Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Metten
Voorzitter, ik heb een vraag en een opmerking over pagina 7 van de notulen, althans in de Nederlandse versie. Het gaat over de brief van de heer Pasty aan Voorzitter Hänsch die gisteren door de Voorzitter is voorgelezen. En dan speciaal om de volgende zinsnede: " Ik plaats derhalve terecht kanttekeningen bij de ware beweegredenen die ten grondslag liggen aan de opstelling van dit document - dat wil zeggen de brief van Voorzitter Hänsch - en bij het gebruik dat men ervan wenst te maken" . Wij hebben natuurlijk die tekst gisteren gehoord, maar misschien heeft niet iedereen die tekst volledig tot zich door laten dringen. 't Is duidelijk dat hier wordt geïnsinueerd dat de integriteit van de Voorzitter van het Parlement in twijfel wordt getrokken. Mijn persoonlijke reactie daarop is dat ik dit een schandalig schrijven vind en ik vraag mij af, en die vraag stel ik aan u en aan het Bureau van dit Parlement, of leden ongestraft op die wijze de integriteit van de Voorzitter van het Parlement in twijfel kunnen trekken. Met andere woorden: kan dit ongestraft? Zijn dit omgangsvormen die wij in dit Parlement accepteren of niet? Mijn persoonlijke mening is dat dit absoluut schandalig en niet acceptabel is. Ik verzoek u deze vraag aan het Bureau voor te leggen: is het acceptabel dat de integriteit van de Voorzitter van het Parlement op deze manier in twijfel wordt getrokken? Zoniet, dan denk ik dat het Bureau zich moet buigen over de consequenties.

De Voorzitter
Mijnheer Metten, ik neem nota van uw opmerking. Uw tussenkomst slaat echter niet op de formulering van de Notulen, maar betreft een interpretatie van wat gisteren in de vergadering werd gezegd en besloten. Ik wijs er in elk geval op dat ik als Voorzitter niet kan aanvaarden dat de integriteit van de Parlementsvoorzitter of de voorzitters van de plenaire vergaderingen in twijfel wordt getrokken. Ik denk dat de hele vergadering het hiermee eens is.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u erop wijzen dat er in de Notulen een fout staat. Ik heb gisteren tijdens het debat met de Raadsvoorzitter niet geprotesteerd tegen het feit dat hij de vragen van de Nederlandse afgevaardigden niet heeft beantwoord, maar tegen het feit dat hij de door mij gestelde vragen over Servië niet heeft beantwoord. Dat is logischer.

De Voorzitter
Mevrouw Pack, u heeft volkomen gelijk. We zullen de Notulen in die zin laten corrigeren.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Het punt dat ik naar voren wil brengen betreft artikel 19 van het Reglement - Taken van de Voorzitter - en in het bijzonder lid 4 van dit artikel, dat luidt: " In zijn internationale betrekkingen, bij plechtigheden en bij administratieve, juridische en financiële handelingen wordt het Parlement vertegenwoordigd door zijn Voorzitter, die deze bevoegdheden kan delegeren."
Twee dagen geleden heeft de Juridische Dienst van het Parlement, optredend als vertegenwoordiger van dit Huis en krachtens die delegatiebevoegdheid, voor het Hof van Justitie een uiteenzetting gegeven inzake een door "Eurotunnel" ingediend beroep met betrekking tot de gevoelig liggende kwestie van de belastingvrije verkoop.
Ik wil dat in de Notulen wordt opgenomen dat ik, als iemand die al heel lang geïnteresseerd is in deze beleidskwestie, wens te weten of ik recht heb op een afschrift van de namens dit Parlement uitgebrachte standpunten en opgestelde teksten inzake een kwestie waarover veel leden zich ernstig zorgen maken.
In de tweede plaats wil ik dat in de Notulen wordt opgenomen dat ik, gelet op hetgeen mij ter ore is gekomen over de mondelinge interventie, enkele punten daarvan zeer verontrustend vind wat betreft de interpretatie van de wil van dit Parlement.
Daarom wil ik in de eerste plaats nogmaals om afschriften verzoeken en u in de tweede plaats vragen mij mede te delen, en dat hoeft niet per se nu, maar kan desgewenst ook schriftelijk gebeuren, welke procedures een lid van dit Parlement kan volgen. Als het de Commissie of de Raad betrof, zou ik een vraag kunnen indienen - ik zou op een mondelinge vraag met debat kunnen aansturen. Aangezien het echter om onze eigen instelling gaat, hoe moet zij tegenover zichzelf verantwoording afleggen over de gedelegeerde bevoegdheden?

De Voorzitter
Mijnheer Cox, ik neem uw verzoek ter kennis en raad u aan een schrijven over dit probleem aan de Parlementsvoorzitter te richten of hem een vraag erover te stellen. De kwestie die u aan de orde stelt, is zo ernstig dat ze een voorbereid antwoord vereist en een uitvoerig debat verdient.
Ik herinner er de collega's nog aan dat de interventies tot één minuut worden beperkt.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Raad van ministers voor de Visserij van 19 en 20 december 1996
De Voorzitter
Aan de orde is verklaring van de Commissie betreffende de resultaten van de werkzaamheden van de Raad van ministers voor de Visserij van 19 en 20 december 1996.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, eerst en vooral wil ik jullie danken omdat jullie mij de gelegenheid bieden om de resultaten van de Visserijraad te bespreken en in te gaan op een aantal details die mij belangrijk lijken. Ik zal het eerst en vooral over de traditionele Raad van december hebben die normaal de TAC's en quota behandelt en vervolgens over de drie verslagen waarover het Parlement al in de vergaderperiode van december gestemd heeft maar waarover het debat tot deze vergaderperiode is uitgesteld. Ik heb het over de drie verslagen die respectievelijk de controle per satelliet, het voorstel voor technische maatregelen en het dossier inzake het vierde meerjarige oriëntatieprogramma betreffen.
Eerst en vooral wil ik jullie dus enkele inlichtingen geven over en nader ingaan op de resultaten en het verloop van de Visserijraad van 19 december jl. Wat de TAC's en de contingenten voor 1997 betreft, de Raad heeft deze bij gekwalificeerde meerderheid goedgekeurd na een heel lang - het heeft de ganse nacht geduurd - en heel moeilijk debat, waarin getracht is een compromis te vinden tussen de noodzaak van instandhouding en de noden van de visserijsector. Een aantal TAC's zijn verminderd in de communautaire wateren, bijvoorbeeld voor haring, heek, schelvis, schol, Baltische zalm en tong.
In vergelijking met 1996 weerspiegelen de fluctuaties in de TAC's enerzijds de wijzigingen in het volume van de bestanden van jaar tot jaar en anderzijds de noodzaak om de exploitatieniveaus te verminderen. Er waren ook een aantal verhogingen mogelijk, zonder dat dit in tegenspraak zou zijn met de wetenschappelijke aanbevelingen, bijvoorbeeld voor Atlantische kabeljauw en zeeduivel.
In de NAFO-zone zijn een aantal TAC's verlaagd, met name voor stokvis, met het oog op de instandhouding van de visbestanden. De contingenten die beschikbaar zijn in de wateren van derde landen zijn in evenwicht gebracht met de visserijmogelijkheden die aan de kuststaten geboden worden. In weerwil van de voorstellen van de Commissie is echter geen besluit genomen inzake de TAC's voor tonijn en zwaardvis en konden slechts een aantal nationale maatregelen goedgekeurd worden die kunnen bijdragen tot de naleving van de ICCATbepalingen. Dit lijkt mij een van de minst bevredigende elementen in het verloop van de bijeenkomst van de Raad.
In verband met sardines heeft de Commissie de Raad een aantal maatregelen voorgesteld met het oog op de instandhouding van deze stock . De Raad is er echter niet in geslaagd een besluit te nemen. Gezien het enorme belang van deze vissoort, vooral voor Spanje en Portugal, zal de Commissie niet aarzelen om in 1997 instandhoudingsmaatregelen te treffen indien de nationale maatregelen, waarvan wij op de hoogte zijn, niet volstaan om de achteruitgang van deze stock te stoppen. Deze voortdurende achteruitgang lijkt de Commissie immers erg verontrustend.
Daarnaast heeft de Raad bij eenparigheid alle voorstellen voor een verordening goedgekeurd die voor 1997 een reeks maatregelen vaststellen voor de instandhouding en het beheer van de bestanden. Deze gelden voor de schepen van een aantal derde landen - Noorwegen, Groenland, Ijsland, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Frans Guyana en de Faeröer-eilanden - en verdelen de vangstquota over de lidstaten voor de schepen die in hun wateren vissen. Voor de NAFO en de NEAFC zijn soortgelijke maatregelen getroffen.
Vervolgens hebben wij de Middellandse Zee behandeld en heb ik de Raad mondeling de besluiten voorgelegd van de tweede diplomatieke conferentie die eind november in Venetië gehouden is en waar een belangrijke delegatie van dit Parlement aanwezig was. Het Voorzitterschap heeft beklemtoond dat de impulsen die deze conferentie gegeven heeft, geconcretiseerd dienen te worden. Tevens is de suggestie van de Commissie aanvaard om de voortzetting van het onderzoek inzake de minimumafmetingen, die voor de Middellandse Zee gelden, toe te vertrouwen aan een technische werkgroep. Ook het Parlement heeft zich hierover uitgesproken en om intrekking gevraagd. De Raad heeft zich echter niet uitgesproken over de inhoud van dit voorstel en om een nader onderzoek verzocht.
In verband met zalm heeft het Verenigd Koninkrijk, hierin gesteund door Ierland en Finland, gevraagd een minimumprijs voor de invoer van zalm vast te stellen. Zoals jullie weten, kon dit Commissie dit verzoek niet gunstig onthalen, eerst en vooral omdat de ervaringen uit het verleden geleerd hebben dat dit toch niet het verhoopte resultaat - een herstel van de prijzen - oplevert en ook omdat de prijzen de laatste weken voor Kerstmis gestegen waren. De Commissie heeft overigens benadrukt dat het, aangezien er momenteel een andidumpingonderzoek loopt, beter leek niet tussenbeide te komen in de lopende procedure en onze inspanningen op evenwichtiger en duurzamer oplossingen te richten. Dit zijn, denk ik, alle punten tot in de details die de Raad behandeld heeft.
Dan wil ik het vervolgens hebben over de drie verslagen waarover het Europees Parlement al gestemd heeft maar nu een debat wil houden. Ik zal beginnen met het voorstel inzake controle per satelliet. Eerst en vooral ben ik van oordeel dat de verschillende lidstaten er zich nu volledig van bewust zijn dat controle nodig is en dat het huidige systeem helemaal niet bevredigend werkt. Dit Parlement heeft dit al beklemtoond en ik juich dit toe. Mijns inziens zijn vanuit het besef, dat controle belangrijk is, een aantal stappen in de goede richting gezet, ook recent nog. Het volstaat bijvoorbeeld eraan te herinneren dat nog niet zo lang geleden alleen al het idee om een controle per satelliet in te voeren niet op veel steun van de lidstaten kon rekenen.
De toestand is dus veranderd en de Commissie is van oordeel dat de toepassing van nieuwe technologieën een van de sleutelelementen is om iets te doen aan deze tekortkomingen. Satelliettechnologie kan hierbij een essentiële rol spelen, niet alleen omwille van de kosten-batenverhouding -satelliettechnologie kost zeker minder dan een waarnemer of een inspecteur aan boord van elk schip - maar ook omdat deze controle per satelliet veel transparanter en objectiever is. De positie van de schepen, hun aanwezigheid op zee en de duur van hun aanwezigheid op zee kunnen alvast niet betwist worden bij controle per satelliet. Mijns inziens hebben deze twee elementen ons ervan overtuigd om aan te dringen op dit voorstel dat, zoals ik al zei, niet erg gewaardeerd werd.
Zoals jullie weten, heeft de Raad een besluit genomen bij gekwalificeerde meerderheid voor de invoering van controle per satelliet en dit op basis van een compromis dat uitgebreid besproken is in de Raad van november. Het systeem voor controle per satelliet zal bijgevolg in twee fasen worden ingevoerd: vanaf 30 juni 1998 voor een aantal soorten activiteiten en vanaf 1 januari 2000 voor alle vissersschepen van meer dan 20 meter, ongeacht de plaats waar zij hun visserij-activiteiten ontplooien. Wij hadden ook aanvaard en zelfs voorgesteld de kleine kustvisserij hiervan vrij te stellen omdat dit ons echt een overdreven kost leek voor de betrokken vissers. Deze verordening zal dus niet gelden voor schepen die niet langer dan 24 uur vissen en binnen de 12-mijlszone actief zijn. Dit leek ons correct aangezien deze controle per satelliet precies tot doel moet hebben de bestanden in stand te houden.
De Commissie heeft dit compromis aanvaard omdat wij van oordeel waren dat dit een belangrijke stap in de goede richting was, ook al werden onze voorstellen niet volledig aanvaard en hadden wij, zoals jullie allemaal, een snellere vooruitgang gewenst.
In verband met de financiële aspecten van deze verordening is de Commissie er zich van bewust dat specifieke financiële steun moet worden verleend voor de invoering van dit controlesysteem. De Commissie zal ten volle gebruik maken van de financiële instrumenten waarover zij beschikt en in het kader van het bestaande budget zal dus prioriteit gegeven worden aan de investeringen voor de tenuitvoerlegging van controle per satelliet.
Het tweede dossier dat jullie behandeld hebben, bevat een aantal technische maatregelen. Ik wil jullie er eerst en vooral nogmaals aan herinneren hoeveel belang de Commissie aan dit voorstel hecht gezien de staat van instandhouding - die ik als zeer slecht zou bestempelen - van het grootste deel van de visbestanden in de Atlantische Oceaan. Het voorstel heeft een dubbele doelstelling: het wil enerzijds de bestaande communautaire wetgeving terzake verduidelijken en vereenvoudigen en anderzijds vooral de vangst van jonge vis aanzienlijk verminderen. Dit is ongetwijfeld een van de belangrijkste problemen op het vlak van de instandhouding van de visbestanden in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid. De Raad heeft geen enkel besluit genomen over dit voorstel en heeft de Coreper opgedragen dit voorstel verder te onderzoeken zodat in ieder geval voor 30 juni 1997 een besluit kan worden genomen. Ik vraag het Europees Parlement dan ook dat het zijn werkzaamheden in verband met dit voorstel voortzet en ik kan jullie verzekeren dat de Commissie bereid is haar volledige medewerking te verlenen aan elk debat dat jullie nuttig achten.
Tenslotte is er MOP IV. Het verslag van jullie Commissie visserij heeft het voorstel van de Commissie inzake het vierde meerjarig oriëntatieprogramma als voortreffelijk bestempeld. Het grondige en heel vaak vurige debat dat sedert ongeveer een jaar gevoerd wordt over het voorstel van de Commissie inzake MOP IV getuigt mijns inziens niet alleen van het belang van deze kwestie, aangezien de herstructurering van de communautaire vissersvloot hierin op beslissende wijze geregeld wordt, maar ook van de aandacht en de betrokkenheid van de sector en de instellingen.
Mijns inziens dienen twee belangrijke elementen onderstreept te worden. Eerst en vooral wordt algemeen erkend dat de belangrijkste bestanden meer dan redelijk geëxploiteerd worden en dat de beperking en de reorganisatie van de visserij-activiteit onvermijdelijk en dringend geworden zijn. Hierover lijkt mij een consensus te bestaan. Sommigen stellen echter nog altijd dat de overbevissing kan worden toegeschreven of te wijten is aan de overcapaciteit van de communautaire vloot in verhouding tot de beschikbare bestanden. Men is het dus eens over de grond van de zaak maar verschilt van mening over de oplossingen. Het lijkt mij logisch dat onze aandacht vooral naar de oplossingen gaat en dit met inachtneming van de oorzaken. De Commissie blijft ervan overtuigd dat de overcapaciteit van de communautaire vloot de belangrijkste reden voor deze situatie is: het is dan ook de vloot die moet worden ingekrompen. Aangezien het niet mogelijk is de visbestanden te vermeerderen of de vissers te verhinderen uit te varen nu ze al financiële moeilijkheden kennen, moeten we bijgevolg aanvaarden dat de omvang van de vloot moet worden aangepast aan de voorraden. Dat is het doel van MOP IV, zoals de meesten van jullie overigens perfect begrepen hebben.
Het is duidelijk dat deze doelstelling ook kan worden gehaald - en dit is ook voorzien in MOP IV - met een vermindering van de visserij-activiteit. Ik wil er echter op wijzen, niet zozeer voor dit Parlement, dat dit goed begrepen heeft, maar voor de Raad, die moeite heeft om dit te begrijpen, dat een vermindering van de activiteit moeilijk te controleren is, vaak weinig doorzichtig is en uiteraard moet steunen op een heel uitgebreid controlesysteem dat nog niet bestaat. De Commissie is hoe dan ook bereid om naast de vermindering van de capaciteit ook een vermindering van de activiteit te aanvaarden. Zij is echter niet bereid om uitsluitend de vermindering van de visserij-activiteit te aanvaarden als middel om deze doelstelling te halen.
Ik ben net als jullie van mening dat de beperking van de toegang en de vermindering van de vangsten onontbeerlijk zijn om voor meer evenwicht te zorgen en dat de gevolgen van de herstructurering exact beoordeeld moeten worden en gecompenseerd moeten worden met toereikende financiële begeleidende maatregelen. Ik heb ook kennis genomen van het standpunt dat in het verslag van de heer Kofoed wordt ingenomen inzake de noodzaak om de subsidies ten voordele van de scheepswerven op te schorten, hetgeen mij redelijk lijkt.
Wat de jongste vergadering van de Raad betreft, moet ik het betreuren dat de Raad de beslissing andermaal heeft uitgesteld en dit in weerwil van het veelvuldige overleg. De Raad heeft er zich wel toe verbonden een besluit te nemen voor de volgende bijeenkomst van de Raad, die voor midden april gepland is. De Commissie is, overigens net als het Europees Parlement, van oordeel dat de overcapaciteit van de vloot de belangrijkste oorzaak is maar de Raad heeft nog altijd niet beslist om a priori maatregelen voor een vermindering van de capaciteit goed te keuren. Hij is momenteel enkel bereid zo'n verplichting op te leggen wanneer alle andere vormen voor een vermindering zijn uitgeput. De Raad heeft dus verkozen zijn beslissing uit te stellen hoewel hij toch de "vaste" datum van 30 april 1997 aanvaard heeft.
Ik wil eraan toevoegen dat de Commissie de lidstaten eraan herinnerd heeft dat de communautaire steun voor de vloten zou opgeschort worden in afwachting van een besluit van de Raad. Het spreekt vanzelf dat de middelen voor een structuurprogramma niet gebruikt kunnen worden bij gebrek aan een programma. Daarom zijn de lidstaten vanaf 1 januari op de hoogte gebracht via een brief van de Commissie dat zij niet langer de toelating hebben om administratieve beslissingen voor de medefinanciering van alle maatregelen ten voordele van de vissersvloten te treffen omdat het bij ontstentenis van een structuurprogramma onmogelijk is de structuurfondsen te gebruiken. Ik meen dat het Europees Parlement de logica hiervan zal kunnen erkennen. Hoe dan ook is nu een fase voor de verdieping van het compromis van het Ierse voorzitterschap gestart. Zoals jullie weten, maakt de Commissie echter ernstig voorbehoud bij dit compromis omdat het ontoereikend is op het vlak van de controlemaatregelen en de regeling van de capaciteit van de vloot, ook al is zijn algemene benadering positief.
Tenslotte heeft de Commissie de Raad er andermaal op gewezen dat zij de economische rendabiliteit wil waarborgen die nodig is voor een duurzame toekomst voor de Europese visserij en dat al deze initiatieven de sector niet willen vernietigen maar integendeel zijn toekomst willen voorbereiden en veilig stellen. Gezien de zo verontrustende toestand van de visbestanden is het mijns inziens onmogelijk om met een eenvoudige herverdeling van de visserij-activiteit tot een adequate en voldoende daling van de vissterfte te komen. Ik ben er overigens van overtuigd dat iedereen, die de ernst van de toestand heeft kunnen vaststellen, dit standpunt deelt.
Tenslotte wil ik enkel nog mijn eigen bereidheid en die van de Commissie en onze diensten bevestigen om samen met dit Parlement verder te werken in de overtuiging dat alle Europese instellingen deze doelstellingen ongetwijfeld delen en de toekomst van de visserijsector willen veilig stellen.

De Voorzitter
We danken mevrouw Bonino voor haar uitvoerige uiteenzetting over de bijeenkomst van de Raad van ministers voor Visserij en de lastige en delicate materies die er werden behandeld.
Ik wil er alleen nog op wijzen dat ze ongeveer twintig minuten aan het woord was, wat het dubbele is van de spreektijd die voor de tussenkomsten van de Commissie wordt voorzien - waar zelfs de voorzitters van de grote fracties en wij alleen maar kunnen van dromen.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik heb uw uiteenzetting voor dit Parlement gewaardeerd. Ik wil echter net als een aantal andere collega's zeggen dat ik het betreur dat in de voorgaande vergaderperiode geen debat gehouden is over een zo belangrijke kwestie als MOP IV, die op die manier grondiger behandeld had kunnen worden. Natuurlijk hebben wij als Parlementsleden gevraagd om hierover alsnog een debat te houden in deze vergadering aangezien het debat toen niet kon doorgaan omwille van een aantal problemen bij de organisatie van de werkzaamheden.
Natuurlijk zijn de resultaten van de Raad enigszins tegenstrijdig. Er zijn een aantal positieve aspecten, zoals de goedkeuring in principe van het reconversieplan voor de zwaardvis wat Italië betreft - dit is een belangrijke beslissing die mogelijk een oplossing zal bieden voor de reconversie van deze vloot die aanzienlijke gevolgen heeft voor het milieu in de Middellandse Zee - of de oplossing voor de kwestie van controle per satelliet. Mevrouw de commissaris, u heeft er zelf al op gewezen dat deze controle per satelliet heel belangrijk en technisch gezien eenvoudiger is. Ik wil er in dit verband aan herinneren dat wij hiermee ook een oplossing bieden voor een aantal veiligheidsaspecten: controle per satelliet biedt immers niet alleen aanzienlijke mogelijkheden voor de controle van de schepen maar ook voor de veiligheid op zee.
Dan wil ik het nu over het meest delicate punt hebben: wij moeten kunnen beschikken over de resultaten van MOP III, mevrouw de commissaris, want die zijn uiteraard van belang om de werkzaamheden en de programmering van MOP IV voort te zetten. De instandhouding van de stocks combineren met de eis om een strategische positie te behouden in de visserij is ongetwijfeld een gecompliceerde en moeilijke opgave. Natuurlijk moeten in dit kader de sociaal-economische voorwaarden geëvalueerd worden en de Raad moet hier mijns inziens aandacht aan besteden. Het Parlement heeft hier reeds voor gepleit en wij socialisten zijn ervan overtuigd dat de reconversie oog moet hebben voor de sociaal-economische omstandigheden. Ik ben dan ook van oordeel dat wij in de toekomst in die zin verder moeten werken.

Langenhagen
Ik wens het voorzitterschap en de Commissie visserij een gelukkig nieuwjaar! Het was wel heel onfortuinlijk dat we met u, mevrouw Bonino, afgelopen december geen goed debat konden voeren. Vandaag is het onze taak om met u en uw Commissie visserij erover te praten hoe we het gemeenschappelijk visserijbeleid kunnen stimuleren, en wel gestoeld op de overtuiging dat de visserij een belangrijke tak van industrie binnen de Europese Unie is en in het bijzonder in de vele kustregio's van Europa die op de arbeidsplaatsen zijn aangewezen.
Het is wel jammer dat tijdens de zitting van de Raad in december, zoals u hebt gesteld, waardevolle tijd werd besteed aan het dispuut over de verdeling van vis die er mogelijkerwijs helemaal niet meer is, in plaats van deze tijd te besteden aan de dossiers waarover het Parlement zich al had uitgesproken. De overeenkomst over bewaking per satelliet juichen wij natuurlijk toe, ook al worden alleen de grootste schepen met de nieuwe technologie uitgerust. Deze in verhouding weliswaar kleine, maar voor de visserij van de EU uiterst belangrijke vloot zorgt tenminste voor de toegang tot de nieuwe technologieën.
Mevrouw Bonino, u hebt benadrukt hoe noodzakelijk het is om doortastend te handelen als we in de EU ook op de langere termijn nog een visserij-industrie willen hebben. Mijn fractie in dit Huis steunt u daarin. Ik wil u ertoe oproepen, zoals u ons ertoe heeft opgeroepen, om nauw met ons samen te werken om een oplossing te vinden. Anders komt er geen eind aan de visserijcrisis, maar aan de visvangst.
Het geeft me wel enigszins te denken dat de teksten van de huidige Ministerraad nogal ver afstaan van de inhouden waarover het Parlement werd gehoord. Ik verzoek de Commissie om het recht van het Parlement op een tweede lezing te respecteren.
We juichen natuurlijk ook het voorstel toe om technische maatregelen voor het op peil houden van de visstand niet alleen te vereenvoudigen, maar ook te verbeteren: netten met grotere mazen, selectievere netten met vierkante maasopeningen daar waar het nodig is, en het principe van de één-netregeling zijn zeer zeker nodig om in toenemende mate ook kleine vissen een overlevingskans te bieden.
De Ministerraad maakt zich schuldig door niet meteen adequaat te reageren maar de voorstellen nog meer te verwateren. Een tussenoplossing kost alleen maar reeds kostbare tijd. En de vissers als gedupeerden hebben ons duidelijk gemaakt dat ze conserverende maatregelen willen. Nu weten we inmiddels dat de Ministerraad niet van plan is om de maatregelen voor een voldoende vermindering van de uitgaven voor de visserij en van de capaciteit van de vloot goed te keuren. Dat is allebei noodzakelijk om het evenwicht met de beschikbare ressources te herstellen, zoals door u genoemd.
Het gevaar is dus groot en reëel als we de situatie niet onder controle krijgen. Andere politieke machten zullen de koers bepalen en de visindustrie hun opvattingen opdringen. Daar zijn er bij die de visserijsector willen stilleggen. De resterende maanden tot aan de conferentie ter bescherming van de Noordzee in het voorjaar zullen dat bewijzen en het publiek wordt hiervoor gesensibiliseerd. Uiteindelijk staan de vissers er alleen voor. Dat betekent dus dat er een nieuwe denkwijze moet komen.
Tijdens de uitstekende hoorzittingen die nog werden georganiseerd door onze excellente toenmalige voorzitter, de heer Arias Cañete, werd al snel één ding duidelijk: de strijd om het levensmiddel vis wordt genadeloos voortgezet als we deze crisis niet eindelijk beslechten. Te lang, veel te lang hebben we alleen maar slecht nieuws over het huidige visserijmanagement gehoord. Tijdens de hoorzittingen werden er echter ook goede dingen gezegd. De industrie is er, zoals gezegd, in brede linie toe bereid om bij de productie rekening te houden met een duurzaam gebruik van de ressources en daardoor de vernietigende strijd te staken. Nieuw-Zeeland en Ijsland geven hiervoor het goede voorbeeld.
Ik verzoek u zich op de hoogte te stellen van hun positieve ervaringen en bij dit Huis overeenkomstig geschikte voorstellen in te dienen.
We prijzen ons gelukkig met Carmen Fraga als de nieuwe voorzitster van de Commissie visserij en rapporteur over de toekomst van het gemeenschappelijke Europese visserijbeleid vanaf 2000.
Ik ben er vast van overtuigd dat wanneer we allemaal samenwerken en een realistische visie hebben, de visserij ook een perspectief voor de toekomst heeft.
Ik ben heel benieuwd naar de volgende tweeëneenhalf jaar van de Commissie visserij.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen dat ik het toejuich dat wij de kans krijgen om vanmorgen hier in het Parlement de verschillende kanten van het visserijbedrijf te bespreken. Ik herinner mij de situatie van vorig jaar december, toen wij niet de gelegenheid kregen om verslagen als het verslagSouchet en het verslag-Kofoed en de voortijdig afgebroken verslagen van de heer Escudero over technische instandhoudingsmaatregelen te bespreken. Daarom is het absoluut noodzakelijk dat wij deze kans krijgen om het belang van de visserij en de problemen waarmee de vissers in Europa geconfronteerd worden te benadrukken.
Ik wil niet te veel tijd besteden aan TAC's en quota's, maar ik wil de Commissie dank zeggen, omdat zij ons na de Raadsvergadering van 19 en 20 december de bijzonderheden heeft medegedeeld. Het is van belang dat de leden van dit Parlement, en met name de leden van de Commissie visserij, te allen tijde volledig geïnformeerd worden over de verdere ontwikkelingen.
Ik wil heel in het kort ingaan op het satellietsysteem dat een ieder van ons in principe steunt. Het verheugt mij dat het gezonde verstand zowel in de Commissie als in de Raad heeft gezegevierd en dat het compromis van het voorzitterschap uiteindelijk is aanvaard. Bijgevolg zal dit systeem niet verplicht zijn voor vaartuigen van minder dan 20 meter lengte en evenmin voor schepen die in de kustwateren vissen, als zij niet meer dan 24 uur op zee blijven. Het doet mij ook genoegen dat er financiële steun beschikbaar zal zijn voor vissers die het nodig achten dergelijke apparatuur op hun boten te installeren. Het is toch zeker logisch dat de controleverordening en het satellietsysteem ook voor hun schepen gelden. Het merendeel van hun visserijactiviteiten voeren zij immers uit buiten de wateren van het land onder wiens vlag de schepen varen.
Wij steunen allen het beginsel van de technische instandhoudingsmaatregelen om de vangst van jonge vis te verminderen, teneinde het voortbestaan van de visserij voor deze en toekomstige generaties veilig te stellen. Wij moeten ervoor zorgen dat de visserijinspanning wordt beperkt in gebieden waar en in de seizoenen dat er een grote concentratie jonge vis is. Wij moeten de aanpak van gesloten gebieden steunen. Wij moeten ons uitspreken voor een minimumaanvoer en voor netdelen met vierkante mazen. Wij moeten er echter ook voor zorgen dat de maatregelen eenvoudig zijn en gemakkelijk te begrijpen voor de vissers en dat al het onderzoek dat verricht wordt onder commerciële omstandigheden wordt gedaan. Ik ben blij dat wij op een later tijdstip nog een gelegenheid krijgen om de technische instandhoudingsmaatregelen te bespreken, voordat er een besluit genomen wordt.
Dat brengt mij op mijn vierde punt. In Europees verband heeft mijn land een kleine vloot, zowel in afmeting als in aantal. Ierland kan niet kiezen voor vermindering van de capaciteit. Het maximumtonnage werd vastgesteld toen de visserij nog in haar kinderschoenen stond en de vloot voor het grootste deel voor de kustvisserij bestemd was. Zoals in alle landen, vindt onze visserij plaats in kustgebieden waar geen andere bron van werkgelegenheid voorhanden is. Het kiesdistrict dat ik vertegenwoordig is een regio die onder doelstelling I valt. Dat is een factor waarmee rekening gehouden moet worden. De globale aanpak is niet praktisch en ook niet realistisch.
Tot besluit wil ik de commissaris zeggen dat er moet worden voorzien in begeleidende maatregelen, maar zij mogen niet gefinancierd worden uit de huidige structuurfondsen.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris eveneens dank zeggen voor haar uitvoerige beschrijving van de vergadering van de Raad, die van groot belang voor ons is. Het verheugt mij ook te zien dat zij er zo goed uitziet. Volgens Britse persberichten zou zij de vergadering maar net hebben overleefd. Wij zijn blij u hier te zien, actief als altijd.
Kort gezegd, wat de satellietcontrole betreft, een betrekkelijk kleine maar wel belangrijke mijlpaal, het meest veelzeggend in dit verband is dat een groot deel van de bedrijfstak daartegen was. Kennelijk moet men niet veel hebben van de "spy in the sky" . Ik kom uit het vrachtvervoer waar wij nu al jaren met de tachograaf werken. Eén ding waar ik achter gekomen ben is dat men al gauw leert hoe men deze systemen kan misbruiken en ontduiken. Het is altijd een kwestie van de mensen een stap voor blijven. Ik zou daarom graag van de commissaris willen horen hoe zij uniforme toepassing en behoorlijke tenuitvoerlegging van het systeem op deze vaartuigen in de gehele Unie denkt te kunnen waarborgen. Zij heeft een groot probleem wat de inspectiemiddelen betreft. Daarvan moet gebruik gemaakt worden om het proces te bevorderen, maar misbruik valt nooit uit te sluiten.
Met betrekking tot de TAC's en de quota's wil ik nogmaals wijzen op het strategische probleem dat ministers via de Commissie met wetenschapsmensen overleggen en met een compromis voor de dag komen, waardoor zij victorie kunnen kraaien, terwijl de wetenschapsmensen tegelijkertijd trachten definitieve wetenschappelijk verantwoorde uitspraken te doen omtrent de werkelijke toestand van de visbestanden. Dat lijkt mij een proces dat niet werkt en niet juist is. Soms vraag ik mij af of de ministers het grootste deel van hun tijd besteden aan pogingen om hun perscommuniqués zodanig te formuleren dat zij allen kunnen zeggen iets voor hun industrieën gewonnen te hebben. Ik ben van mening dat wij de aanzet moeten geven tot een proces waar de politici, eerlijk gezegd, buiten gehouden moeten worden; waarbij de ministers uiteindelijk misschien "ja" of "nee" kunnen zeggen tegen de oplossing, maar niet zelf de eigenlijke onderhandelingen kunnen voeren, omdat er anders een situatie ontstaat waarin aan het milieu weinig aandacht geschonken wordt en wij slechts politieke overwinningen kunnen verwachten.
Wat het vierde meerjarig oriëntatieprogramma betreft, verbaast het mij niet dat wij dit weer moesten uitstellen tot april. Dat valt te betreuren, omdat de industrie moet weten hoe haar toekomst er uit zal zien. Ik denk dat het ten dele een teken is dat dit speciale programma, evenals de voorgaande programma's, niet echt zal werken. Het interesseert mij dat de Commissie een sanctie heeft gesteld door te zeggen dat er pas betalingen uit het FIOV gedaan zullen worden, als dit programma is goedgekeurd. Dat is volgens mij tot op zekere hoogte de juiste aanpak. Ik ben echter van mening dat rationalisatie alleen tot stand kan komen, als de industrie zelf beslist hoe dat moet gebeuren, gezien het zeer strikte milieukader waarbinnen zij moet werken.
Het belangrijkste aspect van toekomstige investeringen in schepen is niet dat de EU geld voor herinvestering moet verschaffen. Dat is een totaal verkeerde aanpak. Waar het op aankomt is dat de industrie begrijpt hoe haar toekomst er uit zal zien en dan volgen de particuliere investeringen in de industrie vanzelf.
Tenslotte betreur ik het zeer dat de Commissie, wat het Middellandse-Zeegebied betreft, naar het mij voorkomt een volkomen nederlaag heeft geleden op het punt van de zwaardvisvangst - op dat gebied vond er een complete uitverkoop plaats.
Ik wil de commissaris vragen wat zij in de eerste helft van 1997 voornemens is te doen om het debat over het gemeenschappelijk visserijbeleid na het jaar 2000 op gang te brengen.

Novo
Voorzitter, persoonlijk vind ik dat het vastberaden verzet van de vissers en reders uit diverse lidstaten tegen het voorstel van de Commissie voor het POP IV doorslaggevend was voor het door dit Parlement in de laatste vergadering ingenomen standpunt, zoals ik denk dat deze vastberaden houding ook belangrijk was opdat de Raad Visserij van 19 en 20 december heeft besloten om nieuwe voorstellen aan te nemen en uit te werken die in principe in de eerste maanden van 1997 moeten worden aangenomen.
Mijnerzijds hoop ik evenwel dat de concrete voorstellen die worden aangenomen werkelijk overeenstemmen met de verklaringen aan het eind van genoemde Raad en die over het algemeen, ook al is het met tegenstrijdigheden, tegemoet lijken te komen aan de inhoud van het debat dat wij hier in het Parlement al sedert maanden voeren.
Zo is het fundamenteel dat de nieuwe voorstellen niet opnieuw vasthouden aan ontoelaatbare en ongerechtvaardigde verminderingen van de visserij-inspanning of aan de vereiste van nieuwe reducties van de vloot, dat zij vorderingen maken met de maatregelen voor de permanente en strikte begeleiding van de evolutie van de soorten, dat zij een doeltreffende controle bevatten van de visserij-inspanningen en de respectieve tuigen en technieken, dat zij in aanvullende financiële middelen voorzien om de inkomensdaling te compenseren, dat zij de ambachtelijke kustvisserij beschermen en steunen, alsook de sociale stabiliteit van de visserijgemeenschappen en de directe en indirecte werkgelegenheid.
Geachte commissaris, ik zal u een andere vraag stellen die volgens mij in verband staat hiermee. Ik heb het in concreto over de recente verklaringen van de Marokkaanse regering, die unilateraal de in de huidige visserijovereenkomst vastgestelde biologische visserij-onderbreking wil verlengen van twee tot vier maanden, hetgeen, mocht dit gebeuren, uitsluitend van toepassing zal zijn op de communautaire vaartuigen, dus Portugese en Spaanse vaartuigen, alsook het aangekondigde voornemen om het akkoord dat weinig meer dan een jaar geleden is gesloten niet te vernieuwen. Dergelijke uitlatingen van Marokko zijn volgens mij algemeen verontrustend en onaanvaardbaar.
Wij kunnen niet goedvinden dat men de openbare opinie in vooral de Iberische landen nu zegt dat dit visserijakkoord niet is besproken in nauw verband met de met Marokko gesloten handelsassociatie-overeenkomst, ook in 1995, en dat vele van de destijds gedane handelstoezeggingen voor visconserven en landbouwproducten, overigens met heel erge gevolgen in bepaalde landen van de Unie, niet als vergoeding werden gebruikt om de voorwaarden te creëren voor de verlenging van de visserij-overeenkomst. Deze nauwe band tussen de onderhandelingen over de twee overeenkomsten kan niet worden ontkend en is hier zelfs ingeroepen door sommigen om de desbetreffende goedkeuring te rechtvaardigen en te verdedigen, vooral toen het erom ging de voorwaarden van de handelsassociatie-overeenkomst met Marokko te discussiëren. Het is belangrijk dat de commissaris haar mening over deze kwestie meedeelt en ons zegt op welke manier deze eventueel zal worden overwogen in het pakket nieuwe voorstellen dat in 1997 zal worden bestudeerd en ingediend, aangezien de standpunten van de Marokkaanse regering, indien zij worden geconcretiseerd, natuurlijk onverwachte veranderingen zullen meebrengen die de Portugese en de Spaanse vloot een maand geleden niet konden voorspellen.
Wij beschouwen elke wijziging van de in 1995 afgesproken biologische visserij-onderbreking als onaanvaardbaar.
Wij willen kortom graag uw mening ter zake horen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, de agenda's voor de vergaderingen van de Raad in de afgelopen maanden zijn waarschijnlijk de belangrijkste van de laatste jaren geweest, met de behandeling van drie gebieden van het visserijbeheer: in de eerste plaats de omvang van de vissersvloot van de EU in het kader van het meerjarig oriëntatieprogramma; verder de door de Commissie voorgestelde nieuwe verordeningen voor technische maatregelen; en de satellietzenders, een belangrijk aspect van het totale controleprogramma. Bovendien werden de jaarlijkse TAC's vastgesteld. Deze vergaderingen boden een zeldzame gelegenheid om spijkers met koppen te slaan, teneinde de gevaarlijke situatie waarin de visserij van de EU verkeert te verbeteren. Helaas had de Raad niet de moed om de moeilijke besluiten te nemen die genomen moeten worden.
Wat het meerjarig oriëntatieprogramma betreft, iedereen geeft toe dat de vissersvloten in de EU te groot zijn. Zelfs de bedrijfstak zelf zegt dat er sprake is van overcapaciteit en dat inkrimping noodzakelijk is. De Raad blijft zich echter tegen dit idee verzetten. Op dit moment lijkt hij te trachten het meerjarig oriëntatieprogramma te veranderen van een programma om de capaciteit van de vissersvloot te verminderen door schepen stil te leggen, te slopen etc., in een programma om de toegestane visserijinspanning te beperken. Dit komt neer op een fundamentele heroriëntering van het doel van het programma die, onzes inziens, tot mislukken gedoemd is. Er zijn verschillende redenen aan te voeren waarom deze mislukking onvermijdelijk is. Ik zal er slechts twee noemen.
In de eerste plaats worden vissersvaartuigen gebouwd voor de visvangst en daarom zullen de eigenaars er niet blij mee zijn, als hun schepen worden stilgelegd en zij inkomsten derven. Zij zullen druk uitoefenen op de politici om hen toe te staan te gaan vissen en geld te verdienen. Het is ons allen bekend hoeveel pressie uitgeoefend kan worden op politici en dat is ook te zien aan de resultaten van de jaarlijkse vergadering van de Raad waarin de TAC's worden vastgesteld. Dus zelfs als de Raad in zijn wijsheid een programma tot beperking van de visserijinspanning zou kunnen aannemen, zou dat nog niet het einde van het verhaal zijn, want de verzoeken van de visserijsector om meer te mogen vissen zouden steeds dringender worden.
In de tweede plaats zou het bijzonder moeilijk zijn om toezicht te houden of controle uit te oefenen op een dergelijk programma. Vorig jaar was ik rapporteur voor het verslag over het controlesysteem voor het gemeenschappelijk visserijbeleid. U zult zich herinneren dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de controle op de visserij en niet de Commissie. De hoofdconclusie van het door de Commissie uitgevoerde onderzoek was dat de controleprogramma's van de lidstaten volstrekt ontoereikend zijn en hoognodig verbeterd moeten worden. Geen land had een programma dat in alle opzichten voldoende geacht werd. Het was interessant dat de Commissie constateerde dat verschillende landen er niet in waren geslaagd de doelstellingen te bereiken met betrekking tot de verschaffing van gegevens over de omvang en de capaciteit van de nationale vloten. In sommige gevallen bleken de vaartuigen in werkelijkheid groter dan in feite was vermeld in het nationale scheepsregister.
Daarom wil ik de vraag stellen: Hoe kunnen wij er zeker van zijn dat een programma om de visserijinspanning van een grote en effectieve vloot te controleren succes zal hebben? Het is ons nog niet eens gelukt om de hoeveelheid geloste vis te controleren en dat is een veel eenvoudiger taak.
Eén punt waarover overeenstemming is bereikt is de vraag met hoeveel de capaciteit moet worden verminderd. Een ander belangrijk aspect is welke capaciteit afgestoten moet worden. Wij moeten ervoor zorgen dat de overblijvende vaartuigen de schepen zijn die het mariene milieu de minste schade toebrengen. Dat zal op de lange termijn gunstige gevolgen hebben, niet alleen voor de visbestanden maar ook voor de vissers.
Een laatste kwestie waar weinig aandacht aan wordt besteed is de vraag wat men met de schepen doet. De EUvloten zijn reeds actief op vele oceanen over de hele wereld. Gezien de omvang van de andere vloten in de wereld, is er in andere gebieden niet veel ruimte over waar deze schepen naar toe kunnen zonder problemen te veroorzaken. De ingevoerde stilleggingsregelingen moeten waarborgen dat het meerjarig oriëntatieprogramma het probleem niet slechts naar andere delen van de wereld verschuift. Het mag Europa niet worden toegestaan de overcapaciteit te exporteren.
Kort samengevat zijn De Groenen van mening dat een rigoureus programma tot inkrimping van de vloot, dat gepaard gaat met compensatie voor de daardoor getroffen vissers, een eerste vereiste is voor het oplossen van de huidige crisis. De technische maatregelen beogen vooral de selectiviteit van het in de EU gebruikte vistuig te vergroten. Daarbij gaat het niet alleen om de jonge vis van commercieel belangrijke doelsoorten, maar ook om andere soorten die de vissers niet wensen. Uit het feit dat volgens schattingen van de FAO, globaal genomen, een ton vis wordt weggegooid op elke drie ton die wordt gehouden, blijkt dat dit een zeer ernstig probleem is. De Commissie heeft een aantal vooruitstrevende veranderingen voorgesteld voor de huidige technische maatregelen, waaronder netdelen met vierkante mazen, vergroting van de maaswijdte, zeeflappen en selectieroosters om de garnalen- en andere bijvangsten uit te ziften. Wederom aarzelt de Raad om een besluit te nemen en werkt hij aan een compromisversie die het voorstel van de Commissie zal afzwakken.
De visserijsector wordt verantwoordelijk gesteld voor de schade die de mariene leefomgeving wordt toegebracht. De voorstellen van de Commissie zijn een belangrijke stap in de richting van een verantwoordelijker aanpak van de visserijactiviteiten. De Raad lijkt helaas geneigd de publieke opinie in Europa en overal ter wereld te negeren, die over het algemeen een zorgvuldiger aanpak van het visserijbeleid met meer voorzorgsmaatregelen voorstaat, en liever te zwichten voor de druk van de visserijsector.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot u was ik blij dat mevrouw Bonino twintig minuten kreeg om ons toe te spreken. Ik wilde wel dat ik ook twintig minuten spreektijd had, omdat er veel kwesties van groot belang zijn. Ik wil enkele korte opmerkingen maken.
In de eerste plaats kwam de Britse regering de Noordierse vissers tegemoet tijdens de onderhandelingen. Ik zou graag willen weten waar de vis vandaan kwam die aan Noord-Ierland werd toegewezen als onderdeel van een politieke overeenkomst die de Conservatieve regering moest sluiten met de Ulsterse Unionisten. In de tweede plaats zijn er enkele problemen waar ik de aandacht op wil vestigen: een daarvan is dat de zalminvoer uit Noorwegen een probleem is dat niet verdwijnt. Ik vind dat het evenzeer te wijten is aan de Britse regering als aan de Commissie dat er geen minimumimportprijs is opgelegd. Als zij er eerder om hadden verzocht, dan hadden zij dat gedaan kunnen krijgen, maar zoals de commissaris zei, er loopt een onderzoek en ik begrijp haar standpunt. Men vreest echter dat de prijzen nu kunnen gaan kelderen. Ik wil althans enige verzekering krijgen dat hiermee rekening gehouden zal worden.
In de derde plaats het probleem van de omvang van de Britse vloot. Dat is een groot probleem, vooral vanwege de goedkope vlaggen - een probleem dat het Verenigd Koninkrijk in het verleden niet goed heeft aangepakt - en omdat de Britse regering nagelaten heeft schepen buiten bedrijf te stellen. Hier ligt een groot probleem waarop ik de aandacht wil vestigen.
Ik heb nog een paar complimenteuze opmerkingen. Het is lofwaardig dat mevrouw Bonino nu, na het debacle van eind december, naar ons toe komt en zegt: " Laten wij nu serieus gaan praten over de instandhoudingsmaatregelen, over het vierde meerjarig oriëntatieprogramma." Wij kunnen thans op realistische wijze de zaken bespreken waarvan wij wisten dat zij in december niet uitgevoerd zouden worden en wij hebben tijd voor een opbouwende dialoog waarbij rekening gehouden zal worden met de standpunten van de visserijsector.
Het verheugt mij ook dat de kleinschalige kustvisserij vrijgesteld is van satellietcontrole. Dat is van groot belang, niet alleen symbolisch, maar ook praktisch. Dat is de weg die wij voortaan moeten volgen; die sector prioriteit verlenen. Tenslotte kom ik op de belofte dat er via begeleidende maatregelen compensatie verleend zal worden voor de verliezen die de visserijsector worden toegebracht. Lange tijd heeft de landbouwsector daarop gerekend als iets waar men recht op had, terwijl de visserijsector op de een of andere manier het hoofd boven water heeft moeten zien te houden. Ik ben blij te horen dat deze compensatie een integrerend onderdeel uitmaakt van het huidige denken en wij zien de nadere specificatie daarvan met belangstelling tegemoet.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met te zeggen dat ik het op prijs stel dat de commissaris vandaag voor het Parlement is verschenen en ik denk dat wij het allemaal zouden toejuichen als de commissaris vaker hierheen kwam om de visserij te bespreken, omdat de visserij niet zo vaak het onderwerp van discussie is geweest als in de loop der jaren - en zeker het afgelopen jaar - het geval had moeten zijn.
Wat de TAC's en de quota's betreft, die zijn eigenlijk een beetje halfbakken: ten dele goed. Ik moet de situatie van vorig jaar echter in twijfel trekken. De verklaring van de commissaris over drastische inkrimping van het visserijbedrijf in geheel Europa heeft onnodig paniek gezaaid onder de vissers. In deze moderne tijd is er toch zeker wel een betere manier om dat uit te voeren?
Wordt het geen tijd dat de Commissie, het Parlement, de Raad, de vissers en de wetenschapsmensen deze kwestie beter gaan aanpakken? Wordt het geen tijd dat de vissers en de wetenschapsmensen samen om de tafel gaan zitten in plaats van ons het tegenstrijdige bewijsmateriaal te verschaffen dat wij altijd krijgen? Wij weten immers allebei maar al te goed, commissaris, dat wij dit jaar augustus, september, oktober, november en december weer het hele proces moeten doormaken! Er is niets opgelost! Wij zullen dezelfde onderwerpen gewoon weer opnieuw moeten behandelen.
Daarom wil ik beslist alle betrokkenen verzoeken om een andere aanpak en een andere, constructievere gedragslijn te volgen.
Ik juich het toe dat besloten is om satellietcontrole op grotere schepen toe te passen en niet op te leggen aan de kustvisserij - het was een zeer wijs besluit om dat compromis van de Raad en de Commissie te aanvaarden.
Ik wil ook zeer duidelijk tegen de heer Macartney zeggen - voor het geval hij zich zorgen maakt - dat er geen deal gesloten is tussen de Britse regering en de Ulsterse Unionisten voordat de vergadering van de Raad plaatsvond! Zij hebben het absoluut niet op een akkoordje gegooid: er is gewoon goed onderhandeld. Als leden van de partij van de heer Macartney even bedreven waren in het onderhandelen als de mensen van mijn partij in Westminster, zouden zijn vissers misschien net zoveel kunnen profiteren als mijn vissers in Noord-Ierland. Ik wil de Britse regering en de leider van mijn partij lof toezwaaien, omdat zij dat resultaat hebben weten te bereiken.

Le Rachinel
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, tijdens de vergadering van de ministers van Visserij in Brussel op 19 en 20 december jongstleden is overeenstemming bereikt over opsporing per satelliet, de totaal toegestane vangsten (TAC's) en de quota's. Zij hebben hun besluit over het plan tot beperking van de communautaire vissersvloot, dat "MOP 4" is gedoopt, tot april 1997 uitgesteld.
Laten we het hebben over de beide punten waarover een akkoord is bereikt. De invoering van een controlesysteem per satelliet voor de Europese schepen doet ons onvermijdelijk denken aan de satellietcontrole op de braakgelegde landbouwgronden of het aantal koeien per hectare. De meest geavanceerde techiek ten dienste van de communautaire bureaucratie. Natuurlijk verschuilt men zich achter overwegingen van technische of veiligheidsaard: de vissersschepen identificeren en lokaliseren en deze in geval van nood of schipbreuk sneller te hulp snellen.
Dergelijke maatregelen, waarvan de kosten 205 miljoen ecu voor een periode van vijf jaar bedragen, zouden meer invloed hebben en geloofwaardiger zijn in de ogen van de Europese vissers als zij op alle schepen in de territoriale wateren van de Gemeenschap van toepassing zouden zijn, want alleen de schepen die zijn uitgerust met de beroemde blauwe doos, kunnen worden gelokaliseerd en dus gecontroleerd en eventueel bestraft.
Het tweede akkoord tussen de ministers van Visserij betreft de verhoging van de totaal toegestane vangsten (TAC's) ten aanzien van de aanvankelijke voorstellen van de Commissie. Van de 116 TAC's zijn er slechts 30 ten opzichte van vorig jaar gewijzigd. Bij de technische discussie over het behoud van de visstanden en de voortplanting van de soorten voegt zich een politieke vraag, die wij als volgt kunnen samenvatten: willen wij het gemeenschappelijk visserijbeleid aan de wereldvrijhandel opofferen?
Maar in de Wereldhandelsorganisatie en bij de mondialisering van de handel neemt alleen de Europese Unie bepaalde sociale, technische en milieunormen op visserijgebied in acht. Het zijn niet de Europese vissers die de prijs moeten betalen van de eenzijdige concessies die de Europese Commissie in hun naam doet.

Adam
Mijnheer de Voorzitter, als wij een ogenblik stilstaan bij alle discussies die de laatste maanden in de visserijsector hebben plaatsgevonden, dan is er iets dat meer opvalt dan al het andere en dat is dat de industrie alle vertrouwen in de taxatie van de verschillende visbestanden heeft verloren - dat is één ding dat duidelijk blijkt uit alles wat ik gelezen heb.
Ik weet van de vissers in mijn eigen kiesdistrict dat zij geen enkel vertrouwen hebben in de ontvangen wetenschappelijke informatie over de visbestanden. Ik wil slechts het Jaarverslag van de Anglo-Scottish Fish Producers' Association aanhalen, dat onomwonden zegt: " Wij moeten de berichten van wetenschapsmensen betreffende de omvang van de visbestanden in twijfel blijven trekken." De Anglo-Scottish Association trekt zich nu terug uit de Europese Vereniging van nationale organisaties van visproducenten.
Het is bovendien een feit dat het quotastelsel niet zodanig werkt dat het aan de marktvraag voldoet. De vissers voelen zich gedwongen om hun quotum volledig te vangen, omdat zij bang zijn dat hun anders het volgende jaar een lager quotum wordt toegewezen. Een van de gevolgen daarvan is dat er naar verhouding meer kleine vis gevangen wordt - nog steeds legaal, maar het percentage kleine vis neemt toe, evenals de percentages die de markt ontnomen worden. Uit de cijfers van vorig jaar voor mijn regio blijkt dat het percentage schelvis dat werd ingetrokken met 50 % was toegenomen en voor wijting was dit percentage met 30 % gestegen. Wij moeten zo gauw mogelijk af zien te komen van die "vang-het-anders-ben-je-het-kwijt" -mentaliteit.
Ik zou de Commissie willen verzoeken om rekening te houden met het feit dat een nieuwe aanpak nodig is voor de beoordeling van de bestanden en de vaststelling van de quota. Pas als wij vertrouwen hebben in een nieuwe aanpak, kunnen wij hopen een effectief regionaal beheerssysteem op te zetten.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ik mevrouw de commissaris danken omdat zij hier aanwezig is en een verklaring wil afleggen over de resultaten van de jongste Raad van de ministers voor visserij en deze met het Europees Parlement wil bespreken. Ondanks het belang a priori van deze Raad, kunnen wij mijns inziens helaas niet spreken van resultaten aangezien met uitzondering van de TAC's en quota niets beslist is. Deze bijeenkomst was een teleurstelling aangezien de vierde generatie van de MOP's is uitgesteld tot in april, het tijdsschema voor de verordening houdende technische maatregelen is nog vager en ook het voorstel voor toezicht per satelliet - dat naar mijn mening is afgezwakt - is nog altijd niet definitief goedgekeurd.
We dreigen dan ook een jaar te verliezen om de sector drie fundamentele instrumenten voor zijn beheer en ontwikkeling te geven. De Raad schiet hier duidelijk tekort en zit duidelijk niet op dezelfde golflengte als de Commissie. Wij kunnen de Commissie misschien verwijten dat zij een aantal weinig realistische en verwarde voorstellen heeft ingediend waarvoor het noodzakelijke voorafgaande compromis ontbrak. De Raad kunnen wij er echter van beschuldigen dat hij niet in staat is om de nodige besluiten te treffen en dat hij zich eerder laat leiden door de concrete en specifieke belangen van de lidstaten dan door een echt streven om vooruitgang te boeken inzake een coherente visserijwetgeving die een toekomst heeft.
Dit kunnen we ook elk jaar opmaken uit de duidelijk politieke resultaten van de TAC's. Ik zou echter vooral inzake de MOP's zoveel mogelijk verduidelijkingen willen vragen omdat de Commissie haar taak hier mijns inziens het slechtst verricht heeft, ook al heeft de Raad ongetwijfeld enorme druk uitgeoefend. Ik geef toe - zoals ik altijd al gedaan heb - dat een inkrimping van de vloot onontbeerlijk is maar het voorstel van de Commissie was toch wel heel maximalistisch en wetenschappelijk gezien heel betwistbaar.
Dit was een van de belangrijkste kwesties van het jaar en ze vergde meer flexibiliteit en een groter vermogen om compromissen te sluiten. Het ontbrak de Commissie hier aan dit talent voor dialoog en misschien ook wel aan realiteitszin. Het spreekt toch vanzelf, mevrouw de commissaris, dat, wanneer men een vloot opofferingen vraagt zoals in dit voorstel, dit gepaard moet gaan met ernstige en gewaarborgde sociaal-economische maatregelen. Anders is zo'n plan gedoemd om te mislukken. Deze Vergadering heeft dit overigens tot vervelens toe herhaald.
Bovendien is het voor dit Parlement nog altijd niet duidelijk of de MOP's nu algemeen gezien steunen op een beperking van de visserijinspanning, of zij een minimum aan vastberadenheid handhaven inzake de noodzaak om de capaciteit te beperken ofwel of dit een etherisch en gemengd voorstel is, waarvan het initiatief in principe bij de lidstaten ligt en de Commissie daarna wel een beslissing zal nemen. Vanuit uw departement hebben wij immers de meest verschillende interpretaties gehoord. Momenteel weet de vloot dan ook nog altijd niet met zekerheid welke maatregelen zullen worden opgelegd en niemand lijkt in staat dit duidelijk te zeggen.
Toen de situatie in de Raad geblokkeerd was, bestond de onmiddellijke oplossing van de Commissie erin de goedkeuring af te dwingen of de structuurfondsen voor scheepsbouw en modernisering in te houden. Deze maatregel roept niet alleen een aantal juridische vragen op maar is ook politiek gezien onaanvaardbaar en is, zoals we al gezien hebben, een vergissing. Mijn kritiek op de houding van de Commissie is duidelijk bewaarheid, mevrouw de commissaris. Wanneer de Commissie echter soortgelijke dreigementen moet gebruiken, blijkt duidelijk hoe groot de meningsverschillen wel zijn. We mogen dit gebrek aan eensgezindheid, waarvoor de Commissie overigens mee verantwoordelijk is, niet negeren.
Bovendien is dit besluit onaanvaardbaar en onrechtvaardig voor de landen die de MOP's hebben nageleefd omdat zij het beste geplaatst zijn om de komende MOP's na te komen. We mogen de goede en slechte leerlingen toch niet over dezelfde kam scheren. Er is nog nooit ook maar één ernstige maatregel getroffen om de overtreders te bestraffen, die ook omwille van die reden niet langer recht zouden hebben op middelen. Nu wordt echter een maatregel getroffen die uitsluitend de landen zal straffen die de communautaire maatregelen wel ernstig genomen hebben.
De veroorzaakte toestand is kafkaiaans, mevrouw de commissaris. Ik wil dan ook vragen dat u rekening zou houden met het verzoek om de toegang tot de structuurfondsen onmiddellijk te heropenen, toch zeker voor de landen die zich gehouden hebben aan de beperking van de capaciteit die de Europese Unie heeft opgelegd. Ik had het ook over alle andere onderwerpen willen hebben die in de Visserijraad aan bod gekomen zijn, maar gezien het gebrek aan tijd wil ik deze Vergadering niet lastig vallen met verdere vragen.
Mevrouw de commissaris, ik dank u nogmaals voor uw aanwezigheid in dit Parlement en voor alle verklaringen die u ons over deze onderwerpen kan verstrekken.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde twee positieve punten uit de besluiten van de Raad "Visserij" van december noemen. Allereerst de aankondiging dat over een jaar meer soepelheid bij het quotabeheer zal worden betracht. Het meewegen van het gebruikspercentage van de quota's is een essentiële, maar vaak te zeer verwaarloosde factor voor het behoud van de visstand. We moeten absoluut de grootst mogelijke soepelheid nastreven, anders zullen de lidstaten en de producentenorganisaties de neiging hebben hun quota's maximaal te benutten, om later niet te hoeven boeten voor een lager gebruikspercentage, alsmede verwerpelijke praktijken als ontduiking van quota's aan te moedigen.
Tweede positieve punt: nauwkeurigere en rechtvaardigere controles dankzij een waarnemingssysteem per satelliet dat natuurlijk enkel voor grote schepen geldt.
Ik ben blij dat de Raad talrijke amendementen heeft overgenomen, die ik in de visserijcommissie had gepresenteerd en die door ons Parlement zijn aangenomen. De houding van de Commissie daarentegen, die de opschorting van de steun aan de bouw en modernisering van schepen als chantagemiddel hanteert om te trachten de lidstaten tot een grootscheepse reductie van de vissersvloten te dwingen, lijkt me uitermate gevaarlijk. De afgevaardigden uit de kustgebieden zijn op de hoogte van de huidige kwetsbare situatie van veel scheepswerven. De blokkade van de Commissie dreigt vele werven, wier toekomst nu afhankelijk is van orders waarbij FIOV-steun wordt verleend, in gevaar te brengen. Het verdwijnen van deze werven zou voor onze landen een groot banenverlies betekenen en de onherroepelijke teloorgang van een zeer kostbare Europese knowhow.
De technische maatregelen moeten zorgvuldig worden getest alvorens zij algemeen worden ingevoerd en er moet met alle factoren rekening worden gehouden, met name met de selectiviteit en de energiekosten van de verschillende vissersschepen.
Ten slotte mag het gemeenschappelijk visserijbeleid zich niet beperken tot de drie hoofdstukken controle, capaciteit en technische maatregelen. Het is van wezenlijk belang dat het begrip communautaire preferentie opnieuw wordt gedefinieerd, opdat wij de prijzen beter kunnen beheersen. Het ontbreken van een communautaire preferentie, plus een laks beleid wat de invoercontrole betreft, kan slechts aanzetten tot overbevissing. De beste bescherming van de visstand is een juiste prijs voor de producten van de Europese visserij, wat, mijnheer de Voorzitter, de beste garantie vormt voor de toekomst van een vitale visserijsector in onze landen.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik dacht dat ik eerder aan de beurt was om het woord te voeren, maar ik zie dat het lid dat de belangrijke overstap van de Europese Volkspartij naar de Fractie van de heer Goldsmith heeft gemaakt eerst mocht. De vergadering van de Raad was nogal een allegaartje. Er zijn enkele positieve kanten waarop veel leden al commentaar geleverd hebben, met name de invoering van satelliettoezicht, alsmede de flexibiliteit waardoor de industrie een deel van de quota's naar het volgende jaar kan overhevelen en dat van de quota's voor het volgende jaar mag aftrekken. Dat wordt door de industrie zeer toegejuicht.
Met betrekking tot andere gebieden heeft men kennelijk gedacht dat voorzichtigheid de moeder der porseleinkast was en er voorlopig van afgezien om besluiten te nemen, in het bijzonder wat het vierde meerjarig oriëntatieprogramma betreft. Ook dat juichen wij toe. De industrie was van mening dat de voorstellen waarop de Commissie haar oorspronkelijke voorstellen had gebaseerd ernstige tekortkomingen vertoonden. Het ene gebied waarover ik vooral met de Commissie, maar ook met de Raad in discussie wil treden is de zalmkwestie waarop de heer Macartney reeds heeft gewezen. Dit probleem zal niet vanzelf verdwijnen. Enkele regio's dumpen al tien jaar zalm in de Europese Unie en dit is dus geen nieuw probleem. Wij hebben er vaak over gedebatteerd en gediscussieerd en resoluties aangenomen; de Commissie stelde een paar jaar geleden met tegenzin een minimumimportprijs in, maar heeft die na enige tijd opgeheven en niet opnieuw ingevoerd. Naar mijn mening heeft de commissaris de strijd hierover met haar collega Sir Leon Brittan verloren, omdat hij er, naar wij begrepen hebben, niet erg op gebrand is de Noren aan te pakken en geen beperkingen wil invoeren. Hij is bang dat dit problemen zou kunnen veroorzaken in verband met de overeenkomst over de Europese Economische Ruimte, terwijl de Commissie visserij en vele leden van dit Parlement een andere mening zijn toegedaan.
Afgezien van die kwestie, als ik de commissaris een cijfer zou moeten geven voor haar inspanningen in de vergadering van de Raad, dan zou ik haar een 6 geven.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, als u kijkt naar de taalgroepen die aan dit debat deelnemen, dan ziet u dat de visserij in het noordwesten van de Gemeenschap onder grote druk staat en dat daarover ernstige bezorgdheid bestaat, die hier tot uitdrukking wordt gebracht. Ik juich het toe dat de commissaris aanwezig is en wil haar zeggen dat het ons met trots, maar ook met enige droefheid vervulde dat zij vlak voor Kerstmis zo hard gewerkt had aan de visserijproblemen dat zij de uitputting nabij was. Het verheugt ons dat zij vanmorgen in ons midden is en een zeer volledige uitleg heeft gegeven van wat zij heeft ondernomen.
In het verleden heerste er vooral in het noordwesten grote achterdocht in het visserijbedrijf over de wijze waarop het visserijbeleid uitgevoerd en beheerd werd en stelde men daar zeer weinig vertrouwen in. Het is goed dat de commissaris hier komt om ons volledig uitleg te geven en zij heeft recht op onze steun voor de doelstellingen op de lange termijn die zij uiteengezet heeft. Alleen wanneer wij volledige uitleg krijgen, kunnen wij die steun verlenen. Het valt te betreuren dat de visserijindustrie in Schotland en Ierland - en dit geldt ook voor Spanje - zo weinig vertrouwen in het beleid stelt.
Tot onze teleurstelling is er voor de Kersttijd niet een soort minimumprijs vastgesteld voor geïmporteerde zalm. In die periode verkopen Schotse en Ierse vissers een groot deel van hun productie en de prijzen aan het eind van het jaar zijn bijzonder belangrijk voor hen. Aangezien er op het eerste gezicht sterke argumenten voor waren aangevoerd, dachten wij dat dit mogelijk zou zijn geweest, maar wij hopen in ieder geval op een bevredigend resultaat van dit onderzoek, dat de EU-producenten in deze sector althans enige mate van bescherming zal bieden, wat van groot belang is voor de armere regio's.
Ik juich het besluit over satellietcontrole op de visserij toe. Ik heb daarover een paar jaar geleden zelf een verslag uitgebracht. Destijds was het idee van de "spy in the sky" een gevoelig punt. Het werd tegen de Europese Unie gebruikt, een poging tot inbreuk op ieders persoonlijke levenssfeer genoemd. Dat is absolute onzin. Het is niet meer dan redelijk dat de Gemeenschap moderne technieken toepast die gelijke tred houden met de ontwikkelingen in andere sectoren. Als de schepen steeds sneller varen en de netten groter en sterker worden, spreekt het toch vanzelf dat wij gebruik maken van alle moderne technologieën die ons ter beschikking staan. Dit heeft een positieve kant, namelijk veiligheid. Veel schepen zijn in de achter ons liggende jaren op zee verloren gegaan en als deze faciliteit aan boord was geweest, hadden mensenlevens gered kunnen worden. Het doet ons genoegen dat de kustvissers niet verplicht worden de buitensporige administratiekosten te maken en wij zijn niettemin ingenomen met wat er tot nu toe gedaan is.
Wat de inkrimping van de vloot betreft, moet ik één ding zeggen. Dat lijkt altijd slechts nieuws. Het visserijbedrijf krijgt steeds weer te horen dat het moet inkrimpen. Het lijkt alsof nooit wordt uitgelegd dat het om een doelstelling op de lange termijn gaat die voordeel kan opleveren. Ik heb ooit een verslag gelezen waarin stond dat wij de vangst in de Europese wateren met 50 % zouden kunnen verhogen, als wij de nodige instandhoudingsmaatregelen toepassen. Als puntje bij paaltje komt kunnen wij niet zonder een programma op de lange termijn - zeven tot tien jaar - met streefcijfers die ons vertellen wat wij kunnen verwachten uiteindelijk te bereiken en in de tussentijd zijn investeringen noodzakelijk. Om sociale redenen moeten wij investeren en het verheugt mij te horen dat er over begeleidende maatregelen gesproken wordt. Ik zou echter graag een doelstelling zien die de benadeelde gebieden en de vissersgemeenschappen enige hoop kan bieden.

Crampton
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris dank zeggen voor haar verklaring en ik ben het eens met bijna alles wat zij gezegd heeft.
Wij moeten voor ogen houden dat het beleid inzake de meerjarige oriëntatieprogramma's oorspronkelijk werd ingevoerd om het evenwivht te herstellen tussen de nationale vloten en de visserijinspanning van de Europese Unie en de vangstmogelijkheden die de Europese wateren bieden. De vissersvloten zijn beslist te groot, de visserijinspanning is beslist te groot - dus hebben wij een groot probleem!
Over de ene kwestie die ik naar voren wil brengen zal ik waarschijnlijk de wind van voren krijgen, maar een deel van de vloot die de vlag van een lidstaat van de Europese Unie voert draagt niet bij tot dat probleem. Dat deel vist niet in wateren van de Europese Unie, maar uitsluitend in wateren buiten de Europese Unie, op grond van overeenkomsten die wij met verschillende landen in de wereld gesloten hebben en ik hoop dat die overeenkomsten gerespecteerd worden en dat op de naleving daarvan wordt toegezien.
Om een voorbeeld te noemen, en ik verontschuldig mij niet voor een overduidelijk belang van mijn kiesdistrict, het restant van de Britse diepzeevloot vist ter hoogte van Noorwegen en IJsland en op verschillende andere plaatsen in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan. Deze schepen zijn voornamelijk afkomstig uit mijn kiesdistrict en staan onder zeer strenge controle. Ik heb begrepen dat er in vele andere lidstaten ook voorbeelden zijn van deze visserij die uitsluitend buiten de EU-wateren plaatsvindt. Is het mogelijk om deze vissersschepen, waarmee gegarandeerd buiten de wateren van de lidstaten wordt gevist, volledig buiten het proces van het meerjarig oriëntatieprogramma te houden?

Imaz San Miguel
Mevrouw de commissaris, ik dank u voor uw aanwezigheid en uw verklaring. Ik wil eerst en vooral stellen dat ik het akkoord, dat in de Raad van december over de TAC's en de quota bereikt is, steun en positief vind. Het lijkt mij redelijk en ik vind de doelstellingen evenwichtig: de instandhouding en een evenwichtige en adequate exploitatie van de visbestanden. Na deze positieve beoordeling wil ik toch een opmerking maken. Deze bedenking gaat verder dan de concrete verdeling van de quota voor dit jaar en wil het systeem voor de verdeling in zijn geheel beoordelen. Vanuit dit oogpunt zetten het besluit van de Raad en het gehanteerde stelsel het bestaande systeem voort aangezien zij gebaseerd zijn op het principe van de relatieve stabiliteit. Dit systeem was misschien nuttig bij de objectieve verdeling van de quota maar ons inziens vertoont het vandaag een aantal belangrijke tekortkomingen.
Eerst en vooral stelt het systeem ernstige problemen vanuit het standpunt van de instandhouding van de bestanden. Zo leidt het ontbreken van een systeem met multispecifieke TAC's ertoe dat een aantal communautaire vloten zich verplicht zien vis met de vereiste afmetingen terug te gooien omdat zij niet over quota voor deze soorten beschikken. Wij zetten in zekere zin een vrij absurd systeem voort waardoor de vloten van een aantal lidstaten, die met gesleept vistuig werken, niet mogen vissen op een aantal soorten. Zij moeten deze vis, die toch in de netten terecht komt, teruggooien zonder dat dit ook maar enig voordeel oplevert voor de visbestanden. Dit systeem is dan ook onaanvaardbaar vanuit het standpunt van een economische bevoorrading. Ook vanuit het standpunt van de instandhouding van de visbestanden draaien we onszelf een rad voor de ogen. Wij houden immers geen rekening met een hoeveelheid vis die in feite sterft en verloren gaat.
Dit principe van de relatieve stabiliteit leidt tevens tot de duidelijke discriminatie van een aantal communautaire vloten. Zo heeft de vloot die onder Spaanse vlag vaart, slechts toegang tot 8 van de 22 gecontingenteerde soorten. Dat is een van de redenen waarom vis wordt teruggegooid, zoals ik al gezegd heb. Wat moeten deze schepen immers doen met de tong of wijting die zij soms per ongeluk vangen, wanneer zij niet over quota beschikken voor deze soorten?
Bovendien is het oorspronkelijke evenwicht in het principe van de relatieve stabiliteit berekend op basis van gegevens en periodes, waarin de vismogelijkheden van een aantal vloten in de communautaire wateren verminderd werden, o.a. als gevolg van de uitbreiding van de viszones tot 200 mijl in 1976, die ook de historische toegang tot de visgronden wijzigde.
Tenslotte is er nog een derde factor die de huidige geldigheid van het principe van de relatieve stabiliteit als vaststaand principe voor het gemeenschappelijk visserijbeleid in twijfel trekt en dat is het feit dat de markten voor visserijproducten volledig geliberaliseerd zijn. Hoewel er in de Unie geen grenzen meer bestaan voor het in de handel brengen van vis, blijven de nationale grenzen gelden, en zelfs nog heel duidelijk, inzake de toegang tot de communautaire visbestanden voor onze vloten, die eveneens communautair zouden moeten zijn.
Mijns inziens moeten we ook rekening houden met deze bedenkingen bij de noodzakelijke hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid, zodat de verdeling van de quota niet gebaseerd is op voorbijgestreefde criteria, ook al is het geldende systeem wat het is en dient de vaststelling van de TAC's en de quota op grond van dit systeem te gebeuren. In die zin valt de Raad van december niets te verwijten en zoals ik ook al bij het begin gezegd heb, vind ik de resultaten positief. Ik hoop echter dat de Commissie rekening houdt met deze bedenkingen en als katalysator fungeert voor een grondige hervorming van het gemeenschappelijke visserijbeleid op middellange termijn. Zo kunnen wij het beoogde evenwicht tussen een verantwoorde exploitatie en de instandhouding van de visbestanden bereiken en dit met gelijke kansen voor alle schepen die samen een communautaire, dus een Europese vloot zouden moeten vormen.
Ik eindig met een korte opmerking over de technische maatregelen. Het voorstel voor een verordening houdende technische maatregelen gaat mijns inziens uit van een verkeerde hypothese. Het gaat ervan uit dat de huidige vangst van jonge vis te wijten is aan de maaswijdte van de gebruikte netten. Wij weten echter allemaal, mevrouw de commissaris, dat een groot deel van de vangst van jonge vis te wijten is aan illegale activiteiten en aan het gebrek aan controle. Die berust bij de lidstaten en wordt helaas niet gewaarborgd. Wanneer wij eenvoudigweg de technische maatregelen verscherpen, zullen wij paradoxaal genoeg degenen straffen die deze maatregelen naleven en degenen competitiever maken die zich niets aantrekken van de communautaire regelgeving en jonge vis zullen blijven vangen. Laten wij dan ook de legaliteit primeren. Laten wij de controle verscherpen en verzekeren en dit enorme probleem van de vangst van jonge vis zal al in ruime mate afnemen. Laten wij niet alleen degenen straffen die de wet naleven en de technische maatregelen respecteren. Naar mijn mening zou dit onrechtvaardig zijn.

Péry
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wilde u zeggen dat ik bijzonder tevreden ben dat dit debat een goede plaats heeft gevonden op onze agenda en zo de trieste indruk van december kan wegnemen en om correct jegens u te zijn, mevrouw de commissaris, wil ik zeggen dat ik blij ben met de keuze voor dit tijdstip op de agenda.
Ik heb uit uw toelichting drie woorden gelicht: transparantie, efficiency en evenwicht. Transparantie blijft - dat weten we heel goed - een heel belangrijk element om voortgang te kunnen boeken met de exacte evaluatie van de overcapaciteit. Ik ben dus blij met de controle per satelliet. Wij praten in het Parlement al jaren hierover. We weten dat hiervoor moed nodig is, dat het geen populair thema is. Wij zijn erin geslaagd, gelukkig, ook al begrijp ik heel goed dat wij de kleine kustvloot, die niet zo belastend voor de visstand is, in bescherming hebben genomen.
U heeft voorts over efficiency gesproken. En hier moeten we verder gaan met technische maatregelen, dat weten we: selectiviteit, bescherming van jonge vissen, zoals ik in de afgelopen jaren niet nalaat steeds weer te herhalen. Ook op dit punt is moed nodig. We kunnen dit in enkele heel eenvoudige woorden samenvatten. We moeten minder vissen - dat weten we - maar we moeten vooral ook beter vissen en om beter te vissen moeten we niet alleen de capaciteit verlagen, maar ook en vooral een bepaalde selectiviteit toepassen.
Ten slotte het derde woord, evenwicht. Het noodzakelijke evenwicht tussen de visstand en de activiteit van de mens. Dat is het sociaal-economische aspect. U zult ongetwijfeld begrijpen dat dat ons zorgen baart. U bent in dit Parlement gekozen geweest, mevrouw de commissaris, en wanneer men is gekozen, is men woordvoerder van al deze mannen en vrouwen die in onze maritieme regio's een hard bestaan leiden. Het is ons onmogelijk voorbij te gaan aan deze sociale en economische onrust. Hiermee moeten wij rekening houden en daarom verkies ik persoonlijk verreweg de noodzakelijke verkleining van de vissersvloten, boven een vermindering in diverse vormen van de activiteit. Ik denk dat dat redelijk zou zijn, niet alleen om het beheer van de visstand te verbeteren, maar tegelijkertijd ook rekening te houden met de sociaal-economische realiteit van onze maritieme regio's.

Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, aan het begin van mijn bijdrage wil ik eerst en vooral mevrouw Bonino danken voor de enorme medewerking die zij aan de Commissie visserij van het Europees Parlement verleend heeft tijdens de tweeëneenhalf jaar dat ik deze commissie mocht voorzitten. Hoewel wij in deze periode een aantal ernstige problemen gekend hebben, konden de relaties tussen de Commissie en het Europees Parlement niet beter zijn. Ik dank u hiervoor, mevrouw Bonino.
Wat de grond van het debat betreft, wil ik stellen dat in het licht van de resultaten van de jongste Visserijraad en deze verklaring van de Commissie het uiteindelijke gevoel er een is van enorme frustratie en verwarring. Frustratie omwille van de beperkte reikwijdte van de genomen besluiten en het uitstel van de belangrijkste beslissingen, verwarring omdat een aantal van de beslissingen mijns inziens onverklaarbaar zijn. Frustratie omdat de Raad MOP IV en de technische maatregelen niet heeft goedgekeurd. Het ontbrak bij de uitwerking van de voorstellen van de Commissie aan bedachtzaamheid, realiteitszin en kalmte.
Is de Commissie ook niet van mening dat de voorstellen geformuleerd zijn zonder dat de economische en sociale gevolgen precies werden ingeschat en bijkomende steunmechanismen werden gecreëerd zodat ze gemakkelijker konden worden nageleefd? Wij zijn in de war, mevrouw de commissaris, omdat een aantal TAC's en quota zijn goedgekeurd die mijn inziens afwijken van de lijn die de Commissie tot voor enkele dagen aanhield. Hoe valt immers de contradictie te verklaren tussen TAC's die globaal, zij het licht, toenemen en oriëntatieprogramma's die, zoals een aantal collega's al gezegd heeft, drastische beperkingen voorstellen omwille van de slechte toestand van de visbestanden? Hier klopt iets niet.
Wij hebben ook een gevoel van frustratie omdat het plan voor controle per satelliet vrij sterk afwijkt van de akkoorden die door dit Parlement zijn goedgekeurd, ook al zijn een aantal amendementen van het Europees Parlement aanvaard. Bovendien zijn in de definitieve formulering zovele voorwaarden toegevoegd dat de mogelijkheden voor een effectieve controle op de vloten ernstig beperkt worden. Wij zijn in de war, mevrouw de commissaris, omwille van de brief van de Commissie en de voorgestelde stopzetting van de structuurhulp. Dit is een maatregel van algemene aard die, zoals mevrouw Fraga zegt, zowel de lidstaten treft die de reductiedoelstellingen van de MOP's hebben nageleefd als de lidstaten die hier geen rekening mee gehouden hebben.
Mijns inziens heeft het geen zin duidelijke lijnen uit te stippelen als de strafmaatregelen niet selectief worden toegepast, zeker wanneer de hulp die bevroren wordt, vervat ligt in communautaire steunkaders die de Commissie zelf heeft goedgekeurd en die in principe een voldoende rechtsgrond vormen voor de toekenning van deze middelen.
Tenslotte, mevrouw de commissaris, ben ik van oordeel dat het resultaat van de Visserijraad een ernstige hindernis vormt in het hervormingsproces voor het gemeenschappelijk visserijbeleid. Wij vertrouwen echter op uw notoire talenten om de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid nieuw leven in te blazen en ervoor te zorgen dat de Raad de hangende regelgeving zo snel mogelijk goedkeurt. Dit is nodig gezien de toestand van de visbestanden en omdat wij onze vissers een stabiele toekomst moeten waarborgen.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral stellen dat ik het niet eens ben met de opmerkingen van de vorige voorzitter over de spreektijd van mevrouw Bonino. Mevrouw Bonino is altijd uiterst precies in haar taalgebruik en gebruikt nooit wat de Fransen naar ik meen "langue de bois" noemen of wat wij in het Spaans "vender la moto" noemen. De commissaris spreekt nooit in algemeenheden maar is altijd heel precies. Hoe meer tijd zij krijgt, des te beter voor ons. Ik wil mevrouw de commissaris dan ook aansporen dat zij geen acht slaat op deze opmerkingen van de Voorzitter want mijns inziens willen wij haar allemaal vaak aan het woord horen.
Dit gezegd zijnde zal de commissaris wel dulden dat ik enige kritiek op de Commissie formuleer, met name omwille van de zwakte die zij betoond heeft inzake de biologische rustperiode voor koppotigen. Toen de Commissie eind 1995 deze overeenkomst bereikte, werd zij geprezen voor de vastberaden punten die zij innam. Zoals de heer Novo ook al gezegd heeft, aanvaardt de Commissie nu echter zonder enige uitleg of bijna zonder gegevens maar eenvoudigweg omdat een aantal communautaire schepen opgebracht zijn dat deze biologische rustperiode verdubbeld wordt. Ik heb geen enkele uitleg gekregen voor deze verdubbeling. Ik kan mijn vissers dan ook niet uitleggen wat er gebeurd is en waarom deze biologische rustperiode plots van twee op vier maanden gebracht wordt.
Ik maak mij eveneens zorgen over een aantal bepalingen in de akkoorden die in het gemengde comité zijn goedgekeurd over het aan land brengen van de vangst in Marokkaanse havens. Waarschijnlijk gaat het hier om de toepassing van komende akkoorden maar wij zouden toch over meer gegevens moeten beschikken zodat wij weten welke gevolgen dit voor onze vissers heeft.
De heer Novo heeft het ook al gehad over de Marokkaanse verklaring dat de visserij-overeenkomst niet verlengd zou worden, hetgeen rampzalige gevolgen zou hebben. Ik wil de Commissie vragen welke weerslag dit zou hebben op de commerciële en financiële concessies die de Europese Unie aan het Koninkrijk Marokko gedaan heeft in het kader van de Euromediterrane samenwerking.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, vandaag heb ik geluisterd naar de frustratie van vele sprekers. Ik heb gehoord dat de Raad gefrustreerd is. Natuurlijk zijn we gefrustreerd. Er is geen vis genoeg, beste vrienden. Dat is de kern van de zaak. Daarom zitten wij hier bijeen. Waar we het vandaag over hebben, is het conflict tussen de capaciteitsvermindering en de inkrimping van de activiteit. Dit laatste is een zeer moeilijk probleem in het gemeenschappelijk visserijbeleid. Ik spreek uit ervaring wanneer het over de maaswijdte gaat. Men kan compenseren door het vermogen van de motor te verhogen, waardoor de maaswijdte van minder belang is. Ik ken een heleboel goede kneepjes, omdat ik misschien een van de weinigen ben die ooit zelf gevist hebben. De laatste 20 jaar heeft onze vloot zich zo ontwikkeld, dat hetzelfde aantal schepen drie keer zoveel kan vangen. Het is dan ook voor de hand liggend dat we het probleem vanuit een ander standpunt moeten benaderen.
Ik ben voorstander van de instandhouding van de visbestanden. De twee elementen, enerzijds capaciteitsvermindering en anderzijds instandhouding van de bestanden, gaan echter niet altijd hand in hand. Daarom moeten we kiezen voor een beperking van de capaciteit en dus voor een inkrimping van de vloot. Deze moet echter solidair in alle lid-staten worden doorgevoerd. Het gaat niet op dat een land eerst zijn eigen wateren leegvist en dan hetzelfde doet met het visgebied van zijn buurland. Een coherent optreden is in dit verband noodzakelijk.
Vanuit een sociaal-economisch oogpunt waarschuw ik voor het verlenen van steun die niet aan structurele aanpassingen wordt besteed, omdat dit zal leiden tot dezelfde situatie als in de landbouwsector, waar we vaak sociale bijstand verlenen in plaats van echte landbouwsteun. Eerder op de dag hadden we het al over de zeer hoge terugtrekkingsprijzen en de hoeveelheid teruggetrokken vis, die de laatste ljaren zeer groot was. Dit draagt bij tot de bescherming en instandhouding van een regeling die niet toekomstgericht is.
Ik vertouw op de commissaris en steun haar verdere inspanningen. Ik sluit mij aan bij de lofwoorden die we hier vandaag reeds hebben gehoord.

Apolinário
Voorzitter, commissaris, ik wil het slechts over twee thema's hebben: MOP IV en Marokko. Wat MOP IV betreft, zou ik zeggen dat het vanzelfsprekend is dat in een sector in crisis zoals de visserijsector alle voorstellen die gericht zijn op de vermindering van de vloot als onpopulair worden beschouwd. Maar ik erken dat het, gezien de erbarmelijke staat van de visbestanden, natuurlijk is dat men er bij de balans van de beginprocedure van deze dossiers mee begint de lat hoog te leggen. En dat heeft de Commissie gedaan: op grond van het MOP IV heeft de Commissie de lat hoog gelegd in de voorstellen. Ik wil de wetenschappelijke betrouwbaarheid van deze gegevens niet in twijfel trekken. Ik erken, ik geeft toe dat er een wetenschappelijke basis was om dit te doen. Maar vanaf het moment dat deze voorstellen op tafel liggen, begint men een compromisprocedure en vanaf dat moment zijn de Commissie en de Raad ofwel tot compromissen in staat, ofwel zal het gebrek aan eensgezindheid tussen de Raad en de Commissie verscherpt worden.
Zoals ik al heb gezegd in de visserijcommissie kan ik bovendien niet aanvaarden dat lidstaten die de in het MOP III vastgestelde doelstellingen zijn nagekomen, worden bestraft met verminderingen van hun vloot, zoals hier is toegelicht door de heren Frage Estévez en Miguel Arías Canete, en zoals ik al heb verdedigd in de visserijcommissie. Met andere woorden, er is een communautair steunkader, er is een IFOP-verordening, er is een basisverordening: ik zie niet in waarom de Commissie deze chantage gebruikt.
Laten wij tot slot over Marokko praten. De visserij-akkoorden met Marokko zoals die er nu uitzien, zijn bijna afgelopen. En de toekomst ligt natuurlijk in de oprichting van gemengde maatschappijen. Wat ik wil vragen is - en deze vraag is uiteraard aan de commissaris gericht - of de Commissie werkelijk voornemens is de lidstaten, met name Spanje en Portugal, nu al te betrekken bij de voorbereiding van de periode na 1999, omdat wij anders het probleem alleen maar uitstellen?

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ook al heb ik mijn spreektijd daarstraks overschreden, ik heb dan toch de tijd ingehaald die wij in december niet hadden om de dossiers van de Raad voor te bereiden. Ons debat is dus het dubbele resultaat van het werk van de Raad en van de dossiers die u heeft aangenomen. De omvang en diepgang van het zojuist gehouden debat en ook het aantal sprekers, verplichten mij er overigens toe, mijn antwoorden in een aantal rubrieken te groeperen, die velen van u tegelijkertijd aan de orde hebben gesteld. Neemt u me niet kwalijk als ik er een vergeet, maar ik heb geprobeerd zoveel mogelijk aantekeningen te maken.
Laten we eerst over de actuele situatie spreken. Ik zal het eerst over Marokko hebben. Dames en heren afgevaardigden, u herinnert zich ongetwijfeld nog dat in het akkoord met Marokko was voorzien, dat naast de twee maanden biologische rust, en ik heb het hier over de koppotigen, in onderling overleg tussen beide partijen zou kunnen worden besloten tot iedere andere maatregel tot behoud van de visstand. Welnu, vanaf de maand november wijzen de autoriteiten en de Marokkaanse visserijsector ons op hun zorgen over de visstanden.
Na vrij lange onderhandelingen hebben wij gemeenschappelijk het besluit genomen om de maanden maart en april toe te voegen aan de biologische rustperiode voor de koppotigen en wel voor alle boten onder alle vlaggen en in de hele zone. Het gaat hier dus om de rustperiode van een soort. Ik denk dat dat duidelijk genoeg in de eindverklaring van de gemengde commissie staat. Er is dus geen sprake van een discriminatoire houding. We moeten uiteraard controles verrichten, maar ik wilde u erop wijzen dat deze bepaling was voorzien en dat hiertoe is besloten met instemming van beide partijen. Ik kan u verzekeren dat de Commissie niet de gewoonte heeft voor druk te wijken, zeker niet wanneer men overgaat tot illegale inspecties van schepen. Men kan altijd proberen druk uit te oefenen. Misschien dat anderen hiervoor gevoelig zijn.
Wat de vernieuwing van het akkoord betreft, denk ik dat men geen enkel soeverein land wat dan ook kan opleggen. Hier moet een dynamisch proces op gang komen. Ik denk bijvoorbeeld dat de partnerschapsbijeenkomst over de visserij die in de maand mei in Casablanca zal worden gehouden, een extra stap van de Commissie is om van de betrekkingen, ook de handelsbetrekkingen, met Marokko steeds meer een partnerschap en een minder gespannen verhouding te maken, opdat we, behoudens de problemen van politieke propaganda aan weerszijden - en u bent politiek genoeg om te weten wat politieke propaganda wil zeggen - in rustiger vaarwater komen waarin opnieuw over de situatie kan worden onderhandeld. Ik kan niets garanderen, maar dit is de lijn en dit zijn de activiteiten die de Commissie momenteel volgt.
Ik ga nu over op andere thema's, waarop u heeft gewezen en ik kom nu op de TAC's en de quota's.
Mijnheer Teverson, ik deel geheel en al uw mening. De Commissie had ruim twee jaar geleden al voorgesteld de TAC's en de quota's eerst in een algemeen politiek debat aan de orde te stellen en dit soort nachtelijke onderhandelingen vervolgens op het niveau van het technisch beheer te laten plaatsvinden opdat dit dossier niet op hoog politiek niveau blijft hangen, waar iedereen er ten slotte als winnaar uitkomt. Dat leek wel op een nacht van Napoleon. Ik denk overigens dat het goed zou zijn dat wij allen het dossier van de TAC's en de quota's gaan dedramatiseren en demediatiseren. Dat is immers niet de inzet, of de hoofdzaak. Het onderwerp is zeer mediagevoelig en wordt ook uitgebreid in de media behandeld. We onderhandelen de hele nacht, we wisselen soms wat niet-bestaande vissen uit en ten slotte heeft iedereen gewonnen. Ik weet niet wat, maar iedereen heeft gewonnen!
Ik heb daarstraks de politieke propaganda genoemd. Dat komt niet enkel in andere landen voor en u zult dat ook begrijpen. Maar als wij samen nog initiatieven kunnen nemen om dit dossier te dedramatiseren en zelfs te demediatiseren en tevens doen inzien dat de werkelijke inzet van het gemeenschappelijk visserijbeleid wel degelijk elders ligt, zou ons dat kunnen helpen.
Dat brengt me ertoe iets te zeggen over de toekomst en de wijze waarop ik het debat over het gemeenschappelijk visserijbeleid denk aan te pakken. Ik wil nu reeds een soort taskforce binnen DG XIV vormen, die niet gebonden is aan het day-by-daymanagement van het visserijbeleid, maar zich nu reeds, dus vanaf 1997, onbelemmerd en zonder taboes wijdt aan een nieuwe algemene reflectie doe ons tot het jaar 2002 zal voeren. Ik denk dat het juist zou zijn het overleg te starten met de betrokken parlementaire sectoren om de tijd te hebben en daarom vind ik dat het goed is een kleine taskforce te hebben die voltijds met deze taak is belast, zonder zich met het dagelijks beheer bezig te hoeven houden.
Hoewel de heer Nicholson niet meer in de zaal is, ben ik er zeker van dat hij de notulen van dit debat zal lezen en ik wil hem zeggen dat dat vanzelfsprekend is. De Commissie heeft met het Parlement en voorzitter Arias Cañete veel seminars en discussies in parlementaire kringen georganiseerd, waaraan velen van u hebben deelgenomen. Uiteraard kunnen noch de voorzitter, noch de Commissie de mensen tot deelname verplichten, maar er zijn mogelijkheden en opties gegeven en ik hoop dat dergelijke open debatten, bijna off the record , steeds meer aanvaard worden.
Ik kom nog even terug op MOP IV, enkel om een verduidelijking te geven. Bij de opschorting van de steun aan de vloot - maar niet aan alle steun in de visserijsector - is geen sprake van chantage. Het is een automatisch juridisch gevolg van een manco in een MOP. Er is dus geen sprake van chantage. Ik hoop daarentegen, dat dit diegenen onder u kan helpen, die een MOP noodzakelijk achten, om de anderen die dat niet willen, ertoe te brengen hun besluiten te aanvaarden. Ik preciseer overigens, zoals duidelijk in het akkoord is aangegeven, dat indien er voor april een MOP tot stand zou komen, de steun aan de vloot uiteraard met terugwerkende kracht weer zal worden hervat.
Als we tot een besluit kunnen komen, is er niets verloren, omdat men het heeft kunnen krijgen, maar de steun aan de herstructurering van de vloot wordt automatisch opgeschort als er geen herstructureringsplan is.
Men heeft al veel over de algemene lijnen van de MOP gezegd. Ik wil er niet op terugkomen. Mijnheer Crampton, ik geloof niet in uw voorstel om de zeevloot die in de wateren van derde landen vist direct uit de MOP IV te lichten. U heeft dit voorstel wellicht geopperd als provocatie, om ons tot nadenken aan te zetten, maar staat u me toe te zeggen dat de visstand niet alleen in onze wateren in gevaar is, maar in de hele wereld, ook in de wateren van derde landen. We moeten ervoor oppassen niet in een moeilijke situatie terecht te komen. Ik neem dus akte van uw idee, maar ik denk niet dat zij voorshands uitvoerbaar is.
De heer Baldarelli heeft me gevraagd naar de MOP III. Ik denk dat het om een belangrijke voorwaarde gaat. De evaluatie van MOP III, die op 31 december is geëindigd, zal volgens de verordening in de maand april plaatsvinden op basis van de door de lidstaten verstrekte gegevens. Als u er mede voor kunt zorgen dat de lidstaten ons hun gegevens snel en in dezelfde vorm toezenden, zou dat ons goed helpen om duidelijker ideeën te krijgen.
Nog een antwoord aan een groep afgevaardigden, met name de heren McCartney, McMahon en McCartin, die het probleem van de zalm ter sprake hebben gebracht. Ik herhaal allereerst, dat we niet mogen vergeten dat de beste producenten in de zalmsector een productiviteitswinst van vijf tot zes procent boeken. Uiteraard dalen de prijzen wanneer men steeds meer zalm produceert en een productiviteitswinst van vijf tot zes procent heeft. Dat heeft bepaalde duidelijke gevolgen. Hierbij komt dat de prijs opnieuw aan het dalen is na de Kerstdagen, wat ook wel te voorspellen was. Wij zullen in de komende weken zien wat er gebeurt, maar u weet ook dat de minimumprijs geen efficiënte maatregel bleek te zijn. Dat was eerder een politiek signaal.
Ik wilde ten slotte uw aandacht vragen voor het feit dat de ware oplossing voor het probleem in de resultaten van de onderzoekscommissie anti-dumping te vinden is. Ik zou dus graag zien dat wij samenwerken om naar duurzame oplossingen te streven in plaats van in allerijl te bestuderen wat er gaande is.
Ik hoop de antwoorden op de mij gestelde vragen min of meer gegroepeerd te hebben gegeven. Als ik iemand heb vergeten, zal ik hem schriftelijk antwoord geven.
Dank u, mijnheer de Voorzitter, dank u, dames en heren afgevaardigden, dank u, mijnheer Arias Cañete. Ik denk dat een van uw collega's het voorzitterschap zal overnemen, maar ik verheug me op onze samenwerking en op uw samenwerking met de Commissie.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mevrouw Bonino.
Het debat is gesloten.

Bosbouwstrategie van de Europese Unie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0414/96) van de heer Thomas, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de bosbouwstrategie van de Europese Unie.

Thomas
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij veel genoegen vandaag mijn verslag, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de bosbouwstrategie van de Europese Unie bij u in te leiden.
Ik wil in de eerste plaats wijzen op de procedurele betekenis van dit verslag, dat een belangrijke historische stap voor dit Parlement vormt. Artikel 138 B van het Verdrag betreffende de Europese Unie geeft het Parlement het recht om het initiatief te nemen tot wetgeving. Hoewel in feite al eerder gebruik gemaakt is van dit artikel voor de invoering van bepaalde maatregelen, is dit de eerste keer dat op grond van dit artikel om wetgeving voor een gehele sector verzocht wordt, een sector die van groot belang is voor alle lidstaten en consequenties heeft die de werkgelegenheid, de economische vooruitzichten en de toekomst van miljoenen burgers in de Europese Unie raken. Het vervult mij met trots bij deze stap betrokken te zijn en ik zou heel graag van de commissaris, die vandaag aanwezig is, willen horen of de Commissie voornemens is positief te reageren op dit verzoek van het Parlement.
De bosbouw is bijzonder belangrijk voor de Europese Unie, hoewel het belang daarvan uiteraard van lidstaat tot lid-staat verschilt. Toen ik kort geleden in Finland was, zei een boseigenaar mij dat de bosbouwindustrie voor Finland even belangrijk was als de automobielindustrie voor Duitsland.
De resolutie, waaraan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling met algemene stemmen haar goedkeuring hechtte, omvat de volgende punten: zij benadrukt de betekenis van de bosbouwsector als bron van werkgelegenheid en rijkdom en wijst erop dat het commerciële gebruik van de bossen een prioriteit dient te zijn. De diversiteit van de Europese bossen, de talrijke functies die zij vervullen en de noodzaak van ecologische, economische en sociale duurzaamheid moeten echter erkend worden. Dat betekent dat de bosbouwstrategie op het subsidiariteitsbeginsel gebaseerd moet zijn. Wij moeten streven naar een duidelijke omschrijving van de nationale beleidsvormen en op nationaal en internationaal niveau doelen stellen en een verband leggen tussen bosbouwstrategie en andere beleidstakken, zoals het milieubeleid en het plattelandsbeleid. Het is zonder meer duidelijk dat de Europese Unie en haar lidstaten de resoluties die goedgekeurd zijn naar aanleiding van de verklaring van Rio en de Overeenkomst van Helsinki moeten eerbiedigen.
De resolutie richt zich op drie verschillende aspecten: bescherming, gebruik en ontwikkeling, en uitbreiding van de bossen. Wat de bescherming betreft, wil ik de aandacht op een belangrijk punt vestigen, namelijk de bescherming van de bossen tegen brand. Jaarlijks wordt omstreeks een half miljoen hectare bos door brand verwoest. Dat is een enorme verspilling van hulpbronnen, die moet worden aangepakt door middel van een gecoördineerd programma op het niveau van de lidstaten, regionale overheden en boseigenaren, alsmede door maatregelen van de Europese Unie. Wij moeten het gebruik van de bossen bevorderen, niet alleen als houtbron, maar ook vanwege hun belang voor het milieu en hun recreatiewaarde. Deze aandachtsgebieden sluiten elkaar niet uit. Er is geen reden te noemen waarom het gebruik van hout niet aangemoedigd zou mogen worden, vooral als dat gebeurt met behulp van een samenhangend kwaliteitsbeleid, terwijl de bossen tegelijkertijd een nog waardevoller hulpmiddel moeten worden als recreatiebron voor onze burgers en vanwege hun belang voor het milieu.
Het is verder nodig de bosrijkdommen uit te breiden en de waarde ervan te vermeerderen, mits de biodiversiteit en het traditionele landschap worden ontzien en bijgedragen wordt tot voorkoming van erosie en ontbossing. In sommige delen van de EU is het verstandig het duurzaam beheer van gecombineerde agro-bosbouwsystemen te bevorderen. Er moet ook voorzien worden in specifieke maatregelen, teneinde de inventarisatie van het Europese bosbestand te verbeteren, het onderzoek van bosecosystemen te bevorderen, onderwijs en vorming te ondersteunen en de economische en sociale belangen van de bossen te ontwikkelen.
De commissie doet ook voorstellen om de rol van het Permanent comité voor de bosbouw uit te breiden, zodat dit comité het voornaamste instrument voor de coördinatie van de verschillende bosbouwaangelegenheden wordt en, op internationaal niveau, om de opvattingen in verband met bosbouw effectiever te coördineren, zodat er rekening mee gehouden wordt in de verschillende vormen van het algemeen handelsbeleid van de Unie.
De Commissie moet een doelmatig actieplan voorleggen om ecologische en sociale dumping bij de invoer van hout te bestrijden. Bovendien zouden de Commissie en de lidstaten zich actief moeten blijven inzetten voor een internationale overeenkomst tot bescherming en duurzaam beheer van de bossen.
Rest nog de moeilijke vraag hoe wij tot overeenstemming moeten komen over de opzet van een internationaal certificatiesysteem voor het duurzaam beheer van de bosbestanden. De certificatie moet beantwoorden aan haar doelstelling, te weten bevordering - in economisch, sociaal en ecologisch opzicht - van het duurzaam gebruik van de bossen.
Ik hoop dat ik hiermee de voornaamste aspecten van de voorstellen van de commissie heb behandeld. De commissie heeft dit verslag met algemene stemmen goedgekeurd en ik hoop dat het door velen in dit Parlement gesteund zal worden, teneinde er zeker van te zijn dat onze stem luid en duidelijk gehoord wordt in de Commissie. Ik zou graag willen vernemen of de commissaris een voorstel zal doen overeenkomstig de aangeraden aanpak.
Wat de ingediende amendementen betreft, wil ik de leden eraan herinneren dat het mij er in de eerste plaats om gaat de grote mate van overeenstemming die in de landbouwcommissie bereikt werd te behouden. Ik ben niet bereid amendementen te aanvaarden die dit evenwicht verstoren. Ik neem echter wel ideeën over van leden, als dat nuttige aanvullingen zijn. Daarop leg ik de nadruk - nuttige aanvullingen.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ik de rapporteur, de heer Thomas, heel oprecht feliciteren. Mijns inziens heeft hij heel hard en doeltreffend gewerkt aan dit heel belangrijke verslag, dat het standpunt van het Europees Parlement geeft over een sector die van levensbelang is voor de toekomst van de Europese Unie. Als wij een beroep doen op het wetgevende initiatief van het Parlement, moet dit gebeuren in heel belangrijke en duidelijke gevallen en dit is ongetwijfeld één van die gevallen.
Wij vragen dat de Commissie op grond van de Verdragen en binnen twee jaar een wetgevingsvoorstel voorlegt inzake de Europese bosbouwstrategie waarin de milieu- en ecologische functie van de Europese bossen, hun belang voor de biodiversiteit en hun rol in de strijd tegen erosie en woestijnvorming erkend worden en tevens erkend wordt dat het bos de belangrijkste bron van hernieuwbare energie is waarover Europa vandaag beschikt. Laten we het ook hebben over het belang van de bossen voor de economie, de bosbouw en de handel en tevens oog hebben voor hun diversiteit, hun multifunctionele karakter en de heel verschillende ervaringen die wij vooral na de uitbreiding van de Europese Unie gekend hebben en die hier vandaag zijn aangehaald.
Mijns inziens draait het verslag om drie essentiële punten: bescherming, gebruik en ontwikkeling en uitbreiding van de bossen. Ik ben ervan overtuigd dat deze drie elementen ten volle deel kunnen uitmaken van dit nieuwe beleid voor plattelandsontwikkeling dat, na de Conferentie van Cork die door de Commissie georganiseerd is, een uitgebreid debat heeft losgemaakt over het volledige gemeenschappelijk landbouwbeleid. Sommigen hebben de stellingen van commissaris Fischler op de Conferentie van Cork afgedaan als pure poëzie, als een utopie voor de toekomst. Ik ben er echter van overtuigd dat het volstaat te denken aan een kwestie als deze van het bos om er zich rekenschap van te geven dat dit geen utopie is maar een realiteit met enorme mogelijkheden.
Wij zouden ongetwijfeld verder kunnen gaan in het Europees Parlement: sommigen hebben tijdens de besprekingen in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling de mogelijkheid geopperd om een echt en daadwerkelijk gemeenschappelijke beleid voor het bos te creëren. Mijns inziens is het vandaag echter niet realistisch te denken aan een gemeenschappelijk beleid op het vlak van de bosbouw, dat over alle instrumenten beschikt waarover meer traditionele beleidslijnen zoals bijvoorbeeld het gemeenschappelijk landbouwbeleid beschikken. Wij moeten eerder een strategie overwegen die oog heeft voor het subsidiariteitsprincipe, voor subsidiariteit die niet wordt ingeroepen als voorwendsel om niets te doen maar beschouwd wordt als een kans om de zaken op een verstandiger en weloverwogen manier aan te pakken.
Het komt er dan ook niet op aan meer uit te geven maar de bestaande middelen en de acties op nationaal en Europees vlak - die gelukkig talrijk zijn - beter te coördineren ten einde de bossen in de Europese Unie te beschermen.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik denk dat het juist is om te zeggen dat het ingediende verslag voor een gemeenschappelijke strategie voor de bosbouwsector een zware bevalling is geweest. Waarom was dat zo? Staat u mij toe te proberen een positieve verklaring te geven. De bosbouwsector vormt voor sommige landen een economische, maar ook een culturele basis die welhaast van levensbelang is. Bovendien is de bosbouw ongetwijfeld een sector met toekomst. Bos en bosgebieden bedekken binnen de Europese Unie 41, 5 % van het landoppervlak en zijn verdeeld over 10 miljoen particuliere eigenaars, en 2, 8 miljoen mensen zijn direct of indirect afhankelijk van de bosbouw. Daarom is het gemakkelijk te verklaren dat juist de bosbouw ook heel veel emoties heeft losgemaakt tijdens de discussie. Het resultaat mag er echter zeker zijn. Ik wil daarom alle betrokkenen die eraan hebben meegewerkt om dit acceptabele compromis uit te werken, heel hartelijk danken. Volgens mij komt dit ook naar voren uit het unanieme besluit van de Commissie landbouw.
Staat u mij toe nog een ander positief aspect te benadrukken. Het Parlement kwam in dit geval uit zichzelf in actie. Alleen door dergelijke initiatieven zal het, denk ik, ook in de toekomst lukken om de rol van het Europees Parlement in een vroeg stadium van de discussie te versterken. Juist als afgevaardigden van dit Huis moeten we dat van groot belang vinden.
Enkele punten in het ingediende verslag lijken mij van wezenlijk belang te zijn. Vooral ook uit Oostenrijks oogpunt dat natuurlijk in grote mate overeenkomt met mijn eigen opvattingen. Oostenrijk beschikt over een bosoppervlak van 3, 87 miljoen hectare bos, waarvan 86 % wordt geëxploiteerd. Zo'n 250.000 mensen zijn direct of indirect afhankelijk van of werkzaam in de bosbouw.
Als belangrijkste functie van het bos worden het economische gebruik ervan evenals de waarde ervan voor het milieu en de recreatie genoemd. Ik vind het van wezenlijk belang deze functies niet apart van elkaar te bekijken. Het is onterecht om economisch gebruik gelijk te stellen met uitbuiting van de natuur. Alleen door gerichte en vooral duurzame exploitatie kan op den duur het ecologisch evenwicht in het bos veilig worden gesteld. En ter veiligstelling van het ecologisch evenwicht in het bos is ook een verantwoorde jacht noodzakelijk.
De exploitatie van het bos speelt vooral een uiterst belangrijke rol voor berggebieden die, zoals we weten, ten opzichte van de rest van het gebruik voor landbouw sterk in het nadeel zijn.
Hout heeft zich ontwikkeld tot een wezenlijk element als bouwmateriaal, grondstof, maar ook als energiedrager. Met een hopelijk stijgend gebruik van de biomassa zal ook de houtbehoefte in de energiesector zeker toenemen. Op de veelvuldige andere mogelijkheden van het gebruik van hout hoef ik vast niet in te gaan. Eén ding is echter duidelijk: hout is als hernieuwbare grondstof een product waaraan echt meer aandacht moet worden besteed.
De vraag naar de uitbreiding van de bosbestanden dringt zich natuurlijk meteen op. Daarbij moet echter een heel duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen gebieden waar herbebossing zinvol respectievelijk nodig is en gebieden waar herbebossing alleen als laatste uitweg kan worden beschouwd om landelijke gebieden te exploiteren. Herbebossing op een plek waar erosie moet worden voorkomen of beschermingsbossen aanleggen is natuurlijk vanzelfsprekend. Maar daar waar natuurlijke landschappen worden veranderd, dient voorzichtigheid geboden te zijn.
De hoofddoelstelling moet verder ook niet de herbebossing zijn, maar het beheer van de bosarealen. In de hele EU - en dit is bekend - komt er in alle lidstaten, behalve in Griekenland, meer bos bij dan dat er gekapt wordt. Ik ben van mening dat er in het verslag ook op adequate wijze rekening wordt gehouden met de brandbeveiliging, de bestrijding van ongedierte en de biologische ressources van het bos.
Geachte collega's, ik hoop dat u dit compromis voor een gemeenschappelijke strategie bij de bosbouw in de EU goedkeurt.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, het was niet gemakkelijk om zich in de Europese wouden te wagen zonder het risico te lopen te verdwalen. Onze eerste blijken van erkenning gaan dan ook naar de rapporteur die er, na een moeizaam werk van compromissen tussen een massa amendementen, toch in geslaagd is een aantal basisvoorstellen te bereiken, die de basis vormen waarop wij in de toekomst verder kunnen werken.
Dit was een moeilijk verslag omdat deze kwestie vele facetten vertoont, zoals er in Europa ook vele verschillende soorten bossen bestaan: van de berkenbossen in Finland tot de eucalyptussen in Portugal of de palmbomen op de Canarische Eilanden. Er zijn dus een aantal algemene principes waarmee rekening moet worden gehouden zoals bijvoorbeeld het eerste lid van paragraaf A, waar sprake is van het beheer, dat tot op de laagste niveaus moet worden toegepast en van het subsidiariteitsbeginsel in de tussenkomsten ten einde de eigenaars zelf te sensibiliseren voor de bescherming en het gebruik van hun bossen. Het tweede lid van dezelfde paragraaf bevat echter een contradictie aangezien algemene criteria worden voorgesteld voor de economische exploitatie terwijl die gediversifieerd moeten worden.
Het gebruik van het bos van Noord- en Midden-Europa kan niet hetzelfde zijn als dat van het Alpijnse bos of van het maquis in het Middellandse-Zeegebied, waar, naast de exploitatie van het hout, de aanwezigheid van de mens tot een gebruik van toeristische en recreatieve aard noopt. Dit zorgt voor tal van problemen, te beginnen met de hydrogeologische bescherming van het gebied.
Niet alleen het eigendomsrecht van de eigenaars van de bossen moet worden erkend maar ook het recht van de gemeenschap om op te treden indien bij gebrek aan middelen of omwille van geringe culturele aandacht situaties van verwaarlozing worden vastgesteld als gevolg van nalatigheid. In een aantal gevallen dient met het oog hierop concrete steun voorzien te worden.
Bovendien moeten alle vormen van coördinatie en organisatie tussen eigenaars aangemoedigd worden, zoals in paragraaf 12 gesteld wordt waar men het heeft over de uitbreiding. Wij moeten inderdaad de uitwisseling van informatie en ervaringen tussen Europese eigenaars bevorderen evenals de vorming van en het advies voor de beheerders en de liefhebbers van het bos maar ook en vooral voor de landbouwers, die echt in contact staan met het bos als realiteit en die de onrechtstreekse controleurs en bewakers van het bos moeten worden.
Het permanent bosbouwcomité kan terzake een levensbelangrijke rol spelen. Wij moeten echt geloven in dit comité, dat gestructureerd moet worden als een echte, dynamische task force die over een grote slagkracht beschikt.
Hiervoor moeten we moedig het laatste hoofdstuk van het verslag aanpakken, dat de financiering behandelt. Er moet een ernstige studie verricht worden naar de interventiemethodologieën maar op basis van een duidelijke lijst met prioriteiten: eerst en vooral moeten het bosbestand en de genetische rijkdom beschermd worden; ten tweede is er nood aan een Europees boskadaster, diversificatie van de exploitatiecriteria, duidelijke regels, technische beoordeling, bescherming tegen gevaren. De moraal hiervan is dat het bos geen werf mag worden voor de houtindustrie maar ook geen natuurpark dat volledig gesloten is voor de mens, die zowel promotor, gebruiker maar ook en vooral verantwoordelijke voor het leven in het bos moet worden.

De Voorzitter
Ik deel mijn collega's mee dat het debat nu onderbroken wordt en om 15.00 uur zal worden hervat.
Wij gaan over tot de stemmingen.

Verklaring van de Voorzitter
De Voorzitter
Dames en heren, voor wij tot de stemming overgaan, wil ik de voldoening van het Europees Parlement uitspreken over de ondertekening van het Hebronakkoord door de premier van Israël, de heer Netanyahu en de president van de Palestijnse Autoriteit, de heer Arafat.
Dit akkoord, dat door de Israëlische regering en de Palestijnse Raad is goedgekeurd, is een belangrijke stap naar vrede en het biedt opnieuw hoop dat dit proces, dat in Oslo is vastgelegd en waarvan het Europees Parlement herhaaldelijk het belang onderstreept heeft, hervat wordt. Mijns inziens mogen we onszelf gelukkig prijzen omdat, alvast volgens de persberichten, de tussenkomst van de Europese Unie en haar bemiddelaar heeft bijgedragen tot de goede afloop van de gesprekken. Ik meen dat ik hier de mening van jullie allen vertolk.
(Applaus)
Stemming
Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie vindt de tijd die we sinds maandag voor deze belangrijke ontwerpresolutie ter beschikking hebben gehad te kort. Daarom zullen we ons onthouden van stemming, maar dat betekent niet dat we deze resolutie en haar inhoud niet goedkeuren voor wat betreft haar hoofdlijnen en haar bedoeling.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Hänsch. Ik wil u er wel op wijzen dat een stemverklaring naderhand misschien wel beter was geweest dan een motie van orde, zoals u zelf ook wel weet.

(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Het spijt mij dat ik als spelbreker moet optreden, maar zoudt u zo goed willen zijn een uitspraak te doen? Er zit een dame ter rechter zijde van de heer Hänsch die, voorzover mij bekend, geen lid is van het Europees Parlement en zij zit hier tijdens onze stemmingen. Bent u van oordeel dat alleen leden van het Europees Parlement op de voor hen bestemde plaatsen mogen zitten als er gestemd wordt? Zo niet, dan zou dit een manier kunnen zijn om de banken van de Fractie Europa van Nationale Staten te vullen - of misschien heeft de Socialistische Fractie extra steun nodig - maar zij mag daar, mijns inziens, niet zitten.
(Tekenen van onrust)

De Voorzitter
Mevrouw Jackson, het is in deze Vergadering gebruikelijk dat de ambtenaren van de fracties, die belast zijn met de opvolging van het desbetreffende verslag - dus maximaal één ambtenaar per fractie - naast de afgevaardigde zitten die namens de fractie de beslissing meedeelt.
Ik ben van oordeel dat dit gebruik behouden moet blijven tenzij het Reglement - dat hier niets over vermeldt - gewijzigd wordt. Het bevordert immers het verloop van de stemmingen en dit is in het voordeel van ons allen. Natuurlijk mogen hier geen andere personen zitten.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Dublin heeft, naar men ons zegt, een grote overwinning geboekt, namelijk het akkoord over de hoofdelementen van het stabiliteitspact dat de aan de Europese munt deelnemende landen moet binden. Maar als we er wat nader naar kijken, dan blijkt deze grote overwinning maar zeer halfslachtig.
Laten we eens de conclusies van de Europese Raad lezen. Na zichzelf te hebben gefeliciteerd met het zogenaamde akkoord, verwijst de Europese Raad de toepassingsteksten naar de Ecofin-Raad, niet om deze te ondertekenen, maar, ik citeer, " om deze met voortvarendheid te bestuderen" , wat in heldere woorden betekent, dat de Europese Raad op bepaalde punten ernstige twijfels heeft. Voorts nodigt hij de ministers van Financiën uit voor de Raad van Amsterdam, dus in juni 1997, een ontwerpresolutie op te stellen, waarin, ik citeer weer, " de verbintenissen van de lidstaten, de Commissie en de Raad tot een strikte toepassing van het Verdrag en de wettelijke bepalingen betreffende de begrotingsstabiliteit zijn vastgelegd" .
We ontdekken dus, wanneer we het persbericht ontleden, dat er achter de grootse verklaringen in werkelijkheid geen enkele verplichting schuilt, dat er geen enkele handtekening onder een algemene toezegging staat. En wel om twee redenen. In de eerste plaats ondervinden de juristen, omdat er in het Verdrag van Maastricht niet expliciet een stabiliteitspact is voorzien, grote moeilijkheden om zo'n ambitieuze constructie in de magere bestaande bepalingen op te nemen. Als zij er niet in slagen, zoals het er naar mijn mening naar uitziet, moeten we terug naar de bevolking om het verdrag te veranderen en wellicht zelfs de grondwet herzien, vooral in Duitsland en Frankrijk.
Overigens is er nog niet besloten tussen twee tegengestelde opvattingen van het stabiliteitspact. Zal het een eenvoudig akkoord zijn voor de goede werking van de Europese munt in en tussen landen wier situatie veel op elkaar lijkt, of zal het een geforceerde convergentie beogen tussen zeer verschillende landen die niet echt een optimale monetaire zone vormen? Met andere woorden, is het beter een Europa te hebben, dat in tweeën is gedeeld, of een Europa dat onderworpen is aan een verplichte en bureaucratische convergentie? Dat is het dilemma waarvoor de Europese munt ons vandaag stelt.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij kunnen niet voor het resolutievoorstel stemmen, aangezien het in meerdere opzichten volstrekt niet strookt met onze opvatting, en vooral niet met de opvatting van onze kiezers, over de toekomstige structuur van de EU. Wij denken niet dat de invoering van de EMU zal leiden tot meer groei en een grotere werkgelegenheid. Een grotere bevoegdheid voor de EU op het gebied van het buitenlands- of veiligheidsbeleid is naar onze mening evenmin wenselijk. Wij zijn van mening dat alle lidstaten van de EU in de internationale samenwerking een ongebonden en onafhankelijke stem moeten hebben.
De belangrijkste taak van de EU is nu om de uitbreiding naar het Oosten te verwezenlijken. De problemen met het landbouwbeleid en het regionaal beleid binnen de EU moeten echter zo snel mogelijk opgelost worden om plaats te krijgen voor nieuwe lidstaten.

Caudron
Men heeft al veel geschreven en gesproken over het Ierse voorzitterschap, zijn kwaliteiten, de Top van Dublin, de positieve resultaten ervan voor de euro, maar geringe gevolgen voor de instellingen... zonder te spreken over de werkloosheid.
Ik zal er niet uitvoerig op terugkomen, maar wil enkel de Ierse regering feliciteren en het Nederlandse voorzitterschap dat nu aanvangt moed inspreken...
Op mijn beurt wijs ik op de "grillen van de geschiedenis" , die na Nederland nauw aan het Verdrag van Maastricht te hebben gebonden, dit land vandaag "verantwoordelijk" maakt voor een fundamentele monetaire en institutionele fase van genoemd Verdrag, en ik wil daarbij tevens hommage brengen aan de kwaliteit van het werk van de kleine landen in het Europese concert...
Al ben ik persoonlijk voorstander van een institutionele hervorming die de wisseling van voorzitterschap iedere zes maanden ter discussie zou stellen omdat dit echt besturen onmogelijk maakt (wat zou men vandaag niet zeggen van een land dat om de zes maanden van regering verandert?), dan wil dat nog niet zeggen dat het voorzitterschap nieuwe stijl dat van langere duur zou zijn, noodzakelijkerwijs enkel grote landen te beurt zou moeten vallen.
De ervaring van de afgelopen jaren, waaronder die van Ierland, dat ik nogmaals feliciteer, toont aan hoe gemotiveerd en serieus de kleinere landen het Europese werk aanpakken vergeleken bij de grotere, die zich vaak nog "het centrum van de wereld" wanen, als zij zich al niet "de grote mogendheden" noemen. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, maar als Fransman weet ik waarover ik praat.

Kreissl-Dörfler
Tegen de ingediende resolutie hebben wij, in het bijzonder voor wat betreft de passages over de WTO-conferentie, een hele reeks bezwaren.
De WTO-conferentie in Singapore was niet "in alle opzichten geslaagd" , zoals de Commissie in haar officiële stellingnames voortdurend beweert. Om haar bewering van een "huge international success" (aldus Sir Leon Brittan in de afsluitende persverklaring van 13 december 1996) te staven, benadrukt de Commissie steeds weer de overeenkomst op het gebied van informatietechnologieën (OTA), de onderhandelingssuccessen op het gebied van de telecommunicatie en de overeenkomst binnen een deel van de Quad-groep over daling van de invoerrechten voor sterke drank en andere alcoholhoudende drankjes. Afgezien van het feit dat het laatste slechts indirect iets te maken heeft met de WTO-conferentie en afgezien van de eerder twijfelachtige gevolgen van prijsdalingen voor whisky, rum, cognac of gin voor de volksgezondheid, vraag ik me af of de vooruitgang van de onderhandelingen op het gebied van de informatietechnologieën en de telecommunicatie wel echt voordelen zullen opleveren voor de Europese burgers, voor de Europese consumenten. Dat dit nu zal leiden tot verdere substantiële prijsdalingen voor computeronderdelen en dergelijke is toch meer dan twijfelachtig.
Juist als rapporteur van het Parlement op het gebied "handel en milieu" moet ik helaas concluderen: de Singaporeconferentie was een absolute flop. De besluiten van het Parlement voorafgaande aan de WTO-conferentie werden helemaal genegeerd, er komt nauwelijks een punt van onze eisen terug in de slotverklaring. Singapore heeft helemaal niet geleid tot een vooruitgang voor het milieu! Evenals mijn collega Carlos Pimenta ben ik van mening dat er sprake is van het mislukken van de conferentie en van een volledig falen van de WTO-commissie voor handel en milieu (CTE). De CTE is niet in staat gebleken om in de twee jaar dat zij werkzaam was enige concrete resultaten te boeken. Ondanks - of zou men zelfs moeten vermoeden: juist dankzij - dit onvermogen om de milieubescherming sterker te verankeren in de wereldhandel, werd het mandaat van de CTE met nog eens twee jaar verlengd.
Voor wat betreft de "sociale norm" was Singapore eveneens een flop. Ook hier heeft er geen concrete institutionele verdere ontwikkeling plaatsgevonden. Sir Leon staat niet bepaald te boek als vriend van vakbondskwesties, maar hier ligt het probleem in eerste instantie bij de Raad. Met name de regeringen in Londen en Bonn hebben hier al bij de voorbereiding de weinig roemrijke rol van dwarsbomers gespeeld en wie de verklaringen van de Duitse minister voor economische zaken, Rexrodt, in Singapore heeft gehoord, weet dat zolang dergelijke mensen in de nationale regeringen zitten, zelfs de kleinste sociale vooruitgang in de wereldhandel niet mogelijk zal zijn. Beschamend is het feit dat de EU niet nadrukkelijk heeft geprotesteerd toen de directeur-generaal van de ILO, Michel Hansenne, onder druk van enkele landen van de lijst van sprekers tijdens de WTO-conferentie werd afgevoerd.
Ook voor wat betreft transparantie en deelname van de NGO's is de Singapore-conferentie een mislukking gebleken. Demonstraties waren tijdens de WTO-conferentie in Singapore verboden. Er waren geen officiële kanalen voor NGO's om hun wensen en expertises toegankelijk te maken voor de onderhandelingsdelegaties. Belangrijke ontmoetingen vonden slechts in de allerkleinste kring plaats, zelfs ministers van enkele derdewereldlanden werd de toegang tot deze vergaderzalen ontzegd. De NGO's hebben in Singapore nadrukkelijk geprotesteerd tegen deze belemmering van hun werk en Sir Leon een protestresolutie in de hand gedrukt. Als men hem nu hoort praten, kan men met zekerheid zeggen dat hij deze nooit heeft gelezen.
Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling (V), Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk (I-EDN), schriftelijk. (SV) In tegenstelling tot de meerderheid van het Parlement zijn wij van mening dat het kaderconcept voor een verdragswijziging van het Ierse voorzitterschap in een volstrekt verkeerde richting gaat.
Ondanks het feit dat belangrijke institutionele vraagstukken - bijvoorbeeld de reikwijdte van meerderheidsbesluiten, de bepalingen inzake flexibiliteit, de wijzigingen van stemprocedures in de Raad, de rol en de samenstelling van de Commissie - nog niet tot in detail zijn geregeld, is het streven van het Ierse voorzitterschap duidelijk. Er wordt gestreefd naar meer supranationale besluitvorming en naar versterking van de federaal functionerende organen van de EU, en wel ten koste van de lidstaten. Dit leidt tot aanzienlijke achteruitgang van het democratisch gehalte. Voor zover wij nu kunnen zien is het vóór alles het nationale niveau, die een garantie kan bieden voor de democratische legitimiteit, die voor de burgers aanvaardbaar is.
De scherpe formuleringen van het concept op het gebied van het buitenlands en defensiebeleid in supranationale richting, evenals de voorstellen om belangrijke onderdelen van de binnenlandse en juridische samenwerking naar de eerste pijler over te brengen, slaan de plank eveneens mis. Hierdoor wordt de interparlementaire, internationale samenwerking verzwakt en soms zelfs tenietgedaan.
Als Noordse tegenstanders van de Unie moeten wij ook constateren dat er op het gebied van de kwesties die de Noordse landen zo na aan het hart liggen, zoals openheid en milieu, tot nu toe minimale resultaten zijn geboekt. Wij zijn ook teleurgesteld over de slappe houding tijdens de Intergouvernementele Conferentie, waar men geen koppeling durfde te maken tussen werkgelegenheidskwesties en de tot werkloosheid leidende effecten van het EMU-project. De scherpe kritiek op de Intergouvernementele Conferentie die in de resolutie naar voren komt, duidt vooral op een wanhopige behoefte van het Europese Parlement om zich uit eigenbelang nog meer macht toe te eigenen en om kracht bij te zetten aan de wens om een centralistische grootmacht in Europa te verwezenlijken.
Wij hebben derhalve een groot aantal goede redenen om de resolutie te verwerpen.

Van der Waal
Een belangrijke gebeurtenis tijdens het Ierse voorzitterschap vormde de eerste Ministeriële Conferentie van de WTO in december in Singapore. Hoewel de verwachtingen voor het begin van deze conferentie niet zo hoog gestemd waren, mag de uitkomst verrassend worden genoemd. Dat zich uiteindelijk 128 landen achter één verklaring konden scharen, is een grote prestatie. Het belangrijkste resultaat van Singapore is wellicht de versterking van de positie van de WTO. Een stabiel en effectief multilateraal handelsstelsel is van groot belang om handelsconflicten te beslechten en de internationale handel in te bedden in een kader van regels op sociaal en ecologisch gebied.
Hoewel met betrekking tot de liberalisering van de handel geen grote vooruitgang in Singapore is geboekt, is duidelijk dat de voordelen van vrije internationale handel zich in de komende decennia zullen uitbreiden. Het akkoord dat is bereikt over opheffing van de tarieven op de handel in informatietechnologieproducten in het jaar 2000 is een belangrijke stap. De handel in informatietechnologie van computers, telecommunicatie en elektronica is één van de snelst groeiende sectoren van de wereldmarkt. Op het gebied van overheidsaanbestedingen en de handel in diensten zijn echter minder ambitieuze resultaten geboekt en zal liberalisering moeizamer verlopen.
Of de uitkomsten van de conferentie in Singapore de ontwikkelingslanden zoveel voordeel zullen brengen is onzeker. Gelukkig kon een botsing tussen rijke en arme landen worden voorkomen door het besluit dat de ILO de enige organisatie is waarbinnen de kwestie van de sociale normen kan worden behandeld en dat handelsmaatregelen niet het geëigende middel zijn om deze normen af te dwingen. Wat de allerarmste landen betreft hadden wij graag gewild dat het Nederlandse voorstel om de handelstarieven voor deze landen af te schaffen, was aangenomen. Het idee om een actieplan op te stellen voor de minst ontwikkelde landen, waarin deze maatregel ook zal worden meegenomen, heeft helaas een veel vrijblijvender karakter. Met name omdat landen op vrijwillige basis aan de uitvoering van het voorstel kunnen meedoen.
Het is betreurenswaardig dat in Singapore vrijwel niet over handel en milieu is gesproken en de slotverklaring geen duidelijke afspraken over de relatie tussen beide terreinen bevat. Op basis van consensus moeten er regels ter bescherming van het milieu in de WTO worden opgenomen. De WTO-commissie inzake handel en milieu zal op korte termijn met duidelijke aanbevelingen hiervoor moeten komen. Anders is de kans groot dat integratie van het milieubeleid in de WTO op de lange baan wordt geschoven.
Samengevat: dat de conferentie van Singapore het gezag van de WTO heeft versterkt is positief te waarderen. Wat de inkadering van de voortgaande liberalisering door beleid op het gebied van milieu, sociale normen en ontwikkelingsbeleid betreft zal in WTO-verband nog veel moeten gebeuren. We konden dan ook instemmen met de paragrafen over de uitkomst van de conferentie in Singapore in de gezamenlijke ontwerpresolutie.

Wolf
Ik wil voor dit Hoge Huis Paul Billings citeren, de voorzitter van de "Irish National Organization of the Unemployed" . Deze heeft in december op de vergadering van het "European Network of the Unemployed" in Ennis verklaard:
"De werklozen van Europa hebben tegen het Verdrag van Maastricht gepleit, omdat het generlei verplichting met zich meebrengt om iets te doen aan de moeilijke situatie van de mensen zonder baan. Sinds Maastricht is de werkloosheid in de gehele Europese Unie sterk gestegen. Wij hebben gezien dat de kloof tussen arm en rijk veel en veel groter is geworden. En daar de regeringen trachten te voldoen aan de convergentiecriteria voor de monetaire unie, wordt thans flink het mes gezet in de begrotingen voor de sociale voorzieningen. De werklozen van Europa zijn niet langer bereid zich te laten opofferen omwille van een "verder gevorderde Unie" . Wij verlangen dat volledige werkgelegenheid de voornaamste doelstelling van het nieuwe Verdrag wordt. De Ierse regering verkeert in de tijd dat zij het voorzitterschap van de EU bekleedt in een uitstekende positie om te bewerkstelligen dat aan dit verzoek gevolg wordt gegeven.
Zonder die verplichting zal Europa onaanvaardbaar hoge werkloosheidspercentages blijven houden en dat zal er weer toe leiden dat de problemen op het gebied van criminaliteit, drugsmisbruik, slechte gezondheid, racisme en sociale onrust toenemen. Wij weten dat landen die erin slagen de werkloosheid te verlagen, twee dingen gemeen hebben: een algemene inzet voor volledige werkgelegenheid en instellingen om deze inzet in praktijk te brengen."
Ik zou hieraan echter een ander, duidelijker, punt van overweging willen toevoegen, dat afkomstig is van een collega in een van de grote fracties, die hier niet openlijk voor zijn mening durfde uitkomen.
(DE) Flexibiliteit is bedoeld als vangnet van de valutapositie. Flexibiliteit mag echter niet één van de grondslagen van de integratie worden. Ze mag hoogstens een uitzondering blijven. Ze mag slechts enkele overgangsproblemen oplossen die van tijdelijke aard en van een vastgestelde inhoud zijn. En ze moet tegelijkertijd een steun vormen voor lidstaten die bereid zijn tot medewerking, maar daar nog niet toe in staat zijn. Ze moet deze landen tot medewerking in staat stellen.
(EN) Deze man heeft ook volkomen gelijk. Het feit dat deze collega het nodig achtte van dit communicatiekanaal gebruik te maken om zijn afwijkende mening te kennen te geven, doet mij echter twijfelen aan onze interne werking.- Herziening van de Verdragen (B4-0040/97)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij wijzen de ideeën over een uitgebreider gebruik van de gekwalificeerde meerderheid binnen de derde pijler krachtig af. Dit idee past evenmin als de operationele capaciteit van Europol bij de samenwerking tussen onafhankelijke staten waar wij op 1 januari 1995 mee hebben ingestemd. Wij denken niet dat de doelmatigheid toeneemt doordat deze terreinen op supranationaal niveau worden gebracht.
Wij vinden dat elke lidstaat in het kader van het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid, het GBVB, zijn vetorecht moet behouden. Daarom kunnen wij geen steun verlenen aan de formuleringen die de ontwerpresolutie op dit gebied inhoudt. De integratie van de West-Europese Unie in de EU is strijdig met het Zweedse neutraliteitsbeleid en is niet aanvaardbaar. Zweden en de andere ongebonden staten zijn geen lid van de WEU, en dat maakt ook een integratie van de twee losstaande organisaties in de praktijk onmogelijk.
Ons uitgangspunt, dat de EU een samenwerkingsverband is tussen onafhankelijke staten, staat in schril contrast tot deze ontwerpresolutie en daarom kunnen wij er onmogelijk vóór stemmen.
Verslag-Oomen-Ruijten (A4-0009/97)
Jackson
Het verheugt mij dat het gezond verstand heeft gezegevierd met betrekking tot deze richtlijn. Ik heb ertoe meegewerkt om het Parlement amendementen te laten indienen en ik zie tot mijn genoegen dat deze naar de geest hun weerslag hebben gevonden in de definitieve tekst. Ik hoop dat het Parlement die tekst nu zonder verdere wijziging zal aannemen.
Mijns inziens biedt de richtlijn de Europese consument effectieve bescherming, zonder tegelijkertijd voorwaarden voor verkoop op afstand te stellen die zo bezwarend zijn dat de consument het moeilijk zou vinden om op afstand aankopen te doen.
Ik juich het vooral toe dat de bepalingen van de richtlijn inzake voorafgaande informatie en annuleringsrechten niet van toepassing zullen zijn op het reserveren van taxi's, hotels, plaatskaarten voor theaters etc. Als de regels van de richtlijn daarop van toepassing waren geweest, zou het de Europese Unie in diskrediet gebracht en belachelijk gemaakt hebben, zonder dat de consument er ook maar iets aan had.
Het verheugt mij evenzeer dat de richtlijn zodanig gewijzigd is dat bloemenbesteldiensten als Interflora en andere diensten voor de bezorging van geschenken op dezelfde dag kunnen blijven leveren.
Ik betreur het niet dat de richtlijn geen betrekking heeft op financiële diensten. Het zou ontzettend gecompliceerd zijn om te trachten financiële diensten toe te voegen aan een richtlijn die oorspronkelijk niet daarvoor bedoeld was. Er moet ongetwijfeld nog heel veel gedaan worden om te waarborgen dat de Europese consumenten effectieve bescherming genieten (afgezien van hun eigen gezond verstand) met betrekking tot op afstand gekochte financiële diensten, en ik ben blij dat de Commissie deze kwestie nu bestudeert.
Verslag-Roth-Behrendt (A4-0006/97)
Ahlqvist, Aldersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Als Zweedse sociaal-democraten willen wij uiting geven aan onze twijfel over het compromisvoorstel waarover wij een standpunt dienen in te nemen. Voor ons spreekt het vanzelf dat de consument, met behulp van een goed functionerende etiketteringsregeling, zijn eigen keuze moet kunnen bepalen. Met de regeling die in het compromis wordt voorgesteld kan een consument niet volledig tot een bewuste keuze komen.
Het feit dat etikettering dient plaats te vinden als het nieuwe levensmiddel zich op een wetenschappelijk vast te stellen wijze van het traditionele onderscheidt, houdt in dat de verantwoordelijkheid van de producent wordt geminimaliseerd. Dat de verantwoordelijkheid daarentegen eenzijdig bij Europese instituten wordt gelegd, is volgens ons onjuist. De regeling zal verder leiden tot verspreiding van goedgekeurde genetisch gemodificeerde levensmiddelen zonder etikettering.
De regeling zou moeten voortbouwen op het zogenaamde voorzichtigheidsbeginsel, dat inhoudt dat nieuwe levensmiddelen niet worden toegestaan als zij een risico kunnen inhouden. Als er bovendien geen algemene etikettering komt, kan de consument volgens ons geen werkelijke invloed uitoefenen op zijn eigen consumptie van genetisch gemodificeerde levensmiddelen.
Ondanks onze twijfel stemmen wij voor het compromis, aangezien het alternatief is dat de ongeregelde markt blijft bestaan. Dat alternatief zou uit het oogpunt van de consument nog slechter zijn.

Caudron
Na een lange procedure vanwege de confrontatie van Europees Parlement, Commissie en Raad, die het bijeenroepen van een bemiddelingscomité noodzakelijk maakte, heeft het Europees Parlement de ontwerptekst over nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten goedgekeurd.
De nieuwe voedingsmiddelen (die niet meer vergelijkbaar zijn met bestaande producten) en de "genetisch gemodificeerde" artikelen moeten worden "gemarkeerd" opdat de consument in de Europese Unie zo nauwkeurig mogelijk informatie krijgt.
Deze nieuwe regelgeving is noodzakelijk door de globalisering van de economie: de lidstaten moeten dezelfde etiketteringsregels toepassen, opdat er geen enkele verwarring in de Europese Unie ontstaat over producten die met name uit de Verenigde Staten komen, waar de genetische technieken op voedselgebied al ver gevorderd zijn.
Deze verplichte Europese regelgeving voor het in de handel brengen van nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten is bijzonder positief. Genetisch gewijzigde producten kunnen zo veiliger op de markt worden gebracht.
Het BEUC (Europees Bureau van Consumentenverenigingen) heeft het Europees Parlement gefeliciteerd, omdat het veel strengere eisen aan de etikettering heeft gesteld dan de Raad, en ik wil op mijn beurt mevrouw RothBerendt voor haar werk danken en haar hiermee geluk wensen.
Het BEUC stemt ook in met de verplichting van de Commissie, toe te zien op de invloed van de verordening op de gezondheid en bescherming van, alsmede de informatieverstrekking aan de consument.
Maar deze regelgeving moet worden aangevuld met de verplichting tot etikettering van genetisch gemodificeerde zaden en grondstoffen.
Wederom heeft het Europees Parlement de waarde van zijn inbreng in een kwalitatief goede Europese wetgeving aangetoond.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij stemmen tegen de door het Bemiddelingscomité opgestelde gemeenschappelijke ontwerptekst van een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten.
Het gemeenschappelijke ontwerp vertoont ernstige gebreken inzake de etikettering van genetisch gemodificeerde soja, maïs en suikerbieten, en van additieven die met hulp van genetisch gemodificeerde organismen zijn geproduceerd. Volgens het ontwerp is etikettering van deze levensmiddelen niet vereist. Wij zijn van mening dat men als consument een onschendbaar recht heeft om te weten wat men eet en om de verantwoordelijkheid daarvoor te nemen, vooral omdat de lange-termijngevolgen van genetisch gemodificeerde levensmiddelen moeilijk zijn te voorspellen.
De vaste levensmiddelencommissie, die de Commissie zal bijstaan bij de besluitvorming over nieuwe levensmiddelen, beschikt niet over de noodzakelijke kennis voor een beoordeling van de ecologische risico's die het gevolg kunnen zijn van een volledig vrijgeven van nieuwe levensmiddelen op de markt. Het besluitvormingsproces geschiedt bovendien zonder controle en deelname van consumentenorganisaties en milieuorganisaties. De rapporteur vindt echter dat de voorgestelde verordening beter is dan helemaal geen juridische regelingen op dit terrein. Uiteraard wensen wij duidelijke regels, maar die moeten dan veel meer dan in dit rapport gebeurt, uitgaan van menselijke behoeften en milieu-eisen. Daarom stemmen wij tegen dit gemeenschappelijk ontwerp.

Fayot
Ik zal vóór het resultaat van het bemiddelingscomité inzake de nieuwe voedingsmiddelen (novel food) stemmen. Ik zal voor deze richtlijn stemmen, omdat genetisch gewijzigde voedingsmiddelen zo voortaan een duidelijk etiket krijgen. De overgrote meerderheid van de pers en de consumentenverenigingen hebben het resultaat dat het Europees Parlement in het bemiddelingscomité heeft behaald, een groot succes genoemd.
In dit opzicht keer ik me tegen de campagne van Greenpeace, die, in plaats van een antwoord te geven op de precieze argumenten die ik met de socialistische fractie van het Europees Parlement heb gegeven, het door het Europees Parlement behaalde compromis onvoldoende blijft achten. De argumenten van Greenpeace blijken deels onjuist en houden geen rekening met de belangen van de consumenten in Europa. Ik heb Greenpeace en alle media daarom een exact en uitvoerig antwoord van vijf bladzijden op de door de milieuorganisatie gepresenteerde argumenten gezonden.
Zo wordt beweerd dat het compromis over de nieuwe voedingsmiddelen een obstakel vormt voor iedere nationale wetgeving die verder gaat. Welnu, dit bezwaar gaat volledig voorbij aan het feit dat het beginsel van vrij verkeer binnen de Europese interne markt de vrije verkoop van producten waarborgt. Geen enkele nationale wetgeving (ook al zou die al bestaan in de vijftien lidstaten, wat onwaarschijnlijk is) kan beter zijn dan een verordening van de Europese Unie op basis van dit compromis.
Over het algemeen zijn de Luxemburgse socialisten, die waardering hebben voor de standpunten van Greenpeace, oprecht van mening dat zij er juist aan doen om voor dit compromis te stemmen, teneinde de consumenten te beschermen, terwijl wij, als het compromis zou worden verworpen, ons op Europees niveau en in een aantal lidstaten in een juridisch vacuüm zouden bevinden, wat schadelijk is voor de gezondheid en de bescherming van de consument. Dit compromis is inderdaad niet perfect. Maar we kunnen beter beginnen met regelgeving en deze vervolgens verbeteren, dan alles verwerpen en helemaal opnieuw moeten beginnen!
Wij handelen dus niet, in tegenstelling tot wat Greenpeace beweert, in strijd met de wil van de Luxemburgse consument, noch met de resolutie die in december tegen de genetisch gemodificeerde soja is aangenomen. Integendeel, wij zijn ons volledig bewust van onze verantwoordelijkheid voor de bescherming van de gezondheid van de consument.

Heinisch
Met het goedkeuren van het door het Parlement en de Raad gevonden compromis wordt een eind gemaakt aan een wetgevingsprocedure die meer dan 6 jaar heeft geduurd, die een uiterst grillig verloop kende en door de direct betrokkenen evenals door het bedrijfsleven, de consumentenorganisaties, het publiek en de pers uiterst geëngageerd en controvers werd gevolgd. Onder de gegeven politieke en maatschappelijke voorwaarden is men tot een goed compromis gekomen. Met name de levensmiddelenbranche heeft deze regeling binnenkort nodig, niet zozeer om daadwerkelijke, economisch verifieerbare, maar veeleer om politieke redenen. Ze heeft een stevige rechtsgrondslag nodig in de discussie met politiek, autoriteiten, consumenten en publiek. Wanneer de Europese regeling zou mislukken, zou gevreesd moeten worden voor een hernationalisering met ernstige concurrentierestricties voor de levensmiddelenbranche.
Het enige, daadwerkelijk gentechnisch veranderde levensmiddel dat rijp is voor de markt (VS) is tegenwoordig nog steeds de "FlavrSavr tomaat" . Een uit een dergelijke tomaat gemaakte en dienovereenkomstig gekenmerkte tomatenpuree is dit voorjaar met succes op de markt gebracht in Engeland.
Bij de voedingsgewassen van de landbouw speelt de gentechniek een steeds grotere rol, ook al komt dat in principe door verandering van landbouwkundige kwaliteiten en in mindere mate door de verandering van de producten zelf. Met de in dit jaar in de VS voor de levensmiddelenproductie geteelde gentechnisch veranderde sojastammen zijn nu voor het eerst ook gentechnisch veranderde plantaardige grondstoffen naar Europa gekomen. Nog zo'n 40 andere gentechnisch veranderde planten zullen in de komende jaren volgen. Alleen al met maïssoorten worden momenteel bijna 1.000 verschillende experimenten in de volle grond uitgevoerd; de gentechnisch veranderde maïs werd al in december tot de EU toegelaten.
De gentechniek is echter niet pas nu, met de invoering van de nieuwe sojaboon, maar al sinds lange tijd in de levensmiddelenproductie binnengeslopen, zij het ook eerst zonder enige invloed op de producten zelf.
De voor de levensmiddelen belangrijkste toekomstige toepassingsgebieden van de gentechniek liggen op het gebied van de plantenteelt. Het verwijderen van allergenen is bij rijst al gelukt en ook aan voedingsfysiologisch waardevollere ingrediënten, zoals bijvoorbeeld het vetzuurgehalte, en aan verwerkingstechnisch beter geëigende ingrediënten, zoals bijvoorbeeld de zetmeelsamenstelling, wordt gewerkt. Steeds meer positieve resultaten worden op deze gebieden geboekt. Qua samenstelling zodanig veranderde aardappel- en raaprassen zijn er al; zij zijn ook in Europa bijna klaar voor de markt.
" Het staat dus buiten kijf dat de nieuwe levensmiddelen een reeks interessante perspectieven bieden. Toch roepen ze bij de consumenten ook angst op en kunnen ze zelfs schadelijk zijn voor de menselijke gezondheid en voor het milieu" , schrijft mevrouw Roth-Berendt in haar verslag. Juist om deze reden vind ik de goedkeuring van deze verordening, waarin zowel de toelating als de kenmerking van de nieuwe voedingsmiddelen wordt geregeld, heel belangrijk. Als apotheker valt mij echter op dat we ons voor het eerst in de situatie bevinden dat voedingsmiddelen net als medicijnen moeten worden toegelaten, zo'n toelatingsplicht is er tot nu toe nog nooit geweest. Alle levensmiddelen die nieuw op de markt komen, dus ook die, welke niet gentechnisch zijn veranderd of met behulp van gentechnisch veranderde organismen worden geproduceerd, vallen nu onder de verordening en moeten worden toegelaten. Als er in Europa bijvoorbeeld nog geen kiwi's zouden zijn, dan zouden deze moeten voldoen aan deze regels en zelf, net zoals bij medicijnen, moeten worden toegelaten voordat ze op de markt zouden komen. Waar ligt de grens van de regelwoede? Kunnen we in de toekomst alleen nog maar levensmiddelen met een bijsluiter krijgen?
Verplicht is het kenmerken van levensmiddelen die gentechnisch veranderde organismen bevatten of eruit bestaan. Verder moeten volgens de nieuwe verordening alle voedingsmiddelen worden gekenmerkt die met het oog op hun samenstelling, hun voedingseigenschappen of hun gebruiksdoel niet gelijkwaardig zijn aan traditionele producten en waarbij een kenmerking om ethische of gezondheidsredenen noodzakelijk is. Deze "nietgelijkwaardigheid" moet blijken uit een wetenschappelijke beoordeling, waarbij geen rekening wordt gehouden met veranderingen die binnen de grenzen van de natuurlijke fluctuaties blijven. Met deze differentiatie voldoet de verordening aan de eis van uitvoerbaarheid voor de producent en voor de controlerende levensmiddeleninspectie, en ook wordt de consument in voldoende mate beschermd en voorgelicht. Het kenmerken van een bepaalde omstandigheid kan alleen maar plaatsvinden als deze omstandigheid bij het eindproduct daadwerkelijk kan worden aangetoond. De nu gevonden regeling is in overeenstemming met het gebod van waarheid en duidelijkheid.
De draagwijdte van het compromis moet natuurlijk nog uitgebreid worden onderzocht om het conform de wensen van de Europese wetgever op de juiste manier te kunnen toepassen bij de actuele en toekomstige rechtszaken.
De kenmerking van de producten zal de consument er echter alleen maar op wijzen dat bij de vervaardiging van de producten de gentechniek werd toegepast en welke veranderingen deze toepassing tot gevolg heeft gehad. We moeten en zullen de consument bovendien informeren over de achtergronden en over de betekenis van de gebruikte methoden om hem uiteindelijk zekerheid te geven. Alleen door gefundeerde voorlichting kunnen we de onrust verminderen en de weg naar de Europese markt voor de nieuwe levensmiddelen effenen.

Kirsten Jensen, Blak, Iversen en Sindal
De consumenten keren zich massal tegen genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen. Desalniettemin rukken ze van de Verenigde Staten op naar Europa. Geen enkele politieke macht kan dit verhinderen. Daarom moet de politieke strijd zich concentreren op de milieuen gezondheidsbeoordeling en de regels inzake etikettering. De rechtse partijen willen de industrie over het algemeen geen strobreed in de weg leggen, terwijl de sociaal-democraten instinctief en bewust dezelfde houding aannemen als de consumenten. Wij willen verregaande etiketteringsregels voor de producten die aan de milieuen gezondheidsbeoordeling ontsnappen.
Mevrouw Roth-Behrendt verdient alle lof voor het indrukwekkende resultaat dat zij via de bemiddelingsprocedure heeft bereikt. Ze is er werkelijk in geslaagd het maximum uit de onderhandelingen te halen. Er mag geen gevaar bestaan voor de consumenten, ze mogen niet misleid worden en nieuwe levensmiddelen mogen geen lagere voedingswaarde hebben. Het Parlement heeft erdoor gekregen dat alle andere voedingsmiddelen geëtiketteerd moeten worden en het heeft ervoor gezorgd dat er geen uitzondering geldt voor planten die resistent zijn voor chemische pesticiden. Bulkladingen die genetisch gemodificeerde organismen kunnen bevatten, moeten een etikettering krijgen, zodat veevoederbedrijven, landbouwers, slachterijen en de kleinhandel de vrije keuze hebben.
Toch biedt de controle van leverpastei in een laboratorium nog geen garantie dat het varken waarvan de pastei gemaakt is, geen genetisch gemodificeerde sojabonen heeft gegeten. De consumenten willen dit nochtans weten. De verordening zegt weliswaar dat genetische modificaties vastgesteld moeten kunnen worden en de detectiemethoden evolueren permanent, maar als de kleinhandelaars op de markt willen blijven moeten zij zich ervoor hoeden dat hun klanten zich niet bedrogen voelen.
Toen wij de regels inzake bestraling van voedingsmiddelen aannamen, was de detectietechniek nog niet zo ver ontwikkeld als nu. Nu is die het wel en wij hopen hetzelfde voor de nieuwe levensmiddelen. Ik heb landbouwers horen klagen over het feit dat de genetische modificatie van voedsel op het etiket vermeld moet zijn, maar ze kopen toch ook geen voedsel zonder de voedingswaarde te kennen? Zij zullen wel weten welke productiemethode de afzet kan beïnvloeden? De novel food-verordening is onontbeerlijk, omdat het op dit ogenblik de enige mogelijkheid is. De verordening is een absoluut pluspunt in vergelijking met een interne markt zonder regels. Het is naïef te geloven dat er bij gebrek aan EU-regels 15 geniale nationale wetgevingen zouden zijn.

Lindholm, Holm, Aelvoet, Roth, Schörling, Gahrton, Breyer, Kreissl-Dörfler
Na dertien nieuwe ontwerpbesluiten van de Commissie en drie lezingen in dit Parlement, is de verordening betreffende nieuwe voedingsmiddelen nog steeds een stukje wetgeving dat ernstige tekortkomingen vertoont. Hoewel ingediend als een maatregel ter bescherming van de consument, bevat zij toch te veel mazen, uitzonderingen en beperkingen om een aanvaardbaar middel te zijn voor de regulering van de nieuwe genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen die op de markt gebracht worden.
Veel categorieën voedingsmiddelen die met behulp van gentechnologie geproduceerd zijn zullen onder andere wettelijke voorschriften vallen of helemaal niet bij de wet geregeld zijn. Voor andere categorieën geldt dat de fabrikant slechts kennisgeving hoeft te doen aan de Commissie op het moment dat deze producten op de markt gebracht worden, zonder dat een onafhankelijke beoordeling van de veiligheid of de gevolgen voor het milieu heeft plaatsgevonden. Alleen in het geval dat het voedsel een levend genetisch gemodificeerd organisme bevat, zal de verordening volledig van toepassing zijn. Onder deze categorie zouden rauw fruit en rauwe groenten vallen, enkele zuivelproducten, zoals yoghurt, alsmede enkele biersoorten, maar niet veel meer. Ook voor deze producten zal geen onafhankelijk evaluatieonderzoek van de gezondheid en de veiligheid op de lange termijn plaatsvinden.
De consumenten hebben recht op duidelijke en samenhangende informatie, zodat zij weloverwogen keuzen kunnen maken. Wat nog het meest ten nadele van deze verordening spreekt is dat niemand van te voren kan zeggen welke producten van een etiket zullen worden voorzien. Een sluitend systeem moet een systeem zijn waarbij heel eenvoudig bepaald wordt dat alle voedingsmiddelen die met behulp van gentechnologie geproduceerd zijn van een etiket worden voorzien. De in de wetgeving bedoelde procedure houdt in dat de Commissie de exclusieve bevoegdheid heeft om van geval tot geval te beslissen of de consument geïnformeerd zal worden en wat er op het etiket zal staan.
Er komt geen openbaar register van goedgekeurde genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen; bijgevolg zullen de bepalingen inzake de doorzichtigheid, die thans overeenkomstig richtlijn 90/220 van kracht zijn, niet meer gelden.
Scheepsladingen gemengde conventionele en gemodificeerde voedingsgewassen als soja en mais zijn bij de verordening toegestaan, waardoor de mogelijkheden voor verantwoordelijke supermarkten om hun klanten een keus te bieden verder afnemen. In het geval dat bepaalde producten van een etiket moeten worden voorzien, zal dat slechts neerkomen op een praktisch nietszeggende mededeling dat het product genetisch gemodificeerd materiaal kan bevatten.
Oostenrijk, Denemarken, Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben krachtiger wetgeving in de maak of er bestaan reeds vrijwillige regelingen. Daar dit een EU-verordening is, die rechtstreeks van kracht wordt in de lidstaten, zullen zij geen mogelijkheid hebben om strengere beschermingsmaatregelen vast te stellen.
De wet bevat geen bepalingen waaraan de export van genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen vanuit het grondgebied van de EU is onderworpen en dat betekent dat deze producten zonder vergunning of enige etikettering per schip naar het buitenland vervoerd mogen worden.
Om deze redenen hebben wij tegen aanneming van deze gezamenlijke tekst gestemd.

Lindqvist
Dit verslag schiet tekort. Het houdt te veel valkuilen, uitzonderingen en beperkingen in om op aanvaardbare wijze regels te geven voor "het nieuwe voedsel" . Alleen inzake de situatie dat er genetisch gemodificeerde organismen met het vermogen tot replicatie in het voedsel zitten, is de regeling bevredigend.
De consumenten moeten een eigen, onafhankelijke keuze kunnen maken welke voedingsmiddelen zij willen kopen en consumeren. Daarvoor is nodig dat zij exact weten wat ze kopen en dat dat blijkt uit een duidelijke etikettering op het product.
Er wordt evenmin een voorstel gedaan voor een register van goedgekeurde genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen. Veel lidstaten, zoals Denemarken, Zweden, Oostenrijk en Groot-Brittannië beschikken over een strengere wetgeving of vrijwillige overeenkomsten of zijn deze aan het voorbereiden. Aangezien deze richtlijn, als ze aangenomen wordt, direct van kracht zal zijn en boven de nationale wetgeving staat, kan dat neerkomen op lagere maatstaven en minder veiligheid, waardoor de consumentenbescherming in veel lidstaten verslechtert.
Er is evenmin sprake van een verbod, regeling of controle inzake genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen die uit de EU naar andere landen worden geëxporteerd. Om deze redenen heb ik tegen het verslag gestemd.

McKenna
Na dertien nieuwe ontwerp-besluiten van de Commissie en drie lezingen in dit Parlement, is de verordening betreffende nieuwe voedingsmiddelen nog steeds een stukje wetgeving dat ernstige tekortkomingen vertoont. Hoewel ingediend als een maatregel ter bescherming van de consument, bevat zij toch te veel mazen, uitzonderingen en beperkingen om een aanvaardbaar middel te zijn voor de regulering van de nieuwe genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen die op de markt gebracht worden.
Veel categorieën voedingsmiddelen die met behulp van gentechnologie geproduceerd zijn zullen onder andere wettelijke voorschriften vallen of helemaal niet bij de wet geregeld zijn. Voor andere categorieën geldt dat de fabrikant slechts kennisgeving hoeft te doen aan de Commissie op het moment dat deze producten op de markt gebracht worden, zonder dat een onafhankelijke beoordeling van de veiligheid of de gevolgen voor het milieu heeft plaatsgevonden. Alleen in het geval dat het voedsel een levend genetisch gemodificeerd organisme bevat, zal de verordening volledig van toepassing zijn. Onder deze categorie zouden rauw fruit en rauwe groenten vallen, enkele zuivelproducten, zoals yoghurt, alsmede enkele biersoorten, maar niet veel meer. Ook voor deze producten zal geen onafhankelijk evaluatieonderzoek van de gezondheid en de veiligheid op de lange termijn plaatsvinden.
De consumenten hebben recht op duidelijke en samenhangende informatie, zodat zij weloverwogen keuzen kunnen maken. Wat nog het meest ten nadele van deze verordening spreekt is dat niemand van te voren kan zeggen welke producten van een etiket zullen worden voorzien. Een sluitend systeem moet een systeem zijn waarbij heel eenvoudig bepaald wordt dat alle voedingsmiddelen die met behulp van gentechnologie geproduceerd zijn van een etiket worden voorzien. De in de wetgeving bedoelde procedure houdt in dat de Commissie de exclusieve bevoegdheid heeft om van geval tot geval te beslissen of de consument geïnformeerd zal worden en wat er op het etiket zal staan.
Er komt geen openbaar register van goedgekeurde genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen; bijgevolg zullen de bepalingen inzake de doorzichtigheid, die thans overeenkomstig richtlijn 90/220 van kracht zijn, niet meer gelden.
Scheepsladingen gemengde conventionele en gemodificeerde voedingsgewassen als soja en mais zijn bij de verordening toegestaan, waardoor de mogelijkheden voor verantwoordelijke supermarkten om hun klanten een keus te bieden verder afnemen. In het geval dat bepaalde producten van een etiket moeten worden voorzien, zal dat slechts neerkomen op een praktisch nietszeggende mededeling dat het product genetisch gemodificeerd materiaal kan bevatten.
Oostenrijk, Denemarken, Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben krachtiger wetgeving in de maak of er bestaan reeds vrijwillige regelingen. Daar dit een EU-verordening is, die rechtstreeks van kracht wordt in de lidstaten, zullen zij geen mogelijkheid hebben om strengere beschermingsmaatregelen vast te stellen.
De wet bevat geen bepalingen waaraan de export van genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen vanuit het grondgebied van de EU is onderworpen en dat betekent dat deze producten zonder vergunning of enige etikettering per schip naar het buitenland vervoerd mogen worden.
Om deze redenen heb ik tegen aanneming van deze gezamenlijke tekst gestemd.

Martinez
De compromis-verordening die ons is voorgelegd over de nieuwe voedingsmiddelen, of meer in het algemeen over de genetisch gewijzigde organismen, zet geen punt achter het probleem.
Ongetwijfeld is er sprake van vooruitgang. De transgene maïs, gemodificeerd door de bacterie bacillus thurigensis van Ciba Geigy, produceert een insectenverdelgende toxine tegen de lichtmot. Ook andere planten worden gewijzigd, van soja tot koolzaad, tomaten of aardappels.
De voordelen zijn wellicht duidelijk voor de onkruid- of ongediertebestrijdingssector, maar de onrust is groot. Houden de cornflakes bij het ontbijt of de sojamelk die met dergelijke biotechnologieën worden gemaakt, een risico in voor de volksgezondheid, leiden zij bijvoorbeeld tot allergische reacties, wanneer we weten dat de Braziliaanse noot en het allergeen ervan in soja worden gebruikt om het gehalte aan aminozuren te verhogen?
Laten transgene planten die op open velden worden verbouwd, hun genen niet los en brengen zij deze niet over op het onkruid, zodat dit zo'n grote weerstand opbouwt dat er steeds meer en krachtiger onkruidverdelgingsmiddelen nodig zijn?
Zeker, de verplichte etikettering wordt ingevoerd. Maar etikettering van wat? Gecontroleerd door wie? Met welke vermeldingen? Hoe werkt dat wanneer Amerikaanse ladingen soja de natuurlijke producten mengen met genetisch gewijzigde producten?
De gerechtvaardigde bezorgdheid van de Europese agro-alimentaire industrie over eventuele biotechnologische monopolies voor Ciba Geigy, Monsanto of Cargill is begrijpelijk. Maar de angst voor BSE is er wel!
Het zou daarom goed zijn te onderhandelen over een internationaal moratorium om zich eerst te vergewissen van de gevolgen, enerzijds van de verbouw van transgene planten op open velden en anderzijds van de consumptie door de mens van nieuwe voedingsmiddelen die uit genetische manipulatie zijn ontstaan; dit moet gebeuren via een krachtige organisatie die onafhankelijk is van de bende van de Europese Commissie.
Wanneer dit embargo in acht wordt genomen, kan men er zeker van zijn dat de fout van het vleesmeel en van de besmette gelatine niet wordt herhaald.

Thyssen
Wij hebben net de verordening inzake nieuwe voedingsmiddelen goedgekeurd. Daarmee zetten we een stap voorwaarts op het vlak van de preventieve bescherming van de volksgezondheid en de consument. Voor kwesties die van invloed zijn op de volksgezondheid, zijn we aangewezen op het Wetenschappelijk Comité voor de Voedingsmiddelen.
We hebben geen redenen om te twijfelen aan de professionaliteit of de objectiviteit van het comité. Maar de vaststellingen in de tijdelijke enquêtecommissie BSE manen ons aan tot voorzichtigheid. Zowel de samenstelling van het wetenschappelijk comité als de openbaarheid van zijn advies en de wijze waarop de Commissie ermee omgaat, zijn van levensbelang.
In de enquêtecommissie van gisteren vernamen we met genoegen de intenties van Commissievoorzitter Santer met betrekking tot de wetenschappelijke comités. Wij rekenen erop dat deze intenties effectief in besluiten worden omgezet, ook met het oog op de toepassing van deze verordening.
Verslag-Peijs (A4-0004/97)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij staan zeer positief tegenover de ontwerprichtlijn, aangezien deze de kwaliteit van de grensoverschrijdende overmakingen verbetert, en een voorwaarde is voor een goed functionerende interne markt. Wij vinden echter wel dat de richtlijn nog bevredigender zou zijn geweest als er geen grens zou zijn gesteld aan de hoogte van de terugbetalingsverplichting aan de klant bij niet-afwikkeling van de overmaking.
Wij vinden ook dat de termijn die voor de inwerkingtreding wordt gesteld, niet langer dan 12 maanden moet zijn.

von Wogau
Geachte dames en heren, overboekingen vanuit de ene lidstaat van de Europese Unie naar een andere zijn momenteel nog duur en kosten veel tijd. Voor de Europese burgers en in het bijzonder ook voor kleine en middelgrote ondernemingen zijn de daarmee samenhangende problemen niet alleen ergerlijk, ze kunnen ook leiden tot aanzienlijke lasten. De Europese thuismarkt is op dit gebied nog niet gerealiseerd.
Intussen hebben enkele banken in het grensgebied echter voor voordelige overboekingsmogelijkheden gezorgd. Desbetreffende girosystemen die snellere en goedkopere overboekingen van geld binnen de Europese Unie mogelijk moeten maken, worden momenteel opgezet. Ik heb er alle vertrouwen in dat een faire concurrentie tussen de grensoverschrijdende overboekingssystemen leidt tot een beter en goedkoper aanbod.
Het ingediende ontwerp voor een richtlijn over grensoverschrijdende overboekingen heeft heel concrete gevolgen voor het dagelijks leven van de Europese burgers. Grensoverschrijdende overboekingen moeten sneller, goedkoper en betrouwbaarder worden, dat was ons doel.
Ik ben blij dat we met het ingediende gemeenschappelijke ontwerp een uitstekende oplossing hebben gevonden. Vanaf de eerste lezing in mei 1995 tot nu hebben we in intensief overleg en intensieve onderhandelingen het standpunt van het Parlement duidelijk vertegenwoordigd en - naar mijn mening - het oorspronkelijke voorstel in het belang van de burger duidelijk verbeterd.
Dat geldt bijvoorbeeld voor het toepassingsgebied van de richtlijn, waarbij onze bovengrens van 50.000 ECU in plaats van de oorspronkelijk geplande 30.000 ECU tenslotte werd geaccepteerd. Ik vind dit uiterst belangrijk, aangezien een reeks transacties van kleine en middelgrote ondernemingen nu ook onder deze richtlijn valt.
Nog een ander belangrijk amendement had betrekking op de creditering van overboekingsbedragen aan de opdrachtgever, als de begunstigde deze om welke reden dan ook niet heeft ontvangen. Tot 10.000 ECU zou, volgens het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, aan de opdrachtgever moeten worden gecrediteerd. Uiteindelijk hebben we bereikt dat dit bedrag werd verhoogd tot 12.500 ECU. Ook al is dit duidelijk minder dan het Parlement oorspronkelijk had geëist, toch ben ik van mening dat we daarmee, gezien hetgeen we tot nu toe hebben bereikt, kunnen leven.
De kwestie van de grensoverschrijdende overboekingen is in mijn ogen een duidelijk voorbeeld voor het belang en het succes van de medebeslissingsprocedure. Hieruit is gebleken dat we veel kunnen bereiken wanneer we met duidelijke doelstellingen de onderhandelingen ingaan.
Ik wil u er echter op wijzen dat met de invoering van de gemeenschappelijke valuta het belang van het onderwerp - afgezien van een aantal gerechtelijke kwesties - logischerwijs zal afnemen.
Tot slot dank ik alle betrokkenen voor hun inzet die uiteindelijk heeft geleid tot deze overeenkomst waar toch alle partijen tevreden mee zijn. Ik denk dat we hiermee een volgende stap hebben gezet in de richting van een Europese thuismarkt, dat we weer een hindernis hebben overwonnen.
Aanbeveling voor de tweede lezing Medina Ortega (A4-0415/96)
Cot
Namens de Franse socialisten wil ik onze rapporteur, Manuel Medina Ortega, feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft verricht. De heer Medina heeft met dit belangrijke verslag knap werk verricht. Over het algemeen denk ik dat hij de juiste formulering heeft weten te vinden om de persoonlijke gegevens in de telecommunicatiesector te beschermen.
Wij hebben enkele problemen gehad met de amendementen in tweede lezing. Wij kennen in Frankrijk een rode lijst, die de abonnees die zulks wensen tegen betaling van een bescheiden heffing doeltreffend beschermt. Wij vrezen dat de voorgestelde kosteloze dienst de abonneebescherming verzwakt. De ervaring in sommige landen die zo'n systeem toepassen, zijn voor ons niet erg bemoedigend.
Wij maken ons ook zorgen over de identificatie van binnenkomende meldingen. In sommige gevallen (S.O.S. Aids of S.O.S. Mishandelde vrouwen bijvoorbeeld) is handhaving van de anonimiteit van levensbelang. Wij denken dat de voorgestelde bepalingen onvoldoende zijn.
Voor deze problemen had een oplossing kunnen worden gevonden in het kader van het subsidiariteitsbeginsel. De amendementen schuiven de toepassing van dit beginsel terzijde, om redenen die ik niet deel. Daarom hebben wij niet voor enkele ontwerpamendementen in tweede lezing kunnen stemmen.

Sierra González
Zoals iedereen weet, heeft dit voorstel voor een richtlijn tot doel het vrij verkeer van gegevens en diensten en telecommunicatie-uitrusting te waarborgen. De verwezenlijking van dit doel is bevorderd door de amendementen die het Europees Parlement in eerste lezing heeft ingediend en waarmee rekening gehouden is. Het zou echter wenselijk zijn de maneuvreerruimte te beperken die de lidstaten op grond van het subsidiariteitsprincipe hebben aangezien de telecommunicatiesector een hoofdzakelijk transnationaal karakter heeft.
Tevens dient gewaarborgd dat de bescherming van de persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiediensten geen kosten meebrengt voor de abonnees.
Wij steunen dan ook de amendementen die stellen dat een harmonisatie op het gebied van de telecommunicatie zich niet leent voor de toepassing van het subsidiariteitsprincipe vanwege het hoofdzakelijk transnationale karakter van de telecommunicatienetwerken en -diensten en dat deze harmonisatie in ieder geval moet waarborgen dat de bevordering en ontwikkeling van nieuwe telecommunicatiediensten en -netwerken tussen de lidstaten niet gehinderd worden.
Wij zijn ook voorstanders van de bevordering van de samenwerking tussen de lidstaten, de verstrekkers en de gebruikers en de communautaire instanties bij de introductie en de ontwikkeling van de technieken die noodzakelijk zijn met het oog op de waarborgen die in de bepalingen van deze richtlijn vervat liggen.
Heel belangrijk zijn ook de amendementen die waarborgen dat de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiediensten de abonnees niets mag kosten. We mogen niet dulden dat de ondernemingen de abonnees laten betalen voor een gewaarborgde bescherming van hun persoonlijke levenssfeer. Wij zijn het ermee eens dat de bescherming van de persoonlijke levenssfeer gratis moet zijn.
Onze fractie is het dus eens met de meeste van de amendementen die in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zijn aangenomen inzake het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Dit betekent immers dat de kwestie van de bescherming van de persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector geregeld wordt en niet wordt overgelaten aan de willekeur van de privé-ondernemingen.
Wij steunen meer bepaald ook de positieve aspecten van dit voorstel zoals de interpretatie van het subsidiariteitsprincipe waarbij de maneuvreerruimte van de lidstaten op het gebied van de telecommunicatie beperkt wordt omwille van het hoofdzakelijk transnationale karakter van deze sector of de verdediging van het principe dat de bescherming van de persoonlijke levenssfeer gratis moet zijn.
Verslag-Kerr (A4-0367/96)
Kirsten Jensen, Blak, Iversen en Sindal
De Deense sociaal-democraten steunen het voorstel van de rapporteur om de wijziging van de definitie van het begrip overgang te schrappen.
Een wijziging van de definitie brengt het risico met zich mee dat de rechtszekerheid van de werknemers aanzienlijk beperkt wordt. Daar zijn wij natuurlijk tegen. Het gaat niet op dat de werknemers zouden moeten betalen wanneer een onderneming overgenomen wordt.

Wolf
We zijn uitermate tevreden over het feit dat dit verslag nu eindelijk kon worden goedgekeurd. Het is een moeilijke weg ernaar toe geweest, waarbij de vergeten vertaling in het Zweeds als het ware alleen nog maar het puntje op de 'i' was. Mijn collega Kerr heeft daarbij succesvolle koeriersdiensten verricht: zowel met betrekking tot de open rechtskwesties, met betrekking tot het begrip "overgang" , alsook wat betreft de zich uitbreidende praktijken van "outsourcing" heeft de rapporteur ervoor gezorgd dat relevante verduidelijkingen en verbeteringen op het Commissievoorstel werden goedgekeurd. Vooral de pogingen om de uitbesteding van diensten aan derden helemaal of voor een groot gedeelte buiten de nieuwe richtlijn te houden, konden worden tegengehouden. En zo hoort het ook. Blijft evenwel de taak om door middel van geschikte reguleringsinstrumenten de afgezwakte mogelijkheden tot medezeggenschap van het afhankelijke werk met betrekking tot de organisatie en werkzaamheden van de onderneming over het algemeen weer te versterken. Dat zal één van de centrale taken van de komende, naar we hopen post-neoliberale jaren zijn!
Verslag-Bertens (A4-0416/96)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij zijn zeer verheugd over het initiatief van de Commissie en de commissie buitenlandse zaken tot een grotere samenwerking tussen de EU en de landen van Latijns-Amerika.
Men moet een mondiale strategie opstellen voor economische samenwerking, en tevens voor een intensievere politieke samenwerking, teneinde vrede, democratie en eerbied voor de mensenrechten in Latijns-Amerika te bevorderen.
Met betrekking tot de hier besproken defensieaspecten van de samenwerking tussen de EU en deze landen, zijn wij van mening dat deze buiten het kader van dit verslag vallen.

Linser
Punt 25 van dit verslag gaat over een verdere verhoging van de financiële middelen die reeds ter beschikking zijn gesteld aan Latijns-Amerika.
Volgens ons is de Europese Unie toch al één van de belangrijkste financiers in deze regio.
Over het algemeen zijn we ervoor dat in deze regio het democratiseringsproces en de opbouw van het land worden gestimuleerd. We vinden het met name van belang dat de efficiëntie van de lopende projecten kan worden aangetoond, want alleen dan zijn we er zeker van dat het geld zinvol wordt besteed.
Zolang we niet beschikken over concrete cijfers over deze projecten, willen we ons niet uitspreken over dit concrete punt 25.
Aangezien over de punten 21-34 en bloc wordt gestemd en we het met al deze punten, met uitzondering van punt 25, absoluut eens zijn, maar we ons daar niet apart over kunnen uitlaten, gaan we akkoord met deze en-bloc stemming, nogmaals met uitzondering van punt 25.
Verslag-Carnero Gonzalez (A4-0418/96)
Linser
De punten 16 en 18 van dit verslag gaan over een verdere verhoging van de gelden die reeds zijn uitgetrokken voor Midden-Amerika respectievelijk over een gedeeltelijke kwijtschelding van de buitenlandse schuld van de landen van Midden-Amerika.
Over het algemeen zijn we ervoor dat in deze regio het democratiseringsproces en de opbouw van het land worden gestimuleerd. We vinden het met name van belang dat de efficiëntie van de lopende projecten kan worden aangetoond, want alleen dan zijn we er zeker van dat het geld zinvol wordt besteed. Zolang we niet beschikken over concrete cijfers over deze projecten, willen we ons niet uitspreken over deze concrete punten 16 en 18.
Aangezien over de punten 11 tot 25 en bloc wordt gestemd en we het met al deze punten, met uitzondering van de punten 16 en 18, eens zijn, maar we ons daar niet apart over kunnen uitlaten, gaan we ook akkoord met deze en-bloc-stemming, nogmaals met uitzondering van de punten 16 en 18.
(De vergadering wordt te 13.38 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Bosbouwstrategie van de Europese Unie (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0414/96) van de heer Thomas over de bosbouwstrategie van de Europese Unie.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van het Europees Parlement voor een communautaire bosbouwstrategie is tijdens de twaalf jaar dat het nu bij de commissie in behandeling is wezenlijk gewijzigd. De bosbouwstrategie is gebaseerd op een compromis dat in de commissie is bereikt. Hoewel een compromis nooit volmaakt is, ben ik als afgevaardigde uit Finland, het Europese land dat het meest afhankelijk is van bos, tevreden over dit eindresultaat, omdat het zoveel beter is dan het uitgangspunt.
In plaats van over een gemeenschappelijk bosbouwbeleid hebben we het nu over een gemeenschappelijke bosbouwstrategie. Het primaire uitgangspunt hierbij is de verscheidenheid van de bossen in de lid-staten, zowel voor wat betreft de natuurlijke omstandigheden als het economisch en maatschappelijk belang. Het gebruik en de bescherming van de bossen blijven volgens deze strategie zaken waarover op nationaal niveau beslist moet worden. Toch wordt er gestreefd naar gezamenlijke acties voor het bereiken van gemeenschappelijke doelen. Volgens de strategie moeten de huidige versnipperde maatregelen worden gecoördineerd, met als doel het behoud van de verscheidenheid van de bossen en een ecologisch verantwoord en economisch en sociaal duurzaam beheer.
In deze bosbouwstrategie wordt de nadruk gelegd op het belang van de bossen als hernieuwbare natuurlijke hulpbron. Bossen die op de juiste wijze worden beheerd vormen een reserve voor een duurzame economische ontwikkeling, hetgeen werk en welvaart voor de burgers betekent. De bosbouw is een van de sectoren binnen de EU waarin een open mededinging heerst en deze sector mag dan ook niet worden gehinderd door concurrentievervalsende steun of wetgeving. De bossen zorgen voor de instandhouding van de leefbaarheid op het platteland, voor het bestaan van uiteenlopende beroepsgroepen en voor veel werkgelegenheid dankzij kleine ondernemingen.
Volgens de bosbouwstrategie kunnen het behoud van de biodiverstiteit en de recreatieve mogelijkheden van de bossen worden gecombineerd met het zogenaamde economisch nut van de bossen. De Finse bosbouw is hiervan een uitstekend voorbeeld, aangezien de bossen in Finland vrij toegankelijk zijn en een groeiend bomenbestand kennen. De strategie biedt de EU mogelijkheden om een milieuvriendelijk gebruik van de bossen ook uit andere bronnen te financieren dan alleen uit de structuurfondsen. De EU kan een actieve rol spelen door te zorgen voor de invoering van een internationaal certifiëringsstelsel, waarbij de bijzondere omstandigheden in de verschillende landen in acht worden genomen. Een effectief milieukeurmerk en de daaraan verbonden registratie inzake duurzame bosbouw kunnen een veelzijdig gebruik van bomen bevorderen, aangezien hout een aanmerkelijk milieuvriendelijker materiaal is dan de niet hernieuwbare natuurlijke hulpbronnen. Het gebruik van hout en biobrandstoffen voor de opwekking van energie met behulp van hoogwaardige technologie kan nieuwe mogelijkheden scheppen voor het creëren van een groener Europa. De bosbouwstrategie introduceert een sterker milieu-uitgangspunt in de bosbouw. Het onderstreept de principes die zijn overeengekomen tijdens de conferentie voor milieu en ontwikkeling in Rio en de resoluties van de ministeriële top van Helsinki inzake een duurzaam beheer van bossen en het behoud van de diversiteit ervan. Hiertoe hebben ook de lidstaten van de EU zich verplicht.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik de rapporteur en mijn collega's bedanken voor de samenwerking bij het voorbereiden van deze bosbouwstrategie en ik hoop dat we dit compromis, het eindresultaat van onze werkzaamheden, gezamenlijk kunnen steunen.

Hautala
) Mijnheer de Voorzitter, de moeizame totstandkoming van het verslag-Thomas heeft in ieder geval laten zien dat de bosbouwproblematiek in de verschillende lidstaten zeer uiteenlopend van aard is. De waarheid is dat de Commissie geen haast hoeft te maken met de invoering van een ingrijpend wetgevingsprogramma, waarmee in feite de beslissingsbevoegdheid in verregaande mate zou worden overgeheveld van de lidstaten naar de Unie. Het verslag heeft wel wat weg van het paard van Troje: aan de ene kant wordt de positie van de lidstaten benadrukt door te spreken over het subsidiariteitsbeginsel, aan de andere kant wordt de Commissie verzocht om binnen twee jaar een wetgevingsprogramma op te zetten, waarbij met name wordt verwezen naar artikel 235 van het Verdrag. Zoals u weet is dit artikel een soort zwart gat, met behulp waarvan de Europese Unie de beslissingsbevoegdheid bij de lidstaten wegzuigt.
In de voorstellen van de Groenen wordt onderstreept dat bossen op evenwichtige wijze beschouwd moeten worden voor wat betreft duurzaam gebruik, maatschappelijk nut en bescherming van het milieu. Het zou een goed idee zijn als de Commissie bijvoorbeeld zou gaan samenwerken met de FSC, de Forest Stewardship Council, voor de opzet van een internationaal erkend certifiëringsstelsel. Op die manier kan de Commissie er ook op toezien dat dit stelsel wordt aangepast aan de Europese omstandigheden.
De extra financiering die voor de bosbouw wordt verlangd, moet ons inziens worden gebruikt voor het behoud van de diversiteit. Naar onze mening moet de habitat-richtlijn serieus worden geïnterpreteerd en moeten er middelen worden vrijgemaakt voor de financiering van het netwerk van beschermde gebieden ten behoeve van de bossen. Op deze manier kan er misschien ook geld beschikbaar komen voor de bescherming van de laatste oerbossen in Scandinavië.

Weber
Mijnheer de Voorzitter, de resoluties van Helsinki geven een voortreffelijke definitie van de betekenis van duurzaamheid met betrekking tot de bosbouw. De definitie houdt niet alleen rekening met de kwantitatieve duurzaamheid, maar ook met de ecologische duurzaamheid van de bosbouw.
Het was, tot de Conferentie van Helsinki, de normale gang van zaken dat bosbouwers vasthielden aan de regel dat er niet meer hout geoogst kan worden dan er weer aangroeit. De meer ecologisch georiënteerden onder ons bosbouwers hebben er destijds voor gepleit om niet alleen rekening te houden met de houtproductie, maar evenzeer met de bescherming van de bossen en de ontwikkeling van andere waarden van de bossen dan als houtbron.
De ministersconferentie van Helsinki, die ongeveer drieënhalf jaar geleden plaatsvond, nam onze eisen in aanmerking. Daarom doet het mij werkelijk genoegen dat de ontwerpresolutie die de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft opgesteld, duidelijk verwijst naar de toezeggingen die de Europese Unie in Helsinki gedaan heeft en naar onze toezeggingen in de verklaring van Rio. De ontwerpresolutie is uiteraard een compromis. Ik kan u zeggen dat er achter de schermen hard gewerkt is om dit compromis te bereiken. Laat ik u nu vertellen wat mij in dit compromis niet aanstaat.
Als enerzijds wordt beweerd dat bosbeheer het multifunctionele karakter van de bossen moet respecteren, heeft het geen zin om anderzijds te zeggen - wij doelen op de verklaringen van Rio en Helsinki - dat het commercieel gebruik van de bossen in het kader van de strategie van de EU een prioriteit moet vormen. Het is ecologisch gezien een positief punt dat wij de nadruk leggen op bescherming van de bossen; dat wij de biologische en economische waarde van onze bossen willen beschermen en versterken, met name in bedreigde gebieden als bergstreken; dat wij verzoeken om rekening te houden met het feit dat de bossen fungeren als zinkputten en koolstofopslagplaatsen, vooral door de productie van bosbouwproducten met een lange levensduur te stimuleren.
Er zijn mensen die zich afvragen waarom wij niet voorstellen om een gemeenschappelijk bosbouwbeleid uit te voeren dat vergelijkbaar is met het gemeenschappelijk landbouwbeleid, in plaats van slechts een strategie. Ik heb alle begrip voor de Scandinavische landen en Oostenrijk, die in de bosbouwsector geen herhaling wensen te zien van het fiasco waarop het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor hun toetreding tot de Gemeenschap was uitgelopen. Niettemin ben ik persoonlijk van mening dat het zin heeft een prijsinterventiestelsel in te voeren voor oud papier, teneinde de fabricage van kringlooppapier te bevorderen. Houtvezelproducten vormen een zeer kostbare natuurlijke hulpbron en spelen een rol in de koolstofcyclus. Hoe vaker zij opnieuw gebruikt worden, hoe beter zij hun koolstofopslagfunctie vervullen.
Laat ik nu iets over certificatie zeggen. De consument heeft er recht op te weten waar de producten - of dat nu raamkozijnen of papierwaren zijn - vandaan komen. Er moet duidelijkheid bestaan omtrent de herkomst. De consument heeft er recht op te weten of houtproducten afkomstig zijn uit bossen die volgens het beginsel van ecologische duurzaamheid beheerd worden of uit bossen die op destructieve wijze geëxploiteerd worden. Ik zou u willen aanraden u te richten op certificatiesystemen als dat van de Forest Stewardship Council en tegelijkertijd willen waarschuwen voor systemen als het door de Canadian Standards Association voorgestelde. Dit systeem garandeert zeker geen doorzichtigheid met betrekking tot de herkomst, maar dient slechts de belangen van een industrie die geen verandering wenst.
Een goed opgezet certificatiesysteem zou niet alleen bevorderlijk zijn voor de instandhouding van onze bossen, maar ook nuttig zijn voor de boseigenaren die hun bossen verstandig beheren. Voor mijn land, Luxemburg, waar bosecosystemen zich uitstrekken over een groot deel van ons grondgebied, die beheerd worden op een wijze die dicht bij de natuur staat, zou een certificatiesysteem zeker een groot voordeel zijn voor de afzet van onze houtproducten op de markt.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, ik wil rapporteur David Thomas danken voor het werk dat hij verricht heeft om dit compromis, waar wij grotendeels achter staan, tot stand te brengen. Ik weet dat dit niet altijd gemakkelijk is geweest.
Zoals de heer Thomas terecht vaststelt, kunnen het gebruik, het beheer en de bescherming van de Europese bossen niet in één gemeenschappelijke wetgeving geregeld worden, omdat de bossen in de verschillende delen van Europa zo uiteenlopend van aard zijn. Dit feit is ook het uitgangspunt van het verslag. Toch moeten er wel bepaalde gemeenschappelijke principes zijn, om een duurzaam gebruik van de bossen te kunnen verzekeren. Hiervoor is een gezamenlijke strategie vereist, waarmee de verschillende vormen van beheer en de uiteenlopende behoeften in acht worden genomen en worden gecombineerd.
Een gemeenschappelijke bosbouwstrategie moet uitgaan van de verschillende functies van de bossen: bossen zijn nuttig voor het tegengaan van het broeikaseffect, het behoud van de biodiversiteit, het scheppen van recreatiemogelijkheden en met het oog op de landschappelijke waarde. Maar bossen zijn ook een waardevolle en belangrijke hernieuwbare natuurlijke hulpbron, een bron van ruwe grondstoffen voor een groot aantal industriële sectoren en een bron van energie. Daarom moeten in de gezamenlijke bosbouwstrategie zowel het industriële nut als de productie van hout gebaseerd zijn op markteconomische principes en niet op overheidssteun of concurrentievervalsende regelgeving.
De communautaire bosbouwstrategie moet ook gebaseerd zijn op coördinatie van de uiteenlopende nationale beleidsmaatregelen op grond van gemeenschappelijke principes. Op Europees niveau moet er onder andere een gezamenlijk onderzoek worden uitgevoerd betreffende de ontwikkeling van de bosbestanden en de gezondheid van de bossen. Op de communautaire begroting is een relatief groot bedrag gereserveerd voor de bosbouwsector, ongeveer 400 miljoen ecu. Er is een gezamenlijke strategie nodig om deze middelen op verstandige wijze te besteden en bijvoorbeeld concurrentievervalsing te vermijden. Wij moeten weten waar deze middelen voor worden besteed en vaststellen wat onze prioriteiten zijn.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn interessante en veelomvattende verslag.
Voor Zweden, mijn land, is de bosbouwsector van beslissende betekenis. De netto-export van de houtproductie bedraagt ongeveer 70 miljard Zweedse kroon, wat overeenkomt met 8 miljard ecu. Feitelijk bestaat de helft van de Zweedse netto-export uit producten uit de bosbouwsector. In Zweden is zeer onlangs wetgeving op het gebied van bosbouw ingevoerd. Wij zijn overgestapt van een gedetailleerde productiewetgeving, waarbij de individuele boseigenaar stricte aanwijzingen kreeg inzake de productiemethodes, op een meer algemene wetgeving, waarbij het productiedoel en het milieudoel gelijkwaardig zijn en waarin de herbeplantingsplicht na houtkap ondubbelzinnig is vastgelegd, alles overeenkomstig de slotverklaringen en basisgedachten van de Conferentie van Rio en Agenda 21.
Tijdens het opstellen van dit verslag vreesden wij dat de voorstellen zouden gaan in de richting van een gemeenschappelijk bosbouwbeleid, dat sterk van bovenaf wordt gestuurd. Ik kan vaststellen dat men dat gevaar heeft weten te ontwijken. Dat zou er volgens mij toe hebben geleid dat de bureaucratie zou zijn toegenomen en dat men zich verder had verwijderd van de beginselen van de markteconomie. Van zo'n ontwikkeling zouden wij allen de nadelen hebben ondervonden. Deze voorstellen bevatten nu een aantal verschillende ideeën voor samenwerking op gebieden waar het werkelijk zin heeft. Ik bedoel dan onderzoek, inventarisatie van het bosbestand, maatregelen ter voorkoming van schade aan de Europese bossen door vervuilende stoffen in de atmosfeer, en gemeenschappelijke maatregelen tegen bosbranden als aanvulling op de nationale en internationale maatregelen. Het moet ook een gemeenschappelijk belang zijn om te kunnen vaststellen dat de Europese bosbouw op duurzame manier geschiedt, met inachtneming van de biodiversiteit. Een certificatiesysteem dat vertrouwen wekt en respect afdwingt, moet ook met profijt kunnen functioneren in een gemeenschappelijk, vrijwillig kader.
In gebieden waar de bossen worden geplunderd, moet het ons algemeen belang zijn om deze belangrijke hulpbron te herstellen. Dat kan gebeuren in het kader van regionaal politieke programma's met steun van de EU. De bossen van Europa zijn zeer belangrijk, ook op het punt van het broeikaseffect. Naarmate de houtkap kleiner is dan de groei, wordt in onze bossen koolstof opgeslagen, en dat draagt bij tot vermindering van het teveel aan kooldioxide dat ontstaat door verbranding van fossiele brandstoffen. Eigenlijk zou het nog beter zijn als wij een deel van onze gemeenschappelijke overschotten gebruiken als biobrandstof. Niettemin vind ik dat met de vorm die het verslag nu heeft gekregen, de Europese bosbouw op termijn het echt goede voorbeeld in de wereld kan geven.

Poisson
Voorzitter, waarde collega's, er moest een definitie van een bosbouwstrategie voor de Europese Unie komen om het gebruik en beheer van de bosrijkdommen te verbeteren. In de Europese Unie komen alle soorten bos voor, van de taiga tot de tropische wouden van Guyana, en wij moeten zorgen voor het behoud en de biodiversiteit van deze zeer kwetsbare ecosystemen.
Het bos neemt een bevoorrechte positie in onze huidige samenleving in. Wij hebben in de afgelopen jaren talrijke voorzieningen en inrichtingen van bosgebieden zien verschijnen. Om het bos te beschermen moeten we de erosie bestrijden door bepaalde praktijken als kaalslag te vermijden. De genetische rijkdommen kunnen beter worden behouden door meer selectie en zaadveredeling. De biologische fytosanitaire strijd blijft voor de bosbouwers prioritair. We moeten eveneens meer aandacht besteden aan de bescherming tegen bosbranden door meer preventie en toezicht.
Op het gebied van gebruik en ontwikkeling zou het wenselijk zijn kleine producenten aan te moedigen zich te groeperen, eigenaren te adviseren op het gebied van beheer en exploitatie en ondernemingen te helpen zich te mechaniseren. De Commissie zal de bevordering van de houtindustrie moeten aanmoedigen. Hout is een hernieuwbare energiebron. De Commissie moet ook de opvoeding van burgers, meer in het bijzonder de jongeren, steunen.
Het verband tussen bos en geld is niet eenvoudig. In een economie die slechts op korte termijn denkt en functioneert, met zeer snelle en korte geldstromen, is het moeilijk in een productie op eeuwenlange termijn te investeren. Onze bosbouwstrategie moet krachtige richtsnoeren geven met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Europa moet een wilskrachtig beleid ontwikkelen, gesteund door regelmatige investeringen in bescherming en productie van hout. Dat zal mede een duurzame plattelandsontwikkeling garanderen.
Ten slotte moet de bosbouwstrategie van de Europese Unie, hoewel ons bos slechts een klein deel van onze planeet bedekt, een model voor de hele wereld worden voor het beheer van de natuurlijke rijkdommen en soorten.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, het bosbouwbeleid moet in de eerste plaats een nationale aangelegenheid zijn. Gemeenschappelijke strategieën dienen er enkel te zijn voor aangelegenheden met een overkoepelend karakter. Ieder land moet de mogelijkheid krijgen zijn eigen bosbouwbeleid te ontwikkelen. De Zweedse bossen, de ruggengraat van de Zweedse economie, worden op ecologische wijze en met inachtneming van het milieu geëxploiteerd. De basis van een gemeenschappelijk beleid voor bosbouw moet zijn dat commerciële bosbouw moet geschieden volgens de regels van de vrije markt, zonder steunmaatregelen die de concurrentie vervalsen. Het risico van steunmaatregelen is dat ze alleen maar leiden tot handhaving van ondoelmatige structuren en dat de rentabiliteit op de korte en lange termijn verslechtert. Een bosbouwcertificatiesysteem moet een instrument zijn ten behoeve van de communicatie tussen producenten en consumenten. Het moet evenmin als kwaliteitsaanduidingen een onderdeel van het communautair beleid worden. Gemotiveerde financiële steun, bijvoorbeeld voor verschillende milieumaatregelen en voor de bestrijding van bosbranden, is mogelijk, maar ook hiervoor dient de hoofdverantwoordelijkheid bij de lidstaten te liggen. Het is ook belangrijk dat natuurlijke vezels niet door politieke besluiten worden benadeeld.
Er wordt een Europese campagne voorgesteld ter bevordering van het gebruik van hout en houtproducten. Zou zo'n campagne doorgaan, dan dient die ook te gelden voor karton. Net als houtproducten staan ook kartonproducten onder druk door vervangende materialen in de vorm van plastic, glas en metaalsoorten. Bosbouwvraagstukken moeten eerder verbonden worden met vraagstukken rond de houtindustie dan met het landbouwbeleid.
Alle eventuele aanhangers van een door en door geregeld gemeenschappelijk bosbouwbeleid wil ik, als vertegenwoordiger van een van de bosrijkste Europese landen, wijzen op het volgende. Voor degene die de houtindustrie van Europa eventueel kwaad toewenst, is het niet voldoende om te wensen dat er meer bosbranden ontstaan. Het zou nog erger zijn als er een bosbouwbeleid zou komen van dezelfde soort als het gemeenschappelijke Europese landbouwbeleid. Het is dan ook verheugend, mijnheer de Voorzitter, dat het compromisvoorstel waar wij nu ons standpunt over moeten bepalen, absoluut niet naar een dergelijke ontwikkeling streeft.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Thomas is erg ambitieus, maar men moet er toch wel sterk aan twijfelen of het überhaupt mogelijk is om op zo'n ingewikkeld terrein als het onderhavige een gemeenschappelijk beleid voor alle landen van de Unie te ontwikkelen. Er zijn immers fundamentele verschillen tussen de omstandigheden in de verschillende streken en de verschillende landen in de Unie. In veel landen is het bos zo weggedrongen en verwaarloosd dat voor het herstel uitgebreide programma's nodig zijn, terwijl het Noorden een volledig tegenovergestelde situatie kent. Daar wil men graag verdere uitbreiding van het bos voorkomen om het open landschap en de daarmee gepaard gaande biologische verscheidenheid te bewaren.
Het verslag is daarom zo algemeen gehouden en zo middelmatig, dat het nauwelijks een beleid aangeeft. Het dreigt de positie van het nationale, meer concreet en practisch ingestelde bosbouwbeleid eigenlijk alleen maar ingewikkelder te maken. Het verslag slaagt er ook duidelijk niet goed in, de verschillende meningen en tegenstrijdige belangen te verenigen. Aan de ene kant wordt het beschermingsaspect naar voren gebracht, maar aan de andere kant wordt een betere commerciële exploitatie benadrukt; ja, die krijgt zelfs enigermate een prioriteit. Hoe moet men dat uitleggen? Moet daarvoor worden betaald met meer biologische monoculturen of met het planten van boomsoorten die niet traditioneel in de nationale flora thuishoren, of die grootverbruikers van water zijn, waardoor de omliggende gebieden dreigen uit te drogen?
Ik vind dat de Europese Unie eigenlijk niet nog meer nieuwe, moeilijke en veelomvattende taken op zich moet nemen. Ze heeft in de praktijk al voldoende te stellen met de uitvoering van haar huidige taken.
In het verslag vervalt men ook in de gewoonte die men helaas in veel verbanden binnen de Unie tegenkomt, namelijk om nieuwe subsidies voor te stellen; iets wat nauwelijks goed overdacht kan zijn gezien de huidige begrotingssituatie. Men had dan in ieder geval moeten wijzen op alternatieve bezuinigingsmogelijkheden, bijvoorbeeld op overdreven areaalsubsidies voor de grote terreinen waar men graan en olieplanten teelt. Ik zie in dit verslag nog het meest de wens uitgedrukt om de macht van de Europese Unie tegen elke prijs te vergroten, in plaats van dat de Unie, wat ik als juist zou ervaren, zich erop concentreert om de taken waarvoor zij de verantwoordelijkheid reeds op zich heeft genomen, op een gunstiger manier tot een goed einde te brengen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben van de rapporteur en van anderen die aan dit rapport hebben meegewerkt, gehoord dat het niet de bedoeling is de weg vrij te maken voor een Europees bosbouwbeleid. Desondanks heb ik de indruk dat sommigen die hieraan meegewerkt hebben dit wel degelijk voor ogen hebben, en ik zie dit rapport als een stap in die richting.
Als boseigenaar in Noord-Zweden ben ik van mening dat wij zo'n gemeenschappelijk bosbouwbeleid niet nodig hebben. Er staan zeker goede ideeën in dit verslag, o.a. met betrekking tot het milieu en het certificatiesysteem, maar het is de vraag hoeveel ruimte voor deze ideeën ingeruimd zou worden in een gemeenschappelijk bosbouwbeleid. De toon van het verslag wordt al in de eerste paragraaf gezet. Daar staat namelijk dat het commerciële gebruik van de bossen in het kader van de bosbouwstrategie van de EU een prioriteit moet vormen. Dat toont ondubbelzinnig aan waar dit verslag naar streeft. Als het daar al niet uit blijkt, kan ik een andere paragraaf citeren, namelijk paragraaf 9, waar staat dat "de Commissie wordt verzocht aanpassing voor te stellen van de overeenkomstige doelstellingen en maatregelen, vooral verordening nr. 1610/89, op de reële behoeften aan steun voor beheer en ontginning van het bosbestand" . Het gaat derhalve om ontginning, en in de Engelse brontekst staat feitelijk "exploitatie" . In gewone taal gaat het er dus om dat subsidie van de EU zou moeten worden gebruikt voor exploitatie van de bossen. Dat is in mijn ogen een verschrikkelijk iets.
De meer milieuvriendelijke formuleringen worden direct weer tenietgedaan door passages waarin wordt gesteld dat de rol en waarde van de bossen voor het toerisme en de recreatie etc. moeten worden erkend zonder het economische gebruik van de bossen onnodig in te perken. Vanwege dit alles, mijnheer de Voorzitter, vind ik dat wij tegen het verslag moeten stemmen, speciaal als men het vergelijkt met de Zweedse bosbeschermingswet, die veel en veel beter is, maar in Zweden toch nog ter discussie staat. Als dit erdoor komt, zouden wij gedwongen worden tot het herschrijven van deze wet, die dan volkomen zou worden ontkracht.

Barthet-Mayer
Het aanvankelijke doel van dit parlementaire initiatiefverslag was een algemene overdenking van de fundamenten van een gemeenschappelijk bosbouwbeleid en een verzoek aan de Europese Commissie om passende wetgevingsmaatregelen voor te stellen teneinde deze doelen te bereiken op basis van richtsnoeren die door ons, parlementsleden, zijn vastgesteld.
Ik wilde erop wijzen dat de bossen, van noord tot zuid en in al hun diversiteit, een derde van het grondgebied van de Europese Unie bestrijken. De bossen vormen een belangrijke inzet voor de toekomstige plattelandsontwikkeling, in lijn met het Europese handvest voor het platteland dat wij hier hebben besproken en goedgekeurd.
Wat zijn de problemen van de bossen? Het ontbreken van een rechtsgrondslag in het Verdrag betreffende de Europese Unie en het feit dat het hout, afkomstig van levend plantaardig materiaal, wordt beschouwd als een zuiver industrieel product, vormen een obstakel voor de ontwikkeling van een Europese bosbouwstrategie. Wij zouden graag zien dat deze juridische en technische zaken in de intergouvernementele conferentie in overweging worden genomen, opdat zij in het toekomstige Unieverdrag kunnen worden opgenomen.
Voorts is door de recente toetreding van drie nieuwe bosrijke lidstaten, Oostenrijk, Zweden en Finland, de bosoppervlakte van de Unie gestegen van 21 % tot 34 %. Deze nieuwe lidstaten geven blijk van een vrij sterk verzet tegen ieder gemeenschappelijk bosbouwbeleid dat zou lijken op een nieuw soort GLB, vooral wat het beheer en de exploitatie van de bossen betreft en meer nog de markten van timmerhout en papierpap.
Het verslag Thomas was in zijn eerste versie onvolledig, maar de rapporteur heeft in zijn eindversie talrijke amendementen opgenomen, met name de amendementen die ik met leden van de intergroep "bosbouw" heb kunnen indienen. Al stelt deze nieuwe versie ons tevreden, toch moeten er nog een aantal punten worden opgehelderd. Dit heeft me er dus toe gebracht enkele aanvullende amendementen in te dienen.
In de eerste plaats dringen wij aan op de noodzakelijke verwijzing naar artikel 130 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, die medebeslissing en financiële steun uit het Cohesiefonds impliceert. Ten tweede wijzen wij er in het tweede amendement op, dat de coördinatie van de bosbouwstrategie met het overige beleid op het gebied van milieu en plattelandsontwikkeling daadwerkelijk moet worden genoemd. Ten derde wordt eraan herinnerd dat de multifunctionele, sociaaleconomische, milieu- en recreatieve rol als basis van duurzame ontwikkeling van het bos moet dienen. Ten slotte nodigen wij de Commissie in het laatste amendement uit, maatregelen voor te stellen om de economische ontwikkeling van het bos, gekoppeld aan landbouwbedrijven, te garanderen.
Ik vraag u derhalve deze amendementen te steunen en doe een beroep op uw aandacht voor en uw waakzaamheid over de toekomstige wetgevingsvoorstellen van de Commissie die wij aandachtig moeten bestuderen om werkelijk een Europese bosbouwstrategie te kunnen uitwerken die ervoor kan zorgen dat wij, net als op voedselgebied, zelfvoorzienend worden wat de producten van het bos en het hout betreft.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen mijn collega, de heer Thomas, complimenteren met het werk dat hij gedaan heeft. Dit debat van vandaag illustreert dat het voor hem een zeer moeilijke opgave was de rivaliserende filosofieën over dit onderwerp tegen elkaar af te wegen en te trachten deze dichter bij elkaar te brengen.
Ik zou de Commissie echter twee praktische punten willen voorleggen. Het ene punt is dat ik, gezien het relatief grote belang van de bosbouw voor de dikwijls zeer kwetsbare plattelandseconomieën, graag zou zien dat de Commissie rekening houdt met de rol die zij kan spelen in de ontwikkeling van het platteland. In dat opzicht is het van vitaal belang te trachten de toegevoegde waarde van de bosbouwproducten zoveel mogelijk in de plaatselijke gemeenschap te houden. Ik zou de Commissie willen verzoeken praktijken en projecten te bevorderen die aan deze doelstelling beantwoorden.
Evenzo, daar de bossen ouder worden en de technologie voortschrijdt, kan de toegang tot de bossen voor de houtoogst soms een groot probleem zijn. Dat is het geval in het deel van de wereld waar ik woon - wegen en bruggen moeten worden versterkt en onderhouden - en dat alles moet gebeuren met beperkte begrotingsmiddelen en de plaatselijke begrotingsmiddelen zijn dat zeker. Ik zou de Commissie daarom willen vragen, of zij positief staat tegenover bevordering van het gebruik van voor doelstelling 5b bestemde middelen voor dit soort infrastructuur.
In het algemeen gesproken, juich ik het toe dat de rapporteur erkent dat bossen veel meer bieden dan alleen de exploitatie van hun economisch potentieel en dat een groot deel van de waarde van de bossen niet gemakkelijk in nuchtere feiten en cijfers kan worden uitgedrukt. Desondanks mogen wij de bijdrage die de bossen leveren aan het welzijn van de samenleving als geheel niet onderschatten en moeten wij op internationaal niveau de samenwerking en het duurzame beheer blijven versterken.
Misschien is de beste dienst die de Commissie ons op Europees niveau kan bewijzen, dat zij ervoor zorgt dat informatie en deskundigheid beschikbaar zijn en gedeeld worden in de Europese Unie, teneinde te kunnen voortbouwen op de reeds vergaarde kennis en praktijkervaring.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Thomas vormt eigenlijk een compromis, een evenwicht tussen de verschillende functies van wat het Europese bos moet zijn. Dit is uiteraard niet de tekst die sommigen van ons gewild hadden maar mijns inziens is hij toch aanvaardbaar in zijn geheel dankzij de wijzigingen die in de parlementaire procedure zijn aangebracht.
Ik zou de belangrijkste aspecten willen onderstrepen van wat een Europees bosbouwbeleid mijns inziens moet inhouden. Natuurlijk is er de milieufunctie van het bos, die wij allemaal erkennen. Ik wil er echter op wijzen dat ook de economische functie van het bos duidelijk erkend moet worden aangezien de realiteit van elke dag aantoont dat hetgeen geen waarde heeft ook niet beschermd wordt. De noodzakelijke bescherming van het bos zal vlotter verlopen als het om een rendabel goed gaat. Het is belangrijk dat we dit sociaal-economische aspect bevorderen. Ook het subsidiariteitsprincipe moet maximaal erkend en bevorderd worden en dit o.a. omdat het Europese bos heel verscheiden is, de sociale en economische actoren verschillen van geval tot geval evenals de milieukenmerken van de verschillende Europese bossen. Zo is het Atlantische bos, dat ik hier vertegenwoordig, uiterst productief en grotendeels in privébezit. Het is voor zo'n 80 % in handen van meer dan twee miljoen individuele eigenaars. Het heeft bijgevolg een grote sociale impact en het heeft uiteraard een weerslag op de werkgelegenheid. De kenmerken van dit bos verschillen echter totaal van die van het mediterrane bos, het noordse bos of het bos in Midden-Europa. Wij moeten dan ook het subsidiariteitsprincipe in acht nemen, dat bovendien tot op het regionale niveau moet gaan. Wanneer men het over subsidiariteit in Europa heeft, heeft men het soms alleen over subsidiariteit op het niveau van de lidstaten maar bijvoorbeeld in Spanje bestaat er geen bosbouwbeleid op nationaal vlak. De bevoegdheid voor het bos ligt bijna altijd bij de regio's, die over legitieme bosbouwplannen beschikken die logischerwijs door hun parlementen gelegitimeerd zijn. Deze regio's, die terzake volledig bevoegd zijn, moeten dan ook gelegitimeerd zijn om terzake relaties aan te knopen met de Europese Unie.
Wanneer we deze economische functie van het bos en ook zijn milieufunctie erkennen en de subsidiariteit in acht nemen, moeten we mijns inziens op Europees vlak in staat zijn een passend scenario te creëren voor investeringen in het bos, die gericht zijn op de grote groep eigenaars. Met het oog hierop moet een klimaat gecreëerd worden dat deze investeringen in de bosbouw bevordert en ijvert voor een toename van het gebruik van hout en zijn afgeleide producten, die hernieuwbare en natuurlijke materialen zijn. Hoe dient dit te gebeuren? Ik heb eigenlijk niet de tijd om dit in detail uiteen te zetten maar wil toch enkele grote lijnen aangeven.
Wij moeten op het niveau van de lidstaten een aanmoedigend fiscaal beleid steunen, het basis- en toegepast onderzoek over de verschillende aanwendingen van hout opvoeren, de Europese steun voor de bosbouw afhankelijk maken van de controle op het gevaar voor bosbranden door de lokale autoriteiten en van de toekomstige levensvatbaarheid van de bossen die gecreëerd worden. Mijns inziens moet ook de oprichting van organisaties voor bosbouwers bevorderd worden en moeten zij een stem krijgen in de communautaire raadgevende organen. Uiteraard kan nog veel meer gedaan worden maar dit zijn een aantal lijnen die dit evenwicht tussen de milieu-, de sociaal-economische en de recreatieve functie van het Europese bos kunnen helpen bevorderen.
Tenslotte nog een laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter. Wij hebben ook oog voor de tropische wouden, die van levensbelang zijn voor het ecologische evenwicht op aarde. Laten we niet vergeten dat het beste dat we kunnen doen om de broodnodige tropische wouden te vrijwaren is ervoor te zorgen dat Europa ooit zelf kan voorzien in de eigen behoeften aan hout.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in deze fase van het debat moeten we de klemtoon leggen op een aantal concrete aspecten die ons heel belangrijk lijken aangezien een aantal collega's al een meer algemene analyse gegeven heeft.
Ik wil in verband met het verslag-Thomas beklemtonen dat het de verdienste heeft een sector te bespreken die niet alleen een commerciële waarde heeft, zoals ergens in het verslag gesteld wordt, maar ook en vooral een milieu- en landschapswaarde heeft en overal in de Europese Unie een heel verschillende weerslag heeft. Ik wil dan ook in het bijzonder beklemtonen dat bij de uitvoering van de voorstellen die in het verslag gedaan worden, de Europese bossen als twee grote groepen moeten worden beschouwd: die van het Middellandse-Zeegebied en die van het midden en noorden van Europa. Deze twee grote groepen vertonen verschillende kenmerken en hebben een verschillende weerslag op de samenleving. Het mediterrane bos levert niet alleen een bijdrage tot het milieu maar is ook de beste verdediging tegen erosie en woestijnvorming. Ik wil dan ook de nadruk leggen op het verschillende belang dat de bossen in de verschillende geografische zones hebben.
Op het vlak van de tenuitvoerlegging zijn de bevoegdheden inzake het bos momenteel verdeeld over negen verschillende diensten binnen de Commissie. Het spreekt dan ook vanzelf dat een grotere administratieve rationaliteit moet worden bereikt als de voorstellen van het Europees Parlement succes kennen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, het verslag Thomas kent een enigszins eigenaardige ontwikkeling. Er zijn, nadat het bij de Commissie landbouw werd ingediend, volgens mij zo'n 200 tot 220 amendementen ingediend. Daar is een compromis uit voortgekomen om deze amendementen samen te vatten of voor een deel te laten vallen. Wat daaruit is voortgevloeid is niet bepaald een verbetering. We vinden het zo'n lapjesdeken dat we hebben besloten enkele amendementen in te dienen om vooral wat betreft de economische exploitatie te benadrukken dat het om een natuurlijke en duurzame ontwikkeling in de bosbouw moet gaan en omdat we er zeker van willen zijn dat er geen gemeenschappelijke marktordening in de zin van een landbouwverordening voor hout komt. Dat heeft in de agrarische sector in grote mate bijgedragen tot de slechte ontwikkelingen. We willen in plaats daarvan dat de EU zich concentreert op en beperkt tot het veiligstellen van een markt waarop niet van buitenaf wordt gedumpt. We hebben een certificering nodig waarbij de ecologische criteria binnen het internationale kader worden vastgesteld en dan ook door de EU worden erkend, opdat zich binnen de EU een houtmarkt kan ontwikkelen, waarbij de houtwaarden ook daadwerkelijk economisch zijn gegarandeerd.
Tot nu toe was de ontwikkeling binnen de houtsector dat deze zo catastrofaal laag was geprijsd dat een herbebossing uit deze gelden niet mogelijk was en de EU hier herhaaldelijk subsidie heeft verstrekt voor de herbebossing, die echter natuurlijk niet aan andere landen kan worden verstrekt. We kunnen een catastrofaal prijsbeleid vanuit de EU niet naar buiten brengen, omdat zoals reeds werd geconstateerd, er natuurlijk ook schade wordt toegebracht aan de bossen, met name aan de regenwouden. We hebben het bos in zijn geheel nodig om te overleven. En daarom is het noodzakelijk dat de EU zich met het onderwerp in internationaal verband bezighoudt, zonder nu een netwerk van regelingen binnen de EU in werking te stellen.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, de Zweedse sociaal-democraten vinden het heel moeilijk om het verslag-Thomas te steunen. Dat dient niet opgevat te worden als kritiek op het verslag op zich, maar als blijk van onze scepsis tegenover een gemeenschappelijke bosbouwstrategie voor de Unie. Wij zijn van mening dat op dit terrein het subsidiariteitsbeginsel hoort te gelden. Wij hebben in de Unie voldoende problemen met de aanpassing van ons landbouwbeleid en regionaal beleid aan de uitbreiding naar het Oosten. Er is daarom geen enkele reden voor de Unie om nòg een beleidsterrein aan zich te trekken.
Zoals veel sprekers al hebben benadrukt, verschillen de problemen in de Unie van land tot land bovendien enorm. In de zuidelijke landen is te weinig bos, terwijl er in de noordelijke landen eerder teveel is. In de zuidelijke landen zijn er problemen door bosbranden, en in de noordelijke landen hebben wij problemen met de kou. Ook is het niet zo dat de landen vandaag de dag geen bosbeleid kennen, integendeel. In de afzonderlijke landen zijn er bosbeschermingswetten, en autoriteiten die deze wetten uitvoeren.
Er is evenmin gebrek aan internationale samenwerking. Alle Europese bosbouwautoriteiten werken samen binnen de ECE Timber Commission. Mondiaal werkt men samen in het kader van de FAO. Handelsproblemen worden opgelost in het kader van de WTO enz. Er bestaat ook een uitgebreide internationale samenwerking om schade aan de bossen in beeld te brengen. Elk jaar wordt er een zeer gedetailleerde statistiek hierover gepubliceerd.
Wat het milieucertificatiesysteem betreft, dat heeft voor de Scandinavische landen een zeer twijfelachtige waarde. Wij hebben zo'n certificatiesysteem al, en het is algemeen bekend dat bepaalde concurrerende landen aan de andere kant van de Atlantische oceaan op de Unie druk hebben uitgeoefend een certificatiesysteem aan te nemen dat op een lager niveau ligt dan wat wij in Scandinavië hebben. Een gemeenschappelijk certificatiesysteem zou daarom leiden tot verlaging van de milieu-eisen die gelden voor de Zweedse bosbouw.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, vind ik het overbodig dat de Unie in dit stuk aanbevelingen doet voor nieuwe grote uitgaven. Onze begroting is al voldoende belast.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, de laatste uitbreiding wekte een diepgaander belangstelling voor en zelfs een hartstochtelijke betrokkenheid bij het debat over de bosbouw in de Gemeenschap. Het is interessant het geografisch belang te zien en te erkennen dat de uitbreiding een grotere verscheidenheid heeft gebracht in de meningen over de bosbouw in de Unie.
Ik dank de heer Thomas voor zijn verslag. In sommige van de bij het verslag gevoegde adviezen verschilt de beschrijving van de industrie op Europees niveau totaal van de beschrijving die hij geeft. Ik neem aan dat die van hem juist is, namelijk dat wij ongeveer in onze eigen behoeften kunnen voorzien sinds de toetreding van de Scandinavische landen. Volgens een ander verslag kunnen wij slechts in de helft van onze behoeften voorzien. Het is jammer dat studenten of zelfs planologen die dergelijke documenten bekijken binnen het bestek van enkele bladzijden op zulke tegenstrijdigheden stuiten, maar dat is natuurlijk niet de fout van de rapporteur.
Wij mogen niet ideologisch gefixeerd raken op de vraag of wij een gemeenschappelijk beleid hebben of niet. Wij beschikken over een gemeenschappelijk industriebeleid en een gemeenschappelijk handelsbeleid en wij kunnen op dezelfde manier een gemeenschappelijk bosbouwbeleid ontwikkelen. Dat zal niet op het gemeenschappelijk landbouwbeleid lijken. Ik wil niet zo ver gaan als Graefe zu Baringdorf. Het ligt voor de hand dat wij geen gegarandeerde prijzen en interventie en exportrestituties wensen. Als wij echter een gemeenschappelijk belang bij het milieu hebben, een gemeenschappelijk belang bij de economische welvaart van de Europese Unie, een gemeenschappelijk toeristenbeleid enzovoorts, dan is het realistisch te denken dat wij ook een gemeenschappelijk beleid op het gebied van de bosbouw moeten hebben. Dat hoeft niet per se een grote belasting voor de begroting van de Europese Unie te betekenen.
Ik kom uit een land dat het kleinste bosbezit heeft van de Europese Unie. De Finnen hebben een jaarlijkse houtoogst van circa 50 miljoen kubieke meter. Het beboste gebied is zo groot als Engeland en Schotland tezamen. In Ierland hebben wij een bosgebied van ongeveer 809.380 hectare, oftewel 16 % van onze landbouwgrond, en onze grond is bovendien veel slechter. Er bestaat dus een groot verschil. Ongetwijfeld zal de bosbouw, commercieel gezien, zeer belangrijk worden in Ierland, maar vanuit sociaal oogpunt verzet men zich tegen de vervanging van kleine boerderijen op marginaal bouwland door bosgebieden.
Het Europees beleid, dat ons tracht te helpen met de ontwikkeling van onze bosaanplant, is niet bijzonder populair in Ierland, maar toch ben ik van mening dat het op de lange duur een verstandig beleid is. Wij beplanten thans 25.000 hectare per jaar. De toegevoegde waarde kan Ierland bij het huidige prijsniveau omstreeks 300 miljoen pond aan inkomsten opleveren en dat is drie keer zoveel als onze schapenhouders op het moment kunnen verdienen met de totale schapenhouderij in Ierland. Bosbouw is dus, wat ons betreft, niet alleen van belang voor het milieu, maar wij kunnen onze bossen ontwikkelen tot iets dat ook economisch van zeer groot belang is.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, vele landbouwers hebben de historische idee dat zij landbouw bedrijven op gronden die vroeger bossen waren.
In het Zuiden hebben wij niet eens de notie van wat een bos is. Het bos is, met zijn legendes en verhalen, echt een begrip uit het Noorden. Toch zijn bossen buitengewoon belangrijk in Portugal: wij hebben bossen van kurkeiken, wij hebben de eucalyptus, wij hebben de grove den, wij hadden kastanjebomen en wij hadden ook eiken en nu jammer genoeg niet meer.
Daarom - en ik ben het eens met wat mijn collega McCartin heeft gezegd - was een gemeenschappelijk bosbeleid aanbevelenswaardig. Maar ik begrijp ook dat de landen die goed geïnstalleerd zijn in de bosbouw, zoals de noordelijke landen, zo'n beleid niet willen, aangezien zij een ander idee van het bos hebben dan wij. Voor hen zijn bossen een afzonderlijk iets, dat nooit echt tot de landbouw heeft behoord. Voor mij maakt de bosbouw deel uit van het inkomen van de landbouwer, omdat ik zo ben opgevoed.
En nu, met alle door het gemeenschappelijk landbouwbeleid ontstane problemen door de maximaal gewaarborgde arealen, de maximaal gewaarborgde hoeveelheden, door alle verminkingen die men de Europese landbouw heeft aangedaan, is de bosbouw één van de bijkomende maatregelen, maar zolang de bosbouw eigenlijk niet serieus wordt genomen, zal Europa altijd afhankelijk blijven van de invoer, en op dit moment zie ik in mijn land al bedrijven die zich in Brazilië willen vestigen omdat daar een overvloed aan materiaal is.
Uiteraard zou het positief zijn een akkoord te bereiken, maar dit is zeker niet het moment en onze mening is terug te vinden in de amendementen die wij op het verslag-Thomas hebben ingediend.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn waardering uitspreken dat de rapporteur, de heer Thomas, zo geduldig en constructief te werk is gegaan bij het opstellen van dit rapport.
De bosbouw van Europa kent zeer grote variaties, en verschilt zeer aanzienlijk van land tot land. Dat geldt ook voor de verschillende visies op bosbouwbeleid. Daarom zijn er tijdens het debat zulke verschillende voorstellen gedaan. Van Midden-Europese zijde kwam men met zeer vergaande eisen met betrekking tot het behoud, van Zuid-Europese zijde kwamen zeer verregaande eisen met betrekking tot een subsidiestelsel. Deze verregaande eisen zijn nu niet meer aan de orde. Ik denk dat dat goed is omdat ze tot problemen zouden kunnen leiden voor zowel het milieu als de productie in onze bossen.
Al eerder in het debat is naar voren gebracht dat het Zweedse bosbouwbeleid erop neerkomt dat wij een duurzame en krachtige bosbouw kunnen verwezenlijken, waarbij de exploitatie het evenwicht weet te bewaren tussen milieu- en productiebelangen. Dit beleid houdt dus in dat de vervangbare grondstoffen worden geëxploiteerd, terwijl de biodiversiteit wordt behouden. Het is vermeldenswaard voor andere delen van Europa dat de Scandinavische bosbouw een hulpbron is die binnen ecologische kaders rendabel kan worden geëxploiteerd, zonder enige overheidssubsdidie. Vanwege deze verschillen tussen noord en zuid, tussen oost en west, is een gemeenschappelijk bosbouwbeleid überhaupt niet op zijn plaats, en er dient binnen de Europese Unie geen dergelijk beleid te komen.
Het stuk dat wij nu behandelen, is een compromis dat wij in de commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hebben bereikt. Ik vind daarom in principe dat wij het in zijn huidige vorm moeten aannemen, zonder de voorgestelde amendementen. Weliswaar ontbreken belangrijke gedeeltes zowel op milieugebied als op productiegebied, maar het compromis is aanvaardbaar; van Zweedse zijde kan er mee worden geleefd. Ik vind daarom dat wij dit in het Parlement moeten kunnen goedkeuren als het aan de orde komt.

Cunha
Voorzitter, ik groet allereerst onze nieuwe ondervoorzitter, de heer Marinho, en feliciteer hem met het ambt waarvoor hij is gekozen.
Het verslag van collega Thomas heeft de mérite dat het een diepgaand debat over de bosbouw in de Europese Unie op gang heeft gebracht. Dit debat heeft aangetoond dat er jammer genoeg geen consensus bestaat over de plaats van de bosbouw in het kader van de gemeenschappelijke beleidsvormen. Het verslag-Thomas stelt slechts een gemeenschappelijke bosbouwstrategie voor die is gebaseerd op meer coördinatie tussen de nationale beleidsvormen en de versterking van de beschermings-, opleidings- en voorlichtingsmaatregelen. Deze strategie was het enige compromis dat men in het Europees Parlement (in de landbouwcommissie) heeft kunnen bereiken, en wij prijzen de heer Thomas omdat hij heeft getracht onze standpunten dichter bij elkaar te brengen.
Ik denk dat de concretisering van een gemeenschappelijke bosbouwstrategie in deze fase alleen zin heeft indien zij in de toekomst geleidelijk aan tot een echt gemeenschappelijk bosbouwbeleid leidt met vastgestelde doelstellingen, overeenkomende uitvoeringsinstrumenten en aangepaste financiële middelen. Alleen op deze manier kunnen problemen worden opgelost zoals de toename van de bosproductie en de vermindering van het tekort, het alternatieve gebruik van de grond voor niet-alimentaire en energetische grondstoffen, het scheppen van werkgelegenheid in plattelandsgebieden, de bescherming tegen luchtvervuiling en tegen bosbranden en de valorisatie van de bijdrage van de bosbouw aan het milieu en de economie, aangezien vast staat dat indien de bevolking het economische belang van de bosbouw niet inziet, zij ook niet gemotiveerd is om hiervoor op te komen.
De door de rapporteur gedane voorstellen - die al een grote stap vooruit zijn ten opzichte van de huidige situatie - zouden de Europese Unie ongeveer 353 miljoen ecu per jaar kosten, wat neerkomt op 0, 8 % van de begroting van het GLB. Men komt dan ook gemakkelijk tot de conclusie dat hetgeen vandaag in het verslag aan het Parlement wordt voorgesteld onbeduidend is op de inkomensschaal van de Europese Unie. En dit vooral in het licht van het strategische belang van deze sector voor de toekomst van onze samenleving. In een land als Portugal bijvoorbeeld, waar de 3 miljoen door bossen bedekte hectare een derde van het grondgebied vertegenwoordigen en 80 % hiervan deel uitmaken van landbouwbedrijven, heeft het absoluut geen zin de land- en bosbouw afzonderlijk te behandelen.
Ten eerste, omdat na de hervorming van het GLB van 1992 de landbouw- en bosgronden telkens meer onderling vervangbaar zijn afhankelijk van de marktconjunctuur. Ten tweede, omdat de landbouwers de neiging hebben hun bosbouwactiviteit als een aanvullende inkomstenbron ten opzichte van hun landbouwactiviteiten te zien.
Zich op deze situatie beroepen is dus onaanvaardbaar! Ik zal dit verslag steunen, maar ik hoop dat de Commissie in haar voorstellen moediger zal zijn dan het geval was voor de landbouwcommissie van het Europees Parlement.

Otila
) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Thomas danken voor het opstellen van dit verslag over een onderwerp dat ons Finnen na aan het hart ligt. Alle lidstaten van de Unie hebben er belang bij dat de bossen in goede conditie zijn en verantwoord worden gebruikt: bossen binden kooldioxide, voorkomen erosie en bieden recreatieve mogelijkheden. Wat ook niet vergeten mag worden is de emotionele waarde van de bossen.
Finland is het enige land ter wereld dat economisch gezien bijna volledig afhankelijk is van bos. De Finse welvaart is de afgelopen 150 jaar gegroeid dankzij een productie die steunde op de bosbouw. De jaarlijkse groei van de Finse bossen is groter dan ooit, ruim 80 miljoen kubieke meter. Met aftrek van het gebruik en het natuurlijk verloop groeit het Finse bosbestand jaarlijks nog altijd met ruim 10 miljoen kubieke meter. Dit bewijst naar mijn mening heel duidelijk dat het voor ons Finnen altijd van levensbelang is geweest en nog steeds is om zorgvuldig om te gaan met ons nationale bezit, de bossen. Als voorbeeld van de verantwoordelijke wijze waarop in Finland met de bossen wordt omgegaan kan ik de uitgestrekte beschermde natuurgebieden noemen, die de laatste decennia overal in Finland zijn ingericht. Zo streven we naar het behoud van de Finse natuur en de biodiversiteit van de bossen.
Tegen deze achtergrond is het verslag niet helemaal zoals ik het graag had gezien. In het verslag wordt de nadruk gelegd op steun en regelgeving, terwijl naar mijn mening de markteconomie meer ruimte moet krijgen om bij deze problematiek een rol te spelen. In het verslag wordt evenmin aandacht geschonken aan het feit dat bijvoorbeeld in Finland de bossen voor het grootste deel eigendom zijn van kleine individuele grondbezitters. In het verslag wordt tevens voorgesteld om de oprichting van een Europese bosbouwschool te overwegen. Ook hier ben ik het niet mee eens, omdat naar mijn mening het bosbouwonderwijs al in voldoende mate op communautair niveau geregeld is, tot aan universitair niveau toe. Evenmin kan ik instemmen met de noodzaak van het instellen van een communautaire boscommissie, zoals voorgesteld in het verslag.
Hoewel in deze verbeterde versie van het verslag onvoldoende rekening wordt gehouden met de noordse gezichtspunten, is het aanmerkelijk beter dan de oorspronkelijke versie en om die reden kan het mijn goedkeuring wegdragen.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, eerst en vooral wil ik namens de Commissie alle leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en in het bijzonder de rapporteur, de heer Thomas, feliciteren met de kwaliteit van het voorliggende verslag en ook met de belangstelling die de geachte afgevaardigden betoond hebben voor de bescherming en de ontwikkeling van het bosbestand in de Unie. Deze interesse is andermaal gebleken uit het aantal en de kwaliteit van de bijdrages in deze vergadering.
Het lijdt geen twijfel dat de jongste jaren meer aandacht aan het bos besteed wordt, ook op internationaal vlak. Talrijke sprekers hebben hier al herinnerd aan de VN-conferentie van Rio over milieu en ontwikkeling en aan de ministerconferentie voor de bescherming van de bossen in Europa, die in juni 1993 in Helsinki gehouden is.
Mijns inziens is het grensoverschrijdende aspect van het bos duidelijk onderstreept in de verwijzingen naar verschijnselen zoals de luchtverontreiniging of in de discussies over de klimaatswijzigingen en de bescherming van de biodiversiteit. Al deze elementen zijn aan bod gekomen in het debat dat vandaag in dit Parlement gehouden wordt.
De situatie is ook in de Unie gewijzigd als gevolg van de toetreding van houtproducerende landen als Finland en Zweden en in mindere mate Oostenrijk. De bosoppervlakte in de Unie is verdubbeld en ook het economische en politieke belang van de bosbouwsector is aanzienlijk toegenomen in de Gemeenschap. Een aantal sprekers heeft er reeds aan herinnerd dat de toetreding van deze landen voor een culturele diversiteit in ons debat gezorgd heeft, waarbij meer aandacht naar bepaalde thema's gaat.
Anderzijds kent de samenleving in het algemeen vandaag steeds meer gediversifieerde functies toe aan het bos, die rationele en verstandige keuzes vergen. De Commissie is van oordeel dat alleen een multifunctioneel beheer van het bos ervoor kan zorgen dat een zo groot mogelijk aantal van deze functies naast elkaar kunnen bestaan op dezelfde oppervlakte. De Commissie is echter van mening dat enige voorzichtigheid geboden is aangezien een al te globale benadering van het bos tot vergissingen kan leiden: hetgeen positief is voor een bepaald gebied kan elders volledig fout blijken. Totaal uiteenlopende socio-economische en ecologische situaties vergen uiteraard verschillende diagnoses en oplossingen die zijn aangepast aan de doelstellingen. Het mediterrane bos kan dus niet op dezelfde manier benaderd worden als het Zweedse bos. Misschien is dit een provocerende uitspraak maar ik wil toch zeggen dat "het" Europese bos in het enkelvoud eigenlijk niet bestaat: er bestaan verschillende aspecten van één enkele thematiek.
Al deze elementen en tal van andere factoren, die ik hier bij gebrek aan tijd niet kan opsommen, vergen volgens de Commissie een grondig onderzoek door de Unie en de lidstaten zodat rekening kan worden gehouden met de economische en sociale ontwikkelingen en veranderingen van de jongste jaren. Bovendien is sinds de uitwerking van het bosactieprogramma in 1988 niet meer zo'n onderzoek verricht op het niveau van de Unie.
Dit parlementaire initiatief is dan ook ongetwijfeld een stap in de goede richting om het debat over de richting van het bosbouwbeleid op het niveau van de Unie nieuw leven in te blazen. De Commissie is van oordeel dat de principes en de doelstellingen, die in het verslag van het Parlement worden opgesomd, een concreet kader bieden en conform het subsidiariteitsprincipe zijn.
De Commissie zal de acties, die in dit verslag worden voorgesteld, nauwgezet onderzoeken in het kader van de dialoog en het overleg met de lidstaten in het permanent bosbouwcomité. De Commissie neemt zich voor binnen twee jaar een kaderdocument voor te leggen dat de belangrijkste kenmerken van de sector aangeeft evenals de verdere strategische conclusies die uit deze analyse getrokken moeten worden.
Het Parlement moet er zich echter bewust van zijn dat het vaststellen van een nieuwe bosbouwstrategie op vele problemen zal stuiten - waarvan de geachte afgevaardigden zich mijns inziens reeds terdege bewust van zijn - en dat heel wat hindernissen overwonnen moeten worden. Ik zal slechts twee voorbeelden geven: eerst en vooral zijn er de aanzienlijke verschillen en het heterogene karakter van de bosbouwstructuren, zowel op ecologisch als economisch vlak. Deze verscheidenheid zal ongetwijfeld zorgen voor een kristallisatie van de meningsverschillen die tussen de lidstaten bestaan over de fundamentele visies. Zulke contrasterende situaties vergen dus niet alleen begrip maar ook een maximum aan soepelheid van de lidstaten op technisch en politiek vlak.
Er is nog een tweede belangrijk obstakel: de financiële situatie van de Unie. Ik heb nooit geloofd dat een beleid kan worden gevoerd zonder de nodige middelen: we kunnen van mening verschillen over de manier waarop we deze middelen moeten aanwenden maar ik heb nog nooit gezien dat een beleid kon gevoerd worden zonder middelen. Natuurlijk zijn altijd mirakels mogelijk maar ik heb er nog niet veel gezien! Wij dienen er in dit Parlement dan ook aan te herinneren dat de financiële situatie van de Unie heel bijzonder is en mijns inziens niet toelaat om onmiddellijk aanzienlijke middelen ter beschikking te stellen voor investeringen in de bosbouw.
Gezien deze situatie wacht de Commissie dan ook een heel moeilijke taak: zij moet iets doen aan de situatie en tegelijk rekening houden met allerlei beperkingen - van juridische, politieke en financiële aard - om nieuwe richtsnoeren voor de bosbouw op te stellen. De uitstekende voorstellen, die vervat liggen in het verslag van het Parlement, zullen ons ongetwijfeld helpen om al deze problemen op te lossen. De Commissie dient dit Parlement er mijns inziens echter wel aan te herinneren dat we ons eigenlijk bevinden aan het begin van een herzieningsproces en dat wederzijdse samenwerking van levensbelang is voor het welslagen van dit beleid en dit initiatief.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming over dit verslag vindt plaats op 30 januari te Brussel.

Overeenkomsten EG/Israël inzake aanbesteding
door de overheid en telecommunicatiebedrijven
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0357/96) van de heer De Clercq, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(96)0148 - C4-0323/96-96/0104 (CNS)) betreffende de sluiting van twee overeenkomsten tussen de Europese Gemeenschap en de Staat Israël inzake aanbesteding door de overheid en telecommunicatiebedrijven.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, collega's, de twee akkoorden die vandaag besproken moeten worden, hebben allebei betrekking op specifieke markten. Om precies te zijn, de eerste van de twee betreft de openbare markten zoals omvat in het Akkoord over de openbare markten, de AMP zoals men zegt, dat in 1996 is gesloten in het kader van de Uruguay-ronde. Het tweede akkoord beslaat de markten voor producten en diensten die worden geleverd door telecommunicatiebedrijven, met andere woorden het betreft de telecommunicatiemarkt.
Ik wil hier graag benadrukken dat met dit tweede akkoord, dus het akkoord over de telecommunicatiemarkten, de Europese Unie en Israël vooruitlopen op de resultaten van de Uruguay-ronde. Het AMP is immers niet van toepassing op de markten van telecommunicatiebedrijven. Daarom een specifiek akkoord tussen ons en Israël. Beide akkoorden tezamen zorgen voor een goede balans tussen de belangen van de twee partijen. Het akkoord over de telecommunicatiemarkten voldoet meer aan de Israëlische belangen, namelijk de toegang voor high-techproducten uit Israël tot de markten van de Unie. Israël zal daar uiteraard van profiteren. De Unie op haar beurt heeft op het eerste gezicht meer belang bij het eerste akkoord over de openbare markten zoals omvat in het globaal AMP-akkoord.
Het gaat hier dus om een pakket dat zorgvuldig afgewogen is waarbij elke partij, ik durf zelfs te zeggen iedere lidstaat van de Europese Unie, zijn voordeel heeft. Deze twee akkoorden vormen dus een evenwichtig geheel dat ten goede komt aan beide partijen en waar vanuit economisch oogpunt weinig tegen in te brengen valt. Natuurlijk, we weten het, onze betrekkingen met Israël blijven altijd een speciaal karakter hebben en zijn vaak het onderwerp van een hoop overwegingen van eerder politieke aard. Mijn persoonlijke mening, mevrouw de Voorzitter, collega's, is dat de liberalisering van het handelsverkeer en ook van de overheidsmarkten op langere termijn alleen gunstige effecten kan hebben. Desnoods zou men erop moeten aansturen dat deze gunstige effecten uitgebreid worden, ook naar de andere landen in deze moeilijke regio, zodat een bepaalde regionale economische integratie gestimuleerd kan worden. Een regionale economische integratie die hopelijk zal leiden tot een politieke ontspanning. Dit lijkt mij veel verstandiger en beter dan de wederzijdse liberalisering tussen de Unie en Israël te vertragen, laat staan te verhinderen.
Enkele aanmerkingen nog ten aanzien van procedurele vragen. De Commissie externe economische betrekkingen heeft besloten het advies van de juridische commissie op te volgen en dus niet voor te stellen de rechtsgrondslag van de akkoorden te wijzigen. Dit met het oog op het bekomen van de instemming, niet alleen het advies, maar de instemming van het Europees Parlement ter zake. In het kader van de herziening van de verdragen zou ik toch graag nog een keer de noodzaak tot verduidelijking van de criteria voor de toepassing van de instemmingsprocedure willen onderstrepen gezien de grote verwarring die hierover vandaag heerst.
Nog een laatste opmerking over het gebrek aan transparantie van deze procedure. Het is zeer moeilijk voor bedrijven en voor het publiek in het algemeen om de impact van deze akkoorden goed in te schatten en goed geïnformeerd te zijn over alle mogelijkheden waarover ze beschikken, te meer omdat de bijlagen, de toegevoegde lijsten en de algemene aantekeningen bij het Akkoord over de openbare markten tot op heden nog niet gepubliceerd zijn in het Publicatieblad.
Ik besluit, mevrouw de Voorzitter, collega's, uit naam van de Commissie externe economische betrekkingen, waarvan ik de eer had 7 1/2 jaar lang voorzitter te zijn, met de aanbeveling om een positief advies uit te brengen over het sluiten van deze twee belangrijke akkoorden.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, in het debat van vanmiddag over het verslag van onze collega De Clercq en over het sluiten van de akkoorden over de openbare markten en de telecommunicatiemarkten tussen Europa en Israël kan ik vier dingen zeggen.
Ten eerste wil ik als voorzitter van de delegatie Europa-Israël hulde brengen aan het werk van onze collega Willy De Clercq, die in de afgelopen maanden hard heeft gestreden om de betrekkingen tussen Europa en Israël te verbeteren en uit te breiden.
Voorts zij erop gewezen dat deze akkoorden perfect in de lijn liggen van de akkoorden die een jaar geleden in werking zijn getreden en in de Associatie-overeenkomst Europa-Israël die wij hier met grote meerderheid hebben goedgekeurd.
Ten derde wil ik nadrukkelijk wijzen op het grote belang van laatstgenoemde overeenkomsten, waardoor Europa kan profiteren van de Israëlische high technology en Israël, die nieuwe openbare infrastructuren wenst (gesproken wordt over een metro) van de Europese knowhow. Dit is dus zeer positief voor beide partijen, want we moeten erkennen dat dat niet altijd het geval is bij Associatie-overeenkomsten. Ik onderstreep het belang van deze akkoorden in het perspectief van een regionale economische integratie van Israël en zijn buren, in een toekomst die naar wij hopen niet ver zal zijn. Israël zal dan een bevoorrechte partner kunnen zijn van de Europese Unie.
Ten slotte, dit houdt rechtstreeks verband met laatstgenoemd punt, wil ik de tevredenheid en vreugde van de Europeanen tot uiting brengen over het akkoord van Hebron van dinsdagavond en de hervatting van het vredesproces. Ik persoonlijk heb hierin altijd vertrouwen gehad, u weet dat, maar ik kan begrip opbrengen voor de twijfels en vraagtekens. Ik wil hier dus de Israëlische en Palestijnse onderhandelaars feliciteren met hun moed en gezond verstand. Europa heeft een discrete, maar doeltreffende rol gespeeld, in het bijzonder met zijn speciale afgezant, die wij ook moeten feliciteren.
Afrondend bevestig ik opnieuw dat de ontwikkeling van onze economische en wetenschappelijke betrekkingen met Israël een van de eerste vredesvoorwaarden is en tevens ook een van de eerste gevolgen. Het verheugt me dan ook dat wij hierop in de afgelopen moeilijke maanden bedacht zijn geweest. De toekomst zal niet gemakkelijker zijn en wij moeten dus altijd trachten ons hoofd koel te houden, ons gezond verstand te bewaren en de zaken goed blijven beoordelen.
De stemming over het verslag van onze collega Willy De Clercq is dus heel belangrijk, zowel als symbool van een positief en doeltreffend proces, maar vooral ook door de concrete en snelle gevolgen voor de economische en technologische betrekkingen tussen Europa en Israël.

Pex
Mevrouw de Voorzitter, met de twee gesloten overeenkomsten wordt gewerkt aan het verder bereiken van het doel van de Europese Unie, de markten voor overheidsopdrachten verder open te stellen. En dat is, denk ik, een zeer belangrijke en juiste doelstelling. Voorts leveren de twee akkoorden in concrete zin een bijdrage aan de afspraken die eerder door de Europese Unie en Israël zijn gemaakt over meer politieke en economische samenwerking, een samenwerking die door mij persoonlijk en door mijn fractie, van harte wordt toegejuicht.
Ik zou ook een opmerking willen maken over de procedure. Het is toch spijtig dat, wanneer er zaken in de Commissie externe economische betrekkingen worden behandeld, daaraan altijd procedurele problemen verbonden zijn en dat deze commissie zo vaak moet vechten voor een juiste behandeling. In dit geval heeft de commissie zich neergelegd bij het advies van de juridische commissie. Ik denk dat dat een wijs besluit is, al was het alleen maar om de eenheid van het Europees Parlement in deze procedure te bewaren.
Ik heb niet veel toe te voegen aan de wijze woorden die door de heer De Clercq naar voren zijn gebracht, maar ik zou toch graag ook naar aanleiding van mijn opmerking over de procedure willen opmerken dat het Europees Parlement en de Europese Unie de afgelopen zeven en een half jaar internationale overeenkomsten, zoals die wij vandaag bespreken - en nog veel belangrijker: de GATT-overeenkomst - in zéér goede handen waren bij de Commissie externe economische betrekkingen vanwege het feit dat de heer De Clercq daar voorzitter van was. Ik moet u eerlijk zeggen dat het mij veel moeite kost om aan de idee te wennen dat de Commissie externe economische betrekkingen binnen een paar uur een andere voorzitter heeft en dat de heer De Clercq op andere wijze zich nuttig gaat maken voor de Unie. Maar de heer De Clercq heeft persoonlijk zeer veel bijgedragen aan het vrijmaken van het internationale handelsverkeer, wat van groot economisch belang is voor de Europese Unie en ook voor het bevorderen van de werkgelegenheid en het was voor mij een eer en ook een heel groot genoegen om de afgelopen twee en een half jaar in zijn commissie te mogen zitten.

Van Bladel
Voorzitter, mag ik u eerst feliciteren met uw nieuwe functie en mag ik de heer De Clercq ook feliciteren met dit verslag dat toch een prachtige bekroning is op zijn zeven jaar voorzitter zijn.
Over de Associatieovereenkomst van de Europese Unie met Israël is lang en hard onderhandeld in dit Parlement. Deze twee akkoorden over aanbesteding door overheid en telecommunicatiebedrijven zijn een uitwerking ervan. De heer De Clercq heeft het wat technisch bekeken, maar ik bekijk het meer vanuit de hoek van de buitenlandse politiek, het Barcelona-initiatief. Het is een stap op weg naar wederzijdse liberalisatie, maar het is ook een stap op weg naar stabiliteit in de regio. Bovendien kunnen op een evenwichtige wijze de belangen van de Unie en Israël behartigd worden. Israël is goed in high-tech , daar hebben we behoefte aan in Europa.
Europa heeft een grote voorsprong op het terrein van openbaar vervoer. Israël heeft grootse plannen op dat gebied, met name het aanleggen van een metrolijn en dat zou een geweldige uitdaging zijn voor ieder individueel land van de Unie. Natuurlijk is de economische capaciteit van de Unie niet dezelfde als die van Israël, maar we maken gelukkige tijden door.
Door toedoen van koning Hoessein van Jordanië is het vredesproces een stapje vooruitgebracht en, als ik het goed zie, groeit de hoop op grotere economische betrokkenheid van de Europese Unie bij Israël en de hele regio en dat is het vooruitzicht vandaag: liberalisatie is mooi, dat is een economische zaak, maar het gaat natuurlijk om de stabiliteit in de regio.
Van harte staat mijn fractie, de Unie voor Europa, achter dit verslag van de heer De Clercq.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie stelt met tevredenheid vast dat het Parlement vandaag een advies kan geven over twee ontwerpovereenkomsten tussen de Europese Gemeenschap en Israël over de openbare markten.
Deze twee overeenkomsten zijn eerder van technische aard en betreffen - zoals met name de rapporteur er reeds aan herinnerd heeft - respectievelijk de overheidsmarkten in het algemeen en de telecommunicatiemarkten in het bijzonder. Het spreekt echter vanzelf dat deze overeenkomsten een belangrijke stap in de goede richting vormen in de openstelling van de markten voor aanbestedingen op internationaal vlak. Deze twee overeenkomsten vertonen dus een ruimere dimensie die hun louter technische karakter overstijgt.
De Commissie wil een aantal belangrijke aspecten onderstrepen. In de eerste overeenkomst verruimt en vervolledigt Israël de verbintenissen die in de overeenkomst over overheidsmarkten zijn aangegaan; het neemt het stedelijk vervoer op, een sector waar de Europese Gemeenschap heel sterk staat en het schrapt een aantal uitzonderingen, die eerder waren vastgelegd in het Government Procurement Agreement. Het stelt tevens de gemeenschappelijke markten open voor ondernemingen uit de Europese Gemeenschap, ook in sectoren waar dit voordien niet zo was.
In verband met de tweede overeenkomst, die de markten in de telecommunicatiesector betreft, schrapt Israël onmiddellijk een prijspreferentie van 15 % en schrapt het geleidelijk de bepaling inzake compensatie, die het land met name in het Government Procurement Agreement was toegekend.
Beide overeenkomsten vinden hun oorsprong in de nauwere politieke en economische relaties die het gevolg zijn van de ontwerpassociatieovereenkomst tussen Israël en de Europese Unie. In dit verband is al herinnerd aan het kader dat na Barcelona gecreëerd is en waarin dit initiatief kadert; ten tweede leveren ze een concrete bijdrage tot de economische ontwikkeling en dus ook tot de politieke stabilisering van de regio; ten derde waarborgen ze de Europese Gemeenschap een gunstiger behandeling dan die welke Israël tot op heden aan andere derde landen voorbehield omdat ze de Europese leveranciers meer economische kansen bieden; ten vierde geven ze ons inziens een positief signaal en vormen ze dus een nuttig precedent voor andere derde landen inzake een wederzijdse openstelling van de markten: dit is een nieuw element dat hier pas aan toegevoegd is.
Om die redenen verheugt de Commissie er zich over dat de Commissie externe economische betrekkingen de resolutie, die de twee overeenkomsten goedkeurt, unaniem onderschreven heeft en dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger de rechtsgrondslag, die de Commissie voorstelt, heeft bevestigd.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om de hogervermelde commissies te danken voor hun werk en steun. De Commissie wil met name mevrouw Sierra González van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger danken voor haar bijdrage en uiteraard ook de heer De Clercq omdat hij het zo duidelijke en evenwichtige verslag heeft voorbereid dat momenteel in dit Parlement voorligt.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Bonino.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.

Raadpleging van de werknemers
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0411/96) van de heer Menrad, namens de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid, over de mededeling van de Commissie (COM(95)0547 - C4-0538/95) inzake de voorlichting en de raadpleging van de werknemers.

Menrad
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, ik wil u erop wijzen dat ik naast de vijf minuten als rapporteur nog drie minuten heb gekregen van mijn fractie.
Al meer dan 20 jaar doen de Europese Commissie en het Europees Parlement pogingen om het ondernemersrecht te harmoniseren respectievelijk te coördineren. De laatste tijd is vooral het debat over de rechtsvorm van de Europese naamloze vennootschap opnieuw opgelaaid. In het zogenaamde verslag Ciampi wordt geconstateerd dat het ontbreken van een statuut voor de Europese naamloze vennootschap aanzienlijke kosten voor het Europese bedrijfsleven met zich meebrengt. Met het oog op dit onderzoek van de werkgroep ter verbetering van het Europese concurrentievermogen dringt de Commissie erop aan om dit statuut zo snel mogelijk goed te keuren, liefst nog in 1997.
Een half decennium geleden heeft de Commissie ook voorstellen gedaan voor een Europese coöperatie, een Europese onderlinge en een Europese vereniging, dus niet voor de Europese naamloze vennootschap.
Het aannemen van overeenkomstige verordeningen over dergelijke vennootschapsvormen volgens Europees recht is tot nu toe in de Ministerraad in de eerste plaats mislukt omdat men het niet eens kon worden over de met dit rechtsinstrument onlosmakelijk verbonden richtlijnen met betrekking tot de positie van de werknemers. Het meest omstreden was daarbij het idee om voor de werknemers een speciale vertegenwoordiging in de organen van de onderneming op te zetten, wat wij bijvoorbeeld bij enkele RvC's kennen: medewerking respectievelijk medezeggenschap maken deel uit van de maatschappelijke democratisering. Ze betekenen tegelijkertijd economische productiviteit. Alleen de geïnformeerde, gekwalificeerde, geëngageerde en gemotiveerde werknemer die over de mogelijkheid beschikt om mee te beslissen, kan organisatievormen en technologieën ontwikkelen en zo ermee omgaan dat alle mogelijkheden voor een duurzame ontwikkeling ten volle worden benut.
Het hoofddoel van de mededeling waarover we vandaag debatteren, is om de voorstellen over Europese vennootschapsvormen uit de ijskast van de Europese wetgeving te halen. De overwegingen van de Commissie zijn erop gericht of en op welke manier de richtlijn over Europese ondernemingsraden daarbij zou kunnen helpen. De mededeling van de Commissie biedt drie opties waarover kan worden gedebatteerd: de eerste wil het behoud van de status quo, de tweede en derde optie hangen nauw met elkaar samen. Beide gaan ze ervan uit dat er niet langer wordt gepraat over het twistpunt van de medezeggenschap van de organen in de raad van commissarissen of de raad van bestuur en dat de medezeggenschapsrichtlijnen worden ingetrokken. De tweede optie stelt naast de EOR-richtlijn een communautair instrument voor om een algemeen rechtskader voor de voorlichting en raadpleging op nationaal niveau vast te stellen. Ik vind zo'n stap ook belangrijk omdat dan de Europese ondernemingsraad beter kan functioneren. Maar een bijdrage tot economische medezeggenschap is dit voorstel niet.
In de ontwerpresolutie van de Commissie sociale zaken wordt geëist dat er om te beginnen geen Europese naamloze vennootschap of een andere vennootschapsvorm kan worden gevormd zonder implementering van de EOR-richtlijn. Daarmee wordt, in tegenstelling tot de mededeling van de Commissie, een onderscheid gemaakt tussen eenvoudige voorlichtings- en raadplegingsrechten, zoals de EOR die heeft, en de economische medezeggenschapsmogelijkheden die de medewerkers in de raden van commissarissen in Duitsland of in Nederland hebben of bijvoorbeeld in de Scandinavische landen Finland en Zweden, waar rechten bij beslissingen van de onderneming in de CAO zijn vastgelegd.
In deze zin eist mijn verslag in de tweede plaats economische medezeggenschapsmogelijkheden van de werknemers. Met het oog op het veelvoud aan modellen binnen de Europese Unie moeten twee gevaren worden vermeden. Het kan niet de bedoeling zijn om een bepaald medezeggenschapsmodel van slechts enkele lidstaten te transponeren op de overige lidstaten, dus bijvoorbeeld geen export van het zeer vergaande Duitse model. Maar de medezeggenschap van de werknemers mag ook niet met behulp van een Europees rechtsinstrument worden omzeild. Het mag niet tot de vaak aangehaalde vlucht uit de medezeggenschap komen. Daarentegen moeten er minimum normen komen bij de Europese vennootschappen.
Voorwaarde voor een initiatief op Gemeenschapsniveau is dat de reeds bestaande medezeggenschapsregels bekend zijn. Daarom juichen we het toe dat er een groep deskundigen wordt samengesteld uit de kringen van de sociale partners en de wetenschap die door een vergelijkend onderzoek de juridische en de feitelijke situatie in de lidstaten bij voorlichting, raadpleging, inspraak en medezeggenschap duidelijk moet krijgen. Deze groep dient ook de rol van de Europese ondernemingsraad binnen een totaal concept van medezeggenschap te onderzoeken. We hopen dat de groep, die immers al met haar werk is begonnen, de tijd neemt voor de uitwerking van een definitief voorstel.
De resultaten van het onderzoek moeten ter beschikking worden gesteld aan de deelnemers aan de sociale dialoog op Europees niveau waarin dan kaderovereenkomsten over de medezeggenschap zouden kunnen worden gesloten. Dergelijke overeenkomsten van de sociale partners zijn evengoed op branche- en concernniveau denkbaar. In ieder geval hebben we voor de medezeggenschap in alle Europese naamloze vennootschappen een speciale aanpak op maat nodig die in overeenstemming is met de eigen structuren van de onderneming of het concern.
In de mededeling staat, waarom de richtlijn over de EOR zo succesvol was. Hoe je het ook wendt of keert, het eigenlijke succesrecept van de EOR bestaat uit bepaalde methodische principes. Zij zouden ook bij de uitwerking van het medezeggenschapsmodel van een Europese naamloze of andere vennootschap een belangrijke rol kunnen spelen. Flexibiliteit, via overleg te bereiken regelingen en minimum normen zouden, voor het geval dat de sociale partners binnen een bepaalde periode geen regeling met elkaar kunnen treffen, door een Europese richtlijn moeten worden voorgeschreven.
Het in de overweging gedane voorstel om het statuut van de Europese naamloze vennootschap ook aantrekkelijker te maken voor de kleine en middelgrote ondernemingen, houdt niet in dat er hier bij een klein aantal werknemers zones zonder medezeggenschap moeten ontstaan. Dat wil de commissie niet, maar toch een steun voor deze kleine en middelgrote ondernemingen.
Staat u mij toe de standpunten van de Commissie sociale zaken nog eens kort samen te vatten: ten eerste moeten de sociale partners een rol spelen bij het opstellen van de medezeggenschapsregels; ten tweede moet de medezeggenschap bij de Europese naamloze vennootschap meer behelzen dan alleen de voorlichtings- en raadplegingsrechten van de Europese ondernemingsraden, in geen geval mag er een Europese naamloze vennootschap helemaal zonder economische inspraak van de werknemers komen. Het Europese model betekent sociale markteconomie en tot de haar bepalende principes behoren inspraak van de werknemers en partnerschap. Inspraak en medezeggenschap zijn positieve vestigingsplaatsfactoren.
Ik wil de laatste zin van mijn verhaal nog eens benadrukken en ik bedank alle leden van de Commissie sociale zaken voor de goede steun, evenals de Commissie economische zaken en de Commissie juridische zaken voor hun stellingnamen, waarmee wij het helemaal eens zijn.

Oddy
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn dank betuigen aan mijn collega, de heer Menrad, met wie ik enige jaren gewerkt heb aan dit onderwerp, en aan mijn collega's in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, wier standpunt ik vandaag weergeef.
Ik heb mij in nauwe samenwerking met de heer Rothley en de heer Janssen van Raay beziggehouden met de kwestie van de voorlichting en raadpleging van werknemers in het statuut van de Europese vennootschap. De conclusies van de juridische commissie kwamen sterk overeen met die van de heer Menrad. Bij de stemming in de commissie stemde niemand tegen, en daaruit blijkt de diepe overtuiging van de commissie dat het absoluut noodzakelijk is voor het welzijn van de interne markt om het recht op informatie en raadpleging in een of andere vorm te regelen.
Met name over het statuut van de Europese vennootschap gesproken, dit is een belangrijk beginsel van de interne markt en het is beslist van essentieel belang dat de Commissie stappen neemt om dit voorstel te deblokkeren. Er moet een statuut van de Europese vennootschap komen, waarbij alle werknemers medezeggenschap krijgen. Het is volstrekt onaanvaardbaar om door te gaan met onderhandelen over een vennootschapsstatuut, als de Britse werknemers niet volledig daarbij betrokken zijn. In feite hebben veel Britse bedrijven mij thuis in Groot-Brittannië laten weten dat zij graag willen dat het statuut van de Europese vennootschap wordt goedgekeurd. Het is een vrijwillige regeling; geen verplichte. Iedere Britse onderneming die besluit zich als Europese vennootschap te vestigen, moet dat doen met inspraak van de Britse werknemers, en wij wensen dus geen statuut van de Europese vennootschap waarin de Britten weer als een soort tweederangs burgers worden behandeld.
Wat de Europese ondernemingsraden betreft, zij hebben zich reeds een plaats verworven. Als wij echter het overlegdocument van de Commissie bekijken, dan zien wij dat zij geen duidelijk onderscheid maakt tussen de opties voor informatie, raadpleging en medezeggenschap. Wij moeten voortbouwen op de beste tradities die op het gebied van het vennootschapsrecht in Europa bestaan. In Duitsland is een goede traditie ontstaan wat betreft de vertegenwoordiging van werknemers in het bestuur, Frankrijk en andere landen kennen ook goede versies. Wij hebben behoefte aan een flexibel systeem, dat geschikt is voor alle werknemers in Europa.

Van Lancker
Voorzitter, beste collega's, mijnheer de commissaris, mag ik u misschien eerst en vooral mijn beste en vastberaden wensen voor een sociaal jaar 1997 met de goede uitkomst van de IGC wensen. Namens de fractie zou ik collega Menrad oprecht willen feliciteren met zijn verslag. Het is een goed verslag geworden, collega's, dat trouwens een zeer sterke nieuwjaarsboodschap inhoudt, mijnheer de commissaris, aan de Europese Commissie. Dat signaal is voor mijn fractie het volgende.
Ook al zijn wij, zoals collega Oddy daarnet zei, het volledig eens dat er vooruitgang gemaakt moet worden inzake de verschillende Europese vennootschapsvormen die sinds jaren al geblokkeerd zijn. Toch moet één ding voor ons duidelijk zijn. Ook wij zijn niet bereid om sociale concessies te doen aan de interne markt. Dat betekent, mijnheer de commissaris, dat indien de Raad en de Commissie snel werk willen maken van de Europese vennootschappen - ik verneem dat dit al in 1997 het geval zal zijn - dan kan dat voor ons alleen als er ook een sluitende regeling komt, niet alleen voor informatie en raadpleging maar ook voor participatie van werknemers.
Het Europees Parlement zal, denk ik, wellicht een belangrijke sleutel in handen hebben wanneer deze voorstellen op de tafel komen, vooral als deze voorstellen zouden komen in het kader van artikel 100 A en dus willen wij nu de Commissie verwittigen dat wij, het Europees Parlement, het been zullen stijf houden wat betreft die regeling over werknemersinspraak.
Al tijdens het debat over het sociaal actieprogramma 1995/1997 heeft het Parlement erop aangedrongen in het verslag van collega Hughes op deblokkering van alle geblokkeerde richtlijnen in verband met werknemersparticipatie. Wij waren zeer blij dat de Commissie zich voornam om een mededeling voor te leggen aan de sociale dialoog. Welnu, commissaris, ik moet jammergenoeg zeggen namens mijn fractie vandaag dat de mededeling van de Commissie ons enigszins teleurstelt.
Ten eerste niet alleen betreuren wij dat niet vooraf met de sociale partners overleg heeft plaatsgevonden, dat niet meer studiewerk heeft plaatsgevonden in verband met de diverse vormen van werknemersparticipatie die al bestaan in de verschillende lidstaten. Bovendien vinden wij dat de concrete opties die voorgesteld worden in deze mededeling ons niet voldoen. Inderdaad, wij vinden ook dat de Europese ondernemingsraad een succes is. Wij zijn trouwens verheugd dat zelfs bedrijven uit landen die niet deelnemen aan deze regeling toch in de Europese ondernemingsraad gestapt zijn. Maar wij stellen tegelijkertijd vast dat werknemersinspraak voor ons niet stopt bij de Europese ondernemingsraad. Ook in kleinere bedrijven moeten er vormen van informatie, raadpleging en participatie mogelijk zijn. De Unie moet ervoor zorgen dat sociale dialoog een essentieel onderdeel wordt en blijft van ons Europees sociaal model.
Ten tweede, bovendien wordt noch in de Europese ondernemingsraad noch in de richtlijnen collectief ontslag of overgang van ondernemingen, de problematiek van participatie geregeld. Dat is nochtans een thema dat sinds de Vredeling-richtlijn op tafel ligt. Wij vinden dan ook dat er naast de Europese ondernemingsraad een regeling moet komen die bovendien verhindert dat bedrijven via country shopping vakbondsbetrokkenheid in hun ondernemingen de deur uit zouden werken.
Dus, commissaris voor ons is het onaanvaardbaar dat er een NV zou komen op Europees vlak in een land dat zelfs geen ondernemingsraad aanvaardt. Dus het Verenigd Koninkrijk kan voorlopig niet meedoen. Maar ten tweede, het is voor ons ook onaanvaardbaar dat er een Europese NV komt zonder verregaande regeling inzake participatie.
Ik zou dan ook aan de Commissie willen vragen en trouwens ook aan de werkgroep-Davignon, om creatief dit jaar na te denken over een regeling die ten eerste traditie sociaal overleg in de lidstaten respecteert. Ten tweede, een kaderregeling uitwerkt op Europees niveau voor informatie-raadpleging en participatie ook in kleinere bedrijven, niet om te ontsnappen aan het overleg, maar integendeel om ook in die kmo's overleg mogelijk te maken. Daarom wil gerust amendement 2 van de EVP-fractie ondersteunen namens mijn fractie. Ten derde, concrete vormgeving overlaat aan de sociale partners. Ten vierde, minimumregels voorziet die voor iedereen geldig zijn. Ik denk dat wij dan een goede regeling bekomen hebben, commissaris.

Pronk
Voorzitter, ik wil in de eerste plaats uzelf feliciteren met het feit dat u hier dit debat kunt voorzitten en het is misschien ook wel passend dat iemand uit Duitsland dit debat in het bijzonder voorzit, want ook de heer Menrad heeft een buitengewone prestatie geleverd om dit verslag ter tafel te brengen. Want we hebben niet te maken met iets eenvoudigs, we hebben te maken met het hart van de medezeggenschap in de verschillende Europese landen en daarmee met het hart van het Europees sociaal stelsel.
De aanleiding is natuurlijk toch de Europese N.V. en de Commissie probeert nu die Europese N.V., die om twee redenen - in de eerste plaats vanwege de medezeggenschap, in de tweede plaats vanwege de belastingen - nog niet van de grond is gekomen, alsnog tot stand te brengen. Daar zijn wij een groot voorstander van. Maar het is onaanvaardbaar dat de medezeggenschap niet op een passende manier geregeld wordt. We hebben te maken met een aantal verschillende systemen en hoe kun je die systemen nu zodanig bij elkaar brengen dat je toch kunt komen tot zo'n Europese N.V.? Dat is niet eenvoudig. Het is niet eenvoudig gezien vanuit een land als bijvoorbeeld Duitsland, ook niet vanuit een land als Nederland, maar ook helemaal niet vanuit een land als Italië. Het bijzondere van dit advies is dat dat toch allemaal bij elkaar gebracht is. Dat we op een weg begonnen zijn, dat we dit probleem kunnen gaan oplossen en die Europese N.V. misschien kunnen vlot trekken. Dat is denk ik een heel belangrijk punt. Maar landen die geen Europese medezeggenschapsraad, geen Europese ondernemingsraad kennen kunnen niet echt meedoen. Dat is één onderdeel. Tweede onderdeel is dat we rekening houden met de twee grote systemen die in Europa bestaan op het gebied van ondernemingen, namelijk het monistische en het dualistische systeem, en dat we daar passende vormen voor vinden. Dat zijn flexibele vormen, maar het zijn wel evenwaardige vormen. Vormen die gelijk zijn en die dus ook niet leiden tot het weglekken van medezeggenschap, maar die integendeel een bijdrage leveren aan het Europees model. De Europese ondernemingsraad heeft dus, mijnheer de commissaris, een heel belangrijke bijdrage geleverd tot het verder oplossen van dit probleem. Maar het is ook belangrijk dat we ons nog verder bezighouden, ook dat wordt in het advies gevraagd, met medezeggenschap in zijn algemeenheid. Dat is een langzaam proces, maar dat moet nu toch wel aangevat gaan worden. Als je al die dingen bij elkaar neemt, dan kom je eigenlijk terecht bij datgene wat de heer Menrad voorstelt.
De heer Menrad heeft ook nog veel belang toegekend, en terecht, aan een deskundigencomité onder leiding van de heer Davignon. Eigenlijk ben ik wel blij dat wij dit advies uitbrengen voordat dat comité aan de gang gaat. Ik denk dat dat comité ook met dit advies goed werk kan doen.
De Europese Volkspartij hecht enorm belang aan het totstandkomen van die Europese N.V. Het is idioot dat er in een Europese markt nog geen Europese N.V. is. Die N.V. moet vrijwillig zijn, maar die moet ook een basis bieden voor medezeggenschap en die moet zeker niet een terugtocht zijn voor landen die dat systeem al hebben, maar moet aan de andere kant ook niet een hindernis zijn voor die landen die nog niet zo ver op die weg zijn voortgeschreden. Ik denk dat de heer Menrad al die dingen aardig bij elkaar gebracht heeft. Ik hoop dat de Commissie rekening wil houden met alle aanbevelingen, want elke aanbeveling heeft zijn eigen belang. Dan kunnen we misschien de zaak vlot trekken, maar pas als er een passend antwoord is gekomen vanuit de Europese Raad en vanuit de Europese Commissie op de goede voorstellen van de heer Menrad.

Garosci
Mevrouw de Voorzitter, zoals wij weten heeft het verslag over de raadpleging van de werknemers vooral tot doel een adequate, aangepaste en globale regelgeving op te stellen die de sector reglementeert. Van de drie opties die de Commissie voorstelt, laten we de eerste even terzijde omdat die eigenlijk het behoud van de status quo voorstelt en niets wil wijzigen. laten we in plaats hiervan de twee overige opties onderzoeken.
Als fractie staan wij positief tegenover de derde optie, op voorwaarde dat ze niet afhankelijk is van de verwezenlijking van de tweede optie. De derde optie dient dus losgekoppeld van de tweede, aangezien die een algemene benadering voorstelt via de vaststelling van algemene kaders. De derde mogelijkheid lijkt daarentegen nauwer aan te sluiten bij de algemene behoeftes van de betrokken partijen en verwijst naar het verband met de omzetting van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad.
Wij gaan inderdaad uit van de vaststelling dat in alle lidstaten vormen van voorlichting en raadpleging van de werknemers bestaan, die steunen op de typische behoeften en kenmerken van de afzonderlijke lidstaten. De aanneming van een communautaire reglementering van algemene aard zou dan ook op een aantal gebieden evenwichten kunnen wijzigen die jarenlang moeizaam zijn opgebouwd.
De derde optie lijkt ons dus gebaseerd op realistische verzoeken die aan welomschreven behoeften beantwoorden. Het is niet gerechtvaardigd om ondernemingen, die voor de nieuwe rechtsvorm van de Europese onderneming kiezen, te onderwerpen aan andere bepalingen inzake de werknemers dan die welke richtlijn 94/45 oplegt aan andere ondernemingen van communautaire omvang.
Wij hebben de mogelijkheid een weg te volgen waar werknemers en ondernemers elkaar kunnen ontmoeten. Wij hebben de plicht die te volgen.

Boogerd-Quaak
Mevrouw de Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, het is toch eigenlijk van de gekke dat een dossier dat 20 jaar geleden begonnen is, nog steeds stremt en ik moet namens mijn fractie meedelen dat wij heel plezierig hebben gediscussieerd over het verslag van de heer Menrad en daar heel veel goede punten in hebben waargenomen, waarvoor wij onze waardering willen uitspreken. Dat laat onverlet dat het van buitengewoon groot belang is dat wij nu een duw geven aan dit dossier en de reden daarvoor is dat het bedrijfsleven op dit moment veel geld kost om geen statuut te hebben. Sommigen spreken van 70 miljard gulden per jaar, dus zo'n 30 miljard ecu en dat is heel slecht voor ons en dat is zeker ook slecht als wij de concurrentie willen blijven aangaan met de Verenigde Staten en Japan.
Het is eigenlijk verwonderlijk dat wij niet tot het vormen van een dergelijk statuut hebben kunnen komen en ik wil hier een vraag opwerpen. Ik vraag mij af of werkelijk de kwestie van de inspraak van de werknemers de grote reden is waarom de zaak struikelt, of dat er toch binnen de nationale regeringen ook krachten aan de gang zijn die eigenlijk nationale beleidsconcurrentie ook op dit punt wel willen handhaven en die met name ook benauwd zijn voor de fiscale consequenties. Collega Pronk heeft erop gewezen dat er ook fiscale zaken spelen en het zou mij niet verwonderen dat juist die kant van het dossier evenveel redenen naar voren brengt als de kwestie van de raadplegingen, medezeggenschappen van werknemers.
Ik wil erop wijzen dat we nu reeds zien dat grote ondernemingen shoppen tussen de lidstaten, overigens ook daarbuiten, maar dat wil ik nu buiten beschouwing laten, om in het kader van de beleidsconcurrentie de meest gunstige vestigingsvoorwaarden te vinden en het is de opvatting van mijn fractie en vooral ook van mezelf, dat dit soort shoppen uiteindelijk leidt tot een neerwaartse spiraal als het gaat om de arbeidsvoorwaarden en de werknemersrechten in de ondernemingen. Ik heb het hier al vaker gezegd, werknemersinspraak in moderne bedrijven is juist de grote voorwaarde om de concurrentie in Europa met de rest van de wereld te kunnen aangaan. Ik vind dan dat hier een grote taak ligt voor de Commissie, maar niet voor de Commissie alleen, ook voor ons collega's, en ik zal mij dat persoonlijk aantrekken. Op dit moment heeft Nederland het voorzitterschap van de Raad en ik vind dat wij als parlementariërs dit jaar de plicht hebben om ervoor te zorgen dat in ieder geval onze ministers aan dit dossier werken, maar het zal waarschijnlijk langer duren dan alleen dit Raadsvoorzitterschap en ik vind dat alle collega's in dit Parlement op zich moeten nemen om contact op te nemen met hun ministers in de Raad om dit dossier een extra duw in de rug te geven. Daarom collega's zou ik een beroep op u willen doen om dit commitment op ons te nemen.

Novo
Mevrouw de Voorzitter, ik neem het woord om een tekst van mijn collega Sérgio Ribeiro voor te lezen die jammer genoeg niet aanwezig kan zijn.
Het thema van de participatie van de werknemers in een stelsel van sociale betrekkingen waarin sommigen een manier zien om de arbeidskrachten uit te buiten en anderen een niet-sociale combinatie van productiefactoren is uiterst interessant. Zowel in het ideologische debat als in de praktische en politieke uitingen die het kan aannemen.
Uiteraard is het niet interessant voor wie van oordeel is dat zijn denk- en actierichting de enige is of een kracht heeft die zij als enig willen opleggen. Maar voor hen is niets wellicht interessant, noch wat de ideeën, noch wat de actie betreft...
Het verslag van collega Menrad geeft naar mijn oordeel de complexiteit van deze kwestie weer die over de voorlichting en de raadpleging van werknemers gaat.
Het is evenwel niet onschuldig en het is gevaarlijk voorlichting en raadpleging met participatie te identificeren. Het verslag maakt deze onontbeerlijke scheiding niet duidelijk en vermijdt de risico's van deze mogelijke identificatie niet. Voorlichten en raadplegen kan het tegengif voor echte participatie blijken te zijn of een alibi om te voorkomen dat er echte participatie komt.
De bevestiging van het recht op voorlichting en raadpleging kan volgens mij niet een soort medeverantwoordelijkheid van de werknemers zijn in een slechte conjunctuur, terwijl deze voorlichting en raadpleging niet noodzakelijk zijn voor de bedrijfsvoering als de zaken goed lopen.
Ik aanvaard en steun de bevestiging van het beginsel inzake voorlichting en raadpleging van de werknemers. Vandaar dat ik het verslag-Menrad positief beoordeel, vooral met betrekking tot multi- of transnationale ondernemingen, maar ik kan niet nalaten nogmaals voorbehoud te maken over de identificatie van deze acties met participatie en medeverantwoordelijkheid van de werknemers in het bedrijf, en nog meer dat voorlichting en raadpleging een zoethouder zijn, zodat de werknemers beter de reële maatregelen aanvaarden die tegen hen worden genomen in perioden van laagconjunctuur door sociale stelsels en verworvenheden te ontmantelen.

Wolf
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, er was hier sprake van het Europese sociale model en van het Europese systeem van de heer Pronk. Ik vind dat we dat wat dynamischer moeten zien. Het gaat niet aan dat we ons alleen maar beperken tot het verdedigen van datgene wat er ooit was. Geen verandering zonder verdediging, dat klopt, verdediging tegen de landwinningspogingen van het neo-liberale project. Maar we moeten ook bedenken: aanval is de beste verdediging.
We hebben de kans om te streven naar de Europese constitutie als één van de allereerste niveaus ter coördinatie van de vereuropeanisering en de democratisering van het bedrijfsleven. Dat mag wat arrogant klinken, voor de één te agressief, voor de ander te optimistisch. Maar de reële situatie is toch dat het neo-liberaal offensief juist op EU-niveau het effectieve bestaan van medezeggenschapsmogelijkheden van de werknemers op een breed vlak bedreigt en bezig is deze terug te dringen. Dat gaat in elk geval te ver.
We moeten ons hier op zijn minst gezamenlijk voornemen om de huidige negatieve dynamiek van dit proces te keren en daarvoor is het verslag van de heer Menrad een allereerste stap. Maar als de omgekeerde dynamiek eenmaal op gang is gekomen, hebben we helemaal geen reden om die juist daar weer te stoppen waar dat in onze nationale geschiedenissen tot dusverre tijdens de laatste structureringsfase is gebeurd. We moeten ervoor zorgen dat we dan echt ten gunste van een democratisering van het bedrijfsleven extra stappen zetten. En als de mensen die met hun neo-liberale aanval deze dynamiek op gang hebben gebracht zich vervolgen beklagen, hebben ze zelf schuld.

Antony
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik wilde eerst de rapporteur geluk wensen met het werk dat hij heeft verricht en hem ook vragen mij te vergeven als ik hem toevertrouw dat mij bepaalde delen van zijn verslag wat duister voorkomen. Ongetwijfeld zijn er enkele vertaalproblemen geweest. Ongetwijfeld zal ik de sociale concepten wat minder gemakkelijk hanteren dan hij. Toch denk ik, om de taal van de semantiek te spreken, dat sommige termen, naarmate het begrip ervan vaag is, een sterkere betekenisuitbreiding hebben gekregen. Buiten deze opmerking zou eens duidelijk moeten worden gedefinieerd wat de rapporteur onder "medezeggenschap" verstaat. Ik ben bang dat deze term niet dezelfde werkelijkheid in Frankrijk en Duitsland dekt.
Nu een wezenlijk punt. De rapporteur geeft de vakbonden een vooraanstaande rol in het bedrijfsleven. Zoals u weet, bestaat de vakbondsgeschiedenis grotendeels uit een strijd tussen twee concepten die uit verschillende doctrines worden verklaard. Enerzijds de doctrine van één enkele vakbondsorganisatie, zoals zij in alle socialistische regimes bestond - of het nu om het communisme, het fascisme of het neonazisme ging - en anderzijds het vakbondspluralisme, waarbij de werknemers zelf hun eigen vakbonden kunnen oprichten en lid kunnen worden van de organisatie van hun keuze.
In mijn land, Frankrijk, laat het hypocriete stelsel de illusie van het vakbondspluralisme intact, maar zorgt het in de praktijk ervoor dat de privileges van de bestaande organisaties behouden blijven, privileges waaraan zij zich krampachtig vastklampen. Zo'n beetje als hier in het Europees Parlement, waar het in werkelijkheid gaat om één enkele partij met een dubbel etiket en twee economische doctrines die slechts licht van elkaar verschillen.
In Frankrijk dus, verbiedt een wet op de "vakbondsrepresentativiteit" de vrije kandidaatstelling van werknemers in de eerste ronde van de verkiezingen van personeelsvertegenwoordigers of ondernemingsraden, en pas wanneer er in de eerste ronde te weinig stemmen zijn gehaald, kan de werknemer stemmen op, of zich kandidaat stellen voor een nog niet erkende organisatie naar eigen keuze.
Mag ik u erop wijzen dat tot de criteria van representativiteit nog altijd de patriottische houding in de bezettingsjaren van mijn land behoort. Men zal er moeite mee hebben in te zien, hoe organisaties wier oprichters nog niet zijn gepensioneerd, aan dit criterium kunnen voldoen. En dan hoef ik nog niet eens te zeggen dat de communistische leiders, die met ijzeren hand de Franse CGT controleerden, volgens de negende en dertiende richtlijn van de 21 voorwaarden van Moskou, achter het Hitler-Stalinpact stonden en zelfs, zoals de verrader Thorez, gewoon uit het Franse leger zijn gedeserteerd om niet tegenover het Duitse leger hoeven te staan.
Maar ja, dan wil men vandaag, in de schaamteloze oorlog zonder enige scrupules en zonder loyaliteit in mijn land tegen de nationale beweging en de patriottische krachten die strijden voor de onafhankelijkheid, de soevereiniteit en de vrijheden van het vaderland, de nieuwe vakbondsorganisaties verbieden, de organisaties van de werknemers die geen vertrouwen meer hebben in de oude vakbondsnomenklatoera, in hun apparatchiks die niet in staat zijn de wensen op de arbeidsplaats te verwoorden, in de eerste plaats voor de eigen landgenoten het streven naar veiligheid, maar ook naar zelfbestuur en de instelling van moderne, aangepaste, beter beheerde en gecontroleerde socialezekerheids- en pensioenstelsels.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, de Europese naamloze vennootschap kan eventueel behulpzaam en van nut zijn voor de implementering van de interne markt, als men de nauwe en steeds nauwer wordende economische betrekkingen van de ondernemingen in Europa ziet.
De Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heeft zich onder andere in een hearing van deskundigen intensief beziggehouden met het voorstel van de Commissie en ik wil de rapporteur er uitdrukkelijk voor bedanken dat hij juist niet heeft toegegeven aan de druk van een overhaaste goedkeuring, maar zich daartegen heeft verzet. Want er moet inderdaad worden nagedacht over de consequenties die de status van een kleine Europese naamloze vennootschap heeft voor de arbeidsrelaties tussen eigenaren, tussen shareholders, management, de werknemers, ondernemingsraden en vakbonden. Men zou natuurlijk, juist omdat we niet onder tijdsdruk stonden, ook wat meer moed aan de dag hebben kunnen leggen, moed voor meer medezeggenschap en niet voor een gereduceerde inspraak. De visie van een democratisch bedrijfsleven, die net ook al werd genoemd, zou juist nu in een tijd van economische ommekeer, van angst bij de werknemers voor de globalisering belangrijk zijn geweest, juist als signaal naar de werknemers toe dat ook in Europa niet alleen de shareholder value telt.
Mijnheer Menrad, ik kan er niet omheen, zoals u zult begrijpen, om op enkele tegenstrijdigheden te wijzen. In punt 9 eiste u - waarvoor lof - geen vlucht uit de medezeggenschap. Maar - en dat moet ik ook als Duitse hier zeggen - de Duitse bondsregering heeft in de afgelopen jaren toch twee aanzienlijke verslechteringen voor de rechten van de werknemers aangenomen, één daarvan is bijvoorbeeld de wet op een kleine naamloze vennootschap, waarbij het gaat om de medezeggenschapsrechten in bedrijven met minder dan 500 werknemers. Daarom bekijk ik punt 14 van uw verslag toch wel met een zeker wantrouwen, waarin u ook over dit onderwerp bijzondere overwegingen toelaat.
We weten allemaal dat in deze ondernemingen, in de kleine en middelgrote bedrijven, de meeste werknemers van Europa werken en ik vind dat juist zij recht hebben op speciale bescherming. Bovendien heeft Duitsland, zoals u weet, de ondernemingsraadsrechten voor heel kleine bedrijven, dus met minder dan tien werknemers, ook verminderd.
We juichen het onderzoek waar u het over had en dat u eiste, in principe toe. We verwachten echter dat de resultaten niet alleen aan de gesprekspartners van de sociale dialoog worden voorgelegd, maar natuurlijk ook aan het Europees Parlement. Ik ben van mening dat we er allemaal intensief en zonder tijdsdruk over moeten debatteren, hoe we ons in de toekomst een Europese richtlijn en ook de Europese status van een naamloze vennootschap voorstellen.
Ik pleit ervoor dat de nationale tradities veilig worden gesteld, maar dat tegelijkertijd de democratie in het bedrijfsleven op Europees niveau verder wordt ontwikkeld en uitgebreid. Van dit doel zijn we op de drempel naar de volgende eeuw echter helaas nog ver verwijderd.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, geachte mijnheer de Commissaris, beste collega's, allereerst wil ik de rapporteur, mijn collega Menrad, heel hartelijk danken. Hij heeft op basis van zijn grote ervaring met veel deskundigheid, beleid en nauwkeurigheid dit verslag uitgewerkt.
Ik wil ook de Commissie bedanken voor de verrichtte voorbereidende werkzaamheden, ook al is de mededeling over voorlichting en raadpleging van de werknemers achteraf gezien niet bepaald een succes geworden, maar dat is niet de schuld van de Commissie. Afgezien van de diverse richtlijnen over massa-ontslagen, overgang van bedrijven en de Europese ondernemingsraad als incidentele successen bleven alle andere voorstellen juist bij de Raad liggen. Dat geldt in het bijzonder voor het medezeggenschapsmodel. De Raad heeft zich hier niet bepaald van zijn besluitvaardige kant laten zien en het wordt tijd dat dat zichtbaar wordt en dat de bevolking, de burgers zien waar eigenlijk beslissingen op Europees niveau worden tegengehouden: niet in het Europees Parlement, niet in de Commissie, maar in de Raad.
De vier basisprincipes van de Commissie voor een oplossing van deze kwestie lezen wel lekker: namelijk vereenvoudiging, coherentie, pragmatisch en evenwichtig optreden evenals algemene geldigheid. Of de drie oplossingsvoorstellen - behoud van de status quo, globale aanpak, voorstellen met betrekking tot het statuut van de Europese naamloze vennootschap, de Europese vereniging, de Europese coöperatie of de Europese onderlinge - echter een succes zullen worden, dat betwijfel ik, mijnheer de Commissaris. Ik ben ook bang dat we nog wat tijd nodig zullen hebben tot we deze kwestie kunnen oplossen, tot we beschikken over alle stellingnamen die worden geëist, en tot de Commissie dan een definitief ontwerp indient.
De hearing van deskundigen over dit onderwerp in de Commissie sociale zaken was een voorproefje van de te verwachten problemen bij de oplossing van het probleem van de voorlichting en raadpleging van de werknemers. De groep deskundigen van de Commissie bestaat helaas, dat heb ik u al eens gezegd, mijnheer de Commissaris, voornamelijk uit theoretici en uit te weinig mensen uit de praktijk. Voorts vind ik de gestelde termijnen voor de groep deskundigen bij deze complexe kwestie erg kort. Ik deel wat dat betreft de mening van collega Menrad.
Ik ben het inhoudelijk helemaal eens met de door de rapporteur reeds getrokken conclusies. Ik wil er nog één zin voor u uitlichten, waarin hij schrijft: variant 3a in combinatie met optie 2 is als uitgangspunt nog het meest acceptabel. Daarbij mag het echter niet zover komen dat economische medezeggenschapsmogelijkheden worden vervangen door enkel en alleen voorlichtings- en raadplegingsrechten in de zin van de EOR-richtlijn respectievelijk door een nog te ontwikkelen communautair instrument ter regeling van voorlichting en raadpleging op nationaal niveau.

Lindqvist
. (SV) Mijnheer de Voorzitter, sociaal functionerende arbeidsverhoudingen, met goede betrekkingen tussen eigenaars en werkgevers enerzijds en werknemers en vakbonden anderzijds, zijn van waarde voor iedereen. De Commissie stelt drie verschillende alternatieven op Europees niveau voor: behouden van de status-quo, scheppen van een rechtskader, of ogenblikkelijk beginnen aan voorstellen voor een verordening voor Europese vennootschappen.
De parlementaire commissie stelt zich achter het opstellen van een rechtskader. Dat lijkt een verstandige en realistische maatregel, evenals het voorstel voor het opstellen van een richtlijn voor minimumnormen inzake voorlichting en raadpleging van werknemers. In dit verband is het echter zeer belangrijk dat het werkelijk gaat om minimumnormen en niet om een wetgevingsharmonisatie. Iedere lidstaat moet zijn eigen bepalingen die verder gaan dan rechtskader en minimumnormen, kunnen behouden of opstellen.
De verschillen tussen de lidstaten zijn ook groot. In Zweden bestaat reeds een goed uitgewerkt systeem met medezeggenschap via collectieve overeenkomsten, dat heeft bewezen goed te werken. Dit soort aangelegenheden moet in de eerste plaats door de arbeidsmarkt en de sociale partners worden opgelost en uitgevoerd. Alle wetsvoorstellen en richtlijnen moeten dan ook in nauwe samenwerking met de sociale partners worden opgesteld. Dit voorstel, mijnheer de Voorzitter, moet gezien worden als een eerste stap naar grotere werknemersinvloed op Europees niveau.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, misschien dient eerst en vooral gewezen op de paradox dat de sociale partners niet geraadpleegd zijn om tot een mededeling over de participatie, raadpleging en voorlichting van de werknemers te komen. Dat is mijns inziens een paradox.
Ten tweede wil ik erop wijzen dat de statuten van vennootschappen, verenigingen, coöperatieve vennootschappen en onderlinge maatschappijen inzake de aspecten die verband houden met de voorlichting, de raadpleging en de participatie van de werknemers geblokkeerd zijn in de Raad. Ik dacht dat de mededeling van de Commissie precies een einde wil maken aan deze blokkering. Deze blokkering wijst ons inziens op twee zaken: eerst en vooral op de noodzaak van een besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid in plaats van met eenparigheid, vooral inzake sociale aangelegenheden, waarover wij het hier al eerder gehad hebben. Onze fractie hecht alvast veel belang aan deze kwesties. Ten tweede toont ze ook het gemak aan waarmee de Raad economische of economistische beslissingen neemt over de Europese eenmaking - zie het jongste stabiliteitspact - en de moeite die het de Raad kost om beslissingen te treffen inzake de rechten van de werknemers en de burgers in het algemeen.
Wij zijn van oordeel dat de drie voorstellen van de Commissie globaal gezien niet aanvaardbaar zijn als ze niet gewijzigd worden. Wij zijn het uiteraard eens met de rapporteur dat een groep deskundigen, waarin vakbonden, KMO's, wetenschapslui, het Parlement en de Commissie vertegenwoordigd zijn, ons een duidelijk idee en een duidelijk voorstel voor een richtlijn moet geven dat eens en voor goed de raadpleging, voorlichting en participatie van de werknemers waarborgt. Wij herhalen nogmaals dat het Europa, dat sommigen van ons wensen, immers niet bereikt zal worden als de burgers en de werknemers geen inspraak krijgen.

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met de heer Menrad geluk te wensen met zijn voortreffelijke verslag. Het is fantastisch dat er een Duitse Conservatief is met wie ik het eens kan zijn, zelfs als ik het niet eens kan zijn met mijn Britse Conservatieve collega's. Het is goed te zien dat iemand als hij betrokken is bij de behandeling van het sociaal beleid, zodat er werkelijk vooruitgang geboekt kan worden in dit Parlement. Helaas is er geen sprake van enige vooruitgang in de Raad en ik weet heel goed waarom dat zo is.
In de eerste plaats is het niet meer dan juist en zelfs absoluut noodzakelijk, als er een statuut van de Europese vennootschap komt, dat de participatie- en overlegprocessen binnen die vennootschap waaraan de werknemers kunnen deelnemen ook daadwerkelijk bevorderd worden. Het is verder juist dat dit verslag vaststelt dat voor de bevordering van vooruitgang op dit gebied een positieve en serieuze aanpak nodig is. De richtlijn inzake de Europese ondernemingsraden is per slot van rekening toch iets te beperkend om enige vooruitgang te kunnen boeken.
Ik moet mevrouw van Lancker zeggen dat het sociaal debat in het Verenigd Koninkrijk nog niet geheel doodgelopen is. In de jaren tachtig heb ik een brochure samengesteld waarin gesproken werd over de paneuropese overeenkomsten die in de maak waren betreffende participatie en democratische verhoudingen in ondernemingen. Het verheugde mij toen zeer dat bedrijven in het Verenigd Koninkrijk daarin zeer duidelijk het voortouw hadden genomen, maar helaas wordt het Verenigd Koninkrijk, zoals u weet, bestuurd door mensen die wij politiek gezien nog net niet dood zouden kunnen noemen. Ik hoop dat wij het op een dag zonder hen kunnen stellen. Wij mogen echter niet vergeten dat mensen in het Verenigd Koninkrijk hun baan en hun huis zijn kwijtgeraakt en zij kunnen het zich niet veroorloven ook nog hun hoop wat dit betreft te verliezen en ik weet dat u zich bij mij zult aansluiten, als wij trachten daaraan iets te doen.
Dit verslag toont duidelijk aan dat het mogelijk is conflicten in ondernemingen te vermijden. Als er iets is dat het bewijs daarvan kan leveren en het belang ervan voor onze samenleving, en trouwens voor de gehele wereld, aanschouwelijk kan maken, dan moeten wij kijken naar Seoul in Korea, waar werknemers vakbondsrechten ontnomen worden, hetgeen gepaard gaat met het afschuwelijk geweld op straat waarvan wij beelden te zien krijgen. Hieruit valt duidelijk op te maken wat wij kunnen doen.
Het is niet moeilijk om waardering uit te spreken voor dit verslag, omdat het ook de verschillende economische ondernemingsvormen bekijkt - de onderlinge maatschappij, de coöperatieve vennootschap, de kleine en middelgrote ondernemingen - en dat is van essentieel belang, willen wij het succes boeken dat, zoals wij weten, relevant is voor het verdere verloop van dit verslag.
Tot besluit wil ik daarom nog slechts zeggen dat ik onze collega, de heer Menrad, zeer erkentelijk ben voor al het werk dat hij voor dit verslag verricht heeft en ik hoop dat wij dit zo spoedig mogelijk door de Commissie en de Raad kunnen krijgen, zodat het tot wet wordt verheven.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik kom uit Griekenland - een land met weinig tradities en verworvenheden op het gebied van de voorlichting, raadpleging, participatie en medezeggenschap van de werknemers. Dat is de reden waarom we de ontwikkelingen terzake op Europees vlak met bijzondere belangstelling volgen. Wat de vorige sprekers in het debat hebben benadrukt, bevestigt evenwel onze bezorgdheid over de volgende aspecten van het probleem.
Ten eerste, we maken ons zorgen over de dubbele snelheid in de Unie, met name de volle vaart waarin enerzijds de monetaire thema's worden aangepakt en het trage tempo waarin anderzijds de onderwerpen in verband met de rechten van de werknemers worden behandeld - waardoor de materies die de voorlichting, raadpleging en participatie van de werknemers betreffen, de afgelopen tien jaar nagenoeg niet aan bod kwamen.
Ten tweede, we vrezen dat de lidstaten met weinig verworvenheden op het gebied van de voorlichting van werknemers niet de mogelijkheid zullen hebben op dit stuk vooruit te komen, omdat de landen met een hoog niveau van verworvenheden op dat vlak het peil ervan naar beneden zullen bijstellen.
Ten derde, we zijn bang dat de Europese wetgeving terzake zo ingewikkeld, versnipperd en technisch wordt dat de werknemers uiteindelijk slechts in geringe mate bij de besluitvorming erover zullen worden betrokken, wat trouwens al wordt bevestigd door de vele bestaande regelingen terzake, alsmede door het feit dat de vakbeweging niet de kans krijgt naar behoren aan de desbetreffende debatten deel te nemen.
In die zin ben ik het eens met het uitstekende verslag van de heer Menrad, vooral met de voorstellen erin betreffende het statuut van de Europese vennootschap, de werkgroep van hooggeplaatste deskundigen en de uitwerking van een richtlijn waarvan de bepalingen van soepelheid getuigen en op een grote gemeenschappelijke noemer berusten.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, het ingediende verslag benadrukt de noodzaak om bij de kwestie van de voorlichting en raadpleging van de werknemers bij de medezeggenschapsprocedure vaart te maken met de ontwikkeling van een medezeggenschapsmodel, van een inspraakmodel. Met het oog op de bestaande zeer uiteenlopende Europese systemen zullen daarbij natuurlijk een zekere flexibiliteit, pragmatische onderhandelingsoplossingen en de invoering van noodzakelijke minimum normen een wezenlijke rol spelen. In een tijd waarin kwesties met betrekking tot de opening der markten en de globalisering verschillende randvoorwaarden scheppen die de werknemers steeds zwaarder belasten, zijn acceptabele randvoorwaarden noodzakelijker dan ooit. De inventarisatie van de wereldeconomie van vandaag de dag laat op een meedogenloze manier zien, hoe het kapitaal zich beweegt en concentreert, hoe het vlucht, wat het misbruikt en wie tot speelbal van deze nieuwe beweeglijkheid is geworden.
Het grootste probleem daarbij is dat bij deze internationale procedures, bij deze internationale proceduremechanismen fundamentele mensen- en vakbondsrechten worden omzeild en geschonden. Er moet in dit verband ook verder worden gedacht dan Europa. Dat moet men doen om zich een duidelijker beeld te kunnen vormen. Ik weet wel dat men niet alles kan regelen en ook niet alles moet regelen. Maar voor een conflictloze maatschappelijke samenleving zijn democratische medezeggenschap en medezeggenschapsmodellen noodzakelijk als het gaat om de existentiële problematiek van een enkele werknemer, want daarvan hangt uiteindelijk ook de pluraliteit van onze maatschappij af en de opbouw van ons democratisch systeem.
Het ontbreken van een Europese bedrijfswetgeving die bijvoorbeeld de sterkere betrokkenheid van de werknemers regelt of kan regelen, betekent slijtage van ressources aan weerszijden en leidt natuurlijk ook tot aanzienlijke kosten voor de economie. Ook daar moet steeds opnieuw weer op worden gewezen. Juist in dit verband is het nog eens noodzakelijk om te stellen dat het niet voorhanden zijn van een statuut van de Europese naamloze vennootschap ook moet worden beschouwd als verzuim, omdat met een dergelijk statuut volgens mij duidelijk ook impulsen voor investeringen en daarmee voor de werkgelegenheid zouden kunnen worden gegeven.
De groep deskundigen van de Commissie die aanbevelingen voor medezeggenschapsmodellen moet uitwerken voor april mag niet slechts een platformdiscussie blijven, maar moet de noodzakelijke impulsen tot handelen geven. Daarbij is het van belang dat de gevonden Europese oplossing geen vluchtmogelijkheid toestaat voor ondernemingen uit andere landen met strengere bepalingen. Voor de rest hoeven we alleen maar over de deregulering naar beneden toe te praten en dat kan toch niet de maxime van ons handelen zijn.
Samengevat: het verslag Menrad bevat voor mij gangbare voorstellen voor de manier waarop we de doelstelling van de medezeggenschap zouden kunnen bereiken en het laat ook de risico's zien in geval er in deze kwestie niets zou worden gedaan. Het niet hebben van medezeggenschap is de duurste misinvestering van het bedrijfsleven. Dat moeten we ons realiseren.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u en uw collega's in het Europees Parlement dank zeggen voor de voortreffelijke wijze waarop u de mededeling van de Commissie van 14 november inzake de voorlichting en de raadpleging van werknemers hebt behandeld. Ik ben van mening dat zowel uit de ontwerpresolutie die wij bespreken en waarover u gaat stemmen, als uit de toelichting zeer duidelijk blijkt dat u allen zorgvuldig aandacht hebt besteed aan dit uitermate belangrijke onderwerp.
Dit geldt met name voor de heer Menrad, die een bijdrage van doorslaggevende betekenis heeft geleverd aan de afhandeling van enkele vroegere dossiers, bij voorbeeld dat betreffende de Europese ondernemingsraden. Daarvoor willen wij allen onze erkentelijkheid betuigen. Ik dank u in het bijzonder voor de grote inspanningen die u zich nu weer getroost hebt met dit voortreffelijke initiatiefverslag, waarmee u de Europese instellingen in deze belangrijke kwestie uit de problemen probeert te helpen.
Zoals de heer Menrad in zijn verslag benadrukt, behandelt de Commissie in haar mededeling voornamelijk twee onderwerpen. In de eerste plaats de noodzaak van een communautair kader voor de voorlichting en de raadpleging van werknemers in nationale ondernemingen. In de tweede plaats de poging de impasse te doorbreken met betrekking tot het statuut van de Europese vennootschap en een aantal andere, daarmee verband houdende voorstellen, die nog niet afgehandeld zijn en een belangrijke rol vervullen bij de voltooiing van de interne markt.
Wat eerstgenoemde kwestie betreft, juich ik het van harte toe dat u van een positieve aanpak bent uitgegaan. Aan de hand van het overleg dat na de mededeling van de Commissie heeft plaatsgevonden, zal ik de Commissie in de komende maanden een voorstel voorleggen om de procedure voor de raadpleging van de sociale partners op Europees niveau op gang te brengen. Ik hoop van harte dat de sociale partners bereid en in staat zullen zijn vast te stellen wat de regels die hiervoor zouden gelden moeten inhouden en overeenstemming te bereiken over de wijze waarop deze regels ingevoerd zullen worden.
De tweede kwestie die in de mededeling wordt besproken is zeer gecompliceerd, zoals duidelijk moge blijken uit het feit dat de Commissie een impasse tracht te doorbreken die al meer dan vijfentwintig jaar bestaat. Deze impasse berooft de Europese industrie van een zeer waardevol instrument - het statuut van de Europese vennootschap - dat de industrie bijzonder goede diensten kan bewijzen bij de aanpassing aan de nieuwe voorwaarden van de interne markt en de verbetering van haar concurrentiepositie in de wereld.
Nu de derde fase van de Economische en Monetaire Unie nadert, wordt de noodzaak om dit instrument beschikbaar te maken steeds dringender. De Europese Raad beseft heel goed dat het dringend nodig is hiermee vooruitgang te boeken en heeft in feite afgelopen juni tijdens zijn bijeenkomst in Florence nog eens bevestigd dat hij zich ervoor inzet dat te doen. Als het verslag van de heer Menrad door het Europees Parlement wordt aangenomen, en dat hoop ik van harte, dan zult u een bijdrage van doorslaggevende betekenis leveren aan de vaststelling van de vereiste constructieve oplossingen en ik ben er zeer mee ingenomen dat u het met de Commissie eens bent over de fundamentele eerste voorwaarde voor de vooruitgang die geboekt moet worden met deze kwestie, namelijk de noodzaak om te zoeken naar toereikende regels, die op de Europese vennootschap van toepassing zijn maar de nationale systemen ongemoeid laten, terwijl wij tegelijkertijd moeten zien te vermijden dat de individuele lidstaten een buitenlands participatiemodel wordt opgelegd.
Het verheugt mij vandaag te kunnen zeggen dat dit betekent dat wij een gemeenschappelijk uitgangspunt hebben, maar u hebt zich er niet toe beperkt dit fundamentele standpunt slechts opnieuw te formuleren. Het verslag van de heer Menrad gaat veel verder en geeft een diepgaande analyse van bepaalde mogelijkheden om deze aanpak uit te voeren. U hebt veel vernieuwende ideeën aangedragen waaraan wij veel zullen hebben bij het zoeken naar een uitweg uit de huidige moeilijkheden. En er moeten veel moeilijkheden overwonnen worden, zoals door velen die aan het debat hebben deelgenomen reeds is gezegd.
Zoals u weet, heeft de Commissie onlangs een werkgroep van hooggeplaatste onafhankelijke deskundigen ingesteld onder voorzitterschap van de heer Davignon. Deze werkgroep van deskundigen vormt een extra forum voor beschouwing en zal ook een extra bron van ideeën zijn voor de oplossing van deze kwestie. Ik heb begrepen dat een delegatie van dit Parlement, waarvan de heer Menrad deel uitmaakt, zeer spoedig bijeen zal komen met de leden van deze werkgroep. Ik verzoek u dringend uw ideeën, die in het verslag zo duidelijk verwoord zijn, met de werkgroep van deskundigen te bespreken. Dat zal vast en zeker zeer nuttig zijn en een belangrijke inbreng in hun werk betekenen.
Op grond van alle bijdragen die de Commissie ontvangen heeft naar aanleiding van haar mededeling en het rapport van de groep van deskundigen, verheug ik mij er op om namens de Commissie weer bij u en de andere instellingen van de Gemeenschap terug te komen. Ik stel mij ten doel dan concrete oplossingen voor te leggen, die de steun kunnen krijgen die nodig is om dit langdurende debat te beëindigen.
Mevrouw Oddy drukte het goed uit, toen zij zei dat Europa de Europese vennootschap nodig heeft. Het statuut is een zaak van groot belang voor de voltooiing van de interne markt. Daar ben ik het mee eens. De heer Pronk onderkende zeer duidelijk dat er verschillende systemen bestaan in de Gemeenschap en het zal niet gemakkelijk zijn die onder één noemer te brengen. Ik zou graag zien dat een systeem wordt ontwikkeld dat zowel nuttig als flexibel is voor allen die daarvan gebruik willen maken, zodat het niet alleen het vertrouwen kan genieten van het bedrijfsleven, maar ook de noodzaak van passende betrokkenheid van de werknemers respecteert.
De Europese vennootschap is altijd al noodzakelijk geacht voor de interne markt. Met de invoering van de EMU en de ene munt zal zij niet meer gewoon noodzakelijk, maar absoluut onontbeerlijk zijn. Tegen mevrouw van Lancker en mevrouw González Álvarez zou ik, wat de raadpleging betreft, willen zeggen dat de mededeling van de Commissie een overlegdocument is en het leek mij veel gepaster om onze ideeën eerst open en eerlijk op schrift te stellen dan mensen te raadplegen alvorens het overlegdocument in het spel te brengen. Wat wij nu gedaan hebben, heeft tot gevolg dat er zeer breed overleg zal plaatsvinden.
Tenslotte proberen wij dit doel nu al zesentwintig jaar te bereiken. Het werd in 1970 voor het eerst aan de orde gesteld, maar ik wil het Parlement eraan herinneren dat Robert Schuman zelfs daarvoor al had gezegd dat het voor de verwezenlijking van de interne markt dringend nodig was een dergelijk instrument te hebben. Na al die jaren zijn wij nu zover dat een oplossing, die de Unie al zo lang door de vingers is geglipt, mogelijk lijkt. Andere kwesties zijn geregeld en door dit Parlement bevorderd, in het bijzonder de Europese ondernemingsraad, zodat wij nu ook wat dit betreft een oplossing tegemoet mogen zien. Na al die jaren ben ik toch optimistisch gebleven.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.

Bescherming van de bossen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0417/96) van de heer Collins namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het voorstel voor een verordening van de Raad tot
1.wijziging van verordening (EEG) nr. 3528/86 betreffende de bescherming van bossen in de Gemeenschap tegen luchtverontreining (COM(96)0341 - C4-0476/96-96/0185(CNS)); 2.wijziging van verordening (EEG) nr. 2158/92 betreffende de bescherming van bossen in de Gemeenschap tegen brand (COM(96)0341 - C4-0477/96-96/0186(CNS)).
Collins, Kenneth
Mijnheer de Voorzitter, ik rekende erop dat de commissaris een lange toespraak zou houden. Doorgaans kan men daar wel van op aan, maar de ene keer dat ik echt graag wilde dat hij uitvoerig reageerde, hield hij het kort. Het is me wat! Ik zal u voortaan een bericht sturen: " Houdt u maar rustig een lange toespraak" , zal ik u zeggen. Ik verontschuldig mij voor mijn afwezigheid, maar de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming moest opnieuw worden samengesteld. Nu dat gebeurd is, kan ik u over dit verslag vertellen.
Het is in feite geenszins een controversieel verslag. De commissie heeft twee voorstellen van de Commissie bestudeerd: het ene betreft de bescherming van de bossen tegen luchtverontreiniging en het andere de bescherming van de bossen tegen brand. Wij hebben deze voorstellen bekeken en zijn van mening dat zij aanbeveling verdienen. Zij dragen bij tot duurzame bosbouw. Zij bouwen voort op bestaande programma's en werken deze slechts bij. Zij verlengen de duur van de programma's en brengen de nodige begrotingswijzigingen aan.
Wij hadden één probleem met de Commissie en dat was de wijze waarop in de begrotingsmiddelen werd voorzien. De Commissie wilde de financiële bepalingen in de voorstellen opnemen. Dat is in strijd met de interinstitutionele verklaring van 1995 en daarom heeft de Begrotingscommissie, na bestudering van de twee voorstellen, enkele amendementen ingediend. De Commissie milieubeheer is van mening dat de amendementen van de Begrotingscommissie aangenomen moeten worden: zij vervangen de beheerscomités door raadgevende comités en maken het geheel daarmee opener en, ik durf het haast niet te zeggen, eerlijker, maar in ieder geval doorzichtig. De Begrotingscommissie wees er tevens op dat halverwege de looptijd een evaluatie van de rendabiliteit en de tenuitvoerlegging dient plaats te vinden. De Commissie milieubeheer achtte ook dit een verstandig voorstel. Wij zijn derhalve bereid u aan te bevelen de amendementen van de Begrotingscommissie aan te nemen. Toen wij het verslag in stemming brachten, ried ik de commissie aan deze amendementen op te nemen en zij heeft dat advies opgevolgd.
Als commissie zijn wij van mening dat deze verslagen een zeer groot verschil zullen uitmaken voor het bosbouwbeleid van de Europese Unie en zij zullen bestaande, succesvolle programma's voortzetten. Zij genieten de steun van alle partijen en van de betrokken commissies. Daarom hoef ik, net als de commissaris voor mij, geen lange toespraak te houden. Ik kan nu eindigen, want niemand heeft mij een bericht gestuurd met het verzoek langer het woord te voeren! Ik beveel het Parlement aan deze verslagen goed te keuren.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, dit is inderdaad één van die voorstellen die wij enkel kunnen steunen, ook al omdat het een aantal principes herneemt die al in 1986 gelanceerd zijn, opnieuw voorgesteld zijn in 1992 en die we nu nogmaals voor vijf jaar aanpassen.
Nu we een nieuwe economische en organisatorische inspanning voor de Europese Unie voorstellen is dit misschien wel het ogenblik om ons af te vragen welke resultaten deze tien jaar van experimenten, ervaringen en inzet hebben opgeleverd. Inzake het eerste probleem, de luchtverontreiniging, wijst een verslag van deskundigen erop dat de Europese bossen sinds 1988 steeds verder worden aangetast door de luchtverontreiniging: in het licht van processen van ontbladering, verkleuring van het gebladerte, het verdwijnen van de zwakste plantensoorten moeten wij veeleer de inspanningen voor wetenschappelijk onderzoek opvoeren in plaats van het werk van observatie en katalogering voort te zetten, dat ons inziens na tien jaar toch al over de nodige parameters had moeten beschikken.
De bescherming tegen bosbranden vertoont een ander en ook complexer karakter. De studie stelt dat zowat de helft van de Europese bossen het gevaar lopen vernield te worden door een bosbrand: van 1985 tot 1995 zijn officieel 400.000 bosbranden geregistreerd maar we kunnen veronderstellen dat het er veel meer waren. De oorzaken zijn op de een of andere manier alle toe te schrijven aan de mens: de onachtzaamheid van wie in het bos vertoeft voor werk, jacht of toerisme is een eerste oorzaak; een tweede oorzaak is de verwaarlozing van de aanpalende landbouwgronden, waar het gras niet gemaaid wordt en zich een massa hoogst ontvlambaar hooi opstapelt; een derde oorzaak - misschien wel de belangrijkste - is misdadig opzet. Naast maniakale vormen bestaan er overal in Europa echte misdadige organisaties die branden stichten om de aanmoedigingspremies, die voorzien zijn voor blusoperaties en herbebossing, te kunnen opstrijken.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op basis van het subsidiariteitsprincipe, moeten mijns inziens studies en onderzoek in die richting gevoerd worden vóór projecten aanvaard worden. We moeten dus initiatieven starten die deze echt objectieve projecten kunnen selecteren.
Tenslotte zijn de middelen beperkt: 40 miljoen ecu voor de strijd tegen de luchtverontreiniging, 70 miljoen ecu voor de strijd tegen bosbranden. Ze zijn beperkt als we echt een beetje verder willen gaan met onze inspanningen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, in het voorliggende verslag van de heer Thomas wordt aangeklaagd dat de aangetaste bosoppervlakte in vergelijking met het jaar voordien met 3, 8 % is toegenomen. Het voorgaande jaar kende dus 27 % van de bomen in Europa problemen en dit percentage is dit jaar met 3, 8 % toegenomen. Zoals de voorzitter van de Commissie milieu stelt, moeten deze verordeningen dan ook worden goedgekeurd evenals de middelen die kunnen helpen om deze uit te voeren. Zoals de voorzitter van de Commissie milieu ook al zei, stelde de goedkeuring van dit verslag inzake de regelgeving en de middelen geen groot probleem in de commissie. Misschien moeten we echter nogmaals denken aan het debat van vanmiddag en wijzen op de aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten, wanneer we een communautair beleid opstellen ter bescherming van de bosbouw. De Commissie milieu heeft dit overigens bij tal van gelegenheden trachten te doen.
Er zijn inderdaad moeilijkheden als gevolg van de grote verscheidenheid aan bossen en de verschillende benadering in de verschillende lidstaten. Wanneer de Europese Unie de verschillende overeenkomsten die zij ondertekend heeft - zie de conferenties van Rio, van Helsinki en het vijfde milieu-actieprogramma - wil nakomen, dient zij niet alleen aandacht te besteden aan de tenuitvoerlegging van deze verordeningen maar moet zij, na overleg tussen de verschillende landen en de Europese Unie zelf, ook oog hebben voor de verwezenlijking van een gemeenschappelijk beleid ter bescherming van onze bossen. Zoniet zal het onmogelijk zijn om tegen het jaar 2000 de Habitat-richtlijn op een passende manier tenuitvoer te leggen.

Blokland
Voorzitter, luchtverontreiniging trekt zich weinig van landsgrenzen aan, dat is duidelijk. De problemen met de bossen in de Scandinavische landen zijn er een heel duidelijk voorbeeld van. Daarom denk ik dat een Europese medefinanciering van het onderzoek naar de kwaliteit van de bossen een goede zaak is. De verordening waarover we het hier hebben loopt al weer enkele jaren en de resultaten van het onderzoek worden langzaamaan duidelijk.
Ik heb eens wat gebladerd in de uitkomsten die gepubliceerd werden in het syntheserapport van 1996.
Eén van de dingen die me opviel is, dat uit de verstrekte gegevens blijkt dat het eerder de droogte is, dan de luchtverontreiniging die de bossen schade toebrengt. En dan praten we ook nog over een bepaalde regio, namelijk die rond de Middellandse Zee.
Dat is een opmerkelijk resultaat. Dat wil overigens niet zeggen dat de luchtverontreiniging geen rol speelt. Bij een kwart van de bomen werd een behoorlijk naald-of bladverlies geconstateerd.
Het onderzoek heeft dus al het een en ander opgeleverd en de verlenging van het onderzoek is nuttig. Nu reeds gaat het grootse deel van het geld niet meer naar de bewaking via het systematische net, maar naar de modelen demonstratieprojecten.
Ik kan me die verschuiving wel voorstellen, al denk ik wel dat we aan het einde van de nieuwe vijfjarige termijn moeten nagaan of de Europese steun niet kan worden afgebouwd. In het verlenen van steun schuilt altijd het gevaar, dat deze elke keer stilzwijgend wordt verlengd, terwijl we ons moeten afvragen of het doel van het onderzoek niet bereikt is. Het ziet ernaar uit dat het onderzoek over vijf jaar genoeg gegevens heeft om conclusies te kunnen trekken. Ik zou het dan logisch vinden de geldstroom op basis van de onderzoeksresultaten te verschuiven naar de regelrechte bescherming van de bossen, dat wil zeggen: bestrijding van de luchtverontreiniging en de gevolgen ervan voor de bodem en bestrijding van de verdroging.
Natuurlijk zullen we dat tegen die tijd moeten beoordelen, maar waar het mij om gaat is dat het bij dit soort projecten te vaak voorkomt dat er steeds nieuwe onderzoeksdoelen worden bedacht omdat de geldstroom toch wel doorgaat. Dit geldt wat mij betreft nog sterker voor de verordening over de bosbranden.
Tenslotte, Voorzitter, wat de amendementen betreft: de meeste daarvan kan ik steunen.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ik de steun van mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij, uitspreken voor dit voorstel van de Commissie om deze twee programma's ter bescherming van het bos, die gericht zijn op de preventie van luchtverontreiniging en de bescherming tegen bosbranden, te verlengen.
Globaal gezien kunnen wij het ermee eens zijn dat deze programma's doeltreffend geweest zijn en dat de communautaire coördinatie en evaluatie van deze twee verschijnselen van algemene aard noodzakelijk blijven. Wij moeten de Commissie echter ook een aantal vragen stellen en zelfs enkele suggesties formuleren.
Het programma ter bestrijding van de luchtverontreiniging wordt vaak als positief beschouwd, zowel bij de oprichting van het netwerk voor de algemene observatie van de bossen - dat al het volledige grondgebied van de Europese Unie bestrijkt en, volgens de inlichtingen van de Commissie, al functioneert - als van het netwerk voor intensief toezicht. De Commissie heeft ons ook meegedeeld dat in het kader van de pilootprojecten meer dan 200 programma's zijn ontwikkeld, goedgekeurd en gefinancierd. Zij zegt echter bijna niets over de uiteindelijke doelstellingen en de evaluatie van de programma's die in deze tien jaar ontwikkeld zijn. Een van de taken van de Commissie bestaat er echter precies in al deze onderzoeksprogramma's, die moeten nagaan of er al dan niet een oorzakelijk verband bestaat tussen de luchtverontreiniging en de schade die we in onze bossen vaststellen, uiteindelijk te evalueren.
Na tien jaar van onderzoek in heel Europa en met de volledige medewerking van het onderzoek dat op nationaal vlak verricht is en de programma's op internationaal vlak, moeten we tot onze grote verbazing vaststellen dat er nog altijd geen evaluatiegegevens voorhanden zijn over dit oorzakelijke verband en dat er met name nog altijd geen procedures zijn uitgewerkt voor de behandeling van de bossen en de bodembehandeling.
Wij moeten de Commissie dan ook vragen dat zij tot een grondiger evaluatie overgaat en zo nodig nieuwe onderzoeksprojecten start. Wij kunnen echter niet blijven toekijken op de teloorgang van onze bossen terwijl statistieken worden opgesteld maar geen maatregelen getroffen worden.
In verband met het programma ter bescherming tegen bosbranden kunnen wij bevestigen dat de impuls en de evaluatie die in alle landen van de Europese Unie gebeurd is en dan vooral in de meest getroffen landen zoals Spanje, Portugal, Italië, Frankrijk en gedeeltelijk ook Duitsland, positief waren. Maar ook hier zijn nieuwe inspanningen en samenwerking tussen de lidstaten nodig. De afgebrande oppervlakte is misschien gedaald maar sinds 1986 is het aantal bosbranden verdubbeld. Op sommige dagen - dit zou de krantenkoppen moeten halen - ontstaan twee branden per minuut in Europa.
Dit is echt niet logisch, dit zijn geen bovennatuurlijke oorzaken. Het gaat hier duidelijk om misdadig opzet en ook om nalatigheid van de autoriteiten aangezien 50 % van de oorzaken van deze branden niet wordt opgehelderd. Wij moeten een oproep tot de lidstaten richten opdat zij dit toezicht en vooral het onderzoek naar de oorzaken opvoeren indien zij communautaire steun willen blijven genieten.
In de landen van Zuid-Europa moeten de lidstaten de plaatselijke gemeenschappen en overheden meer bevoegdheden geven inzake de bescherming van de bossen in de omgeving. Mijns inziens is dit een essentieel instrument voor een doeltreffende bescherming van onze bossen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, we zijn het eens met de uitbreiding van de maatregelen van de Gemeenschap inzake de bescherming van de bossen tegen luchtverontreiniging en brand. We scharen ons dan ook achter het positieve initiatief van de Commissie en de voorstellen van rapporteur Collins.
We wijzen er uiteraard op dat de aanhoudende vernieling van bossen, vooral door branden in de zuidelijke lidstaten van de Unie, ongebreidelde afmetingen heeft aangenomen. Hoewel de nationale instanties een belangrijke verantwoordelijkheid op dit vlak dragen, moet worden opgemerkt dat - zoals we vanochtend bij de behandeling van het verslag van de heer Thomas over de bosbouwstrategie van de Unie al hebben benadrukt - de interventies terzake van de Europese Unie te wensen overlaten, waarbij ik vooral verwijs naar de gebrekkige acties met het oog op zowel de betere bescherming tegen bosbranden als de versterking van de infrastructuren en de nauwere samenwerking van de lidstaten op het gebied van de technologie en de opleiding van het menselijk potentieel, alsmede naar het ontbreken van een task force die in de hele Europese Unie operationeel is en ongetwijfeld tot de voorkoming en bestrijding van bosbranden zal bijdragen.
Hoewel het nu winter - en geen zomer - is, neem ik de gelegenheid te baat om tot slot nogmaals te benadrukken dat het probleem van de bescherming tegen bosbranden verre van opgelost is en de Unie haar desbetreffende acties en interventies dringend moet versterken.

de Brémond d'Ars
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt me dat er ondanks alles toch een verslag is en er een debat over deze belangrijke kwesties wordt gehouden - er was immers sprake van niet.
De bedragen die voor de financiering van deze vijfjarenprogramma's zijn gereserveerd, zijn echter zeer gering, dat moeten we erkennen. Het is een positieve zaak dat het voorgestelde bedrag voor de bestrijding van de vervuiling verhoogd is ten opzichte van de voorgaande periode, maar het is verbazingwekkend dat de toewijzing voor de bescherming tegen brand niet is verhoogd. Het aantal branden lijkt in Europa sterk toe te nemen. Dat alleen al zou een verhoging van dit bescheiden bedrag van 70 miljoen ecu voor een periode van vijf jaar, dat wil zeggen 14 miljoen ecu per jaar, rechtvaardigen, te meer omdat het gaat om de financiering van preventieve maatregelen.
Welnu, we kunnen zien dat bij het toenemend aantal bosbranden de omvang ervan aanzienlijk geringer wordt wanneer er preventieve maatregelen zijn getroffen. De verwoeste oppervlakte wordt dan veel minder groot. Bovendien worden met de financiering van preventieve maatregelen de aanzienlijke kosten van herbebossing veel lager. Zo kunnen veel onkosten worden bespaard. Daarom heb ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij amendement nr. 20 ingediend, dat overigens identiek is aan dat van de heer Weber, om het bedrag ten behoeve van de preventie van bosbranden te verhogen van 70 miljoen tot 100 miljoen ecu, wat volstrekt redelijk is, aangezien dat over een periode van vijf jaar 20 miljoen ecu per jaar betekent.
Namens mijn fractie verzoek ik u dan ook, mijnheer de rapporteur, dit amendement te willen aanvaarden. Ik vraag het Parlement het aan te nemen, en de Commissie om het te willen overnemen.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, vandaag hebben wij ons in dit Parlement serieus beziggehouden met de problematiek van onze bossen, die 41, 5 % van de landbouwoppervlakte van de lidstaten bestrijken en waarvan twee derde gelukkig particulier eigendom is.
Ik behoef hier niemand meer te overtuigen met wat overigens al terecht is onderstreept in het debat over het verslag Thomas over de veelvoudige rol van de Europese bossen op het gebied van milieu, gezondheid en recreatie, maar ook op economisch en sociaal terrein.
Een goed bosbeleid van de Europese Unie mag niet voorbijgaan aan het subsidiariteitsbeginsel, dat wil zeggen dat er zo weinig mogelijk communautaire regelgeving moet komen en dat we ons moeten beperken tot het noodzakelijke.
Met Europese middelen de bossen beter beschermen tegen de luchtvervuiling, die geen grenzen kent, de bossen van de Gemeenschap beter beschermen tegen brand, zijn communautaire acties die versterkt en verlengd mogen worden. Het is dan ook van belang dat wij de middelen voor zo'n beleid krijgen, vooral wat de bescherming tegen bosbrand betreft. Ik dring derhalve aan op de goedkeuring van het amendement van onze fractie, dat door mijn collega de Brémond d'Ars is ingediend en waarmee wij het bedrag dat is bestemd voor de tenuitvoerlegging van bedoelde actie willen verhogen van 70 miljoen tot 100 miljoen ecu.
Omdat ik in mijn land en op Europees niveau de rol van de bosbouwers en hun beroepsorganisaties in het kader van een goed bosbeheer en de verdediging tegen bosbrand heb leren waarderen, hecht ik meer in het bijzonder aan hun daadwerkelijke deelname aan de communautaire bosbeschermingsacties en hoop ik dat de Commissie ons op dit punt kan geruststellen.
Als vice-voorzitter van de Intergroep "jacht, visserij en milieu" van dit Parlement zou ik hier de uitnemende rol van de jagers en hun organisaties bij de bescherming van het bos en van de habitats van de in het wild levende dieren willen onderstrepen, een rol die te vaak in enkele gelederen van het Parlement wordt miskend. Ook de jagersorganisaties moeten volledige partners zijn bij de tenuitvoerlegging van de communautaire acties ten behoeve van de bescherming van het bos. Vergeet u hen dus niet, commissaris.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, onze samenleving is er zich misschien wel van bewust dat dringend strenge preventiemaatregelen en doeltreffende bepalingen voor de bestrijding van de luchtverontreiniging moeten getroffen worden maar zij vertoont nog altijd grote tekortkomingen en een duidelijke houding van zelfvernietiging. Ook de uitvoerende macht is er niet in geslaagd de weg te effenen voor een duidelijke ommekeer, voor een echte bewustwording op het vlak van milieubescherming en de gezondheid van de burger. Ook zij heeft blijk gegeven van haar tekortkomingen aangezien zij er niet in geslaagd is een adequate financiële ondersteuning voor te stellen. De voorziene financiële middelen volstaan helemaal niet om het bos te beschermen en bosbranden, die zo'n groot aandeel hebben in de verdwijning van onze bossen, te voorkomen.
De schade aan de bossen is vooral te wijten aan de luchtverontreiniging, die door de grote industriële complexen veroorzaakt wordt; aan de gewijzigde klimaatsomstandigheden; aan een aantal biologische verstoringen, die rampzalige gevolgen hebben omdat ze degeneratieprocessen veroorzaken, zoals ontbladering en verkleuring van de bladeren; en aan bosbranden, die ofwel het gevolg zijn van natuurlijke oorzaken ofwel van de dwaasheid van de mens.
De communautaire actie moet dan ook eerst en vooral streven naar een harmonisatie van de inspanningen van de lidstaten bij de preventie van bosbranden. Dit probleem treft vooral de zuidelijke landen van de Unie, waar al meer dan 500.000 ha. bos vernield is door bosbranden. Als we dan zien hoeveel financiële middelen worden uitgetrokken voor deze twee programma's ter bescherming van het bos in de eerste vijf jaar van hun toepassing en vaststellen dat de beschikbare middelen zo goed als opgedroogd zijn, begrijpen we duidelijk dat de financiering ontoereikend is.
Wij vragen de Commissie dan ook dat zij de zones aangeeft die bijzonder gevaar lopen zodat de communautaire steun optimaal geconcentreerd kan worden en de lidstaten dat zij globale plannen indienen voor de bescherming tegen bosbranden. Deze plannen mogen niet algemeen en dus weinig gedetailleerd zijn maar moeten precies en zo duidelijk mogelijk zijn.
Wij zijn absoluut overtuigd van het belang dat de invoering van een systeem voor monitoring en informatie in verband met het probleem in heel de Unie kan hebben. Wij steunen ook het verzoek van de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbescherming om het aanvankelijk voorziene beheerscomité te vervangen door raadgevende comités, die alvast zullen helpen om de invloed van de Raad te beperken en de rol van het Europees Parlement te versterken.

Flynn
Om te beginnen wil ik u, mijnheer Collins, als rapporteur, en de leden van uw commissie namens de Commissie dank zeggen voor de kwaliteit van uw werk. Ik wil tevens het belang benadrukken van de analyse in de verslagen van de Begrotingscommissie en de Landbouwcommissie en de respectieve rapporteurs voor advies ook dank zeggen. Zij hebben allen een zeer positief standpunt ingenomen inzake de bescherming van bosbestanden van de Unie en de voortzetting van de communautaire maatregelen in die sector. Uit het verslag van de heer Thomas dat wij vanmorgen bespraken en ook vanmiddag blijkt zeer duidelijk dat de bescherming en instandhouding van de bossen een bijzonder belangrijk onderwerp is. Daarover wordt in de gehele wereld gediscussieerd, vooral met het oog op de belangrijke rol die de bossen spelen bij de bestrijding van woestijnvorming en klimaatverandering en bij het behoud van de biodiversiteit.
Door ondertekening van de Verklaring van Rio verplichtte de Unie zich formeel tot bevordering van de instandhouding, de ontwikkeling en het duurzaam beheer van de bossen, zowel op haar eigen grondgebied als daarbuiten. De Commissie voor Duurzame Ontwikkeling, met haar Intergouvernementeel Panel voor de bossen, en de ministeriële conferentie van Helsinki over de bescherming van de bossen in Europa zijn het resultaat van die verplichting.
De twee door de heer Collins besproken maatregelen ter bescherming van de bossen, die wij voorstellen te verlengen, zijn de voornaamste onderdelen van het beleid inzake de instandhouding van de bossen in Europa. Het belang daarvan wordt benadrukt door het feit dat de levensvatbaarheid van ongeveer een kwart van onze bossen verminderd blijkt te zijn en dat jaarlijks een half miljoen hectare bos door brand wordt verwoest.
Ik wil tegen de heer Valverde López zeggen dat er, gezien het statistisch gegeven dat er in tien jaar slechts tien dagen zonder brand geweest zijn, heus wel goede resultaten geboekt zijn, als de brandweer in 95 % van alle gevallen binnen tien minuten na het uitbreken van een bosbrand met blussen begint en de brand meester wordt. Zij doet veel goed werk wat dat betreft. Dat moeten wij toegeven.
U hebt allen uw volledige instemming betuigd met de verlenging en de versterking van deze twee belangrijke maatregelen. Daarvoor wil ik u mijn dank betuigen. Ik heb ook begrepen dat u een aantal amendementen hebt voorgesteld. Verscheidene daarvan zijn voor beide verordeningen gelijk.
Wat de rechtsgrondslag betreft - de amendementen 9 en 1 - heb ik begrip voor uw mening dat de twee maatregelen op afzonderlijke rechtsgrondslagen moeten berusten, zoals voorheen het geval was. Niettemin acht de Commissie artikel 43 echter gepast en voldoende en is zij op dit moment niet bereid de rechtsgrondslag te wijzigen.
U hebt verder volkomen terecht opgemerkt dat er een nieuwe formule is ingevoerd voor de raming van de nodig geachte bedragen, die in de twee nieuwe voorstellen voor een verordening moet worden toegepast, dat wil zeggen via de amendementen 2, 3, 4, 7, 10, 12, 13 en 16. Daarover heeft de heer Collins in het bijzonder gesproken. Wij hadden abusievelijk verzuimd rekening te houden met die verandering. De werkgroepen van de Raad hadden ook al op deze nalatigheid gewezen. De formulering van de twee verordeningen is derhalve herzien overeenkomstig de precieze bewoordingen van de in maart 1995 ondertekende interinstitutionele verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, waarop de rapporteur doelde.
De amendementen tot wijziging van de comitéprocedure waar u om hebt verzocht - de amendementen 5, 6, 14 en 15 - hebben voornamelijk betrekking op de publicatie van de besprekingen in de comités. Zoals u zult weten, is deze kwestie inmiddels geregeld door een onderlinge overeenkomst tussen het Parlement en de Commissie en is het niet meer nodig de wetsteksten opnieuw te formuleren.
U verzoekt vervolgens om het Permanente Comité voor de Bosbouw om te zetten in een raadgevend comité. In de praktijk vervult het comité echter in de meeste gevallen reeds een adviserende rol. Ik geloof daarom niet dat een verandering van dien aard deel zou moeten uitmaken van de eenvoudige verlenging die vandaag wordt beoogd.
Met betrekking tot de amendementen over de tussentijdse evaluatie, de amendementen 8 en 17, zou ik willen opmerken dat regelmatig periodieke evaluatierapporten over de maatregelen worden gepubliceerd, vooral wat de gezondheidstoestand van de bossen en de bijzonderheden van bosbranden betreft. De Commissie zal ervoor zorgen dat deze rapporten beschikbaar gesteld worden voor de geachte afgevaardigden door middel van een passender informatieproces.
De kwestie van de luchtverontreiniging wordt in vier amendementen genoemd, te weten de amendementen 22, 25, 26 en 28. Zij zijn buitengewoon belangrijk. Wij moeten echter voor ogen houden dat het hier om een eenvoudige verlenging gaat van een actie en dat de systemen in het kader daarvan reeds op nationaal, communautair en internationaal niveau in werking zijn. Het is derhalve moeilijk voor de Commissie om die verzoeken op dit moment in te willigen.
Ter bescherming van de bossen tegen brand wordt in enkele amendementen, namelijk de amendementen 18, 19 en 23, verzocht om de financiering van preventieve maatregelen afhankelijk te stellen van onmiddellijke herbebossing van oppervlakten die door brand zijn verwoest, alsmede te voorzien in de financiering van een verzekering voor die nieuwe aanplant. Dat zijn maatregelen die niet rechtstreeks verband houden met deze actie en zij zouden, naar mijn mening, zeer belastend zijn. Bovendien hebben sommige deskundigen verklaard dat zij niet altijd wenselijk of technisch uitvoerbaar zijn.
De Commissie heeft met belangstelling kennis genomen van de amendementen die verzoeken om een verhoging van het toe te wijzen bedrag, te weten de amendementen 20, 24 en 27, die met name door de heer de Brémond d'Ars genoemd zijn. Wij zouden ook graag zien dat dit gebeurt. Helaas vrees ik dat een dergelijke verhoging op dit moment, gezien de huidige begrotingssituatie, geen haalbare kaart lijkt.
Tenslotte wil de Commissie gaarne haar instemming betuigen met de amendementen betreffende de fundamentele rol van de plattelandsbevolking bij het voorkomen van bosbranden. Misschien geldt dit ook voor hetgeen mevrouw Lulling gezegd heeft: de amendementen 11 en 21. Wij nemen dit onderwerp zeer ernstig. In het Permanent Comité voor de Bosbouw werken wij nauw samen met beroepsorganisaties voor de landbouw en de bosbouw om de oorzaken van branden te bestuderen en in het algemeen de beschermingsmaatregelen te verbeteren. Bijgevolg aanvaarden wij deze amendementen met genoegen.
Ik wil de rapporteurs nogmaals dank zeggen. Bedankt, mijnheer Collins en de leden van uw commissie, voor uw zeer grote inspanningen en uw voortdurende zorg voor de bescherming van deze grote natuurlijke hulpbron van Europa en van de bosbestanden in het algemeen, die wij willen behouden en overdragen aan toekomstige generaties.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.

Toepassing van de douane- en landbouwvoorschriften
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0303/96) van mevrouw Theato, namens de Commissie begrotingscontrole, over de wijziging van de rechtsgrondslag van het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad (COM(93)0350 en COM(94)34-4324/95 - C4-0212/95-00/0450(COD)) betreffende de wederzijdse bijstand tussen de administratieve autoriteiten van de lidstaten en de samenwerking tussen deze autoriteiten en de Commissie met het oog op de juiste toepassing van de douane- en landbouwvoorschriften.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, beste dames en heren, het voorstel voor een verordening over de regeling voor wederzijdse bijstand in de douane- en landbouwsector heeft reeds een lange en moeizame weg achter de rug. Een snelle oplossing is tot nu toe helaas nog niet in zicht. Het conflict met de Raad over de te gebruiken rechtsgrondslag duurt voort. Ik herhaal kort de geschiedenis tot nu toe. In december 1993 heeft het Europees Parlement in het kader van de medezeggenschapsprocedure volgens artikel 189b van het EG-Verdrag een legislatieve stellingname goedgekeurd met betrekking tot het voorstel voor een verordening over de wederzijdse bijstand tussen de administratieve autoriteiten en over de instelling van een douane-informatiesysteem (D.I.S.). De Commissie diende vervolgens een gewijzigd voorstel in waarin de meeste amendementen van het Parlement waren verwerkt. In plaats van een gemeenschappelijk standpunt formuleerde de Raad in december 1994 echter een beleidslijn waarin hij de door de Commissie voorgestelde rechtsgrondslag artikel 100a negeerde en in plaats daarvan artikel 235 samen met artikel 43 instelde. Zo werd de medezeggenschap veranderd in een eenvoudige raadpleging van het Parlement, en wel door het eenzijdige besluit van de Raad, overigens bij onthouding van stemming door een lidstaat. Deze eenzijdigheid is voor ons niet acceptabel.
Het Parlement moet nu formeel stelling nemen met betrekking tot twee vragen. Ten eerste: is het gebruik van artikel 235 als rechtsgrondslag gerechtvaardigd? Ten tweede: is de rechtsgrondslag nu alleen maar op procedureel vlak of ook op inhoudelijk vlak van belang? Wat betreft vraag 1: de Raad argumenteert dat het bij het voorstel voor een verordening betrokken douane-informatiesysteem een eigen communautaire entiteit vormt die overeenkomstig artikel 100a niets heeft te maken met de harmonisatie van de in de afzonderlijke landen geldende voorschriften voor de interne markt. Waarom, zo vraag ik me af, is noch de Commissie noch de Raad op het idee gekomen om het D.I.S. los te koppelen van de rest van het voorstel om het dan ongetwijfeld overeenkomstig artikel 235 te behandelen? Hierover hebben informele gesprekken met de rapporteur plaatsgevonden. De eigenlijke regeling over de aanvang en vorming van de wederzijdse bijstand, zoals ik dat indertijd voor het Hoge Huis heb toegelicht en wat ik vandaag niet hoef te herhalen, schept zeker een normatieve basis, zodat de samenwerking tussen de lidstaten en tussen lidstaten en Commissie goed kan verlopen. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger bevestigt dat eenduidig in haar uitstekende stellingname. Ik zal de schrijfster van de stellingname, mevrouw Palacio, heel dankbaar zijn als ze dit in haar aansluitende betoog nogmaals benadrukt.
Aangezien hierbij zowel nationale als communautaire normen zijn betrokken, waarbij de laatstgenoemde primeren, is harmonisatie absoluut noodzakelijk en dus ook artikel 100a. Volgens een arrest van het Hof van Justitie kan een veroordeling echter niet gebaseerd zijn op meerdere rechtsgrondslagen die uiteenlopende procedures voorschrijven: artikel 235 - raadpleging en algemene stemmen binnen de Raad -, artikel 43 - raadpleging van het Parlement en gekwalificeerde meerderheid binnen de Raad -, artikel 100a - medebeslissing en gekwalificeerde meerderheid binnen de Raad. Bovendien staat in het arrest dat de toepasselijke procedure die procedure is waarmee de deelneming van het Parlement aan de wetgeving kan worden versterkt. We zijn weer bij artikel 100a. Overigens bevestigt niet alleen de dienst juridische zaken van de Commissie, maar ook die van de Raad de juistheid van artikel 100a in dit geval.
Nu over vraag twee, het inhoudelijk belang van de rechtsgrondslag. Vijf amendementen van het Parlement heeft de Raad deels letterlijk, deels inhoudelijk in zijn beleidslijn overgenomen. Andere wezenlijke veranderingen, waar de Commissie in haar gewijzigd voorstel rekening mee heeft gehouden, komen bij de Raad echter niet terug. In plaats daarvan zegt de Raad: " Gegevens kunnen door administratieve autoriteiten alleen worden verstrekt als de rechterlijke instantie daarvoor in elk afzonderlijk geval vooraf toestemming heeft verleend" . Dat kan vertragingen, en zelfs belemmeringen tot gevolg hebben.
Voorts werden in het D.I.S. belangrijke bepalingen geschrapt. Dit is vooral van belang voor de transitprocedure die we in de onderzoekscommissie behandelen en waarvan de resultaten binnenkort bekend zullen zijn. Niet alleen bij verstoring van de openbare orde, maar ook bij andere wezenlijke belangen van de lidstaat wil de Raad de wederzijdse bijstand niet van toepassing laten zijn. Dat is, neem me niet kwalijk, een heel rekbaar artikel.
Ook in de Commissietekst bracht de Raad talloze wijzigingen aan. Zo wordt de gelijkwaardige bewijskracht van bepalingen van een administratieve autoriteit in een andere lidstaat in twijfel getrokken. In artikel 43 wordt van een raadgevend comité een regelgevend comité van type 3B gemaakt. Wat een incoherentie van de kant van de Raad! Enerzijds moet een volledige communautaire entiteit volgens artikel 235 worden ingesteld, anderzijds wordt deze onderworpen aan logge nationale procedures.
Vier landen, te weten Denemarken, Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden, willen ontheffing van de bepaling over niet-geautomatiseerde gegevensverwerking. Dit zou à la carte zijn.
Ik kom tot de conclusie dat bij het voorstel voor een verordening ook inhoudelijk gezien de medezeggenschap noodzakelijk is, zeker na de tekstwijzigingen door de Raad.
Ik vraag de Commissie nadrukkelijk - en ik weet, mevrouw Bonino, u zult nu stelling nemen - om vandaag de verklaring toe te lichten die u - de Commissie dus - aan het protocol van de Raad hebt toegevoegd en waarin u uw spijt betuigt over de wijziging van de rechtsgrondslag en zich het gebruik van passende rechtsmiddelen - ik vraag welke - voorbehoudt.
Ik dank u wel en verzoek het Hoge Huis om goedkeuring van de ontwerpresolutie.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij zeer dat de Raad tenminste aanwezig is. Achter de juridische dekmantel van een kwestie betreffende de artikelen 235 en 100 A gaat in werkelijkheid een kwestie van hoog politiek belang schuil. De tekenen wijzen namelijk duidelijk op een gebrek aan politieke wil bij de Raad om de kern van een communautaire structuur goed te laten functioneren.
Wij staan op het punt een verslag van de Onderzoekscommissie voor het communautaire doorvoerstelsel goed te keuren. Die commissie kwam tot de conclusie dat ons gemeenschappelijk intern tarief in wezen fraudegevoelig is en dat er gemakkelijk fouten mee gemaakt kunnen worden. Er zijn onvoldoende statistische gegevens beschikbaar en het ontbreekt aan duidelijkheid bij de toepassing van het gemeenschappelijk douanetarief. Deze communautaire structuur is een schandaal.
Wat is het antwoord van de Raad hierop? De Raad antwoordt daarop met een beroep op verkeerde juridische argumenten om liever de schijn van nationale soevereiniteit op te houden dan een krachtige interne markt te hebben met de juiste structuur om het systeem toe te passen. Want daar gaat het ons toch eigenlijk om: wij willen dat er een goede samenwerking bestaat tussen de lidstaten, zodat het gemeenschappelijk douanetarief werkelijk functioneert. Wat is het antwoord van de Raad? Mevrouw Theato heeft dat overduidelijk aangetoond: Hij ondergraaft de doelmatigheid van het systeem door de voorstellen zodanig te wijzigen dat zij minder efficiënt en bureaucratischer worden en er derhalve toe bijdragen dat de werking van de interne markt tenietgedaan wordt. Ik stel de Raad verantwoordelijk voor het gebrek aan politieke wil om het systeem goed te laten functioneren. Dat zit er achter deze kwestie.
Mevrouw Theato heeft zeer duidelijk te kennen gegeven dat het natuurlijk ook om het institutioneel evenwicht tussen het Parlement en de Raad gaat. Hoe kan men in alle ernst zeggen dat een grotere mate van democratie en doorzichtigheid noodzakelijk is, terwijl de Raad tegelijkertijd de medebeslissingsbevoegdheid van het Parlement wil ondermijnen. Uit de titaandioxydezaak blijkt zonneklaar dat het Parlement zijn rechten heeft. Dat is de politieke kern van de zaak.
Mijn enige vraag aan de Commissie is: zal zij voet bij stuk houden, mogelijk zelfs naar de rechter stappen om de Raad verantwoording te laten afleggen voor het feit dat een systeem van de interne markt in zijn huidige vorm niet functioneert?

Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur dat mijn collega, de heer Tomlinson, niet aanwezig kan zijn, maar zoals iedereen weet, zijn er constituerende vergaderingen in de commissies. Niemand kan op twee plaatsen tegelijk aanwezig zijn. Wanneer we in de zaal rondkijken, is het duidelijk dat dit verslag niet tot de bestsellers behoort, hoewel het een van de belangrijkste gebieden behandelt en het misschien een van de beste verslagen is die mevrouw Theato ooit heeft gemaakt.
Laat mij één ding duidelijk stellen: wij moeten komaf maken met de fraude in de EU! Dat de publieke opinie niet altijd positief tegenover de Unie staat, heeft meerdere oorzaken. Ten eerste ziet de burger hoe gemakkelijk het is om fraude te plegen met het geld van de Unie. Met andere woorden, we kunnen de Europese samenwerking verantwoorden door een permanente fraudebestrijding. Een andere oorzaak voor de beperkte steun van de bevolking is het idee van de gesloten deuren en de zelfgenoegzaamheid van de witte boorden. Met andere woorden, de Europese samenwerking wordt onder andere ook verantwoord door het streven naar een grotere democratie en openheid in het besluitvormingsproces van de Unie. Het zou duidelijk moeten zijn dat we hiermee steeds rekening dienen te houden, bijvoorbeeld bij de vaststelling van de rechtsgrondslag in concrete gevallen.
Laat mij echter nog iets duidelijk stellen. De Raad heeft weer niet opgelet! Artikel 235 moet immers zo weinig mogelijk gebruikt worden. Ten eerste omdat artikel 100 A voor een zakelijke argumentatie in een concreet geval beter geschikt is dan artikel 235. Ten tweede omdat wij voor de democratie zijn en naar openheid in het besluitvormingsproces streven. Ten derde omdat de bevolking artikel 235 als een glijbaan beschouwt, die de EU gebruikt om wetgevingsinitiatieven op nieuwe gebieden te nemen, waarbij van openheid en subsidiariteit nog weinig sprake is. Het is goed mogelijk dat dit niet het geval is met artikel 235, maar de bevolking ziet het nu eenmaal zo en daar moeten we rekening mee houden.
Ik kan het waardevolle werk van de rapporteur dan ook alleen maar steunen. Dit is mede te danken aan de eensgezindheid in de commissie. Ik hoop echt dat de Raad luistert en misschien wat meer belangstelling begint te tonen voor de werkzaamheden van de Commissie begrotingscontrole. Ik verwacht van de Raad dat hij niet alleen bij feestelijke gelegenheden per ongeluk binnenstapt om te zien wat de commissie doet. Het Nederlandse voorzitterschap moet luisteren en dit ter kennis nemen. Op die manier zal het misschien beginnen te begrijpen waarover het gaat en kan het de Europese zaak bij de gewone burger in de Gemeenschap wellicht beter verdedigen.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie deelt de gevoelens van het Parlement over de situatie die is ontstaan door de wijziging van de rechtsgrondslag die de Raad op het oog heeft. Enerzijds is het onbetwistbaar waar dat deze ontwerpverordening ten behoeve van de fraudebestrijding snel in werking moet treden. De vergaande samenwerkingsmechanismen voor de douane en de juridische mogelijkheid om eindelijk een gegevensbank voor het douane-informatiesysteem op te zetten, zijn dringend nodig.
Anderzijds wordt de Commissie met de wijziging van de rechtsgrondslag, waardoor het Parlement slechts geraadpleegd hoeft te worden en er geen sprake meer is van medebeslissing, alsmede unanimiteit van de lidstaten is vereist in plaats van een gekwalificeerde meerderheid, voor een ernstig institutioneel probleem gesteld. De Commissie heeft, zoals u weet, erop gestaan dat er in de notulen van de Raad bij de goedkeuring van de gemeenschappelijke richtsnoer een verklaring werd opgenomen, waarin zij deze ontwikkeling betreurde, ik citeer: " de Commissie behoudt zich het recht voor alle rechtswegen die haar openstaan te benutten" .
De Raad, wanneer hij met eenparigheid van stemmen handelt, heeft weliswaar het recht de voorstellen van de Commissie te wijzigen. Dat staat niet ter discussie. De Commissie deelt echter de mening van het Parlement, dat vooral dit amendement niet wettig is gefundeerd en dat de Raad bovendien de bevoegdheden van het Parlement aantast door het voorstel uit het toepassingsgebied van de medebeslissingsprocedure te lichten.
Daarom wacht de Commissie met grote belangstelling op de reactie van de Raad op het standpunt dat het Parlement in deze kwestie zal innemen. Naargelang het besluit van de Raad zal de Commissie haar standpunt bepalen met inachtneming van het communautaire recht. In concrete termen: de Commissie houdt de mogelijkheid open, het Hof van Justitie de kwestie van de rechtsgrondslag voor te leggen.
Dat is in enkele, naar ik hoop heldere en duidelijke woorden, de mening van de Commissie over het dossier dat het Parlement ter bestudering is voorgelegd. De Commissie wil overigens de rapportrice, mevrouw Theato, feliciteren met haar werk, en wacht met ongeduld uw besluit af.

Theato
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, dat u mij nogmaals het woord geeft. Ik wil mevrouw Bonino van harte danken voor deze duidelijke woorden. Ik denk dat van de kant van de Raad ook het betreffende signaal aan het Parlement wordt gegeven om dit conflict op te lossen. Dat is in wederzijds belang en denkt u alstublieft niet dat dit hier een privatissimum is. We bevinden ons hier altijd nog en plein public. Ook al zijn er door de bijzondere omstandigheden nu maar weinig mensen hier in de plenaire vergadering aanwezig, toch wil dat nog niet zeggen dat hierover achter gesloten deuren zou zijn gedebatteerd. Ik meen dat de heer Blak dat heel duidelijk heeft verwoord en ik wil hem daar dan ook voor bedanken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 18.25 uur gesloten)

