Belasting op financiële transacties (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag van Sharon Bowles, namens de Commissie ECON, aan de Commissie: Belasting op financiële transacties (B7-0019/2010)
Edward Scicluna
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie economische en monetaire zaken heeft deze vraag en deze ontwerpresolutie ingediend omdat we zorgvuldig moeten nadenken. Vorig jaar heeft de commissie met commissaris Kovács gesproken over belastingen op financiële transacties. Net zoals veel anderen, zei hij dat hij het idee aantrekkelijk vond, en we hebben toen duidelijk gemaakt dat het een goed idee zou zijn om te onderzoeken hoe dit zou moeten werken, met inbegrip van de benodigde infrastructuur daarvoor.
Sindsdien onderzoekt de Commissie het onderwerp, en we halen hier het grote scala van vragen naar voren dat moet worden beantwoord. Er zijn verzoeken gedaan, onder meer in de G20-Top van afgelopen september, om de financiële sector te laten betalen voor het opzetten van stabiliteitsfondsen en te laten betalen voor een vergoeding voor de schade die de sector heeft veroorzaakt aan de echte economie. Voorzitter Barroso heeft voorgesteld om een mondiale financiële heffing te gebruiken om milieuprojecten te financieren. Het oorspronkelijke idee van de Tobintaks om een belasting op financiële transacties te gebruiken voor ontwikkelingshulp is ook weer helemaal terug van weggeweest.
Het is niet de bedoeling van deze ontwerpresolutie om druk uit te oefenen in een bepaalde richting, behalve dan druk om antwoorden en effectbeoordelingen te krijgen, maar we hebben natuurlijk veel mensen die grote voorstanders zijn van belastingen op transacties, alsook veel mensen die even grote bedenkingen daartegen hebben. Het lijkt zeer waarschijnlijk dat de inning van een belasting op transacties, zelfs op internationaal niveau, tegenwoordig gemakkelijker is, vanwege de elektronische aard van veel transacties, maar we kunnen evenmin het feit negeren dat er meer alternatieve concurrerende bestemmingen zijn voor de opbrengsten van een belasting.
Een van de gedachten over de belasting is dat niemand het zou merken, omdat de belasting in alle gevallen zo gering zou zijn. Aan de andere kant stellen anderen voor om de belasting te gebruiken om excessieve transacties te ontmoedigen. Het schijnt mijn commissie toe dat als het opgehaalde eindbedrag hoog is - en de berekeningen wijzen in die richting - ergens iemand zal moeten betalen. Veel financiële transacties zijn tussenproducten, geen eindverkopen, dus de tussenpersonen - banken en zo - zullen de belasting moeten betalen. De extra kosten - want dat zijn het - zullen gewoon worden doorberekend aan de eindgebruiker. Sommigen zullen misschien zeggen dat dit niet hindert. Er zijn echter ook andere manieren om belasting te heffen binnen de financiële diensten.
Dan is er de vraag wie de belasting gaat innen en wie gaat beslissen hoe de opbrengst wordt besteed. Hier komt zelfs het legaliteitsbeginsel ("geen belasting zonder vertegenwoordiging”) om de hoek kijken. Als de belasting in Londen wordt geïnd voor een derivatentransactie waarvoor geen kosten worden gerekend, naar een plaats elders in de wereld, wie bepaalt dan waar de belasting wordt uitgegeven? Deze vraag is misschien gemakkelijker te beantwoorden als de belasting gaat naar een zaak die te maken heeft met de financiële stabiliteit, waarbij de betalers betrokken zijn, dan als zij gaat naar iets buiten de financiële wereld, zoals naar milieuprojecten of ontwikkelingshulp. Al deze dingen hebben een internationaal element, zowel aan de kant van de betaling als aan de kant van de besteding. We kunnen waarschijnlijk niet al deze dingen doen en niet profiteren van al deze voordelen, dus we zullen minstens keuzes moeten maken met betrekking tot wat we proberen recht te zetten, de methode waarop dit moet gebeuren, en het primaire doel van de belasting.
En tot slot: doen we er wel goed aan om regelgeving te mengen met belastingheffing? Zijn deze wel echt complementair?
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij een bijdrage aan dit belangrijke debat over de innovatieve financieringsinstrumenten te kunnen leveren en deze mondelinge vraag te beantwoorden.
Wat betreft de opties voor de invoering van een algemene belasting op financiële transacties, is de Commissie van plan om op mondiaal niveau bij te dragen aan het debat over innovatieve financiering, zoals zij heeft aangekondigd in haar EU 2020-strategie.
Zij werkt momenteel aan de identificatie en beoordeling van verschillende aanpakken, waarvan een algemene belasting op financiële transacties (FTT) er een is. De in de VS voorgestelde "verantwoordelijkheidsheffing voor de financiële crisis” en de "stabiliteitsheffing” op bepaalde activa van banken, zoals ingevoerd in Zweden, zijn andere aanpakken.
Wat betreft de FTT, is duidelijk dat de opties vandaag anders zijn dan de aanvankelijke discussies over de Tobintaks, omdat de FTT een breder scala van financiële producten zou bestrijken.
Wat betreft de voor- en nadelen van de invoering van de algemene FTT, is de Commissie van mening dat het belangrijk is om bij de beoordeling van de verschillende instrumenten een opeenhoping van initiatieven te voorkomen die voor de financiële sector schadelijk zou kunnen zijn, en te waarborgen dat de nieuwe initiatieven niet leiden tot de verplaatsing van transacties naar andere regio's, wat negatieve gevolgen zou hebben voor het concurrentievermogen van Europa.
Wat betreft de mogelijkheid om in de EU een algemene FTT ten uitvoer te leggen als onze belangrijkste partners zo'n belasting niet invoeren, wil ik u eraan herinneren dat het IMF, parallel aan het werk van de Commissie, ook opties onderzoekt, met inbegrip van een mondiale heffing op financiële transacties.
Dit laat zien dat het onderwerp van mondiale aard is, en de Commissie is van mening dat deze kwestie het best kan worden aangepakt door naar mondiale en gecoördineerde oplossingen te zoeken. Dit is onze eerste optie en de optie die onze voorkeur geniet.
Wat betreft het gebruik van belasting als een aanvullend regelgevend middel in het kader van de hervormingen van de financiële markten, kan ik bevestigen dat de Commissie nadenkt over de onderlinge complementariteit tussen de belasting- en regelgevingsinstrumenten en zal letten op het cumulatieve effect van deze twee typen instrumenten op het vermogen van de financiële sector om het economisch herstel te ondersteunen.
Wat betreft de mogelijkheid om het financiële systeem met de invoering van een algemene FTT langetermijngericht te maken: de Commissie is niet bekend met duidelijke gegevens of studies over de relatie tussen zo'n belasting en de looptijdenstructuur van financiële bemiddeling.
Wat betreft de toewijzing van de opbrengsten van een FTT, denk ik dat het prematuur is om nu al conclusies te trekken over de verdeling van de opbrengsten en over de toewijzing daarvan, omdat de analyse van innovatieve financiering nog niet is afgerond. Ik wil desondanks benadrukken dat de potentiële opbrengsten van een algemene FTT heel asymmetrisch zouden zijn en waarschijnlijk zouden zijn geconcentreerd in slechts een paar landen die de grootste financiële centra hebben. Deze asymmetrie wijst op de noodzaak van mondiale oplossingen, met inbegrip van oplossingen voor de verdeling en de toewijzing van de opbrengsten.
Tot slot de timing van de verschillende initiatieven. Als eerste stap zijn de diensten van de Commissie momenteel bezig om het vraagstuk van de innovatieve financieringsinstrumenten in het algemeen te onderzoeken. De Commissie zal ook rekening houden met de conclusies van onze belangrijkste internationale partners, teneinde de opties met het grootste potentieel te identificeren. Op basis daarvan zouden, in een tweede stap, concrete voorstellen met een gedetailleerde effectbeoordeling kunnen worden gedaan, conform de standaardaanpak voor betere regelgeving van de Commissie.
Jean-Paul Gauzès
namens de PPE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, door de financiële crisis is de overheid gedwongen financiële steun te verlenen vanuit de publieke middelen.
Onder deze omstandigheden is het verleidelijk de invoering van een belasting op financiële transacties te overwegen. De opbrengsten uit deze belasting kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor het herstel en de duurzame ontwikkeling van de economie en, in eerste instantie, ter compensatie van de kosten van de crisis voor de reële economie en de belastingbetalers. Deze heffing zou komen boven op de voorschriften ter regulering van de financiële sector, de afschaffing van belastingparadijzen of de regelgeving voor derivaten die momenteel wordt uitgewerkt.
In dit stadium moeten we eerst nagaan hoe groot de effecten van een belasting op financiële transacties zijn. Dat is het hoofddoel van de mondelinge vraag: de Commissie wordt aangespoord de verschillende in de ontwerpresolutie opgesomde punten concreet te onderzoeken om een advies te kunnen geven over de vraag of een dergelijke belasting uitvoerbaar en op dit moment gepast is.
Wat u zojuist hebt gezegd, commissaris, gaat in de juiste richting. Net als u dienen we echter te onderstrepen dat hierbij een realistische en pragmatische houding geboden is. Zo'n belasting mag geen nadelige gevolgen hebben voor de Europese economie of voor het concurrentievermogen van de financiële sector in Europa.
Meer in het algemeen is het van belang de aandacht te vestigen op wat er gebeurt wanneer deze belasting uitsluitend in de Europese Unie zou worden ingevoerd omdat er op internationaal niveau geen overeenstemming kan worden bereikt. Sommigen zijn voorstander van zo'n eenzijdige stap. Voor ons is een dergelijke puur Europese oplossing echter niet bespreekbaar.
Udo Bullmann
namens de S&D-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil een aantal vragen toevoegen aan wat de heer Scicluna namens de commissie heeft gezegd. Mijnheer de commissaris, wanneer de omvang van alle financiële transacties in de hele wereld zeventig, tachtig, negentig of honderd keer groter is dan het bruto nationaal product, en wanneer die trend nog toeneemt, zou u dan zeggen: "Deze explosie van de financiële producten is hoofdzakelijke gebaseerd op speculatieve elementen”? Zo ja, hoe bent u dan van plan om hieraan paal en perk te stellen? En wat zou daaraan kunnen bijdragen? Als de omvang van de financiële transacties op de korte termijn veel sterker groeit dan het bruto nationaal product in de hele wereld, bent u het dan met ons eens dat we meer moeten doen voor de groei op de lange termijn van de reële economie, waar mensen werken, waar mensen geld verdienen, waar mensen producten maken die je kunt opeten, die je kunt gebruiken? En als dat zo is, hoe kunnen wij dit doel volgens u bereiken?
Mijnheer de commissaris, wanneer de belasting op financiële transacties daartoe een bijdrage zou kunnen leveren, en dat willen we tenslotte onderzoeken, hoe ziet u dan de timing voor de onderhandelingen daarover met de internationale partners? We hebben de indruk dat de financiële instrumenten die overal ter wereld worden ontwikkeld op dit moment vooral worden gebruikt om te speculeren tegen de eurozone, tegen de euro en tegen de zwakste lidstaten. Is het dan niet de hoogste tijd om te onderhandelen, en een Europese weg uit te stippelen?
Mijnheer de commissaris, er is iets wat ik maar niet kan begrijpen. Waarom vragen we de lidstaten om de btw te verhogen met drie of vier procent, of nog meer, als een belasting op transacties van 0,01 of 0,05 procent de mededinging ruïneert en de positie van Europa zwakker zou maken, wat beweerd wordt. Ik geloof dat niet. Pak dit aan, dat is wat het Parlement van u verwacht.
Carl Haglund
Mijnheer de Voorzitter, zoals wij hier in het Parlement hebben gehoord, is de zogeheten Tobinbelasting weer uit de kast gehaald als gevolg van de economische crisis en de steeds zorgwekkender discussies over de klimaatverandering.
Wij horen ook dat er veel van deze belasting wordt verwacht. Men wil daarmee onder andere zekerheid op de financiële markten creëren en inkomsten genereren die kunnen worden gebruikt voor diverse behartenswaardige doeleinden, zoals ontwikkelingshulp en de strijd tegen de klimaatverandering.
Naar mijn mening zijn deze verwachtingen nogal naïef en ik ben zeer sceptisch over de mogelijkheden om een goed functionerende belasting op financiële transacties in te voeren. Enerzijds behoor ik tot degenen die betwijfelen of deze belasting praktisch uitvoerbaar is en anderzijds denk ik niet dat zij het effect heeft waar sommigen op hopen. Ik ben er onder meer volledig van overtuigd dat geen enkele belasting in de wereld de financiële crisis die wij de afgelopen jaren hebben meegemaakt, had kunnen voorkomen.
Persoonlijk sta ik ook erg kritisch tegenover het idee om iets te belasten en de belastingopbrengsten vervolgens te gebruiken voor een doel dat niets te maken heeft met de activiteit die wordt belast. Dat is naar mijn mening onlogisch en niet bepaald een gezond belastingbeleid.
Begrijp mij niet verkeerd: ik wil dat er meer geld beschikbaar komt voor ontwikkelingshulp. Ik heb kritiek op mijn eigen land, Finland, dat niet in staat is het niveau van 0,7 procent van het bbp te bereiken dat vaak als een minimum wordt beschouwd.
De Commissie economische en monetaire zaken heeft een evenwichtig document over dit onderwerp opgesteld. Het is goed dat er op communautair niveau een degelijk onderzoek wordt gedaan naar het mogelijke functioneren van een dergelijke belasting. Hopelijk bevat de discussie daarna meer feiten en minder politieke meningen, want anders lopen wij het risico ons vast te bijten in een debat over een belasting die praktisch onuitvoerbaar is, terwijl wij tegelijkertijd geen mogelijkheden en oplossingen kunnen vinden voor het verkrijgen van voldoende financiering voor ontwikkelingswerk en onze strijd tegen de klimaatverandering.
Het ergste wat kan gebeuren is dat de Europese Unie met geweld en om ideologische redenen gaat proberen een dergelijke belasting op financiële transacties in te voeren, zonder dat de rest van de wereld hetzelfde doet. Dat kan alleen maar leiden tot een economisch fiasco voor Europa en dat wil niemand in deze tijden. Dat moeten wij beseffen. Ik hoop dat het onderzoek serieus en goed zal zijn.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Catherine Stihler
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik probeer nu de nieuwe regel uit die we hebben, zodat we ons blauwe papier kunnen gebruiken.
Ik vond het interessant dat de vorige spreker het had over zijn eigen land, over de bedenkingen die ze daar hadden, en over de 0,7 procent van het bbp en de Tobintaks.
De Tobintaks is duidelijk iets heel anders dan de belasting op financiële transacties, en dit is waar verwarring vaak de overhand heeft. Ik denk dat u volstrekt gelijk hebt dat we duidelijkheid moeten krijgen, maar misschien zou ik graag zien dat u iets meer in detail trad over de reden waarom we de 0,7 procent mogelijk niet halen, en ook over hoe we duidelijkheid kunnen krijgen over wat we hier voor elkaar proberen te krijgen op het punt van een belasting op transacties die ook daadwerkelijk werkt.
Carl Haglund
(EN) Mijnheer de Voorzitter, deze nieuwe manier van debatteren is eigenlijk heel interessant. Zij geeft ons de mogelijkheid om een dialoog te voeren.
Finland is helaas een land dat minder dan 0,7 procent van zijn bbp aan ontwikkelingshulp uitgeeft, wat niet goed is. Dat is iets wat we in ons land op politiek niveau moeten aanpakken. Het is echter een schande dat onze regering daarin tot nu toe niet is geslaagd.
Wanneer het gaat om de Tobintaks en de belasting op financiële transacties, hebt u gelijk: het is waarschijnlijk niet precies wat de heer Tobin zich aanvankelijk had voorgesteld. Ik ben nog erg sceptisch over de vraag of we echt een belasting kunnen invoeren die mondiaal werkt, waaraan alle landen in de wereld meedoen, want dat is de enige manier waarop het ook echt werkt zonder dat kapitaal naar elders in de wereld wordt verplaatst.
Maar we zullen zien, en dat is de reden waarom de Commissie ernaar kijkt. Het wordt interessant.
Pascal Canfin
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, wij bevinden ons in een crisissituatie wat onze overheidsfinanciën betreft en wij weten dat een deel van de oplossing kan worden bereikt door de uitgaven te verminderen. Voor een groot deel ligt de oplossing echter ook in het vermogen van landen om meer fondsen te genereren.
De vraag is dus welk soort belasting we kunnen verhogen, welk soort belasting we moeten verhogen en wat de gevolgen van deze belastingverhogingen zijn. De analyse van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie luidt dat we moeilijk de belastingen voor kleine bedrijven, die de meeste nieuwe banen scheppen, fors kunnen verhogen. We kunnen ook moeilijk de belastingen voor de huishoudens, behalve misschien voor de allerrijkste, verhogen omdat deze belastingen in de meeste gevallen al hoog genoeg zijn, vooral in Europa.
Dus dient de vraag zich aan welke belastingen we gaan verhogen. Als we niet de belasting voor het mkb en voor de huishoudens en evenmin de btw willen verhogen, moeten we noodgedwongen ons blikveld verbreden. Onze analyse luidt dat de belasting op financiële transacties uiteindelijk het minst pijnlijk is voor de Europese economie. Deze heffing heeft de minste nadelige gevolgen voor het mondiale concurrentievermogen van de Europese economie.
Bovendien zijn sinds een jaar of tien de kosten van financiële transacties enorm gedaald dankzij enkele technische verbeteringen - als je daar in dit geval van kunt spreken - en Europese regelgeving.
In feite hebben alleen de financiële sector en de banken van deze kostenverlagingen geprofiteerd. Het zou niet geheel onrechtvaardig zijn wanneer deze kostenverlagingen via een belasting op financiële transacties mede ten goede zouden komen aan de overheden die deze zelfde banken hebben gered.
We maken er een sterk ideologische discussie van, zowel in dit Parlement als elders, maar eigenlijk gaat het om een nogal technische kwestie. Transactiekosten bestonden vroeger ook al, maar ze zijn verlaagd. Nu stellen we voor deze kosten weer te verhogen, zodat niet alleen de private spelers maar ook de overheden van de technische verbeteringen profiteren.
Uiteraard komt dan de vraag boven of de Europese Unie in haar eentje deze stap voorwaarts kan zetten. Voor iedereen is het duidelijk dat dit het best in internationaal verband kan worden geregeld. Maar wat als de Verenigde Staten, om het beestje maar bij de naam te noemen, niet mee willen doen? Zijn dan alle deuren voor de Europese Unie gesloten?
Naar bepaalde verklaringen te oordelen, vooral die van de heer Gauzès, denkt de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) dat Europa op eigen houtje niets kan ondernemen. Zeker, op zo'n moment dienen er allerlei obstakels te worden omzeild, de omstandigheden zijn dan niet volmaakt. Maar wil dat zeggen dat de Europese Unie zich naar de kleinste gemeenschappelijke deler moet voegen, op alle punten zo min mogelijk regels moet formuleren en zich moet aanpassen aan de minst ambitieuze speler? Dat lijkt ons niet bevorderlijk voor de versterking van het leiderschap van de Europese Unie in de wereld.
Bovendien is het heel goed denkbaar dat de Europese Unie eenzijdig deze maatregel treft, simpelweg omdat de kapitaalstromen waar wij mee te maken hebben, vanuit de EU eventueel naar het buitenland gaan en vervolgens weer terugkeren.
Wanneer deze kapitaalstromen de EU verlaten en weer binnengaan, kunnen we eisen dat deze mogen worden getraceerd en onderzoeken of de belasting op financiële transacties is betaald of niet. Als betaling heeft plaatsgevonden, is er geen probleem. Als er geen betaling heeft plaatsgevonden, kan een in- of uitvoerbelasting worden geheven. In de reële economie hebben we dat jarenlang gedaan via een gemeenschappelijk buitentarief. De financiële globalisering dwingt ons ertoe op dit moment soortgelijke stappen te zetten op het gebied van de financiële economie en technisch gezien is dat heel goed mogelijk. Nu de politieke wil nog.
Kay Swinburne
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, na de recente onrust in de mondiale financiële markten over de hele wereld, zoeken academici, politici en Nobelprijswinnende economen terecht naar een manier om het geld dat is uitgegeven aan het redden van onze financiële instellingen, terug te verdienen. Belastingen op financiële transacties zijn in hun vele verschillende vormen slechts een van de vele ideeën die op tafel liggen, en we moeten de hulpmiddelen die de EU en haar lidstaten ter beschikking staan, niet beperken door naar slechts één idee te kijken. We moeten creatief zijn en zo breed mogelijk zoeken om te zien waar we het beste op de financiële crisis kunnen reageren en onze nationale financiële systemen kunnen versterken. Het idee van een heffing op financiële instellingen van president Obama kan waardevol zijn.
Toch is dit voorstel heel specifiek en kijkt het niet naar alle andere vormen van financiële belastingen of heffingen. Zoals de commissaris heeft gezegd, voert het IMF momenteel in opdracht van de G20 een studie uit naar mogelijke financiële belastingen, maar deze ontwerpresolutie lijkt op deze studie vooruit te willen lopen.
Ik begrijp niet waarom we een EU-oplossing voor een mondiaal probleem ten uitvoer zouden proberen te leggen. Het is onzinnig en naïef om te denken dat we er niet op achteruit zullen gaan ten opzichte van andere landen, als de EU een belasting op transacties ten uitvoer legt zonder de steun van alle belangrijke, mondiale spelers.
Mijn zorgen met betrekking tot deze ontwerpresolutie over belasting op financiële transacties in de huidige vorm zijn tweevoudig.
Op de eerste plaats kunnen we geen maatregel steunen die de EU bevoegdheden probeert te geven om belastingen te heffen. Het is fundamenteel voor de soevereiniteit van de lidstaten van de EU dat zij het recht behouden om hun eigen belastingstelsels te beheren. Het zou daarom nuttig zijn duidelijk te maken of dit een voorstel is voor gecoördineerde belastingheffing door de individuele lidstaten - te behouden en te gebruiken op dat niveau - of dat het in feite een EU-belasting is.
Op de tweede plaats mogen de belastingen die worden geheven om de financiële systemen te stabiliseren, naar mijn mening geen verlengstuk worden van een begrotingsonderdeel van de EU. Er zijn veel initiatieven en uitgavenprogramma's van de EU en de lidstaten die het mondiale klimaat op slimme manieren proberen aan te pakken. We hebben ambitieuze doelen voor de bedragen die in ontwikkelingslanden moeten worden uitgegeven. Ik zou iets wat in feite belastingen heft voor andere doelen, niet kunnen steunen.
Miguel Portas
namens de GUE/NGL-Fractie. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, de technische discussie die gevoerd moet worden is zonder twijfel zeer belangrijk. Die discussie mag echter niet verhelen dat de keuze die we dienen te maken een politieke keuze is. Daarom is het niet erg legitiem een hele argumentatie op technische leest te schoeien teneinde een politieke keuze uit de weg te gaan.
De heer Haglund heeft bijvoorbeeld uitgelegd dat we, als we de Tobintaks hadden gehad, de financiële crisis niet zouden hebben vermeden. Ik ben het eigenlijk wel met hem eens, maar in dat geval zouden we ongetwijfeld wel veel meer middelen hebben gehad om de effecten van de financiële crisis voor onze economieën en de meest benadeelde groepen van de Europese bevolking te bestrijden.
Dat is derhalve de vraag waar het om gaat. Het tweede punt heeft te maken met ... en daarom heeft het antwoord van commissaris Šemeta me absoluut niet overtuigd, noch wat de termijnen noch wat de inhoudelijke kant betreft. Commissaris Šemeta, heeft, evenals de heer Gauzès, eigenlijk met zoveel woorden gezegd dat de belasting een aantrekkelijk en zeer interessant idee is maar dat we de belasting niet in Europees verband kunnen realiseren. Volgens hen kan een dergelijke belasting alleen in mondiaal verband worden ingevoerd.
Laten we wel zijn, dergelijke uitspraken betekenen dat je tegen de mensen zegt dat er op mondiaal niveau nooit een Tobintaks zal komen. Dan hoeven we elkaar hier ook niet voor de gek te houden. Er wordt hier namelijk gezegd: of de belasting is mondiaal of de belasting komt er niet. Dat komt er eigenlijk op neer dat men zegt dat die belasting er niet komt. Ik heb echter een heel andere zienswijze: volgens mij is de Europese Unie als financiële markt sterk genoeg om een extra algemene belasting op alle transacties aan te kunnen zonder dat er kapitaalvlucht optreedt.
We zouden dan echter met name onze burgers een beslissende boodschap geven: in deze crisis dient het financieel kapitaal - dat ons de crisis heeft gebracht - in ieder geval extra mee te betalen. De bestemming van die belasting zou dan in het bijzonder de strijd tegen honger en armoede in de wereld zijn, evenals de financiering van een sociale pijler van het Europees project. Dat is de pijler die ons nu nog ontbreekt.
De burgers zouden dit heel goed begrijpen.
Hans-Peter Martin
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik was elf jaar geleden een van de paar leden van het Parlement die de interfractiewerkgroep Tobintaks hebben opgericht, en er werd vaak wat meewarig geglimlacht over onze vergaderingen. Vanuit het perspectief van de eeuwwisseling wezen we er telkens weer op dat de markt toch zo rationeel was, dat we de mededinging niet in gevaar mochten brengen en dat de mondialisering een nieuw tijdperk kon inluiden.
Het is ongepast dat u die argumenten ook nu nog gebruikt, we hebben net met hangen en wurgen een grote krach vermeden, en dat heeft niet alleen veel geld gekost, heel veel geld, maar ook extreem veel vertrouwen. Nu wordt er gezegd dat een dergelijke belasting op financiële transacties een remmend effect zou kunnen hebben. Ik heb persoonlijk nog steeds goede contacten met bepaalde speculanten, zoals ik ze noem, en die zichzelf eufemistisch investment fund managers noemen, en die zien dat heel anders, omdat ze tenslotte binnen een heel krappe marge al sneller en al intensiever hun zaken doen.
Daarom ben ik er van overtuigd dat een belasting op financiële transacties heel wat geld zou opleveren, en bovendien die enorme speculatieve golven zou afzwakken. Ik hoop van ganser harte dat u als vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten vooral goed hebt geluisterd naar wat de groene collega en de heer Bullmann hebben gezegd, en wat nu door links wordt overgenomen. Dit is een politieke kwestie, de technische aspecten zijn snel beantwoord, daarvoor zijn er deskundigen.
Gunnar Hökmark
(EN) Mijnheer de Voorzitter, je kunt je afvragen of het, vanuit administratief gezichtspunt gezien, mogelijk is om een belasting op financiële transacties in te voeren en of het politiek haalbaar is, maar ik denk dat de grondvraag moet zijn of het goed is. Is het voor de economische ontwikkeling nuttig om een belasting op financiële transacties te hebben? Want dit betekent dat je een belasting krijgt op investeringen; grensoverschrijdend zul je een belasting hebben op investeringen in landen waar je minder kapitaal hebt dan in andere landen.
Zal dit de internationale handel helpen of zal het de internationale handel juist beperken, als het überhaupt effect heeft?
Ik zeg dit omdat er twee voorbeelden zijn waarnaar we zouden kunnen kijken wanneer we dit onderwerp bespreken. Op de eerste plaats hebben we dertig jaar van enorme economische groei gehad, dankzij goed functionerende mondiale financiële markten. Daarna hebben we de gevolgen gezien van de crisis die de kredietcrisis ons heeft gebracht. Ik denk dat we rijkere en beter functionerende mondiale financiële markten nodig hebben, in plaats van te proberen om ook maar in de buurt van een kredietcrisis te komen.
Want een belasting op transacties heeft, net als elke belasting, tot doel om het volume van datgene waarover belasting wordt geheven, te beperken, en ik zie niet wat het voordeel is van beperking van de omvang van de internationale handel, want we hebben gezien wat voor gevolgen dat heeft. Ik zie niet wat voor nut het heeft om investeringen in arme landen duurder te maken.
Belasting heffen op financiële transacties zal financiële transacties niet tegenhouden. Het zal zelfs dat wat soms speculatieve investeringen worden genoemd, niet tegenhouden. Het zal wel de grote stroom van normale investeringen en handel hinderen die we juist nodig hebben.
En ik denk, commissaris, dat er alle reden is om voorzichtig en terughoudend te zijn wanneer we dit onderwerp bespreken.
Pervenche Berès
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het schijnt dat u als commissaris verantwoordelijk bent voor belastingen en dat u in de strategie 2020 een innovatief belastingstelsel zult voorstellen. Om een innovatief belastingstelsel tot stand te brengen, moet men zijn nek durven uitsteken en niet al het intelligente en constructieve werk van zijn voorgangers aan de kant schuiven. Ik stel vast dat in de strategie 2020 geen melding wordt gemaakt van de harmonisatie van de vennootschapsbelasting. Misschien hebt u die ergens in een la laten liggen. Ik nodig u uit daar nog eens nauwkeuriger naar te kijken.
Maar als u dezelfde moed toont bij de belasting over financiële transacties, komen we niet erg ver. Binnen de Europese Unie en de Commissie waarvan u nu zelf deel uitmaakt, lijken de conclusies van de G20 onaantastbaar te zijn. Welnu, de belasting op financiële transacties wordt in de conclusies van de G20 genoemd. Wij verzoeken u dus deze conclusies uit te voeren. En komt u nu niet aanzetten met het argument dat we moeten wachten totdat alle anderen het doen. Immers, wanneer de heer Obama onder invloed van de heer Volcker een hervorming van zijn bankstelsel voorstelt, lapt hij de conclusies van de G20 volledig aan zijn laars!
Waarom zouden wij een methode uitsluiten die voor de Verenigde Staten wellicht goed werkt? Bovendien heeft uw collega, commissaris Michel Barnier, geconstateerd dat deze hervorming misschien op de specifieke Amerikaanse situatie was afgestemd en geen betrekking had op Europa en dat Europa wat de belasting op financiële transacties betreft zijn eigen weg moest volgen. Dat is inderdaad het geval. Wij zien met spanning uit naar uw vermetele en innovatieve voorstellen, commissaris.
Louis Michel
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, hoewel iedereen weet dat ik de Commissie volledig steun, zal ik niet verhullen dat ik uw betoog bijzonder timide vond en dat u in elk geval geen grote politieke ambitie toonde ten aanzien van een onderwerp dat volgens mij erg belangrijk is.
Ik wijs u erop dat in de consensus van Monterrey in 2002 en tijdens de vervolgconferentie van Doha in 2008 innovatieve en alternatieve financieringen op het gebied van ontwikkeling werden aanbevolen. Ook ik geloof niet dat deze belasting op financiële transacties het mondiale financiële stelsel kan reguleren; dat is niet aan de orde. Ik geloof dat de Europese Unie het initiatief moet nemen om, wellicht in samenwerking met de G20, een belasting op internationale financiële transacties in te voeren die, het is reeds gezegd, uiteen kan lopen van 0,01 procent - waar hebben we het over! - tot 0,1 procent van de transactiewaarde! De verwachte inkomsten variëren uiteraard, afhankelijk van de coëfficiënt, tussen 20 miljard en 200 miljard dollar. Aan u de keus.
Dat kan een globaal en algemeen karakter krijgen. Waarin ik echter absoluut met u van mening verschil, is dat ik niet geloof dat deze maatregel alleen kan worden uitgevoerd als alle landen van de wereld er achter staan; het gaat er vooral om dat de belangrijkste economische spelers ermee instemmen. We moeten dus niet wachten totdat de hele wereld deze belasting omarmt. We weten maar al te goed dat er dan van dit idee niets terecht zal komen.
Deze belasting dient, in eerste instantie op vrijwillige basis, door de verschillende landen te worden geheven, wat uiteraard voor een meezuigend effect kan zorgen. Ze moet ook gecoördineerd worden door de belangrijkste economische spelers, vooral de G20. U vraagt zich af waarvoor deze belasting moet worden gebruikt. Welnu, de opbrengsten kan men naar een mondiaal fonds laten vloeien, of waarom ook niet, naar een Europees fonds. Het Europees Ontwikkelingsfonds kan dat geld goed gebruiken in het kader van de overheidssteun voor ontwikkeling. Een andere mogelijkheid is dat afzonderlijke landen dit middel inzetten ten behoeve van hun ontwikkelingsbeleid.
Er is nog een andere, duidelijk aanwijsbare, ontwikkeling waarbij ik grote vraagtekens zet. Zo hoor ik dat de directeur van het Internationaal Monetair Fonds de grondgedachte achter deze Tobintaks of de belasting op financiële transacties loslaat en er een soort garantie van maakt tegen de risico's van de financiële wereld, de financiële jongleurs. Dat is het nu juist niet! Ik wil niet dat deze belasting gebruikt gaat worden om de risico's die de financiële wereld neemt, te dekken. Daar moet men op een andere manier voor betalen. Een dergelijk misbruik van deze nieuwe belasting is voor mij onacceptabel.
Ik wil u erop wijzen dat alle vooruitgang die de afgelopen jaren in enkele ontwikkelingslanden is geboekt, waarschijnlijk teniet zal worden gedaan, waardoor de millenniumdoelen voor ontwikkeling niet kunnen worden gehaald. Dat geldt zelfs voor de best presterende landen. Daarom ben ik een fervent voorstander van een belasting op financiële transacties.
Vicky Ford
(EN) Mijnheer de Voorzitter, er zijn duidelijk veel goede redenen om financiële instellingen te vragen om meer bij te dragen aan de belastinginkomsten na de financiële crisis, en het is een schande dat deze resolutie alleen naar belastingen op transacties kijkt en niet naar voorbeelden zoals de door Obama voorgestelde heffing.
Ik heb drie zorgen met betrekking tot belastingen op transacties.
Op de eerste plaats de gevolgen voor eindgebruikers van financiële diensten. In het Verenigd Koninkrijk hebben we al vele jaren een zegelrecht en dit heeft een disproportioneel effect op kleine investeerders en bedrijven die kapitaal zoeken.
Op de tweede plaats de gevolgen die het zal hebben als de EU als enige zo'n belasting invoert. We weten dat de financiële markten mondiaal en zeer mobiel zijn. Er is duidelijk een risico dat we transacties alleen maar uit de EU verdrijven, wat niet gunstig zou zijn.
Mijn derde zorg betreft het morele gevaar als dit geld in een bail out-fonds moet worden gestort. Ik vind niet dat elke wankelende financiële instelling automatisch door belastingbetalers overeind moet worden gehouden. Het moet mogelijk zijn om een bank te laten omvallen en klanten toch te beschermen. Deskundigen hebben zowel de Commissie economische en monetaire zaken als de Bijzondere Commissie financiële, economische en sociale crisis gewaarschuwd dat zo'n fonds het nemen van onverantwoorde risico's kan aanmoedigen. We willen niet het risico van grotere risico's, en dit moet worden onderzocht.
Nikolaos Chountis
(EL) Voorzitter, het lijdt geen enkele twijfel dat de recente financiële crisis heeft bewezen dat het door het vrijgeven van de geldmarkten en de obsessie met het vrijlaten van markten kon gebeuren dat het financiële systeem gevaarlijk kon groeien in vergelijking en in samenhang met de echte economie, en bovendien dat dit jarenlang vrij van enige regulering kon functioneren op basis van enorm winstbejag, zonder enige verantwoording te hoeven afleggen, hetgeen uiteindelijk dus ook tot de crisis heeft geleid.
Het voorstel om een belasting te heffen op financiële transacties zou de omvang van het financiële systeem binnen de perken kunnen houden en bovendien ervoor kunnen zorgen dat bepaalde financiële keuzes die alleen maar uit zijn op winstbejag, niet rendabel zijn. De maatregel zou echter zinloos zijn als die niet vergezeld zou gaan van een integraal plan voor de regulering van het financiële systeem, zodat het misbruikbeleid van banken, de spelletjes van hedgefondsen en ratingbureaus die uit zijn op winstbejag - en die in veel landen verantwoordelijk zijn voor de verergering en uitbuiting van de financiële problemen - tot een minimum kunnen worden beperkt.
Ondanks dit alles meen ik dat een dergelijk voorstel niet moet worden gezien als slechts een tijdelijke maatregel. De banken dienen de enorme steunpakketten die zij hebben ontvangen van de Europese overheden af te lossen - deze pakketten hadden de forse toename van de financiële tekorten van de desbetreffende landen tot gevolg. Deze landen zien zich nu genoodzaakt om van diezelfde banken opnieuw te lenen, waarbij zij dus nu voor de tweede keer de banken betalen.
Laten we duidelijk zijn. De banken dienen hun schulden bij de overheden af te lossen. Om die reden, onder andere, dienen wij een belasting te heffen op financiële transacties: ten eerste om de omvang van deze financiële sector binnen de perken te houden, en ten tweede om bronnen beschikbaar te houden voor de planning van nieuw sociaal beleid en ontwikkelingsbeleid.
Markus Ferber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, waar gaat dit over? Het is heel eenvoudig, de vraag is hoe de financiële markten kunnen bijdragen aan de kosten die ze hebben veroorzaakt voor de landen, voor de samenleving, voor het bedrijfsleven. Dat is de eigenlijke vraag die we hier moeten beantwoorden.
Ik denk dat we samen een heel evenwichtige tekst hebben uitgewerkt. Ik ben ook de commissaris heel dankbaar voor zijn formuleringen. Aan de ene kant kunnen we niet zo doen alsof wij in Europa op een paradijselijk eiland wonen, waar we kunnen doen en laten wat we willen zonder dat de mondiale financiële markten daarop reageren. Dit moet internationaal worden geregeld. Aan de andere kant moeten we er wel voor zorgen dat de sector een redelijke bijdrage betaalt voor de aanpak van de crisis.
Daarom zou ik een waarschuwende stem willen laten horen. We kunnen niet iedere week een of ander onderwerp aanpakken, en dan even alle problemen op de planeet oplossen. Een paar maanden geleden was een bijkomende heffing op vliegtickets de oplossing voor alle problemen, en nu is de belasting op financiële transacties de oplossing voor alle problemen, en volgende maand zal vast wel iemand weer iets nieuws bedenken. We moeten de kerk in het midden laten. We moeten de financiële markten op basis van een internationaal gecoördineerd concept hier ook bij betrekken. Wanneer de Commissie daarvoor een weloverwogen oplossing voorlegt, en die tijdens internationale onderhandelingen kan verdedigen zijn, we op de juiste weg.
We mogen elkaar geen rad voor ogen draaien. Wie beweert dat we de speculatie met dergelijke instrumenten kunnen verhinderen, zit er behoorlijk naast. We willen dat de speculanten hun deel van het risico dragen, en ertoe bijdragen dat het risico beperkt wordt. Dat is de juiste aanpak, en wij staan volledig achter u, mijnheer de commissaris.
Catherine Stihler
(EN) Mijnheer de Voorzitter, in het Verenigd Koninkrijk is net de zogenoemde Robin Hood-campagne van start gegaan, waarbij ngo's, kerken en het maatschappelijk middenveld zijn betrokken, met als leider de acteur Bill Nighy. Commissaris, als u hun website nog niet hebt bekeken, kan ik u aanraden dat alsnog te doen in het kader van dit debat. De basis van de campagne is een belasting op financiële transacties van 0,05 procent, die volgens hen een bedrag in de orde van grootte van 37 miljard Britse ponden zou moeten opleveren.
Bij de belasting op financiële transacties gaat het dus niet om mensen die bij een geldautomaat geld opnemen: het gaat om niet-publieke transacties en het gaat erom dat diegenen die hebben bijgedragen tot de financiële crisis, iets teruggeven. Als ik dat in perspectief plaats: ik heb circa drie weken geleden naar de econoom John Kay geluisterd; hij was naar Schotland gekomen om te spreken, en als Schotland een onafhankelijk land was geweest en onze banken waren omgevallen, zou elke man, elke vrouw en elk kind in Schotland aansprakelijk zijn geweest voor een bedrag van 750 000 pond. We kunnen dat in de toekomst niet laten gebeuren. Het is nu godzijdank niet gebeurd, omdat Schotland deel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk, maar in de toekomst moeten we serieus naar een belasting op financiële transacties kijken en kijken hoe deze kan worden toegepast.
De Robin Hood-campagne is interessant en ik denk dat daarin sprake zou moeten zijn van een 80:20-verdeling, waarbij 80 procent naar overheidsdiensten gaat en 20 procent naar een fonds dat moet waarborgen dat zich niet nog eens een bankencrisis voordoet.
Dank u wel, commissaris, en ik kijk uit naar uw voorstel. Misschien zou u ons een indicatie kunnen geven wanneer we uw standpunt kunnen verwachten. Ik weet dat de EU 2020 in april ter sprake zal komen, maar het zou goed zijn om te horen wat uw tijdsplanning is.
Patrick Le Hyaric
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de huidige crisis kunnen we slechts op twee manieren aanpakken: ofwel we laten de burger ervoor opdraaien, zoals we nu al aan het doen zijn, via bezuinigingsplannen, werkloosheid en verhoging van de belastingen, zoals de btw in Griekenland, ofwel we belasten de speculatieve kapitaalbewegingen en financiële transacties. Dat zou een aanzienlijke opbrengst voor de Europese economie betekenen en, mijns inziens, een effectief wapen vormen tegen de huidige financiële crisis. Verder moeten we de moed hebben om de belastingparadijzen te sluiten.
Hiermee zeg ik niets revolutionairs, want het staat allemaal op papier, in de teksten van de G20. Enkele van deze beginselen zijn zelfs hier besproken, gevolgd door een stemming. Het wordt echter hoog tijd dat we een keer uitstijgen boven die vluchtige verklaringen. Laten we vandaag een eind maken aan de financiële speculaties die zo'n vernietigende uitwerking op de burger hebben. Volgens diverse economen krijgt de Europese Unie de beschikking over een extra bedrag van 500 miljard euro wanneer we financiële transacties met een laag tarief van 0,5 procent belasten. Dat geld kunnen we gebruiken voor een herstel dat is gebaseerd op werk, opleiding, onderzoek, lonen en nieuw milieuvriendelijk beleid voor het bedrijfsleven en de landbouw.
Laten we nu de daad bij het woord voegen en de moed hebben om voor een dergelijke belasting te stemmen en deze in te voeren.
Othmar Karas
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in het Oostenrijkse parlement, in de Oostenrijkse regering en in mijn partij, de ÖVP, bestaat een duidelijke politieke wil om te strijden voor de belasting op financiële transacties. De financiële en economische crisis heeft mondiale gevolgen, en ook de oorzaken kunnen niet tot één continent worden herleid.
Er moeten niet alleen mondiale mechanismen voor governance komen, maar ook voor het toezicht en voor het sturen van het economisch beleid, evenals mondiale bronnen voor de financiering. De vraag waar het geld vandaan komt is echter niet alleen bepalend, zeker even belangrijk zijn de sturende effecten.
Allereerst moeten we samen Europese keuzes maken, een Europees project definiëren, dan kunnen we successen boeken op het wereldtoneel. Het Parlement heeft een vraag aan de Commissie gesteld en zal op woensdag - hopelijk - met een grote meerderheid een ontwerpresolutie goedkeuren. Dat toont aan dat er een gezamenlijke politieke wil bestaat om een model voor een belasting op financiële transacties uit te werken en zo mogelijk overal ter wereld toe te passen. Ik hoop op een heel concreet voorstel van de Commissie dat tot zo'n solidariteit in Europa zal bijdragen en ik verwacht dat zij ons dit voorstel en het antwoord op onze vragen zo spoedig mogelijk doet toekomen.
Welke gevolgen heeft een dergelijke belasting op financiële transacties voor de economie, voor de concurrentiepositie van de Europese Unie, voor de Unie als standplaats voor het bedrijfsleven en de financiële sector? Waarop moet die worden geïnd, hoe hoog moet die zijn, wie moet die innen, wie krijgt het geld? Moet het geld voor een bepaald doel worden uitgegeven? Ik ben voorstander van deze belasting, maar voor welk doel? We moeten al die vragen beantwoorden. Dit debat en de stemming op woensdag betekenen dat we bepaalde keuzes maken. Ik verzoek u snel antwoord te geven.
Magdalena Alvarez
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de crisis heeft aangetoond dat de Europese Unie de instrumenten ontbeert om de effecten van de crisis te neutraliseren en het economisch herstel in goede banen te leiden.
Het is dan ook noodzakelijk dat we een gemeenschappelijke reactie formuleren. Die moet niet alleen inhouden dat de strategieën van de lidstaten gecoördineerd worden maar ook dat we onszelf als Unie uitrusten met de juiste instrumenten, die de Unie in staat stellen om adequaat op te treden en een snelle, globale respons te geven.
De eerste doelstelling zou moeten zijn dat we de Europese Unie voorzien van een breder en beter economisch bestuur, en daartoe haar financiële zelfstandigheid vergroten. In dit verband is de belasting op financiële transacties cruciaal, waarmee een drieledig doel wordt nagestreefd: de Europese Unie moet beter in staat worden gesteld om eigen beleidsvormen te ontwikkelen; de stabiliteit van de economie moet worden vergroot door speculatieve operaties in te dammen en de informatieverschaffing die nodig is voor het toezicht op de ontwikkeling en de situatie van de financiële markten, moet worden gewaarborgd. Verder zou bij de opzet van deze vorm van belasting ook de garantie moeten worden ingebouwd dat de financiële sector bijdraagt aan het herstel van de schade aan de reële economie en aan de uitgaven en kosten voor het stabiliseren van het bankwezen.
Commissaris, kunt u ons hiervoor een tijdschema geven?
Diogo Feio
(PT) Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement doet er goed aan een reeks vragen te stellen over deze kwestie en nog geen definitief standpunt in te nemen over de nieuwe belasting op financiële transacties.
Daar bestaan trouwens meerdere redenen voor. We hoeven maar te luisteren naar degenen die nu al definitief voorstander zijn van die belasting. Zij zeggen dat het een politiek probleem is en dat technische oplossingen niet ter zake doen.
Er wordt gezegd de belasting door te zetten en daarna pas te bekijken hoe de belasting kan worden toegepast. Dat is een vergissing. Het probleem van de financiële crisis kunnen we niet oplossen met ideologie.
Op de tweede plaats zou deze belasting de minder bedeelden kunnen helpen, een soort Robin Hood-belasting dus, daar de beter bedeelden hun problemen te boven komen door economische groei.
Ook de toepassing op Europese of mondiale schaal zou niet ter zake doen. Dat is ook weer vluchten voor de oplossing van deze kwestie. Wat zou er gebeuren als alleen Europa deze belasting zou invoeren?
Er zijn een aantal aspecten die de aandacht verdienen. Tijdens een crisis lost een nieuwe belasting niets op. De problemen van de overheidsfinanciën kunnen we niet oplossen met een nieuwe belasting. Dat geldt met name voor een belasting die als een soort sanctie, als een straf functioneert voor de verantwoordelijken voor de crisis.
De eindgebruiker zal last hebben van de nieuwe belasting, evenals degenen die krediet nodig hebben.
Op de tweede plaats dienen we een reeks technische problemen aan de orde stellen. Dat zijn de problemen die de voorstanders van de belasting niet interesseren. Bestaat er een Europees administratief systeem dat een dergelijke belasting kan opleggen? Kan iemand ons vertellen wat de kosten van een dergelijk systeem zouden zijn? Kan iemand ons laten weten wat de effecten van de belasting voor liquiditeit en krediet zullen zijn? Hoe kan een mondiale belasting worden toegepast bij verschillende tijdzones en transacties die in een seconde worden afgesloten? Hoe kunnen we dit allemaal controleren?
Al die vragen moeten beantwoord worden. Het lijkt me dat je tijdens een crisis lessen moet trekken en standpunten moet innemen. Ik betwijfel of een nieuwe belasting daar deel van kan uitmaken.
Anni Podimata
(EL) Voorzitter, commissaris, de discussie omtrent de invoering van belastingen op internationale financiële transacties is misschien niet nieuw, maar vandaag de dag wel bijzonder actueel. De belangrijkste les die we kunnen leren uit de wereldwijde financiële crisis, en dan vooral voor wat betreft de eurozone die de laatste tijd systematisch door hedgefondsen werd aangevallen, is dat de tot op heden aanwezige bandeloosheid op de financiële markten en het ontbreken van fundamentele financiële regulering en bestuur directe en zichtbare gevolgen heeft voor de echte economie, voor de duurzaamheid van de overheidsfinanciën en voor de sociale stabiliteit.
In dit kader is het heffen van belasting op de internationale financiële transacties vooral belangrijk vanwege de sleutelrol die dit speelt in de langverwachte herstructurering van de financiële controlemechanismen. De oplossing is natuurlijk niet om nu wéér een nieuwe Europese belastingmaatregel in te voeren met alle dubieuze gevolgen voor het concurrentievermogen van de Europese economie van dien, maar om een ambitieus Europees voorstel uit te werken dat bij de G20 kan worden ingediend.
Sirpa Pietikäinen
(EN) Mijnheer de Voorzitter, financiële markten zijn mondiaal en financiële ondernemingen zijn mondiaal; de financiële sector is momenteel zelfs de grootste mondiale sector. Aangezien ook onze behoeften mondiaal zijn - zoals de ontwikkelingsagenda, de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling of de aanpak van klimaatverandering - is het in mijn ogen meer dan vanzelfsprekend dat een belasting op financiële transacties de eerste poging tot mondiale belastingheffing moet zijn.
De politiek is niet mondiaal, en zoals wij weten, is zij evenmin werkelijk Europees. Iemand moet het voortouw nemen in de aanpak van deze kwestie, en het is heel vanzelfsprekend de plaats van de Europese Unie om dat voortouw te nemen. Gewoonlijk heeft degene die het voortouw neemt - die de mechanismen en de modellen ontwikkelt en de intellectuele eigendom heeft - de hefboomwerking, alsook het voordeel van de eerste te zijn.
Ook al zitten er enige voordelen aan in de zin dat de meest speculatieve transacties enigszins worden beteugeld, toch betreffen de grootste voordelen, naar mijn mening, het betreden van het nieuwe terrein van belastingheffing, een mondiaal mechanisme en het vergaren van middelen - niet zozeer in de financiële sector, maar vooral voor onze Europese en mondiale ontwikkelings- en milieubehoeften.
Ja, om op dit punt actief te zijn, moet de Europese Unie een duidelijke zienswijze hebben. We moeten een gezamenlijk standpunt hebben, en dat is de reden waarom ik graag zou zien dat de Commissie zeer binnenkort met een voorstel komt voor de manier waarop we deze belasting op financiële transacties uitvoerbaar kunnen maken.
Edward Scicluna
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het is wel veertig jaar geleden dat we als studenten spraken over een nieuwe internationale economische orde, waarvan een deel een voorstel omvatte om bijzondere trekkingsrechten- (BTR-) leningen aan het IMF te gebruiken en een soort van belasting op nationale regeringen op te nemen die zou worden gebruikt om arme landen te helpen. Dit is, zoals we weten, niet verwezenlijkt.
Vele jaren later is de werkelijkheid veranderd: de mondialisering heeft, samen met de vooruitgang in de technologie en de sterkere politieke wil, bepaalde plannen beter uitvoerbaar gemaakt. Het aantal mondiale beleidsdoelstellingen is echter gestegen. Behalve armoede, die helaas nog steeds bestaat, maken we ons ook zorgen over mondiale milieuproblemen zoals klimaatverandering, en we praten nu eigenlijk over een soort van mondiale verzekeringspremie om slachtoffers te compenseren voor de sociale en economische pijn die wordt veroorzaakt door financiële rampen.
We moeten voorzichtig zijn wanneer we met meerdere doelstellingen te maken hebben. Ik stel voor dat we ons houden aan de verstandige regel dat we ervoor zorgen dat we voor elke doelstelling een apart instrument hebben. De Commissie mag doortastend zijn, maar we moeten er wel voor zorgen dat de belasting op financiële transacties heel gericht en uitvoerbaar is. Laten we niet proberen er voor alle mensen alles van te maken.
Elena Băsescu
(RO) Ik ben van mening dat de introductie van een belasting op financiële transacties van geen enkel nut zal zijn. Het zal ons niet helpen uit de financiële crisis te raken, het helpt geen nieuwe crisis voorkomen en zal ook niet bijdragen aan de stabiliteit van de financiële markten. Deze maatregelen zal slechts de prijs van kapitaal en krediet doen stijgen en de investeringen afremmen.
Vóór het introduceren van een nieuwe belasting moet de Europese Commissie zeer nauwkeurig de voor- en nadelen ervan onderzoeken. Indien het besluit wordt genomen om financiële transacties te belasten kan dit de mondiale concurrentiekracht van de Europese economie negatief beïnvloeden. Ook moeten dubbele belasting en obstakels voor vrij verkeer van kapitaal worden vermeden.
De kosten van een dergelijke belasting moeten niet door de burgers worden gedragen. Het zou juist zijn om een dergelijke belasting te overwegen in landen met accumulaties van speculatief kapitaal, met als gevolg externe schulden met een korte termijn. Deze maatregel zou de accumulatie van speculatief kapitaal kunnen voorkomen.
Zweden heeft in 2009 een jaarlijkse stabiliteitsvergoeding geïntroduceerd voor banken en kredietinstellingen, van 0,36 procent van het totaal van bepaalde passiva. In Roemenië is de invoering van een dergelijke belasting niet gerechtvaardigd. In de context van de onderhandelingen tussen de Roemeense regering, het IMF en de Europese Commissie, zijn er wetswijzigingen overeengekomen met betrekking tot de speciale administratieve procedure die de Roemeense nationale bank in staat stelt snel en effectief in te grijpen wanneer een kredietinstelling in nood verkeert.
Tegen deze achtergrond wil ik de Europese Commissie vragen, welke mechanismen of formules er worden overwogen ter bescherming van landen tegen de accumulatie van speculatief kapitaal, en of er eveneens andere maatregelen worden overwogen voor het reguleren van en toezicht houden op het financiële stelsel.
Dank u wel.
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, er komen twee woorden bij me op in de discussie over dit onderwerp: dat zijn de woorden festina lente, of "haast u langzaam”, want dit onderwerp is duidelijk heel controversieel, zoals alle belastingen zijn. Ik neem aan dat het bijzonder aantrekkelijk is om te praten over het heffen van belasting op financiële instellingen om ze meer risicobewust te maken en misschien voor hun zonden te laten betalen, maar financiële transacties zijn qua dimensie mondiaal en niet slechts Europees, dus we moeten alle opties overwegen, zoals mevrouw Swinburne heeft aangegeven.
Kijk welke kant het IMF en de G20 op gaan, en misschien kunnen we daarna zelf een stap zetten, maar we moeten hier zeker heel zorgvuldig over nadenken. Ik zeg dus festina lente, haast u langzaam, na diepgaand te hebben nagedacht en na breed overleg, en misschien dat we dan actie moeten ondernemen, met of zonder hulp van Robin Hood.
Kriton Arsenis
(EL) Voorzitter, commissaris, terwijl de ontwikkelde landen vandaag verantwoordelijk zijn voor 80 procent van de uitstoot van broeikasgassen zijn het de ontwikkelingslanden die opdraaien voor de meest ernstige gevolgen. De meest dramatische gevolgen zien we in de armste landen, in de landen die op geen enkele manier schuld hebben aan het ontstaan van dit fenomeen.
Het aantal milieuvluchtelingen is inmiddels opgelopen tot twintig miljoen. Als we niet direct actie ondernemen zullen het er in 2050 vijfhonderd miljoen zijn. Bij deze landen hebben wij een grote milieuschuld, nu berekend op 100 miljard euro per jaar. Hiervan komt een redelijk geacht deel van 35 miljard euro voor rekening van de Europese Unie.
Het is erg belangrijk dat wij direct overgaan tot het heffen van belastingen op financiële transacties, zodat wij hiermee onze milieuschuld kunnen financieren. Dit biedt ons tegelijkertijd de mogelijkheid om de milieuschuld die wij tegenover het nageslacht hebben af te lossen, door financieel een bijdrage te leveren aan het niet langer afhankelijk zijn van steenkool voor onze energievoorziening.
Enrique Guerrero Salom
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dankzij de financiële en economische crisis wordt er op dit ogenblik gedebatteerd over een voorstel dat twee decennia geleden geen kans van slagen had. Het wordt niet langer alleen bepleit door de wetenschap en kritische of minderheidsgroeperingen, maar het zijn de G20, het Internationaal Monetair Fonds en sommige leiders van de meest ontwikkelde landen die voorstellen om deze belasting in te voeren. We moeten van de gelegenheid gebruik maken, want dit is hét moment.
Als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ondersteun ik de visie dat, als een dergelijke belasting wordt ingevoerd, een deel van de inkomsten moet worden besteed aan de financiering van ontwikkeling. Als deze inkomsten alleen maar gebruikt werden voor het financieren van depositoverzekeringen of alleen voor economische doeleinden, zou de financiële sector geen eerlijke bijdrage leveren aan de globale rechtvaardigheid. Derhalve zou een deel van deze inkomsten moeten worden besteed aan ontwikkelingshulp.
Algirdas Šemeta
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen dat u tijd hebt vrijgemaakt voor dit belangrijke debat. De idee van een belasting op financiële transacties heeft tot nu toe veel aandacht gekregen. Zoals ik heb uitgelegd, bestudeert de Commissie momenteel innovatieve financiering op mondiaal niveau en schenkt zij in het bijzonder aandacht aan de volgende zaken.
Allereerst de analyse van het aspect van het concurrentievermogen. Aangezien financiële transacties zo mobiel zijn en financiële markten zo competitief, lijkt het risico van verplaatsing van activiteiten naar andere markten heel hoog. Dit betekent dat een gemeenschappelijke aanpak en, op zijn minst, goede samenwerking op internationaal niveau noodzakelijk zijn.
Een tweede punt is het cumulatieve effect van verschillende initiatieven, dat het vermogen van de financiële sector om economisch herstel te ondersteunen niet mag ondermijnen.
Een derde punt is dat we ervoor moeten zorgen dat de analyse klopt. De Commissie zal binnenkort haar analyse van verschillende opties publiceren. Ik moet zeggen dat het nog niet zo eenvoudig is. We voeren momenteel een analyse uit en analyseren verschillende instrumenten. Deze instrumenten hangen niet alleen samen met de belasting op financiële transacties, maar ook met mogelijke heffingen op de activa van banken, op de hefboomwerking van banken, enzovoort. We moeten deze analyse heel gedegen uitvoeren om juiste conclusies te kunnen trekken over welke opties het beste zijn.
De Commissie zal haar bevindingen vergelijken met die van een van haar internationale partners. Op basis hiervan zal worden vastgesteld welke instrumenten het meest veelbelovend zijn en door de Commissie nader zullen worden beoordeeld.
Ik moet ook zeggen dat de woorden ”belastingheffing” en "belastingen” heel vaak voorkomen in de EU 2020-strategie, wat in schril contrast staat met eerdere strategische documenten. Ik denk dat de Commissie serieus aandacht schenkt aan de zaken die verband houden met ontwikkelingen op het gebied van de belastingheffing.
Tot slot wil ik benadrukken dat de Commissie een serieuze mondiale analyse van de mogelijke voor- en nadelen van verschillende innovatieve financieringsinstrumenten bevordert en ondersteunt, met inbegrip van een belasting op financiële transacties. Ik wil het Parlement bedanken voor zijn belangstelling voor en zijn betrokkenheid bij dit onderwerp.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat is namens de Commissie economische en monetaire zaken één ontwerpresolutie ingediend, overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op woensdag 10 maart 2010 om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Proinsias De Rossa  
schriftelijk. - (EN) Ik ben al lange tijd voorstander van een belasting op financiële transacties, of zoals de voorstanders in de VS het noemen: een belasting op financiële speculatie. James Tobin was een van de eersten die het idee propageerde als een manier om wereldwijde financiële markten te stabiliseren en tegelijkertijd aanzienlijke bedragen voor ontwikkelingshulp te innen. Het idee werd door machtige financiële speculanten en machtige overheden van de hand gewezen als zijnde niet haalbaar. Nu bestudeert het IMF als gevolg van de crisis de haalbaarheid van een dergelijke belasting en moeten we erop aandringen dat het verslag van de experts niet door politieke lobby's wordt uitgehold en onderuit gehaald. We beschikken nu over de middelen om een dergelijke belasting te kunnen invoeren, zoals het SWIFT-clearingsysteem in Europa. Ondanks de onderzoeksresultaten klinken echter nog steeds de oude, verkeerde argumenten: "deze belasting kan worden ontdoken, het zou een last op de schouders van de consument worden". De financiële crisis, die werd aangewakkerd door gewetenloze financiële speculanten die nog steeds grote kapitalen verdienen en wier activiteiten de wereldeconomie op de knieën hebben gedwongen, moet worden ingeperkt. De toenemende steun voor een belasting op financiële transacties moet sterk worden gestimuleerd door de publieke opinie, zodat overheden actie ondernemen en niet toegeven aan mensen voor wie hebzucht niet voldoende is.
