Stan zaawansowania projektu SIS II (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia jest debata łączna w sprawie:
pytania ustnego skierowanego do Rady przez pana posła Coelho w imieniu grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów, panią poseł Roure w imieniu grupy Socjalistów w Parlamencie Europejskim oraz pana posła Laksa w imieniu grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy - B6-0010/2009) w sprawie stanu zaawansowania projektu SIS II oraz
pytania ustnego skierowanego do Komisji przez pana posła Coelho w imieniu grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów, panią poseł Roure w imieniu grupy Socjalistów w Parlamencie Europejskim oraz pana posła Laksa w imieniu grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy - B6-0011/2009) w sprawie stanu zaawansowania projektu SIS II - B6-0011/2009).
Carlos Coelho
Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie wiceprzewodniczący Komisji, panie i panowie! W Parlamencie Europejskim oczywiście popieramy szybkie uruchomienie systemu SIS II (systemu informacyjnego Schengen), które powinno było nastąpić w 2007 roku. SIS drugiej generacji stanowi wspólnotowy sposób zaspokojenia potrzeby zwiększenia bezpieczeństwa na granicach zewnętrznych i uwzględnienia takich ważnych innowacji jak dane biometryczne i powiązanie systemów ostrzegania. Przyjmujemy do wiadomości, że system ten może być uruchomiony jedynie z chwilą, gdy stanie się niezawodny i gdy będzie w stanie działać nieprzerwanie przez 24 godziny na dobę. Moim zdaniem nadszedł czas, by ustalić, kto jest odpowiedzialny za to opóźnienie, dokonać pogłębionej oceny stanu rzeczy i znaleźć rozwiązania, które doprowadzą do technicznej niezawodności tego projektu oraz umożliwią odbudowanie jego nadwątlonej już wiarygodności.
Wiadomo, że w minionym roku przeprowadzono rozmaite testy, które zakończyły się wynikiem negatywnym, w tym w szczególności test systemu operacyjnego. Rada i Komisja ustaliły czteromiesięczny okres na rozwiązanie istniejących problemów, aczkolwiek bez wielkiego powodzenia, jak można sądzić z wyników osiągniętych w grudniu 2008 r., gdy testy powtórzono. Jak wiemy, pomimo pewnych postępów, nadal występują poważne problemy związane z wydajnością i niezawodnością tego systemu, utratą komunikatów, jakością danych oraz procesem synchronizacji kopii krajowych z systemem centralnym. Jest jasne, że SIS II nie będzie działać, dopóki problemy te nie zostaną rozwiązane. Pragnę wyrazić moje wątpliwości co do możliwości uporania się przez wykonawcę w tak krótkim terminie ze wszystkimi tymi problemami, które nie zostały wcześniej rozwiązane w znacznie dłuższym okresie. Mam nadzieję, że można uruchomić niezależny audyt tego projektu w celu ustalenia, kto jest za to odpowiedzialny. Nie mam zastrzeżeń wobec alternatywnego scenariusza technicznego uwzględniającego przejście z tzw. systemu "SIS I for All” do SIS II, pod warunkiem pełnego poszanowania ram prawnych przyjętych w odniesieniu do SIS II. Pod koniec marca przedstawione zostanie sprawozdanie zawierające ocenę i porównanie tych dwóch scenariuszy. Parlament chce mieć dostęp do tego opracowania i otrzymać informacje na temat nowego kierunku, jaki zostanie nadany omawianemu projektowi, zarówno w odniesieniu do poziomu zaufania do rozwiązań technicznych, jak i implikacji prawnych nowego harmonogramu i wpływu na budżet. Zwłaszcza obecnie pragnę przypomnieć Radzie i Komisji, że w całym tym procesie szczególnie wskazana jest większa przejrzystość.
Martine Roure
Panie przewodniczący! Jak wiemy SIS II to bardzo ważne narzędzie z punktu widzenia zagwarantowania bezpieczeństwa strefy Schengen, zwłaszcza po rozszerzeniu UE o 10 nowych krajów.
Od czasu przyjęcia w 2007 roku podstaw prawnych ani razu nie mieliśmy okazji zapoznać się ze szczegółowym sprawozdaniem na temat przebiegu realizacji projektu czy też na temat problemów technicznych lub politycznych, które podobno utrudniają uruchomienie systemu.
O tym, że wszystkie testy, które są wymagane w celu uruchomienia systemu centralnego w warunkach pełnego bezpieczeństwa, zakończyły się niepowodzeniem, dowiedzieliśmy się z prasy w grudniu 2008 roku.
Wiemy, że Komisja usiłowała opracować plan naprawczy w celu rozwiązania głównych problemów i wiemy też, że na forum Rady kilka państw członkowskich już bierze pod uwagę rozwiązanie alternatywne, które polegałoby na zwykłej modernizacji obecnie eksploatowanego systemu SIS.
Dlatego nie mamy do czynienia z problemem technicznym, lecz politycznym. Zwrócono się do Parlamentu o określenie - w ramach procedury współdecyzji - architektury SIS II, która miałaby zapewnić bezpieczeństwo konieczne dla naszej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Pracowaliśmy nad tym, nie tracąc z pola widzenia kwestii bezpieczeństwa i ochrony podstawowych praw naszych obywateli.
W tym przypadku chodzi o odpowiedzialność polityczną instytucji europejskich, w szczególności Rady i Komisji, ponieważ sądzimy, że Parlament dobrze wypełnił swoje zadanie wobec obywateli.
Dzisiaj - i w przyszłości - oczekujemy politycznego uzasadnienia tej diametralnej zmiany kierunku. Oczywiście wiązałoby się to z bardzo poważnymi konsekwencjami dla środków budżetowych przeznaczonych dotąd na ten projekt i wymagałoby to między innymi utworzenia - tam gdzie to konieczne - rezerwy z dostępnych środków do czasu określenia przyszłego kształtu projektu i jego podstawy prawnej.
Henrik Lax
autor. - (SV) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie komisarzu! Jako posłowie Parlamentu Europejskiego musimy wiedzieć, czy Rada i Komisja nadal uważają, że SIS II w ogóle powstanie i będzie funkcjonował. Czy Komisja nie ustanie w poszukiwaniu technicznego rozwiązania obecnych problemów? Jaki jest kierunek działań? Jak w swoich wystąpieniach stwierdziło dwóch przedmówców, jako posłowie Parlamentu Europejskiego pragniemy być na bieżąco informowani o problemach, a to dotychczas nie miało miejsca.
Jeżeli SIS II w swojej obecnej postaci nie może ruszyć z miejsca, czy istnieje plan B i czy taki plan B zostanie zaprezentowany? Jak wspomniała pani poseł Roure, w ostatecznym rozrachunku kwestia SIS II to kwestia wiarygodności Unii, gdy mowa o gwarantowaniu bezpieczeństwa wewnętrznego w Unii. Musimy jednak pamiętać również o tym, że ta sama infrastruktura ma być wykorzystywana na potrzeby systemu informacji wizowej - VIS. Dlatego w dłuższej perspektywie chodzi także o wiarygodność polityki wizowej Unii, czyli o jej zdolność do utrzymywania stosunków z otaczającym ją światem w sposób godny.
Kończąc, chciałbym zapytać przedstawiciela Komisji, czy Komisja ma nadal pełne poparcie państw członkowskich dla tego projektu. Czy zechcą one ponosić koszty projektu, który - jak się wydaje - nigdy nie ruszy z miejsca?
Alexandr Vondra
urzędujący przewodniczący Rady. - Panie przewodniczący! Zanim zajmę się tematem naszej dzisiejszej debaty pozwólcie państwo, że rozpocznę od przekazania wyrazów mojego głębokiego współczucia krewnym ofiar tragicznego zdarzenia w Badenii-Wirtembergii w dniu dzisiejszym.
A teraz powróćmy do tematu naszej dzisiejszej debaty. Po pierwsze, jesteśmy wdzięczni za możliwość przeprowadzenia tej debaty. Jak wszyscy państwo dobrze wiecie, jest to kwestia ważna. Szereg trudności operacyjnych doprowadziło do szczególnych problemów w procesie uruchamiania SIS II.
Prezydencja pragnie, tak jak państwo się tego domagają, zapewnić pełną przejrzystość w zakresie realizacji projektu w przeszłości oraz okoliczności związanych z jego wdrażaniem. Ze względu na negatywne wyniki pierwotnych testów tego systemu, w listopadzie i grudniu 2008 roku przeprowadzono dalsze testy. Ostateczne wyniki tych testów systemu operacyjnego były znane dopiero w drugiej połowie stycznia 2009 roku.
Na nieformalnym spotkaniu w dniu 15 stycznia 2009 r. w Pradze, ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych zostali poinformowani przez Komisję, że wynik tych testów nie był zbyt dobry. Ministrowie natychmiast zgodnie uznali, iż istnieje potrzeba wdrożenia nowego całościowego podejścia do zarządzania projektem SIS II, z udziałem państw członkowskich współpracujących z Komisją. Nowe podejście do zarządzania zapewni dokładniejsze monitorowanie projektu, a tym samym pozwoli na wczesne sygnalizowanie wszelkich potencjalnych trudności. Uzgodniono również, że odpowiednie środki zostaną podjęte na kolejnym posiedzeniu Rady WSiSW, które odbyło się w dniach 26 - 27 lutego 2009 r. W konkluzji przyjętej podczas tego posiedzenia Rada wezwała Komisję do udzielania Parlamentowi i prezydencji Rady na bieżąco pełnych informacji na temat problemów związanych z SIS II i kierunku przyszłych działań.
Parlament Europejski zwrócił się z pytaniem, czy aktualnie stwierdzone problemy wymagają przebudowy omawianego systemu. Jak wynika z otrzymanych przez Radę informacji na temat stanu projektu SIS II, występuje nadal kilka problemów. Rozumiemy jednak, że Komisja reprezentuje pogląd, iż wszystkie nieuregulowane kwestie można rozwiązać bez konieczności poważnego przebudowywania aplikacji SIS II.
Na lutowym posiedzeniu Rada zaakceptowała wdrożenie analizy i planu naprawczego SIS II, co umożliwi ustalenie wszystkich problemów i ich natychmiastowe rozwiązanie, jak też ocenę architektury technicznej w celu zapewnienia stabilnego i bezawaryjnego systemu SIS II. Niemniej jednak Rada uzgodniła również, że w przypadku pojawienia się poważnych problemów, których rozwiązanie nie byłoby możliwe, należy realizować plan awaryjny. Jeżeli chodzi o alternatywne rozwiązanie w stosunku do SIS II, w trakcie lutowego posiedzenia Rady WSISW z zadowoleniem przyjęto studium wykonalności będące podstawą tworzenia realnego alternatywnego scenariusza technicznego dla prac nad systemem SIS II w oparciu o przekształcenie SIS I+ stanowiącego część planu awaryjnego.
Rada również zażądała możliwie szybkiego przedstawienia Radzie przez prezydencję i Komisję - najpóźniej do maja 2009 roku - sprawozdania zawierającego pogłębioną ocenę obydwóch scenariuszy i ich porównanie. Na podstawie tego sprawozdania Rada oceni osiągnięty postęp w pracach nad SIS II, a w odniesieniu do scenariusza alternatywnego - zbada szansę osiągnięcia celu SIS II określonego w ramach prawnych regulujących utworzenie, funkcjonowanie i wykorzystanie SIS II, na bazie technicznej wynikającej z przekształcenia SIS I+. Analiza ta zostanie przeprowadzona możliwie szybko, najpóźniej do czasu posiedzenia Rady w dniach 4-5 czerwca 2009 r.
Co do żądanych przez Parlament informacji szczegółowych dotyczących rozwiązania istniejących nadal problemów, w szczególności odnoszących się do kwestii finansowych, Rada wezwała Komisję nie tylko do informowania Parlamentu Europejskiego o problemach związanych z SIS II, lecz także do systematycznego przekazywania pełnych informacji - zarówno Parlamentowi, jak i Radzie - na temat danych liczbowych dotyczących wydatków związanych z głównym projektem SIS II oraz na temat środków podejmowanych w celu zapewnienia pełnej przejrzystości.
Na podstawie sprawozdania, o które zwrócono się do prezydencji i Komisji, najpóźniej podczas swojego posiedzenia w czerwcu 2009 roku Rada omówi kalendarz działań związanych z uruchamianiem SIS II. Uwzględnione zostaną wówczas zapisy odnoszące się do harmonogramów określone w rezolucji Parlamentu z dnia 24 września 2008 r. dotyczącej projektu rozporządzenia Rady w sprawie migracji z systemu informacyjnego (SIS I+) do systemu informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II). Włączono to do art. 19 rozporządzenia Rady z dnia 24 października.
Jestem pewien, że Komisja będzie w stanie przedstawić pewne dodatkowe informacje w odpowiedzi na postawione pytania. Chciałbym po prostu państwa zapewnić jako posłów Parlamentu, że prezydencja będzie bacznie tę sprawę śledzić i że zagwarantuje ścisłe przestrzeganie kierunku działań uzgodnionego w poprzednim miesiącu przez ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.
Jacques Barrot
Panie przewodniczący! Chcę potwierdzić to, co powiedział pan wiceprzewodniczący Vondra. Muszę też dodać, że wspólnie z panem Langerem, przewodniczącym Rady ministrów spraw wewnętrznych, nadaliśmy kwestii SIS II bezwzględny priorytet.
Spróbuję ze swej strony przekazać państwu kilka wyjaśnień. Wyłoniony przez Komisję główny wykonawca opracowania systemu SIS II przeprowadził serię testów operacyjnych systemu centralnego działającego interaktywnie z niektórymi systemami krajowymi. W listopadzie i grudniu 2008 roku wyniki tych testów skłoniły nas do stwierdzenia, że system centralny nie osiągnął poziomu określonego w umowie.
W połowie listopada Komisja rozpoczęła drobiazgową analizę rozwiązania SIS II, którą obecnie opracowuje Hewlett-Packard/Steria, we współpracy z ekspertami z państw członkowskich oraz przy pomocy i wsparciu dwóch znanych firm konsultingowych z branży IT.
W następstwie negatywnego wyniku testów operacyjnych wdrożyliśmy plan analityczno-naprawczy, którego realizacja potrwa cztery miesiące. Plan ten ma zapewnić osiągnięcie zadawalającego poziomu stabilności i wydajności procesu wdrażania systemu SIS II.
Plan ten ma na celu, po pierwsze, naprawienie znanych błędów związanych z systemem centralnym - część z tych błędów już naprawiono - a po drugie - sprawdzenie, czy na wdrożenie SIS II nie rzutują wady strukturalne, których nie da się usunąć.
W wielu obszarach priorytetowych przeprowadzane są testy szczegółowe, które mają na celu wyeliminowanie niewiadomych związanych z architekturą obecnego rozwiązania. Czynności te odbywają się równolegle z analizą techniczną poszczególnych problemów.
Komisja wprowadziła również kompleksowe podejście do zarządzania projektem w celu stworzenia możliwości lepszego zintegrowania centralnego komponentu SIS II i jego komponentów krajowych, w ramach kompetencji ustalonych na drodze prawnej przez Komisję i państwa członkowskie.
W wymiarze konkretnym Komisja koordynuje strukturę wspólnego zarządzania projektem. Struktura ta obejmuje kierowników projektów krajowych, kierowników projektu centralnego oraz wykonawców wyłonionych przez Komisję. Struktura ta będzie elementem projektu podczas całej fazy analizy i działań naprawczych, później w czasie testów kwalifikacyjnych, a następnie w fazie migracji, do momentu oddania SIS II do eksploatacji.
Pod koniec fazy analizy i działań naprawczych będziemy mieli dokładny obraz zasobów, jakie będą jeszcze konieczne przed uruchomieniem SIS II oraz związanego z tym harmonogramu, tak jak powiedział przed chwilą pan wiceprzewodniczący Vondra. Oczywiście nie ma wątpliwości co do tego, że wystąpi opóźnienie w realizacji celu, jakim jest oddanie systemu SIS II do eksploatacji we wrześniu 2009 roku.
Obecne trudności związane z SIS II omówiono podczas nieformalnego spotkania ministrów w dniu 15 stycznia oraz podczas posiedzenia Rady Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniach 26-27 lutego. Przyjęto ogólny zarys podejścia zalecanego przez Komisję w odniesieniu do kontynuacji SIS II.
Po pierwsze, istnieje potrzeba kontynuowania studium wykonalności dotyczącego alternatywnego rozwiązania technicznego na bazie obecnie otrzymanego wsparcia Rady dla SIS I+. Dlatego możemy kontynuować wspomniane studium wykonalności nad rozwiązaniem alternatywnym.
Jednakże każde alternatywne rozwiązanie techniczne będzie musiało mieścić się w ramach prawnych utworzonych na potrzeby SIS II, w kształcie przyjętym przez Parlament i przez Radę. Należy oczywiście wykazać wielką dbałość o maksymalne ponowne wykorzystanie poniesionych nakładów, jak również zwrócić uwagę na sytuację państw członkowskich i krajów stowarzyszonych, które zamierzają wejść do strefy Schengen w nadchodzących latach.
Jak już powiedziano, ministrowie postanowili się ponownie spotkać, najpóźniej w czerwcu - na początku czerwca - w celu dokonania oceny osiągniętego postępu a w razie potrzeby - wytyczenia nowych kierunków oraz ewentualnego przejścia do opcji alternatywnej. Mając to na uwadze Rada wystąpiła do prezydencji i do Komisji, w ścisłej współpracy z grupą zadaniową ds. SIS II oraz w porozumieniu z odpowiednimi organami, o przedstawienie Radzie sprawozdania zawierającego szczegółową ocenę obydwóch scenariuszy i ich porównanie. Sprawozdanie to ma powstać możliwie szybko, lecz nie później niż w maju 2009 roku.
W tym celu uzgodniono wspólne kryteria porównawcze służące ocenie zalet i wad każdego rozwiązania. Aby wszystko było jasne - oznacza to, że na początku czerwca będziemy mieli decyzję Rady. Decyzja ta zostanie podjęta w świetle wyników zakończonych testów i to, jak sądzimy, umożliwi kontynuację projektu SIS II lub przejście do rozwiązania alternatywnego, lecz takiego, które oczywiście nadal będzie odpowiadać celom, jakie państwo wyznaczyliście.
Oczywiście doskonale zdaję sobie sprawę z tego, co pan poseł Coelho i pani poseł Roure powiedzieli o potrzebie wysokiego stopnia przejrzystości. Chciałbym powiedzieć, że systematycznie przesyłamy i nadal to będziemy czynić, protokoły komitetu ds. SIS II. Muszę również stwierdzić, że skierowałem pismo do pana posła Depreza, przewodniczącego Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, aby przekazać mu szczegółowe informacje na temat stanu systemu SIS II. Kopia tej korespondencji została również przekazana panu posłowi Coelho.
Chcę też powiedzieć panu posłowi Laksowi, że problemy związane z SIS II nie mają wpływu na VIS. Problemy z SIS II nie dotyczą jego wspólnej infrastruktury z VIS. Można powiedzieć, że sytuacja w zakresie VIS rozwija się w sposób przewidziany w planie uzgodnionym z państwami członkowskimi.
Chcę przez to powiedzieć, że tak naprawdę zarówno wspólnie z grupą zadaniową, jak i w samej Komisji, organizujemy systematyczne spotkania z wykonawcą oraz z dwoma podwykonawcami, zwłaszcza z firmą Steria. Panie przewodniczący, panie i panowie! Możemy naprawdę żywić nadzieję, że kwestia ta zostanie zamknięta w najbliższych miesiącach, włącznie z decyzją dotyczącą terminu końcowego, która zostanie podjęta na początku czerwca, gdy Rada będzie faktycznie musiała tę decyzję podjąć.
Tu i teraz zobowiązuję się do przekazywania Parlamentowi bieżących informacji na temat rozwoju sytuacji w tym zakresie.
Marian-Jean Marinescu
Problem z funkcjonowaniem systemu informacyjnego Schengen II omawiano ostatnio podczas posiedzenia Rady w lutym 2009 roku. Ponownie podkreślano wówczas, że konieczne jest natychmiastowe znalezienie wyjścia z impasu, w jakim znalazł się obecnie SIS II.
Mam jednak wrażenie, że po dyskusjach nad SIS II zamiast odpowiedzi pojawiło się jeszcze więcej pytań. Rada popiera wdrożenie planu analityczno-naprawczego w celu ustalenia problemów związanych z techniczną architekturą SIS II, by spowodować, że system ten stanie się stabilny i niezawodny. Z drugiej strony Rada nie wyklucza ewentualnej decyzji w sprawie przyjęcia alternatywnego rozwiązania technicznego, które umożliwi realizację celów zakładanych w zakresie SIS II.
Niezależnie od tego, która z opcji zostanie wdrożona, nie może się ona odbić na harmonogramie przyjmowania do strefy Schengen krajów, które jeszcze do niej nie należą. Chciałbym wiedzieć, jakie środki przyjmie Komisja w celu uniknięcia ewentualnych opóźnień i jak zostaną sfinansowane dodatkowe koszty wynikłe wskutek tych zmian. Przykład Rumunii mówi za siebie. Jej granica zewnętrzna to 2 tysiące kilometrów. Włączenie Rumunii do strefy Schengen planowane na marzec 2011 roku to ważny priorytet. Całe to niezdecydowanie może spowodować konsekwencje dla dotrzymania tego terminu.
Chciałbym również wspomnieć o innej sprawie. W chwili, gdy Komisja czyni przygotowania dotyczące opracowania nowego wniosku legislacyjnego w sprawie nowych etapów zarządzania granicami, chciałbym przede wszystkim prosić Komisję o dokonanie oceny efektywności obecnie stosowanych systemów wykorzystywanych w zarządzaniu granicami, albowiem taka ocena umożliwi osiągnięcie optymalnej synergii między tymi systemami, a następnie - o ocenę możliwości poniesienia nakładów na logistyczne zabezpieczenie działań na granicach.
Aby osiągnąć strategiczne cele UE Komisja nie powinna rozpoczynać prac nad nowymi narzędziami, dopóki istniejące systemy, takie jak SIS II czy VIS, nie są w pełni gotowe do działania i niezawodne.
Genowefa Grabowska
Panie przewodniczący! Sytuacja, o której dyskutujemy jest wymownym przykładem pokazującym, że niekiedy łatwiej jest osiągnąć konsensus i uzyskać zgodę polityczną na otwarcie granic, niż pokonać problemy techniczne.
Wejście nowych państw członkowskich do Schengen w dniu 23 grudnia 2007 r. było dla obywateli tych państw świętem i wydarzeniem. Wiem to, bo jestem z Polski - państwa, które skorzystało z tego dobrodziejstwa i które bardzo sobie ceni otwarcie granic, jako że zniknęła ostatnia z dyskryminacyjnych okoliczności, które dzieliły nas od państw członkowskich starej Unii Europejskiej.
Także w moim kraju jest agencja Frontex. Wiem, że pan komisarz Barrot był w Polsce, prowadził rozmowy we Frontexie i także wizytował granicę zewnętrzną Unii, za której szczelność Polska odpowiada. Wiem, że w praktyce nie ma większych problemów ze strzeżeniem i szczelnością tej granicy. Za to mamy problem z kwestiami technicznymi, których rozwiązanie urasta do problemu politycznego, jak powiedziała moja koleżanka Martine Roure, i z czym się w pełni zgadzam.
Zatem jeżeli są problemy techniczne, jeżeli są kłopoty, to chyba każda instytucja Unii Europejskiej jest odpowiedzialna za to, aby zwrócić się do tego organu, który prowadził tak długo pracę nad wdrożeniem systemu SIS II. Szkoda, że tego nie zrobiono i że transparentność w tej materii została niejako wymuszona.
Uważam, że Parlament Europejski nie może się zgodzić, aby jakiekolwiek działania były poza nim czynione, aby był pomijany tam, gdzie chodzi o rozwiązanie problemów ważnych dla obywateli, zwłaszcza jeśli chodzi o bezpieczeństwo.
Ostatnia, lekka zupełnie uwaga. Gdyby były kłopoty, gdyby Hewlett-Packard nie bardzo sobie radził z rozwiązaniem problemów technicznych, to mamy w Polsce znakomitych specjalistów, młodych ludzi, którzy są wspaniałymi, znanymi w świecie informatykami. Myślę, że mogliby się przydać i zrobić to znacznie taniej, szybciej i lepiej.
Hubert Pirker
(DE) Panie urzędujący przewodniczący Rady, panie komisarzu! Układ z Schengen zawsze był i będzie synonimem bezpieczeństwa z jednej strony i wolności oraz tolerancyjności - z drugiej. Dla obywateli Europy i dla nas wszystkich jest on elementem wartości dodanej oferowanej przez Unię Europejską. Zawsze funkcjonował bardzo dobrze i jest sprawnie stosowany jako jedno rozwiązanie dla wszystkich.
To, co się obecnie dzieje, jest denerwujące. Irytujące jest jednak również to, że Parlament, który zawsze był bardzo skłonny do współpracy, nie otrzymuje koniecznych informacji. Stale zapewnialiśmy obywateli Europy o tym, że system informacyjny Schengen II będzie funkcjonował doskonale i zgodnie z harmonogramem, a teraz dowiadujemy się, że powstały problemy i że - jak się zdaje - nie widać kresu tej kłopotliwej sytuacji.
Chciałbym się dowiedzieć, czy prawdziwe są liczby krążące w mediach, gdzie mowa jest o wydatkach rzędu 100 milionów euro dotychczas poniesionych na system informacyjny Schengen II. Czy wiadoma firma poniesie konsekwencje? Dlaczego w odpowiednim czasie Komisja, Rada lub inny organ nie wprowadził systemu kontroli?
Mihael Brejc
(SL) To rzeczywiście dziwne, że problemy dotyczące operacyjności systemu muszą się bardzo często pojawiać wówczas, gdy zajmujemy się tego typu ważnymi i doniosłymi kwestiami technicznymi. Do tej pory zajmowaliśmy się już sprawami technicznymi związanymi z przetwarzaniem danych. Właśnie dlatego społeczeństwo ma rację pytając o powód braku profesjonalnych instytucji na szczeblu UE, które posiadają wystarczające kompetencje, by zająć się wszelkimi problemami technicznymi, jakie mogą powstać w funkcjonowaniu wyjątkowo dużych i rozbudowanych baz danych.
Uczestniczę w tych debatach od samego początku. Współpracowałem również ze sprawozdawcą, panem posłem Coelho i jestem świadom pewnych trudności i mankamentów technicznych, jakie nadal istnieją, w tym problemów związanych z poziomem dostępnej wiedzy specjalistycznej. Dlatego w tym momencie uważam, że należy dokonać prawdziwej technicznej i finansowej oceny systemu i przywołać do porządku tych, którzy zarządzają tym projektem. W rzeczywistości nie jest to tylko moje odczucie; tak uważa ogół społeczeństwa.
Bernd Posselt
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Osobiście darzę pana wielkim szacunkiem, lecz to, co się tutaj dzieje to naprawdę bałagan nie do przyjęcia, prowadzący do marnotrawstwa i ujawniający niedopuszczalny brak kompetencji. Z tego względu wzywam nie tylko Komisję Europejską, lecz także Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisję Kontroli Budżetowej, aby dokładnie przyjrzały się tej sprawie.
Z przyjemnością odnotowuję, że prezydencję sprawuje Republika Czeska, ponieważ Bawaria i Republika Czeska mają dokładnie takie same interesy w dziedzinie bezpieczeństwa. Wiemy, że pomimo wszelkich obaw związanych z otwarciem granic, w wyniku doskonałej współpracy policji nastąpiła poprawa sytuacji w dziedzinie bezpieczeństwa. Mogłoby to stanowić wzór dla innych części Europy i w imieniu Bawarii chciałbym za to podziękować Republice Czeskiej. Oczekujemy, że system informacyjny Schengen w końcu obejmie wszystkie obszary i że nie będzie ograniczony do indywidualnych, wzorcowych, dwustronnych uzgodnień.
Alexandr Vondra
urzędujący przewodniczący Rady. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować panu za tę debatę. Sądzę, że pokazuje ona, iż istnieje problem wymagający rozwiązania. W styczniu Rada, pod naszym przewodnictwem, uczyniła wszystko, co mogła. Poważnie potraktowaliśmy inicjatywę budowania planu awaryjnego czy też alternatywnego oraz daliśmy wyraz konieczności znalezienia szybkiego rozwiązania, wyznaczając terminy.
To wszystko, co możemy uczynić. Co do kwestii finansowych, oddaję głos przedstawicielowi Komisji, by mógł się do nich odnieść. Współpraca między panem ministrem Langerem i panem komisarzem Barrotem obecnie układa się wspaniale, a zatem sądzę, że będziemy w stanie się tym zająć.
Jeżeli chodzi o pytanie, czy jest to problem o charakterze politycznym czy technicznym, uważamy, że jest to problem czysto techniczny. Nie jest to - jak się sugeruje - jakaś "zasłona dymna”, która ma służyć ukryciu problemów politycznych. Nie - system musi być gotowy do działania możliwie jak najszybciej.
Odnosząc się do uwag pani poseł Grabowskiej: tak, pamiętamy, co oznacza pozostawanie w "poczekalni”. Rok temu dyskutowaliśmy na ten temat. Okazuje się, że nagle wszystkie kraje, które oczekują osiągnięcia postępów w tym zakresie, mają te same doświadczenia co my. Mamy wolę wypracowania rozwiązania technicznego, które umożliwi udział podmiotów z dodatkowych krajów, zgodnie ze szczegółowym harmonogramem.
Ograniczę się do tych kilku końcowych uwag. Wygłosiłem dłuższe przemówienie na początku obrad. Idźmy teraz dalej.
Jacques Barrot
Panie przewodniczący, panie urzędujący wiceprzewodniczący Vondra! Dziękuję za zaangażowanie Republiki Czeskiej w tę sprawę. Jesteśmy bardzo wdzięczni za wasze wsparcie.
Przede wszystkim chciałbym ustosunkować się do słów pana posła Marinescu i powiedzieć, że nie ma żadnego szczególnego problemu, zważywszy że państwa członkowskie niebędące jeszcze w strefie Schengen będą w stanie włączyć się też do systemu SIS II. Będzie kilka "okienek” - okresów, w których nowe państwa członkowskie niebędące członkami Schengen będą w stanie włączyć się do systemu SIS II i jeśli wszystko pójdzie dobrze, nie powinno być żadnych szczególnych problemów.
Pani poseł Grabowska! Muszę pani podziękować za wszystko, co Rzeczpospolita Polska czyni dla ochrony granic zewnętrznych. Miałem rzeczywiście okazję obserwować jakość pracy wykonywanej przez Frontex przy udziale polskich służb na granicy z Ukrainą.
Odnosząc się do wypowiedzi pani poseł Roure i pani poseł Grabowskiej pragnę po prostu stwierdzić, że problem jest z gruntu techniczny. Nie jest to - jak powiedział pan Vondra - problem natury politycznej. Prawda jest po prostu taka, że państwa członkowskie czy raczej niektóre państwa członkowskie stawiają coraz większe żądania. Dlatego - należy to powiedzieć - SIS II musi umożliwiać realizację coraz bardziej wyrafinowanych celów. W konsekwencji system ten staje się coraz bardziej złożony i mimo wszystkich hołdów złożonych przez Parlament technologiom informacyjnym wdrożenie go okazało się trudniejsze niż przewidywano. Niemniej jednak to prawda, że problem pozostaje nadal w istocie problemem technicznym i dlatego jego rozwiązanie powinno być możliwe.
Pragnę powiedzieć panu posłowi Pirkerowi, że Parlament będzie odpowiednio informowany na bieżąco, do czego się teraz zobowiązuję. Osobiście się tego podjąłem w trakcie realizacji omawianego projektu i myślę, że mogę powiedzieć, iż uznaję to za bezwzględny priorytet. Chcę także zapewnić pana posła Brejca, że jednoznacznie ustaliliśmy już podmioty odpowiedzialne za istniejącą sytuację. Wspólnie z Komisją utworzyliśmy grupę zadaniową, w ramach której państwa członkowskie blisko ze sobą współpracują. Sądzę, że dzięki temu dysponujemy teraz solidną grupą koordynacyjną, ale nasz współwykonawca również musi być w stanie spełnić postawione przez nas wymagania.
Pragnę też odpowiedzieć na pytanie dotyczące kwestii finansowych postawione przed chwilą przez pana posła Pirkera i pana posła Posselta. Łączne środki budżetowe Komisji przeznaczone na projekt SIS II wynoszą około 68 milionów euro. Przedmiotowe umowy obejmują studia wykonalności, opracowanie samego systemu centralnego, obsługę i kontrolę jakości, sieć s-Testa, przygotowania związane z zarządzaniem operacyjnym w Strasburgu, bezpieczeństwo, przygotowania w zakresie danych biometrycznych oraz komunikację. Daje to w sumie zobowiązanie w wysokości 68 milionów euro.
Jeżeli chodzi o płatności, dotychczas faktycznie wydano 27 milionów euro na opracowanie techniczne: 20 milionów euro na opracowanie systemu, 7 milionów euro - na utworzenie sieci, która reprezentuje najwyższy poziom postępu technicznego, a także 4 500 000 euro - na zapewnienie jakości.
Należy stwierdzić, że w przypadku gdyby po jednoznacznym stwierdzeniu niezawodności lub braku niezawodności SIS II Rada postanowiła przejść do formuły SIS I+R, moglibyśmy wówczas rozważyć ponowne wykorzystywanie sieci komunikacyjnej stworzonej na potrzeby systemu SIS II, co oznacza, że w przeważającej części można będzie spożytkować poniesione nakłady.
Panie i panowie! Nasz rzeczywisty problem to zapewnienie prawdziwie skutecznego narzędzia dla strefy Schengen czyli dla przestrzeni swobodnego przepływu osób. To prawda, że o ile uda się nam zrealizować Schengen II, będzie to najskuteczniejszy system na świecie pod względem rezultatów, jakie pozwoli osiągnąć. Wpierw musi jednak zostać wdrożona odpowiednia technologia informatyczna.
W każdym razie chciałbym powiedzieć państwu, za prezydencją czeską - tutaj jeszcze raz pragnę wyrazić wdzięczność panu Vondrze za zaangażowanie prezydencji czeskiej w tę trudną sprawę - że naprawdę uważam, iż wspólnie z obecną prezydencją uczyniliśmy wszystko co w naszej mocy, aby uniknąć dalszych opóźnień i aby rzeczywiście umożliwić współwykonawcy realizację naszych oczekiwań. Poza wszystkim będziemy mieli ustalony ostateczny termin, co umożliwi Radzie podjęcie koniecznych decyzji. Oczywiście ponownie zobowiązuję się do informowania Parlamentu na bieżąco.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Alin Lucian Antochi  
Uważam, że omawiany projekt zmierzający do poprawy mechanizmu zarządzania zewnętrznymi granicami Unii Europejskiej nie powinien być uważany za próbę powstrzymywania migracji jako procesu. Rzeczywisty cel tych środków, które mają w zamierzeniu chronić bezpieczeństwo granic UE, nie ma w ogóle nic wspólnego z tamowaniem napływu imigrantów, lecz polega na ściślejszej jego kontroli. Prawidłowe zarządzanie migracją jest korzystne dla społeczeństw i gospodarek państw członkowskich Unii Europejskiej.
Musze podkreślić, że Unia Europejska powinna poświęcić więcej uwagi zarządzaniu swoimi zewnętrznymi granicami tam, gdzie istnieją strefy konfliktu. Na przykład warte szczególnego uznania są dotychczasowe działania prowadzone przez Europejską misję pomocy na granicach dla Ukrainy i Mołdawii (EUBAM). Należy do nich utworzenie jednej procedury celnej na granicy, ustanowienie barier dla przemytu oraz ograniczenie działalności grup przestępczych.
Z drugiej strony dotychczasowy brak rozwiązania konfliktu naddniestrzańskiego znacznie utrudnia władzom mołdawskim zarządzanie tą częścią granicy, przez którą nadal płynie duża fala nielegalnej migracji.
Chciałby wyrazić swoje głębokie przekonanie, że Unia Europejska posiada dostateczne zdolności wywierania nacisku politycznego, ekonomicznego i w dziedzinie bezpieczeństwa, by położyć kres nielegalnym praktykom, o których była wcześniej mowa; będzie to oznaczało również jej energiczniejsze zaangażowanie się w rozwiązywanie nierozstrzygniętych konfliktów na jej wschodnich granicach zewnętrznych.
