1. Somalië
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over Somalië.
Marios Matsakis
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Somalië is een land waarvan de inwoners in zeer trieste en chaotische omstandigheden leven, vol met gevaren voor hun welzijn en zelfs voor hun bestaan. Dit Parlement - en eigenlijk de internationale gemeenschap in het algemeen - heeft zich keer op keer beziggehouden met de onaanvaardbare situatie in dat land. Zowel de EU als de VN en andere internationale organisaties hebben veel financiële en andere steun gegeven - en blijven dat geven - aan het Somalische volk.
Wat de dramatische situatie in het land nog erger heeft gemaakt is de invoering van zogenaamde islamitische rechtbanken. Dit zijn eigenlijk gewoon praktijken van criminele, zondige mensen die terreuracties uitvoeren op medeburgers door religie - in dit geval de islam - als excuus te gebruiken.
De recente executie door steniging van het 13-jarige meisje dat slachtoffer was van verkrachting, genaamd Aisha Ibrahim Duhulow, is ook een voorbeeld van deze praktijken. Maar het meest recente zorgwekkende verschijnsel in de langzamerhand uiteenvallende maatschappij van Somalië is niet alleen de wreedheid van zulke gruweldaden, maar ook het feit dat een dermate verachtelijke daad werd uitgevoerd door een groep van vijftig mannen en bekeken door zo'n duizend toeschouwers. Dergelijk sadistisch gedrag is eenvoudig te veroordelen maar moeilijk te bevatten voor mensen met gezond verstand.
De regering van Somalië, met de hulp van de internationale gemeenschap en de Afrikaanse Unie, moet de duivelse islamitische rechtbanken en degenen die hen steunen of hun macht over het land verspreiden, onmiddellijk stoppen.
Manuel Medina Ortega
auteur. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens de socialistische fractie de meest krachtige veroordeling uitspreken van de moorden die in deze regio van Somalië worden gepleegd in de naam van God. Er zijn maar weinig gruwelijke misdaden gepleegd waarbij de daders zich niet op God of een religie hebben beroepen.
Vooral de wijze waarop deze afschuwelijke moord is gepleegd moet worden veroordeeld: een meisje van 13 dat is verkracht wordt vervolgens beschuldigd van overspel, en vijf mannen - als je dat mannen kunt noemen - staan klaar om haar te stenigen, waarbij zelfs wordt voorkomen dat iemand haar redt, in een stadion met ongeveer duizend toeschouwers.
Dit, tezamen met de piraterij waarbij dit jaar bijna honderd boten zijn gekaapt langs de kust van Somalië, vormt een humanitaire situatie die volkomen ontoelaatbaar is.
De internationale gemeenschap mag niet passief blijven toekijken bij deze laffe daden, bij het zich beroepen op God om gruwelijke misdaden te plegen. Daarom moeten we de orde herstellen en de rechtmatige regering van Somalië steunen om weer de controle over het hele land te krijgen en een rechtsstaat in te stellen waarin de mensenrechten worden gerespecteerd.
Ik denk dat de situatie in maar weinig gevallen zo duidelijk is geweest, en dat legt ons verplichtingen op. Ik denk niet dat we werkeloos kunnen blijven toekijken, in deze Gemeenschap met vijfhonderd miljoen inwoners en 27 landen, de belangrijkste van de wereld. We moeten ingrijpen. Ik weet niet hoe dat moet gebeuren, maar ik weet wel dát het moet gebeuren en dat het snel moet gebeuren.
De socialistische fractie is het niet eens met de amendementen die op het laatst nog zijn ingediend. Deze zijn tijdens de onderhandelingen niet aan de orde gekomen. We steunen de tekst van de gezamenlijke resolutie en we hopen dat deze tekst ertoe zal leiden dat de Europese Unie zich meer zal bekommeren om dit soort humanitaire vraagstukken en het misbruik van religieuze concepten om in naam van God misdaden te plegen.
Ryszard Czarnecki
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik heb deelgenomen aan tientallen mensenrechtendebatten in dit Parlement, maar vandaag ben ik misschien extra aangedaan, want wanneer we het hebben over grote aantallen, over duizenden doden, maakt dat na verloop van tijd geen indruk meer. Wanneer we echter kijken naar de moord op één specifiek iemand, naar de moord op een kind zelfs, een dertienjarig meisje met de naam Aisha Ibrahim Duhulow, dwingt de wreedheid van de daad ons om echt na te denken over wat wij kunnen doen.
Natuurlijk blijft dat wat er momenteel in Somalië gebeurt, niet beperkt tot slechts deze ene afschuwelijke, wrede moord, vastgelegd in de verheven lokale, islamitische religieuze wetgeving. Er zijn ook zelfmoordaanslagen, waarbij onlangs dertig mensen zijn omgekomen; dit is de moeite van het noemen waard en is door eerdere sprekers niet genoemd. Er zijn openbare geselingen, die in de hoofdstad van het land worden uitgevoerd om de macht van de radicale islamieten te laten zien. Er vinden veel mensenrechtenschendingen plaats. En al wordt dit minder vaak genoemd en zou het wel moeten worden benadrukt, er is ook de recente ontvoering vanuit Kenia van twee Italiaanse katholieke nonnen, die nu in Somalië worden vastgehouden.
Samengevat, wij moeten vandaag een klinkend 'nee!' laten horen.
Urszula Gacek
auteur. - (EN) Elke donderdagmiddag tijdens onze plenaire vergaderingen in Straatsburg horen we weer over nieuwe tragedies, wrede misdaden, gruweldaden en ernstig onrecht. De strijd die elke keer plaatsvindt om de drie plaatsen die gereserveerd zijn voor de urgentieprocedure, is de beste indicatie van de voortdurende wreedheid die mensen elkaar aandoen.
Tegen deze troosteloze achtergrond, is het moeilijk denkbaar dat er nog gevallen zijn die ons kunnen choqueren. Je zou kunnen zeggen dat we alles al hebben gehad. Maar af en toe krijgen we te maken met een geval dat zo volkomen weerzinwekkend is dat het tegendeel wordt bewezen. De steniging van een dertienjarig meisje in Somalië is precies zo'n geval: eerst slachtoffer van groepsverkrachting, vervolgens schuldig bevonden van overspel terwijl de daders vrijuit gingen, en tenslotte veroordeeld tot de allergruwelijkste dood. Zoals onze collega's al hebben verteld hebben vijftig mannen haar gestenigd, met een publiek van duizend toeschouwers die zagen hoe de gruwel zich voltrok.
Het is bewonderenswaardig hoe enkelen uit het bijeengekomen publiek probeerden om het angstige kind te redden. De militie opende echter het vuur op degenen die het fatsoen hadden om dit slachtoffer te beschermen tegen deze onmenselijke en bekrompen praktijk. Een jongen moest zijn leven ermee bekopen, slachtoffer van de schoten van de militie.
Wat kunnen we tegen de achtergrond van deze afschuwelijke misdaad in hemelsnaam doen om het kwaad aan te pakken? We moeten de federale overgangsregering van Somalië volledig steunen, aangezien het alleen mogelijk is om een herhaling hiervan en andere gruweldaden te voorkomen, door weer controle en een rechtsstaat te krijgen in gebieden in het land die door de radicale oppositie worden bestuurd.
De Somalische regering zou postuum de eer van het slachtoffer, Aisha Ibrahim Duhulow, moeten herstellen. Dit Parlement spreekt zijn oprechte medeleven uit voor de familie van Aisha.
Ik was het die voorstelde om de zaak van Aisha op de agenda van vandaag te zetten. Bedankt voor het steunen van dat verzoek. Laten we hopen dat we nooit meer een zelfde soort geval in dit Parlement hoeven te bespreken.
Filip Kaczmarek
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, we debatteren vandaag over een gebeurtenis in Somalië die het voorstellingsvermogen van de gemiddelde Europeaan te boven gaat. De eerste neiging die bij je opkomt bij het horen van deze geschiedenis, is weigeren het verhaal te accepteren. Je wilt gewoon niet geloven dat zoiets überhaupt mogelijk is. Desondanks moeten we beseffen dat het wel degelijk mogelijk is, want de situatie in Somalië maakt allerlei dingen mogelijk, hoe onaanvaardbaar of onvoorstelbaar ze ook mogen zijn. Sterker nog, de situatie in Somalië heeft een nadelige invloed op de situatie in de Hoorn van Afrika, die toch al zo moeilijk en gecompliceerd is.
De mensenrechtensituatie in de regio en in het land zullen alleen verbeteren wanneer de politieke situatie er verandert. We moeten daarom de tenuitvoerlegging van het vredesakkoord van Djibouti steunen, want zonder vrede, stabiliteit, verbeterde veiligheid en een verantwoorde regering zullen we vaker horen van tragedies zoals die van de dood van Aisha.
Paulo Casaca
namens de PSE-Fractie. - (PT) Voorzitter, ik wil mij graag aansluiten bij wat mijn collega's al over dit onderwerp gezegd hebben. Het gaat hier weer over een land waar religieus fanatisme de overhand aan het nemen is en waar uit naam van rechtvaardigheid die zich achter een religie verschuilt alle grondbeginselen van onze hele beschaving in het geding zijn. Deze situatie is absoluut onverdraaglijk.
Ik wil aan datgene wat al gezegd is nog toevoegen dat we in geen geval de hongersnood mogen vergeten waar deze regio, in Somalië en ook in Ethiopië, ook door geteisterd wordt. Het is duidelijk dat dit niets te maken heeft met de situatie daar en dat niets daarvoor een excuus mag zijn, maar we moeten ook kijken naar dit uiterst ernstige humanitaire probleem dat zich in Somalië momenteel ontwikkelt.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het probleem van de mensenrechtenschendingen in Somalië, waar we vandaag over praten, gaat verder dan de gevallen die in de resolutie worden genoemd, die inderdaad dramatisch bewijs zijn van de barbaarse behandeling van de zwaksten, onder wie meisjes, vrouwen en ontvoerde nonnen.
In Somalië, waar 95 procent van de bevolking moslim is en dat een van de armste landen in de wereld is, leeft de meerderheid van de mensen op het randje van de armoede, is 70 procent ongeletterd en is de gemiddelde levensverwachting 47 jaar. Alhoewel Somalië meer dan veertig jaar geleden zijn onafhankelijkheid heeft teruggekregen, ontstaan er nog steeds conflicten doordat clans met elkaar wedijveren om weidegrond en waterbronnen.
Voor de onafhankelijkheid werden de conflicten onderdrukt door de koloniale mogendheden. Toen de Somaliërs aan hun eigen lot werden overgelaten, begonnen ze een burgeroorlog, die verhevigde toen de economie ineenstortte. Onder zulke omstandigheden moet de strijd tegen terrorisme en piraterij bovenal worden gebaseerd op de uitroeiing van armoede en gebrek door humanitaire hulp aan de armsten en de ondersteuning van de ontwikkeling.
De zwaarbevochten stabiliteit van Somalië is echter kapotgemaakt door buitenlandse interventie onder het banier van oorlog tegen het terrorisme. De verdeelde, arme, ongeschoolde en gemakkelijk te manipuleren Somalische stammen worden een gemakkelijk werktuig om de anarchie en verdeeldheid mee in stand te houden.
Alle volken hebben het recht om hun eigen manier van denken en hun eigen manier van leven te kiezen, en internationale hulp mag niet worden gebruikt om de eigen ideologie van de donoren te verspreiden of hun invloed uit te breiden. Niet voor het eerst gebruiken tegenstanders religie om deze in diskrediet te brengen en meer macht te krijgen. Dit gebeurt niet alleen in Somalië, maar ook in Vietnam en India, waar de vervolging van katholieken een element in verkiezingscampagnes is geworden.
Wanneer christenen worden vervolgd, staan de links-liberale elementen in het Parlement echter geen debat toe om te proberen vervolging en mensenrechtenschendingen te voorkomen.
Tadeusz Zwiefka
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ngo's waarschuwen dat Somalië een van de meest genegeerde humanitaire tragedies is geworden, die zich afspeelt voor de ogen van de hele wereld. Grote aantallen mensen komen om door honger, dorst of ziekte, en elk vierde kind in Somalië sterft voor zijn vijfde verjaardag. De hoofdstad van het land, Mogadishu, is verlaten. Artillerievuur komt neer op gewone mensen. De burgerbevolking wordt geterroriseerd door plegers van zelfmoordaanslagen. Piraten zijn een plaag voor de Somalische kust, terwijl op het land Somalische Talibantroepen steeds grotere gebieden bezetten, waarbij ze geleidelijk oprukken naar de hoofdstad en de wrede sharia invoeren. Laten we ons geen illusies maken; ze passen de wet willekeurig toe voor hun eigen doeleinden. Als we de rampen veroorzaakt door droogten en overstromingen meerekenen, wordt de ware omvang van de tragedie duidelijk. Natuurrampen kunnen we tenminste nog begrijpen, maar hoe kan het dat er in het arme Somalië zoveel wapens zijn? In mijn ogen is dat het resultaat van het cynische gedrag van een paar landen, die hun eigen, vaak smerige zaakjes willen doen in dat arme deel van Afrika, terwijl het ons genoegen doet en wij ermee instemmen dat de Olympische Spelen worden gehouden in China.
Esko Seppänen
(FI) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de wankele vrede in Somalië heeft zich vandaag gemanifesteerd in de vorm van het werk van professionele piraten. Het geval dat wij nu in het Europees Parlement bespreken heeft niet dezelfde aandacht gekregen: de steniging van Aisha Ibrahim Duholow. Dat kan als een nog grotere tragedie worden beschouwd dan de activiteiten van piraten. Het geeft een beeld van een land dat in de islamitische middeleeuwen leeft.
In de gezamenlijke ontwerpresolutie wordt misschien te duidelijk steun gegeven aan de federale overgangsregering van Somalië. De raad van ministers van de Intergouvernementele Autoriteit voor Ontwikkeling (IGAD), dat uit landen in de regio is gevormd, is eergisteren bijeengekomen en heeft de onwil van de Somalische regering om zich aan haar verplichtingen en het vredesbeleid te houden veroordeeld. Vertegenwoordigers van andere landen in de regio zeggen dat het de regering ontbreekt aan politieke wil en bereidheid om zich aan vrede te verbinden, en dat is de grootste uitdaging bij de bestrijding van de onveiligheid. De resolutie van het Parlement is echter belangrijk voor Aisha en daarom is onze fractie bereid haar aan te nemen. Wij beginnen niet met een schone lei met de Somalische regering in ons streven om vrede te bereiken.
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, Aisha Ibrahim Duhulow was nog maar net een tiener. Ze zou waarschijnlijk nooit iets hebben geweten over de Europese Unie of het Parlement. Zelfs toen ze slachtoffer werd van groepsverkrachting, of dood lag te gaan onder een berg stenen, zou ze zich waarschijnlijk nooit hebben kunnen voorstellen dat politici ergens heel ver weg zouden erkennen dat ze had geleden en haar zeer korte leventje zouden herdenken. Maar ik weet zeker dat ze tijdens haar sterven wist dat ze slachtoffer was van een ernstig onrecht.
De ziekmakende misdaden die ze ondervond worden nog schokkender door de bizarre details van dit geval: het publiek van duizend mensen; de locatie van een stadion, alsof het een of andere kijksport was; de vrachtwagen met stenen die speciaal voor dit doel waren besteld; de schutters degenen die het leven van dit arme meisje probeerden te redden, iets wat ze siert, neerschoten.
Somalië heeft als staat gefaald, en er is weinig dat de EU werkelijk kan doen om de wreedheid van de verschillende clans en islamitische milities die de baas zijn in gebieden waar de regering geen macht heeft, aan te pakken.
We kunnen ons echter wel uitspreken door onze eigen waarden te verklaren, die onverenigbaar zijn met de shariawetgeving. Dat is niet alleen mijn mening, maar ook die van het Europees Hof voor de rechten van de mens. Dit tragische geval maakt ons voornemen om onze zwaarbevochten democratische vrijheden nooit over te geven aan obscurantisme, alleen maar sterker .
Ewa Tomaszewska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, Somalië is al jarenlang het toneel van wrede gevechten, wetteloosheid en piraterij op zee. Onlangs zijn twee Polen in de handen van ontvoerders gevallen. Maar wat er op 27 oktober is gebeurd, gaat het menselijk bevattingsvermogen te boven.
Een dertienjarig meisje, Aisha Ibrahim Duhulow, is dood gestenigd. Het kind was verkracht door drie mannen. De daders zijn niet gearresteerd of berecht. Het meisje is in Kismajo door vijftig mannen in aanwezigheid van circa duizend getuigen gestenigd tot zij dood was. Aisha werd conform het islamitische recht gestraft voor de verkrachting die haar was aangedaan.
Deze schokkende daad is geen op zichzelf staande zaak, maar de wrede toepassing van het islamitische recht in naam van een god die het slachtoffer straft voor een misdrijf dat haar is aangedaan. Ik roep de regering van Somalië op om een einde te maken aan deze barbaarse praktijk, om een afschrikwekkende straf uit te delen aan de daders en om Aisha te rehabiliteren.
Colm Burke
(EN) Mijnheer de Voorzitter, op 27 oktober is een dertienjarig meisje genaamd Aisha Ibrahim Duhulow - laten we haar naam niet vergeten - in Somalië gestenigd door een groep van vijftig mannen in een stadion in de zuidelijke haven van Kismayo in de aanwezigheid van ongeveer duizend toeschouwers. Het meisje werd beschuldigd en veroordeeld wegens overspel, een inbreuk op het islamitisch recht, maar was in feite het slachtoffer van een verkrachting gepleegd door een drietal mannen. De personen die van haar verkrachting werden beschuldigd zijn niet gearresteerd of in hechtenis genomen.
Ik keur de steniging en executie van Aisha Ibrahim Duhulow sterk af en ik ben ontsteld over een dusdanig wreed optreden tegen een dertien jaar oud slachtoffer van verkrachting. Zoals Unicef in de nasleep van haar tragische dood verklaarde, is hier sprake van een kind dat twee keer slachtoffer is geworden: eerst door de daders van de verkrachting en toen door degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitoefening van de rechtspraak.
Deze afschuwelijke behandeling van vrouwen kan in geen geval worden vergoelijkt en toegestaan onder de Sharia-wetgeving. Deze gebeurtenis benadrukt niet alleen de kwetsbaarheid van Somalische meisjes en vrouwen, maar de inherente discriminatie die deze individuen moeten ondergaan.
Marcin Libicki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, we debatteren vandaag over de moord op een meisje dat in Somalië is dood gestenigd. We zijn ook bekend met het feit dat twee katholieke nonnen zijn ontvoerd en worden vastgehouden in Somalië. Dit alles wordt overschaduwd door de welig tierende piraterij voor de Somalische kust. We hebben gehoord dat dit allemaal te wijten is aan het feit dat de Somalische regering in de praktijk in het geheel niet functioneert. Waar zijn de machtigen van deze wereld in deze situatie? Waar zijn de machtige Verenigde Staten, China, Rusland en de Europese Unie, die beweren beschaafde landen te zijn? Wanneer landen niet bij machte zijn om in te grijpen en op te komen voor de zwaksten, die worden aangevallen door de feitelijk niet zo machtigen, kunnen ze niet beschaafd worden genoemd. Waar zijn wij in deze situatie? Mijnheer de Voorzitter, ik doe een beroep op de machtigen van deze wereld: doe wat juist is! Doe uw plicht!
Siim Kallas
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie en commissaris Michel, wil ik enkele opmerkingen over de mensenrechtenkwestie in Somalië met u delen.
Om te beginnen wil ik zeggen dat ik uw bezorgdheid over het voortdurende conflict en de politieke instabiliteit in Somalië deel. Fundamentele rechten en eerbied voor de elementaire menselijke waardigheid worden in Somalië nog steeds met voeten getreden door strijdkrachten die systematisch en op grote schaal burgers aanvallen.
De afgelopen maanden heeft een uit de hand gelopen golf van aanvallen op humanitaire hulpverleners, vredesactivisten en mensenrechtenverdedigers over Zuid- en Centraal-Somalië geraasd. Alleen al tussen januari en september 2008, zijn minstens veertig Somalische mensenrechtenverdedigers en humanitaire hulpverleners gedood. Als gevolg van deze aanvallen is een aantal humanitaire organisaties verplicht geweest om personeel uit Mogadishu terug te trekken; de toegang voor humanitaire organisaties is verder beperkt; en mensenrechten en humanitaire omstandigheden verder verslechterd.
De Commissie zet zich samen met de lidstaten en andere internationale actoren in om hulp te bieden op dit kritieke ogenblik.
De Commissie steunt de pogingen van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten, waaronder de onafhankelijke mensenrechtendeskundige voor Somalië, Shamsul Bari, om een mechanisme te creëren waarmee stelselmatige mensenrechtenschendingen door alle partijen kan worden onderzocht.
De EU is op ontwikkelingsniveau sterk betrokken bij het steunen van mensenrechtenorganisaties, vooral op het gebied van opleidingen en financiering van identiteitsvaststelling, documentatie, toezicht op mensenrechtenschendingen en belangenbehartiging. In het bijzonder is de Commissie steeds meer bezig om het maatschappelijke middenveld te betrekken bij een van de programma's voor de wederopbouw en nationale verzoening, waaronder uitwisselingsprogramma's voor het maatschappelijke middenveld met andere regionale organisaties, parajuridische opleidingen, bewustmakingscampagnes en het werk van vrouwengroeperingen bij het versterken van hun politieke vertegenwoordiging en deelname aan verzoeningsprocessen. Bovendien steunt de EU programma's die gericht zijn op wetshandhaving en de versterking van justitie.
In de tussentijd moeten we werken aan een betere veiligheid en de voortgang van het Somalische verzoeningsproces. Een onzeker klimaat zal alleen een verslechtering van de mensenrechtensituatie opleveren en schendingen van internationaal humanitair recht stimuleren. Elke vorm van blijvende vrede in Somalië moet gebaseerd zijn op verantwoordelijkheid en gerechtigheid voor de mensenrechtenschendingen gepleegd door alle partijen bij het conflict in Somalië.
De Voorzitter
Het debat wordt gesloten.
De stemming vindt na afloop van de debatten plaats.
Schriftelijke verklatingen (artikel 142)
Eija-Riitta Korhola  
Mijnheer de Voorzitter, van de urgente resoluties van deze week is vooral het geval-Somalië schokkend. Drie weken geleden werd daar een dertien jaar oud meisje, Aisha Ibrahim Duholow, gestenigd nadat zij door drie mannen was verkracht. De mannen gingen vrijuit, maar het meisje werd krachtens de shariawetgeving veroordeeld voor overspel.
De steniging door vijftig mannen vond plaats in een stadion in Kismayo in Zuid-Somalië in aanwezigheid van duizend toeschouwers. De veroordeling was uitgesproken door de Al-Shabab-militie, die de stad Kismayo controleert. Zij doodden ook een jongen die de steniging van Duholow probeerde te voorkomen. De strikte en onmenselijke interpretatie van de shariawetgeving dat overspel moet worden bestraft met de dood door steniging heeft een ongelooflijk wrede dimensie gekregen: zij heeft geleid tot de moord op een onschuldig kind dat het slachtoffer van een misdaad was.
Het is belangrijk dat wij de uitspraak en executie door steniging veroordelen en eisen dat de Somalische regering en de Afrikaanse Unie hetzelfde doen en dat zij zo snel mogelijk concrete stappen nemen om te voorkomen dat dergelijke straffen nog langer worden opgelegd. Terwijl wij onze steun geven aan de Somalische regering in haar pogingen om de stad Kismayo in handen te krijgen, moeten wij ook van haar eisen dat de verkrachters van Duhulow worden berecht. Zoals in de resolutie over Somalië wordt voorgesteld, moeten de lidstaten van de Europese Unie meer doen om Somalië te steunen, zodat daar een democratische regering komt en de regering de nodige hulp krijgt in haar streven alle regio's van het land onder haar controle te krijgen.
