Toespraak van de Voorzitter
De Voorzitter
Waarde collega's, opnieuw wil ik u danken voor het vertrouwen dat u gisteren in mij hebt uitgesproken toen u mij koos tot Voorzitter van het Europees Parlement. Het opvolgen van de verschillende voorzitters die sinds de invoering van de rechtstreekse verkiezingen hun stempel op de geschiedenis van ons Parlement hebben gedrukt, het opvolgen van jou, José María, jij die ons Parlement zo duidelijk de weg hebt gewezen van democratische vooruitgang,
Applaus
doet in mij eerder gevoelens van bescheidenheid dan van trots opkomen. Want de eer die mij ten deel valt maakt onmiddellijk plaats voor het besef van de taak die ons allen te wachten staat, en waarvan ik weet dat zij opwindend maar tegelijkertijd zwaar zal zijn.
Aan alle collega's die hun stem op een ander hebben uitgebracht wil ik - en dit zijn geen loze woorden - duidelijk zeggen dat de Voorzitter, eenmaal gekozen, de Voorzitter van allen moet zijn. Als primus inter pares staat de Voorzitter slechts in dienst van het goed functioneren van de parlementaire democratie. Trouw blijven aan mijn overtuigingen en aan de fractie die mij voor het voorzitterschap heeft voorgedragen, doch tegelijkertijd het vervullen van de taak in alle eerlijkheid en onpartijdigheid, met eerbiediging van onze politieke en nationale verschillen, zo zie ik mijn rol en de wijze waarop ik die denk in te vullen. Als ondervoorzitter, een hoedanigheid die ik de afgelopen jaren heb bekleed, heb ik mij altijd zo trachten op te stellen en ik zal dit blijven doen.
De omstandigheden waaronder deze verkiezingen hebben plaatsgevonden markeren een vooruitgang in het democratisch functioneren van het Europees Parlement. Aan deze verkiezingen hebben alle leden, ongeacht de omvang van hun fractie, op eerlijke wijze kunnen deelnemen; de verkiezingen doen recht aan de krachtsverhoudingen zoals de burgers zelf die op 13 juni tot stand hebben gebracht; zij hebben een ieder in staat gesteld zijn voorkeurstem kenbaar te maken.
Zoals ik gisteren reeds heb gezegd ben ik de Vergadering dankbaar dat rekening is gehouden met een ander aspect van dit democratische evenwicht: tijdens de vorige zittingsperiode bestond 23 % van het Europees Parlement uit vrouwelijke afgevaardigden. Nu is dit percentage bijna 30 %.
Applaus
Na Simone Veil, die in 1979 de eerste vrouw was die tot Voorzitter van het rechtstreeks gekozen Parlement werd gekozen, worden 20 jaar niet-aflatende pogingen om te komen tot een eerlijker vertegenwoordiging, nu geconcretiseerd in de verkiezing die zojuist heeft plaatsgevonden. Natuurlijk, dit stemt mij gelukkig en trots, maar los van mijn persoon zou ik al mijn vrouwelijke collega's in het Parlement willen zeggen dat deze bevordering ook de hunne is.
Onze constituerende vergadering valt samen met de betrekking van het nieuwe complex, dat na en met Luxemburg en Brussel voortaan onderdak zal bieden aan het Parlement en dat zo passend de naam draagt van een ?grande dame européenne" , Louise Weiss. De officiële opening zal iets later plaatsvinden. Doch het samenvallen van deze beide gebeurtenissen is symbolisch voor de wijze waarop ons Parlement in de levens en in de geest van de burgers is geworteld. Van oudsher stelt de architectuur zich tot taak menselijke ondernemingen allure te geven en zij vormt bij uitstek het middel om de herinnering aan beschavingen voor altijd vast te leggen. De symboliek van de architectuur is hier vandaag onontkoombaar: met het afscheid van het complex van de Raad van Europa, waarnaar onze dankbaarheid uitgaat voor de langdurige gastvrijheid die hij ons heeft verleend, eindigt een tijdperk en begint een nieuw: de navelstreng die het Europees Parlement verbond met de tijd dat het nog slechts een raadgevende vergadering was, is nu definitief doorgeknipt.
Helaas is dit gebouw niet vrij van kinderziekten die ons geduld en dat van de media danig op de proef stellen. Beste collega's, wij zijn in zekere zin de eerste bewoners van dit pand en ik verzeker u dat wij aan het einde van deze week een zeer gedetailleerde inventaris zullen opmaken van alle vastgestelde gebreken en dat wij er alles aan zullen doen om deze voor de volgende vergaderperiode te verhelpen.
Ik ben mij bewust van de immense taak die ons de komende tweeënhalf jaar van dit Voorzitterschap wacht. Ik zie het als onze eerste gezamenlijke plicht om de daadwerkelijke en volwaardige erkenning op te eisen van de nieuwe verantwoordelijkheden die in het Verdrag van Amsterdam aan het Europees Parlement zijn toegekend en die zonder uitstel of vertraging van de zijde van de andere instellingen, nu concreet in daden moeten worden omgezet. Natuurlijk is interinstitutionele samenwerking tussen Raad, Commissie en Parlement onontkoombaar en wij hopen dat deze harmonieus zal zijn. Het blijft echter noodzakelijk om het evenwicht te verbeteren tussen de twee democratische ?legitimiteiten" waarop de totstandkoming van communautaire wetgeving berust: namelijk die van de lidstaten, die tot uiting komt in de Raad, en die van het Parlement, dat in algemene verkiezingen rechtstreeks door de burgers van de Unie wordt gekozen.
Applaus
Deze zittingsperiode luidt een nieuw tijdperk in: het Europees Parlement is van nu af aan een volwaardig Parlement. Sinds het Verdrag van Maastricht zijn onze prerogatieven en invloed voortdurend toegenomen. Zij worden nu nog verder versterkt door het Verdrag van Amsterdam. Een en ander is de vrucht van de inspanningen die ons Parlement zich onafgebroken heeft getroost om te komen tot een democratischer functioneren van de Unie. Dit ging al op voor de periode na de ratificatie van de Europese Akte van 1986, waarbij de nochtans bescheiden verworvenheden van de samenwerkingsprocedure maximaal moesten worden benut. Tevens gold dit voor de periode na de ratificatie van het Verdrag van Maastricht in 1992, waarbij het ging om een zo zorgvuldig mogelijke tenuitvoerlegging van de medebeslissingsprocedure, die veel vèrstrekkender was.
Al diegenen onder ons - en dat zijn er nogal wat - die hebben deelgenomen aan de verschillende delegaties van het bemiddelingscomité waarin het Parlement en de Raad in aanwezigheid van en gesteund door de Europese Commissie tegenover elkaar zaten, hebben kunnen vaststellen hoezeer de invloed van ons Parlement in de achter ons liggende zittingsperiode dankzij deze nieuwe procedure is toegenomen. Dankzij deze procedure zijn bijna alle aan dit comité voorgelegde conflicten opgelost op een wijze die recht deed aan de belangrijkste verlangens van het Parlement.
Dit positieve resultaat is in belangrijke mate te danken aan de sterke saamhorigheid die ik altijd heb ondervonden bij de delegaties van het Parlement die in de plaats zijn gekomen van de mede door mij, evenals door onze vriend Renzo Imbeni en de heer Verde, voorgezeten bemiddelingscomités. Het in acht nemen van het resultaat van stemmingen in het Parlement, het intern oplossen van eventuele meningsverschillen, het openstaan voor een redelijk compromis, verantwoordelijkheidsgevoel en een perfecte dossierkennis van de rapporteurs en commissievoorzitters, zijn van doorslaggevende betekenis geweest en hebben het respect van de Raad afgedwongen. Een woord van waardering aan alle collega's die hiertoe hebben bijgedragen is zeker op zijn plaats.
Het optimaal benutten van de door ons verworven bevoegdheden en het tegelijkertijd najagen van nieuwe democratische ?veroveringen" , is altijd ons doel geweest. In dit verband wil ik een eerbetoon brengen aan mijn vier laatste voorgangers, Enrique Barón Crespo, Egon Klepsch, Klaus Hänsch en José Maria Gil Robles, voor de enorme overtuigingskracht die zij in hun contacten met staatshoofden en regeringsleiders aan de dag hebben gelegd, met name in het kader van de Europese Raden waaraan zij deelnamen. Het is voor een belangrijk deel aan hun diplomatie en hun moreel gezag te danken dat in de Verdragen van Maastricht en Amsterdam de nieuwe bevoegdheden van het Parlement zijn opgenomen die wij nu kunnen gaan uitoefenen.
Op bijna alle gebieden die onder de communautaire bevoegdheden vallen kan voortaan namelijk geen enkel wetgevingsbesluit meer worden genomen zonder de formele instemming van het Parlement. In dit verband, mijnheer de voorzitter van de Raad, ben ik overtuigd van de bereidheid van dit Parlement om alles in het werk te stellen om tussen Raad en Parlement een akkoord te bereiken, zo mogelijk reeds in de eerste lezing. Ik moet u echter ook zeggen dat de Raad het Parlement tegenover zich zal zien als de wil van de burgers, wier boodschapper wij zijn, onvoldoende is terug te vinden in de communautaire wetgeving die ons wordt voorgelegd.
Applaus
Wat de Europese Commissie betreft bevestigt het Parlement in eerste instantie de door de staatshoofden en regeringsleiders voorgedragen voorzitter in zijn ambt, waarna het in tweede instantie zijn vertrouwen geeft aan het college van commissarissen, zonder dat dit iets af doet aan zijn bevoegdheid een motie van afkeuring aan te nemen. Ik besef dat deze procedure in zekere zin de kwetsbaarheid heeft van een ragfijn raderwerk. De laatste maanden van het mandaat van de demissionaire Commissie zijn gekenmerkt door de ernstige crisis die ons nog vers in het geheugen ligt. Het topje van de ijsberg werd zichtbaar in december 1998, toen het Parlement het voor het eerst aandurfde om te weigeren de Commissie kwijting te verlenen. Daarna hebben de gebeurtenissen die uiteindelijk hebben geleid tot het aftreden van de Commissie, zich snel opgevolgd.
De komende weken zal ons Parlement hoorzittingen houden om daarna zijn vertrouwen te schenken aan het nieuwe college van commissarissen. Dit zal de eerste officiële daad in deze nieuwe zittingsperiode zijn. In dit verband wil ik erop wijzen dat wij onmogelijk ons vertrouwen kunnen schenken aan de Commissie als wij niet eerst kennis hebben genomen van het tweede verslag van het comité van onafhankelijke deskundigen.
Applaus
Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om de voorzitter van dit comité eraan te herinneren dat het Europees Parlement absoluut over dit document moet beschikken voordat een begin wordt gemaakt met de hoorzittingen met de kandidaat-commissarissen.
Applaus
Mijnheer de voorzitter, Romano Prodi, wij willen geen verzwakte Commissie, integendeel, wij willen een sterke en creatieve Commissie volledig berekend op de belangrijke uitdagingen die ons samen te wachten staan. Wij hopen dat de middelen die de Commissie ter beschikking worden gesteld in overeenstemming zijn met de haar toevertrouwde taken. Los van haar bevoegdheden verwachten wij echter dat de Commissie transparant is en rekening houdt met het door de kiezers gewilde politieke en democratische evenwicht, dat de procedures voor de toewijzing van taken aan externe organen gericht zijn op het voorkomen van belangenconflicten, en dat de Commissie bereid is nauw met het Parlement samen te werken. Wij waarderen het daarom dat de commissaris belast met de betrekkingen met het Parlement tevens een van de vice-voorzitters van uw Commissie zal zijn.
Ondanks de belangrijke vorderingen die met het Verdrag van Amsterdam zijn geboekt beseffen wij dat in dit verdrag niet alle oorspronkelijke doelstellingen zijn verwezenlijkt. Ik doel hierbij met name op de institutionele hervorming als absolute voorwaarde voor uitbreiding. Daarom is het de taak van ons Parlement er alles aan te doen om ervoor te zorgen dat het institutioneel evenwicht van de Unie zich in meerdere richtingen ontwikkelt. Het terrein van de medebeslissing moet zo worden uitgebreid dat het de algemene communautaire procedure wordt voor alle wetgevingsbesluiten van de Unie. Het Europees Parlement moet worden betrokken bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de WEU moet als operationele pijler hiervan in het institutionele dispositief van de Unie worden opgenomen, zoals in beginsel is vastgelegd in het Verdrag van Amsterdam.
Het Europees Parlement dient beslist te worden betrokken bij de voorbereidende werkzaamheden voor de intergouvernementele conferentie met het oog op de hervorming van de Europese instellingen. Onze kiezers zouden het niet begrijpen als het Europees Parlement een ondergeschikte rol zou worden toebedeeld bij een zo ambitieuze en noodzakelijke hervorming. Enerzijds moet het Parlement in een zeer vroeg stadium hierbij worden betrokken om vanaf het eerste begin van de voorbereidende werkzaamheden zijn bijdrage te kunnen leveren. Anderzijds nodigen wij de Raad uit rekening te houden met de wens die het Parlement in de met ruime meerderheid goedgekeurde verslagen van de leden Mendez de Vigo en Tsatsos heeft geuit, namelijk om de zogeheten communautaire methode te volgen, oftewel de indiening door de Commissie van een voorstel bij de Raad en het Parlement. Tenslotte dient de Raad zich ervan bewust te zijn dat het Parlement geen genoegen zal nemen met een minimale hervorming.
Applaus
Een en ander zal uiteraard in steeds nauwere samenwerking met de nationale parlementen moeten worden doorgevoerd, hetgeen trouwens de afgelopen jaren het geval is geweest. Het Parlement dient tevens nauw te worden betrokken bij de onderhandelingen ter voorbereiding van de uitbreiding van de Unie, die de komende jaren absolute prioriteit zal hebben. Ook dient de rol van het Parlement te worden versterkt bij de belangrijke budgettaire keuzes en de vaststelling van de prioriteiten hiervan, overeenkomstig de richtsnoeren van Agenda 2000.
Tenslotte ben ik ervan overtuigd dat ons Parlement meer moet doen om te stem te laten horen van de Europese burgers, die het op het wereldtoneel van internationale contacten vertegenwoordigt. Hetgeen onlangs in het kader van de Wereldhandelsorganisatie in verband met hormoonrundvlees is gebeurd, is onaanvaardbaar.
Applaus
We herinneren ons allen nog het drama van het besmette bloed of de risico's voor de mens van de gekkekoeienziekte. Het probleem is niet dat we ons moeten verzetten tegen de vooruitgang in de biotechnologie, maar dat we voorrang geven aan hetgeen de volksgezondheid vereist. Daar zullen we op toezien.
Applaus
Mijn ervaring in dit Parlement brengt mij tot de opvatting dat wij tijdens dit Voorzitterschap vooruitgang moeten boeken op een aantal terreinen, waarvan ik slechts die zal noemen die mij het belangrijkst lijken, en onverminderd het resultaat van het open debat dat ik hierover wil organiseren.
In de eerste plaats moeten wij de politieke les trekken uit de lage opkomst bij de laatste Europese verkiezingen en ons bij onze interne hervormingen laten leiden door het streven naar het verkleinen van de afstand met de burgers die ons hebben verkozen. In dit verband willen wij ook voortgang maken op het gebied van een uniforme procedure voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement.
In tegenstelling tot het beeld dat hier en daar wordt geschetst, werkt het Europees Parlement hard. Maar het is niet zeker dat het zo rationeel werkt als zou kunnen en als zou moeten. Een modernisering van onze werkmethodes en -procedures is een absolute noodzaak, wanneer wij doelmatiger willen worden en over meer tijd willen beschikken om ter plekke contact op te nemen met onze medeburgers, onze kiezers.
Applaus
Met inachtneming van de Verdragen, die onze gemeenschappelijke hoogste wet vormen, moeten we alle kwesties zonder taboe onder ogen zien, want het gaat om onze doelmatigheid, zowel in Brussel, als hier in Straatsburg. Hierover zijn al velen gedachten gelanceerd zoals bijvoorbeeld de mogelijkheden om de stemmingsprocedure in het Parlement te bekorten, zodat de leden meer spreektijd zouden krijgen voor de belangrijke debatten;
Applaus
eventuele vrijstelling van de vrijdagen, opdat het de leden gemakkelijker wordt rechtstreeks contact met hun kiezers te onderhouden;
Applaus
een verheldering van de respectieve taken van het Bureau en de Conferentie van voorzitters, met betrekking tot de voorbereiding van de plenaire vergadering: in dit verband zou ik willen voorstellen de inkennisstelling van de leden van de agenda's en het overzicht van de besluiten te verbeteren door het gebruik van E-mail; de problemen in verband met het grote aantal werktalen, problemen die nog zullen toenemen met de komende uitbreidingen van de Europese Unie; verbetering van het prestatievermogen van de diensten van het Parlement; een positief gehoor te geven aan de steeds talrijker verzoeken om bezoekersgroepen te ontvangen. Ik wil hier niet vooruit lopen op de besluiten die het Parlement langs democratische weg zal nemen, na in haar wijsheid de voordelen en de risico's van de verschillende opties te hebben afgewogen. Ik wil u deze ochtend alleen zeggen dat ik, wat mij betreft, alles zal doen wat in mijn macht ligt om een open debat te begunstigen en een grotere doelmatigheid van ons parlementaire werk te bevorderen.
In de tweede plaats moeten wij het werk tot een goed einde brengen, dat reeds verricht is in verband met de vaststelling van een gemeenschappelijk statuut van de leden. Bovendien moeten de aanstellings- en arbeidsvoorwaarden van onze parlementaire assistenten nader worden verhelderd, op grondslag van transparantie en billijkheid, en met inachtneming van de waardigheid van de parlementaire taak. Thans doet de noodzaak van een hervorming op dit gebied zich gevoelen in een politieke context die sterk geëvolueerd is sinds, met het Verdrag van Amsterdam, het principe van een gemeenschappelijk statuut eindelijk is erkend. Ons Parlement heeft op deze weg reeds veel vooruitgang geboekt in het kader van het door onze collega Rothley ingediende verslag. Dit werk moet tot een goed einde worden gebracht, langs de weg van een zo breed mogelijke consensus binnen het Parlement, en als Voorzitter hecht ik er een groot belang aan dat we op dit punt tot resultaten komen.
Tenslotte moeten wij beslist onze communicatiestrategie verbeteren. Daarbij moeten wij vooral streven naar meer decentralisatie. Onze informatie moet verder reiken dan het kleine groepje van ingewijden, waartoe zij thans meestal beperkt blijft. Zij moet de burger bereiken. In de politiek volstaat het niet te handelen, men moet slagen. En de tekortkomingen op dit gebied zijn groot. ?Europa verveelt" schreef onlangs een kwaliteitskrant. Dit is de uitdaging waaraan wij het hoofd moeten bieden en ik zal in de functie die mij is toevertrouwd, mij hiervoor inzetten, met medewerking van ons Parlement en van de journalisten die zich naar ik hoop in steeds grotere getale voor ons werk zullen interesseren wanneer wij de politieke zichtbaarheid ervan kunnen verbeteren.
Dit informatietekort van onze medeburgers is een probleem dat niet kan worden opgelost door wat te improviseren. Hiervoor is een diepgaande politieke reflectie vereist. Er is een zekere paradox in de huidige situatie: alle opiniepeilingen tonen aan dat de steun voor de opbouw van Europa terrein wint in de geesten van de mensen. Maar parallel daaraan kan geconstateerd worden dat steeds minder burgers deelnemen aan de Europese verkiezingen, waaruit blijkt dat Europa voor velen een abstracte constructie blijft, die ver afstaat van hun zorgen van alle dag.
De democratie mag zich niet beperken tot een opeenvolging van raadplegingen tijdens de verkiezingen en het volgen van parlementaire procedures, wil zij meer zijn dan wat zij zou zijn volgens de beroemde boutade van Winston Churchill dat ?democratie de slechtst denkbare bestuursvorm is, met uitzondering van alle andere" .
Wij moeten de politieke conclusies trekken uit het feit dat de opbouw van Europa al te lang in de ogen van het publiek, terecht of ten onrechte, de indruk heeft gewekt een kille, bureaucratische machinerie te zijn, een machinerie die normen schept waar verscheidenheid placht te bestaan, compromissen oplegt waar er uiteenlopende belangen zijn, en uniformiteit schept overal waar er nog verschillen bestaan.
De Commissie heeft de historische verdienste gehad om de voorwaarden te scheppen waarin de grote binnenmarkt tot stand kon worden gebracht. Men kan de mensen echter niet door middel van richtlijnen en verordeningen warm laten lopen voor een ideaal. Wil Europa worden gezien als iets anders dan dwang, dan moet het de drager worden van een ideaal dat verder reikt dan de opbouw van een economische en monetaire ruimte, zelfs wanneer die met een sociale en ecologische dimensie is verrijkt.
Applaus
Het is thans dringend vereist weer een betekenis te geven aan de Europese Unie. Met de juiste middelen, waarover wij nog nader zullen moeten discussiëren, wens ik dat ons Parlement zich vanaf nu tot aan het einde van deze zittingsperiode tot doel stelt een ommekeer te brengen in de gevaarlijke tendens van een steeds toenemend absenteïsme bij de Europese verkiezingen, opdat het Europees Parlement in de geest van onze burgers in hoge mate de democratische legitimiteit zal belichamen, die het dankzij de verkiezingen van zijn leden heeft verkregen.
Buiten de grenzen van de Europese Unie gaat er van ons Parlement een sterke internationale uitstraling uit. Dit is met name het geval in alle landen die kandidaat zijn voor de toetreding, evenals in de landen die samenwerkingsakkoorden met de Europese Unie hebben gesloten. Dit positieve beeld berust niet alleen op de steun die van het Europees Parlement wordt verwacht bij de financiering van ontwikkelingsprojecten of de sluiting van economische akkoorden met de Europese Unie. Er speelt hier iets belangrijkers, een ideaal. Het Europees Parlement wordt geïdentificeerd met het welslagen van een geciviliseerde democratie die een grote, uit vele naties samengestelde regio in de wereld omvat. In alle internationale akkoorden waarvoor de instemming van het Parlement vereist is, heeft ons Parlement nooit nagelaten, zelfs tegen de druk van het staatsbelang in, om zijn instemming met deze akkoorden afhankelijk te stellen van de naleving door de partnerlanden van een meer authentieke democratie en naleving van de fundamentele vrijheden. Daarom vormt Europa, voor alle volkeren ter wereld die gebukt gaan onder dictatuur, burgeroorlog of onderontwikkeling, een geweldige bron van hoop. Van hoop op vrede, vrijheid en vooruitgang.
Ik spreek de wens uit dat ons Parlement krachtige signalen zal geven om het collectieve bewustzijn van de mensheid te mobiliseren voor de zaak van de universaliteit van de fundamentele waarden van de menselijke gemeenschap. In dit verband is het meest pregnante en meest nabije drama natuurlijk dat wat Kosovo heeft verscheurd. Thans zwijgen de wapens, er is een einde gekomen aan de gruwelen, maar wij staan nu voor de noodzaak om de vrede op te bouwen. Eenieder voelt vagelijk aan dat het hier ging om de toekomst van een model van democratie, waarin alle minderheden bescherming genieten. Ook is hiermee een signaal gezet dat het Europees continent een bolwerk van mensenrechten is. Het zou niet aanvaardbaar zijn geweest, en het werd ook niet aanvaard, dat opnieuw de rechten van de mens in het hart van Europa met voeten werden getreden, en dan nog wel op een zo barbaarse wijze.
De eendrachtige interventie van de 15 lidstaten van de Europese Unie zal, daarvan ben ik overtuigd, in de herinnering blijven als de stichtingsakte van het politieke Europa. Daarmee beantwoorden wij aan de wensen van de burgers, die van ons meer verwachten dan alleen maar een grote binnenmarkt. De burger verlangt een menselijk Europa. In Pristina is een nieuw Europa verrezen en dit nieuwe Europa wordt geboren op de drempel van een nieuwe eeuw. Thans zwijgen de wapens. Er wordt een begin gemaakt met de wederopbouw van het land en misschien zal het op een zekere dag tot verzoening komen. Bij wijze van mijn eerste initiatief als Voorzitter van het Parlement zou ik een symbolische daad willen stellen, door mij, zodra dit mogelijk zal zijn, naar Kosovo te begeven.
Applaus
Ik weet dat veel vooraanstaande personen reeds daar naartoe zijn gereisd. Maar deze stap zal, wanneer de vrede is teruggekomen, een bijzondere betekenis hebben: aan de beide gemeenschappen, de Albanezen en de Servische, evenals aan de hoge vertegenwoordiger van de Verenigde Naties, de politieke en religieuze autoriteiten en de internationale vredesmacht de boodschap uit te dragen van onze gemeenschappelijke vastbeslotenheid. Het Europees Parlement zal volledig deelnemen aan de wederopbouw van Kosovo en het brengen van stabiliteit op de Balkan. Het zal dat onder andere doen door gebruik te maken van zijn begrotingsbevoegdheid, maar zeker ook met andere middelen.
Natuurlijk, beste collega's, reken ik op uw actieve deelname bij de verwezenlijking van deze ambitieuze projecten. De taak die op ons wacht is zwaar, en daarom wens ik u geen prettige vakantie, maar wens ik u, wens ik ons sterkte toe. Dank u.
Levendig applaus

Halonen
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u van harte gelukwensen met uw verkiezing in uw nieuwe veeleisende functie. Zoals u zelf in uw magnifieke toespraak al zei, liggen er voor ons allen grote uitdagingen in het verschiet. U heeft gezegd dat u grote waarde hecht aan de interinstitutionele samenwerking. Mevrouw de Voorzitter, ik verzeker u, en dat zal ik vanavond in deze zaal weer doen als ik het programma van het Finse voorzitterschap officieel presenteer, dat het ook onze doelstelling is de samenwerking tussen het Parlement, de Commissie en de Raad te intensiveren. Mevrouw de Voorzitter, ik ben hier vandaag gekomen om mijn respect te betuigen voor de volmacht die het Parlement van de Europeanen heeft gekregen en om een oprechte samenwerking aan te bieden voor het opbouwen van een betere toekomst voor onze burgers. Daarbij moeten we niet vergeten dat we deel uitmaken van een gemeenschappelijke wereld. Mevrouw de Voorzitter, mijn dank voor de mogelijkheid hier bij deze gelegenheid aanwezig te zijn.
Applaus

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Namens de vertrekkende Commissie wil ik u van harte feliciteren met uw verkiezing tot Voorzitter van dit Parlement.
Wat zal ik zeggen over uw persoonlijke kwaliteiten en over al die jaren dat u zich nu al in dienst stelt van de Europese integratie?
Wij kennen u heel goed en weten dat u een veeleisend persoon bent, maar we weten ook dat u over een goed ontwikkeld gevoel voor evenwicht beschikt. Dat gevoel zal ons in de toekomst ongetwijfeld goed van pas komen bij het vinden van een nieuwe basis, in dit geval een nieuwe stijl in de relatie tussen het Europees Parlement en de Commissie.
U heeft niet onder stoelen of banken gestoken dat dit één van de belangrijkste problemen is waaraan wij het hoofd moeten bieden, en ik geloof dat u gelijk hebt. Wij zijn ervan overtuigd dat onder uw leiding de volgende Commissie in staat zal zijn het vertrouwen te herstellen. Dit vertrouwen heeft immers altijd al de basis van de Europese integratie gevormd.
Mevrouw Fontaine, ik wil u nogmaals namens de Commissie van harte feliciteren. Hartelijk dank.
Applaus

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Marín.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Gillig
Mevrouw de Voorzitter, over de notulen van de vergadering van gisteren. Ik wil mijn collega's graag iets melden naar aanleiding van de opmerking van onze Ierse collega, gistermorgen.
Ik wil alle collega's laten weten dat minder mobiele mensen zich nu vanaf de openbare parkeerruimte naar alle gebouwen kunnen begeven. Ik heb dit vanochtend getest via alle routes die met de bekende symbolen zijn aangegeven. Voor alle duidelijkheid: de gehele routebeschrijving klopt nu. Alle aanpassingen zijn aangebracht om minder mobiele mensen toegang tot de gebouwen te verschaffen. Volgens mij moet alleen de vergaderzaal zelf nog worden aangepast.

De Voorzitter
Hartelijk dank voor uw optimistische opmerking. Ik moet zeggen dat ik uw mening niet geheel deel. Ik geloof dat er nog enorm veel gedaan moet worden alvorens dit gebouw aan alle eisen voldoet. Iedereen weet dit en we zullen er alles aan doen om dit gebouw naar behoren te laten functioneren.

Staes
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij aansluiten, heel zeker ook namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, bij uw eis om het tweede rapport van de wijzen nog vóór 30 augustus, dus nog voor de hoorzittingen met de nieuwe Commissie beginnen, in handen van alle Europese parlementsleden te spelen. Evenwel weet ik uit een doorgaans goed ingelichte bron dat er nu reeds een soort voorontwerp van rapport circuleert in dit Huis tussen het Comité van wijzen, de diensten van het Europees Parlement en de diensten van de Europese Commissie, een soort preliminair rapport. Wij weten hoe het gaat met voorontwerpen van rapporten, die gaan lekken, die komen in de pers. Ik denk dat het een eis mag zijn van ons allemaal dat, als er zo'n soort voorontwerp circuleert, dat dit in handen wordt gespeeld van de europarlementsleden. Ik weet dat het wellicht niet kan naar alle 626 leden, maar zou het dan niet verstandig zijn als een dergelijk rapport bestaat en als u dit kunt bevestigen, of dit voorontwerp van rapport kan worden gegeven aan bijvoorbeeld de voorzitter en het bureau van de Commissie begrotingscontrole en de coördinatoren van alle fracties die in de Commissie begrotingscontrole zijn vertegenwoordigd.

De Voorzitter
Mijnheer Staes, dit is niet echt een motie van orde. Ik heb echter aandachtig naar u geluisterd en ik zal er snel voor zorgen dat dit gebeurt. Dit heb ik zojuist overigens al aangegeven.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik wil iets opmerken over de notulen. Gisteren hebben de Conferentie van voorzitters en alle fracties samen schriftelijk bezwaar aangetekend tegen het statuut van de zogenaamde "Technische Fractie van Onafhankelijke Leden" , en ik vind dat dit expliciet moet worden vermeld in de notulen.
Ik neem aan dat de voorzitter van de PPE-Fractie, die op dit moment tevens voorzitter is van de Conferentie, die brief wel aan de Voorzitter van het Parlement zal hebben gestuurd. Desondanks wil ik nog eens bevestigen dat mijn fractie bezwaar heeft gemaakt.
Nu ik toch aan het woord ben, mevrouw de Voorzitter, wil ik ook opmerken dat het niet juist is om, op basis van geruchten, een debat te beginnen over een onderwerp dat we te zijner tijd toch op de agenda moeten zetten. Volgens mij bestaan er amendementen over, en de fracties moeten zich er nog over uitspreken. Ik vind dat we alles op zijn tijd moeten behandelen.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, ik kan bevestigen hetgeen de heer Barón Crespo over dit vraagstuk zei. Ik had echter namens mijn fractie eigenlijk het woord gevraagd over iets anders. Onder punt 5 staat: instelling van de fracties. Ik wilde u graag mededelen dat onze fractie in de toekomst: Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten/Europese Democraten) zal heten. Ik verzoek u daar rekening mee te houden. Ik verzoek u tevens rekening te houden met iets dat inmiddels alom bekend is: onze fractie is nu de grootste fractie in het Parlement. Ik hoop dat dit op de monitors en de andere technische apparatuur tot uiting komt.
Applaus

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag willen reageren op het betoog van de heer Barón. We praten hier over de notulen. Op het moment van uw aankondiging gisteren zijn er geen bezwaren gemaakt. Naar mijn weten zal de Conferentie van voorzitters zich later over een document inzake de oprichting van die fractie buigen. Wij nemen er notie van, maar ik geloof dat dit punt gisteren niet is genoemd tijdens het debat. Ik denk dat het hier om twee verschillende zaken gaat. Enerzijds gaat het om eventuele bezwaren en anderzijds om de weergave van wat er gisteren in de plenaire vergadering is gezegd. Ik geloof niet dat er op dat moment bezwaren zijn geuit. Er zijn hier getuigen van.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Dell'Alba. De notulen hoeven inderdaad niet te worden aangepast.

Kinnock, Glenys (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik weet dat u mijn bezorgdheid deelt over het feit dat we deze week niet de gelegenheid zullen hebben onze betrokkenheid te tonen bij de ontwikkelingen in Birma. Ik doel met name op de beproevingen die Aung San Suu Kyi moet doorstaan, en de offers die ze moet brengen. Ze is nota bene de winnares van onze eigen Sacharovprijs.
Een trojka heeft inmiddels een bezoek gebracht aan Birma. Ik zou er bij u, mevrouw de Voorzitter, op willen aandringen om als een van uw eerste optredens het voorstel te steunen voor het openen van een politieke dialoog, op zo kort mogelijke termijn, met Aung San Suu Kyi en haar politieke partij.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Kinnock. Ik zal rekening houden met dit verzoek.

Cohn-Bendit
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Poettering een korte vraag stellen.
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een korte vraag aan de heer Poettering. Mijnheer Poettering, wat is het verschil tussen een christen-democraat en een Europese democraat?

Ford
Mevrouw de Voorzitter, ik kan uw toespraak van daarstraks geheel onderschrijven. U hebt ons gewezen op een van onze taken, namelijk het verschaffen van informatie over het werk van de instellingen. Ik zou u dan ook krachtens artikel 38 van het Reglement (Toelichting door de Commissie van haar besluiten) willen vragen de Commissie te verzoeken straks, als de agenda voor vandaag is afgehandeld, naar dit Parlement te komen om een toelichting te geven over het besluit van gisteren om de Franse voetbalbond een lachwekkende boete van 650 pond op te leggen voor een onmiskenbare schending van de communautaire regels.
Het is moeilijk te achterhalen welke boodschap de Commissie met dat besluit wil overbrengen. Wil ze misschien simpelweg aangeven dat de handelaren in kaartjes op de zwarte markt zich in de handen kunnen wrijven, en dat de fans het nakijken hebben? Daar lijkt het in ieder geval veel op, nu je zomaar de regels blijkt te kunnen schenden als je de Europese Commissie later maar een aalmoes toewerpt om het goed te maken. Ik vraag u dus de Commissie uit te nodigen hier aan het einde van de dag een toelichting te komen geven over dat besluit, om de gewone burgers inzage te geven in het denkproces dat eraan ten grondslag ligt en waar ik persoonlijk, eerlijk gezegd, geen touw aan kan vastknopen.

De Voorzitter
Zeker, we spelen uw vraag graag aan de Commissie door.

Europese Raad van 3 en 4 juni - Duitsvoorzitterschap
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de bijeenkomst van de Europese Raad te Keulen van 3 en 4 juni; -de verklaring van de Raad over de werkzaamheden van het Duitse voorzitterschap gedurende de laatste 6 maanden.
Fischer
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het verheugt mij dat ik vandaag het nieuw gekozen Parlement mag toespreken en ik wil u dan ook allen - en natuurlijk met name u, mevrouw Fontaine - van harte gelukwensen met uw verkiezing.
Het begin van het Duits voorzitterschap stond in het teken van een historisch besluit van de Europese Unie: de gemeenschappelijke munt, de euro, werd ingevoerd. In januari heb ik hier in het Europees Parlement verklaard dat volgens de Bondsregering de invoering van de euro logischerwijs nieuwe stappen voor de voltooiing van de integratie met zich mee zou moeten brengen en dat Duitsland zich daarvoor met kracht zou inzetten. Wij wilden de Unie qua structuren en procedures voorbereiden op de verandering van een West-Europese Unie in een pan-Europese Unie, in een ook op buitenlands en veiligheidsgebied slagvaardige en dus democratischer Unie.
Nu zes maanden zijn verstreken, kunnen wij vaststellen dat de vorderingen in deze drie kernsectoren van de integratie aan onze verwachtingen hebben voldaan. Deze vorderingen houden nauw verband met de tweevoudige crisis waarmee de Europese Unie in het afgelopen semester te kampen heeft gehad. Door het samenvallen van het aftreden van de Commissie, het uitbreken van de Kosovo-oorlog en de bijeenkomst van de Europese Raad in Berlijn werd de slagvaardigheid van de EU op een buitengewoon kritiek moment zwaar op de proef gesteld. In deze uitzonderlijk moeilijke fase hebben de leden van de EU niet alleen hun eensgezindheid en slagvaardigheid weten te behouden, maar ook aangetoond verbeeldingskracht te bezitten. Zij hebben de crisis aangegrepen als een stimulans tot meer integratie. Door de crisis in Kosovo werd immers weer eens duidelijk wat bij de Europese integratie hoofzakelijk op het spel staat: de totstandbrenging van een duurzame orde van vrede op ons continent. Door dit inzicht ging men de specifieke nationale belangen relativeren en ontstond in heel Europa de bereidheid om echte vorderingen te maken bij de voltooiing van de Europese integratie, onze historische taak.
Door de crisis werd aldus de integratie in een stroomversnelling gebracht. Hetgeen wij in de afgelopen maanden tot stand hebben gebracht, is een succes dat alle lidstaten en alle instellingen van de Europese Unie toekomt. Daarom wil ik vandaag mijn dank betuigen aan het Europees Parlement dat in deze moeilijke fase zijn verantwoordelijkheid op bijzondere wijze heeft weten te dragen.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik zal nu een kort overzicht geven van de belangrijkste resultaten van het Duits voorzitterschap en in aansluiting daarop een aantal perspectieven schetsen. Ten eerste heeft de Europese Unie op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid meer slagvaardigheid verworven. De EU legt nu in de wereld gewicht in de schaal. Het meest indrukwekkende bewijs daarvan is de onderhandelingsmissie naar Belgrado van president Ahtisaari en de Russische afgezant voor Kosovo, Tsjernomyrdin. Dankzij hun bijdrage aan een vreedzame beëindiging van het conflict rond Kosovo kon de civiele macht van de EU een belangrijke stap in de richting van een gemeenschappelijk buitenlands beleid zetten. In tegenstelling tot 1991/1992 heeft zij dit keer op de Balkan een gemeenschappelijke houding aangenomen. De Europese landen zagen namelijk eindelijk in dat het in de Balkan niet alleen gaat om een morele plicht of om de toekomst van een Europese randregio, maar om hun eigen - ons aller - veiligheid.
In Europa is er slecht één, ondeelbare veiligheid: dit is de conclusie die wij uit de ervaring met de tragedie in Kosovo moeten trekken. Als wij het bestaan van een bloeddorstig, agressief nationalisme op ons continent hadden geduld en niet hadden gereageerd, zouden wij het lot van de Europese integratie zelf, van de grootste verworvenheid van de recente Europese geschiedenis, op het spel hebben gezet. Dat konden wij en wilden wij niet toestaan!
Applaus
Door het conflict rond Kosovo kwam men in de EU tot nieuw inzichten in twee belangrijke vraagstukken. Ten eerste accepteert men nu Zuid-Europa in het algemeen, zonder enige beperking, als onderdeel van Europa. Dit mondde uit in de goedkeuring van het stabiliteitspact, waar ik nog op terug kom. Ten tweede is men nu eindelijk bereid om concreet gestalte te geven aan een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Zo zijn wij erin geslaagd een gemeenschappelijke houding aan te nemen jegens China, het Nabije Oosten, in het beleid inzake mensenrechten en in vele andere, moeilijke vraagstukken van buitenlands beleid. Uiteindelijk hebben wij in Keulen een reeks belangrijke besluiten kunnen nemen. Ik noem de goedkeuring van de eerste algemene strategie voor Rusland, het tijdschema voor de totstandkoming van een Europees buitenlands en veiligheidsbeleid en de benoeming van de heer Javier Solana, de best mogelijk kandidaat voor Mister GBVB.
Dat de Europese Unie nu ook internationaal een belangrijke rol speelt, is duidelijk geworden tijdens de vele interregionale conferenties die hebben plaatsgevonden. Ik noem de Latijns-Amerikaanse Top in Rio, de Middellandse-Zeeconferentie in Stuttgart - een forum dat door de mogelijke, nieuwe vredesdynamiek zeer belangrijk kan worden - de ASEM in Berlijn en talrijke andere bijeenkomsten.
Ten tweede heeft de Europese Unie zichzelf met de besluiten van Berlijn over Agenda 2000 slagvaardigheid verzekerd voor de komende jaren. Als wij daar geen akkoord hadden bereikt - en u moet wel beseffen wat het betekend zou hebben als men in Berlijn, met de op til zijnde oorlog in Kosovo en de tegelijkertijd diep in de crisis verkerende Commissie, zonder compromis uit elkaar zou zijn gegaan - zou Europa in een ernstige, historische crisis verzeild zijn geraakt. Met Agenda 2000 werd een pakket hervormingsmaatregelen, dat in de integratiegeschiedenis zijn weerga niet kent, gekoppeld aan grote nationale belangen. Men is erin geslaagd een compromis te bereiken omdat belangrijke lidstaten - en niet in laatste instantie Duitsland - besloten de vraagstukken waar zij het meest nationaal belang bij hadden, er niet buigen of barsten door te drukken, maar de verdere ontwikkeling van Europa voorrang te verlenen.
Natuurlijk had de Bondsregering in velerlei sectoren graag meer vooruitgang gezien, bijvoorbeeld bij het landbouwbeleid, waar met het oog op de WHO-ronde spoedig nieuwe hervormingsmaatregelen noodzakelijk zullen zijn. Het compromis dat uiteindelijk uit de bus kwam was door de bank genomen een goed compromis, een uitstekende grondslag voor de Unie om de sprong naar de 21ste eeuw te maken.
Ten derde is de Europese Unie door Agenda 2000 in staat gesteld de uitbreiding bij de hoorns te vatten. Het succes van het compromis van Berlijn kan men ook afmeten aan de zonder meer gunstige reacties van de kandidaat-landen. Ook de toetredingsonderhandelingen hebben in het afgelopen semester goede vorderingen gemaakt. Momenteel zijn onderhandelingen gaande over meer dan de helft van de hoofdstukken. Met het besluit van Keulen over een nieuwe intergouvernementele conferentie voor de institutionele vraagstukken hebben wij de deur opengezet en kunnen wij spoedig de tweede grote interne horde voor de uitbreiding nemen. Aldus heeft het historische uitbreidingsproject aanzienlijk meer tempo en kwaliteit gekregen.
Ten vierde heeft het Europees Parlement in het conflict dat uitmondde in de ontslagneming van de Commissie, de verantwoordelijke rol gespeeld die de mensen in Europa van hem verwachten. Mijns inziens is dit het begin van een proces dat tot sterkere democratisering van de Unie zal leiden. Met de benoeming van Romano Prodi tot nieuwe voorzitter van de Commissie hebben de lidstaten van de EU prompt op de ontslagneming van de Commissie gereageerd. Ik wil graag vanaf deze plaats de heer Prodi en de nieuwe Commissie het allerbeste wensen. Ik hoop dat zij de grote taken die hun wachten, goed zullen weten aan te pakken.
Met de gedragscode heeft de nieuwe Commissie reeds een eerste belangrijke blijk gegeven van haar vastberadenheid om het vertrouwen van de burgers terug te winnen. Dat was een goed begin. Ik wil echter vandaag niet nalaten ook de oude Commissie en al haar medewerkers nog eens uitdrukkelijk te bedanken voor hun werk. Ondanks alle kritiek op specifieke gevallen mogen wij niet vergeten dat men zonder het harde en geëngageerde werk van de Commissie nooit een oplossing had kunnen vinden voor de talrijke moeilijke problemen die zich juist ook in het Duits voorzitterschap hebben voorgedaan.
Applaus
Ten vijfde streeft men met het in Keulen besloten werkgelegenheidspact naar begeleiding en ondersteuning van de nationale inspanningen ter verwezenlijking van meer werkgelegenheid op Europees vlak. Met dit pact worden betere voorwaarden gecreëerd voor een actief werkgelegenheidsbeleid op zowel nationaal als Europees vlak. Een belangrijke bijdrage daaraan zal worden geleverd door de in Keulen afgesproken macro-economische dialoog, waaraan ook de sociale partners en de Europese Centrale Bank zullen deelnemen. Tijdens de werkgelegenheidstop onder Portugees voorzitterschap moet daarvan een eerste balans worden opgemaakt.
Geachte afgevaardigden, in de komende fase zullen wij de dynamiek die tijdens het afgelopen halfjaar is ontstaan in het spanningsveld tussen crisis en hervormingsvereisten, moeten gebruiken om nieuwe stappen te ondernemen voor de versterking van de integratie. Wij moeten in vijf sleutelsectoren vooruitgang zien te boeken. Ten eerste moeten de met het conflict in Kosovo opgedane ervaringen aanleiding zijn tot een versterking van de dynamiek in de uitbreiding. De Europese Raad van Helsinki moet daarvoor richtinggevende besluiten nemen. Het zal daarbij gaan om twee kernvraagstukken. In eerste instantie moet men nagaan of met nog meer kandidaat-landen onderhandelingen kunnen worden geopend. Wij hebben reeds geruime tijd geleden vastgesteld dat bepaalde landen, met wie nog niet onderhandeld wordt, aanzienlijke vooruitgang hebben gemaakt met hun hervormingen en dat zal men in Helsinki op juiste wijze moeten weten te huldigen. Daarbij moet duidelijk zijn dat elke kandidaat, zodra hij de criteria van Kopenhagen vervult, recht heeft op opening van toetredingsonderhandelingen.
Het tweede kernvraagstuk betreft de vaststelling van een streefdatum voor de afsluiting van de onderhandelingen met de eerste kandidaten. Hiervoor zijn herhaaldelijk visionaire voorstellen gedaan, maar tot nu toe ontbrak voor een datum nog een serieuze, op feiten berustende grondslag. In Helsinki zullen wij dankzij de volledige resultaten van de screenings en de nieuwe vooruitgangsverslagen van de Commissie voor het eerst beschikken over een dergelijke grondslag. Daarom hoop ik van ganser harte dat wij in december erin zullen slagen een datum vast te stellen. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat wij dat in december moeten doen. Dat zou een uiterst belangrijk signaal zijn voor de dynamiek van het hervormingsproces en het hervormingsproces zelf.
In het afgelopen semester zijn wij er helaas niet in geslaagd aanzienlijke verbetering te brengen in de status van Turkije ten opzichte van de Europese Unie. Het Duitse voorstel om Turkije de status van toetredingskandidaat te geven en dit land te meten met dezelfde criteria van Kopenhagen als de andere kandidaten, ondervond in Keulen geen consensus. Dit vraagstuk blijft echter op de agenda staan. Belangrijk is dat Turkije een tijdschema opstelt voor de omzetting van de criteria van Kopenhagen. Het vervullen van deze criteria zal voor de opening van toetredingsonderhandelingen van essentieel belang zijn.
Ten tweede is het voor het behoud van het onderhandelingsvermogen van een uitgebreide Unie absoluut noodzakelijk dat de drie in Amsterdam opengebleven, institutionele vraagstukken - omvang en samenstelling van de Commissie, de stemmenweging in de Raad en uitbreiding van besluitvorming bij meerderheid - tijdig en ruimschoots voor de uitbreiding worden geregeld. Dit is overigens ook in het belang van de kandidaat-landen voor toetreding. Derhalve moeten wij alles op alles zetten om het in Keulen afgesproken tijdschema voor de hervormingen te eerbiedigen en het hervormingspakket in het jaar 2000 onder Frans voorzitterschap af te sluiten. Daarvoor is echter de wil en de steun van alle betrokkenen noodzakelijk.
Ten derde heeft Zuid-Oost-Europa met de beëindiging van de vierde en hopelijk laatste Joegoslavische successieoorlog in Kosovo en de aanneming van het stabiliteitspact nu voor het eerst in zijn geschiedenis een reële kans om nationalisme en geweld duurzaam de rug toe te keren en zich open te stellen voor het Europa van de integratie. Verzoening was na 1945 in West-Europa mogelijk en zij zal ook nu op de Balkan mogelijk zijn, mits men erin slaagt haat en geweld - het nationalisme - uit te roeien. Een belangrijke voorwaarde daarvoor is dat de Europese Unie vredeshandhaving in Zuid-Oost-Europa, ook in tijden van vrede, als prioritair ziet. Zij zal met de wederopbouw in Kosovo en met het stabiliteitspact, waarachter zij de grote motor is, ook op materieel vlak meer verantwoordelijkheden krijgen. Voor de Unie en haar staatshuishoudingen ligt daar echter op lange termijn eveneens een grote kans die wij vastberaden moeten benutten.
Een beslissende factor voor de stabilisering van Zuid-Oost-Europa is de economische samenwerking. Duitsland steunt alsnog de voorstellen voor de totstandbrenging van regionale douane- en handelsunies. Het doel daarvan moet zijn vrijhandelszones op te richten, zo mogelijk in verbinding met de Europese Unie. Een dergelijk stabiel economisch kader zou ook investeringen van buitenaf sterk ten goede komen. Het belangrijkste doel is echter overal op de Balkan stabiele voorwaarden te creëren voor democratie en rechtsstatelijkheid. De sleutel voor een duurzame stabilisering van dit gebied zal de democratisering van Servië zijn.
Applaus
Dit is een vraagstuk waar het Servische volk zelf over moet beslissen. De Europese Unie en haar lidstaten moeten echter alles in het werk stellen om de democratische oppositie in Servië te versterken en Milosevic te verzwakken. Juist nu in heel het land moedige demonstraties plaatsvinden, moeten wij het Servische volk aantonen dat het bij zijn democratisering op de volledige steun van de Europese Unie kan rekenen.
Applaus
Uit de ervaringen van de afgelopen maanden is gebleken dat Europa zich sterker moet gaan organiseren op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid, als het in de toekomst tenminste zelf in staat wil zijn tot efficiënt crisisbeheer. De besluiten van Keulen tot oprichting van een Europese veiligheids- en defensie-unie hebben een grote draagwijdte. Dit thema zal na de interne markt en de Economische en Monetaire Unie het volgende grote integratieproject van de Europese Unie moeten zijn. De ontwikkeling van gemeenschappelijke opties voor optreden en de verwezenlijking van de daarvoor noodzakelijke infrastructuur zullen derhalve in de toekomst hoog boven op de Europese agenda moeten staan. Het gaat daarbij juist niet om een militarisering van de Europese Unie, maar om de verdere ontwikkeling van een efficiënte en slagvaardige vredesmacht die in staat is, evenals in Kosovo, oorlog als middel van de politiek in Europa definitief tot het verleden te doen behoren en in plaats daarvan het recht te doen zegevieren en het gebruik van geweld te voorkomen.
Applaus
Voorwaarde voor de toekomstige slagvaardigheid van de Europese Unie is een sterkere legitimatie en geloofwaardigheid onder de burgers. Het Europees handvest voor de grondrechten, tot de uitwerking waarvan in Keulen een besluit is genomen, moet ervoor zorgen dat aan de grondrechten van de burgers op Europees vlak hetzelfde gewicht wordt toegekend als op nationaal vlak. De procedure hiervoor is nieuw. Het handvest moet het resultaat zijn van een brede dialoog met vertegenwoordigers van het Europees Parlement, nationale parlementen, regeringen en Commissie. De daarvoor bevoegde instantie moet de Europese Raad onder Frans voorzitterschap een verslag voorleggen. Ik hoop dat het Europees Parlement hierin een bijzondere rol krijgt te vervullen en, voortbordurend op de reeds lang geleden in het Parlement verrichte voorbereidende werkzaamheden, hieraan een opbouwende bijdrage zal leveren.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de vooruitgang bij de politieke integratie en de uitbreiding doet een kernvraag voor de toekomst van de Europese Unie rijzen. Hoe kan een Unie met 27 leden - of als men ook aan Zuid-Oost-Europa denkt, zelfs met 30 leden - op lange termijn efficiënt en slagvaardig blijven? Hoe kan het toekomstige, grotere Europa zowel zijn samenhang bewaren als ook zijn verantwoordelijkheid naar binnen en buiten waarmaken? Deze vraag gaat het kader van de volgende intergouvernementele conferentie te boven, maar zal - en moet - desalniettemin reeds spoedig de Europese hervormingsbesprekingen gaan bepalen. In het middelpunt van dit debat moet de democratisering en uiteindelijk de volledige parlementarisering van de Europese Unie staan. Er moet een echte Unie van burgers ontstaan. Alleen op die manier kan men geleidelijk aan de desinteresse overwinnen, die op zo onrustbarende wijze aan het licht is gekomen tijdens de lage opkomst bij de laatste Europese verkiezingen, en waar wij allen zo van geschrokken zijn.
Hoe groot de behoefte aan democratie is, is duidelijk geworden tijdens het conflict rondom de ontslagneming van de Commissie. Er stelden zich fundamentele problemen betreffende transparantie, democratische controle en legitimatie van het Europees optreden. De vereisten inzake democratie zijn echter ook een uitvloeisel van de groeiende slagvaardigheid van de Europese Unie op met name het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Een Unie die slagvaardig wil zijn in crisissen en conflicten, heeft absoluut behoefte aan een eigen democratische legitimatieketen. Derhalve zal het Europees Parlement in de toekomst nog meer rechten moeten krijgen dan het nu al heeft op grond van de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Amsterdam. Ook zal men echter moeten zorgen voor een grotere betrokkenheid van de nationale parlementen.
Aan het begin van het Duitse voorzitterschap gaf ik, mevrouw de Voorzitter, de aanzet tot een discussie over een Europese grondwet. Dit debat zal een belangrijke bijdrage zijn aan een Europees burgerbewustzijn. Wij moeten ons daarbij losmaken van een strikt juridische aanpak en deze grondwet eerder zien als een samenstelling van waarden, grondbeginselen en werkingsmechanismen van de Europese samenleving, met inbegrip van de werking van de Europese Unie als politieke constructie sui generis.
De tweevoudige crisis van het afgelopen semester zal nog lange tijd invloed uitoefenen op de vooruitgang in de Europese integratie. Het conflict in Kosovo heeft het uitgangspunt van de integratie, te weten de totstandbrenging van een Europese orde van vrede, weer in het middelpunt van ons bewustzijn geplaatst. De ontslagneming van de Commissie heeft daarentegen aangetoond wat voor de toekomst belangrijk is. Wij moeten in de toekomst een echte democratische Unie met evenwichtige checks and balances tot stand brengen. Deze twee factoren zijn mijns inziens een goede grondslag voor het Fins voorzitterschap en ik wens het Fins voorzitterschap dan ook veel succes bij de verantwoordelijke taak die hem wacht. Ik dank u!
Levendig applaus

Marín
Mevrouw de Voorzitter, vanwege de omstandigheden zal ik het ook deze keer heel kort houden, dat begrijpt u wel. Ik wil alleen vaststellen dat er tijdens het Duitse voorzitterschap - wat toch een moeilijk voorzitterschap is geweest - belangrijke dossiers zijn afgesloten en enkele zware opgaven zijn vervuld. Raadsvoorzitter Fischer gaf dat ook al aan. Ik heb het natuurlijk over de goedkeuring van Agenda 2000. Dat was een moeilijke politieke en diplomatieke onderneming, en een oefening in het tegen elkaar afwegen van individuele belangen binnen de Unie. Daarnaast denk ik ook aan alle gevolgen van wat misschien wel het ernstigste probleem is dat op dit moment speelt, vanwege de repercussies die het binnen de Europese Unie heeft. Dat is het conflict in Kosovo en alle omstandigheden daaromheen, en de gevolgen die het heeft voor de toekomst.
Met de benoeming van de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB is er beweging ontstaan op het gebied van veiligheid en een Europese defensie. Zulke stappen maken duidelijk dat, na de kwestie-Kosovo, het buitenlands en veiligheidsbeleid nog steeds de achilleshiel van de Europese eenwording is, en dat het nog veel verder moet worden ontwikkeld.
Tenslotte heeft ook het Europees werkgelegenheidspact een stevige impuls gekregen doordat de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg in praktijk zijn gebracht.
De vertrekkende Commissie wil het Duitse voorzitterschap dan ook feliciteren. Wij vinden dat het een uitstekend voorzitterschap is geweest. Er zijn zeer moeilijke problemen opgelost. Dit alles is zonder enige twijfel te danken aan het talent, de efficiency en de intelligentie van minister Fischer van Buitenlandse Zaken. Hij heeft een grote indruk op mij gemaakt, en ik beloof hem dat ik in mijn nieuwe leven, als ik terug ga naar Spanje, zal gaan joggen en bananen zal eten.
Applaus

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister van Buitenlandse Zaken, waarde collega's, mijnheer de minister, wij kunnen het volledig eens zijn met uw redevoering, maar helaas valt er over het Duits voorzitterschap niet alleen goeds te vertellen. Daarom zal ik in mijn toespraak ook niet zo vriendelijk zijn als de fungerend voorzitter van de Commissie.
Het Duits voorzitterschap was een voorzitterschap met ups en downs, met successen - die wij erkennen - maar ook met enorme tekortkomingen, mislukkingen en miskleunen. Het Duits voorzitterschap moest de moeilijke situatie in Kosovo het hoofd bieden en de verklaring van Berlijn liet aan duidelijkheid niets te wensen over. Het voorzitterschap van de Raad is vastberaden opgetreden, samen met de EU-landen van de westerse alliantie en heeft de Joegoslavische tiran en dictator Milosevic getrotseerd. Dit optreden was noodzakelijk en juist. Aan de vooravond van het jaar 2000 moet dan ook onze boodschap luiden: nooit weer mogen mensen in Europa uit hun huizen, uit hun land verdreven worden! De rechten van de mens, het recht op een thuis, vormen de grondslag van onze Europese beschaving.
Ik wil u, mijnheer de minister, echter ook persoonlijk, namens onze fractie, dankzeggen en u onze waardering overbrengen. U hebt zich met alle krachten en op overtuigende wijze - waarbij u zelfs niet terugschrok voor fysiek letsel - ingezet voor de rechten van de mens.
Applaus
Wij hebben ons echter in onze fractie ook vaak afgevraagd wat er zou zijn gebeurd als uw politieke verantwoordelijkheid in handen van onze politieke vrienden was geweest. Was u dan als oppositie even solidair geweest met de bondsregering? Daarom willen wij onze politieke vrienden van de CDU, CSU en ook de liberalen hartelijk danken voor hun uitdrukkelijke steun aan en solidariteit met het voorzitterschap van de Raad.
Ook wij werden gegrepen door gevoelens van afschuw toen de fractievoorzitter van de post-communistische PDS Milosevic in Belgrado de hand reikte en wij hebben daarop net zulke felle kritiek als u. Ook hier in het Europees Parlement zijn de gelijkgezinden van deze mijnheer echter vertegenwoordigd.
Nu moet Kosovo weer worden opgebouwd. Dat is een van de belangrijkste taken voor de Europese Unie. Wij mogen niet weer dezelfde fout begaan als in Bosnië, waar door bureaucratie alles veel te lang duurde. De Europese Unie moet nu snel en zonder bureaucratisch rompslomp handelen. Raad, Commissie en Parlement moeten gemeenschappelijk ervoor zorgen dat de zwaarbeproefde mensen in Kosovo, in het voormalige Joegoslavië en op de Balkan, toekomstperspectieven krijgen.
In Berlijn is een besluit genomen over Agenda 2000. Wij moeten proberen aan de hand hiervan tot het jaar 2004, dat wil zeggen nog in deze zittingsperiode van het Europees Parlement, de eerste landen te laten toetreden. In feite gaat het erom de Europese familie te verankeren in de waardegemeenschap van de Europese beschaving, waarvan de Europese Unie de uitdrukking is. Daardoor worden stabiliteit en veiligheid, democratie en vrede bevorderd. Wij zeggen echter ook dat - en ik weet dat wij het wat dat betreft met elkander eens zijn - de uitbreiding voorwaarden met zich meebrengt: de hervorming van de Europese Unie. Wij zijn verheugd over uw inspanningen voor een Europees handvest; wij zijn verheugd over de inspanningen voor een conferentie over de hervorming van de Europese Unie. De kern van deze hervorming moet zijn dat de besluitvorming bij meerderheid in de Raad eindelijk als het principiële besluitvormingsinstrument voor deze Europese Unie wordt erkend. Wij willen immers een slagvaardige Unie, een op de beginselen van democratie en parlementarisme gegrondveste Unie.
De Top van Keulen heeft een besluit genomen over de secretaris-generaal, de zogenaamde hoge afgezant. Voor ons is de benoeming van Javier Solana een uitstekend besluit. Nu moeten wij er echter voor zorgen dat deze hoge vertegenwoordiger ook de noodzakelijke bevoegdheden krijgt en hij verstandig kan samenwerken met het bevoegde lid van de Commissie. Ook moeten wij voorkomen dat het stuk buitenlands beleid dat reeds gemeenschappelijk wordt gevoerd, niet opnieuw wordt teruggeschroefd tot pure samenwerking tussen de lidstaten van de Europese Unie. Hier zullen wij er nauwlettend op toezien dat de juiste stappen worden gedaan.
De West-Europese Unie moet worden opgenomen in de Europese Unie. Dat is een goede zaak. Als de vergadering van de West-Europese Unie dan uiteindelijk verdwijnt, moet er natuurlijk naast de nationale parlementen ook parlementaire verantwoording op Europees vlak komen. Daarom moeten steeds meer bevoegdheden op het gebied van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid in de schoot worden gelegd van het Europees Parlement. Wij moeten immers voorkomen dat er in de Europese Unie een terrein ontstaat waarop parlementaire controle en democratie geen vat hebben.
Applaus
Dan wil ik nu enkele minder vriendelijke thema's voor het Duits voorzitterschap aansnijden. Mijn eerste thema is de benoeming van de nieuwe Commissie. Het voorzitterschap van de Raad heeft ons immers aan het begin van het jaar aanbevolen kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begrotingen 1996 en 1997. Men heeft ons dus raad gegeven die allang achterhaald was. De bondsregering bevond zich nog in een ontwikkeling die wij niet geheel konden volgen. Toen ging het om de voordracht en de benoeming van de twee Duitse Commissieleden. Mijnheer de minister, de manier waarop dat in zijn werk is gegaan, was een schandaal! Het is een schandaal hoe de kanselier van de Duitse bondsrepubliek dit vraagstuk heeft behandeld!
Volgens het Verdrag moeten de leden van de Commissie in overleg tussen de voorgedragen voorzitter en de nationale regeringen worden benoemd. Wij weten nu dat iemand die door de bondsregering was voorgesteld, niet eens de kans heeft gehad, vóór het gesprek tussen de bondskanselier en de heer Prodi, een ontmoeting te hebben met de bondskanselier. Dat betekent dat de bondskanselier met de persoon die hijzelf heeft voorgedragen, niet eens heeft gesproken. Hij heeft toen deze twee personen gewoon opgelegd aan de Commissievoorzitter, de voorgedragen Commissievoorzitter. De Duitse bondskanselier heeft daarmee noch de heer Prodi, noch de Europese instellingen, noch de bondsrepubliek een dienst bewezen.
En zo kan ik nog wel even doorgaan met misstappen opnoemen. Nog voor het begin van het Duits voorzitterschap is de minister van Milieu naar Londen en Parijs gereisd en heeft daar verdragen willen opzeggen. Blijkbaar was het de eerste keer na de oorlog dat in de Franse nationale vergadering sprake was van schending van het volkenrecht door Duitsland. Dit is een grove fout van de minister van Milieu. Erger had het niet kunnen zijn. Het wegblijven van de Duitse voorzitter van de Raad, van de Duitse minister van Financiën, bij de invoering van de euro is ook zo'n geval. De manier waarop de voorzitter van de ECOFIN-Raad uit zijn ambt is verdwenen, is ook tot nu toe in de Europese Unie niet eerder voorgekomen.
Het gebod van de bondskanselier om de autorichtlijn van de Raadsagenda af te halen, was eveneens tot nu toe in de Europese Unie ongekend en ongehoord. Ook het besluit van de bondskanselier om de Duitse minister van Economie niet aan de Raadsvergadering in Finland te laten deelnemen, is in de jongste geschiedenis van de Europese Unie nooit eerder voorgekomen.
Mijnheer de minister van Buitenlandse Zaken, ik weet dat u dit alles niet zo hebt gewild. De kracht van de Duitse politiek van Konrad Adenauer via Willy Brandt en Helmut Schmidt tot en met Helmut Kohl was altijd gelegen in het vertrouwen dat de partners van de bondsrepubliek konden hebben in Duitsland. Ik hoop, mijnheer de minister van Buitenlandse Zaken, dat u dit vertrouwen in de bestendigheid, de betrouwbaarheid van het Europese beleid van Duitsland in de toekomst zult garanderen. Dat is belangrijk voor de vooruitgang in de Europese Unie en voor de toekomst van heel ons Europese continent.
Applaus

Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het is duidelijk dat de heer Poettering het Europees Parlement nu enigszins als een loopplank gebruikt voor de oppositie in Duitsland. De plooien die u met uw pirouetten, mijnheer Poettering, in uw jurk draait, zullen echter nooit zo mooi zijn - en ook niet worden - als de rimpels in het gezicht van onze minister van Buitenlandse Zaken.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, onder uw voorzitterschap heeft de Europese Unie met succes een proef doorstaan en wel in een moeilijke tijd. U hebt de belangrijke punten reeds genoemd en ik aarzel niet te zeggen dat daarmee ook enkele tekortkomingen en gebreken worden overschaduwd. Daar gaat het echter niet om. De besluiten die onder Duits voorzitterschap in de afgelopen zes maanden zijn genomen, zullen de toekomst van de Europese Unie tot ver in het volgende decennium bepalen.
Mijnheer Poettering vroeg wat zou zijn gebeurd, indien hetgeen onder Duits voorzitterschap van de Raad werd besloten, onder een voorzitterschap van zijn politieke kleur zou zijn besloten. Ik kan u wel zeggen, mijnheer Poettering, wat dan zou zijn gebeurd. Dan zouden hier alle klokken hebben geluid, dan zou u duizenden kaarsen hebben aangestoken en een Te Deum hebben aangeheven. Dat is overigens het verschil tussen christen-democraten en Europese democraten.
Wij gaan hier niet zingen. Wij zeggen het Duits voorzitterschap van de Raad heel eenvoudig hartelijk dank voor dit succesvolle voorzitterschap.
Applaus
Het verheugt ons dat de Europese Raad onder Duits voorzitterschap de werkzaamheden rond het Europees werkgelegenheidspact heeft afgesloten. Wij weten dat een Europees werkgelegenheidspact niet in de plaats kan treden van nationale inspanningen voor het scheppen van arbeidsplaatsen. Met een dergelijk pact kan - en moet - men deze inspanningen coördineren, oriënteren en stimuleren. Wij weten eveneens dat een Europees werkgelegenheidspact nog geen Europees werkgelegenheidsbeleid is.
De regeringen van de lidstaten moeten van vrijblijvende gemeenschappelijke verklaringen afstappen en overgaan op bindende gemeenschappelijke beleidsmaatregelen, aan de hand van duidelijke richtsnoeren en overeengekomen referentiewaarden. Wij hebben niet alleen een pact nodig voor de stabiliteit van de euro, maar ook een pact voor het werk van de Europeanen.
Ten tweede zullen de besluiten die de Europese Raad op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid heeft moeten nemen, de Europese Unie diepgaander veranderen dan nu nog te overzien is. Voor het eerst in de geschiedenis heeft de Europese Unie steun gegeven aan de inzet van een gewapende strijdmacht in Europa en dat heeft zij met opmerkelijke eensgezindheid gedaan. Wij willen, mijnheer de fungerend voorzitter, dat u, de regeringen van de lidstaten, dezelfde eensgezindheid bij de opbouw van de vrede op de Balkan aan de dag legt. De NAVO heeft de oorlog gewonnen: de Europese Unie moet nu de vrede winnen. Het stabiliteitspact voor de Balkan is een juiste en noodzakelijke stap, maar het is nog geen Balkanbeleid. Het beleid van de Europese Unie op de Balkan mag zich niet beperken tot het oprichten van agentschappen en diensten. Als u zo doorgaat, zult u spoedig moeten voorzien in de functie van coördinator van de coördinatoren en dat is geen Balkanbeleid.
Mijn derde opmerking betreft de hervorming van de instellingen. U hebt hier in januari een mooie redevoering gehouden en een groot perspectief geschetst. De besluiten van de Europese Raad in Keulen over de institutionele hervorming hebben echter niet veel om het lijf. De hervorming wordt beperkt tot het protocol van Amsterdam en dat getuigt volgens ons van te weinig durf. Het is weliswaar een goede zaak dat u in Keulen voor de hervormingen het startsein hebt gegeven, maar de vragen die u, mijnheer de fungerend voorzitter, hier stelde over de toekomstperspectieven van een uitgebreide Europese Unie en de institutionele vormgeving van onze Europese Unie, kunnen wij gemakkelijk en duidelijk beantwoorden: wij willen een grote hervorming van de instellingen en wel vóór de uitbreiding. Een groter Europa mag niet betaald worden met minder Europa.
Dan wil ik nog een laatste zin zeggen over de nieuwe Commissie. Mijnheer de fungerend voorzitter, u hebt over de nieuwe Commissie gesproken. Mag ik u erop attenderen dat er pas een nieuwe Commissie zal zijn als het Europees Parlement haar zijn vertrouwen heeft uitgesproken.....
Applaus
...maar als de heer Poettering hier rondbazuint dat de bondskanselier niet heeft gesproken met een door hem voorgedragen commissaris en wel voor diens benoeming, moet ik u, mijnheer Poettering, eraan herinneren dat de voormalige bondskanselier Helmut Kohl, ik weet niet hoe vaak, met de heer Bangemann heeft gesproken en u ziet met welk succes: het heeft niets uitgehaald! Praten heeft totaal geen zin!
Dan wil ik echter nog, wat de investituur van de nieuwe Commissie betreft, een opmerking maken aan het adres van de mensen aan de overkant van dit Parlement. Wij weigeren - en nu spreek ik namens de sociaal-democratische fractie - de procedure en het tijdschema van het Parlement afhankelijk te maken van een verslag van een extraparlementair comité. Wij zullen geen vertragingen bij de investituur van de Commissie dulden. Misschien zal u dat lukken, mijnheer Poettering, als u de meerderheid daarvoor vindt, maar dan moet u ook de publieke opinie duidelijk maken waarom een Commissie, die in maart ontslag heeft genomen, zes maanden na het ontslag nog steeds niet het werk heeft hervat. Aan deze doorzichtige vertragingstechniek doet mijn fractie niet mee.
Applaus

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet van plan mij te mengen in een Duits onderonsje.
Applaus
Ik wil Duitsland graag gelukwensen met zijn over het algemeen succesvolle voorzitterschap. Daar wil ik echter aan toevoegen dat het wellicht nog succesvoller had kunnen lijken, als het zich wat minder nadrukkelijk zou hebben gepresenteerd. Andere recente voorzitters, zoals Oostenrijk en Luxemburg, die weinig ruchtbaarheid aan hun voorzitterschap hebben gegeven, hebben de grotere lidstaten zoals Duitsland en het Verenigd Koninkrijk laten zien dat hetgeen een voorzitterschap teweeg kan brengen, soms omgekeerd evenredig is met het aantal toeters en bellen dat het daarbij inzet. Dit was een moeilijke periode voor het voorzitterschap. De Kosovo-crisis begon tijdens de Europese Raad van afgelopen maart. Het bericht dat Belgrado de voorwaarden voor een vredesregeling had aanvaard kwam tijdens de Top van Keulen, afgelopen juni. Het ontslag van de Commissie, toen het voorzitterschap pas tien weken oud was, zal de zaken er voor u niet eenvoudiger op hebben gemaakt.
Ik zou me tot drie punten willen beperken: werkgelegenheid, uitbreiding en burgerschap. Het werkloosheidsprobleem, mijnheer de voorzitter, helpt er ons voortdurend aan herinneren dat er in de westerse democratieën nog altijd mensen worden uitgesloten. Ik ben daarom blij met een aantal uitstekende ideeën die tijdens dit voorzitterschap zijn geopperd. Bijvoorbeeld het voorstel om lidstaten toestemming te geven de BTW op arbeidsintensieve diensten te verlagen, zolang dat in grensgebieden geen problemen oplevert. Onderzoek en ontwikkeling zouden opnieuw extra aandacht moeten krijgen. De gelden van de Europese Investeringsbank zouden creatiever kunnen worden aangewend, bijvoorbeeld voor de oprichting van een Europees technologisch instituut. Er is behoefte aan aanpassing van de wijze waarop het werk en de arbeidstijden zijn georganiseerd, om zo de beschikbare arbeid beter te kunnen verdelen. Al deze voorstellen verdienen onze nadere aandacht.
Ik betreur het dat we minder vooruitgang hebben geboekt met Agenda 2000. Het voorzitterschap beweert het financiële kader te hebben geschapen voor uitbreiding naar het oosten. Ik hoop dat die bewering klopt, maar ik denk dat we de zware beslissingen over de landbouwhervormingen gewoon niet hebben durven nemen. Dit zal leiden tot spanningen in onze transatlantische betrekkingen en tot verdere vertraging in de integratie van Midden- en Oost-Europese kandidaat-lidstaten in de Europese Unie.
De meest belangwekkende vooruitgang is geboekt op het gebied van de rechten van de burger. Als we die rechten willen veiligstellen, zullen de lidstaten hun aanpak moeten wijzigen. Zonder meer transparantie zullen we de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid die ons in het Verdrag van Amsterdam wordt beloofd, niet kunnen realiseren. Het is een schande dat belangrijke documenten over de derde pijler nog steeds niet openbaar zijn gemaakt. Desondanks heb ik waardering voor de rol die de heer Fischer zelf op dit terrein heeft gespeeld, en ik dank hem voor zijn bijdrage. Na het Verdrag van Amsterdam is er een nieuw tijdperk aangebroken voor de rechten van de Europese burger. Het voorstel van het Duitse voorzitterschap voor een handvest voor fundamentele rechten getuigt van moed. Dankzij uw pluralistische aanpak, uw poging om hier zowel het Europees Parlement als de nationale parlementen bij te betrekken, zijn de kansen dat dit voorstel het haalt, verder vergroot. Mijnheer de fungerend voorzitter, als Parlement verheugen we er ons op om samen met de Raad en de Commissie de grondrechten en vrijheden van de burger in het Europees recht te verankeren.

Rühle
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de minister van Buitenlandse Zaken, het zou van politieke kortzichtigheid getuigen, indien een groene vertegenwoordigster het Duits voorzitterschap zonder enige vorm van kritiek zou loven. Heeft de rood-groene bondsregering bijvoorbeeld niet in haar houding ten aanzien van de verordening voor de verwerking van autowrakken blijk gegeven van gebrek aan geloofwaardigheid en een duurzaam milieubeleid opgeofferd op het altaar van kortstondig opportunisme? Men kan dus van de groenen wel degelijk een genuanceerde visie verwachten, als zij over het Duits voorzitterschap spreken, zonder dat wij van plan zijn u, mijnheer Poettering, in uw rol als oppositie te overtroeven.
De omstandigheden waren uiterst moeilijk en volgens ons heeft men de proef goed doorstaan. Men was geconfronteerd met een aangeslagen Europese Commissie die uiteindelijk niet meer onder de consequenties uitkwam en ontslag nam, waarbij zij echter meteen ook de grote institutionele tekortkomingen in Europa blootlegde. Met de benoeming van Prodi trok men onder Duits voorzitterschap snel de consequenties wat de persoonskwestie betreft. Daarmee werd een belangrijk begin gemaakt. Helaas toont de Raad niet dezelfde consequente voortvarendheid bij de institutionele besluiten. Juist op dit gebied zijn wij echter de minister van Buitenlandse Zaken Fischer dankbaar voor zijn belangrijke impulsen, voor zijn belangrijke werk.
Agenda 2000, het ambitieuze hervormingsproject, moest onder het Duits voorzitterschap zijn beslag krijgen. Daarmee moet men de Europese integratie uitdiepen en de EU door substantiële hervormingen fit maken voor de uitbreiding naar het oosten. Niet alle besluiten van de Top van Berlijn waren echter zulke sterke toekomstsignalen als wij hadden gewenst. De goede compromissen op bijvoorbeeld financieel gebied, waarmee reserves voor de uitbreiding naar het oosten werden gevormd, gingen gepaard met nul vooruitgang op landbouwgebied. Hier werd de kans verspeeld voor een beleid in de richting van ecologische duurzaamheid, waarmee de regionale structuren versterkt zouden worden. De escalatie in Kosovo heeft eveneens een belangrijk stempel gedrukt op het Duits voorzitterschap. Zoals u weet, bestonden er in de groene fractie uiteenlopende meningen over het besluit tot militair ingrijpen, tot optreden treden tegen een beleid van racisme, nationalisme en etnische zuiveringen in het Europa van de 21ste eeuw. Het Duitse voorzitterschap heeft echter met groot engagement bijgedragen aan het vinden van een oplossing - het zogenaamde Fischer-plan - met deelneming van Rusland, Finland en niet in laatste instantie de VN. Nu moet men dit gebied versterken door doelbewust te helpen bij de wederopbouw en aldus nieuwe destabilisering te voorkomen.
Het Duitse voorzitterschap heeft zijn deel bijgedragen aan de versterking van Europa's gemeenschappelijke huis. Hopelijk zal het leerproces dat alle betrokkenen in deze tijd hebben doorgemaakt de versteviging, de democratische ontwikkeling en de uitbreiding van Europa ten goede komen. Het Europees Parlement moet nu echter zijn deel op zich nemen en juist op dit gebied de werkzaamheden voor de versterking van de instellingen en de uitbouw van de democratische structuren van Europa voortzetten.
Dan wil ik nog een laatste opmerkingen maken aan het adres van de heer Poettering. Ik wil niet ingaan op besluiten van binnenlands beleid. Wij zitten hier namelijk in het Europees Parlement en ik ben van mening dat wij hier niet in eerste instantie over Duitsland moeten spreken. Ik kan u één ding echter wel op een briefje geven, mijnheer Poettering. Juist de groene partij heeft een les geleerd uit Bosnië en nu ook uit Kosovo. Ook bij een andere samenstelling zouden wij onze verantwoordelijkheid hebben gedragen. Wij hebben niet voor niks hoog oplopende discussies gehad in onze partij en mijns inziens zijn wij wel degelijk daarmee vooruitgekomen.

Kaufmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, staat u mij toe eerst een opmerking te maken aan het adres van collega Poettering. U hebt zojuist duidelijk gemaakt hoe uw fractie heet. U zei dat uw fractie de naam christen-democraten en Europese democraten draagt. Duitsland is nu al bijna negen jaar verenigd en ik zou het werkelijk heel fijn vinden indien u, na zo lange tijd, eindelijk erin zou slagen respect op te brengen voor het bestaan van een democratisch-socialistisch links in Duitsland, dat nu ook in het Europees Parlement is vertegenwoordigd.
Applaus
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, in plaats van een werkgelegenheidsunie krijgen wij een defensie-unie. Dat is de nuchtere balans en de niet veelbelovende boodschap van het Duits voorzitterschap. De in aller haast aangenomen Agenda 2000, waarmee de financiering van de Gemeenschap en haar uitbreiding verzekerd moesten worden, bleef lapwerk. De landbouwhervorming heeft de deur voor toetredingskandidaten uit Midden- en Oost-Europa niet verder opengezet. Onmiddellijk na de Top van Berlijn heeft de Duitse regering zelf moeten toegeven dat de uitbreiding een nieuwe landbouwhervorming noodzakelijk maakt. Zelfs door de nominatie van Romano Prodi als voorzitter van de Commissie konden de magere resultaten van deze top geen laagje vernis krijgen. Het Duits voorzitterschap van de EU heeft niets ondernomen om tenminste de externe waardevermindering van de euro af te remmen.
De crisis van de gemeenschappelijke Europese munt stond niet eens op de agenda van Keulen. Er is geen enkel besluit genomen over het beteugelen van de internationale speculatieve kapitaaltransacties en de bestrijding van belastingdumping en belastingparadijzen in de Unie. Als Duits afgevaardigde was ik toch enigszins geschokt door de vaststelling dat nationaal egoïsme het merkteken van het Duits voorzitterschap was geworden. Zo zorgde de onbehouwen blokkade van de Europese richtlijn inzake autowrakken, waarbij slechts de belangen van één enkel Duits autoconcern telden, voor net zoveel verontwaardiging als de totaal onverwachte benoeming van voormalig Kanzleramtminister Hombach tot afgezant voor de Balkan, of het gebrek aan begrip voor de doelstellingen en de vormen van de Franse politiek.
In veel lidstaten kon men merken dat men zich gedupeerd voelde door dit Europees leenherenbeleid. Onze fractie heeft haar genoegen over het besluit van de Top van Keulen om in de toekomst de grondrechten van de burgers te versterken, niet onder stoelen of banken gestoken en wij hebben daar onze steun aan toegezegd, maar wij zijn even gedecideerd tegen het werkgelegenheidspact. De werkloosheid zit muurvast, op een hoog niveau, en daarom verdient dit pact zijn naam niet. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat zo vele burgers verstek hebben laten gaan bij de Europese verkiezingen. De mensen begrijpen Europa niet meer, wanneer het Europees werkgelegenheidsbeleid verkommert tot nutteloos geklets. Men moet eindelijk een afspraak maken over bindende en controleerbare, kwantitatieve doelstellingen voor de economische groei en de bestrijding van de werkloosheid. Wij zijn absoluut voorstander van een sociaal Europa en daarom dulden wij niet dat de sociale samenhang in de Unie zo maar op het spel wordt gezet, loonmatiging wordt gepreekt en socialezekerheidsstelsels op losse schroeven komen te staan.
Onder Duits voorzitterschap hebben de Europese Unie en haar lidstaten de NAVO-oorlog op de Balkan - waardoor het volkenrecht werd geschonden en de VN buiten spel werd gezet - actief gesteund en werd meteen ook de verandering van de Gemeenschap in een zogenaamde defensie-unie bezegeld. Oorlog als middel van de politiek werd als het ware gerehabiliteerd en deze fatale koers werd nog versterkt door het besluit tot opneming van de WEU, het militaire pact, in de Europese Unie en de instelling van interventiemachten. Ontwapening, crisispreventie en civiele conflictbeslechting, door met name de versterking van de rol van de OVSE, lopen het risico in de vergetelheid te geraken. Dezelfde logica werd gevolgd bij de benoeming van de secretaris-generaal van de NAVO, Solana, tot toekomstige mister GBVB. Onze fractie wijst deze benoeming van de hand.
De voorgedragen Duitse EU-commissaris Verheugen was na de Top van Keulen van mening dat het snelle akkoord over de versterking van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie nooit mogelijk was geweest zonder de druk van de oorlog in Kosovo. Met andere woorden: de motor van en de drijfveer achter de Europese integratie is oorlog. Dat is rampzalig en, met het oog op het jaar 2000, een gevaarlijke dwaalweg. Degenen die nu de loftrompet steken over het stabiliteitspact voor Zuid-Oost-Europa en zeggen dat het een groot succes is, hadden er beter aan gedaan dit pact een paar maanden eerder als onderdeel van een allesomvattend, politiek en civiel concept van de Europese Unie voor dit gebied te presenteren en de OVSE de noodzakelijke middelen te geven, in plaats van het geld te verspillen aan bommen, raketten en soldaten. Wij zijn absolute voorvechters van een beleid waarmee oorlog en militair geweld definitief uit het leven van de volkeren worden gebannen.
Applaus

Abitbol
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten wil ik allereerst kort aangeven wat wij van de recente Europese verkiezingen kunnen leren. We hebben kunnen constateren dat er in alle Europese landen sprake is van een massaal en groeiend aantal mensen dat niet stemt. Ik ben van mening dat de Europese burgers hiermee de opkomst en bekrachtiging van een virtueel Europa willen afstraffen. Dit Europa komt immers steeds verder van de burger af te staan. Een ander signaal dat aangeeft dat de Europeanen steeds minder belang aan de Europese eenwording hechten, is dat ze hun interesse in de euro, slechts zes maanden na diens invoering, lijken te hebben verloren. De tweede les die we naar mijn mening uit de Europese verkiezingen kunnen leren, is dat de euroscepsis in veel landen is toegenomen, met name in Groot-Brittannië en Frankrijk. De burgers van de grote Europese landen hebben voor de oppositiepartijen gestemd en hebben volgens mij hiermee Europa willen afstraffen. De huidige regeringen vormen immers een onderdeel van dit Europa. Tenslotte zie ik een enorme contradictie in de verkiezing van gisteren hier in deze Vergadering. De rechtse partijen in dit Parlement hebben weliswaar hun stem uitgebracht op een zeer respectabele kandidaat, maar haar denkbeelden zijn federalistisch getint terwijl de kiezers in de Europese landen - en met name de rechtse kiezers - een heel andere boodschap hadden afgegeven.
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken sprak over de legitimiteit van Europa. Ik denk niet dat Europa deze legitimiteit vindt door het partijenstelsel van de lidstaten op Europees niveau te kopiëren. Legitimiteit kan alleen bewerkstelligd worden als Europa opnieuw zijn rechtvaardiging vindt in de nationale democratieën, en we niet proberen een virtuele democratie te bewerkstelligen die steeds verder van de burger en zijn bezigheden af komt te staan.
Terugkomend op de Top van Keulen en de balans van het Duitse voorzitterschap, wil ik drie punten onder uw aandacht brengen. In de eerste plaats het werkgelegenheidspact. Dit is sinds jaar en dag het hete hangijzer in Europa. Een Duitse kanselier die nog lang niet in de vergetelheid is geraakt, Helmut Kohl, heeft ooit een uitspraak gedaan die me in deze context van essentieel belang lijkt. Hij zei: ?de werkgelegenheid - of beter gezegd de werkloosheid - is en blijft een nationaal prerogatief" . Dit is typerend voor het huidige Europa: het wil graag projecten uitvoeren, maar legt de problemen bij de lidstaten neer.
Het tweede punt dat het Duitse voorzitterschap en de afgelopen 6 maanden kenmerkt, is de hervorming van het GLB. Het is duidelijk dat deze hervorming een voorwaarde is voor de onderhandelingen die binnen de WHO zullen worden gevoerd. De WHO is echter een instrument dat beheerst wordt door de dominerende economie, dat wil zeggen de Amerikaanse economie. De laatste ontwikkelingen binnen de WHO en de omstandigheden waarin de nieuwe onderhandelingen zullen plaatsvinden komen de Europese belangen niet ten goede. Denk bijvoorbeeld maar aan de benoeming van de door de Amerikanen geprefereerde algemeen directeur voor de eerste WHO-ronde. Het lijkt wel of dit Europa, dat zijn oorsprong vindt in de gedachte van de gemeenschappelijke markt en zich tot een interne markt heeft ontwikkeld, zal eindigen als niets meer dan een onderdeel van de grote wereldmarkt. Als dit gebeurt, zijn de plannen die we bij het opstellen van het Verdrag van Rome hadden geformuleerd, mislukt.
Naar mijn mening, tenslotte, wordt Europa gekenmerkt door een groot onvermogen, en is dit continent in diplomatiek en militair opzicht geheel afhankelijk van de dominante militaire macht en de NAVO. Het Kosovo-vraagstuk heeft dit aangetoond. De benoeming van de secretaris-generaal van de NAVO als hoge vertegenwoordiger van het GBVB brengt ons volgens mij overigens weer terug bij af en doet me denken aan de uitspraak van een Franse diplomaat. Die zei namelijk dat het even onzinnig is te streven naar een Europese defensiemacht, als naar de vestiging van de ECB in Fort Knox. Ik denk dat de afgelopen 6 maanden enigszins in vergetelheid zijn geraakt door het Kosovo-vraagstuk en de goede afloop daarvan. Het is, in ieder geval voor mijn fractie, van groot belang dat bij de komende hervorming van de instellingen het zwaartepunt wordt verschoven naar de nationale democratieën en parlementen. Dit lijkt me beter dan Europa zijn gang te laten gaan en zich steeds meer van de burgers te laten verwijderen door te bouwen aan een democratie die ik al eerder ?virtueel" heb genoemd.
Applaus

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, het is niet zo dat de voorzitterschappen van de Raad van de Europese Unie in het luchtledige opereren en compleet afgesneden zijn van de gebeurtenissen die zich voordien hebben voorgedaan. Zo heeft het Duitse voorzitterschap zich geïnstalleerd in een context die bepaald werd door een Brits beleid en de schepping van de ene munt. Het is voor ons dan ook vrijwel onmogelijk een oordeel te vellen over het land dat zojuist de voorzittershamer uit handen heeft gegeven zonder rekening te houden met het lowprofile- optreden van het Britse voorzitterschap en met de verwachtingen die de totstandkoming van de euro had gewekt; verwachtingen die vervolgens in rook zijn opgegaan en slechts sporen op papier hebben achtergelaten.
Het Verdrag van Amsterdam had geen oplossing aangedragen voor het probleem van het functioneren van de instellingen en op het vlak van het buitenlands beleid is er maar één stap vooruit gezet, namelijk de benoeming van "mister GBVB" . Die was echter nog niet in functie toen de problemen zich in Kosovo aandienden, want daar heeft men niet zitten wachten op een Europa dat voortdurend talmt en verstek laat gaan: de crisis is in dat gebied in al haar hevigheid losgebarsten met in het kielzog een opleving van etnische zuivering die voordien al in Bosnië had huisgehouden.
Het Duitse voorzitterschap had dus geen enkel geschikt middel in handen en het Atlantische Bondgenootschap bleek het enige houvast om de politiek van Milosevic te trotseren. Ondanks bepaalde halfslachtige manoeuvres van deze en gene regering heeft de Unie geen relevant gewicht in de schaal gelegd op het vlak van militaire acties en Europa is niet naar voren getreden als een autonome kracht, zij het dat de bondgenootschappen gerespecteerd zijn. Is er met de Europese Raad van Keulen een stap vooruit gezet? Misschien wel, op het vlak van intentieverklaringen wellicht, maar het komt ons voor dat het allemaal nog veel te mistig is en dat echt nog niet te voorspellen valt wanneer precies de Unie een zelfstandige politieke entiteit met een eigen buitenlands en veiligheidsbeleid kan worden. De regeringen hebben een gigantische verantwoordelijkheid wat betreft het almaar uitstellen van de politieke unie en wij kregen echt niet de indruk dat het Duitse voorzitterschap in dit opzicht een andere koers heeft gevaren. Wel mogen de Duitsers het tot hun verdiensten rekenen dat ze het probleem van het gemeenschappelijk defensiebeleid op de agenda van Keulen hebben gezet.
Een ander vraagstuk waar het Duitse voorzitterschap geen vorderingen heeft geboekt is dat van de werkgelegenheid. Tijdens de Duitse verkiezingscampagne hebben de socialisten overal rondgebazuind dat, als zij maar eenmaal aan de macht zouden komen, dan alles anders zou worden en er eindelijk een heilzaam traject gekozen zou worden met veel arbeidsplaatsen aan de horizon. Men zou dus de negatieve trend ombuigen waar Europa al minstens een decennium lang aan vastgeklonken zat. Echter, sedertdien is er geen enkel initiatief in die richting ontplooid en er is geen enkel voorstel besproken om de Europese economie op te vijzelen.
Zonder een economisch overlegbeleid toegespitst op groei en ontwikkeling wordt het heel hachelijk om de werkloosheid daadwerkelijk te bestrijden en de voorwaarden te scheppen om de val van de euro te stoppen. Het Duitse voorzitterschap heeft niets in die richting gedaan, dus hoe kun je dan verwachten dat het Finse voorzitterschap dat wel zal doen? En hoe kunnen wij ons serieus buigen over de strijd tegen de werkloosheid als de datum van de uitbreiding steeds naderbij komt? De politieke unie, het buitenlands beleid, het defensiebeleid, het gemeenschappelijk economisch beleid, de bestrijding van de werkloosheid: dit zijn naar ons gevoel de grote prioriteiten waar geen enkel voorzitterschap omheen kan. Over deze vraagstukken is door de respectievelijke voorzitterschappen wel veel gediscussieerd, maar er is hoegenaamd niets tot stand gebracht. De Europese Unie kwijnt zo steeds verder weg en de burgers eisen steeds luider dat wij niet met woorden maar met daden moeten komen.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, natuurlijk werpt de oorlog in Kosovo een schaduw over het Duits voorzitterschap. Dat is echter een reden te meer om duidelijk te maken dat de Duitse regering, die de verantwoording droeg voor het voorzitterschap van de Raad, haar standpunt terzake alleen overeind kon houden, omdat zij de onvoorwaardelijke steun had van de uniepartijen, terwijl uw eigen aanhangers, mijnheer Fischer, u met het grootste genoegen uit uw sportschoenen hadden gewipt, hoezeer u hen ook om de tuin heeft proberen te leiden.
De balans van het voorzitterschap van de Raad is dubieus en dat wordt eigenlijk alleen door het voorzitterschap zelf betwist. Laten wij eens kijken naar de resultaten van Agenda 2000. Dat is geen goed compromis, maar een wankele grondslag. Het zal de stormloop van de eerste WHO-onderhandelingen niet overleven. Hetzelfde kan gezegd worden van de landbouwproblematiek. Een oplossing daarvoor is zelfs niet dichterbij gekomen en er is ook geen bewegingsruimte ontstaan voor de uitbreiding. Het enige dat men bereikt heeft, is een verslechtering van de inkomenssituatie van de landbouwers. De oplossing van de cofinanciering had een veelbelovende aanvang kunnen zijn, maar deze werd reeds in het begin, en dus op amateuristische wijze, verspeeld. De bondskanselier heeft het vraagstuk van de nettobetalers, de nieuwe regeling van het financieel kader, eerst flink opgepookt, vooral in de Duitse publieke opinie, en daarna bij de oplossing van het probleem jammerlijk gefaald.
Institutionele vooruitgang: verkeerd etiket! Alles werd immers uitgesteld tot de toekomst, tot toekomstige conferenties. De gemeenschappelijk munt, minister Fischer, die u terecht een groot succes voor Europa noemde, was klaarblijkelijk toentertijd in de ogen van de daarvoor bevoegde minister van Financiën niet belangrijk genoeg om aan de eerste belangrijke vergadering deel te nemen. Ook dat moeten wij nog eens in herinnering brengen. Waar kwam trouwens dat geklets over de zelfstandigheid van de Europese Centrale Bank vandaan? Dit was een niet geringe oorzaak van de kwakkelige externe waarde van de euro, die gelukkig de laatste tijd weer enigszins herstellende is.
Wij zetten grote vraagtekens bij de balans van het voorzitterschap. Dit voorzitterschap heeft het gemeenschappelijk belang op een door weinigen geëvenaarde, slechte wijze gediend. Dat kwam met name tot uiting in de gang van zaken rondom de teruggefloten verordening inzake autowrakken. Daar heeft men allesbehalve communautair gehandeld. De heer Trittin was de berserkerrol voorbehouden en die beheerst hij blijkbaar uitstekend.
Nee, dit voorzitterschap van de Raad heeft het vertrouwen verkwanseld dat vele bondskanselieren door de jaren heen hadden opgebouwd en daarom is het onze taak een kritisch licht te werpen op al hetgeen in dit halfjaar is gebeurd. Van succes kan geen sprake zijn!
Applaus

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik u van harte feliciteren met de uitstekende verkiezingsuitslag van gisteren. Waarde collega's, de problemen waarmee het Duitse voorzitterschap te maken heeft gehad, laten duidelijk zien in wat voor complexe wereld wij leven. Het voorjaar werd beheerst door de tragische gebeurtenissen in Kosovo en de opluchting was dan ook groot, toen op de Top in Keulen het bericht van de Finse president Martti Ahtisaari kwam, dat de Joegoslavische autoriteiten instemden met het vredesplan voor Kosovo. Vooral de Europese Unie is nu verantwoordelijk voor het op gang brengen van de wederopbouw en het stabiliseren van de situatie. De situatie op de westelijke Balkan laat duidelijk zien dat er in Europa efficiëntere maatregelen nodig zijn om de stabiliteit in dit werelddeel te garanderen. Belangrijk hierbij is op de eerste plaats de uitbreiding van de Unie met de landen in Midden- en Oost-Europa.
Een onbetwistbare prestatie van het Duitse voorzitterschap is de bereikte overeenstemming over de voor de uitbreiding zo noodzakelijke Agenda 2000. Het is van belang dat de Europese Unie tijdens het Finse voorzitterschap de nodige slagvaardigheid toont om vooruitgang in het uitbreidingsproces te kunnen boeken. Daarom moeten de noodzakelijke institutionele hervormingen vastberaden worden voorbereid. Het Duitse voorzitterschap en het nu aangevangen Finse voorzitterschap zijn overschaduwd door een bestuurlijke crisis die met het aftreden van de Commissie haar hoogtepunt bereikte. Wij hopen vast en zeker allemaal dat de crisis een concreet begin vormt van een werkelijke hervorming van de werkmethoden, niet alleen in de Commissie, maar ook in de Raad en het Parlement. Wij moeten echter beseffen dat wij die hervorming niet zullen bereiken zonder een nieuwe Commissie die de benodigde middelen krijgt om goed te functioneren. Het Parlement moet natuurlijk volledig zijn advies- en controlerecht gebruiken in zijn relatie met de Europese instellingen, dus ook met de Commissie. Het moet in deze belangrijke situatie echter ook zijn verantwoordelijkheid kennen voor het feit dat de nieuwe Commissie zo snel mogelijk met haar werkzaamheden moet kunnen beginnen. We moeten er erg voor oppassen dat de nationale politieke hartstochten het gemeenschappelijk Europees belang niet overschaduwen. Helaas heb ik in dit debat kenmerken van een dergelijk streven geconstateerd.
De burgers van de Europese Unie, onze eigen burgers die bij de verkiezingen voor het Europees Parlement een zorgwekkende passiviteit aan de dag hebben gelegd, verwachten van de Unie vooral een verbetering van de werkgelegenheid. Een goede werkgelegenheid is ook essentieel voor een evenwichtige ontwikkeling van onze samenlevingen. Er moet daarom begonnen worden met de tenuitvoerlegging van het in Keulen gesloten Europese werkgelegenheidspact. Het is ook van belang het economisch beleid van de regeringen in de verschillende lidstaten van de Europese Unie te coördineren en hiervoor de nodige maatregelen te nemen. Voor het verbeteren van de werkgelegenheid is dit essentieel.

Goerens
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het Duitse voorzitterschap heeft onder zeer moeilijke omstandigheden moeten handelen.
Tijdens de eerste 6 maanden van dit jaar is opnieuw gebleken dat Europese integratie noodzakelijk is en dat het uitbreidingsproces moet worden voortgezet. Wat dit laatste punt betreft, heeft de oorlog in Kosovo aangetoond dat de criteria van Kopenhagen gegrond zijn. Volgens deze criteria moeten immers alle kandidaat-lidstaten de mensenrechten en de rechten van minderheden naleven alvorens ze kunnen toetreden tot de Europese Unie.
Op de Europese Raad van Keulen hebben de staatshoofden en regeringsleiders zich ondubbelzinnig achter dit aspect van de criteria van Kopenhagen geschaard en ons duidelijk gemaakt hoe groot de taak is waarvoor we ons geplaatst zien, en de inspanningen die daarvoor nodig zijn. Ondanks alle moeite die de fungerend voorzitter van de Raad zich heeft getroost - hij verdient hiervoor alle lof - zijn op de Europese Raad van Keulen toch enkele belangrijke vraagstukken opgeworpen. Ik wil twee van deze vraagstukken ter tafel brengen.
De eerste vraag heeft betrekking op punt 53 van de conclusies van de fungerend voorzitter van de Raad. Ik wil de Duitse minister van Buitenlandse Zaken vragen op welke wijze we het mandaat van de intergouvernementele conferentie moeten interpreteren, met name betreffende de eventuele uitbreiding van het aantal stemmingen met gekwalificeerde meerderheid binnen de Raad. Hoe moeten we deze uitbreiding zien in het licht van de verklaring van België, Frankrijk en Italië, die als bijlage bij het Verdrag van Amsterdam is opgenomen? Deze drie lidstaten hebben in Amsterdam aangegeven dat de instellingen versterkt moeten worden alvorens de eerste onderhandelingen over de toetreding kunnen worden afgerond. Kunt u mij zeggen of deze drie landen zich nog altijd even gereserveerd opstellen als in hun verklaring in de bijlage, of hebben ze hun standpunt inmiddels wat bijgesteld?
Mijn tweede vraag heeft betrekking op het gemeenschappelijk veiligheidsbeleid, en in het bijzonder het gemeenschappelijk defensiebeleid. Ik ben van mening dat een Europees defensiebeleid in hoofdlijnen niet van de grond kan komen zolang de vijftien lidstaten er zich niet bij neerleggen dat de veiligheid van het grondgebied van de Europese Unie een ondeelbaar karakter heeft. Zo ver zijn we dus nog niet. Wat dit punt betreft wil ik minister Fischer vragen of hij denkt dat er, na de conclusies van Keulen, een mogelijkheid bestaat dat de landen, die zich nog niet achter artikel 5 van het gewijzigde Verdrag van Brussel hebben geschaard, dit op korte of middellange termijn wel zullen doen. Dit artikel heeft betrekking op de clausule van wederzijdse bijstand, waar de huidige leden van de WEU zich achter hebben geschaard. Het antwoord op deze vraag is in mijn ogen van groot belang voor de toekomst. Ik denk dat een positief antwoord vereist is als we daadwerkelijk vorm willen geven aan de bepalingen in hoofdstuk J.4 van het Verdrag van Maastricht.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie De Groenen vindt dat geweldloze manieren van conflictoplossing in de 21ste eeuw een veel grotere rol moeten spelen dan militaire interventies, en dat het geweld dat bij uitzondering nodig kan zijn, alleen mag worden uitgeoefend krachtens een mandaat van de VN.
Wij zien een belangrijke rol weggelegd voor de EU als geweldloze civiele vredestichter. Daarom betreuren wij het dat het Duitse voorzitterschap niet is tegemoetgekomen aan de aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad, om een proefonderzoek te doen naar een Europees civiel vredeskorps. Wij zijn ook verontrust over de besluiten van de Top in Keulen, die in de hele wereld zijn opgevat als belangrijke stappen op de weg naar een militarisering van de EU. De Zweedse regering was genoodzaakt om mee te delen dat als er meer stappen in deze richting worden genomen, zij met een veto zal komen. Het Finse voorzitterschap heeft een duidelijk antwoord verzocht op de vraag of het besluit van Keulen betekent dat de EU alleen krachtens een mandaat van de VN kan ingrijpen, of dat de EU net als de NAVO het recht in eigen hand kan nemen.
Nu zegt Joschka Fischer hier dat de in Keulen genomen besluiten geen militarisering van de EU betekenen, en dat klinkt natuurlijk heel mooi. Maar waarom zijn de heren Poettering en Goerens, die de grootste voorstanders van militarisering van de EU zijn, dan zo tevreden? Waarom wordt de militaire alliantie WEU in de EU geïntegreerd? Waarom moet de EU volgens de besluiten van Keulen een militaire commissie, een militaire raad en andere militaire instellingen krijgen? Ik hoop werkelijk dat Joschka Fischer het serieus meent als hij zegt dat de EU niet zal worden gemilitariseerd, en dat hij aanknoopt bij de geweldloze basisvisie van De Groenen. Als geweldloze civiele instantie kan de EU namelijk een zeer positieve militaire rol spelen. Maar als ze een militaire supermacht wordt, die met andere supermachten om de wereldheerschappij moet concurreren, dan kan de EU alleen maar bijdragen tot machtsstrijd, chaos en oorlog, en ik hoop oprecht dat dat niet gebeurt.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, als wij er later met enige afstand op terugkijken, zal denk ik blijken dat het Duitse voorzitterschap enkele successen heeft geboekt. Dat Agenda 2000 is aangenomen, betekent dat het voorzitterschap erin is geslaagd om twee partijen tot elkaar te brengen: aan de ene kant degenen die het oneerlijke en egoïstische "I want my money back" tot hun devies hadden verheven, en aan de andere kant degenen die - de Spaanse regering voorop - geloven dat de Europese Unie een politiek project is waarvan cohesie en solidariteit essentiële bestanddelen zijn.
Ik vind ook dat het voorzitterschap snel heeft gereageerd op het aftreden van de Commissie-Santer, en in de persoon van de heer Prodi een witte raaf lijkt te hebben gevonden. Ook de benoeming van de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB toont volgens mij aan dat in ieder geval het voorzitterschap het sukkelende buitenlands beleid van de Unie heeft willen opschudden en revitaliseren na de indruk die we in Kosovo hebben achtergelaten. Het nieuwe stabiliteitsplan voor de Balkan lijkt me ook een goede zaak.
Maar, mijnheer de Voorzitter, er is ook iets dat een bijzonder negatief stempel op dit voorzitterschap heeft gedrukt, en dat is de hervorming van de instellingen. Als de sprekers die vanmorgen het woord hebben gevoerd het over iets eens waren, mijnheer Fischer, dan was het wel dat de Top van Keulen geen basis heeft opgeleverd voor de hervorming van de Europese instellingen. Wij willen dat de Europese Unie goed en doelmatig werkt, en dat het integratiebeginsel wordt gehandhaafd. De voorstellen die het voorzitterschap in Keulen heeft gedaan om het aantal commissarissen en de stemmenweging aan te passen, en om misschien op sommige gebieden de gekwalificeerde meerderheid in te voeren in plaats van unanimiteit, schieten wat dat betreft echter schromelijk te kort.
Maar daar blijft het niet bij. U bent namelijk ook het protocol van de instellingen van de Unie vergeten. Want als u zich bedenkt dat er een uitbreiding tot meer dan 21 lidstaten in het verschiet ligt, dan vraagt dat om een diepgaande institutionele hervorming. En wat u ons in Keulen heeft voorgesteld is een beperkte hervorming. Daar bereiken we niets mee, behalve dan dat de Europese Unie vastloopt. Ik ben niet de enige die dat namens zijn fractie zegt; alle fracties in dit Parlement hebben het u gezegd.
Ik geloof dan ook, mijnheer Fischer, dat wij in het Parlement inmiddels genoeg hebben van al dat geklets. U bent hier verschenen, en u heeft letterlijk gezegd: "Ik juich de rol van het Parlement en de institutionele hervormingen toe" . Zwaait u ons maar niet zoveel lof toe, lacht u maar niet zoveel. Let u liever op wat wij doen. Wij hebben op 19 november 1997 een resolutie aangenomen waarin wij een methode voorstelden om de instellingen te hervormen. Wij hebben u dat laten weten en u heeft er geen rekening mee gehouden. Maar kijk, nu komen we elkaar weer tegen in deze Vergadering, mijnheer Fischer, en u zult zien dat dit Parlement zich unaniem zal uitspreken tegen een hervorming die niet de garantie inhoudt dat de Unie doelmatig werkt en werkelijk de belangen van de burgers dient.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, ik heb de grootste waardering voor collega Poettering, de nieuwe voorzitter van de nieuwe fractie met de moeilijk uit te spreken naam. Desalniettemin ben ik enigszins onthutst door zijn redevoering van vandaag. Ik ben onthutst omdat hierin meer doorklonk dan alleen het feit dat hij de grootste fractie vertegenwoordigt en voor de verkiezing van de Voorzitter in dit Parlement een bondgenootschap heeft gesloten met de liberalen. Als dit pact echter een echt pact moet zijn, waarmee men de Commissie, respectievelijk de sociaal-democratisch geleide regeringen, de schrik op het lijf wil jagen of hun het leven zuur wil maken, dan moeten de heer Poettering en zijn fractie ook beseffen dat daardoor niet alleen sociaal-democratische regeringen in moeilijkheden worden gebracht - en niet alleen regeringen zoals de Oostenrijkse, waaraan ook een conservatieve partij, een christelijke volkspartij deelneemt - maar ook heel het Europees eenmakingsproces.
Ik wil hier ook namens mijn fractie duidelijk zeggen dat wij de Commissie en de nieuwe commissarissen niet zullen beoordelen op hun partijlidmaatschap, maar op hun capaciteiten, op hun duidelijke en correcte standpunten in het verleden en het heden. Dat moet volgens ons de enige maatstaf zijn bij hun beoordeling.
Dan wil ik nu ingaan op de belangrijkste punten van het voorzitterschap. Dit was in velerlei opzicht een succesvol voorzitterschap. Ik wil dat graag helder en duidelijk tot uiting brengen. Dit geldt zeker voor Agenda 2000, de voortzetting van het uitbreidingsproces en de moeilijke besluiten betreffende de Balkan en het veiligheidsbeleid. Ik wil dan ook graag persoonlijk niet alleen de bondskanselier, maar ook de minister van Buitenlandse Zaken, de hier aanwezige fungerend voorzitter van de Raad, de heer Fischer, hartelijk danken. Zij hebben niets nagelaten om uit deze moeilijke oorlogssituatie te geraken. In dit Parlement zijn de meningen verdeeld over de gerechtvaardigdheid van de oorlog of over de mogelijkheid deze oorlog te voorkomen. Het Duits voorzitterschap heeft echter gehandeld - en hier wil ik met name de minister van Buitenlandse Zaken noemen - vanuit een duidelijk standpunt ten aanzien van zowel de misdaden van het regime van Milosevic, als ook de vurige wens naar vrede op de Balkan. Het heeft correct gehandeld, het heeft goed gehandeld en dat moeten wij in alle duidelijkheid erkennen.
Aangezien hier steeds weer gesproken wordt over het veiligheidsbeleid, wil ik graag het volgende duidelijk onder de aandacht brengen: bij het veiligheidsbeleid gaat het niet om een militarisering van de Europese Unie. Men wil met dit veiligheidsbeleid de instrumenten verwerven voor preventief optreden. Ik heb herhaaldelijk gezegd dat de preventie de laatste jaren veel te wensen heeft overgelaten en geen fractie en geen voorzitterschap hier kan beweren dat hij alles in het werk heeft gesteld om deze oorlog te voorkomen. Daarom moeten wij nu alle steun geven aan de krachten in Servië en Joegoslavië die streven naar verandering in het politieke bestel, die zich sterk maken voor democratie, rechten van de mens en rechten van de minderheden. Dat is de enige kans. Heel belangrijk is ten tweede dat al degenen die nu terugkeren - en dat zijn er gelukkig niet weinig; ook dit besluit om de vluchtelingen in het gebied te houden, was juist - de mogelijkheid wordt geboden onder enigszins menselijke omstandigheden de winter door te komen. Daar moet dan ook spoedig geld voor beschikbaar worden gesteld en verder moet ook de noodzakelijk organisatie in het leven worden geroepen. Wij moeten voorkomen dat het meeste werk verloren gaat met de coördinatie van de ene organisatie met de ander. Het voornaamste werk moet de hulpverlening zelf zijn op de Balkan, opdat de Balkan eindelijk een vreedzaam gebied van dit Europa wordt.

Fischer
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik, voordat ik mijn reis naar Turkije aanvang, kort inga op hetgeen hier werd gezegd. Ik wil al degenen bedanken die ons hebben geprezen en hun waardering hebben geuit, en ik wil tevens reageren op een aantal punten van kritiek. Eén belofte hebben wij nooit gedaan - dergelijke beloften zijn immers niet van deze wereld - namelijk dat wij in dit halve jaar alle problemen van de Europese Unie, die ook ik graag al veel eerder opgelost had gezien, zouden oplossen.
Er was kritiek op de institutionele hervorming. Wij hebben geprobeerd vorderingen te maken bij de institutionele hervormingen en toen ik hier bij het overnemen van het voorzitterschap mijn eerste toespraak hield, was in de verste verte nog niet duidelijk of men akkoord zou gaan met een intergouvernementele conferentie. Ik ben blij dat wij nu zover zijn en ik zie dit als een belangrijke stap vooruit.
In de kritiek werden echter verschillende dingen door elkaar gehaald. Die kritiek blonk niet bepaald uit in logica. De collega van de PDS had kritiek op ons, omdat wij de Franse gevoeligheden en ook de doelstellingen van het Franse beleid zouden hebben genegeerd. Tegelijkertijd had zij echter ook heftige kritiek op de povere resultaten van het landbouwcompromis van de Top van Berlijn. Dan moet ik u, beste collega, toch duidelijk maken dat het een wel degelijk met het ander verband houdt. Kijkt u eens goed naar uw eigen woorden. Misschien raakt u dan verstrikt in de kluwen van uw eigen tegenstrijdigheden. Ik weet zeker dat het nog in de komende weken en maanden bij u zal dagen en u zult inzien dat hiertussen een nauw verband bestaat.
Tegen degenen - en dit is een belangrijk punt - die hier spreken over militarisering van de Europese Unie, wil ik zeggen dat zij hun illusies mogen behouden. Dat zou betekenen dat de Europese Unie op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid niet in staat zou zijn haar eigen lot te bepalen, haar eigen weg te volgen. Ik heb in de Kosovo-oorlog ervaren
hoeveel gewicht Europa in de schaal kan leggen, ook wanneer wij kijken naar de politieke initiatiefmogelijkheden, naar de mogelijkheden voor een preventief buitenlands beleid, een preventief vredesbeleid en voor conflictoplossing zodra het conflict op de spits is gedreven. Ik kan één ding zeggen: dit Europa moet zijn krachten bundelen, ook op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid, anders zullen de besluiten elders worden getroffen. Hier in het Europees Parlement of in de een of andere lidstaat kan men misschien gemoedelijk onderuitzakken en zich de illusie permitteren dat die besluiten ons niet aangaan. In werkelijkheid worden dergelijke besluiten dan echter onder totaal andere voorwaarden en op een heel andere plaats getroffen. Dat wil ik nu net niet en dat zou voor mij ook een totaal verkeerde ontwikkeling zijn.
Applaus
Met de euro hebben wij - en daar hoeven wij geen geheim van te maken - verschillende opvattingen over Europa. Ja inderdaad, die meningsverschillen zijn er overduidelijk. Ik ben wat dit betreft een overtuigd voorstander van integratie. Ik wil een politiek slagvaardig Europa. Volgens mij hebben wij geen andere keuze en wel om twee redenen. Ten eerste zal in deze tijd van mondialisering de Europese nationale staat, datgene wat wij in de Europese nationale staat waarderen en willen behouden, alleen behouden kunnen worden als dit Europa samengroeit. De klassieke Europese nationale staat kan in zijn huidige orde van grootte en onder de door de mondialisering opgelegde voorwaarden, enkel vrede, veiligheid, welvaart en democratie voor zijn burgers garanderen, als hij in een Europees verband is opgenomen, als wij dus beschikken over een Europese entiteit, een Europese Unie die slagvaardig is.
De tweede reden is - en dat heeft de oorlog in Kosovo eens te meer duidelijk gemaakt en daar spelen misschien ook de verschillende historische ervaringen een rol in met name Midden-Europa - dat er slechts één veiligheid is op dit continent. Wij kunnen nationalisme, racisme, ja zelfs een primitieve, ruwe vorm van fascisme niet op dit continent dulden. Sedert 1992 heeft men alles geprobeerd om Milosevic te overtuigen van de noodzaak zijn beleid te staken. Ik heb de tijd van de slotfase van Rambouillet tot het begin van de militaire acties meegemaakt. Ik heb aan westerse zijde, en ook aan VS-zijde, niemand ontmoet die op het oorlogsvuur blies. Men heeft integendeel letterlijk tot de laatste seconde alles in het werk gesteld om een compromis te vinden. De enige die geen compromis wilde, was Milosevic, was de regering in Belgrado. Ik heb zelf een tweeënhalf uur durend gesprek - waarvan een uur onder vier ogen - met Milosevic bijgewoond. Wat hadden wij dan moeten doen? Hadden wij bij de pakken neer moeten zitten? Hadden wij moeten zeggen dat wij graag willen helpen, maar niet kunnen helpen, omdat dat tegen onze pacifistische principes is en er geen resolutie van de VN-veiligheidsraad voorhanden is?
De VN is na dit conflict sterker geworden en dat is een van de uitwerkingen van de rol die Europa in dit conflict heeft gespeeld. Dit keer is de Veiligheidsraad sterker en niet zwakker, zoals toen in Bosnië, uit het conflict gekomen. Mijns inziens moeten wij erkennen....
Applaus
...dat dit het resultaat is van de gemeenschappelijke inspanningen van de Europese lidstaten, van de Europese Unie. Dat mogen wij niet vergeten. Ik was in Bosnië. Ik heb de massagraven gezien en zal die mijn leven lang niet vergeten. Het is onze plicht het Europese integratieproces tot een goed einde te brengen en allen op dit continent vrede, veiligheid en democratie te garanderen. Dat betekent echter dat wij bereid moeten zijn degenen die menen met geweld, moord, terreur en verdrijving een nationalistisch beleid te kunnen voeren, eventueel ook, wanneer niets anders meer helpt, met het ultieme middel, met militaire middelen het hoofd te bieden. Dit Europa van de integratie mag nationalisme niet dulden.
Applaus
Ofschoon dit in ons voorzitterschap van de Raad niet was voorzien, was dit het belangrijkste punt. Hierdoor is immers heel veel duidelijk geworden in verband met de toekomst van de Europese Unie. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat dit op intern vlak gelijke tred moet houden met vooruitgang in de integratie en vooral met verdere democratisering. Dat is een zeer ingewikkelde zaak, maar wij zullen een begin moeten maken met dit debat, dat in Frankrijk wordt beschreven met het begrip ?finaliteit van de Europese Unie" en dit debat zal lang duren. Wat zijn de buitengrenzen van de Europese Unie? Hoe ziet het grondwettelijk bestel er uit? Hoe is de verhouding van de Europese Unie tot de lidstaten, de verhouding tussen de instellingen onderling? Welke rol zal het Parlement in de toekomst spelen en hoe moeten zijn rechten worden versterkt?
Dit zijn allemaal vragen die rechtstreeks verband houden met de uitbreiding. Wij zien immers hoeveel moeilijkheden zich reeds voordoen in de Unie van de Vijftien. Bij een uitbreiding zal zich onmiddellijk het vraagstuk van de slagvaardigheid stellen. Daarom ligt hier, op intern vlak, onze volgende grote uitdaging: een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, uitdieping en uiteindelijk uitbreiding.
Al degenen die zich - en wat dat betreft is er een brede consensus in de nationale parlementen en in het Europees Parlement - inzetten voor een preventief vredesbeleid, voor al hetgeen Dayton niet heeft opgeleverd - en dat is geen kritiek op Dayton, waarschijnlijk ging het toen niet anders - zou ik willen zeggen dat de langademige strategie van toenadering van Zuid-Oost-Europa tot het Europa van de integratie en daarna opneming in het Europa van de integratie, nu een operationeel beleid is geworden. Het stabiliteitspact voor Zuid-Europa moet nu worden ingevuld en leven krijgen. Daarbij gaat het niet in eerste instantie om geld, maar om beslissingen over de structuren. Wij moeten daar vertrouwen wekken, wij moeten daar een vrijhandelszone creëren. Nationale agressie moet vervangen worden door het dagelijkse reilen en zeilen en daarvoor moeten dan ook de noodzakelijke middelen beschikbaar worden gesteld. Daarom doe ik een beroep op al degenen die hier een lans breken voor een preventief beleid. Laten zij zich nu inzetten voor het op lange termijn welslagen van het stabiliteitspact. Dan zou men inderdaad de juiste conclusie trekken uit de oorlog in Kosovo, uit de Joegoslavische successieoorlogen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil nogmaals allen bedanken voor hun steun aan het Duits voorzitterschap en ik wens u, het nieuwe Parlement, het allerbeste. Hetzelfde wens ik ook de komende Commissie die nu echter nog moeilijke hoorzittingen voor de boeg heeft. De nog te benoemen commissarissen moeten nog door de folterkamers - als ik dit zo mag noemen en dit bedoel ik natuurlijk ironisch en alleen retorisch - van het rechtstreeks gekozen Europees Parlement. Veel succes! Als u het goed vindt, wil ik u echter ook een verzoek meegeven en ik wend mij dan vooral tot de nieuwe meerderheid: laten wij de nationale politiek op nationaal niveau bespreken. Daar moeten wij met elkaar in de clinch gaan en de zaken uitvechten. Op Europees niveau moeten wij echter de Europese politiek bespreken en daarbij altijd de zaken goed uit elkaar houden!
Applaus

De Voorzitter
Ik dank u, voorzitter Fischer. Namens het Parlement en los van de meningen die hier zijn geuit, wilde ik u danken voor het werk dat u verricht heeft. Dit waren werkelijk zes maanden van buitengewone inzet.

Friedrich
Mijnheer de Voorzitter, wat jammer dat de fungerend voorzitter van de Raad nu de zaal verlaat. Ik wilde namelijk met lof beginnen. Ik wilde zeggen dat hij een van de weinige lichtpunten, zo niet het enige lichtpunt was van dit voorzitterschap. De heer Swoboda sprak over de nieuwe meerderheid. Inderdaad, de nieuwe meerderheid brengt duidelijkheid over het profiel en de opvattingen van dit Parlement en dat doet Europa goed, mijnheer Swoboda.
Applaus
Helaas ben ik gedwongen Duitsland als voorzitter van de Raad voor dit eerste semester een onvoldoende te geven. Het met veel ophef aangekondigde werkgelegenheidspact bleek in de praktijk een zeepbel te zijn. Als je de besluiten van Keulen goed onder de loep neemt, zie je dat aan de vorig jaar goedgekeurde richtsnoeren van Luxemburg geen enkel nieuw idee is toegevoegd.
Ten tweede heb ik mij hier in het Europees Parlement in de afgelopen maanden soms beschaamd gevoeld door de taal en de stijl van de Duitse regering. Deze stijl heeft Europa geen goed gedaan en Duitsland als voorzitter van de Raad al helemaal niet. Door het lompe gedrag van de heer Trittin bij het opzeggen van de kernverdragen werden de voorstellen van Duitsland als voorzitter van de Raad natuurlijk heel sceptisch onthaald. Ook de vernederende intrekking van het goede cofinancieringsvoorstel bij het landbouwbeleid was het resultaat van een dergelijk onverstandig beleid. Daar komt nog bij dat bondskanselier Schröder meende eindelijk een eind te moeten maken aan de chequeboek-diplomatie van Helmut Kohl en dat deed de deur pas goed dicht!
Ik wil helemaal niet meer spreken over de benoeming van de Duitse kandidaten, die gezien de verkiezingen een knallende oorvijg was. Ik heb enkel nog een wens. Laat zolang dictator Milosevic in Servië aan het roer blijft, geen cent, geen euro van de Europees belastingbetalers naar Servië gaan! Daar moet eerst de democratie worden hersteld en dat wil ik de Raadsvoorzitter tot slot meegeven.
Applaus

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, het Akkoord van Berlijn heeft de patstelling waarin de voornaamste dossiers van de Europese Unie verkeerden, kunnen doorbreken. Het biedt echter noch op lange noch op middellange termijn garanties voor de toekomst van de Europese Unie daar het akkoord betreffende Agenda 2000 ernstige lacunes vertoont.
In de eerste plaats omdat men er niet in geslaagd is een hervorming van de financiering van de eigen middelen door te drukken die zich tot het bruto nationaal product beperkt. Dat is nochtans de enige manier om een rechtvaardige, billijke en transparante bijdrage te garanderen.
De tweede leemte betreft het uitblijven van een degelijke hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Zoals de zaken nu staan, zullen wij ons in de volgende onderhandelingsronde van de GATT immers nauwelijks kunnen verweren. Zonder afbreuk te doen aan de inspanningen van commissaris Fischler zou ik erop willen wijzen dat de huidige hervorming alles bij het oude laat. Zij leidt niet tot het gewenste evenwicht tussen landbouwers, regio's en gewassen. De mediterrane landbouw wordt in het GLB eens te meer stiefmoederlijk behandeld. In de praktijk is het Europese landbouwmodel ver te zoeken aangezien er vrijwel geen maatregelen zijn getroffen om de kleine landbouwers te helpen. En ook op het gebied van de plattelandsontwikkeling is er bitter weinig vooruitgang geboekt.
Ten derde lopen wij het risico dat deze Agenda 2000 een minder evenwichtig en minder solidair Europa tot stand brengt. Ik zou dit willen illustreren aan de hand van twee voorbeelden die betrekking hebben op het land dat ik het beste ken, namelijk mijn land van herkomst. Hoewel alle studies tot de slotsom komen dat de Portugese economie het ergst wordt getroffen door de concurrentie van de nieuwe lidstaten uit Oost-Europa, ondervindt Portugal in dit opzicht geen enkele steun. Anderzijds worden ook geen pogingen ondernomen om de situatie van de Portugese landbouw te verbeteren ook al betreft het de meest deficitaire, de meest achtergestelde en de in het kader van het GLB minst begunstigde landbouwsector van Europa. Met uitzondering van het quotum voor harde tarwe heeft Portugal in deze hervorming van het GLB geen enkele noemenswaardige overwinning in de wacht gesleept, in tegenstelling tot landen als Italië of Spanje die een voorkeursbehandeling hebben genoten. Het is ongetwijfeld een feit dat de onderhandelingscapaciteiten van onze regering sterk te wensen over laten, maar dat mag geen excuus zijn. Wij hebben een echt solidair Europa nodig om de toekomst met vertrouwen tegemoet te kunnen gaan.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de ernstige gevolgen van de financiële crisis en de vertraging van de economische groei in de Europese Unie - zelfs in deze tijd van de Economische en Monetaire Unie - hebben op dramatische wijze duidelijk gemaakt hoe noodzakelijk het Europees werkgelegenheidspact van Keulen was. Dit is geen zeepbel. Hiermee hebben wij eindelijk een concrete grondslag om de sprong te maken van richtsnoeren voor de werkgelegenheid naar coördinatie van de economische beleidsvormen van de Europese Unie, waarbij ons doel de versterking van de groei moet zijn. Wij hebben structuurhervormingen nodig in de Europese Economische en Monetaire Unie, in de Europese Unie. Een snellere en sterkere groei is echter even belangrijk. Daar komen wij gewoon niet onderuit. Terecht schuiven de nationale regeringen met het werkgelegenheidspact de verantwoordelijkheid voor het werkgelegenheidsbeleid dan ook niet door naar de Europese Unie. Zij beseffen echter wel dat in dit tijdperk van mondialisering een gemeenschappelijk antwoord moet worden gevonden en dat is juist. Nu moeten alleen nog wat meer concrete referentie- en richtwaarden worden aangeven.
Ik heb echter een verzoek aan het komend voorzitterschap. Ook tijdens het Duits voorzitterschap zijn wij er niet in geslaagd de democratische legitimatie van de handel in de Economische en Monetaire Unie te verbeteren. Wij hebben dringend behoefte aan een interinstitutioneel akkoord tussen de Raad, de Commissie en het Europees Parlement over de grondlijnen van het economisch beleid. Ook moeten wij ervoor zorgen dat de richtsnoeren voor de werkgelegenheid en het economisch beleid op elkander worden afgestemd en verder moet - en dat is zeer belangrijk - het interinstitutioneel kader van het Europees werkgelegenheidspact worden herzien. Wij hebben dus meer democratie nodig. Door het Europees werkgelegenheidspact mag het democratisch tekort niet toenemen. Daar heeft dit Parlement in de vorige zittingsperiode ook om gevraagd. Wij moeten ook deze eis....
Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, het Duitse voorzitterschap was mijns inziens over het algemeen een zeer positieve periode. Ik zou de Duitse voorzitter namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en de socialistische leden met name willen danken voor zijn uitstekende bijdrage aan de hervorming van de structuurfondsen tijdens de afgelopen periode. Het resultaat voor de lidstaten is volgens ons rechtvaardig. Ik zou de Duitsers ook in het bijzonder willen danken voor hun inspanningen voor vrede, niet alleen in Kosovo, maar ook in Noord-Ierland. Ik hoef dit Huis niet te vertellen dat het vredesproces in Noord-Ierland opnieuw in een kritische fase terecht is gekomen. Dit vredesproces is door de opeenvolgende voorzitterschappen altijd gesteund. Ik zou hier vandaag, tijdens deze openingsvergadering, uitdrukking willen geven aan onze hoop dat de nieuwe voorzitter van de Commissie, de Finse fungerend voorzitter van de Raad en uiteraard ook mevrouw Fontaine dat zinvolle werk zullen voortzetten en het vredesproces zullen blijven steunen. We hopen dat mevrouw Fontaine het vredesproces prioriteit zal blijven geven bij haar bezoeken aan Noord-Ierland.

De Voorzitter
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.

Verkiezing van de quaestoren van het EuropeesParlement
De Voorzitter
Aan de orde is de verkiezing van de quaestoren van het Europees Parlement.

Mombauer
Mijnheer de Voorzitter, u hebt een toelichting laten ronddelen en aan de hand daarvan is een proefstemming gehouden. De naam van de kandidaat waarop men wil stemmen, is zichtbaar en wordt nog eens onderstreept door het sterretje. Kunt u ons dan uitleggen hoe dit een geheime stemming moet zijn? Mijns inziens is dit precies het tegendeel van een geheime stemming en ik betwist deze dan ook van meet af aan. Deze is onwettig. Hier wordt gekozen met geheime stemming en het mag dus niet zo zijn dat iedereen, met inbegrip van de camera's in dit gebouw, kan zien hoe wordt gekozen. Dat is volgens mij geen geheime stemming!
Applaus

De Voorzitter
Het is inderdaad zo, collega's, dat uw buren kunnen zien hoe u stemt tenzij u de stemmachine afschermt met een velletje papier. Met de term "geheime stemming' bedoelen we slechts dat de gegevens niet worden bewaard. Ook als u een stembriefje invult kan een ander uiteraard over uw schouder meekijken om te zien hoe u stemt. We kunnen er echter over stemmen of we een schriftelijke stemming willen.
Het Parlement besluit tot gebruikmaking van de elektronische steminstallatie
(De volgende leden worden bij opeenvolgende stemmingen gekozen als quaestoren van het Europees Parlement:
De heer BalfeMevrouw BanottiDe heer DucarmeDe heer PoosMevrouw Quisthoudt-Rowohl)

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie mijn diepe teleurstelling uitspreken over de manier waarop deze zaak in de sociaal-democratische fractie is afgehandeld. Naar mijn mening is het moreel onacceptabel dat de kandidaat van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie niet is verkozen en ik hoop dat de sociaal-democraten nog eens goed over deze kwestie na zullen denken.

De Voorzitter
Ik neem nota van uw opmerking.
De vergadering wordt om 12.35 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat

Verklaring van de heer Prodi, gekozen voorzitter vande Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de heer Prodi, gekozen voorzitter van de Europese Unie. Ik geef hem onmiddellijk, en met veel genoegen, het woord.

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wilde allereerst de nieuwe Voorzitter van het Europees Parlement van harte feliciteren alsook u allen vanwege uw kersverse verkiezing. Het is mij een genoegen vandaag in uw midden te verkeren om u een nieuw team van Europese commissarissen te presenteren. In mijn twee vorige toespraken voor het Europees Parlement, in april en mei, had ik beloofd dat ik een nieuw tijdperk van veranderingen binnen de Commissie zou inluiden. Het nieuwe college van commissarissen dat ik u vandaag presenteer is het team dat deze veranderingen tot stand moet brengen.
Ik ben niet van zins elk lid van het college aan u voor te stellen. Zij zitten hier voor u en hun namen zijn u bekend. Ze vormen een uitgekiende ploeg van hoogstaande kwaliteit. Een en ander is te danken aan de constructieve besprekingen die ik heb gevoerd met de staatshoofden en regeringsleiders, die overigens de nieuwe bevoegdheden welke de voorgedragen voorzitter via het Verdrag van Amsterdam worden toegekend, volledig hebben gerespecteerd.
Ieder lid van ons team kan terugblikken op een gedegen ervaring. Bijna allen hebben zij deel uitgemaakt van de volksvertegenwoordiging van hun eigen land. Driekwart is minister geweest, velen hebben aan het hoofd gestaan van een politieke partij en anderen hebben topervaring opgedaan in diplomatieke dienst, op juridisch of economisch terrein dan wel in het bedrijfsleven.
Van meet af aan heb ik onomwonden gezegd dat ik in ieder geval niet minder vrouwen in mijn formatie wilde hebben dan de vorige Commissie telde. Dat is mij ook gelukt, zij het dat ik had gehoopt nog betere resultaten te boeken. Zeker is wel dat de Commissie gedurende haar hele mandaat in de bres zal springen voor gelijke kansen tussen vrouwen en mannen in alle sectoren.
Het nieuwe college geeft ook een eerlijk evenwicht te zien tussen de complexe politieke situaties van de nationale regeringen en het Europees Parlement. Daar ben ik blij om, maar ik wil wel even duidelijk stellen dat de Commissie niet gaat handelen volgens de regels van de partijpolitiek. De Commissie is een college en de commissarissen zijn geen verlengstuk van politieke groeperingen noch zijn zij vertegenwoordigers van hun nationale regering.
Applaus
In onze eerste informele bijeenkomst het vorige weekend hebben wij besluiten genomen over een aantal duidelijke basisregels. Iedere commissaris zal zich op ieder ogenblik zodanig van zijn plichten kwijten dat het gehele Europees belang daarmee gediend wordt. Als ik op enig moment niet tevreden mocht zijn over de gang van zaken, zal ik niet aarzelen gebruik te maken van de bevoegdheden die het Verdrag mij heeft toegekend om zelfs eventueel bevoegdheden of portefeuilles te herzien, of om de afzonderlijke commissarissen te verzoeken ontslag te nemen. Alhoewel een en ander niet in het Verdrag staat, heeft iedere commissaris mij persoonlijk verzekerd dat hij ontslag zal nemen indien en zodra ik daarom vraag. Uiteraard is dit geen stap die men zomaar zet, maar alleen al het feit dat dergelijke afspraken bestaan waarborgt op transparante wijze het verantwoordelijkheidsgevoel van iedere afzonderlijke commissaris.
Wij zijn het er tevens over eens geworden dat het nieuwe college moet beantwoorden aan de hoogste kwaliteitsnormen inzake overheidsbestuur. Een van de eerste acties van de nieuwe Commissie wordt dan ook de officiële goedkeuring van een nieuwe gedragscode voor de commissarissen. Daarin komen ook nieuwe en rigoureuze regels om te voorkomen dat er belangenconflicten rijzen als commissarissen hun functie neerleggen.
Wij popelen van ongeduld om de handen aan de ploeg te slaan en wij hopen dan ook dat wij tijdens de hoorzittingen een eerlijke en openhartige samenspraak met het Parlement kunnen krijgen. Tevens hopen wij van u in september een vastberaden steun in de rug te krijgen.
Ik ga nu over op het andere hoofdthema dat ik in mijn toespraak van vandaag wilde aansnijden, namelijk de hervorming van de Commissie. Dat die hervorming noodzakelijk is, staat als een paal boven water. Recente gebeurtenissen hebben aangetoond dat de Europese instellingen collectief gezien niet voldoende meer zijn toegerust om het rijke scala aan taken het hoofd te bieden dat zij thans voor de boeg hebben. Daarom heb ik beloofd dat de manier waarop de Commissie gaat functioneren volledig op kop gezet zou worden. Een en ander houdt niet in dat ik datgene wat de Commissie als instelling klaargespeeld heeft, wil bagatelliseren. Zoiets zou uiterst oneerlijk zijn. De Commissie heeft trouwens een aantal sterke punten: een gemotiveerd en gekwalificeerd personeelsbestand, grote innovatiekracht en voorspellingsvermogen. In de loop der jaren heeft de Commissie blijk gegeven van een aanzienlijk aanpassingsvermogen door herhaaldelijk haar schouders te zetten onder nieuwe taken en nieuwe verantwoordelijkheden. Vrijwel iedere grote overgang in het Europese integratieproces kan teruggevoerd worden tot de inzet en toewijding van het personeel van de Commissie. Echter, zoals met zoveel overheidsinstellingen gebeurt, de wereld is verdergegaan terwijl de Commissie het tempo niet heeft kunnen bijbenen. Er is niet genoeg gedaan om de instelling zelf te moderniseren: in veertig jaar tijd zijn er niet echt substantiële wijzigingen aangebracht in het organisatieschema van de Commissie. Daarom wordt het tijd dat wij de wijze van functioneren van deze instelling nauwkeurig onder de loep gaan nemen.
Wat thans moet gebeuren, is de organisatie volledig opnieuw opzetten, deze zodanig aanpassen en verbeteren dat zij efficiënter en slagvaardiger wordt, zodat de Commissie op elk niveau fraude kan tegengaan en in dienst kan staan van de Europese burgers. Maar laten wij geen illusies koesteren! Dit hele proces van verandering zal de nodige tijd vergen. Een eerste fase van reorganisatie van de Commissie hebben wij hoe dan ook reeds in de steigers gezet: het ambtelijk apparaat wordt vereenvoudigd en gerationaliseerd. Het aantal directoraten-generaal wordt ingekrompen, de commissarissen krijgen hun kantoren, hun kabinet dus, in hetzelfde gebouw als het directoraat-generaal waarover zij bevoegd zijn. De kabinetten en commissarissen worden gestroomlijnd en voorts krijgen ze een meer multinationaal karakter, want ik heb erop gestaan dat iedere kabinetschef of adjunct-kabinetschef uit een andere staat komt dan de betreffende commissaris en dat er in ieder kabinet personen komen uit minstens drie verschillende lidstaten. De regels voor benoeming van hogere functionarissen worden strenger en transparanter en binnen de Commissie zal de mobiliteit tussen functionarissen van de hogere klassen opgevoerd worden. De directoraten van de Commissie krijgen elk een korte en duidelijke naam in plaats van een nummer. Er komt een sterkere dienst op het vlak van communicatie en media, om er zeker van te zijn dat de beleidsbesluiten van de Commissie op professionele wijze worden overgebracht, zodat alle Europese burgers bereikt worden. Natuurlijk is dit pas een begin: andere en meer ingrijpende veranderingen zitten in de pijplijn.
Het comité van onafhankelijke deskundigen zal waarschijnlijk in september zijn tweede rapport presenteren, ook al sluit ik me aan bij de wens van mevrouw Fontaine dat het rapport zo spoedig mogelijk wordt uitgebracht, en wel overeenkomstig het tijdpad dat de vijf wijzen kunnen aanhouden. Wij zullen dit rapport heel aandachtig bestuderen en ik hoop dat het elementen behelst die van nut zijn voor het hervormingsproces. De nieuwe vice-voorzitter die bevoegdheden voor de hervorming heeft gekregen, zal aan het begin van het jaar 2000 een gedetailleerd plan op tafel leggen, dat heel intensief met het Europees Parlement zal moeten worden behandeld. In het bijzonder moeten wij zien te bewerkstelligen dat het Parlement doorlopend en op uitputtende wijze wordt ingelicht over de gang van zaken rondom de hervorming, waarbij er tegelijkertijd voor gezorgd dient te worden dat de autonomie van de Commissie bij het beheren van haar eigen bevoegdheden ongerept blijft. Mijn bedoeling is de Commissie te veranderen in een bestuurscollege van wereldformaat dat een soort gidsfunctie kan vervullen. Ons motto zal te allen tijde zijn: transparantie, verantwoordelijkheidszin, efficiency.
Vandaag is het niet de juiste gelegenheid om lang uit te weiden over het programma van de nieuwe Commissie. In de toespraken die ik hier in april en mei heb gehouden heb ik al een ruim overzicht gegeven van de toekomstige prioriteiten: wij krijgen in de maand september nog wel de kans om deze kwesties nauwkeurig tegen het licht te houden. Vandaag ben ik hier om de nieuwe Commissie, en niet haar programma, te presenteren, maar ik kan u wel alvast zeggen wat de rode draad wordt die door ons hele programma zal lopen: de Europese Unie een duidelijker profiel te geven in de ogen van de Europese burgers. Er valt namelijk niet te ontkennen dat de Europese instellingen gebukt gaan onder een collectief gebrek aan vertrouwen van onze burgers. Om dit vertrouwen terug te winnen moeten wij vastberaden optreden, maar dat lukt ons alleen als wij die problemen aanpakken die een reëel belang hebben in het dagelijkse leven van de burgers, kwesties als werkgelegenheid, economische groei en duurzame ontwikkeling, om te zorgen voor een goed evenwicht tussen het creëren van rijkdom, sociale gerechtigheid en levenskwaliteit. Dit moet de echte prioriteit voor de nieuwe Commissie zijn.
Zoals ik zojuist al zei, is dit niet het moment om het programma minutieus te gaan bestuderen, maar ik wilde u wel drie voorbeelden opnoemen van wat ik versta onder vernieuwing. Laten wij eerst denken aan het probleem van de volksgezondheid en de veiligheid van levensmiddelen. Het Europese publiek heeft geen vertrouwen meer in de nationale en Europese autoriteiten die belast zijn met de controle over geneesmiddelen en levensmiddelen. Het publiek heeft geen vertrouwen meer in de regering, zoals het ook zijn eigen regering en de wetenschap niet meer vertrouwt. Ik zie het als onze plicht om het voortouw te nemen en een onafhankelijk Europees agentschap voor genees- en levensmiddelen op te richten dat een helpende hand kan bieden om het vertrouwen van de consumenten weer terug te krijgen.
Applaus
Dan het luchtverkeer. Het Europese luchtverkeer bevindt zich in een toestand van semi-permanente chaos, hetgeen komt door het steeds groeiende verkeer en het gebrek aan coördinatie tussen de luchtverkeersleiders. Dit is iets dat wij volgens mij allemaal aan den lijve ondervinden. Ook in dit geval gaat het probleem de nationale grenzen te buiten: wij moeten op Europees niveau naar oplossingen zoeken, oplossingen die ook echt kunnen functioneren.
Een derde voorbeeld is de doping in de sportwereld. Dit is een kwestie die in de ogen van sommigen banaal mag lijken maar voor veel mensen is het reden tot grote bezorgdheid. Dit is typisch een probleem waar duidelijk behoefte is aan een transnationale coördinatie om doortastende acties te ondernemen. Ik pretendeer niet dat Europa alle antwoorden op deze problemen in de hand heeft. Wat ik wel wil beweren, is dat wij moeten bewijzen dat wij ons best doen om op Europees niveau mee te zoeken naar oplossingen voor deze kwesties, aangezien dit soort problemen de nationale grenzen te buiten gaan. Ik deins er niet voor terug te suggereren dat in bepaalde gevallen, in heel veel gevallen zelfs, de bezorgdheid van onze ontgoochelde Europese burgers juist opgevangen kan worden door de Europese dimensie op te rekken en niet door deze in te krimpen. De meeste Europese burgers staan niet sceptisch tegenover een actie die op Europees niveau gevoerd worden, wel echter raken zij steeds meer teleurgesteld in het eindeloze en oeverloze gekibbel over wie wat moet doen op Europees niveau, en daardoor neemt hun interesse steeds meer af. Wat de burgers eisen is dat er duidelijke antwoorden komen op de grote problemen in hun dagelijkse leven. Als puntje bij paaltje komt interesseert het hun helemaal niet wie hun problemen oplost, maar wel dat iemand zich eindelijk buigt over die problemen, dat de consumenten weer vertrouwen krijgen in het eten dat zij kopen, dat de reizigers met een gerust gemoed het vliegtuig kunnen pakken, dat de sportwereld onbesmet is.
Ik heb al gezegd dat ik vandaag niet uit wil weiden over het beleid. Dat komt in september wel aan de orde. Toch wilde ik heel kort twee problemen aanstippen die een speciale aandacht krijgen in de nieuwe Commissie, namelijk Kosovo en de komende intergouvernementele conferentie.
Eerst de situatie in Kosovo en de Balkan. De oorlog in de Balkan heeft in heel Europa een diepe wond geslagen. Wat wij thans moeten doen, is garanderen dat uit de vrede iets goeds ontstaat. Hoe meer de dagen verstrijken, hoe meer ik het zorgelijk gevoel krijg dat de capaciteit om oorlog te voeren veel groter is dan de capaciteit om acties te coördineren voor wederopbouw van wat allemaal voor de bevolkingen verwoest is. Er is meer tijd dan nodig was verspild aan diplomatiek gekissebis over wie de wederopbouw moet coördineren. Thans gaat het erom dat wij al onze energie gaan concentreren op de werkelijk belangrijke taken: de huizen weer opbouwen van wie dakloos is geworden, de gemeenschappen die uiteengeslagen zijn weer aaneen zien te lijmen, en, wat nog belangrijker is, wij moeten de Balkan een duidelijke politieke en economische toekomst meegeven zodat er een eind gemaakt kan worden aan die eeuwenlange conflicten. Alleen de Europese Unie kan dat presteren! Om de vrede te herstellen is er een duidelijke langetermijnstrategie nodig gebaseerd op wederopbouw, verzoening en nieuwe toenadering: wederopbouw om de oorlogsschade te herstellen; verzoening tussen de betrokken partijen, met inbegrip van de Servische bevolking; nieuwe toenadering van deze regio tot de Europese Unie, met het vooruitzicht dat alle landen eventueel deel kunnen uitmaken van de Europese Unie indien en zodra zij daartoe in politiek en economisch opzicht geschikt bevonden worden. Ik ben ervan overtuigd dat dit doel het best bereikt kan worden met de methode die de Gemeenschap in het verleden al met het nodige succes heeft gehanteerd: in de eerste plaats moet de verschillende partijen gevraagd worden om samen te werken, ze moeten beginnen gezamenlijk te werken aan kwesties van dagelijks belang, douane-unies opzetten, gemeenschappelijke instellingen in het leven roepen en de vrede beschouwen als een kwestie waar iedereen baat bij heeft. Dat was toch zeker ook de manier waarop in de Europese Unie duurzame vrede bereikt werd! Naties die in conflict met elkaar waren, zijn indertijd met elkaar verzoend door middel van samenwerking. Toen de Tweede Wereldoorlog nog tot het recente verleden behoorde, waren de ondertekenaars van het Verdrag van Rome mensen met grote moed en een vooruitziende blik. Zijn de mannen en vrouwen van onze generatie soms niet in staat om eenzelfde vooruitziende blik en moed aan de dag te leggen bij het behandelen van de Balkan-problematiek? Is Europa soms niet bereid om het risico te nemen? Koestert Europa soms niet de ambitie om de dingen te veranderen?
De kwestie is echter dat wij voor een paradoxale situatie komen te staan als wij deze problematiek aanpakken. De Europese Unie is namelijk ten zeerste bereid om haar steentje bij te dragen, maar het effect van haar hulp dreigt zoek te raken in een ingewikkeld netwerk van groepen en organen die elkaar proberen de loef af te steken: de missie van de Verenigde Naties voor Kosovo, het stabiliteitspact, de G7-stuurgroep voor economische verbinding, het Kantoor van de Hoge Vertegenwoordiger voor Bosnië, de speciale afgezant voor de Republiek Joegoslavië, en noem maar op.
Door al die verschillende besluiten die her en der genomen worden, dreigt de spilfunctie die de Europese Unie zou moeten vervullen, uitgehold te worden. Er is een ontzettende behoefte aan vereenvoudiging van zaken. In het bijzonder moeten wij er zorg voor dragen dat de enorme financiële bijdrage van de Europese Unie gespendeerd wordt voor de wederopbouw en niet opgaat aan bureaucratie. Daarom heeft, naar ik meen, de Commissie bijvoorbeeld geweigerd om van de begroting die met het programma van wederopbouw OBNOVA beschikbaar is gekomen, de circa 45 miljoen euro af te halen ter betaling van de salarissen van de 700 personen die voor het kantoor van de Hoge Vertegenwoordiger voor Bosnië werken, hetgeen een bedrag van circa 17 miljoen euro vormde op het totaal van 45. Onze financiële bijdrage moet een prioritaire weg vinden naar de bevolking en rechtstreeks voor de wederopbouw gespendeerd worden. De aandacht moet uitsluitend uitgaan naar ondersteuning van de economische ontplooiing van de regio en versterking van het democratisch bestel. Voor wat bovendien de structuren betreft die gecreëerd moeten worden: wij moeten voor elk geval apart nauwlettend bezien wat de specifieke toegevoegde waarde is. Er moet absoluut vermeden worden dat men in Brussel gaat doen wat beter in Saloniki gedaan kan worden of dat men in Saloniki gaat doen wat beter in Pristina gedaan kan worden.
Applaus
Het tweede punt dat ik wilde aanstippen is de nieuwe intergouvernementele conferentie die tijdens de Top van Helsinki zal worden uitgeroepen. Sommigen denken dat de intergouvernementele conferentie alleen maar hoeft te zorgen voor de finishing touch na de Top van Amsterdam, dat zij de afzonderlijke kwesties moet afhandelen die men toen niet kon afspreken. Zo zie ik het niet. Voor mij is de intergouvernementele conferentie een cruciaal moment voor de Europese instellingen. Het wordt onze kans - misschien wel de laatste - om ons voor te bereiden op een mogelijke verdubbeling van het aantal leden van de Unie. Naar mijn gevoel kan een intergouvernementele conferentie die slechts beperkte doeleinden nastreeft, zo'n uitdaging niet aan. Ik weet best dat sommigen zullen tegenwerpen dat het beter is rasse schreden te zetten op een beperkt terrein dan je te richten op een hele reeks problemen op diverse gebieden die te ingewikkeld zijn om ze in alle haast op te lossen. Wat mij betreft dringen degenen die zo redeneren niet tot de kern van de zaak door. Als wij door toedoen van de beperkte agenda van de intergouvernementele conferentie het niet redden ons goed voor te bereiden op de uitbreiding, dan blijft er niets anders over dan de agenda uit te breiden.
Applaus
Het zet geen zoden aan de dijk om hier en daar de grenzen van die agenda bij te stellen. Als wij willen dat de uitbreiding werkt, dan moet er hoognodig een volledige en grondige, institutionele analyse komen. Daarom ben ik van plan een beperkte groep op topniveau in het leven te roepen - hopelijk wordt dat echt een topgroep - die in de komende drie maanden in een verslag moet omschrijven welke vraagstukken de intergouvernementele conferentie zal behandelen. Het verslag zal dienen als bijdrage om het officiële standpunt van de nieuwe Commissie over de intergouvernementele conferentie voor te bereiden. Ook al is er momenteel een duidelijke weigering in dit verband gezien de politieke vereisten van de Europese Unie, ben ik toch vastbesloten om tenminste op officiële wijze de mogelijke opties te presenteren.
Applaus
Naar mijn mening zou het voor de Europese Unie een fout van historisch formaat zijn als er in Helsinki een gereduceerde intergouvernementele conferentie wordt georganiseerd, alleen maar vanwege de collectieve angst om de ware uitdagingen van de toekomstige uitbreiding in het vizier te nemen. Natuurlijk zullen wij ervoor zorgen dat het Europees Parlement volledig deel heeft aan de werkzaamheden van Helsinki.
Dames en heren, de Commissie en de instellingen van de Gemeenschap hebben een heel moeilijke periode doorgemaakt. Het Europees publiek verwacht thans van ons dat wij een punt zetten achter het verleden en ons op de toekomst richten. De taak die wij allen nu voor de boeg hebben is de geloofwaardigheid van de Europese Unie herstellen in de ogen van haar burgers en ervoor zorgen dat de mensen begrijpen welke voordelen de Europese Unie voor hun persoonlijke en dagelijkse leven meebrengt. Dit is een punt waar ik nooit genoeg op kan hameren: terwijl ik het woord tot u richt, houdt het hele Europese publiek de blik op ons gericht, met ingehouden adem om te zien wat er gaat gebeuren in de grootse geschiedenis van de Commissie en het Parlement.
Ik vrees dat de toeschouwers die hier zijn gekomen in de hoop getuige te worden van een botsing, teleurgesteld worden. Niemand van ons handelt namelijk in het belang van de Europese bevolking indien wij toelaten dat de Europese instellingen in een permanente situatie van conflict en blokkade verkeren. Thans is er een nieuw Parlement en een nieuwe Commissie en dit is dus de kans om een nieuwe start te maken op een nieuwe grondslag. De Commissie en het Parlement zijn de enige twee instellingen met een echte en exclusieve Europese roeping. Er zou een hecht bondgenootschap tussen beide moeten zijn. Wij hebben dezelfde taken het hoofd te bieden: wie anders, zo niet een met elkaar samenwerkende Commissie en Parlement, kan dit project vooruithelpen? De recente gebeurtenissen hebben de Commissie ernstig geschaad, maar ik geloof dat ook het Parlement een klap heeft meegekregen, als men althans kijkt naar de geringe opkomst voor de recente verkiezingen.
Waar wij dus nu aan moeten werken, is het herstel van het diepe wederzijdse vertrouwen tussen de twee instellingen, omdat dit van oudsher het draagvlak van de Europese integratie is. Dat houdt in dat wij samen moeten werken, maar tegelijkertijd moet het anderszijn van onze functies erkend worden. Ik ben ervan overtuigd dat het in het hoogste belang van het Parlement is, dat er een sterke Commissie komt, een autonome Commissie, een onafhankelijke Commissie, een betrouwbare Commissie. Ik hoop dat het nieuwe college dat vandaag voor u zit in september ferme steun van u krijgt. Uw toestemming om van start te gaan betekent hoe dan ook niet dat wij een blanco wissel voor de toekomst in handen krijgen. Dit Parlement, dat de stem van de Europese burgers vertolkt, blijft de opperrechter over het werk van de Commissie.
Dames en heren, er zijn zoveel uitdagingen, en Europa heeft een energiek signaal van vernieuwing en leiderschap nodig. Ik heb alles gedaan wat in mijn vermogen lag om het nieuwe team te vormen, en wij allen popelen van ongeduld om te beginnen. Maar het startsein voor de werkzaamheden kunt alleen u geven! Ik vertrouw erop dat u met verstand en in het beste belang van de Unie gebruikt zult maken van de grote bevoegdheden en de grote verantwoordelijkheden die u door de Verdragen zijn toegekend.
Applaus

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, voor het eerst vindt een dergelijk debat in deze vorm plaats. Dat is een stap vooruit en daar zijn wij blij mee. Het debat van vandaag is echter een onderdeel van een meer algemeen proces. Een ander onderdeel van dit proces zijn de hoorzittingen die op 30 augustus van start zullen gaan en de eerste week van september in beslag zullen nemen. Als iemand vandaag al zegt dat hij instemt met de Commissie of nee zegt tegen de Commissie; als iemand dergelijke dingen in of buiten dit Parlement zegt, minacht hij het Parlement. De hoorzittingen zijn een belangrijk onderdeel van dit proces en pas na afsluiting daarvan kunnen wij vrij besluiten of wij de Commissie al dan niet bekrachtigen.
Applaus
Mijnheer de voorzitter, u hebt zojuist opnieuw gezegd dat de Commissie evenwichtig is. Ik weet niet welke maatstaven u aanlegt om de evenwichtigheid van de Commissie te meten. Ik wil u echter in alle duidelijkheid zeggen dat wij, als Fractie van de Europese Volkspartij, van de Europese democraten, uw mening over de politieke evenwichtigheid van de Commissie niet delen.
Levendig applaus
Daarom mag in Europa niet het sprookje ontstaan dat deze Commissie evenwichtig is. Als u blijft herhalen dat zij wel evenwichtig is, maakt u zich de instemming met uw team, dat ongetwijfeld over de nodige kwalificaties beschikt, allesbehalve gemakkelijker.
Applaus, interrupties
Ik zou dus graag van u vernemen, mijnheer de voorzitter, welke maatstaven u voor die evenwichtigheid aanlegt. Er zit een zwakke plek in uw team. U heeft gezegd dat u het onderste uit de kan hebt gehaald om het nieuwe team samen te stellen. Ik zeg u dit: wat wij van het vorige voorzitterschap van de Raad - het Duitse voorzitterschap dus - gehoord hebben, was absoluut geen proces waar u als voorgedragen voorzitter van de Europese Commissie bij betrokken geweest bent. U bent in Bonn ten prooi gevallen aan het dictaat van de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder!
Applaus, interrupties
In het Verdrag staat dat de regeringen van de lidstaten in overleg met de voorgedragen voorzitter besluiten welke personen zij voordragen. Voor zover ons bekend is, bent u niet betrokken geweest bij de benoeming van de twee Duitse leden van de Commissie. Ik moet u zeggen dat ik dat betreur... met dat geluidsvolume worden uw argumenten er niet beter op, mijnheer Cohn-Bendit en ook niet de argumenten van de anderen die hier achter mijn rug zitten te ruziën. Groot-Brittannië, Italië, Spanje en Frankrijk hebben twee commissarissen benoemd, waarvan er een tot de oppositie behoort, maar de Bondsrepubliek Duitsland volgt het voorbeeld van Groot-Brittannië, Italië, Spanje en Frankrijk niet en dat is volgens ons niet in orde. Dat kan volgens mij niet door de beugel.
Levendig applaus
Dit is duidelijk een bewijs van de arrogantie, de hooghartigheid, de zelfingenomenheid van de Duitse bondskanselier!
Applaus
Onze gisteren gekozen Voorzitter heeft gezegd dat het voor ons van groot belang is dat wij het verslag van de wijzen zo spoedig mogelijk krijgen. Ik hoop van ganser harte dat wij er gezamenlijk in zullen slagen dit verslag van de wijzen nog voor de hoorzittingen op tafel te krijgen.
Applaus
Mijn fractie zal in ieder geval alles in het werk stellen om te verzekeren dat bij de hoorzittingen voldoende tijd wordt besteed aan elke kandidaat. Tot nu toe was altijd sprake van anderhalf uur. Dat is niet voldoende. Wij hebben ten minste drie uur nodig als wij een goed gesprek willen voeren.
Applaus
Ik zou graag willen, mijnheer Prodi, dat het Parlement in een daarvoor geschikte instantie ook de mogelijkheid krijgt om een diepgaand gesprek met u te voeren. Namens mijn fractie verzeker ik u dat de hoorzittingen fair zullen zijn en er van persoonlijke discriminatie geen sprake zal zijn. Dat betekent dat wij bij de hoorzittingen alle personen gelijk zullen behandelen. Wij veroordelen niemand bij voorbaat. Wij zijn fair en zullen ons fair gedragen!
Applaus, interrupties
Dan heb ik nog een laatste opmerking over de rol van onze instellingen. Mijnheer de voorzitter, ik ben het met u eens dat wij als Europees Parlement samen met de Commissie een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid hebben voor deze Europese Unie. De Commissie is de hoedster van de Verdragen. U hebt het begrip regering gebruikt, een begrip dat mij persoonlijk goed bevalt, daar dit impliceert dat deze regering ook een parlementaire verantwoordelijkheid moet dragen en het Parlement rekenschap verschuldigd is. Daarom had ik graag van u een antwoord op de volgende vraag: u hebt gezegd dat u elk lid van uw mogelijke, nieuwe Commissie hebt gevraagd of het zijn hoed zou afnemen, als u daarom vroeg. Daarom vraag ik u: als een commissie van dit Parlement een persoon niet de meerderheid geeft, als een commissie nee zegt, welke vraag zult u dan uw team stellen? Zult u dan de leden suggereren zich te conformeren aan het besluit van deze parlementaire commissie? Op deze vraag had ik graag een antwoord van uw kant.
Applaus
Ter afsluiting wil ik nog zeggen dat wij als Europese Volkspartij en Europese democraten ons bewust zijn van onze verantwoordelijkheid voor Europa. Als de hearings achter de rug zijn, zullen wij vrij en naar eigen geweten een besluit nemen en hopelijk zal dat een besluit zijn waarmee wij allen gediend zijn.
Levendig applaus

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, op de eerste plaats wil ik voorzitter Prodi welkom heten en hem bedanken voor zijn verklaring, en wil ik de kandidaat-commissarissen welkom heten.
Ik denk dat dit het juiste moment is om eraan te herinneren dat dit debat plaatsvindt aan deze kant van de Rijn en niet aan de overkant. Op de andere oever spelen binnenlandse aangelegenheden die heel goed in Duitsland opgelost kunnen worden, maar die hier niet aan de orde horen te worden gesteld.
Applaus
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat wij in staat zijn de eerste grote crisis die wij in de Europese Unie beleven te boven te komen. Uit enquêtes blijkt dat de bevolking nog steeds voor de Europese Unie is. Desondanks gaan de mensen niet massaal stemmen. Als gekozen Parlementsleden is het onze verantwoordelijkheid om op te bouwen, niet om af te breken. En dat betekent dat wij met oplossingen moeten komen voor de problemen waar onze medeburgers mee zitten: de werkloosheid, Kosovo, consumentenproblemen, het beheer van de euro. Daar moeten wij wat aan doen, en wel zo snel mogelijk.
Wij kunnen niet verder met een Commissie die compleet in duigen ligt, net zomin als wij tot volgend jaar kunnen wachten met de installatie van de nieuwe Commissie. Aan wie zouden we dat nog uit kunnen leggen? Mijnheer Prodi, u noemde de Commissie de Europese regering. Ik wil een sportievere vergelijking gebruiken, die met een team. Wij spelen hier in de Europese divisie. De Duitse, Italiaanse, Spaanse en Deense competities worden ieder in hun eigen land gespeeld, maar niet hier. Hier moeten wij onze verantwoordelijkheid nemen als leden van de Europese Unie. Ik denk daarom dat u iets heel belangrijks zegt wanneer u over zo'n team en zo'n regering spreekt. Uw Commissie moet op een democratische manier worden geïnstalleerd. U heeft de eerste stappen al gezet. U heeft hervormingen aangekondigd. Ik ben het met u eens dat de lijst van directoraten-generaal te lang is om ze allemaal te kennen, en ik ben blij dat u daar wat aan wilt veranderen.
Wij mogen echter het werk dat de volgende Commissie moet doen niet af laten hangen van het rapport van het Comité van wijzen - en ik zeg dat met het volste respect voor wat u vanmorgen heeft gezegd, mevrouw de Voorzitter. Het rapport van het Comité van wijzen is een nuttig instrument, maar het is ook niet het hoogste gebod. Wij moeten voldoende politiek verstand en verantwoordelijkheidsgevoel hebben om te begrijpen wat wij van de nieuwe Commissie kunnen vragen, en om het hervormingsproces dat voorzitter Prodi voorstelt af te wachten en te steunen.
Applaus
De hoorzittingen zijn een zaak van doorslaggevend belang, zij wegen voor ons bijzonder zwaar. Wij vinden dat bij de hoorzittingen de commissarissen niet moet worden beoordeeld op hun politieke kleur. De commissarissen moeten worden ondervraagd - door middel van een schriftelijk, en dan een mondeling onderzoek - om vast te stellen of ze hun taak naar behoren kunnen vervullen en om uit te vinden waar ze politiek staan met betrekking tot Europa. Dat is volledig gerechtvaardigd, maar we mogen er geen schiettent van maken om te kijken hoeveel commissarissen we kunnen neerhalen. Dat lijkt me vreselijk gevaarlijk, en mijn fractie is dan ook van plan om op een verantwoorde manier en naar eigen inzicht - want we willen ook niet dat ons van buitenaf wordt verteld wat we moeten doen - onze vragen te stellen. En die vragen zullen erop gericht zijn om zo snel mogelijk een Commissie te vormen die aan de slag kan.
Applaus
In de tweede plaats, mijnheer Prodi, hebben wij heel aandachtig geluisterd naar wat u hebt gezegd over de individuele verantwoordelijkheid van commissarissen. In de politiek heeft men geen moeite met verantwoordelijkheid, zeker niet als je die zelf op je hebt genomen. Ik denk echter dat u een constitutioneel onderwerp hebt aangeroerd dat buitengewoon belangrijk is. Ook op dat punt moet rekening worden gehouden met de mening die het Parlement daarover kan en moet hebben. Het Parlement heeft zich trouwens al eerder uitgesproken over deze kwestie. Ik denk dat dit punt met wat meer rust zou moeten worden behandeld.
Mevrouw de Voorzitter, wij denken dat de hervorming van de Unie een absoluut noodzakelijk proces is, niet alleen in verband met de uitbreiding, maar ook om te komen tot een Unie die democratischer en doelmatiger is. Daarom mag er natuurlijk niet nog eens een intergouvernementele conferentie achter gesloten deuren worden gehouden. Het moet worden aangepakt zoals wij een hervorming in al onze landen aanpakken: in alle openheid en met stenografen, in het parlementsgebouw en voor het oog van onze medeburgers.
Applaus
Hoe moeten wij uitleggen dat we nu de euro hebben - de gemeenschappelijke munt, maar niet die van iedereen - terwijl we tegelijkertijd bezig zijn met hervormingen die zelfs wij niet kunnen begrijpen en rechtvaardigen? Vandaar dat wij denken dat dit echt een zaak van doorslaggevend belang is.
En daarom, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, staan wij ook niet achter de bedreigingen die door sommige fracties in dit Parlement zijn uitgesproken. Deze fracties willen de Commissie die wij moeten onderzoeken het mes op de keel zetten. Wij denken dat wij zo niet om moeten gaan met de Commissie. Daar zetten wij werkelijk ook onze eigen toekomst mee op het spel. Bovendien moeten we ons bedenken dat als je eenmaal concessies begint te doen, je nooit weet waar dat op uitdraait, en wij moeten verantwoordelijk te werk gaan. Voor sommigen is niet het bereiken van een institutioneel evenwicht het hoofddoel, maar juist het ondergraven en vernietigen daarvan. Wij zitten niet op die lijn; wij geloven dat de Europese Unie en onze medeburgers iets beters verdienen. Zij verdienen het dat wij verantwoordelijk optreden, aan de toekomst denken, de moed erin houden en werken aan een verenigd Europa.
Mevrouw de Voorzitter, de heer Prodi zal het mij niet kwalijk nemen dat ik mijn interventie besluit met een citaat in het Spaans van een onsterfelijke Italiaan, Manzoni, die in I promessi sposi zegt: "Voorwaarts, Romano, maar met verstand."
Applaus

Cox
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorgedragen voorzitter van de Commissie en voorgedragen commissarissen, wij heten u hier vanmiddag van harte welkom in deze vergaderzaal en zien uit naar onze hoorzittingen, en naar de overige contacten die we de komende weken en uiteindelijk maanden en jaren zullen onderhouden.
Ik wil in dit vroege stadium een aantal zaken duidelijk maken. Ten eerste dat de ELDR-Fractie in dit Parlement zich uitsluitend de verwezenlijking van de Europese gedachte ten doel stelt. We zullen in ons oordeel over de commissarissen dus niet uitgaan van de nationale voorkeur van welke fractie in dit Huis dan ook.
Applaus
Mevrouw de Voorzitter, u heeft ons vanmorgen zeer terecht aangeraden dat we ons tijdens de voorbereiding op de hoorzittingen rekenschap geven van de activiteiten van het Comité van wijzen, en de inzichten die het heeft geboden. In die context zou ik willen zeggen dat wij, als instelling, de deskundigen moeten aansporen hun werkzaamheden op te voeren en tijdig met gegevens te komen. Indien nodig moeten we aandringen op versnelde publicatie van het verslag. We kunnen in ieder geval onder geen beding instemmen met een vertraging in de planning van de hoorzittingen.
Applaus
Het fundamentele uitgangspunt van mijn fractie in dit debat is volkomen helder. De vertrekkende Commissie heeft afgelopen maart haar ontslag ingediend. Als ik zelf al nauwelijks kan verklaren waarom de kern van die Commissie desondanks gehandhaafd blijft, hoe kunnen we dan verwachten dat de Europese burgers daar iets van begrijpen? We hebben daarom de ernstige plicht Europa zo snel mogelijk van deze beschamende instelling te los te maken. Dat kunnen we alleen door uit te gaan van de nu voorgedragen Commissie - hoewel ik geenszins wil vooruitlopen op het resultaat van de hoorzittingen - en er alles aan te doen om ervoor te zorgen dat ze zo snel mogelijk wordt geïnstalleerd. Op deze wijze kunnen we afstand nemen van hetgeen ik als een erg moeilijke ervaring wil omschrijven, die weliswaar zinvol is geweest maar die tot beschamende en gecompliceerde situaties blijft leiden zolang het probleem niet volledig uit de wereld is geholpen. De betreurenswaardige keuzes van de heer Martin Bangemann vormen daarvan een goed voorbeeld.
Aangaande de hoorzittingen, die uit een schriftelijk en mondeling gedeelte zullen bestaan, wil de liberale fractie van iedere kandidaat-commissaris weten welke perspectieven hij of zij in Europa voor Europa zal openen. We hechten hier veel belang aan. We willen met u van gedachten wisselen over uw geschiktheid voor de verschillende portefeuilles, en inzage krijgen in uw bekwaamheid terzake. We willen ook weten in hoeverre u persoonlijk bereid bent te aanvaarden dat u tegenover de Europese burgers aansprakelijk bent voor al uw werkzaamheden met uw voorzitter en in uw betrekkingen met dit Parlement, en ervan doordrongen bent dat dit Parlement het publieke forum voor de Europese democratie vormt, waaraan u verantwoording schuldig bent. Verder wil ik er namens mijn fractie op wijzen dat we bij de komende IGC zullen blijven aandringen op hervorming van het Verdrag aangaande de persoonlijke aansprakelijkheid. We weten dat de heer Prodi van zijn beperkte mogelijkheden gebruik maakt om de betreurenswaardige situatie die in het verleden bestond, te verbeteren, maar misschien moet hij nog een paar stappen verder gaan.
We stellen voor de voorgedragen commissarissen straks stevig aan de tand te voelen. De afgelopen vijf jaar hebben namelijk geleerd dat we in het begin beter streng kunnen zijn, omdat we er anders later spijt van krijgen. Ik voorzie desalniettemin een eerlijke procedure, hoewel er één punt is dat ik de aankomend voorzitter van de Commissie graag zou willen voorleggen. We zijn zo druk geweest met de herschikking van dit Parlement dat we niet de gelegenheid hebben gehad ons huiswerk te doen en het een en ander uit te zoeken. Als er tijdens de hoorzittingen significante zaken van algemeen belang aan het licht komen waarvan wij niet op de hoogte zijn, zal dit Parlement haar verantwoordelijkheid tegenover Europa niet uit de weg gaan en naar behoren optreden. Dat geldt in ieder geval zeker voor mijn eigen fractie.
Ik doe een beroep op u, mijnheer de voorgedragen voorzitter van de Commissie, om in het geval er zich dergelijke problemen voordoen, er alstublieft voor te zorgen dat die problemen niet uitgroeien tot crises. We hebben behoefte aan een dialoog tussen de instellingen op basis van wederzijds respect. Dit Parlement is de afgelopen maanden heel wat volwassener geworden, en heeft haar lesje voor de komende jaren geleerd. We zijn niet langer ondergeschikt aan de andere Europese politieke instellingen. Zonder de status van primus inter pares te willen claimen, verwachten en eisen we wel door de andere Europese politieke instellingen als gelijke te worden behandeld.
Applaus
Mevrouw de Voorzitter, zoals ik al zei wil ik niet vooruitlopen op de uitslag van de hoorzittingen in september. Wel is er mijn fractie veel aan gelegen dat we in september - afhankelijk, uiteraard, van hetgeen er tijdens de zittingen naar boven komt - een besluit nemen en de crisissfeer voor eens en voor altijd kunnen beëindigen. Laten we in 's hemelsnaam in september de knopen doorhakken, hoe moeilijk dat ook zal blijken te zijn, om te voorkomen dat er tussen de instellingen een soort guerrilla-oorlog uitbreekt die tot december of januari aanhoudt. Laten we de zaken in een vroeg stadium aanpakken, en geen halve maatregelen nemen.
Tenslotte het volgende, mevrouw de Voorzitter. Voordat hij, naar ik vermoed enigszins tot zijn verrassing, dit hoge ambt kreeg toebedeeld was de heer Prodi nog van plan deel te nemen aan de Europese verkiezingen in Italië. Hij had als symbool van zijn partij de ezel gekozen. Welnu, de ezel heeft verschillende typerende eigenschappen, en een daarvan is koppigheid, zoals u weet. Ik zou de heer Prodi willen zeggen dat we zijn koppigheid zullen verwelkomen als hij haar, als betrouwbaar partner van dit Parlement, aanwendt voor de Europese zaak. Mochten we tijdens de hoorzittingen op problemen stuiten, dan zullen we zijn koppigheid echter bestrijden als ze zijn bereidheid met ons een dialoog aan te gaan, zou verminderen.
Dit is de boodschap die mijn fractie vandaag wil overbrengen. We willen graag met u samenwerken als betrouwbaar partner voor de Europese zaak, nu en in de toekomst. Daar is wederzijds respect voor nodig. Aan respect van onze kant is geen gebrek. Wij geloven in een sterk Europa en in een sterke Commissie, en beschouwen de Commissie en het Parlement in principe als natuurlijke bondgenoten. Laten we proberen dat bondgenootschap waar te maken.
Applaus

Lannoye
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wil ik u van harte welkom heten en u laten weten dat ik blij ben met uw veelbelovende woorden van zojuist. Uw team, mijnheer Prodi, moet aan twee uitdagingen het hoofd bieden. De eerste uitdaging hebt u reeds uitvoerig toegelicht en heeft betrekking op het herstellen van het vertrouwen van de burgers en de afgevaardigden. De instelling waarvan u de voorzitter wordt, moet dit vertrouwen winnen. We kunnen echter alleen ons vertrouwen aan een instelling schenken als er sprake is van transparantie en streng beheer. Ik denk dat u over de kwaliteiten beschikt om dit vertrouwen te herstellen en ik heb geen enkele reden a priori aan te nemen dat de verschillende kandidaat-commissarissen, wat hun politieke kleur ook moge zijn, niet tegen hun taak opgewassen zijn. Ik verwelkom uw team dus van harte. Vanzelfsprekend wachten wij vol ongeduld op het tweede verslag van het Comité van wijzen en op uw reactie op de inhoud van dit langverwachte verslag, alvorens we ons definitieve oordeel over uw Commissie zullen uitspreken.
Ik wil nu echter ingaan op de tweede uitdaging waaraan u het hoofd moet bieden. Hierover is al uitvoerig gesproken. Deze uitdaging is mijns inziens meer politiek van aard dan de vorige, maar zeker zo belangrijk. Verschillende recente gebeurtenissen zijn typerend voor deze tweede uitdaging, zoals de oorlog in Kosovo en de nieuwe crisis inzake de voedselveiligheid in België, waarvan de gevolgen natuurlijk in heel Europa merkbaar waren. Ik denk dat u weloverwogen op deze gebeurtenissen moet reageren en u heeft zojuist al enkele interessante signalen in deze richting afgegeven.
Verder staat er ons een aantal belangrijke gebeurtenissen te wachten. Hierbij denk ik aan een vraagstuk waarover tot nu toe door niemand is gesproken, namelijk het begin van de nieuwe WHO-onderhandelingen die eind dit jaar in Seattle zullen worden gevoerd. Dit is een zeer belangrijk en netelig vraagstuk, zeker voor zover het de transparantie betreft. Het ligt hier niet in mijn bedoeling iemand de zwartepiet toe te schuiven.
Ik wil alleen maar wijzen op de soms moeilijke relatie tussen de Commissie en het Parlement. Er is vaak gezegd dat er tussen de Commissie en het Parlement een natuurlijk bondgenootschap bestaat. De feiten hebben helaas aangetoond dat deze in het verleden veelbesproken alliantie in werkelijkheid nauwelijks heeft bestaan. De Commissie heeft de standpunten van het Parlement regelmatig verworpen, ook al waren deze vaak op een overweldigende meerderheid gebaseerd. Dit was een verkeerde houding van de Commissie, dat wil ik hier toch even aangeven. Verder kan ik heel wat resoluties opnoemen die dit Parlement met een even overweldigende meerderheid had aangenomen en waarin het de Commissie vroeg haar initiatiefrecht toe te passen. Aan deze verzoeken is jarenlang geen gevolg gegeven en ze zijn zelfs onbeantwoord gebleven. Wij verwachten van u, mijnheer de voorzitter, dat u deze houding van de Commissie zult veranderen.
Zojuist sprak ik over het begin van de nieuwe onderhandelingsronde binnen de WHO. Ik wil de twee minuten spreektijd die mij resteren aan dit vraagstuk wijden. De Raad heeft de Commissie een onderhandelingsmandaat gegeven. Commissaris Brittan van de vorige Commissie had hierom gevraagd. Er is over dit mandaat noch in het Europees Parlement, noch in de nationale parlementen een debat gevoerd. Toch is dit een belangrijk vraagstuk. Het gaat immers om het uitbreiden van de bevoegdheden van de WHO. Het functioneren van deze instelling is echter nog niet grondig geëvalueerd of besproken. Deze situatie is voor ons onacceptabel.
Applaus
Wij constateren dat de rol die WHO momenteel speelt, het Europese beleid niet ten goede komt. Denkt u maar aan de besluiten die deze organisatie heeft genomen met betrekking tot de bananenkwestie en het vraagstuk inzake het gebruik van hormonen in de rundveefokkerij.
Applaus
Er zijn nog altijd geen concrete maatregelen aangenomen voor de naleving van de multilaterale milieuovereenkomsten, met name wat betreft het klimaat en de biodiversiteit. Er zijn evenmin maatregelen genomen ter implementatie van de besluiten die op de Top van Kopenhagen zijn genomen inzake de armoedebestrijding. In de tussentijd leggen de comités van de WHO hun wil aan de democratieën op, en vooral aan de Europese Unie. Deze comités maken alles ondergeschikt aan de vrijhandel, of het nu gaat om de volksgezondheid, het milieu, de mensenrechten of de sociale rechten.
Applaus
Het voorzorgbeginsel, dat op milieugebied de basis vormt voor de Europese wetgeving, wordt door deze organisatie genegeerd of in ieder geval niet op juiste waarde geschat. Uw Commissie, mijnheer de voorzitter, moet zich duidelijk en snel over dit vraagstuk uitspreken, dat wil zeggen in ieder geval voordat de onderhandelingen van start gaan.
Wij zijn bereid de dialoog over deze kwestie aan te gaan en ik hoop dat dit ook voor de andere fracties geldt. Het dioxinevraagstuk in België heeft het belang hiervan nog eens extra onderstreept. Het is immers overduidelijk dat dit vraagstuk de kern van de voedselveiligheidsproblematiek raakt, die zelf weer direct samenhangt met het functioneren van de WHO. Transparantie, mijnheer de voorzitter, moet niet alleen van toepassing zijn op het beheer - hieronder versta ik onder meer het financieel en bestuurlijk beheer - maar ook op de politieke besluitvorming. Het is duidelijk dat men op dit punt ernstig tekort schiet.
Wij verwachten dus ambitieuze initiatieven van u en uw team. Ik hoop dat u ons niet teleur zal stellen. Ik wil nogmaals benadrukken dat we bereid zijn loyaal met u samen te werken en aandachtig te luisteren naar wat de verschillende kandidaat-commissarissen ons tijdens de volgende hoorzittingen te zeggen hebben.
Applaus

Bertinotti
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, onze fractie maakt zich op om de Commissie te beoordelen op grond van het traject dat wij voor ons hebben, de hoorzittingen en de algehele presentatie van het programma dat voor de maand september is gepland. Wij maken ons op om deze beoordeling met de grootste aandacht en vooral via een constructieve benadering te geven.
De voorzitter van de Commissie heeft aangegeven dat de samenstelling van de Commissie in relatie met het programma moet worden gezien. Ons oordeel zal dan ook op deze relatie gebaseerd worden. Maar voor het ogenblik ziet het er meer naar uit dat de samenstelling van de Commissie ingefluisterd is door neo-centristische neigingen. Ook vinden wij de aanwezigheid van vrouwen nog onder de maat, maar in ieder geval zal het algehele resultaat in itinere worden beoordeeld. Wat voor ons de doorslag zal geven, wordt dus de relatie met het programma, en wij maken ons met grote beschikbaarheid op voor deze confrontatie.
De voorzitter van de Commissie heeft een paar thema's aangereikt: de gezondheid van de burgers, de doping in de sportwereld, het luchtverkeer, om op symbolische wijze te illustreren hoe zijn houding ten opzichte van het programma wordt. Maar op twee thema's lijkt zijn aandacht mij toch wel erg miniem: de kwestie van de wederopbouw van Kosovo en de intergouvernementele conferentie van Helsinki. Over deze twee elementen wil ik thans het een en ander opmerken.
In de eerste plaats Kosovo. De bereidheid tot wederopbouw, tot verzoening, de wil om de Balkan te zien als een gebied van dialoog met Europa, dat alles lijkt me heel nuttig. Maar voor de rest vind ik het toch wel bedenkelijk dat men niet kijkt naar de ravage die de oorlog heeft achtergelaten, niet alleen concreet gesproken in het gebied van de Balkan, maar ook in de internationale orde, in de internationale wetten die volledig zijn vertrapt, in de VN die als het ware afgebroken is, in de autonomie van Europa die sterk is geslonken ten opzichte van de NAVO en de Verenigde Staten. Een wederopbouw van de Balkan is onontbeerlijk, maar om dat te realiseren moet Europa autonomie en gezag terugkrijgen. Dit geldt ook voor de democratische opbouw van de regio.
De heer Prodi toont aandacht voor de intergouvernementele conferentie, maar ik heb de indruk dat hij niet voldoende door heeft dat de kritieke situatie waarin de instellingen verkeren en het gebrek aan vertrouwen van de burgers geen neutraal vraagstuk zijn, noch in politiek noch in sociaal opzicht. Zeker, er is sprake van een democratisch tekort rondom dit Parlement, wat allemaal nog wordt aangedikt door de vertrouwenscrisis die is ontstaan door het falen van de Commissie: er is een enorme kloof tussen dit Parlement en de dagelijkse problemen van de Europese bevolkingen. Het enige regeringsorgaan lijkt de Europese Centrale Bank te zijn, die minder controlemacht heeft dan de centrale bank van de Verenigde Staten. Hoe dan ook, wij kijken uit naar wat gezegd gaat worden tijdens de hoorzittingen en vooral naar het programma van september.
Wat wij echter vooral willen zeggen, mijnheer Prodi, is dat onze houding zal afhangen van een correctie die u zou moeten aanbrengen ten opzichte van uw vorige toespraken, een koerswijziging die wij hier dus niet bespeurd hebben. U hebt mij niet nodig om te weten dat dit Europa 20 miljoen werklozen telt - een werkloosheid die de sociale cohesie van Europa ondermijnt - dat dit Europa qua sociale verworvenheden in het nauw wordt gedreven door een neoliberale politiek, diezelfde neoliberale politiek waarvan u in uw vorige toespraken zei dat daar nog meer flexibiliteit in moet komen. Maar dat heeft wel geleid tot verlaging van de levenskwaliteit en de kwaliteit van het werk, heel anders dan wat u voor de toekomst voorstelt.
Wij stellen u voor om te discussiëren over de noodzaak van een koerswijziging. Hiervoor zijn twee proefbanken aan te wijzen, die naar mijn gevoel ook in dit debat naar voren zijn gekomen. De ene proefbank wordt de relatie tussen Europa en de wereld, de andere betreft Europa tussen de Europese opbouw en de afzonderlijke realiteiten van de verschillende landen. De onderhandelingen over de WHO, de wereldhandel, worden een testcase voor Europa, waaruit zal blijken of het in staat is het absolute primaat van het vrij verkeer van goederen, dat vandaag de dag onomstreden is, in overeenstemming te brengen met de bescherming van de arbeidsomstandigheden van de werkende bevolking, de vrijwaring van gezondheids- en milieuvoorwaarden van de bevolkingen in de wereld, de Europese in het bijzonder.
De tweede proefbank geldt de interne relatie in Europa. Hier is sprake van een stabiliteitspact dat de mogelijkheid om de werkgelegenheidsproblemen op te vangen, steeds meer aan banden legt. Ook de kosten van de oorlog vormen onderhand een zware beproeving voor het stabiliteitspact, dat trouwens onder druk is gezet door een groeivoorwaarde die zodanig vertraagd is dat zij helemaal niet opgewassen is tegen de problemen van Europa. Hier zou inderdaad, mijnheer de voorzitter, wel wat flexibiliteit mogen komen, dus geen flexibiliteit op de arbeidsmarkt maar in het stabiliteitspact: misschien om voor elkaar te krijgen dat het hele pact geschorst wordt, maar in ieder geval om de groei-investeringen buiten dit pact te kunnen organiseren en een beleid van gekwalificeerde expansie voor te dragen. Zonder dit soort zaken is er geen enkele kans om het democratisch tekort te compenseren, of om het ongeloof van de Europese bevolkingen in hun huidige instellingen te verhelpen.
Met de hier geschetste houding maken wij ons op tot een constructieve confrontatie met het werk dat u voor de boeg heeft.

Portas
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie Romano Prodi, hoewel ik met aandacht naar uw toespraak heb geluisterd, blijft het mysterie onopgehelderd. Het is nog steeds onduidelijk welke politieke overtuiging de heer Prodi aanhangt.
Sommigen beschouwen hem als een socialist, anderen beweren dat hij een christen-democraat is en volgens de laatste berichtgevingen behoort hij tot de familie van de liberalen. In de Italiaanse context steunt hij een linkse regering terwijl hij op Europees vlak voornamelijk contact zoekt met centrumgerichte of rechtse partijen. Mijnheer Prodi, deze ambiguïteit komt de eenduidigheid en de authenticiteit van het politieke debat in Europa allerminst ten goede.
Hoe het ook zij, professor Prodi is een zuiderling, hetgeen voor een Portugees als ik ongetwijfeld een voordeel is. Ik vertrouw er dan ook op dat hij mijn vragen begrijpt, des temeer daar het spontane, directe en praktische vragen betreft. Ik veronderstel dat zij bij de federale fracties van dit Parlement niet bijster veel interesse oproepen, maar ik ben er zeker van dat zij de burgers die voor mij hebben gestemd, inzonderheid de landbouwers, na aan het hart liggen.
Mijnheer de voorzitter, de Commissie heeft het werkelijk op de Portugese landbouw gemunt. De laksheid van de Portugese regering bekritiseer ik in Portugal, maar hier is het mijn plicht u allen te wijzen op de verregaande onrechtvaardigheid van de beslissingen van de Commissie.
Het eerste feit betreft de gekkekoeienziekte. De Commissie heeft het uitvoerverbod voor Portugal nog maar eens met zes maanden verlengd terwijl zij het aan het Verenigd Koninkrijk opgelegde embargo gedeeltelijk heeft opgeheven. Zoals blijkt uit de volgende gegevens is deze beslissing volledig in tegenspraak met de wetenschappelijke realiteit: in Portugal werden op één miljoen dieren minder dan tweehonderd gevallen geregistreerd terwijl dit aantal in het Verenigd Koninkrijk opliep tot zeshonderd. Bovendien werden in Portugal sinds het begin van de crisis niet meer dan vijfhonderd zieke dieren in totaal opgetekend. In het Verenigd Koninkrijk daarentegen werden er meer dan 170.000 gevallen vastgesteld. Desondanks heeft de Commissie besloten Portugal te straffen waardoor zij ernstige schade berokkent aan meer dan 100.000 nationale producenten.
Maar dit is nog niet alles! De beslissingen van de Commissie zijn uiteindelijk niet meer dan het resultaat van de politieke touwtrekkerij tussen de grote lidstaten; van enige technische rationaliteit is geen sprake. Dit blijkt onder meer uit het feit dat in een Europa zonder grenzen de gekkekoeienziekte aan de Spaanse grens op mysterieuze wijze verdwijnt. Dat is toch hoogst betreurenswaardig, mijnheer Prodi.
Het tweede punt betreft de crisis in de varkenssector. Deze crisis heeft niemand van ons ongemoeid gelaten aangezien zij de varkenshouders van de verschillende Europese landen sterk heeft getroffen en enorme verliezen heeft meegebracht. De regering van mijn land heeft hierop gereageerd door nationale steunmaatregelen uit te vaardigen, een stap die ook in andere lidstaten is gezet. Verrassend genoeg komt de Commissie nu aanzetten met het argument dat deze hulpmiddelen illegaal zijn, waarschijnlijk uit wraak voor andere ontwikkelingen. Zij gaat hierin zelfs zover dat zij ermee dreigt de varkensboeren te zullen verplichten de verleende steun terug te geven en hen bovendien ook nog de dienovereenkomstige interest wil laten betalen. Het lijkt er met andere woorden op dat zij de absolute ondergang nastreeft van een sector die nu reeds met onoverzienbare moeilijkheden te kampen heeft.
Dat is toch volstrekt onaanvaardbaar, mijnheer Prodi! Ik richt mij met deze bedenkingen tot u omdat u besloten heeft dat commissaris Fischler de landbouwportefeuille mag behouden. Ik zou u, gelet op deze omstandigheden, een heel eenvoudige vraag willen stellen: bent u bereid te onderzoeken waarom commissaris Fischler in zijn besluitvorming systematisch de belangen van de Portugese staat schaadt? Mijnheer de voorzitter, ik beschouw de Commissie niet als een regering. Dat is een punt waarop onze meningen uiteenlopen. Mijns inziens is deze benaming slechts voorbehouden aan de regering die elk van ons in zijn staat van herkomst aantreft. Mijnheer Prodi, tot slot zou ik u erop willen wijzen dat ik enkel mijn goedkeuring kan hechten aan een Commissie van onafhankelijke deskundigen. Aan partijdige bureaucraten heb ik absoluut geen boodschap. Ik ben met name voorstander van een Commissie die alle lidstaten, of die nu groot, middelgroot of klein zijn, rechtvaardig behandelt.

Saint-Josse
Mijnheer de voorzitter Prodi, wij hebben aandachtig naar u geluisterd en willen u onze ongerustheid onder de aandacht brengen.
Op 13 april jongstleden kondigde u ons de hervormingsplannen aan die u hebt ontwikkeld teneinde de doelmatigheid, de transparantie en het verantwoordelijkheidsgevoel binnen de Commissie te verbeteren. U heeft sinds deze datum onophoudelijk op deze aspecten gehamerd. Maar de werkelijkheid biedt een ander beeld. Waar is de revolutie die u aankondigde? In uw team nemen immers enkele oud-commissarissen plaats die eerder gedwongen waren af te treden vanwege het vernietigende verslag van het Comité van wijzen.
Het is toch wel het toppunt dat één van deze terugkerende commissarissen nu de taak krijgt op basis van dit verslag de bestuurlijke hervorming door te voeren. Niet alle nieuwe commissarissen beschikken overigens over voldoende geloofwaardigheid om deze hervormingen te kunnen doorvoeren.
Onze fractie zal dus tijdens de komende hoorzittingen bijzonder oplettend zijn. Wat ons betreft kan er geen sprake van zijn dat het Parlement hierbij alleen maar fungeert als registratiekamer.
Er moet nu definitief een einde komen aan het desastreuze beheer van de Commissie. Een dergelijk wanbeheer mag vanaf nu niet meer voorkomen. Anders zouden de burgers zich immers - geheel terecht - van Europa afwenden. Het zeer lage opkomstpercentage bij de laatste Europese verkiezingen kan gezien worden als een noodkreet. We kunnen hieruit afleiden dat er sprake is van een ernstige vertrouwenscrisis.
Als echte praktijkmensen staan we open voor dialoog en samenwerking. We kunnen ons oordeel echter alleen vormen op basis van daden en dus niet aan de hand van mooie woorden. We willen allereerst weten wat de uitgangspunten van de commissarissen zijn en op welke manier ze denken samen te werken met de afgevaardigden, ongeacht hun politieke kleur.
Nadat het Parlement met een motie van afkeuring had gedreigd, wilde Jacques Santer in januari van dit jaar het politieke vertrouwen van het Parlement winnen door te zeggen dat we het verleden moesten laten rusten. Het verzoek dat u ons vandaag doet, komt nagenoeg op hetzelfde neer. Welk krediet kunnen wij u geven? Hooguit het voordeel van de twijfel. Als uw veranderingen zich beperken tot technische verbeteringen en de heersende cultuur ongewijzigd laten, dan zullen we u ons politieke vertrouwen niet kunnen schenken. We verwachten van de commissarissen dat ze bij hun besluitvorming zoveel mogelijk de dialoog zullen aangaan met de afgevaardigden van het Europees Parlement. We verwachten echter met name dat ze het transparantiebeginsel en het subsidiariteitsbeginsel zullen naleven en dat ze onze democratieën en democratische tradities zullen respecteren. Op die manier biedt u ons de middelen om op doelmatige wijze met u samen te werken en volop van de verschillen tussen de lidstaten te profiteren.
Applaus

Bonino
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ons Parlement heeft in de maand januari van dit jaar het verslag van collega Brok aangenomen. Daarin werd gevraagd dat de nieuwe Commissie bij voorkeur of in meerderheid samengesteld zou worden uit leden van het Europees Parlement, dat het mensen met ervaring in de Europese instellingen moesten worden, dat er garanties moesten komen wat betreft een gelijke behandeling van man en vrouw en een eerlijk evenwicht qua politieke stromingen. Ik laat aan u en dit Parlement over om te oordelen in hoeverre u die resolutie van het Parlement heeft willen of kunnen toepassen.
Mijnheer de voorzitter, u heeft allereerst een tijdperk van veranderingen, van revolutie aangekondigd. Mijn hartelijke gelukwensen daarvoor. Daarbij verwees u ook naar een interne herstructurering, waarover wellicht uw collega Kinnock ons zal inlichten. Het is overigens de vijfde in zeven jaar! Ik kan u echter op een briefje geven dat u het niet hoeft te zoeken in een verandering van het aantal directoraten-generaal, of in het feit dat deze nu een naam krijgen in plaats van een nummer, dat de commissarissen verspreid over Brussel gaan wonen of dat de woordvoerder versterkt wordt: dit is niet de manier om de instellingen nader tot het grote publiek te brengen. Wat ons Europa, onze instellingen nodig hebben, is een nieuwe visie op het Europa van de jaren 2000. De situatie waarin wij in deze jaren verkeren is er een van na de muur van Berlijn, na Kohl, na Mitterrand, na de ene munt, na de start van het uitbreidingsproces, dus na alles en eigenlijk vóór niets. Hier ligt de uitdaging, de visie die wij moeten zoeken. In de optiek van ons, radicalen, blijft er één echte maatstok, wij hebben een heel precies kompas voor onze beoordeling, namelijk het federalistische kompas van Altiero Spinelli: met behulp daarvan zullen wij te weten komen of onze instellingen wel of niet afstevenen op versterking van de Unie, op meer Europa, op een politiek Europa. Ik denk dat wij allemaal wat dat betreft dezelfde ambities koesteren, ook al lopen onze rollen uiteen; temeer daar wij beseffen dat degenen die tot nu toe aan Europa gebouwd hebben, mijnheer de voorzitter van de Commissie, nieuwe en oude collega's, misschien wat meer respect en een iets royalere behandeling verdienen.
Applaus van links

Fini
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer Prodi, wij, afgevaardigden van Alleanza Nazionale, hebben er nota van genomen dat de Commissie zich bereid heeft verklaard om te vernieuwen, om een omwenteling teweeg te brengen. Uiteraard zullen wij op grond van de concrete feiten toetsen of de daad bij het woord gevoegd is, maar ik kan nu al vast verzekeren dat ons oordeel alleen maar zal uitgaan van wat concreet gerealiseerd wordt en niet van wat de respectievelijke posities in de nationale politiek zijn. In eigen land houden wij er weliswaar verschillende standpunten op na, maar hier staan wij als één man achter de wil om een Europa op te bouwen dat steeds meer een Europa wordt dat het vertrouwen van de volkeren van het oude continent kan krijgen.
Wij waarderen het dat u met grote helderheid hebt gesteld dat er dringend behoefte is aan een herstel van de vertrouwensrelatie tussen de Europese burgers en de Commissie. Dit vertrouwen is momenteel geknakt. Dat blijkt in de eerste plaats al uit het feit dat het aantal mensen dat naar de stembus gaat voor het Europees Parlement steeds verder slinkt. Het vertrouwen van de burger is naar onze mening niet alleen geknakt door alles wat is voorgevallen en heeft geleid tot het ontslag van de vorige Commissie, maar ook en vooral, zou ik zeggen, door het feit dat de Europese burgers te vaak de Commissie zien als een instantie die allerlei ambtelijke besluiten opdringt. Van die besluiten wordt soms gevonden dat ze duur zijn, soms dat ze onontbeerlijk maar niet dringend zijn, vaak ook worden ze gewoon dom en zelfs schadelijk bevonden. Dat soort bureaucratisch afdwingen heeft meestal niets te maken met het proces van opbouw van het verenigd Europa en in menig geval wordt hierdoor de Europese idealen zelfs schade toegebracht. De vertrouwensrelatie zal dus hersteld worden als er meer transparantie komt, maar vooral als er bij het uitvaardigen van de richtlijnen meer respect komt voor wat de nationale culturen en kenmerken zijn, en tevens als het subsidiariteitsbeginsel frequenter wordt toegepast.
Voorts wordt het van essentieel belang dat de Commissie meer aandacht gaat schenken aan de primaire rechten van de Europese burgers. In dit opzicht verheugde het ons uit uw mond te kunnen vernemen dat u bereid bent meer aandacht te besteden niet alleen aan het recht op arbeid, maar ook aan het recht op gezondheid. Er zal meer aandacht komen voor bijvoorbeeld de kwaliteit van etenswaren, omdat schandalen rondom dioxinekippen of gekke koeien ontzettend schadelijk zijn voor de algehele geloofwaardigheid van de instellingen. Dit soort schade wordt niet zomaar met een paar woorden gladgestreken. Helaas is het vaak zo dat men heel veel tijd ter beschikking moet krijgen om de zaken recht te zetten, tijd die de instellingen lang niet altijd hebben.
Afsluitend wilde ik erop wijzen dat het in de huidige omstandigheden hoogst noodzakelijk is dat wij ons baseren op wat de feiten worden, en wel met een zodanige mentaliteit dat nationale twisten in dit vergadercircuit niet de kop opsteken. Vooral moet daarbij echter een nauwere band worden gecreëerd tussen de instelling die u, mijnheer Prodi, zult voorzitten en het Parlement. Natuurlijk moeten beide instellingen daar hun best voor doen. Hopelijk zal de Commissie dan ook zo ver komen dat zij meer respect kan opbrengen voor het werk van de Parlementsleden en daarmee sneller en beter zal antwoorden op onze vragen dan in het recente verleden geschiedde.
Applaus

Bourlanges
Mijnheer de kandidaat-voorzitter van de Commissie, allereerst wil ik u mijn gevoelens van achting en respect overbrengen en u laten weten dat ik persoonlijk vertrouwen in u heb. Dergelijke gevoelens zijn hier reeds geuit toen een aantal van ons voor uw benoeming stemde. Wij houden aan deze fundamentele keuze vast en willen u laten weten dat u, bij de moeilijke taak die u te wachten staat, in ons altijd een gesprekspartner zult vinden die u graag zal willen helpen in plaats van te dwarsbomen. U zult ons hierbij overigens wel van tijd tot tijd veeleisend vinden.
Ik wil u graag laten weten dat ik de belangrijkste richtsnoeren die u schetste geruststellend vond. Ik heb vertrouwen in deze richtsnoeren en in het beleid dat u wilt voeren. Dit geldt overigens met name voor de richtsnoeren op institutioneel gebied.
Ik wil van mijn korte spreektijd gebruik maken om een misverstand uit de wereld te helpen. Ik hoop niet dat u of uw mogelijke toekomstige collega's denken dat wij ons in onze opstelling jegens u door nationale of partijpolitieke overwegingen laten leiden. Laten we hier niet over nationale overwegingen spreken. Wat de partijpolitieke overwegingen betreft, is het duidelijk dat uw Commissie de belangrijkste politieke stromingen binnen de Europese Unie moet vertegenwoordigen. Verder is het duidelijk dat de grote fracties binnen dit Parlement moeten samenwerken, zodat we onze wetgevende werkzaamheden in goede banen kunnen leiden. Dit geldt niet alleen voor twee specifieke fracties in dit Parlement, maar voor alle grote fracties.
Wij komen hier op voor de rechten van dit Parlement ten aanzien van de Raad. Dit is onze belangrijkste zorg. Wij willen dat de Commissie die door u wordt vertegenwoordigd, ervoor zorgt dat dit precaire evenwicht tussen de Raad en het Parlement in balans blijft. Tenslotte, mijnheer de voorzitter, willen wij niet, zoals in de mythe van Plato, de schimmen van de Europese Raad in de grot zijn.

Veltroni
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer Prodi, wij verwachten niet alleen een nieuwe politieke vastberadenheid van de Commissie waaraan u leiding zult geven, maar tevens een sterke inzet om ervoor te zorgen dat er in Europa een groots seizoen van hervormingen en verandering kan aanbreken. Daarom kijken wij als partij van links met vertrouwen naar uw programma. Wij zijn hier niet om te behouden, wij zijn hier om te hervormen; wij zijn hier om de Europese instellingen, de Europese politiek en economie te hervormen. Wij willen instellingen die steeds dichter bij de mensen komen, ook bij die kiezers die bij de recente verkiezingen geen heil zagen in deze missie. Wij willen een politiek die weet te regeren en die oplossingen kan aandragen, wij willen een economie die een eerlijke, solidaire en compatibele basis voor de samenleving kan optrekken. In een dergelijke optiek kan het door u vermelde project van institutionele vernieuwing een onderwerp van bespreking zijn, zoals zojuist de heer Bourlanges al zei, ook tussen de verschillende krachten die dit Parlement vormen.
Wij moeten ernaar streven een proces in gang te zetten dat ons voert tot een sterker gemarkeerde cohesie op politiek, economisch en sociaal vlak. Dat is de richting die wij uit moeten! Ik ben er zeker van dat u en uw team - ik wilde graag even het accent leggen op het evenwichtige karakter van uw team - zich in de beste omstandigheden aandienen om dit karwei tot voltooiing te brengen. U bent voorgedragen als voorzitter van de Europese Commissie op grond van uw talenten, waarvan u blijk hebt gegeven toen u op zo bekwame en verstandige wijze Italië regeerde, op grond van uw beroepservaring, die internationaal erkend wordt, en omdat u vertrouwen en kracht inboezemt ten opzichte van de crisis die de vorige Commissie gevloerd heeft.
Hopelijk mag ik heel even met een vleugje trots terugdenken aan de jaren van gemeenschappelijke arbeid die wij achter de rug hebben, met Prodi aan het hoofd van de regering van ons land, de moeilijke vraagstukken die wij toen aangepakt hebben, de problemen die wij overwonnen hebben, waaronder de heikele kwestie van de deelname van Italië aan de euro.
Vandaag hebt u de leiding over Europa: dit is een andere uitdaging, een andere weddenschap die uw Commissie zal aangaan met de blik gericht op het gemeenschappelijke belang van alle lidstaten. Europa heeft vandaag de dag hoop nodig, vertrouwen in zichzelf en haar kwaliteiten. Wij zijn sinds kort uit een smartelijk conflict gekomen dat de internationale gemeenschap had genoopt tot interventie, omdat men in de bres moest springen voor het recht op een eigen bestaan van een volk dat van zijn land werd afgesneden, Kosovo. In dit conflict zijn wij uitsluitend door toedoen van Milosevic terechtgekomen. Het is ons gelukt eruit te komen dankzij de Europese cohesie, de solidariteit tussen de bondgenoten, een nieuw politiek klimaat tussen Europa, de VS en Rusland. Laten wij ons eens afvragen wat Europa nu reeds zou kunnen vertegenwoordigen als zij een sterker politiek profiel en een fermer optreden had. En wat wij als Europeanen zouden kunnen zijn en doen, dat moeten wij nu zijn en doen, te beginnen met Kosovo, met de plichten die wij hebben om de wederopbouw op te starten, om een beleid op te zetten voor vrede en stabiliteit in het gehele Balkan-gebied en voor een op democratische en multi-etnische leest geschoeide federale republiek Joegoslavië. Europeaan zijn betekent dus voor ons in dit geval al die krachten steunen die momenteel in Servië vechten voor een pluralistisch en democratisch bestel.
Van u wordt veel verwacht. Wij verwachten veel van deze nieuwe Europese Commissie, van de Raad en dit nieuwe Parlement, dat popelt van verlangen om het standpunt van de commissarissen te beluisteren. Vooral de jongere Europeanen hebben hoge verwachtingen, zij hopen op concrete resultaten in de strijd tegen de werkloosheid. Wij moeten dus vooral onze aandacht concentreren op het enorme probleem van de werkloosheid waar ons gebied en heel Europa onder gebukt gaan.
Met name de jongeren - maar wijzelf trouwens ook - verwachten van de Commissie een grootscheeps beleid voor opleiding, onderzoek, cultuur en milieu, en voorts economische groei en vrijheid, vrijheid van bureaucratie en van overdreven dwangmaatregelen. Met zo'n vrijheid van samenleving en garantie van de rechten, waar de overheid borg voor moet staan, kan werkelijk die samenleving van gelijke kansen gecreëerd worden waar wij als politici naar streven. Wij bevinden ons momenteel in een delicate fase: praktisch iedere lidstaat moet zijn verzorgingsstaat aan een hervorming onderwerpen. De verzorgingsstaat is in Europa geboren onder de impuls van de georganiseerde arbeidersbeweging, die de zwakkeren en armlastigen wilde beschermen. De taak die wij vandaag voor ons hebben is een verzorgingsstaat met nieuwe kansen opbouwen die weer een helpende hand uitsteekt naar de zwakkeren maar tegelijkertijd ook menselijke en materiële middelen weet te mobiliseren ten gunste van de groei, de ontwikkeling, permanente opleiding; een verzorgingsstaat die zorgt voor hoop en vertrouwen in Europa en in haar middelen. Jacques Delors zou zeggen: een Europa van kansen, een Europa van groei en ontwikkeling, een Europa van vrede en stabiliteit. Dus niet een gesloten bolwerk, maar een open gebied, dat ook groei en ontwikkeling elders ter wereld in de hand kan werken. Dat is het Europa dat wij willen! Wij hebben er het volste vertrouwen in dat wij zoiets met u en uw Commissie, voorzitter Prodi, kunnen realiseren.
Applaus

Holmes
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorgedragen voorzitter van de Commissie, ik vertegenwoordig de EDD-Fractie, een kleine maar zeer democratische partij in dit Parlement. Ik deel het spreekgestoelte vanmiddag met mijn Franse collega. Ook deel ik zijn zorg over de toekomstige rol van dit Parlement, dat ik in zijn huidige vorm niet erg democratisch kan noemen. Het verbaast me bovendien dat de leden er zich niet druk over lijken te maken dat deze vergaderzaal slechts voor de helft is gevuld.
Om daadwerkelijk democratische structuren te bewerkstelligen moeten we in de loop van de jaren veranderingen doorvoeren, zodanig dat het Parlement niet langer als knecht van de Commissie fungeert. De Commissie dient juist ondergeschikt te worden aan de gekozen vertegenwoordigers van de Europese kiezers. Zolang dat niet het geval is, zullen de opkomstpercentages voor de Europese verkiezingen extreem laag blijven. Het zou beter zijn als de toekomst van Europa zou worden toevertrouwd aan gekozen vertegenwoordigers die bij verkiezingen naar huis gestuurd kunnen worden, in plaats van aan voorgedragen bureaucraten in de vorm van commissarissen.
Ik zou de heer Prodi willen zeggen dat minstens de helft van dit Parlement naar mijn mening het kiesrecht is ontnomen, omdat zijn voordracht werd goedgekeurd door het vorige Parlement, waar 50 % van ons geen lid van was. Ik zou hem serieus in overweging willen geven zichzelf opnieuw beschikbaar te stellen, tezamen met zijn commissarissen in september.
Applaus
Ik ben ervan overtuigd dat de Europese burgers niet warm zullen lopen voor deze instelling zolang het paard achter de wagen gespannen blijft - met andere woorden, zolang de Commissie meer invloed heeft op de ontwikkeling van het Europese beleid dan de gekozen leden van dit Parlement. In het Verenigd Koninkrijk kampen we nu reeds met een uiterst eurosceptisch electoraat. Volgens een twee weken geleden gepubliceerd onderzoek dat in opdracht van de Europese Unie werd gehouden, zijn de Britten waarschijnlijk het meest eurosceptische volk. Zonder daadwerkelijke democratie zullen de heer Prodi en zijn collega's nooit een oplossing vinden voor de scepsis en apathie ten aanzien van Europa. De gekozen vertegenwoordigers dienen daartoe veel meer zeggenschap te krijgen over het programma en het beleid van deze instelling.

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, als afgevaardigde van de Lega Nord voor de onafhankelijkheid van Padanië moet ik zeggen dat ik destijds niet voor u heb gestemd toen de vertrouwenskwestie in Rome aan de orde werd gesteld, want ik beschouwde professor Prodi toen als een ezel in zijn hoedanigheid van regeringsleider. Geen wonder dat het Italiaanse parlement hem zijn vertrouwen had ontzegd! Aangezien ik voorts de mening ben toegedaan dat een Romeinse ezel altijd een ezel blijft, ook buiten de Italiaanse hoofdstad, zoals trouwens ook wel blijkt uit het symbool van zijn partij, die voor de verkiezingen van dit Parlement een ezel had uitgekozen, kan ik, ook om consequent te blijven met mijzelf, u geen vertrouwen geven voor het voorzitterschap van de Commissie. Temeer daar ik als Padaniër - alleen volgens mijn paspoort ben ik Italiaan - gelukkig immuun ben voor het soort opportunisme van nationalistische en christen-democratische herkomst dat geen onderscheid maakt tussen een Berlusconi, een Mastella of een De Mita. Ik zie Prodi niet als de onpartijdige voorzitter van een college van commissarissen die niet beïnvloed zijn door de nationale staten, maar beschouw hem als iemand die links en rechts gunsten uitdeelt aan allerlei beroepsprofiteurs van het zuiden. Dus, ondanks de waardering die ik persoonlijk koester voor een paar commissarissen, kan ik niet heen om de constatering dat, zoals in de stad van de camorra wordt gezegd, de vis vooral bij de kop stinkt. Vandaar dat mijn oordeel over het voorzitterschap van Prodi negatief uitvalt.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Prodi van harte gelukwensen met zijn toespraak hier in dit Parlement en ingaan op twee door hem genoemde punten.
Het eerste punt betreft Kosovo. Ook ik erken, zoals iedereen hier en ook uzelf, dat de wederopbouw van Kosovo een uiterst belangrijk vraagstuk is. Wederopbouw is echter niet enkel een kwestie van cijfers, van bouwwerken. Wederopbouw betekent veel meer. Wederopbouw betekent ook het herstel van de samenleving die bestond voordat daar alles werd vernietigd.
Ik hoop derhalve dat de nieuwe Commissie de procedures in het leven zal roepen die nodig zijn om aan de wederopbouw een echt politieke, sociale en natuurlijk ook economische inhoud te geven. In het kader hiervan is het vraagstuk van de zetel van het met de wederopbouw belaste agentschap heel belangrijk. Ik hoop dat de keuze van Thessaloniki als zetel zal worden gehandhaafd. Thessaloniki is een knooppunt van strategisch belang. Van daaruit kan men alle projecten voor de wederopbouw leiden.
Mijn tweede punt betreft de intergouvernementele conferentie. Dit is een uiterst belangrijk vraagstuk, zeer zeker als wij voor ogen houden dat tijdens de vorige intergouvernementele conferentie heel wat vraagstukken werden onderzocht en besloten, maar op het moment van ondertekening in de la verdwenen. Ik geloof niet dat wij nu met trompetgeschal een groots opgezette conferentie moeten aankondigen. Wel moeten wij, voordat wij met concrete plannen beginnen voor de verschillende onderwerpen, duidelijk maken wat wij willen, waar wij naar toe willen en hoever wij kunnen gaan.
Tot slot ben ik blij met de opvattingen van de heer Prodi over de betrekkingen tussen het Parlement en de nieuwe Commissie. Het lijdt geen twijfel dat de Europese idee sneller vorderingen zal maken als er een interinstitutioneel evenwicht bestaat en met name als er een harmonische samenwerking bestaat tussen de Commissie en het Parlement.

Desama
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, om te beginnen wil ik zeggen dat we in het algemeen een boom pas kunnen beoordelen als we zijn vruchten hebben geproefd. De boom die u ons geschetst hebt bevat voldoende gezonde en sterke takken en belooft dus in onze ogen veel goeds voor de toekomst van Europa.
Sommige afgevaardigden, zoals mijnheer Cox, waren er ongetwijfeld niet blij mee dat een aantal voormalige commissarissen opnieuw in uw Commissie plaatsneemt. Dit toont wellicht aan dat polemisch ingestelde mensen zoals mijnheer Cox het oude verslag van het Comité van wijzen niet goed gelezen hebben. In dit verslag wordt immers duidelijk gesteld dat deze commissarissen geen blaam treft. Natuurlijk laten afgevaardigden zoals de heer Poettering zich zodanig door partijpolitieke motieven leiden dat ze dit Parlement willen omvormen tot dependance van de Bundestag, maar dan uiteraard wel de rechtervleugel. Deze houding van de heer Poettering verbaast ons overigens niets.
De socialistische fractie neemt uiteraard een geheel ander standpunt in. Wij zullen uw Commissie steunen. Sommigen vragen zich af of u wel onafhankelijk bent, mijnheer de voorzitter. U zou immers teveel socialistische commissarissen hebben aangetrokken. Ik wil tegen deze mensen zeggen dat u door een meerderheid van socialistische en sociaal-democratische regeringen bent benoemd. De fractie die het meest door uw openbare uitlatingen was verrast, was nu juist precies de socialistische fractie. Dit geeft heel goed aan dat u al vanaf het begin onafhankelijk wilt zijn en dat u streeft naar een Commissie zoals die in het Verdrag staat omschreven; een Commissie die boven de lidstaten en nationale sentimenten staat en bovendien onafhankelijk is van de ideologische keuzes die in dit Parlement worden gemaakt.
Natuurlijk wordt er met het spook der hoorzittingen gedreigd. Sommige, die ongetwijfeld het verleden als voorbeeld nemen, willen van deze hoorzittingen een soort inquisitie maken. Wij willen de hoorzittingen echter aangrijpen waarvoor ze bedoeld zijn, dat wil zeggen als een gelegenheid om te luisteren naar wat de commissarissen te zeggen hebben en ze te ondervragen, zodat we ons een beter beeld kunnen vormen van hun doelstellingen. We willen met name nagaan of hun kennis, deskundigheid en werklust verenigbaar zijn met de taken die u hun heeft toevertrouwd. Op basis hiervan zullen we een aantal conclusies trekken, maar we willen ons geenszins opwerpen als rechters van het laatste oordeel.
Ik ben ervan overtuigd dat uw team de hoorzittingen goed zal doorstaan. Het is echter belangrijker te weten welke actie u gaat ondernemen. U heeft vandaag een aantal werkterreinen geschetst. Ik wil allereerst stilstaan bij de hervorming van de Commissie. U heeft er terecht flink op gehamerd dat de Commissie haar manier van denken en haar werkwijze moet moderniseren. Ik denk dat u zich de middelen in handen heeft gegeven om van deze hervorming een succes te maken.
Wel moet u oppassen dat u het kind niet met het badwater weggooit. Een van de redenen waarom de vorige Commissie soms faalde, is dat ze vergat dat ze een publieke functie bekleedde. De nieuwe Commissie zal er anders uitzien en haar functionarissen zullen ongetwijfeld een andere opvatting over hun werkzaamheden hebben. Het is dan ook belangrijk dat de Commissie zich van de middelen voorziet om haar taken naar behoren uit te kunnen voeren. Ze moet niet schromen tegen het Parlement en de Raad te zeggen: u vraagt ons doelstellingen te verwezenlijken, wij vragen u ons daarvoor de middelen in handen te geven. Als u dat niet doet, ben ik bang dat u in dezelfde problemen terecht komt als uw voorganger.
Het tweede punt waarover ik wat wil zeggen is de intergouvernementele conferentie. Ik moet u bekennen dat van de beslissingen die op de topontmoetingen onder Duits voorzitterschap zijn genomen, het plan van een intergouvernementele conferentie gemengde gevoelens bij ons oproept. Wij zijn over dit idee verheugd omdat het blijk geeft van de bereidheid hervormingen door te voeren. Wij maken ons echter ook zorgen over dit plan, omdat er opnieuw een oude methode aan ten grondslag ligt. Het doet mij daarom bijzonder genoegen dat u zojuist aangaf terug te willen grijpen op wat ik de Delors-methode zou willen noemen. Dankzij deze methode werd de intergouvernementele conferentie van Luxemburg in 1985 nieuw leven ingeblazen. De conferentie zou later uitmonden in deze prachtige hervorming van de interne markt.
Aangezien mijn spreektijd nu bijna om is, wil ik u tenslotte zeggen dat de Commissie zich niet alleen moet bezighouden met het uitvoeren van de beslissingen die door de Raad of het Europees Parlement genomen zijn. Verder wil ik aangeven dat we misschien vergeten zijn hoe aangenaam het kan zijn elkaar af en toe een wederdienst te bewijzen. Wij zouden graag zien dat de Commissie wat meer initiatieven nam om iets aan de problemen te doen waarmee de burgermaatschappij kampt. Dan zou de Commissie pas echt de Europese regering zijn die wij zo vurig wensen en waaraan wij ons vertrouwen willen schenken.
Applaus

Carlsson
Mijnheer de voorzitter! Professor Prodi, u presenteert hier vandaag een groep waarvan u wenst dat het het "dreamteam" van de politiek wordt. Onze gerechtvaardigde maar harde ondervragingen hier in het Parlement zullen de competentie van elk lid van uw team op de proef stellen. Over het geheel genomen hebben de Europese staatshoofden en regeringsleiders u echter een start met een onnodige handicap gegeven. Het is een voorstel met onnodige slagzij. Ik deel de geschoktheid van mijn Duitse vrienden, terwijl ik tegelijkertijd constateer dat in het Noorden van Europa, met drie landen, ongeveer een derde deel van de kiezers op de sociaal-democraten stemt. Wij hebben vandaag echter een voorstel gekregen met 100 procent sociaal-democratische kandidaten voor een commissariaat. Het gebrek aan evenwicht kan leiden tot spanningen, die uw team minder speelruimte voor mislukkingen geven.
Professor Prodi, het vertrouwen dat de Fractie van de Europese Volkspartij in u stelt, is gebaseerd op de burgerlijke geest en de richting van het beleid dat u heeft gezegd na te streven: een vernieuwingsbeleid voor Europa, voor concurrentievermogen, liberalisering en vrijhandel, voor samenwerking en vrede en voor een open en geloofwaardig beheer, en voor een EU die aandacht schenkt aan gemeenschappelijke wezenlijke vraagstukken om het vertrouwen van de burgers in de EU te winnen voor de volgende eeuw.
U wilt een "dreamteam" scheppen. Veel succes! Ik geloof dat u het succes nodig heeft, maar vooral dat Europa dat heeft. De uitdagingen en de mogelijkheden voor ons allen zijn groot. Ik wens u succes en ik verwelkom u hier in het Parlement. Het zullen spannende weken worden met de hoorzittingen in de parlementaire commissies. Die zittingen zullen rechtvaardig zijn, maar zoals gezegd ook hard.

Bodrato
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Prodi, dit is de derde ontmoeting die u met dit Parlement hebt, een Parlement dat sterk veranderd is maar toch een institutionele continuïteit toont die wij allen moeten respecteren. Wij kennen de richtsnoeren die u de Commissie wenst te geven en die u vandaag hebt afgerond en gepreciseerd wat betreft de hervorming van de instelling. U weet ook welke richting het Europees Parlement uit wil gaan en hoe zijn politieke bezorgdheid luidt.
Ik zal heel kort drie opmerkingen maken. Ten eerste: wij staan achter het doel om de economische unie opnieuw te lanceren via het politieke Europa. Deze doelstelling vereist een hechte samenwerking tussen de Commissie en het Parlement, een Parlement dat de democratische vertegenwoordiging van de Europese burgers vormt en dus een fundamentele bijdrage moet leveren aan de hervormingen van de Europese instellingen. Dit hier is de zaal waar wij, zoals u bij andere gelegenheden reeds hebt gezegd, die Europese esprit moeten zoeken die bepalend wordt voor de toekomst van het continent. Maar ook al moet in eerste instantie het vertrouwen tussen de instellingen en de Europeanen worden hersteld, wij vinden het verder ook hard nodig dat er een relatie van loyale en sterke samenwerking tussen de Europese instellingen ontstaat, dus tussen het Parlement en de Commissie.
De tweede overweging gaat over bepaalde bezwaren en de bespreking die wij in september zullen hervatten. De bezwaren hebben volgens mij als eerste doel te toetsen in hoeverre de keuzen die u heeft gemaakt om uw team te vormen stroken met de algemene richtsnoeren die u in dit Parlement hebt gepresenteerd. Wij geven volledige steun aan een strategie die uitgaat van de overtuiging dat het stabiliteitspact absoluut gerespecteerd moet worden en wij scharen ons achter het idee dat de cruciale kwestie vandaag de dag is dat Europa concurrerender moet worden gemaakt om de weg van de ontwikkeling te hervatten, ook met het oog op de strijd tegen de werkloosheid. Wij willen er echter tevens nadrukkelijk op wijzen hoe zinvol het is te kijken naar de redenen waarom men onlangs ook sprak over een werkgelegenheidspact. Voorts dient de nodige aandacht te worden geschonken aan de grote ontwikkelingsverschillen die nog tussen bepaalde regio's in Europa bestaan. Zonder een Europese strategie op dit vlak lopen wij het risico dat een economie als de onze haar middelen dan eerder gaat concentreren op de sterkste gebieden, waarbij de zwakkere dus ergens in de marge blijven steken; ook al mag gesteld worden dat sommige van hen de laatste tijd forse vooruitgang hebben geboekt.
De derde en laatste overweging slaat op de toespraak die voorzitter Martens in dit Parlement heeft gehouden namens de Europese Volkspartij tijdens het debat over de politieke richtsnoeren. Hij gaf sterke steun aan uw kandidatuur en vroeg u om een paar heikele kwesties die de activiteit van de Commissie kunnen afremmen, aan te vatten. Maar, hoe bijzonder de relatie Commissie/Parlement in constitutioneel opzicht ook is, volgens mij is er wel enige reden voor bezorgdheid gezien het politieke evenwicht dat in dit Parlement bestaat maar geen weerklank vindt in de Commissie. Wij hopen dat de hoorzittingen helpen om ook dit probleem te verhelpen.
Applaus

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorgedragen voorzitter van de Commissie, zelden gaat de nieuwe samenstelling van de Commissie met zulke grote verwachtingen en hoop gepaard als nu. Het wantrouwen van de burgers jegens de Commissie, dat - let wel - veroorzaakt werd door het wangedrag van enkele commissarissen, zit diep. Uw voordracht, mijnheer Prodi, tot voorzitter van de Commissie en de nu plaatsgevonden benoeming van uw team wekken echter bij velen hoge verwachtingen. U bent de eerste Commissievoorzitter die de individuele verantwoordelijkheid van een commissaris in geval van wangedrag hard kan maken en de betrokken commissaris kan ontslaan. Dit is een belangrijke stap in de richting van vertrouwen.
Ook al weerspiegelt de Commissie niet de meerderheid die bij de Europese verkiezingen uit de bus kwam, toch zijn wij voldaan over de herbenoeming van een aantal commissarissen die hun sporen hebben verdiend. Ook de herstructurering van de portefeuilles wekt verwachtingen voor meer efficiëntie en transparantie in de toekomst. Wel moeten wij in het belang van de burgers nu elke commissaris goed aan de tand voelen. Zij zullen worden gehoord, niet verhoord. Wij hebben geloofwaardige vertegenwoordigers nodig voor een sterke Commissie. Wel hebben wij behoefte aan informatie. De bevindingen uit het tweede verslag van het Comité van wijzen moeten tijdig, voor het begin van de hoorzittingen, voorhanden zijn. Anders zal een nieuwe crisis tussen het Parlement en de Commissie voorgeprogrammeerd zijn. Een vertraging van de investituur van de Commissie is evenmin in het belang van de burgers.
De Europese Unie wachten grote taken: uitbreiding, intergouvernementele conferentie, wederopbouw van Kosovo. Daarom moet de Europese Unie op alle niveaus zo snel mogelijk slagvaardig worden.
Applaus

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank u van harte voor dit diepgaande en heldere debat dat in menig geval uitputtend was en over het geheel gezien heeft aangetoond dat er sprake is van een open vertrouwen ten aanzien van ons toekomstige werk: een open vertrouwen omdat alle sprekers, ook degenen die zich kritisch hebben uitgelaten over de samenstelling van de Commissie, de noodzaak hebben ingezien van een grootscheeps en doortastend gemeenschappelijk optreden en erkend hebben dat de toekomst van de Europese Unie ligt in de samenwerking tussen Parlement en Commissie. Van ons, van onze samenwerking zal afhangen of het lukt uit het dal van de crisis te klimmen, een crisis die zozeer heeft toegeslagen dat het aantal mensen dat voor de jongste verkiezingen naar de stembus is getogen, tot een historisch dieptepunt in de Europese politiek is gezonken.
Ik geloof dat onze verrichtingen aan het eind van dit mandaat ook gemeten zullen worden naar het aantal mensen dat in de komende verkiezingen gaat stemmen, dus op grond van het gegeven of het al dan niet gelukt is bij de Europese burgers weer vertrouwen te kweken in de instellingen waar wij verantwoordelijk voor zijn. Een en ander komt neer op transparantie, een grondige schoonmaakactie, wat niet zo gemakkelijk door te voeren is. Het is gemakkelijk te beloven, en ik heb ook toegezegd dat ik de mouwen zal opstropen, maar ik besef heus wel dat het niet gemakkelijk is zo'n belofte hard te maken. Zojuist herinnerde men mij met sympathieke ironie aan het symbool dat ik in mijn verkiezingscampagne hanteerde, het symbool van het ezeltje, en men spoorde me aan om koppig te zijn. Nu heb ik eerlijk gezegd een dergelijke aansporing niet nodig, want ik ben dat van nature al. Maar ik wilde er toch nog even bij zeggen dat de keuze van het ezeltje ons inviel bij het lezen van een passage uit Leonardo da Vinci, die in zijn beschrijving van de ezel - ik weet niet of het waar is, want bewijzen heb ik er niet voor - stelde dat het een vreemd dier is omdat het nog liever van dorst sterft dan dat het vuil water drinkt.
Applaus
Het is belangrijk dat wij dat als symbool voor ons beleid nemen, omdat dat juist is waar wij naar moeten streven in de komende vijf jaar. Ik weet heel goed dat het gemakkelijk is zoiets te zeggen in deze voornemens maar dat het veel minder gemakkelijk is dit allemaal ook na te komen. Hoe dan ook, de methode waarmee wij de Commissie hebben opgebouwd, geachte mijnheer Poettering, was een heel open methode. Nee, er is geen nacht van de lange messen geweest, er was geen enkele investituurstrijd of grensconflict. Het viel niet mee vijftien landen, noord en zuid, al die verschillende politieke situaties op één lijn te krijgen. Voor wat het resultaat betreft, wanneer ik zeg dat het "evenwichtig" is, kan ik heel goed begrijpen dat bepaalde landen ontevreden zijn, maar zo zit de politiek nu eenmaal in elkaar: evenwichtig betekent dat de grote krachten die in het Europees Parlement aanwezig zijn, sterk vertegenwoordigd zijn binnen de Commissie qua persoonlijkheden en omvang van de portefeuilles. Ik zou u willen vragen om dat aspect ook heel minutieus onder de loep te nemen. Nogmaals, voor zover het Verdrag van Amsterdam mij dat toestond, heb ik alle macht waarover ik beschikte uitgeoefend en ik geloof dat wij aan het eind van dit mandaat ook de beschikking krijgen over meer geavanceerde methodes om de Commissie op te bouwen.
Wat ik u vooral wilde vragen, is dat u gaat kijken naar de vooruitgang die ten opzichte van andere situaties is geboekt. Ik verzoek u te kijken naar het feit dat wij hier zijn gekomen met een Commissie die zal werken: goed of slecht, dat zullen we nog wel zien, maar in ieder geval zal ze werken als een coherent college dat in staat is afspraken te maken over gemeenschappelijke programma's en bereid is om individueel en collectief haar eigen verantwoordelijkheid op zich te nemen. Ik hamer erg op dit punt omdat hier veel gesproken is over de manier waarop de hoorzittingen, de hearings dus, zullen plaatsvinden. Ik hecht heel veel belang aan dit aspect, zoals ik heel veel belang hecht aan het rapport van de wijzen. Ik ben echter tevens de mening toegedaan dat deze hoorzittingen moeten gaan over de geschiedenis van de commissarissen, over hun programma's, ze moeten de zaken goed kunnen uitdiepen en politiek gezien in alle rust verlopen, want zij mogen niet het voorwendsel vormen om problemen recht te trekken die voorheen al bestonden. Dit vooropgezet, geloof ik dat de hoorzittingen veel dieper moeten graven, ze moeten tot de kern van de problemen van de Commissie doordringen. Ik ben namelijk terecht gewaarschuwd dat een preventief onderzoek beter is dan dat bepaalde situaties naderhand opduiken die de Commissie aan het wankelen kunnen brengen.
Ik heb in mijn toespraak van daarstraks gezegd dat ik alle commissarissen op hun woord van eer gevraagd heb hun ontslag in te dienen als er ooit iets nieuws mocht voorvallen, als er iets duisters gebeurt. Ik geloof dat hiervan op heel serieuze wijze gebruik zal worden gemaakt, maar ook met het gevoel dat met dit soort zaken niet alleen de afzonderlijke verantwoordelijkheid is gemoeid, maar tevens de efficiency en verantwoordelijkheid van de hele ploeg: de Commissie moet zich immers voor u presenteren als een formatie die in staat is voor de komende vijf jaar te regeren. Het is duidelijk dat wij ons ieder apart moeten presenteren, maar wij moeten ook aantreden als een groep die op organische wijze is opgebouwd en niet als een reeks afzonderlijke, onderling gescheiden individuen. Daar hebben onze inspanningen zich in de afgelopen maanden op geconcentreerd en dit is dan ook het soort Commissie dat thans voor u zit. Ik verzoek u ons college op deze wijze te beoordelen. Ik ben ervan overtuigd dat de stemming van 15 september van enorm belang wordt. Ik geloof dat u het recht heeft om de gehele Commissie af te wijzen en haar niet geschikt te achten voor de gigantische taak om in de komende vijf jaar over Europa te regeren. U heeft het recht de Commissie niet in staat te achten om haar bijdrage te leveren aan de grote taak die wij voor ons hebben. Maar wat ik u wel wilde verzoeken, is dat u uw bevoegdheid toepast met het oog op de gemeenschappelijke belangen van Europa en niet door te kijken naar bijzondere belangen - hoe legitiem dat ook in de politiek is.
Ik zal mijn betoog afsluiten door nog even in te gaan op een paar punten die vandaag aan de orde zijn gesteld. In de eerste plaats, het rapport van de wijzen. Het is belangrijk, dacht ik, dat wij het eerste rapport aandachtig hebben doorgenomen en het hebben gebruikt als uitgangspunt voor zoveel overpeinzingen die ik in dit Parlement, tijdens de drie keer dat ik hier ben gekomen, heb uiteengezet. De invloed van dit rapport is duidelijk, maar wij mogen niet vergeten dat de politieke verantwoordelijkheid voor de toekomst van onszelf is. Het rapport van de wijzen is een ontzettend belangrijk instrument, wij moeten het lezen en erover nadenken, maar de besluiten zijn onze eigen zaak, daar moeten wij zelf voor opkomen. Het is in deze zin dat de dialoog tussen Parlement en Commissie zo'n bijzonder accent krijgt.
In de tweede plaats is door meerdere sprekers herinnerd aan de internationale handel, waar ik niet over gerept heb omdat wij daar in september over praten. Ik kan u verzekeren dat het heel belangrijk is een balans te vinden tussen de noodzaak van vrije handel, wat een van de fundamenten van Europa is, en de bescherming van de grote basisrechten, niet in de laatste plaats het recht op gezondheid. Om deze reden heb ik het voorbeeld van de gezondheid naar voren geschoven voor wat betreft etenswaren en geneesmiddelen en heb ik gezegd dat dit een van de aandachtspunten van onze toekomstige Commissie wordt.
Dit is dus de weg die wij af te leggen hebben, zoals de heer Báron Crespo zei, Manzoni citerend: "Adelante" , maar "con juicio" , "voorwaarts, maar met verstand" . Het citaat is echter niet compleet, want er is nog een andere zin. Manzoni zei namelijk: "Adelante, Pedro, si puedes" , dus: "voorwaarts, als het kan" . Dit kunnen is in uw handen!
Applaus

Hänsch
Mijnheer Prodi, u hebt zojuist op schilderachtig wijze tot uitdrukking gebracht dat het ezeltje liever sterft van dorst dan dat het vuil water drinkt. Kunt u ons nu verzekeren dat het ezeltje ook afkerig zal zijn van versneden wijn?

Prodi
Dat is het doel van de Commissie dat wij voorstellen en dat is de reden waarom wij de prioriteit hebben gelegd bij de gezondheid, juist om consequent te blijven. In dit verband niet ter bescherming van de ezel natuurlijk, maar van de mens.
Applaus

De Voorzitter
Waarde collega's, wij zouden nu overeenkomstig de agenda een volgende stemronde moeten houden voor de quaestoren. Door de elektronische stemming van voorheen is deze stemronde echter niet meer nodig. Ik onderbreek derhalve de vergadering tot 17.30 uur.
De vergadering wordt om 17.05 uur onderbroken en om 17.30 uur hervat

Werkprogramma Fins voorzitterschap
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad over het werkprogramma van het Finse voorzitterschap, de economische en sociale wederopbouw van Kosovo en het ontwerp voor een stabiliteitspact voor Zuid-Oost-Europa, en de terdoodveroordeling van de heer Öcalan.

Halonen
Mevrouw de Voorzitter, leden van het Parlement, allereerst wil ik alle nieuw gekozen leden van het Europees Parlement van harte feliciteren. Bovendien, zoals ik eerder op de dag al zei, mevrouw de Voorzitter, ook de hartelijke gelukwensen naar aanleiding van uw verkiezing. Het doet mij deugd met u te kunnen gaan samenwerken. Naar de wens van het Parlement presenteer ik nu de hoofdpunten van het programma van het Finse voorzitterschap. Ik behandel op uw verzoek vooral de situatie op de westelijke Balkan en de terdoodveroordeling van de leider van de Koerden, de heer Öcalan. Ik wil echter beginnen met enkele woorden over de algemene ontwikkeling van de Unie.
De kandidaat-voorzitter van de Commissie, de heer Romano Prodi, heeft er in zijn eigen toespraak op gewezen dat de instellingen van de Europese Unie achter zijn gebleven op de veranderingen in de ons omringende wereld. Ik ben het volledig met de kandidaat-voorzitter eens. Niet alleen de Commissie, maar de hele Europese Unie moet worden hervormd. Wij hebben het niet over één enkele omwenteling of over één enkele instelling, maar over een immer voortdurend proces. Wij moeten beseffen dat juist het vermogen te groeien, uit te breiden en aan een toenemend aantal problemen het hoofd te bieden, de Unie zowel uniek als stabiel maakt.
Nu wij vandaag onze samenwerking aanvangen, hebben wij de mogelijkheid in zekere zin met een schone lei te beginnen. Het nieuwe Parlement is net met zijn werkzaamheden begonnen en de nieuwe Commissie staat op het punt benoemd te worden. Finland bekleedt het voorzitterschap van de Raad voor de eerste keer. Het onlangs in werking getreden Verdrag van Amsterdam biedt ons een goede basis om de samenwerking tussen het Parlement, de Commissie en de Raad verder te ontwikkelen en aan te halen. Wij hebben nu de ultieme gelegenheid om de oude werkmethodes te hervormen. Persoonlijk wil ik benadrukken dat ook de werkzaamheden van de Raad ontwikkeld moeten worden. Het is paradoxaal dat bij een toenemende betekenis van de Unie, de samenwerking tussen haar regeringen in de Raad bedreigd wordt door een fragmentatie van de macht. De Raad moet zich net als de hele Europese Unie bezighouden met de essentie. Van de Raad wordt verwacht politiek leiderschap te tonen, dat een reële meerwaarde aan het leven van de burgers geeft. Tijdens het Finse voorzitterschap zijn wij van plan verscheidene projecten ter verbetering van het werk van de Raad te introduceren en te implementeren. Ons streven is om de transparantie en efficiëntie van de werkzaamheden van de Raad aanzienlijk te vergroten; wij vinden meer transparantie noodzakelijk om de Unie in de ogen van de burgers aanvaardbaar te laten zijn. Wij willen ook dat de Raad Algemene Zaken de hem toekomende rol om de werkzaamheden in de Raad te leiden op zich neemt. Wij moeten er alles aan doen dat de Unie één wordt en als dusdanig wordt gezien: de Europese Unie moet een gemeenschappelijke wil, een gemeenschappelijk beleid en een gemeenschappelijke stem hebben.
Kandidaat-voorzitter Prodi zei dat transparantie, verantwoordelijkheid en doeltreffendheid de sleutelwoorden voor de werkzaamheden van de nieuwe Commissie zijn. Ik constateer met grote tevredenheid dat het nieuwe beleid van de Commissie woord voor woord overeenkomt met de belangrijkste accenten van het Finse voorzitterschap.
Finland heeft het voorzitterschap van de Raad overgenomen op een moment dat de externe slagvaardigheid van de Unie onder uitzonderlijk grote druk staat. De oorlog op de westelijke Balkan heeft een onvoorstelbare hoeveelheid menselijk leed en materiële schade veroorzaakt. De Europese Unie moet bereid zijn te investeren in de ontwikkeling van de westelijke Balkan, zowel op politiek als op economisch gebied, zodat democratie en stabiliteit daar de mogelijkheid krijgen vaste grond te krijgen. Tijdens zijn voorzitterschap zal Finland bijzondere aandacht schenken aan een doeltreffend en consequent extern beleid van de Unie. De follow-up van de Kosovo-crisis en de stabiliteit op de westelijke Balkan vormen voor ons een belangrijke toetssteen.
Maandag onderstreepte de Raad Algemene Zaken dat de Europese Unie nog steeds van plan is het Servische volk, dat te lijden heeft onder de desastreuze politiek van zijn leiders, te helpen. Als we in de volgende fase de door ons aan de Federatieve Republiek Joegoslavië opgelegde sancties gaan opheffen, zullen we er rekening mee houden dat de regering in Belgrado en het Joegoslavische volk twee verschillende zaken zijn.
Applaus
De regering van Joegoslavië moet zich houden aan resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad, samenwerken met het Internationaal Tribunaal voor het voormalige Joegoslavië en vooruitgang maken met de democratisering. We hebben maandag afgesproken dat we beginnen met het opheffen van de sancties die de bevolking treffen, zoals het vliegverbod en de sportboycot. Wij onderstreepten de noodzaak Kosovo en Montenegro snel te ontheffen van sancties zoals de olieboycot. We achten het ook van belang in de Federatieve Republiek Joegoslavië alle krachten te steunen die zich aan democratische waarden hebben verbonden. Vervolgens zouden we de mogelijkheden en middelen moeten bepalen om de situatie van deze actoren te verlichten. Dan komt bijvoorbeeld de levering van elektriciteit en ruwe olie in aanmerking. Wij hebben de Commissie en de bevoegde organen verzocht zo snel mogelijk voorstellen betreffende deze kwestie te doen. Bovendien hebben wij in de Raad Algemene Zaken het besluit van de staatshoofden en regeringsleiders over de plaats van vestiging van het Europese Agentschap voor de Wederopbouw bekrachtigd en hebben wij een besluit genomen over een top in Sarajevo voor een stabiliteitspact voor Zuid-Oost-Europa.
De crisis in Kosovo kan een breuk betekenen die zorgt dat het extern beleid van de Europese Unie een volledig nieuwe koers gaat varen. Het instrumentarium voor de buitenlandse betrekkingen van de Europese Unie moet worden vergroot om haar functioneren te verbeteren, ons vermogen om crises te voorspellen moet worden vergroot en de beheersing van crises moet doeltreffender worden. Wij hebben hier maandag langdurig over gedebatteerd in de openbare vergadering van de Raad Algemene Zaken. Wij waren het allemaal zeer met elkaar eens dat deze sector zo snel mogelijk moet worden ontwikkeld. Met een consequent en doelbewust beleid heeft de Europese Unie de beste mogelijkheden de stabiliteit van de regio gunstig te beïnvloeden. Ik hoop echter dat we beseffen dat de Unie niet alleen verantwoordelijk is voor de beheersing van de Kosovo-crisis. Wij werken nauw samen met andere landen en internationale organisaties. Het is in feite noodzakelijk de samenwerking met de Verenigde Naties, de OVSE en de Raad van Europa verder te ontwikkelen en te verdiepen.
Het Europees Parlement heeft verscheidene malen de nadruk gelegd op de belangrijke rol die de Europese Unie heeft om de vreedzame en evenwichtige ontwikkeling van ons werelddeel in gang te zetten en te waarborgen. Dit is in feite de essentie van de volgende uitbreiding. Langzamerhand wordt de Europese Unie een heel Europa omvattende unie. De volgende uitbreiding verschilt in ieder geval in één opzicht van alle voorgaande: de verdieping van de samenwerking binnen de Unie heeft een zodanig niveau bereikt dat er zeer grote eisen worden gesteld aan alle kandidaat-landen om dit te bereiken. Ik ben er echter van overtuigd dat deze eisen gunstig zijn voor zowel de kandidaat-landen als de Unie. Het voldoen aan de criteria versterkt de maatschappelijke en economische ontwikkeling in de kandidaat-landen en hiervan is men zich ook in de kandidaat-landen bewust. De uitbreiding is een proces dat continu vooruitgang moet boeken en niet door loze beloftes in gevaar mag worden gebracht. Tijdens het Finse voorzitterschap worden de uitbreidingsonderhandelingen vastberaden voortgezet. Het is ons doel zoveel mogelijk onderhandelingen af te sluiten en nieuwe te openen. De Europese Raad van Helsinki moet op basis van het verslag van de Commissie een besluit nemen over het beginnen van toetredingsonderhandelingen met nieuwe kandidaat-landen. Tegelijkertijd zullen wij bestuderen hoe wij de betrekkingen met andere Europese landen kunnen ontwikkelen en ons beraden over een langetermijnvisie voor de uitbreiding.
De uitbreiding vereist een hervorming van het institutionele kader van de Unie: wij zijn al begonnen met de voorbereiding van een nieuwe intergouvernementele conferentie en het is onze bedoeling de Europese Raad van Helsinki een verslag van het voorzitterschap over dit onderwerp aan te bieden. De mening van het Parlement is bij deze hervorming uitermate belangrijk, en ik heb met tevredenheid vastgesteld dat onze opvattingen over veel zaken overeenkomen.
Als wij het over de uitbreiding hebben, mogen we Turkije niet vergeten. Turkije is voor de Unie een belangrijke partner. Het is betrokken bij het uitbreidingsproces en voor dit land is een eigen strategie gecreëerd. De toetredingsperspectieven van Turkije zijn afhankelijk van de vooruitgang die het land boekt met het doorvoeren van democratische hervormingen en het verbeteren van de mensenrechten, met name de rechten van minderheden.
In dit verband wil ik benadrukken dat de Europese Unie overal en in alle gevallen tegen de doodstraf is. Het afschaffen van de doodstraf is een gemeenschappelijk doel van de Europese Unie. Het Finse voorzitterschap zal de situatie volgen. Het zou een betreurenswaardige wending in de Turkse politiek zijn als de doodstraf voor Koerdenleider Öcalan wordt uitgevoerd. Door zijn lidmaatschap van de Raad van Europa heeft Turkije zich verbonden aan de doelstelling de doodstraf af te schaffen. In Turkije is de doodstraf sinds 1984 niet meer uitgevoerd. Het is te hopen dat Turkije het moratorium zal handhaven totdat de doodstraf helemaal is afgeschaft. Wij hopen dat het Turkse parlement gebruik maakt van zijn mogelijkheid de straf te herzien. Turkije heeft blijk gegeven van zijn wil tot de Europese Unie toe te treden. Het moratorium op de doodstraf is een van de gemeenschappelijke waarden van de EU-lidstaten.
Mevrouw de Voorzitter, ik zal nu niet het volledige programma van het Finse voorzitterschap doornemen. Mijn bezoek in september aan de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid biedt de mogelijkheid het debat over de buitenlandse betrekkingen voort te zetten. Er zullen dan zeker verscheidene actuele onderwerpen, waaronder Rusland en de Noordse dimensie, op de agenda staan. Ik wil nu toch nog even een andere actuele kwestie naar voren brengen: de perspectieven voor het vredesproces in het Midden-Oosten zijn nu, na het aan de macht komen van de regering Barak, rooskleuriger dan ze in jaren zijn geweest. De Europese Unie zal een politiek actieve rol spelen bij het stimuleren van het vredesproces en ook economische steun bieden. Ik ga zelf begin augustus al naar het gebied om de belangrijkste actoren te ontmoeten en de opvattingen van de Europese Unie over de voortgang van het vredesproces over te brengen.
Ongeacht of we het nu hebben over de uitbreiding of over conflictpreventie, van één ding kunnen we zeker zijn: wij kunnen anderen alleen helpen als onze eigen welvaart een stabiele basis heeft. Kennis en kundigheid zijn fundamentele voorwaarden voor de welvaart en het concurrentievermogen van onszelf, van de lidstaten en van de hele Unie.
De informatiemaatschappij schept nieuwe mogelijkheden voor de burgers, voor ondernemingen en voor de administratieve sector. Wij zullen in de komende maanden onderzoeken hoe de informatiemaatschappij kan worden gebruikt om het concurrentievermogen te verbeteren. Tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat de ontwikkeling niet leidt tot een bredere kloof tussen de verschillende sociale groeperingen.
Wij hebben nog niet ten volle gebruik gemaakt van de mogelijkheden die de monetaire unie en de interne markt ons bieden. Wij kunnen alleen nieuwe banen scheppen als onze economie goed draait. Het stijgende werkgelegenheidsniveau toont aan dat wij op de goede weg zijn.
Wij zullen verder gaan met onze inzet voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen, voor een sociaal en ecologisch duurzame ontwikkeling, voor vraagstukken rond de jeugd en voor het welzijn van de burgers. Ik weet dat al deze vraagstukken ook in dit Parlement veel aandacht krijgen, en dat het Europees Parlement belangrijk werk heeft verricht om ze te bevorderen.
Ik heb eerder al uiteengezet hoe de Europese Unie kan bijdragen aan het versterken van de veiligheid in Europa en de hele wereld. Veiligheid voor de mensen betekent niet alleen het afwezig zijn van oorlog, maar ook economische veiligheid, het respecteren van de mensenrechten en rechtsbescherming voor de burgers. Op de Europese Raad van Tampere zal geprobeerd worden een meer homogeen en solidair migratie- en asielbeleid uit te stippelen, en de strijd tegen de grensoverschrijdende criminaliteit te versterken. De wetgeving van de lidstaten op dit gebied moet geharmoniseerd worden, straffen moeten doeltreffender worden uitgevoerd en de bestuurlijke en rechterlijke belemmeringen voor samenwerking moeten worden opgeheven.
Ik ben uitgegaan van de idee dat de Unie alleen in haar opzet kan slagen door een nauwe en open samenwerking tussen de verschillende partijen en de actieve steun van haar burgers. Het Europees Parlement speelt in deze samenwerking een doorslaggevende rol. Mevrouw de Voorzitter, ik wens u en de leden van het Parlement bij aanvang van de zittingsperiode veel energie en enthousiasme toe en ik verzeker u dat het Finse voorzitterschap veel van onze samenwerking verwacht.
Applaus

Matikainen-Kallström
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de Finse minister van Buitenlandse Zaken, mevrouw Halonen bedanken voor haar uitstekende uiteenzetting over het programma voor het Finse voorzitterschap. Finland loodst als voorzitter van de Raad de Europese Unie het nieuwe millennium in met een zeer evenwichtig programma. Het is van belang te onderstrepen, zoals de minister van Buitenlandse Zaken in haar toespraak heeft gedaan, dat de interne hervorming van de Unie en de versterking van de burgermaatschappijen overal in Europa het fundament zullen vormen voor de ontwikkeling van de Europese Unie. Ook in het programma van het Finse voorzitterschap worden deze doelstellingen zeer duidelijk benadrukt.
De slogan van het Finse voorzitterschap, "een open en sterk Europa voor het volgende millennium" , weerspiegelt de noodzakelijke hervormingen van de Unie. Het Europa van de burgers moet worden opgebouwd met de nadruk op transparantie van de Europese instellingen en het subsidiariteitsbeginsel. De enorme uitdagingen in de toekomst, zoals de economische veranderingen als gevolg van de gemeenschappelijke munt, de uitbreiding van de Unie naar het oosten en de strijd tegen de internationale misdaad vereisen dat de Europese instellingen slagvaardiger worden. Het is goed dat Finland met concrete voorstellen is begonnen. Een grote hoeveelheid loze verklaringen zorgt niet voor de noodzakelijke veranderingen.
Tragedies zoals de crises in Kosovo en heel voormalig Joegoslavië tonen aan dat de vrede en stabiliteit die de Europese integratie met zich meebrengt, nog niet tot ver achter de buitengrenzen van de Europese Unie doordringen. Hieruit moeten de nodige conclusies worden getrokken, zodat we het vermogen van de Unie om crises te beheersen zo snel mogelijk kunnen vergroten. De Europese Unie moet kunnen garanderen dat ze in de toekomst de beschikking heeft over een doeltreffend niet-militair instrumentarium om crises te voorkomen en om ontstane branden te blussen. Het is zeer goed dat deze doelstelling hoog in het vaandel staat.
Tijdens het Finse voorzitterschap moet flinke vaart worden gezet achter de economische, sociale en politieke wederopbouw van de westelijke Balkan. Deze taak is zo zwaar dat er van het voorzitterschap een bijzonder vermogen wordt verlangd om de touwtjes van de verschillende processen strak in handen te houden. Finland moet garanderen dat de aangewezen middelen doeltreffend worden gebruikt. Er kan geen enkele brug worden hersteld en geen enkele school worden gebouwd door het beheer over de wederopbouwprojecten te vergroten. De wederopbouw moet zo gefinancierd worden dat er rekening wordt gehouden met het benutten van de plaatselijke hulpmiddelen. Zo kunnen we het zakenleven in de door oorlog geteisterde gebieden nieuw leven inblazen, arbeidsplaatsen creëren en de handelsbetrekkingen met de buurregio's en de Europese Unie bevorderen. Het werkgelegenheidsprobleem in de Unie mag niet op kosten van Kosovo worden opgelost door nieuwe functies te creëren! De financiële steun moet daar naartoe gaan, waar hij het hardst nodig is.
Voor de uitbreiding van de Unie naar het oosten is de onvoorwaardelijke steun van de Europese burgers noodzakelijk. De Unie moet ervoor waken dat het grootste knelpunt voor de uitbreiding wordt gevormd door het gebrek aan daadkracht in de Europese Unie. Het garanderen van slagvaardigheid van de interne markt en het vergroten van de interne veiligheid in de Unie zijn belangrijke sleutels voor een geslaagde uitbreiding naar het oosten. Van de top in Tampere, waar men zich vooral zal bezighouden met kwesties op het gebied van het asiel- en vluchtelingenbeleid en de strijd tegen de georganiseerde misdaad, mogen concrete ontwerpmaatregelen ter verbetering van de interne veiligheid worden verwacht.
Het in het voetlicht tredende begrip Noordse dimensie van de Unie omvat verscheidene aspecten die betrekking hebben op de interne veiligheid van de Europese Unie, onder andere op het gebied van nucleaire veiligheid, milieubescherming en grensoverschrijdende samenwerking. Ook de ideeën die in het kader van de Noordse dimensie van de Unie worden gepresenteerd, moeten hun beslag krijgen in duidelijke actieprogramma's.
Applaus

Myller
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Raad, minister Halonen, het begin van het eerste Finse voorzitterschap in de Europese Unie valt op een moment waarop zich grote veranderingen voordoen. Het Parlement begint in zijn nieuwe samenstelling en is versterkt door de nieuwe rechten die het middels het Verdrag van Amsterdam heeft verkregen, er wordt gewacht op de benoeming van de nieuwe Commissie die in de plaats komt van de oude, voortijdig afgetreden Commissie en ook in de Raad bereidt men zich voor op een hervorming van de werkmethoden. Het is een onweerlegbaar feit dat we het vertrouwen van de burgers in de besluitvorming van de Unie niet terugkrijgen zonder hervorming van de werkmethoden in alle instellingen: zowel in de Commissie, de Raad als het Parlement.
Van het Parlement en de Raad wordt verwacht dat de problemen rondom de salarissen en onkostenvergoedingen van de parlementsleden snel naar behoren worden opgelost. Dit is een van de meest dringende kwesties. De hervorming van de communautaire instellingen staat ook centraal in het programma van het Finse voorzitterschap, zoals minister Halonen in haar toespraak al zei. We zijn bijzonder verheugd over het feit dat in het programma het streven is opgenomen de werkmethoden van de Raad te hervormen. Meer openbare vergaderingen van de Raad, ruimere toegankelijkheid van documenten en het publiceren van vergadertijden en agenda's van raden en werkgroepen bevorderen op concrete wijze het transparantiebeginsel. Overeenkomstig de besluiten van de Europese Raad van Keulen leidt Finland de voorbereidingen voor een intergouvernementele conferentie. Het doel moet zijn een conferentie waar een nieuw verdrag uit voortvloeit dat de uitbreiding mogelijk maakt en dat de voorwaarden creëert voor een ook na de uitbreiding doeltreffend functionerende Unie.
Het moet echter gezegd dat al tijdens deze zitting de weg naar een doeltreffend functionerende Unie wordt belemmerd. Ik ben verbaasd over de pogingen van de rechtse fractie in het Parlement om de benoeming van de Commissie te vertragen door zich te beroepen op de verklaring van het onafhankelijke Comité van wijzen. Ik zeg ronduit dat met een dergelijke tactiek de bodem onder het succes van het Finse voorzitterschap wordt weggeslagen. Wij moeten hoe dan ook haast maken met het opstellen van het rapport en de adequate behandeling ervan in het Europees Parlement, maar wij kunnen geen afstand doen van de wettelijke bevoegdheden van het Parlement door een onofficieel onderzoeksorgaan zeggenschap over het tijdschema te geven.
Om ons volledig te kunnen wijden aan de ernstige problemen waarvoor wij verantwoordelijk zijn is het noodzakelijk de geloofwaardigheid van de Europese Unie te vergroten. Wat dit betreft is het opstellen van een tijdschema voor de wederopbouw van Kosovo het meest urgent. Daarmee begint ons werk om de regionale stabiliteit op de hele Balkan te vergroten. De grote inzet van de Finse president Martti Ahtisaari bij het bereiken van een oplossing voor Kosovo toont aan dat ook een neutraal land met succes het gemeenschappelijke standpunt van de Unie kan vertegenwoordigen.
Een slagvaardige Europese Unie is een conditio sine qua non om de huidige uitbreiding met de landen in Midden- en Oost-Europa met succes te bekronen. Het uitgangspunt hierbij moet zijn dat er aan de homogene toetredingscriteria wordt vastgehouden. Dit betekent dat men ook als men het over het tijdschema van de uitbreiding heeft, realistisch moet blijven. Van Finse zijde is zeer terecht benadrukt dat in verband met het uitbreidingsproces de Europese ontwikkeling ook op het gebied van milieubescherming en sociale zekerheid moet worden beïnvloed. De doelstelling moet zijn dat de duurzame ontwikkeling en de milieubescherming onderdeel worden van alle beleidsmaatregelen van de Gemeenschap. Dit houdt verplichtingen in voor zowel de toekomstige als de huidige lidstaten.
Het uitbreidingsproces kan worden bevorderd door de samenwerking met de buurregio's van de Unie te vergroten. Het door de Unie goedgekeurde beleid in het kader van de Noordse dimensie omvat onder andere de samenwerking in het Oostzeegebied, maar stimuleert ook het realiseren van de goedgekeurde Rusland-strategie. Een belangrijke kwestie die aan hervorming toe is, is het bekrachtigen van een echte grensoverschrijdende samenwerking. Een actuele uitdaging voor de Unie is tevens het realiseren van de Economische en Monetaire Unie op een manier die voorwaarden schept voor het ontstaan van arbeidsplaatsen. Dit waren enkele uitdagingen. Tot slot wens ik het Finse voorzitterschap veel succes bij het realiseren van zijn hervormingsgezinde programma.
Applaus

Thors
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, evenals de minister in een gedeelte van haar toespraak deed, zal ook ik de tweede nationale taal van Finland gebruiken.
Het werkprogramma van het Finse voorzitterschap bevat geen grote verrassingen; het is evenwichtig en gaat uit van de belangrijkste uitdagingen voor de Unie. Het programma gaat eigenlijk uit van de vraagstukken waarvan eerdere topconferenties hebben verondersteld dat we ze in Helsinki zullen oplossen. Het verheugt mij zeer dat de minister de problemen met het werk van de Raad zo eerlijk aan de orde heeft gesteld. Ik vind namelijk dat die veel te weinig zijn besproken, en wij moeten dan ook vele knopen ontwarren. Veel zaken zijn juist om die reden doorgeschoven naar het Finse voorzitterschap.
Wij leggen in het programma de nadruk op een sterk en open Europa, en dat is juist. Een sterk Europa is een Europa met sterke instellingen, niet een Europa waarin sterke mannen de Europese vraagstukken oplossen. Helaas hebben we tendensen gezien om vraagstukken niet in de instellingen op te lossen, maar daarbuiten, door individuele personen. Dat is niet in de geest van Monnet. Ik hoop dat het Finse voorzitterschap succes heeft met zijn nadruk op een EU die met een gemeenschappelijke stem werkt aan een gemeenschappelijk beleid en met een gemeenschappelijke wil.
Een sterke Unie is ook een Unie die voor stabiliteit weet te zorgen in de aangrenzende gebieden. Daarom is het van belang dat er een uitgebreide en duidelijke strategie komt voor de periode die aan aansluiting voorafgaat, een strategie die landen zoals Albanië en Macedonië omvat, en wel door middel van een geslaagde uitbreiding en ook door het opbouwen van een geloofwaardig crisisbeleid. Maar ondanks alle inspanningen voor stabiliteit bestaat er toch gevaar dat de vluchtelingenstromen zullen toenemen. Op dat punt had het Finse programma volgens mij ambitieuzer kunnen zijn, vooral in het licht van de Kosovo-crisis. Wij zullen hopelijk niet nog eens meemaken dat wij geen hogere paraatheid hebben dan die welke men had om de lastenverdeling te regelen.
Tenslotte wil ik nog opmerken dat ik de innige hoop koester dat minister Halonen, die de situatie in Slowakije zelf kent, zich ervoor zal inspannen dat men daar, net als elders, de strijdt aanbindt met de heersende discriminatie, bijvoorbeeld van de Roma-bevolking.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Raad, ik wil u welkom heten in het Europees Parlement. Ik beloof dat de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie haar best zal doen de samenwerking met onze instelling zeer hecht en goed te maken.
Men kan niet voldoende benadrukken dat Finland zijn voorzitterschap onder zeer moeilijke omstandigheden aanvangt. Wij moeten in september een slagvaardige Commissie benoemd krijgen, en de groenen zullen er alles aan doen de procedure hier in het Parlement zo zakelijk mogelijk, hoewel ook grondig, te houden. Dat hopen wij waarschijnlijk allemaal.
Mevrouw de minister van Buitenlandse Zaken, u heeft gezegd dat de Kosovo-crisis een soort ommekeer in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie zou kunnen worden. Het standpunt van mijn fractie is dat de Europese Unie haar gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid moet versterken. Wij verbinden hier echter de hoop aan dat Finland, dat een militair neutrale lidstaat is, de niet-militaire dimensie van crisisbeheersing benadrukt. Het is overduidelijk dat men in de wereld van vandaag de mensenrechten soms ook met het geweer moet verdedigen, maar als men verstandig wil optreden en groot humanitair leed en economische schade wil voorkomen, moet men volhardend optreden en met name niet-militaire middelen gebruiken om de crisis te beheersen. Onze fractie wil eraan herinneren dat het Europees Parlement in het voorjaar het verslag heeft aangenomen waarin de vorming van niet-militaire vredestroepen in de Europese Unie wordt voorgesteld. Wij zijn verbijsterd dat op de Top in Keulen vrijwel niet over deze niet-militaire middelen is gesproken, en wij hopen dat deze tijdens het Finse voorzitterschap krachtiger naar voren worden gebracht.
De Europese Unie is sterk genoeg om de ontwikkelingen in de wereld te kunnen beïnvloeden. Tijdens het Finse voorzitterschap worden de komende WHO-onderhandelingen voorbereid. Het is het allerbelangrijkst dat deze onderhandelingen met een open geest worden voorbereid. Wij hebben al eerder gezien dat de burgermaatschappij aan dit debat deel wil nemen. Ik doel nu op wat er met het Multilateraal Akkoord inzake Investeringen is gebeurd. Ik hoop dat u ernaar streeft dat de burgermaatschappij in een open wisselwerking met de besluitvormers kan deelnemen, als er wordt gepraat over de relatie tussen vrijhandel, volksgezondheid en milieubescherming.
Onze fractie wil onderstrepen dat Finland tijdens zijn voorzitterschap grote mogelijkheden heeft om de Europese Unie in een sociale en ecologische richting te ontwikkelen. Wij geven u al onze steun om te zorgen dat de richtlijn inzake een energieheffing eindelijk wordt aangenomen. Deze is nu immers al zeven jaar in voorbereiding. Ik geloof dat wij allemaal enigszins ongeduldig beginnen te worden, nu de besluitvorming zo moeilijk blijkt te zijn. Tegelijkertijd moet natuurlijk het concurrentievermogen van arbeid worden vergroot. Op Europees niveau is het mogelijk bijvoorbeeld de indirecte arbeidskosten zodanig te verlagen, dat er weer nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd kunnen worden en dat er zodoende meer economische bedrijvigheid ontstaat.
Tot slot wil ik onderstrepen dat de top van Tampere geen bijeenkomst mag worden waar slechts de werkzaamheden van de politie en de controle op de burgers worden uitgebreid. Hier moeten ook de grondrechten van de burgers worden versterkt en de positie van alle legaal in de lidstaten van de Europese Unie verblijvende burgers uit derde landen worden verbeterd. Dit alles moet in alle openheid gebeuren. We verwachten ook dat de Commissie zo snel mogelijk het werk van het Finse voorzitterschap om de transparantie te vergroten gaat verlichten door het Parlement en de Raad een mededeling te doen over de openbaarheid van documenten.
Applaus

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, Finland heeft een goede doelstelling: de Europese Unie moet transparanter worden. Meteen bij aanvang hebben de ministers van Financiën onder leiding van Finland besloten dat er in de Europese Unie slechts met één stem over de EMU gesproken mag worden. Als gevolg daarvan wordt er nu in elf talen over het monetair beleid van de Europese Unie gezwegen. Onder leiding van Finland moet men transparantie en openbaarheid ook van toepassing verklaren op de werkzaamheden van het geheime en geheimzinnige Economisch en Financieel Comité.
Finland is een neutraal land dat geen lid is van de NAVO. Finland moet echter geloofwaardiger worden wat betreft zijn weerzin tegen een gemeenschappelijke Europese defensie. Wij mogen niet toegeven aan de voormalige sociaal-democratische en groene pacifisten Schröder, Fischer, Blair, D'Alema en Solana, die in Europa meer bewapening en meer NAVO willen. De NAVO is nu ook een aanvalsverbond. Het is de taak van Finland om voor de Europese lidstaten de vrijheid te behouden neutraal te zijn. Deze doelstelling doet afbreuk aan het principe dat de Europese Unie een gemeenschappelijke wil, een gemeenschappelijk beleid en een gemeenschappelijke stem moet hebben. De 70 % van de Finnen die bij de Europese verkiezingen niet gingen stemmen, waren tegen dit principe gekant.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, Finland neemt in een bijzonder uitdagende periode het voorzitterschap van de Europese Unie over. Er zijn dit jaar verschillende verstrekkende en agressieve beleidsprogramma's ten uitvoer gebracht, die allemaal zullen bijdragen tot de economische ontwikkeling van de vijftien lidstaten van de Europese Unie.
Dankzij de invoering van de euro zullen de bedrijfskosten voor het midden- en kleinbedrijf zonder twijfel afnemen, nu de transacties in vreemde valuta tussen elf verschillende lidstaten voorgoed tot het verleden gaan behoren. Ik weet dat de euro dit jaar bij tijd en wijle wat moeilijkheden heeft ondervonden op de financiële markten. De instabiliteit binnen de EU-instellingen en de oorlog in Kosovo zijn bepaald niet bevorderlijk geweest voor een gunstig investeringsklimaat. De waarde van de euro is de afgelopen tijd echter aanzienlijk gestegen, nu Europa zijn politieke en financiële stabiliteit lijkt te hebben hervonden. De nieuwe eurozone omvat elf deelnemende landen, met in totaal meer dan 291 miljoen inwoners. Het is van cruciaal belang dat de voorlichtingscampagnes over de planning en de gevolgen van de eenheidsmunt worden voortgezet, in de aanloop naar de invoering van de euro in munten en briefgeld in 2002.
Het Finse voorzitterschap van de EU zou, als reactie op de bezorgdheid die er bij de consumenten over de euro bestaat, samen met de Commissie de voortgang van dit belangrijke proces in de gehele EU eens goed moeten bestuderen. De toegenomen onderlinge afhankelijkheid tussen de lidstaten in de EMU vereist een versterking van de economische coördinatie. Teneinde de concurrentiepositie van de interne markt te verstevigen en de groei en werkgelegenheid te bevorderen is de Finse regering terecht van plan de coördinatie van het economisch, werkgelegenheids- en structuurbeleid te verbeteren en de interne markt te voltooien.
De vergrijzing van onze bevolking, de globalisering en technologische vooruitgang vormen indrukwekkende uitdagingen voor de economische en sociale ontwikkeling van Europa. Het is zaak dat er Europese werkgelegenheidsstrategieën worden ingevoerd, in overeenstemming met de nieuwe bevoegdheden onder het Verdrag van Amsterdam en onder de herziene regelgeving voor het Europees Sociaal Fonds.
De werkloosheid ligt in de Europese Unie nog altijd op het onaanvaardbaar hoge niveau van meer dan 9 %. Er is toch echt iets mis als een op de vier mensen onder de 25 jaar zoveel moeite heeft bij het opbouwen van een carrière. De Finse regering legt grote nadruk op de behoefte aan meer aandacht voor het uitbreidingsproces. Het Finse voorzitterschap zal dan ook een intergouvernementele conferentie organiseren, in overeenstemming met de besluiten die onlangs op de Top van Keulen zijn genomen. Het is van groot belang dat die IGC wordt gehouden, aangezien het uitbreidingsproces in de praktijk onhaalbaar zal blijken als de instellingen niet eerst hervormd worden. Er moet nog veel werk worden verricht om de EU-instellingen op deze intergouvernementele fase voor te bereiden. Het doet me deugd dat het Finse voorzitterschap van zins is dit vraagstuk het komende half jaar serieus aan te pakken.
Uitbreiding van de Unie is cruciaal voor de stabiliteit in Europa. Het vergroten van de markt zal bijdragen tot de economische groei. De Unie zelf dient bereid te zijn de uitdagingen aan te gaan die de uitbreiding met zich meebrengt, en daartoe haar besluitvormingsprocessen te stroomlijnen en het functioneren van haar instellingen te verbeteren. Tijdens de onderhandelingsfase dienen de nationale belangen beschermd te worden; het is namelijk niet de bedoeling dat de besprekingen tijdens de IGC leiden tot nog meer bureaucratie op EU-niveau.
Tenslotte is er tijdens de Top van Berlijn in maart overeenstemming bereikt over het budget van de EU van meer dan 506 miljard pond gedurende de zeven jaar van 2000 tot 2006. Nu de discussie over Agenda 2000 is gesloten kan de Europese Unie verder gaan en nieuwe beleidsdoelstellingen bespreken en verwezenlijken. De Finse regering heeft een duidelijke aanzet gegeven tot dit proces. Dit is een uitgelezen kans voor de EU om nieuwe beleidsprogramma's in te voeren op het gebied van de rechten van de consument, de veiligheid van voedingsmiddelen, steun aan ouderen en milieubescherming.

Dupuis
Ik wil allereerst de fungerend voorzitter danken voor wat ze zojuist over de afschaffing van de doodstraf heeft gezegd. Ik denk dat op initiatief van Finland de Europese Unie bereid is op internationaal niveau ook andere initiatieven te nemen en daarvoor wil ik de fungerend voorzitter bedanken.
Ik wil hier ingaan op een aspect van het Kosovo-vraagstuk dat tot dusver door niemand ter tafel is gebracht. Er is een vraagstuk waarmee nog niemand zich heeft beziggehouden en waarover we ons op Europees niveau nog niet hebben gebogen, namelijk dat van de 3000 Kosovaren die door de heer Milosevic en zijn handlangers letterlijk zijn ontvoerd tijdens de laatste dagen van de internationale interventie. Deze gegijzelden zijn onder dwang overgebracht naar gevangenissen in Servië. Over deze 3000 Kosovaren weten we niets. Het gaat om de heer Kurti, voormalig studentenleider uit Pristina, Professor Oti en 3000 andere personen die verdwenen zijn.
Ik zou willen weten of we op initiatief van het Finse voorzitterschap en met de hulp van het Rode Kruis en andere internationale organisaties een gerichte actie kunnen ondernemen om de oorlogsmisdadiger Milosevic te dwingen af te zien van zijn chantagepraktijken. Hij gebruikt deze personen, over wie we in het duister tasten, immers om de Europese Unie af te laten zien van haar embargo. Milosevic moet eerst gedwongen worden al deze personen onvoorwaardelijk vrij te laten alvorens er überhaupt over het opheffen van een embargo gesproken kan worden.
Applaus

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van het Verdrag van Amsterdam met nog meer Unie begint onder Fins voorzitterschap. Zoals het er nu uitziet, zullen wij er met het volgend verdrag nog slechter aan toe zijn. Het aantal meerderheidsbesluiten zal toenemen, waardoor de democratie in onze lidstaten door ministers of ambtenaren weggestemd kan worden. Beslissingen die tot nog toe in democratische, open parlementen werden genomen, zullen voortaan in geheime comités van de Commissie of de Raad worden genomen. We evolueren naar veel meer Brussel en veel minder democratie. Dat het volgende verdrag het Verdrag van Parijs zal heten, heeft de stad der steden niet verdiend. De macht die wij als kiezers verliezen, gaat hoofdzakelijk naar de Commissie en de Raad. Het Parlement krijgt daarentegen het vetorecht van de nationale parlementen. De individuele lidstaten kunnen niet langer beletten dat een wet wordt aangenomen noch kunnen zij wetswijzigingen voorstellen. Een democratisch tijdperk wordt vervangen door een bureaucratisch tijdperk, waar de kiezers op een zijspoor gerangeerd worden. Om te verhinderen dat de democratie verwatert, hebben wij een nieuwe fractie opgericht: Europa van Democratie en Diversiteit. Democratie, omdat de volksvertegenwoordigers in de lidstaten de macht in handen moeten hebben en omdat er op de noodzakelijke communautaire wetgeving democratische controle moet zijn. Diversiteit, omdat wij de verschillende identiteiten en culturen willen beschermen en gekant zijn tegen een Europees nationalisme, een Europese hymne, een gemeenschappelijk paspoort, een gemeenschappelijke munt en politie alsook een gemeenschappelijk leger. Wij willen decentralisatie en vrijheid in plaats van meer centralisatie en uniformisering. Wij wensen geen nieuwe EU-staat, maar een praktische samenwerking voor de problemen die we niet zelf kunnen oplossen. De EU moet een lust zijn en geen last.

Poli Bortone
Mijnheer de Voorzitter, in de toespraak die Voorzitter Fontaine vanochtend heeft gehouden, heeft zij over Kosovo gezegd: "De wapenen zwijgen, de verschrikking is voorbij, de vrede moet opgebouwd worden" . Ja, de wapenen zwijgen, mijnheer de Voorzitter, maar de antipersoonsmijnen blijven zorgen voor bloedvergieten. De verschrikking van de oorlog is voorbij, maar nog niet voorbij is de verschrikking van de dagelijkse ontdekkingen van massagraven, die een tragische en afschuwelijke getuigenis vormen van de minachting ten aanzien van het recht op leven van mensen en volkeren; een recht dat uiteindelijk niets anders is dan respect voor het anderszijn, voor de identiteit van een volk. Voor dit respect zullen wij in deze Vergadering vechten zoals wij daar ook in onze nationale parlementen voor vechten.
" Het is onaanvaardbaar" , zei Voorzitter Fontaine verder, "te moeten zien hoe de rechten van de mens binnen Europa vertrapt worden" . Ook hier zijn wij het mee eens, want wij zijn er erg op gespitst mee te kunnen doen aan het proces van solidariteit tussen de volkeren via een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Mijn fractie pleit daar al vanaf het begin van haar aanwezigheid in het Europees Parlement voor. Met een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid wordt het mogelijk om, te beginnen bij de Balkan, met de spoed en het doorzettingsvermogen welke de huidige situatie vereist, de doelstellingen van vrede, economische rust en respect van de mensenrechten na te streven. De NAVO heeft de oorlog gewonnen, Europa moet de vrede opbouwen: dat is een kwestie die wij terstond aan moeten pakken. Een en ander moet tot uiting komen in een duidelijke definitie van de rol die Europa op zich zal nemen bij de opbouw van het vredesproces, in een politiek verantwoord beleid, in kwalitatief hoogstaande interventies die moeten voorkomen dat de aanzienlijke migratiestromen waar Europa momenteel mee te maken heeft en die in de komende jaren nog te verwachten zijn, conflictsituaties in religieus, economisch of maatschappelijk opzicht veroorzaken, vooral in streken waar de werkloosheid steeds alarmerender wordt. Weliswaar is de oprichting van een agentschap op zich geen oplossing voor het probleem, maar waarschijnlijk valt het allemaal nog te bezien: het zal ervan afhangen hoe zo'n orgaan gestructureerd en operationeel wordt gemaakt. Wij willen in ieder geval graag dat zo'n agentschap zorgt voor snelle, doelmatige, nuttige, rationele en rechtvaardige interventies, met een eerlijke deelname aan de wederopbouw van vooral landen als Italië en gebieden als Apulië, die enorme economische schade hebben opgelopen van de oorlog en de migratiestromen, onder meer door de terugloop van toeristen en door daling van het imago. Het is waar dat de oorlog diepe wonden heeft achtergelaten: de oorlog heeft duidelijk zichtbare wonden achtergelaten in de gebieden en in de mensen die daar het leven hebben verloren of uit hun eigen land verdreven zijn. Maar de oorlog heeft ook diepe wonden achtergelaten in bepaalde regeringen die geen duidelijk buitenlands beleid hebben. En het is in ieder geval zeker dat deze oorlog het faillissement van tien jaar diplomatie heeft gemarkeerd en de geringe aandacht, de tekortkomingen en soms verkwistende houding van de internationale samenwerking aan de kaak heeft gesteld.
Europa moet zich derhalve niet alleen inzetten voor verzoening van de strijdende partijen, maar algemeen gesproken moet het het stabiliteitspact in overeenstemming kunnen brengen met de wederopbouw en de steeds stijgende werkloosheid. De voorzitter van de Commissie heeft in zijn verklaring toegezegd dat hij zal investeren in wederopbouw en niet in bureaucratie. Wij hopen dat het niet alleen een materiële maar ook een immateriële wederopbouw wordt. Wegen, scholen, havens en waterleidingen moeten opnieuw aangelegd worden, maar ook dient het vertrouwen van de mensen hersteld te worden die jarenlang hebben toegezien hoe zij beroofd werden van het recht om met hun eigen familie op hun eigen land te leven van hun eigen werk. Deze mensen verlangen momenteel naar het rustige leven dat zij jarenlang moesten ontberen. Als Europa probeert het doel na te streven dat de heer Prodi heeft genoemd: de Balkan een duidelijke politieke en economische toekomst geven, dan zou het stellig iets groots tot stand brengen, maar daarmee zou de kous nog niet af zijn. Europa's taak is immers ook dat het een substantiële bijdrage levert aan het proces van democratische ontwikkeling. Natuurlijk moet er economische ontwikkeling komen, maar vooral is er behoefte aan een sociale en culturele ontplooiing, in het besef dat, hoe meer tolerantie en respect voor het anderszijn bestaat, hoe sterker en stabieler de verzoening wordt.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Raad, geachte afgevaardigden, dames en heren, het zou niet gepast zijn indien de vertegenwoordiger van een Commissie die alleen de lopende zaken waarneemt, hier uitgebreid inging op het programma van het Fins voorzitterschap van de Raad. Dat programma zal in eerste instantie met de nieuwe Commissie ten uitvoer gelegd moeten worden. Daarom zal ik mij, als u het goed vindt, in mijn uiteenzetting beperken tot twee punten: de wederopbouw van Kosovo en het vonnis tegen Abdullah Öcalan.
Allereerst wil ik u eraan herinneren dat de Europese Unie van meet af aan heeft deelgenomen aan het streven naar een vreedzame oplossing van het conflict in Kosovo. Ook heeft de Commissie gedurende heel het conflict humanitaire hulp verleend. De Europese Unie is, zoals wij allen weten, de grootste donor. Wij hebben verder financiële hulp verleend aan de landen die sterk zijn getroffen door de toestroom van ontheemden en vluchtelingen.
Nu het conflict ten einde is, moet in eerste instantie steun worden verleend aan de inspanningen van de KFOR tot herstel van de vrede en de orde en het opnieuw opzetten van een goed lopende civiele administratie onder leiding van de Verenigde Naties. Als Europese Unie hebben wij daar een bijzondere taak. Wij zijn met name verantwoordelijk voor die componenten van de UNMIG die zich met de wederopbouw bezighouden. De hiervoor benoemde, plaatsvervangend speciaal afgezant van de Commissie, Jollie Dixon, heeft zijn functie in Pristina inmiddels opgenomen en nu moeten de talrijke praktische problemen worden opgelost.
Welke hulp werd tot nu toe verleend? De totale begroting voor de humanitaire hulpverlening in Kosovo en in de buurlanden bedraagt 378 miljoen euro, waarbij de klemtoon ligt op de levering van de belangrijkste levensmiddelen en andere goederen, zoals medische zorg, sanitaire voorzieningen en onderdak. Deze hulp wordt via de UNHCR, het Internationale Rode Kruis, de UNICEF en verschillende NGO's gegeven. In dit bedrag is ook de som van 196 miljoen euro begrepen die uit de begrotingsreserve van de Commissie werd vrijgemaakt.
Verder werden 100 miljoen euro als macro-economische hulp beschikbaar gesteld, waarvan 62 miljoen voor Albanië, 25 miljoen voor de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en 13 miljoen voor Montenegro. Daarmee wil men de problemen het hoofd bieden die door de crisis in Kosovo voor deze landen zijn ontstaan. De eerste betalingen zijn reeds verricht. Met het OPNOVA-programma worden nog eens 45 miljoen euro voor Kosovo beschikbaar gesteld. De eerste maatregel die met dit programma wordt gefinancierd, betreft een missie voor de taxatie van de materiële schade. De eerste bevindingen van deze missie zullen op 23 juli voorhanden zijn.
Op grond daarvan zal dan de Europese Commissie haar definitieve hulpprogramma opstellen. Bovendien moet men de budgettaire behoeften voor de wederopbouw in de komende twee à drie jaar begroten en de kosten schatten die voor rekening komen van andere donors.
Tot de prioritaire maatregelen die met het OPNOVA-programma moeten worden gefinancierd, behoren ook zaken als mijnen vegen, aankoop van materiaal voor de wederopbouw van huizen en openbare gebouwen, ondersteuning van openbare nutsbedrijven, douane en uitwerking van lokale werkgelegenheids- en rehabilitatieprogramma's. Deze projecten werden gemeenschappelijk met de KFOR, UNMIG en UNHCR als prioritair betiteld en dienen als aanvulling op de lopende humanitaire voorzieningen. Wij hopen dat wij voor het einde van deze maand de 45 miljoen euro kunnen vastleggen.
Zoals de begrotingsautoriteit tijdens de triloog van 2 juli werd duidelijk gemaakt, zullen dit jaar extra middelen voor een bedrag van 92 miljoen euro noodzakelijk zijn. Tijdens deze triloog werd afgesproken dat de Commissie in september, door middel van een aanvullende en gewijzigde begroting, een voorstel zal doen tot verhoging van de begroting met 92 miljoen euro. De noodzakelijke middelen zullen met name moeten voortkomen uit herschikkingen en uit een beperking van het opvragen van extra middelen. Bovendien werd afgesproken dat de twee takken van de begrotingsautoriteit dit voorstel in eerste lezing zullen behandelen. Wij rekenen daarbij op de steun van het Parlement en hopen dat de Europese Gemeenschap aldus in staat wordt gesteld een leidinggevende rol te vervullen bij de wederopbouw.
Dan wil ik nu kort ingaan op de kwestie van het agentschap voor de wederopbouw. De Commissie had de staatshoofden en regeringsleiders nog voor de bijeenkomst van de Europese Raad in Keulen voorgesteld een speciaal agentschap op te richten dat belast zou moeten worden met de uitvoering van de maatregelen voor de wederopbouw. De Europese Raad nam deze aanbeveling over en nodigde de Commissie uit nog in juni een concreet voorstel uit te werken op grond van de in Bosnië opgedane ervaringen. De Commissie heeft toen voorgesteld het agentschap in Pristina te vestigen, dat wil zeggen in het hart van de wederopbouwactiviteiten, waar zich ook alle andere internationale organisaties bevinden.
Applaus
Tijdens de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders in Rio werd echter door de regeringsleiders afgesproken Thessaloniki als zetel van het agentschap kiezen. De indruk werd evenwel gewekt dat daarbij niet zozeer werd gedacht aan de onmiddellijke wederopbouwactiviteiten, waar dit agentschap bevoegd voor zou moeten zijn, maar meer algemeen aan de economische hulp aan heel het gebied.
De Commissie is van mening dat men alleen efficiënt kan werken, indien de meeste activiteiten vanuit Pristina plaatsvinden. De Commissie is eventueel wel bereid te overwegen of bijvoorbeeld een gedeelte van het administratief personeel ergens anders kan worden gevestigd. De efficiëntie en de doelmatigheid van de wederopbouw mogen echter niet worden aangetast. De Commissie gaat ervan uit dat men met de eerbiediging van deze principes ook tegemoet komt aan het standpunt van de Rekenkamer en de eerste reacties van het Europees Parlement.
De Raad heeft echter afgelopen maandag definitief besloten dat de zetel van het agentschap Thessaloniki moet zijn. De Commissie heeft zich haar standpunt voorbehouden en geeft er de voorkeur aan het definitieve standpunt aan de nieuwe Commissie over te laten. Het voorstel is nu ter behandeling voorgelegd aan het Europees Parlement. Inmiddels heeft de Commissie op 1 juli een uit ongeveer 20 ambtenaren en begeleidend personeel bestaande task force naar Pristina gestuurd die bevoegd is voor de uitvoering van het programma voor de wederopbouw. Alle uitvoerende bevoegdheden zijn van Brussel overgedragen aan de leider van de task force in Pristina. Wij willen Kosovo een zo snel en efficiënt mogelijk mechanisme garanderen voor de hulpverlening in deze fase van grote behoefte.
Ter afsluiting wil ik nog een opmerking maken over de coördinatie van de donors. Op 13 juli is de stuurgroep op hoog niveau bijeengekomen. Dit is het door de Europese Commissie en de Wereldbank geleide partnerschap ter coördinatie van de hulpverlening van internationale donors in het kader van de crisis in Kosovo. Daarbij werd bevestigd dat op 28 juli de eerste conferentie van Kosovo-donors zal plaatsvinden in Brussel. Tijdens deze bijeenkomst zal men met name moeten nagaan wat tot het einde van het jaar de meest dringende behoeften zijn. Een tweede conferentie van donors is gepland voor oktober en dan zal men dieper kunnen ingaan op de echte wederopbouwinspanningen.
Dan ga ik nu nog kort in op het proces tegen Öcalan. Hier neemt de Commissie het standpunt over dat het Duits voorzitterschap op 29 juni jongstleden heeft ingenomen, nadat de rechtbank voor staatsveiligheid te Ankara Abdullah Öcalan ter dood had veroordeeld. Opnieuw willen wij duidelijk maken dat wij de doodstraf principieel van de hand wijzen. De Commissie heeft derhalve op 29 juni de bevoegde Turkse instantie uitgenodigd rekening te houden met dit principiële standpunt van de Europese Unie inzake doodsstraf. De Commissie weet dat Turkije de doodsstraf sedert 1984 niet meer heeft toegepast en verwacht dan ook dat Turkije zich als lid van de Raad van Europa zal houden aan zijn verplichtingen. De voltrekking van de doodsstraf zou onvermijdelijk een schaduw werpen op de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije.
De Commissie is even als de meerderheid van de lidstaten van de EU van mening dat dankzij de recente wijzigingen in de Turkse wetgeving het nu mogelijk zal zijn de procedure tegen Öcalan en de rechtsvinding aan een civiele rechtbank over te dragen.
Applaus

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Fischler.
Ik heb tien ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen moet ik zeggen dat het ons vanuit het Parlement is opgevallen dat het Finse voorzitterschap al vanaf de start onafhankelijkheid en evenwichtigheid uitstraalt en dat het streeft naar oplossingen waar iedereen achter kan staan. Deze drie trekken, waar ik even de aandacht op wil vestigen, voorspellen een voorspoedig verloop van dit eerste Finse voorzitterschap. Het voorzitterschap zal die eigenschappen ook wel nodig hebben, gelet op de uitdagingen die in het verschiet liggen.
Omdat al die uitdagingen niet in drie minuten de revue kunnen passeren - zelfs de fungerend voorzitter van de Raad zei dat zij onmogelijk het programma door kon nemen -, zal ik me beperken tot enkele korte opmerkingen over concrete punten.
Wat de uitbreiding betreft, moeten we beseffen dat het beeld is veranderd door de situatie op de Balkan, en dat er in Helsinki onderhandelingen zullen moeten worden geopend met andere landen.
Het Finse voorzitterschap draagt een enorme verantwoordelijkheid op institutioneel gebied: het moet een begin maken met de werkzaamheden die uit zullen monden in een statuut inzake grondrechten. We moeten echter niet vergeten dat in het mandaat van de Europese Raad van Keulen sprake was van een statuut zonder bindende werking, dat in principe niet in de Verdragen zal worden opgenomen. Als we vanaf het begin streven naar een bindende regeling, dan draait dat uit op een statuut met minimumnormen waar de Europese burgerij weinig aan heeft.
Het voorzitterschap heeft ook blijk gegeven van respect voor het feit dat het Parlement het initiatief moet nemen met betrekking tot het statuut voor Europese Parlementsleden, en dat is toe te juichen.
In verband met het functioneren van de leden van de Europese Commissie, wil ik vanaf deze plaats zeggen dat wij niet toe zullen staan dat de individuele verantwoordelijkheid van commissarissen als politiek wapen wordt gebruikt.
Om over te stappen op economische zaken: er is hier verwezen naar de energieheffing. Het Finse voorzitterschap weet dat dit een omstreden kwestie is, en wij hopen dat Finland zijn verzoenende kwaliteiten optimaal zal gebruiken om het hele belastingpakket vooruit te helpen, want dat is erg belangrijk voor Europa.
Ik wil ook iets opmerken over de interne markt. Ik hoop dat de interne markt niet te lijden zal hebben onder het idee dat hij moet worden afgestemd op internationale overeenkomsten, bijvoorbeeld op het gebied van de elektronische handel.
Wat de top van Tampere betreft: ik vind dat het geen top van immigratie en asielzaken mag worden. Hoewel dat een belangrijk onderwerp is, en de situatie op de Balkan duidelijk heeft gemaakt hoe dringend deze materie moet worden geregeld, moet de top van Tampere zich vooral richten op het tot stand brengen van een ruimte die wordt gekenmerkt door vrijheid, veiligheid en gerechtigheid. Wij moeten ons daarbij bedenken dat wij, als we willen dat die ontwikkeling harmonieus verloopt, het woord "gerechtigheid" zullen moeten benadrukken. We moeten het justitiële netwerk in Europa verstevigen, en ervoor zorgen dat vonnissen uitvoerbaar zijn en werkelijk ten uitvoer worden gelegd, zowel de strafrechtelijke als de niet-strafrechtelijke. Tevens moeten we het directe contact tussen rechters vergemakkelijken. Dit zijn onderwerpen die op de top van Tampere beslist aan de orde moeten komen, en zij mogen niet van de agenda worden verdrongen door immigratiekwesties, hoe belangrijk die ook zijn.
Tenslotte nog een paar woorden over drie zaken die een beetje op de achtergrond zijn geraakt maar die wel belangrijk zijn voor het Zuiden en voor Spanje: de dialoog met Mexico en met de Mercosur, die echt op gang moet komen, en die 125 miljoen euro voor Marokko, die moet worden vrijgegeven.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst het Fins voorzitterschap, mevrouw de minister van Buitenlandse Zaken en haar collega's, van harte gelukwensen met dit duidelijke en precieze programma. Dit blinkt weliswaar niet uit in grote visie, maar is wel sterk toekomstgericht. Het is precies wat wij nodig hebben. Er zullen genoeg problemen zijn die niet opgelost kunnen worden - de lijst ligt al op tafel - maar daarvoor zijn wel de beste stappen gezet.
Inhakend op hetgeen de heer Fischler zei, wil ik een aantal opmerkingen maken over de twee door hem genoemde vraagstukken: de wederopbouw van Joegoslavië en Turkije. Ten eerste is het volgens mij juist dat, als het gaat om concrete wederopbouwmaatregelen in met name Kosovo, de besluiten ter plekke moeten worden genomen. Het Parlement is het met die opvatting eens en wij hebben ons daarvoor ingezet. Wij moeten decentraliseren en daarheen waar de maatregelen rechtstreeks worden uitgevoerd. Ik geloof echter wel, mijnheer de commissaris, en wat dat betreft wil ik wat verder gaan dan u, dat Thessaloniki in Griekenland een goede plaats is voor de algemene wederopbouwhulp - vooral ook in samenwerking met de heer Hombach - aan de Balkan en Zuid-Oost-Europa. Deze hulp kan alleen al vanwege de infrastructuur en de politieke verhoudingen niet vanuit Pristina geschieden.
Men kan zeggen dat dit een slecht compromis is. Mijns inziens gaat het hierbij om twee verschillende dingen die evenwel nauw met elkander in verband geplaatst moeten worden. Dit besluit is hoe dan ook wel degelijk een zinnig besluit: enerzijds Pristina voor de concrete wederopbouwhulp en anderzijds Thessaloniki.
Mijn tweede opmerking gaat over Turkije. Mijns inziens moeten wij op ondubbelzinnige wijze duidelijk maken dat het geval-Öcalan voor ons niet alleen het geval is van iemand die met de doodstraf wordt bedreigd, maar dat wij de doodstraf algemeen van de hand wijzen. Hij is een symbool voor vele anderen - zoals bijvoorbeeld Akim Birdal - die in de gevangenis zitten. Sommigen zitten daar zelfs zonder enige vorm van proces en weer anderen hebben enorme gezondheidsschade. Turkije moet, met name in de kwestie van de Koerden, eindelijk aantonen dat het de rechten van de mens respecteert en volledige democratie in acht neemt.
Wij geven noch met woorden noch met daden steun aan terrorisme. Wij geven steun aan een politieke oplossing in Turkije. Deze is absoluut noodzakelijk en ik hoop dat ook het Fins voorzitterschap dit Turkije duidelijk kan maken. Inderdaad, er is één weg naar Europa en er is ook voor Turkije één weg naar de Europese Unie. Dezelfde regels die voor Letland, Bratislava en Slovenië gelden, moeten ook voor Turkije gelden. Als Turkije bereid is deze regels te volgen, zal er duidelijk één weg zijn naar Europa, maar dat betekent wel respect voor de democratie en dat betekent ook respect voor de rechten van de mens!
Applaus

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het Finse voorzitterschap worden in de Raad verscheidene belangrijke zaken behandeld. Het programma van het Finse voorzitterschap toont aan dat Finland van plan is zijn belangrijkste taken doeltreffend uit te voeren. Ik wil persoonlijk twee aanbevelingen doen. De eerste heeft te maken met het feit dat de belangrijkste taken van de Raad met het oog op de toekomst van de Unie aan de ene kant betrekking hebben op de uitbreiding en aan de andere kant op de ontwikkeling van de communautaire besluitvormingsprocedures. Deze twee taken zijn met elkaar verbonden.
De komende grote uitbreiding vereist een grondige hervorming van de besluitvormingsprocedures. De Unie die een pan-Europese omvang krijgt, kan alleen slagvaardig zijn als ze zich meer tot een verbond van onafhankelijke staten ontwikkelt dan tot een bondsstaat. Hiermee moet rekening worden gehouden bij het opstellen van het mandaat voor de volgende intergouvernementele conferentie. Het mandaat moet zo worden opgesteld dat de besluitvormingsprocedures van de Unie worden hervormd met het oog op de behoeften van de hele uitbreiding naar het oosten en niet alleen van een toetreding van slechts vijf of zes landen. Zodoende kan het werk niet worden beperkt tot de details die met het Verdrag van Amsterdam zijn blijven liggen. De richting die de Unie op gaat, moet veranderd worden. De ontwikkeling naar een gecentraliseerde bondsstaat naar Amerikaans model moet gestopt worden en men moet de kant op gaan van een gedecentraliseerde Unie, waarvoor in principe de Zwitserse bondsstaat model kan staan. Het Zwitserse systeem wordt immers ook vaak een statenbond genoemd. Alleen een Unie die zich in deze richting ontwikkelt, kan zich in overeenstemming met de huidige plannen uitbreiden. Het mandaat van de IGC moet dus ruim worden, zodat ze ook kan ingrijpen in de grondslagen van de besluitvormingsprocedures van de Unie.
Mijn tweede aanbeveling heeft betrekking op de Noordse dimensie. Het Finse voorzitterschap moet zich inzetten voor een versnelde ontwikkeling van de Noordse dimensie. De volgende belangrijke stap is het integreren van de Noordse dimensie in het interne beleid van de Unie. De Noordse dimensie houdt immers in dat er in de hele besluitvorming van de Unie rekening wordt gehouden met de omstandigheden in de noordelijke regio's.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet hoe vaak we hier al over de wederopbouw van de Balkan gesproken hebben. We hebben over Bosnië gesproken en hierbij stuitten we telkens opnieuw op het vraagstuk van de decentralisatie en de daarbij behorende problemen. We moeten ervan doordrongen raken dat de wederopbouw van de Balkan niet mogelijk is als Europa zich hiervoor niet mede verantwoordelijk toont en dit in zijn beleid tot uiting brengt.
De Europese Unie kan het best een bijdrage leveren aan de wederopbouw van de Balkan door de gedachte achter de Europese eenwording als uitgangspunt te nemen. Onze debatten over Thessaloniki, Pristina of Sarajevo zouden dan een andere betekenis krijgen. Als we kijken naar de wijze waarop de wederopbouw nu verloopt, onder leiding van de VN, de Europese Unie en de OVSE, dan moeten we constateren dat we de Balkanlanden afhankelijk van ons maken. De wederopbouw van de Balkan ligt in onze handen, maar we slagen er niet in de volkeren die hier wonen hun eigen regio op basis van zelfbeschikkingsrecht te laten besturen.
Het gevaar bestaat dus dat wij het land voor deze mensen opbouwen en de beslissingen voor hen nemen, zonder dat we de voorwaarden creëren die hen in staat stellen weer op eigen benen te staan. Daarom hebben we hier in het Parlement bijvoorbeeld al voorgesteld een stichting voor democratie op te richten, die de problemen in Bosnië als uitgangspunt neemt en zich vervolgens op alle Balkanlanden richt. Deze stichting zou alle initiatieven voor democratie moeten financieren en moeten bijdragen aan de opbouw van een democratisch bestel in de Balkanlanden. Zelfbestuur en democratie zijn immers onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het probleem is echter dat deze landen een autoritaire structuur kennen. Een democratisch bestel is in deze landen niet eenvoudig te implementeren. Desalniettemin is de wederopbouw van de Balkan alleen mogelijk als de landen in deze regio beschikken over een democratische bestuursvorm.
Applaus

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, als wij naar het Fins voorzitterschap luisteren, stellen wij vast dat er geen wezenlijke verandering zal komen in het beleid van de Europese Unie. Dit beleid veroorzaakt steeds meer en steeds acutere problemen voor onze volkeren. Daarom moeten onze volkeren hun strijd tegen de door de Europese Unie nagestreefde doelstellingen intensiveren.
Ook onder Fins voorzitterschap zullen wij dus kunnen vaststellen dat de militarisering van de aan de NAVO onderworpen Europese Unie - onder het voorzitterschap van een land dat geen lid is van de NAVO en vroeger bekend was om zijn pacifisme - wordt voortgezet en uitgediept. De Europese Unie zal in het kader van de NAVO blijven deelnemen aan soortgelijke of misschien zelfs nog ergere misdaden dan de imperialistische aanval op Joegoslavië. De frontale aanval op de rechten van de werknemers zal worden geïntensiveerd. De werkloosheid en de armoede zullen blijven groeien. De sociale en regionale ongelijkheden zullen almaar groter worden en tot slot zal het Turks regime met steun van de Europese Unie 40 % van het Cyprisch grondgebied blijven bezetten, zoals het al 25 jaar doet, en de volkerenmoord op het Koerdische volk, wiens strijd als terrorisme wordt betiteld, voortzetten.
De weigering Öcalan asiel te verlenen is een getuigenis van hetgeen ik zojuist zei. Öcalan werd de Turken gewoon in handen gespeeld alhoewel men zeker wist dat hij ter dood zou worden veroordeeld. Wij zijn dus geconfronteerd met een imperialistisch beleid dat met een ongelooflijke dosis hypocrisie is doorspekt. De Europese Unie zegt immers op de bres te staan voor de rechten van de mens en de volkeren.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, er is een verschrikkelijke Balkanoorlog tegen een soevereine staat gevoerd zonder dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zich achter het NAVO-ingrijpen had geschaard en zonder voorafgaande oorlogsverklaring. Het is overigens maar schijn dat deze oorlog voorbij is.
Zeker, het lijkt alsof de door de Amerikaanse politiek geleide Atlantische coalitie de strijd gewonnen heeft. Maar tegen welke prijs? Er zijn enorme vernielingen aangericht en de aanvallen waren in de meeste gevallen niet op zuiver militaire doelen gericht. De Europese belastingbetaler heeft dus eerst betaald om te vernielen en wordt nu verzocht een bijdrage te leveren aan de wederopbouw. Dit is werkelijk bespottelijk. Denk eens aan de materiële verspilling of de schade die we op humanitair en politiek gebied hebben opgelopen! Bovendien hebben we ons tussen de strijdende partijen geplaatst, waarvan de gemoederen nog verder verhit zijn geraakt door de vernielingen die we hebben aangericht.
We lopen het risico verstrikt te raken in deze conflicten, zeker als de Europese strijdkrachten machteloos moeten toezien hoe de laatste fase van een etnische zuivering wordt voltooid. Weinig mensen schijnen zich hierover druk te maken, maar het gaat hier om de verdrijving van de laatste Servische bewoners in Kosovo, die in hun eigen regio een minderheid zijn geworden.
We zouden het internationaal recht en de soevereiniteit van landen eens moeten leren respecteren. Dat zou ons heel wat ellende besparen en ons in staat stellen dergelijke drama's, waarvan we het bestaan nu nog niet kunnen vermoeden, in de toekomst te voorkomen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, voor het Finse voorzitterschap is dit halfjaar een zware taak weggelegd, de aanzet tot een substantiële bijdrage aan de economische en sociale wederopbouw in Kosovo. Het was ook de gewelddadige escalatie van het slepende Kosovo-vraagstuk dat thans een stabiliteitspact voor de Balkan in zicht brengt. Bij beide in elkaar grijpende thema's wil ik enkele aanbevelingen doen.
De consolidatie van de breekbare vrede op het legendarische Merelveld Kosovo Polje vereist een optimale samenwerking tussen de betrokken internationale organisaties, de VN voor terugkeer van de vluchtelingen, de OVSE, ik denk aan de democratische opbouw en de EU, economische en sociale opbouw. Ontbreekt of schort het aan de internationale coördinatie dan wreekt zich dat in institutionele chaos. De EU dient zich van haar zijde voor dit acute gevaar te hoeden. Geen wildgroei derhalve van EU-instanties die zich allemaal richten op de ene essentiële taak: de wederopbouw van Kosovo.
Tegelijk moet Brussel de rivaliserende Albanese partijen, te weten de democratische liga van Kosovo en het bevrijdingsleger van Kosovo UCK tot onderlinge samenwerking dringen. Wie betaalt heeft tenslotte een flinke stem in het kapittel.
Precies deze inheemse inbreng is ons inziens onmisbaar voor de totstandkoming van een effectief stabiliteitspact voor de Balkan. Daarom verdienen alle inspanningen op de Balkan onderling ook de hand aan de ploeg te slaan; alle steun van de Europese Unie. Te denken valt aan een regionaal stabiliteitspact of een pan-Balkan-bureau voor wederopbouw. Zulke eigen initiatieven vormen een niet te onderschatten stimulans voor westerse stabiliseringspogingen. Met de strikt solistische wedloop van Balkan-staat naar Brussel is uiteindelijk noch de regio, noch de Europese Unie gebaat. Vandaag de dag circuleert op de Balkan de idee, wellicht de verre droom van een soort Benelux. Stellig een bemoedigend teken, want ook zonder te streven naar staatkundige eenheid zijn wij daarentegen zeker geporteerd voor goede nabuurschap, sterker nog dat is een voluit christelijke opdracht.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, geacht voorzitterschap van de Raad, dit Parlement spreekt sedert 1989 constant over het lot van Kosovo. Wij hebben geroepen om daden en gewaarschuwd voor het werkeloos toezien van het Westen. Dat zeg ik alleen opdat degenen die vandaag hier voor het eerst zijn, weten dat wij hier wel degelijk reeds lang over spreken. Helaas heeft het niet-optreden van de westerse regeringen ertoe geleid dat Milosevic eerst Kroatië en toen Bosnië overviel en nu in Kosovo een bloedbad heeft aangericht.
In de regio zijn er miljoenen vluchtelingen, duizenden doden en waar men ook heen kijkt, overal heerst ellende. Jarenlang heeft men zijn blik afgewend en daardoor was militair ingrijpen uiteindelijk onontkoombaar. Wij zijn allen blij dat de oorlog door het gemeenschappelijk optreden van het Westen met Rusland kon worden beëindigd en de Albanese vluchtelingen naar hun huizen konden terugkeren. Nu wachten ons echter grote taken. Wij moeten deze krachtig en efficiënt aanpakken en daarbij vooral aan de bewoners van Kosovo denken.
De fouten die bij de wederopbouw van Bosnië-Herzegovina zijn gemaakt, mogen niet weer voorkomen. Als de salarissen van de internationale medewerkers in Bosnië-Herzegovina niet in een fatsoenlijke relatie staan tot de hulp die ter plekke aankomt, is dat voor ons onaanvaardbaar en dit mag niet opnieuw het geval zijn in Kosovo. Wij moeten echter ook andere fouten voorkomen die de Raad nu op het punt staat te begaan. De Raad dringt blijkbaar aan op inefficiëntie. Hij wil immers het agentschap voor Kosovo in Thessaloniki vestigen. Dit agentschap moet zijn zetel hebben in Kosovo en niet 200 kilometer verderop, in een ander land, temeer daar alle organisaties en agentschappen van de VN, de OVSE, de UNHCR in Kosovo zijn gevestigd.
Ik ben er echter van overtuigd dat Thessaloniki de beste plaats is als headquarter voor het stabiliteitspact voor Zuid-Oost-Europa. Ik doe een dringend beroep op de Raad en ook op de Griekse regering om deze optie over te nemen. Ik wil hierbij nog opmerken dat ik voor die show volgende week in Sarajevo helemaal geen begrip heb. Voor anderhalve dag show wordt 1, 5 miljoen euro uitgegeven, hetgeen in geen relatie staat tot hetgeen op deze dag niet uit de bus zal komen. Alles wat namelijk op deze dag uit de bus moet komen, is allang beklonken in Keulen.
Hoeveel kleine en middelgrote bedrijven zouden wij in Bosnië-Herzegovina kunnen vestigen met deze anderhalf miljoen euro? Hoeveel arbeidsplaatsen zouden wij kunnen creëren, hoeveel mensen zouden kunnen terugkeren, hoeveel dingen zouden wij kunnen doen die wij tot nu toe niet konden doen? Dan nog een opmerking over Servië. Ik wil graag twee vertegenwoordigers van de Servische oppositie op de tribune welkom heten. Het Servisch verzet, beste vrienden, tegen het regime van Milosevic moet nu elke hulp krijgen die wij maar kunnen geven. Laten wij het nu anders doen dan twee jaar geleden toen wij de oppositie in de kou lieten staan uit angst dat wij het regime tegen ons in het harnas zouden jagen. Laten wij eindelijk een les leren uit onze fouten!
Applaus

Berès
Mevrouw de voorzitter van de Raad, zoals anderen ook al hebben gezegd, start uw voorzitterschap op een zeer bijzonder moment. De Unie levert immers momenteel haar bijdrage aan de bezwering van de crisis in Kosovo. Daarnaast bevindt de Europese Unie zich zelf in een institutionele crisis die nog niet is opgelost. Verder is er een nieuw Parlement geïnstalleerd. Dit gebeuren werd gekenmerkt door de nogal bijzondere omstandigheid dat de kiezers hun interesse in het Parlement verliezen, terwijl die instelling juist steeds meer bevoegdheden krijgt. Tenslotte zijn er op de Europese Raad van Keulen afspraken gemaakt over de uitvoering van belangrijke werkzaamheden voor de toekomst.
Om aan deze uitdagingen het hoofd te kunnen bieden, mevrouw de voorzitter, moet u de beschikking hebben over een goed geoliede communautaire machine. Ik kan u verzekeren dat mijn fractie er alles aan zal doen om deze machine zo snel mogelijk startklaar te krijgen. Dat is zowel voor u als voor ons noodzakelijk. Het is immers onacceptabel dat een demissionaire Commissie vanaf maart jongstleden haar taken blijft uitoefenen, de basis voor het invoeren van eenheidsprijzen voor boeken probeert te ondermijnen en het mandaat voor de komende WHO-onderhandelingen wil vaststellen, terwijl bekend is dat deze onderhandelingen voor de komende jaren verstrekkende gevolgen zullen hebben. Dat is niet democratisch en wij zullen ons er dan ook tegen verzetten. Wij zullen u daarentegen terzijde staan bij de installatie van een serieuze en betrouwbare Commissie die in dienst staat van alle Europeanen.
Dit terzijde heeft onze kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie, de heer Romano Prodi, zojuist aangegeven dat de Commissie een constructieve en creatieve bijdrage wil leveren aan de volgende intergouvernementele conferentie. Onder uw voorzitterschap, mevrouw de voorzitter van de Raad, moet uw instelling het mandaat van deze IGC vaststellen. Ik denk dat een sterke Commissie u hierbij terzijde moet staan en haar bijdrage moet leveren aan de uitwerking van dit mandaat. Ook wij zullen u terzijde staan. Iedere instelling zal zo haar eigen verantwoordelijkheden op zich moeten nemen. Uw voorzitterschap zal op een aantal zaken haar stempel moeten drukken. Daarvoor hoeven we de IGC niet af te wachten. Iedereen weet dat een aantal verbeteringen in het functioneren van de instellingen kan worden doorgevoerd zonder dat hiervoor de Verdragen hoeven worden gewijzigd. Ik doel hier in de eerste plaats - en misschien wel met name - op de Raad. Dergelijke verbeteringen zullen met name van u afhangen.
Ik zal hier slechts één opmerking over Kosovo maken. Vaak betreuren wij Europeanen het dat we niet over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid beschikken. We wachten vol ongeduld op de komst van een dergelijk beleid. Ik denk echter dat de president van uw land ons zeer goed heeft aangetoond welke bijdrage de Europeanen aan de vrede op hun continent kunnen leveren en hoe we een Europese oplossing voor Europese vraagstukken kunnen bewerkstelligen. De Verenigde Naties en Rusland konden immers dankzij het optreden van de verenigde Europese landen weer bij het vredesproces in Kosovo betrokken worden.
Wat de Öcalan-kwestie betreft, mevrouw de voorzitter, wil ik graag twee opmerkingen maken. Allereerst doet het mij genoegen dat u de Europese Raad in Tampere in eerste instantie aan het asielbeleid wil wijden. Ik denk dat de kwestie-Öcalan die zich in Istanbul afspeelt, in de eerste plaats te wijten is aan het feit dat we geen goed asielbeleid hebben.
Ik wil graag uw aandacht vestigen op het vraagstuk van de doodstraf en u met klem verzoeken uw volle gewicht als voorzitter in de strijd te gooien om zowel in Istanbul als Teheran deze straf tegen te houden. In Teheran riskeren immers dertien joden de doodstraf omdat ze van spionage voor Israël beticht worden. Wij rekenen op u, mevrouw de voorzitter.
Applaus

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, de wederopbouw van Kosovo wordt een ongelooflijk moeilijke klus zonder de bevolking onmondig te maken en de dragende krachten in het land te ondermijnen. Het zal nog moeilijker zijn de relaties tussen de Serviërs en de Albanezen te herstellen en de Servische minderheid zodoende de mogelijkheid te bieden in Kosovo te blijven. Dit kan alleen als de moordenaars, verkrachters en oorlogsmisdadigers gerechtelijk vervolgd worden, maar dan nog zal het echt een moeilijke taak zijn. Het allermoeilijkst wordt het behoud van de vrede op lange termijn. Wij moeten leren de militaire, ijzeren vuist van de NAVO te combineren met de fluwelen handschoen van de EU en wij moeten samenwerking en steun voor de economische en democratische ontwikkeling aanbieden. De EU moet een voorkamer inrichten voor de Balkanlanden die van plan zijn werk te maken van de democratie en markteconomie. Door deze landen het lidmaatschap van de Unie in het vooruitzicht te stellen, steunen wij de democratische krachten. Wij hebben dit in het verleden bij bepaalde andere dictatoriale staten in Zuid-Europa ook gedaan. Wij moeten tevens humanitaire hulp naar Servië sturen, maar zonder het regime van Milosevic te steunen. Wij moeten burgemeesters, privé-verenigingen en andere betrokkenen aansporen om met de democratische groeperingen in Kosovo en Servië samen te werken.
Wat het centrum voor wederopbouw betreft, dank ik de heer Fischler voor zijn duidelijke taal. Ik heb zelden meegemaakt dat een commissaris een besluit van de Raad zo duidelijk en zo goed gefundeerd afkeurt. De Raad heeft een flauw compromis gesloten om zijn gezicht te redden tegenover degenen die het centrum in Thessaloniki wilden hebben. Nu komt het hoofdkwartier dus in Thessaloniki, terwijl degenen die het echte werk doen in Pristina moeten zitten. Wat is dit nu voor gekke situatie? Ik wil er de burgers van de Unie op wijzen dat deze situatie niet aan de Commissie noch aan het Parlement te wijten is, maar aan de regeringen die niet in staat zijn om een beslissing te nemen over zo'n eenvoudige zaak: de werkzaamheden voor de wederopbouw van Kosovo moeten vanuit Kosovo en in Kosovo geregeld worden. De Liberale Fractie zal zich met hand en tand tegen de genomen beslissing verzetten. Het is de verkeerde beslissing en ze moet veranderd worden.
Applaus

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, naast Kosovo hebben wij momenteel ook te maken met het geval-Öcalan. Als Europeanen hadden wij dit geval veel beter kunnen behandelen, als wij niet zoveel fouten hadden gemaakt. Abdullah Öcalan was in Italië, Abdullah Öcalan was in Griekenland. Mijn land Duitsland wilde hem niet. In Italië mocht en wilde hij niet blijven. In Griekenland mocht hij niet zijn en nu is hij in Turkije. Door ons gemeenschappelijk falen in het geval-Öcalan is het voor ons moeilijk de mensen in Turkije - of dat nu Koerden of Turken zijn - uit te leggen waarom wij principieel tegen de doodstraf zijn, dat wij, zoals de heer Swoboda zojuist zei, ons niet tegen de doodstraf verzetten vanwege Öcalan, maar om principiële redenen.
Wij vragen het Turks parlement de doodstraf definitief af te schaffen. Het is immers in ons eigen belang dat wij Turkije als een Europees land en als partner met gelijke rechten onder ons kunnen begroeten. Daarom zijn wij ervan overtuigd dat de doodstraf in het geval van Öcalan het verkeerde antwoord is op de al jaren aanslepende kwestie van de Koerden en absoluut ook geen alternatief kan zijn, als het om oplossingen gaat. Het geval-Öcalan zou ook een kans kunnen zijn voor de mensen, voor de Turkse mannen en vrouwen, voor de Koerdische mannen en vrouwen in Anatolië en voor de Turkse republiek, als de Turkse regering en het Turkse parlement maar wilden.
Daarom doen wij met onze resolutie, die wij hopelijk morgen zullen aannemen, ook een beroep op onze Turkse collega's in Ankara. Wij zouden gemeenschappelijk ervoor kunnen zorgen dat op een gegeven moment een debat over een democratische republiek Turkije hier in dit Parlement overbodig wordt. Ik hoop dat wij daar gemeenschappelijk in zullen slagen.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, tussen de hamer van de NAVO en het aambeeld van Milosevic: zo voelt zich de meerderheid van de Servische democratische oppositie tegen Milosevic. Tussen het geweld van de Servische paramilitaire krachten, de intimidaties en het geweld van het UCK, en de bommen van de NAVO die uit de lucht vallen: zo voelen zich de Albanezen van Kosovo die ervoor hadden gekozen om geweldloos voor hun rechten te vechten. Tegen de bombardementen van de NAVO en tegen het nationalisme en het moordende en suïcidale beleid van Milosevic: zo voelen zich miljoenen mannen en vrouwen in Europa die het respect van de mensenrechten hoog in hun vaandel voeren, op iedere plek waar deze rechten geschonden worden: in Kosovo, Koerdistan, Palestina, Iran. Dit zijn de democratische en vredelievende bewegingen die door de internationale gemeenschap gesteund hadden moeten worden. Natuurlijk, Milosevic moest en moet nog steeds tegengehouden worden, net zoals het UCK tegengehouden moest en moet worden, omdat ieder zijn eigen verantwoordelijkheid heeft. Nu de NAVO uit naam van de vrijwaring van de mensenrechten voor de nodige verwoesting heeft gezorgd, moeten wij thans met de wederopbouw beginnen. Wij hopen, en willen er in dit Parlement ook voor pleiten, dat men bij dit proces van wederopbouw profiteert van de menselijke hulpbronnen en respect heeft voor de waardigheid van iedere partij die betrokken is bij het conflict. De wederopbouw moet dus niet geschieden door middel van een kolonisatie door Europa, de Wereldbank, de Verenigde Staten. Bij de wederopbouw van Kosovo moet de hoofdrol worden weggelegd voor degenen die daar wonen en gewoond hebben, de Albanezen en Serviërs. Ook Servië en Montenegro moeten herbouwd worden, de door de bombardementen verwoeste infrastructuur moet daar weer opgeknapt worden. Daarnaast moet men de milieuschade opsporen en herstellen. Bij de wederopbouw van Kosovo moet niet alleen naar economische en zakelijke aspecten gekeken worden, maar vooral naar de samenleving, de burgermaatschappij, de democratie. Vandaar dat de plaatselijke gemeenschappen bij de wederopbouw moeten worden betrokken, er moet uitwisseling komen tussen gemeentes, universiteiten, vrouwen en mannen van de Europese Unie enerzijds en Kosovo en de Joegoslavische Republiek anderzijds. Er dient een hele verzoening op gang gebracht te worden, de samenleving moet weer "gemaakt" worden en de democratie opgebouwd, zodat de oorlog echt buiten de geschiedenis kan worden geplaatst. Dat is de uitdaging die wij voor ons hebben.

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, de NAVO is in Joegoslavië tussenbeide gekomen omdat men de Kosovaren moest beschermen tegen de Servische vervolgingen, maar niemand is tussenbeide gekomen om de Koerden in bescherming te nemen tegen de Turkse vervolgingen. De kwestie-Öcalan draait om het volgende: in teveel wetgevingen zitten nog voorschriften die de uitoefening van het recht op zelfbeschikking van volkeren in de extreme betekenis van recht op afscheiding als misdaad bestempelen, ook als dat recht met democratische en niet-gewelddadige middelen wordt nagestreefd. Dat staat zo in artikel 125 van het Turkse wetboek voor strafrecht dat - zoals hier in Straatsburg door de Turkse ambassadeur Kaleli is gezegd - gebaseerd is op artikel 241 van het Italiaanse wetboek voor strafrecht, dat tijdens het fascisme is uitgevaardigd en nog steeds van kracht is. Dus zolang het Europees Parlement zijn aandacht uitsluitend blijft concentreren op het al dan niet terechtstellen van Öcalan, zonder de kwestie van zelfbeschikking van volkeren ter hand te nemen, kun je het probleem hooguit van een laagje vernis bevrijden, maar je komt er nooit uit.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de voorzitter van het Finse Raadsvoorzitterschap graag willen feliciteren met haar verklaring die zij zojuist heeft afgelegd en met name ook met de opmerkingen ten aanzien van Kosovo en de Balkan die zij heeft gemaakt.
Wat kunnen wij anders als Parlement van een bond van democratische rechtsstaten dan te pleiten voor een rechtvaardige vrede en verzoening in dat gebied en met name ook in Kosovo. Dat is het hart van de zaak en dat inzicht hebben wij verworven met name tijdens de debatten en het onderzoek over de uitbreiding van de Europese Unie, een democratische rechtsstaat, dat is het centrum van onze beweging, van onze Unie. Ik denk ook dat wij met reden kunnen zeggen dat daar alles van afhangt, zowel de veiligheid van de burger als de ontwikkeling van de economie in de betreffende streken. Zonder de rechtsstaat lukt niets.
Ik denk dat wij er dan ook ernstig op moeten aandringen dat de andere aspecten die samenhangen met recht en bestuur in Kosovo, met name ook tot hun recht worden gebracht. Het gaat om de veiligheid van de burgers, met name ook van hen die terugkeren. Ik zou in het bijzonder uw aandacht willen vragen voor het feit dat er misschien nog 2000 of mogelijk meer Kosovaarse gevangenen zijn die meegenomen zijn naar Servië door de vertrekkende Servische troepen. Ik denk dat wij hun lot absoluut niet aan de vergetelheid mogen overgeven, maar dat wij alle aandacht ook vanuit dit Parlement, de Raad en de Commissie daarop moeten vestigen.
Tevens zullen wij in datzelfde kader van het rechtdoen moeten zorgen dat aan het Internationaal Tribunaal in Den Haag alle medewerking wordt verleend om de misdadigers die in Kosovo hebben huisgehouden te achtervolgen en niet alleen in Kosovo maar nu uiteindelijk ook in Bosnië. Waarom zijn Karadzic en Mladic nog steeds niet gearresteerd? Als dat niet gebeurt, mijnheer de Voorzitter, dan kunnen wij toch een heleboel vergeten van echte opbouw van die streek. Als wij spreken over een stabiliteitspact gaat het niet over het monddood houden van mensen die om recht schreeuwen, maar dan gaat het om een rechtvaardige vrede en dat vereist actie en niet het doodzwijgen van ernstige misdrijven.
Ik denk dat wij moeten aandringen ook op politieke deelname van partijen en groepen van Kosovo aan het bestuur. Vandaar dat de resolutie ook spreekt van het belang van de aanwezigheid van de heer Rugova in Kosovo. Het gaat niet aan dat wat dat betreft de belangrijkste figuren niet voortdurend aanwezig zijn en een rol hebben ook in het bestuurlijke opbouwproces, ook in samenwerking met andere partijen misschien die voortgekomen zijn uit de UCK. Wij zullen daar iedereen die politieke verantwoordelijkheid wenst te dragen moeten doen wennen aan het feit dat men bestuurlijk verantwoordelijk is, zodat de bevolking later ook bij verkiezingen kan zien aan wie zij hun vertrouwen kunnen geven.
Ik denk dat het stabiliteitspact voor de bredere regio van groot belang is. Veel te lang hebben wij als Europese Unie maatregelen getroffen, bijvoorbeeld tegen Servië, maatregelen die noodzakelijk waren maar waar wij zelf absoluut geen schade van ondervonden. De schade die werd aangericht viel in Macedonië, in Bulgarije, in Albanië, Roemenië, Kroatië, Bosnië-Herzegovina, de omringende streken. Het is van groot belang dat wij daar een financiële compensatie tegenoverstellen, maar alstublieft niet alleen dat. Wij zullen ook economische openingen moeten bieden om de economische schade die geleden is door een ruimhartiger houding van de Europese Unie op dit gebied te compenseren.
Ik ben van mening dat de hele ontwikkeling ook van de burgersamenleving van groot belang is. Dit past ook bij ons inzicht dat bij de uitbreiding is gewonnen. De democratie kan alleen maar groeien bij een werkelijke beleving daarvan in de bevolking. Tenslotte wil ik de slogan van de bisschop van Kosovo citeren: "Het wordt met Servië nooit wat als het niet wordt omgeturnd tot een democratische rechtsstaat" . Die hoop heeft het Parlement nooit opgegeven.

Wiersma
Mijnheer de Voorzitter, ik begin met mijn verontschuldigingen aan te bieden aan het Finse voorzitterschap. Ik ook zal het voornamelijk hebben over Kosovo en de Balkan, maar ik besef dat het Finse voorzitterschap natuurlijk over veel belangrijker zaken zal gaan in het komende jaar.
Eén van de belangrijkste opgaven van het Fins voorzitterschap is de toekomst van Kosovo. Wij moeten nu vooruit kijken. De Europese Unie is aan zet nu het gaat om de wederopbouw van dat deel van het voormalig Joegoslavië. Dat moet snel en efficiënt gebeuren in goede samenwerking met de Verenigde Naties en de OVSE. In Bosnië is veel niet goed gegaan. Daarvan moet worden geleerd. De eigen organisatie mag niet worden versnipperd. De activiteiten in Kosovo moeten vanuit Pristina geleid worden. Die verantwoordelijkheid kan niet worden gedeeld met een ander kantoor in Thessaloniki. Ons lijkt het beter, zoals hier ook is voorgesteld, dat daar in Thessaloniki de administratie van het stabiliteitspact voor de hele Balkan-regio wordt geplaatst.
Financieel gezien zal de EU genereus moeten zijn, maar niet ten koste van andere hulpprogramma's en zeker niet ten koste van hulpprogramma's voor de armste landen of voor de schuldsanering van die arme landen. Wij kunnen daarmee niet akkoord gaan. Kan de Commissie bevestigen dat zij die opvatting deelt? Kan de Raad bevestigen dat een aantal lidstaten zich ook op die opvatting heeft gebaseerd in het overleg in de Raad en dat er meerdere lidstaten zijn die de opvatting van het Parlement delen dat die financiering niet ten koste mag gaan van andere belangrijke hulpprogramma's? De Unie zal extra middelen moeten vinden uit andere bronnen om haar terechte Balkan-ambities te financieren.
Kosovo is in feite een protectoraat geworden. Dat kon niet anders. Maar ik hoop dat de VN dit zo zal invullen dat de Kosovaren zelf de hoofdrol krijgen bij de wederopbouw. In Bosnië moet nog steeds en te vaak door de internationale administratie worden ingegrepen en zo wordt het nooit een democratisch huis.
Er is een akkoord over Kosovo. Dat moet verder worden uitgewerkt. Daarvoor is het van groot belang dat de veiligheid in die streek van het voormalig Joegoslavië wordt gegarandeerd. Wij hechten grote waarde aan een zo snel mogelijke demilitarisering. Wij hopen dat alle partijen daaraan zullen meewerken. Pratend over de toekomst van Kosovo blijven wij als fractie van mening dat als er gesproken wordt over wijziging van grenzen dat dat alleen kan volgens de principes van Helsinki op vreedzame politieke wijze.
Er is al veel gezegd over de situatie in Servië. Ik steun allen die enerzijds vinden dat Milosevic zo snel mogelijk naar Den Haag moet en anderzijds steun vragen voor de democratische oppositie in Servië. Ik steun van harte het voorstel van collega Cohn-Bendit om tot een gezamenlijke stichting te komen van alle politieke stromingen om de oppositie daar te helpen.
Wij zullen later nog spreken over het stabiliteitspact, het stabiliteitspact voor de hele regio. Ik wil twee opmerkingen maken die mij van belang lijken voor het Finse voorzitterschap als het verder gaat met de uitwerking en de voorbereiding van het stabiliteitspact. Waar het kantoor komt is belangrijk, maar de principes op basis waarvan wij werken zijn nog veel belangrijker. In de eerste plaats lijkt mij heel erg van belang dat de landen in de regio zelf een grote rol krijgen in de uitvoering en invulling van het pact en dat het niet wordt opgelegd vanuit Brussel of andere Europese hoofdsteden. In de tweede plaats moeten wij een eerlijk en open debat voeren ook met die landen; wat wij bedoelen als wij zeggen dat die regio zo snel mogelijk in de Europese Unie moet worden geïntegreerd. Dat zal geen eenvoudige opgave zijn. Daarover moeten wij eerlijk met die landen spreken. Doen wij dat niet dan creëert dat nieuwe frustraties en er zijn al genoeg frustraties in dat gebied.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister van Buitenlandse Zaken, het is schandelijk en zeer betreurenswaardig dat men het Koerdenvraagstuk op dit moment, terwijl zoveel andere internationale vraagstukken tot een oplossing beginnen te komen, nog steeds niet op een beschaafde wijze heeft weten te behandelen. Het blijft een bloedende wond op ons continent. Ondanks internationale protesten, onder andere van dit Parlement, blijft de Turkse regering niet alleen weigeren de fundamentele rechten van het Koerdische volk te erkennen, maar schendt zij deze rechten zelfs systematisch. Duizenden mensen zijn gedood en verminkt in dit jarenlange conflict.
De gevangenneming en de terdoodveroordeling van PKK-leider Öcalan en de felle reacties die dit heeft uitgelokt, benadrukken de behoefte aan een snelle oplossing. Zowel Turkije als de Koerden moeten de wil tonen om aan de onderhandelingstafel te gaan zitten en op een vreedzame en democratische manier een oplossing te vinden om een einde aan het lijden te maken. Hopelijk kunnen de EU en het Finse voorzitterschap een drijvende kracht in dit proces zijn.
Iedereen in dit Parlement distantieert zich zeker van de methoden en daden van Öcalan. Ik geloof echter dat wij allen kunnen onderschrijven dat doodstraf het vraagstuk niet dichterbij een oplossing brengt. De doodstraf kan nooit het antwoord op welke vraag dan ook zijn.
Wij liberalen zullen nooit ophouden deze barbaarse handeling te veroordelen, waar ze ook wordt gepleegd. In de landen die het lidmaatschap van de Unie hebben aangevraagd en waar de doodstraf nog voorkomt, zien we dat deze successievelijk wordt afgeschaft.
Aangezien wij hopen dat ook Turkije over enige jaren zal kunnen worden verwelkomd in de Europese Unie, willen wij een beroep doen op Turkije om niet alleen de doodstraf van Öcalan op te heffen, maar zich ook in te spannen voor de algehele afschaffing van de doodstraf in Turkije.
Tenslotte wil ik namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij de Turkse regering ook aansporen om nog verder te gaan en dit geval te gebruiken om het initiatief tot onderhandelingen te nemen en de hervormingen door te voeren die vereist zijn om de Koerden hun politieke, humanitaire en culturele rechten te kunnen garanderen.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, ik ben het met u eens dat de terdoodveroordeling van de Koerdische leider Öcalan de internationale gemeenschap voor een belangrijke test plaatst, omdat dit vonnis een schending van minimale rechtsnormen en van de mensenrechten is.
Onze fractie heeft zowel de mensenrechtenschendingen door de regering in Belgrado als de oorlog van de NAVO tegen Joegoslavië veroordeeld, omdat die illegaal, onrechtvaardig en immoreel was. Om dezelfde reden vraagt onze fractie de Europese Unie en de NAVO ook niet om Turkije te bombarderen, ondanks de mensenrechtenschendingen en de etnische zuivering ten koste van de Koerden waaraan het Turkse regime zich schuldig maakt. Wij zijn voorzichtig en verstandig. Wij denken daarom dat de twee dingen die u hebt genoemd - het doodvonnis en de eerbiediging van de mensenrechten van de Koerdische minderheid - juist vragen om een vreedzame en politieke oplossing.
Het doodvonnis tegen de heer Öcalan moet worden herroepen. Bovendien moet de Europese Unie eisen dat de Turkse regering een dialoog aangaat met de Koerden om een oplossing te vinden voor het Koerdische streven naar autonomie binnen Turkije, en dat zij de mensenrechten van de Koerden respecteert. Net zoals er autonome regio´s bestaan in Spanje, Länder in Duitsland of gemeenschappen in België, zo zou er binnen Turkije een oplossing moeten worden gevonden voor de Koerden. Op die manier zouden zij, zoals u over Finland opmerkte, het genoegen smaken om ieder hun eigen taal te kunnen spreken, vrijelijk over hun problemen te kunnen schrijven in de pers, en een regionaal parlement te hebben.
Wij denken daarom dat de Europese Unie en het Europees Parlement snel en krachtig moeten reageren zodat Turkije een democratische weg inslaat en deel uit kan gaan maken van een groot Europa dat zich uitstrekt van Portugal tot aan Rusland.

Giannakou-Koutsikou
Mijnheer de Voorzitter, het programma van het Fins voorzitterschap lijkt goed te zijn, alhoewel het niet wezenlijk afwijkt van de programma's van andere voorzitterschappen. De vraag is echter of overal in Europa een echte politieke wil voorhanden is om Europa's ontwikkeling te versnellen. Het is natuurlijk een goede zaak dat in het programma de wil tot uitdrukking komt de intergouvernementele conferentie, ons doel op lange termijn, te verwezenlijken. Dan moeten de institutionele vraagstukken aan de orde komen. Daarbij moet men echter streven naar een evenwichtige oplossing en daar is vandaag met geen woord over gerept.
Natuurlijk is de wederopbouw van Kosovo, ons optreden in de West-Balkan, een urgente zaak, maar de vraag is of wij onze fouten uit het verleden wel erkennen. Ik heb de indruk dat het Europees optreden in de Balkan een kwestie is van personen en niet van instellingen. Wij hebben in personen geïnvesteerd en niet in instellingen. Als wij niet eerst onze fouten uit het verleden erkennen, kunnen wij niet werken aan de toekomst. Daarom moeten wij ons mijns inziens afvragen of wij in staat zijn de problemen die verband houden met democratisering, in het vervolg zonder wapenen op te lossen. Dàt is belangrijk.
Hier is gesproken over Thessaloniki, als zetel voor het agentschap. Volgens mij ligt de oplossing voor de hand. Deze is heel eenvoudig, maar dan moeten wij, als wij spreken over Europees optreden, wel bij het begin beginnen. Hier gaat het om de zetel van het agentschap in een buurland. Hetzelfde had zich, mijnheer de commissaris, kunnen voordoen met Oostenrijk, als er bijvoorbeeld problemen waren geweest in Hongarije en wij in een buurland iets nodig hadden om de hulp te organiseren. Wij hebben nu problemen in een bepaald gebied en daarom moet men zich afvragen of de buurlanden met al hun ervaringen in het betrokken gebied nuttig kunnen zijn bij de oplossing daarvan. Zo moeten wij dit probleem zien. Wij moeten dit politiek, maar ook praktisch bekijken en zien hoe wij dit het best kunnen aanpakken.
Het veiligheidsbeleid waar de fungerend voorzitter over sprak, is mijns inziens een van de belangrijkste problemen. Ook hier stelt zich echter de vraag naar de politieke wil. Zijn wij eindelijk bereid het contrast tussen al die welluidende verklaringen en onze praktische, reële mogelijkheden wat te dempen? Natuurlijk moet men van alle organisaties gebruik maken. Uit de ervaringen is immers gebleken dat, wanneer er veel internationale organisaties aan te pas komen, er spijkers met koppen worden geslagen. De verwijzing naar de vrijheden en de veiligheidsruimte is zeer belangrijk. Mevrouw de fungerend voorzitter, de Europese Raad komt in Tampere bijeen. Wij moeten besluiten dat wij de strijd gaan aanbinden tegen drugs en georganiseerde misdaad en iets gaan doen aan het gebrek aan veiligheid van de burgers. Wij moeten investeren in de bescherming van de burgers. Wij mogen die onzichtbare band, die relatie tussen terrorisme, wapenhandel, georganiseerde misdaad en handel in kernmateriaal niet zomaar dulden. Meer algemeen gesproken mogen wij geen beleid van bij de pakken neerzitten voeren, wanneer wij geconfronteerd zijn met dergelijke hardnekkige situaties. Integendeel, wij moeten deze resoluut bestrijden. Alleen op die manier kunnen wij de burgers beschermen.
De ontslagneming van de Commissie laat duidelijk zien dat wij niet alleen behoefte hebben aan instellingen, maar ook aan controlemechanismen en aan een gemeenschappelijke wil om de Europese Commissie de rol te geven die haar toekomt. Er moet echter ook korte metten worden gemaakt met het democratisch tekort. Voor mij is dit geen tekort met betrekking tot de rol van het Europees Parlement, maar in de relatie tussen de Raad en de Commissie. Wij moeten terug naar de basisprincipes en daarin is sprake van een echte coördinatie van de economische en sociale beleidsvormen. Wij moeten meer maatregelen op sociaal vlak treffen, mevrouw de fungerend voorzitter. Richtsnoeren zijn niet voldoende. Ik vrees dat de problemen ons te snel af zijn. De wijze waarop wij deze bij de hoorns vatten is immers vrij bureaucratisch.
Natuurlijk wens ik het Fins voorzitterschap geluk met zijn ambitieus programma. Wij weten dat het Fins voorzitterschap alle zeilen bij zal zetten. De vraag is echter of de Raad in zijn geheel vastberaden genoeg is en of wij vastberaden genoeg zijn om dit hard te maken in deze moeilijk tijd van felle concurrentie en mondialisering. De mondialisering is voor ons een uitdaging en wij willen hier werkelijk tegen opgewassen zijn. Wij willen een antwoord geven op de problemen van ons allemaal: wij willen economische groei, maar ook de derde wereld helpen die de steun van Europa hard nodig heeft. Ook willen wij versnelling van de uitbreiding, maar uitbreiding zonder verhoging van de eigen middelen zal in feite onmogelijk zijn.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik heet het Fins voorzitterschap van de Raad hier hartelijk welkom, niet alleen om de gebruikelijke redenen, maar ook om meer persoonlijke redenen. In een duistere tijd voor mijn vaderland, in een tijd waarin men geen recht had te gaan en te staan waar men wilde, was Finland het eerste land dat ik, dankzij mijn voorrechten als journalist, kon bezoeken. Finland was het eerste Europese land waar ik met eigen ogen mocht aanschouwen wat democratie betekende, wat verzorgingsstaat betekende, hoe waardevol het voor een land was vrij en zonder enige band met militaire bondgenootschappen te leven. Dat was voor mij een waarachtige doop en deze is sedertdien in mijn geheugen gegrift.
Mevrouw de voorzitter, Finland heeft altijd pogingen moeten ondernemen om onder moeilijke omstandigheden te overleven en op vreedzame wijze samen te leven met moeilijke buren. U hebt als land op dat gebied lange ervaringen en daarom is Finland een ideaal land om de leiding op zich te nemen over onze inspanningen, over onze pogingen tot wederopbouw van de Balkan. President Ahtisaari heeft reeds een belangrijke bijdrage geleverd tot dit proces.
Het spijt mij dat ik niet kan uitweiden over uw zeer interessante programma. Hier zijn namelijk politieke vraagstukken aan de orde gesteld die ik wel moet becommentariëren. Commissaris Fischler heeft een aanval geopend op het besluit om in Thessaloniki het agentschap voor de coördinatie van de EU-hulpprogramma's te vestigen. Hij liet doorschemeren dat daar andere redenen een rol hebben gespeeld, namelijk steunverlening aan het betrokken gebied en daarmee bedoelde hij natuurlijk Griekenland. Ik weet niet wanneer hij voor het laatst in Thessaloniki is geweest, maar ik kan hem wel verzekeren dat dit een welvarende stad is die niet per se de zetel van dit agentschap nodig heeft om vooruit te komen. De vestiging in Thessaloniki zal voor de Europese Unie gewoon veel goedkoper zijn. Ik weet niet of de Commissie haar huiswerk heeft gemaakt en of zij heeft vastgesteld dat zij met een vestiging in Pristina veel hogere salarissen zal moeten betalen, voor infrastructuur zal moeten zorgen en ook heel veel zal moeten uitgeven voor de veiligheid van de ambtenaren, want dit gebied is gewoon onveilig. Als u desalniettemin vindt dat Pristina een ideale plaats is voor de vestiging van een dergelijke agentschap, van een centrale administratie voor niet alleen het programma voor Kosovo, maar voor heel de Balkan, tja...dan vrees ik dat uw opmerkingen niet geheel oprecht zijn. Dan kleven er politieke aspecten aan uw opmerkingen en ik vraag mij werkelijk af, mijnheer de commissaris, hoe een Commissie zonder politiek mandaat en met een aangetast moreel prestige - zie zaak Bangemann - een dergelijk standpunt durft in te nemen en durft in te gaan tegen de besluiten van de Raad van ministers. Ik sta perplex, mijnheer de commissaris!
Dan nu Turkije. Mevrouw de minister, ik persoonlijk wil een Turkije dat de weg naar Europa inslaat. Een geëuropeaniseerd Turkije is ook voor Griekenland het beste. Uw sprak over een speciale strategie voor Turkije en ik ben het wat dat betreft met uw eens. U moet dan echter wel rekening houden met het feit dat de Europese Unie tegelijkertijd voor Griekenland een garantiestrategie moet toepassen. Griekenland is het enige land waarvan de grenzen worden betwist en bedreigd door het land dat wij allen - ook wij Grieken - in alle oprechtheid in ons midden willen opnemen en een Europees land willen zien worden.
Wat Öcalan betreft, is het minste dat wij voor deze man, die velen een terrorist noemen - evenals Arafat een terrorist was en de IRA als terroristisch werd betiteld tot op het moment waarop zij als leiders van hun volkeren in ons midden werden opgenomen - kunnen doen, is zijn leven te redden, nu - zoals een collega volkomen terecht zei - het asielbeleid van de Europese Unie als een kaartenhuis in elkaar is gevallen. Nu kunnen wij alleen nog zien te voorkomen dat de voltrekking van zijn doodstraf een nieuwe schandvlek wordt op ons gedrag.
Mevrouw de minister, neemt u mij niet kwalijk dat ik niet hier kan blijven om naar uw antwoord te luisteren. Ik heb helaas elders een verplichting waar ik niet onderuit kan. Tot besluit wilde ik echter het volgende in het Fins zeggen: minä rakastan sinua.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben vandaag twee ministers van Buitenlandse Zaken horen spreken over de problemen in verband met Turkije. Vanmorgen hebben wij geluisterd naar de heer Fischer, de grote generaal van de Europese Unie, die de aanval op de Balkan aanvoerde. Hij sprak over Turkije en het enige dat hij zei was dat Turkije moet worden opgewaardeerd en de status van kandidaat-land voor toetreding moet krijgen. De heer Fischer heeft daarbij het bestaan van Öcalan, van 20 miljoen Koerden in Turkije vergeten. Dat detail is blijkbaar aan zijn aandacht ontsnapt.
De minister van de Finse regering heeft verwezen naar de kwestie-Öcalan en dat was op zich al een goede zaak. Wij mogen het echter niet bij enkele verwijzingen in onze redevoeringen laten. De Europese Unie heeft wel degelijk goede redenen om daadwerkelijk iets te ondernemen. Ten eerste heeft zij willen laten zien dat zij op de bres staat voor de mensenrechten in de Balkan en daarbuiten. Er zijn 2 miljoen Kosovaren, goed! Maar wat gebeurt er met de 30 en nog wat miljoen Koerden? Ten tweede heeft de Europese Unie schuld omdat zij Öcalan geen asiel heeft verleend. Daarom geloof ik dat wij eindelijk van woorden over moeten gaan op daden.
Ik wil afsluiten met een vraag aan de fungerend voorzitter van de Raad Buitenlandse Zaken. Als Turkije geen verzekeringen geeft voor het leven van Öcalan, als Turkije niet bepaalde stappen zet ten behoeve van de politieke rechten van de Koerden, vindt het Fins voorzitterschap dan toch dat wij Turkije in Helsinki een pretoetredingsstatus moeten geven? Ik wilde graag een antwoord hierop van mevrouw de minister.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik wil Finland in de eerste plaats feliciteren met het voorzitterschap en ik wil de Finse regering tegelijk complimenteren met de degelijke en frisse aanpak van die taak.
Ik zal niet spreken over Joegoslavië. Dat hebben mijn collega's Doris Pack en Arie Oostlander al gedaan. Ik wil iets zeggen over de rest van uw programma, omdat daar toch ook een aantal interessante punten in staan.
Eerst de asielzoekersproblematiek. Ik heb begrepen dat u daarover een speciale top gaat organiseren. Er wordt al jaren gevraagd om een goed Europees beleid op dit gebied en ook wij pleiten voor een betere afstemming van onderlinge wetgeving zowel voor toelatingsprocedures als voor opvangfaciliteiten. Wij pleiten voor een betere verdeling van asielzoekers over de Europese lidstaten, zodat niet enkele lidstaten, dat zijn er een stuk of vier, vijf, het overgrote deel van de asielzoekers opvangen en de andere veel te weinig doen. Als u kans ziet om daar iets te bereiken dan denk ik dat u iets heel goeds hebt gedaan voor Europa.
Een tweede punt op uw agenda is een transparant en fraudevrij Europa. In mijn land, Nederland, kennen wij een wet openbaarheid van bestuur met een maximale transparantie en Finland heeft dezelfde traditie. Ik heb begrepen dat een aantal internationale wetenschappers onlangs een uitstekend voorstel hebben gemaakt voor openbaarheid van bestuur en transparantie voor de Europese Unie. Ik zal u dat voorstel doen overkomen. Het is een complete verordening met toelichting, enzovoort. Ik hoop dat wij eindelijk eens kans zien om zo iets door te voeren.
Dan heb ik gezien tot mijn verrassing dat u ook het onderwerp belastingen hoog hebt opgevoerd op uw agenda. Dat is interessant, vooral met een nieuwe commissaris uit Nederland op dat gebied. Ik zou u willen adviseren om u vooral te beperken tot belasting die het bedrijfsleven aangaat, want daar valt heel wat op elkaar af te stemmen. Maar op één terrein van de inkomstenbelasting zou ik ook uw aandacht willen vragen en dat is de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Dat heeft het Parlement al meer dan tien jaar gevraagd. Als u daar een voorzet voor kunt doen en de steun krijgt van de heer Bolkestein doet u ook iets heel goeds voor Europa.
Dan tenslotte, Voorzitter, het onderwerp: mensenrechten. Ook op dat gebied heb ik gezien dat u een aantal inspanningen wilt verrichten. In de eerste plaats met betrekking tot Joegoslavië. Ik hoop van harte, en ik sluit aan bij Doris Pack en Arie Oostlander, dat u kans ziet om zoveel druk op Joegoslavië uit te oefenen dat de schenders van de mensenrechten daar echt worden uitgeleverd aan het Tribunaal in Den Haag.
Ik hoop ook dat u kunt voorkomen dat de doodstraf in Turkije wordt uitgevoerd want ik zou het een blamage vinden voor Europa. Maar een laatste onderwerp, ik hoop vooral dat u daar veel aandacht aan kunt besteden, dat is Birma. Ik heb gehoord dat het Finse voorzitterschap al een bezoek heeft georganiseerd aan Birma. Eerder deze week is aandacht gevraagd voor het onderwerp. Ik behoor tot het internationale comité dat mevrouw Aung San Suu Kyi steunt. Ik hoop over drie weken naar Thailand en Birma te vertrekken en daar met alle betrokkenen te spreken. Ik hoop heel erg van harte dat u kans ziet om eindelijk eens vooruitgang te boeken in dat dossier Birma. Ik denk dan dat u grote steun krijgt in dit Parlement. Ik denk dat u voor de democratie in de ASEAN-landen dan een goede taak hebt verricht. Ik wens u veel sterkte en ik wens u veel succes. Het wordt uw eerste voorzitterschap, maar ik heb de indruk dat u het echt heel goed gaat doen.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, vanuit deze grotendeels lege vergaderzaal kan ik het niet nalaten vanaf de vergaderbank mijn ex-collega Tarya Halonen te groeten en veel succes te wensen.
Voorzitterschappen volgen elkaar op, maar lijken niet op elkaar. Of zijn er toch enkele overeenkomsten? Het Duitse voorzitterschap moest haar meesterwerk, Agenda 2000, vorm geven en belandde in twee crises, namelijk die van de Commissie en de veel ernstigere crisis inzake de oorlog in Kosovo.
De Europese Raad heeft het Finse voorzitterschap een aantal belangrijke werkzaamheden toevertrouwd, die we zouden kunnen samenvatten onder de noemer "Voorbereiding op de toekomst van Europa" . Ze moet van de buitengewone top van Tampere, waar de veiligheid van de burgers op het programma staat, een succes maken. Verder moet ze de defensiepoot van Europa voorbereiden door de WEU in de Europese Unie te integreren. Bovendien staat in december een nieuwe uitbreidingsronde op het programma. Tenslotte moet er een stabiliteitspact worden uitgewerkt voor Zuid-Oost-Europa. Als het Finse voorzitterschap in dit alles slaagt, mogen we stellen dat ze een grote rol heeft gespeeld in de overgang naar de 21ste eeuw.
Dankzij de inzet en volharding van zijn president Martti Ahtisaari heeft Finland in Kosovo de laatste stap naar vrede gezet. Samen met het Duitse voorzitterschap heeft de Finse president op het juiste moment de stem van Europa duidelijk laten horen.
Er moet nog enorm veel werk worden verzet in Kosovo en de gehele regio, die door de oorlog is verwoest. De terugkeer van de vluchtelingen moet op ordentelijke wijze verlopen, democratische instellingen moeten worden opgezet, de infrastructuur moet opnieuw worden aangelegd en de economie moet worden opgebouwd zodat ze weer kan functioneren. Als we aan al deze uitdagingen het hoofd willen bieden, dan moet de internationale gemeenschap - en Europa in het bijzonder - veel mensen voor deze wederopbouw ter beschikking stellen en veel financiële hulp bieden. Zijn wij hiertoe bereid? In de financiële perspectieven is uiteraard geen rekening gehouden met de middelen die hiervoor moeten worden vrijgemaakt. De bedragen die men wil vrijmaken zijn volgens mij volstrekt onvoldoende en de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën heeft, zoals al zo vaak in het verleden, de formele besluiten die elders zijn genomen reeds ter discussie gesteld.
Als ik u vandaag een advies mag geven, mevrouw Halonen, zorg er dan voor dat u de daad bij het woord voegt. Het grote Europese plan voor de definitieve pacificatie van de Balkan mag niet het slachtoffer worden van ons kleingeestige gereken.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, Kosovo is een kleine economie; zo klein dat de Europese Unie Kosovo permanent zou kunnen subsidiëren en er nauwelijks iets van zou merken. Maar dat is natuurlijk geen aanvaardbare oplossing. We gaan ervan uit dat de Kosovaarse economie op de kortst mogelijke termijn weer op eigen kracht moet kunnen draaien. Externe handel is daarvoor onmisbaar. We zitten echter met een probleem in de wederopbouw van de handelsstructuren in Kosovo. Servië, de noorderbuur, is in het verleden altijd de grootste handelspartner van Kosovo geweest, en zal die rol ook in de toekomst vrijwel zeker blijven spelen. Maar Servië is een paria in de internationale gemeenschap. Er gelden handelssancties tegen Servië; de Servische infrastructuur is grotendeels verwoest, de economie ligt in puin. De vraag is dus hoe we Kosovo ooit op eigen benen kunnen laten staan als we tegelijkertijd de wederopbouw van Servië niet steunen?
De internationale gemeenschap gaat er steevast vanuit dat eerst Milosevic en zijn regime moeten vertrekken. Daarna is alles mogelijk. Voordat het zover is wordt er geen cent aan Servië uitgegeven - of, zoals we daarstraks hebben gehoord, hooguit een paar stuivers. Maar wat doen we als Milosevic nu eens niet vertrekt? We hopen natuurlijk van wel, maar stel je voor dat hij aanblijft. Hebben we in de verste verte eigenlijk wel een idee van wat de wederopbouw van de Servische infrastructuur en economie gaat kosten? Vergeet niet dat Servië een omvangrijke en goed ontwikkelde industriële economie had, en van groot belang was als handelspartner en transportcorridor voor Bulgarije, Roemenië, Turkije, Griekenland en Kosovo zelf, evenals de andere voormalige Joegoslavische republieken.
Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad dus de volgende vraag willen stellen: in hoeverre hebt u zich gebogen over de politieke stappen en de inspanningen op economisch en financieel terrein die nodig zijn om Servië in staat te stellen zich tot een vrije en democratische staat te ontwikkelen, zodat het kan integreren in de Europese economische en politieke structuur?

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil graag als rapporteur voor het Statuut van de leden een paar opmerkingen maken. Het Europees Parlement heeft in december 1998 met gekwalificeerde meerderheid een Statuut aangenomen en dit besluit in mei met een overweldigende meerderheid bevestigd. Wij hebben dus een Statuut en het enige dat nu nog ontbreekt is de instemming van de Raad. Het is niet voldoende dat de Raad met een tegenvoorstel komt. Dat is geen antwoord. Ik wil u eraan herinneren dat de Europese Commissie zonder meer zijn instemming heeft betuigd met het Statuut van het Europees Parlement.
Staat u mij toe enkele opmerkingen te maken over de principes waardoor wij ons hebben laten leiden. Eén ding zal niet gebeuren: dat de pers dit Statuut op papier zet. Geen enkele pers mag dit, noch de Zweedse, noch de Britse, noch de Nederlandse pers. Zelfs de hoog aangeschreven Franse krant Libération zal ons statuut niet kunnen schrijven. Wij zullen ons echter evenmin door ambtenaren een statuut laten opleggen. Wij zijn geen kinderen die men op de vingers tikt. Wij laten ons niet pesten door ambtenaren!
Daarom zou ik het Fins voorzitterschap willen aanbevelen het document van de Raad geruisloos in de la te laten verdwijnen. Wij zullen ons niet in een Babylonische Raadsgevangenis begeven. Wij zullen waken over de autonomie van het Parlement en elk soort van voogdij over het Parlement van de hand wijzen.
Applaus
Wij zullen het Fins voorzitterschap opbouwende voorstellen doen en ik ben blij dat begin september een eerste bespreking zal plaatsvinden. Ik verzoek het Fins voorzitterschap ervoor te zorgen dat de noodzakelijke besprekingen op een zo hoog mogelijk niveau plaatsvinden. Ik geloof dat wij dan de meeste kans hebben het succes te behalen dat wij willen.
Mijnheer de Voorzitter, wij koesteren hoge verwachtingen van het Fins voorzitterschap. Een van onze verwachtingen is trouwens dat het Fins voorzitterschap het Europees Parlement betrekt bij de uitwerking van het handvest van grondrechten. De Raad ziet de deelname van twee afgevaardigden van het Europees Parlement aan de uitwerking van dit handvest blijkbaar als een optie en dat kan niet serieus zijn. 15 afgevaardigden is een minimum. Anders kan er van een evenwicht tussen het Europees Parlement en de nationale parlementsleden gen sprake zijn en dit evenwicht is noodzakelijk.
Applaus

Morillon
Mevrouw de minister, 11 februari jongstleden heeft ons Parlement gereageerd op de eerste gegevens die over de massamoorden in Kosovo bekend werden. Sindsdien heeft dit Parlement de wreedheden die in deze provincie zijn gepleegd onophoudelijk aan de kaak gesteld. In Kosovo overheersten het geweld, de angst en het lijden als gevolg van de systematische schendingen van de meest elementaire mensenrechten, waaronder met name het recht daar te wonen waar men geboren is en het recht de cultuur waarin men is grootgebracht te behouden.
De meeste Europese burgers hebben zich achter de felle reactie van de regeringen van de Unie geschaard. Men was verheugd dat nu voor de eerste keer sinds eeuwen een oorlog werd gevoerd om het recht te laten zegevieren, en dus niet om nationale belangen te verdedigen. Zeven jaar geleden vreesden nog velen dat Europa in Sarajevo de geest had gegeven. Onze Voorzitter had gelijk toen ze vanochtend zei dat in Pristina een nieuw Europa het daglicht zou moeten zien.
We grepen naar de wapens om een politiek doel te bewerkstelligen. Dit doel is evenwel nog lang niet bereikt. De vrede in deze regio moet weer van de grond af aan worden opgebouwd. De soldaten van het Atlantisch bondgenootschap zijn samen met hun Russische partners in Kosovo om de angst te verminderen en op den duur verzoening te bewerkstelligen. Deze soldaten kunnen alleen doelmatig optreden als alle Europese instellingen, met de volksvertegenwoordiging op de eerste plaats, uiteindelijk hun taak kunnen overnemen. Nicole Fontaine heeft vanochtend toegezegd hier persoonlijk aan bij te dragen. Ik denk dat ik namens de meerderheid van dit Parlement spreek als ik zeg dat we deze beslissing goedkeuren en mevrouw Fontaine graag met veel collega's in Kosovo willen begeleiden.
Er is tenslotte gezegd dat het Parlement zijn begrotingsbevoegdheid zal uitoefenen om de benodigde middelen in handen te krijgen voor het optreden in Kosovo. Sommige afgevaardigden waren blij dit te horen. Ze waren immers ongerust geworden over berichten dat bepaalde fondsen zouden ontbreken en vreesden dat men in die omstandigheden geneigd zou zijn het ene gat met het andere te dichten door bij het opstellen van de begroting een aantal acties, die als zeer belangrijk worden opgevat, te schrappen. Ik steun dus het verzoek dat de heer Poos heeft geuit. We weten dat er door het strikte beheer van de begroting tijdens de vorige zittingsperiode voldoende mogelijkheden bestaan om in de directe behoeften in Kosovo te voorzien. Wij hopen van harte dat aan het verzoek van de heer Poos gehoor zal worden gegeven.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, het herstellen van de dramatische materiële en vooral morele gevolgen van het drama in Kosovo dient tot de absolute prioriteiten van de Unie te behoren. Samenwerking met het Internationaal Tribunaal voor de berechting van oorlogsmisdaden, zodat de misdaden die zijn gepleegd niet ongestraft blijven, behoort ook zo'n prioriteit te zijn, net als het leggen van een basis voor de economische ontwikkeling van de regio teneinde de verzoening tussen Albanese Kosovaren en Serviërs te bevorderen. Wat ook onder de prioriteiten moet vallen, is het doorgaan met de uitbreiding van de Unie om de vrede en de politieke stabiliteit van ons werelddeel te garanderen. Ik was dan ook tevreden om te horen dat u deze zaken tot de politieke prioriteiten van uw voorzitterschap rekent, mevrouw de voorzitter, naast het opstellen van een overzicht van de mensenrechten.
Even tevreden was ik om op een ander, maar niet minder belangrijk gebied te horen dat u zich in wilt zetten voor het creëren van werkgelegenheid en het bevorderen van het welzijn van de bevolking. Door de globalisering moeten werkgelegenheidsmaatregelen tegenwoordig ook in een globaal kader worden genomen om werkelijk effectief te zijn. Het voorzitterschap moet daarom ook bijzondere aandacht besteden aan de volgende onderhandelingsronde van de WHO in het jaar 2000. Niet alleen om de wereldhandel verder te dereguleren, maar ook om over instrumenten te beschikken om fraude en oneerlijke handelspraktijken te bestrijden en de reciprociteit van de naleving van internationale handelsafspraken te garanderen. Verder moeten onder leiding van de Wereldhandelsorganisatie bestaande douaneformaliteiten worden vereenvoudigd en gestandaardiseerd. Kortom, er moet worden gezorgd dat de opening van de wereldmarkt werkelijk mogelijkheden biedt om werkgelegenheid te scheppen en bij te dragen aan het welzijn van de burgers van de Europese Unie.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, de meeste bijdragen aan dit debat handelen over de grote wereldwijde vraagstukken die ook op ons televisiescherm verschijnen. Ik wil het echter hebben over iets waar het voorzitterschap slechts marginaal naar verwijst, maar wat desondanks miljoenen van onze medeburgers in Europa raakt, en niet zomaar af en toe maar dag in dag uit. Ik heb het over psychische aandoeningen. Het doet me veel deugd dat het Finse voorzitterschap de bevordering van de geestelijke volksgezondheid tot een van haar prioriteiten heeft gemaakt. Een zeer welkom en belangrijk besluit.
Belangrijk omdat de Wereldbank inmiddels heeft aangetoond dat de geestelijke gezondheid wereldwijd de snelst groeiende kostenpost in de gezondheidszorg vormt. Belangrijk ook omdat de toenmalige secretaris-generaal van de VN, Boutros-Boutros-Ghali, de geestelijke gezondheid tot een van de VN-prioriteiten voor de komende vijftig jaar heeft verklaard. Belangrijk omdat psychische stoornissen, volgens het Harvard-rapport van de Wereldbank, wereldwijd inmiddels zo'n 10, 5 % van de kosten van de gezondheidszorg voor hun rekening nemen, een aandeel dat volgens de voorspellingen in 2020 tot 15 % zal zijn gestegen.
Belangrijk omdat vijf van de tien belangrijkste oorzaken van arbeidsongeschiktheid van psychische aard zijn. De meest voorkomende psychische oorzaak, unipolaire depressie, is verantwoordelijk voor omstreeks 10 % van alle arbeidsongeschiktheidsgevallen. Belangrijk omdat 28 % van de arbeidsongeschikten lijdt aan psychiatrische en neurologische aandoeningen. Belangrijk omdat zelfmoord op de lijst van de meest voorkomende doodsoorzaken wereldwijd op de tiende plaats staat, en in het Verenigd Koninkrijk zelfs op de negende, boven verkeersongevallen.
Belangrijk omdat onderzoek heeft uitgewezen dat een op de drie mensen die een bezoek brengen aan hun huisarts een psychisch probleem heeft, terwijl dat slechts bij een op de zes door de arts wordt onderkend. Belangrijk omdat, op ieder willekeurig moment, een op de zeven burgers zoals u en ik met een geestelijk gezondheidsprobleem kampt. Een op de drie burgers krijgt daar vroeg of laat mee te maken. Dat is geen verwaarloosbare minderheid. Geen enkele belofte van het Finse voorzitterschap is belangrijker dan haar belofte zich in te zetten voor patiënten en hun families, die niet alleen lijden onder ziekte en arbeidsongeschiktheid, maar ook onder achterstelling en stigmatisering.
Het is belangrijk dat de geestelijke volksgezondheid wordt bevorderd. We moeten psychische aandoeningen zien te voorkomen en de Europese burgers en regeringen bijbrengen dat dit soort aandoeningen niet eng zijn, maar ook niet mogen worden genegeerd. Ze zijn behandelbaar en miljoenen medeburgers kunnen een volwaardig bestaan leiden als we ...
Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken

Harbour
Ook ik zou het Finse voorzitterschap willen loven voor een van de initiatieven die het heeft gelanceerd, namelijk de aandacht die het schenkt aan de ontwikkeling van de informatiemaatschappij. Iedere burger in de EU krijgt vroeg of laat met dit vraagstuk te maken. Er moeten de komende vijf jaar belangrijke beslissingen worden genomen in de Unie betreffende de regulering van de informatietechnologie.
Ik hoop van harte dat het Finse voorzitterschap het juiste kader gaat bieden waarbinnen we die beslissingen kunnen nemen. Ik zou daarbij de volgende aandachtspunten willen noemen.
Ten eerste lijdt het geen twijfel dat de politiek de technologische ontwikkelingen niet kan bijhouden. Ik kan het niet nalaten erop te wijzen, mijnheer de Voorzitter, dat we in dit fantastische gebouw vooralsnog verstoken zijn van computers en Internetaansluitingen. Bovendien denk ik dat veel collega's minder vertrouwd zijn met deze technologie dan wenselijk zou zijn. Desalniettemin zal de technologie van grote invloed zijn op de openstelling van de interne markt. We moeten er boven alles voor waken dat we wetgeving gaan invoeren die de mensen beperkt in hun vernieuwingsdrang en nieuwe vormen van elektronische handel belemmert.
Ten tweede moeten we ervoor zorgen dat de consument deze technologie ten volle gaat benutten. De informatiemaatschappij zal de consument grote macht bieden en hem in staat stellen overal ter wereld te gaan winkelen, maar vooral op de interne markt. Ik wil erop wijzen dat geen enkele andere factor van grotere invloed zal zijn op de spoedige totstandkoming van de interne markt dan de elektronische handel, hoeveel harmoniseringsregels we hier of elders ook zullen invoeren. De elektronische handel zal een doorslaggevende rol spelen bij de ontwikkeling van de interne markt, en uiteindelijk natuurlijk ook banen scheppen. De elektronische handel biedt kleine ondernemingen goedkoop, snel en effectief toegang tot de wereldmarkt en bevordert de ontwikkeling van nieuwe typen kleinschalige bedrijven. We moeten die bedrijven de kans blijven bieden te groeien.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik erop wijzen dat Finland, met zijn vooraanstaande positie op het gebied van computers en communicatie, bij uitstek geschikt is om het voortouw te nemen. Ik zou ter afsluiting drie kernbegrippen willen noemen - openheid, flexibiliteit en vernieuwing.

Halonen
Mijnheer de Voorzitter, wij zullen nog vele malen terugkeren naar de onderwerpen die vandaag in enkele uren naar voren zijn gebracht. Ik bied u oprecht mijn verontschuldigingen ervoor aan dat ik niet alle goede, weloverwogen en zeer vérstrekkende opmerkingen kan beantwoorden die hier zijn gemaakt. Ik heb het gebrek aan tijd zo opgelost, dat ik enkele van de onderwerpen die in de speeches van meerdere leden voorkwamen, in mijn antwoord heb opgenomen.
Ten eerste de situatie op de Balkan. Als ik in september de vergadering van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid bijwoon, zal ik waarschijnlijk opnieuw dit debat moeten voeren. Ik wil echter enkele vragen beantwoorden. Allereerst was het hier uitgesproken standpunt over de vestiging van het agentschap voor de wederopbouw in Thessaloniki geen verrassing. De Commissie heeft dit standpunt ook al in de Raad Algemene Zaken uiteengezet. De eensgezinde Raad Algemene Zaken besloot echter voor de oplossing te kiezen die u kent en die naar voren kwam in mijn hier gehouden toespraak.
Ons uitgangspunt was dat de Europese Unie voor de stabiliteit op de Balkan de regio als uitgangspunt zou nemen. Overeenkomstig dit regionale uitgangspunt zetelt het agentschap voor de wederopbouw in Thessaloniki. Operationeel gezien zal het accent daarentegen in Pristina liggen en afhankelijk van of er actiebereidheid bestaat, zullen er in andere regio's meer centra komen. Ik hoop van harte dat we in de toekomst zowel met de Commissie als met u over deze kwestie overeenstemming bereiken. Voor zover ik weet bestaat bij ons de traditie dat als de staatshoofden en regeringsleiders op een reguliere of een bijzondere top besluiten nemen, wij dan in de Raad Algemene Zaken proberen oplossingen te vinden om deze besluiten uit te voeren. Dit hebben wij zo gedaan voor zowel wat betreft het agentschap in Thessaloniki als het uitgebreidere plan en de heer Hombach. Zoals ik al zei streeft het Finse voorzitterschap ernaar alle besluiten uit te voeren die noodzakelijk zijn met het oog op Sarajevo en de follow-up. Ik ben het er volledig mee eens dat wij logge bureaucratie moeten vermijden. Dat is geen juiste manier om de Europese Unie werk te verschaffen. Wij hebben echter wel genoeg kundige ambtenaren nodig om deze kwestie op te lossen. Wat de andere zaken betreft wil ik in het kort zeggen dat ondanks alle hulp die we aan deze regio geven, de verantwoordelijkheid uiteindelijk bij de mensen in de regio zelf ligt. Wij fungeren slechts als een steun voor hen.
Servië maakt deel uit van de Balkan. Wij hebben ons daarom concreet beziggehouden met de vraag hoe wij Servië kunnen helpen zo snel mogelijk te democratiseren. Een voorwaarde voor de terugkeer van de democratie is de vrijheid van meningsuiting. In deze kwestie sluit ik mij aan bij de hier verkondigde standpunten over de veiligheid van degenen die pleiten voor vrijheid van meningsuiting en ook over het feit dat wij op verschillende manieren een werkelijke vrijheid van meningsuiting in dit land zouden kunnen opbouwen.
De oorlog is achter de rug, maar de vrede moet nog worden opgebouwd. Hiervoor is ook een vredesmacht nodig. Finland is geen lid van de NAVO, hoewel men uit enkele speeches misschien zou kunnen concluderen dat dit wel zo is. Finland respecteert echter de keuze van de elf EU-lidstaten die lid zijn van de NAVO. Finland, waar vijf miljoen mensen wonen, neemt met 800 blauwhelmen deel aan de vredesoperatie. U kunt dit zelf afzetten tegen het bevolkingsaantal van uw eigen land. Naar mijn mening is het ons aller taak ervoor te zorgen dat het op de Balkan veilig is. Zoals ik echter eerder al zei, zijn hiervoor behalve militaire middelen ook veel niet-militaire middelen nodig. Ik wil in dit verband Denemarken prijzen voor het feit dat de eerste duidelijke vermelding van deze zaak in de slotverklaring van de Top in Keulen van dit land afkomstig was. Denemarken was het land dat dit voorstel heeft gedaan en het Finse voorzitterschap moet in samenwerking met andere landen dit initiatief zo goed mogelijk uitvoeren.
Ik wil ook naar voren brengen dat het internationale oorlogstribunaal naar onze mening zeer belangrijk is en dat het Joegoslaviëtribunaal als onderdeel hiervan vooral nu onze partner is. Wij hebben ook in Kosovo samengewerkt vanaf het moment dat de massamoord in Racak werd onderzocht met behulp van de deskundigheid van Finse lijkschouwers. Naar onze mening is dit een consequent beleid.
Dan zeg ik nog snel iets over de top in Tampere. Wij streven naar evenwicht, een zeer broos evenwicht, tussen mensenrechten en veiligheid. Aan de top in Tampere gaat een eigen onafhankelijke bijeenkomst van niet-gouvernementele organisaties vooraf en wij willen hen van onze kant steunen, natuurlijk met inachtneming van hun onafhankelijkheid. De Europese Unie mag geen vesting zijn, maar ze moet zowel sterk als open zijn. Dit is ook met het oog op de top in Tampere ons beleidsprincipe. De rechten van minderheden zijn ook in gevestigde democratieën de zwakke plek, om welke soort minderheid het ook gaat. Ik wil er de aandacht op vestigen dat de positie van nationale culturele minderheden ook in al onze landen verbeterd kan worden. De Roma vormen een Europese minderheid zonder een vaderland die zijn stem voor hen kan verheffen als de rechten van deze minderheid worden geschonden. Ik heb contact opgenomen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken van kandidaat-land Slowakije en we zijn onderhandelingen begonnen over de vraag op welke wijze deze kwestie in hun geval kan worden opgelost. Er is echter geen reden tot zelfgenoegzaamheid, de positie van de Roma in Europa is verre van rooskleurig. Ook de situatie van de mensenrechten in Turkije is hier besproken. Ik heb dit in mijn toespraak aangeroerd en over de Koerdenkwestie zal hier in de toekomst nog vaak gedebatteerd worden als we een verbetering van de situatie proberen te vinden.
Wat de uitbreiding betreft, nemen wij tijdens het Finse voorzitterschap zeer serieus de uitdaging van de uitbreiding aan. Aangezien ik de agenda geen geweld aan wil doen, kan ik hier nu niet tot in de details op ingaan, dat zou te veel tijd vergen, maar twee zaken wil ik u echter wel garanderen. Wij zullen de kandidaat-landen op basis van de verslagen van de Commissie zo gelijkwaardig mogelijk behandelen en proberen verstandige besluiten te nemen, zodat de kandidaat-landen concreet kunnen merken dat ze binnen hun eigen vermogens vooruitgang boeken en zodat ze kunnen geloven dat het proces tot het einde toe rechtvaardig en doeltreffend is en leidt tot een gemeenschappelijk doel. Wij Finnen hebben daarom nooit beloftes gedaan over tijdschema's of andere zaken. De uitbreiding is naar onze mening evenwel een uitstekende zaak en wij doen alles wat wij kunnen, ook wat de institutionele hervorming betreft, om vooruitgang in de zaak te brengen. De institutionele hervormingen moeten zodanig worden doorgevoerd dat de Unie er ook mee kan leven als het aantal lidstaten boven de twintig ligt.
Tenslotte hebben tot mijn vreugde velen gesproken over een op sociaal en ecologisch gebied sterk Europa. Dat geeft mij hoop. Dat heb ik vandaag ook gezegd tegen de afgevaardigden van de Europese jeugd, met wie ik als vertegenwoordigster van de Europese Unie bij de prijsuitreiking van een opstelwedstrijd een ontmoeting heb gehad. Ik heb ze verzekerd dat er ook rekening met de jeugd zal worden gehouden, hoewel de speciale portefeuille hiervoor niet meer bestaat. Kwesties die jongeren aangaan kunnen worden behandeld op basis van het gelijkekansenbeginsel, de mainstreaming, op net zo doeltreffende wijze als bijvoorbeeld de gelijke behandeling van man en vrouw, de hier naar voren gebrachte kwestie van de ouderen of vele andere vergelijkbare zaken. Ik geloof dat wij hierover nog met de nieuwe Commissie moeten debatteren en ook met u hier in het Europees Parlement.
Ik heb geprobeerd zo kort mogelijk te antwoorden uit respect voor het door u opgestelde tijdschema, aangezien dat ook deel uitmaakt van deze nieuwe efficiënte Europese Unie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Situatie van de heer Bangemann
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de benoeming van Martin Bangemann voor een betrekking in de particulier sector.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, leden van het Europees Parlement, allereerst wil ik u ook persoonlijk feliciteren met uw verkiezing. Ik wens u allen succes met uw veeleisende taak. Ik zal als vertegenwoordiger van het Finse voorzitterschap persoonlijk aanwezig zijn bij de plenaire vergaderingen in de herfstperiode. Ik waardeer ten zeerste deze mogelijkheid met u samen te werken.
Commissaris Bangemann schreef in zijn op 29 juni gedateerde brief aan de toenmalige EU-voorzitter Gerhard Schröder over zijn plan in dienst te treden van een particulier telecombedrijf, het Spaanse Telefónica. De Raad onderzocht de zaak direct en besloot op 9 juli overeenkomstig artikel 213, lid 2, alinea 3 van het EG-Verdrag en de overeenkomstige bepalingen in het EGKS-Verdrag en het Euratom-Verdrag de zaak voor het Hof van Justitie te brengen.
Volgens de oprichtingsverdragen van de Europese Unie leggen de commissarissen bij hun aantreden de plechtige belofte af dat ze tijdens en ook na hun ambtstermijn de verplichtingen respecteren die voortkomen uit hun lidmaatschap van de Commissie en eerbied en voorzichtigheid tonen als hun na hun ambtstermijn bepaalde taken of voordelen worden aangeboden.
Volgens de Raad heeft de heer Bangemann, die vanaf 1992 als commissaris met name verantwoordelijk was voor telecommunicatie, in strijd met deze voorschriften gehandeld. Volgens de Raad was het zijn plicht de door Telefónica aangeboden baan af te wijzen. Het Hof van Justitie zal te zijner tijd bepalen of de commissaris in strijd met het EG-Verdrag heeft gehandeld. Bij de behandeling van de kwestie-Bangemann heeft de Raad met tevredenheid kennis genomen van het kordate optreden van de toekomstige Commissievoorzitter meteen na het bekend worden van deze ontwikkeling. De Raad, de toekomstige Commissievoorzitter Romano Prodi en alle kandidaat-commissarissen hebben als gezamenlijk doel in de toekomst te voorkomen dat er nogmaals een belangenverstrengeling zoals in het geval-Bangemann plaatsvindt. De heer Prodi heeft in zijn eigen programma voor de hervorming van de Commissie het belang van transparantie, efficiëntie en verantwoordelijkheidsbesef onderstreept. In zijn toespraak eerder vandaag in het Europees Parlement zette hij uiteen wat hij in de praktijk van de nieuwe commissarissen zal eisen. Er zullen voor de nieuwe commissarissen onder andere duidelijke regels worden opgesteld over welk soort banen voor hen geschikt zijn om na de Commissie aan te nemen.
De commissarissen moeten ook op verzoek hun toekomstige baan aan een onderzoek van een ethische commissie onderwerpen, ook nog een jaar na het beëindigen van hun ambtsperiode, zodat men zich ervan kan vergewissen dat de in de Commissie verrichte werkzaamheden verenigbaar zijn met de nieuwe baan.
De Raad en zijn voorzitter steunen van harte de door Romano Prodi voorgestelde gedragsregels, die een goed begin zijn voor een grondige hervorming. Naast de commissarissen moeten ook alle anderen die bij de verschillende instellingen van de Unie in dienst zijn, kunnen aantonen dat ze zich houden aan de transparante en algemeen aanvaarde gedragsregels. Ik heb met tevredenheid vastgesteld dat de Commissie overeenkomstig de wens van de Raad en het Parlement de voorbereiding is begonnen van de hervorming van de personeelsvoorschriften. Er zijn gedetailleerde regels nodig. Slechts geloofwaardige hervormingen brengen de Commissie en de hele Unie dichter bij de burgers en vergroten het vertrouwen van de burgers in de Unie en haar instellingen.
Mijnheer de Voorzitter, vanwege Finlands tweetaligheid wil ik mijn speech besluiten in het Zweeds.
Als voorzitter van de Europese Unie zal Finland veel nadruk leggen op openheid, doeltreffendheid en verantwoordelijkheidsgevoel. Het hervormingsproces is begonnen in alle instellingen, dankzij onder andere het Europees Parlement, dat bij verschillende gelegenheden deze vraagstukken onder de aandacht heeft gebracht. Er is echter nog steeds heel veel werk aan de winkel. Ik hoop dat alle instellingen van de EU hun verantwoordelijkheid op zich nemen door de nodige hervormingsbekwaamheid in dezen te tonen.

Kinnock, Neil
Ik sluit me graag aan bij de gelukwensen van de heer Sasi aan de leden van dit Parlement, en zou met name de nieuwe leden met hun verkiezing willen feliciteren. Ik hoop dat ze gefascineerd en met voldoening zullen werken aan hun taak ten behoeve van de mensen door wie ze gekozen zijn.
De resolutie waarover we debatteren betreft specifieke gebeurtenissen en uitgangspunten inzake het gedrag van commissarissen. Ik zal daarom namens de Commissie kort verslag uitbrengen over die gebeurtenissen en de reactie van de Commissie.
Op 29 juni 1999 werd de voorzitter van de Commissie, de heer Santer, op de hoogte gesteld van het besluit van de heer Bangemann de Commissie te verlaten en twee dagen daarna, op 1 juli 1999, in dienst te treden bij een privé-onderneming. De heer Santer schreef de heer Bangemann op 30 juni 1999 dat hij met verlof zou worden gestuurd en dat zijn taken aan een collega-commissaris zouden worden overgedragen. In die brief gaf de heer Santer te kennen dat de heer Bangemann zijn nieuwe dienstbetrekking pas zou kunnen aanvaarden na afloop van de in artikel 215 van het Verdrag voorgeschreven procedure. Daar voegde hij aan toe dat de Commissie zich erover zou moeten uitspreken of die dienstbetrekking verenigbaar was met artikel 213 van het Verdrag.
De Commissie heeft deze zaak op 1 juli 1999, voorafgaande aan haar formele geplande vergadering, besproken. De heer Bangemann was daar zelf bij aanwezig en gaf te kennen dat hij artikel 213 op geen enkele wijze had geschonden en dat ook in de toekomst niet zou doen. De Commissie heeft formeel kennis genomen van die verklaring.
De leden van dit Parlement zijn er ongetwijfeld van op de hoogte dat artikel 213 onder meer voorschrijft dat in het bijzonder leden van de Commissie "zich na het uitoefenen van hun ambt op integere en discrete wijze opstellen aangaande het aanvaarden van bepaalde dienstbetrekkingen." Mijnheer de Voorzitter, alle commissarissen leggen bij het aanvaarden van hun ambt een eed af terzake tegenover het Hof van Justitie.
Tijdens de vergadering van 1 juli jongstleden hebben de commissarissen hun opvattingen kenbaar gemaakt aan de heer Bangemann, die zich vervolgens uit de vergaderzaal heeft teruggetrokken. De vraagstukken die naar aanleiding van deze gebeurtenissen in het leven zijn geroepen, werden vervolgens in de Commissie besproken. Onze conclusies werden diezelfde dag nog in een verklaring bekendgemaakt en op uitgebreide schaal verspreid.
De heer Sasi heeft het Parlement al verteld dat de Raad op 9 juli jongstleden besloot de zaak over te dragen aan het Hof van Justitie krachtens artikel 213 van het Verdrag. Het wachten is nu dus op het oordeel van het Hof. U zult begrijpen dat de Commissie zich in afwachting van dat oordeel momenteel niet publiekelijk over deze zaak kan uitspreken.
Voor een algemene indicatie van de opvattingen van de Commissie over de vraagstukken die in deze resolutie staan verwoord, verwijs ik u naar de afsluitende alinea van de verklaring van de Commissie van 1 juli 1999. Daarin stelt de Commissie dat het "aanbevelenswaardig is in de toekomst meer helderheid te verschaffen inzake de tenuitvoerlegging van artikel 213 betreffende de activiteiten van commissarissen na het uitoefenen van hun ambt" .
De Commissie wijst er vervolgens op dat de voorzitter en de voorgedragen Commissieleden op 17 juli jongstleden overeenstemming hebben bereikt over een ontwerpgedragscode voor leden van de Commissie, en die code vervolgens hebben gepubliceerd. De leden hebben in de pers al kunnen lezen dat dit document toekomstige commissarissen die gedurende het jaar nadat ze uit hun ambt zijn getreden een dienstbetrekking willen aangaan, in heldere bewoordingen verplicht de Commissie tijdig van hun plannen op de hoogte te stellen. Verder voorziet de code in een toetsings- en besluitvormingsprocedure, die de Commissie de bevoegdheid geeft de zaak aan een ethische commissie over te dragen wanneer de beoogde dienstbetrekking verwant is aan de portefeuille van de betreffende commissaris.
Verder is het voor u wellicht interessant te vernemen dat de leden van de bestaande Commissie die zich altijd strikt hebben gehouden aan hun plechtige belofte om aan de vereisten van integriteit en discretie te voldoen, die belofte vrijwillig opnieuw hebben bevestigd. Dat is voor hen, en uiteraard ook voor mijzelf, een vanzelfsprekende zaak.
U bent er ongetwijfeld van op de hoogte dat de resolutie voor het debat van vandaag hedenmorgen werd opgesteld, zoals gebruikelijk. De Commissie heeft daarom geen gelegenheid gehad overleg te voeren over de specifieke oproep in die resolutie aan de commissarissen om zich op vrijwillige basis aan de nieuwe gedragscode te houden. Ik heb de waarnemend voorzitter, de heer Marín, echter geraadpleegd en kan u zeggen dat de Commissie zich tijdens haar vergadering van de volgende week over dit vraagstuk zal buigen.
Ik heb een zo uitgebreid mogelijke reactie proberen te geven op de resolutie, zonder daarbij uit het oog te verliezen dat de zaak momenteel in behandeling is bij het Hof.
De leden van dit Parlement zullen het met me eens zijn dat we inzake dit debat en mijn latere reactie rekening moeten houden met die juridische omstandigheid.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat de Europese Unie momenteel aan het veranderen is, met name de Commissie. Deze veranderingen vloeien voort uit de weigering van het Parlement kwijting te verlenen voor de begroting van 1996 en het daaropvolgende collectieve aftreden van de Commissie. De discussie over gedragscodes is tijdens die affaire duidelijk op gang gekomen. De fungerend voorzitter, de heer Santer, had zelfs al een gedragscode opgesteld voor commissarissen en andere functionarissen, maar die leek niet ver genoeg te gaan. Alle initiatieven in die affaire waren te bescheiden, en kwamen te laat. Uit de woorden van commissaris Kinnock maak ik op dat de Commissie dit vraagstuk morgen of misschien volgende week gaat bespreken. Het is altijd hetzelfde.
Dit geldt ook voor de gedragscode voor hoge functionarissen. Er is de laatste paar jaar in de Commissie inderdaad sprake geweest van onzorgvuldig management in de interne organisatie; het verslag van het Comité van wijzen heeft dat ook onderstreept. Daarom hebben we er eerder vandaag ook op aangedrongen dat het tweede deel van dat verslag aan ons ter beschikking wordt gesteld, zodat we optimaal geïnformeerd zijn als straks, begin september, de hoorzittingen met de voorgedragen commissarissen beginnen.
Aan de hand van een eenvoudig voorbeeld van de interne spelletjes die door de kabinetschefs werden gespeeld - niet door de commissarissen zelf - over een specifieke personeelsaangelegenheid, zal ik u een indruk geven van de manier waarop er met dit soort zaken werd omgesprongen. ESPRIT, een belangrijk IT-programma dat aan het begin van de zittingsperiode van de Commissie - begin 1995 - onder leiding van de heer Bangemann tot stand is gekomen, kwam oorspronkelijk voort uit het door mevrouw Cresson geleide DG XIII, maar werd aan de heer Bangemann overgedragen. En zie, in 1998 werd ESPRIT weer onder mevrouw Cresson geplaatst, zonder enig formeel besluit terzake van de Commissie. Het was gewoon een een-tweetje tussen de kabinetten. Dit heeft tot grote verspilling van tijd en energie geleid, en het personeel heel wat problemen bezorgd bij de uitvoering van het programma, enkel omdat de commissarissen een onderlinge deal hadden afgesproken die allesbehalve transparant of effectief was, en waarover hier in het Europees Parlement geen enkele verantwoording werd afgelegd.
Nu het specifieke geval van de heer Bangemann. Het getuigt voor ons van een buitengewoon gebrek aan tact als iemand juist nu, in het huidige kritieke klimaat, met een demissionaire Commissie, onder dergelijke omstandigheden gewoon kan zeggen dat hij twee dagen later voor een particuliere onderneming wil gaan werken die toevallig een van de grootste spelers is op het gebied waar hij verantwoordelijk voor is, de telecommunicatie. Strikt genomen is het besluit van de heer Bangemann misschien niet onrechtmatig, omdat er geen verplichte gedragscode is waaraan hij zich moet houden. Maar het Statuut is al zo gul voor commissarissen. Is 80 % van het salaris, vijf jaar lang, nog niet genoeg om te voorzien in de behoefte aan financiële zekerheid en te voorkomen dat ex-commissarissen de extra inkomsten nodig hebben die ze bij bedrijven als Telefónica kunnen vangen?
Mijn fractie heeft het besluit van de Raad de zaak over te dragen aan het Hof van Justitie, unaniem gesteund. We hopen met name dat het Hof aandacht zal besteden aan het opschorten van de pensioenrechten van deze specifieke commissaris, zeker zolang hij in dienst is van een privé-onderneming. Voor ons is in ieder geval duidelijk dat bepaalde leden van de vertrekkende Commissie geen boodschap lijken te hebben aan de behoefte aan strenge normen in het openbare leven.
Het verheugt ons daarom dat de heer Prodi, de nieuwe voorzitter, heeft verklaard streng te gaan toezien op de naleving van gedragscodes. Wat ons zorgen baart is dat we dergelijke beloften al eerder hebben gehoord. Wat we willen is dat die gedragscodes doelmatig worden toegepast, niet alleen om ervoor te zorgen dat de topambtenaren hun politieke verantwoordelijkheid aanvaarden, maar ook om de kwaliteit van het beheer op alle niveaus te kunnen garanderen. Alleen zo kunnen we er zeker van zijn dat mensen worden benoemd op basis van hun kennis van zaken, niet hun kennis van kruiwagens.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de debuterende fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega´s, ik heb een vraag gesteld over het geval-Bangemann omdat daarmee een bijzonder actuele kwestie aan de orde wordt gesteld, namelijk de ethiek van gezagsdragers. Wij hebben het hier niet alleen over een commissaris die zich op een onaanvaardbare manier heeft gedragen, wij hebben het hier over iemand die vroeger een vooraanstaand lid was van dit Parlement, en zelfs voorzitter is geweest van de liberale fractie. Wij hebben het hier over de voormalige minister van Buitenlandse Zaken van Duitsland en een Europees commissaris met een lange staat van dienst. Wij moeten ervan uitgaan dat wij persoonlijke vrijheid genieten en allen vrijwillig een openbaar ambt bekleden, en ex-commissaris Bangemann kon niet zeggen dat hij nergens vanaf wist.
Ik ben blij met de snelle beslissing van de Raad in deze kwestie, en ook met de toelichting van de Commissie op haar optreden in dezen, dat bijzonder snel is geweest. Goed, ik respecteer het feit dat de zaak onder de rechter is, maar het is zonneklaar dat er sprake is van een belangenconflict nu de heer Bangemann de functie heeft aangenomen die hem door Telefónica was aangeboden. Wij hoeven maar te denken aan de rol die de heer Bangemann heeft gespeeld bij de totstandkoming van het gewijzigd voorstel van de Commissie over auteursrechten en de informatiemaatschappij, aan de druk die Telefónica heeft uitgeoefend om wijzigingen aan te brengen in de richtlijn die eerder door het Parlement was verworpen, of aan de actieve strategie van Telefónica om media-aandacht te krijgen, zelfs in verband met de tarieven. En er zijn meer gevallen te noemen, bijvoorbeeld op het gebied van Internet.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega´s, ik weet uit eigen ervaring wat voor positie de Compañía Telefónica in Spanje inneemt. Ik was in de jaren ´80 twee jaar minister op dat gebied, en ik kan u wel vertellen dat Telefónica in Spanje qua invloed niet onderdoet voor de katholieke kerk. Telefónica heeft vanaf het begin een monopoliepositie gehad. Het is hals over kop geprivatiseerd en in handen gegeven van een voormalige klasgenoot van de huidige premier. Al met al een privatisering die beslist niet door de beugel kan. Maar het bedrijf neemt nog steeds een dominante positie in op de Spaanse markt en het is ook actief in het buitenland, dus dit is geen exclusief Spaanse aangelegenheid.
Wat belet de heer Bangemann op dit moment om de vertrouwelijke en strategisch gevoelige gegevens te gebruiken die hij als commissaris over de concurrenten van Telefónica in handen heeft gekregen? Dat is een bijzonder ernstige vraag, die echter onbeantwoord blijft. Daarom denk ik dat het een goed idee is om een nieuwe gedragscode op te stellen, waarin ook de politieke fatsoensnormen worden opgenomen die in al onze landen worden gehanteerd. Daarnaast is er al op gewezen dat commissarissen momenteel al recht hebben op drie jaar wachtgeld om de draad van hun beroepsleven weer op te pakken zonder dat ze zich aan de hoogste bieder hoeven te verkopen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil afsluiten met iets dat verband houdt met het einde van de vorige zittingsperiode en het begin van de huidige periode. Er is een aantal mensen voor de Commissie begrotingscontrole verschenen die zich hebben uitgesproken over bepaalde gedragingen van de voormalige commissaris. Toch is deze informatie niet gebruikt, zelfs niet toen het rapport van het Comité van wijzen uitkwam. Men zette liever een paar commissarissen in het beklaagdenbankje, en volgens mij werd er tegen één van hen bovendien gediscrimineerd omdat zij een vrouw was. Hier in het Parlement zijn pittige dingen gezegd, zullen we maar zeggen, maar wie herstelt de eer van de betrokken commissarissen?
Als ik kijk naar de dagvaardingen waar we op dit moment in het Parlement en de Unie mee te maken hebben, vind ik dat in ieder geval een ervaring die niet voor herhaling vatbaar is, want uiteindelijk blijken de zwarte schapen toch ergens anders te zitten dan je denkt.

Van der Laan
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen dat mijn eerste speech onder uw voorzitterschap geschiedt.
Voorzitter, op 10 juni leden alle Europeanen een verkiezingsnederlaag. Door niet te stemmen hebben veel mensen duidelijk gemaakt geen vertrouwen meer te hebben in Europa zoals het nu is. Voor onze fractie is het dan ook een absolute prioriteit om het vertrouwen van de burgers in Europa te herstellen zodat wij geloofwaardig de uitdagingen van de komende vijf jaar tegemoet kunnen gaan. Mijn fractie vindt het dan ook onbegrijpelijk dat commissaris Bangemann juist dit moment kiest om een uiterst dubieuze carrièrestap te nemen. Deze affaire bevestigt, helaas, het beeld dat er in Europa nooit wat zal veranderen. Aan de ene kant wacht de klokkenluidende ambtenaar Paul van Buitenen nog steeds op eerherstel, aan de andere kant kunnen de mensen aan de top, zoals de heer Bangemann, kennelijk gewoon hun gang gaan.
Wij democraten hebben de ambitie om het vertrouwen van de mensen in Europa te herstellen. Dat is geen geringe uitdaging. Daarom moet elke Europese misstap, ongeacht wie hem begaat, aangepakt worden. Mijn fractie juicht het dan ook toe dat de Raad deze zaak aan het Hof van Justitie voor zal leggen. Het was echter gepaster geweest als de voorzitter van de Europese Commissie zelf tot deze stap was overgegaan. Gezien de recente historie zou dit signaal van zelfreinigend vermogen zeer welkom zijn geweest.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zou het mij nu gemakkelijk kunnen maken en mij kunnen scharen achter hetgeen de vorige spreeksters zeiden. Zij hebben door en door gelijk. De heer Bangemann heeft het immers voor mekaar gekregen om op onnavolgbare wijze niet alleen het aanzien van de Commissie en het Parlement, maar in feite ook het aanzien van de Europese idee langdurige schade te berokkenen. Voor de kiezers, de burgers in onze landen is het vaak moeilijk Commissie, Parlement en Raad uit elkaar te houden. Zij halen de instellingen vaak door elkaar. Als je dan thuis komt, hoor je dingen zoals: ja jullie daar, jullie in Brussel, jullie zijn allemaal corrupt, jullie verrijken je met andermans geld, enzovoort!
Hetgeen de heer Bangemann kapot gemaakt heeft en aan flarden verscheurd, moeten wij nu samen met de nieuwe Commissie langzaam aan, beetje voor beetje, met de handen weer opbouwen. Wat werpt dat bovendien ook voor een licht op de persoon Bangemann, als hij zo handelt? Eigenlijk is het hoog nodig dat de rechtbanken zich hiermee gaan bemoeien. Wij herinneren ons misschien nog wel het geval Ignacio Lopez bij Volkswagen. Het is eigenlijk bijna crimineel als men met een dergelijke insiderskennis heel kort daarna reeds naar een andere sector overstapt. Ook dat moeten wij in het achterhoofd houden.
Deze mijnheer Bangemann werd echter twee keer door de regering-Kohl naar Brussel gestuurd. Ik wil hier in alle duidelijkheid het sprookje de wereld uit helpen dat de oppositie in Duitsland altijd een commissaris heeft gestuurd. Dat geschiedde voor het eerst met mevrouw Wulf-Mathies. Voordien is dat nooit voorgekomen. Ik had eigenlijk een vraag willen stellen aan de heer Poettering, maar die is er nu natuurlijk niet. Waar was zijn partij toen haar commissaris moest worden gecontroleerd? Die kon als minister van Economische Zaken toch nauwelijks door de beugel. Hij is uit de liberale fractie in het Europees Parlement gezet. Ook als commissaris was hij heel, heel vaak omstreden. Weet u nog, die jachtaffaire? Ook dat moeten wij hierbij tellen. Ik ben dan ook uiterst verheugd dat de nieuwe Commissievoorzitter met zijn nieuwe Commissie, die wij hier nog moeten bekrachtigen, andere spelregels wil gaan invoeren. Een gedragscode haalt natuurlijk maar heel weinig uit, als daar geen juridisch bindende en schriftelijk aanvaarde sancties aan worden verbonden.
Wij mogen niet dulden dat ons wordt gezegd: "Dit is eigenlijk alleen een affront en voor de rest kan ik, als mijn ambtstermijn voorbij is, doen en laten wat ik wil" . Het is onder andere ook onze taak om ons als afgevaardigden in te zetten voor duidelijke statuten, voor duidelijke spelregels. Het heeft weinig zin stenen naar anderen te werpen en te vergeten dat men soms zelf in de kijker zit.
Applaus

Markov
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het besluit van de heer Bangemann om een functie in de raad van bestuur van Telefónica te accepteren, is een onaanvaardbaar schending van de morele gedragsregels in de politiek. Een dergelijk gedrag brengt de Europese instellingen in opspraak en sterkt de burgers in hun terughoudendheid jegens de Europese Unie. Daarom is het hoog nodig dat er efficiënte maatregelen worden getroffen voor corruptiebestrijding en duidelijke, transparante regels worden ingevoerd voor een correcte toepassing van artikel 213 van het Verdrag.
Men moet hier bindende, juridische voorschriften in het leven roepen, zoals ook in de particulier sector het geval is. In de arbeidscontracten van bedrijven komt immers een concurrentieclausule voor. Natuurlijk is de heer Bangemann zelf verantwoordelijk voor zijn gedrag, maar een beleid dat voornamelijk is afgestemd op de economische belangen - en helaas op de economische belangen van grote particuliere bedrijven - brengt onvermijdelijk het risico met zich mee dat de met de beleidsuitvoering belaste vertegenwoordigers een bepaalde mentaliteit krijgen en derhalve tegen alle morele gedragsregels in, proberen financieel gewoon het onderste uit de kan te krijgen.
Opdat de heer Bangemann, de voormalige voorzitter van de FDP - die in de Bondsrepubliek Duitsland de veelbetekenende bijnaam "partij van de beter verdienenden" draagt - in de toekomst als een verwerpelijk voorbeeld van immoreel gedrag kan dienen, moet absoluut steun worden gegeven aan de bij het Europese Hof van Justitie aangespannen procedure.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten vindt de houding van commissaris Bangemann, die in de vorige of huidige Commissie - ik weet niet meer precies welke status ze nu heeft - met telecommunicatie was belast, volstrekt onacceptabel. Hij heeft immers zojuist een zeer goed betaalde baan aangenomen in de raad van bestuur van een bedrijf in een sector die onder zijn portefeuille viel.
Wij denken dat de Raad van ministers deze zaak terecht aanhangig heeft gemaakt bij het Hof van Justitie, krachtens artikel 213 van het Verdrag. In dit artikel staat immers vermeld dat commissarissen, zelfs na het uitoefenen van hun ambt, geen andere functies mogen aanvaarden als ze hiermee hun integriteit en het delicate karakter van hun positie compromitteren.
Onder deze verplichtingen valt ook het beroepsgeheim. Ik breng het graag onder uw aandacht omdat dit maar al te vaak over het hoofd wordt gezien. Overeenkomstig artikel 287 van het Verdrag is het beroepsgeheim voor onbeperkte tijd van kracht voor commissarissen die hun functie hebben neergelegd. Ik zie dan ook niet in hoe de heer Bangemann plaats kan nemen in de directie van Telefónica zonder op directe of indirecte wijze gebruik te maken van de vertrouwelijke informatie die hij de afgelopen jaren heeft verkregen.
Binnen de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten vinden we dat de nieuwe gedragscode van Romano Prodi niet ver genoeg reikt om aan alle problemen het hoofd te bieden. De periode van een jaar waarin commissarissen geen andere functie mogen bekleden nadat ze hun functies binnen de Commissie hebben neergelegd, is volgens ons veel te kort. Bovendien moeten de eventuele sancties veel zwaarder zijn. De commissaris zou bijvoorbeeld het volledige salaris dat hij gedurende de periode dat hij binnen de Commissie werkzaam was heeft verdiend, moeten terugbetalen.
Waarde collega's, er staat hier zeer veel op het spel. De vraag is of we in de toekomst op Europees niveau beslissingen kunnen nemen die door de burger gewenst zijn, en dus niet in eerste instantie onder invloed van de economische en financiële lobby's worden genomen.
Dit is echter nog niet alles. Uit het lichtzinnige handelen van commissaris Bangemann, die zelfs niet het fatsoen heeft enkele maanden te wachten totdat de crisis binnen de Commissie bezworen is, kunnen we afleiden hoezeer deze instelling zich boven de wet en publieke opinie verheven voelt. Een dergelijke houding van commissarissen zou voor ons aanleiding moeten zijn achteraf serieus vraagtekens te zetten bij vele beslissingen die in het verleden zijn genomen. Die houding moet snel veranderen, zeker voordat de internationale onderhandelingen in het kader van de Millenniumronde van start gaan. Bij die onderhandelingen staan immers grote Europese belangen op het spel. We hebben geen nieuwe gedragscode nodig om deze houding te veranderen, mijnheer de Voorzitter. We moeten hiertoe de Europese instellingen weer onder controle van de volkeren plaatsen, en in de eerste plaats onder de controle van de nationale parlementen.

Krarup
Dit is een interessante kwestie. Het is een staaltje van erbarmelijke rechtspraak en even erbarmelijke politiek. De volhardende collega's die hun zegje willen hebben in een zaak die bij het Hof van Justitie aanhangig is gemaakt en die op de gebeurtenissen vooruit willen lopen door zonder proces te beslissen dat artikel 213 duidelijk met de voeten is getreden en dat de man zijn pensioenrechten kwijt is, nemen de taak van het Hof op zich. Dit is erbarmelijke rechtspraak en erbarmelijke politiek. Mijn uitgangspunt is anders en als vertegenwoordiger van de Deense Unietegenstanders, de Volksbeweging tegen de EU, ben ik de heer Bangemann dank verschuldigd. Hij was het immers die in 1992 in zijn functie als commissaris de waarheid zei over het project van Maastricht. De waarheid die vandaag werkelijkheid is geworden en die erop neerkomt dat de grote landen een onbeperkte macht uitoefenen en een enorm overwicht hebben over de arme kleine landen zoals het land dat ik vertegenwoordig, Denemarken. Dankzij de heer Bangemann stemden de Denen op 2 juni 1992 neen tijdens het referendum over het Verdrag van Maastricht dat het democratiseringsproces in beweging bracht. Ook nu is het alweer de heer Bangemann die ons de ogen opent. Hij heeft een aantal regels overtreden, maar het is niet onze taak het op te nemen voor de concurrenten van Telefónica. Het is evenmin onze taak de heer Bangemann op de vingers te tikken omdat hij het vertrouwen in dit project schade heeft berokkend. Hij heeft eigenlijk alleen de zeer tolerante en soepele grenzen voor de vervaging en vermenging van particuliere en openbare aspecten, die een substantieel element zijn van de Europese Unie, overschreden. De misstap die de heer Bangemann begaan heeft, is dat hij dit fundamenteel corrupte systeem voor alle Europese kiezers heeft blootgelegd, waardoor velen tussen 10 en 13 juni thuis gebleven zijn in plaats van te gaan stemmen, waardoor deze vergadering elke democratische legitimiteit mist. Dat was het enige dat ik wilde zeggen.

Read
Mijnheer de Voorzitter, ik acht het juist dat het Parlement, en uiteraard ook de Raad en de Commissie, deze zaak uiterst serieus behandelen. Dit is een buitengewoon betreurenswaardige affaire, die niet alleen getuigt van evidente minachting voor de formele regels voor commissarissen, maar ook indruist tegen de geest van transparantie en vertrouwen waar de samenwerking tussen dit Parlement en de Commissie van doordrongen zou moeten zijn.
Ik heb verslagen opgesteld over een aanzienlijk aantal richtlijnen inzake de liberalisering van de telecommunicatiesector. Mijn collega's en ikzelf hebben ons daarbij altijd in goed vertrouwen van onze taak gekweten, en gingen er vanuit dat dat ook voor de voormalige commissaris, de heer Bangemann, zou gelden. Nu de heer Bangemann bereid is zijn kennis aan Telefónica te verkopen, een vooraanstaande onderneming binnen de Europese Unie en daarbuiten, kunnen we ons afvragen hoever zijn toewijding aan de eerlijke concurrentie op de interne markt werkelijk reikte.
Het feit dat de heer Bangemann lid van dit Parlement en zelfs leider van de liberale fractie is geweest, maakt het er niet eenvoudiger op.
Wat vooralsnog niet in dit debat is genoemd, is het feit dat de wetgeving op het gebied van de telecommunicatie dit jaar nog op grote schaal zal worden herzien, en dat de Commissie daar zelfs al mee is begonnen. Onder leiding van commissaris Bangemann.
Zoals ik zei heb ik over verscheidene aspecten een verslag opgesteld maar om u, in een notendop, een indruk te geven van de omvang en aard van deze herziening, kan ik u zeggen dat ze betrekking heeft op universele dienstverlening, frequenties, satellieten, regulering, vergunningen, doorverbindingen, nummering, mobiele telefoons en de convergentie van omroepactiviteiten, gegevenstransmissie en telecommunicatie. De herziening betreft dus de exponentieel groeiende wetgeving in de telecommunicatie, die een zeer groot deel van de industriële productie, handel en dienstverlening in de Europese Unie voor haar rekening neemt, niet alleen als zelfstandige sector maar ook als partner van talloze andere sectoren. De heer Bangemann neemt bij zijn overstap naar Telefónica zijn kennis en contacten op al deze terreinen met zich mee.
Er ligt bij het Europese Hof van Justitie verder een alarmerend groot aantal zaken betreffende schending van de regels, vooral op het gebied van de doorverbindingen. Ook over deze zaken is de voormalig commissaris tot in detail geïnformeerd. Tijdens de vele keren dat ik hier in het Parlement met de commissaris heb gediscussieerd, gaf hij blijk van een voorliefde voor citaten van Shakespeare en andere Engelse dichters. Ik zal er daar in zijn afwezigheid namens hem nog een aan toevoegen: ?Just for a handful of silver he left us, just for a ribbon to stick on his coat" . Ik weet dat de bedragen die Telefónica hem heeft geboden nauwelijks kunnen worden omschreven als een handvol zilver. De vraag is natuurlijk in hoeverre de leden van dit Parlement bereid zullen zijn een bedrijf als Telefónica serieus te nemen als het hier straks komt lobbyen, wat het ongetwijfeld zal doen, over de herziening en toekomstige wetgeving op dit terrein.
Het is misschien een wat gemene opmerking, maar je vraagt je af of Telefónica met de heer Bangemann wel echt waar voor haar geld krijgt. Het zou mooi zijn als hij loon naar prestatie zou krijgen. In dat geval zou die huidige vette cheque er wellicht heel wat minder aantrekkelijk uitzien.
Ik heb begrip voor de terughoudendheid van commissaris Kinnock, gezien het feit dat de zaak momenteel in behandeling is bij het Hof. De leden van dit Parlement worden gelukkig beschermd door hun parlementair privilege, maar ik wil u, commissaris Kinnock, wijzen op de desondanks redelijk bescheiden bewoordingen waarin onze resolutie is opgesteld. Als u me toestaat wil ik even wat citeren: ?er kunnen [volgens het Parlement] bij zijn gedrag zeker kritische kanttekeningen worden geplaatst" . We hebben onze woorden gewikt en gewogen, en dat we "kritische kanttekeningen' zouden kunnen plaatsen is volgens velen een zwaar understatement.
Ik zou tenslotte mijn inleidende opmerking nog eens willen herhalen, namelijk dat we deze zaak terecht zeer ernstig nemen. Ik ben het volledig eens met het besluit van de Raad deze zaak naar het Hof te verwijzen en alle bevoegdheden aan te wenden waar de Verdragen in voorzien.
Toch is er nog één punt niet besproken. Er lijkt binnen de bestaande regelgeving geen mechanisme te bestaan waarmee een bedrijf als Telefónica zelf op de een of andere manier gestraft zou kunnen worden. Als we dus niet alleen zouden kunnen optreden tegen commissarissen die op deze manier handelen, maar ook een of andere sanctie zouden kunnen opleggen aan de bedrijven die van hun kennis profiteren, dan zouden we mijns inziens twee krachtige instrumenten hebben die bij soortgelijke gevallen in de toekomst kunnen worden ingezet.
We hopen uiteraard dat die zich niet zullen voordoen. We wensen de nieuwe Commissie veel succes en hopen dat de strenge normen die ze heeft gesteld in de praktijk ook worden nageleefd.

De Voorzitter
Ik maak van deze gelegenheid gebruik om te zeggen dat ik altijd heel onaangenaam verrast was - maar dit is een opmerking die niets te maken heeft met het huidige debat - als ik zag dat bij de bemiddelingscomités de commissarissen normaliter altijd aanwezig waren en stipt op tijd, op één na: commissaris Bangemann. Hij deed nooit mee, maar stuurde altijd zijn ambtenaren, dit ondanks protesten van onze leden. Ik weet het niet, misschien was het gewoon een kwestie van stijl.

Duff
Mijnheer de Voorzitter, het kwalijkste aspect van deze ondoordachte carrièrestap van de heer Bangemann is de potentiële schade die hij op deze manier aanricht bij de Commissie waarin bij heeft gediend. De Commissie zat al diep in de problemen, en hij had kunnen weten dat hij die met zijn besluit alleen maar zou verergeren. De Commissie heeft nu een laatste kans te bewijzen dat ze inderdaad de zuivere en doelmatige instelling is die de Europese Unie nodig heeft en die haar burgers verdienen. Als het team van de heer Prodi daar niet in slaagt, vrees ik dat de Europese Raad een staatsgreep zal plegen en de Commissie het initiatiefrecht en haar belangrijke rol als katalysator van de eenwording zal ontnemen. Als eerste aanzet tot rehabilitatie van deze instelling verzoeken we de vertrekkende leden van de Commissie-Santer daarom dringend de gedragscode van de heer Prodi vrijwillig na te leven.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de verontwaardiging die afgevaardigde Markov van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links heeft geuit over de houding van de heer Bangemann. We moeten ons afvragen welke diensten de heer Bangemann heeft geleverd om zo'n hoog salaris in de wacht te slepen. Hoeveel geld hebben zijn diensten het particuliere bedrijf Telefónica opgeleverd? Welke controle bestaat er op de subsidies en voordelen die privé-ondernemingen als Telefónica dankzij de Europese instellingen genieten, en hoe kan worden toegezien op het gebruik dat deze ondernemingen daarvan maken?
Het is ontstellend dat een Europese commissaris op ongeoorloofde wijze persoonlijk voordeel kan trekken uit de functie die hij bekleedt. Nog ontstellender is dat grote en schatrijke bedrijven geheel legaal kunnen profiteren van subsidies van de Europese instellingen, terwijl deze instellingen naar mijn weten niets doen voor de 18 miljoen werklozen binnen de Unie of voor de miljoenen burgers die het moeten doen met een salaris waarvan ze nauwelijks kunnen leven.
Applaus

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, dit is een triest einde voor een opmerkelijke carrière. De heer Bangemann was een vastberaden en kundige commissaris, een soort stoomtrein, en tijdens debatten gaf hij ons parlementsleden er soms flink van langs, maar wat dan nog. Het belangrijkste is dat dit voorbeeld geen navolging vindt bij de ambtenaren en onder hen niet aan populariteit wint. Objectiviteit in ons bestuur is het belangrijkste voor ons allemaal, zowel hier als in de Commissie. De hervorming van de bureaucratie in de Europese instellingen is echt noodzakelijk en een situatie waarin kliekgeest de overhand krijgt, moet worden gestopt. Dat is immers wat de burgers het meest in de Europese Unie haten. Dat was te zien bij de verkiezingen en bij verkiezingsbijeenkomsten. De burgers hebben geen begrip voor een dergelijk bestuur en daar hoeven wij ons niet over te verbazen. De Commissie maakt onder leiding van Prodi een goede start, waarvoor ik haar complimenteer, maar ze moet wel op deze weg doorgaan. Ik bedank de Raad voor het feit, dat ze besloot de zaak snel bij het Europese Hof van Justitie aan te kaarten, maar aangezien wij met betrekking tot het bestuur open en efficiënte pioniers moeten zijn, moet de Commissie onder leiding van Prodi deze test al in de herfst doorstaan. Ik ben van mening, dat wij met de jaarwisseling op basis van het onderzoek van vijf deskundigen moeten bekijken, wat de Commissie heeft gedaan ten aanzien van de hervorming van haar eigen bestuur en die van haar ambtenaren. Rond de jaarwisseling spreken we elkaar hierover weer!

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het in dit debat roeren met elkaar eens dat het handelen van commissaris Bangemann in deze zaak op geen enkele wijze is goed te keuren. Ik dank de sprekers dat ze hun goedkeuring hebben uitgesproken voor het snelle optreden van de Raad in deze kwestie en voor het feit dat de zaak voor het Hof van Justitie is gebracht. Ik wil in dit verband het belang onderstrepen van de gedragscode van de heer Prodi en ik verwijs naar de interventie van de heer Elles waarin hij zei dat wij hopelijk de volgende keer niet hoeven te zeggen: "too late, too little" . Deze keer moeten wij er dus voor zorgen dat de gedragscode volledig duidelijk is alsmede juridisch bindend voor alle partijen. Naar mijn mening is er sprake van een zaak die ons allen aangaat, want, zoals hier al is gezegd, het is voor de burgers soms moeilijk de verschillende instellingen van de Unie van elkaar te onderscheiden en zodoende mogen dergelijke voorvallen in geen enkele instelling plaatsvinden. Mijn dank.

Kinnock, Neil
Ten eerste wil ik zeggen dat mevrouw Read volkomen gelijk had toen ze de aandacht vestigde op de bescheiden bewoordingen waarin de resolutie is opgesteld, en het gematigde taalgebruik waar dit hele debat door wordt gekenmerkt. Het zou heel gemakkelijk zijn geweest hier een of ander populistisch betoog af te steken, maar daar is het gelukkig nauwelijks van gekomen. Dat is des te meer reden de opvattingen van dit Parlement serieus te nemen, evenals de reactie die we zojuist hebben vernomen van de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Sasi.
De heer Elles heeft terecht benadrukt dat functionarissen zich bij het uitoefenen van hun verantwoordelijkheden aan de meest stringente normen dienen te houden. Ik hoop, in reactie op de opmerking van de heer Barón Crespo, dat deze affaire eenmalig zal blijken te zijn; dat we specifieke en duidelijke voorzieningen kunnen treffen om een herhaling van de gebeurtenissen van de afgelopen weken te voorkomen.
Sommigen onder ons beweren, mijns inziens terecht, dat er voor iemand die vertrouwd is met de gangbare normen in het openbare leven eigenlijk weinig of niets hoeft te worden toegevoegd aan de bepalingen in artikel 213 van het Verdrag, met zijn verwijzingen naar integriteit en discretie.
Wellicht zal het echter nodig blijken - en ik ben me ervan bewust dat deze zaak momenteel bij het Hof in behandeling is - om desondanks in meer specifieke bewoordingen aan te geven wat integriteit en discretie behelzen. Ik ben daarom blij met de steun van dit Parlement voor de ontwikkelingen die zullen plaatsvinden dankzij het initiatief van de voorgedragen voorzitter van de Commissie. Ik verheug me erop ervoor te zorgen dat de oproep van zowel de heer Barón Crespo als die van de heer Elles om de integriteit van functionarissen met een openbaar ambt aan de hoogste normen te toetsen, van een uitvoerige reactie wordt voorzien.
Verder heeft de heer Kreissl-Dörfler tijdens zijn bijzonder interessante eerste toespraak, net als de heer Duff mijns inziens terecht benadrukt dat instellingen die zichzelf niet vrijwillig aan de hoogste integriteitsnormen onderwerpen, die normen dan wel van hogerhand opgelegd zullen krijgen. Dit gebeurt in de vorm van een afstraffing ofwel door de burgers, die aanvankelijk tot uitdrukking komt in apathie en vervreemding maar ook andere, meer directe en politieke vormen kan aannemen, ofwel door de Raad, die zo de verantwoordelijkheid zou nemen die anderen blijkbaar van zich afschuiven.
Ik geloof niet dat een dergelijk scenario de Europese Unie, haar instellingen of burgers zou verrijken. Laat het een goede waarschuwing zijn voor ons allen, als dienaars van de instellingen en de Europese burgers, dat we verantwoordelijk zijn voor ons eigen lot en onze eigen normen, en er daarom voor moeten zorgen dat die normen zo spoedig mogelijk op het allerhoogste niveau worden gebracht.
Ik zou ook willen reageren op een opmerking van mevrouw Van der Laan, opnieuw in een uitstekende eerste toespraak. Ik ben blij te kunnen zeggen dat we al enkele jaren bevriend zijn; het deed me dan ook veel deugd bij haar eerste toespraak hier aanwezig te zijn. Ik begrijp dat mijn genoegen in andere fracties werd gedeeld. Ze zei dat het ?gepaster zou zijn geweest als de Commissie er zelf toe was overgegaan deze zaak aan het Hof van Justitie voor te leggen" . Ik zou haar erop willen wijzen dat de Commissie, zoals ik al eerder heb aangegeven, deze zaak tijdens haar vergadering van 1 juli jongstleden heeft besproken. Bij die gelegenheid bleek ons dat de juridische complicaties van de vraagstukken betreffende de heer Bangemann en artikel 213 niet zomaar even kunnen worden opgelost. In haar verklaring van 1 juli gaf de Commissie daarom te kennen dat de tenuitvoerlegging van artikel 213 verhelderd diende te worden. Er bestond tijdens die vergadering echter geen consensus over de vraag of de zaak in dat stadium aan het Hof van Justitie zou moeten worden voorgelegd. Ik zeg u dit om de leden van dit Huis duidelijk te maken dat dit vraagstuk wel degelijk leeft, dat we erover discussiëren. De Raad heeft de knoop inmiddels doorgehakt en daarmee de verdere behandeling van het vraagstuk bepaald. Dat betekent echter niet dat de huidige Commissie zich niet met deze zaak zou bezighouden, ondanks het feit dat ze binnenkort zal worden vervangen.
Ik zou willen eindigen met een reactie op de uiterst waardevolle bijdrage die mevrouw Languiller aan dit debat heeft geleverd. Ze heeft, net als verschillende anderen, dit vraagstuk in een effectief perspectief geplaatst door de aandacht te vestigen op de economische hiaten in de samenleving en de manier waarop de resulterende breuklijnen er ons op wijzen hoe belangrijk het is dat wij, die het voorrecht hebben een publiek ambt te bekleden, onze taken volgens de hoogste maatstaven van integriteit en discretie vervullen. Het aanzienlijke voorrecht dat we genieten gebiedt ons naar eer en geweten te handelen. Dit debat heeft dat nog eens duidelijk bevestigd. Mocht er iemand zijn geweest voor wie dat nog niet geheel duidelijk was, dan zal hij zijn les hebben kunnen leren. Ik hoop echter dat we dergelijke lessen in de toekomst niet meer nodig zullen hebben.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
Ik heb vier ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
De vergadering wordt om 21.10 uur gesloten

