Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter.
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld. Zijn er opmerkingen?

Turco (NI).
Mijnheer de Voorzitter, toen de heer Cappato gisteren vroeg of een ontwerpresolutie, die door een tiende van de leden van dit Parlement is ondertekend, op de agenda van de Conferentie van voorzitters zou worden ingeschreven, antwoordde de ondervoorzitter, de heer Schmid, dat vanmiddag een antwoord zou worden gegeven. Ik wil u eraan herinneren dat ik gisterenmiddag om vijf uur, na een hongerstaking van vierentwintig uur, ook een dorststaking ben begonnen, en wel om dezelfde reden: deze ontwerpresolutie is al eens eerder aan de besluitvorming van dit politieke orgaan onttrokken. Ik hoop dat u de tijd zult nemen om dit politieke orgaan de taken en waardigheid terug te geven die het toebehoren.

De Voorzitter.
Mijnheer Turco, ik zal deze kwestie voorleggen aan de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van aanstaande donderdag.

Turchi (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil wijzen op een taalkundig probleem in verband met amendement 11 op mijn verslag, waarover gisteren is gestemd. Wij moeten de grammatica en de instellingen in hun eer laten en daarom zou de bewuste zin als volgt moeten luiden: 'De financiële middelen voor de uitvoering van de verordening voor de periode 2000-2006 bedragen 4700 miljoen euro en worden halverwege de toepassingperiode aan een herziening onderworpen aan de hand van de met de uitvoering van de verordening geboekte resultaten?. De rest van het amendement blijft ongewijzigd.

De Voorzitter.
Ik heb begrepen dat deze kwestie al de aandacht van de diensten heeft.
(De notulen worden goedgekeurd)
Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een delegatie van het democratisch gekozen parlement van Taiwan heeft gisteren op uitnodiging van Europese afgevaardigden een bezoek aan het Parlement gebracht. U, mijnheer de Voorzitter, hebt deze delegatie de eer bewezen haar te ontvangen en met haar in overleg te treden.
Bij dit bezoek is echter iets voorgevallen waar ik mij voor schaam en dat geldt, geloof ik, ook voor andere collega's in dit Huis. De Franse autoriteiten hebben de leden van de delegatie slechts een visum voor 24 uur verstrekt, als gevolg waarvan zij Straatsburg in allerijl hebben moeten verlaten. Alle pogingen van afgevaardigden van het Parlement om dit visum verlengd te krijgen liepen stuk op de weerbarstige Franse autoriteiten.
Ik heb twee vragen aan u, mijnheer de Voorzitter. Ten eerste: vindt u deze gang van zaken betreffende de weigering van een visum op - naar ik vermoed - louter politieke gronden geen schending van het beginsel van vrij verkeer van personen binnen de Unie? Ten tweede: deelt u mijn mening, en die van andere collega's in dit Parlement, dat deze gebeurtenis een belemmering vormt voor een goed verloop van de werkzaamheden van het Parlement in Straatsburg? Indien ja, welke stappen denkt u hiertegen te ondernemen?
De Voorzitter.
 Dit is niet de eerste keer dat vooraanstaande politici uit dat land het ongenoegen hebben moeten smaken dat hun een visum werd geweigerd en het is niet het enige werkterrein binnen het Europees Parlement waar dit probleem zich heeft voorgedaan. Ik moet zeggen dat ik het van de positieve kant zie, in de zin dat de autoriteiten het bezoek van gisteren hebben laten doorgaan, ook al was dat maar kort, iets wat bij voorgaande geledenheden voor sommigen van de delegatieleden niet het geval was.
Wat gisteren is gebeurd, betekent derhalve een bescheiden stap op weg naar de situatie waarin dit Parlement zijn werk kan doen en er tevens voor kan zorgen dat een bezoek aan het Parlement of een van zijn commissies mogelijk is voor degenen die daarvoor worden uitgenodigd.

Gahler (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een kwestie aankaarten die verband houdt met de werkruimten in het Parlement. Het gaat om een probleem dat door mijn bezoekersgroepen regelmatig ter sprake wordt gebracht. Wij zijn er in het Parlement terecht zeer trots op dat wij hier in onze moedertaal kunnen spreken, luisteren en lezen. Veel van mijn bezoekersgroepen vragen zich daarom af waarom alle opschriften, aanwijzingen en elektronische mededelingen uitsluitend in het Frans zijn opgesteld. Ik vind het een vanzelfsprekende zaak dat wij mede aan de hand van de aanwijzingen in het Parlement de weg hier kunnen vinden. Er worden in de Europese Unie momenteel elf talen gesproken. Ik denk dat het technisch mogelijk is ervoor te zorgen dat de aanwijzingen ook in die elf talen worden weergegeven. Negentig procent van mijn bezoekersgroepen spreekt geen Frans, en toch zien zij bij een blik op de plattegronden, die hier op elke "totempaal", of hoe ze ook genoemd worden, zijn aangebracht, alleen maar Franse tekst. Ook de procedures voor noodgevallen zijn slechts in één taal opgesteld. Eigenlijk vind ik dat het Europees Parlement onwaardig. Ik verzoek de Voorzitter dan ook onze diensten een concept te laten uitwerken waarmee de meertaligheid van het Parlement, waar wij terecht zo trots op zijn, ook op dit gebied tot uiting komt.
De Voorzitter.
Dat is een nuttige suggestie. We dienen de vraag in eerste instantie te verwijzen naar het College van quaestoren en als het een haalbaar idee blijkt, verdient het zeker te worden uitgewerkt.

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog eens wijzen op wat de heer Sakellariou heeft gezegd over de voorzitter van het parlement van Taiwan en de commissie buitenlandse zaken van dat parlement. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u de Franse overheid duidelijk te maken dat het Parlement in Straatsburg onder dezelfde omstandigheden moet kunnen werken als in Brussel. Als de voorzitter van het democratisch gekozen parlement van Taiwan en de commissie buitenlandse zaken in Brussel te gast waren geweest, en niet in Straatsburg, had deze afvaardiging langer dan een etmaal kunnen blijven en hadden de delegatieleden niet op zo'n onwaardige manier hoeven te vertrekken zoals gisteren het geval was.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad over het werkprogramma van het Deens voorzitterschap.
Ter inleiding wilde ik namens het Parlement en de fractievoorzitters het Deens voorzitterschap dankzeggen voor de uitnodiging om voorafgaand aan de officiële start in Kopenhagen met het komende voorzitterschap een uitgebreide bespreking te voeren over de prioriteiten die het heeft gesteld. De fungerend voorzitter van de Raad, minister-president Rasmussen, zal bij wijze van uitzondering deelnemen aan ons belangrijkste debat, in november aanstaande, over de uitbreiding, ook al brengt hij geen verslag uit van het werk van de Europese Raad. Naar verwachting zal voor het einde van het voorzitterschap, tijdens de Top van Kopenhagen, een intensieve dialoog met de fractieleiders van het Parlement kunnen plaatshebben.
Dat zijn allemaal vernieuwende aspecten waaruit blijkt dat samenwerking tussen de instellingen wordt gestimuleerd. Ik zou namens het Parlement de fungerend voorzitter van de Raad officieel onze waardering willen overbrengen voor de omvang en intensiteit van deze inspanningen en vernieuwing.

Fogh Rasmussen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte leden van de Commissie, dames en heren, ik beschouw het als een grote eer dat ik dit Parlement vandaag voor het eerst mag toespreken. Als voorzitter van de Europese Raad heb ik het grote genoegen de prioriteiten van het Deens voorzitterschap toe te lichten. Ik kijk uit naar het debat dat zal volgen over de taken die ons wachten.
Het Europees Parlement is een belangrijke en stuwende kracht in de ontwikkeling van de Europese samenwerking, en ik ben ervan overtuigd dat dit de komende maanden niet anders zal zijn, nu wij voor een aantal belangrijke beslissingen staan wat de toekomst van de EU betreft. Het Deens voorzitterschap wenst daarom een nauwe samenwerking met het Europees Parlement.
Het Deens voorzitterschap wenst de samenwerking tussen de EU-instellingen te versterken, en ik weet dat het Europees Parlement achter deze wens staat. Wij zullen de contacten en de samenwerking tussen de instellingen proberen te bevorderen. Wij zijn van plan om voor elke bijeenkomst van de Europese Raad in Brussel en Kopenhagen topbijeenkomsten tussen het Parlement, de Commissie en het voorzitterschap te organiseren.
Wij moeten belangrijke beslissingen nemen met betrekking tot de gemeenschappelijke besluitvorming. Het voorzitterschap zal dit efficiënt en soepel aanpakken en verwacht een vruchtbare samenwerking. Wij moeten een nieuwe begroting aannemen. Ook op dit vlak zal het voorzitterschap constructieve en resultaatgerichte onderhandelingen voeren.
Denemarken hecht veel belang aan de werkzaamheden van het Europees Parlement, en het voorzitterschap zal goed vertegenwoordigd zijn bij alle plenaire vergaderingen. In dit verband zal onze minister voor Europese Zaken, de heer Bertil Haarder, voormalig lid van dit Parlement, een belangrijke rol spelen.

Maar ook een aantal andere Deense ministers zal in de komende maanden aan de plenaire vergaderingen deelnemen. Ik zal in het Europees Parlement in Brussel persoonlijk verslag uitbrengen over de Europese Raad, en ik zal aan het eind van het voorzitterschap, na de Top van Kopenhagen, een verslag opmaken. Bovendien zal ik deelnemen aan het grote debat over de uitbreiding, dat op 19 november zal plaatsvinden.
Het motto van ons voorzitterschap is "Eén Europa". Dit onderstreept het belang dat wij aan de uitbreiding en aan een ruimere samenwerking op ons continent hechten. Het werkprogramma bevat een uitvoerige uiteenzetting van onze doelstellingen en plannen op de afzonderlijke gebieden. Vandaag zal ik mij tot de hoofdthema's beperken.
De hoofdthema's van ons programma zijn de volgende:
Ten eerste: de uitbreiding van de EU. Van Kopenhagen tot Kopenhagen - op de Top van Kopenhagen in december moet de knoop worden doorgehakt met betrekking tot de uitbreiding.
Ten tweede: Vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid - wij moeten een hardere strijd voeren tegen het terrorisme, de criminaliteit en illegale immigratie.
Ten derde: Duurzame ontwikkeling - op economisch vlak, op sociaal vlak en op het gebied van milieu. Wij willen ervoor ijveren dat economische groei hand in hand gaat met bescherming van het milieu en verbetering van de werkgelegenheid.
Ten vierde: Voedselveiligheid. Wij zullen ons inzetten voor veiliger voedsel, een herziening van het landbouwbeleid en een vernieuwing van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Ten vijfde: De rol van de EU in de wereld. Wij moeten een krachtiger gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid voeren, de sterke banden tussen Europa en de VS aanhalen en een wereldwijde overeenkomst tussen de rijke en arme landen tot stand brengen.
De Europese Raad heeft in Sevilla een aantal beslissingen genomen betreffende het kader voor de werkzaamheden van de Raad met het oog op de uitbreiding. Ik begroet deze besluiten. Wij zullen proberen ze onder het Deens voorzitterschap reeds zoveel mogelijk uit te voeren. Dit betreft vooral het besluit om meer openheid te brengen in de werkzaamheden van de Raad. Over het algemeen koesteren wij de ambitie zo open mogelijk te zijn over alle aspecten van het Deens voorzitterschap.
(Applaus)
De uitbreiding van de EU is de belangrijkste taak van het Deens voorzitterschap. Ik kom later in mijn betoog nog uitgebreid op dit thema terug. Ik zal eerst de andere thema's van het Deens voorzitterschap toelichten.
Naast de uitbreiding wil het Deens voorzitterschap de uitgebreide EU-agenda die voor ons ligt graag aanpakken. Wij willen ons op vier gebieden concentreren.
Ten eerste willen wij streven naar meer vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Voor het Deens voorzitterschap behoren de bestrijding van de grensoverschrijdende criminaliteit en de tenuitvoerlegging van het EU-actieplan voor de bestrijding van terrorisme tot de belangrijkste prioriteiten. Wij willen in dit verband een sterke internationale samenwerking, in het bijzonder met de VS, bevorderen.
Het Deens voorzitterschap zal de conclusies van de Europese Raad in Sevilla over asiel, immigratie en grenscontrole concretiseren. Er is een aantal vooruitstrevende, concrete en evenwichtige beslissingen genomen, die een goede basis vormen voor de werkzaamheden van het Deens voorzitterschap.
Ten tweede zal het Deens voorzitterschap werk maken van de duurzame ontwikkeling. Dit geldt zowel op economisch en sociaal gebied als op het gebied van milieu.
Wij beschouwen de verwezenlijking van de interne markt en de ontwikkeling van de economische samenwerking tussen de lidstaten van de Unie als prioriteiten. Een sterke en competitieve Europese economie is de voorwaarde voor groei, welvaart, meer werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling. Wij moeten de concurrentie op mondiaal niveau aankunnen, vooral met de VS.
Daarnaast zal het Deens voorzitterschap aandacht besteden aan ons voedsel. Wij willen veilige levensmiddelen. Voedselveiligheid - van de boer tot het bord - is een zeer belangrijke taak voor de EU. Het Deens voorzitterschap zal concrete vooruitgang op dit vlak proberen te bewerkstelligen.
Ook de onderhandelingen over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zullen onder het Deens voorzitterschap van start gaan. Dit thema heeft voor ons grote prioriteit en we zullen proberen zover mogelijk te komen, maar ik onderstreep dat deze onderhandelingen onafhankelijk van de onderhandelingen over de uitbreiding moeten plaatsvinden. Wij zullen niet aanvaarden dat er nieuwe voorwaarden aan de uitbreiding worden gesteld.
(Applaus)
Tot slot is ook een nieuw gemeenschappelijk visserijbeleid voor de lidstaten van de Unie een van de prioriteiten van het Deens voorzitterschap. Dit is een omvangrijke en moeilijke taak. Het voorstel van de Commissie vormt een goed, degelijk uitgangspunt voor de verdere werkzaamheden.
De rol van de EU in de wereld is het laatste aandachtspunt van het Deens voorzitterschap.
De EU heeft een bijzondere verantwoordelijkheid voor vrede en stabiliteit in de wereld. Beide zaken zijn steeds meer met elkaar verbonden. Dit geldt vooral voor de strijd tegen het internationaal terrorisme en voor de strijd tegen de armoede in de wereld.
Ook de ontwikkeling van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) zal het komende halfjaar worden voortgezet. Wegens het Deens voorbehoud betreffende samenwerking op het gebied van defensie zullen de taken die verband houden met de militaire aspecten door Griekenland worden overgenomen, maar ik onderstreep dat wij zullen meewerken om een vlotte en efficiënte samenwerking tussen beide voorzitterschappen te garanderen.
Het Deens voorzitterschap zal gekenmerkt worden door een aantal belangrijke internationale topbijeenkomsten.
De EU wil en zal een centrale rol spelen op de Wereldtop over duurzame ontwikkeling in Johannesburg. Wij zullen ons houden aan het kader dat in Sevilla is vastgesteld. Het Deens voorzitterschap zal alles in het werk stellen om een goed resultaat te boeken. De doelstelling is een progressieve wereldwijde overeenkomst, die zowel voor de rijke als voor de arme landen bindend is en waarbij de rijke landen de arme landen betere ontwikkelingsmogelijkheden bieden via vrijhandel en meer ontwikkelingssteun. De ontwikkelingslanden moeten zich van hun kant houden aan de regels van behoorlijk bestuur, met name democratie, respect voor de mensenrechten en open en vrije toegang tot informatie.
Op de ASEM-top in Kopenhagen in september zullen de betrekkingen tussen Azië en Europa verder worden uitgebouwd.
Wij zullen ook stappen ondernemen om de betrekkingen met Rusland en de nieuwe buurlanden van de EU in het Oosten - Oekraïne, Wit-Rusland en Moldavië - te versterken. Een nieuw beleid ten opzichte van deze landen is een noodzaak.
Voor de specifieke situatie van Kaliningrad moet een oplossing worden gevonden, gebaseerd op het acquis van Schengen. Het moet mogelijk zijn om op die basis een goede verstandhouding met Rusland tot stand te brengen. In november zal een topbijeenkomst tussen Rusland en de EU plaatsvinden, en wij gaan ervan uit dat wij met betrekking tot dit dossier vooruitgang zullen kunnen boeken.
Ik kom nu terug op de belangrijkste uitdaging voor het Deens voorzitterschap in dit halfjaar, namelijk de afronding van de onderhandelingen over de uitbreiding van de EU met tien nieuwe landen. In 1993 werden in Kopenhagen de voorwaarden voor toetreding tot de EU vastgesteld en nu kan het weer in Kopenhagen zijn dat de onderhandelingen over de uitbreiding worden afgerond. Van Kopenhagen tot Kopenhagen.
Onze doelstelling is de onderhandelingen af te ronden met alle kandidaat-landen die tegen het eind van dit jaar klaar zijn voor toetreding. De landen zullen dan in 2004 tot de EU kunnen toetreden, met andere woorden vóór de volgende Europese verkiezingen.
Tevens willen wij vooruitgang boeken in de onderhandelingen met de kandidaat-landen die pas op een later tijdstip klaar zullen zijn voor toetreding, en ook wensen wij de betrekkingen met de nieuwe en oude buurlanden van de EU te versterken.
In de onderhandelingen over de uitbreiding van de EU zullen wij de volgende drie principes volgen:
Ten eerste moeten wij blijven eisen dat de kandidaat-landen slechts tot de EU kunnen toetreden als aan duidelijke criteria is voldaan. Ik hoop dat dit voor de tien landen zal lukken en ik zal over deze principiële eis geen compromis sluiten.
Ten tweede kan het niet zo zijn dat het ene land op het andere moet wachten. De landen zijn niet even groot, maar ze hebben allemaal dezelfde rechten en plichten. Indien slechts enkele van de tien kandidaat-landen in december klaar zijn voor toetreding, moeten wij in Kopenhagen de onderhandelingen afronden met de landen die ver genoeg zijn. Geen enkel land dat klaar is voor toetreding mag gedwongen worden te wachten op een ander land dat nog niet zover is.
(Applaus)
Ten derde is december 2002 de beslissende en bindende termijn. Uit ervaring weten wij dat de EU alle grote taken het beste één voor één kan afhandelen. Het komend halfjaar wordt aan de uitbreiding gewijd. Daarna komen er nieuwe taken op ons af. In 2003 moeten wij de onderhandelingen in de Conventie over de toekomst van de Europese Unie afsluiten. In 2004 vinden de Intergouvernementele Conferentie en Europese verkiezingen plaats. In 2005 en 2006 dient het kader voor de volgende begrotingsperiode te worden vastgesteld.
Ik zeg niet dat het nu of nooit is, maar als we nu de kans niet benutten, lopen we het gevaar dat de uitbreiding aanzienlijk vertraagd wordt. Het is onze morele en historische plicht een goed en positief resultaat te bewerkstelligen.
(Applaus)
De weg is echter bezaaid met hindernissen, en die moeten wij uit de weg ruimen.
Ten eerste is er het probleem van de financiering. Dit geldt in de eerste plaats voor de onderhandelingen over landbouw, structuurfondsen en begroting. Naar mijn mening heeft de Commissie een evenwichtig en goed voorstel gedaan.
Verschillende lidstaten hebben bezwaar tegen het kostenplaatje van het voorstel. De kandidaat-landen daarentegen vinden de voorgestelde middelen ontoereikend. Naar mijn mening heeft de Commissie in haar voorstel het juiste evenwicht gevonden.
Op de Top van Sevilla hebben wij een ambitieus tijdschema aangenomen. Uiterlijk begin november moet de EU de kandidaat-landen een gemeenschappelijk standpunt kunnen meedelen betreffende de kwestie van directe inkomenssteun aan de landbouwers. Het Deens voorzitterschap zal zich aan dit ambitieuze tijdschema houden.
Het tweede cruciale probleem is de kwestie-Cyprus. De toetredingsonderhandelingen met Cyprus vorderen goed; Cyprus behoort tot de landen die het grootste aantal hoofdstukken hebben afgesloten, namelijk 28 van de 31. Als kandidaat-land heeft Cyprus het recht tot de Unie toe te treden als het land er klaar voor is. De opsplitsing van het eiland vormt echter nog steeds een probleem. De Europese Raad in Helsinki heeft bepaald dat de oplossing van dit probleem een voordeel, maar geen voorwaarde vooraf voor het lidmaatschap van de EU zal zijn. Toch is benadrukt dat bij het nemen van de definitieve beslissing rekening zal worden gehouden met alle relevante factoren. Het Deens voorzitterschap zal op deze basis verder werken en ik dring er bij de betrokken partijen van beide kanten op aan hun beste beentje voor te zetten om zo snel mogelijk een oplossing te vinden.
Ten derde is het Iers referendum over het Verdrag van Nice een onbekend element. De goedkeuring van dit Verdrag is een vereiste voor de verwezenlijking van de uitbreiding binnen het tijdschema. De onderhandelingen verlopen volgens de bepalingen in het Verdrag van Nice. Als de Ieren nogmaals tegen stemmen, komt het gehele proces in gevaar. Daarom begroet ik de verklaring betreffende de neutraliteit van Ierland die op de Top van Sevilla naar buiten is gebracht. Het is een duidelijke en positieve boodschap van Europa aan het Ierse volk.
Ik maak er geen geheim van dat wij voor grote uitdagingen staan. Niemand mag echter twijfelen aan de vastberadenheid, het engagement en de sterke wil van het Deens voorzitterschap.
De uitgangssituatie is goed. Ze is het resultaat van de onvermoeibare inzet van de kandidaat-landen en de Commissie gedurende de voorbije tien jaar. Het Deens voorzitterschap bouwt echter ook voort op de resultaten van de vorige voorzitterschappen. Met name het Spaans voorzitterschap heeft enorm veel vooruitgang geboekt.
Tien jaar onderhandelen en tien jaar hard werken hebben hun vruchten afgeworpen. Tien jaar zijn verwachtingen gekoesterd, en die moeten wij nu waarmaken. Wij moeten de beloftes die wij elkaar hebben gedaan nu ook nakomen. Wij moeten vasthouden aan de termijnen die we voor onszelf hebben vastgesteld. Wij moeten de historische kans die ons geboden wordt benutten.
Meer dan veertig jaren van communistische heerschappij in Midden- en Oost-Europa hebben geleid tot een kunstmatige opsplitsing van Europa. Nu hebben wij de gelegenheid dit donkere hoofdstuk in de Europese geschiedenis af te sluiten.
De tijd dat we toasten uitbrachten, is voorbij. Nu moet de daad bij het woord worden gevoegd. Nu moeten de beloftes worden waargemaakt.
(Applaus)
"Eén Europa" is het motto van het Deens voorzitterschap. Eén Europa voor onze bevolking. Eén Europa als kader voor de toekomstige samenwerking die ons allen ten goede zal komen. Eén Europa met vrijheid, vrede en welvaart.
Het Deens voorzitterschap zal zijn uiterste best doen om deze taak en de andere taken die ons zijn toevertrouwd te volbrengen. Wij kunnen dit echter niet alleen; wij hebben hierbij onze partners nodig.
Na de Tweede Wereldoorlog hebben grote Europeanen zoals Schuman, Monet en Spinelli een toekomstbeeld geschetst van een Europa zonder oorlog, een door samenwerking verenigd Europa. Deze droom is voor ons in West-Europa reeds werkelijkheid geworden. De uitbreiding van de EU biedt de mogelijkheid de vrijheid, vrede, stabiliteit en welstand die wij reeds kennen uit te breiden naar het Oosten. Wij moeten deze taak volbrengen in de geest van de grondleggers van de Europese samenwerking. Wij mogen ons niet in details verliezen. Wij moeten de moed en de wil tonen om de historische visie en de taak die ons wacht tot een goed einde te brengen.
Ik doe een oproep tot iedereen de uitbreiding van de EU in dit historisch perspectief te zien. Ik vraag u deze historische kans om het gedeelde Europa te herenigen met beide handen aan te grijpen.
Ik doe een beroep op het Europees Parlement intensief met ons samen te werken, teneinde de belangrijkste politieke opdracht van onze generatie te kunnen volbrengen: de nieuwe democratieën in Midden- en Oost-Europa opnemen in de Europese Unie.
Dank u, mijnheer de Voorzitter.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de premier, geachte afgevaardigden, dit is de laatste vergaderperiode voor het zomerreces. Wij hebben de Europese Raad van Sevilla net achter de rug en zijn nu begonnen met het uiterst belangrijk semester van het Deens voorzitterschap. Daarom is volgens mij het moment gekomen om na te gaan hoe de zaken ervoor staan.
Onder de activiteiten van de tweede helft van dit jaar nemen drie processen, die nauw met elkaar verband houden, een vooraanstaande plaats in. Zoals wij van de fungerend voorzitter, de Deense premier, hebben gehoord is het eerste proces de uitbreiding. Ik heb gisteren al in dit Parlement gezegd dat een oplossing is gevonden voor een groot deel van de vraagstukken die nog openstonden. De Commissie zal tijdens de Europese Raad van het najaar dan ook aangeven welke landen volgens haar klaar zijn voor toetreding. Wij moeten evenwel steun blijven geven aan de vooruitgang in de andere kandidaat-landen. Onze strategie houdt namelijk in dat vooruitgang wordt geboekt in het gehele uitbreidingsproces en dat geen nieuwe barrières worden opgetrokken binnen ons continent: hereniging is ons doel. Het ziet er momenteel naar uit dat - als er onderweg geen ongelukken gebeuren - de Commissie hoogstwaarschijnlijk zal aankondigen dat alle tien landen van de eerste groep klaar zijn voor toetreding. Daarbij blijft onze maatstaf altijd dezelfde: geen enkel land wordt beoordeeld op basis van algemene overwegingen; elk land zal op eigen merites worden beoordeeld.
Wij zullen vastberaden blijven streven naar afronding van de toetredingsonderhandelingen in Kopenhagen. Voordat wij daartoe echter in staat zijn, moeten de huidige lidstaten een intern akkoord bereiken over de begroting en de rechtstreeks betalingen aan de landbouwbedrijven, ook al houdt het een niet rechtstreeks met het ander verband. Ik wil wat dit betreft nogmaals mijn vaste overtuiging uitspreken dat het voorstel van de Commissie de enig mogelijke basis is voor een akkoord tussen de huidige vijftien en de toekomstige vijfentwintig lidstaten. Daarom wil ik een beroep doen op alle betrokken partijen en ze vragen alles in het werk te stellen om een akkoord te bereiken waarmee de deur voor de hereniging van ons continent kan wordt geopend.
Intussen zullen wij het draaiboek en de pretoetredingsstrategie voor Bulgarije en Roemenië actualiseren. Wat Turkije betreft, 'bemoedigt en steunt de Europese Raad van Sevilla? - zoals in de conclusies staat - 'dit land ten volle in zijn inspanningen om zich te voegen naar de prioriteiten die in zijn toetredingspartnerschap zijn bepaald?. Het periodiek verslag dat de Commissie in oktober zal publiceren over de vorderingen van Turkije en de uitvoering van de hervormingen zal een cruciale rol spelen in de besluitvorming in Kopenhagen.
De Europese Raad van Kopenhagen in december aanstaande zal dan de datum van 2004 vaststellen voor de formele opname van de nieuwe lidstaten in de Unie, en maart 2003 voor de ondertekening van het toetredingsverdrag. Natuurlijk is dit proces afhankelijk van de ratificatie van het Verdrag van Nice, waarover de Ierse kiezers zich in de herfst moeten uitspreken. Ik wil er dan ook op wijzen hoe belangrijk een positieve uitkomst voor de toekomst van Europa is. De impuls die van de uitbreiding uitgaat, houdt echter niet op met de ondertekening van het toetredingsverdrag. Integendeel, het zal slechts een begin zijn. Vanaf 2003 zal de Unie moeten aantonen dat zij in staat is zich volledig van haar taken te kwijten en aan de verwachtingen van de Europese burgers te voldoen, wier aantal dan zal zijn opgelopen tot meer dan 450 miljoen.
De laatste peilingen van de Eurobarometer liegen er niet om: 67 procent is voor de euro, 6 procent meer dan tijdens de voorgaande peiling; het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de uitbreiding kunnen op ruime instemming rekenen, en de meerderheid van de burgers is voor een grondwet voor de Europese Unie.
Geachte afgevaardigden, de peilingen van de Eurobarometer laten eveneens zien dat de burgers maximale efficiëntie vragen van de instellingen. Daarmee kom ik op het tweede onderwerp dat ik hier met u wil aansnijden: de institutionele hervormingen. Met de ratificatie van het Verdrag van Nice zullen de voor de uitbreiding noodzakelijke institutionele hervormingen hun beslag vinden. Afgezien daarvan moeten wij echter enkele fundamentele besluiten nemen over het politieke bestel en de institutionele architectuur van de toekomstige Europese Unie. Europa moet zijn aanwezigheid in de wereld sterker benadrukken en wel in drieërlei opzicht: met een sterker buitenlands beleid en een vastberadener rol op het internationale toneel, met een nauwere samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van veiligheid en justitie, bestrijding van georganiseerde misdaad en illegale immigratie, en met een betere coördinatie van het economisch en financieel beleid.
Het debat dat momenteel in de Conventie wordt gevoerd over de toekomst van de Unie bestrijkt al deze thema's. De uitbreiding staat echter voor de deur en wij kunnen niet de handen in de schoot leggen en afwachten tot er een nieuw verdrag komt. Immers, hoe moeten de bevoegdheden over de commissarissen worden verdeeld vanaf het moment dat de Unie uit 25 of zelfs meer leden zal bestaan? Op welke manier kan de Raad een coherente en efficiënte gids zijn?
Het Deens voorzitterschap heeft de taak gekregen de procedurele hervormingen van de Raad waartoe in Sevilla besloten is ten uitvoer te leggen. De Commissie belooft het voorzitterschap daarbij van meet af aan haar volledige steun. De Commissie heeft trouwens zelf iets in die richting ondernomen. Zoals ik gisteren al zei, heb ik soortgelijke ideeën naar voren gebracht over de manier waarop het werk van de Commissie als college kan worden gereorganiseerd. Ik wil nogmaals herhalen dat deze hervormingen met behoud van de huidige Verdragen zullen plaatsvinden en in alle instellingen gelijke tred moeten houden. Als wij dan met 25 lidstaten zullen zijn, zullen daaruit de logische consequenties moeten worden getrokken.
Wij moeten ons daarbij laten leiden door één gedachte: ervoor zorgen dat de juiste mensen op de juiste plaats terechtkomen en dat enkel en alleen het algemeen belang van het systeem en de efficiëntie ervan worden gediend. Ons doel is en blijft namelijk hetzelfde: een solider en democratischer bestuur van de Unie.
Het derde en laatste onderwerp dat ik vandaag wil behandelen betreft Johannesburg en de Wereldtop over duurzame ontwikkeling. Het begrip duurzaamheid duikt regelmatig in ons denken op. Wij spreken vaak over duurzaamheid en doelstellingen op de lange termijn wanneer het om ons milieubeleid of de economische en sociale beleidsvormen gaat. Ik hoop dat met de Top van Johannesburg een beslissende stap vooruit zal worden gezet. Ik weet dat u in groten getale aan die Top zult deelnemen, en dat is ook een goede zaak, want de Unie speelt een leidinggevende rol op het gebied van de handel, de ontwikkelingshulp, de humanitaire steun en de diplomatieke betrekkingen. Wij mogen echter niet op onze lauweren rusten en genoegen nemen met de resultaten uit het verleden. Wij mogen niet toestaan dat het elan van Monterrey en Doha, waar de Unie een fundamentele rol heeft gespeeld, uitdooft. Ons wacht een moeilijke taak, daar wij onze partners ervan zullen moeten overtuigen dat ze het hunne dienen bij te dragen.
Wij moeten beloven concrete steun te zullen verlenen aan de ontwikkeling van het zuidelijk deel van de wereld, overeenkomstig de door de secretaris-generaal van de VN, de heer Kofi Annan, gedefinieerde prioriteiten: water, hygiëne, gezondheid, energie, landbouw en biodiversiteit. Wij mogen verder ook de sociaal-politieke aspecten niet uit het oog verliezen: ontwikkeling van de democratie, goed bestuur, politieke dialoog en sociale en economische hervormingen. Al deze maatregelen moeten zijn afgestemd op de grote doelstellingen van armoedebestrijding, vredeshandhaving en verbetering van de levensomstandigheden van - helaas - de meerderheid van de wereldbevolking.
De inkomenskloof tussen het Noorden en het Zuiden van de wereld wordt steeds breder en dieper, met name wanneer het om Afrika gaat. Wij moeten een ommezwaai teweeg zien te brengen in deze tendens en vermijden dat nieuwe barrières en scheidingsmuren in de wereld worden opgetrokken. Daarom moet veel meer worden gedaan dan tot nu toe: wij moeten niet alleen de aangegane verplichtingen nakomen, maar tevens zorgen voor beter onderling overleg en complementariteit.
Tijdens de laatste ontmoeting van de G8 in Canada is een actieplan voor Afrika aangenomen waarmee steun kan worden geboden aan het NEPAD, het nieuwe partnerschap voor de ontwikkeling van Afrika. Wij mogen echter geen genoegen nemen met deelname aan dit initiatief, maar moeten er eveneens voor zorgen dat onze bijdrage strookt met onze rol als bevoorrechte partner van Afrika en met onze historische verantwoordelijkheden voor dit continent.
Mijnheer de premier, het Deens voorzitterschap kan rekenen op de actieve steun van de Commissie en van het onlangs opgerichte Agentschap voor de voedselveiligheid als het erom gaat de zeer hoge veiligheidsnormen met betrekking tot levensmiddelen voor de burgers van de Unie te handhaven, waar u in uw toespraak ook al gewag van maakte.
Wat deze drie grote thema's - uitbreiding, institutionele hervormingen en duurzame ontwikkeling - betreft moet de Unie een toonbeeld van democratische efficiëntie zijn. Laten wij niet vergeten dat wij het enige voorbeeld zijn van een democratisch en supranationaal beheer van de globalisering. Anderen praten erover; wij proberen het hard te maken. Daarom verwacht de wereld van ons een belangrijke bijdrage tot duurzaamheid. Eenieder moet zijn steentje bijdragen: u, geachte afgevaardigden, u, premier Rasmussen en met u het gehele team van het voorzitterschap van de Raad, en ook wij als Commissie.
Ik ben blij, mijnheer de premier, dat wij op loyale, krachtige, actieve maar ook vriendschappelijke wijze een begin hebben kunnen maken met deze samenwerking. Daarvoor mijn hartelijke dank. Ik dank ook u, leden van het Parlement. Dit is de laatste vergaderperiode voor het reces en ik wens u allen een prettige vakantie.
Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's, u hebt een fraaie rede gehouden, mijnheer Rasmussen. Als uw uitspraken het komende halfjaar gestand worden gedaan zult u een mooi voorbeeld hebben neergezet, waaruit zal blijken dat niet alleen de grote landen Europa vooruit helpen, maar ook een land als het uwe; een land dat zijn taken zeer serieus opvat. Ik wens Denemarken namens ons allen veel succes!

U hebt het gehad over 'van Kopenhagen naar Kopenhagen?, en over 'één Europa?. Ik vind dat uw rede getuigt van enige visie, omdat u de verantwoordelijkheid wilt nemen voor het benutten van de kans Europa weer te herenigen. Op de Top van Kopenhagen in 1993 kwamen de menselijke waardigheid, de rechtsstaat, democratie, erkenning van minderheden en de markteconomische ordening aan de orde. Dat wij nu door de toetreding van onze Midden-Europese buren na tien jaar de plannen kunnen omzetten in de praktijk is een waarlijk historische taak!
Ik ben het ermee eens dat wij moeten streven naar de toetreding van tien landen: Estland, Letland, Litouwen en Polen, de Tsjechische Republiek, Slowakije, Hongarije, Slovenië en natuurlijk Cyprus en Malta. Het moet echter duidelijk zijn dat als een land niet aan alle voorwaarden voldoet, dat niet mag betekenen dat de landen die wel aan de voorwaarden voldoen, moeten wachten totdat de andere landen zover zijn. Uw woorden dat er geen nieuwe voorwaarden gesteld mogen worden, doen mij werkelijk goed. Ik verzoek u niet toe te geven aan de druk, van welk land dan ook, om van onze zijde nieuwe voorwaarden te stellen!
(Applaus)
Namens onze fractie verklaar ik ten stelligste: als de Duitse Bondskanselier met een schuin oog naar de verkiezingen een verband legt tussen het landbouwvraagstuk en de uitbreiding, wijzen wij dat fel van de hand. Ik moedig u aan hetzelfde te doen en u achter ons standpunt te scharen!
(Applaus)
Op 10 juli zal commissaris Fischler namens de Commissie ons de tussenbalans presenteren over het landbouwbeleid. Wij zullen ons hierover buigen. U hebt zelf al aangegeven dat er te zijner tijd besluiten inzake dit vraagstuk genomen kunnen worden. Overigens zou ik in herinnering willen roepen - ook om u een steuntje in de rug te geven, mijnheer de Raadsvoorzitter - dat het Parlement met grote meerderheid het verslag-Böge heeft aangenomen over de financiële gevolgen van de uitbreiding van de Europese Unie met betrekking tot het landbouwbeleid. U kunt dus rekenen op een brede meerderheid van het Parlement als u zich op de door u gekozen weg begeeft.
Ik zou nog enkele opmerkingen willen plaatsen over Turkije. Ik wil erop wijzen dat er in de conclusies van Sevilla enige woorden zijn gewijd aan de kandidaatstelling van dit land. Wij staan achter alle initiatieven die de betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie bevorderen. Wij achten echter de tijd nog niet rijp om al onder het Deens voorzitterschap een termijn te stellen waarop de onderhandelingen zouden moeten beginnen. Turkije zal eerst nog meer hervormingen moeten doorvoeren. Hoewel die hervormingen onze steun verdienen, zijn wij van mening dat het moment nog niet daar is om al een datum te kiezen waarop de toetredingsonderhandelingen kunnen beginnen. Ik roep de Turkse regering op haar voorbehoud te laten varen met betrekking tot de verbinding van strijdkrachten, haar takenpakket, de Europese Unie en de NAVO. Europa dient immers over de nodige daadkracht te beschikken en Turkije wordt geacht daaraan een bijdrage te leveren.
Het Deens voorzitterschap heeft uitvoerig gesproken over openheid en transparantie. Het zijn vooral de Noordse landen - Finland, Zweden, maar vooral ook Denemarken - die hier het goede voorbeeld geven. Ik zou u willen aansporen om de eerste aanzet die in Sevilla is gegeven, verder uit te bouwen. Zo staat bijvoorbeeld in de conclusies van Sevilla dat aan het begin en aan het einde van het wetgevingsproces in de Raad van ministers de zaken openbaar behandeld moeten worden. Het is aan u om het begin en het einde van de behandeling zo flexibel mogelijk te definiëren, teneinde de tussenliggende periode, waar wellicht sprake zal zijn van minder openbaarheid, zo kort mogelijk te houden. Openheid en transparantie zijn noodzakelijk. Om de bevolking te bereiken moet ook de televisie toegang krijgen tot de besprekingen.
Op basis van de conclusies van Sevilla zal er eind 2002 een interinstitutionele overeenkomst komen over better regulation, een betere wetgeving. Wij gaan ervan uit dat wij dan op politiek niveau aan het eind van dit jaar tot besluitvorming kunnen komen. Daarnaast willen wij net als bij het gemeenschappelijk buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid een overeenkomst met betrekking tot de derde pijler, het binnenlands en justitieel beleid, teneinde ook daar meer transparantie te bewerkstelligen.
Mijnheer de Raadsvoorzitter, ik dank u hartelijk voor uw woorden. Ik hoop dat u ze in praktijk kunt brengen! Ik wens het Deens voorzitterschap veel succes! U hebt de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten aan uw zijde. Rechts van u zit Bertel Haarder, onze gewaardeerde ex-collega, en met hem in het team ben ik vol vertrouwen dat het Deens voorzitterschap goede resultaten zal boeken. Veel succes voor het Deens voorzitterschap!
(Applaus)

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's, de voorzitter van de Raad kent het standpunt van mijn fractie aangezien hij zo vriendelijk is geweest alle voorzitters uit te nodigen in Kopenhagen. Mijns inziens heeft hij de situatie aan het eind van zijn betoog op treffende wijze uiteengezet door de uitdaging die ons te wachten staat in een historisch kader te plaatsen. Deze politieke aanpak draagt mijn goedkeuring weg. Ik hoop dat Denemarken net zoals tijdens het vorige Deense voorzitterschap een neutrale houding zal aannemen.
Wij vertrouwen erop dat ook u, met inachtneming van de wil van het Deense volk, ten volle aan het Europese eenwordingsproces zult deelnemen. Ik geloof dat iedereen daar belang bij heeft.
Laat ik het dan nu even hebben over de uitdagingen die ons te wachten staan. Onze belangrijkste taak is ongetwijfeld de uitbreiding. Ik onderstreep nogmaals dat wij de uitbreiding moeten beschouwen als een historische uitdaging om als Europeanen een verenigd Europa tot stand te brengen. Het Parlement stelt alles in het werk om ervoor te zorgen dat de uitbreiding binnen de vastgestelde termijnen kan plaatsvinden. Daarom sta ik versteld van de verklaringen van uw minister van Buitenlandse Zaken, die heeft gedreigd de stok uit de kast te halen als de kandidaat-landen zich niet behoorlijk gedragen. Ik weet uiteraard niet of de pers de woorden van de minister correct heeft weergegeven, maar ik wil hem er hoe dan ook op attenderen dat van deze landen een gigantische krachtsinspanning wordt gevraagd. Zoals dit Parlement ook al naar aanleiding van vorige uitbreidingen heeft gezegd, dwingt een dergelijke sprong tot heroverwegingen. Het gaat niet aan na vijftien dagen onderhandelen van 15 naar 25 lidstaten over te stappen zonder de begrotingskwesties aan te roeren. Daarom zit u nu met problemen in de Raad. Ik vrees dat u ook een stok nodig zult hebben om daar orde op zaken te stellen.
Er gaat geen debat voorbij zonder dat de heer Poettering een toespeling op de Duitse verkiezingscampagne maakt. Kom nou! Ik heb er niets op tegen dat er over landbouw wordt gediscussieerd, maar zegt u alstublieft aan de heer Stoiber dat hij beter niet te pas en te onpas met de Benes-decreten te koop loopt, aangezien dat pas echt gevaarlijke bommen voor Europa zijn.

Mijnheer de premier, uw landgenoot Andersen heeft prachtige sprookjes geschreven. Ik hoop dan ook dat u dit sprookje niet op een nachtmerrie zult laten uitlopen. Ik wens u veel succes toe, maar er staat u een moeilijke opdracht te wachten, onder meer op het vlak van de voedselveiligheid. Ons hyperproductivistische en hyperkapitalistische landbouwbeleid is dringend aan hervorming toe. Wij hebben de politieke moed opgebracht om over deze kwestie een debat te openen. Wij pleiten voor een landbouwbeleid waarin duurzame ontwikkeling een prioritaire plaats inneemt. Het gaat niet aan te zeggen dat dit probleem besproken zal worden en over vier jaar zal worden aangepakt. U moet deze uitdaging aangaan.
Ook op visserijgebied moet naar duurzame ontwikkeling worden gestreefd, met inachtneming van de mijns inziens door ieder van ons aangehangen beginselen van menselijke waardigheid en instandhouding van het sociaal netwerk en de sociale cohesie. Ik moet u er overigens op attenderen dat u een belangrijke visserijmogendheid vertegenwoordigt, aangezien uw land in de Gemeenschap de meeste vis vangt.
Voor wat de veiligheid, rechtvaardigheid en vrijheid betreft wil ik u alleen maar zeggen dat wij de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad steunen. Het baart ons ernstige zorgen dat uw regering een asielbeleid ten uitvoer legt dat op heftige kritiek van de commissaris voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties stuit. Bovendien maakt u in uw programma geen gewag van Tampere. U beperkt zich tot Sevilla. Desalniettemin liggen er in het kader van de toepassing van Tampere nog vijf richtlijnen te wachten?
(Applaus)
? en in Sevilla hebt u de ministers van Binnenlandse Zaken huiswerk met termijnen moeten meegeven.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het nog even kort willen hebben over de verantwoordelijkheid in de wereld. U hebt terecht het probleem van de wereldwijde veiligheid aangekaart. Deze kwestie is ook voor mij een reden tot bezorgdheid. Daarom zou ik het op prijs stellen als u afstand nam van de verklaringen van uw minister van Buitenlandse Zaken, die beweert dat het voorstel om de werkzaamheden van het zogenaamde kwartet voort te zetten en een Internationale Conferentie voor het Midden-Oosten te beleggen volkomen zinloos is. Het Parlement heeft dit initiatief goedgekeurd. Het gaat om een standpunt van de Europese Unie dat in de conclusies van Sevilla is opgenomen. Wij zijn van oordeel dat unilaterale Noord-Amerikaanse acties niet volstaan om dit conflict op te lossen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, nog een laatste woord over de Conventie. Dat is, zoals wij weten, een uitdaging voor volgend jaar. Ik had graag uw standpunt terzake vernomen: gaat uw voorkeur uit naar de communautaire methode of naar het zogenaamde directorium?
Ik dank u van harte en ik wens u veel succes toe.
(Applaus)

Watson (ELDR).
Mijnheer de fungerend voorzitter, uw voorzitterschap van de Europese Raad valt samen met de grootste uitdaging waarvoor de Unie zich tot nu toe geplaatst heeft gezien, namelijk de omvangrijkste uitbreiding van onze gemeenschap uit de geschiedenis van de Europese integratie. Als u slaagt - en daarin hebben we alle vertrouwen - worden tijdens uw voorzitterschap de laatste overblijfselen van het IJzeren Gordijn omvergetrokken. Zoals u terecht aangeeft in uw programma, heeft Europa de cirkel dan volledig doorlopen, van de Top van Kopenhagen van 1993, toen de criteria voor toetreding werden vastgesteld, tot de Top van Kopenhagen in 2002, waarop Europa herenigd wordt.
Waarom hebben de liberalen in dit Parlement alle vertrouwen in uw welslagen? Niet alleen omdat u zich zo grondig heeft voorbereid op deze taak, maar tevens omdat u het voorzitterschap van de Raad op zich neemt op een moment waarop de liberalen ook het voorzitterschap van de Europese Commissie en het Europees Parlement bekleden. Waar linkse en rechtse regeringen buigen voor kleingeestige nationale belangen en deze historische hereniging in gevaar brengen, doet de geschiedenis een beroep op de onbekrompenheid van de liberale geest. We vragen de heren Blair en Schröder ter linker zijde en Aznar, Berlusconi en Chirac ter rechter om een moment stil te staan bij de vraag welk beeld de rest van de wereld van Europa zal krijgen als zij als Romeinse soldaten onder het kruis kibbelen over een fractie van 1 procent van het BBP?

Het is niet eenvoudig liberaal te zijn wanneer de sfeer bepaald wordt door hebzucht en vooroordeel, maar u kunt er gerust op zijn, mijnheer de fungerend voorzitter, dat wij als liberaal-democraten in dit Parlement onze onverminderde steun blijven verlenen aan de uitbreiding volgens de in Kopenhagen vastgestelde criteria. Het spijt me dat het Spaanse voorzitterschap uw werk niet heeft kunnen verlichten door meer vooruitgang te boeken op het gebied van landbouw en visserij, waarover vandaag is gesproken. Hoewel we een groot voorstander zijn van de hervorming van het GLB en het GVB, mag die geen voorwaarde zijn voor de uitbreiding. Laat niemand denken dat we in ons enthousiasme over de op handen zijnde uitbreiding de hervorming zullen veronachtzamen. We zullen echter evenmin meegaan in de gewoonte om de agenda van de Europese Unie te laten voorschrijven door het programma van nationale verkiezingen.
De volgende hindernis die u moet nemen is de beperkte voorbereiding van het publiek. Uit een Eurobarometer-enquête blijkt dat slechts één op de vijf burgers denkt goed op de hoogte te zijn van de uitbreiding van de EU. Ierland moet het Verdrag van Nice ratificeren, en na Kopenhagen moeten de toetredingsverdragen door de nationale parlementen en dit Parlement worden ondertekend. Als geen rekening wordt gehouden met gevoelens van onbehagen onder de bevolking ten aanzien van de kandidaat-landen en de kosten van de uitbreiding, dan kan een en ander alsnog ontsporen. Dat is echter een uitdaging waaraan grotendeels het hoofd kan worden geboden als met de gebruikelijke lovenswaardige openheid en verantwoordelijkheid van de Denen kan worden bereikt dat de Raad op het punt van openbaarheid verder gaat dan beoogd wordt met de zeer voorzichtige stappen die daartoe in Sevilla zijn gezet, en als u uw voortreffelijke minister voor Europese Zaken de vrije teugel laat om het op te nemen tegen de eurosceptici.
Ten aanzien van justitie en binnenlandse zaken is de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij verheugd over uw gedetailleerde programma om de bevolking te beschermen tegen terrorisme. Wij hopen dat u als goede liberalen bij het treffen van vooruitstrevende maatregelen om de vrijheden van de burgers te beschermen dezelfde ijver aan de dag zult leggen als die welke u laat zien in uw antwoord op de dreiging van terrorisme. Op het gebied van immigratie en asiel verzoek ik u de beproefde communautaire procedures te volgen om vooruitgang te bewerkstelligen en de kortzichtige weerstand van anderen tegen een Europese grenspolitie te overwinnen.
Wat de opmerkingen van mijn vriend, de heer Barón Crespo, betreft zou ik als asielzoeker liever aankloppen bij Denemarken - want daar zou ik meer kans maken - dan in een opeengepakte menigte proberen het troosteloze Engeland van de heer Blair binnen te komen.
(Applaus)
Met betrekking tot duurzame ontwikkeling geeft u aan in te zetten op maatregelen om mensen weer aan het werk te krijgen en op een gezonde economie in plaats van op de formulering van nog meer doelstellingen. Dat klinkt de liberaal-democraten als muziek in de oren. Verder juichen wij het toe dat u verdere vooruitgang in de liberalisering van de energiemarkt vergezeld wilt laten gaan van gemeenschappelijke regelgeving op belastinggebied. U kunt in dit opzicht rekenen op onze steun om de nodige afspraken te bereiken over de vele maatregelen inzake financiële diensten die voor het eind van dit jaar een feit moeten zijn willen we het actieplan voor de financiële diensten op tijd afronden in 2004.
Mijnheer de fungerend voorzitter, gezien de omvang van deze taken ligt er een zware verantwoordelijkheid op uw schouders. Het werken aan de hereniging van Europa prijkt terecht boven aan uw agenda. We wensen u succes en bieden u onze steun aan, want dit is een taak die op de schouders rust van onze generatie - degenen die deze uitdaging moeten opnemen en op wie de hoop is gevestigd, zijn wij.
(Applaus)

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik heet mijn landgenoten en het Deens voorzitterschap welkom. Ik wens het Deens voorzitterschap uiteraard veel succes toe met de verwezenlijking van het omvangrijke programma en in het bijzonder met de uitbreiding. Iedereen weet dat wij de economische aspecten van de uitbreiding reeds in Amsterdam hadden moeten afhandelen, en dat we destijds ook de grote vraagstukken betreffende het landbouwbeleid en de structuurfondsen hadden moeten oplossen, maar nu is het te laat om de uitbreiding hiermee te blokkeren. Ik verzoek de Deense regering het standpunt dat tot nog toe werd ingenomen te handhaven. Dit houdt in dat de landbouwsteun volledig moet worden afgeschaft om een rechtvaardigere wereld te creëren, dat we nationale belangen opzij moeten schuiven en plaats moeten maken voor duurzaamheid en de relatie met de landbouwers in de derde wereld. Ik steun dit standpunt.
Met betrekking tot een aantal andere zaken kan ik de Deense regering echter geen succes toewensen. Zo wens ik haar geen geluk toe bij haar pogingen invloed uit te oefenen op het gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid. Ik kom uit een land dat een andere kijk heeft op racisme en dergelijke zaken. In Denemarken kan men veroordeeld worden wanneer men Pia Kjærsgaard, leider van de coalitiepartij en parlementaire steun van de Deense regering, de Deense Volkspartij, een regelrechte raciste noemt, zoals zij in andere Europese landen en onlangs in de European Voice genoemd werd. In Denemarken kan men hiervoor vervolgd worden. Wij hebben een andere opvatting over racisme en soortgelijke zaken dan de VN en de EU, en de meeste Denen denken er net zo over als ze het er onder elkaar over hebben. Denemarken is een land dat ook een aparte opvatting heeft over ontwikkelingshulp. Wij hebben deze steun drastisch verminderd, omdat de Deense regering van oordeel is dat het voldoende is als we niet helemaal onder aan of in het midden van de schaal zitten in vergelijking met de andere landen. Mijn land vindt de transatlantische betrekkingen ook belangrijk. In het programma van het Deens voorzitterschap wordt in dit verband gesproken over gemeenschappelijke belangen. Verdedigt men echter gemeenschappelijke belangen wanneer men samenwerkt met een land dat het Internationaal Strafhof niet wil erkennen en dat het Protocol van Kyoto niet wil ondertekenen? Gaat het hier om gemeenschappelijke belangen of is het alleen maar omdat wij in onze gemeenschappelijke strijd tegen het terrorisme onze ogen moeten sluiten voor een aantal zaken? Voor de oorlog van de Russen in Tsjetsjenië bijvoorbeeld, of voor de manier waarop de Turken de Koerden behandelen, of voor de houding van Israël tegenover het Palestijnse volk - alleen maar omdat wij een gemeenschappelijke transatlantische alliantie tegen het terrorisme vormen?
Vele leden van het Europees Parlement zullen zich Bertel Haarder als collega en rapporteur voor de mensenrechten herinneren. Het is duidelijk dat Bertel Haarder veel beter was in zijn rol als parlementslid dan als minister voor Europese Zaken. Dit was geen goede ruil. Eerlijk gezegd hadden wij u liever nog altijd als parlementslid in ons midden gehad. Ik raad de regering aan de toespraak die Bertel Haarder destijds in het Parlement over de mensenrechten heeft gehouden eens opnieuw te lezen. U zou die moeten herlezen om inspiratie op te doen voor uw toekomstige beslissingen.

Maes (Verts/ALE).
Ik kom uit een ander klein land en heb bijgevolg een iets andere toon, maar u zult begrijpen dat het Deense voorzitterschap voor ons in elk geval onder een gunstig gesternte kan starten wat een aantal aspecten betreft. U bent voor ons een voorbeeld van democratie, transparantie, en van internationale solidariteit. Althans tot hier toe en ik hoop dat dat zo mag blijven.
Voor kleine landen is Europa altijd een beetje groter dan voor grote landen, want die hebben eerst zo'n groot land te overzien vooraleer ze aan de interesses van de andere kunnen denken. Daarom is er in dit Parlement een steeds grotere hoop dat kleine landen Europa beter vooruit helpen dan de grote en de beslistheid van Denemarken die wij uit uw toespraak mogen vernemen, maakt daar geen uitzondering op.
Wat uw prioriteit voor de uitbreiding betreft verwijst u terecht naar de grote rechten van Kopenhagen die als voorwaarden dienden voor de landen voor de uitbreiding. Inzake mensenrechten, inzake democratie, inzake minderheden zijn deze voorwaarden van Kopenhagen richtinggevend geweest en niet alleen een hoop maar echt een stok achter de deur, opdat in die landen hervormingen niet louter economisch maar overeenkomstig onze gemeenschappelijke waardeschaal zouden kunnen plaatsvinden.
Vele van die toetredingslanden waarvan wij met u hopen dat ze kunnen binnenkomen zodra ze klaar zijn, zijn eigenlijk kleine landen. Verscheidene tellen niet meer inwoners dan sommige historische regio's zoals Schotland, Wales, Baskenland, Vlaanderen, Wallonië, Catalonië en zij worden eigenlijk een beetje vergeten. U ziet alleen maar lidstaten, wij vragen ons af hoe u de toekomst van de constitutionele regio's ziet. Moeten dat misschien allemaal lidstaten worden vooraleer ze voor u meetellen? Of zult u ook oog hebben voor de regio's, niet alleen de constitutionele maar ook deze in de toetredingslanden die u nodig hebt als u het probleem van de structuurfondsen serieus wil gaan oplossen?
Is het dan wel goed om zo'n scheiding te maken tussen de grote visies en de hervormingen? Ik heb begrepen dat ook Commissievoorzitter Prodi u eigenlijk ongezegd een vraag toestuurt: kunt u, als u aan de uitbreiding denkt, het wel uitstellen om na te denken over de toekomst van onze instellingen zonder die instellingen meteen in het achterhoofd te hebben en een visie te hebben op de wijze waarop ze hervormd moeten worden?
Een tweede kritische vraag is hier al gesteld, zowel door de heer Crespo als door mevrouw Frahm. Ze heeft te maken met immigratie, bestrijding van de illegale immigratie, bestrijding van de criminaliteit, asielzoekers.
Het is natuurlijk niet alleen uw schuld dat de Raad, dat de Raden ons opzadelen met een beleid dat een non-beleid is. Dit is geen evenwichtig beleid, de Commissie had veel evenwichtigere voorstellen.
Ik had u nog vragen willen stellen over hoe u Cyprus gaat binnen brengen als u geen veiligheidsgaranties geeft aan de Turkse minderheid, hoe u het probleem-Kaliningrad gaat oplossen, enzovoort. Wij zijn met andere woorden zeer benieuwd naar de vragen die ook anderen zullen stellen, maar vooral naar de antwoorden die u vandaag zult geven, en vooral naar uw daden in de toekomst. Ik wens u in elk geval namens onze fractie heel veel succes.

Camre (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de voorzitter van de Raad, premier Fogh Rasmussen, voor zijn heldere en open toespraak. Het Deens voorzitterschap zal uiteraard geleid worden met dezelfde deskundigheid die we ook in Denemarken kennen. Dit wil echter niet zeggen dat het zeer ambitieuze programma van de Deense regering voor een snelle uitbreiding naar het Oosten ook zal lukken, want dat hangt niet alleen van de bekwaamheid van het voorzitterschap af. De belangen van de bevolking in de vijftien lidstaten zijn zeer tegenstrijdig en alleen degenen die geen oog hebben voor de belangen van de gewone burger in de Unie kunnen doen alsof ze niet bestaan om de uitbreiding er zo snel mogelijk door te drukken. Eerst en vooral is het hoogst bedenkelijk dat de landbouwhervorming op de lange baan wordt geschoven. Na de uitbreiding zal het politiek gezien waarschijnlijk onmogelijk zijn de hervorming er nog door te krijgen. Een uitbreiding naar het oosten is zowel op organisatorisch als op economisch vlak een enorme klus. De EU zal jaarlijks honderden miljarden kronen in de landen in het Oosten moet pompen. De instroom van goedkope arbeidskrachten in de EU en de verplaatsing van onze arbeidsintensieve ondernemingen naar het oosten zullen grote sociale veranderingen in de EU teweegbrengen. Ongeacht het feit dat de Europese kapitaalbezitters massa's goedkope arbeidskrachten willen binnenhalen en vele nieuwe markten willen veroveren, is het niet verstandig dat de EU geen aandacht besteedt aan de sociale problemen die op de Europeanen afkomen.
Het is niet ondenkbaar dat de grote problemen die ons te wachten staan de uitvoering van het ambitieuze plan van de Deense regering in de weg staan. Daarom heb ik kritiek op de nu-of-nooit-opvatting. Als de beslissing over toetreding van de kandidaat-landen niet in 2002 genomen kan worden, betekent dat niet het einde van de wereld. Alleen de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, doet alsof dat het geval zal zijn. Ik ben dan ook blij te horen dat de voorzitter van de Raad er anders over denkt. De Europese landen moeten samenwerken, eerst en vooral via vrijhandel. Wie de uitbreiding een hereniging van Europa noemt, verdraait de feiten. De realiteit is dat de Europese landen vroeger intenser hebben samengewerkt dan vandaag het geval is. Het project stort niet in elkaar enkel en alleen omdat een bepaalde termijn niet gehaald wordt. Integendeel, het kan alleen maar beter zijn dat de problemen open besproken en opgelost worden. Daarom moet het voorzitterschap een tweede plan hebben, dat uitgevoerd wordt als het eerste plan mislukt. Tot slot hoop ik dat het Deens voorzitterschap zijn steentje tot de Europese ontwikkeling zal bijdragen op de manier die we gewend zijn, namelijk door meer dan andere voorzitterschappen te luisteren naar de Europese kiezers.

Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik heet het Deens voorzitterschap welkom en ik verheug me op de samenwerking het komend halfjaar. Dit kan een historisch voorzitterschap worden en wel om twee redenen. Misschien is het de laatste keer dat het voorzitterschap bij toerbeurt wordt uitgeoefend - dat hoop ik echter niet - en de uitbreiding kan slagen of mislukken door vele kleingeestige belangen.
De Junibeweging stemt voor de uitbreiding, maar wij verhullen onze kritiek op de onderhandelingsmethodes van de EU niet. De kandidaat-landen wordt de verplichting opgelegd de EU-wetgeving integraal overnemen, en daarbij wordt geen rekening gehouden met hun eigen democratische tradities. In Sudetenland bedraagt de prijs van landbouwgrond slechts 10 procent van de prijs in het Duitse buurland. Indien wij de Tsjechen na een korte overgangsperiode dwingen aan de hoogste bieder te verkopen, is het niet moeilijk het resultaat en de reacties van de Tsjechische kiezers te voorspellen. De overgangsregelingen zouden soepeler moeten zijn en de verkoop van zomerhuisjes en landbouwgrond zou bijvoorbeeld pas mogen worden toegestaan als het gemiddeld inkomen in Tsjechië dat van ons benadert. De EU-landbouwregelingen kosten de consumenten en de belastingbetalers in de EU veel geld, maar ze garanderen de landbouwers geen behoorlijk inkomen. De steun van de EU aan de Deense landbouwsector alleen al zal dit jaar drie keer zoveel bedragen als het totale netto-inkomen van de landbouw. Daarom hebben de Franse, Deense, Poolse en alle andere landbouwers belang bij een hervorming van het landbouwbeleid, waarbij de landbouwer inkomenssteun ontvangt. Het is niet langer verantwoord steun te verlenen voor onverkoopbare producten en overschotten, voor de vernietiging van producten, voor het ondermijnen van de landbouwproductie in ontwikkelingslanden en voor de vernietiging van het milieu, en we kunnen de consumenten niet langer veel te veel laten betalen voor hun dagelijks voedsel.
De Deense voorzitter van de Raad is liberaal en heeft nauwe banden met de Deense landbouw. Dit biedt de historische kans de mislukte planeconomie van de EU overboord te zetten. Waarom verminderen we de prijsondersteuning niet met 20 procent per jaar, geven we de landbouwers geen obligaties in ruil voor de daling van de grondprijs en geven wij geen inkomenssteun aan de landbouwers die het moeilijk hebben? Indien wij de prijsondersteuning in de EU afschaffen, is er ook geen reden deze steun aan de nieuwe lidstaten te geven. Laten we die liever geld geven waarover ze zelf kunnen beschikken, om te vermijden dat ze verkeerde investeringen doen. Het Deens voorzitterschap moet ook de 85.000 pagina's EU-wetgeving uitdunnen. Het grootste deel mag terug naar de lidstaten, zodat alleen de grensoverschrijdende problemen, die de lidstaten zelf niet naar behoren kunnen oplossen, voor de EU overblijven. Laten we van de EU een Europa van democratieën maken, in plaats van een gemeenschap van bureaucraten en lobbyisten.

Dupuis (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil het Deense voorzitterschap, voorzitter Rasmussen en onze voormalige collega Bertel Haarder van harte welkom heten. Ik wil deze gelegenheid te baat nemen om ze te danken voor de naam die ze het programma van het Deense voorzitterschap hebben gegeven: "Eén Europa".
Ik hoop overigens dat het Deense voorzitterschap niet vergeet dat er in Europa een kleine regio bestaat die al duizend dagen lang het slachtoffer is van genocide. Ik doel hier op Tsjetsjenië. De Europese Unie moet op korte termijn onder leiding van het Deense voorzitterschap maatregelen treffen om een trojka naar Tsjetsjenië te sturen die de balans gaat opmaken van de vernielingen in dit land en het criminele beleid dat Rusland er de afgelopen duizend dagen heeft gevoerd. Ik hoop dat het Deense voorzitterschap dit beleid kan invoeren voor aanvang van de Raad Europese Unie-Rusland, die dit najaar zal plaatsvinden.
Voorzitter Rasmussen heeft herhaaldelijk aangegeven dat Denemarken zich ook zal bezighouden met de uitbreiding. Persoonlijk denk ik dat de Europese Unie goed moet nadenken en nieuwe voorstellen voor uitbreiding moet aandragen. Europa is nog geen eenheid. De kwestie-Israël is nog altijd niet opgelost, in die zin dat er nog altijd geen sprake is van vrede, vrijheid en democratie in deze regio. Ik wil het Deense voorzitterschap derhalve vragen wat het vindt van het voorstel van vijftig afgevaardigden om Israël op de lijst van kandidaat-landen te plaatsen. Hetzelfde geldt voor Georgië, dat zich in de gedestabiliseerde Kaukasus bevindt en de toegang vormt tot Centraal-Azië. Is het Deense voorzitterschap bereid te overwegen om Georgië op de lijst van kandidaat-landen te plaatsen?

Rovsing (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het is altijd een waar genoegen te luisteren naar premier Anders Fogh Rasmussen en zijn missionaire boodschap over de uitbreiding naar het Oosten. Als voorzitter van de Raad heeft hij een enorm zware taak op zijn schouders genomen. Iedereen moet zijn steentje bijdragen om dit project tot een goed einde te brengen en dat geldt vooral voor Frankrijk en Duitsland, die de kern vormen van de ontwikkeling van de EU en daarbij krachtig gesteund worden door Spanje. Zonder een sterk engagement en de medewerking van deze landen kan de uitbreiding zeker niet lukken. De uitbreiding zal bovendien meer geld kosten dan men aanvankelijk gedacht had. U hoeft niet te schrikken als ik u zeg dat wij allemaal wat meer zullen moeten betalen voor de opbouw van een infrastructuur, administratie, enzovoort, die de kandidaat-landen zo hard nodig hebben. De EU zou een pover figuur slaan als ze niet een stukje van haar steeds toenemende rijkdom aan deze landen wil afstaan. De voorzitter van de Raad en zijn collega's zouden er goed aan doen duidelijk te maken dat de extra financiële middelen die nodig zijn de uitbreiding niet in de weg zullen staan. Die moet lukken.
Het doel van de uitbreiding is de totstandbrenging van een ruimte van vrede, vrijheid, democratie en rijkdom. Alle kansen op succes zijn aanwezig. De uitbreiding zal ons meer mogelijkheden geven om het internationaal terrorisme en de grensoverschrijdende criminaliteit, waaronder de mensenhandel, te bestrijden. Het is belangrijk dat wij een duurzame ontwikkeling steunen, waarbij we zoveel mogelijk mensen aan werk helpen en de economie verbeteren. Dit kunnen we bereiken door het concurrentievermogen van onze maatschappij te verbeteren; door bureaucratische rompslomp en zinloze regels overbodig te maken, kunnen wij dezelfde jaarlijkse welvaartsgroei realiseren als de Amerikaanse maatschappij. Indien wij erin zouden slagen onze productiviteit in dezelfde mate te verhogen als de VS, zouden wij over veel meer economische middelen beschikken die we op een positieve manier zouden kunnen besteden. Het is daarom zeer belangrijk dat wij onze concurrentiepositie verbeteren. Over tien à vijftien jaar staan China en India aan de top van een aantal Aziatische landen die zo dynamisch zullen zijn dat wij enorm ons best zullen moeten doen om mee te kunnen en te groeien. We moeten ons daarop voorbereiden nu we de mogelijkheid hebben. We mogen ons niet in details verliezen, maar we moeten ons concentreren op de grote, toekomstgerichte lijnen.
In de concurrentiestrijd op wereldvlak zal het van doorslaggevend belang zijn dat we in staat zullen zijn veilige levensmiddelen te produceren. Wij moeten door onderzoek, ontwikkeling, industriële vernieuwing en het creëren van nieuwe waarden op dit gebied wereldleider worden. Wij moeten inzien dat wij een wereldwijde verantwoordelijkheid hebben, en samen met de Amerikanen moeten wij een oplossing zoeken voor het Midden-Oosten. De EU behoort tot de landen die het meest begrip hebben voor de complexiteit van de situatie. Wij kunnen veel doen, maar zonder de steun van de VS, Rusland en de Arabische landen zullen onze inspanningen tevergeefs zijn. Tot slot ben ik blij met de aankondiging van de voorzitter van de Raad dat bij de beraadslagingen van de Raad maximale openheid betracht zal worden. Ik interpreteer dit zo dat tv-zenders de mogelijkheid zullen krijgen de belangrijkste fragmenten van de bijeenkomsten van de Raad op televisie uit te zenden.

Lund (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral dank ik de voorzitter van de Raad, de heer Fogh Rasmussen, voor het voorgestelde programma. Dit voorzitterschap zal zich duidelijk van de voorgaande Deense voorzitterschappen onderscheiden. De samenwerking is op een groot aantal gebieden versterkt, en daarbij komt nog de belangrijkste taak, door vele leden reeds genoemd: een succesvolle afronding van de toetredingsonderhandelingen met niet minder dan tien kandidaat-landen. Wij hebben in dit opzicht allemaal een zware politieke en morele verantwoordelijkheid en om te slagen moet bij alle partijen de wil aanwezig zijn om compromissen te sluiten. De kandidaat-landen hebben een fundamentele omschakeling doorgemaakt. Zij hebben grote offers gebracht, maar kunnen nu zeggen dat ze klaar zijn. De bal bevindt zich nu veeleer in het kamp van de EU zelf en ik vind dat de Commissie een zeer goed voorstel heeft gedaan voor de financiering van de uitbreiding tijdens de eerste jaren. Dit voorstel maakt een duidelijke scheiding tussen de uitbreiding en een toekomstige landbouwhervorming. Ik vind dit een goede zet. Nu moeten de vijftien staatshoofden en regeringsleiders een en ander verder invullen, en dan zal blijken of de EU dit jaar leiders heeft die de nodige kwaliteiten en kracht bezitten en een visie uitdragen die verder gaat dan een kortzichtige blik tot aan de nationale grenzen. Bekrompenheid en nieuw nationalisme mogen geen hinderpalen zijn voor de uitbreiding.
De tweede grote uitdaging is de Wereldtop in Johannesburg. Hier moet de EU strijdvaardig en moedig optreden om haar solidariteit met de ontwikkelingslanden te tonen. Daartoe dient ze een wereldwijde overeenkomst met concrete politieke verplichtingen en een precies tijdschema tot stand te brengen, zoals de voorzitter van de Raad heeft meegedeeld. Het zal nodig zijn de VS onder druk te zetten, want de Amerikanen denken blijkbaar dat problemen als honger, armoede en terrorisme met militair optreden opgelost kunnen worden. Financiële steun blijft voorbehouden aan regimes die willoos naar de pijpen van Amerika dansen. Ik hoop dat het Deens voorzitterschap de zaak offensief zal aanpakken en de weg van echte solidariteit met de derde wereld zal kiezen. Dit houdt ook verband met het asiel- en immigratiebeleid van de EU, dat immers niet alleen betrekking heeft op illegale immigratie, zoals men soms lijkt te denken. Het scherpe en negatieve debat over vreemdelingen in sommige landen moet plaats maken voor een gemeenschappelijk Europees beleid dat gestoeld is op humanistische waarden en waarin buitenlanders niet blootgesteld worden aan sociale discriminatie, waarin conventies gerespecteerd worden en waarin de toegang tot Europa voor vluchtelingen of via gezinshereniging niet voorbehouden is aan een hoog opgeleide elite. Wij moeten geen Fort Europa bouwen dat gegrondvest is op de kleinste gemene deler. Wij moeten een samenhang creëren tussen de veelgeprezen globalisering en onze vreemdelingenwetgeving. Alleen met zo'n beleid kan medewerking van het Europees Parlement verwacht worden. Tot slot hoop ik - en ik vertrouw er ook op - dat het Deens voorzitterschap de taken die het te wachten staan zal volbrengen, bij voorkeur in nauwe samenwerking met het Parlement.

Maij-Weggen (PPE-DE).
Voorzitter, ik wilde de heren Rasmussen en Haarder in de eerste plaats complimenteren met het uitstekende programma dat ze hebben voorgelegd. Dat klinkt erg goed. Ik denk dat u hier in het Europees Parlement heel veel steun zult krijgen. Ik heb 2 vragen en ik hoop dat ze ook kunnen worden beantwoord.
De eerste vraag betreft de openbaarheid in de Raad. Ik heb me altijd voor die openbaarheid ingezet en u weet dat ik één van de grote steunpunten ben geweest voor de recente verordening betreffende de toegang tot documenten waardoor we in elk geval openbaarheid van bestuur hebben gekregen. Maar over die openbaarheid in de Raad, zoals die nu is geregeld, ben ik toch een beetje ontevreden. Ik heb begrepen dat de Raad openbaar is aan het begin van de vergaderingen, en aan het einde van de vergaderingen en dat het zich beperkt tot medebeslissingswetgeving.
Mijn vraag is: hoe gaat dat nu precies worden uitgevoerd? Is het niet mogelijk om de zaak helemaal open te zetten vanaf het begin tot het einde bij medebeslissing en waarom is het beperkt tot de medebeslissingsprocedure? Waarom zou ook die wetgeving die onder de nationale lidstaten valt niet in het openbaar moeten plaatsvinden?
Mijn tweede vraag gaat over de toetreding. Er zijn 4 landen die grote problemen maken met betrekking tot de toetreding omdat ze willen dat eerst de structuurfondsen en het landbouwbeleid worden hervormd. Onder andere in Nederland is een dergelijke stroming. En ik zou aan de heer Rasmussen willen vragen of hij niet eens een heel goed gesprek kan voeren met onze liberale vrienden in Nederland - want daar zit het vooral - en de leider, de heer Zalm, vragen of hij deze zaak een beetje minder hard kan spelen zodat Nederland met zijn nieuwe regering straks loyaal mee kan doen met die uitbreiding. Want ik zou me schamen als Nederland straks tot één van de blokkeerders zou behoren.

Hume (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde het Deens voorzitterschap van harte welkom heten, en het doet me deugd dat het in zijn programma aangeeft dat de Europese Unie een bijzondere taak te vervullen heeft waar het gaat om de vrede en stabiliteit in een wereld die steeds nauwer verbonden is.
Ons tijdsgewricht wordt gekenmerkt door de grootste veranderingen uit de menselijke geschiedenis. Er is een ware technologische revolutie gaande op het gebied van de telecommunicatie en het vervoer, waardoor de wereld aanzienlijk kleiner is geworden. Daarvan moeten we kunnen profiteren om aan die wereld vorm te geven. Nu we aan het begin staan van een nieuwe eeuw en een nieuw millennium, zouden we dat bovenal moeten opvatten als een gelegenheid om van de 21e eeuw de eerste te maken zonder strijd en oorlog, en de Europese Unie dient haar invloed aan te wenden om dat te bereiken. Daarin weet de Unie zich gesteund door de wetenschap dat zij in de wereldgeschiedenis als geen andere regio in staat is gebleken conflicten op te lossen.
De eerste helft van de vorige eeuw was met twee wereldoorlogen de zwartste periode uit de geschiedenis van de mensheid. Toch besloten dezelfde volken die toen tegenover elkaar stonden, de volken die nu hier in dit Parlement vertegenwoordigd zijn, samen rond de tafel te gaan zitten, voorgoed een eind te maken aan hun strijd en de Europese Unie op te richten. De grondbeginselen van de Europese Unie moeten worden uitgedragen naar alle gebieden op aarde waar momenteel strijd wordt geleverd. Uit eigen ervaring weet ik dat de drie grondbeginselen van de Europese Unie dezelfde zijn als die van het akkoord in Noord-Ierland. Eén: respect voor verschillen - elk conflict wordt in de kern veroorzaakt door verschillen. Verschillen moeten worden gerespecteerd. Twee: instellingen die deze verschillen respecteren. En drie: gezamenlijke inzet in het belang van allen en daarmee het neerhalen van de scheidsmuren van het verleden.
Het doet me deugd dat commissaris Patten en zijn directoraat hiermee bezig zijn. In de wereld van vandaag zou ik echter graag zien dat de Europese Unie een directoraat, met een eigen commissaris, binnen de Europese Commissie in het leven zou roepen dat zich volledig bezighoudt met vrede en het oplossen van conflicten. Dan kunnen we in de kleinere wereld waarin we nu leven een bijdrage leveren aan de beëindiging van de verschrikkelijke conflicten die zich her en der op aarde afspelen en daar een boodschap van vrede en duurzame stabiliteit brengen.

Riis-Jørgensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Raad en geachte premier, toen brak de dag aan waarnaar iedereen, maar vooral u, heeft uitgekeken en waarop u zich heeft voorbereid sinds u premier van Denemarken bent geworden. Ik ben trots op u en op Denemarken. Voor mij als liberaal is het een groot genoegen vandaag hier te staan. Nu zijn de voorzitters van de Raad, van het Europees Parlement en van de Commissie immers allemaal liberalen. Dat is een goed uitgangspunt voor de uitvoering van het werkprogramma van het voorzitterschap.
De uitbreiding is het allesoverheersende onderwerp. Sinds de val van de Berlijnse muur hebben de liberalen voor de uitbreiding geijverd. Daarmee zullen de nieuwe democratieën in Midden- en Oost-Europa de plaats in het toekomstige Europa krijgen waarop ze recht hebben. Om de uitbreiding op tijd rond te krijgen is niet alleen politieke bekwaamheid nodig, maar ook stugge arbeid. Uit persoonlijke ervaring weet ik dat de voorzitter van de Raad aan beide vereisten voldoet en zo is de cirkel rond: van Kopenhagen tot Kopenhagen. Als Deens liberaal hoop ik dat een succesvolle uitbreiding ook van Denemarken een volwaardig lid van de EU maakt. Het kan vreemd lijken dat wij ervoor ijveren nieuwe landen te laten deelnemen aan een volwaardige Europese samenwerking terwijl ons eigen land zichzelf onmondig heeft gemaakt op een aantal cruciale gebieden. Het achterblijven van Denemarken zelf zal de uitbreiding geenszins hinderen. De uitbreiding geeft de nieuwe burgers van Europa rechten. Het is onze plicht - maar we doen het met plezier - deze nieuwe burgers van de Unie dezelfde rechten te geven als die waarover de burgers in de huidige Unie beschikken. Een burger van de Unie kan zich om het even waar vestigen en kan overal werken. Onze nieuwe medeburgers moeten dit recht vanaf de eerste dag hebben.
Ik wens het voorzitterschap veel succes met het eenmakingsproject van Europa. Ik ben ervan overtuigd dat het zal lukken. De liberale fractie zal alles doen om u daarbij te helpen.

Gahrton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik denk niet dat ik als inwoner van de provincie Skåne in Zweden beleefdheidsfrasen hoef te verspillen aan een Deense minister-president, maar klare taal kan gebruiken. Waarom heeft u besloten het immigratiebeleid van een xenofobe partij in te voeren op de eerste dag van uw voorzitterschap van de Europese Unie? Is dit wellicht symbolisch bedoeld? Hoe denkt u dat de rest van de wereld dit opvat?
Nu praat u, Anders Fogh Rasmussen, in mooie woorden over de uitbreiding. Maar moeten wij echt geloven dat u de grenzen wilt openstellen voor allochtonen afkomstig uit de kandidaat-landen, terwijl u de grenzen wilt sluiten voor Russen, Afrikanen, Aziaten en Latijns-Amerikanen?
In de krant Berlingske Tidende heeft Bertel Haarder gezegd dat de rechtse Deense immigratiewet een zege is voor allochtone meisjes. Nu moet men als buitenlander in Denemarken 24 jaar oud zijn om een bruid uit zijn vaderland te mogen halen. Als een in Denemarken woonachtige Zweed of Griek zijn 18-jarige verloofde uit zijn vaderland wil halen, is dat vermoedelijk geen probleem. Maar wat gebeurt er als een moslim uit het Turkse deel van Cyprus hetzelfde wil doen? Dit land is nog geen lid van de Europese Unie, maar hoe lost u dit dilemma op als het land eenmaal is toegetreden?
Is de uitbreidingsbereidheid van de rechtse partijen in Denemarken - om H.C. Andersen aan te halen - niet een beetje als "De nieuwe kleren van de keizer"? Je kunt niet zogeheten allochtonen verdrijven en tegelijkertijd het vrije verkeer in de Europese Unie uitbreiden naar alle Europese landen, waaronder een aantal islamitische.
Op deze manier creëert u een soort Fort Europa, een superimperialistische staat, waartegen het Deense volk nee heeft gezegd. Maar het was al bekend dat Deense regeringen lak hebben aan het Deense volk. Jullie zijn immers Europees kampioen in het manipuleren van referendumuitslagen! Gaat het niet een beetje te ver om ook de uitslag van het referendum in Ierland naar jullie hand zetten?

Stenzel (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde het Deense voorzitterschap en de heer Bertel Haarder gelukwensen met hun aanwezigheid en met het zeer ambitieuze programma dat erop gericht is de gestelde termijnen voor de uitbreiding te halen.
Mijn eerste vraag is tweeledig. Denkt u echt die termijnen te kunnen halen, gelet op de wijd uiteenlopende standpunten over het te volgen landbouwbeleid? Zal er voldoende tijd zijn in november en december om die onderhandelingen af te ronden binnen het Europa van de vijftien?
Mijn tweede vraag betreft de zogenaamde presidentiële besluiten en de Benes-decreten. Er bestaan spanningen tussen Duitsland en Tsjechië, en ook tussen Oostenrijk en Tsjechië, over het recente, zeer bittere verleden. Het verleden zou op het heden evenwel niet van invloed moeten zijn. Ik zou u daarom willen vragen, minister-president, of u uw politieke invloed denkt aan te wenden om die spanningen te verminderen en er bij de Tsjechische regering op aan te dringen een reactie te geven op het verslag van het Europees Parlement over Tsjechië, waarin de Tsjechen wordt verzocht de betreffende decreten in ieder geval voor het moment van toetreding af te schaffen.

Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst een opmerking over wat mevrouw Riis-Jørgensen zojuist gezegd heeft. Ik ben verbaasd dat mijnheer Prodi opeens liberaal geworden is. Ik heb hem namelijk leren kennen als vertegenwoordiger van de Olijfboomcoalitie. Onlangs las ik dat hij aanwezig was op de besloten vergadering van de christen-democratische fractie. En nu is hij dan een liberaal. Hij is bij wijze van spreken de voorzitter van de tricolore die zich hier in het Parlement bevindt. Misschien is hij genegen hier iets over te zeggen.
Ik zou nu het woord willen richten tot de heer Poettering. Mijnheer Poettering maakt zich hier altijd sterk voor moraliserende boodschappen, die anderen - gisteren de heer Aznar, vandaag de heer Fogh Rasmussen - aan de Bondskanselier moeten overbrengen. Om welke kwestie gaat het? Het betreft een vraag die de Bondskanselier namens de Duitse regering heeft gesteld - naar mijn mening een terechte vraag - namelijk of de directe betalingen in hun huidige vorm geen belemmering zouden kunnen zijn voor de uitbreiding als de landbouw niet wordt hervormd. Overigens heerst daar consensus over. Nu komt de heer Fischler in juli met voorstellen die voorzien in een herschikking van de directe betalingen in het kader van de herziening die ten goede komt aan de ontwikkeling van het platteland. Ik vraag mij af of de heer Poettering ook dan weer opspringt en roept: dat is een obstakel voor de uitbreiding! Dat zal hij niet doen, dat kan ik u op een briefje geven, want dat is immers geen thema in de Duitse verkiezingsstrijd. Als de heer Poettering zich weer eens als zodanig uitlaat, gaat het hem er louter om stemming te maken in het kader van de verkiezingsstrijd. Dat mag hij overigens best doen; daar is niets op tegen en in de politiek is verkiezingsstrijd zelfs heel belangrijk. Het kan echter niet zo zijn, mijnheer Poettering, dat u, zoals bij het parlementair debat over Oostenrijk en Italië, gelijk Savonarola het woord neemt en zegt: allemaal inmenging in binnenlandse aangelegenheden van lidstaten, terwijl u zich daarna, als het over uw eigen land gaat, gedraagt alsof u op verkiezingstournee in Osnabrück bent.
De Voorzitter.
Wellicht dat na deze interventie de heer Poettering wil signaleren dat hij het woord wenst te voeren.

Krarup (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij niet met deze Duitse polemiek bemoeien. Ik wens het Deens voorzitterschap veel succes. Wij hebben een opgepoetste, presentabele voorstelling voorgeschoteld gekregen zonder ook maar één enkel zelf bedacht idee. De Denen zijn immers zeer bescheiden. Wij zijn en blijven de staart van de Duitse buldog, maar de premier kan het zo goed uitleggen dat men de indruk krijgt dat het de staart is die met de hond kwispelt. Achter dit mooie beeld en deze mooie woorden gaat een werkelijkheid schuil die barst van de tegenstrijdigheden. Mijn goede vriend, Per Gahrton, noemde er één, namelijk dat de Deense regering die nu de EU voorzit, regeert met steun van een partij die gekenmerkt wordt door een aan racisme grenzende vreemdelingenhaat. De regering heeft samen met de Deense Volkspartij, zoals deze partij heet, die overigens ook in deze zaal vertegenwoordigd is, haar vreemdelingenbeleid voorgesteld. De heer Gahrton heeft de tegenstrijdigheden van dit beleid duidelijk aangetoond en ik heb dezelfde bedenkingen als hij.
Het tweede punt in al deze retoriek betreft het Europees kampioenschap 'manipuleren van volksraadplegingen' - de duidelijke boodschap aan de Ierse bevolking. Ik weet niet wat er zo duidelijk is aan deze boodschap. De situatie van Ierland is nog altijd dezelfde, maar het Deens voorzitterschap heeft in het verleden ook reeds bewezen dat het in staat is volksraadplegingen te manipuleren.
Het laatste en belangrijkste punt is de leuze 'een ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid'. Zonder met de ogen te knipperen spreekt de premier als Deens voorzitter van de Raad over een versterkte strijd tegen het terrorisme. Bijna een jaar na 11 september wordt in een vlaag van paniek wetgeving gemaakt waarin ten eerste elke elementaire rechtszekerheid ontbreekt en ten tweede EU-initiatieven worden voorgesteld waarvoor het Verdrag geen rechtsgrondslag biedt. Ik denk bijvoorbeeld aan het Europees arrestatiebevel. Waar zijn de rechtszekerheid en de democratie gebleven?

Berthu (NI).
Mijnheer de voorzitter van de Raad, de prioriteit van uw voorzitterschap ligt bij de uitbreiding. Ik wil u daarmee feliciteren en laten weten dat wij ons geheel in deze prioriteit kunnen vinden.
Ik wil u graag drie vragen stellen die met deze prioriteitstelling verband houden. Op mijn eerste, lastige vraag, die betrekking heeft op de landbouwbegroting, hoeft u overigens niet direct te antwoorden. Zoals u weet moet de landbouwbegroting flink worden verhoogd als we de regels van het GLB ongewijzigd willen toepassen op de kandidaat-landen. Niemand is hier voorstander van. Wij hebben echter niet de tijd om het GLB te hervormen en het is ook niet wenselijk om de uitbreiding uit te stellen. Het is dan ook om verschillende redenen verleidelijk om de directe steun te renationaliseren, maar een geheel bevredigende oplossing is dat niet. De armste landen beschikken immers over de minste middelen om deze renationalisatie van de steun te bekostigen. Er is echter nog een andere, aanvullende oplossing. We zouden kunnen onderzoeken of er een nieuwe vorm van communautaire preferentie kan worden ingevoerd, zodat de landbouwers een redelijk inkomen kan worden gegarandeerd en tegelijkertijd zeer hoge kwaliteitsnormen kunnen worden gesteld. Onlangs nog heeft Amerika een discutabel plan ter ondersteuning van de landbouw aangenomen. We zouden deze mogelijkheid kunnen aangrijpen om een herziening van de WTO-regels te eisen, in die zin dat ieder land of iedere regio zijn eigen landbouwmodel kan beschermen. Wat denkt u ervan om in de periode tot 2006 een debat over dit idee te voeren?
Mijn tweede vraag heeft betrekking op de illegale immigratie. De bestrijding van de illegale immigratie was een van de prioriteiten van het vorige voorzitterschap. Uw prioriteit ligt bij de uitbreiding. De kwestie-Turkije heeft op beide prioriteiten betrekking. Dit land wil graag kandidaat-lidstaat worden, maar vormt de spil van de illegale emigratie naar Europa. Wat denkt u hieraan te doen?
In de derde plaats heeft u in uw betoog aangegeven dat de uitbreiding door een hernieuwd "nee" van de Ieren in gevaar kan komen. Is dat wel zo, mijnheer de voorzitter? Is het niet mogelijk om de betreffende passages van het Verdrag van Nice op te nemen in het toetredingsverdrag en tegelijkertijd deze passages te verbeteren? Biedt het "nee" van de Ieren vanuit dit perspectief niet juist nieuwe kansen voor Europa?

Berès (PSE).
Mijnheer de voorzitter, het Spaanse voorzitterschap had de bestrijding van het terrorisme als belangrijkste prioriteit gesteld. U legt de prioriteit daarentegen bij de uitbreiding. In politiek opzicht juich ik deze stellingname toe. We moeten echter niet denken dat onze burgers zich tijdens deze turbulente zes maanden zullen laten verblinden. Laten we verder de overgang naar de euro in goede banen leiden, want er dient in dit opzicht nog veel werk te worden verzet. We mogen niet vergeten dat de euro in de ogen van de meeste burgers een belangrijk acquis van de Europese Unie vormt. In de eerste plaats dient daarom het economisch beleid daadwerkelijk te worden gecoördineerd, zodat de invoering van de euro kan leiden tot groei en meer werkgelegenheid.
Mijnheer de Voorzitter, uw land heeft ervoor gekozen om niet aan de euro mee te doen. Uiteraard hopen wij voor het Deense volk dat deze situatie zal veranderen. Hoe denkt u onder deze omstandigheden de kwesties die de benodigde politieke wil en vastberadenheid vereisen, in goede banen te kunnen leiden? Welke consequenties zijn er volgens u voor het functioneren van onze instellingen en hoe denkt u uw voorzitterschap op dit gebied gestalte te kunnen geven?

Laschet (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, u hebt het gehad over uw voorzitterschap en over het conflict in het Midden-Oosten. Via de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid hebben wij met u hierover reeds uitgebreid overleg gevoerd in Kopenhagen. Ik heb een vraag die betrekking heeft op het initiatief dat de Amerikanen de laatste dagen hebben ondernomen.
De Amerikaanse president bedient zich van een mechanisme dat de Europese Unie overal ter wereld succesvol toepast. Hij stelt concrete doelen, bijvoorbeeld een driejarenplan, hij formuleert criteria waaraan hervormingen getoetst worden en hij belooft die hervormingen te ondersteunen als die criteria worden aangehouden. Dat is in wezen het model dat wij hanteren bij de uitbreiding naar het Oosten, begonnen in Kopenhagen met de criteria van Kopenhagen. Het is het model dat wij hanteren in onze betrekkingen met de TACIS-landen, en, commissaris Nielson, het is sedert korte tijd ook het model waarvan wij ons bedienen in onze betrekkingen met de ACS-landen. Daarin hebben wij concrete beginselen vastgelegd, alsmede sancties voor het geval die beginselen niet worden aangehouden.
Ik heb dan ook de volgende vragen aan het Deens voorzitterschap. De Commissie hanteert voor het Midden-Oosten een afwijkende strategie. Hier is van beginselen geen sprake. Bovendien worden er steunbedragen beschikbaar gesteld zonder voorwaarden vooraf en zonder hervormingen ter sprake te brengen. Ziet u een mogelijkheid om onder het Deens voorzitterschap samen met de Verenigde Staten een nieuw Europees initiatief te ontplooien op basis van het concrete uitzicht op een Palestijnse staat dat president Bush drie jaar geleden heeft geboden, en zou een dergelijk initiatief op steun kunnen rekenen van uw voorzitterschap?

Schmidt, Olle (ELDR).
(inleiding zonder microfoon) ... we zien liberalen in de stoelen van de Raad, een oprecht liberale minister-president en naast hem zit Bertel Haarder. Minister-president, om te beginnen wil ik zeggen dat ik u moedig vind. Is het echt mogelijk om Europa uit te breiden zonder Polen daarbij te betrekken? Ik weet dat u dat vindt en dat u dat zegt, maar ik kan mij heel moeilijk voorstellen wat het resultaat zou kunnen zijn. Ik zou graag uw commentaar willen horen met betrekking tot wat politiek en strategisch haalbaar is in dit specifieke geval.
Ook wil ik enkele woorden wijden aan het asiel- en immigratiebeleid. Ik weet dat deze kwestie gevoelig ligt en dat u de Zweden bedillerig vindt. Ik hoop dat dat nu niet het geval is, minister-president, maar dat u mij ziet als liberaal en als trouwe vriend die ook veel zinnigs te zeggen heeft. Wij hebben het soms bij het verkeerde eind en soms bij het rechte eind. Ik moet zeggen dat ik mij zorgen maak over de huidige ontwikkeling. Ik ben bang dat Europa een soort fort wordt waar niemand meer wordt toegelaten. Maar zoals bekend hebben wij miljoenen mensen nodig. Tot 2050 hebben wij ieder jaar zo'n vier miljoen nieuwe mensen nodig om de welvaart in Europa in stand te kunnen houden.
Als Europa wordt uitgebreid, is het naar mijn mening ook essentieel dat de normen en waarden in stand gehouden worden, de normen en waarden die wij Europeanen anderen ook opleggen. Ik vind het belangrijk dat ook wij aan deze eisen voldoen. Mijnheer de minister-president, ik hoop dat het immigratiebeleid dat u in Denemarken heeft gewijzigd geen voorbeeld wordt voor de rest van Europa. Ik denk eigenlijk dat wij meer tolerantie en transparantie kunnen gebruiken, dat wil zeggen meer liberalisme. De Europese burgers willen immers meer liberalisme. Wij mogen dubieuze krachten nooit bestrijden met dubieuze voorstellen.
Mijnheer de minister-president, tot besluit wil ik zeggen dat ik veel vertrouwen heb in uw werk. U voert de taak van Uffe Elleman-Jensen uit. Ik zou zeggen: til lykke, maar ik hoop ook dat u uw standpunt wijzigt wat betreft het asiel- en immigratiebeleid.

Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, collega's hebben zeer belangrijke dingen gezegd over het vreemdelingenbeleid en over het feit dat de Europese Unie geen gesloten fort mag worden. Ik wil mijn interventie gebruiken om te onderstrepen dat wij ook in de nabije omgeving van de Unie goed met onze buren moeten samenwerken.
Het Deense voorzitterschap biedt daarvoor in feite een nieuwe mogelijkheid, in het noorden van Europa. Denemarken noemt in het werkprogramma van zijn voorzitterschap het versterken van de zogeheten Noordse dimensie. Daar ben ik blij om en ik stel voor dat de Commissie en het Deense voorzitterschap samen het volgende actieprogramma van de Noordse dimensie gaan voorbereiden, omdat het huidige eind 2003 afloopt.
Ik zou graag willen weten wat de houding van de Commissie is ten opzichte van de Noordse dimensie. Staat de Commissie daar net zo serieus tegenover als het Deense voorzitterschap? Het gaat immers om samenwerking tussen de hele Europese Unie en haar noordelijke buurlanden en niet alleen om de samenwerking tussen de Noordse lidstaten en onder andere Rusland, IJsland, Noorwegen en Groenland. Dit is echt een programma in het kader waarvan wij onze gezamenlijke problemen moeten kunnen oplossen, problemen die te maken hebben met de enorme uitdagingen waarvoor wij ons gesteld zien. Zo zijn de welvaartskloof en het verschil in ontwikkeling tussen Rusland en de Europese Unie zo groot dat dat op zich al een gevaar voor de veiligheid vormt. Het gaat om kerncentrales, het vervoer van nucleair materiaal en het probleem van de arctische regio. Zijn de Commissie en Denemarken nu van plan zicn in het kader van de Noordse dimensie ook bezig te houden met de zogeheten arctische kant van deze samenwerking en wat willen zij in dat opzicht in concreto bereiken?

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wilde de Deense minister-president dankzeggen. Hij heeft evenwel een standpunt ten aanzien van de kwestie-Cyprus verwoord dat me heeft verrast. Ik meen dat er sprake is van een kleine, delicate en, naar ik hoop, onbedoelde wijziging van de tekst van het besluit van de Europese Raad van Helsinki. Volgens dit besluit zal de beslissing over de toetreding van Cyprus worden genomen zonder dat een politieke oplossing als voorwaarde vooraf wordt beschouwd.
Hier zegt de Deense minister-president dat "de uiteindelijke beslissing zal worden genomen op basis van alle relevante factoren". Dat wijkt sterk af van het standpunt van de heer Prodi, evenals van het standpunt van de Commissie, het standpunt van de heer Verheugen, het standpunt van het Europees Parlement, het standpunt van Helsinki en het standpunt van het Spaanse voorzitterschap. Ik hoop dat er van de zijde van het Deense voorzitterschap geen andere intentie is en ik verwacht dat de Deense minister-president tijdens zijn tweede toespraak zal bevestigen dat we weliswaar een politieke oplossing zoeken en nastreven, maar dat we die niet als voorwaarde vooraf stellen voor de toetreding van Cyprus.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding is een nobel project en we zijn het onze Oost-Europese buren verplicht - we hebben ze in Potsdam immers niet gevrijwaard van het communistisch juk - ze weer te verwelkomen in de Europese familie van naties. Er zijn echter tal van problemen, variërend van de Ierse ratificatie van het Verdrag van Nice - hoewel er ongetwijfeld een plan-B klaarligt voor het geval dat nodig is - tot de meer dan royale rechtstreekse steun aan boeren in het kader van het GLB en het potentieel voor grootschalige immigratie, met name van de slecht geïntegreerde, nomadische Roma-gemeenschappen, die in Oost-Europa zeer talrijk zijn.
Ik ben vooral blij met de komst van de twee landen van het Britse Gemenebest, Malta en Cyprus. Daarmee zal het gebruik van het Engels in deze instelling toenemen, waar ik volledig achter sta. Cyprus baart mij echter zorgen, een kwestie waarover aan de andere kant van deze zaal ook reeds zorgen zijn geuit. Misschien moet het land toetreden als verdeeld eiland, met alle mogelijke gevolgen van dien voor de eventuele Turkse annexatie van het noorden. Mijn vraag is welke druk kan worden uitgeoefend, met name op de heer Denktash, om tot een vergelijk te komen met de heer Clerides, opdat Cyprus in 2004 als verenigd land kan toetreden tot de Unie, iets wat wij naar mijn stellige overtuiging allemaal willen in dit Parlement.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Sevilla legt het Deense voorzitterschap een reeks verplichtingen op die in zeer korte tijd moeten worden nagekomen.
In punt 32 van de conclusies van het voorzitterschap wordt de Raad, de Commissie en de lidstaten verzocht om elk binnen hun eigen bevoegdheden uiterlijk eind 2002 de volgende maatregelen uit te voeren: totstandbrenging van gezamenlijke operaties aan de buitengrenzen, onmiddellijk starten van proefprojecten waaraan alle belangstellende lidstaten kunnen deelnemen en oprichting van een netwerk van immigratieverbindingsofficieren van de lidstaten.
Zullen zij er, gezien de beperkte tijd waarover zij beschikken, in slagen het Deense voorzitterschap te helpen bij de verwezenlijking van deze tijdens de Top van Sevilla duidelijk vastgestelde doelstellingen?

Nicholson of Winterbourne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank voor deze zeer welkome vernieuwing. Ik wil het Deense voorzitterschap van harte gelukwensen en natuurlijk feliciteer ik mijn collega, de heer Haarder, met zijn huidige functie. De heer Haarder was een gewaardeerd lid van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en ook van deze fractie.
Ik heb echter een verzoek aan u dat u als Deens voorzitter zeker zult willen honoreren. In het Verdrag van Rome kennen wij verschillende soorten rechten toe - mensenrechten en dierenrechten - maar we kennen geen rechten toe aan kinderen, en dat terwijl we na de val van de Berlijnse muur en het einde van de koude oorlog een afgrijselijk panorama van misbruik, verwaarlozing, ellende, honger en wanhoop onder kinderen te zien hebben gekregen dat in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer was voorgekomen. De situatie is er nu met de uitbreiding van de Europese Unie niet beter op geworden. Waarom zeg ik dat? Omdat er helaas aanwijzingen te over zijn dat met het openstellen van de grenzen, de uitbreiding van de Europese Unie en door factoren als de mondialisering, internet en de Schengen-overeenkomsten het drama van kindermisbruik alleen maar erger is geworden. Kinderen lopen tegenwoordig meer gevaar dan ooit en velen onder hen zijn het slachtoffer van kinderhandel op mondiale schaal. Handel, georganiseerde misdaad en scheiding van hun ouders - dat zijn slechts enkele van de vele vormen van kindermisbruik.
De Europese Unie kan niet alles maar verkeert wel in een unieke machtspositie. Wat ik wil vragen is dat u samenwerkt met mij en met de Children's Alliance, een groep leden van dit Parlement waarin elke politieke kleur vertegenwoordigd is, zodat we zeker zijn van unanieme steun. Ons doel is in de toetredingsovereenkomst en in het Verdrag van Rome iets heel eenvoudigs op te laten nemen, niet meer dan de verplichting tot naleving van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, dat door elk van de lidstaten is ondertekend en geratificeerd. Het is het belangrijkste verdrag uit de geschiedenis en het is dan ook door meer landen geratificeerd dan enig ander verdrag. Alleen de VS verzet zich er nu tegen. De Commissie heeft gedaan wat zij moest doen. Het is opgenomen in het acquis communautaire. Nu moet het worden opgenomen in het toetredingsverdrag en in het Verdrag van Rome. Mijnheer de fungerend voorzitter, kan ik op uw medewerking rekenen?

von Wogau (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag kort willen ingaan op de bijdrage van de heer Schulz. Zijn woorden hadden namelijk alles weg van een verkiezingsrede!

Ik wil eigenlijk alleen vaststellen dat de opiniepeilingen hem kennelijk nogal zenuwachtig hebben gemaakt; die geven daar ook alle aanleiding toe!
Ik zou een vraag willen stellen, mijnheer de Raadsvoorzitter, die betrekking heeft op de bevoegdheden tijdens uw voorzitterschap. Op defensiegebied is het zo dat de bevoegdheid al tijdens de periode van uw voorzitterschap bij Griekenland en niet bij Denemarken berust. Nu staan wij wat de Balkan betreft aan de vooravond van een aantal cruciale beslissingen, bijvoorbeeld over de Amerikaanse deelname ter plaatse en over de vraag hoe de Europese Unie de verantwoordelijkheid moet overnemen. In dit verband rijst de vraag hoe de coördinatie tussen de civiele en de militaire tak, die in wezen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, optimaal gewaarborgd kan worden. Welke rol zal het voorzitterschap spelen, en welke rol staat de Commissie daarbij te wachten?

De Voorzitter.
Volgens het rooster dat mij voor vanochtend is toegewezen kan nu geen gebruik meer worden gemaakt van het 'catch-the-eye?-systeem. Ik doe daarom een beroep op de ruim twintig mensen wier namen op de lijst staan om er bij hun respectieve fractievoorzitters op aan te dringen de volgende keer dat we deze procedure uitproberen meer ruimte voor dit nieuwe systeem te creëren. Het is een interessante vernieuwing.

Fogh Rasmussen
Ik dank u voor het interessante en opbouwende debat. Ik heb vele belangrijke en oordeelkundige opmerkingen gehoord, waarmee ik rekening zal houden. Ik zal proberen zoveel mogelijk vragen te beantwoorden, maar de tijd waarover ik beschik laat helaas niet toe alle vragen te beantwoorden. Ik zou graag hebben dat ook de minister voor Europese Zaken de gelegenheid krijgt enkele vragen te beantwoorden. Ik heb hier vandaag een aantal verkiezingstoespraken gehoord, maar ik ben niet van plan mij in te laten met de verkiezingscampagnes in de lidstaten.

Bovendien hielden mevrouw Frahm en de heer Krarup, die in dit Parlement Denemarken vertegenwoordigen, toespraken die het nationaal politiek debat en de nationale machtsverhoudingen in Denemarken betreffen. Ik ga daar evenmin op in. De Europese Unie heeft grote taken te volbrengen en ik vind dat een debat in het Europees Parlement een uiting moet zijn van Europese visies en niet van kleingeestige nationale polemieken.
(Applaus)
Ik dank de heer Poettering voor zijn steun aan het Deens voorzitterschap. Op de vraag over openbaarheid van de heren Poettering en Watson en mevrouw Maij-Weggen kan ik antwoorden dat het Deens voorzitterschap van plan is de regels betreffende openbaarheid zo verregaand mogelijk toe te passen binnen het vastgestelde kader. Ik maak er geen geheim van dat ik graag verder was gegaan en ik zal blijven ijveren voor meer openheid in het wetgevend proces in de Europese Unie, maar voorlopig is in Sevilla een besluit genomen en het Deens voorzitterschap zal dit besluit zo goed mogelijk ten uitvoer brengen.
Daarnaast stelde de heer Poettering de vraag of de wetgeving niet beter kan. Wij vinden dit een zeer belangrijke vraag en wij verwachten veel van de interinstitutionele samenwerking voor de verbetering van de wetgeving. Dit punt krijgt van ons de hoogste prioriteit. De heer Poettering had het ook over Turkije. Uiteraard moet Turkije dezelfde behandeling krijgen als alle andere kandidaat-landen. Dit wil zeggen dat voor Turkije geen datum wordt vastgesteld voor de start van de toetredingsonderhandelingen zolang het land niet voldoet aan de politieke voorwaarden, met name de criteria van Kopenhagen. Op dit ogenblik is dat nog niet het geval.
Voorts brachten de heren Poettering en Watson het probleem van de landbouwhervorming ter sprake. Ik geef een gezamenlijk antwoord aan beide heren en dank de heer Watson tevens voor zijn steun aan het Deens voorzitterschap. Ik ben het volledig met u eens dat wij niet mogen toestaan dat een lidstaat of een politiek leider met zin voor verantwoordelijkheid de uitbreiding van de Europese Unie koppelt aan de landbouwhervorming.
(Applaus)
Het zou een historische vergissing van formaat zijn als iemand de uitbreiding van de Europese Unie zou proberen te blokkeren wegens onenigheid over een som geld, een kwestie die ondanks alles toch van ondergeschikt belang is. Ten eerste herinner ik eraan dat de uitbreiding volgens het voorstel van de Commissie binnen de bestaande begroting uitgevoerd kan worden. Er is geen extra geld nodig om de uitbreiding te kunnen verwezenlijken. Ten tweede voorziet de Commissie in haar voorstel in een bescheiden extra uitgave voor de geleidelijke invoering van directe inkomenssteun aan de landbouwers in de nieuwe lidstaten. Deze minimale extra uitgave komt overeen met 1 promille van de totale productie in de huidige lidstaten. Ik kan niet geloven dat er ergens een politieke leider is die de uitbreiding wil blokkeren voor een bedrag dat overeenkomt met 1 promille van de totale productie.
(Applaus)
Ik wil nu graag de vragen van de heer Barón Crespo beantwoorden. Ik dank hem voor de gelukwensen aan het Deens voorzitterschap. Eerst wil ik een misverstand rechtzetten. De Deense minister van Buitenlandse Zaken heeft niet gezegd dat hij een stok wil gebruiken met betrekking tot de kandidaat-landen. Integendeel, wij zijn voorstander van echte onderhandelingen met de kandidaat-landen. Als antwoord aan de heer Barón Crespo en ook aan de heer Bonde, die het over toekomstige hervormingen van het landbouwbeleid had - en hier spreek ik ook als premier van Denemarken - kan ik bevestigen dat Denemarken voorstander is van nieuwe hervormingen van het landbouwbeleid. Ik herhaal echter dat dergelijke hervormingen geen bijkomende voorwaarde mogen zijn voor de verwezenlijking van de uitbreiding van de EU.
De heer Barón Crespo en later in het debat ook de heer Laschet haalden het probleem van het Midden-Oosten aan. Het Deens voorzitterschap beraadt zich momenteel over de vraag wat de EU het beste kan doen om het vredesproces in het Midden-Oosten weer op gang te brengen. Ik denk dat wij zullen beginnen met een proces dat een hervorming van het Palestijns zelfbestuur kan bewerkstelligen. Binnenkort zijn er immers verkiezingen. Zoals wij het nu zien, is het onze bedoeling de basis te leggen voor een vredesconferentie waar de vredesonderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen kunnen worden hervat. Ik kan u meedelen dat de Deense minister van Buitenlandse Zaken dit later op de dag met zijn Amerikaanse collega, Colin Powell, zal bespreken. De reden hiervoor is dat wij met betrekking tot dit onderwerp een nauwe coördinatie willen tussen de EU, de VS en andere partijen. Het Deens voorzitterschap is van mening dat de Europese Unie een positieve rol kan en moet spelen in de pogingen het vredesproces in het Midden-Oosten weer op gang te brengen. Mijnheer Barón Crespo, ik kan u overigens bevestigen dat het Deens voorzitterschap een groot voorstander is van de communautaire methode in de EU. Helaas beschik ik over te weinig tijd om dieper in te gaan op de werkzaamheden van de Conventie, maar wij vinden ze uitermate belangrijk.
Verschillende sprekers, waaronder mevrouw Maes, de heer Alavanos en de heer Tannock hebben op het probleem van Cyprus gewezen. Ik kan u meedelen dat het Deens voorzitterschap zich zal houden aan de besluiten die in Helsinki zijn genomen en die drie elementen bevatten. Ten eerste zou een oplossing van de kwestie-Cyprus de zaak vergemakkelijken, omdat wij dan een volledig eiland als lid van de Unie zouden kunnen opnemen. Ten tweede mag een oplossing niet als nieuwe voorwaarde voor toetreding worden gesteld. Ten derde staat in de verklaring van Helsinki dat met alle relevante factoren rekening zal worden gehouden wanneer over de toetreding beslist wordt. Dit is dus helemaal niets nieuws, mijnheer Alavanos. Dit besluit is in 1999 in Helsinki genomen. Het Deens voorzitterschap zet de lijn van dit besluit door, en over de kwestie-Cyprus heerst volledige consensus tussen de Commissie en het Deens voorzitterschap.

Prodi
Ik wil kort reageren, mijnheer de Voorzitter, en ingaan op iets dat mij werkelijk op het hart ligt. Ten eerste klopt het absoluut niet dat de steun van de Gemeenschap aan het Midden-Oosten aan geen enkele voorwaarde en controle is onderworpen. Ik wil dergelijke beweringen eens en voor altijd ontzenuwen. Die komen namelijk elders vandaan en maken van onze steun een karikatuur die nergens op slaat en die niet strookt met de werkelijke gang van zaken. De Commissie geeft net als alle andere instellingen - en zelfs in nog sterkere mate dan het Monetair Fonds - steun aan projecten voor vredesinfrastructuur in het Midden-Oosten, infrastructuur die helaas is vernietigd in de oorlog. Ook geeft de Commissie uitvoering aan de hulp aan de Palestijnse Autoriteit waartoe de Raad besloten heeft en blijft ze de noodzakelijke controles uitvoeren, ofschoon bepaalde controles zeer moeilijk zijn ten gevolge van de tragische oorlog. Ik wil het Parlement er evenwel op wijzen dat het noodzakelijk is korte metten te maken met deze ongegronde beweringen die onze instellingen enkel besmeuren.

Mijn tweede korte antwoord betreft de Noordse dimensie. Deze is zeer belangrijk voor de Commissie en zal zelfs nog belangrijker worden als daarvan een instrument wordt gemaakt voor de betrekkingen met Rusland en als een oplossing moet worden gevonden voor bijzondere aspecten en problemen. Aangezien Denemarken nu het voorzitterschap bekleedt, wil ik slechts een voorbeeld noemen: het belang van een opbouwende en vriendschappelijke band met Groenland en het belang van de geografische, strategische en ook menselijke aspecten van onze betrekkingen met dit gebied.
Dan wil ik nu, mijnheer Schulz, kort ingaan op uw opmerkingen van persoonlijke aard. Ik ben meerdere malen aanwezig geweest op seminars van de liberale partij, van de Volkspartij en ook - dankzij de vriendelijke uitnodiging van mijn vriend Enrique - op seminars van de socialistische partij en de groenen. Ik ben geen driekleurige maar een veelkleurige voorzitter. Veelkleurig betekent meer dan driekleurig; een driekleurige voorzitter zou te weinig zijn, zeer zeker in dit geval.
(Applaus en gelach)
Tot slot wil ik het Parlement bedanken voor het krediet dat het Deens voorzitterschap van alle politieke krachten heeft gekregen. Deze steun is verdiend en noodzakelijk voor ons werk. Wil een onderneming van een dergelijke historische draagwijdte als de uitbreiding kans van slagen hebben, dan moet men zorgen voor eenheid. Er moet eenheid zijn opdat de verschillen tussen de politieke krachten en de politieke spelletjes in de verschillende landen kunnen worden overwonnen, opdat de noodzakelijke overeenstemming kan worden bereikt over de nog openstaande dossiers, opdat alle instellingen van de Unie aan hetzelfde eind van het touw staan. Wat dit laatste betreft zal de interinstitutionele dialoog van doorslaggevend belang zijn, niet alleen om de besluitvorming te verbeteren, maar ook om goed beslagen ten ijs te komen met de bestaande regels. Wij moeten onze instellingen namelijk in staat stellen onmiddellijk na de uitbreiding goed te werken, en daarop moeten wij ons nu voorbereiden. Tot slot is eenheid nodig omdat wij moeten aantonen dat Europa in staat is de enorme uitdagingen het hoofd te bieden. In de komende maanden zullen de politieke en economische uitdagingen namelijk nog groter zijn dan in de afgelopen maanden. De wereld zal Europa hard nodig hebben, om te beginnen in Johannesburg en zelfs nog meer daarna, naarmate de herfst vordert. Wij moeten op intern vlak een antwoord zien te geven op het beschavingsvraagstuk en zorgen voor vrijheid en veiligheid, en op extern vlak moeten wij ons inzetten voor een wereldbestuur, waarbij - zoals ik zojuist al zei - Johannesburg slechts het begin is. Er is echt behoefte aan een nieuwe orde, een orde die in eerste instantie een geestesgesteldheid is en pas dan een politieke orde.
(Applaus)

De Voorzitter.
Hartelijk dank voor uw veelkleurige bijdrage, mijnheer de fungerend voorzitter.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de Deense regering gelukwensen met het voorzitterschap en haar voor de komende zes maanden veel succes toewensen. Haar wacht een indrukwekkende taak en het doet mij deugd dat zij de afronding van de uitbreidingsonderhandelingen in december aanstaande als belangrijkste punt op de agenda heeft gezet.
Ik kan mij vinden in de opvattingen die de Deense minister van Buitenlandse Zaken, de heer Per Stig Møller, onlangs kenbaar heeft gemaakt toen hij aangaf dat het belangrijk is dat de EU de beloften nakomt die ze heeft gedaan aan de landen die om toetreding hebben verzocht. Daarnaast hebben we echter ook de morele verplichting ons te houden aan de beloften die reeds zijn gedaan aan de huidige lidstaten. De voorstellen waarover de commissaris voor landbouw, Franz Fischler, zich momenteel buigt in het kader van de tussentijdse evaluatie van het GLB zijn strijdig met het algemeen akkoord over de Agenda 2000 van Berlijn. De nieuwe voorstellen voor modulering en het loslaten van het systeem van subsidiëring op basis van de omvang van de veestapel ten gunste van een op oppervlakte gebaseerd systeem beloven niet veel goeds voor de boeren in de EU.
Maar liefst 20 procent van alle rechtstreekse steun aan de boeren zou zo worden teruggevorderd en besteed aan enkele maatregelen voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden of terugvloeien naar de GLB-begroting zelf. Aangezien de graanproducenten en veehouders voor hun inkomen nu volledig afhankelijk zijn van rechtstreekse steun, betekenen de nieuwe voorstellen dat zij zullen moeten stoppen met hun activiteiten.
De inkomens van de boeren zijn al flink achteruitgegaan. Landbouw is de hoeksteen van de plattelandseconomie in Europa en de ontwikkeling van het platteland is niet meer dan een holle frase als de boeren moeten opdraaien voor de gevolgen van de uitvoering van de Commissievoorstellen die nu naar buiten zijn gekomen. Als voorbereiding op de uitbreiding inhoudt dat de boeren worden benadeeld, dan is dat niet alleen moreel en politiek te veroordelen, maar bestaat tevens het gevaar dat de boeren hun belangstelling voor het uitbreidingsproces zelf verliezen.
In plaats daarvan zou de uitbreiding betaald moeten worden uit de huidige begroting door de uitgaven te verhogen tot de bestaande drempelwaarden. Momenteel liggen de uitgaven daar maar liefst 20 procent onder, wat overeenkomt met in totaal 25 miljard euro. Als de EU die middelen gebruikt, geeft zij duidelijk aan dat haar beleid er daadwerkelijk op is gericht de uitbreiding met overtuiging en volgens schema door te zetten.

Murphy (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde mij voegen bij allen die het Deense voorzitterschap welkom hebben geheten en ik ben met name verheugd over de prioriteit die het geeft aan één Europa, want dat is heel belangrijk.
Mijn boodschap aan u, mijnheer de fungerend voorzitter, is identiek aan mijn boodschap van drie weken geleden aan het vertrekkende Spaanse voorzitterschap. De Commissie en het Parlement doen wat de uitbreiding betreft wat zij moeten doen; nu is het aan de Raad om ervoor te zorgen dat de EU haar beloften gestand doet en de uitbreiding werkelijkheid wordt. Het zal de regeringen van de Europese Unie tot in lengte van dagen kwalijk genomen worden als dit historische project door hun gekibbel over een paar miljoen euro uitstel ondervindt. Nu is het moment gekomen om onze beloften in te lossen.

Het is nu niet het moment om nieuwe hindernissen op te werpen voor het uitbreidingsproces. De hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is belangrijk, maar ze mag niet gekoppeld worden aan de uitbreiding. Nogmaals, die boodschap moet u aan de Raad overbrengen. De rust zal weerkeren naarmate de tussentijdse evaluatie meer duidelijkheid verschaft, maar wij verzoeken u met klem die boodschap duidelijk over te laten komen bij de regeringen. U kunt op onze steun rekenen voor de drie door u aan de orde gestelde kwesties. De criteria liggen er en dienen te worden nagekomen. Op dat punt heeft u onze medewerking. Geen enkel land zou langer dan nodig moeten wachten als het klaar is voor toetreding, en daarbij draait alles om december 2002.
De heer Watson heeft een nogal goedkope en onverstandige opmerking over het Verenigd Koninkrijk gemaakt. Het is echter wel zo dat zelfs in het 'troosteloze? Engeland, zoals hij het noemt, iedereen - ongeacht zijn leeftijd - kan trouwen met wie hij wil. Wellicht vindt ook hij het een goed idee Deense jongeren voor te stellen naar het Verenigd Koninkrijk te komen om daar te trouwen met wie zij willen en vervolgens terug te keren, als zij dat willen.
Zoals u heeft opgemerkt, is er genoeg gesproken en is nu het moment gekomen voor daden. De komende maanden zullen er echter nog hartige woorden gesproken moeten worden en zal er nog flink onderhandeld moeten worden. Als we u hier na de Top terugzien in december, hoop ik van harte dat we u eenstemmig zullen toezingen met de woorden 'fantastisch werk, Kopenhagen!? Dank u wel.
(Applaus)

Caveri (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik heb met waardering geluisterd naar de redevoering van de Deense premier en met name naar hetgeen hij zei over het delicate en cruciale vraagstuk van de uitbreiding. Het valt niet te ontkennen dat daarover volledige overeenstemming bestaat met de voorzitter van de Commissie. Ik moet hier ten minste twee opmerkingen aan vastknopen. Mijn eerste opmerking gaat over de pressing onder de publieke opinie in onze landen. Het Ierse referendum is ongetwijfeld zeer belangrijk, maar net zo belangrijk is dat het uitbreidingsproces goed wordt uitgelegd en goed wordt begrepen in onze landen, hetgeen ongetwijfeld een taak is waarvan elke Europese afgevaardigde hier zich zal moeten kwijten.
Mijn tweede opmerking gaat over de referenda die in de kandidaat-landen zullen worden gehouden. Ook in dat geval moet men goed in de gaten houden hoe alles in zijn werk gaat, teneinde een domino-effect te voorkomen. Dat zou namelijk een nefaste uitwerking kunnen hebben. Daarom moeten wij ons verzetten tegen de populistische tendenzen die bijna overal de kop op steken, want die kenmerken zich door een zeer negatieve houding ten aanzien van de Europese integratie.
Een ander zeer belangrijk punt betreft de werkzaamheden van de Conventie. In 2003/2004 krijgen wij te maken met een institutionele bottleneck: verkiezingen, uitbreiding, Intergouvernementele Conferentie. Ik wil het Deens voorzitterschap erop attenderen dat in de Conventie ten minste twee vraagstukken aan de orde zijn die ook voor het voorzitterschap interessant zijn: het altijd actuele vraagstuk van de rol van de taalminderheden in Europa - hetgeen een belangrijk thema is voor niet alleen de toetredingslanden maar ook de lidstaten van de Unie - en, ten tweede, het hier reeds genoemde vraagstuk van de betrekkingen - binnen de Europese Unie - met de regio's die grondwettelijk vastgelegde, wetgevende bevoegdheden hebben. Ook dat laatste onderwerp is zeer belangrijk. Ofwel wij zullen erin slagen federalisme en subsidiariteit met elkaar te rijmen, ofwel wij zullen het onbegrip ten aanzien van de Europese mechanismen op de een of andere manier zien toenemen.
Ik wil hier ook gewag maken van de waardevolle nieuwe methode die het Deens voorzitterschap heeft ingeluid. Alle parlementaire commissies, met inbegrip van de door mij voorgezeten commissie, hebben namelijk de gelegenheid gehad via de coördinatoren contact te leggen met het voorzitterschap in Kopenhagen. Eindelijk is beloofd dat de Raad fysiek aanwezig zal zijn in alle commissies, opdat op het kritieke moment met de vertegenwoordiging van de Raad gesproken kan worden over bepaalde onderdelen van de verslagen, vóór de indiening daarvan in de plenaire vergadering. Dit is een innovatie die mijns inziens zeer belangrijk is - en ik richt mij nu tot mijn vriend, de heer Haarder - daar wij tot nu toe gebukt gingen onder een probleem in de betrekkingen met de Raad, met alle nadelige gevolgen van dien.
Wat meer specifiek het werk van mijn commissie betreft wil ik twee vraagstukken naar voren brengen, die evenwel een weerslag hebben op het hele Parlement en natuurlijk ook op de fractie waar ik lid van ben. Het eerste vraagstuk houdt verband met het zeer belangrijke debat van de komende maanden over het cohesiebeleid en het regionaal beleid. In januari krijgen wij het tweede tussentijdse verslag over de cohesie en in de loop van 2003 komt het derde en beslissende verslag op tafel. Wij kunnen derhalve zonder meer zeggen dat de discussies van de komende dagen zeer belangrijk zullen zijn.
Zeer belangrijk is eveneens de voortzetting van het werk ten aanzien van het Witboek. Ik wil hier wijzen op een urgent vraagstuk waar het Deens voorzitterschap mee zal worden geconfronteerd: de ecopunten voor Oostenrijk. Dit is een zeer delicaat politiek vraagstuk dat op de een of andere manier moet worden opgelost. Dit heeft namelijk ook een weerslag op de uitbreiding en is tekenend voor het urgente vraagstuk van het vervoer over de Alpen.

Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb besloten mij te houden aan de nieuwe spelregels omtrent de organisatie van het debat en ik heb daarom zelf de conclusies voor mijn fractie getrokken. Ik betreur het dat niet iedereen hetzelfde besluit heeft genomen.
Ik zou graag drie opmerkingen willen maken. Mijn eerste opmerking heeft betrekking op de afronding van de onderhandelingen over de uitbreiding. Ik ben het eens met wat er aangaande het tijdschema is gezegd. Uitstel of onvoldoende tijd voor de laatste onderhandelingen zou tot politieke destabilisatie leiden: een politieke prijs die wij niet kunnen betalen. Ik ben het daarentegen niet eens met hetgeen is gezegd over de voorstellen van de Commissie inzake de landbouwbegroting en -steun. De heer Fogh Rasmussen sprak over redelijke voorstellen en de heer Prodi over "de enig mogelijke basis". Zoals u weet worden deze voorstellen in de landen van Midden-Europa echter als discriminerend beschouwd. Deze landen vinden dat de Europese Unie met deze voorstellen een negatief signaal afgeeft. Sommige andere economische aspecten van het acquis communautaire leiden volgens deze landen tot een te zware druk op hun bevolking. Kijkt u maar eens naar het politieke debat dat zich in Polen afspeelt. Ik denk niet dat er voor de juiste methode is gekozen om het doel van de uitbreiding - een stabieler en meer verenigd Europa - te realiseren.
Mijn tweede opmerking is meer algemeen van aard en kan in één zin worden samengevat: "we moeten ons hoeden voor te veel gemoedsrust". Mijnheer Prodi, u hebt een selectieve lezing gegeven over de Eurobarometer. Deze lezing beschouw ik als een goedkope poging om de gemoederen te bedaren. Als er echt sprake zou zijn van een brede consensus, waarom worden strategische beslissingen dan tot na de Franse en Duitse verkiezingen uitgesteld? Waarom bent u bang voor een Iers referendum? Iedereen weet dat het niet klikt tussen de Europese leiders en de Europese burgers. Ik ben ervan overtuigd dat dit probleem in de kern moet worden aangepakt en dat de burgers veel meer moeten worden betrokken bij de uitwerking van het Europese beleid. Er moet een beleid worden ontwikkeld dat de burgers kan motiveren, mobiliseren en tot elkaar kan brengen. Deze zeer ernstige tekortkoming dient door onze Unie te worden aangevuld.
Tot slot vond ik het debat in velerlei opzichten weliswaar zeer interessant, maar werd er in mijn ogen onvoldoende aandacht besteed aan de rol van de Unie in de wereld. Laat ik drie voorbeelden noemen. Er is in vage termen gesproken over Afrika. Op de G8 is gesproken over een actieplan voor Afrika. De Afrikanen hebben de kosten van de uitvoering van dit plan geschat op 64 miljard dollar. Er is echter geen enkele toezegging gedaan. Zelfs in de Europese Unie is de Overeenkomst van Cotonou nog niet door de vijftien lidstaten geratificeerd, waardoor het nog niet in werking kan treden. Het tempo moet nu worden opgevoerd. Het tweede voorbeeld betreft de Earth Summit in Johannesburg en de uitdagingen waarvoor onze wereld zich geplaatst ziet. Ook hier zien we dat de voorbereiding van deze Top wordt gehinderd door financiële kwesties en angst voor een mislukking. Welke initiatieven dienen er volgens u door de Unie te worden genomen? Derde voorbeeld: mijnheer de voorzitter, u sprak zojuist ook over de transatlantische relatie, maar u hebt niets gezegd over het unilateralisme en het ongelooflijke besluit van de Amerikaanse leiders om de VN het mes op de keel te zetten. Zij willen zich aan een internationale jurisdictie ontrekken en zijn bereid daarvoor de vrede op de Balkan op het spel te zetten. Wij zouden graag op al deze punten uw commentaar vernemen.

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Deens voorzitterschap van harte welkom heten.
Europa: een sterke boodschap, waarvoor ook wij ons met kracht inzetten, en aangenaam om te horen. Maar wat voor een Europa, mijnheer de fungerend voorzitter? Nu dit debat ten einde loopt - en ook ik heb waardering voor de nieuwe vorm daarvan - willen wij u drie boodschappen meegeven. Ten eerste zijn wij van mening dat in tegenstelling tot hetgeen u zei uw asiel- en immigratiebeleid geen interne aangelegenheid is. Er moet overeenstemming en samenhang bestaan tussen hetgeen u in Denemarken zegt en doet enerzijds en hetgeen u hier zegt en doet anderzijds. Er kunnen geen hemelsbrede verschillen zijn.
Wij zijn uiterst bezorgd, daar Denemarken het risico loopt zijn naam als lichtend model van opvang en integratie, die het land in het verleden had, te verliezen. Daaruit zou blijken dat rechten en vrijheden nooit echt een verworvenheid worden en dat het tij kan keren bij elke regeringswissel. De Denen pretenderen zelfs liefde te kunnen afmeten aan nationaliteit en leeftijd. Dat is iets dat vanuit Europees standpunt bekeken perplex doet staan. Wij zijn ervan overtuigd dat de manier waarop u de Raad zult leiden ook zal afhangen van de manier waarop u zich in uw eigen land opstelt ten aanzien van dergelijke vraagstukken.
Tweede vraagstuk: Cyprus. Wij hebben met enige bezorgdheid uw minister van Buitenlandse Zaken horen zeggen: 'Wij hoeven niets te doen; daar zorgen de Verenigde Naties voor?. Dat klopt niet. De manier waarop de Europese Unie gedurende de laatste maanden de onderhandelingen over de uitbreiding zal voeren is van fundamenteel belang. In weerwil van de verklaringen van Helsinki en andere belangrijke Raden kunnen wij niet toestaan dat in de Europese Unie een land wordt opgenomen waar een muur of die zogeheten groene lijn bestaat. Wij moeten onze uiterste best doen om dat probleem op te lossen.
Derde vraagstuk: Johannesburg. Ofschoon dit een absolute prioriteit is voor de Europese Unie, hebt u, mijnheer de voorzitter van de Raad, in uw toespraak niet gezegd wat de prioriteit van de Unie is in Johannesburg. Volgens ons kan er maar één prioriteit zijn: zonder dralen optreden en duidelijk maken dat handel en markt niet boven milieuverplichtingen en milieuovereenkomsten mogen gaan. Dat is de boodschap die Johannesburg de wereld in moet sturen, maar die boodschap hoort men nergens. De enige uitzondering zijn misschien de enkele zinnen die de Commissie vandaag in de documenten van de Unie heeft opgenomen. Dat is de strategische lijn die wij in Johannesburg moeten volgen, en dat had ik graag vandaag van u willen horen.

Camre (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat premier Fogh Rasmussen de indruk heeft gekregen dat ik zijn engagement voor de uitbreiding probeerde te relativeren. Zoiets zou ik nooit doen. Ik wilde inspelen op de opmerking van de premier dat de uitbreiding hoe dan ook zal plaatsvinden, ook al zou het dit jaar niet lukken.
Een aantal van mijn Deense en Zweedse collega's heeft kritiek geuit op het Deense asiel- en immigratiebeleid alsook op het ontwikkelingsbeleid. Hoewel de heer Watson een treffende vergelijking maakte tussen een asielzoeker in Denemarken en een asielzoeker in Groot-Brittannië, is er een aantal valse beweringen over het Deens beleid verspreid. Dit bleek zojuist nog uit de woorden van mevrouw Frassoni. Om die reden en omdat het beleid van de Deense regering door driekwart van de Deense bevolking wordt gesteund, verzoek ik premier Fogh Rasmussen of eventueel minister voor Europese Zaken Haarder de volgende twee feiten te bevestigen. Ten eerste, dat elke bepaling in het verslag over de mensenrechten dat Bertel Haarder als lid van het Europees Parlement heeft opgesteld in het nieuwe vreemdelingenbeleid van de regeringspartijen en de Deense Volkspartij wordt nageleefd. Ten tweede, dat het bedrag dat Denemarken in 2002 aan ontwikkelingshulp besteedt het op twee na hoogste is in de geschiedenis van Denemarken en het hoogste dat een land ooit heeft uitgegeven aan ontwikkelingshulp in vergelijking met het BBP van dat land.

Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, het is niet gebruikelijk om tegenstanders lof toe te zwaaien, maar ik vind dat Anders Fogh Rasmussen lof heeft verdiend voor zijn goede toespraak en vooral omdat hij, net zoals tijdens het bezoek van de Deense koningin, de Deense tegenstanders van de Unie niet onder vuur heeft genomen. We laten onze onenigheid beter thuis in Denemarken.
Ons gemeenschappelijk project is de EU transparanter te maken en ik verzoek het Deens voorzitterschap alle agenda's, notulen en werkdocumenten van het wetgevingsproces op de webpagina 'dk2002? te zetten. Wanneer de EU als wetgever optreedt, moet ze even transparant zijn als de nationale parlementen en wanneer de EU als administratie optreedt, moeten de burgers een betere toegang tot de documenten krijgen.
Ik waarschuw de premier dat hij de uitbreiding niet mag gebruiken om de Ierse tegenstanders van het Verdrag van Nice onder druk te zetten. Zij hebben voor zover ik weet allemaal hun steun aan de uitbreiding toegezegd en er is geen technische handgreep nodig om Verklaring nummer 20 van de Top van Nice te nemen en het in de toetredingsaktes vastgelegde aantal stemmen en plaatsen in het Europees Parlement toe te voegen. Technisch gezien is dit een koud kunstje en het Verdrag van Nice hoeft geen voorbeeld van schoonheid te zijn. Bovendien wordt het binnenkort toch gewijzigd door de Conventie en de komende Intergouvernementele Conferentie, zoals in de Deense kranten van vandaag door Giscard d'Estaing, voorzitter van de Conventie, terecht wordt opgemerkt. Ik lees een citaat voor uit de krant Berlingske Tidende:

Gollnisch (NI).
Ter gelegenheid van de start van het Deense voorzitterschap willen de rechts-georiënteerde leden van het Parlement zich in positieve zin uitspreken over de wijze waarop Denemarken zijn lidmaatschap van de Unie heeft kunnen combineren met het behoud van zijn nationale soevereiniteit. Denemarken heeft een roemrijke traditie. Het land is klein in oppervlakte en aantal inwoners, maar zijn handelwijze op het Europese politieke toneel is prijzenswaardig. In de eerste plaats durft Denemarken namelijk direct en stelselmatig zijn volk te raadplegen over de verplichtingen die het in naam van de burgers wil aangaan. De regeringsautoriteiten luisteren dus naar de stem van het volk. Ook al heeft Denemarken een tweede referendum moeten organiseren over het Verdrag van Maastricht, het heeft uiteindelijk voor elkaar gekregen dat het niet tegen de wil van de Denen mee hoeft te doen aan de euro.
De Deense kroon bestaat dus nog altijd en het behoeft geen betoog dat het met de Deense economie beter is gesteld dan met die van de eurozone. Denemarken doet niet mee aan het gemeenschappelijk immigratiebeleid. Het land treft op dit terrein momenteel overigens zeer heldere nationale maatregelen. Denemarken doet niet mee aan het defensiebeleid. Het land behoudt belangrijke nationale prerogatieven op het terrein van de politiële en justitiële samenwerking die afwijken van het Europese gemene recht. Het land heeft geweigerd om zijn soevereiniteit over te dragen aan de Unie op de terreinen die de kern vormen van de regale prerogatieven van een lidstaat. Hiermee heeft het land gehandeld in het legitieme belang van de Deense natie. Deze handelwijze vormt geen handicap, maar geeft het land juist een troef in handen in de toetredingsonderhandelingen met de tien nieuwe leden die graag tot de Unie willen toetreden maar geen afstand wensen te doen van de vrijheid die ze onlangs hebben verworven.
Denemarken levert het bewijs dat landen kunnen deelnemen aan de Unie zonder meer bevoegdheden aan Brussel te hoeven opofferen dan strikt noodzakelijk is. Het land levert het bewijs dat een standvastige opstelling tegen de dictaten van de antinationale ideologie loont - hoe geweldig deze ideologie ook moge lijken - juist nu er in een conventie wordt gewerkt aan een gecentraliseerde, eurocratische superstaat die het authentieke karakter van Europa geweld aan zal doen. Ik hoop dat de Europese regeringen zich door de Deense handelwijze zullen laten inspireren. De Denen verkwanselen hun vrijheid en duizend jaar oude identiteit immers niet zomaar.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijne dames en heren, als er één ding is dat ik heb opgestoken van het debat tussen de fractievoorzitters, het Raadsvoorzitterschap en de Commissie dan is het wel dat iedereen het eens is over de enige echte prioriteit in de komende jaren, te weten de uitbreiding, de uitbreiding en nog eens de uitbreiding. Verder heb ik uit het debat begrepen dat er voor het eerst qua doelstellingen en tijdschema volledige overeenstemming bestaat tussen de meerderheid van dit Huis, de Commissie en het voorzitterschap van de Raad. Dat mag wel een unicum heten. Om deze historische taak te kunnen volbrengen, zullen wij dan ook eensgezind moet optreden.
Ik ben daarom verheugd over de duidelijke boodschap dat er, zoals de resolutie van het Parlement aangeeft, geen nieuwe voorwaarden aan de uitbreiding gesteld mogen worden, en dat er gehamerd is op een hervorming van het landbouwbeleid, zonder die hervorming te beschouwen als een nieuwe voorwaarde. En als de tekortkomingen van Agenda 2000 verholpen moeten worden, mag dit niet ten koste gaan van de toetredingskandidaten; degenen die overeenstemming hebben bereikt over Agenda 2000 moeten de politieke verantwoordelijkheid op zich nemen en mogen die niet afschuiven op de kiezers of de toetredingskandidaten.
Voorts is het noodzakelijk erop te hameren dat er sprake is van een gedifferentieerd optreden. Ook nu, met tien landen die waarschijnlijk de sprong kunnen wagen, moet men beseffen dat elk afzonderlijk land wordt getoetst en dat wordt bekeken of aan de voorwaarden is voldaan. Daarom bestaat er nog bij niemand volledige zekerheid. Bepaalde zaken blijven nog over die getoetst moeten worden. Zo moet met een land als Polen nog besproken worden of de onafhankelijkheid van de centrale bank wel of niet gehandhaafd moet blijven. Dat zijn belangrijke thema's die nog niet helemaal rond zijn en daarom mag niemand zich al helemaal zeker voelen.
Mijnheer de Voorzitter van de Raad, ik zou u willen aanmoedigen door te gaan met de oplossing van het vraagstuk omtrent Kaliningrad. Wel moet ik benadrukken dat dit vraagstuk uit historisch en pragmatisch oogpunt niet is op te lossen door middel van corridors. Ik geloof namelijk niet dat wij gezien het verleden Litouwen en Polen een corridor moeten opdringen. Bovendien is het zeker dat die oplossing gepaard gaat met flinke concessies aan de Schengen-criteria. Er moet een oplossing komen die een geloofwaardige beveiliging van de buitengrenzen behelst en waarbinnen vrijheid van verkeer gewaarborgd is. Desalniettemin lijkt me duidelijk dat zich hier een goede gelegenheid voordoet om een brug naar Rusland te bouwen.
In de herfst van dit jaar zullen er moeilijke gesprekken plaatsvinden met een land dat voor ons om strategische redenen van groot belang is, namelijk Turkije. Om die strategische redenen moeten wij al het mogelijke doen om te voorkomen dat Turkije zich van Europa afwendt. Compromissen inzake het gebruik van de NAVO-installaties voor het Europees veiligheids- en defensiebeleid en de kwestie van het Cypriotisch lidmaatschap mogen echter niet ten koste gaan van de consequente naleving van de criteria van Kopenhagen.

Hieraan mogen geen concessies worden gedaan, omdat anders de geloofwaardigheid van het gehele uitbreidingsproces in de toekomst op het spel komt te staan. Ik ben mij ervan bewust - ik heb ook niet direct pasklare oplossingen voorhanden - hoe vreselijk moeilijk het is voor het voorzitterschap en de Commissie om dit probleem het hoofd te bieden. Desalniettemin geloof ik dat wij deze kans moeten benutten, dat wij ons doel zullen bereiken en dat wij bovenal duidelijk moeten maken dat de eenwording van Europa niet bedoeld is om een punt te zetten achter het verleden, maar om het verleden, dat zulke donkere perioden heeft gekend, nooit meer terug te laten keren. Met de eenwording staat ons continent voor een nieuw begin.
(Applaus)

Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij deugd dat ik na de heer Brok het woord mag voeren, want ik heb zijn bijdrage met plezier aangehoord. Het was de eerste bijdrage van de Fractie van de Europese Volkspartij vanmorgen die niet polemisch maar zakelijk van aard was. Ik heb diverse malen gehoord dat mijnheer Haarder zo'n beminnelijke collega is geweest. Misschien was hij privé wel zo, maar op politiek vlak was hij allesbehalve beminnelijk. Ik heb namelijk vele jaren met hem samengewerkt in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. De lijn van het Deens liberalisme die de heer Haarder in deze commissie jarenlang heeft vertegenwoordigd, en die tot uiting zal komen in het asiel- en immigratiebeleid van de Europese Unie, heeft weinig van doen met beminnelijkheid, maar alles met hardheid!
Tegen u, mijnheer Fogh Rasmussen, wil ik het volgende zeggen. U kunt als voorzitter van de Raad niet verlangen dat het Europees Parlement zich niet bemoeit met de binnenlandse politiek van de lidstaten. Dat geldt met name als de fungerend voorzitter van de Raad in zijn land op een bepaald gebied dat door de Raad in Sevilla een prioritair beleidsterrein van de Europese Unie is genoemd, namelijk asiel en immigratie, een beleid voert waarvan hij zelf ook nog vindt dat het voor de Europese Unie een leidraad zou moeten zijn. Natuurlijk zullen wij ons bemoeien met de Deense binnenlandse politiek! De heer Camre heeft een redevoering gehouden die voor u het meest van belang is. De heer Camre is namelijk vertegenwoordiger van de partij van Pia Kjæersgaard, de Deense Volkspartij en de zijden draad waaraan uw regering hangt. Wat deze partij verklaart, komt dicht in de buurt van hetgeen de heer Gollnisch hier naar voren heeft gebracht. In uw plaats zou ik er nog eens goed over nadenken of het doel van het voorzitterschap moet zijn beleid te scheppen dat kan rekenen op volledige instemming van het Front National. De boodschap die u uitdraagt heeft weinig te maken met tolerantie en een fatsoenlijke immigratie maar veel met potdichte grenzen en uitgesloten minderheden. Zolang er in de Europese Unie geen goed geregelde immigratie is, zal er een bloeiende illegale immigratie blijven bestaan.

De immigratie zal dus naar behoren geregeld moeten worden. Men moet dan wel eerst tot het besef komen dat immigratie een feit is, zij het dat het geen immigratie moet zijn tegen elke prijs. De Europese Unie en de lidstaten hebben het recht orde op zaken te stellen in het immigratie- en asielbeleid. Bij uitoefening van dit recht moeten wel de humanitaire beginselen worden geëerbiedigd. Premier Fogh Rasmussen, u noemde Jean Monnet in uw rede; welnu, ik heb liever dat u gebruikmaakt van de methode-Monnet. Uw regering staat zeer ver af van Monnet en van Spinelli, die u in uw rede ter sprake bracht. Spinelli was een communistische politicus in Italië, in welk land hij werd vervolgd. Of hij onder de in uw land geldende voorwaarden asiel zou hebben gekregen is nog maar zeer de vraag.
(Applaus)

Andersson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, hierbij wil ik het Deense voorzitterschap welkom heten. Ik woon zo dicht bij Denemarken dat ik het vanuit mijn raam kan zien liggen. Het ligt maar vier kilometer verderop: aan de overkant van het kortste stuk over de Sont.
Ik ben ook heel blij met de eerste prioriteit van het Deense voorzitterschap, te weten de uitbreiding. Ik denk en ik hoop dat u haar tot een goede einde zult brengen. Tijdens het Zweedse voorzitterschap hebben wij heel veel voorbereidend werk verricht. Nu is het aan u om ons naar de eindstreep te brengen en ik heb er het volste vertrouwen in dat u daarin zult slagen.
Ook heb ik mijn hoop gevestigd op de VN-Conferentie in Johannesburg, maar ik ben op dit moment enigszins pessimistisch. Het Spaanse voorzitterschap had duurzame ontwikkeling niet als prioriteit gesteld en ik hoop dat u bij milieukwesties niet te veel op de Verenigde Staten gaat leunen. De opvattingen van Europa en de Verenigde Staten liggen op dit gebied ver uiteen. Wij kunnen alleen maar hopen dat de Verenigde Staten ons tegemoetkomen, maar laten wij daar niet op rekenen.
Evenals vele anderen wil ik ook het asiel- en immigratiebeleid aankaarten door te refereren aan een verslag van Bertel Haarder. Daarin werden de lidstaten opgeroepen om voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk asielstelsel een stap verder te gaan dan de minimumniveaus van harmonisatie, door hoge beschermingsnormen aan te nemen als basis voor toekomstige asielstelsels.
Denemarken heeft tijdens het ministerschap van Bertel Haarder echter precies het tegenovergestelde gedaan. Denemarken is van een hoog niveau bijna naar een minimumniveau gegaan en heeft niet getracht, zoals het Europees Parlement vroeg, de beschermingsniveaus te verhogen.
Wat deze kwestie betreft ben ik teleurgesteld over de Top van Sevilla, die met name over illegale immigratie ging. Ik ben mij bewust van het probleem en ben van mening dat het opgelost moet worden, maar dat bereik je niet door een minder genereus asiel- en immigratiebeleid. Daarom ben ik ook zeer teleurgesteld in Denemarken. U heeft als voorzitter de verantwoordelijkheid om de beloftes na te komen die gedaan zijn in het Europees Parlement toen Bertel Haarder afgevaardigde en ondervoorzitter was. Het feit dat u bekritiseerd wordt door uw partijgenoten in Zweden, de Zweedse sociaal-democraten, maar gesteund wordt door het Front National zou tot nadenken moeten stemmen!

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mijn ex-collega's voor de hartelijke verwelkoming die ik heb gekregen. Ik voel mij haast als de verloren zoon uit de Bijbel die terugkeert naar huis, waar een feest plaatsvindt te zijner ere.
Ik kan de leden Barón-Crespo, Pernille Frahm, Per Gahrton, Olle Schmidt, Jan Andersson, mevrouw Frassoni en de heer Schulz verzekeren dat het Deens voorzitterschap de doelstellingen van Tampere zal verwezenlijken en een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in Europa zal creëren. Dit heeft een belangrijke plaats in ons werkprogramma, wat in de toespraak van de premier ook duidelijk naar voren kwam.
Wij zullen ons houden aan de verklaring van Sevilla en op het gebied van asiel zelfs proberen nog verder te gaan. Het gemeenschappelijk asielbeleid moet volgens de verklaring van Sevilla in 2003 een feit zijn, maar wij zullen proberen het reeds onder het Deens voorzitterschap zoveel mogelijk uit te werken. Wij hebben een tijdschema opgesteld dat we aan de Commissie hebben voorgelegd. Ook het Parlement krijgt dit tijdschema en de heer Medina Ortega en anderen zullen kunnen lezen dat wij reeds volop werk maken van de bepalingen betreffende repatriëring, uitwijzing en grenscontroles. Reeds over drie weken komen de verantwoordelijken op het gebied van grenscontroles samen in Kopenhagen om te bekijken hoe de Sevilla-besluiten ten uitvoer kunnen worden gelegd. Ik wil de heer Gahrton erop wijzen dat de Deense regering van begin af aan heeft verklaard voorstander te zijn van een gemeenschappelijk asielbeleid dat aan alle internationale verplichtingen voldoet en zelfs meer dan dat. Ten behoeve van Pernille Frahm, de heer Camre en anderen kan ik meedelen dat ik trouw blijf aan alles wat ik in deze zaal heb gezegd en aan alles wat ik in mijn verslagen over de mensenrechten van 1998 en 1999 heb geschreven. Voor Denemarken geldt op dit gebied helaas een uitzondering. Ik zeg helaas en wend mij tot Pernille Frahm en de heer Gahrton cum suis met het verzoek ons te helpen deze Deense uitzonderingen te schrappen. Wij willen dat immers graag en misschien kunnen wij samenwerken om dit bereiken. Ik verzeker het Europees Parlement dat het Deens voorzitterschap geenszins verzwakt zal worden door de bestaande uitzonderingen. Wij zullen alles in het werk stellen om de eensgezindheid tussen de andere veertien lidstaten te bevorderen en daarna zal Denemarken proberen de gemeenschappelijke regels over te nemen. Dat kan men een positieve houding noemen.
Ik zeg barones Nicholson of Winterbourne al onze steun toe voor haar inspanningen om via gemeenschappelijke regelgeving en acties alsook via onderhandelingen met derde landen iets te doen aan het verschrikkelijke probleem van kindermishandeling, waarvoor zij zich zo fervent inzet en waarop zij het Parlement keer op keer heeft gewezen.
Ik hoop dat de heer Cushnahan niet verwacht dat ik commentaar geef op een Commissievoorstel over het landbouwbeleid dat nog niet officieel bekend is gemaakt. Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Murphy.
De heer Caveri is zeer begaan met het beleid inzake minderheden en ik heb met belangstelling geluisterd naar zijn betoog over het cohesiebeleid.
Ik heb alle respect voor het engagement van de heer Wurtz voor de armoede in Afrika. Ik wijs erop dat ik deze namiddag een vraag zal beantwoorden over de nieuwe houding van de VS inzake het Internationaal Strafhof. Ik zal dit thema dus voor de namiddag bewaren.
Tot slot beloof ik de heer Schulz dat ik hem bij de eerstvolgende gelegenheid zal vertellen hoe een minderheidsregering functioneert, want zoiets is hij in zijn land niet gewend. Het gaat zo dat iedereen met iedereen samenwerkt en dat is misschien moeilijk te begrijpen voor buitenstaanders.
Tot slot dank ik de heer Brok. Zoals altijd heb ik zeer aandachtig naar zijn woorden geluisterd. Ik dank hem, de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en het voltallige Parlement, omdat zij nu reeds een duidelijk standpunt over de uitbreiding hebben ingenomen. Dit betekent een enorme steun voor het Deens voorzitterschap, dat de uitbreiding als een prioriteit beschouwt. Na de dankwoorden aan ons adres is het tijd om het Parlement te danken, omdat het met zijn snelle en duidelijke besluiten de weg heeft gewezen.

De Voorzitter.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Als eerste is er de beslissing over het competentieconflict tussen de Commissie juridische zaken en interne markt en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade (COM(2002) 17 - C5-0088/2002 - 2002/0021(COD)).
Nadat een lange periode van besprekingen zonder een voor beide commissies tevredenstellend resultaat bleef, besloot de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van 13 juni het voorstel te verwijzen naar de Commissie juridische zaken en interne markt als commissie ten principale, gelet op haar bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Als voorwaarde werd daarbij gesteld dat de uitgebreide procedure-Hughes zou worden toegepast tussen de Commissie juridische zaken en interne markt en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid.
Laatstgenoemde commissie heeft die beslissing aangevochten en verzocht de kwestie op de agenda van het Parlement te plaatsen, overeenkomstig artikel 154, lid 2 van het Reglement. Daartoe heeft ze volgens het huidige Reglement alle recht.
Alvorens de kwestie in stemming te brengen, geef ik het woord aan beide voorzitters van de betreffende commissies, en aan niemand anders. Daarna gaan we over tot de stemming.

Gargani (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik moet meteen zeggen dat er geen precedent is voor de stemming die hier vandaag wordt gehouden. Dit is een uitzonderlijke stemming. Het gaat hierbij niet alleen om de bevoegdheid van de Juridische Commissie en de Milieucommissie, maar vooral ook om een consequente toepassing van het Reglement - waar ook u zojuist naar verwees - en om coherentie met hetgeen wij in de discussie hebben gezegd. Zoals u terecht zei, is er een duidelijke uitspraak gedaan over dit conflict door de Conferentie van voorzitters, die overeenkomstig het gewijzigd artikel 154 bevoegd is te besluiten over bevoegdheidsconflicten en die een besluit heeft genomen ten gunste van de Commissie juridische zaken en interne markt. De heer Corbett zelf heeft dit voorstel aan de plenaire vergadering voorgelegd en de plenaire vergadering heeft haar instemming betuigd. De Conferentie van voorzitters beschikt over alle instrumenten om een diepgaand onderzoek te verrichten en kan dus ieder afzonderlijk geval beoordelen om zo tot een besluit te komen. Met mijn verzoek om instemming van de plenaire vergadering vraag ik dus in feite om een bevestiging van het besluit van de Conferentie van voorzitters en om een bevestiging van de geldigheid van het Reglement.
Er zijn talrijke redenen die voor de bevoegdheid van de Commissie juridische zaken en interne markt pleiten. Ik zal er twee noemen: de Juridische Commissie werkt al sinds maart 2000 aan dit thema, toen zij - let u goed op, geachte collega's - bevoegd werd verklaard voor de behandeling van het Groenboek over de wettelijke aansprakelijkheid op milieugebied. Dit Groenboek was het adviesdocument dat voorafging aan de ontwerprichtlijn waar het huidige conflict over gaat. De rapporteur voor de ontwerprichtlijn is dezelfde als voor het Groenboek, namelijk de heer Manders, die in deze jaren een enorme kennis heeft verworven over dit onderwerp. Bovendien heeft de Commissie juridische zaken en interne markt, de haar toegekende bevoegdheid in acht nemend, deze zaak reeks besproken en ze heeft hierover op 21 mei een zeer belangrijke hoorzitting gehouden. De historische bevoegdheid van de Juridische Commissie op het gebied van milieuaansprakelijkheid, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vloeit voort uit de interpretatie van Bijlage VI van ons Reglement, waarin staat dat de Commissie juridische zaken en interne markt de kwesties in verband met de wettelijke aansprakelijkheid, ongeacht de betrokken sector, moet behandelen.
Dit is een ontwerprichtlijn waarmee iemand die vervuilt wettelijk aansprakelijk wordt gesteld, en ik vraag het Parlement met zijn stem het besluit van de Conferentie van voorzitters te bevestigen.
Jackson (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid is van mening dat het hier om een maatregel gaat die door haar zou moeten worden behandeld, en wel om de volgende drie redenen.
Ten eerste is de maatregel gebaseerd op een gedeelte uit het verdrag inzake milieubescherming. De richtlijn zal worden behandeld door de Milieuraad. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid is de commissie ten principale voor milieubeleid; de Commissie juridische zaken en interne markt is de commissie ten principale voor wetgeving inzake wettelijke aansprakelijkheid. In feite wordt met deze richtlijn een volkomen nieuw instrument gecreëerd voor de bestrijding van algemene milieuschade aan de biodiversiteit, het water en het land, en hiermee wordt een administratieve last gelegd op de openbare autoriteiten van de lidstaten om mee te werken aan het voorkomen en herstellen van dergelijke schade. Het is veel te kort door de bocht om de richtlijn het stempel milieuaansprakelijkheid mee te geven. De juiste benaming van het voorstel is de richtlijn betreffende het voorkomen en herstellen van milieuschade.

Ten tweede hebben drie ondervoorzitters - die wij tweeënhalf jaar geleden na anderhalve dag overleg hebben gekozen - unaniem beslist dat dit verslag moet worden opgesteld door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Ik heb niets van doen met twee van deze vice-voorzitters, aangezien zij elk tot een fractie behoren die heel ver af staat van de Britse conservatieven. De derde was de heer Provan, die voor zover ik weet nog altijd een hotline heeft naar het handtasje van mevrouw Thatcher.
(Gelach)
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft daarom overeenkomstig haar bezwaren gestemd tegen de toewijzing aan de Commissie juridische zaken en interne markt, zij het met een krappe meerderheid, dat moet gezegd worden.
Ten derde is onze rapporteur, de heer Papayannakis, al hard bezig met deze richtlijn. Wij hebben waardering voor het werk dat de heer Manders heeft verricht voor het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt. Ik wil de liberale fractie echter waarschuwen dat zij er niet in zal slagen de heer Papayannakis ervan te overtuigen zijn rapporteursfunctie op te geven voor een liberaal.
(Gelach)
Dat is eenvoudig uit te leggen: als de liberale fractie die functie op zich wil nemen in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, dan staat zij onder aan de lijst. De volgende fracties gaan voor: de UEN, de PSE, de EDD en de PPE-DE, en zelfs de niet-ingeschrevenen staan hoger op de lijst dan de liberalen.
Er is nog een mogelijkheid waar niemand bij stil heeft gestaan: wat te doen bij stakende stemmen? Ik stel voor dat we in dat geval de richtlijn toewijzen aan de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen; die is toch op zoek naar werk.
(Gelach en applaus)

van Hulten (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Vanochtend is tijdens het debat over het programma van het Deense voorzitterschap voor het eerst de 'catch-the-eye?-procedure gevolgd. Iedereen die erbij was zal beamen dat het een groot succes was. Er waren meer mensen in het Parlement dan anders bij een dergelijk debat.
Helaas was er niet genoeg tijd beschikbaar om iedereen aan het woord te laten komen, aangezien er slechts een half uur voor was gereserveerd tijdens het debat. Ik wilde daarom via u aan het voorzitterschap van de Raad vragen om dit experiment te herhalen maar er in het vervolg tijdens de debatten meer tijd voor uit te trekken.
De Voorzitter.
Ik weet niet of dat een motie van orde was maar het klonk me als muziek in de oren.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het gaat niet om een motie van orde. Ik wil hier alleen even een mijns inziens belangrijke kwestie in herinnering brengen.
Het is vandaag precies een jaar geleden dat de aanwezigheid van alfabenzopyreen in oliën uit afvallen van olijven een voedselcrisis veroorzaakte. Ondertussen is er nog steeds geen oplossing gevonden voor de producenten van dergelijke oliën. Wij zijn weliswaar onze verantwoordelijkheid op het gebied van de voedselveiligheid nagekomen, maar het is tevens de plicht van dit Parlement om oplossingen te zoeken voor een economische sector die overigens sterk verontreinigende producten recycleert en derhalve een fundamentele en onontbeerlijke rol speelt op milieugebied.

Gollnisch (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u er graag op wijzen dat er in paragraaf 25 sprake is van een klein taalkundig probleem.
In de Franse versie wordt in deze paragraaf aangedrongen op een "mise en branle d'un processus", waarmee wordt bedoeld: "het op gang brengen van een proces". Het werkwoord branler heeft echter ook een seksuele connotatie, en aangezien dit verslag betrekking heeft op een seksuele kwestie, is deze uitdrukking enigszins dubbelzinnig en zelfs aanstootgevend. In mijn land zou hierom hard worden gelachen. Ik moet overigens zeggen dat dit verslag verder om te huilen is.

De Voorzitter.
Ik zal er zorg voor dragen dat de diensten het gebruik van argot vermijden.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Hiermee is de stemming beëindigd.
Bourlanges (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, kunt u in de notulen aangeven dat ik aan geen van de stemmingen over dit verslag heb deelnomen? Ik vind het namelijk belachelijk dat we eerst onze stem uitbrengen voor het verslag-Lamassoure, waarin werd opgeroepen om een strikte afbakening van onze bevoegdheden, en nu - enkele weken later - besluiten in te grijpen en de regeringen en parlementen van de lidstaten advies uit te brengen over een kwestie die niet onder onze bevoegdheden valt, wat overigens niet wegneemt dat ik mij kan vinden in de strekking van dit verslag.
De Voorzitter.
Dat was een heel slimme manier om anderen voor te zijn met uw stemverklaring, mijnheer Bourlanges.

Van Lancker (PSE)
Voorzitter, ik zou aan collega Bourlanges en de rest van de collega's die het met hem eens zijn aanraden Commissaris Byrne eens te vragen of de Europese Unie hier inderdaad geen taak heeft. In zijn antwoord gisteravond heeft hij zeer duidelijk gezegd dat ook seksuele en reproductieve gezondheid deel uitmaakt van de volksgezondheid en wij hebben net een uur vóór mijn verslag het verslag-Trakatellis aangenomen dat daarover gaat. Dus collega's, laat ons wachten op het vervolg.

McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wilde ik opmerken dat wij verheugd zijn over de uitslag van de stemming van vandaag over GGO's. Wij hebben een hele stap gezet nu we ons hebben uitgesproken tegen de niet toegelaten GGO's, dat wil zeggen: tegen de toevallige contaminatie met GGO's. Dat is een goede zaak, omdat multinationals anders de gelegenheid zou worden geboden dit als een excuus aan te grijpen.
De drempelwaarde is verlaagd tot 0,5 procent, wat heel goed is. In het verslag staat verder dat een lagere drempelwaarde dient te worden aangehouden steeds wanneer dat technisch mogelijk is. Vergunningen worden nu voor één jaar afgegeven. Na dat jaar wordt bekeken of zij kunnen worden verlengd, met andere woorden: verlenging vindt plaats op grond van beoordeling.
Een van de meest teleurstellende aspecten van de uitslag van vandaag is dat als melk- of vleesproducten afkomstig zijn van dieren die gevoed zijn met GGO-producten, dat niet op het etiket wordt vermeld. De mensen hebben het recht te weten of de melk die zij drinken of het vlees dat zij eten afkomstig is van dieren die gevoed zijn met GGO-producten. Er is beslist sprake van een duidelijk verband tussen wat mensen eten en het voedsel dat de dieren te eten krijgen. Dat is duidelijk te zien aan alles wat er rond BSE heeft gespeeld. Het is heel duidelijk dat wat de dieren te eten kregen zeer ernstige negatieve gevolgen had voor de consument.
De consumenten hebben derhalve recht op informatie en keuzevrijheid. Het is teleurstellend dat het verslag op dit punt niet is aangenomen vandaag. Desondanks is er aanzienlijke vooruitgang geboekt. Europa laat met name de Verenigde Staten zien dat het de consument het belangrijkst vindt. Multinationals hebben het recht niet de consumenten voor te schrijven wat zij wel of niet dienen binnen te krijgen, terwijl consumenten recht hebben op duidelijke informatie over wat zij kopen en consumeren.
Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen de ontwerpverordening gestemd. Wij trekken enorm veel tijd uit om te besluiten wat goed voor ons is en wat slecht is, hoe ons voedsel is samengesteld, met of zonder GGO's, maar er zijn ik weet niet hoeveel mensen in de wereld die honger lijden en helemaal niets te eten hebben, en dat zet mij tot nadenken. Met alle respect voor dit verslag maar ik ben - en met mij de Partij van de Gepensioneerden - voor GGO's. Ik ben voor vooruitgang. Je kunt de vooruitgang niet tegenhouden. Dat is mijn mening, en ik ben ervan overtuigd dat wij in de toekomst heel wat genetisch gemodificeerde organismen in ons voedsel zullen hebben. Daarom heb ik tegen gestemd.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zeg ja op transparantie, ja op openheid en ja op de bescherming van de consumenten, waar wij per slot van rekening ook bij horen. Helaas zijn wij niet toegekomen aan een ja op transparantie, op openheid en op de bescherming van de consument in die mate die ons voor ogen stond. De meerderheid van het Parlement heeft de voorkeur gegeven aan een fundamentele oplossing in plaats van een praktische oplossing. Ik geloof ook niet dat het met veel heftigheid beleden populisme een oplossing biedt voor het probleem. Integendeel, populisme brengt enkel nog meer onzekerheid. De voorgestelde oplossing lijkt me niet bijster praktisch en zal alleen maar leiden tot meer onzekerheid bij de consument, die zoveel informatie als mogelijk, maar ook zoveel informatie als noodzakelijk moet krijgen. Om die reden heb ik tegen gestemd; er wordt namelijk geen praktische, maar een fundamentele oplossing geboden.

Bernié (EDD)
De consument dient te worden beschermd door middel van duidelijke en precieze berichtgeving op het gebied van de traceerbaarheid en de etikettering van producten.
Wij vinden dat de consumenten over voedingsmiddelen moeten kunnen beschikken die geen GGO's bevatten. Wij zijn dan ook tegen de vaststelling van een grenswaarde voor de toevallige aanwezigheid van niet toegestane GGO's. De door de Fractie van de Europese Volkspartij voorgestelde grenswaarde van 1 procent en de grenswaarde van 0,5 procent die de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten wenst te hanteren zijn ontoelaatbaar. Voor niet-toegestane GGO's in de Unie dient een grenswaarde van 0 procent te worden gehanteerd. De consumenten zullen immers niet kunnen begrijpen dat verboden GGO's worden toegestaan, ook al gaat het om zeer geringe hoeveelheden.
Het beginsel van strikte traceerbaarheid moet op dezelfde wijze worden toegepast op producten afkomstig uit derde landen. Er moet een verbod komen op de invoer in de lidstaten van producten die transgene voedingsmiddelen bevatten die hier niet mogen worden geteeld.
Wij steunen de amendementen op grond waarvan de voedselautoriteiten van de lidstaten en de lokale en regionale autoriteiten die belast zijn met het beleid op het gebied van voeding en volksgezondheid tot nauwe samenwerking worden gedwongen in het kader van de adviezen die door de Europese Voedselautoriteit zijn geformuleerd.
Bij netelige kwesties zoals die van de GGO's moeten we niet streven naar een overmatige centralisatie, aangezien de burgers hierdoor te ver af komen te staan van de besluiten die op hun dagelijkse leven betrekking hebben.

Berthu (NI)
In het verslag-Trakatellis en in het verslag-Scheele wordt verwezen naar twee voorstellen voor een verordening die nauw met elkaar verbonden zijn en elkaar gedeeltelijk overlappen wat betreft de kwesties van de goedkeuring, traceerbaarheid en etikettering van GGO's.
Door deze manier van presenteren wordt het onderwerp nog minder toegankelijk. Het lijkt erop dat rivaliteit binnen de Commissie over de bevoegdheden hier debet aan is. De burgers hebben al grote moeite om te begrijpen wat er op Europees niveau gebeurt en daarom is deze methode ontoelaatbaar. Alleen al om deze reden hadden we deze teksten moeten terugsturen. Het Europees Parlement heeft zich echter niet zo waardig getoond en heeft enigszins verward over deze verslagen gestemd.
De achterliggende gedachte van deze verslagen is dat er garanties moeten worden geboden voor een striktere procedure voor de goedkeuring en etikettering van GGO's. Ik heb de amendementen gesteund waarin de tekst werd aangescherpt. In veel gevallen zijn deze amendementen aangenomen, dus vanuit dit oogpunt vind ik het bereikte resultaat zo slecht nog niet.
Helaas heeft de Commissie in de beide verordeningen een stem- en besluitvormingsprocedure opgenomen die een vrije keuze voor de lidstaten onmogelijk maakt. Ik zal dit punt in mijn stemverklaring over het verslag-Scheele uiteenzetten. Om die reden heb ik mij van stemming over de beide verslagen onthouden.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
In dit verslag wordt terecht aangegeven dat de communautaire wetgeving op het gebied van GGO's gefragmenteerd en ontoereikend is. Deze situatie hoeft echter geen verbazing te wekken. De grote ondernemingen in de voedingsindustrie, chemie of biotechnologie zijn uiteraard tegenstander van een te dwingende regelgeving. Ze zijn nog feller gekant tegen daadwerkelijke controle, zeker gezien de terechte angst onder de consumenten.
Het zou uiteraard mogelijk zijn om deze ondernemingen een samenhangend geheel van verplichtingen op te leggen en ze onder controle van de gemeenschap te plaatsen. De Europese instellingen zijn echter te nauw verbonden met de werkgevers en hun belangen, en zullen de ondernemingen daarom geen daadwerkelijke verplichtingen op welk gebied dan ook opleggen.
Wij willen de mensen die van de GGO's het schrikbeeld van de moderne tijd maken niet blindelings volgen, maar wij hebben desalniettemin voor dit verslag gestemd om aan te geven dat wij geen enkel vertrouwen hebben in de keuzes van de kapitalisten die geen waarde hechten aan het voorzorgsbeginsel en zich uitsluitend door winstbejag laten leiden. Hoewel de voorgestelde maatregelen de concurrentieoorlog tussen grote Europese en Amerikaanse ondernemingen alleen maar zullen aanmoedigen, kunnen ze wel leiden tot wat meer transparantie en zelfs wat meer zekerheid voor de consument.
Om dezelfde reden hebben wij voor het verslag-Scheele gestemd, ondanks onze twijfels over met name het garanderen van de vertrouwelijkheid van bepaalde gegevens. Alleen de werkgevers zullen hier namelijk profijt van hebben.

Figueiredo (GUE/NGL)
Het recht van consumenten om geïnformeerd te worden over het soort producten dat ze kopen mag niet ondergeschikt gemaakt worden aan de belangen van multinationals die het gebruik van GGO's in levensmiddelen en diervoeders willen verhullen. De Commissie stelt voor om producten met minder dan 1 procent GGO's van etikettering vrij te stellen. Die grenswaarde moet zeker lager (en misschien is het zelfs beter helemaal geen vrijstelling te verlenen). Bij een grenswaarde van 1 procent zullen hoe dan ook veel getransformeerde en afgeleide producten met GGO's onder de vrijstellingsregeling komen te vallen.
Dit verslag vertegenwoordigt dus een stap in de goede richting. Het beoogt een aantal voorzorgsmaatregelen in te voeren, en dat heeft natuurlijk geleid tot verzet bij de industrie en bij de Verenigde Staten. De goedkeuring van dit verslag is dus strategisch gezien heel belangrijk, niet alleen voor de Europese Unie, maar ook voor de minder ontwikkelde landen en de zich ontwikkelende landen. De voorstellen van de Fractie van de Europese Volkspartij vallen te betreuren. Het gaat er op dit moment om het ergste te voorkomen, en we moeten daarom koste wat het kost proberen het moratorium op nieuwe vergunningen op het gebied van GGO voort te zetten. Als we nu vergunningen geven hebben we later geen opties meer, omdat zulke vergunningen niet terug te draaien zijn, en het is onbekend wat voor gevolgen GGO's zullen hebben voor het milieu, de economie en de gezondheid van mensen en dieren.

Goebbels (PSE)
Ik vind dat iedere consument een afgewogen besluit moet kunnen nemen en over alle informatie moet kunnen beschikken alvorens hij besluit of hij de producten die hem behagen wel of niet wil aanschaffen. De consument kan alleen een afgewogen keuze maken als hij over objectieve informatie beschikt. Sommige groeperingen doen hun uiterste best om de consument schrik in te boezemen, zelfs al bestaat er geen enkele aanwijzing dat genetisch verbeterde producten schadelijk kunnen zijn. Dit geldt ook voor de producten van dieren die met genetisch verbeterde producten zijn gevoed. Ik begrijp overigens niet hoe een product waarvan 5 procent van de ingrediënten oorspronkelijk niet organisch was als "biologisch" kan worden aangeduid, terwijl ieder product dat per ongeluk een uiterst geringe hoeveelheid GGO's bevat stelselmatig wordt gestigmatiseerd.
Het wordt tijd dat Europa de ecologische fundamentalisten een halt toeroept die van de heksenjacht op GGO's hun broodwinning maken. De Unie moet regels opstellen die haar dwingen zich verantwoord op te stellen jegens landen als de Verenigde Staten, China, India en Zuid-Afrika, die al jaren zonder enige problemen genetisch verbeterde producten vervaardigen en consumeren volgens de eeuwenoude en wereldwijde boerentradities, die via selectie en kruising alle producten die wij al eeuwenlang consumeren genetisch hebben gemodificeerd.

Jackson (PPE-DE)
Ik ben voor een richtlijn die inhoudt dat consumenten kunnen beschikken over controleerbare en zinvolle informatie, want dan kunnen zij zelf bepalen of zij voedsel met genetisch gemodificeerde organismen wel of niet kopen. De Europese Unie doet er goed aan niet de eis te stellen dat op het etiket iets wordt vermeld wat niet aanwezig is en daarom niet waarneembaar is in het eindproduct. Dat gaat veel te ver, is niet uit te voeren en kan aanleiding zijn voor fraude.
Ik ben voor de grenswaarde van 1 procent. Gelet op de hedendaagse technische mogelijkheden is dat mijns inziens een betrouwbare drempel.
Ik ben tegen het idee dat op het etiket moet komen te staan dat producten afkomstig zijn van dieren die gevoed zijn met genetisch gemodificeerd voeder. Ook dat zou niet uit te voeren zijn. Uit onderzoek is gebleken dat transgeen DNA uit genetisch gemodificeerd diervoeder niet wordt aangetroffen in melk, vlees en eieren.
Dankzij de biotechnologie kunnen we landbouwvormen ontwikkelen die minder belastend zijn voor het milieu door een verminderd gebruik van bestrijdingsmiddelen, onkruidverdelgingsmiddelen en kunstmest. Met verstandige wetgeving waarin rekening wordt gehouden met de behoefte aan controleerbare systemen voor de vermelding van genetisch gemodificeerde organismen, zou men in Europa zijn voordeel kunnen doen met genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders - en er desgewenst nog steeds voor kunnen kiezen die niet te consumeren.
Meijer (GUE/NGL)
. Het is onzeker of genetische veranderingen van planten en dieren in de toekomst ernstige problemen zullen oproepen. Toch moeten we nu al rekening houden met de mogelijkheid dat het totale leven, en als gevolg van kruisbestuiving vooral het plantenleven, erdoor zal veranderen en dat ziektes kunnen ontstaan waartegen mens en dier niet goed bestand zijn. In plaats van de tijd te nemen om dat eerst eens goed te onderzoeken heeft dit parlement al twee jaar geleden besloten om ruimte te scheppen voor commerciële toepassingen. Dit maakt het mogelijk dat sommige ondernemingen op korte termijn winst maken met iets dat in een later stadium vooral kosten gaat opleveren.
Nu de eerste verdedigingslinie tegen de mogelijke gevaren van genetische verontreiniging is weggevallen is het des te meer van belang dat de tweede verdedigingslinie stand houdt. Dankzij etikettering van genetisch verontreinigde producten krijgen de consumenten de mogelijkheid om ze niet te kopen. Dat is beter dan gewone natuurlijke producten in een uitzonderingssituatie te plaatsen door voor te schrijven dat daarop vermeld moet worden dat ze niet door genetische ingrepen zijn veranderd. Te vrezen valt echter dat zoals gewoonlijk veel consumenten, vooral die met een laag inkomen, de goedkoopste producten zullen kopen. Letten op de mogelijk negatieve gevolgen is voor hen een onbetaalbare luxe. Etikettering lost daarom slechts een klein deel van het probleem op.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Er bestaat geen duidelijke en geïntegreerde wetgeving op het gebied van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) die de industrie en de consumenten werkelijke garanties kan geven. De procedures voor het verlenen van vergunningen voor de verhandeling van zulke producten binnen de EU zijn immers al drie jaar geleden stopgezet.
Ik ben heel tevreden met de wetgeving over traceerbaarheid en etikettering van GGO's die we nu gaan goedkeuren. Nu kunnen we kijken hoe GGO's in diervoeders dan wel in voor mensen bedoelde voedingsmiddelen waarin GGO's zijn verwerkt zich op de markt bewegen. We kunnen dat proces dan begeleiden. Bovendien kan de consument nu zijn keuze bepalen, terwijl ook het eventueel van de markt verwijderen van producten eenvoudiger wordt. Het zou echter wel beter zijn geweest als deze regels in één verordening waren ondergebracht, en niet in twee, en dat is wat er met dit voorstel van de Europese Commissie is gebeurd. De wetgeving op het gebied van GGO's is zo dus onnodig versnipperd.
Het voorstel voor een richtlijn bevat echter een aantal al te ambitieuze bepalingen, en dat kan aanleiding geven tot vervalsingen, consumentenmisleiding en verstoring van de mededinging. De regels moeten duidelijk en eenvoudig zijn. Daarom steun ik de door de rapporteur ingediende wijzigingsvoorstellen waarin gesteld wordt dat traceerbaarheids- en etiketteringstregels moeten gelden voor GGO's en al die producten waarin genetisch gemodificeerd DNA of genetisch gemodificeerde eiwitten zijn aangetroffen. Het verplicht stellen van etikettering voor alle andere producten, waarin geen sporen van genetisch gemodificeerd DNA of genetisch gemodificeerde eiwitten zijn aangetroffen, heeft voor de consument geen praktisch nut. Een dergelijke bepaling zou strijdig zijn met de doelstelling van deze verordening en alleen maar een last zijn - zowel voor bedrijven als voor de consument.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben voor het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde levensmiddelen. Ik maak mij echter wel zorgen over de slordige manier waarop dit gebeurt. Daardoor verliezen met name kleine winkeliers, landbouwers en ambachtslieden een groot deel van hun werk. Ik zou derhalve graag willen dat in al deze documenten - richtlijnen en verordeningen - over levensmiddelen en voeders, en in dit geval genetisch gemodificeerde levensmiddelen en voeders, met meer aandacht werd gekeken naar de manier waarop schade aan de kleine Europese bedrijven kan worden voorkomen.

Miller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, wil ik zeggen dat de stemming van vandaag beantwoordt aan onze wens verder te gaan dan het moratorium en te komen tot echte traceerbaarheid.
De consumenten willen weten waar hun eten en drinken vandaan komt en hoe zij dat kunnen nagaan en controleren. We hebben doeltreffende voorstellen nodig voor het vaststellen van de laagste meetbare drempelwaarden en voor een duidelijkere omschrijving van wat beter 'vrij van genetisch gemodificeerde organismen' genoemd kan worden dan het dubbelzinnige 'niet genetisch gemodificeerd'.
Wij hebben gestemd voor de alleszins aanvaardbare drempel van 0,5 procent; hogere percentages vereisen een GGO-vermelding op het etiket. Bij lagere percentages wordt niets vermeld, maar dat biedt dus geen garantie dat een product vrij is van GGO's.
We moeten de omstandigheden scheppen waarin het etiketteren een stimulans biedt om een stap verder te gaan en echte GGO-vrije gebieden te ontwikkelen voor de teelt en productie en niet dient om te doen alsof met dit voorstel de kous af is.
Berthu (NI)
In het verslag-Scheele wordt een zeer laakbare gecentraliseerde Europese procedure goedgekeurd voor het toestaan van GGO's. De rapporteur volgt hiermee het definitieve voorstel van de Commissie COM (2001) 425. In dit voorstel wordt om duistere redenen verwezen naar besluit 1999/468/EG inzake de comitologie, waarin het volgende is bepaald:
1) de besluiten inzake het verlenen van vergunningen worden door de Commissie genomen op grond van een gekwalificeerde meerderheid van een "regelgevend comité" bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten;
2) als het comité geen instemming verleent, wordt de kwestie binnen de Raad zelf behandeld; maar als de Raad het voorstel van de Commissie niet goedkeurt (op basis van een gekwalificeerde meerderheid) of er zich niet tegen verzet (met eenparigheid van stemmen), wordt het besluit autonoom door de Commissie vastgesteld.
Dit betekent dat een GGO kan worden goedgekeurd tegen de wil van een minderheid van lidstaten, en in sommige gevallen zelfs tegen de wil van een meerderheid van lidstaten. Er is op dit niveau in geen enkele nationale vrijwaringsclausule voorzien, bijvoorbeeld voor het geval dat een land zich in een referendum uitspreekt tegen een GGO.
Het behoeft geen betoog dat men met deze procedure de Commissie de vrije hand wil geven om vergunningen af te geven, terwijl de regeringen vervolgens moeten constateren dat ze niets kunnen ondernemen omdat de Europese regelgeving ze dat verbiedt. Dit is het ware gezicht van de Brusselse democratie.

Isler Béguin (Verts/ALE)
Het Europees Parlement heeft zojuist een belangrijke stap gezet om tegemoet te komen aan het verzoek van de Europese burgers die zich zorgen maken over de aanwezigheid van GGO's in hun levensmiddelen.
Het Parlement heeft zijn stem uitgebracht voor het verslag van mevrouw Scheele en daarmee duidelijk blijk gegeven van zijn wens om in voorkomend geval op het etiket aan te geven dat een product GGO's bevat. Dit geldt voor alle producten met GGO's, dus ook voor bijvoorbeeld chocolade.
De Groenen betreuren evenwel dat nu weliswaar ook diervoeder worden geëtiketteerd, maar niet het eindproduct, dat wil zeggen het vlees ten behoeve van de consument. Dit is het enige negatieve punt van dit verslag.
De veehouder is dus vrij in zijn keuze om voer met of zonder GGO's aan zijn dieren te geven. De consument kan er niet achter komen of het diervoer al dan niet GGO's bevat. Het is jammer dat het Parlement op dit punt niet heeft doorgezet.
De Groenen zijn evenwel verheugd met deze stap van het Parlement om het inzicht van de consument in de samenstelling van de producten te vergroten. De consument kan nu in vrijheid een keuze maken tussen producten met en producten zonder GGO's.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
De Commissie heeft een richtlijn gepresenteerd die betrekking heeft op de goedkeuring en etikettering van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeder. In meerdere opzichten kan gesteld worden dat deze ontwerptekst tot stand is gekomen onder druk van de agroalimentaire lobby. Wij vinden het onaanvaardbaar dat er in het voorstel gesproken wordt van een toelaatbare drempelwaarde voor de aanwezigheid van verboden GGO's in handelsproducten. De GGO's zijn immers verboden omdat ze, zoals bekend, gevaarlijk zijn. Karin Scheele benadrukt in haar verslag terecht dat een dergelijke maatregel "de gehele wetgeving van de Europese Unie inzake biologische veiligheid zal uithollen". De Commissie komt verder met het voorstel voor zeer hoge grenswaarden wat betreft de verplichte etikettering voor de op dit moment toegestane producten met GGO's. Dit betekent dat de consument bij waarden die onder de aangegeven grenswaarde liggen niet op de hoogte hoeft te worden gesteld van de aanwezigheid van GGO's in het product. Wij steunen het voorstel van de rapporteur om de drempelwaarde terug te brengen van 1 naar 0,5 procent. Voorts steunen wij ieder amendement ter ondersteuning van de goedkeuringsprocedure en het recht van de burger op informatie.
Met het vraagstuk van de technische transparantie (etikettering, traceerbaarheid) zijn grote politieke belangen gemoeid. Bovendien brengt het grote gevolgen voor de democratie met zich mee. Dit geldt met name voor Frankrijk, waar de leider van de boerenbond, José Bové, gevangen is gezet vanwege zijn strijd voor een voedselproductiemethode waarbij rekening wordt gehouden met de rechten van de producenten, de volksgezondheid en de kwaliteit van het milieu.

Pesälä, Pohjamo en Väyrynen (ELDR)
Wij willen via ons stemgedrag het standpunt van de boeren inzake GGO-etikettering tot uitdrukking brengen.
Betrouwbaardere gegevens over de herkomst van diervoederproducten zijn noodzakelijk, zodat boeren zeker kunnen zijn van de ingrediënten van vooral buiten de Europese Unie aangeschafte producten. In de huidige situatie kan de boer niet volledig garanderen dat zijn levensmiddelen of grondstoffen GGO-vrij zijn. De boeren kunnen geen verantwoordelijkheid nemen als de controle op de grondstoffen niet waterdicht is.
Om de rechtsbescherming van de boer en de veiligheid van de rest van de voedselketen te garanderen, is het van belang de drempelwaarde voor de GGO-etikettering op 1,0 procent te houden. Een verlaging van de drempelwaarde heeft geen aanmerkelijke verbetering van de consumentenbescherming tot gevolg en kan juist leiden tot foutieve etikettering. Ook het voorstel etikettering verplicht te stellen wanneer in het productieproces van eieren en melk GGO's zijn gebruikt lost niets op, omdat een degelijke basis voor een dergelijke etikettering ontbreekt. De boer heeft met de huidige technologie geen zekerheid over de aanwezigheid van GGO's in de grondstoffen die hij gebruikt. De traceerbaarheidsverplichting uitbreiden tot dierlijke producten als bij het voederen van de dieren genetisch gemodificeerde diervoeders zijn gebruikt, is geen realistisch idee. Een dergelijke verplichting zou in de praktijk betekenen dat de herkomst van alle ingrediënten van de levensmiddelen achterhaald dient te worden. Het voorstel van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid om de periode voor het bewaren van evaluatiegegevens te verlengen van de door de Commissie voorgestelde vijf jaar tot tien jaar is naar mijn mening onredelijk. Zo'n lange periode voor het bewaren van gegevens is in de praktijk lastig en zorgt niet voor veel extra bescherming van de consument.
Op basis van deze argumenten hebben wij bij de betrokken punten gestemd overeenkomstig ons streven de rechtsbescherming van de boeren te waarborgen.

Thyssen (PPE-DE)
. Ik ben tevreden dat we in deze plenaire vergadering, zij het met een niet al te grote meerderheid, de ratio teruggevonden hebben. Na de stemming in de milieucommissie leek ze me echt zoek.
Een uitbreiding van het toepassingsgebied van de etiketterings- en traceerbaarheidsverplichting tot dieren die ooit in hun bestaan gevoerd zijn met voer dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit of geproduceerd is met GGO's of soortgelijke ingrediënten bevat, was meer dan één brug te ver. Gelukkig hebben deze amendementen de plenaire vergadering niet gehaald.
Jammer genoeg volstond dit niet om voor dit verslag en het verslag Trakatellis te stemmen. Daarvoor was het nodig de detecteerbaarheid in te voeren als relevante onderscheidingsfactor voor etikettering. Alleen dan kunnen we het hoofdobjectief echt bereiken, met name de consument een keuze bieden tussen van elkaar verschillende producten. Deze keuze is nu niet gegarandeerd en dat is een gemiste kans. Nu brengen we vele consumenten op het verkeerde spoor.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, hoe vaak hebben wij op onze reizen door Europa geen mooie steden gezien, of prachtige landbouwlandschappen? Ik ben kortgeleden in Schotland geweest, waar ik schitterende heidevelden heb gezien, een waar paradijs voor het oog. Hoe vaak komen wij echter ook niet door steden met miljoenen inwoners waar schadelijke, gevaarlijke bedrijven opereren, bedrijven die van de ene dag op de andere te maken kunnen krijgen met deze richtlijn? Het doel van deze richtlijn is immers ongelukken ten gevolge van bepaalde gevaarlijke stoffen te voorkomen. De heer Lisi heeft in al zijn wijsheid in dit document voorgesteld de gevaarlijke en schadelijke bedrijven uit de bewoonde gebieden te verwijderen. Hoe kan men het oneens zijn met zo'n uitstekend en wijs voorstel? Daarom heb ik voor gestemd.

Ainardi (GUE/NGL)
In zijn verslag gaat rapporteur Lisi een stap verder dan de voorstellen van de Commissie. Hij pleit namelijk voor een verdergaande aanscherping van de Seveso II-richtlijn.
Ik wil graag de volgende positieve punten onderstrepen: lagere drempelwaarden voor explosieve stoffen; opname op de lijst van nieuwe kankerverwekkende stoffen of verwerkingsactiviteiten in de mijnbouw; erkenning van de risico's van opslag waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken.
In het verslag wordt benadrukt dat de werknemers moeten worden betrokken bij het verbeteren van de veiligheid, en wel in die zin dat de praktische ervaring en de deskundigheid van de werknemers in aanmerking worden genomen.
Een ander positief punt in het verslag is het belang dat wordt gehecht aan meer transparantie en een betere informatieverstrekking aan de burgers. Er wordt gesteld dat de plaatselijke bevolking bij alle veiligheidsplannen betrokken moet worden.
Bij de uitwerking van de veiligheidsplannen is evenwel nog onvoldoende rekening gehouden met de comités voor arbeidsveiligheid en -hygiène.
In het verslag wordt aanbevolen om het personeel van onderaannemers bij de veiligheidsplannen te betrekken en op te leiden. De gedachte achter onderaanneming wordt evenwel niet ter discussie gesteld. Onderaanneming is een bijzonder populaire maatregel onder directies van ondernemingen omdat ze past in de doelstelling van winstmaximalisatie. Onderaanneming staat echter een maximale veiligheid in de weg.
In het verslag wordt bovendien onvoldoende gewag gemaakt van de verantwoordelijkheid die de directies van de betrokken ondernemingen hebben.
Ondanks deze opmerkingen heb ik voor dit verslag gestemd, om de redenen die ik aan het begin van mijn stemverklaring uiteen heb gezet.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Er hebben zich de laatste tijd zware ongevallen voorgedaan waarbij gevaarlijke stoffen waren betrokken. Denk maar aan de ramp in Enschede in Nederland en de ongevallen van Baia Mara in Roemenië, la Donaña in Spanje en AZF in Toulouse. Naar aanleiding hiervan hebben de Raad en het Europees Parlement besloten om de regelgeving met betrekking tot het gebruik van gevaarlijke stoffen aan te scherpen. Beter laat dan nooit natuurlijk, maar ik moet zeggen dat het verslag dat overeenkomstig onze wens is aangenomen, onvoldoende dwingende bepalingen bevat om de werkgevers ertoe te bewegen zich verantwoordelijker op te stellen jegens de gemeenschap.
De onverantwoorde houding van de werkgevers brengt buitengewoon grote gevaren voor omwonenden met zich mee. In eerste instantie zijn het echter de werknemers van de desbetreffende ondernemingen die aan gevaren worden blootgesteld.
Het is veelzeggend dat de rapporteur zich in zijn toelichting richt tegen "een extreme interpretatie van het voorzorgsbeginsel" waardoor "de industrie onnodig zou kunnen worden belast". Hoewel met deze tekst in beginsel een betere "beheersing van de gevaren van zware ongevallen" wordt beoogd, zal de welwillendheid van de rapporteur jegens de werkgevers ontegenzeggelijk tot andere ernstige ongevallen leiden. Deze ongevallen zullen dan niet zozeer door gevaarlijke stoffen worden veroorzaakt als wel door het onverzadigbare winstbejag der ondernemingen.

Meijer (GUE/NGL)
Na de grote vuurwerkramp, die in de Nederlandse stad Enschede op 13-5-2000 een hele stadswijk verwoestte, bleek dat er slechts een papieren veiligheid bestond. Het bedrijf had alle benodigde vergunningen aangevraagd en verkregen, dus kon er niets mis gaan. Omwonenden werden niet geïnformeerd over het actuele gebruik van de opslagruimte, zodat niemand zich ongerust kon maken of om aanscherping van de veiligheidsmaatregelen vragen. Twee dagen later heb ik aan de Europese Commissie gevraagd om maximale openbaarheid en toepassing van de Seveso-II richtlijn. Enkele weken later heb ik samen met drie andere Nederlandse EP-leden een gesprek gehad met Commissaris Wallström, waarin zij het voorstel tot aanscherping van de Seveso-richtlijn toezegde waarover vandaag de stemming plaatsvindt.
Terecht heeft de milieucommissie die voorstellen verder aangescherpt op het gebied van sluiting van gevaarlijke bedrijven, scholing van personeel, voorlichting aan burgers en het actief in de openbaarheid brengen van veiligheidsrapporten en noodplannen. Inmiddels zien we helaas ook een tegengestelde beweging. De gemeente Rotterdam beklaagt zich erover dat haar positie als grootste haven ter wereld wordt bedreigd doordat veel scheepstransporten een aantal containers met Chinees vuurwerk bevatten en dan op grond van nieuwe veiligheidseisen niet meer mogen worden toegelaten. Antwerpen zou zulke schepen wel toelaten, waarna het vuurwerk per vrachtauto naar Rotterdam wordt gereden, wat nog veel gevaarlijker is. Ook dat probleem moet nog worden opgelost.

Titley (PSE)
Ik ben blij met dit verslag dat oproept tot actie om een dam op te werpen tegen industriële ongevallen in stedelijke gebieden. Helaas blijkt uit tragische gebeurtenissen als in Toulouse, Frankrijk, en in Nederland dat de huidige wetgeving de Europese burgers niet doeltreffend beschermt. Alleen wanneer de EU een geharmoniseerde risico-evaluatie met betrekking tot gevaarlijke stoffen tot stand brengt, kunnen we er zeker van zijn dat er alles aan wordt gedaan om mogelijke rampen te voorkomen.
Ten slotte ben ik blij met de oproep om strafmaatregelen op te leggen aan eigenaars die in strijd met de huidige en toekomstige wetgeving handelen. Omdat deze bedrijfstak voor een groot deel uit onderaannemers bestaat, is het bovendien van wezenlijk belang dat zulke maatregelen ook voor hen gelden.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag gaat over een besluit van het Parlement met betrekking tot de voorschriften voor deelname van bedrijven, onderzoekscentra en universiteiten aan wetenschappelijk onderzoek en over de manier waarop hieraan publiciteit moet worden gegeven. Mijns inziens is dit een zeer belangrijk document - en daarom heb ik voor gestemd - maar volgens mij is het nog belangrijker dat de Europese Unie ervoor zorgt dat haar wetenschappers in Europa blijven. Met moet met andere woorden meer voor de wetenschappers doen en meer steun, ook economische steun, geven aan degenen die zich aan onderzoek wijden en met hun uitmuntend werk steeds weer nieuwe manieren vinden om het leven van de mens waar ook ter wereld te vergemakkelijken. Mijns inziens zou het zeer nuttig zijn dat de Europese Unie meer zou doen voor niet alleen de huidige gepensioneerden maar ook degenen die in de toekomst gelukkig in Europa zullen leven.

Caudron (NI)
Het doet mij deugd dat wij vandaag een punt kunnen zetten achter de wetgeving inzake het zesde kaderprogramma voor onderzoek. Wij zijn onze toezeggingen nagekomen met de aanneming in mei 2002 van het verslag over dit kaderprogramma, in juni 2002 van de verslagen over de specifieke programma's en in juli van de regels voor deelneming op grond waarvan de tenuitvoerlegging van de vastgestelde richtsnoeren voor onderzoek tot 2006 juridisch en financieel is vastgelegd.
Ik wil in dit stadium mijn lof uitspreken voor het werk van mevrouw Quisthoudt-Rowohl. Ze heeft alles in het werk gesteld om een compromis tussen de drie instellingen mogelijk te maken. Dit compromis kan nu in eerste lezing worden aangenomen.
De Commissie streeft naar de volgende doelstellingen: eenvoudige regels, sneller en gestroomlijnder beheer en bescherming van de financiële belangen van de gemeenschap. Wij hebben deze doelstellingen van meet af aan onderschreven.
Al snel zijn er obstakels gerezen. Ik kan hier alleen ingaan op de kwestie van de hoofdelijke aansprakelijkheid. Het voorstel van de Commissie voorzag erin dat iedere afzonderlijke deelnemer hoofdelijk aansprakelijk was voor de middelen uit de Europese begroting, ook voor de middelen die door andere deelnemers worden beheerd. De beperkingen van dit voorstel zijn snel aan het licht gekomen en daarom is na een aantal informele gesprekken tussen de drie instellingen besloten om de aansprakelijkheid voor het door de Commissie gestorte bedrag te verdelen over alle deelnemers.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Marques (PPE-DE)
Ik wil mevrouw Quisthoudt-Rowohl graag gelukwensen met het uitstekende verslag dat ze ons hier voorlegt en dat op mijn steun kan rekenen. Net als de rapporteur ben ik het eens met het idee van de Commissie om de toegang tot financiering te vergemakkelijken door de wetgeving te vereenvoudigen en de begunstigden meer operationele flexibiliteit te geven.
Ik wil echter wel graag iets duidelijk maken met betrekking tot de ultraperifere regio's, en daarom heb ik een amendement ingediend dat volgens mij van groot belang is. Het gaat erom dat het criterium van toegevoegde waarde in de programma's voor de ultraperifere regio's meer gewicht moet krijgen. In de preambule van het zesde kaderprogramma wordt gesteld dat er bij de toegang tot het programma rekening moet worden gehouden met het specifieke karakter van de ultraperifere regio's. Als we het criterium van toegevoegde communautaire waarde zwaarder laten meetellen, dan verhinderen we dat de UPR schade ondervinden van het feit dat het zo moeilijk is externe partners te vinden die bereid zijn een partnerschap aan te gaan met in de UPR gevestigde instellingen, hoe goed de projecten van deze instellingen ook mogen zijn.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het tweede verslag van mevrouw Quisthoudt-Rowohl gaat over onderzoek en activiteiten in de kernenergiesector in Europa, en met name over hetgeen daarover in het Euratom-Verdrag staat. Ik wil bij deze gelegenheid verklaren dat ik voor dit besluit heb gestemd en verduidelijken dat ik - persoonlijk en als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden hier in Straatsburg - voor kernenergie ben. Wij willen echter vooral dat Europa eens en voor altijd besluit of het kernenergie al dan niet wil bevorderen: ofwel kernenergie is gevaarlijk en schadelijk, en dan is ze gevaarlijk en schadelijk in heel Europa, ofwel kernenergie is onze toekomst, onze wetenschap en vooruitgang, en dan moet ze worden uitgebreid tot alle landen van de Europese Unie. Ik weet zeker dat zoiets heel goed zou zijn voor alle burgers van Europa, voor zowel de gepensioneerden als de werkenden en de jongeren.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag van mevrouw Kauppi gestemd waarin wordt beschreven wat het jaar 2001 voor de euro, de Europese munt, was en met name wat de rol van de Europese Centrale Bank is geweest. Ik wil hier wijzen op het - eerlijk gezegd enigszins povere - gedeelte van het verslag over de macro-economie, dat wil zeggen over de begrotingen van de lidstaten en de invloed daarvan op de initiatieven van de Europese Centrale Bank. Ik hoop van ganser harte dat de lidstaten er in hun begrotingen op zullen letten dat de nationale pensioeninstellingen in het kader van de sociale voorzieningen het geld goed besteden en daarbij het belang van de burgers behartigen, opdat recht en geen onrecht wordt gedaan, zoals helaas maar al te vaak gebeurt.

Berthu (NI)
In de inleiding van het jaarverslag 2001 van de Europese Centrale Bank presenteert Wim Duisenberg een interessante persoonlijke mening over de integratie. Hij stelt dat de integratie een nieuwe impuls zal krijgen omdat de euro de burgers ertoe zal bewegen de obstakels die nog altijd tussen hun landen bestaan weg te nemen. Hij concludeert dat de Europese integratie in de toekomst een proces zal zijn dat meer vanuit de basis zal worden gestimuleerd - dat wil zeggen op initiatief van de Europese burgers - dan door de politici en deskundigen aan de top.
Uit deze tekst kunnen wij twee bekentenissen afleiden, namelijk dat het Europese bouwwerk instabiel is en dat de Europese eenwording tot op heden vooral een zaak was van politici en deskundigen.
Het idee dat de Europese burgers door de euro meer integratie kunnen eisen lijkt ons evenwel discutabel. Natuurlijk willen de eurocraten dat de burgers zullen zeggen dat ze altijd gelijk hebben gehad. In werkelijkheid is de situatie echter heel anders.
Het proces dat de heer Duisenberg beschrijft is overigens geen daadwerkelijk spontaan proces maar wordt op afstand en van bovenaf geleid, door middel van de euro. Aan het gemanipuleer is dus nog altijd geen einde gekomen.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij hebben uiteraard tegen dit verslag gestemd, aangezien we het niet eens zijn met de erin opgenomen stellingen, en dan vooral de stelling aangaande 'het fundamentele belang van de prioritaire doelstelling, te weten de handhaving van de prijsstabiliteit?. Er wordt geen verband gelegd tussen deze prijsstabiliteit, de werkgelegenheid en de groei, terwijl er een volkomen irrationeel pleidooi voor het Stabiliteitspact wordt gehouden, waarbij opnieuw aangedrongen wordt op 'loonmatiging?. Het is het oude kapitalistische liedje: 'laat de arbeiders de crisis betalen?. De extra productiviteit leidt niet tot loonsverhogingen, maar tot hogere winsten, en deze worden niet gebruikt voor meer investeringen en meer werkgelegenheid, maar voor de verrijking van steeds weer hetzelfde kleine groepje.
De rapporteur heeft geen oog voor de huidige economische situatie en dringt aan op verdergaande liberaliseringen, privatisering, integratie van de kapitaalmarkten en - uiteraard - meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Volgens dit verslag is de kritiek op de ECB met betrekking tot de federale reserves onterecht, maar men vergeet daarbij dat het deflatiebeleid geleid heeft tot extra werkloosheid, terwijl het restrictieve monetaire beleid tot gevolg heeft gehad dat we niet volledig hebben kunnen profiteren van de economische groei van de tweede helft van de jaren negentig. Deze kritiek wordt door velen gedeeld, niet alleen door een aantal internationaal bekende economen, zoals Solow, maar ook door de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties.

Meijer (GUE/NGL)
. De ECB lijkt sterk op een ouderwetse geldcirculatiebank in privé-bezit. Reden voor nationalisatie tot staatsbank was dat geldcirculatie een democratisch controleerbare kerntaak van de overheid behoort te zijn. Het gaat om het beleid met betrekking tot wisselkoersen, rente, omvang van de geldcirculatie en de gevolgen voor werkgelegenheid, collectieve voorzieningen, milieubescherming en consumentenprijzen. Door een gecentraliseerde Europese circulatiebank los te koppelen van politieke bemoeienis snijdt men de band tussen de kiezers en deze kerntaak van de overheid door, en zijn we terug bij de oude onbevredigende toestand van een eeuw geleden.
Dat elk jaar een verslag in dit parlement wordt besproken is wel interessant om botsende meningen over het gevoerde en te verwachten beleid te kunnen uitspreken, maar de bank hoeft zich daarvan niets aan te trekken. Er bestaat zelfs de neiging om demonstratief te laten zien dat men precies het tegendeel doet van wat politici willen voorschrijven. Volgens mevrouw Kauppi heeft de bank het weer fantastisch gedaan, maar daarover kunnen de meningen verschillen. Dat de euro nu weer bijna een dollar waard is wordt veroorzaakt door het belastingniveau in de VS, dat structureel te laag is in verhouding tot de onvermijdelijke overheidsuitgaven plus de defensieverspilling. Ik ben alleen tevreden over het voorstel om de geheimhouding in te perken door de notulen openbaar te maken.

Patakis (GUE/NGL)
Wij zijn absoluut gekant tegen het meedogenloos en hardvochtig monetair beleid van de ECB. Dat beleid werkt ongelijkheid in de hand en leidt tot nog grotere uitbuiting van de werknemers en tot nog grotere winst en voorrechten van de Europese monopolies.
Het motto is: strikte eerbiediging van het Stabiliteitspact en inflatiebestrijding. Daarom wordt aangedrongen op voortgezette loonmatiging en structurele hervormingen van de arbeidsmarkt. Het doel is met name de arbeidstijd nog flexibeler te maken. Om een zogenaamd 'gezond klimaat? voor ondernemingen en investeringen te creëren geeft men het grootkapitaal de kans zich nog hebzuchtiger te gedragen en zich niets aan te trekken van de economische en sociale gevolgen van dit gedrag, van het gevoel van onzekerheid en de enorme financiële lasten waaronder de werknemers gebukt gaan.
Het beleid van de ECB, die bij rentevoetverhogingen en -verlagingen trouw de Amerikaanse rentevoeten volgt, wordt in feite ingegeven door de noodzaak speculatieve plannen te financieren, plannen die objectief bekeken alleen maar kunnen leiden tot improductieve investeringen en zelfs fraude, zoals de beursfraude waarvoor duizenden ontslagen werknemers en duizenden bedrogen investeerders het gelag moeten betalen.
De recente schandalen op de Amerikaanse effectenbeurzen - eerst ENRON, toen WORLDCOM en nu XEROX - en de Europese schandalen die nu ook aan het daglicht komen, hebben tot gevolg dat de spaarcenten van de kleine investeerders als sneeuw voor de zon verdwijnen, dat de financiële reserves van de pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen worden leeggeplunderd en dat duizenden werknemers worden geofferd op het altaar van de woekerwinst.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie juich ik dit verslag toe, waarmee ik de rapporteur wil feliciteren. Er is zeer zware druk op haar uitgeoefend om haar verslag in te trekken of compromissen te sluiten. Ik wil haar feliciteren omdat ze voet bij stuk heeft gehouden.
In het verslag staat dat het abortuscijfer hoog is in landen waar gebrekkige seksuele voorlichting plaatsvindt en waar anticonceptie niet wordt gestimuleerd. Volgens het verslag moet abortus niet als voorbehoedsmiddel worden gebruikt. Ik ben er zeker van dat we het er allemaal over eens zijn dat dit een belangrijk aandachtspunt vormt.
In het verslag staat dat met het oog op vrijwaring van de reproductieve gezondheid en de rechten van vrouwen abortus moet worden gelegaliseerd en veilig en voor eenieder toegankelijk moet worden gemaakt. Volgens de uitspraak enige tijd geleden van het Supreme Court in Ierland in de zaak-'X? is een zwangerschapsonderbreking wettig wanneer het leven van de moeder werkelijk en in belangrijke mate gevaar loopt en wanneer dit gevaar uitsluitend door onderbreking van de zwangerschap kan worden afgewend. Dit betekent dat abortus in Ierland in feite legaal is; er is alleen geen wetgeving voor opgesteld. Dat is een probleem voor artsen, die geen wetgevingskader hebben waarbinnen ze kunnen werken en daarom naar hun mening onmogelijk dit vonnis van het Supreme Court kunnen uitvoeren.
De toegang tot abortus voor Ierse vrouwen is een punt van zorg. Verleden jaar hebben meer dan 6600 vrouwen uit Ierland in het Verenigd Koninkrijk een abortus ondergaan. Onlangs is een beroep gedaan op de regeling waarin de toegang van EU-burgers tot gezondheidszorg in andere landen wordt geregeld wanneer de desbetreffende zorg in hun eigen land niet beschikbaar is. Ik zou heel graag willen dat de Commissie uitlegt hoe dit, met inachtneming van de subsidiariteitsregels, in de praktijk werkt.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, evenals talrijke andere leden van de Fractie van de Europese Volkspartij heb ook ik tegen dit verslag gestemd, niet alleen vanwege de inhoud, die onze opvattingen over abortus en seksuele gezondheid van de Europese burgers niet geheel weerspiegelt, maar ook omdat ik op deze manier duidelijk wil maken dat volgens mij niet alleen over dit belangrijke onderwerp moet worden gepraat - waar ik absoluut niet op tegen ben - maar ook over de gezondheid van ouderen, over het leven van de gepensioneerden en - waarom eigenlijk ook niet - over de problemen in de man-vrouwbetrekkingen onder ouderen. Ik zou graag willen dat daar vaker over werd gesproken in het Parlement. Stelt u zich eens voor, mijnheer de Voorzitter, dat wij hier 200 vertegenwoordigers van de Partij van de Gepensioneerden hadden - u kunt er zeker van zijn dat dit onderwerp dan vaker ter sprake zou worden gebracht!

Banotti (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij wat betreft het verslag-Van Lancker van stemming onthouden om veel van de redenen die reeds door mevrouw Ahern zijn genoemd, maar ook omdat er enkele heel goede dingen in het verslag staan.
Er wordt duidelijk gezegd dat abortus niet als geboorteregelingsmethode mag worden gebruikt. Ik ben een goodwill-ambassadeur van de VN voor reproductieve gezondheid. Ik heb met eigen ogen gezien hoe het aantal gevallen van HIV/aids alarmerend en schrikbarend is gestegen, niet alleen in de ontwikkelingslanden maar ook in de toetredingslanden. Ik ben van mening dat reproductieve gezondheidsdiensten een recht vormen en voor iedereen beschikbaar moeten zijn.
In Ierland bestaat geen wetgeving voor abortus. Dit verslag zal ons in grote problemen brengen wanneer binnenkort de grondwet wordt gewijzigd. Het abortuscijfer in Ierland is enorm en onaanvaardbaar hoog.
Hoewel ik absoluut onderschrijf dat de Europese Unie op dit punt geen bevoegdheid heeft, is het verschaffen van reproductieve gezondheidszorg een intrinsiek onderdeel van een goede dienstverlening op het gebied van de volksgezondheid, zoals commissaris Byrne terecht heeft opgemerkt.

Vatanen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen dit verslag gestemd omdat het daarin behandelde onderwerp volgens mij niet onder onze bevoegdheid valt. Hoewel er veel goede dingen in het verslag staan, wordt er gesproken over rechten. Rechten ten koste van wie? Rechten ten koste van het ongeboren kind en daarom ook ten koste van de mensheid. De mensheid mag toch zeker niet gereduceerd worden tot een voorwerp van politiek gesjacher. Bouwen aan een betere wereld moet toch zeker gebaseerd zijn op enkele algemeen geldende basiswaarden. Het menselijk leven kan niet aan een stemming worden onderworpen. Er kan niet bij minderheids- of meerderheidsbesluit over beschikt worden.
Als onze solidariteit zich niet uitstrekt tot het meest kwetsbare schepsel, het ongeboren kind, bouwen wij als mensenfamilie de fundamenten van de wereld van morgen op zand dat doordrenkt is van de tranen van het ongeboren kind.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is niet alleen een aanslag op het subsidiariteitsbeginsel en het ingewikkelde uitbreidingsproces naar het Oosten, het druist ook in tegen de grondbeginselen en de oprichtingsbeginselen van de Europese Unie. Abortus is kindvijandig, vrouwvijandig en mensvijandig! Kindvijandig, omdat ongeboren kinderen worden gedood; vrouwvijandig, omdat vrouwen nog meer worden gereduceerd tot voorwerp van masculiene manipulatie, waar men maar al te vaak de ogen voor sluit; mensvijandig, omdat abortus tornt aan het begin, het einde en de waardigheid van het menselijk bestaan, de waardigheid van de mens vanaf de ontvangenis tot aan de natuurlijke dood. Op basis daarvan is abortus een schending van de grondbeginselen zoals die door Adenauer, Schuman en De Gasperi zijn beschreven. Grondbeginselen die onze Unie gevormd hebben tot wat ze vandaag is en in de toekomst moet blijven.
Ik zou alle mensen die kritiek uitoefenen op het Parlement willen oproepen niet het Parlement, maar de krappe meerderheid de schuld te geven die dit verslag erdoor heeft gejaagd. Zij moeten ervoor zorgen dat het volgende Parlement een andere meerderheid heeft!

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen dit verslag gestemd omdat de Europese Unie niet bevoegd is om wetgeving over abortus op te stellen. Het Europees Parlement moet dan ook niet debatteren over verslagen waarin de indruk wordt gewekt dat dat wel het geval is. Dit leidt tot onnodige angsten bij vele Europese burgers.
De zaak wordt nog gecompliceerder door het feit dat Ierland binnenkort een tweede referendum houdt over het Verdrag van Nice. Door vandaag in het Europees Parlement het abortusvraagstuk te bespreken, geven we Ierse eurosceptici een machtig wapen in handen. Zij zullen de stemming van vandaag aanvoeren als bewijs dat Europa Ierland tegen zijn wil legalisering van abortus in de maag wil splitsen en dat Europa dus ondemocratisch is. Hoewel dit absoluut niet waar is, wordt het door de goedkeuring van dit verslag en de voorgestelde tussentijdse hervorming van het GLB nu uiterst moeilijk de ratificatie van het Verdrag van Nice zeker te stellen. Als de Ierse kiezers het Verdrag opnieuw verwerpen, hebben degenen die vandaag hun steun aan het verslag hebben gegeven een Pyrrusoverwinning behaald en zijn zij in zekere zin voor de afwijzing verantwoordelijk.
Ik roep mijn collega's in het Parlement op niet langer verslagen te schrijven over kwesties die niet tot onze bevoegdheid behoren, maar zich te concentreren op gebieden waarop we mee mogen beslissen als het gaat om Europese wetgeving.

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman en Stenmarck (PPE-DE)
Het verslag-Van Lancker bevat veel goede en belangrijke elementen voor ons conservatieven. De Europese Unie heeft echter geen bevoegdheden op dit gebied en behoort die ook niet te hebben.
Daarom hebben wij besloten om de amendementen te steunen waarmee beoogd wordt bepaalde teksten te schrappen op grond van het feit dat kwesties als abortus en seksuele voorlichting niet onder de bevoegdheid van de Europese Unie vallen. Wij hebben ook voor amendement 7 gestemd, dat ons standpunt duidelijk maakt. In de eindstemming hebben wij tegen het verslag in zijn geheel gestemd.

de La Perrière (NI)
In dit verslag worden mannen en vrouwen vergeleken met dieren die hun seksuele driften niet kunnen bedwingen en derhalve de geslachtsdaad niet kunnen tegenhouden.
De Commissie wil dat de lidstaten en kandidaat-lidstaten zich gezamenlijk gaan buigen over het vraagstuk van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Het debat moet volgens de Commissie gericht zijn op het vereenvoudigen van de toegang tot abortus en het beëindigen van de rol van het gezin als hoeksteen van de samenleving.
De Commissie wil dat de lidstaten hun beleid op dit gebied harmoniseren, hetgeen zal leiden tot een rationalisatie en standaardisering van het sociale leven in de lidstaten. Hiermee gaat de Commissie voorbij aan de bestaande identiteitsverschillen. Zo dienen volgens het verslag de abortuspraktijken te worden gestandaardiseerd via op te richten bijstandsdiensten. De wanhopige moeders worden echter aan hun lot overgelaten. Toppunt van deze absurde situatie is dat de Commissie de lidstaten oproept af te zien van het vervolgen van vrouwen die illegaal abortus hebben laten plegen.
In het verslag staat overigens dat er beleid moet komen om jongeren reeds vanaf de kindertijd bewust te maken van en te informeren over deze problematiek. Deze maatregelen vormen een aantasting van de integriteit van het kind en zullen het kind alleen maar verder van het gezin verwijderen. Men gaat zo volledig voorbij aan de essentiële rol die het gezin speelt in de opvoeding.

Heaton-Harris (PPE-DE)
De Britse delegatie van de Fractie van de Europese Volkspartij zal tegen dit verslag stemmen omdat de EU zich daarmee opnieuw bemoeit met zaken die niet onder haar bevoegdheid vallen.

Keppelhoff-Wiechert (PPE-DE)
. (DE) Het verslag-Van Lancker 'Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten? is door de christen-democratische fractie van het Europees Parlement ten stelligste afgewezen, en daar kan ik mij volledig in vinden.
Wij mogen niet zomaar voorbijgaan aan de bezorgdheid van de nationale katholieke lekenbewegingen en -organisaties in de kandidaat-landen. Het onderwerp van dit verslag valt niet onder de bevoegdheid van de Europese Unie! Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel moeten besluiten over dit soort onderwerpen op nationaal niveau worden genomen.
Ik ben uiterst bezorgd dat met name de plannen om de zogenaamde noodanticonceptie - de 'morning-afterpil? - als standaardpraktijk binnen de seksuele en reproductieve gezondheidszorg te bevorderen. Dat zou neerkomen op een voorstel abortus te legaliseren in de lidstaten en de kandidaat-lidstaten.
Aangezien het hier een bijzonder heikel thema betreft zal de aanneming van het verslag negatieve reacties losmaken in de kandidaat-landen ten aanzien van het uitbreidingsproces en zal het voor hen een onnodige belasting betekenen. Het verslag stelt substantiële eisen aan de regeringen van de kandidaat-lidstaten die geen enkele inspraak in het besluitvormingsprogramma hebben gehad. Ik ben er zeker van dat een dergelijke gang van zaken niet bevorderlijk is voor het vertrouwen in de democratische besluitvormingsprocessen van de EU.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
In haar verslag over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten roept mevrouw Van Lancker de lidstaten op tot een betere informatieverstrekking en een betere toegang tot diensten voor seksuele en reproductieve gezondheid. Dat is een goede zaak. De verschillen tussen de Europese landen zijn groot, terwijl er op dit gebied binnen de diverse landen grote discrepanties bestaan tussen rijk en arm. Hetzelfde kan gezegd worden over het nog altijd vaak voorkomende seksueel geweld. In het verslag wordt de lidstaten daarom verzocht anticonceptiemiddelen gratis of tegen een zeer kleine vergoeding ter beschikking te stellen van de burgers, abortus te legaliseren, een daadwerkelijk beleid te ontwikkelen om jongeren op dit terrein te informeren en op te voeden, en vrouwen te steunen die het slachtoffer zijn van seksuele agressie.
Dit verslag is alleen relevant als richtsnoer. De Europese Unie heeft namelijk geen beslissingsbevoegdheid op het terrein van de volksgezondheid. Het beleid op dit gebied valt onder de bevoegdheden van de lidstaten. Toch moet gezegd worden dat dit verslag een interessante en progressieve aanzet vormt tot verbetering van de situatie van duizenden vrouwen die zich genoodzaakt zien om in de meest verschrikkelijke omstandigheden abortus te laten plegen. Soms is er zelfs sprake van een levensbedreigende situatie. De conservatieve leden hebben dit goed begrepen, maar ze hebben er desondanks alles aan gedaan om het debat en de stemming over deze kwestie te dwarsbomen. Ze hebben demonstraties gehouden, bedreigingen geuit en grote hoeveelheden e-mails verzonden. Wij hebben uiteraard voor dit verslag gestemd.

Lulling (PPE-DE)
. (DE) Van dit initiatiefverslag dat de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft mogen opstellen, heeft de socialistische rapporteur met haar communistische en groene volgelingen een strijdschrift voor abortus en anticonceptie gemaakt. Veertien van de twintig overwegingen en zeventien van de eenendertig paragrafen van deze ellenlange resolutie zijn aan deze onderwerpen gewijd; alsof er niet nog andere problemen zijn voor de vrouw, zelfs in verband met haar reproductieve gezondheid.
De hardnekkigheid waarmee dit linkse blok zijn doelstelling najaagt is verontrustend. Er wordt geen acht geslagen op mogelijke tegenslag, bijvoorbeeld in verband met het tweede referendum over de ratificatie van het Verdrag van Nice in Ierland of met de referenda in de kandidaat-lidstaten, en evenmin wordt rekening gehouden met het gegeven dat de EU op dit gebied geen enkele bevoegdheid heeft, met dank aan het subsidiariteitsbeginsel. Dit alles grenst naar mijn mening aan een bedroevend en warrig soort zendingsdrang.
Dit in aanmerking nemende, en omdat met gezond verstand en realisme helaas niets te bereiken viel bij deze onverbeterlijke abortusfanatici, heb ik tegen dit verslag gestemd.
Ik spreek mij vierkant uit tegen plannen abortus op te waarderen tot het middel bij uitstek voor gezinsplanning. Het kan ook niet zo zijn dat de pil gratis op scholen wordt uitgedeeld; dat werkt alleen maar zorgeloosheid in de hand. Bovendien kan hierdoor een mentaliteit ontstaan waarin mannen zich volledig ontslagen achten van hun medeverantwoordelijkheid en die schadelijk is voor de gezondheid van met name jonge vrouwen. Dit kan nooit de bedoeling zijn!

Marchiani (UEN)
Het verslag van mevrouw Van Lancker is een echte nachtmerrie. In het verslag worden de kwesties seksualiteit en voortplanting behandeld zonder dat er gesproken wordt over het schenken van nieuw leven. Het verslag wekt de indruk dat zwangerschap per definitie een drama is. Dat is toch niet normaal! Natuurlijk verkeren nog te veel vrouwen in verschrikkelijke omstandigheden, in zowel humanitair als materieel opzicht, maar is het daarom niet onze verantwoordelijkheid om actie te ondernemen in plaats van te vluchten? Abortus is een gemakzuchtige oplossing van een samenleving die uitsterft omdat ze geen respect meer toont voor het leven.
We kunnen ons daarom beter concentreren op de oprichting van ontvangstcentra voor moeders in nood. We moeten ons menselijk gezicht laten zien en deze moeders de materiële en financiële middelen bieden om uit hun ellende te geraken. We moeten ervoor zorgen dat de ouders die hun werk opzeggen om zich met de opvoeding van hun kind bezig te houden, sociaal en economisch worden bijgestaan. We moeten het adoptieproces vereenvoudigen.
De aanhangers van de hedonistische en materiële ideologie die iedere vorm van menselijkheid vreemd is, willen zich behalve van de kennelijk als lastig beschouwde ouderen nu ook ontdoen van het zogenaamd ongewenste kind. We moeten deze doodscultuur afwijzen en kiezen voor het leven, vanaf de geboorte tot aan de natuurlijke dood. Laten wij niet vergeten dat kinderen onze toekomst zijn.

Meijer (GUE/NGL)
. In een wereld waarin mannen zichzelf een overheersende rol hebben toebedeeld, is de vrouw veroordeeld tot voorzien in de seksuele genoegens van de man, krijgen van kinderen, opvoeding van kinderen en huishoudelijk werk. In een wereld waarin alle mensen gelijke rechten, kansen en keuzevrijheid hebben beslist de vrouw zèlf hoe zij haar leven inricht, met wie zij eventueel seksueel contact wil en of zij kinderen wenst.
In de meeste lidstaten van de EU is al geregeld dat een zwangerschap, die door de vrouw niet wordt gewenst, op haar initiatief op een medisch verantwoorde wijze kan worden afgebroken. Nog beter is het om zulke zwangerschappen te voorkómen, onder meer door een goede verkrijgbaarheid van en voorlichting over voorbehoedmiddelen. Zulke maatregelen voorkómen dat mensen kinderen moeten opvoeden die ze niet of nog niet willen. Of dat zwangerschappen op de ouderwetse gevaarlijke wijze worden afgebroken met breinaald en zeepspuit dan wel door een kostbare reis naar het buitenland.
Bezwaren tegen die ontwikkeling verwacht ik wel van een fundamentalistische interpretatie van de Islam, die nadrukkelijk uitgaat van de ongelijkheid van vrouw en man, maar niet van de hoofdstroming in het Europese Christendom. Het voorstel-Van Lancker legt geen enkele lidstaat iets op, maar probeert alleen van elkaar te leren om de best mogelijke praktijk te ontwikkelen.

Muscardini (UEN)
Het verslag over de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten brengt schade toe aan onder meer het streven naar gelijkwaardigheid van man en vrouw. Als wij bovendien spreken over reproductieve rechten en niet over het recht om kinderen te krijgen, behandelen wij de vrouw in feite als een dier of machine. Als Alleanza Nazionale zijn wij tegen deze mechanistische opvatting over het ontstaan van een mensenleven. Wij verwerpen bovendien het cultureel concept waarin de vrijheid van de vrouw tegenover het recht op leven van de boreling komt te staan. Onaanvaardbaar is eveneens de opvatting over abortus als anticonceptiemiddel. Wij zijn van mening dat met het oog op de gezondheidsbescherming elk product dat als een geneesmiddel wordt beschouwd een toegankelijke prijs moet hebben en op recept moet worden verstrekt.
Wij herinneren er verder aan dat:
op het gebied van de gezondheid een nationale bevoegdheid voor de lidstaten bestaat; hetzelfde geldt voor de keuzes op ethisch gebied;
in het verslag totaal geen aandacht wordt geschonken aan de problemen in verband met het recht op leven en het recht op een waardig leven, noch aan de vraagstukken waarvoor wij regelmatig de Commissie hebben benaderd, zoals een fonds voor hulpverlening aan vrouwen in economische en psychologische moeilijkheden die hoe dan ook hun zwangerschap willen afmaken. Evenmin worden in het verslag de grote vraagstukken van de hedendaagse maatschappij behandeld, zoals het vraagstuk van de affectiviteit in de ruime zin van het woord of de kwestie van seksuele voorlichting;
de waardigheid van de vrouw en haar betrokkenheid bij een van de belangrijkste gebeurtenissen van haar leven, het moederschap, worden enkel en alleen behandeld vanuit een reproductief standpunt, of vanuit de optiek van het beheer van de seksuele rechten.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)
Queiró (UEN)
We hebben vandaag in dit Parlement kunnen vaststellen hoe het EP het subsidiariteitsbeginsel interpreteert. Om te beginnen is er gestemd over meer dan 400 (!) amendementen, en die amendementen hebben betrekking op verslagen die geïnspireerd zijn door een regeldrift die volkomen onverenigbaar is met het idee van een vereenvoudigde en vereenvoudigende Europese Unie die zich in de richting van de burgers beweegt. Bovendien is het verslag-Van Lancker over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten aangenomen, en dat verslag vertegenwoordigt een onaanvaardbare inmenging in het persoonlijk geweten van individuen en de nationale bevoegdheden van de lidstaten.
Ik heb dus tegen gestemd, omdat ik het niet eens ben met de onderliggende gedachte van dit verslag (in mijn land is deze kwestie via een referendum goeddeels opgelost), en omdat ik mij verzet tegen de opdringerige wijze waarop de stemming heeft plaatsgevonden.

Ribeiro e Castro (UEN)
Dit verslag en deze stemming tonen aan dat alle verklaringen over het subsidiariteitsbeginsel en het respect voor de bevoegdheden van de lidstaten eigenlijk niets om het lijf hadden. Voor links bestaat er niet zoiets als recht: alles hangt af van de ideologie die wordt nagevolgd. Dat is nu precies waarom de Unie zich bij velen zo impopulair maakt - ze mengt zich om steeds weer andere redenen in zaken waar ze niets mee te maken heeft. Als we willen weten wat op de lange termijn de grootste invloed zal hebben, dan geloof ik dat het de humanistische Portugese abortuswetgeving zal zijn, die het recht op leven beschermt en gericht is tegen de liberalisering van abortus. Die wetgeving zal in de loop van deze eeuw door steeds meer landen overgenomen worden. Met alle vooruitgang op het gebied van de geneeskunde, genetica, embryologie en foetologie zal de eenentwintigste eeuw uiteindelijk toch niet langer kunnen ontkennen wat gaandeweg zonneklaar wordt, en dat is dat er tegenover elke abortus een leven staat - een mensenleven. Het gaat dan steeds weer om een uniek en onvervangbaar individu, met een waardigheid die we moeten erkennen en beschermen. Zodra de menselijke waardigheid overal in Europa erkenning zal hebben gevonden en alle staten rechtsstaten voor iedereen zullen zijn, zullen de statistieken uit de huidige decennia bij niemand aanleiding tot trots geven.

Sacrédeus (PPE-DE)
Ik heb tegen dit verslag gestemd.
Aangezien volksgezondheidskwesties onder de nationale bevoegdheid vallen, hoort het abortusvraagstuk niet thuis op Europees niveau. Wij christen-democraten zijn van mening dat de Europese Unie de wetgevingsbevoegdheden van het Zweedse parlement en de overige nationale parlementen inzake de rechtsbescherming van het ongeboren kind niet mag overnemen. Deze kwestie is zo fundamenteel voor de nationale normen en waarden, de visie op de onschendbaarheid van het leven en de menselijke waardigheid van mensen en landen en zo duidelijk gekoppeld aan verschillende nationale tradities dat zij op het niveau van het nationale parlement thuishoort.
In het verslag wordt de koers voor de abortuskwestie in paragraaf 12 duidelijk vastgesteld: "Het Europees Parlement beveelt met het oog op vrijwaring van de reproductieve gezondheid en de rechten van vrouwen aan dat abortus wordt gelegaliseerd en veilig en voor eenieder toegankelijk wordt gemaakt."
Uit deze paragraaf blijkt dat het Europees Parlement duidelijk niet bereid is rekening te houden met het feit dat een aantal lidstaten, waaronder Ierland, Portugal en Duitsland, van mening is dat vruchtafdrijving rechtstreeks in strijd is met de voornaamste taak van de overheid: de bescherming van met name het weerloze leven.

Scallon (PPE-DE)
. (EN) Het verbaast mij hogelijk dat de Conferentie van voorzitters toestemming heeft verleend voor de opstelling van het verslag-Van Lancker, waarin onderwerpen aan de orde komen die niet tot de bevoegdheid van de Europese Unie behoren. Gezondheidszorg, abortus en onderwijs behoren uitsluitend tot de verantwoordelijkheid van de lidstaten en de kandidaat-landen. De besluitvorming op deze gebieden vindt plaats in overeenstemming met de eigen constitutionele en wettelijke voorschriften.
Wat betreft het Ierse standpunt erkent artikel 40, lid 3, derde alinea van de grondwet 'het recht op leven van de ongeborene met inachtneming van hetzelfde recht op leven van de moeder?. Volgens dit grondwetsartikel is abortus in Ierland illegaal.
De 'morning-afterpil?, volgens de fabrikant een vruchtafdrijvend middel, is eveneens illegaal krachtens het geschreven Ierse recht, de artikelen 58 en 59 van de Offences Against the Persons Act 1861.
In artikel 42, lid 1 van de Ierse grondwet staat: 'De staat erkent dat het gezin primair en van nature verantwoordelijk is voor de opvoeding van het kind en draagt zorg voor de eerbiediging van het onvervreemdbare recht en de onvervreemdbare plicht van de ouders om, naar gelang de middelen die hun ter beschikking staan, te voorzien in de godsdienstige en morele, intellectuele, fysieke en sociale opvoeding van hun kinderen?.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Theorin (PSE)
Het recht van vrouwen om zelf te beslissen over hun lichaam is een fundamenteel recht waar niet aan getornd mag worden. Daarom kan ik de amendementen 2 en 5 niet steunen, noch de amendementen die dit recht ondermijnen.

De Voorzitter.
 We zullen onze werkzaamheden nu onderbreken. De vergadering wordt om 15.00 uur hervat.
(De vergadering wordt om 13.32 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
 Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de strijd tegen de honger.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste ex-collega's, dames en heren, zoals u allen weet, heeft van 10 tot 13 juni 2002 de Wereldvoedseltop 'Vijf jaar later? in Rome plaatsgevonden. Het doel van deze Top was internationale steun te zoeken voor een versterkte strijd tegen de honger en armoede, teneinde de beoogde halvering van het aantal hongerlijdende mensen in de wereld tegen het jaar 2015 te kunnen bereiken. Deze doelstelling is op de Millenniumtop van de VN in september 2000 bevestigd en is nu een fundamenteel onderdeel van de internationale ontwikkelingsdoelstellingen waartoe de internationale gemeenschap zich heeft verbonden. De EU vindt deze doelstellingen van de Millenniumtop zeer belangrijk als uitgangspunt voor nationale en internationale strategieën ter bestrijding van armoede.
Sinds de Wereldvoedseltop in 1996 is het aantal hongerenden gedaald, maar helaas verre van voldoende. De gemiddelde daling van het aantal hongerenden is vandaag slechts zes miljoen, en er is een nieuwe en krachtigere inspanning nodig om de vereiste daling van 22 miljoen te kunnen bereiken.
Het resultaat van de Top was een verklaring met de titel 'De internationale alliantie tegen honger?, die reeds op de eerste dag van de vergadering kon worden aangenomen. Met deze titel verbindt de internationale gemeenschap zich ertoe haar inspanningen tegen honger te versterken en te coördineren.
Tijdens de voorbereidingen streefde de EU vooral naar handhaving van de tijdens de Wereldvoedseltop van 1996 aangegane verplichtingen, om te voorkomen dat alles waarover reeds overeenstemming was bereikt afgezwakt zou worden. De EU probeerde tevens te garanderen dat de resultaten van de belangrijkste internationale conferenties van de laatste tijd, waaronder de Millenniumtop van de VN in 2000 en de Internationale Conferentie over financiering en ontwikkeling in Monterrey in maart 2002, in aanmerking genomen zouden worden en dat samenhang tot stand gebracht zou worden met de komende Wereldtop over duurzame ontwikkeling in Johannesburg, waar armoede- en hongerbestrijding op de agenda zullen staan als geïntegreerd bestanddeel van het algemeen internationaal ontwikkelingsbeleid.
In overeenstemming met de besluiten van de Europese Raad op de Top van Barcelona heeft de EU zich gebaseerd op twee parallelle verplichtingen. Ten eerste zijn de ontwikkelingslanden zelf primair verantwoordelijk voor hun eigen ontwikkeling en voor de tenuitvoerlegging van het actieplan van de Wereldvoedseltop van 1996. Ten tweede heeft de internationale samenleving de verantwoordelijkheid de arme landen bij te staan in dit proces. De EU vond het ook belangrijk ervoor te zorgen dat alle acties voor honger- en armoedebestrijding gevoerd worden binnen het kader van de armoedebestrijdingstrategieën van de ontwikkelingslanden zelf en volgens hun eigen prioriteiten.
Maatregelen die de productie bevorderen zijn belangrijk, maar ze bieden geen zaligmakende oplossing voor de problemen. De wereldwijde productie van levensmiddelen ligt vandaag de dag zo hoog dat er genoeg voedsel is voor iedereen. In een aantal ontwikkelingslanden vormen vooral de verdeling van en de toegang tot levensmiddelen een probleem. Honger is een probleem van armoede. Via een degelijke, op armoedebestrijding gerichte economische groei en een beter financieel uitgavenbeleid kunnen de armste bevolkingsgroepen geholpen worden; die twee elementen vormen derhalve de sleutel tot een duurzame oplossing van de hongerproblemen in de wereld. Hongerbestrijding moet ook gepaard gaan met een streven naar behoorlijk bestuur, respect voor de mensenrechten, grondhervormingen en meer aandacht voor gezondheid en opleiding, alsook voor onderzoek inzake productieverhoging en voor overdacht van kennis. Daarbij komt de noodzaak van bewustmaking met betrekking tot een duurzame exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen en van conflictpreventie. Tot slot is het in de strijd tegen honger en armoede belangrijk dat de ontwikkelingslanden toegang hebben tot onderzoek en technologie. Al deze elementen stonden verwoord in het voorbereidend document van de Unie voor de onderhandelingen.
Op internationaal vlak heeft de EU onderstreept dat het nodig is de totale ontwikkelingshulp te verhogen tot de in internationaal verband afgesproken norm van 0,7 procent van het BBP. In dit verband wenste de Unie ook een bevestiging van de verplichtingen die in maart in Monterrey zijn aangegaan.
De toegang van de arme landen tot de markten in het Westen is uiteraard een belangrijke voorwaarde voor hun ontwikkeling. De EU heeft reeds het voortouw genomen met de lancering van het 'Everything but Arms?-initiatief, wat betekent dat de EU de minst ontwikkelde landen toegang verleent tot de Europese markt zonder douanerechten te heffen en zonder kwantitatieve beperkingen. Dit geldt voor bijna alle producten, met uitzondering van wapens.
De EU heeft in de onderhandelingen ook het belang onderstreept van veilige levensmiddelen voor de consumenten in alle landen. Wij hebben gewezen op de behoefte aan technische bijstand, opdat de ontwikkelingslanden aan de internationale normen voor levensmiddelen kunnen voldoen.
De EU vond het belangrijk om met de thema's handel en ontwikkeling niet vooruit te lopen op de WTO-onderhandelingen en de tenuitvoerlegging van de ontwikkelingsagenda die in Doha is vastgesteld. In zijn conclusies van 30 mei 2002 over de voorbereiding van de Wereldtop over duurzame ontwikkeling heeft de Raad bevestigd dat de EU vastbesloten is de ontwikkelingsagenda van Doha uit te voeren binnen de geplande termijn. De EU wenst dat op alle fronten duurzame resultaten worden bereikt waarmee de mogelijkheden voor toegang tot de markt aanzienlijk worden verruimd, ook voor de ontwikkelingslanden. Daarvoor zijn evenwichtige regels nodig, evenals doelgerichte technische bijstand op basis van duurzame financiering en programma's gericht op vergroting van de capaciteit.
Deze prioriteiten en standpunten van de Unie zijn grotendeels in de verklaring van de Top terug te vinden. In die verklaring ligt het accent op consolidatie van de resultaten van de Wereldvoedseltop in 1996 en de recente internationale conferenties, en er komt een krachtige, nieuwe politieke wil in tot uiting om actief te streven naar verwezenlijking van de internationale ontwikkelingsdoelstellingen inzake de bestrijding van honger en armoede.
In de verklaring wordt een nieuw initiatief voorgesteld inzake het recht op voldoende voedsel. Zo is men overeengekomen een intergouvernementele werkgroep op te richten die vrijwillige richtsnoeren betreffende het recht op voldoende voedsel dient uit te werken, met ondersteuning van de FAO en met inschakeling van alle VN-organen die bevoegd zijn op het gebied van de mensenrechten. De ontwikkelingslanden hopen dat via dergelijke richtsnoeren de verplichting om de arme landen voldoende voedsel te garanderen meer inhoud krijgt, zodat de armoede krachtiger bestreden zal worden. De EU staat achter dit initiatief en zal actief meewerken om van dit recht op voldoende voedsel een praktisch en bruikbaar instrument te maken.
Wij kunnen tevreden zijn over de algemene resultaten van deze Top. Het resultaat vormt een goede basis voor de onderhandelingen die zullen volgen in het kader van de Wereldtop in Johannesburg in augustus, waar de algemene ontwikkeling op de agenda staat.
Het goede resultaat is in het bijzonder te danken aan de actieve inzet van de EU tijdens de onderhandelingen. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om het vorige voorzitterschap van de Raad te danken voor zijn inspanningen. De voorzitter van de Raad, premier Aznar, heeft de Unie op de Top vertegenwoordigd. Namens de Unie heeft hij in zijn toespraak onze steun voor een krachtigere actie tegen honger onderstreept en de standpunten ten aanzien van de thema's van de Top uitgebreid toegelicht.
Dankzij deze inzet is de Unie erin geslaagd een positief onderhandelingsklimaat te scheppen en een efficiënte samenwerking met de ontwikkelingslanden tot stand te brengen. Wij zijn het eens geworden over een groot aantal kwesties, wat in de verklaring tot uiting komt. De EU was tevens nauw betrokken bij de laatste beslissende onderhandelingen over de meest controversiële thema's. Over het algemeen speelde de EU een niet onbelangrijke rol in het positieve verloop van de onderhandelingen en de totstandkoming van een goed resultaat.
Om te eindigen wil ik onderstrepen dat de EU reeds een aanzienlijke bijdrage levert op het gebied van armoede- en hongerbestrijding, zowel via de communautaire ontwikkelingshulp als via de bi- en multilaterale hulpprogramma's van de lidstaten. In totaal is meer dan 50 procent van de wereldwijde ontwikkelingshulp afkomstig van de EU en haar lidstaten, waarvan een groot deel gebruikt wordt voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden en van de landbouwsector in de armste landen. De EU en de lidstaten zijn op de bijeenkomst van de Europese Raad in Barcelona dit jaar reeds de verplichting aangegaan om hun ontwikkelingshulp te verhogen. Meerdere lidstaten van de EU, waaronder mijn land Denemarken, besteden al veel meer dan de internationale norm van 0,7 procent van het BBP aan ontwikkelingshulp. Alle landen hebben zich ertoe verplicht naar deze 0,7 procent te streven of hun huidig niveau aan te houden als ze daar nu reeds boven zitten. De lidstaten die deze norm nog niet hebben bereikt, hebben beloofd de ontwikkelingshulp van hun land ten minste tot het huidig EU-gemiddelde van 0,33 procent van het BBP te verhogen, zodat wij in 2006 een EU-gemiddelde van 0,39 procent kunnen bereiken.
Met deze inspanning als uitgangspunt en op basis van de verplichtingen die wij als partners van de ontwikkelingslanden zijn aangegaan, zal de EU ook onder het Deens voorzitterschap, in het bijzonder in Johannesburg, blijven ijveren voor een betere bestrijding van honger en armoede in internationaal verband.

Nielson
. (EN) Voor de Commissie en de Europese Unie vormde de Top een gelegenheid om de dialoog met de ontwikkelingslanden over de uitvoering van het actieplan van Rome te vernieuwen en nog eens te laten zien dat bij ons de politieke wil aanwezig is tegen honger en ondervoeding te strijden. Het resultaat van de Top was dat er een verklaring werd aangenomen die veel goede elementen bevat en ik hoop dat dit gecoördineerde actie zal bevorderen, zodat we de doelstelling van de Top in 1996 halen.
In deze geest is tijdens de Top besloten een intergouvernementele werkgroep te formeren waarin alle belanghebbenden zitting hebben, met als doel binnen twee jaar een reeks vrijwillige richtsnoeren op te stellen betreffende het recht op voldoende voedsel. Met de richtsnoeren wordt beoogd steun te geven aan de pogingen van de FAO-lidstaten om in het kader van de nationale voedselzekerheid geleidelijk gedaan te krijgen dat er een recht op voldoende voedsel komt. De tijd zal leren welke consequenties dit besluit zal hebben. In ieder geval willen wij daaraan meewerken en ervoor zorgen dat er stappen in de juiste richting worden gezet.
Doordat alle FAO-leden deze verklaring hebben onderschreven, is de strijd tegen de honger zeker hoger op de internationale agenda komen te staan. De Commissie is blij met dit positieve resultaat en juicht toe dat de verklaring op veel gebieden de standpunten van de EU weergeeft.
Volgens ons ontbreekt er in de verklaring echter een fundamentele beleidslijn die de EU consequent ondersteund heeft: het belang van andere zaken dan landbouwproductie en -productiviteit voor het wegnemen van de voedselonzekerheid.
Het is van wezenlijk belang dat de punten die ik hier zal noemen gelijktijdig worden aangepakt en wel in het kader van nationale strategieën voor armoedebestrijding. Deze wezenlijke elementen zijn: beschikbaarheid van voedsel, strategische voorraden en de handel in voedsel; toegang tot voedsel - bijvoorbeeld economische groei, werkgelegenheid en inkomen om deze toegang haalbaar te maken; reageren op crisissituaties zoals door middel van buffers; en voedingsproblemen, die op de lange termijn het belangrijkste punt vormen.
Op de Top is met name verzuimd de hoofdoorzaken van honger aan de kaak te stellen en toe te lichten, namelijk slecht bestuur en rampen waarvoor de mens zelf de verantwoordelijkheid draagt. Volgens sommige schattingen is circa 80 procent van alle hongerenden het slachtoffer van intermenselijke conflicten. Hier zijn verschillende voorbeelden van. Zo worden de problemen in Zimbabwe voor een belangrijk deel door de mens veroorzaakt. Daarnaast heerst er grote droogte in zuidelijk Afrika. Uiteraard zullen we humanitaire steun verlenen, maar we moeten wel bedenken dat de mens zelf in belangrijke mate verantwoordelijk is.
In de publieke uitspraken en oproepen die de FAO tijdens de voorbereiding en tijdens de Top zelf heeft gedaan, werd te zeer de nadruk gelegd op het belang van aanvullende middelen voor officiële ontwikkelingshulp en de rol van landbouw en plattelandsontwikkeling. Het vraagstuk van de officiële ontwikkelingshulp is reeds redelijk succesvol behandeld tijdens de conferentie van Monterrey en de EU staat nog steeds achter de consensus van Monterrey en de duidelijke toezeggingen met betrekking tot meer ontwikkelingshulp die in Barcelona zijn gedaan en in Monterrey zijn gepresenteerd. De Deense minister heeft daar zojuist uitvoeriger over gesproken.
In Rome had men zich eigenlijk vooral moeten concentreren op een van de hoofdthema's van recente topbijeenkomsten en conferenties: de essentiële noodzaak voor ontwikkelingslanden om hun nationale ontwikkelingsbeleid en sectorale beleid zodanig te herzien dat naar behoren rekening wordt gehouden met de behoeften en beperkingen van de armen op het platteland en met de voedselonzekerheid. Dit moet leiden tot de formulering van nationale strategieën voor armoedebestrijding, waaronder voedselzekerheidskwesties, die naar gelang de situatie op landbouw of plattelandsontwikkeling gericht zijn. Het is dan aan de donorgemeenschap om een gecoördineerde uitvoering van de nationale beleidsmaatregelen en nationale strategieën te steunen.
Het Europees Parlement heeft een bijdrage aan het internationale debat geleverd door op 16 mei 2002 de resolutie betreffende de Top goed te keuren. De Commissie is het eens met de strekking van deze resolutie, die vele belangrijke elementen bevat, zoals steun voor de consensus van Monterrey en de nadruk die wordt gelegd op de noodzaak in ontwikkelingslanden een meer samenhangend beleid te bewerkstelligen.
Met name is de Commissie blij met het feit dat het Parlement er nog eens op wijst dat voedselhulp moet worden gereserveerd voor noodgevallen en uitsluitend in de vorm van donaties moet worden verleend. Daarbij moet het voedsel zo mogelijk ter plaatse of in de regio worden gekocht.
Toch kan de resolutie niet in alle opzichten de goedkeuring van de Commissie wegdragen en dit geldt vooral voor het beroep dat op de Commissie zelf en de EU-lidstaten wordt gedaan om bij te dragen aan het FAO-trustfonds dat vorig jaar is opgericht.
Ik betreur dat deze oproep om aan het fonds bij te dragen ook voorkomt in enkele van de ontwerpresoluties die voor deze vergaderperiode van het Parlement zijn ingediend. De Commissie neemt nog steeds hetzelfde standpunt in als tijdens het laatste debat.
Het beleid van de EU houdt in dat nationale en regionale ontwikkelingsprocessen en -programma's in het kader van haar regionale partnerschapsovereenkomsten rechtstreeks worden ondersteund. Ik ben er ook vast van overtuigd dat door de toename van het aantal financieringsinstrumenten, zoals afzonderlijke trustfondsen, geen aanvullende geldstromen zullen ontstaan, maar dat de beschikbare fondsen alleen maar meer voor andere doeleinden gebruikt gaan worden. De Commissie staat tevens achter het beleid dat de Europese Unie al jaren ten opzichte van de FAO voert: deze organisatie moet haar middelen aanwenden voor zaken waarin zij deskundig is en waaraan zij toegevoegde waarde kan verschaffen, namelijk het opstellen van normen. De mogelijke acties uit hoofde van het trustfonds lijken buiten dat bereik te vallen. Daarom zou ik niet graag zien dat de Commissie deze ontwikkeling stimuleert.
Bovendien is de aanpak van voedselzekerheid die de FAO voorstaat heel sterk op de productie gericht en wordt deze niet in een breder kader geplaatst. Er zijn evenwel specifieke projecten en programma's waarin we op het financiële vlak met de FAO samenwerken en dat zullen we blijven doen zolang er sprake is van competentie, toegevoegde waarde en vakbekwaamheid overeenkomstig de prioriteiten en doelstellingen van het communautaire ontwikkelingsbeleid. Het speciale FAO-programma voor voedselzekerheid en het trustfonds vormen geen prioriteit in het beleid van de Commissie op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en daarom wil zij daaraan geen bijdrage leveren.
Ik wil hieraan toevoegen dat de resolutie van het Parlement van 16 mei 2002 overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement is aangenomen na het debat over de verklaring van de Commissie, zonder voorafgaand overleg met de Commissie. Daarom heb ik in mijn toespraak hier vandaag vrij uitdrukkelijk naar de nieuwe ontwerpversies verwezen.
Gezien de fundamentele rol die plattelandsontwikkeling en landbouw in de bestrijding van armoede, voedselonzekerheid en milieuverontreiniging spelen, zal de Commissie vóór het eind van het jaar aan de Raad en het Parlement een mededeling voorleggen getiteld 'De bestrijding van armoede op het platteland - Een EG-beleid voor en -benadering van plattelandsontwikkeling en het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen in ontwikkelingslanden?.
Tot slot wil ik er op wijzen dat deze Wereldvoedseltop een stap in een lang proces is, dat in Doha en Monterrey is begonnen en over nog geen twee maanden in Johannesburg zal eindigen. Het is mijn overtuiging dat de grote conferenties die sinds Doha hebben plaatsgevonden niet elk afzonderlijk een oplossing bieden voor de huidige mondiale bestuursleemte. Alleen samen kunnen deze verschillende conferenties adequaat inspelen op de uitdaging van duurzame ontwikkeling, waardoor een akkoord op wereldniveau, een 'Global Deal?, kan worden gesloten.

Bowis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vandaag viert mijn moeder haar 97e verjaardag en in haar leven heeft ze oorlogen en hongersnoden en armoede en plagen gezien. Ze heeft ook gezien dat onze wereld de kennis heeft verworven om dit mondiale kwaad te voorkomen en uit te roeien. Ze heeft echter nog niet gezien dat de leiders van onze wereld de handen ineenslaan om met behulp van die kennis vrede en gezondheid en bestaansmiddelen te bewerkstelligen voor achthonderd miljoen medemensen die honger lijden.
Ze was 69 toen op de eerste Wereldvoedselconferentie werd afgesproken dat de honger volledig zou worden uitgebannen - volledig, niet uitgezonderd 400 miljoen mensen. Ze was 91 toen tijdens de Wereldvoedseltop deze afspraak werd herroepen en men zich ten doel stelde dat in 2015 het aantal hongerenden in de wereld moest zijn gehalveerd tot 400 miljoen. Nu weten we dat zelfs deze veel te beperkte doelstelling pas in 2030 wordt gehaald.
In de tweede helft van het leven van mijn moeder zijn 400 miljoen mensen van honger omgekomen - driemaal zoveel als het aantal dat in haar hele leven in oorlogen is gedood. Vandaag op haar verjaardag zullen nog eens 24.000 mensen sterven. We hadden toch zeker mogen verwachten dat er op de Top van Rome een actieplan zou worden opgesteld om deze slachting te stoppen. De leiders van de westerse wereld hadden toch zeker steun moeten geven aan een programma waarmee de oorzaken van honger worden aangepakt, namelijk armoede, conflicten, ziekte, gebrek aan hygiëne, slecht bestuur, rampen waarvoor de mens zelf verantwoordelijk is en ontoereikende lokale voedselproductie en -distributie, precies die punten die u, mijnheer de commissaris, hebt genoemd in uw brief van 20 juni aan de heer Diouf over het mislukken van de Top.
U had gelijk, maar u was veel te beleefd. U had kunnen beginnen met het veroordelen van de EU-lidstaten, waarvan alleen Italië als gastheer en Spanje als voorzitter regeringshoofden naar de Top stuurden. De Britse Labour-regering stuurde zelfs niet de heer Blair of de gedreven Clare Short. Nee, ze stuurde een lagere ambtenaar, een medewerker van, ik citeer, 'de afdeling voor het delen van kennis aangaande speciale initiatieven? van het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking. Zo veel belang hechtte zij aan deze Top. Waar was de gedrevenheid? De Italiaanse pers maakte duidelijk dat de afgevaardigden meer interesse hadden voor het dolce vita dan voor de strijd tegen de honger in de wereld.
De voorbereidingen voor de Top hebben tweeëneenhalf jaar in beslag genomen. De Top heeft miljoenen gekost. Hij was zo goed georganiseerd dat er al overeenstemming over het slotdocument was bereikt voordat de conferentie begon. En wat een verklaring! Eerst worden er allerlei zaken in herinnering gebracht, erkend, bevestigd en herhaald en vervolgens wordt dat alles nog eens dunnetjes overgedaan. Het nieuwe beleid met betrekking tot de hulp aan de hongerenden in de wereld is niet 'Everything but Arms?, oftewel 'alles behalve wapens?; het is alles behalve in actie komen om daadwerkelijk iets aan de situatie te doen. Dit wordt samengevat in een van de aanbevelingen die de commissaris zojuist heeft geciteerd: 'Wij nodigen de FAO uit een intergouvernementele werkgroep in het leven te roepen, met als doel binnen twee jaar een reeks vrijwillige richtsnoeren op te stellen om daarmee geleidelijk gedaan te krijgen dat er een recht op voldoende voedsel komt.? Wat een boodschap van hoop voor de hongerenden. Wat een aanfluiting. Denk niets, zie niets, doe niets. Geen nieuwe ideeën, geen nieuwe visie, geen nieuwe initiatieven en geen urgentie.
In 2015 en ongetwijfeld ook in 2030 zullen we opnieuw betreuren dat we geen vooruitgang hebben geboekt, we zullen de gestelde termijnen weer verder opschuiven, doelen naar beneden bijstellen, werkgroepen formeren en verzuimen de landen waar honger heerst te helpen in hun behoeften te voorzien. Ook dan zullen we weer noodkreten slaken, omdat we vandaag geen daadkracht tonen.
Nu gaan we naar Johannesburg en onze boodschap moet zijn: 'Schud Europa en de westerse wereld wakker?. Laten we voor eens en voor altijd de politieke slaapziekte uitroeien die ons lijkt te verlammen terwijl er rampen gebeuren die we samen kunnen voorkomen.

van den Berg (PSE).
Voorzitter, in 1996 is afgesproken dat het aantal hongerenden voor het jaar 2015 tot 400 miljoen zou zijn gehalveerd. Maar de feiten zijn dat het aantal hongerlijders de laatste 5 jaar gelijk is gebleven. Het is erg jammer dat zo weinig van onze Europese leiders 3 weken geleden aanwezig waren op de Wereldvoedseltop Rio: 5 jaar later. Het geeft eens te meer aan dat de prioriteiten van velen niet bij het verkleinen van de kloof tussen rijk en arm in deze wereld lijken te liggen. Zeker niet bij het voorzien in de eerste levensbehoeften als voedsel- en basisgezondheidszorg.
Dat voorzitter Prodi en Commissaris Nielsen wel aanwezig waren in Rome sterkt mij in de gedachte dat Europa het voortouw kan en als het aan de Commissie ligt, ook wil nemen. Maar dan zullen er een aantal zaken moeten veranderen.
Volgens het hoofd van het wereldvoedselprogramma, James Morris, kunnen de 300 miljoen hongerende kinderen in de wereld op school worden gevoed voor 24 eurocent per persoon per dag. Voorzitter, momenteel geven wij in Europa 2 EUR per dag per koe aan subsidies uit. De kloof tussen rijk en arm wordt niet verkleind door middel van extra geld of voedselhulp aan ontwikkelingslanden, maar juist door middel van extra beleid. De gesubsidieerde koe moet bij de horens worden gevat. Zonder adequate hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid nu, kunnen de doelstellingen van de wereldvoedseltop nooit bereikt worden en zeker niet in 2015.
Commissaris Nielsen zei overigens terecht dat ook de FAO als organisatie erg inefficiënt blijft. Het is terecht dat Commissaris Nielsen alleen concrete, nationale, regionale steun wil en geen algemene FAO-fondsbijdrage en terecht dat hij kritiek had op het slechte bestuur, zoals in Zimbabwe. Met een adequaat landbouwbeleid bedoel ik met name de verschuiving van productiesubsidies richting plattelandsontwikkeling. Maar ook vooral vrije en faire handel. Het moet afgelopen zijn met dumping van Europese producten in ontwikkelinglanden. We moeten in Europa af van de exportsubsidies van onze eigen boeren en we moeten de handelsbarrières voor ontwikkelinglanden tot een minimum verlagen.
Ik zie met spanning het nieuwe landbouwbeleid van de Europese Unie tegemoet waarover de Commissie volgende week een besluit neemt. Zoals commissaris Nielsen terecht zei ligt daar, naast natuurlijk het nationale beleid in de ontwikkelingslanden zelf, een flink deel van het antwoord op de wereldhonger.

van den Bos (ELDR).
Waarom hebben achthonderd miljoen mensen nog steeds een lege maag? Omdat bestuurders overal tekort schieten. Er is in principe voedsel voor iedereen. Er is geen gebrek aan doelstellingen en goede intenties, hoe minder resultaten er worden geboekt, hoe meer topconferenties er worden georganiseerd die dan niets anders doen dan concluderen dat het beleid geïntensiveerd moet worden.
Wie draagt de schuld, de rijke landen of de arme? Beide, mijnheer de voorzitter, de ontwikkelde staten zijn hypocriet. Ondanks mooie wilsverklaringen gaan ze door met het oversubsidiëren van de eigen landbouw en het afschermen van de eigen markt. Liberalisering van de wereldmarkt wordt niet alleen door Europa maar ook door Amerika en andere grote landbouwstaten geblokkeerd. Westerse bedrijven blijven hun patentmonopolies op technieken en gewassen uitbuiten en de ontwikkelingssamenwerking richt zich te weinig op landbouw en het ontbreekt aan technologische overdracht.
Ontwikkelingslanden schieten zelf ook schromelijk tekort. Hoewel de meeste mensen op het platteland wonen krijgt voedelproductie te weinig aandacht. Hongersnoden zijn echt niet alleen toe te schrijven aan klimaat of hoge tolmuren; eindeloze oorlogen, onverantwoord omgaan met de natuur, extreme bevolkingsgroei, overurbanisatie, gebrekkige infrastructuur maar vooral ook corruptie en wanbeleid staan een gezonde landbouw in de weg. Import van producten krijgt de voorkeur om uitpuilende steden te voeden, er is weinig regionale handel en veel monocultuur. Militaire uitgaven voor de machthebbers gaan ten koste van betaalbaar voedsel voor de mensen.
Plechtige verklaringen en herhalingen van eerdere conclusies zijn geen uitingen van echte politieke wil maar pogingen het gebrek daaraan juist te verbergen. Hongerende mensen hebben daar geen trek meer in. Zij hebben hun buik vol van mooie woorden.

Miranda (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, bij elke volgende wereldtop neemt de hoop op betere tijden voor de mensheid af. Net als de Top in Monterrey heeft deze Wereldvoedseltop de op de ambitieuze ontwerpagenda gebaseerde verwachtingen niet waargemaakt. De FAO-top in Rome heeft echter wel uitgewezen dat hetgeen wij steeds beweerd hebben juist is: de doelstellingen voor het bestrijden van honger en ondervoeding zoals die in 1996 zijn vastgelegd, zijn nog lang niet gehaald, en het zal steeds langer duren voordat we ze zullen verwezenlijken. En dat terwijl het recht op voldoende en gezonde voeding één van de grondrechten van alle mensen is.
Dat komt omdat er geen duidelijk programma is, omdat er niet genoeg middelen zijn en omdat er geen adequate richtsnoeren en maatregelen ontwikkeld zijn. Ik denk daarbij in de eerste plaats aan maatregelen om mensen toegang tot land en water te verschaffen, een en ander het liefst binnen een context van duurzame ontwikkeling. Autonomie op het gebied van de voedselvoorziening en steun voor landbouw in familie- en gemeenschapsverband zijn daarvan essentiële elementen. Dat dit alles ontbreekt is het gevolg van het ontbreken van een correct beleid voor de verdeling van de rijkdom, en natuurlijk ook - en vooral - van het ontbreken van politieke wil. Er waren dan ook maar heel weinig staatshoofden en regeringsleiders van de ontwikkelde landen in Rome aanwezig.
De situatie is ook het gevolg van het feit dat er zoveel factoren zijn die een omkering van die - inderdaad dramatische - situatie in de weg staan. De handel en de ongeremde liberalisering krijgen steeds prioriteit, terwijl de rijke landen hun uitvoer van goederen uit de primaire sector subsidiëren - dat blijkt maar al te goed uit de recente Amerikaanse beslissingen op dit vlak. Daarnaast lijkt alle aandacht uit te gaan naar de bevordering van de biotechnologie.
We kunnen alleen maar hopen dat er in Johannesburg een begin wordt gemaakt met een hoopgevender periode, ook al zijn er nauwelijks redenen om daarin te geloven. We wijzen er opnieuw op dat de Europese Unie een belangrijke rol dient te spelen bij de verdediging van de armste landen. Het gaat dan onder andere om de bescherming van de visvoorraden van deze landen en de ontwikkeling van hun plattelandseconomieën. De bedoeling is dat deze landen via duurzame ontwikkeling autonomie bereiken op het gebied van de voedselvoorziening.

Rod (Verts/ALE).
Helaas is de vrees die ik anderhalve maand geleden in dit Parlement heb geuit over de door de FAO georganiseerde Wereldvoedseltop niet ongegrond gebleken.
Op de Top waren dertien Europese staatshoofden en regeringsleiders afwezig. Bovendien heeft de Italiaanse eerste minister verzocht de Conferentie een uur vroeger dan gepland af te sluiten om naar een voetbalwedstrijd te kunnen kijken. Deze situatie toont duidelijk aan dat er in onze landen weinig belangstelling bestaat voor de honger in de wereld. De internationale conferenties volgen elkaar in snel tempo op: Monterrey, Rome, Johannesburg. Men wil zo de indruk wekken dat ontwikkeling een centraal Europees beleidspunt is. In de tussentijd echter wordt de Raad voor ontwikkelingssamenwerking geschrapt en het DG "Ontwikkeling" zou wel eens hetzelfde lot kunnen beschoren kunnen zijn. Ook worden er geen dwingende toezeggingen gedaan jegens de allerarmste volkeren.
Dit punt is de tweede immense teleurstelling van deze Top. Men heeft alleen bestaande toezeggingen opnieuw onderschreven, maar men was kennelijk niet in staat concrete middelen vrij te maken om deze toezeggingen daadwerkelijk te kunnen nakomen. Wat dat betreft is de balans van deze Top nog magerder dan die van de Top van Monterrey. De heer Berlusconi heeft de verantwoordelijkheid van de geïndustrialiseerde landen voor de ernstige situatie in de ontwikkelingslanden zelfs ter discussie durven stellen. De WTO helpt de Verenigde Staten en Europa met het instandhouden en zelfs verhogen van hun subsidies voor landbouwproducten, terwijl deze subsidies indruisen tegen het onaantastbare beginsel van vrijhandel. Juist deze landen tonen zich voorstander van dit beginsel en brengen het ten uitvoer, ten koste van de arme landen die de meeste grondstoffen exporteren.
Hoe betrouwbaar is de Amerikaanse regering nog, nu ze onlangs haar subsidies aan de Amerikaanse katoensector heeft verhoogd? En hoe betrouwbaar zijn de Europese regeringen, die in Doha geen tijdschema hebben willen presenteren voor het afbouwen van hun subsidies voor de export van landbouwproducten? Wij zijn teleurgesteld over de voorgestelde resolutie van het Europees Parlement, omdat hierin de kloof tussen woorden en daden van onze regeringen niet aan de kaak wordt gesteld. De Romeinse keizers spraken indertijd over brood en spelen voor de allerarmsten. De spelen zijn er in Rome wel gekomen, maar het brood is men kennelijk vergeten.

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg blij om vandaag hier te zijn en om u allen, op de eerste dag dat ik lid ben van het Europees Parlement, voor het eerst te mogen toespreken. Dat de Wereldvoedseltop de afgelopen maanden tweemaal het voorwerp van discussie en resoluties in dit Parlement is geweest, laat duidelijk zien hoeveel belang we aan het mondiale hongervraagstuk hechten.
Ieder mens heeft het recht op toegang tot gezond en volwaardig voedsel en er bestaat een fundamenteel recht op vrijwaring van hongersnood. Honger en ondervoeding worden niet veroorzaakt doordat er onvoldoende voedsel in de wereld is. Naar schatting 815 miljoen mensen lijden momenteel honger. Dit is volstrekt onaanvaardbaar, en wij in het rijke en weldoorvoede Westen hebben de morele plicht daar iets aan te doen.
Als u het mij toestaat, mijnheer de Voorzitter, zou ik in het kader van mijn eerste redevoering in dit Parlement nu graag enkele woorden willen spreken in mijn moedertaal, het Iers.
(In het Iers): Ik ben er trots op dat ik in de gelegenheid ben gesteld om de bevolking van Connaught-Ulster, Ierland, te dienen. Ik wil graag mijn waardering uitspreken voor de prestaties van mijn voorganger, Pat the Cope Gallagher, die nu werkzaam is voor de Ierse regering. Ik beloof dat ik de regio die ik vertegenwoordig met toewijding zal dienen, in het bijzonder als het gaat om beleid dat het dagelijkse leven van mensen in plattelandsgemeenschappen raakt.
Acht jaar ben ik lid geweest van het Comité van de regio's en ik ben er vast van overtuigd dat regio's een belangrijke taak hebben en dat zij beslissingen moeten kunnen nemen over een groot aantal zaken die hun inwoners aangaan.
Ik ben mij ervan bewust dat bepaalde onderdelen van het Europees beleid de bevolking van het westelijke deel van Ierland momenteel zorgen baren. Ik heb nauwe contacten met zowel vissers als landbouwers en besef dat we binnenkort op de bijbehorende beleidsterreinen voorstellen kunnen verwachten die voor ons een uitdaging vormen.
Ik wil hier in alle openheid verklaren dat ik solidair ben met plattelandsgemeenschappen en dat ik beleid zal verdedigen dat een fatsoenlijke bron van inkomsten voor deze gemeenschappen en een toekomst voor de komende generaties waarborgt.
Wat de landbouw betreft moet het GLB verdedigd worden tegen de felle aanvallen van landen of groepen die voor het gemak vergeten welk voordeel zij van de interne markt hebben gehad en die voorbijgaan aan de noodzaak van sociaal-economische samenhang. Het GLB heeft de bevolking van Europa een goede dienst bewezen, iets wat voor het gemak wordt vergeten door degenen die Europa tot een boekhoudkundige constructie willen reduceren.
Ik ben mij ervan bewust dat er later nog een debat over de visserij volgt en ik hoop dat ik dan iets over dit onderwerp zal kunnen zeggen. Ik wil echter alvast één opmerking maken: de huidige voorstellen van de Commissie zijn volstrekt onaanvaardbaar voor gemeenschappen die sterk van de visserij afhankelijk zijn.
Tot slot wil ik als Iers parlementslid nog even zeggen dat ik tussen nu en dit najaar politiek gezien één hoofddoel nastreef, namelijk de bevolking van Connaught-Ulster te overtuigen van het belang van het Verdrag van Nice met het oog op het komende referendum, in de hoop dat het vóór het eind van het jaar kan worden geratificeerd.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, achthonderd miljoen mensen lijden vandaag de dag aan ondervoeding in de wereld. Dit is ongeveer evenveel als in 1996, toen de eerste Wereldvoedseltop werd gehouden. Laat ons de dingen zeggen zoals ze zijn. De wereld heeft de strijd tegen de honger nog niet gewonnen. Zoals vele collega's hebben opgemerkt is het beschamend vast te moeten stellen hoezeer de westerse staatshoofden en regeringsleiders onverschillig staan tegenover dit probleem: velen van hen schitterden immers door afwezigheid op de laatste Wereldvoedseltop in Rome vorige maand.
De hongerproblemen in de wereld zijn in hoge mate te wijten aan het huichelachtig beleid van onder andere de EU. Het beleid dat officieel bedoeld is voor de armste mensen in de wereld wordt in sterke mate bepaald door de eigen, kleingeestige belangen van de EU op het gebied van handel en buitenlandse zaken. Officieel pleiten de EU en de andere westerse organisaties voor vrijhandel en liberalisering als oplossing voor alle mogelijke problemen in de wereld. De liberalisering slaat echter alleen op de ontwikkelingslanden, die door deze eis tot liberalisering niet meer in staat zijn om een eigen, duurzame productie op te bouwen. Uit een eerder dit jaar door Oxfam gepubliceerd rapport blijkt dat de EU ten opzichte van de ontwikkelingslanden de meest protectionistische markt ter wereld heeft.
Het is hoog tijd dat wij orde op zaken stellen in ons eigen huis en het kwaad bij de wortel uitroeien. Wij hebben heel wat werk voor de boeg als we onze wens om de honger uit te roeien waar willen maken. Om te beginnen zouden we in ieder geval de protectionistische landbouwsubsidies moeten afschaffen, onze visserijovereenkomsten met derde landen moeten opschorten, omdat ze de broodwinning van de allerarmsten afnemen, en een ontwikkelingsbeleid moeten opzetten dat daadwerkelijk op armoedebestrijding gericht is en niet beheerst wordt door de strijd tegen immigratie, terrorisme en het behoud van de eigen arbeidsplaatsen. En last but not least: we zouden het recht van de arme landen op eigen productie en toegang tot water, grond en biologische diversiteit moeten helpen garanderen.

Mantovani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de recente Wereldtop van Rome over voedsel hebben 182 landen opnieuw beloofd alles in het werk te zullen stellen om een einde te maken aan de tragedie van de honger in de wereld. Achthonderd miljoen mensen in de wereld zijn ondervoed. Vijf jaar na de eerste Top van 1996 moeten wij helaas vaststellen dat het doel om vóór 2015 het aantal hongerenden te hebben gehalveerd niet zal worden gehaald. Wij moeten er absoluut voor zorgen dat de kloof tussen beloften en realiteit verdwijnt.
Hongerbestrijding is een absolute noodzaak. Dit blijkt vooral ook uit het feit dat honger zowel oorzaak als gevolg van armoede is. Een hongerlijdend mens is geen vrij mens, maar een wanhopig mens, iemand die gemakkelijk overgehaald kan worden tot deelname aan wanhoopsdaden, zoals conflicten, internationale misdaad, drugshandel, mensenhandel, illegale immigratie en terrorisme. Het lijdt geen enkele twijfel dat de westerse wereld meer aandacht moet schenken aan dit probleem en dat de belofte van 0,7 procent van het bruto binnenlands product van de geïndustrialiseerde landen actueler is dan ooit. John Fitzgerald Kennedy zei immers al dat 'niemand zich rijk kan beschouwen als zijn buren arm zijn?. Daarom hebben wij concrete daden en projecten nodig. Wij moeten onmiddellijk handelen om te voorkomen dat de prognoses in de demografische studies werkelijkheid worden en dat nog eens twee miljard mensen worden toegevoegd aan de reeds vier miljard die zijn uitgesloten van welvaart.
Goed bestuur in de ontwikkelingslanden blijft hoe dan ook een voorwaarde voor de versterking van de samenwerking, een samenwerking die noodzakelijk is om de doelstelling te bereiken. De toegang tot informatie, zoals voorgesteld door de Italiaanse premier Berlusconi - en niet het zich onttrekken aan verplichtingen, waar de heer Rod over sprak - en het nieuwe model van gedigitaliseerde staatsorganisatie voor de bestrijding van corruptie en de verhoging van de efficiëntie kunnen stellig meer transparantie brengen in de aanwending van ontwikkelingshulp.
Bovendien moet op een conferentie van de landen die lid zijn van de FAO de kwestie van het juiste functioneren van de FAO zelf worden besproken. Het functioneren en het beheer van de Voedsel- en Landbouworganisatie moeten worden hervormd en gerationaliseerd opdat de transparantie en de efficiëntie kunnen worden verbeterd, opdat op juiste wijze kan worden gewerkt en opdat goede resultaten kunnen worden geboekt. In Johannesburg zal ik de gelegenheid hebben samen met de delegatie van het Europees Parlement na te gaan of de Europese Unie inderdaad in staat is concrete politieke verplichtingen op zich te nemen, met duidelijke termijnen, en ook anderen ertoe aan te zetten dergelijke verplichtingen aan te gaan. De verwezenlijking daarvan moet immers gebaseerd zijn op een effectief partnerschap.

Sauquillo Pérez del Arco (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Johannesburg - het is hier al gezegd - is de derde grote bijeenkomst waarin de internationale strategie voor hongerbestrijding concreet vorm moet krijgen. De eerste bijeenkomst in Monterrey over ontwikkelingsfinanciering heeft geen noemenswaardige resultaten opgeleverd. De tweede bijeenkomst, de Wereldvoedseltop van Rome, is allesbehalve doeltreffend gebleken. De Top van Johannesburg over duurzame ontwikkeling is onze laatste kans. Het is van wezenlijk belang dat wij over deze kwestie overeenstemming bereiken. Bovendien moeten alle zaken die tijdens de vorige bijeenkomsten op de lange baan zijn geschoven nu hoe dan ook worden afgehandeld. Zoals de commissaris ook al zei, is een mondiale aanpak daarbij onontbeerlijk. De verwachtingen zijn hooggespannen en de Europese Unie draagt in dit verband een enorme verantwoordelijkheid.
Aan de mislukking van Rome moet ook de herziening van de in 1996 vastgestelde doelstellingen inzake de halvering van de honger in de wereld in 2015 worden toegevoegd. Men heeft reeds erkend dat deze doelstelling niet verwezenlijkt zal kunnen worden omdat de politieke wil ontbreekt om daartoe de nodige inspanningen te verrichten. Ik hoop dat wij onder het sociaal bewogen Deense voorzitterschap enige verbetering in deze situatie kunnen aanbrengen.
Wij kunnen ons geen mislukkingen meer veroorloven. Met name de ontwikkelingslanden hebben behoefte aan oplossingen. Het is een kwestie van overleven. Het is werkelijk onaanvaardbaar dat onze bijeenkomsten keer op keer op een fiasco uitlopen. Daarom is het van wezenlijk belang dat wij bijzonder concrete en realistische voorstellen formuleren. Wij willen met name de volgende initiatieven voorleggen aan de Commissie en aan de Raad: een gedragscode om de voedselvoorziening veilig te stellen, daar het hier om een fundamenteel mensenrecht gaat, en een noodplan om de hongersnood en het voedselgebrek tegen te gaan waarmee veertien miljoen mensen in Afrika worden geconfronteerd. Dit zijn twee concrete maatregelen waarover de Raad en de Commissie een akkoord moeten bereiken op wereldniveau.
Ook de overige maatregelen waarop in de resolutie wordt aangedrongen, dragen mijn goedkeuring weg, met name die welke betrekking hebben op de communautaire begroting en het EOF, de versterking van de coördinatie tussen de bilaterale en multilaterale donors, het belang van de microkredieten en de oprichting van een coalitie ter bestrijding van de honger en de armoede. De Unie en de lidstaten zijn de belangrijkste donors ter wereld, en derhalve verkeren de vertegenwoordigers van de Europese Unie in een bevoorrechte positie om te waarborgen dat deze Top een succes wordt. Het gaat hier niet om een vrijblijvende wens van het Parlement, maar om een verplichting van de Europese regeringsleiders die is neergelegd in de conclusies van de Europese Raad van Sevilla. Wij hopen uit de grond van ons hart dat de vertegenwoordigers van de Europese Unie met concrete afspraken en actieplannen uit Johannesburg zullen terugkeren. Wij zullen hen in elk geval ter verantwoording roepen.
Ik ben blij te vernemen dat de commissaris ons een zeer concrete mededeling over een algemeen plan voor hongerbestrijding zal voorleggen. Wij kijken vol verwachting uit naar deze mededeling.

Boudjenah (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de voorspellingen zijn gebaseerd op het "ritme" waarin het aantal ondervoede mensen op dit moment afneemt. Volgens deze voorspellingen zal de honger over een eeuw zijn uitgebannen. Moeten wij het gevoerde beleid op basis van deze voorspellingen niet ernstig ter discussie stellen? De subsidies die de geïndustrialiseerde landen aan hun landbouwers verstrekken zijn 48 maal hoger dan de bedragen die ten behoeve van de landbouw in de arme landen worden uitgetrokken. Op langere termijn wordt de voedselvoorziening in driekwart van de wereld bedreigd door de directe concurrentie op het gebied van landbouwproducten tussen landen met zeer ongelijke productiestelsels en door de praktijken van exporterende landen, waarbij de zuidelijke landen steeds afhankelijker dreigen te worden omdat ze zich specialiseren in een of twee primaire producten.
Deze praktijken zijn geheel overeenkomstig de onaantastbare formule die aan de WTO-akkoorden ten grondslag ligt. Dat deze praktijken voor veel mensen een dodelijke afloop tot gevolg kunnen hebben is reeds aangetoond. De Top van Johannesburg stelt ons in de gelegenheid om andere keuzen te maken en nog onbewandelde wegen in te slaan. Wij kunnen ontwikkelingslanden bijvoorbeeld het recht in handen geven om hun landbouweconomie te beschermen. Op die manier kunnen ze hun voedselvoorziening veiligstellen tegen de transnationale ondernemingen en kunnen ze de plaatselijke landbouw- en voedingsverwerkende bedrijven ondersteunen. Waarom zorgen we er niet voor dat er een specifiek fonds komt om de feitelijke realisering van al deze doelstellingen te waarborgen? De directeur van de FAO heeft becijferd dat er jaarlijks 24 miljard dollar extra nodig is om al deze doelstellingen te kunnen realiseren. Uit de terughoudende opstelling van de staatshoofden en regeringsleiders tijdens de FAO-top kan worden geconcludeerd dat er geen nieuwe middelen worden vrijgemaakt, hetgeen verontrustend is. We kunnen de problemen alleen oplossen door tegemoet te komen aan de eisen van de arme landen. Tijdens het recente volksforum in Sibi (Mali) hebben deze landen de onmiddellijke en onvoorwaardelijke kwijtschelding van de Afrikaanse schuldenlast geëist, alsmede een rechtvaardige prijs voor landbouwproducten en andere grondstoffen. Alleen op deze manier kan de honger op deze wereld een halt worden toegeroepen.

Belder (EDD).
De FAO heeft de rijke landen voor de wereldvoedseltop opgeroepen 24 miljard dollar extra uit te trekken om het aantal hongerenden in 2015 te kunnen halveren. Van een voortvarende aanpak in die richting heeft de wereldvoedseltop in Rome geen blijk gegeven. Politieke wil en hoge prioriteit voor de bestrijding van de honger zijn ver te zoeken, zowel bij de deelname aan de Top als bij het vrijmaken van middelen. Ook de groep van 8 belangrijkste industrielanden heeft besloten geen extra middelen uit te trekken.
Inderdaad, geld is niet de voornaamste factor in de strijd tegen honger. Elementair zijn marktafscherming, slecht bestuur en oorlog. Effectieve bestrijding van de honger vergt evenwel een grotere investering. Het nieuwe plan van de G8 verdient een kritische beschouwing, gezien de mislukkingen van eerdere plannen voor Afrika. Conditionering van de hulp biedt stellig een prikkel voor de broodnodige verbetering van bestuur in de ontvangende landen. Het vorig plan faalde echter omdat zowel rijke als arme landen de toezeggingen niet nakwamen. Het geeft te denken dat vooral de rijke landen tekort zijn geschoten in het nakomen van afspraken, denk aan marktopening, meer investeren en meer ontwikkelingshulp. Naast dit actieplan voor Afrika, bestaat er naar verluidt een nieuw plan van de FAO. Kan de Commissaris het Parlement daarover nader informeren en zijn mening daarover geven.

Stenzel (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, na de Wereldvoedseltop staan wij opnieuw aan de vooravond van een internationale top, de Topconferentie voor Duurzame Ontwikkeling. Op die topconferenties zou eigenlijk meer moeten gebeuren dan enkel lippendienst belijden aan de wereldwijde bestrijding van armoede en honger. Ondanks alle mooie woorden zien wij steeds dezelfde statistieken van 800 miljoen ondervoede mensen, waaronder 300 miljoen kinderen. Nog steeds sterven dagelijks 24.000 mensen aan ondervoeding. Van de groei van de wereldbevolking die tot 2020 2,5 miljard mensen zal bedragen, zal bijna 90 procent op het conto van de ontwikkelingslanden komen. Het gevaar van een verdere verbreding van de kloof tussen arm en rijk wordt daarmee eerder groter dan kleiner.
Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie FAO zijn wij nog ver verwijderd van ons zes jaar geleden gestelde doel dat het aantal hongerenden in de wereld in 2015 gehalveerd moet zijn. De strijd tegen honger en armoede is tegelijkertijd een strijd tegen terreur, internationale criminaliteit en illegale immigratie. Deze strijd moet over alle linies worden gevoerd. Plattelandsontwikkeling en voedselveiligheid moeten het middelpunt zijn van de strategieën die de landen hanteren. Toegang tot onderwijs en het leren van vaardigheden moeten gestimuleerd worden. Water, duurzame energiebronnen, gezondheid en landbouw moeten de prioriteiten zijn in een nieuw partnerschap voor de bestrijding van honger in de wereld. Bovendien moeten er duidelijke doelen en tijdschema's worden vastgesteld om te voorkomen dat alle programma's verworden tot lege hulzen.
Natuurlijk speelt ook de opening van de markten een rol. Daarnaast dient het instrument 'Everything but Arms? niet onderschat te worden. Ook de VS moeten hiertoe in het kader van de WTO hun beleid aanpassen. Ik zie niets in een taakverdeling, waarover op bijeenkomsten vaak wordt gesproken, waarin de ontwikkelde wereld zorgt voor industrie en hightech en de rest van de wereld, de ontwikkelingslanden, voor de voedselvoorziening. Daar komt bij dat niet alles te herleiden is tot een gebrekkige verdeling en herverdeling. Er moet op gehamerd worden dat landen zich houden aan het beginsel van Good Governance. De landonteigening van blanke boeren in Zimbabwe is een voorbeeld van hoe het niet moet. Deze politiek zal er alleen maar toe leiden dat zuidelijk Afrika regelrecht afstevent op een voedselramp. De internationale gemeenschap en Europa moeten hier fel tegen protesteren.
Fava (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens zal het de commissaris en de fungerend voorzitter van de Raad niet zijn ontgaan dat op dit debat de verdenking rust van zware hypocrisie. Enkele dagen geleden heeft de directeur-generaal van de FAO, de heer Diouf, eraan herinnerd dat zes jaar na de Top van 1996 'voor de hongerlijdende mensen op deze wereld enkel de doodsklok luidt?. Alle collega's hebben reeds gezegd dat 800 miljoen mensen - waarvan 300 miljoen kinderen - honger lijden, en dat elke dag 24.000 mensen door honger omkomen. De heer Diouf heeft eveneens verklaard dat 'de beloften geen gestand zijn gedaan?. Erger nog: de daden spreken de woorden tegen. Wat hadden wij dan verwacht? Ik geef enkele voorbeelden: investeringen in de Millennium Development Goals, dat wil zeggen in landbouw, gezondheid en onderwijs, en de verhoging tot 0,7 procent van het bruto binnenlands product van de landen van de G8 voor steun aan deze grote strijd. Wij zijn daar ver van verwijderd. Kijkt u maar naar het rijkste land, de Verenigde Staten, dat slechts 0,1 procent geeft, ofwel 34 dollar per hoofd van de bevolking.
Schade gaat hier echter gepaard met spot: de rijke landen hebben deze bijeenkomst genegeerd. Afwezig waren de presidenten van de Verenigde Staten en Rusland, de regeringsleiders van Japan, Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en Canada. Aanwezig was enkel de heer Prodi, als vertegenwoordiger van de Europese Unie. Dat alles werpt een gevaarlijke en onheilspellende schaduw op de voor 26 augustus geplande Top van Johannesburg. Mijns inziens moeten wij wel beseffen dat de gelegenheden om dit urgente vraagstuk aan te pakken en op te lossen schaars beginnen te worden.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, inderdaad is het falen van de VN, het falen van het armoedeplan te wijten aan een gebrek aan gevoeligheid bij een groot aantal regeringen. Maar niet van de Italiaanse regering, en het spijt mij dat een collega van links deze gelegenheid heeft aangegrepen om zich te buiten te gaan aan verwerpelijke politieke speculatie en munt te slaan uit een dermate ernstig en gevoelig thema. Ik wil eraan herinneren dat premier Berlusconi er in Genua, tijdens de bijeenkomst van de G8, in is geslaagd een lichtpuntje te brengen in de duisternis door te zorgen voor instemming met een eerste betaling van 750 miljoen euro uit een nieuw pakket maatregelen ter waarde van 3000 miljard lire, oftewel 1500 miljoen euro. Dat is een concrete daad, en daarom is er voor die beschuldigingen geen enkele grond.
Inderdaad ontstaan steeds nieuwe hongerhaarden in de wereld, en niet alleen daar waar oorlogen woeden, oorlogen die een alibi kunnen zijn voor honger of honger kunnen ontketenen. Dit scenario is lang en breed besproken in de FAO, ook tijdens de laatste ochtend, op donderdag 13 juni, toen men speciaal aandacht wilde schenken aan het probleem van de berggebieden in de wereld, waar het probleem van de honger en de armoede altijd bijzonder acute en ernstige vormen aanneemt. Tijdens die vergadering - waaraan ik mocht deelnemen als rapporteur, als promotor van een in dit Parlement aangenomen resolutie over berggebieden - is er tevens op gewezen dat men niet altijd naar oorlogen of verafgelegen gebieden hoeft te zoeken om erachter te komen hoezeer mensen in de steek gelaten worden en lijden. Ook in de berggebieden van het hoogbeschaafde Europa slaat de honger soms ongenadig toe.
In dit door de VN uitgeroepen Internationaal Jaar van de bergen wordt met de bijeenkomst van de FAO een krachtige boodschap rechtstreeks aan dit Parlement gezonden: men moet aan de berggebieden aandacht schenken en ervoor zorgen dat zij hun specificiteit terugkrijgen, maar men mag er vooral niet voor terugdeinzen de bergen als een potentieel arm gebied te beschouwen. De plaag van de armoede kan namelijk niet enkel bestreden maar ook voorkomen worden.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de leden voor hun geëngageerde toespraken die ik graag zelf had gehouden als ik nog lid van dit Parlement was geweest. De toespraken kunnen als volgt worden samengevat: de EU is wel goed bezig, maar heeft nog te weinig bereikt. Zo begrijp ik de meeste toespraken. Het is uiteraard waar dat topbijeenkomsten de honger niet afschaffen. Het debat van vandaag kan dit evenmin, maar zoals de topbijeenkomsten draagt dit debat ertoe bij dat op deze problemen de aandacht wordt gevestigd. Daarbij gaat het zowel om de problemen in de ontwikkelingslanden zelf als om de problemen in de industrielanden die er de oorzaak van zijn dat er te weinig gedaan wordt.
Met betrekking tot de Top in Johannesburg zal het Deens voorzitterschap erop aandringen dat er een wereldwijde overeenkomst tot stand komt inzake rechten en plichten en toegang tot onze markten, maar ook met verplichtingen voor de landen die toegang tot onze markten willen verkrijgen. Wij weten niet wat we zullen bereiken, maar het is belangrijk dat het gehele kluwen van problemen ter sprake komt, want we moeten echt een wereldwijde deal kunnen sluiten. Ik wijs erop dat wij ondanks alles toch iets gepresteerd hebben, want wij nemen meer dan 50 procent van de totale ontwikkelingshulp in de wereld voor onze rekening. Wij hebben het 'Everything but Arms?-initiatief genomen en wij werken eraan dat de in Doha aangenomen ontwikkelingsagenda ten uitvoer wordt gelegd. Er is een agenda vastgesteld en er zijn verklaringen afgelegd. Nu komt het erop aan deze in daden om te zetten. In dit debat over bijna onoplosbare en zeer complexe problemen mogen wij de moed niet verliezen om verder te gaan. De gedachte dat de situatie uitzichtloos is biedt geen motivatie om verder te gaan. Enerzijds moeten wij beseffen dat er vooruitgang is geboekt, maar anderzijds moeten wij elkaar beloven dat we meer zullen doen.
Namens de Raad en namens het Deens voorzitterschap verzeker ik u dat wij ons actief zullen inzetten in Johannesburg. Het lijkt moeilijk en ik kan niets beloven wat het resultaat betreft, maar ik beloof u dat we ons zullen inspannen. Ik denk dat de commissaris iets soortgelijks zal zeggen en ik dank hem voor zijn krachtig engagement, dat hij reeds jaren toont voor het onderwerp dat wij vandaag behandelen.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek mijn waardering uit voor de opmerkingen van het voorzitterschap en voor de bijdragen van de afgevaardigden. Sommigen concentreerden zich op het vraagstuk zelf, anderen op de relatie tussen de dramatische bevolkingstoename en het aantal mensen dat nog steeds gebrek aan voedsel heeft. Het betreft hier twee problemen die elkaar onderling versterken, wat me doet denken aan de opzienbarende stemming eerder vandaag in dit Parlement over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Deze zaken hangen sterk met elkaar samen en het is beslist vrijwel onmogelijk de honger adequaat te bestrijden zonder tegelijkertijd het vraagstuk van het bevolkingsbeleid aan te pakken.
Een ander belangrijk aspect waar ik me steeds meer op ben gaan richten is het rechtstreekse verband tussen conflicten en honger. Sinds mensenheugenis vangt Tanzania meer dan een half miljoen vluchtelingen in kampen op. Deze mensen moeten allemaal worden gevoed. Ook deze mensen moeten we helpen te overleven. Dit had niet zo hoeven zijn. Honger als gevolg van een conflict is de schuld van mensen. Optimisten geloven dat we iets aan deze situatie kunnen veranderen. Het gaat er echter niet alleen om de landbouwproductie op te voeren, maar ook om vrede en een minimumniveau van fatsoen en goed bestuur te bewerkstelligen.
Verscheidene sprekers hebben commentaar geleverd op de afwezigheid van de leiders van onze lidstaten, maar voorzitter Prodi en ik waren namens de Commissie aanwezig en wij hebben ons aandeel geleverd. Vele anderen hebben aandacht besteed aan de verhouding tussen ons landbouwbeleid in Europa en handelskwesties, zoals de heer Van den Berg, de heer Van den Bos en mevrouw Sandbæk.
Ik zou graag willen waarschuwen voor de overdosis euromasochisme die we vaak te horen krijgen wanneer we over deze zaken spreken. Tegen mevrouw Sandbæk wil ik het volgende zeggen: zelfs al komt Oxfam met cijfers waaruit zou blijken dat de EU op dit punt het meest protectionistische blok vormt, dan is het in werkelijkheid nog altijd zo dat wij in Europa meer voedsel en meer landbouwproducten uit de derde wereld importeren dan de Verenigde Staten, Japan, Canada en de andere OESO-landen buiten de EU bij elkaar. Dit is nog steeds de realiteit. Er moeten dus wel grenzen aan ons masochisme worden gesteld.
Het is waar dat subsidies een groot probleem vormen. Dat is nu wel heel duidelijk en ze zullen een hoofdthema zijn tijdens de besprekingen in Johannesburg. De cijfers zijn schokkend. De OESO-landen besteden 350 miljard dollar per jaar aan subsidies, tegen 50 miljard dollar per jaar aan ontwikkelingssamenwerking.
Gelukkig komt onze interne analyse in Europa overeen met de ideeën die wereldwijd heersen over wat wij zouden moeten doen en bewegen we ons allemaal in dezelfde richting. In beide gevallen is het motto 'hervorming en vermindering van subsidies?. We hopen op dit punt vorderingen te maken.
De heer Van den Bos zei dat er te veel monocultuur en te weinig voedselzekerheid is. Dat ben ik met hem eens. Een voorbeeld hiervan is Ethiopië, waarover we de afgelopen jaren voortdurend hebben gesproken. Het is het meest sprekende voorbeeld van ouderwetse traditionele voedselhulp - het sturen van tarwe is goed voor de boeren van Wisconsin en elders maar niet voor de bevolking van Ethiopië, die daarmee niet kan overleven en daarmee geen duurzame samenleving kan opbouwen.
We zijn nu bezig samen met de regering van Ethiopië en zelfs met de Verenigde Staten tot een nieuwe aanpak te komen. We hebben dit jaar studiebijeenkomsten gehouden met de regering, waarbij ook de minister-president aanwezig was, om een nieuwe benadering van voedselzekerheid te formuleren, die sterk verschilt van de oude aanpak. Het is precies gegaan zoals ik tegen het Parlement heb gezegd - dit is de verandering die we graag willen. De zaak komt nu in beweging. Ik heb te weinig van deze aanpak gezien in de presentatie van de agenda van de FAO door de heer Diouf. Dit is een van de redenen dat er tijdens de besprekingen wrijving met de FAO is ontstaan.
Mijnheer Ó Neachtain, wilt u mijn hartelijke groeten overbrengen aan uw goede vrienden en uw achterban?
Mevrouw Sauquillo Pérez del Arco, u zegt dat na Doha en Monterrey Johannesburg onze laatste kans is. Ikzelf zou beslist niet in zulke termen willen spreken. U doet voorkomen alsof Doha en Monterrey beide mislukkingen waren. Dat is niet het geval. Wij als Europese Unie kunnen verheugd zijn dat er dankzij onze vasthoudendheid en onze energieke inbreng in Doha een ontwikkelingsagenda is vastgesteld. Als de EU niet zo vasthoudend was geweest, hadden we dat niet voor elkaar gekregen. Als we voorafgaand aan Monterrey in Barcelona geen besluiten hadden genomen, zouden we geen werkelijke inbreng hebben gehad. Als er geen werkelijke Europese inbreng was geweest, zouden de Amerikanen zich uiteindelijk anders hebben opgesteld dan nu het geval is.
We gaan niet voorwaarts met lege handen. In Rome hebben we het belang van het voedselvraagstuk in het algemeen nog eens kunnen bevestigen. Daarom was het een zinvolle conferentie die zelfs op het juiste moment plaatsvond. De volgende stap is echter Johannesburg.
Ik ben het met de heer Haarder eens dat we in de aanloop naar Johannesburg op moeilijkheden stuiten. We zullen in de weken en maanden voorafgaand aan de Top heel hard moeten werken.
De heer Belder vroeg naar het nieuwe antihongerprogramma dat is geïntroduceerd door de secretaris-generaal van de FAO, de heer Diouf. Aan dit programma, dat slechts enkele dagen voor de Top werd bekendgemaakt, hangt een prijskaartje van 24 miljard dollar, een bedrag dat uit overheidsfondsen betaald moet worden. Dat is veel geld. Het betreft een initiatief van het secretariaat, dat niet op verzoek van de leden is ondernomen en ook niet vooraf met hen is besproken. Er moet nog heel wat werk worden verzet voordat men ons zal kunnen overtuigen van de noodzaak van dit initiatief en voordat we daaraan onze steun willen geven.
Ook moet erop gewezen worden dat onlangs een ander alomvattend landbouwprogramma voor Afrika is aangenomen, een gezamenlijk initiatief van de FAO en NEPAD, waarvoor tussen nu en 2015 een extra investering van 240 miljard dollar nodig is. Er is dus absoluut geen gebrek aan prachtige initiatieven waarmee miljarden gemoeid zijn, geld dat door het secretariaat van de FAO beschikbaar wordt gesteld, meestal echter zonder dat er echte discussie en coördinatie heeft plaatsgevonden met de donoren of de leden in het algemeen. Dit is een van de redenen waarom we het niet eenvoudig vinden ons constructief op te stellen ten aanzien van alles wat we op dit punt voorgeschoteld krijgen.
Dit betekent overigens niet dat wij een negatieve houding aannemen, laat daar geen misverstand over bestaan. We werken samen met de FAO, we voeren een aantal goede projecten in Afrika uit, en wanneer onze partners in Afrika ons vragen om nauw samen te werken met de FAO op gebieden waarop zij werkelijk deskundig is, zorgen wij via onze regionale fondsen voor de benodigde financiële middelen. Sommige dingen werken wel goed.
Ik heb getracht licht op deze zaak te werpen. De verleiding bestaat om te denken dat er helemaal geen vooruitgang is geboekt en daar wil ik voor waarschuwen. Er moet een gecombineerde aanpak komen met als speerpunten een adequaat bevolkingsbeleid, een brede duurzame ontwikkeling, armoedebestrijding en de beëindiging van oorlogen en conflicten die er nog steeds de belangrijkste oorzaak van zijn dat miljoenen mensen sterven van de honger. Het is een politiek probleem waarvoor de mens zelf de verantwoordelijkheid draagt. Dat moeten we in ons achterhoofd houden.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de gevolgen van de wet ter bescherming van VS-overheidspersoneel voor de transatlantische betrekkingen.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de internationale gemeenschap en onszelf feliciteren met de inwerkingtreding afgelopen maandag van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof. Dit is een van de meest markante feiten in het internationaal recht sinds de Tweede Wereldoorlog.
Inmiddels hebben 69 landen het statuut van het Strafhof geratificeerd en wij stellen vast dat het Strafhof veel bijval krijgt in de internationale gemeenschap. Het Europees Parlement heeft meermaals opgeroepen tot oprichting van het Strafhof. Ik heb er enkele jaren geleden zelf voor gepleit in een verslag over de mensenrechten, dat met grote meerderheid werd aangenomen. Vele afgevaardigden hebben het gezegd en geschreven. Nu is het zover en ik vind dat dit in het Parlement gevierd moet worden.
De vele internationale en interne conflicten die de wereld de voorbije eeuw gekend heeft maakten een snelle oprichting van dit Strafhof noodzakelijk. Het Strafhof kan ertoe bijdragen de wereld veiliger, rechtvaardiger en vreedzamer te maken. Het Strafhof zal door zijn bestaan alleen al mensen afschrikken ernstige misdaden te begaan, misdaden die wij helaas ook in onze tijd en zelfs zeer recentelijk gezien hebben: oorlogsmisdaden, volkerenmoord en andere misdaden tegen de menselijkheid. Het is belangrijk dat dergelijke misdaden niet onbestraft blijven. Elke misdadiger moet voor zijn daden ter verantwoording kunnen worden geroepen. Daarom is dit Strafhof een centraal element in de versterking van de internationale rechtsorde.
Wij moeten alle landen oproepen het Statuut van Rome te erkennen. Zonder wereldwijde erkenning kan het Strafhof niet effectief functioneren. Met het oog op de verwerving van wereldwijde steun hebben wij vorig jaar een gemeenschappelijk standpunt aangenomen, dat we dit jaar hebben aangepast. Met dit gemeenschappelijk standpunt heeft de Europese Unie gepoogd via een politieke dialoog en politieke stappen zoveel mogelijk landen te overtuigen het Strafhof te steunen.
Het Strafhof is een thema dat steeds weer ter sprake komt in onze contacten met de VS, en het zijn de onderhandelingen met de VS die het onderwerp vormen van het debat van vandaag.
De EU en de Verenigde Staten hebben dezelfde fundamentele waarden: vrijheid, democratie, mensenrechten en principes van de rechtsstaat. Daarom hebben wij het altijd natuurlijk en nodig gevonden dat de VS het Statuut van Rome zou ratificeren. Wij twijfelen er niet aan dat de VS een positieve bijdrage kan leveren aan het Strafhof. Tijdens de diplomatenconferentie in Rome in 1998 konden wij de bezwaren van de VS tegen bepaalde bepalingen in het Statuut van Rome aanvaarden. Wij hebben toen ons best gedaan om uitwegen en oplossingen te vinden om aan de wensen van de VS tegemoet te komen, maar het was helaas tevergeefs. Tot onze spijt deelde de Amerikaanse regering op 6 mei 2002 aan de secretaris-generaal van de VN mee dat zij niet van plan is over te gaan tot ratificatie van het Statuut van Rome, dat door de vorige regering is ondertekend. Wij vinden dat de VS een verkeerde beslissing heeft genomen. De Europese Unie betreurt deze beslissing ten zeerste.
Onlangs, meer bepaald op 17 juni, heeft de Raad Algemene Zaken een aantal conclusies aangenomen waarin de Unie haar bezorgdheid uit over een Amerikaans wetsvoorstel dat de titel 'American Servicemembers' Protection Act? draagt, de zogenaamde ASPA. In de meest recente versie is er sprake van een beperking van de deelname van de VS aan VN-vredesoperaties, een verbod op de overdracht van informatie aan het Internationaal Strafhof en een verbod op Amerikaanse militaire bijstand aan het merendeel van de deelnemers aan het Strafhof. Zoals wij in de conclusies van de Raad Algemene Zaken in Luxemburg hebben vermeld zijn wij van mening dat deze ASPA het functioneren van het Strafhof ernstig kan belemmeren.
Wij hebben ook gewezen op onze bedenkingen bij de bepaling die de Amerikaanse president het recht geeft alle mogelijke middelen te gebruiken om personen die op verzoek van het Strafhof in hechtenis zijn genomen, te bevrijden, ook als deze in de EU-lidstaten gevangen worden gehouden. Deze bepaling heeft vooral in Nederland voor onrust gezorgd, omdat het Strafhof gezeteld is in Nederland. De ASPA wordt er ronduit de 'Hague Invasion Act? genoemd.
Indien de ASPA wordt aangenomen, gaat het met de ontwikkeling van de internationale gemeenschap de verkeerde kant op. Wij hebben onze bezorgdheid op alle mogelijke niveaus bij de Amerikaanse regering kenbaar gemaakt. Onze delegatieleiders in Washington hebben zich gedurende een lange periode met dit probleem beziggehouden. Dit is een ernstige zaak, een serieuze kink in de kabel, een belangrijk obstakel in de Europees-Amerikaanse verhouding. Ondanks de ernst van dit probleem en de moeilijke situatie denk ik toch dat we niets bereiken door dit Amerikaans wetsvoorstel als bedreigend voor de transatlantische betrekkingen te beschouwen. Het is niet redelijk om de zaak op de spits te drijven en ik wil graag verklaren waarom.
Ten eerste is het Internationaal Strafhof een wereldwijde aangelegenheid en geen bilateraal probleem tussen de VS en de EU. Wij moeten een confrontatie uit de weg gaan, want die levert toch niets op. Helaas zijn ook andere belangrijke partners van de EU, zoals China en India, tegen het Strafhof gekant. Een geassocieerd land als Turkije heeft het Statuut nog niet ondertekend en heeft zich evenmin aangesloten bij het gemeenschappelijk standpunt noch bij enige andere steunverklaring van de EU inzake het Strafhof. Japan en Rusland zijn politiek bereid zich bij het Statuut aan te sluiten, maar er zijn nog geen concrete besluiten genomen. Desalniettemin hebben onze bilaterale betrekkingen met deze landen geen schade ondervonden van het feit dat ze nog niet deelnemen aan het Strafhof. Wij zijn enorm op onze hoede om in deze aangelegenheid geen confrontatie uit te lokken, maar toch proberen wij het Strafhof bij onze regelmatige bijeenkomsten steeds op de agenda te zetten. Met onze permanente lobbyactiviteit hebben wij al een aantal landen kunnen overhalen om deel te nemen aan het Strafhof en wij hopen op die manier nog veel meer landen te kunnen overtuigen.
Ik wijs erop dat het Strafhof niet het enige punt van discussie tussen de EU en de VS is. Vrienden hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn en wij moeten steeds voor ogen houden dat er nog altijd meer zaken zijn die ons binden dan die ons scheiden. Ik noem enkele voorbeelden: staal (waarvoor we hopelijk snel een oplossing vinden), bananen (dat probleem is opgelost en we kunnen er veel over zeggen) en het Protocol van Kyoto (waarvoor de dialoog op hoog niveau wordt voortgezet). Soms komen we tot een oplossing, soms duurt de onenigheid voort. Wat de mensenrechten betreft lopen onze meningen over de doodstraf uiteen, maar door onze langetermijnactie ter bestrijding van de doodstraf zijn we erin geslaagd de Amerikaanse opinie te beïnvloeden. Ik wijs bijvoorbeeld op de recente uitspraak van het Amerikaans Hooggerechtshof in de zaak-Atkins, waarin de uitvoering van de doodstraf bij psychisch gehandicapten verboden wordt. De EU heeft in deze zaak een handje geholpen met een zogenaamde 'amicus curiae brief?, waarmee het Amerikaans Hooggerechtshof in zijn conclusies rekening heeft gehouden. Wij zullen dit beleid voortzetten.
De Amerikaanse regering heeft ons verzekerd dat een Amerikaanse interventie op het grondgebied van de EU ondenkbaar (inconceivable) is. Dit is zowel door minister van Buitenlandse Zaken Powell als door vice-minister Grossman bevestigd. Vele Amerikaanse soldaten hebben hun leven gegeven voor democratie en vrijheid op het Europese continent. Ik kan mij niet voorstellen dat hun kleinkinderen het in hun hoofd halen een van onze lidstaten binnen te vallen. Het ASPA-voorstel ligt nu echter op tafel en sectie 3008 over het gebruik van macht (use of force) zou een gevaarlijk precedent in het volkerenrecht kunnen worden. Ik kan u verzekeren dat wij dit nauwlettend in het oog zullen houden.
Het Strafhof zal binnenkort zijn waarde als onafhankelijke en internationale rechtsinstantie kunnen bewijzen. De EU zal alles in het werk stellen om er een succes van te maken. Ik ben ervan overtuigd dat de huidige tegenstanders van het Strafhof met eigen ogen zullen zien dat het Statuut van Rome de hoogste normen inzake rechtszekerheid biedt en ik waarschuw ervoor het Strafhof niet voor politieke doeleinden te gebruiken. Wij moeten echter beseffen dat het nog een tijd zal duren vooraleer alle landen van de wereld het nut van het Strafhof zullen inzien. Ik heb er alle vertrouwen in dat onze argumenten op een bepaald moment de doorslag zullen geven, zoals het geval was met de voorbeelden die ik zojuist genoemd heb.
Door in de VN-Veiligheidsraad van maandag een veto uit te spreken hebben de Amerikanen een drastische en betreurenswaardige stap gezet in hun verzet tegen het Strafhof. Ik heb echter begrepen dat vandaag verder zal worden gezocht naar een compromis in de Veiligheidsraad. Het is belangrijk dat een oplossing wordt gezocht waarin het gemeenschappelijk standpunt van de EU en het statuut van het Strafhof ongewijzigd blijven en waarin garanties worden geboden met betrekking tot de deelname van de VS aan vredesoperaties. Het voorzitterschap acht geen inspanning te groot om dit te bewerkstelligen.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, twee dagen geleden heeft het Internationaal Strafhof zijn deuren geopend. We zijn daar erg blij mee. De berechting van individuen die de zwaarste misdaden tegen de menselijkheid plegen, waaronder genocide, moord op grote aantallen burgers, marteling en massaverkrachting, vormt een van de belangrijkste doelstellingen van het mensenrechtenbeleid van de EU. De oprichting van een Internationaal Strafhof is hierbij van wezenlijk belang. Door de praktijken van zulke individuen te onderzoeken en ze te berechten, biedt het Hof een essentieel handvat om de naleving van het internationale humanitaire recht en de mensenrechten te bevorderen.
De Europese Unie staat pal achter het Internationaal Strafhof. Nu het Statuut van Rome in werking is getreden, is het Strafhof eindelijk een feit. Het moeilijkste moet echter nog komen. Het Hof moet echte macht krijgen, zodat het werkelijk een ontmoedigend effect heeft op personen die denken dat ze ongestraft de gruwelijkste misdaden tegen de menselijkheid kunnen plegen.
In deze context is het voor de internationale gemeenschap een zware slag dat de Verenigde Staten hun ondertekening van het Statuut van Rome ongedaan hebben gemaakt, aangezien dit Statuut bedoeld is om een herhaling van de wreedheden zoals die zich in recente conflicten hebben voorgedaan, te voorkomen. Het feit dat 's werelds grootste militaire macht niet met ons meedoet, is een zware slag - dat valt niet te ontkennen.
Het is niet de eerste keer in de recente geschiedenis dat Europa het voortouw neemt en de internationale agenda vaststelt. Velen schreven het Protocol van Kyoto af nadat de Verenigde Staten zich hadden teruggetrokken, maar de EU ging door en ratificeerde Kyoto. Dit voorbeeld werd door de wereldgemeenschap gevolgd, zodat er nu werkelijk goede vooruitzichten zijn om het probleem van de klimaatverandering te kunnen aanpakken. Op dezelfde manier willen we van het Internationaal Strafhof een instantie maken die mondiale gerechtigheid bewerkstelligt.
Als onafhankelijk land hebben de Verenigde Staten het soevereine recht om niet aan het Strafhof deel te nemen als zij dat niet willen. Toen zij op 6 mei aan de wereld bekendmaakten dat zij niet van plan waren het Statuut van Rome te ratificeren, gaven de Verenigde Staten ook de verzekering dat zij niet actief zouden proberen het werk van het Internationaal Strafhof te ondermijnen of anderen ervan te weerhouden het Statuut te ratificeren. Daarom was het voor veel bondgenoten en partners van Amerika een grote verrassing en teleurstelling dat de Amerikaanse Senaat op 6 juni besloot om zijn eigen versie van het wetsontwerp inzake de bescherming van Amerikaans overheidspersoneel, ASPA (American Servicemembers' Protection Act), goed te keuren, terwijl dit wetsontwerp daarvoor al door het Huis van Afgevaardigden was aangenomen.
We hebben goede hoop dat de conferentie van Huis en Senaat nog wijzigingen in de tekst kan aanbrengen, waardoor de scherpe kantjes van deze wetgeving verdwijnen. De huidige versie van de ASPA is om diverse redenen een grote bron van zorg voor de voorstanders van het Internationaal Strafhof. Zo wordt het verboden militaire steun te verlenen aan landen die het Strafhof ratificeren, wat kan betekenen dat men daaraan niet wil deelnemen. Ook wordt ernaar gestreefd VS-personeel dat onder VN-mandaat opereert, aan de rechtsmacht van het Strafhof te onttrekken, waardoor de Amerikaanse deelname aan vredesoperaties zou kunnen worden beperkt.
Nu al zien we welke dramatische gevolgen dit kan hebben op de pogingen van de VN om vrede en stabiliteit te handhaven in conflictgebieden overal ter wereld. Doordat de VS de VN-missie in Bosnië-Herzegovina niet willen verlengen, dreigt het werk dat de internationale gemeenschap jarenlang heeft verricht om deze gebroken samenleving opnieuw op te bouwen, teniet te worden gedaan.
Uit de eerste analyse van de Commissie komen diverse mogelijk negatieve gevolgen voor het politieke klimaat en het recht in Bosnië-Herzegovina naar voren. Dit geldt niet het minst voor de bestrijding van het terrorisme door de internationale politiemacht op Bosnisch grondgebied.
Samen met de VN en andere partners, waaronder de Verenigde Staten, werkt de EU permanent aan een oplossing van deze crisis. Aan één ding valt wat ons betreft echter niet te tornen. We zullen niet toestaan dat het Internationaal Strafhof vanaf de geboorte al gehandicapt is doordat het werk van de Verenigde Naties buiten de rechtsmacht van het Hof valt. Er moet krachtens de wet gelijkheid zijn, ongeacht nationaliteit.
Er zijn nog andere redenen om ons zorgen te maken over de mogelijke uitwerking van de ASPA. In het wetsontwerp wordt samenwerking tussen de eigen gerechtelijke en rechtshandhavingsinstanties en het Internationaal Strafhof verboden, wat nadelig zou kunnen uitpakken voor de internationale strijd tegen het terrorisme.
Laatste, maar niet minder belangrijke punt: er bestaat een bijzonder storende bepaling op grond waarvan de president alle noodzakelijke middelen mag aanwenden om VS-personeel dat op verzoek van het Strafhof in hechtenis wordt gehouden, te bevrijden, ook als de gevangenen zich op het grondgebied van een EU-lidstaat bevinden. De EU kon dit niet stilzwijgend over haar kant laten gaan en dat heeft zij ook niet gedaan. Hoe de EU zou reageren, werd besproken tijdens de Raad Algemene Zaken van 17 juni, waar we in onze conclusies onze zorg uitten over de bepalingen van het ASPA. Tevens kwamen we een strategie overeen om onze zorgen op gecoördineerde wijze aan de Verenigde Staten kenbaar te maken.
Op 19 juni heeft de Spaanse ambassadeur in de Verenigde Staten samen met het delegatiehoofd van de Commissie in Washington namens de EU-lidstaten een verklaring aan het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken overgelegd. Tegelijkertijd hebben de EU-ambassadeurs een brief geschreven aan belangrijke personen binnen de Amerikaanse regering en aan vooraanstaande personen in het Congres, waarin zij hun ernstige bedenkingen over de inhoud van het ASPA verwoordden. Op 20 juni zijn de VS-ambassadeurs in de EU-hoofdsteden en de VS-ambassadeur bij de EU van het standpunt van de EU op de hoogte gebracht.
Wij hopen oprecht dat deze bemoeienis voldoende zal zijn om de Amerikaanse regering ervan te overtuigen dat zij geen steun aan deze wetgeving moet geven, zodat deze niet tot Amerikaans recht wordt verheven. Ik vertrouw erop dat het Europees Parlement deze strategie van Raad en Commissie volledig ondersteunt. Daarom wil ik u als medewetgevers ertoe aansporen deze kwestie met uw collega's in het Amerikaanse Congres te bespreken, via de dialoog tussen wetgevers of via andere contacten die u met Capitol Hill hebt.
Als de democratisch gekozen vertegenwoordigers van de Europese bevolking bent u de aangewezen instantie om deze boodschap aan het Amerikaanse Congres over te brengen. Ik zie uit naar het debat van vanmiddag, waarin u vastberaden uw standpunt naar voren zult brengen en een resolutie over deze kwestie zult aannemen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Ik wil alle collega's duidelijk maken dat wij een groot tijdsprobleem hebben. Wij lopen ver achter op schema en daarom zal ik strenger moeten zijn. Ik verzoek de collega's derhalve vriendelijk zich aan hun spreektijd te houden.

Oostlander (PPE-DE).
Toen de Verenigde Staten op 11 september slachtoffer werden van terroristische aanvallen, hebben de landen van de Europese Unie zich direct solidair verklaard met de Amerikanen. Bliksemsnel heeft de Europese Unie de mogelijkheid ontwikkeld om personen uit te kunnen leveren aan de VS in de strijd tegen dat terrorisme. Dat deden we omdat wij uitgingen van gedeelde waarden en normen. Ook de Verenigde Staten zijn immers een democratische rechtstaat net als wij, en die moet je kunnen vertrouwen.
Ditzelfde standpunt over gedeelde waarden brengt ons tot de steun aan het Internationaal Strafhof. Wij zijn enthousiast over de oprichting van dat Hof. Wij gingen er vanuit dat alleen schurkenstaten die niet bereid zijn om eventueel eigen burgers te berechten wegens misdaden tegen de menselijkheid, genocide en andere grootschalige misdaden, bang voor dat Hof zouden kunnen zijn. Wij zijn dan ook stomverbaasd over de Amerikaanse reactie. Dat hadden we echt niet kunnen verwachten want het is overduidelijk dat het Strafhof zich richt tegen een ander soort staten en tegen een ander soort burgers.
Dit houdt in feite in dat de Verenigde Staten zich boven de normen stellen die wij meenden met hen te delen. We lezen vandaag in de Amerikaanse kranten dat we er nu eenmaal van moeten uitgaan dat Amerika is als een gorilla van achthonderd pond die zich niet in zijn bewegingsruimte wenst te laten beperken. Dat soort zelfbeschrijvingen vinden wij bijzonder onaangenaam. Zo'n houding bedreigt ook het bondgenootschap, - en ik ben het niet helemaal eens met minister Haarder - omdat de morele inhoud van het bondgenootschap op deze wijze wordt ontkend.
Die houding blijkt ook uit de gemeenschappelijke strijd tegen ernstige verstoringen van de internationale rechtsorde, die gefrustreerd moeten worden. De Amerikaanse president neemt zich voor om de medewerking aan het gezamenlijk optreden in Bosnië, Oost-Timor, Kosovo en dergelijke op te zeggen. Zelfs spreekt men van een veto van het VN-mandaat voor dat soort acties.
Trouwe, historische bondgenoten, zoals Nederland, misschien wel de oudste bondgenoot van de Verenigde Staten, worden impliciet met gewelddadige actie bedreigd. Kan het gekker, zo'n 'the Hague invasion act'? Eigenlijk is het beter hierover moppen te maken om duidelijk te maken dat het een onbesuisde stap is en dat de Amerikanen met hun gevoel voor humor moeten terugkomen op maatregelen die hun eigenlijk niet passen.
De resolutie van het Europees Parlement roept de Amerikaanse regering op om op haar schreden terug te keren en gebruik te maken van de mogelijkheden die er voor participanten aan het ISH openstaan om ook eigen personeel, op eigen wijze te kunnen berechten. Voor de Europese Unie is het merkwaardige incident een waarschuwing. Laten we in elk geval een politieke en defensiecapaciteit ontwikkelen die het ons mogelijk maakt om ook zonder Amerikaanse deelname onze verantwoordelijkheid voor internationale veiligheid te nemen. Overigens volg ik graag de lijn van minister Haarder en van commissaris Byrne wat betreft het toekomstige beleid.

Díez González (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de Commissie met haar vastberadenheid. Zij kan op onze absolute steun rekenen.
Mijnheer Haarden, het is waar dat jammeren en klagen niets oplevert, maar wij zullen ook geen stap verder komen als wij de moeilijkheden en problemen niet onder ogen zien.
Het goede nieuws is inderdaad dat het Statuut door 76 landen is ondertekend, maar het slechte nieuws is de onaanvaardbare en onverdraagzame houding die de Verenigde Staten aannemen ten aanzien van dit internationale rechtssysteem dat moet bijdragen aan de uitbanning van de straffeloosheid.
President Bush heeft een lastercampagne gevoerd tegen het Strafhof en tegen de landen die het Statuut hebben ondertekend of geratificeerd, hetgeen volkomen onaanvaardbaar is. Alleen arrogantie, onwetendheid en verwaandheid - die drie elementen tezamen - kunnen de twee wetgevende kamers ertoe hebben bewogen hun goedkeuring te hechten aan de wet waarover wij het hier hebben. Het is ronduit schandalig. Wij mogen nog van geluk spreken dat zij verklaard hebben Nederland niet te zullen binnenvallen.
De Unie, dit Parlement en alle Europese instellingen moeten duidelijk te verstaan geven dat wij allerminst van deze willekeur gediend zijn. Ik heb het dan niet over de invasie, maar over de willekeur die aan deze wet ten grondslag ligt. Wij moeten eisen dat de leden van de VN-Veiligheidsraad het nieuwe Strafhof beschermen en wij moeten vermijden dat de Verenigde Staten hun invloed in de Veiligheidsraad aanwenden om de onderliggende tekst, die zij overigens nooit bijzonder op prijs hebben gesteld, uit te hollen door de Amerikaanse troepen en civiele medewerkers vrij te stellen van vervolging.
Het Statuut van Rome is gebaseerd op het complementariteitsbeginsel en biedt garanties tegen oneigenlijk gebruik van het Hof. Ik ben er dan ook van overtuigd dat de huidige bezorgdheid zal wegebben zodra het Hof in werking treedt. Zoals commissaris Byrne ook al zei, moeten wij stappen ondernemen bij de verstandige leden van het Congres en de Senaat om te vermijden dat de voornoemde wet wordt uitgevoerd. Als zij weigeren het Statuut te ondertekenen is dat hun zaak, maar zij mogen in geen geval maatregelen aannemen die de werking van het Hof verstoren of ondermijnen.
De openbare aanklager bij de Neurenbergse processen, Benjamin B. Ferencz, zei reeds dat er geen vrede zonder rechtvaardigheid bestaat, geen rechtvaardigheid zonder wet en geen afdoende wet zonder strafhof dat in alle omstandigheden bepaalt wat rechtvaardig en wettelijk is. Miljoenen burgers uit de hele wereld zijn van oordeel dat dit Internationaal Strafhof in deze behoefte voorziet. Daarom moeten wij erop toezien dat niemand dit initiatief de grond in boort, ook de Verenigde Staten niet.

Van der Laan (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, morgen is het 4 juli, Onafhankelijkheidsdag. Samen met onze Amerikaanse vrienden vieren we de prestaties die Amerika heeft geleverd. In twee wereldoorlogen hebben de Amerikanen ons bevrijd van duisternis en geweld en toen het kruitvat van de Balkan ontplofte, grepen de Amerikanen in waar Europa faalde. De Amerikanen zijn er wanneer je ze nodig hebt; ze zijn bereid om te vechten en te sterven voor een wereld waarin vrijheid en democratie heersen.
Vrijheid en democratie houden evenwel niet op te bestaan nadat er vrede is bereikt. Om de vrede te handhaven en oorlogen te voorkomen, moeten plegers van misdrijven altijd worden berecht. Daarom vinden wij in Europa het absoluut onbegrijpelijk dat de Amerikanen nu hun wetgevers aanmoedigen een essentieel, nog ontbrekend instrument af te schieten dat we nodig hebben om de wereld veiliger en rechtvaardiger te maken, te weten het Internationaal Strafhof.
Het Hof heeft een mandaat om alleen de meest verschrikkelijke misdaden - genocide, massamoord en massaverkrachting - te vervolgen. In het verleden moesten we ad-hoctribunalen opzetten voor de Milosevics van deze wereld. Nu hebben 74 landen een hof geratificeerd dat door Kofi Annan terecht wordt aangemerkt als 'een grote overwinning voor de gerechtigheid en voor de wereldorde, waarmee we ons afkeren van de wet van bruut geweld en het recht omhelzen?.
Amerika en Europa hebben waarborgen ingebouwd om ervoor te zorgen dat het Hof geen politiek instrument wordt. Elke regering kan voorkomen dat het Hof processen tegen haar burgers voert door ze in eigen land te vervolgen. Ondanks dit alles hebben de Verenigde Staten hun handtekening ingetrokken. Dat was al een harde klap voor de internationale gerechtigheid, maar vervolgens heeft het Congres ook nog de American Servicemembers' Protection Act goedgekeurd, het wetsontwerp inzake de bescherming van Amerikaans overheidspersoneel. Daarin wordt niet alleen gedreigd militaire en financiële steun te onthouden aan elk land dat met het Hof samenwerkt, maar ook wordt het daarmee mogelijk dat de Verenigde Staten een invasie plegen op het grondgebied van een oude vriend en bondgenoot - mijn land om precies te zijn. Wij Nederlanders kunnen niet begrijpen dat onze Amerikaanse vrienden ons nu met geweld dreigen, en waarvoor? Is het werkelijk belangrijker Amerikaanse soldaten toe te staan oorlogsmisdaden te plegen dan een veiligere wereld op te bouwen? Is het nodig internationale vredesmissies in gevaar te brengen alleen maar om duidelijk te maken dat supermachten zich niet aan de regels hoeven te houden?
Misschien is dit voor Europa een gelegenheid bij uitstek om de wereld te laten zien dat we bepaalde waarden hoog in ons vaandel hebben staan; dat we geloven in een wereld waarin we voor de wet allemaal gelijk zijn, een wereld waarin misdadigers worden berecht ongeacht wie ze zijn of waar ze zich verborgen houden: een wereld die geregeerd wordt door het recht, niet door het recht van de sterkste.
Ik kan niet geloven dat de Amerikanen niet hetzelfde soort wereld willen en ik hoop van harte dat ze hun standpunt zullen heroverwegen. Tot dat moment is aangebroken, moet Europa echter het voortouw nemen. Wij moeten de wereld tonen dat we aan onze beginselen vasthouden en strijden voor gerechtigheid. Als een meerderheid van het Parlement morgen dat signaal aan de wereld afgeeft door onze compromisresolutie te steunen, kunnen ook wij Onafhankelijksheidsdag vieren, de dag dat Europa voor zijn waarden opkwam.

Brie (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt me overduidelijk dat het Parlement zich in grote meerderheid negatief uitlaat over de opstelling van de Amerikanen op dit gebied. Ik wil benadrukken dat ik bijzonder te spreken ben over de rol die de Europese Unie heeft gespeeld bij de formulering van het statuut en de taken van het Strafhof. Ook als het daarbij moet blijven, dient de Unie haar standpunten op dit vlak consequent te blijven uitdragen.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik vind dat u de problemen enigszins gebagatelliseerd hebt. Zo hebt u een te positief beeld geschetst van de transatlantische betrekkingen en van de daadkracht van Europa ten opzichte van de VS. Dat mag dan niet onterecht zijn met betrekking tot het bananengeschil, maar als wij de complexe ontwikkelingen bezien van de laatste maanden - de zware kritiek op het verdrag inzake c-wapens, het verhinderen van de oprichting van een controleorganisatie voor biologische wapens, de opzegging van het ABM-verdrag, het dreigement om uit het internationale ruimteverdrag te stappen en het verdrag inzake het verbod op kernproeven weer op te zeggen, het non-proliferatieregime dat zwaar onder druk staat, de weigering deel te nemen aan het landmijnenverdrag, aan Kyoto en wat dies meer zij - dan blijkt wel hoe ernstig de betrekkingen verstoord zijn en om wat voor principiële vraagstukken het eigenlijk gaat.
Ik denk eigenlijk dat de kwestie van het Strafhof in velerlei opzicht nog aanzienlijk principiëler van aard is. Collega Van der Laan heeft erop gewezen dat het Amerikaanse leger in de Eerste en Tweede Wereldoorlog in Europa heeft gevochten voor de vrijheid. Al wil ik hier geen algemene conclusies aan verbinden - in de Amerikaanse geschiedenis is het ook wel eens anders geweest - ik onderschrijf haar opmerking volledig. Hier gaat het om een grondbeginsel dat ook geworteld is in de Amerikaanse geschiedenis, om gedeelde waarden, waarover hier al zo nadrukkelijk is gesproken, en waarover zulke twijfel heerst. Jacques Rousseau deed ooit een uitspraak over het recht: "Tussen de zwakken en de sterken is het de vrijheid die onderdrukt en de wet die bevrijdt." Een wet die niet voor de sterksten geldt is uiterst problematisch. Namens mijn fractie verklaar ik dan ook dat wij de ontwerpresolutie nadrukkelijk steunen. Ik zou de collega's willen verzoeken zich ook achter ons amendement te scharen.

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, een paar weken geleden werd er nog lacherig gedaan over plannen van de Verenigde Staten om desnoods Amerikaanse burgers of soldaten met geweld te bevrijden uit de gevangenis van het Internationale Strafhof in Den Haag. Inmiddels heeft deze controverse zich ontwikkeld tot een buitengewone serieuze ruzie tussen Europa en de Verenigde Staten.
Laat ik maar gelijk duidelijk maken wat mij het meeste irriteert, wat mij het meest ergert. En ik denk ook vele andere Europeanen. Zoals de Amerikaanse professor het vanmorgen uitdrukte in de Herald Tribune, een krant die ook gelezen wordt door collega Oostlander, gedragen de Verenigde Staten zich als een grote gorilla die geen beperkingen duldt op zijn gedrag. In feite komt het erop neer dat de Verenigde Staten vinden dat ze niet vergeleken kunnen worden met andere landen. Strikte afspraken? Discipline? Allemaal prima voor andere landen maar de Verenigde Staten hebben geen zin om zich daaraan te houden.
Het is dat meten met 2 maten dat Europa in toenemende mate dwars zit. Als de Amerikanen mogen doen wat ze willen, hoe kunnen wij dan in hemelsnaam voorkómen dat ook de Russen en de Chinezen, die toevallig ook geen ondersteuners van het Internationale Strafhof zijn, doen wat zij willen en zich dus ook niets aantrekken van internationaal gemaakte afspraken? Intussen stapelen de vragen zich op.
Voorzitter, Voorzitter van de Raad, ex-collega Haarder, laat ik u de meest prangende vragen voorleggen. Het lijkt erop dat de voortzetting van SFOR geen gevaar loopt omdat daarvoor geen nieuw VN-mandaat nodig is. Is dat ook de interpretatie van de Duitse regering? En is er dus geen gevaar voor terugtrekking van de Duitse troepen uit Bosnië? En wat zegt dit over de juridische positie van de SFOR-militairen? Zijn zij gevrijwaard van vervolging door het Internationaal Strafhof? Geldt deze immuniteit in Bosnië of geldt die ook elders ter wereld?
Als het mandaat van de VN-politiemacht in Bosnië niet wordt verlengd, en dat ziet er nu naar uit, wat zal dan de reactie zijn van de niet-Europese landen die circa 60% of 900 agenten leveren? Als die snel vertrekken, betekent dat dat een enorme grote wissel getrokken wordt op de Europese soldaten, de Europese politieagenten die achterblijven. En is de Europese Unie werkelijk - en ik hoop het van harte -, zoals Xavier Solana gisteren heeft verklaard, bereid en in staat om versneld extra politieagenten te leveren voor die politiemacht en is ex-collega Haarder, is de Raad bereid om daar extra voor te betalen?
Tot slot, één vraag expliciet, nogmaals aan de Raad, Voorzitter. De opstelling van Groot-Brittannië en Frankrijk in de veiligheidsraad. Wordt die nu echt in alle aspecten gecoördineerd met de Europese Unie? Met andere woorden, moet ik daaruit concluderen dat als het antwoord ja is, ook de Raad akkoord is met de compromisvoorstellen, die nu bijvoorbeeld door de Britten gedaan worden en die in mijn ogen een ondermijning zijn van de positie van het Strafhof.
Ten slotte, Voorzitter, laat ik positief eindigen. Het kan een stap zijn in de goede richting als de Europese Unie hiervan een politiek maakt van verdediging van de mensen, in het besef dat men verantwoording moet afleggen want één King Kong is namelijk al meer dan genoeg.

Coûteaux (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, het is niet verrassend dat de Verenigde Staten zich vijandig opstellen jegens het Internationaal Strafhof. Wij weten namelijk allang dat de Verenigde Staten in het kader van de internationale betrekkingen helemaal geen partnerschap accepteren, dus ook geen Atlantisch partnerschap, en de idealen van Europa-aanhangers en andere ideologen die geloven dat naties kunnen worden bijgeschaafd zijn niet meer dan illusies. Amerika blijft onhandelbaar. Als wij onze staten ontwapenen, zal Europa zich dus niet meer kunnen verdedigen.
Wat mij in het kader van deze kwestie het meest verbaast is dat wij weigeren de werkelijkheid achter dit zogenaamde partnerschap in te zien. De Verenigde Staten kunnen immers op geen enkel terrein als partner worden aangemerkt. Het unilateralisme is niet alleen kenmerkend voor het buitenlands beleid van de Amerikanen, maar ook voor hun milieubeleid. Kijkt u bijvoorbeeld naar de kwestie van de klimaatverandering. Ook bij de belangrijkste handelskwesties geldt voor Amerika het recht van de sterkste. De Amerikanen moedigen de Europese landen aan om zich te ontwapenen, maar zelf voeren ze een actief herbewapeningbeleid. Ze willen de NAVO zo ver mogelijk naar het Oosten uitbreiden zonder aanpassing van de commandostructuren. Ze willen ingrijpen als het optreden van een land ze niet aanstaat, maar staan niet voor een andere mening open als hun optreden ter discussie wordt gesteld. Ze gedragen zich alsof ze een keizerrijk zijn. De Europeanen zijn te zwak en te laf om hun ogen te openen voor deze situatie. De Verenigde Staten willen helemaal geen partner. Ze accepteren hooguit ondersteuning en gedragen zich derhalve als een keizerrijk.
De wereldleider roemt een krankzinnig systeem dat wereldwijd al het menselijk handelen in dienst stelt van het winstbejag. Bij Amerika gaat het dus om de wet van de macht. Amerika is derhalve verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de ellende op deze aarde. Het is de taak van Europa om een hernieuwd evenwicht te scheppen. Doet Europa dat niet, dan zal het een ondergeschikte rol spelen ten opzichte van de VS. Europa moet de moed opbrengen om dit hernieuwde evenwicht tot stand te brengen. Wij zijn dit niet alleen aan de Europese naties verschuldigd, maar ook aan Europa als geheel. Alleen zo kunnen wij bijdragen aan de gedachte van een vrije wereld, hetgeen ons uiteraard tot eer zal strekken.

Bonino (NI).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, als overtuigd, pro-Amerikaans Europeaan, maar vooral ook - nu al meer dan tien jaar lang - als volhardend en overtuigd voorstandster van een Internationaal Strafhof, dat ik als een noodzaak beschouw, heb ik nooit gedacht dat dit instrument er zonder slag of stoot zou komen. Daar is het te belangrijk voor. Ik heb altijd geweten dat dit instrument, juist omdat het bijna een nieuw tijdperk inluidt, op allerlei verzet zou stuiten: open, transparant, maar niettemin onaanvaardbaar verzet van de Amerikaanse vrienden, maar ook van anderen. Ik hoop niet dat men de vijandigheid en het obstructionisme van andere grootmachten vergeet die te kampen hebben met interne problemen en zelfs misdaden - ik doel hiermee onder anderen op de Chinese vrienden - en die eveneens het Internationaal Strafhof dwarsbomen zonder in staat te zijn een waardig en open debat daarover te voeren.
Daarom is het belangrijk dat een debat plaatsvindt onder bondgenoten, in wederzijds respect. Daarbij mogen wij niet pochen op onze vermeende juridische superioriteit, maar moeten wij veeleer op vastberaden wijze ons standpunt kenbaar maken. Ik heb volledig respect voor de Amerikaanse regering maar ik moet haar er wel aan herinneren dat het Internationaal Strafhof een blijvend instrument zal zijn, terwijl politici per definitie tijdelijk zijn. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat dit een efficiënt instrument wordt. Wij sluiten immers niet uit dat de toekomstige regeringen van onze Amerikaanse vrienden misschien van mening zullen veranderen en zelf van het instrument dat wij hun bieden gebruik zullen maken. Wij zijn daar zelfs van overtuigd. Zoals de Raad terecht opmerkte zien wij iets vergelijkbaars bij de doodstraf. Dankzij de dialoog heeft het Federale Hof enorme stappen vooruit gezet.
Dit gezegd zijnde interesseert mij een discussie over het al dan niet bestaan van een onherstelbare scheuring in hetgeen wij het Westen noemen, eigenlijk weinig. Mij interesseert veel meer de vraag wat wij nu moeten doen. Mijns inziens tekenen zich twee belangrijke mogelijkheden af. Ten eerste wil ik wijzen op het toenemend aantal landen die ratificeren. Op 11 april hadden 66 landen geratificeerd en binnen twee maanden is dit aantal opgelopen tot 76. Ten tweede moeten wij beseffen dat alles van ons afhangt. Wij moeten nu beslissen of wij als Europeanen bereid en in staat zijn de verantwoordelijkheid te dragen, en dus ook de kosten te betalen, de financiële en personeelskosten die gemaakt moeten worden om vooruit te kunnen komen met bijvoorbeeld vredesmissies. Ik vrees namelijk dat het niet zozeer de bedoeling van onze Amerikaanse vrienden is het Internationaal Strafhof om zeep te helpen als wel zich terug te trekken uit operaties van vredeshandhaving. Zij willen dus in zekere zin het systeem van de Verenigde Naties aanvallen.
Ik weet dat onze ambassadeurs in New York onvermoeibaar, streng maar ook flexibel aan het onderhandelen zijn. Mijns inziens moeten wij vasthouden aan onze overtuigingen en bereid zijn de kosten en de verantwoordelijkheid te dragen. Dat is de grootste bijdrage die wij kunnen en moeten leveren. Hoe meer wij ons pro-Europees opstellen, des te eerder zullen wij erin slagen goede instrumenten in het leven te roepen, niet om een dialoog de grond in te boren maar veeleer om een dialoog te bevorderen en het volgens mij strategische en onmisbare bondgenootschap met de Verenigde Staten te redden.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik twijfel er niet aan dat de meeste sprekers vandaag kritiek zullen leveren op de Verenigde Staten, en misschien ook wel op Israël, maar natuurlijk niet op India, China, Rusland en Sri Lanka. Dat zijn allemaal landen die bezwaar hebben aangetekend tegen het Statuut van Rome of geweigerd hebben het te ondertekenen.
Het optreden van de VS in de Veiligheidsraad zal op zichzelf geen nadelige gevolgen hebben voor de missie in Bosnië, maar het geeft wel hoe hoog de Amerikanen de zaak opnemen, en daarbij gaat het ze in de eerste plaats om de mogelijke vervolging van Amerikaanse leidinggevenden - in civiele dienst of in militaire dienst - wegens door Amerikaanse soldaten gepleegde ernstige misdaden. De in het Statuut opgenomen uitgebreide definitie van oorlogsmisdaden en de aanzienlijk ruimere opvatting van commando-verantwoordelijkheid - ruimer dan tijdens de Neurenberg-processen - zouden er bijvoorbeeld toe kunnen leiden dat Donald Rumsfeld, of diens opvolger, tijdens een bezoek aan Parijs gearresteerd wordt wegens misdaden die zijn begaan door zijn ondergeschikten - misdaden waaraan hij niet heeft deelgenomen, waarvoor hij geen opdracht heeft gegeven - en waarvan hij zelfs geen voorkennis heeft gehad - en waarvoor hij zonder enige twijfel in Amerika zelf berecht zou worden.
Sommigen zullen dat in strijd achten met de beginselen van correcte rechtspleging, maar zeker is dat een aantal liberale regeringen en exponenten van de internationale burgermaatschappij die zich inzetten voor een universele rechtspraak, zoals Amnesty International, ten volle de oprichting van het Internationaal Strafhof ondersteund hebben, nagenoeg zonder ruimte te bieden voor een openbaar debat over de gebreken van het Strafhof en over de eventuele politieke consequenties voor de Amerikanen.
Er zijn nog meer problemen. Het is op zijn minst betwistbaar dat terroristen uitgesloten zullen worden van sommige van de verdragsbepalingen, en het gevaar bestaat dat de rechtspleging van het Hof voorrang krijgt boven amnestieregelingen waarmee na zovele jaren eindelijk vrede en verzoening tot stand zijn gebracht in landen als Angola, Zuid-Afrika, Sri Lanka of Colombia, om er maar enkele te noemen.
Internatonale rechtspraak is een groot goed, maar de zorgen van de Amerikanen zijn zeer reëel en zeer ernstig, en de VS heeft als soevereine staat het volste recht de ASPA-wet aan te nemen en een beroep te doen op artikel 98, lid 2 van het Statuut van Rome, maar natuurlijk niet om geweld te gebruiken tegen een Europees land als Nederland.
We moeten proberen deze zorgen weg te nemen, desnoods door de statuten van het Strafhof te wijzigen teneinde de bepalingen inzake commando-verantwoordelijkheid aan te scherpen en de VN-Veiligheidsraad een medebeslissende stem te geven in het vervolgingsproces.

Van den Berg (PSE).
Voorzitter, ik ben ook blij dat de heer Tannock Nederland niet wil binnenvallen, maar ik zou me toch willen aansluiten bij de geest van de heer Oostlander en president Bush in zijn functie als chief in command als eerste willen uitnodigen om op onze Europese Nederlandse kust, op het strand van Scheveningen, de Hollandse nieuwe haringen in ontvangst te nemen. Zo'n haringinvasie lijkt me een stuk beter voor de goodwill van de internationale coalitie tegen terrorisme dan de dreiging Europa binnen te vallen om eventueel Amerikaanse militairen te bevrijden. Militairen die beschuldigd worden van misdaden tegen de menselijkheid en zijn afgeleverd bij het Internationaal Strafhof in Den Haag dat deze maandag van start is gegaan, gesteund door de honderddrieëndertig landen.
Voorzitter, de Verenigde Staten willen blijkbaar hun peace keepers en militairen boven de wet plaatsen, in strijd met het respect voor de rule of law, in strijd met het feit dat het verdrag wel degelijk het land dat peace keepers levert als eerste verantwoordelijk stelt om zelf te onderzoeken en actie te ondernemen. Het Internationale Strafhof is een laatste stap. Wezenlijk om oorlogsmisdadigers en ook leiders van die regimes die misdaden tegen de mensheid begaan, te straffen. Juist een geloofwaardige coalitie tegen terrorisme wordt ondermijnd door internationale straffeloosheid te laten bestaan.
Als super power gelijk is aan boven de wet staan dan zijn we duidelijk op de verkeerde weg. De Verenigde Staten spelen met vuur, reden te meer voor Europa dat hard te spelen, harder dan ex-collega Haarder dat net zei en onze bondgenoot onder druk te zetten met alle diplomatieke middelen. Europa moet daarbij met één stem spreken, nadruk leggen op een breed veiligheidsbegrip en hoofdaccenten op preventie en civiele elementen. President Bush wil internationaal soms cowboy spelen maar dreigt zijn eigen peace makers tot outlaws te maken. Dat past slecht in de Amerikaanse geschiedenis waar de rule of law thans voor allen geldt, ongeacht geloof, ras of afkomst. Ditzelfde moet voor de Amerikanen wereldwijd gelden. Daarvoor hebben we een internationale coalitie nodig, daartoe dient het Internationale Strafhof in Den Haag.
President Bush, ik doe een dringend beroep op u als chief in command om terug te keren in de internationale coalitie voor wereldwijde rechtsorde. U bent van harte welkom op onze stranden, we zullen u met plezier onze eerste Hollandse nieuwe aanbieden.

Plooij-van Gorsel (ELDR).
Dank u wel voorzitter, collega's, minister Haarder. Het Internationaal Strafhof is officieel een feit. Bijna vier jaar nadat honderdtwintig landen instemden met het statuut van Rome en de oprichting van het Hof opende het gisteren, op 1 juli 2002 in Den Haag zijn deuren.
De Europese Unie is gelukkig een heel groot voorstander van het Strafhof, maar de Verenigde Staten zijn de felste tegenstander. De Amerikanen voeren inmiddels campagne tegen het Hof om te voorkomen dat er ooit eigen burgers of militairen voor het Hof gebracht kunnen worden en ze schuwen daarbij niet te dreigen, bijvoorbeeld door zich bereid te tonen de VN-politiemacht in Bosnië hiervoor eventueel geheel op te offeren.
Mijn fractie verwerpt met kracht de campagne van de Verenigde Staten tegen het Internationaal Strafhof. De zogenaamde the Hague invasion bill is een grove schending van de afspraken tussen de NAVO-bondgenoten. Eens, in 1945, waren de Amerikanen onze bevrijders en nu dreigen ze met een invasie in Scheveningen. Ik gun ze ook de Hollandse nieuwe, collega Van den Berg.
Waar maken de Amerikanen zich eigenlijk zo druk om? Gelooft de Amerikaanse regering niet in haar eigen rechtsysteem? Immers, het Hof komt pas in actie als het land zelf geen of onvoldoende actie onderneemt om misdaad te berechten.
Maar collega's, twee zaken dienen vanuit Europa te worden voorkomen.
Deze week bleek dat de missie van de Verenigde Naties in Bosnië op het spel staat.
Mijn fractie betreurt ten zeerste deze dramatische stap die een bedreiging vormt voor de VN-vredesoperaties in het algemeen. Het is dan ook terecht dat de NAVO in spoedberaad bijeenkwam, en op dit moment lijkt een praktische oplossing voor Bosnië nabij; maar in geen geval mag dit conflict funest zijn voor alle volgende VN-vredesacties.
Dit brengt mij meteen bij mijn laatste punt. De ruzie over het Strafhof kan de kloof tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten verdiepen. Ik roep zowel de Raad van Ministers onder Deens voorzitterschap als ook de Commissie op om er alles aan te doen om de relatie met de VS zo goed mogelijk te houden in het belang van ons beide en de rest van de wereld.

Meijer (GUE/NGL).
Voorzitter, sinds enkele dagen gaat de belangstelling vooral uit naar de Amerikaanse weigering om in de Veiligheidsraad van de VN in te stemmen met inzet of handhaving van iedere vredesmacht. Dat is een drukmiddel om af te dwingen dat Amerikaanse militairen immuun zijn voor internationale vervolging wegens oorlogsmisdaden. Daardoor lijken we te vergeten dat het conflict is begonnen met het bedreigen van een lidstaat van de Europese Unie omdat daar het Internationaal Strafhof wordt gevestigd. De Amerikaanse Senaat besloot al begin juni tot de mogelijkheid van een militaire inval in Nederland om Amerikaanse gevangenen in Den Haag te kunnen bevrijden.
Na de weigering om het klimaatverdrag van Kyoto te ondertekenen of chemische en bacteriologische wapens uit te bannen en na de belasting op staalimporten is dit de zoveelste grote stap waarmee de VS-regering tegen de hele wereld in wil gaan. Van anderen eist men medewerking en discipline in de strijd tegen terrorisme, maar zelf gaat Amerika zijn eigen gang. Het wordt hoog tijd dat we in Europa beseffen dat je met zo'n land, met zo'n regering geen nauwe samenwerkingsafspraken kunt maken of handhaven. En ik denk dat de heer Haarder die groeiende kloof onderschat. Als we het op die manier aanpakken zal Europa uiteindelijk moeten toegeven aan de VS en dat zou het slechtste zijn wat er mogelijk is.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de Commissaris en collega's. Onder de indruk van de dramatische gebeurtenissen in Rwanda heeft België destijds een wet aangenomen die het moet toelaten volkerenmoordenaars op zijn grondgebied te bestraffen. Maar dat is één stukje wetgeving. We hebben een Internationale rechtsorde nodig, waarin dat Internationaal Strafhof een zeer belangrijke hoeksteen vormt. Hier wordt verwezen naar de Verenigde Staten en verschillende feiten die aantonen dat de Verenigde Staten zich onttrekken aan gemeenschappelijke verplichtingen die wij wel wensen op te nemen. De commissaris deed de oproep om een dialoog aan te gaan met onze Amerikaanse collega's.
Ik zou mij willen richten tot de Voorzitter van dit Parlement. Ik maak mij bezorgd over de toenemende mate waarin de parlementen in Europa en het Amerikaans parlement en de Amerikaanse opinie schijnen uiteen te groeien. Zou het niet een goed voorstel zijn onze delegatie voor de betrekkingen met de Verenigde Staten of een speciale commissie naar het Parlement in de Verenigde Staten te sturen om samen over deze kwesties te praten? Want men kan natuurlijk ook hopen dat we, door de enigszins overdreven houding een beetje belachelijk te maken, resultaten boeken. Maar ik denk dat we met een formeel optreden sterkere resultaten kunnen bekomen, en die zijn nodig.

De Voorzitter.
Mevrouw Maes, de delegatie is kortgeleden bijeen geweest en heeft een bezoek gepland voor november. Het programma staat nog niet vast, maar zoals u weet worden op 4 november in de Verenigde Staten de verkiezingen halverwege de ambtsperiode van de president gehouden, waardoor alles enigszins wordt bemoeilijkt.

Mann, Erika (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het feit dat de Verenigde Staten zich van het Internationaal Strafhof hebben afgewend en afgelopen zondag in de Veiligheidsraad hebben aangekondigd alleen te willen deelnemen aan VN-missies als hun troepen worden vrijgesteld van strafvervolging, versterkt de indruk dat de Verenigde Staten op bepaalde terreinen de institutionalisering van de internationale politiek kritischer beoordelen dan de Europese Unie. Na de oorlog waren het de Verenigde Staten die zorgden voor de oprichting van internationale instellingen die een bijdrage leverden aan het scheppen van de wereldorde. Sterker nog, destijds was internationale gerechtigheid het motto. Maar nu zijn het dan de Verenigde Staten die weinig voelen voor internationale verplichtingen en rechten, en dat laten zij blijken door uit internationale verdragen te stappen.
Geachte collega's, mijnheer de commissaris en mijnheer de voorzitter van de Raad, ik zou u en alle aanwezigen hier willen vragen waarom dat het geval is. Er is wel degelijk een reden te vinden; zo heb ik hier een document van augustus 2000 voor mij liggen met de titel "Implications for U.S. Cooperation with the ICC - the American Service Members' Protection Act of 2000". Ik vraag mij af waarom wij eigenlijk deze discussie voeren vandaag. Wij hebben een aantal jaar geleden reeds een Early Warning System geïnstitutionaliseerd, al schijnt het niet te functioneren. Er schijnt wel geregeld overleg plaats te vinden, maar de analysemethoden lijken niet overeen te stemmen, wij lijken langs elkaar heen te praten, wij lijken niet goed op de hoogte te zijn van elkaars problemen en wij lijken er niet aan toe te komen echt eens naar elkaar te luisteren.
Waar ligt dus het probleem? Ik zou u willen oproepen, met name de voorzitters van de Raad en van de Commissie, ervoor te zorgen dat het Early Warning System bijtijds functioneert. Het voorstel van collega Maes vind ik uitstekend; wij moeten inderdaad weer in overleg treden met de Amerikanen, en daarbij dienen wij erop te wijzen dat er betere systemen nodig zijn die ook echt functioneren.
Waar ik beducht voor ben, is niet zozeer een transatlantic divide waarover gesproken is maar eerder een transatlantic clash. De veelbezongen waarden waar wij het steeds maar over hebben, waag ik namelijk in twijfel te trekken. Ik zou u, mijnheer de Raadsvoorzitter en commissaris Byrne, daarom met klem willen verzoeken deze kwestie buitengewoon ernstig te nemen.

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, een droom kwam uit toen het Internationaal Strafhof begin deze week zijn werkzaamheden begon. Het is een instantie in dienst van het humanisme, die oorlogsmisdadigers zal berechten, straffen zal opleggen voor genocide en internationale geweldplegers zal straffen. Het is onbegrijpelijk en triest dat de Verenigde Staten niet deelnemen en proberen dit Strafhof tegen te werken. Het feit dat het land zich permitteert zo'n zelfgenoegzame en gevaarlijke machtspolitiek te bedrijven betekent niet alleen dat de betrekkingen met Europa ondermijnd worden, maar ook - nog erger - dat het Internationaal Strafhof verzwakt en in gevaar gebracht wordt. Bovendien verliezen de Verenigde Naties en de internationale gemeenschap hierdoor hun geloofwaardigheid en de mogelijkheid om op te treden.
Vandaag hebben de Verenigde Staten een nieuwe resolutie ingediend in de VN-Veiligheidsraad over artikel 16, een resolutie die Groot-Brittannië - zo lijkt het - ook wil steunen. Volgens de Coalitie voor het Internationaal Strafhof bedreigt dit nieuwe voorstel essentiële onderdelen van het Statuut van Rome. Ik wil de Commissie en de Raad verzoeken de lidstaten op te roepen om bij het genomen besluit te blijven en de Verenigde Naties en het Internationaal Strafhof te steunen.

Theorin (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, vier jaar lang hebben wij van de organisatie Parlamentarians for Global Action (PGA), met 1400 parlementsleden over de hele wereld, ons ingezet voor de oprichting van het Internationaal Strafhof. Met grote vreugde stellen wij vast dat dit hof op 1 juli van dit jaar in werking is getreden. In 1998 hebben 120 landen voor dit hof gestemd. Slechts zeven landen waren erop tegen, waaronder de Verenigde Staten. Inmiddels hebben 76 landen het Statuut geratificeerd.
Het Strafhof wordt een belangrijk instrument voor het versterken van het internationaal recht met behulp van juridische middelen. Geen enkel land, geen enkele leider en geen enkele regering kan in de toekomst ongestraft ernstige schendingen van het internationaal recht, zoals genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden plegen. Het is verbazingwekkend dat een land met zulke diep gewortelde rechtstradities en zoveel advocaten per vierkante meter als de Verenigde Staten zijn burgers vrijwaart van strafvervolging voor zulke ernstige misdrijven. Wat hebben de Verenigde Staten te verbergen? Welke misdadigers willen zij beschermen?
Vredesmachten in het algemeen vrijwaren van strafvervolging kan rampzalige gevolgen hebben voor vrouwen. Verkrachtingen, seksueel geweld en gedwongen zwangerschap, waaraan vredesmachten zich helaas ook schuldig maken, zouden hierdoor worden toegelaten. Het optreden van de Verenigde Staten betekent een ernstig signaal voor de rest van de wereld. Het is een gevaarlijke en onverantwoorde koers die George Bush is ingeslagen en de Europese Unie moet hier krachtig tegen optreden.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we vandaag kunnen besluiten dat de Raad en het Parlement het roerend met elkaar eens zijn. Heel Europa verzoekt de Amerikanen deze beslissing nog eens te overwegen. Wij begrijpen de Amerikanen niet en richten ons tot hen als vrienden. Wij vinden deze zaak zeer ernstig. Wij proberen alles om de VS te beïnvloeden en ik kan Erika Mann meedelen dat de Raad het Early Warning-mechanisme waarover hij beschikt reeds heeft benut, maar zonder succes. Nu zetten de Raad en zijn leden hun inspanningen voort, onder andere in de algemene vergadering van de VN in New York.
Ik ben blij dat zoveel leden gewezen hebben op de waarden die de EU en de VS met elkaar gemeen hebben. Wij moeten geen andere, diepere motieven achter deze beslissing zoeken. Ik wijs erop dat de VS alle speculaties over een inval in Nederland van de hand heeft gewezen en evenmin van plan is het Internationaal Strafhof te dwarsbomen.
Het is onze taak de steun voor het Internationaal Strafhof te behouden en ervoor te zorgen dat het kan functioneren en dat de VN-vredesmacht verder ongestoord en op een efficiënte manier kan interveniëren, dat wil zeggen: met deelname van de VS.
Wat het acute probleem van de VN-politiemacht in Bosnië betreft hebben wij, zoals u weet, afgesproken het politiekorps op 1 januari 2003 over te nemen en ter attentie van de heer Lagendijk zeg ik erbij: mocht het gebeuren dat wij als gevolg van deze strijd het politiekorps eerder overnemen, dan zal de Raad de nodige financiële middelen ter beschikking stellen.
Tot slot nog een opmerking aan het adres van Erika Mann, wier engagement ik in de delegatie voor de betrekkingen met de VS persoonlijk heb kunnen vaststellen. De VS-delegatie doet er goed aan het Early Warning-systeem dat zij heeft behandeld, te verbeteren. Het initiatief waarover wij het vandaag hebben, komt van het Amerikaanse Congres en alle opmerkingen van mevrouw Mann waren terecht. Ik zal het hierbij laten en het Parlement geen verder advies geven. Ik vind alleen dat mevrouw Mann alle lof verdient voor de inspanningen die zij en de VS-delegatie leveren om de relatie met het Amerikaanse Congres te verbeteren.

Byrne
Ik zou het Parlement willen bedanken voor wat neerkomt op een krachtige ondersteuning van het door mij en anderen geschetste beleid van de Commissie inzake deze uiterst delicate kwestie. Ik zou willen zeggen: u hebt uw steun op zeer welsprekende wijze en met passie verwoord. Bovendien hebt u die steun nagenoeg unaniem uitgesproken, en daarmee verschaft u de Commissie belangrijke ruggensteun bij de uitwerking van het beleid dat ze heeft aangekondigd.
Door een aantal sprekers zijn specifieke kwesties aan de orde gesteld waarop ik zou willen ingaan. Mevrouw Bonino heeft gevraagd wat de volgende stap is en daarbij met name verwezen naar het kostenaspect. Natuurlijk zou het een ernstige zaak zijn als er een probleem zou ontstaan met het VN-mandaat voor vredesoperaties. Deze kwestie, en met name het kostenprobleem, moet zeker opgelost worden. Ik kan u zeggen dat er reeds gesprekken voorbereid worden en dat thans verschillende opties onderzocht worden. Er zal een oplossing gezocht moeten worden, maar die zal moeilijk te vinden zijn.
Ik zou ook nog willen reageren op de vraag van mevrouw Maes, die zich afvroeg of het wellicht mogelijk is een parlementaire delegatie van dit Huis naar de Verenigde Staten te sturen om deze kwesties met de collega's en tegenhangers in de VS te bespreken. Ik kan u zeggen dat een dergelijk initiatief door de Commissie van harte verwelkomd zou worden en dat de Commissie daaraan volledige steun zou verlenen, daar zij van mening is dat langs die weg zeker iets bereikt zou kunnen worden.
Twee dagen geleden pas is het Strafhof van start gegaan, en thans is het zaak al het mogelijke te doen om het Hof in staat te stellen zijn werkzaamheden te verrichten, in de hoop dat het zal voldoen aan de verwachtingen van degenen die achter de oprichting ervan staan en het oprichtingsverdrag geratificeerd hebben.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Ik heb vijf ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0215/2002), van de heer Medina Ortega, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de follow-up van het communautaire beleid inzake de bescherming van de verkrijger van een recht van deeltijdgebruik van onroerende goederen (richtlijn 94/47/EEG)(2000/2208(INI)).

Medina Ortega (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik moet beginnen met te zeggen dat mijn verdienste zich in dit geval beperkt tot het 'doodsteken van de stier? om een metafoor uit de stierenvechterswereld te gebruiken. Ik weet niet of het Parlement met deze terminologie vertrouwd is, maar ik bedoel hiermee dat het onderhavige verslag in wezen is opgesteld door de heer Marinho. Hij heeft zich gedurende een jaar - van 1 januari 2001 tot 1 januari 2002 - met deze kwestie beziggehouden. Daarna heeft hij zijn taak moeten opgeven. Anders gezegd: de heer Marinho heeft alle voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd terwijl ik alleen maar in de slotfase de ingediende amendementen heb samengebracht en een compromis heb trachten te bereiken. In totaal zijn er circa zestig amendementen ingediend.
In de Commissie juridische zaken en interne markt heeft onder leiding van de heer Marinho een hoorzitting plaatsgevonden. Er werden twee termijnen voor indiening van amendementen vastgesteld. Ik hoefde slechts te coördineren.
In 1994 is de richtlijn betreffende het deeltijdgebruik van onroerende goederen goedgekeurd via de medebeslissingsprocedure. Ik was rapporteur van het Parlement voor deze richtlijn. In principe moest de richtlijn drie jaar later in werking treden, maar in vele landen werd de toepassing een jaar uitgesteld. Tot mijn voldoening heeft het Spaanse Hooggerechtshof de Spaanse regering onlangs veroordeeld tot het betalen van schadevergoeding aan de particuliere consumenten uit de Unie voor de achterstand die de Spaanse regering bij de uitvoering van de richtlijn heeft opgelopen. Dit lijkt mij een uitstekend juridisch precedent, aangezien hiermee het belang van de naleving van de communautaire richtlijnen wordt onderstreept.
In de huidige richtlijn worden slechts minimumeisen gesteld. Zij bevat een reeks verplichtingen inzake informatieverstrekking en zij voorziet in een terugtredingsperiode van tien dagen tijdens welke de verkrijger, de koper, recht heeft op terugbetaling van de betaalde voorschotten. Het spreekt vanzelf dat deze minimalistische aanpak geen uitkomst biedt voor alle problemen. Uit de discussies van de laatste twee jaar is gebleken dat vele burgers van de Unie van het huidige systeem schade ondervinden. De Commissie juridische zaken en interne markt is met andere woorden tot de conclusie gekomen dat het beschikbare arsenaal moet worden aangevuld.
Wellicht stelt het Gemeenschapsrecht ons voor problemen, temeer daar alle instellingen momenteel bijzonder spaarzaam zijn met regelgevende instrumenten. Denkt u maar aan het door de Raad opgestelde verslag-Mandelkern, de Commissievoorstellen inzake Europese governance en verbetering van de communautaire regelgeving en de conclusies van de Europese Raad van Sevilla, waarin wordt aangedrongen op verdere maatregelen, met name op de deelneming van het Europees Parlement. Bovendien valt de onderhavige richtlijn onder het privaatrecht, het contractenrecht en het recht betreffende de eigendom van onroerende goederen. Dit zijn terreinen die tot de traditionele bevoegdheidssfeer van de lidstaten worden gerekend. Daarom staat ons een moeilijke taak te wachten. Enerzijds verdient deze kwestie een communautaire aanpak, aangezien het in wezen gaat om de verkoop van in een bepaald land gelegen eigendommen aan onderdanen van de Unie en de eventuele verantwoordelijkheden die hieruit voortvloeien. Anderzijds valt dit vraagstuk, zoals ik al zei, onder het privaatrecht, dat doorgaans niet tot de bevoegdheidssfeer van de Unie wordt gerekend.
Ook het probleem van de bruikbaarheid of beperktheid van de wetgevingsprocedure verdient de nodige aandacht. Er wordt gesuggereerd dat ook andere maatregelen nuttig kunnen zijn. Daarbij wordt onder meer gedacht aan samenwerkingsacties tussen de lidstaten om witwassen van geld door exploitanten tegen te gaan of om bepaalde frauduleuze praktijken uit de wereld te helpen. Er is tevens sprake van de invoering van procedures van mederegulering en zelfregulering, bijvoorbeeld aan de hand van een erkenningsprocedure voor exploitanten. In het verslag worden bovendien ook talloze moeilijkheden aangestipt.
Het verslag van het Parlement is een compromisverslag. Wij beschikken over een uitvoerige studie van de Commissie, maar die dateert van 1999. De belangrijkste conclusie luidt dan ook dat er dringend behoefte bestaat aan een nieuwe studie. Daarom verzoeken wij de Commissie zo spoedig mogelijk al dan niet wetgevende voorstellen in te dienen.
Bij het nalezen van het in de commissie goedgekeurde verslag hebben wij enkele fouten ontdekt. In punt 20 wordt gewag gemaakt van een aantal inbreukprocedures die reeds zijn afgerond. Deze verwijzing is derhalve overbodig en moet geschrapt worden. Hetzelfde geldt voor enkele nodeloze herhalingen in punt 6 en punt 7. Gelet hierop stel ik u voor tegen de punten 6, 7 en 20 te stemmen.
Voor wat de ingediende amendementen betreft zijn er drie - de amendementen 1, 2 en 3 van de leden Bradbourn, Lehne en McCarthy - die betrekking hebben op de vaststelling van een aantal concrete dagen. Mijns inziens horen deze zeer specifieke amendementen niet thuis in een niet-wetgevende tekst. Tot slot kan ik instemmen met de drie amendementen van mevrouw McCarthy waarin het thema van de informatieverstrekking en de verantwoordelijkheden nader wordt gespecificeerd.
Hiermee ben ik aan het einde van mijn toespraak gekomen, mijnheer de Voorzitter. Ik hoop dat het Parlement dit ontwerpverslag morgen zal kunnen aannemen.

Bradbourn (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg blij dat ik het woord mag voeren naar aanleiding van dit verslag, daar ik zelf veel waarde ben gaan hechten aan herziening van de richtlijn inzake deeltijdgebruik sinds ik tal van klachten heb ontvangen van benadeelde vakantiegangers in mijn eigen regio in het Verenigd Koninkrijk, die het slachtoffer zijn geworden van de praktijken van soms gewetenloze timeshareoperators.
In november vorig jaar heeft de Commissie juridische zaken en interne markt een openbare hoorzitting georganiseerd over deeltijdgebruik. Een aantal van mijn kiezers is in de gelegenheid geweest daarbij aanwezig te zijn en verslag te doen van hun ervaringen. Het doet me bijzonder veel deugd dat nu een oplossing gevonden is voor veel van de problemen die in het kader van die hoorzitting aan de orde zijn gekomen, zowel tijdens de mondelinge presentaties als in het dossier met schriftelijke bewijsstukken dat ik destijds ingediend heb.
Een belangrijk punt van zorg was de ontwikkeling van vakantieclubs, of 'point clubs?. Via de lidmaatschapsvoorwaarden van dergelijke clubs kan de huidige wetgeving omzeild worden, aangezien die niet van toepassing is op overeenkomsten van minder dan drie jaar. Ik zou het Parlement daarom willen aanbevelen de werkingssfeer van de richtlijn uit te breiden tot alle contractuele vormen van timesharing, zodat de thans bestaande mazen in de wetgeving gedicht worden.
Verder doet het me deugd dat in de tekst het voorstel opgenomen is voor het verstrekken van creditcardgegevens dezelfde afkoelingsperiode te laten gelden als voor iedere andere vorm van aanbetaling. Tijdens spreekuren in mijn eigen kiesdistrict heb ik verhalen gehoord van argeloze vakantiegangers die niets vermoedend hun creditcardgegevens verstrekt hebben aan malafide ondernemers in timesharingprojecten en die na terugkomst van vakantie tot de ontdekking kwamen dat aanzienlijke bedragen van hun rekeningen waren afgeschreven. Evenzo is het van groot belang dat consumenten adequate bescherming geboden wordt tegen onredelijke verhogingen van de onderhoudskosten wanneer overeenkomsten eenmaal ondertekend zijn en dat vakantiegangers in geval van wanprestatie via een eenvoudige procedure gerechtelijke stappen kunnen ondernemen.
Een belangrijk obstakel in dat verband vormen de hoge kosten die eisers moeten maken om gerechtelijke procedures - vaak van lange duur - te voeren in een land waarvan ze de rechtspleging niet goed kennen. Daarom moeten we zoeken naar nieuwe wegen om deze procedure te vereenvoudigen, desnoods door eisers toe te staan de eigen nationale rechter in te schakelen.
Deze maatregelen vormen belangrijke stappen op weg naar echte consumentenbescherming voor Europese vakantiegangers die hun geld besteden aan dit soort vakanties. Het voorliggende verslag biedt evenwel geen oplossing voor alle problemen. Ik hoop dat de afgevaardigden zullen instemmen met mijn amendement dat erop gericht is de afkoelingsperiode te verlengen van de huidige 10 kalenderdagen tot 28 dagen. Op die manier zouden consumenten daadwerkelijk in de gelegenheid gesteld worden bij terugkomst van vakantie in alle nuchterheid te bezien of ze de koopovereenkomst willen continueren.
Ik hoop dat de Commissie nu zo snel mogelijk met passende wetgevingsvoorstellen komt, zodat de burgers van de Unie in alle rust kunnen genieten van vakanties op basis van deeltijdgebruik, in welke vorm dan ook.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de heren Medina Ortega en Marinho proberen stelselmatig de aandacht te vestigen op de tekortkomingen in de huidige communautaire wetgeving betreffende deeltijdgebruik en duidelijk te maken dat voor een efficiënte toepassing daarvan eenzijdige regelingen moeten worden voorkomen. Daar was een grote meerderheid van de Commissie juridische zaken en interne markt het mee eens, en daarom moet men hiermee unaniem instemming betuigen.
Het nieuwe wetgevingsvoorstel dat na dit verslag uit de bus zal komen, zal ten eerste moeten zorgen voor een volledig antwoord op de problemen waarmee de consumenten tot nu toe waren geconfronteerd, ten tweede praktijken tot omzeiling van de in de communautaire wetgeving opgenomen waarborgen onmogelijk moeten maken en ten derde zekerheid moeten bieden voor alle betrokken partijen.
Het is dus noodzakelijk alle nieuwe vormen van overeenkomsten voor deeltijdgebruik van onroerend goed onder het toepassingsgebied van de richtlijn te brengen, zonder enige verwijzing naar vaste tijdslimieten met betrekking tot zowel de looptijd van het contract als de jaarlijkse gebruiksperiode. Er zijn ook andere regels noodzakelijk. Ten eerste moet gegarandeerd worden dat projectontwikkelaars aan hun contractuele verplichtingen voldoen, ook in geval van faillissement en langdurige insolvabiliteit, en ook moet de verstrekking van vergunningen aan dergelijke projectontwikkelaars aan banden wordt gelegd. Ten tweede moet de consument het recht krijgen - en de onderneming de dienovereenkomstige verplichting - om het recht op deeltijdgebruik te kopen tegen een welbepaalde prijs. Ten derde moeten er regels komen voor een ruilstelsel van rechten op deeltijdgebruik.
Er zijn in de praktijk problemen ontstaan door de bepalingen inzake de internationale jurisdictie en het van toepassing zijnde recht. Daarom zou het wenselijk zijn jurisdictieclausules te verbieden die verwijzen naar een overzeese jurisdictie, of eenvoudigweg naar een andere jurisdictie dan die van de plaats waar het onroerend goed zich bevindt. Ook moeten clausules worden verboden die verwijzen naar het recht van een derde land.
Zoals hierboven vermeld moet eveneens een oplossing worden gevonden voor de belangen van de eigenaars van het onroerend goed, omdat eenzijdige regelingen voorkomen dienen te worden. Bovendien moet het deeltijdstelsel ook gezien worden als een hefboom voor de ontwikkeling van het toerisme en de werkgelegenheid van de werknemers. Tot slot moet gezien de huidige ervaringen ook de mogelijkheid worden onderzocht van een informatiecampagne op Europees niveau ter bevordering van de bekendheid van bonafide exploitanten.

Wallis (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, verplaatst u zich eens in de situatie van een verstandig en intelligent persoon die met zijn bejaarde, zwakke moeder op vakantie is in een ander land van de EU. Stelt u zich nu eens voor dat u beiden meer dan een halve dag door volslagen vreemdelingen vastgehouden wordt in een bedompte kamer, dat u nauwelijks iets te eten of te drinken aangeboden wordt en dat het lijkt alsof ontsnappen onmogelijk is omdat een fors gebouwde heer de deur blokkeert. Wat doet u dus: u tekent een contract en doet een aanbetaling voor een timeshareproduct dat u eigenlijk niet wilt. Na terugkomst van vakantie komt u tot de ontdekking dat u de paar duizend pond aanbetaling kwijt bent en dat het bedrijf waarmee u in zee bent gegaan een lege huls is, gevestigd in een of ander belastingparadijs. Een schadevergoeding kunt u wel vergeten. Ja, dit is een waar gebeurd verhaal. Hoevelen van ons hebben dit soort ongeluksverhalen niet gehoord van onze kiezers, terwijl er toch een richtlijn inzake deeltijdgebruik bestaat?
Dit verslag komt precies op het juiste moment. De inhoud van de richtlijn moet nu aangepast worden; we kunnen niet wachten op nog meer studies en verslagen.
Ik zou echter ook een waarschuwing willen laten horen. De liberale fractie zal het verslag steunen, maar ik ben er niet volledig van overtuigd dat deze bonte verzameling van tamelijk complexe en uiteenlopende maatregelen van zowel wetgevende als niet-wetgevende aard het antwoord is op alle problemen. Kern van de zaak is volgens mij simpelweg dit: deze zwendelarij met deeltijdgebruik toont op zeer verontrustende wijze aan dat Europa behoefte heeft aan een gemeenschappelijke justitiële ruimte, een ruimte die nog steeds niet gerealiseerd is. Onze burgers moeten nog steeds tal van hindernissen overwinnen wanneer ze in het kader van de interne markt toegang willen verkrijgen tot de rechter in een ander land van de EU. De malversaties waarom het hier gaat treffen de burgers vrijwel nooit in hun eigen land. Deze zwendelaars kunnen ongestoord hun gang gaan, simpelweg omdat een gemeenschappelijke Europese ruimte voor civiele rechtspraak ontbreekt. Zouden ze weten dat ze in hun eigen land mogelijk vervolgd worden, dan zouden ze zich wel twee keer bedenken.
Ik beveel paragraaf 15 van de voorgestelde tekst aan als een goed begin op weg naar opneming van deze overeenkomsten in de definitie van consumentenovereenkomsten. Langs deze weg, via een horizontale aanpak, kunnen we mogelijk een oplossing vinden. Als we daadwerkelijk zorgen voor grensoverschrijdende toegang tot de rechter, zullen deze oplichters zich wel twee keer bedenken voordat ze met hun zwendelpraktijken onze vakantievierende kiezers proberen op te lichten.

Marinho (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur, de heer Medina Ortega, bedanken voor zijn vriendelijke woorden. Ik kan hem echter verzekeren dat dit verslag niet geleden heeft onder het feit dat ik vervangen ben.
Mijnheer de Voorzitter, niet alle betrokkenen hebben goede ervaringen met het deeldtijdgebruik van onroerende goederen, de zogenaamde timesharing. Om iets te ondernemen tegen de problemen waartoe timesharing in het verleden aanleiding heeft gegeven - en trouwens ook nu nog aanleiding geeft - hebben we destijds richtlijn 94/47 aangenomen. Die richtlijn was opgezet om mensen tegen al te flagrant misbruik van vertrouwen te beschermen. Er zijn echter nog steeds problemen. Genoemde richtlijn volgt het principe van minimale harmonisatie, en dat heeft geleid tot een zeker minimum aan maatregelen ter bescherming van de consument. Als de lidstaten dat nodig vonden konden ze die maatregelen later zelf uitbreiden. Dat is helaas niet overal gebeurd.
Het gevolg daarvan is dat de consumenten nu te maken krijgen met een wirwar van verschillende wettelijke regelingen, en daaruit blijkt dat de bescherming in sommige staten beter is dan in andere. Nadat de richtlijn gewijzigd was, nam het aantal klachten van Europese consumenten toe in plaats van af - de Commissie heeft dat in haar uitvoeringsverslag ook toegegeven. Er bestaan namelijk steeds verfijndere formules voor timeshareproducten. Zo zijn er bijvoorbeeld contracten van minder dan drie jaar - meestal 35 maanden. In de richtlijn is een minimumduur vastgelegd, en deze contracten zitten daaronder, wat betekent dat ze niet onder de communautaire regeling vallen.
De richtlijn geldt verder alleen voor onroerende goederen die meer dan zeven dagen per jaar gebruikt worden, en dat heeft geleid tot een toename van de timesharecontracten voor minder dan zeven dagen per jaar. De heer Medina Ortega stelt dus terecht dat deze richtlijn dringend aan herziening toe is. De consumenten hebben behoefte aan een maatregel die hun bescherming biedt bij hun transacties, zeker als daarbij meer dan één lidstaat betrokken is. Ook de industrie heeft behoefte aan garanties dat correct gedrag wordt gesteund en aangemoedigd, en dat kunnen we bereiken door een verbeterde richtlijn aan te nemen waarmee de schandalige praktijken die we hebben gezien tot het verleden zullen behoren.
We kunnen twee dingen doen. We kunnen regels opstellen en daarbij niet overdrijven, zodat dit systeem zich vervolgens vrij kan ontwikkelen, en we kunnen de zaken laten zoals ze zijn. Dan stellen we ons binnen het kader van de open informatiemaatschappij waarin we leven wel bloot aan allerhande goed of kwaad bedoelde aanvallen met betrekking tot deze industrie, en dat zou tot gevolg kunnen hebben dat het mededingingsklimaat waarin ze moet gedijen teloorgaat. We moeten kiezen voor de consument, het toerisme en de vrijetijdsbesteding, zodat iedereen de gelegenheid krijgt op vakantie te gaan. Eerlijk en verantwoordelijk gedrag moet dus beloond worden. Daarom wil ik de rapporteur, de heer Medina Ortega, graag gelukwensen. Hij heeft precies aangegeven welke problemen er in een nu op te stellen wetstekst moeten worden opgelost. Het is nu aan de Commissie om iets te ondernemen.

Whitehead (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mijn collega, de heer Medina Ortega, en natuurlijk ook zijn voorganger feliciteren met het werk dat ze hebben verricht voor deze richtlijn.
De heer Medina Ortega heeft erop gewezen dat actie ondernomen moet worden met het oog op een betere omzetting van de richtlijn in de lidstaten, die op dat punt veel te laks zijn geweest. Ze hebben te weinig gedaan, en met wat ze hebben gedaan zijn ze te laat geweest. Er is een obscuur netwerk van fraudeurs ontstaan: de zwendelaars op het gebied van deeltijdgebruik. De tijdslimieten in de richtlijn zelf worden ten eigen bate aangewend, we zien het aantal 'point clubs? toenemen, enzovoorts. De verplichte minimale bescherming op basis van de - uiterst korte - afkoelingsperiode wordt niet geboden, ook al omdat er wat de implementatie betreft helaas grote verschillen bestaan tussen de lidstaten. Mede namens mevrouw McCarthy en andere collega's stel ik voor de feitelijke afkoelingsperiode te verlengen tot 28 dagen wanneer de overeenkomst ondertekend wordt in een ander land dan het land waarin de koper woonachtig is, zoals de gangbare praktijk is.
In mijn eigen land hebben de slachtoffers van fraude op het gebied van timesharing zich verenigd om aan te dringen op maatregelen. Een van mijn kiezers, Claire Griffiths, die de hoorzittingen hier heeft bijgewoond, heeft opgeroepen tot een boycot van de betreffende ondernemers in haar streek. Die actie heeft in zoverre succes gehad dat de klandizie van deze exploitanten is teruggelopen, maar de actiegroep wacht nog steeds op schadeloosstelling en teruggave van het geld.
De Association of Timeshare Owners is op dit moment bezig met de oprichting van een mederegulerend lichaam voor het beheer van vakantieoorden met deeltijdgebruik, een van de andere kwesties die opgelost moeten worden. Met wat die organisatie doet hebben wij geen enkel probleem; integendeel, wij ondersteunen alle initiatieven die genomen worden op het gebied van mederegulering. Ons - en deze organisatie - gaat het er echter om dat de Commissie actie onderneemt, ofwel via een verordening, ofwel via een richtlijn. Dat is de enige manier om te laten zien dat we in staat zijn de kwetsbare consument te beschermen tegen een vorm van uitbuiting die niet alleen meedogenloos maar vaak ook misdadig is.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik de rapporteur, de heer Medina Ortega, en de leden van de Commissie juridische zaken en interne markt en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid willen bedanken voor hun constructieve bijdrage aan het werk met betrekking tot deze kwestie.
Ik neem het probleem van timesharing zeer serieus. De transacties op dit gebied zijn bijna altijd grensoverschrijdend, en er zijn vaak zeer grote geldbedragen mee gemoeid. Het is derhalve van groot belang alles in het werk te stellen om een hoog niveau van consumentenbescherming op dit gebied te realiseren. De bestaande richtlijn van de EU, waarin wordt uitgegaan van een minimumharmonisatie, heeft de rechten van de consumenten aanzienlijk versterkt. Ik ben me er echter terdege van bewust dat op het punt van de consumentenbescherming nog een aantal problemen opgelost moet worden. Die problemen hebben mijns inziens niet met de omzetting van de richtlijn te maken - de Commissie heeft inmiddels alle inbreukprocedures dienaangaande ingetrokken - maar met de toepassing ervan. Wat dat betreft moet er dus nog het nodige gedaan worden.
Consumenten lopen op dit moment verschillende risico's wanneer ze rechten kopen op het deeltijdgebruik van onroerende goederen. In de eerste plaats gebruiken sommige gewetenloze verkopers en exploitanten agressieve verkooptechnieken om de consumenten via misleiding dan wel via zeer sterke beïnvloeding tot aankoop aan te zetten, vaak in hun eigen nadeel.
In de tweede plaats zijn er nieuwe praktijken ontstaan waarbij overeenkomsten inzake deeltijdgebruik aangeboden worden via constructies als 'point clubs? of aandelen in een bedrijf, waarmee de uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen omzeild kunnen worden.
Gevolg is dat consumenten de verplicht gestelde informatie onthouden wordt en dat de verplichte afkoelingsperiodes ontbreken.
Ik hecht veel waarde aan uw resolutie. Samen met de conclusies van de Raad en de reacties op het Commissieverslag uit 1999 over de omzetting van de richtlijn vormen uw aanbevelingen een solide basis voor verdere actie.
Voorts bent u het ongetwijfeld met me eens wanneer ik zeg dat onmiddellijke actie geboden is, gezien de talrijke klachten die onze instellingen in verband met deze kwestie ontvangen hebben. Mijns inziens kunnen de problemen met een meer algemene strekking aangepakt worden in het kader van een kaderrichtlijn inzake eerlijke handelspraktijken.
Verdere harmonisatie van wetgeving is noodzakelijk om een uniform hoog niveau van consumentenbescherming te realiseren in de gehele Unie. Daarvoor wordt een kader geschetst in de follow-up van het Groenboek inzake consumentenbescherming, welke mededeling onlangs is aangenomen door de Commissie. De marketingpraktijken die op basis van de voorgestelde benadering aangepakt kunnen worden omvatten het verstrekken van misleidende informatie en het achterhouden van relevante informatie voorafgaand aan de ondertekening van de overeenkomst, lichamelijk geweld, dwang en ongepaste beïnvloeding, alsmede praktijken met betrekking tot de klantenbehandeling na de verkoop.
Om de meest urgente problemen aan te pakken moeten we bovendien aansluiting zoeken bij de belangrijkste organisaties en actoren binnen de timesharingindustrie, teneinde de effectiviteit van zelfregulering te vergroten. De gedragscodes inzake deeltijdgebruik zouden gebruikt kunnen worden om standaardnormen vast te stellen en een einde te maken aan de oneerlijke en ondoorzichtige praktijken die niet onder de richtlijn vallen.
Onlangs is mij meegedeeld dat een Europese handelsorganisatie gerechtelijke stappen ondernomen heeft tegen bepaalde vakantieclubs in Spanje wegens schending van de Spaanse wet inzake deeltijdgebruik. De organisatie in kwestie heeft de autoriteiten inlichtingen verstrekt inzake oneerlijke handelspraktijken, waarna een officieel onderzoek is ingesteld. Naar aanleiding van dat onderzoek zijn de afgelopen weken verschillende bedrijven die vakantieclubs exploiteren gesloten, en de betrokken leidinggevenden zijn gearresteerd.
Dit voorbeeld geeft aan dat een meer gestructureerde samenwerking tussen de industrie en de relevante contactpunten in de lidstaten kan en moet worden gestimuleerd. Een dergelijke samenwerking zou gericht moeten zijn op onderzoek naar bedrijven waar problemen geconstateerd zijn en waartegen dwangmaatregelen genomen kunnen worden.
De Commissie zal daarom gebruik maken van de ervaring van de Europese centra, de Euroloketten, en samenwerken met de onlangs opgerichte coördinatiecentra van het Europees Buitengerechtelijk Netwerk, alsmede met het International Marketing Supervision Network, teneinde de huidige problemen aan te pakken en de betrokken instanties aan te moedigen nauw met de industrie samen te werken.
Met name de door mevrouw Wallis aan de orde gestelde kwestie inzake toegang tot de rechter is in dit verband van belang. Mijns inziens heeft mevrouw Wallis terecht aandacht gevraagd voor het grensoverschrijdend karakter van dit probleem.
In ons voorstel in de reeds genoemde mededeling inzake eerlijke handelspraktijken wordt specifiek verwezen naar de noodzaak van samenwerking tussen de lidstaten op het punt van de handhaving. Tijdens de overlegronde met de lidstaten en met andere betrokkenen zijn met name de voorstellen in de tekst die op dat onderwerp betrekking hadden warm ontvangen. Om die reden is de Commissie voornemens aan het eind van dit jaar of begin volgend jaar een specifiek voorstel voor te leggen dat betrekking heeft op dit thema.
Andere opties als wederzijdse aanwijzende bevoegdheden van de lidstaten zouden in mijn ogen eveneens zinvol kunnen zijn en effect kunnen hebben. In feite moet het contract- en consumentenrecht in de gehele Unie tegen het licht gehouden worden, en daarmee is mijn DG, zoals velen van u ongetwijfeld weten, op het moment druk bezig. Ook op dit punt zullen wij te zijner tijd - en wat mij betreft zo snel mogelijk - met nieuwe voorstellen komen.
Dat zijn onze plannen, maar ik zeg er dit bij: mochten er na invoering van de hier aangegeven maatregelen nog steeds problemen zijn, problemen die met de voorgenomen aanpak niet opgelost kunnen worden, dan zal ik niet aarzelen de richtlijn inzake deeltijdgebruik te herzien, zoals ook aangegeven is in de strategie inzake het consumentenbeleid die de Commissie onlangs heeft aangenomen.

De Voorzitter.
 Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het vragenuur (B5-0253/2002). Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad.
Wij hebben hier vandaag de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Haarder, in ons midden. Zijn aanwezigheid hier heeft een belangrijke toegevoegde waarde, aangezien hij gedurende lange tijd lid van dit Parlement is geweest en volkomen vertrouwd is met het reilen en zeilen van deze instelling en de wensen van de afgevaardigden.
Vraag nr. 6 van de heer Gallagher zal niet behandeld worden, aangezien de vraagsteller het lidmaatschap van het Europees Parlement heeft ingeruild voor een vanuit politiek oogpunt bijzonder interessant alternatief: hij is nu minister van de Ierse regering. Wij zullen hem een schriftelijk antwoord op zijn vraag doen toekomen.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 1 van de heer Papayannakis (H-0356/02):

Betreft: Wetsontwerp betreffende massamedia in Turkije
De Turkse regering is van plan een omstreden wetsontwerp inzake massamedia aan te nemen, dat indruist tegen de grondwet van het land en de verplichtingen van Turkije jegens de EU. Ambtsdragers van de EU, diplomaten van de lidstaten en de vertegenwoordigster van de Commissie in Ankara hebben reeds uiting gegeven aan hun bezorgdheid over de inhoud van dit wetsontwerp.
Ofschoon Turkije al met ingang van de vorige maand het verbod op de uitzending van radio- en televisieprogramma's in de Koerdische taal had moeten intrekken, wordt met het bovengenoemd wetsontwerp dit verbod gehandhaafd, het democratisch grondbeginsel van vrijheid van meningsuiting aangetast en de weg geopend voor de totstandkoming van een ongecontroleerd monopolistisch systeem. Is de Raad van mening dat de aanneming van dit wetsontwerp politiek en juridisch verenigbaar is met de toetredingscriteria van Kopenhagen en de douane-unie tussen Turkije en de EU? Kan de Raad mij mededelen of hij van plan is iets te ondernemen om ervoor te zorgen dat de democratische regels en de mensenrechten op grond van de beginselen van het internationaal recht worden geëerbiedigd?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, dank u voor uw vriendelijk welkomstwoord. Het is merkwaardig: Pat Gallagher is hier niet omdat hij minister geworden is, terwijl ik om dezelfde reden hier juist wel ben - zo gaan die dingen.
Wat de vraag betreft zou ik erop willen wijzen dat de controversiële mediawet waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst op 15 mei van dit jaar door het Turkse parlement is aangenomen. De Raad is van mening dat als deze mediawet wordt uitgevoerd, dat een duidelijke stap terug is en dat de vrije radio en televisie in Turkije hiermee nog meer zullen worden beknot. De Raad wijst erop dat het Turkse constitutionele hof op 13 juni, nadat de zaak door de Turkse president Sezer aanhangig was gemaakt, vijf artikelen van deze wet heeft geschorst, onder andere het artikel over de aanwijzing van de leden en het artikel over financiële sancties in geval van overtredingen. Ik wijs er ook op dat het constitutionele hof nog bezig is de essentie van de rest van de tekst te onderzoeken. De Raad brengt in herinnering dat de Europese Commissie direct op deze wet heeft gereageerd vanuit het standpunt dat deze niet alleen in strijd is met het politieke criterium van Kopenhagen, maar bovendien met een van de voorwaarden voor het toetredingspartnerschap, namelijk dat men op korte termijn alle juridische voorschriften opheft die het Turkse burgers verbieden om in tv- en radiouitzendingen hun moedertaal te gebruiken. De EU heeft tijdens haar dialogen met Turkije ondubbelzinnig de nadruk gelegd op deze voorwaarde, voor het laatst tijdens de bijeenkomst van de politieke directeuren op 17 mei in Madrid, direct nadat het Turkse parlement de wet had aangenomen. De Raad zal de situatie nauwgezet volgen, omdat er hier sprake is van fundamentele beginselen. Dus wat dat betreft zijn de Raad en de heer Papayannakis het eens.

Papayannakis (GUE/NGL).
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad, en ik zou haast willen zeggen: hartelijk dank, collega! Ik moet zeggen dat het antwoord uitstekend en glashelder was. Dus nogmaals hartelijk dank! Eigenlijk heb ik daar niets aan toe te voegen. Ik wilde alleen nog vragen of er misschien informatie gegeven kan worden over het tijdstip waarop deze hele geschiedenis, op negatieve of - hopelijk - positieve wijze, afgewikkeld zal zijn? Wanneer krijgen wij een definitief besluit over deze wet?

Haarder.
Ik wil de heer Papayannakis graag bedanken voor zijn vriendelijke woorden. Ik ben blij dat wij het op dit punt eens zijn. Helaas kan ik niets zeggen over het tijdstip waarop deze zaak zal zijn afgesloten. Laten wij met zijn allen afspreken dat wij deze zaak nauwkeurig zullen volgen en dat wij druk zullen blijven uitoefenen. Wij hopen dat er op die manier zo snel mogelijk een oplossing komt.

De Voorzitter.
 Bij ontstentenis van de vraagsteller komt vraag nr. 2 te vervallen. Vraag nr. 3, van Alexandros Alavanos, vervangen door de heer Papayannakis (H-0365/02):

Betreft: Ondermijning van in Nice genomen besluiten met betrekking tot het Europees leger
Tijdens de Top van Nice hebben de Vijftien besloten aan de planning van de operaties van de Europese strijdmacht enkel lidstaten van de Europese Unie te laten deelnemen, ongeacht of NAVO-structuren zullen worden gebruikt.
De Turkse regering heeft zich hevig verzet tegen dit laatste en enige besluit van de Europese Unie, en gedreigd met een veto in het kader van de NAVO als het niet op voet van gelijkheid met de lidstaten mocht deelnemen aan de desbetreffende besluitvorming. Daarna werd buiten de instellingen om een Amerikaans-Brits initiatief ontplooid waarvan het resultaat de 'tekst van Ankara? was. Deze tekst druist tegen de letter en de geest van de besluiten van Nice in.
Kan de Raad mij mededelen of de 'tekst van Ankara?, die buiten de EU- en NAVO-procedures om werd opgesteld, bindend is voor de Europese Unie? Op grond van welk besluit van de EU oefenen het voorzitterschap en de Hoge Vertegenwoordiger druk uit op de lidstaten en dringen zij aan op instemming met de 'tekst van Ankara??

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik kan het volgende meedelen over het standpunt van de Raad. Op de laatste bijeenkomst van de Raad, op 14 mei in Reykjavik, hebben de EU en de NAVO hun belofte herhaald om onderling nauwe en transparante betrekkingen aan te knopen, en zij stelden vast dat er vorderingen waren gemaakt inzake een aantal aspecten van de regeling rond de steun van de NAVO voor door de EU geleide operaties. Ze merkten echter ook op dat de besluiten van de NAVO-top van Washington in 1999 en van de daarop volgende bijeenkomsten van de Raad van ministers en van de Europese Raad in Nice betekenen dat er op een aantal punten nog nader moet worden onderhandeld. Zoals bekend kwam men echter niet verder doordat een NAVO-lid bezwaren had geuit. De zogenaamde 'tekst van Ankara? is een niet-bindende poging om richtsnoeren te definiëren waarin niet alleen rekening gehouden wordt met deze bewaren, maar waarmee bovendien de weg gebaand kan worden voor een zo snel mogelijke nakoming van de belofte van de EU en de NAVO om onderling nauwe en transparante betrekkingen aan te knopen. In Barcelona heeft de Europese Raad benadrukt hoe belangrijk het is dat er zo snel mogelijk een permanente regeling tussen de EU en de NAVO tot stand komt. Daarom werd het voorzitterschap verzocht om samen met de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, relevante contacten op hoog niveau te leggen om een positief resultaat te garanderen. Het voorzitterschap en de Hoge Vertegenwoordiger doen hun uiterste best om een oplossing te vinden die voor alle EU- en NAVO-leden aanvaardbaar is, een oplossing die in alle opzichten overeenstemt met de besluiten van de Europese Raad in Nice en die het mogelijk maakt om snelle stappen te zetten in de richting van het doel dat alle ministers van de EU- en NAVO-landen in Reykjavik hebben bevestigd.
Tot slot wijs ik erop dat de Europese Raad op 21 en 22 juni van dit jaar in Sevilla zijn tevredenheid heeft geuit over de vorderingen die het Spaanse voorzitterschap heeft gemaakt inzake de uitvoering van de bepalingen van Nice betreffende de inschakeling van de Europese bondgenoten die geen lid van de EU zijn, en dat men in Sevilla het volgende voorzitterschap, dat wil zeggen het Deense, heeft opgedragen verder te gaan met deze samenwerking met de secretaris-generaal, dat wil zeggen de Hoge Vertegenwoordiger.

Papayannakis (GUE/NGL).
Mijnheer de fungerend voorzitter, dat was heel duidelijk. Ik wilde alleen vragen of u misschien wat meer informatie kunt geven over het vervolg dat wordt gegeven aan de conclusies van Sevilla. Als ik het wel heb, is in Sevilla vol lof gesproken over het werk van het Spaans voorzitterschap en besloten de inspanningen in de richting van een oplossing voort te zetten. Ik dacht trouwens dat ook gesproken was over bepaalde toevoegingen aan deze welbekende tekst, die weliswaar geen bindende tekst is maar wel politiek belang heeft. Hebt u informatie over de ontwikkelingen na Sevilla? Weten wij hoe men zal proberen deze tekst te verbeteren, en welke kans van slagen heeft men daarbij?

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik moet tegen de heer Papayannakis zeggen dat ik in feite geen antwoord kan geven op de door hem gestelde vraag, en ook niet op zijn aanvullende vraag. Op grond van de uitzondering op defensiegebied die in het Verdrag voor Denemarken is gemaakt, neemt Denemarken namelijk het voorzitterschap van de Unie niet waar in gevallen waarin sprake is van beslissingen en acties op defensiegebied. In deze gevallen neemt Griekenland het voorzitterschap waar, en daarom wil ik u verzoeken om eventuele aanvullende vragen schriftelijk te stellen, waarna ze op nauwkeurige instructie van mijn Griekse collega beantwoord zullen worden.

De Voorzitter.
 Gezien de uitzonderlijke omstandigheden krijgt de heer Papayannakis het woord voor een motie van orde.

Papayannakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde eigenlijk niet beginnen over de opt-out voor Denemarken, maar het antwoord van de fungerend voorzitter betekent het volgende: aangezien de opt-out ook betrekking heeft op het gemeenschappelijk buitenlands beleid en de euro, zou op een gegeven ogenblik in deze vergaderingen, tijdens welke vragen worden gesteld aan de Raad, misschien ook de Griekse vertegenwoordiger moeten worden uitgenodigd. Ik leg deze kwestie aan u voor, mijnheer de Voorzitter, in de hoop dat u deze zult doorgeven aan het Bureau.
Schriftelijke antwoorden zoals de heer Haarder aanbeveelt volstaan niet. Schriftelijke antwoorden zijn natuurlijk niet slecht, maar mondelinge vragen hebben een andere charme. Dan kan men namelijk een aanvullende vraag stellen en naar het antwoord daarop luisteren. Moeten wij deze mogelijkheid niet onderzoeken?

De Voorzitter.
 Als Voorzitter van de vergadering neem ik nota van dit probleem, maar nu is het woord aan de heer Haarder.

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Papayannakis graag verzekeren dat Denemarken het voorzitterschap van de Raad Binnenlandse Zaken waarneemt, ondanks het feit dat bepaalde thema's hiervan onder het Deense voorbehoud vallen; en dat wij verder ook het voorzitterschap van de Ecofin-Raad waarnemen, maar dat wij, conform het Deense besluit van alweer vele jaren geleden, inzake beslissingen en acties op defensiegebied het voorzitterschap van de Raad overlaten aan Griekenland. Ik wil hier graag nog aan toevoegen dat de Deense regering net als de meerderheid van het Deense parlement deze voorbehouden zo snel mogelijk wil opheffen, maar dat wij ze zullen eerbiedigen totdat ze na een referendum verdwenen zullen zijn. Wij eerbiedigen een democratische beslissing, en het verheugt mij dat de heer Papayannakis ook moet wachten op een democratische beslissing. Ook ben ik blij over de coöperatieve houding van de Griekse regering en over het prettige verloop van de samenwerking rond het opstellen van het programma van het Deense voorzitterschap, waarbij Griekenland de passage over defensie heeft geschreven.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 4 van Olivier Dupuis (H-0371/02):

Betreft: Georgië
Ter afsluiting van haar vierde bijeenkomst in Tbilisi op 29 en 30 april 2002 heeft de parlementaire commissie voor samenwerking tussen de EU en Georgië een slotdocument aangenomen waarin onder andere in punt 14 het volgende is te lezen: "doet een beroep op de autoriteiten van de EU en Georgië om zo spoedig mogelijk de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) ten uitvoer te leggen zodat een basis wordt gelegd voor het starten van onderhandelingen over een associatieovereenkomst".
Kan de Raad tot in detail aangeven welke punten uit het samenwerkingsakkoord nog niet ten uitvoer zijn gelegd, waarom dit zo is en welke strategie en welk tijdschema hij volgt met het oog op de onverwijlde integrale toepassing van de overeenkomst?
Is de Raad voorts niet van mening, gezien de bijzonder problematische regionale context waarin Georgië zich bevindt, dat een PSO of eventueel zelfs een associatieovereenkomst een adequaat antwoord van de Unie zou zijn dat Georgië in staat zou stellen het hoofd te bieden aan de uitdagingen waarvoor het land wordt gesteld? Is hij niet van mening dat het beter zou zijn om niet langer alleen maar te zinspelen op de toetreding van Georgië tot de Unie maar Georgië onmiddellijk op te nemen op de lijst van kandidaat-landen, met dien verstande uiteraard dat toetreding zal afhangen van het vermogen van Georgië om het acquis communautaire over te nemen?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Georgië is in werking getreden op 1 juli 1999. In eerste instantie zou deze overeenkomst tien jaar duren; daarna zou zij elk jaar automatisch worden verlengd. Deze voorwaarde staat in alle partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten die de EU heeft gesloten. Het is dan ook steeds volstrekt duidelijk geweest dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Georgië een langetermijnverplichting voor beide partijen was.
Als wij kijken naar de bedoeling van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, dan is het duidelijk, dat deze een stevige grondslag heeft gelegd voor nauwere betrekkingen tussen de EU en Georgië. Dankzij de overeenkomst is er een kader voor een politieke dialoog die heeft bijgedragen tot de ontwikkeling van onze betrekkingen en die ook de economische relaties tussen de partijen heeft bevorderd. Anderzijds is het duidelijk dat er nog een lange weg te gaan is. Vooral is nog veel steun nodig voor het streven van Georgië om zijn democratie te consolideren en zijn economie te ontwikkelen. Ook is er nog veel te doen aan samenwerking op het gebied van wetgeving, overheidsadministratie, sociale zaken, financiën, civiele wetenschappen, technologie en cultuur.
Zoals gezegd was het duidelijk dat onze samenwerking in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst de nodige tijd zou kosten. Georgië heeft bovendien te kampen gehad met enige zeer specifieke problemen. Sinds 1991 hebben 1 miljoen mensen Georgië verlaten, het BBP per inwoner is met 70 procent gedaald en op dit moment leeft 60 procent van de bevolking onder de armoedegrens. Twee onopgeloste interne conflicten hebben ertoe geleid dat er binnen de landsgrenzen bijna 300.000 verdreven personen verblijven. Georgië bevindt zich in een zeer moeilijke regionale veiligheidssituatie; de bestrijding van corruptie is op grote weerstand van verschillende zijden gestuit - al met al is het een tragische toestand. Wij steunen de hoop van Georgië om verder te worden geïntegreerd in de Europese modellen en structuren. Sinds de onafhankelijkheid in 1991 heeft de EU 350 miljoen euro aan steun verleend, maar naar de mening van de Raad is het niet verantwoord om in dit stadium te overwegen verdere stappen op dit gebied overeen te komen. Wij zijn ervan overtuigd dat wij ons moeten concentreren op de volledige uitvoering van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Dat blijkt ook uit een recent schrijven van president Shevardnadze aan Xavier Solana, waarin hij het heeft over de behoefte aan nieuwe vorderingen inzake de uitvoering van deze overeenkomst. Dat hangt natuurlijk af van politieke, sociale en economische hervormingen en van de oplossing van de twee interne conflicten, waarvoor Georgië zelf de volledige verantwoordelijkheid op zich moet nemen. In dit verband wil de Raad er met nadruk op wijzen dat de twee interne conflicten in Georgië en het conflict in de zuidelijke Kaukasus betekenen dat de situatie in dit gebied verre van stabiel is. Het gebrek aan stabiliteit leidt tot problemen zoals terrorisme, armoede, zwakke politieke instellingen, illegale handel, emigratie en het gevaar voor etnische conflicten. Het oplossen van conflicten moet daarom onze eerste prioriteit zijn. Dat vergt goede wil en de inzet van alle landen in de zuidelijke Kaukasus en van de internationale gemeenschap.
Wij werken met Georgië samen door middel van regelmatige bijeenkomsten in onze Samenwerkingsraad en ons Samenwerkingscomité. Er zijn echter nog steeds maatregelen die Georgië zelf kan nemen om zichzelf te helpen. Een gebrekkige toepassing van bestaande wetgeving vertraagt de vooruitgang en beperkt het effect van de hulp van de EU. De verplichting die Georgië in oktober 2000 op zich heeft genomen, namelijk om een nationaal programma aan te nemen voor de uitvoering van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, is het land nog steeds niet nagekomen. Wij hopen op vooruitgang in dezen. Tot slot wil ik de heer Dupuis bedanken voor zijn grote betrokkenheid op dit gebied - ik hoop dat mijn antwoord duidelijk heeft gemaakt dat de Raad de situatie in Georgië met grote aandacht volgt en dat wij de situatie daar net als de heer Dupuis betreuren. Wij menen dat wij doen wat in ons vermogen ligt, maar wij zijn genoodzaakt Georgië te vragen om zich van zijn kant ook in te spannen.

Dupuis (NI).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik kan mij geheel vinden in uw constatering dat de situatie in Georgië een tragisch karakter heeft. Ik ben het ook geheel eens met uw opmerking en die van voorzitter Fogh Rasmussen van vanochtend dat het uitbreidingsproces van groot belang is om de kloof te dichten die het Europese continent in tweeën deelt. Wij weten ook dat het vooruitzicht op toetreding voor alle landen in Midden-Europa een belangrijke stimulans vormde om hun enorme problemen op te lossen. Er moet in dit opzicht nog veel werk worden verzet.
Ons voorstel verschilt niet wezenlijk van de toezeggingen die we de LMOE's hebben gedaan wat betreft het vooruitzicht op toetreding. Dit vooruitzicht betekent niet dat de toetreding daadwerkelijk op zeer korte termijn moet worden gerealiseerd. Wij bieden met deze toezegging de garantie van een kader waarbinnen Georgië zijn problemen kan oplossen. Wij weten dat Georgië daar nu niet toe in staat is en wij zijn op de hoogte van de druk die Rusland uitoefent. Het is immers bekend welke rol dit land speelt in de interne conflicten die u zojuist hebt genoemd.
Ik wil u derhalve de volgende vraag stellen: bent u bereid om als fungerend voorzitter van de Unie de Raad voor te stellen na te denken over de mogelijkheid om Georgië op de lijst van kandidaat-landen te plaatsen?

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik moet helaas tegen mijn goede vriend en voormalige collega Dupuis zeggen dat het onmogelijk is om Georgië op de lijst van mogelijke kandidaat-lidstaten te zetten. Ik geloof dat wij in de Europese Unie alternatieven voor het lidmaatschap moeten bedenken voor onze nabije buren in het oosten en het zuiden. Voor bepaalde Europese landen is het lidmaatschap de voor de hand liggende oplossing, voor andere landen is dat volstrekt onrealistisch. Wij moeten realistisch zijn met de verwachtingen die wij wekken bij de leiders van de landen waarmee wij samenwerken. Ik geloof niet dat het verstandig is om op dit moment hoop op lidmaatschap te wekken, noch bij de heer Shevardnadze noch bij andere leiders in Georgië.

Posselt (PPE-DE).
Collega Haarder, ook ik wil u van harte feliciteren met uw aanwezigheid hier als fungerend voorzitter van de Raad. Mijn vraag heeft betrekking op Georgië. U hebt er terecht op gewezen dat de veiligheidssituatie van Georgië afhangt van de veiligheidssituatie in de Kaukasus. Ik zou u dan ook willen vragen welke initiatieven de Raad onderneemt teneinde tot een oplossing te komen van het probleem-Tsjetsjenië, waarmee de veiligheidssituatie in de Kaukasus en bijgevolg de stabiliteit in Georgië verbeterd kunnen worden. Want zolang Tsjetsjenië onstabiel is, zolang daar onvrijheid en oorlog heersen, zal ook Georgië geen stabiliteit kennen.

De Voorzitter.
Het gaat hier om een buurland, mijnheer Posselt. Ik vraag mij af of deze aanvullende vraag wel aansluit bij de vraag over Georgië, maar de voorzitter is uiteraard bevoegd om te antwoorden.

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de heer Possselt slechts een kort antwoord geven. Zoals bekend vindt er een permanente dialoog met de Russische regering plaats over het probleem-Tsjetsjenië. Wij moeten dit probleem niet onderschatten, en dat doen wij dan ook niet. De behandeling van dit probleem is een vast onderdeel van de dialoog met Rusland, en ik wil beslist niet ontkennen dat er mogelijk een verband bestaat tussen het probleem-Tsjetsjenië en de problemen in Georgië. Dus ik geef de heer Posselt in zekere zin gelijk, maar ik zeg erbij dat er een permanente dialoog plaatsvindt over deze zaak, die wij dus niet vergeten, en dat zal ook blijken uit mijn antwoord op latere vragen, als wij daaraan toekomen.

Evans, Robert (PSE).
Ook ik zou de heer Haarder in zijn nieuwe functie willen verwelkomen. Ik kom tot mijn vraag naar aanleiding van de uitspraak van de heer Haarder dat hij landen als Georgië geen hoop wil geven, terwijl de heer Dupuis daar juist om vroeg.
Van Roemenië, het elfde of twaalfde land op de lijst van kandidaat-lidstaten, weet ik uit eigen ervaring dat het land enkel en alleen nog bijeengehouden wordt door de gedachte aan het licht aan het eind van de tunnel, de hoop in de toekomst te kunnen toetreden tot de Europese Unie, de rijke westerburen, en deel uit te maken van een groep welvarende landen. U geeft nu een signaal af aan andere landen - of het nu Georgië is of een van de landen van het voormalig Joegoslavië - dat ze nergens op hoeven te rekenen; bestaat er niet het gevaar dat dit leidt tot onrust, interne conflicten en mogelijk zelfs geweld in die landen, en dat dit voor de mensen daar een reden temeer zal zijn om naar het westen te trekken? Mijnheer de fungerend voorzitter, zou u uw standpunt nader willen toelichten?

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp de onderhavige redenering uitstekend, maar het is de vraag of dit een goede raad voor Georgië is, of het een goede oplossing voor de huidige problemen is om dit licht aan het eind van de tunnel te ontsteken. De tunnel kan immers zo lang zijn - en in dit geval ís hij dat ook - dat de hoop te klein wordt. Misschien zal de hoop zelfs regelrecht de aandacht afleiden van de heel concrete en actuele eisen waaraan Georgië niet voldoet, waaronder een aantal overeenkomsten die wij met Georgië hebben gesloten. Ik geloof niet dat het een goede raad zou zijn om Georgië op te roepen om zich voor het lidmaatschap in te zetten. De Raad moet veel concreter zijn: kom de bestaande overeenkomsten na, los de directe, concrete problemen op. Maar Georgië ligt voorzover ik weet in Europa, en natuurlijk is er een theoretische mogelijkheid dat Georgië op een bepaald moment lid kan worden. Dat valt niet uit te sluiten, maar het is niet iets wat enigerlei rol moet spelen in de huidige, trieste situatie.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 5 van Liam Hyland (H-0379/02):

Betreft: WTO en invoer uit de armste landen van de wereld
De EU besloot onlangs om aan producten, waaronder landbouwproducten, die worden ingevoerd uit de 48 armste landen van de wereld een onbeperkte heffingsvrije toegang tot de EU-markten te geven. Dit is voor het eerst dat dit ter wereld gebeurt. Er werd ook gehoopt dat andere ontwikkelde landen het EU-voorbeeld zouden volgen. Kan de Raad thans in een nadere verklaring ingaan op de huidige situatie in verband met dit besluit en op de vraag of andere ontwikkelde landen hetzelfde als de EU hebben gedaan?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, de EU was gastheer van de conferentie over de minst ontwikkelde landen die in mei 2001 te Brussel werd gehouden. Tijdens deze conferentie werden een verklaring en een actieprogramma aangenomen, waarin werd bevestigd dat het de bedoeling is om de voorkeurstoegang van de minst ontwikkelde landen tot de markten te verbeteren, een doel dat men tracht te bereiken door alle producten van de minst ontwikkelde landen douanevrije en quotavrije toegang te geven tot de markten van de ontwikkelde landen. De Raad Algemene Zaken nam op 26 februari van het vorig jaar zijn 'Everything but Arms?-initiatief aan, en tijdens de voorbereidingen voor de ministeriële conferentie van de WTO, die in november vorig jaar in Doha werd gehouden, heeft de EU andere ontwikkelde landen opgeroepen om vergelijkbare initiatieven te nemen en daarmee te voldoen aan de multinationale toezegging om de producten van de minder ontwikkelde landen douanevrije toegang te geven, een toezegging uit het actieprogramma van de WTO dat in 1996 in Singapore werd aangenomen. De secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, heeft de ontwikkelde landen eveneens dringend verzocht om dit te doen. Op dit moment kan echter geen van de maatregelen die de grote landen hebben genomen, zich meten met het 'Everything but Arms?-initiatief. Het initiatief van Nieuw-Zeeland komt nog het dichtst bij het voorbeeld van de EU. Canada, Japan en de VS hebben ook vorderingen gemaakt, maar lopen nog steeds achter op het initiatief van de EU.
De conclusie van een recent onderzoek van de Unctad naar het effect van het voorstel luidt dat alle minst ontwikkelde landen baat zullen hebben bij het voorstel. Die voordelen zouden echter veel groter zijn als de andere deelnemers aan het vierpartijenoverleg, Canada, Japan en de VS, het voorbeeld van de EU zouden volgen. Op dit moment worden namelijk op de helft van de export van deze landen douanerechten geheven. Tijdens de recente G8 in het Canadese Alberta was er gelegenheid om dit soort kwesties te behandelen. Tijdens de bijeenkomst concentreerde men zich vooral op Afrika, waar de meeste van deze arme landen liggen. De zaak is dus in ontwikkeling, en de Europese Unie mag er trots op zijn dat zij wereldwijd het sterkste initiatief op dit gebied genomen heeft.

Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de fungerend voorzitter van de Raad welkom willen heten en ik zou hem tevens willen bedanken voor zijn zeer gedetailleerde en uitgebreide antwoord. In het besluit de armste landen toegang te verschaffen tot de markten in de EU komt in concreto ons streven tot uitdrukking deze landen te helpen bij hun economische ontwikkeling op de lange termijn. Het is de enige manier om een geloofwaardige en duurzame stap vooruit te zetten. Heeft de Raad echter inzicht in de mate waarin sommige van deze landen gebruik hebben kunnen maken van deze mogelijkheid voorzover het de EU betreft? En zou de fungerend voorzitter misschien kunnen aangeven welke moeilijkheden deze landen ondervinden om te voldoen aan de eisen die gelden voor de export naar de Europese Unie?

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, de vraagsteller heeft er gelijk in dat het belangrijk is om deze steun te geven, maar het beantwoorden van vragen naar de nadere details van deze kwestie is een taak voor de Commissie. Dus ik wil een oproep doen om met die vragen naar de Commissie te gaan.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 7 van Dirk Sterckx (H-0384/02):

Betreft: Ontoereikendheid van de "aardbei-verordening" in geval van ernstige belemmering van het vrij verkeer van goederen
Sinds november 2001 wordt het vrachtverkeer per spoor tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk via de Kanaaltunnel ernstig verstoord. De Commissie heeft alle maatregelen genomen waartoe zij in staat is op grond van de "aardbeiverordening"

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik kan het Parlement meedelen dat het nog steeds 'aardbei-tijd? is in de noordelijke lidstaten. In de conclusies van 27 september 2001, waarnaar de heer Sterck verwees, maakt de Raad aantekening van het verslag van de Commissie over het gebruik van de verordening betreffende het vrij verkeer van goederen - de zogenaamde 'aardbei-verordening?. Het verslag van de Commissie bevatte onder andere enige voorstellen voor mogelijke wijzigingen van de verordening, met het oog op uitbreiding van het toepassingsgebied en op versnelling van de procedures. Het verslag was echter geen formeel Commissievoorstel waarover de Raad zich moest uitspreken. De Raad en het Parlement werden slechts opgeroepen om er nota van te nemen.. Desondanks besloot de Raad op dit verslag van de Commissie te reageren door formele conclusies aan te nemen tijdens de vergadering 'Interne Markt? van de bewuste dag. De Raad besloot dat de lidstaten en de Commissie, in nauwe samenwerking, de verordening op een dynamischer manier moeten toepassen, zodat er rekening wordt gehouden met de bescherming van de fundamentele vrijheden, waaronder het recht op of de vrijheid tot staken. Hoewel de ervaringen met de toepassing van de verordening nog steeds beperkt waren, was de Raad zeer te spreken over enige initiatieven van de Commissie die gericht zijn op vereenvoudiging van de praktische toepassing, bijvoorbeeld een handboek over de te volgen procedures in geval van een belemmering van het vrij verkeer van goederen. De Raad zet zich nog steeds volledig in voor het vrij verkeer van goederen tussen de lidstaten. Dat is een centraal element van de interne markt. De resolutie van de Raad van 7 december 1998, die tegelijk met de verordening werd aangenomen, plus de conclusies van 27 september 2001 geven hier blijk van.
Wat betreft de vraag van de heer Sterck welke maatregelen de lidstaten hebben genomen om uitvoering te geven aan de conclusies van de Raad van 27 september, moet gezegd worden dat het niet de taak van de Raad is om te controleren welke maatregelen de lidstaten op dit gebied nemen. De Raad krijgt ook geen informatie van de lidstaten over dergelijke maatregelen, en daarom kan ik helaas geen antwoord geven op dat gedeelte van de vraag, hoezeer het mij ook spijt.

Sterckx (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter van de Raad, het is mij natuurlijk een bijzonder genoegen om tot u in deze capaciteit het woord te kunnen richten.
Het gaat hier eigenlijk over een belemmering van het vrij verkeer van goederen in de Kanaaltunnel die sinds november van vorig jaar op 40% van zijn capaciteit werkt. Dat is dus bijzonder jammer voor een aantal bedrijven. Alsook voor het spoor in het algemeen, dat toch een milieuvriendelijke vervoersmodus is, is het een groot probeem. Ik zou de Voorzitter van de Raad dus willen vragen er in de Raadsvergaderingen voor te zorgen dat het voorzitterschap druk uitoefent op de lidstaten opdat zij al het mogelijke doen om het vrij verkeer van goederen te behouden.
Mijn vraag is dan: wat denkt u als Voorzitter daaraan te doen? Op dit moment is de aardbeirichtlijn te zwak. Ik vind dat we die zouden moeten versterken. Mijnheer Bolkestein antwoordt mij op een vraag dat de Raad dat pad verwerpt. Heeft mijnheer Bolkestein het dan verkeerd voor? Mijn vraag is: wat kan u er in de praktijk aan doen om ervoor te zorgen dat het vrij verkeer ook in de Kanaaltunnel gegarandeerd wordt, want de zaak wordt altijd maar achteruit geschoven.

Haarder.
Ik wil mij er even van verzekeren dat ik gelijk heb met de opvatting dat het de taak van de Commissie is om te garanderen dat men zich aan dergelijke regels houdt. Ik wil het door de heer Sterckx genoemde probleem overigens absoluut niet bagatelliseren. Ik kan mij levendig voorstellen wat voor financieel verlies dat met zich kan meebrengen, en de betrokkenen kunnen dat uiteraard niet begrijpen - er zijn immers EU-regels die ten doel hebben hun afzet te garanderen. Dus ik wil het probleem niet bagatelliseren, en ik zal het in de Raad nader aan de orde stellen, maar de inspectie blijft een taak van de Commissie.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 8 van Marit Paulsen (H-0389/02):

Betreft: Industriële visserij en het verbod op het gebruik van verwerkte dierlijke eiwitten
De invloed van de industriële visserij op het milieu en op de biodiversiteit is alom bekend. Met deze manier van vissen wordt, zoals bekend, hoofdzakelijk eiwitrijk vismeel voor vervoedering aan dieren en voor de teelt van edele vissoorten geproduceerd.
Besluit 2000/766/EG

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, in 1992 is er een rapport gepresenteerd over de industriële visserij in de Noordzee, het Skagerrak en het Kattegat - de zee rond Denemarken. De Raad heeft sindsdien bij diverse gelegenheden het effect van de industriële visserij op het milieu behandeld, maar de Raad heeft nooit een gemeenschappelijk standpunt inzake dit onderwerp bepaald. De Commissie heeft op 28 mei van dit jaar een mededeling gepresenteerd over de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. In deze mededeling stelt de Commissie voor dat de visserij met het oog op de verwerking van vis tot vismeel zich moet richten op vis waarvoor geen commerciële consumentenmarkt bestaat, en dat men dit type visserij nauw in de gaten moet blijven houden. De Raad heeft deze mededeling van de Commissie nog niet behandeld. Besluit 2000/766/EG van de Raad wordt uitsluitend toegepast voor vismeelvoer voor herkauwers, en alleen als dit voer voldoet aan de bepalingen in het Commissievoorstel. Tot zover mijn antwoord, waarvan ik erken dat het niet erg bevredigend is, maar de Raad heeft zoals gezegd de mededeling van de Commissie nog niet behandeld. Ik wil tot slot graag benadrukken dat ik volledig begrijp dat de afgevaardigde deze vraag stelt, maar ik kan er op dit moment dus niet meer over zeggen.

De Voorzitter.
 Om uw vraag te herformuleren? Afgesproken. Wij danken mevrouw Paulsen voor deze beslissing.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 9 van Cecilia Malmström (H-0396/02):

Betreft: Maatregelen tegen de Cubaanse regering en steun aan de democratische beweging
Gisela Delgado Sablón, hoofd van de vrije bibliotheek van Cuba, heeft de Lars-Leijonborgsprijs ontvangen voor haar inzet voor de democratie. Deze prijs wordt door mijn partij uitgereikt aan personen in dictaturen die een waardevolle bijdrage tot de democratie en de mensenrechten hebben geleverd. Mevrouw Delgado Sablón is uitgenodigd om in Stockholm de prijs in ontvangst te nemen en zelf heb ik haar uitgenodigd om mee te werken aan een seminar in het Europees Parlement over de situatie op Cuba.
Helaas hebben wij te horen gekregen dat de Cubaanse regering mevrouw Delgado Sablón geen uitreisvisum wil geven. Al geruime tijd worden democraten door het communistische regime op Cuba vervolgd, en dit is maar een voorbeeld hiervan. Het zou van grote betekenis voor de democratische beweging zijn geweest als mevrouw Delgado Sablón een bezoek had kunnen brengen aan Stockholm en Brussel om verslag uit te brengen van de situatie in haar land.
Met welke maatregelen denkt de Raad de Cubaanse regering ertoe te kunnen brengen het vervolgen van democraten te staken, en hoe wil hij steun verlenen aan degenen die zich inzetten voor de democratie en de mensenrechten op Cuba?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is volledig op de hoogte van de situatie op het gebied van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden op Cuba en van de behoefte aan de invoering van een systeem dat gebaseerd is op vrijheidsrechten en andere rechten. Een dergelijk systeem is vastgelegd in de Cubaanse grondwet, maar niet in praktijk gebracht. Dat is de hoofdreden waarom Cuba op dit moment het enige land in Latijns-Amerika is waarmee de EU geen samenwerkingsovereenkomst heeft gesloten. Sinds 1996 zijn de betrekkingen met Cuba vastgelegd in het gemeenschappelijk standpunt van de EU inzake Cuba.
Zoals aangegeven in dit gemeenschappelijk standpunt is het doel van de betrekkingen met Cuba het bevorderen van de overgang naar een pluralistische democratie en naar respect voor mensen- en vrijheidsrechten alsmede een duurzaam economisch herstel en een verbetering van de levensstandaard van de Cubaanse bevolking. Wij vinden dat een resultaatgerichte dialoog en humanitaire bijstand de beste middelen zijn om dit doel te bereiken. De dialoog met Cuba, die in april 2000 door de Cubaanse autoriteiten was afgebroken, werd officieel hervat op 1 en 2 december van het vorig jaar, toen een uit topambtenaren bestaande EU-trojka naar Havana reisde. De trojka had een ontmoeting met de Cubaanse delegatie onder leiding van minister van Buitenlandse Zaken Felipe Perez Roque. De EU-trojka had ook een ontmoeting met de Cubaanse delegatie van deskundigen, toen de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties in april van dit jaar bijeenkwam.
De Raad Algemene Zaken heeft tijdens zijn vergadering in Luxemburg op 17 juni van dit jaar de elfde evaluatie van het gemeenschappelijk standpunt inzake Cuba goedgekeurd. De Raad bevestigde opnieuw dat de in dit standpunt genoemde doelen nog steeds actueel zijn. Volgens de Raad was het belangrijk om de dialoog met Cuba voort te zetten, zodat er concrete resultaten kunnen worden bereikt, en de Raad gaf ook te kennen dat hij duidelijke signalen van de kant van de Cubaanse regering verwacht die duiden op verwezenlijking van de doelen die in het gemeenschappelijk standpunt worden genoemd.
Op 20 mei van dit jaar, toen het Varela-project aan het Cubaanse parlement was voorgelegd, heeft het voorzitterschap namens de Europese Unie een verklaring afgelegd waarin het Varela-initiatief werd toejuicht. Wij vinden het Varela-project een belangrijk initiatief, dat met krachtige steun van de Cubaanse burgerbevolking de weg kan banen voor de noodzakelijke veranderingen in het land. Het doel van dit initiatief, dat gebaseerd is op de Cubaanse grondwet, is het invoeren van een systeem met vrijheidsrechten en andere rechten die in de grondwet zelf zijn vastgelegd, maar die niet in praktijk zijn gebracht. In de verklaring spreekt de EU de hoop uit dat het Cubaanse parlement het initiatief in overweging wil nemen en dat het Varela-project het startschot is voor een debat waarmee een vreedzame overgang naar een pluralistische democratie en naar een vreedzame Cubaanse samenleving bevorderd kan worden.
Tijdens zijn vergadering van 17 juni in Luxemburg heeft de Raad deze elfde evaluatie van het gemeenschappelijk standpunt inzake Cuba vastgelegd. Daarin werd bevestigd dat het gemeenschappelijk standpunt nog steeds de grondslag vormt van het EU-beleid inzake Cuba, en dat dit beleid nog steeds actueel is. De Raad noteerde enige positieve signalen, zoals een grotere vrijheid van godsdienst, een geringer aantal politieke gevangenen, geen voltrekking van doodstraffen gedurende de laatste tweeënhalf jaar en de ratificatie van verschillende instrumenten van de VN betreffende de mensenrechten. De Raad merkte op dat er de laatste tijd tekenen zijn dat de Cubaanse autoriteiten zich opener opstellen. Dit werd als een begin beschouwd, dat de verwachting wekt dat de Cubaanse regering positieve stappen zal nemen die kunnen leiden tot concrete hervormingen in de richting van een politiek systeem dat gebaseerd is op democratische waarden. De Raad volgt in dat verband met belangstelling de ontwikkelingen met betrekking tot het reeds genoemde project op basis van de grondwet en roept de Cubaanse regering op om dit als een legitiem initiatief te beschouwen, aangezien het een zeer belangrijke motor vormt achter de invoering van de bedoelde hervormingen. De conclusie is dus dat de Raad zich in zeer hoge mate met Cuba bezighoudt, de ontwikkelingen op Cuba kritisch volgt en eisen aan Cuba stelt, maar tegelijkertijd vaststelt dat er ondanks alles enige vorderingen worden gemaakt, waarvan de Raad hoopt dat ze in de komende tijd tot meer resultaat zullen leiden.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de voorzitter van de Raad, welkom in het Parlement. Fijn dat u er bent. Hierbij wil ik u hartelijk danken voor uw antwoord en melden dat er nieuwe ontwikkelingen hebben plaatsgevonden sinds ik mijn vraag stelde. Morgen organiseert de liberale fractie een seminar over het democratiseringsproces op Cuba. Wij hebben vier Cubaanse burgers uitgenodigd voor deze bijeenkomst, maar zij hebben van hun overheid geen uitreisvisum gekregen. Een kwartier geleden ontving ik een fax van de ambassadeur van Cuba, waarin hij schreef dat het seminar een belediging was voor het Cubaanse volk. Zoals u weet heeft het Cubaanse regime een grondwetswijziging doorgevoerd waarmee het socialisme voorgoed vastgelegd wordt in de grondwet. De gebeurtenissen op Cuba worden door het communistisch bewind natuurlijk gezien als een ernstige provocatie.
Ik vraag mij af of het Deense voorzitterschap extra druk gaat uitoefenen nu het kan zien hoeveel verschillende initiatieven voor democratisering genomen worden. De voorzichtige verbeteringen die wij hebben gezien lijken vooralsnog niet tot resultaat te leiden. De Europese Unie speelt in dit verband een zeer grote rol, en de oppositie op Cuba heeft ons heel hard nodig.

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb zeer goed begrepen welke vraag hier gesteld werd. De vraag was wat ik van het initiatief van de liberale fractie vind en wat mijn reactie is op het feit dat men op Cuba geen uitreisvisum kan krijgen om aan zo'n seminar deel te nemen. Mijn antwoord is dat het initiatief mij interessant en positief lijkt. Het voorlopige resultaat bewijst echter helaas dat er nog een lange weg te gaan is voordat de fundamentele mensenrechten op Cuba worden gerespecteerd. Dat moet voor ons echter geen reden zijn om op te geven, en ik ben blij met de inlichtingen die mevrouw Malmström ons hier verstrekt heeft. Dat is leerrijke informatie, die wij natuurlijk mede in ogenschouw moeten nemen.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de fungerend voorzitter, is het volgens u niet op zijn minst schijnheilig dat zoveel belangstelling wordt getoond voor de democratie en de mensenrechten in een land dat, ondanks het onmenselijke en jarenlange embargo en de meedogenloze oorlog die de VS tegen het land voert, de hoogste levensstandaard en het hoogste onderwijsniveau van Midden- en Zuid-Amerika heeft weten te bereiken? Vindt u verder ook niet dat wij de wil van de overgrote meerderheid van het Cubaanse volk, dat zijn socialistische vaderland wil beschermen, moeten eerbiedigen en een onmiddellijk verzoek moeten richten tot de regering van de VS om een einde te maken aan het ronduit misdadige embargo en de terreur tegen Cuba en tegen de leiders van het Cubaanse volk? Kunt u mij trouwens zeggen, mijnheer de fungerend voorzitter, wat u gaat doen om de vijf Cubaanse activisten tegen terreur te bevrijden die in de VS gevangen zitten juist omdat zij het terrorisme aan de kaak stelden dat door de regering van de Verenigde Staten wordt uitgeoefend tegen Cuba en zijn leiders?

Haarder.
Ik zou tegen de heer Korakas willen zeggen dat ik toch hoop dat socialistische verworvenheden niet gepaard hoeven te gaan met gebrek aan democratie en mensenrechten en met een verbod om naar andere landen te reizen en aan discussies deel te nemen. Zo zou ik het begrip socialistische verworvenheden toch niet willen definiëren. Men kan zeggen wat men wil van de Amerikaanse boycot, en ik zal hier niet de hele geschiedenis weer oprakelen, maar het staat buiten kijf dat er vrije verkiezingen op Cuba hadden kunnen zijn en dat er veel grotere vorderingen op het gebied van de mensenrechten hadden kunnen worden geboekt, en in dat geval hadden degenen die de boycot willen opheffen veel sterkere troeven in handen gehad.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 10 van Lennart Sacrédeus (H-0399/02):

Betreft: Bijzondere VN-zitting over kinderen
In de resolutie die het Europees Parlement op 11 april 2002 heeft aangenomen met het oog op de bijzondere VN-zitting over kinderen wordt o.m. gesteld dat het Europees Parlement het gezin beschouwt als de hoeksteen van de samenleving en dat het als eerste verantwoordelijkheid draagt voor bescherming, opvoeding en ontwikkeling van het kind. Daarom, aldus het Europees Parlement, moet een wereld die aandacht heeft voor het kind tegelijkertijd een wereld zijn die aandacht heeft voor het gezin.
Wat heeft de Raad tijdens de bijzondere zitting gedaan opdat de standpunten van het Parlement werden opgenomen in het slotdocument dat tijdens de zitting is aangenomen en op welke wijze is vooruitgang geboekt bij het benadrukken van het gezin als hoeksteen van de samenleving?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Sacrédeus graag verwijzen naar het antwoord van de Raad op een vergelijkbare vraag betreffende de bijzondere VN-zitting over kinderen, die gepland was voor september 2001. Zoals u weet, werd deze zitting verdaagd naar 10-12 mei 2002 vanwege de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten op 11 september 2001.
Verder wil ik meedelen dat het eindresultaat van de bijzondere zitting op dit moment toegankelijk is op de website van Unicef. Het verheugt mij het Parlement te kunnen meedelen dat het actieprogramma dat tijdens de zitting werd aangenomen feitelijk een passage over het gezin bevat - een passage die door de Europese Unie is voorgesteld. Deze passage luidt aldus:

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil Bertel Haarder bedanken voor zijn antwoord en onze voormalige collega welkom heten in het Europees Parlement als minister voor Europese Zaken.
Ik ben blij met de inspanningen van de Europese Unie voor het benadrukken van het gezin als hoeksteen van de samenleving. Ik heb nog enkele aanvullende vragen voor Bertel Haarder.
Heeft een en ander gevolgen voor de werkzaamheden van de Raad in verband met de demografische uitdaging, die door Göran Persson tijdens de Top van Stockholm in maart 2001 een van de belangrijkste onderwerpen voor de toekomst genoemd is? Betekent deze erkenning van het bestaan van verschillende soorten gezinnen dat de Europese Unie onderstreept dat kinderen het recht hebben om samen te leven met een vader en een moeder, waardoor zij extra geborgenheid krijgen?

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, mijn excuses dat ik het accent verkeerd legde bij het uitspreken van de naam Sacrédeus. Het zal niet weer gebeuren, maar ik ben gewend aan een andere uitspraak.
Volgens mij was mijn antwoord zeer weloverwogen. Ik ben het ermee eens dat een kind normaal gesproken het beste kan opgroeien bij een vader en een moeder, maar er zijn situaties waarin dat niet zo goed gaat. Daarentegen zijn er kinderen die zonder een vader en een moeder opgroeien, maar desondanks gelukkig opgroeien en een goed leven hebben. Daarom vind ik dat wij het begrip gezin niet te eng moeten definiëren.
Men kan lang praten over de demografische uitdaging in verband met het dalende bevolkingsaantal. Ik vind het probleem niet zo dramatisch als sommige anderen, maar het is niet aan mij om hier namens de Raad een standpunt in te nemen in de permanente discussie die wij volgens mij over dit thema moeten voeren. Dat heeft overigens ook te maken met het vraagstuk van de immigratie in onze landen, en ik vind het te ver gaan om daar nu over te gaan discussiëren.

De Voorzitter.
 Aangezien de vragen 11 en 12 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Vraag nr. 11 van Carlos Carnero González (H-0402/02):

Betreft: Proces tegen democratische oppositieleiders in Equatoriaal Guinee
Op 23 mei begint in Equatoriaal Guinee een proces tegen verscheidene democratische oppositieleiders, onder wie Plácido Micó, leider van een van de grootste oppositiepartijen, sociaal-democratische CPDS. Het proces is aangespannen op grond van volstrekt ongefundeerde beschuldigingen en de bij een rechtsstaat behorende procedurele waarborgen voor een eerlijk verloop ontbreken ten enenmale.
Dit proces toont aan dat de regering van Equatoriaal Guinee zich niets gelegen laat liggen aan de afspraken die met de internationale gemeenschap, met inbegrip van de EU, zijn gemaakt om democratische hervormingen door te voeren.
Welke maatregelen overweegt de EU of heeft zij reeds genomen naar aanleiding van dit proces en om de democratische oppositie te beschermen tegen de onaanvaardbare aanvallen van de dictatuur van Teodoro Obiang?  Vraag nr. 12 van Raimon Obiols i Germà (H-0407/02):

Betreft: Detentie van leiders van de politieke oppositie in Equatoriaal Guinee
De secretaris-generaal van de partij Convergentie voor Sociale Democratie (CPDS) in Equatoriaal Guinee, Plácido Micó Abogo, bevindt zich in huisarrest sinds hij op 9 mei werd gearresteerd omdat hij deelgenomen zou hebben aan een vergadering ten huize van Emilio Ndong Biyogo en Felipe Ondo Obiang, waarbij naar vermoed gesproken zou zijn over plannen om een staatsgreep tegen president Obiang te plegen.
De CPDS is in februari 1993 gelegaliseerd na het uitoefenen van druk door de internationale gemeenschap nadat het regime geweigerd had de CPDS en andere politieke groeperingen te legaliseren omdat de CPDS onverenigbaar zou zijn met het "democratische experiment" van de toenmalige regering van Equatoriaal Guinee.
Beschikt het Raadsvoorzitterschap over informatie over de detentie van oppositieleiders van democratische partijen als de CPDS in Equatoriaal Guinee?
Wat denkt het Voorzitterschap van de ontwikkeling van het democratiseringsproces in dit land?
Welke stappen heeft de Raad gezet om te zorgen dat de fundamentele rechten van de mens en de politieke rechten van de verschillende democratische politieke krachten in dit land worden geëerbiedigd?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft de aanhouding van de tot de oppositie behorende politici in Equatoriaal-Guinea aandachtig gevolgd, en dat geldt ook voor de twijfelachtige omstandigheden rond de gevangenneming, de rechtszaak en de laatste vonnissen. Hoewel het Openbaar Ministerie de doodstraf eiste, werden de oppositieleiders uiteindelijk veroordeeld tot gevangenisstraffen van zes tot twintig jaar omdat zij zogenaamd van plan waren president Obiang ten val te brengen.
Ondanks verzekeringen van de president dat de mensenrechten worden geëerbiedigd, heeft de EU haar zorg geuit over procedurele onregelmatigheden tijdens de rechtszaak en over beweringen dat de verdachten waren gemarteld en mishandeld. Er heerst nog steeds twijfel over de wettigheid van de arrestatie.
Het Raadsvoorzitterschap heeft op maandag 10 juni, direct nadat de vonnissen waren gewezen, namens de EU een verklaring doen uitgaan. Hierin heeft het voorzitterschap de relevante autoriteiten in Equatoriaal-Guinea opgeroepen om de noodzakelijke maatregelen te nemen om de vonnissen definitief te vernietigen, teneinde te garanderen dat de fundamentele rechten van de verdachten worden gerespecteerd. Naar de mening van de EU staan de magere bewijzen tegen de aangeklaagde politici in scherp contrast met de strengheid van de vonnissen. Vandaar de eis tot heropening van de zaak.
De EU heeft haar ernstige twijfel geuit omtrent de wil van de autoriteiten om het rechtsstaatbeginsel te eerbiedigen en te voldoen aan de verplichtingen op het gebied van de mensenrechten, die onlangs zijn aangegaan in verband met de 58e vergadering van de VN-Mensenrechtencommissie. Verder heeft de EU verwezen naar de verplichtingen van Equatoriaal-Guinea uit hoofde van het Verdrag tegen marteling en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing - een verdrag waartoe het land onlangs is toegetreden. De EU is dus snel, standvastig en vastberaden opgetreden en koestert zoals blijkt een groot wantrouwen jegens de desbetreffende rechterlijke beslissingen in Equatoriaal-Guinea.

Carnero González (PSE).
Met alle respect voor de fungerend voorzitter van de Raad, maar ik denk dat men hem een antwoord heeft toegespeeld dat wel ergens zal thuishoren, maar zeker niet op de aarde of in de Europese Unie, laat staan in Equatoriaal-Guinee.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, met uw antwoord bewijst u dat u ofwel niet op de hoogte bent van de situatie ofwel niet wilt erkennen dat in Equatoriaal-Guinee een allesbehalve democratisch proces heeft plaatsgevonden waarbij straffen op basis van ongegronde beschuldigingen zijn uitgesproken en de gearresteerde en later ook veroordeelde personen in een bedenkelijke situatie verkeerden. Op dit moment vreest men zelfs voor hun leven. Ik vraag mij bijvoorbeeld af of u weet dat zij sinds een week geen voedsel meer krijgen en dat twee van hen 48 uur geleden met hevige pijnen op de spoedgevallendienst van het ziekenhuis van Malabo zijn opgenomen.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, bent u voornemens uw steun te verlenen voor het standpunt dat de Europese Commissie tijdens de laatste plenaire vergadering bij monde van de bevoegde commissaris heeft geformuleerd ten aanzien van de situatie in Equatoriaal-Guinee? Sterker nog, bent u voornemens de resolutie van dit Parlement over deze situatie na te leven, met inachtneming van de bepalingen van de Overeenkomst van Cotonou?

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, in de Overeenkomst van Cotonou staan zoals bekend artikelen die het mogelijk maken voor de EU om een dialoog te starten, om kritiek uit te oefenen, om verklaringen te eisen. Dat heeft de Europese Unie dan ook gedaan, en ik heb in mijn antwoord Equatoriaal-Guinea geenszins verontschuldigd. Integendeel, ik heb harde woorden gesproken. Ik heb afgesloten met het uitspreken van het wantrouwen van de Unie jegens de rechtbanken, ik heb me tegen de gewezen vonnissen uitgesproken, en als de heer Carnero González het wil, ben ik ook graag bereid om namens de Unie uiting te geven aan wantrouwen met betrekking tot de manier waarop men in Equatoriaal-Guinea verdachten en gevangenen behandelt.

Obiols i Germà (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik in mijn korte uiteenzetting geen enkel eufemisme gebruik.
Dit is een zaak van leven of dood waarbij vrienden van ons betrokken zijn. Zelf ben ik goed bevriend met Plácido Micó, secretaris-generaal van de CPDS - sociaal-democratische partij en lid van de Socialistische Internationale -, die in deze rechtszaak veroordeeld is. Wij hebben hier te maken met een beschamende schijnvertoning waarin niet alleen alle democratische waarborgen overboord zijn gezet maar ook ernstige lichamelijke folteringen hebben plaatsgevonden.
Daarom verzoeken wij het voorzitterschap van de Raad om onmiddellijke actie. Zoals mijn collega Carlos Carnero ook al zei, zijn de berichten uit Malabo die ons eergisteren ter ore zijn gekomen uitermate zorgwekkend. Het volstaat niet langer om deze situatie in min of meer eufemistische bewoordingen te veroordelen. De Europese Unie moet alles in het werk stellen om eens en voorgoed een eind te maken aan dit gruwelijke spektakel.

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zoals bekend zelf lid van het Europees Parlement geweest en heb zelf meegedaan aan het formuleren van resoluties over gevallen van overvallen en wreedheden in landen over de hele wereld. Wat men in veel van deze gevallen kan doen, heb ik hier namens de Raad meegedeeld. Men kan een beroep doen op de betrokken autoriteiten, men kan een onderzoek instellen en men kan de betrokken landen houden aan de door hen ondertekende verplichtingen. Als regel is het nu eenmaal moeilijk - het spijt me dat ik het zeg - om de betrokken landen binnen te vallen, om een politionele actie te ondernemen, dus naar mijn mening doet de Raad in dit geval precies hetzelfde als wat het Parlement bij vele gelegenheden doet, namelijk een beroep doen op de betrokken autoriteiten, besluiten nemen, landen houden aan de door hen aangegane verplichtingen, verwijzen naar internationale verdragen die ze hebben ondertekend, enzovoort. Dat is wat wij gedaan hebben, dat is wat men in dit soort gevallen kan doen, en ik kan u verzekeren dat de Raad de situatie ook in de meest nabije toekomst nauwlettend in de gaten zal blijven houden.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 13 van Bill Newton Dunn (H-0405/02):

Betreft: Vermindering van de uitstoot van broeikasgassen
De vijftien lidstaten zijn in het kader van het Protocol van Kyoto bindende verplichtingen aangegaan om de emissie van de zes broeikasgassen in hun lidstaten te verminderen. Welke plannen heeft de Raad zelf om zijn eigen energieverbruik te verminderen?
Is de Raad zich ervan bewust dat hij een enorme reductie kan verwezenlijken door in te stemmen met één enkele arbeidsplaats voor het Europees Parlement?

Haarder
Ik wil de heer Newton Dunn graag verzekeren dat de Raad er sterk voor is dat het Protocol van Kyoto zo doelmatig mogelijk wordt toegepast, en ik wil hem ook verzekeren dat de Raad het energieverbruik in gebouwen een zeer belangrijke zaak vindt. Ik wil graag verwijzen naar een resolutie over energie-efficiëntie in de Europese Gemeenschap die in 1998 is aangenomen, en ook naar de conclusies die de Raad op respectievelijk 30 mei 2000 en 5 december 2000 heeft aangenomen, over het actieprogramma van de Commissie inzake energie-efficiëntie, waarin de Raad verzocht om speciale maatregelen in de bouwsector. De Raad heeft ook het belang van energie-efficiëntie erkend, in de op 10 oktober 2000 aangenomen conclusies over gemeenschappelijke en gecoördineerde beleidsmaatregelen in de EU ter beperking van de uitstoot van broeikasgassen, om er zo toe bij te dragen dat de doelen van het Europees programma inzake de klimaatverandering worden gehaald.
Wat betreft de specifieke maatregelen die in het actieprogramma werden voorgesteld, heeft de Commissie ondertussen aan de Raad een ontwerprichtlijn voorgelegd over het energetisch vermogen van gebouwen. De Raad heeft op grond van de uitspraken van het Parlement zijn gemeenschappelijk standpunt naar het Parlement gestuurd voordat de vergaderperiodevan afgelopen juni begon.
Wat de tweede vraag betreft moet men bedenken dat omstandigheden zoals de zetel van de EU-instellingen geregeld zijn in een protocol bij het EU-Verdrag, het EGKS-Verdrag en het Euratom-Verdrag, waarin de zetel van de instellingen van de Europese Gemeenschappen en van bepaalde organen en diensten van de Gemeenschappen en van Europol is vastgelegd. Dit protocol kan alleen worden gewijzigd na de procedure krachtens artikel 48 van het EU-Verdrag. De vraag moet dus in een ander forum gesteld worden. Ik ben er overigens van overtuigd dat de heer Newton Dunn het daar helemaal mee eens is.

Newton Dunn (ELDR).
Ook ik zou mijn genoegen willen uiten over de aanwezigheid hier van de fungerend voorzitter van de Raad. Als vriend en collega van de heer Haarder doet het me goed hem hier terug te zien, en mocht er iets misgaan in Kopenhagen, dan zullen wij hem zeer zeker met veel plezier weer zien plaatsnemen in een van deze stoelen. Maar laten we niet over een dergelijk malheur spreken, tenzij het zich werkelijk voordoet.
Dank u voor uw antwoord op mijn vraag. Ik begrijp dat de kwestie van de zetel bij een andere gelegenheid aan bod zal komen, al denk ik wel dat we veel energie zouden kunnen besparen als we dit gebouw zouden opgeven.
Ik hecht vooral zoveel belang aan deze zaak daar ik vind dat de instellingen van de EU in dit verband het voortouw zouden moeten nemen. Ik hoop dat we de wereld tot voorbeeld kunnen strekken op het punt van energiebesparing. Daarom zou ik de fungerend voorzitter het volgende willen vragen: als ik een vraag indien voor een van beide vergaderperioden in december, kan hij me dan garanderen dat hij exact zal aangeven wat de Raad heeft gedaan op het punt van energiebesparing in zijn eigen gebouwen en met betrekking tot zijn voorbeeldfunctie op dit gebied, bijvoorbeeld via het installeren van energie-efficiënte lichtschakelaars of andere maatregelen die de Raad voornemens is te nemen in het komende halfjaar om het goede voorbeeld te geven aan de rest van de wereld?

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Newton Dunn graag hartelijk dank zeggen voor zijn verwelkoming. Hij heeft zijn standpunt zeer duidelijk naar voren gebracht, en ik zal het graag doorgeven aan de diensten van de Raad.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 14 van Bernd Posselt (H-0408/02):

Betreft: De Loya Jirga en de toekomst van Afghanistan
Hoe beoordeelt het voorzitterschap van de Raad de voorbereiding van de Loya Jirga in Afghanistan, en welke maatregelen worden door het voorzitterschap gepland om het land verder te stabiliseren?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Posselt graag bedanken voor deze vraag. De Raad is net als de UNAMA en andere internationale waarnemers over het geheel genomen tevreden met het resultaat van de buitengewone vergadering die midden juni in Kabul is gehouden. Over het algemeen heeft het Loya Jirga-proces goed voldaan aan de doelen die in de overeenkomst van Bonn waren gesteld, dat wil zeggen de verkiezing van een staatshoofd en de goedkeuring van de structuur en de centrale personen van het overgangsregime. De belangrijkste politieke krachten in het land hebben deze Loya Jirga gesteund, en de steun van de bevolking tijdens het hele proces was uitermate krachtig. Deze Loya Jirga was waarschijnlijk de meest representatieve die het land ooit heeft meegemaakt. Ze was etnisch evenwichtig van samenstelling, en er bevond zich een aanzienlijk aantal vrouwen onder de afgevaardigden. Dat is een opmerkelijke prestatie gezien de moeilijke veiligheidssituatie en het moeilijke politieke milieu, de gedeeltelijk verdreven bevolking en het gebrek aan een betrouwbare infrastructuur, onder andere op het gebied van statistiek. De Raad is zich echter ook bewust van de moeilijkheden en problemen in de periode voorafgaand aan de Loya Jirga. In diverse gevallen werd de verkiezing van de afgevaardigden verstoord door organisatorische problemen, maar ook door pogingen tot het chicaneren, omkopen, intimideren of vermoorden van kandidaten. Toch was het aantal van deze pogingen beperkt en ze konden de structuur en het tijdschema van het proces niet aantasten noch de legitimiteit ervan ondergraven. De Raad is er nog steeds van overtuigd dat de buitengewone vergadering de weg heeft gebaand voor een verdere verzoening tussen de bevolkingsgroepen en voor de totstandbrenging van een stabiele politieke structuur. Dat is van wezenlijk belang voor de verdere opbouw van Afghanistan.
In dit verband wil de Raad er nog eens met nadruk op wijzen dat de in Tokio toegezegde EU-steun voor wederopbouw nog steeds afhankelijk is van een positieve bijdrage van alle Afghaanse partijen aan het proces en de doelen die in de overeenkomst van Bonn zijn vastgelegd. Met betrekking tot een verdere stabilisering van het land heeft de EU sinds het begin van het proces van Bonn vele malen bevestigd dat zij vastbesloten is om de wederopbouw van Afghanistan te steunen. De lidstaten zullen ook in de toekomst de meeste ISAF-troepen in Kabul ter beschikking stellen. De Gemeenschap en de lidstaten zullen bijdragen met de wederopbouwsteun die in januari van dit jaar is toegezegd tijdens de internationale donorconferentie in Tokio. De Gemeenschap en de lidstaten hebben alleen al voor dit jaar 600 miljoen euro toegezegd, en 2,3 miljard euro in de periode tot 2006. Als een van de vier voorzitters in de stuurgroep inzake de wederopbouw van Afghanistan zal de EU een actieve rol blijven spelen in de wederopbouw van het land. De EU zal ook humanitaire bijstand blijven geven, waaraan grote behoefte is, en zal daarmee veruit de grootste hulpverlener van Afghanistan zijn. Ik kan hieraan toevoegen dat in de verklaring van Sevilla is vastgelegd dat er steun voor de repatriëring naar Afghanistan zal worden gegeven, conform het verzoek van de Hoge Commissaris van de VN voor vluchtelingen.
De laatste maanden zijn er ter plaatse verschillende snel werkende projecten uitgevoerd, en er starten steeds meer wederopbouw- en ontwikkelingsprojecten voor de middellange en lange termijn. De EU zal sterk betrokken blijven bij de noodzakelijke hervorming van de veiligheidssector, waarin verscheidene lidstaten een leidende rol zullen blijven spelen met betrekking tot de opleiding van militairen, grenswachten, politie-eenheden, drugsbestrijders, enzovoort. Het bezoek van verscheidene EU-delegaties op hoog niveau heeft geleid tot verdieping van de politieke contacten met de Afghaanse leiders. Deze contacten zullen worden voortgezet en zullen vooral ook een belangrijke basis vormen voor een verdere dialoog met de Afghaanse autoriteiten over wezenlijke zaken. Ze zullen de EU ook zichtbaarder maken, het profiel van de EU in het land versterken en bijdragen tot het kanaliseren van de EU-steun voor Afghanistan. Daarom is het van belang dat de EU een speciale vertegenwoordiger in Kabul heeft, dat de lidstaten ambassades openen en dat de Commissie een vertegenwoordiging opent.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u hartelijk voor dit precieze antwoord, ook wat de positie van vrouwen betreft. Ik moet zeggen dat wij op dat vlak vaak niet helemaal eerlijk zijn. De Tsjechische sociaal-democratische regering - van een toetredingskandidaat nota bene - heeft nog geen enkele vrouw in haar midden. Hopelijk komt daar binnenkort verandering in! Maar wij verlangen wel dat een archaïsche tribale samenleving van de ene op de andere dag verandert.
Ik geloof dat wij twee uitgangspunten moeten hanteren. Op basis daarvan wil ik u het volgende verzoeken. Ten eerste: bevordering van de inter-etnische dialoog, want de Loya Jirga heeft bij de Pathanen de nodige wonden achtergelaten, niet in de laatste plaats veroorzaakt door onhandig optreden van Amerikaanse afgezanten. Ten tweede moeten wij jongeren op lokaal niveau onderwijzen. Verder heb ik nog een concrete vraag over Institution Building. Zou de Raad wellicht iets kunnen initiëren in de vorm van een eigen hulpprogramma voor Institution Building?

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik kan meedelen dat wij met betrekking tot de oprichting van instellingen de capaciteit van de EU op dit gebied zullen versterken, zodat wij de steun daarvoor kunnen verbeteren. Wat betreft de mededeling van de heer Posselt dat de Loya Jirga wonden heeft geslagen bij de Pathanen, wil ik zeggen dat niets volmaakt is; ik heb niet beweerd dat de Loya Jirga een perfecte democratie vertegenwoordigt. Dat heb ik de Europese media ook niet horen zeggen. Maar in het licht van wat eraan voorafging, de middeleeuwse toestanden die wij tevoren meemaakten, is het indrukwekkend dat men ondanks alles zover gekomen is. Dat de Tsjechische democratie zo te zien ook niet volmaakt is, kan men in dat verband als een troost opvatten. Ik weet niet of die twee zaken zoveel met elkaar te maken hebben, maar dat laat ik geheel aan de heer Posselt over, die meer verstand heeft van Tsjechië dan ik.

De Voorzitter.
 Aangezien de vragen 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23 en 24 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Vraag nr. 15 van Luigi Vinci (H-0412/02):

Betreft: PKK en lijst van terroristische organisaties en personen
Op 2 mei heeft de Raad de PKK opgenomen in de lijst van terroristische organisaties en personen. Meent de Raad niet dat hij zo medeplichtig wordt aan de onderdrukking van het Koerdische volk door het Turkse leger en de Turkse politie? Welke initiatieven denkt de Raad te nemen om het vredesproces in Turkije nieuw leven in te blazen, en belangrijker nog, met welke partijen denkt hij in gesprek te gaan?  Vraag nr. 16 van Giuseppe Di Lello Finuoli (H-0414/02):

Betreft: Europese Unie, PKK en Turkije
Hoe denkt de Raad druk uit te oefenen op Turkije om de grondrechten van het Koerdische volk te eerbiedigen, nu de PKK is opgenomen in de lijst van terroristische organisaties en personen als bedoeld in Verordening (EG) 2580/2001

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mijn dank betuigen aan de vele leden die deze gefundeerde vragen gesteld hebben. De Raad wil graag benadrukken dat er regelmatig een herziening plaatsvindt van de lijst van groepen en entiteiten in de bijlage bij het gemeenschappelijke standpunt van de Raad over het gebruik van specifieke maatregelen ter bestrijding van het terrorisme. De jongste herziening heeft ertoe geleid dat de PKK in de lijst is opgenomen. Dat is gebeurd na een nauwgezette evaluatie krachtens de bepalingen in artikel 1 van het zojuist genoemde gemeenschappelijk standpunt. De Raad is het niet eens met de opvatting dat het opnemen van de PKK in de lijst zal leiden tot een sterkere onderdrukking van de Koerdische bevolking in Turkije. Ik vestig er de aandacht op dat de Turkse Nationale Veiligheidsraad onlangs heeft aanbevolen om de uitzonderingstoestand op te heffen die nog steeds geldt in vier overwegend door Koerden bewoonde provincies in het zuidoosten van het land. De Raad beseft heel goed dat er nog steeds sprake is van aanzienlijke en betreurenswaardige beperkingen van de fundamentele vrijheden, mensenrechten en vooral culturele rechten, met name in de gebieden waar de uitzonderingstoestand van kracht is. Deze feiten vallen natuurlijk onder de criteria van Kopenhagen, en het spreekt vanzelf dat er geen toetredingsonderhandelingen kunnen worden gestart voordat tot in detail aan deze criteria is voldaan. De EU maakt van alle gespreksbijeenkomsten met Turkije gebruik om druk uit te oefenen teneinde de democratische hervormingen weer een stap verder te brengen. Bij deze gelegenheden wordt aan Turkije duidelijk gemaakt dat terrorismebestrijding gepaard dient te gaan met volledige eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaatbeginselen, en dat ze absoluut niet kan worden gebruikt als verontschuldiging voor het invoeren of handhaven van beperkingen van deze rechten.

Di Lello Finuoli (GUE/NGL).
Voorzitter Haarder, mijns inziens heeft de Raad geen aandacht geschonken aan het feit dat de PKK is ontbonden en sedert lang geen enkele gewapende aanval meer heeft uitgevoerd, en dat veel van zijn belangrijke leden zich aan de Turken hebben overgeleverd. Het is absurd dat de PKK op de terroristenlijst voorkomt, juist omdat, zoals ik zojuist al zei, zoveel is veranderd. Dat zal Turkije alleen maar aanzetten tot een nog wredere behandeling van de Koerden. Bovendien zal daardoor een vredesakkoord worden bemoeilijkt en de situatie verslechteren. Nogmaals, de PKK staat op die lijst ofschoon de partij op unilaterale wijze begonnen is met de eerbiediging van de mensenrechten van het Turkse volk en wel in veel sterkere mate dan Turkije. Daarom moet de Raad volgens mij zijn besluit herzien en de PKK van de terroristenlijst schrappen. De PKK-leden zijn geen terroristen meer.

Haarder.
Volgens mij kan de geachte afgevaardigde er verzekerd van zijn dat de zaak zeer nauwkeurig is bestudeerd door deskundigen. Dit is niet zomaar gebeurd; er is nauwkeurig overleg over gevoerd. Men kan natuurlijk altijd hopen dat er een ontwikkeling plaatsvindt waardoor de PKK op en bepaald moment weer van de lijst geschrapt kan worden. Maar dat de PKK nu op de lijst staat, is geen toeval. De zaak is heel goed onderzocht. Er is geen sprake van dat er een onzakelijk besluit genomen is. De beslissing is genomen op grond van objectieve criteria, maar juist omdat het objectieve criteria zijn, kunnen die er later toe leiden dat men op grond van diezelfde criteria de PKK weer van de lijst kan afvoeren. Tot slot wil ik ingaan tegen de redenering dat Turkije zich slechter - of hoe je het ook zeggen wilt - zal gaan gedragen jegens de Koerden in Turkije. Er is niets wat daarop duidt. Ik heb in mijn antwoord een voorbeeld genoemd waaruit het tegendeel blijkt. Dus ik hoop noch geloof dat mijn voormalige collega gelijk heeft op dit punt.

Uca (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Haarder bedanken voor het antwoord op mijn vragen. Op één vraag heb ik helaas geen antwoord gekregen en die had betrekking op de HADEP. Ik vroeg u in welke categorie u deze organisatie plaatst en of de HADEP in de toekomst aan de lijst van terroristische organisaties wordt toegevoegd. Daarover hebt u met geen woord gerept.
Wat het andere punt betreft zou ik er voorts op willen wijzen dat wij in onze discussie over de lijst van terrorristische organisaties niet mogen voorbijgaan aan de Koerdische situatie: meer dan vierduizend Koerdische dorpen zijn volledig met de grond gelijk gemaakt. Wie zal het nu opnemen voor de Koerden, wie zal dit volk in bescherming nemen? Is hier dan géén sprake van terroristen? En laten wij eens het geval Leyla Zana onder de loep nemen. Zij heeft de Sacharovprijs uitgereikt gekregen door het Europees Parlement, maar is in Turkije veroordeeld wegens steun aan de PKK. Volgens de nieuwste lijst die in Turkije wordt gebruikt is Leyla Zana een terroriste. Mijn vraag is: welke terreurdaden heeft de afgevaardigde Leyla Zana dan wel begaan om als terroriste te worden aangemerkt?

Haarder.
Ik kan mevrouw Uca verzekeren dat ik op de hoogte ben van de vernietiging van ettelijke duizenden dorpen en van het lot van Leyla Zana, die mede uit mijn handen de Sacharovprijs heeft ontvangen. Maar juist omdat het hele proces objectief verloopt, is het van belang dat een en ander grondig wordt onderzocht. De KADEK, de opvolger van de PKK, wordt momenteel onderzocht, maar op dit moment kan ik niet zeggen waar dit onderzoek toe leidt. Het zou niet zakelijk zijn als ik daar nu iets over zou zeggen. De procedure moet op een juiste wijze verlopen. Wij moeten ons houden aan de regels die wij zelf hebben opgesteld, en wij moeten luisteren naar de deskundigen die wij vragen om te beoordelen of aan onze criteria is voldaan of niet.

Wuori (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de strijd tegen het terrorisme heeft ook geleid tot overdreven reacties en excessen die gemakkelijk hun doel voorbij streven. Het is daarom van groot belang dat de Europese Unie en de Raad adequaat optreden, realistisch blijven en hun hoofd koel houden bij het benaderen van deze kwesties. Vooral nu wij onze houding bepalen tegenover het Statuut van het Internationaal Strafhof en de vredeshandhaving in Bosnië. Dat heeft alles te maken met de kwestie die wij vandaag behandelen.

Haarder.
Met de laatste woorden van mijn voormalige collega en goede vriend de heer Wuori ben ik het eens, als ik ze althans goed begrijp. Ik heb er niet zoveel meer aan toe te voegen, behalve dan dat het belangrijk is dat wij een duidelijk onderscheid blijven maken tussen terroristische en niet-terroristische organisaties. Dat onderscheid moet op objectieve gronden gemaakt worden. Tot slot wil ik nog zeggen dat ik het grootste respect heb voor het werk dat de heer Wuori hier in het Parlement heeft verricht voor de mensenrechten, en ik dank hem voor het boek dat hij mij vanmiddag heeft gegeven. Ik zal het zeker gaan lezen.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Raadsvoorzitter, ik heb twee vragen om precisering. Mijn eerste vraag is: welke criteria hebben precies geleid tot het besluit dat de PKK een terroristische organisatie zou zijn? En mijn tweede vraag:op welke wijze wordt dit begrip geïnterpreteerd ten aanzien van degenen die met zo'n organisatie samenwerken? Want dat zou wel eens zeer ver kunnen gaan, wanneer het gaat over een beweging die werkelijk als een soort nationale bevrijdingsbeweging wordt erkend door de Koerden zelf.
En ten slotte: wie beschouwt u als een gesprekspartner om voor de Koerden te spreken, als het erom gaat het vredesproces op gang te brengen? Ook in Noord-Ierland heeft men daar partners voor moeten nemen die men aanvankelijk niet zag zitten.

Haarder.
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs erop dat de criteria om te bepalen of organisaties terroristisch zijn of niet te vinden zijn in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 2 mei 2002. Ze staan daarin zeer precies omschreven, en degenen die nagaan of aan deze criteria is voldaan, zijn deskundigen. Ik begrijp heel goed dat mevrouw Maes wijst op Noord-Ierland en andere gebieden waar men uiteindelijk een compromis met voormalige terroristische organisaties heeft gesloten. Hopelijk is dat ook in de toekomst mogelijk, want dat is vaak de manier waarop terroristische organisaties hun terroristisch karakter verliezen. Maar in het licht van het gebeurde, in het licht van de dreiging die overduidelijk naar onze landen uitgaat, heeft de internationale gemeenschap in grote eensgezindheid besloten om mogelijke terroristische organisaties te bestrijden. Dat heeft geleid tot de onderhavige criteria en lijsten. Ik zie niet goed in wat men anders kan doen, en het is immers niet uitgesloten dat voormalige PKK-leden een rol kunnen gaan spelen in een toekomstige regeling die de rechten waarborgt waarvoor Koerdische organisaties gestreden hebben en waarvoor ik evenveel begrip heb - geloof ik - als mevrouw Maes. Wij waren het altijd volstrekt eens over deze zaken in de tijd dat wij in dit Parlement zo goed als naast elkaar zaten.

De Voorzitter.
 Mijnheer Haarder, wij zullen u nu de laatste vraag van vandaag voorleggen. Daar is nog tijd voor. Het vragenuur zou in principe om 19.00 uur worden afgerond, maar het is verlengd omdat wij met vijftien minuten vertraging begonnen zijn.

De Voorzitter.
 Vraag nr. 25 van Konstantinos Alyssandrakis (H-0420/02):

Betreft: Pogingen om politieke overtuigingen strafbaar te stellen in Slowakije
In het Slowaakse parlement is een voorstel ingediend voor een wijziging van het Strafwetboek (wet 140/1961), en dit wijzigingsvoorstel voorziet in een celstraf voor wie uitkomt voor zijn instemming met het communistisch gedachtegoed. Deze poging om politieke handelingen strafbaar te stellen doet zich voor in het licht van de parlementsverkiezingen van september 2002, waarin de Slowaakse communistische partij naar schatting de grens van 5% zou kunnen overschrijden en een vertegenwoordiging in het parlement zou kunnen krijgen. Het doel is de kiezers af te schrikken door het strafbaar stellen van hun politieke overtuigingen aangezien degenen die hun sympathie aan het communisme uiten of twijfelen aan de misdaden van het communisme zes maanden à drie jaar cel boven het hoofd hangt. Op deze manier wordt de democratische expressie van de burgers gemuilkorfd.
Veroordeelt de Raad dit onaanvaardbaar en zwaar antidemocratisch optreden en is hij voornemens adequate stappen te ondernemen bij de Slowaakse autoriteiten, zodat een dergelijk optreden geen weerklank vindt, zeker niet in een land dat op het punt staat toe te treden tot de EU?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, de Raad hecht er groot belang aan dat de kandidaat-landen voldoen aan de politieke criteria voor toetreding die in 1993 in Kopenhagen zijn opgesteld, dat wil zeggen dat er sprake is van democratie, een rechtsstaat, eerbiediging van mensenrechten en bescherming van minderheden. Er werd destijds besloten dat aan deze criteria moest zijn voldaan voordat er onderhandelingen over toetreding konden worden gestart. De onderhandelingen met Slowakije werden dan ook pas gestart toen de Europese Raad van Helsinki in december 1999 vaststelde dat op dat moment aan de criteria was voldaan. De Commissie concludeerde in haar rapport van 2001 over de vorderingen van Slowakije dat dit land nog steeds aan de politieke criteria van Kopenhagen voldeed. De Commissie constateerde ook dat het land sinds 1999 veel gedaan had om de stabiliteit van de instellingen te consolideren en te verankeren en daarmee de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten te versterken. Wat de specifieke vraag van de geachte afgevaardigde betreft kan ik meedelen dat het desbetreffende wetsvoorstel volgens onze informatie op het ogenblik in behandeling is bij het Slowaakse parlement. De tweede lezing, die medio juni zou hebben plaatsgevonden, wordt mogelijk uitgesteld omdat er vele wetsvoorstellen in behandeling zijn. De Raad kan op dit moment de inhoud van het voorstel niet beoordelen. Het zou niet passend zijn dat de EU zich zou mengen in het democratisch proces in een derde land. Indien het wetsvoorstel wordt aangenomen, zal de EU zonder twijfel de inhoud ervan beoordelen, en indien blijkt dat er sprake is van een schending van de fundamentele democratische beginselen, zal de EU natuurlijk niet aarzelen om deze kwestie bij elke passende gelegenheid aan de orde te stellen, vooral in de organen die zijn ingesteld uit hoofde van de Europa-overeenkomst. De Raad volgt de ontwikkeling rond deze wet dus nauwgezet, en wacht op nadere informatie over het debat in het Slowaakse parlement.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de fungerend voorzitter, het antwoord van de Raad doet mij denken aan iemand die weet dat een misdaad wordt begaan maar niets doet om deze tegen te houden, en zich voorneemt de dader eventueel te vervolgen nadat de misdaad is begaan. Het wetsontwerp heeft reeds een weerslag gehad op het politieke leven in het land, zeer zeker in het kader van de verkiezingen van aanstaande september. Naar verwachting zal de communistische partij dan de drempel van 5 procent overschrijden en in het parlement vertegenwoordigd worden. Worden volgens de Raad de mensenrechten niet geschonden indien politieke opvattingen strafbaar worden gesteld en iemand die enkel sympathie betuigt met het communisme of twijfels heeft over de misdaden van het communisme bedreigd wordt met een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar? Of is dit helemaal geen probleem voor u? Ik vraag mij af of volgens de Raad dergelijke dreigementen met straffen, dergelijke strafrechtelijke vervolgingen stroken met de eerbiediging van de elementaire politieke rechten.

Haarder.
Ik wil er graag op wijzen dat wij een aantal zeer duidelijke criteria hebben vastgesteld, de zogenaamde criteria van Kopenhagen. Die vormen het preventieve werk waarom hier wordt gevraagd. Ik heb u gezegd - en het is bij elke gelegenheid gezegd - dat aan deze criteria moet worden voldaan door ieder land dat lid wil worden van de Europese Unie. Er is op dit moment slechts sprake van een wetsvoorstel, en dat in een derde land. Het is aan de Europese Unie om de situatie te beoordelen, mocht dit wetsvoorstel met of zonder amendementen worden aangenomen. Dan zal er worden bekeken of het strijdig is met de criteria van Kopenhagen. Ik ben niet bereid om vandaag in deze zaal namens de Raad een oordeel uit te spreken over deze zaak.

De Voorzitter.
 Mijnheer Haarder, hartelijk dank voor uw intensieve bijdrage van vandaag. Wij verwachten u hier de komende maand, na de vakantie, opnieuw voor het vragenuur.
Aangezien de tijd voor het vragenuur aan de Raad is verstreken, worden de vragen nrs. 26 tot en met 53 schriftelijk beantwoord.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0216/2002) van de heer Wieland, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende machines en tot wijziging van Richtlijn 95/16/EG (COM(2000) 899 - C5-0035/2001 - 2001/0004(COD)).

Wieland (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, beste collega's, vandaag rapporteer ik voor de Commissie juridische zaken en interne markt als rapporteur voor een zeer technische richtlijn, de machinerichtlijn. De Commissie juridische zaken en interne markt heeft zich de afgelopen anderhalf jaar op in totaal negen vergaderingen en hoorzittingen beziggehouden met dit onderwerp. Ik zelf ben jurist van beroep; technische zaken zijn soms erg vervelend voor een jurist, maar we moeten ons nu eenmaal ook om technische dingen bekommeren. Daarom wordt in één van de ingediende amendementen gevraagd om in ieder geval bij de huidige stand van zaken - en de Commissie moge ons dit niet kwalijk nemen - het artikel betreffende de Commissie en de comitologie te schrappen uit het voorstel van de Commissie, omdat we die comitologie nog steeds niet voldoende en nog niet bevredigend opgehelderd vinden.
In mijn land beschikt de regering over mogelijkheden om wetgeving verder te ontwikkelen. Maar de keerzijde van de medaille is de volledige verantwoordelijkheid van de Commissie tegenover het Parlement. Van zo'n verantwoordelijkheid tussen Commissie en Parlement is momenteel nog geen sprake. Daarom hebben we er problemen mee om de ontwikkeling van wetgeving volledig en zonder controles over te laten aan de verantwoordelijkheid van de Commissie, en daarom hebben we gevraagd het betreffende artikel te schrappen. Voor de rest zijn in deze richtlijn en in datgene waar morgen over wordt gestemd heel wat technische details opgenomen. In veel gevallen wil de Commissie juridische zaken en interne markt alleen maar de structuur van bepaalde regels verbeteren omdat wij niet de indruk hebben dat dit juridisch-ambachtelijk gezien altijd perfect geregeld is.
Wij weten ook dat er in de Raad intensief over wordt gediscussieerd hoe de definitiekwesties gestructureerd moeten worden. Er worden uitstekende discussies gevoerd over de verschillende definities. In de Commissie juridische zaken en interne markt zijn we het nu eens geworden. Ik heb de indruk dat de voorstellen van de commissie morgen breed gesteund zullen worden. Ik heb uitvoerig gesproken met schaduwrapporteur Bill Miller, die later nog zal spreken en die ik ook van harte wil bedanken, en volgens mij is het standpunt van het Parlement in de eerste lezing grotendeels duidelijk.
Ik wil nog ingaan op een ander aspect, dat ook terug te vinden is in de artikelen, maar nog specifieker in de overwegingen. Zoals ik al zei, ben ik jurist, maar toen ik bezig was met deze richtlijn, ben ik af en toe echt het spoor bijster geraakt omdat het allemaal zelfs voor een jurist soms zeer, zeer onbegrijpelijk en moeilijk terrein is. Wij moeten al die dingen duidelijker regelen zodat onze klanten - de Europese consumenten en de juridisch betrokkenen in Europa - het allemaal kunnen begrijpen. Daarom wordt in dit verslag uiteindelijk voorgesteld dat we een overkoepelende CE-richtlijn vormen, waarin de toekenning en de vormgeving van CE-markeringen, de bewaking van de markt en andere dingen duidelijk worden geregeld. Onder dat niveau een algemene productveiligheidsrichtlijn, samen twee overkoepelende richtlijnen. Daaronder weer de afzonderlijke sectorrichtlijnen over laagspanning, machines, medische apparatuur, eventueel over hoogspanning en andere zaken. In die sectorrichtlijnen hoeft alleen nog maar te staan dat we die en die verklaring van overeenstemming nodig hebben, of dat we een type-onderzoek nodig hebben, of dat gewoon bevindingen moeten worden gedeponeerd van controles die de fabrikant uitvoert. Duidelijkere richtlijnen, begrijpelijker voor de consument, maar ook binnen de richtlijn onderdelen met een duidelijker gestructureerde vorm.

Pérez Álvarez (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, onlangs is de Europese strategie inzake veiligheid en gezondheid op het werk voor de periode 2002-2006 gepresenteerd. Ik denk niet dat ik mij vergis als ik zeg dat de drie belangrijkste kenmerken van deze strategie als volgt kunnen worden samengevat: verbetering van de bewustmaking, versterking van de preventiecultuur, ontwikkeling van concrete programma's en acties in het midden- en kleinbedrijf en inachtneming van de demografische realiteit waarbinnen deze strategie ten uitvoer zal worden gelegd.
Ik zou nog een vierde eigenschap willen noemen, namelijk de horizontale integratie van de beleidslijnen ter bevordering van de gezondheid op de werkplek. Dit aspect is geheel in lijn met het onderwerp van dit debat. De machinerichtlijn is van toepassing op praktisch alle verplaatsbare en niet verplaatsbare machines voor zakelijk, industrieel en privé-gebruik in de Europese Unie.
Als rapporteur voor advies heb ik ook het standpunt van de werkgevers, de vakbonden, de economische en sociale partners, de technische en juridische adviseurs en de universiteit ingewonnen.
Met de amendementen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, waarin rekening wordt gehouden met de uitkomst van het sociaal overleg, willen wij vermijden dat de bepalingen betreffende de bescherming van de gezondheid en de veiligheid worden uitgehold of afgezwakt, bijdragen aan de noodzakelijke vereenvoudiging van bepaalde beschermende clausules en voorschriften ten behoeve van de duidelijkheid van de beschermingsmaatregelen, en aansluiten bij het gebruik te verwijzen naar andere communautaire bepalingen, zoals kaderrichtlijn 89/391/EEG. De voorgestelde harmonisatie van de nationale regels inzake gezondheid en veiligheid zal het vrije verkeer van machines bevorderen zonder dat de momenteel van toepassing zijnde beschermingsniveaus worden aangetast. Bovendien zullen de specifieke maatregelen gunstige gevolgen hebben voor de kwaliteit van arbeidsplaatsen, op voorwaarde dat machines op correcte wijze worden bediend. Ook de verantwoordelijkheid van personen die een bestaande machine ingrijpend veranderen of laten veranderen, wordt duidelijk omschreven.
De combinatie van veilige machines en installaties en preventie - aandacht voor bewustmaking en preventiecultuur - verkleint de kans op risico's die in arbeidsongevallen uitmonden. Hiermee neemt de kwaliteit van de werkgelegenheid toe overeenkomstig de strategie van de Europese Raad van Lissabon.
De rapporteur heeft gezegd dat deze maatregelen borg staan voor de veiligheid van de producten. Met uw welnemen zou ik hieraan willen toevoegen dat zij ook de veiligheid van de werknemers in het bijzonder en van de burgers in het algemeen waarborgen. De veiligheid van de producten staat of valt immers met de veiligheid van de werknemers.

Harbour (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, namens de PPE-DE-Fractie wil ik graag de heer Wieland welkom heten en hem complimenteren met de werkzaamheden die hem zo lang hebben beziggehouden. Ze vergden een lange adem en, zoals hij al zei, gaat het om een uiterst complex en technisch verslag. Hij, als jurist, heeft ermee geworsteld. Ik moet zeggen dat ik er als technische man ook moeite mee had. Bij nader inzien, en gezien het feit dat het om de eerste lezing gaat, zou ik de Commissie willen aanraden om er samen met de Raad nog eens goed naar te kijken.
De heer Prodi is onlangs met een mededeling gekomen over eenvoudigere en betere wetgeving en dit lijkt me een kandidaat waarover de Commissie zich nog maar eens moet buigen. We willen immers een verordening die ertoe leidt dat de interne markt goed functioneert en die ook, zoals diverse collega's hebben gezegd, veiligheidsnormen van een constant hoog niveau garandeert aan gebruikers van machines en andere betrokkenen.
Na deze opmerking over het technische karakter van deze richtlijn wil ik graag nog tegen de Commissie zeggen dat het werk van de Commissie juridische zaken en interne markt enkele belangrijke politieke signalen bevat. Ik doel met name op een kwestie waaraan ik samen met de heer Miller heb gewerkt - hij zal daar straks op ingaan - en dat is de behandeling van bepaalde categorieën liften voor gehandicapten, met name liften die in particuliere woningen zijn geïnstalleerd. Toen we de ontwerptekst doornamen, zagen we tot onze schrik dat deze belangrijke categorie machines in deze richtlijn wordt achtergesteld. Dit type machine werkt naar ieders tevredenheid en verhoogt voor gehandicapten de kwaliteit van het bestaan omdat deze voorziening in hun eigen huis is geïnstalleerd. Ik heb dergelijke liften met eigen ogen gezien. Ze voldoen aan zeer hoge veiligheidseisen. We moeten ervoor zorgen dat ze in gebruik kunnen blijven. Deze richtlijn moet er niet toe leiden dat goede apparatuur van de markt wordt gehaald zonder dat er een gegronde reden voor is. Daarom vragen we de Commissie om ervoor te zorgen dat deze machines in de richtlijn worden opgenomen. Het werk is nog niet helemaal klaar; er moet nog naar bepaalde aspecten worden gekeken.
Tot besluit wil ik opmerken dat we het aspect van de interne markt voorop moeten stellen, met name het belang van de CE-markeringen. Dit is nog niet goed geregeld.

Miller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag rapporteur Wieland bedanken. Hij is hier lang en intensief mee bezig geweest. Als hij als jurist en de heer Harbour als technisch deskundige al moeite hadden om alles te doorgronden, dan zult u begrijpen dat ik als melkboer er helemaal moeite mee had.
Er zijn enkele punten die ik even wil aanstippen. Ik wil graag een mondeling amendement indienen op amendement 14 (op artikel 1, lid 2). We hebben daar de term 'zeeschepen? geïntroduceerd, maar ik heb verzuimd om het hier ook over 'binnenvaartschepen? te hebben. Daar ben ik op gewezen, waarna ik mij tot de rapporteur heb gewend, die ermee akkoord ging om dit via een mondeling amendement te corrigeren. Ik hoop dat iedereen het met dit mondelinge amendement eens is.
Dan wil ik nu ingaan op de kwestie van de liften voor gehandicapten waarover de heer Harbour sprak. Het is misschien geen spectaculair onderwerp, maar het is wel belangrijk, want duizenden Europeanen met een handicap hebben baat bij dit type voorziening.
Ik wil erop wijzen dat er een fout is geslopen in de Engelse tekst. In de Engelse versie van de tekst wordt een snelheid genoemd van 0,015 meter per seconde. Dat moet zijn 0,15 meter per seconde. Als de snelheid met een tiende zou worden teruggebracht, haalt de passagier misschien niet eens levend het eindpunt. Dergelijke liften gaan al langzaam genoeg, dus we hoeven ze niet nog langzamer te maken.
Ik heb in dit geval geen kritiek op de Commissie, omdat het niet de Commissie is geweest die met de technische details is gekomen waardoor de liften voor gehandicapten volgens deze richtlijn niet meer zouden mogen worden gebruikt. Die technische details zijn voortgekomen uit discussies in de Commissie juridische zaken en interne markt. Ik neem de Commissie niets kwalijk. Ik bedank de rapporteur nogmaals voor het feit dat hij de amendementen van de heer Harbour en mij, waaraan we lang hebben gewerkt, heeft aanvaard. Dat is, zoals ik al zei, in het belang van duizenden mensen.
Dit zijn de twee punten die naar mijn idee belangrijk en relevant zijn. Er wordt momenteel nog over gepraat in de Raad. De zaak schijnt daar te stagneren en ik hoop dat daar vlug iets aan wordt gedaan, want liften en liftplatformen zijn voor veel mensen van groot belang. We mogen die mensen niet in de steek laten. Ik hoop dat deze kwestie zo spoedig mogelijk wordt opgelost.

Zappalà (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Wieland gelukwensen met zijn uitstekende werk aan dit zeer technische voorstel voor een richtlijn. Hoewel ik zelf ingenieur ben, was het ook voor mij niet eenvoudig om alle elementen te begrijpen.
Dankzij de door de Commissie juridische zaken en interne markt goedgekeurde amendementen zal het vrij verkeer van goederen in Europa, ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, worden vereenvoudigd en de productie voor consumenten en hun gezondheid worden verbeterd. Het resultaat daarvan is een duidelijkere tekst en een CE-markering die minder gemakkelijk is na te maken.
Binnen de Commissie juridische zaken en interne markt draaide de discussie voornamelijk om een paar punten. Over een van die punten hebben we het al gehad. In artikel 4, lid 3 van de gewijzigde liftenrichtlijn worden hefwerktuigen met een snelheid van 0,15 m/s of minder uitgesloten van het toepassingsgebied van de richtlijn, om te voorkomen dat werktuigen met een laag risico aan belastende verplichtingen moeten voldoen. Onder deze werktuigen vallen ook hefplatformen voor gehandicapten of ouderen.
De Commissie juridische zaken en interne markt heeft terecht de amendementen verworpen die erop gericht waren strengere parameters in te voeren voor snelheid, lengte van de baan en het gebruik van hefplatformen door geautoriseerde personen dan de regels die de Commissie voorstelde. Als die waren goedgekeurd, zou het gebruik van dergelijke hefplatformen fors zijn ingeperkt en zouden veel hefplatformen die al in onze lidstaten zijn geïnstalleerd, in openbare gebouwen en in particuliere woningen, onbruikbaar zijn geworden, zonder dat de veiligheid daartoe aanleiding geeft. De gevolgen zouden werkelijk zeer negatief zijn geweest. Een dergelijke maatregel zou hebben bijgedragen tot een vijandige houding van de burgers tegenover het proces van Europese integratie. De huidige nieuwe formulering van de bepalingen inzake artikel 24 van het voorstel voor een richtlijn over de specificaties in bijlage I, punt 7 van het verslag-Wieland, als gewijzigd naar aanleiding van...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat de eerste lezing van de herziening van de richtlijn betreffende machines is afgerond en ik wil in het bijzonder mijn dank uitspreken aan het adres van de rapporteur, de heer Wieland, en de Commissie juridische zaken en interne markt.
Het doel van het voorstel is, zoals door de diverse sprekers is benadrukt, de rechtszekerheid te vergroten door het toepassingsgebied en de inhoud van de richtlijn te verduidelijken en dubbelzinnigheden die tot verschillende interpretaties hebben geleid te elimineren. Tegelijkertijd moeten de gezondheid en de veiligheid van de gebruiker optimaal worden gegarandeerd.
De Europese werktuigbouwsector, waarop deze richtlijn van toepassing is, omvat een grote verscheidenheid van producten: machines, mechanische apparatuur en mechanische onderdelen. In 1998 heeft deze sector goederen ter waarde van 300 miljard euro geproduceerd. In de vijftien lidstaten zijn meer dan 2,2 miljoen hoogopgeleide werknemers in deze sector werkzaam. Het productievolume in deze sector is hoger dan dat van Japan en ligt op hetzelfde niveau als dat van de Verenigde Staten van Amerika.
De Europese Unie is de grootste exporteur van machines en mechanische apparatuur ter wereld, vóór de VS en Japan. Uit het voorstel, dat is gebaseerd op de ervaringen van de afgelopen twaalf jaar, blijkt het vaste voornemen van de Commissie om de bureaucratie terug te dringen en tegelijkertijd te bevorderen dat er voldaan wordt aan de wetgeving van de Europese Unie, en daarbij genoegzaam rekening te houden met het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel. Het voorstel is ook volkomen in overeenstemming met de aanbevelingen van deskundigen die zich bezighouden met een betere regulering van de interne markt. Het voorstel en de gevolgen ervan zijn uitvoerig besproken met veel uiteenlopende belangengroeperingen.
Ik wil graag benadrukken dat het voorstel erop is gericht om die punten te verbeteren die bij de toepassing problemen bleken op te leveren. Met een groot aantal van de vele ingediende amendementen wordt het voorstel van de Commissie verbeterd. Sommige kunnen ongewijzigd worden opgenomen in een herziene versie van het voorstel, andere kunnen gedeeltelijk of in principe worden overgenomen.
Sommige voorgestelde amendementen hebben betrekking op gedetailleerde, uiterst technische aspecten en hebben geen toegevoegde waarde. Deze zullen daarom niet in het herziene voorstel worden opgenomen. Weer andere vallen buiten het toepassingsgebied dat ons ten aanzien van deze richtlijn correct lijkt.
Wat betreft amendement 5 over kermismaterieel kan ik u zeggen dat de Commissie op de hoogte is van deze kwestie en dat we bereid zijn de zaak te onderzoeken. De Commissie werkt momenteel aan een mededeling over het functioneren van de nieuwe aanpak, die komend najaar wordt gepubliceerd. De nieuwe aanpak van technische harmonisering en standaardisering bevordert het vrije verkeer van goederen en biedt een hoog beschermingsniveau voor de gezondheid, de consument en het milieu.
We willen ons niet mengen in het algemene debat over comitologie. We willen ons concentreren op de praktische toepassing van de huidige richtlijn. Daarom stellen we de discussie over onderwerpen die in alle ongeveer twintig "nieuwe aanpak"richtlijnen een rol spelen liever uit tot de mededeling die ik al noemde, om zo voor een coherente aanpak te zorgen.
Uit de praktische toepassing van de huidige richtlijn betreffende machines is gebleken dat er een regelgevingscommissieprocedure nodig is om technische zaken op te lossen die geen afbreuk doen aan de democratische toezichthoudende rol van het Europees Parlement. We zijn het ook eens met het uitgangspunt om de transparantie te vergroten door de volledige tekst van herziene richtlijnen te publiceren, zoals in amendement 13 wordt voorgesteld. Dit amendement valt echter buiten de werkingssfeer van deze richtlijn. Daarom kunnen we dit amendement om juridische redenen niet aanvaarden. In de praktijk wordt de geconsolideerde tekst van gewijzigde richtlijnen vaak gepubliceerd op de website van de Commissie, en dat zal ook gebeuren met de herziene liftenrichtlijn. Het standpunt van de Commissie ten aanzien van de amendementen is derhalve als volgt:
De amendementen die de Commissie geheel of gedeeltelijk kan aanvaarden zijn amendement 2, 3, 14 tot en met 18, 23, 27, 42, 45, 47, 49, 56, 57, 59, 63, 66, 69, 72, 74 tot en met 76 en 80. De amendementen die de Commissie in principe kan aanvaarden zijn amendement 22, 30, 41, 51, 61, 62 en 64. Alle overige amendementen kan de Commissie niet aanvaarden, te weten amendement 1, 4 tot en met 13, 19 tot en met 21, 24 tot en met 26, 28, 29, 31 tot en met 40, 44, 48, 50, 55, 58, 60, 65, 67, 70, 71, 73, 77 tot en met 79, 82 en 83.

De Voorzitter.
 Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0189/2002) van de heer Ceyhun, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad betreffende de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat (COM(2001) 664 - C5-0689/2001 - 2001/0270(CNS)).
Rapporteur Ceyhun kon vandaag niet aanwezig zijn en wordt vervangen door de heer Evans.

Evans, Robert (PSE)
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement graag in de eerste plaats mijn verontschuldigingen aanbieden namens de heer Ceyhun, die in Duitsland is gestrand en niet hier aanwezig kan zijn. Daarom aan mij de eer om namens hem zijn verslag toe te lichten. Ik wil de heer Ceyhun graag via u, mijnheer de Voorzitter, laten weten dat ik hem als niet-Duitssprekende bijzonder dankbaar ben voor de notities die hij mij heeft toegezonden en op basis waarvan ik hier vanavond het woord zal voeren.
Ik ben erg blij met dit verslag. Het is een ambitieus verslag en één waar het Parlement al geruime tijd naar heeft uitgekeken. Ik ben ook blij dat commissaris Vitorino hier aanwezig is, want uit dit verslag blijkt duidelijk met welke hoogstaande principes en grote inzet hij zich aan deze zaak heeft gewijd. Wij, de leden van dit Parlement - en zeker ook de leden van mijn commissie - zijn hem bijzonder dankbaar voor het vele werk dat hij verzet.
Het is ook een zeer actueel verslag, dat precies in deze tijd past. We hebben gemerkt dat er momenteel sterke rechts-extremistische en populistische tendensen zijn. In Frankrijk heeft de heer Le Pen veel stemmen binnengehaald en in andere landen doen zich vergelijkbare ontwikkelingen voor. Waar rechtse sympathieën zijn, liggen racisme en vreemdelingenhaat op de loer en daar moeten we erg alert op zijn. Iedereen weet wel dat er momenteel in Europa ook veel ophef is over het asiel- en immigratievraagstuk. In de pers verschijnen aan de lopende band griezelverhalen met misleidende informatie. In dit verslag wordt getracht een duidelijke definitie te geven van racisme en vreemdelingenhaat en beter aan te geven welke daden moeten worden bestraft. Onze fractie en de leden van onze commissie waren blij met de pogingen van de Commissie om deze wetgeving te harmoniseren.
De rapporteur stelt ook vast dat het zeer belangrijk is om het recht op vrijheid van meningsuiting te beschermen en dat het nodig is om minderheden en andere groepen te beschermen. We moeten ervoor zorgen dat deze belangrijke Europese grondrechten niet door nieuwe wetgeving worden aangetast.
Wat betreft de straffen voor het overtreden van deze wetten moeten de afzonderlijke regeringen de aanbevelingen in overweging nemen. Deze variëren van zes maanden voor sommige overtredingen tot twee jaar voor andere. We moeten deze aanbevelingen als ondergrens beschouwen - de laagste gemene deler - en druk op de landen uitoefenen om verder te gaan.
De heer Ceyhun noemt in zijn verslag ook het toenemende gebruik van Internet, dat niet louter een Europees, maar een mondiaal medium is en dat geen grenzen kent. Hiervoor moet een grote mate van verantwoordelijkheid bij de aanbieders van Internetdiensten worden gelegd. Zij moeten verantwoordelijk zijn voor hun sites, hun gebruikers en de aangeboden inhoud. Dat wil niet zeggen dat zij altijd aansprakelijk zullen zijn voor alles wat via hun sites wordt verspreid, maar zij moeten aansprakelijk zijn voor het aanbieden van racistisch en xenofoob materiaal.
Ingewikkelder is de vraag of het mogelijk is vervolging in te stellen - de commissaris is jurist, dus hij zal dat wel weten - zonder dat de slachtoffers bekend worden gemaakt. Misschien moet de verantwoordelijkheid hiervoor bij de lidstaten worden gelegd, aangezien sommige hun bedenkingen hebben.
Dan kom ik nu bij de vervaardiging, de verspreiding en het particuliere bezit van racistisch en xenofoob materiaal. De rapporteur heeft zeer grondig naar de mogelijkheden gekeken. We moeten zonder meer duidelijk maken dat het vervaardigen en produceren van dergelijk materiaal strafbaar moet zijn. Het particuliere bezit van dergelijk materiaal zal echter in veel gevallen niet bestraft kunnen worden en dat is misschien ook niet wenselijk omdat mensen daardoor strikt genomen bijvoorbeeld geen oude boeken, foto's en ander historisch materiaal zouden mogen bezitten en die massaal vernietigd zouden moeten worden.
De rapporteur wil voor de tenuitvoerlegging gebruik maken van bestaande structuren in Europa, zoals Europol en Eurojust, in samenwerking met de rechterlijke macht in de lidstaten. Ik weet zeker dat de uitwisseling van gegevens zal bijdragen tot een betere tenuitvoerlegging van dit kaderbesluit.
Tot slot heeft de rapporteur de Commissie verzocht om periodiek verslag uit te brengen over de voortgang, zoals ook gebruikelijk is. Er is veel steun voor deze wetgeving binnen Europa, binnen de partijen die vertegenwoordigd zijn in de commissie en bij talloze NGO's in Europa. Deze wetgeving komt op een goed moment. Ik ben blij met de inspanningen van de commissaris en ik hoop van harte dat het Parlement hieraan morgen massaal steun verleent en dat we door kunnen gaan met en serieuze vooruitgang kunnen boeken bij de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat.

Hermange (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, met het voorstel dat de Commissie ons heeft voorgelegd wil ze twee doelstellingen verwezenlijken. Enerzijds dienen alle uitingen van racisme en vreemdelingenhaat daadwerkelijk strafbaar te worden gesteld in alle lidstaten. Anderzijds dient de samenwerking tussen de gerechtelijke autoriteiten van de lidstaten op het gebied van dergelijke delicten te worden geïntensiveerd. Mijnheer de commissaris, gezien de politieke situatie in een aantal lidstaten komt dit voorstel precies op tijd. Het Europees Waarnemingscentrum voor Racisme en Vreemdelingenhaat constateert overigens in zijn laatste verslag dat in 2000 het aantal gevallen van racistisch geweld, antisemitische aanslagen en racistische bedreigingen en intimidaties in Frankrijk, Duitsland, Spanje, Zweden en het Verenigd Koninkrijk sterk is toegenomen. Volgens het verslag is het aantal racistische misdrijven in Duitsland in 2000 vergeleken met 1999 met 33% toegenomen, terwijl in het Verenigd Koninkrijk het aantal racistische geweldplegingen in de periode 1999-2000 is verdubbeld. Wij dienen stil te staan bij deze cijfers, net zoals wij ons moeten afvragen hoe de verkiezingsuitslagen in Frankrijk tot stand hebben kunnen komen.
Gezien de internationale situatie is een vernieuwde uitbarsting van dergelijk geweld overigens niet ondenkbaar. De PPE-DE-Fractie is daarom ingenomen met dit voorstel voor een kaderbesluit betreffende de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat. Toch willen wij enkele wijzigingen aanbrengen die in onze ogen de toepassing van dit kaderbesluit kunnen verduidelijken en vereenvoudigen.
Natuurlijk dienen de lidstaten in het kader van het subsidiariteitsbeginsel over voldoende bewegingsvrijheid te beschikken bij de toepassing en tenuitvoerlegging van dit kaderbesluit. Zo behouden de lidstaten de mogelijkheid om maatregelen in te voeren of te handhaven die voorzien in een hogere mate van strafrechtelijke bescherming tegen racisme en vreemdelingenhaat.
Wij steunen overigens de amendementen die op initiatief van onze collega Lehne zijn ingediend en waarin het toepassingsgebied van het besluit wordt verduidelijkt. In die amendementen wordt duidelijk aangegeven dat niet alleen delicten die in een van de lidstaten zijn gepleegd onder het toepassingsgebied vallen, maar ook delicten die buiten de Unie zijn gepleegd in het geval de dader een onderdaan van een van de lidstaten is.
Ik wil verder aangeven dat de verzwarende omstandigheden waaronder de straf kan worden verhoogd ook zouden moeten gelden voor de gevallen waarin sprake is van een minderjarig of makkelijk beïnvloedbaar slachtoffer. Ik wil hieraan toevoegen dat mijn fractie amendement 12 zal steunen, maar haar stem zal uitbrengen tegen de amendementen 24 en 25.
Ik dank u hartelijk voor uw aandacht. Mijnheer de commissaris, ik dank u dat u dit in juridisch en politiek opzicht zeer belangrijke vraagstuk aan het Parlement hebt voorgelegd.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, hoewel wij ons mogen verheugen over de toegenomen invloed en het toegenomen gebruik van digitale netwerken en Internet, is gebleken dat deze communicatiemiddelen worden gebruikt voor de verspreiding van racistische en xenofobe boodschappen. Het veelvuldige gebruik van deze communicatiemiddelen voor dit doel wordt gestimuleerd door het gevoel van straffeloosheid dat met de zogenaamde virtuele aard van overtredingen op het web verband houdt.
Het Internet biedt inderdaad een openbare ruimte waar iedereen zich kan uiten. Sommige mensen zijn zich kennelijk niet bewust van het feit dat ze achter hun computer een openbare ruimte betreden en dientengevolge verantwoordelijk zijn voor hun woorden of daden op het net. De internationale dimensie, de snelle toename van het aantal tussenpersonen en het anonieme karakter van Internet hebben overduidelijk de indruk versterkt dat de virtuele ruimte een soort extraterritoriaal gebied is waar het recht niet van toepassing is. De ruimte mag dan virtueel zijn, de verantwoordelijkheid is wel degelijk reëel.
Als Internet werkelijk moet dienen als instrument voor vrije meningsuiting, moet het ruimte krijgen maar moeten er naast rechten ook plichten aan worden verbonden. Dit grensoverschrijdend instrument kan alleen een bijdrage leveren aan de emancipatie van samenlevingen en hun "cyberburgers" als er bij het gebruik ervan geen misbruik wordt gemaakt van het gebrek aan coördinatie van het beleid van de lidstaten, waardoor de doelstelling van de Europese Unie - een ruimte van vrede, rechtvaardigheid en veiligheid - in het gedrang kan komen.
Mijnheer de commissaris, ik dank u hartelijk voor dit voorstel, dat in het verslag wordt gesteund. Het gaat dus niet om "voorschrijven", maar om "aanmoedigen".
Schmidt, Olle (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, namens de liberale fractie juich ik dit voorstel toe dat met behulp van wetgeving de groeiende vreemdelingenhaat en het racisme in Europa wil aanpakken. Deze sombere ontwikkeling is in strijd met alles waarvoor de Europese Unie staat: vrijheid, democratie, respect voor de mensenrechten en rechtszekerheid. De heer Ceyhun verdient veel lof voor zijn uitstekende werk.
Wij moeten ons in de Europese Unie gezamenlijk inzetten voor een grotere bescherming van slachtoffers van delicten met een xenofobisch en racistisch karakter. Wij moeten erop toezien dat daders worden gestraft en dat de mazen in de wet verdwijnen. De verschillen in wetgeving tussen de diverse lidstaten mogen niet gebruikt worden door mensen die deze delicten plegen.
Racisme en vreemdelingenhaat moeten zo breed mogelijk worden aangepakt, wat in dit verslag ook gebeurt. Misdaad moet bestraft worden en delicten die verband houden met vreemdelingenhaat en racisme moeten zwaarder worden bestraft. Racisme moet een verzwarende omstandigheid zijn bij het opleggen van een straf. Het is hoog tijd dat wij van de kant van het Parlement en de instellingen van de Europese Unie een duidelijk signaal afgeven dat wij racistische wandaden in Europa niet accepteren.
Met behulp van de democratie moeten wij mensen bestrijden die hun medeburgers aanzetten tot het plegen van delicten. Europa moet voor iedereen veilig zijn, ongeacht etnische afkomst, ras, geloofsovertuiging of seksuele geaardheid. Dat is vandaag de dag niet het geval. Zoals bekend vrezen veel mensen in Europa voor hun leven en voor de veiligheid van hun gezin. Zij durven de straat niet op omdat zij zich bedreigd voelen. Dat mogen wij niet accepteren.
Het streven om een samenleving voor iedereen te creëren zonder racisme en vreemdelingenhaat - een droom wellicht, maar wel een belangrijke - mag geen inbreuk maken op het recht van het individu om zich vrij te kunnen uitdrukken in woord en geschrift, wat is vastgelegd in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Daarom zou ik graag willen dat u onze amendementen 24 en 25 steunt, die de vrijheid van meningsuiting voor journalisten, kunstenaars en anderen beschermen.
De vrijheid van meningsuiting is een fundamenteel recht, waar nooit aan getornd mag worden. In sommige lidstaten, waaronder de mijne, zijn zowel de vrijheid van meningsuiting als de persvrijheid vastgelegd in de grondwet. Het is natuurlijk nooit toegestaan om andere mensen te bedreigen of te vernederen, zeker niet om racistische redenen. Het is echter niet zeker of strafrechtelijke vervolging de juiste bestrijdingsmethode is. Het is een kwestie van evenwicht. Wij moeten de "angel uit het debat halen" en er korte metten mee maken.
Daarom sta ik aarzelend tegenover een aantal voorstellen van de heer Ceyhun voor een verbod op de verspreiding van xenofobisch materiaal en voorstellen die in de praktijk betekenen dat lidmaatschap van bepaalde organisaties strafbaar gesteld kan worden. Mijn aarzeling en twijfels hierover zijn echter niet zo groot dat ik het voorstel van de heer Ceyhun niet van harte kan steunen.

Sylla (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, het klopt dat dit verslag samenvalt met de huidige toename van populisme en vreemdelingenhaat in Europa, verschijnselen die ons continent tot in het hart raken. In alle verslagen van de instellingen, de NGO's en het Europees Waarnemingscentrum voor Racisme en Vreemdelingenhaat wordt het voortbestaan en zelfs de toename van racistisch geweld benadrukt.
Ik ben ingenomen met de verduidelijking van de rapporteur dat racisme geen mening is. Beledigen en vernederen vallen niet onder de vrijheid van meningsuiting. Ze vormen wel degelijk een delict. De zin "ik houd niet van pudding" heeft zoals iedereen weet niet dezelfde lading als de zin "ik houd niet van Arabieren".
Dit verslag is niet alleen interessant omdat het een mogelijkheid biedt individuen en afzonderlijke delicten aan te pakken, maar vooral ook omdat het voorziet in maatregelen tegen de mensen die een ander ideologisch beïnvloeden en derhalve tot racistisch handelen aanzetten. Vanuit dit oogpunt zijn de overwegingen over het Internet zeer interessant. Wij weten allen dat iedereen via dit geweldige communicatiemiddel revisionistische tijdschriften kan bestellen, materiaal over de glorie van het Derde Rijk kan aanschaffen en antisemitisme kan verheerlijken. Sinds 11 september kan men in naam van de vrijheid van meningsuiting hele fora wijden aan het uiten van haat tegen Arabieren en de islam. Deze situatie is ontoelaatbaar. Mijns inziens zijn de uitbreiding van de Unie en de vreedzame coëxistentie van de volkeren op dit oude continent alleen mogelijk als de allerjongsten bewust worden gemaakt van het feit dat racisme nu eenmaal niet toelaatbaar is.
De constitutionele Raad in Frankrijk heeft onlangs besloten om de organisatie SOS Racisme het recht te verlenen geheel legaal tests uit te voeren om de bazen van nachtclubs te traceren die weigeren jongeren binnen te laten. Dit is het voorbeeld dat wij moeten volgen.
Tot slot, mijnheer de commissaris, mijnheer de Voorzitter, betreur ik het dat in dit verslag geen aandacht wordt besteed aan de economische, sociale en...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Boumediene-Thiery (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het is zeker niet de eerste keer dat wij ons binnen de instellingen moeten bezighouden met de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat. Al vaak hebben wij in dit Parlement debatten gevoerd over de strijd tegen racisme. Wij hebben nu de beschikking over een Europees Waarnemingscentrum voor Racisme en Vreemdelingenhaat, en over artikel 13 van het Verdrag waarin de bevoegdheden van de Unie op het gebied van de bestrijding van de discriminatie zijn vastgelegd.
De Europese landen beschikken weliswaar over regelgeving om racisme te bestrijden, maar in werkelijkheid is het probleem van racistisch gemotiveerde discriminatie nog nooit zo ernstig geweest. In het verslag van het Europees Waarnemingscentrum voor Racisme en Vreemdelingenhaat wordt bijvoorbeeld geconstateerd dat racisme en vreemdelingenhaat weer de kop op steken en dat extreem-rechtse groeperingen floreren. Er is met name sprake van haat tegen alles wat verband houdt met de islam.
Vandaag buigen wij ons over het voorstel van de Raad betreffende de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat. Dit voorstel dient ter versterking en aanvulling van de bestaande regelgeving. Het is zeer betreurenswaardig dat er in het kader van de communautarisering van de definities van overtredingen en de strafmaat opnieuw wordt uitgegaan van de kleinste gemene deler. Als er geen gezamenlijke definities voor de overtredingen bestaan, hoe kunnen we dan garanderen dat deze overtredingen in alle lidstaten op dezelfde manier worden bestreden? Willen we met dit voorstel de bestrijding van racisme een extra impuls geven, of gaat het ons hier alleen om het zuiveren van ons geweten? Als we de koe niet bij de horens willen vatten, zullen racisten, extreem-rechtsen, populisten en demagogen ongestraft hun gang kunnen gaan. Laten we niet vergeten dat het bij de bestrijding van racisme niet alleen om de bescherming van buitenlanders gaat, maar ook om de bescherming van de waarden van onze democratieën, zoals de mensenrechten en de grondrechten, de basis waarop de Europese eenwording rust.
Waarom moet bovendien de staat van de toepassing van dit besluit worden uitgesloten, terwijl we zeker weten dat er sprake is van institutioneel racisme dat standvastig moet worden bestreden? Dit institutionele racisme uit zich in de vele gevallen van sociale, economische, professionele, culturele en politieke uitsluiting, die zijn gebaseerd op etnische en religieuze redenen of op het beginsel van nationale preferentie, dat langzaam maar zeker wordt vervangen door dat van Europese preferentie. Het aannemen van teksten volstaat niet als wij onze dagelijkse strijd tegen racisme willen opvoeren. Wij zijn ervan overtuigd dat alle vormen van racisme alleen daadwerkelijk kunnen worden aangepakt als er sprake is van gelijke rechten - waaronder politieke rechten - voor alle burgers, ongeacht hun nationaliteit. De politieke machtsverhoudingen dienen voort te vloeien uit de uitoefening van het burgerschap. Helaas gaat de Raad niet zo ver in zijn kaderbesluit. Toch zien wij het als onze plicht om ieder initiatief te steunen waarin de menselijke waardigheid in het hart van de Europese eenwording wordt geplaatst. De bestrijding van racisme past in dit kader.

Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mijn steun betuigen voor enkele amendementen, maar ook enkele ernstige nalatigheden in verband met de rechten van volkeren en bevolkingsgroepen herstellen. Krachtens het subsidiariteitsbeginsel moet de groep amendementen worden aangenomen waarin wordt voorgesteld de beslissing om al dan niet vervolging in te stellen aan de lidstaten over te laten. Eén referentiepunt mag het Parlement nooit uit het oog verliezen, vooral bij een dermate delicaat thema: maatregelen tegen racisme mogen de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de vrijheid van gedachte als bedoeld in artikel 9 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens niet aantasten. Dat het terecht is dat ik me daar zorgen over maak, blijkt uit het proces dat een zich antiracistisch noemende beweging onlangs in Frankrijk heeft aangespannen om te bewerkstelligen dat La rabbia e l'orgoglio van de Italiaanse schrijfster Oriana Fallaci in Frankrijk wordt verboden. Afgezien van eventuele overwegingen over de inhoud van het boek (dat in Italië, een niet-racistisch land, een enorm verkoopsucces was) blijft het kernpunt overeind, namelijk het risico dat de zogenoemde antiracismeregelgeving wordt misbruikt voor politiek-ideologische censuur of om de vrijheid van meningsuiting in te perken, een vrijheid die door de grondbeginselen van de Europese Unie wordt gegarandeerd.
Volgens de rapporteur moeten de lidstaten delicten van de eigen onderdanen ook bestraffen als ze buiten het nationale grondgebied worden gepleegd. Het lijkt mij echter evident dat een lidstaat zich op deze manier mengt in de rechtsorde van een andere lidstaat, en daardoor de soevereiniteit van die lidstaat onrechtmatig inperkt. Daarnaast leven er in Europa hele volkeren, groepen en taalkundige en religieuze minderheden wier grondrechten op dit gebied op geen enkele manier worden beschermd, ook in lidstaten die zich opwerpen als hoeders van de waarden van de vrijheid. Is het dan geen racisme het gebruik van de eigen moedertaal bij de rechtbank te verhinderen of het recht daarop te ontzeggen, de verkeersborden in de plaatselijke taal te verwijderen, zoals onlangs is gebeurd in Bergamo, of scholieren onderwijs in de moedertaal en in de plaatselijke geschiedenis te ontzeggen? Dat is immers niet alleen ernstige discriminatie op etnische basis, maar ook culturele volkerenmoord. Staatsracisme gaat in sommige gevallen, zoals momenteel in het geval van de Bretonse onafhankelijkheidsbeweging, zo ver dat de verdediging fundamentele rechten worden ontzegd, zoals het recht op vrije en gratis toegang tot de processtukken, een recht dat nota bene in de Franse wet is vastgelegd. Ik heb deze zaak in een vraag aan de Raad aan de orde gesteld.
Daarnaast is het zaak zeer duidelijk aan te geven wat er precies moet worden verstaan onder negationisme, met een racistisch of xenofoob oogmerk en een bedreigende, beledigende of krenkende aard. Op die manier wordt de volledige vrijheid van verkeer voor historische teksten en documenten, en vooral de vrijheid van wetenschappelijk en historisch onderzoek beter beschermd. De scheidslijn tussen deze feiten en negationisme kan in enkele gevallen zeer dun zijn, maar hij bestaat, en in onze liberale cultuur is het een vereiste dat we de volledige vrijheid van historisch onderzoek en de vrijheid van meningsuiting garanderen.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit langverwachte, maar ook delicate verslag kan, als een paar basisamendementen van de PPE worden aangenomen, een reële bijdrage leveren aan de oplossing van een zeer ernstig probleem. In elk geval zal het verslag ons helpen een stap vooruit te doen bij het tegengaan van alle discriminatie op grond van ras, godsdienst of nationaliteit.
Het doel ervan is gemeenschappelijk optreden van de lidstaten die zich willen inzetten om de aanpak van het probleem zo goed mogelijk te coördineren, met name om te voorkomen dat de vervolging van en de sancties voor misdrijven in verschillende lidstaten van de Unie te veel uiteenlopen. In het eerste deel van het verslag wordt getracht zo precies mogelijk te definiëren wat racistische en xenofobe delicten zijn. In dit verband wil ik de commissaris wijzen op de waardevolle bijdrage van amendement 12, waaruit de voorwaarden kunnen worden afgeleid om een zinloze heksenjacht te voorkomen, een heksenjacht die maar al te gemakkelijk ontstaat wanneer gesproken wordt over xenofobie en racisme, maar ook om gedrag dat werkelijk racistisch en xenofoob zou kunnen zijn, niet te onderschatten.
In het vervolg van het verslag worden gemeenschappelijke minimumsancties vastgesteld voor natuurlijke personen en rechtspersonen. Dit verslag is echter vooral bij de tijd omdat er niet alleen strafbare feiten aan de orde komen die zich in het dagelijks leven van de burgers voordoen, maar ook virtuele strafbare feiten, dat wil zeggen die delicten die dagelijks in de virtuele realiteit van Internet worden begaan. Interessant is de passage waarin racisme als verzwarende omstandigheid bij strafbare feiten van andere aard en oorsprong wordt behandeld.
Tot slot is het, om deze doelstellingen te verwezenlijken, werkelijk noodzakelijk dat de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van justitie op overtuigende wijze wordt versterkt. Dit is een nieuw initiatief dat volgt op andere, al in het verleden gestarte maatregelen en dat wordt ondersteund door een basismaatregel uit 1996. Laten we hopen dat uit deze bron in de toekomst nog andere resultaten als dit verslag voort zullen komen.

Marinho (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, we weten allemaal hoe eenvoudig het is om met een verwijzing naar de migratieverschijnselen waar Europa nu mee te maken heeft aan te zetten tot racisme en vreemdelingenhaat. Als je deze gemakkelijke weg kiest, en ervoor zorgt dat de burger immigratie gelijkstelt met geweld, dan open je de deur voor racisme en vreemdelingenhaat. Daarmee ondermijn je de basis voor het samenleven van de burgers in Europa, terwijl je bovendien populisten aan de macht brengt. De kracht van Europa schuilt nu juist in het gegeven dat we gemeenschappelijke problemen samen kunnen oplossen. Nu worden er echter nationale en politiële barrières opgericht, en elke lidstaat is bezig met het bouwen van zandkastelen die bij iets sterkere wind natuurlijk meteen weggeblazen zullen worden.
Daarom is het van belang erop te wijzen dat dit kaderbesluit een werkelijke Europese dimensie heeft. De bedoeling is dat we de delicten racisme en vreemdelingenhaat op Europees niveau strafbaar stellen. Tot nu viel deze kwestie onder het internationaal recht en het interne recht van de lidstaten - de mazen waardoor de overtreders kunnen ontsnappen zijn dus erg ruim.
Mijnheer de Voorzitter, Europa kan zich niet verdedigen door inertie en niet door fraaie woorden. En zeker niet door onverantwoordelijk te zijn en de kiezers heel eenvoudig te vertellen dat 'anderen? het hebben gedaan. Europa verdedigt zich met de wet in de hand, met rechtbanken en met sancties. Daarom steunen wij dit initiatief, mijnheer de commissaris, en we hopen dat de Raad het spoedig zal goedkeuren.

Schröder, Ilka (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, wanneer het verslag de belofte in de titel zou nakomen, zou ik niets liever doen dan het goedkeuren. Ik zal in het kort uitleggen waarom dat juist niet het geval is. Trefwoord Internet. Op Internet is al alles illegaal wat ook off line illegaal is. Dat feit schijnt hier niet bekend te zijn. Het is aan andere fracties te danken dat providers echt alleen maar kunnen worden bestraft wanneer ze op de hoogte zijn van illegale boodschappen op hun websites. De rapporteur heeft er alles aan gedaan om Internet in zijn geheel als misdadig te bestempelen. Naar mijn mening komen hier heel mooi de ware bedoelingen van de rapporteur tot uiting.
Tweede punt: in het verslag wordt het principe gevolgd dat vooral datgene wordt bestraft wat gedacht wordt. Op acties wordt minder ingegaan. Hierdoor doen we niets aan de bestraffing van hate crime, datgene wat werkelijk gebaseerd is op racistische motieven, en gaan we in de richting van mind policing. Dat leidt tot meer censuur en minder vrijheid van pers en meningsuiting. Zoiets kun je toch niet ondersteunen!
Laatste punt: antiracisme, zoals het hier staat, zou betekenen dat de levensomstandigheden van migranten concreet worden verbeterd. Maar wat doet het verslag? Het verslag treedt niet op tegen institutioneel racisme, waar Eurodac slechts het topje van de ijsberg is, niet tegen economisch racisme en niet tegen het pure racisme, waartoe in Sevilla nogmaals is besloten, niet alleen door het fort EU uit te breiden, maar zelfs door derde landen rechtstreeks in de houdgreep te nemen. Daarom kun je dit verslag als antiracist absoluut niet serieus nemen.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, wij zijn blij met het verslag-Ceyhun, en we betreuren de toename van het aantal racistische uitingen in Europese landen. Volgens de Europese Waarnemingspost voor Racisme en Vreemdelingenhaat is er vergeleken met het voorgaande jaar in 2000 sprake geweest van een toename van het aantal incidenten en aanvallen, met name in een aantal landen van de Unie. Na de tragische gebeurtenissen van 11 september 2001 is de situatie verslechterd, en zijn de spanningen en het geweld toegenomen, vooral ten aanzien van de islam. Het is van belang erop te wijzen dat racisme en vreemdelingenhaat een schending inhouden van de beginselen van vrijheid en democratie, het respect voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en de principes van de rechtsstaat. Dat zijn de beginselen waarop de Europese Unie is gebouwd, en die principes worden door alle lidstaten gedeeld.
Discriminatie op grond van ras of etnische afkomst is in alle lidstaten verboden, maar de interpretatie, de reikwijdte en de toepassing van dit verbod zijn overal verschillend. De lidstaten moeten maatregelen kunnen invoeren die het principe van gelijke behandeling extra gewicht geven. Ze moeten ook eerder bereid zijn bestaande maatregelen af te dwingen. Het is dus van belang dat er op Europees niveau minimumnormen bestaan. Degenen die zich aan dit soort delicten schuldig maken, mogen geen misbruik kunnen maken van het feit dat de aanpak in elk land verschillend is. Het mag niet mogelijk zijn dat ze zich aan vervolging onttrekken door zich van het ene land naar het andere te verplaatsen.
Dit voorstel voor een kaderbesluit moet ertoe leiden dat de strafwetgeving in de lidstaten beter op elkaar wordt afgestemd, en dat er een gemeenschappelijke aanpak ontstaat. Pas dan kunnen we efficiënt optreden tegen racistisch optreden binnen de Europese Unie.
Het is altijd belangrijk erop te wijzen dat er een evenwicht gevonden moet worden tussen de bestrijding van de gesel van racisme en vreemdelingenhaat en de bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden, zoals vrijheid van meningsuiting, persvrijheid en vrijheid van vergadering. Het is ook van belang er even bij stil te staan dat racisme niet alleen bestreden wordt door de uitingen ervan - inzonderheid de gewelddadige - te onderdrukken. Het gaat er vooral om racisme te voorkomen, en dat kan door bij het onderwijs de nadruk te leggen op gelijkheid. We moeten intelligent beleid opstellen dat geen ongewenste reacties oproept. Een recent voorbeeld daarvan zien we in de maatregelen die er binnen de context van het asiel en immigratiebeleid genomen zullen worden.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, hoe positief de maatregelen misschien ook zijn die door de Raad en dit verslag worden voorgesteld om het beleid van de Europese Unie aan te scherpen, o.a. door racisme en vreemdelingenhaat strafbaar te stellen, toch verliezen deze maatregelen hun betekenis als we denken aan de besluiten van Sevilla met betrekking tot de emigranten. Daar is immers een beleid uitgestippeld waarmee emigranten systematisch worden vervolgd en geterroriseerd. Dat beleid past geheel in de denktrant van extreemrechts, dat de emigranten alle kwalen van het kapitalisme in de schoenen wil schuiven. Het gaat hier nota bene om emigranten die grotendeels afkomstig zijn uit landen die verschrikkelijk zijn uitgebuit, en ook uit landen van de Europese Unie zelf. Ook nu nog worden in een groot aantal landen, waaronder Griekenland - het land met misschien wel de meeste emigranten -, de fundamentele mensenrechten van emigranten op grove en flagrante wijze geschonden. Zo werd onlangs ontdekt dat 2700 emigranten onder dermate barre omstandigheden werden vastgehouden, dat zij in opstand zijn gekomen en een protestmars hebben gehouden.
Mijnheer de Voorzitter, vanuit deze nachtmerrieachtige toestand bezien zijn het voorstel van de Raad en het verslag-Ceyhun in combinatie met de huidige wetgeving voor het Europees arrestatiebevel in feite maatregelen waarmee het racistische en xenofobe beleid van de Europese Unie alleen maar wordt versoepeld en aan het oog onttrokken.
Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie is erg ingenomen met het verslag van de heer Ceyhun, dat inderdaad goed aansluit bij het voorstel voor een kaderbesluit ter bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat dat wij hebben ingediend. Zoals de rapporteur al aangaf is de vrijheid van meningsuiting in een democratische rechtsstaat begrensd, aangezien ze niet mag worden gebruikt voor het rechtvaardigen van crimineel gedrag of geweld tegen derden. Helaas hebben we in een aantal delen van Europa te maken met uitingen van racisme en vreemdelingenhaat, en zoiets is in onze democratische maatschappijen onaanvaardbaar. We moeten het eens worden over een geïntegreerde aanpak, met zowel preventieve als repressieve maatregelen. Alleen dan kunnen wij dit verschijnsel op een doeltreffende wijze het hoofd bieden. De in het Commissievoorstel opgenomen strafrechtelijke maatregelen vormen een onderdeel van deze aanpak. De Commissie heeft er altijd op gewezen dat het gaat om een kwestie van cultuur, en daarom hebben we reeds een aantal maatregelen genomen die moeten leiden tot een grotere bewustwording. Op die wijze proberen we racisme en vreemdelingenhaat te bestrijden - op de werkvloer en in het onderwijs, maar ook binnen de context van de immigratie en het asielbeleid.
Met betrekking tot de amendementen op dit voorstel van de Commissie voor een kaderbesluit kan ik het volgende zeggen. Volgens de rapporteur moet het feit dat een racistisch delict met gebruik van een massacommunicatiemiddel is begaan, beschouwd worden als een verzwarende omstandigheid. De Commissie is flexibel als het gaat om extra verzwarende omstandigheden. Misschien is het hier echter toch verstandiger te spreken over materiaal dat gericht is op grote groepen mensen. Racistisch materiaal dat door één persoon wordt verspreid - zoals, bijvoorbeeld, de handmatige distributie van racistische propaganda - kan namelijk bedoeld zijn voor een grote groep mensen.
De amendementen 6 en 12, onder b), zijn bedoeld als verwijzing naar de richtlijn over elektronische handel en de verantwoordelijkheid van Internetproviders. We moeten om te beginnen vaststellen dat de bepalingen van dit kaderbesluit de werkzaamheid van de instrumenten van de eerste pijler, met name de richtlijn aangaande elektronische handel, op geen enkele wijze aantasten. Het kan echter geen kwaad er in dit verband op te wijzen dat deze richtlijn de lidstaten niet toestaat Internetproviders een algemene controleverplichting op te leggen met betrekking tot de inhoud van het via Internet verspreide materiaal. De lidstaten kunnen de providers echter wel verplichten de bevoegde autoriteiten in te lichten als zij de verdenking koesteren dat gebruikers onrechtmatige activiteiten ontwikkelen of niet toegestane informatie uitwisselen. Dat betekent dat providers aansprakelijk kunnen worden gesteld als zij weet hebben van de verspreiding van racistisch materiaal via hun dienstverlening. Dat is het geval als de gerechtelijke autoriteiten de providers er na een klacht op wijzen dat er racistisch materiaal verspreid wordt, en de betrokken provider in gebreke blijft maatregelen te nemen om de verspreiding van dit materiaal tegen te gaan. De Commissie houdt er een iets andere mening op na dan de rapporteur als het gaat om het in het openbaar verdedigen van genocide en andere grootschalige misdaden. De voorwaarden die in amendement 12 worden genoemd zijn strenger dan die welke voor het gemeenschappelijk optreden van 1996 werden voorgesteld. Nu wordt als voorwaarde gesteld dat het gewraakte gedrag of de gewraakte uitlatingen nog steeds een bedreiging, belediging of laster vertegenwoordigen, terwijl dat gedrag of die uitlatingen door racisme of vreemdelingenhaat gemotiveerd moeten zijn. De zes jaar geleden goedgekeurde gemeenschappelijke actie stelde als voorwaarde alleen maar dat met de openlijke verdediging van genocide een op racisme of vreemdelingenhaat geïnspireerde doelstelling nagestreefd werd. De in amendement 12 genoemde voorwaarden stellen dus een hogere drempel voor het instellen van strafvervolging, en daarom vragen we het Parlement nog even over dit amendement na te denken.
Tot slot wil ik er de aandacht op vestigen dat ons voorstel heel duidelijk is als het gaat om de definitie en de typering van dit delict - we hebben het immers steeds over concrete gedragingen en nooit over meningen. Dit voorstel voor een kaderbesluit kan dan ook niet gezien worden als een inbreuk op fundamentele rechten, zoals de vrijheid van meningsuiting en de principes die opgenomen zijn in het Handvest voor de Grondrechten van de Europese Unie en de artikelen 10 en 11 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. In het Europees recht zal - net als bij het recht van de afzonderlijke lidstaten - gezocht moeten worden naar een zinvol evenwicht. Zoals in artikel 10, lid 2 van het Europees Verdrag al aangegeven wordt, moeten deze vrijheden, inzonderheid de vrijheid van meningsuiting, afgewogen worden tegen overwegingen van ordehandhaving, misdaadpreventie en de bescherming van de rechten of de eerbaarheid van derden. We zijn dus niet van plan een soort thought police in te voeren. We vragen de Unie alleen maar trouw te zijn aan haar eigen waarden, die sinds het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens ons gemeenschappelijk erfgoed vormen. De politieke boodschap moet duidelijk zijn, en die luidt dat we op racisme en vreemdelingenhaat geïnspireerde misdrijven overal in de Europese Unie op dezelfde rigoureuze wijze zullen bestrijden.
De Voorzitter.
 Hartelijk dank, commissaris Vitorino.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0217/2002) van de heer Berenguer Fuster, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het Groenboek van de Commissie over de herziening van Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad (COM(2001) 745 - C5-0159/2002 - 2002/2067(COS)).

Berenguer Fuster (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, het is nu bijna twee jaar geleden dat in Brussel een congres plaatsvond ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van Verordening (EEG) nr. 4064/89 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen. Tijdens deze bijeenkomst waren alle sprekers het vreemd genoeg eens - doorgaans lopen de meningen immers nogal uiteen - over de hoogstaande kwaliteit van deze verordening. Ik deel het standpunt van de deskundigen en ga akkoord met deze positieve beoordeling.
Deze vaststelling doet evenwel geen afbreuk aan het onderhavige voorstel tot herziening van de verordening. Laat ik van meet af aan duidelijk zijn. De verordening wordt weliswaar algemeen goed bevonden, maar dat betekent niet dat er geen gedeeltelijke hervormingen of aanpassingen nodig zijn, ingegeven door in de praktijk ontstane behoeften. Hoe het ook zij, veel moet er niet veranderd worden.
De tekst van verordening (EEG) nr. 4064/89 voorziet zelf in een bepaling waarin wordt onderstreept dat bepaalde aspecten na verloop van tien jaar moeten worden herzien. Na het verstrijken van deze termijn heeft de Commissie een Groenboek gepresenteerd waarin zij voorstelt de analyse niet te beperken tot de in de verordening genoemde punten, maar alle elementen te bestuderen die voor actualisering in aanmerking komen. Wij moeten de Commissie van harte feliciteren met dit bijzonder lovenswaardige initiatief.
Ik meen te mogen stellen dat de belangrijkste bijdragen van het voornoemde Groenboek betrekking hebben op de vaststelling van de drempels die worden gebruikt om de communautaire dimensie van een concentratie te beoordelen en de definitie van de omstandigheden waarin een concentratie, na aanmelding bij de Commissie, voor onderzoek en evaluatie kan worden verwezen naar een of meerdere nationale mededingingsautoriteiten en de omgekeerde situatie waarin een concentratie, na aanmelding bij de nationale autoriteiten, simultaan naar de Commissie kan worden verwezen.
Wat het eerste punt betreft, suggereert de Commissie dat er sprake is van een concentratie met communautaire dimensie wanneer zij in drie of meer landen kan worden aangemeld. Hiermee worden de ingewikkelde procedureregels van artikel 1, lid 3 van de verordening geschrapt. Sommige nationale mededingingsautoriteiten hebben zich over de wijziging van het voornoemde artikel uitgesproken en stellen voor de bepalingen te vervangen door andere criteria dan die van de Commissie.
Wij kunnen ons niet vinden in deze bezwaren. Het door de Commissie aangedragen criterium inzake het automatisch verlenen van bevoegdheden leidt tot meer duidelijkheid en eenvoud, bevordert de uniformiteit van de beoordelingscriteria, vergroot de rechtszekerheid en stelt de ondernemingen in staat kosten te besparen. Daarom verdient het onze onvoorwaardelijke steun.
Het tweede punt, dat betrekking heeft op de verwijzing van de dossiers, ligt iets moeilijker. Daarom leggen het Europees Parlement en de Economische en Monetaire Commissie een reeks voorstellen op tafel. Ten eerste zijn wij van oordeel dat de Europese Commissie het dossier slechts naar een of meerdere nationale autoriteiten mag verwijzen indien de betrokken partijen daarmee instemmen. Uitgaande van de vaststelling dat een geharmoniseerde aanpak doeltreffender is en minder kosten heeft voor de ondernemingen lijkt het ongepast om diezelfde ondernemingen er via de verwijzingsprocedure toe te verplichten tegen hun zin meer dan één dossier te openen.
Verder waarschuwt het Europees Parlement de Commissie in het kader van de verwijzing voor het probleem dat ontstaat wanneer de eindbeslissing wordt overgelaten aan politieke organen en niet aan onafhankelijke autoriteiten. Wij moeten ermee rekening houden dat de uiteindelijke beslissing in diverse lidstaten door een politieke autoriteit wordt genomen, zoals bijvoorbeeld in mijn land, waar de regering het laatste woord heeft. Daarom kunnen de criteria die aan de goed- of afkeuring van een concentratie ten grondslag liggen sterk verschillen van de maatstaven die gehanteerd worden in de analyse van het effect op de mededinging en de efficiëntievoordelen.
Commissaris Monti heeft onlangs in een in mijn land verschenen interview gewag gemaakt van de druk die de regeringen uitoefenen in het kader van de mededingingsdossiers. Er is niet veel scherpzinnigheid voor nodig om te raden welke houding die regeringen zullen aannemen als zij zelf de beslissing mogen nemen.
De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten behoudt twee amendementen: in het eerste amendement dringen wij erop aan dat het behoud of het scheppen van werkgelegenheid tot de efficiëntievoordelen wordt gerekend die het effect van een concentratie op de mededinging compenseren. In feite gaat het hier om een vertaling van het beginsel van 'failing company defence? dat reeds door de Commissie wordt toegepast. Wij zijn evenwel van oordeel dat de expliciete vermelding van dit concept in de tekst een verbetering van het verslag inhoudt.
Ik denk dat het verslag ook baat heeft bij de inhoud van het tweede amendement. Daarin wordt geëist dat in de concentratiedossiers niet alleen de concurrerende ondernemingen, maar ook de consumenten en, in voorkomend geval, de vertegenwoordigers van de betrokken werknemers als belanghebbende partijen worden beschouwd.

Gil-Robles Gil-Delgado (PPE-DE)
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik heb de eer en het genoegen hier het standpunt van de voornoemde commissie uiteen te zetten over het verslag van de heer Berenguer, die ik van harte feliciteer met zijn werk. Mijn felicitaties ook aan de Commissie, die hier vandaag door commissaris Monti wordt vertegenwoordigd. Aan haar hebben wij immers dit mijns inziens bijzonder lovenswaardige initiatief te danken.
De Economische en Monetaire Commissie heeft in haar verslag een reeks conclusies van de Commissie juridische zaken en interne markt overgenomen. Ik denk dan met name aan het voorstel om de controle vooraf niet uit te breiden tot nieuwe gevallen, de vereenvoudiging van de termijnberekening en de weigering om gesprekken te registreren die de rechtszekerheid in het gedrang kunnen brengen. Mijn dank aan de rapporteur voor zijn positieve houding ten aanzien van deze amendementen en aan de ten principale bevoegde commissie omdat zij deze voorstellen heeft overgenomen.
Op een aantal andere vlakken is er evenwel geen rekening gehouden met het advies van de Commissie juridische zaken. Daarom zien wij ons genoodzaakt de desbetreffende punten opnieuw aan te kaarten. Wij vinden het met name ongepast dat het criterium van dominantie bij de evaluatie van concentraties wordt vervangen door een aanzienlijke vermindering van de concurrentie. Verder achten wij het niet wenselijk dat de Commissie ruimere mogelijkheden krijgt om concentratiedossiers naar nationale mededingingsautoriteiten te verwijzen en dat de boetes berekend worden als een percentage van het handelsvolume. Wij zijn immers van oordeel dat de rechtszekerheid niet in gevaar mag worden gebracht door de nodeloze invoering van nieuwe min of meer modieuze procedures.
In het licht van deze benadering is het derhalve niet verwonderlijk dat de rapporteur voor advies niet kan instemmen met de amendementen van de socialistische fractie en met amendement 5 van de Fractie Europees Unitair Links. Deze uitermate vage voorstellen staan de vereenvoudiging van de procedures in de weg. Ook de andere twee amendementen, die geenszins bijdragen aan de verbetering van de controle op concentraties, zijn onzes inziens onaanvaardbaar.
Ik juich dit initiatief toe, maar wij moeten oppassen dat wij onszelf niet in de wielen rijden.

Doorn (PPE-DE).
Voorzitter, ook mijn complimenten voor de heer Berenguer. Ik vind het een uitstekend verslag. Ik kan me daar heel goed in vinden, minder in de amendementen die hij voor de plenaire vergadering heeft ingediend, maar daar kom ik zo meteen op.
Het Groenboek concentratiecontrole zet de lijnen uit voor de manier waarop de fusiecontrole zich in Europa in de komende jaren zal gaan afspelen. Het is een goede zaak om de bestaande regels te toetsen en te hervormen waar nodig. Veel kritiek was er uit ondernemingen op de aanmeldingsprocedures, met name bij transnationale fusies. Het ontbreken van onderlinge afstemming tussen de lidstaten leidt tot bureaucratische, kostbare en tijdverslindende procedures. De oplossing die de Commissie nu voorstelt, lijkt me uitstekend. One Stop Shop in Brussel voor meervoudige aanmeldingen in meer dan twee lidstaten. Wat mij betreft, had het ook wel One Stop Shop mogen zijn bij aanmelding in meer dan één lidstaat. Een aanmelding in Brussel kost niet alleen minder, het versterkt ook wezenlijk de rechtszekerheid.
Het is een goede zaak dat nu eindelijk ook de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van concentratiecontrole enige vorm begint aan te nemen. Hier moeten uiteraard ook de nieuwe lidstaten bij betrokken worden. Laten we hopen dat deze samenwerking tussen de lidstaten leidt tot minder bureaucratie en gelijke procedures en criteria.
We roepen de Commissie op, om bij het spiegelbeeld van de One Stop Shop, de verwijzing door de Commissie naar de lidstaten op grond van artikel 9, ook de nodige terughoudendheid aan de dag te leggen. De Economische en Monetaire Commissie heeft duidelijk in het verslag gezet dat terugverwijzing alleen mogelijk is, mag zijn, met instemming van de betrokken ondernemingen. Ook dat is in het belang van de rechtszekerheid.
Voorzitter, de concentratiecontrole ziet toe op de uitwerking van concentraties op de markt. Er worden nieuwe structuren gecreëerd, de uitwerking van die structuren op de markt staat centraal bij de controle door de Commissie. Het gaat hier om economische ordening waarbij de beoordelingscriteria, waartoe ik ook de vergroting van de efficiency reken, ontleend zijn aan het mededingingsrecht. Mijn fractie is daarom tegen alle amendementen die een uitbreiding beogen van beoordelingscriteria, met bijvoorbeeld de gevolgen voor de werkgelegenheid en andere sociale aspecten. Dit hoort niet thuis in de concentratiecontroleverordening.
Hetzelfde geldt, Voorzitter, voor de amendementen met een handelspolitieke lading van de heer Herzog. Het gaat bij de concentratiecontrole niet om het versterken van Europese industrieën of het opzetten van sterke industrieën. De sterkste industrieën en de sterkste ondernemingen ontstaan door sterkere concurrentie en dat is dan juist het doel van de concentratiecontrole.
Ik heb er al op gewezen dat ik de rechtszekerheid van de ondernemingen bij dit soort procedures buitengewoon belangrijk acht. Het hanteren van verschillende criteria kan tot tegenstrijdige conclusies leiden. Om dezelfde reden zijn we ook tegen meer collegialiteit bij de besluitvorming over fusies. Het gaat hier om enorme investeringen. Ondernemingen hebben recht op snelle en onbureaucratische procedures. Het Groenboek van de Europese Commissie biedt daartoe een goede aanzet.

Randzio-Plath (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie voor de herziening is toe te juichen. Het getuigt immers van een vooruitziende blik om ondanks het succesverhaal van de concentratiecontroleverordening nu vernieuwingen en hervormingen voor te stellen. Volgens mij getuigt het ook van een vooruitziende blik omdat zo al rekening wordt gehouden met de uitbreidingsprocessen.
Ik steun het verslag van de rapporteur, en de fractie ook. Maar ik deel ook de bezorgdheid dat bijvoorbeeld enkele voorstellen in het Groenboek misschien toch niet verwezenlijkt kunnen worden. Daarom is het heel belangrijk om van de Commissie daadwerkelijk de toezegging te hebben dat de kwestie van de definities, maar ook de kwestie dat machtspositietoetsen worden vervangen, niet worden uitgesteld tot latere herzieningen. Naar mijn mening geldt dat met name voor de internationale dimensie van de concentratieprocessen en met name voor de innovatieve terreinen waarop die concentraties plaatsvinden.
Het aantal grensoverschrijdende fusies is de afgelopen jaren voortdurend toegenomen. Dat stijgende aantal en ook de complexiteit zijn vast en zeker mede aanleiding voor de herziene taakverdeling en de nieuwe afstemming tussen nationale en EU-mededingingsautoriteiten. Tegen de achtergrond van efficiency, transparantie, rechtszekerheid, kortere termijnen en minder administratieve rompslomp voor ondernemingen juich ik het toe dat de Commissie een belangrijkere rol krijgt als centraal punt, en ik steun ook uitdrukkelijk de opmerking van de Commissie dat het noodzakelijk is eventueel een extra gerechtelijke instantie in het leven te roepen.
In tegenstelling tot de vorige sprekers vind ik echter dat ook de ingrijpende gevolgen van concentraties, vooral voor de werkgelegenheid, grondig onderzocht moeten worden, evenals de criteria en procedures voor de controle van de toelaatbaarheid van een concentratie. Er zijn duizenden arbeidsplaatsen in de hele EU verloren gegaan door reorganisaties. Ondernemingen moeten vanzelfsprekend de grootst mogelijke vrijheid hebben om managementbesluiten te nemen, maar tegelijkertijd is het vaak de grootste werkgever in een regio, die zulke reorganisaties uitvoert. Niet alleen de afzonderlijke werknemers worden getroffen door het verloren gaan van arbeidsplaatsen, maar dit heeft ook consequenties voor de economische en sociale banden in de hele regio. Ik wil er op deze plaats aan herinneren dat de Europese Raad van Nice uitdrukkelijk economische prestatie en sociale vooruitgang onlosmakelijk met elkaar heeft verbonden. Hier moet ook in het mededingingsrecht en het mededingingsbeleid rekening mee worden gehouden, ook in het kader van concentratiecontroles.

Schmidt, Olle (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, hierbij wil ik rapporteur Berenguer Fuster bedanken voor zijn uitstekende werk.
Mijnheer de commissaris, ik heb het al eerder gezegd en ik heb het in Zweden gezegd: u bent vermoedelijk de belangrijkste commissaris voor de burgers in mijn land, waar mededingingskwesties nooit een prioriteit zijn geweest. Maar het gaat inmiddels de goede kant op, dus wees optimistisch! Het mededingingsbeleid is met name van belang voor de kleine landen, waar het risico op monopolievorming en concentraties van ondernemingen duidelijk aanwezig is. Het is een goede zaak dat de Europese Unie nu bereid is tot een herziening van de manier waarop de controle op concentraties van ondernemingen functioneert in een wereldomspannende economie. Omdat de wereld verandert, worden er ook nieuwe eisen gesteld aan de controle op fusies door de Europese Unie.
In mijn land is er een uitgebreide discussie gevoerd over deze kwesties toen een aantal opmerkelijke, geplande fusies niet plaatsvonden. Ik zeg niet dat de Commissie in deze afzonderlijke gevallen een foutieve beoordeling heeft gemaakt, maar ik ben wel van mening dat er een bredere beoordeling van fusies zou moeten komen. Ik herhaal: dit is met name voor kleine landen van belang.
Laat mij een aantal speciale punten noemen. Ten eerste moet de controle op concentraties van ondernemingen er meer toe leiden dat de ontwikkeling en rationalisering van de bedrijven op de interne markt in zijn geheel gestimuleerd worden. Wij moeten een gemeenschappelijke markt creëren zonder obstakels en segmenten. Die is er nog niet. Ten tweede moet de controle op concentraties van ondernemingen eenduidiger worden. Ten derde kan de rechtszekerheid vergroot worden. Het is een verstandig beginsel dat de autoriteit die een kwestie onderzoekt niet dezelfde is als de autoriteit die reeds het besluit heeft genomen over de kwestie.
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben sterkere ondernemingen nodig in Europa. Er moet meer concurrentie komen. Wij hebben mondiale actoren nodig die kunnen groeien, zodat zij een hardere internationale concurrentie het hoofd kunnen bieden. Daarom is er bij de beoordeling van fusies door de Commissie een dynamischer zienswijze nodig die meer gericht is op de lange termijn. De Europese Unie kan nog veel leren van de Verenigde Staten bij het tot stand brengen van een Unie met betere groeimogelijkheden en een sterkere concurrentiepositie, zoals wij in Lissabon hebben besloten.

Herzog (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, gezien het toenemende belang van concentraties en hun enorme sociale en economische impact, dienen de voorstellen in het Groenboek te worden verbeterd. Rapporteur Berenguer Fuster heeft benadrukt dat controle op concentraties een zeer belangrijk element vormt van het communautaire mededingingsbeleid. Bij de vraag of concentraties acceptabel zijn dient echter niet alleen gekeken te worden naar de concurrentie. Ook andere doelstellingen van de strategie van Lissabon moeten in overweging worden genomen, zoals de dynamiek van volledige werkgelegenheid en de doelstelling van concurrerende industrieën. Wij moeten ervoor zorgen dat deze twee soorten doelstellingen juridisch gezien niet voor elkaar onderdoen. Het concurrentievermogen moet op peil blijven, maar er moet ook gekeken worden naar de industrie en de werkgelegenheid, die nu nog een ondergeschikte rol spelen.
Het is dus bijzonder belangrijk dat de evaluatiecriteria worden vernieuwd. Er dient beter rekening te worden gehouden met de feitelijke concurrentie op de wereldmarkt. Ook moet worden ingezien dat de nationale markten met uitzondering van een aantal sectoren niet echt meer een rol spelen. We kunnen ons beter oriënteren op de Europese markt en kijken welke marktvormen we ontoelaatbaar vinden, zoals met name die waarin sprake is van een aanzienlijke vermindering van de concurrentie. Tegelijkertijd dienen de procedures te worden verbeterd. Ik kan mij geheel vinden in het one stop shop-beginsel voor operaties van communautair belang, op voorwaarde dat er goede controlevoorwaarden worden gesteld. We kunnen de kwestie van de aanmeldingsvoorwaarden vereenvoudigen en de zogenaamde "tweederderegel" handhaven zonder dat de communautaire samenhang hierdoor gevaar loopt.
Wat de werkwijze betreft, dienen er op twee gebieden nog belangrijke vorderingen te worden geboekt. Gezien de enorme invloed van deze concentraties op het maatschappelijke leven kunnen wij er niet omheen om de vertegenwoordigers van de werknemers en andere belanghebbenden te raadplegen alvorens er beslissingen worden genomen, zoals in de amendementen van de heren Goebbels en Berenguer Fuster wordt voorgesteld. De procedure voor het testen van de markt moet geheel transparant worden gemaakt. Er moet geluisterd worden naar de argumenten van de betrokken partijen en gereageerd worden op de opmerkingen die er worden gemaakt. Zo kan het industrieel belang worden gewaarborgd. Dit punt heb ik in een van mijn amendementen uiteengezet.
Uiteraard moeten de beslissingen nog nader worden besproken. Er kan nog vooruitgang worden geboekt met betrekking tot de twee genoemde doelstellingen: feitelijke concurrentie op de interne markt en ontwikkeling van de industrie en de werkgelegenheid.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, zoals alle sprekers al hebben gezegd, staan we voor verschillende uitdagingen. Aan de ene kant de sterkere integratie van de markten, aan de andere kant de economische globalisering, die niet in de laatste plaats leidt tot meer fusies, en ten slotte de uitdaging van de uitbreiding.
Concurrentie is een essentieel instrument om onze economische doelen te bereiken, vasthoudend aan onze principes en in het kader van het Europese systeem van de ecosociale markteconomie. Het gaat om de concurrentiepositie van Europa op de wereldmarkt. Het gaat om de concurrentie binnen Europa, die we dringend nodig hebben om de doelen van Lissabon te bereiken en de interne markt te verstevigen. We willen niet dat staatsmonopolies worden vervangen door particuliere monopolies. We willen concurrentie op basis van gemeenschappelijke regels. Met onze definitie van concurrentie wordt werk behouden en gecreëerd, worden de prijzen voor de consument lager en wordt het dringend noodzakelijke gedynamiseerde vernieuwingsproces bevorderd.
We staan voor de extra uitdaging van de uitbreiding, waarvoor dringend wederzijdse afspraken nodig zijn over fundamentele aspecten van de mededingingswetgeving van de lidstaten onderling en met de toetredingslanden.
Mijnheer de commissaris, we hebben natuurlijk ook wensen. We willen een duidelijke afbakening van de relevante markt, juist in deze tijd van globalisering. Wij betreuren het dat de onderzoekende en besluitende autoriteit niet gescheiden zijn. Wij onderstrepen de noodzaak dat de verdeling van bevoegdheden en de coördinatie van het optreden van de Commissie en de nationale mededingingsautoriteiten op samenhangende wijze worden toegepast. Het verheugt ons dat venture capital-deelnemingen niet meer onder de EU-concentratiecontrole vallen. Dat we ons zelf moeten vernieuwen, laat ook Oostenrijk zien, waar we sinds 1 juli een nieuw mededingings ?
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, mijn dank voor dit goede verslag. De interne markt maakt het economische concentraties gemakkelijker en dat doen ook de eenheidsmunt, de uitbreiding van de Unie en de mondialisering. Mondialisering is in feite economische concentratie en een wereldwijd beheer van economie en communicatie door slechts enkelen. Convergentie heeft er weer toe geleid dat de IT-sector, de media en de telecommunicatiesector in feite met elkaar verweven zijn. Het gevolg daarvan is enorme concentraties, in feite een megamacht waarin de economische, industriële, communicatieve en in veel gevallen de politieke macht zich in de praktijk in dezelfde handen bevinden. De media zijn ook enorm geconcentreerd en ik heb de Commissie daar niet krachtig tegen op zien treden. De situatie in Italië lijkt op die in Rusland, hoewel de regering in Rusland geen televisiekanalen bezit. In de telecommunicatiesector bestaan straks misschien nog maar enkele ondernemingen en aanbieders en hoewel een leidende marktpositie misschien niet in een, twee of drie landen wordt bereikt, kan dat wel op mondiaal niveau gebeuren. Op die manier heeft een onderneming een aanmerkelijk marktaandeel in tientallen landen.
Ik hoop dan ook dat de Commissie een aanmerkelijke machtspositie op de wereldmarkt veroordeelt en in zo'n geval ingrijpt. Ondernemingen met schaalvoordeel kunnen de markten manipuleren. Het bindende communautaire beginsel van sociale cohesie vereist dat men bij economische concentraties rekening houdt met sociale en arbeidsrechten en, waarom ook niet, met de rechten van aandeelhouders. Ook dat hoort tot de door ons vastgestelde sociale cohesie.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur is verheugd over de controle die de Europese instellingen uitoefenen op de concentraties van ondernemingen. Deze vreugde is echter bespottelijk, want de directeuren van de grote ondernemingen die zich met deze concentraties bezighouden, kijken veel meer naar de belangen van de grote aandeelhouders dan naar de mening van het Europees Parlement. De rapporteur stelt dat door deze concentraties de concurrentie toeneemt en daarmee dus ook de economische groei en de werkgelegenheid. Hij kopieert hierbij op de stelling van de werkgevers dat wat goed is voor directeuren en aandeelhouders, ook goed is voor de samenleving. Als we echter kijken naar de concentraties die tot banenverlies en bedrijfssluitingen hebben geleid, waarbij duizenden werknemers werkloos zijn geworden en gehele regio's zijn geruïneerd, dan kunnen we niet anders dan concluderen dat de belangen van de aandeelhouders in strijd zijn met die van de meeste werknemers.
De affaire-Vivendi heeft, na een reeks affaires in de Verenigde Staten, duidelijk gemaakt hoe uw systeem de productie omvormt tot speculatief kapitaal. De beurs zorgt ervoor dat de rijken steeds rijker worden en anderen armer, vooral de samenleving als geheel. Rijkdom vloeit niet voort uit speculatie, maar uit arbeid. De beurs transformeert het product dat uit feitelijke arbeid is voortgekomen in bedrieglijke effecten.

Andria (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Berenguer Fuster met zijn uitstekende verslag. Kapitaalinvesteringen hebben in de afgelopen tien jaar aan kwantitatief en kwalitatief belang gewonnen, met het oog op een betere allocatie van middelen en gerichte kostenbesparing. Ook dankzij de ontwikkeling van de informatica heeft er een duidelijke en ingrijpende mondialisering en concentratie plaatsgevonden, die aanzienlijke voordelen heeft opgeleverd bij de ontwikkeling van investeringen en nijverheid, maar ook crises heeft veroorzaakt waardoor de bankstelsels en financiële systemen in de ontwikkelingslanden zijn gedestabiliseerd. De negatieve gevolgen hebben hun weerslag gehad op de productie en de werkgelegenheid en soms op de levensstandaard van brede lagen van de bevolking van deze landen.
Het is waar dat de economie van enkele landen door concentraties is gegroeid, landen die door hun gevestigde soliditeit hebben weten te profiteren van de geboden mogelijkheden, maar het is evenzeer waar dat deze concentraties initiatieven moeten kunnen stimuleren om de internationale steun te versterken, die gericht moet zijn op de invoering van hervormingen ten gunste van integratie in wereldwijde uitwisselingen. Vaak vertoont het marktmechanisme, waardoor concentraties worden gestimuleerd en ondersteund, duidelijke beperkingen en kan het grote onvrede veroorzaken bij dat deel van de bevolking dat verstoken blijft van de voordelen die dergelijke processen kunnen opleveren. Als het bij economische concentraties uitsluitend draait om de golden share value, ofwel om de optimalisering van de ondernemingswaarde, zullen hevige conflicten met de andere exploitanten op de markt en met de consument het gevolg zijn.
In het bankwezen, waarin de tendens tot concentratie en de fixatie op uitsluitend winst overheersend is, zijn de gevolgen daarvan duidelijk zichtbaar. Uit het verslag-Cruikshank blijkt - en het is de tweede keer dat ik daarop wijs, commissaris - dat het bankwezen in Groot-Brittannië zodanig geconcentreerd is dat de consument er nadeel van ondervindt. De vier grootste commerciële banken hebben gezamenlijk een zo groot deel van de markt in handen dat de tarieven en prijzen buitenproportioneel hoog zijn en het aanbod van producten en diensten aan particulieren en ondernemingen te wensen overlaat.

Monti
. (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik bedank het Europees Parlement voor zijn steun voor het Groenboek van de Commissie over de herziening van de concentratieverordening. Ik heb de indruk dat het Parlement duidelijk achter de doelstelling van de Commissie staat, namelijk de versterking van de wetgeving inzake het toezicht op concentraties. Alleen met moderne methoden en instrumenten kunnen we uitdagingen als de aanstaande uitbreiding, de intensivering van de betrekkingen met de andere antitrustautoriteiten en het toegenomen besef, op internationaal niveau, van het belang van de vraagstukken inzake het toezicht op concentraties het hoofd bieden.
Bij deze gelegenheid wil ik de Economische en Monetaire Commissie, de rapporteur, de heer Berenguer Fuster, en allen die hebben bijgedragen aan dit debat bedanken, met name de Commissie juridische zaken en interne markt. Tijdens het raadplegingsproces zijn een reeks interessante en goed onderbouwde opvattingen naar voren gekomen over vraagstukken op het gebied van jurisdictie, procedures en inhoudelijke punten die in het Groenboek worden aangesneden. Het verslag van de heer Berenguer Fuster geeft daarvan, naar mijn mening, een goed beredeneerd overzicht en bevat bijzonder interessante opmerkingen. U weet allen dat ik de bijdrage van het Europees Parlement bijzonder op prijs stel en ik kan u beloven dat dit verslag met de grootste aandacht zal worden geanalyseerd. Op basis van al deze interventies zal de Commissie, voor het einde van dit jaar, een voorstel voor een nieuwe verordening inzake concentraties vaststellen, die vervolgens in de Raad zal worden besproken.
Ik beschouw deze verordening als een deel - een belangrijk deel, maar niet meer dan een deel - van een pakket hervormingen, dat ook interpretatieve richtsnoeren zal omvatten voor de toepassing van het substantiële criterium van de mededinging. We hebben verschillende meningen gehoord over het huidige criterium van de dominerende marktpositie en over het eventuele alternatieve criterium van substantiële concurrentievermindering (substantial lessening of competition). De richtsnoeren verduidelijken met name de manier waarop in gevallen van concentratie de marktmacht wordt geanalyseerd en het belang dat moet worden toegekend aan overwegingen over efficiëntie, die ook verschillende malen zijn genoemd. Het voorstel voor een verordening zal natuurlijk voor raadpleging openbaar worden gemaakt.
We zijn ook voornemens in samenwerking met juristen en het bedrijfsleven een nieuwe serie richtsnoeren op te stellen over de beste praktijken bij het onderzoek naar concentraties. We moeten daarop nadenken over de structurele wijzigingen of de beheerwijzigingen die met dit hervormingspakket moeten samengaan, in het bijzonder het vraagstuk van de rechten van de verdediging, van de versterking van onze economische capaciteiten en van de rol van de economische analyse in ons besluitvormingsproces.
Tot sluit zou ik graag, mijnheer de Voorzitter, kort ingaan op een kwestie die door verschillende leden vanavond is aangeroerd, namelijk de kwestie van een eventuele koppeling van sociaal beleid en mededingingsbeleid.
Dat is een kwestie die vragen oproept over de criteria op basis waarvan concentraties moeten worden beoordeeld. Op dit punt wil ik graag duidelijk zijn. De invoering van aanvullende criteria, anders dan mededingingscriteria, bij de beoordeling van concentraties zou de hoofdfunctie van de concentratieverordening, namelijk het behoud van een effectieve concurrentie, ingewikkelder en onduidelijker maken en zou die, in laatste instantie, zelfs teniet kunnen doen. Dat betekent beslist niet dat het werkgelegenheidsbeleid niet van het hoogste belang is. De Europese Unie heeft een werkgelegenheidsbeleid, de lidstaten hebben een werkgelegenheidsbeleid, de Commissie en ik persoonlijk zijn voorstanders van de versterking van het werkgelegenheidsbeleid; ook het behoud van een gezonde concurrentie bevordert, zoals gezegd, op de middellange en lange termijn de economische groei en daarmee de werkgelegenheid. Ik denk echter dat het door elkaar halen van doelstellingen en het opnemen van behoud van de werkgelegenheid als doelstelling de concentratieverordening zouden verzwakken.
Dat betekent niet dat we, in het kader van de concentratiedossiers, ondernemingen niet kunnen wijzen op hun verplichtingen op het gebied van de sociale wetgeving, waar dat vereist is. Van onze kant willen we werknemers en hun vertegenwoordigers garanderen dat zij de mogelijkheid hebben in de loop van het onderzoek hun standpunt aan de Commissie kenbaar te maken. Zoals ik zei verrichten wij een analyse van de concurrentie. In het kader daarvan kan het standpunt van werknemers en hun vertegenwoordigers aan belang winnen als het betrekking heeft op de gevolgen van een fusie voor de concurrentie.
Kort gezegd ben ik van mening dat de sociale regelgeving, die belangrijk is, en de regelgeving inzake de mededinging, die eveneens belangrijk is, technisch verschillende doelstellingen nastreven door middel van een reeks verschillende, maar even waardevolle methoden. Ik ben er vast van overtuigd dat het door elkaar halen van de instrumenten noch het werkgelegenheidsbeleid, noch het mededingingsbeleid ten goede zou komen.
Ik wil het Parlement nog eens bedanken voor de bijdrage aan de vervolmaking van de mededingingsnormen die het ons, ook bij deze gelegenheid, heeft geleverd.

De Voorzitter.
 Hartelijk dank, commissaris Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0115/2002) van mevrouw McKenna, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag inzake de instandhouding en het beheer van de visbestanden in het zuidoostelijke deel van de Atlantische Oceaan (COM(2001) 679 - C5-0666/2001 - 2001/0280(CNS)).

McKenna (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, het zuidoostelijke deel van de Atlantische Oceaan is een van de laatste stukken oceaan ter wereld zonder regionale visserijorganisatie. Om in deze leemte te voorzien werd in april 2001 het nieuwe Verdrag inzake de instandhouding en het beheer van de visbestanden in het zuidoostelijke deel van de Atlantische Oceaan gesloten. Op grond van dit verdrag zal de visserijorganisatie voor het zuidoosten van de Atlantische Oceaan (SEAFO) worden opgericht. Tot nu toe heeft alleen Namibië het verdrag geratificeerd. Hopelijk wordt de ratificatie door de Europese Gemeenschappen bespoedigd als morgen de stemming in het Parlement heeft plaatsgevonden. Dan is er nog maar één ratificatie nodig om het verdrag in werking te laten treden.
Het doel van de SEAFO is het waarborgen van de instandhouding op lange termijn en het duurzaam gebruik van visbestanden in het zuidoostelijke deel van de Atlantische Oceaan, buiten het nationale rechtsgebied van Angola, Namibië en Zuid-Afrika. Tot de visbestanden behoren weekdieren, schaaldieren en andere sedentaire soorten, met uitzondering van sterk migratoire soorten, die onder het ICCAT vallen.
In het verslag wordt wat elementaire achtergrondinformatie gegeven, waarvan ik hier in het kort verslag zal doen. De visbestanden die momenteel voor de beroepsvisserij van belang zijn, zijn onder andere heek, horsmakreel, sardinella en ansjovis. De meeste hiervan worden echter in territoriale wateren gevangen. De Commissie voert aan dat de vangst van deze soorten in de open zee van het SEAFO-gebied gering zou zijn. Welke soorten gaan dan onder het beheer van de SEAFO vallen?
Aangezien de visbestanden in de kustwateren te lijden hebben van overbevissing en steeds verder uitgeput raken, gaat de visserijsector zich in andere gebieden in de wereld steeds meer richten op diepzeesoorten. In veel gevallen is de visserij op deze soorten op geen enkele wijze geregeld, maar de biologische kenmerken van deze vissoorten maken dat ze bijzonder kwetsbaar zijn voor overbevissing. Ze groeien uitermate langzaam. Ze leven zeer lang en kennen een geringe spreiding. Het verleden heeft herhaaldelijk uitgewezen dat deze visserij een verwoestende uitwerking heeft op de bestanden.
De wateren van het zuidoosten van de Atlantische Oceaan vormen de habitat van een aantal diepzeesoorten, waaronder de zwarte Patagonische ijsheek, de slijmkop, de zwijnvis en diepzeegarnalen. Er is nog maar weinig bekend over de biologische aard en het volume van deze soorten, wat op zichzelf al reden tot grote bezorgdheid moet zijn. Het is echter bemoedigend dat er onlangs beheersmaatregelen zijn overeengekomen voor ten minste enkele diepzeesoorten in het noordoosten van de Atlantische Oceaan.
In mijn verslag noem ik een aantal punten waarop de tekst, die in sommige opzichten krachtiger is dan die van eerdere verdragen, in feite zwakker is dan die van de UNFSA, de visbestandenovereenkomst van de VN. Een van de belangrijkste punten is waarschijnlijk de tekst over het voorzorgsbeginsel, die aanzienlijk zwakker is dan in het onlangs getekende nieuwe verdrag over de tonijnvangst in het westelijk deel van de Stille Oceaan. Nadere bijzonderheden zijn in mijn verslag te vinden.
De voorlopige regelingen voor toezicht en controle vormen echter een prijzenswaardig element in het SEAFO-verdrag en moeten worden toegejuicht.
Het staat nog te bezien of de SEAFO aan de hoge verwachtingen zal voldoen en de ambitieuze doelstellingen zal halen. Het succesvol functioneren van regionale visserijorganisaties staat of valt met de politieke wil van de contractpartijen. In dit verband heb ik enige twijfel over de houding van de Europese Unie. Helaas, en tot grote schande van de Europese Unie, zijn er talloze voorbeelden te noemen over een periode van vele jaren en in diverse organisaties waaruit blijkt dat de Europese Unie zich niet heeft gehouden aan het wetenschappelijke advies van de regionale visserijorganisatie.
De houding in het verleden geeft weinig aanleiding te verwachten dat de Unie alles zal doen wat in haar niet-onaanzienlijke vermogen ligt om de instandhouding van visbestanden in het zuidoosten van de Atlantische Oceaan te bevorderen. Ik hoop dat de Europese Unie in dit opzicht haar houding zal bijstellen.
Ik wens de nieuwe SEAFO veel succes bij haar beheerstaken. Ik hoop dat de EU op dit gebied een constructieve rol zal spelen.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten is ingenomen met de oprichting van een nieuwe regionale visserijorganisatie die moet instaan voor het beheer van het zuidoostelijk deel van de Atlantische Oceaan: de visserijorganisatie voor het zuidoosten van de Atlantische Oceaan (SEAFO). Ook de deelname van de Gemeenschap aan deze organisatie is voor ons een reden tot voldoening. Zoals mevrouw McKenna - die ik overigens van harte feliciteer met haar verslag - ook al zei, gaat het om de organisatie en het beheer van een gebied waar de communautaire vloot actief is en visserijbetrekkingen onderhoudt met de betrokken kuststaten. Als lid van de SEAFO zal de Gemeenschap kunnen deelnemen aan de onderzoeksactiviteiten en de tenuitvoerlegging van maatregelen voor de instandhouding van de visbestanden, met inachtneming van de in het internationaal zeerecht vastgestelde niveaus voor verantwoordelijk beheer van de visserij-inspanning.
Ik roep de Commissie en de Raad op ervoor te zorgen dat de Gemeenschap deelneemt aan alle reeds bestaande en nog op te richten regionale visserijorganisaties (RFO's), ten behoeve van de communautaire visserijsector, overeenkomstig het verzoek dat het Europees Parlement in zijn resolutie over het Groenboek heeft geformuleerd.
Ik wil hier twee problemen in herinnering brengen. Het eerste vloeit voort uit het feit dat de RFO's niet voorzien in een systeem van stemmenweging, hetgeen in het nadeel van de Gemeenschap is aangezien zij als verdragsluitende partij slechts één stem mag uitbrengen, net als een ministaatje. Het tweede probleem heeft te maken met de langzame omzetting in Gemeenschapsrecht van de in het kader van deze regionale organisaties aangenomen overeenkomsten met bindend karakter voor de Gemeenschap. Anders gezegd, de administratieve procedures zijn dringend aan verbetering toe.
Bovendien wens ik dat de Commissie haar standpunt naar behoren, in overleg met de sector, voorbereidt alvorens aan de vergaderingen van de SEAFO en de andere RFO's deel te nemen. Daartoe zijn een vloeiende communicatie en goede betrekkingen met de sector onontbeerlijk.
Ik kan het niet nalaten mijn bezorgdheid te uiten over een bepaald aspect van het voorstel van de Commissie voor de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Daarin verklaart de Commissie in verband met de RFO's dat de Gemeenschap slechts mag optreden als er een reëel belang van de communautaire visserijsector in het spel is. Wat verstaat de Commissie onder reëel belang? Mijns inziens druist deze zelfbeperking in tegen de beginselen van verantwoorde visserij die de Gemeenschap verdedigt en naar alle overlegplatformen moet uitdragen, overeenkomstig artikel 174 van het Verdrag. Daarin wordt bepaald dat het beleid van de Gemeenschap op dit gebied moet bijdragen aan de "bevordering op internationaal vlak van maatregelen om het hoofd te bieden aan regionale of mondiale milieuproblemen".
Ik acht het samen met de Commissie van fundamenteel belang dat de Gemeenschap in de RFO's aanwezig is en een leidinggevende positie bekleedt om de duurzaamheid van de visbestanden in zowel Europese als niet-Europese wateren te waarborgen. Op die manier kan zij er tevens voor zorgen dat voldoende rekening wordt gehouden met de belangen van de landen die op diepzeebestanden vissen en dat ook de belangen van de kuststaten worden behartigd.
Daarom dringt de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten erop aan dat de Commissie alle communautaire beleidslijnen in het kader van de SEAFO en de andere RFO's coördineert. Omgekeerd moet de Commissie ook al haar beleidsacties coördineren die gericht zijn op de bescherming van de belangen van de communautaire vloot in de wereld. Alleen op die manier zal zij de Europese vissers naar behoren kunnen verdedigen. Daarom is het belangrijk dat de diensten van de Commissie die instaan voor de RFO's over voldoende personele en financiële middelen beschikken om deze taken tot een goed einde te brengen.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, de bescherming en het behoud van de visbestanden moeten gezien worden als respect voor de natuur. Het betekent dat we de zee beschouwen als een plaats waar kostbaar en onvervangbaar leven zijn habitat heeft, en dat leven, die biodiversiteit, moeten we beschermen - ook met het oog op het voortbestaan van menselijke activiteiten. Als de zeeën zonder enige terughoudendheid worden leeggevist zullen die activiteiten met het verdwijnen van de vis zelf ook verdwijnen. Geen enkel deel van de zee mag aan een dergelijke exploitatie worden overgeleverd. Het is dan ook hoogst verwonderlijk dat voor zo'n groot gebied als het zuidoostelijk deel van de Atlantische Oceaan geen beheersorganisatie bestaat, gericht op de instandhouding van de visbestanden. Het is dan ook een goed idee om een verdrag te sluiten voor de oprichting van een regionale visserijorganisatie voor dat deel van de Atlantische Oceaan. Dat verdrag bestaat al, en is in april 2001 door de belangrijkste kuststaten en andere belanghebbende staten ondertekend. De Commissie doet nu een voorstel voor een besluit betreffende de sluiting, door de Europese Gemeenschap, van dit Verdrag inzake de instandhouding en het beheer van de visbestanden in het zuidoostelijk deel van de Atlantische Oceaan, en dat voorstel verdient ons aller steun.
De soorten die onder dit verdrag vallen zijn om biologische redenen en vanwege de plaats waar ze voorkomen uiterst kwetsbaar. De rapporteur, mevrouw McKenna, heeft er heel verstandig aan gedaan slechts één amendement voor te stellen. Ze heeft hier en daar haar reserves, maar ze vindt het verdrag als geheel positief. Wij zijn het met haar eens en danken haar voor haar inspanningen.

Fischler
Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren afgevaardigden, allereerst wil ik u, mevrouw McKenna, bedanken voor uw uitstekende verslag, en het Europees Parlement voor de intensieve ondersteuning van onze inspanningen tijdens de onderhandelingen over het SEAFO-verdrag.
Die inspanningen hebben vruchten afgeworpen, want de ratificatie van dit verdrag door de Gemeenschap zal niet meer lang op zich laten wachten. Sinds wij in 1997 zijn gaan deelnemen aan de onderhandelingen over dit verdrag, is de Gemeenschap er actief bij betrokken, en zij zal één van de eerste partijen zijn die het verdrag ratificeert. Hiermee leveren wij een essentiële bijdrage aan een snelle inwerkingtreding. De weg naar dit verdrag was een staaltje van positieve en actieve multilaterale samenwerking op het gebied van de internationale visserij. Dit verdrag houdt rekening met de recente ontwikkelingen in het zeerecht en is een echt bewijs voor de inzet van alle betrokkenen voor een verantwoorde visserij in een regio met zeer kwetsbare bestanden.
Op deze plaats wil ik drie punten onderstrepen: ten eerste komt er dankzij het verdrag een goed systeem voor toezicht en controle van visserijactiviteiten in deze regio. Ten tweede is er sprake van een goede balans bij de verdeling van vismogelijkheden tussen kuststaten en ontwikkelingslanden. En ten derde is in het verdrag de geschillenregeling van het internationale zeerecht overgenomen. Daarom heeft de SEAFO alle kansen een succesvolle organisatie te worden, de visbestanden verantwoord te beheren en illegale, niet aangemelde en niet gereguleerde visvangst resoluut te bestrijden. Bovendien zal een aantal kuststaten waarvan de economie grotendeels afhankelijk is van die visbestanden er profijt van hebben.
Ik ben nu aangeland bij uw amendement, mevrouw McKenna, dat de Commissie alleen maar kan ondersteunen. Het is een feit dat het VN-verdrag in werking is getreden zonder ratificatie door de Gemeenschap. Het besluit van de Raad uit 1998 voorzag in een snelle, gelijktijdige ratificatie door de Gemeenschap en de lidstaten. Desondanks zijn de interne procedures voor ratificatie in drie lidstaten nu nog steeds niet afgerond. Hierdoor kan de Gemeenschap geen partij worden bij het VN-verdrag. Ik heb me in de Raad en bij de lidstaten meerdere malen persoonlijk ingespannen om die procedure te bespoedigen.
Uw andere wensen, dat we in het gebied van de SEAFO rekening moeten houden met de kwetsbaarheid van de bestanden, vooral van diepzeesoorten - zoals u ook zojuist heeft gezegd -, en dat de Gemeenschap zich meer moet inzetten voor een vergaande toepassing van het voorzorgsbeginsel bij het beheer van die bestanden door de SEAFO, kan ik alleen maar ondersteunen. Ik kan u verzekeren, mevrouw, dat de Gemeenschap actief zal blijven deelnemen aan het werk van de SEAFO. In onze mededeling over de hervorming van het gemeenschappelijke visserijbeleid hebben we duidelijk tot uitdrukking gebracht dat wij samenwerking willen bereiken tussen alle kuststaten voor een duurzame en verantwoorde visserij op hoge zee.

De Voorzitter.
 Hartelijk dank, commissaris Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
 Aan de orde is de gecombineerde behandeling van twee verslagen:
A5-0176/2002, van de heer Busk, namens de Commissie visserij, over het toezicht op de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid (COM(2001) 526 - C5-0008/2002 - 2002/2001(COS));
A5-0228/2002, van mevrouw Attwooll, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: in 2000 geconstateerde gedragingen die een ernstige inbreuk vormen op de voorschriften van het gemeenschappelijk visserijbeleid (COM(2001) 650 - C5-0197/2002 - 2002/2093(COS)).

Busk (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Commissie heeft onlangs het voorstel ter hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid ingediend, en in het licht daarvan is het verslag van de Commissie over het toezicht op de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid, waarover mijn verslag gaat, een zeer belangrijk instrument. Wij moeten profiteren van alle tot nu toe opgedane ervaringen met het visserijbeleid, zodat het toekomstige visserijbeleid tot een aantal duidelijke verbeteringen kan leiden. Die verbeteringen zijn nodig, omdat het tot op heden gevoerde beleid te veel lacunes bevat. Een van de duidelijkste voorbeelden hiervan wordt gevormd door de MOP-programma's, die geen efficiënte controle van het aantal visserijvaartuigen mogelijk hebben gemaakt, niet tot de noodzakelijke verkleining van de vloot hebben geleid en evenmin tot een efficiënte controle van de reële capaciteit van de vloten. In de door het verslag bestreken periode hebben bepaalde lidstaten zich niet of slechts af en toe gehouden aan hun verplichting om de Commissie op de hoogte te brengen van de visserij-inspanningen van hun vloot.
Er zijn helaas grote onderlinge verschillen in de manier waarop de lidstaten zich houden aan de voorwaarden en dus ook aan de eisen inzake de rapportage van vangsten aan de Commissie. Te veel lidstaten zijn eenvoudigweg zeer nonchalant in het nakomen van hun verplichtingen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Dat geldt ook voor het doorgeven van gegevens, de tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke besluiten en het gebruik van voldoende middelen om een volledige uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid te garanderen. Met het oog op dat laatste moet men gewoonweg eisen dat het systeem van controle en handhaving en het systeem van de informatieplicht in alle lidstaten geheel correct wordt toegepast. Dat is ook om andere redenen nodig, onder andere om de steun en het respect van de vissers voor het overeengekomen beleid te verwerven. Men moet de vissers ook kunnen garanderen dat dit beleid in alle lidstaten op dezelfde wijze wordt gevoerd.
De verantwoordelijkheid voor de controle op de toepassing van de communautaire wetgeving, volgens de beginselen van de Gemeenschap, berust natuurlijk bij de lidstaten. Veel duidt erop dat de lidstaten wat meer hulp nodig hebben om deze verantwoordelijkheid te kunnen dragen, en de Gemeenschap heeft uiteindelijk de overkoepelende verantwoordelijkheid voor een bevredigende tenuitvoerlegging. De lidstaten hebben de wettelijke kaders voor controle vastgelegd en bevoegde autoriteiten aangewezen in overeenstemming met hun respectieve gerechtelijke en bestuursrechtelijke systemen. De lidstaten hebben verder judiciële controlebevoegdheden verleend aan hun visserij-inspecteurs, plus de bevoegdheid om sanctieprocedures in te stellen. Daarmee zou alles eigenlijk in orde moeten zijn - de grondslag is in elk geval in orde, de nationale autoriteiten zijn in staat om de communautaire wetgeving te handhaven. Helaas moeten wij in het verslag van de Commissie echter vaststellen dat er te veel grote verschillen zijn, en dat leidt er natuurlijk toe dat de vissers zich binnen de Gemeenschap ongelijk behandeld voelen.
In het verslag van de Commissie heb ik ook aandacht besteed aan het feit dat de inspecteurs gebrekkig zijn opgeleid. Ik kan gewoon tussen de regels door lezen dat er inspecteurs zijn die niet eens het verschil tussen een haring en een sprot kennen. Als ik daar gelijk in heb, als dat inderdaad het geval is, dan moet daar waarachtig iets aan gebeuren - vooral gezien het feit dat de opleiding van de inspecteurs deels door de EU wordt gefinancierd. In dat verband is het volstrekt onaanvaardbaar dat de Commissie heeft kunnen vaststellen dat er een schrijnend gebrek is aan scholing en aan ervaring met de fundamentele controle op de geldende communautaire regelgeving en de handhaving daarvan. Het is de hoogste tijd dat wij de lidstaten ertoe aanzetten een hogere prioriteit aan hun verplichtingen toe te kennen. Het gaat erom dat de verantwoordelijkheid bij de nationale overheid wordt gelegd, zodat het toezicht, de inspectie en de controle niet - zoals in een enkel land het geval is - over zeven autoriteiten is verdeeld, waardoor niemand een reële verantwoordelijkheid voelt. De reactie op overtredingen moet effectief zijn, en er moeten voldoende middelen worden gereserveerd om te zorgen voor een goed toezicht en een goede inspectie. Ik heb de Commissie voorgesteld om een systeem met beloningen uit te werken, bijvoorbeeld in de vorm van extra quota voor de lidstaten die zich aan de communautaire wetgeving houden, en natuurlijk ook met invoering van krachtiger sancties voor de landen die zich daar niet aan houden. Mijnheer de commissaris, ik ben er geheel van overtuigd dat de oplossing van het controleprobleem de sleutel is voor een succesvolle hervorming van het visserijbeleid.
Attwooll (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, het is enigszins surrealistisch om ons zo laat op de avond bezig te houden met overtredingen die meer dan twee jaar geleden zijn begaan, terwijl de Commissie ondertussen al met hervormingsvoorstellen is gekomen. Het is niettemin de moeite waard om hier aandacht aan te schenken, want er zijn drie redenen voor bezorgdheid; twee hebben betrekking op de mededeling en één op het voorstel.
De eerste reden voor bezorgdheid betreft de trage gang van zaken. De mededeling van de Commissie, die in juni had moeten worden ingediend, kwam pas in november. De vergelijkbare mededeling voor het jaar 2001 is al meer dan een maand te laat. Ik hoop dat de Commissie de geruststellende boodschap voor de Commissie visserij heeft dat de mededeling in aantocht is.
De tweede reden voor bezorgdheid is inhoudelijk. Niet alle lidstaten hebben, zoals de bedoeling was, in elektronische vorm verslag gedaan en ook waren niet altijd de juiste codes gebruikt. Sommige verslagen waren onvolledig of onleesbaar. Eén lidstaat heeft vorig jaar in het geheel geen verslag uitgebracht, maar ik heb begrepen dat dat inmiddels wel is gebeurd.
Ik ben tot de slotsom gekomen dat de lidstaten de overtredingen niet op een consequente manier hebben geclassificeerd. Sommige boetes blijken in samengevoegde vorm te zijn gepresenteerd, waardoor moeilijk is vast te stellen in hoeverre de opgelegde boetes uiteenlopen.
Dit is allemaal zeer betreurenswaardig, aangezien het, zoals de Commissie zelf toegeeft, nu onmogelijk is om overtuigde, duidelijke conclusies te trekken. Uit informele gesprekken met de Commissie blijkt dat de rapportage voor 2001 is verbeterd. De Commissie visserij hoopt dat er daardoor een volledigere en beter uitgewerkte analyse mogelijk zal zijn. Zo kan bijvoorbeeld het aantal door de lidstaten gerapporteerde overtredingen alleen goed worden geïnterpreteerd als dit wordt gerelateerd aan de omvang van de betrokken vloten. Ik hoop dat de commissaris het me niet kwalijk neemt als ik erop wijs dat het logisch is dat er minder overtredingen worden gerapporteerd uit Oostenrijk dan uit bepaalde andere lidstaten.
Meer in het algemeen vind ik dat er, ook als er veel betere gegevens beschikbaar zijn, grote behoedzaamheid moet worden betracht bij de interpretatie. Betekent een hoger percentage gerapporteerde overtredingen dat er ook daadwerkelijk een hoger percentage overtredingen is begaan of dat er eenvoudigweg beter is gecontroleerd? Moeten de opgelegde boetes in absolute zin vergelijkbaar zijn of moet er rekening worden gehouden met de kosten van levensonderhoud in de betrokken lidstaten? Als de gegevens goed worden geïnterpreteerd, kunnen ze echter een zeer waardevol uitgangspunt vormen voor de manier waarop overtredingen in het herziene gemeenschappelijk visserijbeleid worden aangepakt. Uit de mededeling blijkt overtuigend dat er grote verschillen in de opgelegde boetes bestaan. Zo blijkt dat de gemiddelde boete voor het vervalsen of niet-registreren van gegevens in logboeken uiteenloopt van 88 euro in de ene lidstaat tot 16.020 euro in de andere lidstaat.
De Commissie visserij is blij met het feit dat de Commissie in hoofdstuk 5 van haar voorstel voor een verordening inzake de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visserijhulpbronnen aandacht schenkt aan de kwestie van geharmoniseerde sancties.
Dit brengt me echter bij mijn derde reden voor bezorgdheid: in de tekst wordt niet volledig ingegaan op de punten die we in ons verslag aan de orde hebben gesteld. In de eerste plaats hebben we aangedrongen op het gebruik van objectieve criteria bij het classificeren van het type gedragingen en het vaststellen van de bijbehorende boetes. In dit opzicht willen we benadrukken hoe nuttig het soort gegevens dat in dit verslag wordt genoemd kan zijn, mits juist geïnterpreteerd.
In de tweede plaats wordt in het verslag aangedrongen op een uniform systeem van minimumboetes, terwijl in het voorstel niet over een minimum wordt gerept. Zelfs in het geval van een ernstige overtreding kunnen sommige gedragingen ernstiger zijn dan andere. Het is niet onredelijk om te verwachten dat er onderscheid wordt gemaakt tussen een eerste en een herhaalde overtreding of tussen gevallen waarin sprake is van duidelijke opzet en gevallen waarin te goeder trouw een vergissing is begaan. Voor de rechtvaardigheid gaat het er niet om dat alle gevallen hetzelfde worden behandeld, maar dat gelijksoortige gevallen op een gelijksoortige manier worden behandeld.
Wanneer we deze redenen en de hele doctrine van de scheiding der machten in aanmerking nemen, lijkt het mij onaanvaardbaar dat de rechterlijke macht in dit verband niet discretionair te werk zou mogen gaan.
Ondanks dit voorbehoud denk ik dat we er vast in zullen slagen een beginsel van gelijke behandeling in te stellen dat er, samen met maatregelen zoals het oprichten van regionale adviescomités, veel toe zal bijdragen dat onze visserijgemeenschappen vertrouwen krijgen in het gemeenschappelijk visserijbeleid. We kijken in dit verband uit naar de gedetailleerde voorstellen van de commissaris. De commissaris kan ervan op aan dat we ze nauwgezet zullen bestuderen.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de socialistische fractie feliciteert mevrouw Attwooll en de heer Busk van harte en spreekt haar voldoening uit over beide verslagen alsmede over de twee mededelingen over het toezicht op de uitvoering van het beleid die de Commissie heeft voorgelegd.
Bovendien wil ik commissaris Fischler uitdrukkelijk meedelen dat wij tevens bijzonder ingenomen zijn met de vooruitgang die in het kader van het voorstel tot hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid op het gebied van de toezicht- en controlemaatregelen is geboekt. In die zin zijn wij het met de Commissie eens dat de huidige controle- en uitvoeringsregeling niet toereikend is gebleken om in heel de Unie gelijke voorwaarden te scheppen. Hierdoor heeft de geloofwaardigheid van het gemeenschappelijk visserijbeleid een flinke deuk gekregen. Daarom steunen wij het voorstel om, overeenkomstig het verzoek van het Europees Parlement, een gemeenschappelijke inspectie- en controlestructuur in het leven te roepen. Dit zal ongetwijfeld de verdere communautarisering van het gemeenschappelijk visserijbeeld in de hand werken. Wij zouden het overigens op prijs stellen als deze ontwikkeling zich ook in andere aspecten van het visserijbeleid doorzette. Het voorstel zal ook de samenwerking tussen de nationale autoriteiten versterken in de zin die het Europees Parlement hieraan geeft, namelijk via de oprichting van een gemeenschappelijke inspectiestructuur op communautair niveau en de vaststelling van uniforme regels, bijvoorbeeld betreffende de omvang van de sancties. Dit zal ons in de gelegenheid stellen de bestaande tekortkomingen te verhelpen die voortvloeien uit het gebrek aan personele en materiële middelen. Momenteel blijft het toezicht immers beperkt tot een oppervlakkige controle van het lossen van de scheepsladingen. Ook de aanzienlijke verschillen tussen de controleacties van de onderscheiden lidstaten en de toegepaste sancties beletten dat er een doeltreffende controle wordt uitgevoerd.
Daarom dringen wij in de resolutie over het Groenboek - een verslag waarvoor ik rapporteur was - aan op een geharmoniseerd Europees inspectie- en controlesysteem dat op alle actoren van toepassing is, discriminatie tegengaat en berust op een voor heel de sector aanvaardbaar stelsel van uniforme voorschriften en sanctieprocedures. Zonder dit systeem zijn alle inspanningen ten behoeve van de instandhouding van de visbestanden en het rationeel beheer van de visserij-inspanning gedoemd tot mislukken.
Als de Commissie en de lidstaten hun acties niet coördineren en als de lidstaten hun rapportageverplichting niet nakomen en de gepleegde inbreuken niet aanmelden - zoals mevrouw Attwooll ook al zei - is doeltreffende controle evenwel onmogelijk. Daarom verzoek ik de Commissie, indien mogelijk, aan te geven welke acties zij naar aanleiding van haar mededeling over inbreuken heeft ondernomen tegen de lidstaten die de vereisten van verordening (EG) nr. 2740/1999 met voeten hebben getreden. Bovendien zou ik graag van de commissaris vernemen of hij Frankrijk reeds om uitleg heeft verzocht en of hij reeds antwoord heeft gekregen op de vraag waarom dit land geen informatie heeft verstrekt.
Zoals mevrouw Attwooll terecht signaleert, is het vanwege deze leemten haast onmogelijk betrouwbare conclusies voor te leggen. Tot slot onderschrijven wij het verzoek van mijn collega, de heer Busk, aan de Commissie om een catalogus met sancties op te stellen die op grond van de ervaringen in de lidstaten geacht worden efficiënt en afschrikwekkend te zijn en die als algemeen richtsnoer kunnen fungeren.
Wij zijn ervan overtuigd dat een doeltreffend, objectief en uniform controlesysteem op Europees niveau de naleving en eerbiediging van de visserijwetgeving door de vissers zal bevorderen.

McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, uit de uitstekende verslagen van de rapporteurs Attwooll en Busk blijkt zonneklaar dat de controle- en toezichtregelingen in de Europese Unie veel te wensen overlaten. Er is zeer weinig veranderd sinds mijn verslag over controles van enkele jaren geleden.
De uitvoering van de controleverordening verschilt sterk binnen de Gemeenschap. Er zijn lidstaten die sommige onderdelen ervan goed toepassen en andere onderdelen niet zo goed. Het niveau van boetes en sancties loopt binnen de Gemeenschap zeer uiteen ondanks het feit dat er een gemeenschappelijke lijst van ernstige overtredingen bestaat.
Er is grote behoefte aan een EU-brede coördinatie van de controle- en toezichtstaken. De geloofwaardigheid van het gemeenschappelijk visserijbeleid staat op het spel. Met andere woorden, de Commissie moet op dit gebied veel grotere bevoegdheden krijgen, zoals we al jaren in dit Parlement betogen. Daarom sta ik volkomen achter het idee in het hervormingspakket van de Commissie om een EU-inspectie op te richten. Mijn fractie zal beide verslagen steunen.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, onze collega Niels Busk - de rapporteur van de Commissie visserij over het toezicht op de uitvoering van het gemeenschappelijke visserijbeleid - heeft terecht benadrukt dat het noodzakelijk is dat de vissers de regels van het GVB als eerlijk en rechtvaardig beschouwen. Anders zullen ze zich niet aan deze regels houden. Ik citeer onze rapporteur: "de vissers [zullen] de visserijregelingen eerder [...] aanvaarden en eerbiedigen als visserijorganisaties bij het besluitvormingsproces worden betrokken".
Mijnheer de Voorzitter, dit punt is buitengewoon belangrijk. Als de betreffende beroepsmensen niet nauw worden betrokken bij het besluitvormingsproces en de vaststelling van maatregelen ter bescherming van de visbestanden en de technische maatregelen, als ze constateren dat het GVB onrechtvaardig is en tegen hen is gericht, als ze het gevoel hebben dat ze bij voorbaat als overtreders worden aangemerkt, dan zullen de regels van het GVB nooit naar behoren worden toegepast en zullen repressieve maatregelen niets aan deze situatie kunnen veranderen.
Helaas lijkt de Commissie niet van plan om bij de hervorming van het GVB de visserijorganisaties over de nieuwe regels te raadplegen, ondanks het feit dat deze organisaties een zeer actieve en constructieve bijdrage hebben geleverd aan de overlegrondes die de Commissie na de publicatie van haar Groenboek is gestart. De visserijorganisaties zagen in de hervorming van het GVB een goede mogelijkheid om het vertrouwen te herstellen en te breken met de treurige traditie van polarisatie. Ze zijn verbitterd nu er een hervormingsvoorstel op tafel ligt dat voorbij gaat aan hun eigen voorstellen. De Commissie begaat hiermee wederom een grote fout met betrekking tot haar werkwijze.
Wat betreft de maatregelen voor de bescherming en het herstel van de visbestanden stelt de Commissie ons een nog autoritairder en gecentraliseerder beleid voor. Ze had beter kunnen kiezen voor het door de vissers gewenste consensusmodel. Ook had ze de verantwoordelijkheid meer bij de vissers zelf moeten leggen. De door de Commissie voorgestelde regionale raadgevende comités bieden in dit opzicht alleen maar valse zekerheid.
De maatregelen die volgens de Commissie moeten worden opgelegd ter regulering van de visserij-inspanningen zijn meedogenloos en willekeurig en zullen ertoe leiden dat steeds meer schepen uit de vaart worden genomen en vissers uit de sector stappen. Als deze maatregelen worden aangenomen, mijnheer de rapporteur, ben ik bang dat de controle op de uitvoering van het toekomstige GVB nog problematischer zal worden dan nu. Mijnheer de commissaris, het is echter nog niet te laat. Ik raad u aan te luisteren naar de boodschappen die door de vissers zelf worden afgegeven. U weet dat uw voorstellen in de havens en aan de kusten niet hebben geleid tot enthousiasme, maar juist tot verzet. U zult snel kunnen constateren dat onze vissers, nog meer dan uw salonecologen, belang hechten aan een duurzaam visserijbeleid.

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het wordt nu toch wel duidelijk dat de omvang van veel visbestanden sterk is afgenomen. Daarom wordt in het gemeenschappelijk visserijbeleid steeds meer aandacht geschonken aan bescherming en behoud. Het gaat hier niet alleen om het erkennen van politieke verantwoordelijkheden - ook als deelnemer aan de beschaving hebben we onze plichten. Dit soort maatregelen zijn eenvoudigweg onontkoombaar, als we de toekomst van de visserij en de vissers zelf veilig willen stellen, ook al zullen die maatregelen aanvankelijk niet erg populair zijn. Om de efficiënte toepassing van deze aspecten van het gemeenschappelijk visserijbeleid te verzekeren beschikken we reeds geruime tijd over een heel arsenaal communautaire bepalingen. De naleving van deze met het oog op toezicht en controle uitgevaardigde bepalingen is voor het belangrijkste deel aan de lidstaten overgelaten.
De Commissie heeft nu een verslag opgesteld waarin een beoordeling gegeven wordt van de wijze waarop deze bepalingen in de verschillende lidstaten worden toegepast, en daarin wordt aangetoond dat er tussen die lidstaten grote verschillen bestaan, zowel wat de interpretatie als de toepassing van de regels betreft. Het gaat dan vooral om de bij de controle gebruikte apparatuur, de opleiding van de inspecteurs, de frequentie waarmee de acties worden uitgevoerd en de sancties die worden opgelegd. Ook het verslag van mevrouw Attwooll wijst op dit probleem.
Dit betekent dat de behandeling van vissers in de verschillende lidstaten objectief gezien niet gelijk is, en die ongelijkheid leidt uiteindelijk tot verstoring van de mededinging. Dat is bijvoorbeeld gebeurd bij de beruchte meerjarige oriëntatieplannen voor de visserij. De lidstaten die de daarin opgenomen verplichtingen niet nakwamen kregen geen sancties opgelegd, zodat de overtreders eigenlijk beloond werden.
De Commissie stelt in dit verslag voor dat we de bepalingen aangaande controle op de visserij terdege aanscherpen. Daarbij wordt ook gedacht aan de mogelijkheid om een korps inspecteurs van de Commissie onafhankelijk van de nationale regeringen te laten opereren. Wij staan achter dat idee, en we vinden dat de discussie daarover deel moet uitmaken van het debat over het gemeenschappelijk visserijbeleid na 2002.
Ter afsluiting wil ik de heer Busk graag bedanken, zowel voor zijn werk voor de visserijcommissie als voor zijn verslag - wij zijn het in grote lijnen met dat verslag eens.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, mijnheer de commissaris, het verslag-Busk en het verslag-Attwooll en de documenten van de commissie waar deze verslagen betrekking op hebben, komen precies op het juiste moment. We bevinden ons immers op een keerpunt, nu het gemeenschappelijk visserijbeleid op alle punten herzien wordt. De zojuist genoemde verslagen dragen bij tot duidelijkheid over een essentieel aspect van dat visserijbeleid: het toezicht en de sancties.
Het behoud van schaarse, maar hernieuwbare visbestanden is een uiterst belangrijke zaak - dat hoef ik niet te herhalen. De terugloop van de visstand kan, zoals bekend, op een aantal wijzen worden tegengegaan: door het terugbrengen van de vangsten - TAC's en quota's - , door het terugbrengen van het aantal dagen dat er gevist mag worden en door de invoering van gesloten seizoenen. Je kunt ook aan technische maatregelen denken: maaswijdte, minimumafmetingen voor de vis, en gesloten zones of zones waar beperkingen gelden. Hoe dan ook, het belangrijkste is toch de controle, aangezien we alleen zo kunnen vaststellen of de vissers de aangenomen maatregelen voor de instandhouding van de vispopulatie ook werkelijk in acht nemen.
We moeten helaas vaststellen dat de efficiëntie en de kwaliteit van de controle op de visserij ongelijk is en veel te wensen overlaat. Het toezicht op sommige activiteiten is heel doeltreffend, terwijl er op andere activiteiten hoegenaamd geen controle wordt uitgeoefend. Er is wel vooruitgang geboekt, maar niet genoeg - iedereen is het daarover eens. Het toezicht en de sancties die dat toezicht moeten ondersteunen zijn volgens het verslag in elke lidstaat verschillend. Dat betekent dat vissers uit verschillende landen geen gelijke behandeling ontvangen, en dat heeft negatieve gevolgen voor het vertrouwen dat men in de communautaire regels stelt. Men zal ze zo niet gemakkelijk aanvaarden en dus ook niet werkelijk respecteren.
Het is dus de hoogste tijd dat we de instrumenten voor de controle op de communautaire visserij aanscherpen. We moeten waakzaam zijn, toezicht uitoefenen en erop aandringen dat de regels toegepast worden. Ter afsluiting wil ik de commissaris graag aanmoedigen de nodige compromissen te vinden om ervoor te zorgen dat zijn hervormingsvoorstellen - die tot zo veel controverse aanleiding hebben gegeven - uiteindelijk toch door alle lidstaten aanvaard worden. Wij hopen oprecht dat we nog voor het einde van dit jaar tot een vergelijk kunnen komen, opdat er een einde komt aan alle onzekerheid.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de mededelingen van de Commissie en de verslagen van onze collega's Busk en Attwooll tonen aan dat het gemeenschappelijk visserijbeleid een reus op lemen voeten is. De Commissie heeft op het gebied van het gemeenschappelijk visserijbeleid ruime bevoegdheden, maar alleen als het gaat om het uitvaardigen van wetgeving. De uitvoeringsinstrumenten waarover ze beschikt zijn namelijk uiterst zwak - de Commissie zal dat zelf moeten erkennen.
Het is duidelijk dat er niet genoeg middelen opzij zijn gezet voor het beheer van het gemeenschappelijk beleid en het toezicht op de toepassing ervan. Bovendien zijn er grote verschillen tussen de lidstaten, niet alleen wat de wijze betreft waarop de controle wordt uitgevoerd, maar ook als het gaat om het opleggen van sancties voor dezelfde overtredingen. Dat leidt ertoe dat het vertrouwen in het visserijbeleid afneemt. We hebben het hier over gebrek aan instrumenten: gebrek aan personeel en gebrek aan geld. Maar de ontoereikendheid van de instrumenten blijkt ook uit de wijze waarop akkoorden met derde landen tot stand komen en het feit dat regionale visserijorganisaties niet kunnen participeren. En dan is er de kwestie van het wetenschappelijk onderzoek naar de visstand. De Commissie beschikt hier niet over een geloofwaardig systeem.
Met deze gegevens in het achterhoofd lijkt het me beter de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid te beginnen met het toekennen van de nodige financiële beheersinstrumenten aan de Commissie, zodat ze iedereen een gelijke behandeling kan geven bij de toegang tot de communautaire wateren en vangsten. Daarbij moet ze rekening houden met het principe van duurzame ontwikkeling.

Parish (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met het voorlezen van een korte toespraak van mijn collega mevrouw Langenhagen, die hier vanavond niet aanwezig kan zijn. Zij schrijft het volgende: "Deze week is het Deense voorzitterschap begonnen en ten aanzien van de visserij zal dat een zware opgave zijn. We zijn op een beslissend moment aangeland en de tijd dringt. Wie naar de visbestanden in onze wateren kijkt, ziet dat er geen tijd te verliezen is. Uit de twee verslagen die nu aan de orde zijn, blijkt naar mijn idee duidelijk dat er actie moet worden ondernomen. In sommige lidstaten is sprake van te weinig samenwerking en daardoor kan het gemeenschappelijk visserijbeleid niet goed worden uitgevoerd. De controles moeten worden verscherpt en overal in de EU moeten gelijke sancties worden toegepast. Daarom ben ik ervan overtuigd dat Europa met deze hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid zijn geloofwaardigheid moet terugkrijgen. Een grote hervorming kan alleen met succes worden uitgevoerd als de vissers begrijpen wat Brussel voorschrijft en geloven in het welslagen van de te treffen maatregelen. We willen uiteraard ook in de komende tien jaar en in de verdere toekomst nog vissen, dus laten we onze krachten bundelen en met de juiste oplossing komen."
Dan ga ik nu verder met mijn eigen verhaal. Rapporteur Busk heeft zich uitstekend van zijn taak gekweten en hetzelfde geldt voor mevrouw Attwooll. Ik ben hun erkentelijk voor het nuttige werk dat zij met zo veel toewijding hebben verricht. Deze maatregelen doen mij echter denken aan de uitdrukking 'als het kalf verdronken is, dempt men de put'. De reden dat we deze drastische maatregelen moeten treffen, ligt louter en alleen in de complete mislukking van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Er wordt nu algemeen erkend dat dit beleid een absolute catastrofe is geworden en in belangrijke mate de rampzalige gevolgen voor het milieu en de economie heeft teweeggebracht waarmee we nu te maken hebben.
Ik ben het ermee eens dat er onmiddellijk controle en toezicht moet komen op de vissersvloten in de Europese wateren. We moeten gebruik maken van alle beschikbare middelen, met name satelliettechnologie, en alle lidstaten moeten hieraan streng en op vergelijkbare wijze de hand houden, wil deze aanpak effect hebben.
De Commissie heeft aanbevolen om de 6- en de 12-mijlszone te handhaven om zodoende de kwetsbare kustvisserij te beschermen. Het is interessant dat de Commissie in de oorspronkelijke ontwerptekst van de hervormingsvoorstellen voor het gemeenschappelijk visserijbeleid, die in maart op grote schaal waren uitgelekt, beweerde dat de 6- en 12-mijlszones een blijvend onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid moesten zijn zonder enige tijdslimiet. Dat stond er toen in. Nu is die opmerking op mysterieuze wijze verdwenen en vervangen door een simpele herbevestiging van de opvatting dat er 12-mijlszones nodig zijn. Ondanks de verzekering van de heer Fischler dat hij niet is gezwicht voor de druk van de Spaanse premier Aznar, lijkt het erop dat Spaanse dreigementen om de Commissie voor de rechter te dagen vanwege afspraken die er zijn over vrije toegang misschien wel vruchten hebben afgeworpen. Deze wijzigingen zijn uiterst teleurstellend en verontrustend. Ik zou hier graag een verklaring voor zien.
Het is essentieel dat de echte verantwoordelijkheid voor het beheer van de 12-mijlszones weer bij de betrokken lidstaten wordt gelegd. De lidstaten moeten een grotere verantwoordelijkheid krijgen voor instandhoudingsmaatregelen en de uitvoering daarvan ten aanzien van alle vaartuigen, varend onder welke vlag dan ook, die activiteiten in die zones ontplooien.
Wat de controversiële kwestie van het terugzetten van vis betreft is het de hoogste tijd dat we voor eens en altijd een einde maken aan deze trieste gang van zaken. We kunnen niet doorgaan met een beleid op grond waarvan er elk jaar in totaal twee miljoen ton gezonde vis - 25% van alle vis die in de EU wordt gevangen - wordt teruggegooid in zee. Britse vissers zijn diep verontwaardigd over dit terugzetten van vis, dat vaak bijna 50% van de gevangen vis betreft. Dit probleem kan voor een groot deel worden teruggevoerd op de manier waarop we omgaan met TAC's en quota. Even voor alle duidelijkheid: TAC's en quota zijn niet in het gemeenschappelijk visserijbeleid opgenomen voor instandhoudingsdoeleinden, maar als hulpmiddel bij het verdelen van de visrechten. Velen zullen er echter op wijzen dat het woord "eerlijk" niet van toepassing is op het gemeenschappelijk visserijbeleid. Toen het Verenigd Koninkrijk zich in 1972 aansloot bij het gemeenschappelijk visserijbeleid, betekende de overeenkomst die toen werd gesloten een zware slag voor de Britse visserij.
Nog een laatste opmerking: volgens velen loopt het gemeenschappelijk visserijbeleid op zijn laatste benen. Er staat te veel op het spel om het nog een keer te verprutsen.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik beide rapporteurs bedanken voor hun uitstekende werk en inzet.
Er zijn vele gedragingen die een inbreuk vormen of kunnen vormen op de voorschriften van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Bovendien worden de feiten die aan deze inbreuken ten grondslag liggen vaak verdoezeld of vervormd ten gevolge van het gebrek aan informatie vanwege de lidstaten, het gebrek aan referentiepunten en vergelijkbare gegevens en de interpretatieproblemen die zijn toe te schrijven aan het gebrek aan informatie betreffende de voorgestelde sancties, de omvang van de vloot, de doeltreffendheid van de controle-instrumenten en controlemaatregelen, enzovoorts.
Ofschoon ik toegeef dat de interpretatie van de regelgeving en de beoordeling van de gedragingen flexibiliteit moet toestaan, denk ik dat het moment is aangebroken om de samenwerking tussen de verschillende nationale toezichthoudende instanties te versterken teneinde wederzijdse informatie te verstrekken over de opgelegde sancties en de toepassing van doeltreffende en werkelijk afschrikkende sancties te bevorderen. Wij moeten tevens streven naar gelijke behandeling en wij moeten de moed opbrengen om een verbod uit te vaardigen op invoer in de Europese Unie van producten die afkomstig zijn van de illegale visserij. De meeste en de ernstigste inbreuken hebben immers betrekking op illegale, clandestiene en niet-gereguleerde visserijactiviteiten die een aanslag op de bescherming van de visbestanden vormen en bovendien de vissers straffen die geen overtredingen begaan. Wellicht tasten de opgelegde geldboetes niet eens de rentabiliteit van deze illegale handelspraktijken aan en weerhouden zij de daders er niet van hun illegale activiteiten voort te zetten.
Kortom, wij moeten een doeltreffend systeem van controle, rechtshandhaving en registratie ontwikkelen zoals bedoeld in overweging A. Daartoe is het evenwel onontbeerlijk dat de lidstaten blijk geven van wederzijds verantwoordelijkheidsbesef en wederzijds vertrouwen en zich ertoe verbinden op doeltreffende en betrouwbare wijze verslag uit te brengen van alle gepleegde inbreuken.
Mijnheer de commissaris, ik stel voor dat wij de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid aangrijpen om deze doelstellingen te verwezenlijken en zodoende de transparantie en de doeltreffendheid van het optreden van de Europese Unie te vergroten.

Fischler
Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren afgevaardigden, de twee verslagen die in dit debat gezamenlijk behandeld worden, hebben betrekking op de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het verheugt me zeer dat u, mijnheer Busk, en de Commissie visserij het verslag van de Commissie over het toezicht op de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid ondersteunen.
Wij zijn het erover eens dat controles en uitvoering van wetgeving essentiële onderdelen zijn van het gemeenschappelijk visserijbeleid. De verbeteringen op het gebied van controle en uitvoering door de lidstaten zijn tot nu toe echter niet meer dan lapwerk. Hierdoor voelen de vissers zich terecht ongelijk behandeld. Er zijn verschillen tussen de concurrentievoorwaarden en zeer grote verschillen tussen de sanctieprocedures van de lidstaten.
We hebben het debat in het Europees Parlement over dit verslag met belangstelling gevolgd. Ik neem nota van uw aanbevelingen. In de tweede helft van dit jaar zal ik de Commissie een actieplan voorleggen voor meer samenwerking bij controle en uitvoering alsmede over het gemeenschappelijke toezicht op de visserij. Doel van dat plan is naast een effectievere controle en naleving vooral een uniformere uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
U eist in uw verslag een lijst met sancties. De Commissie juicht dit toe. De basis hiervoor zijn de voorstellen voor hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Zodra die zijn aangenomen, zullen we het Europees Parlement en de Raad ook zo'n lijst voorleggen.
Over het verslag van mevrouw Attwooll wil ik nog opmerken dat ik haar uitdrukkelijk wil bedanken voor haar positieve standpunt ten aanzien van onze mededeling. U, mevrouw, heeft hiermee duidelijk tot uitdrukking gebracht dat het Europees Parlement en de Commissie één lijn trekken bij de gelijke behandeling van gelijksoortige inbreuken en de eis van uniforme sancties.
Onze mededeling had als doel op transparante wijze te vergelijken hoe de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid worden nageleefd en eventuele inbreuken worden bestraft. Bij die inbreuken gaat het bijvoorbeeld om de niet-naleving van de regels voor licenties, toegelaten vistuig of de kwestie van de aanvoer en controles. Bij het opstellen van onze eerste mededeling hadden we de volgende fundamentele problemen: ten eerste leverden de meeste lidstaten de gegevens veel te laat en niet in de voorgeschreven vorm, die een geautomatiseerde verwerking mogelijk had moeten maken. Door dit verzuim werd dat moeilijker.
Ten tweede gaf één lidstaat, Frankrijk, er de voorkeur aan aanvankelijk helemaal geen gegevens te verstrekken. Ten derde verstrekten enkele lidstaten slechts onvolledige informatie.
Nu kan ik zeggen dat alle lidstaten intussen hebben voldaan aan de eisen van verordening 2740/99. Maar gezien de manier waarop aanvankelijk te werk werd gegaan, wordt het natuurlijk zeer, zeer moeilijk de omstandigheden in de lidstaten te vergelijken. Uit de verstrekte informatie konden we echter toch de volgende conclusies trekken: ten eerste hebben de meeste inbreuken betrekking op vissen zonder vergunning voor een bepaalde zone. Ten tweede worden inbreuken in sommige lidstaten strafrechtelijk vervolgd, in andere alleen maar administratief. Ten derde bestaan er grote verschillen tussen de lidstaten wat betreft de straffen. Vaak zijn die helemaal niet van dien aard dat er een afschrikwekkende werking van uitgaat.
Daarom doen wij in het kader van de hervorming van het GVB gerichte voorstellen. We hebben uniforme regels nodig om het gemeenschappelijk visserijbeleid uit te voeren. De sancties moeten effectief zijn en de betrokkene zijn economische winst uit de inbreuk afnemen, en we hebben maatregelen nodig die herhaling van ernstige inbreuken voorkomen. Ook voor de mededeling over inbreuken die in 2001 zijn ontdekt, hebben de meeste lidstaten hun rapport wederom niet op tijd ingediend. Daarom kon de Commissie zich ook niet houden aan de termijn voor de tweede mededeling, 1 juni 2002. Ik sluit me daarom graag aan bij de oproep om het Parlement voortaan uiterlijk 15 april te informeren welke lidstaten niet hebben voldaan aan hun rapportageplicht. Ik doe dat graag, zodat openbaar wordt wie op dit punt nalatig is en wie niet.

De Voorzitter.
 Hartelijk dank, commissaris Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Berthu (NI)
Onlangs is het verslag-Van Lancker door het Europees Parlement aangenomen (ondanks mijn stem tegen). Gelukkig heeft het geen enkele rechtgrondslag. In het verslag worden adviezen gegeven met betrekking tot seksuele voorlichting en de legalisering van abortus. Hiermee wordt een terrein betreden dat in feite onder de bevoegdheden van de lidstaten en zelfs die van de kandidaat-landen valt.
Wat de vorm betreft is dit verslag een goed voorbeeld van de werkwijze die wordt gehanteerd teneinde de Europese bevoegdheden uit te breiden. Commissaris Byrne heeft er gisteravond op gewezen dat de kwestie van de "seksuele en reproductieve rechten" niet in de Verdragen wordt behandeld. Hij heeft verder wel aangegeven dat het onderwerp "reproductieve gezondheid" verband houdt met de volksgezondheid in het algemeen en dat de Gemeenschap op dit terrein over enkele aanvullende bevoegdheden beschikt. Hoe het ook zij, de Europese instellingen zijn vrij om te beweren wat ze willen, want er bestaat toch geen daadwerkelijk toezicht op de naleving van het subsidiariteitbeginsel. 
Wat de inhoud betreft wordt in het verslag-Van Lancker de gevoelige kwestie van abortus op een te lichtzinnige manier behandeld. Ieder land moet zich op zijn eigen waarden en gevoeligheden kunnen baseren. Ik geef toe dat lidstaten abortussen niet kunnen verhinderen, maar het gaat te ver om ze eenvoudigweg te verplichten groen licht voor deze praktijken te geven.
Ferrer (PPE-DE)
 - (ES) Om te beginnen ben ik van oordeel dat de Conferentie van voorzitters een ernstige politieke fout heeft begaan door in te stemmen met de opstelling van een verslag dat duidelijk indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel, met als bezwarende omstandigheid dat wij aan de vooravond van het Ierse referendum staan. Dat is een van de redenen waarom ik heb tegengestemd. De Europese Unie is niet bevoegd voor kwesties die verband houden met de seksuele en reproductieve gezondheid, zoals commissaris Bryne hier gisteren overigens duidelijk heeft onderstreept. Deze vraagstukken vallen onder de bevoegdheid van de lidstaten. Bewijs hiervan is dat de rapporteur geen wetgevingsvoorstellen aandraagt, maar slechts voorziet in aanbevelingen aan het adres van de regeringen van de lidstaten en de kandidaat-landen.
Ik heb echter vooral tegen het verslag gestemd omdat ik mij niet kan vinden in de voorgestelde benadering. De waarde van het menselijk leven moet hoe dan ook beschermd worden en mag in geen geval worden vernietigd. Aandringen op de tenuitvoerlegging van een adequaat beleid inzake seksuele voorlichting, de inrichting van adviesdiensten voor gezinsplanning en gebruik van anticonceptiemiddelen en de ontwikkeling van specifieke seksuele gezondheidsdiensten is één zaak, maar aandringen op de legalisering van abortus is iets totaal anders. Het recht op het leven prevaleert boven elk ander recht, de rechten van de vrouw inbegrepen. Daarom is het van fundamenteel belang dat de bescherming van dit recht in de beleidslijnen van de overheidsinstanties de eerste plaats inneemt.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

