Aktywny dialog z obywatelami na temat Europy (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie pana posła Hegyi w imieniu Komisji Kultury i Edukacji w sprawie aktywnego dialogu z obywatelami na temat Europy ).
Gyula Hegyi
Europa jest ziemią obiecaną dla ludzi z odległych kontynentów czy z państw bałkańskich, które pragną przystąpić do Unii Europejskiej. Jednocześnie Europa jest pod wieloma względami symbolem rozczarowania, znudzenia lub biurokracji dla tych, którzy są już po drugiej stronie bramy, tzn. dla obywateli UE, niezależnie od tego czy są to opiniodawczy intelektualiści czy zwykli obywatele.
Kiedy otrzymałem to sprawozdanie, je zacząłem czytać z wielkim entuzjazmem. Muszę jednak powiedzieć, że mój entuzjazm nieco osłabł, kiedy dobrnąłem do końca, ponieważ zdałem sobie sprawę, jak wiele istnieje przeszkód na drodze do podjęcia aktywnego dialogu z obywatelami, a także jak wielka jest przepaść pomiędzy biurokratyczną maszynerią Unii Europejskiej, a życiem codziennym oraz pragnieniami jej obywateli. Niemniej jednak dzięki temu sprawozdaniu zdałem sobie sprawę, że - prawdopodobnie, jak można było się spodziewać - im niższy jest poziom edukacji lub status naszych obywateli, tym mniej obywatele rozumieją integrację i tym większymi są eurosceptykami.
Dlatego uważam, a jest to najważniejsza część mojego sprawozdania, że z wyjątkiem młodzieży - którą łatwo można pozyskać dla sprawy integracji europejskiej poprzez edukację - powinniśmy przede wszystkim skoncentrować nasze wysiłki na tych, do których nie udało nam się jeszcze dotrzeć. Obejmuje to mieszkańców wiosek, przedstawicieli klasy robotniczej, emerytów i rencistów oraz ogólnie rzecz biorąc mniej zamożnych i gorzej sytuowanych. Powinniśmy podjąć jakąś próbę przekonania ich jakoś do idei Europy i wartości jedności europejskiej.
W moim sprawozdaniu zalecam zapewnienie większej liczbie uczniów i studentów niż dotychczas możliwości uzyskania stypendium w ramach programu Erasmus; młodzieżówka Węgierskiej Partii Socjalistycznej opracowała odrębny wniosek w tym zakresie. Tylko niewielki procent studentów uniwersytetów węgierskich ma możliwość skorzystać z tego programu wymiany studentów, choć byłoby celowe, żeby każdy, kto zdobył dyplom ukończenia uniwersytetu, spędził co najmniej pół roku studiując za granicą.
Moim pomysłem było wprowadzenie ujednoliconego, rocznego wspólnego europejskiego programu nauczania historii. Studenci uczyliby się tej samej historii Europy we wszystkich 23 językach urzędowych i we wszystkich 27 państwach członkowskich, przez co najmniej rok. Propozycja ta spotkała się z niezbyt entuzjastycznym przyjęciem Komisji Europejskiej, która uwzględniła w swoim tekście jej okrojoną wersję.
Na podstawie zalecenia węgierskich nauczycieli uniwersyteckich zaproponowałem, żebyśmy stworzyli europejski uniwersytet otwarty, innymi słowy coś na kształt "Volkshochschule”, popularnego dwuletniego college'u przygotowującego do studiów wyższych. Obywatele Unii Europejskiej powinni mieć możliwość zapisania się na studia w dowolnym miejscu Europy, niezależnie od posiadanego przez siebie świadectwa, czy dyplomu ukończenia szkoły, w oparciu o stosunkowo luźny program kształcenia oferujący zajęcia z zakresu historii Unii Europejskiej oraz jej ustanowienia, a także z zasad jej funkcjonowania.
Od dłuższego już czasu życzeniem posłów Parlamentu Europejskiego, ich pragnieniem, ale można powiedzieć również ich żądaniem jest, żeby kanał Euronews, który jest finansowany - przynajmniej częściowo - ze środków Unii Europejskiej, nadawał programy w językach urzędowych wszystkich państw członkowskich. Czymś absurdalnym jest, że programy Euronews nadawane są w języku arabskim czy rosyjskim, ale nie są nadawane w języku węgierskim, czy w języku jakiegoś innego państwa członkowskiego. Z przykrością donoszę (tak à propos panie komisarzu, zakładam, że dowiaduje się pan o tym po raz pierwszy), że pakiety telewizji kablowej w Budapeszcie nie obejmują już kanału Euronews w języku angielskim, a zamiast tego program w języku chińskim, ponieważ niestety popyt na telewizję chińską jest większy niż na Euronews, ze względu na to, że programy Euronews nie są nadawane w języku węgierskim, podczas gdy w naszym kraju mieszka obecne znaczna liczba Chińczyków.
Odbyła się ożywiona debata i chciałbym poinformować pana komisarza, jeżeli jest obecny, że pragnę także zalecić, żeby urzędnicy Unii Europejskiej potrafili komunikować się z mediami w sposób bardziej otwarty, aniżeli dotychczas. Problemem jest jednak to, że często nie ma nikogo, kto mógłby kompetentnie wyjaśnić stanowisko Komisji Europejskiej i dlatego znana jest tylko opinia strony przeciwnej.
Wreszcie, skoro mój czas dobiega już końca, moje ostatnie zdanie brzmi: zaleciłem, żeby lokalne organizacje pozarządowe zostały zaangażowane w kampanie unijne, ponieważ organizacje te o wiele lepiej znają społeczności lokalne i język, w którym mogą dotrzeć do okolicznych mieszkańców.
Louis Michel
Panie przewodniczący! Chciałbym pozwolić sobie tylko na małą, ale całkowicie osobistą dygresję, niemającą żadnego związku z pytaniem postawionym przez mojego kolegę. Nie rozumiem w pełni pana pragnienia, żeby organizacje pozarządowe uczestniczyły w kampanii wyborczej. Nie rozumiem tego, ale przekażę mojemu koledze pana wniosek.
Obecna sytuacja polityczna i gospodarcza zwiększa w sposób oczywisty konieczność aktywnego dialogu z obywatelami. Obywatele powinni być informowani o zmianach Unii Europejskiej, wywierających bezpośredni, czy pośredni wpływ na ich codzienne życie, w których wprowadzaniu powinni móc uczestniczyć.
Przez ostatnie cztery lata zasada owa stanowiła podstawę pracy Komisji Europejskiej. Z dużym zadowoleniem przyjmuję sprawozdanie pana posła Hegyi noszące tytuł "Aktywny dialog z obywatelami na temat Europy”. Dążymy do zapewnienia obywatelom 27 państw członkowskich Unii Europejskiej szerokiego wyboru podstawowych informacji o Unii Europejskiej, aby mogli nie tylko wiedzieć, jak Unia Europejska może pomóc odpowiedzieć na podstawowe wyzwania, w obliczu których stoi dziś Europa i świat, ale także wymieniać się i dzielić się swoimi opiniami w tej sprawie.
Spodziewamy się także stworzyć większą liczbę dostępnych forów, na których będzie można prowadzić tę debatę, wykorzystując wszystkie zasoby i technologie, jakie są obecnie dostępne -- fora internetowe, środki masowego przekazu oraz na szczeblu lokalnym.
Choć zgadzam się z kilkoma zaleceniami przedstawionymi w sprawozdaniu, moja koleżanka nie jest w stanie udowodnić tezy, że dotychczasowe wysiłki w zakresie komunikacji nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Twierdzi także, że choć niewątpliwie nasza komunikacja uległa w ostatnich latach poprawie, powinniśmy być nadal realistami, jeśli chodzi o to, co możemy osiągnąć mając do dyspozycji jedynie 100 milionów euro dla 27 państw członkowskich, 23 języków i niemalże 500 milionów ludzi.
Ponadto niewątpliwie Komisja Europejska nie może być jedyną instytucją komunikującą się z obywatelami na temat Europy. Niezbędne są wspólne wysiłki wszystkich instytucji i wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej. Dlatego wynegocjowaliśmy porozumienie z państwami członkowskimi oraz z Parlamentem dotyczące wspólnego informowania na temat Europy. To polityczne porozumienie noszące tytuł "Partnerski proces komunikowania na temat Europy” podpisane zostało dnia 22 października 2008 r. Jest to pierwszy przypadek złożenia przez instytucje państw członkowskich Unii Europejskiej wspólnego zobowiązania, że będą wspólnie komunikować się z obywatelami Unii Europejskiej na temat Europy. Kwestią o istotnym dla nas znaczeniu jest teraz wykonanie w pełni tego porozumienia w pełni. Doceniam w zupełności znaczenie procesu zasięgania opinii obywateli, a także konieczność objęcia dialogiem wszystkich warstw społecznych.
Stały dialog pomiędzy Komisją Europejską a przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego uruchomiony został ponad trzydzieści lat temu. Dialog ten prowadzony jest w ramach realizowanej przez Komisję Europejską od wielu lat polityki otwartości i integracji, która obejmuje wiele różnych dziedzin działania i uwzględnia udział różnorodnych zainteresowanych stron.
Chciałbym podkreślić, że zasadniczo współpraca pomiędzy delegaturami Komisji Europejskiej i biurami informacyjnymi Parlamentu Europejskiego w państwach członkowskich układa się bardzo dobrze.
Zbliżające się wybory do Parlamentu Europejskiego stanowią bardzo dobry przykład woli politycznej tych dwóch instytucji, dotyczącej współpracy mającej na celu określenie wspólnych priorytetów w zakresie komunikacji.
Jeśli chodzi o zapotrzebowanie na informacje adresowane przede wszystkim do młodzieży, wyborców głosujących po raz pierwszy i kobiet na szczeblu lokalnym i regionalnym,, z satysfakcją odnotowuję gratulacje złożone Komisji Europejskiej za wybór projektów w ramach planu D.
Chciałbym skorzystać z tej okazji, żeby ogłosić, że ze względu na wybory do Parlamentu Europejskiego Komisja Europejska zamierza również prowadzić specjalne działania w ramach planu D inicjatywy Debate Europe. Jeśli chodzi o stworzenie nowej witryny oraz ustanowienie kontaktów z lokalnymi stacjami telewizyjnymi chcę powiedzieć, że Komisja Europejska jest w trakcie tworzenia sieci operatorów radiowych i telewizyjnych, które nadawać będą programy poświęcone kwestiom europejskim. Kiedy wszystkie te sieci będą już w pełni sprawne, wraz z programami Euronews, docierać będą do 60-90 milionów obywateli w każdym tygodniu we wszystkich językach Unii Europejskiej.
Jeśli chodzi o znaczenie wprowadzenia do programów szkolnych zajęć z prawa europejskiego i historii Europy, Komisja Europejska podziela opinię, że młodzież należy uczyć w szkołach o istotnych faktach dotyczących Unii Europejskiej. Mamy nadzieję, że państwa członkowskie wezmą pod uwagę propozycję dotyczącą tej istotnej kwestii.
Jest wiele innych interesujących zaleceń, godnych naszej uwagi, ale niestety nasz czas jest ograniczony.
Chciałbym zakończyć wracając do istotnego aspektu ram wysiłków podjętych przez instytucje Wspólnoty: skuteczna komunikacja jest możliwa wyłącznie w warunkach ścisłej współpracy pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami. Komisja Europejska docenia niezawodne wsparcie, które otrzymuje od Parlamentu. Podziwiam państwa osobiste zaangażowanie jako posłów Parlamentu Europejskiego.
Przewodniczący
Zamykam prezentację.
Głosowanie odbędzie się we wtorek 24 marca 2009 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
John Attard-Montalto
na piśmie. - Jest to jeden z najważniejszych problemów wymagających rozwiązania. Mieszkańcy Europy nie czują się obywatelami Europy. Pojęcie obywatelstwa Unii Europejskiej nadal nie jest jasne, podczas gdy kwestią podstawową jest nadal obywatelstwo danego kraju.
Większość obywateli nie uważa się za element procesu integracji europejskiej i postrzega Unię Europejską jako instytucję działającą w oddaleniu. Przywrócenie pozytywnej więzi obejmuje poszerzony dialog pomiędzy obywatelami a instytucjami Unii Europejskiej, konieczność ratyfikowania traktatu z Lizbony, znaczenie procesu konsultacji i wspólne otwarte debaty.
Rok temu w kwietniu 2008 roku wpadliśmy na pomysł ustanowienia programu "Debate Europe”, który zapewnia możliwość przełamania jakże często sztucznego podziału pomiędzy sprawami krajowymi a sprawami europejskimi.
Ostatecznie jednak obywatele Unii Europejskiej powinni mieć pełną świadomość kierunku ewentualnej dalszej integracji europejskiej. Istnieją dwa podejścia, które nie mogą być już dłużej stosowane jednocześnie. Niezbędne jest dokonanie wyboru. Czy jesteśmy za w pełni zintegrowaną Unią, czy też za dalszym utrzymaniem sprawnie funkcjonującego status quo. Kiedy obywatele widzą, że ich rządy nie są w stanie zdecydować, którą z tych opcji wybrać, któż może ich winić za to, że proces integracji europejskiej jest im tak obcy?
Magda Kósáné Kovács  
Sprawozdanie pana posła Gyuli Hegyi rzuca światło na istotny bieżący problem. Ratyfikacja traktatu lizbońskiego, stanowiąca gwarancję skuteczniejszej i bardziej demokratycznej Unii Europejskiej, została odrzucona przez Irlandczyków w referendum. Od tego czasu jest to źródłem i przyczyną niepewności i dezorientacji w Europie.
Powinniśmy umożliwić obywatelom Unii Europejskiej branie aktywniejszego udziału w kształtowaniu polityki Unii Europejskiej w poszczególnych obszarach. Realizacja tego celu wymaga odpowiedniej edukacji, ponieważ największy sprzeciw wobec integracji wyrażają osoby o niskim poziomie wykształcenia. Przykładowo niezbędne jest zapewnienie kształcenia w zakresie wiedzy dotyczącej Unii Europejskiej i obywatelstwa poprzez otwarte uniwersytety lub w ramach programów nauczania w szkołach średnich. Kwestią o istotnym znaczeniu jest znajomość wśród obywateli ich praw, świadomość, że Unia Europejska nie funkcjonuje ponad ich głowami, ale we współpracy z nimi. Powinniśmy zadbać o dostępność odpowiednich źródeł informacji w regionach słabiej rozwiniętych. Gwarantem funkcjonującej demokracji nie jest biurokracja, ale sami obywatele - jest to istota kultury demokratycznej. Niezbędne jest, żeby środki masowego przekazu pomogły rozwijać komunikację pomiędzy instytucjami a obywatelami, jak i pomiędzy samymi obywatelami.
Nie możemy oczekiwać od obywateli odpowiedzialnych decyzji, a nawet jakichkolwiek decyzji, jeżeli nie przekażemy im odpowiednich informacji. Przekazywanie informacji jest naszym zadaniem i naszym obowiązkiem, podczas gdy podejmowanie decyzji jest prawem obywateli. W maju tego roku upływa pięć lat, od czasu gdy Węgry przystąpiły do Unii Europejskiej i możemy już zobaczyć, że Unia Europejska nie jest pozbawiona twarzy, lecz, że Unia Europejska to my, wszyscy jej obywatele. Powinniśmy wiedzieć, że podejmowanie decyzji jest w naszych rękach. Wykorzystajmy więc tę możliwość.
Sirpa Pietikäinen  
na piśmie. - (FI) Dziękuję sprawozdawcy za znakomitą pracę. Jego zasługą jest, że podnosi wiele istotnych kwestii i problemów związanych z interakcją pomiędzy Unią Europejską a jej obywatelami.
Unia Europejska nie cieszy się wśród obywateli wszystkich państw członkowskich Unii z zbytnią popularnością. Irlandzkie referendum, przeprowadzone w lipcu ubiegłego roku pokazało, że co najmniej Irlandczycy nie chcą więcej Unii. Z jakiegoś powodu negatywny przekaz i obawy, że państwo zostanie wchłonięte przez pozbawioną twarzy Brukselę rozpowszechniły się bardziej niż jakiekolwiek wiadomości dotyczące wszystkich pozytywnych osiągnięć Unii. Wielka niewiadoma jest zawsze zbyt łatwym zagrożeniem i bardzo łatwo przyłączyć się do tego szczególnego chóru.
Bardziej zdecydowane zaangażowanie ze strony osób fizycznych i organizacji pozarządowych we wszelkie działania Unii zwiększyłoby jej akceptowalność. Jeśli chodzi w szczególności o kwestie prawne, osobom fizycznym i organizacjom należy zapewnić większe możliwości wywierania wpływu i wyrażania swoich opinii na wszystkich etapach procesu legislacyjnego.
Sprawozdawca przywołuje także interesujący fakt w odniesieniu do ostatnich unijnych referendów, a mianowicie, że kobiety głosowały przeciwko Unii Europejskiej częściej niż mężczyźni. Najwyraźniej z jakiegoś powodu zwłaszcza kobiety uważają, że Unia Europejska jest im w jakimś stopniu obca.
Jeden z powodów jest oczywisty: wiodącą rolę w Unii odgrywają mężczyźni. Przewodniczący Komisji Europejskiej jest mężczyzną, tak jak niemal 70% komisarzy. To mężczyzna stuka młotkiem Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego i to mężczyźni są przewodniczącymi większości komisji parlamentarnych. Kwestią o istotnym znaczeniu jest jak najczęstsze zastosowanie w nadchodzącej kadencji, kiedy obsadzane będą najwyższe stanowiska w Unii Europejskiej, zasady równości płci. Na takie stanowisko powinna zostać mianowana co najmniej jedna kobieta.
Aktywny dialog ze społeczeństwem obywatelskim stanowi najważniejszą metodę wzmocnienia legitymacji Unii.
Daciana Octavia Sârbu  
Jak zawsze zbliżające się wybory do Parlamentu Europejskiego powodują, że poziom udzielanych informacji i mankamenty dialogu z obywatelami, zwłaszcza na szczeblu europejskim, stają się bardzo aktualną kwestią.
W związku z tym z zadowoleniem przyjmuję projekt rezolucji w sprawie aktywnego dialogu z obywatelami, w której podkreślone zostało znaczenie zaangażowania instytucji Unii Europejskiej, transeuropejskiego systemu edukacji i środków masowego przekazu. Odrzucenie traktatu konstytucyjnego we Francji i w Holandii oraz wyrażony w referendum sprzeciw Irlandii wobec traktatu lizbońskiego pokazuje, że wszczęcie kampanii skierowanej do obywateli o niższym poziomie edukacji stanowi realną i niezbędną strategię, którą w pełni popieram.
Biorąc pod uwagę wzrost dostępności Internetu w państwach członkowskich Unii Europejskiej powinniśmy zastosować ten środek i wykorzystać go do celów prowadzenia bardziej skutecznego dialogu z obywatelami. Umożliwiłoby to odnotowanie ich opinii, które następnie byłyby oceniane i uwzględniane jako jeden z elementów procesu podejmowania decyzji, . Uważam także, że historia Unii Europejskiej, zasady jej funkcjonowania i prawa obywateli powinny stanowić podstawowe elementy programu nauczania na szczeblu europejskim.
Dlatego jestem przekonana, że możliwe jest zagwarantowanie warunków spójnego dialogu z obywatelami na temat Europy i Unii Europejskiej z innej perspektywy, na podstawie rzetelnych informacji i rzetelnej wiedzy.
Dushana Zdravkova  
Panie i panowie! Chciałabym pogratulować panu posłowi Hegyi wspaniałego sprawozdania, które, jestem pewna, wniesie istotny wkład w dialog społeczny w Unii Europejskiej.
Pełna realizacja priorytetów instytucji Unii Europejskiej w zakresie komunikacji we współpracy w państwami członkowskimi, stanowić będzie ważny krok na drodze do obywatelom Unii Europejskiej lepszych informacji. Tylko dobrze poinformowani Europejczycy mogą wykorzystać dostępne im możliwości i wziąć udział w każdym aktywnym dialogu na temat Europy. Wszyscy byliśmy świadkami konsekwencji spowodowanych problemami z zapewnieniem, by obywatel byli poinformowani, tzn. głosów sprzeciwu w referendach oraz blokowania rozwoju Unii Europejskiej.
Jako przewodnicząca stowarzyszenia obywatelskiego działającego w Bułgarii jestem w pełni przekonana, że zapewnienie udziału obywateli w procesie podejmowania decyzji umożliwi im wniesienie bezpośredniego wkładu w proces polityczny na szczeblu Unii Europejskiej. Uważam, że jest to jeden z ważnych obszarów, który powinien zostać szybko zreformowany i udoskonalony.
Sądzę, że sprawozdanie to umożliwi Parlamentowi Europejskiemu udzielenie pozostałym instytucjom Unii Europejskiej oraz organizacjom społecznym niezbędnych wytycznych i zaleceń, ponieważ to obywatele stanowią podstawowy element dalszego rozwoju Europy. Bez ich współpracy i zaangażowania nie będziemy w stanie osiągnąć celu, który sobie wyznaczyliśmy.
