
Perry, Roy (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Het Parlement heeft tijdens de vergaderperiode van september een verslag over de Lloyd's-petities aangenomen. Daarin stond dat de Commissie uiterlijk vóór 15 november informatie aan het Parlement zou verschaffen over de regelingen met betrekking tot tussen 1978 en 2001. Ik moet erop wijzen dat wij op 15 november nog steeds geen mededeling van de Commissie hadden ontvangen. Voor zover ik als rapporteur weet, is er niets bij het Parlement binnengekomen. Wel hebben de diensten van de heer Bolkestein mij verzekerd dat de brief onderweg is. Ik hoop dat deze brief spoedig arriveert, maar de termijn is niet nagekomen.
Ik zal deze zaak schriftelijk aan de orde stellen, maar ik wilde graag dat het in de notulen kwam te staan. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft op 20 november 1989 het Verdrag inzake de rechten van het kind aangenomen. Dat was veertien jaar geleden.
Helaas wordt er in onze productiesystemen nog steeds geen rekening gehouden met de kinderrechten. Er is nog steeds kinderarbeid, ook in Portugal. Geschat wordt dat 4 procent van de kinderen in dat land op de één of andere wijze werkt. Dat heeft te maken met het feit dat veel families het financieel heel moeilijk hebben. Er worden nu belangrijke initiatieven ontplooid om kinderarbeid te veroordelen en de rechten van het kind te beschermen. Ik denk dan in de eerste plaats aan de wereldwijde beweging tegen kinderarbeid. Wij zijn heel blij met deze initiatieven. Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, ik roep iedereen op tot een grotere inspanning op dit gebied. De glimlach van kinderen moet de hoop op een rechtvaardiger wereld, op een wereld zonder uitbuiting van kinderen, tot uitdrukking kunnen brengen. 
De Voorzitter.
   - Wij nemen nota van uw opmerkingen, mevrouw Figueiredo. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het gecombineerd debat over drie communautaire actieprogramma’s:
- verslag (A5-0384/2003) van de heer Sacrédeus, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma voor organen die het wederzijds begrip in de betrekkingen tussen de Europese Unie en bepaalde regio's van de niet-geïndustrialiseerde wereld bevorderen (COM(2003) 280 - C5-0350/2003 - 2003/0110(CNS))
- verslag (A5-0368/2003) van mevrouw Rühle, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap (civic participation) (COM(2003) 276 - C5-0321/2003 -2003/0116(CNS)) en
- verslag (A5-0396/2003) van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen actief zijn (COM(2003) 279 - C5-0261/2003 - 2003/0109(COD)). 
Kinnock,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het slechte nieuws is dat ik, aangezien dit een gecombineerd debat is, lang van stof zal zijn; het goede nieuws is dat ik het zo kort mogelijk zal houden, zonder mij evenwel te onttrekken aan de beantwoording van de gedetailleerde vraagstukken die de geachte afgevaardigden aan de orde hebben gesteld en die zoals ik weet de vrucht zijn van hard en grondig werk.
Zoals het Parlement weet, hebben de drie Europese instellingen in 2002 gezamenlijk een nieuwe Financieel Reglement vastgesteld dat met ingang van 1 januari 2003 van kracht is geworden. Dit Reglement biedt onder andere een duidelijk kader voor subsidies aan een groot aantal Europese organisaties die wij willen steunen in hun dialoog met de Europese burger. Hierin wordt ook bepaald dat voor ieder financieel besluit een rechtsgrondslag nodig is.
Die voorwaarde geldt met name voor de subsidies die betaald werden uit begrotingslijnen die vanwege hun positie in de begrotingsstructuur - het zogenaamde Deel A van de begroting - gelijk konden worden geschakeld met administratieve uitgaven en bijgevolg zonder een duidelijke rechtsgrondslag konden worden uitbetaald. De met het nieuw Financieel Reglement ingevoerde wijziging van de begrotingsstructuur maakt een eind aan deze gelijkschakeling en bepaalt dat voor deze subsidies nu een rechtsgrondslag nodig is.
Deze nieuwe verplichting heeft er in mei van dit jaar toe geleid dat de Commissie zeven voorstellen voor nieuwe rechtsgrondslagen indiende. Deze voorstellen gingen gepaard met een mededeling van mevrouw Schreyer waarin de algemene context werd toegelicht en oplossingen voor gemeenschappelijke problemen werden aangedragen.
De Commissie juicht het verslag van de heer Sacrédeus toe en stelt de hoge prioriteit die de rapporteurs en het Parlement hebben verleend aan de behandeling van het Commissievoorstel zeer op prijs. Dankzij het advies van het Parlement moet het mogelijk zijn het besluit in 2004 in werking te laten treden en na een oproep tot het indienen van voorstellen over te gaan tot het selecteren van de begunstigden die het komende jaar in aanmerking komen voor exploitatiesubsidies. Het Parlement en de Raad hebben tijdens de bemiddeling van 16 juli afgesproken te zullen streven naar inwerkingtreding voor eind 2004 van de rechtsgrondslagen voor de subsidies die nu nog van een rechtsgrondslag verstoken zijn.
De rechtsgrondslag die hier vandaag samen met de zes andere voorstellen voor subsidieverlening wordt gepresenteerd, is belangrijk. Deze is namelijk een rechtstreeks gevolg van de innovaties die in het nieuw Financieel Reglement zijn opgenomen voor subsidies, en is daarnaast ook stevig verankerd in de grondbeginselen van transparantie en gelijke behandeling van potentiële begunstigden. De meeste amendementen uit de resolutie van het Parlement zijn voor de Commissie aanvaardbaar en stroken met de geest van het Commissievoorstel. De Commissie is echter van mening dat het beter is om de hoogte van de subsidie te beperken tot 70 procent van de subsidiabele kosten, in plaats van 80 procent. Daarnaast geeft de Commissie de voorkeur aan een afwijkingspercentage van 10 procent in plaats van 2,5 procent. Volgens ons zullen deze voorwaarden tot op zekere hoogte duurzaamheid garanderen en de begunstigde partijen ertoe aanzetten op zoek te gaan naar alternatieve en aanvullende inkomstenbronnen.
Ik moet hierbij echter één ding vermelden: het is noodzakelijk te zorgen voor samenhang tussen het voorgestelde Raadsbesluit en de begroting. In het voorontwerp van begroting heeft de Commissie voorgesteld de bedragen die in de begroting 2003 waren verdeeld over vier lijnen in hoofdstuk A 30 te groeperen in één begrotingslijn.
De volgens het nieuw Financieel Reglement vereiste rechtsgrondslag voor deze gemeenschappelijke begrotingslijn zal gevormd worden door het voorgestelde besluit, dat hier vandaag in het Parlement behandeld wordt. Volgens dit besluit moet de keuze van de begunstigden, na de oproep tot het indienen van voorstellen, geschieden op basis van de beginselen van transparantie en gelijke behandeling. Tijdens de eerste lezing heeft het Parlement die gemeenschappelijke lijn echter vervangen door vijf afzonderlijke lijnen. Iedere lijn draagt de naam van een organisatie. Het is duidelijk dat een dergelijke onderverdeling van de begrotingslijn onverenigbaar is met de toekomstige rechtsgrondslag. De Commissie hoopt dat de uiteindelijke begroting overeen zal komen met het voorontwerp van begroting, zodat we de mogelijkheid hebben om het voorstel en de betreffende kredieten volledig in overeenstemming met de Europese wetgeving, zoals die is vastgesteld in het door dit Parlement en de Raad aangenomen Financieel Reglement, uit te voeren.
Ik ga nu over tot het verslag van mevrouw Rühle over het voorstel voor een actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap. Ik ben mevrouw Rühle erkentelijk voor het feit dat zij de urgentie van deze zaak heeft onderkend en ervoor heeft gezorgd dat het voorstel snel door de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken is aangenomen. Dit is van groot nut geweest.
Het aan het Parlement voorgelegd Commissievoorstel is erop gericht een harmonieuze overgang van het oude systeem naar de nieuwe regeling en continuïteit in de ondersteunde activiteiten te verzekeren. We hebben getracht een tekst op te stellen die de uitvoeringsprocedures van 2003 aanzienlijk zou uitbreiden en tegelijk de voorwaarden van het nieuwe Financieel Reglement op het vlak van gezond financieel beheer van openbare fondsen zou eerbiedigen.
Dit voorstel voor een rechtsgrondslag dient daarom te worden gezien als een technische wijziging. Desalniettemin is de verleiding groot - en ook begrijpelijk - om van deze gelegenheid gebruik te maken om vernieuwingen te introduceren en verbeteringen voor te stellen. Het Parlement is zoals gewoonlijk zeer behulpzaam in dit creatieve proces. Hier zijn echter wel mogelijke risico's aan verbonden, zeer zeker als dergelijke toevoegingen in de toekomst de aanneming van het voorstel door de Raad in gevaar zou brengen. Het voorstel van de Commissie is daarom op een in onze ogen goed overwogen en zorgvuldig geformuleerde tekst gebaseerd die voornamelijk tot doel heeft voort te bouwen op hetgeen al is bereikt en een juridische structuur te bieden die in overeenstemming is met het nieuw Financieel Reglement.
Ik wil de geachte afgevaardigden daarom verzoeken om zich niet al te ver van de voorstellen van de Commissie te verwijderen en hun uiterste best te doen om ervoor te zorgen dat deze rechtsgrondslag zo snel mogelijk wordt aangenomen.
Bovendien beschikken wij in het geval van de rechtsgrondslag voor actief Europees burgerschap over nog minder manoeuvreerruimte, omdat er voor dit onderwerp in de Raad unanimiteit vereist is.
Alle mogelijkheden voor compromissen moeten worden onderzocht als wij deze procedure zo snel mogelijk willen kunnen afronden. Als wij namelijk per 1 januari 2004 niet beschikken over een rechtsgrondslag zal het simpelweg niet mogelijk zijn om financiële steun te verlenen aan alle organisaties die actief bijdragen aan de bevordering van een Europees burgerschap. Wij zouden dat ten diepste betreuren, en het Parlement ongetwijfeld ook.
Sta mij nu toe het standpunt van de Commissie samen te vatten ten aanzien van de in het verslag van mevrouw Rühle opgenomen amendementen. De Commissie kan de amendementen 1, 4, 7, 9, 11, 12, 15, 16, 13 en 31 volledig aanvaarden, aangezien dit nuttige verhelderingen van de tekst zijn. De Commissie heeft ook geen bezwaar tegen amendement 45 over de vereenvoudiging van administratieve procedures, maar moet hierbij wel nogmaals wijzen op de noodzaak van toepassing van het nieuw Financieel Reglement.
Het spreekt voor zich dat de Commissie de organisaties die een Europese subsidie hebben ontvangen zal verplichten om voor gepaste publiciteit te zorgen. Hoewel wij het op dit punt helemaal eens zijn met het Parlement - dat hierover het een en ander verwoord heeft in amendement 48 - zou het volgens ons passender zijn een dergelijke verplichting vast te leggen in de overeenkomsten die met de begunstigde partijen worden gesloten. Hetzelfde geldt voor amendement 49 over de verspreiding en de beschikbaarheid van de resultaten. De Commissie is het eens met amendement 47, waarin de noodzaak voor regelmatige gedachtewisselingen met de begunstigden wordt onderstreept.
De Commissie kan amendement 25 gedeeltelijk aanvaarden. Aangezien dit amendement niet tornt aan de inhoud van het Commissievoorstel, kunnen wij instemmen met het hierin gedaan voorstel en verduidelijken dat de voor de periode na 2006 geplande begrotingskredieten afhankelijk zijn van een akkoord van de begrotingsautoriteit over de financiële vooruitzichten na 2006. De Commissie is evenwel bereid om tot 2006 voor alle zeven voorstellen in het pakket dezelfde looptijd te aanvaarden, als het daarmee eenvoudiger wordt om een compromis te vinden en alle voorstellen met het oog op de uitvoering van de begroting 2004 tijdig aan te nemen.
Aangezien dit voorstel niet los mag worden gezien van de andere voorstellen in het pakket, dienen de amendementen betreffende en de mogelijkheid van een uitvoerende instantie ook in een bredere context te worden behandeld.
In hetzelfde amendement komt ook een verwijzing voor naar het totale bedrag voor het programma. Dit is echter niet aanvaardbaar voor de Commissie aangezien dit niet strookt met de wetgevingsprocedures overeenkomstig de raadplegingsprocedure.
De Commissie kan eveneens amendement 28 gedeeltelijk aanvaarden. Wij hebben geen bezwaar tegen de indiening van verslagen over de tenuitvoerlegging van het programma, maar we kunnen niet instemmen met een overheveling van de inhoud van de bijlage naar artikel 8a, aangezien dit niet overeen zou komen met het gebruikelijke formaat voor wetsteksten. Hetzelfde geldt voor de amendementen 20, 21, 22, 29 en 30, en de Commissie verwerpt deze dan ook.
De Commissie begrijpt dat het Parlement zich wil concentreren op een mogelijke uitbreiding van de werkingssfeer en de doelstellingen van dit voorstel. Wij willen echter in de eerste plaats de continuïteit van de activiteiten garanderen die voorheen ook al door de Commissie werden ondersteund, en daarom moeten we de amendementen 14, 40, 41, 42 en 43 afwijzen, in de hoop unanieme steun voor ons voorstel in de Raad te verkrijgen.
De amendementen 6 en 33 over de Europese Beweging moeten wij verwerpen, net als de amendementen 32, 34, 35, 36 en 37, waarmee nieuwe namen aan de lijst van begunstigde organisaties worden toegevoegd. Om de continuïteit van de reeds toegewezen fondsen te waarborgen is het volgens de Commissie niet gepast om een discussie te beginnen over de lijst van organisaties in deel 1.
Wij zijn van plan om, overeenkomstig het Financieel Reglement, een oproep te publiceren tot het indienen van voorstellen die open zal staan voor alle op dit terrein actieve organisaties. Om evenwel de overgang van het systeem naar het systeem van oproepen tot het indienen van voorstellen te vergemakkelijken en rekening te kunnen houden met de nog resterende tijd tot de inwerkingtreding van het programma, is het volgens ons beter om voor 2004 het model te blijven toepassen en pas vanaf 2005 een oproep tot het indienen van voorstellen te publiceren.
Dit zou een redelijk compromis zijn aangezien het in technisch opzicht onmogelijk is om met inachtneming van de procedures van het Financieel Reglement na de aanneming van deze rechtsgrondslag een oproep tot het indienen van voorstellen te publiceren en tevens financiering vanaf het begin van 2004 te garanderen. Bijgevolg kan de Commissie in beginsel de toepassing van een systeem aanvaarden, maar wij zijn wel van mening dat deze benadering beperkt moet blijven tot het jaar 2004 en de betreffende regels in de bijlage thuishoren, en niet in de tekst van het programma zelf.
Daarom kan de Commissie om technische redenen het deel van het amendement dat betrekking heeft op groep 1 niet aanvaarden.
Het deel van het amendement dat betrekking heeft op groep 2 en gericht is op de opneming van organisaties met een andere visie ten aanzien van het Uniebeleid, is geheel overbodig en kan daarom niet worden aanvaard. Het laatste deel van het amendement beantwoordt niet aan het gebruikelijke formaat van wetsteksten en wordt daarom verworpen.
Wat de mogelijke inschakeling van een uitvoerende instantie voor het beheer van een deel van het programma betreft, met name als het gaat om het beheer van de vele projecten voor jumelage tussen gemeenten, wil de Commissie onderstrepen dat een dergelijke aanpak overeenkomt met het op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen van toepassing zijnde artikel 55 van het Financieel Reglement.
De Commissie overweegt dan ook zo'n uitvoerend orgaan op het vlak van onderwijs en cultuur op te richten. Het is goed mogelijk dat de Commissie zal voorstellen om een dergelijk orgaan gedeeltelijk bij het beheer van het programma te betrekken, maar een en ander zal afhangen van de conclusies waartoe de kosten-batenanalyse zal komen die momenteel wordt verricht door een externe consultant. Alvorens een definitief besluit te nemen zal de Commissie haar voorstel voorleggen aan het voor uitvoerende organen bevoegde comité van de Raad. De Commissie is derhalve momenteel nog niet in staat om amendement 46 te aanvaarden.
De Commissie verwerpt de amendementen 2, 8, 10, 17, 19, 24 en 50, aangezien de betreffende onderwerpen al uitvoerig genoeg aan bod komen in de huidige tekst of in andere teksten. Deze amendementen zijn dus overbodig. De verwijzing naar volledige werkgelegenheid in amendement 3 is niet aanvaardbaar omdat dit voor ons te ambitieus is. Amendement 5, waarin wordt verwezen naar de ontwerpgrondwet, is voorbarig aangezien de ontwerpgrondwet nog steeds gewijzigd kan worden.
Wij denken dat het voorstel in amendement 38 voor een regelmatige evaluatie van de organisaties in deel 1 veel te veel voeten in aarde zou hebben. Deze organisaties staan namelijk gedurende de gehele looptijd van het programma als begunstigden te boek. Voor wijziging van deze lijst zou dus een nieuw besluit van de Raad nodig zijn.
Amendement 39 is onaanvaardbaar omdat het indruist tegen de essentie van het actieprogramma. Het doel daarvan is immers Europese netwerken te bevorderen. Wij moeten eveneens amendement 40 verwerpen waarin sprake is van de media. Hiermee zouden namelijk de aanvragen van plaatselijke maatschappelijke organisaties in gevaar kunnen worden gebracht.
De Commissie wijst ook amendement 44 af, aangezien hiermee op onaanvaardbare wijze inbreuk wordt gepleegd op de uitvoerende bevoegdheden van de Commissie. De informatie van de nationale parlementen, zoals voorgesteld in amendement 27, is niet gepast. Bovendien is de Commissie van mening dat iedere evaluatie van het programma gebaseerd moet zijn op een referentieperiode van twee jaar, en zij wijst daarom amendement 26 van de hand.
Amendement 51, dat is ingediend na de goedkeuring van het verslag van mevrouw Rühle in de commissie, is onaanvaardbaar voor de Commissie aangezien daarmee de tenuitvoerlegging van programma’s vóór de aanneming van de rechtsgrondslag niet gegarandeerd wordt.
Samenvattend kan de Commissie van de 51 door het Parlement ingediende amendementen er 14 volledig en 2 gedeeltelijk overnemen en moet zij er 35 verwerpen.
Ik wil het Parlement verzoeken alles in het werk te stellen om te voorkomen dat de steun van de Europese Unie voor de totstandkoming van een Europees burgerschap vastloopt. Als we het systeem begin 2004 weer op het spoor willen zetten, moet in dit stadium van de procedure een akkoord worden bereikt. Dit is van cruciaal belang en ik weet dat de afgevaardigden dit ook weten.
Ik wil het Parlement danken voor zijn aandacht. Ik wil kort nog een paar punten naar voren brengen voordat ik afsluit. Deze houden verband met het besluit van het Parlement en de Raad om een communautair programma vast te stellen voor de bevordering van de organisaties die zich op EU-niveau inzetten voor de gelijke behandeling van vrouwen en mannen.
Allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, gelukwensen met hun werk en met de in alle opzichten aanzienlijke resultaten.
Ik ben blij dat er in de Raad en het Parlement reeds vooruitgang is geboekt ten aanzien van dit basisbesluit. Het doel hiervan is de vaststelling van een rechtsgrondslag voor de voortzetting van de financieringssteun aan de organisaties die zich op EU-niveau actief inzetten voor de bevordering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Ik ben vóór het merendeel van de 20 amendementen in het verslag van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, dat op 3 november 2003 door de Commissie rechten van de vrouw werd aangenomen. Daarmee wordt het basisbesluit namelijk verduidelijkt en gepreciseerd. De Commissie is echter geen voorstandster van de amendementen die betrekking hebben op de looptijd van het programma en de evaluatie ervan.
De Commissie heeft een looptijd van twee jaar - 2004 en 2005 - voorgesteld omdat dit onderwerp zal worden opgenomen in de algemene overwegingen over de toekomst van de strategie van gelijke behandeling na 2005. De Commissie kan daarom niet instemmen met een verlenging van de looptijd van het programma tot 2008, zoals wordt voorgesteld in amendement 8. Bijgevolg kan de Commissie ook niet instemmen met de amendementen 6 en 7 over de degressiviteit, met amendement 9 over de verhoging van het referentiebedrag en met amendement 10 over het akkoord van de begrotingsautoriteit voor de tijd na 2006.
Wat de evaluatie van het programma door de Commissie betreft, biedt het Financieel Reglement het daarvoor benodigde, stevige kader. Amendement 11, waarin wordt aanbevolen om deze evaluatie te baseren op een extern verslag, is daarom niet nodig en staat niet in verhouding tot de kleine bedragen die met dit programma gemoeid zijn bedragen en tot de looptijd ervan.
De Commissie kan amendement 19 niet aanvaarden omdat zij vindt dat het beter is om het bij algemene thema's te houden en geen specifieke thema´s op te nemen.
Tot slot kan de Commissie amendement 20 evenmin aanvaarden omdat dit inbreuk zou plegen op de rol van de Commissie bij de uitvoering van het programma.
Het is van groot belang dat dit basisbesluit op korte termijn wordt aangenomen als wij de financiële steun van de Gemeenschap voor deze organisaties en voor met name de Europese Vrouwenlobby niet willen onderbreken.
Samengevat kan de Commissie de amendementen 1, 2, 3, 4, 5, 12, 13, 14, 15, 16, 17 en 18 en de amendementen 6, 7, 8, 9, 10, 11, 19 en 20 om de zojuist genoemde redenen niet aanvaarden.
Ik ben het Parlement dankbaar voor de tijd die het mij gegund heeft voor deze nogal lange bijdrage. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
   . -Mijnheer de Voorzitter, commissaris Kinnock, geachte vertegenwoordiger van de Raad, geachte collega’s van het Europees Parlement, het leven en de wereld houden niet op bij de buitengrenzen van de Europese Unie.
Daarom moet de dialoog tussen de beschavingen en de culturen worden versterkt. Sinds het nieuw Financieel Reglement in werking is getreden, is er een basisbesluit of een nieuwe rechtsgrond nodig voor de financiering van maatregelen met subsidies uit het voormalige hoofdstuk A-30 van de begroting en met subsidies uit bepaalde B-lijnen. Daarom heeft de Commissie in totaal zeven voorstellen voor nieuwe actieprogramma’s ingediend.
Nooit was de dialoog tussen de culturen en de beschavingen zo belangrijk als nu om vrede en stabiliteit in de wereld te garanderen. Dat is de speciale bijdrage die ik als rapporteur heb willen leveren aan dit verslag over de vaststelling van een communautair actieprogramma voor organen die het wederzijds begrip in de betrekkingen tussen de Europese Unie en bepaalde regio’s van de niet-geïndustrialiseerde wereld bevorderen. De Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heet dit verslag op 4 november 2003 met eenparigheid van stemmen goedgekeurd.
De centra, instituten en netwerken die gespecialiseerd zijn in de analyse van de betrekkingen tussen de Europese Unie en bepaalde regio’s dragen bij tot de bevordering van de dialoog tussen de culturen en de beschavingen. Deze dialoog is van fundamenteel belang en absoluut noodzakelijk op deze aarde en in deze wereld, die we gezamenlijk moeten beheren en beschermen. De dialoog tussen de culturen en de beschavingen moet de algemeen toepasbare en universele waarde van de menselijke vrijheden en mensenrechten bevorderen. Het mensbeeld waarop de gehele Europese Unie gebaseerd is, houdt in dat alle mensen een gelijke, unieke en onschendbare waarde hebben. Deze gemeenschappelijke visie en deze gemeenschappelijke grondslag voor onze waarden moeten ook fungeren als garantie voor de eerbiediging van de verschillende culturen en beschavingen.
Het algemene doel van het programma moet zijn de activiteiten van deze organen te ondersteunen. Deze activiteiten moeten volgens het Commissievoorstel stroken met het jaarlijkse werkprogramma van een centrum, instelling of netwerk. De activiteiten waarvoor steun wordt verleend, moeten bijdragen tot meer begrip en dialoog tussen de Europese Unie en de regio’s waarop de ALA-, MEDA-, ACIS- en CARDS-verordeningen van toepassing zijn. Hieraan willen wij als Europees Parlement toevoegen dat de activiteiten ook moeten bijdragen - en ik wijs hier met nadruk op - tot de versterking van sociale, culturele en menselijke samenwerkingverbanden en ontmoetingen.
Verder willen wij de looptijd van het programma verlengen tot 31 december 2008. Dienovereenkomstig moet de datum voor het evaluatieverslag verschoven worden naar 31 december 2007, en moeten de kredieten voor de tijd na 2006 worden onderworpen aan een akkoord van de begrotingsautoriteit over de financiële vooruitzichten na 2006.
Om het doel van meer wederzijdse kennis en begrip te bereiken moeten de steungerechtigde organisaties diepgaande kennis hebben van de culturele, historische, economisch, sociale en religieuze kenmerken van de betrokken regio’s. Daarop heb ik in het verslag willen wijzen.
Deze activiteiten moeten bijdragen tot zowel politieke samenwerking als daadwerkelijke samenwerking tussen mensen. De EU verleent reeds op dit moment financiële en technische steun aan andere delen van de wereld. De regeringen van de lidstaten hebben in de Raad verklaard dat ze veel belang aan deze activiteiten hechten, en duidelijk gemaakt vastberaden te zijn om de wederzijdse kennis tussen de EU en de steun ontvangende partners te versterken en hiervoor een rechtsgrondslag in de Unie te vinden.
De dialoog en de steun moeten worden onderbouwd door organen en organisaties die gespecialiseerd zijn in de betrekkingen tussen de Unie en de betrokken regio’s. Voorbeelden van de werkzaamheden van dergelijke organen zijn studies en analyses van het EU-beleid, seminars, rondetafelgesprekken en publicaties. Reeds op dit moment is er een heel spectrum van samenwerkingsverbanden en organisaties die aan regionale samenwerking en dialoog doen. Daarom wordt het steeds belangrijker deze activiteiten te coördineren en dubbel werk te vermijden.
Het leven en de wereld houden niet op aan de buitengrenzen van de lidstaten of van de Europese Unie. Daarom moet de dialoog tussen beschavingen en culturen worden versterkt.
Rühle (Verts/ALE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, ik wil mijn dank uitspreken voor de goede samenwerking in de afgelopen weken. Mijn dank geldt in het bijzonder het secretariaat van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Zonder zijn ondersteuning was een tijdige behandeling van mijn verslag helemaal niet mogelijk geweest. Zoals de commissaris al zei, is het tijdschema erg krap. Zonder een besluit is de verdere financiering van talrijke Europese instellingen en de subsidiëring van niet-gouvernementele organisaties, verenigingen, vakbonden en onderwijsinstellingen in het komende begrotingsjaar niet gegarandeerd.
Door het dat met het nieuwe Financieel Reglement is ingevoerd, hebben deze instellingen een rechtsgrondslag nodig. Tot nu toe werden de betalingen aan deze instellingen gedekt door de begrotingslijn A 30. In de toekomst kan dat niet meer via het administratieve deel van de begroting van de Commissie lopen. We hebben een rechtsgrondslag nodig om de betalingen te garanderen. Dat is de puur technische achtergrond van mijn verslag en ik ben het natuurlijk helemaal met de Commissie eens dat deze aanpassing een belangrijk eerste doel is. Toch wil ik de commissaris op één punt tegenspreken, ook al wil ik hem bedanken voor de royale woorden van waardering die hij voor mijn verslag heeft uitgesproken. Volgens ons zou het zonde zijn alleen een technische aanpassing door te voeren. De Europese Unie staat voor grote uitdagingen, in de eerste plaats de uitbreiding op 1 mei 2004. De geringe opkomst bij de referenda in de kandidaat-lidstaten heeft mij in mijn opvatting gesterkt dat wij meer initiatieven nodig hebben om de Europese integratie voort te zetten.
In de tweede plaats hebben we de discussie over de nieuwe grondwet en het Handvest van de grondrechten, waardoor wij ons voor nieuwe taken gesteld zien. is er de harmonisatie van de Europese rechtsruimte. Ik wil slechts wijzen op de discussie over het Europees arrestatiebevel. Mijn doel was daarom - dat was het motto van dit verslag - het democratisch tekort te helpen verminderen en aan het concept van actief Europees burgerschap een coherente invulling te geven.
Ik betreur het daarom in hoge mate dat de Commissie amendement 35 niet genoemd heeft en niet zal steunen. Ik denk namelijk dat het absoluut noodzakelijk is sterker samen te werken met het Venetiëcomité van de Raad van Europa, dat de constitutionele jurisprudentie structureert. Uitbreiding van de databank is absoluut noodzakelijk om beter greep te krijgen op de constitutionele jurisprudentie binnen Europa. Ik vind het ook buitengewoon belangrijk om steun te geven aan de “AGORA”-website, waardoor een virtueel forum gecreëerd wordt waarin Europese wetgevers op nationaal en Europees niveau zaken met elkaar kunnen afstemmen. Hetzelfde geldt voor het netwerk voor de opleiding en scholing van rechters en officieren van justitie. Als we het over een Europees arrestatiebevel hebben, is er bij rechters en officieren van justitie dringend behoefte aan meer kennis over de Europese wetgeving. Er is in heel Europa een betere uitwisseling nodig tussen rechters en officieren van justitie.
Behalve dat ik van de Commissie een ambitieuzer optreden verwacht had, heb ik ook tekortkomingen in de uitvoering vastgesteld. Daarom ging onze aandacht ook uit naar de vereenvoudiging van de procedures, naar het terugdringen van de bureaucratie en een klantvriendelijke toegang tot de Europese subsidies. Wij stellen daarom een procedure in twee fasen voor: eerst een beoordeling op puur formele punten en dan een inhoudelijke beoordeling. Dat zou de beoordeling als geheel vereenvoudigen en tot snellere beslissingen leiden voor de desbetreffende niet-gouvernementele organisaties.
We willen ook meer transparantie bij de Europese subsidies. Wanneer een niet-gouvernementele organisatie Europese subsidiegelden krijgt, dan moet ze dat ook duidelijk kenbaar maken. We moeten ook garanderen dat de burgers toegang hebben tot de resultaten van het werk. Ik kom nu op een laatste punt dat in het Europees Parlement erg omstreden was, namelijk de kwestie van . Ik heb in mijn eerste ontwerpverslag gepleit voor het schrappen van . Ik heb echter moeten constateren dat de meerderheid van het Parlement een andere mening is toegedaan. Ik deel intussen de opvatting van veel collega’s dat wij een serieuze dialoog met de Commissie moeten voeren over de vraag wat er na 2004 moet gebeuren. Ik vind het goed om de na 2004 voort te zetten, maar hoe moet dan bijvoorbeeld het punt van de oproepen tot het indienen van voorstellen voor de Infopoints en andere terreinen in 2005 worden omgezet?
Dat is voor ons een groot vraagteken en daarover wil ik met de Commissie in dialoog gaan. Daarom heb ik dit amendement ook niet ingetrokken, maar wil ik graag dat daar vandaag over gestemd wordt. Ik vind ook dat nog eens goed nagedacht moet worden over de kwestie van het uitvoerend agentschap en het doel daarvan. 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega´s, allereerst wil ik uiting geven aan onze voldoening over het voorstel van de Commissie tot invoering van het onderhavig programma. In feite wordt onze moeite nu beloond want het was onze fractie die als eerste inspanningen ondernam om met de begroting verschillende vrouwenorganisaties te subsidiëren. Het doel van het onderhavig programma is de Europese Vrouwenlobby in de gelegenheid te stellen zijn werk voort te zetten en tegelijkertijd andere vrouwenorganisaties de mogelijkheid te bieden geïntegreerde activiteiten te ontplooien binnen het algemene kader van de gelijkheid van mannen en vrouwen.
Daarom stellen wij in onze amendementen voor geen subsidie te verlenen aan speciale acties, aangezien daarmee geen duurzame en kwalitatieve tenuitvoerlegging van de programma´s kan worden gegarandeerd, maar aan de exploitatie van de organisaties, zoals wij reeds doen met de Europese Vrouwenlobby. Wij mogen ook niet vergeten dat speciale acties - zoals de Commissie die voorstelt in haar ontwerp - ook kunnen worden gefinancierd met andere programma´s of via de jaarlijkse prioriteiten in het kader van de communautaire beleidsvormen, zoals gelijke beloning, de combinatie van beroeps- en gezinsleven, de deelname aan besluitvorming, de verandering van stereotypen. Elk jaar wordt de vrouwenorganisaties deze mogelijkheid gegeven.
Wat de toepassingperiode van het programma betreft, ben ik het met u, mijnheer de commissaris, eens dat deze moet lopen tot 2006, juist omdat wij nu onmogelijk kunnen voorspellen wat de behoeften met name na de toetreding van de nieuwe landen zullen zijn. Bovendien is dit een proefprogramma en wij moeten afwachten hoe dit zich zal ontwikkelen. Na de evaluatie kunnen wij hier verder op voortborduren en dit uitbreiden.
Verder is voorgesteld na de eerste drie jaar van toepassing van het programma een degressiviteit van 2,5% toe te passen. Ik begrijp niet waar de indiensters van dit amendement op uit zijn. De Commissie heeft met het Financieel Reglement alle onder dit programma vallende vrouwenorganisaties uitdrukkelijk uitgesloten van een dergelijke degressiviteit. Waarom moet dit nu specifiek van toepassing zijn op de vrouwenorganisaties, met uitzondering van de Europese Vrouwenlobby? Daar komt nog bij dat de Europese Vrouwenlobby andere voordelen heeft als het om de financiering gaat. Dit zou discriminatoire behandeling zijn van deze organisaties, hetgeen ook niet gerechtvaardigd is uitgaande van het Reglement.
Ook het door de Commissie rechten van de vrouw goedgekeurde voorstel betreffende de differentiatie van het financieringspercentage voor vrouwenorganisaties is ons inziens discriminatoire behandeling. Hoe kunnen wij nu 90% medefinanciering vragen voor een organisatie zoals de Lobby, die zoals ik zojuist al zei een bevoorrechte behandeling heeft - bijvoorbeeld exploitatiesubsidie zonder oproepen tot het indienen van voorstellen - en 80% vragen voor andere organisaties die geen permanente subsidie krijgen en worden uitgekozen na oproepen?
Wij hebben amendementen ingediend voor de overheveling van de Europese Vrouwenlobby uit de artikelen naar de bijlage. Dit hebben wij op voorstel van de Raad gedaan om technische redenen, juist omdat wij ervan overtuigd zijn dat wij moeten streven naar een homogene vorm van alle communautaire programma´s die exploitatiesubsidie geven aan niet-gouvernementele organisaties. Met onze amendementen willen wij dichter in de buurt komen van een eindakkoord.
Met onze amendementen hebben wij, mijnheer de commissaris, geprobeerd niet af te wijken van de communautaire modellen. Aldus willen wij de onmiddellijke toepassing van het programma versnellen. Dit programma beperkt de activiteiten van de vrouwenorganisaties niet tot bepaalde terreinen of tot bepaalde groepen en bewandelt ook geen bepaalde filosofische weg.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega´s, de samenleving evolueert, de modellen veranderen, de inspanningen van vrouwen en hun doelstellingen worden rijker en breder. Daarom is het onze taak aan te tonen dat wij deze diversiteit kunnen beheren en onze samenleving en vooral het werk van vrouwen de kans kunnen geven hun pluralisme tot uiting te brengen. 
Dührkop Dührkop (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vandaag brengen wij opnieuw drie verslagen in stemming uit een pakket van zeven. Al deze verslagen hebben tot doel een rechtsgrondslag te verschaffen voor de verschillende subsidies krachtens het voormalige hoofdstuk A-30. Aanstaande maandag 24 november moeten wij dan onderhandelen met de Raad. Daarbij zullen wij proberen om een consensus te bereiken dat ons in staat stelt om al deze voorstellen aan te nemen voor het eind van dit jaar, zodat ze in 2004 kunnen worden uitgevoerd. De vraag is evenwel of wij er in zullen slagen om de voor deze subsidies beschikbaar kredieten volgend jaar ook daadwerkelijk te gebruiken. Dat is het grootste probleem waar wij nu voor staan. 
Daarom richt ik mij tot de Europese Commissie, die in haar mededeling aan de Raad en aan het Europees Parlement met betrekking tot deze voorstellen sprak over overgangsmaatregelen ingeval deze basisbesluiten niet voor het eind van het jaar zouden worden goedgekeurd.
Naar het zich laat aanzien zullen genoemde overgangsmaatregelen bestaan uit uitstel van de goedkeuring van de basisbesluiten tot eind januari 2004, wat eerlijk gezegd geen oplossing is voor het probleem, want zowel commissaris Schreyer als commissaris Reding heeft expliciet laten weten dat de kredieten niet kunnen worden verstrekt als de basisbesluiten nog niet zijn goedgekeurd voor eind januari.
Daarom wil ik de Commissie graag herinneren aan haar eigen woorden en ik citeer letterlijk: “Ingeval deze doelstelling niet kan worden verwezenlijkt, zal de Commissie, in afwachting van de goedkeuring van deze basisbesluiten, tijdelijke uitzonderingen voorstellen teneinde in 2004 subsidies te kunnen verlenen”.
Het is duidelijk dat uitstel tot eind januari 2004 geen tijdelijke overgangsmaatregel is, omdat er geen subsidie kan worden verstrekt zolang deze basisbesluiten niet zijn goedgekeurd. Het Parlement heeft zijn uiterste best gedaan om heel snel te werken om op tijd klaar te zijn, maar wij weten niet wat er gaat gebeuren tijdens de onderhandelingen met de Raad. Als die onderhandelingen mislukken, dient de Commissie woord te houden en een oplossing te zoeken om - en ik herhaal haar eigen woorden - “in afwachting van de goedkeuring van deze basisbesluiten in 2004 subsidies te kunnen verlenen”.
Wat de onderhandelingen van 24 november betreft zijn de belangrijkste onderhandelingsthema’s het financiële kader van de programma’s, de looptijd van de programma’s en de toepassing van het degressiviteitsbeginsel - waar hier al eerder over is gesproken - maar vooral de kwestie van de preassignatie, of , hetgeen zonder twijfel het grootste struikelblok vormt. Daarom zal ik wat dieper ingaan op deze kwestie.
Wat betreft de preassignatie wil ik het vooral hebben over het verslag over cultuur en burgerschap. Het Parlement wil zijn recht op dit prerogatief handhaven en ook verdedigen ten overstaan van de Raad. Ik wil nogmaals benadrukken dat ik nooit voorstander ben geweest van preassignatie, maar evenals mevrouw Rühle moet ik bekennen dat ik de laatste tijd, en vooral dankzij de opstelling van de Commissie, van gedachten begin te veranderen. Want als ik zie hoe weinig de Commissie onderneemt om een oplossing te vinden voor de subsidieverlening in 2004 en hoe de Commissie zich opstelt met betrekking tot de uitvoering van de proefprojecten en de voorbereidende acties die door het Parlement zijn goedgekeurd, dan roept dat veel vragen bij mij op, mijnheer de commissaris. Als de Commissie niets anders doet dan hindernissen opwerpen bij alle begrotingsinitiatieven van dit Parlement, dan rest dit Parlement niets anders dan met nog meer vasthoudendheid te strijden voor de verdediging van zijn voorrechten. En laat de Commissie niet zeggen dat preassignatie al is opgenomen in haar voorstellen. De Commissie weet immers maar al te goed dat de onderhandelingen met de Raad nog een struikelblok vormen.
Mijnheer Kinnock, het spijt mijn zeer dat de Commissie vandaag het mikpunt van mijn interpellaties is, maar ik heb met verbazing en ergernis gezien dat de Commissie in het Publicatieblad van de Europese Unie van 18 november - dat wil zeggen eergisteren - de oproep tot het indienen van voorstellen voor 2004 heeft gepubliceerd voor organisaties die het wederzijdse begrip in de betrekkingen tussen de Europese Unie en enkele niet-geïndustrialiseerde gebieden in de wereld bevorderen. Dat heeft betrekking op het verslag Sacrédeus, dat wij vandaag in stemming brengen.
Ik vind het zeer ernstig dat de Commissie het zich heeft gepermitteerd om deze oproep te plaatsen terwijl het Parlement nog geen besluit heeft genomen en de Raad ook nog geen goedkeuring aan het voorstel heeft verleend. Met andere woorden: op dit moment bestaat er geen rechtsgrondslag voor deze oproep. Het is natuurlijk mogelijk dat de Commissie de behandeling op deze manier heeft willen bespoedigen om de subsidieverlening in 2004 mogelijk te maken, maar ik denk eerlijk gezegd dat de Commissie hier haar boekje te buiten is gegaan.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop in ieder geval van harte dat het Parlement en de Raad alle problemen die er nog liggen maandag de 24ste kunnen oplossen en dat de onderhandelingen succesvol zullen verlopen. 
Ojeda Sanz (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, als rapporteur voor advies van dit verslag moet ik bekennen dat ik het eens ben met veel van de punten die al naar voren zijn gebracht door rapporteur Rühle.
Het nieuwe Financieel Reglement dat vorig jaar is uitgevaardigd, stelt in artikel 49, lid 2 dat behalve voor acties die gevoerd worden op basis van de prerogatieven op institutioneel vlak, proefprojecten, voorbereidende acties en administratieve kredieten, er voor alle andere operationele uitgaven een basisbesluit nodig is alvorens zij gerealiseerd kunnen worden. Zoals hier al eerder is vastgesteld impliceert dit dat er een rechtsgrondslag moet komen voor de subsidies die nu onder deel A vallen, zoals bijvoorbeeld het geval is bij het verslag dat wij hier vandaag bespreken.
Het zal geen van de aanwezigen verbazen als ik zeg dat de voorbereidingswerkzaamheden voor dit verslag uitermate delicaat waren, aangezien de economische belangen in het geding zijn van veel organisaties die werkzaam zijn op het gebied van de bevordering van actief Europees burgerschap.
Dit voorstel omvat tien begrotingslijnen die ik hier verder niet zal toelichten en die tot doel hebben om actief en participerend burgerschap te stimuleren onder de organisaties die in de verschillende begrotingslijnen worden omschreven. Dat is het gemeenschappelijke doel van deze subsidies, namelijk de rol van deze organisaties versterken en de acties ondersteunen die op hun beurt de Europese boodschap weer ondersteunen.
Het meest controversiële aspect was, zoals ook al eerder is gezegd, zonder twijfel de waar sommige landen tegen zijn. Wij verdedigen echter de belangen van de burgers en dit verslag is, samen met een ander verslag waarin een gemeenschappelijk actieprogramma wordt vastgesteld ter bevordering van organisaties die op Europees niveau actief zijn op het gebied van cultuur, jeugdzaken, onderwijs en opleidingen, van groot belang voor de geloofwaardigheid van de Europese Unie. Via deze voorstellen kunnen wij immers een van onze belangrijkste boodschappen doorgeven, namelijk dat wij een Europa willen opbouwen waaraan de burger actief deelneemt.
Daarom verzoek ik de Raad en de Commissie om zich met de steun van deze nieuwe wetgeving in te zetten voor deze belangen en alle struikelblokken die de procedures nodeloos ingewikkeld maken weg te nemen.
Laten wij tot slot niet vergeten dat, zoals Salvador de Madariaga zei, Europa zal bestaan als het bestaat in het bewustzijn van al zijn burgers. 
Coelho (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, ik wil alle rapporteurs, inzonderheid de heer Sacrédeus en mijn collega Rodi Kratsa, gelukwensen met de onderhavige verslagen. Ik zal mijn interventie in dit gecombineerd debat echter wijden aan het verslag van de mevrouw Rühle over het opzetten van een communautair actieprogramma ter bevordering van een actief Europees burgerschap en de wijze waarop dit programma gesubsidieerd moet worden. Ik dank mevrouw Rühle voor haar verslag. Wij hebben het gros van de in dit verslag opgenomen voorstellen gesteund. Daarnaast wil ik de Commissie openbare vrijheden bedanken voor het feit dat ze de door mij en mijn collega’s Mollar en Oreja ingediende amendementen heeft willen aanvaarden. Ik ben het met de rapporteur eens dat duidelijk moet zijn dat dit programma vooral bedoeld is om het democratisch tekort terug te brengen. Er is door dit Parlement al een aantal verslagen aangenomen waarin wordt aangedrongen op het bevorderen van het idee van een Europees burgerschap. Je hoeft alleen maar te kijken naar het opkomstpercentage bij de verkiezingen voor het Europees Parlement om te zien dat dit een dringende noodzaak is.
Ik ben het ook eens met het idee om meer werk te maken van de verplichting tot transparantie. Organisaties die steun ontvangen moeten duidelijk maken van wie ze die steun ontvangen en om welk bedrag het gaat. Ze moeten dat vermelden in hun publicaties of websites, of in de websites waar ze aan meewerken. Het is verder van belang dat de resultaten van de gesubsidieerde programma’s bekend worden gemaakt. Met het geld van de Europese belastingbetaler moet zorgvuldig worden omgesprongen, en bovendien moet de Europese belastingbetaler zich een oordeel kunnen vormen over de praktische weerslag van de gesubsidieerde acties.
Verder ben ik het met de rapporteur en de laatste spreker, de heer Sanz, eens dat de bureaucratische procedures sterker vereenvoudigd moeten worden. Die procedures moeten zo eenvoudig mogelijk zijn. Het is bovendien heel belangrijk, mijnheer de commissaris, dat de Commissie zorgt voor tijdige uitbetaling. Het niet op tijd uitbetalen van de steunbedragen heeft maar al te vaak negatieve gevolgen voor de doeltreffendheid van onze acties. Ongerechtvaardigde vertragingen schaden het imago van de Europese Unie en we creëren zo ook problemen voor de organisaties die te goeder trouw met ons meewerken aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie.
Via dit programma willen we de banden van het Europees burgerschap versterken en de democratische participatie van de burgers stimuleren. We willen verder het Europese ideaal uitdragen en uitleggen hoe de Europese instellingen functioneren. Het staat buiten kijf dat er meer moet worden gedaan ter bevordering van een actief burgerschap. Dat kan via de organisaties die op dit terrein werkzaam zijn, maar ook door het opzetten van op deze doelstellingen afgestemde acties. Het is de bedoeling de burgers dichter tot de Europese Unie te brengen en ze direct of indirect een dialoog aan te laten gaan met die Unie en haar instellingen.
Ik sta verder achter het idee om bijzondere overgangsmaatregelen te treffen en ervoor te zorgen dat er geld vrij komt voor de financiering van acties in 2004. Om al de hier genoemde redenen steunen wij dit verslag zoals het er nu, met de door ons aangebrachte wijzigingen, is komen uit te zien. 
De Keyser (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Sacrédeus van de Commissie buitenlandse zaken is met algemene stemmen en zonder amendementen goedgekeurd. Mijn fractie was zeer geporteerd voor dit verslag. Na jaren van ondoorzichtige procedures voor subsidieverlening aan diverse instellingen wereldwijd zou eindelijk schoon schip worden gemaakt met deze schandelijke situatie. Tegelijkertijd heeft het Parlement echter in het kader van de begrotingsprocedure voor 2004 er opnieuw mee ingestemd dat diverse instellingen - instellingen die een aantal afgevaardigden in dit huis na aan het hart liggen - toch bij voorbaat financiële middelen krijgen. Ik vind dat een spijtige zaak.
Hierdoor zijn wij genoodzaakt de amendementen van de heer Salafranca aan te nemen, die haaks staan op het oorspronkelijke verslag van collega Sacrédeus. Wij hopen in ieder geval dat de Raad een wijze beslissing zal nemen en transparantie in toekomstige begrotingen van de Europese Unie zal waarborgen. Door te zorgen voor echte concurrentie kunnen we de regionale instellingen kiezen die het beste een bijdrage kunnen leveren aan de verspreiding van kennis over de Europese Unie. 

Dybkjær (ELDR ).
   -Mijnheer de Voorzitter, zuiver formeel gezien zijn de drie verslagen waarover we vandaag discussiëren een kwestie van rechtsgrondslag. De algemene houding was dan ook dat niet de begroting en de inhoud ter discussie stonden, maar dat de rechtsgrondslag in orde gebracht moest worden.
Dat de rechtsgrondslag in orde gebracht moet worden, spreekt vanzelf. Voor twee van de verslagen gebeurt dat met behulp van artikel 308, en dat geeft wel aan hoe belangrijk artikel 308 is. We hebben zo’n artikel nodig voor het geval er plotseling iets gebeurt dat geregeld moet worden. Anderzijds mag datzelfde artikel natuurlijk niet worden misbruikt, iets waartoe misschien de neiging bestond.
In feite zijn de verslagen echter heel wat anders dan alleen een manier om de rechtsgrondslag formeel in orde te brengen. In werkelijkheid gaat het om uiterst politieke kwesties, en wel ten eerste de machtsstrijd tussen de EU-instellingen en ten tweede onze relatie tot te burgers in de Europese democratie binnen en buiten Europa
Over de eerste kwestie is al vrij veel gezegd, maar ik wil in elk geval graag een algemene opmerking maken, namelijk dat het opvallend is dat het vrouwenprogramma het kortste programma is. Het spijt mij, maar ik vind niet dat de Commissie met een echt goede verklaring is gekomen. Al die opmerkingen over de kandidaat-landen kan men namelijk met recht maken over alle drie de programma’s. Ik vind dan ook dat men bij het verdere werk hieraan eens zou moeten nadenken over de vraag waarom in hemelsnaam de vrouwen zich zoals gewoonlijk weer in de meest kwetsbare positie bevinden. Zo vat ik de houding eerlijk gezegd op.
Over de tweede kwestie wil ik graag zeggen dat ik uit een land kom dat sinds 1972 lid is, en dat de nodige EU-burgertests heeft meegemaakt - we hebben vrij veel referenda gehad - en wij weten dat als we de burgers niet actiever bij de EU weten te betrekken, of het nu om het interne democratische niveau gaat of om de relatie tot andere landen, dan zal het project op de lange duur volstrekt mislukken. Dan wordt het iets volstrekt onzekers voor de burgers, en lopen wij gevaar dat ze zich ten slotte negatief opstellen. Daarom is het ongelooflijk belangrijk dat we ons actief inzetten om de burgers bij dit werk te betrekken.
Ik betreur het dat juist de vrouwen het kortste programma krijgen. Ik wijs er nogmaals op dat de ervaringen in mijn land uitwijzen dat vrouwen het meest sceptisch staan tegenover het project. Daar kan men verscheidene verklaringen voor geven, maar daar kan ik nu niet op ingaan, want daar heb ik de tijd niet voor. Juist daarom is het echter zeer belangrijk dat ook de vrouwenorganisaties een stabiele werkbasis hebben, zodat ze niet al hun tijd hoeven te gebruiken om geld voor hun werk te vinden.
Ik wil kort commentaar geven op de afzonderlijke verslagen. Het eerste verslag gaat over de betrekkingen van de EU met andere landen, een zeer belangrijke kwestie, zoals ook de rapporteur heeft benadrukt in zijn verslag. Wij kunnen dagelijks vaststellen hoe belangrijk het is dat meer begrip wordt gekweekt voor het feit dat er naast de mainstreamcultuur, die het meest verspreid is in Europa, ook andere culturen bestaan. In dat verband vraag ik me enkel af of dit programma het voor de kandidaat-landen mogelijk maakt om mee te doen volgens deze criteria. Ik wil de verantwoordelijke commissaris graag vragen om hiernaar te kijken, want we weten dat de kandidaat-landen hun ontwikkelingshulp voornamelijk voor hun buurlanden gebruiken en niet voor verder verwijderde landen. Daarom is er in de kandidaat-landen misschien ook niet zoveel uitgangsbasismateriaal als het om betrekkingen met derde landen gaat.
Het tweede verslag gaat over de kwestie van het burgerschap. Ik heb het daar al over gehad, maar ik wil alleen nog benadrukken dat dit burgerschap echt de hele tijd ontwikkeld moet worden. Wij moeten ervoor zorgen dat niet alleen de NGO’s maar ook de burgers in hun algemeenheid de gelegenheid krijgen om aan deze werkzaamheden deel te nemen. Op die manier kunnen wij meer begrip kweken onder de burgers voor de goede dingen die EU eigenlijk met zich meebrengt. In dat verband is het ongelooflijk belangrijk dat niet alleen traditionele organisaties hierbij betrokken zijn maar ook organisaties met zeer brede culturele initiatieven. Volgens mij is dat een van de manieren om de zaken aan het rollen te krijgen.
Ten slotte de kwestie van het programma voor vrouwen. Ik heb goed samengewerkt met de rapporteur voor dit verslag, maar er heerst grote onenigheid in de parlementaire commissie. Daarom stemt een aantal van ons feitelijk voor verlenging van het programma en voor verschillende andere amendementen, die naar ik heb gehoord door de Commissie worden afgewezen, maar die hopelijk toch een meerderheid kunnen krijgen. 
Fraisse (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, zonder in discussie te willen treden met onze rapporteur, wil ik toch graag iets verduidelijken. In mijn ogen vormen Europese belangen- en pressiegroepen een belangrijke bron van informatie en synthese voor een aantal problemen waarmee wij in de landen binnen de EU te maken hebben. Hierbij wil ik dan ook mijn erkentelijkheid voor deze lobby's uitspreken.
Aangezien ik mij verder echter niet in deze discussie wil mengen, zou ik naast het belang van de Europese Vrouwenlobby nog iets anders willen benadrukken. Sommigen willen dat het programma voor vrouwen wordt voortgezet. Zij hebben namelijk met de diverse groeperingen gesproken en weten dat deze voornamelijk te kampen hebben met functioneringproblemen. Op dat punt sluit ik me dus aan bij wat de vorige spreekster heeft gezegd. Wil een organisatie naar behoren kunnen functioneren, dan moeten de betrokkenen een doel voor ogen hebben en zich weten te organiseren. Het gaat er dus niet om een bepaald evenement of een bepaalde activiteit van een vereniging of overkoepelende organisatie te financieren, maar om de financiële ondersteuning van een degelijke werking. Daarnaast is het naar mijn mening van cruciaal belang dat ook de nieuwe lidstaten en derde landen hierbij worden betrokken.
Terugkijkend op de afgelopen vier jaar dat ik lid ben van de Commissie rechten van de vrouw constateer ik dat ons actieterrein een hoge vlucht heeft genomen. Niet alleen beslaan onze initiatiefverslagen een breder terrein, maar worden de vrouwenrechten op alle mogelijke gebieden aan de orde gesteld, zoals in het Handvest van de grondrechten. Zo heb ik verslagen de revue zien passeren over de gezondheid van vrouwen, over vrouwen en sport, over de informatiemaatschappij, over geweld tegen vrouwen. Uit al deze verslagen blijkt dat we wellicht een nieuwe lijn moeten uitzetten voor de financiering van verenigingen. Ook de actieterreinen worden immers steeds breder.
Voor mijn laatste punt zou ik me voornamelijk tot de commissaris willen richten. In het licht van het voorgaande verbaast het me namelijk ten zeerste dat de Europese Commissie het voorstel van mevrouw Diamantopoulou voor een richtlijn ter uitvoering van artikel 13 van de hand heeft gewezen. De richtlijn inzake racisme is drie jaar geleden opgesteld op basis van artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam. De richtlijn tegen discriminatie van vrouwen is nu in de kiem gesmoord, alhoewel wij juist nu hard bezig zijn ons beleid meer reikwijdte te geven. Ik begrijp niet waarom de Europese Commissie de boot afhoudt, met name op het gebied van de media, waar wij de steun van deze organisaties hard nodig hebben om de strijd aan te binden tegen discriminatie. 
Boumediene-Thiery (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet blijkt uit talloze opinieonderzoeken dat er een kloof gaapt tussen Europa en de burgers en er nog een lange weg te gaan is om beide nader tot elkaar te brengen.
Op Europees niveau worden weliswaar initiatieven ontplooid om het Europees burgerschap te bevorderen, maar deze schieten overduidelijk te kort. Het is een goede zaak dat er een vijfjarig subsidieprogramma in het leven is geroepen ter bevordering van actief Europees burgerschap. Met dit voorstel wordt uiteraard beoogd het Europees burgerschap een impuls te geven, de burgers vertrouwd te maken met Europa en hiervoor de benodigde middelen vrij te maken. Dit moet ten goede komen aan de democratische legitimiteit en de transparantie van de Unie.
Daarvoor moeten we echter ook alle procedures vereenvoudigen, zodat zo veel mogelijk organisaties van dit instrument gebruik kunnen maken. Voorts constateren wij dat er sprake is van een rangorde tussen de diverse organisaties, die niet altijd gerechtvaardigd is. De Europese Commissie zou objectieve criteria moeten opstellen voor de financiering van de werking en de activiteiten van NGO's, vooral wanneer het gaat om organisaties die in het veld actief zijn en onze solidariteitswaarden tot leven brengen. Laten we niet vergeten dat het behoud van de sociale samenhang in de Europese voorsteden, waar uitsluiting en discriminatie aan de orde van de dag zijn, aan deze organisaties te danken is. Hoe kunnen we jongeren duidelijk maken dat Europa een realiteit is en hoe kunnen wij hun vertrouwen inboezemen als dit Europa geen concrete stappen onderneemt tegen discriminatie?
In de wandelgangen wordt beweerd dat de Commissie bevoorrechte betrekkingen onderhoudt met bepaalde organisaties. Als dit waar blijkt te zijn, mogen we deze situatie niet door de vingers zien. Het accent mag dan wel op de sociale dimensie liggen, waarvoor wij onze rapporteur overigens dankbaar zijn, maar we mogen niet voorbijgaan aan de politieke dimensie. Die is namelijk doorslaggevend voor het terugdringen van het huidige democratisch tekort.
Over welk burgerschap hebben we het eigenlijk? In het verslag wordt gesteld dat het burgerschap van de Unie een aanvulling en verruiming is van het nationale burgerschap doordat er gemeenschappelijke rechten aan verbonden zijn. Dit burgerschap is ontstaan omdat de leden van deze Gemeenschap vinden dat het delen van democratische waarden een noodzakelijk onderdeel vormt van het Europese integratieproces.
Kunnen we het nog wel hebben over Europese integratie als zo'n vijftien tot achttien miljoen inwoners daarvan zijn uitgesloten omdat ze niet de nationaliteit hebben van een van de lidstaten? Doordat zij actief betrokken zijn bij de opbouw van Europa zijn zij net zozeer Europese burgers als de anderen. Ook hun verenigingen en NGO's leveren een actieve bijdrage en geven Europa zo een prominentere plaats.
Feit is dat we een Europa van de burgers voor ogen hebben, een democratisch en solidair Europa. Daarvoor moeten we dit Europese burgerschap nieuw leven inblazen en versterken. We leven in een tijdperk van vrij verkeer van kapitaal, goederen en personen. Dus moeten de burgers, in welk land ze ook wonen binnen Europa, hun verantwoordelijkheid kunnen nemen en aanspraak kunnen maken op hun rechten. Europa mag niet toestaan dat er diverse niveaus van burgerschap ontstaan waarbij sommigen gelijker zijn dan anderen. Voor alle burgers in Europa moeten gelijke rechten gelden in het land waar zij zijn gevestigd.
Daarom moet het Europees burgerschap gebaseerd zijn op de woonplaats en niet meer op het staatsburgerschap. In Europa zijn nationaliteit en burgerschap nog maar al te vaak onlosmakelijk met elkaar verbonden. In dit opzicht kunnen we ons licht opsteken bij de nieuwe lidstaten. Daar staat burgerschap namelijk los van nationaliteit. Wij hopen dat ons oude Europa zich hierdoor zal laten inspireren en aldus de weg zal effenen voor een nieuw, op de woonplaats gebaseerd burgerschap. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, we hebben gezien dat het Europees burgerschap concrete invulling heeft gekregen door een hele reeks gebeurtenissen, zoals de invoering van de euro en het afschaffen van de binnengrenzen in de Unie. Bij dat soort gelegenheden kun je zien dat er een Europees burgerschap bestaat, als aanvulling op het nationale burgerschap. Er zijn echter ook terreinen waar de concrete invulling van het Europees burgerschap minder duidelijk is. Er bestaan door de Gemeenschap opgezette structuren om dat burgerschap te bevorderen. Ze ontvangen steun van de gemeenschap en verrichten soms heel nuttig werk, maar ze slagen er niet werkelijk in de burgers te bereiken. Er is niet genoeg transparantie, de procedures zijn te bureaucratisch en er is een duidelijke kloof tussen de Europese burgers enerzijds en de instellingen die deze burgers zouden moeten vertegenwoordigen en de voor hen opgezette organisaties anderzijds. Daarom begrijpt men niet goed wat er precies gaande is.
Onlangs nog werden we verrast door de uitkomst van peilingen waaruit bleek dat de Europese burgers niets wisten van het werk van de Conventie, en dat terwijl er grote sommen waren geïnvesteerd om aan die Conventie bekendheid te geven. Zelf ben ik twee jaar geleden rapporteur geweest voor een verslag over de euro. Dat is een heel nuttig communautair product, onontbeerlijk voor de mobiliteit en het bevorderen van grensoverschrijdende werkgelegenheid, maar ik heb toen wel begrepen dat de burgers over deze aspecten van de euro niets wisten. We zijn nu twee jaar verder, en ook al hebben we in een resolutie aangegeven dat dit een strategisch belangrijk terrein is waarover veel meer informatie moet worden gegeven, blijkt de toestand grotendeels ongewijzigd te zijn. De Commissie is hier te kort geschoten en de lidstaten zijn niet werkelijk geïnteresseerd.
Het is dus van groot belang dat we maatregelen nemen. Om te beginnen moeten de organisaties die communautaire steun ontvangen meer transparantie betrachten. Ik ben het met mevrouw Rühle eens dat we meer ruchtbaarheid moeten geven aan de middelen die de Europese Unie uittrekt voor de bevordering van het Europees burgerschap en voor informatie over dit onderwerp. Dat moet eerst en vooral geschieden via de websites van de door de Unie gesubsidieerde organisaties. Op die manier kunnen we verandering brengen in het beeld dat men van Europa heeft: een ver van de burgers afstaand Europa van eurocraten. We moeten duidelijk maken dat Europa in het leven van alledag een belangrijke rol speelt en de burgers in de gelegenheid stelt op sociaal en politiek vlak te participeren.
De Europese instellingen moeten hun verantwoordelijkheden aanvaarden. Ze kunnen hun dienstverlening verbeteren door te zorgen voor eenvoudigere procedures voor het indienen van voorstellen met betrekking tot communautaire subsidiëring van de bevordering van . Ze kunnen ook proberen de toegang tot documenten te verbeteren door hun systemen gebruikersvriendelijker te maken. De instellingen kunnen pas werkelijk open staan voor wat de burgers beweegt, als de structuren waarmee de burgers met deze instellingen in contact kunnen komen, beter worden georganiseerd. Nu is het geëigende moment om de burgers te bewegen mee te werken aan de opbouw van Europa. De Intergouvernementele Conferentie werkt op dit moment immers aan een nieuw verdrag dat een soort grondwet moet vormen, en dat verdrag zal vergaande consequenties hebben voor de Europese burgers. Ik wil iedereen daarom aansporen om nu iets te doen voor het Europees burgerschap. Zo zou men van de regeringen van alle lidstaten kunnen eisen dat zij een referendum houden over het nieuwe verdrag. Een groot aantal lidstaten heeft reeds besloten zo’n referendum te organiseren. Het is van belang dat er in alle lidstaten een volksraadpleging wordt gehouden over het nieuwe verdrag. Op die manier dragen we bij tot een actief Europees burgerschap. Het heeft geen zin onze medeburgers voor te houden dat ze Europese burgers zijn als we ze in werkelijkheid ver van ons af houden. We spreken al sinds Maastricht over dit Europees burgerschap, maar hebben aan dat burgerschap geen stem verbonden. Dat is niet juist. We mogen onszelf niet wijsmaken dat zulk een burgerschap een goede zaak is zolang de betrokken burgers het niet in hun hoofd halen hun stem te laten horen. Laat ons dus allemaal meewerken aan het tot stand komen van een actief Europees burgerschap. 
Berthu (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap is niet meer dan een hoogdravende benaming voor een snode legalisering van onrechtmatige subsidieverlening door de Commissie aan haar vrienden.
Jaar in jaar uit zijn er subsidies verstrekt aan organisaties met een zogeheten Europese inslag zonder dat er een rechtsgrondslag voor was. Deze middelen werden vaak weggemoffeld in deel A van de begroting, dat wil zeggen fictief ondergebracht bij de administratieve uitgaven van de Commissie. Ieder jaar hebben wij geprotesteerd tegen deze selectieve toekenning van subsidies aan organisaties die een federaal Europa voorstaan, zoals het Jean Monnethuis, de Europese Beweging en diverse Europese denktanks. Ieder jaar hebben wij hier bezwaar tegen gemaakt. Ieder jaar werd in dit Parlement met een verpletterende meerderheid van stemmen besloten deze voort te zetten. Naar aanleiding van meer dan terechte opmerkingen van de Rekenkamer is toen in het nieuw Financieel Reglement, dat in 2002 is ingegaan, vastgelegd dat voor deze subsidies een rechtsgrondslag nodig is. En die bestaat natuurlijk niet. Vandaar dat de Commissie nu een voorstel op tafel legt waarin voor een aantal van deze uitgaven een rechtsgrondslag wordt geboden middels een programma ter bevordering van actief Europees burgerschap. Hieruit blijkt eens te meer hoe het er in de Gemeenschap aan toegaat. Wij zouden er heel wat woorden aan vuil kunnen maken, maar ik zal me tot zes opmerkingen beperken.
Ten eerste zou ik willen weten wat er gebeurt met de subsidies die in het verleden zonder rechtsgrondslag zijn uitgekeerd, mocht het nu tot een rechtsgrondslag komen. Ten tweede is het uiterst gekunsteld om een actieprogramma op te zetten met doelstellingen die als ijkpunt moeten fungeren voor subsidieaanvragen, als we drommels goed weten welke organisaties uiteindelijk in aanmerking zullen komen. Ten derde hebben de gesubsidieerde organisaties een Europese inslag, althans volgens de definities van de Commissie, maar de andere zijn per definitie anti-Europees. Wanneer gaat de Raad zich in deze zaak mengen? Al deze subsidies zouden namelijk of moeten worden afgeschaft of gelijk moeten worden verdeeld over de verschillende opvattingen over Europa. Ten vierde zijn de Europese instellingen tegelijkertijd bezig de zogenaamde Europese politieke partijen met openbare middelen te financieren. Denkt u niet dat de belastingbetaler op den duur schoon genoeg krijgt van al dit geknoei met subsidies? Ten vijfde komen op de lijst van organisaties die volgens het verslag voor subsidie in aanmerking komen, zeer uiteenlopende instellingen voor, die vaak niets te maken hebben met Europees burgerschap. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de Europese Raad van vluchtelingen en bannelingen. Bovendien heeft het Europees Parlement er met zijn amendementen er eenvoudigweg nog een paar aan toegevoegd. Ik zet trouwens ook vraagtekens bij de Vereniging van de Raden van State en van de Hoge Administratieve Rechtscolleges van de Europese Unie. Hoe is het mogelijk dat een vereniging van hoge rechters, die worden geacht onafhankelijk vonnis te wijzen, geld ontvangt om actief Europees burgerschap te promoten? Tot slot en ten zesde is artikel 308 van het Verdrag betreffende de Europese Unie als enige rechtsgrondslag voor dit programma gevonden. Dat is hetzelfde vermaledijde artikel dat wij al tijden liever kwijt dan rijk zijn. Hierin wordt namelijk elastisch omgesprongen met de grenzen van de Europese bevoegdheden Het huidige verslag zal ons niet op andere gedachten brengen, maar alles welbeschouwd is voor dit artikel unanimiteit in de Raad vereist. Mijn vraag is dan ook of er in de Raad een regering zo eerlijk zal zijn om op te staan en tegen dit slinkse programma te stemmen, dat in beginsel iets totalitairs heeft. Want Europees burgerschap, dames en heren, moet spontaan worden gevoeld, doordat we Europa, de Europese Unie en alles wat we daarmee weten te bereiken een warm hart toedragen. Europees burgerschap kan niet met subsidies worden aangezwengeld. 
Lulling (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft het Parlement een geslaagd initiatief voorgelegd dat valt onder de medebeslissingsprocedure. Het doel hiervan is een communautair actieprogramma op touw te zetten ter bevordering van de organisaties die zich op Europees niveau inzetten voor gelijke kansen voor vrouwen en mannen.
Aangezien ik tien jaar lang voorzitter ben geweest van een dergelijke organisatie - te weten het Europees Centrum van de Internationale Vrouwenraad (CECIF), met diverse vertegenwoordigingen in de Europese Unie, in de nieuwe lidstaten, in Bulgarije, Roemenië en Turkije, in de EVA-landen en zelfs daarbuiten - weet ik dit programma op zijn juiste waarde te schatten. Het programma richt zich op de talloze vrouwenorganisaties die op Europees niveau op dit terrein actief zijn en dus in aanmerking komen voor subsidies, waarvoor een bedrag ter hoogte van 2,222 miljoen euro wordt voorgesteld. Onze Begrotingscommissie heeft 5,5 miljoen euro voorgesteld voor de periode 2004-2008. Dat is geen fortuin, maar de landelijke en Europese vrouwenorganisaties zijn wel gewend om met beperkte middelen te functioneren.
Ik juich dit initiatief dan ook toe, vooral omdat er eindelijk korte metten wordt gemaakt met het alleenrecht dat de Europese Vrouwenlobby sinds haar oprichting heeft op subsidies. Ik heb als actief lid aan de wieg gestaan van deze Lobby, ben voorzitter geweest van het CECIF, de Europese organisatie die ik zojuist heb genoemd, en ben momenteel voorzitter van een landelijke organisatie die bij de Lobby is aangesloten, dus mij kan zeker niet worden verweten dat ik afbreuk aan de Lobby doe. Ik heb namelijk grote waardering voor de werkzaamheden daarvan.
De Commissie heeft goed begrepen dat monopolies op dit gebied, net als elders, niet op hun plaats zijn. Helaas heeft ze die lijn niet doorgetrokken. In de onderhavige tekst zijn voor de Lobby namelijk ook binnen het nieuwe kader nog privileges weggelegd. Het gaat er mij niet om de exploitatiesubsidie van de Lobby op de helling te zetten, want die staat buiten kijf, maar andere organisaties die zich in Europees verband inspannen voor de bestrijding van iedere vorm van discriminatie, met name op grond van geslacht, hebben ook recht op financiële ondersteuning in de vorm van exploitatiesubsidies waarmee de continuïteit van hun activiteiten kan worden gewaarborgd.
Onze rapporteur had intelligente wijzigingen aangebracht aan het voorstel voor een besluit van de Europese Commissie, maar helaas heeft het links sektarisme het in de Commissie vrouwenrechten opnieuw gewonnen van gelijke behandeling van en gelijke kansen voor alle betrokken vrouwenorganisaties. Dat is ontzettend jammer. Aangezien het ontwerpverslag helemaal is uitgekleed, hebben mevrouw Kratsa en andere leden van mijn fractie tegengestemd. Als onze pogingen om het evenwicht tussen de Lobby en de andere vrouwenorganisaties te herstellen op niets uitlopen, zal ik opnieuw tegenstemmen en me voor de tweede lezing opmaken. 
Hazan (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst wil ik rapporteur Rühle complimenteren met haar verslag, dat een nuttige aanvulling vormt op de werkzaamheden van de Europese Commissie.
We weten dat de burgers van de lidstaten via het Europees burgerschap sterker moeten worden betrokken bij het gemeenschappelijk Europees integratieproject. Helaas verloopt de invulling van dit burgerschap nog niet geheel vlekkeloos. Daarom is het verslag-Rühle, waarin wordt ingegaan op zeer technische aspecten, eigenlijk een zeer politiek verslag. Het biedt namelijk steun aan instanties die zich inzetten voor actief Europees burgerschap.
Nu de beleidsmaatregelen steeds meer op elkaar worden afgestemd en de uitbreiding ophanden is, kunnen we er niet omheen burgers beter te informeren over wat de Europese Unie precies doet. Ook is het zaak initiatieven en maatregelen beter te promoten. Dat gebeurt bijvoorbeeld via de Info-Points Europa, een netwerk van informatiepunten dat naar algemene tevredenheid functioneert. Ik wil hier met klem erop wijzen dat het Europees Parlement heeft geprobeerd de Info-Points Europa de hand boven het hoofd te houden. Zij staan namelijk onder financiële druk en hiervoor moet snel een oplossing worden gevonden. Ik geloof dat de zaak bijna rond is, maar het is nog niet absoluut zeker.
Het concept van Europees burgerschap moet in al zijn dimensies vorm krijgen: politiek, administratief, juridisch, maatschappelijk en economisch. We moeten de weg hiernaar blijven vrijmaken. Deze is namelijk nog bezaaid met obstakels, waardoor de burgers hun rechten als Europese burgers nog niet volledig kunnen doen gelden.
Zoals gezegd is de burger in 2000 met het Handvest van de grondrechten eindelijk in het middelpunt van de Europese integratie komen te staan. Het Handvest is zelfs opgenomen in het ontwerp voor een Europese grondwet, wat een stap verder in de goede richting is. Het werd ook tijd, want we kunnen alleen politiek bedrijven op Europees, nationaal of lokaal niveau als de burger voorop staat bij het uitstippelen van beleid, bij het treffen van sociale maatregelen en het uitdenken van projecten voor de maatschappij. De burger moet een actieve rol krijgen en niet meer aan de zijlijn blijven staan, zoals nu nog maar al te vaak het geval is.
Communicatie met de Europese burger zal nog moeilijker worden wanneer de Unie 500 miljoen inwoners telt in plaats van de huidige 370 miljoen. Het is echter onze plicht alle mogelijke middelen in te zetten om met hen te communiceren, en dit ook beter te doen.
Tot slot wil ik nog ingaan op het gebrek aan informatie waarop in het verslag wordt gewezen. Hierdoor bestaat er slechts weinig besef van het Europees burgerschap. In dit opzicht kunnen we ook denken aan de dramatisch lage opkomst bij de Europese verkiezingen van minder dan 50 procent. Juni 2004 staat voor de deur. Meer dan ooit moeten we het informatie- en communicatiebeleid van de Europese Unie met alle mogelijke middelen versterken. We moeten dat hoog opnemen. Het gaat immers om de opbouw van een volwaardig politiek Europa voor de burgers. 
Schmidt, Olle (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteurs bedanken voor hun goede werk. Ik begin met het verslag Kratsa-Tsagaropoulou.
Zoals mevrouw Dybkjær zegt, is het natuurlijk een teken aan de wand dat het programma voor gelijke kansen het minst omvangrijk is. Maar dat zijn we wel gewend, mijnheer Kinnock
Gelijkberechtiging van mannen en vrouwen begint thuis. De liberale uitdaging op het gebied van gelijke kansen houdt in dat men ervoor moet zorgen dat vrouwen meer macht krijgen over hun eigen leven. Het gaat erom te herkennen welke structuren - en dat kan zelfs ik als liberaal zeggen - vrouwen verhinderen dezelfde rechten te krijgen als mannen. Ik ben ervan overtuigd dat u, mijnheer Kinnock, specialist bent op dit terrein.
Gelijke kansen voor mannen en vrouwen vormen immers al sinds het Verdrag van Rome een van de grondbeginselen van de EU. Dat beginsel is in het Verdrag van Amsterdam versterkt en successievelijk uitgebreid. Het is dan ook duidelijk dat wij zeer verheugd zijn over dit actieprogramma en de rechtsgrondslag. Deze geven de vrouwenorganisaties financiële mogelijkheden om beter te werken.
Ik vind het belangrijk om erop te wijzen dat de werkzaamheden van de Europese Vrouwenlobby - die is opgericht door mevrouw Lulling en op dit moment vijftien lidstaten vertegenwoordigt en meer dan 3.000 leden telt - hier vandaag van ons prioriteit en steun moet krijgen. Mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou heeft gesproken over andere organisaties, buiten de Europese Vrouwenlobby om, maar die vallen ook onder het actieprogramma. Ik ben het met mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou eens dat er diversiteit moet zijn en wij organisaties op alle niveaus moeten helpen, maar ik kan u verzekeren dat het actieprogramma gericht is op steun aan zowel de Europese Vrouwenlobby als ook andere organisaties.
Tegen de heer Kinnock zou ik willen zeggen dat de organisaties die zich bezighouden met gelijke kansen op dezelfde manier behandeld moeten worden en financiële steun moeten krijgen voor een langere periode dan de door u voorgestelde twee jaar. Een steunprogramma van twee jaar schept geen financiële zekerheid voor een organisatie. Een andere reden om steun te geven aan het actieprogramma, dat zich uitstrekt tot 2008, is dat wij ook organisaties uit onze nieuwe lidstaten de kans moeten geven om steun aan te vragen in het kader van dit programma. Volgens mij is het belangrijk toe te voegen en te benadrukken dat daarmee meer zekerheid voor de lange termijn wordt gegeven.
De heer Sacrédeus, die zo te zien helaas de zaal verlaten heeft, heeft goed werk verricht ten aanzien van het programma waarover zijn verslag gaat. Dit programma heeft tot doel ons te helpen bewerkstelligen dat mensen uit verschillende landen, regio’s en werelddelen die met elkaar samenwerken, meer kennis over elkaar krijgen. Als liberaal steun ik dit werk van ganser harte.
Ik wil echter drie wensen naar voren brengen, die gebaseerd zijn op ervaringen die we naar mijn mening in ogenschouw moeten nemen. De steun moet op eenvoudige wijze kunnen worden aangevraagd en behandeld. Er mag geen sprake zijn van bureaucratie, en men moet de steun snel kunnen krijgen. Het is bekend dat velen aarzelen om met de huidige financiële kaders EU-steun aan te vragen, omdat het ingewikkeld is en het vaak te laat is als het geld eindelijk wordt uitbetaald. Het mag niet gebeuren dat de Europese Unie door deze financiële programma’s - die ook tot doel hebben ons pan-Europeser te maken - wordt geassocieerd met rompslomp, bureaucratie en traagheid, want dat zijn precies de eigenschappen die de burgers ons nu al toekennen. Dat mag niet gebeuren en ik hoop dat u, mijnheer Kinnock, bij uw verdere werkzaamheden zult zorgen voor meer steun en een grotere toegankelijkheid van deze actieprogramma’s en het geld, zodat ze echt van nut zijn. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, ik wil om te beginnen benadrukken dat er wat de communautaire steun betreft behoefte is aan transparantie, informatie en vereenvoudiging. Ten tweede wil ik graag wijzen op het belang van actieprogramma’s ter bevordering van de organisaties die actief zijn op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen. Het gaat daarbij om zeer belangrijke activiteiten, zoals de van onderwijs, sport, gezondheidszorg, sociale bescherming en de samenwerking met vrouwenorganisaties in derde landen. Daarbij wil ik geen afbreuk doen aan het belangrijke werk van de Europese Vrouwenlobby. Er moeten ook meer acties worden opgezet tegen geweld. Geweld vormt immers een belemmering bij de verwezenlijking van gelijkheid en de erkenning van de waardigheid van vrouwen.
Tot slot betreur ik dat er voor deze acties helaas nog steeds te weinig middelen opzij worden gezet. Dat betekent dat men onvoldoende waardering heeft voor het werk dat op de meest uiteenlopende terreinen wordt verricht om gelijke rechten en kansen voor vrouwen te garanderen. Ik zou het een goede zaak vinden als nu reeds werd gegarandeerd dat dit programma tot 2008 kan worden voortgezet. Wij moeten er namelijk van uit kunnen gaan dat dit uiterst belangrijke werk voor de bevordering van gelijke rechten en kansen voor mannen en vrouwen wordt voortgezet. 
Bastos (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, beste collega, ik wil allereerst de rapporteurs, de heer Sacrédeus, mevrouw Rühle maar vooral mevrouw Kratsa van harte bedanken. Ik zal mijn interventie wijden aan het verslag van mevrouw Kratsa. Het kan geen kwaad er opnieuw op te wijzen dat het onderhavig programma bedoeld is om steun te geven aan vrouwenorganisaties die een belangrijke rol vervullen bij het bevorderen, begeleiden en verspreiden van communautaire acties op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen.
De wijzigingen die de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft aangebracht hebben de aard van het verslag aangetast. We zijn nu verder verwijderd geraakt van de zojuist vermelde algemene doelstelling. De EVP-leden in deze commissie hebben daarom, met inbegrip van de rapporteur zelf, tegen gestemd. Ik wil mevrouw Kratsa niettemin gelukwensen met haar coherent en niet nalatend werk dat tot uitdrukking komt in de amendementen die nu ter stemming in de plenaire vergadering voorliggen.
Het gaat hier inderdaad om fundamentele zaken. Om te beginnen wordt verwezen naar de Europese Vrouwenlobby. Die moet in de bijlage worden opgenomen en niet in het wetgevende gedeelte van de tekst. Ten tweede geven we de organisaties exploitatiesubsidies en geen subsidies voor specifieke acties. Tot slot mogen de percentages voor cofinanciering en de daarbij gehanteerde degressiviteit voor de Europese Vrouwenlobby niet anders zijn dan voor andere op Europees niveau actieve organisaties. We willen niet ontkennen dat de Lobby heel belangrijk werk verricht, maar we moeten erkennen dat ook andere organisaties zich inspannen voor dezelfde doelstellingen en geen financiële steun krijgen. Om te garanderen dat al deze organisaties gelijke kansen hebben, moeten ze alleen in de bijlage bij name worden genoemd. Afgezien daarvan moet met dit programma exploitatiesubsidie worden verstrekt aan organisaties die zich op Europees niveau inzetten voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Het is dus niet de bedoeling dat we met dit programma specifieke acties gaan financieren. Die kunnen ook via andere programma’s worden gefinancierd. Dat moet heel duidelijk zijn.
Tot slot is het van groot belang dat er bij de cofinanciering en de degressiviteit uniforme criteria worden aangehouden voor alle organisaties, hetgeen niet het geval is in de voorstellen van de Commissie. 
Valenciano Martínez-Orozco (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom het initiatief van de Commissie tot de opstelling van een gemeenschappelijk actieprogramma, maar wil ook graag dit Parlement gelukwensen omdat het in zeer korte tijd amendementen heeft moeten uitwerken.
Ik wil hier graag een lans breken voor de belangrijke rol die vrouwenorganisaties spelen bij het bevorderen van het gelijkekansenbeleid van de Europese Unie. Zonder deze vrouwenorganisaties zou het erg moeilijk zijn geweest om de vorderingen op het gebied van de vrouwenrechten te versterken en uit te breiden. Ook zou het veel moeilijker zijn geweest om diagnose te stellen van de werkelijke positie van de vrouw in de verschillende landen van de Europese Unie. De door de vrouwenbeweging gemaakte vooruitgang is te danken aan het degelijke werk van de vrouwenorganisaties.
De vrouwenorganisaties hebben bovendien de mogelijkheid om oplossingen aan te dragen die goed op de situatie zijn toegesneden en daarom zeer effectief zijn. Het lijkt mij daarom van groot belang dat er een gemeenschappelijk programma komt voor de ondersteuning van deze organisaties. Er bestaan veel vrouwenorganisaties die ieder hun eigen kenmerken en belang hebben en waardevol en interessant werk verrichten, maar het probleem is dat niet alle organisaties gelijk zijn. Egalitarisme zou in dit geval werkelijk onrechtvaardige situaties tot gevolg kunnen hebben.
De Europese Vrouwenlobby is een grote organisatie die bestaat uit vele andere organisaties. Met andere woorden, het is een overkoepelend orgaan waaronder duizenden vrouwenorganisaties vallen, met de honderdduizenden vrouwen die daar lid van zijn en zich dagelijks inzetten voor de vrouwenrechten.
Een overkoepelende organisatie valt niet te vergelijken met organisaties die afzonderlijk werken. Daarom stelt de Commissie van meet af aan voor de Europese Vrouwenlobby anders te behandelen dan de rest van de vrouwenorganisaties. Uiteraard steunt mijn fractie deze benadering. Waarom? Omdat wij als vrouwen die afkomstig zijn uit vrouwenorganisatie weten dat bitterweinig wordt bereikt als men de beweging versplintert, uiteenrafelt en in kleine stukjes hakt, dat onze kracht schuilt in samenwerking en eendracht macht maakt. Het verdelen van de geldmiddelen dient echt nergens toe. Dat leidt alleen maar tot verzwakking van de vrouwenbeweging. Daarom moeten wij bij de verdediging en ondersteuning van de vrouwenorganisaties die zich inzetten voor gelijkheid oppassen dat wij ongelijke organisaties niet gelijk behandelen. 
Bordes (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we zullen voor het verslag-Kratsa stemmen omdat we achter de daarin vervatte doelstelling staan, namelijk een communautair actieprogramma ter bevordering van de organisaties die zich op Europees niveau inzetten voor gelijke kansen voor vrouwen en mannen. Toch hebben we onze twijfels over de reikwijdte hiervan.
Uiteraard stemmen we in met de strekking van amendement 13: participatie van vrouwen aan de besluitvorming, bestrijding van elke vorm van geweld tegen vrouwen, seksuele stereotypen en discriminatie op het werk en toepassing van het beginsel van gelijkheid van vrouwen en mannen op het gebied van onderwijs, sport, gezondheid en sociale bescherming. Tegelijkertijd stellen wij echter vast dat de Europese instellingen zelf het slechte voorbeeld geven. Waarom grijpen zij niet in om in alle landen binnen de Unie een einde te maken aan het geweld dat vrouwen wordt aangedaan doordat hun de keuze wordt ontzegd om al dan niet een kind ter wereld te brengen? Hoe kunnen de Europese instellingen ooit invloed uitoefenen op de strijd tegen discriminatie van vrouwen in de bedrijven als zij zelf, zowel hier als elders, geen dwangmaatregelen opleggen aan werkgevers? Hoe kan er ooit sprake zijn van gelijke kansen voor mannen en vrouwen, niet alleen in theorie maar ook in de praktijk, als er niet voldoende kinderdagverblijven en kleuterscholen worden gebouwd? Door het bezuinigingsbeleid dat zowel door de Europese instellingen als de lidstaten wordt gepropageerd, komt dit alles steeds meer in het gedrang.
Ik stem voor het verslag omdat enige steun aan vrouwenorgansaties beter is dan niets, maar ik zie wel dat de Europese instellingen hun eigen verantwoordelijkheden uit de weg gaan. Zij hebben meer oog voor concurrentie, winst en kapitaal dan voor het leven van mensen. 
Scallon (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik geef steun aan het punt dat mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, de rapporteur, naar voren heeft gebracht en ben zeer ingenomen met het initiatief van de Commissie om een basisinstrument in het leven te roepen voor de financiering en bevordering van organisaties die zich inzetten voor de gelijkheid tussen mannen en vrouwen op Europees niveau.
Zoals al eerder is gezegd, komen veel van deze organisaties in aanmerking voor steun. Wij kunnen geen Europa toestaan waarin de een gelijker is dan de ander. Wij moeten stemmen voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen maar ook voor gelijke behandeling van de Europese Vrouwenlobby en andere vrouwenorganisaties.
Er is geen sprake van gelijke behandeling als één organisatie subsidie ontvangt zonder daarvoor een aanvraag te moeten indienen bij de Commissie en andere organisaties moeten concurreren met vele andere goede voorstellen. Er is geen sprake van gelijke behandeling als er zo'n enorm verschil is tussen het subsidieaandeel van één bepaalde organisatie en het subsidieaandeel van andere vrouwenorganisaties.
We weten dat een groot deel van de begroting van de Europese Vrouwenlobby wordt gebruikt voor coördinatie en onderzoek, maar de Europese Vrouwenlobby biedt geen financiële steun aan de organisaties waaruit zij is opgebouwd. Deze organisaties moeten zelfs betalen voor hun lidmaatschap van de EVL zonder dat zij zelf beschikken over permanente financiële steun. Dit is discriminatie van de waardevolle organisaties die juist steun op Europees niveau nodig hebben om hun stem te laten horen, en het is tevens een blijk van onderwaardering van de hoge kwaliteit van hun werk.
Ik wil er verder nog op wijzen dat ik, toen ik in 1999 net gekozen was, geen flauw idee had wat of wie de EVL was. Ik werd benaderd door vrouwenorganisaties in Duitsland en Spanje die mij vroegen om namens hen voor gelijke subsidies te pleiten. Ze kregen geen subsidie van de Europese Unie en konden die alleen ontvangen wanneer ze waren aangesloten bij de EVL, die zich erop voor liet staan de enige spreekbuis van de vrouwen in heel Europa te zijn.
Ik wil het werk van de EVL niet in diskrediet brengen - deze heeft een legitieme doelstelling en heeft recht op financiering - maar ik heb simpelweg voorgesteld om ook subsidie toe te kennen aan andere vrouwenorganisaties, aan organisaties die niet het gevoel hebben dat de EVL namens hen spreekt.
Dit Parlement bestaat uit verschillende partijen en soms vinden mensen dat hun stem beter gehoord wordt aan de ene kant dan aan de andere kant. Dat is de situatie waarin wij ons bevinden. Er zouden geen specifieke organisaties in dit voorstel moeten worden vermeld. Deze zouden in de bijlage moeten worden genoemd, en er zou geen subsidie mogen worden verleend voor specifieke maatregelen die in het kader van andere programma's gefinancierd kunnen worden. Dit is conform het standpunt van de Raad. 
Gröner (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de sociaal-democratische fractie over het programma voor de bevordering van de vrouwenorganisaties, dat de opvolger is van de begrotingslijn waarmee vroeger alleen de Europese Vrouwenlobby gefinancierd werd. Dat is de overkoepelende organisatie van circa 3000 vrouwenorganisaties in Europa - waaronder ook de nationale vrouwenraden vallen, zoals bijvoorbeeld de die in Duitsland zo’n elf miljoen individuele leden telt - gaande van kerkelijke verenigingen en politieke vrouwenorganisaties tot autonome groeperingen. De Europese Vrouwenlobby heeft belangrijke campagnes geïnitieerd, bijvoorbeeld om de deelname van vrouwen aan de Europese verkiezingen te vergroten. Ook heeft ze de aanzet gegeven tot het debat over de grondwet en meegewerkt aan de uitbreiding voor zover het vraagstukken met betrekking tot de gelijkheid van vrouwen en mannen betrof.
Wat de Fractie van de Europese Volkspartij wil, is een verbrokkeling van deze begrotingslijn. Wij willen daarentegen de kwaliteit garanderen. Wij willen met één stem namens de vrouwen spreken en geen onderdeel zijn van een veelstemmig koor. In tegenstelling tot de rapporteur wil mijn fractie vanaf het begin prioriteiten stellen en activiteiten van Europees belang op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen waarborgen. Daarom zullen we de meeste van haar amendementen verwerpen en de wijzigingen steunen die de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft voorgesteld.
De sociaal-democraten vinden ook dat mevrouw Dührkop Dührkop een redelijk financieringsvoorstel heeft gepresenteerd dat volledig spoort met het Financieel Reglement. Door 5,5 miljoen euro ter beschikking te stellen is de financiering tot 2008 gewaarborgd. Dat biedt de vrouwenorganisaties zekerheid voor de langere termijn en betekent voor ons dat we over twee jaar niet opnieuw een kostbare wetgevingsprocedure hoeven te doorlopen. Ook de regeling voor de cofinanciering - 20% voor de vrouwenorganisaties en 10% voor de Europese Vrouwenlobby zonder degressiviteit - is een voor alle partijen aanvaardbare oplossing.
Wij willen dat met de uitbreiding ook de organisaties uit Midden- en Oost-Europa in het programma worden opgenomen en daarbij prioriteiten worden gesteld. Zo wordt in amendement 13 voorgesteld de combinatie van werk en gezin te bevorderen - er staat daar overigens een vertaalfout die ik zal doorgeven aan de diensten. Wij willen de deelname van vrouwen aan de besluitvorming bevorderen. Wij willen via dit programma en via de organisaties de bestrijding van elke vorm van geweld tegen vrouwen steunen. Wij willen ook steun geven aan de strijd tegen seksuele stereotypen en tegen elke vorm van discriminatie, met name discriminatie op het werk en bij de beloning. Wij juichen het ook toe dat bijvoorbeeld in amendement 14 de samenwerking met vrouwen in derde landen bevorderd wordt.
Het Italiaanse voorzitterschap heeft nog op het allerlaatste moment geprobeerd druk op ons uit te oefenen om de voorstellen van de rapporteur te volgen. Mijn fractie en ik vestigen onze hoop op de meerderheid van het Parlement. We moeten niet meewerken aan een versplintering van de stem van de vrouwen. We willen eenheid, geen meerstemmigheid. 
Fatuzzo (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, nooit eerder heb ik de eer gehad maar liefst drie hele minuten te spreken in deze schitterende vergaderzaal. Ik dank u beleefd voor deze gunst, die ik des te meer weet te waarderen aangezien ik het over vrouwen moet hebben.
Dat is een thema, mijnheer de Voorzitter, dat mij werkelijk fascineert. Ik ben er immers van overtuigd dat de strijd die vrouwen voeren om op gelijke voet gesteld te worden met mannen en gelijk gewicht in de schaal te leggen, volkomen juist en terecht is. Het is een doel dat met alle mogelijke middelen bereikt moet worden. Daarom ook dank ik collega Kratsa dat zij het verslag over het Commissiedocument heeft willen schrijven.
Desalniettemin heb ik een vraag. Is het geld dat voor dit doel beschikbaar wordt gesteld wel toereikend? Wie zwijgt stemt toe, zo luidt het Italiaanse gezegde. U zwijgt, Voorzitter, maar u bent het vermoedelijk met me eens dat die middelen niet toereikend zijn. Ik heb uitgerekend dat met deze programma’s voor vrouwen ieder jaar vijf duizendste euro per dag wordt uitgegeven per vrouw – niet vijf euro, maar vijf duizendste euro: dat is ontzettend weinig! Laten we eens om ons heen kijken. Welke vooruitgang hebben vrouwen geboekt in de politiek, op de arbeidsmarkt, in het maatschappelijk leven? Wat die politiek betreft, mijnheer de Voorzitter, hoeveel vrouwen zijn ondervoorzitter en voorzitter in het Europees Parlement? En hoeveel vrouwelijke voorzitters van de Europese Commissie hebben we gehad? Niet één, commissaris Kinnock, noch in het verleden noch in het heden. Laten we hopen dat daar in de toekomst verandering in komt. In de politiek vormen vrouwen in gekozen functies een ongelooflijk kleine minderheid.
Ik hoop nu dat de bijdragen die zijn opgenomen in de programma’s voor vrouwen op democratische wijze worden uitgekeerd en niet op de manier die zo welluidend is bekritiseerd door collega Kratsa en de andere sprekers en spreeksters die mij zijn voorgegaan. Ik hoop oprecht dat vrouwen zich dankzij die bijdragen bewust worden van hun mogelijkheden en bekwaamheden om volwaardig deel te nemen op de verschillende politieke niveaus, ongeacht de politieke groep waarvan zij deel uitmaken: of zij tot de linker- of rechtervleugel behoren doet niet terzake. Vrouwen moeten ook politieke macht krijgen en dus niet alleen binnenshuis de scepter zwaaien. 
Prets (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, doordat deze zeven actieprogramma’s van de Commissie min of meer gelijktijdig worden voorgelegd, wordt de indruk gewekt dat ze aan elkaar aangepast en geharmoniseerd moeten worden. Ik wil echter onderstrepen dat deze programma’s op volstrekt verschillende onderwerpen betrekking hebben en dat harmonisatie dus helemaal niet zinvol is. Aangezien de Commissie - en ik zeg dit bij elk verslag over actieprogramma’s - de verslagen pas heel laat aan het Parlement heeft voorgelegd, lopen de betrokken organisaties - onder andere die voor de cultuur- en onderwijsprogramma’s en natuurlijk ook die voor de vrouwenprogramma’s - het risico dat ze hun geld voor 2004 met grote vertraging ontvangen. Als de procedure niet in december wordt afgerond, kunnen de programma’s misschien zelfs helemaal niet worden uitgevoerd, zoals u daarnet aangaf. Dat is natuurlijk zeer schadelijk en de grootscheepse operatie die u nu op touw hebt gezet, valt wat mij betreft dan ook op een uiterst ongunstig tijdstip.
Naar aanleiding van de door u in de documenten voorgestelde overgangsfase wil ik u het volgende vragen: wat denkt u te doen wanneer de procedure in december niet wordt afgerond? Er moet een overgangsfase komen voor het geval de rechtsgrondslag niet op tijd klaar is. U hebt 35 amendementen verworpen en een beroep gedaan op het verantwoordelijkheidsbesef van het Parlement: wij moeten daar begrip voor hebben zodat de programma’s nog kunnen worden omgezet. Als er van de meer dan 50 ingediende amendementen 35 worden verworpen, geeft de Commissie zelf geen blijk van een groot verantwoordelijkheidsbesef en komt ze ons ook niet bepaald tegemoet. Dat betekent dat er nog wel over het een en ander onderhandeld moet worden.
Wat meer specifiek het vrouwenprogramma betreft sluit ik mij graag aan bij de woorden van mijn collega’s. De Europese is een organisatie die doelgericht en intensief het gelijkekansenbeleid bevordert. Ze verenigt vele organisaties en kan daardoor ook een vuist maken. Door veel andere organisaties daarmee gelijk te stellen, tast men haar kracht aan, en ik begrijp niet waarom men dat doet. Daarom onderstreep en steun ik het standpunt dat de haar speciale status moet blijven houden.
Ik wil nog de uitbreiding ter sprake brengen en ervoor pleiten specifiek aandacht te besteden aan de financiële voorwaarden. Tien lidstaten meer betekent ook dat er aanzienlijk meer vrouwenwerk gedaan moet worden. Wanneer we kijken naar het aantal vrouwen op de lijsten, dan wordt duidelijk waar we het over hebben. Ook op dit gebied moeten we ons meer inspannen en daarvoor is ook meer geld nodig. Voor 25 lidstaten kunnen niet dezelfde financiële voorwaarden gelden als voor 15 lidstaten. 
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over het verslag van de heer Sacrédeus en hem allereerst bedanken voor het goede werk dat hij voor dit verslag heeft verricht. De in het verslag voorgestelde amendementen maken het gemakkelijker om de projecten die voor de Europese Unie van belang zijn te steunen en te begeleiden.
In het voorstel van de Commissie wordt slechts heel vaag aangegeven wie hierbij betrokken zal zijn. Een aanzienlijk deel van de mogelijke doellanden behoort absoluut niet tot de niet-geïndustrialiseerde wereld. Naar mijn mening moet dit project vooral worden gericht op de landen en de regio's die anders moeilijk te bereiken zouden zijn en waarin duidelijke behoefte bestaat aan meer wederzijds begrip en samenwerking met de Europese Unie.
Een specifiek probleem vind ik het feit dat men via de samenwerkingsovereenkomsten met niet-geïndustrialiseerde landen al gauw geneigd is alleen de economische ontwikkeling te stimuleren. Hierbij moet men beseffen dat ook het verbeteren van de sociale omstandigheden beslist waardevol is in de internationale samenwerking en dit een duidelijke, zij het dan indirecte stimulerende invloed heeft op de economische ontwikkeling.
Ik ben daarom van mening dat in het verslag de dialoog tussen de Commissie en het Parlement moet worden onderstreept alvorens op te roepen tot het indienen van voorstellen. Alleen op die manier kan het Parlement zijn controle op de verdeling van het geld verzekeren en ook de humane ontwikkelingsdoelen steunen. In de besluiten van de Commissie over de prioriteiten komt een stevig standpunt tot uiting ten aanzien van de waarden van de Europese Unie. Daarom is het zeer belangrijk dat het Parlement, dat in de ogen van de burgers de Unie vertegenwoordigt, invloed kan uitoefenen op deze besluiten. 
Hieronymi (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, op het eerste gezicht lijkt het bij deze drie verslagen te gaan om vraagstukken van technische aard. Volgens het nieuwe Financieel Reglement is er een eigen rechtsgrondslag nodig. Zoals echter door veel sprekers naar voren is gebracht - en ik dank met name ook de rapporteurs - heeft deze nieuwe rechtsgrondslag verstrekkende inhoudelijke consequenties voor de afzonderlijke programma’s.
Ik wil nu vooral stilstaan bij het verslag over actief burgerschap. We zeggen voortdurend dat we de burgers beter over het Europese proces moeten informeren en hen daar meer bij moeten betrekken. Het gevaar is echter groot dat wij vanwege de nieuwe rechtsgrondslag en het Financieel Reglement het kind met het badwater weggooien. Ik vrees dat we volgend jaar ons beklag zullen doen over het feit dat in het jaar van de Europese verkiezingen de informatie van de burgers nog nooit zo problematisch is geweest. Daarom doe ik een dringend beroep op de Commissie en de Raad om bij deze vraagstukken meer rekening te houden met het standpunt van het Europees Parlement, met name ook bij de bemiddeling aanstaande maandag.
Ik wil hier slechts twee voorbeelden noemen: ten eerste de Info-Points. Mevrouw Rühle heeft daar terecht op gewezen. Ze heeft ook een amendement ingediend dat ik van harte steun. Ik begrijp werkelijk niet waarom de Commissie dit amendement niet wil steunen. U weet allemaal dat we in onze landen Info-Points hebben waar men informatie kan krijgen over Europa en de Europese instellingen. Denkt u dat de Info-Points in uw regio in staat zijn hun werk slechts via een te doen?
Door die financiële onzekerheid en door onvoldoende institutionele garanties zullen de Info-Points hun taken straks niet meer kunnen uitvoeren. Dat stelt de Commissie met dit verslag voor. Daarom wil ik u heel nadrukkelijk op dat gevaar wijzen. Hetzelfde geldt voor de jumelages: uw aller werk wordt in uw regio in belangrijke mate door jumelages gesteund. Ook hier kan de bureaucratische procedure waarmee de nieuwe rechtsgrondslag gepaard gaat, het werk ernstig in gevaar brengen.
Daarom herhaal ik tot slot nog eenmaal mijn appèl aan de Commissie en de Raad: houdt u rekening met de uitspraken van het Parlement en sluit eerlijke compromissen, compromissen waarmee de informatie aan de burgers in de toekomst gegarandeerd in plaats van bedreigd wordt! 
Kinnock, Neil,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik zou kort willen reageren op dit gecombineerde debat. Als eerste wil ik de afgevaardigden, rapporteurs en andere deelnemers aan de discussies van deze ochtend bedanken en mijn waardering uitspreken voor al het werk dat is verricht met betrekking tot de kwesties die in dit gecombineerd debat aan de orde zijn gekomen. Ten tweede wil ik het standpunt van de Commissie ten aanzien van een aantal punten met betrekking tot de drie verslagen toelichten, en ten derde wil ik reageren op een aantal opmerkingen.
Wat het verslag van de heer Sacrédeus betreft ben ik het roerend eens met de nadruk die hij legt op de dialoog tussen de culturen en beschavingen, als waardevolle bijdrage tot vrede en begrip. Het doet mij denken aan de woorden van Abba Eban toen men hem vroeg waarom hij altijd probeerde gesprekken aan te gaan met zijn vijanden. Hij zei toen dat hij dat deed omdat zijn vrienden het toch al met hem eens waren. Dat is een zeer waardevolle gedragsregel voor internationale aangelegenheden. Ik weet zeker dat de heer Sacrédeus het met mij eens is. Het is trouwens ook geen slechte typering van de manier waarop het Parlement en de Commissie soms met elkaar om moeten gaan.
Ik zou in reactie op de woorden van de heer Sacrédeus ook willen zeggen dat er, als ik het wel heb, vier aanvullende amendementen zijn ingediend die niet zijn voorgesteld of gesteund door de rapporteur. Indien ze worden aangenomen zouden deze amendementen - 16, 17, 18 en 19 - het oorspronkelijke voorstel van de Commissie drastisch wijzigen en tot gevolg hebben dat subsidies kunnen worden toegekend zonder voorafgaande oproepen tot het indienen van voorstellen. Dit zou indruisen tegen de beginselen van transparantie en gelijke behandeling - om niet te spreken van de beginsels van orde in dit Parlement, die altijd wenselijk maar niet altijd even gemakkelijk uitvoerbaar zijn wanneer er voortdurend mensen binnenlopen.
In reactie op de opmerkingen van mevrouw Dührkop Dührkop over de publicatie van de oproep tot het indienen van voorstellen in het Publicatieblad, kan ik haar mededelen dat de Commissie hiertoe moest overgaan om de uiterlijke termijnen overeenkomstig het Financieel Reglement te eerbiedigen. De aanvragen voor exploitatiesubsidies moeten namelijk uiterlijk zijn ingediend vóór 31 december. Ik weet dat ze een sterk argument heeft ten aanzien van de legitimiteit van deze maatregel. Als ze geen tijd heeft om aan het huidige debat deel te nemen, dan hoop ik dat ze in staat zal zijn om de kwestie bij de relevante autoriteiten van de Commissie aan de orde te stellen, teneinde een duidelijke verklaring te krijgen.
Met betrekking tot het verslag van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou dien ik toe te voegen dat de Commissie om redenen van coherentie ook de later ingediende amendementen 21, 23, 25, 27, 31 en 32 moet verwerpen.
Met betrekking tot het verslag van mevrouw Rühle, vrees ik dat een zetduiveltje aan het werk is geweest in de lijst die we hebben ontvangen. Ik moet helaas melden dat de Commissie ook amendement 18 verwerpt. Het is evenwel belangrijker dat ik mevrouw Rühle vertel waarom de Commissie de amendementen 35, 36 en 37 verwerpt. Wel, deze zouden een snelle aanneming van het voorstel in de weg staan, gezien de voorwaarde van unanimiteit in de Raad. Ik weet dat ze het met de Commissie eens zal zijn dat vertraging zoveel mogelijk dient te worden voorkomen.
Bovendien zou er onvermijdelijk een lange discussie volgen over de mogelijke begunstigden die in de lijst zouden moeten worden opgenomen. Gezien het feit dat het voorstel in beginsel technisch van aard is, moet de Commissie de continuïteit van de bestaande activiteiten garanderen die op dit moment duidelijk niet over een rechtsgrondslag beschikken. Als de draagwijdte van het voorstel wordt uitgebreid zou deze doelstelling, die mevrouw Rühle ongetwijfeld met ons deelt, in gevaar komen.
De Commissie begrijpt echter de redenering achter het amendement en zou met amendement 35 rekening kunnen houden als zij een voorstel formuleert voor de mogelijke uitbreiding van dit programma. Ik weet dat mevrouw Rühle die kans niet voorbij zal laten gaan. 
Tegen mevrouw Prets, die samen met vele andere sprekers in het Parlement een zeer waardevolle bijdrage aan het debat heeft geleverd, wil ik zeggen dat met de Raad overeenstemming is bereikt over de mogelijkheid om in de rechtsgrondslag een clausule op te nemen waarmee met ingang van januari 2004 terugwerkende kracht wordt toegestaan voor de financiering van exploitatiesubsidies voor begunstigden.
De kwestie van de , die vanmorgen door een aantal afgevaardigden aan de orde is gebracht, is in de trialoog van afgelopen week besproken. De Raad heeft voorgesteld om de begunstigden te vermelden in een lijst die als bijlage bij ieder programma voor 2004 zal worden gevoegd.
Vanaf 2005 zal de voor alle organisaties open staande oproep tot het indienen van voorstellen worden gelanceerd. De Commissie heeft besloten om zich bij dit voorstel aan te sluiten omdat het een realistisch compromis betreft. Men moet het zien in de bredere context van de algehele poging om oplossingen te vinden voor alle zeven voorstellen.
De Commissie heeft zich met betrekking tot de looptijd van programma's inschikkelijk getoond, aangezien zij die wilde beperken. Nu duurt deze tot eind 2006. 
De Voorzitter.
   - Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats. 

De Voorzitter.
   - Tot mijn leedwezen moet ik het Parlement mededelen dat Istanbul vanmorgen werd opgeschrikt door een reeks explosies. De aanslagen waren onder meer gericht tegen Britse doelwitten, waaronder het consulaat van het Verenigd Koninkrijk. Er zijn ten minste vijf doden en meer dan honderd gewonden gevallen en er worden nog personeelsleden vermist.
Namens het Europees Parlement betuig ik mijn diepe medeleven en bied ik de slachtoffers en hun families onze condoleances aan. Ook wil ik solidariteit betuigen met de Turkse autoriteiten die alles in het werk stellen om het probleem tot op de bodem uit te zoeken en de plegers van deze gruweldaden voor het gerecht te brengen. Mijn solidariteit geldt ook de inwoners van Istanbul, een stad die van oudsher een plaats is van vreedzame coëxistentie maar die nu helaas een frontlinie is geworden in de terreurcampagne.
Ik verzoek u een minuut stilte in acht te nemen ter nagedachtenis van de slachtoffers.

 - Ik geef het woord aan de heer Bowis. 
Bowis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mag ik namens de Britse leden van dit Parlement en via u de heer Cox bedanken voor het betoonde medeleven. Tevens wil ik uiting geven aan het medeleven van mijn collega’s hier en de collega’s van alle partijen uit mijn land met de slachtoffers van hetgeen in Istanboel is gebeurd. Er zijn geloof ik 107 slachtoffers gevallen, waaronder zeven doden, en er worden vier Britse diplomaten vermist. Dit is een afschuwelijke daad die een diepe schok zal betekenen voor het hele Parlement en de hele Europese. We willen ons leedwezen betuigen met alle slachtoffers, of het nu Britse, Turkse of andere Europese burgers zijn. Ik bedank de Voorzitter van het Parlement voor zijn medeleven.
De Voorzitter.
   - Mijnheer Bowis, ik zal de strekking van uw woorden doorgeven aan de Voorzitter. Staat u mij toe u en uw Britse collega’s ook mijn deelneming te betuigen. Helaas worden momenteel veel landen getroffen worden door deze vreselijke golf van terroristische aanslagen. 
De Voorzitter.
   - Dames en heren, op de officiële tribune hebben de leden van de parlementaire delegatie van de Republiek Kirgizstan plaatsgenomen. Zij nemen deel aan de werkzaamheden van de vierde vergadering van het parlementaire samenwerkingscomité EU/Kirgizstan, die gehouden wordt in Straatsburg. Ik wil hen persoonlijk en namens het Parlement van harte welkom heten in ons midden. De delegatie bestaat uit vier leden en wordt geleid door de heer Sooronbay Jeenbekov, de ondervoorzitter van het Kirgizstaans parlement.
Wij zijn opgetogen over de gestadige ontwikkeling van de betrekkingen tussen onze parlementen, in het bijzonder sinds in 1999 de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Kirgizstan in werking trad. Ook verheugen wij ons over de vorderingen die het land gemaakt heeft in de strijd tegen de armoede en bij de versterking van de democratie.
Ik ben ervan overtuigd dat de activiteiten van het vierde parlementaire samenwerkingscomité een nieuwe en belangrijke fase zullen inluiden van een nauwere samenwerking tussen de twee partijen, die dezelfde democratische waarden als uitgangspunt hebben en beide hechten aan de beginselen van de rechtsstaat.
Muscardini (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de verschillende versies van de gezamenlijke resolutie over de Top tussen de Europese Unie en Rusland lopen uiteen, in die zin dat de vertalingen niet met elkaar stroken. In de officiële, Engelse versie staat “fungerend voorzitter van de Raad” terwijl in de Franse en Portugese versies wordt gesproken over de “Italiaanse voorzitter van de Raad”. Er bestaat een gerede kans dat andere versies dezelfde fout bevatten. Gezien die twee verschillende definities wordt het, , moeilijk de motivering te begrijpen die aan bovengenoemde paragraaf ten grondslag ligt. Met het oog op deze situatie zou ik u willen vragen of we, alvorens over te gaan tot de stemming, kunnen beschikken over alle juiste taalversies en zo niet, of we de stemming over deze resolutie niet kunnen uitstellen tot de volgende vergaderperiode in Brussel. 
De Voorzitter.
   - Zoals u zegt, mevrouw Muscardini, is de Engelse tekst de correcte. De bevoegde diensten zijn reeds van deze kwestie op de hoogte gebracht en ik kan u meedelen dat de tekst vóór de stemming in alle talen beschikbaar zal zijn. 
Muscardini (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar weten welke versie straks aan de pers wordt verstrekt. De juiste? Of heeft de pers al een onjuiste versie in handen? Het heeft geen zin om vanuit deze vergaderzaal nationale politiek te blijven bedrijven! 
De Voorzitter.
   - Mevrouw Muscardini, ik kan uw vraag niet beantwoorden. Indien u een formele procedure in gang wilt zetten, kunt u dat doen. Zo niet, dan gaan wij over tot de stemming.
Aan de orde is de stemming. 

Imbeni (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, aan deze stemming ligt een besluit van mij ten grondslag: voor sommigen een zegen, voor anderen een last. Het probleem is dat de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité in twee helften verdeeld was: zeven voor en zeven tegen. Ik had een politieke keuze kunnen maken - door de stemuitslag binnen mijn eigen fractie te volgen - en in dat geval zou het wetgevingsproces feitelijk niets hebben opgeleverd, dus ook geen richtlijn. Ik ben in mijn keuze echter uitgegaan van een institutionele vereiste: gezien de verdeeldheid van de delegatie leek het mij als voorzitter juist om het besluit voor te leggen aan de plenaire vergadering. De vraag of het “juist is een wetgevingsproces negatief af te ronden, met een in twee helften verdeelde delegatie en met een zo beperkte marge” heb ik ontkennend beantwoord. Het is beter als het besluit op transparante wijze door de plenaire vergadering wordt genomen. Misschien is die zienswijze een vergissing - hoewel ik u verzeker dat ik er lang en hard over heb nagedacht - maar ik wilde u wel duidelijk maken wat de motieven voor mijn optreden zijn geweest. Daar wil ik aan toevoegen, mijnheer de Voorzitter, dat ik mij overeenkomstig die institutionele stemming vandaag van stemming onthoud.
Ter afsluiting wil ik de delegatie van het Europees Parlement danken voor de grote intelligentie en geestdrift waarmee zij heeft deelgenomen aan de werkzaamheden van het bemiddelingscomité. 
Jarzembowski (PPE-DE ),
    - Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar als rapporteur ondervoorzitter Imbeni bedanken. We hebben erg goed samengewerkt. De meningen lopen uiteen over de vraag of het resultaat heel goed of juist heel slecht is, maar ik dank de ondervoorzitter. We hebben samen steeds geprobeerd er het beste voor het Europees Parlement uit te halen. 

Swoboda (PSE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, gezien de verklaring van de Commissie gisteravond, waarin de Commissie het Parlement royaal tegemoet is gekomen, wil ik er graag voor pleiten om vandaag over het hele voorstel te stemmen, inclusief het wetgevende voorstel. 

Pack (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, na overleg met rapporteur Rühle verzoek ik ook het netwerk van Europahuizen op te nemen bij de activiteiten die moeten worden gesteund.

Frahm (GUE/NGL ),
   - Mijnheer de Voorzitter, met deze voorstellen willen wij uitvoering geven aan twee internationale overeenkomsten inzake persistente organische verontreinigende stoffen, de zogenaamde “pops”. Dat is een aanduiding voor een breed spectrum aan zeer schadelijke stoffen, die overal te vinden zijn. Ze zijn zelfs aangetroffen in het bloed van commissaris Wallström. Dat wil zeggen dat het zich in alle mensen bevindt, en het heeft effect op het milieu en op onze gezondheid, zelfs in zeer, zeer kleine porties. De internationale overeenkomsten die wij nu sluiten, moeten ervoor zorgen dat een aantal van de meest giftige stoffen ter wereld geleidelijk verdwijnen door middel van controle op het gebruik, de invoer, de uitvoer, de uitstoot en de verwijdering ervan.
Ik heb een paar opmerkingen over de rechtsgrondslag in het oorspronkelijke initiatief van de Commissie, waarin zowel artikel 95 als artikel 175 werd aanbevolen. Omdat het eigenlijke Verdrag van Stockholm betrekking heeft op milieu en volksgezondheid, moet het milieu ons uitgangspunt zijn, en daarom hebben wij besloten ons in te zetten voor toepassing van artikel 175, het milieuartikel.
Ik wil ook nog even benadrukken dat de twee bindende overeenkomsten inhouden dat we deze giftige stoffen volledig moeten elimineren. Dat betekent dat wij ons moeten baseren op het voorzorgsbeginsel. We moeten ervoor zorgen dat de procedure om nieuwe “pops” toe te voegen aan de lijst van verboden stoffen zo ongecompliceerd mogelijk wordt. We moeten ervoor zorgen dat we bij onze aanpak van de bestaande voorraden uitgaan van het beginsel “de verontreiniger betaalt”. We moeten ervoor zorgen dat we niet onbedoeld “pops” produceren door het verbranden van afval. Dat betekent dat wij in Europa de hoeveelheid afval moeten reduceren, deels door sortering, deels door hergebruik. En tot slot moeten wij er ook voor zorgen dat de ontwikkelingslanden zover komen dat ze zich kunnen houden aan deze overeenkomsten, die bijvoorbeeld ook betrekking hebben op DDT. Dat betekent dat wij bereid moeten zijn om te zorgen voor onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe stoffen die bruikbaar zijn en geen negatieve effecten hebben. Ik beveel u aan om voor het voorstel te stemmen en ik wil mijn dank betuigen voor de goede samenwerking, speciaal voor de zeer goede samenwerking en het geduld van de kant van mijn collega’s.

Napoletano (PSE ),
    - Na de woorden moeten de woorden worden toegevoegd. Ik denk dat iedereen het daarmee eens is. 

Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een mondeling amendement willen indienen op amendement 2, zodat er staat: ' ... de verbetering van de samenwerking en interoperabiliteit op het vlak van de Europese defensie ... '. 
Queiró (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar aangeven dat ik als rapporteur tegen dit mondeling amendement ben omdat dit amendement al eens eerder door dezelfde fractie is voorgesteld op overweging b) van het verslag. Ik wil duidelijk maken dat beide amendementen de betekenis aantasten van de oorspronkelijke overweging b) die in de Commissie buitenlandse zaken met meerderheid is goedgekeurd. Als rapporteur blijf ik daarom voorstander van de oorspronkelijk formulering van overweging b). 


Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Wij zijn het in het algemeen eens met de kritiek op de ontwerpaanbeveling van het EP betreffende het SIS II. Dat systeem heeft verstrekkende gevolgen voor de garantie van de grondrechten van de burgers (gegevensbescherming en privacy). Bovendien wordt het steeds meer gebruikt als instrument voor politiële samenwerking in een steeds sterker supranationale context waarop geen enkele daadwerkelijke controle wordt uitgeoefend.
Onze verwerping van de ontwerpaanbeveling is vooral op de volgende overwegingen gebaseerd:
- het is de bedoeling dat het SIS II nieuwe functies krijgt en op meer gebieden zal worden gebruikt. Bovendien zou het mogelijk worden niet duidelijk gedefinieerde nieuwe categorieën gebruikers toe te laten, waaronder misschien zelfs particulieren;
- het systeem wordt zo een onduidelijke mengelmoes, waarmee uitdrukking wordt gegeven aan te snel en te ver doorgevoerde (ultra)federalistische ideeën. Het gevaar bestaat dat er zo een gecentraliseerd “informatiesysteem voor de EU” wordt opgezet, een heuse ;
- er worden gevaarlijke ideeën geïntroduceerd met betrekking tot de samenwerking met derde landen, inzonderheid de VS, met hun zogenaamde “oorlog tegen het terrorisme”;
- de situatie met betrekking tot gegevensbescherming is onduidelijk; die bescherming is hoe dan ook onvoldoende.
Het is van het grootste belang dat men zich bij de ontwikkeling van het systeem houdt aan de grenzen die bij aanvang zijn vastgelegd. Derde landen mogen geen toegang krijgen tot informatie. Er moeten nationale structuren worden opgezet voor het beschermen van gegevens, en daarbij moeten de in de betrokken lidstaat geldende regels worden gerespecteerd. In de nu volgende periode moet er een uitvoerig debat worden gevoerd over dit systeem. Intussen moet er een moratorium worden afgekondigd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik heb voor gestemd, ofschoon ik vrees dat een aantal ideeën voor de hervorming van het huidige model voor het beheer van het Schengen Informatiesysteem (SIS) aanleiding kan geven ofwel tot een overdadige controle (met als gevolg een belemmering van het vrije verkeer van personen), ofwel tot een overdaad aan interventies uit hoofde van het SIS. Ik geloof dat de oplossing gelegen ligt in het voorstel om een Europees Agentschap op te richten, met een raad van bestuur bestaande uit vertegenwoordigers van de Europese instellingen en de lidstaten die het akkoord van Schengen hebben ondertekend. Het Europees Parlement zou dan de controle op dit agentschap moeten uitoefenen. Op die manier kan een goed evenwicht worden gevonden tussen veiligheid en het vrije verkeer van personen, terwijl je zo ook de lidstaten een handje helpt bij de controle op de eigen grenzen.
We hebben sinds 11 september 2001 met een nieuwe werkelijkheid te maken en het komt er nu op aan dat we voor het toezicht op onze grenzen verstandig gebruik maken van de controlemechanismen en de mogelijkheden voor de uitwisseling van informatie waarover we nu beschikken. Daarbij moet het accent liggen op de nieuwe technologieën. Het steeds verfijnder worden van de instrumenten voor collectieve veiligheid - en dat is waar het in dit voorstel over gaat - kan vragen oproepen. Ik geloof daarom dat we heel voorzichtig te werk moeten gaan bij het verlenen van toegang tot SIS-gegevens. Die moet beperkt blijven tot de aangegeven instanties (Europol, Eurojust en de politieautoriteiten) en deze moeten een goed onderlegde rechtvaardigingsgrond presenteren, terwijl …

Beysen (NI ).
   - Voorzitter, bij de bespreking van de richtlijn over de toegang tot de markt voor havendiensten ging extern de meeste aandacht naar de problematiek van de zelfafhandeling. Dit is terecht, omdat het een belangrijk sociaal impact kan hebben. Daarbij heeft men echter uit het oog verloren dat de problematiek van de zelfafhandeling niet los kan worden gezien van het vergunningenbeleid, aangezien de lidstaten zelfafhandeling afhankelijk kunnen stellen van een voorafgaande vergunning. Het valt te betreuren dat men de gelegenheid gemist heeft om het vergunningenbeleid te communautariseren. Nu dreigt er een nieuwe concurrentieslag te ontstaan tussen havens die strengere en die welke minder strenge criteria opleggen, en ook bij het afgeven van vergunningen. 
Berthu (NI ),
   .- De ontwerprichtlijn over toegang tot de markt voor havendiensten die in het verslag-Jarzembowski centraal staat, had tot doel de verwezenlijking van een transparant rechtskader voor commerciële diensten, waarvan havengebruikers tegen betaling gebruik kunnen maken, en de openstelling van deze diensten voor concurrentie.
Een uitstekende doelstelling, die de Franse havens een betere concurrentiepositie zou moeten garanderen.
Niettemin was er in de tekst onvoldoende aandacht besteed aan veiligheid en controle, aspecten waarvoor de overheid normaliter een kader moet bieden. Met name loodsdiensten hadden niet in de richtlijn moeten worden ondergebracht.
De laatste versie van de door het bemiddelingscomité opgestelde tekst was in dit opzicht een verbetering: de bevoegde autoriteiten konden dergelijke activiteiten om veiligheidsredenen beperken tot één dienstverlener en de beperkte vergunningsduur was losgelaten. Bovendien konden lidstaten zelf beslissen of ze dit systeem van verplichte vergunningen al dan niet wilden opleggen.
Maar ook met deze wijzigingen vertoonde de richtlijn nog lacunes. Ik heb me van stemming onthouden. De richtlijn is met een kleine meerderheid verworpen. 
Carlotti (PSE ),
   .- We hebben ons al twee keer uitgesproken over de ontwerprichtlijn voor liberalisering van havendiensten in de havens van de Unie, zoals vrachtafhandeling, passagiersdiensten en het loodsen, slepen en afmeren van schepen.
Er staan enorme economische en financiële, maar vooral ook maatschappelijke en menselijke belangen op het spel.
Sinds we voor het eerst over dit dossier hebben gestemd - op een paar dagen na precies drie jaar geleden - hebben de Franse socialisten zich met hand en tand verzet tegen liberalisering van de havendiensten.
Na meermalen met amendementen ten strijde te zijn getrokken, konden wij uiteindelijk aanzienlijke resultaten boeken. Zo wisten we de diensten voor het loodsen en afmeren uit de werkingssfeer van de richtlijn te houden.
Aangezien onze inspanningen op het gebied van vrachtafhandeling (een dienst die door dokwerkers wordt verzorgd) minder bijval vonden, hebben we bij de tweede lezing op 11 maart dit jaar al gestemd tegen een tekst waarin de lijn van ongebreidelde liberalisering van alle Europese vormen van vervoer werd doorgetrokken.
De tekst die is voortgekomen uit de bemiddeling tussen Parlement en Commissie, en waarover wij ons nu moeten uitspreken, is op alle punten waartegen wij in het geweer zijn gekomen, een duidelijke achteruitgang.
De tekst die nu op tafel ligt is onaanvaardbaar.
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Wij zijn heel blij dat de richtlijn voor de havendiensten verworpen is. Die verwerping is het hoogtepunt in een intensieve strijd die de vakbonden uit deze sector met de steun van onze fractie gevoerd hebben. Hoe intensief dat vakbondsverzet was bleek wel uit de grote demonstratie hier, in maart 2003, tegenover het EP, en uit de demonstraties van september in Rotterdam en Barcelona. Behalve demonstraties zijn er ook stakingen en andere acties geweest, en afgelopen week nog is er een door 16.000 werkers ondertekende petitie ingediend. Alle vakbonden uit de sector hebben verzet aangetekend tegen deze richtlijn en het - nu verworpen - akkoord dat via de bemiddeling tussen de Raad en het EP tot stand gekomen was.
Ook deze richtlijn en dit akkoord maakten deel uit van het algemene pakket maatregelen binnen het kader van de “strategie van Lissabon”. Volgens die strategie moeten de liberalisering en de marktopenstelling in een hele reeks sectoren - van de havendiensten tot de posterijen - sneller worden doorgevoerd. Dat zou een aanslag zijn op niet alleen die openbare diensten maar ook op het concept van openbare diensten. Het nu verworpen akkoord zou met een verwijzing naar het principe van zelfafhandeling hebben geleid tot sociale dumping en de geleidelijk afbraak van de lonen en arbeidsvoorwaarden van stuwadoors. Het akkoord had geen oog voor het feit dat de havendiensten een openbare dienst verlenen. Alles werd overgelaten aan de handelsmechanismen en het primaat van de mededinging. Er was zelfs niet voorzien in een vergunningenregeling voor de dienstverleners. 
Lang (NI ),
   .- Al maandenlang laten Brussel en de regeringen van de lidstaten zich weinig gelegen liggen aan de werknemers in de Europese havens, om te beginnen de Franse havenwerkers.
Zij zullen het onderspit delven in dit vreselijke offensief, deze ultraliberale, antinationale en antisociale hetze tegen een beroepsgroep die op onrechtvaardige wijze wordt gestigmatiseerd. Iedereen kan op zijn vingers natellen wat de bedoeling is van de zogenaamde garanties op het gebied van zelfafhandeling. Deze zijn bedacht door de machtige rederslobby. Zo kan havenpersoneel er in de toekomst worden uitgewerkt.
Met de richtlijn, die vandaag gelukkig is verworpen, zou ruim baan zijn gemaakt voor massale werving van arbeiders uit landen buiten de Unie. Goedkoop personeel ter vervanging van de mannen en vrouwen die er dankzij hun professionaliteit en toewijding voor zorgen dat onze havens een goede concurrentiepositie innemen.
Met harde hand legt Brussel, dat onder één hoedje speelt met regeringen die zich steeds antinationaler opstellen (met name in Frankrijk), haar euroglobalistische ideologie van marktopening op. In lijn hiermee wordt de voorkeur gegeven aan buitenlandse arbeiders!
Het staat op de bres voor Franse werknemers en tekent nogmaals ernstig bezwaar aan tegen deze schandalige tekst.
De leden van het hebben dan ook tegen het verslag-Jarzembowski gestemd. 
Martinez (NI ),
   . - De Europese Commissie gaat verder met de opbouw van een mondiale, ongecontroleerde vrijhandelszone, waarin werknemers uit landen van het zuidelijk halfrond - die hun concurrentiepositie uitsluitend aan hun armoede te danken hebben - worden uitgespeeld tegen werknemers van het noordelijk halfrond.
Eerder al werden de werknemers in onze textiel-, leder-, staal-, steenkool- en elektronica-industrie door dit regressiebeleid getroffen - om nog maar te zwijgen van ons platteland - en nu wordt dit beleid op de dienstensector toegepast. En steeds gebeurt dit uit naam van een wereldomvattend ultraliberalisme. Dat is de reden waarom Brussel zich nu op de havendiensten, de goederenomslag, de loodsen en de havenarbeiders richt. De aanhangers van het eurofederalisme en de talibans van de vrijhandel willen buitenlandse werknemers uit Azië en de derde wereld aan boord van hun - vaak onder goedkope vlag varende - handelsschepen nemen voor het uitvoeren van alle werkzaamheden en diensten in onze havens - van Sète tot Bordeaux of van Marseille tot Duinkerken, Le Havre of Antwerpen - die normaalgesproken door binnenlandse werknemers worden verricht. Daarbij bekommeren zij zich totaal niet om de veiligheid en worden de sociale verworvenheden, die na een eeuw strijd zijn bereikt, afgebroken.
De partij van Jean-Marie Le Pen en ik persoonlijk, als afgevaardigde van Sète, keren ons dan ook tegen dit slavendrijversbeleid van de wereldomvattende vrijhandel, dat de naties niets dan narigheid brengt. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik was heel tevreden met de via de bemiddeling verkregen resultaten en heb schriftelijk toegelicht waarom ik voor gestemd heb.
In de loop van dit ingewikkelde proces is de tekst aanzienlijk gewijzigd. We hadden aanvankelijk een tekst die heel negatief was op belangrijke punten en toen kregen wij uiteindelijk de beschikking over evenwichtige oplossingen die zouden hebben geleid tot meer duidelijkheid en transparantie in de regeling voor de toegang tot de markt voor havendiensten. Voor wie die toegang wil tenminste.
De controversiële afhandeling zou beperkt zijn gebleven tot afhandeling door de bemanning van het schip in samenwerking met de bevoegde havenbeheerders. In het geval van het loodswezen zou de lidstaten de nodige ruimte zijn gelaten om strenge normen en kwalificaties vast te stellen voor het verlenen van vergunningen. Verder zou overal het subsidiariteitsbeginsel zijn gerespecteerd. Elke haven en elk havensysteem zou verplicht zijn geweest informatie te verschaffen over hun financiële betrekkingen, om zo verstoring van de mededinging tegen te gaan.
Ik geloof daarom dat we een heel goed resultaat hadden bereikt, uiteraard binnen de grenzen van het mogelijke (er staan hier immers veel belangen op het spel en er is een hele controverse ontstaan).
Ik vind het daarom jammer dat dit via de bemiddeling verkregen resultaat met een kleine meerderheid verworpen is. Ik vrees dat we teruggaan naar het ergste punt in het hele proces en de ontwikkeling van onze havens voor jaren dwarsbomen. Tot slot vind ik het vreemd dat tijdens de eindstemming een tiental stemmachines kapot bleken te zijn (allemaal van afgevaardigden die voor wilden stemmen), en dat de Voorzitter, ondanks de onmiddellijk ingediende klachten, niet bereid was om de stemming over te doen. 
Souchet (NI ),
   . - De afgevaardigden van stemmen in met de doelstelling een transparant kader te creëren voor de openstelling van de markt voor havendiensten. De ondernemingen uit de sector moeten volkomen gelijk worden behandeld.
Wij blijven echter enorm veel waarde hechten aan de veiligheid van onze havens. Welnu, bij gebrek aan afdoende strenge regels en selectiecriteria bestaat de kans dat een aantal - vanuit veiligheidsoogpunt essentiële - activiteiten, met name op het gebied van zelfafhandeling en loodsdiensten, door weinig scrupuleuze reders aan slecht opgeleide en onderbetaalde bemanningsleden wordt opgedragen, waardoor wij naast goedkope vlaggen goedkopen havens zouden krijgen.
Aangezien wij ons uitdrukkelijk tegen dergelijke misstanden verzetten, hebben wij tegen de door het bemiddelingscomité voorgestelde maatregelen gestemd. Deze maatregelen zouden de diensten die rechtstreeks met de veiligheid van onze havens samenhangen, namelijk wel eens kunnen ontwrichten. Wij beschouwen met name de loodsdiensten als een vorm van openbare dienstverlening op het gebied van de maritieme veiligheid, die zich niet leent voor maatregelen om de havendiensten op commerciële basis te organiseren.
Amper een jaar na de ramp met de keuren wij de gezamenlijke opstelling van de Commissie, het Parlement en de Raad ten stelligste af, omdat zij hiermee de weg vrijmaken voor een verslapping van de risicobeheersing in onze havens, waar wij bepaald niet op zitten te wachten. 
Vachetta (GUE/NGL ),
   . - Met een meerderheid van 229 stemmen voor en 209 stemmen tegen hebben wij het verslag-Jarzembowski verworpen, dat het risico met zich meebracht dat rampen zoals met de , of - die voorheen uitsluitend op volle zee plaatsvonden - zich nu ook in de Europese havens zouden voordoen. Ik ben hier dankbaar voor.
Met deze ontwerprichtlijn werd in feite namelijk het licht op groen gezet voor de totstandkoming van goedkope havens en voor sociale dumping, ten koste van de veiligheid, de werknemers en het milieu. Wat de zelfafhandeling betreft werd met deze ontwerprichtlijn toestemming gegeven voor de inzet van onervaren, niet-opgeleide en tijdelijke werknemers. Verder werd de rechtspositie van havenarbeiders, in het bijzonder die van dokwerkers, ter discussie gesteld. Hetzelfde gold voor de overige beroepen, zoals zeeloodsen, slepers en havenloodsen, hetgeen een gevaar zou opleveren voor de kwaliteit en de onafhankelijkheid van de verleende dienst. De havenarbeiders hadden ons tijdens opeenvolgende Europese stakingen al tegen de gevaren van deze ontwerprichtlijn gewaarschuwd. Binnen een week werden er meer dan 20.000 handtekeningen voor een Europese petitie tegen de liberalisering verzameld, waaruit wel bleek dat alle betrokkenen uit de sector zich zorgen maakten. Als politici hebben wij de taak om te blijven luisteren naar deze mensen uit de sector en om op Europese schaal een systeem van openbare havendiensten op te zetten, omdat aspecten als veiligheid, stiptheid, continuïteit, kwaliteit, sociale verworvenheden en milieubescherming alleen op die manier gewaarborgd kunnen worden. Laten we hopen dat dit een definitieve nederlaag is voor de voorvechters van het liberalisme, en niet slechts uitstel. 
Vlasto (PPE-DE ),
   . - Liberalisering is prima, maar dit dient onder goede voorwaarden te geschieden.
Ik ben voor de openstelling van de markt voor havendiensten, mits de openbare veiligheid voldoende gewaarborgd is.
Ik heb ervoor gekozen mij te onthouden tijdens de stemming over het compromis dat uit de bemiddelingsprocedure naar voren is gekomen, omdat het resultaat van de institutionele onderhandelingen niet overeenkomt met het werk dat gedurende meer dan twee jaar is verricht. Indien de tekst in de huidige versie zou zijn aangenomen, zou de openstelling van de markt plaatsvinden onder omstandigheden die ver verwijderd zijn van de realiteit in de havens en - erger nog - ten koste zouden gaan van de maritieme veiligheid.
Wat de zelfafhandeling betreft hadden wij voorschriften moeten aannemen om te waarborgen dat alle diensten door geschoold personeel werden verricht. Met de huidige vorm van het verslag werd daar niet in voorzien.
Ik ben voorstander van een geleidelijke openstelling van de markt en ik ben ervan overtuigd dat dit in economisch opzicht positieve gevolgen zal hebben, maar dit vergt de nodige voorbereiding. Als afgevaardigde afkomstig uit een havenstad vind ik dat de letter en de geest van de tekst niet met de praktijk overeenkwamen. Een dergelijke radicale verandering in de havens moet op een andere manier worden voorbereid, waarbij het ideaal zou zijn als er voor iedere havendienst specifieke voorschriften werden opgesteld en ze niet - zoals nu wordt voorgesteld - in een gemengd pakket werden opgenomen. Ik hoop dat de toekomstige voorstellen van de Commissie in deze richting zullen gaan. 

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft zich grotendeels onthouden van stemming of tegen het verslag gestemd omdat het eindresultaat niet beantwoordt aan hetgeen ons voor ogen stond. Wij hadden liever een ander resultaat gezien van onze inspanningen voor een communautair actieprogramma voor vrouwenorganisaties op het gebied van de gelijkheid.
Het voorstel dat door de plenaire vergadering is goedgekeurd beantwoordt niet aan onze verwachtingen. Wij willen gelijke behandeling en gelijke inspraak via de vrouwenorganisaties. Wij erkennen dat de rol en het werk van de Europese Vrouwenlobby moet worden verankerd, maar tegelijkertijd moeten ook de andere organisaties de mogelijkheid krijgen een levensvatbaar actieprogramma ten uitvoer te leggen. Dat wordt niet gegarandeerd met het voorstel van het Parlement. Integendeel, het Parlement stemt nu in met discriminatoire behandeling van de organisaties en stuurt de organisaties die geen deel uitmaken van de Europese Vrouwenlobby door naar de “tweede categorie”.
Dat is niet hetgeen wij hadden voorgesteld en daarom was voor ons het eindresultaat onaanvaardbaar. Voor ons is dit programma een gelegenheid om aan te tonen dat wij geloven in pluralisme en diversiteit als het om de vrouwenorganisaties gaat, dat wij hun zorgen delen en hun de gelegenheid willen geven om op voet van gelijkheid, zonder gediscrimineerd te worden, heel hun rijkdom tot uiting te brengen. Volgens ons is dit de grondslag van onze democratie en onze fractie zal zich daarvoor blijven inzetten. 
Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
   Wij hechten belang aan het subsidiariteitsbeginsel. Wij willen een beperkte en effectieve EU, die zich bezighoudt met grensoverschrijdende problemen. Voor zover gelijke kansen een politiek probleem vormen, is dat voor ons een verantwoordelijkheid van de lidstaten. Daarom willen wij niet dat de EU zijn begroting gebruikt om middelen toe te kennen aan organisaties op het gebied van gelijke kansen.
Wij hebben ons op dit punt dan ook van stemming onthouden. 
Marques (PPE-DE ),
   - Ik wil mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou graag gelukwensen met haar uitmuntende verslag over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen actief zijn. Ik steun dat verslag van ganser harte. Belangrijk is inderdaad dat dit programma vrouwenorganisaties in staat stelt kwalitatief goede acties te ontwikkelen, en wel voor voldoend lange tijd om hun doelstellingen te verwezenlijken.
Ik wil er verder graag op wijzen dat de uitvoering van dit programma niet mag betekenen dat andere programma’s of financieringsregelingen op de prioriteitsgebieden die de Unie elk jaar vaststelt komen te vervallen. Ik denk dan aan onderwerpen als gelijke beloning, participatie van vrouwen in het besluitvormingsproces en het verenigen van werk en gezin. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik heb voor de door de rapporteur ingediende amendementen gestemd, aangezien ze de tekst van de Commissie aanzienlijk verbeterden.
Ik veroordeel mechanismen waarmee privileges verleend worden. Zulke mechanismen leiden tot discriminatie en dat is in strijd met de grondrechten, inzonderheid die welke in het Handvest van de grondrechten zijn vastgelegd. Het gaat hier om een aanslag op de grondbeginselen van ons sociaal bestel. Enkele vrouwenorganisaties die op Europees niveau werkzaam zijn hebben hierop gewezen en duidelijk gemaakt dat zij zich gediscrimineerd voelen. Ik vestig vooral de aandacht op amendement 4. Ik hoop dat de uiteindelijke tekst van het besluit als geheel dichter in de buurt komt van hetgeen hierin staat. Alle normen die de Europese vrouwenlobby voorrang verlenen boven andere organisaties zijn politiek niet verdedigbaar en juridisch aanvechtbaar. Ik kan me daarom vooral goed vinden in wat mevrouw Lulling heeft gezegd. Ik vind het een goede zaak dat vrouwenorganisaties financiële steun ontvangen, maar alleen als we daarbij het een pluralistisch uitgangspunt hanteren. Alle gezichtspunten en belangen moeten dus een gelijkwaardige behandeling ten deel vallen, precies zoals als dat in andere sectoren gebeurt.
Gezien de stemming in de parlementaire commissie voelde ik mij verplicht uiteindelijk tegen het verslag te stemmen. Het wachten is nu op de behandeling in tweede lezing. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
    Ik heb tegen het verslag in zijn geheel gestemd en daarmee de rapporteur van de PPE-DE-Fractie, Rodi Kratsa-Tsagaropoulou, gesteund. Nog steeds is er sprake van oneerlijke behandeling, naar gelang het gaat om financiële steun aan organisaties die deel uitmaken van de Europese Vrouwenlobby of steun aan organisaties die hebben besloten niet aan deze overkoepelende organisatie deel te nemen.
Hoewel er geen monopolietoestand meer is - dank zij het optreden van de christen-democraten - wil het Europees Parlement nog steeds vrouwenorganisaties die geen lid zijn van de Europese Vrouwenlobby discrimineren door speciale eisen te stellen voor het indienen van aanvragen en door alleen die activiteiten goed te keuren die worden uitgevoerd door organisaties die de mishandeling van vrouwen bestrijden.
Ik vind dit oneerlijk en moeilijk te begrijpen, en ik pleit voor een eerlijke en gelijke behandeling. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Indien de financiering van de administratieve uitgaven van de speciale coördinator voor Zuidoost-Europa en het bureau voor die regio overgebracht moet worden naar de eerste pijler van de activiteiten van de Unie, moet dat volgens mij - evenals voor de rapporteur - geschieden “overeenkomstig de bevoegdheden van elke instelling, en wel zodanig dat de politieke controle en begeleiding van de in het kader van het stabilisatiepact ontwikkelde activiteiten door die instellingen efficiënter kan worden uitgevoerd, om er zo voor te zorgen dat deze controle en begeleiding het stabilisatie- en associatieproces aanvullen”.
Het gaat hier om een heel belangrijke taak en ik steun daarom het voorstel om de Commissie buitenlandse zaken in de gelegenheid te stellen een hoorzitting te organiseren met de door de Commissie benoemde persoon. De Commissie buitenlandse zaken moet dan de bevoegdheid krijgen die benoeming te bekrachtigen of te verwerpen.
De voorgestelde amendementen zijn dus bedoeld om het Europees Parlement bij de besluitvorming over de benoeming van de speciale coördinator te betrekken en een tijdslimiet vast te stellen voor het mandaat van deze coördinator.
De rapporteur stelt voor om het stabilisatiepact van de Europese Unie voor Zuidoost-Europa een permanente status te geven. Dat is een heel interessant voorstel. Er zouden dan nieuwe en permanente administratieve structuren moeten worden gecreëerd. We moeten echter wel eerst onderzoeken of het voorstel adequaat, proportioneel en haalbaar is en beantwoordt aan het vastgestelde doel.
Ik heb voor gestemd. 

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
   Als leden van de Zweedse conservatieve partijzijn wij altijd van mening geweest dat organisaties zonder winstoogmerk effectiever zijn dan overheidsorganisaties als het gaat om de bestrijding van nood en ontberingen in de niet-geïndustrialiseerde wereld. Gereserveerde middelen worden op die manier beter gebruikt.
Dezelfde redenering geldt natuurlijk voor het ontwikkelingswerk en de ontwikkelingssamenwerking. We hebben daarom voor het verslag gestemd. De keuze van de organisaties die steun krijgen van de EU moet echter op objectieve en onpartijdige wijze plaatsvinden. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik heb voor dit verslag gestemd omdat volgens mij de door de rapporteur ingediende amendementen een verbetering inhouden van de door de Commissie voorgestelde tekst. Daarin zijn nu haalbare, rationele en tegelijkertijd humane maatstaven opgenomen. Ofschoon enerzijds een poging wordt gedaan om dubbele uitgaven te voorkomen en de activiteiten te coördineren, om zo op kosten en inspanningen te besparen, wordt anderzijds in het verslag bijzondere aandacht geschonken aan de noodzaak de menselijke waardigheid te eerbiedigen - en daar schort het in de minder ontwikkelde landen maar al te vaak aan - en het wederzijds begrip te bevorderen. Deze factoren moeten binnen het beleid van de Unie jegens derde volken en landen prioriteit krijgen.
Ik ben het eens met de stelling van de rapporteur dat de dialoog tussen de culturen en beschavingen nu belangrijker is dan ooit tevoren voor het verzekeren van de vrede en de stabiliteit in de wereld. Even belangrijk is dat de mensenrechten overal ter wereld concrete invulling krijgen.
Dit programma bestrijkt een groot gebied, in geografische zin. Het moet ons in staat stellen een bredere en diepere dialoog te voeren met Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen (de ALA-landen), de landen van het Euromediterrane partnerschap (de MEDA-landen), de landen van de voormalige Sovjet-Unie (de TACIS-landen), de landen van het voormalige Joegoslavië (de CARDS-landen) en de kandidaat-landen. 

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE ),
   De grote uitdaging waar de EU thans voor staat, is het scheppen van nationaal begrip voor grensoverschrijdende maatregelen, voor Europese samenwerking, die groeit vanuit het inzicht dat een nationaal perspectief niet toereikend is voor alle vraagstukken. De kwestie Europa moet geïntegreerd worden aangepakt, dat wil zeggen op zowel Europees niveau als op dat van de nationale partijen en het maatschappelijk middenveld. Ze moet echter vooral onderdeel worden van het politieke besef van de Europese burgers. Als de burgers zien dat er propagandistisch materiaal komt van politici en ambtenaren, kan dat schadelijk zijn voor de Europese gedachte. Het inzicht moet echter teweeggebracht worden vanuit de problemen die de mensen in hun dagelijks leven tegenkomen en waarvan ze zien dat die niet vanuit een nationaal perspectief kunnen worden opgelost. Bovendien bestaat er altijd gevaar voor willekeur bij de beoordeling en verdeling van dit soort overheidsgelden. Daarom hebben wij besloten om ons van stemming te onthouden. 
Marques (PPE-DE ),
   - Ik wil mevrouw Rühle graag gelukwensen met haar verslag over het voorstel voor een besluit van de Raad tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap. Ik stem voor haar verslag. Het is van groot belang dat we de organisaties die zich bezig houden met het bevorderen van een actief Europees burgerschap steunen.
Ik wil er graag op wijzen dat het niet volstaat een burgerschapsconcept op te bouwen op strikt juridische basis. Dan is het burgerschap niet meer dan de uitoefening van verworven communautaire rechten. Burgers moeten bij het Europees project betrokken worden en meer oog krijgen voor de Europese werkelijkheid. Om dat doel te bereiken zullen we de waarden en doelstellingen van de Unie op een doeltreffende wijze moeten overbrengen, bijvoorbeeld via de media. We kunnen ook proberen burgers uit de gemeenschap bij elkaar te brengen om te discussiëren over de opbouw van Europa en er dan op vertrouwen dat deze ervaring een vermenigvuldigingseffect heeft.
Ik wil er verder op wijzen dat het bevorderen van een actief burgerschap alleen zin heeft als alle burgers van de Unie erbij betrokken worden. De burgers in de wat verder van het centrum gelegen regio’s mogen daarbij beslist niet vergeten worden. Ik denk dan ook aan de burgers in de ultraperifere regio’s. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik heb dit verslag gesteund, ofschoon ik wel geloof dat het probleem vaak elders ligt en van meer algemeen politieke aard is.
Ik heb tijdens mij interventie in de plenaire vergadering reeds een aantal opmerkingen gemaakt over de technische aspecten. Ik wil echter ook kritiek leveren op het feit dat bepaalde organisaties een voorkeursbehandeling krijgen en daarbij ruim van communautaire middelen voorzien worden. Dat is discriminatie en dus onverenigbaar met de grondrechten, als je die tenminste op een gezonde wijze interpreteert. Het is bovendien contraproductief. Op deze wijze maak je de kloof die ons van de burgers scheidt groter in plaats van kleiner, en dan zal het wantrouwen alleen maar toenemen. De Europese burgers blijken weinig belangstelling te hebben voor Europese kwesties. Dat betekent dat we ten aanzien van een aantal variabelen een andere aanpak zullen moeten volgen. Het beleid en de aan dat beleid ten grondslag liggende ideeën moeten dus dringend geherformuleerd worden. 
Vairinhos (PSE ),
   - Het idee van een Europees burgerschap mag niet uitsluitend juridische invulling krijgen. We moeten aanzetten tot een intensievere dialoog tussen de burgers en de instellingen. De structuren die bij het naderbij brengen van de burgers een rol kunnen spelen - de media, de nationale parlementen - moeten in dit verband meer aandacht krijgen. Het is dus zaak dat we de jumelage tussen de volkeren van de Unie voortzetten. Dat systeem speelt een belangrijke rol bij de bevordering van de identiteit van de burgers en de kennis die men van andere lidstaten van de Unie heeft. Voor jumelage moeten we dus voldoende middelen opzij blijven zetten. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Zoals ik bij talloze gelegenheden duidelijk heb gemaakt, ben ik voorstander van maatregelen die op een actieve en efficiënte wijze bijdragen tot een beter milieu. Dit voorstel beoogt mens en milieu te beschermen tegen persistente organische verontreinigende stoffen. Dat zijn chemische substanties die zich in het milieu bevinden en zich in levende organismen ophopen via het voedselnetwerk, dat wil zeggen via het netwerk van met elkaar interagerende voedselketens. Deze stoffen kunnen op die manier langdurige schade toebrengen aan het milieu en de menselijke gezondheid. Ze kunnen grote afstanden afleggen en internationale grenzen overschrijden en zo zelfs regio’s bereiken waar ze nooit zijn gebruikt of geproduceerd.
De onderhavige voorstellen zijn erop gericht om deze twee internationale overeenkomsten op te nemen in de communautaire rechtsorde. Voor het Verdrag van Stockholm geldt dat na ondertekening van dit Verdrag door de Europese Unie en alle lidstaten op 22 mei 2001.
Ik sta hier volledig achter. 

Corbett (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik benadrukken dat we deze resolutie krachtig steunen. Tijdens de Intergouvernementele Conferentie zijn er al door verschillende regeringen tal van amendementen op de ontwerpgrondwet ingediend. Dit veroorzaakt nu al het gevaar dat de ontwerpgrondwet uiteenvalt omdat iedere regering weer andere specifieke gedeeltes waar zij bezwaar tegen maakt wil verwijderen.
Daarnaast komen de sectorale raden - de verschillende Raadsformaties waarin de vakministers zetelen - halverwege de IGC plotseling met nieuwe voorstellen. Deze voorstellen zijn gericht op de specifieke sectoren van de betrokken ministers en houden geen algemeen standpunt in. Hierbij wordt voor de eerste keer gesuggereerd dat de begrotingsbevoegdheden van het Parlement moeten worden ten opzichte van de huidige status. Dit is in onze ogen een verontrustende en onaanvaardbare gang van zaken. Deze standpunten zijn door geen enkele regering bij de aanvang van de Conventie of daarna, of bij aanvang van de IGC ingenomen. Het feit dat vakministers plotseling midden in de IGC aan komen zetten met nieuwe punten die niet eens door hun eigen regeringen als discussieonderwerp in de IGC werden vermeld, vormt een nieuwe bedreiging en een nieuw gevaar. Daarom heeft heel mijn fractie de zojuist aangenomen resolutie met volle overtuiging gesteund. 
Berthu (NI ),
   . - Het Europees Parlement is furieus over het initiatief van de ministers van Financiën die tijdens de Intergouvernementele Conferentie hebben verzocht om de financiële bepalingen van de Europese ontwerpgrondwet ingrijpend te herzien. Het Parlement denkt namelijk dat deze ministers zijn bevoegdheden willen inperken en die van de lidstaten herstellen.
In feite zouden wij eerder kwaad moeten zijn over het ontwerpverdrag van de Conventie die onder leiding van de Europese instellingen erin was geslaagd de begrotingsbevoegdheden van het Europees Parlement sterk uit te breiden in de artikelen over de financiën van de Unie. Het doel was het Europees Parlement dezelfde bevoegdheden te geven als een nationaal parlement, met uitzondering van de belastingheffing. Desondanks stemt het Parlement in met de regels inzake de eigen middelen, waarmee de deur wordt opengezet voor een heuse omwenteling.
Aangezien het de lidstaten zijn die de Unie financieren - hetgeen een uitstekende regel is - moeten zij uiteraard ook het laatste woord krijgen over de begroting, of in ieder geval over het meerjarig financieel kader. Gebeurt dit niet, dan zou het Europees Parlement de vrijheid hebben om uitgaven goed te keuren die aansluiten op de extensieve uitlegging van zijn bevoegdheden.
Derhalve lijkt het initiatief van de ministers van Financiën ons gerechtvaardigd en hebben wij niet voor de resolutie van het Europees Parlement willen stemmen. 
Evans, Jonathan en Stenmarck (PPE-DE ),
   .- De conservatieve leden van het Europees Parlement en leden van de Zweedse Gematigde Partij zijn van mening dat de lidstaten unaniem moeten beslissen over de financiële vooruitzichten, en dat het Europees Parlement niet in dit proces moet worden betrokken.
Als de financiële vooruitzichten echter eenmaal zijn vastgesteld moeten volgens ons het Europees Parlement en de Raad gelijke zeggenschap krijgen over de vraag hoe het geld moet worden uitgegeven. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Wij verwerpen deze poging tot het opleggen van een zogenaamd constitutionele procedure en het legitimeren van het door de Conventie uitgewerkte document. Wij zijn het ook niet eens met de daarin opgenomen financiële bepalingen. Deze houden een diepgaande wijziging van het bestaand Verdrag in. De financiële vooruitzichten en de wijze waarop de begroting wordt opgesteld zouden nu immers in de “Grondwet” worden opgenomen. Het is dus de bedoeling dat het bestaande Interinstitutionele Akkoord gewijzigd wordt en dat de financiële vooruitzichten “geconstitutionaliseerd” worden. Het wordt dan heel moeilijk deze vooruitzichten aan te passen en te wijzigen, terwijl de jaarlijkse begroting alleen goedgekeurd kan worden als deze binnen de in de financiële vooruitzichten vastgelegde grenzen blijft. Dat blijkt heel duidelijk uit artikel 52, lid 5, artikel 54, lid 3 en de bepalingen van artikel III-308.
Wij hebben ons altijd ingezet voor financiële vooruitzichten die het principe van sociale en economische cohesie in een uitgebreide Unie recht doen wedervaren. Het is ons niet ontgaan dat de huidige begroting relatief gezien de laagste is sinds 1987. De begroting bedraagt nu minder dan 1 procent van het BNI. Het is dus heel belangrijk dat de financiële vooruitzichten worden herzien.
Met betrekking tot het door ons ingediende amendement aangaande een eventueel referendum over de resultaten van de IGC wil ik iedereen graag verzekeren dat onze keuze voor een referendum niets aan duidelijkheid overlaat. Wij zijn tegen een Europees referendum of een referendum op dezelfde dag waarop ook de Europese verkiezingen worden gehouden. Wij eisen dat de grondwettelijke bepalingen van de lidstaten op dit gebied gerespecteerd worden. 

Alyssandrakis (GUE/NGL ),
    Het beleid van de EU ten aanzien van de andere mediterrane landen wordt steeds agressiever. Het hoofddoel daarvan is deze landen te veranderen in satellietstaten, hun markten te veroveren en hun mensen en rijkdom uit te buiten.
Concreet gesproken eist de EU dat deze landen haar standpunt deelt als het gaat om vraagstukken zoals de bestrijding van het “terrorisme”, de justitiële en politiële samenwerking en zelfs de deelname aan acties van de EU in het kader van haar buitenlands en defensiebeleid. Zij biedt ook aan het politiek en militair personeel voor dergelijke acties op te leiden. Tegelijkertijd eist zij privatisering en liberalisering, ook op het gebied van de diensten, en belooft zij investeringen in enkel en alleen de particulieren sector. Dat is echter nog niet het enige: zij chanteert deze landen opdat zij instemmen met overeenkomsten inzake terugname van immigranten.
Daarom klinken al die opmerkingen over een interculturele dialoog als een goedkope grap. Wij vragen ons af waartoe de voorgestelde parlementaire vergadering moet dienen.
De resolutie van het EP volgt hetzelfde spoor. Daarin worden deze landen weliswaar de les gelezen op het gebied van de mensenrechten maar wordt met geen woord gerept over de schending van deze rechten door Turkije, over de bezetting van Cyprus, over de aanpak van de Palestijnse kwestie met de gebruikelijke methode van gelijke afstand tussen slachtoffer en uitbuiter. Het is overduidelijk dat de ontwikkeling van de Middellandse Zee niet zal lopen via de samenwerking met de EU.
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen de resolutie gestemd. 
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . - Het gaat er hier om het Euro-mediterraan partnerschap weer op gang te brengen. Sedert mensenheugenis hebben de volkeren die rond de Middellandse Zee leven onderlinge betrekkingen en daar hebben ze nooit een stemming van het Europees Parlement voor nodig gehad. Duizenden jaren lang is de Middellandse Zee geen obstakel, maar een verbindingsweg tussen de volkeren geweest.
In deze 21ste eeuw, waarin de feitelijke mogelijkheden aanwezig zijn om de mensheid in één grote broedergemeenschap te verenigen, is het echter veelzeggend dat de samenleving achteruitgaat. Terwijl de Middellandse Zee dankzij de moderne vervoermiddelen bij wijze van spreken geen fysiek obstakel meer is, worden er allerlei juridische en concrete versperringen rondom heen opgeworpen. Voor de burgers uit de landen ten zuiden van de Middellandse Zee - uit Marokko, dat door “onze vriend de koning” wordt geregeerd, uit Algerije, dat onder de dictatuur van enerzijds de militairen en anderzijds de moslimfundamentalisten staat, en Tunesië, dat uitsluitend door de Franse diplomatie als democratisch wordt beschouwd - wordt het steeds moeilijker om zelfs maar naar Frankrijk te gaan, terwijl deze volkeren ten noorden en zuiden van de Middellandse Zee op talloze manieren met elkaar verbonden zijn.
Het minste wat wij zouden moeten doen als wij van een “Euromediterraan partnerschap” zouden willen spreken, is de in Frankrijk wonende Maghrebijnen in staat stellen daar op een waardige manier, als mensen uit de 21ste eeuw, te leven, met of zonder papieren. Wij zouden hun alle burgerrechten moeten verlenen, met name stemrecht en de vrijheid van verplaatsing binnen de Europese.
Terwijl Europa de grenzen tussen de Europese landen nu enigszins openstelt, worden de buitengrenzen tegelijkertijd nog beter afgeschermd. In plaats daarvan moet er een open Europa komen dat zijn middelen deelt met de volkeren van deze landen die het zo lang bestolen, gekoloniseerd en uitgebuit heeft. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - De resolutie bevat een aantal punten waarin ik mij kan vinden, met name de doelstelling om tot een “serieuze en eerlijke samenwerking” in het Middellandse Zeegebied te komen, de steun voor “al die groeperingen in Israël en Palestina die zich inzetten voor een rechtvaardige oplossing van het conflict”, de afwijzing van de “doodstraf en het instellen van een moratorium op de tenuitvoerlegging van de doodstraf”, alsook het aandringen op een actieve inspanning van de zijde van de EU om “een oplossing te vinden voor het conflict in de Westelijke Sahara”.
Ik wil er evenwel op wijzen dat deze resolutie:
- een pleidooi voert voor een “beleid van economische ontsluiting en interne liberalisering in de partnerlanden” en oproept tot “generalisering van het proces van samenwerking zuid-zuid als het enig middel om te komen tot een echte vrijhandelszone”, ofwel, het bekende dogma van de neoliberale kapitalistische filosofie;
- het eens is met het huidige repressieve immigratiebeleid. Het noemt als prioritaire maatregel “de vergroting van de inspanningen op het gebied van wederopneming in de landen van herkomst”. Veelbetekenend in dit verband is dat de door mijn fractie voorgestelde amendementen verworpen zijn. Daarin werden de onlangs opgestelde “Europese Handvesten” voor het uitzetten van vreemdelingen veroordeeld, aangezien deze in strijd zijn met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.
- geen kritiek levert op het beleid van de Israëlische regering, die Palestina bezet houdt en het Palestijnse volk onderdrukt.
Vandaar mijn stemgedrag. 
Queiró (UEN ),
   - Ik heb voor de EUROMED-resolutie gestemd. Ik geloof namelijk dat het heel belangrijk is dat we ons ook op het Zuiden richten. Het Middellandse Zeegebied, Noord-Afrika en het Midden-Oosten zijn voor de Europese Unie enorm belangrijk, niet alleen in geografische zin. Het politiek en strategisch partnerschap moet dus beslist verder gaan dan een economisch en financieel partnerschap. We moeten proberen de kloof tussen het levenspeil in de verschillende hoeken van het Middellandse Zeegebied kleiner te maken.
We moeten deze landen helpen hun economieën te privatiseren, en kleine en middelgrote ondernemingen steun bieden. Deze ondernemingen bieden mensen een gelegenheid om in het eigen land te blijven wonen. We moeten voorts meehelpen het analfabetisme terug te brengen. Onderwijs vormt dan ook één van de belangrijkste grondslagen voor ontwikkeling. We zullen verder moeten werken aan een betere samenwerking op het gebied van justitie, de drugsbestrijding, de georganiseerde misdaad en het terrorisme. Ziehier de belangrijkste prioriteiten. Op deze wijze kunnen we bijdragen tot een dialoog tussen culturen en beschavingen.
Er is dus nog heel veel te doen. We zullen om te beginnen een Euromediterrane parlementaire vergadering moeten instellen. Ik hoop daarom dat de Ministeriële Conferentie in Napels een succes wordt. 

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . - Er zitten goede en slechte kanten aan deze gemeenschappelijke ontwerpresolutie. Er wordt geprotesteerd tegen de oorlog die Poetin in Tsjetsjenië voert, maar men slaat zich tegelijkertijd op de borst over de verbeterde verstandhouding op het gebied van de politiesamenwerking. En dan hebben wij het nog niet eens over de wens dat “de in Rusland gemaakte vooruitgang bij het creëren van een gunstig milieu voor de ontwikkeling van handel en investeringen door Rusland en buitenlandse ondernemingen” wordt voortgezet.
Wij hebben voor de amendementen gestemd waarin de oorlog in Tsjetsjenië wordt veroordeeld en hebben ons wat de algehele resolutie betreft van stemming onthouden.
Het is opmerkelijk dat, terwijl het Europees Parlement zich opmaakt om zich tegen de “mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië” uit te spreken, de Europese staatshoofden - van Berlusconi tot Chirac - elkaar verdringen om Poetin te ontvangen. “Soort zoekt soort” is hier van toepassing, evenals het feit dat de grote westerse landen evenveel of misschien wel meer onderdrukkende oorlogen op hun conto hebben als Rusland! 
Queiró (UEN ),
   - Rusland is zonder enige twijfel van enorm strategische belang, niet alleen als het gaat om de ontwikkeling van de democratische waarden. Het land speelt ook een belangrijke rol bij het voltooien van de Gemeenschappelijke Europese Economische Ruimte. Dat we Rusland als een partner en zelfs als bondgenoot beschouwen, betekent niet dat we ons niet kritisch mogen opstellen ten aanzien van de problemen die zich daar voordoen. Verre van ons iets af te willen doen aan de territoriale integriteit of soevereiniteit van dit land, maar het is nu eenmaal zo dat we de ogen voor bepaalde kwesties niet mogen sluiten. We zijn bezorgd over hetgeen zich in Tsjetsjenië afspeelt. Er bereiken ons steeds weer berichten van ernstige schendingen van de mensenrechten. Tsjetsjenië neemt daarom nog steeds een belangrijke plaats in op de Europese agenda, en we blijven er bij de Russische autoriteiten op aandringen om de onderhandelingen met alle betrokken partijen te hervatten om zo een politieke oplossing voor dit conflict te vinden. Dit onderwerp is in de conclusies van de laatste topontmoeting tussen de EU en Rusland echter niet aan de orde gekomen. Dat is wel het geval met deze ontwerpresolutie, en dat is één van de redenen waarom ik vóór heb gestemd. Een andere reden is dat er een aparte stemming is gehouden over een paragraaf die mij tot tegenstemmen had kunnen aanzetten. In die paragraaf werd kritiek geleverd op het Italiaans voorzitterschap. Ik heb nu duidelijk kunnen maken dat ik het met die kritiek niet eens ben. 

Patakis (GUE/NGL ),
    De mededeling van de Commissie en het verslag-Napoletano borduren voort op het dogma-Solana en vullen dit in. In dit tijdens de Top van Thessaloniki gepresenteerd dogma worden de prioriteiten uiteengezet van het buitenlands beleid van de Unie.
Nu de uitbreiding achter de rug is, wil de EU - in het kader van de wedren met de VS om de verdeling van de planeet - controle uitoefenen op de nieuwe buren in het oosten en het zuiden. In de teksten wordt heel brutaal gesproken over de totstandbrenging van “een kring van vrienden”. Daarachter gaat echter ook een directe en indirecte poging tot chantage schuil: op de wortel volgt de zweep. Ik noem als voorbeeld Transdnjestrië en Moldavië, die worden beschouwd als “bronnen van instabiliteit”. Men overweegt zelfs om strijdmachten te sturen. Men reikt Oekraïne echter de wortel van de toetreding tot de EU om te voorkomen dat het toetreedt tot de GOS.
Ook wordt de totstandkoming van een “vrijhandelszone” in het vooruitzicht gesteld. De voorwaarde daarvoor is evenwel dat de markten worden geliberaliseerd en opgenomen in de gemeenschappelijke markt van de EU, dat wil zeggen dat zij eerst het West-Europees kapitaal de mogelijkheid moeten bieden om hun economieën te veroveren en te plunderen.
Wat de grensveiligheid betreft kan het standpunt van de EU als volgt worden samengevat: “Stroomdraad voor immigranten en “terroristen”, open deuren voor de handel”.
Wij stemmen tegen het verslag omdat hiermee instemming wordt betuigd met de versterking van de politieke en militaire inmenging van de EU. Dit verslag staat haaks op het recht van elk volk om zelf de weg van zijn sociale en economische ontwikkeling te kiezen, en veroorzaakt nieuwe gevaren voor de vrede. 
Queiró (UEN ),
   - Door de uitbreiding zal de Europese Unie nieuwe buren krijgen, die misschien wel partnerschappen en strategieën met de Europese Unie delen, maar op geen enkele wijze institutioneel met de Unie verbonden zijn. Voor de stabiliteit van het gehele Europese continent is het evenwel van groot belang dat alle Europese landen goede betrekkingen met elkaar onderhouden. Dat geldt zowel voor de verhoudingen tussen de EU-lidstaten en de nieuwe buurlanden als voor die tussen deze buurlanden zelf. Een goed nabuurschapbeleid is dus niet alleen wenselijk: het is noodzakelijk.
Een aantal van deze buurlanden koestert hoge verwachtingen, maar er staat vooralsnog geen nieuwe uitbreiding op het programma. Uitbreiding is overigens een politiek autonoom proces. We moeten dus een strategie ontwerpen voor de buurlanden van een uitgebreide Unie. Daarvoor ontbreekt nog steeds een inclusief kader, reden waarom we nu bezig zijn met het ontwerpen van zo’n kader. Zoals de rapporteur al heeft uitgelegd moeten we af van het idee om als Europese Unie met elk van deze landen apart bilaterale betrekkingen aan te gaan. We moeten ons op al deze landen tegelijk richten, en ze bovendien aansporen met elkaar evenwichtige en voor alle partijen gunstige betrekkingen aan te gaan.
Ik heb daarom voor dit verslag gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Europa is al heel lang een plaats waar verschillende culturen elkaar ontmoeten. Deze culturele kruisbestuiving heeft overal ter wereld gevolgen teweeggebracht. Europa is gegroeid, het heeft zich ontwikkeld en tot slot verenigd. Dat heeft kunnen gebeuren omdat ze met andere volkeren en culturen - allereerst natuurlijk met de eigen buren - zulke vruchtbare betrekkingen heeft. Ik geloof daarom dat deze mededeling van de Europese Commissie uiterst belangrijk is. Het gaat hier volgens mij namelijk om het vervullen van een historische opdracht. Ik kan me in deze mededeling dus heel goed vinden.
Ik ben het eens met het in dit verslag geopperde idee om samenwerkingsruimten op te zetten. Daarin zouden verschillende beleidstypen elkaar kunnen ontmoeten. Ik denk daarbij aan het beleid op het gebied van mensenrechten, democratie, maatschappelijk middenveld, onderwijs, onderzoek, cultuur, vrij verkeer van personen, justitiële samenwerking, terrorismebestrijding, conflictpreventie, vrij verkeer van goederen, diensten en kapitaal, werkgelegenheid, infrastructuur en communicatie- en informatienetwerken. We moeten proberen de voorwaarden te scheppen om tussen de betrokken landen geleidelijk aan steeds meer gemeenschappelijke waarden en beginselen uit te wisselen. En dat geldt ook voor vooruitgang en welzijn.
Ik heb daarom voor gestemd. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
   Ik ben verheugd over het feit dat zowel de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid als nu ook het Parlement in zijn geheel paragraaf 15 heeft aangenomen, waarin een positieve formulering voorkomt van de toekomstige mogelijkheid voor Europese staten, en in het bijzonder Oekraïne, om lid te worden van de EU. Oorspronkelijk was dit een amendement dat ik in de parlementaire commissie had ingediend.
Bovendien heb ik tot mijn genoegen vastgesteld dat het Parlement zich met de steun van heel de PPE-DE-Fractie heeft geschaard achter mijn amendement 21, dat een duidelijke veroordeling bevat van degenen die uit naam van de godsdienst geweld gebruiken.
In deze tijden van islamitische terreuraanslagen is het extra belangrijk om zich op deze wijze van geweld te distantiëren. Vandaag nog is er in Istanbul een aanslag gepleegd op het Britse consulaat en afgelopen weekeinde op twee joodse synagogen in dezelfde stad. 
Schleicher (PPE-DE ),
   . - De Europese Commissie heeft haar mededeling over het “grotere Europese nabuurschap” op tijd voorgelegd en duidelijk gemaakt hoe zij de betrekkingen met de “nieuwe buurlanden” na de uitbreiding in 2004 zou kunnen invullen. Helaas wordt de zuidelijke Kaukasus daarbij buiten beschouwing gelaten, hoewel we na de toetreding van Roemenië direct aan dat gebied zullen grenzen.
De situatie in deze landen is explosief. Dat blijkt niet alleen uit de televisiebeelden over de demonstraties in Georgië na de verkiezingen of uit de chaotische situatie in Azerbeidzjan, eveneens na de verkiezingen. Ook van de zijde van de Europese Commissie wordt steeds benadrukt dat Europa in deze landen een grotere aanwezigheid heeft, meer invloed uitoefent en meer financiële steun geeft dan over het algemeen bekend is. Des te verwonderlijker is het dus dat in zo’n belangrijk document over de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en haar oostelijke buurlanden deze regio niet één keer wordt genoemd.
Ik ben de rapporteur, mevrouw Napoletano, en de Commissie buitenlandse zaken dan ook zeer erkentelijk voor het feit dat zij dit verzuim goedmaken en in het uitstekende verslag expliciet naar de zuidelijke Kaukasus verwijzen. Ik hoop van harte dat de Europese Commissie de aanbevelingen van het Europees Parlement serieus zal nemen. 

McKenna (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft tegen dit verslag gestemd omdat wij het gevoel hebben dat dit onderwerp werd aangedreven en gesteund door de wapenindustrie. De rapporteur heeft aanstoot aan deze opmerking genomen, maar men hoeft eigenlijk alleen maar te kijken naar dit verslag en de conclusies van de Top van Thessaloniki om te begrijpen dat de wapenindustrie in Europa de agenda bepaalt en de rest gewoon volgt. Waar het hier om gaat is de totstandkoming van een Europese wapenindustrie die op internationaal niveau kan concurreren. Waar het om gaat is dat we onze kostbare middelen pompen in de productie van wapens die elders in de wereld conflicten veroorzaken.
Het ruimtevaartbeleid van de Europese Unie is bijvoorbeeld sterk gericht op veiligheids- en defensietoepassingen, zoals signalen. Het is over de hele linie vrij duidelijk dat het hier feitelijk om de bevordering en ondersteuning van de wapenindustrie gaat. De topman van het op een na grootste ruimtevaart- en defensiebedrijf ter wereld - EADS - heeft zich nota bene beklaagd over het feit dat de VS zes keer zoveel investeren in bewapeningsresearch, en dat de begrotingen voor onderzoek in de VS blijven toenemen terwijl die in Europa stagneren. Maar dit zou juist moeten worden toegejuicht in plaats van bekritiseerd. Wij zouden onze middelen moeten gebruiken voor zaken die de mensheid meer ten goede komen.
Hij zegt verder dat onze defensie-industrie in concurrentieopzicht nu al sterk achterloopt, maar de industrie moet zich juist gaan realiseren dat het tijd is om te stoppen met wapens te produceren die over de hele wereld alleen maar ellende teweegbrengen, en om zich te richten op zaken die bijdragen aan de verbetering van de samenleving in plaats van aan haar verwoesting.
Iedereen die mijn stelling bestrijdt dat dit verslag feitelijk is gericht op de gevestigde belangen van de wapenindustrie, hoeft alleen maar te kijken naar datgene waar we vandaag over gestemd hebben en naar wat de Raad heeft besloten. Er is geen enkele twijfel over. Het is overduidelijk dat dit alles gebeurt op aandringen van de wapenindustrie. Het blijkt ook duidelijk uit het verslag van de rapporteur dat dit het geval is. Dit is onaanvaardbaar. Wij zijn van mening dat het hier om een onjuiste toepassing van middelen gaat. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ),
   - Het onderhavig verslag is een monument van oorlogszuchtige retoriek. Hierin worden echter de ware bedoelingen van de EU onthuld: samen met de VS wil de EU voor wereldpolitieagent spelen, en tegelijkertijd doet zij de militaire industrie miljarden cadeau.
De tekst betreurt zonder blikken of blozen de vermindering van de militaire orders na de beëindiging van de koude oorlog. Daarin komt ongerustheid tot uiting over het feit “dat bepaalde landen consequent niet een hoger bedrag aan defensie uitgeven”, hetgeen “eventueel de onderlinge samenhang binnen de NAVO zelf in gevaar zal brengen”, die “niet alleen een essentiële garantie vormt voor de stabiliteit en de veiligheid in de Euro-Atlantische regio maar tevens een onontbeerlijk kader is voor het opzetten van bondgenootschappelijke operaties”! Daarin wordt dus aangedrongen op de ontwikkeling van een “concurrentiekrachtige en levensvatbare Europese industrie voor de defensiematerieel”, in de richting van het tijdens de Raad van Thessaloniki genomen besluit, het document-Solana en de “Europese grondwet”, die iedereen dwingt de militaire vermogens te verbeteren.
Laat dit besluit van het EP een antwoord zijn op al degenen die de mensen misleiden door te zeggen dat de EU een voorvechtster is voor de wereldvrede, en dat het gemeenschappelijk defensiebeleid tot doel heeft de veiligheid te waarborgen. Voor hen betekent vrede oorlog en veiligheid repressie.
Het is overbodig te zeggen dat de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland dit oorlogszuchtig gedrag aan de kaak stellen en tegen het verslag hebben gestemd. 
Coelho (PPE-DE ),
   - Ik steun het verslag van mijn landgenoot en collega Luís Queiró. Ook voor mij is het heel belangrijk dat we maatregelen treffen die kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van een concurrerende en economische rendabele Europese industrie voor defensiematerieel.
We moeten ervoor zorgen dat de defensiemiddelen zo efficiënt mogelijk gebruikt worden, en dat kan heel goed binnen het kader van een samenwerking waarbij de partners in technologisch en industrieel opzicht van elkaar afhankelijk zijn. Op die manier dragen we ertoe bij dat de investeringen op dit gebied meer opbrengen, mede door het vermijden van dubbelwerk. We weten dat de lidstaten van de Europese Unie aan defensie 50 procent uitgeven van hetgeen er in de VS op dit gebied wordt besteed. Onze militaire capaciteit bedraagt echter maar 10 procent van dat van onze bondgenoot. Dat is een absurde situatie waar iets aan gedaan moet worden.
De landen van de EU besteden onvoldoende geld aan defensie. Dat is niet goed voor Europa en niet goed voor onze NAVO-bondgenoten. Zeker niet nu de EU in het kader van het veiligheids- en defensiebeleid extra verantwoordelijkheden zal krijgen op het gebied van het beheer van burgerlijke en militaire crisissituaties. 
Meijer (GUE/NGL ),
   .- De Europese Commissie en de Commissie buitenlandse zaken zijn het met elkaar in hoge mate eens over een grotere militaire rol van een verenigd Europa in de wereld, dus ingrijpen buiten de eigen grenzen. Die rol zou moeten worden ondersteund door een Europese bewapeningsindustrie die gestandaardiseerde producten aflevert. De lidstaten zouden daaraan meer geld moeten uitgeven. Dit verslag doet daar nog eens een schepje bovenop door een nóg verdergaande integratie tussen EU en NAVO te verlangen, door voor de bekostiging van bewapeningsprogramma's geld op te eisen uit de Structuurfondsen die waren bedoeld voor regionale ontwikkeling en door voor te stellen dat de Europese wapenhandel niet meer mag worden gehinderd door nationale controles. Ik neem daar met afschuw kennis van, mede omdat de beoogde combinatie van een sterke Europese bewapeningsindustrie met een vrije concurrentie ertoe leidt dat men niet afhankelijk zal willen blijven van de wisselende behoefte van Europese legers aan nieuwe wapens. Er zullen dus nieuwe afzetmarkten buiten de EU worden gezocht. Een recent voorbeeld daarvan is de Belgische wapenexport naar Nepal, die het leger van dat land in staat stelt om preventief te moorden onder arme boeren die mogelijk ooit gewapende tegenstand zouden kunnen gaan bieden. Zelfs als men werkgelegenheid en economie boven alles laat gaan zijn er betere bestedingen van onze belastinggelden mogelijk. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik onderschrijf het standpunt van de rapporteur met betrekking tot het gemeenschapsbeleid op het gebied van defensiematerieel. Dit is een even belangrijk als gevoelig onderwerp waarover doorgaans ernstige meningsverschillen bestaan. De rapporteur heeft echter een zinvol evenwicht weten te vinden.
De NAVO en de Europese Unie moeten met elkaar samenwerken en niet met elkaar concurreren. Dat is een verstandige en realistische benadering van onze gezamenlijke defensie-inspanning. De NAVO is vanaf het begin in 1949 steeds een succes geweest. Deze organisatie heeft alle respect voor de lidstaten die bereid blijven de transatlantische betrekkingen een centrale rol toe te kennen en mee te werken aan het Atlantisch Bondgenootschap in plaats van het te willen vernietigen.
De Europese industrie voor defensiematerieel moet worden versterkt en geherstructureerd om zo de voorwaarden te scheppen voor een concurrerende Europese markt in deze sector. Voor dat doel zullen we de financiering van dit beleid - waaronder inbegrepen het beleid voor onderzoek en ontwikkeling - moeten rationaliseren. We zullen verder geharmoniseerde normen voor defensiematerieel moeten ontwerpen. Op dit alles zal politieke en parlementaire controle moeten worden uitgeoefend. Het is intussen wel van belang dat we de praktijk op het gebied van veiligheid en defensie steeds op een grondslag van onvervalste mededinging organiseren. We moeten centralisme en industriële concentratie vermijden, aangezien dat de landen die op het gebied van defensietechniek en -technologie het best uitgerust zijn een geprivilegieerde positie verschaft.
Dit verslag geeft de lidstaten een kader om na te denken. Ze mogen dan strijdige belangen hebben op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid, …
Sacrédeus (PPE-DE ),
   De doelstelling van het Commissievoorstel is goed. De EU moet de productie van defensiematerieel in de verschillende lidstaten beter coördineren. De belastingbetalers zouden daarmee meer waar voor hun belastinggeld krijgen.
Daarentegen kon ik geen steun geven aan paragraaf 12, waarin staat dat er “communautaire programma’s ter ondersteuning van militaire heruitrustingsuitgaven” moeten worden ingevoerd, met het oog op de buitengrenzen van de EU. De EU is op dit moment geen defensie-unie en moet dan ook niet als zodanig worden beschreven.
Het Parlement stelt ook voor dat er meer militair materieel wordt aangeschaft “met het oog op de bevordering van de veiligheid in de wereld”. Weliswaar vormen het internationale terrorisme en de overige wereldwijde criminaliteit een grote bedreiging voor de westerse democratieën en de menselijke waardigheid, maar de manier om het kwaad te bestrijden hoeft niet onder alle omstandigheden in militaire termen te worden gedefinieerd. Daarom heb ik tegen overweging G gestemd.
Coördinatie van de productie van en het onderzoek naar defensiematerieel in de verschillende lidstaten van de EU leidt hopelijk tot meer effectiviteit en tot een economischer gebruik van middelen. Dat kan er in de praktijk toe leiden dat de militaire kredieten kunnen worden verlaagd zonder dat de defensieve kracht wordt aangetast. De instelling van het parlement is echter dat de kredieten moeten worden verhoogd. 
Theorin (PSE ),
    In de Unie bestaat een zekere behoefte aan coördinatie van het gebruik van militaire middelen, en wij steunen de inspanningen in dezen. Waar ik mij echter niet achter kan scharen, is een uitbreiding van de uitgaven en investeringen op defensiegebied. Ik verzet mij ook tegen de gedachte aan communautaire programma’s ter ondersteuning van de aanschaf van defensiematerieel. Dat valt volgens mij buiten de bevoegdheid van de Unie.
Wij vinden een gemeenschappelijk orgaan op defensiegebied geen principieel probleem, maar het veronderstelt wel dat de samenwerking op internationaal niveau plaatsvindt. Defensievraagstukken zijn vraagstukken waarover alleen de nationale parlementen besluiten kunnen nemen, en dat moet ook zo blijven.
Vachetta (GUE/NGL ),
   . - In het verslag-Queiró wordt gepleit voor een Europa dat volkomen in tegenspraak is met de waarden die ik voorsta. De rapporteur “dringt erop aan dat de EU zich voorziet van de nodige militaire capaciteiten om de geloofwaardigheid van de doelstellingen van haar buitenlands beleid te waarborgen” en “geeft er zich rekenschap van dat deze politiek slechts kans van slagen heeft indien de lidstaten bereid zijn op lange termijn voldoende in hun militaire budgetten te investeren”. Hij “spreekt de overtuiging uit dat de NAVO nog steeds niet alleen een essentiële garantie vormt voor de stabiliteit en de veiligheid in de Euro-Atlantische regio, maar tevens een onontbeerlijk kader is voor het opzetten van bondgenootschappelijke operaties”. Hij pleit voor “de ontwikkeling van een concurrentiebestendige en levensvatbare Europese defensie-industrie” en concludeert dat er “communautaire programma's ter ondersteuning van militaire heruitrustingsuitgaven” moeten worden ingevoerd. Dit alles is een levendig pleidooi voor een Europees militarisme, waarbij de belangen van de wapenhandelaars worden verdedigd. Persoonlijk ben ik tegen militaire rivaliteit met welk “blok” dan ook. Ik ben voor het bevorderen van vrede wereldwijd, hetgeen gekoppeld is aan een verbetering van de levensomstandigheden. Degenen die een verhoging van de militaire uitgaven rechtvaardigen, kiezen er niet voor om aan de maatschappelijke behoeften te voldoen, maar bekommeren zich in hoofdzaak om de belangen van de aandeelhouders. Om die reden heb ik tegen dit verslag gestemd. 

Meijer (GUE/NGL ),
   . - In de westelijke Balkan, op het grondgebied van de voormalige staat Joegoslavië, bestaan nog veel onopgeloste problemen in de relatie tussen de daar wonende volkeren. Buitenlandse inmenging in oorlogen heeft mede daartoe bijgedragen. Dwang met militaire middelen zonder overtuigingskracht biedt geen oplossing voor een democratische toekomst. Nog steeds zijn buitenlandse troepen gelegerd in Bosnië-Herzegovina, Kosovo en Macedonië. De bestuurlijke status van de Servische republiek in Noord-Bosnië, van de door Kroaten bewoonde gebieden aan de zuidwestrand van Bosnië, van Kosovo en van het Albaneestalige noordwesten van Macedonië wordt steeds weggeschoven naar de toekomst. Er moeten snel duurzame oplossingen worden gevonden, die echte steun hebben van hun inwoners. Zolang hun bestuurlijke toekomst omstreden is, zou toelating van gebieden in de Balkan tot de EU de hele EU kunnen meetrekken in burgeroorlogen en de onderdrukking daarvan. Hoewel ik op militaire punten de benadering van rapporteur Lagendijk niet deel, vind ik het sterke aan zijn rapport dat het opkomt tegen de Amerikaanse ondermijning van het Internationaal Strafhof, een gelijkberechtiging van de Roma verlangt en zich keert tegen vernederende visumbepalingen. Ik ondersteun ook zijn aandringen op een spoedige regeling van de duurzame status van Kosovo op grondslag van verregaande autonomie of onafhankelijkheid. Anders dan het deel van mijn fractie dat zich vanwege Kosovo van stemming onthoudt, steun ik dit rapport. 
Patakis (GUE/NGL ),
    De EU heeft eerst samen met de Amerikanen Joegoslavië vernietigd en chanteert nu de daaruit ontstane protectoraten die totaal afhankelijk zijn van buitenlandse hulp. De EU en Amerikanen hebben zelf, om redenen van politieke opportuniteit, het Strafhof voor het voormalig Joegoslavië in het leven geroepen maar eisen nu van de autoriteiten van deze landen dat zij voor politieagent spelen en ook andere “oorlogsmisdadigers” arresteren en voorleiden. In het verslag staat eveneens dat er geen overeenkomsten met de VS mogen worden gesloten die het Internationaal Strafhof zouden kunnen ondermijnen. De EU is echter wel voor uitbreiding van de transatlantische betrekkingen en voert met de VS een koehandel over de manier en het tijdstip van opvolging als zij een deel van hun strijdmachten terugtrekken uit de Balkan om ze tegen een ander volk in te zetten.
Waarom blijft de EU zoveel belangstelling koesteren? Het is noodzakelijk “de landen van het stabilisatie- en associatieproces”, zoals ze worden genoemd, “te erkennen als de meest uitdagende test case voor een volgroeid en doeltreffend Europees gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid”, zoals zo cynisch in de toelichting op het verslag staat. Met andere woorden, de landen van de Westelijke Balkan zijn slechts een laboratorium waar de toepassing van het GVDB wordt getest, een op het lijk van Joegoslavië gebouwd laboratorium!
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - De Europese Raad van Thessaloniki heeft op 16 juni 2003 de Agenda voor de Westelijke Balkan aangenomen. Een paar dagen later hebben de staatshoofden en regeringsleiders van de EU, de kandidaat-landen en de landen van het Stabilisatie- en Associatiepact (SAP) een gezamenlijke verklaring afgegeven over de vooruitzichten voor het stabilisatie- en associatieproces en een eventuele toetreding tot de Europese Unie.
Dit verslag geeft een overzicht van de standpunten die in deze initiatieven tot uitdrukking worden gebracht. Het leidsnoer wordt gevormd door de mogelijkheid dat deze Zuidoost-Europese landen eens tot de Unie zullen toetreden. Ieder land krijgt bij de toenadering tot de Europese Unie en de onderhandelingen met de Europese instellingen met specifieke problemen te maken, en dit verslag beoogt de landen die in dit stabilisatie- en associatieproces verwikkeld zijn duidelijke richtsnoeren te verschaffen met betrekking tot wijze waarop ze die problemen het beste kunnen aanpakken.
Deze landen krijgen nu criteria en normen opgelegd, en het zou geen kwaad kunnen als de lidstaten nu enige nederigheid zouden betrachten en zichzelf vergelijkbare eisen zouden opleggen met betrekking tot de onderwerpen waarover ze aanbevelingen doen. Ik denk dan vooral over de bescherming van het menselijk leven, het voeren van een actief beleid tegen corruptie, georganiseerde misdaad en handel in mensen, wapens en drugs.
Ik geloof dit stabilisatie- en associatieproces de basis kan vormen voor een ambitieuze toetredingsstrategie. Ik heb daarom vóór gestemd. 
Vachetta (GUE/NGL ),
   . - Het verslag-Lagendijk steunt “de betekenis van de gemeenschappelijke verklaring van Thessaloniki van juni 2003: de voorbereiding van de landen van Zuidoost-Europa op hun toekomstige integratie in de Europese structuren is een belangrijke prioriteit voor de Europese Unie”. In dit opzicht wordt het stabilisatie- en associatieproces als een beslissende fase beschouwd.
Persoonlijk heb ik beslist geen “gesloten” opvatting van de Europese eenwording. Wij zijn echter zeer hypocriet, gezien de bepaling “dat Bosnië-Herzegovina de verantwoordelijkheid voor zijn eigen ontwikkeling op zich moet nemen en zich minder moet verlaten op de internationale gemeenschap”. Wij wachten tot de balans wordt opgemaakt van de - zowel in maatschappelijk als institutioneel opzicht - averechtse effecten van een protectoraat dat eindeloos voortduurt en een “afhankelijkheidssyndroom” veroorzaakt, zoals onafhankelijke Bosnische onderzoekers het noemen. Hoe kun je anderzijds spreken van “neutraliteit”, als achtereenvolgens Montenegro en Kosovo door de economische, politieke en militaire interventies van de EU zijn gestimuleerd om onafhankelijkheid na te streven, terwijl er vervolgens op wordt aangedrongen dat zij hiervan afzien? De belangrijkste uitdaging waarvoor wij ons gesteld zien, is een einde maken aan de protectoraten. Dit vereist dat het Europees Parlement een kritische balans opmaakt van de keuzen en verantwoordelijkheden van de EU en de NAVO, rekening houdend met de mening van de betrokken samenlevingen. Aangezien dit niet de methode is die in dit verslag wordt toegepast, heb ik mij van stemming onthouden. 
De Voorzitter. -
   Hiermee is de stemming beëindigd.

 zie notulen.
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het debat over de mondelinge vraag (B5-0413/2003) van de heer Rocard, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de huidige situatie rond de Europese netwerken en Info-Points. 
Prets (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, onze commissie heeft deze mondelinge vraag ingediend omdat onze afgevaardigden, de burgers en degenen die verantwoordelijk zijn voor de Europese Info-Points het volgende vernomen hebben: de Commissie heeft de Info-Points per schrijven van september 2003 meegedeeld dat de financiële steun voor deze voor het publiek zo belangrijke informatiecentra per 1 januari 2004, het begin van het verkiezingsjaar, wordt stopgezet. Deze maatregel komt de facto neer op sluiting van circa 270 Info-Points in de Europese Unie, die elk ongeveer 20.000 euro per jaar ontvangen ter ondersteuning van hun werk. De overige Info-Points, die gekoppeld zijn aan andere, grotere institutionele structuren, bijvoorbeeld aan nationale of regionale parlementen, worden in principe niet door deze maatregel getroffen.
In de eerste plaats zou ik willen constateren dat de Commissie het blijkbaar niet nodig vond het Europees Parlement hierover in te lichten, noch per post, noch in het kader van de interinstitutionele informatiegroep die, zoals u weet, bestaat uit de voorzitters van de parlementaire commissies en de EU-commissarissen die verantwoordelijk zijn voor het informatie- en communicatiebeleid. Het oordeel over de kwaliteit van onze interinstitutionele betrekkingen laat ik aan u over! In dit geval hebben we echter niet met een simpel financieringsprobleem te maken, zoals dat vaak bij programma’s op andere beleidsterreinen optreedt. Het gaat hier veeleer om een strikte interpretatie van het nieuw Financieel Reglement en om de ernstige gevolgen die de rigoureuze toepassing van dit besluit zou hebben voor ons en voor de Commissie.
Wij zijn ons ervan bewust dat het nieuw Financieel Reglement, dat door het Europees Parlement is aangenomen, subsidies voor bedrijfskosten niet toestaat. Toch moet er voor het jaar 2004 een oplossing voor dit serieuze probleem worden gevonden, zodat de betrokken Info-Points hun werk kunnen voortzetten en het publiek kunnen blijven voorlichten over de activiteiten van de Europese Unie en onze dagelijkse werkzaamheden.
De Commissie moet zich realiseren dat het bij de Europese verkiezingen niet alleen om het Europees Parlement gaat, zoals vaak wordt gezegd, maar vooral om een proces van actief burgerschap, waaraan ook de Commissie zou moeten deelnemen. De Info-Points en Carrefours leveren een belangrijke bijdrage aan het informatie- en communicatiebeleid van de Europese Unie. Hun betekenis mag niet worden onderschat, zeker waar het gaat om de uitbreiding en de voorlichtingscampagnes daarover. Die zijn nog steeds nodig en de noodzaak ervan neemt zelfs nog toe.
We staan vlak voor de Europese verkiezingen en de ondertekening van de nieuwe Europese grondwet. Naast de permanente voorlichting over wat er binnen de EU gebeurt, verdienen deze aspecten speciale aandacht. De informatiepunten, die zich vooral op de regionale en lokale bevolking moeten richten, zijn daarbij absoluut onmisbaar. Daarom wil ik u drie vragen voorleggen met het verzoek om die ook te beantwoorden. Welke stappen denkt de Commissie te ondernemen om te garanderen dat het waardevolle werk van de netwerken en Info-Points ongehinderd kan worden voortgezet in een jaar waarin verkiezingen worden gehouden en de uitbreiding van de Europese Unie plaatsvindt? Hoe wil de Commissie garanderen dat in de toekomst financiële middelen voor dit werk beschikbaar worden gesteld? Wanneer neemt de Commissie een beslissing over de toekomstige financiering? 
Kinnock,
   . - Ik betreur het dat het Parlement niet is geïnformeerd. Dit onderwerp valt niet onder mijn portefeuille, maar er is mij verteld dat het niet opzettelijk is geweest, en ik zou niet willen dat dit aanleiding gaf tot een verslechtering in de essentiële samenwerking tussen onze instellingen. Wij zijn ons bewust van de acute aard van de gevoelens die hierover heersen, vooral omdat niet alleen de leden van dit Parlement, maar feitelijk iedereen die zich inzet voor de bevordering van een goed begrip van de Europese Unie, van hetgeen de Unie doet en waar zij voor staat, veel waarde hecht aan het werk van het informatiesysteem en de informatiecentra.
De geachte afgevaardigde heeft te kennen gegeven dat zij, net als vele andere leden, kritiek heeft op het besluit van de Commissie om met ingang van het volgend jaar de exploitatiesubsidies die tot nu toe werden toegekend aan netwerken en infopunten stop te zetten. Daarom zou ik exact willen toelichten om wat voor informatiepunten het hier gaat en wat de aard, de grootte en het effect is van de subsidies die door de Commissie aan hen werden toegekend. Tevens zal ik haar en het Parlement in antwoord op haar vraag en de vele vragen en protesten over deze kwestie van de leden van dit Parlement en anderen, van de meest recente activiteiten van de Commissie op de hoogte brengen.
Er zijn momenteel meer dan duizend lokale steunpunten en netwerken voor informatie aan het publiek, die onder toezicht staan van het directoraat-generaal voor pers en communicatie van de Commissie. Deze zijn gehuisvest in zogenaamde 'gaststructuren': over het algemeen nationale, regionale of lokale autoriteiten, NGO's of universiteiten. Hieronder vallen 126 op het platteland gerichte Carrefours voor informatie en promotie, 140 Infopunten Europa - IPE's - in stedelijke gebieden van de Unie; bijna 800 Europese Documentatiecentra - EDC's - die over het algemeen gesitueerd zijn in grote instellingen voor hoger onderwijs wereldwijd, en een netwerk van rond de 500 deskundige sprekers voor congressen en andere evenementen, het zogenaamde 'Team Europe'.
Aan al deze steunpunten voor informatie aan het publiek levert de Commissie ondersteunende diensten in natura. De belangrijkste soorten steun zijn: gratis levering van voor het publiek bestemde documentatie en publicaties, in een oplage van zo'n drie miljoen; gespecialiseerde ondersteuning via een specifieke helpdesk, ten bedrage van zo'n 1,5 miljoen euro per jaar; gratis opleidingen van personeel voor de steunpunten, wat neerkomt op zo'n 800 mandagen per jaar; toegang tot een interactief intranet en een uitwisselingsprogramma voor personeel van steunpunten, goed voor meer dan 3000 persoondagen per jaar.
Deze diensten zijn erop gericht om de steunpunten te helpen hun relaties te voorzien van snelle en geactualiseerde antwoorden op hun vragen met betrekking tot EU-beleid, programma's en mogelijkheden voor subsidies. De steunpunten verkeren niet in gevaar. Het is al lang de bedoeling van de Commissie om dergelijke technische ondersteuning niet alleen te handhaven maar zelfs op te voeren.
Tegelijkertijd is het voor de duidelijkheid van belang te vermelden dat alleen de 266 gaststructuren van de eerste twee types steunpunten en netwerken - namelijk de IPE's en de Carrefours - ooit exploitatiesubsidies van de Commissie hebben ontvangen sinds ze in 2001 onder toezicht van het DG Pers zijn gekomen. Deze subsidies komen globaal neer op zo'n 20.000 euro per jaar, of 5,4 miljoen euro in totaal. In de meeste gevallen werd het geld dat aan de gaststructuren was geschonken aangevuld met grotere bijdragen van binnenlandse herkomst.
Zoals men in het Parlement ongetwijfeld weet, staat het Financieel Reglement, dat op 1 januari 2003 van kracht werd, niet meer toe rechtstreekse exploitatiesubsidies te verstrekken aan externe organen zonder een voorafgaande oproep tot het indienen van voorstellen of zonder een rechtsgrondslag.
Ik wil hier aan toevoegen dat de directeur-generaal van het DG Pers zich in het activiteitenverslag van 2002 gedwongen zag een voorbehoud in te calculeren met betrekking tot het beheer van de steunpunten, omdat het niet mogelijk bleek om met de beschikbare middelen een gepaste mate van toezicht en controle te garanderen op het relatief hoge aantal kleine subsidies. Dit voorbehoud kwam voort uit de recente bevindingen van de interne controledienst van de Commissie. Deze heeft aanbevelingen gedaan voor ten eerste de ontwikkeling van andere werkmethoden en controlepraktijken, ten tweede de invoering van geschiktere beheerinstrumenten, en ten derde een verbetering van de norm voor overeenkomsten en de structuur van de gefinancierde uitgaven.
De Commissie bevestigt daarom dat het op 29 september 2003 goedgekeurde voorstel om subsidies met ingang van 2004 stop te zetten, volledig strookt met het Financieel Reglement en zijn tenuitvoerleggingsmaatregelen is. Daarom is het in wettelijk en praktisch opzicht juist.
De Commissie ontkent natuurlijk niet dat dit besluit felle reacties en protesten heeft uitgelokt bij vele nationale coördinatoren van steunpunten, tal van leden van dit Parlement en vele lidstaten. Wij begrijpen de redenen hiervoor maar trachten ons ook te houden aan de geest en de letter van de wet van de Europese Unie.
In aanvulling op het in het Parlement ingediend amendement op de ontwerpbegroting 2004 en het in de reserve plaatsen van de kredieten uit drie van de begrotingsrubrieken met betrekking tot de werkzaamheden van het DG Pers, heeft de Commissie de taak gekregen om een schikking te treffen waarmee zo veel mogelijk aan de voorwaarden voor de door het Parlement nagestreefde operationele continuïteit wordt voldaan en tevens het financieel toezicht en de controle kunnen worden gewaarborgd.
De Commissie is zich bewust van het bijzondere politieke belang van het komende jaar en ik zou, in reactie op de vraag van de geachte afgevaardigde, de volgende punten naar voren willen brengen.
Ten eerste heeft de Commissie tijdens haar vergadering van 11 november 2003 opgemerkt dat de kwestie van de subsidies aan gaststructuren weer aan de orde moest worden gesteld, dit met het oog op een definitief besluit in het kader van de begrotingstrialoog van 13 november.
Ten tweede zou er om het huidige systeem voor 2004 te behouden, een besluit van de Commissie moeten komen voor opschorting van de bepaling in het Financieel Reglement waarmee een oproep tot het indienen van voorstellen wordt geëist. Dit moet gecombineerd worden met doeltreffende toezichts- en controlebepalingen die zijn afgestemd op de uitkomst van een risico-analyse en worden ondersteund door een gezamenlijke beleidsverklaring van de drie instellingen. Deze oplossing zou slechts gedurende één jaar te rechtvaardigen zijn, maar zou een soort overbrugging kunnen bieden en de door de geachte afgevaardigde beoogde continuïteit kunnen waarborgen.
Deze oplossing is vervolgens bestudeerd tijdens de begrotingstrialoog, en zal nu formeel ter goedkeuring worden ingediend op de vergadering van het bemiddelingscomité van 24 november 2003.
In reactie op de derde vraag van de geachte afgevaardigde kan de Commissie mededelen dat zij het DG Pers heeft opgedragen voorstellen te formuleren waarmee kan worden gegarandeerd dat de burgers in de Unie van 25 lidstaten in gepaste mate zullen worden voorzien van uitgebreide informatie over de Unie. Deze voorstellen, die hopelijk voor de Kerst gereed zullen zijn, zullen voortbouwen op de mededeling van juli 2002 betreffende de informatie- en communicatiestrategie voor de Europese Unie, en zullen gebaseerd zijn op de in voornoemde mededeling omschreven vier beginselen voor het beheer van steunpunten: een homogenere presentatie, een meer gestroomlijnd en gedecentraliseerd stelsel van informatiepunten en netwerken, een nauwer partnerschap met de autoriteiten van de lidstaten en meer interinstitutionele samenwerking.
De steunpunten vormen een unieke en zeer belangrijke brug tussen het mechanisme voor beleidsvorming van de Europese Unie en de burgers aan wie wij allen verantwoording verschuldigd zijn. De Commissie zal daarom haar uiterste best doen om ervoor te zorgen dat deze voorzieningen in de over de gehele Unie verspreide centra beschikbaar blijven, hetgeen duidelijk een van de kenmerken is waaraan zij hun grootste waarde ontlenen. 
Bayona de Perogordo (PPE-DE )
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Kinnock, hartelijk dank dat u hier aanwezig bent om een dergelijke vraag te beantwoorden. U zult het met mij eens zijn dat er maatregelen zijn die unanimiteit oproepen hoewel het in dit geval gaat om unanimiteit in de richting van afwijzing. U zul in dit Parlement niemand aantreffen die bereid is om de afschaffing te verdedigen. U doet het zelf ook niet en, nogmaals, de rest van de Commissie evenmin. 
Wij hebben hier te maken met een heel bijzondere en vreemde situatie, omdat wij leven in de sfeer van de financiële vooruitzichten en de onderhandelingen met de Raad van aanstaande maandag voor de deur staan. Daarom is dit voor ons een gebrek aan een verre begrotingsblik. Het Reglement is op 1 januari 2003 van kracht geworden maar geen enkele instantie van de Commissie heeft daar aandacht aan geschonken tot de mededeling van 29 september toen de kwestie van de subsidies voor de Info-Points als opgelost werd beschouwd.
Ik zal het belang van de Info-Points niet verder benadrukken want de heer Kinnock heeft zelf in eigen bewoordingen al aangegeven dat het hier om een belangrijke kwestie gaat. Ook mevrouw Rühle en mevrouw Hieronymi hebben dat vanmorgen tijdens het gecombineerde debat al duidelijk gemaakt en onze collega Prets heeft dat net nog eens onderstreept. Ik denk ook dat wij het daar allemaal mee eens zouden moeten zijn. Het Europees Parlement heeft dat ook naar voren gebracht tijdens verschillende gelegenheden zoals bij het verslag over het voorlichtings- en communicatiebeleid dat ik hier heb mogen presenteren.
In dat verslag wees ik erop hoe nuttig deze informatiecentra zijn om alle hoeken van de Europese Unie te bereiken en hoe zij ontmoetingspunten en bruikbare instrumenten voor het werk van de parlementsleden kunnen zijn in hun kiesdistricten. Amendement 42 van het verslag-Rühle, dat de Commissie deze ochtend heeft verworpen, wees ook op het belang van deze Info-Points. De gevolgen van de afschaffing zijn ook belicht door de heer Kinnock. Hij zei dat 270 Info-Points mogelijk geen subsidie meer zullen krijgen en er nadelige gevolgen zullen zijn voor ongeveer 1000 Info-Points. Daarom lijkt het mij van belang om een overgangsmaatregel in te stellen, bijvoorbeeld een soort van deze subsidies in het jaar 2004.
Ook wil ik wijzen op een zekere contradictie tussen de houding van de Europese Commissie in de Interinstitutionele Groep voor Voorlichting en haar houding ten aanzien van de Info-Points. Op 23 september dit jaar waren wij aanwezig bij de vergadering van de Interinstitutionele Groep voor Voorlichting, waar wij opnieuw getuige waren van het enthousiasme van commissaris Vitorino over de noodzaak om deze maatregelen op elkaar af te stemmen en de acties van alle verschillende onderdelen te coördineren met het oog op de drie grote uitdagingen waar wij voor staan: de uitbreiding, de nieuwe grondwet en de Europese verkiezingen. Zes dagen later werd de mededeling die wij hier nu bespreken openbaar gemaakt.
Het valt moeilijk te geloven dat hij geen weet had van deze mededeling en dat die niet had kunnen worden besproken in de Interinstitutionele Groep voor Voorlichting. Mijnheer Vidal-Quadras, de voorzitter van deze informatiegroep, heeft daar al op gewezen in een persoonlijke brief aan commissaris Vitorino. Ik denk daarom ook dat wij alle reden hebben om ons af te vragen wat wij het meest moeten geloven: zijn mooie toespraken of zijn besliste optreden. Wij vinden trouwens dat het een met het ander zou moeten stroken.
Omdat het noodzakelijk is een rechtsgrondslag vast te stellen voor de oproepen tot indiening van voorstellen stel ik de Commissie voor om drie principes in te voeren.
In de eerste plaats vereenvoudiging van de procedure. De infocentra zijn beperkt van omvang, het zijn geen multinationals die een speciale afdeling hebben voor het invullen van de duizenden formulieren die nodig zijn om subsidiegeld of andere gemeenschapssteun te krijgen. In de tweede plaats zou aandacht moeten worden besteed aan de professionalisering van het personeel van die informatiecentra. Zij moeten echt informatie- en communicatiedeskundigen worden en niet enkel hulpjes die wat foldertjes overhandigen, zoals de heer Kinnock zei. In de derde plaats moet het proportionaliteitscriterium in acht worden genomen om dit voor de toekomst van de Europese Unie zo belangrijke informatie- en communicatiebeleid van voldoende middelen te voorzien. 
Zrihen (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, geachte collega's, dit is een zeer belangrijk debat, omdat hier in feite de fundamentele kwestie van de samenhang tussen de verschillende instrumenten van de Europese Unie aan de orde wordt gesteld. Wij kunnen nog zo´n innoverend beleid opstellen, als het begrotingsmechanisme eenmaal in werking wordt gesteld, is daar geen oog meer voor. Dat is wat dit debat duidelijk aantoont.
Zoals mijn voorgaande collega al opmerkte, zijn wij er allen van overtuigd dat wij het democratisch tekort tussen de burgers en onszelf moeten verhelpen. Op dit punt heerst grote unanimiteit. In het verlengde daarvan constateer ik dat wij ook iets zouden moeten doen aan het gebrek aan interne communicatie en informatie.
Zelf heb ik een normale opleiding gehad en ik ben ervan overtuigd dat kennis en informatie de belangrijkste instrumenten zijn voor een actief en verantwoordelijk burgerschap. Ik kan het uitstekende werk dat de Europese Info-Points verrichten dan ook alleen maar toejuichen. De Info-Points zijn pedagogisch, vernieuwend en bijzonder bekwaam in het ontplooien van initiatieven. Bovenal stellen zij ons in staat de kennis van en de berichtgeving over Europa te verspreiden onder alle burgers, ongeacht leeftijd, woonplaats en cultuur. Daar komt bij dat de Info-Points dicht bij de burgers staan, hetgeen door ons en door andere instellingen niet geëvenaard kan worden.
Anderzijds wil ik u ook bewust maken van het feit dat dit mogelijk is dankzij onze financiële inbreng. In feite vragen wij andere instanties deze communicatietaak voor ons uit te voeren. Deze andere instanties zijn lokale organen die weliswaar open staan voor de Europese kwestie maar die, als onze inbreng stopt, hun activiteiten wel eens zouden kunnen terugbrengen tot hun hoofdtaak en dit essentiële onderdeel afstoten.
Indien wij met de voor 2004 toe te kennen steun de tijd hadden gekregen ons te bezinnen op samenwerkingsvormen om het voortbestaan van deze voorziening te waarborgen, dan denk ik dat wij een grotere efficiency hadden bereikt. Aangezien de overige partners ook met begrotingsperikelen te maken hebben, zouden wij in dat geval bovendien actief kunnen blijven en plannen voor de komende jaren kunnen opstellen. Het zou waanzin zijn om deze initiatieven af te schaffen, omdat wij dan het risico lopen aan transparantie en dus aan Europese democratie in te boeten. De oplossingen liggen mijns inziens voor de hand: bestuurlijke vereenvoudiging, respect voor het werk en misschien inderdaad ook een accountantsonderzoek. 
André-Léonard (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het besluit dat eind september door het directoraat-generaal voor pers en communicatie van de Europese Commissie bekend is gemaakt inzake het stopzetten van de subsidies voor exploitatie-uitgaven van de Europese netwerken en Info-Points, leidt nog altijd tot grote teleurstelling en verbazing onder leidinggevenden en personeel van de Info-Points. Daarnaast worden ook de burgers van de Europese Unie het slachtoffer als de subsidies voor exploitatie-uitgaven voor het jaar 2004 worden stopgezet.
Laten we eerlijk zijn! Nu Europa enorme problemen ondervindt om dichter bij de burger te komen en zich kenbaar te maken, ontstaat er ontegenzeglijk een nieuwe kloof. Als de Europese informatiecentra bijvoorbeeld gesloten worden, betekent dit een groot verlies voor de verspreiding van informatie in de meest landelijke gebieden. Gedecentraliseerde organen zijn een onmisbare troef. Gezien de enorme hoeveelheid werk die er op het gebied van communicatie moet worden verricht, moeten deze organisaties worden gehandhaafd. Ze moeten zelfs ruimere financiële ondersteuning krijgen om hun taak volledig te kunnen vervullen.
Nu de geschiedenis van Europa met de toekomstige uitbreiding en een nieuwe grondwet een belangrijke wending neemt, zou het onaanvaardbaar zijn om de onmisbare, essentiële steun aan de Info-Points stop te zetten. Gezien deze context moeten wij al onze krachten bundelen om een rechtvaardige oplossing te vinden, want dit gaat ons allen aan. De Info-Points zijn een van de hulpmiddelen voor de communicatie op communautair niveau en dat moeten ze ook blijven. De werkzaamheid van deze organisaties en de inspanningen die zij hebben geleverd, hebben hun doeltreffendheid bewezen. De Info-Points hebben hun activiteiten altijd afgestemd op de taak die hun was toevertrouwd, in dit geval die van interface voor een dynamisch platform. Dankzij de Info-Points, die dicht bij de burgers staan, kon een Europese sociale structuur in stand worden gehouden. Daarom vraag ik me af: kunnen wij ongevoelig blijven voor de verwachtingen van de burgers, die voortdurend behoefte hebben aan informatie over onze interinstitutionele activiteiten?
Ik ben mij bewust van deze behoefte en overtuigd van de belangrijke rol die deze organisaties vervullen. Derhalve verzoek ik de Commissie haar besluit te herzien en deze Europese informatienetwerken in staat te stellen door te gaan met de taak die wij hun hebben toevertrouwd en die - meer dan ooit - noodzakelijk is. Tegen de commissaris, die ik dank voor zijn aanwezigheid, zou ik het volgende willen zeggen: dat er nog andere documentatiecentra en fora zijn die op de steun van de Commissie kunnen rekenen is heel fijn, maar dat neemt niet weg dat er wel degelijk een gebrek aan informatie is en daarvan ondervinden de burgers de last. Als er een rechtsgrondslag nodig is - waarvoor ik begrip kan opbrengen - dan moet deze worden ingesteld. Voor de regeling van een dergelijk probleem is echter een minimaal tijdsbestek nodig, en geen vier maanden, mijnheer de commissaris. Deze termijn is veel te kort en de handelswijze van de Commissie komt niet erg hoffelijk over. Laten wij daarom hopen dat het voorstel van de trialoog in goede aarde valt. 
Dhaene (Verts/ALE ).
   - Voorzitter, commissaris, collega's, ik dank de commissaris voor zijn antwoord, want ook ik ben van mening dat het afschaffen van de provinciale Info-Points een verlies zou betekenen voor het imago van de Europese Unie.
In de eerste plaats staan deze informatiecentra dichtbij de burger, en dit kan je letterlijk nemen. De informatiecentra zijn fysiek aanwezig in de provincie. De nabijheid van de centra zorgt ervoor dat mensen die informatie zoeken geen lange afstanden hoeven af te leggen, bijgevolg minder tijd verliezen en er goedkoper van af komen. Ik vind dit een troef voor de Unie en een vorm van klantvriendelijkheid.
In de tweede plaats heeft het Europees Parlement zich reeds eerder uitgesproken over de voorlichtings- en communicatiestrategie van de Unie en daarbij de wens te kennen gegeven om de communicatie zo dicht mogelijk bij de burger te brengen. In zijn ontwerpresolutie uit het de wens om meer te investeren in een goede werking van een voorlichtingsnetwerk, waaronder de Info-Points. Lees dus wel: investeren, niet afschaffen. Ik citeer: "Het Europees Parlement acht het nodig dat er maatregelen worden genomen voor administratieve aanpassing, structuur en opleiding van personeel, die gericht zijn op een efficiënt functioneren van externe bureaus en van het voorlichtingspuntennetwerk, die tevens kunnen worden gebruikt door de leden van het Europees Parlement in hun respectieve kiesdistricten."
Als we het erover hebben de Unie dichter bij de burger te brengen en de kloof met de burger te overbruggen - want uit onderzoek blijkt dat die kloof wel degelijk bestaat - dan is meer investeren in de Info-Points alvast een deel van de oplossing. Ik pleit er dus voor deze Info-Points zeker niet af te schaffen, maar juist hun werking te verbeteren, zeker nu, in het licht van de verkiezingen en de uitbreiding in 2004. We moeten niet besparen op de promotie van de Unie, een Unie die vrede, veiligheid en welvaart in de lidstaten brengt. 
Perry (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat commissaris Kinnock hier vanmiddag het mikpunt is van onze kritiek, want in mijn ogen is hij zeker niet persoonlijk verantwoordelijk voor de situatie waarin wij ons momenteel bevinden.
Ik zal een paar simpele vragen stellen waarvan we allemaal het antwoord kennen en waarover we het allemaal eens zijn. Heeft de gemiddelde Europese burger extra informatie nodig over de Europese Unie? Ja. Moet die informatie bij voorkeur in de lidstaten en op lokaal niveau beschikbaar zijn en niet zozeer in Brussel? Ja. Dragen de infopunten bij aan deze broodnodige informatievoorziening? Ja. Zal de behoefte aan informatie volgend jaar, vanwege de uitbreiding, vanwege de nieuwe grondwet en vanwege de verkiezingen nog groter zijn dan in voorgaande jaren? Ja. Hanteert de Commissie de juiste prioriteiten en aanpak op het vlak van informatiebeleid? Dat is zeer de vraag.
Natuurlijk moeten alle uitgaven voldoen aan de wettelijke vereisten, en als er een rechtsgrondslag nodig is dan moet deze gevonden worden. We hebben juristen in dienst die deze punten tijdig kunnen onderzoeken, die problemen kunnen signaleren en een oplossing aanbevelen. Wij wisten al in januari van dit probleem, maar de oplossing van de Commissie bestond eruit om de infopunten aan het eind van september een brief te sturen. Dat is gewoon niet goed genoeg. Per slot van rekening gaat het om een vrij minimale uitgave, die al gedurende heel wat jaren is toegekend.
Als de Commissie twijfelt aan het nut van infopunten en een effectiever voorlichtingsprogramma, dan zou ik de aandacht willen vestigen op de cijfers van recente peilingen. Negentig procent van de Spanjaarden heeft nog nooit van de Conventie gehoord. 31 procent van de Duitsers heeft nog nooit van de Commissie gehoord en 25 procent van de Britten weet zelfs niet dat het Verenigd Koninkrijk lid is van de Europese Unie - maar 7 procent van hen denkt dat Amerika dat wel is!
Onze taal is rijk aan uitdrukkingen. Laat mij er een paar noemen die bij deze situatie passen. Het kind wordt met het badwater weggegooid. De Commissie ziet door de bomen het bos niet meer. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. En ik zou nog door kunnen gaan met een ordinaire uitdrukking over het achtereind van een bepaald evenhoevig zoogdier. Wettelijk gezien zijn er geen grote knelpunten, het gaat hier om een technische kwestie. Als de Commissie duidelijke, erkende prioriteiten zou stellen en opnieuw het totale plaatje voor ogen gaat hield, zou dit debat vandaag niet nodig zijn geweest.
Ik juich de verklaring van commissaris Kinnock toe, maar hij weet net zo goed als wij dat deze veel te laat komt en echt niet nodig had moeten zijn. Tot mijn spijt moet ik concluderen dat de Commissie weer eens in eigen doel schiet. Ik hoop dat de brief die naar de infopunten zal worden gestuurd, voorzien zal zijn van een verontschuldiging. 
Guy-Quint (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zal hier niet onderstrepen hoe belangrijk de netwerken en Info-Points zijn. Ik geloof dat wij het hierover - zowel in de Commissie als in het Parlement - allen eens zijn.
Ik wil nog eens terugkomen op een aspect met een meer budgettair karakter. De andere kant van de zaak is namelijk het Financieel Reglement, het nieuw Financieel Reglement. Ook wat dit onderwerp betreft, merk ik op dat wij het allen eens zijn. We hebben er gezamenlijk aan gewerkt, het Parlement heeft het goedgekeurd en het is aanvaard. Nu moeten we het alleen nog in de praktijk brengen. Wij zijn het er eveneens allen over eens dat de procedures van dit Financieel Reglement in acht moeten worden genomen, zoals de procedures die een daadwerkelijk transparante uitvoering van de begroting mogelijk maken. Bovendien heeft de Commissie voor deze uitvoering de beschikking gekregen over alle passende rechtsmiddelen, als wij het goed hebben begrepen. Ik denk dat dit in deze zaak - maar ook voor de toekomst - van essentieel belang is, mijnheer Kinnock.
Om een begroting te kunnen uitvoeren is het echter tevens noodzakelijk dat de bedragen keurig op tijd beschikbaar zijn. In de industrie spreekt men van “net op tijd”. En daar ligt het probleem. Het probleem is dat wij ons momenteel in een situatie bevinden waarin de Commissie niet voldoende heeft geanticipeerd. In plaats van naar ons toe te komen en ons uit te leggen dat er wellicht sprake was van slecht functioneren of nieuwe problemen, heeft zij gewacht tot wij door de burgers en door de informatiecentra gewaarschuwd en dus zeer bezorgd werden.
De Commissie heeft niet alleen lang gewacht om ons te waarschuwen. Wat belangrijker is, mijnheer Kinnock, is dat men deed alsof zijn neus bloedde. Als ons namelijk wordt gezegd: “sommige organisaties hebben ermee ingestemd dat ze geen geld krijgen”, dan protesteer ik! Sommige organisaties hebben ermee ingestemd dat zij de beschikking zouden krijgen over materiële hulpmiddelen, maar ze hebben nooit gezegd dat ze geen geld nodig hadden. Ik vind dit een enigszins onsympathieke werkwijze temeer daar wij in onze gemeenschappelijke werkzaamheden zo oprecht mogelijk zouden moeten zijn.
Nu moeten wij een oplossing voor 2004 zoeken en ik denk dat wij die maandag zullen vinden. Ik hoop het in ieder geval, zodat deze oplossing ook voor 2005 kan gelden. Wat nu echter noodzakelijk is, is dat de Commissie ons de garantie geeft dat zij deze oplossing - die wij ongetwijfeld zullen vinden - ook onberispelijk en tijdig in de praktijk zal kunnen brengen, zodat het functioneren van de Info-Points kan worden gewaarborgd. Dat is van essentieel belang, zoals wij u al hebben gezegd, want Europa kan zich beslist geen democratische breuk meer permitteren. In administratief opzicht kan Europa wel blijven functioneren, maar zonder de burgers zal dit niet lang duren en de Info-Points zijn een van de belangrijkste schakels om eindelijk een Europa van de burgers te verwezenlijken. 
Ebner (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega’s, ik wil eerst collega Rocard, die er nu niet is, bedanken omdat hij dit onderwerp in de plenaire vergadering van het Europees Parlement aan de orde heeft gesteld.
Commissaris, het gebeurt heel vaak dat kritiek zich op de verkeerden richt, zoals collega Perry ook al zei. Goed, de rechtsgrondslag ontbreekt. Naar mijn mening ontbreekt echter ook de politieke wil. Die is op zijn minst onvoldoende. Wanneer de politieke wil ontbreekt, leidt dat tot een situatie waarin - zoals nu in dit geval - geprobeerd wordt het probleem gedeeltelijk op te lossen, voor een korte overgangsperiode, zonder een behoorlijke regeling voor de toekomst te treffen.
Als politici die zich met Europa bezighouden weten we uit de praktijk dat nationale politici sterk de neiging hebben hun eigen tekortkomingen, fouten en onvermogen op Brussel af te wentelen en tegen ons uit te varen. Dat is gemakkelijk, het heeft vaak succes en de kans dat men gecorrigeerd wordt is erg klein. Ik denk dat informatiecentra over de Europese Unie een dergelijke tendens tegengaan.
U kent de berichtgeving in de media niet alleen uit uw eigen land. Ook in andere landen is de berichtgeving over de Europese Unie gebrekkig. Ook hier is tegengas nodig en de centra en bureaus die in staat zijn objectieve informatie te verschaffen, zijn de organen die voor Europa werken.
Wanneer we met de Info-Points en Carrefours moeten stoppen en er, zoals we nu horen een overgangstermijn van een jaar of misschien iets langer zou kunnen komen, dan wordt daarmee geen tegengas gegeven. We hebben niet een of twee jaar extra nodig omdat er volgend jaar verkiezingen zijn, maar er moet een oplossing voor de toekomst komen! Commissaris, als we - zoals vandaag al herhaaldelijk gebeurd is - zeggen dat we onze krachten moeten bundelen, moeten we naar mijn stellige overtuiging overwegen om de bureaus van het Parlement en de Commissie in de lidstaten te koppelen aan de Info-Points en Carrefours. Daarmee vergroten we onze aanwezigheid in elk gebied. We moeten de informatiediensten over de hele linie uitbreiden en we moeten andere prioriteiten stellen. Het is beslist noodzakelijk dat we het vrijwilligerswerk in de lidstaten in die informatiecentra inpassen en een betere en efficiëntere samenwerking met lokale organisaties en overheden nastreven, ook in financieel opzicht. 
Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het is nu zo dat de commissaris zich heeft gered door in zijn goede inleiding te vertellen wat wij in feite wilden horen. Natuurlijk doet een deskundige en ervaren commissaris dat, maar toch mijn dank aan u, mijnheer Kinnock, voor wat u zojuist heeft gezegd.
Het kwam echter als een donderslag bij heldere hemel toen de directeur van het directoraat-generaal pers en communicatie op 29 september plotseling een brief naar alle Info-Points stuurde. De situatie veranderde op schokkende wijze en mensen werden bang. Zo kan men natuurlijk niet handelen en daar zijn wij allemaal het bewijs van.
De Info-Points zijn pas in de afgelopen jaren opgericht en de Commissie heeft daar zelf het volgende over gezegd, ik citeer het uitstekende standpunt van de Commissie: “De inzet van de centra is uiterst waardevol, want zij beschikken over veel ervaring en kunnen op flexibele wijze zeer dicht bij het maatschappelijk middenveld en de burgers werkzaam zijn. Zij vormen een zeer belangrijk instrument in de communautaire voorlichtings- en communicatiestrategie, zij vertegenwoordigen de Europese Unie in de regio.” Goed, u gaf hier als Commissie dus zelf blijk van en ik vind dat u er ook in de toekomst voor moet zorgen dat er Info-Points in de regio zijn.
Hier is al gezegd dat de behoefte aan voorlichting zal toenemen. Door de gevolgen van de uitbreiding zal er een voortdurende behoefte aan voorlichting in alle lidstaten ontstaan. Over de resultaten van de IGC, over het constitutioneel verdrag dus, moet geïnformeerd worden. Het is een boek van meer dan driehonderd bladzijden, dat tot nu toe door minder dan twee procent van de burgers in de Unie is gelezen. De verkiezingen van het Europees Parlement en dan vooral het vergroten van het enthousiasme om te gaan stemmen, zijn natuurlijk belangrijke taken waarmee wij deze Info-Points kunnen beladen.
De controle moet doeltreffender worden. Als er sprake van is dat zich bij enkele Info-Points onregelmatigheden hebben voorgedaan, wil ik dat de commissaris daar iets over zegt, maar het is duidelijk dat het geen gevolgen mag hebben voor het hele netwerk en de onderdelen die op adequate wijze functioneren.
Ik ben er een groot voorstander van dat de Commissie volgend jaar op zoek gaat naar een betere, doeltreffender en makkelijker te controleren methode. De behoefte aan voorlichting neemt toe naarmate steeds meer zaken hier in het middelpunt van Europa worden besloten, en daarom steun ik de commissaris bij zijn hervormingen. 
Santini (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik dank de collega’s die deze mondelinge vraag hebben ingediend in dit Parlement. Desalniettemin is die vraag wat mij betreft toch nog te zwak en te algemeen, gezien de ernst en de complexiteit van het probleem dat daarin aan de orde wordt gesteld. De antwoorden van commissaris Kinnock hebben dezelfde kenmerken - te voorzichtig, bijna gegeneerd - en ze bevestigen op hun beurt dat de ongewisheid die wij bekritiseren wel degelijk aan de orde is en dat de problemen reëel zijn. Verder hadden we al een schriftelijke vraag ingediend, en wel op 9 oktober van dit jaar. Ikzelf was de eerste ondertekenaar daarvan, maar ook achtenveertig andere Europese afgevaardigden uit alle fracties hebben er hun handtekening onder geplaatst. In die vraag werden op heel wat meer gedetailleerde en precieze wijze de zorgen verwoord van al diegenen die soms al jarenlang werkzaam zijn bij de en al die informatiepunten van de Europese Unie. Gezien het feit dat we vooralsnog geen schriftelijk antwoord hebben gekregen - ik heb in ieder geval niets gezien - neem ik de vrijheid snel de hoofdlijnen van die vraag nog eens uiteen te zetten.
In die vraag wordt om te beginnen onderstreept dat het belang van deze netwerken, die in zo ongeveer alle lidstaten zijn opgericht, voor het informatie- en communicatiebeleid herhaaldelijk door het Parlement is benadrukt, zoals ook vandaag weer. Ook de Commissie heeft dat belang onderstreept, om precies te zijn met twee officiële documenten; mededeling nr. 354 uit 2001 en mededeling 350 uit 2002. Beide documenten worden met min of meer dezelfde woorden afgesloten: de , en zijn van onschatbare waarde gezien hun ervaring, flexibiliteit en nabijheid tot de vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en de burgers.
Ook voorzitter Prodi heeft deze instellingen met lofuitingen overladen, meer bepaald in zijn antwoord van 27 september vorig jaar op een andere vraag. Daarin zei hij onder meer het volgende: “Het begrip van de acties die door de Europese Unie worden bevorderd en van de projecten die zij realiseert neemt toe dankzij de informatienetwerken.” Hiermee wordt duidelijk waarom wij des te meer verontrust en verbitterd zijn door de brief van 29 september van dit jaar, waarin het DG , in weerwil van alle mooie beloften, de nationale structuren waarin de netwerken zijn ondergebracht liet weten dat met de herziening van de overeenkomst voor 2004 het recht op subsidie komt te vervallen, en dat de Commissie wat de toekomst betreft “nieuwe vormen van samenwerking wil overwegen” – dat zijn de letterlijke bewoordingen die werden gebruikt. En dit alles vanwege de inwerkingtreding, per 1 januari van dit jaar, van de Financiële Reglementen 1605 en 2342, zoals de commissaris al zei.
Door deze nieuwe en onvoorziene situatie komt het voortbestaan van deze netwerken in het geding en worden in ieder geval de mogelijkheden voor een dialoog met de burgers drastisch beperkt, terwijl die dialoog nu juist versterkt zou worden. Er is een grote behoefte, mijnheer de commissaris, een onlesbare dorst naar kennis - andere collega’s hebben daar ook al op gewezen, ook aan de andere zijde van het Parlement - juist nu de Europese verkiezingen in aantocht zijn, nu de Europese grondwet begint uit te kristalliseren en nu we ons aan de vooravond bevinden van de uitbreiding, die deze behoefte aan kennis alleen maar verder zal doen toenemen.
Ik hoop dan ook dat u de vraagstukken in deze schriftelijke vraag met alle gepaste inzet in behandeling neemt. Hoe denkt de Commissie voortvarend te gaan optreden om bijvoorbeeld rechtspersoonlijkheid te verlenen aan de en aan de krachtens de artikelen 54, 55 en 185 van verordening 1605 van de Raad van het afgelopen jaar? Boven alles echter is het van belang onmiddellijk aan te geven hoe het nu verder moet in 2004. Door te zeggen “We bieden garanties voor een jaar, daarna zien we wel verder” maakt u zich er wel wat te gemakkelijk van af. Dit zeg ik met het oog op met name de meest achtergestelde gebieden, op de in plattelandsgebieden die, zeker in bergachtige regio’s, vaak de enige en onvervangbare bron van informatie zijn en gelden als teken van nabijheid van de burgers tot het Europese project. 
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil collega Rocard bedanken voor het ter sprake brengen van dit belangrijke onderwerp. De Info-Points in de lidstaten vormen een natuurlijk en eenvoudig kanaal voor de burgers om informatie over de Europese Unie te verkrijgen. Dat is hier natuurlijk al menigmaal gezegd, maar ik wil dat zelf nog eens herhalen. Als communicatiekanalen zijn ze misschien niet onvervangbaar en hun activiteiten zijn misschien niet per se afhankelijk van de steun van de Commissie, maar ze zijn in ieder geval wel enorm belangrijk.
In mijn eigen land is het beste aan de Info-Points dat ze daar zijn waar de mensen zijn. Zij hebben er in ieder geval geen schuld aan als men de Europese Unie als iets beschouwt dat ver weg is. Integendeel, juist de Info-Points kunnen deze situatie verbeteren. Op het platteland zijn er Carrefours en de Info-Points bevinden zich in regionale bibliotheken. Het is voor de burgers makkelijk de gewenste informatie te halen en dat doen ze ook. Bijvoorbeeld het ontwerp voor een constitutioneel verdrag voor de Europese Unie wordt in Finland dagelijks opgevraagd.
Wij, leden van het Europees Parlement, zijn vaak degenen tot wie de burgers zich richten met verschillende vragen. Aangezien het wetgevingswerk voor ons op de eerste plaats komt, heeft het mijn eigen werk beslist vergemakkelijkt, dat ik in veel gevallen de vraagstellers naar de diensten van de Info-Points kan doorverwijzen.
Bij de vorige verkiezingen voor het Europees Parlement was de opkomst laag, in Finland bedroeg het de laatste keer iets meer dan 31 procent. Bovendien vinden veel EU-burgers dat de nieuwe grondwet naar een federale Unie leidt en dat het bestuur van de Unie zich steeds verder van de burgers verwijdert. Dergelijke angsten moeten wij proberen te verminderen door meer zakelijke informatie te geven.
Daarom is het naar mijn mening onverstandig te bezuinigen of aan te geven te willen bezuinigen op rechtstreekse communicatie met de burgers. Het is zeer belangrijk dat de Europese verkiezingen de burgers bereiken via zowel de betrokkenheid van de publieke media als via de eigen communicatie van de Unie. Door een wisselwerking van deze factoren wordt het gevoel van eigen verkiezingen en een eigen Unie van de burgers groter en wordt een Europese Unie tot stand gebracht die dicht bij de burgers staat en voor hun invloed openstaat. 
Kinnock,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik zal snel en hopelijk accuraat reageren op de belangrijkste punten die de afgevaardigden naar voren zijn gebracht.
In de loop van dit debat is de Commissie afgeschilderd als onbeschoft en ons handelen als geïmproviseerd, disfunctioneel en traag. Ik denk dat de Commissie in zekere zin een eenvoudig doelwit vormt waarop mensen hun ontevredenheid kunnen afreageren, zeker wanneer er reden is om te geloven dat sommige problemen zich hebben voorgedaan als gevolg van incidentele, onopzettelijke veronachtzaming. Ik wil alleen maar zeggen dat er altijd mensen zijn die kritiek uiten op de Commissie wanneer er enige twijfel bestaat over de vraag of we de communautaire wetgeving goed naleven. Maar dat is politieke kritiek die we moeten accepteren. Het is voor ons echter wel moeilijk te verkroppen wanneer we alleen maar ons best doen om ons aan de wet te houden en we vervolgens worden gehekeld om ons slechte functioneren en gebrek aan flexibiliteit.
Ik weet dat dit Parlement - en zeker de mensen die bij dit debat aanwezig zijn - de problemen begrijpt. Om er zeker van te zijn dat er geen enkel misverstand over dit onderwerp bestaat - hoewel dit zeker niet uit alle bijdragen is gebleken - zal ik opnieuw dit zeggen: afgaand op, bijvoorbeeld, de suggestie van de heer Bayona de Perogordo dat we een overgangsregeling zouden moeten treffen, durf ik te beweren dat we eigenlijk een veel betere oplossing hebben voorgesteld. Wij stellen vooralsnog geen oproepen tot het indienen van voorstellen voor. Wij bieden een tussentijdse oplossing in de vorm van, zoals ik reeds zei, een voor 2004 - hoewel we hier natuurlijk het begrip en de toestemming van de Raad voor nodig zullen hebben.
De infopunten zijn voor hun voortbestaan niet van ons afhankelijk. In de meeste gevallen, en ook volgens het oorspronkelijke voorstel tot stopzetting van subsidies, heeft de Commissie zich nog steeds bereid getoond om in 2004 technische ondersteuning te verlenen aan de steunpunten die daar gebruik van willen maken.
Ik hoop dat niemand dit debat zal verlaten met het idee dat we deze essentiële informatiepunten en de mensen die de betreffende diensten bieden op achteloze en onbeschofte wijze aan hun lot overlaten. Dat doen we zeker niet.
Laat mij het tot slot hebben over de opmerkingen van de heer Perry, die hij met zijn gebruikelijke tact en charme te berde bracht en die des te doeltreffender waren omdat ze waren gewikkeld in zijde en gearomatiseerd met geurige zeep. Hij had nog een paar andere clichés kunnen noemen, maar clichés zijn clichés omdat ze waar zijn. Hij vergat nog 'genoeg is genoeg' en 'mis is mis' te noemen. In dit geval was dit goed te billijken geweest en had ik er begrip voor gehad.
Deze hele toestand is een goede les geweest in het omgaan met de overgangseisen die automatisch gaan gelden wanneer we zeer noodzakelijke maar nogal plotselinge wijzigingen doorvoeren in de verhoudingen op het vlak van beheer en financiering. Ik hoop dat de lessen die we vandaag hebben geleerd ook goed in de praktijk zullen worden gebracht. Ik hoop ook dat de tijdelijke regeling die de Commissie heeft voorgesteld in goede aarde vallen bij dit Parlement. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het debat over gevallen van schending van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
- B5-0490/2003 van de leden Cushnahan, Van Orden, Mann, Bradbourn en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over Sri Lanka;
- B5-0492/2003 van de leden van den Berg en Carrilho, namens de PSE-Fractie, over de toestand in Sri Lanka;
- B5-0495/2003 van de heer Collins, namens de UEN-Fractie, over de bedreiging van het vredesproces in Sri Lanka;
- B5-0498/2003 van de heer Andreasen, namens de ELDR-Fractie, over de politieke situatie in Sri Lanka;
- B5-0505/2003 van de leden Messner en Lambert, namens de Verts/ALE-Fractie, over het vredesproces in Sri Lanka;
- B5-0510/2003 van de heer Vinci, namens de GUE/NGL-Fractie, over de politieke situatie in Sri Lanka. 
Cushnahan (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, iedereen die het voorrecht heeft genoten Sri Lanka te bezoeken wordt gegrepen door het warme en grootmoedige karakter van de mensen.
Daarom is er zoveel universele steun en enthousiasme voor de dappere stappen die de huidige premier, Ranil Wickremesinghe, en de LTTE hebben ondernomen op weg naar een vredesproces dat moet leiden tot de beëindiging van het afschuwelijke conflict. Daarin hebben meer dan 65.000 mensen het leven gelaten, waarin duizenden blijvend verminkt zijn en is ongekende schade toegebracht aan de economie van het land en de levenskwaliteit van het Srilankaanse volk.
In juni 2003 heeft de internationale gemeenschap 4,5 miljard dollar toegezegd voor de ondersteuning van het vredesproces. Daarom is het zo tragisch dat er een constitutionele crisis moest ontstaan tussen de president en de premier, waardoor het vredesproces dreigt vast te lopen.
Ik betreur het handelen van president Chandrika Kumaratunga ten zeerste. Ik zou haar willen vragen even stil te gaan staan en na te denken over de gevolgen. Ik doe dat omdat ik weet dat zij, ondanks de persoonlijke tragedies die zij heeft meegemaakt door toedoen van de LTTE, moedig de stappen heeft genomen die het huidige vredesinitiatief mogelijk hebben gemaakt. Zij heeft de Noorse regering al in 1997 gevraagd om zich met de kwestie te bemoeien. Zij heeft in 2000 een ontwerpgrondwet gepresenteerd met voorstellen voor decentralisatie. Ik denk dat de geschiedenis haar terecht zal belonen als de huidige onderhandelingen tot permanente vrede zullen leiden.
Voor de voortgang van het vredesproces in Ierland is het van fundamenteel belang geweest dat er sprake was van een tweeledigheid in zowel het Britse als het Ierse parlement, vooral wanneer er problemen waren. Zo is het ook van belang dat er in Sri Lanka een soortgelijke tweeledigheid bestaat.
Door vandaag weer een boodschap van steun naar Sri Lanka te zenden geeft het Europees Parlement ook uiting aan zijn wens dat de president en de premier in het nationaal belang blijven samenwerken. Wij blijven bereid om ze te helpen in hun streven naar permanente vrede voor hun prachtige land. 
André-Léonard (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Sri Lanka wordt verlamd door een nieuwe politieke crisis die grote gevolgen heeft voor het vredesproces en voor de economische toekomst van het land.
De politieke tegenstellingen en de rivaliteit tussen de president en de premier van Sri Lanka vormen een bedreiging voor de stabiliteit en de welvaart op het eiland. Vorige week zijn drie ministers ontslagen, is het parlement tijdelijk naar huis gestuurd en is de noodtoestand uitgeroepen. Twee mensen vechten een conflict uit dat vooral gaat om de vraag welke houding moet worden aangenomen tegenover de separatistische Tamils. Mevrouw Chandrika Kumaratunga wil de vredesbesprekingen met de separatisten opschorten terwijl de premier van Sri Lanka ze wil voortzetten. Het is van cruciaal belang dat het geschil wordt opgelost om het vertrouwen van de bevolking terug te winnen. De mensen hebben genoeg van het al meer dan twintig jaar voortslepende conflict met de Tamil Tijgers.
Het Srilankaanse volk heeft nog steeds zwaar te lijden onder de terreuracties die in het land gepleegd worden en onder het daardoor veroorzaakte klimaat van onveiligheid. Het volk hunkert naar vrede en stabiliteit op het eiland, en daar zou de regering van Sri Lanka eens rekening mee moeten houden. Net toen de bevolking zich verheugde over de vooruitgang in het vredesproces met de Tamils gooide de president roet in het eten en stortte zij het land in een ernstige vertrouwenscrisis, zowel op politiek als economisch niveau. Zo hebben de onderhandelaars uit Noorwegen, die een sleutelrol hebben gespeeld in de vredesonderhandelingen tussen de Tamils en de regering van Sri Lanka, het land verlaten, wat een ernstige tegenvaller is. Textielondernemers worden geconfronteerd met geannuleerde orders. Het toerisme, een andere economische motor van het land, wordt helaas ook getroffen door de crisis. Reisbureaus maken al melding van annuleringen.
Een groot aantal Srilankanen is van mening dat deze zorgwekkende toestand volledig te wijten is aan het optreden van de president, die weigert voortzetting te geven aan het vredesoverleg. Gezien het vijandige klimaat roepen wij de Srilankaanse autoriteiten op zo spoedig mogelijk de geschillen die de vredesbesprekingen in de weg staan bij te leggen zodat het volk de stabiliteit en veiligheid kan worden geboden waar het om vraagt. 
Rod (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het conflict tussen de regering van Sri Lanka en de Tamil Tijgers woedt al meer dan dertig jaar en heeft tienduizenden dodelijke slachtoffers geëist. Na de opschorting van de onderhandelingen in april werd de dialoog eind oktober onder leiding van premier Ranil Wickremesinghe weer hervat. Er is toen een forse stap naar vrede gezet. Grote vorderingen op institutioneel gebied hebben een oplossing van het conflict naderbij gebracht.
Het is dan ook een bittere tegenvaller dat met de legale staatsgreep, gepleegd door president Chandrika Kumaratunga, de onderhandelingen werden onderbroken. Het uitroepen van de noodtoestand, de concentratie van de belangrijkste ministersposten van het land - namelijk die van Binnenlandse Zaken, Defensie en Media - in handen van de president, militair ingrijpen, het opschorten van de parlementaire activiteiten: alles wijst erop dat het bergafwaarts gaat met het land. De situatie kan snel verder escaleren tot een oorlog en verkiezingen met een onzekere uitslag.
De beschuldigingen van de president aan het adres van de regering en de betwisting van het staakt-het-vuren zijn uitermate zorgwekkend. Wij steunen het streven van de premier naar een dialoog. De president moet zo spoedig mogelijk met de premier om de tafel gaan zitten om de problemen op constitutionele wijze op te lossen. Daar moeten ook alle politieke leiders en belangengroepen bij betrokken worden.
Hoe het ook zij, eerst moet de noodtoestand beëindigd worden alvorens het vredesproces kan worden hervat. Wij betuigen krachtige steun aan de Noorse regering in haar rol van bemiddelaar en hopen dat zij haar bemiddelingspogingen zo spoedig mogelijk hervat. Met name de situatie op het gebied van de mensenrechten is zeer zorgwekkend. De uitzonderingstoestand mag niet leiden tot een toenemende schending van de grondvrijheden. Wij zijn met name bezorgd over de mogelijke opleving van geweld door de politie en het leger en vooral over de mogelijke toename van folteringen en andere onmenselijke praktijken. Tot slot vragen wij de hulpverlening die op de donorconferentie van mei is toegezegd, op peil te houden, de uitzonderingstoestand ten spijt. Wij beseffen maar al te goed dat er geen vorderingen mogelijk zijn in het vredesproces zolang er geen ontspanning komt in de interne betrekkingen, en daarom dringen wij aan op een zo spoedig mogelijke opheffing van de uitzonderingstoestand. 
Meijer (GUE/NGL ).
   - Voorzitter, Sri Lanka kent drie bevolkingsgroepen van verschillende herkomst. Naast de Singalese meerderheid wonen er in het noordoosten overwegend Tamils die verwant zijn aan inwoners in het zuiden van India, terwijl in en om de hoofdstad Colombo ook afstammelingen wonen van Europeanen uit de koloniale tijd. Na de onafhankelijkheid hebben links en rechts binnen de etnische meerderheid scherp tegenover elkaar gestaan. Beide partijen hebben elkaar in de regering afgewisseld en ondertussen veel van hun politieke gezicht verloren. Zij zijn elkaar gaan overbieden in hun afkeer van minderheden. Je kunt Singalese kiezers winnen door te zeggen dat de Tamils weg moeten naar India en dat de cultuurinvloeden van de Europeanen moeten worden uitgewist. Pas na een lange, uitzichtloze afscheidingsoorlog is een regering bereid gebleken om serieus te praten met het Tamilverzet, dat een eigen staat wil. Noorse hulp heeft daarbij een onmisbare rol gespeeld. 
Het is de profileringsdrang van de president, welke behoort tot een partij waarvan de herkomst mij op zich sympathieker is dan de regeringspartij, die nu alles weer kapot dreigt te maken. Europa moet een duidelijk signaal afgeven dat een duurzame vredesovereenkomst onvermijdelijk is en dat hervatting van de allesvernietigende oorlog onaanvaardbaar is. Zonder duurzame oplossing voor het noordoosten wordt het land ontwricht en worden mensen uitgeroeid. Iedere illusie van de etnische meerderheid, of van de president, dat men zonder oplossing voor dit probleem door kan gaan, leidt alleen maar tot herhaling van wat in de afgelopen decennia reeds aan rampen gebeurd is. Daarom zal zoveel mogelijk van buitenaf duidelijk gemaakt moeten worden dat dit een onaanvaardbare situatie is en dat er echt een vredesoplossing dient te komen.
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in februari 2001 reisde de delegatie van de SAARC - de Zuid-Aziatische Vereniging voor regionale samenwerking - naar Sri Lanka. Ik maakte daar als ondervoorzitter deel van uit. Wij hadden een ontmoeting met de voormalige oppositieleider die nu regeringsleider is. We spraken met boeddhisten, hindoes en christenen en met bisschop dr. Joseph, die als bemiddelaar optreedt. We vlogen per helikopter naar Jaffna en zagen de verwoeste dorpen en de demonstraties van de mensen die naar hun geboortestreek terug wilden keren.
Naar aanleiding van de burgeroorlog die nu al twintig jaar duurt en waarin meer dan 60.000 doden zijn gevallen, typeerden mensenrechtenorganisaties de situatie als volgt: Een jaar later kwam er toch een wapenstilstand. Dat is het resultaat van de vredesmissie van de Noren, wier activiteiten wij altijd gesteund hebben. Dat ze hun activiteiten nu hebben stopgezet, is absoluut terecht. Dit is een reactie op de eigengebakken crisis waarvoor president Chandrika Kumaratunga de grootste verantwoordelijkheid draagt. Zij plaatste drie ministeries onder haar controle, ontbond het democratisch gekozen parlement en riep voor korte tijd de noodtoestand uit. Haar beschuldiging luidt: de minister-president heeft teveel concessies gedaan aan de Tamil Tijgers.
Hoewel de twee rivalen eergisteren in Colombo hebben afgesproken een commissie in te stellen die regels voor toekomstige samenwerking moet opstellen, lijkt het conflict nog niet te zijn opgelost. Om het conflict op te lossen moet een akkoord worden bereikt, zodat de eerste positieve ontwikkelingen kunnen worden voortgezet. Mijn delegatie is zich daar ook bewust van. Het aantal slachtoffers van geweld is duidelijk gedaald. In veel delen van het land is de veiligheidssituatie verbeterd. Het aantal ontmoetingen tussen mensen die aan weerszijden van de demarcatielijn wonen neemt toe.
Ook economisch gezien zijn er hoopvolle signalen. De economische groei bedraagt dit jaar vijf procent. De internationale steun zal naar alle waarschijnlijkheid toenemen: naast de reeds door mij collega genoemde Tokio-conferentie is nog eens 4,5 miljard dollar aan hulp beschikbaar voor de wederopbouw. Voorwaarde is echter wel dat er spoedig een vredesakkoord op tafel ligt.
Een andere stap voorwaarts is dat de vertegenwoordigers van de LTTE voor het eerst hebben ingestemd met vrije verkiezingen in het noorden. Het is voor de bevolking van Sri Lanka te hopen dat de persoonlijke vetes nu eindelijk eens gestaakt worden omwille van de vrede. 
De Keyser (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Sri Lanka bevindt zich in een situatie waarin twee politieke tegenpolen afkomstig uit verschillende politieke partijen met elkaar moeten samenwerken. Opeenvolgende regeringen probeerden twintig jaar lang vrede te sluiten met de Tamil Tijgers; pogingen die stelselmatig door de oppositie werden gedwarsboomd.
Daarom heeft de huidige premier destijds, toen hij nog in de oppositie zat, een plan van de president getorpedeerd om meer autonomie te verlenen aan de Tamils in het noordoosten van het land, waar zij de meerderheid vormen. Sinds hij als premier aan de macht is heeft hij in de onderhandelingen met de LTTE en met hulp van de Noorse bemiddelaars grote vorderingen geboekt, die zijn uitgemond in een al meerdere maanden durend staakt-het-vuren. Het heeft het leven van beide bevolkingsgroepen behoorlijk veranderd en de economie kon weer op gang komen.
Voor de eerste keer in het bestaan van hun beweging hebben de Tamil Tijgers concrete voorstellen gedaan voor deling van de macht: de regio zou weliswaar bestuurd moeten worden door de Tamils maar deel blijven uitmaken van Sri Lanka. Dit zijn voorstellen waarover onderhandeld kan worden, maar in plaats daarvan nam de president de zware verantwoordelijk op zich om, toen de premier op bezoek was in de Verenigde Staten, het vredesproces te saboteren en gebruik te maken van haar constitutionele voorrechten. Zij stuurde het parlement naar huis en ontsloeg de ministers van Defensie, Binnenlandse Zaken en Media.
Zo was de situatie tot een paar dagen geleden. Het parlement heeft zijn werkzaamheden inmiddels hervat en de president is weer in gesprek met de premier. Ik geloof dat die gelegenheid moet worden aangegrepen. Een verzoeningscommissie is geïnstalleerd tussen de twee takken van de uitvoerende macht. Onze fractie is van mening dat het Europees Parlement de politieke leiders op Sri Lanka moet oproepen de politieke crisis te bezweren, maar ook en vooral een constitutionele oplossing te vinden op basis waarvan een duurzaam akkoord met de Tamils gesloten kan worden. De Noorse bemiddelaars kunnen rekenen op onze onvoorwaardelijke steun in hun pogingen de draad van het vredesproces weer op te pakken. 
Kinnock,
   . - Ik dank de heer Cushnahan voor het feit dat hij dit vraagstuk aan de orde stelt. Ook dank ik de andere afgevaardigden die uiting hebben gegeven aan hun grote en geëngageerde betrokkenheid bij de toestand in Sri Lanka.
De Commissie heeft de ontwikkelingen in Sri Lanka op de voet gevolgd en is zeer bezorgd over de zware klap die het vredesproces werd toegebracht met de recente gebeurtenissen, zoals de inzet van legertroepen in de hoofdstad en het besluit om de ministerportefeuilles voor defensie, binnenlandse zaken en communicatie onder te brengen bij de president.
Het voorzitterschap van de Raad en de Commissie hebben gezamenlijk met Noorwegen, de Verenigde Staten en Japan een verklaring uitgebracht waarin zij uiting geven aan hun bezorgdheid over de gevaren die de recente ontwikkelingen in Sri Lanka kunnen veroorzaken voor de geest van cohabitatie tussen de president en de regering. Deze is van essentieel belang gebleken om het vredesproces op gang te houden.
Het voorzitterschap en de Commissie hebben de twee voornaamste partijen aangespoord om samen te blijven werken in de onderhandelingen over een politieke oplossing voor het langdurige conflict. 
Commissaris Patten heeft meerdere malen telefonisch contact gehad met de Srilankaanse premier Wickremesinghe en hem ertoe aangemoedigd een manier te vinden om terug te keren naar de toestand van constructieve en functionele cohabitatie met president Kumaratunga. De Commissie zal haar inspanningen voortzetten in de hoop dat de spanning zal afnemen. De Commissie zal al haar werkzaamheden zorgvuldig coördineren met Noorwegen, de bemiddelaar in het vredesproces, en met de overige partnerlanden. Uiteraard wil de Commissie op de hoogte blijven van de ontwikkelingen en daarom onderhoudt zij dagelijks contact met haar delegatie in Colombo.
Commissaris Patten zal naar gepland Sri Lanka op 25 en 26 november 2003 bezoeken. Hij krijgt dan de gelegenheid om zelf een indruk op te doen van de situatie en de belangrijkste kwesties met alle betrokken partijen te bespreken. Daarbij zal hij de mening van de Commissie - en dit Parlement - die al eerder bekend is gemaakt aan alle betrokken partijen in Sri Lanka, nogmaals met klem naar voren brengen.
De Commissie werkt in nauwe coördinatie met de Raad. Wij zouden blij zijn met een resolutie van dit Parlement waarin de Srilankaanse president en regering werden aangespoord om terug te keren naar de toestand van cohabitatie die sinds de laatste algemene verkiezingen in Sri Lanka heeft geheerst.
Mevrouw De Keyser sprak de hoop uit dat er begin zou kunnen worden gemaakt met het herstel van normale verhoudingen. Deze hoop delen wij, en het is ons doel die hoop te versterken. 
De Voorzitter.
   - Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag na het debat plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
- B5-0491/2003 van de leden van den Berg en McAvan, namens de PSE-Fractie, over de toestand in de Indonesische provincie Atjeh;
- B5-0496/2003 van mevrouw Sandbæk, namens de EDD-Fractie, over de toestand in Atjeh;
- B5-0497/2003 van de heer Andreasen, namens de ELDR-Fractie, over Indonesië/Atjeh;
- B5-0501/2003 van de leden Bowis, Tannock en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de toestand in de Indonesische provincie Atjeh;
- B5-0507/2003 van de leden Wuori, Maes en McKenna, namens de Verts/ALE-Fractie, over de toestand in de Indonesische provincie Atjeh;
- B5-0508/2003 van de heer Di Lello Finuoli, namens de GUE/NGL-Fractie, over Indonesië/Atjeh. 
McAvan (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dit debat komt op het goede moment in de geschiedenis van Indonesië. De toestand in de provincie Atjeh is namelijk heel ernstig.
Het besluit van de Indonesische autoriteiten om de staat van beleg te verlengen en tot militair optreden over te gaan is zeer betreurenswaardig. Er zijn al zeer harde militaire acties geweest. Naar schatting is er een troepenmacht van 45.000 man naar de provincie gestuurd om 5000 rebellen te bestrijden. Zoals altijd in dergelijke situaties is de burgerbevolking de dupe. Er zijn berichten over een totale ontwrichting van de voedselvoorziening en vernietiging van infrastructuur en scholen. Volgens de berichtgeving zijn er tienduizenden mensen ontheemd.
Deze cijfers berusten natuurlijk op schattingen, want de Indonesische autoriteiten laten geen waarnemers toe die de toestand in de gaten zouden kunnen houden. In deze situatie moet verandering komen. De Indonesische regering heeft geen recht van klagen over een resolutie waarin de internationale gemeenschap, de Verenigde Staten, de EU en Japan hun bezorgdheid uitspreken, als zij zelf niet bereid is om internationale waarnemers toe te laten, en als zij zelfs humanitaire organisaties niet tot het land toelaat om de burgerbevolking te helpen. In onze gezamenlijke resolutie wordt een pakket eisen aan de Indonesische regering gesteld, en ik hoop dat deze luistert en gevoelig zal blijken voor deze kwesties.
Het is van cruciaal belang dat beide partijen zo snel mogelijk weer aan de onderhandelingstafel gaan zitten. Telkens weer vertellen mensen ons dat militair optreden het enige antwoord is, dat dit optreden van korte duur zal zijn en dat na afloop alles in orde zal zijn. Dit hebben we al zo vaak gehoord, maar meestal zijn we teleurgesteld. Maar al te vaak hebben we gezien dat er een zware tol aan mensenlevens wordt betaald. Het is dus zaak dat beide partijen, de GAM en de Indonesische regering, terugkeren naar de onderhandelingstafel, de strijd staken en de dialoog hervatten.
Ik ben de Commissie erkentelijk voor haar huidige inspanningen ten behoeve van Indonesië. Ik dank met name commissaris Patten die zich telkens als wij hem dat vroegen heeft gebogen over de vraagstukken met betrekking tot Atjeh. Ik hoop dat de Raad en de Commissie nu alles in het werk zullen stellen om ervoor te zorgen dat Indonesië weer met de GAM aan de onderhandelingstafel gaat zitten en de gesprekken zo snel mogelijk weer oppakt. Deze zaak is urgent, en ik ben mijn collega's in dit Parlement erg dankbaar voor hun instemming met dit debat van vandaag en hun steun aan de resolutie. 
Sandbæk (EDD ).
   -Mijnheer de Voorzitter, toen president Megawati presidentskandidaat was, verklaarde ze dat de economische, sociale en politieke onderdrukking van de burgers in Atjeh de bron was van hun ongenoegen en de oorzaak van de onrust. Ze smeekte hun om geen druppel bloed van het volk te vergieten. Op dit moment is in Atjeh de uitzonderingstoestand uitgeroepen. Er zijn enorme militaire operaties aan de gang, de mensen worden verdreven en verkracht. De provincie is hermetisch afgesloten, en de noodhulp wordt, tegen alle internationale regels in, door het leger verstrekt.
Er zijn steeds meer redenen tot bezorgdheid over de bevolking van Atjeh. In mei luidde de boodschap dat de opstand op korte termijn zou worden neergeslagen. Na een offensief van zes maanden leeft 40 procent van de bevolking onder de armoedegrens, en nu is de uitzonderingstoestand verlengd en begint de regering te praten over een oorlog die langer kan duren, misschien nog wel tien jaar.
De situatie in Atjeh is natuurlijk gecompliceerd vanwege de sterk uiteenlopende politieke denkbeelden en de concurrentie rond de gas- en olievoorraden. Bovendien is de bevolking lange tijd de autonomie geweigerd die hen beloofd was tijdens de onafhankelijkheidsoorlog. De militaire operaties kunnen de steun aan de separatisten niet onderdrukken en zullen daar ook in de toekomst niet in slagen. Integendeel, de gewelddadige schendingen van de mensenrechten door het leger zullen leiden tot nog meer steun voor de opstandelingen. Ik vrees dat de gewapende strijdkrachten van beide partijen denken dat ze de ongestraft hun misdaden kunnen begaan zolang onafhankelijke waarnemers geen toegang tot Atjeh kunnen krijgen. Bijzonder verontrustend zijn de laatste geruchten dat een groep militairen die verdacht wordt van systematische schendingen van de mensenrechten in Oost-Timor in 1999, plus een aantal soldaten van het Indonesische leger die veroordeeld, aangeklaagd of verdacht zijn wegens ernstige schendingen van de mensenrechten, nu ook actief zijn in Atjeh.
Dit is een van de meest zorgwekkende signalen voor de Indonesische regering. Het is daarom van cruciaal belang dat de toegang tot Atjeh een absolute topprioriteit wordt op internationaal niveau en in de dialoog van de EU met mevrouw Megawati.
André-Léonard (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, toen op 19 mei jongstleden de staat van beleg werd uitgeroepen in Atjeh, in het uiterste noorden van het eiland Sumatra, betekende dat het einde van het staakt-het-vuren dat enkele maanden eerder was overeengekomen. Sindsdien nemen de willekeurige arrestaties van burgers door soldaten en politieagenten hand over hand toe. De situatie is zeer zorgwekkend en door het klimaat van geweld dat in deze provincie heerst, dreigt de situatie afschuwelijk uit de hand te lopen. Sinds eind mei heeft het Indonesische leger bijna tweeduizend personen gearresteerd of gedood omdat zij banden zouden hebben gehad met de rebellengroep GAM, een beweging die strijdt voor een onafhankelijk Atjeh.
Wij roepen de Indonesische regering en de onafhankelijkheidsbeweging op de spiraal van geweld te doorbreken en terug te keren naar de onderhandelingstafel om een akkoord te sluiten over de stopzetting van de vijandelijkheden. De bedreigde bevolking dient beschermd te worden en Indonesië moet een serieuze dialoog aangaan over het staken van de zinloze schermutselingen, die leiden tot groot onrecht, armoede en de dood van onschuldige mensen.
In Atjeh, waar het wemelt van de veiligheidstroepen die al jaren volledig straffeloos dood en verderf zaaien, nemen de spanningen hand over hand toe en smelt het vertrouwen van de Atjeeërs steeds verder weg. De laksheid van de Indonesische regering tegenover de duizenden geregistreerde gewelddaden in Atjeh, waarvan het merendeel de afgelopen jaren is gepleegd door de eigen veiligheidstroepen tijdens de onderdrukking van de opstand, heeft geleid tot verbittering onder de bevolking en gezorgd voor een voedingsbodem voor nieuw geweld van de oppositie. Er is geen hoop op een duurzame vrede in Atjeh zolang er geen maatregelen komen die de burgerbevolking beschermen tegen schendingen van de mensenrechten. Wij roepen de Indonesische autoriteiten, maar ook de landen van de ASEAN, de Raad en de Commissie op om Jakarta tot actie te manen opdat de rust in de regio kan weerkeren en de flagrante schendingen van de mensenrechten serieus worden vervolgd.
Tot slot vinden wij dat de GAM evenzeer medewerking moet verlenen aan elk onderzoek naar de schendingen van de mensenrechten van haar leden. 
Bowis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, voor mij gaat dit debat niet over de vraag of degenen die in Atjeh voor onafhankelijkheid strijden gelijk hebben of niet. Het is ook niet mijn bedoeling om Indonesië het recht te betwisten om in eigen land in te grijpen voor het herstel van het gezag en de orde, zolang dat land zijn leger maar niet toestaat de mensenrechten met voeten te treden. Dit debat gaat over de escalerende humanitaire crisis.
Zoals bekend wonen in Atjeh 4,2 miljoen mensen, het merendeel buiten de twee grootste steden. Hun voedsel-, water- en stroomvoorziening is ontwricht en de verbindingen zijn verbroken. Medische zorg en onderwijs zijn onmogelijk geworden. Er zijn vijfhonderd scholen platgebrand, duizenden mensen zijn hun huis ontvlucht en gouverneur Puteh heeft gezegd dat werkloosheid en armoede alarmerende niveaus hebben bereikt.
Wij maken ons zorgen over de situatie van de mensenrechten. Ik wil twee zaken aan de orde stellen. Ten eerste zijn 77 gemeenschapshoofden vervangen door militairen en ten tweede zijn er in Atjeh momenteel mensen actief zijn - als generaal-majoor Damiri, brigadegeneraal Suratman, en anderen - die zijn veroordeeld wegens misdaden tegen de menselijkheid in Oost-Timor. Deze mensen dienen nu in Atjeh.
Kofi Annan heeft Indonesië opgeroepen om humanitaire hulporganisaties en mensenrechtenorganisaties toe te laten. Hij heeft gelijk. De hinderpalen voor de toegang zijn gelegen in presidentieel decreet 43/2003, dat internationale en plaatselijke NGO's verbiedt om activiteiten te ondernemen die in strijd zijn met de doelstellingen van de militaire noodtoestand. Dit decreet kan te pas en te onpas worden gebruikt en maakt de humanitaire crisis alleen maar erger. Het is onaanvaardbaar dat alle hulp via de Indonesische autoriteiten moet gaan, en het is ook onaanvaardbaar dat NGO's niet buiten Banda Atjeh mogen opereren.
Tot slot roepen wij Indonesië dringend op om een onderzoek in te stellen naar de verdwijning van mensenrechtenactivist Abdussalam Deli en de moord op zijn collega, Raja Ismail. Ik hoop dat de Commissie en de Raad ons hierbij zullen helpen. 
Rod (Verts/ALE ).
   - ) Mijnheer de Voorzitter, het conflict in de provincie Atjeh is al 27 jaar aan de gang en heeft al aan duizenden mensen het leven gekost. De situatie is verder verslechterd nadat afgelopen mei een broos bestand, dat een einde moest maken aan de vijandelijkheden, werd verbroken, de Indonesische regering de noodtoestand uitriep en de provincie werd afgegrendeld.
Naar aanleiding van de afkondiging van de staat van beleg heeft ons Parlement in juni een eerste resolutie aangenomen waarin wij het gebrek aan vrijheid voor de bevolking en de pers aan de kaak stelden. Wij hebben onze bezorgdheid uitgesproken over het oplaaiende geweld, over de moorden die dagelijks worden gepleegd en de toename van het aantal aanhoudingen en verdwijningen.
Onze veroordeling heeft kennelijk weinig effect gehad want de regering heeft besloten de staat van beleg met zes maanden te verlengen. Wij vinden dat een onaanvaardbaar besluit, maar het meest bezorgd zijn we over het feit dat het gebied van de buitenwereld is afgesloten en we geen contact kunnen maken met de bevolking aldaar, met name met de slachtoffers van het conflict. Het zijn de soldaten die gedurende de staat van beleg de touwtjes in handen hebben en de humanitaire hulpverlening in banen leiden. Wij verzoeken de Indonesische regering het internationale militaire recht te eerbiedigen en humanitaire organisaties tot het gebied toe te laten zodat zij ter plekke hulp kunnen verlenen aan de vluchtelingen, ontheemden en gevangenen.
Verder zijn wij ongerust over de radicalisering van het conflict en de marginalisering van de activisten uit het maatschappelijk middenveld, want wij vinden dat de kritische stem van gematigden gehoord moet worden om een stap vooruit te kunnen zetten naar vrede en wederopbouw.
In de hoop de dialoog weer vlot te trekken heb ik begin oktober namens de mensenrechtengroep van de Commissie ontwikkelingssamenwerking een debat georganiseerd over de kritieke situatie op Atjeh en Papoea-Nieuw-Guinea. Er waren vertegenwoordigers van afscheidingsbewegingen en het maatschappelijk middenveld aanwezig, maar de Indonesische regering liet helaas verstek gaan, hetgeen ons ervan weerhouden heeft vorderingen te maken op het pad naar een vreedzame oplossing van het conflict.
Helaas hebben wij moeten constateren dat de val van de dictatuur van Soeharto en de terugkeer naar de democratie in Indonesië niet geleid heeft tot veel verbetering op het vlak van de mensenrechten. In werkelijkheid berust de macht bij het leger. De vrijheden van de burgers, de vakbondsvrijheid en de vrijheid van meningsuiting worden nog steeds met voeten getreden. Gezien haar houding tegenover de eisen van de afscheidingsbewegingen op Borneo, de Molukken, Atjeh en Papoea-Nieuw-Guinea lijkt de regering weinig geleerd te hebben van het drama van Oost-Timor. Natuurlijk baren de opkomst van het fundamentalisme en de toename van het aantal terreuraanslagen, die volop in het wereldnieuws komen, ons ernstige zorgen, maar het is in naam van de nationale eenheid en de strijd tegen het terrorisme dat, ver uit het blikveld van de pers, de vrijheden dagelijks worden geminacht en de mensen meedogenloos worden onderdrukt, niet alleen in Atjeh maar ook in Papoea-Nieuw-Guinea.
Zonder de rebellenlegers te steunen roepen wij de Indonesische regering op met de strijders om de tafel te gaan zitten en te werken aan vrede. Ook roepen wij de Europese Unie op het verzoeningsproces te bevorderen. 
Meijer (GUE/NGL ).
   - Voorzitter, op 5 juni heb ik bij een vorig debat over Atjeh erop gewezen dat de grenzen in de derde wereld grotendeels een product zijn van Europees koloniaal bestuur. In dit geval zien we nu het resultaat van de verovering van Atjeh door Nederland ruim een eeuw geleden. Volkeren die zijn toebedeeld aan grote machtige buren dreigen voorgoed tweede- of derderangsburgers te worden zonder toegang tot leidende functies, zonder mogelijkheden tot actieve politieke participatie en zonder beschikking over hun natuurlijke hulpbronnen. Deze volkeren kunnen alleen worden beschermd door een grote mate van zelfbestuur of door afscheiding. Naarmate legers meer worden ingezet om met terreur zo'n eventuele afscheiding te verhinderen, maken ze zich meer gehaat en wordt verzoening tussen het overheersende volk en de anderen moeilijker. Zo groeit de voedingsbodem voor die afscheidingsbewegingen.
In Indonesië vecht de falende regering om populariteit bij de Javanen door te laten zien dat zij andere bevolkingsgroepen hard aanpakt en het leger de vrije hand geeft. Dat is vergelijkbaar met de bij een vorig agendapunt besproken toestand in Sri Lanka. Mevrouw de president heeft deze oorlog nodig om zelf in het zadel te blijven. Onderhandelingen worden afgewisseld met keihard militair ingrijpen. Van vluchtelingen uit Atjeh hoor ik hoe uitzichtloos de toestand inmiddels is. Wie de vredesbesprekingen in Japan heeft bijgewoond, kan Indonesië niet meer veilig binnen. Op Oost-Timor hebben we de verwoestende gevolgen van zo'n beleid van een eerdere president gezien.
Europa mag niet berusten in de huidige uitzichtloze situatie en het mag niet de handelsbetrekkingen met Indonesië, en zeker niet de in 2001 hervatte wapenleveranties, boven de mensenrechten plaatsen. Dit is een verontrustende situatie die ertoe moet leiden dat we ervoor zorgen dat de autonomie en de gelijkberechtiging van de volkeren in Indonesië hun plek krijgen en dat niet een militaire overwinning de onderdrukking en uitroeiing van deze volkeren tot stand komt.
Kinnock,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik wil uiting geven aan de dankbaarheid van de Commissie jegens mevrouw McAvan voor het feit dat zij deze kwestie aan de orde heeft gesteld en ook jegens de andere leden van dit Parlement die duidelijk een grote en niet aflatende belangstelling koesteren voor Atjeh en de situatie daar ook gedegen kennen.
De situatie in de provincie is een zaak die de Commissie ontegenzeglijk zorgen baart. In een recente verklaring hebben het voorzitterschap van de Europese Unie en de Commissie, in hun hoedanigheid van medevoorzitters van de conferentie in Tokio over vrede en wederopbouw in Atjeh, hun bezorgdheid geuit over de verlenging van de militaire noodtoestand in de provincie. Wij hebben ook de hoop uitgesproken dat aan deze noodtoestand zo snel mogelijk een einde wordt gemaakt.
De Commissie probeert de regering van Indonesië ertoe te bewegen de staat van beleg zo snel mogelijk op te heffen. Daarnaast heeft de Commissie bij de regering erop aangedrongen de bevolking van Atjeh bij de uitvoering van haar activiteiten zoveel mogelijk te ontzien. Hierbij is zoals altijd nadrukkelijk verwezen naar het belang van de humanitaire hulp, het herstel van de instellingen van het maatschappelijke middenveld en de naleving van de wet.
De Commissie dringt ook met klem aan op meer transparantie in de situatie in Atjeh en eist - net zoals vele afgevaardigden al hebben gedaan - dat internationale organisaties en humanitaire NGO's tot de regio worden toegelaten.
Hoewel de Commissie opnieuw verklaart de territoriale integriteit van Indonesië niet te betwisten, is zij er ook vast van overtuigd dat het conflict in Atjeh alleen met politieke middelen kan worden beëindigd. Ondanks de problemen die het vergaren van betrouwbare en controleerbare informatie met zich meebrengt, volgt onze delegatie in Jakarta, in samenwerking met de vertegenwoordigingen van de lidstaten in Indonesië, de ontwikkelingen in de provincie zo nauwlettend mogelijk.
De Commissie betreurt dat onlangs een gepland bezoek aan Atjeh van politieke adviseurs uit diverse ambassades op het laatste moment door de Indonesische autoriteiten is afgeblazen. De Commissie zal de situatie op de voet blijven volgen en haar inspanningen onverminderd voortzetten om de Indonesische regering ertoe te brengen weer aan de onderhandelingstafel plaats te nemen en tegelijkertijd onafhankelijke humanitaire hulpverleners de kans te geven ongehinderd hun werk te doen in Atjeh.
Met de betrokkenheid waar hier in dit Parlement blijk van is gegeven, wordt de zaak van fatsoen en humaniteit een goede dienst bewezen. Ik denk met name aan de wijze waarop de afgevaardigden hun bezorgdheid en argumenten hebben toegelicht en aan hun verwijzingen naar de ellende die de bevolking van Atjeh momenteel wordt aangedaan. 
De Voorzitter.
   - Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag na de debatten plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
- B5-0493/2003 van de heer van den Berg, namens de PSE-Fractie, over godsdienstvrijheid in Vietnam;
- B5-0494/2003 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over godsdienstvrijheid in Vietnam;
- B5-0499/2003 van mevrouw André-Léonard, namens de ELDR-Fractie, over het gebrek aan godsdienstvrijheid in Vietnam;
- B5-0502/2003 van de leden Nassauer, Posselt en Mann, namens de PPE-DE-Fractie, over godsdienstvrijheid in Vietnam;
- B5-0503/2003 van mevrouw Angelilli, namens de UEN-Fractie, over godsdienstvrijheid in Vietnam;
- B5-0506/2003 van de leden McKenna, Isler Béguin en Frassoni, namens de Verts/ALE-Fractie, over het gebrek aan godsdienstvrijheid in Vietnam en de opzettelijke eliminatie van de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam (UBCV);
- B5-0509/2003 van de heer Sjöstedt, namens de GUE/NGL-Fractie, over de mensenrechten in Vietnam. 
Belder (EDD ).
   - Mijnheer de Voorzitter, evenals in mei vraag ik Commissie en Raad dringend om aandacht en actie voor de rechteloze positie van de inheemse protestantse bevolking van de centrale hooglanden van Vietnam. De bijeenkomst van morgen van de gezamenlijke commissie EU/Vietnam in Brussel biedt daartoe dé gelegenheid. Gisteravond nog had ik rechtstreeks telefonisch contact met Hanoi. Dat leverde buitengewoon sombere achtergrondinformatie op. Via de televisie voert de Vietnamese overheid een harde campagne tegen de protestantse bergvolkeren. Ze heten "separatisten" en vormen een . Zo interpreteren althans de autoriteiten in Hanoï de aanhoudende protesten van deze etnische minderheden tegen hun onverminderde sociaal-economische ontrechting, simpelweg landroof, en de discriminatie en geloofsvervolging door de zichzelf superieur wanende Kin, de etnische Vietnamezen. En passant schermt diezelfde overheid de centrale hooglanden voor buitenstaanders af. Zelfs plaatselijke NGO's, ondersteund door buitenlandse medefinancieringsorganisaties, dreigen hun hulpverlening aan de inheemse volken binnenkort te moeten staken.
Tegen deze beklemmende achtergrond vraag ik om daadkracht van Commissie en Raad. Zij investeren immers veel geld in Vietnamese overheidsprojecten. Welnu, laten zij erop toezien dat die hulp ook de verdrukte etnische minderheden in de centrale hooglanden ten goede komt. Schakel daarvoor buitenlandse medefinancieringsorganisaties in. Dring sterk aan op openstelling van de centrale hooglanden voor buitenlandse waarnemers. Eis op grond van de internationale verplichtingen die Hanoi is aangegaan, de eerbiediging van het grondwettelijk beginsel van vrijheid van godsdienst.
Ondertussen, mijnheer de Voorzitter, groeit tegen alle verdrukking in het aantal protestanten in de centrale hooglanden onmiskenbaar. Een interessant punt van bezinning voor de Europese Unie en Vietnam voor de bijeenkomst van morgen. 

André-Léonard (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de recente gebeurtenissen in Vietnam zijn illustratief voor de wijze waarop de monniken van de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam (EBUV) worden onderdrukt. De Vietnamese autoriteiten hebben elf dissidente monniken van de EBUV twee jaar lang onder huisarrest geplaatst. De patriarch van de Boeddhistische kerk, Thich Huyen Quang, zit al 21 jaar gevangen. Aanleiding voor de repressie was de eerste buitengewone vergadering van de EBUV sinds het verbod van de kerk in 1981 door het communistisch regime.
De EBUV is een belangrijke kerk in Vietnam. Ze is tientallen jaren geleden opgericht maar wordt nog steeds het bestaansrecht ontzegd. De regering in Hanoi heeft de arrestaties gerechtvaardigd onder het mom van schendingen van de nationale veiligheid. De Vietnamese wet staat de plaatselijke autoriteiten toe om met het oog op de nationale veiligheid mensen zes maanden tot twee jaar zonder proces onder administratieve detentie te plaatsen. Dit soort praktijken zijn in tegenspraak met de mooie woorden die de Vietnamese autoriteiten uitspreken over hervormingen en democratie. Ik herinner eraan dat vrijheid van religie een in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens opgenomen grondrecht is. Verder is de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Vietnam onlosmakelijk verbonden met de fundamentele eerbiediging van de mensenrechten.
Er moet een einde komen aan het onderdrukkingsbeleid, waar niet alleen de Verenigde Boeddhistische Kerk het slachtoffer van is, maar ook de boeddhisten van de Hoa Hao Boeddhistische Kerk, de katholieke kerk en de Montagnard-christenen. Eigenlijk zijn al deze godsdiensten verboden. Zij hebben geen wettelijke status. Vietnam is een multi-etnisch, multicultureel en multireligieus land. Die verscheidenheid is een rijkdom die moet worden gekoesterd. Het bewind in Hanoi moet blijk geven van goede wil en een reeks van concrete hervormingen doorvoeren - te beginnen met de waarborging van de volledige vrijheid van religie - en een echt democratiseringsproces op gang brengen. Pas dan kunnen we de regering ons vertrouwen schenken. 
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in Vietnam gaapt er duidelijk een kloof tussen hetgeen men zegt en hetgeen men doet om de vrijheid van godsdienst te garanderen. De vrijheid van degenen die al dan niet een godsdienst belijden wordt gegarandeerd. Zo luidt het recht waartoe Vietnam zich in zijn grondwet en in een aantal verdragen, zoals het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, heeft verplicht. De realiteit is echter anders. Gelovigen, priesters, monniken en religieuze hoogwaardigheidsbekleders worden getreiterd, vervolgd en opgesloten. Religieuze gemeenschappen zoals de Montagnard-christenen of de boeddhistische Hoa Hao worden niet door de staat erkend. De Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam werd in 1975 verboden, haar patriarch zat 21 jaar lang gevangen en werd pas in 1998 ten gevolge van internationale druk vrijgelaten. Zijn ontmoeting met de minister-president in april dit jaar wekte veel verwachtingen. Na die gesprekken traden de autoriteiten echter nog harder op tegen de aanhangers van deze kerk en die van andere godsdiensten.
In oktober kregen de patriarch en zijn plaatsvervanger huisarrest opgelegd en werden verscheidene aanhangers tot vrijheidsstraffen van twee jaar veroordeeld. De volledige eerbiediging van de fundamentele mensenrechten is de basis voor de samenwerking tussen de Europese Unie en Vietnam. Zo staat het in onze samenwerkingsovereenkomst van 1985. De recente represailles worden door de christen-democratische fractie scherp veroordeeld. Wil de regering in Hanoi de samenwerking met de EU niet in gevaar brengen, dan moet aan alle kerken een wettelijke status worden verleend. Mensen die op grond van hun geloof gevangen zijn gezet, moeten worden vrijgelaten. Wij roepen Raad en Commissie op alle diplomatieke middelen aan te grijpen om de vrijheid van godsdienst in Vietnam te garanderen.
Commissaris Kinnock, zet u zich er alstublieft ook persoonlijk voor in dat deze kwestie morgen in Brussel het belangrijkste agendapunt wordt in het overleg tussen de vertegenwoordigers van Hanoi en de Europese Commissie in het kader van de Gemengde Commissie EU-Vietnam. Naar onze mening dient het Europees Parlement een delegatie naar Vietnam af te vaardigen om de situatie ter plekke te onderzoeken. Daarbij moeten met de leiders van alle godsdiensten gesprekken worden gevoerd.
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, vrijheid van godsdienst is een belangrijke indicator voor de mate waarin de mensenrechten worden gerespecteerd, een soort lakmoesproef voor de mensenrechten. Als de mensenrechtensituatie in een land slecht is, dan is dat waarschijnlijk het allereerst merkbaar bij religieuze groepen. Bij hen kan men zien of mensenrechten, als de vrijheid van meningsuiting, vergadering en godsdienst daadwerkelijk worden gerespecteerd.
De situatie in Vietnam vereist de aandacht van de internationale gemeenschap. De Europese Unie moet de duidelijke boodschap geven dat de discriminatie van bijvoorbeeld de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam, de protestantse huisgemeenten en groepen andersdenkenden moet worden beëindigd. De leden van deze gemeenschappen, die een vreedzame religie belijden, hebben te lijden onder vrijheidsberoving en huisarresten. Ook de christenen die tot de minderheid van de inheemse bergbewoners horen, worden voortdurend op last van de Vietnamese regering gemolesteerd, gearresteerd en gevangen gezet.
De economische samenwerking tussen de Europese Unie en de Communistische Republiek Vietnam is onderworpen aan de voorwaarde dat de principes van de grondrechten en de democratie worden gerespecteerd. Door het schenden van deze principes schendt en schaadt Vietnam zichzelf, en dat moet de Europese Unie nu duidelijk maken.
Het is betreurenswaardig dat kritiek op de communistische partij van Vietnam daar automatisch wordt gezien als een bedreiging voor het land zelf. De eerbiediging van de mensenrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, kan met de gebrekkig geformuleerde wet inzake nationale veiligheid inderdaad als spionage worden beschouwd. Vanuit het oogpunt van de mensenrechten is het ook zorgwekkend dat aangeklaagden al voor het begin van een rechtszaak schuldig worden bevonden en dat rechtszaken vrijwel zonder uitzondering geheim worden verklaard.
Een rechtsstaat heeft duidelijke en nauwkeurige wetten nodig, die de gelijke behandeling en rechtsbescherming van de mensen waarborgen. Een rechtsstaat wordt in geen geval opgebouwd met wetten die discriminatie op grond van ras, geloof of politieke voorkeur toestaan. 
Casaca (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, om te beginnen wil ik u eraan herinneren dat we recentelijk nog - zes maanden geleden om precies te zijn - in dit Parlement over de mensenrechtensituatie in Vietnam hebben gesproken. Ik herinner u er tevens aan dat we toen enige hoop koesterden dat de ontmoeting tussen de Vietnamese leiders en de patriarch van de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam, die in april heeft plaatsgevonden en waarnaar de heer Mann reeds heeft verwezen, zou leiden tot een welwillender houding van de Vietnamese overheid op het gebied van godsdienstvrijheid.
We weten nu heel zeker dat die hoop helaas ongegrond was. De situatie is niet verbeterd, maar juist in elk opzicht verslechterd. De boeddhistische patriarch is onder huisarrest geplaatst. Erger nog: de pagodes van de Verenigde Boeddhistische Kerk zijn met hangsloten afgegrendeld, en dat is heel duidelijk een vergrijp tegen het belangrijkste grondbeginsel van de boeddhistische kerk. Tegelijkertijd is het ritme waarmee doodvonnissen worden uitgesproken en ten uitvoer gelegd opgevoerd. Het aantal doodvonnissen ligt nu reeds tweemaal zo hoog als in 2002.
Ik wil daarom alles wat hier tot nu toe gezegd is bekrachtigen en er bij de Commissie op aandringen dat ze morgen tegenover Vietnam onze stem - die van de Europese Unie - duidelijk laat horen. Godsdienstvrijheid en de beginselen van de universele mensenrechten moeten worden geëerbiedigd. 
Dupuis (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, ik wil om te beginnen de heer Vo Van Âi verwelkomen, voorzitter van het comité voor democratie in Vietnam, die plaats heeft genomen op de publieke tribune in gezelschap van mevrouw Volkner, vice-voorzitter van dat comité. Ik denk dat, zoals ook collega Casaca al heeft gezegd, het Parlement er genoeg van heeft zich opnieuw te moeten buigen over de kwestie-Vietnam, en moe is van de leugens en mooie beloften van de regering in Hanoi. Deze situatie kan wat mij betreft dan ook niet langer voortduren. Gisteren heeft het Amerikaanse Congres over een resolutie gestemd die veel lijkt op het document waarover wij ons zo dadelijk gaan uitspreken. Daaruit blijkt naar mijn oordeel dat men ook aan de andere zijde van de Atlantische Oceaan genoeg begint te krijgen van deze kwestie. De zaak ligt nu in handen van de Commissie. We zijn ons bewust van de problemen in de Raad, waar een land dat “het vaderland van de mensenrechten” wordt genoemd, nog een aantal imperialistisch-nostalgische neigingen cultiveert, de verkoop van enkele Airbus-toestellen met argusogen volgt of een buitenissig soort anti-Amerikanisme koestert. Dit is een gegeven en het dient opgehelderd te worden. De Raad en de lidstaten laten in deze vergaderzaal helaas erg vaak verstek gaan.
En dan het probleem van de Commissie. Morgen komen de Europese Commissie en de Vietnamese autoriteiten samen in hun Gemengde Commissie. Het wordt tijd dat de Commissie, met haar programma met tientallen miljoenen euro’s aan steun voor juridische hervormingen in Vietnam, eens vraagt hoe het zit met de juridische status van de Verenigde Boeddhistische Kerk en van andere kerken. De Commissie zou de autoriteiten in Hanoi duidelijk moeten maken dat de samenwerkingshulp met onmiddellijke ingang wordt opgeschort als er op dit specifieke punt geen vooruitgang wordt geboekt. Als tijdens de bijeenkomst van morgen een krachtig gebaar van de Commissie uitblijft, denk ik dat deze zoveelste resolutie van het Parlement vruchteloos zal blijken. Ik verzoek commissaris Kinnock dan ook zeer precies aan te geven hoe de Commissie zich morgen in Brussel gaat opstellen. 
Posselt (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we hebben een paar minuten geleden hier aan de overkant, in de Robert Schumanzaal, aan Otto von Habsburg en Raymond Barre de Duits-Franse Pan-Europa-prijs uitgereikt. We memoreerden hoe het Parlement zich tien jaar lang onder leiding van Otto von Habsburg in actualiteitendebatten als dit heeft ingezet voor de integratie van Europa, de vrijheid van Midden- en Oost-Europa en de mensenrechten van de Europeanen achter het IJzeren Gordijn. Ook toen waren er veel mensen die zeiden: dit werk is volkomen uitzichtloos en zinloos. Wat wij hier doen haalt niets uit. Vandaag zijn er collega’s onder ons, waarnemers uit verschillende landen - collega Landsbergis was zo-even ook bij de plechtigheid - die ons kunnen vertellen hoe de concrete situatie voor hen als politieke gevangenen veranderde onder invloed van debatten zoals dat van vandaag. Aan die debatten ontleenden zij echter vooral politieke hoop en vandaag staan we vlak voor de uitbreiding van de Europese Unie.
Dat moet ons moed geven wanneer we het over Vietnam hebben. We hebben hier al vaak over gediscussieerd en het zijn helaas nog steeds dezelfde namen die in de ontwerpresolutie genoemd worden. Onder hen bevinden zich belangrijke religieuze leiders die gevangen zitten, mensenrechtenactivisten die onderdrukt worden en volkeren die onder slavernij gebukt gaan. We moeten echter beseffen dat er een tijd zal aanbreken waarin ook in Vietnam de wind der vrijheid waaien zal. Wij mogen als Europees Parlement deze strijd voor de mensenrechten en voor de godsdienstvrijheid niet opgeven, ook wanneer menigeen tegen ons zegt: het is niet realistisch, laten we liever zaken doen.
Op ons rust de dure plicht om onze traditie en onze naam als Europees Parlement eer aan te doen. Wij roepen Commissie en Raad op het er nu niet bij te laten zitten. Vietnam is een belangrijke politieke partner! Vietnam is een belangrijke democratische partner! Het land heeft enorm geleden onder oorlogen en buitenlands ingrijpen, ook vanuit Europa, vanuit Amerika en vanuit de Sovjet-Unie. Het was zoals Duitsland een gedeeld land. Het ging gebukt onder een communistisch regime en gaat daar nog steeds gebukt onder. Dit land zal echter pas een stabiele partner voor de Europese Unie kunnen zijn, wanneer het niet alleen een economische factor is, maar ook een vrije rechtsstaat, een democratie met vrijheid van godsdienst en vrijheid van geweten. Wij vragen u zich daar ook morgen in Brussel krachtig en onverbloemd voor in te zetten!
Kinnock,
   . - Ik wil de heer Belder en zijn collega's bedanken voor het feit dat zij de kwestie-Vietnam opnieuw aan de orde hebben gesteld in dit Parlement, en wel op een zeer gepast moment. Ik wil ook de woorden van de heer Posselt herhalen, namelijk dat niemand in dit Parlement of waar dan ook, dient te twijfelen aan het cruciale belang van vrije mensen in vrije instellingen, van mensen die hun bezorgdheid kunnen uiten over degenen die niet vrij zijn en die lijden omdat zij aan hun eigen standpunten en overtuiging willen vasthouden en deze willen uitdragen. Iedereen in dit Parlement - en ikzelf ook - heeft dikwijls mensen ontmoet die zwaar hebben moeten lijden vanwege hun overtuigingen en vanwege hun verzet tegen onderdrukking. Het is altijd zeer inspirerend om van deze mensen te horen hoe zij zelfs in de donkerste perioden, in de ergste gevangenissen en onder de ellendigste omstandigheden, moed hebben weten te putten uit berichten van de buitenwereld.
De veelbewonderde socialistische filosoof Aneurin Bevan heeft gezegd dat geen enkele vrijheid veiliggesteld kan worden als daar geen andere aan wordt toegevoegd. Als wij ons dus inzetten voor vrijheid in Vietnam, zetten wij ons feitelijk in voor onze eigen vrijheid en voor die van anderen in de wereld. Het is altijd bemoedigend om getuige te zijn van het enthousiasme en de energie die de leden van dit Parlement in deze zaak steken.
De Commissie heeft een algemeen beleid ten opzichte van Vietnam, en het Parlement kent dit. Daarmee bemoedigen en ondersteunen wij het streven naar vorderingen bij de eerbiediging van de mensenrechten en de democratisering, en geven wij uiting aan onze bezorgdheid als sprake is van misstanden of duidelijke verslechtering van de situatie. De Commissie oefent in nauwe samenwerking met de lidstaten van de Europese Unie toezicht uit op de ontwikkelingen op het gebied van de mensenrechten in Vietnam en neemt deel aan alle initiatieven van de EU-trojka ten aanzien van de Vietnamese regering op het vlak van mensenrechten.
Ik kan het Parlement verzekeren dat de Commissie en de lidstaten er herhaaldelijk bij de Vietnamese regering op hebben aangedrongen de politieke en religieuze vrijheden te respecteren en de economische en maatschappelijke vrijheden te bevorderen.
In artikel 1 van de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Commissie en Vietnam van 1995 wordt gesteld dat de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen ten grondslag ligt aan onze samenwerking. Zoals we het Parlement al op 15 mei hebben medegedeeld, heeft dit de Commissie in staat gesteld om de mensenrechten bij Vietnam aan de orde te stellen. Dat is bijvoorbeeld geschiedt op bijeenkomsten van de Gemengde Commissie EU-Vietnam in het kader van de overeenkomst.
Sinds dat debat van zes maanden geleden heeft de Commissie een voorstel gedaan tot verdere versterking van de dialoog tussen de EU en de Vietnamese regering op het vlak van de mensenrechten, en daarbij rekening gehouden met de ervaringen die de EU met soortgelijke dialogen in andere landen heeft opgedaan. Dat voorstel is ook van Vietnamese zijde geaccepteerd en erop gericht de Vietnamese regering te helpen en haar ertoe aan te zetten zich permanent in te zetten voor mensenrechtenkwesties. Er is tot dusverre overeenstemming bereikt over de vorm van de dialoog zelf. Alle ministeries nemen daaraan deel die verantwoordelijkheid dragen voor mensenrechtenkwesties, inclusief het ministerie van Buitenlandse Zaken, het ministerie van Justitie, het ministerie van Binnenlandse Zaken, het ministerie van Openbare Veiligheid en het Bureau van de premier. Hoewel de Commissie wil waarschuwen dat het niet realistisch is al te drastische veranderingen te verwachten, hopen we dat er verdere constructieve stappen worden genomen en enigszins aan onze bezorgdheid tegemoet wordt gekomen.
De mensenrechtendialoog met Vietnam vindt op twee verschillende, maar elkaar aanvullende niveaus plaats: de dialoog EU-Vietnam over mensenrechten tussen de missies van de EU-Trojka in Hanoi en de regering, die weer bijeen zullen komen op 26 november, en de Gemengde Commissie EU-Vietnam, die morgen bijeenkomt.
Wij wijzen er tevens op dat het Vietnamese parlement, de Nationale Vergadering, belangstelling heeft voor een constructieve dialoog met dit Parlement over deze en andere zaken. Uiteraard peinst de Commissie er niet over om het Parlement te zeggen hoe het zou moeten reageren, maar ik weet dat het iedere gelegenheid gretig te baat zal nemen.
Dan nu de stand van zaken met betrekking tot de vrijheid van godsdienst in Vietnam. De Vietnamese grondwet - zoals de heer Mann ook al in herinnering bracht - bepaalt dat de vrijheid van godsdienst een van de grondvrijheden van de republiek is. Deze vrijheid wordt echter beperkt - en sommigen zouden zeggen tegengesproken - door andere wetten. Wij hopen dat deze beperkingen zullen worden versoepeld en hebben dit ook uitdrukkelijk en herhaaldelijk de Vietnamese autoriteiten kenbaar gemaakt.
Zoals de heer Belder al zei, zijn er sinds de opstanden in de Centrale Hooglanden in 2001 berichten binnengekomen over een toenemend aantal gevallen van slechte behandeling van bepaalde christelijke bevolkingsgroepen, met name de Montagnards en de christelijke Hmong. Men beweert dat de lokale autoriteiten hebben getracht bewoners van de hooglanden te dwingen hun diepgewortelde geloof af te zweren. Ze hoeven er echter de geschiedenisboeken maar op na te slaan om te zien hoe vruchteloos dergelijke pogingen door de eeuwen heen altijd zijn geweest.
Het Parlement is op de hoogte van het opnieuw in hechtenis nemen van een aantal leiders en leden van de niet-erkende Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam. De Europese Commissie en de lidstaten hebben hun bezorgdheid hierover geuit en de Vietnamese regering opgeroepen de eerder dit jaar opgestarte dialoog tussen de VBKV en belangrijke leden van de Vietnamese regering, waaronder de premier, te hervatten om opnieuw hoop te bieden op een voor beide partijen aanvaardbare oplossing.
Ik wil afsluiten met te zeggen dat het voor de Commissie duidelijk is dat Vietnam het meest geholpen is met snelle voortgang in het hervormingsprogramma van het land. Daarbij leert de regering omgaan met verschillende standpunten en de waarde inzien van een maatschappij waarin ruimte is voor afwijkende ideeën. Deze cruciale elementen van de vrijheid moeten in Vietnam nog altijd worden veiliggesteld. 
Dupuis (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, er is hier toch enige dubbelzinnigheid. Er is iets dat we niet begrijpen. Er is eerder sprake van achteruitgang dan van vooruitgang in Vietnam. De vraag is simpel: is de Commissie bereid om bij de komende onderhandelingen met Vietnam de kwestie van de verlening van een wettelijke status aan de niet-erkende kerken tot een breekpunt te maken? Er is geen vrijheid van religie in Vietnam en daar moet wat aan gedaan worden. In feite wordt het nalaten van hervormingen met miljoenen euro’s van de Europese belastingbetalers aangemoedigd. Dat kan natuurlijk niet. Of er wordt geld gegeven voor hervormingen waar serieus werk van wordt gemaakt, of men houdt het geld in kas. Ik denk dat dit de vraag is die de Commissie moet beantwoorden. 
Kinnock,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik zal zeer kort zijn. Ik weet dat de heer Depuis niet geheel ten onrechte diepe gevoelens koestert over deze kwestie. Zonder afbreuk te doen aan het standpunt van de Commissie zou ik hem simpelweg willen zeggen dat het niet altijd een goed idee is om lakmoestests toe te passen als wij de mensenrechten willen beschermen en meer democratie willen bewerkstelligen. Ik weet wel degelijk dat er argumenten zijn voor dergelijke tests, maar wij moeten ons afvragen of hiermee het hogere doel, de verwezenlijking van de gewenste vooruitgang, gediend is.
Tegelijkertijd wordt er Europees belastinggeld aan ontwikkelingssamenwerking met Vietnam besteed. De reden hiervoor is dat zonder deze steun vele mensenlevens ernstige schade zouden ondervinden en zelfs gevaar zouden lopen. Dientengevolge kan de Commissie - hoewel ik begrip heb voor het conditionaliteitsargument en daar in veel gevallen de logische conclusies uit zou trekken - niet met zekerheid zeggen of een dergelijke benadering tot het resultaat zou leiden dat de leden van dit Parlement en de Commissie graag zouden zien. Voor die zaak is een zeer scherp beoordelingsvermogen vereist. Wij moeten dit blijven oefenen op de voor dit Parlement welbekende manier. 
De Voorzitter.
   - Hiermee is het gecombineerd debat gesloten.
Wij gaan over tot de stemming.5(1)

De Voorzitter.
   - Hiermee is de agenda afgehandeld.(1)
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

