Consumentenrechten (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Andreas Schwab, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende consumentenrechten - C6-0349/2008-.
Andreas Schwab
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, allereerst zou ik alle collega's die hebben meegewerkt aan deze richtlijn en aan het compromis dat we vandaag behandelen heel hartelijk willen bedanken. Ik noem mevrouw Wallis als rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken, mevrouw Gebhardt, mevrouw Turunen en de heer Rochefort, maar ook de heren Triantaphyllides en Bielan. Dat is in dit geval niet alleen maar een kwestie van beleefdheid, ik meen dat heel oprecht. Het is in die twee jaar niet altijd gemakkelijk geweest om besluiten te nemen, er zijn meer dan tweeduizend amendementen ingediend, maar het proces was altijd gebaseerd op constructieve samenwerking, en daarvoor wil ik iedereen hartelijk bedanken.
Er bestaan over verschillende concrete punten meningsverschillen, die in de vorm van compromissen zijn opgelost, maar toch zeggen de leden van het Europees Parlement uit allerlei fracties vandaag: we willen de interne markt versterken, in het belang van de consumenten en van de ondernemers. Nu, twintig jaar na de start van de interne markt op basis van de Europese Akte, stellen we nog steeds vast dat er geen werkelijke standaardisering tot stand is gekomen, ondanks alle richtlijnen en verordeningen. De lidstaten hebben hun armslag gebruikt, vaak terecht, maar soms ook ten onrechte.
Deze richtlijn is een goed compromis. We leggen een uniforme regeling vast voor zaken die relevant zijn voor de interne markt, maar bij alle andere onderwerpen behouden de lidstaten hun wetgevingsbevoegdheid. Door deze gemengde aanpak kunnen we veel bereiken, met de steun van een groot aantal fracties. Op die manier hebben we flink gesnoeid in het voorstel van de Commissie, en we hebben allerlei passages duidelijk verbeterd. We hebben ervoor gezorgd dat consumentenbescherming in deze richtlijn de nodige aandacht krijgt, door in de hele EU een herroepingsrecht van veertien dagen in te voeren voor alle overeenkomsten die online zijn afgesloten, door de consument bij verkoop aan de deur het recht te geven om te kiezen of hij het contractdocument schriftelijk of via e-mail wil krijgen, door te garanderen dat hij 'op een knop kan klikken', wat leidt tot meer transparantie bij transacties via internet en een versterking van de bestrijding van oplichterij op internet, en tot slot door de informatieverplichtingen te harmoniseren, met name over de prijs, ofwel de totale prijs voor alle transacties op internet en aan de deur.
We hebben ervoor gezorgd dat het midden- en kleinbedrijf en ambachtelijke bedrijven ook met de richtlijn uit de voeten kunnen door met name allerlei diensten flexibel aan te pakken en daarvoor een uitzondering te voorzien, door toe te staan dat een transactie via de telefoon wordt herroepen, door uit te sluiten dat ondernemingen misbruik maken van de regels, maar door tegelijkertijd duidelijke voorwaarden vast te leggen voor het geval dat de consument bestelde goederen wil terugzenden wanneer hij de koop heeft herroepen, en door ten slotte een standaardformulier voor herroeping in te voeren dat het voor veel consumenten in heel Europa makkelijker maakt om van dit recht gebruik te maken.
Bovendien kunnen we er met behulp van een procedure voor de coördinatie tussen de lidstaten voor zorgen dat het voor de Raad nu veel eenvoudiger wordt om het recht in deze sector, die zo belangrijk is voor de consumentenbescherming, verder te ontwikkelen. Het zal voor de Commissie makkelijker worden om de Raad hierop aan te spreken, want één ding is duidelijk: voor een gezamenlijk interne markt hebben we gezamenlijke regels nodig. Dat is tijdens de eurocrisis maar al te duidelijk geworden. Het is niet genoeg dat we gezamenlijke principes uitdragen, om vervolgens de lidstaten vrije baan te geven. Aan gezamenlijke principes moet met behulp van gezamenlijke regels de hand worden gehouden. Daarom beschermen wij met deze richtlijn de consumenten. Wanneer zij overal dezelfde rechten hebben, en die rechten kennen, kunnen ze die doen gelden tegenover ondernemingen die zich niet aan de regels houden. We beschermen vooral het midden- en kleinbedrijf, omdat gelijkluidende rechten tot rechtszekerheid leiden, en daardoor scheppen we een gunstig klimaat voor de culturele en economische diversiteit, die we zo vaak noemen. Ik dank u voor de goede samenwerking en verheug me op de verdere discussie.
Enikő Győri
fungerend voorzitter van de Raad. - (HU) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, mijnheer Schwab, geachte parlementsleden, het verheugt mij dat we het debat over dit voorstel eindelijk op de agenda hebben kunnen zetten.
Zoals u weet is in december van vorig jaar in de Raad overeenstemming terzake bereikt, en op 24 januari 2011 - reeds onder het Hongaarse voorzitterschap - heeft de Raad haar voorlopige standpunt ook officieel aangenomen, dat wil zeggen de algemene benadering.
Om overeenstemming in de Raad te bereiken hebben we meer dan twee jaar moeten onderhandelen over de vraag wat voor het waarborgen van consumentenrechten het ideale evenwicht tussen de EU-regelgeving en het rechtskader van de lidstaten zou zijn en welke aspecten van consumentenrechten dienovereenkomstig zouden kunnen worden geharmoniseerd. Niets getuigt beter van de moeilijkheden rond dit voorstel dan dat er meer dan zestig zittingen in de Raadsgroep voor nodig waren om een tekst tot stand te brengen die door een gekwalificeerde meerderheid van lidstaten ondersteund kon worden. Daarnaast is het onmogelijk gebleken om overeenstemming te bereiken over de hoofdstukken 5 en 5 van het Commissievoorstel, die betrekking hebben op de verkoop van waren, respectievelijk met oneerlijke clausules in contracten. Vanwege de aanhoudende moeilijkheden heeft de Raad uiteindelijk besloten om deze twee hoofdstukken weg te laten uit de tekst en zich in plaats daarvan te concentreren op buiten de verkoopruimte gesloten overeenkomsten en op afstand gesloten overeenkomsten. Deze benadering is ook door de Commissie ondersteund, aangezien de tekst van de Raad op EU-niveau meerwaarde toevoegt aan deze overeenkomsten.
Het Voorzitterschap is van mening dat het Europees Parlement een extra impuls aan het debat kan geven. Daarom is de stemming die morgen over de voorgestelde ontwerpamendementen wordt gehouden zo belangrijk. Als het Europees Parlement morgen op de plenaire vergadering besluit om het dossier terug te verwijzen naar de Commissie interne markt en consumentenbescherming, zal het Hongaarse voorzitterschap er toegewijd naar streven om een akkoord in eerste lezing te bereiken. Daarvoor zullen we alle moeite doen. Uiteraard hangt heel veel af van de amendementen die het Parlement zal voorstellen.
Zoals ik al zei, bestaan er aanzienlijke meningsverschillen tussen de lidstaten met betrekking tot de inhoud van de hoofdstukken 4 en 5, dat wil zeggen met betrekking tot de vraag of bepaalde aspecten van leveringsvoorwaarden en garanties respectievelijk van oneerlijke clausules in contracten op EU-niveau volledig moeten worden geharmoniseerd. Naar de mening van het voorzitterschap zouden we ons op andere bepalingen van de richtlijn, dat wil zeggen op de hoofdstukken één en drie, moeten concentreren, omdat we daar een ware Europese meerwaarde kunnen toevoegen. Met betrekking tot deze punten wijkt de algemene benadering van de Raad niet aanmerkelijk af van de ontwerpamendementen van het Parlement, die door de Commissie juridische zaken en de Commissie interne markt en consumentenbescherming op 20 januari respectievelijk 1 februari zijn aangenomen.
Voorzitter, commissaris, geachte parlementsleden, wij zijn bereid om voor het behalen van succes volledig samen te werken met het Parlement en de Commissie. Bij dezen wil ik ook de rapporteur en voorzitter van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de heer Harbour, en alle leden van deze commissie bedanken voor de volledige samenwerking die ze het Hongaarse voorzitterschap tot dusver verleend hebben. Ik weet niet wat het eindresultaat wordt en of we volledig tevreden zullen zijn met de resultaten van onze onderhandelingen, maar ik ben ervan overtuigd dat we de kans om EU-burgers consumentenrechten met een veel ruimere werkingssfeer dan tot dusver te geven niet voorbij mogen laten gaan.
Viviane Reding
Mijnheer de Voorzitter, volgend jaar vieren we de twintigste verjaardag van de interne markt. We moeten ervoor zorgen dat de interne markt consumenten en bedrijven voordelen biedt. Meer dan twee jaar van onderhandelingen hebben laten zien dat het politiek heel moeilijk is om op basis van wat door de Commissie is voorgesteld tot overeenstemming te komen over de hele richtlijn. Velen van u willen - terecht - geen verlaging van het niveau van de nationale consumentenbescherming zien.
We zijn nu een eind gevorderd in het derde jaar dat we over dit stuk wetgeving discussiëren. Ik denk dat het hoog tijd is dat de medewetgevers een oplossing vinden. In dit verband ben ik uw commissies, de rapporteurs, de heer Schwab en mevrouw Wallis, en de schaduwrapporteurs bijzonder dankbaar voor hun harde werk op zoek naar een compromis. De Raad heeft begin dit jaar overeenstemming bereikt over een algemene benadering. Er is besloten om de werkingssfeer van het voorstel aanzienlijk te beperken en om het voorstel in het bijzonder te richten op op afstand en buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten.
De Commissie is van mening dat de algemene benadering van de Raad een goed beginpunt is voor onze zoektocht naar een goed compromis. In algemene termen is deze benadering in overeenstemming met het doel van verbetering van het functioneren van de interne markt en zorgt zij toch voor toegevoegde waarde voor consumenten. Ik weet uit uw amendementen dat u probeert aanvullende verbeteringen te realiseren. Ik zie veel redelijke suggesties voor verdere verhogingen van de consumentenbescherming, en de richtlijn betreffende consumentenrechten moet, zoals ik eerder heb gezegd, een richtlijn over rechten zijn. De richtlijn moet zijn titel waard zijn.
Om enkele voorbeelden te noemen: ik kan probleemloos amendement 122 accepteren, dat ervoor zorgt dat consumenten niet hoeven te betalen voor het terugzenden van goederen na een herroeping als de waarde van de goederen meer dan veertig euro bedraagt. Ik ben evenmin tegen de verlenging van de herroepingstermijn tot één jaar als de consument geen informatie over zijn recht op herroeping heeft ontvangen (amendement 116). Ik kan ook een geharmoniseerde oplossing voor de bestrijding van de zogenoemde verholen kosten van internet steunen (lid 1, onder a) en b) van amendement 107).
Het zal u niet verbazen als ik zeg dat ik niet al uw amendementen kan accepteren. Neem bijvoorbeeld amendement 141. Zelfs als het mijn doel is om de interne markt te dienen, gaat het een stap te ver om handelaren op afstand te verplichten om goederen te leveren of diensten te verlenen in een andere lidstaat.
Na al deze tijd, en ondanks de verschillen die blijven bestaan, zie ik licht aan het einde van de tunnel. Ik heb er vertrouwen in dat een aanvaardbaar en evenwichtig compromis nu binnen ons bereik ligt. Ik zal doen wat ik kan om u te helpen zo'n compromis te bereiken.
Diana Wallis
Mijnheer de Voorzitter, we hebben allemaal een heel lange weg afgelegd samen, en we zijn nog steeds op weg, in de hoop dat we snel onze bestemming zullen bereiken. Ik wil de heer Schwab bedanken voor zijn werk namens de Commissie juridische zaken. In de loop van de jaren hebben we duidelijk de problemen gezien die gepaard gaan met verschillende rechtsbegrippen en die een belemmering vormen voor echte mogelijkheden voor consumenten en KMO's binnen de interne markt.
Met de overeenkomst die nu aan het Parlement is voorgelegd, boeken we enige vooruitgang. Ik denk dat de Commissie juridische zaken wel meer had willen doen, bijvoorbeeld in hoofdstuk 5 over het oneerlijke karakter van bedingen in overeenkomsten, en in het bijzonder op het gebied van de transparantie. Onze commissie zou echt graag vooruitgang boeken op dat gebied. Ik weet dat de Raad van mening is dat het mogelijk een stap te ver is. Voor ons is het echter een stap die heel belangrijk zou kunnen zijn voor de interne markt en zelfs voor consumentenrechten, zoals u het zo treffend hebt verwoord, commissaris.
We zijn van ver gekomen. We hebben het consumentenacquis herzien. We hebben niet alle richtlijnen doorlopen waarvan de voorganger van de commissaris wilde dat we ze zouden herzien. Wellicht kunnen we enkele kleine stappen voorwaarts zetten. Ik hoop dat we zullen blijven praten, dat we zullen blijven debatteren. Misschien dat we dan iets zullen voortbrengen dat de moeite waard is.
Sirpa Pietikäinen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil op de eerste plaats mijn collega's bedanken voor hun uitstekende samenwerking, en in het bijzonder de heer Schwab van de Commissie interne markt en consumentenbescherming voor zijn niet-aflatende en zeer coöperatieve inspanningen om dit verslag vooruit te helpen. Het voorstel van de Commissie bood veel ruimte voor verbetering.
Vanuit het perspectief van de Commissie economische en monetaire zaken zijn er drie punten die ik naar voren wil brengen. Het is goed dat digitale goederen in het voorstel zijn opgenomen. Het is goed dat er een duidelijk signaal wordt afgegeven in verband met de ontwikkeling van alternatieve methoden van geschillenbeslechting in de toekomst. Kleine en/of innovatieve financiële producten moeten worden behandeld in specifieke richtlijnen voor de financiële sector of in een toekomstige richtlijn betreffende consumentenbescherming.
Tot slot, maar niet in de laatste plaats, hoop ik dat de volgende stappen die de Commissie neemt een hoog niveau van consumentenbescherming zullen waarborgen en dat dit uiteindelijk kan leiden tot volledige harmonisatie van de regelgeving inzake consumentenbescherming in de Europese Unie.
Raffaele Baldassarre
namens de PPE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik complimenteer de heer Schwab met het tot nu toe geleverde werk en met de uitstekende samenwerking tussen de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie interne markt en consumentenbescherming.
Door verschillende harmonisatiegraden voor de wetgeving te hanteren kunnen belangrijke resultaten worden geboekt die van toegevoegde waarde zijn voor de Europese burgers. Met name het recht op herroeping binnen veertien dagen en de nieuwe voorschriften inzake informatieverstrekking, die niet alleen gelden voor de prijs, maar ook voor de identiteit en contactgegevens van de verkoper, zijn belangrijk. Met deze maatregelen, die een verbetering betekenen, krijgen de consumenten meer vertrouwen in het doen van aankopen over de grens, daar er een vorm van juridische zekerheid wordt geboden die essentieel is voor de ontwikkeling van de onlineverkoop.
Met deze richtlijn wordt bovendien de basis gelegd voor andere aanvullende maatregelen, van de hervorming van het Europees verbintenissenrecht tot de herziening van de alternatieve methoden voor conflictoplossing. Deze essentiële harmonisatiemaatregel is een voorwaarde voor de verwezenlijking van een interne markt waar de consumentenrechten en de dienstbaarheid aan de EU-burgers centraal staan.
Ongeveer een jaar geleden schreef de heer Monti het volgende in zijn rapport aan de heer Barroso: "De consumenten en hun welzijn moeten centraal staan in de toekomstige interne markt”. De wetgevende instanties moeten in de eerste plaats zo snel mogelijk overeenstemming bereiken over het voorstel voor een richtlijn betreffende consumentenrechten teneinde een hoog niveau van bescherming op de interne retailmarkt te bereiken. Deze maatregel voldoet aan alle eisen en ik ben ervan overtuigd dat de heer Schwab vastberaden blijft optreden tijdens de ingewikkelde onderhandelingen die voorafgaan aan de stemming over de definitieve tekst.
Evelyne Gebhardt
namens de S&D-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we hebben inderdaad moeizame en harde onderhandelingen achter de rug, want aan het begin van de gesprekken bestonden er grote meningsverschillen, mijnheer Schwab. En het is niet bepaald gemakkelijk geweest om een redelijke basis voor de gesprekken te vinden.
Tijdens deze onderhandelingen en door de stemming in de commissie hebben we de tekst echter aanzienlijk kunnen verbeteren, waardoor mijn fractie nu toch kan instemmen met het compromispakket. U weet dat dit geen kleinigheid is, na de discussies die we hebben gevoerd.
We hebben inderdaad van alles verbeterd. De minimale harmonisatie is bijvoorbeeld nu weer de basis van de richtlijn - met uitzondering van de onderwerpen die volledig geharmoniseerd zijn. Dat was voor ons een heel belangrijk punt. We hebben de sociale diensten, de gezondheidsdiensten en gokactiviteiten uit het toepassingsgebied van de richtlijn gehaald, want dat zijn sectoren waarvoor een heel speciale regeling nodig is. Die kunnen we niet op dezelfde manier behandelen als gewone commerciële diensten, goederen of handel. Dat was dus een belangrijk punt. We hebben de informatieverplichting tegenover de burgers, de consumenten, duidelijk aangescherpt. Daarom zeg ik tegen de voorzitter van de Raad: wanneer u hoofdstuk 2 schrapt, zou dat betekenen dat deze informatieverplichting volledig verdwijnt, en wij als sociaaldemocraten doen daar niet aan mee, dat kan ik u nu al zeggen!
We hebben de elektronische handel opgenomen in het toepassingsgebied, wat niet het geval was in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. De verkoop op afstand via internet is namelijk een van de belangrijkste sectoren die in dit voorstel thuis horen. Op de laatste rechte lijn zijn we erin geslaagd om ook de regels voor transacties aan de huisdeur te verbeteren. Dat zijn de verbeteringen die ons in staat stellen om hiermee in te stemmen.
Ik steek echter niet onder stoelen of banken dat er nog wel een paar problemen zijn, met name in hoofdstuk 5 met betrekking tot oneerlijke bedingen in overeenkomsten. Daarmee zijn we helemaal niet tevreden en daar moeten we aan werken, en als het niet anders kan moeten we dit helemaal schrappen. Een nog veel groter probleem is echter dat er voor financiële diensten helemaal geen informatieverplichting geldt. Daar hebben wij grote moeite mee, en dat moeten we nog eens bespreken, mevrouw de commissaris, want in uw voorstel was dat wel zo, en dat zou ook zo moeten blijven.
Ik vat het samen: we zullen instemmen met het compromispakket, we zullen er ook mee instemmen dat het voorstel wordt terugverwezen naar de bevoegde commissie, maar dat bekent nog niet dat we ermee instemmen dat de zaak in eerste lezing wordt afgerond.
Robert Rochefort
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze tekst is belangrijk. Het is geen revolutie: we zullen niet kunnen zeggen dat eerst alles verkeerd was en dat het nu perfect is. Toch bevat de tekst een aantal grote voordelen, in dit voorlopige stadium van de werkzaamheden.
De belangrijkste voordelen hebben naar mijn idee betrekking op een betere regulering van verkoop op afstand, en in het bijzonder de verkoop via internet (hoofdstuk 3), want de rechten van de consument moeten versterkt worden op dit gebied. E-handel is heel nuttig. Het vergroot de keuze van de consument, stelt hem of haar in staat om de laagste prijzen te krijgen en stelt kleine en middelgrote ondernemingen en ambachtsmensen in staat om nieuwe afzetmarkten te vinden.
Om op dit gebied voortgang te boeken moesten we op een echt Europese wijze te werk gaan, namelijk door voor enkele zeer gerichte punten een volledige harmonisatie van ieders rechten en plichten toe te passen. Heel concreet betekent dat dat een Italiaanse klant die iets koopt op een Belgische website of op een Duitse website moet weten dat hij of zij voortaan van dezelfde rechten en dezelfde bescherming profiteert. Dat zal deze richtlijn mogelijk maken.
Dat betekent dat de herroepingstermijn van de consument overal in de Europese Unie veertien dagen zal bedragen. Dat betekent dat de consument direct het totale bedrag kent dat hij of zij moet betalen, zonder angst voor een vervelende verrassing achteraf. Dat betekent dat de consument dankzij de dubbele klik zijn of haar bestelling goed kan verifiëren.
Dat alles zal uiteraard bepaalde gewoonten omverwerpen. In veel lidstaten bevat het nationale recht details waarvan iedereen overtuigd is dat ze fundamenteel zijn, terwijl daar in buurlanden soms geen spoor van te bekennen is. Samen leven in Europa betekent echter ook leren om onze gewoonten een beetje aan te passen, in dienst van het algemeen belang en van het communautair belang.
Laten we duidelijk zijn: deze tekst moet nog worden verbeterd en dat moeten we de komende weken doen, met de Raad en de Commissie. Ik ben verheugd over de openheid die zojuist is betoond. Wij hebben al heel wat werk verricht dankzij onze rapporteur, de heer Schwab, die ik hartelijk bedank. Het echte resultaat van dit werk bestaat er echter vooral uit dat de amendementen morgen door alle fracties worden goedgekeurd. Het vertrouwen van de consument in de interne markt van de Unie is erg kwetsbaar. Deze politieke eensgezindheid was nodig om dat vertrouwen te behouden en hopelijk te versterken.
Adam Bielan
namens de ECR-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur van dit verslag, de heer Schwab, bedanken voor zijn grote inzet tijdens de werkzaamheden aan het voorstel voor deze richtlijn.
Tweeënhalf jaar intensieve arbeid aan dit document heeft geleid tot een compromis, dat in zijn definitieve vorm - dat hoop ik toch - aan de consumenten van de 27 lidstaten een grotere rechtszekerheid biedt op het gebied van verkoop op afstand, in het bijzonder bij internettransacties. Ik hoop ook dat de consumenten dankzij deze richtlijn meer vertrouwen zullen krijgen in grensoverschrijdende handel en aankopen via internet doordat bepaalde nieuwe rechten worden verbeterd en geharmoniseerd en bestaande rechten worden verduidelijkt. Door een standaardisering van bijvoorbeeld de informatieverplichtingen voor overeenkomsten die op afstand en buiten de verkoopruimte worden gesloten, heeft de richtlijn ook tot doel om meer handelaars aan te zetten om nieuwe markten in de Europese Unie te verkennen, wat tot een betere werking van de interne markt kan leiden. Ik hoop dat dit een positieve impuls zal zijn, in het bijzonder voor de bevordering van verkoop via internet. Ik hoop ook dat de consumenten voordeel zullen halen uit de verhoogde concurrentie op de interne markt.
Ik zou enkele belangrijke kwesties willen benadrukken. Ten eerste hebben we gepoogd om een evenwichtige tekst uit te werken, met voordeel voor de consumenten in de hele Europese Unie, maar ook een tekst die geen negatieve effect heeft op de handelaars, in het bijzonder op de activiteiten van kleine en middelgrote ondernemingen in de Unie.
Ten tweede ben ik blij dat we erin geslaagd zijn, door de toepassing van een gemengde aanpak van minimumharmonisatie en volledige harmonisatie, om een pragmatische tekst uit te werken. De lidstaten die op bepaalde punten al een heel hoog niveau van consumentenbescherming hebben, zijn hierdoor niet benadeeld. Bovendien zijn we er in concrete gevallen in geslaagd om coherente en duidelijke voorschriften in te voeren, die bijvoorbeeld transacties via internet vergemakkelijken.
Ik ben ook blij dat de Commissie juridische zaken erin geslaagd is om hoofdstuk 5 over oneerlijke bedingen in overeenkomsten een constructieve vorm te geven. Dit hoofdstuk regelt overeenkomsten waarover gewoonlijk niet individueel door de consument wordt onderhandeld en die vaak een bron van misbruik door oneerlijke handelaars zijn.
Ik vind het spijtig dat de tekst van de richtlijn ondanks het compromis nog steeds bepaalde onvolkomenheden bevat, maar ik ben er zeker van dat we er met onze inzet in zullen slagen om deze tijdens de volgende onderhandelingsronde te corrigeren en zo concrete voordelen voor de consument en de Europese handelaars te bereiken, want die laatsten we mogen toch ook niet vergeten.
Emilie Turunen
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, geachte rapporteurs, de interne markt van de EU is een hoeksteen van onze Europese samenwerking en zoals de Commissie vorig jaar geheel terecht in haar ontwerp voor een ”Single Market Act” schreef, moeten de burgers, wij Europeanen, centraal worden gesteld bij de inspanningen om de interne markt verder uit te bouwen. Het is belangrijk om dit in gedachten te houden wanneer we morgen in het Parlement stemmen over de richtlijn betreffende consumentenrechten, waaraan we vele jaren hebben gewerkt. Zoals we allemaal weten, is de tekst waarover we morgen stemmen ingrijpend herzien ten opzichte van de ontwerptekst die we in het najaar van 2008 van de Commissie hebben gekregen. In het Parlement hebben we namelijk bijzondere aandacht besteed aan de gebieden waar gemeenschappelijke EU-regels reëel voordeel zouden opleveren voor zowel consumenten als bedrijven. Anderzijds wilden we dat het de lidstaten zou worden toegestaan om verdergaande wetgeving op te stellen waar dat zinvol is.
Concreet betekent dit dat de Europese consumenten in de eerste plaats veranderingen zullen merken wanneer ze via het internet aankopen doen in buitenlandse internetwinkels. Met de nieuwe richtlijn worden er uniforme regels voor de handel via internet in Europa gecreëerd, en dit brengt een aantal voordelen voor consumenten met zich mee. Ik zal slechts drie voorbeelden noemen: ten eerste krijgen alle consumenten in Europa een veertien dagen durend herroepingsrecht wanneer ze een aankoop doen in een internetwinkel in een EU-lidstaat. Ten tweede moet de totale prijs van het product duidelijk zijn voordat een consument akkoord gaat met de aankoop van een product. Ten derde moeten consumenten gemakkelijk in contact kunnen komen met de verkoper als er problemen ontstaan. Een vierde punt dat erg belangrijk was voor ons in de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, is dat deze richtlijn ook aangepast moest worden met het oog op de toekomstvastheid ervan. Een product is tegenwoordig immers niet meer alleen iets wat we fysiek mee kunnen nemen en tastbaar is, maar kan ook iets immaterieels zijn, zoals een stuk software of een stukje muziek dat we downloaden. Daarom verheugt het me ten zeerste dat digitale producten nu ook in de tekst zijn opgenomen.
Het voorstel waarover we morgen stemmen en dat de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie kan steunen, is geen perfect stuk wetgeving. Wij hadden liever een bredere en meer ambitieuze richtlijn gezien en we hadden op alle gebieden vooruitgang willen boeken. Politiek draait echter ook om de kunst van het mogelijke en dit is wat nu mogelijk is. Al met al ben ik van mening dat het Parlement een positief resultaat heeft bereikt, dat gunstig zal zijn voor consumenten in Europa.
Kyriakos Triantafyllidis
namens de GUE/NGL-Fractie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, als fractie hebben wij van begin af aan het standpunt verdedigd dat een beperking van de consumentenrechten in de Europese Unie vermeden moet worden. Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, hoewel bijzonder ambitieus, bleek niet aan de behoeften van alle consumenten in de Europese Unie tegemoet te komen. Daarom werd een rode streep getrokken door het voorstel voor een volledig geharmoniseerde richtlijn toen duidelijk werd dat dit zou gelijkstaan aan minder bescherming van de consumenten in de EU.
Twee punten zijn van bijzondere betekenis inzake het voorstel van het Parlement voor de richtlijn. We hebben een geheel nieuw voorstel van het Parlement voor ons, dat sterk afwijkt van het voorstel van de Commissie en een ander perspectief heeft dan de Raad. De kern van dit voorstel is een gemengde benadering op het vlak van harmonisering, terwijl het aan de lidstaten wordt overgelaten om, wanneer zij daartoe besluiten, een hoger niveau van consumentenbescherming vast te stellen.
Het tweede punt heeft te maken met de uitzonderingen van de werkingssfeer van de richtlijn. Wij hebben er van begin af aan op aangedrongen dat de sociale diensten, de gezondheidsdiensten en de kansspelen moeten worden uitgezonderd van de onderhavige richtlijn omdat er geen samenhang bestaat met de relatie producent-consument en omdat deze diensten een andere benadering vereisen. Wij zijn er tevreden over dat daarmee rekening is gehouden.
De steun voor het voorstel van het Parlement betekent geenszins dat wij het voorstel van de Commissie onvoorwaardelijk steunen. Integendeel, wij streven naar een sterke en coherente positie en roepen de Commissie, maar ook de Raad op om de kern van het voorstel van het Parlement serieus in overweging te nemen, met name wat betreft de mate van harmonisering en de overige bepalingen over verkoopcontracten.
Oreste Rossi
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, naast de consumentenrechten zijn er vele andere voorbeelden die illustreren dat de Europese instellingen in dit belangrijke tijdsgewricht veel moeite hebben om grote juridische en politieke beslissingen te nemen.
Wij willen niet dat het gedane werk en de goede resultaten verloren gaan, zoals het door ons per amendement ingebrachte herroepingsrecht, waarmee het werk van de kleine handelaren wordt vergemakkelijkt zonder dat wordt ingeboet op de consumentenrechten. Als de uitkomst van de onderhandelingen met de Raad is dat de goede elementen die de rapporteur en de fracties aan een in eerste instantie slecht voorstel hebben toegevoegd worden geschrapt, of dat de richtlijn tot verdergaande harmonisering leidt, kunnen wij enkel tegen stemmen.
Hoe dan ook is niet het Parlement, maar de Commissie verantwoordelijk voor deze situatie. Op bepaalde gebieden zijn ook wij als eurosceptische leden van de Lega Nord bereid verregaande harmonisatie te steunen, maar dan wel op basis van gezond verstand en als dat in overeenstemming is met het algemeen belang, het belang van kleine en middelgrote ondernemingen en - waarom ook niet - de bevoegdheden van de lidstaten.
Bij de behandeling van een complex onderwerp als consumentenbescherming had van meet af aan rekening met dit alles moeten worden gehouden. Tot onze tevredenheid zijn veel amendementen waarmee bereikte oplossingen weer ter discussie werden gesteld, ingetrokken. Het is essentieel dat de Raad de tekst volledig overneemt, mocht het Parlement de overeengekomen amendementen aannemen.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, het is voor de consument vaak niet zo gemakkelijk om te overzien wat de gevolgen van zijn keuzes zijn, bijvoorbeeld bij het downloaden van digitale inhoud. We zijn er tenslotte aan gewend dat we op het net gratis kunnen downloaden. De consument merkt nog niet dat hij soms moet betalen, en dan sluit hij zonder het te merken een abonnement af, hoewel hij dacht dat hij gebruik maakte van een eenmalige dienst. Hier moeten we werkelijk bij de wet vastleggen dat de consument het abonnement kan herroepen.
Een ander punt van kritiek is natuurlijk het samenvoegen van transacties op afstand en transacties aan huis. Aan de huisdeur is het gevaar dat de koper overrompeld wordt namelijk echt groter. Aan de andere kant mogen we het midden- en kleinbedrijf het leven niet onnodig zuur maken wanneer het gaat om contracten die buiten verkoopruimten worden gesloten. Een voorbeeld: een consument laat op eigen initiatief een klusjesman of een kapper naar zijn huis komen. Hier hoeft geen hoger niveau van bescherming te worden geboden, omdat het gevaar dat de consument overrompeld wordt zeker niet bijzonder groot is. Dat betekent dat we een goede en verreikende consumentenbescherming moeten garanderen, maar ook op gepaste wijze rekening moeten houden met de belangen van het midden- en kleinbedrijf.
Anna Maria Corazza Bildt
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het compromis dat voor ons ligt is een heel goede stap in de juiste richting. Ik verwelkom de consensus die we hebben bereikt over het recht op herroeping en over een informatie-eis voor op afstand en buiten verkoopruimten tot stand gekomen overeenkomsten. We moeten echter wel de moed hebben om verder te gaan, in het bijzonder op het gebied van de rechtsmiddelen bij gebrek aan overeenstemming, garanties en oneerlijke bedingen.
Ik heb jarenlang aandachtig geluisterd naar de argumenten, maar mijn visioen is en blijft volledige harmonisatie. Ik ben ervan overtuigd dat het bestaan van gemeenschappelijke regels een win-winsituatie voor consumenten en bedrijven is. Transparantie, rechtszekerheid en concurrentie verhogen de vrije keuze voor de consument en verlagen de bureaucratie voor bedrijven. De uitdaging is om het juiste evenwicht te vinden.
Als we een hoge consumentenbescherming en lage kosten voor bedrijven willen realiseren, mag de richtlijn betreffende consumentenrechten geen touwtrekwedstrijd worden tussen markt en mensen. Evenmin mogen we de foute aanname maken dat nationale regels consumenten beschermen, terwijl het bedrijven zijn die van gemeenschappelijke Europese regels zouden profiteren. Dat is een onjuiste voorstelling van zaken. Het valt niet te ontkennen dat extra kosten voor KMO's zich zullen vertalen in extra kosten voor consumenten.
In de loop van het hele proces heeft de PPE-Fractie zich flexibel en constructief opgesteld. Links is daarentegen star en obstructief geweest, waardoor het debat werd gereduceerd tot een oefening in muggenziften over vergelijkend recht en onderhandelen over nationale regels. Ik denk in plaats daarvan dat het gemeenschappelijk belang van de mensen in Europa moet prevaleren. Minimumnormen voor het harmoniseren en nationale uitzonderingen, zoals bepleit door de socialisten en democraten, beletten burgers eenvoudigweg om volledig te profiteren van een gemeenschappelijke markt. In een tijd van crisis, waarin sprake is van opkomend protectionisme, is het even gemakkelijk als onverantwoord om populistisch te zijn. Ik steun het schitterende werk van Andreas Schwab volledig en ik wens hem succes tijdens de komende onderhandelingen.
Ik sluit af met de opmerking dat de richtlijn betreffende consumentenrechten een mijlpaal is in het geven van nieuw elan aan de eengemaakte markt om vertrouwen te geven, groei te stimuleren, het concurrentievermogen de vergroten en de banen te scheppen waarnaar de mensen in Europa uitkijken.
Antonio Masip Hidalgo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, er zijn nog fundamentele punten die verbeterd moeten worden. Daarom moeten we het verslag weer terugsturen naar de commissie.
De parlementaire iter van dit verslag eindigt hier dus niet.
Het initiële voorstel was volgens de consumentenorganisaties op nationaal en Europees niveau niet goed. Ik heb in het bijzonder waardering voor het werk van de consumentenorganisatie van Asturië en haar onvermoeibare voorzitter Dacio Alonso.
We hebben het voor elkaar gekregen dat het algemene beginsel van volledige harmonisatie uit het oorspronkelijke artikel 4 is afgewezen. We moeten luid en duidelijk stellen dat een volledige harmonisatie, door in iedere lidstaat een gelijk niveau van consumentenbescherming in te stellen, zou betekenen dat de bescherming voor veel consumenten juist slechter zou worden omdat in sommige lidstaten van oudsher een hogere graad consumentenbescherming bestaat.
Ik wil in ieder geval benadrukken dat de lijst van oneerlijke bedingen in overeenkomsten niet volledig moet zijn, zodat iedere lidstaat deze lijst kan blijven aanvullen met bedingen in overeenkomsten van consumenten die in zijn ogen onaanvaardbaar en ongeldig zijn. De bewijslast in individuele bedingen moet omgekeerd zijn; het zijn de handelaars die moeten bewijzen dat er individueel is onderhandeld over bedingen die afwijken van de norm. Verder moeten bedingen in overeenkomsten in een heldere en begrijpelijke bewoordingen zijn gesteld.
We zijn nog steeds tegen volledige harmonisatie inzake oneerlijke bedingen.
De Eurobarometer geeft aan dat 79 procent van de handelaars denkt dat volledige harmonisatie op dit gebied geen enkel effect zal hebben op zijn of haar activiteiten in het buitenland.
Malcolm Harbour
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat u zult merken dat ik tweeënhalve minuut heb, want niet al mijn collega's zijn hier aanwezig. Als voorzitter van de commissie wil ik allereerst hulde brengen aan alle afgevaardigden die hieraan hebben gewerkt. Het doet mij genoegen dat ze hier vanavond allemaal aanwezig zijn, onder leiding van Andreas Schwab, met een heel sterk team van schaduwleden die blijk hebben gegeven van werkelijk grote belangstelling voor en deskundigheid op heel dit ingewikkelde gebied.
Ik denk dat het klopt dat, zoals Viviane Reding heeft gezegd, de medewetgevers nu stappen moeten zetten en beslissingen moeten nemen. De tijd die dit heeft gekost is een teken van de politieke moeilijkheden, zowel aan de kant van de Raad als aan de kant van het Parlement. Ik denk dat het Parlement, zoals in veel dossiers in het verleden, heeft laten zien dat het in staat is om een compromis te bereiken. Ik denk dat het Parlement morgen over de amendementen moet stemmen, een duidelijk politiek signaal moet afgeven met betrekking tot wat wij willen, en dit vervolgens moet terugverwijzen naar de commissie.
Ik wil het voorzitterschap bedanken, alsook mevrouw Győri, die een zeer actieve exponent van het voorzitterschap is geweest, voor het feit dat zij zich hebben opengesteld voor ons standpunt als gevolg van die verandering. Dat betekent niet dat wij op enigerlei wijze gehouden zijn om verder te gaan en deze onderhandelingen af te sluiten. We zijn het echter wel aan onze burgers en consumenten verplicht om ten minste een openbare vergadering te beleggen om te zien of er een basis voor overeenstemming is. Ik denk dat alle collega's het daarmee eens zullen zijn.
Wanneer ik kijk naar wat we hier hebben, wil ik op de eerste plaats zeggen dat ik het enthousiasme van mevrouw Corazza Bildt bewonder. Maar ikzelf beschouw deze richtlijn betreffende consumentenrechten niet echt als een mijlpaal. Eerlijk gezegd denk ik dat het eerder een springplank is, want op het punt waarop we ons nu bevinden worden we nog volop omringd door moeilijke wateren. Ik denk dat het een eerste voorzichtige stap is op weg naar een oplossing voor het vraagstuk van harmonisatie op gebieden die veel emoties en veel politieke beroering oproepen. Consumenten en consumentenorganisaties in verschillende landen zien, heel begrijpelijk, niet graag dat rechten worden afgenomen. Ik denk dat dat een van de grootste problemen is geweest waarvoor we gesteld stonden.
Ik denk dat we een compromis hebben dat zorgt voor echte toegevoegde waarde voor consumenten en bedrijven, in het bijzonder op de gebieden internet- en grensoverschrijdende handel. We moeten deze gebieden, en ook bepaalde andere gebieden, ondersteunen, maar mijn laatste woorden tot de commissaris zijn de volgende: we hebben heel hard een kader nodig waarbinnen we vooruitgang kunnen boeken in de richting van meer harmonisatie. We hebben een hele reeks versnipperde initiatieven, met inbegrip van uw werk aan consumentenovereenkomsten, en andere herzieningen. We hebben heel hard die strategische langetermijnbenadering nodig om de springplank te voltooien, zodat we een mijlpaal kunnen bereiken.
Małgorzata Handzlik
(PL) Mijnheer de Voorzitter, Mevrouw de commissaris, allereerst wil ik de heer Schwab bedanken voor zijn werk bij het opstellen van dit voorstel. Hij weet waarschijnlijk beter dan wie ook dat dit geen gemakkelijke opdracht was. Bij het werk aan de richtlijn hebben we vaak benadrukt dat deze niet alleen belangrijk is voor de consument, maar ook voor de handel, in het bijzonder voor elektronische handel en grensoverschrijdende aankopen.
Consumenten die via internet kopen willen in de eerste plaats een waarborg krijgen dat de goederen of diensten die ze bestellen ook worden geleverd en dat ze aan de vermelde kwaliteit voldoen. Daarom moeten we ervoor zorgen dat de voorschriften die de consument beschermen helder en overzichtelijk zijn. In dit debat mogen we ook de handelaars niet vergeten, die voorschriften verwachten die voor hen geen overdreven belasting vormen. Zijn we er bij ons werk aan deze richtlijn in geslaagd om de belangen van de consumenten te verenigen met de belangen van de handelaars?
De discussies die nu al bijna twee jaar aan de gang zijn hebben ons volgens mij dicht bij dit doel gebracht, maar we hebben dit doel nog niet bereikt. Ik denk dat de Europese consumenten veel meer voordeel zouden hebben van een volledige harmonisering van de voorschriften. Ook bedrijven die actief zijn in de sector van elektronische handel zouden het veel gemakkelijker hebben. Ik ben wel blij dat het gelukt is om voor enkele cruciale kwesties oplossingen te vinden, die perfect aansluiten bij de behoeften van de consumenten en tegelijkertijd tegemoet komen aan de realia van het bedrijfsleven. Als voorbeeld wil ik wijzen op de voorschriften die de consument een termijn van veertien dagen geven om een overeenkomst te herroepen. Anderzijds ben ik erg tevreden over het amendement dat de handelaars de mogelijkheid geeft om met de terugbetaling te wachten tot de consument heeft aangetoond dat hij de goederen heeft teruggezonden. Dit zijn belangrijke bepalingen in deze richtlijn, die aangeven dat niet alleen de handelaar in bepaalde gevallen verplichtingen heeft, maar ook de consument.
Ter afsluiting wil ik de Raad en de Europese Commissie aanmoedigen om naar een ambitieus akkoord te streven.
Bernadette Vergnaud
- (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Schwab, en alle schaduwrapporteurs, in het bijzonder mevrouw Gebhardt, feliciteren met het werk dat zij hebben verricht.
Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie was in feite een dwaling, dat het niveau van consumentenbescherming in gevaar bracht door het volledig te willen harmoniseren. Dat is echter slechts te rechtvaardigen onder de voorwaarde dat er opwaartse harmonisatie plaatsvindt en geen neerwaartse, zoals voorgesteld.
Ik ben daarom verheugd over het merendeel van de bereikte compromissen, die de mogelijkheid respecteren dat lidstaten desgewenst strengere regels invoeren, terwijl er toch een hoog minimaal niveau wordt gewaarborgd voor consumenten in de Unie. Zo is de maximale looptijd van de overeenkomsten vastgesteld op twaalf maanden, is de informatie over overeenkomsten op afstand of r telefonischeverkoopovereenkomsten verbeterd en is betaling pas vereist na afloop van de herroepingstermijn, die is vastgesteld op veertien dagen.
Het is daarentegen onaanvaardbaar om de gerichte volledige harmonisatie met betrekking tot hoofdstuk 5 over oneerlijke bedingen in stand te houden. Niet alleen is het vastgestelde beschermingsniveau ontoereikend, maar ook wordt voorbijgegaan aan de realiteit van frauduleuze praktijken, die een reactievermogen vereisen dat de Europese wetgeving niet kan bieden.
Het lijkt daarom onverantwoord om de lidstaten alle handelingsruimte op dit gebied te ontnemen. Ik hoop daarom dat de medewetgevers tot een evenwichtige tekst komen, die een daadwerkelijk gemeenschappelijke basis waarborgt voor een hoog niveau van bescherming.
Edvard Kožušník
(CS) Geachte Voorzitter, allereerst zou ik graag mijn grote waardering willen uitspreken voor het werk van de heer Schwab en hem daar hartelijk voor willen bedanken. Hij heeft het namelijk voor elkaar gebokst om alle zestienhonderd amendementen in goede banen te leiden en te komen tot een redelijke compromistekst voor het verslag. Het doet me deugd dat hij er daarbij in is geslaagd om de twee basisbeginselen van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie in stand te houden, en wel om te beginnen het beginsel van "beter reguleren”. De regels zijn nu dusdanig vereenvoudigd en geactualiseerd dat een aantal barrières in de interne markt waar ondernemers en bedrijven in de EU dag in dag uit tegenaan lopen, uit de weg wordt geruimd. Ten tweede is er het beginsel van een zo groot mogelijke harmonisatie van de consumentenrechten en de afschaffing van het grote aantal door de verschillende lidstaten toegepaste uitzonderingen.
Hoewel we er uiteindelijk niet in zijn geslaagd om het eens te worden over een volledige harmonisatie van alle hoofdstukken van de richtlijn, betekent deze nieuwe wetgeving een zeer grote stap vooruit als het gaat om het afbreken van barrières voor de grensoverschrijdende handel. En dat komt de mededinging in de interne markt uiteindelijk rechtstreeks ten goede.
Kurt Lechner
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik moet de algemene tevredenheid helaas een beetje relativeren. In de parlementaire commissie hebben we het voorstel van de Europese Commissie in allerlei opzichten verbeterd, en dat hebben we primair te danken aan de rapporteur, Andreas Schwab, maar desondanks bevat dit pakket volgens mij talloze voorbeelden van overdreven regelgeving. We maken het recht te ingewikkeld. Met name het midden- en kleinbedrijf kan dat nauwelijks aan, en het levert niet veel op voor de consument. Het leidt trouwens nauwelijks tot harmonisatie en levert niet veel op voor de interne markt en voor de positie van het Europese bedrijfsleven.
Ik heb niet veel tijd, en daarom kan ik maar op één punt ingaan. Het voorstel van de Commissie heeft twee definities veel ruimer gemaakt, en al met al heeft de Commissie veel te veel hooi op haar vork genomen, dat blijkt wel uit het feit dat er zestienhonderd amendementen zijn ingediend. Die kunnen in het Parlement eigenlijk niet fatsoenlijk worden behandeld. De Commissie heeft ook helemaal niet toegelicht waarom ze die definities ruimer heeft gemaakt - in de bijlagen en in de documenten die het Parlement heeft ontvangen wordt dat nergens toegelicht. Het eerste punt is de overeenkomst op afstand. Ik ben blij dat deze verruiming tijdens de behandeling van dit voorstel is teruggenomen. Dat is rechtgezet. Het tweede punt is het concept van de 'buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst', en daar wil ik graag op ingaan.
Van nu af aan gelden er voor iedere overeenkomst die buiten verkoopruimten wordt gesloten principieel allerlei voorschriften. Die overeenkomst kan worden herroepen, zelfs wanneer de consument de elektricien, de schilder, de stukadoor, of wie dan ook, zelf heeft laten komen. Daar heeft de heer Obermayr net al op gewezen. Ik weet heel goed dat er allerlei uitzonderingen zijn, en die zijn trouwens door jou, beste Andreas, en door de commissie inhoudelijk en qua formulering verbeterd. Toch bestaan er nog steeds allerlei juridische valkuilen, die met name voor kleine en heel kleine ambachtelijk bedrijven fatale gevolgen kunnen hebben of hun overleven in gevaar kunnen brengen.
Ik ben van mening dat dit deel van het voorstel overbodig is, het kan gewoon worden geschrapt. Dat geldt trouwens ook voor de hoofdstukken 4 en 5. Als dat gebeurt, zou de rest van het voorstel na alle veranderingen helemaal niet zo slecht zijn.
Sylvana Rapti
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Schwab, en de socialistische schaduwrapporteur, mevrouw Gebhardt, bedanken. Ik bedank hen en tegelijkertijd bewonder ik hen, want ze hebben veel doorzettingsvermogen en bijzonder veel geduld nodig gehad om ons tot het punt te brengen dat wij vandaag in het debat hebben bereikt en dat naar mijn mening ook een goed vertrekpunt vormt voor commissaris Reding, wier uitlatingen ons naar mijn mening reden tot optimisme geven.
Persoonlijk vind ik minimale harmonisering een heel goede en tegelijkertijd realistische basis om mee te werken. Ik kom uit een land, Griekenland, dat een zeer hoog niveau heeft bereikt op het vlak van bescherming van consumentenrechten. En zoals u begrijpt, zou ik niet willen dat aan dit hoge niveau van consumentenbescherming afbreuk wordt gedaan.
Ik geeft toe dat ik zeer bezorgd was toen ik voor de eerste keer de argumenten van de heer Schwab voor maximale harmonisering hoorde. Ik moest op dat moment denken aan iets wat ik ooit in een tijdschrift had gelezen: iemand probeerde de mooiste vrouw te maken en nam daarvoor de ogen van een actrice, de neus van een zangeres en de lippen van een andere actrice. Het resultaat was een wangedrocht.
Ik maak deze vergelijking om aan te tonen dat we met de beste voornemens kunnen beginnen, maar mogelijk toch niet het gewenste resultaat bereiken. Daarom ben ik van mening dat minimale harmonisering de juiste basis is.
Damien Abad
- (FR) Mijnheer de Voorzitter, allereerst verwelkom ik het werk van onze rapporteur, de heer Schwab, dat ons vandaag in staat stelt om met alle fracties een breed gedragen akkoord over deze tekst te bereiken ondanks dat die tekst aanvankelijk toch moeilijk van de grond kwam.
Ja, Europa moet een synoniem zijn voor vooruitgang en tastbare resultaten, en dat zien we bij deze voorstellen over consumenten. De Europeanen zullen voortaan kunnen profiteren van een herroepingsrecht als zij aankopen doen op online veilingsites als Ebay.
We zijn erin geslaagd een tekst te presenteren waarmee we enerzijds de randvoorwaarden voor een toename van de grensoverschrijdende handel binnen de Europese Unie versterken en anderzijds het beschermingsniveau van de consument in de lidstaten niet verlagen, maar juist verhogen.
Ik onderschrijf de mening dat we, om niet opnieuw in een crisis te geraken, nieuwe groeimarkten tot stand moeten brengen en dat onze ondernemingen door vereenvoudiging en optimalisering van het Europees recht beter zullen kunnen profiteren van de mogelijkheden van de interne markt. Wist u dat slechts 22 procent van de aankopen in Europa van grensoverschrijdende aard is? Met een beter wetgevingskader voor ondernemingen dragen we dus ook bij aan een opleving van de economie.
In de onderhandelingen over deze tekst wilden we uitgaan van een ambitieuze, maar ook pragmatische benadering. Het beginsel was eenvoudig: geen harmonisering zonder een gelijkwaardig beschermingsniveau. Daarom ben ik blij dat we bepaalde aspecten van nationale wetgevingen waar de consumenten van de betreffende lidstaat zeer aan hechten hebben kunnen behouden. Voor de Franse consumenten betekent dat dat zij kunnen blijven rekenen op de bescherming van de garantie tegen verborgen gebreken en de handhaving van onze zeer beschermende wetgeving voor huis-aan-huisverkoop.
Bovendien tonen we vandaag aan dat het Europees Parlement - de linkse en rechtse fracties samen - in staat is om tegemoet te komen aan de dagelijkse zorgen van de bevolking, en dat verheugt me. De oplossing is natuurlijk meer Europa, maar niet om het even welk Europa. We hebben behoefte aan een Europa dat beschermt, een Europa dat geruststelt en een Europa dat kansen biedt aan Europeanen, burgers, consumenten en ondernemingen.
Olga Sehnalová
(CS) Mijnheer de Voorzitter, ooit, in een ver verleden, gold het motto "De klant is koning”. Er werd vaak levenslange garantie gegeven en kwaliteit was een erezaak. Dat lijkt echter bepaald niet meer het geval te zijn. Vandaar de noodzaak om ons actief over de consumentenrechten te buigen en actief te bekijken hoe deze kunnen worden beschermd en welke wetgeving er nodig is om die te waarborgen. Het heeft er alles weg van dat klantentevredenheid tegenwoordig commercieel gezien niet langer altijd de beste optie is. Daarvan zijn talloze voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op te noemen.
Het is dan ook van groot belang dat deze wetgeving uitgebreid wordt behandeld. In geen geval mogen de consumentenrechten er als gevolg hiervan verder op achteruit gaan. Bovendien dient te worden ingespeeld op de nieuwe uitdagingen. Bij dit alles dient goed in het oog te worden gehouden dat de consumentenrechten in lang niet alle lidstaten in gelijke mate in acht worden genomen. We dienen er dan ook alles aan te doen om ervoor te zorgen dat vooral in die lidstaten waar onzekerheid en wildwestpraktijken momenteel hoogtij vieren - een eldorado voor oplichters en uiterst schadelijk voor het vertrouwen in de interne markt - een grote sprong vooruit wordt gemaakt. Bovendien moeten we ervoor zorgen dat daar waar reeds een hoog niveau van consumentenbescherming bestaat, deze intact blijft. Dat is de tweevocale bril waarmee ik naar deze richtlijn inzake de consumentenrechten kijk. Ik sluit mij dan ook volledig aan bij het standpunt van mijn fractie. Uiteraard ook mijn dank aan de rapporteurs voor de enorme hoeveelheid werk die zij verzet hebben. Consumentenbescherming druist echt niet in tegen de belangen van winkeliers en bedrijven. Integendeel.
Regina Bastos
(PT) Mijnheer de Voorzitter, ik wil op de allereerste plaats de heer Schwab feliciteren met zijn volharding in de onderhandelingen, die geleid heeft tot dit belangrijke compromis, en ik wil ook eenieder complimenteren die met hem heeft samengewerkt aan dit verslag.
Niet alleen willen we een hoger beschermingsniveau voor de Europese consument tot stand brengen, maar ook willen we ervoor zorgen dat Europese ondernemingen, van welke omvang dan ook, hun goederen en diensten zonder onnodige juridische belemmeringen kunnen verkopen aan consumenten in alle 27 lidstaten van de Unie.
Met deze richtlijn komt er een einde aan de versnippering van de wetgeving, die consumenten en ondernemingen ervan weerhoudt handel te bedrijven over de grenzen heen. Dit zal een belangrijke impuls geven aan de interne markt. Ik vind met name de bepalingen inzake informatie aan de consument van belang. Deze moet duidelijk en begrijpelijk zijn en ruim op tijd worden verstrekt.
Ook van belang is het feit dat de bewijslast met betrekking tot de naleving van de informatieverplichtingen bij de handelaar moet liggen. Ten aanzien van op afstand gesloten overeenkomsten, in het bijzonder overeenkomsten die gesloten zijn via internet of telefoon, moeten duidelijke regels worden vastgesteld en moet de consument beschermd worden met eenvoudige en doeltreffende maatregelen. We zijn ervan overtuigd dat deze richtlijn, als de onderhandelingen tussen de instellingen eenmaal zijn afgerond, zal bijdragen aan een meer concurrerende en dynamische Europese Unie, wat in een mondiale economie van groot belang is.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, het zou positief zijn als we een richtlijn op het gebied van consumentenrechten konden vaststellen; een horizontaal instrument dat de bestaande vier richtlijnen vereenvoudigt, samenvoegt en aanvult.
Een interne markt die wordt gekenmerkt door een hoge graad van consumentenbescherming is essentieel voor groei en duurzame werkgelegenheid.
Om dit in overeenstemming met het Verdrag te verwezenlijken, mogen de lidstaten niet belemmerd worden in het aannemen van maatregelen die de consumentenbescherming vergroten. Er moet daarom alleen volledige harmonisatie komen op de punten die noodzakelijk zijn voor een consistent kader bij grensoverschrijdende operaties, zodat er meer slagkracht geboden kan worden.
In de Commissie economische en monetaire zaken bestaat brede overeenstemming dat alle financiële diensten aan deze regelgeving moeten voldoen, zodat deze daadwerkelijk horizontaal is, dat deze moet worden gecoördineerd met sectorale wetgeving op EU- en nationaal niveau, zodat er geen hiaten zijn, en dat er specialistisch advies moet worden gevraagd.
Dit streven komt in de huidige tekst onvoldoende naar voren. De tekst moet dus geperfectioneerd worden voor de eindstemming.
We moeten ook blijven streven naar een Europees Handvest voor consumenten van financiële diensten.
Alajos Mészáros
(HU) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, laten we de heer Schwab bedanken voor het waardevolle verslag dat hij heeft ingediend. Uniforme voorschriften ter bescherming van de consument en begrippen die overal hetzelfde betekenen wekken vertrouwen bij burgers en garanderen tegelijk ook grotere rechtszekerheid. Dit alles telt het meest voor burgers en ondernemingen die hun rechten op handelsgebied binnen de interne markt vrijelijk willen benutten. Het voorstel van de rapporteur om minimumharmonisatie van de consumentenbescherming te combineren met volledige harmonisatie van de technische voorschriften is in de huidige situatie de enige aanvaardbare oplossing. De combinatie van een minimum- en volledige harmonisatie kan een optie worden die voor iedereen aanvaardbaar is.
De thans bestaande hinderpalen voor grensoverschrijdende transacties belemmeren handelaars- en kopersactiviteiten die de grenzen van de lidstaten overschrijden. De statistieken tonen aan dat velen nog huiverig zijn om aankopen binnen de EU via internet te doen, en daar zou ook iets aan gedaan moeten worden. Verder zou ik willen zeggen, en daarbij denk ik voornamelijk aan de Centraal-Europese lidstaten, dat er grote behoefte is aan een alomvattend, constructief regelgevingskader. Een systeem dat op transparantere gemeenschappelijke regels is gebaseerd intensiveert het nog niet volledig ontwikkelde consumentenbewustzijn dat in West-Europa reeds lang bekend is. Een ontwikkeld beleid ter bescherming van de consumenten is tevens een manier om KMO's te steunen. Daarom moeten we voorzichtig zijn en hun situatie niet compliceren via rechtsregels die te strikt zijn.
Een nadere bepaling van de informatieverplichting voor handelaars is een kernelement dat bijdraagt aan de groei van rechtmatige markttransacties die vanuit commercieel oogpunt fair zijn. Het is geen toeval dat ook het Hongaarse voorzitterschap dit voorstel voor richtlijn als een van zijn prioriteiten voor zijn mandaat van zes maanden beschouwt. Het is symbolisch en veelzeggend dat het Parlement het verslag enkele dagen na de Werelddag van de rechten van de consument aan de orde heeft gesteld. Door de juiste beslissing te nemen kunnen we het leven van bijna vijfhonderd miljoen consumenten en 22 miljoen ondernemingen op de interne markt van de Europese Unie gemakkelijker maken.
Seán Kelly
(GA) Mijnheer de Voorzitter, mag ik in de eerste plaats de heer Schwab en zijn collega's complimenteren voor het goede werk dat zij nu meer dan twee jaar lang hebben verricht. Dat is ongetwijfeld een grote prestatie geweest. Mag ik ook mevrouw Győri van het Hongaarse voorzitterschap prijzen: ze is zeer enthousiast, ze is hier de hele dag en ze is er ook altijd in Straatsburg. Ik geloof niet dat ik ooit iemand heb gezien die zo enthousiast is als zij.
(EN) Het gaat hier over de interne markt, harmonisatie, waarde toevoegen: allemaal heel belangrijk. Het is geen eindproduct, maar een werk in wording: noemenswaardige zaken zijn het herroepingsrecht, oneerlijke bedingen in overeenkomsten en met name de clausules die nationale regeringen flexibiliteit bieden. Als deze zaken ook in andere richtlijnen waren opgenomen, zoals het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering, zouden ze beter functioneren. Tot slot wil ik nog zeggen dat dit voorstel een aanvulling is op zaken zoals de dienstenrichtlijn en de richtlijn inzake gegevensbescherming waar ik aan werk. Er wordt dus vooruitgang geboekt.
(GA) Ik prijs de heer Schwab voor het voltooien van het werk.
María Irigoyen Pérez
(ES) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, staat u mij allereerst toe om de heer Schwab en mevrouw Gebhardt te complimenteren met het uitstekende werk dat zij hebben verricht.
Daarnaast wil ik een algemene gedachte uitspreken. Dit gaat niet over het vergroten van het protectionisme, maar over het niet snijden in bestaande rechten in sommige lidstaten.
Als we inderdaad willen blijven streven naar een echte interne markt voor bedrijven en consumenten, moeten we tevens een evenwicht zien te vinden tussen een hoog niveau van bescherming van consumentenrechten en bescherming van het concurrentievermogen van bedrijven.
Dit evenwicht moet bestaan uit een minimaal niveau van harmonisatie en de mogelijkheid voor de lidstaten om bestaande regelgeving te behouden en om nieuwe normen in te stellen die de bescherming van consumentenrechten verbeteren.
We mogen niet toestaan dat er een Europese norm wordt ingevoerd die ertoe leidt consumenten en gebruikers een minder goede bescherming genieten.
Het doet mij deugd dat de onderhandelingen in het Europees Parlement zijn verbeterd, maar ik wil nogmaals benadrukken dat we niet moeten gaan snijden in reeds bestaande rechten.
Cristian Silviu Buşoi
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur, de heer Schwab, en zijn team van rapporteurs voor advies en schaduwrapporteurs voor hun inspanningen ten aanzien van dit verslag. We hebben er lang over gedaan om een lijn te kiezen die zowel voor consumenten als voor bedrijven evenwichtig genoeg is. Ik ben blij met het algehele compromis dat alle fracties zijn overeengekomen en ik ben van mening dat dit voor alle consumenten in de Europese Unie een belangrijke stap vooruit is.
Er zijn belangrijke verbeteringen aangebracht, zoals de bepalingen betreffende duidelijke informatieverplichtingen in overeenkomsten en de harmonisatie van de bepalingen betreffende het herroepingsrecht. Het is natuurlijk een compromis, het is niet volmaakt. Een voorbeeld is artikel 22 bis, dat de handelaar verplicht om ook in andere lidstaten te leveren. Er zijn producten en diensten die hier vanwege hun aard niet onder zouden moeten vallen, namelijk bederfelijke goederen. Ook met digitale producten kunnen zich problemen voordoen. Het oorspronkelijke doel van de bevordering van grensoverschrijdende transacties is heel belangrijk en zeer goed, en ik hoop echt dat we er tijdens de komende onderhandelingen met de Raad in slagen om deze aanpassingen door te voeren om tot een optimaal resultaat te komen.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat iedere consument het recht moet hebben op informatie voordat hij of zij een contract tekent. Bedrijven moeten hun klanten informeren en hun toestemming verkrijgen, ook in iedere situatie waarin een bedrag is geblokkeerd op hun bankpas of creditcard.
Het is ook belangrijk om consumenten te beschermen tegen oneerlijke contractvoorwaarden. Helaas staan de contractuele voorwaarden van bancaire diensten, verzekeringen, elektronischecommunicatiediensten of toeristische dienstverlening vaak in kleine lettertjes op de achterkant vermeld. Klanten tekenen zeer vaak een registratieformulier of factuur zonder eerst de tekst van de contractvoorwaarden te lezen.
Zelfs als klanten de contractvoorwaarden wel lezen en aangeven dat ze het niet eens zijn met een ervan, hebben ze geen onderhandelingspositie. In dergelijke gevallen krijgt de consument als antwoord dat het een standaardcontract van het bedrijf is dat niet kan worden gewijzigd.
Nationale autoriteiten voor consumentenbescherming moeten deze standaardcontracten controleren om consumenten te beschermen tegen oneerlijke voorwaarden.
Zuzana Roithová
(CS) Geachte Voorzitter, ik zou de heer Schwab allerhartelijkst willen bedanken voor zijn uitmuntende werk en zijn steun voor mijn voorstellen. Dat consumenten nu onder bepaalde voorwaarden het recht krijgen op levering van via internet in andere lidstaten aangekochte goederen, is echt een grote stap vooruit in de e-handel. Een derde van de via internet verkopende partijen weigert momenteel nog om goederen te bezorgen in andere lidstaten, met name in de nieuwe lidstaten.
Ik ben ervan overtuigd dat ook de Raad met onze compromistekst zal instemmen, en wel met inbegrip van mijn voorstellen ten aanzien van de verplichting om melding te maken van de interoperabiliteit van computerapparatuur en elektronica, de leesbaarheid van contractuele voorwaarden, consumentenrechten bij georganiseerde verkoopsreizen, alsook de mogelijkheid voor lidstaten om de consumentenrechten uit te breiden, met inbegrip van garanties aan organisaties zonder winstoogmerk en zelfstandige ondernemers. Het belang van deze richtlijn is duidelijk. Een Europese consument met duidelijke rechten is de beste katalysator voor een eerlijke interne handel in de Europese Unie.
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Mijnheer de Voorzitter, volgens de Europa 2020-strategie is een hoog niveau van consumentenbescherming een garantie voor producten van hoge kwaliteit, maar ook van consumentenvertrouwen. De werking van de interne markt wordt erdoor verbeterd.
Met betrekking tot consumentenrechten biedt de huidige minimumregeling alle lidstaten de vrijheid om EU-regels aan te passen aan nationale principes. Ik vind dat we deze benadering moeten vasthouden.
De Europese Unie kan een betere harmonisatie van de interne markt met een hoog niveau van consumentenbescherming dichterbij brengen door het huidige minimumniveau van harmonisatie op te voeren naar het niveau van de beste bestaande nationale praktijken.
Naar mijn mening moet het Europese systeem van aansprakelijkheid, dat niet eenduidig is, eerlijk zijn, zodat consumentenbescherming en vertrouwen in de markt worden verbeterd en producten langer meegaan.
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Mijnheer de Voorzitter, de thans geldende Europese consumentenvoorschriften volgen het principe van minimale harmonisatie. Ze geven lidstaten de mogelijkheid om af te wijken, maar tegelijkertijd betekent dit ook een concurrentienadeel voor de EU. Het verheugt mij dat de heer Schwab zo'n geweldig verslag heeft opgesteld. Na jaren van onderhandelingen is het moment aangebroken om een akkoord terzake te bereiken, en zoals Minister Győri heeft gezegd, zal ook het Hongaarse voorzitterschap hiernaar streven. Voor een vermindering van de segmentering van de interne markt van de EU is een sterkere handhaving van consumentenrecht nodig en moet gezorgd worden dat consumenten betere beslissingen kunnen nemen zonder dat ondernemingen als gevolg van de nieuwe wetgeving benadeeld worden. Voor een eengemaakte interne markt zijn eengemaakte Europese consumentenvoorschriften nodig. Daarom is het belangrijk dat we een akkoord in eerste lezing bereiken.
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat dit een zeer constructief debat in dit Parlement was. Alle geledingen van het Parlement waren het erover eens dat er een betere, constructievere, efficiëntere richtlijn inzake consumentenrechten moet komen dan we nu hebben - en dat de nieuwe richtlijn misschien niet volmaakt is, maar in ieder geval beter is dan de bestaande richtlijn, die alles behalve volmaakt is, zoals iedereen zal beamen.
Ik heb in het Parlement ook zelden zoveel eensgezindheid gezien als vandaag wat betreft de lof voor de rapporteur Andreas Schwab en zijn corapporteurs. Ik hoop dat deze eensgezindheid blijvend is, want we stappen nu in een heel nieuw soort proces en er is heel weinig tijd voor het verwezenlijken van deze betere wetgeving, die door alle afgevaardigden van alle politieke partijen die het woord hebben gevoerd gewenst wordt. Ik moedig u dan ook aan om dit verslag aan uw rapporteurs te geven als startpunt voor de onderhandelingen. Ik weet dat het Hongaars voorzitterschap alles zal doen wat binnen zijn macht ligt om deze nieuwe procedure tot een positief einde te brengen.
Enikő Győri
fungerend voorzitter van de Raad. - (HU) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil me graag aansluiten bij degenen die hebben gezegd dat dit een uitstekend debat was. Het is een zeer constructief debat geweest, en ik wil u namens het Hongaarse voorzitterschap en onze deskundigen bedanken voor uw steun. Ik vertrouw erop dat we verder overleg in dezelfde stemming kunnen voortzetten. Staat u mij toe dat ik inga op enkele concrete kwesties die in het debat ter sprake zijn gekomen. Er is door een aantal mensen aangedrongen op regulering van de lijsten die oneerlijke clausules in contracten bevatten. We zijn het er met het Europees Parlement over eens dat een lijst op Europees niveau waarde zou toevoegen. Maar ofschoon het toepasselijk recht een indicatieve lijst van voorbeelden omvat, zou de toegevoegde waarde bestaan in de totstandbrenging van een één enkele Europese lijst. Er is daar echter nog onvoldoende steun voor in de Raad, en dat is een van de redenen waarom de Raad dit heeft geschrapt.
Sommigen hebben gevraagd, ofschoon mevrouw Gáll-Pelcz daar al voor mij op heeft geantwoord, waarom we in eerste lezing tot een akkoord zouden moeten komen. Zoals bekend zijn we in oktober 2008 tijdens het Franse voorzitterschap met de onderhandelingen begonnen. In tweeënhalf jaar hebben we meer dan zestig vergaderingen van werkgroepen gehouden. Daarom zijn we van mening dat er verder geen scenario's meer zijn voor het opbreken van de blokkerende minderheden, en om die reden hebben we moeten besluiten om het toepassingsbereik van de richtlijn aanzienlijk te beperken, namelijk tot op afstand en buiten de verkoopruimte gesloten overeenkomsten. Ik ben ervan overtuigd dat het beperkte toepassingsbereik en daarmee ook de beoogde harmonisatie tot een sneller akkoord kunnen leiden, en ik zie niet in welke meerwaarde doorgaan en het houden van een tweede lezing zouden kunnen opleveren.
Het voorlopige standpunt van het Europees Parlement komt in talrijke opzichten dicht in de buurt van de benadering van de Raad, en daarom denk ik - en daar dring ik op aan - dat we de gelegenheid voor een akkoord in eerste lezing niet voorbij mogen laten gaan.
(EN) Ik waardeerde de opmerking van de heer Harbour over de vraag of de huidige situatie een springplank is of een mijlpaal. Als we realistisch willen zijn - en ik overdrijf niet graag - denk ik dat deze situatie een springplank is en geen mijlpaal. Dit had een mijlpaal kunnen zijn, maar het ontbrak gewoon aan de juiste voorwaarden. We kunnen het als een springplank zien wanneer we de belangen van onze burgers en onze consumenten in ogenschouw nemen.
We weten allemaal dat de juridische omstandigheden in de lidstaten sterk uiteenlopen. Een vollediger harmonisatie was in dit stadium niet mogelijk. Het is veel beter om een overeenkomst met een kleiner toepassingsgebied te hebben dan geen overeenkomst. Dit komt de consumentenrechten echt ten goede en helpt ons derhalve verder op weg naar de voltooiing van de interne markt.
Andreas Schwab
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, er is gevraagd of dit nu wel of niet een mijlpaal is. Daar zouden we het lang en breed over kunnen hebben. Het is wel duidelijk dat bijvoorbeeld de oprichters van de Europese Gemeenschap, zoals Altiero Spinelli, naar wie wij vandaag onze fractiezaal hebben genoemd, zich met principiëlere Europese vragen bezig konden houden, maar ik ben ervan overtuigd dat we Europa vandaag opbouwen met kleine stapjes, die tot vooruitgang leiden. Daarom zou ik alle collega's die aan de discussie hebben deelgenomen en die door hun amendementen dit compromis mogelijk hebben gemaakt willen bedanken. Een compromis is altijd een mogelijkheid om verschillende belangen met elkaar te verzoenen. Niemand zal ooit voor de volle honderd procent tevreden zijn, maar iedereen is bereid om het compromis te steunen en te verbeteren. Daarom denk ik dat we op de goede weg zijn.
Ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om de vicevoorzitter van de Commissie, mevrouw Reding, te bedanken voor haar beschikbaarheid, voor haar inzet en voor haar daadkrachtige ondersteuning, vandaag in dit debat, maar ook tijdens allerlei andere gesprekken. Ik hoop dat we daar ook op kunnen rekenen tijdens de gesprekken met de Raad. Ik dank de heer Harbour, onze commissievoorzitter, voor het geduld dat hij aan de dag heeft gelegd tegenover de rapporteur en zijn collega's, en ik dank ook de heer Lehne, de voorzitter van de Commissie juridische zaken. Ik wil tegen de Raad, tegen onze vroegere collega Enikő Győri, zeggen dat ik hoop dat zij ook als voorzitter van de Raad begrijpt dat het Europees Parlement het voorstel dat de Raad op 24 januari gelukkig heeft aangenomen mogelijk niet zonder wijzigingen zal overnemen. Misschien willen we bij een aantal punten wat verder gaan. Daarom willen we de komende weken constructieve gesprekken voeren om een goede oplossing tot stand te brengen. Ik dank u hartelijk.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Liam Aylward
Ik verwelkom wat er wordt gedaan om consumentenrechten in de EU te versterken. Ik steun ook de voorgestelde maatregelen om de grensoverschrijdende handel te bevorderen en de maatregelen om EU-regels over consumentenbescherming te verduidelijken teneinde de huidige onzekerheid weg te nemen.
Transparantie en betere informatie voor bedrijven en consumenten zouden het vertrouwen van consumenten in de markt zeer ten goede komen en dit zal weer een stimulans zijn voor economische groei. Desondanks baren sommige maatregelen en hun effect op het midden- en kleinbedrijf mij tamelijk veel zorgen. Hoewel deze bedrijven ongetwijfeld voorstander zijn van maatregelen die een duidelijker wettelijk kader scheppen en bestaande mechanismen voor consumentenbescherming aanvullen, zijn sommige bezorgd dat een aantal nieuwe bepalingen effect kunnen hebben op het dagelijkse reilen en zeilen van ondernemingen. Dergelijke maatregelen kunnen leiden tot aanzienlijk meer bureaucratie en onnodige administratieve lasten.
Wanneer wij consumenten beschermen moeten wij ervoor zorgen dat wij de ondernemingen en diensten die aan deze consumenten leveren niet kapot maken.
Zuzana Brzobohatá
schriftelijk. - (CS) Met het voorstel voor een richtlijn betreffende consumentenrechten worden middels één wetstekst in totaal vier richtlijnen geharmoniseerd, te weten de richtlijn betreffende buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten, de richtlijn betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten, alsook de richtlijn betreffende de consumentenbescherming bij overeenkomsten op afstand en bepaalde aspecten van de verkoop van consumentengoederen en garanties. Met de samenvoeging van deze vier richtlijnen wordt beoogd de interne markt doeltreffender te laten werken en de grensoverschrijdende handel te bevorderen. Met een hoog niveau van consumentenbescherming worden producten beter, het consumentenvertrouwen hoger en gaat de doeltreffendheid van de interne markt er als geheel op vooruit. De pogingen om de garantietermijn strikt tot twee jaar te beperken, keur ik faliekant af. In talloze lidstaten zou de consumentenbescherming er hierdoor namelijk op achteruit gaan, doordat deze de in hun nationale wetgeving vastgelegde garantietermijn zouden moeten inkorten, oftewel de positie van de consument verzwakken. Verder is het een goede zaak dat wordt gepoogd het vertrouwen van de consument in grensoverschrijdende aankopen te versterken. De grootste problemen betreffen momenteel de taal, onvoldoende vertrouwen in het betalingssysteem en de weigering van marktpartijen om producten te leveren in het buitenland. Het verwijt van de rapporteur van de Commissie economische en monetaire zaken dat er in de ontwerprichtlijn geen rekening wordt gehouden met nieuwe producten die ontstaan als gevolg van de almaar voortschrijdende productontwikkeling en innovatie, zoals digitale producten, is geheel terecht. In de amusementsindustrie en de consumentenelektronica worden er steeds vaker producten verkocht waarbij software en andere niet-tastbare diensten een integraal onderdeel uitmaken van het product.
Monika Flašíková Beňová
schriftelijk. - (SK) Het gebrek aan eenheid tussen de bestaande wetten en normen is vaak een demotiverende factor voor consumenten en producenten die overwegen om deel te nemen aan internationale handel. Consumenten en ondernemers stuiten op obstakels vanwege de ongelijke marktomstandigheden.
De besproken overeenkomst moet grondig worden geharmoniseerd, in de eerste plaats om een hoog niveau van consumentenbescherming in stand te houden. Verschillen tussen de sectoren moeten in aanmerking worden genomen en de werkingssfeer van de richtlijn zou vooral moeten worden beperkt tot overeenkomsten die buiten verkoopruimten worden gesloten. Juist deze overeenkomsten vormen de meerderheid van de internationale handelstransacties.
Bovendien is de vraag of een bepaalde overeenkomst onder de geharmoniseerde regels valt voornamelijk afhankelijk van de formulering van de vastgestelde voorwaarden. Vaak zijn deze ontoereikend and onbevredigend in wettelijk opzicht.
Het is echt belangrijk ervoor te zorgen dat de rechten van consumenten in alle Europese lidstaten goed worden beschermd en dat zij zonder onnodige juridische belemmeringen goederen kunnen ontvangen. Dit zou het consumentenvertrouwen en de interesse van bedrijven in internationale handel ook ten goede komen.
Liem Hoang Ngoc
Ik wil graag de heer Schwab en de schaduwrapporteurs bedanken voor hun werk. Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie was onaanvaardbaar, want dat richtte zich op volledige harmonisering van de regels op het gebied van consumentenrechten, maar zonder ze op systematische wijze in overeenstemming te brengen met de meest gunstige nationale wetgeving.
In andere woorden, veel lidstaten zouden verplicht zijn geweest om bepalingen van hun nationale wetgeving af te schaffen, hoewel die een betere bescherming bieden aan de consument. In Frankrijk zouden zodoende twee belangrijke verworvenheden afgeschaft moeten worden, namelijk de regeling met betrekking tot verborgen gebreken en het verbod voor huis-aan-huisverkopers om geld te innen voordat de herroepingstermijn is verstreken.
Samen met mijn socialistische collega's hebben we echter bereikt dat deze aanpak gewijzigd wordt en dat minimale harmonisering de norm wordt. We zijn er eveneens in geslaagd om de consumentenrechten te versterken op een hele reeks punten, in het bijzonder met betrekking tot de informatie die een verkoper moet verschaffen en de bepalingen met betrekking tot de herroepingstermijn.
Eén probleem blijft echter bestaan, namelijk hoofdstuk V. We kunnen niet accepteren dat de regels met betrekking tot oneerlijke bedingen volledig geharmoniseerd worden, want dat zou de lidstaten iedere mogelijkheid ontnemen om op te treden tegen handelspraktijken die dagelijks veranderen en soms grote bedreigingen voor consumenten vormen.
Tunne Kelam
schriftelijk. - (EN) Uit onderzoeken van de Commissie blijkt dat één op de drie EU-burgers online goederen koopt, maar slechts 7 procent doet dit grensoverschrijdend. Wel is 33 procent geïnteresseerd in grensoverschrijdende aankopen. Er is nog geen regelgeving op dit terrein en het is ingewikkeld om online goederen te kopen, vooral met het oog op aflevering en transactiekosten. Het voorstel voor een richtlijn inzake consumentenrechten is erop gericht de complicaties voor onlinetransacties te verkleinen. Ik ben heel blij met de verbeterde rechten voor consumenten die online goederen kopen. We moeten alle informatie over de handelaren tot onze beschikking hebben, inclusief namen, adressen en contactgegevens. De regels in de EU moeten worden geharmoniseerd, zodat we niet voor onaangename verrassingen en extra kosten komen te staan. Ik juich de harmonisatie van de herroepingstermijn van veertien dagen toe. We moeten de consumenten beschermen, maar we moeten ook de economie stimuleren. Ik sta volledig achter de inspanningen van de rapporteur om hier evenwicht in te vinden. De tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake consumentenrechten, met volledige integratie en tenuitvoerlegging van een eengemaakte digitale markt, is één aspect van het probleem, maar de interne markt en de dienstenrichtlijn zijn een ander verhaal. De EU en haar lidstaten moeten zich op beide zaken richten.
Siiri Oviir
De aanneming van de nieuwe geharmoniseerde Europese richtlijn betreffende consumentenrechten is beslist een van de belangrijkere stappen naar een beter functionerende interne markt. De geharmoniseerde richtlijn, die een aantal richtlijnen met betrekking tot consumentenrechten samenvoegt, vereenvoudigt het wettelijk kader aanzienlijk, helpt het consumentenvertrouwen te vergroten en stimuleert grensoverschrijdende handel. Om de handel ofwel de toeleveringsketen transparanter te maken, vooral wat e-handel betreft, moeten wij ervoor zorgen dat de contactgegevens van handelaren beschikbaar zijn, zodat de consument zo nodig direct contact met hen kan opnemen. Daarom steun ik de voorstellen van de rapporteur op dit gebied. De richtlijn is vanuit het oogpunt van de consumenten en ondernemers zeer evenwichtig en ook flexibel genoeg om ruimte te bieden aan verschillen tussen de lidstaten. Wetgeving voor volledige consumentenbescherming is nog steeds geen realiteit in de Europese Unie. Toch is dit een grote stap in de richting van betere consumentenbescherming en handel.
Marianne Thyssen
schriftelijk. - Geachte Voorzitter, collega's, Al jarenlang heeft de EVP-fractie consequent benadrukt dat de bescherming van de consument en de voltooiing van de interne markt geen tegengestelde objectieven zijn maar hand in hand gaan. Met dit horizontale instrument worden de rechten en plichten van consument en handelaar gecodificeerd en verduidelijkt in de hele EU. Het geeft ook aan dat het de EU menens is om tegemoet te komen aan de behoeften van de meest kwetsbare consumenten. Bestaande tekortkomingen op het vlak van online- of grensoverschrijdende aankopen worden grotendeels weggewerkt. Dit creëert kansen voor de consument maar ook voor onze KMO's, die voortaan gemakkelijker gebruik zullen kunnen maken van de schaalvoordelen van de interne markt. Als we het echter goed menen met KMO's, moeten we hen niet nodeloos belasten. Er moet daarom ingezet worden KMO-vriendelijke aanpassingen van het Commissievoorstel. Met minder dan een 'onderscheiding' voor de KMO-toets kan Europa geen genoegen meer nemen.
Giovanni Collino
schriftelijk. - (IT) Onze supermarkten bevinden zich steeds minder vaak om de hoek en steeds minder vaak komen wij in de winkel, waar we de producten vast kunnen pakken, waar het ruikt naar verse levensmiddelen en waar we een praatje kunnen maken. Wij doen steeds vaker aankopen op afstand, en internet heeft onze gewoonten volledig veranderd, wat mede het gevolg is van ons steeds jachtiger leven. Dit is een tastbaar gevolg van wat in de handboeken wordt omschreven als de 'gemondialiseerde economie'. Wat is het verschil tussen internet en een supermarkt? Op internet is er geen medewerker die je kan adviseren over de productkeuze, en als er iets mis is met een product, kun je niet teruggaan naar de supermarkt om het te ruilen aan de hand van het bonnetje. De richtlijn betreffende consumentenrechten is fundamenteel vanwege de regels op het gebied van productinformatie en producten die gebreken vertonen en die vervangen, gerepareerd of goedkoper gemaakt moeten worden. Het doel daarbij is dat men in heel Europa bij de onlineverkoop dezelfde bescherming geniet als bij de reguliere verkoop.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
schriftelijk. - (PL) De richtlijn betreffende consumentenrechten is volgens mij een van de belangrijkste wetgevende teksten waarover we in dit halfjaar debatteren. Betere toegang tot informatie en grotere bescherming van de consument zijn bijzonder belangrijk, bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van de internetmarkt en voor de economische groei in de hele Europese Unie. De internetmarkt ontwikkelt zich in Europa nog steeds relatief traag in vergelijking met bijvoorbeeld de Verenigde Staten, en het land waar ik vandaan kom, Polen, staat nog steeds op een verre zeventiende plaats onder de Europese lidstaten. Slechts 23 procent van de Poolse consumenten doet aankopen via internet, en een gebrek aan vertrouwen blijkt een van de hoofdoorzaken van dit verschijnsel te zijn. Een van de meest controversiële punten van het voorstel voor de richtlijn is de kwestie van het niveau van harmonisatie van de regelgeving. Ik ben blij dat de rapporteur van de Commissie interne markt en consumentenbescherming akkoord is gegaan met de argumenten van mijn Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement, die kritiek heeft geuit op de doelstelling van de Europese Commissie om volledige harmonisatie in te voeren. Die zou het de lidstaten de facto onmogelijk maken om hogere standaarden aan te nemen dan de standaarden die in de richtlijn zijn voorzien. Ik ben van mening dat de lidstaten die hogere standaarden willen behouden, deze mogelijkheid moeten krijgen.
Alexander Mirsky
schriftelijk. - (EN) Helaas worden de rechten van consumenten die industriële producten of voedingsproducten kopen, beter beschermd dan die van gebruikers van transport, medische zorg of educatieve diensten. Dat komt doordat het moeilijk aan te tonen is dat de geleverde dienst van slechte kwaliteit was.
De Letse luchtvaartmaatschappij Air Baltic bijvoorbeeld, die voor 51 procent staatseigendom is, heeft momenteel een monopolie. Dat leidt tot misbruik in termen van passagiersdiensten en de dienstverlening. De directeur van het bedrijf, de heer Flick, heeft niet de moeite genomen om te reageren op vragen van parlementsleden en negeert klachten van het publiek gewoon. Air Baltic knoeit maar wat aan en probeert het Europees Parlement voor schut te zetten. Het bedrijf verkoopt businessclass-tickets voor vliegtuigen die geen businessclass bieden. Evenzo verhult Air Baltic dat hun toestellen herhaaldelijk mankementen vertonen en blijft de maatschappij zo de levens van duizenden passagiers in gevaar brengen. Er moet een onderzoekscommissie worden opgezet die de praktijken van Air Baltic moet onderzoeken. Als dat niet gebeurt, kan dat tragische gevolgen hebben.
Ville Itälä
Het oorspronkelijke basisvoorstel van de Commissie was nogal problematisch voor zowel de consumenten als de ondernemers. De rapporteur heeft dan ook uitstekend werk verricht op grond waarvan belangrijke stappen kunnen worden genomen naar uniforme consumentenbescherming bij de ontwikkeling van de interne markt, waarbij een hoog niveau van die consumentenbescherming gewaarborgd blijft. Dit stimuleert hopelijk grensoverschrijdende verkoop op afstand. Wij moeten echter beseffen dat er veel meer factoren zijn die de toename van e-handel in Europa nog steeds belemmeren. Wij moeten in de toekomst onder andere het betalingsverkeer versnellen en het innen van grensoverschrijdende betalingen doeltreffender maken, zodat ook kleine en middelgrote ondernemingen eerder de Europese e-markt kunnen betreden.
Daciana Octavia Sârbu
Ik wil graag mijn dank uitspreken voor het feit dat we na de stemming van morgen een wettelijk kader kunnen hebben dat een betere harmonisatie van consumentenrechten in de EU waarborgt. Daarnaast wil ik de Europese Commissie gelukwensen met het initiatief van deze ontwerprichtlijn, die vier bestaande richtlijnen combineert tot een enkel wetgevingsinstrument. Ik wil ook benadrukken dat, zodra deze richtlijn is doorgevoerd, we eindelijk de burgers in de 27 lidstaten van de EU kunnen garanderen dat ze kunnen vertrouwen op een hoog niveau van consumentenbescherming. Bovendien wil ik de rapporteur feliciteren met zijn uitstekende werk en omdat hij cruciale artikelen heeft toegevoegd aan het verslag, die de rechten van kopers van goederen en diensten via internet beschermen.
Zbigniew Ziobro
Ik dank de heer Schwab en de andere parlementsleden die aan dit voorstel hebben meegewerkt. Ik ben erg tevreden over de inspanningen om voor alle lidstaten van de Europese Unie de voorschriften betreffende verkoop op afstand te harmoniseren. Deze voorschriften moeten de consument beschermen en het de handelaars gemakkelijker maken. Er is ongetwijfeld een compromis nodig dat enerzijds een hoge bescherming voor de consument waarborgt en het anderzijds de handelaars gemakkelijker maakt om hun diensten in de hele Europese Unie te verlenen. Ik ben van mening dat het goed is om in de hele Europese Unie een hoog minimumniveau aan bescherming van de consumenten te waarborgen, op voorwaarde dat de lidstaten op hun grondgebied ook strengere voorschriften zullen kunnen invoeren, indien ze van mening zijn dat het beschermingsniveau dat door de Europese Unie wordt gewaarborgd, niet voldoende is. We mogen echter de behoeften van de handelaars niet vergeten, voor wie een harmonisering van de voorschriften in de hele Europese Unie een reële vereenvoudiging zou zijn, zowel operationeel als in termen van kostenvermindering. Daarom heeft het zin om een standpunt uit te werken dat zowel de belangen van de consument als van de handelaar zal beschermen. Een verhoging van de veiligheid van transacties en een harmonisatie van de voorschriften zullen ongetwijfeld het vertrouwen in verkoop op afstand verbeteren en een stimulans vormen om vaker op deze manier aankopen te doen.
