

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A6-0004/2006) van Vittorio Agnoletto, namens de Commissie buitenlandse zaken over de clausule inzake mensenrechten en democratie in door de Europese Unie gesloten overeenkomsten (2005/2057(INI)). 
Vittorio Agnoletto (GUE/NGL ),
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de clausule inzake mensenrechten en democratie heeft een lange voorgeschiedenis in het Parlement. Het centrale uitgangspunt van de clausule is dat de burgerrechten en de politieke rechten, maar in ruimere zin ook de economische, maatschappelijke en culturele rechten een spilfunctie moeten vervullen in het beleid van de Europese Unie.
De clausule zag het daglicht in het begin van de jaren negentig met de Overeenkomst van Lomé en in 1990 werd zij ook in de samenwerkingsovereenkomst met Argentinië opgenomen. Ieder jaar dringt het Europees Parlement er in zijn jaarverslag op aan dat meer rekening wordt gehouden met de democratieclausule en spoort het de Raad aan om het Parlement meer te betrekken bij het toezicht op de toepassing ervan. Tot op heden is er echter op de verzoeken van het Parlement geen bevredigende reactie gekomen. Momenteel is de clausule in meer dan vijftig overeenkomsten opgenomen en is zij op ruim 120 landen van toepassing. In dit verband moet gewezen worden op het belang van de Overeenkomst van Cotonou, die in juni 2000 met de ACS-landen werd gesloten en de rol van de clausule versterkte.
Het eerste punt waarop ik wil ingaan, betreft het Europees Parlement. Het Parlement moet gewoonlijk zijn instemming betuigen met een overeenkomst voordat deze in werking treedt, maar het mag zich niet uitspreken over het opstarten van overleg of over het gedeeltelijk opschorten van een overeenkomst. Dit ondermijnt de institutionele en, meer algemeen, de politieke rol van het Parlement.
Daarom wil ik erop wijzen dat het Parlement niet meer bereid is om in te stemmen met nieuwe internationale overeenkomsten als deze geen clausule inzake mensenrechten en democratie bevatten. Het Parlement is van mening dat het betrokken moet worden bij de vaststelling van het onderhandelingsmandaat voor nieuwe overeenkomsten met derde landen. Met name moet het kunnen deelnemen aan de formulering van de politieke doelstellingen en de bevordering van de mensenrechten. Het Parlement vraagt dat het betrokken wordt bij het besluitvormingsproces over het opstarten van overleg of de opschorting van een overeenkomst, of ook bij de opschorting van eventuele passende negatieve maatregelen die een land al zijn opgelegd. Tot slot vraagt het Parlement om betrokken te worden bij de Associatieraad en de subcommissies over de mensenrechten. Het Parlement spreekt hierbij de hoop uit dat zijn interparlementaire delegaties meer in de melk te brokken krijgen door regelmatig debatten over de democratieclausule op de vergaderagenda te zetten.
Een ander punt dat ik naar voren wil brengen betreft de wederkerigheid tussen de Europese Unie en derde landen. Tot nu toe is daar niet ten volle gebruik van gemaakt. Ik vind bovendien dat de clausule toegepast moet worden met betrekking tot de ter discussie staande schending en niet met betrekking tot het ter discussie staand land.
Eveneens is het noodzakelijk dat de clausule wordt toegepast op alle nieuwe overeenkomsten tussen de Europese Unie en derde landen - geïndustrialiseerde landen en ontwikkelingslanden - met inbegrip van de sectorale overeenkomsten en de handels-, technische of financiële bijstand, naar voorbeeld van wat tot nu toe voor de ACS-landen is gedaan.
Wij moeten ervoor zorgen dat de vraagstukken in verband met de mensenrechten systematisch op de agenda van de Associatieraad worden gezet. In dit opzicht geloven wij dat de hoofden van de externe delegaties van de Commissie in derde landen een grotere rol moeten vervullen, en wij vragen dat er voor elk land afzonderlijk strategische meerjarendocumenten worden opgesteld die dan geregeld besproken moeten worden.
Voorts wordt er gepleit voor een gestructureerde dialoog tussen de Associatieraad en zijn Subcommissie mensenrechten. Wij vragen dat er over de gehele linie subcommissies voor de mensenrechten worden ingesteld, die tot taak moeten krijgen te controleren of de democratieclausule wordt nageleefd, toegepast en uitgevoerd. Ook moeten deze subcommissies specifieke positieve acties voorstellen waarmee de democratie en de mensenrechten verbeterd kunnen worden. Vermeldenswaard is dat wij vragen om in deze subcommissies vertegenwoordigers van parlementen en van het maatschappelijk middenveld zitting te laten nemen.
Er is nog een heel belangrijk punt. Met deze resolutie erkennen wij dat de toepassing van de clausule tot op heden gehinderd wordt door het feit dat er unanimiteit in de Raad vereist is om een overlegprocedure op te kunnen starten. Gevraagd wordt derhalve om die unanimiteit af te schaffen en met het oog daarop artikel 300, lid 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap te wijzigen, aangezien dit de rol van het Europees Parlement in dergelijke gevallen aan banden legt.
Tenslotte nog iets: aan de ene kant zijn wij de mening toegedaan dat de clausule op alle landen en alle overeenkomsten moet worden toegepast, maar aan de andere kant denken wij dat met landen die betrokken zijn bij het nieuwe nabuurschapsbeleid, overeenkomsten kunnen worden gesloten die nog verder gaan dan de democratieclausule, overeenkomsten die gebaseerd zijn op gemeenschappelijke instellingen voor de bevordering van de democratische beginselen en mensenrechten, naar voorbeeld van de Raad van Europa en regionale overeenkomsten. 
Benita Ferrero-Waldner,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het verslag over de clausule inzake mensenrechten en democratie in door de Europese Unie gesloten overeenkomsten, dat de geachte afgevaardigden van dit Parlement, waaronder met name de heer Agnoletto, hebben opgesteld. Ik ben ook blij met de resolutie die vandaag in het Parlement ter tafel ligt.
Sinds 1995 worden mensenrechtenclausules stelselmatig in externe overeenkomsten opgenomen, en nu we tien jaar verder zijn, wordt het tijd om een balans op te maken. Daarbij moeten alle EU-instellingen samenwerken. Ik verzeker u dat ik grote waarde hecht aan een continue, maar tevens praktische dialoog met de Raad en het Parlement, waarvoor dit verslag een goede grondslag is.
Om te beginnen wil ik wijzen op al hetgeen al bereikt is: we mogen stellen dat het glas meer dan halfvol is. Na vaak moeilijke besprekingen en zware onderhandelingen heeft de Commissie ervoor gezorgd dat de clausule inzake mensenrechten en democratie werd opgenomen in meer dan 50 overeenkomsten met meer dan 120 landen, zoals u al opmerkte. Een duidelijk voorbeeld hiervan zijn de artikelen 9 en 96 van de Overeenkomst van Cotonou. Op het gebied van het handelsbeleid biedt de bijzondere regeling ter stimulering van duurzame ontwikkeling en goed bestuur, die bekend staat als GSP+, aanvullende voordelen voor de landen die ondermeer bepaalde internationale normen inzake mensenrechten en sociale rechten ten uitvoer leggen. Dit is dus een positieve stimulans.
Het effect van de mensenrechtenclausules is reeds zichtbaar en bij veel van onze mensenrechtenactiviteiten hebben wij baat van enkel en alleen al het bestaan ervan. Mensenrechten spelen een belangrijke rol in iedere politieke dialoog met onze partners. In een groeiend aantal partnerlanden worden subcommissies voor de mensenrechten opgericht en de actieplannen in het kader van het nabuurschapsbeleid van de Europese Unie bevatten zeer gedetailleerde afdelingen inzake mensenrechten.
De Commissie onderneemt als lid van de Trojka ieder jaar talrijke demarches ten behoeve van de mensenrechten, en met het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten worden over de hele wereld mensenrechtenprojecten gefinancierd. De Commissie financiert ook talrijke projecten voor technische bijstand die een impact hebben op de mensenrechten. Deze gaan van het beter opleiden van politieagenten tot het moderniseren van het gerechtelijk stelsel in de partnerlanden. De rechtsstaat is een van de belangrijkste gebieden waarop we werkelijk iets kunnen betekenen.
In dit kader wijs ik ook op de actieve rol die de ambassades van de lidstaten en de Commissiedelegaties spelen. De EU-missieleiders publiceren periodiek gezamenlijke fact sheets over mensenrechtenkwesties, doen verslag van de tenuitvoerlegging van de diverse EU-richtsnoeren inzake mensenrechten, en voeren in een aantal landen uitvoerige analyses uit van de ontwikkelingen op het gebied van de mensenrechten en de democratie. Steeds vaker worden in de politieke verslagen van de Commissiedelegaties mensenrechtenkwesties behandeld.
We moeten het effect dat de mensenrechtenclausule tot op heden heeft gehad, op een allesomvattende wijze beoordelen. De clausule inzake mensenrechten en democratie is op zich een belangrijke manier om blijk te geven van de gezamenlijke inzet van de Europese Unie en haar partnerlanden ter bescherming en bevordering van de mensenrechten. De mensenrechtenclausule zet de deur open voor de uitdieping en intensivering van de dialoog over mensenrechtenkwesties. Bovendien kan het bestaan van deze clausules in een aantal gevallen zelfs mogelijke mensenrechtenschendingen helpen voorkomen.
Wat de sancties betreft wil ik erop wijzen dat de frequentie waarmee deze worden opgelegd minder afhankelijk is van de tekst van de mensenrechtenclausule dan van de politieke wil van de lidstaten en van de overige landen. Ik ben het ermee eens dat de geloofwaardigheid van het mensenrechtenbeleid van de EU in het geding komt als er geen sancties worden opgelegd in geval van ernstige mensenrechtenschendingen.
De Commissie zelf zou soms willen dat deze clausules krachtiger werden toegepast, maar meer clausules in de overeenkomst opnemen is niet de oplossing. In plaats daarvan moeten we in de hele Europese Unie werken aan de bewustwording van en een consensus over het belang dat mensenrechtenkwesties in vergelijking met andere prioriteiten toekomt. In dat opzicht wordt met dit verslag dan ook een waardevolle bijdrage geleverd.
Wat betreft de betrokkenheid van het Parlement bij overleg of bij het opschorten van een overeenkomst, weet u ongetwijfeld dat de desbetreffende procedures duidelijk zijn vastgesteld in het Verdrag en de interinstitutionele structuur van de Europese Unie weerspiegelen. Het Parlement speelt reeds een waardevolle rol. Het vestigt de aandacht op mensenrechtenkwesties met zijn bijzonder actieve Subcommissie mensenrechten, met zijn jaarverslag over de mensenrechten in de wereld en met de vele resoluties en debatten over specifieke mensenrechtenkwesties. Bovendien juich ik het voorstel toe om mensenrechtenkwesties op veel systematischer wijze in de interparlementaire delegaties aan de orde te stellen. Ik denk dat er op dat gebied ook een grote rol voor u is weggelegd.
Ik ben ook voor een nieuwe opzet van het huidige jaarverslag over de mensenrechten van de Europese Unie, teneinde daar een volledig interinstitutioneel verslag van te maken en daarin ook een analyse van de toepassing van de mensenrechtenclausules op te nemen.
Tot slot wijs ik er nogmaals op dat we het succes van mensenrechtenclausules moeten afmeten aan de mate waarin we erin slagen onze partners te betrekken bij een echte dialoog en bij overleg over de mensenrechten evenals aan de daaruit voortvloeiende verbeteringen op het gebied van de mensenrechten.
De afgelopen tien jaar waren de mensenrechtenclausules een onmisbare grondslag voor de ontwikkeling van een werkelijk doeltreffende mensenrechtendialoog met onze partners. Dat is namelijk de manier waarop deze landen hun gedrag langzaam veranderen. Dat betekent natuurlijk niet dat er geen ruimte voor verbetering is, want die is er altijd. Ik verheug me op het debat van vandaag, op een continu en actief debat met het Parlement. We willen graag luisteren, maar we willen ook graag bijdragen aan een verbetering van de mensenrechten in de wereld.
Fernando Fernández Martín (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ferrero-Waldner, dames en heren afgevaardigden, de opneming van een clausule inzake mensenrechten in onze internationale overeenkomsten is een van kenmerken van de identiteit van de Europese Unie. De inhoud van de clausule is in de loop der tijd veranderd, en heeft zich aangepast aan het karakter van de achtereenvolgende overeenkomsten: op het ogenblik zijn dat er meer dan 50 met meer dan 120 landen, zoals de commissaris zojuist ook al heeft opgemerkt. Helaas waren we af en toe wel gedwongen om onze overeenkomsten op te schorten wegens schending van de mensenrechten.
Wat het onderhavige verslag betreft wil de Commissie ontwikkelingssamenwerking de volgende punten benadrukken:
Ten eerste stellen wij dat de mensenrechten een universeel karakter hebben en ondeelbaar zijn, en dat er een nauw verband bestaat tussen mensenrechten enerzijds en democratie en ontwikkeling anderzijds.
Ten tweede willen wij erop wijzen dat armoedebestrijding onze prioriteit is, en dat we hierin niet zullen slagen als wij de democratiserings- en ontwikkelingsprocessen niet op een allesomvattende wijze benaderen.
Ten derde dringen wij aan op een tweeledige aanpak als het gaat om de conditionaliteit: positieve discriminatie van de landen die meer vooruitgang boeken, en negatieve discriminatie in gevallen van ernstige en aanhoudende schending van de mensenrechten.
Ten vierde onderstrepen wij de voorbeeldfunctie van de Overeenkomst van Cotonou. Deze is immers van toepassing op niet minder dan 77 landen en bevat in artikel 96 een doeltreffende en flexibele opschortingsclausule. Daardoor is dit de enige overeenkomst die tot sancties heeft geleid en die betrekkelijk goed gefunctioneerd heeft.
Ten vijfde benadrukken wij dat transparantie een van onze leidraden is.
Ten zesde ondersteunen wij alle maatregelen die erop gericht zijn de millenniumdoelstellingen te verwezenlijken, en wat dit punt betreft juichen wij het besluit toe van de G8 om de schuld van de achttien armste landen van de wereld kwijt te schelden.
Ten zevende roepen wij de landen waarmee wij samenwerken op om deze doelstellingen te verwezenlijken en meer betrokkenheid te tonen.
Ten achtste betreuren wij sommige beslissingen van de Commissie, zoals de opheffing van de sancties tegen Soedan, gezien de ernstige gebeurtenissen in Darfur. 
Glyn Ford (PSE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, mijn commissie juicht het verslag van de heer Agnoletto toe en geeft daar, met slechts enkele voorbehouden, steun aan. We hebben ons advies, waarin wordt weergegeven wat de heer Agnoletto zei, met twintig tegen één stemmen aangenomen.
Zoals de commissaris al zei is het nu, veertien jaar na het begin van deze mensenrechtenclausules, tijd voor een frisse kijk. Sinds 1995 werd deze clausule twaalf maal ingeroepen. We hebben deze ingeroepen tegen Niger, Guinee-Bissau, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Togo, Haïti - waar ik zojuist vandaan kom, terugkerend van een verkiezingswaarnemingsmissie -, de Comoren, Ivoorkust, Fiji, Liberia en Zimbabwe. De mensenrechtenclausule heeft ook verhinderd dat er overeenkomsten werden gesloten met Australië en Nieuw-Zeeland en met Wit-Rusland, naar aanleiding van het in toenemende mate totalitaire regime van de heer Loekasjenko.
We zijn blij met de opneming van deze clausule en zouden graag zien dat ze ook voorkwam in sectorale handelsovereenkomsten. We zijn van mening dat er specifieke ijkpunten moeten zijn, en dat er wellicht een meer genuanceerde reeks ijkpunten moet komen om op mensenrechtenschendingen te kunnen reageren. We vragen de Commissie een controlemechanisme in het leven te roepen waardoor een verband kan worden gelegd tussen enerzijds de tenuitvoerlegging en tijdelijke opschorting van handelsovereenkomsten en autonome handelsmaatregelen, en anderzijds de naleving door het begunstigde land van democratische basisnormen en de eerbiediging van de mensenrechten en de minderheidsrechten, zoals die zijn opgenomen in het jaarverslag van het Europees Parlement over de mensenrechten in de wereld.
Ik ben het eens met de opmerking van de commissaris dat wij weliswaar betrokken zijn bij de opneming van de clausule in handels- en andere overeenkomsten, maar formeel niet betrokken zijn bij de tenuitvoerlegging van de clausule. Wij vragen de Commissie echter om het Europees Parlement in de toekomst uit eigen beweging stelselmatiger te betrekken bij de beoordeling van de tenuitvoerlegging van de mensenrechtenclausules en van aanverwante eisen. 
Giorgos Dimitrakopoulos,
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Agnoletto, hartelijk danken voor het uitstekende werk dat hij aan ons heeft voorgelegd.
Het is mijns inziens heel belangrijk dat de heer Agnoletto in zijn verslag spreekt over de nieuwe rol die het Europees Parlement moet worden gegeven, niet alleen bij de onderhandelingen over overeenkomsten met derde landen maar ook bij de toepassing en toetsing daarvan. Daardoor zou het institutioneel kader waarmee dergelijke overeenkomsten worden gesloten ingrijpend worden gewijzigd.
Terecht stelt de heer Agnoletto voor om de clausule inzake de eerbiediging van de mensenrechten uit te breiden tot alle sectoren en alle landen, en ter staving van zijn mening gebruikt hij een heel interessant precedent. De Agnoletto vraagt terecht om een betere controle op en bewaking van de naleving door alle verdragsluitende partijen van hetgeen zij hebben ondertekend. U weet immers allen dat men vaak gemakkelijk een handtekening zet maar moeilijkheden heeft bij de naleving. Terecht zegt de heer Agnoletto dat een mechanisme moet worden ingevoerd voor onder andere de toepassing van de overeenkomsten. Terecht dringt hij erop aan dat in dit mechanisme de dimensie van de mensenrechten goed zichtbaar wordt. Tot slot wordt een volkomen terechte eindconclusie getrokken, namelijk dat eindelijk het moment is gekomen om een nieuwe clausule te overwegen en ervoor te zorgen dat in de inhoud daarvan alles wat wij bespreken, en wat wij vaak als lof of ook als kritiek uiten in het kader van het Europees proces, wordt weerspiegeld.
De PPE-DE-Fractie heeft zoals bekend een amendement ingediend dat, voor zover ik heb begrepen, door de heer Agnoletto wordt aanvaard. Daarom geven wij steun aan zijn verslag. 
María Elena Valenciano Martínez-Orozco,
   Mijnheer de Voorzitter, de eerbiediging van de democratische beginselen en de fundamentele mensenrechten, zoals geformuleerd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, ligt ten grondslag aan het intern en extern beleid van de partijen, en is een essentieel onderdeel van de internationale overeenkomsten van de Europese Unie.
Deze omslachtige, vage formulering van de democratieclausule die ik net gelezen heb, heeft talrijke beperkingen en mist de mechanismen die nodig zijn om haar toepassing te garanderen. Gevolg is dat de clausule vaak als excuus of retorisch voorbeeld wordt gebruikt, zonder dat dit werkelijk consequenties heeft.
Het onderhavige verslag wil een einde maken aan die situatie, door de clausule in juridisch opzicht doeltreffender te maken. Daartoe hebben wij socialisten een aantal voorstellen gedaan, die zijn opgenomen in dit verslag, waarover wij bijzonder tevreden zijn. Ik maak van deze gelegenheid gebruik om de heer Agnoletto geluk te wensen en hem te bedanken voor zijn werk en zijn begrip.
We willen onszelf echter niet voor de gek houden. Dit initiatiefverslag zal opnieuw oog in oog met de realiteit komen te staan, wanneer we de clausule gaan toepassen.
De Europese Unie moet opneming van de clausule bevorderen aan de hand van de aanbevelingen van dit verslag, en dat is wat wij hier vandaag in deze Vergadering vragen. We zullen behoefte blijven hebben aan een flinke dosis politieke wil van de zijde van de Unie, als wij willen dat de eerbieding van de mensenrechten daadwerkelijk toegevoegde waarde betekent in de internationale overeenkomsten en in het stimuleren van de waardigheid, en als wij willen dat de opneming van de clausule geen dode letter blijft, niet op schijnheilige wijze wordt gebruikt of alleen wordt toegepast als dat in ons belang is. Daarom hebben we behoefte aan een Europa dat werkelijk betrokken is bij de eerbiediging van de mensenrechten, aan een betrokkenheid die doeltreffend, geloofwaardig en consequent is.
We kunnen een waarschuwingssysteem toepassen om schendingen van de mensenrechten vast te stellen, een systeem dat het mogelijk maakt adequaat op te treden en tijdig reageren. Europa dient bij de toepassing van de mensenrechtenclausule vast te houden aan het wederkerigheidsbeginsel, omdat wij een eerlijke en open dialoog moeten kunnen voeren met de landen waarmee we een overeenkomst hebben gesloten. Ook moeten we in staat zijn om te luisteren naar de kritiek van onze partnerlanden - bijvoorbeeld over de manier waarop wij, Europeanen, hun onderdanen behandelen - en dienovereenkomstig te reageren.
Europa dient een geloofwaardig standpunt in te nemen. De mensenrechten mogen niet als wisselgeld worden gebruikt. We mogen de bescherming van die rechten niet opgeven omwille van andere, tijdelijke belangen. Het optreden van Europa moet eerlijk en zuiver zijn. We moeten pleiten voor afschaffing van de doodstraf in India, China, Japan en in de Verenigde Staten. We moeten eisen dat martelingen worden afgeschaft daar waar er gemarteld wordt, of dat nu in Guantánamo, Irak of in Syrië is.
In een wereld die geobsedeerd is door korte termijnwinst en veiligheid, mogen wij onze aandacht niet laten verslappen als het gaat om de bescherming van onze universele rechten. 
Sajjad Karim,
   Mijnheer de Voorzitter, in mei 1995 besloot de Raad dat in alle bilaterale overeenkomsten een clausule moest worden opgenomen waarmee kon worden aangedrongen op toezicht op de mensenrechten als essentieel onderdeel van alle bilaterale overeenkomsten.
Sinds de invoering, tien jaar geleden, heeft de clausule strenge toetsen door het Europese Hof van Justitie doorstaan, en is ze in meer dan vijftig Europese overeenkomsten opgenomen. In die tien jaar heeft de EU kritiek gekregen omdat ze de mensenrechteninstrumenten op het gebied van haar externe relaties niet in praktijk bracht. Het is ook steeds duidelijker geworden dat als het gaat om cruciale landen, de fundamentele mensenrechten, die deze clausule beoogt te beschermen, geheel in de schaduw worden gesteld door strategische partnerschappen en de Realpolitiek met haar twee maten en gewichten.
Ter illustratie verwijs ik naar het feit dat het debat dat ontstond naar aanleiding van de verkiezing van de nieuwe Palestijnse Autoriteit, duidelijk heeft aangetoond dat de tenuitvoerlegging in de eerste plaats afhangt van de politieke wil van de EU om de mensenrechtenkwesties ook daadwerkelijk prioriteit te geven en boven economische en politieke belangen te plaatsen, ongeacht wat we op papier eisen. Nog voordat de democratisch gekozen Autoriteit de kans kreeg om zichzelf te organiseren, werd de overeenkomst tussen de EU en de Palestijnse Autoriteit doorgelicht met het oog op de mensenrechten, en wel op een manier die de Raad en de Commissie beide afkeurden omdat daarmee het hefboomeffect verloren ging. Wat is echter de reactie van de EU als haar gevraagd wordt hoe het zit met de associatieovereenkomst EU-Israël? Die overeenkomst is gesloten ondanks het feit dat Israël talrijke malen de resoluties van de Veiligheidsraad naast zich neergelegd heeft, het Internationale Hof van Justitie schaamteloos negeert en gewoon doorgaat met annexatie van Oost-Jeruzalem en het Palestijnse volk het recht op zelfbeschikking ontzegt.
Ik heb harde kritiek geuit op de gang van zaken rond de associatieovereenkomst EU-Israël en heb bij diverse gelegenheden in dit Parlement kritische vragen gesteld over de precieze toepassing van de mensenrechten. Toch hoor ik niets dan eufemismen, bijvoorbeeld dat we onze invloed moeten behouden en onze dialoog moeten voortzetten. Als de Raad en de Commissie dit Parlement niet kunnen uitleggen hoe ze de mensenrechtenclausule op samenhangende, doeltreffende en transparante wijze hanteren, hoe kunnen ze dan ooit van dit Parlement verwachten dat het bereid is instemming te betuigen met nieuwe internationale overeenkomsten?
Het vage criterium en de ontoereikende procedures die in dit instrument zijn opgenomen, maken het er voor mij niet eenvoudiger op om de logica achter bepaalde EU-besluiten te doorgronden, en maken het voor de EU niet eenvoudiger om zich te verdedigen tegen beschuldiging van ambivalentie en discriminatie wanneer ze wordt geconfronteerd met ernstige mensenrechtenschendingen. Een herziene tekst moet, vanaf de dialoog tot aan de waarschuwingssignalen, voorzien in een concreet, stapsgewijs ten uitvoer te leggen mechanisme en in een breed spectrum van instrumenten, variërend van slimme sancties tot opschorting, waaraan we bij ons optreden tegen volhardende overtreders invloed en gezag kunnen ontlenen. Bovendien moet het instrument gebaseerd zijn op het wederkerigheidsbeginsel met betrekking tot schendingen die begaan zijn op Europees grondgebied en daarbuiten. Als de controverse over onwettige CIA-praktijken in Europa iets duidelijk heeft gemaakt, is het wel dat de EU haar zaakjes niet op orde heeft als het gaat om de mensenrechten.
De betekenis van deze recente wending in de strijd tegen het terrorisme kan niet genoeg worden benadrukt. De zelfgenoegzaamheid van de EU ten aanzien van haar mensenrechtendossier is de kop ingeslagen. De Raad van Europa en dit Parlement hebben onderzoeken ingesteld en gewaarschuwd dat het sanctiemechanisme van artikel 7 kan worden toegepast. Het wordt tijd dat de EU haar mensenrechtenbeleid eens grondig en uitgebreid onder de loep neemt en zorgt voor een evenwicht tussen de externe en de interne dimensies van haar beleid.
Terwijl de EU worstelde om op consequente en stelselmatige wijze een samenhangend standpunt over de mensenrechten tot stand te brengen, ontving dit Parlement alle lof van de NGO’s voor het positieve effect van het herstel van de subcommissies op de mensenrechten. Onder het voorzitterschap van mevrouw Flautre heeft de Subcommissie veel succes geboekt en mede door de benoeming van de heer Michael Matheson hebben we voortgang geboekt op het gebied van de tenuitvoerlegging van de richtsnoeren inzake mensenrechten.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat, naarmate de mensenrechten een belangrijker rol gaan spelen in het buitenlands en veiligheidsbeleid en transversale kwesties een consequentere participatie vereisen, wij meer gebruik moeten maken van onze kennis en bekwaamheid en betrokken moeten worden bij de besluitvorming over het opstarten van overleg en het opschorten van overeenkomsten op grond van de mensenrechten. 
Hélène Flautre,
   . - Mijnheer de Voorzitter, de clausule waarover wij vandaag debatteren, vormt de basis voor en legitimeert het optreden van de Europese Unie jegens derde landen als het gaat om de eerbiediging van de mensenrechten. In het verslag van de heer Agnoletto worden belangrijke voorstellen gedaan waarover, zoals u ziet, een zeer brede consensus in het Parlement is bereikt. Deze clausule vertoont bepaalde leemtes. Ten eerste is er sprake van een gebrek aan uniformiteit: de wijze waarop de clausule wordt geformuleerd, kan per type overeenkomst verschillen. Net als de rapporteur pleit ik voor een verbeterde clausule, teneinde de politieke en ook juridische reikwijdte ervan te versterken. Er moet bijvoorbeeld duidelijk worden vastgelegd dat de partijen die deze overeenkomsten sluiten, verplicht zijn zich te conformeren aan de internationale normen en aan de verplichtingen die daaruit voortvloeien.
Ten tweede, zoals al is onderstreept heeft deze clausule in de meeste gevallen te lijden onder een gebrek aan concrete procedures en toepassingen. Om consequent te kunnen optreden, is het noodzakelijk dat de Europese Unie dergelijke procedures vastlegt. Wij kunnen niet verwachten dat wij onze geloofwaardigheid tegenover onze partners behouden, als wij enerzijds beweren dat wij de eerbiediging van de mensenrechten tot een essentieel onderdeel van ons beleid willen maken, maar anderzijds nalaten om de nodige maatregelen te treffen als deze landen deze zelfde rechten stelselmatig schenden. Op dit moment vormen de overeenkomsten met de ACS-landen waarschijnlijk het verst gevorderde model op dit gebied; daarom moeten wij ons hierop baseren.
Daarnaast moeten er gradaties worden aangebracht in de mechanismen voor de tenuitvoerlegging van de clausule. Wij moeten deze mechanismen niet uitsluitend beschouwen als een middel om reprimandes uit te delen in geval van schendingen van de mensenrechten, maar ook als een middel dat kan bijdragen aan de versterking van de mensenrechten in derde landen. Daarom is de positieve benadering van de clausule inzake de mensenrechten zo belangrijk.
Wat de rol van het Parlement betreft, is het van essentieel belang dat wij betrokken worden bij alle fasen van de tenuitvoerlegging van de clausule, teneinde de coherentie, geloofwaardigheid en transparantie van ons beleid te waarborgen. Als het Parlement de clausule in zijn resoluties ter sprake brengt of om de uitvoering van passende maatregelen vraagt, dan zou de Raad gevolg moeten geven aan deze verzoeken en de geschiktheid ervan moeten onderzoeken.
Het tweede essentiële punt is het verband tussen de clausule en de organen die de politieke dialoog voeren. Dit verband tussen de clausule en de oprichting van subcommissies voor de mensenrechten moet duidelijk zijn, terwijl deze subcommissies tevens versterkt moeten worden. Overigens betreur ik het in dit opzicht dat de eisen van de Europese Unie, met name als het om bepaalde buurlanden gaat, naar beneden zijn bijgesteld. Als wij deze clausule op doeltreffende wijze ten uitvoer willen leggen, dan moeten wij de fora oprichten die nodig zijn voor een open en constructieve gedachtewisseling over de mensenrechten.
Wat het wederkerigheidsbeginsel betreft, moet deze dialoog ook wederkerig zijn, vooral nu met de vinger wordt gewezen naar bepaalde lidstaten vanwege bijvoorbeeld hun beleid inzake de strijd tegen het terrorisme, of vanwege de onmenselijke situatie in de gevangenissen. Wij moeten open kunnen staan voor eventuele kritiek van onze partners.
Tot slot is het belangrijk dat de mensenrechten niet alleen een punt van zorg zijn voor onze ministers van Buitenlandse Zaken, maar voor alle regeringsinstanties. Daarom pleit ik er, net als de rapporteur, voor dat de clausule als een “essentieel onderdeel” in alle overeenkomsten wordt opgenomen en, tot slot, dat het Parlement niet langer instemt met nieuwe overeenkomsten waarin een clausule inzake mensenrechten en democratie ontbreekt. 
Jiří Maštálka,
   Dames en heren, ik feliciteer de rapporteur met het uitstekende werk dat hij heeft verricht. Mijns inziens hebben wij hier een evenwichtig en objectief verslag voor ons liggen dat bovenal een voortreffelijke samenvatting bevat van hetgeen wij bewerkstelligd hebben op het gebied van de mensenrechten, maar tegelijkertijd ook onze aandacht vestigt op een reeks belangrijke kwesties waarop wij ons in de toekomst moeten richten. Ik zou even nader willen ingaan op de volgende basiselementen.
Ten eerste onderschrijf ik het standpunt dat mensenrechten niet alleen mogen worden opgevat als civiele en politieke rechten; het is absoluut noodzakelijk dat tevens rekening wordt gehouden met economische, sociale en culturele rechten, overigens niet alleen in het kader van de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen. Ten tweede moeten wij voortbouwen op de positieve ervaringen die tot dusver zijn opgedaan met de Overeenkomst van Cotonou, en ervoor zorgen dat in alle sectorale overeenkomsten en overeenkomsten met ontwikkelde landen clausules inzake mensenrechten en democratie worden opgenomen, teneinde voor alle overeenkomstsluitende partijen gelijke voorwaarden te waarborgen. Ten derde moeten wij meer nadruk leggen op de tenuitvoerlegging van zogeheten positieve maatregelen om de landen sterker te motiveren; wij mogen slechts negatieve maatregelen gebruiken indien dat absoluut noodzakelijk is en alle andere middelen zijn uitgeput. Het is van essentieel belang dat bij de keuze van de maatregelen rekening wordt gehouden met de gevolgen ervan voor de gewone burger.
Om de beoogde transparantie te waarborgen is het mijns inziens onontbeerlijk dat voor het Europees Parlement en het maatschappelijk middenveld een belangrijkere rol wordt weggelegd bij de tenuitvoerlegging van de clausules inzake mensenrechten en democratie. De werkzaamheden van de Commissie en de Raad waren tot nog toe weinig transparant en vaak zelfs misleidend, hetgeen ertoe heeft geleid dat menigeen de vrees begon te koesteren dat politieke, strategische en commerciële belangen belangrijker werden geacht dan een coherente tenuitvoerlegging van de anderzijds duidelijk gedefinieerde normen. Als wij wensen dat het besluitvormingsproces transparanter en democratischer wordt, is het absoluut noodzakelijk dat de Europese Commissie het Parlement en de belanghebbende partijen regelmatig publiekelijk inlicht - idealiter een keer per jaar - over de tenuitvoerlegging van de clausules inzake mensenrechten en democratie, waarbij informatie moet worden verleend over zowel studies van individuele gevallen als de benadering die de Raad over een bepaalde periode heeft toegepast, het gunstige effect van bepaalde maatregelen, en voorgestelde benaderingen voor de toekomst indien in een bepaalde situatie geen verbetering komt. Uiteraard zijn een objectieve methodologie en een duidelijke procedure voor de tenuitvoerlegging van voornoemde clausules in dit verband van fundamenteel belang. 
Gerard Batten,
   Mijnheer de Voorzitter, deze clausule is tien jaar geleden opgesteld en in bepaalde overeenkomsten toegepast. Met het onderhavig verslag wordt gestreefd naar nieuwe criteria die zowel voor de Europese Unie als voor derde landen moeten gelden. Schending van de clausule zou leiden tot opschorting van de overeenkomsten met die landen.
In dit verslag wordt kritiek geuit op het feit dat de clausule op drie belangrijke terreinen niet van toepassing is, namelijk landbouw, visserij en textiel. Natuurlijk moeten democratie en mensenrechten worden bevorderd in alle landen van de wereld waar daar nog geen sprake van is. Alle fatsoenlijke democratische landen moeten hun betrekkingen met andere landen - diplomatieke, handels- en culturele betrekkingen, enzovoorts - benutten om de ontwikkeling van democratie en mensenrechten te stimuleren, wat mijn eigen land, Groot-Brittannië, al vele jaren doet.
In dit verslag staat echter dat de clausule in alle landen op gelijke wijze moet worden toegepast. Is daar wel goed over nagedacht? Zo ja, dan is de clausule van toepassing op China en op andere zich ontwikkelende economieën in het Verre Oosten en op andere delen van de wereld. Er hangen veel banen af van de handelsbetrekkingen met China en dat aantal zal in de toekomst verder toenemen. Denken we nu echt dat we het tij van de geschiedenis wel even zullen keren door China te vertellen dat het van de ene op de andere dag een democratisch land moet worden waar de mensenrechten volledig worden nageleefd, en wel op grond van één verslag van het Europees Parlement? Ik dacht van niet.
De Verenigde Naties hebben vandaag gevraagd om sluiting van Guantanámo Bay en bij de praktijken van de Amerikanen in Guantanámo Bay zijn de mensenrechten veelvuldig in het geding. Als deze overeenkomst op dezelfde wijze op alle landen van toepassing moet zijn, schorten we dan de betrekkingen met de VS op als we vinden dat ze in Guantanámo Bay in strijd met mensenrechten handelen?
De arrogantie waarmee de commissaris eiste dat andere landen, zoals China en Japan, de doodstraf afschaffen als ze betrekkingen met de EU wensen te onderhouden, vond ik ook frappant. Dat vind ik een ongelooflijke inmenging in het democratische en soevereine recht van andere landen om een strafrechtsysteem te hebben dat bij hen en hun burgers past, ook al past het niet bij de Europese Unie. Binnen de Europese Unie wordt de democratie in alle lidstaten ondermijnd. Ik weet uit eigen ervaring hoe de democratie in Groot-Brittannië wordt ondermijnd door onze betrekkingen met de Europese Unie en onze toenemende politieke integratie in de Verenigde Staten van Europa. Ik denk dat de Europese Unie op het gebied van democratie dus beter eerst haar eigen zaken op orde kan brengen. Misschien kan zij een begin maken door de uitkomst van de referenda over de Grondwet in Nederland en Frankrijk serieus te nemen.
Ik ben geneigd om te zeggen dat over dit verslag niet goed is nagedacht. We willen inderdaad democratie en mensenrechten in alle landen van de wereld, maar laten we dat nastreven door in alle vriendschap een voorbeeld te stellen en niet door criteria en voorwaarden te stellen die toch niet zullen worden nageleefd. 
Ryszard Czarnecki (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als onze opvolgers over 100 jaar de belangrijkste waarden en voordelen van de Europese Unie moeten beoordelen, dan zullen ze tot de slotsom komen dat een van de belangrijkste bestaansredenen van de Unie de bescherming en bevordering van de mensenrechten in de wereld was. Als het gaat om mensenrechten moet de lat altijd, in alle omstandigheden, even hoog liggen. Maar dat is jammer genoeg niet altijd het geval.
Ik bedoel hiermee de bekende twee maten en gewichten. We eisen respect voor de mensenrechten en veroordelen landen die zich hier niets van aantrekken, maar we houden onze mond of roeren ons een stuk minder als het gaat over mensenrechten in grote landen of landen die van bijzonder economisch belang zijn voor het bedrijfsleven in de lidstaten. De vloek van deze dubbele moraal is een smet op het blazoen van de Unie, een smet op de blauwe vlag met gouden sterren.
Mensenrechten moeten ook in een economische context geplaatst kunnen worden. Daarom ondersteunen we schuldkwijtschelding aan de ontwikkelingslanden, waar de heer Martin naar heeft verwezen. Tegelijkertijd zijn we ook voor controle op het gebruik van de middelen van de Unie, zodat deze geen dictators in Afrika en Azië in het zadel houden.
Hierbij zou ik nog willen aanstippen dat het noodzakelijk is de sectorale overeenkomsten die we afsluiten, bijvoorbeeld op het gebied van landbouw, visserij of textiel, ook uit te rusten met een clausule inzake mensenrechten en democratie. Kortom, als het om mensenrechten gaat, kunnen we nooit beweren dat we alles hebben gedaan wat we konden doen. 
Simon Coveney (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik de gelegenheid krijg om te spreken over dit initiatiefverslag van de heer Agnoletto over de clausule inzake mensenrechten en democratie in door de EU gesloten overeenkomsten. Ik vind het een ambitieus en serieus initiatief van de rapporteur. Hij heeft een verslag geproduceerd dat door de Subcommissie mensenrechten van de Commissie buitenlandse zaken is bestempeld als een van de belangrijkste verslagen van de laatste tijd.
Er worden al meer dan vijftig jaar mensenrechtenclausules in internationale of handelsovereenkomsten van de EU opgenomen. Zoals de commissaris zei, gaat het in totaal om meer dan 120 verschillende landen. In dit verslag wordt de doeltreffendheid van de tenuitvoerlegging en de naleving van dergelijke mensenrechtenclausules beoordeeld en worden nieuwe manieren voorgesteld om de clausule te versterken, doelmatiger te maken en beter te kunnen controleren.
Mensenrechtenclausules hebben in het verleden tot successen geleid. Maar om eerlijk te zijn, zijn mensenrechtenclausules in door de EU gesloten overeenkomsten met derde landen in veel gevallen het papier niet waard waarop ze zijn geschreven. Op grond daarvan komt een handels- en samenwerkingsrelatie tot stand, maar de aperte, fundamentele mensenrechtenschendingen gaan gewoon door. De mensenrechtenclausules worden genegeerd of niet serieus genomen, zonder dat dit consequenties heeft. Dit is een betreurenswaardige situatie. Het is niet alleen een gemiste kans voor de EU om haar aanzienlijke invloed beter aan te wenden om tot hogere mensenrechtennormen te komen, maar de geloofwaardigheid van de EU op een belangrijk beleidsterrein wordt zo ook ondermijnd.
In dit verslag wordt uitvoerig ingegaan op de vraag hoe een nieuwe mensenrechtenclausule eruit kan of moet zien, hoe deze kan worden gecontroleerd, hoe op de naleving ervan kan worden toegezien om de doeltreffendheid ervan te vergroten, en wat in verschillende gevallen de consequenties van schendingen van de clausule kunnen zijn. In wezen is het verslag echter gericht op twee dingen: ten eerste op de noodzaak in alle nieuwe internationale overeenkomsten die door de EU worden gesloten een nieuwe en verbeterde clausule inzake mensenrechten en democratie op te nemen, met inachtneming van het internationaal recht en de aanvaarde EU-overeenkomsten, en ten tweede op de noodzaak een mechanisme op te zetten waarmee de naleving van de mensenrechtenclausule beter kan worden gecontroleerd, zodat schendingen van de clausule consequenties hebben voor de hele overeenkomst. Hierdoor krijgen mensenrechten de politieke prioriteit waarover de commissaris vandaag sprak. 
Richard Howitt (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het afgelopen jaar is de EU er opnieuw van beschuldigd dat ze haar verplichtingen ten aanzien van de mensenrechten niet nakomt, doordat ze weigert de mensenrechtenclausules in handels- en samenwerkingsovereenkomsten effectief toe te passen. Met het bloedbad van Andijan in Oezbekistan is een belangrijke precedent geschapen, maar het feit dat de reactie vier maanden op zich liet wachten, is het droevige bewijs van het feit dat de clausule in het verleden nauwelijks serieus werd genomen.
Ondanks de enorme bezorgdheid over mensenrechtenkwesties en de invloed van de EU in het Midden-Oosten, is nooit een beroep gedaan op de mensenrechtenclausules in de betrekkingen met Egypte, Israël of Tunesië, de krachtige verklaringen ten spijt die de EU in het laatstgenoemde geval had afgelegd over schendingen van de vrijheid van meningsuiting en het blokkeren van NGO-financiering.
Wat betreft de ACS-landen is er de afgelopen acht jaar met vijftien landen zogenaamd artikel 96-overleg geweest, dat in elf gevallen tot geëigende maatregelen heeft geleid. De EU onderhoudt echter nauwe betrekkingen met Angola, Ethiopië en Rwanda ondanks het feit dat zij de schendingen van de mensenrechten in die landen heeft veroordeeld en zonder dat er naar aanleiding daarvan druk is uitgeoefend of maatregelen zijn genomen. In Eritrea is er tot nu toe weinig respons op de demarche gekomen: er is nog steeds sprake van gedwongen militaire dienst, willekeurige detentie, intimidatie van vluchtelingen en martelingen.
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het overleg over mensenrechtenclausules tot resultaten leidt? Daarvoor is de betrokkenheid van het derde land nodig. Momenteel lijkt een en ander veel te veel af te hangen van de mate van afhankelijkheid van EU-financiering. Er moet sprake zijn van coördinatie tussen donoren, bijvoorbeeld zoals na de staatsgreep in de Centraal-Afrikaanse Republiek in 2003. De schendingen en de te nemen stappen moeten worden omschreven, zoals in het geval van Guinee-Bissau, waar binnen het gestelde tijdpad vrije en eerlijke verkiezingen zijn gehouden, en er moet een nauwe politieke dialoog worden onderhouden. Dat laatste kan worden geblokkeerd en onbrak in het geval van Iran - zoals we vandaag hebben gezien.
We zijn het met de commissaris eens dat de maatregelen van de lidstaten maar al te vaak om politieke redenen worden geblokkeerd. Ik vind niet dat ze arrogant is. Ik vind het nobel dat ze onwrikbaar vasthoudt aan het streven van de EU om een eind te maken aan de doodstraf. Ik was verbijsterd toen ik de vanochtend hoorde zeggen dat we wel een oogje kunnen dichtknijpen als het gaat om mensenrechtenschendingen in China omdat we er goede handelsbetrekkingen mee onderhouden. Ik feliciteer de commissaris en de rapporteur.
Raül Romeva i Rueda (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben werkelijk blij dat er in dit Parlement zo’n grote consensus bestaat over het idee dat de ontwikkeling en consolidatie van de democratie en de rechtsstaat, evenals de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden een algemene doelstelling zijn van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid - ofschoon ze meer zouden moeten zijn - en een vast onderdeel moeten zijn van het buitenlands beleid van de Europese Unie.
Ik zei dat ze meer zouden moeten zijn, omdat - zoals hier al gezegd is - wij maar al teveel voorbeelden kennen van gevallen waarin deze beginselen worden afgezwakt, zoniet overboord gegooid, ten behoeve van bepaalde economische, politieke of handelsbelangen. Het is waar dat de zogenoemde clausule inzake mensenrechten en democratie in meer dan 50 overeenkomsten is opgenomen, en dat daarbij 120 landen betrokken zijn, maar anderzijds laten de naleving van die clausule en onze druk om naleving te eisen grote verschillen zien.
Nu dit systeem tien jaar lang is toegepast, moeten we dan ook een balans opmaken en bepaalde corrigerende maatregelen nemen. Ik wens daarom de heer Agnoletto geluk met zijn werk, met zijn verslag en zijn conclusies, waarmee wij het uiteraard eens zijn.
In de eerste plaats wil ik benadrukken dat we niet mogen vergeten dat deze clausule nog niet is opgenomen in een groot aantal overeenkomsten met ontwikkelde landen en sectorale overeenkomsten, zoals die voor textiel-, landbouw- en visserijproducten, wat een duidelijke tekortkoming is.
In de tweede plaats is de clausule weliswaar zowel op de Europese Unie als op het derde land van toepassing, maar de dimensie van de wederkerigheid van deze clausule wordt nog niet volledig benut. Evenals mevrouw Valenciano Martínez-Orozco vind ook ik dat de Europese Unie hiermee een begin moet maken door een voorbeeld te stellen.
In de derde plaats is een van de factoren die de toepassing van de clausule hebben gecompromitteerd, het algemene karakter van haar formulering, omdat daarin geen gedetailleerde procedures worden vastgelegd voor positieve of negatieve bijstandsverlening in het kader van de samenwerking tussen de Europese Unie en derde landen, waardoor de belangen van de Raad en de nationale belangen van de lidstaten voorrang hebben op de meer algemene belangen van de mensenrechten.
Om al deze redenen ondersteunen wij de opstelling van een nieuwe tekst voor een modelclausule om de huidige formulering van het zogeheten artikel 2 te verbeteren. Ons doel moet zijn een meer samenhangende, doeltreffende en transparantere aanpak van het Europese mensenrechtenbeleid te waarborgen in de overeenkomsten met derde landen.
Bruno Gollnisch (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij voeren een debat over de clausules inzake de eerbiediging van de mensenrechten die de Unie oplegt aan landen waarmee zij handelt; het zij zo. Ik vraag mij echter af of wij, in plaats van te gaan zoeken naar de splinter in het oog van onze buren, niet beter de balk uit ons eigen oog kunnen weghalen.
In mijn eigen land, Frankrijk, bijvoorbeeld, begint de dictatuur van het politiek correct gedrag, net als elders in de Unie, absoluut ondraaglijk te worden. In theorie mag je alles zeggen over massale immigratie, maar als je ertegen bent, word je veroordeeld voor aanzetting tot rassenhaat. Als je, zoals onlangs is gebeurd, de islamisering van de Elzas ter sprake brengt, zelfs als gekozen volksvertegenwoordiger, dan word je op schandelijke wijze veroordeeld, terwijl degenen die deze veroordelingen uitspreken uiteindelijk alleen zichzelf in diskrediet brengen. In theorie mag je alles zeggen over de nieuwste geschiedenis, maar in de praktijk kun je dit alleen maar doen als je je aan de bepalingen van een communistisch getinte wet houdt, want anders loop je het risico in de gevangenis te belanden. Omdat ik mij tijdens een politieke persconferentie niet aan deze wet heb gehouden, ben ik zelf, althans voorlopig, mijn leerstoel aan de universiteit van Lyon kwijtgeraakt. Als je zegt dat je de voorkeur geeft aan het natuurlijke gezin boven een homoseksuele verbintenis, dan loop je opnieuw het risico veroordeeld te worden, zoals onlangs een Frans parlementslid uit de meerderheidspartij overkwam. Een burgemeester heeft niet het recht een van zijn landgenoten bij de toewijzing van een woningwetwoning voorrang te geven boven een buitenlander, en ook een particulier mag op geen enkel gebied een dergelijke voorkeur uitoefenen. En zo zou ik nog veel meer voorbeelden kunnen noemen.
Elke fractie, elke lobby, elke minderheid en elke afwijkende groep heeft zijn eigen methodes ontwikkeld om de meerderheid van het volk onder druk te zetten, te intimideren en te vervolgen, terwijl de autoriteiten hier actief of passief aan meewerken. Onder deze omstandigheden, geachte collega’s, zouden wij er goed aan doen om eerst ons eigen stoepje schoon te vegen, voordat wij onze partners een clausule opleggen die u op volstrekt eenzijdige wijze lijkt te interpreteren. 
Georgios Papastamkos (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het democratiebeginsel in de externe betrekkingen, waar wij vandaag naar aanleiding van het verslag van de heer Agnoletto - die ik bij deze gelukwens - over spreken, doet een aantal cruciale vragen rijzen. Wegens tijdgebrek zal ik mij beperken tot vijf ervan.
Eerste vraag: zal de Unie zich blijven beperken tot het meer of minder declaratoire karakter van de clausule inzake mensenrechten en democratie? Of zal zij proberen het democratiebeginsel om te zetten in een juridisch instrument en uit te roepen tot een absolute voorwaarde voor een soepele werking van de overeenkomsten met derde landen?
Tweede vraag: mag men op selectieve wijze kortingen geven op het democratiebeginsel? Mag men de intensiteit waarmee dit beginsel wordt geformuleerd differentiëren al naar het geval? Het antwoord lijkt mij duidelijk. Als wij geloofwaardig willen zijn bij het inroepen van de democratieclausule, de rechtsstaat, de rechten van de mens en de grondvrijheden moeten wij ons houden aan het principe ‘met een maatstaf meten’.
Derde vraag: is het, om een bestel democratisch te kunnen noemen, voldoende dat er sprake is van electorale wedijver en vrije verkiezingen? Het moderne democratische leven brengt eisen met zich mee, eisen die verband houden met de kwaliteit van de democratie, zoals politieke inspraakrechten voor de burgers, een horizontale politieke verantwoording, behoorlijk bestuur, institutionele veiligheid en sociale samenhang.
Vierde vraag: is de Unie van plan, of zijn wij, als de bij uitstek democratisch gelegitimeerde instelling, van plan om kwalitatieve indicatoren vast te stellen voor het meten en beoordelen van het democratisch gedrag van onze economische en commerciële partners, en van met name de Europese derde landen, die gevraagd zijn - of worden - aan de zogenaamde criteria van Kopenhagen te voldoen?
Vijfde en laatste vraag: in de Europese externe betrekkingen wordt verkondigd dat het democratiebeginsel en de markteconomie naast elkaar staan, maar in de praktijk staat de markteconomie bovenaan - zullen wij tenminste dit gebrek aan evenwicht herstellen? 
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ook ik op mijn beurt de heer Agnoletto van harte gelukwensen met het belangrijke verslag dat hij ons heeft voorgelegd.
Sinds het begin van de jaren negentig is de opneming van mensenrechtenclausule in de overeenkomsten van de Europese Unie daadwerkelijk beleid. Dit was ook in institutioneel opzicht een ingrijpende verandering. Als wij vandaag echter een balans opmaken, moeten wij in aller eerlijkheid zeggen dat de resultaten niet echt zijn om over naar huis te schrijven. Dat is vooral te wijten aan het gebrek aan politieke wil van de kant van de lidstaten - zoals ook de commissaris in haar redevoering zo eerlijk en dapper zei - evenals aan de selectieve gevoeligheid bij de toepassing van de clausule en aan de overheersing van ‘twee maten en gewichten’, en tot slot aan het feit dat de nationale belangen en het nationaal opportunisme de overhand hebben gekregen boven een gemeenschappelijke en vastberaden houding van de Europese Unie.
Er zijn talloze voorbeelden, en deze situatie veroorzaakt, dames en heren, voor de Europese instellingen een ernstig probleem van geloofwaardigheid onder de Europese burgers. De Europese Unie is enerzijds in staat om de betrekkingen en overeenkomsten te bevriezen, en doet dat ook - zoals ook blijkt uit de voorbeelden die de heer Ford noemde -, maar anderzijds doet zij niets tegen de schending van de mensenrechten in Tunesië, Egypte, Israël en Turkije. De strategische belangen komen in de betrekkingen met Rusland, China, de Verenigde Staten, op de eerste plaats, boven de eerbiediging van de mensen- en minderheidsrechten.
Omdat voor het nemen van maatregelen en voor opschorting van een overeenkomst unanimiteit is vereist, wordt elke serieuze poging in de praktijk verijdeld. De Europese Unie zal met de unanimiteitsprocedure nooit een dynamisch extern beleid kunnen voeren. Die vaststelling moet opnieuw onderdeel worden van het debat over de toekomst van Europa. Ik ga akkoord met alle voorstellen van collega Agnoletto, maar wij moeten wel beseffen dat de ernstige tekortkomingen in ons buitenlands beleid en ons mensenrechtenbeleid te wijten zijn aan en verband houden met het interstatelijk karakter en de vereiste unanimiteit, waarachter nationale belangen, politiek opportunisme en diverse prioriteiten schuil gaan. Op die manier zullen zelfs de krachtigste clausules geen zoden aan de dijk kunnen zetten. 
Cem Özdemir (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, ook ik wil de rapporteur van harte bedanken voor zijn verslag. Uit de reacties is gebleken dat het verslag op een zeer brede steun kan rekenen. Er is al een aantal keren opgemerkt dat wij sneller geneigd zijn om duidelijke kritiek te leveren op en sanctiemaatregelen te nemen tegen kleinere landen als Myanmar dan tegen grote landen, omdat bij die laatste landen ook economische belangen een rol spelen. Wij hebben te maken met een probleem, een dilemma. Wij moeten dat eerlijk en openlijk erkennen en niet om de hete brei heen draaien. De Europese Unie heeft een geloofwaardigheidsprobleem omdat de indruk wordt gewekt dat er met twee maten wordt gemeten. Juist met het oog op de huidige situatie, waarin het om karikaturen en om een vermeende strijd tussen culturen en dergelijke gaat, moeten wij trachten om dit probleem op te lossen. Veel van de punten die in het verslag aan de orde komen, kunnen dan ook op onze uitdrukkelijke instemming rekenen.
Staat u mij toe om op een debat te attenderen dat wij binnenkort in dit Parlement zullen voeren over een soortgelijk onderwerp, te weten het Bureau voor de grondrechten. Veel van de punten waar wij ons vandaag over buigen, zullen binnen dat Europees Bureau voor de grondrechten aan de orde worden gesteld. Ik wil mijn collega’s er alvast op attenderen dat wij het Bureau voor de grondrechten kunnen gebruiken om de bescherming van de mensenrechten in de lidstaten van de Europese Unie te verbeteren. Wij kunnen dat Bureau echter ook als een soort gebruiken voor de wijze waarop onze buurlanden met de mensenrechten omgaan. Dit is een unieke mogelijkheid om het Europese mensenrechtenbeleid te verbeteren. Het Parlement zal zeer binnenkort een besluit over deze kwestie moeten nemen en ik roep u allen op om hier uw steun aan te geven. 
Philip Claeys (NI ).
   - Voorzitter, graag drie opmerkingen over de mensenrechtenclausule.
Ten eerste moet worden vastgesteld dat maar zeer weinig een beroep op die clausule wordt gedaan: maar twaalf keer sinds 1995. Als we dat vergelijken met het aantal niet-democratische staten waarmee de Europese Unie verdragen afsluit, moeten we concluderen dat de clausule in de praktijk meestal ongebruikt blijft.
Een tweede opmerking gaat over het immigratie- en asielbeleid van de lidstaten, dat de rapporteur met die mensenrechtenclausule wil verbinden. Dit lijkt mij weinig realistisch en in elk geval weinig wenselijk, zeker wanneer derdewereldlanden zouden worden uitgenodigd om kritiek te leveren op de opvang van hun eigen onderdanen die asiel vragen in Europa. We zouden er juist een punt van moeten maken om dergelijke staten aan te moedigen onderdanen terug te nemen die bij ons niet voor politiek asiel in aanmerking komen. Vaak is in de praktijk exact het tegenovergestelde het geval.
Tenslotte is het niet wenselijk om niet-gouvernementele organisaties bij de evaluatie van de toepassing van de mensenrechtenclausule ten aanzien van derde landen te betrekken. Een dergelijke politieke verantwoordelijkheid mag niet worden gegeven aan organisaties die geen enkele democratische legitimiteit bezitten. Europa moet juist meer verantwoording kunnen afleggen over wat met het geld van de belastingbetaler gebeurt. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, of mensenrechtenbepalingen in de praktijk geëerbiedigd worden, hangt vooral af van de politieke wil van de lidstaten. Deze hebben echter vaak meer oog voor hun eigen belangen, waardoor de Unie geen efficiënte maatregelen kan nemen.
Het is vandaag onze taak ervoor te zorgen dat de mensenrechtenclausules zo worden ingevoerd dat ze als efficiënt pressiemiddel op derde landen gebruikt kunnen worden. De tijd van mooie woorden is voorbij. Onze principes en eisen moeten ook in praktijk worden gebracht, maar daar is veel moed en vastberadenheid voor nodig.
Tot mijn spijt stel ik vast dat de reacties van de leiders van de Unie vaak worden ingegeven door angst en opportunisme. Maar al te vaak krijgen economische en politieke belangen voorrang op een snelle reactie op schrijnende gevallen van vrijheidsbeperkingen en vernederingen. Het solidariteitsbeginsel wordt zo overtollige ballast, en dat terwijl dit het basisinstrument van de Unie zou moeten zijn.
De mensenrechtenclausule moet dus worden uitgerust met de juiste middelen voor het gebruiken van overredingskracht en politieke druk. Dit vereist op zijn beurt een andere benadering van het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid, waarin de onverdroten strijd ter bescherming van de democratische beginselen en vrijheid een vaste plaats moet krijgen.
Er ontbreken ook Europese instellingen, die in navolging van de Amerikaanse, door de overheid gefinancierde stichtingen mensenrechtenactivisten over de hele wereld daadwerkelijke steun zouden bieden. Dit zou de taak moeten worden van het geplande Bureau voor de grondrechten, dat in feite de naam Bureau voor de mensenrechten zou moeten krijgen.
De mensenrechtenorganisatie concludeert in haar jaarverslag dat de Unie zich in 2005 vooral heeft laten leiden door zakelijke, politieke en energiebelangen.
Het volstaat niet meer om zich in kritische bewoordingen uit te laten over totalitaire regimes en dictaturen. De Europese Unie zou moeten tonen dat het haar ernst is met de naleving van de grondrechten in de wereld. Is er momenteel iemand in de Unie die zich bezig houdt met de beknotting van de vrijheid van meningsuiting en de activiteiten van niet-gouvernementele organisaties in Rusland? Is er iemand bereid een handelscontract te laten schieten voor de bevrijding van Tibetaanse monniken, die in de gevangenis zitten voor zogenaamde subversieve activiteiten? Zullen we eindelijk eens een moedig standpunt kunnen innemen ten aanzien van het regime in Cuba?
Tot slot zou ik me aan willen sluiten bij de protestactie tegen de internetzoekmachine Google. Ik ben niet van plan hem vandaag te gebruiken. Google heeft een speciale versie van haar zoekmachine gemaakt voor Chinese sites, die worden gecontroleerd door de Chinese regering. Alles wat ingaat tegen de partijlijn wordt zo gecensureerd. 

Józef Pinior (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mensenrechten en democratie vormen de basis waar de Europese Unie op gebouwd is. Het mensenrechtenbeleid van de Europese Gemeenschap, en in feite van de hele internationale gemeenschap, heeft in grote mate bijgedragen tot de val van de ondemocratische regimes in Zuid-Europa in de jaren zeventig en in Midden- en Oost-Europa na 1989. Mensenrechten en democratie vormen nu de spil waar het buitenlands- en veiligheidsbeleid omheen wordt gebouwd. Het buitenlands beleid van de Unie moet leiden tot een wereldorde die gebaseerd is op vrede, democratie, mensenrechten en rechtsstaat, alsmede op evenwichtige groei en stabiele ontwikkeling.
Een clausule inzake mensenrechten en democratie zou opgenomen moeten worden in alle overeenkomsten die de Europese Unie afsluit met derde landen, los van het feit of het nu gaat om geïndustrialiseerde of ontwikkelingslanden. Een dergelijke clausule zou tevens algemeen gebruikt moeten worden in sectorale overeenkomsten, in de handelsbetrekkingen en op het gebied van de technische of financiële bijstand. De hiertoe bevoegde instellingen van de Europese Unie, waar het Europees Parlement zich ook toe mag rekenen, zouden op basis van deze clausule het recht moeten krijgen om toe te zien op de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen in de partnerlanden van de Europese Unie. Wat dit laatste aangaat, mogen we niet vergeten dat eerbiediging van de mensenrechten en democratische beginselen enerzijds en ontwikkeling anderzijds twee kanten van dezelfde medaille zijn. Armoedebestrijding zonder dat er rekening wordt gehouden met algemene beginselen, zoals de bescherming van de rechten van de mens, de rechtsstaat en het respect voor democratische waarden, is onbegonnen werk.
Het zou een goede zaak zijn indien in dergelijke overeenkomsten de aanbeveling zou worden opgenomen dat de EU en het ondertekenende land elkaar elk jaar een verslag over de mensenrechten toesturen. Een ander idee is het creëren van een mechanisme om niet-gouvernementele organisaties te raadplegen. Op het gebied van de bescherming en ondersteuning van mensenrechten en democratie buiten de grenzen van de Unie, hebben verkiezingswaarnemingsmissies en de steun die de Europese Unie het maatschappelijk middenveld in derde landen zou moeten bieden, een speciale betekenis. 
Bernat Joan i Marí (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de rapporteur, de heer Agnoletto, dat het Parlement niet alleen een advies moet geven maar ook een rol moet spelen als het gaat om mensenrechten, democratie en respect voor diversiteit in overeenkomsten met derde landen.
Er is een duidelijk verband tussen economische ontwikkelingen, sociale vrede en economische groei enerzijds en democratie en mensenrechten anderzijds. Ontwikkelingssamenwerking kan alleen slagen in democratische samenlevingen. Als we de effectiviteit van onze ontwikkelingssamenwerking analyseren, zullen we zien dat in landen waar de democratie en het respect voor de mensenrechten verbeterd zijn, alles beter gaat. In dictaturen en onder niet-transparante regimes of corrupte regeringen kan ons werk volledig verstoord worden.
Het is van belang dat we precies weten wat democratie en mensenrechten inhouden. Democratie betekent respect voor diversiteit. Mensenrechten zijn niet compleet zonder respect voor diversiteit, pluraliteit en culturele verschillen. We hebben gezien hoe de minderheden in de landen die op het punt stonden om toe te treden tot de Europese Unie, op ons rekenen als het gaat om respect voor hun rechten. Dankzij de Europese instellingen worden mensen in de gelegenheid gesteld om pluraliteit en respect voor culturele en nationale rechten na te streven, ook al hebben veel Europese landen er zelf geen respect voor. We moeten de rol van ons Parlement versterken, omdat dit het huis van onze Europese volksvertegenwoordigers is. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   - Graag zou ik de rapporteur willen bedanken voor zijn vastberaden pogingen om meer transparantie en consistentie te verlenen aan de uitbreiding en versterking van de mensenrechten. Het lijkt alsof in het verslag een vergrootglas wordt gehouden boven het beginsel van helderheid en transparantie. De verschillende interpretaties van het begrip ‘mensenrechten’ maken dat de Europese Unie niet adequaat kan ingrijpen als deze rechten op grove wijze worden geschonden. Als de Raad een mensenrechtensituatie bespreekt in een stadium waarin deze aanleiding geeft tot bezorgdheid, handelt een van de lidstaten van de EU doorgaans in zijn eigen nationaal belang en spreekt het zijn veto uit over het besluit. Het unanimiteitsbeginsel dient flexibeler te worden gemaakt.
Als we de mogelijkheid van sancties bespreken, wordt daarbij onvermijdelijk rekening gehouden met de politieke en economische macht van het land in kwestie, met zijn grootte en met de kans dat het zal overgaan tot vergelding. Dit dient vermeden te worden. Bepaalde landen die op grove wijze de mensenrechten schenden zouden zich niet gelijker mogen voelen dan anderen.
Het sanctie-instrument, dat gericht is tegen een bepaald regime of een bepaalde regering, dient uiterst nauwkeurig te worden bediend. De sanctiestok waarmee geslagen wordt, mag geen mensen raken die vaak onder zeer slechte omstandigheden leven en die de mogelijkheid niet hebben om zich te verzetten tegen het regime.
Over een paar maanden begint de EU onderhandelingen met een land dat nog steeds moeite heeft om een beleid voor gendergelijkheid en rechten van de vrouw ten uitvoer te leggen, een land dat zich nog moet ontdoen van de ketenen van etnische discriminatie. De rechten van de mens zullen een belangrijk onderdeel vormen van deze onderhandelingen, en daarom dient de procedure voor het definiëren van dit onderhandelingsproces ook transparanter te zijn. 
Libor Rouček (PSE ).
   - Dames en heren, de ontwikkeling en versterking van de democratie en de rechtsstaat is, samen met de eerbiediging van de mensenrechten en de vrijheden, uitgegroeid tot een essentieel onderdeel van zowel het functioneren van de Europese Unie als het buitenlands beleid. Het opnemen van een clausule inzake mensenrechten en democratie in EU-overeenkomsten vormt een van de instrumenten van dit beleid. Zoals hier reeds is gezegd, is de bedoelde clausule tot dusver opgenomen in meer dan 50 overeenkomsten en is zij van toepassing op meer dan 120 landen. Niettegenstaande de talloze positieve ervaringen vind ik dat wij ons moeten afvragen hoe wij de clausule kunnen verbeteren en vervolmaken.
In deze context voorziet het verslag-Agnoletto in tal van belangrijke en interessante suggesties. Zo wordt bijvoorbeeld onderstreept dat het concept van persoonlijke en burgerlijke rechten en vrijheden ook economische, sociale en culturele rechten omvat. Tevens wordt benadrukt dat de Europese Unie in het kader van de bescherming van de mensenrechten haar aandacht moet richten op de tenuitvoerlegging van beleidsacties op het gebied van gendergelijkheid en vrouwenrechten en zich dient te verzetten tegen elke vorm van discriminatie op grond van onder meer seksuele geaardheid of handicap. Ik ben het met de rapporteur eens dat het Europees Parlement een grotere rol moet spelen in het proces dat voorafgaat aan de tenuitvoerlegging en de evaluatie van de democratieclausule en voeg hieraan toe dat zowel het maatschappelijk middenveld als het internationale netwerk van niet-gouvernementele mensenrechtenorganisaties sterker bij dit proces betrokken moeten worden. 
John Attard-Montalto (PSE ).
   - Ik verbaas me erover hoe we in dit Parlement vaak achter kleine tekortkomingen in Europa aan gaan, terwijl iedereen weet dat dit continent feitelijk een houder van normen is die deze fundamentele en nobele rechten naar andere delen van de wereld probeert te exporteren. Er moet op gewezen worden dat er altijd discussie is geweest over de vraag of mensenrechten een interne beleidsaangelegenheid zijn van een staat of regering, of veeleer universeel zijn. Het is boven elke twijfel verheven dat mensenrechten universele rechten zijn, en dat geen enkele dictator of staat het recht heeft om mensen ook maar het geringste facet van hun fundamentele rechten te onthouden. De vraag is hoe Europa zijn middelen moet aanwenden om deze nobele doelen te exporteren. Op dit gebied hebben we soms kritiek op Europa omdat het zijn rechten en macht, waaronder economische macht, niet gebruikt, terwijl we tegelijkertijd kritiek hebben op de overheidsinstanties of de instellingen omdat ze hun ogen sluiten voor bepaalde tekortkomingen. Er moet een besluit vallen. We moeten beslissen of Europa zijn doelstellingen het beste kan exporteren door gebruik te maken van overredingskracht of van economische macht. Ik zou ter afsluiting willen zeggen dat we onze instellingen alle middelen moeten geven die nodig zijn om ervoor te zorgen dat onze waarden voldoende samenhang vertonen en door de Gemeenschap kunnen worden geëxporteerd. Dank u. 
Ana Maria Gomes (PSE ).
   - Ik steun de aanbevelingen in het verslag van collega Agnoletto, met name het voorstel een wederkerigheidsclausule op te nemen in alle overeenkomsten met derde landen. Het valt te betreuren dat de toepassing van de mensenrechtenclausule tot nu toe afhankelijk is van geopolitieke en geo-economische overwegingen. Die overwegingen komen niet zo zeer van de Unie in haar geheel maar worden vaak bepaald door de kleingeestigheid van een aantal lidstaten en Commissiediensten.
Ethiopië is een schrijnend voorbeeld van het gebrek aan coherentie bij de toepassing van deze clausule. Het Europees Parlement heeft met het oog op de bloedbaden en de ernstige schendingen van de mensenrechten sinds de verkiezingen in dat land de Raad en de Commissie steeds gevraagd om overleg uit hoofde van artikel 96 op te starten.
Het zwijgen en de inactiviteit van de Raad zijn onaanvaardbaar. Alleen de Commissie en een lidstaat, het Verenigd Koninkrijk, hebben beperkte maatregelen genomen om de rechtstreekse steun voor de begroting van de Ethiopische regering op te schorten, zonder evenwel termijnen en voorwaarden te verduidelijken en zonder enig effect voor de regering van Ethiopië. Daarmee heeft de Raad zowel alle Ethiopiërs en alle Afrikanen - in de hoofdstad van Ethiopië heeft immers de OAU haar zetel - als de lidstaten en de landen waarmee de Europese Unie betrekkingen onderhoudt een zeer slecht signaal gegeven. 
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het bevorderen van mensenrechten en democratie in derde landen hoort zonder meer bij de basisdoelstellingen van het buitenlands beleid van de Europese Unie. Dit doel kan echter niet verwezenlijkt worden als internationale overeenkomsten uitsluitend betrekking blijven hebben op economische en politieke kwesties. Daarom is het een absolute vereiste om tevens een clausule inzake mensenrechten en democratie op te nemen in overeenkomsten over bijvoorbeeld handel of technische en financiële bijstand.
Als de Europese Unie over de mogelijkheid beschikt om, na zware schendingen van de grondrechten in derde landen, de economische samenwerking op te schorten, kan ze sneller en efficiënter ingrijpen om de mensenrechten te beschermen. Als het zover komt, dan zal het Europees Parlement wel nauwer betrokken moeten worden bij het overleg over dergelijke overeenkomsten. Hetzelfde geldt voor de tenuitvoerlegging en het toezicht op de naleving.
Als we beschikken over een doelmatig systeem om het eerbiedigen van de grondvrijheden te controleren, met economische sancties als stok achter de deur, dan zullen we eindelijk de daad bij het woord kunnen voegen. De resoluties ter bescherming van de rechten van de mens die het Europees Parlement tot dusver heeft aangenomen, zijn namelijk maar al te vaak beperkt gebleven tot mooie woorden op een stuk papier. 
Katalin Lévai (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur met zijn ambitieuze werk en ik dank hem ervoor. De bescherming van de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat en goed bestuur zijn fundamentele onderdelen van de Europese Unie, en moeten ook een onlosmakelijk deel uitmaken van het externe beleid van de EU.
Ik benadruk daarbij het bevorderen van gelijke kansen en de strijd tegen discriminatie op grond van seksuele geaardheid, kwesties die in elk land nog steeds een ernstig probleem zijn. De rechten van vrouwen en kinderen en de rechten van personen met een andere seksuele geaardheid worden dagelijks geschonden.
Om de verwezenlijking van deze doelstellingen te verbeteren moet de Europese Unie nieuwe procedures en criteria voorbereiden voor de toepassing van de clausules inzake mensenrechten en democratie. Ik ben het ermee eens dat de huidige tekst hoognodig moet worden herzien om te zorgen voor een meer samenhangende, doeltreffende en transparante benadering van het Europese mensenrechtenbeleid.
Ik steun de oprichting van subcommissies voor de mensenrechten op grond van de EU-overeenkomsten met derde landen, zodat die kunnen toezien op de naleving van de clausule, de toepassing en tenuitvoerlegging ervan kunnen controleren en maatregelen kunnen voorstellen om problemen op het gebied van democratie en mensenrechten aan te pakken. 
Benita Ferrero-Waldner,
   . Mijnheer de Voorzitter, dit was een zeer waardevolle discussie over de mensenrechtenclausule en over mensenrechten en democratie in het algemeen.
Laten we niet vergeten dat mensenrechtenkwesties reeds stelselmatig in de dialogen met onze partners aan de orde worden gesteld. We hebben met een aantal landen specifieke dialogen en overleg over de mensenrechten tot stand gebracht en subcommissies voor de mensenrechten opgericht. Met andere landen worden de mensenrechten aan de orde gebracht tijdens associatieraden en vergaderingen van associatiecomités.
Het doel van de mensenrechtenclausule is niet alleen om het opleggen van sancties mogelijk te maken, maar ook om een basis te creëren voor een mensenrechtendialoog en voor het opzetten van instellingen die zich daarmee bezig houden, want dergelijke instellingen moeten de kans krijgen om zich te ontwikkelen, en moeten daartoe worden gestimuleerd. Institutionele opbouw is net zo belangrijk als de clausule, en het bestaan van een mensenrechtenclausule in een associatieovereenkomst of in een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst biedt de basis daarvoor. Daarom hoeven we dat niet ook nog eens een keer in sectorale overeenkomsten te doen.
Ik wijs er ook op dat onze overeenkomsten een breed scala aan beleidsdoelen bevatten. We willen bijdragen aan stabiliteit en het welzijn van alle betreffende bevolkingen vergroten. Het feit dat we niet altijd dezelfde mensenrechtenclausule toepassen, of dat we soms geen sancties opleggen, is geen bewijs van een gebrek aan moed. We moeten ook aan de ontwikkeling van de bevolking bijdragen. Kijkt u maar naar de Afrikaanse en een aantal Aziatische bevolkingen, zoals sommigen van u ook al zeiden. Vrij zijn van gebrek en vrij zijn van angst zijn twee dingen die nauw verband houden met mensenrechten en het begrip menselijke veiligheid. We moeten dus oppassen dat we het kind niet met het badwater weggooien. Er zijn talrijke andere clausules die moeten worden verdedigd, zoals de clausule tegen terrorisme, de clausule tegen massavernietigingswapens en de clausule voor democratie. Alles houdt met elkaar verband, en we kunnen ons niet alleen maar op mensenrechten richten. We moeten naar het hele plaatje kijken en daar valt ook armoedebestrijding onder. Het is soms moeilijk om daar een evenwicht in te vinden.
Het is niet eenvoudig om deze clausule te harmoniseren, omdat we met iedere partner apart onderhandelen en uiteindelijk met oplossingen moeten komen. Niet iedere partner accepteert dezelfde tekst. Het draait echter niet zozeer om de tekst maar veeleer om de toepassing en de wijze waarop we de partners ertoe kunnen aanzetten om met hun eigen oplossingen te komen, want zoals we altijd hebben aangegeven willen we de anderen niet alles opleggen: we willen hun samenlevingen aanzetten tot ontwikkeling en verandering.
Zoals ik al zei, is institutionele opbouw net zo belangrijk, en dat geldt ook voor de hervorming van de wetgeving, de rechtspraak en de politie, want daar worden de mensenrechten toegepast.
Tot slot wil ik nog zeggen dat we er, met alle respect, in veel afzonderlijke gevallen in geslaagd zijn om mensen uit de gevangenis te krijgen en over hen te praten. We praten met alle partners over de doodstraf en we spreken ons uit tegen martelingen. Langzaam maar zeker leidt dat ergens toe. Soms is misschien de snelheid waarmee dingen gebeuren het probleem - men krijgt niet alles in één klap voor elkaar. Maar we moeten realistisch zijn: we kunnen de wereld niet in één dag veranderen. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A6-0406/2005) van Mihael Brejc, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van regels inzake klein grensverkeer aan de landbuitengrenzen van de lidstaten en tot wijziging van de Schengenuitvoeringsovereenkomst en de Gemeenschappelijke Visuminstructies (COM(2005)0056 - C6-0049/2005 - 2005/0006(COD)). 
Franco Frattini,
   . - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de rapporteur voor het voortreffelijke werk dat hij heeft verricht ten behoeve van dit voorstel. Tot mijn groot genoegen zie ik dat de drie instellingen - de Raad, de Commissie en het Parlement - er wederom in geslaagd zijn om zeer doeltreffend en snel samen te werken in het kader van de medebeslissingsprocedure.
De overeenkomst over de Schengengrenzencode vorig jaar heeft een uitstekend precedent geschapen voor interinstitutionele samenwerking, en deze verordening is daar de noodzakelijke aanvulling op. We kunnen dus stellen dat het wetgevingsgedeelte van onze geïntegreerde strategie voor grensbeheer met de aanneming van deze verordening voltooid is, en ik ben zo vrij om te zeggen dat ik hoop dat we in de toekomst op doeltreffende wijze zullen blijven samenwerken, bijvoorbeeld als het gaat om het besluitvormingsproces en andere zeer gevoelige kwesties, zoals de rechtsgrondslag voor het VIS en het SIS.
De aanneming van dit voorstel is een zeer belangrijke en evenwichtige stap voorwaarts. Daarmee krijgen wij de noodzakelijke flexibiliteit om aan onze buitengrenzen grensoverschrijdingen door bonafide personen die in een grensstreek wonen, te vergemakkelijken, zonder daarmee een veiligheidsrisico te creëren. Dit is met name van belang voor de nieuwe lidstaten, en vooral met het oog op hun aanstaande toetreding tot de Schengenruimte. Daardoor krijgen ze immers de verantwoordelijkheid voor de controle aan de Schengenbuitengrenzen en moeten ze namens alle Schengenlanden grenscontroles gaan uitvoeren.
In dit verband wijs ik erop dat de aanneming van Gemeenschapsregels inzake klein grensverkeer onderdeel is van de veel ruimere Europese nabuurschapsstrategie. Dit is dus een van de maatregelen voor de versterking van de grensoverschrijdende samenwerking met de EU-buurlanden en van intermenselijke contacten.
Tot slot benadruk ik nogmaals dat de onderhavige tekst een zeer evenwichtig en belangrijk voorstel is. 
Mihael Brejc (PPE-DE ),
   - De bedoeling van deze verordening is gemeenschappelijke regels vast te stellen voor de criteria en voorwaarden aan de hand waarvan een regeling inzake klein grensverkeer aan de landbuitengrenzen van de lidstaten tot stand kan worden gebracht. Rekening houdend met het feit dat de oorspronkelijke tekst - een Commissievoorstel - vrij veeleisend was voor de mensen die aan de buitengrenzen van de Europese Unie wonen, heb ik in mijn verslag speciale aandacht geschonken aan het volgende:
Het overschrijden van de grens moet gemakkelijker worden voor grensbewoners die gegronde redenen hebben om vaak de buitengrens van de lidstaten te overschrijden. Illegale immigratie en een mogelijke bedreiging van de veiligheid door criminele activiteiten moeten verhinderd worden. De ontwerpverordening streeft naar een regeling van de kwestie van het grensverkeer. Het gaat dus om herhaaldelijke, in sommige gevallen dagelijkse grensoverschrijdingen omwille van school, werk of familiebanden. Daarom moeten we rekening houden met deze dagelijkse migranten die elke dag naar huis terugkeren.
Buitengrenzen variëren ook op grond van historische, geografische en sociale omstandigheden, en de levensomstandigheden bij een grens mogen niet slechter worden. We moeten rekening houden met de heersende situatie aan de buitengrenzen en de lidstaten toelaten in zoveel mogelijk gevallen hun goede praktijken, die ze tot nu toe in bilaterale overeenkomsten geregeld hebben, te behouden.
De belangrijkste veranderingen die ik in de tekst voorstel, zijn de volgende:
In de plaats van het speciale “L”-visum krijgen grensbewoners een vergunning voor klein grensverkeer, het zogenaamde , die alle veiligheidsnormen bevat en - een heel belangrijk punt - niet afgestempeld wordt bij elke grensoverschrijding. Een onderscheid tussen verschillende landbuitengrenzen is daarbij niet nodig, aangezien de lidstaten de komende jaren sowieso zullen toetreden tot het Schengengebied.
De definitie van ‘grensgebied’ heeft voor heel wat discussiestof gezorgd. We hebben afgesproken dat het niet verder reikt dan dertig kilometer, in uitzonderlijke gevallen vijftig kilometer. Door een uitbreiding van het grensgebied lopen we namelijk het risico niet meer aan de veiligheidsnormen te kunnen voldoen. Het is in geen geval mogelijk het grensgebied te laten samenvallen met etnische grenzen. Een grensbewoner is een burger van een derde land die minstens één jaar in het grensgebied woont. We hebben in het debat overeenstemming bereikt over een voorstel met een hele reeks uitzonderingen in geval van huwelijk, erfenis, enzovoort.
De lidstaten leggen in bilaterale verdragen de maximaal toelaatbare verblijfsperiode vast, die echter in totaal niet langer mag zijn dan drie maanden. Deze beslissing betekent dus dat iemand uit een derde land in totaal drie maanden in een grensgebied mag verblijven. In speciale omstandigheden moet ook het overschrijden van de grens buiten de grensdoorlaatposten gemakkelijker worden. Zo zijn er bijvoorbeeld landbouwers, wier bezit zich voor de helft in hun vaderland bevindt en voor de helft in een ander land. Uiteraard kunnen deze mensen niet telkens met hun werktuigen de grens oversteken.
Aanneming van deze verordening zal aantonen dat de Europese Unie haar grenzen niet afsluit, en dat ze aan haar buitengrenzen geen onleefbare voorwaarden invoert. De Europese Unie wil respect voor gepaste veiligheidsmaatregelen verzekeren, maar in geen enkel geval het leven van de mensen aan de grens bemoeilijken. Het samenleven van bewoners aan beide kanten van de grens en hun samenwerking zijn belangrijke elementen voor stabiliteit en veiligheid aan de buitengrenzen. Daarom is een belangrijk resultaat van deze verordening ook dat de lidstaten via bilaterale overeenkomsten met hun buurlanden, met derde landen dus, de voorwaarden kunnen creëren voor de ontwikkeling van de grensgebieden, die meestal slechter ontwikkeld zijn.
Deze verordening verschaft een basis voor de versterking van de economische, culturele en andere banden aan beide kanten van de grens. Daarom is ze zowel belangrijk voor de grenslanden als voor de Europese Unie in haar geheel. Ik wil nog opmerken dat we verschillende onderhandelingsronden nodig hadden om met de Commissie en de Raad op dezelfde lijn te komen. Hoewel dat enige tijd in beslag genomen heeft, waren de onderhandelingen succesvol en heeft ook de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken in haar debat en bij de stemming de verordening unaniem goedgekeurd.
Mijnheer de voorzitter, mag ik ten slotte iedereen bedanken die meegewerkt heeft aan dit proces: de Commissie, de Raad en vooral de collega’s Cashman en Lax, die heel actief bijgedragen hebben tot dit verslag.
Karl von Wogau (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, dankzij het openstellen van de grenzen tussen de lidstaten van de Europese Gemeenschappen en dankzij de vier vrijheden van de Europese Unie hebben wij in Europa een van de meest vrije maatschappijen ter wereld gecreëerd. Vrijheid zonder veiligheid is echter zinloos. Daarom is de veiligheid van onze nieuwe buitengrenzen van bijzonder groot belang: de grenzen in het oosten, de grenzen op de Balkan en ook de Middellandse-Zeegrenzen brengen allemaal specifieke problemen met zich mee. Die grenzen dienen zo veilig mogelijk te zijn en daartoe moeten wij de meest geavanceerde technologie gebruiken. Aan de andere kant dienen die grenzen ook zodanig flexibel te zijn dat de bedrijven en de mensen in de grensregio’s geen onnodige beperkingen ondervinden.
Daarvoor zijn twee dingen nodig: in de eerste plaats een geïntegreerd beheer van de grenzen en een geïntegreerde coördinatie van het beheer tussen douane en grenspolitie - en dat is helaas niet altijd vanzelfsprekend - maar ook een geïntegreerd beheer samen met de buurlanden. Een grens is namelijk pas echt veilig en flexibel als beide kanten zo nauw mogelijk samenwerken. Het is ongetwijfeld ook een van de taken van ons nieuwe nabuurschapsbeleid om ervoor te zorgen dat dit gedeelte van de veiligheid aan beide zijden van de grenzen werkelijkheid wordt.
In de tweede plaats is het noodzakelijk dat wij een grensarbeiderspas in het leven roepen; een “reisvergunning voor klein grensverkeer” is weliswaar een mooie uitdrukking, maar is tegelijkertijd erg lang en klinkt nogal bureaucratisch. Wij moeten een pas invoeren voor mensen die in het grensgebied wonen en die vaak de grens over moeten steken. Alleen als wij aan deze beide voorwaarden voldoen, kunnen wij ervoor zorgen dat de mensen die in deze nieuwe grensregio’s wonen, geen onnodige hinder ondervinden.
Ewa Klamt,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter, het zogeheten klein grensverkeer is een druppeltje in de onmetelijk oceaan van de bescherming van de buitengrenzen. Aan de ene kant beveiligen wij de buitengrenzen van de EU tegen illegale grensoverschrijdingen en tegen de neveneffecten en consequenties van drugshandel, mensenhandel, mensensmokkel, prostitutie en andere vormen van georganiseerde criminaliteit, die zich daar nu eenmaal vaker voordoen als elders, maar aan de andere kant kunnen wij nu ook het dagelijkse leven veraangenamen van de burgers die weliswaar aan verschillende zijden van de buitengrenzen wonen maar desalniettemin in goed nabuurschap samenleven.
Het is logisch om de grenzen zo optimaal mogelijk te beveiligen tegen de binnenkomst van ongewenste personen. Het is echter net zo logisch om het samenleven van mensen in grensgebieden te veraangenamen. Het is namelijk niet de bedoeling - en dat is ook al eerder gezegd - om van Europa een vesting te maken. Wij willen juist een Europese gemeenschap creëren die een vriendschappelijke coëxistentie met de buren wil. Ik steun dan ook de suggestie van de rapporteur om het voorstel van de Commissie zodanig te veranderen dat er geen nieuwe regelingen ingevoerd worden voor de nog bestaande Europese binnengrenzen. Wij gaan er namelijk vanuit dat het SIS II adequaat functioneert tot het moment dat de lidstaten het Schengenacquis volledig hebben omgezet en wij dergelijke aanvullende binnenlandse Europese regelingen niet meer nodig hebben.
Het onderhavige verslag van onze collega Mihael Brejc is een uitstekend voorbeeld van een geslaagde fractieoverschrijdende samenwerking in het Europees Parlement. In het kader van de medebeslissing is het verslag ook een schoolvoorbeeld van een succesvolle samenwerking met de Raad. Wij zijn er gezamenlijk in geslaagd om zinvolle en praktische oplossingen voor onze burgers en hun buren aan te dragen, ter verbetering van het dagelijkse met en naast elkaar leven. Daarvoor wil ik niet alleen de rapporteur, maar ook de schaduwrapporteurs van harte bedanken.
Michael Cashman,
   Mijnheer de Voorzitter, ik dank vice-voorzitter Frattini voor zijn commentaar. Als rapporteur voor de Schengengrenzencode ben ik van mening dat we een precedent voor nauwe en doeltreffende samenwerking hebben geschapen.
We zijn allemaal op de hoogte van de inhoud van het verslag. Het doel hiervan is om het leven van de mensen eenvoudiger te maken en het dagelijkse leven van onze burgers te verbeteren. Misschien zouden wij ons daar steeds meer op moeten gaan richten. Het verslag versterkt de Schengengrenzencode. We weten dat vrij verkeer van personen binnen de EU veel gemakkelijker en eenvoudiger te controleren is als we eenmaal veilige buitengrenzen hebben. Tegelijkertijd moeten we ook verstandig zijn. Net als de heer Brej, de heer Lax en anderen benader ik de zaak op die manier.
Als er een verstandig voorstel van de Commissie komt, hoeven we slechts een aantal amendementen in te dienen om het voorstel te verbeteren, te vereenvoudigen of te verhelderen. Dat moet onze insteek zijn. Dan komt er een effectieve en begrijpelijke verordening tot stand die eenvoudig ten uitvoer te leggen is aan onze grenzen.
Dat is ook de benadering die ik als schaduwrapporteur over het Visa-informatiesysteem aanhang. Ik weet dat de rapporteur over het Schengen-informatiesysteem hier vandaag aanwezig is en ik ben van mening dat we het grootste voordeel van het lidmaatschap van de EU, namelijk vrij verkeer van personen, kunnen vergroten door samen aan de beveiliging van onze grenzen te werken en ervoor te zorgen dat de beschikbare informatie optimaal wordt benut. Ik feliciteer alle betrokkenen.
Henrik Lax,
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur voor zijn uitstekende werk bedanken. Het onderhavige verslag over klein grensverkeer is zeer belangrijk voor de regio’s aan de externe grenzen van de Europese Unie, vooral in het oosten. Traditioneel worden zulke grensstreken vaak als periferie met een trage ontwikkeling beschouwd. Als men denkt dat dit zo is, kan deze situatie ook gemakkelijk werkelijkheid worden. Het is daarom van belang duidelijke signalen aan de grensbevolking te geven en te zeggen dat contacten naar alle kanten toe mogelijk moeten zijn, en dat de grenzen voor hen niet worden gesloten.
Het zich gemakkelijk over de grenzen heen kunnen bewegen is de basis voor contacten, vriendschap, handel en creatieve innovatie. Er zijn waarschijnlijk veel mensen aan bijvoorbeeld de Russisch-Estische of Sloveens-Kroatische grens die dankbaar zullen zijn voor de zeer soepele oplossing die nu wordt voorgesteld.
Als het gaat om het bevorderen van contacten tussen mensen moet men consequent zijn. Het is niet consequent om eerst, zoals nu, positieve stappen te nemen wat betreft klein grensverkeer en de bilaterale visumovereenkomst met Rusland, die afgelopen oktober is gesloten, en daarna de visumkosten bijna te verdubbelden van 35 tot 65 euro. De Raad staat namelijk op het punt om volgende week, op voorstel van Frankrijk, dit besluit te nemen. Als dat gebeurt, zal het natuurlijk niet lang duren voordat ook Rusland de visumkosten tot ongeveer hetzelfde bedrag zal verhogen. Het spreekt voor zich dat dit een harde klap is voor het grenstoerisme. Wie bijvoorbeeld in Oost-Finland per boot naar de Russische kant van het Saimaa-kanaal wil varen, is gedwongen meer aan visumkosten te betalen dan aan kosten van de boottocht zelf. De verdubbeling van de visumkosten is volledig in strijd met het doel van ons visumbeleid. Er is niets effectiever om de natuurlijke contacten tussen mensen te belemmeren dan zo'n drastische verhoging van de visumkosten. Het beleid zou juist het tegenovergestelde moeten zijn.
Ik roep daarom al mijn collega's op van het moment gebruik te maken en te elfder ure contact op te nemen met hun regeringen om dit besluit tegen te houden. De rechterhand moet weten wat de linker doet. Wij moeten onze waarden naleven. Wij mogen niet het idee voeden dat de Europese Unie muren om zich heen bouwt, zoals ook mevrouw Klamt zojuist onderstreepte. 
Jaromír Kohlíček,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben het met de vorige spreker eens dat wij, als deze tekst wordt aangenomen, alles in het werk moeten stellen om te voorkomen dat hij door de regeringen getorpedeerd wordt. Toen de zes lidstaten van de Europese Gemeenschap in 1957 de Verdragen van Rome aannamen, leek de verwezenlijking van de zogeheten vier vrijheden, namelijk vrij verkeer van goederen, kapitaal, diensten en personen, niet meer dan een ver vooruitzicht. Na de invoering van het zogenaamde Schengensysteem, de opheffing van de grenzen tussen de lidstaten van de Europese Unie en de tenuitvoerlegging van een reeks maatregelen om de betrekkingen tussen de landen in de regio in kwestie te reguleren, kwam voornoemde doelstelling al een stuk dichterbij. Heden ten dage is het niet langer de vraag of het vrij verkeer van personen tussen de lidstaten van de Europese Unie in de nabije toekomst verwezenlijkt zal kunnen worden, maar komt het er veeleer op aan om op de korte termijn een realistisch tijdschema voor de tenuitvoerlegging van deze vrijheid op te stellen.
Intussen zou het wenselijk zijn dat er tenminste een akkoord werd bereikt over hetgeen als klein grensverkeer bekend staat. Een dergelijke overeenkomst zou in de tussentijd kunnen bijdragen aan een verbetering van het uitzicht op bilaterale betrekkingen tussen landen die niet deelnemen aan het Schengensysteem maar wel tot de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte behoren. De auteurs van de hier besproken maatregelen zijn zich ervan bewust dat de Europese Unie slechts de helft van het Europese grondgebied bestrijkt. Het is in ons aller belang dat wij ons naar onze buren toe zo open mogelijk opstellen. Deze maatregelen maken het mogelijk om lokaal grensverkeer met niet-lidstaten tot stand te brengen. Laten wij niet vergeten dat dit verkeer per 1 januari 2007 betrekking heeft op de landgrenzen met Rusland, Belarus, Oekraïne, Moldavië, Macedonië, Servië, Albanië, Kroatië en Turkije, en dat dergelijke maatregelen door de buurlanden zullen worden opgevat als een positief signaal. Zij zullen de deur openen naar wederzijdse samenwerking in grensregio’s, uiteraard op voorwaarde dat wij de maatregelen verwerpen waaraan de heer Lax heeft gerefereerd. De invoering van speciale soorten visa en andere voorwaarden zoals bedoeld in de maatregelen zullen ons in staat stellen om, na evaluatie, van deze speciale regeling gebruik te maken teneinde de samenwerking met al onze buurlanden te versterken. Dat zal ook bijzonder gunstige gevolgen hebben voor de toekomstige ontwikkeling van onze betrekkingen met belangrijke partners als Rusland, Turkije en Oekraïne. Mijns inziens heeft het merendeel van de ingediende amendementen tot doel bij te dragen aan het welslagen van de beoogde maatregelen. Slechts in enkele amendementen wordt geprobeerd om de regelgeving op zodanige wijze aan te passen dat zij minder doeltreffend wordt. Daarom zou ik u willen verzoeken, dames en heren, om tijdens de stemming over de amendementen een duidelijk onderscheid te maken tussen beide categorieën. U mag niet vergeten dat wij in deze verordening uitdrukking geven aan een model van nabuurschapsbetrekkingen en dat wij met deze tekst een signaal afgeven waaruit zal blijken of de Europese Unie bereid is zich als een open samenleving op te stellen of ervoor kiest aan de grenzen barrières op te werpen tegen haar buurlanden. 
Andreas Mölzer (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, voor veel grensbewoners is er sinds de uitbreiding van de EU naar het oosten weinig veranderd. In veel grensregio’s waren de mensen al veel verder dan de politiek, aangezien het kleine grensverkeer daar al heel lang heel gewoon is. Daarom is het des te belangrijker dat wij weliswaar gemeenschappelijke regels voor het kleine grensverkeer afspreken, maar er tevens voor zorgen dat de lidstaten de mogelijkheid behouden om voor het uitvoeren van die regelgeving bilaterale overeenkomsten te sluiten.
Door het verdwijnen van de binnengrenzen wordt de controle aan de buitengrenzen van Schengen uiteraard nog belangrijker. Door grensoverschrijdende uitwisseling van informatie en door gemeenschappelijke coördinatie en gezamenlijke controles is het mogelijk gebleken om de criminaliteit in enkele grensregio’s zelfs te reduceren.
Natuurlijk dienen wij extra faciliteiten voor de grensbewoners ter beschikking te stellen. Tegelijkertijd moeten wij via strenge sanctiemogelijkheden waarborgen dat er geen misbruik van die faciliteiten wordt gemaakt. Daarnaast dient ervoor gezorgd te worden dat deze personen geen gevaar voor de openbare veiligheid en orde opleveren. Daarom steun ik met name het voorstel van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken om met onregelmatige tussenpozen grondige controles uit te voeren. 
Carlos Coelho (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, geachte collega’s, ik zou collega Brejc willen feliciteren met zijn uitstekende verslag. Het is een evenwichtig voorstel, dat het traditionele verkeer van grensbewoners vergemakkelijkt en tegelijkertijd een voldoende niveau van veiligheid handhaaft aan de buitengrenzen van de Europese Unie.
We dienen illegale immigratie en potentiële bedreigingen van de veiligheid ten gevolge van misdadige activiteiten te voorkomen, maar tezelfdertijd moeten we het grensverkeer van de bewoners in de grensgebieden die geldige redenen hebben voor het frequent overschrijden van de grenzen, oftewel het zogenaamde “kleine grensverkeer”, vergemakkelijken.
Onze inspanningen om de veiligheid van de buitengrenzen te vergroten, met name via de goedkeuring van SIS II (de tweede generatie van het Schengeninformatiesysteem), vormen in dit verband een positief politiek signaal. Grenzen moeten geen vijand zijn van handel, sociale en culturele uitwisseling of regionale samenwerking. De bewoners van de grensgebieden dienen echt de mogelijkheid te hebben hun traditionele contacten te handhaven zonder de last van overdreven administratieve barrières. 
Genowefa Grabowska (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik stel met genoegen vast dat de vereenvoudiging van de grensformaliteiten voor plaatselijk verkeer de vorm van een verordening heeft aangenomen. Dat betekent dat deze regels in de hele Unie rechtstreeks door de lidstaten toegepast zullen worden, zonder dat ze omgezet moeten worden in de nationale wetgeving. Deze verordening is van groot belang voor de hele Unie, maar meer nog voor de landen die de buitengrenzen moeten bewaken. Polen, mijn land, heeft de langste landbuitengrens van de Europese Unie en daarom verheugen we ons over de vereenvoudiging die de verordening met zich mee zal brengen.
Het spreekt voor zich dat mensen uit het binnenland anders aankijken tegen een grens en alles wat daarmee samenhangt dan de bewoners uit de grensstreek. Voor deze laatste maakt de grens deel uit van hun leven; ze komen er elke dag weer mee in aanraking. Zij moeten met de gevolgen die het bestaan van een grens met zich meebrengt, leven. Daarom spreek ik de wens uit dat er geen problemen of administratieve vertragingen optreden, want grenzen mogen geen belemmering vormen voor culturele uitwisselingen, sociale contacten of regionale samenwerking.
Wat heeft de verordening ons op inhoudelijk vlak te bieden? De verordening zorgt voor gelijkheid binnen de Unie, voor solidariteit met onze naaste buren en voor een saamhorigheidsgevoel. Voorts worden kunstmatige opdelingen afgeschaft en wordt de onderlinge samenwerking tussen regio’s bevorderd. Ik ben ervan overtuigd dat ook de rijen voor de consulaten van de landen die visa afgaven, zullen verdwijnen. Bijgevolg zullen ook de corrupte praktijken bij het uitreiken van dergelijke documenten tot het verleden gaan behoren. 
Tot slot wil ik nog zeggen dat wij met de aanneming van deze verordening het signaal de wereld in sturen dat de Europese Unie geen ontoegankelijke bolwerk is, en er niet iets dergelijks als een Fort Europa bestaat. Men zal zien dat de Unie haar interne grenzen afschaft maar zich ook openstelt voor de buitenwereld. Ik zal men een poëtische noot eindigen: onze naaste buren zullen, zij het dan voor korte tijd, de Unie binnen kunnen komen met opgeheven hoofd, in plaats van op hun knieën, zoals tot nu toe het geval was. 
István Szent-Iványi (ALDE ).
   - De nieuwe lidstaten willen zo snel mogelijk toetreden tot het Schengengebied. De positieve verwachtingen zijn echter vermengd met een fikse dosis ongerustheid en bezorgdheid. De nieuwe lidstaten vrezen voor een nieuw IJzeren Gordijn, dit keer niet aan de westelijke, maar aan de oostelijke grenzen. Ze vrezen dat toetreding tot het Schengengebied het contact met familieleden zal belemmeren en het onderhouden of ontwikkelen van betrekkingen op het terrein van de economie, het onderwijs en de cultuur zal verhinderen.
Een grote verdienste van het verslag, en van de samenwerking tussen de Commissie en het Parlement, is dat op vertrouwenwekkende wijze wordt ingegaan op de zorgen. Dit verslag en deze tekst zijn nu in ieder opzicht positiever dan het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Er komen drie belangrijke vraagstukken in aan de orde. Ten eerste komt er een grensgebied van 30 kilometer, maar de mogelijkheid bestaat om dit tot 50 uit te breiden. Ten tweede dient het verblijf minimaal één jaar te hebben geduurd, maar bij bilaterale overeenkomst kan een periode van enkele jaren worden verlangd. Dit tempert de angst voor een massale trek naar grensgebieden, waardoor de etnische balans in deze regio’s kan worden verstoord. In de derde plaats wordt de duur van het verblijf in buurlanden verlengd van zeven dagen, zoals oorspronkelijk was voorgesteld, tot drie maanden. Deze bepalingen zorgen ervoor dat alle activiteiten met betrekking tot grensoverschrijdende samenwerking vrijelijk kunnen worden ontplooid. In dat opzicht is het een zeer goed voorstel. Het is echter op zichzelf waardeloos, aangezien wordt voorgesteld om locale vergunningen voor het overschrijden van de grens in te voeren. Hiervoor is echter wijziging van de Schengenverordening van de Raad noodzakelijk en moet de invoering van een dergelijke vergunning voor het overschrijden van de grens mogelijk worden gemaakt.
De woorden van de heer Frattini zijn bijzonder positief. Ik hoop dat de Raad dezelfde constructieve houding zal aannemen als de Commissie en dat zij de Schengenovereenkomst en de verordening zo snel mogelijk zullen wijzigen, zodat deze uitstekende tekst eindelijk van kracht kan worden. 
Barbara Kudrycka (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de versoepeling van de formaliteiten voor klein grensverkeer is een stap in de goede richting. De verordening valt en staat echter met de manier waarop de lidstaten de regels toepassen. Ook het aantal gebruikers van deze regeling speelt een rol, evenals de vraag of de redenen waarom de regeling wordt getroffen, overeenstemmen met de redenen die in de ontwerpverordening worden opgesomd. Hiermee bedoel ik de sociale cohesie en het aanhalen van familie- en culturele banden, alsmede economische samenwerking. Ook de capaciteit van de buurlanden om volledig mee te werken aan de wederzijdse uitvoering van de overnameovereenkomsten zal een uitdaging vormen.
Bij de tenuitvoerlegging van de regeling voor klein grensverkeer zullen de lidstaten met veel zin voor verantwoordelijkheid moeten voorkomen dat het nieuwe BIS systeem grensoverschrijdende misdaad, smokkel en illegale immigratie in de kaart speelt. Het is dan ook duidelijk dat het document dat hier ter discussie staat slechts een eerste aanzet is tot een regeling voor het klein grensverkeer aan de buitengrenzen. De daadwerkelijke bruikbaarheid van het systeem dient constant tegen het licht gehouden te worden, om uit te maken hoe de reële voordelen voor de grensbewoners zich verhouden tot de veiligheidsvereisten. Deze analyse zou voor de diverse lidstaten aan de buitengrenzen van de Unie wel eens een verschillend beeld kunnen laten zien.
Kortom, als we in alle ernst willen praten over totaaloplossingen die tot doel hebben onze buitengrenzen gebruiksvriendelijker te maken voor reizigers uit derde landen, met behoud van alle noodzakelijke veiligheidsvereisten, dan moeten alle instellingen en de lidstaten de handen ineen slaan om de tien nieuwe lidstaten zo snel mogelijk het volledige Schengenacquis te laten toepassen. Deze zullen dan Schengenvisa van korte duur kunnen afgeven, wat tot een transparanter visumbeleid ten overstaan van de buurlanden zal leiden.
Verder moeten we ons bezinnen op de mogelijkheid het gebruik van de nationale visa van lange duur voor frequente reizen te verruimen, voor het geval dat de regeling voor grensverkeer in de huidige vorm niet bruikbaar en aantrekkelijk zou zijn voor de grensbewoners. Ik denk hierbij aan gevallen waarin de grensbewoners graag toegang zouden krijgen tot het gehele grondgebied van het buurland en niet slechts tot een beperkt, duidelijk afgebakend gebied. 
Kinga Gál (PPE-DE ).
   - Het doet mij deugd dat de ontwerpverordening vandaag wordt aangenomen, en ik complimenteer de rapporteur met zijn bijdrage aan de opstelling van een betere tekst, van een tekst die werkelijk recht doet aan het beoogde doel.
Deze verordening is met name van belang voor ons, Hongaren, daar hiermee wordt gewaarborgd dat het contact blijft voortbestaan met de Hongaren die in de grensstreken van onze buurlanden wonen. Hun dagelijkse leven wordt hierdoor gemakkelijker gemaakt. De ontwerpverordening houdt rekening met de bijzonderheden en speciale eigenschappen van grensstreken, en kan een positieve uitwerking hebben op grensstreken zonder bepaalde waarborgen te schenden. We hopen dat de huidige traditionele bijzonderheden van grensstreken hierdoor niet worden aangetast. De regeringen hebben nu de verantwoordelijkheid en de kans om de voorwaarden van de verordening te gebruiken bij het sluiten van bilaterale overeenkomsten. We denken dat de verordening het contact zal waarborgen tussen beide zijden van de grens en tegelijkertijd ieder misbruik zal uitsluiten. 
Franco Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de schaduwrapporteur en alle sprekers nogmaals bedanken. Dankzij de bijdrage van de drie instellingen is het evenwicht tussen vergemakkelijking van het grensverkeer en veiligheid behouden gebleven en, zoals terecht is opgemerkt, zal deze verordening ook zeer goed van pas komen bij het versterken van de plaatselijke ontwikkeling van belangrijke Europese regio’s dicht bij de buitengrenzen.
De invoering van een vergunning voor klein grensverkeer voor grensbewoners zal het eenvoudiger maken om vast te stellen welke personen het recht hebben om gebruik te maken van de versoepelde regeling voor grensoverschrijding. De lidstaten zullen het recht hebben om personen die deze vergunning aanvragen, zorgvuldig door te lichten, maar gezien de voordelen die zo’n vergunning biedt, is dat mijns inziens volkomen gerechtvaardigd.
Ten eerste hebben vergunninghouders geen visum meer nodig, en zeer binnenkort zal in het Commissievoorstel voor de herziening van de geldende visumverordening, dat ik eind maart zal indienen, een visumvrijstelling voor de houders van een vergunning voor klein grensverkeer worden opgenomen. Later dit voorjaar zal ik ook het nieuwe document over de Gemeenschappelijke Visuminstructies presenteren. Deze verordening zal de lidstaten in staat stellen een aantal praktische voorzieningen in te voeren, zoals speciale grensdoorlaatposten voor grensbewoners, en hen in zeer uitzonderlijke gevallen de mogelijkheid bieden de grens buiten de toegestane grensdoorlaatposten te overschrijden.
In ruil hiervoor zullen de lidstaten moeten zorgen voor regelmatig toezicht in grensgebieden om misbruik van de regeling inzake klein grensverkeer te voorkomen, en zullen ze moeten voorzien in specifieke sancties.
Ten slotte zal de Commissie twee jaar nadat de verordening van kracht is geworden verslag uitbrengen over de tenuitvoerlegging van de regeling inzake klein grensverkeer en, indien nodig, wijzigingen voorstellen.
Tot slot benadruk ik nog dat, naar ik van harte hoop, het Parlement met de stemming zijn steun aan het voorstel van de rapporteur zal bevestigen, en ik zal de Raad ertoe aanzetten dat eveneens zo snel mogelijk te doen.
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A6-0020/2006) van Mechtild Rothe, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over verwarming en koeling met behulp van hernieuwbare energiebronnen (2005/2122(INI)). 
Mechtild Rothe (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, commissaris Piebalgs, u kunt ervan uitgaan, geachte commissaris, dat het Europees Parlement de Commissie vandaag met een grote meerderheid zal oproepen om een wetgevingsvoorstel voor te leggen inzake verwarming en koeling met behulp van hernieuwbare energiebronnen. Wij hebben bewust voor het zeer zelden gebruikte instrument van het wetgevingsinitiatiefverslag gekozen, waarvoor een absolute meerderheid is vereist. Wij hebben specifiek voor dit instrument gekozen omdat wij het belang dat wij aan dit initiatief hechten, nog duidelijker naar voren wilden laten komen. Ons verslag is in de Commissie industrie, onderzoek en energie unaniem en met slechts weinig onthoudingen goedgekeurd. Dat betekent dat alle fracties een breed gesteunde oproep aan de Commissie doen om eindelijk actie te ondernemen. Ik zeg “eindelijk” omdat u eigenlijk allang actie had moeten ondernemen uitgaande van het voorstel in de mededeling van de Commissie van mei 2004 inzake het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in de EU. In die mededeling staat heel duidelijk dat het niet halen van de doelstelling met betrekking tot een verdubbeling, tot uiterlijk 2020, van het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het totale energieverbruik “moet worden toegeschreven aan de trage groei van de hernieuwbare-energiemarkten voor verwarming en koeling”.
Op dit moment bedraagt het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen - d.w.z. zonnewarmte, biomassa en geothermie - in de warmteproductie ongeveer 10 procent. Dat is veel minder dan de helft van het bruikbare potentieel voor de middellange en lange termijn. Deskundigen gaan er vanuit dat tot 2020 minstens 25 procent van de verwarmings- en koelingsbehoefte met hernieuwbare energiebronnen kan worden gedekt. Die verwarmings- en koelingscapaciteit kan echter alleen uit hernieuwbare energiesystemen worden verkregen indien de kadervoorwaarden veranderen. De financiële steun die, in ieder geval in sommige lidstaten, wordt gegeven, is echter afhankelijk van de overheidsbegroting en heeft uitsluitend tot "stop and go"-marktontwikkelingen geleid en niet tot een duurzame uitbreiding van het aandeel van de nieuwe energiebronnen. Wij moeten ervoor zorgen dat er op basis van een Europese kaderrichtlijn een bredere marktpenetratie wordt bewerkstelligd.
Het is niet zinvol om hiervoor een Europees stimuleringsstelsel als uitgangpunt te nemen. Dat hebben wij dan ook niet gedaan. De wijze waarop die stimulering plaatsvindt, dient door de lidstaten bepaald te worden. Het is van doorslaggevend belang dat de lidstaten stimuleringsmaatregelen nemen en belemmeringen voor die uitbreiding, zoals administratieve belemmeringen, uit de weg ruimen. De betreffende bevoegdheden dienen op transparante wijze te worden vastgelegd en er moet gebruik worden gemaakt van ondubbelzinnige en versnelde procedures voor het verlenen van vergunningen.
Met dit verslag roepen wij de Commissie op om een voorstel voor een richtlijn in te dienen op basis waarvan de lidstaten verplicht worden om wetgevingsmaatregelen te nemen voor verwarming en koeling uit hernieuwbare energiebronnen. Daarnaast dienen de lidstaten ook actieplannen voor de uitbreiding van die energiebronnen op te stellen. De maatregelen dienen aan effectieve nationale doelstellingen gekoppeld te worden, waardoor voor de gehele EU uiterlijk 2020 minimaal een verdubbeling wordt gerealiseerd.
Mijnheer de commissaris, veel mensen in de EU wachten op maatregelen van de Commissie. Dat zijn mensen die zich zorgen maken over het milieu en het klimaat. Hetzelfde geldt voor veel kleine en middelgrote ondernemingen die over een groot banenpotentieel beschikken en die dat potentieel met name op het gebied van de productie van warmte uit zonne-energie, geothermie en biomassa willen gebruiken.
Wij hebben met genoegen kennis genomen van het feit dat in het actieplan voor biomassa een voorstel voor een richtlijn wordt aangekondigd. Ik ben daarna echter weer geschrokken toen ik een voorontwerp van het Groenboek over energievoorziening las, dat thans in de wandelgangen in Brussel circuleert. In dat voorontwerp wordt op geen enkele manier aandacht besteed aan de noodzaak van nieuwe activiteiten voor het gebruik van hernieuwbare energiebronnen voor verwarming. De hernieuwbare energiebronnen zijn in dit ontwerp voor een Groenboek sowieso vrijwel onvindbaar.
Commissaris Piebalgs, ik hoop dat u mijn bezorgdheid weg kunt nemen, die mij na het lezen van dit ontwerp van een Groenboek bekroop. Ik hoop eveneens dat u de betrokkenheid die wij van u kennen op het gebied van efficiënte en hernieuwbare energiebronnen, ook hier aan de dag zult leggen. Tot slot hoop ik dat u vandaag zult aankondigen dat de Commissie dit jaar met een voorstel zal komen voor een richtlijn betreffende de vergroting van het aandeel van hernieuwbare energiebronnen ten behoeve van verwarming en koeling.
Andris Piebalgs,
   Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Rothe voor haar werk en haar enorme inzet voor hernieuwbare energie. Mijn dienst is reeds begonnen met de voorbereiding van een effectbeoordeling van een maatregel inzake verwarming en koeling met behulp van hernieuwbare energie. Het zeer volledige en evenwichtige verslag dat mevrouw Rothe heeft ingediend, zal de Commissie ongetwijfeld goed van pas komen bij de voorbereiding van maatregelen op dit nieuwe terrein.
De internationale energiesituatie, onze sterke afhankelijkheid van import en de strijd tegen klimaatverandering herinneren ons eraan dat de aan hernieuwbare energie gerelateerde kwesties met spoed onze aandacht vereisen. Zoals u weet, is de Commissie van plan om op 8 maart een Groenboek over een veilig, duurzaam en concurrerend energiebeleid goed te keuren. Wat u tot op heden ook gezien hebt, een Groenboek was het niet. Het Groenboek zal op 8 maart door het hele college worden goedgekeurd, en daarmee zal geen stap terug worden gezet als het gaat om energie-efficiency en hernieuwbare energiebronnen. In het Groenboek zal ook duidelijk worden gemaakt dat al deze maatregelen nodig zijn om ons in staat te stellen een zekere bevoorrading te garanderen, klimaatverandering te bestrijden, milieudoelstellingen te realiseren en ons concurrentievermogen te verbeteren. We zullen streven naar een evenwichtige benadering, maar dat betekent niet dat we terugkrabbelen. Zo zien we dat zeker niet. Het duurt echter nog enige tijd voordat de Commissie haar werk aan het Groenboek kan afronden.
De Europese Unie werkt al sinds 1997 toe naar het doel om het aandeel van hernieuwbare energie in de energiebalans tot 2010 op te trekken tot 12 procent, maar tot nu toe hebben we slechts de helft van dit doel bereikt. Er is wetgeving inzake het bevorderen van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energie en het bevorderen van biobrandstoffen, maar bij de productie van warmte en koeling met behulp van hernieuwbare energie - de derde pijler van het portfolio hernieuwbare energie - ontbreekt het aan een specifieke strategie. Zonder een krachtige ontwikkeling van hernieuwbare energie in de verwarmings- en koelingssector zal het algehele doel van 12 procent hernieuwbare energie niet worden gehaald.
Het bevorderen van verwarming en koeling met behulp van hernieuwbare energie zal bijdragen aan een aantal belangrijke doelstellingen: onze afhankelijkheid van externe energie zal afnemen, de uitstoot van broeikasgassen zal worden teruggedrongen, er zal een Europese industrie ontstaan en de lokale werkgelegenheid zal worden bevorderd. Het zal ons dus helpen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de Strategie van Lissabon.
Ik wil graag ingaan op een aantal van de kwesties die mevrouw Rothe in haar verslag naar voren brengt. Ik ben het ermee eens dat we praktische stappen moeten nemen om verwarming en koeling met behulp van hernieuwbare energie krachtiger te bevorderen. Ik kan u beloven dat we hard zullen werken en zo snel mogelijk een wetgevingsvoorstel zullen indienen, in ieder geval voor het eind van dit jaar. Dat voorstel is reeds opgenomen in het werkprogramma voor 2006. We moeten hierbij echter een andere benadering hanteren dan bij eerdere richtlijnen, omdat de belangrijkste problemen eerder liggen bij het marktvertrouwen en de houding van de markt dan bij de kosten.
Subsidiariteit is ook een belangrijke kwestie. Al deze energievormen zijn van nature gedecentraliseerd en zullen dus op lokaal niveau moeten worden geproduceerd. We moeten onze wetgeving hierop afstemmen.
Los van het wetgevingsaspect kan het ook interessant zijn om te evalueren wat voor voordelen normalisatie kan bieden. Ik ben ervan overtuigd dat we de industrie in staat moeten stellen om een markt voor dit soort apparatuur te ontwikkelen.
Het verslag van mevrouw Rothe levert een bijdrage aan de doelstellingen van het Europese energiebeleid en dat juich ik van harte toe.

Lambert van Nistelrooij,
   . - Voorzitter, commissaris Piebalgs, verwarming en koeling, we weten het, zijn goed voor bijna de helft van het energieverbruik in de Europese Unie en toch is op dit vlak nog niets voor een efficiënter gebruik van de energie geregeld. Deze richtlijn is eigenlijk het sluitstuk van het Europese energiebeleid. Het verslag van mevrouw Rothe, een initiatief van het Parlement, komt dan ook precies op tijd.
De PPE-DE-Fractie in het Europees Parlement kiest voor een verdubbeling van het huidige aandeel van hernieuwbare energiebronnen in de energieconsumptie voor verwarming en koeling in 2020. Deze energie kan vaak ter plaatse worden opgewekt, de technieken zijn essentieel verbeterd. Dat geldt zowel voor zon als voor wind, water, biomassa en bodemwarmte.
Europa loopt, als het om technologische kennis gaat, voorop, maar als het om de uitvoering gaat, blijven we achter. Op het vlak van productinnovatie en commercialisering moet Europa koploper worden. Als deze ontwikkeling in de sector voortgaat, ontstaan bovendien veel banen. Kijk naar een Duits voorbeeld: tussen 1998 en 2002 is de werkgelegenheid in de energiesector hierdoor verdubbeld tot circa 125 000 banen.
Voor de uitvoering van dit beleid moeten de lidstaten haalbare nationale doelstellingen voorstellen en binnen de perken van hun eigen mogelijkheden voor een energiemix zorgen. De PPE-DE-Fractie is tegen overregulering, tegen bindende doelstellingen op dit moment. Ambitieus ja, maar vooral realistisch, en daarom kiezen wij voor de formulering effectieve nationale doelstellingen en haalbare targets.
Ten slotte zou ik commissaris Piebalgs graag willen vragen de mogelijkheden voor financiële ondersteuning uit de Structuurfondsen in de periode 2007-2013 beter te benutten. De richtsnoeren voorzien in mogelijkheden, maar de lidstaten beslissen vrij of zij deze benutten. Voor deze prioriteitstelling moeten we ook op dit stimuleringsbeleid, met de bestaande middelen van de Unie en de lidstaten, zorgen. Deze harteschreeuw wil ik u graag meegeven. 
Reino Paasilinna,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, mijn dank aan mevrouw Mechtild Rothe. Wij steunen haar benadering en natuurlijk haar idee voor een kaderrichtlijn.
De afgelopen maanden hebben duidelijk aangetoond hoe belangrijk het is alternatieve energiebronnen te ontwikkelen en aan energiebesparing te doen. Het is beslist noodzakelijk de Europese afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen en energie eens voor al te verminderen. Hoe kunnen wij het hoofd bieden aan een afhankelijkheid van 70 procent in 2030? Als wij deze situatie niet veranderen, ligt onze toekomst dus in handen van buitenstaanders.
In de Europese Unie moet steun komen voor nieuwe technologie en innovaties waarbij gebruik wordt gemaakt van alternatieve energievormen voor verwarming en koeling. Deze innovaties kunnen het aantal verschillende energiebronnen aanzienlijk vergroten. Het gebruik van biomassa en nieuwe technologieën creëert arbeidsplaatsen en bedrijfsmogelijkheden en zijn dus ook in dit opzicht goed. Ik ben blij dat de Commissie zojuist het werkprogramma heeft goedgekeurd waarmee een begin wordt gemaakt met de tenuitvoerlegging van het programma . Ik denk dat het Parlement zijn steun aan deze maatregel verleent.
In het kader van dit programma werden op initiatief van de Europese Unie een aantal SWOT-analysen uitgevoerd. Deze zijn er specifiek op gericht verwarming en koeling met behulp van hernieuwbare energiebronnen en warmtepompen te bevorderen. Nu al is gebleken dat deze nieuwe technologie een manier is om het gebruik van elektriciteit bij verwarming en koeling aanzienlijk, maar liefst met eenderde, te verminderen. Met dergelijke apparatuur, die gemakkelijk waar dan ook in een gebouw geplaatst kan worden, kunnen wij veel energie besparen. Ik ben van mening dat je het beste de consumptie kunt verminderen - een goede raad overigens ook voor het leven in het algemeen.
Dit was in het kort wat ik wilde zeggen. Ik denk dat onze commissaris onze stem nu heeft gehoord.
Lena Ek,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil net als dit initiatiefverslag de Commissie oproepen om zo snel mogelijk een wetsvoorstel te presenteren inzake het aandeel van hernieuwbare energie in de sector verwarming en koeling. Hier in het Parlement bestaat brede consensus over wat zo'n richtlijn moet inhouden. Inhakend op de ambitie die de Commissie heeft vastgelegd in haar Witboek voor een communautaire strategie en een actieplan "Energie voor de toekomst: duurzame energiebronnen" uit 1997, willen wij graag de twee richtlijnen inzake de bevordering van hernieuwbare energiebronnen met betrekking tot elektriciteit en transport aanvullen met een derde richtlijn, namelijk een richtlijn met betrekking tot warmte.
Van het totale energieverbruik in Europa gaat bijna de helft op aan verwarming. Gegeven de huidige waarschuwingssignalen met betrekking tot klimaatverandering, en wel wetend dat wij zo afhankelijk zijn van import van traditionele energiebronnen, met een grote CO2-uitstoot als gevolg, is het uitermate belangrijk dat wij het enorme potentieel en onze bestaande ressources aan hernieuwbare energiebronnen in Europa gebruiken. Er zijn grote winsten te behalen als wij het aandeel van deze bronnen in de sector verwarming en koeling vergroten. Laat mij er enkele noemen: wij reduceren de CO2-uitstoot, verkleinen onze afhankelijkheid van import, vergroten de mate van zelfvoorziening in Europa en worden minder kwetsbaar voor energiecrises in andere delen van de wereld. Bij het bevorderen van hernieuwbare energiebronnen moeten wij innovatie en technologische ontwikkeling op dit gebied stimuleren. Dat zal leiden tot een nog doeltreffender en schoner energieverbruik. Wanneer bij de keuze van een hernieuwbare energiebron rekening wordt gehouden met de behoeften van elke lidstaat, leveren wij een bijdrage aan de regionale ontwikkeling. Wij creëren op die manier veel arbeidsplaatsen. Dit is een van de weinige terreinen in Europa waarop wij concreet zien dat wij nieuwe arbeidsplaatsen creëren en de goede kant uit gaan, namelijk in de richting van meer groei.
Dit zijn de behoeften en voordelen, maar hoe kunnen wij aan deze behoeften voldoen en deze voordelen bereiken? Ik denk dat nationaal bindende doelstellingen voor het aandeel van hernieuwbare energie een eerste stap is, maar het is nog niet toereikend. Ik hoop dat de Commissie ook de basisvoorwaarden schept die nodig zijn voor ondernemingen om langetermijninvesteringen te kunnen doen in technologie die voor een toenemend gebruik van hernieuwbare energiebronnen kan zorgen. Ik hoop ook dat de Commissie het cruciale onderzoek de financiële middelen geeft die nodig zijn om nieuwe technologie te ontdekken en te ontwikkelen. Ik roep de Commissie op deze maatregelen te nemen.
Tot slot wil ik de aandacht vestigen op een al bestaande technische oplossing, waarmee wij de energie die wij gebruiken voor het verwarmen van woningen efficiënter kunnen gebruiken, namelijk afstandsverwarming. Technische oplossingen en keuze van energiebronnen gaan hand in hand. De moderne en technisch ontwikkelde afstandsverwarming is een deel van de oplossing en kan ook worden gecombineerd met de elektriciteitsproductie die wordt genoemd.
Dit initiatiefverslag toont helder en duidelijk aan wat het Parlement van een toekomstig wetsvoorstel verwacht. Ik hoop dat de Commissie dit initiatief snel opvolgt, zodat wij zo snel mogelijk de stimulansen krijgen die nodig zijn voor het omschakelen naar een steeds groter aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het verwarmen of koelen van Europa.
Zoals Einstein eens zei, is er een heel nieuwe manier van denken nodig om de problemen op te lossen die wij hebben gecreëerd met onze oude manier van denken. Het Parlement heeft belangrijke bijdragen in deze richting geleverd. Wij hopen nu dat de Commissie dit werk voltooit. 
Claude Turmes,
   Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts één minuut de tijd dus ik moet het kort houden. Ik wil allereerst mevrouw Rothe bedanken voor al het goede werk dat zij heeft verricht als onvermoeibare voorvechtster voor hernieuwbare energiebronnen. Staat u mij toe om een voorbeeld van de mogelijkheden te geven. In Oberösterreich worden per jaar 1 500 huizen gebouwd. Tot tien jaar geleden werden 1 200 van die huizen voorzien van oliegestookte verwarmingen. Dit jaar zijn er in Oberösterreich nog maar zeven huizen van een oliegestookte verwarming voorzien. Alle andere woningen maken gebruik van verwarmingsnetwerken of van verwarmingssystemen op basis van biomassa of houtpallets. Dat heeft tot meer werkgelegenheid in de bosbouw en de landbouw geleid en tot meer werk voor lokale installateurs. Zelfs de oliehandelaren handelen tegenwoordig in pellets.
Dat is waar wij naartoe moeten, d.w.z. wij moeten de goede praktijken op lokaal en regionaal niveau vertalen naar Europees niveau. Overigens is er ook in Denemarken op dit gebied voortreffelijk werk verricht. Wij zullen vanmiddag in dit Parlement met onze steun een flinke zet in de goede richting geven. U zult daar een praktisch vervolg aan moeten geven.
Dan nog even iets over het Groenboek. Mijnheer de commissaris, als wij de steun van de Europeanen willen verwerven, zullen wij toch een hoofdstuk aan het Groenboek moeten toevoegen onder de titel Dat is wat de Europese burgers van ons verwachten, en met minder mag u geen genoegen nemen.
Vladimír Remek,
   . Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in de eerste plaats wil ik onderstrepen dat de rapporteur met haar verslag uitstekend werk heeft geleverd. De tekst voorziet in een nauwkeurig overzicht van de huidige situatie met betrekking tot hernieuwbare energiebronnen voor verwarming en koeling. Anderzijds heeft het Europees Parlement herhaaldelijk aangedrongen op de noodzaak om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te bevorderen, en heeft het terzake correcte beslissingen genomen en pertinente aanbevelingen gedaan, evenwel zonder veel succes. Politici dringen sterker aan op het gebruik van hernieuwbare energiebronnen dan degenen die op dit vlak de uiteindelijke beslissing nemen, namelijk het grote publiek. Een van de redenen van dit gebrek aan belangstelling is wellicht dat de lidstaten niet in staat zijn gebleken om de juiste voorwaarden te scheppen voor het bevorderen van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en dat zij de mensen niet overtuigd hebben van het nut van dit soort energie. Gevolg hiervan is dat het noordelijk gelegen Denemarken bijvoorbeeld meer zonne-energie gebruikt wordt dan het zuiderse Italië. Daarom wordt in de aanbevelingen bijzonder belang gehecht aan het voorlichten en het overtuigen van de bevolking. De burgers zullen zich echter slechts laten overreden als de hernieuwbare energiebronnen voor hen voordeliger uitvallen dan de traditionele energiebronnen. Daarom speelt ook de prijs een belangrijke rol in het geheel van voorwaarden dat tot stand moet worden gebracht om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te stimuleren. In dit verband wil ik hier even een actueel voorbeeld uit de Tsjechische Republiek aanhalen, dat weliswaar niet rechtstreeks betrekking heeft op het gebruik van hernieuwbare energiebronnen maar wel bijzonder instructief is. Toen het Tsjechische publiek werd aangespoord om voor verwarming het milieuvriendelijkere aardgas te gebruiken, liet het antwoord niet op zich wachten. Niet alleen particulieren maar ook lokale en gemeentelijke autoriteiten schakelden over op gas na vergelijking van deze energiebron met andere brandstoffen. Zij werden daartoe aangemoedigd door tal van steunmaatregelen. Ten gevolge van de scherpe stijgingen van de gasprijzen nemen zij thans echter opnieuw hun toevlucht tot brandstofsoorten die bijzonder schadelijk zijn voor het milieu, zoals goedkope koolsoorten van slechte kwaliteit, om nog maar te zwijgen van het inefficiënte verbrandingsproces van hout en zelfs van plastic en autobanden dat in plaatselijke warmtevoorzieningsbedrijven plaatsvindt. Om kort te gaan, de Tsjechen kunnen zich geen gas meer veroorloven. Uiteraard moeten wij gunstige voorwaarden scheppen, maar het is net zo belangrijk dat wij verstandige beslissingen nemen, gebruik maken van de verschillende beschikbare energiebronnen en energiebesparende maatregelen ondersteunen. Anders staat ons hetzelfde lot te wachten als de mot die in haar drang naar licht en warmte vaak de dood vindt. 
Leopold Józef Rutowicz (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Rothe willen bedanken voor haar verslag. Verwarming, afkoeling en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen vormen een deel van een groter probleem, namelijk de continuïteit van de energievoorziening in de Europese Unie. Zuinig omgaan met energie is niet alleen goed voor het milieu, maar is ook economisch gezien van wezenlijk belang. Tevens bestaat er een verband met de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen.
De omvang van het probleem werd nog eens duidelijk aangetoond door de recente voorbeelden van energieterrorisme. Ik verwijs hierbij naar de verhoging van de brandstofprijzen met alle negatieve gevolgen van dien voor de financiële situatie van het bedrijfsleven en de levensstandaard van de burgers. Ik zou drie punten wat nader willen toelichten.
Ten eerste, het feit dat de programma's op het gebied van energiebesparing pas in 2020 verwezenlijkt moeten zijn, geeft aan dat er voor een statische benadering gekozen is. Er wordt geen rekening gehouden met wat er op de wereldmarkt gebeurt. Dit is pas op de plaats maken.
Ten tweede, alle maatregelen om energie te besparen, te winnen en hernieuwbare energiebronnen aan te boren moeten in aanmerking komen voor belastingvoordelen en een lager BTW tarief.
Ten derde, landbouwgronden die nu niet gebruikt worden vanwege de beperkingen op de landbouwproductie in de Europese Unie of omdat bijvoorbeeld het telen van zacht fruit en groente niet voldoende gesubsidieerd wordt, zouden ingeschakeld moeten worden voor de productie van biomassa en duurzame brandstoffen.
Steeds meer grond zal braak blijven liggen met als gevolg een stijgende werkeloosheid en een verarmde plattelandsbevolking. Een snelle ontwikkeling van de productie van biomassa en brandstoffen creëert werkgelegenheid en zal de continuïteit van de energievoorziening voor onze landen verbeteren. 
Jan Březina (PPE-DE ). -
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, verwarming en koeling zijn goed voor 49 procent van de energie die in ons continent verbruikt wordt. Ik neem aan dat elk verantwoord energieprogramma een vermindering van de koolstofemissies tot doel heeft. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat met name het gebruik van hernieuwbare energiebronnen ten behoeve van verwarming en koeling ons in de gelegenheid zal stellen om de koolstofemissies in de toekomst terug te dringen, samen met de kerninstallaties, die voornamelijk gebruikt worden voor het opwekken van elektriciteit. Hoe minder fossiele brandstoffen wij voor deze doeleinden gebruiken hoe beter, niet alleen vanuit het oogpunt van de wereldwijde klimaatverandering, maar ook om onze afhankelijkheid van derde landen te beperken. Het gebruik van hernieuwbare energiebronnen heeft overigens ook uitermate positieve gevolgen voor de plattelandseconomie, aangezien de nieuwe energiebedrijven zich in rurale gebieden zullen vestigen en voor werkgelegenheid zullen zorgen.
Dit verslag, dat het resultaat is van gedetailleerde studies en debatten, voorziet in een lange reeks strategische maatregelen, waaraan uitvoering dient te worden gegeven als wij de belemmeringen willen opheffen die een toename van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen in de weg staan. Als Europees afgevaardigde van de Tsjechische Republiek moet ik echter onderstrepen dat de positie van de hernieuwbare energiebronnen op de markt verzwakt is na de toetreding tot de Europese Unie. De verplichte toepassing van hogere BTW-tarieven op uit biomassa vervaardigde briketten en pellets, om maar een voorbeeld te noemen, hebben geleid tot een sterke achteruitgang op een markt die veelbelovende tekenen van ontwikkeling begon te vertonen. Alle nieuwe lidstaten bevinden zich in dezelfde situatie. Paradoxaal genoeg zijn in buurlanden als Duitsland en Oostenrijk uitzonderingen van toepassing volgens welke op deze producten een lager BTW-tarief wordt toegepast. Dat heeft tot gevolg dat de Tsjechische Republiek al haar uit biomassa vervaardigde briketten en pellets uitvoert naar deze buurlanden. Tegelijkertijd heeft onze binnenlandse markt te kampen met toenemende energiekosten en in plaats van over te schakelen op hernieuwbare energiebronnen opteert de bevolking voor goedkope energiesoorten, hetgeen in ons geval vaak neerkomt op bruinkool van slechte kwaliteit.
Daarom verleen ik mijn volmondige steun voor de oproep van de Commissie en de Raad om de Zesde BTW-Richtlijn te herzien en een lager BTW-tarief op hernieuwbare energiebronnen toe te passen. Dat kan en moet op Europees niveau gebeuren. Ik onderschrijf het verslag en dank de rapporteur voor haar uitstekende werk. Ten slotte wil ik nog zeggen dat dit initiatief een veelbelovende weg opent voor zowel de Commissie als de individuele lidstaten. 
Andres Tarand (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil benadrukken dat het verslag van mevrouw Mechtild Rothe grote waardering verdient, vooral omdat daarin sprake is van verplichtingen waaraan de lidstaten zich bij het gebruik van hernieuwbare energie moeten houden.
Zoals wij weten, is de huidige energiemarkt in de Europese Unie ernstig verstoord. Dit komt onder andere door ongelijke subsidieverlening en het feit dat de subsidie voor fossiele brandstoffen (kool, bruinkool, brandschalie) en kernenergie aanzienlijk groter is dan die voor hernieuwbare energie. In sommige lidstaten is deze situatie ontstaan door de monopoliepositie van de energiecentrales die fossiele brandstoffen gebruiken. Deze situatie is duidelijk ook de belangrijkste belemmering voor de vorming van een gemeenschappelijk energiebeleid in de Europese Unie.
Gezien het feit dat onze externe voorzieningszekerheid ook gebrekkig is, kunnen wij nu alleen maar hopen dat de les die Rusland Europa begin dit jaar heeft geleerd een extra stimulans is voor de ontwikkeling van hernieuwbare energie in de Europese Unie en dat betere samenwerking tussen de lidstaten daadwerkelijk leidt tot een gemeenschappelijk Europees energiebeleid. 
Patrizia Toia (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik voer het woord in plaats van collega Fiona Hall, die vanochtend afwezig is omdat ze een afspraak met commissaris Mandelson had die niet uitgesteld kon worden. Ik wil mevrouw Hall danken voor het waardevolle werk dat zij voor deze resolutie heeft verricht. Mijn dank gaat ook uit naar de andere schaduwrapporteurs en natuurlijk naar de rapporteur zelf, die via een knap bemiddelingswerk een tekst tot stand heeft gebracht die een brede consensus in dit Parlement heeft gekregen.
Het doel dat het Europees Parlement met deze resolutie nastreeft, is naar mijn mening ambitieus. In de eerste plaats is het qua methode ambitieus. Het Parlement neemt namelijk via de procedure overeenkomstig artikel 39 een actieve rol op zich. Het vraagt de Commissie om een wetgevingsvoorstel in te dienen teneinde een leemte op te vullen, om dat stukje in te voegen dat nog ontbrak in het wetgevings- en juridisch kader. Op die manier kan er een grote stap vooruit worden gezet in de richting van hernieuwbare energiebronnen, met name voor de sector verwarming en koeling.
Ik geloof dat wij allemaal de oren spitsen als wij vernemen dat 50 procent van de energiebehoefte in Europa bestemd is voor verwarming. Daaruit blijkt overduidelijk dat er een regeling moet komen, want anders kan de sector niet groeien. Dat wordt ook als zodanig erkend door de Commissie in haar verslag over efficiënt energiegebruik. Bovendien moet de sector zekerheid gegeven worden. Als er geen zekerheid is over een mogelijke groei, komen er geen investeringen, dan komt er geen wetenschappelijk onderzoek en zal er dus geen sprake zijn van concentratie van middelen en energie waarmee de sector normaliter een kwaliteitssprong kan maken.
In de tweede plaats is het doel van het Parlement ook belangrijk en ambitieus, omdat het jaar 2020 als wordt opgegeven. Sommigen denken wellicht dat deze termijnstelling niet erg bemoedigend is en veel te beperkt, maar ik geloof dat wij hiertegen aan moeten kijken als een doel dat voorbijgestreefd moet worden.
Mijnheer de commissaris, geachte collega’s, als wij het hebben over een aandeel van meer dan 20 procent, mikken wij op een hoog percentage, want dat is ruim twee keer zoveel als het huidige aandeel van hernieuwbare energiebronnen.
Kortom, volgens mij blijkt duidelijk dat het Parlement zijn best wil doen. Datzelfde geldt voor een aantal collega’s. Ik zie bijvoorbeeld dat Vittorio Prodi hier aanwezig is voor het thema van de biomassa. Wij vragen dan ook de Commissie om nu hard aan het werk te gaan. Hetzelfde vragen wij vervolgens de lidstaten bij de toepassing van de richtlijn. Wij moeten de energieafhankelijkheid verminderen die een serieuze belemmering vormt voor onze toekomst van groei en ontwikkeling. 
Peter Liese (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, de kwestie van een continue energievoorziening heeft in de afgelopen weken en maanden voortdurend in de schijnwerpers gestaan. Om op dit vlak uitkomst te bieden hebben wij een aantal dingen nodig. Naar mijn idee moet ook de verwarming met behulp van hernieuwbare energiebronnen midden in de schijnwerpers worden geplaatst. Waarom? Omdat het potentieel bijzonder groot is. De bond van ondernemers in deze sector in het land dat ik het beste ken - Duitsland - beweert dat wij het percentage installaties dat op hernieuwbare energie werkt, binnen tien jaar kunnen vertienvoudigen: van 8 naar 80 procent. Dat wil niet zeggen dat wij het aandeel in het energieverbruik hebben vertienvoudigd, maar wel het aandeel in de nieuwe installaties. Deze uitspraak is niet van Greenpeace afkomstig, maar van een bond van ondernemers. Het verwarmen met hernieuwbare energie is daarnaast goedkoper dan met andere energiebronnen. Ik noem als voorbeeld zonne-energie en fotovoltaïsche cellen. Het prijsverschil kan zich verhouden van 1 tot 45. Wij hebben dus in feite de minste steun gegeven aan het traject dat de meeste mogelijkheden biedt. Daar moeten wij verandering in brengen.
Volgens mij is dat niet alleen een nationale kwestie, maar ook een Europese kwestie. De reden waarom verwarming en koeling met behulp van hernieuwbare energiebronnen nog niet echt op de agenda staat, is namelijk niet dat de techniek over het algemeen zo ingewikkeld is. Veeleer is er behoefte aan een veel hogere penetratiegraad en een kritische massa, zodat de installaties voor de eindgebruikers voordeliger in het gebruik worden. Een dergelijke kritische massa kunnen wij uiteraard op Europees niveau sneller realiseren dan wanneer ieder land dat afzonderlijk zou doen.
Naar mijn idee is steun voor het verslag-Rothe niet in strijd met mijn standpunt en dat van mijn fractie met betrekking tot kernenergie. Ik geloof dat wij beide vormen van energie nodig hebben: hernieuwbare energie en kernenergie. Er is geen sprake van een tegenstelling, en van dat idee moeten wij dan ook af. Die tegenstelling moet ook uit het Groenboek worden geschrapt en daarom steun ik ook de opmerkingen die hier over dat Groenboek zijn gemaakt. Wij hebben op korte termijn een voorstel van de Commissie nodig. Ik bedank de heer Piebalgs dan ook dat hij heeft aangekondigd dat er in 2006 inderdaad een concreet voorstel gedaan zal worden. Daardoor kunnen wij ettelijke miljarden die de Europese consumenten aan de invoer van energie uitgeven, besparen en in zinvollere zaken investeren. 
Vladimír Maňka (PSE ).
   Ik wil mevrouw Rothe bedanken voor haar voortreffelijke verslag. Er zijn slechts enkele regio’s in Europa die strategieën voor de winning van energie uit hernieuwbare bronnen succesvol hebben geformuleerd en ten uitvoer gelegd. Ontwikkelingsverschillen hebben minder te maken met verschillende mogelijkheden dan met verschillende politieke agenda’s. De enige manier om vooruit te komen, is samen kerndoelen vast te stellen, ik herhaal het woord ‘samen’, en door te controleren of deze ook worden bereikt.
Ik zou willen onderstrepen dat het belangrijk is om financiële prikkels te geven aan investeerders die zich richten op hernieuwbare energie. Eén van die financiële prikkels, die ook werd genoemd door de heer Březina, zou een lager BTW-tarief zijn. Dit zou een goede prikkel zijn, maar anderzijds werkt het bij landen met een forfaitair tarief niet motiverend. Ik denk niet dat Europa zich in de toekomst in de richting van een forfaitair tarief zal bewegen. Niettemin dienen wij rekening te houden met het feit dat landen die het forfaitaire tarief al hebben ingevoerd, deze niet zullen willen terugdraaien.
Tot slot een voorbeeld. De stad waarvan ik de afgelopen zeven jaar burgemeester ben geweest, wint 15 procent van de energie uit hernieuwbare energiebronnen. Deels dankzij de structuurfondsen zal dat aandeel over twee jaar stijgen tot 50 procent, en hiervoor wil ik mijn dankbaarheid betuigen. 
Alejo Vidal-Quadras Roca (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, commissaris, beste collega’s, de recente stop van de levering van aardgas in Oekraïne heeft ons met de neus op een probleem gedrukt waaraan we misschien niet het belang hebben gehecht dat het verdiende.
De afgelopen weken heeft de koers van een vat ruwe olie geschommeld tussen de 60 en 65 dollar, een prijs die we jaren geleden niet voor mogelijk hadden gehouden.
De onstabiele situatie in het Midden-Oosten meegerekend komen we tot de voor de hand liggende conclusie dat de Europese Unie dringend actie moet ondernemen. We kunnen niet langer gezapig blijven constateren dat we op energiegebied afhankelijk zijn van externe bronnen. We moeten op intelligente en doortastende wijze actie ondernemen, want er is geen tijd te verliezen.
Voor mij staat het vast dat de door de commissaris aangekondigde initiatieven belangrijke voordelen zullen opleveren voor de toekomst van de Unie, maar we mogen niet de wetgeving vergeten die al van kracht is geworden, en die sommige lidstaten niet strikt genoeg in hun nationale recht hebben omgezet.
De huidige olieprijzen zijn ongetwijfeld een referentiepunt voor de haalbaarheidsdrempels van de vervangende technologieën: dit is een goede gelegenheid voor de hernieuwbare energiebronnen om hun prijzen concurrerend te maken met overheidssteun, in overeenstemming met de wetgeving voor overheidssteun.
Zoals de commissaris in zijn diagnose terecht heeft opgemerkt, is de naleving van de richtlijn betreffende hernieuwbare energiebronnen een moeilijke zaak. Een fundamentele rol is weggelegd voor de biomassa, waarvan het potentieel immers onderbenut wordt. De richtlijn betreffende doelmatig energiegebruik in gebouwen bevat al een aantal bepalingen inzake het gebruik van biomassa bij verwarming, die zullen moeten worden uitgediept.
Wij vinden dat een nieuwe richtlijn betreffende verwarming en koeling, waarin rekening wordt gehouden met het uitstekende verslag van mevrouw Rothe en dus met de mogelijkheden van de hernieuwbare energiebronnen, doelstellingen dient te omvatten die zowel ambitieus als realistisch zijn: duidelijke richtsnoeren inzake de financieringsmechanismen en een voortrekkersrol van de publieke sector.
We twijfelen er niet aan dat de Commissie de verwachtingen opnieuw zal waarmaken. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   - Graag wil ik rapporteur Mechtild Rothe en de Commissie industrie, onderzoek en energie gelukwensen. Dit initiatief zal de lidstaten van de EU aanmoedigen om zich te richten op het gebruik van hernieuwbare energiebronnen voor verwarming en koeling, en om hiervoor economische prikkels in het leven te roepen.
Wat betreft de normen van energie-efficiënte in gebouwen, is het de moeite waard om een algemeen probleem in Litouwen, in alle Baltische landen en in enkele andere nieuwe lidstaten van de EU te benadrukken. Een groot deel van de stadsbevolking aldaar woont in flatgebouwen van slechte kwaliteit, die 20 tot 40 jaar oud zijn, zo niet ouder. Deze gebouwen zijn amper voorzien van warmte-isolatie, warm water komt uit een centrale boiler en de bewoners kunnen de gewenste temperatuur niet instellen. Zowel de nationale regeringen als de Europese Commissie dienen meer aandacht te schenken aan dit probleem. De Unie en de structuurfondsen moeten geld uittrekken voor de renovatie van dergelijke gebouwen om ervoor te zorgen dat de huizen efficiënt worden verwarmd. De Commissie zou de beste voorbeelden van dergelijke renovaties kunnen verzamelen om de nationale regeringen te helpen bij het besluit of zij dergelijke gebouwen moeten renoveren of slopen. 
Den Dover (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen feliciteer ik de rapporteur met dit zeer duidelijke verslag, en met name met de toelichting waarin ook afbeeldingen staan. Dat is prachtig. Dat zouden we vaker in verslagen moeten doen.
Ik spreek als voorzitter van het forum voor de bouw in het Europees Parlement. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk goede isolatie van gebouwen is en, zoals mijn collega zojuist zei, hoe belangrijk het is om een eind te maken aan de energieverspilling in die enorme flatgebouwen in de Oost-Europese landen, die nu deel van de Europese Unie uitmaken. Op dat gebied moeten nodig maatregel worden getroffen.
Ik verontschuldig me namens het Verenigd Koninkrijk voor het feit dat het ten opzichte van andere landen achter loopt bij het nemen van maatregelen voor hernieuwbare energie, verwarming en koeling. Ik weet zeker dat we de komende jaren in de ranglijst zullen stijgen.
Ik sta volledig achter het punt van de rapporteur dat er nationale steunmaatregelen moeten komen. Ze onderstreept het feit dat de lidstaten dergelijke maatregelen in principe kunnen nemen, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel. Ze wijst erop dat de steun beperkt in de tijd moet zijn en geleidelijk moet worden afgebouwd. Daar ben ik het roerend mee eens. Vervolgens zegt ze dat er stimuleringsinstrumenten moeten komen om een hoge mate van marktpenetratie te bewerkstelligen en tot slot dat de bijbehorende verwarmings- en koelingsnetwerken moeten worden gestimuleerd.
Dit verslag moet door de industrie en het Europees Parlement worden toegejuicht en zal ervoor zorgen dat er in de toekomst sprake is van veilige en gegarandeerde bevoorrading. 
Bernadette Bourzai (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, om te beginnen wil ik mevrouw Rothe graag feliciteren met haar uitstekende initiatiefverslag, waarin de Europese Commissie duidelijk wordt gevraagd om voor juli 2006 een wetgevingsvoorstel te doen voor de verhoging van het aandeel van hernieuwbare energiebronnen ten behoeve van verwarming en koeling op te stellen. Verwarmings- en koelingsnetwerken en biomassa, met name uit hout, vormen een belangrijk afzetgebied voor de houtverwerkingssector, passen perfect in een duurzame Europese strategie voor de bosbouw en kunnen de Europese inspanningen op het gebied van duurzame ontwikkeling ondersteunen, met name de doelstelling dat het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in 2010 twaalf procent moet bedragen van het totale energieverbruik. Er bestaat momenteel echter geen wetgeving die de productie van verwarmings- en koelingssystemen op basis van hernieuwbare energiebronnen regelt, en na de publicatie van het actieplan inzake biomassa van de Europese Commissie op 7 december 2005 moet deze leemte worden opgevuld.
Ik wil drie punten onderstrepen die in mijn ogen belangrijk zijn. Allereerst heeft de Ecofin-Raad op 28 januari jongstleden een politiek akkoord gesloten om het experiment met het verlaagde BTW-tarief op arbeidsintensieve diensten te verlengen tot 2010. Belangrijk nieuws voor het onderwerp dat ons bezighoudt is dat stadsverwarming zal worden opgenomen in de keuzemogelijkheid waarin artikel 12, lid 3, onder b), van de zesde BTW-richtlijn voorziet, op dezelfde gronden als de levering van aardgas en elektriciteit. De lidstaten kunnen nu dus een eind maken aan deze fiscaal ongelijke behandeling tussen de verkoop van calorisch vermogen en het vastrecht voor verwarmings- en koelingssystemen op basis van hernieuwbare energiebronnen enerzijds en de levering van aardgas en elektriciteit anderzijds.
Ik sta volledig achter de aanbeveling van de rapporteur inzake het gebruik van de structuurfondsen, het Cohesiefonds en het Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (FEADER). 
Romana Jordan Cizelj (PPE-DE ).
   - Het gebruik van hernieuwbare energiebronnen aanmoedigen betekent rechtstreeks werk maken van de doelstellingen van de Strategie van Lissabon. Op de voorgrond treden namelijk de zorg voor het milieu en het stimuleren van innovatie en infrastructuur, waarmee concurrentievermogen en zelfs een onafhankelijke groei in Europa mogelijk moeten worden.
Hernieuwbare energiebronnen zijn een natuurlijke rijkdom van de Europese Unie. Daarmee kunnen wij onze afhankelijkheid van import verminderen en ons milieu verbeteren. Door het gebruik ervan neemt de verscheidenheid aan energiebronnen toe en wordt de energievoorziening betrouwbaarder. We moeten daar gebruik van maken niet alleen voor elektriciteitsopwekking, maar ook voor verwarming en koeling van gebouwen, aangezien alleen daarvoor al meer dan veertig procent van de energie in Europa wordt gebruikt.
Een recent Eurobarometeronderzoek heeft aangetoond dat de bevolking steun geeft aan een gemeenschappelijk Europees energiebeleid. Daarom moeten we in Europa ook op het vlak van verwarming en koeling duidelijke richtsnoeren en impulsen geven. We moeten een gemeenschappelijk doel nastreven, maar de vaststelling van redelijke en bindende doelstellingen op nationaal niveau aan de lidstaten overlaten. Die doelstellingen moeten rekening houden met de natuurlijke omstandigheden van de afzonderlijke landen, aangezien deze niet overal dezelfde zijn, bijvoorbeeld voor het gebruik van zonne-energie of biomassa.
Zeker voor biomassa moeten we heel goed opletten op welke manier we het gebruik ervan stimuleren. Biomassa is namelijk ook een grondstof voor de houtverwerkende industrie, die voor vele arbeidsplaatsen en een hoge toegevoegde waarde zorgt. Door het gebruik van hout als natuurlijk materiaal wordt minder energie verbruikt bij de vervaardiging van het eindproduct en tegelijkertijd worden er minder broeikasgassen uitgestoten. Hout bevat ook koolstofdioxide dat gedurende vele jaren in de boom is opgeslagen.
Tot slot nog dit: het is verstandig om voor energiedoeleinden enkel houtafval dat niet geschikt is voor recycling, te gebruiken en de rest om te vormen tot bruikbare grondstof. Ook het Europees energiebeleid moet daaraan tegemoet komen. 
Péter Olajos (PPE-DE ).
   - Europa is de grootste energie-importeur ter wereld. Echter, de prijs van geïmporteerde energie stijgt en energie wordt geïmporteerd uit politiek en economisch instabiele regio’s. Deze feiten dwingen ons om onze afhankelijkheid van geïmporteerde energie en kwetsbaarheid te verminderen en daar zo mogelijk een einde aan te maken. Om dat te bereiken moeten wij, naast het rationaliseren en efficiënter maken van ons energieverbruik, ook het gebruik van hernieuwbare energiebronnen in Europa intensiveren.
De stappen die in dit verband in het afgelopen decennium door de Europese Unie zijn ondernomen, zijn geslaagd gebleken: met betrekking tot windenergie heeft de EU eind vorig jaar al haar doelstelling voor 2010 gehaald, biomassa-energiecentrales schieten als paddestoelen uit de grond en biobrandstoffen winnen op spectaculaire wijze terrein. Wat is het geheim van dit succes? Ik ben ervan overtuigd dat dit voornamelijk te danken is aan de EU-regelgeving en de verplichte normen die hier in het Parlement zijn aanvaard. Ik ben tegen overregulering, maar men kan moeilijk ontkennen dat de wettelijke beperkingen die door de Europese Unie zijn opgelegd en de doelstellingen die we gezamenlijk hebben vastgesteld, efficiënte middelen zijn om ervoor te zorgen dat de lidstaten er vaart achter zetten. Koeling en verwarming in huishoudens vormen 40 procent van onze huidige energieconsumptie. Gemiddeld wordt er in 10 procent van de Europese huishoudens gebruik gemaakt van hernieuwbare energie, maar dit cijfer is slechts te danken aan de uitstekende prestaties van een paar landen, zoals Oostenrijk, Duitsland, Griekenland, etc. In andere landen, inclusief het mijne, wordt amper hernieuwbare energie gebruikt. Zij geven geen steun aan investeringen op dit terrein en kennen geen overheidsprogramma’s. Integendeel, ze werpen administratieve drempels op.
Dit terrein dient te worden gereguleerd op Europees niveau, teneinde ons in staat te stellen om op efficiënte en betrekkelijk goedkope wijze het gebruik van fossiele brandstoffen in huishoudens, de uitstoot van broeikasgassen en onze afhankelijkheid van energie te verminderen. Daarom ben ik voorstander van een richtlijn met betrekking tot dit vraagstuk. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil in de eerste plaats mevrouw Roth bedanken voor haar toegewijde inzet voor de hernieuwbare energiebronnen. Ik wil ook de heer Turmes bedanken voor de lofzang op de Oostenrijkse provincie waar ik vandaan kom, omdat daar op voorbeeldige wijze wordt gestreefd naar gebruik van hernieuwbare energie. Dat streven vindt overigens plaats binnen een groter nationaal economisch kader, omdat wij waarde hechten aan een voordelige, veilige en schone energieproductie. Deze drie zaken dienen altijd in een gemeenschappelijke context te worden bekeken.
In dit verband is overigens ook de uitspraak “” van toepassing. Wij moeten enerzijds voortdurend de mondiale situatie voor ogen houden maar anderzijds ook de maatregelen kunnen omzetten. Installaties die op hernieuwbare energie functioneren en die daardoor ook de doelstellingen van Kyoto ondersteunen, dienen in de toekomst bij de ambtelijke toewijzingsprocedures principieel voorrang te krijgen als het gaat om bouwvergunningen en vergunningen voor landontwikkeling. Het voorstel dat er binnen twee maanden na indiening van een aanvraag een besluit moet zijn genomen, heeft voor mij absolute prioriteit. De tijd dringt namelijk, en op dit punt moeten wij eigenlijk voor de overheidsinstanties een omkering van de bewijslast gaan hanteren indien zij een project afwijzen.
Uiteindelijk gaat het ook om de van projecten. Op dit punt kunnen wij terugvallen op een breed scala aan mogelijkheden. Naar mijn idee biedt juist die energievoorziening in de toekomst uitstekende kansen voor de kleine en middelgrote ondernemingen. Een aantal sprekers heeft er eerder al op gewezen dat alle lidstaten met name op grensoverschrijdend energiegebied - mede met het oog op de dienstenrichtlijn die wij deze week zullen aannemen - met volledig nieuwe uitdagingen geconfronteerd zullen worden. Daarom hebben wij eenvoudigere procedures nodig. Het is met name van groot belang dat de administratieve belemmeringen uit de weg worden geruimd.
Tot slot dienen wij het gebruik van binnenlandse energiebronnen met een kleine kringloop te stimuleren. Dat is het doel dat wij samen met de Commissie willen verwezenlijken.
Herbert Reul (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, wij hebben in dit Parlement veelvuldig gediscussieerd over de eisen die de energieproblematiek aan ons stelt. Wij hebben het gehad over de levensduur van hulpbronnen, over de natuurlijke vraag - die beperkt is - en ook over de aanvullende vraag als gevolg van de opkomst van nieuwe grote industrielanden. Sinds januari debatteren wij ook over de afhankelijkheid van afzonderlijke leveranciers, en wij hebben geconstateerd dat wij ook op dit vlak actie moeten ondernemen. Wij vragen ons dan ook terecht af hoe wij op verwarmings- en koelingsgebied extra capaciteit kunnen creëren. Dat is een goede en belangrijke zaak, en ik ben dan ook blij met de vele amendementen die in het verslag zijn opgenomen.
Op één punt ben ik echter nog niet gerustgesteld. Ik ben namelijk bang dat onze terechte doelstelling ons blikveld vernauwt en ons doet geloven dat er maar één juiste, verstandige en zaligmakende weg is. Ik refereer daarbij natuurlijk aan de doelstelling dat wij moeten bezuinigen op het energiegebruik en tegelijkertijd aanvullende en ook hernieuwbare energiebronnen moeten aanboren.
Ik maak mij zorgen als opvattingen worden geuit die de mensen de indruk geven dat alle problemen opgelost zijn als wij die ene weg maar volgen. Wat de heer Turmes zojuist zei, ging bijvoorbeeld die richting uit. Ik ben er echter vast van overtuigd dat juist die collega’s gelijk hebben die zeggen dat het hier om een extra mogelijkheid gaat waar wij gebruik van kunnen maken. Tegelijkertijd moeten wij er ons echter niet van laten weerhouden om ook op andere vragen antwoord te geven, zoals op de vraag: “Wat is onze houding ten opzichte van kernenergie?” of: “Hoe kunnen wij de bestaande fossiele energiebronnen op een schonere manier gebruiken?”
Ik zet ook vraagtekens bij de methode aan de hand waarvan wij in de toekomst gaan werken en bij de manier waarop wij straks nieuwe regelgeving tot stand gaan brengen. De vraag dringt zich namelijk op of wij wel de juiste koers volgen als wij er vanuit gaan dat de oplossing van politieke problemen alleen gelegen is in de opstelling van nieuwe voorschriften of in het nemen van besluiten in dit Parlement, waarna wij genoegzaam achterover leunen en denken dat daardoor alle problemen de wereld uit zijn. Oplossingen komen er niet met Europese richtlijnen waarmee wederom nieuwe verplichtingen aan de lidstaten worden opgelegd.
Wij hebben vanochtend van de commissaris gehoord dat er alleen al op energiegebied 42 richtlijnen zijn aangenomen, waarvan 22 richtlijnen uitsluitend betrekking hebben op energie-efficiëntie! Desalniettemin zijn wij nog steeds niet tevreden en zeggen wij dat wij niet voldoende vorderingen maken. Het komt eigenlijk op het volgende neer: de koers die wij moeten volgen, dient uitgestippeld te worden op basis van het stimuleren van nieuwe technologieën en benchmarks en door het ontwikkelen van normen en indicatoren. Alleen op die manier krijgen degenen die uiteindelijk moeten besluiten of zij nieuwe wegen zullen inslaan, de mogelijkheid om vergelijkingen te maken en vast te stellen of die nieuwe wegen ook nieuwe kansen en persoonlijk voordeel opleveren.
Met dromen zullen wij ons doel niet verwezenlijken. Wij hebben ambitieuze maar wel realistische doelstellingen nodig die gebaseerd zijn op de situatie in de verschillende lidstaten en afgestemd worden op de natuurlijke omstandigheden en de afzonderlijke markten. Standaardantwoorden lossen dan ook niets op. 
Andris Piebalgs,
   Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor dit zeer belangwekkende debat, en ook dank ik nogmaals de rapporteur, mevrouw Rothe, en alle schaduwrapporteurs voor hun werk. Ik weet dat u allen hartstochtelijke belangstelling koestert voor dit onderwerp, en dit is zeker niet de enige oplossing waar we naar moeten zoeken in de energiesector. Ik koester eveneens een intense belangstelling voor dit verslag. Uit de stemming in de Commissie industrie, onderzoek en energie en het debat van vandaag blijkt dat er heel veel steun is voor de ideeën in dit verslag.
Mijns inziens heeft de Commissie reeds duidelijke stappen in die richting gezet. In december 2005 heeft de Commissie in het actieplan inzake biomassa een initiatief aangekondigd voor verwarming en koeling met behulp van hernieuwbare energiebronnen. Zoals enkele parlementsleden al aangaven, hechten we tegelijkertijd echter veel waarde aan betere en goed uitvoerbare wetgeving en respecteren we het subsidiariteitsbeginsel. Daarom heb ik mijn diensten gevraagd om op dit terrein een effectbeoordeling uit te voeren, omdat het later in het debat van groot belang zal zijn dat we het voorstel aan de hand van een goede effectbeoordeling kunnen bijsturen. Als ik een besluit moet nemen over de vraag hoe we verder moet werken aan dit belangrijke onderwerp, ga ik uit van die effectbeoordeling.
Ik kan u tevens echter mededelen dat de Commissie aan uw verwachtingen tegemoet zal komen - om op de woorden van de heer Vidal-Quadras Roca in te gaan - en dat we ook werken aan de tenuitvoerlegging van de wetgeving. Tot mijn vreugde kan ik de Commissie industrie vandaag zeggen wat we in dit verband precies gaan doen. We hebben het reeds door mij genoemde actieplan inzake biomassa goedgekeurd en onlangs hebben we de mededeling inzake biobrandstoffen goedgekeurd. Hieruit blijkt dat de Commissie een grotere marktpenetratie van hernieuwbare energiebronnen in de Europese energiemix zeer serieus neemt.
Ik dank u voor uw grote belangstelling voor dit debat en ik hoop tegen het einde van het jaar een wetgevingsvoorstel aan dit Parlement te kunnen presenteren. 


De Voorzitter.
   - We gaan nu over tot de stemming.

Graham Booth (IND/DEM ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. U bent waarschijnlijk de beste vice-voorzitter die we hebben in dit Parlement, maar u hebt vandaag al twee fouten gemaakt! En tijdens een stemming pas geleden hoorde ik de heer Mauro, die toen Voorzitter was, zeggen dat een amendement was verworpen terwijl het met 584 tegen 41 stemmen was aangenomen. Hoe lang moeten we nog met dit belachelijke systeem blijven werken? 
De Voorzitter.
   - Het probleem is dat wanneer het geen hoofdelijke stemming betreft, mensen de neiging hebben hun hand niet op te steken. Ik probeer ze hiertoe aan te sporen, maar ik kan ze niet dwingen. Daarom zijn er zo veel controles. 

- Aangezien het eerste deel is verworpen, denk ik dat het tweede en het derde deel komen te vervallen. Kunt u ons hierbij helpen, mijnheer Hökmark? 
Gunnar Hökmark (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben geneigd het met u eens te zijn dat deel twee en deel drie geen nut hebben nu deel één is verworpen. Het amendement is niet van mij afkomstig, maar ik zou zeggen dat de stemming van zojuist volstaat.
De Voorzitter.
   - U bent de rapporteur. De twee volgende delen komen te vervallen.
Gunnar Hökmark (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag het volgende mondelinge amendement, dat met de schaduwrapporteur van de PSE-Fractie is overeengekomen, indienen: ‘overwegende dat staatssteun die de mededinging niet verstoort, een aanvaardbare manier is om economische ontwikkeling te bevorderen en dus, naast andere instrumenten, waaronder communautaire financiering, zoals de structuurfondsen, een manier kan zijn om de agenda van Lissabon voor economische groei en banen te bevorderen’. 


Vittorio Agnoletto (GUE/NGL ),
   Mijnheer de Voorzitter, het amendement staat al in de notulen, maar ik zal het nog eens voorlezen. 
‘Wijst erop dat de Europese Unie in haar betrekkingen met derde landen en in de context van de bevordering van de democratische beginselen en de mensenrechten via de ‘democratieclausule’ ertoe wordt aangespoord bijzondere aandacht te schenken aan de tenuitvoerlegging van beleid voor gendergelijkheid en de rechten van de vrouw en er tegelijkertijd op toe te zien dat de autoriteiten in derde landen prioriteit geven aan het fundamentele recht om niet te worden blootgesteld aan willekeurige detentie, martelingen en executies en dat de burgers er toegang hebben tot een onpartijdige rechtbank;’

Catherine Stihler (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag heel even stilstaan bij mijn verslag over toegangsbeperkingen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Ik doe een beroep op de collega’s om hun volledige steun te geven aan dit verslag over toegangsbeperkingen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het gaat daarbij om de Shetlandbox en de scholbox. Dit verslag is goed nieuws voor een duurzaam EU-visserijbeleid, aangezien het ervan uitgaat dat voorzichtig met toegangsbeperkingingen moet worden omgegaan.
Ik dank de PSE-Fractie voor haar waardevolle steun. De beperkingen die in dit verslag worden behandeld, zijn van groot belang en ik doe een beroep op mijn collega’s om voor paragraaf 8 en de resolutie in haar geheel te stemmen.
De Voorzitter.
   - Hiermee is de stemming beëindigd. 
Duarte Freitas (PPE-DE ),
   . - De tekst van verordening (EG) nr. 1786/2003 van de Raad bevat een reeks fouten die onverwijld rectificatie behoeven.
Als gevolg van een wijziging van de Gecombineerde Nomenclatuur moeten de codes GN 1214 90 91 en 1214 90 99 vervangen worden door de code GN 1214 90 90. De maximale gegarandeerde hoeveelheid gedroogd voedergewas van 4 855 900 ton moet vervangen worden door 4 960 723 ton. Die laatste hoeveelheid komt overeen met de som van de huidige nationale hoeveelheden. Tevens moet er een nieuwe formulering komen voor de methode om de verlaging van de hulp te berekenen bij overschrijding van die hoeveelheid.
Het Commissievoorstel komt tegemoet aan de noodzaak verordening (EG) nr. 1786/2003 van de Raad te wijzigen.
De wijziging is derhalve terecht en het Europees Parlement dient het positief advies van de Landbouwcommissie te steunen. 
Duarte Freitas (PPE-DE ),
   . - Aan de partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Salomonseilanden ligt het mandaat ten grondslag dat de Raad in juni aan de Commissie heeft verleend om over bilaterale tonijnvisserijovereenkomsten te onderhandelen met de ACS-landen in het centrale en westelijke deel van de Stille Zuidzee, teneinde een netwerk van overeenkomsten tot stand te brengen voor de communautaire tonijnvloot die in dat gebied opereert.
Ik steun het standpunt van de rapporteur in dit verslag volledig en benadruk het belang van amendement 5, waarin staat dat de Commissie op de eerste vergadering van het Gemengd Comité de autoriteiten van de Salomonseilanden in kennis stelt van het feit dat de volgende vergaderingen van het Gemengd Comité zullen worden bijgewoond door vertegenwoordigers van de reders.
Daarom ben ik voor aanneming van dit verslag. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   In feite exporteert dit weinig aanbevelenswaardige verslag het rampzalige gemeenschappelijk visserijbeleid naar de Solomon-eilanden. Daarom heb ik ertegen gestemd en betreur ik het dat het Parlement heeft besloten het te steunen. Het gemeenschappelijk visserijbeleid is een regelrechte ramp waar we vanaf moeten en die we niet in stand moeten houden en naar derde landen exporteren. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   In het verslag wordt een kwestie naar voren gebracht die inhoudt dat de waarde van de interne markt moet worden afgewogen tegen nationale zelfbeschikking. Een relevante zaak (C-156/04) wordt momenteel in het Europees Hof van Justitie behandeld. Wij geloven niet dat de behandeling van deze zaak op enigerlei wijze wordt bevorderd door een uitspraak hier en nu door het Europees Parlement.
Wij hebben daarom besloten om tegen dit verslag te stemmen, maar willen wel benadrukken dat wij geen stelling nemen in het lopende debat. Het Europees Hof van Justitie moet eerst een positie innemen en een uitspraak doen. Daarna moeten de Griekse autoriteiten en het nationale parlement debatteren over hoe zij omgaan met het besluit van het Europees Hof van Justitie. 
Roselyne Bachelot-Narquin (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wat het verslag van mijn collega, de heer Öry, betreft, strijden drie gevoelens bij mij om voorrang, namelijk tevredenheid, spijt en een wens.
Het stemt mij tevreden dat de in 1994 begonnen werkzaamheden voor een gezamenlijke aanpak met betrekking tot de risico’s die werknemers lopen, nu afgerond worden. De houding van onze ondernemingen tegenover levensbedreigende risico’s is een kernelement van het Europees sociaal model, waardoor dit zich van veel andere modellen onderscheidt.
Spijtig vind ik het dat de Europese Commissie, onder druk van de Raad, niet met het Parlement wilde onderhandelen over de verstandigste oplossing, namelijk toepassing van de subsidiariteit. Dat had onze vrees kunnen wegnemen dat de lidstaten alsnog verplicht worden om de voorschriften inzake zonnestraling om te zetten, omdat hiernaar in de kaderrichtlijn wordt verwezen. De Raad speelt onder één hoedje met de Commissie en haalt zijn neus op voor het subsidiariteitsbeginsel: dat is beslist paradoxaal!
Mijn wens is dat de kwestie van de zonnestraling in de toekomst op een flexibele manier kan worden behandeld, zonder onnodige regelgeving of bureaucratie. Het in Bilbao gevestigde Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk zou bijvoorbeeld een omvangrijke voorlichtingscampagne kunnen opstarten om Europese werknemers te waarschuwen voor de risico’s die zonnestraling met zich meebrengt. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   . - Wij hebben ons bij deze stemming onthouden, daar de Commissie en de Raad uiteindelijk zijn gezwicht en onder druk van de meerderheid van de PPE-DE-Fractie en de liberalen zonnestraling van het toepassingsgebied hebben uitgesloten.
Dat standpunt is des te betreurenswaardiger, daar het bekend is dat optische straling deel uitmaakt van het spectrum van elektromagnetische straling. Elektromagnetische straling bestaat hoofdzakelijk uit direct licht en infrarode, ultraviolette en laserstralen. Zonnestralen bestaan nu juist weer uit infrarode en ultraviolette stralen en direct licht. Er is veel bekend over de effecten van deze straling op de gezondheid. Zo weet men dat er onder meer veranderingen in het afweersysteem, huidziekten, oogziekten, kanker en psychische stoornissen door kunnen ontstaan.
Miljoenen werknemers in de EU zien hun levenskwaliteit aangetast daar zij bij werk in de landbouw, visserij, bouw, zoutpannen, steengroeven, dagbouw, evenals bij verschillende werkzaamheden waarbij lasers enz. te pas komen, blootgesteld zijn aan zonnestraling.
Daar er in de richtlijn enkele aanzienlijke verbeteringen opgenomen zijn betreffende kunstmatige straling, stemmen wij niet tegen. Desalniettemin is de werkingssfeer van het voorstel beperkt door het uitsluiten van zonnestraling. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   Ik heb voor de uitkomst van deze bemiddelingsprocedure gestemd. Het is alleen maar toe te juichen dat de titel en de werkingssfeer van de richtlijn zijn aangepast om optische straling uit kunstmatige bronnen erin te kunnen opnemen. Ik hoop dat de Commissie hiervan geleerd heeft, nadat ze de EU aanvankelijk belachelijk had gemaakt door zonneschijn te verbieden - wat koren op de molen was van de eurosceptici en de daar immer mee sympathiserende media.
Die onnodige ruzie had kunnen worden voorkomen, maar ik ben blij dat het verstandige besluit van het Parlement uiteindelijk is aangenomen.
Er ligt nu een richtlijn die op geloofwaardige wijze bescherming biedt aan werknemers die met lasers en elektrische lasapparatuur werken, aan werknemers in de staal- en glasindustrie en aan die in de looi-industrie. De aanvaarde richtsnoeren zijn bedoeld om acute en langdurige oog- en huidklachten ten gevolge van hoge blootstelling te voorkomen. 
David Martin (PSE ),
   Ik ben blij met dit verslag over de bescherming van werknemers tegen de risico’s van straling uit optische en kunstmatige bronnen. Ik denk dat het verstandig is dat het Parlement grenswaarden voor blootstelling vaststelt om werknemers bescherming te bieden tegen kunstmatige bronnen zoals lasers, kathodebuizen en lasapparatuur. 
Frédérique Ries (ALDE ),
   . - Ik heb uiteraard voor deze richtlijn gestemd, die bedoeld is om werknemers te beschermen tegen de risico’s van blootstelling aan optische straling. Deze tekst ligt in het verlengde van drie voorgaande richtlijnen, die eveneens bedoeld waren om werknemers te beschermen tegen de risico’s van verschillende “fysische agentia”, zoals blootstelling aan lawaai, trillingen en elektromagnetische velden.
Deze richtlijn richt zich hoofdzakelijk op stralingsbronnen als lasers en infraroodlampen. Zij voorziet met name in een aanpassing van de werkmethoden teneinde de risico’s van straling en de duur en blootstellingsgraad te verminderen. Daarnaast wordt de Europese Commissie in de richtlijn opgeroepen een handleiding op te stellen voor werkgevers, met name het MKB. Het is terecht om deze laatste maatregel te onderstrepen. Ik vind namelijk dat de Unie meer moet doen voor het MKB, dat echt een speerpunt is als het gaat om innovatie en het scheppen van werkgelegenheid in het Europa van vijfentwintig lidstaten!
In deze toepasbare wetgeving gaan flexibiliteit voor werkgevers en veiligheid voor werknemers hand in hand. Dit is dus een concreet voorbeeld, waarmee wordt bewezen dat de Europese Unie zich - in tegenstelling tot de ideeën die de nieuwe eurosceptici, de specialisten van het “nee”, uitdragen - wel degelijk bekommert om haar arbeiders, al of niet in loondienst en van Oost tot West, en dat zij er vaak voor pleit om de sociale wetgeving van de lidstaten op het hoogste niveau gelijk te trekken. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   Ik heb tegen dit voorstel in eerste lezing gestemd, maar nu hebben de regeringen van de lidstaten het verbeterd. Deze richtlijn bevat geen omvangrijke nieuwe wetgeving, maar alleen een aanvulling op de al geldende wetgeving voor terreinen waarop de Europese Unie al bevoegdheden heeft. Het bizarre voorstel om zonnestraling op te nemen, is geschrapt.
Bovendien zijn de regels gebaseerd op internationale conventies en waar deze ontbreken, wordt nationale wetgeving geaccepteerd. Gezondheidscontrole en check-ups moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met de nationale praktijken. Dit is daarom een behoorlijk evenwichtig en aanvaardbaar voorstel. De voordelen met betrekking tot de bescherming van werknemers wegen op tegen het probleem van verdere wetgeving, omdat deze richtlijn in de praktijk niet leidt tot nieuwe bevoegdheden van de Europese Unie. 
José Albino Silva Peneda (PPE-DE ),
   . We hebben hier te maken met een schoolvoorbeeld van de vaak pijnlijke traagheid waarmee op Europees vlak besluiten worden genomen.
Het voorstel dat we vandaag hebben goedgekeurd dateert uit het verre jaar 1992, terwijl het hier om een fundamentele zaak als de bescherming van de gezondheid van werknemers gaat.
Het heeft liefst 13 jaar geduurd voor het standpunt van het Europees Parlement kon zegevieren.
Deze tekst houdt zich uitsluitend bezig met de blootstelling van werknemers aan kunstmatige straling en sluit straling uit natuurlijk bronnen uit van de werkingssfeer van de richtlijn. Het argument daarvoor is dat op grond van het subsidiariteitsprincipe die materie, in overeenstemming met de nationale omstandigheden en behoeften, op nationaal niveau behandeld dient te worden.
Ik heb voor dit verslag gestemd, omdat ik het ermee eens ben dat het onhaalbaar zou zijn om als EU de werkgevers van de vijfentwintig lidstaten op te zadelen met de risicobeoordeling van de gezondheid en de veiligheid van de aan de zon blootgestelde werknemers. Ik meen dat de lidstaten dat op hun niveau dienen te beoordelen, uitgaande van de realiteit van elk land.
Op grond van deze richtlijn moeten de werkgevers in de praktijk maatregelen treffen om de risico’s voor de aan kunstmatige straling blootgestelde werknemers te vermijden of te verminderen. Daarbij moeten we denken aan voorschriften betreffende de keuze van de uitrusting, de inrichting van de werkruimte en de duur van de blootstelling. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   Deze richtlijn is nu meer toegespitst op kunstmatige straling. Ik ben blij dat de richtlijn weer terug in het Parlement is en heb er met plezier voor gestemd. Het is jammer dat de eerste ontwerpen van de wetgeving aanleiding waren tot een hoop rare verhalen over de EU die zonneschijn zou willen verbieden, terwijl de doelstellingen van de wetgeving - Europese werknemers beschermen tegen gevaarlijke straling - zo waardevol zijn. Ik ben blij dat het Parlement zijn werk gedaan heeft en erin geslaagd is om er zinvolle wetgeving van te maken. Ik zal er vandaag met alle plezier voor stemmen. 
Albert Jan Maat (PPE-DE ).
   - Voorzitter, ik wil een stemverklaring geven, om te melden waarom wij als CDA-Fractie tegen het verslag hebben gestemd. Reden voor onze tegenstem is dat wij vóór dierenwelzijn zijn, zeker in de pluimveesector, maar dat het niet zo kan zijn dat wij ten aanzien van import niet dezelfde eisen stellen.
Een tweede reden is dat dit verslag leidt tot meer bureaucratie, wat wij niet willen in Europa. Wij willen minder bureaucratie, ook omdat de gevolgen van de invoering van deze richtlijn pas achteraf worden bekeken en niet vooraf. Dat lijkt ons goedkope politiek op de rug van de Europese pluimveehouders. Dat willen wij niet. Wij willen wel een beter welzijn, maar dan met een goede verdeling van de lasten tussen consumenten en producenten.
Ik zou graag willen dat mijn collega McGuinness over ditzelfde punt ook nog eens het woord wordt verleend. 
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik deel de bezorgdheid van mijn collega, de heer Maat. Ik denk dat deze richtlijn zal leiden tot een race naar de bodem. Door deze richtlijn zal de vleesproductie zich naar buiten de Europese Unie verplaatsen en buiten onze grenzen hebben we de zaak niet meer in de hand. De burgers worden er niets wijzer van, omdat er geen etikettering is. 
Frank Vanhecke (NI ).
   - Voorzitter, ik ben het volledig met de twee vorige sprekers eens. Het klopt immers wel dat de mate van beschaving van een samenleving mee wordt bepaald door de wijze waarop mensen in die beschaving omgaan met dieren, maar ik ben er ook van overtuigd dat de landbouwers, in dit geval de kippenkwekers in onze landen allesbehalve van wreedheid of ongevoeligheid tegenover dieren mogen worden beschuldigd.
Ik wil er echter vooral op wijzen dat onze Europese bedrijven onredelijke concurrentie ondergaan door de vleesimport uit niet-Europese landen, ik denk aan Brazilië, ik denk aan Thailand, waar totaal andere normen gelden, bijvoorbeeld inzake bezetting, voedselveiligheid, retracering, dierenmeelgebruik en antibiotica.
De Europese braadkippenhouders willen zeker niet terug naar de tijd toen alles toegelaten was en zijn bereid kweken op dier- en milieuvriendelijke wijze, maar dan moeten wij ook eisen en controleren dat al het geïmporteerde vlees aan dezelfde normen voldoet. Dat is vandaag jammer genoeg niet het geval. Eigenlijk laten we onze eigen Europese kwekers jammerlijk in de steek. 
James Hugh Allister (NI ),
   Tijdens de stemming van vandaag over het verslag over de voorschriften voor de bescherming van vleeskuikens heb ik gestemd voor maximale bescherming van onze pluimvee-industrie tegen de dreiging van goedkope import, die Ierland de afgelopen weken al een pluimveefabriek heeft gekost.
Het is begrijpelijk dat we ons zorgen maken over dierenwelzijn, maar het is niet zinvol om zodanige eisen aan dierenwelzijn in de EU te stellen dat producenten over de kop gaan en we afhankelijk worden van import uit het Verre Oosten en Zuid-Amerikaanse landen waar op het gebied van dierenwelzijn geen beperkingen gelden voor de productie. Dat leidt alleen maar tot een toename van de hoeveelheid pluimvee die onder erbarmelijke omstandigheden wordt gefokt. We moeten dus zorgen voor een evenwicht tussen de voorschriften inzake dierenwelzijn in de EU en de levensvatbaarheid van de industrie.
Daarom heb ik vandaag tijdens de stemming in het Parlement gestemd tegen een verdere vermindering van de bezettingsdichtheid, aangezien die tot onvermijdelijke gevolgen voor de rendabiliteit van de vleeskuikenproductie in Europa zal leiden. 
Robert Evans (PSE ),
   Tijdens de eindstemming over het verslag-Berman heb ik me onthouden van stemming. Als vegetariër heb ik een krachtig voorbehoud tegen de hele vleesindustrie. Als we doorgaan met het houden van dieren voor vleesproductie - en ik verwacht niet anders - dan moet dit mijns inziens op organische en natuurlijke wijze plaatsvinden. Als dat niet het geval is, moeten de normen zo hoog mogelijk liggen. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   . Wij hebben voor dit verslag gestemd, hoewel we niet alle aanbevelingen volledig steunen. Maar over het algemeen achten wij het doel van het voorstel juist.
Wij menen dat het nodig is een evenwicht te bereiken tussen de noodzakelijke verbeteringen op het gebied van dierenwelzijn, de rechten en belangen van de kleine en middelgrote boeren en de rechten van de consumenten.
Wij weten dat er een systeem moet komen om het dierenwelzijn van al het vee in de slachterij te kunnen beoordelen. Tevens weten we dat daar kosten aan verbonden zijn die kleine bedrijven over het algemeen niet kunnen opbrengen.
Daarom bepleiten wij een langere termijn om te kunnen experimenteren en in een latere fase het systeem toe te passen, dat tot nu toe in Portugal onbekend is.
Om dezelfde reden vonden wij onder de huidige omstandigheden een aantal voorstellen dat tijdens de behandeling in de plenaire vergadering is gedaan, overdreven. Wij hebben die niet gesteund, daar er zonder proefperiode negatieve gevolgen uit voort zouden kunnen vloeien voor de kleine producenten. 
Glyn Ford (PSE ),
   Dit verslag komt precies op het juiste moment. Het valt samen met het eerste actieplan voor dierenbescherming dat ooit werd vastgesteld. De EU neemt wederom het voortouw als het gaat om het verhogen van de normen voor dierenbescherming.
Het voorstel gaat in op de publieke bezorgdheid over het feit dat de huidige normen inzake het welzijn van vleeskuikens te laag zijn. Het gevolg is dat vleeskuikens leiden aan pootproblemen en verlamming, hartvergroting, sudden-death-syndroom en ammoniakbrandwonden.
In het verslag wordt aangedrongen op een vermindering van de bezettingsdichtheid, een minimumdikte van het strooisel, betere ventilatie en een ononderbroken donkerperiode van minstens zes uur. Er wordt ook stilgestaan bij de wrede praktijk van het inkorten van de snavels, wat alleen mag worden toegestaan als andere maatregelen om kannibalisme te voorkomen zijn uitgeput.
Ik juich het verslag toe, ook al heeft een aantal van de genoemde voorstellen het niet gehaald. Ik had liever gezien dat het verder ging, maar wat er nu voor ons ligt is goed voor kuikens en consumenten. Gezondere vogels leveren een product van betere kwaliteit op. Zo exporteren we geen zwakke bepalingen inzake dierenwelzijn maar verhogen we de normen voor pluimvee en mensen. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   Wij hebben naar ons beste vermogen voor een betere veehouderij gestemd. Een aantal amendementen waarover gestemd moest worden, was echter iets te gedetailleerd voor gekozen politieke vertegenwoordigers om er een standpunt over in te nemen. Gedetailleerde kwesties inzake donkerperioden, schade aan de poten en sterfte in de eerste week bij slachtkippen zijn voor een leek moeilijk te beoordelen. Wij hadden graag gezien dat wij in plaats daarvan besluiten hadden kunnen nemen over algemene principes en dat daarna deskundigen de gedetailleerdere regelgeving hadden uitgewerkt. Het gaat hier om een raadplegingsprocedure voor het Europees Parlement en niet om een medebeslissingsprocedure, die het ons mogelijk had kunnen maken een principiëler standpunt hierover in te nemen.
Wij willen ook benadrukken dat het belangrijk is vooruitgang te boeken in de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie om een mondiale consensus te bereiken over strengere productie-eisen wat betreft voedselveiligheid en dierenbescherming. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   Ik heb de door mijn eigen fractie en anderen ingediende amendementen die het voorstel versterken, gesteund, met name de amendementen waarin een vermindering van de bezettingsdichtheid wordt nagestreefd en waarin wordt onderstreept wat de gevolgen van slechte welzijnsomstandigheden zijn voor de voedselveiligheid.
Hoewel de meeste ingrijpende amendementen zijn gesneuveld, heb ik voor het verslag gestemd in de hoop dat het voorstel van de Commissie tot enige vooruitgang zal leiden bij de aanpak van belangrijke dierenwelzijnkwesties in de vleeskuikenindustrie. 
David Martin (PSE ),
   Ik verwelkom dit verslag en ben van mening dat het op het juiste moment komt, gezien de onlangs aangenomen resultaten van het eerste actieplan voor dierenbescherming dat ooit werd uitgevoerd. Uit het verslag blijkt dat de EU wederom het voortouw neemt als het gaat om het actief verhogen van de normen voor dierenbescherming.
Het voorstel handelt over een moeilijke kwestie waarover veel publieke bezorgdheid bestaat. De huidige normen inzake het welzijn van vleeskuikens zijn zeer laag, wat tot gevolg heeft dat vleeskuikens leiden aan pootproblemen en verlamming, hartvergroting, sudden-death-syndroom en ammoniakbrandwonden.
Ik juich de voorstellen van de Commissie landbouw toe maar ik ben van mening dat de voorstellen niet ver genoeg gaan. Daarom heb ik de amendementen van collega Jørgenson gesteund, en ik ben teleurgesteld dat ze niet door het Parlement zijn aangenomen. 
Frédérique Ries (ALDE ),
   . - Is de verbetering van het welzijn van kuikens nu werkelijk een onderwerp dat een parlementair debat waard is? En heeft dit onderwerp een Europese dimensie die rechtvaardigt dat er een debat van vijftig minuten aan vleeskuikens wordt gewijd?
Twee vragen die de aanzet tot een antwoord reeds in zich dragen! Toegegeven, het is niet de eerste keer dat het Europees Parlement zich uitspreekt over een onderwerp dat ver van de zorgen van de burgers afstaat. Toch denk ik niet dat het Europees Parlement er enig belang bij heeft de leus over te nemen van een bemoeiziek Europa. Integendeel, ik ben er juist van overtuigd dat het er alle belang bij heeft om de wetgevingsdrift een halt toe te roepen.
Dit geldt vooral wanneer de voorgestelde, pietluttige regels aan het absurde grenzen, zoals in het verslag-Berman: een kuiken dat in een legbatterij opgroeit, moet tweemaal per dag worden geïnspecteerd, moet toegang hebben tot droog strooisel, terwijl zijn omgevingstemperatuur niet meer dan 3 °C hoger mag liggen dan de temperatuur waarmee zijn alter ego die voor een leven in de buitenlucht heeft gekozen, te maken heeft! En dat zijn nog maar enkele voorstellen van vele andere, die even grotesk zijn.
Kortom, Europa heeft niets te winnen met dit soort regelgeving, maar loopt juist het risico om veren te laten! 
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   Ik heb voor dit zeer zwakke verslag gestemd, omdat het ondanks alles toch verbeteringen met zich meebrengt in de meeste landen en betrekking heeft op minimale wetgeving, wat betekent dat striktere regels mogelijk zijn. Onze amendementen inzake een kleinere bezettingsdichtheid van kippen waren zeer redelijke compromissen, die bijna unanieme steun in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid hebben gekregen. Het is tragisch dat deze niet werden aangenomen. Het Parlement steunt kortzichtige belangen in plaats van humane veehouderij waar de consumenten op kunnen vertrouwen. Door zo te handelen wordt de branche niet geholpen. Ik heb voor het voorstel van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling gestemd voor een maximumbezettingsdichtheid van 34 kg in 2013, alleen maar omdat dit beter is dan het oorspronkelijke voorstel. Het is mogelijk dit voorstel tegen de Raad te gebruiken, omdat weinig landen de 38 kg zullen overschrijden. Het Europees Parlement wijst in ieder geval in een andere richting.
Kippen zullen meer blijven lijden dan alle andere dieren. Hoe wij onze dieren behandelen zegt veel over hoe ontwikkeld onze beschaving is. Deze kwestie toont aan dat wij barbaren zijn. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   Mijnheer de Voorzitter, dit verslag over het welzijn van vleeskuikens had er al veel eerder moeten zijn. Het wordt tijd dat de EU actie onderneemt om het welzijn van vleeskuikens in de hele EU, die hun korte leven vaak in erbarmelijke omstandigheden doorbrengen, te verbeteren. Het is jammer dat een aantal van de amendementen die mijn fractie op dit verslag had ingediend, het niet heeft gehaald, maar het verslag op zich leidt wel tot een verhoging van de normen en ik heb het met alle genoegen gesteund. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   . - Wij weten dat staatssteun een belangrijk economisch beleidsinstrument is om de economische, sociale, milieu- en regionale ontwikkeling een nieuwe dynamiek te geven. Dat geeft de staat de mogelijkheid zijn strategische keuzes concreet te maken, de financiering van de openbare diensten te garanderen en de bedrijven te compenseren die de zogenaamde “diensten van algemeen belang” leveren.
Met dit uiterst neoliberale verslag wil de meerderheid van het Parlement staatssteun reduceren tot een “laatste redmiddel” op grond van het ideologische en vooringenomen standpunt dat de rol en het ingrijpen van de staat in de economie moeten worden beperkt. Dit alles ter wille van de heilige en heilzame “markteconomie” en om zogenaamde “concurrentieverstoringen” te voorkomen. Om die redenen hebben wij tegengestemd.
De rapporteur steunt de hervormingsvoorstellen van de Europese Commissie, waarmee staatssteun nog verder ondergeschikt moet worden gemaakt aan de concurrentie, prikkels worden ingevoerd voor de vermindering van staatssteun en staatssteun moet worden beperkt tot het horizontale beleid in verband met de Strategie van Lissabon, zoals bijvoorbeeld maatregelen betreffende innovatie en O[amp]O. 
Bruno Gollnisch (NI ),
   . - Decennia lang heeft de Commissie het toestaan of verbieden van staatssteun uitsluitend bekeken vanuit de invalshoek van de heilige concurrentie. Hoewel het betreurenswaardig is dat het tot 2006 heeft moeten duren voordat men oordeelkundige criteria als werkgelegenheid, innovatie, groei, economische en sociale samenhang, enzovoort in aanmerking nam, moeten wij deze omslag van het beleid niet afwijzen. We kunnen immers niet voorkomen dat dit beleid bestaat.
Ik maak me niettemin zorgen over het lot dat de diensten van algemeen belang is beschoren, en met name over het feit dat deze diensten niet veilig zijn voor het vermogen van Brussel om schade aan te richten. De gevolgen van de liberalisering van netwerkactiviteiten (post, spoorwegvervoer, elektriciteit, e.d.), waarbij winsten geprivatiseerd en verliezen gesocialiseerd worden, zouden een lesje moeten zijn voor al degenen die de Commissie vragen om regels op dit gebied op te stellen.
Ik maak me er eveneens zorgen over dat het eerbiedigen van de concurrentie voorrang krijgt op alle andere criteria. Dit is kenmerkend voor een beleid waarin men liever zijn dogma’s dan de belangen van de Europeanen op de voorgrond stelt.
Tot slot wil ik onderstrepen dat talrijke activiteiten - zelfs opkomende activiteiten - geen subsidie of steun nodig zouden hebben, als zij konden profiteren van een gunstig internationaal klimaat op het gebied van belasting en regelgeving, een klimaat waaraan de verschillende beleidsterreinen van Brussel ernstig afbreuk doen. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   Bij elke analyse van de staatssteun moet helder voor ogen worden gehouden dat er verschillen zijn tussen de kosten en baten van private financiering en overheidsfinanciering, met andere woorden dat er externe effecten bestaan. Dit verslag gaat voorbij aan een dergelijke principiële analyse en eindigt daardoor in algemene conclusies die niet kunnen worden onderbouwd. Bovendien worden in het debat geen serieuze pogingen ondernomen om de externe effecten te evalueren. Desondanks hebben wij voor het verslag gestemd, omdat het in het algemeen staatssteun ontraadt. De ervaring leert in het algemeen dat staatssteun te vaak om protectionistische redenen wordt gebruikt. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
   . Dit verslag over de vermindering van staatssteun beoogt de steunverlening te richten op de doelstellingen van de Strategie van Lissabon. Die uitdaging betekent een aanzienlijke koerswijziging, zowel voor de regelgeving inzake staatssteun van de Europese Unie als voor de houding van de lidstaten.
Op dit moment is de Commissie ook bezig met het wijzigen van haar regelgeving inzake regionale steun, waarbij zij rekening houdt met het principe “minder maar meer gerichte staatssteun”. Als rapporteur voor die voorstellen steun ik over het algemeen de nieuwe aanpak van de Europese Unie.
Het doet me veel genoegen dat de Commissie in de nieuwe richtsnoeren voor staatssteun met regionale doeleinden de ultraperifere regio’s van de Europese Unie blijft beschouwen als benadeelde regio’s. Daardoor kunnen zij, los van hun BBP, met de regels van de interne markt verenigbare steun blijven ontvangen om de economische ontwikkeling in regio’s met een zeer laag bestaansniveau te bevorderen. Tevens kunnen de benadeelde regio’s in aanmerking blijven komen voor steun om bepaalde voorzieningen in stand te houden. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . Als staatssteun wordt gepresenteerd als de oplossing om tekortkomingen van de markt te corrigeren, leidt dat vaak, zoals de rapporteur terecht zegt, tot het bestendigen van onrechtvaardige toestanden en het stimuleren van inefficiëntie. Daarom keuren wij net als de rapporteur de aanpak van de Commissie op dit gebied goed.
Het zou een illusoire en onjuiste wens zijn alle staatssteun met onmiddellijke ingang te willen beëindigen. De constatering echter dat die steun de afgelopen jaren is verminderd, met name dankzij de Europese Unie, is bemoedigend voor degenen die een economie voorstaan die, door de volledige eerbieding van de regels voor het goed functioneren van de markt, meer voordelen oplevert voor de consument, de producent en de werknemer. Om kort te gaan, staatssteun is een model dat geleidelijk aan vervangen moet worden door rechtvaardiger en efficiëntere formules ter bevordering van een authentieke markt. 
Charlotte Cederschiöld, Christofer Fjellner, Gunnar Hökmark en Anna Ibrisagic (PPE-DE ),
   De Zweedse conservatieven hebben vandaag voor het verslag over de effecten van de mondialisering op de interne markt gestemd. Wij staan achter de veronderstelling in het verslag dat er door de mondialisering economische hervormingen nodig zijn om het concurrentievermogen van Europa op peil te houden. Wij staan echter kritisch tegenover het instellen van een mondialiseringsfonds, omdat men de gevolgen van de mondialisering het best kan opvangen met een dynamische markteconomie. 
Bruno Gollnisch (NI ),
   . - . Dit is van toepassing op elk van de vele verslagen die het Parlement wijdt aan de globalisering en de invloed ervan. Het Parlement betreurt de negatieve gevolgen van de globalisering, maar biedt uiteindelijk geen andere oplossing dan meer macht aan het Europa van Brussel te geven. Nooit heeft het de globalisering en de wijze waarop deze ons door Brussel wordt opgedrongen, ter discussie gesteld.
Toch is dat het echte probleem. De Europese Unie offert onze banen, onze industrieën, onze landbouw en onze stelsels van sociale bescherming op aan de mondiale vrijhandel en aan het dogma van internationale concurrentie. Zij beschermt onze economieën niet tegen oneerlijke concurrentie, sociale of monetaire dumping, piraterij of namaak. Zij biedt geen steun aan onze ondernemingen die in concurrerende landen waar zij handel willen drijven, te maken krijgen met tal van tarifaire en non-tarifaire belemmeringen, terwijl deze ondernemingen bij ons het hoofd moeten bieden aan een overdreven concurrentie, aangezien onze economieën tot de meest open economieën ter wereld behoren. Bovendien schrijft de Europese Unie steeds meer normen en regels voor die een handicap vormen.
Onvermijdelijk gevolg: Europa betaalt het gelag van de globalisering, en de Europese burgers zijn er de belangrijkste slachtoffers van. Het wordt hoog tijd dat hun belangen eindelijk voorrang krijgen boven het utopisch nastreven van ultraliberale dogma’s. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
   . Ik wens collega Edit Herczog geluk met haar belangrijke verslag over het effect van de globalisering op de interne markt. Ik steun het verslag, en dat geldt in het bijzonder voor de noodzaak een gezond klimaat te creëren voor steun aan kleine en middelgrote ondernemingen, de positie van die bedrijven te verstevigen en hun toegangsmogelijkheden tot innovatie en financiële instrumenten te vergroten.
Ik acht het voorts noodzakelijk werk te maken van de totstandkoming van een interne dienstenmarkt teneinde het concurrentievermogen van de Europese Unie te vergroten. 
David Martin (PSE ),
   Ik ben blij met dit verslag over de uitdagingen van de globalisering voor de interne markt van de Europese Unie, dat op het juiste moment komt. Het belang van deze kwestie werd nog eens benadrukt door de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie tijdens de informele top onder Brits voorzitterschap in Hampton Court op 27 oktober 2005.
Als lid van de Commissie internationale handel heb ik er met klem op gewezen dat we, in een tijdperk van globalisering en tegen de achtergrond van de opkomst van China, India en Brazilië, oog moeten hebben voor sociale en milieukwesties. Dit is geen kwestie van protectionisme: we moeten voorkomen dat de liberalisering van de wereldeconomie, met name door middel van het multilaterale handelsstelsel, tot minder werkgelegenheid en sociale normen of een race naar de bodem leidt.
Daarom heb ik de amendementen gesteund waarmee werd voorgesteld om, als een extra stimulans, de preferentiële toegang tot de EU-markt te vergroten voor de derde landen die de fundamentele arbeids- en milieunormen hebben geratificeerd en op de juiste wijze toepassen. Ik ben echter van mening dat de Commissie nauwer zou moeten samenwerken met de ILO om vast te stellen hoe het in de praktijk zit met de naleving en de handhaving van deze fundamentele normen, zodat misbruik van het nieuwe GSP+-stelsel in de toekomst kan worden voorkomen. 
José Albino Silva Peneda (PPE-DE ),
   . - De mondialisering biedt nieuwe kansen via het verschaffen van toegang tot de wereldmarkt. Vele Europese burgers beschouwen de globalisering echter als een negatieve ontwikkeling, wegens de ingrijpende herstructureringsprocessen en bedrijfsverplaatsingen die op dit moment het Europese bedrijfsleven treffen.
De EU dient deze uitdagingen aan te gaan zonder afstand te doen van haar historische en sociale waarden, die hun beslag hebben gevonden in de bestaande stelsels van sociale bescherming.
Tegelijkertijd moet de EU prikkels geven om de concurrentiekracht van de Europese industrie te vergroten door een reeks instrumenten te ontwikkelen in het kader van de Strategie van Lissabon.
Groeipercentages van 1 of 2 procent laten geen enkele armslag. Daarom kunnen hervormingen op economisch vlak - waarbij ik in het bijzonder denk aan de liberalisering van de markten - om de interne markt te consolideren steeds minder uitstel verdragen.
Tot slot dient de EU in haar buitenlands beleid er bij de toekomstige mondiale grootmachten als China, India en Brazilië op aan te dringen hun ontwikkelingsproces te laten verlopen op basis van een evenwicht tussen sociaal en economisch beleid. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   Dit verslag had de gelegenheid moeten bieden om eens te kijken naar het effect van de globalisering op de interne markt, maar helaas is dat verkeerd uitgepakt. Daarom kon mijn fractie het verslag niet steunen. 
Bruno Gollnisch (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb vanmorgen gezegd hoe schokkend het is dat wij de hele wereld de les willen lezen over de mensenrechten, terwijl de Europese Unie deze op haar eigen grondgebied vrolijk schendt, met name als het om de vrijheid van meningsuiting gaat.
Er zijn echter nog andere redenen om terughoudend te zijn ten aanzien van het verslag van de heer Agnoletto. In het verslag wordt namelijk verwezen naar artikel 60 van het Verdrag van Wenen, en met name naar de niet-uitvoeringsclausule, die het ons mogelijk maakt een verdrag op te schorten indien de andere partij haar verplichtingen niet nakomt. Er is slechts een probleem: de Europese Unie oordeelt hierover als enige en dat lijkt mij een volstrekt onjuiste interpretatie. We zouden op zijn minst een arbitragesysteem moeten hebben, want anders is dit voorbehoud in de praktijk een potestatieve clausule, waarmee wij ons naar eigen goeddunken kunnen vrijstellen van onze verplichtingen of, in het tegenovergestelde geval, deze verplichtingen juist kunnen handhaven als het om machtige staten gaat waarvan wij represailles vrezen. Dat is niet aanvaardbaar. 
Andreas Mölzer (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, de EU heeft weliswaar de eerbiediging van de mensenrechten en de democratie hoog in het vaandel staan, en zij beschouwt deze waarden ook als voorwaarde voor toetreding tot de Europese Unie, maar zij heeft het wat dat betreft in het geval van Turkije volledig laten afweten, niet alleen vanwege het feit dat Turkije nog steeds geen aanstalten maakt om de volkerenmoord op de Armeniërs te erkennen, maar ook omdat kritische journalisten in het land nog steeds met strafvervolging worden bedreigd. Sinds het begin van de onderhandelingen is er een duidelijke achteruitgang te constateren op het gebied van de pers- en meningsvrijheid. In dit beeld past ook het gegeven dat in 2004 11 procent van de Turkse asielaanvragen werd ingewilligd. Daarnaast is Turkije het lid van de Raad van Europa dat in 2005 het vaakst is veroordeeld door het Europees Hof voor de rechten van de mens. Met het eerbiedigen van de rechten van de mens kan het dus niet echt goed gesteld zijn.
Uit de meest recente moord op een katholieke priester in Turkije uit religieus-politieke motieven blijkt dat Turkije niet in staat of bereid is om de minderheden in dat land te beschermen. Ook met de 500 miljoen euro aan pretoetredingssteun dit jaar zal Turkije niet tot een model op het gebied van de mensenrechten uitgroeien. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   Het verslag gaat over de kwestie van de opneming van de mensenrechtenclausule in door de Europese Unie gesloten overeenkomsten. Een voorbeeld hiervan is de Overeenkomst van Cotonou, die de Europese Unie heeft gesloten met de landen van de ACS-gemeenschap. De clausule bestaat tien jaar, reden waarom de rapporteur het gepast vindt deze nu te evalueren.
In de huidige situatie mag het Europees Parlement geen overleg opstarten als het van mening is dat een land de clausule heeft geschonden. Een van de voorstellen van de heer Agnoletto is dat het Parlement de mogelijkheid moet krijgen om dit soort overleg op te starten. De rapporteur wil ook dat het Europees Parlement betrokken wordt bij de hele procedure inzake de clausule.
Uit het voorafgaande blijkt dat men het Parlement meer bevoegdheden wil geven, en daar zijn wij in principe tegen. Wij hebben bij de stemming van vandaag daarom tegen het verslag-Agnoletto gestemd. 
Marine Le Pen(NI ),
   . - De eis dat onze economische en politieke partners de mensenrechten eerbiedigen, is gegrondvest op een uitstekende gedachte. De Europese instellingen zouden echter eerst hun eigen stoepje moeten schoonvegen, temeer daar Turkije zich op deze stoep bevindt.
De discriminatie waarvan de christelijke minderheden het slachtoffer zijn, het verbod op informatie over de volkenmoord op de Armeniërs, de bezetting van een derde van het grondgebied van Cyprus door het Turkse leger: dit zijn allemaal flagrante schendingen van het recht, die de Europese leiders, met name Chirac en De Villepin in Frankrijk, er niet van hebben weerhouden de deur van Europa voor dit Aziatische land open te zetten.
Brengt het vooruitzicht van toetreding de Turkse autoriteiten ertoe de waarden van onze beschaving te delen? Dat valt te betwijfelen. Het feit dat de islamitische partij, de AKP, in 2002 aan de macht kwam, vormt met name een bedreiging voor de paar rechten die eerder aan vrouwen waren verleend. Twee gebeurtenissen illustreren dit fenomeen: het geweld waarmee vorig jaar een vreedzame demonstratie van vrouwen is onderdrukt, en de terugkeer van de polygamie.
In een tijd dat moslimorganisaties, in onze eigen landen nota bene, de persvrijheid ter discussie stellen, zou de Europese Unie, door Turkije toe te laten, de waarden waarop zij haar buitenlands beleid zegt te baseren, verloochenen. 
Cristiana Muscardini (UEN ),
   Na de partnerschapsovereenkomst tussen de ACS-landen en de Europese Unie, die in Cotonou ondertekend en in Luxemburg gewijzigd werd, leek het probleem van de clausule inzake mensenrechten en democratie in de overeenkomsten van de Unie opgelost. Met de aanvaarding van het beginsel dat de mensenrechten beschermd moeten worden, is er inderdaad een grote stap vooruit gezet. Maar toch hapert er nog een en ander aan de toepassing van het beginsel.
De kwestie is niet eenvoudig, maar wat het allemaal nog moeilijker maakt is dat, als men een overeenkomst wil opschorten op grond van een schending van de mensenrechtenclausule, voorkomen moet worden dat de bevolking van het in gebreke gebleven land het kind van de rekening wordt. Naast de mensenrechtenclausules bestaan er soortgelijke vereisten voor de naleving van de democratische basisnormen en de rechten van de minderheden. Ik denk in het bijzonder aan de onderhandelingen met Kroatië. Het is me nooit echt opgevallen dat de Unie tijdens die onderhandelingen in de bres sprong voor de rechten van de Italiaanse minderheid, en al evenmin voor de rechten van de Dalmatische ballingen. De Unie heeft die houding zelfs goedgepraat door te zeggen dat dit een bilaterale kwestie is. Ik wijs de Commissie er echter op dat de rechten van de minderheden hoe dan ook beschermd moeten worden, of er nu wel of niet een bilateraal akkoord bestaat. Dit is een grondrecht, vooral als het niet gaat om een handelsakkoord maar om een toetredingsverdrag. Dit probleem wordt ook in het onderhavige verslag niet opgelost. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . De belangstelling en zorgen van de rapporteur in verband met de clausule inzake mensenrechten en democratie in de door de Europese Unie gesloten overeenkomsten verdienen onze aandacht.
Tien jaar geleden werd de genoemde clausule voor het eerst in een overeenkomst opgenomen, en daarom is het zinvol kritisch te kijken naar de toepassing en de efficiëntie van die bepaling. Eén ding moet volgens mij duidelijk zijn: de effecten van de clausule moeten worden beoordeeld. Het is een positieve zaak dat de Europese Unie deze clausule in haar overeenkomsten opneemt en als richtsnoer hanteert voor haar buitenlands en ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Als het echter blijft bij een herhaling van steeds dezelfde formulering in alle overeenkomsten, zonder dat er reële consequenties aan verbonden zijn bij schending van de bepaling, heeft het natuurlijk geen enkele zin. Het louter formuleren van goede voornemens die zonder gevolgen blijven, is een bron van misverstanden en mislukkingen op het vlak van het internationaal beleid. 
José Albino Silva Peneda (PPE-DE ),
   . De snelle liberalisering van de wereldhandel op basis van soepele arbeids- en milieunormen vormt een aanzienlijke uitdaging voor het concurrentievermogen van de Europese economie.
De EU kan en moet niet concurreren met economieën die gebaseerd zijn op exportsteun, niet-naleving van basisregels op sociaal en milieuvlak en schending van de mensenrechten.
De Europese integratie is immers gestoeld op solidariteit, eerbiediging van de mensenrechten, milieuvoorschriften, sociale normen en duurzame ontwikkeling. De waarden van democratie, rechtsstaat en fundamentele vrijheden zijn onlosmakelijk verbonden met het Europees project.
De EU is erin gelaagd een “clausule inzake mensenrechten en democratie” voor te schrijven voor de met derde landen afgesloten internationale overeenkomsten.
Ik betreur het evenwel dat zo’n fundamentele clausule niet deel uitmaakt van de textielovereenkomsten.
Zoals bekend schendt China sinds zijn toetreding tot de WTO in 2001 stelselmatig de spelregels. Daarom is het opleggen van minimumnormen op sociaal en milieuvlak in de toekomstige handelsovereenkomsten met deze partner volledig gerechtvaardigd. Als je wilt concurreren, moet je dat wel doen op basis van gelijke regels voor iedereen. 
Duarte Freitas (PPE-DE ),
   . Dit verslag heeft geen enkel probleem met het Commissievoorstel. Integendeel, het bekrachtigt en steunt alle ideeën van de Commissie.
Het vasthouden aan de Shetland Box en de scholbox is een terecht en evenwichtig antwoord op de herziening van en de adviesverstrekking over het functioneren en de doeltreffendheid van beide boxen.
De aanbevelingen in dit verslag bieden de mogelijkheid de basisprincipes van het nieuwe GVB te verdedigen: het op duurzame wijze exploiteren van de levende zeerijkdommen gekoppeld aan garanties voor duurzame condities op economisch, milieu- en sociaal vlak.
Ik steun derhalve dit verslag. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   De Junilijst is tegenstander van het gemeenschappelijk visserijbeleid van de Europese Unie en wil dat dit beleidsterrein op den duur wordt beëindigd. Wij zijn daarom van mening dat de Europese Unie niet moet besluiten de Shetlandbox en de scholbox al dan niet te behouden. Deze kwestie kan beter door de bestaande internationale organen worden opgelost. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   Ik heb voor dit verslag gestemd. Het verslag is in de Commissie visserij aanzienlijk versterkt, doordat alle negen amendementen die ik had ingediend, zijn goedgekeurd.
Het Europees Parlement heeft met overweldigende meerderheid besloten om steun te geven aan het beschermd gebied rond het noorden van Schotland. Wij juichen dit toe. Parlementsleden uit heel Europa hebben ingezien hoe belangrijk deze wateren zijn voor de gemeenschappen in het noorden van Schotland.
De Commissie moet nu erkennen dat het beginsel van onbeperkte toegang tot de wateren onhoudbaar is. Visrechten moeten worden verleend aan de gemeenschappen die ervan afhankelijk zijn. Dat is nu de politieke wil van het Europees Parlement, en dat mag door geen enkele lobby van lieden die gelijke toegang tot wateren en visbestanden eisen, worden ondermijnd.
De stemming van het Parlement is nu eindelijk eens een keer goed nieuws uit Europa voor de Schotse vissers, en ik verzoek de Raad, die het definitieve besluit moet nemen, ons voorbeeld te volgen. 
David Martin (PSE ),
   Ik verwelkom het verslag over de Shetlandbox en de scholbox. Het doet mij veel plezier dat de Commissie heeft besloten de Shetlandbox en de scholbox te behouden en ik ben blij dat het Parlement dit voorstel heeft gesteund. De verlenging met drie jaar is goed voor de instandhouding van de visbestanden en goed voor de Schotse visserijbelangen. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik heet onze rapporteur persoonlijk welkom terug in Straatsburg. Ik heb dit verslag over deze belangrijke kwestie met alle plezier gesteund, aangezien de daarin vervatte maatregelen nodig zijn om de rampzalige gevolgen van het gemeenschappelijk visserijbeleid te bestrijden. We moeten van het GVB af. Het is een ramp voor de vissersgemeenschappen, voor de visserij-industrie en ook voor de vissen zelf. Een dergelijk onuitvoerbaar beleid stelt de EU in een kwaad daglicht bij onze burgers, en daarmee bewijzen we Europa geen dienst. 
Lydia Schenardi (NI ),
   . - Een van de belangrijkste uitdagingen voor de Europese landen ligt in hun energiebeleid en in hun vermogen gebruik te maken van hernieuwbare energiebronnen, zodat zij minder afhankelijk worden van de olie- en gasvoorziening en van de talrijke prijsschommelingen daarvan.
Deze hernieuwbare energiebronnen zouden een overheersende rol moeten spelen op het gebied van verwarming en koeling, een gebied dat momenteel bijna zeventig procent van het energieverbruik in Europa voor zijn rekening neemt.
Daarom steunen wij maatregelen die het gebruik van deze hernieuwbare energiebronnen zouden kunnen aanmoedigen, zoals voorlichting aan de gebruikers, het wegnemen van administratieve belemmeringen, steun bij de uitvoering, het stimuleren van onderzoek, enzovoort.
Wij zullen er echter nauwlettend op toezien dat de soevereiniteit van de lidstaten op het gebied van de energievoorziening wordt geëerbiedigd. Tevens zullen wij bijzonder goed letten op de fiscale aspecten van mogelijke voorstellen die worden ingediend.
Wij hebben nog niet alle gevolgen van de liberalisering van de elektriciteit- en gasmarkten op de nationale energiebalansen in kaart gebracht. Afgezien daarvan kan er geen sprake van zijn dat de Commissie, door middel van fiscale voorstellen, extra bevoegdheden krijgt op het gebied van het energiebeleid. Die bevoegdheden heeft ze niet volgens de Verdragen. Veeleer heeft zij deze al eerder op slinkse wijze naar zich toe weten te trekken. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   Mijnheer de Voorzitter, in dit belangrijke verslag wordt een belangrijk potentieel van Europa voor het voetlicht gebracht. Mijn eigen land, Schotland, zou een wereldleider kunnen zijn op het gebied van hernieuwbare energiebronnen, maar door gebrek aan binnenlandse initiatieven is hier nog geen sprake van. Dit verslag toont aan hoe de EU groei op het gebied van deze belangrijke technologie van de toekomst kan stimuleren, en ik steun het verslag graag, ook al is een aantal fundamentele aanbevelingen niet door het Parlement aangenomen. 


De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A6-0409/2005) van Evelyne Gebhardt, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende diensten op de interne markt (COM(2004)0002 - C5-0069/2004 - 2004/0001(COD))
Het Parlement is zich terdege bewust van het belang van dit debat. 
Evelyne Gebhardt (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bartenstein, mijnheer Barroso, geachte collega’s, vandaag gaat het belangrijkste wetgevingsvoorstel van de Europese Unie - op de Europese grondwet na - de eindfase in, en dat heeft heel wat voeten in de aarde gehad. Ik zou natuurlijk een beschrijving kunnen geven van de inspanningen van de laatste maanden en de papierbergen waar wij ons doorheen moesten worstelen, maar dat zou uren duren.
Daarom beperk ik mij tot een aantal fundamentele opmerkingen. Daar zal niet iedereen blij om zijn, maar voor mij zijn ze belangrijk, mijnheer de Voorzitter.
Het vrije verkeer van diensten moet in Europa net zo gewoon zijn als het vrije verkeer van goederen en kapitaal. Daarom is het een goede zaak dat de Commissie nu eindelijk een ontwerp voor een dienstenrichtlijn heeft voorgelegd.
Helaas is dat ontwerp faliekant mislukt, en wordt de indruk gewekt dat de belangen van de vijftien “oude” lidstaten uitgespeeld moeten worden tegen de belangen van de “nieuwe” lidstaten die in mei 2004 zijn toegetreden. “Oude” en “nieuwe” zet ik in dit geval tussen aanhalingstekens, aangezien alle lidstaten in onze statenunie dezelfde rechten en plichten hebben, ongeacht de duur van hun lidmaatschap.
De Europese Unie beschermt de belangen van alle 470 miljoen burgers in gelijke mate; zij fungeert niet als beschermster van de of van de marktmechanismen van de liberaliseringshaaien.
Ik vind het enorm belangrijk dat wij de mensen centraal stellen in ons beleid en in onze wetgeving. De werknemers en hun gezinnen dienen centraal te staan en niet de grote ondernemingen en hun markten. Daarbij moeten wij ook oog hebben voor de kleine ondernemingen en ambachtslieden en ervoor zorgen dat zij niet onder de voet worden gelopen.
Kortom, het was noodzakelijk dat het concept van de Commissie grondig door het Europese Parlement werd herzien. Ondanks alle ideologische verschillen hebben wij behoorlijk veel vooruitgang geboekt. Ik heb er alle vertrouwen in dat wij bij de stemming in de plenaire vergadering de laatste, doorslaggevende stappen kunnen zetten.
Het eindresultaat moet een richtlijn zonder veel bureaucratie zijn. Die richtlijn dient de belangen van de werkende mensen te behartigen, omdat op hun schouders het mededingingsvermogen van Europa rust. Deze richtlijn dient ook de karakteristieke eigenschappen in de lidstaten te respecteren en tevens het risico uit te sluiten van een neerwaartse spiraal in de arbeidsvoorwaarden en lonen, in de kwaliteit en in de consumenten- en milieubescherming.
Dat betekent dat wij allereerst afscheid moeten nemen van het oorsprongslandbeginsel met al zijn vernietigende effecten.
Ik heb een eenvoudige oplossing voorgesteld. Een dienstverlenend bedrijf dat legaal in een lidstaat opereert, mag zijn diensten ook in elke andere lidstaat van de Unie aanbieden. Bij de uitvoering van een opdracht gelden echter de wet- en regelgeving van het land van bestemming. Dat is zó eenvoudig dat het ook aansluit bij de ervaringen in ons dagelijks leven: met een Duits rijbewijs mag ik in Engeland autorijden, maar ik mag er niet rechts rijden.
Op deze manier komt er vrijheid van dienstverlening tot stand en is eerlijke concurrentie gewaarborgd.
In de tweede plaats heb ik voorgesteld om die vrijheid van dienstverlening alleen te laten gelden voor commerciële diensten die volwaardig op de markt kunnen opereren. Alle overige diensten vallen buiten de werkingssfeer van de richtlijn. De moderne slavernij die door uitzendbureaus wordt gepraktiseerd, is niet iets wat wij toe willen laten tot het Europese vrije verkeer van diensten.
Ook zullen wij erop moeten letten dat het brede spectrum van diensten van algemeen belang niet wordt aangetast. Wij moeten het regionaal en lokaal zelfbestuur beschermen en de wens van de burgers respecteren om van de watervoorziening tot aan de kleuterschool hun zaken zelf te regelen.
Dankzij de noodzakelijke correcties op het oorspronkelijke ontwerp van de Commissie kan het Europees Parlement de dienstenrichtlijn thans aannemen.
Wij hebben het oorspronkelijke ontwerp van de Commissie intensief bewerkt en binnenstebuiten gekeerd. Tegelijkertijd hebben wij weten te voorkomen dat dit een werkgelegenheidsprogramma voor juristen zou worden, iets dat de kleine ondernemingen sowieso niet hadden kunnen betalen.
Naar mijn idee zou dit ingewikkelde wetgevingsvoorstel gebaat zijn geweest bij nog meer duidelijkheid en eenvoud, maar bij een dergelijk ingewikkeld project is de kracht om compromissen te kunnen sluiten ook van groot belang.
Ik heb de indruk dat de Commissie de constructieve arbeid van het Parlement op prijs stelt en niet woordelijk aan de oude versie blijft vasthouden, die in de lidstaten van de Unie voor zoveel opschudding heeft gezorgd. Het gemengde koor van vakbonden, verenigingen van ambachtslieden, gemeenten en alle andere betrokken partijen heeft een krachtige en hoorbare partij gezongen.
Thans bevinden wij ons op een cruciaal punt. Wij staan op het punt een wet aan te nemen die ons noch door de Commissie noch door de Raad is opgelegd. Daardoor zou de noodzakelijke vrijheid van dienstverlening in de Europese Unie een feit worden. Tegelijkertijd zou hierdoor ook een grote stap worden gezet op weg naar een socialer Europa, omdat niet alleen de rechten van de werknemers worden gewaarborgd, maar ook de bescherming van de kwaliteit en het milieu intact blijft. Op een dergelijk resultaat mogen wij, als Parlement dat de belangen van 470 miljoen burgers in onze Gemeenschap behartigt, trots zijn.
In dit verband wil ik al mijn collega’s in alle fracties nogmaals bedanken voor hun constructieve bijdragen en voor de goede samenwerking. Volgens mij zullen wij vanmiddag, vanavond en morgen tijdens de nog te voeren besprekingen de juiste oplossingen vinden om in dit Parlement een waarlijk grote meerderheid te creëren. Op deze manier kunnen wij ervoor zorgen dat zowel de Commissie als de Raad gedwongen worden om de weg in te slaan die het Europees Parlement voor hen heeft geplaveid.
Martin Bartenstein,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, commissaris McCreevy, mevrouw Gebhardt, dames en heren, zoals mevrouw Gebhardt al zei, heeft de Europese Commissie in februari 2004 een voorstel voor een richtlijn betreffende diensten op de Europese interne markt voorgelegd. Met de omzetting van dit voorstel zou de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon een stuk dichterbij komen. Het rapport dat de deskundigengroep op hoog niveau onder voorzitterschap van Wim Kok in november 2004 - in opdracht van de Commissie overigens - opstelde ter voorbereiding van de tussentijdse evaluatie van de Strategie van Lissabon, noemt het creëren van een Europese interne markt voor diensten de belangrijkste voorwaarde voor meer groei in Europa. Vanuit economisch standpunt bekeken heeft Europa die groeiimpuls nodig. Wij zijn ons er ook allemaal van bewust dat wij prioriteit aan die groei en daardoor ook aan werkgelegenheid moeten geven.
In de eerste tien jaar van zijn bestaan heeft de Europese interne markt aanzienlijke successen geboekt. Zo zijn er bijvoorbeeld 2,5 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd. Dat is precies de reden waarom de nog bestaande leemten op de gemeenschappelijke markt opgevuld moeten worden. Uit de juridische en bureaucratische obstakels die de Europese Commissie voor dienstverleners heeft opgeworpen, is echter gebleken hoe versplinterd de Europese dienstenmarkten in de praktijk zijn. De gevolgen daarvan zijn te hoge prijzen, nadelen voor de consumenten, doordat er te weinig concurrentie is, en gemiste kansen op meer groei en werkgelegenheid.
Het eerder aangehaalde voorstel van de vorige Commissie-Prodi - toen commissaris Bolkestein hiervoor verantwoordelijk was - is al sinds februari 2004 onderwerp van intensieve discussie in de betreffende werkgroep van de Raad. In het publieke debat heeft het voorstel veel kritiek te verduren gehad, en deels was dat ook terecht. Sommigen onder ons hebben dit voorstel ook aangegrepen om onnodig paniek te zaaien.
Het doel van de dienstenrichtlijn is echter helder en kan in beginsel ook op brede steun rekenen. Het gaat namelijk om het creëren van een vrijer verkeer van diensten en om het systematisch uit de weg ruimen van niet te rechtvaardigen obstakels.
De weg naar dat doel dient door de Commissie opnieuw uitgestippeld te worden. De uitslag van de stemming in het Europees Parlement biedt daarvoor een belangrijke basis. Het voltooien van de interne markt voor diensten moet tot voordeel strekken van zowel de burgers - de consumenten - als het bedrijfsleven, waarbij tegelijkertijd het Europees sociaal model niet verzwakt of bedreigd mag worden.
De Europese burgers hebben recht op een interne markt voor diensten zonder dat dit tot loon- of sociale dumping leidt. Om dat te verwezenlijken, dient de richtlijn neutraal te zijn wat het arbeidsrecht betreft. Daarvoor is een duidelijke en ondubbelzinnige regeling vereist, die de strekking van de detacheringsrichtlijn onverlet laat, zeker met het oog op de controlemogelijkheden.
Daarnaast moet ook boven alle twijfel verheven zijn dat deze dienstenrichtlijn de kwaliteit, de algemene beschikbaarheid en de betaalbaarheid van diensten van algemeen belang niet aantast - mevrouw Gebhardt heeft daar ook al op gewezen.
De ogen van het voorzitterschap van de Raad zijn op dit moment op het Europees Parlement gericht. Het voorzitterschap en de Raad wachten vol spanning op het resultaat van de eerste lezing. Een brede meerderheid in het Europees Parlement zou een zeer positieve uitwerking hebben op de vervolgprocedure in de Raad. In dat verband zijn wij ook blij met de initiatieven en inspanningen van de twee grootste fracties in dit Parlement om via goede compromissen op met name de controversiële punten een brede consensus tot stand te brengen. Zoals het zich nu laat aanzien, zijn die inspanningen niet vruchteloos gebleken.
Na de stemming in de plenaire vergadering van het Europees Parlement op 16 februari - dat is dus overmorgen - is het de taak van de Commissie om een actieve rol in de medebeslissingsprocedure te spelen. Het voorzitterschap zal, in nauwe samenwerking met het Parlement en uiteraard ook de Commissie, alles in het werk stellen om een evenwichtige richtlijn tot stand te brengen waarin zo veel mogelijk rekening wordt gehouden met de twijfels die over het huidige voorstel zijn geuit. Tegelijkertijd dient er ook een rechtsgrondslag voor een goed functionerende interne dienstenmarkt gecreëerd te worden, waardoor optimaal gebruik kan worden gemaakt van het groei- en werkgelegenheidspotentieel. Inmiddels zijn de resultaten bekend van twee onderzoeken - een uit Kopenhagen en een uit Wenen - die in de richting wijzen van ongeveer 600 000 nieuwe arbeidsplaatsen als gevolg van een dienstenrichtlijn.
Het voorzitterschap is ook verheugd over de aankondiging in Wenen van voorzitter Barroso dat de Commissie op korte termijn, na de stemming in de plenaire vergadering van in het Europees Parlement, voorstellen zal indienen om op wezenlijke punten tot politieke overeenstemming te komen. Die voorstellen zullen in ieder geval vóór de Europese Raad in maart beschikbaar zijn. Deze zullen vervolgens door het Oostenrijkse voorzitterschap uitgebreid worden besproken en verder worden uitgewerkt, waarbij ik graag wil onderstrepen dat de sociale partners hier volledig bij betrokken zullen worden.
Wij moeten ons allen tot doel stellen om op basis van een interne dienstenmarkt het eventuele groei- en werkgelegenheidspotentieel optimaal te benutten. Daarmee zal tegelijkertijd het vertrouwen van de burgers in een sociaal Europa kunnen worden vergroot.
José Manuel Barroso,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bartenstein, mevrouw Gebhardt, geachte afgevaardigden, deze week is van cruciaal belang voor de dienstenrichtlijn, voor de voltooiing van de interne markt en voor onze strategie inzake groei en werkgelegenheid in Europa. Daarom verheugt het mij te kunnen vaststellen dat het Europees Parlement bereid is zich over dit voorstel uit te spreken en om zijn verantwoordelijkheid tegenover de Europese burgers te nemen. Ik wil in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Gebhardt, bedanken, evenals alle rechtstreeks betrokken afgevaardigden, met name de schaduwrapporteurs, die de afgelopen maanden bewonderenswaardig werk hebben verricht, waardoor wij het huidig stadium konden bereiken.
Het debat van vandaag en de stemming van aanstaande donderdag vormen een belangrijk moment voor de toekomst van de Europese Unie. Hun betekenis gaat, als ik zo vrij mag zijn, zelfs verder dan dit uiterst belangrijke onderwerp van de diensten op de interne markt. Er moet ongetwijfeld nog veel worden gedaan, opdat onze economieën de grondvrijheden waarin het Verdrag voorziet, volledig in de praktijk kunnen brengen en ervan kunnen profiteren. Commissaris McCreevy zal zo dadelijk de vooruitgang die op dit gebied is geboekt, met u bespreken.
Ik wil nu echter eerst de nadruk leggen op een bijzonder belangrijk aspect, een aspect dat veel verder gaat dan de puur economische dimensie en verband houdt met de vraag of de tot vijfentwintig lidstaten uitgebreide Europese Unie in staat is om in onderling overleg gepaste oplossingen te vinden, oplossingen waarmee zij het hoofd kan bieden aan enkele uiterst moeilijke en gevoelige problemen. En ik voeg daaraan de vraag toe of wij met name het hoofd kunnen bieden aan de problemen die het gevoeligst liggen in onze publieke opinie. Laat ik het nog duidelijker stellen. Ik ben ervan overtuigd - en dat is ook de mening van de Commissie - dat het wenselijk is een brede consensus over deze ontwerprichtlijn te bereiken binnen het Parlement, een brede consensus, waardoor vervolgens - hopen wij - overeenstemming in de Raad kan worden bereikt en de voorwaarden kunnen worden gecreëerd voor overeenstemming tussen onze drie instellingen. Ik heb er vertrouwen in dat het Parlement deze week concreet vorm zal kunnen geven aan het uitgesproken gevoel van verantwoordelijkheid waarvan het gedurende deze hele procedure blijk heeft gegeven.
Zoals u weet - en in dat opzicht moeten wij eerlijk zijn - heeft deze ontwerprichtlijn, die in januari 2004 door de Commissie van mijn voorganger, de heer Prodi, is ingediend, vanaf een bepaald moment tot grote bezorgdheid geleid binnen bepaalde kringen in onze lidstaten en, in het algemeen, binnen de Europese publieke opinie. Hoewel de kritiek voortkwam uit een legitieme angst, die samenhing met de bescherming van de sociale verworvenheden, berustte sommige kritiek soms ronduit op een misverstand. Soms heeft deze kritiek echter ook geleid tot polemieken die niets met de richtlijn zelf te maken hadden.
De door mij voorgezeten Commissie en ikzelf hebben er nooit enige twijfel over laten bestaan dat wij inderdaad een echte interne dienstenmarkt willen. Wij willen een markt die goed functioneert en die een toegevoegde waarde voor onze economieën oplevert. Wij willen de principes van de vier vrijheden, die de grondleggers van Europa ons hebben nagelaten, concreet vorm geven. Wij willen tevens inspelen op de legitieme bezorgdheid die is geuit.
U zult dus begrijpen, geachte afgevaardigden, dat het resultaat uit een compromis zal voortvloeien. Wij hebben per definitie een compromis nodig, een compromis waarmee de beginselen van het Verdrag worden beschermd en geëerbiedigd en dat aansluit op ons programma inzake groei en werkgelegenheid. De Commissie is in dit opzicht bereid om, in het kader van haar herziene voorstel, alle onderdelen die een stap voorwaarts betekenen op weg naar de verwezenlijking van een echte interne markt voor diensten, en waarvoor zich een ruime meerderheid binnen het Parlement aftekent, te steunen en over te nemen.
Na een discussie van bijna twee jaar is het nu hoog tijd om de tegenstellingen achter ons te laten, bruggen te bouwen en de voorwaarden te scheppen voor een overeenkomst. Het is hoog tijd om onze burgers te bewijzen dat de Unie van vijfentwintig lidstaten goed functioneert, dat zij zich bewust is van haar collectieve bestemming en dat zij resultaten weet te behalen die in eenieders belang zijn. Het komt er nu op aan dat wij begrijpen wat in dit stadium realistisch en uitvoerbaar is.
Na het moeilijke jaar 2005 proberen wij nu het vertrouwen in de Europese Unie te herstellen. Wij moeten werken aan pragmatische oplossingen, zodat wij op de echte problemen van onze burgers kunnen inspelen. Als deze eerste lezing van de ontwerprichtlijn betreffende diensten donderdag in de plenaire vergadering uitmondt in een stemming die zowel recht doet aan de eisen ten aanzien van het concurrentievermogen als aan onze bezorgdheid op het sociale vlak, dan zou dat een overwinning zijn, niet alleen voor u, geachte afgevaardigden van het Europees Parlement, maar ook voor de Unie in haar geheel.
Dames en heren, u hoeft niet te twijfelen aan onze ambities voor Europa. Daarom moeten wij duidelijk zijn over de economische kwestie. Is het acceptabel dat wij twintig miljoen werklozen hebben in de Europese Unie? Is er een krachtiger argument nodig om ons initiatief te rechtvaardigen? Is dat niet een van de belangrijkste redenen waarom er een gebrek aan vertrouwen in de Unie is? De twee belangrijkste sectoren die op dit moment werkgelegenheid kunnen creëren in Europa, zijn de diensten en de kleine en middelgrote ondernemingen. Daarom moeten wij deze twee sectoren prioriteit geven door een echte dienstenmarkt op te richten en het MKB te steunen.
Vooral deze twee sectoren zullen baat hebben bij de ontwerprichtlijn. En hoewel dit slechts een eerste stap is, kan ik me nauwelijks een socialere aanpak voorstellen dan een strategie die banen van hoge kwaliteit creëert.
Voordat ik het woord aan de heer McCreevy geef, wil ik, met uw welnemen, mijnheer de Voorzitter, alle aanwezigen graag een vruchtbaar, constructief en positief debat toewensen. Laten wij samen werken aan de totstandkoming van een dienstenrichtlijn die op een evenwichtige manier onze ambities voor Europa vertolkt: een uitgebreid Europa, een moderner, concurrerender Europa, een Europa dat gebaseerd is op de vier grondvrijheden die de grondleggers ons hebben nagelaten.
Charlie McCreevy,
   Mijnheer de Voorzitter, sinds dit voorstel twee jaar geleden gestalte kreeg, is het altijd voorpaginanieuws geweest. Zowel de voor- als de tegenstanders beschouwen het als een symbool. Tijdens de controverse over dit voorstel, die zich beperkte tot een betrekkelijk klein aantal kwesties, werd nogal eens vergeten dat het voorstel op talrijke andere terreinen voordelen biedt waarover, mijns inziens, een brede consensus bestaat.
Ten eerste wordt het dankzij de administratieve vereenvoudiging gemakkelijker om een bedrijf op te richten in de EU. Dit is van cruciaal belang voor het ondernemerschap, dat een wezenlijk onderdeel is bij het bevorderen van de groei en de werkgelegenheid. Dienstverleners zullen in staat zijn om informatie te vergaren en administratieve formaliteiten af te wikkelen via een één-loket-systeem in een lidstaat, waardoor de vergunningsprocedure wordt vereenvoudigd en versneld, de kosten worden teruggedrongen en het bestaan van verschillende vergunningenniveaus overbodig wordt.
Het wordt ook mogelijk om deze procedures elektronisch af te handelen, zodat bedrijven tijd besparen en zich de aanzienlijke kosten besparen in verband met het afleggen van - soms meerdere - bezoeken om de noodzakelijke formaliteiten met de betreffende autoriteiten af te handelen.
Ten tweede is het goed voor de consumenten. Het verbeteren van het consumentenvertrouwen is een fundamentele manier om de mogelijkheden die de interne markt hun biedt, te vergroten. Ze hebben er voordeel van als belangrijke informatie over bedrijven en de diensten die ze verrichten eenvoudig te raadplegen is. Dit stelt hen in staat een geïnformeerde keuze te maken als ze diensten kopen. De rechten van consumenten zijn duidelijk omschreven en er moet een eind gemaakt worden aan discriminatie op grond van nationaliteit of plaats van activiteit.
Ten derde zullen de lidstaten een systeem van administratieve samenwerking moeten verwezenlijken om behoorlijk en doelgericht toezicht op bedrijven in de hele EU te kunnen waarborgen en tegelijkertijd dubbel werk bij de controles te kunnen voorkomen. Deze juridische verplichting zal op praktisch niveau worden ondersteund door een elektronisch systeem waarmee autoriteiten rechtstreeks en doelgericht informatie kunnen uitwisselen. Deze en talrijke andere bepalingen in de ontwerprichtlijn bieden bedrijven en consumenten aanzienlijke voordelen, en ik weet dat u dat ook nooit uit het oog verloren bent.
Bij de beoordeling van de amendementen in het advies van de commissie ten principale en van de later ingediende amendementen neemt de Commissie een zeer constructieve en positieve houding in. We zijn van plan om met name die amendementen in ons gewijzigde voorstel op te nemen waarvan we denken dat ze door een brede meerderheid van dit Parlement worden gesteund.
De Commissie juicht de door het Europees Parlement ingediende amendementen toe die erop gericht zijn het oorspronkelijke voorstel van de Commissie te verduidelijken en te verbeteren. Het gaat daarbij voornamelijk om administratieve vereenvoudiging, vestiging en administratieve samenwerking.
De Commissie juicht ook veel van de door de Commissie interne markt en consumentenbescherming goedgekeurde amendementen toe die betrekking hebben op diensten van algemeen belang. Dit is een gevoelige kwestie waarover de meningen gedurende het gehele debat verdeeld waren, en het is mijns inziens duidelijk dat de stem van de Commissie interne markt en consumentenbescherming in dit opzicht van groot belang is geweest. Anderzijds geloof ik dat diensten van algemeen economisch belang binnen de werkingssfeer van het voorstel moeten blijven. We moeten zeer terughoudend zijn met het verder uitsluiten van sectoren van de werkingssfeer van het voorstel.
De compromisteksten die ik heb gezien, vormen, als ze worden aangenomen, een goede basis voor een gewijzigd voorstel. We moeten echter duidelijk aangeven wat we gaan doen met de onderdelen van het voorstel die eventueel geschrapt worden. Als het Parlement ervoor stemt de artikelen 24 en 25 inzake de terbeschikkingstelling van werknemers te schrappen, dan zal de Commissie zorgen voor begeleiding om de overmatige administratieve last te verlichten die ondernemingen ervan kan weerhouden om de richtlijn betreffende terbeschikkingstelling van werknemers te benutten. Dit kunnen we betrekkelijk snel doen. Er is gevestigde jurisprudentie die moet worden nageleefd.
Als gezondheidsdiensten worden uitgesloten van de werkingssfeer van de richtlijn, doet dit evenzo niets af aan de noodzaak om ons te buigen over de toenemende jurisprudentie van het Hof van Justitie betreffende de mobiliteit van patiënten. Er moet dus een apart voorstel van de Commissie komen over deze kwestie.
In de compromisteksten wordt ook erkend dat dienstverleners de vrijheid moeten hebben om zich in andere lidstaten op de markt te begeven en hun activiteiten daar uit te oefenen. Ik ben blij dat wordt ingezien dat een groot aantal belemmeringen die deze dienstverlening in de weg staat, moet worden afgeschaft, waarbij natuurlijk bepaalde beperkingen mogelijk moeten zijn op grond van duidelijk omschreven redenen van overheidsbeleid.
Het is belangrijk om te onderstrepen dat de amendementen die we overnemen, moeten voldoen aan de doelstelling dat deze richtlijn een stap in de richting van een interne markt voor diensten is. Als hoedster van de Verdragen heeft de Commissie ook de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat het resultaat verenigbaar is met de grondvrijheden die in de Verdragen en in de jurisprudentie van het Hof van Justitie zijn omschreven.
Bovendien moeten de beperkingen die lidstaten aan dienstverleners uit andere lidstaten opleggen, worden beoordeeld op grond van de criteria van niet-discriminatie, noodzakelijkheid en evenredigheid. Daar moeten we goed bij stilstaan, vooral als we kijken naar vrije dienstverlening en naar de wijzigingen die eventueel met de stemming in artikel 16 worden aangebracht.
Ik weet zeker dat de meeste Parlementsleden het met me eens zijn dat dit de enige manier is om ervoor te zorgen dat de echte toegevoegde waarde van dit voorstel behouden blijft. Hierdoor is grensoverschrijdende dienstverlening mogelijk en kunnen legitieme overwegingen in het kader van het overheidsbeleid worden gevrijwaard. Dat is het evenwicht waar we allemaal naar streven. Dit lijkt mij de essentie van de compromisamendementen op artikel 16.
Ik bevestig dat de Commissie na de stemming van donderdag een gewijzigd voorstel zal indienen om zo snel mogelijk tot een gemeenschappelijk standpunt te kunnen komen. Hopelijk zal dat nog vóór eind april zijn. Uitgaande van hetgeen ik eerder zei, zal de Commissie haar voorstel baseren op de amendementen waarvoor een brede consensus in dit Parlement bestaat.
Ik verheug me op het debat van vandaag en ben benieuwd naar de uiteindelijke uitkomst van de stemming van donderdag. Het Parlement krijgt nu een echte gelegenheid om na twee jaar werk te laten zien dat het in staat is om via consensus vorderingen te maken met een belangrijk maar uiterst controversieel voorstel. Dat is een uitdaging die de meeste Parlementsleden volgens mij graag aangaan. Ik doe een beroep op u om u te blijven inspannen voor de consensus die mijns inziens binnen handbereik is. U kunt een betere dienstenrichtlijn tot stand brengen, een richtlijn die de dienstensector enorme economische mogelijkheden zal bieden. Op basis hiervan willen we worden beoordeeld door de Europese bedrijven, werknemers, consumenten en de werkzoekenden die hiervan kunnen profiteren.
De Voorzitter.
   - Ik wil het Parlement erop attenderen dat er momenteel buiten dit gebouw een enorme demonstratie plaatsvindt. De politie van Straatsburg schat dat zich tussen het en de ongeveer 30 000 mensen hebben verzameld.
Ik wil erop wijzen dat het gaat om een vreedzame demonstratie.
Men heeft mij verteld dat de demonstratie in een zeer goede sfeer verloopt met livemuziek en een hele reeks attracties. Het Parlement is tot drie uur 's middags vrij toegankelijk geweest. Ik weet zeker dat deze massale aanwezigheid van Europese burgers voor de deuren van ons Parlement ons een enorme stimulans zal geven om ons op verantwoordelijke wijze van onze taak te kwijten.
Hans-Gert Poettering,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, onze fractie is blij met deze betoging omdat de Europese burgers nu eindelijk kunnen constateren dat het Europees Parlement ook daadwerkelijk macht heeft. Ik heb echter zo mijn twijfels of de bezorgdheid van de betogers ook door de feiten wordt ondersteund, aangezien zij tegen iets demonstreren wat al lang van tafel is, maar op zich is die betoging een goede zaak.
De Europese Raad van Lissabon van maart 2002 had tot doel om de concurrentiepositie van de Europese Unie te verbeteren. Aanleiding daarvoor was de conclusie dat Europa de mogelijkheden op het gebied van één van de belangrijkste economische terreinen, de dienstensector, bij lange na niet optimaal benutte. Het vrije verkeer van diensten behoort sinds 1958 tot een van de vier vrijheden die de oprichters van de Europese Unie in het Verdrag hebben verankerd. In tegenstelling tot het vrije verkeer van goederen, kapitaal en personen is het vrije verkeer van diensten altijd een soort stiefkind gebleven, omdat de lidstaten tot nu toe op dit gebied de minste bereidheid hebben getoond om het Verdrag volledig om te zetten. Zij hebben het aan het Hof van Justitie overgelaten om regelgeving te ontwikkelen aan de hand van jurisprudentie over afzonderlijke zaken.
Hier moet met de dienstenrichtlijn verandering in komen. Deze richtlijn is het belangrijkste element van de Strategie van Lissabon. Hierdoor wordt niet alleen de concurrentiepositie van de Europese dienstverleners verbeterd, maar worden er in deze sector ook arbeidsplaatsen gecreëerd en wordt de keuze voor consumenten en commerciële afnemers vergroot. De richtlijn is echter in eerste instantie een politiek besluit, een besluit om het Verdrag in al zijn facetten ten uitvoer te leggen. Daarmee is de richtlijn tegelijkertijd ook een voor de Commissie en voor de lidstaten. Ook wordt hierdoor aangetoond dat dit Parlement zijn toezeggingen in verband met de Strategie van Lissabon serieus neemt. Het voorstel van de Commissie was ambitieus. Bij een aantal aspecten ervan konden echter vraagtekens worden gezet. Soms schoot het zijn doel voorbij, en het maakte in ieder geval veel kritiek los. Daarbij ging het soms om terechte kritiek, maar in veel gevallen ook om onterechte kritiek. De zogeheten Bolkestein-richtlijn was aanleiding om ontevredenheid te uiten over de gevolgen van de mondialisering, over de uitbreiding van de EU, over de grotere concurrentiedruk en meer algemeen over andere economische realiteiten.
Ook in dit Parlement is er sprake geweest van misvattingen. Dat bleek wel uit de pogingen om de richtlijn helemaal tegen te houden, en uit de pogingen om het voor de lidstaten eenvoudiger te maken om barrières binnen de interne markt op te trekken. De PPE-DE-Fractie heeft wezenlijke verbeteringen in het voorstel van de Commissie aangebracht. Ik wil onze rapporteur, Malcolm Harbour, en al degenen van onze fractie en van de andere fracties die hieraan hebben meegewerkt, oprecht bedanken voor hun inspanningen. Mijn dank gaat ook uit naar de rapporteur, mevrouw Gebhardt. Onze fractie heeft deze richtlijn vrijwel volledig herschreven en de onderhavige tekst is het resultaat van al dat werk. Dat was alleen mogelijk dankzij onze bereidheid om in voldoende mate compromissen te sluiten. Wij streven naar een brede steun voor deze richtlijn. Wij zijn echter niet bereid om tot elke prijs een compromis te sluiten. Wij willen substantiële verbeteringen in de grensoverschrijdende vestigingsmogelijkheden en in de grensoverschrijdende dienstverlening.
Wij willen niet dat de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie woord voor woord wordt omgezet, gezien de onzekerheden en specifieke omstandigheden waarmee elke afzonderlijke zaak gepaard gaat. Wij willen een grotere rechtszekerheid voor de bedrijven en de autoriteiten van de lidstaten. Wij willen meer samenwerking tussen de lidstaten bij het bestrijden van illegaal tijdelijk werk en van “schijnzelfstandigen”. Wij willen echter vooral een richtlijn die op basis van duidelijke en eerlijke regels eindelijk een interne markt voor diensten creëert. Wij willen een interne markt waaraan alle dienstverleners - met name de kleine en middelgrote ondernemingen - en alle consumenten ook daadwerkelijk kunnen participeren. Een dergelijke richtlijn vergroot ook onze internationale concurrentiepositie en bewerkstelligt tevens een snelle integratie van de nieuwe lidstaten in de interne markt. Dankzij die richtlijn zullen wij in staat zijn om alle mogelijkheden voor groei en werkgelegenheid optimaal te benutten, op basis van de beginselen van een sociale markteconomie.
Wij zouden graag zien dat de Europese Raad tijdens de lentetop op basis van de uitslag van onze stemming tot politieke overeenstemming komt. De punten die in de stemming op een brede meerderheid kunnen rekenen, moeten daarin geïntegreerd worden. Als dat lukt, kunnen wij nog dit jaar de belangrijkste wetgevingscomponent van de Strategie van Lissabon aannemen. Wellicht dat dit zelfs nog in de eerste helft van dit jaar onder uw voorzitterschap plaats kan vinden, mijnheer de voorzitter van de Raad.
Elke verloren dag betekent een verlies aan concurrentievermogen, een niet optimaal functionerende interne markt en daardoor minder groei en minder werkgelegenheid. Wij moeten de mensen in de Europese Unie laten zien dat wij hun zorgen en angsten serieus nemen. Het is onze taak om de juiste richting aan te geven, zodat zij weer hoop en vertrouwen krijgen en het Europese project ook toekomst heeft. De Europese Unie is een gemeenschappelijk project dat wij moeten verdedigen om een succesvolle toekomst van de Unie te waarborgen.
Martin Schulz,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil allereerst onze collega Evelyne Gebhardt bedanken. Zij heeft zware weken achter de rug en ik hoop dat zij deze aanstaande donderdag succesvol kan afsluiten. Mijn dank gaat eveneens naar Malcolm Harbour, die misschien nog wel zwaardere weken achter de rug heeft en die ik een net zo succesvolle afsluiting toewens. Ik wil ook Anne van Lancker uit mijn eigen fractie bedanken, omdat zij onder moeilijke omstandigheden haar bijdrage aan onze werkzaamheden heeft moeten leveren.
Deze richtlijn is terecht het meest controversiële en omstreden onderwerp dat wij gedurende de afgelopen jaren in onze debatten hebben moeten behandelen. Het gaat dan ook niet meer en niet minder om het antwoord op de vraag: “Welk sociaal model willen wij in Europa?” Het antwoord op deze vraag wordt de komende dagen gegeven. Voor ons Europese sociaal-democraten is in ieder geval één ding duidelijk: de economische en technologische vooruitgang in de tweede helft van de twintigste eeuw is altijd gepaard gegaan met hogere inkomens, meer sociale zekerheid, meer milieurechten en meer consumentenbescherming. Dat is precies wat wij onder een sociaal model verstaan. Het doel van Frits Bolkestein was echter het creëren van groei gebaseerd op minder sociale zekerheid, minder milieunormen en minder consumentenbescherming. Aan dat uitgangspunt maken wij vandaag een eind. “Bolkestein” bestaat vanaf vandaag niet meer. Dat is het eerste goede nieuws in deze discussie.
Het tweede punt dat in ons debat centraal moet staan, is dat Europa zich niet mag laten verdelen. Zowel in de PPE-DE-Fractie als in onze PSE-Fractie zijn wij tot de conclusie gekomen dat de inherente poging die met de richtlijn van Bolkestein werd ondernomen om ons te verdelen, is mislukt. De filosofie van Bolkestein was immers dat mensen met lage salarissen en lage normen vrije toegang tot de markt zouden moeten krijgen. Als er dan ergens anders sprake was van hoge lonen en hoge normen, dan zouden die als gevolg van die vrije toegang naar beneden bijgesteld worden. Het was een poging om de nieuw lidstaten tegen de oude lidstaten uit te spelen. tegen ! Wij kunnen in dit Parlement laten zien dat ook deze poging mislukt is! Net als in de PPE-DE-Fractie werken de oude en nieuwe delegaties in mijn fractie samen om dit probleem op te lossen. Ook dat is goed nieuws dat wij vandaag kunnen laten horen.
Er is echter ook nog een derde boodschap waarover wij ons geen illusies moeten maken. Veel mensen hebben getracht om munt te slaan uit deze dienstenrichtlijn en hun eigen belangen erdoor te drukken bij het creëren van een Europese interne markt, uitgaande van een puur liberaal gedachtegoed. Ik ben er tamelijk zeker van dat de heer Bolkestein daadwerkelijk streefde naar de situatie zoals ik die zojuist heb beschreven. Ik had de indruk dat Charlie McCreevy daar ook een bepaalde tijd naar streefde, maar in het licht van de werkelijke machtsverhoudingen - die komende donderdag schriftelijk worden bevestigd - is hij tot een ander inzicht gekomen.
Daarom hebben wij met veel belangstelling vernomen dat u, mijnheer Barroso, samen met de heer McCreevy de resultaten van de beraadslagingen in dit Parlement als uitgangspunt voor uw vervolgprocedure zult nemen. Eén ding is namelijk duidelijk: in dit Parlement tekent zich een brede meerderheid voor een nieuwe dienstenrichtlijn af. Dat is dan wel een meerderheid voor een dienstenrichtlijn die vrije markttoegang waarborgt maar waarbij de diensten worden verricht aan de hand van de geldende regelgeving in het land waar zij verricht worden. Dat betekent dat de basis van deze dienstenrichtlijn gevormd moet door de verworven sociale rechten, de verworven loonrechten en de verworven milieu- en consumentenrechten in de lidstaten. Deze rechten mogen niet aangetast worden. Dat is nu precies wat wij tot stand hebben gebracht. Wij hebben als het ware Bolkestein een draai in de goede richting gegeven, en daardoor is de aanval van degenen die het tegenovergestelde wilden, afgeslagen.
In gewone taal betekent dit - en ik spreek nu nog steeds namens mijn fractie - dat degenen die het Europese sociale model willen veranderen of vernietigen, op krachtige tegenstand van de Europese socialisten kunnen rekenen. Het positieve nieuws is dat diezelfde mensen blijkbaar ook op krachtige tegenstand vanuit de Europese sociaal-christelijke beweging kunnen rekenen. Ook dat is iets waar wij vandaag graag nota van nemen.
U hoort nu de tegenstemmers, maar juist de minderheden in de PPE-DE-Fractie hebben de neiging om hun stem luid te laten horen. Daar zijn wij ons van bewust, mijnheer Langen!
Er is echter sprake van een institutionele boodschap ter ondersteuning van datgene wat wij vandaag hier bespreken en van wat wij donderdag zullen besluiten. De institutionele boodschap is zowel door de heer Bartenstein als door de heer Barroso begrepen. Zij hebben begrepen - en ik benadruk dat dat een goede zaak is - dat zij niet meer om het Europees Parlement heen kunnen, indien er fundamentele besluiten worden genomen over een andere Europese koers voor de toekomst.
De Raad is er niet in geslaagd om ons een Commissie op te dringen die wij niet wilden. De Raad zal er ook niet in slagen om onverstandige financiële vooruitzichten erdoor te drukken. De Raad moet beseffen dat er dankzij het Europees Parlement een verstandig en evenwichtig chemicaliënbeleid tot stand is gebracht. Het Europees Parlement heeft het uitbreidingsdebat in een zinvol, en niet overhaast kader gezet. En dit keer maakt het Europees Parlement de beide andere instellingen duidelijk dat het mogelijk is om in deze gedereguleerde wereld de kleine man te beschermen, een bescherming waar wijlen bondspresident Johannes Rau in vrijwel elke toespraak om vroeg.
De grote multinationals mogen hun eigen wereldwijde concurrentie houden, maar de gewone burgers moeten beschermd worden in de strijd voor wat wij het Europese sociale model noemen. Ik doel daarmee op de arbeiders in de havens en in de fabrieken, de vrachtwagenchauffeurs in hun vrachtwagens, de mensen die bij de post of de spoorwegen werken, de kleine ambachtsmensen in hun bedrijven en de verpleegkundigen. Zij hebben geen aan hun zijde. Zij hebben iemand nodig die in deze gedereguleerde wereld hun rechten beschermt en vandaag is dat het Europees Parlement. Hopelijk kan die beschermende rol donderdag op een brede meerderheid rekenen. 
Graham Watson,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik kan dit Parlement verzekeren dat Frits Bolkestein springlevend is en schopt. Daarom ziet de heer Schultz er de afgelopen tijd zo gekneusd uit.
Het Parlement moet een keuze maken. Als we voor hervorming kiezen ligt er een dynamische Unie in het verschiet, een Unie die banen schept, welvaart creëert en haar burgers mogelijkheden biedt. Kiezen we voor protectionisme, dan zullen sommigen daar op korte termijn enige baat bij ondervinden, maar op lange termijn zullen wij daar allemaal slechter van worden, vooral onze 20 miljoen werklozen.
De Europese economie steunt voor 70 procent op een gezonde dienstensector, en die sector wordt nu geleidelijk aan gewurgd door overdadige regelgeving.
Mevrouw Gebhardt zegt dat we met kleine bedrijven rekening moeten houden. Juist omdát we met kleine bedrijven rekening houden, zijn we voorstander van het oorsprongslandbeginsel. Van de ondernemingen in de dienstensector valt 90 procent in de categorie KMO. Het oorsprongslandbeginsel stelt deze bedrijven in staat een indruk te krijgen van een vreemde markt en die dan uit te proberen. Ze kunnen mensen erop uitsturen om marktonderzoek te verrichten en vervolgens kunnen ze activiteiten ontwikkelen om die markt te testen, en wel vóórdat ze daar een vertegenwoordiging of branche opzetten. Als je het oorsprongslandbeginsel schrapt, halveer je de groei die je met deze maatregel kunt bewerkstelligen.
De PPE-DE-Fractie is voorstander van een compromisoplossing. Een compromis tussen twee beleidstypen die elkaar uitsluiten is geen compromis. Wij noemen het de “Blokkade van Berlijn”. Deze richtlijn zal niet leiden tot sociale dumping. Als de heer Schultz en de heer Rasmussen daarover hun twijfels hebben, raad ik ze aan de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers uit 1996 eens door te lezen. Die richtlijn is nog steeds van kracht. Het voorstel dat we nu bespreken is bedoeld om bepaalde principes - een vrije markt voor goederen, personen, kapitaal en mensen - ten behoeve van 450 miljoen mensen concrete vorm te geven. Dat zijn de principes die aan de oprichting van onze Unie ten grondslag liggen en diezelfde principes staan niet toe dat de onderdanen van de nieuwe lidstaten als tweederangs burgers behandeld worden.
Zeker: we zullen moeilijke besluiten moeten nemen. Maar het is niet onze taak om één sector wel te beschermen en andere sectoren niet. Wij moeten wetgeving uitvaardigen die voor de Europese economie als geheel goed is. Als we erin slagen een geïntegreerde markt voor diensten te scheppen, die te vergelijken is met de geïntegreerde markt voor goederen, kunnen we het BBP met bijna 2 procent laten groeien en 2,5 miljoen nieuwe banen creëren. Dat is wat de heer Bolkestein voor Europa op het oog had. Als je de lidstaten toestaat om de dienstverlening met een verwijzing naar het sociaal beleid en de consumentenbescherming belemmeringen op te leggen, raak je het hart van dit voorstel. We zouden een dergelijke ontmanning van een voorstel niet hoeven te overwegen als de heer Barroso en zijn Commissie hun ontwerprichtlijn hadden verdedigd, in plaats van toe te geven bij het minste of geringste verzet.
Gelooft commissaris McCreevy werkelijk dat hij de Europese geïntegreerde markt vorige week een dienst heeft bewezen toen hij zijn kabinet opdracht gaf bij het Parlement te gaan lobbyen? Weet hij dan niet dat lid 3 van compromisamendement 293 strijdig is met de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie en de Verdragsbepalingen over het vrije verkeer van diensten? Ik hoop dat u ons op dit punt een antwoord zult geven, mijnheer de commissaris. De Commissie zou ons moeten tonen hoe het moet. Maar nee: ze laat zich intimideren door de publieke opinie en de aarzeling van de lidstaten.
Een grotere productiviteit, meer banen, hogere lonen, sterkere bedrijven: het ligt allemaal binnen ons bereik. Daarom vraag ik u om er met uw stem voor te zorgen dat Europa een dynamische markt voor banen en diensten wordt.
Heidi Rühle,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte collega’s, staat u mij toe om allereerst drie opmerkingen te maken. Het is nog maar zelden voorgekomen dat een Europees wetgevingsinitiatief de Europese samenlevingen op zodanige wijze heeft gepolariseerd. Daarom waardeer ik des te meer dat de rapporteur, Evelyne Gebhardt, erin is geslaagd om de scherpe kantjes van het ontwerp van de Commissie af te halen. Dat is echter wel ten koste gegaan - en dat is tevens mijn derde punt - van de duidelijkheid en rechtszekerheid in deze kaderrichtlijn. Een en ander is met name een gevolg van de uitgangssituatie. Het ontwerp van de Commissie is ondoorzichtig en moeilijk te begrijpen, en staat in schril contrast met . Dat moet ook een keer duidelijk worden gezegd.
Helaas was ook het Parlement niet in staat om zich op de wezenlijke en haalbare dingen te concentreren. Wij hebben een Europese kaderrichtlijn voor diensten nodig. Er bestaan veel problemen bij de grensoverschrijdende diensten, die eigenlijk door de Europese wetgever, het Parlement en de Raad, opgelost zouden moeten worden en niet door de rechter zoals tot nu toe is gebeurd. Door het huidige voorstel dreigt in die situatie echter nog steeds geen verandering te komen.
Er zijn duidelijke en eenvoudige alternatieven die ook nog eens de bestaande bureaucratie bij het grensoverschrijdende dienstenverkeer terugdringen. Ons voorstel dat lange tijd op de steun van de rapporteur kon rekenen, bestaat in wezen uit twee elementen. In de eerste plaats moet de werkingssfeer van de richtlijn duidelijk beperkt worden tot commerciële diensten, waarbij rekening dient te worden gehouden met de huidige wetgeving op dit gebied. Ook dienen de zogeheten diensten van algemeen belang - en daarmee doel ik uitdrukkelijk op de diensten van algemeen en algemeen economisch belang, mijnheer McCreevy - apart in een kaderrichtlijn omschreven en behandeld te worden. Zij horen niet in de onderhavige richtlijn thuis.
In plaats van die duidelijke beperking hebben wij nu echter een waslijst van uitzonderingen. Er ontbreken zelfs nog uitzonderingen, zoals educatie. De kwestie van de maatschappelijke diensten is ook nog niet definitief opgelost, en dat geldt ook voor de sociale woningbouw. Andere diensten worden slechts gedeeltelijk als uitzondering aangemerkt, bijvoorbeeld de grote netwerkdiensten. Daardoor is een grote lappendeken van uitzonderingen gecreëerd waardoor het moeilijk is om door de bomen het bos te blijven zien. Er is te weinig transparantie en rechtszekerheid. En die rechtszekerheid is vandaag door iedereen aan de orde gesteld. Met name de kleine en middelgrote ondernemingen hebben die rechtszekerheid nodig, anders wordt er niet geïnvesteerd en zullen de consumenten ook niets kopen.
Het tweede element betreft artikel 16, het omstreden oorsprongslandbeginsel. Ook hier was een eenvoudig en duidelijk alternatief voorhanden, namelijk het openstellen van de markten voor diensten op basis van het oorsprongslandbeginsel voor de gehele EU, op voorwaarde dat voor dienstverlening de lokale wetten en normen gelden. In plaats daarvan stelt de grote coalitie nu een regeling voor waarin weliswaar afgezien wordt van het gebruik van de term “oorsprongslandbeginsel”, maar waarbij getracht wordt om het openstellen van de markt te bewerkstelligen door bepaalde lokale beperkingen te verbieden. Deze regeling leidt echter ook weer tot onopgeloste kwesties, en tot een gebrek aan duidelijkheid en zekerheid ten aanzien van wat de wet nu op dit punt precies voorschrijft. Door dit voorstel zullen uiteindelijk de rechters opnieuw het laatste woord krijgen. Daarom kunnen wij deze ontwerprichtlijn niet steunen. Het ontwerp creëert namelijk geen vertrouwen in de wijze waarop de Europese wetgeving totstandkomt, en bovendien verzwakt het Parlement met deze richtlijn zijn eigen positie.
Francis Wurtz,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, mijnheer Bartenstein, wij konden ons voor Valentijnsdag wel een romantischer onderwerp voor een debat voorstellen dan de Bolkestein-richtlijn. Nu de zaken er echter zo voor staan, is de vraag wat voor commentaar deze laatste versie van een zo symbolische ontwerprichtlijn bij de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links oproept.
Om te beginnen kunnen wij tot ons genoegen vaststellen dat de uitzonderlijke sociale en politieke mobilisatie tegen deze ontwerprichtlijn, die sinds ruim een jaar alleen maar is toegenomen, tot een eerste resultaat heeft geleid: wij zijn er met elkaar in geslaagd de aanhangers van de ontwerprichtlijn in de verdediging te dringen. Uiteindelijk moeten wij realistisch zijn, zoals commissaris McCreevy, woordvoerder van de Commissie en opvolger van de heer Bolkestein, zojuist heeft onderstreept: er is een referendum geweest in Frankrijk en Nederland. Of zoals John Marks, secretaris-generaal van het Europees Verbond van Vakverenigingen, verklaarde: “Het succes van het “nee” heeft het Europese landschap veranderd, omdat iedereen daarna begreep dat het sociale aspect centraal moest staan in het Europese beleid.” Daarom kijken wij niet neer op de veranderingen die tijdens de verschillende onderhandelingen over de ontwerprichtlijn in de Commissie zijn aangebracht.
Het is evenwel de vraag of de aldus gewijzigde ontwerprichtlijn een goede richtlijn is geworden, of de kern ervan wezenlijk is veranderd. Kortom, kunnen de werknemers - zoals sommigen beweren - nu gerust zijn wat de toekomst van hun sociale rechten betreft? Ons antwoord hierop is helaas “nee”, en degenen die het tegendeel beweren, nemen in mijn ogen een zware verantwoordelijkheid op zich. Enerzijds onderschatten zij in ernstige mate de invloed van het huidige , waarvan deze ontwerprichtlijn, als zij wordt aangenomen, deel zal uitmaken. Afgezien van de Verdragen zelf, biedt de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie, waarnaar commissaris McCreevy zojuist op nadrukkelijke en veelbetekenende wijze heeft verwezen, systematisch bescherming aan ondernemingen die diensten verrichten op basis van het oorsprongslandbeginsel, terwijl deze jurisprudentie de regels van het gastland, waarvan beweerd wordt dat zij de activiteiten van deze ondernemingen belemmeren, consequent aanvecht.
Als de soevereiniteit op een dergelijke wijze geweld wordt aangedaan, dan denk ik dat wij een echt tegenoffensief moeten organiseren, als we de ontwikkeling om de sociale verworvenheden naar beneden bij te stellen, een halt willen toeroepen. Doordat er geen enkele expliciete verwijzing naar het beginsel van het land van bestemming in is opgenomen, is het compromis van de PSE-Fractie en de PPE-DE-Fractie juist kwetsbaar voor aanvallen van de Commissie en het Hof.
Anderzijds overschatten de voorstanders van dit compromis mijns inziens sterk de reikwijdte van de sociale garanties die ze volgens eigen zeggen in de ontwerprichtlijn hebben opgenomen. Een onderneming die gevestigd is in een land met minder strenge sociale normen, hoeft bijvoorbeeld alleen maar haar diensten in andere lidstaten aan te bieden door gebruik te maken van zogenaamde “zelfstandige” werknemers, waarna het gastland geen enkel recht meer heeft van deze onderneming te eisen dat zij zich aan de lokale regels houdt. Een ander voorbeeld: men zegt dat dankzij de bepalingen betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers die nu in de ontwerprichtlijn zijn opgenomen, werknemers van andere lidstaten de garantie krijgen dat de maximale arbeidsduur wordt geëerbiedigd. Wat stelt dit nu voor? Ik wijs er nog eens op dat de maximale arbeidsduur in de Unie 48 uur per week bedraagt, en in sommige landen zelfs 65 uur.
Verder gaat men ervan uit dat deze zelfde bepalingen een waarborg vormen voor de naleving van de collectieve arbeidsovereenkomsten. In werkelijkheid is dat zeer onwaarschijnlijk. Het betreft hier een grijs gebied in het Gemeenschapsrecht, zoals de woordvoerder van het directoraat-generaal “Interne markt” van de Commissie onlangs heeft erkend. In een dergelijke precaire context moeten wij iedere mogelijke dubbelzinnigheid, halfslachtigheid en ruimte voor interpretatie, waarvan de Commissie en het Hof gebruik zouden kunnen maken, uitsluiten. Het is duidelijk hoe wij het juiste signaal aan hen kunnen afgeven, namelijk door de ontwerprichtlijn tijdens de stemming van donderdag te verwerpen, en als we daar niet meteen in slagen, dan blijft dat onze doelstelling tijdens de gehele procedure.
Ondertussen zal mijn fractie zich er in ieder geval voor blijven inspannen om het primaat van de regels van het land van bestemming expliciet in de ontwerprichtlijn opgenomen te krijgen en om de toepassingssfeer van deze tekst zoveel mogelijk te beperken, met name door alle openbare diensten uit te sluiten. Van de Atlantische Oceaan tot de Oostzee en van Lapland tot de Peloponnesos zeggen wij “ja” tegen gelijkheid, “ja” tegen solidariteit, “ja” tegen de bevordering van de rechten van alle mannen en vrouwen, en dus “nee” tegen de Bolkestein-richtlijn. In die geest sluit ik me bij u aan, mijnheer de Voorzitter, om de tienduizenden werknemers die naar Straatsburg zijn gekomen om op te komen voor hun rechten en voor een Europa waarin zij zich opnieuw kunnen herkennen, hartelijk welkom te heten.
Nigel Farage,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik herinner me nog heel goed het moment waarop de doelstellingen van Lissabon in dit Parlement werden voorgelezen. We zouden ’s werelds meest dynamische en innovatieve economie worden, met volledige werkgelegenheid. We zitten nu op de helft van de rit, en hoe ziet de toestand eruit? Twintig miljoen werklozen en hopeloos lage groeicijfers in de eurozone, waar vrijwel geen directe buitenlandse investeringen meer worden gedaan. We strompelen voort in deze economische woestijn en opeens krijgen we - net als de soldaten van het vreemdelingenlegioen in - een visioen: de dienstenrichtlijn. Die zal ons een vrije markt geven, een liberaal economisch milieu en een oplossing voor al onze problemen. Helaas is dat een luchtspiegeling. Zoals te verwachten, overigens: in de Europese Unie zijn de dingen nooit wat ze lijken. Het idee dat nog meer wetgeving tot verbetering zal leiden blijkt iedere keer weer een vergissing.
Toen we in 1999 discussieerden over het opzetten van een geïntegreerde markt voor financiële diensten, zeiden al mijn vrienden uit de City van Londen - de wereld - tegen mij: “Nigel, je zit ernaast”. Nu ben ik eraan gewend dat mensen me vertellen dat ik het bij het verkeerde eind heb. Maar wat is nu, zeven jaar later, de situatie? We hebben een actieplan voor financiële diensten, en we moeten nieuwe 42 richtlijnen implementeren. De financiële diensten hebben het moeilijker dan voorheen. Elke dag weer verhuizen er ondernemingen naar Zwitserland of Bermuda. Met de dienstenrichtlijn zal hetzelfde gebeuren.
Deze richtlijn zal in elke lidstaat op een andere wijze worden toegepast. De Commissie zegt dat we meer harmonisatiemaatregelen nodig hebben om de richtlijn goed te laten functioneren. De lasten voor de ondernemingen nemen zo alleen maar toe, en wat erger is, het Europees Hof van Justitie kan met betrekking tot deze materie beslissingen nemen en zo wetgeving creëren. Met deze richtlijn worden er opnieuw belangrijke bevoegdheden van de lidstaten overgeheveld naar de - falende - instellingen. De lidstaten zullen dan niet meer in staat zijn hun economie zelf te beheren. We zullen dus tegen stemmen.
Adam Jerzy Bielan,
   . - Mijnheer de Voorzitter, een van de basisdoelstellingen van de landen die de Europese Economische Gemeenschap opgericht hebben, was de voltooiing van de interne markt met vrij verkeer van personen, goederen, kapitaal en diensten.
Nu, 50 jaar later, is dat doel nog altijd niet bereikt. In de dienstensector wordt elke activiteit buiten de nationale markt gezien als dienstverlening in het buitenland en niet binnen de eenheid die de Europese Unie toch is. Duizenden voorschriften en vergunningen fnuiken de ontwikkeling van de hele Europese dienstenmarkt, die nu goed is voor 70 procent van het BBP van de Europese Unie.
Het Europese Hof van Justitie heeft al verschillende keren het recht bevestigd van dienstverleners om gebruik te maken van het vrije ondernemersschap en het vrij verkeer van de door hen in andere lidstaten geleverde diensten. Talrijke betrouwbare bevindingen tonen aan dat de volledige tenuitvoerlegging van de ontwerprichtlijn 600 000 nieuwe arbeidsplaatsen zou opleveren in de hele Europese Unie. Meer dan de helft van de bestaande belemmeringen voor het verlenen van diensten zou verdwijnen, en de prijzen van de onder de richtlijn vallende diensten zouden dalen met alle voordelen van dien voor zowel de consumenten als de andere bedrijven die deze diensten afnemen. Zowel de Europese consumenten als het bedrijfsleven en de overheid worden hier beter van dankzij een hogere productiviteit, meer werkgelegenheid en hogere lonen.
Tijdens deze zitting kunnen we laten zien uit welk Europees hout wij gesneden zijn. Ik geloof dat we ons zullen onderscheiden door moed, verantwoordelijkheidszin en intelligentie. Ik ben een voorstander van het zoeken naar een compromis - een lange traditie in dit Parlement. Ik kan me echter niet verenigen met het feit dat een aantal fracties, ondanks het moeizame compromis dat in het verslag van de Commissie interne markt zijn beslag heeft gevonden, eens te meer aan koudwatervrees lijken te lijden en vallen voor chantage en schijnhervormingen. Want hoe kan een verdere beperking van het toepassingsgebied van de richtlijn en het afvoeren van het fundamentele uitgangspunt, namelijk het beginsel van het land van oorsprong, anders verklaard worden?
Ik hoop ook dat het Parlement zal weigeren het verbod op oneigenlijke belemmeringen voor gedetacheerde werknemers die in het buitenland diensten verlenen, op te heffen. Deze obstakels vormen geen sta-in-de-weg voor de burgers van één bepaald land, ze zetten een rem op de vrijheid en mobiliteit van alle Europeanen, consumenten en ondernemers.
Ik zou willen afsluiten met een oproep tot de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Barroso en commissaris McCreevy om niet-aflatende inspanningen te blijven doen voor een echte gemeenschappelijke markt en de economische ontwikkeling van Europa. Dat verwachten ook de Europese burgers van U.
Marine Le Pen (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, evenals over zijn vijfjarige ambtsperiode en over het verlaagde BTW-tarief voor restaurateurs, heeft Jacques Chirac nu voor een derde keer gelogen over de Bolkestein-richtlijn. Deze is niet in maart 2005 ingetrokken, zoals hij had beloofd, maar slechts in de ijskast gestopt zolang het referendum over de Europese Grondwet speelde. Vandaag, een jaar later, duikt de ontwerprichtlijn weer op voor het Europees Parlement, weliswaar geamendeerd en gewijzigd, maar nog altijd even omstreden.
Als we afgaan op het grote aantal ingediende amendementen, namelijk 404, dan kunnen we niet zeggen dat de consensus waarvoor de rapporteur voor de dienstenrichtlijn, mevrouw Gebhardt, zich zo heeft ingezet, bereikt is. Er wordt ons verteld dat er op het laatste moment een akkoord is bereikt tussen de twee grootste fracties van het Europees Parlement om het oorsprongslandbeginsel in te trekken, dat het voornaamste struikelblok van de ontwerprichtlijn was. Daar klopt niets van, aangezien dit compromis uitsluitend door de vertegenwoordigers van de fracties is ondertekend, maar niet aan deze fracties zelf is voorgelegd. Dit is een eigenaardige opvatting van de representatieve democratie, die welwillend door de media wordt doorgegeven.
Wij zijn niet onder de indruk van deze valse geruchten, maar bepalen ons tot de tekst van het verslag. Het is een complex, onduidelijk, dubbelzinnig, tegenstrijdig en - bovendien - gevaarlijk verslag. Niet alleen staan de diensten van algemeen economisch belang, oftewel de verhandelbare openbare diensten, nog steeds in het verslag, op enkele uitzonderingen na, maar ook is een aantal beschermingsmechanismen eruit verwijderd. Omwille van de vereenvoudiging is het systeem van voorafgaande vergunning geschrapt en vervangen door het bijzonder bureaucratische systeem van “één Europees loket”.
Bolkestein is in feite slechts een marionet van de WTO, met de Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten, waarmee de staten, die maar al te blij zijn dat ze aan de leiband van Genève kunnen lopen, het oorsprongslandbeginsel zal worden opgedrongen. Het risico van sociale dumping is niet weggenomen, temeer daar de Europese Commissie kan steunen op een meerderheid van liberale staten die graag willen profiteren van hun comparatieve voordelen.
Aangezien al onze bevoegdheden, met name op het gebied van de mededinging, aan Brussel zijn overgedragen, hoeft het ons niet te verbazen dat onze openbare diensten ter discussie worden gesteld, onze beroepsverenigingen worden aangevochten en er geen acht wordt geslagen op onze specificiteiten. De nieuwe wereldorde duldt geen nationale tegenstand. Alles moet door de wet of de markt worden gestandaardiseerd. Bij gebrek aan tijd zal de markt ervoor zorgen dat het puikje van onze industrie, van onze handel, van onze handwerksstand en van onze vrije beroepen wordt weggevaagd, alvorens een aanval te doen op onze diensten in de gezondheidszorg en het onderwijs en op onze cultuur. Dat is waar wij tegen strijden. 
Christopher Heaton-Harris (PPE-DE ),
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens de Commissie begrotingscontrole graag zeggen dat we heel blij zijn dat de rapporteur met al onze opmerkingen rekening heeft gehouden.
Iedereen hier weet hoe lang er aan deze richtlijn is gewerkt, en als ik kijk naar de compromisamendementen van de PPE-DE-Fractie en de PSE-Fractie, dan kan ik vaststellen dat de geest van Sint Valentijn toch wel de sfeer van de afgelopen maand heeft bepaald. Het is wel jammer dat deze compromissen zo ver afwijken van de tekst die na heroïsch ingrijpen van de schaduwrapporteur, de heer Harbour, door de Commissie interne markt en consumentenbescherming is aanvaard.
Ik begrijp heus wel dat het soms nodig is concessies te doen, maar niet dit soort compromissen - niet nu Europa zo duidelijk behoefte heeft aan economische hervorming. De heer Barroso was vroeger communist en weet dus heel goed dat aan de beide uiteinden van het politieke spectrum vaak het meeste lawaai wordt geproduceerd. Meestal blijkt dat links het hardste schreeuwt. Inderdaad, vandaag lopen er 30 000 mensen in Straatsburg te demonstreren om de markten waarop zij werkzaam zijn te beschermen. Dat kan op de korte termijn gunstig voor hen lijken - het zal hun vooruitzichten op werk op lange termijn geen goed doen. Ze vergeten dat er in ons werelddeel intussen 20 miljoen mensen zonder werk zitten.
Als we niet liberaliseren, als we het oorsprongslandbeginsel handhaven, zullen die 20 miljoen in de toekomst het gezelschap krijgen van vele anderen. En vele anderen zullen niet vooruitkomen. Mijnheer de Voorzitter, ik ben conservatief en u zult daarom begrijpen dat ik het met mijn minister-president, de heer Blair, vaak oneens ben. Ik ben het echter eens met zijn regering als ze zegt dat deze richtlijn te ver is afgezwakt. Ik vraag me af of de Europarlementariërs van zijn partij het daarmee eens zijn.
Als de amendementen die in de Commissie interne markt zijn goedgekeurd door het Parlement worden aangenomen, krijgen we een richtlijn die werkelijk bijdraagt tot liberalisering en zo banen schept, in plaats van een richtlijn die liberalisering alleen maar lippendienst bewijst en de status quo handhaaft. Dát is de uitdaging waarvoor we ons gesteld zien. 
Pervenche Berès (PSE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, aangezien de uitkomst van de behandeling van het verslag van onze collega Sahra Wagenknecht in de Commissie economische en monetaire zaken ongunstig was, heeft zij uiteindelijk, na de stemming in de commissie, haar naam aan het verslag onttrokken, en daardoor mag ik nu in dit debat het woord voeren.
In de Commissie economische en monetaire zaken wilde onze rapporteur, mevrouw Wagenknecht, voorstellen om deze richtlijn te verwerpen, omdat in artikel 16 het oorsprongslandbeginsel wordt voorgesteld, een beginsel dat onverenigbaar is met het subsidiariteitsbeginsel, een bedreiging vormt voor de diensten van algemeen belang en de deur openzet voor fiscale, sociale en milieudumping, en dat daarmee de grondslagen van het Europees sociaal model in gevaar brengt.
Daarnaast stelde onze rapporteur voor ons te verzetten tegen dit oorsprongslandbeginsel en tegen de zogenaamde Bolkesteinrichtlijn - die we voortaan beter de "McCreevyrichtlijn" zouden kunnen noemen. Dit beginsel zou leiden tot concurrentie tussen onze vijfentwintig rechtssystemen, rechtsonzekerheid scheppen en aanleiding zijn tot oneerlijke mededinging tussen bedrijven, die niet langer aan de zelfde voorwaarden zouden zijn gebonden.
Helaas heeft de Commissie economische en monetaire zaken haar stemadvies niet opgevolgd. Met name wat het oorsprongslandbeginsel betreft heeft onze commissie gemeend dat dit juist de regel zou moeten zijn, ook al zal het in de plenaire vergadering waarschijnlijk ter discussie worden gesteld. Toch was de Commissie economische en monetaire zaken van oordeel dat een aantal diensten hiervan zou moeten worden uitgesloten, aangezien deze onderhevig zijn aan specifieke voorschriften uit hoofde van andere communautaire instrumenten. Het ging hierbij in het bijzonder om financiële diensten. Gelukkig is het risico van incoherentie, dat een dergelijke uitzondering met zich zou meebrengen, afgewend door de stemming van de Commissie interne markt en consumentenbescherming.
Ik hoop dat het in de plenaire vergadering net zo zal gaan. In elk geval hadden wij in de Commissie economische en monetaire zaken ook de liberalisering van diensten van algemeen economisch belang en de privatisering van publiekrechtelijke instellingen die zulke diensten verrichten, uitgesloten en het standpunt gehuldigd dat de richtlijn de gemeenschappelijke regels inzake mededinging en steunregelingen onverlet laat. 
Kartika Tamara Liotard (GUE/NGL ),
   . - Voorzitter, er staan op dit moment zeker 30 000 demonstranten buiten dit Parlement en ik kom daar ook net zelf vandaan. Deze mensen zijn hier gekomen om te protesteren tegen de dienstenrichtlijn en dit is de zoveelste keer dat Europeanen laten weten dat ze geen behoefte aan dit liberaliseringsvoorstel hebben.
Ik ben mij ervan bewust dat waarschijnlijk vele van de aanwezige leden de richtlijn zullen steunen, maar het is niet voor de eerste keer dat dit Parlement absoluut niet in staat bleek de Europese burger te vertegenwoordigen. Ik verwijs in dit verband bijvoorbeeld naar het echec van de weggestemde Europese grondwet.
Er is veel gesproken over het fameuze compromis tussen de twee grootste fracties. Het is typerend dat over zo'n belangrijk onderwerp zo veel in achterkamertjes wordt gekonkeld. Dat is een democratie onwaardig.
Het is bovendien een laf compromis, want in plaats dat een duidelijke politieke beslissing wordt genomen, wordt nu alles doorgeschoven naar de rechtbanken. Het oorspronkelijke voorstel van Bolkestein was voor mij op alle fronten onacceptabel, maar tenminste helder. Met dit compromis laat het Parlement alleen zijn politieke onmacht zien en werknemers, consumenten en milieu zijn straks slachtoffers van deze onmacht.
Hoe anders was dit in de Commissie Milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, waar een overgrote meerderheid de politieke moed had om neen te zeggen tegen het oorspronkelijke voorstel, tegen het oorsprongslandbeginsel en tegen de ondermijning van publieke diensten en sociale stelsels. Jammer dat de leden van de Commissie Interne markt en consumentenbescherming met hun stemgedrag minder gezond verstand tentoonspreidden. Ik wens de collega's in het EP donderdag toch echt veel meer wijsheid toe. 
Jorgo Chatzimarkakis (ALDE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, voor de geloofwaardigheid van de Europese Unie en met name van dit Parlement is deze week doorslaggevend.
Er wordt thans iets verwacht van de Europese politiek, van het Europees Parlement, en wij moeten onze verantwoordelijkheden nemen en daar adequaat naar handelen. Wij verklaren voortdurend dat wij de massale werkloosheid terug willen dringen. Wij zijn pas geloofwaardig als wij ook echt iets voor de mensen doen die geen werk hebben. Die mogelijkheid hebben wij nu!
Deze week stemmen wij over de dienstenrichtlijn. Door de omzetting van die richtlijn kunnen wij 600 000 arbeidsplaatsen in Europa creëren, mits de versie van mijn eigen Industriecommissie of die van de Commissie interne markt wordt aangenomen. In het compromis is de terechte kritiek op het oorspronkelijke voorstel van de Commissie verwerkt, terwijl er tegelijkertijd ook voor wordt gezorgd dat de communautaire dienstenmarkt van nieuwe dynamische impulsen wordt voorzien.
Mijn standpunt is met slechts zes tegenstemmen in de Industriecommissie aangenomen. Het onderhavige compromisvoorstel, dat door de beide grote fracties tot stand is gebracht, getuigt van minachting van de zeer moeizame, maar deskundige werkzaamheden in de vakcommissies. Het compromis vertegenwoordigt uiteindelijk slechts een uiterst kleine gemeenschappelijke deler die alle inspanningen van de afgelopen jaren onrecht aandoet.
Dit compromis is een klap in het gezicht van de interne markt, waaraan wij onze welvaart en integratie te danken hebben. Het is echter ook een klap in het gezicht van de nieuwe lidstaten, die min of meer van de compromisonderhandelingen uitgesloten waren.
Middels de stemming over de dienstenrichtlijn hebben wij op EU-niveau de mogelijkheid om ons steentje aan de Strategie van Lissabon bij te dragen. Wij weten immers dat de lidstaten alles in het werk zullen stellen om uiteindelijk datgene te doen wat zij aangekondigd hebben. Het zou een teken van geestelijke armoede van dit Europees Parlement zijn als wij geen duidelijk signaal voor meer arbeidsplaatsen gaven.
De vakbonden trekken zich van deze argumenten niets aan en blijven onwaarheden verspreiden en paniek zaaien. Wij verwachten vandaag 30 000 goed georganiseerde vakbondsleden die het creëren van 600 000 nieuwe arbeidsplaatsen willen verhinderen. Sommigen zijn alleen hier om krampachtig vast te houden aan datgene wat zij hebben. Wij hebben nu de mogelijkheid om onze wens dat het ondernemingsklimaat in Europa verbeterd wordt, kracht bij te zetten. Die kans mogen wij niet voorbij laten gaan. 
Marie-Hélène Descamps (PPE-DE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, al in 1957 stelden de zes oprichtende landen van de Europese Economische Gemeenschap zich ten doel één grote markt te verwezenlijken met vrij verkeer van personen, goederen, kapitaal en diensten. Inmiddels zijn we bijna vijftig jaar verder en alleen het vrije verkeer van diensten is nog niet van kracht.
Het voorstel voor een richtlijn betreffende diensten op de interne markt dient te worden gezien in de context van het door de Europese Raad van Lissabon op gang gebrachte proces van economische hervormingen, dat tot doel had tegen 2010 van Europa de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld te maken. Dit voorstel is, in de vorm waarin het vandaag aan ons is voorgelegd, een belangrijke politieke stap vooruit voor de Europese Unie. Het Europees Parlement heeft achttien maanden gewerkt aan het herschrijven van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie en is zo tot een ingrijpend gewijzigde versie gekomen. Het is een evenwichtige tekst geworden, waarmee wordt geprobeerd de economische doelmatigheid via openstelling van de dienstenmarkt te verzoenen met de sociale rechtvaardigheid via het behoud van de sociale verworvenheden die de burgers bescherming bieden. Bovendien wordt in deze versie rekening gehouden met het specifieke karakter van sommige diensten, met name van de culturele en audiovisuele diensten. Deze diensten zijn dragers van identiteiten en waarden, en mogen in die zin dan ook niet worden beschouwd als consumptiegoederen of verhandelbare diensten zoals de andere.
De audiovisuele diensten zijn bovendien het voorwerp van een sectorale benadering op communautair niveau, in de vorm van de richtlijn ‘Televisie zonder grenzen’. Deze richtlijn beantwoordt reeds aan de door de richtlijn inzake diensten geformuleerde doelstellingen, in die zin dat zij het vrij verlenen van televisiediensten in de interne markt garandeert, terwijl zij tegelijkertijd het nastreven van andere doelen mogelijk maakt, zoals de bevordering van Europese inhouden, de bescherming van culturele diversiteit en de bevordering van pluralisme in de media. Met deze beginselen in het achterhoofd heeft de Commissie cultuur en onderwijs, gevolgd door de Commissie interne markt en consumentenbescherming, zich bij grote meerderheid uitgesproken voor het voorstel om een culturele voorbehoudsclausule in te voegen en de audiovisuele diensten uit te sluiten van de werkingssfeer van de richtlijn.
Het is namelijk van wezenlijk belang dat de richtlijn ‘Televisie zonder grenzen’, die momenteel in herziening is, op dit terrein de enige referentietekst blijft, maar het is eveneens noodzakelijk dat er een dienstenrichtlijn komt, teneinde de verwezenlijking van een daadwerkelijke interne dienstenmarkt binnen de Europese Unie mogelijk te maken.
Tot slot wil ik Evelyne Gebhardt feliciteren met de kwaliteit van haar verslag, evenals Malcolm Harbour, Marianne Thyssen, Jacques Toubon en Othmar Karas. Zij hebben zich danig ingespannen om tot een tekst te komen waar wij donderdag met een gerust hart voor kunnen stemmen. 
Kurt Lechner (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in twee minuten kan ik slechts kort op wat trefwoorden ingaan. Iemand die de publieke discussie heeft gevolgd, zou de indruk kunnen krijgen dat het vrije verkeer van diensten door deze richtlijn opnieuw is uitgevonden. Dat vrije verkeer heeft echter al rechtskracht. Het probleem is alleen dat veel landen zich niets van die rechtskracht aantrekken en obstakels opwerpen en alles in het werk stellen om de ontwikkeling van dat vrije verkeer van diensten tegen te houden. Waar het nu eigenlijk om draait, is dat wij die obstakels en dergelijke, die eigenlijk een vorm van protectionisme zijn, uit de weg ruimen. Met deze richtlijn creëren wij de rechtsinstrumenten die wij daarvoor nodig hebben.
De politieke en economische integratie van Europa op de dienstenmarkt brengt voor iedereen voordelen met zich mee. Overigens is deze sector goed voor 70 procent van het BBP. Voor de grote en voor de - ik haak hier in op wat voorzitter Barroso een ook de heer Watson hebben gezegd - is die integratie niet van doorslaggevend belang. Zij hebben die richtlijn niet nodig, omdat zij overal over vestigingen beschikken van waaruit zij hun diensten kunnen aanbieden. Voor de kleine en middelgrote ondernemingen is die richtlijn echter wel van groot belang. De richtlijn biedt ook de burgers voordelen omdat zij meer keuzevrijheid en keuzemogelijkheden hebben. Tot slot biedt die richtlijn vooral de werknemers voordelen, omdat de werkgelegenheid wordt vergroot en die werkgelegenheid - dat wil zeggen meer banen - is het beste sociale beleid dat wij kunnen voeren.
Nu wordt hier zo af en toe een commissaris die zich niet meer kan verdedigen, gebruikt om te manipuleren met allerlei termen als marktliberaal, marktradicaal en neoliberaal. Daar schieten wij echter niets mee op. Het uitgangspunt moet de tekst van de richtlijn zijn, omdat daarmee de benodigde essentiële vooruitgang kan worden geboekt. Ook ik had bij de stemming in de Commissie juridische zaken, waarvan ik de vertegenwoordiger ben, op iets meer - dat wil zeggen op minder uitzonderingen - gehoopt. Dat geldt ook voor de stemming in de Commissie interne markt en consumentenbescherming.
Voor mij zijn echter drie dingen doorslaggevend. In de eerste plaats is er geen sprake van een verslechtering ten opzichte van de huidige situatie. Ten tweede is er in elk geval en zonder twijfel sprake van een stap vooruit, zij het dat die stap wellicht niet groot genoeg is. Ten derde wordt niemand belemmerd om later, als de tijd rijp is, de volgende stappen te zetten. Misschien dat de tijd daar wel eerder rijp voor is dan wij denken. 
Raül Romeva i Rueda (Verts/ALE ),
   Mijnheer de Voorzitter, er is niets mis met het verlangen om de niet te rechtvaardigen belemmeringen van het vrije dienstenverkeer op de Europese markt te beperken, mits dat op verantwoorde wijze gebeurt. Daarbij moet gegarandeerd worden dat de sociale en milieurechten niet ondermijnd worden en vorderingen gemaakt worden bij de verwezenlijking van harmonisatie op Europees niveau van de wetgeving inzake diensten. 
In haar voorgestelde vorm brengt deze ontwerprichtlijn echter talrijke risico’s met zich mee, waarvan vele al aan de orde zijn gesteld. Als rapporteur voor advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid zal ik speciaal ingaan op de risico’s met betrekking tot de genderdimensie.
De risico’s voor vrouwen houden vooral verband met het creëren van banen voor vrouwen en met hun arbeidsomstandigheden, alsook met hun positie als consument van diensten.
In de eerste plaats zou de implementatie van de richtlijn in haar huidige vorm ongetwijfeld een negatief effect sorteren op de werkgelegenheid van vrouwen, met name in sectoren waarin hoofdzakelijk vrouwen werken. Zoals al vaker gezegd is, hebben we thans behoefte aan meer investeringen in scholing en dus aan meer overheidsuitgaven en niet, zoals deze richtlijn stelt, aan gewoon meer concurrentie.
Het is dan ook verontrustend dat de Commissie geen onderzoek heeft gedaan naar de sociale en de werkgelegenheidsimpact, vooral als je kijkt naar de gevolgen die we bij vorige liberaliseringen hebben kunnen zien, toen vele arbeidsplaatsen verloren gingen en in heel wat gevallen ook de sociale cohesie ondermijnd werd.
Verder zou de liberalisering van de sociale en de gezondheidsdiensten kunnen leiden tot een achteruitgang van het maatschappelijk welzijn en van de gezondheidszorg, met alle voordelen van dien voor de particuliere verzekeringen. Daardoor zouden vooral vrouwen worden getroffen, die de voornaamste afnemers van deze diensten zijn.
Tenslotte zou de toepassing van het veelgenoemde oorsprongslandbeginsel in het geval van dienstverleners kunnen leiden tot misbruik en manipulaties, want op gebieden die niet op Europees niveau geharmoniseerd zijn - en dat zijn de meeste - zou dit beginsel het mogelijk maken dat verschillende nationale stelsels naast elkaar blijven bestaan, en dat vijfentwintig nationale regelgevingen naast elkaar blijven bestaan. Het gevolg daarvan zou kunnen zijn dat de vrouwelijke consumenten niet meer weten bij wie en wanneer ze kunnen reclameren. 
Marcin Libicki (UEN ),
   v. Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verzoekschriften was voor de oorspronkelijke versie van de dienstenrichtlijn. We waren eveneens voor de allereerste versie van commisaris Bolkestein. Dit zou ik willen onderstrepen. Tijdens de debatten in de Commissie verzoekschriften hebben we tevens gezegd dat we de Europese integratie interpreteren in de zin van de afspraken die erover gemaakt zijn. De vier grondvrijheden nemen daar een centrale plaats in. De vier grondvrijheden zouden Europa een nieuwe kans moeten geven, een nieuwe kans om de Strategie van Lissabon te verwezenlijken.
We wilden onze schouders zetten onder de integratie van Europa. Dat is nog steeds zo, maar we moeten ons daarbij wel houden aan de gemaakte afspraken. En die afspraken gaan vooral over economische integratie. We betreuren de uitlatingen dat een aantal nieuwe lidstaten geen bijdrage zou leveren tot de integratie. Mag ik U eraan herinneren dat niet wij de Europese Grondwet hebben verworpen, en dat ook wij vandaag niet degenen zijn die de Europese economie in een keurslijf willen zetten.
Ik moet zeggen dat ik me zorgen maak over het idee dat de meningsverschillen over dit punt bedekt moeten worden met de mantel van het compromis. Zo zal de publieke opinie op het verkeerde been gezet worden. De burgers zouden in feite moeten weten dat het Parlement even verdeeld is als de buitenwereld. Wij willen hier niet de indruk wekken dat niemand voor economische vrijheid is of dat niemand Europa wil helpen om dé motor achter het Europese succes te worden, in plaats van een van de vele motoren. De verwijzingen naar sociale dumping hebben mij ook droevig gestemd. Deze term is niet op zijn plaats in een normale, gezonde economie. Het verbaast me niets dat de demonstranten vandaag in zo’n juichstemming zijn, want het heeft er alles van weg dat zij aan het langste eind zullen trekken. Ze zullen het soort succes boeken dat goedbetaalde vakbondsmensen altijd boeken. 
Anne Van Lancker (PSE ),
   . - Mijnheer de Commissaris, mijnheer de Raadsvoorzitter, beste collega's, mag ik eerst en vooral mijn collega Evelyne Gebhardt van ganser harte feliciteren voor het harde werk dat ze tot nog toe heeft geleverd. Ik sta gewoon in bewondering. Ik wil ook de collega's van de andere fracties danken. Ik denk dat het werk dat we de laatste weken hebben verricht, inderdaad het daglicht mag zien. Er is niet gewerkt in besloten kring of in krochten, er was alle mogelijkheid voor open discussie.
Ik wil ook de collega's van de Commissie Werkgelegenheid en sociale zaken danken en stellen dat wij inderdaad een belangrijk signaal geven, omdat het Parlement nu een belangrijke verantwoordelijkheid te nemen heeft. Wij moeten bewijzen dat het mogelijk is om een interne markt voor diensten te creëren waarmee ons sociaal model ten volle wordt verwezenlijkt en dus een richtlijn stemmen die niets meer met sociale dumping te maken heeft. Dat is trouwens een van de signalen die de Commissie Werkgelegenheid en sociale zaken gegeven heeft, collega's. Met de gegeven signalen gaan, denk ik, de mensen hier buiten in de straten van Straatsburg akkoord, maar ook een groot deel van onze collega's.
Ten eerste de volledige eerbiediging van de arbeidswetgeving, sociale bescherming, collectieve arbeidsovereenkomsten en industriële relaties, inclusief collectieve acties. Ik denk dat er genoeg materiaal op tafel ligt waarop dit Parlement zich kan baseren om dit ten volle te garanderen.
Ten tweede zei mijn commissie dat de dienstenrichtlijn bestaande Europese sociale wetgeving onder geen beding mag ondermijnen. Vooral de detacheringsrichtlijn ligt hier uiteraard bijzonder gevoelig. De dienstenrichtlijn wordt vaak aanzien als een vrijbrief voor het afbouwen van arbeidsvoorwaarden en lonen van werknemers en in sommige landen, in vele landen, hebben zich de laatste tijd incidenten voorgedaan door malafide praktijken. Ik denk maar aan in Zweden, in België, en noem maar op.
Meestal, collega's, gaat het inderdaad om gewoon onwettige praktijken, maar de dienstenrichtlijn dreigde de controle nog maar eens te bemoeilijken en dus is het belangrijk dat we hier klaar en duidelijk stellen dat de dienstenrichtlijn volledig geldig blijft en dat de artikelen 24 en 25 geschrapt worden.
Daarmee is de kous inderdaad niet af. Ja, commissaris McCreevy, we zullen maatregelen moeten nemen om bonafide werkgevers gemakkelijker toegang tot informatie te verlenen en bureaucratische maatregelen tegen te gaan, maar, commissaris, we zullen ook maatregelen moeten nemen om de detacheringswet, die in theorie een goede wet is, ook in de praktijk te laten naleven. Er wordt te veel rond deze richtlijn heen gefietst; er zijn te veel misbruiken.
Ten derde, collega's, heeft mijn commissie duidelijk gezegd dat we aan het toepassingsgebied echt iets moeten doen. Het is een goede zaak dat er nu al een consensus bestaat om sociale diensten, gezondheidsdiensten, uitzendkantoren en veiligheidsdiensten uit deze richtlijn te halen, want die hebben een totaal andere logica. Mijn commissie was eigenlijk van mening dat alle diensten van algemeen economisch belang hier niet in thuishoren, om de simpele reden dat die geen commercieel doel hebben, maar dat het eerst en vooral de bedoeling is er een dienst van openbaar nut mee te leveren, dus basisrechten van mensen te garanderen. Ik denk dat het een goede zaak zou zijn, als we die er toch nog uit konden halen.
Over het oorsprongslandprincipe kan ik kort zijn. Mijnheer de commissaris, beste collega's, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken was van oordeel dat dit principe niet aanvaardbaar is. Ik denk dat het compromis dat op tafel ligt, goed is, omdat het mogelijk maakt dat de landen waar de dienst geleverd wordt, nog altijd een wetgevingsmaatregel ter wille van het algemeen belang nemen.
Als conclusie hoop ik, collega's, dat het Europees Parlement op donderdag met een nieuwe, compleet gewijzigde tekst een krachtig signaal kan geven zowel aan de Commissie als aan de Raad, over de radicale sociale bijsturing van de oorspronkelijke Commissietekst die dit Europees Parlement wil, want dan alleen zullen we de publieke opinie ervan overtuigen dat deze tekst van het Europees Parlement geen vrijbrief voor sociale dumping is. 
Malcolm Harbour (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben met het werk aan deze richtlijn al meer dan twee jaar geleden begonnen, en ik ben er van begin af aan van overtuigd geweest dat de doelstellingen ervan - het verwijderen van de obstakels die de verwezenlijking van een interne dienstenmarkt in de weg staan - door en door juist zijn. Waarom heeft dit hele proces twee jaar geduurd? We kregen dit voorstel aan het einde van de laatste zittingsperiode. Wij hebben een aantal van de problemen onderzocht die vandaag in talrijke interventies naar voren zijn gebracht, en waarmee in de meeste gevallen de problemen sterk werden overdreven maar de mogelijkheden werden gebagatelliseerd.
We hebben veel sprekers horen doorzagen over sociale dumping. Ik heb nooit, werkelijk nooit geloofd dat deze richtlijn daartoe aanleiding zou kunnen geven. We zouden juist eens moeten kijken naar de mogelijkheden die ze biedt, en daar zal ik het dan nu eens over hebben.
Ik wil om te beginnen al mijn fractiegenoten in de Commissie interne markt en consumentenbescherming bedanken. Ze hebben me steeds weer bijgestaan bij het herformuleren van deze tekst. Volgens mijn schatting zijn driekwart van de amendementen op de tekst waarover we donderdag gaan stemmen, van mijn fractie afkomstig. Ook het idee om een kernbepaling op te nemen, onder de titel “vrijheid om diensten te verlenen”, is door ons tijdens de voorbereiding op de stemming in de commissie ontwikkeld. Dat idee is de basis voor het compromis dat ik iedereen vanmiddag wil aanbevelen. Ik bedank verder mijn collega’s van de ALDE-Fractie en de UEN-Fractie voor hun hulp bij het bereiken van een heel belangrijk resultaat in de commissie in november.
Dit is één van de onderwerpen waarover de afgelopen twee jaar het meest is gediscussieerd. Het debat dat we nu voeren is het laatste van deze cyclus, maar ik ben ervan overtuigd dat er meer debatten zullen volgen. Mevrouw Gebhardt, een vastberaden rapporteur en een harde werkster, heeft bij dit debat een centrale rol gespeeld. Ook al hoort ze me nu niet - ik geloof dat ze met haar stemlijst bezig is - , wil ik haar toch bedanken voor de elegante en consciëntieuze wijze waarop ze het werk aan dit heel gecompliceerde en lastige voorstel heeft geleid.
Ik gaf aan dat ik iets wilde zeggen over de gevolgen die de richtlijn als geheel zal hebben. We moeten daarbij vooral aan kleine en middelgrote ondernemingen denken. Deze bedrijven slagen er op dit moment niet zo goed in om toegang te krijgen tot de interne markt, en dat vinden ze vervelend. Dit voorstel bevat een hele reeks bepalingen - maar liefst 81 op de lidstaten gerichte bepalingen - om bestaande barrières te slechten. Ondernemingen willen immers de markt op. Ze willen hun bedrijf opzetten zonder eerst allerlei onnodige en bureaucratische belemmeringen uit de weg te moeten ruimen. En ze willen hun specialisten naar andere landen sturen. Maar dan wel in de wetenschap dat ze niet onderworpen zullen worden aan allerhande onnodige en veel te ingewikkelde regels, waaronder inbegrepen de eis om aan al de voorschriften waar ze in hun eigen land al aan voldaan hebben, nogmaals te voldoen. Dat zou inderdaad onredelijk zijn. De Europese rechtbanken denken daar ook zo over, en dat standpunt is in dit compromis verwerkt. Als dit nu dat verschrikkelijke oorsprongslandbeginsel is, waar hebben we het dan de hele tijd over gehad? Dat principe is in de jurisprudentie van het Hof van Justitie vastgelegd. Ik vind dat dit principe in het onderhavige voorstel niet wordt aangetast. Nu moeten we ervoor zorgen dat er bij de stemming geen water in de wijn wordt gedaan.
Er is gesproken over de rol van de Commissie. Als commissaris McCreevy naar me wil luisteren (iedereen die ik aanspreek, blijkt aan het praten te zijn): hij heeft als commissaris de bijzondere verantwoordelijkheid om vooruitgang te boeken met deze richtlijn. Ik vraag hem niet om een voorstel te doen dat woord voor woord op deze tekst gebaseerd is, want wij moeten er nog verder aan werken. Deze richtlijn moet echter wel goed zijn voor ondernemingen, want anders heeft het geen zin een richtlijn op te stellen. Ik geloof dat dit mogelijk is.
Tot slot wil ik de heer Bartenstein nog graag zeggen - en ik draag nog steeds mijn Oostenrijkse stropdas; ik had namelijk gezegd dat ik die zou blijven dragen zo lang het erop leek dat we overeenstemming zouden bereiken - dat hij dit onderwerp bij de economische top van maart aan de orde kan brengen, mits hij zich daartoe werkelijk inspant.

Robert Goebbels (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, zelden heeft een voorstel voor een richtlijn de gemoederen zo verhit. Voor de ene groep is de heer Bolkestein de zaligmaker, voor de andere de antichrist. Als ik echter afga op wat ik sommige mensen hoor zeggen, dan is het wel duidelijk dat slechts weinigen de oorspronkelijke tekst daadwerkelijk hebben gelezen. Het is veel tegenstanders ontgaan dat het Parlement het zogenaamde Bolkesteinvoorstel volkomen herschreven heeft. Waarom zouden ze anders blijven vragen om verwerping van de richtlijn? Ik roep op dat niet te doen. Het Parlement moet zijn werk als wetgever doen, want anders zal het Europees Hof van Justitie zijn jurisprudentie opleggen en dat zou gevaarlijk kunnen zijn.
Op dit moment zijn 53 zaken met betrekking tot de vrijheid van dienstverlening aanhangig bij het Hof in Luxemburg. Het Hof wacht duidelijk op opheldering van de Europese wetgever. Als het Europees Parlement zijn werk niet doet, zal het Hof het zijne doen. Ik roep u daarom op voor het compromis-Gebhardt-Harbour te stemmen. Met dit compromis wordt de interne dienstenmarkt opengesteld, zonder dat dit leidt tot ongebreidelde en oneerlijke concurrentie, terwijl tegelijkertijd iedere lidstaat het recht behoudt om op niet-discriminerende wijze zijn sociale model en zijn openbare diensten te beschermen.
De manier waarop in het Bolkesteinvoorstel werd gepoogd om de communautaire methode van geleidelijke harmonisering te versnellen door toepassing van het oorsprongslandbeginsel was ongelukkig. Welnu, dit beginsel is niet verankerd in de Verdragen, zelfs al is het, in navolging van de jurisprudentie van het Hof, gebruikt om het vrije verkeer van goederen te vergemakkelijken. Diensten daarentegen worden geleverd door mensen, en die mensen moeten worden beschermd tegen iedere vorm van sociale dumping. Het oorsprongslandbeginsel zet aan tot zo min mogelijk regels, maar het bestemmingslandbeginsel zet aan tot star en dom protectionisme. De protectionistische belemmeringen hebben zich sinds 1957 in het vrije verkeer opgestapeld, met name in de oprichtende landen, en daar moeten wij nu korte metten mee maken.
In het Verdrag van Rome werd het doel van een vrij verkeer van diensten verankerd. Wij hebben nog een lange weg te gaan, ook al zijn onze landen inmiddels grotendeels diensteneconomieën geworden. Niet alle diensten zijn exporteerbaar. Openbare diensten zullen een aangelegenheid blijven voor de overheid. Bij de verhandelbare openbare diensten kunnen de lidstaten vaststellen wat zij onder diensten van algemeen economisch belang verstaan, en aldus de organisatie en de financiering daarvan regelen.
In bepaalde landen probeert men het begrip openbare diensten heilig te verklaren, waarbij men zich niet altijd afvraagt of die openbare, publieke, diensten wel echt diensten voor het publiek zijn. Het is dan ook moeilijk te aanvaarden dat bijvoorbeeld Frankrijk tracht zijn zogenaamde openbare-dienstenmarkten in stand te houden, terwijl Franse ondernemingen uit zowel de publieke als de private sector wel de markten van andere landen afschuimen. Dankzij het werk van onder anderen Evelyne Gebhardt, Malcolm Harbour, Anne Van Lancker en Marianne Thyssen is een evenwicht gevonden, waarmee wordt gewaarborgd dat de lidstaten de zeggenschap houden over de openbare dienstverlening aan de burgers, maar discriminerende maatregelen worden vermeden.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, wil ik zeggen dat Bolkestein met de aanneming van de gewijzigde richtlijn in het vergeetboek zal raken. Dankzij de nieuwe faciliteiten en met name middels het één-loketsysteem, zal de interne markt van de Unie vooruitkomen. 
Anneli Jäätteenmäki (ALDE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het debat over de dienstenrichtlijn heeft hevige emoties losgemaakt, en wij zijn er nog steeds niet helemaal uit.
In een democratie ontstaat een besluit via debat, soms via langdurig debat. Tijdens de in het Europees Parlement gevoerde debatten is het Commissievoorstel verbeterd, en aanvaardbaar geworden.
De richtlijn is niet verwaterd door amendementen: zo werkt de democratie nu eenmaal. Sommigen zeggen dat de leden van het Europees Parlement geen moedige hervormingen willen doorvoeren, en dat wij bang zijn de oorspronkelijke richtlijn erdoor te drukken. Ik kan hierop zeggen dat wij niet in een ivoren toren werken. Wij maken legitieme punten van zorg kenbaar wanneer dat nodig is, en wij wijzigen de richtlijn als wij dat nodig vinden. Wij luisteren naar de mening van de burgers, en dat hoort ook zo. Dit noemen wij democratie, die ook de Europese Unie zegt te respecteren en zelfs naar buiten toe propageert.
Ik ben bereid goede compromisvoorstellen te steunen, want een mager compromis is beter dan een hevig conflict. Ik ben er echter zeker van dat wij in deze kwestie een grote consensus zullen weten te bereiken. Dat zou goed zijn voor de Europese interne markt. Wij moeten er echter wel voor zorgen dat de lidstaten niet de vrije hand krijgen en een vrije dienstenhandel op te zwakke gronden gaan belemmeren.
Tot slot wil ik Evelyn Gebhard, al mijn collega's en commissaris McGreevy bedanken. 
Pierre Jonckheer (Verts/ALE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, graag wil ik mij op mijn beurt aansluiten bij de dankbetuigingen aan het adres van Evelyne Gebhardt en Anne van Lancker wegens hun uitmuntende werk, maar ook hun loyaliteit en hun bereidheid tot samenwerking, waarvan zij jegens mijn fractie en alle andere fracties blijk hebben gegeven. Nu ik, na eerst geluisterd te hebben naar Evelyne Gebhardt en Anne van Lancker, Malcom Harbour zijn standpunt heb horen geven, weet ik niet helemaal zeker of de befaamde gemeenschappelijke tekst wel voor iedereen dezelfde is. Ik vind dat verontrustend, en het sterkt me in de door Heide Rühle geuite gedachte dat dit compromis de rechtsonzekerheid misschien wel versterkt in plaats van beperkt.
Mijnheer McCreevy, Commissievoorzitter Barroso had het over een misverstand. Het is duidelijk dat dat misverstand vooral voortkomt uit het beruchte oorprongslandbeginsel. We willen allemaal meer werkgelegenheid, maar voor het scheppen van werkgelegenheid is het niet voldoende om meer concurrentie in te voeren. Het is niet voldoende de prijzen te laten zakken om de vraag aan te wakkeren. De vraag stijgt pas als de mensen - burgers zowel als werknemers - vertrouwen krijgen, en als wij willen dat ze vertrouwen krijgen, moeten wij er eerst voor zorgen dat ze overtuigd raken van de eerlijkheid van de concurrentieregels. Dat is de reden waarom het oorsprongslandbeginsel niet alleen ontbreekt in de Verdragen maar mijns inziens bovendien rampzalig is voor de economie. We willen geen Unie waarin een concurrentiestrijd plaatsvindt tussen vijfentwintig nationale regelgevingen. Als we positieve politieke signalen willen afgeven aan de onderdanen van de nieuwe lidstaten, moeten we onszelf een begroting geven waarmee wij de solidariteit, die wij moeten tonen, hard kunnen maken. Dan moeten we ervoor zorgen dat, zoals de Commissie heeft aanbevolen - en daarmee richt ik mij tot het voorzitterschap van de Raad - alle lidstaten de beperkingen op het vrije verkeer van werknemers opheffen. Dan moeten we ervoor zorgen dat 1 mei 2006 daadwerkelijk één mei is voor de arbeiders van de vijfentwintig lidstaten van deze Europese Unie.
Tot slot, mijnheer McCreevy, hebben gedurende de voorgaande legislatuurperiode de meeste leden van het Europees Parlement die in de plenaire vergadering het woord hebben gevoerd, tot tweemaal toe bij de Commissie aangedrongen op een voorstel voor een kaderrichtlijn inzake diensten van algemeen belang - oftewel openbare diensten - om te vermijden dat deze diensten van de jurisprudentie van het Hof afhingen of het voorwerp werden van uitzonderingen op het mededingingsrecht. Wat weerhoudt u er nog van om met dit voorstel te komen? We hadden de kiezers beloofd om tegelijkertijd een kaderrichtlijn inzake diensten van algemeen belang en een richtlijn betreffende de interne dienstenmarkt te behandelen. U hebt dit niet gedaan en met deze houding zorgen u en uw Commissie voor een gebrek aan evenwicht en wekt u, of versterkt u, het wantrouwen onder een deel van de burgers. In dat opzicht is uw houding niet bevorderlijk voor de verwezenlijking van een Unie van Vijfentwintig die in het teken staat van solidariteit tussen Oost en West en van gelijke behandeling van alle werknemers. 
Sahra Wagenknecht (GUE/NGL ).
   Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, de leugens waarmee een neoliberaal beleid wordt gerechtvaardigd, zijn altijd dezelfde: dat beleid zal arbeidsplaatsen creëren en de groei bevorderen - dat hebben wij vandaag ook weer een aantal keren gehoord. In feite heeft de neoliberale reconstructie van Europa in de afgelopen vijftien jaar precies het tegenovergestelde effect gehad. Bij elke nieuwe liberaliseringsronde zijn honderdduizenden arbeidsplaatsen verloren gegaan en is de armoede alleen maar groter geworden. Elke aantasting van de rechten van de werknemers heeft tot minder koopkracht geleid en daardoor de groei gesmoord. De Bolkenstein-richtlijn is een van de grote projecten van degenen die voorstander zijn van een bandeloos, welig tierend kapitalisme. Als dat project werkelijkheid wordt, staan we op de drempel van een Europa waar de marktkrachten en het winstbeginsel vrij spel hebben. Daardoor zullen de kwaliteits- en milieunormen naar beneden worden bijgesteld en zullen de neerwaartse loon- en socialezekerheidsspiralen op onacceptabele wijze worden versneld.
Het ondeugdelijke compromis dat de conservatieven en sociaal-democraten hebben gesloten, tendeert nog steeds in die richting. Ook in dit compromis is het radicale “vrije-markt-denken” van de oorspronkelijke richtlijn nog steeds van toepassing op elementaire gebieden als watervoorziening en onderwijs. Het oorsprongslandbeginsel is ook niet echt afgeschaft. Dat is heel duidelijk gebleken uit de betogen van beide kanten. Dat beginsel wordt nu namelijk overgelaten aan de interpretatie van het Europees Hof van Justitie. Daarmee kan de lobby van de grote bedrijven heel goed leven, zoals ook blijkt uit de uitspraken die het Hof in het verleden heeft gedaan. Wij willen geen Bolkestein-Europa.
Wij willen geen Europa dat de concepten van gelijke kansen en van het vrije verkeer van diensten misbruikt om optimale voorwaarden voor de grote bedrijven te creëren, zodat zij hun winsten ten koste van de werknemers en de consumenten kunnen vergroten. Wij willen geen Europa waar de elementaire diensten van algemeen belang worden overgeleverd aan het vrije spel van de kapitalistische marktkrachten. Deze privatiseringswaanzin moet beëindigd en teruggedraaid worden. Het verzet tegen dit brute neoliberale project dient voortgezet te worden.
Door dit ondeugdelijk compromis beginnen de proteststemmen nu luider te worden. Ik kan dan ook niet geloven dat het verhaal nu ten einde is. De strijd tegen de richtlijn dient net zolang gevoerd te worden totdat deze definitief …
Philippe de Villiers (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zijn hier aanwezig bij het gemaskerd bal van Bolkestein, dat weer terug is in het Europees Parlement. Dit compromis, deze vermomming, deze misleiding is zowel leugenachtig als schandalig.
Het compromis is leugenachtig, omdat men ons probeert wijs te maken dat de Bolkesteinrichtlijn onschadelijk is gemaakt en van zijn inhoud, zijn essentie is ontdaan. Niets is minder waar! Het oorsprongslandbeginsel staat er onmiskenbaar in, evenals de vrijheid van dienstverlening, met name voor zelfstandige ambachtslieden. Het principe dat nationaal recht boven Europees recht gaat ontbreekt, en we hebben herhaaldelijk meerdere sprekers horen zeggen dat dit alles onder de controle, onder de arbitrage van het Europees Hof van Justitie zal komen te vallen. Dus weten wij wat voor jurisprudentie we kunnen verwachten. Het is schandalig. 
Guntars Krasts (UEN ).
   - Dank u, mevrouw de Voorzitter. Als ik de laatste amendementen bekijk die gezamenlijk zijn ingediend door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten en de Sociaal-democratische Fractie, stel ik vast dat het een schande is dat de dienstenrichtlijn niet werd aangenomen vóór de laatste uitbreiding van de Europese Unie. De publieke opinie in de oude lidstaten, waarnaar de beide grootste fracties goed hebben geluisterd, ziet op dit moment alle maatregelen voor de liberalisering van de markt als een bedreiging, hoewel het doel van deze maatregelen eigenlijk de versterking van de Europese Unie is. Daarom moet ik allereerst de verkeerde opvatting tegenspreken dat de liberalisatie van de dienstenmarkt alleen voordelig is voor het goedkope gedeelte van de markt, namelijk voor de nieuwe lidstaten. Op dit moment al is in dienstensectoren met een hoge toegevoegde waarde - de financiële sector en consultancy-diensten - de stroom van de oude naar de nieuwe lidstaten groter. De beweging van diensten na liberalisatie is geen eenrichtingsverkeer, en kan dat ook niet zijn. Zo bedraagt bijvoorbeeld het aandeel van de oude lidstaten in de totale toegevoegde waarde in de bouwsector van de EU 95 procent, terwijl in de zakelijke dienstverlening dit percentage nog hoger ligt: bij 98 procent. Daarom zullen de markten van de nieuwe lidstaten zonder twijfel permanent plaats hebben voor de dienstensector van de oude lidstaten, met zijn grote toegevoegde waarde, capaciteit en kapitaal. De toepassing van het oorsprongslandbeginsel bij de verlening van diensten zou de interne markt van de EU openen voor de grootste dienstverleners in de lidstaten -de kleine en middelgrote ondernemingen. Door toepassing van het oorsprongslandbeginsel zou een deel van de concurrentiedruk van de arbeidsmarkt worden overgeheveld naar de zakelijke sfeer. Dat zou een voordelige uitwerking hebben op de ontwikkeling van de zakelijke activiteiten in heel Europa. Werknemers die buiten hun eigen land werken, zouden via hun nationale ondernemingen nauw verbonden blijven met hun oorsprongsland. De nieuwe lidstaten zijn geïnteresseerd in de export van goederen en diensten, niet in de export van arbeidskrachten. Een van de argumenten tegen het oorsprongslandbeginsel is de angst dat de levensstandaard in de oude lidstaten wordt bedreigd, maar het schrappen of aanzienlijk beperken van het oorsprongslandbeginsel zou de dienstenrichtlijn vleugellam maken, en dat zou in de toekomst zeker tot uitholling van die normen leiden. 
Jan Tadeusz Masiel (NI ).
   - Mevrouw de Voorzitter, de oorspronkelijke tekst van de Bolkesteinrichtlijn was een kans voor het Europa van de Vijfentwintig én voor het Europa van de Vijftien. Daar blijft nu echter nog maar bitter weinig van over. Het egoïsme van sommige landen en de eigen nationale belangen hebben de overhand gekregen op het solidariteitsprincipe. Schuilt er achter de bezorgdheid over de sociale verworvenheden geen bezorgdheid over de eigen nationale markt? Welke waarde heeft het compromis tussen rechts en links nog, en is het ons vertrouwen wel waard?
Tijdens het recente debat over de Europese Grondwet in Frankrijk bleek dat de angst voor de laatste uitbreiding er goed inzat, maar desondanks zijn er onderhandelingen met Turkije geopend. De nieuwe lidstaten vormen geen bedreiging voor de Unie.
De eerste versie van de dienstenrichtlijn gaf de nieuwe landen de kans een inhaalbeweging te maken na de onrechtvaardige toetredingsvoorwaarden, waaronder het verbod om te werken in de Unie en de bijzonder lage landbouwsteun. Tegelijkertijd zien we namelijk dat buitenlandse supermarkten en ook andere bedrijven, met name uit Frankrijk, recordwinsten boeken in Polen. Zij betalen voor hun werknemers, die tot 10 uur ‘s avonds en ook op zondag moeten klaarstaan, een vijfde van de normale prijs en ze dragen nauwelijks belastingen af aan de Poolse staat.
De heer Schulz, de voorzitter van de socialistische fractie, hoeft zich echt geen zorgen te maken over ons. Onze landen weten zelf het best wat goed voor ze is. Dit ambitieuze initiatief is nu dood en begraven, zelfs al paste het precies in het kader van de Strategie van Lissabon. Om tot een beter Europa te komen, konden we kiezen voor de sneltrein of de fiets. Het is de fiets geworden.
Ook op Valentijnsdag hebben de oude en nieuwe lidstaten maar bitter weinig redenen om elkaar in de armen te vallen.
Marianne Thyssen (PPE-DE ).
   - Voorzitter, het voorstel voor een dienstenrichtlijn was van bij zijn lancering supercontroversieel, ook voor de Vlaamse christen-democraten. Voor ons was het toepassingsgebied ervan te ruim en de dereguleringsdrift ervan te sterk, werd de bevoegdheidsverdeling in de lidstaten er onvoldoende mee geëerbiedigd en liet het voorstel op te veel plaatsen dubbelzinnigheid bestaan. Dat alles droeg bij tot een wijdverspreide vrees voor de impact van deze richtlijn, die gebruikt en misbruikt is geworden en geleidelijk aan is uitgegroeid tot hét symbool van de kloof met de burgers.
Maar tegelijk hebben wij altijd beseft dat het voltooien van de interne markt voor diensten een noodzaak is en een voelbare bijdrage aan onze welvaart kan leveren. Als wij als Parlement mee onze verantwoordelijkheid voor de strategie voor groei en banen willen opnemen, is een goede dienstenrichtlijn ons instrument bij uitstek. Een potentieel van 600 000 banen kunnen we niet links laten liggen.
Daarom hebben wij nooit voor de verwerping gekozen en hebben we van in den beginne geopteerd voor een herwerking, en tot dusver zijn wij aardig in onze opzet geslaagd. Wie de teksten leest en in hun context plaatst, bevestigt dit trouwens.
Collega's, met de stemming in de IMCO-commissie hebben we als Parlementsleden richting aan het debat gegeven. We hebben getoond dat het voorstel geamendeerd kan worden en wel op zo'n manier dat de doelstelling van eliminatie van administratieve rompslomp en onverantwoorde obstakels voor vrij verkeer haalbaar is, zonder dat de sociale bescherming wordt aangetast.
Ik ben bijzonder trots op het resultaat dat onze fractie onder leiding van Malcolm Harbour in de IMCO-commissie heeft kunnen neerzetten. Met de hulp van de UEN-Fractie en de liberalen hebben wij vele van onze amendementen erdoor kunnen drukken en hiermee is onmiskenbaar de basis gelegd voor de verdere overtuigings- en afwerkingsoefeningen in de onderhandelingen van de laatste weken.
Ik dank ook alle collega's, ook de collega's van de sociaal-democratische fractie die hieraan hebben meegewerkt, want samen hebben we gezorgd dat er een goed pakket op tafel ligt.
Collega's, laten we nu niet meer struikelen over details. Natuurlijk verschillen we hier en daar van mening. De gevoeligheden in de partijen en in de lidstaten zijn nu eenmaal verschillend. Maar laten we nu niet meer kijken naar links en rechts, laten we kijken naar het totaalpakket dat voorligt en dat ons helpt om een heel stuk weg in onze gezamenlijke zoektocht naar meer groei en banen af te leggen.
Een ruime meerderheid bij de stemming van donderdag, Voorzitter, zal ons ook helpen een driedubbele kloof te dichten: de kloof tussen de instellingen en de burgers, de kloof die gerezen is tussen de oude en de nieuwe lidstaten, laten we dat maar toegeven, en ook de kloof tussen de theorie van het Verdrag en de feitelijke obstakels die reeds al te lang de ontwikkeling van de dienstenmarkt belemmeren.
Wij kijken uit naar de voorstellen die de Commissie aangekondigd heeft en ik hoop dat we donderdag in ons doel zullen slagen. 
Richard Falbr (PSE ). -
   Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, uit dit debat blijkt weer eens hoezeer het voorstel voor een dienstenrichtlijn de gemoederen verhit heeft. Zowel de tegenstanders als de voorstanders komen aanzetten met argumenten die in sommige gevallen nogal verdacht klinken. Er is hier al verschillende keren gezegd dat het vrije verkeer van diensten - een van de vier grondbeginselen van de interne markt van de Europese Unie - niet in praktijk wordt gebracht. Wij bevinden ons reeds geruime tijd in deze situatie, en het is puur toeval dat wij daarin nu verandering willen brengen, kort na de uitbreiding van de Europese Unie met een groot aantal landen, hetgeen op zich een van de oorzaken is van de emotionele reactie.
Indien de overeengekomen wijzigingen worden aangenomen, mogen de vakbondsleden die voor dit gebouw betogen, gerust zijn. Hun vrees dat goedkope arbeidskrachten geëxporteerd zullen worden om elders diensten te verlenen, zal in dat geval niet bewaarheid worden. Als voormalig vakbondslid verheugt het mij dat zich onder de betogers ook vakbondsleden uit de nieuwe lidstaten bevinden. Velen vragen zich af waarom. Het antwoord is dat deze mensen zich solidair voelen met de vakbondsleden van de oude lidstaten. Bovendien zijn zij zich ervan bewust dat de Europese Unie nog verder uitgebreid zal worden. Wat voor sommigen thans onnodig lijkt, kan er binnen een jaar totaal anders uitzien. De vraag is of de richtlijn die wij hier in het Parlement voor ons hebben liggen, een goede of slechte richtlijn zal zijn. De tweede vraag is of de richtlijn na de stroom van amendementen niet zo onbegrijpelijk zal worden dat zij beter verworpen kan worden. Als wij de richtlijn én de amendementen aannemen, zullen de advocaten van de verschillende lidstaten een hoop werk hebben. Zoals al zo vaak is gebeurd, slagen de Europese instellingen er mijns inziens ook deze keer niet in om duidelijke en beknopte richtlijnen vast te stellen, en ervoor te zorgen dat de uitvoering en naleving van de richtlijnen naar behoren kunnen worden gecontroleerd. Het verwondert mij niet dat het bedrijfsleven zoveel belangstelling toont voor het lot van deze richtlijn. De dienstensector, met name daar waar het overheidsdiensten betreft, is niet onderhevig aan de concurrentiedruk die zich in de industrie voordoet.
Mijns inziens moet de problematische bepaling op grond waarvan de lidstaten de naleving van aanvullende sociale eisen en voorschriften inzake consumentenbeleid kunnen afdwingen, uit de richtlijn verwijderd worden. Ik wil niet dat consumentenbescherming ontaardt in protectionisme. Er zijn thans de meest uiteenlopende opinies in omloop over het wantrouwen van de oude lidstaten ten aanzien van de nieuwe lidstaten. Laat ons een stap zetten waarmee wij alvast een van de elementen van die discussie uit de wereld kunnen helpen. Laat ons voor de richtlijn stemmen, uiteraard op voorwaarde dat de bereikte compromissen daadwerkelijk in praktijk worden gebracht. 
De Voorzitter.
   - Mijnheer de Villiers, ik wil u erop wijzen dat we een probleem hadden met de spreektijd. U had anderhalve minuut moeten krijgen, maar kreeg maar een minuut. Dat was een fout en we kunnen de oorzaak ervan niet achterhalen. Echter, als ik iemand het woord geef, vermeld ik altijd de toegestane spreektijd. Ik zou het op prijs stellen dat als zich in de toekomst weer een afwijking voordoet, u dit onmiddellijk meldt. Ik geef u nu nog één minuut spreektijd, omdat het onmogelijk is in de resterende dertig seconden een coherent verhaal te houden. 
Philippe de Villiers (IND/DEM ).
   - Mevrouw de Voorzitter, natuurlijk betreur ik het ten zeerste dat deze vergissing zich toevallig net voordeed op het moment dat een van de voornaamste Franse woordvoerders van het nee-kamp bij het referendum aan het woord was. U hebt me dus het woord ontnomen; u mag protesteren.
Op 29 mei 2005 heeft het Franse volk ‘nee’ gezegd, ‘nee’ tegen de Bolkesteinrichtlijn. En ik vind het betreurenswaardig dat men mij het woord ontneemt en mijn spreektijd met een derde inkort juist op het moment waarop ik aan het uitleggen ben dat de Bolkesteinrichtlijn via het algemeen kiesrecht buiten de deur is gezet, met een schop onder het achterste door het Franse volk, en nu toch weer hier in het Europees Parlement opduikt. Voor het Franse volk, dat vanavond in het hele land deze beelden op televisie zal zien, is dit een regelrechte provocatie, want het Franse volk heeft Jacques Chirac, de president van de Republiek, in mei jongstleden horen zeggen: "Bolkestein is over en uit". Het is helemaal niet over en uit - dit is een provocatie! 
Bernard Lehideux (ALDE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als leden van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa fractie, zijn de afgevaardigden van de UDF vanzelfsprekend fervente pleitbezorgers van het vrije verkeer van diensten. Het is werkelijk zaak paal en perk te stellen aan de discriminerende en protectionistische praktijken van lidstaten, en wij staan dan ook positief tegenover een hier in dit Parlement opgestelde dienstenrichtlijn, in plaats van richtlijn op grond van de jurisprudentie van het Hof.
Wij eisen echter dat een evenwicht wordt gevonden tussen deze vrijheid ten behoeve van de economische ontwikkeling van Europa enerzijds en de inachtneming van het arbeidsrecht, milieubescherming en consumentenbescherming anderzijds.
We hadden inderdaad de voorkeur gegeven aan een werkelijke harmonisering, in plaats van de onbeholpen en onbezonnen tekst die ons is voorgelegd. Wij allen hier hadden moeten weten dat dit voorstel op massaal en gerechtvaardigd verzet zou stuiten in de Europese publieke opinie. Zoals de zaken er nu voorstaan, hadden we deze bijkomende deuk in het imago van het Europees project kunnen vermijden.
Ik moet zeggen, mevrouw de Voorzitter, dat het gebrek aan een politiek oordeel van de Commissie werd geëvenaard door dat van de Franse regeringsautoriteiten, die tegen de verwachting in hun partijtje hebben meegeblazen in deze opeenvolging van blunders. Maar om over te gaan tot de inhoud wil ik graag zeggen hoe ingenomen ik ben met de vooruitgang die tijdens de debatten in dit Parlement is gemaakt.
Beste collega's, door de artikelen 24 en 25 te schrappen kunnen we de bescherming van het arbeidsrecht waarborgen. We kunnen het oorsprongslandbeginsel verwerpen door het compromis over artikel 16, dat "compromisamendement" 293 is geworden, aan te nemen, een amendement dat bovendien het pad effent voor de harmonisering die wij nastreven.
Door aanneming van onze amendementen kunnen we, naar ik hoop, ervoor zorgen dat de sociale voorzieningen en de diensten van algemeen economisch belang van de richtlijn worden uitgesloten. Gedurende het hele proces hebben wij de rapporteurs, mevrouw Gebhardt en mevrouw Van Lancker, terzijde gestaan en ik wil hen bedanken voor hun luisterend oor en voor hun open instelling. Als dit inderdaad de richting is die het Parlement in wil gaan - en dat hopen wij - dan zullen we deze tekst in de eindstemming onze steun kunnen geven, aangezien deze dan ingrijpend gewijzigd zal zijn. 
Jean Lambert (Verts/ALE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij al degenen die mevrouw Gebhardt en mevrouw Lancker hebben bedankt voor al het werk dat ze met betrekking tot dit onderwerp hebben verricht. Bij het luisteren naar het debat van deze namiddag kreeg ik de indruk dat de stemming al achter de rug was. Er wordt namelijk met zoveel zekerheid gesproken over wat er wel en niet in de tekst zal staan. Tot de stemming deze donderdag is alles nog mogelijk.
Zeker is wel dat deze richtlijn herschreven moest worden. Het is jammer dat het Parlement dat nu moet doen. We hebben de Commissie gevraagd het voorstel in te trekken en te herschrijven, maar de Commissie was daartoe niet bereid. Zoals anderen reeds hebben aangegeven, hebben velen van ons de indruk dat de houding van de Commissie tijdens de discussies over deze richtlijn te wensen overliet. We hebben nooit werkelijk opheldering ontvangen, evenmin als antwoorden op specifieke vragen. Er zijn ook van buitenaf niet voldoende reacties gekomen op de ingediende amendementen, zeker niet tijdens de vergaderingen van de commissie. Verder is verzuimd een degelijk onderzoek te verrichten naar de sociale gevolgen van de richtlijn. Dat had de angst bij de burgers althans enigszins kunnen wegnemen.
Het is waar dat we het over weinig kwesties oneens zijn, maar dat zijn wel de echt belangrijke kwesties. Als we naar de internationale context kijken, dan geloven sommigen onder ons dat het hier over GATS gaat. We hebben iets gehoord over wat er werkelijk, in theorie, op tafel zou liggen, en dan horen we weer verhalen over onderhandelingsposities op de achtergrond die in een heel andere richting wijzen.
Velen van ons hadden grote problemen met de oorsprongslandtheorie - ik geloof namelijk niet dat dit werkelijk een principe is. We begrepen niet hoe dat idee te verenigen zou zijn met de bevoegdheid van de lidstaten om strengere normen op te leggen. Want dat is ook toegestaan. We hebben vaak ook geen antwoord gekregen op onze vragen over de wijze waarop het overheersend openbaar belang op deze kwestie van toepassing kan zijn.
Ik ben het ermee eens dat de gezondheidssector niet onder deze richtlijn behoort te vallen. Die sector had er nooit in opgenomen mogen worden. Velen van ons hopen nu juist dat de Commissie binnenkort een voorstel zal indienen over de mobiliteit van patiënten - en dus niet over de mobiliteit van de diensten. Dat is ook de reden waarom deze sector nooit in deze richtlijn opgenomen had mogen worden.
Roberto Musacchio (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, vandaag heeft er in Straatsburg een massale betoging plaatsgevonden, waarin de mensen duidelijk en onomwonden te kennen hebben gegeven dat ze naar een ander Europa verlangen. Dit verlangen naar een ander Europa staat haaks op wat de Bolkesteinrichtlijn te bieden heeft, en vindt dus ook geen genoegdoening in een compromis dat op geen stukken na inspeelt op deze behoefte. Hier wordt namelijk een allesoverheersend recht gecreëerd om winst te maken met diensten die als koopwaar worden behandeld. Daarbij worden de voorschriften van de handel, van de GATS, tot basiswet verheven, in plaats van de rechten en de beste praktijken.
Wie beslist wat noodzakelijk, proportioneel en niet-discriminerend is? Deze richtlijn zal op den duur aanleiding geven tot een groot aantal gerechtelijke geschillen. Dat wordt nog verergerd door het feit dat de overheidsdiensten en de dienstverlening voor de burgers niet zijn uitgesloten van het toepassingsgebied van de richtlijn, terwijl de financiële diensten, de beroepen en het verzekeringswezen - waar dus de eigenlijke macht zit - er wel buiten vallen. De zelfstandigen worden blootgesteld aan dumpingpraktijken, en er is niet veel fantasie nodig om te bedenken wat er zal gebeuren. Wij willen zo graag het nieuwe, maar we krijgen het oude weer voorgeschoteld. Daarom zullen wij tegen deze richtlijn en tegen dit slechte compromis stemmen. 
Mario Borghezio (IND/DEM ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij zijn en blijven tegen de richtlijn, ook in deze gewijzigde versie. De wijzigingen maken namelijk niet volledig de ernstige gevolgen ongedaan die de richtlijn met zich mee kan brengen. Ik denk aan sociale dumping maar vooral aan de verzwakking van de rol en de bevoegdheden van de regionale besturen.
Het algemene voorstel om de obstakels voor de buitenlandse dienstverleners te slechten, dreigt bovendien het kwaliteitsniveau van de dienstverlening aan de burgers omlaag te halen, bijvoorbeeld voor wat betreft de levering van biologisch voedsel aan schoolkantines en de afgifte van vergunningen voor bepaalde diensten. Voorts is er een hele reeks regels die de lidstaten en hun plaatselijke besturen hebben opgesteld ter bescherming van de consumenten en de gebruikers. Daar zullen wij dan ook definitief vanaf moeten stappen.
Bovendien wordt met dit compromis de deur wijd open gezet voor een enorme controverse, en het helpt ook helemaal niet om de bureaucratie te verminderen en de dienstenmarkt te stroomlijnen. Denkt u alleen maar eens aan alle conflicten die het Hof van Justitie en dus de Europese rechtspraak voorgelegd zullen worden. Dit wordt een Europees superrecht, dat het rechtssysteem van de lidstaten en de plaatselijke voorschriften zal platwalsen. Daarom zeggen wij een volmondig “nee” tegen deze poging om op stiekeme wijze het beginsel door te drukken dat zogenaamd met de richtlijn zou zijn afgezwakt...
Roberta Angelilli (UEN ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het spijt me dat ik dit moet zeggen, maar met deze richtlijn dreigt het Europees Parlement een monster te creëren. Het doel om die vreselijke bureaucratische barrières te slechten, die in feite het vrije dienstenverkeer lamleggen, is helaas niet bereikt. Wat overblijft van de richtlijn is knoeiwerk, een typisch gevolg van het feit dat men kost wat kost een compromis op tafel wilde leggen. In dit compromis wordt bij elkaar gebracht wat niet bij elkaar hoort, namelijk een ongebreidelde liberalisering en bescherming van corporatieve rechten van bepaalde beroepsgroepen en bedrijfstakken.
Wij moeten immers niet vergeten dat alle sterke sectoren - telecommunicatie, financiële en bankdiensten, verzekeringswezen en juridische dienstverlening - buiten het toepassingsgebied van de richtlijn vallen. Dat zijn dus allemaal sectoren die de kracht hebben gehad om buiten de richtlijn te blijven, terwijl de richtlijn wel wordt toegepast op alle zwakke sectoren, die meer sociale bescherming nodig hebben en niet sterk genoeg zijn om voor een vertegenwoordiging te zorgen en druk uit te oefenen.
Maar ik zal toch naar het halfvolle glas kijken. Ik constateer dat het oorsprongslandbeginsel terecht geschrapt is. Wij hopen ook dat alle diensten van algemeen belang buiten het toepassingsgebied van de richtlijn vallen.
Tot slot wil ik nog even preciseren welke twee bijdragen wij aan de tekst hebben gegeven. In de eerste plaats heeft de Commissie de plicht gekregen om het Europees Parlement een verslag voor te leggen over de stand van zaken bij de uitvoering van de richtlijn. Zodoende kunnen wij controleren of de richtlijn wel goed wordt toegepast, en of de voorschriften ter bescherming van de rechten van de werknemers en de consumenten niet geschonden worden. In de tweede plaats hebben wij gevraagd om in iedere lidstaat een nationaal waarnemingsbureau in het leven te roepen, dat de taak krijgt een jaarverslag op te stellen en de toepassing van de richtlijn te toetsen, teneinde schending van de werknemersrechten en aanmoediging van sociale dumping te voorkomen. Dit waarnemingsbureau moet erop toezien dat alle maatregelen ter bescherming van de gezondheid en veiligheid op de werkplek worden uitgevoerd. Afrondend vraag ik dat het waarnemingsbureau erop let...
James Hugh Allister (NI ).
   - Mevrouw de Voorzitter, er bestaat een spanningsveld tussen volledige vrije toegang tot de markt en behoud van nationale banen. Ik vind dat de prioriteit moet liggen bij de bescherming van plaatselijke banen. Daar ben ik heel eerlijk in. Het oorsprongslandprincipe gaat mij dus te ver, zeker in de vorm waarin dit principe aanvankelijk in dit voorstel voor een richtlijn was opgenomen. Als dienstverleners in het gastland mogen opereren zonder te moeten voldoen aan de eisen die er uit hoofde van het arbeidsrecht en de wetgeving inzake milieu en consumentenbescherming worden gesteld, terwijl de plaatselijke dienstverleners dat wel moeten doen - wat veel geld kost -, dan breng je de werkgelegenheid van dat gastland schade toe. De plaatselijke bedrijven en werknemers, en uiteindelijk ook de plaatselijke consumenten, worden dan het slachtoffer. Mededinging moet niet alleen vrij maar ook eerlijk zijn. En dat principe wordt nu volgens mij opzij gezet.
Mijn tweede bezwaar tegen deze richtlijn heeft betrekking op de werkingssfeer. Ik kan niet aanvaarden dat ze ook van toepassing wordt op fundamentele openbare diensten. Elk land is verplicht deze diensten te leveren en deze plicht mag niet verzaakt worden. Als je die diensten overlaat aan de eerste de beste beunhaas, neemt de kwaliteit ervan af en dat is onaanvaardbaar. Diensten in de commerciële sfeer is één ding, maar essentiële openbare diensten, als sociale huisvesting en sociale voorzieningen, is iets heel anders. Dit type diensten mag je niet overlaten aan dienstverleners die op winst uit zijn. Dit is dus een richtlijn die ik niet kan, en niet zal steunen. 
Othmar Karas (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, het ziet er al geruime tijd goed uit voor de dienstenrichtlijn. De Raad is aanwezig vandaag, vertegenwoordigd door de minister voor economie en werkgelegenheid van een land waarin sociaal partnerschap functioneert en waarin de sociale markteconomie een levende werkelijkheid is. Eenheid tussen de sociale partners, de sociale markteconomie en de verenigbaarheid van economische groei en concurrentievermogen met sociale zekerheid zijn ook de principes op basis waarvan de leden van het Europees Parlement de afgelopen weken overeenstemming hebben bereikt en de Bolkesteinrichtlijn hebben herschreven.
De afgelopen weken en maanden is er evenwel veel verkeerds gezegd en geschreven over de dienstenrichtlijn, waarbij bewust met angsten en vooroordelen werd gespeeld. Tot op de dag van vandaag zijn er mensen die de voorkeur geven aan demonstreren boven informeren, die liever de straat op gaan dan onderhandelen en liever de tegenstelling zoeken dan goede politieke oplossingen.
Wij zijn, in dit Parlement, een andere weg gegaan, maar ook hier zijn er mensen die verkeerd informeren zonder eerst te hebben gelezen. Tegen mevrouw Wagenknecht wil ik zeggen dat deze richtlijn niet gaat over liberalisering of privatisering, en onze vrienden in de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wil ik eraan herinneren dat de eerste zin van artikel 16 luidt: “De lidstaten garanderen de vrije toegang en de vrije uitoefening van diensten”.
Wat deze richtlijn wel doet is bureaucratie en rechtsonzekerheid uit de weg ruimen. Zij zorgt voor economische groei en werkgelegenheid en behoudt tegelijkertijd de sociale zekerheid. Zij gaat uit van de vrijheid van dienstverlening en regelt hoe we met deze vrijheid omgaan.
Wat wij hebben gedaan met de herschrijving van het voorstel van de Commissie en de resolutie over de interne markt, en in de onderhandelingen tussen de fracties, is een visitekaartje maken voor het Europese model van de sociale markteconomie. We spelen niet de een tegen de ander uit. We hebben ook naar de mensen geluisterd en in de werkzaamheden in het Parlement rekening gehouden met hun angsten en zorgen.
Europa heeft deze dienstenrichtlijn nodig. Deze zal zorgen voor meer groei en werkgelegenheid in Europa en goed zijn voor werknemers, ondernemers en voor Europa. Er is geen enkele reden om tegen deze dienstenrichtlijn in zijn huidige vorm te stemmen, en er is vandaag ook geen enkele reden om tegen deze dienstenrichtlijn in zijn huidige vorm te demonstreren.
De demonstranten hebben dit ook ingezien, aangezien van de 35 000 die naar Straatsburg zijn gekomen, er minder dan 1 000 voor het Parlementsgebouw zijn verschenen. Zij weten ook dat wij voor hen werken.
Hannes Swoboda (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik u hartelijk danken voor het feit dat u een en ander zo hebt gearrangeerd dat drie Oostenrijkers net voor de pauze aan het woord zouden komen. Dit is een eerbetoon aan het voorzitterschap. Zo zie ik het in ieder geval.
Dames en heren, commissaris McCreevy, de voorzitter van de Commissie en minister Bartenstein hebben gelijk als ze zeggen dat de stemming van donderdag een hele belangrijke stemming zal zijn, zowel voor de ontwikkeling van de dienstenmarkt en de interne markt in het algemeen als voor de kwestie van de uitbreiding. De combinatie van al deze zaken heeft natuurlijk veel angst veroorzaakt, angst dat de concurrentie zou toenemen of dat er sociale uitverkoop zou plaatsvinden. Onze kritiek op de richtlijn in zijn huidige vorm was dat dat inderdaad het gevolg zou zijn. Ik geloof echter wel, en daarvan moet toch iedereen overtuigd zijn, dat wij ons hebben uitgesproken voor de interne markt, als een van de instrumenten van de Europese Unie, en we moeten deze interne markt stap voor stap verwezenlijken. Wij hebben ons ook uitgesproken voor de uitbreiding. Dit betekent ook dat wij de buren die zich bij ons hebben gevoegd, de mogelijkheid moeten geven om aan deze interne markt deel te nemen zonder discriminatie. Het gaat erom dat wij deze richtlijn verwezenlijken vanuit een sociaal oogpunt.
Ik kom uit een land dat aan uitbreidingslanden grenst. Veel van wat misschien formeel nog niet is gebeurd, is eigenlijk al realiteit. Ik weet dat er problemen zijn, en als ik de term ‘sociale dumping’ gebruik, weet ik dat sommigen collega’s van mijn eigen fractie zullen zeggen dat dit discriminerend is. Ik heb het evenwel niet over werknemers. Ik heb het over een klein aantal ondernemingen die goedkope arbeidskrachten gebruiken om sociale dumping te bedrijven. We moeten daarom voorkomen dat zelfs een kleine groep het uitbreidingsproces of de interne markt een slecht imago bezorgt, omdat de interne markt en de uitbreiding op zich een goede zaak zijn. Ik ben er vrij zeker van dat wij op dit gebied vooruitgang hebben geboekt.
Journalisten vragen ons vandaag of deze richtlijn nog wel de moeite waard is. Met name artikel 16 in zijn huidige vorm is van belang, omdat hierin duidelijk wordt gezegd wat er wel en niet kan worden gedaan. Ik ben het met de Commissie eens dat zaken die discriminerend zijn, afgeschaft moeten worden en dat regels die buitenproportioneel of niet noodzakelijk zijn om de doelstellingen te bereiken, afgeschaft moeten worden. Anderzijds is het belangrijk om duidelijk te maken dat dit geen bijdrage is aan sociale dumping of aan het ondermijnen van reeds gemaakte vooruitgang. Niemand zou het namelijk begrijpen als we de uitbreiding of de interne markt zouden gebruiken om vooruitgang tegen te gaan of geboekte vooruitgang teniet te doen. Met dit in ons achterhoofd is het goed en belangrijk dat wij morgen het compromis kunnen uitvoeren dat wij vandaag hebben gesloten. De demonstraties hebben geholpen om hierop de aandacht te vestigen. Zij waren uiteindelijk niet tegen een richtlijn, maar voor een betere.
Als het voorzitterschap en de Commissie helpen om een betere richtlijn op te stellen, kunnen we echt tevreden zijn.
Martin Bartenstein,
   . - Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik ben het met u en met commissaris McCreevy eens dat wij nu een betere richtlijn voor ons hebben liggen. Ik hoop dan ook dat hiervoor een brede meerderheid zal worden gevonden in eerste lezing. Ik zeg dit niet alleen omdat ik dit debat heb gevolgd, maar ook omdat ik denk aan het werk van de afgelopen weken en maanden.
Ik weet niet of het toeval of wijsheid van de voorzitter was, maar in ieder geval ben ik blij dat ik mag spreken als landgenoot van de twee vorige sprekers, van de heren Karas en Swoboda, niet alleen omdat zij mijn landgenoten zijn, maar ook omdat zij de afgelopen weken allebei een belangrijke rol hebben gespeeld bij het bereiken van dit compromis. Ik wilde beide daarvoor bedanken. Aan mevrouw Gebhardt heb ik mijn dank al betuigd, en natuurlijk gaat die ook uit naar Malcolm Harbour en vele anderen. Ik ben er zeker van dat u de komende weken en maanden de voorzittershamer kunt hanteren, mijnheer Harbour, want deze richtlijn zal een goede richtlijn blijven en de weg vrijmaken voor meer vrijheid van dienstverlening.
Het is en was een van de meest omstreden dossiers, misschien wel het meest omstreden dossier waarmee het Europees Parlement ooit te maken heeft gehad, maar het is zeker een van de meest omvangrijke, als ik kijk naar het aantal amendementen dat is ingediend. Ook bij , dat een vergelijkbare omvang had, heeft het Europees Parlement uitstekend werk verricht en echt de weg vrijgemaakt voor een weloverwogen chemicaliënrichtlijn. Het Europees Parlement kan hier trots op zijn. Het is belangrijk dat er overmorgen een brede meerderheid tot stand komt, niet alleen om principiële redenen, maar ook omdat we allemaal weten dat er bijvoorbeeld een brief is van zes lidstaten aan de Commissie, dat er ook nog vragen onbeantwoord zijn in de Commissie, en dat van een brede meerderheid in het Parlement natuurlijk een signaal zal uitgaan, het signaal dat de Commissie en de Raad de mening van het Parlement in deze moeten volgen.
Naar mijn mening en naar dat van het voorzitterschap wordt met deze compromistekst heel veel bereikt. Enerzijds produceert het namelijk een duidelijke toegevoegde waarde voor de interne markt voor diensten en de vrijheid van dienstverlening, en anderzijds zegt het duidelijk ‘nee’ tegen ieder risico van sociale dumping en loondumping. Ik persoonlijk geloof niet dat de sociale zekerheid in Europa een obstakel vormt voor Europese concurrentie en kracht, maar dat het eigenlijk een voorwaarde is om Europa nog concurrerender te maken.
Dit is ook een richtlijn met een grote symbolische betekenis. Hoewel mevrouw Thyssen heeft gezegd dat deze richtlijn de afgelopen weken en maanden het symbool was van een kloof tussen Europa en zijn instellingen aan de ene kant en de burgers aan de andere kant - wat jammer genoeg het geval was -, staat zij ook symbool voor de vraag of dit Europa in staat is om ons verder te helpen in de richting van meer groei en werkgelegenheid. Politiek gezien hebben we niet zoveel mogelijkheden om te zorgen voor groei en werkgelegenheid: de dienstenrichtlijn is echter zo’n mogelijkheid.
Zo beschouwd is het een belangrijk symbool in veel opzichten, en wij zijn op de goede weg. De afgelopen maanden had ik de indruk dat alle , inclusief de sociale partners, oftewel alle verantwoordelijke , willen dat deze dienstenrichtlijn slaagt omdat we hem nodig hebben. Ik wil er graag op wijzen dat de secretaris-generaal van het Europees Verbond van Vakverenigingen heeft gezegd dat het een goed compromis is dat aangenomen zou moeten worden. Velen hebben ook gezegd dat ze vandaag zullen demonstreren een betere richtlijn. Als we de Strategie van Lissabon nieuw leven willen inblazen, als we de mensen het signaal willen geven dat we werken aan groei en werkgelegenheid, hebben we deze dienstenrichtlijn nodig.
Ons voorzitterschap zal de komende weken hard blijven werken. We zullen de meningen en het standpunt van het Parlement meenemen, we zullen erover discussiëren met de sociale partners op 9 maart en in de Mededingingsraad op 13 maart. De Europese Raad zal erover discussiëren op 23 en 24 maart. Zodra de heer McCreevy en de Commissie ons eind april het nieuwe, herziene voorstel hebben toegestuurd - dat voor een groot deel gebaseerd zal zijn op het werk van het Parlement - en het openbaar hebben gemaakt, zullen we alles in het werk stellen om zoveel mogelijk vooruitgang te boeken met dit dossier. Dat beloof ik u, en ik beloof het Europees Parlement ook dat we zijn standpunt in deze zaak heel serieus nemen en in grote mate zullen volgen.
Toine Manders (ALDE ).
   - Voorzitter, ik betreur ten zeerste dat het voorzitterschap niet tot het einde toe kan blijven, want prioriteiten moeten wel gesteld worden, maar ik vind het zeer betreurenswaardig dat met name mensen van de kleinere fracties vanavond het woord voeren zonder dat het voorzitterschap aanwezig is. Dat betreur ik en dat is in feite het antwoord op alle opmerkingen die al zijn gemaakt, dus dat vooraf.
Ik vind het ook betreurenswaardig dat met name de kleinere fracties niet bij de onderhandelingen zijn betrokken. Dat we niet zijn uitgenodigd, vind ik geen wijze van werken. Nu zijn het de PPE-DE-Fractie en de PSE-Fractie die tot een vergelijk zijn gekomen. Ik vind dat zeer betreurenswaardig. Als dit de nieuwe manier van politiek bedrijven is, Voorzitter, denk ik dat we de verkeerde weg zijn ingeslagen en dat het democratische Europa steeds verder achteruitgaat. Dat zijn twee harteschreeuwen die ik graag wil laten klinken.
Het doel van deze richtlijn is om een sterke Europese economie te maken, Voorzitter, niet om te kunnen concurreren met elkaar, maar om te kunnen concurreren met de rest van de wereld. Het doel is om een evenwicht te vinden tussen consumenten- en werkgeversbelangen en om onze economie goed te positioneren ten opzichte van de rest van de wereld.
Ik hoop, Voorzitter, dat we tussen vandaag en donderdagmorgen nog een acceptabel compromis vinden. Als dat niet zou lukken, Voorzitter, vrees ik dat we dezelfde fout zullen maken als de Egyptenaren op het hoogtepunt van hun beschaving. Die waren toen namelijk alleen maar bezig met de bescherming van hun verworvenheden en niet meer met het behoud van hun welvaart in de toekomst en we hebben gezien wat met de Egyptische cultuur is gebeurd, Voorzitter. Dus om die reden ...
Elisabeth Schroedter (Verts/ALE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik ben bang dat ik de show van harmonie toch een beetje moet verstoren en erop moet wijzen dat de Commissie de Europese Unie een slechte dienst heeft bewezen met de Bolkesteinrichtlijn. Ze heeft niet eens het excuus dat ze het heeft geërfd, aangezien ze de richtlijn afgelopen maart niet heeft ingetrokken. Bolkestein verdeelt Europa in arm en rijk, in oost en west. Bolkestein is een ontwerp met weinig winnaars en veel verliezers. Het is geen vooruitgang, maar een achteruitgang voor de Europese integratie. We hebben een dienstenrichtlijn nodig met een win-winsituatie, een dienstenrichtlijn die de vrijheid van dienstverlening combineert met de erkenning van de sociale rechten van iedere lidstaat en de bescherming van werknemers. Het oorsprongslandbeginsel daarentegen veroorzaakt een gevaar op een neerwaartse spiraal van sociale rechten in Europa.
Veel mensen uit heel Europa, uit Frankrijk, Italië, Polen en Duitsland zijn vandaag de straten van Straatsburg op gegaan om hiertegen te protesteren. Ze protesteren niet tegen de Europese Unie. Ze protesteren tegen het feit dat Europa afdrijft naar neoliberalisme; ze protesteren tegen de deling van Europa. We hebben al wetten in de Europese Unie die ervoor hebben gezorgd dat in de grensoverschrijdende dienstverlening het beginsel van ‘gelijk loon voor gelijke arbeid op dezelfde werkplek’ werd verankerd. Dit is een win-winsituatie in de wetgeving, en dat principe zou nu uitgehold moeten worden.
Begrijp ik het goed, mijnheer Bolkestein? Bent u van plan om een nieuw voorstel te schrijven als het Parlement de artikelen 24 en 25 uit het voorstel van de Commissie schrapt? Dat, mijnheer Bolkestein, nee: dat, mijnheer McCreevy - dat was een verspreking, maar misschien niet zo’n slechte - betekent dat u de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers achteraf nog moet ondermijnen. Over ons lijk, mijnheer de commissaris! Uit wat u zegt blijkt dat het zin had dat vandaag in Straatsburg zo veel mensen de straat op zijn gegaan. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Wij zijn volledig gekant tegen deze ontwerprichtlijn betreffende de liberalisering van diensten.
We mogen niet vergeten dat dit voorstel de kern vormt van de zogenaamde Strategie van Lissabon. Het is een instrument om de liberalisering en privatisering van openbare diensten te intensiveren, en sociale dumping en concurrentie tussen werknemers te bevorderen, louter ten voordele van de grote economische en financiële concerns.
De druk van de publieke opinie, de sociale bewegingen en de strijd van de werknemers - zoals de demonstratie van vandaag - hebben ertoe geleid dat de oorspronkelijke versie van het voorstel enigszins werd bijgesteld, maar het hoofddoel blijft ongewijzigd. Daarom is het van fundamenteel belang dit voorstel te verwerpen, om te voorkomen dat de richtlijn weer via het raam binnenkomt nu we de deur ervoor hebben gesloten. Omwille van de rechtszekerheid en de verdediging van sociale, arbeids-, milieu- en consumentenrechten zijn wij gedwongen om dit voorstel te verwerpen. Wij zullen dan ook tegenstemmen. 
Johannes Blokland (IND/DEM ).
   - Voorzitter, ik steun in grote lijnen de inperking van de richtlijn volgens het akkoord dat de twee grote fracties hierover hebben bereikt. Zo wordt recht gedaan aan de milieu- en arbeidsnormen die in de lidstaten gelden.
Belangrijk is dat de richtlijn een bijdrage levert aan de vermindering van de administratieve lasten voor dienstverleners die actief zijn in andere lidstaten.
Het ziet er naar uit dat het oorsprongslandprincipe zal verdwijnen. Daar kan ik mee instemmen. Mijn vraag is wel of Raad en Commissie kunnen garanderen dat de lidstaten diensten aan medisch-ethische eisen kunnen onderwerpen.
Een onderwerp dat eveneens problematisch is en daarom beter buiten het toepassingsgebied van de richtlijn kan worden gehouden, is drinkwater.
Hetzelfde geldt voor maatschappelijke zorg- en dienstverlening. De ontvangers van deze diensten zijn vaak niet in de gelegenheid om een aanbieder te kiezen. Hierdoor kan de zorg voor mensen met een beperking in het gedrang komen.
De richtlijn gaat niet over de arbeidsvoorwaarden van uitzendkrachten, omdat die in de uitzendrichtlijn zijn geregeld. Er is derhalve geen reden om de uitzendbranche buiten het toepassingsgebied van de richtlijn te houden.
De richtlijn moet in de praktijk gestalte krijgen. Kwaliteit van de handhaving zal daarbij doorslaggevend zijn.
Eoin Ryan (UEN ).
   - Mevrouw de Voorzitter, Europa wordt al veel te lang beheerst door de politiek van de angst: angst voor mondialisering, angst voor immigratie, de angst dat alles slechter wordt. Eigenlijk is dit angst voor verandering. Dat geldt voor Ierland net zo als voor de overige lidstaten. In Ierland berust de angst niet op een degelijke economische analyse, maar op wat naar men beweert de negatieve gevolgen van de dienstenrichtlijn zouden kunnen zijn.
Het is uiteraard heel belangrijk dat de arbeidsomstandigheden van de werknemers niet verslechteren en dat bestaande rechten op dit gebied gerespecteerd worden. We moeten verzekeren dat al hetgeen de werknemers in de loop van de tijd hebben verworven - op het gebied van lonen, arbeidsomstandigheden, enzovoorts - behouden blijft. We moeten daarom een compromis aanvaarden dat de naleving van de rechten van de werknemers en de controle op die naleving garandeert. Daarom moeten we de oorspronkelijke doelstelling van de richtlijn handhaven.
Niets kan ons beschermen tegen de mondialisering. Europa moet daarom vereend en vol vertrouwen een stap voorwaarts doen. Het gevaar is niet zozeer dat we uiteindelijk op het laagste niveau uitkomen. Het gaat erom dat Europa iets doet om de race te winnen en niet af te zakken.
Als we erin slagen een zinvolle consensus te bereiken over deze richtlijn, laten we onze burgers zien dat de Europese Unie haar uiterste best doet om met de rest van de wereld te kunnen concurreren, en dat we dat ook kunnen. De Europese markten mogen niet langer stagneren. De meeste hervormingen beginnen goed, maar kunnen als gevolg van amendering door het Parlement hun oorspronkelijke doelstellingen verliezen. We mogen niet toestaan dat de woorden van een vandaag geciteerde econoom bewaarheid worden: “Voor de dienstenrichtlijn zou wel eens kunnen gelden: doodsoorzaak: Parlement”.
Zoals commissaris McCreevy al heeft aangegeven, is het van groot belang dat we een betere dienstenrichtlijn opstellen om het enorme economische potentieel van de dienstensector in Europa tot volledige ontwikkeling te brengen. 
Jana Bobošíková (NI ).
   - Dames en heren, ik ben van oordeel dat het Europees Parlement de richtlijn betreffende diensten op de interne markt moet aannemen, met inbegrip van de fundamentele maatregelen uit hoofde van artikel 16, waarin duidelijk wordt gesteld dat dienstverleners slechts gehouden zijn de voorschriften van hun eigen lidstaat te eerbiedigen. Ook het voorstel van de Commissie in de artikelen 24 en 25 heeft mijn steun, aangezien dit op substantiële wijze zal bijdragen aan de versoepeling van het verkeer van werknemers binnen de interne markt. Alleen door deze richtlijn in haar huidige vorm aan te nemen zullen wij een stevige grondslag kunnen creëren voor de tenuitvoerlegging van een interne dienstenmarkt. In dit verband wil ik een citaat aanhalen uit de eerste overeenkomst inzake economische integratie tussen de landen van de Unie, namelijk de Verklaring van Messina, die thans vijftig jaar oud is. De politici van toen hadden zich voorgenomen om een gemeenschappelijke markt tot stand te brengen en geleidelijk aan het vrije verkeer van arbeidskrachten in te voeren.
Ik citeer: ‘De regeringen van de Federale Republiek Duitsland, België, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland zijn ervan overtuigd dat het moment is aangebroken om een nieuwe stap te zetten in de richting van een verenigd Europa’. Zij waren van oordeel dat die doelstelling in de eerste plaats op economisch vlak verwezenlijkt moest worden en dat een verenigd Europa tot stand moest worden gebracht via de ontwikkeling van gemeenschappelijke instellingen, de geleidelijke aaneensluiting van de nationale economieën, de oprichting van een interne markt en de geleidelijke harmonisatie van het sociaal beleid. Mijns inziens is een dergelijk programma essentieel om te waarborgen dat Europa zijn positie behoudt, zijn invloed en prestige in de wereld versterkt, en tegelijkertijd ook blijft bijdragen aan de verhoging van de levensstandaard van zijn inwoners. Tot hier mijn referentie aan deze vijftig jaar oude verklaring.
Dames en heren, ik richt mij hiermee met name tot de leden van voornoemde lidstaten. Ik verzoek hen trouw te blijven aan de doelstellingen van hun politieke voorvaderen en niet af te zien van het ideaal van een open economie. Zo niet, dan lopen wij het risico dat de geest van het populisme en het nationalisme uit de fles ontsnapt, een geest die in het verleden in dit continent alleen maar tirannie en armoede heeft veroorzaakt. 
De Voorzitter. -
   Hiermee is het debat onderbroken. Het zal om 21.00 uur worden hervat.
We gaan nu over tot het vragenuur. Ik wil de vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Raad, de heer Winkler, bedanken zijn flexibiliteit, waardoor wij enigszins konden uitlopen. 

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het vragenuur (B6-0002/2006).
Dames en heren, ik wil u wijzen op de nieuwe procedure uit hoofde van artikel 109 van het Reglement, die ook al gevolgd werd tijdens de plenaire vergadering van januari. Ik verzoek de Raad en de leden van dit Parlement dan ook om hun medewerking, zodat een zo groot mogelijk aantal vragen kan worden besproken en be antwoord.
Op grond van de nieuwe bepalingen wordt het vragenuur opgesplitst in twee delen. Tijdens het eerste deel zullen antwoorden worden gegeven door de heer Winkler, de Oostenrijkse vertegenwoordiger van de Raad algemene zaken, en tijdens het tweede deel door de bevoegde minister, afhankelijk van het onderwerp dat wordt besproken.
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad.
De Europese Raad van Thessaloniki van 20 juni 2003 heeft voor alle landen van de Westelijke Balkan het Europees perspectief vastgelegd. Servië-Montenegro werd uitgesloten van de Europese onderhandelingen en slechts op 10 oktober 2005 heeft Olli Rehn, de voor uitbreiding bevoegde commissaris, onderhandelingen opgestart voor het sluiten van een stabiliteits- en associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Servië-Montenegro.
Kan de Raad zeggen wat de redenen zijn voor deze vertraging? Zullen voor Servië-Montenegro precies dezelfde criteria gelden als voor Kroatië? Denkt de Raad dat het standpunt van Servië in de onderhandelingen over het definitieve statuut van Kosovo een invloed zal hebben op de onderhandelingen over de stabiliteits- en associatieovereenkomst?
Hans Winkler,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in mijn antwoord op de vraag van de heer Papadimoulis wil ik benadrukken dat voor alle landen van de westelijke Balkan natuurlijk dezelfde criteria gelden. De Raad heeft dit principe altijd hooggehouden, en dit geldt uiteraard ook voor Servië-Montenegro.
Mag ik u eraan herinneren dat op de top van Zagreb, in november 2000, de staatshoofden en regeringsleiders van de EU-lidstaten en de landen van de westelijke Balkan adhesie hebben betuigd met het stabilisatie- en associatieproces. Daarbij preciseerden zij dat toetreding tot de Europese Unie alleen kan plaatsvinden als de bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie worden nagekomen, als aan de criteria van Kopenhagen wordt voldaan en als vooruitgang is geboekt met de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Uiteraard moeten alle landen aan deze voorwaarden voldoen, zonder enig onderscheid.
Eveneens werd adhesie betuigd met regionale samenwerking en goede nabuurschapsbetrekkingen, die belangrijke onderdelen zijn van het stabilisatie- en associatieproces.
Deze adhesiebetuiging werd bekrachtigd met de verklaring van de Top van Thessaloniki in 2003, waar deze landen ook een Europees perspectief werd geboden. Ik wil er hier nog eens op wijzen dat het een van de prioriteiten van het Oostenrijks voorzitterschap is om dit Europees perspectief te bekrachtigen door tijdens de zes maanden van het Oostenrijks voorzitterschap de aandacht toe te spitsen op de Balkan. De landen van de westelijke Balkan moeten de mogelijkheid hebben om toe te treden tot de Europese Unie als ze aan de voorwaarden hiervoor voldoen.
Nu wat Servië-Montenegro betreft. Dit land is sinds 2000 in het genot van handelsconcessies en financiële en technische bijstand in het kader van het stabilisatie- en associatieproces. De Europese Unie heeft Servië-Montenegro sinds 2001 ook van politiek advies voorzien via de consultatieve , die later werd vervangen door de versterkte permanente dialoog ter voorbereiding van onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst.
Om vooruitgang te kunnen boeken in de verschillende fasen van het onderhandelingsproces moet Servië-Montenegro zeer nauw en intensief blijven samenwerken met het Internationaal Strafhof voor het voormalig Joegoslavië. Dit geldt net zo goed voor Servië-Montenegro als voor Kroatië en voor alle andere betrokken landen.
De Europese Commissie houdt tijdens de onderhandelingen over de stabilisatie- en associatieovereenkomst ook in de gaten hoe de samenwerking van Servië-Montenegro met het Internationaal Strafhof verloopt. Mocht de Commissie tot de conclusie komen dat de samenwerking niet onvoorwaardelijk is, dan kan zij, samen met de Raad, besluiten om de onderhandelingen op te schorten.
Ik heb er al op gewezen dat Servië-Montenegro en alle andere landen van de regio uiteraard aan de criteria van Kopenhagen moeten voldoen. Hiertoe behoren politieke stabiliteit, respect voor de mensenrechten en het vermogen om de speciale eisen van de stabilisatie- en associatieovereenkomst na te leven.
De afgevaardigde heeft ook de kwestie-Kosovo aangekaart. Ik wil erop wijzen dat de Europese Raad in juni 2005 duidelijk heeft gemaakt wat de Europese Unie van de partijen verwacht met betrekking tot Kosovo. Er is zowel op Belgrado als op Priština een beroep gedaan om de introductie van de benodigde normen in Kosovo niet te hinderen. Zoals u weet, lopen momenteel onderhandelingen over de status van Kosovo. Beide partijen zullen in dit proces echter blijk moeten geven van hun goede wil om tot een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te komen.
De Raad heeft bij die gelegenheid gezegd dat iedere oplossing volledig recht moet doen aan de Europese waarden en normen, en moet bijdragen aan de verwezenlijking van het Europees perspectief voor Kosovo en de regio. Hij heeft verder gezegd dat de definitieve status van Kosovo moet leiden tot meer veiligheid en stabiliteit in de regio, en dat iedere unilaterale of door geweld afgedwongen oplossing dan ook onaanvaardbaar zou zijn. 
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u hartelijk voor uw antwoord. Ik heb met belangstelling nota genomen van het feit dat de Raad en het Oostenrijks voorzitterschap precies dezelfde criteria zullen aanleggen en dezelfde belangstelling zullen hebben voor het Europees perspectief van Servië en Montenegro als voor dat van Kroatië.
Ik wilde u meer concreet vragen welke band de Raad precies legt tussen het Europees perspectief voor Servië-Montenegro en de besprekingen over de toekomst van Kosovo. 
Hans Winkler,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de gesprekken over Kosovo vinden momenteel plaats onder het beschermheerschap van de Verenigde Naties. Het stabilisatie- en associatieproces is een proces dat zich afspeelt onder auspiciën van de Europese Unie. Het is waarschijnlijk niet verstandig om op dit moment te speculeren over wat er zou gebeuren als dit of dat zich voordoet.
Deze processen moeten beide worden voortgezet. Uiteindelijk moeten ze ook in elkaar overgaan. Het is natuurlijk bovendien duidelijk dat, welke status er ook voor Kosovo wordt vastgesteld, Kosovo eveneens een Europees perspectief moet hebben, in welke vorm dan ook. We mogen ons nu niet laten beïnvloeden door de kwestie van de statusonderhandelingen, maar moeten verder gaan met het stabilisatie- en associatieproces voor Servië-Montenegro. 
Bart Staes (Verts/ALE ).
   - Voorzitter, het is de Raadsvoorzitter ongetwijfeld bekend dat tijdens de bombardementen bij het begin van de oorlog in Kosova in maart '99 heel wat mensen ontvoerd en verdwenen zijn, vele duizenden. Nu nog altijd is van 2500 mensen niet bekend waar zij zich bevinden. Er is veel leed in Kosova: broers, zusters, ouders, kinderen, weten niet waar hun familieleden zijn. Er is een gemengde Servisch-Kosovaarse commissie om dit op te lossen. De Serviërs werken daar niet echt aan mee.
Kan de Raadsvoorzitter ermee instemmen dat een van de voorwaarden voor toetreding tot de Europese Unie is dat wordt meegewerkt aan het oplossen van deze menselijke problemen, dat duidelijk wordt waar de verdwenen mensen zijn, waar de lijken eventueel zijn, en dat deze naar Kosovo kunnen terugkeren? 
Hans Winkler,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat alle vragen met betrekking tot de mensenrechten natuurlijk aan de orde komen in de gesprekken met Servië-Montenegro. Gemeenschappelijke Europese waarden zijn juist bij deze onderhandelingen van bijzonder belang, en de vragen die de geachte afgevaardigde heeft genoemd, komen ook aan de orde. 
Hubert Pirker (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is zeer toe te juichen dat Oostenrijk zich inzet in Zuidoost-Europa, want dat is in het belang van de stabiliteit van de Europese Unie. We weten nu dat er in april misschien gestemd wordt over de onafhankelijkheid van het grondgebied van Montenegro. In hoeverre kan of zal de strategie van de Europese Unie veranderen ten aanzien van deze nieuwe status van Montenegro? Welke vormen van ondersteuning moet de EU dan geven voor de opbouw van een stabiel land? 
Hans Winkler,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou op deze vraag willen antwoorden dat het me niet verstandig lijkt nu al vooruit te lopen op de invloed die de uitkomst van een mogelijk referendum - we weten nog niet eens onder welke voorwaarden dat gehouden wordt - kan hebben op de verhouding tussen Servië en Montenegro, dan wel tussen een eventuele nieuwe staat Montenegro en de Europese Unie.
Voor het voorzitterschap en de Commissie is het in elk geval belangrijk dat Servië en Montenegro zoveel mogelijk vooruitgang boeken op weg naar opname in de Europese structuren. Dat is ons doel. Hoe deze opname in het geval van een tweesplitsing van de huidige staat zal verlopen, valt nu nog niet te zeggen. We willen in elk geval - en dat lijkt met het meest directe antwoord op uw vraag - voorkomen dat het proces van toenadering tot de Europa Unie stokt, ook als het om een zelfstandig Montenegro zou gaan. Natuurlijk moeten we alle mogelijkheden doordenken, maar hoofdzaak is vooralsnog dat het proces stelselmatig voortgezet wordt en dat we op alle eventualiteiten voorbereid zijn. 
De Voorzitter.
Wordt de recente kritiek van Raadsvoorzitter Wolfgang Schüssel op het Hof van Justitie gedeeld door de Raad als geheel?
Is de Raad van mening dat de rechtspraak sinds 1985 waarbij het beginsel van niet-discriminatie op grond van nationaliteit wordt toegepast op de toegang tot het hoger onderwijs, onwettig is?
Als dit het geval is, waarom heeft de Raad dit standpunt niet eerder bekend gemaakt en de Commissie verzocht voorstellen in te dienen om de juridische toestand te wijzigen? 
Hans Winkler,
   - Het Europees Hof van Justitie vervult als instelling beslist een belangrijke rol binnen de Europese Unie. Niemand zal daaraan twijfelen en de Raad heeft dat ook nooit ter discussie gesteld. Het staat immers buiten kijf.
Als een politicus - of dat nu de Oostenrijkse kanselier is of iemand anders - een bijdrage levert aan het debat over het functioneren van de Europese instellingen, betekent dat nog niet dat daarmee het bestaansrecht van het Europees Hof van Justitie als instelling in twijfel wordt getrokken. Het staat ons vrij te discussiëren over het functioneren van de instellingen van de Europese Unie, en dus ook over het functioneren van het Hof van Justitie. Maar, ik herhaal, daarmee trekken we het bestaansrecht van het Hof als zodanig niet in twijfel.
De Raad heeft daar als instelling nooit over gesproken. Ik kan u daarom namens de Raad geen antwoord geven. Ik geloof dat het volkomen aanvaardbaar is om te discussiëren over de wijze waarop het Hof en andere Europese instellingen functioneren. Dat was gewoon een bijdrage aan het debat over de toekomst van Europa. 
Richard Corbett (PSE ).
   - Ik dank u voor uw antwoord, maar ik wil u er wel op wijzen dat ons Hof van Justitie - in tegenstelling tot het Amerikaanse Hooggerechtshof, dat door de federale instellingen van de VS wordt aangesteld - door de lidstaten wordt benoemd. Toch lijkt het erop dat diezelfde lidstaten problemen hebben met bepaalde uitspraken van het Hof.
Het Hof kan niet eigener beweging optreden. Het kan alleen optreden als daarom gevraagd wordt. Ik besluit met de uitspraak van een voormalig voorzitter van het Hof van Justitie, die zei: “Het Hof neemt geen politieke beslissingen, maar het moet politici er soms wel aan herinneren dat ze bepaalde beslissingen hebben genomen.”. 
Hans Winkler,
   - Dat lijkt me niet een vraag waar ik antwoord op kan geven. We aanvaarden dat het Hof, zoals u zelf aangeeft, een door de lidstaten aangestelde instelling is. We aanvaarden ook dat het Hof beslist en uitspraken doet, en dat de lidstaten zich aan die uitspraken hebben te houden. Maar dat betekent niet dat je niet over die uitspraken kunt discussiëren. 
Reinhard Rack (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Raad, de kritiek van de Oostenrijkse bondskanselier had ook een concrete aanleiding, namelijk het feit dat er, net als tussen Frankrijk en België, ook tussen Oostenrijk en Duitsland financiële en capaciteitsproblemen bestaan, die de toegang tot het hoger onderwijs bemoeilijken. De grootteverschillen maken het voor het kleinste van de twee landen in kwestie lastig om op financieel en organisatorisch vlak alles te doen wat nodig is voor een volledige vrije toegang tot het hoger onderwijs.
Zijn er vanuit Oostenrijks perspectief oplossingen voor het specifieke probleem van toegankelijkheid van het hoger onderwijs? En zo ja, welke?
Hans Winkler,
   - Mijnheer de Voorzitter, inderdaad, de kritiek van Oostenrijk op de uitspraak van het Europees Hof van Justitie over de toegang tot het hoger onderwijs, waarnaar u verwees, gold voornamelijk de concrete problemen waartoe het arrest en de ons inziens te strikte toepassing van het discriminatieverbod in het onderwijsbeleid geleid hebben. Daarbij werd van Oostenrijkse zijde ook een kanttekening geplaatst die serieuze overweging verdient, namelijk dat het heel goed met de traditie van hoogste rechtscolleges te verenigen was geweest om ruimte voor een overgangsregeling te scheppen en het oordeel geen terugwerkende kracht te geven. Al deze opmerkingen getuigen van een zakelijke reactie op het arrest.
Het is inderdaad zo dat dit arrest de toegang van Oostenrijkse staatsburgers tot hoger onderwijs op een aantal terreinen belemmerd heeft, met name op de terreinen die Oostenrijk van voldoende gespecialiseerde medici moeten voorzien. Een belemmering als deze, bij zo’n belangrijke binnenlandse aangelegenheid, vraagt natuurlijk om een bijstelling. Er moet een oplossing komen die waarborgt dat er elk jaar in Oostenrijk - en hetzelfde geldt voor België - voldoende artsen opgeleid worden om aan de nationale behoefte te voldoen.
Men heeft nagedacht over mogelijkheden om deze belemmering ongedaan te maken. Een van de voorstellen - waarover het Europees Parlement zich uiteindelijk uit moet spreken, omdat het de vorm van een wet zou krijgen – is om bij de studies medicijnen en tandheelkunde een quotering in te voeren, niet op basis van het Oostenrijkse staatsburgerschap, maar van een Oostenrijks eindexamen, dat recht geeft op het volgen van een academische studie. Zo zou gewaarborgd kunnen worden dat Oostenrijk het aantal artsen en tandartsen krijgt dat het voor de nationale gezondheidszorg nodig heeft.
Wij denken dat deze oplossing in overeenstemming is met de Europese bepalingen en ook met het arrest van het Europees Hof van Justitie, dat immers zelf aangegeven heeft dat het enige waar het aan ontbrak een getalsmatige onderbouwing van deze belemmering was. Deze onderbouwing is nu na een jaar beschikbaar gekomen. Ik geloof zeker dat deze oplossing, die veel lijkt op de oplossing die tussen België en Frankrijk gevonden is, de toetsing aan het Europese recht kan doorstaan. Ik denk dat we op weg zijn naar een bevredigende oplossing.
Paul Rübig (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Strategie van Lissabon is tot 2010 de hoogste prioriteit van de Raad, de Commissie en het Parlement, maar uiteindelijk ook van de Europese burgers. Welke rol spelen volgens u het onderwijsbeleid en de toegankelijkheid van het hoger onderwijs in de Strategie van Lissabon?
Hans Winkler,
   - Net als het Europees Parlement en de Commissie schat de Raad het belang van het onderwijs voor het realiseren van de doelstellingen van de Strategie van Lissabon heel hoog in. Het vormt een van de zwaartepunten waar we ons beslist op moeten concentreren, willen we de doelstellingen van de Strategie van Lissabon verwezenlijken.
Naast de aanvaarding van de nieuwe geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid, die bestaan uit de globale richtsnoeren voor het economische beleid en het werkgelegenheidsbeleid, lijkt het ons van belang om in het kader van de lopende discussie over de toekomst van de Europese Unie en van de institutionele herbezinning ook na te denken over de onderlinge verenigbaarheid van de Strategie van Lissabon en het proces van Bologna. 
Het proces van Bologna, dat in het leven geroepen is om uiterlijk tot 2010 een Europese ruimte voor hoger onderwijs te creëren, is vooral voor jongeren van groot belang. De reden daarvoor is waarschijnlijk dat de regeling van de toegang tot het hoger onderwijs in een spanningsveld ligt, waar de rechten die de EU-burgers op de interne markt hebben, botsen met wat in het Verdrag van de Europese Gemeenschappen verankerd is, namelijk de exclusieve verantwoordelijkheid van de lidstaten voor de inrichting van hun onderwijssysteem en de leerstof die daarbinnen wordt onderwezen. 
Deze spanning keert ook op andere gebieden van de Strategie van Lissabon terug, waar nationale bevoegdheden tegenover Europese doelstellingen staan, en er oplossingen gevonden moeten worden die aan beide grondbeginselen recht doen. Op onderwijsgebied is deze spanning misschien wel het grootst. Daarom is het juist hier zo belangrijk gemeenschappelijke oplossingen`te vinden, want zonder een verbeterde toegang tot het onderwijs zullen we de doelstellingen van de Strategie van Lissabon niet kunnen verwezenlijken.
De Voorzitter.
In de gezamenlijke verklaring met de Europese Unie op de EU/Rusland-top te Rome op 6 november 2003 nam Rusland de taak op zich om de toen nog onvoltooide grensakkoorden met Estland en Letland onverwijld af te ronden, waarmee alle kwesties omtrent zijn grenzen met de uitgebreide Unie zouden zijn afgehandeld. Desondanks kondigde de Russische regering in 2005 aan niet voornemens te zijn om partij te worden bij twee reeds afgesloten grensakkoorden met Estland, die onlangs door de twee partijen zijn ondertekend en door het Estse parlement zijn geratificeerd. Aldus heeft Moskou op nog niet eerder geziene wijze de handtekening van de Russische regering simpelweg ingetrokken, en wordt Estland sinds kort geprest de onderhandelingen, die tien jaar hebben geduurd, te heropenen. Het standpunt van de Raad en de Commissie blijft onduidelijk, zelfs al ondergraaft de Russische provocatie de geloofwaardigheid van de hele Unie in de ogen van de nieuwe lidstaten. Acht het leiderschap van de EU het aanvaardbaar zich afzijdig te houden, als onverschillig waarnemer? Is het terecht dat de Europese Raad weigert namens de EU partij te kiezen in een geschil? 
Hans Winkler,
   - Mijnheer de Voorzitter. Ik ben het helemaal met u eens, mijnheer Landsbergis. De Raad deelt uw bezorgdheid - en die van velen met u - over de aanhoudende aarzeling van Rusland om het grensverdrag met Estland en Letland te ondertekenen en te ratificeren. 
Op een ander punt moet ik u echter ongelijk geven: de Europese Unie is allesbehalve een onverschillige toeschouwer, zoals u dat noemt. Zij spreekt tegenover haar Russische gesprekspartner regelmatig en in alle duidelijkheid deze zorg uit, het meest recent nog bij de Troikabijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie en Rusland, in november jongstleden. De EU zal dat ook net zolang blijven doen als nodig is. Als ik het mij goed herinner, vindt er morgen weer een Troikaontmoeting tussen Rusland en de Europese Unie plaats en daar zal deze kwestie zeker ook ter sprake komen.
Vytautas Landsbergis (PPE-DE ).
   - De EU heeft in Estland een grens met Rusland en de toestand daar zal een heuse voor de Europese solidariteit worden als Estland alleen komt te staan tegenover de door Rusland uitgeoefende druk en zijn spotternij. Ik wil daarom graag weten wat de algemene boodschap van de Raad is: is de Raad voorstander van ondubbelzinnige solidariteit? Of geeft de Raad de voorkeur aan troebele gasdiplomatie en een toestand zonder duidelijke standpunten? 
Hans Winkler,
   - Mijnheer Landsbergis, ik kan hierop alleen maar bevestigend antwoorden. Ja, natuurlijk is de Europese Unie solidair met een lidstaat. Daar hoeft geen twijfel over te bestaan, en niets kan aan deze solidariteit afbreuk doen. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, van Russische zijde komt steeds weer het verwijt dat de Baltische staten hun verplichtingen niet nakomen, met name met betrekking tot de Russische minderheden in deze staten. Er zijn daar problemen geweest, vooral in Letland, bij de naturalisatie van Russische minderheden, en met het volledige herstel van hun burgerrechten.
Wat denkt de Raad op dit punt jegens deze lidstaten te ondernemen? Of hoe ziet u dit probleem? 
Hans Winkler,
   - Mijnheer de Voorzitter, de Raad wijst er in de dialoog met Rusland regelmatig op dat de Baltische staten als lidstaten van de Europese Unie vanzelfsprekend hebben voldaan aan de criteria van Kopenhagen, en dat derhalve ook de behandeling van de Russische minderheid overeenkomstig de desbetreffende volkenrechtelijke normen geschiedt, meer in het bijzonder overeenkomstig de aanbevelingen van de Raad van Europa en de OVSE, en dat de Russische minderheid bovendien volledig toegang heeft tot een naturalisatietraject ter verkrijging van volledige burgerrechten.
De Raad wenst derhalve nog eens duidelijk te onderstrepen dat de rechten van de minderheden worden gerespecteerd, en dat de Europese Unie zich ook in de praktijk grote inspanningen getroost om alle vormen van discriminatie in de lidstaten te bestrijden. Dergelijke vormen van discriminatie zijn niet conform de toepasselijke regelgeving en de criteria van Kopenhagen. Het spreekt vanzelf dat alle lidstaten van de Europese Unie gehouden zijn deze regels na te leven. 
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen vragen of de Raad beseft dat de problemen van de Baltische staten voortkomen uit het feit dat deze staten tegen alle volkenrechtelijke wetten in onder het Hitler-Stalin-pact tientallen jaren bezet zijn geweest. Thans vormen deze staten de grenzen tussen Rusland en de Europese Unie. Is de Raad van mening dat men de erkenning van deze grenzen aan bepaalde voorwaarden kan binden, of is daarentegen juist Rusland veeleer verplicht om, als voorbeding voor goede en vruchtbare betrekkingen, over te gaan tot erkenning van deze grenzen met de Europese Unie? 
Hans Winkler,
   - Mijnheer de Voorzitter ik kan hier in alle duidelijkheid verklaren dat de erkenning van grenzen vanzelfsprekend niet aan voorwaarden gebonden kan worden.
Staat u mij toe, mijnheer Posselt, dat ik uit eigen herinnering put. Ik was permanent vertegenwoordiger van Oostenrijk bij de Raad van Europa in de tijd dat Rusland en ook de Baltische staten in de Raad werden opgenomen. Ik ben me er uiteraard terdege van bewust hoe deze situatie historisch ontstaan is. Wij moeten inzien dat dit het resultaat van een historische ontwikkeling is. Van essentieel belang is dat de Baltische staten als lidstaten van de Europese Unie de toepasselijke voorschriften, normen en regels van het internationaal recht - meer in het bijzonder die van de Raad van Europa en de OVSE - naleven. De normen die wij, goddank, de onze kunnen noemen in het Europa van de Raad van Europa, maar meer nog in het Europa van de Europese Unie, liggen immers op een zelfs nog hoger peil dan die in het algemeen internationaal recht. Daar kunnen we trots op zijn. Het naleven van deze strenge regels en normen is een zaak waaraan ook de Raad zich gehouden weet. 
De Voorzitter.
Op 21 december 2005 nam de Raad het besluit om de openheid en de transparantie in de Raad te verbeteren.
In punt 4 van deze conclusies staat dat in het openbaar wordt gestemd over alle wetteksten die in het kader van de medebeslissingsprocedure worden aangenomen en dat de uitslag van de stemming zichtbaar op televisiescherm wordt weergegeven zodat het publiek er kennis van kan nemen.
Kan de Raad bevestigen dat uit de verstrekte informatie zal kunnen worden afgelezen hoe elke delegatie in de Raad heeft gestemd en dat later op het internet een openbaar rapport van de stemmen en de standpunten van elke delegatie zullen kunnen worden ingekeken? 
Hans Winkler,
   . - Mijnheer de Voorzitter, de vraag van de heer De Rossa over openbare stemmingen in de Raad kan ik als volgt beantwoorden. De bondskanselier heeft in zijn toespraak over het Europese voorzitterschap de vorige maand duidelijk gesteld dat transparantie het Oostenrijkse voorzitterschap na aan het hart ligt. Wij willen hier binnen het raam van de mogelijkheden en de desbetreffende regelingen de grootst mogelijke transparantie tussen de instellingen bereiken.
Dat is aan zekere grenzen gebonden, dat moge duidelijk zijn. Maar wat wij in de thans nog resterende vijf maanden van ons voorzitterschap kunnen doen, zullen wij ook graag doen, en wij overleggen daarover ook met het Finse voorzitterschap.
De zaak ligt inmiddels als volgt. Wanneer de Raad als wetgever optreedt, worden de resultaten van de stemming en de stemverklaringen van de leden van de Raad in de notulen van de Raad gepubliceerd. Informatie over het stemgedrag van de delegaties is publiekelijk toegankelijk via de website van de Raad.
Daar vindt men ook informatie over de in een bepaalde maand door de Raad definitief vastgestelde wetgevingsbesluiten, evenals een maandelijks overzicht van de Raadsbesluiten. In dat overzicht worden ook eventuele tegenstemmen, onthoudingen, stemverklaringen en stemregelingen vermeld.
Wij streven naar verdere verbeteringen. Het secretariaat-generaal treft momenteel maatregelen om ook voor de in het kader van de medebeslissingsprocedure aangenomen wetgevingsvoorstellen het resultaat van de stemmingen in de Raad via de website van de Raad openbaar te maken.
Tot slot wilde ik er ook nog aan herinneren dat het secretariaat-generaal na de definitieve aanvaarding van een wettekst, alle reeds opgestelde documenten die met deze wettekst samenhangen en die niet onder een uitzonderingsregeling vallen, zonder enige beperking openbaar toegankelijk maakt.
Ons voorzitterschap wil ernaar streven om alle nu en in de toekomst geldende beperkingen zo terughoudend mogelijk toe te passen. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   - Dank u voor uw antwoord en voor uw belofte met betrekking tot transparantie. Mag ik u meer specifiek vragen of het debat over de dienstenrichtlijn, zoals dat de eerstvolgende maanden in de Raad gevoerd zal worden, openbaar zal zijn, en of de door de afzonderlijke lidstaten genomen besluiten openbaar zullen worden gemaakt? Zo niet, waarom niet. We mogen niet vergeten dat dit binnen de Europese Unie een van de meest controversiële onderwerpen sinds jaren is, een onderwerp waarvoor bij de burgers een enorme belangstelling bestaat. Als we de Europese Unie werkelijk dichter bij de burgers willen brengen, dan zouden we nu juist dit debat in de Raad openbaar moeten maken. 
Hans Winkler,
   - Ik wil graag bevestigen dat de Raad er alles aan wil doen om de Europese Unie dichter bij de burgers te brengen. We zullen met betrekking tot de dienstenrichtlijn dezelfde werkwijze aanhouden als bij alle medebeslissingsprocedures - daar zijn heel duidelijke regels voor. Het komt er op neer dat er aan het begin en aan het einde van de procedure een open debat is. Of de lidstaten graag verder willen gaan dan hetgeen de regels voorschrijven, kan ik u op dit moment nog niet vertellen. Ik kan u wel vertellen dat we met betrekking tot de dienstenrichtlijn gewoon de regels zullen volgen. Volgens die regels zijn bepaalde onderdelen van de procedure openbaar, en dat geldt ook voor de dienstenrichtlijn. De stemresultaten, de stemverklaringen, de in de notulen opgenomen verklaringen - die worden allemaal openbaar gemaakt.
Ik ben het met u eens als u zegt dat we hiermee nog niet zo ver zijn als we zouden willen. Dit proces is met het akkoord van december in gang gezet. Het Oostenrijks voorzitterschap probeert deze ideeën nu uit te werken en daarbij iets verder te gaan. We doen dat samen met onze Finse collega’s, want dit is een lang proces. We proberen de regels transparanter te maken, maar dat zal enige tijd in beslag nemen
Richard Corbett (PSE ).
   - Ik ben heel blij met dit onder Brits voorzitterschap genomen initiatief. Ik wil de Raad echter wel vragen of hij het ermee eens dat het principe om in het openbaar te beraadslagen logischerwijs op alle wetgevingprocedures van toepassing zou moeten zijn, en niet alleen op wetgeving die via medebeslissing tot stand komt. Is de Raad bereid zijn besluit om in het openbaar te beraadslagen ruimere toepassing te geven, zodat uiteindelijke alle wetgeving in een sfeer van openbaarheid tot stand komt? Als het gaat om wetgeving waarvoor de instemming van dit Parlement strikt genomen geen voorwaarde is, is het immers juist des te belangrijker dat bij de opstelling zo transparant mogelijk te werk wordt gegaan. 
Hans Winkler,
   - Ik kan u vertellen dat dit inderdaad ons doel moet zijn. Ik ben er echter niet zeker van of we dit nu reeds kunnen verwezenlijken. Zoals ik al heb aangegeven is dit een langademig proces - het zal enige tijd in beslag nemen. We moeten nu genoegen nemen met de stappen die we kunnen nemen, en voortbouwen op hetgeen reeds tot stand is gebracht. We moeten de regels ruim interpreteren en proberen het Reglement van orde opnieuw te wijzigen om het nog transparanter te maken - zo niet tijdens dit voorzitterschap, dan tijdens het volgende.
Dat is ons doel. Maar het is wel iets dat tijd zal vergen. Het spijt me dat ik mezelf steeds moet herhalen, maar zo staan de zaken er nu eenmaal voor. 
Gay Mitchell (PPE-DE ).
   - Stelt u zich voor dat een ander wetgevend lichaam in de Europese Unie eerst besluiten nam, en dan aanbood om de notulen en een beknopt verslag van de discussie op een internetsite openbaar te maken. Bent u het niet met me eens dat de mensen dit dan een ondemocratische en twijfelachtige procedure zouden vinden? Wordt het dan geen tijd dat de Raad nu eindelijk eens in het openbaar gaat beraadslagen als hij als wetgever optreedt? Ik ben blij dat er vorderingen zijn gemaakt, maar geloof toch dat het volkomen onaanvaardbaar is dat er in de eenentwintigste eeuw nog steeds wetgeving op deze manier tot stand komt. 
Hans Winkler,
   - Ik vrees dat ik aan hetgeen ik reeds gezegd heb, niet veel kan toevoegen. Transparantie moet ons doel op de lange termijn zijn. Daar kan geen twijfel over bestaan. Het Oostenrijks voorzitterschap is dat doel beslist toegewijd. Er zijn echter regels die moeten worden gewijzigd en procedures die moeten worden hervormd. Dat is waar ons werk op gericht moet zijn.
Ik ben het eens met al degenen die gezegd hebben dat we de afstand tot de burgers moeten verkleinen en dat we ze moeten helpen te begrijpen wat er in de Europese Unie en al haar instellingen gebeurt. 
De Voorzitter.
Het Europees Parlement heeft er in zijn resolutie van 18 januari 2006 duidelijk en met nadruk op gewezen dat welvaart, concurrentievermogen, solidariteit, cohesie en veiligheid de prioriteiten van het Europees Parlement voor de nieuwe financiële vooruitzichten 2007-2013 zijn. Cohesie is niet alleen belangrijk voor de nieuwe lidstaten van de EU, maar ook voor de oude, d.w.z. Spanje, Portugal, Griekenland en andere. Het Europees Parlement verwierp de conclusies van de Raad van 15-16 december 2005 en sprak zijn bereidheid uit om op basis van de respectieve standpunten constructieve onderhandelingen met de Raad te starten, op voorwaarde dat het Oostenrijkse voorzitterschap een reëel onderhandelingsmandaat krijgt. Heeft de Raad overeenstemming bereikt over het mandaat? Deelt de Raad het standpunt van het Europees Parlement dat cohesie in de periode 2007-2013 naast concurrentievermogen, veiligheid en welvaart een prioriteit dient te blijven? 
Hans Winkler,
   . - Mijnheer de Voorzitter, op de vraag van mevrouw Andrikienė kan ik in dit stadium alleen antwoorden dat de Raad met betrekking tot de financiële vooruitzichten 2007-2013 vanzelfsprekend het standpunt inneemt dat tijdens de Europese Raad van 15 en 16 december 2005 werd overeengekomen. De Europese Raad heeft beklemtoond dat het doel van de economische en sociale cohesie voor de looptijd van de volgende financiële vooruitzichten centraal moet staan in het beleid van de Europese Unie.
Dat komt overigens ook tot uiting in het feit dat de Europese Raad is overeengekomen om meer dan 35 procent van de totale begrotingsmiddelen voor de periode 2007-2013 aan dit beleidsterrein toe te wijzen. 
Laima Liucija Andrikienė (PPE-DE ).
   - Om heel eerlijk te zijn: onze tijd raakt op. De twee takken van de begrotingsautoriteit van de Europese Unie - de Raad en het Parlement - weten heel goed dat ze nu meteen moeten beginnen met constructieve onderhandelingen als ze op tijd overeenstemming willen bereiken. Wanneer zal de Raad gereed zijn om constructieve onderhandelingen met het Parlement aan te gaan? Wanneer kan de Raad over een mandaat beschikken? Wat zijn de prioriteiten van dit voorzitterschap bij de onderhandelingen over de nieuwe financiële vooruitzichten? 
Hans Winkler,
   - Ik kan u verzekeren dat we reeds begonnen zijn met constructieve onderhandelingen. Dat is in ons aller belang. Het is namelijk voor zowel de Raad als voor het Parlement van belang dat deze onderhandelingen zo spoedig mogelijk met succes bekroond worden. Om geloofwaardig over te komen moet de Europese Unie als geheel snel en constructief handelen. De Raad is bereid om zo snel en constructief mogelijk te handelen. Op 19 maart heeft de traditionele vergadering tussen de Commissie en de leden van de Oostenrijkse regering plaatsgevonden, en bij die gelegenheid is door de voorzitter van de Commissie en de fungerend voorzitter van de Raad overeengekomen dat de voorstellen van de Commissie zo snel mogelijk zouden worden ingediend en dat de Raad te goeder trouw en zo snel mogelijk zou gaan onderhandelen.
Geheel in overeenstemming met het tussen de drie instellingen bereikte akkoord doen wij al het mogelijke om de onderhandelingen over het interinstitutionele akkoord van april met goed gevolg af te ronden. Preciezer kan ik niet zijn. Ik geloof echter dat het doel dat wij hopen te verwezenlijken realiseerbaar is. Ik kan u verzekeren dat we er alles aan doen om dat doel te bereiken. 
Reinhard Rack (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de vraag blijft natuurlijk nog steeds: heeft het Oostenrijkse voorzitterschap al een inhoudelijk mandaat van de Raad gekregen voor het opstarten van deze besprekingen? En als dat niet het geval is, op welk niveau en met welke doelstelling kunnen deze besprekingen in het Comité van de permanente vertegenwoordigers II worden gevoerd in de periode voorafgaand aan dat mandaat? 
Hans Winkler,
   . - Mijnheer de Voorzitter, de vraag van de heer Rack kan ik beantwoorden door erop te wijzen dat volgens het werkprogramma van het voorzitterschap de trialogen door Coreper II worden voorbereid. Dat vindt momenteel allemaal plaats.
Ik kan u verzekeren - ik weet dat immers uit eigen ervaring - dat daar hard aan gewerkt wordt. U zult echter begrijpen dat ik op dit moment over de exacte stand van zaken bij de noodzakelijke besprekingen tussen de Raad en de Commissie - waar dit dossier zich in dit stadium ook moge bevinden - geen uitspraak kan doen. Dan zou ik op het onderhandelingsresultaat vooruitlopen.
Ik zou nogmaals nadrukkelijk willen herhalen dat wij - in de eerste plaats uiteraard in het belang van deze Raad, maar ook in het belang van het Europees Parlement - er alles aan zullen doen om deze onderhandelingen zo snel mogelijk te beginnen, voort te zetten en tot een goed einde te brengen. Dat zijn wij immers aan de Europese burgers verschuldigd. De geloofwaardigheid van de Europese Unie hangt mede af van de vraag hoe snel en hoe verantwoord wij in deze kwestie tot overeenstemming komen. 
Agnes Schierhuber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, we weten allemaal welke grote inspanningen het Oostenrijkse voorzitterschap levert om de nieuwe financiële vooruitzichten tot een goed einde te brengen. Mijn vraag is daarom: is de Raad er nog altijd van overtuigd dat zowel het gemeenschappelijke landbouwbeleid als het beleid voor plattelandsontwikkeling wezenlijk bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen van Göteborg en Lissabon, en acht de Raad het ook nog steeds van prioritair belang dat, vooral in het kader van de financiële vooruitzichten, de noodzakelijke middelen daarvoor beschikbaar worden gesteld? 
Hans Winkler,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de afgevaardigde, ik heb het reeds vermeld, en ik herhaal het nog maar eens, want dat is het standpunt dat de Raad inneemt: wij baseren ons op de overeenstemming die in december bereikt is. Dat is het kader waarbinnen wij ons bewegen, en de prioriteiten die daaruit voortvloeien komen nu in de onderhandelingen aan bod. Het spreekt vanzelf dat wij gecommitteerd zijn aan de door u genoemde doelstellingen, en dat ook in het verdere verloop zullen blijven. 

De Voorzitter.
   - Aangezien de vragen 6 en 7 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Het antwoord zal namens de Raad worden gegeven door Martin Bartenstein.
Wat vindt de Raad van het feit dat de EU voor zijn energievoorziening zo extreem afhankelijk is van Rusland en de Golfstaten en welke mogelijkheden ziet hij om deze door een systematische stimulering van duurzame grondstoffen en alternatieve vormen van energie te verminderen?
In hoeverre maakt de Raad zich zorgen over de continuïteit van de brandstofvoorziening? 
Martin Bartenstein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, in antwoord op de beide aan mij gestelde vragen kan ik zeggen dat de veiligstelling van de energievoorziening - samen met het concurrentievermogen en de duurzaamheid immers de drie relevante pijlers onder het Europese energiebeleid -al jaren een van de hoofdzaken van dat beleid vormt. Dat geldt ook voor het nieuwe Europese energiebeleid dat momenteel wordt uitgewerkt. Het gasdispuut en het prijsdispuut van de laatste weken en maanden hebben aangetoond dat we hierbij ook rekening moeten houden met de belangen van buurlanden en internationale partners.
De Europese Unie onderhoudt intensieve betrekkingen met energieproducenten als Rusland en de OPEC, en ook met belangrijke afnemers als China en India. In dit verband zou ik ook willen herinneren aan internationale afspraken als het Energiehandvest en de Energiegemeenschap Zuid-Oost-Europa. Wezenlijke aspecten van de veiligstelling van de energievoorziening zijn het diversifiëren van energiebronnen, het stimuleren van binnenlandse energiebronnen, met name duurzame energiedragers, en energie-efficiëntie. De nadruk moet daarbij worden gelegd op de grote betekenis van investeringen, zowel in de infrastructuur als in exploratie. Deze laatste twee aspecten spelen ook een rol bij de trans-Europese energienetwerken.
In dat kader is binnen de Europese Unie een ware stortvloed aan instrumenten voor de verschillende bereiken goedgekeurd. Ten aanzien van zekere energievoorziening moet met name Richtlijn 2004/67/EG van de Raad van 26 april 2004 betreffende maatregelen tot veiligstelling van de aardgasvoorziening worden genoemd. Ten aanzien van de diversificatie van energiebronnen noem ik de richtlijn uit 2001 betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen, die erop gericht is om tegen 2010 in de hele Gemeenschap 22 procent van het totale elektriciteitsverbruik te genereren uit hernieuwbare energiebronnen. Verder noem ik de richtlijn uit 2003 ter stimulering van het gebruik van biobrandstoffen en andere hernieuwbare brandstoffen in het vervoer.
Vermeldenswaard is ook de voorgestelde richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van december 2005 betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten, die naar verwachting volgende maand wordt aangenomen.
Ook het Zesde Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling mag niet onvermeld blijven, evenals het programma „Intelligente energie voor Europa“, dat zich onder meer richt op het bevorderen van nieuwe en hernieuwbare energiebronnen op lokaal en regionaal niveau, alsook in ontwikkelingslanden. Ook buiten het terrein van wetgeving brengt de Raad tot uitdrukking dat grote waarde wordt gehecht aan hernieuwbare energiebronnen. Op de lentebijeenkomst van de Raad in maart 2005 betuigde de Energieministers hun steun aan een voorrangsstrategie ten aanzien van hernieuwbare energiebronnen voor de periode na 2010.
Energiebeleid en vooral de veiligstelling van de energievoorziening staan ook op de agenda voor de volgende Lenteraad - en wel op een zeer prominente plaats. Twee verdere speerpunten van dit voorzitterschap zijn het actieplan biomassa en het voorgestelde actieplan voor energie-efficiëntie.
In zijn bijdrage aan het internationale actieplan van de Internationale Conferentie over hernieuwbare energie, van juni 2004 in Bonn, stelde de Raad vast dat het energiebeleid van de Europese Unie gericht moet zijn op een significante stijging in de toepassing van hernieuwbare energiebronnen. Tevens werd vastgesteld dat een grotere inzet van hernieuwbare energie, een verbetering van de energie-efficiëntie en een duurzaam energiegebruik als complementaire beleidsterreinen mede bijdragen aan de continuïteit van de energievoorziening.
Op 29 november 2004 nam de Raad de conclusies over hernieuwbare energie aan. In deze conclusies wordt de betekenis beklemtoond van het toenemende concurrentievermogen van hernieuwbare energiebronnen, onder meer door verlaging van de productiekosten. Al deze instrumenten en maatregelen vormen samen een hechte basis voor een zekere energievoorziening in de Europese Unie, zowel op de korte, de middellange als de lange termijn. Dat is ook wel gebleken bij de solidaire aanpak van de gevolgen van de klimaatrampen die Europa vorig jaar troffen. 
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als afgevaardigde uit München met een moeder uit Stiermarken volg ik met groot genoegen het progressieve beleid dat Oostenrijk voert op het gebied van biomassa. Mijn vraag heeft daar ook betrekking op: wat gaat u ondernemen om dit zeer vooruitstrevende beleid ook krachtig naar voren te brengen in de Raad van de Europese Unie, en hoe schat u de betekenis in van biomassa, niet alleen als brandstof voor vervoersdoeleinden, maar vooral ook ten behoeve van verwarming? 
Martin Bartenstein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, als Oostenrijker en als Stiermarker, zij het als zoon van een Duitse moeder, geachte afgevaardigde, doet het mij genoegen om de instemming in uw aanvullende vraag te beluisteren.
Hernieuwbare energiedragers - en dan natuurlijk vooral biomassa, maar niet uitsluitend biomassa - hebben de komende maanden en jaren zeker meer kansen op de energiemarkt: de olieprijs zal immers nooit meer terugvallen op tien of twintig dollar per vat. En dat is ook goed, want het biedt ons de gelegenheid om de onafhankelijkheid van Europa te vergroten. Daarbij moeten we onszelf niet voor de gek houden: we kunnen misschien de mate van de stijging van de afhankelijkheid van fossiele energiedragers verminderen, maar alleen de mate van de stijging, niet de mate van de afhankelijkheid. Tegelijkertijd vormt dat voor vele agrarische gebieden en voor vele mensen - vooral boeren - een extra bron van inkomsten, als zij namelijk naast voedingsmiddelen ook energiegewassen verbouwen. Inderdaad zouden biomassa en vernieuwbare grondstoffen op de lange termijn niet alleen een bron voor koolstof kunnen zijn, maar indirect ook voor koolwaterstoffen, die dan als brandstof voor particulier vervoer ingezet zouden kunnen worden. Ik denk dat op de lange termijn de weg voor energiecentrales en dergelijke in een andere richting kan voeren, maar dat met name fossiele energiedragers, die vandaag de dag vrijwel uitsluitend voor verkeersmobiliteit worden ingezet, geleidelijk aan kunnen worden vervangen door vernieuwbare grondstoffen en koolwaterstoffen uit deze bron.
Nogmaals, de kans om vernieuwbare grondstoffen, om hernieuwbare energiedragers concurrerend op de markt te brengen, is aanzienlijk groter wanneer de prijs voor ruwe olie op zestig dollar per vat ligt, of wanneer een kilowattuur - zoals nu - in twee jaar tijd tweeënhalf maal zo duur geworden is. Een megawattuur kost momenteel vijftig euro. Ik kan me de tijd nog heugen dat de prijs op twintig euro per megawattuur lag. 
Gay Mitchell (PPE-DE ).
   - U heeft gezegd dat er een hele reeks instrumenten beschikbaar is. Volgens de verwachtingen zal de energieafhankelijkheid van de EU van de Vijfentwintig, die in 2002 reeds 48 procent bedroeg, in 2030 oplopen tot 71 procent. De EU van de Vijftien is voor 31 procent van haar olie-import van het Midden-Oosten afhankelijk, nog eens 30 procent van de olie komt uit Rusland, waar ook 28 procent van het gas vandaan komt, en voor 22 procent van de gasinvoer zijn we op Algerije aangewezen.
We weten wat Rusland onlangs heeft gedaan, en we weten dat sommige lidstaten heel kwetsbaar zijn voor de nukken van dit land. Bent u het met me eens dat het voor de veiligstelling van de toevoer van fundamenteel belang is dat de energiemarkt in de Europese Unie volledig geliberaliseerd wordt? Wat gaat de Raad doen om daarvoor te zorgen? 
Martin Bartenstein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wat Europa nodig heeft, is een coherent energiebeleid, een energiebeleid dat meer gericht is op onze gemeenschappelijke belangen. Wij moeten lessen leren uit enerzijds hetgeen er zich afspeelt op het gebied van klimaatbescherming, en anderzijds uit de aanzienlijke prijsstijging van fossiele brandstoffen - niet alleen, maar wel voornamelijk ten gevolge van het gebrek aan raffinaderijcapaciteit, plus de orkanen, plus de geopolitieke problemen - en bovendien uit 1 en 2 januari jongstleden, toen om welke redenen dan ook, de hoeveelheid Russisch aardgas die door Oekraïense pijpleidingen naar Europa stroomde, aanzienlijk werd gereduceerd. Dit zijn drie redenen die ons tot nieuwe overwegingen moeten aanzetten.
Nogmaals: wij moeten ervan uitgaan dat de afhankelijkheid van Europa van import, met name van fossiele brandstoffen, de komende jaren - waarschijnlijk decennia - zal toenemen. Dat mag en kan ons er echter niet van weerhouden om intensiever op zoek te gaan naar eigen, hernieuwbare energiebronnen en uiteindelijk ook om de energie-efficiëntie op te krikken.
Wat dat betreft ben ik het eens met de mening van de Commissie dat het al lastig genoeg is om de lidstaten ertoe te brengen zich tot 1 procent per jaar te verplichten; we zullen zien of een verplichting van 2 procent per jaar in de toekomst haalbaar is. Wij beschikken allemaal nog over mogelijkheden om zaken op het gebied van energie-efficiëntie te verbeteren. De nieuwe lidstaten hebben veelal meer potentieel op dit gebied. Hun efficiëntie uitgedrukt in bruto binnenlands product per gebruikte energie-eenheid is beduidend lager dan die van de landen van de EU-15, waar de ontkoppeling tussen energieverbruik, bruto binnenlands product en groei reeds in de jaren zeventig is ingezet als gevolg van de aardoliecrisis in 1973 en 1974.
Wij hebben een coherent energiebeleid nodig, waarin geen van de reeds genoemde mogelijkheden wordt vergeten: hernieuwbare energiebronnen, verhoging van energie-efficiëntie, maar tegelijkertijd ook diversifiëring ten aanzien van de fossiele energiebronnen, dat wil zeggen wat betreft gas, en ook diversifiëring met betrekking tot de pijpleidingen. Het fundamentele probleem op 1 en 2 januari was niet het ontbreken van gas: het fundamentele probleem was dat er slechts één pijpleiding door Oekraïne loopt die vele Europese landen van gas voorziet, waarbij 80 procent van al het gas dat uit Rusland naar Europa komt door deze ene pijpleiding stroomt.
Het is absoluut zinvol overeenkomsten tussen Duitse en Russische maatschappijen te sluiten. Het is eveneens zeer belangrijk dat het Europees Parlement en de Europese Commissie het project van de Nabucco-pijpleiding steunen, waarmee vanaf 2011 circa twaalf miljard kubieke meter gas per jaar en vanaf 2020 ongeveer dertig miljard kubieke meter gas per jaar vanuit de Kaspische Zee via Turkije naar Midden-Europa zou kunnen worden getransporteerd.
Op het gebied van gas mogen wij echter ook vloeibaar aardgas niet vergeten, waar Europa, met uitzondering van een aantal zuidelijke lidstaten, tot dusver minder waarde aan heeft gehecht. Dit gas hebben wij nu echter ook nodig als wij onze afhankelijkheid willen verminderen.
Ik juich eveneens zeer de aankondigingen toe die Rusland en de Russische minister van Financiën tijdens een recente G8-top in Moskou hebben gedaan, toen zij zeiden dat zij het exportmonopolie van Gazprom gaan heroverwegen of afschaffen. Helaas hebben zij niet toegezegd wanneer dit zou gebeuren, maar ze hebben het in ieder geval aangekondigd. De samenwerking met Gazprom heeft weliswaar de test doorstaan, maar dit zou betekenen dat wij ooit in de toekomst de mogelijkheid zouden hebben ook met andere Russische partners te praten, onderhandelen en samen te werken.
Mijns inziens is de weg die Europa tot dusver heeft bewandeld om de energiesector te liberaliseren en te dereguleren belangrijk en juist geweest. Ook daarmee is een bijdrage geleverd aan de prijsstabilisering, maar wij moeten de komende jaren een evenwicht zien te vinden tussen het verhogen van de continuïteit van de energievoorziening - en uiteindelijk de investeerders de garantie geven dat zij met langetermijncontracten hun investeringen kunnen terugverdienen - en het desalniettemin creëren van een meer Europese interne energiemarkt, waarin eveneens Zuidoost-Europa, Oekraïne en wellicht Rusland worden geïntegreerd. Als dit niet mogelijk is via het Energiehandvest, kan het wellicht wel via de Energiegemeenschap worden gerealiseerd, en dat is een concreet voorstel dat de Commissie de komende weken vermoedelijk zal gaan presenteren.
Al deze benaderingen moeten wij toepassen. Het energiebeleid heeft de allerhoogste prioriteit, en wij hebben met name de afgelopen maanden kunnen zien, hoe belangrijk dit is. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte heer Bartenstein, energieafhankelijkheid is prioriteit nummer een. De veiligstelling van de energievoorziening zal ons in de toekomst zeer intensief gaan bezighouden.
Zal de Energieraad aandacht besteden aan het Protocol van Kyoto en de periode na 2012? En zal de Energieraad zich gaan bezighouden met de vraag welke gevolgen de op dit gebied zal hebben? Zal hierop het accent worden gelegd bij investeringen in Europa? En wat is de meest efficiënte wijze om een algehele CO2-reductie te bereiken? 
Martin Bartenstein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Rübig, met betrekking tot het Protocol van Kyoto en klimaatbescherming kan ik het Europees Parlement mededelen dat de voormalige Amerikaanse president Bill Clinton op de tijdens het Economisch Wereldforum in Davos gestelde vraag welke prioriteiten de wereld volgens hem de komende jaren moest hebben, antwoordde dat klimaatbescherming de hoogste prioriteit was. Uit de mond van een Amerikaan klinkt dat wellicht wat arrogant, maar het waren de woorden van de voormalige Amerikaanse president en hij heeft het Protocol van Kyoto immers ondertekend. Zoals wij weten heeft het Amerikaanse Congres dit echter niet meer geratificeerd.
Ik ben het volledig eens met u en vele anderen dat klimaatbescherming de hoogste prioriteit heeft. Klimaatbescherming is immers noodzakelijk daar het wereldklimaat in gevaar is. In Europa moeten wij ons er echter van bewust zijn dat wij op dit moment voor circa 14 procent van de wereldwijde CO2-emissies verantwoordelijk zijn en in 2050 voor ongeveer 10 procent. Dat betekent dat nu 86 procent en in de toekomst 90 procent van de CO2-emissies ergens anders vandaan komen. Het maakt zeer veel verschil of wij er als Europese Unie min of meer alleen voor staan of dat wij tenminste onze partners in de VS - die uiteraard ook onze concurrent zijn - mee aan boord hebben. Dat kan op dit moment echter nog niet worden voorzien.
Een andere vraag is natuurlijk hoe wij met landen als China en India moeten omgaan, die immers nog geen verplichtingen hebben volgens het Protocol van Kyoto. Ik ga ervan uit dat deze landen zullen zeggen - en dat is zeer begrijpelijk - dat wij Europeanen jaarlijks circa 10 ton CO2 per hoofd van de bevolking genereren, de Amerikanen ongeveer 20 ton en zij ergens tussen 1 en 2 ton. Zij zullen met hun industriële en andere ontwikkeling eerst ons niveau willen bereiken en dan pas meewerken aan klimaatbescherming. Het ligt zeer gevoelig om China, India en andere ontwikkelingslanden en opkomende landen zo spoedig mogelijk aan boord te krijgen en hen van onze argumenten te overtuigen.
Wij moeten in Europa een stap vooruit zetten, maar tegelijkertijd ook ons concurrentievermogen in het oog houden en het klimaat tegen zo laag mogelijke kosten beschermen. Wat dat betreft is uiterst zinvol.
Als het mogelijk is om in Europese landen te investeren, bijvoorbeeld in de nieuwe lidstaten, en daarbij de CO2-emissies te reduceren met relatief minder investeringen dan bijvoorbeeld in de lidstaten van de EU-15, dan moeten wij die mogelijkheid benutten. Zo is het ook in het protocol van Kyoto vastgelegd. Dat betekent wederom dat klimaatbescherming van het allergrootste belang is, maar dat wij er ons tegelijkertijd van bewust zijn dat de energieprijzen verband houden met concurrentievermogen en daardoor ook met arbeidsplaatsen.
Wij zitten op de goede weg, en wij zullen de komende maanden zien hoe in de lidstaten van de Europese Unie de tweede post-Kyoto-periode ten uitvoer zal worden gelegd, en hoe de nationale allocatieplannen eruit zullen gaan zien. De handel in CO2-certificaten is immers goed begonnen en de prijzen zijn hoger dan verwacht - er was op enig moment sprake van 10 euro per ton en de laatste notering ligt voor zover ik weet op 28 euro, hetgeen nagenoeg het drievoudige daarvan is. Als wij de Europese industrie nu gaan vertellen dat ze minder krijgt toebedeeld dan in het verleden, dan moeten wij daarvoor zeer gegronde redenen vinden.
In het belang van de arbeidsplaatsen in ons goede oude Europa pleit ik er zeer duidelijk voor dat wij uiterst zorgvuldig en terughoudend met onze energie-intensieve economie en industrie omgaan. Ten aanzien van Kyoto ben ik een grote voorstander van progressie en een offensieve aanpak. Dat mag echter niet ten koste gaan van de arbeidsplaatsen door deze van Europa naar landen te verplaatsen die nog steeds geen enkele aandacht aan klimaatbescherming besteden. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bartenstein, tijdens de eerste dagen van uw termijn als voorzitter van de Raad heeft u het complexe probleem met Oekraïne en Rusland moeten oplossen. Het probleem was in eerste instantie niet dat de gaskraan werd dichtgedraaid, maar dat Rusland eenvoudigweg een hogere prijs voor zijn aardgas eiste.
Is het Oostenrijkse voorzitterschap nu van plan om iets aan de kwetsbaarheid voor de energieprijzen te gaan doen, die niet alleen Oekraïne maar uiteraard ook de Europese economie beïnvloedt? Het is ons allemaal bekend dat een enorme stijging van de energieprijzen de inflatie sterk zal aanwakkeren en zodoende de economische groei zal remmen of zelfs tot een depressie zal kunnen leiden. Wat bent u van plan te ondernemen ten aanzien van de kwetsbaarheid van de Europese economie voor de energieprijzen? 
Martin Bartenstein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, godzijdank zijn onze economie en ons bruto binnenlands product vandaag de dag aanzienlijk minder kwetsbaar voor schommelingen van de energieprijzen dan in 1973 en 1974. De OESO en ook de Europese Commissie schatten dat deze kwetsbaarheid, deze gevoeligheid met de helft verminderd is, juist omdat ons management en onze productie nu beduidend energie-efficiënter zijn. Dat betekent uiteraard echter niet dat wij een stijging van de olieprijs van 30 naar 60 dollar nu zonder meer aankunnen. Er wordt zelfs voorspeld - en ik hoop dat dit nooit bewaarheid zal worden - dat er in de nabije toekomst sprake zal zijn van prijzen met drie cijfers.
Met betrekking tot het gas gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat het de bedoeling van onze Russische vrienden was dat Oekraïne marktprijzen zou betalen - hoewel het begrip marktprijzen een relatief begrip is, zodat we derhalve beter kunnen spreken van de in Europa normale prijzen - van ongeveer 220 doller per duizend kubieke meter. Daarover heeft men ten slotte in de nacht van 3 op 4 januari tijdens de onderhandelingen tussen Gazprom en Oekraïne overeenstemming bereikt. In het compromis is vastgelegd - inmiddels zijn ook de overeenkomsten opgesteld en ondertekend - dat er een mix wordt gemaakt van Russisch gas tegen een prijs van circa 220 dollar en aanzienlijk goedkoper gas uit Centraal-Azië, en dat Oekraïne dan ongeveer 95 dollar voor de mix moet betalen.
Met betrekking tot de wereldprijzen en Europese gasprijzen moet u weten dat de VS gas kopen tegen een prijs die beduidend hoger is dan wij in Europa betalen. Er is klaarblijkelijk nog geen standaard wereldprijs - de verschillen bij gas zijn wezenlijk groter dan bij olie. Ook dat is wederom een reden voor een meer op de lange termijn gericht energiebeleid en voor een intensiever partnerschap. De dialoog tussen de Europese Unie en Rusland enerzijds en de OPEC anderzijds moet worden voortgezet en geïntensiveerd. Een grotere mate van transparantie is daarbij zeer wenselijk voor het wekken van vertrouwen tussen beide groepen partners.
Ik pleit er eveneens zeer voor dat wij niet alleen meer aandacht schenken aan de samenwerking met energieproducenten, maar ook aan het creëren van een dialoog met de consumenten. Het is belangrijk dat wij in Europa overeenkomsten sluiten met Japan, de VS en ook met andere consumenten, teneinde datgene te bereiken wat ook de olieproducerende landen proberen te bereiken, namelijk stabiele prijzen voor de lange termijn. Het is een vergissing te denken dat het voor de OPEC-landen van primair belang is zo spoedig mogelijk een prijs van 100 dollar te bereiken. Zij weet heel goed dat dit in de eerste plaats slechts van korte duur zou zijn en dat als gevolg van marktwerkingen een terugval naar een relatief laag niveau heel goed mogelijk zou zijn. Zij weten in de tweede plaats ook heel goed, dat het functioneren van onze economie en een gestage groei uiteindelijk ook voor hun olie- en gasafzet van belang is.
Er bestaat derhalve zeker een gemeenschappelijk belang om stabiele en betrouwbare energiemarkten te creëren en continuïteit van de energievoorziening en prijsstabiliteit te garanderen. Hiertoe zullen wij de komende maanden aanzienlijke vooruitgang kunnen boeken. Het Groenboek waarover de Commissie op dit moment discussieert, wordt officieel nog niet als zodanig beschouwd, maar is het in de praktijk wel. Het zal in de toekomst een richtsnoer voor ons vormen. 
De Voorzitter.
   - Daar de vraagsteller afwezig is, komt vraag nr. 8 te vervallen.
Zal het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap het voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake de overdraagbaarheid van aanspraken op aanvullende bedrijfspensioenen op de agenda plaatsen? Hoe zal dit voorstel worden behandeld? 
Martin Bartenstein,
   - Mijnheer de Voorzitter, dit is voor mij de eerste keer dat ik vragen in het Europees Parlement beantwoord, en ik zit nog steeds enigszins vast aan de traditie van mijn eigen parlement, waar vragen altijd worden herhaald. Ik ben ervan overtuigd dat ik het klappen van de zweep nog voor het einde van het voorzitterschap zal leren kennen. Er is immers nog vier en een halve maand te gaan.
Aanvullende bedrijfspensioenen zijn een belangrijk onderwerp, ook in verband met ons concept van – flexibiliteit door zekerheid. De Raad is al begonnen met de behandeling van het voorstel dat de Commissie eind oktober 2005 heeft gedaan voor een richtlijn ter verbetering van de overdraagbaarheid van aanspraken op aanvullende bedrijfspensioenen. Eind februari zal het voorbereidingsorgaan dat is belast met het bestuderen van het dossier, de Raadswerkgroep sociale vraagstukken, tijdens zes bijeenkomsten het voorstel hebben bestudeerd. Het Oostenrijks voorzitterschap heeft het voorstel in zijn ontwerpagenda’s voor de bijeenkomst van de Raad opgenomen. In het licht van de bijzonder technische complexiteit van deze kwestie moet echter nog worden afgewacht hoever het werk tijdens de bijeenkomst van de Raad in juni gevorderd zal zijn. Ik wil niet verhullen dat er afgezien van de algemene complexiteit, nog diverse centrale vragen moeten worden opgelost, maar in beginsel ben ik van mening dat dit een zeer belangrijke bijdrage zal en moet leveren aan een betere mobiliteit van werknemers in Europa. 
Othmar Karas (PPE-DE ).
   - Mijnheer Bartenstein, ik kan u verzekeren dat u niets meer hoeft te leren, daar u reeds bij het opstaan uit de startblokken beter bent dan vele van uw voorgangers . Aan hetgeen u zojuist heeft gezegd, zou ik willen toevoegen dat we wat betreft bedrijfspensioenen uiteraard ook te maken hebben met de verschillende bevoegdheden en belastingsystemen. De verschillen in bevoegdheden hebben in de lidstaten geleid tot enorme hindernissen ten aanzien van de mobiliteit. Bent u van mening dat wij op dit gebied Europese minimumnormen nodig hebben, evenals gemeenschappelijke berekeningsgrondslagen voor Europese producten en een uitgebreider Europees pensioendebat waarbij de nationale bevoegdheden behouden blijven? 
Martin Bartenstein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Karas, dit voorstel voor een richtlijn is absoluut een stap in de richting die wij uit willen en moeten gaan. Wie grensoverschrijdende mobiliteit van werknemers verlangt in Europa, die moet het hen ook mogelijk maken om de verworven aanspraken op aanvullende bedrijfspensioenen min of meer probleemloos mee te nemen. Met betrekking tot de sociale zekerheid is het echter overduidelijk dat ieder land zijn eigen tradities heeft en harmonisering derhalve op dit tijdstip van begin af aan gedoemd zou zijn te mislukken. Dat willen wij niet. werkt op het gebied van de sociale zekerheid zeer zeker niet.
Daar waar het zinvol en terecht is minimumnormen te bepalen, is dit derhalve beslist een punt. Met betrekking tot de aanspraken op bedrijfspensioenen mogen wij niet vergeten dat de meeste Europese landen een omslagsysteem toepassen als basis voor de bijdrage door de overheid. Tegelijkertijd zijn wij ons ervan bewust dat het doeltreffend zou zijn, dit omslagsysteem deels aan te vullen met een kapitaalgedekt systeem, ook in de overheidssector. In aanvulling daarop moeten binnen het kader van deze mogelijkheid - er moet immers ook rekening worden gehouden met de inkomenssituatie van de Europese werknemers en deelnemers - uiteraard particuliere en bedrijfspensioenen worden gestimuleerd.
Ik ga ervan uit dat de lidstaten op de lange termijn nog steeds de beslissingsbevoegdheid en het -gezag hierin zullen en moeten hebben, maar dat wij eveneens - met name met deze richtlijn - mogelijkheden moeten creëren, waarmee de Europese werknemers met een pensioenfonds makkelijker dan vroeger hun aanspraken naar geheel Europa kunnen meenemen, hetgeen door de invoering van minimumnormen uiteraard aanzienlijk eenvoudiger zou worden. 
Hubert Pirker (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik deel uw mening dat overdraagbaarheid van aanvullende bedrijfspensioenen zonder enige twijfel de mobiliteit verhoogt. Iedere maatregel ter verhoging van de mobiliteit verhoogt tegelijkertijd de zekerheid van werk. Ik ben ervan overtuigd dat u in het kader van het voorzitterschap nog andere maatregelen wilt nemen, teneinde de mobiliteit en daarmee ook de zekerheid van werk te verhogen. Welke van deze mobiliteitverhogende maatregelen gaat u de andere lidstaten tijdens uw voorzitterschap nog voorstellen? 
Martin Bartenstein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, wij weten dat de mobiliteit onder de burgers in Europa minder sterk is ontwikkeld dan onder burgers elders. Uit vele van de beschikbare statistieken blijkt dat in de VS de mobiliteit tweemaal zo hoog is dan in Europa. Nu zullen wij in Europa taalbarrières niet van vandaag op morgen kunnen doorbreken - wellicht willen wij dat ook helemaal niet - en zullen wij ook niet het federale systeem zoals de VS dat kennen, van de ene op de andere dag kunnen en willen hebben.
Desalniettemin krijgen onze jongeren in het algemeen de kans door om mobieler te zijn en wordt voor hen een Europese markt van interessante banen en carrièremogelijkheden geopend. Met deze beperkingen - wij willen de Amerikaanse situatie immers zeker niet van vandaag op morgen overnemen - is meer mobiliteit voor werknemers en jongeren een doel dat wij nastreven.
Teneinde de mobiliteit van werknemers te verbeteren, moeten er maatregelen worden genomen, stap voor stap. Met betrekking tot deze specifieke richtlijn kan ik u vertellen dat de Europese Commissie het jaar 2006 tot Europees Jaar van de mobiliteit van werknemers heeft uitgeroepen en dat er een portaal voor beroepsmobiliteit komt, , waarvan een verbeterde versie zal worden gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in de komende dagen, namelijk op 20 en 21 februari in Brussel. Daar zal het officiële startsein worden gegeven. Ik heb zelf de eer daaraan deel te mogen nemen, maar ook de voorzitter van de Commissie, de heer Barroso, commissaris Špidla en de Voorzitter van het Europees Parlement hebben toegezegd aanwezig te zijn.
Tijdens deze bijeenkomst zal uitgebreid worden gediscussieerd over het onderwerp waarna de discussie zal worden voortgezet in workshops. Wij willen niet alleen de richtlijn inzake overdraagbaarheid van aanvullende bedrijfspensioenen - wij willen een algemene . Het is eveneens belangrijk dat er een -proces op gang word gebracht tussen overheden, vakbonden en de particuliere sector. Bovendien moet de kennisbasis worden verbreed. Al met al vormt dit derhalve een belangrijk onderdeel van de strategie van Lissabon.
Wij staan aan het begin van 2006, het Europees jaar van de mobiliteit van werknemers. De afsluitende conferentie zal in november onder Fins voorzitterschap plaatsvinden. Ik ben echter van mening dat het een goede zaak is dat er nu reeds plannen bestaan voor een follow-up van dit eerste Europees Jaar van de mobiliteit. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik ben ervan overtuigd dat iedereen weet dat de mobiliteit met name onder academici en jongeren die een universitaire opleiding hebben genoten reeds relatief groot is. Wat is het voorzitterschap echter van plan te doen voor met name leerlingen en mensen met een lagere opleiding? Welke maatregelen kunnen er worden genomen om hun mobiliteit te verhogen? 
Martin Bartenstein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens moet iedereen in Europa, ongeacht zijn opleidingsniveau - en in de Duitstalige landen zijn er nu eenmaal veel leerlingen die een beroepsopleiding volgen - dezelfde mogelijkheden hebben, mogelijkheden die vroeger wellicht uitsluitend waren voorbehouden aan mensen met een tertiaire, academische opleiding. Ik weet dat er in Oostenrijk voorbeelden van zijn van leerlingen die nog in opleiding zijn en de kans krijgen naar het buitenland te gaan. Het is naar mijn mening absoluut noodzakelijk - met alle respect voor alle taalregimes die er in Europa gehanteerd worden - dat wij jongeren in de eerste plaats Engels bijbrengen als de taal van de mobiliteit. Ik hoop dat ik nu niet wordt overstelpt met protesten uit Parijs of ergens anders vandaan.
Als wij de Europese jeugd carrièremogelijkheden in heel Europa willen bieden, moeten wij er uiteraard toe bereid zijn om tijdens hun opleiding programma’s daartoe op te stellen en toelagen te verstrekken, zodat jongeren in het kader van dergelijke programma’s kunnen proeven van deze mobiliteit. Op die manier zijn ze later tijdens hun carrière in staat een baan in een ander Europees land te krijgen. 
De Voorzitter.
   - De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag van Evelyne Gebhardt betreffende diensten op de interne markt.
Jacques Toubon (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als nieuw lid van dit Parlement wil ik om te beginnen graag zeggen dat ik na de debatten 18 maanden lang gevolgd te hebben overtuigd ben geraakt van de kwaliteit en de diversiteit van het werk dat hier verricht wordt.
Ik wil graag een eerbetoon brengen aan de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de onlangs overleden voorzitter van deze commissie, de heer Whitehead. Verder wil mevrouw Gebhardt en de rapporteur voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, mevrouw Van Lancker, met hun werk gelukwensen. Bij dezen bedank ik ook de mensen die onze fractie leiden – de mensen aan wier inspanningen wij het ontwerp dat we nu bespreken te danken hebben: de heer Harbour, de schaduwrapporteur en coördinator van onze fractie, mevrouw Thyssen, onze ondervoorzitter, en ons onvermoeibare secretariaat. En tot slot een woord van dank voor het werk dat mevrouw Descamps en mevrouw Bachelot, beiden lid van de Franse delegatie, verricht hebben.
Dankzij al deze mannen en vrouwen hebben we een belangrijke doorbraak kunnen realiseren. Het compromis is een werkelijk nieuwe tekst. Deze tekst schept om te beginnen een interne markt voor diensten. Met dit ontwerp ontnemen we het Hof van Justitie het monopolie dat het Hof de afgelopen vijftig jaar de facto heeft gehad met betrekking tot de wijze waarop de aan de Verdragen ten grondslag liggende beginselen invulling moeten krijgen. De interne dienstenmarkt is gebaseerd op wederzijds vertrouwen. Voor de totstandbrenging van die markt moet er op administratief vlak worden samengewerkt; administratieve procedures zullen moeten worden vereenvoudigd en protectionistische obstakels zullen moeten worden weggenomen. Dat geldt zowel voor het opzetten van dienstverlenende ondernemingen als voor de tijdelijke verlening van diensten. Dit ontwerp heeft betrekking op diensten van algemeen economisch belang, maar alleen als het gaat om de vrijheid van vestiging. Bovendien zijn veel essentiële diensten – audiovisuele diensten en bioscopen, kansspelen, gezondheidszorg en de juridische beroepen – uitgesloten. In dit compromis leggen we het Parlement een kaderwet voor gericht op economische groei, innovatie en werkgelegenheid. Dat is wat de Europese landen willen.
Het compromis eerbiedigt ons model en onze nationale collectieve voorkeuren. Zal deze richtlijn leiden tot de ontmanteling van ons sociaal model? Zal ze leiden tot een verlaging van de normen? Het eerste voorstel van de Commissie droeg die gevaren beslist in zich. Daarom hebben we het ook verworpen. Het compromis dat we nu bespreken laat sociale dumping echter niet toe. Het is gebaseerd op het subsidiariteitsbeginsel en volgt met betrekking tot de vrijheid om diensten te verlenen een verstandige en restrictieve benadering. Er mag geen twijfel over bestaan dat de sociale normen en de arbeidswetgeving buiten dit compromis vallen. Mededinging in de sociale sfeer is niet toegestaan. Als het gaat om de vrijheid van vestiging worden meestal de nationale regels aangehouden en de vrijheid om diensten te verlenen is gekoppeld aan de garantie dat de lidstaten hun eigen, nationale regels kunnen laten gelden als het algemeen belang dat rechtvaardigt. Dit is een compromis in de ware zin des woords: het wordt van beide kanten bekritiseerd – wat betekent dat we een goede middenkoers hebben gevonden.
Ik spreek ook namens mijn Franse collega’s als ik zeg dat ik hoop dat u dit compromis zult steunen door er met een ruime meerderheid vóór te stemmen. Als dat gebeurt is dat een overwinning voor het Europees Parlement én voor de Europese Unie. 
Harlem Désir (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, mijnheer Winkler, het voltooien van de interne markt is één ding. Die doelstelling delen we. Het ontmantelen van het Europese sociale model is evenwel iets heel anders. Daar verzetten we ons tegen. Wij zijn daar fel tegen omdat die ontmanteling tegen de belangen van de Europese burgers, de Europese werknemers en de Europese consumenten indruist en de steun van de burgers voor het Europese project zal doen afnemen.
Het oorspronkelijke ontwerp voor de Bolkestein-richtlijn is met een overweldigende meerderheid verworpen, omdat het de voltooiing van de interne markt leek te koppelen aan de ondermijning van sociale rechten en milieunormen. En het zou in de landen waar de consument beter beschermd is dan elders leiden tot een afkalving van verworven consumentenrechten.
In het voorstel van Bolkestein werd geprobeerd de interne markt te baseren op de "concurrentie" tussen de sociale stelsels van de lidstaten en niet langer op mededinging tussen ondernemingen. Het was dus alsof de belangen van de lidstaten tegen elkaar werden uitgespeeld. En dat heeft geleid tot het ontstaan van een sfeer van wantrouwen tussen de oude en de nieuwe lidstaten, hetgeen in strijd is met de taken van de Europese Commissie. Die moet de Europeanen nu juist aanzetten tot het vereend tot stand brengen van een gemeenschappelijk project. Door veel sociale diensten en een aantal diensten van algemeen economisch belang in de richtlijn op te nemen heeft de Commissie geprobeerd activiteiten die voor de sociale cohesie van cruciaal belang zijn aan de wetten van de mededinging en de markt te onderwerpen.
Met het oorsprongslandbeginsel stapt de Commissie af van de communautaire methode. Die is immers gericht op het per sector tot stand brengen van harmonisatie. Daarbij worden de bepalingen die in de lidstaten van kracht zijn op elkaar afgestemd, een werkwijze die erop gericht is wederzijdse erkenning en economische integratie te bevorderen zonder het Europees sociaal model schade toe te brengen of – ik herhaal – het beschermingsniveau in landen waar die bescherming sterker is ontwikkeld omlaag te halen. Bij harmonisatie werd steeds gestreefd naar het hoogste niveau.
Met dit ontwerp heeft de Commissie voor het eerst in haar bestaan wetgeving voorgesteld die, in tegenstelling tot wat bij de communautaire methode gebeurt, opzettelijk gebruik maakt van de verschillen in de nationale wetgevingen en voorrang geeft aan de lidstaten die de laagste eisen opleggen. Toegegeven: deze Commissie is niet verantwoordelijk voor het oorspronkelijke ontwerp. Dat wil echter niet zeggen dat ze vrij van schuld is. U had de tekst moeten intrekken, mijnheer McCreevy, toen u begreep dat deze – zoals u zelf gezegd heeft – niet goed doordacht was en slecht in elkaar zat. U had vervolgens een andere tekst moeten voorstellen, die beter aansloot bij de principes die we in Europa op sociaal gebied hanteren, en één die het vertrouwen van de mensen zou kunnen herstellen.
Daarom zullen de Franse leden van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement stemmen vóór het amendement waarin de tekst wordt afgewezen. Mijnheer Barroso, u heeft gezegd dat de Commissie bereid was amendementen over te nemen die ons in staat zouden stellen vorderingen te maken met de interne dienstenmarkt. U heeft echter niet gezegd wat u zou doen met de amendementen die erop gericht waren de naleving van sociale rechten, milieunormen en de consumentenwetgeving te garanderen. U heeft ook niet aangegeven wat u zou doen met de amendementen die bedoeld waren om sociale diensten en bepaalde diensten van algemeen economisch belang buiten het toepassingsgebied van de richtlijn te houden. De heer McCreevy daarentegen heeft vanmiddag gezegd dat hij een aantal diensten van algemeen economisch belang binnen de richtlijn wilde houden. U wekt zo de indruk dat u niet naar het Parlement luistert, of alleen wanneer het Parlement zich uitspreekt vóór liberalisering.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, ik besluit met te zeggen dat de vanmiddag gehouden demonstratie aantoont dat men van Europa verwacht dat het de sociale sfeer beter beschermt dan de Commissie. Wij zullen vóór het compromis stemmen maar dan wel onder de voorwaarde dat alle openbare diensten buiten de richtlijn blijven, het oorsprongslandbeginsel wordt geschrapt en er duidelijke regels worden opgesteld om aan te geven welke wetgeving van toepassing is. Het nu voorgestelde compromis voldoet helaas niet aan die voorwaarden. We hebben dan ook amendementen ingediend om dat gebrek te verhelpen. 
Ona Juknevičienė (ALDE ).
   – Ik ben de schaduwrapporteur voor het verslag van Anne Van Lancker van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Ik zal hier nader ingaan op de regulering van het verkeer van werknemers zoals die in de richtlijn wordt vastgesteld.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben in 1990 voor het eerst naar het buitenland gereisd, na de onafhankelijkheidsverklaring van Litouwen. Voordien mocht ik van de communisten het land niet verlaten omdat mijn vader een opposant van hun regime was.
Inmiddels heeft Litouwen zich van de communisten bevrijd en maken wij deel uit van de Europee Unie.
Wij zijn tot de Gemeenschap toegetreden met het voornemen om een nuttige bijdrage te leveren. Wij dachten dat wij volwaardige partners en burgers van de Unie zouden zijn. Helaas is dat niet het geval. Het merendeel van de Europese oudgedienden is banger voor ons dan voor de vogelgriep. 2006 is uitgeroepen tot het jaar van het vrije verkeer van werknemers in de Gemeenschap, maar de lidstaten weigeren hun deuren te openen. De richtlijn voorziet in nieuwe beperkingen.
Uit de cijfers van de Commissie blijkt dat landen met een geliberaliseerde arbeidsmarkt een duidelijke voorsprong hebben. Ondertussen boezemen de politici de mensen angst in door te spreken van een dreigende invasie vanuit het oosten en negeren zij de feiten. Waarom worden illegale immigranten uit het voormalige Joegoslavië, Marokko en Turkije getolereerd in respectievelijk Oostenrijk, Frankrijk en Duitsland? Slowaken, Polen en Litouwers worden echter beschouwd als een enorme bedreiging.
De oude lidstaten van de Gemeenschap hebben lang geprofiteerd van de markten van de nieuwe landen. Wij vinden dat een goede zaak omdat wij geloven in wederzijds gewin. Ons bedrijfsleven is echter ook op zoek naar nieuwe markten en is klaar voor eerlijke concurrentie. Onze bedrijven zijn zich ervan bewust dat concurrentie synoniem is met vooruitgang en groei. Bovendien beseffen zij dat alleen een geïntegreerd en verenigd Europa het hoofd zal kunnen bieden aan de uitdagingen van de globalisering. De vraag is of ook wij dat beseffen.
Helaas betekent de voorgestelde richtlijn in het geval van Litouwen dat er maar bitter weinig veranderd is sinds de tijd van het IJzeren Gordijn.
Mijnheer de Voorzitter, het gevaar bestaat dat Europa verdeeld blijft als de Europeanen tegen elkaar worden uitgespeeld. Een verenigd Europa is een Europa waar alle burgers dezelfde rechten hebben. Bovenal vrijheid van verkeer en vrijheid om diensten te verlenen. 
Jean-Luc Bennahmias (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, dames en heren, namens de Verts/ALE-Fractie doe ik u het verzoek om donderdag vlak voor de eindstemming een onderbreking van de zitting in te lassen.
Het Parlement en de Commissie zouden dan een standbeeld moeten oprichten voor de heer Bolkestein, de bekendste Europeaan in 2005 en 2006. Dan zal iedereen er steeds waar aan herinnerd worden dat we verschoond wensen te blijven van dit soort voorstellen op basis van een initiatief van de Europese Commissie.
Toegegeven: we zijn nu heel ver van het punt waar we oorspronkelijk waren met de Bolkestein-richtlijn. Onze commissies hebben werkelijk heel hard gewerkt en zo het een en ander tot stand gebracht. Is dat voldoende reden om dit compromis te aanvaarden? Ik – of liever: wij – vinden van niet. De tekst bevat nog steeds te veel onduidelijke stukken, zeker als het gaat om het toezicht op de naleving van de arbeidswetgeving, de milieunormen en de regels voor consumentenbescherming. We kunnen verder niet aanvaarden dat diensten van algemeen economisch belang, sociale diensten en sociale huisvesting onder deze richtlijn komen te vallen.
Als we erop uit zijn het vertrouwen van onze medeburgers te herstellen – die vragen zich immers steeds vaker af of Europese integratie wel bijdraagt tot de verbetering van hun bestaan – dan zullen we vlug het roer moeten omgooien en moeten overstappen op een werkelijk opwaartse sociale harmonisatie. En dan zullen we zeker prioriteit moeten geven aan het opstellen van een richtlijn waarin het begrip Europese openbare dienst wordt gedefinieerd. 
Jonas Sjöstedt (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor de dienstenrichtlijn heeft een reactionair karakter. Dit voorstel is een bedreiging voor de rechten van de werknemers en doet het risico op sociale dumping ontstaan. Daarom willen wij dat het voorstel in zijn geheel wordt verworpen. Mocht dit niet gebeuren, dan zullen wij vóór elk voorstel stemmen waarmee de schadelijke effecten van de richtlijn worden beperkt. Ik denk bijvoorbeeld aan de voorstellen tot schrapping van het oorsprongslandbeginsel en tot uitsluiting van bepaalde sectoren van de richtlijn.
Het compromis dat is voorgesteld door de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement en de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten zorgt ervoor dat belangrijke tekortkomingen uit het voorstel worden verwijderd. Toch staat dit nog bol van dubbelzinnigheden die, naar wordt verondersteld, opgelost moeten worden door het Europees Hof van Justitie. Wij van onze kant willen niet dat de rechten van de werknemers worden bepaald door het Hof. Wij kunnen niet akkoord gaan met een situatie waarin de rechten van de werknemers, evenals de wetgeving voor de bescherming van de burgers, worden geofferd op het altaar van de vrije markt. 
Jens-Peter Bonde (IND/DEM ). –
   Mijnheer de Voorzitter, dank aan de vele demonstranten die vandaag op waardige wijze hun verzet tegen de Bolkestein-richtlijn hebben getoond. De Juni-beweging wenst net als de demonstranten de Bolkestein-richtlijn te verwerpen. Het compromis tussen de fracties van de PSE en de PPE-DE wijzigt niets aan de kern van de zaak. Er wordt dan wel afgezien van het oorsprongslandbeginsel, maar dat wordt niet vervangen door een duidelijk bestemmingslandbeginsel. De detacheringsrichtlijn blijft lagelonenlanden het recht geven onze lonen en het Deense CAO-model te ondermijnen. Gevoelige gebieden worden uit de richtlijn weggelaten, waardoor het liberaliseren en marktconform maken van openbare dienstverlening aan rechters wordt overgelaten. Dat is al gebeurd op het gebied van onderwijs, sociale voorzieningen en gezondheid.
Het Hof van Justitie wordt rechtstreeks uitgenodigd wetgeving te creëren door middel van amendement 5, waarin de beginselen van het Hof ten aanzien van non-discriminatie, noodzakelijkheid en proportionaliteit worden bekrachtigd. Dat klinkt goed, maar deze drie woorden zijn een uitdrukking van het feit dat de rechters in Luxemburg straks moeten bepalen of nationale wetgeving kan worden beschouwd als onwettig, wanneer buitenlandse bedrijven in de praktijk geen gelijke toegang hebben tot aanbestedingstrajecten en daardoor geen diensten kunnen leveren. De Juni-beweging heet de Poolse loodgieters en alle andere buitenlandse werknemers welkom, maar alleen tegen niet-discriminerende lonen en niet tegen dumpinglonen. Wij wensen vrije concurrentie, maar die moet ook eerlijk zijn. Wij stellen daarom voor de diensten te reguleren met de open coördinatiemethode, zodat onze democratieën niet door de rechters in Luxemburg tot onwettige handelsbelemmeringen worden gemaakt. 
Rolandas Pavilionis (UEN ).
   – Iedereen is het erover eens dat de dienstenrichtlijn het dienstenverkeer op het grondgebied van de Europese Unie legaliseert en geen discriminatie ten aanzien van de nieuwe landen inhoudt indien zij zonder al te veel amendementen wordt aangenomen. Ik denk dan vooral aan het behoud van het beginsel van het land van oorsprong. Gelet op de gevaren die aan het merendeel van de amendementen verbonden zijn, bestaat het risico dat de richtlijn, na wijziging, mijlenver komt af te staan van de oorspronkelijke tekst en een onoverkomelijke hindernis wordt voor de toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie.
Een ander probleem is de afbakening van het dienstenaanbod. Ik ben het ermee eens dat onderwijs, overeenkomstig zowel het Verdrag tot oprichting van de Europese gemeenschap als de richtlijn, bovenal een nationale aangelegenheid is en dat de Europese Unie uitsluitend algemene onderwijsprogramma's financiert. Indien echter de nationale verantwoordelijkheid tekortschiet en de financiering van algemene Europese onderwijsprogramma’s niet toeneemt, draagt de dienstenrichtlijn – waarin alleen maar wordt aangedrongen op de verantwoordelijkheid van de nationale autoriteiten en geen aandacht wordt besteed aan onderwijsdiensten – niet bij tot het verhelpen van de problemen met betrekking tot de uitbreiding van het onderwijs in Europa maar aan de bestendiging ervan. Deze tendens wordt overigens bevestigd door de daling van de fondsen voor programma’s inzake algemeen onderwijs en cultuur voor de periode 2007-2013, een kwestie waarover de Commissie cultuur en onderwijs een overtuigende brief heeft gericht aan alle fractievoorzitters van het Europees Parlement. 
Hans-Peter Martin (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er wordt hier vandaag een bijzonder vreemd debat gevoerd. Toen de vertegenwoordigers van de grote partijen aan het woord waren, leek het wel alsof we werkelijk een oplossing hadden gevonden. Maar wat voor een oplossing? De berg heeft een bureaucratisch gedrocht gebaard. Kijk dan toch zelf, u die zichzelf hier sociaal-democraten noemen. Hoe wilt u dat wat u hier denkt bereikt te hebben eigenlijk in praktijk brengen? En aan de andere kant ziet de situatie er al even hopeloos uit. Zij die er echt van overtuigd zijn dat een meer open markt haalbaar is, zijn evenmin in hun opzet geslaagd. Wat doe je in een dergelijke situatie in het echte leven, waar voor verspilling en zelfverheerlijking geen plaats is? Je keert terug naar af. Je begint nog eens van voren af aan. Het is tragisch voor Europa dat u dat hier niet heeft gedaan. Het is tragisch dat u niet naar mevrouw Rühle heeft geluisterd. Zij die eigenlijk voor de Europese idee willen opkomen, zullen nog maar eens de gevolgen moeten dragen van alle problemen die nu zijn opgenomen en de klachten die daaruit zullen voortvloeien. 
Ria Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
   – Voorzitter, de welvaart en het welzijn van de burgers in de Europese Unie zijn gebaseerd op de bekende vrijheden: vrij verkeer van goederen, personen, kapitaal en diensten.
De bevordering van het vrije verkeer van diensten past ook in het kader van het Lissabon-proces: zij is nodig om tot groei en banen te komen. Het voorstel dat we op de tafel hadden, was echter een snelschot, dat weliswaar een dodelijk effect kan hebben, maar ook positieve effecten. Het leek positief voor de nieuwe lidstaten, maar ik zeg u dat wij door de sociale onrust die erdoor ontstaat, van de regen in de drup zouden geraken en dat de richtlijn niet alleen tot sociale onrust, maar ook tot afbouw van werk zou leiden.
Voorzitter, er zijn wel nog een aantal problemen. Ik noem de detachering. Wat zal de Commissie nu in de praktijk doen? We moeten voorkomen dat de detachering door administratieve obstakels, en ik kom uit de grensregio, moeilijk of geheel niet zal plaatsvinden. We moeten alles in het werk stellen, Voorzitter, om ook het dossier van de uitzendarbeid in de Raad vlot te trekken. Als ook in de uitzendsector alles adequaat zal functioneren, zal ik er een groot voorstander van zijn dat deze sector ook onder de dienstenrichtlijn valt. Maar omdat dat nog steeds niet het geval is, is het nu zaak om die uitzendrichtlijn vlot te trekken.
Voorzitter, alles staat of valt met de controle die uitgevoerd zal worden: controle op de detachering, controle op de zelfstandigen zonder personeel. Wat de controle bij de detachering betreft, kijken we nu alleen maar naar sociale zekerheid en belastingen, maar we zouden ook kunnen voorschrijven dat het minimumloon op de gebruikte formulieren wordt ingevuld.
Voorzitter, dat maakt het proces van de dienstenrichtlijn goed en ik ben blij met de compromissen die zijn gesloten. 
Poul Nyrup Rasmussen (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het compromis dat aan ons voorligt en waarover wij donderdag stemmen is een heel andere dienstenrichtlijn dan de Bolkestein-richtlijn. Daarom kan ik tegen Jens-Peter Bonde zeggen dat die duizenden demonstranten die vandaag namens de vakbonden buiten bij het Parlement staan dit compromis steunen. Dit kan hij lezen in een persbericht van de secretaris-generaal van het Europees Verbond van Vakverenigingen, John Monks. En ik kan u zeggen dat ik heel goed begrijp waarom. Ik heb me ook ingezet om meer die richting op te gaan. CAO's en arbeidswetgeving zullen door de afzonderlijke landen en de afzonderlijke vakbewegingen worden bepaald. Dat levert meer banen op. De publieke sector blijft gespaard en we vermijden een splitsing tussen de nieuwe lidstaten en de oude.
Op donderdag stemmen we over een evenwichtige openstelling van de interne markt. Ik zeg al langer dat de Europese Unie zich niet moet ontwikkelen tot een concurrentieslag tussen staten. Dat hebben we met het onderhavige compromis weten te vermijden. Zo krijgen we een concurrentiesituatie onder eerlijke en transparante omstandigheden en beschermen we die belangen die het publiek en ook de individuele burger dienen in de publieke sector, zoals die zich in al onze samenlevingen op verschillende wijzen manifesteert. Ik vind het een belangrijk compromis en ik vind ook dat het een cruciale ontwikkelingstendens vertegenwoordigt waarop we moeten voortbouwen, ongeacht of het om de arbeidstijdenrichtlijn gaat of om de vele andere taken waarvoor we ons geplaatst zien. Ook als voorzitter van de Europese Sociaal-democraten kan ik daarom het compromis steunen dat nu aan ons voorligt. Hiermee slaan we absoluut de juiste weg in. 
Cecilia Malmström (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij hebben in heel Europa bijna twee jaar lang over deze dienstenrichtlijn gediscussieerd. Het is natuurlijk een uitstekende zaak dat er onder de onderwerpen die wij hier in dit Parlement behandelen, eindelijk iets is waarvoor de mensen warmlopen. Soms zijn er misverstanden en soms ook worden die misverstanden op een nogal weerzinwekkende manier misbruikt.
De dienstenrichtlijn heeft tot doel alle bureaucratische obstakels – en dat zijn er duizenden – uit de weg te ruimen die Europese bedrijven, en met name kleine bedrijven, het leven moeilijk maken. Wij mogen niet vergeten dat het bedrijven zijn die banen scheppen. Zonder bedrijven zouden er helemaal geen werknemers zijn. De dienstensector vormt een steeds groter onderdeel van onze economie en biedt enorme kansen voor werkgelegenheid en groei. Wij moeten de Europese economieën openstellen en hervormen. Dat is een urgente zaak. Het oorsprongslandbeginsel is een verstandig beginsel, voor zover daarmee een echte interne markt wordt gecreëerd zonder discriminatie. Dat is een grote stap vooruit voor mensen en bedrijven. Dit beginsel is verduidelijkt en toegelicht in het compromis van de Commissie interne markt, waarin staat dat de regels van het gastland betreffende het arbeidsrecht, de volksgezondheid en de veiligheid van toepassing zijn.
Het compromis dat nu in omloop is onder de grote fracties, bevat een uiterst wollig concept, namelijk sociaal beleid. Dit is zeer ongelukkig, aangezien daarmee de deur wordt opengezet voor protectionisme en voor talloze uiteenlopende juridische interpretaties. In de verschillende fracties worden reeds stemmen gehoord die het compromis interpreteren. Naar het schijnt, is het compromis echter op de tocht gezet, en dat kunnen we alleen maar toejuichen.
De dienstenrichtlijn gaat over de manier waarop Europa zich staande kan houden in een geglobaliseerde wereld. Het gaat hierbij om groei, economie, werkgelegenheid en keuzevrijheid. Sinds het Verdrag van Rome is het al ons doel om ook een vrij verkeer van diensten te verwezenlijken. Nu is de tijd daarvoor rijp. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Parlement capituleert vandaag en geeft zijn politieke rol op. Het compromis betekent dat het concept van het oorsprongslandbeginsel wordt verwijderd en vervangen door een politiek vacuüm. Dit vacuüm zal worden opgevuld door het Europees Hof van Justitie, dat op zijn beurt het oorsprongslandbeginsel opnieuw zal opnemen, omdat het Hof consequent de interne markt boven al het andere plaatst. Een arrest van het Hof kan men niet naast zich neerleggen, en men kan het Hof ook niet om rekenschap vragen. Is dat democratie?
Slechts grote bedrijven met hele legers van advocaten zullen in staat zijn de dienstenrichtlijn in hun belang te gebruiken. De enige werkloosheid waaraan de richtlijn een eind zal maken is die van advocaten. De verliezers zullen de gemeenten, de overheidsambtenaren, de consumenten en de kleine bedrijven zijn. Laten wij de richtlijn wegstemmen. In plaats van alles maar te liberaliseren, zouden wij democratisch genomen besluiten moeten respecteren om de sectoren te beschermen tegen enkel op de markt gerichte, kortetermijnoverwegingen. De EU kan niet alleen van economische doelmatigheid leven. Wij hebben ook behoefte aan democratische doelmatigheid, aan een doelmatigheid waarbij de belangen van mensen niet constant worden geschaad met slechte richtlijnen. 
Georgios Toussas (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de richtlijn inzake vrije dienstverlening en vrije vestiging maakt deel uit van het volksvijandig beleid van de Europese Unie in meer algemene zin en is gegrondvest op de Verdragen van Maastricht en afgestemd op het geratificeerde doel van de Strategie van Lissabon voor de verwezenlijking van de interne markt. Het hoofddoel daarvan is de versterking van het mededingingsvermogen en de optimalisering van de monopoliewinsten, via privatisering van de openbare diensten en nutsbedrijven en aantasting van de fundamentele arbeids- en sociale rechten van de arbeidersklasse.
De eed van trouw aan het beginsel van de volstrekte onaantastbaarheid van de monopolies werd vandaag nog eens op arrogante wijze herhaald door de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Barroso.
Het politieke akkoord tussen de PPE-DE en de PSE, en de daarmee verbonden amendementen, veranderen niets aan het reactionaire karakter van de richtlijn. Het fundamentele beginsel daarvan is het land van oorsprong, dat wil zeggen de volstrekte onaantastbaarheid van het kapitaal en de vernietiging van duizenden kleine en middelgrote bedrijven en zelfstandigen. De aanbevelingen met betrekking tot de zogenaamde eerbiediging van de arbeidsrechten zijn een poging om de pil te vergulden en de reacties van de werknemers af te zwakken.
Het argument dat liberalisering de volkeren goedkopere diensten zal opleveren, klopt niet, aangezien met de richtlijn de diensten worden geconcentreerd in een gering aantal handen en de monopolies de kwaliteit en de prijzen zullen bepalen, waarbij ze uitgaan van de verhoging van hun winsten. Daarom stemmen wij tegen de richtlijn. U zaait wind en zult zeker storm oogsten.
Hélène Goudin (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Zweedse partij Junilistan is voor een efficiënte interne markt en heeft daarom een positieve houding ten aanzien van de dienstenrichtlijn. Tegelijkertijd hechten wij echter grote waarde aan zelfbeschikking op nationaal niveau. Er moeten goede redenen zijn om de lidstaten te dwingen macht en bevoegdheden af te staan aan de EU. Als wij het beginsel van het land van oorsprong accepteren, geven wij nationale soevereiniteit op. Wij zijn van mening dat de voordelen van dit beginsel te beperkt zijn om ons ertoe te bewegen iets dergelijks te doen. Dit beginsel heeft vooral gevolgen voor sectoren als de bouw, de schoonmaak en consultancy. Dit zijn belangrijke sectoren maar zij hebben geen beslissende invloed op de Zweedse welvaart en BBP.
Het is eveneens een goede zaak dat gezegd wordt dat de nationale monopolies niet in de richtlijn opgenomen mogen worden. Als deze gereorganiseerd moeten worden, moet dit in een democratische geest gebeuren, dat wil zeggen door middel van een breed opgezet debat in de landen die geloven dat een dergelijke verandering wenselijk is. Wij geven steun aan het compromis. 
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de gemeenschappelijke Europese markt zou gebaseerd worden op drie vrijheden. Ik heb het over het vrije verkeer van goederen en diensten, het vrije verkeer van kapitaal en het vrije verkeer van personen.
In de afgelopen decennia heeft de verwezenlijking van de eerste van deze vrijheden de oude lidstaten een overschot van tientallen miljarden euro’s op de handelsbalans met landen als Polen opgeleverd. Hierdoor zijn honderdduizenden banen in de oude lidstaten veiliggesteld.
De tweede vrijheid heeft ondernemers uit de oude lidstaten in staat gesteld om tegen uitzonderlijk gunstige voorwaarden te profiteren van de privatisering van de bezittingen van de Poolse schatkist, met name in het bank- en verzekeringswezen.
Nu het vrije verkeer van personen aan de beurt is, juist de vrijheid waar de nieuwe lidstaten het meest van zouden profiteren, worden er helaas aanzienlijke beperkingen opgelegd.
De zogeheten dienstenrichtlijn had kunnen helpen bij het verbeteren van de situatie. Het huidige ontwerp zoals dat is vervat in het verslag van mevrouw Gebhardt wijkt helaas sterk af van de door de Europese Commissie gepresenteerde versie en heeft weinig meer te maken met het idee van vrij verkeer van diensten. Dit is vooral verbazingwekkend omdat diensten goed zijn voor bijna 70 procent van het BBP van de Europese Unie, en vrij verkeer van diensten ongetwijfeld zou leiden tot een versnelde groei van het BBP, zowel in de oude lidstaten als in de nieuwe. 
Roselyne Bachelot-Narquin (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, laten we eens zien wat er nu verder kan gebeuren. We mogen niet vergeten dat dit een medebeslissingsprocedure is. De heer Harbour is heel slim geweest en heeft het idee van een overwinning van het Parlement laten varen. Een dergelijke overwinning zat erin, maar zou wel meteen tot het begin van een langzame en pijnlijke doodsstrijd van een uiterst belangrijke tekst hebben geleid. Hij heeft een bezoek gebracht aan de Europese hoofdsteden en vastgesteld wat wij al weten: het door mevrouw Gebhardt opgestelde compromis – mijn gelukwensen, mevrouw Gebhardt – is het enige mogelijke compromis binnen de Raad zelf en tussen de Raad en het Parlement. Er is in de Raad geen gekwalificeerde meerderheid te vinden voor het soort interne markt dat sommigen wensen. Als men daarop blijft aandringen, zou elke overwinnig een Pyrrusoverwinning blijken.
We kunnen uit de ontwikkelingen ook afleiden dat wat ons het sterkst van elkaar onderscheidt een onderscheid tussen oost en west is. Met die constatering wordt de uitbreiding zelf in twijfel getrokken. Laat ons niet vergeten dat een eventuele mislukking met betrekking tot de dienstenrichtlijn kan worden bijgeschreven op een lijst waarop de mislukking van de Grondwet, de problemen met de financiële vooruitzichten en de twijfels over de strategie van Lissabon reeds prijken.
We moeten nu dus een verzoeningsstrategie volgen om de communautaire ambities levend te houden. Ik heb gemerkt dat de restricties ten aanzien van het vrije verkeer van werknemers in de nieuwe lidstaten als discriminerend worden ervaren en dat is een heus probleem. Ik zou deze landen graag de helpende hand willen bieden door ze te vertellen dat ze aan deze discriminatie geen einde zullen maken door de dienstenrichtlijn te verwerpen of de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers aan te vechten – integendeel. Dat heeft ons bij het werk in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken onder leiding van mevrouw Lancker bewogen om de artikelen 24 en 25 uit de oorspronkelijke tekst te schrappen.
We moeten vanaf nu oproepen tot opheffing van het moratorium en het buiten werking stellen van alle restricties op het vrije verkeer van werknemers uit de nieuwe lidstaten. Het zou een goed idee zijn om deze twee zaken in het kader van het Raadsdebat over de dienstenrichtlijn met elkaar te verbinden. De bestudering van de tekst heeft echter ook duidelijk gemaakt dat het communautaire juridische arsenaal op vele plaatsen ernstig tekort schiet. Een aantal afgevaardigden heeft terecht hun twijfels, en we zullen daarop een antwoord moeten formuleren. Laten we nu dan eens goed kijken naar de vooruitgang die we met deze tekst hebben geboekt, want ons werk als wetgever is nog maar net begonnen. 
Edit Herczog (PSE ).
   – In mijn geboortejaar zei president Kennedy: "Ich bin ein Berliner". Op dat moment begreep iedereen wat hij bedoelde en was iedereen het met hem eens dat de scheiding van oost en west een historische fout was. Als ik thans zou zeggen: "Ich bin ein Polish plumber", vraag ik mij af of iedereen zou beseffen dat het nog steeds om de eenheid van Europa gaat en of iedereen het met mij eens zou zijn.
De dienstenrichtlijn gaat niet over belangen maar over waarden. Zij raakt aan de vier fundamentele vrijheden die verankerd zijn in het Verdrag van Rome en aan gelijke kansen. In het Europa van de 21e eeuw is het onaanvaardbaar dat dienstverleners gediscrimineerd worden op grond van herkomst, nationaliteit of moedertaal.
Een belangrijk doel is te waarborgen dat steeds minder mensen naar de zwarte en grijze economie gedreven worden en dat deze groep minder kwetsbaar wordt. Wij willen een beter Europa! Wij willen een Europa waar de lidstaten rechtszekerheid bieden aan de dienstverleners. Wij willen een Europa waar dienstverleners Europese banen kunnen scheppen en op legale wijze kunnen tegemoetkomen aan de behoeften van de consument. Wij moeten voorzien in een betrouwbaar, stabiel en duidelijk rechtskader. Dat is met name belangrijk voor kleine en middelgrote ondernemingen. De sociaal-democratische leden uit de nieuwe lidstaten hebben steeds steun gegeven aan dit gemeenschappelijke belang van Europa. Wij hebben ons constructief opgesteld, wij hebben ermee ingestemd al het arbeidsrecht uit de richtlijn te schrappen. Wij hebben erkend dat het hier gaat om de regulering van de vrijheid van dienstverlening, niet om het land van oorsprong. Wij hebben erkend dat de richtlijn niet in strijd mag zijn met andere bestaande Europese rechtsnormen en dat zij het Verdrag niet mag overschrijven. Wij mogen het betrouwbare, stabiele en duidelijke kader dat thans wordt opgebouwd niet op losse schroeven zetten. Wij mogen geen vage uitzonderingen toestaan, aangezien die de weg openen naar willekeurige beslissingen van de lidstaten.
Wij kunnen niet akkoord gaan met het voorstel om de openbare diensten van economische aard volledig te schrappen, maar wij zijn wel bereid om mogelijke sectorale uitzonderingen per geval te bestuderen. Wij vinden het een goede zaak dat de Europese consument om het even waar en wanneer aanspraak kan maken op bescherming, maar wij kunnen niet aanvaarden dat de consumentenbescherming de vrijheid van dienstverlening aan banden legt. En ten slotte nog een laatste maar daarom niet minder belangrijke opmerking: gelet op de uitdaging van de mondiale concurrentie kan Europa het zich niet veroorloven het gezamenlijk verdiende BBP te spenderen aan administratieve controles. 
Karin Riis-Jørgensen (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een beslissend moment voor Europa. Donderdag hebben we twee keuzes: we kunnen ofwel laten zien dat we de burgers van Europa serieus nemen, dat we de wens van de consumenten ten aanzien van meer en goedkopere keuzemogelijkheden serieus nemen, dat we de vraag naar meer banen serieus nemen, en in het bijzonder, de langgewenste solidariteit met onze nieuwe lidstaten laten blijken. Of we kunnen de Europese burgers beetnemen door tegen iedere prijs een dienstenrichtlijn aan te nemen met de kleinste gemeenschappelijke noemer, en door een tekst aan te nemen die niets verandert aan de huidige protectionistische omstandigheden op het gebied van diensten. Dat zou een tekst zijn die niet eens de status-quo handhaaft, maar zelfs een stap terug is ten opzichte van vandaag de dag, omdat een dergelijke tekst nog meer hindernissen voor onze bedrijven zou opleveren.
De Commissie, mijnheer McCreevy, heeft helaas al een keuze gemaakt en heeft een compromis tussen de twee grote fracties gesteund. Ik had echt verwacht dat de Commissie een voortrekkersrol zou spelen om een werkelijke interne dienstenmarkt te verwezenlijken, die immers de hoeksteen vormt van het Lissabon-proces van de Commissie, dat zoveel aandacht heeft gekregen. Het compromis van de grote fracties brengt de EU onder geen beding dichter bij de burgers, wat we normaal gesproken immers graag nastreven. Alleen een werkelijke interne dienstenmarkt kan de banen creëren waaraan we in Europa zoveel behoefte hebben. Al het andere is valse marketing.
We moeten duidelijk afstand nemen van de angstcampagnes, misinformatie en manipulaties waarvan bepaalde kringen – ook in dit Parlement – zich hebben bediend als het gaat om sociale dumping en massawerkloosheid en andere misstanden. Dit is een schandaal. 
Hélène Flautre (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals veel afgevaardigden al hebben aangegeven, is het aanvankelijke voorstel van de Europese Commissie slecht geformuleerd, juridisch gezien gecompliceerd en in sociaal opzicht gevaarlijk. Het is dus precies het tegenovergestelde van een degelijk stuk wetgeving – het soort wetgeving waarbij Europeanen en het Europees project baat hebben.
In dit Parlement vertegenwoordigen we de burgers. Tienduizenden van deze burgers hebben vanmiddag in de straten van Straatsburg gedemonstreerd. Ik geloof dat die demonstratie een gezonde uiting van democratische gezindheid was. Zowel rapporteurs als schaduwrapporteurs hebben eraan deelgenomen met de bedoeling om de richtlijn zoals die er nu uitziet te verwerpen en te bewerkstelligen dat die drastisch wordt gewijzigd.
Uiteraard wil ook de Verts/ALE-Fractie een Europese dienstenmarkt. We zijn echter categorisch tegen een dienstenmarkt die is gebaseerd op mededinging tussen de nationale wetgevingen. Daartoe zal het oorsprongslandbeginsel echter aanleiding geven, met als resultaat neerwaartse harmonisatie. Daarom zullen we vóór dit voorstel stemmen. We hebben bovendien een aantal amendementen ingediend om het oorsprongslandbeginsel te schrappen en diensten van algemeen economisch belang buiten het toepassingsgebied van de richtlijn te houden. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
Ik wil u dringend oproepen de dienstenrichtlijn te verwerpen. Het recente geschil over de Ierse veerboten laat zien welke gevolgen de dienstenrichtlijn kan hebben voor werknemers en hun rechten. Ook blijkt uit veel van de uitspraken die commissaris McCreevy de afgelopen tijd in het openbaar heeft gedaan, dat deze rechten en de collectieve onderhandelingen in het gedrang komen.
Door de richtlijn worden bijna alle diensten in de EU gecommercialiseerd. Miljoenen openbare kwaliteitsdiensten zullen verdwijnen. Vrouwen worden onevenredig benadeeld; zij vormen de grootste groep werknemers in de dienstensector en maken tevens het meest gebruik van de geboden diensten. Verder ben ik het eens met wat er gezegd is over besluiten die uiteindelijk aan het Hof van Justitie worden overgelaten. Vandaag hebben tienduizenden mensen tegen deze richtlijn gedemonstreerd. Wij willen echter vooral de regeringen waarschuwen: de strijd zal het hevigst zijn op nationaal niveau. 
Dariusz Maciej Grabowski (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het groeicijfer van de Europese Unie daalt al jaren, en kort geleden is het tot onder de 2 procent per jaar gezakt. We raken achterop bij de rest van de wereld als het gaat om de concurrentie op mondiaal niveau, en het zijn de landen die kans zien hun kosten en prijzen te verlagen en nieuwe producten te ontwikkelen die de overhand krijgen.
De Europese Unie raakt achterop omdat we een dure agrarische sector hebben en een verkeerd, duur beleid voeren ter subsidiëring van die sector. De Europese Unie heeft ook een dure industriële sector, die gebukt gaat onder excessieve sociale privileges, het gemeenschappelijk douanebeleid en kostbare bureaucratische regels. En het belangrijkste van alles, de Europese Unie heeft dure diensten. De dienstensector schept de meeste banen, maar goedkopere dienstverleners krijgen geen toegang tot de markt.
De poging om de liberalisering van de dienstensector tegen te houden doet denken aan de poging om de stroom goedkope consumptiegoederen uit Azië tegen te houden. Het is duur en inefficiënt. Het is duur omdat er een almaar uitdijend administratief systeem voor nodig is, en het is inefficiënt omdat het bijdraagt aan de explosieve groei van illegale diensten, die ten koste gaat van de werknemers. Degenen die de bestaande communautaire bepalingen met betrekking tot diensten verdedigen, zeggen dat ze vechten voor de banen van hun burgers en vechten tegen een stijging van de werkloosheid. Mijn tegenargument is als volgt. Kijk naar wat er gebeurd is in Ierland en in Groot-Brittannië. Beide landen hebben hun markten opengesteld. Is de werkgelegenheid gedaald of gestegen? Stijgt de werkloosheid of daalt hij? Er kan maar één conclusie zijn. De situatie op de dienstenmarkt heeft bijgedragen aan het versnellen van de economische ontwikkeling.
Ik ben ervan overtuigd dat goedkopere diensten de sleutel zijn tot het versnellen van de economische ontwikkeling van de Europese Unie. Goedkopere diensten verlagen de kosten van productie en consumptie. De markt moet daarnaast worden uitgebreid en er moeten nieuwe technologieën worden geïntroduceerd. Goedkope diensten zijn de enige manier om het probleem op te lossen, of in ieder geval te verzachten, dat bestaat in het vinden van de middelen om …
Jacek Protasiewicz (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het punt van de uitdagingen waarvoor de Europese Unie zich gesteld ziet in de wereld van vandaag, die wordt gekarakteriseerd door wereldwijde concurrentie, komt naar voren in bijna alle debatten die wij hier in het Parlement houden.
We willen dat Europa zich dynamisch ontwikkelt en binnen enkele jaren uitgroeit tot de meest concurrerende economie van de wereld. De burgers van Europa willen dat ook, en ze vertrouwen erop dat de besluiten die we in dit Parlement nemen de Europese Unie dichter bij dat doel brengt. We zullen die verwachtingen echter niet kunnen waarmaken als we niet de moed vinden om een echte gemeenschappelijke markt te creëren die alle Europese bedrijven de kans biedt te groeien, ongeacht waar hun hoofdkantoor gevestigd is. We zullen nooit de juiste voorwaarden voor ontwikkeling creëren als we akkoord gaan met protectionistische praktijken. Deze praktijken zijn ook een vorm van discriminatie en niet alleen langs de scheidslijn tussen oost en west, al zijn ze daar het meest evident. Ze zijn over het algemeen dan ook het pijnlijkst voor de burgers van de nieuwe lidstaten.
De Europese economie schreeuwt om ontwikkeling en de burgers van de lidstaten schreeuwen om banen. De ontwerp-richtlijn waarover we vandaag debatteren, en die is voorbereid onder de vorige Commissie, was een goed en rationeel antwoord op die eisen. Gegeven het feit dat de dienstensector goed is voor 70 procent van het binnen de Europese Unie gegenereerde inkomen en werkgelegenheid biedt aan de meerderheid van de Europeanen, zouden we alles moeten doen wat in onze macht ligt om ervoor te zorgen dat deze sector kan groeien zonder onnodige bureaucratische obstakels. Helaas is dit de sector waar de meeste obstakels voor vrij verkeer bestaan. Dit druist in tegen het gezonde verstand en ook tegen de bepalingen van de Verdragen.
De emoties over de ontwerp-richtlijn lopen al vanaf het begin hoog op. Er is een aantal amendementen opgenomen, en recentelijk is in de Commissie interne markt en consumentenbescherming overeenstemming bereikt over een compromisversie. Dit is echt een verreikend compromis. Het wijzigt de inhoud van de tekst aanzienlijk. Verdere wijzigingen in de tekst zullen echter betekenen dat we terugschrikken voor de uitdagingen waarmee Europa geconfronteerd wordt.
De Europese Unie zal niet met succes kunnen concurreren op de wereldmarkt als zij verlamd wordt door angst voor interne concurrentie. 
Arlene McCarthy (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn voorganger, de heer Phillip Whitehead, zou er trots op zijn geweest namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming te mogen spreken. Hij zou trots geweest zijn op het werk dat onze rapporteur, mevrouw Gebhardt, heeft verricht en op alle afgevaardigden die zo hard hebben gewerkt om het voorstel van de Commissie te verbeteren en te wijzigen. Hij zou graag getuige zijn geweest van de volwassen en verantwoordelijke wijze waarop dit Parlement een consensus aan het ontwikkelen is over de openstelling van de dienstenmarkt ten behoeve van onze burgers. Als wij het goed aanpakken, kunnen we de markt openstellen, de werkgelegenheid en groei in de hele EU een impuls geven en Europa helpen wereldwijd te concurreren met de snel opkomende dienstenmarkt in India en China.
Het voorstel van Bolkestein vertoonde tekortkomingen, omdat hierin niet werd erkend dat de steun van het publiek alleen kan worden verkregen door het te overtuigen van de voordelen van de richtlijn en het ervan te verzekeren dat er geen afbreuk wordt gedaan aan de rechten van werknemers en consumenten. Als men wil bevorderen dat burgers ondersteuning geven aan veranderingen en hervormingen, moet men ze duidelijk maken wat zij er in de toekomst aan hebben. Het Parlement spreekt namens de burger en behandelt de vraagstukken die van belang zijn voor al onze burgers, bedrijven, consumenten, werknemers en werklozen.
Laten we het dus eenvoudig houden. We moeten een eind maken aan de bespottelijke discriminerende praktijken waardoor onze bedrijven op de Europese markt geen voet aan de grond krijgen. Waarom moet een bedrijf zich inschrijven bij een lokale kamer van koophandel, waar vervolgens blijkt dat er een wachtlijst van vijf jaar is? Waarom moet een bedrijf vier kantoren openen en een borgsom van 500 000 euro betalen? In de Europese dienstensector floreert de zwarte economie omdat ondernemingen door deze complexe en kostbare obstakels worden aangemoedigd om werk zwart te verrichten en het illegale circuit te betreden. Laten we hun werkzaamheden via deze nieuwe regels legaal maken. Laten we het protectionisme uitbannen, maar de rechten van consumenten en werknemers beschermen.
Volgens mij gaan consumenten het voordeel van keuzevrijheid en concurrentie inzien als zij zeker weten dat zij snel een lokale rechtbank kunnen inschakelen wanneer er iets mis gaat. Zij willen een slechte dienstverlener niet in Lissabon, Parijs, Warschau of Londen hoeven aanklagen om hun recht te halen. Dat proberen we met deze compromissen te bereiken.
De werknemers in de dienstensector moeten de garantie krijgen dat hun arbeidsvoorwaarden worden beschermd. Het gaat daarbij niet om het oude of het nieuwe Europa. Het gaat niet om links of rechts. De burgers willen dat wij de juiste keuze maken: we moeten het verlammende protectionisme uitbannen en de rechten van werknemers en consumenten beschermen. Als we het goed aanpakken, zal dat een overwinning betekenen voor de parlementaire democratie en leiden tot een stijging van de werkgelegenheid en tot groei voor toekomstige generaties Europeanen.
Tot slot wil ik de Commissie vragen te kijken naar de centrale aanspreekpunten, de loketten, die zo essentieel zijn voor de levering van de door ons gewenste diensten en voor de controle en het toezicht daarop. Zij dient te overwegen een EU-keurmerk of een EU-programma voor kwaliteitszorg in het leven te roepen om de consument het vertrouwen te geven dat bij gebruik van deze diensten de rechten van consumenten en werknemers worden geëerbiedigd. 
Bronisław Geremek (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zo nu en dan onderscheidt een van de tientallen besluiten van het Europees Parlement zich door het vitale belang dat het heeft voor de toekomst van de Europese Unie.
Dat geldt ook voor de dienstenrichtlijn. Deze richtlijn was bedoeld als een manier om de beginselen van de vier Europese vrijheden ten uitvoer te leggen en moet ervoor zorgen dat er geen discriminatie plaatsvindt bij het aanbieden van diensten waar dan ook in de Europese Unie. Het land van oorsprong wordt hierdoor irrelevant, en de burgers van de oude en de nieuwe lidstaten zullen worden behandeld volgens dezelfde principes. Tenuitvoerlegging van de richtlijn zal de economische groei bevorderen en het Europees sociaal model verder verspreiden. Tenuitvoerlegging van economische vrijheid versterkt de sociale dimensie van Europa, in plaats van deze te verzwakken.
Het sluiten van compromissen is natuurlijk een essentieel onderdeel van het werk van dit Parlement. Dat geldt ook voor dit onderwerp, en we moeten ook naar compromissen streven, ondanks de verschillen van mening die er zijn. Desalniettemin zou de dienstenrichtlijn haar betekenis verliezen als bepaalde grenzen worden overschreden.
Ik denk dat het rationeel is om de terreinen waarop de logica van de markt niet werkt, niet uit te leveren aan de vrije markt. Ik denk ook dat de bewering dat de richtlijn geen invloed heeft op de arbeidswetgeving klopt. Ik zie echter geen enkele reden om uitzonderingen op het toepassingsgebied van de richtlijn toe te staan wanneer deze ongerechtvaardigd zijn en geen duidelijke wettelijke basis hebben. Het lijkt mij dat duidelijke wetgeving essentieel is bij onderwerpen met een zo groot strategisch belang. We hebben behoefte aan een rationeel besluit dat van betekenis is voor de toekomst. De schrikbeelden van Frankenstein en de Poolse loodgieter moeten uit het Europese bewustzijn verdwijnen en worden vervangen door vertrouwen, vrijheid en solidariteit.
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Europees Links vraagt om intrekking van de Bolkestein-richtlijn. Wij zullen hoe dan ook ijveren voor afschaffing van het beginsel van het land van oorsprong, dat behouden blijft onder een andere naam, namelijk het "beginsel van vrije dienstverlening". De nieuwe formulering is bewust vaag gehouden, waardoor de deur wagenwijd wordt opengezet voor negatieve interpretaties van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, waarover ook commissaris McCreevy sprak.
Wij vragen eveneens om de diensten van algemeen economische belang uitdrukkelijk van het toepassingsgebied uit te sluiten. Wij streven naar de vaststelling van uniforme Europese normen voor de diensten om te voorkomen dat sociale dumping en oneerlijke concurrentie optreden doordat bepaalde bedrijven zijn onderworpen aan een soepeler sociaal en milieubeleid. Het fragiele compromis van de Europese rechterflank en de sociaal-democraten, dat tot stand is gekomen onder hevige druk en na grote demonstraties van de vakbonden, zorgt ervoor dat de neoliberale opvattingen en de negatieve lading van het voorstel worden gematigd. Zij worden echter niet ongedaan gemaakt.
Europees Links verwerpt de vermomde Bolkestein-richtlijn en zal met amendementen proberen de negatieven gevolgen ervan af te zwakken. 
Mirosław Mariusz Piotrowski (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de angst die is ontstaan in de landen van West-Europa door het fenomeen van de "Poolse loodgieter" heeft zich gemanifesteerd in een serie pogingen om het voorstel voor een richtlijn betreffende diensten op de interne markt af te zwakken. De vele compromisamendementen die voornamelijk door de grootste politieke fracties zijn overeengekomen duiden erop dat sommige landen van de EU-15 zich niet willen neerleggen bij het beginsel van vrij verkeer van goederen binnen de Unie zoals dat in de Verdragen is vastgelegd. Als we Groot-Brittannië en Ierland als voorbeeld nemen, kunnen we echter zien dat het openstellen van de arbeidsmarkt voor Polen en de andere lidstaten gunstig is voor de nationale economieën.
Daarom kan worden geconcludeerd dat die sterke weerstand tegen het aannemen van deze richtlijn in zijn oorspronkelijke vorm voortkomt uit irrationele angsten die grenzen aan vreemdelingenhaat. 
Avril Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, volgend jaar vieren we de vijftigste verjaardag van het Verdrag van Rome. Met de ondertekening van dit Verdrag riep de Europese Economische Gemeenschap op tot afschaffing van de belemmeringen voor het vrije verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. De EEG beschouwde dit als het belangrijkste doelstellingen om te komen tot een gemeenschappelijke of interne markt.
Wat betreft de dienstensector hebben we echter meer dan vijftig jaar te maken gehad met de protectionistische en beperkende praktijken van de lidstaten: van gecompliceerde bureaucratische obstakels en vertragingstactieken tot geldboetes en dubieuze opleidingseisen. In Oostenrijk mogen buitenlandse ski-instructeurs niet langer dan veertien dagen diensten verlenen. In België en Frankrijk kunnen spoedreparaties pas worden uitgevoerd wanneer deze acht dagen van tevoren zijn gemeld, wat natuurlijk niet met elkaar te rijmen valt. Om piloten en vliegtuigbouwkundig ingenieurs tijdelijk bij een luchtvaartmaatschappij in Italië tewerk te stellen, dient een borgsom van 400 000 euro te worden betaald en moeten vier kantoren worden geopend. En steevast worden deze opgeworpen obstakels gerechtvaardigd door het zo nobel lijkende maar gevoelsmatige argument dat op die manier een "race naar de bodem" wordt voorkomen. Protectionistische lidstaten doen zich voor als weldoeners die de werknemers tegen sociale dumping beschermen. In werkelijkheid bevorderen zij een welig tierende zwarte economie.
De landen die de uitgebreide EU-markt hebben omarmd, zitten in de lift. Sinds 1993 heeft het vrije verkeer van goederen, kapitaal en personen tot enorme economische en sociale winst geleid. Bijna 70 procent van de Europese beroepsbevolking werkt in de dienstensector, die goed is voor 55 procent van het BBP van de EU. De dienstverlening vormt op dit moment echter slechts 20 procent van de handel tussen de lidstaten. Deze onvoltooide markt heeft bijna 1 000 miljard euro aan welvaart en 2,5 miljoen extra banen in Europa opgeleverd. De dienstenrichtlijn kan nog eens 600 000 banen opleveren.
Voor een beperkt aantal diensten – met name gezondheidsdiensten – moeten sectorspecifieke maatregelen worden getroffen. Ik ben blij met de toezegging van commissaris McCreevy, die een aparte richtlijn voor de mobiliteit van patiënten en het vraagstuk van de grensoverschrijdende gezondheidszorg wil voorstellen. Ik steun echter wel de resterende bepalingen van een reeds gekortwiekte richtlijn. Het is bijzonder belangrijk dat uitzendbureaus niet van het toepassingsgebied van de richtlijn worden uitgesloten, gezien de mate waarin op een moderne, flexibele arbeidsmarkt gebruik wordt gemaakt van personeels- en wervingsbureaus. En waarom geldt de richtlijn niet voor werknemers in het vervoer en de kinderopvang?
Ik sta volledig achter de bepalingen van artikel 16 …
Jan Andersson (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, nu is eenieders belangstelling gericht op het Europees Parlement. Wij hebben de kans om de politieke agenda te bepalen. Wij moeten deze kans grijpen om onze stempel te drukken op deze ongelooflijk belangrijke richtlijn. Dit is niet de Bolkestein-richtlijn maar een compromis in wording, hetgeen iets heel anders is.
Ik zal u een paar voorbeelden geven die afkomstig zijn van het terrein dat onder de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken valt. Het arbeidsrecht, de collectieve arbeidsovereenkomsten en het recht om te staken worden niet door de richtlijn aangetast. In de toekomst zullen de lidstaten de mogelijkheid hebben om van dienstverlenende bedrijven te vragen dat zij vertegenwoordigers hebben die in staat zijn collectieve arbeidsovereenkomsten te sluiten en de verantwoordelijkheid te nemen voor inspecties van de werkomgeving, enzovoort. Diensten waarbij iedereen baat heeft, zoals gezondheidszorg en medische diensten, onderwijs en sociale diensten, zijn van de richtlijn uitgezonderd. Evenmin is deze richtlijn van toepassing op uitzendbureaus, waarmee dus vooruitgelopen wordt op de aparte, specifieke richtlijn voor dergelijke bureaus.
Wat de diensten van algemeen economisch belang betreft, is het aan de lidstaten om te beslissen of zij dergelijke diensten al dan niet willen blootstellen aan concurrentie. Als dit echter gebeurt, dan moet ook de gehele interne markt worden opengesteld. Dit is een constructief compromis waarin de verdiensten van de interne markt worden gecombineerd met zekerheid op de arbeidsmarkt, en waarmee bovendien de openbare diensten worden beschermd waartoe de mensen in onze lidstaten en regio’s momenteel toegang hebben. Sommigen zijn van mening dat dit een onduidelijk compromis is. Hoe staan de zaken er momenteel echter voor? Wat gebeurt er als de richtlijn wordt verworpen? Hoeveel zaken liggen weg te kwijnen, in afwachting van een beslissing van het Europees Hof van Justitie, zaken die wij ook zouden kunnen oplossen met een richtlijn waarin grondregels zijn vastgesteld? Ik blijf erbij dat deze richtlijn duidelijk een stap vooruit zou zijn. Deze is duidelijker dan de huidige regelgeving, en daarom moeten we voorstemmen. 
Luigi Cocilovo (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik denk dat wij er allemaal wel van overtuigd zijn dat de interne dienstenmarkt voltooid moet worden door korte metten te maken met obstakels, restrictieve praktijken en protectionisme. Dit is een reëel en wijdverbreid probleem.
De voorstellen die aanvankelijk in de Bolkestein-richtlijn waren opgenomen, spraken elkaar tegen en in velerlei opzichten waren ze verkeerd of te vaag. De grote fout was dat de richtlijn tegenstrijdige en negatieve visies ontlokte. Enerzijds werd de indruk gewekt dat men door de eerlijke concurrentie een impuls te geven in feite de deur openzette voor sociale en democratische dumping. Anderzijds kwam er terecht verzet tegen deze halfslachtigheid, waardoor veel landen, vooral de nieuwkomers, het gevoel kregen dat men de protectionistische barrières en de obstakels voor het vrije dienstenverkeer wilde verstevigen en behouden.
Ik geloof dat het op grond van de gepresenteerde compromissen thans mogelijk is deze tegenstrijdigheden en tekortkomingen in aanzienlijke mate te corrigeren. Een terecht kritiekpunt betreft de uitzondering van bepaalde bedrijfstakken. Dat heeft werkelijk negatieve gevolgen voor de perspectieven van concurrentiegroei in de Europese productie-, economische en sociale stelsels, bijvoorbeeld de beroepsactiviteiten, financiële en bankdiensten, het verzekeringswezen en de energielevering.
Velen zeggen dat deze berg van een richtlijn slechts een muis dreigt te baren. Ik zeg in antwoord daarop dat wij dit risico maar moeten nemen, want dat is altijd nog beter dan een schorpioen baren: het gif dat in de staart van dat diertje zit, zou vooral het evenwicht van het Europees sociaal model verstoren. 
Vladimír Železný (IND/DEM ).
   – Een commercieel televisiestation in de Unie meldde ons vandaag dat werknemers uit de EU protesteren tegen de dienstenrichtlijn. In de reportage werd er niet bijgezegd dat dit alleen werknemers uit de oude lidstaten zijn, terwijl werknemers in de nieuwe lidstaten, tweederangsburgers in de EU, de richtlijn juist wel zien zitten. De Tsjechen, evenals anderen uit de nieuwe lidstaten, mogen niet zomaar werken in Duitsland en elders. Echt lachwekkend is het feit dat we gesubsidieerd voedsel uit het westen eten en westerse goederen kopen die onze grenzen vrij en zonder invoerrechten passeren. Het belangrijkste artikel is artikel 16, waarin volgens de formulering van de Commissie interne markt en consumentenbescherming op nauwgezette wijze wordt erkend dat dienstverleners onder de voorschriften van hun land van oorsprong zouden kunnen vallen, maar dat nu het slachtoffer is geworden van een compromis tussen de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, en de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement. Dit is echter geen compromis; dit komt neer op een complete castratie van de hele richtlijn. Het afschuiven van de verantwoordelijkheid is geen manier om een wet in te voeren die voor dienstverleners zal gelden, aangezien dit zorgt voor rechtsonzekerheid. Dit mag dan slechts een niet-bindende verklaring zijn, er wordt uitgebreid verwezen naar het algemeen belang als grond voor het beperken van de activiteiten van dienstverleners. Dit zaait verwarring in de hele tekst, omdat in lid 1 wordt aangegeven dat de bepalingen van het land van bestemming rechtstreeks van toepassing zijn, terwijl lid 3 zo kan worden uitgelegd dat juist de bepalingen van het land van oorsprong van toepassing zijn.
Als we onze economie al niet aan interne concurrentie in het kader van de EU durven bloot te stellen, hoe denken we de concurrentie met de buitenwereld dan aan te kunnen? Als we nalaten gebruik te maken van de zich snel ontwikkelende nieuwe lidstaten voor het opvoeren van het tempo met het oog op een grotere efficiency op de werkplek, beroven we onszelf van een van de grootste voordelen van de uitbreiding van de Unie. 
Zuzana Roithová (PPE-DE ).
   – We staan op het punt om een verreikend besluit te nemen over het lot van een van de fundamentele vrijheden van de Unie, die al meer dan vijftig jaar is ingebed in de Europese wetgeving. Op hetzelfde moment dat Europa zich openstelt voor de economieën van derde landen, werpen de landen van de Unie interne barrières op voor de onderlinge dienstverlening. Het moment is gekomen om deze kunstmatige muren ofwel neer te halen, of hieraan onze goedkeuring te geven, wat zeer zou worden toegejuicht door de vakbonden. De uitkomst zal laten zien hoe goed de Unie met de uitbreiding weet om te gaan. De Berlijnse Muur is gevallen, de nieuwe lidstaten hebben hun markten opengesteld voor goederen en diensten uit heel Europa, en toch zijn er nog steeds EU-lidstaten die de Europese wetgeving inzake het vrije verkeer van diensten niet naar behoren ten uitvoer hebben gelegd. Deze staten zijn op een hypocriete manier bezig met het beschermen van hun markten tegen onderlinge concurrentie, hetgeen indruist tegen de wetgeving van de Unie en de jurisprudentie van de betreffende rechterlijke instanties. We worden geconfronteerd met het idiote spookbeeld van Chirac in de vorm van de Poolse loodgieter, het spookbeeld dat boven Frankrijk en andere landen zweeft. Nu is het moment gekomen om vast te stellen wie de ideeën van de strategie van Lissabon en de flexibele markt serieus neemt, en wie niet.
Ik vraag me af waarop de tegenstanders hun argumenten zullen baseren. Ze hebben ons geen studies voorgehouden, maar de rapporteur alleen maar gebruikt om vakbondsleden een verkeerde voorstelling van zaken te geven. Het is gewoon niet waar dat de richtlijn de arbeidswetgeving zal veranderen, net zomin als dat die wijzigingen zal aanbrengen in wetgeving op het gebied van werknemersprogramma’s, of zal tornen aan hun bescherming. Integendeel, alle studies laten zien dat de dienstenrichtlijn zal zorgen voor 600 000 nieuwe banen, 37 miljard euro voor de economie en het einde van de discriminatie. De voorgestelde verwatering van de richtlijn en het opgeven van het beginsel van het land van oorsprong staan haaks op ieders belangen, waaronder die van de consumenten, en zouden ook een ideologische klap betekenen voor het concept van deregulering en voortgaande harmonisatie. Onze ervaring met het verkeer van goederen laat zien dat een dergelijke optie onwerkbaar is. De lidstaten zouden het er nooit over eens worden, en wat belangrijker is, doordat dit meer regelgeving brengt in plaats van vereenvoudiging en flexibiliteit, komt het halen van de doelstelling van een succesvol Europa dat opereert binnen het raamwerk van een wereldwijde economie, alleen maar verder van ons af te liggen. De richtlijn is dus een test die zal uitwijzen of we nationaal kortetermijnprotectionisme voorstaan, of Europese welvaart voor ons allen. 

Barbara Weiler (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze richtlijn is werkelijk geen paradepaardje voor het beginsel van . Integendeel! En u, mijnheer de commissaris, bent verantwoordelijk voor de irritatie, sterker nog, voor de verontwaardiging van bijna alle sociale groepen in Europa. Hetzelfde geldt voor wat mevrouw Roithová net zei over het tegen elkaar uitspelen van afgevaardigden uit Oost- en West-Europa. Het is helemaal niet zo dat wij onze markten hermetisch willen afsluiten. De interne markt is immers geen doel op zich. Daarom zijn er ook drie belangrijke uitzonderingen nodig: de detacheringsrichtlijn, de uitzendrichtlijn, die een uitzondering moet blijven zolang de Raad de Europese richtlijn op de plank houdt, en in het bijzonder de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties, die we zelf allemaal in dit Parlement hebben aangenomen.
Een efficiënte interne markt zonder barrières en discriminatie, met billijke randvoorwaarden, zou een overwinning betekenen voor Europa – voor leveranciers, dienstverleners, consumenten en werknemers. Maar dat bereiken we met deze richtlijn zeker niet. Ik wil uitdrukkelijk het Europees Verbond van Vakverenigingen bedanken, dat samen met ons gepleit heeft voor sociale bescherming, zonder daarbij in nationale bekrompenheid te vervallen. De oplossing is niet om het voorstel verwerpen, maar om het opnieuw vorm te geven. 
Sophia in 't Veld (ALDE ). –
   Voorzitter, allereerst even dit: het gaat hier niet om oost tegen west, want ik kom ook uit het westen en ik ben een groot voorstander van de dienstenrichtlijn. Laten we het doel van de richtlijn niet uit het oog verliezen, namelijk het afbreken van onnodige belemmeringen voor kleine en middelgrote bedrijfjes om in andere landen hun diensten aan te bieden. Met een afgezwakte richtlijn zoals de socialisten en sommige EVP'ers willen, gaan we de markten juist nog verder dichttimmeren. Bescherming van waardevolle sociale verworvenheden, ja, zonder meer, maar geen protectionisme, nationalisme en zeker geen xenofobie.
In de globale economie moeten we de Europese markt juist versterken en niet fragmenteren en verzwakken. De dienstenmarkt biedt juist geweldige kansen voor velen. In de dienstensector kunnen juist innovatieve en kwaliteitsbanen worden geschapen.
Er zit een hoge mate van hypocrisie in het debat, want de oude lidstaten, het westen, vrezen de concurrentie uit het oosten, maar ze vergeten er bij te vertellen dat de bedrijven uit het westen al vijftien jaar lang vrijelijk en met veel winst in Oost-Europa zaken doen.
De richtlijn moet aangenomen worden met een zo ruim mogelijke toepassingsgebied, dat wil zeggen dat de diensten van algemeen belang of diensten van algemeen economisch belang, en we moeten misschien ook eens duidelijk maken wat dit betekent, die op dit moment al op de markt worden aangeboden, er gewoon onder moeten vallen, net zoals gezondheidszorg, uitzendbureaus en gokken. Het oorsprongslandprincipe, ook als we het een andere naam geven, moet gewoon behouden blijven.
Collega's, ik zal alleen maar stemmen vóór deze richtlijn, als die leidt tot meer vrij verkeer van diensten. Als wij een compromis gaan goedkeuren waarmee de markten juist meer worden dichtgetimmerd, krijgt dit niet mijn stem. 
Charlotte Cederschiöld (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dit is een enorme stap voor de EU en een kleine stap voor de vrijhandel. Of dit ook een stap vooruit zal zijn, zal afhangen van de stemming op donderdag. Er zijn te veel uitzonderingen en het beginsel mag niet te zeer worden afgezwakt. Dit is belangrijk voor kleine bedrijven en het is vooral belangrijk voor kleine landen. Zonder toegevoegde waarde zal het compromis waardeloos zijn. Daarom heeft de Commissie een grote verantwoordelijkheid in het verdere verloop van de werkzaamheden.
Het EU-protectionisme dat schuil gaat achter sociale beleidsmaatregelen of consumentenbelangen is dwaas. Staat u mij toe twee voorbeelden te geven. Iemand die vijfentwintig identieke huizen in Duitsland wil bouwen moet vijfentwintig plannen ter goedkeuring voorleggen aan de autoriteiten en moet vijfentwintig keer betalen, ondanks het feit dat het vijfentwintig keer om exact hetzelfde huis gaat. Is dat verstandig? Nee, het is duur voor de consument en het is absurd. Als een groep Zweedse toeristen op vakantie naar Griekenland gaat en zich laat vergezellen door een duikleraar, moet die persoon Grieks kunnen spreken. Anders mag hij niet werken met en spreken tot een Zweedse groep in Griekenland, ook al spreekt niemand van die groep Grieks. Dat is te gek voor woorden.
Daarom hebben wij betere regels nodig voor de grensoverschrijdende dienstenhandel. Wij kunnen dit compromis op donderdag verbeteren door het aantal uitzonderingen te verminderen en ook de particuliere gezondheidszorg in op te nemen. Wij moeten dan ook doen wat het Oostenrijks voorzitterschap zegt te willen doen, namelijk zorgen voor een ambitieuze dienstenrichtlijn die bijdraagt aan meer welvaart voor ons allen. 
Maria Matsouka (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het debat over de diensten op de interne markt zou nuttig kunnen zijn als daarin de discussie over de harmonisatie van de arbeidsregelingen centraal zou worden gesteld, met als doel de verbetering en optimalisering van deze regelingen alsmede de convergentie van de economische structuren en technologische mogelijkheden.
Met de onderhavige ontwerp-richtlijn wordt echter – onder het voorwendsel van institutionele tekortkomingen en verschijnselen van gebrekkige werking – gepoogd een strategie op te leggen die haaks staat op de sociale belangen en tot doel heeft het kapitaal verder te versterken en de verworvenheden van de werknemers terug te draaien.
De Europese sociaal-democraten leveren een historische strijd! De inspanningen die worden ondernomen om een compromis te vinden en de wetgevingstekst te verbeteren, lijken een slag in de lucht te worden. Uit de meest recente gegevens blijkt namelijk dat een werknemersvriendelijke en ontwikkelingsbevorderende regeling, waarmee het sociaal model van de Unie zou kunnen worden gevrijwaard, niet in het verschiet ligt.
Het beginsel van het land van oorsprong zal uiteindelijk worden toegepast, aangezien daarin met het omstreden artikel 16, dat de essentie en de speerpunt van de richtlijn is, geen wezenlijke verandering wordt aangebracht, terwijl de diensten van algemeen economisch belang in feite niet van het toepassingsgebied worden uitgezonderd.
In een tijd waarin wij verondersteld worden de kloof met de burgers te dichten door het communautair recht te vereenvoudigen, wordt ons gevraagd een tekst aan te nemen die bol staat van onduidelijkheden en tegenstrijdigheden. Met deze tekst probeert men iedereen te vriend te houden, en daarom laat men na de cruciale vraagstukken te preciseren. Die precisering zal dan ook onvermijdelijk van de rechtbanken moeten komen.
Ik heb geen tijd voor een verdere technische analyse, maar de essentie is dat het economisch liberalisme, in het teken waarvan de gehele tekst staat, geen eenrichtingsverkeer is. 
Diana Wallis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er is heel veel gezegd vandaag. Hoe het compromis waarover we donderdag gaan stemmen ook zal luiden, ik hoop dat het een stap voorwaarts betekent. Ik hoop dat daarin de aloude en fundamentele vrijheid van dienstverlening, zoals vastgelegd in het Verdrag, zal worden onderstreept en bevorderd en dat deze vrijheid meer tot haar recht zal komen dan tot op heden het geval is. Laten we echter uit dit alles één duidelijke les voor de toekomst trekken: een zaak van dusdanig groot belang verdient een grondige en langdurige voorbereiding. Die voorbereiding geldt vooral het Europese publiek – de burgers die wij trachten te vertegenwoordigen en die zich door ons toedoen in groten getale tegen dit voorstel hebben gekeerd.
Vergelijk dat eens met 1992: de jaren van voorbereiding, het aantal afzonderlijke stukken wetgeving, het enthousiasme dat de bevolking uiteindelijk voor de vrije goederenmarkt tentoonspreidde. En zie het contrast met de huidige methode: één ingrijpend voorstel voor een richtlijn, dat aan het eind van de vorige zittingsperiode letterlijk op tafel werd gesmeten. Dat is beslist geen correcte handelwijze. Ik hoop echt dat we hieruit lering zullen trekken en dat we het belang van Europa voortaan op een andere wijze gaan communiceren. 
Małgorzata Handzlik (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we debatteren vandaag over wetgeving die voor de toekomst van Europa van het allergrootste belang is. Zij zou heel goed tot een nieuwe dimensie voor de Europese Unie kunnen leiden, maar zou in lijn zijn met de oorspronkelijke visie van de grondleggers van de Unie. De kritiek die we horen van de kant van bepaalde tegenstanders van deze richtlijn is slechts losjes gebaseerd op de ontwerp-richtlijn zelf. Die kritiek is er vooral op gericht de economische integratie van Europa op basis van de vier fundamentele vrijheden een halt toe te roepen.
We mogen niet meegaan met hypocrisie en de roep om beperking van de vrijheid van ondernemers om diensten aan te bieden en beperking van de vrijheid van consumenten om gebruik te maken van deze diensten, en dat alles onder het voorwendsel dat de nationale soevereiniteit beschermd moet worden. Ook mogen we niet meegaan met het voorstel om nog weer een stap achteruit te zetten ten opzichte van de huidige juridische situatie, en de jurisprudentie van het Hof van dit jaar, door het toepassingsgebied van de richtlijn in te perken en door nationale overheden complete vrijheid te blijven geven om nieuwe hindernissen op te werpen en de bestaande te handhaven.
We vinden het ook zorgwekkend dat het debat zich in bepaalde lidstaten gericht heeft op de Poolse loodgieter en op de Letse of Portugese bouwvakker, terwijl zuiver discriminerende administratieve barrières in de praktijk het echte probleem vormen. De gemeenschappelijke interne markt wordt nog steeds geplaagd door ongelijkheid tussen het oude Europa en het nieuwe Europa. Veel lidstaten houden er discriminerende praktijken jegens dienstverleners uit andere lidstaten op na. Deze tendens is nog sterker geworden sinds de uitbreiding van de Unie. Het resultaat van de discriminerende inperking van de grensoverschrijdende dienstenstroom is dat kleine en middelgrote ondernemingen kansen mislopen om banen te ontwikkelen en te scheppen.
Europa heeft een solide dienstenrichtlijn met een breed toepassingsgebied nodig, een sterk artikel 16 en ook sterke artikelen 24 en 25. Een dergelijke richtlijn zou slechts administratieve barrières wegnemen en geen invloed hebben op de detacheringsrichtlijn, in tegenstelling tot wat iedereen wordt wijsgemaakt. Europa heeft een dienstenrichtlijn nodig die ervoor zorgt dat de bepalingen van de Lissabon-strategie niet alleen op papier blijven bestaan. Als we dit doel willen bereiken is een duidelijke en ondubbelzinnige tekst noodzakelijk.
Dankzij het werk van het Parlement zijn delen van de tekst die onduidelijk waren verbeterd, maar we moeten geen nieuwe moeilijkheden creëren als we over het ontwerp gaan stemmen. De oorspronkelijke zin en bedoeling van de richtlijn moeten niet worden opgeofferd in het belang van wat vaak vergaande compromissen zijn. Protectionisme schept geen banen. Protectionisme is een slecht, kortzichtig instrument ter bescherming van de belangen van werknemers. Het is een manifestatie van het gebrek aan politieke moed van de nationale bureaucratieën om de uitdagingen van de echte economische en politieke wereld onder ogen te zien. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Gebhardt, mevrouw Van Lancker en hun schaduwrapporteurs van de andere fracties complimenteren met het uitstekende werk dat zij hebben verricht ter versterking van de dienstenrichtlijn.
Voor de meeste Parlementsleden is het zonneklaar dat een "race naar de bodem" er niet toe zal leiden dat de Europese burgers zich loyaal ten aanzien van het project Europa zullen opstellen. Hun vertrouwen in dat project zal niet worden vergroot. Ik had gehoopt dat commissaris McCreevy deze boodschap hier vandaag had begrepen, maar zijn opmerkingen over diensten van algemeen economisch belang doen helaas anders vermoeden.
Ik vind het prima als mensen om binnenlandse redenen symbolisch tegen de Bolkestein-richtlijn stemmen. Als zij dan maar wel de brede progressieve meerderheid in dit Parlement steunen die de richtlijn wil "ont-Bolkesteinen" door middel van belangrijke, zorgvuldig opgestelde compromisamendementen. Het Parlement loopt voor zijn verantwoordelijkheid weg als het de nu aan ons voorliggende en gewijzigde richtlijn niet aanneemt en onze dienstenmarkt, onze arbeidsrechten, onze consumentenrechten en onze milieurechten op dit gebied afhankelijk maakt van individuele uitspraken van het Europees Hof van Justitie. Dit zal tot onzekerheid leiden. Het Hof is niet gekozen om wetten te maken – wij wel.
Tot slot wil ik tegen mevrouw de Brún, die het Parlement inmiddels verlaten heeft, het volgende zeggen: als zij wil voorkomen dat er in de dienstensector een soortgelijke "race naar de bodem" plaatsvindt als bij de Ierse veerboten, moet zij beslist vóór de amendementen stemmen die zij morgen op deze plaats onder ogen krijgt. Dat is een eerste – zij het niet de enige – stap om tegen te houden waarvoor zij bang is. 
Šarūnas Birutis (ALDE ).
   – Mijns inziens is de dienstenrichtlijn het belangrijkste document dat het Europees Parlement tijdens de huidige zittingsperiode zal aannemen. Waarom? Omdat het een unieke indicator is voor veranderingen in het Europese denken. Wij zullen zien of Europa klaar is om de interne markt tot stand te brengen, om de interne markt te liberaliseren en om de wezenlijke grondslag van de Europese Unie te wettigen. Het is jammer dat de verklaringen over de doelstellingen van Lissabon nog steeds niet in reële acties zijn omgezet. Vrees voor verandering, concurrentie en vrees voor de druk van de kiezers bepalen nog steeds het gedrag van de politici. Het is niet nodig om te dreigen en de ondergang van het sociaal model te verkondigen. Integendeel, wij moeten onze burgers inlichten over de realiteit en de veranderingen die nodig zijn om het concurrentievermogen van Europa in stand te houden. De markt zal hoe dan ook vroeg of laat geliberaliseerd worden, maar ieder uitstel kan rampzalige gevolgen hebben. De sociale welvaart in de Europese Unie gedraagt zich als water in communicerende vaten. Op dit moment strekt de sociale welvaart zich uitsluitend uit over de gehele Europese Economische Ruimte. Compromissen zijn mogelijk en in zekere mate noodzakelijk. Ik ben van oordeel dat het beginsel van het land van oorsprong in wezen behouden moet blijven. Wij moeten elkaar echt vertrouwen. 
Zita Pleštinská (PPE-DE ).
   – Het Europees Parlement heeft zelden zo in de kijker gestaan als thans het geval is met de ophanden zijnde beslissing over deze belangrijke richtlijn. Iedereen wacht op de uitslag van onze stemming: de Europese Commissie, de Raad, de kleine en middelgrote ondernemingen en de vakbonden. Dat is ongetwijfeld een bevredigend democratisch resultaat en een blijk van erkenning en waardering voor de vertegenwoordigers van de Europese burgers. Hiermee gaat echter ook een hoge mate van verantwoordelijkheid gepaard. Wij staan op het punt om een beslissing te nemen over een dienstenrichtlijn die een nieuwe impuls en een nieuw elan moet geven aan de herziene strategie van Lissabon.
Kleine en middelgrote ondernemingen zullen rechtstreeks baat hebben bij de dienstenrichtlijn, aangezien zij dienstverlening in andere lidstaten zal vereenvoudigen en vergemakkelijken. De volledige liberalisering van de dienstenmarkt is met name belangrijk voor de nieuwe lidstaten. Daarom pleit ik ervoor om de artikelen betreffende de detachering van werknemers opnieuw in de richtlijn op te nemen.
Ik ben vol lof over het werk van de schaduwrapporteur, de heer Malcolm Harbour, die erin geslaagd is om op grond van een overeenkomst tussen de rechtse vleugel en de liberalen het oorsprongslandbeginsel te handhaven en die tevens "de vrijheid van dienstverrichting" heeft geïntroduceerd, ofschoon de lidstaten een dienstverlener mogen afwijzen ten behoeve van de bescherming van de volksgezondheid en van het milieu.
Ik heb echter een probleem met het compromisamendement waarin met name de mogelijkheid wordt geboden een voorbehoud te maken om redenen van consumentenbescherming of van sociale aard, aangezien een dergelijke benadering de autoriteiten van het land van bestemming in de gelegenheid stelt de toegang tot een dienstverlener uit een andere lidstaat te allen tijde te blokkeren en zo het oorsprongslandbeginsel tenietdoet. Mijns inziens was het openbare debat over deze richtlijn te veel gericht op het bekritiseren van het beginsel van het land van oorsprong.
Tot dusver is maar weinig aandacht besteed aan de substantiële voordelen van de richtlijn. De tekst draagt evenwel bij aan een vereenvoudiging van de administratieve samenwerking en voorziet in een centraal contactpunt of de beschikbaarstelling van een standaardformulier dat in elektronisch formaat kan worden aangeleverd. Tot slot wil ik de rapporteur, mevrouw Evelyne Gebhardt, bedanken voor het harde werk dat zij heeft verricht om dit verslag tot een goed einde te brengen. 
Ieke van den Burg (PSE ). –
   Voorzitter, het compromis dat nu voorligt, past in de beste Nederlandse traditie van het verbinden van open markten met een redelijk niveau van sociale bescherming en kan door mijn delegatie dan ook voluit gesteund worden. Onze minister van Economische Zaken heeft onlangs laten weten dat hij zich vooral zorgen maakt over het aantal uitzonderingen in de richtlijn. Die bezorgdheid kan ik niet delen. Ik zou willen uitleggen waarom ik een paar van die uitzonderingen toch heel belangrijk vind.
Ten eerste de uitzondering voor gezondheidszorg en andere sectoren waar bovenmatig veel dwingende redenen van algemeen belang zijn. Dat zijn sectoren die mijns inziens veel beter sectorgewijs geregeld kunnen worden en daarnaast is het nodig dat er voor diensten van algemeen belang ook een horizontale kaderrichtlijn komt waarin duidelijk komt te staan wat de mogelijkheden voor niet-centrale overheden zijn om, om redenen van algemeen belang, regelgeving aan dat soort sectoren op te leggen.
Een andere sector waar ik het heel even over wil hebben is die van het uitzendwerk. Zoals u weet, mijnheer de Voorzitter, hebben wij daar vier jaar geleden hier in dit huis ook een prachtig compromis over gesloten, dat in dit Parlement breed werd gedragen, maar dat al een hele tijd bevroren ligt bij de Raad. Ook voor de uitzendsector was de richtlijn die we toen bedacht hadden en die in een evenwicht tussen bescherming en openen van markten voorzag, een veel betere basis om preciezer en zorgvuldiger Europese regelgeving aan de sector in kwestie op te leggen en ik zou de heer McCreevy dan ook willen vragen om zijn engagement op die verschillende punten, gezondheidszorg, uitzendwerk, na te komen en daar gericht andere regelgeving voor te maken en niet deze richtlijn. 
Luisa Fernanda Rudi Ubeda (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de loop van vanavond is er veel gesproken over de noodzaak om de dienstenmarkt van de Europese Unie open te stellen, alsook over de noodzaak om belemmeringen voor het verwezenlijken of ten uitvoer leggen van sommige doelstellingen van de Lissabon-strategie weg te nemen. Deze dienstenrichtlijn is daartoe niet alleen een noodzakelijk maar ook een onontbeerlijk instrument.
Aan welke vereisten zou deze richtlijn, deze tekst, echter moeten voldoen om de taak te vervullen die we hem hebben toebedacht? In de eerste plaats zou zij naar mijn idee een aantal duidelijke criteria moeten bevatten die iedereen voldoende rechtszekerheid verschaffen, zowel de consument als de ondernemer, en in het bijzonder de kleine en middelgrote bedrijven, die het grootste deel vormen – ongeveer 80 of 90 procent – van het stelsel van ondernemingen van de Europese Unie. Verder is het noodzakelijk dat deze tekst, die rechtszekerheid moet verschaffen en – nogmaals – duidelijk moet zijn, in alle landen van de Europese Unie wordt toegepast.
Ik moet zeggen dat de in de Commissie interne markt en consumentenbescherming aangenomen tekst naar mijn idee aan deze vereisten voldoet. Daaraan zou ik echter willen toevoegen dat ik het op dit moment betwijfel of de overeengekomen compromisteksten voldoen aan de vereisten van duidelijkheid en rechtszekerheid.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, zou ik een korte opmerking willen maken. In de loop van vanavond hebben sommige sprekers getracht twee modellen in Europa tegenover elkaar te stellen. Degenen die beweren het Europees sociaal model te beschermen – waarbij zij zich opwerpen als de enige beschermheren – willen zich profileren ten opzichte van degenen onder ons die zich sterk maken voor concurrentievermogen en mededinging.
Ik wil hier zeggen dat de beste vorm van sociaal beleid dat beleid is dat economische groei en werkgelegenheid oplevert. Ik wil hier zeggen dat het enige gevaar dat het Europees sociaal model kan bedreigen een Europese Unie zonder economische groei is, een Europese Unie die zich aan oude vooroordelen vastklampt en die niet in staat is om met andere economieën te concurreren, want als we niet groeien, zullen we ons sociaal beleid niet overeind kunnen houden. 
Dariusz Rosati (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is gebaseerd op vier fundamentele vrijheden. Dat zijn het vrije verkeer van goederen, kapitaal, werknemers en diensten. Deze pijlers van de Europese Gemeenschap zijn overeengekomen in 1958, want ook toen was al duidelijk dat ze onmisbaar waren voor echte Europese integratie.
Er zijn sindsdien tientallen jaren verstreken, maar er bestaat nog steeds geen vrij verkeer van diensten in Europa. De belangrijkste reden voor deze situatie is de zwakte van de politieke klasse. Politici konden of wilden niet aan de burgers uitleggen dat de vrijheid om diensten te verlenen resulteert in nieuwe banen en grotere economische groei. In plaats van de bedoeling van de uitbreiding van de Europese Unie duidelijk te maken en te wijzen op de kansen die concurrentie biedt, hebben politici ervoor gekozen de kiezers angst aan te jagen met schrikbeelden van sociale dumping, de zogenoemde Frankenstein-richtlijn en de beruchte Poolse loodgieter.
Dat is de achtergrond waartegen het debat over de dienstenrichtlijn zich vandaag in dit Parlement afspeelt. Het aannemen van de richtlijn zal het leven makkelijker maken voor consumenten en ondernemers, de economische groei aanjagen en 600 000 nieuwe banen in Europa scheppen. Helaas komt de richtlijn steeds meer onder vuur te liggen van populisten en voorstanders van protectionisme. We horen iedere keer weer dat het openstellen van de dienstenmarkt zal leiden tot sociale dumping en een verslechtering van de arbeidsomstandigheden, maar die visie is volstrekt ongegrond.
Een compromis is echter nog steeds mogelijk. Mag ik dit Parlement eraan herinneren dat zaken met betrekking tot werkgelegenheid en arbeidswetgeving uit het toepassingsgebied van de richtlijn zijn verwijderd, wat de angst van de vakbonden zou moeten wegnemen. Diensten met een publiek belang zijn ook uitgesloten. Ik denk dat dit zal zorgen voor een balans tussen de noodzaak van concurrentie en de noodzaak om de rechten van werknemers te beschermen. Daarom doe ik een beroep op het Europees Parlement om de richtlijn zoals zij nu aan ons voorligt aan te nemen. Deze richtlijn zal zorgen voor meer concurrentie en voor het openbreken van arbeidsmarkten. Zij zal voorts het leven voor consumenten en bedrijven gemakkelijker maken. 
Alexander Stubb (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee keer slecht nieuws, twee keer goed nieuws en één aanbeveling. Het eerste slechte nieuws is dat de sfeer waarin wij tegenwoordig als Europeanen debatteren, mij triest stemt. Die sfeer is protectionistisch, nationalistisch en bijna racistisch en wordt getekend door vreemdelingenhaat. Voor mij als voorstander van Europa en als federalist is protectionisme anti-Europees.
Mijn tweede slechte nieuws betreft de Commissie. Ik ben een grote fan van de Commissie. Ik steun haar altijd. Ik wil de heer McCreevy echter op het hart drukken dat zijn bureau mij niet moet vragen om de dienstenrichtlijn af te zwakken. Het is uw taak de dienstenrichtlijn te verdedigen, niet het protectionisme. Uw bureau wilde de vrijheid om diensten te verlenen veranderen in de vrijheid om diensten te voorkomen. Laat dat niet nog eens gebeuren!
Het eerste goede nieuws is dat we morgen vermoedelijk tot een compromis zullen komen. Ik denk dat we vooruitgang zullen boeken. We hebben deze richtlijn nodig. Het tweede goede nieuws is dat we mogelijk een ruime meerderheid in het Europees Parlement krijgen. Hopelijk weet het Oostenrijkse voorzitterschap ook een ruime meerderheid in de Raad te verkrijgen.
Tot slot heb ik een aanbeveling: in alle redelijkheid wil ik adviseren het compromis over artikel 16 dat de fracties van de PSE en de PPE-DE hebben gesloten, goed te keuren. Het gaat erom dat in ieder geval de volgende drie zaken in de richtlijn worden opgenomen: gezondheidsdiensten, uitzendbureaus en de terbeschikkingstelling van werknemers. Deze punten zijn van wezenlijk belang.
Ik vind dat er tijdens dit debat zeer oneigenlijke argumenten zijn gebruikt. Wij denken in de tegenstelling oud versus nieuw. Dat is een verkeerde insteek. Het gaat om protectionisme en liberale markten. Ik ben bang dat sommigen van ons dat uit het oog verliezen. 
Manuel Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat mevrouw Wallis de spijker op de kop sloeg toen ze erop wees dat de Commissie wat deze kwestie betreft slecht werk heeft geleverd. Aan het einde van de vorige zittingsperiode kwam de Commissie ineens met een stuk wetgeving op de proppen dat niet onderdoet voor het pakket maatregelen dat Delors tussen 1988 en 1992 had opgesteld voor de liberalisering van de goederen.
Daarbij komt nog dat het in deze ontwerp-richtlijn van de Commissie niet eens gaat om de liberalisering van diensten, want het centrale punt is de liberalisering van de arbeidsmarkt. Dat wil zeggen dat artikel 16, in verband met het beginsel van het land van oorsprong, de diensten niet zal liberaliseren; wat dit artikel beoogt, is de arbeidsmarkt te liberaliseren, want er zijn door de toenmalige commissaris bepaalde concessies gedaan die in tegenspraak zijn met de sociale bescherming, de bescherming van het milieu en van de consumenten.
Dit Parlement heeft er dan ook een zware klus aan gehad: het heeft ons twee jaar werk gekost. De rapporteur, mevrouw Gebhardt, heeft keihard gewerkt, net zoals de schaduwrapporteurs, waaronder mevrouw Van Lancker. Ik denk dat het Parlement nu echter op het punt staat om een echte richtlijn betreffende de liberalisering van de diensten voor te leggen. Die mag niet worden verward met de arbeidskwestie, die op dit moment zoveel discussies losmaakt.
Als gevolg van het akkoord tussen de twee grootste fracties zal de ontwerp-richtlijn betreffende diensten die naar ik meen op donderdag zal worden aangenomen, het nu daadwerkelijk mogelijk maken de diensten te liberaliseren, overeenkomstig de gebruikelijke procedures. Er zij op gewezen dat we al een ruimte hebben waarin de diensten geliberaliseerd zijn. Op het gebied van het vervoer, de communicatie, de audiovisuele uitzendingen en beroepsactiviteiten zijn de diensten al geliberaliseerd. Op die weg moeten we verdergaan.
Als deze richtlijn door de Raad wordt goedgekeurd – en zoals de heer Stubb al zei, hoop ik dat de Commissie de voorstellen van het Europees Parlement zal overnemen – zal deze richtlijn het werkelijk mogelijk maken dat de diensten geliberaliseerd worden.
Verder wordt in een van de ingediende amendementen de Raad opgeroepen om binnen vijf jaar, in overeenstemming met de sociale actoren, met concrete voorstellen te komen voor de liberalisering van de diensten. Als de Commissie de amendementen van het Parlement overneemt, zou de Raad het voorbeeld van de Commissie kunnen volgen en zouden we getuige kunnen zijn van het begin van een werkelijke liberalisering van de diensten. 
Konstantinos Hatzidakis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, persoonlijk had ik heel wat bedenkingen bij de oorspronkelijke tekst, die twee jaar geleden door de Europese Commissie op tafel was gelegd. Die bedenkingen doen er nu echter nog maar nauwelijks toe, want deze tekst is door de Commissie interne markt van het Europees Parlement ingrijpend veranderd, en zal mijns inziens overmorgen nog verder worden gewijzigd door de plenaire vergadering.
De eerste tekst van de Commissie maakte het in velerlei opzicht te bont. Er stonden ook misplaatste dingen in, waardoor de voltooiing van de interne markt van de Europese Unie als idee in een kwaad daglicht kwam te staan. Met andere woorden, men ondernam niet de pogingen die men had moeten ondernemen om de administratieve en legislatieve hindernissen uit de weg te ruimen en investeringen in deze sector te vergemakkelijken. Een terecht doel werd onrecht aangedaan door het beleid, vooral het communicatiebeleid, van de Europese Commissie. Op die manier ontstond verzet vanuit diverse maatschappelijke groepen. Een studie van de OESO wijst evenwel uit dat een geordende openstelling van de dienstensector in de lidstaten 2,5 miljoen nieuwe banen zou kunnen opleveren en het Europees BBP met 1,8 procent zou kunnen verhogen. De Commissie interne markt heeft flink ingegrepen in het toepassingsgebied van de richtlijn en in de rechten van de werknemers. Ik geloof dat met de amendementen van de sociaal-democraten en de Europese Volkspartij de tekst van de richtlijn verder wordt verbeterd, dat daarmee een oplossing wordt gevonden voor een aantal problemen in verband met het aanvankelijke oorsprongslandbeginsel en de voorwaarden worden gecreëerd voor een groot maatschappelijk en parlementair draagvlak.
De meerderheid van de Europese afgevaardigden, alle lidstaten maar ook de Europese vakbonden hebben niet tot doel een stokje te steken voor ongeacht welke dienstenrichtlijn, maar willen juist een betere dienstenrichtlijn, en ik denk dat wij daar allen tezamen in zullen slagen. 
Bernadette Vergnaud (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, dames en heren, ik wil om te beginnen mevrouw Gebhardt gelukwensen met haar werk. Ze is er welbeschouwd in geslaagd de tekst geheel te herschrijven.
Wat moet ik doen om u, mijnheer Barroso, duidelijk te maken dat de Europeanen genoeg hebben van dit Europa met zijn sociale dumping. Door oorsprongslandstaal te gebruiken wellicht? Er zijn enige belangrijke vorderingen gemaakt, zoals het behoud van de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers en het uitsluiten van de gezondheidszorg en de diensten van algemeen belang. Ik vindt het echter een kwalijke zaak dat de diensten van algemeen economisch belang en de sociale diensten nog steeds onder de richtlijn vallen. Deze openbare diensten mogen nooit aan de regels van een op mededinging gebaseerde markt onderworpen worden.
Zo zou het ook een goed idee zijn om de arbeidswetgeving niet onder artikel 2 te laten vallen. Anders kan er een ernstig conflict ontstaan. Zelfs als het oorsprongslandbeginsel uit de tekst verdwijnt, zal het voorgestelde compromis ertoe leiden dat de wetgevende bevoegdheid overgaat op de communautaire gerechtshoven. Die zullen in het vervolg bepalen welke koers er zal worden gevolgd bij het Europees sociaal beleid. Het zou verstandiger zijn het bestemmingslandbeginsel toe te passen op het verlenen van diensten, en het oorsprongslandbeginsel op het recht op toegang.
Al diegenen die beweerden dat men door tegen de Grondwet te stemmen ook het doodvonnis over de Bolkestein-richtlijn zou uitspreken hebben ongelijk gekregen. Wat nu gebeurt toont aan dat deze richtlijn nog springlevend is, dat we waakzaam moeten blijven en dat we ons moeten blijven verzetten. 
Stefano Zappalà (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wederom snijden wij een thema aan dat belangrijk is voor een werkelijke totstandbrenging van de interne markt.
Ik ben rapporteur geweest voor de richtlijn betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken, waarop ongeveer achthonderd amendementen zijn ingediend. Tevens ben ik rapporteur geweest voor de richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties, waarop ongeveer zeshonderd amendementen zijn ingediend. Beide malen heb ik met de collega’s Harbour en Gebhardt en met vele anderen samengewerkt. De behaalde resultaten kregen zoveel instemming dat de laatste richtlijn vorig jaar mei unaniem werd aangenomen, zowel in het Parlement als in de Raad, waarbij maar twee lidstaten zich onthielden van stemming. Ik wil beide collega’s daarvoor opnieuw bedanken.
De beginselen die ten grondslag liggen aan de twee richtlijnen hebben veel weg van de beginselen die aan ten grondslag moeten liggen aan de dienstenrichtlijn, en ook de doelstellingen zijn dezelfde. Helaas zijn in het voorstel van de Commissie-Prodi noch de motieven noch de inhoud overgenomen, waardoor het Parlement de twee richtlijnen moest herschrijven, net zoals wij ook dit keer genoopt zijn de onderhavige richtlijn te herschrijven.
Wij willen allemaal een openstelling van de markt voor werk, dus niet alleen voor goederen en geld. Maar wij vinden dat dit wederom moet geschieden via een onderlinge harmonisatie van de nationale stelsels en niet door alles gewoon maar op zijn kop te zetten. De clausule inzake een herziening na niet langer dan vijf jaar maakt geleidelijke overgangen mogelijk.
Wij willen deze richtlijn zonder ideologische botsingen en zonder trauma’s op te lopen. Daarom hopen wij dat er een behoedzame benadering komt, met oplossingen die van gezond politiek verstand getuigen. De Commissie interne markt en consumentenbescherming heeft al een standpunt geuit waar ik achter sta, en gezien de persoonlijke ervaring die ik terzake heb opgedaan, kan ik weinig waardering opbrengen voor degenen die in plaats van een compromis te zoeken dit standpunt willen afwijzen en op die manier de Verdragen verloochenen. Anderzijds heb ik waardering voor de bereikte compromissen en ik hoop dat ook deze richtlijn een grote meerderheid achter zich krijgt. Tot slot wil ik nogmaals collega Gebhardt bedanken voor de verrichte arbeid. 
Joel Hasse Ferreira (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het debat dat wij hier voeren is van cruciaal belang voor de toekomst van Europa op zowel economisch, sociaal als politiek gebied. Ik ben van oordeel dat de compromisoplossing die de belangrijkste fracties hebben bereikt van de nodige evenwichtigheid getuigt.
Het is van vitaal belang dat de toepassing van het oorsprongslandbeginsel en de verwijzingen naar tijdelijk werk in de gezondheidssector of andere sectoren, diensten van algemeen belang en loterijen geschrapt worden. Het is tevens van vitaal belang dat de criteria die betrekking hebben op diensten van algemeen belang voldoende duidelijk gedefinieerd worden, volledig geschrapt worden of door elk van de lidstaten worden vastgesteld. Zoals ook in dit compromis wordt gesignaleerd, wil ik uiteraard benadrukken dat de richtlijn in geen geval mag interfereren met de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers.
Dames en heren, de totstandkoming van de interne markt moet hoe dan ook worden voortgezet, maar het is even belangrijk dat in alle lidstaten garanties voor eerlijke concurrentie worden geboden, niet door sociale ongelijkheid te bevorderen en zeker niet door arbeidsmarkten te verstoren of de arbeidsverhoudingen te ondermijnen, maar door de bureaucratische rompslomp terug te dringen en ongerechtvaardigde technische belemmeringen uit de wereld te helpen.
Ofschoon het oprichtingsproces van de interne dienstenmarkt bijzonder belangrijk is voor de economische ontwikkeling van Europa, is het noodzakelijk dat de regelgeving die ten grondslag ligt aan de Europese sociale cohesie wordt nageleefd. De oorspronkelijke versie van de richtlijn liet in dit verband te wensen over, maar wij, als leden van dit Parlement, hebben thans de gelegenheid om een tekst aan te nemen waarmee een evenwichtige en redelijke bijdrage kan worden geleverd aan de totstandkoming van een echte Europese dienstenmarkt, zonder dat hierdoor de sociale cohesie wordt aangetast.
Daar is duidelijkheid en moed voor nodig. 
José Manuel García-Margallo y Marfil (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen dat ik vóór het compromis zal stemmen, dat ik het compromis veel beter vind dan de oorspronkelijke richtlijn, en verder wil ik me op een punt concentreren, namelijk op de vergoeding van medische kosten die een burger van een bepaalde lidstaat heeft gemaakt voor medische zorg die hem in een andere lidstaat is verleend.
Met toestemming van de Voorzitter zou ik de autonome regio Valencia als voorbeeld willen nemen, ofschoon het net zo goed een heel andere regio zou kunnen zijn, in Italië bijvoorbeeld.
Met de dag krijgen wij meer toeristen over de vloer; met de dag zijn er meer Europese burgers die hier een tweede woonplaats kiezen; met de dag komen er meer Europese burgers naar ons toe die zich speciaal in onze regio onder behandeling stellen vanwege de kwaliteit van zijn medische diensten. Die druk is een aanslag op onze gezondheidsdiensten. Het is een financiële druk die we moeilijk aankunnen.
Het Hof van Justitie heeft in vele gevallen erkend dat, door toepassing van de artikelen 49 en 50 van het EG-Verdrag en van de uitvoeringsbepalingen hiervan, de lidstaat die de medische zorg verleent het recht heeft om vergoed te worden door het land van de burger die behandeld wordt. In de praktijk echter is dit recht een wassen neus, een zuiver retorische verklaring.
De Commissie heeft ingezien dat deze richtlijn een goed instrument is om dit recht in praktijk te brengen en zij heeft dat vastgelegd in artikel 23. Op dit moment weet ik niet hoe het gesteld is met artikel 23 noch met de amendementen die beogen dit artikel te schrappen. Ik wil hier gewoon blijk geven van mijn wens dat dit artikel gehandhaafd wordt zoals de Commissie het heeft opgesteld. De commissaris moet zich nu niet beperken tot een officiële verklaring met de zoveelste belofte dat het probleem zal worden opgelost. Wij willen dat dit artikel in zijn huidige vorm wordt goedgekeurd, en zo zal ik stemmen. 
Mia De Vits (PSE ). –
   Voorzitter, volgens sommigen hebben wij over de richtlijn verkeerd geïnformeerd. Ik ben vandaag heel blij dat we de Bolkestein-richtlijn met de amendementen grondig gewijzigd hebben. Maar mijn vraag is of we met deze geamendeerde tekst juridische zekerheid brengen. Ik denk zoals velen dat dit niet het geval is.
Commissaris McCreevy, u zou ons kunnen overtuigen, indien u hier vandaag zou zeggen dat de diensten van algemeen economisch belang ook voor u het best buiten deze richtlijn zouden worden gehouden, maar u hebt het tegenovergestelde gezegd. Over een kaderrichtlijn over diensten van algemeen belang zwijgt u in alle talen.
Tot slot is het zo, Voorzitter, dat wij er in ons eindoordeel ook rekening mee zullen houden dat hier absoluut geen geharmoniseerde richtlijn voorligt. Er is geen sprake van harmonisatie, integendeel, er is gekozen voor reglementering op basis van de verschillen tussen de 25 lidstaten en dat beschouw ik niet als een positieve integratie van de markten. 
József Szájer (PPE-DE ). –
   Sommigen zijn van oordeel dat een verwaterde richtlijn nog altijd beter is dan niets. Welnu, zij hebben het bij het verkeerde eind, want vanaf een bepaald punt dragen wij niet langer bij aan de totstandkoming van vrije dienstverlening, maar roepen wij juist nieuwe obstakels in het leven. Helaas zijn er vorige week een aantal amendementen ingediend die inderdaad obstakels opwerpen. Als wij deze amendementen aannemen, zullen wij de essentie van dit voorstel vernietigen.
Wij hebben heel wat te verliezen, aangezien het Europees Hof van Justitie de rechten van dienstverleners de laatste decennia herhaaldelijk beschermd heeft tegen restrictieve maatgelen van de lidstaten. Indien wij thans onze goedkeuring hechten aan een richtlijn vol nieuwe belemmeringen, die in strijd zijn met de geest en de letter van de oprichtingsverdragen van de Europese Unie, mogen wij niet verwachten dat het programma van Lissabon effect sorteert en bijdraagt aan de beoogde bevordering van de werkgelegenheid en de groei in Europa. In dat geval leggen wij de markt immers voor de komende dertig jaar opnieuw aan banden.
De nieuwe lidstaten hebben hun kapitaal- en goederenmarkten reeds enkele jaren geleden opengesteld. Dat was geen gemakkelijke beslissing. Wij hadden ook kunnen zeggen dat onze economieën te zwak waren en niet klaar waren om de concurrentie aan te gaan. Daarom schokt het velen van ons, als afgevaardigden van de nieuwe lidstaten, te moeten vaststellen dat nu het moment is aangebroken om samen de dienstenmarkt open te stellen, tal van oude lidstaten met een sterke economie aarzelen.
Dames en heren, nu is het uw beurt. Bent u bereid om de vier fundamentele vrijheden van de Europese Unie te eerbiedigen of niet? Een sterke dienstenrichtlijn is goed voor de kleine en middelgrote ondernemingen, voor zowel de oude als de nieuwe lidstaten en voor alle burgers van Europa. Beste collega’s, laten wij alle pogingen om de vrije dienstenmarkt aan banden te leggen uit het voorstel schrappen! Wij Hongaren kunnen slechts een richtlijn steunen die verder reikt dan de instandhouding van het beginsel van het Verdrag van Rome, waarin vrije dienstverlening niet meer dan een theoretisch concept is. 
Pier Antonio Panzeri (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, men zal zich de onderhavige richtlijn ongetwijfeld herinneren vanwege het moeizame en kronkelige parcours dat ervoor is heeft afgelegd.
Van meet af aan was de richtlijn het mikpunt van felle en openlijke kritiek. Niet toevallig is in een grote betoging van de Europese vakbonden vandaag met klem gezegd dat de Europese werkende bevolking een dienstenrichtlijn nodig heeft die de interne markt voltooit maar de sociale cohesie op geen enkele wijze tekort doet. In het Parlement hebben wij lang langs deze lijn gewerkt: wij wilden bijdragen tot de Europese ontwikkeling en groei in een belangrijke sector als die van de dienstverlening, zonder ook maar één moment uit het oog te verliezen dat Europa een sociale dimensie nodig heeft en het harmonisatieproces niet onbeperkt kan worden uitgesteld.
De aangebrachte wijzigingen en het bereikte compromis geven grotendeels antwoord op de gestelde vragen en eisen, zowel voor wat betreft het recht op werk als wat betreft het zogenaamde oorsprongslandbeginsel. Er blijven echter nog enkele problemen die verholpen moeten worden, onder meer in verband met de diensten van algemeen economisch belang, waarvoor hopelijk op basis van de ingediende amendementen een oplossing wordt gevonden tijdens de eindstemming.
Toch vind ik dat er tot op heden goed werk is verricht, ook dankzij collega Gebhardt. Wij zijn niet teruggedeinsd voor een inhoudelijke confrontatie en hebben zelfs een handje geholpen om mogelijke oplossingen op te sporen. Wij zijn vast van plan om ons ook na de stemming in eerste lezing voor dit thema te blijven inzetten. 
Thomas Mann (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, na gesprekken met het personeel en de bedrijfsleiders van ruim twintig middelgrote en kleine ondernemingen enkel in Hessen, alsmede met vertegenwoordigers van vakbonden en werkgevers, zag ik een aanvaardbare dienstenrichtlijn, eerlijk gezegd, nog nauwelijks zitten. Na het eenzijdige voorstel van Bolkestein is het compromis dat we nu bereikt hebben een juist evenwicht tussen het wegnemen van hindernissen en nationale belemmeringen op de interne markt enerzijds en de noodzaak van sociale cohesie anderzijds. Diensten van algemeen belang moeten niet geliberaliseerd worden, overheidsbedrijven niet geprivatiseerd. Het mededingings- en subsidierecht wordt evenmin beperkt. De vrees dat de richtlijn tot sociale en loondumping zou leiden, is niet langer gegrond.
Het nieuwe beginsel – vrij verkeer van diensten – voorziet dat de landen waar de diensten worden verleend, kunnen vasthouden aan de naleving en controle van hun nationale wetgeving, zowel voor het handhaven van de openbare veiligheid en orde als voor milieu- en gezondheidsbescherming. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft de procedure voor nauwere samenwerking belangrijke impulsen gegeven. Het is voor ons van groot belang dat de bescherming van de werknemer geen gevaar loopt en dat bestaande regelingen uit collectieve arbeidsovereenkomsten gehandhaafd blijven.
Aangezien de detacheringsrichtlijn prioriteit heeft, kunnen de bouwsector en andere gevoelige sectoren in de lidstaten worden beschermd. Ook de minimumlonen kunnen behouden blijven. Om te verhinderen dat bedrijven in andere EU-lidstaten enkel een postbusadres laten registreren, werd een consumentvriendelijke regeling getroffen: een vestiging zal pas erkend worden wanneer kan worden aangetoond dat zij over een passende infrastructuur en een permanente aanwezigheid beschikt.
Tijdens de demonstratie van vandaag hebben we heel wat slogans gezien die niet in overeenstemming zijn met de laatste stand van zaken. Mensen hebben het recht om in het openbaar te protesteren, maar hun protest is pas geloofwaardig wanneer de inhoud ervan correct is. Zowel de publieke opinie als de Commissie en de Raad wachten op de beslissing van dit Parlement. Overal is voelbaar hoe belangrijk het Europees Parlement eigenlijk is. Een compromis dat gedragen wordt door verschillende fracties is de juiste aanpak. De PPE-DE-Fractie is consequent bij haar uitgangspositie gebleven: de interne markt een nieuwe dynamiek geven – trefwoord Lissabon – en de sociale normen handhaven. 
Lasse Lehtinen (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is beter het voorgestelde compromis aan te nemen dan te verwerpen. Dit is in elk geval een begin voor een goed functionerende interne arbeidsmarkt.
Als wetgevers moeten wij naar nauwkeurigheid streven. Elke onduidelijk paragraaf in een richtlijn is een potentiële zaak voor het Europees Hof van Justitie. Bij het lezen van het voorstel, krijgt men het gevoel dat hoe hoger geschoold of gekwalificeerd iemand is, hoe waarschijnlijker het is dat zijn of haar sector buiten de richtlijn valt en beschermd wordt tegen echte concurrentie.
Europa heeft economische groei nodig. Groei wordt bereikt door meer werk of het verhogen van de productie. Wij kunnen niet strijden tegen sociale dumping door de mobiliteit van mensen te belemmeren, maar wel door een grensoverschrijdend systeem te creëren waarin iemand die diensten bestelt verantwoordelijk is voor het naleven van de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden. Hoe kunnen wij denken met China of India te kunnen concurreren als wij zelfs niet in staat zijn binnen de Europese Unie onnodige belemmeringen voor concurrentie weg te nemen? 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is constant op zoek naar stimulansen voor ontwikkeling, om een Unie te creëren die is opgewassen tegen de uitdagingen van het derde millennium. Deze richtlijn was bedoeld om de Europese Unie sterker te maken op mondiaal niveau en beter te kunnen laten concurreren met andere economieën in de wereld. Het lijkt wel of over het hoofd gezien wordt dat we nu een Gemeenschap van 25 en niet meer van vijftien landen hebben. Leden van dit Parlement zijn in toenemende mate van mening dat het de nieuwe lidstaten zijn die met de Unie concurreren, en niet China of de VS.
Het lijkt wel alsof de Europese Unie bang is voor zichzelf. De oude lidstaten die hun krachten gebundeld hebben tegen deze richtlijn hebben het koude oorlogsjargon weer van stal gehaald. De scheidslijn tussen de oude en de nieuwe Unie wordt steeds scherper zichtbaar. Weer worden de lidstaten onderverdeeld in goede en slechte landen. De rijke landen geven steun aan een kortzichtig beleid dat gebaseerd is op angst, niet op rationele overwegingen. Paradoxaal genoeg zijn het de rijke landen die zichzelf tot dusver als de grootste voorstanders van integratie hebben voorgedaan, die zich verzetten tegen de volledige tenuitvoerlegging van de bepalingen van de Verdragen. Ze zaaien paniek met opmerkingen over sociale dumping door de nieuwe lidstaten en mogelijke bedreigingen voor het Europees sociaal model.
Ik denk dat de nieuwe lidstaten het wel zullen redden. De economische groei in de eurozone is praktisch nul, en de economie ontwikkelt zich langzaam. Verzet tegen het openstellen van de dienstenmarkt brengt het grote risico met zich mee dat een essentiële prikkel om de economische groei en de werkgelegenheid in de Europese Unie te stimuleren, verloren gaat. Tot op de dag van vandaag worden de nieuwe lidstaten uitgemaakt voor zeurpieten. In het Europa van twee snelheden dat nu aan het ontstaan is, moeten zij echter manieren vinden om snel te reageren op tegen hen gerichte tactische coalities, die we steeds meer en steeds vaker zien ontstaan.
De oorspronkelijke ontwerp-richtlijn betekende een nieuwe kans voor de Europese Unie van 25 lidstaten. Zoals het er nu voorstaat, na het verlies van de artikelen waarin discriminatie van bedrijven die diensten aanbieden in het buitenland werd verboden en van het land van oorsprong-beginsel, is het geleidelijk zijn betekenis en transparantie aan het verliezen. 
Joseph Muscat (PSE ).
   – ( Mijnheer de Voorzitter, ik kom uit een nieuwe lidstaat. Ik steun het compromis; een andere handelwijze zou van sociale en politieke kortzichtigheid getuigen. Uit de wijze waarop de meerderheid in het Parlement de dienstenrichtlijn opnieuw heeft doordacht en ingrijpend heeft gewijzigd, blijkt hoe belangrijk deze instelling is. Een voorstel dat een rampzalige uitwerking had kunnen hebben op onze samenlevingen en vooral op de meest behoeftige daaronder, wordt nu omgevormd tot een veel verstandiger voorstel. We zijn nog niet helemaal tevreden; we willen dat openbare diensten categorisch worden uitgesloten en we willen duidelijker waarborgen voor andere sectoren. Niettemin moeten we erkennen dat de nu voorliggende wetgeving veel realistischer is. Wij bekrachtigen onze steun voor de vrijheid van het dienstenverkeer en bevorderen de toepassing van dit beginsel, maar we zijn het er ook over eens dat de sociale rechten op de eerste plaats komen. Relatief kort nadat we de havendienstenrichtlijn hebben verworpen, tonen we nu opnieuw onze inzet voor een sociaal Europa. Ik geloof dat de heer Whitehead trots zou zijn geweest op mevrouw Gebhardt en de rest van ons. 
Astrid Lulling (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben me ervan bewust dat het op het punt waarop we nu zijn aangeland politiek gezien niet juist is om verzet te bieden tegen een compromis dat door de leiders van twee fracties met zoveel moeite is bereikt. De opstellers van dit compromis beweren allebei dat ze een overwinning hebben behaald. Dat stemt tot ongerustheid – ik word niet graag voor de gek gehouden.
Mijn collega’s verzekeren me dat het oorsprongslandbeginsel impliciet uit de compromistekst voortvloeit. De sociaal-democraten gaan er juist prat op dat ze dit beginsel in de kiem hebben weten te smoren.
Net als sommige anderen geloof ook ik dat het oorsprongslandbeginsel en de geschiedenis van de Europese integratie nauw met elkaar verweven zijn. Als we die verstrengeling op dogmatische gronden afwijzen, keren we ons tegen al hetgeen we met zoveel geduld proberen op te bouwen. Zo zaaien we het zaad van wijdverbreid wantrouwen.
Uiteraard kan dit beginsel geen voorrang krijgen boven alle andere beginselen. Dat komt omdat we het hebben ingekapseld.
We hebben duidelijk gemaakt dat de wetgeving van het land van bestemming van toepassing is op alle aspecten in de sociale sfeer. Om dan te blijven praten over een aanslag op sociale normen is dan ook heel misleidend.
Men zegt ons dat we de commerciële en niet-commerciële sfeer gescheiden moeten houden. Maar ook daaraan hebben we ons gehouden. We hebben de richtlijn zo ver afgezwakt en zo veel uitzonderingen geïntroduceerd dat men zich kan afvragen waarop zij nog wel van toepassing is, in plaats van andersom.
Uiteindelijk moeten we gewoon erkennen dat de regels van het bestemmingsland met betrekking tot de terbeschikkingstelling van werknemers nooit onderwerp van discussie zijn geweest. Wat wil men nog meer? Terug naar het van het Verdrag van Rome?
Het compromis over artikel 16 kan men bezwaarlijk een bevestiging van het noemen. Dat is beslist geen vooruitgang. Ik geloof dat het onder deze omstandigheden beter is om vast te houden aan de versie van de Commissie interne markt en consumentenbescherming. Nu plukken we een richtlijn helemaal uit elkaar tot er niets meer van over is.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet bereid werkelijk wat dan ook te aanvaarden alleen maar om tot een oplossing te komen, als die oplossing onder het mom van de verdediging van sociale verworvenheden eigenlijk protectionistische normen voorstaat. Ik zal dienovereenkomstig stemmen. 
Vladimír Maňka (PSE ).
   – Een uur geleden heeft dit Parlement vernomen dat in Straatsburg tegen de richtlijn betoogd werd door vakbondsleden uit de oude lidstaten. Bij de betoging waren echter ook vakbondsleden uit de nieuwe lidstaten aanwezig en wie goed naar hen luisterde, kwam tot de conclusie dat zij helemaal niet tegen de richtlijn gekant waren.
Dames en heren, u herinnert zich ongetwijfeld nog hoe wij onlangs met een grote meerderheid een voorstel van de Raad verworpen hebben door de financiële vooruitzichten voor 2007-2013 aan te nemen. Wij lieten toen de Europese belangen prevaleren boven onze specifieke eigenbelangen. Wij waren in staat om ons te verenigen in het belang van de gehele Europese Unie. Het vervulde mij met trots dat wij ons niet hadden laten beïnvloeden en dat wij erin geslaagd waren om overeenstemming te bereiken in het Europees Parlement.
Het is van wezenlijk belang dat voor een fundamenteel document als de dienstenrichtlijn een compromis wordt bereikt. Ik ben van oordeel dat de rapporteur uitstekend werk heeft verricht. Mijns inziens zijn wij tot een aantal aanvaardbare compromissen gekomen. Daarom vind ik dat wij onze steun moeten geven aan een tekst die een win-winsituatie inhoudt ten bate van Europa en die voor zowel de oude als de nieuwe lidstaten de beste oplossing betekent. 
Gunnar Hökmark (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb naar het debat geluisterd hier in de plenaire vergadering, en ik denk dat er geen goede reden is om nog eens te herhalen waarom wij een dienstenrichtlijn nodig hebben en waarom wij ijveren voor een grotere openstelling van de dienstenhandel. In feite zijn wij het allemaal met elkaar eens dat meer handel in diensten zal leiden tot meer banen, meer nieuwe bedrijven, meer groei en meer concurrentievermogen. Tijdens het debat in dit Parlement kreeg men evenwel de indruk dat velen dat zijn vergeten. Vrije handel in diensten is goed, niet slecht. Helaas zijn de tegenstanders van de richtlijn erin geslaagd het een en ander uit de richtlijn te schrappen. Daardoor zullen wij minder concurrentievermogen verwerven dan wij hadden kunnen verwerven. Daardoor zullen wij ook minder banen en minder nieuwe bedrijven krijgen. Dat is echter niet wat de Europeanen verwachten.
Samen met andere conservatieven zal ik steun geven aan het compromis, niet omdat het precies is wat wij wilden maar wel omdat het in stap in de juiste richting is. Ik wil echter benadrukken dat ik mij niet kan vinden in het beeld dat hier geschetst werd, namelijk dat het in dezen gaat om een conflict tussen het oosten en het westen, tussen de nieuwe en de oude lidstaten. Er is wel een tweedeling tussen degenen die willen dat er door de handel in diensten meer Europese integratie en samenwerking ontstaan, de grenzen nog verder worden opengesteld en er meer nieuwe banen worden gecreëerd, en degenen die een andere mening zijn toegedaan.
Wij zullen proberen de particuliere gezondheidszorg alsnog in de richtlijn op te nemen, de detacheringsrichtlijn te verduidelijken en op ondubbelzinnige wijze open te stellen voor iedereen, en discriminatie van mensen, ongeacht het land van oorsprong, te voorkomen. Wij zullen ook proberen uitzendbureaus op te nemen in het toepassinggebied van de richtlijn. Ik wil de Commissie nog het volgende zeggen: dit is een eerste stap en het is uw verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat er meer stappen worden gezet in de richting zoals die is vastgelegd in de Verdragen. 
Amalia Sartori (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook ik voer het woord om uit te leggen waarom ik samen met mijn delegatie vóór deze richtlijn zal stemmen. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat de richtlijn het begin van een nieuw traject is en een stap vooruit betekent op weg naar voltooiing van de interne markt.
Vanuit dit oogpunt stemmen wij met de nodige overtuiging. Ik wil echter wel ingaan op hetgeen er het afgelopen anderhalf jaar binnen de fracties is gebeurd, en met name gedurende de afgelopen weken, en sinds vanmiddag en vanavond in deze zaal. Gebleken is dat er inderdaad een verschil bestaat binnen de 25 lidstaten, en ik wil dat dit heel duidelijk is. Enerzijds zijn er mensen die denken dat men groei en ontwikkeling tot stand kan brengen door te gokken en in te zetten op het nieuwe, op innovatie, flexibiliteit, de mogelijkheid te werken op een vrijere en meer open markt, en vooral op een markt van bijna 500 miljoen burgers. Aan de andere kant zijn er mensen die denken dat de tot nu toe gerealiseerde verworvenheden het best verdedigd kunnen worden door een hoge muur om zichzelf op te trekken.
Dat is de ware botsing geweest. Om die reden hoop ik dat met de afsluiting van dit debat er ook een einde komt aan een redenering die gebaseerd is op de verdeling tussen oude en nieuwe landen, want van een dergelijke verdeling was er geen sprake. Wel was er een andere verdeling, en die heeft geleid tot een richtlijn die naar mijn gevoel slechts een eerste stap is. Toch zal ik met overtuiging vóór de richtlijn stemmen, want ik denk dat ook een kleine stap vooruit belangrijk kan zijn. 
Simon Busuttil (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is tamelijk ironisch dat we de dienstenrichtlijn op Valentijnsdag bespreken. Immers, voor de dienstenrichtlijn, en zeker ook voor de heer Bolkestein, is dit beslist een geval van onbeantwoorde liefde.
Vorige maand hebben we met overgrote meerderheid de havendienstenrichtlijn verworpen en dit keer hadden we bijna hetzelfde gedaan, ware het niet dat dit Parlement een compromis over het voorstel van de Commissie heeft bereikt. Het is wellicht niet de beste, maar wel een werkbare oplossing. Heel belangrijk is dat er een evenwicht is gevonden tussen ons streven om de dienstenmarkt open te stellen en onze intentie om terechte zorgen op sociaal gebied serieus te nemen. Ik zeg met nadruk "terechte zorgen" omdat we inmiddels allemaal weten dat er een sfeer van bangmakerij rondom dit voorstel is geschapen. Als burger van een nieuwe lidstaat komt deze bangmakerij me heel bekend voor. In mijn land schetsten tegenstanders van het EU-lidmaatschap doemscenario’s waarbij ons land zou worden overspoeld door buitenlandse werknemers die onze banen zouden afpakken. In de oude lidstaten waren soortgelijke onheilsprofeten actief, maar we weten nu dat deze doemscenario's irreëel waren: zij zijn niet uitgekomen en bij de invoering van de dienstenrichtlijn zal dat evenmin gebeuren.
De openstelling van de dienstenmarkt is een goede zaak en dat moeten we luid en duidelijk zeggen. Zij is goed voor het bedrijfsleven, met name voor KMO's, en voor de werkgelegenheid. We hebben een redelijk compromis. Laten we ervoor gaan! 
Ivo Strejček (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is erg laat voor een serieus debat als dit en de commissaris zal wel moe zijn. Ik wil een paar punten noemen die het debat wellicht kunnen verlevendigen, maar het is ook mogelijk dat u nog vermoeider raakt, mijnheer de commissaris!
Bij aanvang van het debat van vandaag dacht ik nog dat er sprake was van een ideologische botsing tussen voorstanders van een protectionistische houding en degenen die proberen de dienstenmarkt te liberaliseren. Ik geef toe dat ik een dromer was. Helaas is er iets veel ernstigers aan de hand: het debat over de afgezwakte richtlijn begint de kenmerken te vertonen van een botsing tussen de nieuwe en oude lidstaten.
We zijn gewoon te luisteren naar eindeloze speculaties over de vraag waarom de burgers van de lidstaten de mooie nieuwe Europese ideeën niet begrijpen. Waarom zouden ze? Als lid van het Europees Parlement vertegenwoordig ik Tsjechië en behartig ik de belangen van de Tsjechen. In het begin van de jaren negentig heeft Tsjechië de toegang tot zijn markt volledig geliberaliseerd. Veel traditionele maar inefficiënte bedrijven moesten sluiten. Dat resulteerde in hogere werkloosheid en zware politieke verliezen. Is het niet eerlijk om van de oude lidstaten nu hetzelfde te verwachten? Ga maar eens naar een willekeurige stad ergens op de Tsjechisch-Oostenrijkse grens en probeer lokale dienstverleners uit te leggen dat zij niet op dezelfde wijze diensten kunnen aanbieden als de Oostenrijkse concurrenten – met nadruk op "concurrenten" – in hun Tsjechische stad. Ik durf te wedden dat u daarin niet zult slagen. Probeer maar eens over nobele Europese idealen te spreken en in één adem te zeggen dat zij niet op elke gewenste plek zaken mogen doen. De openstelling van de interne markt was een mooie gedachte, maar de realiteit van vandaag leert ons dat we hier te maken hebben met een vergeefse poging om dingen te veranderen.
Ik wil de Tsjechische tolken bedanken voor hun waardevolle werk. 
Simon Coveney (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is lastig in een tijdsbestek van twee minuten een echte bijdrage aan het debat over de dienstenrichtlijn te leveren. In deze richtlijn wordt getracht een heleboel zaken via één moedige stap te regelen. Daarom is het een nogal zwaar debat en hebben leden van alle fracties zich de afgelopen maanden bijna voltijds met de richtlijn beziggehouden. Hierbij wil ik vooral mijn waardering uitspreken voor het werk van de heer Harbour, die zich enorm heeft ingespannen om namens de PPE-DE-Fractie een compromis te sluiten.
Laten we echter in het vuur van het debat over specifieke amendementen, vooral wat betreft artikel 16 dat gaat over de vrijheid van dienstverlening, onze algemene doelstelling niet uit het oog verliezen. Dit is de eerste fase van een proces waarmee de totstandkoming wordt beoogd van een richtlijn die een opener en beter functionerende interne dienstenmarkt zal bevorderen. Als de richtlijn in de juiste vorm wordt aangenomen, kan zij zorgen voor meer groei, meer banen en meer economische activiteit in de dienstensector.
De realiteit is dat de economie van de EU een nieuwe impuls nodig heeft. Deze richtlijn kan daarbij helpen. 68 procent van de werkgelegenheid in de EU en 60 procent van de rijkdom is te danken aan de dienstensector en daarom vormen diensten de belangrijkste motor voor de futloze Europese economie. Kortom, deze nieuwe compromisrichtlijn zal niet alle fracties volledig tevredenstellen, maar wel zullen hierdoor talrijke belemmeringen voor grensoverschrijdende handel en diensten worden opgeheven. Daarnaast zal de bureaucratie worden verminderd waarmee bedrijven te maken krijgen wanneer zij naar andere EU-landen willen uitbreiden. In ons compromisvoorstel is een balans gevonden tussen de bescherming van het arbeidsrecht en de collectieve overeenkomsten binnen de lidstaten en de openstelling van een efficiëntere dienstenmarkt.
Ik hoop dat dit Parlement de Commissie een krachtig mandaat zal geven om na de stemming van donderdag met hernieuwd elan met deze richtlijn aan de slag te gaan. Ik zie uit naar een nog betere versie van deze richtlijn die hopelijk in een niet al te verre toekomst aan het Parlement zal worden voorgelegd. 
Riccardo Ventre (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het is waarschijnlijk een open deur te zeggen dat het aannemen van deze richtlijn een moment van groot politiek belang is.
Als het Parlement de richtlijn echter met grote meerderheid aanneemt, zal het een politiek signaal afgeven dat nog belangrijker is, omdat dan nogmaals wordt beklemtoond dat wij in het wetgevingsproces de rol van bemiddelaar spelen tussen de Europese bureaucratie en de individualiteit van de afzonderlijke staten. Als bemiddelaars hebben wij de plicht de eisen van liberalisering van de markt af te stemmen op de rechten van de zwakste sociale groepen.
Ik vind dat het compromis van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten en van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement goed is. Het leidt immers tot liberalisering van een sector die een heel groot deel van onze economie beslaat, een sector die in het Verdrag een fundamentele vrijheid wordt genoemd. Natuurlijk hadden wij meer kunnen doen op het vlak van liberalisering, maar men kan nu eenmaal niet alles ineens hebben.
Dankzij de bepaling dat de richtlijn na vijf jaar herzien moet worden, kan de tekst verbeterd worden en kan het liberaliseringproces worden voortgezet. Wat het economisch aspect betreft, hebben wij ambitieuze doelen gesteld op het vlak van groei en werkgelegenheid.
Ik wil nog iets opmerken over een aantal amendementen die zijn ingediend, met name de amendementen 13, 72, 73 en 86. Niet alleen worden met deze amendementen de diensten van algemeen belang uitgesloten, maar daarnaast mag iedere afzonderlijke lidstaat zelf bepalen wat er onder die diensten verstaan moet worden en aan welke vereisten zij moeten voldoen.
Amendement 13 sluit bovendien uit dat de lidstaten verplicht zijn die diensten te liberaliseren of overheidsdiensten en bestaande monopolies, zoals loterijen, te privatiseren. Ook in de amendementen 17 en 80 wordt wederom uitsluiting van kansspelen voorgesteld. Ik geloof dat wij deze amendementen in het algemene debat tegen het licht moeten houden. 
John Purvis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de commissaris zal blij zijn dat we bijna aan het eind zijn gekomen. Ik ben de op twee na laatste spreker.
Vorig jaar april, in de aanloop naar het Franse referendum, heeft de Commissie industrie, onderzoek en energie het advies van de heer Chatzimarkakis over de dienstenrichtlijn goedgekeurd. Dat advies ging in tegen de toen overheersende vijandige houding jegens deze richtlijn en de absurde en overdreven beweringen over Poolse loodgieters en sociale dumping.
Vanaf de allereerste rechtstreekse verkiezingen in 1979 heeft dit Parlement gepleit voor een werkelijk vrije en open interne markt, zoals in de oorspronkelijke Verdragen werd voorzien. Uit een interne subcommissie van de Commissie economische en monetaire zaken, waarvan ik deel mocht uitmaken, ontstonden de Kangoeroe-groep en het internemarktprogramma van 1992 op grond van de Europese Akte uit 1985.
Ik vind het moeilijk te begrijpen of te rechtvaardigen waarom de diensten destijds buiten deze hele onderneming werden gehouden. Nu hebben wij de kans om blijk te geven van dezelfde moed en dezelfde vooruitziende blik als onze voorgangers. Wij kunnen ervoor zorgen dat er een echte interne markt voor diensten tot stand komt. Vakbondsleden, Franse "nee"-stemmers, Franse loodgieters, ik verzeker u: er is werkelijk niets om bang voor te zijn. De interne markt voor goederen heeft nieuwe, meer en betere banen opgeleverd. Dat zal ook gelden voor de dienstenrichtlijn als we tenminste vóór een solide en liberale versie stemmen. Deze richtlijn kan de mogelijkheden bieden waarnaar iedereen op zoek is, vooral binnen KMO’s, en zo een wezenlijk onderdeel vormen van een succesvolle, concurrerende en bloeiende Europese economie.
Het advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie, dat een liberale strekking heeft, werd gesteund met 34 stemmen tegen 6. De conservatieven, de liberalen en zelfs de meeste socialisten waren voor. Hopelijk zal het Parlement als geheel voor een even moedige en vooruitziende stellingname kiezen. Adam Smith had gelijk: liberalisering van de handel werkt; een werkelijk vrije en open dienstenmarkt vormt een effectief systeem dat steeds meer Europeanen aan een baan zal helpen. 
Cristina Gutiérrez-Cortines (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou commissaris McCreevy en de leden van mijn fractie, Malcolm Harbour, mevrouw Thyssen en anderen oprecht willen bedanken voor de moeite die ze hebben gedaan om deze richtlijn te verdedigen, en die van dichtbij hebben moeten toezien hoe wat wij beschouwden als de beste aspecten van die richtlijn steeds meer verloren gingen.
Het moet gezegd dat politici en politieke leiders soms achterop raken op de samenleving, en ik zeg dat omdat deze richtlijn twee aspecten heeft die me buitengewoon belangrijk lijken en die daarin helaas nauwelijks aan bod zullen komen: het eerste aspect betreft de erkenning van kwalificaties en de vrijheid van werk voor gekwalificeerde werknemers, en het tweede aspect betreft de gezondheidskwestie.
Ik denk dat het in Europa, wanneer mensen in een ander land gaan werken, ook al zijn zij hoog opgeleid, veel gemakkelijker is om een baan te vinden waarin men met zijn handen werkt, een baan met weinig erkenning. Het corporatief egoïsme biedt immers geen andere uitweg. Het is ons nog niet gelukt dit obstakel weg te nemen.
In de tweede plaats wil ik het over de gezondheid hebben. De richtlijn omvatte de mogelijkheid en de verplichting tot vergoeding van medische kosten aan ingezetenen die in een ander land medische zorg ontvangen. Het Middellandse-Zeegebied telt miljoenen Europeanen die naar het zuiden zijn getrokken op zoek naar de zon en een ander leven, maar hun recht op vergoeding van de kosten uit hoofde van de sociale dienstverlening – en vooral van de gezondheidszorg die zij genieten – wordt niet erkend.
Zij verkeren in een onzekere situatie, in een moeilijke situatie, maar bovenal zijn zij in de steek gelaten door de politici. Hetzelfde geldt voor de particuliere medische zorg.
Ik ondersteun dan ook het voorstel om de particuliere medische zorg in de richtlijn op te nemen, omdat we honderden klinieken hebben die deze zorg en steun verlenen aan de Duitsers, Britten en Zweden die zich in het zuiden en het Middellandse-Zeegebied bevinden. Deze burgers hebben het recht om hun eigen taal te spreken, om in hun taal te woord te worden gestaan, om in eigen taal gebruik te kunnen maken van deze diensten. Deze situatie is een gegeven; de samenleving heeft haar gecreëerd, maar wij weigeren haar onder ogen te zien. 
Valdis Dombrovskis (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer McCreevy, dames en heren, het doel van de dienstenrichtlijn is de bevordering van de economische groei en de werkgelegenheid in de Europese Unie. De werking van de Europese interne markt wordt thans bemoeilijkt door een groot aantal administratieve belemmeringen. De administratieve obstakels en bijbehorende kosten hebben vooral negatieve gevolgen voor het vermogen van kleine en middelgrote ondernemingen om diensten te verlenen buiten hun eigen land. De dienstensector vertegenwoordigt ongeveer 70 procent van de economie van de Europese Unie. Het wegwerken van de administratieve belemmeringen die deze sector parten spelen, zou dan ook een stevige impuls geven aan de economische ontwikkeling. Uit de analyse van de Europese Commissie blijkt dat de maatregelen die tussen 1992 en 2002 zijn genomen om de interne arbeidsmarkt van de Unie te verbeteren en de interne grenzen van de Unie open te stellen geleid hebben tot een verhoging van het BBP met 1,8 procent en tweeënhalf miljoen nieuwe banen. Deze gunstige resultaten zijn vooral te danken aan het vrije verkeer van goederen en de liberalisering van de telecommunicatie- en energiesectoren. Uit de analyse van de Europese Commissie blijkt verder dat een correcte werking van de Europese dienstenmarkt dezelfde positieve invloed zou hebben op de economische groei en de werkgelegenheid. Daarom moeten wij stemmen vóór een sterke dienstenrichtlijn, met inbegrip van het oorsprongslandbeginsel, zoals de versie die door de Commissie interne markt en consumentenbescherming is goedgekeurd. Wij moeten met name het volgende waarborgen: behoud van de artikelen van de richtlijn waarin de rechten van dienstverleners worden vestgesteld met betrekking tot de terbeschikkingstelling van werknemers aan landen waar diensten worden verleend, en beperking van de lijst met uitzonderingen. Als wij deze beginselen schrappen, bestaat het risico dat de essentie van de dienstenrichtlijn wordt aangetast en dat er kansen om de economische groei in Europa verder te versterken onbenut worden gelaten. Sommige leden van het Europees Parlement proberen de essentie van de dienstenrichtlijn te ontkrachten en willen hoe dan ook een protectionistisch beleid voeren ten aanzien van dienstverleners uit de nieuwe lidstaten, zonder rekening te houden met de economische verliezen die een dergelijke benadering zal inhouden voor de Europese Unie in haar geheel. Uit het stemgedrag van het Europees Parlement zal blijken of de meerderheid van de afgevaardigden de toekomst van de Europese economie ziet als een open en dynamische interne markt of als een protectionistische wirwar van 25 lidstaten. 
Charlie McCreevy,
   – Mijnheer de Voorzitter, we zijn getuige geweest van een lange en levendige discussie. Er is beslist geen cafeïne nodig om tijdens een stimulerend debat als dit alert te blijven. Ik wil alle deelnemers bedanken voor hun bijdragen vanuit de verschillende invalshoeken.
We hebben alle argumenten voor en tegen dit voorstel gehoord. Mij is duidelijk geworden dat er ondanks de meningsverschillen een breed draagvlak voor een dienstenrichtlijn is. De afgevaardigden streven ernaar overeenstemming te bereiken over de wijze waarop we verder moeten gaan. Ik juich dat toe. Het laat zien dat het Europees Parlement een wezenlijke rol kan spelen om de diverse standpunten met elkaar in overeenstemming te brengen.
Gezien het debat van vandaag heb ik er vertrouwen in dat het Parlement verder zal werken aan de consensus die nodig is voor aanneming van dit voorstel. Wij zijn de rapporteur, de schaduwrapporteurs en de fractieleiders dank verschuldigd voor hun constructieve houding.
Ik heb gezegd dat de Commissie zich ten volle rekenschap zal geven van de amendementen die in het Parlement breed worden gedragen. Volgens mij zijn we niet ver meer af van een dergelijke consensus, vooral niet wat betreft het toepassingsgebied van het voorstel en de vrijheid van dienstverlening als beschreven in artikel 16.
Ik vond het bemoedigend dat zoveel sprekers een dienstenrichtlijn met echte toegevoegde waarde willen. Daarom moeten we zo min mogelijk sectoren uitsluiten en dienen we bijzondere aandacht te schenken aan de formulering van artikel 16. Verdragsbepalingen of gerechtelijke uitspraken kunnen we immers onmogelijk meer terugdraaien.
De heer Watson had kritiek op onze inspanningen om te helpen bruggen te bouwen in verband met artikel 16. Het is jammer dat hij niet heeft gecontroleerd waar de door hem bekritiseerde ontwerp-tekst vandaan kwam. Deze was namelijk niet afkomstig van mijn bureau. Ik ben echter gewend te worden beschuldigd van vele – goede en slechte – dingen waarvoor ik geen verantwoordelijkheid draag.
Nu wil ik iets zeggen over de inhoudelijke kant van het debat en over de terbeschikkingstelling van werknemers. Ik kan goed meevoelen met degenen die zich zorgen maken over de volgens hen onnodige administratieve lasten voor werknemers die in een andere lidstaat worden gedetacheerd. Er bestaat Gemeenschapswetgeving en jurisprudentie van het Hof die moet worden geëerbiedigd. Als u met een ruime meerderheid de artikelen 24 en 25 schrapt, zal de Commissie snel met een advies over dat belangrijke initiatief komen.
Het is van belang dat tijdens dit debat en de stemming van donderdag een duidelijk signaal wordt afgegeven: Europa moet een stap voorwaarts zetten door een kader voor te stellen voor een dienstenrichtlijn die bedrijven, ondernemers en consumenten de nodige stimulansen en het nodige vertrouwen zal geven om ten volle van onze interne markt te profiteren. Dat kan door in nieuwe kansen te investeren en nieuwe diensten te ontwikkelen en in te kopen waarmee meer banen en meer groei worden gecreëerd. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats.
Alessandro Battilocchio (NI ).
   – De dienstenrichtlijn, waarover we donderdag in Straatsburg zullen stemmen, is een goede gelegenheid om de 450 miljoen Europese burgers te tonen dat Europa en met name het Europees Parlement luistert naar de eisen en zorgen van de bevolking, dat zij hun best doen deze in overeenstemming te brengen met een groei- en ontwikkelingsstrategie die alleen door middel van harmonisatie en daadwerkelijke openstelling van economische activiteiten tot stand gebracht kan worden.
De tekst die hopelijk door de plenaire vergadering wordt aangenomen, is een verwaterd document met grijze gebieden die om opheldering vragen. Maar in een context die zo divers is als de Europese, met nieuwe landen die op zoek zijn naar kansen en oude landen die pogen zich af te schermen, met kleine en grote bedrijven, en met 25 verschillende rechtstelsels, is het compromis de enige weg voorwaarts. Daarom moeten wij positief aankijken tegen de inspanningen die alle fracties en betrokkenen zich hebben getroost om een akkoord uit het vuur te slepen. Dit is een goede kans voor Europa om nieuw vertrouwen te wekken en opnieuw te investeren in een economische groei die ons sociaal model niet schaadt; wat in de afgelopen maanden helaas minder geloofwaardig was geworden. Wij hebben behoefte aan groei en moeten onze economie nieuw leven inblazen. De dienstenrichtlijn is een eerste belangrijke stap in die richting, op voorwaarde dat het welzijn en de rechten van onze werknemers niet op de helling worden gezet. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ).
   – De richtlijn betreffende de totstandkoming van een interne dienstenmarkt gaat terug op een voorstel van de Commissie onder voorzitterschap van de sociaal-democraat Romano Prodi dat thans is overgenomen door de huidige Commissie onder leiding van de heer Barroso.
Het voorstel speelt een centrale rol in het offensief dat het kapitalisme in de Europese Unie heeft ingezet. Het behartigt de belangen van de grote multinationals, aangezien het hen in de gelegenheid stelt werknemers uit te buiten en hun heerschappij uit te breiden naar nieuwe economische sectoren.
Er wordt voorgesteld de dienstensector, met inbegrip van openbare diensten, volledig te liberaliseren, hetgeen negatieve gevolgen zal hebben voor de werknemers en voor de soevereiniteit van de afzonderlijke lidstaten. Als dit voorstel wordt aangenomen, zal het functioneren als een hefboom, als een soort "paard van Troje", waarmee salarissen, collectieve arbeidsovereenkomsten en werknemersrechten zullen worden ondermijnd. Bovendien zal het ook negatieve gevolgen hebben voor het vermogen van de lidstaten om openbare diensten op afdoende wijze te beschermen en, meer in het algemeen, te controleren hoe deze diensten worden verricht.
Het is onmogelijk om dit voorstel te "hervormen", zoals de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten trachten te doen, in een poging om de negatieve kern van de richtlijn te handhaven en tegelijkertijd hun gezicht te redden.
Deze richtlijn moet verworpen worden. Dat is wat de werknemers eisen en waarop wij van meet af aan hebben aangedrongen. 
Filip Andrezj Kaczmarek (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, het bestaan van barrières in de Europese dienstenmarkt leidt tot hogere prijzen, beperking van de economische groei en minder nieuwe banen. Zijn lagere groei, minder banen en hogere prijzen echt wat de Europeanen willen? Ik denk het niet.
Boven alles willen de Europeanen meer banen. Waarom zouden politici dit tegenhouden? Sommige zelfbenoemde verdedigers van de werknemers willen de richtlijn afzwakken en tandeloos maken. Men zou kunnen stellen dat deze individuen vóór de liberalisering van de dienstenmarkt zijn, of zelfs dat ze er tegen zijn. Ik ben het er zeker mee eens dat de richtlijn raakt aan gevoelige onderwerpen. We mogen ons hoofd echter niet in het zand steken. Ik vraag me af of de tegenstanders van de richtlijn wel goed hebben nagedacht over concurrentie en de toekomst van dienstverleners, en of ze wel echt die gemeenschappelijke interne markt willen. Er wordt veel gepraat over gelijkheid, maar mijn indruk is het dat om een Orwelliaanse gelijkheid gaat, waarbij sommigen "gelijker" zijn dan anderen. Ook wordt er gesproken over het beschermen van sociale verworvenheden, maar dit lijkt in te houden dat die verworvenheden alleen in de rijke landen beschermd moeten worden, en niet in heel Europa.
Kleine en middelgrote ondernemingen scheppen de meeste banen. Diensten dragen het meest bij aan het BBP van Europa. Laten we ondernemers een kans geven. Laten we 20 miljoen werkloze Europeanen een kans geven. Laten we de ondernemersgeest een kans geven. We hebben de kans om iets goeds te doen. Die moeten we niet laten lopen. Daarom moeten we tegen de amendementen stemmen die de richtlijn verwateren, de tenuitvoerlegging ervan belemmeren en het bereiken van de gewenste resultaten in gevaar brengen. Laten we voor echte vrijheid kiezen. We kunnen niet toestaan dat nationaal egoïsme en protectionisme schade toebrengen aan Europa. 
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ).
   – Vandaag wordt in de plenaire vergadering gedebatteerd en gestemd over het verslag van mevrouw Gebhardt over de Bolkestein-richtlijn.
In feite is dit een voortbrengsel van de duistere Bilderberg-conferentie, waarmee de wals van de mondialisering en de regels van de Nieuwe Orde moeten worden opgelegd.
Als gekozen lid van het Europees Parlement (ik ben niet gekozen door de een of andere partij die wordt gecontroleerd door de personen van de Nieuwe Orde) verzet ik mij met al mijn kracht tegen de concepten die met deze richtlijn vorm moeten krijgen, en waarmee de rechten waarvoor de werknemers tientallen jaren hebben moeten vechten, in koelen bloede om zeep worden geholpen.
Als voorzitter van de LAOS-partij in Griekenland zal ik alle bevolkingsgroepen die door de richtlijn worden getroffen mobiliseren en tot integraal verzet aanzetten.
Ik heb niet deelgenomen aan het debat omdat alleen al de aanwezigheid van degenen die zich ideologisch verzetten een legitimatie zou zijn van de extreme standpunten van de inspirator van de richtlijn.
Ik stem tegen de richtlijn en vraag dat deze verklaring wordt opgenomen in de notulen. 
David Martin (PSE ).
   – Momenteel is 70 procent van het BBP van Europa gebaseerd op diensten. De grootste kloof die nog gedicht moet worden om de interne Europese markt te voltooien, is te vinden in de dienstensector. Als we één dynamische dienstenmarkt tot stand brengen, kunnen er in de EU ongeveer 600 000 nieuwe banen worden geschapen.
Daarom is het wenselijk en belangrijk dat de administratieve en technische belemmeringen voor ondernemingen om buiten hun eigen land te opereren, worden weggenomen. Hierdoor wordt eerlijke concurrentie in de sector mogelijk. Een dynamische dienstensector komt echter niet tot stand door de rechten en lonen van werknemers en gezondheids- en veiligheidsmaatregelen te beperken. Dat is de reden waarom ik voor de amendementen zal stemmen waarin het arbeidsrecht en vrije collectieve onderhandelingen van het toepassingsgebied van de richtlijn worden uitgesloten.
Ik vind verder dat sommige diensten zoals gezondheidsdiensten en sociale diensten en bepaalde aspecten van het onderwijs erg kwetsbaar zijn en niet onder deze specifieke maatregel moeten vallen. 
Kathy Sinnott (IND/DEM ).
   – Mijnheer McCreevy, ooit was ik verdwaald ergens op het platteland in uw geboortestreek. Ik vroeg de weg aan een voorbijganger waarop hij tegen mij zei: "Ik zou niet hier beginnen".
Dit advies geef ik aan u door, mijnheer de commissaris: als u wilt dat de overgang naar een vrij en ongecompliceerd dienstenverkeer in al onze 25 landen soepel verloopt, zou ik niet "hier" beginnen.
"Hier" is namelijk een vage en onbegrijpelijke warboel die door onze rechtbanken zal worden gedefinieerd. "Hier" is een vrijbrief voor chaos. De kans is aanwezig dat er 25 verschillende soorten regelgeving ontstaan en dat bedrijven naar het land met de gunstigste voorschriften trekken. Dan raken we in een crisis die alleen via complete federale harmonisatie kan worden bezworen. En wie is daar nu een voorstander van? 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het nieuwe financieringsinstrument voor de ontwikkeling in het kader van de millenniumdoelstellingen. 
Charlie McCreevy,
   – Mijnheer de Voorzitter, vorige week heeft het Europees Parlement de Commissie verzocht een verklaring af te leggen over innovatieve bronnen van financiering voor ontwikkelingssamenwerking. Commissaris Michel kan hier vanavond niet aanwezig zijn. Hij is onderweg naar het oosten van Afrika waar hij al afspraken had die niet verzet konden worden. Hij vindt het erg jammer dat hij het standpunt van de Commissie over dit onderwerp niet met u kan delen en heeft mij gevraagd hem te vervangen.
De hulp moet aanzienlijk worden opgevoerd als we de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling willen halen. De Europese Unie is niet weggelopen voor de verantwoordelijkheid die zij ten opzichte van haar partnerlanden heeft. Integendeel, de Europese Raad van juni 2005 heeft zijn steun voor de millenniumdoelstellingen nog eens duidelijk bekrachtigd door ambitieuze toezeggingen te doen wat betreft de kwaliteit en kwantiteit van de hulp.
De Europese Raad heeft met name beloofd de officiële ontwikkelingshulp te verhogen tot 0,7 procent van het bruto nationaal inkomen in 2015. Daartoe is voor 2010 een collectief streefcijfer van 0,56 procent van het BNI vastgesteld.
Meer steun is echter niet toereikend. We moeten ervoor zorgen dat de huidige en toegezegde verhogingen van de financiering zodanig worden gerealiseerd dat landen worden geholpen om de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te bereiken.
In de onlangs goedgekeurde gemeenschappelijke verklaring van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie over de Europese consensus inzake ontwikkeling kiest de Europese Unie voor meer voorspelbare en minder onzekere vormen van hulp. Volgens de Commissie kunnen innovatieve mechanismen voor de financiering van ontwikkeling erg bruikbaar zijn. Daarom heeft de Commissie in 2005, op verzoek van de Raad, een reeks werkdocumenten opgesteld waarin een technische analyse wordt gegeven van innovatieve financieringsbronnen voor ontwikkeling.
Daarnaast heeft de Commissie in april 2005 een mededeling aan de Raad en het Europees Parlement goedgekeurd met de titel "Sneller vorderingen boeken om de ontwikkelingsdoelstellingen van het millennium te bereiken – Financiering met het oog op de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp". In deze mededeling worden onder andere innovatieve financieringsbronnen en nieuwe mechanismen voor de steunverlening besproken en de Raad wordt verzocht "ermee in te stemmen om meer vaart te zetten achter het uitwerken van de meest veelbelovende opties voor innoverende, aanvullende financieringsbronnen". De Commissie heeft aangegeven dat alle innovatieve bronnen van financiering moeten worden beoordeeld aan de hand van enkele criteria. Bijvoorbeeld: hoeveel geld zou elk voorstel bijeen kunnen brengen? In hoeverre zouden de fondsen de bestaande toezeggingen aanvullen? Hoe stabiel en voorspelbaar zouden zij zijn? Wat zijn de gevolgen voor de mededinging en de sectorale gevolgen? Wat zouden de kosten zijn voor het lanceren en de administratie ervan? Met welke voorstellen kan het snelst worden aangevangen? Is universele steun nodig of kunnen voorstellen op regionaal, dat wil zeggen EU-niveau worden uitgevoerd?
De Commissie merkt op dat Frankrijk bereid is een van de voorstellen die uit die discussie is voortgekomen, te implementeren, namelijk de invoering van een solidariteitsheffing op alle vliegtickets die vanaf juli 2006 in Frankrijk worden verkocht. Dit initiatief kan ervoor zorgen dat ook andere landen initiatieven gaan ontplooien op het gebied van ontwikkelingsfinanciering.
De Commissie wil het Europees Parlement tevens meedelen dat op 9 februari 2006 een technische workshop is gehouden waaraan de Commissie en vertegenwoordigers van de lidstaten deelnamen. Het doel hiervan was om de discussie te ondersteunen en om de vaart in het proces te houden. De workshop ging over de bestaande initiatieven en over mogelijke alternatieven voor innovatieve financiering. De Commissie heeft echter ook onderzocht hoe de bestaande steunregelingen zodanig kunnen worden gewijzigd en aangevuld dat de middelen op een meer voorspelbare manier worden verstrekt.
Tot slot wil de Commissie nog melden dat tijdens de workshop de Franse vertegenwoordigers hebben verteld hoe ver de voorbereidingen waren gevorderd voor de conferentie op hoog niveau die op 28 februari en 1 maart in Parijs wordt gehouden. Afgevaardigden van de Commissie zullen daarbij aanwezig zijn. 
Tokia Saïfi,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Europese Unie moet een voortrekkersrol vervullen om ervoor te zorgen dat de millenniumdoelstellingen worden verwezenlijkt. Sinds de Conferentie van Monterrey in 2002 en de Top van de Verenigde Naties van september 2005 leeft bij de internationale gemeenschap het besef dat ontwikkeling alleen gerealiseerd kan worden als de millenniumdoelstellingen in het gemeenschappelijk beleid worden geïntegreerd. De kloof tussen Noord en Zuid blijft groeien en de welvaart van de geïndustrialiseerde landen leidt ertoe dat veel landen in het Zuiden opnieuw tot armoede vervallen. Het is dus hoog tijd dat de internationale gemeenschap dit probleem met praktische maatregelen aanpakt.
Ook al is de Europese Unie de belangrijkste donor, zij zal meer moeten doen, en wel nu. We moeten efficiënter te werk gaan en sneller reageren. De Europese consensus inzake ontwikkeling en de nieuwe strategie voor Afrika zijn stappen in de juiste richting, en dat geldt ook voor het opzetten van een Europees fonds voor het financieren van projecten in Afrika. Ik ben met deze baanbrekende ontwikkelingen heel tevreden. De traditionele openbare steun is weliswaar in omvang toegenomen, de meest recente gegevens tonen toch aan dat de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen vooral afhangt van de instelling van mechanismen voor aanvullende financiering. Op initiatief van verschillende lidstaten worden nu innovatieve en complementaire financiële instrumenten ontwikkeld. De Europese Unie moet proberen deze instrumenten te implementeren om zo stabiele en betrouwbare hulpmiddelen te creëren en daarmee te voldoen aan de totnogtoe onbevredigde behoeften van de ontwikkelingslanden. Dat geldt in het bijzonder voor de gezondheidszorg. Een aantal lidstaten heeft reeds aangegeven deze initiatieven te steunen. Mijnheer de commissaris, u hebt zelf aangegeven dat sommige van deze landen – waaronder Frankrijk – zich bereid hebben verklaard internationale solidariteitsbijdragen te leveren, bijvoorbeeld via vliegtickets.
Bij de volgende ministersconferentie zullen de lidstaten de internationale consensus verstevigen. Het gaat erom innovatieve en praktische financieringsbronnen te vinden. We moeten proberen om hetgeen we in New York tijdens de laatste VN-Top bereikt hebben als springplank te gebruiken. 
Glenys Kinnock,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil het graag hebben over de mogelijkheden van de internationale financieringsfaciliteit (IFF) die door de Britse minister van Financiën Gordon Brown is voorgesteld. De IFF plaatst obligaties op de internationale kapitaalmarkten, die van 2005 tot 2015 elk jaar 50 miljard dollar kunnen opbrengen.
Het voordeel hiervan is – en daarbij verwijs ik naar enkele van de punten die u in uw inleiding noemde, mijnheer de commissaris – dat er vroegtijdig en langdurig stabiele en voorspelbare bedragen worden gegenereerd. Er komt één miljard per jaar binnen, wat gebruikt kan worden om kinderen naar school te laten gaan en om het schoolgeld af te schaffen dat voor miljoenen kinderen in ontwikkelingslanden, vooral meisjes, een beletsel vormt om onderwijs te volgen.
De IFF heeft reeds een proefprogramma voor inenting opgezet, waarbij gezocht wordt naar vaccins voor malaria en HIV/aids – de ziekte die Afrika en grote delen van de rest van de wereld teistert – waarvoor geen genezing bestaat. Er is afgesproken een wereldwijde geavanceerde inkoopregeling tot stand te brengen, zodat levensreddende vaccins commercieel tegen betaalbare prijzen kunnen worden geproduceerd, en worden vervaardigd op een manier die voor alle afgevaardigden acceptabel en van essentieel belang zou moeten zijn.
Wij erkennen dat het niet gemakkelijk is de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te halen, een van de onderwerpen van dit debat. Als we echter voorspelbare bedragen genereren, kunnen we elk kind naar school laten gaan en voorkomen dat iedere dag 30 000 kinderen onnodig sterven. Daar gaat het om; zo proberen wij onze hoop om te zetten in daden.
Toen hij van de IFF hoorde, zei Nelson Mandela dat het een absoluut noodzakelijk initiatief is dat precies op tijd komt en dat een actieve respons van de internationale gemeenschap verdient. Ik hoop van harte dat de Europese Unie dit initiatief krachtig en met grote inzet zal ondersteunen. 
Fiona Hall,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is blij met deze resolutie. De meeste afgevaardigden zijn het erover eens dat de achterstand van ontwikkelingslanden voor een belangrijk deel te wijten is aan onderfinanciering en onderinvestering, met name in Afrika. Economen als de Amerikaan Jeremy Sachs geven toe dat de ontwikkelingshulp voor Afrika tot op heden weinig voorstelt als men kijkt naar de benodigde investeringen in de infrastructuur.
De titel van deze resolutie is enigszins beperkt. Er wordt een nieuw financieringsinstrument genoemd alsof er maar één oplossing voor het probleem is. Gelukkig heeft de tekst een veel bredere strekking. De kern van het probleem is dat we wegen moeten vinden om meer dan de op nationaal niveau toegezegde 0,7 procent van het BBP aan ontwikkeling te besteden.
In de resolutie wordt het idee geopperd van een solidariteitsbijdrage op vliegtickets, maar dat is niet de enige mogelijkheid. Net als mevrouw Kinnock wil ik andere opties voorstellen. Ten eerste kunnen de lidstaten eenvoudig hun planning versnellen zodat ze het streefcijfer van 0,7 procent van het BBP eerder bereiken. Vervolgens kunnen ze het percentage verder opvoeren. In Groot-Brittannië hebben de liberaal-democraten ervoor gepleit de 0,7 procent al in 2011 te halen, twee jaar eerder dan de huidige Britse regering heeft afgesproken.
Ten tweede is er een rol weggelegd voor directe buitenlandse investeringen. Geen enkel land is uitsluitend door hulp de armoede te boven gekomen en in landen met de meest spectaculaire groeicijfers zoals China is veel door buitenlanders geïnvesteerd. Er kan echter een probleem ontstaan wanneer buitenlandse investeringen worden verricht op grond van bilaterale investeringsverdragen of van voorstellen die in Cancún door de WTO zijn gedaan. Het is dan mogelijk dat de zwakkere partner wordt uitgebuit en dat er geen aandacht wordt geschonken aan milieubescherming en sociale bescherming. We hebben een nieuwe internationale investeringsovereenkomst nodig onder auspiciën van de VN-Commissie voor duurzame ontwikkeling.
Samengevat, we moeten zo veel mogelijk manieren bedenken om extra in ontwikkeling te investeren, maar de methoden die we kiezen, moeten wel de steun van de publieke opinie hebben en transparant zijn. 
Caroline Lucas,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken. Dat we deze kwestie vanavond bespreken, komt onder meer omdat aan het eind van deze maand in Parijs een internationale conferentie wordt gehouden. Deze conferentie vormt een uitstekende gelegenheid om vooruitgang te boeken wat betreft innovatieve bronnen van financiering voor ontwikkeling. Mijn fractie is vooral blij met het feit dat tijdens deze bijeenkomst waarschijnlijk tot een heffing op vliegtickets zal worden besloten waarvan de opbrengst voor de allerarmsten in de wereld bestemd is. Natuurlijk bestaan er daarnaast andere hulpmiddelen en instrumenten. Mevrouw Kinnock heeft zich reeds in zeer welluidende bewoordingen uitgelaten over de positieve effecten van de IFF. Volgens mij is de heffing op vliegtickets echter ook belangrijk omdat deze een keerpunt betekent in het streven om wereldwijde heffingen in te voeren voor mondiale ontwikkelingsbehoeften. Deze heffing verdient onze volledige steun. Wel wil ik met nadruk stellen dat de nieuwe gelden echt nieuw moeten zijn: anders gezegd, ze moeten de bestaande ontwikkelingsbudgetten aanvullen en niet vervangen.
Ik ben erg blij dat de Commissie op de bijeenkomst in Parijs vertegenwoordigd zal zijn. Ik zou echter graag willen weten of zij van zins is de andere lidstaten aan te moedigen om ook te gaan, of er een mechanisme zal komen om de resultaten van de bijeenkomst terug te koppelen naar het Parlement en of er plannen zijn om de inhoud van de op 9 februari gehouden workshop van de Commissie en de Raad met ons te delen. Ik weet zeker dat velen van ons daar zeer benieuwd naar zijn. 
Alessandro Battilocchio (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, ik spreek namens de nieuwe Italiaanse Socialistische Partij en tegelijkertijd als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
De cijfers en gegevens over de armoede zijn een noodkreet aan dit Parlement. Meer dan een miljard mensen in de wereld leven in omstandigheden van extreme armoede, en zij moeten van minder dan een dollar per dag zien rond te komen. Miljoenen kinderen sterven ieder jaar door gebrek aan medische hulp, drinkwater, fatsoenlijke woonruimte en geschikt voedsel, en elke dag sterven 20 000 mensen vanwege problemen die verband houden met voedselschaarste.
Onder de huidige omstandigheden van technologische ontwikkeling en landbouwproductie is het economisch gezien irrationeel dat deze situatie aanhoudt, politiek gezien is het onaanvaardbaar en in moreel opzicht schandalig. Wij kijken dan ook met grote aandacht, hooggespannen verwachtingen en oprechte hoop naar de werkzaamheden van de conferentie van Parijs, die binnenkort van start gaat. Wij beseffen daarbij heel goed dat er niet alleen behoefte is aan meer middelen, maar dat er ook andere soorten middelen moeten komen, gediversifieerde en innovatieve financieringsbronnen, die mogelijk ook voorspelbaar en stabiel zijn.
Het schandalige is niet dat er nog steeds hongersnood in de wereld is, maar dat deze aanhoudt ondanks dat de internationale gemeenschap over de middelen beschikt om er een eind aan te maken. Nu is werkelijk het moment aangebroken om de daad bij het woord te voegen. 
Karin Scheele (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, het internationale debat over een aanzienlijke verhoging van de ontwikkelingsfinanciering door de belangrijkste industrielanden is intensiever geworden, en daarmee zullen we ons tevreden moeten stellen, aangezien we de ontwikkelingsdoelstellingen die de internationale gemeenschap zich aan het begin van het millennium ten doel heeft gesteld, hoogstwaarschijnlijk niet zullen halen.
Men is het er op internationaal niveau over eens dat er behoefte is aan een aanzienlijke toename van de openbare financiering voor ontwikkeling om de millenniumdoelstellingen en bijgevolg de halvering van de armoede in de ontwikkelingslanden te verwezenlijken. In zijn verslag van 2004 beklemtoont het Ontwikkelingscentrum van de OESO hoe belangrijk het tempo is waarmee de extra middelen ter beschikking worden gesteld. De tijd dringt dus; de groeiende armoede in vele ontwikkelingslanden is een urgent probleem. Het Europees Parlement moet met deze resolutie druk blijven uitoefenen op alle lidstaten, zodat ze zo snel mogelijk de drempel van 0,7 procent van hun BBP aan ontwikkelingssamenwerking besteden. Daarnaast moeten we er bij de lidstaten die nog geen tijdschema hebben – en daartoe behoort mijn eigen land – op aandringen dat ze binnen afzienbare termijn een plan opstellen over de wijze waarop ze dit voornemen in 2015 verwezenlijkt willen hebben.
Het is ook belangrijk te benadrukken dat de innovatieve financieringsmethoden steeds een aanvulling op de bestaande middelen moeten zijn. Het gaat niet om het vinden van mechanismen die reeds gefinancierd worden uit hoofde van eerder aangegane verbintenissen. Er werd al op gewezen dat de internationale financieringsfaciliteit een manier is om de nodige financiële middelen voor ontwikkeling te verdubbelen. Ik betreur echter dat er in het huidige compromis geen rekening wordt gehouden met andere mogelijkheden waarop we in de toekomst een beroep zullen moeten doen om voldoende geld ter beschikking te kunnen stellen. Misschien kunnen we hierin morgen nog verbetering brengen. 
Michel Rocard (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de rijke landen blijven nu al dertig jaar in gebreke met betrekking tot hun belofte aan de VN om de ontwikkelingssteun tot 0,7 procent op te schroeven. Dat is een schandaal. We zullen dus allemaal moeten zoeken naar nieuwe ideeën.
Ik vind het een kwalijke zaak dat de Commissie zo weinig ideeën heeft en dat de verklaring die men u gevraagd heeft voor te lezen zo weinig om het lijf heeft. U heeft het Britse idee om belasting te heffen op het kapitaalverkeer niet eens genoemd. U vermeldt alleen het Franse idee van een heffing op vliegverkeer. We zijn dus op zoek naar nieuwe ideeën en ik zal u er één voorstellen.
De Commissie heeft voorgesteld een wereldloterij te organiseren – naar ik meen in een document dat zij in april 2005 heeft uitgebracht. Ik heb de heer Michel daarover in dit Parlement ondervraagd en hij gaf toe dat dit een optie was. U heeft dat idee niet overgenomen, mijnheer de commissaris, en toch geloof ik dat deze optie eenvoudiger te realiseren is dan veel andere.
Het Wereldvoedselprogramma heeft dit idee eens onderzocht en is tot de slotsom gekomen dat de jaarlijkse opbrengst bij vier trekkingen per jaar 400 miljoen dollar zou bedragen. Men ging dan uit van een minimum van 1 procent van de omzet van het spel in onze landen. Het Wereldvoedselprogramma stelt voor dit bedrag te gebruiken voor maatregelen om te verhinderen dat kinderen van honger sterven. Waarom heeft de Commissie dat idee niet overgenomen? Ik kan niet zeggen dat ik het leuk vind om oplossingen te zoeken buiten de begroting om. Onze landen zouden hun beloften serieuzer moeten nemen. Nu echter blijkt dat ze niet doen wat ze beloven, heeft dit idee in ieder geval de verdienste dat het niemand iets in de weg legt en niet aan beperkingen onderhevig is – als de toewijzing van het voor het Wereldvoedselprogramma bestemde deel van de winst in de lidstaten maar door de wetgever geschiedt, en niet door de plaatselijke overheden. Het opzetten van een wereldloterij is eenvoudig. Daarom vraag ik de Commissie dit initiatief over te nemen en een loterij op te zetten. De Commissie moet de lidstaten dus aanmoedigen dit idee uit te voeren. 
De Voorzitter.
   – Tot besluit van het debat zijn er vijf ontwerpresoluties ingediend, overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats. 

