Κοινωνική ευθύνη των υπεργολαβικών επιχειρήσεων στις αλυσίδες παραγωγής (συνοπτική παρουσίαση)
Πρόεδρος
Το επόμενο θέμα είναι η έκθεση του κυρίου Lehtinen, εκ μέρους της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, περί της κοινωνικής ευθύνης των υπεργολαβικών επιχειρήσεων στις αλυσίδες παραγωγής.
Lasse Lehtinen
Εισηγητής. - (FI) Κύριε Πρόεδρε, Επίτροπε, οι αλυσίδες υπεργολαβίας είναι πλέον δεδομένες στον επιχειρηματικό κλάδο. Βοηθούν την οργάνωση της εργασίας με αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο. Είναι απαραίτητες για την φυσιολογική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και αποτελούν απαραίτητο οικονομικό και υλικοτεχνικό δίκτυο.
Ωστόσο, στο όνομα της βιωσιμότητας των αγορών και της προστασίας του καταναλωτή, είναι άκρως απαραίτητο να γίνεται χρήση της νομοθεσίας προκειμένου να καθιερωθούν οι βασικές ευθύνες των εργολάβων και υπεργολάβων. Σε αυτή την έκθεση, η Επιτροπή καλείται να καθιερώσει ένα ξεκάθαρο νομικό όργανο το οποίο θα εισάγει την ευθύνη του εργολάβου σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενώ, ταυτόχρονα, θα σέβεται τα διάφορα αρμόδια νομικά συστήματα στα ΚΜ καθώς επίσης και τις αρχές της επικουρικότητας και αναλογικότητας.
Οκτώ ΚΜ έχουν ήδη θεσπίσει παρόμοιες σχετικές νομοθεσίες αλλά πρέπει επίσης να είμαστε σε θέση να ρυθμίσουμε τις σχέσεις μεταξύ των αλυσίδων υπεργολαβίας σε Κοινοτικό επίπεδο. Τα κοινά Ευρωπαϊκά προβλήματα πρέπει να επιλυθούν με κοινούς κανονισμούς, ειδάλλως οι χώρες οι οποίες δεν έχουν ρυθμίσει αυτόν τον επιχειρηματικό κλάδο μπορούν να διαστρέψουν τον ανταγωνισμό σε βάρος των άλλων.
Επομένως, κάτι τέτοιο δεν είναι απλά θέμα προστασίας των εργαζομένων αλλά επίσης και θωράκισης της ανταγωνιστικότητας των εταιρειών που σέβονται τους κανονισμούς. Με λίγα λόγια, πρόκειται περί πρόληψης της γκρίζας οικονομίας. Εφόσον οι αλυσίδες υπεργολαβίας αποτελούν έναν αόρατο τρόπο διατήρησης χαμηλών μισθών και αποφυγής καταβολής φόρων και κοινωνικών εισφορών, το βάρος θα πέσει στον φορολογούμενο και στις ανταγωνιστικές εταιρείες, οι περισσότερες εκ των οποίων είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους. Οι υπεργολάβοι επίσης, οι οποίοι είναι συχνά μικρές εταιρείες, χρειάζονται ξεκάθαρους κανονισμούς όταν εργάζονται για πολύ μεγάλους εργολάβους.
Έχουμε ήδη δει πώς λειτουργούν κάποια συστήματα ανά χώρα ως προληπτικές δυνάμεις. Το όριο αμέλειας των ευθυνών των εργοδοτών θα είναι υψηλότερο εάν ο κόσμος μπορεί να αναμένει επιβολή τιμωρίας για εγκληματική δραστηριότητα.
Είναι προς όφελος όλων των Ευρωπαίων να τηρηθούν οι ελάχιστοι όροι απασχόλησης και σαφείς κανόνες. Με αυτόν τον τρόπο το εργατικό δυναμικό θα μπορέσει να μετακινηθεί με σιγουριά από την μια χώρα στην άλλη, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να δείχνουν εμπιστοσύνη στις συμβάσεις και οι καταναλωτές θα μπορούν να είναι σίγουροι ότι το κόστος ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας είναι το σωστό και ότι έχει καθοριστεί με διαφάνεια. Δεν αποτελεί σύμπτωση ότι η έκθεση αναφέρεται συγκεκριμένα στην κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων.
Louis Michel
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η Επιτροπή χαιρετίζει πλήρως την εν λόγω έκθεση.
Όσο σημαντική κι αν είναι η υπεργολαβία για την αύξηση της παραγωγικότητας και του ανταγωνισμού, αναγνωρίζουμε πλήρως την ανάγκη αποτελεσματικών μέτρων προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ούτε ενθαρρύνει αλλά ούτε διευκολύνει τη μη-τήρηση των όρων απασχόλησης, ιδιαίτερα όπου υπάρχουν μακρές αλυσίδες υπεργολαβίας. Χρειάζεται να εφαρμοστούν κατάλληλα, αποτελεσματικά και αποτρεπτικά πρόστιμα προκειμένου οι υπεργολάβοι να τηρήσουν τις νόμιμες και συμβατικές υποχρεώσεις τους συγκεκριμένα ως προς τα δικαιώματα των εργαζομένων. Μεγαλύτερη διαφάνεια στην διαδικασία υπεργολαβίας θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη συνολική προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, ένα θέμα για το οποίο η Επιτροπή δεσμεύεται και επί του παρόντος- αλλά και στο μέλλον-, όπως γνωρίζετε.
Ενώ θα μπορούσα να συμφωνήσω με τις γενικές αρχές σας, σύμφωνα με τις οποίες τα Ευρωπαϊκά προβλήματα χρειάζονται Ευρωπαϊκές λύσεις, θα διατηρούσα μια επιφύλαξη ως προς το συμπέρασμα της παραγράφου 14 της έκθεσης, το οποίο αναφέρει ότι το πρόβλημα μπορεί μόνο να λυθεί εισάγοντας ένα αναμφίβολο νομικό μέσο το οποίο θα εισάγει μια αλληλέγγυο και εις ολόκληρον ευθύνη σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.
" εν λόγω έκθεση φαίνεται επίσης ότι κατευθύνεται προς αυτή την κατεύθυνση στην παράγραφο 15 όπου εισηγείται την αξιολόγηση των επιπτώσεων επί της προστιθέμενης αξίας και της σκοπιμότητας ενός τέτοιου Κοινοτικού μέσου. Όσον αφορά στην έκκληση προς την Επιτροπή να εγγυηθεί την αποτελεσματική τήρηση της οδηγίας περί της απόσπασης των εργαζομένων, η οποία έλαβε χώρα στην παράγραφο 25, θα ήθελα να σημειώσω ότι, προσφάτως, διαμορφώσαμε μια ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου με αντικείμενο την απόσπαση των εργαζομένων. Αυτή η ομάδα εργασίας αποτελείται από εκπροσώπους των ΚΜ και από κοινωνικούς εταίρους και στοχεύει στην βελτίωση της πρακτικής εφαρμογής της οδηγίας και, συγκεκριμένα, στην διοικητική συνεργασία μεταξύ των ΚΜ. Θα πραγματοποιήσει την πρώτη της συνάντηση στις 25 Μαρτίου.
Αναφορικά με αυτό το θέμα, θα ήθελα να αναφέρω μια μελέτη με τον τίτλο "Ευθύνη στις διαδικασίες υπεργολαβίας στον ευρωπαϊκό κατασκευαστικό κλάδο", η οποία δημοσιεύτηκε το 2008 από το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας, η οποία υπογραμμίζει και τις βασικές διαφορές μεταξύ των εθνικών συστημάτων κοινής υποχρέωσης και το επίπεδο αποτελεσματικότητάς τους. Αυτή η μελέτη υπογράμμισε επίσης το γεγονός ότι φαινόταν ότι δεν υπήρχε καθολική λύση και πρότεινε περαιτέρω συζήτηση και έρευνα, ιδιαίτερα σε σχέση με διασυνοριακά θέματα.
Το πρόβλημα που προσπαθούμε να επιλύσουμε είναι κοινωνικής φύσεως αλλά η λύση που προτάθηκε σαφώς ενέχει επιπτώσεις που υπερβαίνουν τον κοινωνικό κλάδο. Επομένως, χρειάζεται να μελετήσουμε τις κοινωνικές και νομικές επιπτώσεις του σε βάθος.
Συμφωνώ απολύτως ότι αυτό το πρόβλημα αξίζει πιο πλήρη έρευνα και ότι, πριν υποβληθεί το νομοσχέδιο, πρέπει να μελετήσουμε προσεκτικά διάφορες μη-ρυθμιστικές μεθόδους για την διεκπεραίωση μερικών εκ των θεμάτων που εγείρονται στην έκθεση, με άλλα λόγια: βελτιωμένη συνεργασία και συντονισμός μεταξύ κρατικών αρχών, ελεγκτικές και άλλες διωκτικές κρατικές αρχές, επίγνωση καλής πρακτικής εντός των εταιρειών, τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές και πρότυπα, πρωτοβουλίες περί κοινωνικής ευθύνης και διεθνικές εταιρικές συμφωνίες οι οποίες ενέχουν ήδη καινοτόμες διατάξεις αναφορικά με τις διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου και την επίβλεψη των υπεργολάβων.
Πρόεδρος
" παρουσίαση έληξε.
" ψηφοφορία θα λάβει χώρα την Πέμπτη 26 Μαρτίου 2009.
Γραπτές δηλώσεις (Κανονισμός 142)
Proinsias De Rossa  
γραπτώς. - " αύξηση της υπεργολαβίας στην Ευρώπη έχει επιφέρει συνέπειες με μεγάλη επίδραση στις εργατικές σχέσεις. Δεν είναι απλά η εργασία που τίθεται υπό υπεργολαβία. Οι σχετικές νομικές και οικονομικές υποχρεώσεις, όπως για παράδειγμα η παρακολούθηση των προτύπων στις απολαβές και οι συνθήκες εργασίας, καθώς επίσης και η πληρωμή των φόρων και οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, ανατίθενται σε υπεργολάβους και γραφεία απασχόλησης. Ανησυχητικά, η υπεργολαβία μπορεί να χρησιμοποιηθεί όλο και περισσότερο ως μέσο άμεσης κοινωνικής ευθύνης.
Επομένως, η ιδέα μιας "αλληλέγγυας και εις ολόκληρον ευθύνης" είναι κρίσιμη για την εξασφάλιση της υπευθυνότητας των εταιρειών ως προς τις πρακτικές των υπεργολάβων. Σαφώς, η επιβολή νομικών υποχρεώσεων γίνεται ολοένα και δυσκολότερη σε μακρές και περίπλοκες αλυσίδες αλληλοσυνδεόμενων εταιρειών. Αυτό συμβαίνει κυρίως εκτός συνόρων όπου διάφορα επίπεδα εργολάβων μπορούν να υπάρξουν σε διαφορετικά ΚΜ και υπό διαφορετικούς κανονισμούς. Αυτή τη στιγμή μόνο οκτώ ΚΜ διαθέτουν κρατική νομοθεσία που καλύπτει την ευθύνη των υπεργολαβικών επιχειρήσεων.
Χαιρετίζω θερμά την επικυρωμένη έκθεση της ΕΣΣ η οποία καλεί την Επιτροπή να καθιερώσει ένα σαφές Κοινοτικό νομικό όργανο το οποίο θα εισαγάγει την αλληλέγγυα και εις ολόκληρον ευθύνη σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, και η οποία καλεί επίσης την Επιτροπή να προβεί σε αξιολόγηση της επιτευξιμότητας ενός οργάνου περί ευθύνης των αλυσίδων ως μέσο αύξησης της διαφάνειας στη διαδικασία υπεργολαβίας.
