Vragenuur (vragen aan de Commissie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B7-0563/2010).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Betreft: Werkonzekerheid bij jongeren
Vaak zitten jongeren, zoals wordt opgemerkt in de officiële mededeling van de Commissie over "Jeugd in beweging", gevangen in een keten van arbeidscontracten van bepaalde duur, wat hun kansen vermindert om vast werk te vinden en dus hun werkonzekerheid vergroot. Dit probleem is nog acuter in lidstaten met een protectionistische arbeidswetgeving.
Kan de Commissie antwoorden op de volgende vragen:
Wordt dit probleem volgens haar versterkt door de vaak dubieuze kwaliteit en de ongecontroleerde duur van de stageperiodes? Is zij van plan in het kader van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie, alsook in de context van het programma "Jeugd in beweging" concrete acties te ondernemen om de werkgelegenheid voor jongeren te bevorderen en hun werkzekerheid te versterken?
Zal de Commissie voor de lidstaten die een economische crisis doormaken en hoger jeugdwerkloosheidscijfers hebben, aparte en nog meer gerichte maatregelen nemen om de werkgelegenheid voor jongeren te bevorderen en te versterken?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, twee maanden geleden heeft de Commissie het vlaggenschipinitiatief "Jeugd in beweging” als onderdeel van de EU 2020-strategie gepresenteerd. Hiermee wordt het heldere signaal afgegeven dat de Commissie bijzondere aandacht schenkt aan jongeren.
Jeugd in beweging heeft drie doelstellingen: het onderwijs verbeteren, de arbeidsparticipatie vergroten en de mobiliteit van jongeren in de hele Europese Unie bevorderen. Er zal actie worden ondernomen om onderwijs en opleiding beter af te stemmen op de behoeften van jongeren, om jongeren ertoe te stimuleren EU-beurzen te benutten voor studie of opleiding in een ander land en om hinderpalen uit de weg te ruimen voor het betreden van en het vorderen op de arbeidsmarkt.
De twee arbeidsmarktproblemen die de geachte afgevaardigde naar voren heeft gebracht, namelijk stages en arbeidsmarktsegmentatie, horen tot de onderwerpen die in 'Jeugd in beweging' zijn opgenomen. Ik ben dankbaar dat ik de kans krijg om de standpunten en doelstellingen van de Commissie met betrekking tot deze onderwerpen uit te leggen. Ik wil in de allereerste plaats benadrukken dat beide onderwerpen wat de praktische uitvoering betreft binnen de nationale bevoegdheid van de lidstaten vallen.
Laat ik beginnen met de stages, in het Engels traineeships of soms internships genoemd. Ik weet dat het Europees Parlement deze heel belangrijk vindt, zoals uit het verslag van mevrouw Turunen eerder dit jaar is gebleken. Het onderliggende probleem is dat werkgevers aarzelen om jonge werknemers met weinig of geen praktische ervaring in dienst te nemen. Dat is de reden waarom het verwerven van eerste werkervaring via een stage in de loop der jaren belangrijker is geworden voor jongeren. Stages moeten echter van hoge kwaliteit zijn en duidelijke leerdoelen hebben. Daarnaast mogen ze geen normale banen of een proefperiode aan het begin van het arbeidscontract vervangen.
De Commissie is van plan om een kwaliteitskader voor stages te ontwikkelen, maar als eerste stap moeten we onze kennis op dit gebied vergroten. De Commissie zal binnenkort het startsein voor een onderzoek geven om een overzicht te krijgen van de bestaande juridische regelingen en praktijken in de lidstaten. Dit is onderdeel van een proefproject met maatregelen voor het behoud van werkgelegenheid, waarvoor het Parlement de Commissie met een extra budget voor 2010 heeft voorzien.
Een tweede reeks kwesties betreft de arbeidsmarktsegmentatie. Jongeren verkeren in een moeilijke situatie wat hun baanzekerheid betreft. Te veel jongeren hebben contracten van korte duur, die vaak worden afgewisseld door werkloosheid, en veel jongeren, zelfs wanneer ze goede kwalificaties hebben, hebben weinig kans op een stabieler contract. We moeten de arbeidsmarktsegmentatie dringend aanpakken, vooral omdat deze jongeren en hun vooruitzichten op een baan het sterkst treft en omdat dit de concurrentiekracht van de Europese economie in de toekomst in gevaar brengt.
In een verslag over de werkgelegenheid in Europa, dat over enkele dagen door de Commissie wordt gepubliceerd, wordt geconcludeerd dat tijdelijke werknemers 14 procent minder betaald krijgen dan werknemers met een vast contract. Dit heeft een negatief effect op de productiviteit. Dat geldt in het bijzonder voor jongeren. Jongeren met een tijdelijke baan maken 40 procent van het totaal aantal jongeren uit, tegen 13 procent van de totale beroepsbevolking. Dat betekent dat jongeren de zwaarste last dragen van de aanpassing aan de nieuwe situatie.
Daarnaast ondervinden jongeren meer en meer problemen bij de betreding van de arbeidsmarkt. Het percentage jongeren dat geen opleiding volgt, geen baan heeft of stage loopt, varieert van ongeveer 4 procent in Denemarken en Nederland tot 16 à 20 procent in Italië, Cyprus en Bulgarije. Het terugdringen van de arbeidsmarktsegmentatie is in de allereerste plaats de verantwoordelijkheid van de lidstaten. De Commissie heeft dit tot een van de prioriteiten uitgeroepen waar de lidstaten zich op moeten richten in overeenstemming met de gemeenschappelijke flexizekerheidsbeginselen in het kader van de EU 2020-strategie en de Europese werkgelegenheidsstrategie.
Praktisch gezien stelt de Commissie voor dat de lidstaten met een gesegmenteerde arbeidsmarkt moeten overwegen om een contract voor onbepaalde tijd in te voeren dat voorziet in een voldoende lange proefperiode en een geleidelijke toename van de bescherming, in plaats van de huidige juridische ongelijkheden tussen vaste en tijdelijke contracten. Het kader voor jeugdwerkgelegenheid in het kader van 'Jeugd in beweging' geeft een richtsnoer aan beleidsmakers, belanghebbenden en instellingen voor de manier waarop ze vooruitgang kunnen boeken op dit gebied.
Een nauwere coördinatie van het beleid in het kader van het Europees semester, dat we nu met de lidstaten aan het voorbereiden zijn, zal het juiste kader bieden om de ontwikkeling van beleid en hervormingen die jongeren ten goede komen te stimuleren.
Georgios Papanikolaou
(EL) Mijnheer de commissaris, ik dank u hartelijk voor uw antwoord. Vandaag heb ik in de mededelingen van de Commissie gelezen dat er een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen is aangenomen. In de mededelingen van vandaag wordt onder meer melding gemaakt van de beslissing om het gebruik van het open eenzijdige contract, het zogenoemde "open single contract" te stimuleren, waadoor de verschillende soorten tijdelijke en vaste contracten moeten worden vervangen.
Mijn vraag is duidelijk: kan de Commissie bij dit initiatief garanderen dat het "open single contract" het gevoel van arbeidszekerheid onder jongeren zal versterken? Anders gezegd: kan de huidige toestand worden verbeterd, in welke mate dan ook?
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, iedere jongere wil toch een vaste baan vinden, om op die manier een menswaardig bestaan te kunnen leiden. Nu zijn ze helaas het slachtoffer van deze economische crisis, en zijn ze vaak gedwongen om arbeidscontracten van korte duur te aanvaarden, of een slecht betaald stagecontract, waardoor ze natuurlijk ook moeite hebben om pensioenrechten te verwerven. Dat maakt het voor hen moeilijk om hun leven op de lange termijn te plannen. Daarom luidt mijn vraag: is de Commissie van plan om maatregelen te nemen om met name jongeren te helpen om vast werk te vinden? Of, andersom, overweegt u om richtlijnen voor te leggen met normen voor arbeidscontracten van bepaalde duur?
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Dank u voor uw antwoord, mijnheer de commissaris, want alle initiatieven zijn nodig, vooral om na te gaan hoe jongeren door deze moeilijke omstandigheden getroffen zijn. Wat ik evenwel nog vragen wil, is of de Commissie vindt dat er een afzonderlijk EU-programma ter bevordering van ondernemerschap en innovatie voor jongeren moet komen, dat de creativiteit en het ondernemerschap van jongeren zou stimuleren en ondersteunen? Hoe staat u tegenover mogelijkheden voor jongeren om gebruik te maken van microkredieten? Moet de procedure voor de erkenning van door jongeren opgerichte bedrijven wettelijk geregeld worden?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in de vorige discussie is uitgebreid ingegaan op het contract voor onbepaalde tijd, dat volgens mij een van de praktische oplossingen is. Daarnaast hebben we dit jaar gezien dat de Commissie de situatie van jongeren en het effect van de crisis op de jeugdwerkgelegenheid heeft besproken. In 'Jeugd in beweging' is hier reeds in concrete termen op ingegaan. Natuurlijk zijn er verdere initiatieven mogelijk.
We zullen de situatie nauwlettend moeten blijven volgen en met de lidstaten moeten samenwerken. Tijdens deze fase hebben we alleen nadere informatie verzameld over de nationale programma's die door de lidstaten zijn ontwikkeld, en wanneer we ze geanalyseerd hebben en naar de praktische oplossingen en de dingen die ze hebben ondernomen gekeken hebben, zullen we met verdere suggesties kunnen komen. De belangrijkste hier echter is dat we in Europa een macro-economische omgeving vormen die een voortgezet stevig herstel gemakkelijker zal maken.
Een ander punt dat ik naar voren wil brengen is dat jongeren uiteraard tot degenen behoren die de afgelopen jaren het meest te lijden hebben gehad van het verlies aan banen en het gebrek aan kansen. We zijn ons bewust van het risico hiervan op de lange termijn; het is niet alleen een werkgelegenheidskwestie of sociale kwestie die op dit moment speelt. Als we geen actie ondernemen, kan het gevolgen hebben voor demografische trends die reeds buitengewoon complex zijn, en daarom zullen we dit in de volgende termijn in een soort verbond of samenwerking met het Hongaarse voorzitterschap in de context van een demografische discussie bespreken, omdat demografie en gezinsbeleid ook in dezelfde context moeten worden bekeken als de werkzekerheid en inkomenszekerheid van jongeren in Europa.
Betreft: Versterking van het concurrentievermogen door gebruik van alternatieve energieën
Het is de doelstelling van de Commissie en van ons allen om voor onze medeburgers een aangenaam en zeker leefklimaat en voor het Europese bedrijfsleven gunstige concurrentievoorwaarden te scheppen. Gebruik van alternatieve energiebronnen is een van de mogelijkheden om het productieve concurrentievermogen te verbeteren. Helaas kunnen maar weinig landen, voornamelijk noordse landen, zich laten voorstaan op hoge indicatoren in dezen. De technologieën voor het gebruik van alternatieve energiebronnen worden slechts langzaam in de nieuwe lidstaten, met name die in het oosten, ingevoerd.
Welke stimulerende en bevorderende maatregelen heeft de Commissie genomen of is zij voornemens te nemen ten behoeve van de lidstaten die slechts weinig gebruik maken van alternatieve energiebronnen of deze technologieën in ontoereikende mate toepassen ten einde ervoor te zorgen dat deze landen en daarmede de Europese Unie als geheel het meest concurrentiekrachtige economische gebied ter wereld worden?
Günther Oettinger
lid van de Commissie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de afgevaardigde stelt een vraag over hernieuwbare energie: hij wil weten wat we doen om onze gezamenlijke doelstellingen te bereiken. Drie jaar geleden heeft de Europese Raad ambitieuze klimaatdoelstellingen vastgelegd. Een van die doelstellingen heeft betrekking op de hernieuwbare energiebronnen, die in 2020 twintig procent van de totale hoeveelheid door de consumenten in de Europese Unie verbruikte energie moeten leveren. Iedere lidstaat van de EU moet daartoe bijdragen, en een aandeel leveren.
Wanneer we die twintig procent over de sectoren verdelen, te weten vervoer, verwarming, elektriciteit, industrie en landbouw, dan blijkt dat de opwekking van elektriciteit de grootste consument is. Wanneer we ons totale energieverbruik met 20 procent willen verlagen, moeten we ongeveer 35 procent van onze elektriciteit opwekken uit hernieuwbare energie. Als we dat efficiënt willen doen, en tegen redelijke prijzen voor de consument, dan moeten we samen de beste locaties uitzoeken en gebruiken. Iedere lidstaat heeft zijn eigen sterke en zwakke punten, en daarmee moeten we rekening houden: wind uit de Noordzee, zonlicht uit het zuidelijke deel van de Europese Unie, biogas van het platteland. Het is dus wel duidelijk dat we de kwaliteit en de capaciteit van onze infrastructuur, van onze vervoersnetten en van onze opslagmogelijkheden duidelijk moeten verhogen om onze voorzieningszekerheid te waarborgen. Daarmee heeft de Commissie een paar dagen geleden rekening gehouden. We hebben een pakket voor de energie-infrastructuur besproken en aangenomen, en daarin wordt sterk de nadruk gelegd op de rol en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen.
We hebben voor iedere lidstaat bindende doelstellingen voor de hernieuwbare energie vastgelegd. Over een paar dagen, op 5 december, verstrijkt de termijn voor de omzetting, en de Commissie zal vaststellen hoe het er uit ziet met de tenuitvoerlegging van de richtlijn, zodat we kunnen garanderen dat de nodige impulsen worden gegeven en de nodige steun wordt verleend om de bindende doelstellingen ook werkelijk te halen. Daarbij moeten de lidstaten zich concentreren op de vraag hoe ze voor zichzelf optimale randvoorwaarden kunnen creëren voor het gebruik van hernieuwbare energie. De richtlijn van de Europese Unie bepaalt onder andere dat de lidstaten een nationaal actieplan voorleggen, waarin wordt uitgelegd welke maatregelen er worden genomen, en wat de concrete en bindende nationale streefdoelen zijn, per sector, onder andere voor vervoer, verwarming, opwekking van elektriciteit en industrie. Er staat ook in dat de administratieve lasten bij het gebruik van hernieuwbare energie moeten worden verlaagd. Ten derde is ook de bouwsector heel belangrijk. Veertig procent van de energie verbruiken we voor industriële gebouwen, gebouwen in de dienstensector en particuliere huisvesting.
Voor eind 2012 willen we kwalificatie- en certificeringsplannen uitwerken voor de bouw van installaties voor hernieuwbare energie. Daarbij denk ik aan distributienetwerken en transportnetwerken, die voorbereid moeten zijn op de verdere ontwikkeling en toename van het gebruik van hernieuwbare energie, en daaraan voorrang moeten geven. De lidstaten zijn vrij en flexibel wat de technologie betreft. Ze kunnen zelf beslissen welke hernieuwbare energiebronnen ze willen gebruiken om hun bindende doelstellingen te bereiken. En wij, de Commissie, ondersteunen met middelen uit het zevende kaderprogramma voor onderzoek - dat u als Parlement heeft goedgekeurd - innovatieve projecten voor onderzoek naar technologieën voor hernieuwbare energiebronnen, die we willen ontwikkelen en klaarstomen voor de markt.
Vervolgens heeft de Commissie geld uit het Europees economisch herstelprogramma ter beschikking gesteld om drie jaar lang concrete projecten voor het gebruik van hernieuwbare energie te ondersteunen, met name voor het ontwikkelen van offshore windenergie. Aan het adres van de nieuwe lidstaten zou ik willen zeggen dat ze ook gebruik kunnen maken van onze cohesieprogramma's en van onze middelen voor steun aan hernieuwbare energie. In ons energie- en klimaatbeleid leggen we sterk de nadruk op hernieuwbare energie, ook om onze afhankelijkheid van de invoer van fossiele energie te reduceren. We kunnen onze ambitieuze klimaatdoelstellingen alleen maar halen, en de concurrentiepositie van Europa alleen maar verbeteren als we daar allemaal samen aan werken. Daarvoor verwacht ik dat we als partners met de lidstaten kunnen samenwerken bij het gebruik van de verschillende energiebronnen.
Justas Vincas Paleckis
(DE) Ik dank u wel, mijnheer Oettinger, voor dit duidelijke en overtuigende antwoord. Ik geloof dat de Commissie werkelijk veel heeft gedaan om deze doelstellingen te bereiken. Volgens mij kunnen we de burgers hier echter nog directer bij betrekken, en ook de massamedia. In mijn land, in Litouwen, gebeurt dat bijvoorbeeld niet. Dat is natuurlijk een taak voor de lidstaten, maar ook hierbij zou de Commissie kunnen helpen.
Een laatste vraag: welke landen doen het volgens u goed bij het bereiken van de doelstellingen voor 2020, en welke niet?
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Aangezien het energie- en klimaatpakket de lidstaten al bepaalde doelstellingen oplegt met betrekking tot de vermindering van schadelijke uitstoot en het verhogen van de energie-efficiëntie, zou ik willen vragen welke steunmaatregelen u neemt voor ondernemingen in de energiesector die hun installaties willen moderniseren om ze energie-efficiënter en minder vervuilend te maken?
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de commissaris voor zijn zeer uitgebreide antwoord op de vraag.
Ik heb twee vragen. De eerste betreft de 2020-strategie. Heeft hij er vertrouwen in dat we met die strategie de doelstelling van 20 procent voor hernieuwbare energie halen? Ten tweede sprak hij van netwerken. Hoe realistisch, wenselijk en economisch verantwoord zou een netwerk zijn dat geheel Europa dekt, en is dat haalbaar?
Günther Oettinger
Commissie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames heren, over een paar weken zullen wij het Parlement, de Raad en de lidstaten ons voorstel voorleggen over energie-efficiëntie, over de manier waarop we die met twintig procent willen verhogen. Ik wil ingaan op de drie doelstellingen die u voor ons heeft vastgelegd. De eerste is een verlaging van de emissie van CO2 met twintig procent. Ik kan u wel vertellen dat het de goede kant op gaat. Ik weet zeker dat we het doel van twintig procent minder CO2 binnen tien jaar zullen halen, misschien zelfs overtreffen, wanneer we onze inspanningen voortzetten.
Ook bij het aandeel van twintig procent hernieuwbare energie zijn we op de juiste weg, hoewel niet iedere lidstaat even veel vooruitgang heeft geboekt. Sommige lidstaten hebben vergeleken met het referentiejaar al eerder veel vooruitgang geboekt. Oostenrijk had bijvoorbeeld vijf jaar geleden al een aandeel van 23 procent hernieuwbare energie, en verwacht tegen 2020 zelfs 34 procent te halen. Daarentegen had bijvoorbeeld Groot-Brittannië slechts 1,3 procent gehaald, en Malta nul; die beginnen eigenlijk nu pas. De voortrekkers zijn met een flinke voorsprong Zweden, dat 49 procent wil halen, alsmede Finland en Portugal, die 38 procent willen halen, en dat is goed nieuws. Ook de Baltische Staten, die 25, 40 en 23 procent als streefdoel hebben, doen het goed, en liggen boven het Europese gemiddelde. Dat gaat de goede kant op.
Mijn zorgenkind is het streefdoel voor de verbetering van de energie-efficiëntie met 20 procent. We moeten intelligent energie besparen en de energie gerichter gebruiken. Dat wil ik graag in het eerste kwartaal van het komende jaar met het Parlement bespreken, zodra wij u ons voorstel kunnen voorleggen voor de manier waarop we de energie-efficiëntie met twintig procent kunnen verbeteren.
U heeft de media genoemd. Als we het hebben over hernieuwbare energie en consumenten is het inderdaad juist dat de industrie en de investeerders nog meer kunnen doen, of ze nu in techniek investeren of in geld. Bovendien ben ik van plan om in de lente de drie Baltische staten te bezoeken. Ook dat is een voorstel. Ik ben ook met plezier bereid om een conferentie bij te wonen met vertegenwoordigers van de media, de banken en het bedrijfsleven, en dan mag u de namen voorstellen. Op die manier kan ik mijn steentje bijdragen en kunnen we ook in uw land wat meer ruchtbaarheid geven aan de programma's en uitleggen hoe die kunnen worden gebruikt en welke mogelijkheden er bestaan voor de cofinanciering.
U heeft mij ook gevraagd wat ik vind van een Europees energienet. U krijgt een eerlijk antwoord. Kijkt u eens naar de mogelijkheden die er in Europa bestaan voor het vervoer: naar onze wegen, snelwegen, spoorwegen, ons Europees luchtruim, met grote en kleine luchthavens, regionale luchthavens, onze hoogzeehavens, van Genua en Marseille tot Hamburg en Rotterdam, onze terminals voor vloeibaar aardgas en voor olie, aan de Middellandse Zee, aan de Zwarte Zee, aan de Oostzee, aan de Noordzee, aan de Atlantische Oceaan. Kijkt u eens naar de mogelijkheden die we hebben voor het doorgeven van digitale informatie, voor communicatie en navigatie, voor de mobiele telefonie. Daarmee vergeleken lopen we achterop met onze energienetten. Kleurentelevisies, geslachte varkens, conserven, allerlei goederen en producten, maar ook werknemers en toeristen, kunnen we van Portugal naar Letland vervoeren, van Nederland naar Griekenland. We kunnen informatie en financiële diensten over de grenzen heen leveren, maar voor gas en elektriciteit leven we nog steeds in het Europa van de negentiende eeuw, waar iedere vorst het in eigen land voor het zeggen had. Daarom streven we naar de integratie van de markten. We moeten de Baltische staten en Finland verbinden met Centraal-Europa, we moeten Griekenland integreren, nog voor de toetreding van Servië en Kroatië tot de Europese Unie, we moeten bruggen bouwen, de interconnectie verbeteren voor het vervoer van stroom van Spanje naar Frankrijk en Duitsland, en omgekeerd. In de komende twee decennia moeten we geld ter beschikking stellen en een rechtskader scheppen, zodat ons net voor het vervoer en gas voldoende kwaliteit en capaciteit heeft, net als ons net van wegen en spoorwegen en ons luchtruim, waar het vrij verkeer van producten, goederen en personen mogelijk is. Als dat niet lukt, kunnen we geen energievoorzieningszekerheid garanderen of in geval van nood blijk geven van solidariteit. Dan kunnen we de opslagcapaciteit niet delen, de hernieuwbare energie niet op de beste plekken opwekken en de elektriciteit niet vervoeren naar de bevolkte gebieden. Dan blijven we verstoken van de concurrentie die de consument wil, dan krijgen we de interne markt niet van de grond, die altijd een van de basisbeginselen van de Europese Unie is geweest, en die er ook moet komen voor elektriciteit en gas.
Daarom sta ik volledig achter alle plannen om de vervoersnetten voor elektriciteit, gas en olie uit te breiden.
Betreft: Structuurfondsen en invaliditeit
Uit veel verslagen over het gebruik van de structuurfondsen blijkt dat de middelen, zelfs wanneer zij terechtkomen bij degenen die ze het meest nodig hebben, niet worden besteed op de voor hen meest nuttige wijze, en dat zij niet leiden tot een daadwerkelijke verbetering van hun kwaliteit van leven.
Hoe is de Commissie van plan te voorkomen dat de structuurfondsen worden gebruikt voor de financiering van de plaatsing in instellingen van mensen met een handicap? Hoe wil zij ervoor zorgen dat deze fondsen worden aangewend voor de financiering van meer op de gemeenschap gerichte alternatieven voor de zorg in tehuizen?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Zoals u weet, is sociaal beleid, met inbegrip van beleid voor mensen met een handicap, primair een nationale verantwoordelijkheid. De verhoging van de steun aan kansarme groepen, in het bijzonder aan mensen met een handicap, onder wie mensen in instellingen, is een van de kernactiviteiten van het Europees Sociaal Fonds.
Volgens sommige ramingen zou de groep mensen met een handicap tenminste 16 procent van de EU-bevolking in de werkende leeftijd bedragen, terwijl slechts 40 procent van de mensen met een handicap een baan heeft. De Commissie stimuleert de transitie van instellingsgebonden naar lokaal georganiseerde zorgverlening en werkt nauw samen met de lidstaten, en in het bijzonder met de beheersautoriteiten van het ESF en het EFRO en met NGO's op dit gebied.
In 2009 publiceerde de Commissie een verslag van een ad-hocdeskundigengroep voor de transitie van instellingsgebonden naar lokaal georganiseerde zorgverlening. Overeenkomstig het beginsel van gezamenlijk beheer zijn de lidstaten verantwoordelijk voor de selectie van de met de structuurfondsen gefinancierde activiteiten.
In de lopende programmeringsperiode steunen het Europees Sociaal Fonds en het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling enkele de-institutionaliseringsregelingen en de overstap van instellingsgebonden naar lokaal verstrekte zorgverlening. Dit is vooral het geval in bepaalde lidstaten die na 2004 tot de EU zijn toegetreden. Zo worden er projecten in Bulgarije en Slovenië gefinancierd.
Zoals u weet, werkt de Commissie op dit moment aan nieuwe bepalingen voor structuurfondsen voor de periode na 2013. Daarvoor zal zij in 2011 voorstellen doen. Voor een betere bestrijding van discriminatie en de bevordering van sociale inclusie van mensen met een handicap zou bijvoorbeeld een aan toekomstige operationele programma's te stellen eis kunnen luiden dat daarin de groepen worden onderkend die gevaar van discriminatie en uitsluiting lopen. De Commissie zal de rol verkennen die nationale organen ter bevordering van gelijke behandeling zouden kunnen vervullen. Zij kan overwegen strengere eisen te stellen aan de verslagen van lidstaten over de met steun van de structuurfondsen uitgevoerde maatregelen ter bestrijding van discriminatie.
Bovendien heeft de Commissie op 15 november de Europese strategie inzake handicaps 2010-2020 aangenomen. Een van de doelstellingen daarvan is een impuls te geven aan de inspanningen van de lidstaten om de transitie van instellingsgebonden naar lokaal georganiseerde zorgverlening te vergemakkelijken. Met deze strategie wordt gestreefd naar de vaststelling van goede praktijken bij de inzet van de structuurfondsen om mensen ertoe aan te moedigen zelfstandig te gaan wonen en deel te gaan vormen van de gemeenschap. De strategie heeft tot doel bewustwordingsinitiatieven te ontplooien die zijn gericht op beheersorganen van structuurfondsen op EU- en nationaal niveau. Zo zal een er een toolkit voor de beheersautoriteiten worden ontwikkeld over de manier waarop zij structuurfondsen kunnen inzetten voor de ontwikkeling van lokaal georganiseerde diensten.
Kinga Göncz
(HU) Dit was inderdaad de kwestie waarover ik meer vragen wilde stellen of waarbij ik kanttekeningen wilde plaatsen. Ik heb het antwoord van de commissaris met vreugde aangehoord. Mijn aanvullende vraag is eigenlijk of de Commissie op grond van deze basisbeginselen van plan is om in de volgende begrotingsperiode een zodanige conditionaliteit op te nemen dat een toename van segregatie kan worden voorkomen en dat deze fondsen specifiek kunnen worden ingezet voor sociale integratie. Het probleem was namelijk dat deze fondsen vaak werden gebruikt voor de bouw of de renovatie van grote instellingen, in plaats van voor geïntegreerde woonruimte. Ik denk dat er veel goede deskundigen zijn die de Commissie en de lidstaten hierbij graag willen helpen.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Dank u voor uw antwoord, mijnheer de commissaris. Ik wil de Commissie graag feliciteren, omdat zij eerder deze maand de nieuwe Europese strategie inzake handicaps 2010-2020 heeft gepresenteerd. Ik heb echter de volgende vraag: welke specifieke programma's heeft de Commissie in petto in het kader van deze strategie, en voor wanneer, om ervoor te zorgen dat mensen met een handicap gunstigere voorwaarden worden geboden voor het betreden van de arbeidsmarkt en dat de leefomgeving en infrastructuur voor hen toegankelijk wordt gemaakt?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Het Belgische voorzitterschap heeft in Luik een conferentie gehouden over de toekomst van het cohesiebeleid. Deze was gebaseerd op het vijfde cohesieverslag dat we gezamenlijk met commissaris Hahn hebben gepubliceerd. Een van de belangrijke discussiepunten was conditionaliteit. Voor wat betreft het Europees Sociaal Fonds is conditionaliteit ook van toepassing op de door mevrouw Göncz beschreven situatie. Dat is inderdaad de betekenis die wij aan conditionaliteit willen geven.
Conditionaliteit heeft uiteenlopende betekenissen. Helaas worden enkele ervan als onrechtvaardig of contraproductief beschouwd. Wij geloven dat in het kader van de structuurfondsen de echte betekenis van conditionaliteit is dat bewustwording en verantwoordelijkheid sterker moeten worden niet alleen wat betreft de inhoud maar ook wat betreft de context van de projecten en operationele programma's. We moeten inderdaad inspelen op de sociale werkelijkheid als we programma's in regio's en microregio's financieren. We zullen dit heel serieus nemen.
Onlangs hebben we met enkele lidstaten gewerkt aan binnen de gemeenschap georganiseerde diensten. Zo werd er in Bulgarije door het Europees Sociaal Fonds en het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling een gezamenlijk project gefinancierd om instellingen voor gehandicapte kinderen te sluiten. Dit was de eerste stap in de uitvoering van een ambitieus actieplan om alle bestaande instellingen voor kinderen te sluiten en gezinszorg en nieuwe diensten ter ondersteuning van gezinnen te bieden. Voor dit specifieke programma was ongeveer 39 miljoen euro beschikbaar, maar er zijn meer van dergelijke programma's, niet alleen in Bulgarije maar ook in Slovenië.
Betreft: Anglo Irish Bank
Commissielid Almunia heeft in een verklaring over de Ierse financiële sector gezegd dat er "een aantal belangrijke aspecten [zijn] die [met betrekking tot de Anglo Irish Bank] nog verduidelijking behoeven”. Kan de Commissie uitleggen waar het bij deze belangrijke punten om gaat?
Joaquín Almunia
Mijnheer de Voorzitter, toen de heer Mitchell deze vragen op 7 oktober indiende, was de situatie in Ierland en de Ierse banksector niet dezelfde als vandaag. In mijn antwoord houd ik rekening met hetgeen er is gebeurd nadat deze vraag werd gesteld.
Op 30 september, zeven dagen vóór de indiening van uw vraag, sprak de Ierse minister van Financiën, de heer Lenihan, over de totale kosten van de herstructurering van de Anglo Irish Bank. Daarbij noemde hij twee mogelijke bedragen: een gemiddelde raming van 29 miljard euro en een hogere raming van 34 miljard euro. Op dat moment bedroegen de totale kapitaalinjecties met overheidsmiddelen in de Anglo Irish rond de 23 miljard euro.
Sinds het begin van deze crisis moeten, overeenkomstig onze bank- en herstructuringsinformatie, financiële instellingen een herstructureringsplan aan de Commissie voorleggen wanneer zij kapitaalinjecties uit overheidsmiddelen krijgen. Na veel discussie over Anglo Irish is dit herstructureringsplan op 26 oktober door de Ierse regering voorgelegd. In dit ontwerpherstructureringsplan overwoog zij een afbouwscenario voor Anglo Irish waarin zij voorstelde Anglo te splitsen in twee banken - een asset recovery bank om de bankactiva af te bouwen en een funding bank voor het vergaren van de benodigde middelen om de bank tijdens het afbouwen van de activa operationeel te houden.
Een scenario waarin de activa worden afgebouwd, is minder problematisch dan een scenario waarin de bank operationeel blijft, zowel wat betreft de overheidssteun als wat betreft de mededinging. Daarom heb ik enkele publieke verklaringen afgelegd en gezegd dat naar onze mening deze taak daarom minder gecompliceerd was dan onderhandelen over bepaalde herstructureringsplannen voor andere financiële instellingen in veel lidstaten.
We hebben aan dit ontwerpherstructureringsplan gewerkt vanaf het moment waarop het werd ingediend door de regering tot afgelopen zondag, toen de Ierse regering besloot om een programma te vragen waarin gebruik wordt gemaakt van verschillende mechanismen ter ondersteuning van eurolanden met financiële problemen. In de lopende onderhandelingen over dit programma dient nu de nodige aandacht te worden besteed aan het herstructureringsplan voor Anglo. Hopelijk wordt er over het Ierse programma overeenstemming bereikt en zal het in de komende dagen worden aangenomen. Ik hoop het van harte.
In dit kader kan ik u wat preciezere antwoorden geven over het herstructureringsplan van de Ierse regering inzake de Anglo Irish Bank, dat mijn diensten zullen blijven bestuderen zolang er geen besluit is genomen. Ik hoop dat dit zo spoedig mogelijk na aanneming van het programma kan plaatsvinden.
In ieder geval moet ik zeggen dat ik van harte hoop dat het aannemen en uitvoeren van het programma leidt tot een gunstiger klimaat voor de aanpak van de Ierse financiële en economische problemen. Hopelijk krijgen de gezonde en sterke fundamentals van de Ierse economie een zeer goede behandeling en wordt daarbij rekening gehouden met de noodzakelijke herstructurering van de financiële sector die de bron is van de problemen in uw land.
Gay Mitchell
(EN) Ik dank de commissaris voor dat antwoord. De term "herstructurering" wordt buiten dit Parlement vaak te pas en te onpas gebruikt in talrijke kwesties. Kan de commissaris het Parlement vertellen of er volgens hem een mogelijkheid is dat een deel van de Anglo Irish Bank wordt overgenomen door of fuseert met een andere instelling? Dit zou een bijdrage kunnen leveren. Of verwacht hij dat de bank uiteindelijk wordt afgebouwd? Krijgen de Ierse belastingbetalers in dat geval een gedeelte van hun geld of alles terug? Wat is het standpunt van de commissaris hieromtrent?
Janusz Władysław Zemke
(PL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik wil de commissaris bedanken voor deze informatie. Maar mijn vraag gaat over een enigszins andere kwestie. Commissaris, u had het over een hele grote bank - de Anglo Irish Bank - maar volgens onze informatie hebben andere grote banken in Ierland ook problemen. Kunt u ons vertellen of er ook sprake is van dergelijke onderhandelingen met betrekking tot andere banken in Ierland?
Brian Crowley
(EN) Ik bedank eveneens de commissaris voor zijn antwoord.
Wat betreft de specifieke kwestie van Anglo: is het standpunt van de Commissie dat de kwestie van Anglo anders is dan die van de bestaande clearingbanken, zoals we deze in Ierland noemen, zoals de Allied Irish Banks, Bank of Ireland, Ulster Bank enzovoorts?
Ten tweede, wat betreft de verduidelijking waarover hij sprak: slaat dit ook op het voorstel dat de Ierse regering morgen gaat indienen met betrekking tot de financieringsfaciliteit voor banken waarover wordt gesproken met het IMF en de Europese Centrale Bank?
Joaquín Almunia
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Gelet op de nog lopende onderhandelingen over het programma waar om is verzocht, kan ik helaas niet in detail treden. Wel kan ik de heer Mitchell zeggen dat deze herstructureringsplannen voor de financiële instellingen in Ierland, en in het algemeen het financieringsprogramma voor de financiële behoeften van Ierland in deze moeilijke tijden, hopelijk een positieve uitkomst zullen hebben en er een einde zal worden gemaakt aan deze zeer complexe en moeilijke situatie. Ik hoop dat de Ierse economie de weg terugvindt naar herstel en duurzame groei, zoals in het verleden het geval was. Ierland was een van de beste voorbeelden van economisch succes in de eurozone en de EU.
Dit is de manier om de Ierse belastingbetalers te zeggen dat hun geld, dat nu gebruikt wordt voor herstructurering, samen met de financiering die hopelijk beschikbaar zal komen na aanneming van het programma van de twee Europese mechanismen, plus de medewerking met het IMF met dit programma, naar hen zal terugvloeien als het positieve resultaat van een succesvolle oplossing van het huidige Ierse probleem.
Ik kan niet in detail treden. Ik vraag hiervoor uw begrip. Wat ik kan zeggen, is dat er andere financiële instellingen, andere Ierse financiële instellingen zijn die vallen onder de herstructureringsplannen waarover wordt onderhandeld of die door de Commissie zijn bestudeerd. U kent onze bevoegdheden met betrekking tot de regelgeving inzake staatssteun. In het geval van de Bank of Ireland hebben we een positieve beslissing over het herstructureringsplan genomen. In het geval van de Allied Irish Bank zijn we aan het onderhandelen over de voorwaarden van het herstructureringsplan. Er zijn twee financiële instellingen, de building societies EBS en INBS, waarvan wij ook herstructurering overwegen.
Ik moet zeggen dat we in twee gevallen, de Anglo Irish Bank en de INBS building society, werken aan een afbouwscenario. In de andere gevallen zal de herstructurering, zodra deze wordt besloten en uitgevoerd, er hopelijk voor zorgen dat deze financiële instellingen onder betere, levensvatbare voorwaarden op de markt kunnen werken.
Betreft: Ontwikkeling van een gemeenschappelijk Europees bewustzijn
De ontwikkeling van een gemeenschappelijk Europees bewustzijn onder de EU-burgers is een conditio sine qua non voor de overleving van het EU-project. Het is een feit dat de mobiliteit van Europese burgers die in de cultuur- en kunstensector actief zijn, een van de meest efficiënte mechanismen kan zijn om een gemeenschappelijke Europese identiteit te creëren. Kan de Commissie bijgevolg meedelen welke concrete initiatieven zij denkt te nemen op het gebied van de uitwisseling van ervaringen en kennis tussen Europese kunstenaars, voor de invoering van een financieringsprogramma dat uitsluitend bestemd is voor artistieke manifestaties in de EU, voor administratieve vereenvoudiging en voor financiële steun aan programma's voor inter-Europese artistieke samenwerking?
Androulla Vassiliou
lid van de Commissie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is het volledig eens met de geachte afgevaardigde over de grote betekenis van de transnationale mobiliteit van degenen die in de kunst- en cultuursector werken. Ook wij spannen ons in om de hinderpalen voor deze mobiliteit uit de weg te ruimen.
Deze inspanningen omvatten coördinatie van de sociale zekerheid, visumregels voor kunstenaars uit derde landen, belasting en natuurlijk betere voorlichting over mobiliteit. Deskundigen in de cultuursector wisselen in werkgroepen waarin de lidstaten en vertegenwoordigers van de cultuursector zijn vertegenwoordigd, van gedachten over de manier waarop mobiliteit bevorderd kan worden, met als doel het realiseren van de doelstellingen van de Europese agenda voor cultuur.
Met het Cultuurprogramma (2007-2013) steunt de Commissie projecten en activiteiten die de transnationale mobiliteit stimuleren van personen die in de cultuursector werken, moedigt zij het transnationale verkeer aan van artistieke en culturele projecten en versterkt zij de interculturele dialoog. In 2009 was ongeveer tachtig procent van de projecten die werden gefinancierd door de Commissie gericht op het verkeer van cultuurprojecten en op mobiliteit van degenen die in de cultuursector werken.
Natuurlijk zal de Commissie, zoals ik zei, zich ervoor blijven inzetten om de toegang tot het programma te verbeteren. De programmagids, het tijdspad, dat loopt van 2008 tot 2013, goede voorbeelden van projecten en culturele contactpunten in elk land helpen allemaal om de toegang makkelijker te maken. De ervaring die men tot op heden heeft opgedaan zal van nut zijn bij de ontwikkeling van procedures voor toekomstige cultuurprogramma's.
Als vervolg op een door het Parlement aangenomen initiatief heeft de Commissie zowel in 2008 als in 2009 eveneens proefprojecten uitgevoerd om de mobiliteit van kunstenaars aan te moedigen. Het doel van deze projecten is om Europese kunstenaars de mogelijkheid te geven om het gebied van hun activiteiten uit te breiden en een nieuw publiek te bereiken, alsmede ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren met het oog op de verdere ontwikkeling van hun carrière.
De resultaten van deze proefprojecten zullen een bijdrage leveren aan toekomstige cultuurprogramma's, terwijl ze natuurlijk ook nuttig zijn voor deskundigenwerkgroepen van de lidstaten in het kader van een open coördinatiemethode. Op de lange termijn zullen al de dingen waarover ik het had, bevorderlijk zijn voor het vormen van een gemeenschappelijk Europees bewustzijn van de burgers van de Europese Unie.
Georgios Papastamkos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik bedank mevrouw de commissaris voor haar goed onderbouwde antwoord. Op de Europese politieke weerkaart trekken de wolken van de de-unificatie steeds meer samen. Er bestaat het Europa van de cijfers, het technische Europa, maar onder ons zijn er ook die uitzien naar het Europa van de cultuur, het onderwijs, de kunst, de mobiliteit van kunstenaars, naar een Europa waarin trans-Europese scheppende kunst wordt aangemoedigd.
Ik behoor tot degenen die geloven dat deze fundamenten, dat de culturele fundamenten van Europa een veilige, stabiliserende factor kunnen zijn in de verdere, dynamische stimulering van de Europese eenwording. Geef cultuur en scheppende kunst een impuls, ook als percentage - ik zal mijn principes terzijde schuiven en de taal der cijfers spreken - en laten wij de bijdrage aan het Europese BNP verhogen door middel van cultuur en scheppende kunst.
Janusz Władysław Zemke
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor deze interessante informatie, maar mijn vraag en mijn zorg gelden de situatie rondom de begroting. We weten heel goed dat we ons momenteel in een onzekere situatie bevinden wat betreft de begroting die volgend jaar beschikbaar zal zijn. In dit verband wil ik de commissaris vragen of deze problemen op een of andere manier specifieke gevolgen kunnen hebben voor de zeer interessante plannen die u ontvouwd heeft?
Androulla Vassiliou
lid van de Commissie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik tegen de heer Papastamkos willen zeggen dat ik het helemaal met hem eens ben. Enkele dagen geleden heb ik aan een groot forum in Berlijn deelgenomen met de naam "Ziel voor Europa", waar alle vertegenwoordigers van de culturele organisaties aan deelnamen. Daar hebben wij over deze onderwerpen gesproken, en we zeiden dat Europa niet enkel een economische unie is, maar begint met cultuur.
Zoals Jean Monnet in zijn memoires zegt: "Als ik opnieuw zou beginnen, dan zou ik met cultuur beginnen." Ik ben het daar helemaal mee eens, en onze inspanningen gaan in die richting.
(EN) Ik ben het met u eens, maar net als iedereen vrees ik dat wanneer regeringen in tijden van bezuinigingen in begrotingen gaan snoeien, zij beginnen met wat voor de hand ligt: cultuur - zoals we al in bepaalde gevallen hebben gezien -, onderwijs en gezondheid. Ik ben het ermee eens dat het een zeer bekrompen beleid is en dat we er stelling tegen moeten nemen, omdat we op de lange termijn de onaangename gevolgen van dit soort bezuinigingen zullen ondervinden.
Betreft: Gestructureerde dialoog tussen EU en sportverbonden over zaken van gemeenschappelijk belang en mogelijke concrete acties
Dankzij de ratificatie van het Verdrag van Lissabon en de erkenning van het eigen karakter kan de sport nu een echte Europese dimensie krijgen. Dankzij nieuwe bepalingen kan de Europese Unie het optreden van de lidstaten ondersteunen, coördineren of aanvullen en aldus de eerlijkheid en openheid van sportcompetities en de samenwerking tussen sportorganisaties bevorderen. Voorts wordt onderkend hoe belangrijk het is de fysieke en morele integriteit van sportlieden, met name jonge sporters, te beschermen.
Wat verwacht de Commissie, gelet op de Verdragsbepalingen, van de internationale sportverbonden met het oog op een steeds constructievere dialoog over zaken van gemeenschappelijk belang? Welke concrete stappen denkt de Commissie te ondernemen om zo'n dialoog te bevorderen en ten volle profijt te trekken van de door het Verdrag verleende bevoegdheden op sportgebied?
Androulla Vassiliou
lid van de Commissie. - (EN) In 2007 heeft de Commissie aan de hand van het Witboek over sport een gestructureerde dialoog met belanghebbenden op sportgebied geïnitieerd.
Op een in 2008 door de Europese ministers van Sport en de Europese Raad gedaan verzoek heeft de Commissie zich ertoe verbonden de dialoog te intensiveren en internationale sportorganisaties een prominentere plaats in de dialoog met de Europese Unie te geven. Dit heeft geleid tot regelmatige gedachtewisselingen tussen de Commissie en het Internationaal Olympisch Comité en internationale sportfederaties.
In 2008 heeft de Commissie het EU-sportforum ingesteld. Dit forum wordt beschouwd als het platform voor deze gestructureerde dialoog, dat één keer per jaar alle belanghebbenden uit de internationale, Europese en nationale sportwereld, met inbegrip van regeringsinstanties en niet-gouvernementele sportorganisaties, bijeenbrengt. De volgende bijeenkomst vindt in februari 2011 in Boedapest plaats. De Commissie is voornemens om daar haar mededeling over een nieuwe EU-sportagenda aan de belanghebbenden te presenteren.
De Commissie heeft veel aandacht besteed aan de noodzaak om bij de organisatie van vergaderingen en evenementen een evenwichtige en inclusieve vertegenwoordiging van de sportbeweging te verzekeren. De Commissie staat volledig achter deze dialoog en houdt daarbij rekening met de specifieke organisatie van de sport, de complexiteit van de te behandelen onderwerpen en uiteraard met de verscheidenheid aan actoren in de sport. De versterking van deze gestructureerde dialoog met de sportbeweging is belangrijk voor het welslagen van de EU-sportagenda die de Commissie krachtens het Verdrag van Lissabon wil voorstellen. In deze versterkte dialoog dienen de lidstaten, het Parlement en de Commissie ieder een eigen plaats te hebben.
Iva Zanicchi
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dankzij de ratificatie van het Verdrag van Lissabon en de erkenning van het eigen karakter van de sport kan deze nu een echte Europese dimensie krijgen.
Dankzij nieuwe bepalingen kan de Europese Unie het optreden van de lidstaten ondersteunen, coördineren of aanvullen en aldus de eerlijkheid en openheid van sportcompetities en de samenwerking tussen sportorganisaties bevorderen. Voorts wordt in het Verdrag onderkend hoe belangrijk de bescherming van de fysieke en morele integriteit van met name jonge sporters is.
Wat verwacht de Commissie, gelet op de Verdragsbepalingen, van de internationale sportverbonden met het oog op een steeds constructievere dialoog over zaken van gemeenschappelijk belang? Welke concrete stappen denkt de Commissie te ondernemen om zo'n dialoog te bevorderen en ten volle profijt te trekken van de door het Verdrag verleende bevoegdheden op sportgebied?
Salvatore Iacolino
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb zeer aandachtig naar het antwoord van de Commissie geluisterd. Ik vraag de Commissie wat haar standpunt is ten aanzien van de illegale weddenschappen die een enorme invloed uitoefenen op het voetbal en op andere sporten. Ook vraag ik haar of zij, in het kader van het programma waarnaar zij zojuist verwees, speciale aandacht wil besteden aan dit verschijnsel, dat competitievervalsing in de hand dreigt te werken en dat ten koste gaat van de eerlijkheid die centraal moet staan in de wedstrijdsport.
Androulla Vassiliou
lid van de Commissie. - (EN) Ik begin met de laatste vraag. Commissaris Barnier houdt zich met deze kwestie bezig. Natuurlijk volg ik hetgeen hij doet van dichtbij. Ik weet dat hij van plan is in 2011 een Groenboek te presenteren om een raadpleging over deze zeer belangrijke kwestie te kunnen beginnen. Ik kan u verzekeren dat ik dit, gezien mijn portefeuille, van dichtbij volg.
Zoals ik in mijn inleiding zei, ben ik voornemens om een mededeling over sport te presenteren - hopelijk begin januari. Dit zal de allereerste mededeling over een beleidsagenda voor sport zijn. In deze mededeling zullen alle kwesties worden besproken die de geachte afgevaardigde heeft genoemd. De eerste presentatie en discussie zal, zoals gezegd, in februari aanstaande plaatsvinden tijdens de gestructureerde dialoog in het kader van het sportforum in Boedapest.
Betreft: Zware belastingdruk in Griekenland
Met de ondertekening van het memorandum is Griekenland opgeschoven naar een van de eerste plaatsen in de Europese ranglijst voor wat betreft de basisbelastingen: het land heeft het derde hoogste btw-percentage, de derde hoogste benzinebelasting, de derde hoogste coëfficiënt voor verzekeringsbijdragen, de hoogste ondernemingsbelastingen en de hoogste nominale belastingsdruk. Het opleggen van hoge belastingen in Griekenland en de gelijktijdige vermindering van lonen en pensioenen leidt evenwel niet tot een verhoging van de inkomsten maar zorgt voor nog meer recessie en verlamming op de markt, voor hogere armoedecijfers, duurte van basisproducten, problemen bij werknemers en gepensioneerden om de eindjes aan elkaar te knopen en sluiting van honderden ondernemingen.
Wat denkt de Commissie als partij bij het memorandum van deze belastingsmaatregelen, overwegende dat de EU beoogt zowel de gezondheid van de begroting veilig te stellen als de sociale behoeften te voldoen?
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Zoals de geachte afgevaardigde weet, heeft Griekenland een aantal belastingmaatregelen ingevoerd om zijn tekort terug te brengen. Dit economisch aanpassingsprogramma is overeengekomen met de Commissie, het IMF en de ECB. Dit programma was een voorwaarde voor de financiering van de 110 miljard euro die door de eurolanden en het IMF wordt verstrekt.
Op 6 augustus 2010 heeft de Griekse regering aan de Raad en de Commissie een verslag voorgelegd, waarin de uitvoering van deze belastingmaatregelen en ook een grote reeks structurele hervormingen worden besproken. Ik verwijs de geachte afgevaardigde naar de mededeling van de Commissie aan de Raad van 19 augustus 2010 waarin hij een gedetailleerde en grondige beoordeling vindt van de maatregelen die Griekenland in de eerste helft van 2010 heeft genomen om te voldoen aan het Besluit van de Raad van 10 mei 2010 (2010/320/EU).
In deze beoordeling wordt hoofdzakelijk geconcludeerd dat de begrotingsuitvoering over de eerste helft van 2010 positieve ontwikkelingen laat zien en dat het tekort sneller afneemt dan gepland, voornamelijk als gevolg van een grotere vermindering van de uitgaven dan was verwacht. In het kader van de geplande begrotingsaanpassing houdt de Griekse regering daarnaast bij haar keuze van de mix van uitgaven- en ontvangstenmaatregelen rekening met belangrijke sociale en economische aspecten, in het bijzonder als het gaat om de potentiële complementariteit met een pakket structurele hervormingen en maatregelen ter verbetering van het micro-economische klimaat en het functioneren van de overheidssector.
Konstantinos Poupakis
(EL) Mijnheer de commissaris, ter aanvulling zou ik de Commissie de volgende vraag willen stellen: wat is zij, als bij het memorandum betrokken partij, van plan Griekenland te adviseren, overwegende dat de huidige hoge belastingdruk reeds heeft geleid tot sluiting of verplaatsing van bedrijven naar buurlanden met een gunstiger belastingklimaat en tegelijkertijd tot vermindering van de toestroom van investeringskapitaal, de terugkeer van kapitaal, evenals tot een achteruitgang van het ondernemerschap in het algemeen?
Nikolaos Chountis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou willen terugkomen op een kwestie die mijn geachte collega in zijn vraag aan de orde heeft gesteld. Met de belastingverhoging en het fiscale beleid dat de regering toepast op basis van het memorandum, is de inflatie in Griekenland omhooggeschoten; ze ligt nu boven de zes procent, het hoogste percentage in Europa. De heer Rehn gaf in antwoord op een vraag toe dat de hoge inflatie te wijten is aan de verhoging van het btw-tarief, met andere woorden, aan dit fiscale beleid.
Ik wil u vragen of de Commissie van oordeel is dat deze belastingmaatregelen inderdaad hebben geleid tot deze explosie van de inflatie, die het concurrentievermogen van de Griekse economie ondermijnt, en welke maatregelen u de Griekse regering aanraadt voor de aanpak van deze kwestie.
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Feitelijk komen de vragen op hetzelfde neer. Hier moet ik benadrukken dat we in het geval van Griekenland een reusachtig tekort hadden dat moest worden aangepakt. We weten allemaal dat er voor de aanpak van het tekort geen wonderoplossingen bestaan. De lidstaat moet de uitgaven verminderen of de belastingen verhogen of allebei doen om zijn begrotingssituatie te consolideren. De houding van de Commissie is hier zeer duidelijk: het is de lidstaat die de maatregelen moet kiezen om het tekort aan te pakken. Griekenland heeft gekozen voor een combinatie van maatregelen, zowel aan de kant van de uitgaven als aan de kant van de inkomsten.
De Commissie kan de lidstaten niet voorschrijven welke specifieke belastingen zij moeten verhogen of verlagen. Het is aan de lidstaat om hierover te besluiten.
Tot dusver functioneert het Griekse programma goed. Ik denk dat de Griekse autoriteiten alle noodzakelijke, toekomstige maatregelen zullen nemen om hun begrotingssituatie op orde te brengen.
Betreft: Fraude en gederfde douane-inkomsten door sigarettensmokkel
Is de Commissie niet verontrust over de ontzaglijk omvangrijke smokkel van illegale sigaretten uit derde landen naar bijvoorbeeld Ierland? Als gevolg daarvan raakt de EU ontvangsten uit douaneheffingen kwijt, terwijl dat een belangrijke inkomstenbron is (15% van de EU-begroting). De lidstaten missen daarnaast accijnsontvangsten. Heeft de Commissie plannen om de lidstaten in staat te stellen of te dwingen om aan de buitengrenzen scherper te controleren teneinde fraude met douaneheffingen aan te pakken?
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Voor wat betreft grenscontroles, moet er bij douanecontroles een afweging plaatsvinden tussen de bescherming van een reeks EU-belangen op het gebied van financiën, veiligheid en beveiliging enerzijds en de belangen van legitieme handelaren anderzijds.
Daartoe is een communautair kader voor risicobeheer ontwikkeld dat het mogelijk maakt om douanecontroles met het oog op veiligheid en beveiliging uit te voeren aan de hand van gemeenschappelijke risicocriteria en -normen.
In de EU worden ieder jaar 1,5 miljoen ton zeevracht en 12 miljoen ton luchtvracht gecontroleerd. Krachtens artikel 209, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie zijn de douanediensten van de lidstaten verantwoordelijk voor de toepassing van de desbetreffende EU-wetgeving.
Ze zijn daarom belast met de organisatie van douanecontroles aan de fysieke grenzen en elders. Hierbij maken ze gebruik van technieken op het gebied van risicobeheer zoals uiteengezet in het EU-douanewetboek.
Wat betreft sigarettensmokkel speelt de Commissie een actieve rol en helpt zij lidstaten om het verschijnsel van internationale sigarettensmokkel aan te pakken en de criminele bendes die voor deze handel verantwoordelijk zijn, te ontmantelen.
Meer in het bijzonder assisteert het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) de wetshandhavingsinstanties in de hele Europese Unie bij hun operationele zaken en coördineert het belangrijke douane- en strafrechtelijke onderzoeken met de lidstaten en derde landen.
Op grond van de bepalingen van de Europese wederzijdse bijstand in douanezaken en een aantal overeenkomsten tussen de EU en derde landen organiseert OLAF gezamenlijke douaneactiviteiten tussen EU-lidstaten en derde landen gericht op de aanpak van specifieke problemen, zoals Operation Matthew II, gericht op het wegverkeer aan de oostelijke grens, of Operation Sirocco, gericht op containervervoer in de grote vaart van China naar de Unie.
Ten slotte verstrekt OLAF financiële steun aan lidstaten uit het programma Hercules II voor maatregelen die specifiek zijn gericht op de strijd tegen sigarettensmokkel, zoals de aanschaf van speciale röntgenscanners voor gebruik aan grensposten en de organisatie van regionale activiteiten.
Verder zijn er in 2010 samenwerkingsovereenkomsten ondertekend met British American Tobacco en Imperial Tobacco Limited en zijn er overeenkomsten ondertekend met Philip Morris International en Japan Tobacco International in 2004, respectievelijk 2007. Deze juridisch bindende overeenkomsten voorzien in een alomvattende reeks maatregelen die zijn ontworpen om de aanwezigheid van producten van deze ondernemingen op de illegale tabaksmarkt te beperken.
Jim Higgins
(EN) Ik dank de commissaris voor zijn zeer volledige antwoord. Zoals hij al zei, is de tabakssmokkel is een uiterst lucratieve handel. De smokkelaars zijn erg vindingrijk: de verpakking is perfect, de presentatie is perfect en de etikettering is perfect.
Een tijdje geleden had ik een ontmoeting met het hoofd van de Ierse douane in Dublin Castle. Ze vertelde me dat een op de vijf sigaretten - dus 20 procent van de in het kleine land Ierland gerookte sigaretten - binnenkomt via China, en dat bij de inbeslagname en analyse ervan is gebleken dat de sigaretten bestaan uit een mengsel van tabak en hondenuitwerpselen. We moeten onze regels echt aanscherpen.
Ik juich de internationale samenwerking toe, maar we moeten nog ontzettend veel werk verzetten. Ik zou in ieder geval willen dat OLAF, het fraudebestrijdingsbureau van de EU, over ruimere financiële middelen komt te beschikken.
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Ik zal proberen het heel kort te houden. Een antwoord in dit geval is waarschijnlijk niet nodig, maar ik deel uw ongerustheid.
Volgende maand ga ik naar China om douaneonderwerpen te bespreken, waaronder de smokkel van sigaretten. We zijn in samenwerking met de Chinese overheid bezig met de tenuitvoerlegging van een aantal maatregelen om dit probleem aan te pakken. Zoals u terecht aangaf, is China een belangrijke bron van namaaksigaretten en daarom moeten we nauw met de Chinese overheid samenwerken om dit probleem aan te pakken. Ik benadruk dat de Chinese overheid bereid is tot samenwerking.
Betreft: Gemeenschappelijke geconsolideerde grondslag voor vennootschapsbelasting
Kan de Commissie aangeven hoe haar voorstellen met het oog op de goedkeuring van een gemeenschappelijke geconsolideerde grondslag voor de vennootschapsbelasting er momenteel uitzien, wat het beoogde tijdschema is en welke redenen zij heeft om op deze wijze te werk te gaan?
Betreft: De vennootschapsbelasting in Ierland
In de internationale media wordt er flink over gespeculeerd en het zou daarom een goede zaak zijn als de internationale markten in deze tijd van crisis een signaal zouden krijgen dat dit belangrijke element van Ierlands economisch model niet op enigerlei wijze ter discussie zou worden gesteld door een voorstel van de Commissie.
Kan de Commissie duidelijk en ondubbelzinnig mededelen dat de EU geen maatregelen zal voorstellen die op enigerlei wijze van invloed zullen zijn op de hoogte van de vennootschapsbelasting in Ierland?
Betreft: De gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting
Kan de Commissie verklaren dat de voorgestelde gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting geen invloed zal hebben op de mogelijkheid van de lidstaten om hun eigen vennootschapsbelastingtarieven vast te leggen?
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Bedoelt u deze drie vragen over de CCCTB?
De Commissie is niet van plan voorstellen te doen voor de vaststelling van vennootschapsbelastingtarieven. Dankzij verschillende tarieven kan op de interne markt een bepaalde mate van belastingconcurrentie worden gehandhaafd. Bovendien levert eerlijke, op tarieven gebaseerde belastingconcurrentie een grotere transparantie op en biedt zij de lidstaten de mogelijkheid om bij de vaststelling van hun belastingtarieven rekening te houden met zowel hun concurrentiepositie op de markt als hun begrotingsbehoeften.
Wat betreft het onderwerp heffingsgrondslagen voor de vennootschapsbelasting is de Commissie echter al enige tijd bezig met de uitwerking van een voorstel voor een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag. Dat initiatief maakt deel uit van het werkprogramma van de Commissie voor 2011 en is een strategisch initiatief om het groeipotentieel van de interne markt tot gelding te doen komen. Het wordt ook als kernvoorstel aangehaald in de Akte voor de interne markt, die op 27 oktober 2010 is aangenomen.
De Commissie is van plan om vóór het einde van het eerste kwartaal van 2011 een voorstel te doen. De CCCTB is een gemeenschappelijk stelsel van regels voor de berekening van de heffingsgrondslag van vennootschappen en houdt geenszins verband met belastingtarieven. De lidstaten blijven gewoon hun eigen tarieven voor de vennootschapsbelasting bepalen. De Commissie is van mening dat doorgaan met de CCCTB dé oplossing is om grensoverschrijdende fiscale hinderpalen die groei in de weg staan alomvattend aan te pakken.
Het feit dat er op dit moment 27 zeer uiteenlopende stelsels van vennootschapsbelasting in de EU bestaan, betekent dat vennootschappen te maken hebben met aanzienlijke belastingbarrières en ontmoedigende administratieve lasten, dat zij er zelfs van weerhouden worden om activiteiten op de interne markt te ontplooien en dat hun concurrentievermogen negatief beïnvloed wordt. Dat geldt vooral voor het MKB. Zo'n sterk gefragmenteerd landschap leidt tot belangrijke marktverstoringen en -barrières en doet aanzienlijke nalevingskosten ontstaan.
Marian Harkin
(EN) Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Wat hij zegt over het verschil tussen belastingtarieven en belastinggrondslagen begrijp ik prima, maar een van de problemen waar vennootschappen mee kampen - vooral als het gaat om directe buitenlandse investeringen in Europa - is dat ze niet van tevoren met zekerheid weten wat de fiscale gevolgen van een transactie zijn. Als een deel van de berekening 'verkoop naar bestemming' betreft, dan kan dat deel niet van tevoren bepaald worden en dat levert voor die bedrijven flinke onzekerheid op. Ik denk dat dit directe buitenlandse investeringen ontmoedigt. Ik heb nog veel meer vragen, maar ik weet dat we krap in de tijd zitten. Daarom wil ik graag dat de commissaris in ieder geval deze vraag beantwoordt.
Pat the Cope Gallagher
(EN) Ik dank de commissaris voor zijn uitgebreide reactie, maar wil hem ook vragen of hij kan bevestigen dat het Verdrag van Lissabon een uitgebreid protocol bevat over belastingheffing en het recht van een lidstaat om een veto uit te spreken tegen belastingvoorstellen.
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) We kunnen het over bepaalde belastingprincipes oneens zijn. Belastingzaken liggen altijd gevoelig. De meeste steun voor de CCCTB komt van de kant van het bedrijfsleven; daar hebben we duidelijke bewijzen van. Ik begrijp dat ook, want als bedrijven te maken hebben met 27 verschillende lidstaten en 27 verschillende vennootschapsbelastingstelsels dan is dat voor hen een echte puinhoop.
Wat betreft directe buitenlandse investeringen: om het eens te worden over dit voorstel moeten wij een unaniem besluit nemen. Als we tot overeenstemming kunnen komen, wordt het gemakkelijker directe buitenlandse investeringen te doen, omdat buitenlandse investeerders die niet in één, maar in verschillende lidstaten willen investeren, te maken zullen hebben met één vennootschapsbelastingstelsel, in plaats van verschillende stelsels. Dat is een groot voordeel voor buitenlandse investeerders. In alle bilaterale besprekingen die we met potentiële investeerders hebben gevoerd, is het probleem van 27 vennootschapsbelastingstelsels steeds naar voren gekomen als een ernstige belemmering voor directe buitenlandse investeringen.
Ten slotte, als we het hebben over de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting, dan hebben we het niet over belastingtarieven. Het is duidelijk dat dit niets te maken heeft met de soevereiniteit van lidstaten met betrekking tot belastingzaken, want zelfs op het gebied van de CCCTB zullen zij zelf kunnen beslissen over de tarieven voor de vennootschapsbelasting. Ze kunnen die baseren op hun eigen behoeften, sociale stelsel, openbare voorzieningen enzovoorts. Het voorstel op zich doet dus niets af aan de soevereiniteit van de lidstaten wat betreft belastingen.
De Voorzitter
Vragen die door tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 20.35 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
