het gaat hier om meer dan de helft van de sprekers die voor dit debat waren ingeschreven, terwijl dit debat toch betrekking heeft op een kwestie waarover we het fundamenteel oneens zijn met de Raad. De juridische uitgangspunten van mijn voorstellen staan namelijk lijnrecht tegenover de rechtsgrondslag die is gekozen door de Raad, en dat kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de duizenden mensen die ieder jaar gebruik willen maken van de mogelijkheid vrij te reizen binnen de Schengenruimte.
Zo heb ik tot mijn spijt vernomen dat de heer Watson, voorzitter van voornoemde parlementaire commissie, vanmiddag afwezig zal zijn, evenals de heer Pirker, coördinator van de Fractie van de Europese Volkspartij. Hetzelfde geldt voor mevrouw Terrón i Cusí, coördinatrice van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en voor de heer Hernández Mollar, alsmede voor twee andere collega' s die in dit debat het woord zouden voeren. Het betreft hier een onderwerp waarin een heldere stellingname van alle politieke fracties van belang is, omdat er sprake is van een fundamenteel conflict tussen het Parlement en de Raad, en daarom hecht ik veel waarde aan een uitvoerig debat over deze kwestie en aan een grote opkomst bij de stemming. Dat is de reden waarom ik verzoek het verslag uit te stellen tot een volgende vergaderperiode van het Parlement.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in principe steun ik het verzoek van collega Deprez. Ik steun het ook namens mijn fractie omdat wij van mening zijn dat een dergelijk belangrijk onderwerp, zoals de heer Deprez benadrukte, de aandacht van het gehele Parlement verdient. Hij heeft op indrukwekkende wijze uiteengezet dat de sprekers die er in de commissie over hebben gesproken, degenen die er vanmorgen over wilden spreken en degenen die nu nog aanwezig zijn in vele gevallen niet dezelfden zijn.
Wat voor het verslag-Ferri van vanmorgen gold, moet vanmiddag ook voor het verslag-Deprez gelden. Daarbij wil ik wel het volgende aantekenen: we kunnen er niet omheen dat dit probleem ook met de agenda en de kalender samenhangt. Als wij in dit huis ons leven niet beteren en van de donderdag, net als de vrijdag, een werkdag blijven maken, dan zal deze problematiek hier iedere donderdagmiddag opnieuw aan de orde komen.

Naar mijn mening kan dit worden opgelost door de werkzaamheden tot vrijdagmiddag volgens een samenhangende en logische systematiek te regelen. In dit concrete geval heeft de heer Deprez recht op een hogere aanwezigheidsgraad dan nu het geval is!

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard ben ik het volkomen eens met de laatste opmerking van de heer Schulz. Ik wil één ding heel duidelijk stellen: er worden welbewuste en systematische pogingen ondernomen om na de vrijdag nu ook de donderdag als vergaderdag om zeep te helpen. Daarop wordt ondoordacht en weinig systematisch gereageerd.
Maandag zei de heer Seppänen dat zijn verslag te belangrijk was om op donderdagavond te behandelen. Niettemin heeft dit Huis ondanks het verzoek van de heer Seppänen democratisch besloten zijn verslag op donderdagavond te behandelen. Vervolgens verklaarde de Voorzitter woensdagmiddag dat het verslag van de heer Seppänen in overleg met de fracties naar donderdagmorgen werd verplaatst.
Vanochtend werd een agenda voorgelegd waaruit bleek dat het verslag-Ferri en het verslag-Deprez vanavond zouden worden behandeld. Vanochtend vroeg protesteerde niemand daartegen. Maar vanmiddag kwam de heer Ferri erachter dat hij moest vertrekken, en verzocht daarom om uitstel van zijn verslag. Dat uitstel kreeg hij. De heer Deprez zat erbij en protesteerde niet. Vanmiddag kwam de heer Deprez erachter dat zijn woordvoerders vertrokken waren, en nu wil hij vanavond dat zijn verslag wordt uitgesteld. Wat een poppenkast! Ik ben dan ook fel gekant tegen uitstel. De heer Schulz, mevrouw Boumediene-Thiery en ik maken deel uit van deze commissie. Wij kunnen iets over dit onderwerp zeggen, en we moeten het debat laten doorgaan. Alleen hoop ik dat het voortaan op een meer ordelijke wijze tot stand zal komen!

De Voorzitter
Ik wil de Vergadering erop wijzen dat het schriftelijk verzoek om uitstel inderdaad ontvangen is door het voorzitterschap. De voorgeschreven procedure is dus volledig in acht genomen. Ik breng het verzoek om uitstel nu in stemming.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om uitstel van het verslag-Deprez)
Thans gaan we dus over tot de behandeling van het verslag-Deprez. De stemming zal onmiddellijk na afloop van het debat plaatsvinden.

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, ik zal meer dan vijf minuten spreken, omdat we door het terugtrekken van de collega' s van mijn fractie die hier zouden spreken vijftien minuten over hebben. Ik heb dus twintig minuten tot mijn beschikking. Ik zal dan ook, mijnheer de Voorzitter, zeer, zeer langzaam spreken, omdat ik denk dat u een echt debat toch niet onmogelijk wilt maken, dat wil zeggen een uitvoerige uiteenzetting van alle argumenten.

De Voorzitter
Geachte collega, ik pas gewoon het Reglement toe. U staat ingeschreven voor vijf minuten en ik zal u dan ook vijf minuten spreektijd geven.

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, het initiatief van de Franse Republiek dat onderwerp is van mijn verslag heeft betrekking op de staatsburgers van derde landen die in het bezit zijn van wat genoemd wordt een nationaal visum voor verblijf van langere duur. Dat wil zeggen dat het gaat om een visum dat niet langer dan 3 maanden geldig is en verstrekt is door een lidstaat van de Unie die deel uitmaakt van de Schengenruimte. In afwachting van een verblijfsvergunning verblijven deze mensen in de lidstaat die ze heeft willen ontvangen.
Krachtens het geldende communautair recht, meer in het bijzonder krachtens artikel 18 van het Akkoord van Schengen, mogen deze burgers van derde landen het grondgebied van de andere lidstaten slechts betreden wanneer ze op doorreis zijn naar het land dat ze het visum voor verblijf van langere duur verstrekt heeft. En wanneer ze zich eenmaal in dat land bevinden, is het deze mensen verboden binnen de Schengenruimte te reizen zolang ze niet in het bezit zijn van een zogeheten definitieve verblijfsvergunning. Het probleem is nu juist dat een dergelijke verblijfsvergunning weken, soms maanden op zich laat wachten, en dat komt vooral door de logge administratieve procedures, het gebrek aan coördinatie tussen de administratieve diensten in een aantal lidstaten en het gebrek aan informatie, waardoor de betrokkene vaak niet goed op de hoogte is van de te volgen procedure.
Dit betekent dat van alle staatsburgers van derde landen in de Unie de duizenden die jaarlijks de Unie binnenkomen met een visum voor verblijf van langere duur en in afwachting zijn van een definitieve verblijfsvergunning, er het slechtst vanaf komen wat het vrije verkeer binnen de Schengenruimte betreft.
Deze situatie is des te paradoxaler, ik zou zelfs zeggen schandaliger, als men bedenkt dat voor het verkrijgen van een nationaal visum voor verblijf van langere duur in al onze landen een groot aantal uiterst strenge voorwaarden wordt gesteld. Behoudens de gevallen van gezinshereniging worden de mensen die een visum aanvragen vooraf aan een grondig onderzoek onderworpen. Ze dienen aan te tonen over voldoende financiële middelen te beschikken en afhankelijk van de aard van de aanvraag een document over te leggen waaruit blijkt dat ze ingeschreven staan bij een onderwijs- of onderzoeksinstelling dan wel een geldig arbeidscontract.
Het doel dat de Franse Republiek met dit voorstel nastreeft is duidelijk en wordt zeer helder uiteengezet in de toelichting. Het gaat erom het vrije verkeer binnen de Schengenruimte mogelijk te maken voor de mensen die in het bezit zijn van een nationaal visum voor verblijf van langere duur en die in afwachting zijn van hun definitieve verblijfsvergunning. We onderschrijven allemaal - althans dat hoop ik - deze doelstelling.
Die doelstelling is het probleem dus niet; het gaat om de middelen die aangewend worden om die doelstelling te realiseren en om de betekenis daarvan voor de discretionare bevoegdheden van de lidstaten inzake de rechten van de burgers.
Merkwaardigerwijs is het Franse initiatief namelijk gebaseerd op de artikelen 62, lid 2 en 63, lid 3, die beide betrekking hebben op de procedures en voorwaarden inzake de verstrekking van visa. Maar als het doel werkelijk is het vrije verkeer van deze burgers te bevorderen, dan zou artikel 62, lid 3 als uitgangspunt gekozen moeten worden, dat bepaalt dat de Raad binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam maatregelen moet vaststellen waarin de voorwaarden worden aangegeven voor het vrije verkeer van staatsburgers van derde landen op het grondgebied van de lidstaten voor een periode van maximaal drie maanden.
Geachte collega' s, de keuze voor een rechtsgrondslag is nooit een willekeurige keuze. In feite blijkt uit de keuze die in het Franse initiatief is gemaakt dat dit initiatief in de eerste plaats gericht is op harmonisatie van de voorwaarden voor verstrekking van visa voor verblijf van langere duur en tot doel heeft die gelijk te stellen aan visa voor verblijf van korte duur. Zouden we instemmen met het voorstel van de Franse Republiek zoals het thans voorligt, dan zou dit betekenen dat alle lidstaten die betrokken zijn bij de nauwere samenwerking van Schengen op grond van de zogeheten voorafgaande raadplegingsprocedure zouden kunnen eisen op de hoogte gesteld te worden van elke visumaanvraag voor verblijf van langere duur in iedere andere lidstaat die deel uitmaakt van de Schengenruimte. En dus zou iedere lidstaat het vrije verkeer van mensen die een visum aanvragen onmogelijk kunnen maken wanneer hij het met de verstrekking van een visum niet eens is. Zou dit stelstel aangenomen worden, dan zou dit in de praktijk het volgende kunnen betekenen. Stel dat Spanje morgen zou besluiten een visum voor verblijf van langere duur te verstrekken aan een Algerijns staatsburger. Dan kan Frankrijk via de voorafgaande raadplegingsprocedure verzoeken over die aanvraag volledig op de hoogte te worden gesteld. En Frankrijk heeft dan het recht tegen de verstrekking van een visum in het geweer te komen, zonder dat iemand dat in de gaten heeft, omdat op dit moment niemand weet welke landen gebruik maken van de voorafgaande raadplegingsprocedure, terwijl de Raad weigert de lijst van die landen openbaar te maken.
Ik heb er van mijn kant dan ook voor gekozen een aantal amendementen in te dienen op het initiatief van de Franse Republiek om ervoor te zorgen dat met het voorstel daadwerkelijk het doel bereikt wordt waarover in de toelichting gesproken wordt, namelijk het bevorderen van het vrije verkeer binnen de Schengenruimte van staatsburgers van derde landen die in het bezit zijn van een nationaal visum voor verblijf van langere duur en in afwachting zijn van een verblijfsvergunning.
Overigens onderschrijf ik het streven een uniform visum voor verblijf van langere duur in het leven te roepen, naar het voorbeeld van het uniforme visum voor verblijf van korte duur. Maar ik hoop, en mijns inziens zouden we het hierover allen eens moeten zijn, dat een initiatief hiertoe van de zijde van de Commissie leidt tot een helder, alomvattend en samenhangend voorstel en niet, zoals in het onderhavige geval, uitmondt in een voorstel dat qua strekking onvolledig en qua middelen onevenwichtig is. Daarom verzoek ik onze Vergadering steun te verlenen aan de amendementen die ik met de goedkeuring van de voltallige Commissie vrijheden en rechten van de burgers, justitie en binnenlandse zaken heb ingediend.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, ik ben dankbaar dat ik hier vandaag namens de Commissie verzoekschriften mag spreken. Dit is niet het enige geval met betrekking tot het wettelijk verblijf van onderdanen van derde landen waarbij de rechtsgrondslag een probleem oplevert. Een andere kwestie is bijvoorbeeld de reikwijdte van verordening 1408/71 inzake de onderlinge afstemming van socialezekerheidsstelsels.
Tijdens de Top van Tampere in 1999 werd geopperd dat onderdanen van derde landen soortgelijke rechten als EU-burgers moesten worden toebedeeld. Toch worden zij door sommigen nog steeds gezien als burgers op doorreis en niet als inwoners die veel aan de Europese Unie kunnen bijdragen. Waarom zijn onze regeringen er anders zo op gebrand buitenlandse investeringen van Amerikaanse en Aziatische bedrijven aan te moedigen? We zijn van mening dat onze beleidsvorming op dit gebied coherent dient te zijn. Dat er onenigheid is over de rechtsgrondslag, komt overigens voor een deel doordat ons beleid niet coherent is.
De Commissie verzoekschriften schaart zich achter het standpunt van rapporteur Deprez, en wil hem bedanken voor zijn ijver in deze kwestie. Onze commissie was van mening dat we het aantal conflicten met de Raad in de toekomst zouden kunnen verminderen door het aantal individuele, nationale initiatieven op dit gebied terug te brengen. In plaats daarvan zouden we naar voorstellen van de Commissie kunnen kijken, die elk eerst zorgvuldig worden gescreend. Ik weet dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken dit punt al bij het Zweedse voorzitterschap ter sprake heeft gebracht. We hopen dat dit vruchten afwerpt.
Om terug te komen op de kern van de zaak het volgende. Onze commissie weet natuurlijk dat niet alle lidstaten betrokken zijn bij het Schengen-Verdrag. Desalniettemin is zij van mening dat de rechten van onderdanen van derde landen in overeenstemming moeten worden gebracht met de rechten van burgers. Dit is met name belangrijk indien partners - niet ouders, zoals om een of andere ondoorgrondelijke reden in mijn toelichting staat - een verschillende wettelijke status hebben. We hebben een aantal verzoekschriften over dit soort kwesties ontvangen die aan ons advies zijn toegevoegd. We vonden het ook belangrijk om het standpunt van de heer Deprez te steunen, omdat de noodzaak van dit voorstel eerder voortkomt uit vertraging door bureaucratische beslommeringen dan uit beleidsvorming.
Het is verder onze hoop en verwachting dat de Commissie verzoekschriften in de toekomst automatisch en op tijd om advies over dit soort kwesties zal worden gevraagd.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Deprez feliciteren met zijn briljante verslag dat onze volledige steun verdient. Er is bij ons in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken hard aan dit verslag gewerkt. Collega Deprez, het is niet zo dat ik u een geschikter tijdstip had gegund om dit verslag te behandelen. Want dit is een voortreffelijk tijdstip, zoals ieder tijdstip waarop dit Parlement vergadert voortreffelijk is. Ik had u alleen betere woordvoerders gegund.
Maar los daarvan ben ik van mening dat degenen die nu de oorspronkelijke woordvoerders vervangen zeker in staat zijn om een bijdrage aan dit onderwerp te leveren. Ik wil heel duidelijk stellen dat de activiteiten van de heer Deprez onze volledige steun verdienen, zowel waar het gaat om de rechtsgrondslag, als om zijn kritiek op de handelwijze van Raad en Commissie. Zo ondoordacht als we daarnet inzake de agenda bijna hadden gehandeld en deze week ook daadwerkelijk gehandeld hebben, zo ondoordacht handelen Raad en Commissie waar het om deze belangrijke kwestie gaat. Er wordt een volstrekt onsamenhangend asiel- en immigratiebeleid gevoerd, waarbij we worden bestookt met losse initiatieven door de Raad, de Commissie of individuele lidstaten, maar waarbij een strategisch uitgangspunt ontbreekt. Juist dat is ook het manco van dit in praktische zin verstandige voorstel. Er is geen strategisch uitgangspunt waarbij duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen asiel en immigratie, waarbij beide verschijnselen op een goede manier worden geregeld en waarbij het belangwekkende vraagstuk van de lastenverdeling wordt behandeld. Het ontbreken van een dergelijk uitgangspunt leidt tot moeilijkheden. Die moeilijkheden worden op hun beurt door middel van bureaucratische chicanes ad hoc opgelost, maar niet werkelijk. Zo ontstaan er pseudo-oplossingen.
Als het leven van mensen die voor langere tijd in de Europese Unie verblijven door dit initiatief enigszins wordt verlicht, dan juich ik dat toe. Maar kanker kan niet met aspirine worden bestreden. Het moet afgelopen zijn met de manier waarop we de afgelopen jaren met dit belangrijke onderwerp zijn omgegaan. Daarom ben ik van mening dat de kritiek van collega Deprez meer dan terecht is. Praktische verbeteringen van de levensomstandigheden van deze mensen, daar ben ik erg voor. Dat geldt ook voor een billijke lastenverdeling, waar er sprake is van dergelijk lasten, en voor vrij verkeer van burgers van landen buiten de Europese Unie. Maar we roepen de Raad en de Commissie op om af te stappen van het lapwerk, eindelijk een systematisch strategisch beleid op dit gebied te ontwikkelen en een concept uit één stuk voor te leggen, op grond waarvan wij dan stap voor stap kunnen handelen.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn tevredenheid uitspreken. Toen ik tijdens de discussie van vanmiddag mijn toespraak eigenlijk had moeten beginnen met de zinsnede: "Voorzitter, geacht leeg Parlement!", omdat er slechts vijf collega' s aanwezig waren, opperde de heer Posselt dat hij alle spreektijd van de PPE-DE-fractie voor zijn rekening wilde nemen als er afgezien van hemzelf geen woordvoerder van zijn fractie aanwezig was. Dat had betekend dat we de heer Posselt een kwartier lang hadden moeten aanhoren. Stelt u zich eens voor!

Nu deze drinkbeker aan ons voorbij is gegaan, kunnen wij ons concentreren op het onderwerp waarover collega Deprez heeft gesproken. Collega Posselt, de lastendeling waarover u sprak - een van uw stokpaardjes - heeft niets te maken met onderwerp dat nu ter sprake is. Toch ben ik het met u eens dat we over de lastendeling moeten spreken.
Eerst even een opmerking aan het adres van de Raad: dit is een voorstel van de Franse regering, en we maken het in de Commissie binnenlandse zaken de laatste tijd steeds opnieuw mee dat individuele lidstaten met voorstellen komen waarbij ze zich wel eens toevallig vergissen in de rechtsgrondslag. Evenals de heer Posselt moet ik constateren dat het aan een strategisch concept ontbreekt. De Raad zou er dan ook goed aan doen om het bestaande strategische concept van commissaris Vitorino te volgen, in plaats van diens ideeën meestal te verwerpen. Dit advies is bedoeld voor de lidstaten en voor de Raad zelf.
Een tweede punt: waarom is er geen strategisch concept? Daar is een eenvoudige reden voor. Het beleid van de Europese Unie, voor zover dat door de regeringen van de lidstaten op het gebied van het vrije verkeer van mensen wordt uitgevoerd, wordt niet in alle, maar wel in de meeste lidstaten gekenmerkt door een defensieve houding. Dat komt doordat de regeringen van de meeste lidstaten uitgaan van een beperking van het recht op vrij verkeer, niet van het verlenen daarvan. Een recht overigens dat behoort tot de vier fundamentele rechten die in het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn vastgelegd.
We worden geconfronteerd met een gebrekkig strategisch concept. Het vrije verkeer van diensten, kapitaal en goederen geldt namelijk wel: alles, van rund tot uranium, kan zich in Europa vrij bewegen. Alleen het verkeer van mensen is in de Europese Unie aan beperkingen onderworpen. En die beperkingen zijn het gevolg van een afweermechanisme. De heer Posselt doelt vooral op het vrije verkeer van mensen uit zuidelijke windstreken of asielzoekers. Maar neem bijvoorbeeld die Amerikaanse hoogleraar die op een Duitse universiteit een leerstoel aanvaardt. Hij krijgt voor de Bondsrepubliek een verblijfsvergunning, maar als hij in Parijs aan de Sorbonne een gastcollege wil geven, moet hij een visum aanvragen. Daar moet hij soms nog op wachten ook, omdat de Franse en Duitse instanties niet de snelste zijn, iets wat te wijten is aan de, bij gebrek aan een strategisch concept, zeer uiteenlopende regelgeving in de verschillende lidstaten.
Of neem bijvoorbeeld die ingenieur van buiten de EU die voor zijn bedrijf vestigingen in verschillende EU-landen moet bezoeken. Deze ingenieur komt dezelfde obstakels tegen, wat overigens in een vrije markt en vrije economie nooit zou mogen gebeuren. Vandaar mijn oproep in verband met het voortreffelijke verslag van de heer Deprez: laat het vrije verkeer en de regeling daarvan niet altijd slechts bepalen door een afweermechanisme tegen degenen die wij in theorie of daadwerkelijk buiten onze grenzen willen houden. Laten we eindelijk eens begrijpen dat vrij verkeer niet alleen een mensenrecht is, maar ook de economie van de Europese Unie ten goede kan komen.
(Applaus)

Boumediene-Thiery
Geachte collega' s, het Franse initiatief dat vandaag behandeld wordt bewijst eens te meer dat het van groot belang is alle maatregelen die betrekking hebben op het vrije verkeer en het openstellen van de grenzen tegen het licht te houden. Alle onderzoeken wijzen uit dat de migratiestromen niet zijn afgenomen en dat ze de komende jaren zelfs zullen toenemen. Het probleem van het vrije verkeer van inwoners van derde landen binnen de Schengenruimte zal dus alleen nog maar groter worden.
Welnu, de burgers van Europa verwachten een alomvattend, duidelijk en samenhangend migratiebeleid. Kernpunt in het Franse initiatief vormt de wijziging van artikel 18 van het Akkoord van Schengen. De houder van een visum voor verblijf van langere duur mag niet minder rechten hebben dan de houder van een visum voor verblijf van korte duur. De bedoeling is het vrije verkeer van legaal reizende migranten te bevorderen, ongeacht het soort visum waarmee ze reizen.
Op dit moment is het zo dat een staatsburger van een derde land het grondgebied van een lidstaat slechts mag betreden wanneer hij op doorreis is naar het land dat hem zijn visum voor verblijf van langere duur verstrekt heeft. Het is hem verboden daarna nog binnen de Schengenruimte te reizen zolang hij geen verblijfsvergunning heeft.
Daar wringt nu de schoen. Ten aanzien van het beginsel van vrij verkeer bevindt de staatsburger van een derde land die beschikt over een visum voor verblijf van langere duur zich in de slechts denkbare positie, ook al heeft hij maanden of zelfs jaren moeten wachten op zijn visum.
Bovendien gaat de Franse tekst voorbij aan het probleem van gezinshereniging, dat vooral speelt bij huwelijken tussen burgers van de Unie en inwoners van derde landen. Waarom zouden we degenen die beschikken over een visum voor verblijf van langere duur niet gewoon beschouwen als inwoners van de Unie, zodat ze dezelfde rechten hebben als die inwoners inzake het vrij verkeer? De rechtsgrondslag waarop het voorstel steunt had een geheel andere kunnen zijn, zoals onze rapporteur overigens ook benadrukt heeft, en had zich moeten uitstrekken over alle aspecten die in de bepalingen genoemd worden.
Afsluitend zou ik willen zeggen dat het me verstandig lijkt een vaag en onvolledig initiatief af te wijzen dat betrekking heeft op zulk een gevoelige materie als het communautaire immigratiebeleid. Om de communautaire dimensie op dit terrein ten volle tot haar recht te laten komen is het dringend nodig eindelijk een wet aan te nemen die betrekking heeft op het vrije verkeer, het immigratierecht en het asielrecht.
Willen we voorkomen dat Europa een "Fort Europa" wordt, dan moeten we het visumbeleid daadwerkelijk versoepelen, omdat dat een repressief beleid is dat de migratiestromen in het geheel niet vermindert en de praktijken van mensensmokkelaars alleen maar in de hand werkt.

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het absoluut eens met de heer Deprez. We hebben hier te maken met een heel belangrijke vraagstuk, dat de kern van de Europese Unie raakt. De fundamentele principes van de Europese Unie zijn vrijheid, respect voor de democratie en de mensenrechten. Als we het vrije verkeer schrappen en mensen die een visum hebben aangevraagd of in het bezit zijn van een bepaalde verblijfsvergunning stigmatiseren, ondermijnen we mijns inziens de fundamentele beginselen van de Europese Unie. Ik ben dan ook blij met de inhoud van het verslag-Deprez. Het is een weloverwogen document dat voor duizenden mensen van belang is; de heer Deprez had dit al opgemerkt. Maar zelfs al zou het verslag maar op één individu van toepassing zijn, toch ben ik bang dat we al jaren of misschien wel al tientallen jaren achter de feiten aanlopen. Zoals de heer Deprez al zei, is zijn verslag een middel om een doel te bereiken. Ik ben tevens blij dat hij als rechtsgrondslag artikel 62, lid 3 heeft gekozen.
Ik deel de bezorgdheid van de heer Deprez. In zijn amendementen kent hij het vrije verkeer toe aan hen die in afwachting zijn van een definitieve verblijfsvergunning. Tevens ben ik blij met zijn uitwerking van de Franse voorstellen, waaraan een dringende behoefte bestaat. We moeten mensen immers eerlijk en respectvol behandelen en het stigma van de verblijfsvergunning wegnemen.
Sommige lidstaten zullen hun bedenkingen hebben, maar we moeten onderkennen dat er echt iets moet veranderen. We mogen mensen niet langer via onrechtvaardige en omslachtige procedures straffen door hun bewegingsvrijheid in te perken.
Ik wil de heer Deprez gelukwensen met zijn intelligente en weloverwogen standpunt en met zijn maatregelen die erop gericht zijn het vrije verkeer van onderdanen van derde landen op het grondgebied van de lidstaten gedurende een periode van maximaal drie maanden te vergemakkelijken. Dit is een garantie. We moeten daar blij mee zijn en dus ook met dit verslag.
Misschien biedt dit document ons de mogelijkheid om in het Parlement en de Europese Unie eens een rationeel en fatsoenlijk debat te houden over immigratie en verblijfsvergunningen, en daarbij die lelijke gevoelens van nationalisme en vreemdelingenhaat uit te schakelen. Ik ben blij met het verslag van de heer Deprez.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie feliciteer ik rapporteur Deprez met zijn grondige en uitgebreide verslag.
De Commissie ondersteunt de doelstelling van het Franse initiatief om het vrije verkeer voor visumhouders in de Schengenruimte te vergemakkelijken. Het gaat hierbij om houders van een visum voor verblijf van langere duur die in afwachting zijn van een verblijfstitel.
De Commissie kan de gekozen rechtsgrondslag echter niet onderschrijven, wat duidelijk gevolgen heeft voor de inhoud van het feitelijke instrument. De Commissie deelt dan ook het standpunt van de rapporteur hierover. Zij is van mening dat artikel 6, lid 3 van het EG-Verdrag de geldige rechtsgrondslag is van deze richtlijn. Hierin zijn immers opgenomen "maatregelen tot vaststelling van de voorwaarden waaronder onderdanen van derde landen vrij kunnen reizen op het grondgebied van de lidstaten gedurende een periode van ten hoogste drie maanden" .
Vanuit het oogpunt van samenhang met die rechtsgrondslag is de Commissie het ook eens met de rapporteur dat artikel 21 en niet artikel 18 van de Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord van Schengen moet worden gewijzigd. Deze overeenkomst bevat maatregelen voor het reisverkeer van vreemdelingen. In artikel 18 wordt echter alleen omschreven dat de uitgifte van visa voor verblijven van langere duur op nationale basis geschiedt. Daarnaast bevat het artikel de voorwaarden waaraan de houder van een visum voor een verblijf voor langere duur op doorreis moet voldoen.
De enige opmerking die de Commissie nog aan het verslag zou kunnen toevoegen, is het volgende; zij beschouwt de Gemeenschappelijke Visuminstructie als zijnde afdoende gewijzigd. Ook dienen er wijzigingen te worden aangebracht in het gemeenschappelijk handboek, zodat de douane van de nieuwe status van het visum voor verblijf voor lange termijn op de hoogte kan worden gesteld.
Ten slotte bevestigt de Commissie dat zij voornemens is binnenkort een algemeen wetgevingsvoorstel inzake het recht om te reizen in de Schengenruimte in te dienen. Hiermee wil zij het onafhankelijk optreden van betrokkenen voorkomen. Dit zou immers niet bevorderlijk zijn voor de duidelijkheid en het begrip van de wetgeving bij de bevolking en voor de rechtszekerheid.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming over dit verslag zal onmiddellijk plaatsvinden na de stemming over de dringende resoluties waarmee we thans aanvangen.

STEMMING (voortzetting)
Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, dit is de laatste stemverklaring van de vergaderperiode. Ik heb mijn voet gebroken en die zit nu in het gips, dus als het me lukt ook deze laatste stemverklaring tot een goed einde te brengen, heb ik goede hoop dat stemverklaringen niet met de Franse slag worden afgelegd.
Nu ik dat heb gezegd, wil ik toevoegen dat ik mijn dochter Elisabetta om raad heb gevraagd over dit verslag. Zij is een kersverse advocate en afgevaardigde in het regionale parlement van Lombardije voor de Partij van de Gepensioneerden. Ik heb haar om advies gevraagd en zij heeft me gezegd: "Het verslag is voor advocaten uitstekend zoals het is, want het zal leiden tot een toename van het aantal rechtszaken en processen. Ik adviseer je dus te stemmen voor het verslag zoals het is. Maar omdat ik ook afgevaardigde ben, moet ik je aanraden te doen wat het beste is voor de burgers. Stem dus voor als het wordt geamendeerd" . Dat heb ik gedaan, mijnheer de Voorzitter.

De Voorzitter
Wij bedanken de familie Fatuzzo voor haar opmerkingen over het verslag-Deprez.

Alyssandrakis
De door de Franse Republiek voorgestelde richtlijn is gebaseerd op de wederzijdse erkenning van de besluiten tot verwijdering (dat wil zeggen: uitzetting). Deze wederzijdse erkenning geldt zodra een lidstaat van de Europese Unie een dergelijk besluit heeft genomen. De Communistische Partij van Griekenland wijst deze logica van de hand. Daar in verschillende landen van de EU sowieso misbruik wordt gebruik van de mogelijkheid tot verwijdering van het grondgebied, zal de nieuwe richtlijn een voedingsbodem zijn voor nog meer wetsovertredingen.
Uit de ervaring blijkt dat de administratieve autoriteiten, zelfs wanneer zij geconfronteerd zijn met legale immigranten die toevallig een overtreding hebben begaan (soms zelfs een verkeersovertreding), maar al gretig besluiten tot verwijdering, onder het mom van de bedreiging van de openbare orde en de nationale veiligheid. Dat staat zelfs met zoveel woorden in de nieuwe wet voor buitenlanders die in deze dagen in het Grieks parlement ter stemming wordt voorgelegd.
Daarom hebben wij tegen het verslag-Deprez gestemd.

Vachetta
In het verslag-Deprez wordt voorgesteld personen die beschikken over een visum voor verblijf van langere duur en die in afwachting zijn van een verblijfsvergunning dezelfde rechten inzake vrij verkeer binnen de Schengenruimte toe te kennen als personen die beschikken over een verblijfsvergunning. Dat is een verbetering ten opzichte van het Franse initiatief, waarin bepaald wordt dat visa voor verblijf van langere duur dezelfde waarde hebben als visa voor verblijf van korte duur.
Toen Frankrijk in 1986 onder het mom van terrorismebestrijding opnieuw een visumplicht voor toeristen instelde, heeft het Europees Parlement dit land verzocht van dit plan af te zien, omdat dit beschouwd werd als een "vorm van discriminatie van de burgers van landen die geen lid zijn van de Gemeenschap" .
Vandaag de dag is die discriminatie de gewoonste zaak van de wereld, en dat komt door het Akkoord van Schengen en de communautarisering van het migratiebeleid. Visa worden door de consulaten op volstrekt onduidelijke gronden geweigerd, omdat motivering van de afwijzing bijna nooit verplicht is. De consulaten van Europese landen wijzen slechts op het "migratierisico" of op de inschrijving in het informatiesysteem van het Akkoord van Schengen. Bij de enorme aantallen schriftelijke afwijzingen moeten nog de ontelbare gevallen opgeteld worden waarin aanvragen mondeling niet-ontvankelijk worden verklaard. De schaarste aan visa leidt tot veel omkooppraktijken in de consulaten. Deze voortdurende vernedering van burgers van de zuidelijke landen heeft slechts tot doel ze de toegang tot ons grondgebied te ontzeggen en leidt slechts tot een toename van het clandestiene verkeer.
Geheel terecht luidt de conclusie in het verslag-Deprez dat transparantie en democratische controle ontbreken op het terrein van visaverstrekking en vrij verkeer in Europa. Daarom zal ik een stem voor dit verslag uitbrengen.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Het Parlement heeft de agenda afgehandeld.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 18.15 uur gesloten)

