Podejście UE do Iranu (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie posła Beldera, w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych, w kwestii podejścia UE do Iranu (A7-0441/2011).
Bastiaan Belder
Panie Przewodniczący! Chciałbym rozpocząć od słów podziękowania dla moich kontrsprawozdawców, z którymi łączyła mnie skuteczna współpraca w przygotowaniu przedmiotowego sprawozdania. Możemy być dumni z wyniku tej współpracy. Sprawozdanie zostało przyjęte podczas głosowania Komisji Spraw Zagranicznych przytłaczającą większością 62 głosów za, przy jedynie trzech głosach przeciw. W tym kluczowym temacie bardzo ważne jest również to, że mówimy jednym głosem - nie tylko w tym Parlamencie, ale też we wszystkich instytucjach europejskich.
Bardzo się cieszę, że poprzez tę rezolucję wyrażamy nasze wsparcie dla milionów demonstrantów, którzy wychodzą na ulice od czasu kwestionowanych wyborów prezydenckich w 2009 roku, i solidarność z nimi. Siły opozycyjne w Iranie potrzebują pilnie tego wsparcia i tej solidarności - właśnie teraz, gdy widzą, jak w innych krajach Bliskiego Wschodu reżimy upadają, a prezydenci rezygnują ze swoich stanowisk. Zielony ruch musi czuć nasze wsparcie, gdyż opozycja raz jeszcze szuka możliwości zorganizowania legalnych protestów przeciwko władzom irańskim, ryzykując przy tym własnym życiem. Fakt, że takie ryzyko jest realne, został dowiedziony nie tylko poprzez aresztowanie przywódców opozycji, Mousaviego i Karoubiego, ale też przez dzikie i niekontrolowane nawoływania ze strony znaczącej części Majlis, irańskiego parlamentu, aby skazać ich na śmierć. W naszej rezolucji Parlament Europejski wzywa władze Iranu do pełnej i bezwarunkowej współpracy z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej (IAEA) z siedzibą w Wiedniu. To właśnie brak współpracy ze strony Teheranu doprowadził do powstania atmosfery podejrzeń wobec programu jądrowego Iranu. Obawy całej społeczności międzynarodowej są więcej niż uzasadnione. W takiej sytuacji jest dla mnie niezrozumiałe, dlaczego wysyłamy takiemu krajowi sygnał, że ma prawo wzbogacać uran. Nawet jeśli to prawda, nie jest to sygnał, jaki Parlament Europejski powinien wysyłać w tym decydującym momencie. Dlatego też proszę moje koleżanki i moich kolegów o poparcie mojej propozycji dotyczącej usunięcia tych fragmentów z naszej rezolucji. Rezolucja dotyczy również roli Iranu w regionie. Niewątpliwie po przecieku dokumentów poprzez WikiLeaks, dokumentów dotyczących postrzegania Iranu przez region, Parlament dobrze przysłuży się Teheranowi, wysyłając wyraźny sygnał, iż Teheran musi natychmiast zakończyć swoje destabilizujące oddziaływanie. Dlatego też proszę Państwa o poparcie poprawek, które zgłosiłem, a które dotyczą roli Iranu w sąsiednim Iraku, jak również o usunięcie punktu 53 z rezolucji. Moim zdaniem Parlament Europejski udziela już wystarczającego wsparcia idei, że Unia i Iran powinny uznać stabilny Afganistan za wspólny cel, w punkcie 55.
Zbliżając się do końca wystąpienia chciałbym, Panie Przewodniczący, uczynić jedną uwagę końcową. Nie jestem nadwrażliwy i właśnie z tego powodu pragnę skomentować kwestię Iranu oraz jego oficjalnych przedstawicieli w Brukseli i innych stolicach krajów. Miałem możliwość zapoznać się z korespondencją przesyłaną przez Iran do moich koleżanek i kolegów posłów, z różnych źródeł. Ton i treść tej korespondencji muszą być uznane za niezwykłe, mówiąc oględnie. To sprawozdanie - do którego nawiązywałem wcześniej - zostało przyjęte przez Komisję Spraw Zagranicznych, do której należę, przez przytłaczającą większość. Z tego powodu przedmiotowa rezolucja nie powinna być postrzegana jako mój prywatny projekt, ale jako wspólne stanowisko Parlamentu Europejskiego jako całości. Nie jest więc tak, że moja rola przewodniczącego pierwszej delegacji tego Parlamentu wpłynęła na krytyczny ton tej rezolucji. Wręcz przeciwnie, Iran musi zostać wezwany do wyjaśnienia swojego zachowania pod tym względem. Nikt z Parlamentu Europejskiego - i jestem za to wdzięczny - nie akceptuje ani antysemickiej retoryki prezydenta Ahmadineżada, ani jego twierdzenia, że nie było holokaustu, choć muszę powiedzieć, że - niestety - antysemityzm nie ogranicza się do wewnętrznych kręgów reżimu.
Catherine Ashton
wiceprzewodnicząca Komisji/wysoka przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa - Panie Przewodniczący! Mamy szansę, aby przeprowadzić debatę na temat podejścia Unii Europejskiej do Iranu, które było tematem sprawozdania sporządzonego z naszej własnej inicjatywy z posłem Belderem jako sprawozdawcą.
Sprawozdanie pana posła Beldera obejmuje szeroki zakres kwestii i odzwierciedla poglądy wielu grup interesu, ja jednak skupię się na dwóch zagadnieniach - programie jądrowym i sytuacji praw człowieka w Iranie; oba te zagadnienia są obszernie omówione w sprawozdaniu.
Jak szanowni państwo posłowie wiedzą, program jądrowy Iranu nadal budzi poważne obawy Unii Europejskiej i całej społeczności międzynarodowej. Zarówno Rada Bezpieczeństwa ONZ, jak i Rada Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w Wiedniu przyjęły serię rezolucji, w których domagają się, aby Iran podjął kroki konieczne do zbudowania zaufania co do wyłącznie pokojowego charakteru jego programu. Niestety, ostatnie sprawozdanie IAEA, opublikowane 25 lutego, potwierdziło, że Iran nie wypełnia swoich międzynarodowych zobowiązań.
Co do Unii Europejskiej, nadal z determinacją staramy się wypracować dyplomatyczne rozwiązanie na bazie podejścia dwutorowego, łącząc presję z dialogiem. Celem pozostaje zaangażowanie Iranu w stopniowe budowanie zaufania, prowadzące do znaczących negocjacji dotyczących programu jądrowego.
Podczas drugiego spotkania, które prowadziłam w imieniu E3+3 - są to Chiny, Francja, Niemcy, Rosja, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone - w Istambule, przedstawiłam Iranowi nasze propozycje konkretnych środków budowania zaufania, łącznie ze zaktualizowaną umową dotyczącą dostaw paliwa dla rektora badawczego w Teheranie, jak też i inne środki przejrzystości.
Szanowni Państwo wiedzą, że te propozycje przyniosłyby natychmiastowe korzyści dla obu stron i mogłyby utorować drogę dla procesu, w ramach którego moglibyśmy odnieść się do kwestii budzących nasze zaniepokojenie i stopniowo budować wzajemne zaufanie. A wszystkie nasze wysiłki zmierzają właśnie ku budowaniu zaufania.
Reakcja Iranu nie spełniła oczekiwań. Iran nie był gotowy, aby omawiać nasze propozycje, o ile nie uznamy najpierw jego "prawa do wzbogacania uranu”. Mówił o wycofaniu wszystkich sankcji.
Rozumiem, że Iran pragnie wycofania wszystkich sankcji. Wszyscy chcemy, aby nasze rozmowy doprowadziły nas do pomyślnej konkluzji, co - zgodnie z rezolucjami Rady Bezpieczeństwa - oznaczałoby wycofanie sankcji. Wycofanie sankcji towarzyszyłoby stopniowemu odbudowywaniu zaufania. Tą właśnie drogą próbujemy zmierzać.
Jeśli chodzi o "prawo do wzbogacania”, układ o nierozprzestrzenianiu w bardzo wyważony sposób przedstawia prawa i obowiązki. Nie dostrzegam żadnej wartości w jego przepisaniu czy reinterpretacji w jakikolwiek wybiórczy sposób. Pierwszym krokiem dla Iranu musi być całkowite wypełnienie jego zobowiązań.
Będziemy kontynuować nasze wysiłki zmierzające ku zaangażowaniu Iranu, ale jednocześnie wysiłki mające zwiększyć presję, przede wszystkim poprzez bardziej zdecydowane wdrażanie obecnych sankcji.
Od tego czasu spotkałam się z nowym ministrem spraw zagranicznych Iranu, doktorem Salehim, w Genewie; spotkanie to dało mi szansę przybliżenia mu wysiłku, jaki włożyliśmy w rozmowy z Iranem, oraz naszego silnego pragnienia uzyskania reakcji, dla bezpieczeństwa nas wszystkich. Napisałam również do doktora Jalili, który prowadził rozmowy w imieniu Iranu, aby ponownie przedstawić naszą ofertę i zachęcić go do odpowiedzi. Doktor Salehi powiedział mi, że zastanawiają się nad odpowiedzią, a ja nalegałam, aby była to odpowiedź pozytywna.
Podobnie jak ten Parlament, podzielam poglądy dotyczące tak wielu zagadnień związanych z prawami człowieka w Iranie. Ciągła i systematyczna opresja, aresztowania i nękanie prawników, dziennikarzy i innych, którzy korzystają ze swoich praw, są całkowicie niedopuszczalne.
Wiemy o bardzo długich wyrokach więzienia i restrykcjach dotyczących prawa do pracy i podróży - aż do 20 lat - dla niektórych skazanych. Gdy Irańczycy chcieli pokojowych demonstracji 14 lutego, aby wyrazić poparcie dla sytuacji w Egipcie i Tunezji, demonstracje zostały zakazane. Ponadto, jak powiedział pan poseł Belder, panowie Mousavi i Karoubi, dwaj przywódcy opozycji, którzy wyrażali swoje poparcie dla tych demonstracji, zostali przetrzymani w areszcie domowym, a później faktycznie aresztowani.
Widziałam oświadczenie socjalistów i demokratów z tego Parlamentu z 1 marca i w pełni je popieram. Nadal bardzo niepokoi mnie traktowanie pana Karoubiego i pana Mousaviego i w tym duchu wydałam 4 marca oświadczenie. Mimo naszych wysiłków, aby dotrzeć do wiarygodnych informacji, nadal niejasne pozostaje, czy znajdują się oni w areszcie domowym, czy w więzieniu. Wzywam władze Iranu do przyznania im swobody poruszania się, do której mają prawo.
Sprawozdanie podkreśla również, jak poważna jest sytuacja związana ze wzrostem liczby egzekucji w Iranie. Informacje, które mamy, sugerują, że mogło dojść do około 100 egzekucji od początku tego roku. Zgodnie z naszym wieloletnim i zdecydowanym stanowiskiem dotyczącym zniesienia kary śmierci, wezwałam do wstrzymania wszystkich spraw związanych z karą śmierci, które są w toku. Chcę zniesienia kary śmierci, niezależnie od metody. Kamienowanie i publiczne wieszanie to barbarzyństwo.
Ważne jest, by zauważyć, że międzynarodowe wysiłki mogą coś zmienić i rzeczywiście prowadzą do zmian. Widziałam to w przypadku pani Ashtiani. Jej egzekucja została - przynajmniej tymczasowo - wstrzymana, ale jak wskazuje sprawozdanie, 29 stycznia w Iranie przeprowadzono egzekucję Zahry Bahrami, obywatelki holendersko-irańskiej, bez wcześniejszego powiadomienia. Zarówno sama egzekucja, jak i prowadzący do niej proces były wstrząsające. Wypowiedziałam się na ten temat publicznie, jasno wyrażając swój niepokój wynikający z braku przejrzystości w tej sprawie oraz z tego, że władzom holenderskim odmówiono dostępu konsularnego.
Chciałabym zakończyć moje wystąpienie zaznaczając, że moje służby, wraz z państwami członkowskimi, dyskutują teraz, jak moglibyśmy być bardziej skuteczni w kwestiach praw człowieka w Iranie, przy wykorzystaniu przesłania publicznego i prywatnego, pracując na zasadzie dwustronnej oraz poprzez organizacje wielostronne z państwami członkowskimi i ze stronami międzynarodowymi, a wszystko to w jednym celu: aby zagwarantować poszanowanie podstawowych praw Irańczyków, jak i innych narodów.
Chętnie wysłucham tej debaty.
Michael Gahler
Panie Przewodniczący, Pani Baronesso Ashton! Najpierw pragnę podziękować naszemu sprawozdawcy, panu posłowi Belderowi, za jego obszerne sprawozdanie. Kiedy tylko zostanie poddane pod głosowanie, zostanie przyjęte znaczącą większością głosów na tej sesji plenarnej. To ważne, aby reżimowi w Teheranie nie powiódł się plan złamania szerokiego wspólnego frontu nawet w tym Parlamencie. W kwestii ambicji jądrowych jego przywódców, społeczność międzynarodowa reprezentuje wspólną postawę w Organizacji Narodów Zjednoczonych. Nikt na świecie nie chce irańskiej bomby. Wszyscy chcemy pełnej i przejrzystej współpracy z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej. Złożyliśmy szeroko zakrojone oferty. Niestety, nie spotkały się z pozytywną reakcją.
Nie jesteśmy tu w Parlamencie w pełni jednomyślni co do tego, w jakim stopniu międzynarodowe żądania powinniśmy egzekwować za pomocą sankcji. Jednak mam nadzieję, że w naszym ogólnym spojrzeniu na tę sytuację zbliżamy się do wspólnej drogi postępowania.
Drugi aspekt, który nas niepokoi to rola Iranu w regionie. Postawa Iranu wobec Izraela nadal jest nie do przyjęcia, niedopuszczalna. Wsparcie Iranu dla organizacji, które destabilizują region nie może być tolerowane. Duże obszary regionu odczuwają lęk przed polityką Iranu. Dramatyczna jest wewnętrzna sytuacja polityczna, jeśli chodzi o prawa człowieka i demokrację. Z tego powodu żywię nadzieję, że ten naród wielkiej kultury pozbędzie się swoich przywódców raczej wcześniej niż później.
Jestem głęboko przekonany, że nie zobaczymy drugiego Iranu w Egipcie, ale raczej drugi Egipt w Iranie. Wówczas powinniśmy zobaczyć koniec wykorzystywania religii dla wielce świeckich celów. Można mieć nadzieję, że będzie to również koniec kary śmierci w ogólnym ujęciu, a szczególnie stosowanej wobec nieletnich i przedstawicieli mniejszości. Byłby to koniec prześladowań dysydentów, nie tylko pana Karoubiego i pana Mousaviego, i można mieć nadzieję, że zaistniałaby wówczas wolność prasy oraz droga do wolnych wyborów dla lepszego Iranu.
Aby ten cel osiągnąć, musimy między innymi wykorzystać nasz europejski instrument na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka, tak aby można było udzielić wsparcia aktywnym uczestnikom społeczeństwa obywatelskiego. Ukierunkowane sankcje przeciwko przedstawicielom reżimu muszą być poszerzone. W świetle wydarzeń w Afryce Północnej, również Irańczykom dodajmy odwagi na rzecz lepszej przyszłości.
María Muñiz De Urquiza
Panie Przewodniczący, Pani Baronesso Ashton! Bardzo się cieszę, że podejście wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa jest podejściem dwustronnym, polegającym na omawianiu praw człowieka oraz kwestii jądrowych praktycznie na równi, Iran jest bowiem negatywnym przykładem dla świata oraz krajów z nim sąsiadujących, które zanurzone w procesie reform demokratycznych i wiedzione uzasadnionymi aspiracjami demokratycznymi swoich narodów, widzą w Iranie dokładnie to, czego nie chcą dla samych siebie - i o tym właśnie donosimy w sprawozdaniu, które prawdopodobnie zostanie jutro przyjęte.
Przede wszystkim, jest to reżim technokratyczny, który podporządkowuje sobie naród i łamie prawa człowieka, stosując karę śmierci - szczególnie pragnę tu wspomnieć sprawę Zahry Bahrami - pozbawiając kobiety ich praw, prześladując homoseksualistów i tłamsząc opozycję.
Jest również przykładem negatywnym w kwestii swobód politycznych. Represje wobec demonstrantów, do których dochodzi obecnie, a które trwają od 2009 roku, są absolutnie niedopuszczalne, tak jak niedopuszczalne jest aresztowanie przywódców demokratycznej opozycji. W imieniu mojej grupy żądam natychmiastowego uwolnienia przywódców opozycji, pana Mousaviego i pana Karoubiego, jak również ich żon i wszystkich osób aresztowanych za korzystanie w sposób pokojowy z własnego prawa do wolności wyrażania opinii, wolności zrzeszania się i wolności zgromadzania się.
Iran jest przykładem negatywnym również pod względem negocjacji ze wspólnotą międzynarodową w kwestii jądrowej.
Odpowiedzialna postawa Iranu w tym obszarze, jak też w kwestii praw człowieka, inna postawa w regionie w odniesieniu do Hamasu i Hezbollahu oraz odmienna retoryka w stosunku do Izraela sprawiłaby, że Iran stałby się ważnym partnerem i uczestnikiem w procesie stabilizacji regionu, i do tego również wzywamy w tym sprawozdaniu.
Pani Baronesso Ashton! To ważne, aby otworzyć przedstawicielstwo Unii Europejskiej w Teheranie, nie tylko po to, abyśmy mogli prowadzić dialog polityczny z irańskim reżimem, ale też ze względu na społeczeństwo obywatelskie.
Na koniec pragnę podziękować posłowi Belderowi za wykonaną przez niego pracę we współpracy z kontrsprawozdawcami, umożliwiającą nam przygotowanie wyważonego sprawozdania, które będzie możliwe do zaakceptowania dla całego Parlamentu Europejskiego.
Marietje Schaake
w imieniu Grupy ALDE - Panie Przewodniczący! Czy Ahmadineżad jest lepszy od Kaddafiego? W chwili, gdy społeczność międzynarodowa słusznie skupia swoją uwagę na Libii i szuka sposobów zakończenia przemocy, jaką stosują wobec swoich obywateli Kaddafi i jego współpracownicy, nie pozwólmy, aby sprawę Iranu pokrył w naszych politycznych agendach kurz. Do masakry dochodzi także w Iranie, ale dzieje się ona w zwolnionym tempie. Jedna egzekucja co osiem godzin od początku tego roku oraz systematyczne represje, tortury, gwałty i cenzura szaleją w Islamskiej Republice, szczególnie od wyborów w 2009 roku.
Ahmadineżad nie jest lepszy od Kaddafiego i musimy sięgnąć po podobnie ostre środki, aby chronić prawa człowieka w Iranie. Niektórzy mogą twierdzić, że stosowane są już sankcje, jednak one są skupione tylko na kwestii jądrowej i nie przynoszą oczekiwanych efektów. W gruncie rzeczy takie ryzyko staje się grą o sumie zerowej prawami człowieka, a bezkarność trwa nadal.
Pani Wiceprzewodnicząca/Wysoka Przedstawiciel! W przedmiotowym sprawozdaniu Parlament Europejski daje Pani mandat do narzucenia sankcji na osoby odpowiedzialne za poważne naruszenia praw człowieka, które dostrzegamy - przekazywaliśmy takie zalecenie już wcześniej. Doszło do przecieku listy 80 nazwisk, którą przypisano Pani biuru. Pragnę zapytać, czy jest to oznaka Pani chęci, aby pójść naprzód w tej ważnej sprawie.
Musimy również zapewnić technologie dla obywateli, tak aby mogli się swobodnie komunikować i mieć dostęp do informacji, a UE musi być bezpieczną przystanią dla wolnomyślicieli. Pani Wiceprzewodnicząca/Wysoka Przedstawiciel! UE powinna przewodzić w wysiłkach zmierzających do pociągnięcia do odpowiedzialności ludzi, którzy gwałcą kobiety przed egzekucją, tak aby nie było absolutnie żadnej szansy, że znajdą się one w niebie jako dziewice, mężczyzn, którzy zabijają strzałem z dachu nieuzbrojoną młodzież spacerującą po ulicach oraz sędziów, którzy skazują prawników specjalizujących się w prawach człowieka za obronę nieletnich i kobiet. Pociągnijmy do odpowiedzialności system, który pozwala de facto na więzienie przywódców opozycji.
Kiedy w piątek będziemy omawiać kwestię Libii, proszę wykorzystać ten moment na wprowadzenie podobnych środków przeciwko osobom będącym u władzy w Iranie, tak aby sprawiedliwości stało się zadość względem irańskich obywateli, którzy w 2009 roku rozpoczęli masowe powstanie młodych, inspirujące teraz pokolenie na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej.
Barbara Lochbihler
Panie Przewodniczący! Sprawozdanie leżące przed nami, nad którym wszystkie grupy wspólnie intensywnie pracowały, stanowi bardzo dobrą podstawę dla stworzenia polityki UE wobec Iranu. Różne kwestie, w których nie zgadzamy się z rządem Iranu, są traktowane jako jedno ogólne wyzwanie: program jądrowy i relacje Iranu z krajami sąsiednimi, katastroficzna sytuacja praw człowieka w tym kraju oraz trudna sytuacja gospodarcza. Bezrobocie wzrosło do olbrzymich proporcji; jedna czwarta Irańczyków żyje poniżej granicy ubóstwa.
Pani Baronesso Ashton! Musi Pani teraz wyciągnąć wnioski ze sprawozdania. My, Europejczycy, nie możemy stać z boku, gdy krytycy reżimu, działacze związków zawodowych, aktywiści praw kobiet i wyznawcy innych religii są aresztowani, torturowani i mordowani. Musimy starać się, bardziej niż uprzednio, naciskać na osoby odpowiedzialne za naruszanie praw człowieka poprzez ukierunkowane sankcje, takie jak ograniczanie wjazdu lub zamrażanie ich kont.
Europejska Służba Działań Zewnętrznych musi sprawdzić zarówno to, które sankcje gospodarcze rzeczywiście osiągają swój cel, jak i to, które z nich mają niewielki wpływ na Irańczyków. Polityka całkowitej izolacji zaprowadzi nas w ślepy zaułek i nie zyskuje uznania wielu Irańczyków.
Parlament poprzez to sprawozdanie potwierdził dobitnie, że demokratyczna zmiana nie może zostać osiągnięta zewnętrznymi środkami militarnymi. Musimy kontynuować strategię dwutorową, w ramach której staramy się angażować w dialog, a jednocześnie jednoznacznie nalegamy na poszanowanie uniwersalnych praw i przestrzeganie międzynarodowych traktatów. To właśnie w tym kontekście musimy zrozumieć żądanie otwarcia przedstawicielstwa UE w Teheranie - teraz, gdy Europejska Służba Działań Zewnętrznych przejęła odpowiedzialność od rotacyjnej prezydencji w UE za reprezentowanie UE w krajach trzecich.
Charles Tannock
w imieniu Grupy ECR - Panie Przewodniczący, Pani Wysoka Przedstawiciel! Iran stanowi moim zdaniem najpoważniejsze zagrożenie dla globalnego bezpieczeństwa. Prezydent Ahmadineżad jest zdeterminowany, aby uzbroić swój kraj w broń jądrową, a perspektywa Iranu z bronią jądrową jest zbyt przerażająca, aby ją w ogóle rozważać, stanowi zagrożenie dla istnienia Izraela. Dlatego właśnie musimy rozważyć wszystkie możliwości zapobieżenia takiej sytuacji, łącznie z opcją militarną.
Iran raz za razem oszukiwał społeczność międzynarodową i utrudniał jej działania. Niestety, Unia Europejska czasem pozwalała się manipulować Ahmadineżadowi.
Rada regularnie daje wyraz potępieniu barbarzyńskiego teokratycznego reżimu w Teheranie, lecz pojedyncze państwa członkowskie przyjmują niekiedy mniej zdecydowane stanowisko. Zaiste, zaledwie kilka miesięcy temu przywódcy UE zgodzili się zakazać gwarancji kredytów eksportowych dla Iranu. Aż do tego momentu gwarancje te stanowiły znaczącą gospodarczą linę ratunkową dla reżimu, który łaknie jakichkolwiek śladów legalności, między innymi z powodu pogardy Ahmadineżada, którą okazuje on poprzez regularne egzekucje homoseksualistów, ludzi o odmiennych poglądach politycznych oraz nieletnich.
(Przewodniczący poprosił mówcę, aby mówił wolniej, co pozwoliłoby na tłumaczenie jego wystąpienia)
Sabine Lösing
Panie Przewodniczący! Sprawozdanie posła Beldera zostało znacznie ulepszone dzięki poprawkom i moja grupa może się zgodzić z wieloma stwierdzeniami. Niestety, chociaż są one poprawne, sprawozdanie zawiera głównie opisy sytuacji, nie wypracowano natomiast filozofii, która leżałaby u podstaw realistycznej perspektywy na przyszłość.
Sytuacja w zakresie praw człowieka w Iranie jest nie do przyjęcia. Jednak sankcje nie doprowadzą do długotrwałej poprawy w tej sytuacji. Aby promować demokratyzację Iranu, musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy w celu zmniejszenia napięć w kontekście międzynarodowym. Pogorszenie relacji międzynarodowych wiąże się z zagrożeniem, że w Iranie wprowadzane będą dalsze antydemokratyczne środki, co doprowadzi do osłabienia opozycji. Polityka odprężenia zakończyłaby również wszelkie formy stosowania gróźb. Negocjacje i relacje międzynarodowe mogą odnieść sukces tylko wówczas, jeśli dochodzi do dyplomatycznego uznania wszystkich partnerów. Tylko w ten sposób można osiągnąć znaczące kompromisy w sporze o program jądrowy.
Przedstawiłam nasze pomysły na starannie ukierunkowaną strategię wobec Iranu w alternatywnym projekcie rezolucji i z przyczyn, które przedstawiłam będę wzywała do odrzucenia sprawozdania posła Beldera.
Fiorello Provera
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Na początek pragnę pogratulować posłowi Belderowi znakomitej pracy, jaką wykonał.
Podczas gdy cały świat patrzy na rewoltę w świecie arabskim, Iran nadal represjonuje opozycjonistów. Aresztowanie dwóch przywódców opozycji, pana Mousaviego i pana Karoubiego, jest najoczywistszym tego przykładem. Zachód podjął działanie przeciwko Kaddafiemu, ale nadal waha się co do Iranu, być może dlatego, że Kaddafi już upadł, a Ahmadineżad jeszcze nie.
Obecnie w Iranie trwa największa rebelia od czasu powyborczych buntów z 2009 roku. Na co czekamy, zanim zamrozimy wszystkie aktywa posiadane przez Ahmadineżada, firmy kontrolowane przez Gwardię Rewolucyjną i wszystkich popleczników reżimu, którzy są zaangażowani w proces represji? Na co czekamy, zanim wprowadzimy ograniczenia podróży dla tych reprezentantów reżimu?
Andreas Mölzer
(DE) Panie Przewodniczący! Jak wiadomo, istnieją wątpliwości co do tego, czy irański program nuklearny ma naprawdę służyć celom pokojowym. Z tej przyczyny współpraca Iranu z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej jest szczególnie ważna. To istotne dla upewnienia międzynarodowej społeczności, że energię jądrową Iran stosuje dla celów cywilnych.
Co się tyczy polityki bliskowschodniej, ostatecznie do pana Ahmadineżada należy wyjaśnienie, że Iran nie stanowi żadnego zagrożenia dla Izraela oraz że uznaje prawo Izraela do istnienia w granicach uznawanych przez prawo międzynarodowe. Rozbrojenie i stworzenie strefy wolnej od broni jądrowej powinny moim zdaniem być ważnym celem unijnej polityki bliskowschodniej, tak aby zagwarantować pokój i bezpieczeństwo w regionie.
Iran jest, rzecz jasna, ważnym graczem na Bliskim Wschodzie. Pamiętając o tym, pragnę wyrazić zadowolenie, że z kompleksowego sprawozdania pana posła Beldera wynika, iż w UE ma miejsce konstruktywna współpraca w kwestii Afganistanu, która ma zwiększyć bezpieczeństwo i stabilność tego regionu. Tylko w ten sposób możemy usunąć pożywkę dla radykalnego islamu czy islamizmu, który coraz częściej ukazuje swą złowrogą twarz również w Europie.
Ria Oomen-Ruijten
(NL) Panie Przewodniczący, Pani Baronesso Ashton, Panie i Panowie! Dwa lata temu, czyli przed demonstracjami w Tunezji, Egipcie i Libii, ludzie wyszli na ulice w Teheranie. Zrobili to, ryzykując własnym życiem. Wyszli na ulice, ponieważ chcieli więcej demokracji. Chcieli również zaprotestować przeciwko nietolerancji i represjom reżimu. Dlatego też cieszy mnie, że nacisk w omawianym sprawozdaniu położony jest na prawa człowieka - i gratuluję tego panu posłowi Belderowi. Musimy z tego wyciągnąć wniosek, że należy uczynić wszystko, co w naszej mocy, aby pomóc opozycji i wszystkim uczestnikom demonstracji. Musimy wyciągnąć do nich pomocną dłoń, przeciwko reżimowi.
Dlaczego musimy to zrobić? Dlatego, że władza ma pieniądze i ropę, a ci, którzy są prześladowani, będą mogli coś osiągnąć tylko wówczas, jeśli my również postaramy się coś zrobić. Sądzę, że to bardzo dobrze, że o tej kwestii wypowiadamy się bardzo wyraźnie w punkcie 32 Pana sprawozdania, Panie Pośle Belder. Panie Przewodniczący! Kiedy jestem świadkiem represji, chciałbym również usłyszeć od Pana, co robimy, kiedy dotyczą one przywódcy opozycji, pana Mousaviego. Czy nadal zwracamy uwagę na los pana Karoubiego? Jakie konkretne możliwości mamy my, jako Unia Europejska, aby zapewnić większe wsparcie?
Dowodem na dynamizm irańskiego społeczeństwa może też być kampania miliona podpisów, kampania prowadzona przez kobiety, które zebrały milion podpisów przeciwko dyskryminującemu prawodawstwu. Chcę złożyć hołd tym odważnym kobietom. Chciałbym, aby pani baronessa Ashton powiedziała mi, w jakich przypadkach można zaoferować pomoc konsularną, gdyż nie zawsze jest ona oferowana.
Marita Ulvskog
(SV) Panie Przewodniczący! Naruszenia praw człowieka w Iranie są częste i panuje opinia, że dochodzi do nich na coraz większą skalę. Nastąpiło zdecydowane pogorszenie się sytuacji w pewnych obszarach, szczególnie w kwestii wolności wyrażania opinii. Istnieje groźba, że w pewnych przypadkach, na które zwrócono uwagę, zostanie wykonana kara śmierci; intelektualiści, studenci i opozycjoniści są prześladowani; ludzi poddaje się torturom, nadal dyskryminuje kobiety i mniejszości religijne. Listę tę można rozwijać.
Było to już niepokojąco oczywiste podczas wyborów w 2009 roku i nadal tak jest. My wszyscy, którzy spotykamy się przy różnych okazjach z oficjalnymi przedstawicielami Iranu, spotykamy się też z większą surowością i nieustępliwością. W świetle tej sytuacji pragnę powiedzieć, że moim zdaniem priorytety nakreślone przez panią baronessę Ashton - czyli prawa człowieka, silne obecne sankcje i program jądrowy - są właściwymi priorytetami i niewątpliwie powinny być głównym przedmiotem naszej troski.
Jednak surowość reakcji UE wobec Iranu musi być intensywniejsza i wyraźniejsza. My również musimy być bardziej nieustępliwi, co się tyczy przestępstw przeciwko ludzkości. Nadchodzi czas, kiedy uprzejma rozmowa staje się w gruncie rzeczy formą oszustwa - uważam, że w takim właśnie momencie znajdujemy się teraz w relacjach z Iranem.
Marit Paulsen
(SV) Panie Przewodniczący! Chciałabym podziękować panu posłowi Belderowi za bardzo dobre sprawozdanie. Jestem członkiem delegacji do Iranu i otrzymuję listy od irańskiego reżimu, w których zwracają się do mnie w imieniu Boga, co uważam za wysoce nieprzyjemne. Pod tym pretekstem udaje im się stworzyć coś, co na podstawie sprawozdania posła Beldera może być jasno nazwane piekłem na ziemi. To niebywałe i niewiarygodne.
Mam pewien mały pomysł i marzenie, które chciałabym przedstawić w tym kontekście pani baronessie Ashton. Kiedy będą Państwo budować nowy duży budynek dla Służby Działań Zewnętrznych, czy moglibyście mieć tam pomieszczenie na małe biuro dla małej grupy osób, które mogłyby gromadzić informacje na temat tego, kim są torturujący, kaci przeprowadzający egzekucje i sędziowie w tych groteskowych społeczeństwach, które nas otaczają, tak abyśmy wiedzieli, że dokładnie monitorujemy ich postępowanie?
Ryszard Czarnecki
(PL) Panie Przewodniczący, Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz! Gratulacje dla pana posła Beldera za świetne sprawozdanie. Mam wrażenie, że istnieje coś takiego, jak double standard - podwójne standardy w Unii Europejskiej, gdzie my bardzo ostro krytykujemy te reżimy, które akurat słabną i upadają. Przykład Libii jest bardzo charakterystyczny. Natomiast nabieramy wody w usta, kierując się zbyt często różnymi przesłankami także interesów ekonomicznych niektórych państw, gdy chodzi o te reżimy, które mają się dobrze. Reżim irański ma się dobrze i ta krytyka jest absolutnie uzasadniona. To, co od lat dzieje się w Iranie, jest czymś absolutnie nie do przyjęcia. W tej sprawie Parlament Europejski musi zabierać głos. Musi mówić o karze śmierci, o torturach, o tym, że te nadzieje, które - przypomnijmy - były związane z upadkiem szacha Rezy Szaha Pahlawiego kompletnie się nie sprawdziły. Wręcz przeciwnie - jest jeszcze gorzej.
Barry Madlener
(NL) Panie Przewodniczący! Na początek gratuluję posłowi Belderowi znakomitego sprawozdania. Poseł Belder napisał bardzo jednoznaczne sprawozdanie, które przyjmuje twardą linię postępowania wobec Iranu. To właściwa linia postępowania. Dyktator, Mahmoud Ahmadineżad, kontynuuje zabijanie swoich własnych obywateli, a politycznych przeciwników poddaje torturom. Plotki głoszą, że obywatelka holenderska, Zahra Bahrami, była również torturowana - i prosiłem, aby to zbadano.
Pragnę poprosić lewicowych socjalistów, jak i okropną Grupę Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie w tym Parlamencie o nieosłabianie tego sprawozdania przeróżnymi poprawkami. Zbrodniczy reżim Ahmadineżada nadal zagraża Izraelowi i próbuje wywierać wpływ w Egipcie. Co się tyczy ideałów, Iran chciałby ujrzeć nastanie islamskiej republiki z politycznymi ajatollahami, prawem szariatu, kamienowaniem kobiet i wieszaniem homoseksualistów. Tak, Panie i Panowie! Dla wielu muzułman tak właśnie wygląda islam w czystej postaci. Irańskie statki wojenne przepłynęły nawet przez Kanał Sueski, co jest ewidentnie prowokacyjnym gestem w stosunku do Zachodu i Izraela. I to będzie ostatnia poruszona przeze mnie kwestia.
Vytautas Landsbergis
(LT) Panie Przewodniczący! Relacje Unii Europejskiej z Iranem są bardziej niż nieco ambiwalentne. Dajemy sobą manipulować. Mówimy o demokracji, klauzuli demokracji, ale wyczuwamy wyraźny zapach ropy i gazu. Jeśli nie mamy celu demokracji w naszych sercach, niech zostanie ona podeptana wraz z prawami człowieka. Kilka lat temu zaskoczyła mnie publiczna informacja o olbrzymiej maszynerii budowlanej, którą dostarczały Teheranowi firmy z Unii Europejskiej. Dotyczyło to sprzętu do górnictwa głębinowego do budowania podziemnych zakładów, w których najprawdopodobniej produkowana jest broń jądrowa. Teheran ma już rakiety zdolne dotrzeć do prawie każdego miejsca w Europie, więc czemu nie pomóc im wyprodukować tego, co zawsze chcieliśmy dostać na Gwiazdkę? Europejski sprzęt do głębokich wykopów kopie dół zarówno dla narodu irańskiego, jeśli Izrael nie utrzyma nerwów na wodzy, mając w perspektywie kolejny exodus, jak i dla Europy oraz całego świata. Nie wydaje się, żeby Europa była gotowa na taką skalę wyzwania, przede wszystkim na jądrową hegemonię Iranu na Bliskim Wschodzie i w Północnej Afryce. Czy ktokolwiek analizuje bieżące wydarzenia pod tym względem?
Inne urządzenia godne uwagi to olbrzymie niemieckie i holenderskie dźwigi budowlane, które Teheran wykorzystuje do publicznych egzekucji tak zwanych przestępców i przeciwników reżimu. Mówi się, że wieszanie przy użyciu tych europejskich dźwigów jest szczególnie okrutne, a agonia długotrwała. Dziś egzekucje grzeszników są kontynuowane, podobnie jak dostawa sprzętu z Europy.
Miejmy nadzieję, że władze irańskie nie zamówią lotniskowców Mistral w Saint-Nazaire, niemniej będą w stanie kupić je nieco później w Rosji, wybudowane na francuskiej licencji. Niewątpliwie pojawi się potrzeba Mistrali, tak żeby kraje Zatoki Perskiej poczuły, że mają pistolet przyłożony do głowy. Nikt się szczególnie nie troszczy o uczucia małych krajów wokół Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego, ale Zatoka Perska znajduje się blisko europejskiego brzucha. Sugeruję, żebyśmy to rozważyli.
Zoran Thaler
(SL) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Wielka jest tragedia Iranu. Trzydzieści lat po rewolucji przeciwko dyktaturze Szacha pojawia się proste pytanie: czy Iran można w ogóle uznać za państwo cywilizowane? Barbarzyństwo irańskiego reżimu wyraża się poprzez wiele różnych forma ucisku i poprzez jego anachronizm. Kobiety, opozycjoniści, każdy, kto ma odmienne poglądy, młodzież, ludzie o orientacji homoseksualnej i tak dalej - poddawani są uciskowi.
Co możemy w związku z tym zrobić? Z jednej strony Unia Europejska potrzebuje polityki wobec Iranu i musi narzucić sankcje, które dotkną głównych przedstawicieli reżimu. Musimy uniemożliwić im podróżowanie i robienie interesów, co dotyczy również Gwardii Rewolucyjnej. Z drugiej strony, pomóżmy młodym ludziom oraz tym walczącym o prawa człowieka i demokratyczną zmianę.
Kluczem jest zapewnienie swobodnego dostępu do informacji, wolność prasy, telewizji, radia, a szczególnie Internetu. Facebook, Twitter oraz YouTube to najgroźniejsza broń w rękach tych, którzy są poniżani i oburzeni, a tych jest w Iranie bardzo wielu. Jesteśmy odpowiedzialni za to, żeby ich chronić.
Norica Nicolai
(RO) Panie Przewodniczący! W 2005 roku reżim ten doszedł do władzy z posłaniem promowania nacjonalizmu i sprawiedliwości. Nawet teraz nie udało nam się zmienić Iranu w system demokratyczny. Udało nam się zaledwie być świadkami rozwoju jedynego kraju, który promuje despotyczny reżim na wielką skalę, na miarę mroków średniowiecza. Koleżanki i Koledzy! Wierzę, że Iran urasta do jednej z palących kwestii naszej polityki zagranicznej, ponieważ istnieje ryzyko, że zignorujemy olbrzymi wpływ, jaki ma na Północną Afrykę poprzez finansowanie ruchów terrorystycznych; mam tu na myśli Hamas i Hezbollah.
Jeśli Unia Europejska nie przeprowadzi dokładnej oceny wpływu Iranu w tym regionie, ryzykujemy, że ten brak demokracji ugruntuje się w Iranie. Co więcej, w Europie jesteśmy świadkami poważnej słabości i ryzyka zagrożenia naszego bezpieczeństwa. Uważam, że czas na rozwiązania, tak aby przestać stosować tradycyjną zasadę Talleyranda, zgodnie z którą należy najpierw tańczyć, a potem podjąć jasną, stanowczą decyzję.
Peter van Dalen
(NL) Panie Przewodniczący! Sprawozdanie posła Beldera jest bardzo dobre, gdyż jest zarówno realistyczne, jak i pragmatyczne. Z mojego punktu widzenia mogłoby ono być jeszcze bardziej krytyczne wobec godnego potępienia reżimu Ahmadineżada. Ten złoczyńca zaprzecza istnieniu Holokaustu i najchętniej bezzwłocznie zepchnąłby państwo izraelskie do morza. Chrześcijanie dosłownie nie mają jak żyć pod rządami Ahmadineżada. Ponadto w okropny sposób poddaje on uciskowi swój własny naród. Nigdy nie przeprowadzono tak wielu egzekucji, jak w zeszłym roku. Dlatego też UE musi nadal wspierać siły opozycji, które skupiają się na demokracji i prawach człowieka. Nie ma metod, które byłyby zbyt surowe w postępowaniu z reżimem Ahmadineżada. Mówię o sankcjach i ukierunkowanych działaniach przeciwko irańskiemu programowi jądrowemu, tak jak to było w przypadku wirusa Stuxnet. Niecierpliwie oczekuję dnia upadku reżimu. Nawet dziś nie byłoby zbyt wcześnie!
Nicole Sinclaire
Panie Przewodniczący! Obrońcom praw człowieka w Iranie grozi się śmiercią, są poddawani nękaniu, arbitralnym aresztowaniom, nękaniu ze strony sądów, stygmatyzacji, gwałtownym napaściom, są źle traktowani, torturowani i zabijani. Szczególnie duże ryzyko ponoszą kobiety - obrończynie praw człowieka w Iranie. Wolność wyrażania opinii, zrzeszania się i zgromadzeń są w Iranie poważnie ograniczone i często zagrożone surowymi karami.
Kara śmierci wykonywana jest arbitralnie, szczególnie względem nieletnich. Jednak szczególnie niepokoi mnie to, jak Unia Europejska postępuje wobec Iranu. Ponownie pani wysoka przedstawiciel wydaje się mówić dużo, ale robić bardzo mało. Często zapraszałam ją, i ponawiam to dziś, do Podkomisji Praw Człowieka, aby można było jej zadać pytania dotyczące jej działalności w zakresie praw człowieka.
Powiedziała nam dziś, jak ważne są dla niej prawa człowieka, ale czy przyszła kiedykolwiek do Podkomisji Praw Człowieka? Chętnie wysyła swoich podwładnych, nie jest jednak skłonna poddać się demokratycznemu przesłuchaniu krzyżowemu ze strony tego Parlamentu. Wysłucha naszych wystąpień, przedstawi jakieś rozwlekłe, wcześniej przygotowane oświadczenie i pójdzie do domu. To nie jest demokracja, Pani Ashton.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Richard Howitt
Panie Przewodniczący! Nie chcę zajmować zbyt dużo czasu. Pragnę tylko zadać pani poseł Sinclaire pytanie: kiedy wysoka przedstawiciel przychodzi na specjalne posiedzenie plenarne całego Parlamentu, aby omówić roczne sprawozdanie dotyczące praw człowieka i zostaje poddana przesłuchaniu krzyżowemu przez posłów z całego Parlamentu, czy nie wydaje się Pani, że to dla nas bardziej satysfakcjonujący sposób rozliczenia wysokiej przedstawiciel z jej działań na niwie praw człowieka niż proszenie jej o wzięcie udziału w podkomisji Parlamentu, nawet tej, którą wielce cenię?
Nicole Sinclaire
Panie Przewodniczący! Z całym szacunkiem dla mojego kolegi, to w gruncie rzeczy nie jest satysfakcjonujące, ponieważ, jak on wie - lub gdyby spędzał w Podkomisji Praw Człowieka tyle czasu, co ja, wiedziałby - że to w komisjach mamy naprawdę szansę wypowiedzieć się częściej niż raz, przez dłużej niż minutę, i wówczas uzyskujemy bezpośrednią odpowiedź.
Wygłosiłam wiele komentarzy dotyczących praw człowieka i jeszcze nie otrzymałam ani jednej odpowiedzi od pani baronessy Ashton - ani jednej - więc jak to jest? Powtarzam, że chodzi o demokrację. Reprezentuję pięć milionów ludzi. Wybrano mnie, abym tu była. Pani baronessa Ashton nie otrzymała ani jednego głosu w swoim życiu.
Paweł Zalewski
(PL) Panie Przewodniczący, Pani Wysoka Przedstawiciel! Chciałbym pogratulować posłowi Belderowi znakomitego sprawozdania. Dobrze, że zostało ono też zmienione w trakcie negocjacji. Sądzę, że dzięki poprawkom uzyskało ono właściwe brzmienie. Cała międzynarodowa społeczność, dla której ważna jest demokracja i prawa człowieka, jest zatrwożona tym, co dzieje się od wielu lat w Iranie. Szukamy właściwych rozwiązań. Muszą one oczywiście przyjść z wewnątrz Iranu. Stąd poparcie Unii Europejskiej dla opozycji irańskiej jest oczywiste.
Sądzę, że są trzy elementy, które powinniśmy teraz poruszyć i które mogą mieć wpływ na politykę Iranu. Pierwsza kwestia to polityka współpracy z Turcją wobec Iranu. Turcja jest ważnym partnerem Unii Europejskiej. Jest krajem, w którym rządzi partia, dla której tradycja islamska jest ważna, ale jest ona zarazem realizowana w sposób znacznie bliższy europejskim standardom. Druga kwestia to współpraca z Rosją. Powinniśmy wywierać nacisk na Rosję, aby współpracowała ona jeszcze lepiej z Unią Europejską i ze Stanami Zjednoczonymi, tak aby współpraca z Iranem nie wyglądała tak, jak dzisiaj. Trzecia - ostatnia i bardzo poważna sprawa to kwestia tarczy antyrakietowej. Unia Europejska powinna współpracować z NATO i ze Stanami Zjednoczonymi, aby ta tarcza antyrakietowa powstała w Europie.
Pino Arlacchi
Panie Przewodniczący! Wstępny tekst tego sprawozdania był krytykowany za agresywny język, skupianie się przede wszystkim na irańskim programie jądrowym, zaniedbywanie troski o prawa człowieka; brakowało w nim pozytywnej perspektywy przyszłej współpracy. Liczne poprawki przedstawione przez moją grupę i innych poprawiły te wady i bieżący tekst jest już wyważony. Rozróżnia między dwoma głównymi dossier: pogwałceniem praw człowieka przez aktualny rząd a irańskim programem jądrowym.
Te dwa dossier to nie jest to samo i nieodpowiedzialne jest straszenie Iranu wojną lub międzynarodową interwencją, a takie sugestie słyszałem dziś w tym Parlamencie. Jeśli chcą Państwo wzmocnić Ahmadineżada, proszę robić tak nadal, ponieważ wszyscy Irańczycy, niezależnie od stanowiska politycznego, będą przeciwko jakiejkolwiek obcej interwencji. Bieżąca polityka prowadzona przez Radę Europejską oraz panią wysoką przedstawiciel jest polityką słuszną, ponieważ opartą o dokładną ocenę sytuacji w terenie.
Geoffrey Van Orden
Panie Przewodniczący! Przede wszystkim gratuluję posłowi Belderowi znakomitego sprawozdania. Iran ma potencjalny wpływ i bogactwo, dzięki którym może być albo siłą dobra, albo siłą zła na szeroko pojętym Bliskim Wschodzie. Niestety, irański reżim stał się siłą zła, przywdzianą w religijne szaty. Irański program broni jądrowej jest przyczyną ogromnej troski na forum regionalnym i międzynarodowym. Iran stał się źródłem ekstremistycznej doktryny, przeprowadza i sponsoruje akty międzynarodowego terroryzmu, ma niebezpieczny wpływ na populację młodych szyitów w krajach Zatoki, w Iraku i w Libanie, nie waha się też sprzymierzać z sunnickimi grupami terrorystycznymi w Gazie i poza nią. Pomagał w szkoleniu i zbrojeniu terrorystów, którzy zaatakowali siły NATO w Afganistanie i narusza prawa człowieka. Byłoby to wyrazem tragicznej ironii, gdyby tyrania taka jak irańska stała się głównym beneficjentem pragnienia większej wolności, które widzieliśmy wyrażone w tak dramatyczny sposób w świecie arabskim w ostatnich tygodniach, a najbardziej obrzydliwym przykładem hipokryzji było to - już kończę, Panie Przewodniczący - że prezydent Ahmadineżad powiedział Egipcjanom, iż mają oni prawo wyrażania swoich własnych poglądów na temat swojego własnego kraju.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
George Sabin Cutaş
(RO) Panie Przewodniczący! Społeczność międzynarodowa patrzy niemal bezradnie na pogarszającą się sytuację w zakresie praw człowieka w Iranie. Jednak nie powinniśmy zapominać o instrumentach, do których mamy dostęp, aby nasz glos został usłyszany. Traktat Lizboński dostarcza nam, poprzez stanowisko Wysokiego Przedstawiciela, środki, za pomocą których możemy przekonywać irański rząd, że praw człowieka nie wolno ograniczać przez represje. Prawa człowieka są niezbywalnym przywilejem jednostki i nie mogą być kwestionowane przez żaden reżim polityczny. Masowe egzekucje, szczególnie te dotyczące nieletnich, kamienowanie, dyskryminacja kobiet i mniejszości oraz tortury są, niestety, częścią o wiele dłuższej listy.
Demokratyczna zmiana nie może być narzucona z zewnątrz. Jednak Unia Europejska musi stale wspierać - nie tylko poprzez wydawanie oświadczeń - ludzi wewnątrz tego kraju, ludzi, którzy ryzykują swoim życiem każdego dnia, aby protestować przeciwko niesprawiedliwości.
Jan Zahradil
(CS) Panie Przewodniczący! W świetle tego, co dzieje się w świecie arabskim, w Libii, Egipcie, Tunezji i gdzie indziej, sztywność i niewzruszoność irańskiego reżimu stają się jeszcze bardziej widoczne. To nietolerancyjny reżim, reżim fundamentalistyczny, reżim, który morduje przeciwników politycznych, taki, na który trzeba wywierać międzynarodową presję. Musimy wspierać irańską opozycję na wygnaniu, opozycję, która jest prawomocna, i mamy dotyczące tego rezolucje Parlamentu Europejskiego. Konieczne jest, między innymi, monitorowanie sytuacji w obozie dla uchodźców Ashraf w Iraku, gdzie znajduje się ponad 3 tysiące irańskich uchodźców z wygnanych organizacji opozycyjnych i gdzie zachodzi ryzyko katastrofy humanitarnej; konieczne jest zapewnienie tym ludziom ochrony. Dlatego chciałbym usłyszeć zdecydowaną opinię pani baronessy Ashton na ten temat i zdecydowane oświadczenie co do tego, jak pod jej przewodnictwem UE będzie pomagać uchodźcom z obozu Ashraf.
Tunne Kelam
Panie Przewodniczący! Teraz, gdy UE wzywa do natychmiastowego zakończenia brutalnej dyktatury Kaddafiego i nalega na otoczenie go całkowitą izolacją, to samo dotyczy brutalnego i krwawego reżimu irańskiego. Hołubienie nadziei na budowanie zaufania nie jest już realistyczne, szczególnie od kiedy doszło do całkowitej erozji wiarygodności Teheranu w kwestii jego programu jądrowego.
Zamiast tego powinniśmy zająć się wielkim potencjałem prowadzonej przez ludzi demokratycznej zmiany w Iranie. To prawda, ta zmiana nie może być narzucona z zewnątrz. Jednak priorytetem UE powinno być udzielenie zdecydowanego moralnego i politycznego wsparcia dla tych sił. Myślę tu przede wszystkim o umieszczeniu na czarnej liście czołowych irańskich urzędników (pani Schaake wspomniała o osiemdziesięciu nazwiskach), wspierając rozpoczęcie nadawania Euronews w języku Farsi oraz nalegając na to, aby relacje parlamentarne - o ile będą - odbywały się tylko po spełnieniu ścisłych warunków.
Ioan Mircea Paşcu
Panie Przewodniczący! Panuje obecnie dogmat, że Iran będzie wielkim wygranym rewolucji w Afryce Północnej i poza nią. Jest to możliwe, lecz mało prawdopodobne.
Po pierwsze, irański model nie jest dokładnie tym, do czego aspirują młodzi ludzie uczestniczący w rewolucjach w tych krajach. Po drugie, reżim nie cieszy się wewnętrznym pokojem, aby móc skoncentrować się wyłącznie na promowaniu bardziej asertywnej polityki zagranicznej. Na koniec - jest tak dlatego, że inne kraje, jak Turcja - czy nawet Egipt po przemianach, ale też w ich trakcie - stanowią poważną konkurencję dla ambicji Iranu.
Oczywiście Iran może zawsze zdobyć pewne wpływy przez pełnomocników, jednakże nie będzie to miało decydującego wpływu na zdobycie kontroli w tych krajach. Paradoksalnie, jedyną drogą czerpania korzyści byłoby podejście do bieżącej sytuacji jako do szansy rozpoczęcia procesu ponownego wprowadzenia Iranu do wspólnoty międzynarodowej. Byłaby to droga długa, ale jedyna rozsądna dla Iranu.
Gratuluję panu Belderowi znakomitego sprawozdania.
Antonyia Parvanova
Panie Przewodniczący! Pragnę podziękować panu Belderowi za znakomite sprawozdanie. Zaledwie jeden dzień po obchodach stulecia Międzynarodowego Dnia Kobiet chciałabym w szczególny sposób nawiązać do sytuacji kobiet w Iranie i pozwolą Państwo, że zadedykuję to wystąpienie nie tylko Sakineh Ashtiani i Zahrze Bahrami, ale wszystkim kobietom zamkniętym w więzieniach i tym zaginionym w związku z bieżącymi represjami w Iranie.
UE musi wziąć pod uwagę aspiracje narodu irańskiego, który pragnie demokratycznej zmiany oraz niedopuszczalną sytuację, z którą muszą mierzyć się irańskie kobiety. Wiemy, że panuje dyskryminacja, a nawet represje polityczne i społeczne dotyczące kobiet w tym kraju - i powinniśmy pamiętać o tych niemożliwych do zaakceptowania faktach, kiedy zastanawiamy się nad naszym podejściem do Iranu.
Obecnie sytuacja się pogarsza, lecz działacze na rzecz praw kobiet w tym kraju nadal przodują w przeciwstawianiu się bieżącym represjom i naruszaniu swobód obywatelskich i praw człowieka. Prawa kobiet nie powinny być opcjonalnym punktem negocjacji i mam nadzieję, Pani Wiceprzewodnicząca/Wysoka Przedstawiciel, że UE stanie na ich straży i z nich nie zrezygnuje.
Nikolaos Salavrakos
(EL) Panie Przewodniczący! Zaprezentowane nam sprawozdanie pana posła Beldera jest dokładne, wyważone i obiektywne. Osobiście solidaryzuję się z narodem Iranu, który jest narodem starożytnym, o starożytnej kulturze i istotnych tradycjach. Iran to bogaty, produkujący ropę naród, zajmujący ważną pozycję geopolityczną na Bliskim Wschodzie. Systematyczne naruszanie praw człowieka odnotowane w sprawozdaniu i wspominane przez wszystkich mówców nie pasuje do narodu o takich tradycjach. Jednak przede wszystkim rząd Ahmadineżada musi zdać sobie z tego sprawę i podjąć odpowiednie kroki. Upór tego kraju w prowadzeniu programu jądrowego, który dla społeczności międzynarodowej jest niedopuszczalny, spowodował poważne napięcia w regionie i wywołał wiele poważnych pytań. Niezależnie od wszystkiego, nie wpływa to wcale dobrze na stabilność geopolityczną w tym regionie.
Nie możemy zapomnieć ani też przeoczyć masowych powstań w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie oraz faktu, że wspólnoty muzułmańskie zwracają się w stronę politycznego islamu.
Franz Obermayr
(DE) Panie Przewodniczący! Zielona rewolucja i najnowsze protesty pokazują całkiem wyraźnie, że istnieje wielki potencjał społeczeństwa obywatelskiego w Iranie. Należy go wspierać, gdyż jest to jedyna droga ku rozwojowi demokracji.
Niestety, sankcje często uderzają właśnie w to młode i aktywne społeczeństwo obywatelskie. Na przykład przestano organizować testy angielskiego jako języka obcego (testy TOEFL). A test ten jest wymagany, aby studiować na większości angloamerykańskich uniwersytetów. Ofiarami tego działania są więc międzynarodowo nastawieni studenci.
Sprawozdanie bezkrytycznie proponuje dalsze sankcje, takie jak ograniczenie eksportu technologii dla telefonów komórkowych i sieci komunikacyjnych, ale to właśnie te szybkie technologie komunikacyjne i informacyjne są potrzebne dla szerzenia pluralistycznych idei. Na koniec - kraje trzecie, Chiny, Rosja i Indie, nadal będą prowadzić interesy, eksport i zapewniać sobie surowce i niestety nie podporządkują się sankcjom, które zostaną w ten sposób ośmieszone.
Elena Băsescu
(RO) Panie Przewodniczący! W tej chwili Iran przyłącza się do państw arabskich, które poszukują swojej drogi do demokracji, a sytuacja w tym kraju jest opisana szczegółowo w sprawozdaniu przygotowanym przez pana posła Beldera. Reżim w Teheranie stanowczo sprzeciwia się zmianom, tłumiąc demonstracje i aresztując przywódców ruchu opozycyjnego. Zdecydowanie potępiam taką postawę, która dominuje w irańskim społeczeństwie od wielu lat. Ludzie proszą o swoje prawo do swobodnego wyrażania opinii i rząd powinien słuchać ich żądań.
Ponadto naruszanie praw człowieka stało się już nawykiem władz irańskich. W tym momencie pragnę wspomnieć Nedę, "Anioła Iranu”. Władze popierają wykonywanie kary śmierci, kamienowanie, egzekucje nieletnich przestępców; wszystko to oznacza, że ignorują swoje międzynarodowe zobowiązania. Ambicje jądrowe Iranu również tworzą zagrożenie dla jego ludności. Działania w najnowszym zakładzie energii jądrowej musiały zostać niedawno wstrzymane ze względu na ryzyko zanieczyszczenia.
Mitro Repo
(FI) Panie Przewodniczący, pani baronesso Ashton! To sprawozdanie jest szczególnie mile widziane, gdyż Unia Europejska musi mieć jasną i spójną strategię wobec krajów takich jak Iran. W okresie nieco ponad 18 miesięcy, w 2008 i 2009 roku, Parlament przyjął stanowisko dotyczące dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla 36 Irańczyków, w powiązaniu z pojedynczymi przypadkami łamania praw człowieka. To więcej niż w przypadku jakiegokolwiek innego kraju. Ponadto każdy z nich zasługuje nawet teraz na indywidualną pamięć i uwagę.
Gdy sytuacja dotyczy Iranu, prawom człowieka nie powinniśmy przyznawać drugorzędnego statusu po handlu i preferencjach taryfowych. To moralnie niesłuszne, to wstyd dla UE. Dlatego Unia Europejska i Parlament muszą w przyszłości dokładnie monitorować sytuację praw człowieka w Iranie.
Peter Šťastný
Panie Przewodniczący! Ja również pragnę przyłączyć się do moich koleżanek i kolegów i wezwać do wsparcia irańskiej opozycji oraz do zapewnienia lepszej ochrony uchodźcom w obozie Ashraf. Ci biedni ludzie i ich rodziny są ciągłym celem brutalnego i podłego irańskiego reżimu. Ich sytuację pogarsza codzienne nękanie oraz wrogie nastawienie sił irackich, które mają ich chronić.
Pani Wysoka Przedstawiciel! Nie zapominajmy o tych srogo doświadczanych ludziach. Razem musimy sprawić, aby UE odgrywała kluczową rolę w ich przejściu od prześladowanej opozycji do demokratycznego rządu. Ostatecznie w interesie nas wszystkich leży stabilny i demokratyczny Iran, możliwie jak najszybciej, którego obywatele będą cieszyć się tą samą wolnością i prawami, które mamy tutaj w UE.
Catherine Ashton
wiceprzewodnicząca Komisji/wysoka przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa - Panie Przewodniczący! Sądzę, że była to interesująca debata i chciałam tylko odnieść się do dwóch konkretnych kwestii poruszonych w pewnym sensie poza debatą, zanim podsumuję ten temat.
Pani Paulsen zapytała mnie, czy możemy znaleźć miejsce w - sądzę, że to było słowo "błyszczącym” - nowym budynku, aby mogli tam pracować ludzie zajmujący się kwestiami praw człowieka. Pragnę tylko powiedzieć, że byłam zachwycona słysząc, iż pani Hautala, Przewodnicząca Podkomisji Praw Człowieka, napisała do mnie, że podoba jej się sposób, w jaki planujemy zająć się prawami człowieka w nowej organizacji. Jednakże ja tylko przenoszę ludzi do jednego budynku, aby usunąć ich z ośmiu budynków, w których są teraz rozrzuceni po całej Brukseli, ponieważ uważam, że umożliwienie im współpracy przełoży się na większą efektywność. Będziemy musieli ich tam upchnąć, ponieważ staram się również przy okazji oszczędzać środki. Dlatego mam nadzieję, że kiedy zobaczą Państwo, czym się zajmujemy, słowo "błyszczący” będzie miłym słowem, a nie słowem, które - jak się obawiam - sugeruje, że próbuję robić coś, czego naprawdę robić nie mam zamiaru.
Odpowiadając pani Sinclaire: poinformowano mnie, że zgodnie z decyzją tego Parlamentu mam reagować na kwestie praw człowieka poprzez regularne uczestnictwo w posiedzeniach Komisji Spraw Zagranicznych (AFET), na które zapraszane będą podkomisje - a Podkomisja Praw Człowieka jest jedną z nich - podczas których będzie możliwość zadawania mi pytań. Tak właśnie postępowałam i bardzo cieszy mnie możliwość spotkania z panią poseł Hautala i odpowiedzenia na zapytania z jej strony, jak też uczestniczenia w debatach plenarnych w tym Parlamencie. Z wielką chęcią spróbuję zrobić więcej; chcę tylko prosić Państwa o zrozumienie, że liczba godzin w ciągu mojego dnia oraz liczba rzeczy, które mogę zrobić, są ograniczone. Nie jest to jednak wyraz braku szacunku wobec Komisji, ani też osobiście wobec Pani; absolutnie nie. Mam nadzieję, że będzie Pani mogła się skontaktować z moim biurem w niepokojących kwestiach oraz brać udział w posiedzeniach, na które będę mogła przyjść i na których będę mogła zabrać głos.
Mam pełną świadomość swojej sytuacji związanej ze stanowiskiem lidera Parlamentu i tego, że nie zostałam wybrana w wyborach, ale spotkał mnie ogromny zaszczyt bycia wybraną przez ten Parlament i - oczywiście - poproszoną o pełnienie tej funkcji przez 27 głów państwa i Przewodniczącego Komisji. Jestem świadoma swoich obowiązków w związku z tym.
Co się tyczy samej debaty i kwestii praw człowieka, które, w pewnym sensie, zdominowały nasza debatę - staram się zorientować, co jeszcze możemy zrobić. Nie będę komentować tego, czym teraz konkretnie się zajmujemy, ponieważ chciałabym to zaprezentować, kiedy skończymy już naszą pracę, ale rozmawiamy z aktywistami w dziedzinie praw człowieka oraz z organizacjami, jak też zastanawiamy się w 27 państwach członkowskich, jaki może skuteczniejszy sposób zajmowania się tymi zagadnieniami i jak można wywierać możliwie największą presję.
Co do panów Karoubiego i Mousaviego, tak jak powiedziałam, trudno jest nawet dokładnie ustalić, czy są w więzieniu, czy w areszcie domowym. Nadal staram się to wyjaśnić. Oczywiście popieramy rezolucję genewską dotyczącą specjalnego sprawozdawcy w Iranie. Poruszamy te kwestie również bezpośrednio; to ważne, abyśmy mówili jednym głosem w kwestii propagowania praw człowieka w Iranie. Wielu spośród Szanownych Państwa Posłów omawiało konkretne przypadki i wspominało straszliwą sytuację w tym kraju; musimy zrobić, co w naszej mocy i sądzę, że poradzimy sobie lepiej, jeśli zrobimy to wspólnie.
Na koniec co się tyczy kwestii jądrowej: spędziłam cztery i pół dnia na bezpośrednich rozmowach z irańskimi negocjatorami i mam bardzo jasną wizję tego, co chcę zrobić; chcę mianowicie zapewnić możliwość temu krajowi, Iranowi, aby mógł udowodnić to, o czym ciągle mówi, aby mógł pokazać, że zmierza w kierunku energii jądrowej dla celów cywilnych, a nie w kierunku broni jądrowej. Jak im powiedziałam, nie jest to trudne: muszą zachować otwartość i przejrzystość, muszą pozwolić inspektorom wykonywać ich pracę i zająć się budowaniem zaufania, co wielokrotnie bardzo szczegółowo im wyjaśnialiśmy. Wybór należy do nich. Jestem też głęboko przekonana, że zarówno Rada Bezpieczeństwa, jak i ja wraz z E3+3 będziemy nadal wywierać presję, aby doszło do takiej próby i aby upewnić się, że tak się stanie. Rzeczą bardzo zachęcającą jest to, że choć to ja prowadzę negocjacje, wraz ze mną zasiadają E3+3, a to bardzo wyraźnie pokazuje Iranowi, że jesteśmy zjednoczeni w naszym podejściu; pragnę złożyć wyrazy uznania wszystkim, którzy ze mną pracują. Muszą wykazać się polityczną wolą uczynienia tego, co jest konieczne; a jeśli tego nie zrobią, to, Szanowni Państwo, będziemy musieli zrobić jeszcze więcej, aby tę presję utrzymać.
Bastiaan Belder
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Pozwolą Państwo, że na początek przekażę moje szczere podziękowania za Państwa cenny wkład w tę debatę. Słuchałem Państwa wypowiedzi bardzo uważnie. Państwa wypowiedzi wskazują jasno, jakie są moje intencje w związku ze sprawozdaniem; pragnę mianowicie wskazać, że nasze prawa podstawowe - nasze prawa człowieka, które są tak bardzo podstawowe i tworzą fundament naszej egzystencji - są również prawami Irańczyków. Dla mnie jest to tożsame. Innymi słowy uwaga, jaką zwracamy na prawa podstawowe i ich przestrzeganie jest kwestią zasadniczą. Jestem przekonany, że przestrzeganie tych praw tworzy również perspektywę na przyszłość dla Iranu, a szczególnie dla młodzieży w tym kraju. Uderzyło mnie podczas debaty, że pani poseł Lösing - której niestety nie ma już na sali - trafiła w sedno co do perspektyw na przyszłość. To niewątpliwie kwestia bliska mojemu sercu.
Jeśli spojrzymy na fakty, zobaczymy, że w ciągu wielu lat, teraz już ponad 150 tysięcy młodych, wykształconych Irańczyków wyjechało z Republiki Islamskiej właśnie z powodu braku perspektyw na przyszłość. Zrobili to ze względu nie tylko na ucisk, ale też na uciążliwą sytuację społeczno-gospodarczą oraz atmosferę braku wolności. Konkluzja jest taka - a powiedziała mi to osoba dobrze poinformowana, która jest też ekonomistą - że samo to generuje stratę 40 miliardów rocznie, co nie uwzględnia jeszcze zjawiska drenażu mózgów. Poprzez moje sprawozdanie chciałem właśnie podkreślić, że uwaga, którą poświęcamy temu zagadnieniu i nasze orędownictwo dotyczące większego pola manewru i przestrzegania praw człowieka naprawdę dają Iranowi pewne perspektywy na przyszłość. Jest to również korzystne dla regionu pod względem ogólnego bezpieczeństwa.
Na koniec - bardzo zaciekawiło mnie, Pani Baronesso Ashton, kiedy się dowiedziałem - nie byłem tego świadomy, ale koleżanki i koledzy posłowie o tym wspominali - że kilka tygodni temu w amerykańskiej prasie krążyły raport, który ma być w gruncie rzeczy listą poważnych naruszeń praw człowieka w Republice Islamskiej oraz lista osób za nie odpowiedzialnych, od góry do dołu, aż po strażników więziennych. Byłbym niezmiernie wdzięczny, gdyby wykorzystała Pani amerykański przykład co do podobnej listy, gdyż wówczas nie skupialibyśmy się wszyscy tylko na tych, którzy są odpowiedzialni za rozpowszechnianie broni jądrowej i zagrażają w ten sposób światowemu bezpieczeństwu, ale też na straszliwym klimacie, który dominuje obecnie w Iranie. Zarazem oznacza to wysłanie Irańczykom sygnału, że sytuację w Iranie postrzegamy w sposób całościowy, nie tylko z punktu widzenia zagrożenia jądrowego, ale że mimo to wierzymy, że Iran powinien być normalnym społeczeństwem obywatelskim, zgodnie z wysokim poziomem cywilizacji, jakim ten kraj tradycyjnie cieszył się w swej historii.
Na koniec - proszę nie myśleć o mnie źle w związku z faktem, że dla mnie, jako protestanta, niebywale ważna jest wolność religijna. Pozwolą Państwo, że wyrażę to jasno: dla sunnitów - mniejszości - dla bahaitów, dla chrześcijan i żydów - to taka kłopotliwa kwestia - moje sprawozdanie jest już niestety nieaktualne, przyznaję to od razu. Mówię to, gdyż w ciągu ostatnich miesięcy doszło do fali represji, która dotknęła szczególnie sunnitów, bahaitów i chrześcijan - i przepraszam koleżanki i kolegów posłów, że moje sprawozdanie nie jest uaktualnione pod tym względem. Dla mnie to bodziec, aby zrobić więcej w kwestii Iranu - pracuję na zasadzie polityki otwartych drzwi - i mam nadzieję, że będę z Państwem regularnie w kontakcie, aby doprowadzić do powstania Iranu, który zapewni przyszłość wszystkim swoim mieszkańcom.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 10 marca, w południe.
