Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik gisteren aanwezig was, maar dat mijn naam niet in de notulen voorkomt.

De Voorzitter
Ik dank u. Zijn er nog andere bezwaren?

Sisó Cruellas
Mijnheer de Voorzitter, ofschoon ik gisteren aanwezig was op de vergadering, staat mijn naam niet vermeld in de notulen. Dank u.

De Voorzitter
Ik dank u. Ook uw opmerking zal worden genotuleerd.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, voor mij geldt hetzelfde: ik was aanwezig, maar dat staat niet in de notulen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, wat is de termijn voor indiening van de amendementen op het morgen te behandelen voorstel inzake de stemming van het Parlement over de benoeming van de president, de vice-president en de overige leden van de directie van de Europese Centrale Bank?

De Voorzitter
Mijnheer Giansily, als ik het me goed herinner, was u gisterenavond ook op de vergadering van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Ikzelf was ook aanwezig en ik herinner me dat de voorzitter het had over een uiterlijke termijn, 20.30 uur gisteren. Over andere informatie beschik ik niet.

Giansily
Ja, ik heb inderdaad om 19.45 uur een amendement ingediend. Daar de termijn is vastgesteld op 20.30 uur, is het op tijd ingediend. Er is alleen gezegd dat een bevestiging door het Parlement vereist is. Daarom vraag ik u het amendement te bevestigen. Uw voorstel is geen probleem voor mij, want mijn amendement is binnen de voorgeschreven termijn ingediend. Het is dus geen enkel probleem dat het Parlement het morgen behandelt, waarvoor ik u bedank.

De Voorzitter
Mijnheer Giansily, ik heb alleen gezegd wat ik gisterenavond zelf gehoord heb. Het antwoord van de voorzitter kwam wel een beetje ironisch op mij over, aangezien hij het om 20.32 uur gaf. Hij had gezegd dat de termijn 20.30 uur was. Hoe dan ook, een en ander kan wellicht beter uitgelegd worden door de voorzitter zelf, de heer von Wogau.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, gisteravond heb ik voorgesteld de termijn voor de indiening van amendementen op 20.30 uur te bepalen. Ik heb ondertussen ingezien dat dit geen goed idee was. Ik verzoek de heer Giansily evenwel na te gaan of hij zijn doel ook niet kan bereiken door een mondeling amendement in te dienen of een stemming in onderdelen te vragen. Het gaat alleen om de woorden "voor acht jaar" en over de vraag of wij daarover apart kunnen stemmen. Ik zou dan ook willen vragen dat de experts van het Reglement nagaan of die mogelijkheid bestaat. Op die manier kunnen wij de heer Giansily recht laten wedervaren. Zijn verzoek is immers gewettigd. Het probleem is dat wij buitengewoon snel hebben moeten werken. Daarom was een termijn voor de indiening van amendementen niet nodig. Het gaat hier om een fundamenteel politiek probleem. Daarom meen ik dat de heer Giansily het recht heeft zijn mening over dit onderwerp te zeggen. In dit geval ben ik het, zeer uitzonderlijk, niet met zijn mening eens, maar ik vind dat hij zijn mening moet kunnen zeggen.

De Voorzitter
Normaliter is het zo dat stemmingen waarbij op een kandidaat "ja" of "nee" wordt gestemd, zonder amendementen geschieden. Ik denk dat het voorstel dat de heer von Wogau thans oppert, een gewillig oor kan vinden bij de heer Giansily en ook bij de andere collega's. We kunnen op deze manier voortgaan, door dus een soort verzoek om stemming in onderdelen te aanvaarden.

Urgentverklaring
Monti
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie staat achter de redenen die de Raad heeft aangevoerd om uit te leggen waarom hij vraagt om toepassing van de urgentieprocedure op de bespreking van deze voorstellen van de Commissie. Een en ander houdt namelijk verband met het vijfde kaderprogramma, in die zin dat het voor realisering van het programma noodzakelijk is dat er voorschriften komen voor deelname en verspreiding van onderzoeksresultaten.
De Raad Onderzoek zal op 22 juni aanstaande een vergadering houden. Als het Europees Parlement ermee akkoord gaat om al tijdens de vergaderperiode van 27 en 28 mei in Brussel zijn advies uit te brengen, in plaats van in juni in Straatsburg zoals momenteel gepland staat, dan zou de Raad bijtijds de elementen in handen krijgen om een gemeenschappelijk standpunt aan te nemen.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Bemiddelingsprocedure op het gebied van beleggingen in effecten
De Voorzitter
Ik wilde u de volgende mededeling doen in verband met het mislukken van de bemiddelingsprocedure inzake beleggingen in effecten, overeenkomstig artikel 78, lid 1, van het Reglement.
"Sedert de inwerkingtreding van het Verdrag over de Europese Unie heeft de medebeslissingsprocedure de toets doorstaan: via deze procedure hebben Parlement en Raad samen op zeer uiteenlopende terreinen in het belang van de Europese burger besluiten van wetgevende aard kunnen nemen.
Tot op heden is de procedure voor 124 besluiten voltooid, waarvan 77 zonder dat een beroep hoefde te worden gedaan op het in artikel 189 B van het Verdrag bedoelde bemiddelingscomité. Bij de behandeling van de resterende 47 teksten moest het bemiddelingscomité bijeenkomen om tot overeenstemming te komen. Tot nu toe moest in de meer dan vier achter ons liggende jaren slechts één maal, en wel in juli 1994 met betrekking tot spraaktelefonie (ONP) worden geconstateerd dat er geen overeenstemming was.
Thans is opnieuw een bemiddeling zonder overeenstemming beëindigd. Bij schrijven van 3 april 1998 hebben de covoorzitters van het bemiddelingscomité betreffende het voorstel voor een richtlijn tot instelling van een Comité voor het effectenbedrijf (C4-0228/98-95/0188(COD)) het Parlement en de Raad medegedeeld dat het comité niet in staat is geweest binnen de maximumtermijn van acht weken waarover het beschikt een gemeenschappelijke ontwerptekst goed te keuren.
De aanzienlijke inspanningen ten spijt is het niet mogelijk gebleken de standpunten van beide instellingen nader tot elkaar te brengen, met name ten aanzien van de keuze van het type comité "comitologie" .
Wat betreft de voortzetting van de procedure deel ik u mede dat de Raad heeft laten weten niet voornemens te zijn zijn gemeenschappelijk standpunt te bekrachtigen. Derhalve wordt overeenkomstig artikel 198 B, lid 6 van het Verdrag het voorgestelde besluit geacht niet te zijn aangenomen. Hoewel deze mislukking van het bemiddelingscomité moet worden betreurd, zij eraan herinnerd dat het Verdrag zelf in deze mogelijkheid voorziet. Door te besluiten zijn gemeenschappelijk standpunt niet te bekrachtigen, heeft de Raad geen gebruik gemaakt van een van de prerogatieven die de huidige medebeslissingsprocedure hem verleent. Ik ben blij met deze beslissing, die zodoende vooruitloopt op de toepassing van de nieuwe, vanaf de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam bindende procedurebepalingen.
Het is voor de eerste maal dat het Europees Parlement en de Raad het resultaat kunnen constateren van het feit het bemiddelingscomité geen overeenstemming heeft bereikt als definitief resultaat van een medebeslissingsprocedure. Aldus blijkt de pariteit waartoe de beide instellingen zijn gekomen als de beide takken van een werkelijke communautaire wetgevingsautoriteit en die in versterkte mate tot uiting zal komen als de nieuwe procedureregels eenmaal in werking treden.
Ik moet vaststellen dat de beide instellingen met betrekking tot de comitologie op zeer uiteenlopende standpunten zijn blijven staan. Ik hoop dat dit gebrek aan overeenstemming hen zal aanmoedigen bij het beraad over het nieuwe voorstel dat de Commissie begin juni zou moeten indienen een basis voor overeenstemming te vinden.
Het Parlement zal al het mogelijke doen om dit te bewerkstelligen zonder daarbij afstand te doen van zijn fundamentele eisen, met het oog op zowel de vereenvoudiging van de procedures van het comité als de noodzaak een evenwichtige en doeltreffende controle in te voeren op de uitvoeringsbesluiten door de beide takken van de wetgevingsautoriteit."
Voor dit onderwerp staan drie sprekers op de lijst. Ik nodig de collega's uit nauwlettend te luisteren.

Fontaine
Mijnheer de Voorzitter, eenmaal is nog geen gewoonte, en wij kunnen niet anders dan vaststellen dat wij geen overeenstemming in de bemiddeling over het comité voor het effectenbedrijf hebben bereikt, ondanks dat er aan weerskanten hard aan gewerkt is. Ik wil met name rapporteur Christine Oddy complimenteren, omdat zij kosten noch moeite heeft gespaard om ondanks alles te proberen de zaak tot een goed einde te brengen. Wij zijn gekwetst, Voorzitter, geachte collega's, door de volharding van de Raad om ons een regelgevend comité type 3b te willen voorschrijven waarvan wij het anti-democratische karakter altijd hebben gehekeld en dat hopelijk zal verdwijnen in het kader van de algemene oplossing op het gebied van de comitologie die de Commissie binnenkort aan het Europees Parlement moet voorstellen.
Mijnheer de Voorzitter, ik vermeld deze mislukking met spijt, natuurlijk, maar zonder verbittering, en ik weet ook dat mevrouw Lidl persoonlijk veel tijd in deze zaak heeft gestoken en veel begrip heeft getoond. Het punt dat ik zojuist heb genoemd, is in feite bepalend geweest voor onze delegatie. Aan de vooravond van het zoeken naar een nieuw evenwicht op het gebied van comitologie konden wij geen oplossing aanvaarden die ons een vervelend precedent had kunnen bezorgen en zelfs de afloop van toekomstige onderhandelingen in gevaar zou kunnen brengen.
Ik wil de delegatieleden heel hartelijk bedanken voor het feit dat zij, ondanks dat er andere belangen op het spel stonden, hebben willen accepteren dat dit institutionele aspect in het onderhavige geval de boventoon voert, en ik bedank onze institutionalisten, en met name de voorzitter van de Commissie institutionele zaken, de heer De Giovanni, voor de verhelderende medewerking die hij ons bij deze zeer gevoelig liggende zaak heeft verleend. Ik wil benadrukken dat onze delegatie met algemene stemmen haar beslissingen heeft genomen.
De Raad heeft ervoor gekozen zijn gemeenschappelijk standpunt niet te bekrachtigen. Zoals de Voorzitter het in zijn verklaring zo goed heeft verwoord, is het een wijze beslissing die wij slechts positief kunnen opvatten, aangezien zij vooruitloopt op de toepassing van het nieuwe artikel 251 van het Verdrag van Amsterdam, op grond waarvan - naar onze wens - de veelbesproken derde lezing wordt afgeschaft. Nu rest ons, geachte collega's, nog te wensen dat er snel een akkoord wordt bereikt, opdat alle bemiddelingsonderhandelingen eens en voor altijd bevrijd zijn van dit structurele probleem, dat in talrijke zaken op pijnlijke wijze steeds de kop weer opsteekt.
Wij hopen dat de welwillendheid van de Commissie, en ik richt mij tot commissaris Monti, ons zal helpen de Raad ervan te doordringen dat de uitvoeringsmaatregelen in het teken van de doorzichtigheid en de democratie genomen moeten worden.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst stellen dat het bemiddelingsteam dit besluit volledig unaniem genomen heeft. Ik wil de collega's tevens danken voor hun steun en voor de vastberadenheid die zij tijdens deze heel moeilijke onderhandelingen betoond hebben. Ik wil met name mevrouw Fontaine en de Voorzitter van het Parlement, die persoonlijk interesse voor deze kwestie betoond heeft, danken, alsook de medewerkers die mij gesteund hebben en mij een aantal nachtmerries bespaard hebben.
De bemiddeling is mislukt om de volgende redenen. Om te beginnen wilde het Parlement geen precedent scheppen. Het heeft nooit een comité van het type 3b aanvaard in de bemiddelingsprocedure.
Ten tweede is het Parlement van oordeel dat comitologie anti-democratisch is: het Parlement wordt in feite terzijde geschoven en richtlijnen kunnen worden gewijzigd zonder verhaalmogelijkheid voor het Parlement. De huidige modus vivendi is in alle opzichten onbevredigend.
Ten derde heeft de Commissie een herziening van de comitologieprocedure aangekondigd. Het bemiddelingsteam was ook hier van oordeel dat de bespreking van deze kwestie de herziening van de comitologie zeker niet in het gedrang mocht brengen. Zoals mevrouw Fontaine ook al zei, is er een nieuwe procedure gepland in het Verdrag van Amsterdam.
Ten vierde was de Commissie mijns inziens niet erg behulpzaam. Toen dit Parlement te kennen gaf dat het bereid was het standpunt van de Commissie te steunen, ging de Commissie niet op dit aanbod in.
Ten vijfde voerde de Raad, opnieuw naar mijn bescheiden mening, de onderhandelingen niet echt te goeder trouw. Hij wilde dat het Parlement almaar toegevingen deed, maar wilde zelf niet de minste toegeving doen.
Het COREPER heeft onlangs een bezoek gebracht aan mijn kiesdistrict en ik kan de collega's verzekeren dat geen permanente schade aangericht is en dat de relaties opnieuw hartelijk verlopen.
Het was ook jammer dat de Britse minister de eerste bijeenkomst niet kon bijwonen om redenen buiten haar wil. Als zij wel aanwezig geweest was, hadden wij van bij het begin van deze acht weken kunnen profiteren van het gezond verstand en de overtuigingskracht die zij had kunnen bijdragen. Mijns inziens mogen wij in de toekomst principieel nooit meer de bemiddeling op gang brengen zonder dat een minister aanwezig is en mogen wij geen bindend precedent scheppen.
Het Parlement heeft de juiste beslissing genomen en ik wil mijn collega's feliciteren omdat zij mij tijdens deze heel moeilijke acht weken gesteund hebben.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie is het eens met de positieve mening die u heeft gegeven, zowel over de manier waarop de medebeslissingsprocedure tot op heden gefunctioneerd heeft als over de vruchtbare resultaten die het bemiddelingscomité heeft afgeworpen in de gevallen waarin zijn hulp is ingeroepen om alsnog te zoeken naar een akkoord.
Juist in deze gunstige context acht de Commissie het zinvol te kijken hoe de bemiddeling met betrekking tot de ontwerprichtlijn ter instelling van een comité voor belegging in effecten is afgerond. In dit verband wil de Commissie u vandaag twee verschillende interpretaties aanreiken.
Enerzijds vinden wij het jammer te moeten constateren dat een akkoord niet haalbaar bleek, ondanks alle moeite die de betrokken partijen hebben gedaan. Wij zijn het bemiddelingscomité heel dankbaar dat het onder het prijzenswaardige voorzitterschap van mevrouw Fontaine tijd en aandacht aan dit thema heeft gewijd. Mijn waardering gaat ook uit naar de rol die de rapporteur, mevrouw Oddy, heeft vervuld.
U staat mij hopelijk toe u eraan te herinneren dat de Commissie gedaan heeft wat in haar vermogen lag om de standpunten van beide partijen dichter bij elkaar te brengen. Zo heeft de Commissie onder meer opheldering verschaft over technische aspecten van de uitvoerende taken die in het voorstel staan, en zij heeft een paar compromisformules gesuggereerd, gezien de politieke verantwoordelijkheid die zij krachtens de Verdragen heeft in haar hoedanigheid als autoriteit belast met de uitvoeringsmaatregelen.
Anderzijds - en dat is, mijnheer de Voorzitter, de tweede interpretatiemogelijkheid - geloof ik dat wij dit uitgebleven akkoord inzake een beleggingscomité niet alleen maar als iets negatief moeten beoordelen. Want in feite is het zo dat de medewetgevers en de Commissie nu zelf kunnen constateren hoe ver de kernproblemen rondom het besluit van december 1987 reiken. Wat dat betreft zou ik haast zeggen dat dit een tastbare realiteit is geworden. Nu kunnen de instellingen in ieder geval in alle rust wijzen op de noodzaak van een herziening.
Afsluitend, mijnheer de Voorzitter, wilde ik u bevestigen dat de Commissie dezer dagen aan het overleggen is over de definitieve richting die het nieuwe comitologievoorstel moet krijgen. Dit voorstel zal begin zomer worden gepresenteerd.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris. Ik geloof dat deze korte gedachtewisseling voor alle collega's nuttig en interessant was. Dit is inderdaad een situatie die nooit eerder is voorgevallen en wij hebben dus ondervonden dat het niet mogelijk was rekening te houden met de institutionele eisen van het Europees Parlement.

Controle op synthetische drugs
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0157/98) van de heer Pirker, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende de controle op nieuwe synthetische drugs (designer drugs) (COM(97)0249 - C4-0244/97).

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sedert het einde van de jaren '80, maar vooral de laatste jaren is het gebruik van synthetische drugs spectaculair toegenomen. Het gaat om amfetamines, de derivaten daarvan, ecstasy en LSD, met andere woorden om drugs die in het laboratorium uit chemische stoffen en dus niet uit natuurlijke producten worden vervaardigd. Volgens voorzichtige schattingen gebruiken al 5 miljoen jongeren zulke synthetische drugs in de Europese Unie, in sommige landen tot 10 % van de jeugd.
Uit het verslag van de Europese drugseenheid blijkt dat in 1996 alleen al in Nederland 1, 5 miljoen pillen en 29.000 LSDdosissen in beslag werden genomen. Dat is respectievelijk 30 en 90 keer meer dan enkele jaren geleden. Dames en heren, de situatie is dramatisch. De toename is volgens mij eenvoudig te verklaren door het feit dat synthetische drugs in zeer eenvoudige laboratoria in een keuken, garage of mobiele werkplaats kunnen worden aangemaakt, dat de grondstoffen vrijwel overal verkrijgbaar zijn, dat ze goedkoop kunnen worden geproduceerd en dat ze lang werken.
Synthetische drugs zijn een deel van een bepaalde jeugdcultuur op raves en in clubs geworden. Ze zijn echter ook een belangrijke bezigheid van de georganiseerde criminaliteit geworden om de eenvoudige reden dat de winsten groot en de risico's uiterst klein zijn. De situatie voor de jongeren in Europa is dramatisch. Zij weten niet wat zij gebruiken en zijn proefkonijnen van gewetenloze zakenlui.
De LOGO-databank van de Europese drugseenheid heeft wel al 250 pillen onderzocht, ingedeeld en gecatalogeerd, maar elke dag duiken nieuwe soorten op. Als een nieuwe pil als illegaal wordt ingedeeld, is ze al niet meer op de markt. De neveneffecten noch de effecten op lange termijn zijn al voldoende onderzocht. De jongeren zijn zich volstrekt niet bewust van het gevaar dat zij lopen. Zij beschouwen zich gewoonlijk ook niet als druggebruiker.
In deze gevaarlijke omstandigheden zijn uitgebreide maatregelen nodig. De Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken heeft over dit verslag, dat zich uitdrukkelijk tegen drugs uitspreekt, een uiterst grondig debat gehouden. Driekwart van de leden van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken heeft het verslag goedgekeurd en zich daarmee duidelijk uitgesproken tegen de legalisering van de productie, de verkoop en het gebruik van synthetische drugs. Ik dank alle afgevaardigden die dit omvangrijke pakket maatregelen hebben ondersteund. Het gaat hier om een reeks pragmatische maatregelen om onze jeugd te beschermen.
Ik zou enkele van die maatregelen nader willen toelichten. Een eerste maatregel is de dringend noodzakelijke harmonisering van de strafrechtelijke bepalingen inzake misbruik van precursoren, productie, handel en gebruik van synthetische drugs. Een andere maatregel is het dreigen met straffen, in het bijzonder tegen dealers, waarvan ook een preventieve werking kan uitgaan. De autoriteiten in de Unie moeten tegen de georganiseerde criminaliteit ook operationeel samenwerken. Die heeft immers de zaak in handen. Voorts moet ook de samenwerking tussen de Europese Unie en de Centraal- en Oost-Europese landen op het gebied van politie en justitie worden versterkt. Dat kunnen wij met behulp van onze programma's OISIN, FALCONE en PHARE.
Voorts moet er een systeem voor vroegtijdige waarschuwing komen om nieuwe synthetische drugs sneller op te sporen. Met de medewerking van de Centraal- en Oost-Europese landen moeten wij zorgen voor een daadwerkelijke controle op de uitgangsstoffen en een intensieve en realistische samenwerking tussen de politie en de chemische industrie. Wij hebben vooral nood aan intensieve preventie. Het Europees Waarnemingscentrum in Lissabon moet beoordelen welke maatregelen effect sorteren en welke niet. Voorts moeten wij het Internet gebruiken om de jongeren voor te lichten en moeten er antidrugsdiscotheken komen.
Voor de preventie stel ik echter - dat is heel belangrijk - een nieuwe aanpak voor. Op vrijwillige basis zouden scholen zich in Europa tot drugsvrije zone moeten uitroepen. Zo kunnen wij alle jongeren bereiken. Het gaat daarbij niet om een politieoptreden, maar om bewustmaking en voorlichting, om hulp in plaats van straf om de jongeren weerbaar te maken tegen de verleidingen van drugs en hen van drugs weg te houden. De kostprijs van dit project is minimaal, maar het kan een reusachtig effect sorteren.
Ik heb in Oostenrijk, Frankrijk en Duitsland al scholen gevonden die bereid zijn aan het project mee te werken. Vertegenwoordigers van die scholen zullen hier vanmiddag aanwezig zijn. Als het Parlement het amendement aanneemt dat ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij heb ingediend, kan het op vrijwilligheid gebaseerde concept van de drugsvrije school in geheel Europa worden gerealiseerd.
In Europa gebruiken 5 miljoen jongeren synthetische drugs. Wij moeten de drugsbestrijding doeltreffender maken. Dames en heren, ik verzoek u dit verslag in het belang van onze jeugd met een ruime meerderheid goed te keuren.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot gewone drugs bedreigen synthetische drugs vrijwel uitsluitend de gezondheid en het leven van de jongeren in onze samenleving. Als vertegenwoordiger van de cultuurcommissie, die zich ook met de jeugd bezighoudt, wil ik mij in dit verband dan ook concentreren op de vraag hoe wij de jeugd met preventiemaatregelen rechtstreeks kunnen bereiken.
Onontbeerlijk is dat wij de jongeren beter over de risico's van het gebruik van synthetische drugs voorlichten. Wij moeten daarmee al bij de kinderen beginnen en daarbij vooral de ouders, leerkrachten, opvoeders, artsen en apothekers betrekken. In de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media werden op basis van dat inzicht tal van amendementen ingediend. Typisch voor synthetische drugs is ook dat ze vrijwel uitsluitend in techno- en rave-kringen worden gebruikt, die voor vele jongeren uit alle sociale groepen een deel van hun cultuur zijn.
Bijzonder gevaarlijk is de techno en rave wordt verheerlijkt in de media, vooral op het Internet, waar voor bepaalde nieuwe drugs letterlijk reclame wordt gemaakt. Die schadelijke invloed van het Internet moeten wij niet alleen tegenwerken, maar bovendien moeten wij het Internet zelf gebruiken om voorlichtingscampagnes te voeren.
Belangrijk is dat wij met de jongeren even ernstig spreken als met volwassenen. Een voorbeeldig initiatief in mijn land zijn de zogenaamde antidrugsdisco's. Laat het echter meteen duidelijk zijn dat druggebruik altijd een probleem is. Als apotheker ben ik tot het besef gekomen dat elk geneesmiddel neveneffecten heeft. Dat geldt ook voor de synthetische drugs. De kleinste dosis daarvan kan al gevaarlijk zijn. Wat de ene persoon kan verdragen, kan bij de andere al ernstige lichamelijke schade veroorzaken.
Daarom ondersteun ik vooral het voorstel van de heer Pirker voor drugsvrije scholen. Ik ben daar al twintig jaar voorstander van. Wij kunnen echter wel drugsvrije scholen maken, maar de jongeren komen vaak al onder invloed van drugs naar school.

d'Ancona
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat collega Pirker heeft opgesteld naar aanleiding van de mededeling van de Commissie, een hele evenwichtige mededeling, denk ik, over de controle op nieuwe synthetische drugs bevat een aantal zeer behartenswaardige ideeën. Ideeën die gerubriceerd zijn in repressieve maatregelen, informatie en controlesystemen, controle op de uitgangsmaterialen, preventie en beperking van de schade. Een heldere en logische indeling die echter ook door de amendering in onze eigen commissie enigszins uit balans is geraakt waarmee ik bedoel dat nu teveel nadruk is komen te liggen op de repressie en de preventie alsmede de harm reduction er wat bekaaid, er wat povertjes afkomt. Mijn fractie heeft dat evenwicht weer trachten te herstellen door middel van een paar amendementen waarover wij straks om 12.00 uur kunnen stemmen.
De enorme populariteit van nieuwe synthetische drugs kwam aan de orde op een conferentie die wij als Parlement samen met de Commissie en de Raad enige tijd geleden organiseerden als vierde in een reeks drugsconferenties. Hele nuttige, hele interessante conferenties kan ik hier wel zeggen omdat wij daar niet politiek met elkaar in de slag gingen, maar omdat wij op een hele rationele manier, de commissaris herkent het ook wat ik zeg, over dat moeilijke onderwerp konden praten.
Ons werd daar gezegd dat de populariteit van de synthetische drugs werd verklaard uit het gegeven dat zij niet duur zijn, niet verslavend, meestal in een feestelijke context worden geconsumeerd, de illusie verschaffen erbij te horen, contact te maken. In tegenstelling tot verslavende en harde opiaten, die men associeert met zielepoten en loosers , zijn dit de drugs voor de winners . Dat is het beeld, maar de werkelijkheid is natuurlijk wat minder mooi. In combinatie met andere drugs of alcohol kunnen gebruikers agressief worden. Bij langdurig of veelvuldig gebruik zijn de effecten op de gezondheid wellicht gevaarlijk, niet zo afschrikwekkend als hier wordt gezegd. Want als het zo afschrikwekkend was, zouden zij niet zo populair zijn. Ik heb met talloze jongeren gesproken die zich ontzettend lekker voelden, die helemaal niet misselijk werden of depressief. Als dat het geval was, misschien zou dat wel goed zijn, want dan zouden deze drugs minder populair zijn dan op dit moment.
Doden vielen om dit beeld nog wat grauwer te maken dan het al is. Er vielen doden omdat mensen onder invloed van ecstasy hun grenzen overschreden of omdat er gevaarlijke pillen werden ingenomen. Maar ook die grauwe werkelijkheid heeft de populariteit van die drugs nauwelijks doen verminderen en daarmee dus een belangrijke inkomstenbron voor de georganiseerde criminaliteit vormend. Zij zorgen voor een gevarieerd aanbod, eenvoudig en dicht bij huis te produceren en de jongeren die om wat voor reden dan ook een onverzadigbare zucht naar steeds meer prikkels hebben, zorgen voor de vraag.
Die vicieuze cirkel van aanbod en vraag dient te worden doorbroken door een uitgebalanceerde reeks van maatregelen die lopen van preventie naar een gezamenlijke aanpak van de georganiseerde criminaliteit met daar tussenin beperkingen van het risico voor jonge mensen. Als die balans is teruggebracht in het verslag zal onze fractie er voor kunnen stemmen.

De Esteban Martin
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, om te beginnen wil ik net als de sprekers voor mij de heer Pirker gelukwensen met het uitstekende verslag van zijn hand. Opnieuw beraadslagen wij in dit Parlement over het onderwerp drugs, die een verwoestende uitwerking hebben op onze burgers. Ik ben het met de rapporteur eens als hij benadrukt dat het gebruik van de zogenoemde "synthetische drugs" speciale risico's met zich meebrengt. Ik zeg met opzet "synthetische drugs" en niet "designer drugs" , omdat de term "synthetisch" naar mijn idee geschikter is aangezien de positieve bijklank van het woord "designer" tot verwarring kan leiden, vooral onder jongeren die de voornaamste gebruikers zijn van dit soort drugs.
Op het ogenblik geeft het drugsgebruik onder jongeren een bepaalde trend te zien die is gebaseerd op het gebruik van synthetische drugs welke in sommige gevallen worden gecombineerd met hallucinogenen, amfetaminen, cannabis en cocaïne. Het gebruik is onregelmatig en staat in nauw verband met de leefstijl en vrijetijdsbesteding tijdens het weekend die voor een bepaalde groep jongeren dé trend zijn geworden. Deze cocktail van drugs in combinatie met overmatig alcoholgebruik vormt op het ogenblik een ernstig epidemiologisch en sociaal probleem waaraan maximale aandacht moet worden geschonken.
Wat een ander aspect betreft ben ik het met de rapporteur eens als hij in zijn verslag wijst op de voor deze drugs specifieke problematiek die samenhangt met het feit dat zij niet gemakkelijk op te sporen zijn. Daarom moeten er uniforme programma's en modellen worden opgezet ter bevordering van adequate maatregelen voor samenwerking tussen de regeringsinstanties, terwijl ik het eveneens van groot belang acht dat er een impuls wordt gegeven aan het onderzoek door deskundigen op het gebied van chemische substanties die zouden kunnen worden gebruikt voor de productie van illegale drugs, met het oog op het toezicht op en de regulering van het gebruik van deze drugs zonder dat de handel in of het gebruik van deze stoffen voor handels- of industriële doeleinden hier enige gevolgen van ondervindt.
Kortom, geachte collega's, onze inspanningen moeten in het bijzonder zijn gericht op preventie en op scholing, met speciale nadruk op het versterken van positieve waarden en alternatief gedrag dat aan het afwijzen van drugsgebruik ten grondslag dient te liggen. Door op realistische wijze voorlichting te verstrekken over de schadelijke effecten van dergelijke stoffen en over de risico's van hun gebruik, zullen wij met vereende krachten ons gemeenschappelijk doel kunnen bereiken, te weten een samenleving waarin drugsgebruik niet voorkomt.

Schaffner
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, nogmaals, een maatschappelijk debat zal vandaag verdeeldheid zaaien in het Parlement. Een debat, zou ik zeggen, tussen enerzijds de overjarige aanhangers van mei &#x02BC;68 die in naam van "het is verboden te verbieden" vrijheid en morele laksheid door elkaar halen en anderzijds degenen die heel gewoon wensen dat echte vrijheid voor jongeren is dat zij hun lot in eigen handen nemen.
De onderhavige synthetische drugs worden immers, zoals de heer Pirker in zijn verslag zegt, niet gebruikt door jongeren die sociaal of daadwerkelijk zijn achtergesteld - dan zou men de reden nog kunnen begrijpen - maar door moderne jongeren die erbij willen horen, het interessant vinden om op een "raven" of "techno" ecstasy, LSD of amfetaminen te gebruiken, en geen gevaar zien onder het motto van "doen waar je zin in hebt" .
Dat is gemakkelijk praten, zonder je druk te maken over bewijzen en vooral wetenschappelijke bevindingen waarover op advies van collega Burtone namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming verslag is uitgebracht. Zoals deze laatste zojuist heeft vermeld, kan LSD hallucinaties met zich brengen, zelfs meerdere jaren na gebruik. Ecstasy veroorzaakt grote veranderingen in de hersenen van dieren.
Zouden op dit gebied ook geen voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen net als op veel andere gebieden die betrekking hebben op de gezondheid van de consument? Je kunt de consument toch niet zomaar alle drugs laten gebruiken maar wel waarschuwen voor genetisch gemanipuleerd voedsel? Dat is toch niet logisch? Amfetaminen kunnen per slot van rekening gewelddadig gedrag veroorzaken.
Het debat over de stadsveiligheid is uitgesteld, en dat is spijtig. Je kunt je afvragen of bepaald gewelddadig, onverklaarbaar gedrag van jongeren niet verklaard kan worden door het gebruik van dit soort drugs. Ik denk dat het nuttig is dergelijke geweldplegers een medisch onderzoek te laten ondergaan.
Mijn fractie zal, in deze omstandigheden, het uitstekende verslag-Pirker volledig goedkeuren, mits het van amendementen verschoond blijft.

Wiebenga
Voorzitter, synthetische drugs zijn al behoorlijk oud. Het prachtige en klassieke nummer van de Beatles Lucy in the sky with diamonds is al meer dan 25 jaar oud. Het is wat vreemd dat er nu pas aandacht aan deze drugs wordt gegeven en dat er volgens het verslag ook zo weinig over bekend is. Wel is bekend dat de synthetische drugs in grote hoeveelheden binnen de Europese Unie worden gemaakt en ook geslikt. Mijn land, Nederland, staat daarbij in de voorste linies.
De voorliggende resolutie is een goede resolutie. Daar wordt terecht niet over legalisering van deze designer drugs gesproken. Over legalisering hebben wij in dit Huis al meerdere malen gesproken en dat leidt niet tot een grote harmonie.
Net als bij het algemene drugsbeleid vindt de liberale fractie dat het ook bij dit beleidsonderdeel moet gaan over een drievoudig beleid onder het motto: voorkomen, bestrijden en behandelen. Dat betekent dus een combinatiebeleid. De aanpak van synthetische drugs moet onderdeel zijn van het algemene drugsbeleid en dus niet een aparte deelsector worden.
Het verslag geeft als belangrijkste beleidspunten aan - ik resumeer kort - meer onderzoek door het drugsobservatorium, harmonisatie van de betreffende strafbepalingen en betere samenwerking met de Oost-Europese landen. De liberale fractie kan zich in die hoofdlijn van het verslag uitstekend vinden en ik wil daarmee rapporteur Pirker ook van harte complimenteren. Wij zullen in beginsel, zoals het er nu uitziet, voor zijn verslag kunnen stemmen.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik stem in met het voorstel van de Commissie, waarbij een tamelijk evenwichtige benadering wordt gevolgd, met name wat betreft de strijd tegen de dealers, wat volledig strookt met de geest van de aan de gang zijnde onderhandelingen in het kader van het VN-verdrag. Het gaat hier immers om de gebruikelijke dealers, maar tevens om nieuwe methoden, alsmede natuurlijk om de leveranciers van de producten waarmee de onderhavige nieuwe drugs gemaakt kunnen worden.
Hoezeer ik derhalve ook kan instemmen met de bestrijding van de drugshandel, mijn fractie en ikzelf kunnen niet instemmen met de onderhavige ontwerpresolutie als wij vasthouden aan de repressieve teneur ervan die absoluut geen afschrikeffect op jongeren heeft. Dat zou men toch moeten weten. In Frankrijk worden mensen al heel lang voor drugsgebruik veroordeeld, ofschoon velen ertegen zijn. Het drugsgebruik is er evenwel niet door afgenomen.
Er wordt beweerd dat jongeren die drugs gebruiken zich absoluut niet van het risico bewust zouden zijn. Maar het is misschien juist omdat zij het risico kennen dat zij drugs gebruiken. Wanneer wordt er eens rekening mee gehouden dat drugsgebruik veroorzaakt kan worden door sociaal isolement, dat het in ieder geval het gevolg is van een sociaal probleem, maar ook dat de individuen zelf - in sommige gevallen - geen andere weg zien om zich te uiten dan door hun leven op het spel te zetten, juist om te pogen het zin te geven, terwijl de maatschappij, de familie, of de ouders het levensverlangen niet konden ingeven? Laten wij stoppen met dit afschrikbewind jegens drugsgebruikers!
Voorts kan mijn fractie niet goedkeuren dat in de overwegingen gesproken wordt van mensen die "in sociaal opzicht niet opvallen" . Dat is een afschuwelijke uitspraak, en op die manier worden jongeren tot criminaliteit aangezet.
Onze fractie kan deze resolutie alleen steunen als door middel van een aantal amendementen de zeer repressieve teneur ten aanzien van drugsgebruik achterwege wordt gelaten, en vooral de minachtende toon van de maatschappij ten aanzien van jongeren die zich soms genoodzaakt zien hun weg te zoeken door dergelijke risico's te nemen.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, het is altijd moeilijk in een parlement de waarheid te erkennen en met de juiste oplossingen te komen. U kunt dan steeds allerlei kritiek spuien over synthetische drugs en uw toevlucht tot repressie zoeken, degenen die u wilt beschermen bereikt u er niet mee, omdat zij deze bescherming niet willen.
De zaak ligt heel eenvoudig: sinds LSD op de markt is, zijn er mensen - niet alleen jongeren - die verwachten vermaak te vinden in het gebruik van een bepaald soort drugs. Het spreekt vanzelf dat drugsgebruik een gevaarlijk vermaak is. Synthetische drugs en alcohol zijn gevaarlijk. Maar dat weten wij allang, en eenieder weet ook dat rijden na gebruik van LSD of alcohol enorm gevaarlijk is, niet alleen voor anderen maar ook voor zichzelf.
Het probleem dat u heeft, het probleem van het onderhavige verslag, is dat u tracht een zedenpreek te houden tot een groep die daar geen behoefte aan heeft. Het is of het een of het ander: of er wordt ingestemd met zeer strenge voorschriften - bijvoorbeeld voor tabak, alcohol, synthetische drugs en natuurlijke drugs - of men begrijpt dat er in het leven mensen zijn die een andere visie hebben over de wereld, over morele normen en waarden en hoe zij hun leven willen leiden, of men begrijpt dat niet en blijft in parlementen betogen houden die tot niets leiden.
Met de in het verslag opgenomen geïntensiveerde repressie begaat men niet alleen een vergissing maar zij werkt ook contraproductief. Maak jongeren die onderaan de sociale ladder staan niet tot randgroep, u gaat dan voorbij aan een grote groep mensen die repressie als enige oplossing voor het probleem afwijst. Ik moet u dan ook zeggen dat als het verslag wordt gelaten zoals het is, als er geen amendementen op worden ingediend, wij zullen tegenstemmen, omdat dit verslag de verkeerde invalshoek heeft, omdat het nietszeggend is en omdat het niet realistisch is.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren met de juiste wijze waarop hij de kwestie in de overwegingen heeft beschreven. Toch zou ik er nog enige kleine nuances in willen aanbrengen. Hij beweert dat er 5 miljoen gebruikers van synthetische drugs zijn, wat helemaal geen randgroep is. Hij spreekt over de bijzondere sociale positie van deze gebruikers. Daniel Cohn-Bendit heeft er zojuist het woord over gevoerd. Hij spreekt weinig over de gegevens die over het gevaar van drugsgebruik beschikbaar zijn. Dat lijkt me toch belangrijk. Hij geeft aan - en dat is essentieel - hoe gemakkelijk deze drugs gemaakt kunnen worden. Hij vermeldt tevens dat in sommige lidstaten reeds - buiten de wet om - controles op de kwaliteit van deze verboden producten worden verricht.
Wij kunnen daarentegen niet akkoord gaan met de conclusies van het verslag betreffende de maatregelen die wij van de Commissie, de Raad en de lidstaten verlangen. Redelijkerwijs kan men niet 5 miljoen politieagenten voor ogen hebben, een in elke keuken, op elke zolder, in elke kelder - dat zijn immers de plaatsen waar deze drugs worden gemaakt. Wij weten dat deze drugs heel eenvoudig te vervoeren zijn, omdat zij niet ontdekt kunnen worden met de middelen die normaliter worden gebruikt om andere drugs op te sporen. De rapporteur stelt voor de consumenten en de producenten - die vaak een en dezelfden zijn - een straf op te leggen. Voorts stelt hij volstrekt ondoeltreffende middelen voor om de georganiseerde drugshandel te bestrijden. Laten wij kritisch blijven, het is toch niet omdat onze vrienden van de Fractie van de Europese Volkspartij en anderen van de Very New Labour en de Scandinaviërs zich er rekenschap van hebben gegeven dat zij de eerste strijd tegen de traditionele drugs verloren hebben dat zij met een nieuwe strijd moeten komen, die overigens reeds verloren is, aangezien er al 5 miljoen gebruikers van synthetische drugs zijn.
Om aan preventie te kunnen doen, en om voorlichting te kunnen geven, moet er snel een juridisch kader komen dat de lidstaten de mogelijkheid biedt dit probleem onder controle te krijgen. Want als men dan zo nodig steeds opnieuw strijd moet voeren, dan nodig ik de heer Pirker en de vrienden van de Fractie van de Europese Volkspartij uit om de strijd aan te gaan tegen het parachutisme, waarbij een op de 80.000 sprongen een dode tot gevolg heeft. Ecstasy of synthetische drugs leiden tot een dode op de 3, 4 miljoen keer dat ze gebruikt worden. Het zou dan ook moeten beginnen te dagen dat degenen die de adrenaline in hun bloed willen opvoeren door parachute te springen veel gevaarlijker zijn voor de samenleving en voor zichzelf dan degenen die ecstasy slikken. Ik denk dat men moet beginnen de zaken op die manier te zien, ze rationeel te zien, waarbij geprobeerd moet worden de situatie weer onder controle van de lidstaten te krijgen, want de situatie is thans, zoals het aantal van 5 miljoen gebruikers aantoont, volledig uit de hand gelopen.

Buffetaut
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in het verslag-Pirker wordt de zorgwekkende toestand van het gebruik van nieuwe synthetische drugs scherpzinnig en nauwgezet beschreven. Hiervoor wil ik de rapporteur graag bedanken. Het schijnt dat bijna 5 miljoen jongeren in de Europese Unie aan deze drugs verslaafd zijn. De drugs worden tegenwoordig maar al te vaak gepresenteerd als een recreatief onderdeel van dansfeesten.
Enerzijds is bekend dat zij schadelijke effecten kunnen hebben op zowel de zelfbeheersing als de gezondheid - hartproblemen, verhoging van de bloeddruk, hallucinaties, depressiviteit, agressiviteit, maar dat het zo moeilijk is deze drugs te bestrijden komt ook doordat zij voortdurend in een ander jasje worden gestoken en gemakkelijk te produceren zijn. Het lijkt ons derhalve duidelijk dat er bij de bestrijding beter gebruik moet worden gemaakt van het hele arsenaal preventieve, curatieve en repressieve maatregelen en voor een betere samenwerking tussen de lidstaten moet worden gezorgd. Wij moeten in het Europees Parlement de beste pleiters zijn, de beste voorvechters van de echte vrijheid, de reële vrijheid, ofwel de verantwoordelijke vrijheid, want alleen op die manier kan de menselijke waardigheid stijgen.
Het zou absurd zijn als het Parlement op de een of andere manier het vrije gebruik kan bevorderen van producten waarvan het effect is dat de gebruikers hun zelfbeheersing en daarmee hun menselijke waardigheid verliezen. Het verslag-Pirker, waarin zowel preventieve als repressieve maatregelen, die een preventief en pedagogisch effect kunnen hebben, worden aanbevolen lijkt ons daarom evenwichtig van opbouw en verdient het om gesteund te worden in de vorm waarin het ons is gepresenteerd.
Tot besluit, Voorzitter, wil ik het hebben over een recente ervaring. Ik was afgelopen weekend in Turijn, waar langs de Po een kade loopt die drugskade genoemd zou kunnen worden. Bij de aanblik van de afgetakelde jonge mensen die daar rondzwerven, wordt duidelijk dat drugsbestrijding noodzakelijk is om drugs de wereld uit te helpen.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, ik voeg me bij het koor van felicitaties dat mijn collega's hebben geuit aan het adres van de heer Pirker voor zijn verslag, dat uitmunt in diepgang en tegelijkertijd heel concreet is.
Uit het verslag blijkt dat de traditionele onderverdeling in softdrugs, als marihuana en hasjiesj, en harddrugs, zoals heroïne, niet de meest realistische is. Door het toenemend gebruik en groeiend aanbod van synthetische drugs is de wereld van verdovende middelen compleet op zijn kop gezet. Synthetische drugs worden steeds meer door jongere kinderen gebruikt, deze drugs genieten de meeste populariteit, maar er is weinig bekend over de negatieve langetermijneffecten die deze drugs op de gezondheid hebben. Er is dus grote behoefte aan ingrijpende en fijnmazige voorlichtings- en preventieacties, en vooral is het nodig dat de lidstaten meer hun best gaan doen om de vervaardiging van en handel in nieuwe drugs tegen te houden.
In mijn optiek moet er een harde strijd aangebonden worden tegen voorstanders van gedoogbeleid, die ook over synthetische drugs beweren dat legalisering de schade ervan zou beperken doordat illegale winsten onmogelijk worden gemaakt: alsof het probleem van verslaving alleen maar een kwestie van openbare orde is!
In de strijd tegen verdovende middelen is berusting en aanvaarding een tussenweg die absoluut niet aanvaardbaar is, omdat dit dikwijls mensenlevens kost. Zoals met klem wordt gezegd in het verslag over de gemeenschappelijke actie voor drugsbestrijding 1996-2000, is er maar één manier om drugshandel werkelijk terug te dringen: proberen de oorzaken weg te halen die de vraag bepalen. Wij moeten dus de Europese jongeren concrete antwoorden bieden op hun problemen en nieuwe kansen bieden voor werk, cultuur, solidariteit, maar natuurlijk geen legalisering!

Matikainen-Kallström
Geachte voorzitter, ik dank collega Pirker voor het waardevolle werk dat hij verricht heeft bij het maken van zijn zeer belangrijke verslag. De kwestie betreffende de controle op synthetische drugs is van enorm belang voor de toekomst van de strijd tegen de drugs. Als het probleem niet direct serieus wordt aangepakt, zal de groep gebruikers zich via synthetische drugs uitbreiden tot buiten de zogenaamde marginale groepen. De drempel om synthetische drugs te gaan gebruiken wordt voor de gewone jongere lager wanneer de drugs gemakkelijk en voordelig te krijgen zijn en het gebruik gezien wordt als deel van de moderne jongerencultuur, zoals dat nu in vele landen het geval is. Men moet de kat niet op het spek binden, want het gebruik van synthetische drugs verlaagt de drempel voor het gebruik van hard drugs.
De door de Raad van Europa in Dublin ter sprake gebrachte kwestie van de strijd tegen synthetische drugs behoeft concrete ideeën alsmede de ontwikkeling van een gemeenschappelijke aanpak. Een apart probleem hierbij is de controle op de handel van de bestanddelen van de synthetische drugs, omdat dergelijke drugs snel en dicht bij de markt geproduceerd kunnen worden. De controlesystemen moeten overal in Europa op dezelfde wijze kunnen reageren.
Het belangrijkste probleem hierbij is het creëren van een up-to-date datasysteem voor douane-, politie- en justitieautoriteiten, waarin de laatste informatie over de op de markt waargenomen synthetische drugs ingevoerd kunnen worden. Het is dan ook van belang eerst uit te zoeken met welke technische oplossingen en met welk ander systeem samen het betreffende systeem gecreëerd zou kunnen worden. Ook het meteen van begin af aan betrekken van de Midden- en Oost-Europese landen bij het systeem zou het proces zowel geloofwaardigheid geven als een verdieping van een uitgebreide samenwerking mogelijk maken ter veiligstelling van de principes van de bewegingsvrijheid.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, ik wil onmiddellijk zeggen dat onze fractie volledig achter het verslag-Pirker staat.
Enkele maanden geleden wilde men in deze Vergadering cannabis legaliseren. Nu suggereren wij dat LSD en XTC verbruiksgoederen zijn die als snoepgoed verdeeld moeten worden. Misschien moeten we alle leden van dit Parlement wel landmijnen geven, want dat is zowat hetzelfde als beweren dat drugs niet gevaarlijk zijn.
Wij hebben in mijn eigen stad, Dublin, gezien hoe hele gemeenschappen ten onder gegaan zijn aan de plaag van drugs. Ik beweer niet dat de heer Dupuis, de groenen en de socialisten deze kwestie onterecht aan de orde stellen. Wel integendeel, zij geven heel terecht hun argumenten terzake zodat wij hierop kunnen reageren. Ik juich dit debat dus toe - ik juich het toe dat beide zijden in dit Parlement aan bod komen - maar ik wil de groenen er toch op wijzen dat ik heel teleurgesteld ben over het soort amendementen dat zij in het Parlement hebben ingediend voor de regeling en de vrije verdeling van drugs.
Het algemene doel van bijna alle amendementen is ontegenzeglijk gevaarlijk. Wanneer in de tekst van de heer Pirker gepleit wordt voor de bestraffing van de handel in en het verkopen en gebruiken van synthetische drugs, willen de groenen de verwijzing naar het gebruik schrappen. Zij willen dat er ook een regeling komt voor deze drugs. Ze moeten met andere woorden beschikbaar zijn en verkocht kunnen worden in automaten en grote warenhuizen en via andere kanalen.
Ik beveel het verslag van de heer Pirker zonder enig voorbehoud aan het Parlement aan en ik dank hem voor zijn inspanningen.

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Pirker graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Veel daarin kan ik onderschrijven, ook al is het niet alles. Tegenover collega Andrews en ook anderen wil ik benadrukken dat de Fractie De Groenen in het EP dus geen eensluidend standpunt inneemt met betrekking tot verdovende middelen; er bestaan verschillende opvattingen over.
Dat bij de bestrijding van drugs samenwerking en een gemeenschappelijke wil van fundamenteel belang zijn, daarover kunnen wij het waarschijnlijk allemaal wel eens zijn. Iets waar wij het echter niet over eens zijn, is bijvoorbeeld de harmonisatie van het strafrecht en de vraag of deze al dan niet wenselijk is. Dat is, naar mijn mening een kwestie van de afzonderlijke lidstaten. Ik ben van mening, kennelijk net als de Commissie, dat artikel 129 niet kan worden gebruikt als een grond voor harmonisatie van wetten en beleid op drugsgebied.
Helaas onderschat collega Pirker volgens mij de verslavende en gevaarlijke gevolgen van synthetische drugs, evenals de sociale uitstoting waartoe deze aantoonbaar leiden. Ook ben ik het er niet mee eens dat synthetische drugs voornamelijk in muziekkringen zouden voorkomen.
Hier in het Parlement en in de lidstaten moeten wij streven naar een drugsvrije samenleving. Ik hoop dat het Parlement zich distantieert van amendementen die direct of indirect een legalisatie bepleiten.

Vanhecke
Voorzitter, ik moet zeggen dat het werk van collega Pirker mij bijzonder aangenaam heeft verrast, want de reputatie van dit Parlement op het gebied van drugsbestrijdingspolitiek wordt uiteraard meer bepaald door een minderheid in dit Parlement die wel het luidste roept. Men zal zich nog herinneren dat nog maar enkele maanden geleden hier in dit halfrond bijzonder moeizaam een verslag werd tegengehouden dat zelfs voor drugs tientallen keer schadelijker dan de vandaag besproken synthetische middelen, een verregaand gedoogbeleid naar Nederlands voorbeeld wilde installeren. Collega Pirker daarentegen omschrijft zeer terecht de enorme risico's verbonden aan druggebruik allerhande, bevestigt de zwaar criminele aard van drughandel en stelt een aantal zowel preventieve als repressieve maatregelen voor waarbij het verslag terecht stelt dat repressieve maatregelen niet alleen moeten afgekondigd worden maar ook daadwerkelijk toegepast. Het lijkt een vanzelfsprekendheid maar het is het niet.
Verder zou ik toch een toevoeging willen aanbrengen aan het voorliggende verslag. Ik zou willen wijzen op de essentiële rol van het traditionele gezin in de preventie van druggebruik. Ik blijf ervan overtuigd dat heel wat van de zware kwalen van onze huidige maatschappij terug te brengen zijn naar het grotendeels wegvallen van de rol van het gezin als hoeksteen van de samenleving als bescherming, leerschool en voorbeeld voor kinderen. Misschien moet er ook eens een aanbeveling van de Commissie komen om de materiële, morele en zelfs fiscale achteruitstelling van het gezin in vele lidstaten aan te klagen.
Tenslotte is het natuurlijk zo dat het bijzonder moeilijk is om binnen Europa tussen de soevereine lidstaten een gezonde vorm van samenwerking inzake drugsbestrijding te installeren wanneer een aantal lidstaten, in de eerste plaats Nederland en nu spijtig genoeg ook mijn eigen lidstaat België, een feitelijk gedoogbeleid voor druggebruik hebben geïnstalleerd.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, de heer Dupuis had het daarstraks over parachutespringen. Welnu, ik dacht er zojuist aan hoe gevaarlijk drugsverslaafde parachutisten voor de gemeenschap wel zouden zijn. Maar nu opnieuw ernstig. Ik feliciteer de heer Pirker van ganser harte met zijn verslag. Ik weet dat verslagen over dergelijke thema's bij hem in goede handen zijn. Hij staat er immers borg voor dat onze kinderen niet door een verkeerd begrepen liberaliseringsdrang in gevaar worden gebracht.
De in het verslag vermelde eigenschappen en neveneffecten van synthetische drugs, in het bijzonder de neiging van de vrijetijdsverslaafden om het effect van die drugs zwaar te onderschatten, houden het grootste risico in. Dat deze modedrugs bovendien in het kader van een nieuwe economische activiteit door beroepscriminelen worden verhandeld, maakt de in het verslag voorgestelde maatregelen, vooral een doeltreffende preventie, dringend noodzakelijk. Om al die redenen moeten wij het verslag goedkeuren.

Elliott
Mijnheer de Voorzitter, in het algemeen heb ik niet al te veel opmerkingen bij het verslag-Pirker. Het is belangrijk dat wij niet in de val lopen en enige maatschappelijke goedkeuring verlenen aan om het even welke vorm van drugsgebruik. Dit gezegd zijnde, erkent hopelijk bijna iedereen hier nu dat een louter repressieve aanpak niet zal werken - en inderdaad niet werkt - en dat wij veel meer inspanningen moeten leveren op het vlak van gezondheidszorg en onderwijs en jongeren moeten trachten weg te houden van de drugscultuur.
Ik heb toch een opmerking bij het verslag-Pirker: het is veel te optimistisch en veel te ambitieus te denken dat wij op dit ogenblik de drugswetgeving in de lidstaten ook maar kunnen harmoniseren of integreren. Stelt u zich maar even voor dat we bijvoorbeeld de Nederlandse aanpak moeten verzoenen met die in Zweden. Dat is onmogelijk. Mijns inziens moeten wij de verschillende lidstaten dan ook vrijlaten om deze kwestie op hun eigen manier aan te pakken. Natuurlijk moeten de activiteiten gecoördineerd worden; natuurlijk moet er samengewerkt worden. Amendement 21 van de heer Schulz en mevrouw d'Ancona, dat stelt dat een dergelijke harmonisatie op dit ogenblik onmogelijk is, is een zinvol amendement. Als dit amendement wordt aangenomen, heb ik er weinig moeite mee om het verslag te steunen. Ik ben echter wel gekant tegen de amendementen 19 en 22, want die helpen weinig in deze situatie.
Dit is een heel ernstige kwestie. Ik had liever gezien dat dit verslag tezamen met het verslag-d'Ancona behandeld was in een ruimer debat, maar het verslag ligt nu eenmaal vanmorgen voor. Met het voorbehoud dat ik gemaakt heb, moeten wij de aangegeven richting steunen.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, het uitstekende verslag van het geachte parlementslid Pirker gaat over een van de belangrijkste problemen waar wij vandaag de dag in Europa mee kampen. Ieder van ons weet hoe de synthetische drugs zich als een lopend vuur onder de Europese jeugd verbreiden. In alle lidstaten van de EU is deze trend even duidelijk te zien. Dat hebben wij al in 1995 tijdens de door de Commissie, het Parlement en het Spaanse voorzitterschap georganiseerde drugsconferentie kunnen vaststellen. Ook de twee meest recente jaarverslagen van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in Lissabon bevestigen onze bangste vermoedens. Niemand hoeft er meer aan te twijfelen dat de synthetische drugs een van de grootste bedreigingen zijn gaan vormen voor het leven en de gezondheid van jongeren in onze lidstaten.
De werkelijkheid achter de statistieken is beangstigend. Wij hebben het hier over een bewuste campagne, die geleid wordt door sterke internationaal georganiseerde criminele krachten. Hun doel is duidelijk: zorgen voor een wijdverbreid drugsgebruik onder een nieuwe generatie jongeren. Nieuwe middelen worden gratis voor school en bij jeugdcentra uitgedeeld om nieuwe klanten ertoe te krijgen het uit te proberen. De gevolgen worden minder erg afgeschilderd en gebagatelliseerd. De tactiek is om synthetische drugs in verband te brengen met een nieuwe, aantrekkelijke jeugdcultuur, om die te associëren met muziek, dans en een sterk groepsgevoel. Weg zijn de onaangename spuiten, de smerig ruikende pijpen en de verraderlijke rookgeur. Tot nu toe heeft deze strategie gewerkt.
De staatshoofden en regeringsleiders van de EU hebben dit probleem tijdens de Top in Dublin in 1996 onder de aandacht gebracht. Direct daarna heb ik samen met mijn ambtenaren een aantal voorstellen gedaan voor concrete maatregelen. Een van onze standpunten is dat het op het ogenblik veel te lang duurt voordat de nieuwe stoffen kunnen worden verboden. De VNverdragen zijn eenvoudigweg ontoereikend. Dit resulteert erin dat het voor het openbaar ministerie en de politie moeilijk is doelmatig te werk te gaan.
Een tweede uitgangspunt was dat de activiteiten van de lidstaten beter moesten worden gecoördineerd, vooral op het punt van het over en weer benutten van elkaars middelen en expertise. De conclusie was dat er op drie onderdelen verbeteringen nodig waren. Ten eerste moeten wij zorgen voor een doelmatiger informatie-uitwisselingssysteem tussen de lidstaten. Ten tweede moeten wij komen tot gemeenschappelijke en wetenschappelijk gefundeerde risico-inschattingen. Ten derde moeten wij ervoor zorgen dat de synthetische drugs snel in alle lidstaten kunnen worden verboden; het heeft geen zin dat nu eens de ene, dan weer de andere lidstaat optreedt, maar er zijn gemeenschappelijke maatregelen nodig.
Dat is ook de betekenis van de gemeenschappelijke maatregel waarover de Raad het rond 16 juni 1997 eens werd. Het was buitengewoon verheugend te zien hoe intensief zowel Europol als het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in Lissabon zich hebben ingespannen dit besluit te realiseren. Het resultaat is dat wij vandaag de dag een goed functionerend informatiesysteem kennen. Voor het einde van dit jaar zal ook de eerste gezamenlijke wetenschappelijke analyse van een nieuw soort ecstasy, MBDB, klaar zijn. Daarna heeft de Raad een maand om geschikte maatregelen te nemen.
Het verslag-Pirker bevat een aanbeveling om ook de Midden-en Oost-Europese landen hierbij te betrekken. Deze gedachte steun ik van ganser harte. Tijdens mijn vele reizen in de kandidaat-landen heb ik bij herhaalde gelegenheden ervaren dat de fabricage en het gebruik van amfetamine, metamfetamine en ecstasy zich ook daar snel verbreiden. Het is daarom zonder enige twijfel in ons eigen belang om zo snel mogelijk deze landen bij onze strijd tegen de drugs te betrekken. Het idee om de kandidaat-landen te betrekken bij het besluit voor een gemeenschappelijke maatregel tegen synthetische drugs zal ook in de Raad worden besproken, en wel reeds aan het eind van deze maand. Ik hoop dat wij zelfs verder kunnen gaan. Ik ben nu bezig met een inventarisatie van alle overeenkomsten van de Raad op het gebied van de derde pijler, waarbij de kandidaatlanden zich min of meer ogenblikkelijk zouden kunnen aansluiten.
Een ander punt dat door de heer Pirker in zijn verslag wordt aangekaart, is de controle van uitgangsstoffen. Ook op deze kwestie is door mij gewezen in mijn mededeling van 1996 over synthetische drugs. Ik heb toen gewezen op de noodzaak van verbetering van de controle van de chemische grondstoffen die bij de fabricage van de nieuwe synthetische drugs worden gebruikt. Ik kan u meedelen dat de Commissie al voorstellen gedaan heeft om de twee richtlijnen over de fabricage van en de handel in deze grondstoffen aan te passen. Deze voorstellen zijn al aan het Europees Parlement gepresenteerd zodat dit zijn standpunt hierover kan bepalen.
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat de EU nu op deze manier de strijd tegen de synthetische drugs oppakt, heeft grote betekenis voor onze internationale geloofwaardigheid. De bestrijding van de chemische drugs zal zoals bekend bovenaan het programma staan tijdens de speciale zitting van de Verenigde Naties over verdovende middelen, in juni van dit jaar. Op het ogenblik vindt een beangstigend groot aandeel van de fabricage van zowel amfetamine, als metamfetamine en ecstasy plaats op het grondgebied van de EU. Het is dan ook tijd dat wij de balk in ons eigen oog zien.
De speciale zitting van de Verenigde Naties in New York begin juni is volgens mij een van de belangrijkste VNvergaderingen. De voorbereidingen binnen de Raad zijn in volle gang en, zoals u weet, heeft de Commissie haar bijdrage geleverd met een mededeling waarin wij onze gedachten en ideeën presenteren. Deze mededeling wordt, zo hoop ik, op het ogenblik nauwkeurig door het Parlement bestudeerd. Ikzelf zal samen met mijn collega commissaris Marín in New York aanwezig zijn. De Commissie zou het toejuichen als ook het Europees Parlement bij deze belangrijke vergadering aanwezig is. Daarom onderzoeken wij nu de mogelijkheid vertegenwoordigers van het Europees Parlement in de delegatie van de Commissie op te nemen. Voor zover ik heb begrepen, bestaat er een goede kans dat dit gaat lukken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Voorontwerp van begroting voor 1999 (indiening)
De Voorzitter
Aan de orde is de indiening door de Commissie van het voorontwerp van begroting voor 1999.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft het voorontwerp van begroting voor 1999 op 29 april goedgekeurd. Op grond van haar richtsnoeren van januari en de resultaten van de begrotingstrialoog bevat het voorstel in totaal voor 97 miljard euro aan vastleggingen en 86 miljard euro aan betalingen. Het voorontwerp van begroting voor 1999 is het eerste voorontwerp dat in euro is uitgedrukt. Vergeleken bij de communautaire begroting voor 1998 zijn de kredieten voor vastlegging met 6, 5 % en de kredieten voor betaling met 3, 4 % gestegen.
Bij de opstelling van het voorontwerp van begroting voor 1999 diende de Commissie twee tegenstrijdige doelstellingen te verzoenen: zij moest enerzijds de verbintenissen van het Interinstitutioneel Akkoord van 1993 in acht nemen en anderzijds een sober begrotingsbeleid blijven voeren.
Het voorontwerp van begroting voor 1999 wordt bijgevolg onvermijdelijk gekenmerkt door een hoog groeiritme voor de structuurmaatregelen, waar de vastleggingen met meer dan 16 % en de betalingen met meer dan 9 % stijgen. Er wordt evenwel ook voorgesteld dat de vastleggingen en betalingen in alle andere rubrieken tezamen slechts met 0, 5 % zouden toenemen.
De Commissie stelt tegelijk een gewijzigde en aanvullende begroting voor 1998 voor. Als gevolg van de onderbesteding in 1997 en hogere ramingen van de traditionele eigen middelen kan 1, 3 miljard ecu aan de lidstaten worden terugbetaald.
In deze terugbetaling wordt rekening gehouden met 450 miljoen ecu aan bijkomende uitgaven voor het Sociaal Fonds, 150 miljoen ecu aan vastleggingen voor PHARE en 150 miljoen ecu aan vastleggingen en 100 miljoen ecu aan betalingen voor humanitaire hulp.
Het voorontwerp van begroting is zowel een einde als een begin: het is het laatste voorontwerp in het kader van het Interinstitutioneel Akkoord van 1993, en het bereidt het terrein voor voor Agenda 2000, die de historische uitbreiding van de Unie naar Midden- en Oost-Europa, zelfs in het huidige strengere klimaat voor overheidsuitgaven, mogelijk moet maken.
Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zijn in het Interinstitutioneel Akkoord van 1993 twee belangrijke financiële prioriteiten voor de Gemeenschap tot 1999 overeengekomen. Zij waren het er in de eerste plaats over eens om de financiële steun voor de economische en sociale samenhang van de Unie aanzienlijk te versterken ter voortzetting van het akkoord van 1988 en hierbij veel belang te hechten aan het Verdrag van Maastricht; ten tweede wilden zij in het bijzonder de financiële middelen voor externe samenwerking verhogen. In het licht van de ambitieuze besluiten van de Europese Raad van Cannes was deze inspanning voornamelijk op de landen van Midden- en Oost-Europa en derde mediterrane landen gericht.
Het was ook duidelijk dat de landbouwhervorming, waartoe in 1992 besloten was, een aanzienlijke begrotingsinspanning zou vergen, maar een stabilisatie van de behoeften op middellange termijn mogelijk zou maken.
Deze doelstellingen kunnen met de communautaire begroting voor 1999 verwezenlijkt worden. Het volledige bedrag van de middelen voor structuurmaatregelen zal met een laatste grote inspanning ter beschikking gesteld moeten worden. Uitgedrukt in prijzen van 1999 en rekening houdende met de effecten van de uitbreiding van de Unie zal hiervoor 208 miljard euro uitgetrokken worden. De totale vastleggingen voor structuurmaatregelen zullen in 1999 voor de eerste maal nagenoeg even groot zijn als die voor landbouw en zo'n 40 % bedragen. De laatste inspanning die in 1999 geleverd wordt, is ongetwijfeld aanzienlijk.
Op het vlak van externe samenwerking stemmen de voor PHARE en MEDA voorgestelde bedragen overeen met hetgeen op de Top van Cannes beslist werd. Met inachtneming van de aanvullende begroting voor PHARE in 1998 zullen de beloften van de staatshoofden en regeringsleiders volledig gefinancierd worden.
De nieuwe orde van grootte van de financiële steun aan de oostelijke en zuidelijke buurlanden van de Unie heeft een aantal fundamentele wijzigingen gevergd in het beheer van deze programma's en de organisatie van de Commissie. Om slechts enkele voorbeelden te geven: er is de nieuwe richting van PHARE; binnenkort komt er een nieuwe verordening betreffende de samenwerking met het voormalige Joegoslavië; op organisatorisch vlak zijn directoraten voor de middelen opgericht en zal binnenkort de gemeenschappelijke structuur voor de externe programma's gelanceerd worden, die het beheer van de externe operationele activiteiten moet stroomlijnen. Deze maatregelen moeten de conceptuele en organisatorische ondersteuning van de programma's voor externe samenwerking in de toekomst verbeteren.
Op het vlak van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn de financiële behoeften sinds 1992 met een derde gestegen, met name om de eerste ronde van de hervormingen te financieren. In 1999 moeten ze evenwel voor het derde jaar op rij gelijk blijven. De doelstellingen van het Interinstitutioneel Akkoord van 1993 kunnen zodoende verwezenlijkt worden en bovendien zullen ze aanzienlijk minder middelen vergen dan in Edinburgh verwacht werd. Het voorontwerp van begroting voor 1999 is vastgesteld op 1, 11 % van het communautaire BNP. Vergeleken bij het plafond van 1, 24 % voor de totale betalingskredieten in de financiële vooruitzichten betekent dit in feite dat de lidstaten alleen al in 1999 zo'n 11 miljard euro besparen.
Het is ongetwijfeld juist dat de middelen van de nieuwe lidstaten sinds 1995, de gunstige voorwaarden op de wereldmarkten voor een aantal landbouwproducten en een maximale inspanning om overbudgettering van betalingskredieten te vermijden in aanzienlijke mate tot dit resultaat hebben bijgedragen. Het is evenwel onmiskenbaar ook het resultaat van een doelbewuste wijziging van de begrotingsstrategie. De Commissie en de begrotingsautoriteit zijn erin geslaagd de communautaire begroting in lijn te brengen met de begrotingsinspanningen die alle lidstaten in de aanloop naar de Economische en Monetaire Unie leveren, en tegelijk de belangrijkste prioriteiten van het Interinstitutioneel Akkoord in acht te nemen.
In 1998 stijgen de betalingen in de communautaire begroting met 1, 4 %. Wanneer we rekening houden met de gewijzigde en aanvullende begroting, bedraagt de stijging 2, 1 %. De overheidsuitgaven in de lidstaten stijgen evenwel met 3, 2 %, hetgeen betekent dat de communautaire uitgaven onder het gemiddelde van de lidstaten liggen. Voor 1999 geven de momenteel beschikbare ramingen aan dat de overheidsuitgaven met zo'n 3, 6 % zullen toenemen in de lidstaten. De 3, 4 % die in het voorontwerp van begroting wordt voorgesteld, is dan ook "ongeveer in overeenstemming met de stijging van de nationale begrotingen" , zoals het Europees Parlement vroeg in zijn resoluties over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure voor 1999.
Ook de marges onder de financiële vooruitzichten voor het interne en externe beleid en de administratieve uitgaven zijn een bewijs van de gewijzigde begrotingsstrategie. Deze marges zijn mogelijk dankzij een beleid van duidelijke prioriteiten. In rubriek 3, het interne beleid, ligt de klemtoon andermaal op werkgelegenheid en groeischeppende uitgaven: het werkgelegenheids- en groei-initiatief van het Europees Parlement, het vijfde onderzoeksprogramma en de versterking van de Trans-Europese netwerken.
Zoals ik al zei, is rubriek 4, externe maatregelen, toegespitst op de besluiten in het kader van de op de Top van Cannes gedane toezeggingen. Er is ook rekening gehouden met het nieuwe voorstel inzake ACS-bananen. Wij stellen voor de meeste programma's voor externe samenwerking voort te zetten, maar hebben tevens een inspanning geleverd om een aantal herstelen wederopbouwprogramma's in de passende geografische programma's te integreren.
Op het vlak van administratieve uitgaven vraagt de Commissie slechts de laatste 110 posten die met de jongste uitbreiding samenhangen. Intern vormt de Commissie net als vorig jaar een pool van 1 % van alle personeel van alle departementen en directoraten-generaal dat elders kan worden ingezet. Er zijn bijkomende maatregelen genomen om het aantal vacante betrekkingen te verminderen. De pensioenen niet meegerekend zouden de administratieve middelen voor de Commissie slechts met 1, 3 % hoeven te stijgen. De Commissie plant een even strenge aanpak voor de overige instellingen. Aangezien de pensioenen voor alle instellingen met 6, 7 % toenemen, kan de toename van de uitgaven in rubriek 5 beperkt worden tot minder dan 2 %.
Tenslotte wil ik erop wijzen dat de Commissie in het kader van het voorontwerp van begroting voor 1999 haar voornemen bevestigd heeft om 100 miljoen euro extra voor te stellen voor het communautaire PEACE-initiatief. De Commissie is van oordeel dat de nodige middelen gevonden kunnen worden dankzij de algemene herprogrammering van het communautaire initiatief, die zij tijdens de begrotingsprocedure zal voorstellen.

Dührkop Dührkop
Dank u, mijnheer de Voorzitter, en dank u, commissaris Liikanen, voor de uitvoerige presentatie van het voorontwerp van begroting voor 1999. Ik zou u ook willen bedanken voor het feit dat we dit jaar eerder met de begroting aan de slag kunnen aangezien u het voorontwerp eerder dan voorzien heeft voorgelegd, waardoor er al op 17 juni in plaats van eind juli een tripartiete dialoog met de Raad kan worden gehouden, zodat deze Vergadering en de bevoegde commissies in alle rust hun werk met het oog op de lezing ter hand kunnen nemen.
Voorts zou ik willen zeggen dat dit Parlement in grote lijnen reeds te kennen heeft gegeven waar zijn prioriteiten liggen voor de begroting voor 1999, en ofschoon ook wij vinden dat de begroting nauwgezet moet worden opgesteld, mag er niet worden beknibbeld op de vastleggingen die de Unie heeft gedaan, enkel en alleen omdat de boeken aan het eind van het jaar moeten kloppen.
In elk geval is dit niet het moment, mijnheer de commissaris, om in debat te gaan. Ik beperk mij er dan ook toe u te bedanken voor de presentatie van het voorontwerp van begroting, en erop te wijzen dat wij met sommige details niet akkoord kunnen gaan waarover de bevoegde commissies zich zullen moeten uitspreken. Het is niet alles goud wat er blinkt.
Er is een punt dat ik zou willen benadrukken: u weet maar al te goed, mijnheer de commissaris, dat uw gewijzigde en aanvullende begroting geen oplossing biedt voor deze begroting voor 1999, voor de discrepantie tussen vastleggingskredieten en betalingskredieten. Ik hoop dat het overleg een formule zal opleveren voor het oplossen van dit probleem.
Voor het overige, mijnheer de commissaris, dank ik u voor uw medewerking en ik denk dat wij gezamenlijk - de Commissie, het Parlement en ook de Raad - deze begroting in goede banen zullen weten te leiden.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Dührkop Dührkop heeft mij gevraagd of het verschil tussen de vastleggingen en de betalingen in 1998 blijft bestaan. Wij stellen voor zo'n 560 miljoen ecu toe te voegen aan de betalingskredieten voor het Sociaal Fonds, aangezien de betalingskredieten niet volstonden om alle vastleggingen te dekken. Aan het einde van het vorige jaar moesten daarom een aantal uitgaven uit hoofde van het Sociaal Fonds tot het volgende jaar uitgesteld worden. Ten einde ervoor te zorgen dat dit niet meer gebeurt, hebben wij deze 560 miljoen ecu extra uitgetrokken. Wij weten niet of dit bedrag zal volstaan, maar het zal de zaken alvast enigszins vergemakkelijken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Reclame voor tabaksproducten
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0150/98), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten op het gebied van reclame en sponsoring voor tabaksproducten (C4-0034/98-00/0194(COD)) (Rapporteur: de heer Cabrol).

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, wij zullen ons uitspreken over het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het voorstel voor de richtlijn betreffende de onderlinge aanpassing - en ik benadruk de titel - van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten op het gebied van reclame en sponsoring voor tabaksproducten.
In de eerste plaats zou ik willen zeggen, om het kort te houden, dat er absoluut gegronde redenen zijn om deze richtlijn op artikel 100 A te baseren, want, zoals de titel aangeeft, heeft zij tot doel de grote verschillen tussen de wetgevende bepalingen van de lidstaten te doen verdwijnen, welke verschillen vanzelfsprekend voor belemmeringen voor het vrije verkeer van diensten op dit gebied zorgen en concurrentievervalsing met zich meebrengen, waardoor de werking van de interne markt belemmerd wordt. De rechtsgrondslag is dus in ieder geval in orde. De Juridische Dienst van het Parlement heeft dit overigens bevestigd in zijn advies van 27 maart 1998, terwijl de Commissie juridische zaken en rechten van de burger precies het tegendeel zou willen doen geloven. Artikel 100 A is overigens bij de eerste lezing door het Europees Parlement officieel bekrachtigd als geschikte rechtsgrondslag, en er is door geen van de instellingen die in een later stadium aan de wetgevingsprocedure hebben deelgenomen, tegen geprotesteerd. Aanneming van de amendementen waarin de rechtsgrondslag wordt aangevochten, zou van deze tweede lezing echte onzin maken, en ik verzoek u dan ook uitdrukkelijk de amendementen te verwerpen.
In de tweede plaats zouden wij tevens willen stellen dat artikel 100 A in dit geval volkomen geschikt is, want in lid 3 van dit artikel wordt expliciet bepaald dat de Commissie van een hoog niveau moet uitgaan bij de bescherming van de consument als zij maatregelen voorstelt met betrekking tot de werking van de interne markt die te maken hebben met de gezondheid en de bescherming van de consument. Daar gaat het immers om in de onderhavige richtlijn, waarin uit dien hoofde de - thans uiteenlopende - nationale bepalingen worden aangepast in de zin van een verbod van directe en indirecte reclame voor tabaksproducten om de consument zo goed mogelijk te beschermen. Want tabak doodt: 500 000 mensen moeten jaarlijks het gelag betalen in de Europese Unie, in de vorm van mondkanker, kanker van de luchtwegen, longkanker, blaaskanker, in de vorm van hart- en vaatziekten en van allergieën, waarbij kinderen mogelijk last hebben van chronische ademhalingsaandoeningen als hun ouders roken. Tabaksreclame spoort aan tot roken en leidt tot een onzinnige dood. Aansporen tot roken is in feite een aansporing tot moord, en dat enkel uit financiële overwegingen van de tabaksfabrikanten.
In de derde plaats kunnen wij zeggen dat dit gemeenschappelijk standpunt het Parlement tot tevredenheid stemt over de meerderheid van de in eerste lezing voorgestelde amendementen. De tekst is weliswaar niet perfect, maar het betekent een belangrijke vooruitgang op dit gebied. Terwijl directe en indirecte reclame voor tabaksproducten verboden wordt, wordt het - overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel - aan de lidstaten overgelaten om bepaalde gebieden te reglementeren, waarvoor een termijn van drie jaar in de nationale wetsbepalingen is vastgelegd. Ook extra termijnen voor de pers en voor sponsoring zijn geregeld. Het is dus, in de huidige vorm, het optimale compromis, dat alle benodigde economische aanpassingen - voor zover ik weet - mogelijk maakt.
Deze tekst is, zoals u weet, het resultaat van moeizame, zeer moeizame beraadslagingen, die bijna tien jaar hebben geduurd. Daarom, om elke nieuwe discussie die dit wankele evenwicht zou kunnen verstoren en de zaak nodeloos vertragen, of deze richtlijn voor onbepaalde tijd zou kunnen uitstellen, te vermijden, hebben wij verzocht of zij zonder amendementen kan worden aangenomen. Ondanks deze aanbeveling is het gemeenschappelijk standpunt overspoeld met amendementen. Laten we wel wezen, geachte collega's, al zijn sommige van deze amendementen afkomstig van leden die te goeder trouw zijn en het gemeenschappelijk standpunt willen verbeteren maar die het op die manier tot mislukking kunnen doemen, het merendeel van deze amendementen is ingediend door degenen die de kneepjes van het vak kennen en heel goed weten wat zij willen bereiken, en die tot hun amendementen zijn aangezet door pressiegroepen en in geen geval - ik heb bewijzen - de publieke opinie van hun land achter zich hebben. Hun amendementen dienen als voorwendsel om in feite de onderhavige richtlijn in een later stadium te doen mislukken.
Zoiets is onacceptabel. Het is onbegrijpelijk waarom bepaalde leden zich zo opstellen, terwijl zij anders zo veeleisend zijn als het gaat om de kwaliteit van de lucht of het water, waarvan een verslechtering inderdaad gevaarlijk is, maar roken is niet minder gevaarlijk. Vooruit, geachte collega's, laat ons niet de geschiedenis ingaan als de schuldigen van deze massamoord en laat ons dit gemeenschappelijk standpunt aannemen teneinde in de Europese Unie een noodzakelijkerwijs uniforme regeling - ik blijf erop hameren - voor reclame te bewerkstelligen, opdat er eindelijk een einde gemaakt wordt aan de aansporing tot een dergelijke zelfvernietiging, een dergelijke absurde zelfverminking.

Janssen van Raay
Mijnheer de Voorzitter, mijn gekuch heeft niet-roker Janssen van Raay te danken aan anderen die roken.
Ik ben het eens met het hartstochtelijk pleidooi van professor Cabrol voor het terugdringen van tabak. Hij heeft voor de milieucommissie gepleit op grond van volksgezondheid om een algemeen verbod van tabak af te kondigen. De juridische commissie heeft het überhaupt niet gehad over tabak. De juridische commissie heeft het überhaupt niet gehad over volksgezondheid. De juridische commissie heeft zich afgevraagd of een totaalverbod van reclame de werking van de interne markt bevordert ja of nee.
Het is evident dat een verbod op auto's, alcoholische dranken het tegendeel is van het bevorderen van de werking van de interne markt. Artikel 100 A is dus een ondeugdelijk middel. De Duitse Bondsdag heeft al besloten het voor te leggen aan het Hof, niet wij als Parlement, niet de Commissie, niet de Raad maar het Hof van Justitie dat altijd de regel volgt als er een speciaal artikel in het Verdrag staat over dit onderwerp. Ook dat wordt benut en niet een algemeen artikel. Met andere woorden indien deze richtlijn wordt aanvaard, zal het Hof de richtlijn verwerpen omdat er geen juridische grondslag is. Er is wel een grondslag. Sinds Maastricht bestaat artikel 129 met als oproep de volksgezondheid te bevorderen en de weg van degenen die tabak willen verbieden is artikel 129 van het Verdrag.
Er vallen meer slachtoffers, onschuldige derden, door het gebruik van de automobiel. Als men het gebruik van de automobiel terug wil dringen op grond van de volksgezondheid door het verbieden van reclame die de handel beperkt en de interne werking van de interne markt belemmert, dan moet men dat doen op grond van artikel 129. Professor Cabrol zal daar mijn steun genieten, maar dit is absoluut ondeugdelijk. Vandaar terugverwijzing naar de commissie. Ook de Juridische Dienst van de Raad heeft gezegd: neen.

Díez de Rivera Icaza
Mijnheer de Voorzitter, al gedurende bijna negen jaar en op initiatief van dit Parlement proberen wij, het ene voorzitterschap na het andere, om een verbod in te stellen op rechtstreekse of indirecte reclame en op de sponsoring van sportevenementen in de Unie om de verkoop van tabaksproducten te bevorderen.
De schadelijke gevolgen van tabak voor de gezondheid van zowel actieve als passieve rokers zijn overbekend, en afgevaardigden die, zoals ik, al bijna 10 jaar bij deze strijd betrokken zijn, hebben deze boodschap al tot vervelens toe herhaald.
Zoals de heer Cabrol zei, is tabak dodelijk. In 30 % van de gevallen bestaat er een verband tussen het ontstaan van kanker en het gebruik van tabak. Tabaksgebruik is ook de eerste oorzaak van een voortijdige dood; in de Unie sterft meer dan een half miljoen burgers per jaar als gevolg van deze fatale gewoonte die al jarenlang gestimuleerd wordt, waarbij onder meer gevaarlijke additieven aan de tabak zijn toegevoegd om de verslaving onder jongeren en kinderen - kinderen van 5 jaar zelfs - te bevorderen. Werkelijk misdadig, mijnheer de Voorzitter.
Op irrationele of irrelevante argumenten zoals de opmerking dat een auto ook gevaarlijk is, enzovoorts, zal ik niet ingaan want waar wij het hier over hebben, is de bescherming van de volksgezondheid en van het leven, in tegenstelling tot de tabaksfabrikanten die mensen uit naam van het recht op behartiging van particuliere financiële belangen, aanzetten tot een gedrag dat ziekte en verdriet tot gevolg heeft.
Het lijdt geen twijfel dat rechtstreekse en indirecte reclame en de sponsoring van sportevenementen een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van tabaksgebruik onder jongeren, dat is algemeen bekend. Dat hiermee achter de schermen allerlei economische belangen gemoeid zijn, bleek uit de schandalige poging van de Noord-Amerikaanse tabaksfabrikanten om het op een akkoordje te gooien.
Het gemeenschappelijk standpunt waarover wij ons thans buigen, is niet alleen het resultaat van een geenszins eenvoudig compromis maar ook de eerste stap in de juiste richting, en als zodanig begroeten wij het met instemming ofschoon ook met enige reserve, omdat het moeilijk te begrijpen valt dat sponsoring tot het jaar 2006 is toegestaan, of dat er in sommige regio's mag worden vastgehouden aan subsidies voor tabaksproducten die zo schadelijk zijn voor de volksgezondheid.
Desondanks is dit binnen de strategie ter bestrijding van kanker een geenszins te verwaarlozen eerste stap die door ons zal worden ondersteund.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou dit historische debat niet willen afsluiten zonder de rapporteur, de heer Cabrol, geluk te wensen, evenals het huidige en het vorige - Luxemburgse - voorzitterschap, waarvan de inspanningen het mogelijk hebben gemaakt op de interne markt dit akkoord te bereiken, ondanks de verdraaide interpretatie van de commissie juridische zaken, een verschijnsel waarvan we ook bij de eerste lezing al getuige zijn geweest, mijnheer de Voorzitter.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn vandaag geconfronteerd met een onderwerp dat vooral politiek is en waarbij de voorstanders van de tabaksindustrie en die van de volksgezondheid tegengestelde belangen hebben. Ik hoop dat het Parlement zich in de eerste plaats inzet voor de volksgezondheid. Als vrouw krijg ik rillingen als ik zwangere vrouwen zie roken. Het is algemeen bekend dat roken tijdens de zwangerschap bijzonder schadelijk is voor de ongeboren vrucht, die als baby bij de geboorte bovendien een achterstand in gewicht en grootte zal hebben.
Om op de reclame voor tabaksproducten terug te komen, op wie is die gericht? Heel eenvoudig op jongeren, omdat de tabaksindustrie steeds geïnteresseerd is in het aantrekken van een nieuw rokerspubliek. Men weet heel goed dat reclame effect zal scoren bij jongeren, die gemakkelijk beïnvloedbaar zijn en op zoek zijn naar stereotypen om hun persoonlijkheid te doen gelden. Zodra jongeren verslaafd zijn, zullen zij niet meer kunnen stoppen met roken, en in dat geval werkt reclame niet meer.
Wat wordt hiertegen gedaan door de leden die onder invloed van multinationale tabaksconcerns staan? Zij schuiven juridische argumenten naar voren. Zij halen artikel 129 aan op grond waarvan alleen maatregelen mogen worden genomen die gunstig voor de volksgezondheid zijn. Wij hoeven er geen doekjes om te winden. Als artikel 100 A niet als rechtsgrondslag wordt toegepast, leidt dat tot concurrentievervalsing, want in de interne markt bestaan enorme verschillen tussen de nationale wetgevingen met betrekking tot sponsoring en reclame voor tabaksproducten. Deze verschillen zijn overigens van dien aard dat zij belemmeringen veroorzaken voor het vrije verkeer van producten, met name voor reclamemensen. Artikel 100 A maakt het mogelijk om een hoog beschermingsniveau op het gebied van de volksgezondheid door te voeren, en dat is wat wij verlangen.
Anderzijds kan ik mij geenszins vinden in de argumenten op grond waarvan de financiering van grote sportwedstrijden of de activiteiten van kleine sportverenigingen om zeep wordt geholpen. Zij zijn smadelijk voor alle sponsors van buiten de tabaksindustrie, die zich heel erg inzetten voor de financiering van deze wedstrijden. Zo zou ik bijvoorbeeld de grootscheepse zeilwedstrijden en de naam Fleury-Michon willen noemen.
Een grote meerderheid van de Europese burgers - ook in Duitsland - spreekt zich uit voor een reclameverbod voor tabak. Zij verwachten een politiek besluit van de kant van hun afgevaardigden. Ik zeg dan ook tegen mijn collega's die er alles aan hebben gedaan om de tekst scherp van toon te maken, enkel en alleen om hem geen kans van slagen te geven: ja, ik weet dat sommige politieke bijeenkomsten in Duitsland door de tabaksindustrie worden gesponsord; ja, ik weet dat Duitsland dacht dat de Raad er niet uit zou kunnen komen, omdat er pas laat met de onderhandelingen over de onderhavige richtlijn is begonnen. Deze strategische fout probeert Duitsland op de een of andere manier te herstellen.
Ik betreur het dat mijn fractie het goed heeft gevonden om het woord te geven aan een groot aantal voorstanders van tabaksreclame. Ik vind het een beetje bekrompen dat er geen rekening is gehouden met een slechte beeldvorming. Laten wij onbevooroordeelde parlementsleden zijn die stemmen in het belang van onze medeburgers, de Europese burgers.
In Le Monde van vandaag - een, zoals u weet, tamelijk betrouwbare bron - staat dat volgens de WGO, de Wereldgezondheidsorganisatie, longkanker de enige vorm van kanker is die zich in de toekomst zal uitbreiden, eenvoudig wegens toename van het tabaksgebruik. Volgens de WGO heeft tabak jaarlijks mondiaal 3, 5 miljoen doden tot gevolg, en dit cijfer zal in 2020 zijn opgelopen tot 10 miljoen.
Laat deze cijfers maar even bezinken. Ik stel dan ook voor de rapporteur, de heer Cabrol, te steunen en voor het gemeenschappelijk standpunt in de huidige vorm - zonder amendement - te stemmen.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, rapporteur, geachte collega's, laat mij allereerst professor Cabrol mijn compliment maken voor zijn niet aflatende en oprechte betrokkenheid bij het reclameverbod voor tabak en voor zijn verslag, dat heel duidelijk goedkeuring aanbeveelt van het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het voorstel voor de richtlijn betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten op het gebied van reclame en sponsoring voor tabaksproducten.
Ik zou hem mijn volledige steun willen betuigen en hem, namens het veel te grote aantal directe of indirecte slachtoffers van tabak, zoals mevrouw Grossetête zojuist heeft opgemerkt, en de 13.000 Europese artsen - van wie tien Nobelprijswinnaars - die een petitie voor de onderhavige richtlijn hebben ondertekend, willen bedanken voor deze moedige stellingname die wij moeten steunen.
Men moet immers weten dat tabak jaarlijks 548.000 Europeanen doodt, wat betekent dat tabak meer slachtoffers maakt dan alle slachtoffers van het verkeer, alcohol, moord, drugs en zelfmoorden tezamen. Er is eveneens vastgesteld dat tabaksreclame een aanzienlijke invloed heeft op het gedrag van jongeren, die tot roken worden aangezet door identificatie met een irreëel levensbeeld. Het zijn dan ook deze jongeren, die behoren tot het productieve deel van de bevolking en de toekomst van Europa zijn, die wij moeten beschermen en voorlichten, zodat zij bewust en zelfstandig hun levenskeuzen kunnen maken.
In tegenstelling tot deze menselijke kant van de werkelijkheid, lijken de juridische argumenten die door de tabaksindustrie in een handig gevoerde lobbycampagne zijn gelanceerd, de kern van het debat te omzeilen door er een procedureel debat van te maken. Want laten wij ons geen zand in de ogen laten strooien, geachte collega's, het gaat om een politiek besluit dat wij moeten nemen door het verslag-Cabrol aan te nemen.
Dat het Hof van Justitie een beslissing neemt over de rechtsgrondslag, als de zaak bij het Hof aanhangig is gemaakt, is zijn recht. Maar het Europees Parlement, stem van de Europese volkeren, mag deze gelegenheid niet voorbij laten gaan om voor een - onze medeburgers dierbaar zijnd - gezond Europa en tegelijkertijd voor een voluntaristische en pragmatische visie ten aanzien van Europa op te komen, waarbij het politiek besluit zwaarder weegt - eenmaal is geen maal - dan het product van administratieve huivering.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, het hele gedoe rond de betwisting van de juridische grondslag is een manoeuvre waardoor we ons niet mogen laten vangen. Juridische diensten van zowel het Parlement, de Commissie als de Raad stellen dat artikel 100 A de juiste grondslag is. Het gaat hier duidelijk om een zaak van de interne markt, net zoals in Canada en Australië een federaal verbod werd ingesteld op basis van het vrije verkeer van de media en reclamediensten in een eengemaakte markt.
Nu inhoudelijk. Sommigen argumenteren dat reclame moet kunnen zolang een product wettelijk verkocht wordt. Een reclameverbod voor een wettelijk product is niet nieuw. In 1992 werd een verbod op reclame voor geneesmiddelen ingevoerd, nota bene ook op basis van artikel 100 A. Anderen stellen dat het tabaksgebruik niet vermindert door een reclameverbod. Uit cijfers van het Britse ministerie van volksgezondheid lezen we dat in Noorwegen, Finland, Canada en Nieuw-Zeeland het roken verminderd is ten gevolge van het verbod op tabaksreclame. Als liberaal zeg ik dat de bescherming van de gezondheid beperkingen toelaat op de vrije meningsuiting en de principes van de vrije markteconomie. De gemeenschap heeft tot taak de burger te beschermen tegen een product dat rechtstreeks verantwoordelijk is voor de dood van meer dan een half miljoen Europese burgers per jaar. Het is trouwens ook dezelfde gemeenschap die mag opdraaien voor de kosten van de gezondheidszorg.
Collega's, het komt er verder ook op aan onze jongeren te beschermen. Ze zijn gemakkelijk beïnvloedbaar door de stoere cowboy die trouwens zelf aan longkanker overleed. En voor diegenen die zwaaien met het argument van tewerkstelling, de economische en sociale gevolgen van deze richtlijn worden beperkt door de ruime termijnen van de inwerkingtreding voorzien in het in de Raad bereikte compromis.
Collega's, de strijd tegen tabak wordt niet alleen hier gevoerd maar ook elders in de wereld. We kennen de perverse houding van de tabaksector. Ik wil de collega's oproepen te stemmen voor het gemeenschappelijk standpunt en tegen alle amendementen, ook al zijn ze zogenaamd ingediend met de bedoeling de volksgezondheid nog beter te beschermen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie schaart zich achter het standpunt van de milieucommissie en dat van de heer Cabrol - wat hetzelfde is - in die zin dat we alle amendementen verwerpen die de overeenkomst van de Raad zouden kunnen afzwakken, want het enige wat deze amendementen kunnen bereiken, ook al zijn ze ingediend met de beste bedoelingen, is een wijziging van het oorspronkelijke standpunt van de Raad. Het bewijs dat er afgevaardigden van alle fracties zijn die in de milieucommissie voor het verslag-Cabrol in zijn huidige versie en voor het gemeenschappelijk standpunt van de Raad hebben gestemd, blijkt het uit het feit dat 37 leden van deze commissie zich voor het voorstel van het verslag hebben uitgesproken.
Het is overduidelijk dat er van meerdere zijden druk wordt uitgeoefend. En net zo duidelijk is het dat de rechtsgrond als argument wordt gebruikt in een poging het gemeenschappelijk standpunt van de Raad te ontkrachten. Als men stelt dat artikel 129 moet worden toegepast, vergeet men dat er volgens dat artikel geen regelingen mogen worden getroffen om de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten te harmoniseren. Dat argument is dus een wassen neus. Wij zien dat als een poging het standpunt van de Raad en dat van de milieucommissie in diskrediet te brengen.
Tevens zijn wij het eens met de aanbevelingen die de heer Cabrol aan het eind van zijn verslag doet waarin hij pleit voor meer maatregelen dan deze ene, reclameverbod alleen. De etikettering van tabaksproducten moet worden herzien, het verslavend effect van additieven moet opnieuw worden onderzocht, en verder moet worden gestreefd naar verdere harmonisatie op het gebied van de tabaksaccijnzen.
In de Spaanse pers verscheen onlangs een bericht waarin stond dat een tabaksfabrikant - de grootste ter wereld, die ik niet bij name zal noemen - in 1983 een van zijn laboratoria opdracht gaf, onderzoek te doen naar de verslavende effecten van nicotine. Toen hij de onderzoeksresultaten kreeg, waaruit duidelijk bleek dat nicotine verslavend was, liet hij deze resultaten vernietigen en het laboratorium met de grond gelijk maken. Er is dus sprake van opzettelijk bedrog, met name van jongeren die voor het eerst met tabak kennismaken zonder te weten waaraan ze beginnen.
Wij staan achter het verslag van de heer Cabrol en zullen het dus in deze plenaire vergadering ondersteunen.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, de groenen staan zeker niet achter repressieve voorstellen die allerlei middelen willen verbieden, bijvoorbeeld tabak, die door een groot aantal mensen voor persoonlijk genot worden geconsumeerd. Maar als we zien dat zo'n middel een belangrijke oorzaak van kanker, ademhalingsziekten en hart- en vaatziekten is - ongeveer 500.000 mensen sterven jaarlijks in de Europese Unie ten gevolge van roken - dan is het toch wel nodig een serieus preventiebeleid op te zetten, vooral door middel van opvoedkundige acties en deugdelijke voorlichting. Als je de zaken zo bekijkt, dan is het ronduit absurd te moeten constateren dat de Unie geld uitgeeft voor zo'n preventiebeleid, terwijl dat daarna in rook dreigt op te gaan door directe of indirecte vormen van reclame en sponsoring.
Dit vooropgesteld, is het gemeenschappelijk standpunt naar onze mening zeker vatbaar voor verbetering en de datum waarop het verbod op sponsoring voor sportmanifestaties in werking moet treden, het jaar 2006, is veel te ver weg voor al die burgers die zich zorgen maken over de gevolgen van zowel actief als passief roken. Wij zijn er ons van bewust dat het voorstel tijdens zijn wetgevingsparcours, dat nu ongeveer negen jaar duurt, op heel wat moeilijkheden is gestuit. Het is ook niet gemakkelijk tegemoet te komen aan alle eisen van burgers, consumenten, en verenigingen voor kankerbestrijding, artsen en organisaties die zich bezighouden met preventie van kanker en ademhalingsziekten; om er maar een paar te citeren: UNICEF, de Europese zetel van de Wereldgezondheidsorganisatie, het in Lyon gevestigde Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek, de Europese Vereniging voor ademhalingsziekten. Dit zijn slechts luttele voorbeelden om aan te geven hoe ver het probleem reikt, maar ik zou honderden artsen kunnen noemen die zich in deze zin ingezet hebben.
Om gehoor te kunnen geven aan al die verschillende verzoeken, achten de groenen het zinvol in te gaan op wat de rapporteur, de heer Cabrol, voorstelt, namelijk dit gemeenschappelijk standpunt zonder enig amendement en zonder wijziging van het referentieartikel van het Verdrag aan te nemen. Wij staan dus achter het verslag van de heer Cabrol.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, de jeugd moet beschermd worden tegen de kwalijke gevolgen van het roken - daar is iedereen het over eens. Wij moeten ons dus verzetten tegen de stortvloed van reclame voor sigaretten - ook daar is iedereen het over eens. Dan wordt de tekst van het gemeenschappelijk standpunt zonder enig probleem aangenomen.
Dit gezegd zijnde, moeten wij toch op onze hoede zijn, want ik vrees dat deze deugdzame houding - waarover de meningen aanzienlijk verdeeld zijn - om de jeugd te willen beschermen, in de lijn ligt van het moraliserend, repressief, prohibitionistisch, politiek correct beleid, dat blindelings, omwille van het modern zijn, het voorbeeld volgt van de Verenigde Staten van Amerika, die echter zelf zoveel achterblijven in hun aanpak van maatschappelijke problemen.
Dan wat de verboden betreft, laten wij de voorkeur geven aan een minder simpele, meer standvastige, en tevens meer bescheiden aanpak en de jongeren voorlichting geven. Plezier is niet verboden. Roken, bungee jumping, motorrijden, te veel koffie, cannabis, alcohol - dat is allemaal gevaarlijk. Dat behoeft een langdurige pedagogische inspanning van onze kant. Onze jongeren hebben hulp nodig tijdens het moeilijke leerproces om wijsheid te vergaren. Verbieden werkt criminaliteit in de hand. Laten wij geen vertrouwen hebben in een maatschappij, waar - door toedoen van verboden - alles wat niet verboden is, verplicht moet zijn, en waar alle problemen op die manier worden opgelost.

Blokland
Voorzitter, er lijkt een einde te komen aan een proces van bijna tien jaar touwtrekken. Het verbod op reclame voor tabaksproducten is bijna een feit, tenminste als het schip niet alsnog strandt hier in dit Parlement, in de Raad of misschien zelfs bij het Hof. In deze discussie heeft het begrip subsidiariteit steeds een belangrijke rol gespeeld. Het is een beginsel dat ik een warm hart toedraag. Zo op het eerste gezicht is een verbod op rookreclame inderdaad een zaak die je aan de lidstaten zelf over moet laten. Kies je echter de economische invalshoek dan pakken de zaken anders uit. Reclame maken is een heel gewone economische activiteit. Je moet dat niet verwarren met de vrijheid van meningsuiting. Als we daaraan beginnen, moeten we het maken van reclame gaan rekenen tot een van de fundamentele rechten van de mens. Daar zal niemand veel voor voelen. Reclame is dus een vorm van dienstverlening die soms een ongewenste vorm van dienstverlening kan worden. Daarom moet ook deze economische activiteit aan grenzen gebonden worden. Net zoals industriële activiteiten moeten worden ingekaderd door milieuwetgeving, zo zijn reclamediensten aan regels gebonden. Daarbij geldt natuurlijk steeds dat je er enerzijds de volksgezondheid mee dient en je er anderzijds verstoringen van de concurrentie mee wilt voorkomen.
In het geval van het verbod op sponsoring en reclame voor tabaksproducten is het natuurlijk volstrekt duidelijk dat er een volksgezondheidsdoel mee wordt gediend, en niet zo een klein doel ook. Een half miljoen doden in de Europese Unie als gevolg van rookverslaving is niet niets. Toch is deze reclamewetgeving als zodanig een manier om een level playing field , zoals dat zo mooi heet, voor de reclame-uitingen voor tabakproducten te creëren. Ik ben dus van mening dat dit gemeenschappelijk standpunt terecht is gebaseerd op artikel 100 A en zal er voor stemmen. Geen van de amendementen zal ik steunen. Ook alle amendementen die namens de OENS-fractie zijn ingediend, dienen te worden verworpen. Als deze richtlijn wordt aangenomen, geeft de Europese Unie een duidelijk signaal dat de vrije markteconomie belangrijk is maar dan wel onder randvoorwaarden.

Needle
Mijnheer de Voorzitter, zes jaar nadat deze voorstellen voor het laatst besproken werden en de massale steun van deze Vergadering genoten, redetwisten oude en nieuwe leden vandaag opnieuw over principes en nog meer over technische kwesties. Ik stel voor dat we even pauzeren. Laten wij ons de vraag stellen waarom wij dit doen in plaats van ons af te vragen hoe we dit gaan aanpakken. Wij streven naar een geleidelijke afschaffing van reclame voor tabaksproducten omdat deze actie echt het verschil tussen leven en dood kan betekenen voor een aantal Europese burgers en in het bijzonder voor de kwetsbaarste groepen. Laten wij elkaar dan ook geen statistieken naar het hoofd slingeren, zoals wij tijdens voetbalwedstrijden met verwijten doen.
Elke nodeloze dode als gevolg van roken is er één te veel als wij de bedrieglijke verkoop van de producten die hier de oorzaak van zijn, kunnen voorkomen. Laten wij niet inroepen dat dit verbod een bedreiging voor de persoonlijke vrijheid of de persvrijheid is. Een baby die dodelijke rook inademt, is niet vrij om zich te redden. Het argument dat binnenkort ook auto's, alcohol of zelfs snoep verboden zullen worden, verzinkt in het niets bij de reële gevolgen van passief roken en bovendien gelden vele andere veiligheidsmaatregelen voor de genoemde producten.
Laten wij evenmin banen tegenover gezondheid plaatsen. Stelt u zich de pijn voor die een arts voelt wanneer hij een nietrookster moet meedelen dat zij kanker heeft omdat zij de rook heeft ingeademd van iemand die vond dat roken "cool" stond op televisie of in de pers. Die pijn verschilt volledig van het leed dat ontslagen veroorzaken in een sector waar de winsten vaak hoger liggen dan de rijkdom van landen. Laten wij integendeel degenen danken die zich ingezet hebben voor een bescheiden, ernstige, wettelijke en praktische maatregel, die een belangrijke impact zal hebben en anderen zal helpen om in de toekomst nog doeltreffender maatregelen te nemen. Wij moeten fier zijn op de commissarissen en de ambtenaren, op onze eigen rapporteurs en de ministers; wij moeten de campagnevoerders en de artsen die voor dit ogenblik gestreden hebben, dankbaar zijn voor hun moed en vastberadenheid om de juiste beslissing te nemen. Laten de producenten en de promotoren van tabak en hun legers juristen en verdedigers ook even nadenken over hun schaamte, hun bedrog en de vernieling die zij aanrichten. De komende generaties zullen zich afvragen hoe zij zolang konden floreren.
Onze stemmen voor het moedige en accurate verslag van de heer Cabrol en voor het gemeenschappelijk standpunt zonder amendementen zullen de komende generaties Europese burgers letterlijk verse lucht bezorgen. Dit is dan ook één van die zeldzame momenten in een uitzinnige wereld: deze marktmaatregel zal mensenlevens helpen redden. Wij moeten dit toejuichen.

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de strijd tegen het roken in Europa is ongetwijfeld een van onze grote opdrachten. Wij moeten allen aan die strijd deelnemen. De heer Needle zei dat wij na zes jaar opnieuw over het tabaksverbod spreken. Mijnheer Needle, als rapporteur voor de begroting heb ik de laatste zes jaar telkens opnieuw geprobeerd in de begroting - waarvoor wij bevoegd zijn - 2 miljard ecu subsidie aan de tabakssector te schrappen. In het Europees Parlement heb ik mij nooit zo eenzaam gevoeld als toen ik voor dat voorstel steun probeerde te vinden. Alle sprekers die hier de laatste uren straffe uitspraken hebben gedaan, hebben mij toen in de kou laten staan met mijn poging om de steunregeling voor de tabakssector te veranderen.
Niet iedereen, maar toch de meesten!
Dames en heren, elke dag verlenen wij 5 miljoen ecu steun aan de producenten van Europese tabak, die niemand in Europa wil roken. Bovendien hebben die nog het lef hun tabak buiten Europa, namelijk in de derde wereld, te verkopen. Tegelijkertijd doen wij de burgers in Europa belasting op tabak betalen, in mijn land 20 miljard. Toch denken wij vervolgens te kunnen zeggen dat wij geen tabaksreclame kunnen dulden. Ik heb deze kwestie eens met mijn kinderen, die tussen 13 en 20 jaar oud zijn, grondig besproken. Zij hebben volstrekt geen begrip voor een dergelijke handelwijze. Daarom vind ik dat de kwestie in dit verslag verkeerd wordt aangepakt. Wij zijn het eens over wat wij willen bereiken en delen ook dezelfde ongerustheid. Om ons doel te bereiken, moeten wij echter andere instrumenten gebruiken.
Wat heeft indirecte reclame die naar een Benelux-nieuwsagentschap verwijst met een tabakfabrikant in Europa te maken? Kunnen wij indirecte reclame werkelijk zomaar verbieden? Volgens mij is dat niet zo eenvoudig. Als men zich werkelijk tot tabak zou beperken, zou ik daarvoor nog begrip kunnen hebben. Mijnheer Flynn, dit verbod zou echter zeker een dominoeffect hebben. De richtlijn om reclame voor auto's te verbieden ligt bij de Commissie immers al lang klaar. Daarna volgen alcohol, enzovoort.
Ik meen dat wij dit thema meer in het algemeen moeten benaderen. Als wij het tabaksgebruik inderdaad willen bestrijden, is deze tekst te eenvoudig. Wij hebben nood aan een onderling afgestemde actie om onze jongeren daadwerkelijk te beschermen, om een mentaliteitswijziging op gang te brengen en om de subsidies terug te schroeven. Wij hebben vanzelfsprekend ook een gedragscode tegenover niet-rokers nodig. Ik heb de indruk dat velen denken dat zij vooruitgang boeken als zij het kind met het badwater weggooien. Zij wassen niet eens hun eigen handen in onschuld!

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik heb het verslag van professor Cabrol aandachtig gelezen en ik moet zeggen dat ik het in wetenschappelijk opzicht met hem eens ben. Roken is slecht voor de gezondheid. Ik ben trouwens zelf roker en weet dus maar al te goed hoe waar dit is. Ik heb echter wel enkele twijfels, en wel over de volgende punten. Ten eerste verleent de Europese Unie, zoals de heer Florenz terecht zei, steun aan de tabaksproductie. Tabak is vrij verkrijgbaar en er bestaat geen enkele hinderpaal voor de verwerking van tabak. Daarom vraag ik mij af in hoeverre de door de heer Cabrol genoemde rechtsgrondslag hier van toepassing kan zijn. Misschien zal het Europees Parlement in een moeilijk parket verzeild raken, wanneer de reclame-industrie naar het Hof van Justitie stapt en het Hof het Parlement in het ongelijk zal stellen. Ten tweede is de beste manier om het roken te bestrijden geen belastingverhoging of reclameverbod, maar een betere gezondheidsopvoeding. Deze zou reeds in de eerste klas van de lagere school moeten beginnen. Daar is echter vandaag in dit Parlement met geen woord over gerept. Ten derde ben ik het niet eens met de collega's die zeggen dat degenen die twijfels hebben ten aanzien van het verslag, zich niet bekommeren om de volksgezondheid. Veel van deze collega's zijn namelijk wel voor het vrije verkeer van soft drugs, alsof deze geen gevaar zouden betekenen voor de volksgezondheid en de samenleving.

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn is ondeugdelijk, en wel om drie redenen: ten eerste de rechtsgrondslag. Terwijl alle voorgaande sprekers hebben aangetoond dat het Europese initiatief op de risico's van nicotineverslaving voor de gezondheid berust, had de richtlijn op artikel 129 van het Verdrag gebaseerd moeten zijn. Aangezien op grond van dit artikel slechts stimuleringsmaatregelen, maar geen harmoniseringsmaatregelen, mogelijk zijn, kon de richtlijn niet op deze grondslag worden ingediend. De Commissie heeft daarom artikel 100 A als rechtsgrondslag gekozen, ofwel de harmonisering van de interne markt. Maar de richtlijn is evengoed niet logisch, want enerzijds wordt ermee beoogd op die manier elke concurrentieverstoring te doen verdwijnen, maar anderzijds kan elk land het bepaalde van de richtlijn hetzij onmiddellijk, hetzij in 2006 van kracht laten worden.
Als de markt geharmoniseerd moet worden, is het zaak dat alle landen op gelijke voet staan, en dat niet het ene land sponsoring van grootscheepse sport- en culturele evenementen door sigarettenproducenten kan verbieden, terwijl bijvoorbeeld het buurland dit toestaat. Dat is concurrentievervalsing, en het is het toppunt van ironie dat dit in een richtlijn geregeld wordt.
Ten tweede, de inhoud. Het is onaanvaardbaar reclame te verbieden voor een product dat in de vrije verkoop is en waarvan de productie bovendien door de Europese Unie zowel toegestaan als gefinancierd wordt.
Ten derde is er absoluut geen duidelijkheid en je reinste hypocrisie in de Europese Unie ten aanzien van de strijd tegen verslavingen. De tabaksreclame wordt meedogenloos beteugeld, de pesterijen jegens rokers nemen toe, maar tegelijkertijd geeft een groot aantal landen, waaronder het mijne, blijk van een lakse houding in de strijd tegen drugs door het persoonlijk gebruik toe te staan, zelfs en vooral bij jongeren. Kortom, een sigaret roken is gevaarlijk, maar een joint hasjiesj is kennelijk goed voor de gezondheid.
In feite past de richtlijn zich aan de tijdstroom aan en wordt er qua deugdzaamheid voor de gemakkelijkste weg gekozen. Het zou tijd worden dat de Commissie zich sterk maakt om voor alle lidstaten een op de strijd tegen verslaving afgestemd, redelijk beleid uit te stippelen. Zoals het er nu naar uitziet, laat de richtlijn toe dat er gedurende zes jaar grote onduidelijkheid rond de organisatie van sportmanifestaties heerst. Mijn eigen regio, waar de ronde van Francorchamps wordt gereden, ondergaat regelrecht de rampzalige economische gevolgen van de richtlijn, en - erger nog - volgens de statistieken van landen waar reclame verboden is, zal deze richtlijn het tabaksgebruik niet terugdringen. Dat is derhalve een mislukking zowel in economisch opzicht als op het gebied van de volksgezondheid.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, eerst zou ik de heer Cabrol willen feliciteren met de stijlvolle wijze waarop hij het verbod op tabaksreclame voor elkaar heeft gekregen. Tegelijkertijd zou ik commissaris Flynn willen feliciteren met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Ik hoop van harte dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad als zodanig wordt goedgekeurd.
Vaak wordt er beweerd dat er geen onderzoeksgegevens zijn over de wijze waarop het bestrijden van roken en het verbod op reclame invloed hebben op het afnemen van roken. Wij Finnen hebben daarmee erg goede ervaringen: verbod op tabaksreclame is een effectieve manier om de consumptie van tabak te verminderen: in het onderzoek van de Internationale Kankerfederatie heeft men kunnen bewijzen dat het verbod op tabaksreclame de consumptie van tabak in Finland met 37 % procent heeft doen afnemen. Men heeft ook kunnen waarnemen dat in Finland de al in de jaren "50 gestarte voorlichting ook duidelijk in de statistieken waar te nemen is, in die zin dat het aantal gevallen van longkanker bij mannen sterk is afgenomen. Dit is een onbetwistbaar bewijs dat verbod op reclame nodig is en dat dat van groot belang is voor de volksgezondheid.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, maatregelen in het kader van het gezondheidsbeleid, zoals het verbod op tabaksreclame, kunnen niet op artikel 100 A steunen omdat artikel 129 dat uitdrukkelijk verbiedt. Dat is de rechtsgrondslag. Daarom is een meerderheid in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger van mening dat de Gemeenschap in deze aangelegenheid helemaal niet bevoegd is. Daarmee gaan zij natuurlijk veel te ver. Voor de grensoverschrijdende dienstverlening op het gebied van reclame is de Unie wel bevoegd. De Unie moet die bevoegdheid gebruiken, ook tegen tabaksreclame. Een volledig verbod of een verbod op geschenken in de lidstaten kan echter niet op artikel 100 A steunen.
Daarom moet de Commissie een initiatief op basis van artikel 129, lid 2 nemen zodat in de lidstaten, voor zover dat mogelijk is, tabaksreclame in het belang van de gezondheid wordt verboden. Wie de zaak voor het Europees Hof van Justitie niet wil verliezen, moet zeker ook voor de amendementen van mevrouw Roth-Behrendt stemmen.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, het is klaar en duidelijk dat er voor deze Vergadering niets anders opzit dan dit gemeenschappelijk standpunt te steunen. Ik heb spitsvondigheden van verschillende zijden van het Parlement gehoord die de rechtsgrondslag ter discussie stellen - hetgeen mijns inziens gewoon een afleidingsmanoeuvre is - of de tabakssubsidie die aan Griekenland wordt gegeven, enzovoort. Dit is ongetwijfeld het moment van de waarheid, nu wij een standpunt moeten innemen en moeten stemmen.
De belangstelling voor dit debat en deze stemming van vandaag is enorm. Ik heb massa's brieven gekregen en ik ben ervan overtuigd dat ook vele andere leden heel wat post gekregen hebben uit alle delen van hun kiesdistricten en landen. Ik wil hier slechts het voorbeeld geven van een professor geneeskunde die mij schrijft dat zij twintig jaar lang nooit aan politieke actie of lobbywerk gedaan heeft, maar nu toch wil pleiten voor een reclameverbod, omdat zij ervan overtuigd is dat zo'n verbod ertoe kan bijdragen dat minder mensen gaan roken en blijven roken. Zij gaat verder: "Ik was heel ontgoocheld over het besluit van de heer Blair om een uitzondering op het reclameverbod voor tabak te maken voor de autosport, aangezien vele mensen en vooral jongeren deze sport volgen" .
Mijns inziens moeten we hier op twee belangrijke zaken wijzen. Ik vind het natuurlijk een schande dat het Britse voorzitterschap het effect van dit gemeenschappelijk standpunt afzwakt, maar het is dit of niets. Als wij niet voor het gemeenschappelijk standpunt stemmen, zeggen wij onze jongeren dat roken kan en in is. Ik denk dat, als wij dit verbod steunen, overal in Europa opluchting zal heersen. Als wij het verbod evenwel verwerpen, zullen niet de patiënten op de kankerafdelingen, maar de directeurs van de sigarettenfabrikanten feestvieren.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, de tekst die wij behandelen is het resultaat van bijna tien jaar touwtrekken.
Jaarlijks sterven er meer dan 510.000 mensen in de Europese Unie ten gevolge van nicotineverslaving, zoals professor Cabrol in zijn verslag heeft onderstreept. Het is daarom noodzakelijk - ik heb het al bij eerdere betogen uit de doeken gedaan - reclame voor en promotie van tabak te beperken, maar dan wel op een slimme manier. Laten wij hiermee beginnen door artikel 129 van het Verdrag toe te passen, waarin - om precies te zijn - wordt bepaald dat "bij elk optreden van de Gemeenschap een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid wordt verzekerd, waarbij samenwerking tussen de lidstaten wordt aangemoedigd en hun optreden zo nodig wordt gesteund" .
Als oud-lid van de enquêtecommissie BSE, wil ik toch benadrukken dat ik had gehoopt dat de Commissie, in het specifieke geval van BSE, artikel 129 op zichzelf zou betrekken. Maar dat is weer een ander verhaal... Wat de reclame en sponsoring voor tabaksproducten betreft, is een op alle lidstaten van toepassing zijnde strikte Europese regelgeving benodigd. Een groot aantal sportevenementen wordt bijvoorbeeld meerdere malen uitgezonden in Europa: het zou niet zo mogen zijn dat verplaatsing van reclame naar de meest lakse lidstaten wordt gesteund. Zo bestaat in Frankrijk een restrictieve wetgeving ten aanzien van reclame voor alcohol en tabak. Maar wat zien we nu gebeuren? Reclames voor Franse merken tijdens Europese sportevenementen waaraan een Frans team deelneemt, en dan natuurlijk wel in een andere lidstaat. Dit kan zo niet verder, want niemand begrijpt dat Europa zich laat gebruiken louter in het belang van een paar ondernemingen.
Toch wil ik benadrukken dat deze richtlijn slechts een stap in de strijd tegen nicotineverslaving in de Europese Unie is. De richtlijn zou daarom moeten passen in het kader van een meer algemene benadering van tabaksgebruik, waarbij tegelijkertijd een regeling wordt toegepast met betrekking tot de etikettering van de producten, waaronder natuurlijk ook drugs vallen, en het gebruik beperkt wordt tot de harmonisatie van accijnzen, teneinde fraude en illegale drugshandel te voorkomen.
Ik maak van de gelegenheid gebruik er nog eens op te wijzen dat ik gekant ben tegen elke productievermindering van tabak in Europa. Nogmaals, de Europese Unie is een grote importeur van tabak, en wel van kwaliteitstabak.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wie mij al sedert vele jaren kent, weet dat ik, in tegenstelling tot wat mevrouw Grossetête en de heer Cabrol denken, niet onder druk sta. Ik ben een vrije afgevaardigde. Wie mij kent, weet ook dat ik van vrije en duidelijke uitspraken houd. Als ik vandaag een standpunt inneem dat dit Parlement niet bevalt, doe ik dat omdat ik ervan overtuigd ben dat ik het bij het juiste eind heb.
Ik ben het er met u over eens dat sigaretten gevaarlijk zijn en zal het vandaag, ook al meen ik dat wij ons bij het Europees Hof van Justitie bespottelijk maken, ook niet over de kwestie van de rechtsgrondslag hebben. Ik zal het ook niet hebben over het feit dat de tabaksproducenten steun krijgen. Ik zal het hebben over de vraag hoe wij kunnen toestaan dat een gevaarlijk product volkomen legaal wordt geproduceerd als wij weten dat het inderdaad zo gevaarlijk is. Als wij ervan overtuigd zijn dat sigaretten gevaarlijk en dodelijk zijn, moeten wij de moed hebben de productie ervan te verbieden. Aangezien niemand van u dat aandurft, moeten wij ons afvragen wat wij met legaal geproduceerde en dus veroorloofde producten moeten aanvangen. Hoe kunnen wij, als wij vinden dat dit nodig is, de verkoop ervan afremmen?
Ik ben het er met sommigen van u over eens dat de verkoop van gevaarlijke producten moeten kunnen worden beperkt. Wij moeten zeggen dat dergelijke producten slechts op bepaalde plaatsen mogen worden verkocht. Wij kunnen sigarettenautomaten verbieden. Wij kunnen zeggen dat reclame in jeugdtijdschriften altijd verboden is. Daarover ben ik het met u eens. Als u zegt dat er een soort hiërarchie van de risico's van een product bestaat en dat daarvan afhangt hoe en in welke omvang een product op de markt kan worden gebracht, ben ik het daarmee eens en ben ik bereid daarover te spreken. Mijnheer Flynn, in dat geval bestaat die hiërarchie echter ook voor alcohol. Ik ben benieuwd hoe u in Ierland zult gaan vertellen dat ook voor Guinness en whisky geen reclame meer mag worden gemaakt. Ik zal u goede argumenten geven om aan te tonen dat ook whisky en andere alcoholische dranken gevaarlijk zijn.
Wie zegt dat een verbod op sigarettenreclame iemand van het roken afhoudt, zou eens in het vroegere Oostblok of in Griekenland moeten gaan kijken. Hoewel daar geen reclame voor tabak bestaat, roken daar evenveel jongeren als hier. Ook zonder reclame werd in het Oostblok evenveel gerookt. Als wij logisch willen zijn, moeten wij toestaan dat de tabaksreclame aan banden wordt gelegd en tegelijkertijd eisen dat voorlichtingscampagnes worden gevoerd.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, nicotine wordt als een zeer verslavende drug beschouwd. Het is inderdaad juist dat heel weinig jongeren er later nog in slagen te stoppen met roken. Er is afdoende aangetoond dat wie niet begint te roken voor zijn achttiende waarschijnlijk ook later nooit zal gaan roken. Vanuit het oogpunt van de tabaksproducenten is het dan ook heel belangrijk dat zij de tienermarkt bestoken en jongeren verleiden met innoverende en uitnodigende vormen van reclame voor verschillende tabaksproducten.
In Europa alleen al geven tabaksfabrikanten 320 miljoen pond per jaar uit aan tabaksreclame. Ik ben er ten zeerste van overtuigd dat onze jongeren beschermd moeten worden tegen de plaag van het roken. Het verbod op reclame en promotie voor tabaksproducten in de Unie is een stap in de goede richting zodat dit heel belangrijk maatschappelijk doel verwezenlijkt wordt.
De Europese regeringen en de communautaire instellingen moeten ook en vooral aandacht besteden aan de bevordering van de gezondheidsopvoeding op school teneinde jongeren bewust te maken van de gevaren van roken. Er moeten voldoende financiële middelen uitgetrokken worden om dit proces te bevorderen.
De Europese wetgevers moeten ook oog hebben voor de noodzaak van meer financiële middelen voor grondiger medisch onderzoek naar kankerpreventie en de gevolgen van passief roken voor de gezondheid. De cijfers spreken voor zich: elk jaar sterven in de Unie meer dan 500.000 mensen aan de rechtstreekse gevolgen van roken. In mijn land zijn in 1997 6.000 mensen gestorven als direct gevolg van roken. De vermindering van het sigarettenverbruik in de Unie dient slechts een positief doel en beschermt enkel de gezondheid van al onze burgers.
Wij moeten het voorliggende verslag dan ook ongewijzigd steunen als een daadwerkelijke stap in de goede richting.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ik ben u zeer dankbaar, maar wij zaten boven te vergaderen in de Conferentie van voorzitters over het actualiteitendebat en de zon scheen op het scherm. Dat was de reden, denk ik, dat ik mijn naam wat laat gezien heb. Excuses daarvoor.
Mag ik beginnen met op te merken dat ik, na aarzelen overigens, in elk geval persoonlijk en dat geldt ook voor een groot gedeelte van mijn fractie en zeker ook een groot gedeelte van de Nederlandse delegatie van CDA, steun zal geven aan het voorstel om de tabaksreclame te beperken. Ik denk, en met mij zijn velen dat van mening, dat wij alles moeten doen om het tabaksgebruik hoe dan ook terug te brengen. Dat neemt niet weg dat het verbod op tabaksreclame, zoals nu wordt voorgesteld, ook een groot aantal problemen met zich meebrengt. Het ware mij dan ook liever geweest dat wij hadden kunnen volstaan met het hebben van een code of conduct die in een aantal lidstaten heel goed functioneert.
Dat alles zo gezegd zijnde en onze stem verklaard hebbend, stel ik vast dat het gemeenschappelijk standpunt in feite rammelt. Het gemeenschappelijk standpunt is, wanneer je het doorleest, gewoon het resultaat van een politiek compromis. Ik vraag mij dus derhalve af: welke mogelijkheden ziet de Europese Commissie nog ofwel via uitvoeringsbesluiten bijvoorbeeld ofwel de Raad, om op een aantal punten nog wat extra helderheid te scheppen?
Ik noem bijvoorbeeld artikel 3, leden 2 en 3, alles wat te maken heeft met de indirecte reclame. Ik denk dat de wijze waarop de teksten daar nu opgeschreven zijn in elk geval de zaken niet verschrikkelijk helder maken. Het enige wat ik ook wil doen, is vragen aan commissaris Flynn: hoe denkt u dat men op een fatsoenlijke manier kan omspringen met datgene wat nu in dit standpunt op papier staat?

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het strookt volgens mij niet met de democratische beginselen van het Europees Parlement dat een afwijkende mening aan de kaak wordt gesteld door ze aan de invloed van lobbyisten toe te schrijven. Dat is een vorm van eerroof waaraan wij ons hier niet mogen bezondigen. Met het gevaar dat ik, als niet-roker, het verwijt krijg dat ik een door de tabaklobby betaald agent ben, meen ik hier te mogen zeggen dat de staat de consument moet beschermen en hem niet mag betuttelen. Wat de controle op de toxiciteit en het verslavende effect van de in tabak aanwezige stoffen en de controle op de verkoop aan jongeren betreft, moet de staat optreden en de jongeren proberen te beschermen. De staat heeft niet de taak de burger - zoals in "1984" van George Orwell - te betuttelen en hem voor te schrijven wat hij moet doen.

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, ondanks het juridisch advies dat we inzake dit voorstel gekregen hebben, is de rechtsgrondslag nog steeds het voorwerp van discussie. Ik denk niet dat we hieraan een einde kunnen stellen door het voorstel terug naar de Commissie juridische zaken en rechten van de burger te sturen, aangezien deze ook weer uit politici bestaat. Dit voorstel moet worden aangenomen, zodat het aan het Hof van Justitie kan worden voorgelegd. Ik zal het Hof voorstellen zijn juridisch responsum aan de tabaksindustrie te sturen.
Het zou mij verbazen dat de tabaksindustrie de enige commerciële onderneming zou zijn, die reclame maakt zonder de bedoeling nieuwe doelgroepen te bereiken. Wanneer men met de lobbyisten praat, blijkt dit echter toch zo te zijn. Zij beweren dat het alleen hun bedoeling is te voorkomen dat verstokte rokers van merk veranderen. Verstokte rokers zijn wel niet zo naïef zich te laten beïnvloeden door lichtvoetige, jeugdige reclame. Er zijn al regels die tabaksreclame op televisie verbieden. Daarom is het aangewezen de reclame voor tabak ook in andere media te beperken. Tabak wordt op een legale manier vervaardigd, maar zo zijn er vele producten waarvoor onbeperkte reclame eveneens verboden is, zoals geneesmiddelen, wapens en giftige stoffen. Tabak leidt tot verslaving en is schadelijk voor de gezondheid. Het gebruik van tabak kan rampzalige gevolgen hebben voor het individu en zadelt de maatschappij op met enorme kosten op het gebied van gezondheidszorg. Dit is een van de redenen waarom ik altijd tegen de subsidiëring van de tabaksindustrie ben geweest. Wij subsidiëren de ingevoerde tabak toch ook niet! 1 miljard ecu voor de tabaksproductie en een slordige 11, 2 miljoen ecu voor kankerbestrijding! Een half miljoen mensen sterft aan de gevolgen van het roken, terwijl de EU 135.000 tabakstelers steunt.

Thyssen
Voorzitter, de goede werking van de interne markt vraagt om een harmonisatie van de wetgeving op tabaksreclame en dat deze harmonisatie dan uitmondt in verregaande verbodsbepalingen ligt in de lijn van artikel 100 A van het Verdrag, of men dat nu graag heeft of niet. Als we weten dat in de Europese Unie elk jaar meer dan een half miljoen mensen sterven aan de gevolgen van nicotineverslaving, dat roken een pertinent gevaar is voor de volksgezondheid en dat tabaksreclame en sponsoring er heus niet alleen zijn om merken te promoten maar ook om het gebruik van tabak te bevorderen en jongeren tot roken aan te zetten, als we dat allemaal weten, dan moeten we in een harmonisatierichtlijn deze reclame weren. We weten het, dus wat zou ons tegenhouden?
In geen geval de juridische spitstechnologie van sommige collega's die wordt gebruikt om juridische constructies in elkaar te knutselen met slechts één doel: de richtlijn te kelderen. Ik respecteer hun juridische deskundigheid maar stel vast dat ze mij niet overtuigt om af te wijken van mijn juridisch gefundeerde politieke overtuiging op drie vlakken. Eén, artikel 100 A als grondslag is oké. We hebben dus wel degelijk bevoegdheid. Twee, er is geen geldige reden om een hernieuwde raadpleging te vragen. Drie, er is bijzonder weinig reglementaire ruimte om te amenderen.
Tot een ander besluit, Voorzitter, kunnen we alleen komen als we onze eigen Juridische Dienst niet langer au sérieux nemen, ik verwijs naar het advies van de juridisch adviseur van 1 april van dit jaar, of als we onze eigen stemming van 2 december 1993 negeren en doen alsof we het Verdrag van Maastricht nog niet verwerkt hebben en als we de wereld een signaal willen geven dat het Parlement de gelijkenis niet ziet tussen zijn eigen amendementen en het gemeenschappelijk standpunt, noch het verschil kent tussen minimale en ingrijpende tekstwijzigingen.
Collega's, laat ons ernstig blijven. Laat ons bewust opkomen voor de volksgezondheid en laat ons het gemeenschappelijk standpunt goedkeuren en het advies van de rapporteur in die zin volgen. Nu hebben we de kans, straks misschien niet meer. Tot de collega's die de subsidies aan de tabaksteelt inroepen of het stemrecht in drugsdossiers inroepen als argumenten, zeg ik: het is niet omdat men zich twee keer dom gedraagt, of het twee keer niet gehaald heeft, dat men zich de derde keer weer dom moet gedragen of dat men niet moet blijven vechten om een derde kans wel te grijpen.

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, tien jaar geleden vertegenwoordigde ik Italië op een conferentie van de WGO in Lissabon, getiteld "Tabak of gezondheid" . Op de laatste dag stak een journalist, die leiding moest geven aan het debat tussen de vertegenwoordigers van de landen over maatregelen ter terugdringing van tabaksgebruik, op plechtige toon van wal door een lijst voor te lezen van politieke slachtoffers van de strijd tegen het roken, dat wil zeggen ministers die hun post verloren en niet meer teruggekregen hadden omdat zij in hun land een verbod op rookreclame hadden uitgevaardigd of alleen maar het roken in openbare gelegenheden hadden verboden. Wij weten dat dit soort dreigementen succes geboekt heeft, en niet voor niets wacht deze richtlijn al jaren op goedkeuring. Vandaag is het dus een belangrijke dag en wij moeten ons best doen om ervoor te zorgen dat de goedkeuring van deze richtlijn niet op de lange baan geschoven wordt en dat er een kroon wordt gezet op de inspanningen van Commissie, Raad en voorzitterschap.
Er zullen nog meer maatregelen genomen moeten worden, zoals de rapporteur terecht oppert: belastingverhoging om tabaksconsumptie te ontmoedigen; gezondheidseducatie, omdat veel jongeren geloven dat roken niet slecht is en omdat veel volwassenen - ook leraren en artsen - het slechte voorbeeld geven; controle van automaten, enzovoort. Men zal tegenwerpen dat Italianen, Spanjaarden, Grieken in het algemeen door willen gaan met steun verlenen aan Europese tabakstelers. Dat is waar, maar op zich schuilt daar geen tegenspraak achter: waarom immers zouden wij onze economie moeten benadelen ten gunste van producenten van andere continenten? Het is bekend dat Europeanen bij voorkeur Amerikaanse tabak roken, en anderzijds is het echt niet zo dat onze productie gretig aftrek vindt in ontwikkelingslanden. Om dezelfde redenen zouden wij niet bereid zijn - en dat zouden wij ook nooit vragen - om de Europese bier- of alcoholproducenten te benadelen. Het probleem ligt bij de opvoeding, bij ontradingsacties en verbod op reclame, omdat voorkomen moet worden dat de mensen vervallen en volharden in tabaksgebruik. En dat geldt net zo goed voor de consumptie van alcohol en drugs.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier als lid van de commissie juridische zaken en als rapporteur voor de Fractie van de Europese Volkspartij inzake conflicten over rechtsgronden. Ik heb in de commissie mijn stem uitgebracht met collega's van alle fracties die voor het merendeel van mening waren dat dit niet de geschikte rechtsgrond was.
In de eerste plaats wil ik namens hen allen mijn stem verheffen in verband met de radicale stelling die hier wordt ingenomen: het gaat er niet om dat we voor of tegen de volksgezondheid zijn. Natuurlijk zijn wij voor de volksgezondheid en voor het leven. En iedereen weet dat in alle landen van de Europese Unie de tendens bestaat de reclame voor tabaksproducten aan banden te leggen. Maar vooral en bovenal, mijnheer de Voorzitter, zijn wij er voorstander van dat de samenlevingsregels die in het Verdrag zijn vastgelegd, worden nageleefd.
Mijnheer de Voorzitter, het gaat uiteraard niet aan deze kwestie af te doen als een technisch detail en te zeggen dat wij middels een procedurele kwestie hindernissen willen opwerpen. Er is wel degelijk een technische kwestie aan de orde, maar die kwestie betreft een ander onderwerp, namelijk het probleem van het venire contra factum proprium van het Parlement zelf, dat zich tot twee maal toe heeft uitgesproken voor artikel 100 A als rechtsgrond, ook na het Verdrag van Maastricht in december 1993.
De standpunten van de commissie juridische zaken zijn feitelijk veeleer van strikt politieke dan van juridische aard, ze zijn ook van juridische aard doch strikt politiek. Zij vloeien voort uit een aantal simpele vragen zoals: wat zijn de doelstellingen van de voorgestelde maatregelen, in verband met de verplichtingen van de Gemeenschap? Over de volksgezondheid zijn wij het allen met elkaar eens. Die moet ons dus tot leidraad zijn.
Heeft de voorgestelde actie betrekking op een zaak die tot de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap behoort, of op een zaak waarvoor de bevoegdheid met de lidstaten gedeeld wordt? Het antwoord op deze vraag ligt mij dunkt voor de hand, dat was voor ons althans het geval.
Wat is de communautaire dimensie van dit probleem, en welke maatregelen zijn er tot op heden genomen? Wat is de toegevoegde waarde van de door de Gemeenschap geplande actie, en wat zouden de kosten van een alternatieve actie zijn? Welke maatregelen kan de Gemeenschap nemen?
En tenslotte: is een uniforme regelgeving die verboden instelt wel noodzakelijk en überhaupt haalbaar? Wat wij hier doen, is namelijk het vrije verkeer van sommige diensten harmoniseren waarvan de vrijheid echter fictief is omdat die diensten zelf niet zullen bestaan. Nog een vraag: moet er volgens het Verdrag een regel worden vastgesteld - een regel die mogelijkerwijs alle lidstaten betreft - op grond van artikel 129?
Mijnheer de Voorzitter, we hebben hier met een van die situaties te maken waarin we de leviathan in Brussel opdragen datgene te doen waar we op het niveau van de lidstaten vaak niet toe in staat zijn. We weten uit ervaring dat dit een slechte methode is die alleen maar complicaties veroorzaakt. Complicaties ja, want uiteindelijk hebben we dan wel 10 jaar over deze kwestie gedebatteerd, maar het is zeer waarschijnlijk - en in dezen is het aan het Hof van Justitie om te beslissen - dat deze richtlijn binnen twee jaar wordt ingetrokken, waardoor die tijd verloren tijd zal zijn geweest.
Het lijkt mij dan ook beter dat we deze kwestie benaderen uitgaande van het Verdrag, en dat we op basis van de juiste rechtsgrond adequate stappen doen met het oog op het nagestreefde doel.

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik hoop dat het Parlement het verslag-Cabrol aanneemt. Het zou daardoor een grote politieke daad stellen die aan de verwachtingen van het volk beantwoordt. Ik geloof dat deze kwestie rond tabak een van de grote wereldproblemen is op het gebied van de volksgezondheid. Overigens werd ten tijde van de publicatie van het jaarverslag van de Wereldgezondheidsorganisatie door de directeur-generaal aangegeven dat de strijd tegen nicotinevergiftiging een van de grote prioriteiten van de WGO is. Europa heeft hierbij ook een taak te vervullen. Natuurlijk zijn er al zeer veel noodzakelijke acties aan de gang en kan men het niet louter bij het reclameverbod laten. Ik denk hierbij aan de prijs van tabak, aan accijnzen op tabak en aan gezondheidsvoorlichting. Veel van mijn collega's hebben op deze punten aangedrongen. Maar het reclameverbod is een essentiële stap en is voor ons des te gemakkelijker om uit te voeren daar er een rechtsgrondslag voor bestaat: wij kunnen immers omwille van de vrije markt reclame verbieden, ook al heeft het doel dat wij nastreven eerst en vooral met de volksgezondheid te maken.
Wat het reclameverbod betreft, wil ik de alarmklok luiden, want er zijn collega's onder ons die denken dat wij verder moeten gaan en subsidiëring van tabak moeten stopzetten, omdat dit impliceert dat tabak en tabaksreclame niet verboden moeten worden. Roken op zich is niet verboden en niemand van de hier aanwezigen wil dat het verboden wordt. Allereerst omdat gebleken is dat alle prohibitionistische beleidsmaatregelen geen effect hebben gescoord, en vervolgens omdat er vanzelfsprekend geen grond bestaat voor het verbod. Wat verboden moet worden, is misbruik van tabak, en daarom moet er bij onze acties worden uitgegaan van de persoonlijke verantwoordelijkheid van verstandige burgers. Reclame strooit de verstandige burger echter zand in de ogen. Er wordt niets over de risico's van roken en over misbruik van tabak verteld, maar in plaats daarvan wordt een positief beeld gecreëerd met de bedoeling het tabaksgebruik te doen toenemen.
Daarom denk ik dat de gekozen methode de juiste is. Het blijkt dat in mijn land, Frankrijk, een soortgelijke wet is ingevoerd, die ook betrekking heeft op alcohol. Deze heeft bewezen effect te scoren. Uit alle onder jongeren uitgevoerde opiniepeilingen blijkt dat veel jongeren zich bewust zijn van de gevaren en van de noodzaak van gedragsverandering. Hopelijk volgt de Europese Unie ons voorbeeld.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, als het over dit thema gaat, wordt er altijd geschermd met schematische, soms zelfs radicale standpunten. Volgens mij dreigt het Parlement, evenals trouwens in het algemeen de communautaire instellingen, weer een keer achter het net te vissen, omdat wij namelijk wederom die evenwichtige aanpak dreigen mis te lopen die noodzakelijk is om serieuze zaken als de gezondheid van de Europese burgers te behartigen en tegelijkertijd de maatschappelijke en economische implicaties van toekomstige besluiten op te vangen.
Volgens mij is het onderhavige voorstel volledig gespeend van zo'n evenwichtige aanpak, aangezien het niet afdoende rekening houdt met de praktische consequenties van de plaats die in economische en industriële activiteiten wordt ingenomen door sponsoring en gebruik van merken die verwijzen naar sigarettenmerken.
Ik kom uit een regio waar de tabaksproductie en sponsoring zijn uitgegroeid tot industriële schaalgrootte. Ik kom uit een gebied waar tabak wordt geproduceerd, waar grote textiel- en kledingbedrijven zetelen die merken gebruiken met als verwijzing sigarettenmerken, waar motorraces en Grand Prix-wedstrijden voor Formule 1 worden gehouden. In onze streek is het niet zo gemakkelijk om van de ene dag op de andere een vervanging te vinden voor het door tabaksmerken gesteunde sponsorstelsel. Dit zijn toch allemaal problemen die ook aangevat moeten worden!
Onze vakbonden vragen om de richtlijn niet goed te keuren, omdat zij weten dat deze op korte termijn serieuze werkgelegenheidsproblemen kan en zal ontketenen. Dus waarom zouden wij het probleem niet structureel en op evenwichtige wijze het hoofd bieden? We mogen voor mijn part een richtsnoer aannemen, zelfs een drastisch richtsnoer voor generalisering, voor uitbreiding ook daar waar geen verbod op rechtstreekse reclame heerst, maar we moeten daarbij wel de lidstaten via een aanbeveling de mogelijkheid gunnen om ook strengere criteria te hanteren voor indirecte reclame en sponsoring. Op die manier wordt dus rekening gehouden met de concrete gevolgen die dit verschijnsel op de werkgelegenheidssituatie en op maatschappelijk gebied kan sorteren.
Ik geloof dat dit de manier is waarop te werk gegaan zou moeten worden. Ik ben dus voor terugzending naar de Raad: dat is wellicht de meest eenvoudige oplossing, want dan kan de Raad het voorstel nog eens beter tegen het licht houden en het de rechtsgrond geven die het thans ontbeert, of anders moet er een andere manier gezocht worden. Het objectief waar ik hoe dan ook achter sta is: subsidiariteit op het vlak van indirecte reclame en sponsoring.

Apolinário
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie beschikt over een gemeenschappelijk visserijbeleid en als lid van de Commissie visserij heb ik onlangs tot mijn grote verbazing vastgesteld dat de Europese Unie meer geld uitgeeft aan de tabaksproductie dan aan de visserijsector, en dat zelfs in landen als Portugal, die sterk afhankelijk zijn van de visserij, de visserij slechts 40 % krijgt van de financiële middelen die naar tabak gaan.
Dat is een enorme contradictie, zeker als we ingaan op wat dit op het vlak van de volksgezondheid betekent: het heeft immers geen zin te investeren in volksgezondheid en tegelijk de steun voor de productie van tabak te verhogen.
De boodschap is dan ook duidelijk. Laten wij inderdaad overgaan tot de geleidelijke vermindering van de steun voor de tabaksproductie en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende het verbod op tabaksreclame aannemen. Uit een aantal, zij het beperkte, voorbeelden blijkt dat het opleggen van beperkingen voor reclame tot een daling van 14 tot 37 % van het verbruik kan leiden.
We moeten inderdaad ijveren voor een reclameverbod omdat tabak jaarlijks 540.000 doden eist in de Unie. De huidige discussie beperken tot een juridische, zij het academisch interessante, kwestie is weinig meer dan een laatste redmiddel. Wanneer wij het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wijzigen of weigeren de richtlijn goed te keuren bij gebrek aan bevoegdheden van de Gemeenschap, zou dit betekenen dat de volksgezondheid opnieuw genationaliseerd wordt en het zou in feite indruisen tegen de zin en de doelstellingen van het Verdrag. De verwijzing naar de subsidiariteit is een wanhopige poging om de mening van de nationale autoriteiten te beïnvloeden, hoewel het standpunt van de Raad uiteindelijk de algemene houding weerspiegelt die deze autoriteiten hebben ingenomen bij monde van hun ministers van Volksgezondheid, die een regelgeving en wetgeving voor de tabaksmarkt wensten en een hoog niveau van bescherming voor de consument eisten. Wij zullen dan ook voor het verslag-Cabrol stemmen.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst zeggen hoezeer ik de idee verwerp en afkeur dat iedereen die hier het woord voert tegen of vragen stelt over deze richtlijn, door de tabaksindustrie gemanipuleerd wordt. Ik word niet gemanipuleerd en ik denk niet dat mevrouw Palacio Vallelersundi gemanipuleerd wordt. Ook alle andere collega's die bezwaren gemaakt hebben tegen de richtlijn moeten het voordeel van de twijfel genieten en moeten hun twijfels kunnen uitspreken zonder er, zoals ik al zei, van beschuldigd te worden dat zij het gewoonweg voor de tabaksindustrie opnemen.
Ik ben voor het stopzetten van tabaksreclame en -sponsoring. Ik wil ook dat er een einde komt aan de steun voor tabak in de Europese Unie. Een van de interessante elementen die uit dit debat gebleken is, is dat de Europese Unie driemaal meer geld besteedt aan steun voor de tabaksproductie dan de tabaksondernemingen in de Europese Unie zelf uitgeven aan reclame voor hun producten.
Mensen zoals ik, die willen dat er een einde komt aan tabaksreclame, stellen zich evenwel de vraag of de richtlijn zal werken. Ik vrees dat het echte antwoord neen is en dat de zaak bij het Europees Hof van Justitie zal belanden met heel wat twijfels en dat wij uiteindelijk misschien helemaal geen richtlijn zullen hebben.
Dit is duidelijk een juridisch probleem. De Britse regering negeert dit evenwel als voorzitter van de Raad omdat zij een gemakkelijke overwinning wil. De heer Blair had een verbod op tabaksreclame en -sponsoring kunnen invoeren in het Verenigd Koninkrijk, maar hij ondervond politieke moeilijkheden. Hij heeft zich daarom naar Brussel gehaast om hieruit te raken en om, zoals ik al zei, een volgens hem gemakkelijke overwinning te behalen.
Een stemming bij gekwalificeerde meerderheid stelt duidelijk problemen. Ik houd niet van de idee dat een verbod met een heel nipte meerderheid wordt ingevoerd. Als we een richtlijn willen, zullen we die echter niet bekomen overeenkomstig artikel 129, want de lidstaten zullen hier nooit mee instemmen. Een aanbeveling zal evenmin een verbod op tabaksreclame opleveren, want een aanbeveling valt niet te rijmen met de idee van gemeenschappelijke bepalingen voor de interne markt.
Het antwoord is tweeledig. Je kan streven naar een gedragscode voor tabaksreclame, zoals sommigen gevraagd hebben, maar die zal waarschijnlijk geen universeel reclameverbod opleveren: het zal aan de lidstaten overgelaten worden om te doen wat zij willen. Ofwel kan je doen wat wij in feite doen: wij zeggen ja tegen de richtlijn en wij laten het aan de heer Flynn over om dit verder in orde te brengen. Zoals wij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming hebben vastgesteld, vertoont deze richtlijn immers heel wat tekortkomingen: de idee van het gebruik van gevestigde merknamen voor bestaande goederen wordt niet goed behandeld en de richtlijn maakt een aantal bokkensprongen wat internationale sponsoring betreft. In dat geval beschouw je de heer Flynn als de man aan wie eigenlijk gevraagd wordt te doen wat wij als parlementsleden zelf niet doen omdat wij het slachtoffer zijn van emotionele chantage. Ik bied mijn verontschuldigingen aan de tolken aan.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, het verbod op reclame voor tabaksproducten is zeer belangrijk voor de volksgezondheid, voor de preventie van ziekten, en volgens mij moet het gemeenschappelijke beleid van de Europese Unie wat de volksgezondheid betreft meer in de richting van de oorzaken dan van de gevolgen gaan.
Heeft reclame dan betekenis? Ik vraag me af waarom voor reclame zulke enorme bedragen worden uitgetrokken als het geen betekenis had. Precies op dezelfde wijze heeft tabaksreclame invloed, met andere woorden met tabaksreclame wordt geprobeerd de consumptie te bevorderen oftewel het aantal rokers te vergroten.
Kan men reclame dan slechts op een bepaalde groep richten? Kan men de jongeren uitsluiten van de reclame? Volgens mij niet, en wanneer we volgens de resultaten van een onderzoek weten dat jongeren nog gevoeliger zijn voor reclame dan andere bevolkingsgroepen, is deze bewering nog slechter te onderbouwen. Vooral voor glamourreclame zwichten jongeren en de tabaksindustrie gebruikt met name glamourreclame bij de sponsoring van evenementen, waarbij het doel is een beeld te creëren van een actief en snel leven.
Het verbod op reclame heeft invloed gehad. In Finland is dankzij het verbod het roken in twintig jaar verminderd met 37 %. Vooral voor de jongeren is het verbod op reclame van belang; voor het verbod op reclame rookte 35 % van de 15- tot 24jarigen, na het verbod op reclame 23 %.
Ik hoop oprecht dat het Parlement zijn verantwoordelijk erkent en de aanbeveling-Cabrol zonder wijzigingen goedkeurt. We hebben nu de mogelijkheid een verbod op reclame van tabaksproducten voor Europa te realiseren.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, een verbod op tabaksreclame is volgens mij niet het geschikte instrument om de gezondheid te beschermen. Het gemeenschappelijk standpunt voorziet niet alleen in een totaal verbod op reclame voor tabaksproducten, maar ook in een totaal verbod op indirecte reclame, bijvoorbeeld voor Camel-boots of Davidoff-cosmetica. Alleen voor Griekenland worden bepaalde uitzonderingen gemaakt. Dat was de prijs om Griekenland over de streep te halen en in de Raad de nodige meerderheid te vinden tegen de tegenstemmen van Duitsland en Oostenrijk en de onthouding van Denemarken en Spanje.
Een verbod is in een vrije economie het meest radicale van alle denkbare instrumenten. Vooraleer zulke wettelijke bepalingen worden uitgevaardigd, moet worden nagegaan of ze wel geschikt zijn om het vooropgestelde doel, namelijk de bescherming van de gezondheid, ook werkelijk te bereiken. Een verbod op tabaksreclame wekt verwachtingen die niemand kan vervullen. Dat roken schadelijk en vaak dodelijk is, zal niemand betwisten. Een consequente maatregel zou dan ook zijn - op dat punt ben ik het met mevrouw Roth-Behrendt eens - de vervaardiging van schadelijke producten zoals sigaretten te verbieden.
Reclame vervult in een vrije economie een belangrijke opdracht. Via reclame wordt informatie verstrekt. Ze is een doeltreffend instrument om de concurrentie aan te scherpen. Voor legaal geproduceerde, in de handel gebrachte en geconsumeerde producten moet het in beginsel ook toegestaan zijn reclame te maken. Een totaal verbod op tabaksreclame is een aanval op de vrije economie. Als deze eerste dominosteen valt, zullen er nog vele volgen.
Ik zou de heer Flynn willen vragen of het juist is dat in een document van de Commissie staat dat motorvoertuigen tot de vrij verkrijgbare industriële producten behoren die vaak dodelijk zijn. Omdat ook na het Verdrag van Amsterdam geen Europese rechtsgrondslag voor zulke verregaande maatregelen op het gebied van het gezondheidsbeleid zal bestaan, nemen de Raad en de Commissie, tegen beter weten in, hun toevlucht tot het instrument van de harmonisering van de mededinging.
Wij willen een interne markt tot stand brengen en de politieke beslissing nemen wie voor vrij verkochte producten reclame mag maken en wie niet. Met dit gemeenschappelijk standpunt bereiken wij echter het tegenovergestelde. Wij zijn benieuwd naar de klachten die vanuit de lidstaten ongetwijfeld bij het Europees Hof van Justitie zullen worden ingediend.

White
Mijnheer de Voorzitter, gewoonlijk reageer ik niet op de woorden van mevrouw Jackson, maar ik wil haar er toch even aan herinneren dat dit debat over tabaksreclame al meer dan tien jaar duurt en wij pas in februari van vorig jaar opnieuw geraadpleegd werden. De heer Blair, van wie zij zegt dat hij zich naar Brussel gehaast heeft, is zeker nog niet zolang Brits premier. Het gaat hier wel degelijk om een Europese richtlijn.
Ik wil de heer Cabrol feliciteren met het werk dat hij terzake verricht heeft. Zelf zou ik veel verder gegaan zijn en in normale omstandigheden zou ik de voorkeur gegeven hebben aan bemiddeling. De rapporteur heeft mij evenwel kunnen overtuigen en ik ben nu van mening dat we het gemeenschappelijk standpunt moeten goedkeuren en zal dienovereenkomstig stemmen.
Op binnenlands vlak wil ik ook nog zeggen dat in de Engelstalige pers in het Verenigd Koninkrijk de indruk gewekt wordt dat het besluit over het verbod op tabaksreclame genomen werd door de Britse premier en de man die verantwoordelijk is voor de Formule 1. Ik wil de Engelstalige pers er toch aan herinneren dat wat hier voorligt een richtlijn van de Raad en het Europees Parlement is en dat dit Parlement zoals altijd in de medebeslissingsprocedure, zelfs in eerste lezing, het laatste woord heeft, zoals het overigens hoort.
Ik wil ook nog zeggen dat ik bij het bepalen van mijn standpunt niet alleen de sector, maar ook de vakbonden geraadpleegd heb. Ik had liever gezien dat we geen debat over de rechtsgrondslag gevoerd hadden. Ik vind het onjuist dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger terzake een ander standpunt geeft en dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, die hier toch de commissie ten principale is, afgeraden wordt het standpunt in te nemen dat zij in eerste lezing had ingenomen. Ik zal echter dit standpunt steunen en zal het ook in tweede lezing in zijn ongewijzigde vorm steunen. Ik hoop dat wij voor het einde van deze namiddag over een verbod op tabaksreclame in de Unie beschikken.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb alle respect voor al wie tegen het roken is en reclame voor tabakproducten wil verbieden. Het gaat hier echter niet om wat wij denken of om een politiek standpunt, maar om een Europees wetgevingsvoorstel en dus over een toekomstige Europese wet. Onze Europese Unie is een rechtsgemeenschap. De Europese Unie kan maar recht scheppen voor zover het Verdrag ze dat toestaat. Voor deze richtlijn bestaat in het Verdrag volgens de meesten die de kwestie hebben onderzocht, geen rechtsgrondslag. De Unie meet zich dus een bevoegdheid aan die ze niet heeft. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het advies van de Juridische Dienst van de Raad van 1993. Daarin staat dat de Juridische Dienst tot de conclusie komt dat het voorstel voor een richtlijn noch op grond van artikel 100 A noch op grond van enig ander artikel van het Verdrag kan worden aangenomen.
Dat advies is nooit ingetrokken. Deze richtlijn staat juridisch dan ook zeer zwak. Ze kan alleen op artikel 100 A steunen als het om een harmonisatie gaat. Het gaat echter om een verbod. Ook uit de gevolgde procedure blijkt dat het om een gezondheidsrichtlijn gaat. Daarom is ook de heer Flynn, die daarvoor bevoegd is, hier aanwezig om de richtlijn te verdedigen. Om dezelfde reden is hier de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en niet die voor de mededinging als commissie ten principale aangeduid.
Kortom, als deze richtlijn wet wordt, doen wij als Parlement precies hetzelfde als wat wij de Commissie telkens opnieuw verwijten, namelijk dat ze zich bevoegdheden toe-eigent die aan de lidstaten toekomen. Daarom moeten wij deze kwestie grondig bekijken.

Correia
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ondanks de moeilijkheden van juridische aard die de goedkeuring van deze richtlijn, die tot doel heeft een einde te maken aan directe en indirecte reclame voor tabaksproducten, mogelijk zal stellen, kan ik alleen maar mijn instemming betuigen met de doelstellingen die haar legitimiteit geven.
Het tabaksgebruik is nog altijd één van de belangrijkste problemen op het vlak van de volksgezondheid en is verantwoordelijk voor meer dan 500.000 doden per jaar in de Europese Unie. Zo'n 50 % van alle sterfgevallen door kanker bij mannen tussen 35 en 69 is te wijten aan de gevolgen van tabak. Daarnaast leidt roken ook tot acute en chronische hartziekten en aandoeningen van het ademhalingsstelsel.
Opdat de hier voorgestelde maatregelen doeltreffender zouden zijn, dienen ze evenwel opgenomen te worden in een ruimere strategie. Hierin moeten wij vast en zeker aan preventie van het tabaksgebruik doen via campagnes die op de schadelijke gevolgen van roken wijzen en voornamelijk op jongeren gericht zijn, en mag de tabaksteelt niet langer aangemoedigd worden in de lidstaten van de Europese Unie. De producenten moeten echter wel steun krijgen, zodat zij op andere teelten kunnen overschakelen.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Buiten de zaal wordt materiaal over de richtlijn betreffende de octrooiering van biotechnologische uitvindingen rondgedeeld. Dit is een poging om ons stemgedrag te beïnvloeden. Ik verzoek u na te gaan of dit verenigbaar is met het Reglement. Ik betwijfel dat.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Nassauer, het Bureau neemt hiervan akte en zal opdracht geven dit na te gaan.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik hecht veel meer belang aan de pleidooien van artsen voor de gezondheid van hun patiënten dan aan die van tabaksondernemingen, die enkel trachten goed te praten dat zij hun reclame doelbewust op jongeren richten om nieuwe jonge klanten te werven voor hun verslavende stof ter vervanging van de honderdduizenden klanten die zij jaarlijks doden.
Ik hoef geen lessen over steun aan de tabaksproductie, want ik heb mij hier altijd al tegen verzet sinds mijn verkiezing tot lid van dit Parlement.
Ik verwerp ook de smeekbeden van ondernemingen die reclame maken voor andere producten met dezelfde merknaam als belangrijke sigarettenmerken. In deze reclame worden mooie, jonge, toffe en blitse mensen afgebeeld naast het logo van een sigarettenmerk. Waarom gebruiken zij geen onafhankelijk logo om hun producten aan te prijzen - een logo dat niet geassocieerd wordt met een product dat mensen doodt?
Het is absurd te beweren dat de communautaire voorschriften vereisen dat jongeren nog altijd bewerkt worden via de sponsoring van sportevenementen en trendy designerproducten.
In het Verdrag van Rome is bepaald dat de Gemeenschap er voor het welzijn van haar burgers is. De gezondheid van onze burgers moet primeren boven de winsten van multinationale ondernemingen.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dit een heel nobel initiatief en het toont Europa op zijn best. Hieruit blijkt dat wij het algemeen belang verdedigen en de goed gefinancierde en soms bijna dreigende campagnes van de tabakslobby en de mediamagnaten verwerpen.
Ik ben het met mevrouw Roth-Behrendt en een aantal andere collega's die hier het woord gevoerd hebben, eens dat het volwassenen vrij staat te roken of te drinken, maar het is betreurenswaardig dat jongeren in affichecampagnes en reclame in het algemeen tot roken worden aangezet.
Tabaksreclame verheerlijkt roken, maar er is helemaal niets aanlokkelijks aan roken, kanker, chronische bronchitis en alle andere ziekten die het gevolg van tabak zijn en die elk jaar vele miljoenen mensen doden. Onze volgende stap moet erin bestaan jongeren en vooral jonge vrouwen ervan te overtuigen niet dezelfde weg op te gaan. Ik weet uit de heel indrukwekkende getuigenissen die ik uit medische kringen ontvangen heb - en ik wil hen hiervoor danken - dat nu eigenlijk meer jonge vrouwen aan longkanker lijden. Wij moeten onze commissaris, de heer Flynn, dan ook feliciteren en ik wil de leden met aandrang verzoeken voor het gemeenschappelijk standpunt te stemmen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Malone.
Ik vraag de leden te gaan zitten en voor de minimale voorwaarden te zorgen opdat wij in de best mogelijke omstandigheden en met het respect dat we een commissaris verschuldigd zijn, naar de woorden van de heer Flynn kunnen luisteren.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iedereen danken die hier vandaag aan dit heel belangrijke debat heeft bijgedragen. De bespreking van de voorgestelde richtlijn inzake tabaksreclame is inderdaad heel belangrijk en er is grote belangstelling van de publieke opinie voor het debat van vandaag in dit Parlement. Dit debat komt er na een lange reflectieperiode in de Raad, die uiteindelijk op 12 februari een gemeenschappelijk standpunt vastgesteld heeft. De tekst van het gemeenschappelijk standpunt weerspiegelt volledig de geest van het Commissievoorstel en de Commissie kan het gemeenschappelijk standpunt dan ook in zijn huidige vorm aanvaarden.
Volgens de Commissie biedt het gemeenschappelijk standpunt de best mogelijke regeling om de complexe kwestie van de tabaksreclame in het kader van de interne markt te benaderen. Aangezien tal van lidstaten al nationale beperkingen of een verbod op tabaksreclame ingesteld hebben, zijn praktische problemen opgedoken bij de toepassing omdat de mogelijkheid van grenscontroles verdwenen is in het kader van de interne markt. Daarom diende ook hier, zoals voor vele andere economische sectoren, een gemeenschappelijke oplossing gevonden te worden.
Artikel 100 A van het Verdrag verplicht de Commissie een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid als uitgangspunt te nemen wanneer zij voorstellen inzake de interne markt doet. Ik beschouw de opmerkingen over het zoeken naar een andere rechtsgrondslag als een soort afleidingsmanoeuvre voor dit voorstel. Ik wil de geachte afgevaardigden erop wijzen dat deze rechtsgrond al gebruikt is voor bestaande richtlijnen betreffende tabaksetikettering en het teergehalte van sigaretten. Hij is ook gebruikt om televisiereclame en indirecte reclame te verbieden.
Hij is gebruikt om het in de handel brengen van pruimtabak te verbieden. Hij is gebruikt voor de reclame voor geneesmiddelen en stemt overeen met de besluiten van het Europees Hof van Justitie inzake een aantal andere kwesties. Hij beantwoordt ongetwijfeld aan het jongste advies van de Juridische Dienst van het Europees Parlement. Een aantal leden had het over artikel 129, maar ik wil erop wijzen dat dit artikel met name elke harmonisering van de wet- en regelgeving van de lidstaten uitsluit. Artikel 129 is geen geschikte rechtsgrondslag en moet dan ook verworpen worden.
Bovendien werd, zoals u allen weet, in 1989 overeenstemming bereikt over een algeheel verbod op tabaksreclame op televisie. In verband met dit hoofddoel in het kader van de interne markt moest de Commissie oog hebben voor een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid. Dat wordt van ons gevraagd in het raam van onze verplichtingen uit hoofde van het Verdrag.
Dit brengt mij bij de preventie van roken, waarover wij in december 1996 een mededeling gepubliceerd hebben. De voorgestelde beperkingen op tabaksreclame dienen beschouwd te worden als een onderdeel van een ruimere aanpak door de Gemeenschap van wat ongetwijfeld de belangrijkste te voorkomen oorzaak van dood en ziekte is. Ik wil dit toch nogmaals genoteerd zien. De kwestie van de steun aan de tabaksteelt is aan de orde gesteld. Ik ben altijd al gekant geweest tegen steun aan de tabakstelers...
...en ik kijk uit naar de dag dat we die steun kunnen stopzetten. Ik ben er niet in geslaagd hierover volledige overeenstemming te bereiken, maar ik heb terzake toch enige vooruitgang kunnen boeken. Ik kijk uit naar de niet zo verre toekomst, wanneer de hele kwestie nogmaals herzien wordt en er, als onderdeel van het beleid van deze Unie, een einde komt aan de steun aan de tabaksteelt.
Ik hoef de geachte afgevaardigden niet te herinneren aan de enorme gevolgen die roken voor de gezondheid heeft. De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat elk jaar meer dan een half miljoen burgers van de Europese Unie sterven aan kanker door tabaksgebruik, hetzij roken of passief roken. De vraag die nu voorligt is of dit Parlement iets kan doen op Europees niveau om het tij te keren. Dit Parlement kan wel degelijk iets doen door voor dit gemeenschappelijk standpunt en tegen alle amendementen te stemmen, want die zijn slechts een manier om de zaken te omzeilen en ze zullen het moeilijker maken om het doel dat wij allen steunen, te verwezenlijken.
De heer Needle heeft een heel treffende opmerking gemaakt, toen hij zei dat het Parlement hier een unieke kans krijgt. Dit is het moment van de waarheid voor alle betrokkenen en voor al degenen die de doelstellingen van dit voorstel steunen. We mogen niet vergeten dat de sector zelf zegt dat hij jongeren tussen 14 en 24 als de klanten van morgen beschouwt. Dat is precies het doel van hun reclame: zij willen jongeren aanzetten tot roken zodat zij hun afzetmarkt behouden en hun winsten op peil kunnen houden. Wij moeten hier een einde aan maken. Reclame voor producten die zoveel lijden en zovele doden veroorzaken, is duidelijk ongerechtvaardigd, zoals vele lidstaten al beslist hebben. Mijns inziens is het dan ook terecht en noodzakelijk dat wij nu op communautair vlak optreden en staan de maatregelen volledig in verhouding tot het probleem.
Door deze maatregel goed te keuren zal de Gemeenschap een stimulans wegnemen voor jongeren om een slechte gewoonte aan te nemen die tot ziekte en een voortijdige dood zal leiden. Dit initiatief om de prikkel tot roken weg te nemen is des te belangrijker wanneer we bedenken dat de meeste rokers verslaafd raken voor hun achttiende en zelfs nog veel vroeger beginnen te roken. Wij hebben een verantwoordelijkheid tegenover de toekomstige burgers van deze Unie en moeten de eerste stap trachten te zetten om het tij te keren en de strijd aan te binden tegen kanker als gevolg van roken!
De rapporteur, de heer Cabrol, heeft al duidelijk de kwesties aangeduid waar het in tabaksreclame om gaat. Hij doet dit uitstekend in zijn verslag, dat zonder amendementen door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming werd goedgekeurd. Vele leden van deze commissie hebben al gezegd hoe belangrijk het is dat onverwijld een communautair systeem zoals beoogd in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wordt ingevoerd.
Ik ben het er volledig mee eens dat dit compromis een goede en werkbare oplossing is. Het is evenwichtig - het biedt een bevredigend evenwicht tussen de betrokken belangen - en geeft degenen die momenteel actief zijn in de promotie van tabak de noodzakelijke overgangsperiode om nieuwe regelingen te treffen. Het is niet nodig en niet logisch de tekst van de Raad te wijzigen, want die houdt wel degelijk rekening met de opmerkingen die het Parlement in eerste lezing gemaakt heeft. De Commissie zal bijgevolg geen enkel amendement aanvaarden op dit gemeenschappelijk standpunt, dat, zoals de heer Cabrol en de milieucommissie ook al zeiden, aanvaardbaar is in zijn huidige vorm.
Mevrouw Oomen-Ruijten en mevrouw Jackson hadden het over indirecte reclame. Het gemeenschappelijk standpunt heeft tot doel de ingewikkelde kwestie van de indirecte reclame op een heel praktische manier te benaderen: hoe kunnen wij verhinderen dat andere producten gebruikt worden om reclame voor tabak te maken of dat reclame voor tabak gemaakt wordt met behulp van de naam van andere producten? In het gemeenschappelijk standpunt wordt ook rekening gehouden met het bijzondere geval van bestaande producten en in al deze gevallen worden duidelijke doelstellingen vastgelegd.
Zoals we weten, zal deze richtlijn volgens het geplande tijdschema in nationale wetgeving worden omgezet. Het is de taak van de Commissie ervoor te zorgen dat deze nationale bepalingen in overeenstemming zijn met de bedoeling van de richtlijn. Ik kan mevrouw Oomen-Ruijten zeggen dat de Commissie geregeld verslag zal uitbrengen overeenkomstig artikel 6. Zij zal de Raad en het Parlement bevoegdheden geven en het nodige doen opdat de richtlijn wordt omgezet en toegepast zoals beoogd.
Tenslotte wil ik alle leden van dit Parlement met aandrang verzoeken deze belangrijke kwestie, die nu en in de toekomst zo belangrijk voor onze jongeren is, zonder amendementen goed te keuren. Het is dit gemeenschappelijk standpunt of niets! Dat is de keuze die wij hier vandaag en morgen hebben.
(Applaus) Het Europees Parlement kan voor een gedenkwaardige en historische doorbraak zorgen om zijn interne markt te bevorderen en zijn burgers te beschermen. Ik vraag u dienovereenkomstig te handelen.
(Applaus)
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, vóór we tot de stemming overgaan, wil ik uw aandacht vestigen op het Reglement van dit Parlement en de massa lobbyisten die zich in de gang bevinden. De leden lastig vallen en hun vragen stellen bij het betreden van de zaal is strijdig met het Reglement. Ik wil u als zeer gerespecteerd en belangrijk ondervoorzitter van dit Parlement en als de Voorzitter die de vergaderingen op dit ogenblik leidt, vragen dat de veiligheidsdiensten deze mensen bij de ingang verwijderen.
Ik zeg dat omdat ik dit document in handen geduwd kreeg toen ik de vergaderzaal binnenkwam. Ik heb suikerziekte en zonder de biotechnologie en de lever van een arm, onschuldig varken was ik nu dood. Maak onmiddellijk een einde aan deze onzin in de gangen van dit gerespecteerde Parlement.

De Voorzitter
Mijnheer Killilea, ik heb onmiddellijk opdracht gegeven tot een onderzoek naar de eventuele aanwezigheid van lobbyisten, alhoewel ik ervan overtuigd ben dat geen enkele collega zich in zijn uiteindelijke mening zal laten beïnvloeden door de activiteiten van lobbyisten.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het over dezelfde kwestie hebben. Er bevonden zich buiten dit Parlement een aantal mensen die duidelijk een soort uniform droegen. Ik koester misschien wel sympathie voor hun zaak, maar de leden van dit Parlement moeten de zaal kunnen betreden zonder lastig gevallen te worden door lobbyisten die hun zaak bepleiten, wat die zaak ook is. Wij rekenen op u en de diensten van dit Parlement voor de naleving van onze voorschriften en bepalingen.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, ik wil inhaken op hetgeen zojuist naar voren is gebracht. Ik denk dat het niet de eerste keer is dat er pamfletten worden uitgedeeld bij de ingang van de vergaderzaal, maar het doet afbreuk aan de waardigheid van het Parlement.

De Voorzitter
Mijnheer Antony, wij zullen dat onderzoeken.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik willen weten naar welk artikel van het Reglement de heer Killilea verwijst. In de tweede plaats zou ik willen weten wie hinder heeft ondervonden toen hij of zij hier wilde binnenkomen.
Belet iemand een afgevaardigde naar binnen te komen door hem vragen te stellen? Willen wij de levende democratie, die ook met dialoog te maken heeft, aan banden leggen? Als de heer Antony het over de waardigheid van het Parlement heeft, moeten wij ons grondig bezinnen over de vraag wie de waardigheid van dit Parlement in gevaar brengt.
(Applaus)
De Voorzitter
Ik denk dat wij het daarbij kunnen laten.
Wij gaan nu over tot stemming.

Stemming
De Voorzitter
Ik verzoek u het spandoek uit de zaal te verwijderen. Ik zal de vergadering moeten onderbreken als dit spandoek blijft. Het Parlement is geen schouwburg.
(De vergadering wordt in afwachting van de verwijdering van het spandoek onderbroken)

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een motie van orde indienen. Ik wil de vergadering niet verstoren, maar ik wil toch vragen of u toestemming gegeven heeft voor die televisiecamera en, zo ja, wie dit zijn en waarom zij toelating gekregen hebben om onbetamelijk gedrag in dit Parlement, dat ons zeker niet siert, te filmen.

De Voorzitter
Mijnheer Provan, ik weet niet wie vergunning heeft gegeven voor deze televisieopnamen, maar het televisieteam heeft de zaal reeds verlaten. Het probleem is dus de wereld uit.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dit soort moties helemaal niet terecht, want wij hebben al zo vaak televisiecamera's in ons midden gehad en als er toestemming voor gegeven wordt, bieden die camera's juist een garantie dat de burgers die ons hebben gekozen kunnen controleren wat er in dit Huis gaande is: de garantie voor democratie is een prijs die men moet kunnen betalen! Als iemand bang is voor wat hij doet, als iemand het nodig heeft om zich te verbergen wanneer hij optreedt, dan beantwoordt die persoon volgens mij niet aan de eisen van degenen die op hem gestemd hadden. Als iemand hier reageert op de lobby van de multinationals, dan wil hij natuurlijk niet dat naar buiten uitlekt wat hij hierbinnen doet. Maar ik geloof dat de Europese burgers het recht hebben dat te weten!
(Tekenen van onrust)

De Voorzitter
Mijnheer Tamino, er worden altijd opnamen gemaakt van de werkzaamheden van het Parlement. De camera's bevinden zich op de daarvoor bestemde plaats. Niemand van ons schuwt het daglicht en derhalve zijn geen speciale opnamen nodig. Ook hier zijn regels voor en deze moeten worden toegepast.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, dit is een stemming in het Europees Parlement. Volgens mij zijn de leden van het Europees Parlement hier stemgerechtigd. Blijkbaar bevindt zich een troep verklede toneelspelers in de zaal. Ik verzoek hen niet aan de stemming deel te nemen of...
uit te komen voor wat zij zijn, namelijk vrij gekozen afgevaardigden en geen marionetten.
(Applaus)
De Voorzitter
Collega's, ik moet een punt zetten achter dit debat. Ik geef nog het woord aan twee of drie collega's.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, in de hoedanigheid van Voorzitter van de vergadering, bent u de kapitein van dit schip. Blijkbaar hebben piraten dit schip geënterd. Bent u werkelijk voornemens deze piraterij van onze stemmen toe te laten, of gaat u zich als een zegevierende scheepskapitein gedragen en laat u de piraten verdrijven?

De Voorzitter
Mijnheer Giansily, evenals alle hier aanwezigen vond ook ik de bewoording van uw opmerking zeer toepasselijk.
Het spandoek is echter inmiddels verdwenen en de manier waarop bepaalde collega's zich uitdossen, is hun zaak. Daar kan ik niets aan doen.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, wat hier vreselijk ergerlijk is, is dat weliswaar het grote spandoek verwijderd is maar de kleine spandoeken hier nog steeds in deze zaal zijn. Ik denk dat de leden van de groene fractie moeten weten dat er nog meer mensen in dit Huis zijn die zich zorgen maken over de richtlijn zoals die er nu ligt. Voorzitter, ik verzoek u dus om ook de kleine spandoeken te laten verwijderen.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, zoals wij horen, gaat het hier om de waardigheid van het Parlement. Ik geef de heer Rack de raad eens naar het poppentheater te gaan. Daar zou hij vaststellen dat poppentheater een hoogstaande cultuuruiting is. Ik verwacht dat de heer Ferber zich verontschuldigt. Als hij meent dat hij onze fractie een piratenbende mag noemen, heeft dat met waardigheid, democratisch debat of stijl niets meer te maken. Ik verwacht dat hij zich daarvoor verontschuldigt. Als hij dat niet doet, ligt onze conclusie voor de hand.
(Applaus van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement)

De Vries
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een motie van orde indienen. Ik ben aanwezig omdat ik dacht dat we zouden stemmen. Wij moeten hier over een uiterst belangrijk onderwerp stemmen en we moeten dat op een rustige, waardige en verantwoordelijke manier doen.
Het dient nergens toe te discussiëren over de wijze waarop sommige parlementsleden zich kleden. Iedereen heeft het recht zich te kleden zoals hij of zij dat wil. Als men wil protesteren, moet men dat echter buiten doen en niet in deze vergadering. Kunnen we dan nu tot stemming overgaan?

De Voorzitter
Mijnheer De Vries, mijns inziens zijn talrijke collega's het met uw opmerkingen eens.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, er is iets buitengewoon alarmerends gaande. Ik wil voorstellen dat de vergadering wordt gesloten en dat u onze collega's verzoekt zich fatsoenlijk te gedragen.
Betreffende de amendementen 6 en 28
Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, gisteren hebben sommigen zich tijdens het debat over deze amendementen geërgerd. Beweerd werd dat het niet om amendementen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ging. In deze procedure kan echter geen enkele commissie, ook niet de landbouwcommissie, een amendement indienen. Wij hebben daarom beslist dat ik als rapporteur handtekeningen van de leden van de landbouwcommissie zou verzamelen. U vindt die in de lijst na de amendementen.
Bovendien heeft onze commissie aan de Commissie juridische zaken en rechten van de burger een brief geschreven en daarin opgemerkt dat onze belangen - het gaat hier om het recht van de boeren om uit eigen dieren en planten verder te kweken - op het spel staan. Dat wilde ik hier nogmaals opmerken.
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)

Perry
Mijnheer de Voorzitter, naar het voorbeeld van de heer Falconer heb ik geprobeerd u op voorhand in kennis te stellen van het volgende: ik was aanwezig tijdens de werkzaamheden, maar heb niet deelgenomen aan de stemming, omdat dit volgens mij een onaanvaardbare manier was om een stemming te houden in een democratisch verkozen parlement. Mijns inziens zou het een schande zijn als we uw aandacht alleen kunnen trekken door als piraat verkleed te gaan, en ik hoop dat het Parlement zich niet tot dergelijke praktijken zal verlagen.

De Voorzitter
Mijnheer Perry, wij kunnen de debatten niet telkens weer van voren af aan beginnen. Op een gegeven ogenblik moet ik ophouden met het woord te verlenen. Uw opmerking is echter genoteerd.
(Enkele leden van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement zwaaien piratenvlaggen)

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, voor het geval u het niet zou weten, de zwarte vlag heeft een specifieke betekenis in het internationaal recht. Het is het embleem van het anarchisme. Daarom betreur ik het dat sommige collega's juist dit teken hebben gekozen om hun grieven te kennen te geven in het Parlement, en daarom vind ik het schandalig dat u in aanwezigheid van een dergelijk symbool een stemming heeft laten plaatsvinden.
(Levendig applaus)

De Voorzitter
Mijnheer d'Aboville, eenieder heeft recht op een eigen mening.

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, de heer Perry is zo vriendelijk geweest mijn naam te vermelden, maar als hij mijn principes terzake wil volgen en overnemen, geef ik hem de raad verder te gaan. De werkmensen in mijn land, en ongetwijfeld in alle Europese landen, kunnen conservatieve parlementsleden altijd herkennen, aangezien deze altijd hetzelfde uniform dragen en dat is gewoonlijk een streepjespak of een dubbelrijspak!

De Voorzitter
Mijnheer Falconer, ik geloof niet dat het onze taak is commentaar te leveren op de wijze waarop de mensen zich kleden. Ik ben trouwens niet overtuigd van uw gelijk. Er zijn ook andere mensen die de door u beschreven pakken dragen.

Palacio Vallelersundi
Dank u, mijnheer de Voorzitter. In het verlengde van hetgeen andere sprekers hebben gezegd, mijnheer de Voorzitter, zou ik, ook al is dat te laat omdat de stemming reeds heeft plaatsgevonden, met een beroep op artikel 19 en artikel 109 enkel nog willen opmerken dat we maar moeten hopen dat bij een volgende gelegenheid niemand ons aan dit precedent herinnert om het gebruik van het een of andere symbool in deze vergaderzaal te rechtvaardigen.
Symbolen hebben waarde, mijnheer de Voorzitter. Symbolen zijn er niet om te verhullen, ze hebben niet de functie van een kledingstuk, maar zij dragen een betekenis, wat nu juist kenmerkend is voor onze cultuur en onze beschaving. Ik dank u.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, ik zou alle collega's die het woord willen voeren, eenvoudig willen vragen dit te doen. Dat is een pluspunt voor ons. Ga zo door! Is er dan nog steeds niemand die ons de les zou willen lezen! Wij hebben niet zo goed begrepen wat u wilt zeggen! Leg ons uit wat u dwars zit, opdat wij het begrijpen. Ik vraag de desbetreffende collega's alle tijd te nemen en ons uit te leggen wat wij verkeerd hebben gedaan.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, ik moet u en alle aanwezigen hier een schokkende mededeling doen. Ik heb zopas vernomen dat op de voorzitter van de Turkse vereniging voor de mensenrechten, de heer Akin Birdal, die velen van u persoonlijk hebben leren kennen, een uur geleden een aanslag is gepleegd. Acht gewapende burgers zijn in het bureau van het Comité ter verdediging van de mensenrechten in Ankara binnengedrongen. Zij hebben op de heer Akin Birdal geschoten en hem levensgevaarlijk verwond. Hij is in levensgevaar en ligt op dit ogenblik in het ziekenhuis.
Enkele collega's die twee weken geleden met de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Turkije in Ankara waren, hebben de heer Akin Birdal daar ontmoet. Ik hoop dat hij de operaties te boven zal komen. Velen van u kennen hem. Hij staat symbool voor het democratische Turkije, het Turkije dat voor de mensenrechten ijvert. Wij hopen allen dat hij deze aanslag overleeft en dat de daders worden gevonden en berecht.

d'Ancona
Voorzitter, ik denk dat het wel zin heeft om over dat laatste deel te stemmen omdat er van de organisatoren van dergelijke party's wordt gevraagd om in ieder geval chill rooms ter beschikking te stellen, koel water en dergelijke. Dat is een noodzaak om het risico voor jonge mensen te verkleinen. Dus wie daar niet voor is, kan ik niet begrijpen.
Betreffende paragraaf 8
Aelvoet
Voorzitter, als men in deze zaal over een amendement stemt en dat amendement haalt een meerderheid, dan is dat toch aangenomen. Ik heb nog nooit meegemaakt dat men hier over een amendement stemt en dan zegt: het is de oorspronkelijke alinea waarover we stemmen. Dat gaat niet. Dat is tegen de regels van het Huis.

De Voorzitter
Mevrouw Aelvoet, een gedeelte van het amendement is aangenomen. Dit betrof echter niet heel de tekst. Daarom vond de rapporteur dat ook de oorspronkelijke tekst in stemming diende te worden gebracht. Het voorzitterschap was het met hem eens.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er alleen op wijzen dat het gedeelte van het amendement dat door het Parlement is aangenomen, in de oorspronkelijke tekst moet worden verwerkt.

De Voorzitter
Mijnheer Swoboda, dat was inderdaad ook mijn mening.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, met uw permissie, zou ik het gelijktijdig over twee verslagen willen hebben, dat van mevrouw Palacio en dat van de heer Wijsenbeek. Onze fractie heeft zich in feite voor de conclusies van de twee verslagen uitgesproken - zij het onder enig voorbehoud, wat ik uiteen wil zetten.
Dit is een speciaal geval, omdat wij met de Portugese grondwet te maken hebben, waarvan artikel 157 in een immuniteitsregeling voorziet die de parlementsleden bijzonder goed beschermt. Artikel 157, lid 2, bepaalt inderdaad dat parlementsleden noch als getuige noch als beklaagde gehoord kunnen worden zonder dat er toestemming voor verleend is door het parlement, waarbij in het laatste geval het toestemmingsbesluit verplicht is als er aanwijzingen zijn dat er sprake is van een opzettelijk misdrijf waarop een gevangenisstraf van meer dan drie jaar staat.
Het Parlement, daarin de commissie Reglement volgend, is er op uit blijk te geven van - ik citeer - "het autonome karakter van de Europese parlementaire immuniteit ten opzichte van de nationale parlementaire immuniteit" . Men wil, naar verluidt, de grondslag leggen voor een echte Europese immuniteit, die leidt tot gelijkheid tussen de parlementsleden, ongeacht hun nationale rechtspositie. Ik zou hierop willen zeggen dat dit, zoals zo vaak, slechts een vrome wens is en dat de verklaringen van de meerderheid van het Parlement op dit moment geen einde kunnen maken aan het nationale karakter van de rechtspositie van een parlementslid en dat er geen sprake is van een Europees karakter of van een autonoom karakter van de immuniteit. Dat hangt ervan af.
Dit standpunt, en dit is mijn derde opmerking, brengt de commissie Reglement ertoe u een schikking voor te stellen die de meerderheid - helaas - zojuist heeft aanvaard en die geenszins conform ons Reglement is. Artikel 6, lid 4, van het Reglement voorziet immers slechts in voorstellen voor het inwilligen of het afwijzen van een verzoek om opheffing van de immuniteit, waarbij de aanbeveling eventueel kan worden opgesplitst als het verzoek om opheffing van de immuniteit op meerdere punten van beschuldiging berust. Artikel 6, lid 4, bepaalt bovendien: "Het verslag van de commissie kan bij wijze van uitzondering het voorstel bevatten dat de opheffing van de immuniteit uitsluitend betrekking heeft op de strafrechtelijke vervolging, zonder dat het lid, (...), kan worden aangehouden (...)" . Artikel 6 voorziet absoluut niet in een regeling zoals wij zojuist hebben aangenomen, namelijk het besluit geen uitspraak over het verzoek te doen en zich er niet tegen te kanten dat de bevoegde rechter de heer Rosado Fernandes op dezelfde wijze verhoort als de heer Campos, zodat het dossier van het verzoek om opheffing van de immuniteit kan worden gecompleteerd.
In werkelijkheid heeft onze fractie dus goedgekeurd dat wij de immuniteit in de zin van de Portugese grondwet hebben opgeheven, ofwel dat wij toestemming hebben gegeven dat de betrokkenen door de Portugese rechterlijke instanties verhoord worden. Wij hebben het niet gezegd, maar dat neemt niet weg dat wij het wel hebben gedaan. Het is niet door de zaken te formuleren zoals wij in paragraaf 2 van ons besluit hebben gedaan, dat wij het karakter van de opheffing van de parlementaire immuniteit kunnen veranderen.
Verslag-Wijsenbeek (A4-0152/98)
Theonas
De steeds sterkere ontregeling van het bankwezen en de inperking van de soevereine rechten van de lidstaten vormen het doel dat de Commissie met haar "interpretatieve" mededeling over de toepassing van de tweede bankrichtlijn beoogt. Om dit doel te bereiken schrikt zij er zelfs niet voor terug de officiële wetgevingsprocedure te overtreden. Deze mededeling is een onderdeel van het beleid dat de EU toepast om de interne markt te voltooien en de gemeenschappelijke munt in te voeren.
De Commissie houdt zich niet aan de gebruikelijke wetgevingsprocedure. Geleidelijk aan begint zij haar boekje te buiten te gaan en te tornen aan het beginsel inzake de machtenscheiding, met alle gevolgen van dien voor de rechten van de lidstaten. Alleen voor taken die onder haar bevoegdheid vallen, zoals staatssubsidies en het mededingingsbeleid, heeft zij het recht interpretatieve mededelingen uit te vaardigen. Het recht op interpretatie van het primaire en het secundaire afgeleide recht is voorbehouden aan het Hof van Justitie. Als wij daarbij tevens voor ogen houden dat de Commissie een dergelijke procedure ook volgt voor het verzekeringswezen, moeten wij tot de conclusie komen dat zij de facto probeert bepaalde oriëntaties om te buigen en de reacties van de lidstaten te omzeilen. Daar komt nog bij dat, zoals de Commissie zelf toegeeft, haar bevindingen niet bindend zijn voor de lidstaten en de eventuele mening van het Hof van Justitie niet prejudiciëren.
De technologische vooruitgang, en met name de uitdagingen waarmee wij in de informatiemaatschappij zijn geconfronteerd, maken aanpassing van de wetgeving noodzakelijk. Zo is door de ontwikkeling van telediensten, van elektronische dienstverlening, een precisering van de voor interpretatie in aanmerking komende begrippen noodzakelijk geworden. Ook moeten duidelijke criteria worden opgesteld voor bijvoorbeeld de "plaats" van de dienstverlening. Deze criteria mogen echter niet op unilaterale en willekeurige wijze worden opgelegd. Zij moeten onderwerp zijn van overleg en mogen de fundamentele beginselen van het internationale privaatrecht niet schenden. Deze beginselen hebben immers een enorme weerslag op bijvoorbeeld de vaststelling van het van toepassing zijnde recht, het belastingstelsel, enzovoort.
Wij zijn ten zeerste verontrust over de oriëntaties die niet alleen de Commissie, maar ook het Hof van Justitie volgt voor onder anderen de regels inzake "openbaar belang" en de mogelijke afschaffing van de kennisgevingsprocedure bij dienstverlening.
De tweede bankrichtlijn stelt dat kredietinstellingen die activiteiten vervullen op het grondgebied van een andere lidstaat in het kader van de wederzijdse erkenning - dat wil zeggen door middel van een bijkantoor of uit hoofde van een stelsel inzake vrije dienstverlening - zich dienen te houden aan de in het betrokken land van kracht zijnde bepalingen inzake openbaar belang. Sedertdien doen de instellingen van de EU verwoede en stelselmatige pogingen om steeds meer en steeds ingewikkelder criteria uit te werken voor de toetsing van de interne wetsbepalingen, in sectoren die niet onder de communautaire bevoegdheid vallen.
Deze gang van zaken is zelfs een inbreuk op de bepalingen en de doelstellingen van de richtlijnen inzake de liberalisering van bankactiviteiten. Tevens worden de soevereine rechten van het land van ontvangst ernstig aangetast. Zijn controlerechten worden immers aan banden gelegd en de toepassing van de wetgeving wordt in zekere zin afhankelijk gemaakt van een goedkeuring door de bankiers en de instellingen van de EU. Op die manier wordt zelfs het alom bekende beginsel van gelijke behandeling geschonden en komen buitenlandse banken in het genot van een gunstiger stelsel dan de banken van het land zelf, daar zij vrijgesteld worden van een aantal wettelijke verplichtingen waaraan de banken die volgens nationaal recht functioneren, wel zijn onderworpen. Op die manier worden bijvoorbeeld banken bevoordeeld die afkomstig zijn uit lidstaten met minder en minder stringente bestuursrechtelijke en wettelijke voorwaarden en bepalingen. In een eengemaakte economie leidt iets dergelijks de facto tot minder consumentenbescherming. Institutioneel gezien betekent deze procedure dat de EU, zonder enige voorafgaande harmonisatie en dus zonder enige rechtsgrondslag, een vinger in de pap krijgt in sectoren die in feite onder de nationale regels van de lidstaten vallen, zoals het civiel recht, het leenrecht en de jurisprudentie.
Ons inziens moet elke lidstaat zelf kunnen beslissen welke regels hij wil opleggen aan degenen die economische activiteiten op zijn grondgebied willen uitoefenen. Tevens moet hij in staat zijn de met toezicht belaste instanties doeltreffende controle te laten uitoefenen. Dit is een middel om te zorgen voor een gezond functioneren van het bankwezen en een goede bescherming van het openbaar belang.
Wij gaan niet akkoord met een soepele toepassing van de kennisgevingsprocedure in het geval van dienstverlening in een andere lidstaat en wij wijzen dus afschaffing van deze procedure geheel van de hand. Tevens zijn wij van mening dat klantenwerving in dienstverlening op afstand niet vrijgesteld mag worden van de kennisgevingsplicht. De met toezicht belaste autoriteiten moeten weten wat er gaande is om zich naar behoren te kunnen kwijten van hun controletaken. Bovendien is al hetgeen zojuist werd genoemd slechts een voorloper van een meer stelselmatige ingreep in de markt van de betrokken lidstaat.
De kennisgevingsprocedure moet tevens van toepassing zijn op niet-materiële dienstverlening, zoals dienstverlening via Internet, waarvoor geen verplaatsingen noodzakelijk zijn. Alhoewel de dienstverlener zich niet in het land van de koper bevindt, is de plaats van de "kenmerkende dienstverlening" wel degelijk het land van de koper en dus is dit een duidelijk geval van dienstverlening in een andere lidstaat. Elke andere interpretatie zou leiden tot een feitelijke afzwakking van de betrokken procedure, daar de dienstverlening op afstand een steeds grotere omvang krijgt.
De procedure die is aangegeven in de interpretatie van de tweede bankrichtlijn en de oriëntaties die hierin worden uiteengezet, zijn onaanvaardbaar en daarom kunnen wij niet voor dit verslag stemmen.
Aanbeveling voor de tweede lezing in het verslag-Rothley (A4-0170/98)
Breyer
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie De Groenen in het Europees Parlement heeft in haar geheel tegen het verslag van de heer Rothley gestemd. Wij achten het ethisch volkomen onverantwoord dat daardoor de weg geëffend wordt voor het verhandelen van duizenden genen van mensen, planten en dieren. Het Parlement zet de deur open voor een ongehoorde verhandeling van het menselijke lichaam. Beschamend is ook dat het Parlement zo duidelijk voor het zware lobbywerk van de industrie is gezwicht. Pas drie jaar geleden had het Parlement nog de moed een soortgelijk verslag te verwerpen.
Nu neemt het vrijwel hetzelfde verslag aan. Het Parlement geeft het bewijs van zijn onmacht door hier in te stemmen met wat de Commissie ons voorlegt in de overtuiging dat ze het Parlement zo vaak kan laten stemmen tot de uitslag haar bevalt. Het lobbywerk voor de octrooieringsrichtlijn was een van de agressiefste campagnes die het Europees Parlement ooit heeft beleefd. Dat had het Parlement evenwel niet mogen beletten hier het ethische bewustzijn te laten zegevieren.
Het Parlement is dus jammerlijk tekortgeschoten. Het heeft verzuimd een duidelijk rechtskader tot stand te brengen en de industrie ethische beperkingen op te leggen. Het Parlement heeft de biologische piraterij een wettig karakter gegeven en voor de multinationale ondernemingen de weg geëffend om het leven zelf te kunnen plunderen. De multinationale ondernemingen kunnen nu genen van planten, dieren en mensen, die ze alleen maar ontdekt hebben, als uitvinding bestempelen en hun eigendom noemen.
De octrooieringsrichtlijn zal in een onvoorstelbare privatisering van de natuur uitmonden. Ik vind het ook beschamend dat het Parlement de deur heeft laten openstaan voor het klonen van menselijke lichaamsdelen en de octrooiering van menselijke embryo's voor onderzoeksdoeleinden. Ik vind het beschamend dat het Parlement zelfs dat niet heeft kunnen beletten. Nu de mens met deze octrooieringsrichtlijn zo duidelijk tot grondstof voor de industrie wordt herleid, is dit een zwarte dag voor de mensenrechten.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, dat deze octrooieringsrichtlijn, die nu door het Parlement is aangenomen, beter is dan die welke wij oorspronkelijk in het Parlement hebben behandeld en vervolgens hebben verworpen, is toe te schrijven aan hen die toen tegen de richtlijn hebben gestemd.
Wij hebben verbeteringen aangebracht. Volgens mij is de nu aangenomen tekst niet te vergelijken met die welke wij toen in het Parlement hebben verworpen. Ik vind alleen dat wij de procedure volledig hadden moeten volgen en dat wij de tekst die wij in eerste lezing met een meerderheid hebben verworpen, nu in tweede lezing opnieuw hadden moeten verwerpen. Zo hadden wij met de Raad een bemiddelingsprocedure kunnen aanvatten en hadden wij nog heel wat mogelijkheden gehad om de richtlijn te verduidelijken en standpunten door te drukken die wij in eerste lezing met een meerderheid hebben goedgekeurd.
Het Parlement heeft niet alle mogelijkheden gebruikt. Wij hebben onszelf in een zwakke positie tegenover de Raad en de Commissie gemanoeuvreerd. Anders zijn wij er nochtans altijd op uit de positie van het Europees Parlement te versterken. Dat hebben wij deze keer niet gedaan. Daarom heb ik tegengestemd.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor een aantal amendementen op deze richtlijn gestemd. Ik vind het een grove belediging dat mevrouw Breyer van oordeel is dat iedereen die ook maar iets in verband met deze richtlijn steunt, hierover elke vorm van moreel oordeel mist. Geen enkele richtlijn heeft mij ooit zo vele zorgen gebaard en ik heb het nooit zo moeilijk gehad om tot een besluit te komen.
Er is heel wat kritiek geuit op lobby's. Om een of andere reden zijn degenen die voor de fractie van mevrouw Breyer lobbyen, geen lobbyisten en zijn degenen die er een ander standpunt op nahouden, blijkbaar wel lobbyisten en zij worden dan ook gegispt.
Ik heb met vele van de patiëntengroepen gesproken die tegen deze richtlijn zouden zijn, en zij hebben mij ten stelligste verzekerd dat hun namen zonder hun toestemming gebruikt zijn.
Deze richtlijn bevat heel wat gebieden die ons zorgen baren. Ik denk niet dat de wereld er vandaag slechter aan toe is door mijn stem. Ik hoop ten zeerste dat wij erkennen dat dankzij de biotechnologie belangrijke medische vorderingen gemaakt kunnen worden. Ik heb zelf reden om dankbaar te zijn voor biotechnologische vooruitgang want als diabetespatiënte ben ik afhankelijk van en gebruik ik insuline. Ik ben blij dat we niet elke keer 50.000 varkens moeten slachten om deze insuline te bekomen. Dankzij de biotechnologie wordt insuline nu op een veel veiliger, constanter en stabieler manier geproduceerd. Ik ben hier dankbaar voor.
Ik erken evenwel dat het in deze richtlijn om een aantal belangrijke ethische overwegingen gaat. Toen ik gisteren naar de heer Monti luisterde, raakte ik overtuigd door zijn verzekering dat het ethisch comité voor biotechnologie een ernstig comité zal zijn, waarmee wij als Parlement geregelde contacten kunnen onderhouden.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik heb het Bureau meegedeeld dat ik bij het verslag van de heer Pirker en dat van de heer Rothley een mondelinge stemverklaring wenste af te leggen. Ik kreeg daar ten onrechte te horen dat alleen schriftelijke stemverklaringen konden worden afgelegd. Ik neem evenwel aan dat voor mij hetzelfde geldt als voor de andere afgevaardigden en zou dan ook graag een mondelinge stemverklaring afleggen.
(De Voorzitter: neen, neen) Mijnheer de Voorzitter, toch is het zo. Ik werd verkeerd geïnformeerd. Ik kreeg te horen dat bij de tweede lezing alleen schriftelijke stemverklaringen kunnen worden afgelegd. Nu mevrouw Breyer, mevrouw Banotti en vele anderen een mondelinge stemverklaring hebben afgelegd, wil ook ik op dezelfde manier worden behandeld en een mondelinge stemverklaring afleggen.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, daar hebben wij in het Reglement geen specifieke bepaling voor. Wel is er een zekere parlementaire praktijk en daarop doelden onze medewerkers in het Bureau. Volgens deze praktijk worden in de door u genoemde gevallen geen stemverklaringen afgelegd. Het onderhavige vraagstuk is echter zeer subtiel en enkele collega's wilden hoe dan ook hun mening geven. Daarom heb ik besloten enigszins van de gebruikelijke parlementaire praktijk af te wijken. Daartoe heb ik het recht, daar er geen artikel in het Reglement voorkomt dat mij dwingt tot een bepaald standpunt. Normaliter respecteer ik de parlementaire praktijk. In dit geval vond ik het echter noodzakelijk hiervan af te wijken. Evenals de andere collega's, krijgt ook u het woord.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik in de notulen van vandaag opgenomen zien dat heel wat kritiek op mijn collega's van de groenen geuit is omdat zij als piraten verkleed zijn. Op de publieke tribune bevinden zich echter heel wat mensen in uniform die met de belachelijke slogan "Patents for life" zwaaien en waarschijnlijk betaald worden door farmaceutische bedrijven en degenen die hier veel bij te winnen hebben. Daarover is niets gezegd. Het kan niet dat zij die slogan op die manier vertonen.
Dit is een donkere dag voor Europa. Dit is de enige Europese richtlijn betreffende octrooien, maar wij hebben vandaag de doos van Pandora geopend en onze kinderen en kleinkinderen zullen dit ten zeerste betreuren. Wij hebben grote multinationals groen licht gegeven om de genetische hulpbronnen van de wereld te plunderen en het hier niet zo nauw mee te nemen. In de bijbel wordt voortdurend gewaarschuwd voor wat "genetische verwarring" genoemd wordt. Het besluit van vandaag zet het licht op groen voor de geïndustrialiseerde vermenging en mutatie van genen van niet-verwante soorten.
Wij beschikken niet over een bruikbaar ethisch of moreel kader. Wij hebben niet eens een elementair comité ethiek. Wij zullen hier lange tijd een zware prijs voor betalen terwijl een aantal kapitalistische landen enorme winsten zal maken.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik al zei, wilde ik op niemand kritiek leveren, maar vind ik dat iedereen gelijk moet zijn. Ik ben het er met de heer Graefe zu Baringdorf over eens dat wij de richtlijn op een aantal belangrijke punten hebben kunnen verbeteren. Ik vind zelfs dat wij de richtlijn zeer sterk hebben verbeterd en ben er trots op dat ik behoor tot diegenen die zich destijds heftig tegen de aanneming van de richtlijn in eerste lezing heb verzet. Toen werd gezegd dat er, als wij de richtlijn verwierpen, nooit nog een rechtsgrondslag of richtlijn zouden komen en dat een slechte regeling beter was dan geen. Nu blijkt dat dit alles niet waar was. Wij hebben vandaag een aanzienlijk betere richtlijn.
Toch hadden wij op een aantal punten, vooral met betrekking tot de vier amendementen over de bescherming van embryo's, beter gedaan wat de heer Graefe zu Baringdorf voorstelde, namelijk de procedure volledig doorlopen. Ik vind dat wij amendementen hadden moeten aannemen en heb daarom ook voor een aantal ervan gestemd.

Ahlqvist, Hulthén, Theorin en Wibe
Het verslag-Rothley is een buitengewoon ingewikkeld verslag met grote gevolgen voor de toekomst. Het geeft niet alleen de mogelijkheid om de octrooieringssystemen van de EUlanden te coördineren tot één systeem, maar het gaat ook over morele en ethische risico's, die volgens ons al te stiefmoederlijk worden behandeld.
Wij hadden graag gezien dat er een speciale ethische commissie voor biotechnologische kwesties was gekomen; wij menen dat de gevolgen voor de derdewereldlanden nog steeds onduidelijk zijn; en wij vinden ook dat er onvoldoende rekening wordt gehouden met de biologische diversiteit.
Onze twijfel geldt niet de verwezenlijking van een gemeenschappelijk Europees octrooistelsel, omdat wij daar de noodzaak van inzien. Maar daar wij nog steeds vraagtekens bij het verslag plaatsen, staan wij er uiterst terughoudend tegenover het verslag als geheel te steunen.

Andersson, Lööw en Waidelich
Wij stellen vast dat de door het Europees Parlement bij de eerste lezing voorgestelde wijzigingen grotendeels door de Raad zijn overgenomen.
Wij steunen bij deze stemming twee amendementen, namelijk de amendementen 10 en 25 over de vermelding van de oorsprong.
Wij vinden het niet noodzakelijk een speciale ethische commissie op te richten, omdat wij het met de Raad eens zijn dat die taken door het bestaande comité kunnen worden verricht.
Ook als deze amendementen niet de vereiste meerderheid krijgen, zullen wij toch bij de eindstemming het verslag en daarmee ook het voorstel van de Raad steunen, aangezien wij het belangrijk vinden dat er nu op dit gebied een regeling komt van het octrooirecht.

Cushnahan
In al onze landen worden technische uitvindingen, ook biotechnologische uitvindingen, door octrooiwetten beschermd. De voorliggende ontwerprichtlijn heeft tot doel deze voorschriften te harmoniseren voor biotechnologische uitvindingen. Wij hebben de voorstellen de afgelopen tien jaar onderzocht en aangedrongen op waarborgen op een aantal gevoelig liggende gebieden. De wensen van het Parlement zijn nu ingewilligd.
Wij hebben een verbod op het klonen van de mens gevraagd. In de richtlijn wordt klonen verboden.
Wij hebben gevraagd dat de commerciële of industriële exploitatie van menselijke embryo's verboden zou zijn. Dat is nu bereikt.
Wij hebben de voorstellen gewijzigd om de biotechnologie te steunen. Ons amendement is tezamen met een aantal verwijzingen naar de Overeenkomst van Rio inzake biodiversiteit in de richtlijn opgenomen.
Wij hebben een amendement aangenomen dat de bepalingen inzake het "farmers' privilege" wil versterken. In de richtlijn wordt inderdaad het voorschrift versterkt dat landbouwers rechtsbescherming biedt voor de praktijk op de eigen boerderij geproduceerd zaaigoed te gebruiken.
Wij hebben om een comité ethiek verzocht dat moet toezien op de ontwikkelingen op het vlak van de biotechnologie. De Commissie heeft vorig jaar zo'n groep opgericht die is samengesteld uit eminente juristen, wetenschappers en theologen.
Wij hebben eigenlijk alle wijzigingen en waarborgen bekomen die wij gevraagd hebben.
Om al deze redenen zal ik voor de richtlijn stemmen.

Delcroix
De huidige stand van zaken op het gebied van de biotechnologische uitvindingen is indrukwekkend. Met de voorgestelde richtlijn wordt beoogd het onderzoek ter verbetering van de gezondheid en de voeding te stimuleren en de nadelige of onvoorziene gevolgen die gezamenlijk of afzonderlijk een bedreiging voor de mens, alsmede voor de natuur (fauna of flora) kunnen vormen, te beperken.
Octrooiering is slechts een middel. Het is nog maar de vraag of het een probaat middel is, of het een goede constructie is. Niemand kan hier al antwoord op geven, en wel om twee redenen:
de biotechnologie heeft de afgelopen decennia een revolutionaire ontwikkeling doorgemaakt, en dit zet door. Dagelijks komen er nieuwe toepassingen bij en worden er nieuwe ontdekkingen gedaan. De onderzoekers moeten derhalve de mogelijkheid krijgen hun werk voort te zetten, en er moet voorkomen worden dat een monopolie botst met de legitieme belangen van diverse onderzoeksgroepen, die wereldwijd kennis, resultaten en klonen uitwisselen volgens een beroepsethiek die zij zich vrijwillig hebben opgelegd en die zijn nut bewezen heeft. Het probleem van plagiaat, dat een bedreiging voor onderzoekers vormt, moet afdoende worden opgelost; -heel vaak wordt knowhow op het gebied van de biochemie louter beschermd door geheimhouding en passieve bescherming, wat effectiever blijkt te zijn dan een octrooi, dat sommige deskundigen zonder scrupules proberen te omzeilen.In deze context denk ik dat een goedkeuring van de voorgestelde richtlijn in tweede lezing een aanvaardbare en redelijke tegemoetkoming aan de bezorgdheid van de onderzoekers is en dat tijdens een evaluatieperiode de deugdelijkheid van octrooien op het gebied van de biotechnologie kan worden beoordeeld.
Ik hoop dat deze evaluatie plaatsvindt, en daarom steun ik de aanbeveling van de rapporteur, in de huidige vorm.

Graenitz
Het gemeenschappelijk standpunt is op een aantal punten weliswaar beter dan het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, maar toch ontbreken daarin nog altijd bepalingen die garanderen dat de oorsprong van het genetische materiaal kan worden nagegaan. Dat is voor de biodiversiteit en de bescherming van dieren uiterst belangrijk. Op het gebied van de landbouw zijn ook inzake het fokken van dieren verbeteringen nodig. Er ontbreekt een artikel over een speciaal voor de biotechnologische uitvindingen opgerichte commissie ethische kwesties. Ik vind het jammer dat te weinig afgevaardigden voor de amendementen hebben gestemd.

Lindqvist
Het is verkeerd octrooien te verlenen op leven, op onderdelen van de natuur. Dit zijn gemeenschappelijke menselijke hulpbronnen waarover iedereen moet kunnen beschikken en waarop niemand een monopolie mag hebben. Daarom is er geen EU-richtlijn nodig voor de octrooieerbaarheid van menselijke genen, cellen, gewassen en dieren.
In het gemeenschappelijke standpunt van de Raad zijn een heleboel parlementaire amendementen, die wij in juli van vorig jaar hebben behandeld, in nadelige zin gewijzigd. De bewering van de Raad dat men zich heeft opengesteld voor de hardere eisen van het Parlement voor een verbod op octrooien op leven, is dan ook in strijd met de waarheid.
Ik heb er daarom voor gestemd dat de oorspronkelijke amendementen van het Parlement, met een verbod op octrooien op leven, opnieuw worden ingediend, net zoals ik bij de eerste lezing heb gedaan.

Martin, David
Deze richtlijn moet een evenwicht bieden tussen de behoeften van de industrie en de aanzienlijke bezorgdheid van het grote publiek.
Biotechnologie kan een belangrijke bijdrage aan de behandeling van genetische ziekten leveren. Het pionierswerk in het Roslin-instituut in de buurt van Edinburgh (in mijn kiesdistrict) is hiervan een goed voorbeeld. Door de introductie van een menselijk gen in een schaap produceert het dier een menselijk eiwit in zijn melk dat heel wat mogelijkheden biedt voor de behandeling van emfyseem en blaasfibrose. Dankzij het gemeenschappelijk standpunt zullen wetenschappers, onderzoekers en degenen die hen financieren, een behoorlijk rendement op hun investeringen halen. Dat moet worden toegejuicht.
Ik ben er evenwel niet van overtuigd dat in het gemeenschappelijk standpunt voldoende ondernomen wordt om een antwoord te geven op de oprechte vragen die over de ontwikkelingen op dit gebied gesteld worden. Ik had graag gezien dat het gemeenschappelijk standpunt duidelijker geweest was over de noodzaak van een duidelijk onderscheid tussen uitvindingen en ontdekkingen. Mijns inziens moet een afzonderlijk ethisch comité in het leven geroepen worden dat octrooiaanvragen behandelt. Er moet geïnformeerde instemming verleend worden voor materiaal dat afkomstig is van de mens of uit derdewereldlanden.
Tenslotte had het gemeenschappelijk standpunt ook duidelijker moeten stellen dat alle dierenleed in verhouding moet zijn met de realistische voordelen voor de mens.
Ik erken dat het gemeenschappelijk standpunt een oprechte poging doet om een aantal tegenstrijdige belangen te verzoenen, maar ik kan het niet steunen in zijn huidige vorm.

Martinez
De richtlijn over de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen die weer aan ons is voorgelegd, brengt het hele legitieme debat opnieuw op gang tussen enerzijds degenen die uiting geven aan de bezorgdheid van de Europese farmaceutische industrie over het op de helling staan van de technische mogelijkheden die niet aan hun Amerikaanse concurrenten worden ontzegd, en anderzijds degenen die wijzen op de noodzaak foute ontwikkelingen te voorkomen, die - in naam van het broodnodige concurrentievermogen - gruwelijk de verkeerde kant op dreigen te gaan.
Als de octrooieerbaarheid van het leven al beangstigend is, kan er, nu de handel zijn intrede heeft gedaan op dit gebied - waar niemand iets heilig is - zeker niet in worden toegestemd dat menselijke embryo's voor "industriële en commerciële doeleinden" worden gebruikt. Zelfs zonder het rookgordijn van ethische comités.
Het probleem is in feite minder gecompliceerd dan het lijkt, als eerst de in het geding zijnde principes en eisen zijn opgesomd en vervolgens hiërarchisch zijn ingedeeld.
Het gaat achtereenvolgens om - niet in hiërarchische volgorde: het niet belemmeren van het onderzoek, omdat het het welzijn voor de mens kan vergroten, wat bevestigd wordt door de bliksemsnelle vooruitgang van de geneeskunde sedert de revolutionaire ontdekking van Pasteur; het niet belemmeren van de Europese geavanceerde industrieën, met name in de eerste plaats de farmaceutische sector, waar elk geneesmiddel uit grijze cellen ontsproten is; het niet aantasten van het aloude recht van de boer om de opbrengst van zijn land opnieuw te gebruiken; het ongemoeid laten van alles wat ons heilig is, en dat is het leven, anders graven wij ons eigen graf; dieren niet onnodig leed berokkenen.
Als deze punten eenmaal zijn opgesomd, is de hiërarchische indeling gemakkelijk.
Bovenaan de lijst staat het leven, en in de eerste plaats het embryo. Wij moeten er kennis van dragen, het bestuderen. Inderdaad. Toch verbiedt ons het leven te octrooieren, te commercialiseren, te manipuleren, te klonen en te verhandelen! De grens van de handel ligt daar waar het leven begint!
Aldus zullen wij verkeerde ontwikkelingen, zoals het gebruik van babylijkjes voor experimentele doeleinden, om - waar halen ze het? - autostoelen te testen, voorkomen.
Op de tweede plaats heeft de boer het recht om opnieuw in te zaaien zonder royalty's te hoeven betalen. Anders zouden boeren juridisch weer gedegradeerd worden tot horigen, wat de grote agrochemische bedrijven tot leenheren en uitbuiters zou maken.
Het hele overige terrein moet toegankelijk zijn voor de wetenschap, voor de vooruitgang en voor de heilzame gevolgen van de wetenschap voor de mens.

McKenna
Ik stem om tal van redenen tegen dit voorstel.
De groenen hebben zich voortdurend ingezet om iets aan de ergste tekortkomingen van deze richtlijn te doen, maar het gemeenschappelijk standpunt is onaanvaardbaar in zijn huidige vorm. Het is uiterst zorgwekkend dat de rapporteur, de heer Willi Rothley, weigert toe te geven dat de tekst tekorten vertoont, hoewel het klaar en duidelijk is dat de door het Parlement in eerste lezing aangenomen amendementen genegeerd of onherkenbaar verminkt zijn. Men zal denken dat het democratische proces gefaald heeft als dit standpunt door de plenaire vergadering wordt goedgekeurd.
Volgens artsen en medische onderzoekers zal de richtlijn het onderzoek bemoeilijken en tot hogere kosten voor behandeling leiden. Het Regional Genetics Centre in Manchester heeft al verzoeken gekregen om royalty's te betalen telkens het tests verricht voor het blaasfibrosegen.
De octrooiering van genen zou de samenwerking tussen wetenschappers verminderen en tot hogere kosten leiden voor liefdadigheidsinstellingen die zeldzame genetische ziekten bestrijden die commercieel gezien niet interessant zijn.
Ondernemingen die octrooien bezitten, zullen een monopolie op een deel van de mensheid verwerven.
Een aantal grote ondernemingen heeft gebruik gemaakt van bedrieglijke campagnetechnieken. Zo heeft een groep rolstoelpatiënten die actie voerde, naar verluidt onkostenvergoedingen en giften in natura gekregen van Smithkline Beecham.
Het leven is geen product dat verkocht en gekocht kan worden.
De lobby voor deze sector beweert dat de richtlijn voor een hogere voedselproductie zal zorgen. Er wordt al genoeg voedsel geproduceerd en de landbouwers zullen als gevolg van de richtlijn royalty's moeten betalen op zaaigoed en tot duurdere monoculturen en landbouwmethodes verplicht worden.
Volgens de huidige formulering van de richtlijn kan een octrooi enkel aangevochten worden als kan worden aangetoond dat dieren waarschijnlijk fysieke pijn zullen lijden: zelfs het bewijs van een fysieke handicap zou niet volstaan.
Menselijke genen en embryo's, dieren en planten zullen alle octrooieerbaar worden, de gelegaliseerde diefstal van genetische hulpbronnen van ontwikkelingslanden zal doorgaan en de landbouwers zullen ernstig benadeeld worden.
Artikel 5 "lijkt de octrooiering van sequenties van menselijke genen zowel toe te laten als te verbieden" . Dat is het standpunt van de Britse Society for Human Genetics - de klinische artsen die in de praktijk met deze tekst zullen moeten werken - en het is een uitstekend voorbeeld van de wijze waarop de logica en het gezond verstand geweld aangedaan worden.
Het bestaande octrooiverdrag (artikel 52, lid 4 van de Europese Overeenkomst inzake octrooien) verbiedt octrooien op chirurgische en therapeutische behandelingen en diagnosemethoden om redenen van algemeen belang en de vrijheid van de arts. Dit wordt erkend in één overweging (35), maar ontkend in een andere (42).
Artikel 6 zal octrooien op "processen voor het klonen van mensen" verbieden. De definitie van deze processen wordt evenwel geschrapt in de artikelen en opgenomen in de (niet-bindende) overwegingen, toch een eigenaardige plaats voor zo'n belangrijke en controversiële kwestie. Dit laat de mogelijkheid open voor de octrooiering van processen voor het klonen van alles wat minder dan een volledige mens is.
Het Parlement heeft in eerste lezing een duidelijke verklaring aangenomen waarin het stelt dat alle methoden waarbij menselijke embryo's gebruikt worden, niet octrooieerbaar mogen zijn. In het gemeenschappelijk standpunt wordt hiervan gemaakt dat alleen het industrieel of commercieel gebruik niet octrooieerbaar is, en dat laat de mogelijkheid open voor octrooien op onderzoeksmodellen die embryo's gebruiken.
Biopiraterij is de ongeoorloofde onteigening en commercialisering van genetisch materiaal zonder de noodzakelijke en geïnformeerde instemming van de donor. Toestemming verlenen voor het schenken van genetisch materiaal is niet hetzelfde als toestemming verlenen voor de commercialisering van alle hieruit resulterende producten. Het Parlement erkende dit probleem in zijn amendement 76, dat een nieuw artikel invoerde, dat vrijwillige en geïnformeerde instemming van de persoon van herkomst vereiste als voorwaarde voor een octrooiaanvraag. Deze bepaling wordt evenwel geschrapt in het gemeenschappelijk standpunt en vervangen door een slecht geformuleerde overweging die verzoekt om een "gelegenheid" om die instemming te verlenen en problemen in verband met de bescherming van gegevens inroept als reden om de tekst van het Parlement te verwerpen. Er wordt niets gezegd over wat er gebeurt als deze gelegenheid niet benut of verworpen wordt.
Het Parlement had voor een ruimere formulering van de uitzondering voor landbouwers om eigen zaaigoed opnieuw te gebruiken en met geoctrooieerd vee te kweken gestemd, omdat het oorspronkelijke voorstel van de Commissie technisch gezien heel beperkt was. In het gemeenschappelijk standpunt wordt evenwel geen rekening gehouden met het standpunt van de landbouwers en worden opnieuw dezelfde beperkingen opgelegd. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft een verzoek van de voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling om deze amendementen opnieuw op te nemen naast zich neergelegd.

Nicholson
Ik erken dat het gemeenschappelijk standpunt een verbetering is ten opzichte van het voorstel dat ons werd voorgelegd toen wij het de vorige keer over de octrooiering van biotechnologische uitvindingen hadden, maar het baart mij zorgen dat ethische problemen niet volledig opgelost zijn. Wanneer het om de ethische dimensie gaat, volstaat het niet eenvoudigweg te pleiten voor een duidelijk evenwicht tussen de behoeften van een bepaalde sector en een aantal morele bezwaren. De balans moet altijd overhellen naar de morele bezwaren. Ik heb dan ook de amendementen en in het bijzonder de door leden van mijn fractie ingediende amendementen gesteund die tot doel hebben de ethische controles te versterken.
Zoals alle andere leden koester ik sympathie voor de patiëntenverenigingen die campagne gevoerd hebben voor de goedkeuring van dit verslag zonder amendementen. Het is begrijpelijk dat deze verenigingen wensen dat deze kwestie zo snel mogelijk geregeld wordt. Jammer genoeg kan ik het argument dat er geen behoefte meer is aan bemiddeling niet aanvaarden. Uit het aantal bezwaren dat geopperd werd, blijkt duidelijk dat de ethische dimensie waterdicht moet zijn. Anders zullen wij in de toekomst enorme moeilijkheden ondervinden waarbij niemand gebaat zou zijn, zeker niet de mensen die door de patiëntenverenigingen vertegenwoordigd worden.
Ik ben het met vele andere leden eens dat in het gemeenschappelijk standpunt onvoldoende aandacht aan de behoeften van de landbouwers besteed wordt. Er lijkt een fundamenteel misverstand te bestaan over de wijze waarop de landbouw werkt. Het is absurd landbouwers een financiële sanctie op te leggen gewoon omdat zij een aantal innoverende praktijken willen voortzetten, zoals zij dat overigens al eeuwenlang doen. Ik sta dan ook zeer afkerig tegenover de bepalingen die het "farmers' privilege" willen afschaffen.

des Places
De discussies over de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen zijn nu al meer dan tien jaar aan de gang.
Het is volkomen tegenstrijdig dat internationale instellingen, met name de Wereldhandelsorganisatie, juridische bescherming van biotechnologie mogelijk achten, ook al kijken ze alleen naar het voedingsproduct als zodanig zonder rekening te houden met het productieproces. Een actueel voorbeeld hiervan is het hormonenvlees, waarvoor het invoerverbod in de Europese Unie verwerpelijk wordt geacht.
Wat de landbouw betreft, moet de rechtsbescherming van de biotechnologie niet ten koste gaan van wat ten onrechte "het voorrecht van de landbouwer" wordt genoemd. In dit licht heeft onze fractie amendement 6 ingediend en de amendementen 28, 29 en 30 medeondertekend. Landbouwers hebben inderdaad altijd al het recht gehad hun eigen zaaizaad te maken, en zij hebben daarvoor een specifieke kringloop ontwikkeld, genaamd "boerenzaaigoed" .
Onlangs nog heeft de Commissie de steun voor de productie van harde tarwe ondergeschikt gemaakt aan het gebruik van gecertificeerd zaad, wat een stijging van de productiekosten met zich meebrengt voor de landbouwers. Dientengevolge kan reeds worden vastgesteld dat er minder harde tarwe in de zogenaamde "niet-traditionele" productiezones wordt ingezaaid en dat slechts van een beperkte productiesteun wordt geprofiteerd.
Het "voorrecht van de landbouwer" , te weten de productie van boerenzaaigoed, en het in eigen hand houden van de productie van zaaizaad, is de optimale barrière tegen de ontwikkeling van genetisch gemodificeerd zaad. Door de lage productiekosten worden de zaaizaadbedrijven (multinationals) immers gedwongen misbruik van hun machtspositie op de markt te maken.

Sandbæk, Bonde en Lis Jensen
Wij hebben voor een aantal van de amendementen in het verslag-Rothley betreffende de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen gestemd. Wij deden dit omdat we op die manier wilden proberen de richtlijn in het bemiddelingscomité te krijgen. We zijn immers van oordeel dat het een slecht voorstel is.
Er zijn minstens drie grote problemen met de richtlijn zoals ze er nu uitziet, nadat het Parlement alle amendementen heeft verworpen. De eis betreffende het bewijs van oorsprong is niet op een aanvaardbare wijze in de richtlijn opgenomen, het farmers' privilege is niet gewaarborgd en de door artikel 5 geboden mogelijkheid om genen zelf - en niet enkel hun toepassing - te octrooieren, is ten zeerste vatbaar voor kritiek.
Elk van deze problemen is op zich voldoende om het gemeenschappelijk standpunt van de Raad te verwerpen, maar dat is helaas niet gelukt. Naar onze mening is het onverantwoord het verslag-Rothley aan te nemen.

Spiers
Ik heb de meeste amendementen op het verslag-Rothley gesteund.
Ik heb met respect geluisterd naar vele van de argumenten van het gemeenschappelijk standpunt alsook naar de bedenkingen van mijn vakbond, MSF, de Britse Vereniging voor de Bio-industrie, de heer Rothley en een aantal andere parlementsleden. Ik erken dat de biotechnologie mogelijkheden biedt om genetische ziekten te genezen en banen te scheppen in de Europa. Ik erken ook dat het verlenen van een octrooi op zich niet toelaat dat het geoctrooieerde product gebruikt wordt.
Veel van het lobbywerk van beide zijden was misleidend en soms zelfs oneerlijk. Dit helpt de lobbyisten niet en evenmin de parlementsleden, die een standpunt trachten in te nemen op een buitengewoon ingewikkeld gebied dat verband houdt met wetgeving, wetenschap en ethiek en tal van politieke kwesties. Beweringen dat de goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt geneesmiddelen zal opleveren die er anders niet zouden komen, of dat de verwerping van het gemeenschappelijk standpunt de Europese industrie een dodelijke klap zal toebrengen, zijn ongegrond. Ook vele tegenstanders van de richtlijn hebben de praktische gevolgen van de toekenning van een octrooi overdreven en beweerd dat elk geoctrooieerd product ook is goedgekeurd voor gebruik.
Ik kan het gemeenschappelijk standpunt echter niet steunen, vooral omdat de strijd over de richtlijn een politieke strijd geworden is over de vraag of er een snelle en zwak gereglementeerde expansie van de biotechnologie moet komen. Het belang van de richtlijn overstijgt de specifieke bepalingen ervan. Daarom was het ook belangrijk een geloofwaardig comité ethiek op te richten, zoals in amendementen 11 en 12 wordt voorgesteld; de rechten van de mensen in de ontwikkelingslanden te vrijwaren; het "farmers' privilege" te vrijwaren en de biodiversiteit te beschermen.
Nu machtige economische en politieke groepen munt willen slaan uit biotechnologie in ontwikkelingslanden bestaat er een ernstig gevaar dat traditionele rechten ondermijnd worden en dat de armsten van deze wereld verder uitgebuit worden. Wanneer we een model voor de octrooiering van biotechnologische uitvindingen aanvaarden dat nauw aanleunt bij het Amerikaanse model, creëren we een machtig blok dat de biotechnologie misschien aan de rest van de wereld zal opleggen.
Dat zou niet wenselijk zijn. Wij moeten trager gaan. Bij monde van mijn stem heb ik uiting gegeven aan mijn bekommeringen.

Telkämper
Bayer, BASF, Hoechst en Boehringer proberen zich vandaag van de rechtsbescherming van de genenhandel te verzekeren. De richtlijn betreffende de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen moet het de grote ondernemingen mogelijk maken door middel van een octrooi het gebruik van dierlijk, plantaardig en menselijk biologisch materiaal te monopoliseren. De grote ondernemingen kunnen daarmee een eigendomsrecht op genetische informatie in de vorm van een octrooi verwerven, maar dat garandeert nog lang niet dat de door de biotechnologische industrie beloofde banen en therapieën er ook werkelijk komen. Zeker is echter dat Europese biotechnologieondernemingen uit de richtlijn voordeel zullen halen.
Een groot deel van de hulpbronnen en de kennis voor zogenaamde biotechnologische uitvindingen van het Noorden en de daarvoor verleende octrooien komen uit derdewereldlanden. Van de genetische diversiteit vindt men 83 % in Afrika, LatijnsAmerika en Azië. In combinatie met de traditionele kennis van de inheemse volkeren en plaatselijke gemeenschappen over het gebruik van die biologische diversiteit kan dat grote winst opleveren. Dat geldt vooral voor de kennis over traditionele geneeswijzen en landbouwmethodes. Nu al wordt een kwart van de geneesmiddelen uit tropische planten vervaardigd. Vaak worden die geneesmiddelen uit traditionele geneesmiddelen van inheemse volkeren ontwikkeld.
De kennis en de biologische hulpbronnen van de inheemse volkeren worden in de regel zonder hun toestemming of zelfs tegen hun wil in door multinationale ondernemingen verhandeld. De winst is groot: Bayer, Agr.Evo, BASF, KWS en Hoechst behoren tot de top-tien van de landbouw-, diergeneeskundige of farmaceutische ondernemingen. Dankzij de EUoctrooieringsrichtlijn zullen zij zonder instemming, rechtsbescherming, controle of participatie van de betrokkenen nog veel meer winst kunnen maken.
De industrie kan nu ook greep krijgen op het menselijke genetisch materiaal in de EU. De octrooiering van bestanddelen van het menselijk lichaam is niet meer uitgesloten. Genetische informatie geldt voortaan als het resultaat van een technisch proces en derhalve als een octrooieerbare uitvinding. Vroeger al is herhaaldelijk geprobeerd sequenties van genen van inheemse volkeren tegen hun wil in te octrooieren.
Vandaag stemt het Europees Parlement over de gedwongen onteigening van genetische rijkdommen. Daarom stem ik tegen het verslag van de heer Rothley.
Verslag-Pirker (A4-0157/98)
McKenna
Ik heb mij om een aantal redenen van stemming over dit verslag onthouden. Het gehele drugsvraagstuk en de wijze waarop deze kwestie benaderd wordt, zijn heel verwarrend. Men weigert te aanvaarden dat er verslaafden zijn, dat mensen aan drugs verslaafd zijn en dat iets gedaan moet worden opdat deze mensen bescherming genieten en niet als misdadigers beschouwd worden. Zij zijn het slachtoffer van uitbuiting. Wij moeten hier iets aan doen.
Er lijken in dit Parlement twee kampen te zijn. Sommigen zeggen dat drugs geliberaliseerd moeten worden en anderen zeggen dat wij weigeren de kwestie aan te pakken. Wij hebben de plicht de realiteiten van het leven aan te pakken en één van die realiteiten is dat drugs voorhanden zijn en dat jongeren en kwetsbare groepen hiervan het slachtoffer zijn. Wij moeten hier iets aan doen en mogen het probleem niet uit de weg gaan. Zelfs in het verslag-d'Ancona van enkele maanden geleden werd een aantal zeer cynische argumenten opgeschroefd.
Wij moeten de realiteiten van het leven aanpakken. Wij moeten iets doen aan het feit dat niet alleen de drugsverslaafden zelf, maar ook hun families lijden. Wij mogen deze mensen niet als misdadigers beschouwen, maar moeten nagaan hoe wij de diepere oorzaken van het probleem kunnen aanpakken. Zolang we dat niet doen en de ogen blijven sluiten voor de problemen, zullen we geen oplossing vinden. De reden waarom ik mij inzake dit verslag onthouden heb, is dat het wel een aantal positieve aspecten bevat, maar toch weigerachtig staat om iets aan de concrete situatie te doen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen kort opmerken dat het mij veel genoegen doet dat het verslag van de heer Pirker hier met een grote meerderheid is aangenomen. Daaruit blijkt dat op het gebied van het drugsbeleid de koerswijziging is ingezet die al tijdens het debat over het jammer genoeg naar de commissie terugverwezen verslag van mevrouw d'Ancona kon worden verwacht.
Bij de stemming over het verslag van de heer Pirker is duidelijk gebleken dat een ruime meerderheid in het Europees Parlement een harde aanpak van het drugsprobleem wenst. Die ommekeer moeten wij ook in de lidstaten bewerkstelligen. In Duitsland bijvoorbeeld is het debat nog lang niet zo ver gevorderd als hier in het Europees Parlement. Ik zou willen dat ook op het niveau van de lidstaten dezelfde vastberadenheid in het drugsbeleid en de drugsbestrijding aan de dag wordt gelegd als hier in het Europees Parlement.

Ahern
Het is ondenkbaar dat wij in een week waarin het Europees Parlement het verbod op tabaksreclame zal steunen, de bedreiging voor het leven en de gezondheid van de zogenaamde designer drugs niet ernstig zouden nemen. Wij weten allemaal dat jongeren een tragische dood gestorven zijn door XTC-gebruik, maar de sluipende schade die deze drugs op lange termijn aan de hersenen en het zenuwstelsel toebrengen, is minder bekend. Het is spijtig dat de voorstanders van het Verdrag van Amsterdam de keerzijde van de snelle beweging naar Europese harmonisatie niet erkend hebben.
Ook de misdaad heeft groen licht gekregen. Douaneposten langs onze westkust, zoals die in Casteltownbere in Cork, zijn afgeschaft net nu een grotere waakzaamheid nodig is inzake de smokkel van allerlei soorten illegale drugs. Cannabis is al legaal in Nederland, en nog een aantal andere lidstaten van de Europese Unie ijvert voor legalisering, zodat de druk alleen maar zal toenemen. Wij moeten NEEN zeggen tegen het Verdrag van Amsterdam en NEEN tegen drugs.

Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij willen nog eens onderstrepen dat het verslag-Pirker een uitstekend verslag is, dat het voorstel van de Commissie over een early warning system om nieuwe synthetische drugs te signaleren ondersteunt. Wij zijn het echter niet eens met de opvatting dat een harmonisatie van de strafrechtelijke reacties op drugsgebruik wenselijk zou zijn, nu verscheidene lidstaten van de EU op het ogenblik drugsgebruik niet strafbaar stellen. Een harmonisatie zou kunnen betekenen dat Zweden zijn huidige wetgeving gedeeltelijk zou moeten opgeven.
Wij steunen het amendement inhoudende dat de wetgeving niet enkel op bestraffing en verboden moet zijn gebaseerd. Wij vinden het Zweedse beleid, waarbij straf kan worden omgezet in verpleging of behandeling, succesvol en wenselijk. Tenslotte worden alle voorstellen inhoudende legalisering of regeling van drugsgebruik door ons afgewezen.

Bébéar
Zoals de rapporteur, onze collega Hubert Pirker, heeft onderstreept, neemt het aandeel van de zogenaamde synthetische drugs - ecstasy, LSD en amfetaminen - in het totale drugsgebruik steeds meer toe. Er moet dus met spoed prioriteit worden gegeven aan de aanpak van dit probleem, dat met name betrekking heeft op jongeren en hun vrijetijdsbesteding, en het moet onverwijld worden aangepakt.
Er wordt geen bevredigende uniforme bescherming geboden door de nationale wetgevingen van de vijftien lidstaten die betrekking hebben op dit soort drugs - waarvan men de exacte samenstelling meestal niet kent.
Daarom hecht ik mijn goedkeuring aan het verslag-Pirker, met name wat de op afschrikking en preventie gerichte aspecten ervan betreft.
De vorderende ratificatie van het Verdrag van Amsterdam biedt ons nieuwe rechts- en politionele middelen om tegen deze buitengewoon gestructureerde en georganiseerde criminaliteit op te treden. Het weer op gang brengen van met name de grensoverschrijdende samenwerking kan hieraan een grote bijdrage leveren en een halt toeroepen aan de toename van "raven parties" .
Wij hebben de verantwoordelijkheid voor de bescherming van minderjarigen en jongeren op velerlei gebied. Deze taak moeten wij serieus opvatten. Bij de strijd tegen de zogenaamde "traditionele" drugs wordt volgens dezelfde logica te werk gegaan als bij de strijd tegen de grote criminaliteit en voor de bescherming van de volksgezondheid. Om dezelfde medische en sociale redenen, zou ik, als arts en parlementslid, legalisering van drugs niet kunnen overwegen.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, ik juich het verslag-Pirker toe.
Het gebruik van designer drugs is aanzienlijk toegenomen en het is van essentieel belang dat de Europese Unie haar activiteiten in antwoord op het probleem coördineert.
Alle nationale wetgevingen moeten grondig onderzocht worden om ervoor te zorgen dat er geen achterpoortjes bestaan die de aanmaak van synthetische drugs mogelijk maken door gewoonweg de chemische formule te veranderen.
Dit moet tevens gepaard gaan met meer samenwerking tussen douane en politie in de gehele Unie, die gericht is tegen misdadigers die zich met deze smerige handel bezighouden en zozeer profiteren van het menselijk leed en de ellende die zij veroorzaken. De winstmarges zijn enorm. Het kost 20 tot 25 pence om een XTC-pil te maken, maar dezelfde pil wordt voor 5 tot 10 pond verkocht. De mogelijke winsten wegen veel zwaarder dan de straffen die worden uitgesproken. Het is dan ook van essentieel belang dat de lidstaten hun bestraffingsbeleid onderling harmoniseren zodat de straffen in overeenstemming zijn met het misdrijf en een belangrijk afschrikmiddel vormen.
Actie op lokaal vlak moet eveneens een essentiële rol spelen. We mogen niet vergeten dat deze drugs meestal verkocht worden op plaatsen waar veel jongeren komen, zoals discotheken en cafés. Er moet druk uitgeoefend worden op de eigenaars van deze lokalen opdat zij alle mogelijke voorzorgen nemen om de verkoop van drugs te verhinderen. Als bewezen is dat zij doelbewust de verkoop van drugs toelaten, moeten de plaatselijke politie en de plaatselijke rechtbanken hun vergunningen intrekken.
Het is dan ook klaar en duidelijk dat wij gelijktijdig goed gecoördineerde maatregelen op lokaal, nationaal en communautair niveau moeten nemen als wij de dreiging van designer drugs met succes willen bestrijden.

Deprez
De snelle toename van het gebruik van synthetische drugs in de Europese Unie - volgens de huidige schatting gaat het om bijna vijf miljoen jonge gelegenheidsgebruikers - vormt tegelijkertijd een nieuw sociaal verschijnsel en een nieuw probleem voor de volksgezondheid.
Het is immers bekend dat het gebruik van synthetische drugs in combinatie met andere drugs of alcohol bepaalde risico's met zich meebrengt: min of meer ernstige bijverschijnselen, risico's bij autorijden, risico's van seksueel verkeer zonder bescherming...
Het is tevens bekend dat de handel in synthetische drugs bijzonder winstgevend is: gemakkelijke productiemethode, goedkope productieapparatuur, veel vervangingsproducten... Daarom is s de productie van synthetische drugs vaak in handen van grote criminele organisaties.
In deze context steun ik het verslag van collega Pirker, waarin het accent wordt gelegd op de verschillende onlosmakelijk verbonden stappen in de strijd tegen deze nieuwe drugs:
1.noodzaak van controle op precursoren; 2. strijd tegen de productie van en handel in de nieuwe synthetische drugs; 3. waarschuwen voor de risico's door voorlichting van jongeren en door positieve uitlatingen over de minder riskante "alternatieven" .
Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Ondergetekenden hebben zich bij de stemming door de volgende beginselen laten leiden.
Dit soort drugsgebruik vormt een bedreiging van de menselijke gezondheid en het menselijk welzijn. De samenleving mag zich dan ook niet passief of tolerant tegenover een dergelijk gebruik opstellen.-De samenleving moet beschikken over de middelen voor de zorg voor, de behandeling van of de hulp aan verslaafden.-Een verbod op drugsgebruik moet niet leiden tot gevangenisstraf, maar tot op sociaal beleid gebaseerde maatregelen, bijvoorbeeld gedwongen behandeling. Gevangenisstraf moet worden beschouwd als een ondoelmatige en voor het individu destructieve methode van drugsbestrijding.
Holm
Ik steun dit verslag. Voor een verslag van het Europees Parlement is het restrictiever dan verwacht. Drugs, van wat voor soort dan ook, kunnen nooit worden geaccepteerd, en alle manieren om de controle te verbeteren zijn goed. Controle via legalisatie en kwaliteitseisen aan de 'producten' zijn nooit aanvaardbaar.
Dat het Europees Parlement op voorstel van de Commissie de lidstaten nu aanmoedigt om op dit terrein handelend op te treden, is een goede zaak. Een eerste stap is het nakomen van de VN-verdragen op dit gebied.
Wat de controle betreft, wordt niets vermeld over het feit dat de EU nu bezig is alle grenscontroles tussen de lidstaten af te schaffen, wat ertoe zal leiden dat niet alleen gezagsgetrouwe mensen maar ook wetsovertreders, bijvoorbeeld ecstasysmokkelaars volop de ruimte krijgen. Dat is volstrekt verkeerd.
Ik kan mijn steun echter niet verlenen aan bijvoorbeeld paragraaf 5, waarin wordt gesteld dat het wenselijk is te streven naar harmonisatie van bepalingen inzake de strafrechtelijke gevolgen van misdrijven met synthetische drugs. Dat vind ik bepaald niet. Daarom ben ik van plan amendement 21 te steunen.
In paragraaf 30 mis ik de enige politiële samenwerking die op het ogenblik tussen de EU-landen en de Midden- en OostEuropese landen plaatsvindt, namelijk Interpol, dat een internationaal samenwerkingsverband is. In plaats daarvan zet de EU alles in op Europol, een supranationale EU-politie, die op veel werkterreinen van Interpol met deze gaat "concurreren" , echter zonder deelname van de Midden- en Oost-Europese landen.

Kirsten Jensen, Blak en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor een betere controle van de zogenaamde synthetische drugs in de EU. Aangezien criminaliteit grensoverschrijdend is, vinden wij een nauwe samenwerking tussen de lidstaten voor de bestrijding van dit soort criminele groepen belangrijk. Er mag echter geen twijfel over bestaan dat wij de Deense uitzondering betreffende samenwerking op het gebied van justitie willen behouden. Dit betekent dat wij de harmonisatie van de strafrechtelijke bepalingen in de lidstaten niet steunen.

Le Gallou
Het is de hoogste tijd dat wij ons rekenschap geven van de kwalijke gevolgen van de productie en het gebruik van zogenaamde "traditionele" drugs, en zelfs van synthetische drugs. Het wordt dan ook tijd dat wij de vereiste repressieve maatregelen in de strijd tegen de productie en het gebruik van drugs gaan plannen en uitvoeren.
Wij moeten het doen met het verslag-Pirker, waarin de controle van de nieuwe synthetische drugs (LSD, ecstasy, amfetaminen) vanuit de invalshoek van repressie benaderd wordt.
Ja, het gebruik van alle soorten drugs, verdovende middelen, psychotrope stoffen, ecstasy, LSD en zelfs amfetaminen moet verboden worden.
Ja, de politionele samenwerking bij de strijd tegen de drugshandel moet verbeterd worden.
Om al deze redenen is het zaak nee te zeggen tegen het ongestraft laten van drugs, nee te zeggen tegen het vrije drugsgebruik en nee te zeggen tegen een maatschappij met drugsverslaafden omwille van de drugsverslaafden, zoals het Front national overigens blijft herhalen.
Men moet zich terdege bewust zijn van de risico's die aan synthetische drugs kleven. Behalve ongewenste bijverschijnselen als angstgevoelens, hallucinaties en verwarring, kunnen zij ook leverkwalen, spierkrampen, beroerte, coma of zelfs de dood tot gevolg hebben. Deze drugs, die in de meeste gevallen door jongeren van 15 tot 25 jaar tijdens "raven parties" worden gebruikt, zijn gevaarlijk. Het is - alleen al daarom - uitermate belangrijk dat zij verboden worden en dat de verkoop en het gebruik ervan streng worden beteugeld.

Lindqvist
Synthetische drugs als ecstasy, LSD en amfetamine worden steeds gewoner, vooral onder jongeren. De oorzaken hiervan zijn dat deze drugs makkelijk met bestaande chemische stoffen te fabriceren zijn en dat ze moeilijk te ontdekken en controleren zijn.
Er is behoefte aan meer EU-coördinatie, maar ook aan meer coördinatie met de rest van Europa en de wereld, inzake strafbaarstelling van fabricage en verkoop en inzake een betere controle. De desbetreffende voorstellen uit het verslag steun ik.
Strafmaatregelen zijn echter nationale aangelegenheden en hoeven niet door de EU te worden geharmoniseerd. Het is van speciaal belang dat de strafrechtelijke gevolgen in iedere lidstaat in overeenstemming zijn met de heersende rechtsopvattingen aldaar.

Lucas Pires
De dubbele zwarte markt van synthetische drugs - die heel verscheiden en niet te identificeren zijn - vormt één van de grootste bedreigingen voor onze jeugd. Het verslag-Pirker levert een uitstekende bijdrage en is een essentiële waarschuwing in de strijd tegen deze plaag. Ik wil in het bijzonder twee voorstellen in het verslag beklemtonen: de oproep aan het Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in Lissabon om zijn controletaak op te voeren inzake synthetische drugs en vooral het voorstel om op Europees niveau een campagne voor "drugsvrije scholen" te voeren. Overigens is deze campagne hier vandaag op symbolische wijze in Straatsburg gelanceerd. Ik vind dit een heel positief idee en deze campagne kan helpen om jongeren weerbaarder te maken tegen drugs.

Novo
Hoewel wij enig voorbehoud maken - vooral bij de oprichting van speciale suprainstitutionele eenheden, een voorstel dat wij bijzonder negatief vinden, evenals bij de harmonisatie van de wetgeving - vinden wij dit in het algemeen toch een goed verslag, aangezien het het gebruik van synthetische drugs in het kader van de globale drugsproblematiek op wereldvlak ziet.
In het verslag wordt het principe aanvaard dat de gebruikers bestraft moeten worden - ook al betekent dit nooit dat zij als criminelen beschouwd worden - en dat de productie en de verkoop van deze drugs verboden en verhinderd moeten worden, maar er wordt ook op gewezen dat de kwesties die met het gebruik van dit soort drugs samenhangen, in het bijzonder de maatschappelijke en gezondheidsaspecten, dringend grondiger bestudeerd moeten worden.
Wij verwachten hoe dan ook een veel duidelijker en kordater aanpak van de productie van deze drugs en de belangen die hiermee samenhangen, zij het alleen al door de bestaande politieke normatieve bepalingen, die jammer genoeg slechts in beperkte mate worden toegepast, in werking te stellen.

Reding
Hoewel synthetische drugs vaak als zeer gewoon worden voorgesteld, zijn ze gevaarlijk. Omdat synthetische drugs atypisch zijn en dus niet met de gewone drugs zoals heroïne en cocaïne kunnen worden vergeleken, wordt vaak beweerd dat ze onschadelijk zijn.
De experts weten dat ze dat wel zijn. Ook de jongeren weten echter heel goed dat synthetische drugs en ecstasy beslist niet onschadelijk zijn. Volgens een enquête deelt 95 % van de ondervraagde jongeren die synthetische producten bij de drugs in, erkent 90 % dat ecstasy de gezondheid schaadt en weet 77 % dat synthetische drugs verslavend zijn.
Toch zwichten vele jongeren voor die producten. Synthetische drugs zijn al lang een deel van de jongerencultuur en worden op publieke of privé-dansfeesten door jongeren - hoofdzakelijk tussen 17 en 25, maar soms ook al vanaf 13 jaar - gebruikt. In de Unie zouden 5 miljoen jongeren occasioneel of regelmatig synthetische drugs gebruiken. In Luxemburg is het probleem zo acuut dat het Centre de prévention des toxicomanies een verslag over synthetische drugs in Luxemburg heeft doen opstellen.
Synthetische drugs worden in eenvoudige laboratoria uit chemische stoffen vervaardigd. Daarom is ook controle op de vaak uit Centraal- of Oost-Europa ingevoerde chemische stoffen onontbeerlijk. De productie en de verkoop van synthetische drugs en amfetamines moeten in alle EU-lidstaten op dezelfde manier worden verboden. De nationale wetgevingen moeten aan de nieuwe situatie worden aangepast.
Preventie en voorlichting zijn onontbeerlijk om de schade te beperken. In enkele lidstaten heeft men, onder andere met discoavonden en het Internet, interessante ervaring opgedaan. Die moet nu zoveel mogelijk worden verspreid.
Belangrijk is ook dat wij het effect en de neveneffecten van deze relatief nieuwe drugs beter onderzoeken om bijzonder gevaarlijke stoffen tijdig te herkennen.
Vooral echter moeten wij deze nieuwe drugs als gevaarlijke stoffen bestempelen, de productie en verkoop ervan tegengaan en de jeugd goed voorlichten om de schade zoveel mogelijk te beperken.
(De vergadering wordt om 13.45 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Kwaliteit van het water
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0146/98), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water (C4-0083/98-95/010 (SYN)) (Rapporteur: de heer K. Collins).

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, het gaat ons erom de richtlijn in tweede lezing te behandelen, na de behandeling in eerste lezing een jaar geleden. Wij kunnen ons dus gelukkig prijzen omdat er geen tijd verloren is tussen de eerste en tweede lezing, wat niet altijd het geval is, zoals wij vanochtend hebben gezien.
Wij kunnen ons er derhalve over verheugen dat in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad punten zijn opgenomen die het Parlement in eerste lezing van de onderhavige richtlijn betreffende "drinkwater" buitengewoon belangrijk toeschenen, en met name het verzoek om geharmoniseerde monsternemingsmethoden voor de controle van het loodgehalte van het water. Ik had in eerste lezing, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, immers een amendement dienaangaande ingediend, en dit punt is overgenomen. Ik heb alle reden om blij te zijn.
Er is nog een ander punt waarover wij zeer tevreden zijn. Het betreft de vaststelling van de punten van overeenstemming. De Raad heeft het amendement overgenomen dat in eerste lezing was aangenomen en waarbij de kranen die normaliter voor menselijke consumptie worden gebruikt als punt van overeenstemming worden vastgesteld, waardoor bijvoorbeeld de controles op de overeenstemming betreffende kranen voor tuinwater ontlopen kunnen worden.
Niettemin resteren er nog enkele punten die problemen lijken op te leveren, en ik zou met name iets willen veranderen aan de plaats van vermelding van koper in de bijlagen. In eerste lezing ben ik reeds diep op deze kwestie ingegaan door erop te wijzen dat wij de term koper in plaats van in bijlage B, die betrekking heeft op chemische producten, graag in bijlage C, die ijzer en mangaan bevat, vermeld zouden zien. Deze verandering van bijlage betekent dat bij een overschrijding van het kopergehalte van water artikel 8, lid 2, moet worden toegepast, zoals voor alle gegevens in bijlage C geldt, en volgens dit artikel moeten de lidstaten dan zo snel mogelijk corrigerende maatregelen treffen, om de kwaliteit van het water te herstellen. Het schijnt mij toe dat dit een fundamentele garantie biedt voor de kwaliteit van het drinkwater. Daarom dring ik met name op dit punt aan, en er zijn velen met mij die heel duidelijk wensen dat dit amendement kan worden overgenomen.
Verder zijn er nog andere verbeteringen die door middel van amendementen zijn aangebracht, met name met betrekking tot de parameterwaarden van sommige chemische stoffen, zoals trihalomethanen, of met betrekking tot fysische parameters, zoals radioactiviteit, waarmee rekening gehouden moet worden in het licht van de Euratom-richtlijn.
Wat betreft het verzoek om onderzoek betreffende de stoffen die endocriene stoornissen kunnen veroorzaken, wijs ik er met nadruk op dat wij van de Commissie verwachten dat zij de onderzoeksprogramma's uitvoert en dat zij er vaart achter zet om ons alle benodigde gegevens te verstrekken.
Wat het lood betreft - waarover al een aantal discussies zijn gevoerd - moeten de lidstaten met een rapport over het effect van loden leidingen op de kwaliteit van water komen en krijgen zij vijf jaar om een plan voor de vervanging van deze leidingen uit te stippelen. Het gaat hier om amendement 12. Het lijkt mij een goede oplossing.
Volgens de door de Commissie milieubeheer goedgekeurde tekst, krijgen de lidstaten vijf jaar om in eerste instantie op 25 microgram per liter uit te komen. Vervolgens moeten zij binnen tien jaar, en niet vijftien jaar, zoals door de Raad wordt aangehouden, voldoen aan de norm van 10 microgram per liter.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, wil ik er alleen nog op wijzen dat zorgvuldig rekening gehouden moet worden met de kosten die deze maatregel met zich zal brengen voor een aantal landen waar nog veel loden leidingen voor de distributie van drinkwater worden gebruikt.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, deze richtlijn over de kwaliteit van water bestemd voor menselijke consumptie, is heel belangrijk, en wel om twee redenen: omdat de gezondheid in bescherming moet worden genomen tegen de schadelijke gevolgen van waterbesmetting en -vervuiling, en ook omdat de lidstaten met deze richtlijn eindelijk een wetgevingskader krijgen dat flexibeler is en veel geschikter dan de richtlijn die momenteel nog van kracht is en al van 18 jaar terug dateert.
Met deze richtlijn wordt concrete vorm gegeven aan een communautair beleid op het vlak van drinkwater en krijgen de consumenten de nodige informatie. De lidstaten zullen investeringen moeten doen die voor het hele communautaire grondgebied pakweg 100 miljard euro bedragen. De richtlijn is ook belangrijk omdat men controleprogramma's zal gaan opstarten, methodes voor monsterneming en analyse van de kwaliteit van drinkwater, een gedetailleerde controle van het hele leidingstelsel voor drinkwatervoorziening. Zeker is wel dat men ruim 50 miljoen kilometer buizen zal moeten vervangen omdat deze onderhand te oud zijn.
Maar helaas, ondanks dat water de bron van leven is, zoals de heer Florenz al in eerste lezing heeft benadrukt, hebben wij de nodige problemen door waterverontreiniging. Ons water is onderhand niet kleurloos, reukloos of smakeloos meer. Deze vervuiling moet dus hoognodig tenietgedaan worden, en daarbij moeten de voorschriften van de Wereldgezondheidsorganisatie in acht genomen worden. Toch begrijp ik niet waarom voor bepaalde elementen de waarden van de WGO als maatstaf worden genomen, maar voor andere niet. Ik denk aan koper, dat nog steeds in de tabel van chemische parameters staat, waar ook arsenicum, cyanide, kwik, lood en andere giftige stoffen bij horen. Alhoewel de WGO heeft gepreciseerd dat 2 milligram koper per liter drinkwater een geschikt veiligheidsniveau biedt, alhoewel het Europees Parlement in eerste lezing al had gezegd het daarmee eens te zijn en koper in de tabel van indicatieve parameters heeft gezet, alhoewel buizenstelsels met laag kopergehalte de lidstaten forse besparingen kunnen opleveren, alhoewel er nog geen alternatief systeem voorhanden is...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Collins, Kenneth
Mijnheer de Voorzitter, ik verontschuldig mij omdat ik niet aanwezig was toen het debat van start ging. Ik zat de Conferentie van commissievoorzitters voor en heb de kunst om op twee plaatsen tegelijk te zijn nog niet helemaal onder de knie.
Het hoofdprincipe dat wij hier vandaag behandelen is dat wij in de hele Unie voor drinkwater van goede kwaliteit moeten zorgen, voor water dat de gezondheid niet schaadt en van een hoge milieukwaliteit is. De bestaande richtlijn wordt niet echt goed ten uitvoer gelegd. Zoals de vorige spreekster ook al zei, is ze ingewikkeld, verwarrend en bovendien soms gebaseerd op wetenschappelijke kennis die toen misschien correct was, maar nu voorbijgestreefd is.
In het door de Commissie in 1995 ingediende voorstel - dat we hier nu bespreken - worden op grond van de jongste onderzoeksresultaten en de WGO-normen een aantal parameterwaarden vastgelegd die de lidstaten moeten halen. Het gemeenschappelijk standpunt heeft het oorspronkelijke Commissievoorstel nog verbeterd, eigenlijk voornamelijk dankzij het werk dat het Parlement in eerste lezing geleverd heeft. Wij hebben toen bijvoorbeeld gezorgd voor een volledige beperking van pesticiden en maatregelen om de consument beter op de hoogte te houden.
Mijns inziens is het voorliggende voorstel een goed voorstel en wel omdat het het resultaat is van samenwerking en open besluitvorming. Ik wil iedereen danken die zijn steentje heeft bijgedragen tot deze tekst: de Commissie en haar medewerkers, tal van mensen in de waterbedrijven en vele NGO's. Zonder hen hadden we het voorliggende voorstel niet gehaald.
Ik wil slechts op een of twee kwesties wijzen. Om te beginnen is de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming helemaal niet gelukkig met de positie die in het gemeenschappelijk standpunt inzake afwijkingen wordt ingenomen. Wij willen dat strenger op deze afwijkingen, met name voor lood, wordt toegezien en wij hebben de periode waarover de lidstaten beschikken om de parameter voor lood te verwezenlijken ingekort van vijftien tot tien jaar. Wij hebben ook een bepaling opgenomen waarin wij eisen dat de lidstaten binnen vijf jaar een plan voorleggen waarin zij uiteenzetten hoe zij de in de richtlijn vastgelegde parameter voor lood denken te halen.
Ik wil duidelijk stellen dat wij niet voorstellen dat de lidstaten alle loden leidingen zouden verwijderen in de komende vijf jaar. Wij zeggen echter wel dat de lidstaten een plan moeten voorleggen waarin zij ons uiteenzetten hoe zij dit in de toekomst zullen verwezenlijken.
Ten tweede is er de kwestie van de voor het endocriene stelsel schadelijke scheikundige stoffen. Wij hebben een parameter voor deze stoffen vastgesteld en om een studie verzocht. Ons inziens is dit nodig omdat de politieke gevoeligheid voor deze kwestie overal in de Gemeenschap toeneemt.
Ten derde zijn er de trihalomethanen. Wij hebben de parameter voor trihalomethanen verstrengd en hebben ook hier gezegd dat de lidstaten een plan moeten opstellen waarin zij gedetailleerd uiteenzetten hoe zij deze parameter denken te halen.
Ten vierde is er de radioactiviteit. De commissie heeft een amendement gesteund dat vraagt dat de richtlijn een parameter voor radioactiviteit zou bevatten, zodat ervoor gezorgd kan worden dat de drinkwatervoorraden niet besmet raken.
Ten vijfde is er de kwestie in verband met koper. Ik heb duidelijk mijn mening gegeven over de lobbyactiviteiten van een aantal mensen die met de koperindustrie samenwerken. Ik moet zeggen dat zij zich zeker niet op een verantwoorde wijze gedragen hebben. Mijn assistente "s nachts thuis wakker bellen beschouw ik niet als verantwoord lobbyen. Het gaat niet om de gehele sector maar slechts om bepaalde delen. Ik betreur dit. De commissie heeft de amendementen inzake koper kordaat verworpen, maar ze worden opnieuw aan de plenaire vergadering voorgelegd. Ik volg het standpunt van de commissie en vraag de collega's deze amendementen - 31 en 34 - niet te steunen.
Ten zesde hebben wij ook aandacht besteed aan distributie en punten van overeenstemming. Wij hebben geprobeerd duidelijkheid te scheppen over de definitie van deze punten en de verschillen tussen particuliere en openbare gebouwen en plaatsen. Wij hebben getracht de dubbelzinnigheden weg te werken.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat de commissie mijn oproep gesteund heeft om een einde te maken aan de praktijk om de watervoorziening aan particulieren af te sluiten. In het deel van de Gemeenschap waar ik woon is dat al onwettelijk. In Schotland mag de watervoorziening niet afgesloten worden. Mijns inziens mogen wij in een beschaafde Gemeenschap onze burgers één van de belangrijkste middelen om te overleven - zuiver drinkwater - niet onthouden.
Tenslotte verschillen de bronnen van drinkwater in deze Gemeenschap. Sommige landen gebruiken grondwater, andere oppervlaktewater. De richtlijn inzake drinkwater moet desinfectering van water van alle mogelijke bronnen mogelijk maken, zodat het veilig is voor menselijk gebruik, maar moet tegelijk soepel zijn en het subsidiariteitsprincipe in acht nemen. Dat is een moeilijke evenwichtsoefening, maar mijns inziens slaagt deze richtlijn hier wonderwel in.
Amendementen 1 tot 30 verbeteren de richtlijn. Ik beveel ze dan ook aan de Vergadering aan. Deze richtlijn is een verbetering vergeleken bij de vorige.

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur, de heer Collins, voor het voortreffelijke werk dat hij met de drinkwaterrichtlijn heeft verricht. Het is positief dat de wijzigingen van het Europees Parlement in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen. In Europa is zuiver water geen vanzelfsprekendheid. De meeste landen moeten hun drinkwater vandaag reeds grondig technisch of zelfs chemisch spoelen. De strategie voor het drinkwater in Europa moet daarom gebaseerd zijn op preventie van verontreiniging en controle van de waterkwaliteit. Het probleem met de kwaliteitscontrole is echter dat we alleen die dingen ontdekken die het voorwerp van onze metingen zijn. Daarom is het goed dat de drinkwaterrichtlijn criteria opstelt voor de controle van stoffen waarvan we vermoeden dat ze schadelijk zijn voor mensen. De eis dat het drinkwater vrij is van voor het endocriene stelsel schadelijke chemische stoffen, waarover Ken Collins het had, is volgens mij ook belangrijk.
Ik stel tevreden vast dat de totale grenswaarde voor pesticiden in drinkwater weer in de richtlijn is opgenomen. Wij leven in een tijd waar vooral de landbouwsector zijn verantwoordelijkheid op zich moet nemen voor het gebruik van chemische stoffen en de gevolgen ervan voor de natuurlijke hulpbronnen. Ik ben blij dat de verwijzing naar water als een handelsproduct uit het gemeenschappelijk standpunt geschrapt is. Ik ben voorstander van het door de voorzitter van de commissie genoemde voorstel de lidstaten een plan te doen indienen voor de vervanging van loden leidingen en leidingskranen in huizen binnen de vijf jaar. Voor het overige ben ik van mening dat een snelle tenuitvoerlegging van de richtlijn noodzakelijk is.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij over het geheel aansluiten bij de opmerkingen die beide vorige sprekers, met name de woordvoerder van de Socialistische Fractie en de voorzitter van de commissie, hebben gemaakt. Het voorstel dat we vandaag behandelen, is belangrijk. Indien we de situatie in de wereld bekijken, stellen we vast dat er ongelooflijk veel kinderen zijn die moeten sterven omdat er niet genoeg zuiver water is, wat voor hun groei van levensbelang is.
Daarom is het uiteraard ook belangrijk dat wij in Europa een situatie tot stand brengen waarin zuiver water een vanzelfsprekendheid is. Zoals de vorige spreker zei, is dat in een groot deel van Europa niet het geval. We moeten ervoor zorgen dat het ook in de toekomst mogelijk is zuiver drinkwater te krijgen op de plaatsen waar dat nu het geval is. Namens de liberale fractie kan ik de betreffende amendementen dan ook steunen.

Lannoye
De Fractie De Groenen in het Europees Parlement zal het verslag-Collins, dat uitstekend is, volledig steunen. De stemming in eerste lezing is al zeer goed verlopen en het gemeenschappelijk standpunt betekent een aanzienlijke verbetering van de richtlijn van 1980.
Afgezien daarvan lijkt een aantal amendementen, die in tweede lezing opnieuw zijn ingediend, ons onmisbaar. Wij zijn met name geïnteresseerd in de amendementen 25 en 26. Het eerste betreft de stoffen die het hormonale systeem verstoren. Het is bekend hoezeer uiterst geringe hoeveelheden van deze stoffen, volgens vele wetenschappelijke onderzoeken, een buitengewoon nadelig effect op het hormonale systeem kunnen hebben.
Voorts blijkt uit het tweede amendement, dat betrekking heeft op radioactiviteit, dat ook op dit punt sedert 1980 een aantal zaken zijn veranderd. Wij weten nu dat er geen grenswaarde is wat de gevolgen van radioactiviteit betreft. Er kan derhalve geen radioactiviteit in het drinkwater worden toegestaan, hoe gering dan ook. Radioactiviteit dient tot een minimum beperkt te worden, maar de aanwezigheid ervan kan niet helemaal uitgesloten worden.
Ik zou met name de aandacht willen vestigen op tritium, of extra zware waterstof. Tritium heeft de tweeledige eigenschap om tritiumhoudend water te vormen, alsook om geheel opgenomen te worden in organische deeltjes. In dat opzicht kan tritium - gezien zijn lange levensduur - een mogelijk zeer belangrijke rol spelen bij het ontstaan van kwaadaardige tumoren. De onderzoekers zijn hierover verdeeld, maar ik geloof dat het verstandig zou zijn om - uit voorzorg - de door de Commissie milieubeheer goedgekeurde waarden aan te nemen.
Bijgevolg pleit ik er ten overstaan van de Commissie voor dit amendement te steunen, en er zodoende voor te zorgen dat een richtlijn wordt aangenomen die een duidelijke verbetering is ten opzichte van de oude richtlijn.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, als wij het over water en waterkwaliteit hebben, moeten wij goed beseffen dat er in de wereld maar een enkele soort water bestaat. Wij mogen geen onderscheid maken tussen, enerzijds, water dat wij mogen verontreinigen, vergiftigen en gebruiken om ons afval af te voeren en, anderzijds, water dat wij nodig hebben om in leven te blijven. Op lange termijn zal dat onderscheid onhoudbaar blijken. Daarom moeten wij alle water overal ter wereld zo goed mogelijk beschermen. Het water op aarde vormt immers een geheel.
Nogmaals, dit verslag is de juiste stap in de goede richting. Vooral moeten wij de vroeger gemaakte fouten, onder meer het gebruik van loden buizen, die de menselijke gezondheid in gevaar brengen, zo snel mogelijk herstellen. Even belangrijk is de vaststelling van grenswaarden voor radioactiviteit. Daar waterzuivering voor de chemische industrie een winstgevende zaak is, moeten wij ervoor zorgen dat voortaan zo weinig mogelijk chemicaliën in het water terechtkomen.

Apolinário
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil in het algemeen mijn steun voor het verslag van de heer Collins uitspreken en in het bijzonder voor hetgeen verband houdt met de waterkwaliteit. Als gevolg van de gevallen die zich enkele jaren geleden in Cornwall in het Verenigd Koninkrijk of in Evora in Portugal voordeden, haalde de waterkwaliteit de voorpagina's en stond ze bovenaan de agenda als een kwestie die de publieke opinie bewust kan maken van de milieuproblemen.
Het perspectief dat hier onderstreept wordt, waarbij prioriteit wordt toegekend aan de watervoorziening, aan de bescherming en de zuivering van vervuild water en aan de waterkwaliteit, verdient onze steun. Hieruit blijkt ook dat meer controle op trihalomethanen nodig is (ik wijs erop dat in verscheidene netten deze analyses niet verricht worden) en dat loden waterleidingen op termijn vervangen moeten worden.
Het voorliggende voorstel is dan ook een goed voorstel, zoals ook het voorstel na de eerste lezing positief was. Net als in de eerste lezing ben ik het evenwel oneens met de klassering van koper als chemische in plaats van indicatieve parameter. Ons inziens is het standpunt van de Commissie niet gewijzigd. Sinds het inleidende memorandum (COM(94)0612) waarin de Commissie van mening was dat - ik citeer - "het gebruik van koperproducten in het waterdistributiesysteem op zich niet schadelijk is voor de menselijke gezondheid en het bijgevolg geen probleem is om de parameterwaarde van 2 mg/l te halen via de adequate controle van het behandelingsproces van het water" is de Commissie nog altijd niet van mening veranderd.
Om het met de woorden van collega Collins te zeggen, het lijkt erop of meer aandacht besteed is aan andere lobby's, misschien die van de vervangingsproducten voor koper, dan aan de nauwkeurigheid van de bestaande studies. Wij hebben dan ook opnieuw een wijziging onderschreven die van koper een indicatieve parameter wil maken in het kader van deze richtlijn.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, net als een aantal collega's juich ook ik deze richtlijn en het desbetreffende verslag toe. Dit is een belangrijke richtlijn omdat ze de heel ingewikkelde oorspronkelijke richtlijn betreffende drinkwater vereenvoudigt en een aantal normen aanzienlijk verstrengt, in het bijzonder de normen voor het toegelaten loodgehalte in water.
Ik weet dat de rapporteur zich hier terdege van bewust is, maar de vraag die ik wil stellen, is nog niet echt benadrukt tijdens dit debat: wie zal dit betalen? Het Verenigd Koninkrijk is één van de landen die problemen hebben met loden leidingen. De milieuvereniging Vrienden van de Aarde schatte enkele jaren geleden dat er in Engeland vier miljoen huizen waren waar het loodgehalte in het drinkwater hoger lag dan de in deze richtlijn voorgestelde grenswaarde. Het is nog erger als je in Schotland woont: je hebt daar niet alleen de heer Collins als afgevaardigde - of één van je afgevaardigden - in het Europees Parlement, maar van de 2, 1 miljoen huizen heb je er daar ook 589.000 met loden leidingen. Hier moet ongetwijfeld iets aan gedaan worden.
Ik vraag mij af of de Commissie even kan ingaan op amendement 12, dat de heer Collins ook al beklemtoond heeft. De heer Collins heeft een nieuw punt aan de richtlijn toegevoegd en vraagt dat de lidstaten verzocht worden een plan over de loden leidingen in huizen op te stellen en het voor te leggen aan de Commissie en binnen vijf jaar een plan in te dienen om de loden leidingen in deze huizen te vervangen. Het zijn met andere woorden de lidstaten en niet de Commissie die het plan moeten opstellen. Het zou interessant zijn te weten of de Commissie deze idee steunt dan wel of zij zelf voornemens is niet alleen iets te doen aan de loden leidingen van de waterleveranciers maar ook aan die in particuliere woningen.
Beschikt de Commissie over actuele statistieken van de lidstaten over de kostprijs hiervan? De cijfers die ik gezien heb, hadden betrekking op 1993 en de vervanging van de loden leidingen van de waterbedrijven en in woningen zou respectievelijk 2 en 6 miljard pond kosten in Engeland en Wales. Dat is een pak geld en ik zou graag weten of de Commissie terzake over cijfers beschikt.
Wij moeten beseffen hoeveel deze maatregelen waarschijnlijk zullen kosten. Daarin zijn we niet erg goed: zo wordt bijvoorbeeld de richtlijn inzake nitraten grotendeels genegeerd omdat de lidstaten zich financieel niet kunnen veroorloven deze ten uitvoer te leggen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, dit is geen slechte richtlijn. Eindelijk wordt een reglementering uitgevaardigd voor het uitermate belangrijke vraagstuk van de menselijke gezondheid. Goed is dat hierin sprake is van een periode van vijf jaar voor de vervanging van de voor de volksgezondheid zo gevaarlijke loodbuizen. Dat betekent echter niet dat alles rozengeur en maneschijn is in de richtlijn. Hierin staan ook minder goede bepalingen. Ten eerste wordt in bijlage 1B koper gehandhaafd, alhoewel het wetenschappelijk comité van de Commissie en de Wereldgezondheidsorganisatie in haar studie van 1997 toegeven dat het gebruik van koperen buizen slecht is voor de gezondheid. Heel vreemd is ook dat zowel de Commissie als de Raad nalaten te spreken over broomionen en asbest, ofschoon bewezen is dat deze kankerverwekkend zijn en allerlei ziekten veroorzaken. De Commissie en de Raad hebben zelf besloten miljoenen uit te geven voor het slopen van hun gebouwen om het asbest daaruit te verwijderen. Asbestbuizen voor waterleidingen zijn echter niet uitgesloten. Ik vrees, mijnheer de Voorzitter, dat er een addertje onder het gras zit, dat hier grote belangen achter schuil gaan en dat zou onaanvaardbaar zijn. U kunt, mijnheer de commissaris, elke zweem van verdenking daaromtrent de wereld uit helpen door ten eerste in te stemmen met de vier, door vier fracties ingediende amendementen, waarin enkel wordt gevraagd om overheveling van koper van 1B naar 1C - hetgeen goedkoop en technologisch gemakkelijk is, door de publieke opinie geprefereerd wordt en waarvoor trouwens geen alternatieve oplossingen bestaan - en ten tweede asbest uit te sluiten.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, het gemeenschappelijke standpunt wat betreft de kwaliteit van water voor menselijke consumptie, dat voor tweede lezing van het Parlement voor ons ligt, is duidelijk verbeterd tijdens de behandeling door het Parlement. Daarvoor mijn dank aan rapporteur Collins. Het voorstel beantwoordt in zijn huidige vorm aan de eisen die aan de gezondheid van de mensen worden gesteld, hoewel, zoals is geconstateerd, de veel te lange overgangsperiodes daarbij een probleem vormen. Het belangrijkste is echter, en dat is hier ook al gezegd, dat we de zekerheid hebben dat de plannen tot verbetering op zijn laatst binnen vijf jaar zullen komen.
Het gewijzigde voorstel garandeert een grotere rekbaarheid omdat de voorwaarden die in artikel 13 gevat waren, eruit verwijderd zijn. In de huidige vorm beantwoordt het voorstel ook beter aan de milieueisen. In zijn geheel betekent de richtlijn de realisatie van de kwaliteitseisen die aan het water voor menselijke consumptie zijn gesteld in de juiste verhouding staand met de eisen die aan de gezondheid worden gesteld. Men moet bereid zijn voor goed drinkwater te betalen. We kunnen het ons niet veroorloven om bij zulke enorm belangrijke kwesties die de gezondheid en de gezondheidszorg betreffen een beleid te volgen dat het via kwaliteitsstandaardvoorwaarden mogelijk zou kunnen maken om van de kwaliteit van het drinkwater af te wijken.
Tenslotte wil ik over de koperkwestie zeggen dat die vooral als gezondheidsvraagstuk gezien moet worden en vanuit dat standpunt moeten we daar ook op reageren.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, als bijlage bij de te behandelen richtlijn over het drinkwater zijn verschillende stoffen geclassificeerd die invloed hebben op de kwaliteit van het drinkwater op basis van hun gevaarlijkheid. De Raad heeft na eerste lezing de indeling van koper gewijzigd en het in dezelfde klasse ondergebracht als giften, zoals arsenicum. Koper is in Europa al vele decennia lang een goed, veilig en duurzaam materiaal voor drinkwaterleidingen. Wanneer het voorstel van de Raad wordt aangenomen en koper als vergif wordt geclassificeerd, geeft dat een totaal verkeerd bericht aan de consument.
Het is waar dat koper in te grote hoeveelheden gevaarlijk is, maar in kleine hoeveelheden heeft ons lichaam zelfs koper nodig, en dat heeft ook de Commissie eerder vastgesteld. Het is ook wetenschappelijk bewezen dat een tekort aan koper erger is dan een overdosis. In een onderzoek dat de Wereldgezondheidsorganisatie in 1997 heeft ingesteld werd geconstateerd dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat het gebruik van koper als materiaal voor waterleidingbuizen invloed op het drinkwater heeft en schade aan de gezondheid toebrengt. Ook het in 1997 in Stockholm verrichte onderzoek wees uit dat koper geen schadelijke invloed op baby's had. Als koper onder de schadelijke stoffen valt, zal het spoedig door andere materialen worden vervangen waarvan men de invloed niet kent.
In deze wereld van toegevoegde stoffen, kleurstoffen en conserveringsmiddelen is het goed dat de kwaliteit van ons drinkwater wordt gecontroleerd, en dit verslag helpt ons een eind in de goede richting, maar alles met mate.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie dank ik de leden van het Europees Parlement voor de grondige behandeling van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Ik was ook blij met de opmerkingen van de rapporteur, de heer Collins, over de samenwerking tussen de Commissie en het Europees Parlement. Ook wij vonden dat de samenwerking goed was en dat de hele procedure in alle openheid verlopen is, waardoor de NGO's erbij betrokken konden worden, zoals de heer Collins reeds opmerkte. Vooraleer ik mijn commentaar op de amendementen geef, wil ik nog eens benadrukken dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad heel wat voeten in de aarde heeft gehad en slechts na lange discussies tussen de Raad en de Commissie tot stand is gekomen. Niet alle bepalingen zijn naar de zin van de Commissie, maar in zijn geheel genomen vind ik dat we een aanvaardbaar compromis hebben bereikt, waar de Commissie volledig achter kan staan.
Dit gezegd zijnde, kunnen wij de amendementen 6, 8, 15 en 19 volledig aanvaarden. Amendement 12, waar mevrouw Jackson specifiek naar vroeg, en amendement 29 kunnen wij gedeeltelijk en de amendementen 13, 26 en 30 principieel aanvaarden. De Commissie kan niet instemmen met de volgende amendementen: 1 t/m 5, 7, 9 t/m 11, 14, 16 tot 18, 20 t/m 25, 27, 28 en tenslotte 31 t/m 34. Ik zal nu de belangrijkste amendementen becommentariëren, ook omdat ze in het debat van vandaag een belangrijke rol hebben gespeeld.
Ten eerste de afwijkingsregeling, met andere woorden de amendementen 16, 17 en 22. De Commissie had de amendementen die het Parlement in eerste lezing had ingediend, in haar voorstel opgenomen. De Raad heeft ze intussen echter gewijzigd, want dit probleem was een van de heetste hangijzers in de onderhandelingen. Het blijft echter zo dat er slechts afwijkingen worden toegestaan wanneer er geen gevaar voor de gezondheid bestaat. De afwijkingen zullen beperkt zijn qua tijd en de Commissie zal inspraak hebben. Op die manier is tegemoet gekomen aan de voornaamste bedenkingen van het Parlement. Ik vrees helaas dat het zeer moeilijk zal zijn om met de Raad opnieuw over deze kwestie te onderhandelen.
Dan zijn er de parameters voor radioactiviteit. Het betreft de amendementen 23 en 26 die zowel door de rapporteur, de heer Collins, als door de heer Lannoye werden aangehaald. Het verheugt mij u te kunnen meedelen dat de Commissie instemt met de invoering van parameters voor radioactiviteit in deel C van bijlage 1, waarin de parameterwaarden zijn opgesomd. Het is de eerste keer dat dergelijke parameters in een richtlijn die niet onder het Euratom-Verdrag valt, worden opgenomen. Ik feliciteer het Parlement met dit amendement.
Voorts zijn er de amendementen 8, 25 en 30 betreffende de voor het endocriene stelsel schadelijke stoffen. De Commissie heeft de bedenkingen van het Parlement op dit gebied, waar ik mij overigens bij aansluit, aandachtig bestudeerd. De diensten van de Commissie buigen zich op dit ogenblik over het probleem en in de nabije toekomst zullen richtsnoeren worden gegeven voor het te voeren beleid. Ik weet dat mevrouw Kirsten Jensen namens de milieucommissie op 22 april 1998 een verslag over deze voor het endocriene stelsel schadelijke stoffen heeft ingediend, want dit wordt nu ook bestudeerd. Hetzelfde geldt voor de vragen die de rapporteur aan de Commissie heeft gesteld.
Een verwijzing in artikel 4, lid 1, sub a) kunnen wij aanvaarden, maar nu is het nog te vroeg om in bijlage 1, deel B parameters in te voegen. Ik begroet het idee om de voor het endocriene stelsel schadelijke stoffen nader te onderzoeken, uiteraard op voorwaarde dat de vereiste begrotingsmiddelen met instemming van het Parlement ter beschikking worden gesteld. Het is echter overbodig en zinloos dit idee in een richtlijn te verankeren.
Dan zijn er tenslotte de bepalingen over lood, met name de amendementen 12 en 28, waarover mevrouw Jackson het had. Het voorstel van de rapporteur om de lidstaten te verzoeken een verslag op te stellen hoe ze het probleem van lood zullen oplossen, is interessant en kan met de nodige herformulering door de Commissie worden aanvaard. Amendement 28, waarin wordt voorgesteld dat de loodnormen gedurende een periode van 10 jaar moeten worden nageleefd, kunnen wij niet aanvaarden. De Commissie heeft 15 jaar voorgesteld, wat door de Raad is aanvaard. Wij hopen dat deze periode een evenwicht vormt tussen het belang van de volksgezondheid en de praktische problemen die de naleving van de normen met zich meebrengen. Misschien moeten we hier eveneens de aan dit voorstel verbonden kosten toevoegen, zoals mevrouw Jackson opperde.
Tenslotte zijn er de amendementen 24 en 29, over de trihalomethanen. Wij aanvaarden het idee van een verslag zoals bij de parameters voor lood. Met het voorstel inzake een strengere waarde voor THM kunnen we echter niet instemmen. Ik deel u ook mee dat wij de verwijzing naar richtlijn 89/106 betreffende bouwmaterialen een nuttig amendement vinden, dat wij in zijn huidige formulering kunnen aanvaarden.
Om af te ronden heb ik nog enkele opmerkingen over koper. Zoals ook de heer Collins heeft gezegd, werden alle amendementen door de milieucommissie verworpen en toch ziet het ernaar uit dat ze een rol spelen. Een groot aantal van de leden die hier vandaag het woord hebben gevoerd, hebben er immers naar verwezen. De Commissie heeft in haar voorstel de door de Wereldgezondheidsorganisatie voorgestelde grenswaarde voor koper overgenomen. Tijdens de herziening die in april 1997 in Genève plaatsvond, heeft de WGO deze grenswaarde niet gewijzigd. Aangezien deze waarde gebaseerd is op gezondheidsfactoren, is het logisch ze in bijlage 1, deel B te laten staan. Zodra nieuw bewijsmateriaal een wijziging van de classificatie van koper rechtvaardigt, zullen wij er uiteraard rekening mee houden. Voor zover de diensten van de Commissie weten, is er op dit ogenblik geen wijziging in het standpunt van de WGO op til. Daarom zullen wij de Raad ook geen wijziging voorstellen.
De Commissie stemt in met het deel van het amendement betreffende de voorafgaande raadpleging van het Parlement. Ik vestig de aandacht van het Parlement echter op het feit dat deze eis reeds in artikel 11, lid 1 is opgenomen. Voor koper en voor alle andere parameters in bijlage 1 is een aanpassing slechts mogelijk na raadpleging van het Parlement, aangezien het hier een procedure volgens artikel 189 C betreft. Tenslotte wil ik graag de opmerking van Ken Collins herhalen dat deze richtlijn veel belangrijkere bepalingen bevat dan deze over koper.
Mijnheer de Voorzitter, dit waren mijn belangrijkste opmerkingen over de amendementen. Ik dank u voor uw aandacht.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, ik had alleen willen preciseren dat de sprekers die het over koper hebben gehad, niet de bedoeling hebben de grenswaarde van koper te wijzigen, maar het van groep B naar C te verplaatsen. Over de grenswaarde zijn we het helemaal eens.

De Voorzitter
Mevrouw Matikainen-Kallström, dit leek mij eerder een opmerking dan een vraag. Dan kunnen we nu verder gaan, denk ik, maar ik zie dat ook mevrouw Baldi een vraag wil stellen.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil toch wel graag weten of de Commissie het juist vindt dat koper op de lijst van chemische stoffen staat, of liever gezegd de lijst van gifstoffen zoals arsenicum, cyanide, kwik, lood, ondanks dat de WGO verklaard heeft dat 2 milligram koper per liter drinkwater een goed veiligheidsniveau biedt.

Grossetête
Ik zou de commissaris alleen willen vragen of zij beseft welk effect haar beslissing kan hebben - wat koper betreft. In veel landen zijn de drinkwaterleidingen tegenwoordig van koper. Door deze koperen leidingen bij arsenicum in te delen, kan bij de bevolking de verkeerde indruk worden gewekt dat zij gevaarlijk zijn. Ik denk dat men dit bijzonder ernstig moet nemen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van hetgeen de commissaris zei, wilde ik verwijzen naar de documentatie van heel serieuze organisaties. In deze documentatie staat dat de WGO met de studie van 1997 toegeeft dat de geruchten omtrent acute gezondheidsschade door de aanwezigheid van koper in drinkwater wetenschappelijk niet gefundeerd is. De aanbeveling van de WGO is trouwens van voorlopige aard. Ter afsluiting wilde ik nog zeggen dat de Commissie zelf in haar document COM(94)612 toegeeft dat het gebruik van kopermateriaal in waterleidingen op zich niet gevaarlijk is voor de volksgezondheid. Daarom vraag ik de commissaris of hetgeen ik heb aangehaald uit deze documenten klopt. De commissaris heeft weliswaar verschillende vragen beantwoord maar niet de mijne. Klopt dit, ja of nee? Of bent u, mevrouw de commissaris, misschien niet helemaal op de hoogte van deze zaak en hebt u alleen zo geantwoord omdat u hoe dan ook weigert de amendementen betreffende overheveling van koper van 1B naar 1C over te nemen? Hebt u daarom ook gezwegen over de overheveling van asbest naar de gevaarlijke stoffen?

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het nogmaals over koper hebben en ik wil een vraag herhalen die ik in mijn bijdrage gesteld heb, maar die de commissaris niet beantwoord heeft. Wanneer we ervan uitgaan dat de informatie waarover de commissaris in verband met de gevaren van koper beschikt, correct is, dient het koper door andere producten vervangen te worden. De vraag die ik hier dan ook klaar en duidelijk wil stellen is de volgende: door welk product zullen we het koper vervangen en welke studies zijn al verricht inzake deze vervangproducten? Dit is een concrete vraag waarop ik graag een antwoord zou krijgen, want deze vraag is tot nu toe niet beantwoord door de Commissie of de milieucommissie. Het antwoord op deze vraag lijkt mij uiterst belangrijk, des te meer daar de Wereldgezondheidsorganisatie koper eigenlijk niet zo gevaarlijk vindt als de Commissie, zoals overigens al gezegd werd.

De Voorzitter
Ik geef nu het woord aan mevrouw Flemming, maar ik wijs erop dat de vragen niet in een tweede debat mogen ontaarden.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, hier is gezegd dat koper niet schadelijk is voor de gezondheid. Dat is wel het geval. Bij sommige jonge kinderen die daarvoor in zekere zin genetisch voorbeschikt zijn, is ernstige schade vastgesteld. Er zijn gevallen van levercirrose bij jonge kinderen. In Oostenrijk is een geval bekend waarbij de moeder elke dag voor haar kind thee zette met het eerste water dat 's ochtends uit de kraan kwam en dat dus tijdens de nacht koper uit de koperen buizen had opgenomen. Het kind is gestorven. Bovendien gebruikte de moeder ook een koperen ketel om thee te zetten. Jonge kinderen kunnen daarvan dus sterven. Dat moeten wij goed beseffen.

Collins, Kenneth
Mijnheer de Voorzitter, ik wil zeggen dat dit debat eigenlijk in de vorm van vragen gevoerd moet worden. Ik zal dus een of twee vragen stellen en mij aan de normale procedure houden.
Is de commissaris het met mij eens dat de koperindustrie gefeliciteerd moet worden met de efficiëntie waarmee zij erin geslaagd is mensen die overigens helemaal niets afweten van koper, te overtuigen van haar zaak?
Is zij het tevens met mij eens dat de commissie de amendementen inzake koper met een grote meerderheid verworpen heeft omdat zij van oordeel was dat het niet de bedoeling was koper in de waterleidingen te verbieden, maar ervoor te zorgen dat wij behoorlijke gezondheidsnormen hanteren?
Niemand stelt voor koperen leidingen te vervangen in de huishoudens. Niemand stelt voor het koper weg te gooien en te vervangen door een ander product. Wij voeren parameters in voor lood. Wij vragen bijvoorbeeld studies inzake stoffen die schadelijk zijn voor het endocriene systeem. Wij zijn ons ervan bewust dat er geen perfecte oplossing is om water aan de gezinnen te leveren en wij zorgen er eigenlijk alleen maar voor dat de gezinnen die dat water krijgen gezond zijn.
Is de commissaris het met deze beoordeling van de situatie eens en is zij het met mij eens dat de milieucommissie - waar overigens niemand van degenen die deze kwestie aan de orde gesteld hebben, aanwezig was - het bij het rechte eind heeft?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik mag mij wel niet bemoeien met de manier waarop het debat in de milieucommissie verlopen is, noch met wie wel en wie niet heeft gestemd, maar ik heb vastgesteld dat het voorstel geen steun vond. In verband met de vele vragen die hier gesteld zijn, wil ik nog eens verduidelijken dat wij ons naar de WGO gericht hebben. Het heeft mij verbaasd dat verschillende sprekers de gezondheidsrichtsnoeren van de WGO in vraag stellen. Uit ervaring weet ik dat het politiek gezien het verstandigst is om de door de WGO goedgekeurde richtsnoeren te volgen. Ik kan u zeggen dat wij in Europa niet verder gaan dan de landen waarmee wij ons normaal gesproken vergelijken. Zowel de VS als Japan hebben zeer strenge normen op dit gebied en om in te gaan op de opmerking van de heer Collins over de koperindustrie kan ik u zeggen dat de normen in de VS en in Japan bij mijn weten geen gevolgen hebben gehad voor de koperindustrie in deze landen. Ik deel zijn bezorgdheid dus niet en kan het amendement dat koper van deel B naar C wil verplaatsen, bijgevolg niet steunen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Grenswaarden voor verontreinigende stoffen in de lucht - Bestrijding van
de verzuring - Zwavelgehalte van vloeibare brandstoffen
De Voorzitter
Aan de orde is de gezamenlijke behandeling van de volgende verslagen:
A4-0161/98 van mevrouw Pollack, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofoxiden, zwevende deeltjes en lood in de lucht (COM(97)0500 - C4-0662/97-97/0266(SYN)); -A4-0162/98 van mevrouw Hulthén, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende een communautaire strategie ter bestrijding van de verzuring (COM(97)0088 - C4-0436/97); -A4-0174/98 van mevrouw Hautala, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de vermindering van het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen en tot wijziging van richtlijn 93/12/EEG (COM(97)0088 - C4-0283/97-97/0105(SYN)).
Pollack
Mijnheer de Voorzitter, deskundigen stellen dat in heel Europa minstens 40.000 mensen onder de gevolgen van luchtverontreiniging lijden en dat mensen met aandoeningen van de luchtwegen het gevaar lopen een voortijdige dood te sterven als gevolg van de gevaarlijke cocktail van scheikundige stoffen in de lucht die zij inademen. Luchtverontreiniging verergert het lijden van de vele kinderen met astma.
Stedelingen hebben natuurlijk het meest van deze verontreiniging te lijden aangezien de verontreiniging door het verkeer elk jaar een groter probleem wordt. Naarmate de verontreiniging door de industrie afneemt, zorgt alleen al de toename van het aantal auto's op onze wegen ervoor dat lucht inderdaad een schaars goed wordt. Er zijn niet alleen de gezondheidsproblemen van de mens; ook bossen, gewassen en kwetsbare ecosystemen gaan ten onder aan geleidelijke vergiftiging en ons dierbaar Europees cultureel erfgoed - eeuwenoude gebouwen en monumenten - wordt aangevreten door bijtende scheikundige stoffen in de lucht.
De voorliggende ontwerprichtlijn is een radicale en verreikende poging om een einde te maken aan dit rampverhaal. Voor het eerst worden juridisch bindende emissienormen vastgelegd. Ik wil de Commissie feliciteren met haar voorstel. U moet weten dat de voorgestelde normen het resultaat zijn van de eenparigheid die hierover de jongste twee jaar in ruime werkgroepen bereikt werd en dat zij gebaseerd zijn op de jongste WGO-normen voor de bescherming van de menselijke gezondheid. Er is een kosten-batenanalyse verricht en de normen zijn heel streng.
In deze eerste dochterrichtlijn worden vier verontreinigende stoffen aangepakt en in de komende richtlijnen zullen nog meer stoffen behandeld worden. In een kaderrichtlijn is bepaald dat deze vier verontreinigende stoffen - zwaveldioxide, stikstofoxiden, zwevende deeltjes en lood - als eerste moesten worden aangepakt.
In de korte spreektijd waarover ik beschik, kan ik de voorstellen niet in detail bespreken. Voor elke verontreinigende stof zijn verschillende grenswaarden vastgelegd en het is allemaal zeer ingewikkeld, maar kort samengevat worden in de richtlijn emissienormen vastgelegd die tegen 2005 en 2010 gehaald moeten worden. In de richtlijn worden voor het publiek beschikbare en door de regeringen goedgekeurde actieplannen gevraagd op gebieden waar de uitstoot op dit ogenblik hoger ligt dan deze grenswaarden, zodat concrete stappen gezet worden om de streefdata te halen. Dit is heel belangrijk. In een aantal gevallen zijn alarmdrempels vastgelegd wanneer de bevolking informatie moet krijgen over de lucht die zij inademt en er is een herziening gepland in 2003.
Er worden eveneens uniforme meetcriteria en -technieken vastgelegd. Gezien de leemten in de wetenschappelijke kennis over de gevolgen van een aantal van deze verontreinigende stoffen zijn er plannen om meer onderzoek te verrichten. Zo heb ik een aantal specifieke gebieden aangewezen waar op dit ogenblik eenvoudigweg geen wetenschappelijke informatie voorhanden is en verder onderzoek nodig is.
Kort samengevat is de bedoeling van de door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming aangenomen amendementen als volgt: om te beginnen hebben wij er steeds voor geijverd om de bevolking meer informatie te geven. Wij hebben alarmdrempels toegevoegd voor stikstofoxiden en zwevende deeltjes. Ik weet dat de Commissie de idee van een alarmdrempel voor zwevende deeltjes moeilijk kan aanvaarden. Ik ben het ermee eens dat de Wereldgezondheidsorganisatie geen veilige grenswaarde vaststelt en dat wij bijgevolg geen niveau kunnen voorstellen waarbij de bevolking op de hoogte gebracht moet worden. Ik blijf er echter bij dat we dit moeten proberen. In het Verenigd Koninkrijk is zo'n drempel van kracht. Voor stikstofoxiden heeft de milieucommissie verzocht om de alarmdrempel die in Frankrijk geldt en die lager ligt dan deze in het Verenigd Koninkrijk.
Wij hebben de overschrijdingsmarges van de drempelwaarde voor SO2 verlaagd. Ik erken dat dit heel optimistisch is, maar aangezien hoge niveaus van SO2 , zelfs gedurende een korte periode, ernstige gevolgen voor de volksgezondheid kunnen hebben, hoop ik dat de Commissie en de Raad erin zullen slagen hun huidige cijfers te verlagen, ook al willen zij niet tot het uiterste gaan. De werkgroep terzake beval geen uurgrenswaarde aan, maar mijns inziens is het realistischer de pieken te verminderen dan te streven naar de veel lagere grenswaarden die een aantal collega's wenst. De grenswaarden voor SO2 moeten evenwel opnieuw bestudeerd worden tijdens de herziening in 2003 en wij moeten ons ervan bewust zijn dat een aantal lidstaten een lager cijfer hanteert dan de waarde in de tekst.
Er is een klein probleem met het voorstel van de Commissie inzake de bescherming van ecosystemen tegen SO2 . In de WGOrichtsnoeren worden een aantal waarden bestudeerd voor verschillende soorten vegetatie - gewassen, bossen, gevoelige vegetatie en korstmossen. De milieucommissie heeft gekozen voor de grenswaarden ter bescherming van korstmossen, omdat die het gevoeligst zijn voor verontreiniging, en ze gaat veel verder dan de tekst van de Commissie. Mijns inziens moeten de Commissie en de Raad dit nogmaals bestuderen en nagaan of zij een betere manier kunnen vinden om de passende normen vast te leggen. Men kan moeilijk opteren voor een willekeurig cijfer wanneer men iets tracht te doen aan vier verschillende verontreinigende stoffen.
Amendement 32 is een compromis inzake de locatie van meetstations in kleine gebieden met gevoelige ecosystemen en is mijns inziens een aanzienlijke verbetering ten opzichte van de tekst van de Commissie. Wij hebben ook, zij het met tegenzin, de deur opengezet voor tolerantie ten aanzien van overschrijdingen voor lood in beperkte gebieden en op plaatsen waar een aantal non-ferrobedrijven, zelfs met de beste beschikbare technologie, niet in staat zal zijn de termijn te halen. Dit moet uiteraard op de voet gevolgd worden.
Collega's van de groene fractie wensen veel strengere grenswaarden voor stikstofoxiden en zwevende deeltjes. Deze amendementen zijn goedbedoeld, maar volledig onrealistisch en ze zijn alle gesneuveld in de commissie. Wij moeten de geboekte vooruitgang evenwel grondig bestuderen in 2003. Het gaat hier om gevaarlijke stoffen en ik deel hun verlangen om sneller te gaan. De in de tekst voorgestelde niveaus betekenen echter al een aanzienlijke vermindering voor stikstofoxiden en zwevende deeltjes en om te verwezenlijken wat zij voorstellen zouden wij bijna auto's moeten verbieden en fabrieken moeten sluiten. Als Londenaar ben ik maar al te goed vertrouwd met het probleem van luchtverontreiniging door het verkeer en weet ik dat er geen eenvoudige oplossingen zijn. Een aantal andere richtlijnen die op stapel staan, zullen hier evenwel toe bijdragen.
Tenslotte wil ik de Commissie, de Britse vertegenwoordiging, het secretariaat van de commissie en mijn eigen medewerkers danken voor het vele werk dat zij verricht hebben. Ik hoop dat de regionale en lokale instanties de heel strenge grenswaarden die zijn vastgelegd ten uitvoer kunnen leggen. Ik beveel de richtlijn en de amendementen aan de Vergadering aan.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, het probleem verzuring is ingewikkeld, omdat het de mensen in zo ongelijke mate treft. Sommigen hebben de gevolgen van de zure regen nooit gezien; anderen kunnen bijna dagelijks de gevolgen van de verzuring merken. Het gaat dan om merkwaardig groeiende bomen, dode takken, meren die net zo helder zijn als zwembaden en net zo verstoken van ieder leven. Bloemen die verdwijnen en nooit meer terugkomen, insecten en schaaldieren die hetzelfde lot ondergaan, en vissen die zich niet meer kunnen voortplanten. Er hangt een merkwaardige stilte over een gebied dat door verzuring wordt getroffen; de natuur verwordt er tot een coulisse zonder enige inhoud.
Het is echter niet altijd makkelijk om begrip te kweken voor problemen die niet voor iedereen zichtbaar zijn. Het is niet eenvoudig om een strategie te vinden om iets te doen aan milieugevolgen waarmee het moderne industrialisme gepaard gaat. Daarvoor zijn samenwerking en begrip nodig, vooral van de zijde van degenen die er niet door worden getroffen. Daarom wil ik graag iedereen bedanken die aan dit werk heeft bijgedragen, die hierover heeft nagedacht en die met amendementen is gekomen. Ik wil ook graag de Commissie danken voor haar meer dan uitstekende stuk werk.
Met deze mededeling starten wij een strategie om verdere verzuring tenminste te stoppen , ook al zou er meer moeten worden gedaan om de verloren gegane ecosystemen terug te winnen. Maar iets goeds kan natuurlijk altijd nog verbeterd worden. Vanzelfsprekend kunnen de aanvangsdata uit de mededeling van de Commissie worden aangevuld, en kunnen er meer voorstellen aan worden toegevoegd. Vanzelfsprekend is het verder zo dat wij ook concrete maatregelen nodig hebben voor de scheepvaart, en ook, zo vind ik, een grens met betrekking tot brandstof voor vliegtuigen. Er is bovendien een herziening nodig van de richtlijn inzake grote verbrandingsinstallaties. Wij moeten bovenal een dialoog starten met de kandidaat-landen, die dezelfde problemen of misschien wel ernstiger problemen hebben als velen van ons in de Unie. Hoe moeten wij hun installaties aanpassen? Hoe moeten wij het voor elkaar krijgen dat ze de voldoen aan de eisen die wij vandaag stellen?
Hoewel sommigen van ons kunnen begrijpen dat het noodzakelijk is om hiermee aan de gang te gaan, zijn er anderen die het gevoel hebben dat het allemaal te snel gaat, dat het een probleem wordt. De klassieke tegenstelling tussen milieu en werkgelegenheid duikt dan op. Degenen die dit gevoel hebben, willen wij voorhouden dat ook al merkt men de verzuring niet bij zich zelf, men toch kan begrijpen dat de oorzaak van de verzuring ook voor de mens en de natuur gevolgen heeft. Wat slecht is voor een vis, zal evenmin goed kunnen zijn voor een mens. Luchtverontreiniging is een probleem voor iedereen, niet alleen voor de mensen die door de verzuring worden getroffen.
Milieuverontreiniging kent geen grenzen. Daarom kan de uitstoot in de lucht zich verplaatsen. Verontreinigingen van de ene plek hebben gevolgen voor de natuur duizenden kilometers verderop. Daarom moeten er gemeenschappelijke maatregelen komen. Ik hoop dat wij met de door de Commissie voorgestelde strategie en de voorstellen van de milieucommissie de natuur weer tot leven kunnen zien komen, ook op afgelegen plekken als de streek waar ik zelf vandaan kom. Volgens mij zijn het voorstel en de strategie van de Commissie flexibel genoeg om de landen die bepalingen te laten opstellen die het beste bij ze passen, en zorgen ze voor een richtlijn en een doelstelling waarbij tenslotte de verzuring toch geheel wordt gestopt.

Hautala
) Mijnheer de Voorzitter, in februari hebben we gestemd over de vermindering van het zwavelgehalte van vloeibare brandstoffen, zodat de emissies van automobielen schoner zouden worden. Nu hebben we een voorstel van de Commissie waarin het de bedoeling is het zwavelgehalte van wat zwaardere brandstoffen te verminderen: het gaat om zware stookolie en gasolie, waarbij we spreken over zwavelgehaltes die vele malen hoger zijn. In het autoolieprogramma moeten we de zwavelgehaltes zien te reduceren tot enkele miljoenste delen. Nu hebben we het over procenten. Het idee dat er ten grondslag aan ligt, is dat de olie-industrie deze gele stof uit het proces moet kunnen halen, zodat die niet in de lucht komt. Dat is technisch volkomen mogelijk en ook de kosten zijn beheersbaar.
Het voorstel van de Commissie is de eerste echte ontwerp-richtlijn die de verzuring moet aanpakken waarover collega Hulthén zojuist sprak. Dat is vooral belangrijk voor het milieu, de natuur en natuurlijk het culturele erfgoed. Vele waardevolle gebouwen raken in verval door zwaveluitstoot. Het moet echter benadrukt worden dat deze maatregel ook van belang is voor de kwaliteit van de lucht ter plaatse. Daarbij praten we weer over de kwesties die collega Pollack hier heeft gerapporteerd.
De zwaveluitstoot van vloeibare brandstoffen kunnen samen met zwevende deeltjes ernstige schade aan de gezondheid toebrengen. Men moet constateren dat dat niet alleen een probleem is in Noord-Europa, maar in alle samenlevingen, in alle bewoonde streken in het gebied van de Europese Unie zijn er problemen die veroorzaakt worden door de kwaliteit van de lucht ter plaatse en het zwavelgehalte ervan.
Ik heb willen voorstellen dat in dit voorstel ook de door schepen gebruikte brandstoffen worden inbegrepen. De Commissie heeft iets dergelijks oorspronkelijk ook gepland maar in deze ontwerp-richtlijn staat er niets over. Het Parlement zal waarschijnlijk het voorstel van de milieucommissie, dat inhoudt dat ook de Europese Unie het zwavelgehalte van de door schepen gebruikte brandstoffen gaat verminderen, goedkeuren. Dit lijkt me zeer verstandig. Eigenlijk denk ik dat op grond van de eigen berekeningen van de Commissie de kosten van de hele verzuringsstrategie met vijftien procent verminderd zouden kunnen worden, als de scheepsbrandstoffen in deze richtlijn worden meegenomen. Internationale onderhandelingen zijn gevoerd in de IMO, de Internationale Maritieme Organisatie, maar daar heeft men niets bereikt en ik vind dat we niet moeten blijven wachten op die onderhandelingen. In hetzelfde verband is ook afgesproken dat de Oostzee een apart gebied wordt waar geen scheepsbrandstoffen gebruikt mogen worden waarvan het zwavelgehalte de anderhalve procent overstijgt, maar bij de onderhandelingen is er duidelijk iets fout gegaan omdat de Noordzee en de Ierse Zee buiten deze classificatie in speciale gebieden zijn gevallen. Ze zouden beslist daarbij gerekend moeten worden.
Dan kom ik bij de behandeling van gasolie oftewel lichte stookolie. Deze zaak is niet alleen uit milieuoogpunt belangrijk, maar ook politiek interessant, omdat Oostenrijk, Finland en Zweden een overgangsperiode van vier jaar hebben gekregen, waarin het mogelijk moet zijn hun strengere plafond voor het zwavelgehalte van gasolie te handhaven. De commissie steunt nu het voorstel dat als uitgangspunt moet gelden het maximaal toegestane zwavelgehalte van 0, 1 gewichtsprocent dat nu al in Oostenrijk geldt en dat lager ligt dan wat de Commissie voorstelt.
De milieucommissie is van oordeel dat de passende wettelijk basis voor de richtlijn artikel 100 A is. Als rapporteur moet ik zeggen dat ik hierover een andere mening was toegedaan, omdat het heel goed als milieubeschermingsmaatregel gezien kan worden, zodat voor 130 S gekozen zou kunnen worden. Dat zou het voor Oostenrijk gemakkelijker maken om aan zijn grens vast te houden, indien de commissie geen rekening houdt met het in Oostenrijk geldende zwavelgehalte.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bjerregaard, dames en heren, dit probleem heeft inderdaad met de interne markt en de milieubescherming te maken. Wij stellen hier immers geen grenswaarden vast voor vaste installaties, raffinaderijen of grote stookinstallaties, maar voor brandstoffen die in de interne markt vrij kunnen worden verhandeld. Wij hebben al vaak gehoord dat de verbranding van die brandstoffen de oorzaak van de verzuring van onze bossen en landschappen is. Het gaat hier echter ook om de interne markt. Op 18 februari hebben wij de richtlijn betreffende diesel en benzine met een grote meerderheid aangenomen. Ook daarvan willen wij het zwavelgehalte verlagen. Nu willen wij dat ook doen voor zware en lichte stookolie, waarvan het zwavelgehalte op dit ogenblik nog veel hoger ligt.
Dames en heren, laten wij ons inspannen om in Europa tot gemeenschappelijke normen voor lichte en zware stookolie te komen. Volgens mij kunnen wij moeilijk verklaren waarom niet alleen voor de interne markt, maar ook voor de bescherming van het milieu allerlei verschillende normen mogen worden gehanteerd. Wat betekent anders dat de lidstaten zelf kunnen beslissen welke grenswaarden zij vaststellen? In de praktijk wil dat zeggen dat sommige lidstaten verder zullen gaan dan andere en dat in de interne markt voor lichte en zware stookolie ernstige verstoringen zullen optreden. Ik heb de cijfers eens bijeengezocht en zal die met genoegen aan de Commissie bezorgen. In bepaalde lidstaten wordt meer dan de helft van de behoefte door in- en uitvoer gedekt. In de interne markt gaat het dus niet om kleine hoeveelheden. Daarbij komt ook het milieuaspect. Het kan zijn dat een bepaald land in lichte en zware stookolie geen zwavel meer toelaat en andere landen dat wel doen. Jammer genoeg kennen de wolken, waaruit de zure regen valt, geen grenzen. Het is dan ook mogelijk dat het land waar de grenswaarde 0 % bedraagt, meer van zure regen te lijden heeft dan vroeger. Wij hebben daarom eenvormige normen nodig. Om die reden is dit ook een probleem van de interne markt en moeten wij dus artikel 100 A als rechtsgrondslag nemen.
In de tweede plaats moeten de grenswaarden ook gelden voor dieselbrandstof voor schepen. Van alle N- en X-emissies en van alle zwavelemissies is respectievelijk 14 % en 16 % van schepen afkomstig. Daaraan moeten wij iets doen, ook bij de aanpassing van oude schepen.
Dames en heren, laten wij aan het werk gaan. Laten wij de brandstoffen in Europa zwavelvrij maken.

Matikainen-Kallström
) Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie voor de verzuringsstrategie is belangrijk en gaat in de goede richting. Men concentreert zich op de vermindering van verzurende emissies. De strategie is echter nog niet gereed om over te beslissen. Voor goedkeuring van de strategie moeten de verouderde en ontoereikende achtergrondgegevens absoluut verbeterd worden.
Vanwege de verzuring is het belangrijk dat de vermindering van emissie op de eerste plaats gezet wordt bij de toenaderingsstrategieën van de landen die lid willen worden van de EU. In verband met de uitbreiding zou de steun aan de milieubescherming vooral gericht moeten zijn op vermindering van de emissies die buiten onze grenzen vallen. Door de nieuwe technologie over te brengen naar deze landen kunnen we sneller en effectiever belangrijke resultaten bereiken in heel Europa. Ook de richtlijn betreffende de vermindering van het zwavelgehalte van vloeibare brandstoffen moet zo snel mogelijk uitgevoerd worden en er dienen ook regels gesteld te worden voor vaste brandstoffen en de bedrijven die ze gebruiken.
Omdat de Internationale Maritieme Organisatie geen grenzen heeft gesteld aan het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen, worden die ook niet meegenomen in de EU-richtlijn die betrekking heeft op vloeibare brandstoffen. Een deel van de aan de Oostzee gelegen staten vallen niet onder de EU-richtlijn. Het gevolg hiervan is dat schepen gaan bunkeren in de landen die niet tot de EU horen, als de bunkeroliën onder de richtlijn vallen. Dit is niet in het belang van de Oostzee en de Unie. Men moet andere middelen aanwenden.
In verband met olieraffinage ontstaan er in samenhang met de aard van de productie in aanzienlijke mate verschillende nietcommerciële distillatierestanten die in raffinaderijen als brandstof gebruikt worden. Voor raffinagebrandstoffen is het niet doelmatig aparte grenzen te stellen. Wat betreft het milieu wordt er een even goed resultaat bereikt door de emissies van olieraffinaderijen te bepalen als door de afzonderlijke eigenschappen van brandstoffen te bepalen. Voor de Europese olieraffinage-industrie is het belangrijk om de flexibiliteit van de keuze van brandstoffen van raffinaderijen te bewaren.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, namens de socialistische fractie wil ik de verslagen-Hautala, -Hulthén en - Pollack toejuichen, die alle een belangrijke bijdrage leveren aan de verbetering van de luchtkwaliteit en de bescherming van de menselijke gezondheid in het milieu in Europa. Met de vaststelling van deze nieuwe normen voor de luchtkwaliteit in onze steden kunnen wij de industrie dwingen de noodzakelijke maatregelen te nemen en iets te doen aan de bronnen die op dit ogenblik het probleem van de luchtverontreiniging in onze steden veroorzaken.
Er zijn in het bijzonder problemen met zwavel, soms met zwaveldioxide en natuurlijk met stikstofoxiden in onze atmosfeer, die afkomstig zijn van de verbranding van een aantal vuile brandstoffen in fabrieken en auto's en van andere bronnen zoals schepen. We mogen de omvang van het probleem niet onderschatten. Aanvankelijk is de verontreiniging onzichtbaar en verloopt het proces heel geleidelijk, maar uiteindelijk leidt het tot dode rivieren, afgestorven bossen en duizenden voortijdige doden als gevolg van ademhalingsaandoeningen. Wij kunnen deze prijs niet blijven betalen en deze verslagen zijn dan ook absoluut noodzakelijk om verdere schade en aftakeling en nog meer doden in Europa te voorkomen. De voorstellen om het zwavelgehalte in een aantal brandstoffen terug te brengen tot 0, 1 % zijn technisch haalbaar en de kostprijs is redelijk.
Andere opmerkelijke maatregelen zijn de voorstellen om een controlegebied voor de uitstoot van SO2 in de Noordzee te creëren. Dit voorstel en de hiermee gepaard gaande maatregelen zullen een emissiebron aanpakken die vroeger buiten elke communautaire regelgeving viel. Met name in het verslag-Hautala wordt de rechtsgrondslag van dit voorstel ter discussie gesteld. Gaat het om een marktmaatregel of een maatregel ter bescherming van het milieu? Uit mijn eerdere opmerkingen blijkt dat dit volgens mij vóór alles een maatregel ter bescherming van het milieu is. Ik ben evenwel bereid naar de collega's te luisteren en te aanvaarden dat de voorstellen die nodig zijn om zwavel te beperken, wel degelijk heel concrete gevolgen voor de markt hebben.
Tenslotte kunnen de maatregelen in dit pakket enkel beschouwd worden als noodzakelijke stappen. Ik verzoek de Commissie en de Raad dan ook met aandrang de verslagen en de amendementen van het Parlement te aanvaarden in het duidelijke besef dat onze rivieren, bossen, steden en dorpen van Middlesbrough tot Milaan in de toekomst gezondere, schonere en betere plaatsen zullen zijn om te wonen.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bjerregaard, de mensen in Europa hebben nood aan schonere lucht. Ik vind het voorstel van de Commissie over de schadelijke stoffen in de lucht dan ook voortreffelijk. Dit is een bijzonder grote stap voorwaarts. Wie uit een land komt waar uiterst strenge grenswaarden gelden, mag niet verwachten dat alle landen van de Europese Unie meteen even streng worden. Wij moeten enige bescheidenheid aan de dag leggen en zijn al blij als wij stapsgewijs vooruitgang kunnen boeken.
Als Oostenrijkse zou ik hier toch drie opmerkingen willen maken. Een eerste opmerking betreft artikel 8 over de voorlichting van de bevolking. Daarover wil ik de volgende fundamentele opmerkingen maken. Volgens het voorstel van de Commissie moet de informatie regelmatig aan relevante organisaties worden verstrekt. In Oostenrijk weten wij al sedert vele jaren uit ervaring dat het niet nodig is die informatie te verstrekken. Aanvankelijk kijkt men ernaar uit, maar daarna ebt de belangstelling zeer snel weg.
In Oostenrijk kan de informatie altijd via teletekst, Internet, per telefoon of fax worden geraadpleegd. Aangezien iedereen inmiddels over een van die informatiedragers beschikt, wordt voorgesteld de informatie niet actief mee te delen, maar ter beschikking te stellen.
Wat de grenswaarde voor zwaveldioxide betreft, wordt een 1-uurgrenswaarde van 350 microgram vastgesteld. Die is afgeleid van de 10-minutenwaarde van 500 microgram van de WGO. In Oostenrijk weten wij uit ervaring dat de voorgestelde 1uurgrenswaarde de naleving van de gemiddelde 10-minutenwaarde niet garandeert. Om tot een juistere verhouding te komen, stellen wij voor de 1-uurgrenswaarde op 250 microgram vast te stellen.
Mevrouw Bjerregaard, wat de stikstofoxides betreft, is een alarmdrempelwaarde uiteraard prijzenswaardig, maar een waarde van 800 microgram is veel te hoog. Wij stellen een grenswaarde van 400 microgram voor. Ook als die amendementen niet meteen worden aangenomen, hoop ik toch dat alle Europese landen die Oostenrijkse grenswaarden ooit zullen halen.

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de vermindering van het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen, met name stookolie en gasolie, moet de mogelijkheid bieden om een bepaalde vorm van luchtverontreiniging, te weten "zure regen" , te bestrijden.
De gevolgen van deze luchtverontreiniging zijn welbekend, vooral in de steden. Voor het overige heb ik deze kwestie behandeld in mijn verslag over het communautaire actieprogramma 1999-2000 betreffende met luchtverontreiniging verband houdende ziekten in het kader van emissies van zwaveldioxide. Maar deze - zeer legitieme - bezorgdheid over het milieu moet niet leiden tot veronachtzaming van het economische aspect, met name wat het concurrentievermogen van de ondernemingen van de lidstaten betreft. Er bestaan immers grote onderlinge verschillen. Sommige zijn grote afnemers van zware stookolie, andere gebruiken minder. Daarom heb ik in de bevoegde commissie amendementen ingediend, opdat de lidstaten dusdanige maatregelen treffen dat zware stookolie met een zwavelgehalte van meer dan 2, 5 gewichtsprocent - in plaats van 1 gewichtsprocent, zoals de Commissie voorstaat - niet meer op hun grondgebied gebruikt mag worden.
Hierdoor kan meer rekening worden gehouden met het concurrentievermogen. Het blijkt dat de vereiste normen steeds strenger worden, waardoor de industrieën, die toch begrepen hebben - en ik zeg dit met klem - dat het in het belang van ons allen is om redelijke normen vast te stellen, in gevaar kunnen worden gebracht. In deze strengheid schuilt het risico dat de normen uiteindelijk weer verlaagd moeten worden.
Desalniettemin lijkt het voorstel van de Commissie over het geheel genomen aanvaardbaar. Ik verzoek u dan ook u te houden aan deze tekst en de te strenge amendementen te schrappen, zodat op die manier, hoewel er in deze tekst ook zeer hoge eisen worden gesteld, de nog lastigere en minder realistische normen van de rapporteur geen doorgang vinden.

Eisma
Voorzitter, als ik het verslag van collega Hulthén lees over de strategie ter bestrijding van de verzuring, moet ik aan mijn eigen land, Nederland, denken. In Nederland is de uitstoot van ammoniak door de landbouw de afgelopen vijf jaar met slechts de helft gedaald dan eigenlijk zou moeten en dat hele teleurstellende resultaat komt helaas niet als een complete verrassing. Het maakt duidelijk dat extra maatregelen nodig zijn om de gestelde milieudoelen te halen. Ik ben dan ook zeer verheugd en met mij mijn fractie, dat de Commissie een strategie heeft uitgewerkt ter bestrijding van de verzuring en wij zullen dan ook volledig instemmen met de verscherping in het verslag-Hulthén.
De Commissie stelt namelijk voor om de kritische drempel van verzuring, die in het referentiejaar van 1990 overschreden werd, tegen 2010 te halveren. Maar ik ben van mening dat deze strategie wel wat mag worden aangescherpt. Ik ben het met mevrouw Hulthén eens dat dit streefdoel moet worden vervroegd naar 2004. En in 2015 zouden de kritische drempels op het platteland nergens meer mogen worden bereikt. Bovendien zouden de subsidies voor de landbouw moeten worden gekoppeld aan strengere eisen voor de ammoniakuitstoot. Dat heet integratie van milieu op het gebied van landbouw.
Duurzame biologische landbouw moet in dit kader absoluut worden gestimuleerd. Anders komen wij er helemaal niet. Ik hoop dan ook dat de invloed van commissaris Bjerregaard op haar collega Fischler groot genoeg is om dit doel te bereiken. Hoewel, als wij Agenda 2000 lezen dan zijn ook de Commissievoorstellen van de heer Fischler bemoedigend, ook op het gebied van landbouw voor het milieu.
Tenslotte vind ik het van groot belang dat de bestrijding van de verzuring niet aan de grenzen van de huidige Europese Unie ophoudt. De kandidaat-landen moeten daarom worden geholpen en worden voorbereid om aan deze standaarden tegemoet te komen.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, vanuit het oogpunt van de luchtvervuiling zijn behalve de verbrandingsinstallaties van de krachtcentrales ook de verbrandingsmotoren van auto's voor mensen grote gezondheidsrisico's. Dit feit moeten we erkennen ook al hebben onze kiezers auto's.
Voor vloeibare brandstoffen zijn we nu grenswaarden aan het stellen met uitzondering van kerosine. Het stellen van grenswaarden is een positieve zaak. Die moeten ook gesteld worden voor vaste brandstoffen, in het bijzonder voor steenkool. Volgens de energiestrategie van de EU nemen de verbranding van aardgas en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen toe. Het verbeteren van de verbrandingsefficiëntie alsmede warmtekrachtkoppeling verminderen de emissie. Daar het energieverbruik echter met een procent per jaar toeneemt, moeten we voor de verbranding van steenkool dezelfde grenzen stellen als we nu voor olie invoeren.
Het gaat om de verzuring van de bodem; ik herinner de geachte commissaris eraan dat in de noordelijke gebieden, in Finland, Zweden en Oostenrijk, de strengere grenswaarden dan die van de andere landen gehandhaafd moeten blijven. De Europese Unie moet dezelfde grenzen ook aan de andere landen opleggen.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, de drie verslagen over de inperking van de luchtverontreiniging maken mij zowel verheugd als heel erg boos. Aan de ene kant gaat het immers om problemen waar de EU heel erg op moet letten, problemen die uit de aard der zaak grensoverschrijdend zijn en bindende internationale wetgeving vereisen. Over het geheel genomen betekenen deze verslagen een versterking van de strijd tegen de luchtverontreiniging, hoewel er gebreken zijn; de vliegtuigkerosine is bijvoorbeeld vergeten. Maar in elk geval heeft men er de aandacht op gevestigd dat bijvoorbeeld de verzuring in mijn land een groter probleem is dan in veel andere EU-landen. Dat is natuurlijk een goede zaak. Op dit punt wordt het verslag dan ook van harte gesteund door de Fractie De Groenen en ook door mijn eigen partij, Miljöpartiet uit Zweden.
Aan de andere kant heeft het eeuwige machtsstreven van sommige Europarlementariërs echter gezorgd voor een ernstige schoonheidsfout in het verslag-Hautala - en dat tegen de wil van de rapporteur in. De milieucommissie eist een wijziging van de wettelijke grondslag, en wel van artikel 130 S naar artikel 100 A, en dit niet uit zorg voor het milieu, maar enkel omdat het Europees Parlement de besluitvormingsprocedure wil wijzigen van een samenwerkingsprocedure in een medebeslissingsprocedure. Dat kan uiteraard in sommige gevallen te verdedigen zijn, maar in dit verband houdt het in dat de regels van minimumbepalingen veranderen in een totale harmonisatie, wat negatieve gevolgen voor het milieu kan hebben in landen met strengere bepalingen, zoals Zweden. Bovendien verhindert artikel 100 A dat EU-landen in de toekomst het voortouw nemen met strengere regels. Een verwijzing naar artikel 100 A, lid 4, is waardeloos, aangezien iedereen weet dat dit geen milieugarantie is, maar een beperkte dispensatiemogelijkheid, die bijna nooit toegepast wordt; het wordt trouwens nog erger met het Verdrag van Amsterdam. Het is derhalve een goede zaak dat het Europees Parlement de strijd tegen de luchtverontreiniging wil opvoeren, maar het is een slechte zaak dat men bij de keuze tussen milieubescherming....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde iets zeggen over de richtlijn betreffende het zwavelgehalte van vloeibare brandstoffen. Kennelijk geeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming gehoor aan het advies van de rapporteur, die heeft aanbevolen om de door de Commissie voorgestelde rechtsgrond goed te keuren door te opteren voor artikel 100 A. Als dit artikel door de Raad wordt geaccepteerd, dan zal dit wetgevingsbesluit afhankelijk worden gemaakt van de medebeslissingsprocedure.
De milieucommissie heeft duidelijk gewezen op het feit dat de voordelen van een eventuele verlaging van het zwavelgehalte in brandstoffen veel meer gewicht in de schaal leggen dan de kosten die het bedrijfsleven op zich zou moeten nemen voor aanpassing van de installaties van olieraffinaderijen.
Wij hopen dat het gezond verstand zal zegevieren tijdens de medebeslissing en dat men rekening zal houden met het feit dat - om maar een voorbeeld te noemen - aardolie die in de Noordzee gewonnen wordt een heel laag zwavelgehalte heeft, anders dan aardolie uit de Middellandse Zee. De landen van het zuiden staan dus voor andere problemen dan die van het noorden, hetgeen impliceert dat men bij harmonisering rekening zal moeten houden met milieuproblemen maar eveneens met werkgelegenheidsproblemen.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bjerregaard, dames en heren, van de vele vormen van milieuverontreiniging waarmee de mensen worden geconfronteerd, wordt de luchtvervuiling meestal het duidelijkst ervaren en als het onaangenaamst beschouwd. Daarom ben ik ingenomen met de verslagen die wij hier vanmiddag bespreken: een strategie tegen de verzuring, richtlijnen betreffende grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofoxide, lood en deeltjes, en een verlaging van het zwavelgehalte van verschillende vloeibare brandstoffen.
Ik dank de rapporteur en meen dat zij door haar werk, naast de in het kader van het auto-olieprogramma getroffen maatregelen, de lucht boven en in de Europese Unie zuiverder en ook het water schoner kan maken. Wij moeten immers altijd voor ogen houden dat de waterverontreiniging voor de helft het gevolg is van de aanwezigheid van schadelijke stoffen in de lucht.
Er is grensoverschrijdende, maar ook lokale luchtverontreiniging. Beide kunnen door deze richtlijn worden verminderd. Luchtverontreiniging als gevolg van het hoge zwavelgehalte van vloeibare brandstoffen veroorzaakt vooral in nauwe dalen in de bergen lokale luchtverontreiniging, terwijl het grensoverschrijdende karakter van de luchtverontreiniging vooral in de vlakte duidelijk is.
Volgens mij is het uiterst belangrijk dat de industrie, die met deze richtlijnen wordt geconfronteerd, voor nieuwe installaties nieuwe technologische oplossingen en geen end of pipe -strategieën kiest. Met deze laatste maken wij onze industrie immers niet schoner, maar maken wij alleen de producten duurder. De stad waar ik woon, was vijftien jaar geleden de Oostenrijkse stad met de grootste luchtverontreinigingsproblemen. Door de toepassing van nieuwe technologieën is de situatie zodanig verbeterd dat de industrie nu tien keer minder schadelijke stoffen uitstoot en er toch beter voorstaat dan toen.
De aanneming van deze richtlijnen is een belangrijke stap naar een betere gezondheidspreventie. Bovendien meen ik dat wij ook een strategie moeten kunnen uitstippelen om de vorming van ozon aan de grond te beletten. Ik hoop ook dat de amendementen in het verslag van mevrouw Hautala, waarin de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming voor een van de Oostenrijkse, Finse of Zweedse grenswaarden voor het zwavelgehalte van stookolie heeft gekozen, door de Commissie zullen worden overgenomen en dat wij aldus een nieuwe stap naar de verbetering van de luchtkwaliteit in de gehele Europese Unie kunnen ondernemen.
Tot besluit zou ik nog het volgende willen zeggen: in de Middeleeuwen werd gezegd dat stadslucht vrij maakt, in de 20ste eeuw maakt stadslucht integendeel vaak ziek. Ik zou willen dat wij kunnen zeggen dat de lucht in Europa overal goed en aangenaam om in te ademen is.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet terugkomen op de inmiddels genoegzaam bekende schadelijke effecten van de verzuring op het milieu. Daar hebben wij het al genoeg over gehad.
Ten aanzien van de vermindering van het zwavelgehalte, en bijgevolg het verslag-Hautala, ben ik er voorstander van dat de rechtsgrondslag gewijzigd wordt en dat wij derhalve artikel 100 A betreffende de interne markt als rechtsgrondslag aannemen, waardoor aanpassing van de wetgevingen mogelijk wordt, teneinde concurrentievervalsing te voorkomen. Het is immers welbekend dat het zwavelgehalte van brandstof uit het noorden van Europa verschilt van dat uit de Perzische Golf.
Ik vermeld overigens dat de lidstaten op grond van artikel 100 A, lid 4, om milieuredenen strengere nationale wetsbepalingen kunnen toepassen. Op die manier kunnen Oostenrijk, Finland en Zweden hun veel striktere normen blijven opleggen. Wat dat betreft, is er geen probleem.
Ik moet mevrouw Hautala nochtans zeggen dat zij volgens mij misschien een beetje te ver gaat, en dat er daadwerkelijk rekening gehouden moet worden met de economische problemen die in haar verslag aan de orde worden gesteld. Ik ben er dus geen voorstander van het toepassingsgebied van het voorstel uit te breiden tot zware stookolie, of tot gasolie, en evenmin tot vliegtuigkerosine, die slechts 0, 2 % van de totale zwaveluitstoot uitmaakt en alleen in de hogere lagen van de atmosfeer terechtkomt. Evenzo denk ik, wat bunkerstookolie betreft, dat het beter is de resultaten af te wachten van de onderhandelingen van de MARPOL-Verdrag in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie, die op korte termijn afgerond moeten zijn en waarbij het zwavelgehalte voor bunkerstookolie moet worden vastgesteld en de speciale beschermingszones moeten worden bepaald. Ik denk dat het redelijk is het einde van deze onderhandelingen af te wachten en vooral niet het goede verloop ervan te verstoren.
Tot slot hoop ik, nog altijd om economische redenen, dat er niet te krappe termijnen voor de vermindering van het zwavelgehalte van zware stookolie of gasolie worden vastgesteld. Als besloten wordt deze op 1999 vast te stellen, terwijl het al medio 1998 is, denk ik dat dit buitengewoon krap is, en dat dit nadelig is voor de economie.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, de drie verslagen die wij nu bespreken, staan zoals wij weten in een wezenlijk verband tot elkaar. Het verslag-Pollack gaat over luchtverontreiniging als een bedreiging van de gezondheid van de burgers. Ik ben ervan overtuigd dat het absoluut mogelijk is om hogere eisen te stellen dan de Commissie doet, in elk geval op bepaalde terreinen. Sommige landen zijn al verder.
Ik wil mij echter concentreren op het verslag-Hulthén over een communautaire strategie ter bestrijding van de verzuring. Het is een goed verslag over een zeer ernstig milieuprobleem. De milieucommissie vindt een verdergaande doelstelling voor het jaar 2015 op haar plaats. In sommige gebieden zullen de kritische drempels worden overschreden, maar dat mogen maar enkele gebieden zijn.
In Zweden zijn er minder gelden uitgetrokken om de meren te bemesten met kalk teneinde de PH-waarde te verhogen. Er wordt rekening mee gehouden dat enkel deze maatregel al de oorzaak kan zijn van de dood van ongeveer 3.000 visbestanden en een miljoen bestanden aan ongewervelde dieren.
Op veel plaatsen in Europa is er aanzienlijke schade aan de bossen toegebracht door de verzurende uitstoot. In 1993 was het gebruik van steenkool verantwoordelijk voor ongeveer 60 % van de uitstoot van zwaveldioxide. Het voorstel om de nationale steenkoolsubsidies af te schaffen is dan ook belangrijk. Steenkool moet juist worden belast, met heffingen op de zwaveluitstoot.
De rapporteur heeft ook andere gevolgen van de verzurende uitstoot behandeld, bijvoorbeeld de gevolgen voor de gezondheid. Uitgaande van de gegevens van het externe rapport van de Commissie zelf, over de verschillende energiesoorten, kan worden vastgesteld dat als wij gedurende tien jaar kernenergie door steenkoolenergie vervangen, de Unie ongeveer 20.000 kankergevallen meer zou kennen dan nu het geval is. Anderzijds moeten wij ook erkennen dat de veilige kernenergie van het Westen een krachtige bijdrage levert in de strijd tegen zowel de verzuring als het broeikaseffect.
Ik ben er ook van overtuigd dat als men alle kosten voor luchtverontreiniging bij elkaar optelt, het zeer lonend zal blijken te streven naar verwezenlijking van de doelstellingen van het Parlement, en dat het mogelijk moet zijn die doelstellingen met doelmatige economische stuurmiddelen te ondersteunen.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sedert bijna twintig jaar werpen de Europese en nationale maatregelen tegen de luchtverontreiniging vruchten af. Een van de grootste oorzaken van de verontreiniging is echter nog altijd het vervoer. Onze fractie heeft altijd voor een aanpak van de verontreiniging aan de bron gepleit. Dat is ook de bedoeling van de richtlijnen waarover mevrouw Hautala en mevrouw Pollack een verslag hebben opgesteld. Voorstellen om de situatie echt te verbeteren worden ook door mijn fractie ondersteund. Belangrijk voor mij is echter dat de nieuwe wetgeving in overeenstemming is met andere fundamentele bepalingen, onder meer met de richtlijnen betreffende de goedkeuring van installaties.
Bovendien rijst in verschillende lidstaten het probleem van de zogenaamde lasten van het verleden als gevolg van het feit dat daar gedurende honderden jaren erts is gewonnen. In de omgeving van loodgieterijen is de verontreiniging door schadelijke stoffen daardoor zo groot dat ze binnen de gestelde termijn onvoldoende kan worden verminderd. Daarvoor acht ik dan ook een beperkte uitzondering nodig. Het desbetreffende amendement van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zou vrijwel voor elke stad een uitzondering mogelijk maken en gaat dus volgens mij te ver. Ik heb daarom een amendement ingediend. Voorts vraag ik uw aandacht voor een typisch probleem aan de grens met de voormalige Oostbloklanden Hongarije, Tsjechië en Polen. De grote hoeveelheid schadelijke stoffen die uit die landen ook in de nabije toekomst nog naar ons komen overgewaaid, moeten wel worden geregistreerd, maar mogen bij de beoordeling van de emissiegrenswaarden van de EU-lidstaten niet worden meegerekend.
Ik verzoek het Parlement die amendementen aan te nemen en zou willen weten of de Commissie bereid is ze over te nemen.

Schnellhardt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de emissie van zwaveldioxide in Europa is een groot probleem. In sommige gebieden veroorzaakt ze schade aan de bossen, in andere bedreigt ze waardevolle historische gebouwen. Voor ons gaat het echter om de gezondheid van de mensen in Europa. Op verschillende terreinen zijn maatregelen nodig. Een van de belangrijkste is ongetwijfeld de verlaging van het zwavelgehalte van brandstoffen voor motorvoertuigen. Het auto-olieprogramma, waarover het Europees Parlement in alle duidelijkheid heeft gezegd wat het uit milieuoogpunt moest zeggen, bevindt zich op dit ogenblik in een moeilijke fase van de bemiddelingsprocedure met de Raad.
Wij bespreken vandaag een belangrijke aanvulling op het auto-olieprogramma. Wij hebben het hier over brandstoffen die voor een groot deel voor de SO2 -emissies verantwoordelijk zijn. Dat geldt in het bijzonder voor zware stookolie. De door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming verdedigde grenswaarden maken het mogelijk de situatie te verbeteren zonder van iemand teveel te vergen. Dat is vooral te danken aan de uitzonderingsregeling, waardoor bij een aanvaardbare SO2 -belasting de grenswaarden voor zwavel mogen worden overschreden.
Wij moeten het Commissievoorstel echter op twee punten wijzigen. In de eerste plaats moet de richtlijn ook gelden voor bunkerolie en diesel voor schepen. In de toelichting bij haar voorstel heeft de Commissie er zelf op gewezen dat vooral in het Oostzeegebied en op sommige plaatsen op de Noordzee de scheepvaart een belangrijke emissiebron is. Wij mogen echter niet op eventuele resultaten van internationale onderhandelingen wachten. In de plaats daarvan moet de Europese Unie door de vaststelling van grenswaarden op haar eigen grondgebied een zekere druk uitoefenen.
Even belangrijk is volgens mij de vraag op welke rechtsgrondslag de richtlijn moet steunen. Is dat artikel 130 S of 100 A? Wij weten allemaal dat dit een juridische vraag is en dat het Europees Hof van Justitie duidelijke criteria heeft vastgesteld om ze te beantwoorden. De Commissie heeft een aantal argumenten aangevoerd om artikel 130 te kiezen. Ik zal daarop niet nader ingaan. Ik merk alleen op dat men in de argumenten ten gunste van artikel 130 S nog nooit is ingegaan op de vraag waarom de richtlijn uit het auto-olieprogramma op artikel 100 A steunt. Het gaat hier om dezelfde omstandigheden en beginselen. Ook deze richtlijn moet dus op artikel 100 A steunen.

Estevan Bolea
Mijnheer de Voorzitter, ook ik vind dat de verzuring moet worden bestreden, maar daarbij moet worden opgemerkt dat Europa een grote verscheidenheid kent en dat er een groot verschil bestaat tussen de Zweedse meren en bepaalde droge streken in Zuid-Europa, zodat er bij wetgeving, mevrouw de commissaris, een veel grotere soepelheid zou moeten worden betracht.
Wat mij verontrust, mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, is het probleem dat zich voordoet bij de milieuwetgeving. In het algemeen worden die wetten namelijk niet nageleefd. Daarvan bent u op de hoogte, mevrouw de commissaris. Ze worden nauwelijks nageleefd. Ik heb de indruk dat dit probleem deels samenhangt met het feit dat de wetgeving niet adequaat is.
Daar de strijd tegen de verzuring van groot belang is - dus onder meer de vermindering van het zwavelgehalte in brandstoffen - moet aan bepaalde sectoren extra aandacht worden geschonken. Ik heb een aantal amendementen ingediend - die door mijn fractie niet werden aangenomen - met het oog op olieraffinaderijen en cementfabrieken. Op de olieraffinaderijen zal de richtlijn van toepassing zijn die emissies uit grote verbrandingsovens aan banden legt, en naar mijn idee heeft een dubbele regelgeving geen zin, vooral omdat deze regel al bestaat die bovendien strikter is. In cementfabrieken worden allerlei soorten brandstoffen gebruikt, waarbij geen zwaveldioxide vrijkomt omdat die in de klinker gebonden wordt, en dat is een punt waarmee rekening zal moeten worden gehouden, mevrouw de commissaris.
In elk geval is deze hele regelgeving ter bestrijding van de verzuring uiterst welkom, maar u dient zich er wel rekenschap van te geven dat als de betreffende regels niet flexibel zijn, ze niet zullen worden nageleefd en grote teleurstellingen in de hand zullen werken.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de milieucommissie en vooral de drie rapporteurs, mevrouw Pollack, mevrouw Hulthén en mevrouw Hautala voor de enorme energie die zij hebben geïnvesteerd in de behandeling van de strategie ter bestrijding van de verzuring en van de beide voorstellen voor richtlijnen. Ik dank tevens de energiecommissie, die eveneens bij deze werkzaamheden betrokken was. Het gaat hier om onderwerpen die technisch ingewikkeld zijn, maar die van groot belang zijn voor de bescherming van het milieu en de gezondheid in Europa.
Hoewel wij de drie voorstellen samen behandelen, wil ik ze toch graag opsplitsen, omdat er op twee van de voorstellen vele amendementen zijn ingediend. De noodzakelijke commentaar hierbij zal toch wat tijd in beslag nemen.
Ten eerste het verslag over het voorstel betreffende luchtkwaliteit. Dit voorstel is het eerste dat de Commissie naar aanleiding van de kaderrichtlijn betreffende luchtkwaliteit heeft ingediend. Het stelt nieuwe grenswaarden vast voor zwaveldioxiden, stikstofoxiden, zwevende deeltjes en lood in de lucht. Deze grenswaarden zijn gebaseerd op de richtsnoeren van de WGO die in 1996 na een samenwerkingsprogramma met de Commissie werden goedgekeurd. Zij moeten overal in de Europese Unie de hoogst mogelijke bescherming garanderen en tevens het milieu beschermen. De Commissie is het op vele punten eens met de constructieve amendementen van uw commissie. De amendementen 5, 18 en 19, die een drempelwaarde voor stikstofoxide beogen, zijn een zinvolle toevoeging aan het voorstel. De door de commissie voorgestelde concentratie is gebaseerd op een drempelwaarde voor bepaalde gevolgen en wordt nu reeds in Frankrijk gebruikt als basis voor de voorlichting van het publiek bij luchtverontreiniging. Ik kan de amendementen 1 en 2 principieel, 3, 4, 6 en 10 gedeeltelijk, 12 en 14 principieel, 16 gedeeltelijk, 17 en 22 principieel, 23, 24, 25, 26, 32 en tenslotte 36 principieel aanvaarden.
Ik zal de argumenten van de Commissie waarom ze de overige amendementen niet kan aanvaarden nu kort toelichten. Wat de zwevende deeltjes betreft, is het niet mogelijk een concentratiegrens te bepalen waaronder geen schadelijke gevolgen kunnen voorkomen. Daarom kan de Commissie de amendementen 7, 20 en 21 niet aanvaarden. De indicatoren voor de publieksvoorlichting moeten behouden blijven, waardoor ik de amendementen 11 en 27 niet kan aanvaarden. Ik ben het volledig met de commissie eens dat de NGO's ingelicht moeten worden, maar ik vind het overbodig gedetailleerde regels vast te stellen voor de manier waarop dit moet gebeuren. Wij kunnen dus maar een deel van amendement 10 aanvaarden.
De voorgestelde waarden voor de luchtkwaliteit zijn ambitieus, maar haalbaar en de grenswaarden die de gezondheid van de mens beschermen, moeten overal waar het risico bestaat dat de gezondheid van de burgers van Europa in gevaar komt, worden nageleefd. Wij kunnen de amendementen 8 en 34, die een uitzondering voor industriële installaties beogen, niet aanvaarden. Sommige van deze installaties liggen vlakbij woongebieden. Anderzijds kan ik evenmin amendement 40 aanvaarden, omdat het veel verder gaat dan de richtsnoeren van de WGO.
Met de amendementen 15, het tweede deel van 16, 37, 38 en 39, die strengere grenswaarden voor zwaveldioxide beogen, kan ik evenmin instemmen. De door de Commissie voorgestelde grenswaarden voor de bescherming van gezondheid en milieu bieden een hoog beschermingsniveau. De strengere waarden die het Parlement voorstelt, zullen het beschermingsniveau in bepaalde gevallen niet wezenlijk verbeteren en de naleving voor sommige lidstaten, vooral in het zuiden van de Unie, sterk bemoeilijken. Deze grenswaarden zullen herbekeken worden wanneer de Commissie in 2003 verslag uitbrengt over de tenuitvoerlegging van de richtlijn. Aangezien we hier te maken hebben met artikel 130 S, kunnen de lidstaten tot dat tijdstip uiteraard zelf strengere criteria hanteren, indien ze van mening zijn dat de lokale situatie dit vereist.
Sommige gebieden van de Unie zullen de door de Commissie voorgestelde grenswaarden voor stikstofoxide in 2010 als resultaat van de maatregelen in het kader van het auto-olieprogramma kunnen naleven. Vele andere gebieden, vooral de grote steden, zullen echter grote inspanningen moeten doen en voor moeilijke keuzes komen te staan. Dit vergt tijd en daarom kan de Commissie amendement 28 niet aanvaarden.
De Commissie stelt in haar voorstel zeer strenge grenswaarden voor zwevende deeltjes vast. Het zal in heel de Unie een grote uitdaging zijn om deze grenswaarden na te leven. De Commissie rechtvaardigt deze uitdaging met het argument dat zwevende deeltjes een grote invloed hebben op de gezondheid van de mens. De amendementen 29, 30 en 31 zijn echter totaal onrealistisch, waardoor de Commissie ze niet kan aanvaarden.
Amendement 13 geeft een duidelijke en grondige beschrijving van de behoeften op het gebied van onderzoek. Dit amendement bevindt zich hier echter niet op zijn plaats, aangezien dit aspect in het vijfde kaderprogramma voor onderzoek behandeld wordt. De Commissie kan amendement 9 niet aanvaarden, omdat het de bevoegdheid van het raadgevend comité dat met de kaderrichtlijn betreffende luchtkwaliteit is opgericht, wil beperken. Amendement 35 kunnen we evenmin aanvaarden, omdat grensoverschrijdende luchtverontreiniging ergens anders in de communautaire wetgeving behandeld wordt. Tenslotte kan ik amendement 33 betreffende IPPC niet aanvaarden, omdat het geen verband houdt met de bepalingen in het voorstel.
Als besluit denk ik dat we het erover eens kunnen zijn dat dit voorstel een belangrijke stap is in het streven naar zuivere lucht, waarop de Europese burgers in de volgende eeuw recht hebben. Daarom hoop ik dat wij deze richtlijn snel kunnen aannemen en ten uitvoer leggen.
Nu zou ik willen overgaan naar de strategie ter bestrijding van de verzuring en dus naar het verslag van mevrouw Hulthén. Op verzoek van de Raad heeft de Commissie, zoals reeds is gezegd, een ambitieuze strategie opgesteld om de verzuring in de EU te bestrijden. De strategie is gebaseerd op een voorlopige doelstelling tot het jaar 2010. Het is de bedoeling de oppervlakte waar de kritische belastingsgrens van de ecosystemen overschreden wordt, van bijna 9 miljoen hectare tot 4, 5 miljoen hectare terug te brengen. De belangrijkste instrumenten om deze vermindering te verwezenlijken zijn de voorgestelde richtlijn betreffende het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen, die wij ook vandaag behandelen, en een voorstel voor een richtlijn inzake de vaststelling van nationale emissieplafonds voor verontreinigende stoffen, dat de Commissie begin volgens jaar zal voorleggen.
Ik ben blij met de steun die de strategie vandaag heeft gekregen, met name wat betreft de totale beoordeling, de voorlopige ramingen en het gebruik van nationale emissieplafonds, omdat dit belangrijke middelen zijn om onze doelstelling te kunnen bereiken. Ik begrijp dat het Parlement nu reeds een nieuwe, ambitieuze doelstelling voor het jaar 2015 wenst, omdat dit in principe tot gevolg zou hebben dat de kritische belasting op sommige plaatsen nu reeds niet meer overschreden wordt. De Commissie is van plan de strategie in 2004 te herzien en zal daarbij rekening houden met deze wens van het Parlement. Ik heb met grote belangstelling vastgesteld dat het Parlement een aantal maatregelen wenst betreffende de emissie door schepen. Dit onderwerp staat op de agenda van de Commissie en wij zijn van plan op dit gebied maatregelen voor te stellen.
Met betrekking tot het idee om de kandidaat-landen bij een actieplan in het kader van de strategie te betrekken, wijs ik erop dat de procedure die deze landen moeten volgen om hun wetgeving in overeenstemming te brengen met de communautaire milieuwetgeving, aan deze behoefte voldoet. Ik geloof dat mevrouw Schleicher dit onderwerp ter sprake bracht. De wetgeving in de kandidaat-landen moet dus op het ogenblik van hun toetreding aan de regelgeving van de Unie aangepast zijn. Met het PHARE-programma worden de kandidaat-landen bijgestaan bij het nakomen van deze verplichting.
De heer Eisma stelde een vraag in verband met een gecoördineerde strategie om de schadelijke gevolgen van de landbouw te beperken. Zoals de heer Eisma zelf reeds opmerkte, wordt in de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, die nu aan de gang is, veel belang gehecht aan de integratie van het milieu. Ik denk dat ik gerust mag zeggen dat dit nog nooit eerder in die mate is gebeurd. Ik ben blij dat er in het algemeen een duidelijke eensgezindheid bestaat over de doelstellingen en hoofdlijnen van de strategie ter bestrijding van de verzuring. De Commissie beschouwt dit als een waardevolle steun voor haar verdere werkzaamheden met de verschillende elementen van de strategie.
Tenslotte is er het verslag van mevrouw Hautala over het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen. Het voorstel is een van de elf maatregelen die in de antiverzuringsstrategie beschreven zijn. Het doel van het voorstel is de emissie van zwaveldioxide te beperken, omdat dit een van de grootste veroorzakers van de verzuring in de EU is, zoals hier ook is opgemerkt. Wij doen dit door het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen aan banden te leggen. Naar schatting zal dit voorstel een vermindering van de emissie van zwaveldioxide met ongeveer 1 miljoen ton per jaar kunnen bewerkstelligen. Dat is een derde van de vooropgestelde 3 miljoen in de strategie ter bestrijding van de verzuring. Ik zal nu de 28 amendementen becommentariëren.
Ten eerste kan ik u meedelen dat de Commissie 16 amendementen volledig, gedeeltelijk of in principe kan overnemen, omdat ze het voorstel verbeteren. Ik ben vooral blij dat het Parlement het probleem van de emissie door schepen heeft aangekaart, zoals de rapporteur heeft onderstreept. De Commissie had gehoopt dat er op de conferentie over de bestrijding van de verontreiniging van de zee in september 1997 een beslissing zou zijn genomen om het probleem van de emissie van zwaveldioxide door schepen op een verstandige manier op te lossen. Dat dit niet is gebeurd, was dan ook een ontgoocheling. Ik aanvaard bijgevolg het principe van amendement 6 over bunkerolie op voorwaarde dat er een artikel wordt ingevoegd waarin de Commissie verzocht wordt om bijkomende maatregelen te overwegen en eventueel een voorstel hiervoor in te dienen.
Voorts kan de Commissie de amendementen 2, 3, tweede deel, 5, eerste deel, 8, 13, 14, 15, eerste deel, 19, eerste deel, 28, de amendementen 16, 17, 23 en 27 volledig overnemen, amendement 3, eerste deel principieel, amendement 5, tweede deel, 6, 9, eerste deel, 15, tweede deel en 26 in principe. De overige amendementen moet de Commissie om de volgende redenen verwerpen. De amendementen 1, 4, 7, 11 en 22 betreffende de wijziging van de rechtsgrondslag in artikel 100 A, hetgeen meerdere sprekers tijdens het debat vandaag hebben aangehaald, vinden wij niet verzoenbaar met het milieuaspect van het voorstel en met het gekozen uitgangspunt van flexibiliteit en kosteneffectiviteit. Zoals meerdere sprekers hebben opgemerkt, zou een wijziging van de rechtsgrondslag betekenen dat Oostenrijk en Finland in een moeilijke situatie terechtkomen, omdat zij tegen het eind van het jaar de mogelijkheid zouden verliezen om strengere grenswaarden te hanteren.
De amendementen 10, 12, 19, tweede deel en 24, tweede deel, eisen strengere grenswaarden, maar zullen het voorstel minder kosteneffectief maken. Elke lidstaat kan altijd een strengere grenswaarde invoeren, indien hij dat wenst, uiteraard op voorwaarde dat wij de rechtsgrondslag behouden. Amendement 20 betekent op het gebied van milieu een stap achteruit, aangezien voor bepaalde raffinaderijen reeds strengere grenswaarden voor gemiddelde emissies gelden. Het tweede deel van amendement 9 verzoekt de Commissie een voorstel betreffende economische instrumenten voor te leggen. Dit is in feite overbodig, aangezien richtlijn 92/81 reeds een kader voor de invoering van gedifferentieerde accijnzen vaststelt. De Commissie is uiteraard van plan deze kwestie opnieuw te evalueren bij de algemene herziening van de richtlijn in het jaar 2003.
De amendementen 21 en 25 betreffen naar onze mening institutionele kwesties en horen bijgevolg niet in dit voorstel voor een richtlijn thuis. Tenslotte zijn er de amendementen 18, tweede deel en 24, eerste deel, die het begrip "grondgebied van de Europese Gemeenschap" invoeren. Dit voegt geen essentieel element aan het voorstel toe, maar kan wel aanleiding geven tot juridische problemen. Amendement 18, eerste deel, is wegens de korte termijn in de praktijk niet haalbaar. De invoering van nieuwe normen voor zware stookolie is niet mogelijk vóór 1999.
Mijnheer de Voorzitter, dit was een lang overzicht, maar er waren vele amendementen en ik was het Parlement een uitgebreide commentaar schuldig.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Milieukeuren
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0119/98) van de heer Poggiolini, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad inzake een herzien communautair systeem voor de toekenning van milieukeuren (COM(96)0603 - C4-0157/97-96/0312(SYN)).

Poggiolini
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw de commissaris, wij behandelen vandaag in eerste lezing de herziening van verordening 880/92 van het communautaire ecolabel, het milieukeurmerk voor producten met een geringer milieueffect zijn. Er zijn vijf jaar verstreken sedert deze verordening werd aangenomen.
In deze vijf jaar heeft het systeem niet geweldig goed gefunctioneerd. Maar heel weinig burgers van de Unie hebben op de schappen van hun supermarkten producten zien prijken die op het etiket een Europees logo voeren, een leuk bloempje met een kroon van 12 sterren rondom de "E" van Europa. Door allerlei problemen en vertragingen in de uitvoering, door bevoegdheidsconflicten en overmatige bureaucratisering van de procedures is het zo ver gekomen dat slechts voor twaalf productgroepen criteria zijn vastgesteld, waardoor tot september 1997 slechts 40 vergunningen aan 22 fabrikanten werden toegekend.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming staat vierkant achter het streven van de Commissie om de communautaire ecolabel te behouden c.q. te verbeteren, maar tegelijkertijd heeft onze commissie belangrijke en stimulerende veranderingen doorgevoerd, met heel wat amendementen die ook zijn goedgekeurd.
Gezien het voorstel van de Commissie om een Europese organisatie voor het milieukeurmerk in het leven te roepen, die rechtspersoonlijkheid moet krijgen en voor iedere productgroep criteria moet vaststellen, gezien voorts de moeilijkheden die her en der gerezen zijn, heb ikzelf in de eerste plaats voorgesteld de nieuwe Milieukeurorganisatie te vervangen door een technisch Milieukeurcomité, binnen de Commissie, bestaande uit nationale bevoegde organen maar onder voorzitterschap van de Commissie. Naar onze mening is het namelijk noodzakelijk de belangrijke rol van de Commissie op het vlak van politieke bemiddeling en technische coördinatie te behouden. Voorts is het Overlegforum dat de Commissie om ondoorgrondelijke redenen had geschrapt, opnieuw ingevoerd en verder versterkt, zodat alle betrokken partijen een grotere vinger in de besluitvormingspap kunnen krijgen.
Bovendien is het toepassingsbereik van de verordening uitgebreid tot de dienstensector, hetgeen een belangrijke kans voor kleine en middelgrote ondernemingen en ambachtelijke bedrijfjes is. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan milieubewuste carrosseriebedrijven die alleen milieuvriendelijke lak gebruikt. Een ander belangrijk idee waar wij het over eens zijn geworden, is de technische betrouwbaarheid met betrekking tot de kwaliteit van het product. Er moet namelijk een garantie komen dat de milieuvriendelijke producten ook van goede kwaliteit zijn, dat ze de consumenten tot tevredenheid strekken, zodat dezen bereid zijn de producten ook een tweede keer te kopen; want producten kunnen nog zo milieuvriendelijk zijn, als ze niet van goede kwaliteit zijn, dan is er een gerede kans dat niemand ze meer koopt.
Voorts is er iets nieuws geïntroduceerd dat waardering zal oogsten bij de betrokkenen: de kosten in verband met de jaarlijkse rechten voor het midden- en kleinbedrijf en de ontwikkelingslanden zijn met 50 % omlaag gebracht. Voor wat het logo betreft, de Commissie milieubescherming, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft een merk gekozen bestaande uit één bloem, in plaats van het ingewikkelde systeem dat de Commissie had voorgesteld, waarbij eventueel informatie wordt bijgesloten over minimaal één en niet meer dan drie milieu-effectcriteria, zoals geringe luchtvervuiling, energiezuinigheid, giftigheid.
Een laatste, maar niet minder belangrijk obstakel dat de herlancering van het Europese ecolabel in de weg staat, is de relatie van dit label tot de vele nationale stelsels die reeds in diverse lidstaten bestaan en bekend zijn bij het grote publiek, bijvoorbeeld de Blauwe Engel in Duitsland of de Witte Zwaan in de Scandinavische landen. Er zijn maar liefst 8 Europese systemen waar de Europese bloem mee moet samenleven. De Commissie heeft in artikel 11 voorgesteld dat binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van de huidige verordening de nationale stelsels vervangen worden door het Europese stelsel, maar alleen voor die productgroepen waarvoor specifieke communautaire criteria zijn bepaald.
Het is dus niet waar dat men de reeds bestaande systemen wil wegvagen. Om een bewijs te leveren voor ons vaste voornemen om borg te staan voor het aanvullende karakter van de verschillende aanwezige merken en het rigoureuze van het Europese systeem, geef ik als rapporteur te kennen dat ik volledig achter amendement 52 sta, dat door de groene fractie en Europees Unitair Links is ingediend maar dat tevens is onderschreven door een groot aantal collega's van andere fracties. Dit amendement vormt een aanvulling op artikel 11, en vraagt om een onafhankelijke studie die de Commissie moet laten verrichten om te bewijzen dat de milieucriteria die voor het Europese merk zijn vastgesteld minstens zo streng zijn als de normen waar het beste nationaal systeem in voorziet. Maar om het Europese ecolabel van de grond te krijgen, is het in ieder geval noodzakelijk dat er genoeg ruchtbaarheid aan gegeven wordt. Dan kunnen de consumenten het eindelijk erkennen en waarderen als een belangrijk middel om te werken voor een schonere en meer milieubewuste wereld. Dit zijn begrippen die naadloos aansluiten bij een Europese Unie die zichzelf een gemeenschappelijke munt heeft bezorgd, die streeft naar uitbreiding en een steeds grotere economische en politieke integratie.

Van Putten
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren. Ik herinner mij onze interessante en soms emotionele discussies terzake waar ik onder de indruk raakte van zijn democratische en charmante houding. Maar hoe zit het nu eigenlijk met deze kwestie?
Het communautaire systeem voor de toekenning van milieukeuren is een goed initiatief om het milieu te beschermen in het kader van de interne markt. Als een vrijwillig systeem dat tot doel heeft milieuvriendelijke productiemethoden te bevorderen en de consument een verantwoorde keuze te helpen maken bij zijn aankopen, kan de toekenning van milieukeuren een veelbelovend instrument zijn.
Ik juich het dan ook toe dat het communautaire systeem van milieukeuren herzien wordt, want tot nu toe heeft het systeem van milieukeuren niet het succes opgeleverd dat het zou kunnen hebben, zoals de heer Poggiolini overigens ook al zei. Het Commissievoorstel zal in zijn huidige vorm evenwel niet tot het welslagen van het communautaire systeem van milieukeuren leiden. Het is scherp bekritiseerd door onder andere belanghebbende groepen als consumenten- en milieuorganisaties.
Om te beginnen steunt de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming de invoering van het getrapte logo niet omdat het zo ingewikkeld is. Consumenten zullen niet begrijpen waarom meer dan één bloem wordt toegekend. Dit getrapte label zal te verwarrend zijn omdat moeilijk te begrijpen valt waarom aan een product twee of meer bloemen worden toegekend.
Onze fractie zal daarom voor een milieukeur met één bloem stemmen, dat bijkomende informatie verstrekt over de milieunormen die gehanteerd werden bij de toekenning van de milieukeur aan het product.
Ten tweede is onze fractie het met de rapporteur eens dat de oprichting van een onafhankelijke Europese Milieukeurorganisatie (EMO) de problemen als gevolg van de ingewikkelde procedures voor het opstellen van normen voor milieukeuren niet zal oplossen.
Onze fractie steunt het initiatief van de rapporteur voor een compromis: de oprichting van een technisch comité voor milieukeuren onder de bevoegdheid van de Commissie. Wij zijn het ook eens met het voorstel van de rapporteur om dit in overeenstemming met artikel 100 A van het Verdrag te brengen.
Tenslotte kunnen wij het niet met de Commissie eens zijn over de volledige harmonisatie van de nationale en particuliere milieukeuren voor producten waaraan een communautaire milieukeur is toegekend. Ik wil net als de heer Poggiolini verwijzen naar de Nordic Swan en de Blauwe Engel. Voorlopig moeten deze als sterke milieukeuren erkend worden. Voor we overgaan tot harmonisatie moeten we een tijdschema opstellen, zodat we deze labels in de toekomst kunnen samenbrengen.
Tenslotte hoop ik dat de Commissie de Europese publieke opinie kan overtuigen om voor een sterke milieukeur te kiezen.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, op de meeste terreinen houdt het verslag-Poggiolini een verbetering van het voorstel van de Commissie in. Er blijft echter een groot probleem over, namelijk artikel 11 lid 1 van het voorstel van de Commissie over het eventueel verbieden van nationale en multinationale milieukeurmerken.
Ik denk dat de mogelijkheid van parallelle systemen niet nadelig hoeft te zijn. Zweden, een van de landen waar keurmerkstelsels het beste functioneren, kent twee concurrerende stelsels, hetgeen de milieumarkering versterkt. Bovendien staat het absoluut niet vast dat de EU-bloem hetzelfde kwaliteitsniveau heeft en evenveel producten omvat als de bestaande stelsels, zelfs niet na vijf jaar. Het gevaar bestaat dus dat een goed functionerende toekenning van milieukeuren, die de consumenten goed informeert, verdwijnt. De Commissie, die zich anders altijd druk maakt over vrije mededinging, zou dat nu ook wel kunnen doen. Dat zouden wij waarderen.
Het zou daarom het beste zijn als het hele artikel 11, lid 1, vervalt, dat wil zeggen dat dit wordt geschrapt. Wij hebben dan ook een amendement van die strekking ingediend. De op één na beste oplossing zou zijn dat amendement 52 aangenomen wordt. Dan worden de eventuele schadelijke gevolgen van het ingrijpen in de nationale stelsels tenminste beperkt.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, we zouden allen de pogingen van rapporteur Poggiolini om de milieumerken in de Europese Unie te verbeteren moeten steunen, maar de waarheid is dat dit keurmerksysteem op dit moment niet functioneert. Het voorstel van de commissie bevat een zeer ernstige fout waarop collega's Sjöstedt en Van Putten hebben gewezen. Met andere woorden, men wil geen vrije concurrentie toestaan tussen de verschillende keurmerksystemen en de Commissie stelt voor dat over vijf jaar de vrijwillige milieukeurmerksystemen afgeschaft worden. De Commissie noemt dit harmonisatie. Ik verwonder me daar erg over omdat de Commissie over het algemeen vrije concurrentie en markteconomie voorstaat.
Naar onze mening zouden bijzonder goede en geslaagde milieumerken op deze manier ophouden en ik doe een beroep op de rapporteur dat hij ons wijzigingsvoorstel goedkeurt dat ervan uitgaat dat dit werkelijk niet lichtzinnig gedaan mag worden. Het beste zou zijn als de uit Denemarken afkomstige milieucommissaris akkoord zou gaan met het weglaten uit het voorstel van de Commissie van het gedeelte waardoor deze vrijwillige keurmerken over vijf jaar worden verwijderd, omdat het ook betekent dat misschien het beste milieumerksysteem van de wereld, de Noordse Zwaan, de doodklap zou krijgen.
Ik vraag nu aan allen of deze mooie ecobloem de giftige doodklap moet geven onder andere aan onze zwaan die bijzonder goed functioneert. Hij functioneert omdat burgerorganisaties bij de besluiten betrokken zijn en het hele proces heel open is.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, ik ga verder op hetzelfde thema. De wetenschap welk ecomerk in de praktijk het beste is, krijgen we slechts in de praktijk en van de markten. Het milieukeurmerk is bijna het enige middel van het milieubeleid dat de consument informatie geeft betreffende het milieu bij het nemen van overdachte beslissingen over een aanschaf. Hoe meer consumenten zich het milieumerk eigen maken en het eisen op producten die zij verbruiken, des te meer producenten zullen producten maken die vanuit het oogpunt van het milieu duurzamer zijn.
Het zwanenmerk van de Noord-Europese landen heeft het vertrouwen van de consument gewonnen. Het is zichtbaar en betrouwbaar. Hier in het Parlement is bijvoorbeeld het kopieerpapier voorzien van dit merk. Daarentegen is een Europees ecomerk nog ver van herkenbaarheid af en zodoende van acceptatie. Het is zowel bij de producenten als bij de consumenten onbekend.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft in haar vergadering erover gestemd of we nationale ecomerken moeten afschaffen. Het feit dat men besloot over vijf jaar ermee op te houden, gebeurde met een meerderheid van één stem. Nu hoop ik dat we bij de stemming in de plenaire vergadering zullen besluiten dat slechts wanneer een gemeenschappelijk Europees ecomerk beter is dan de nationale merken, we de nationale merken zullen afschaffen. Anders zou het werkelijk jammer zijn als goed functionerende systemen teniet gedaan worden of de invloed ervan verzwakt zou worden.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst de rapporteur bedanken voor zijn prima verslag. Ik denk dat een communautair systeem de mogelijkheid biedt de consumenten de vereiste informatie te verschaffen die nodig is om tot goede en juiste milieukeuzen te komen en om producten te kopen die op een milieuvriendelijke manier zijn geproduceerd.
Ik wil graag nogmaals benadrukken wat mevrouw Van Putten zojuist zei, dat één bloem voldoende is voor goede consumenteninformatie; al te veel bloemen scheppen alleen maar verwarring. Ik hoop ook dat het systeem in de toekomst niet enkel beperkt blijft tot goederen, maar dat wij ook milieumerken zullen kunnen toekennen aan vervoer en diensten.
Net als vele anderen ben ook ik ongerust over een eventuele stopzetting van bestaande stelsels - zowel particuliere als regionale en nationale. Ik hoop werkelijk dat het Parlement en de rapporteur deze ongerustheid begrijpen en ervoor zorgen dat wij de bestaande stelsels behouden.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik de rapporteur, de heer Poggiolini. Ik zal de verschillende delen van het verslag bespreken. Zoals werd gezegd, is het systeem voor de toekenning van EUmilieukeuren een onderdeel van een ruimere strategie ter bevordering van een duurzamere productie en een duurzamer verbruik. Het sluit aan bij de inspanningen die ook het Parlement heeft gedaan om de positie en kennis van de consument te verbeteren. Hoewel er de laatste twee jaar aanzienlijke vooruitgang is geboekt met het systeem zoals het er vandaag uitziet, zijn er nog enkele moeilijkheden met de werking ervan. Met de voorbije ervaringen en op grond van sterke aanwijzingen van de Raad kwam de Commissie tot de conclusie dat het nodig was de structuur, methode en arbeidsprocedures van het systeem te verbeteren en te stroomlijnen om het efficiënter en transparanter te maken. Daarom hechtte de Commissie op 10 december 1996 haar goedkeuring aan het voorstel dat wij vandaag behandelen. Er is geen reden om de indiening van dit voorstel nog eens te verantwoorden. Het Parlement heeft de fundamentele principes van het voorstel immers nog eens uiteengezet.
Na informeel overleg met de parlementsleden, de lidstaten, de verantwoordelijke milieukeurorganisaties en de NGO's moet de Commissie toegeven dat het voorstel op bepaalde punten niet goed genoeg is. De Commissie is echter principieel van mening dat zij haar eigen voorstel bij de eerste lezing in het Parlement moet verdedigen. De milieucommissie stelt in haar verslag enkele grondige wijzigingen voor en op dit ogenblik kan de Commissie slechts 7 van de 34 amendementen die in de milieucommissie zijn aangenomen, aanvaarden.
De Commissie kan op dit ogenblik evenmin de 5 aanvullende amendementen aanvaarden die tijdens de plenaire vergadering in stemming zijn gebracht. Desalniettemin dank ik de rapporteur, de heer Poggiolini, voor het werk dat hij aan dit voorstel heeft besteed. Het Parlement mag uiteraard weten dat de Commissie in het huidige stadium van de besluitvormingsprocedure slechts een beperkt aantal amendementen kan aanvaarden, maar dat ze in een later stadium van de procedure bereid zal zijn verdere verbeteringen van het voorstel in overweging te nemen.
De Commissie neemt kennis van het advies van het Parlement over het financieringsoverzicht. Op de amendementen heb ik de volgende commentaar. De milieucommissie verwerpt het oorspronkelijk idee betreffende de oprichting van de Europese Milieukeurorganisatie en stelt voor een technisch milieukeurcomité op te richten. Ik kan de door ons voorgestelde regeling verdedigen met het argument dat men zich moet afvragen of de voorgestelde structuur als een rechtspersoon beschouwd kan worden en of ze daarom in staat is de noodzakelijke technische taken uit te voeren.
Het oorspronkelijk voorstel van de Commissie betreffende de invoering van een gedifferentieerde milieukeur is eveneens verworpen, zoals hier vandaag en uit de amendementen 5, 12, 26 en 28 is gebleken. Het idee van één bloem met enkele bijkomende, specifieke inlichtingen voor de consument schakelt het oorspronkelijke voorstel van meerdere milieukeuren die de consument alle vereiste informatie zouden geven, immers uit. Het amendement in kwestie heeft mij verbaasd, maar uit het debat van vandaag heb ik het argument van het Parlement begrepen.
Dan is er het amendement over de uitbreiding van het toepassingsgebied van de verordening tot de dienstverlenende sector. Dit is het onderwerp van de amendementen 3 en 14. Ik denk dat dit een interessante ontwikkelingsmogelijkheid is voor het systeem voor de toekenning van de EU-milieukeur. Het betekent echter dat bepaalde delen van het voorstel op een andere manier herschreven moeten worden, maar daar komen we later terug. De amendementen 31 t/m 34 betreffende de verlaging van de vergoeding voor het gebruik van de EU-milieukeur gaan verder dan het voorstel van de Commissie, die het plafond op 40.000 ecu wil houden. Het is een interessant voorstel, maar de Commissie heeft de financiële gevolgen van de EMO nog niet onderzocht, waardoor zij deze amendementen niet kan aanvaarden.
Een belangrijk element in het voorstel van de Commissie is de uitgebreide transparantie en de verbeterde raadplegingsprocedure. Het opnieuw invoeren van het overlegorgaan, zoals beschreven in de amendementen 16, 17 en 27, is een origineel voorstel, waaraan de milieucommissie haar goedkeuring heeft gehecht. De bedoeling is de huidige raadpleging van belangengroepen opnieuw in de herziene verordening op te nemen. Nu is de invloed van het overlegorgaan te gering, omdat pas in een late fase van de besluitvormingsprocedure met zijn inbreng rekening kan worden gehouden. De Commissie kan het idee van een vernieuwd adviserend milieukeurorgaan niet aanvaarden, onder andere wegens de ontoereikende vertegenwoordiging van kleine en middelgrote ondernemingen en niet-Europese producenten en wegens het gebrek aan technische deskundigheid.
De Commissie steunt het principe van een financiële bijdrage aan niet-gouvernementele consumenten- en milieuorganisaties, zoals in amendement 17 vermeld is. Aangezien een dergelijke financiering reeds buiten de context van de milieukeurverordening voorzien is, vindt de Commissie dit amendement overbodig. De milieucommissie wenst dat naast de huidige rechtsgrondslag 130 S, lid 1 ook artikel 100 A als rechtsgrondslag wordt gekozen. Beide artikelen samen veronderstellen de toepassing van artikel 189 C én 189 B, maar aangezien deze beide procedures tegenstrijdig zijn - vooral met de huidige bepalingen - kan de Commissie dit amendement niet aanvaarden.
Het Parlement heeft nog meer amendementen ingediend, maar zoals gezegd, kunnen wij in deze fase slechts een beperkt aantal amendementen steunen. Ik zal de overige dus niet bespreken, tenzij het Parlement wenst dat ik bij bepaalde amendementen nadere commentaar geef.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 17.25 uur onderbroken en om 17.30 uur hervat)

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0464/98).
Voordat we beginnen, is het woord aan de heer Wijsenbeek voor een motie van orde.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, dat is op basis van artikel 41 van het Reglement en Bijlage II. Ik heb op 31 maart een vraag ingediend, gericht aan de heer Kinnock die heden aan de beurt is om vragen te beantwoorden. Vervolgens ben ik ietwat verbaasd doordat ik gisteren bij het uitreiken van het document PE 268.631 waarin de vragen opgenoemd zijn, mijn vraag terugvindt onder vraag nr. 77 onder de overige vragen, dus niet diegene die door de heer Kinnock beantwoord zullen worden met dus daarin buitengewoon weinig kans dat mijn vraag beantwoord zal worden. Ik wijs erop dat mijn vraag als vierde vraag aan de orde geweest zou zijn als zij door de heer Kinnock beantwoord zou hebben kunnen worden.
Nu zie ik tot mijn grote vreugde dat commissaris Van Miert hier aanwezig is voor het onderwerp waar mijn vraag over gaat, namelijk de scheepsverzekering en het systeem van scheepsverzekeringen. Ik zou u willen vragen omdat mijn vraag, normaal gesproken, aan de orde zou moeten komen en slechts volgens artikel 41 de Voorzitter van deze instelling kan beoordelen of een vraag toelaatbaar is ja dan nee, dat heeft de Voorzitter kennelijk gedaan, maar ik zie niet in dat de Commissie eigenmachtig de geadresseerde van mijn vraag kan veranderen en kan zeggen: nee, die vraag past niet bij de heer Kinnock of die mag je niet aan de heer Kinnock stellen. Daar zou onze Voorzitter over moeten gaan en daar zou op z'n minst de vraagsteller eerder dan de dag van vraagstelling over in kennis moeten worden gesteld. Dus ik vraag u nu bij voorrang of de heer Van Miert mijn vraag nr. 77 zou willen beantwoorden.

De Voorzitter
Mijnheer Wijsenbeek, als groot kenner van het Reglement - de bescheidenheid gebiedt mij te erkennen dat u het beter kent dan ik - weet u dat het Parlement beslist over de toelaatbaarheid van de vraag, maar dat de toewijzing van de vraag aan deze of gene commissaris iets is wat door de Commissie wordt uitgemaakt. Bijgevolg, mijnheer Wijsenbeek, moeten wij er wel mee instemmen dat de Commissie de vraag voorlegt aan deze of gene commissaris die al dan niet terecht meent dat hij of zij in staat is die vraag te beantwoorden. Zo is de situatie ontstaan waarop uw vraag betrekking heeft. Ik zou u derhalve willen verzoeken ermee akkoord te gaan dat we, aangezien de Commissie kennis heeft genomen van uw opmerking, met het vragenuur beginnen omdat uw probleem de autoriteit van dit voorzitterschap te boven gaat.
Laten we dus met het vragenuur beginnen.

De Voorzitter
Vraag nr. 39 van Concepció Ferrer (H-0472/98):
Betreft: Vrij goederenverkeer
De laatste jaren hebben groepen Franse landbouwers vrachtwagens aangevallen die Spaans fruit en tuinbouwproducten vervoerden naar landen van de Europese Unie. In december jongstleden heeft het Hof van Justitie de passiviteit van de Franse autoriteiten, die deze aanvallen niet verhinderden, veroordeeld.
Heeft de Commissie, gezien het feit dat zich in de Franse regio Bretagne al enkele blokkades en incidenten hebben voorgedaan en dit elk jaar opnieuw gebeurt, stappen gezet om Frankrijk op zijn verplichtingen te wijzen, zodat de artikelen 5 en 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie worden nagekomen?

Monti
Naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie van 9 december 1997 in de zaak C-265/95, heeft de Commissie zich op 9 maart 1998 gewend tot de Franse autoriteiten, om hen erop te wijzen dat zij de plichten moeten naleven die ze krachtens de EG-Verdragen hebben, met name de artikelen 5, 30 en 171, en dat zij dus tevens de gemeenschappelijke marktordeningen voor landbouwproducten moeten respecteren. De Commissie heeft bovendien een voorstel voor een verordening van de Raad, COM(97)0619/def. van 18 november 1998, ingediend, waarbij een mechanisme in het leven wordt geroepen dankzij hetwelk de Commissie een lidstaat kan gebieden zo snel mogelijk de vereiste maatregelen te nemen om de ergste obstakels die een vrij verkeer van goederen belemmeren uit de weg te ruimen. Dit voorstel ligt ter bestudering voor bij de Raad en het Parlement.
In hun antwoord van 9 april 1998 hebben de Franse autoriteiten beschreven welke maatregelen zij geschikt achten om zich van hun plichten te kwijten. Die maatregelen verlopen op drie niveaus en komen respectievelijk neer op een Frans-Spaans overleg, een preventief mechanisme van openbare orde en een gerechtelijk mechanisme.
Aangezien er opnieuw dreigementen zijn geuit tegen de verkoop in Frankrijk van groente- en fruitproducten komende uit andere lidstaten, maakt de Commissie thans aanstalten om bij de Franse autoriteiten opnieuw aan te dringen op strenge en doelmatige toepassing van de genomen maatregelen, om aldus in de praktijk borg te staan voor vrij verkeer van landbouwproducten.

Ferrer
Mijnheer de commissaris, feitelijk wil ik niet zozeer een aanvullende vraag stellen als wel de Commissie voor haar optreden in dezen bedanken, omdat er geen twijfel over bestaat dat acties zoals deze bepalend zijn voor de vraag of de rechten van de mens in de Unie daadwerkelijk gerespecteerd worden, en een van die rechten is het vrije verkeer van goederen. In deze tijd is de betekenis hiervan nog groter, gezien ons streven Europa samen met de burger op te bouwen.
Het feit dat deze rechten niet worden gerespecteerd, wordt door velen ervaren alsof Europa zich van de burgers afkeert. Daarom zou ik u niet alleen willen bedanken maar u ook op het hart willen drukken dat de Commissie erop toe moet zien dat Frankrijk zijn afspraken nakomt, en dat de getroffen regelingen daadwerkelijk kunnen worden uitgevoerd zodat het vrije verkeer voorgoed wordt gewaarborgd.

Monti
In dezen wil ook ik graag wijzen op het belang van de kwestie, zoals de geachte vraagsteller al heeft opgemerkt.
Het vrij verkeer van goederen is zeker niet iets dat er maar een beetje bij hangt. Het is juist van absoluut centraal belang voor de geloofwaardigheid van de ene markt en de hele opbouw van Europa. Dit is dan ook de reden waarom de Commissie in november 1997 de ontwerpverordening heeft geformuleerd waar ik zonet naar verwees, en daarom ook doen wij ons best, overigens met inachtneming van het mandaat dat de Commissie door de Europese Raad van Amsterdam is toegekend, om tot een bevredigende wetgevingsoplossing in deze materie te komen.

Sjöstedt
Mijn vraag gaat over het wetsvoorstel dat de Commissie bij de Raad heeft ingediend inzake waarborging van het vrije verkeer. Op dit wetsvoorstel is nogal wat kritiek gekomen, vooral van de vakbewegingen. Men constateerde een eventueel conflict tussen het recht om te staken en acties op de arbeidsmarkt te voeren, en de eis om het vrij verkeer mogelijk te maken. Er is bijvoorbeeld net een grote staking geweest in Denemarken. Het is duidelijk dat die het vrije verkeer op verschillende manieren heeft beïnvloed.
Kan de Commissie garanderen dat het ingediende voorstel op geen enkele wijze een beperking inhoudt van eventuele conflicten op de arbeidsmarkt en van de mogelijkheden van de werknemers om volstrekt legale acties te voeren, die ook van invloed kunnen zijn op het transport?

Monti
Ik dank de geachte afgevaardigde voor deze vraag, die mij een kans geeft om nog twee punten op te helderen.
In de eerste plaats: reeds in de formulering van de verordening die de Commissie heeft voorgesteld is duidelijk gemaakt - en volgens mij is dat heel goed gelukt - dat het absoluut niet de bedoeling is op enigerlei wijze het recht op staking of andere basisvrijheden die door het rechtsstelsel van de lidstaten worden gewaarborgd, ter discussie te stellen.
Hoe dan ook, de Commissie heeft tijdens de verdere besprekingen, en met name bij de Raad, overvloedig te kennen gegeven dat zij achter formuleringen staat die deze gedachte volkomen duidelijk maken, zodat men op geen enkele wijze de verordening kan uitleggen als zou ze beperkend werken op of een inmenging vormen in de uitoefening van deze basisrechten. Op dit punt kan ik u dus geruststellen.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Monti, wij werden vroeger al met dit probleem geconfronteerd toen stakende douanebeambten het vervoer volledig lamlegden. Mijnheer Monti, in uw verklaring en in de regels waaraan u op dit ogenblik werkt, moet u vooral beklemtonen dat de landen het vrije verkeer in Europa moeten garanderen. De overheid moet het vrije verkeer garanderen, wie dat ook mag hinderen.

Monti
Ik dank de heer Von Habsburg voor zijn vraag en opmerking, want we hebben het hier over een fundamentele vrijheid van de ene markt. Deze ontwerpverordening vindt haar rechtvaardiging in het vrij verkeer van goederen en de Raad Binnenlandse Zaken heeft herhaalde malen bevestigd - de laatste keer op 30 maart - dat hij de politieke bereidheid heeft een geschikte oplossing te zoeken overeenkomstig het door de Europese Raad verstrekte mandaat.
Tijdens de verschillende vergaderingen van de werkgroep van de Raad hebben de lidstaten en het voorzitterschap diverse voorstellen voor een oplossing aangedragen, terwijl de Commissie haar aanvankelijke standpunt voor een verordening behouden heeft.
Het laatste voorstel van het voorzitterschap is gekomen in de vorm van een verordening die eveneens gebaseerd is op artikel 235 en op een resolutie. De verordening bevat drie nieuwe elementen die ik volledigheidshalve zal vermelden: ten eerste, de lidstaten zijn verplicht in te grijpen om de obstakels zoals bedoeld in de verordening weg te werken en om de Commissie hiervan op de hoogte te stellen; ten tweede, het totstandbrengen van een alarmsysteem, een zogeheten early warning system ; en ten derde, participatie van de Commissie in de vorm van kennisgeving.
Het voorzitterschap hoopt tijdens de Raad Binnenlandse Zaken die op 18 mei wordt gehouden, dus aanstaande maandag, politieke instemming te krijgen voor dit voorstel. Het voorstel van de Commissie ligt inmiddels ter bestudering voor bij het Europees Parlement: de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken hebben hier in de maand april al een keer over vergaderd.
Onze verschillende instellingen, geachte mijnheer von Habsburg, naderen dus geleidelijk elkaars standpunten in hun zoektocht naar manieren om, zonder het stakingsrecht te schenden, vollediger garanties te bieden voor de overige basisrechten, want dit is ook een voorwaarde die van essentieel belang is voor het vrij verkeer van goederen.

De Voorzitter
Vraag nr. 40 van Graham Watson (H-0491/98):
Betreft: Systeem voor de toewijzing van kaartjes voor het Wereldkampioenschap voetbal 1998
Is de Commissie tevreden over de regeling die het CFO heeft getroffen voor het via de "hotline" distribueren van de resterende kaartjes voor het Wereldkampioenschap?

Van Miert
U bent natuurlijk op de hoogte van het verloop van deze zaak. Wij hebben daarover gedebatteerd in de plenaire zitting van dit Parlement. U weet dat de Commissie het niet eens was met de wijze waarop de verkoop van de tickets werd georganiseerd en ook toen hebben wij erop aangedrongen om de tickets die nog beschikbaar waren, het ging nog slechts om vijf à zes procent, bij wijze van compensatie ter beschikking te stellen aan de burgers die buiten Frankrijk leven maar binnen de Europese Unie.
Het comité heeft dat helaas niet aanvaard en vandaar, dat weet u, dat wij de procedure, de inbreukprocedure, verderzetten en dat we thans werken aan de voorbereiding of dat we thans bezig zijn met het opstellen van de zogenaamde bezwaarschriften, dus de statement of objection zoals men dat in het Engels noemt.
De vraag gaat meer specifiek over het regime of over de formule die het organisatiecomité heeft uitgewerkt om die overige 110.000 tickets ter beschikking te stellen, niet alleen aan burgers van buiten Frankrijk maar ook aan ingezetenen van Frankrijk zelf. Er is wel een positief punt te melden, in die zin dat er nog 60.000 tickets supplementair zijn bijgekomen. Dat zijn namelijk tickets die ter beschikking waren gesteld aan voetbalassociaties van buiten Europa maar die die niet konden verkocht krijgen. Dus die hebben er meer gekregen dan ze nodig hadden. Die 60.000 tickets zijn nu ook supplementair ter beschikking gesteld aan burgers van de Europese Unie en dat is een positief punt. Dat mag ik onderlijnen. Hetgeen het totaal op 170.000 brengt.
Voor het overige weet u dat vele tientallen telefoonlijnen ter beschikking zijn gesteld van de burgers die wilden telefoneren, inderdaad, om te proberen een ticket te bemachtigen. Ik geloof dat het globaal vrij goed functioneert. Er zijn ons nog wel wat zaken gesignaleerd die we op dit ogenblik uitzoeken om na te gaan of het volledig niet-discriminatoir is verlopen. Ik kan u daar voorlopig niets meer over vertellen maar als er ons iets wordt gesignaleerd dat zou kunnen wijzen op discriminatie, dan wordt dat meteen onderzocht. Dus mocht u kennis hebben van dergelijke feiten, laat het ons dan weten. Dat is ongeveer de stand van zaken op dit ogenblik.

Watson
Dank u wel, mijnheer de commissaris. U had het over positieve punten. Als hier al een positief punt te melden valt, is dat alleen omdat aan alles een positieve kant zit. De organisatie van de Wereldbeker 1998 is een schande: meer dan 60 % van de tickets werd voorbehouden aan Franse ingezetenen, en ondanks de tussenkomst van de Commissie heeft het Franse organisatiecomité geweigerd zelfs maar 160.000 kaartjes ter beschikking te stellen voor voetballiefhebbers buiten Frankrijk.
Mijnheer de commissaris, de FIFA en het Franse organisatiecomité drijven de spot met de communautaire wetgeving. Uit schrik dat de Commissie niet zou reageren heb ik tezamen met een aantal andere parlementsleden de zaak aanhangig gemaakt bij de rechtbank. Ik wil u vandaag de volgende vragen stellen. Zal de Commissie zich bij onze rechtszaak aansluiten? Welke actie zal de Commissie eenzijdig ondernemen en hoever zal zij hierin gaan? Het volstaat niet te zeggen dat de speciale telefoonlijnen goed functioneren: elke Britse voetballiefhebber die naar Frankrijk probeert te bellen, weet dat dit helemaal niet goed functioneert.

Van Miert
Wij hebben hierover al een algemeen debat gehouden in de plenaire vergadering en we hoeven het dan ook niet over te doen. U weet heel goed dat ik toen gezegd heb dat wij het inderdaad grondig oneens zijn met een soortgelijk systeem en dat het bijgevolg herzien moet worden.
Ik moet zeggen dat de organisatoren van het Europees voetbalkampioenschap in 2000, dat zoals u weet in Nederland en België zal plaatsvinden, nu al besprekingen voeren met de diensten van de Commissie - mijn ambtenaren - om nu al alles te regelen vóór ook maar één kaartje verkocht is. De boodschap is dus doorgedrongen. Dat is positief.
Zoals u weet, blijven wij voor het overige de passende procedure volgen, maar wij moeten hierbij de regels volgen. Juridisch gezien dienen wij ons aan de regels te houden. Ik herhaal nogmaals dat wij dit tot het einde zullen doen. De Commissie zal echter zoals gewoonlijk haar eigen procedure volgen, waarschijnlijk krachtens artikel 86. Wij zullen ons bijgevolg niet mengen in wat u doet, maar onze eigen weg blijven bewandelen. Dat is de stand van zaken.

Larive
Commissaris Van Miert, kunt u zeggen wat het nut van de dure studies is die DG X heeft laten uitvoeren anno 1993? Ik was toen sportrapporteur en er is toen een gigantisch boekwerk over de impact van EU-activiteiten op sport gemaakt. Drie pagina's, toen al vijf jaar geleden, over de exclusieve kaartverkoop. The Commission's position zwart op wit in dat rapport, daterend van vijf jaar geleden zegt dat exclusieve kaartverkoop uit den boze is en in strijd met de artikelen 85 en 86. Ik ben blij dat u nu bij het EK 2000 de Belgische/Nederlandse organisatoren op de voet zult volgen. Mijn vraag is: waarom heeft dat zo verschrikkelijk lang moeten duren en hebben die dure studies dus helemaal geen nut gehad?

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Larive.
Mijn excuses, mijnheer Van Miert, maar wanneer men een vraag hoort in een taal die men kent, denkt men er niet aan dat er hier een tolkendienst actief is die enige tijd nodig heeft om alle afgevaardigden en met name dit voorzitterschap op de hoogte te brengen. Ik heb u dan ook niet onderbroken omdat u spontaan het woord had genomen, maar omdat wij het belangwekkende betoog van mevrouw Larive nog niet volledig hadden gehoord. Dan zou ik u nu willen vragen de boeiende vraag van mevrouw Larive te beantwoorden.

Van Miert
Deze studies zijn, zoals u zelf hebt aangeduid, uitgevoerd ten behoeve van DG X. Dat gaat over het algemene beleid ter zake, maar u weet DG IV houdt zich bezig met de concurrentie-aangelegenheden. In het verleden zijn er nog wel eens zaken geweest, bijvoorbeeld waar de verkoop van tickets werd gekoppeld aan de verkoop van reizen bijvoorbeeld of hotelkamers. Wij hebben er altijd op gestaan dat dat niet mocht. Als een cliënt dat zelf wil, geen enkel probleem, maar bijvoorbeeld het reisagentschap mag dat niet als een conditie voorstellen. Nu en dan krijgen wij nog wel klachten omdat het her en der toch nog wel blijkt te gebeuren. Zo hebben wij een aantal problemen ondertussen wel degelijk reeds aangepakt.
Hier ging het om discriminatie van een andere soort, dat wil zeggen dat men een flink gedeelte van de kaartverkoop heeft voorbehouden aan ingezetenen van een land. Nogmaals toen dat duidelijk aan het licht is gekomen, is er opgetreden. Spijtig genoeg waren ondertussen de meeste tickets verkocht.
Mag ik er wel aan herinneren dat dergelijke zaken vroeger ook al zijn gebeurd zonder dat er veel klachten waren? Het nieuwe in deze aangelegenheid is dat men het nu niet meer neemt en dat de burgers, terecht ook, in de Europese Unie menen dat zij op niet-discriminerende handelwijze recht hebben.
Ik verheug mij daarover en nogmaals wij zullen erover waken dat voor toekomstige sportevenementen dergelijke zaken niet meer gebeuren. Iedereen is nu gewaarschuwd. Maar mag ik er nogmaals aan herinneren dat het niet van harte is dat sportverenigingen zich tot de Commissie richten? Zij betwisten meestal de bevoegdheid van de Commissie. Nu er valt niet veel over te twisten. Wat mij aanbelangt of wat de bevoegdheden van de Commissie aangaat, zeker wat de concurrentie betreft, maar het is niet altijd zo evident dat zij dat nemen. Daar wil ik ook nog even aan herinneren.

De Coene
Mijnheer de commissaris, uit uw antwoorden komt dan toch de vraag niet op of wij geen echte objectieve bondgenoten zijn. Ik denk dat het hier geen kwestie is van wie nu eigenlijk het meest gelijk heeft. Ik denk dat wij een gemeenschappelijke vijand hebben, dat zijn zij die met corporatistische verbonden denken dat zij boven en buiten Europese regelgeving staan.
Maar blijkens onze informatie is de koppelverkoop, waarmee er volgens u geen probleem zou zijn, wel degelijk een probleem. Wij hebben nu gezien dat de zeventien erkende reisbureaus door het CFO verplicht zijn om koppelverkoop te organiseren. Je kan dus in de landen buiten Frankrijk geen ticket bemachtigen of je moet dus een aantal condities verplicht daarbij nemen. Ik kan u het voorbeeld geven van een aantal reisbureaus of van één reisbureau in het land dat officieel gedelegeerd is om die verkoop te doen. Mijn vraag is, moeten wij dan toch niet optreden tegen die koppelvraag? Ten tweede, wij zijn van plan om naar het Hof te stappen. Denkt u niet dat een prejudiciële beslissing van het Hof u kan helpen in de stappen die wij eigenlijk samen zouden moeten ondernemen?

Van Miert
Het Parlement is soeverein om zijn eigen verhaal als het ware te organiseren. De Commissie moet zich houden aan de instrumenten die zij heeft gekregen. Ofwel stellen wij vast dat er een inbreuk is bijvoorbeeld op basis van artikel 86. Dan kunnen wij optreden. Als dat niet het geval is, niet. Maar u weet wat onze bedoeling is en ik wil dat hier vandaag nog eens bevestigen.
Voor het overige, als u kennis heeft van daden die niet stroken met wat is afgesproken, laat het ons weten. Ik heb inderdaad ook, dat moet ik bevestigen, vanuit België reeds een paar brieven gekregen van burgers die gepoogd hebben op een normale manier een ticket te bemachtigen en blijkbaar zeggen: ja, als we er de rest niet bijnemen, dan krijgen we er geen. Dat is niet in orde. Overigens mag dat ook niet aan de grenzen ophouden. Men zou bijvoorbeeld ook niet mogen weigeren een ticket te verkopen aan een Duitse burger. Dat mag niet, dat is duidelijk afgesproken. Maar ik vrees zoals u dat er her en der nog wel wat gebeurt, ook in het oog houdende wat zich in het verleden vaak heeft voorgedaan, dat nog altijd niet in orde is. Maar als we enige mogelijkheid hebben om daar tegen op te treden, dan doen we dat en ik kan u zeggen: krachtdadig.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
De heer Wijsenbeek vraagt het woord voor een motie van orde. Mijnheer Wijsenbeek, staat u mij toe u erop te wijzen dat ik u iedere keer dat u het woord vraagt voor een motie van orde dat ook geven zal, maar dat de tijd die aan uw moties van orde wordt gewijd zal worden afgetrokken van de tijd die voor de vragen van de overige afgevaardigden van deze Vergadering bestemd is. U heeft het woord.

Wijsenbeek
Ik maak het kort, Voorzitter. Op grond van bijlage II, hoofdstuk B, punt 2 van het Reglement verzoek ik u thans, en ik wil daar graag een antwoord van u op, vraag nummer 77 aan de orde te stellen aangezien commissaris Van Miert nog aanwezig is.

De Voorzitter
Mijnheer Wijsenbeek, het Vragenuur is al in een eerdere instantie vastgesteld door de Voorzitter van het Parlement en door de Commissie, en dit voorzitterschap kan datgene wat al is vastgesteld onmogelijk wijzigen. Ik heb kennis genomen van wat u gezegd heeft en zal dat aan de Voorzitter en aan de Commissie overbrengen, maar ik moet u zeggen, mijnheer Wijsenbeek, dat ik in geen geval van de vastgestelde volgorde zal afwijken.
Vraag nr. 41 van Marie-Paule Kestelijn-Sierens (H-0440/98):
Betreft: Verkoop van geneesmiddelen via Internet
Verontrust door het toenemend aanbod en de ongecontroleerde verkoop van geneesmiddelen op Internet, had ik graag van de Commissie vernomen hoe zij kan verzekeren dat Europese aanbieders van geneesmiddelen via Internet aan alle communautaire en nationale voorschriften inzake commercialisatievergunning voor geneesmiddelen en verkoop van voorschriftgeneesmiddelen voldoen. Welke maatregelen kan en zal de Commissie, rekening houdend met de internationale dimensie van het probleem, terzake nemen om de cyberconsument te beschermen tegen deze ongecontroleerde verkoop van geneesmiddelen?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, het antwoord op deze vraag is tweeledig. In de eerste plaats moet ik een formeel antwoord geven en verwijzen naar wat wij samen hebben gedaan om de verkoop van geneesmiddelen via het Internet ordentelijk te doen verlopen. In de tweede plaats moet ik het over de praktische uitvoering van die maatregelen hebben.
Ik merk in de eerste plaats op dat het Gemeenschapsrecht kan worden overtreden als voor het in de handel brengen van de verkochte geneesmiddelen geen vergunning is gegeven. Die vergunning moet de kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid van het geneesmiddel garanderen. Er kan ook sprake zijn van een inbreuk op de richtlijn die reclame verbiedt voor geneesmiddelen die enkel op voorschrift kunnen worden verkregen, en natuurlijk ook op de richtlijn die het de lidstaten uitdrukkelijk toestaat de verkoop op afstand van geneesmiddelen op hun grondgebied te verbieden.
Voorts kan ook sprake zijn van een inbreuk op nationale bepalingen, bijvoorbeeld op het monopolie dat in bepaalde lidstaten aan de apotheken is toegekend. Het gaat hier om duidelijke rechtsvoorschriften. De grote vraag is uiteraard wat daarvan in de praktijk in huis komt. In de praktijk kan men optreden tegen elke onderneming die zulke inbreuken vanuit de Unie pleegt. Het spreekt immers vanzelf dat men wetsovertredingen door de eigen onderdanen kan vervolgen. Aangezien het Internet een steeds belangrijker internationaal fenomeen is, kunnen wij in de praktijk, maar ook uit juridisch oogpunt, echter onmogelijk optreden tegen ondernemingen of personen die, buiten het toepassingsgebied van de wetgeving van de Unie of van de nationale bepalingen, overeenkomstig de wetten van hun eigen land handelen. Als ze de wetten van hun eigen land respecteren, genieten ze zonder meer rechtsbescherming. Als ze tegen die wetten handelen, ligt de verantwoordelijkheid voor de vervolging bij hun eigen land.
Wij hebben dus slechts beperkte mogelijkheden. Wij kunnen tegen onze eigen ondernemingen optreden, maar niet tegen andere. Daarom hebben wij een aantal initiatieven genomen om de kwestie internationaal te regelen en aldus tenminste over een internationaal geldende rechtsgrondslag te beschikken. Wij hebben contacten met de industrie over formules van zelfcontrole, met andere landen over gemeenschappelijke regels en met internationale organisaties, in dit geval de Wereldgezondheidsorganisatie, om zulke regels te formuleren. Ik merk echter meteen op dat het, zelfs als wij internationale regels hebben, wegens het technische karakter van het Internet niet eenvoudig zal zijn inbreuken op die regels te vervolgen en te berechten. Dat moet men voor ogen houden. Daarom zoeken wij eigenlijk ook meer naar praktische mogelijkheden dan naar wettelijke regelingen, of althans niet uitsluitend naar wettelijke regelingen, omdat die niet de nodige bescherming kunnen bieden.

Kestelijn-Sierens
Voorzitter, ik wil de commissaris danken voor zijn antwoord. Nu had ik graag geweten van de commissaris wat hij van plan is te doen aan deze problemen binnen de Unie. Uiteraard is het een probleem voor de bescherming van de consument als een geneesmiddel dat op voorschrift moet afgeleverd worden via Internet kan aangekocht worden zonder voorschrift. En er zijn daar twee sterke voorbeelden van. Denk maar aan de melatonine die vrij verkrijgbaar is in de Verenigde Staten maar hier op voorschrift moet worden afgeleverd. Er is ook een recent geneesmiddel zoals Viagra dat vrij kan worden bekomen op Internet zonder voorschrift, wat eventueel dan toch nadelige resultaten kan geven voor de gebruiker. Wat zal de commissaris ondernemen om overtredingen te onderzoeken en heeft hij reeds kennis kunnen nemen van bepaalde overtredingen? Hoe kan er met andere woorden controle worden uitgevoerd?

Bangemann
Mevrouw Kestelijn-Sierens herhaalt de vraag die zij al schriftelijk heeft gesteld. Ik kan alleen maar het antwoord herhalen dat ik zojuist heb gegeven. Dat helpt ons echter niet vooruit. Ik heb gezegd dat wij in de Unie en de lidstaten over rechtsvoorschriften beschikken die de consumenten afdoende beschermen.
U heeft nu zelf een geval aangehaald waarin die rechtsvoorschriften niets uithalen. Als een geneesmiddel in de Verenigde Staten - beslist geen onbeschaafd ontwikkelingsland waar men zomaar alles mag verkopen - op de markt is toegelaten, kan een producent of iemand anders dat geneesmiddel uiteraard via het Internet aanbieden. Dat is niet verboden. Volgens onze wetgevingen in Europa is dat niet toegestaan, maar de betrokkene komt niet naar Europa maar biedt het geneesmiddel vanuit de Verenigde Staten aan.
Dat het Internet zich over de hele wereld uitstrekt, is het gevolg van het technische karakter ervan. Daardoor kan iemand - in elk geval volgens het internationale recht - een geneesmiddel in de Verenigde Staten aanbieden en kan hij, als een Europees consument dat wenst, het die consument ook toezenden zonder het Europese recht te overtreden. De consument zelf pleegt daarmee geen strafbaar feit en overtreedt de wet niet, tenzij hij een geneesmiddel wil kopen dat uitdrukkelijk verboden is. In het door u aangehaalde geval is de consument dus niet strafbaar.
De enige oplossing is dat wij een internationale overeenkomst sluiten waarin de Amerikaanse producenten er zich toe verbinden hun geneesmiddelen alleen te verkopen in landen waar ze zonder voorschrift verkrijgbaar zijn. Andere maatregelen helpen niet. Alleen met rechtsvoorschriften kunnen wij de problemen niet oplossen.
Voorts rijst ook een probleem met betrekking tot de mededinging. Als de beperkingen waarover wij het hier hebben, gelden voor Europese ondernemers of apothekers, zullen die apothekers, handelaars of ondernemingen een concurrentienadeel ondervinden tegenover andere landen waar die geneesmiddelen wel vrij mogen worden verkocht. Hier rijst ook een probleem voor onze industrie dat wij niet zonder meer kunnen oplossen door een nieuwe wet te maken, wel integendeel. Ik ben ervan overtuigd dat wij de bestaande wetgeving opnieuw moeten bekijken om de consumenten te beschermen, maar ook om de concurrentiepositie van onze industrie veilig te stellen.

De Voorzitter
Geachte afgevaardigden, met het antwoord van de heer Bangemann zijn we aan het einde gekomen van het eerste deel voor vragen aan de Commissie. De vragen nrs. 42 en 43 zullen derhalve schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter
Vraag nr. 44 van Richard Howitt (H-0488/98):
Betreft: Handicap en ontwikkelingssamenwerking
Meer dan 500 miljoen mensen in de wereld hebben een handicap en zij leven in meerderheid in ontwikkelingslanden. Aangezien armoedebestrijding en mensenrechten als essentiële en integrerende bestanddelen van de Overeenkomst van Lomé worden beschouwd, dient door de Europese Unie ook extra aandacht te worden besteed aan de situatie van de gehandicapten in de ACS-landen. In hoeverre heeft de Commissie in het verleden steun verleend aan ontwikkelingsprojecten met gehandicapten in de ACS-landen, en ligt het in haar bedoeling dat gehandicapten in het toekomstige beleid van de Commissie als speciale doelgroep voor het ontwikkelingswerk worden beschouwd?

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, overeenkomstig het Verdrag van Maastricht legt de vierde Overeenkomst van Lomé de nadruk op de bestrijding van armoede en respect voor mensenrechten en democratische beginselen.
Die benadering wordt ook beklemtoond in het voorstel voor een mandaat dat de Commissie aan het Parlement en de Raad gedaan heeft en dat nu besproken wordt. Dit heeft betrekking op een nieuw partnerschap, een nieuwe overeenkomst met de ACS-landen.
Tot nu toe beschouwde de Commissie, om concreet op de vraag van de geachte afgevaardigde te antwoorden, steun aan gehandicapten niet expliciet als een prioriteit van haar beleid op het vlak van ontwikkelingssamenwerking. In het kader van haar acties voor de hervorming en het herstel van de gezondheidssystemen steunt zij evenwel heel wat acties, met name voor oorlogsslachtoffers, in het bijzonder slachtoffers van antipersoonsmijnen, en invaliden.
Dat is met name het geval in Angola en Mozambique, maar ook in andere, niet-ACS-landen zoals Cambodja. Deze acties in de ACS-landen worden niet alleen betaald met middelen uit het Europees Ontwikkelingsfonds, maar ook gefinancierd in het kader van een aantal begrotingsrubrieken voor noodhulp en wederopbouw.
De Gemeenschap steunt tevens de acties van tal van NGO's, zoals Handicap International, Help the Aged, Artsen zonder grenzen en andere. Die acties hebben tot doel orthopedische centra, geneesmiddelen, infrastructuur, acties voor beroepsopleiding en gezondheidsprojecten voor slachtoffers van mijnen en mensen met brandwonden te ontwikkelen. De Commissie is voornemens hierop de nadruk te blijven leggen in de volgende Overeenkomst van Lomé, aangezien er alleen al in zuidelijk Afrika meer dan 60.000 slachtoffers van met name antipersoonsmijnen zijn.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn standpunt. Ik wil evenwel zeggen dat ik het niet met hem eens ben, en mijns inziens zal de meerderheid van de leden van dit Parlement het er niet mee eens zijn dat gezegd wordt dat in de ontwikkelingssamenwerking tussen de Europese Unie en de ACS-landen geen hoge prioriteit aan gehandicapten wordt toegekend. Ik vraag hem tijdens de onderhandelingen na te denken over de vraag of wij hieraan niet meer prioriteit moeten toekennen, wanneer in één op vier arme gezinnen in de ontwikkelingslanden iemand gehandicapt is; wanneer slechts 3 % van de 500 miljoen gehandicapten ter wereld kan lezen en schrijven; wanneer het sterftecijfer bij kinderen jonger dan vijf in de ontwikkelingslanden minder dan 20 % bedraagt, maar 60 tot 80 % voor gehandicapte kinderen. Deze behoeften moeten echt de hoogste prioriteit genieten. Kan de commissaris in antwoord op mijn aanvullende vraag duidelijker toezeggen hoeveel steun wij precies zullen verlenen? Hij heeft dat niet gedaan in zijn antwoord. Kan hij ons ook zeggen hoe hij deze kwestie zal benaderen in de onderhandelingen met de ACS-landen?

Pinheiro
Tot op heden was dit geen prioriteit. Ik heb gewoon een stand van zaken gegeven. Wij hebben in vele gebieden gewerkt waar onze aandacht op een of andere manier vooral naar gehandicapten ging, met name naar slachtoffers van antipersoonsmijnen in zuidelijk Afrika.
Mijns inziens wordt wel degelijk iets gedaan voor gehandicapten in het kader van de belangrijkste acties die gevoerd worden, in het bijzonder inzake het gezondheidssysteem. Wat ontbreekt - ik zal heel eerlijk zijn - is de maatschappelijke integratie van gehandicapten. Opleiding ontbreekt tot nu toe nagenoeg volledig in onze overeenkomsten. Ik zal evenwel rekening houden met uw voorstel, aangezien in het bijzonder in een aantal landen de cijfers een expliciete toezegging in die zin rechtvaardigen.

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Bernd Posselt (H-0463/98):
Betreft: Verdeling lasten personeel
Welke vooruitgang is er geboekt bij het initiatief in verband met de verdeling van personeelslasten bij de kortstondige toestroom van vluchtelingen, maar ook van asielzoekers?

Gradin
De Commissie heeft in maart 1997 een voorstel gepresenteerd voor een gemeenschappelijke maatregel inzake tijdelijke bescherming bij massale vluchtsituaties. Artikel 5 van dat voorstel probeert het mogelijk te maken verschillende soorten steun te verlenen aan lidstaten die een bijzonder groot aantal mensen opvangen die internationale bescherming nodig hebben. De gedachte is dat tot zulke steun besloten kan worden op basis van een jaarlijks door de Commissie op te stellen verslag over de situatie.
Het voorstel houdt dezelfde lijn aan als eerdere standpunten van de Raad. Ik denk dan vooral aan de op 25 september 1995 aangenomen resolutie over de verdeling van de verantwoordelijkheden bij de opvang en het tijdelijk verblijf van vluchtelingen. Ik denk ook aan het Raadsbesluit van 4 maart 1996 over de wijze waarop de Europese Unie te werk moet gaan bij de verdeling van de verantwoordelijkheid voor mensen die tijdelijk bescherming behoeven.
Bij verschillende gelegenheden is het Commissievoorstel het laatste jaar in de Raad besproken, vooral tijdens het Luxemburgse voorzitterschap. Ook tijdens de informele top in Mondorf in oktober 1997 stond deze kwestie op de agenda. De toen gevoerde discussies maken duidelijk dat over verdeling van de verantwoordelijkheid, de burden sharing , nog verder nagedacht dient te worden. Sommige lidstaten vinden artikel 5 van het Commissievoorstel te ver gaan, anderen vinden het juist te beperkt.
Op verzoek van de Commissie heeft de Raad ook het Parlement geraadpleegd, zoals u natuurlijk bekend is. Het Parlement gaf op 23 oktober 1997 zijn steun aan het voorstel. Wij kregen toen 22 amendementen; twee daarvan, de nummers 12 en 13, beoogden uitbreiding van het artikel over de verdeling van de verantwoordelijkheid en concretisering daarvan. Tegen deze achtergrond heeft de Commissie nu overwogen een afzonderlijk voorstel te doen over verdeling van de verantwoordelijkheid. De reden hiervoor is dat het zeer ongelukkig zou zijn als het initiatief voor tijdelijke bescherming vertraging zou oplopen, juist vanwege de kwestie van de verdeling van de verantwoordelijkheid.
Ik hoop nu, mijnheer de Voorzitter, dat een afzonderlijk voorstel van de Commissie tot een oplossing bijdraagt. Ik hoop dan ook dat wij tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap niet alleen komen tot een besluit over tijdelijke bescherming, maar dat wij ook een afzonderlijke oplossing vinden voor de burden sharing .

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Gradin voor haar uitvoerige antwoord. Het is mij evenwel niet helemaal duidelijk of de Commissie de Raad een concreet voorstel betreffende de persoonslasten heeft voorgelegd. Ik hoor immers telkens opnieuw dat de Commissie dat niet wil doen omdat ze meent dat daarvoor in de Raad geen meerderheid bestaat. Welnu, ik vind dat de Commissie de proef op de som moet nemen. Wij moeten weten welke regeringen eventueel op de rem gaan staan, zodat wij ze ten aanzien van de politieke opinie daarvoor verantwoordelijk kunnen stellen en daarover in het Parlement een debat kunnen houden. Dat kunnen wij echter niet als er geen concreet voorstel inzake de persoonslasten in de vorm van een verdeelsleutel tussen de lidstaten bestaat.

Gradin
Het geachte parlementslid weet heel goed dat de discussie over burden sharing al vele jaren aan de gang is. Het ligt niet aan de Commissie dat deze kwestie niet is opgelost. Gesteld kan worden dat er in de Raad zulke grote tegenstellingen hebben bestaan dat het ons tot nu toe niet is gelukt tot een oplossing te komen.
De Commissie heeft bij verschillende gelegenheden geprobeerd compromissen te vinden, maar die zijn niet in goede aarde gevallen. Nu zijn wij bezig een nieuwe ronde voor te bereiden - na verschillende regeringen te hebben gepolst. Wij proberen onder andere de kwestie van burden sharing los te maken van het voorstel inzake de tijdelijke bescherming, en het tot een hoofdstuk apart te maken. We zien daarna wel wat de reactie is.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Eva Kjer Hansen (H-0493/98):
Betreft: Bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap
Volgens het antwoord van de Commissie op vraag P-3615/97 verbeteren de mogelijkheden tot bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap na ratificatie van het Verdrag van Amsterdam.
Is de Commissie, het herziene artikel 209 A (artikel 280 in het Verdrag van Amsterdam) in overweging nemende, voornemens initiatieven te nemen inzake het nader tot elkaar brengen van de wetgevingen ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, onder meer de wetgeving ter bescherming tegen fraude ten laste van de euro?

Gradin
Volgens artikel 209 A van het Verdrag moeten de lidstaten dezelfde maatregelen nemen tegen fraude ten nadele van de communautaire financiële belangen als tegen fraude met hun eigen gelden. De lidstaten worden dus aangespoord tot coördinatie van hun maatregelen tegen fraude ten nadele van de financiële belangen van de Gemeenschap. De Commissie zal hulp verlenen bij de organisatie van een nauwe en regelmatige samenwerking tussen de betrokken autoriteiten.
Helaas bevat artikel 209 A geen werkzame rechtsgrondslag. Bij besluitvorming over gemeenschappelijke maatregelen op dit gebied moeten wij vandaag de dag in plaats daarvan artikel 235 toepassen, dat zoals bekend eenstemmigheid vereist. Dat wordt anders zodra het Verdrag van Amsterdam van kracht wordt. Ten eerste verandert immers artikel 209 A in een nieuw artikel, namelijk 280. Dat verschaft een rechtsgrondslag voor gemeenschappelijke maatregelen ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Ten tweede zal het werk eenvoudiger worden doordat besluiten dan met een gekwalificeerde meerderheid kunnen worden genomen. Ten derde wordt vastgesteld dat de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap in alle lidstaten gelijkwaardig moet zijn.
Deze wijzigingen zullen ons meer mogelijkheden geven om de belastingbetalers te beschermen tegen fraude en bedrog. In afwachting van de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam wordt op het ogenblik geen concreet voorstel, gebaseerd op deze herziene artikelen, door ons voorbereid.
Nu de vraag over het voorkomen van vervalsingen van de euro. Het werkprogramma van de Commissie voor 1998-1999 inzake fraude en bedrog is op 6 mei aangenomen en bevat verscheidene voorstellen ter bescherming van de gemeenschappelijke munt. Dat betekent dat de Commissie al begonnen is met de lidstaten te bespreken hoe fraude en bedrog kunnen worden tegengegaan. Er moet volgens mij een doelmatige bescherming komen vóór de euro op 1 januari 2002 in roulatie komt. Het is daarbij vooral van belang een stabiel juridisch kader voor informatie-uitwisseling op te bouwen en een gemeenschappelijke databank op te richten. Een nauwe samenwerking en wederzijdse bijstand tussen de lidstaten, de Europese Centrale Bank, Europol en Interpol moeten ook worden opgebouwd.
Het streven moet zijn dat de ingevoerde maatregelen ter bescherming van de euro in alle lidstaten een even afschrikkende werking hebben. Om dit te bereiken zijn zowel binnen de eerste als binnen de derde pijler maatregelen nodig. Mijn collega commissaris de Silguy en ikzelf zijn daarom van plan om nog vóór de zomer een mededeling aan de Raad en het Parlement te presenteren inzake het soort maatregelen dat noodzakelijk zal zijn.

Kjer Hansen
Ik dank de commissaris voor het beantwoorden van de vraag. Wij kijken uit naar de concrete voorstellen voor de initiatieven die genomen zullen worden en ik ben blij dat dit nog voor de zomervakantie zal gebeuren. Met het actuele debat over de euro is het immers belangrijk dat deze zaak nu opgevolgd wordt. Met betrekking tot het nieuwe artikel 280 in het Verdrag van Amsterdam verbaast het mij dat de Commissie nu nog niet bereid is concreter te werk te gaan, want voor mij is dit een goed argument, dat samen met andere goede argumenten in het voordeel speelt van het Verdrag van Amsterdam. Ik vind het belangrijk dat wij tegenover de burgers in de EU en in het belang van de belastingbetalers ook concrete initiatieven nemen, om aan te tonen dat er op dit gebied daadwerkelijk iets gebeurt. Dit is immers een van de gebieden waar een nieuwe vorm van besluitvorming van het grootste belang is. Mijn vraag is dus eerder een oproep aan de commissaris om met concrete voorstellen te komen.

Gradin
Ik vind ook dat wij moeten bekijken met welk soort initiatieven wij dit in praktijk kunnen brengen. Ik vind het zeer te betreuren dat de lidstaten nog geen enkel instrument ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie hebben geratificeerd. Er is daarom alle reden om na 1 juli, de in het Verdrag van Amsterdam vastgestelde uiterste datum voor de ratificatie door de lidstaten, te bezien of wij deze instrumenten niet juist tot eerstepijlerinstrumenten en richtlijnen moeten maken.

De Voorzitter
Vraag nr. 47 van Mark Watts (H-0088/98):
Betreft: Niet-omzetting van EU-vervoersrichtlijnen door de lidstaten
Welke stappen denkt de Commissie, aangezien 60 % van de internemarktrichtlijnen op het gebied van het vervoer door de lidstaten niet is omgezet in nationaal recht - het slechtste niet-omzettingspercentage in de EU - te nemen om te verzekeren dat de lidstaten hun verantwoordelijkheden vervullen en de interne markt in deze sector voltooien?

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, volgens het door de Commissie in november jongstleden goedgekeurde verslag over het zogenaamde scorebord van de interne markt ligt het niveau van de niettenuitvoerlegging van de richtlijnen inzake de interne markt hoog in de vervoersector, zoals de geachte afgevaardigde ook al zegt in zijn vraag. Dit kan gedeeltelijk verklaard worden door het feit dat een groot deel van de internemarktwetgeving voor de vervoersector vrij recent is. Zo zijn in de jaren "90 38 richtlijnen op het vlak van vervoer goedgekeurd, tegen slechts 6 richtlijnen voor de verzekeringssector, waar de laatste richtlijn al in 1992 werd goedgekeurd en het omzettingspeil het hoogst ligt. De ontwikkeling van het gemeenschappelijk vervoerbeleid en de toepassing van dit beleid in het veranderende kader van de interne markt zijn uiteraard de belangrijkste reden voor deze vele wetten voor de vervoersector.
Ondanks deze praktische verklaring maakt de Commissie zich zorgen over de niet-omzetting van wetgeving waarmee de lidstaten tenslotte hebben ingestemd in de Raad. In het algemeen gaan de meeste lidstaten met veel vertraging over tot omzetting in nationale wetgeving en pas nadat aanmaningen geen positieve reactie hebben opgeleverd en de Commissie inbreukprocedures begonnen is. Zo zijn bijvoorbeeld inbreukprocedures op gang gebracht tegen twee derde van de lidstaten voor de 19 richtlijnen inzake vervoer die vóór eind 1997 volledig in nationale wetgeving moesten omgezet zijn.
De Commissie zal deze en andere inbreukprocedures natuurlijk voortzetten tot de lidstaten de richtlijnen correct hebben toegepast. Het optreden van de Commissie zal te allen tijde volledig bepaald worden door haar plicht om de naleving van de wetgeving, waarmee de lidstaten blijkbaar hebben ingestemd in de Raad, te verzekeren.

Watts
Ik wil commissaris Kinnock danken voor zijn antwoord. Hij beklemtoont heel terecht de enorme inspanningen die de Commissie en in het bijzonder zijn directoraat leveren om ervoor te zorgen dat de lidstaten de richtlijnen en verordeningen die zij hebben goedgekeurd, ook omzetten in nationale wetgeving. Ik ben heel blij te vernemen dat al veel vooruitgang geboekt is sinds de publicatie van het scorebord van de interne markt. Is de commissaris het evenwel met mij eens dat wij misschien nog meer de aandacht moeten vestigen op lidstaten die slecht presteren op het vlak van de omzetting door een ranglijst van de minst efficiënte lidstaten op te stellen? Zo'n lijst der schande kan er misschien voor zorgen dat de druk van de publieke opinie in de betrokken lidstaten toeneemt om de communautaire wetgeving na te leven.
Is hij het ten tweede met mij eens dat ook het Parlement misschien zijn inspanningen kan steunen door meer nadruk te leggen op toezicht en naleving? Misschien kunnen wij in de commissies meer tijd besteden aan deze kwesties dan aan de behandeling van nieuwe wetgeving. Ik zou graag vernemen wat de commissaris van beide ideeën denkt.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, het lijdt geen twijfel dat u ons gewonnen heeft voor bepaalde kenmerken van het Lagerhuis, zoals de flexibele en spontane geest die er heerst. In onze ogen zijn dat geen tekortkomingen maar zij vormen veeleer een voorbeeld dat navolging verdient, vanwege de vitaliteit die wij allen in het Lagerhuis gezien hebben. Dan verzoek ik u nu de vraag van de heer Watts te beantwoorden.

Kinnock, Neil
Ik wil de geachte afgevaardigde alleen maar zeggen dat ik hem dankbaar ben voor zijn opmerkingen. Met zijn voorstel voor een ranglijst suggereert hij één van de allerbeste doeleinden van een schriftelijke parlementaire vraag. Hij mag erop rekenen dat hij een eerlijk en volledig antwoord zal krijgen. Zelf ben ik er niet zo zeker van dat deze praktijk om namen te noemen zal werken, maar ik ben bereid uit te gaan van het standpunt dat, als het de moeite loont een wet aan te nemen in de Raad, het ook de moeite loont deze wet in nationale wetgeving om te zetten en ze toe te passen en uit te voeren in een lidstaat. We kunnen zeggen dat wij de regeringen van de lidstaten een dienst bewijzen wanneer wij de aandacht van de publieke opinie vestigen op de kloof tussen hun bereidheid om wetten aan te nemen en hun bereidheid om deze in nationale wetgeving om te zetten.

McMahon
Ik juich de belofte van de Commissie toe om de procedure in de vervoersector op te leggen, maar ik wil de aandacht van de commissaris op de zaak van één van mijn kiezers, Salvatore Colucci, vestigen die tevergeefs een baan tracht te vinden als officier in de Britse handelsvloot. Hij heeft enorme conflicten gehad met de Britse autoriteiten, vooral onder de vorige regering. Wij hebben vastgesteld dat het Maritime Marine Agency zijn kwalificaties weigert te aanvaarden, hoewel het die volgens de communautaire richtlijn moet aanvaarden. Het Verenigd Koninkrijk kent een vreemdelingenwet die uit 1911 dateert en die bepaalt dat alleen officieren in de handelsvloot Britse onderdanen moesten zijn. Wij wachten op de afschaffing van deze wet.
Ik weet niet of de commissaris hier op de hoogte van is. Ik ben bereid hem de briefwisseling terzake over te maken. Het is heel belangrijk dat overeenstemming bereikt wordt over de kwalificaties van zeelieden in de handelsvloot.

Kinnock, Neil
Ik moet de geachte afgevaardigde bekennen dat ik eerlijk gezegd niet op de hoogte ben van de details van deze concrete zaak. Ik zou hem dan ook dankbaar zijn als hij mij een brief kan schrijven, zoals hij zelf voorstelt. Hij weet natuurlijk dat lidstaten zich overeenkomstig de huidige wetgeving wel degelijk het recht kunnen voorbehouden om te bepalen hoeveel ingezetenen op posten in bepaalde scheepvaartcategorieën benoemd worden. Als hij mij schrijft, zal ik de zaak verder onderzoeken, en als hij de zaak bespreekt met mevrouw Glenda Jackson, de huidige minister van Scheepvaart in de nieuwe Britse regering, zal hij waarschijnlijk op haar medewerking kunnen rekenen en een duidelijk antwoord krijgen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Kinnock, voor uw antwoord en uw bereidwilligheid, waarvan de heer McMahon de betrokkene ongetwijfeld op de hoogte zal stellen.
Vraag nr. 48 van Anne McIntosh (H-0185/98):
Betreft: Vrachtwagenblokkade in Frankrijk
Is de Commissie bereid te onderzoeken waarom de Franse regering inmiddels heeft bevestigd dat de Britse wegvervoerders die vorig jaar schade hebben geleden als gevolg van de vrachtwagenblokkade in Frankrijk, geen schadevergoeding zullen ontvangen, ondanks het feit dat de interne markt is verstoord?

Kinnock, Neil
De Commissie heeft de door de geachte afgevaardigde in haar vraag aan de orde gestelde kwesties onderzocht, en ik moet de vergadering meedelen dat wij geen enkel bewijs konden vinden van een mededeling van de Franse regering waarin deze stelt dat Britse vervoerders geen schadevergoeding zullen ontvangen voor de stakingsactie van de Franse chauffeurs in 1997.
De Commissie heeft steeds aan alle betrokkenen duidelijk gemaakt dat zij verwacht dat de Franse regering alle eventuele verbintenissen nakomt om, ongeacht hun nationaliteit, de vervoerders te vergoeden die directe schade geleden hebben door het geschil van vorig jaar. De geachte afgevaardigde weet misschien al dat het Britse ministerie van Vervoer de Commissie heeft meegedeeld dat alle gevallen van Britse vervoerders die door de staking van 1996 getroffen werden, geregeld zijn, en dat procedures vastgesteld zijn om de nog niet geregelde zaken als gevolg van de staking van 1997 zo snel mogelijk op te lossen. Als de geachte afgevaardigde de beweringen in haar vraag kan staven, zal de Commissie dit natuurlijk verder onderzoeken, ook al vallen compensatieregelingen volledig onder de nationale wetgevingen en procedures en dus niet onder de juridische bevoegdheid van de Commissie, zoals de geachte afgevaardigde overigens wel weet.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris graag de inhoud meedelen van het schriftelijk antwoord dat ik van de bevoegde Britse minister ontvangen heb en dat mij ertoe aangezet heeft mijn vraag aldus te formuleren. Aanvaardt de commissaris dat hij zich, als hoeder en beschermer van de Verdragen, tot het Europees Hof van Justitie kan wenden en een sanctie voor de Franse regering kan vragen als geen schadevergoeding betaald wordt en - zoals in dit geval - bewezen kan worden dat de bepaling inzake het vrij verkeer geschonden is? Kan hij ook iets zeggen over het scenario waarbij in de aanloop naar de wereldbeker voetbal in Frankrijk misschien wel een nieuwe staking dreigt? Zal hij maatregelen nemen om zo'n staking te verhinderen, waardoor nog meer vrachtwagenchauffeurs failliet zouden gaan en Britse, Nederlandse, Spaanse en andere wegvervoerders enorme verliezen zouden lijden?

Kinnock, Neil
De geachte afgevaardigde woont trouw de vergaderingen van dit Parlement bij en zij ziet nauwgezet toe op de toepassing van de Verdragen. Zij kent dan ook heel goed het juridische standpunt. Ik herhaal dat de Commissie geen bevoegdheden heeft op het vlak van compensatieregelingen, zoals zij overigens heel goed weet. Er is geen juxtapositie van gebeurtenissen die de Commissie bevoegdheden inzake schadeloosstellingen zou geven.
Ten tweede weet de geachte afgevaardigde ook heel goed over welke bevoegdheden en mogelijkheden de Commissie beschikt om tussenbeide te komen in nationale arbeidsgeschillen. Deze beperkingen frustreren mij misschien als iemand die het vrij verkeer wil waarborgen, maar als hoeder van de Verdragen moet ik, zoals zij zelf zegt, de wet naleven.
Wat reële of andere scenario's betreft, begrijpt zij wel dat ik geen commentaar kan leveren op mogelijke scenario's. Zij weet echter heel goed - en ik neem aan dat zij het hier de komende maand of zo wel zal over hebben - dat de Commissie krachtens het Verdrag geen preventieve bevoegdheden heeft en dat zij evenmin kan vooruitlopen op de regeling van een geschil. Ik hoop dan ook dat, welke actie de komende maanden ook genomen wordt of noodzakelijk blijkt, niemand, zeker de geachte afgevaardigde niet, een volledig verkeerd en overdreven beeld zal trachten te geven van wat de Commissie kan doen wanneer sommigen jammer genoeg een hoogst betreurenswaardige en heel contraproductieve actie zouden overwegen tijdens de wereldbeker in Frankrijk. Wij weten allemaal dat de mensen die de wereldbeker in Frankrijk willen bijwonen, ook zo al genoeg problemen zullen hebben.

Wijsenbeek
Mijnheer de commissaris, in tegenstelling tot de vorige spreekster, die in haar enggeestige en insulaire opmerkingen blijkbaar alleen oog heeft voor de Britse vrachtwagenchauffeurs, wil ik zeggen dat slechts 10 % van alle betrokken vrachtwagenchauffeurs in de hele Unie schadeloos gesteld is door de Franse autoriteiten. Is de commissaris dan ook niet van oordeel dat hij inderdaad moet kunnen beschikken over het interventiemechanisme dat de Raad de Commissie nu blijkbaar weigert, en dat aan dit interventiemechanisme een soort Commissiefonds gekoppeld moet worden waaruit de Commissie vervoerders die tegen wil en dank bij deze stakingen en wegblokkades betrokken waren, het geld kan betalen waar deze mensen recht op hebben, vóór de lidstaten uiteindelijk slechts een tiende betalen?

Kinnock, Neil
Ik ben er zeker van dat de heer Wijsenbeek weet dat de Europese Gemeenschap een vrije vereniging van democratieën is, en dat hij het hiermee eens is. Dit betekent dat het, tenzij de Raad een voorstel steunt inzake het soort interventie dat hij wenst, niet alleen ongepast, maar ook een grove belediging zou zijn voor alles waarin wij als democraten geloven, de Commissie de bevoegdheid te geven om tussenbeide te komen en eisen voor compensatie op te leggen of op een andere manier te bepalen hoe de zaken moeten evolueren tijdens of na arbeidsgeschillen.
Wat hij hier persoonlijk ook over denkt of welke actiemogelijkheden ik ook zou overwegen, zolang de Raad dergelijke tussenkomsten weigert, zal ik de wil van de regeringsvertegenwoordigers van democratische instanties eerbiedigen.

Hardstaff
Mijnheer de commissaris, sommige vrachtwagens uit mijn kiesdistrict die vorig jaar in de Franse blokkades vastzaten, vervoerden net als heel wat vrachtwagens uit Spanje en Portugal bederfbare goederen, hoofdzakelijk groenten en fruit. Die goederen zijn niet te laat geleverd, maar volledig verloren gegaan. Velen van hen wachten nog altijd op de beloofde schadevergoeding voor de vorige, veel langere blokkade.
Zal de Commissie druk blijven uitoefenen op de Franse regering opdat deze ook die eerder gedane belofte om schadevergoeding te betalen nakomt? Kan zij de Franse regering er tevens op wijzen dat dit de toenemende irritatie van een aantal andere lidstaten ten aanzien van Frankrijk aanzienlijk zou verminderen? De andere lidstaten raken geïrriteerd omdat Frankrijk niet alleen de vrachtwagenblokkade, maar ook de verdeling van de tickets voor de wereldbeker voetbal verkeerd heeft aangepakt.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik ben er zeker van dat u in elke democratie een uitstekend parlementslid zou zijn - daarover kan niet de minste twijfel bestaan. Ik zeg dit niet om bij u in de gunst te komen.
Mijn antwoord op het essentiële deel van de vraag van de geachte afgevaardigde is "ja" : wij zullen protest blijven aantekenen binnen de beperkingen die het Parlement wel kent.
Ik kan evenmin de gang van zaken in Frankrijk aanvaarden. Ik heb heel wat bedenkingen bij de wijze waarop de verdeling - als we dat woord kunnen gebruiken - van de tickets voor de wereldbeker voetbal werd georganiseerd - als we dat woord kunnen gebruiken - en ik betreur ook ten zeerste de heel lange blokkades en de moeilijkheden in 1996.
Wij kunnen echter terecht zeggen dat - hoewel er nog altijd vertragingen waren en vervoerders uit alle landen die zich tijdens het conflict van vorig jaar in Frankrijk bevonden, andere wegen moesten zoeken - het optreden van de nieuwe Franse regering sterk verschilt van dat van de vorige regering en dat dit de moeilijkheden die de vervoerders ondervonden, aanzienlijk heeft beperkt. Als er nog uitstaande schadeclaims zijn, ben ik uiteraard altijd bereid het nodige te doen, maar we moeten ervan uitgaan dat het hier om strikt Franse regelingen gaat die overeenkomstig de Franse wetgevingen getroffen worden. Wij kunnen alleen maar ijveren voor en hopen op een sneller en doeltreffender antwoord dan het antwoord dat al te vele wegvervoerders uit alle landen gekregen hebben, zoals de heer Wijsenbeek in zijn vraag in herinnering bracht.

De Voorzitter
Vraag nr. 49 van Felipe Camisón Asensio (H-0394/98):
Betreft: " Open luchtruim" -akkoorden met de VS
Kan de Commissie inlichtingen verschaffen over de inbreukprocedures die zijn ingesteld tegen lidstaten die op het gebied van de burgerluchtvaart "open luchtruim" -akkoorden hebben gesloten met de Verenigde Staten?

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, een korte vraag vergt soms een lang antwoord en ik verontschuldig mij al bij voorbaat voor wat onvermijdelijk een vrij gedetailleerd antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde zal zijn.
In november 1994 sprak de Commissie ten aanzien van de lidstaten haar bezorgdheid uit over het feit dat bilaterale luchtvervoerovereenkomsten met de Verenigde Staten gevolgen zouden hebben voor de interne communautaire wetgeving. Zij vestigde de aandacht van de lidstaten op het standpunt van de Commissie dat dergelijke onderhandelingen bijgevolg alleen op communautair niveau gevoerd mochten worden. Wij hebben de betrokken lidstaten in februari 1995 om waarborgen terzake gevraagd en toen zij die niet gaven, is de Commissie in juni 1995 inbreukprocedures begonnen overeenkomstig artikel 169 van het Verdrag.
De besprekingen over de luchtvaartrelaties met de Verenigde Staten werden intussen voortgezet in de Raad en in juni 1996 kreeg de Commissie een gedeeltelijk mandaat om te onderhandelen over een gezamenlijk luchtvaartgebied tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten. Aangezien dit betekende dat misschien een benadering kon worden gevolgd die in overeenstemming met de communautaire wetgeving was, schortte de Commissie de inbreukprocedures op. Het mandaat dat wij in 1996 kregen, betrof evenwel niet de aangelegenheden op het vlak van de toegang tot de markt, zoals verkeersrechten en capaciteit, die uiteraard van essentieel belang zijn met het oog op de sluiting van een succesvolle en allesomvattende overeenkomst inzake luchtvaartdiensten. Er werden toch besprekingen gevoerd met vertegenwoordigers van de Verenigde Staten krachtens dit mandaat. Het enige tastbare resultaat was dat enkel overeenstemming over een gezamenlijk luchtvaartgebied bereikt kon worden als de onderhandelingen betrekking hadden op alle relevante kwesties.
De Commissie levert al enkele jaren inspanningen om een volledig mandaat te bekomen en zij heeft steeds beklemtoond dat zij zich ertoe verbindt zorgvuldig rekening te houden met de bezwaren en de belangen van alle lidstaten, zodat geen enkele lidstaat hier ook maar enig nadeel van zou ondervinden.
Helaas weigert de Raad ons tot nu toe een werkzaam mandaat te verlenen en in recente vergaderingen van de Raad is niet echt veel aandacht aan de zaak besteed, hoewel de kwestie nu behandeld wordt op het niveau van een werkgroep. De Commissie heeft de Raad bijgevolg meegedeeld dat de opschorting van de inbreukprocedures niet langer gerechtvaardigd kon worden. De Commissie heeft in maart van dit jaar dan ook met redenen omklede adviezen doen toekomen aan alle acht betrokken lidstaten.
Zoals de geachte afgevaardigde wel weet uit andere parlementaire procedures die hij gevolgd heeft, zijn het standpunt en het optreden van de Commissie volledig in overeenstemming met onze plicht om de communautaire wetgeving te doen naleven.
Zoals u ook wel weet, wordt de Commissie tevens gedreven door de praktische wens om voor voorwaarden in de burgerluchtvaart te zorgen die eerlijk en evenwichtig zijn en de belangen van de Gemeenschap, al haar lidstaten, de burgerluchtvaart in de Europese Unie en de burgers van de Unie beschermen.

Camisón Asensio
Ik moet erkennen, mijnheer de commissaris, dat uw optreden in dezen van moed getuigt. En ofschoon het moge lijken dat u er - net als Gary Cooper - alleen voor staat, dient u te weten dat dat niet zo is, want ik kan u verzekeren dat u de steun heeft van vele Europeanen die u dankbaar zijn voor uw inspanningen om de communautaire markt te consolideren.
Niet ingrijpen zou ernstige discriminatie en oneerlijke concurrentie tot gevolg hebben, waardoor de regelgeving van de Europese Unie haar doeltreffendheid zou verliezen en het Europese recht met voeten zou worden getreden.
Voorts zou het met deze "open luchtruim" -akkoorden helemaal de vraag zijn of de onevenwichtige situaties uit de weg zouden kunnen worden geruimd tussen de nationale markten en de voornaamste maatschappijen die vanuit de Verenigde Staten op Europa zouden vliegen zonder dat er sprake zou zijn van enige reciprociteit.
Ik zou er dan ook op aan willen dringen, mijnheer de commissaris, dat u uw strijd in deze richting voortzet.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Camisón.
Mijnheer Kinnock, u heeft reeds kunnen constateren dat u niet alleen staat, ook al zit deze vergaderzaal niet erg vol. In elk geval kunt u in dezen rekenen op onze solidariteit, zoals de heer Camisón al heeft opgemerkt. Dan verzoek ik u nu, zijn aanvullende vraag te beantwoorden.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik ben u en de geachte afgevaardigde heel dankbaar. Zoals hij zei, is dit niet "High noon" . Ik ben Gary Cooper niet en ik ben zeker niet vergezeld van Grace Kelly. Als de tijd het toelaat, wil ik wel "Do not forsake me, oh my darling" zingen, maar ik zal dat bij nader inzien toch maar niet doen. Ik zou misschien wel minder steun krijgen als ik hier ga zingen.
Het is natuurlijk juist dat het standpunt dat het Parlement consequent inneemt een enorme steun voor de Commissie is. Het andere goede nieuws is dat ook een aantal lidstaten almaar duidelijker inziet dat het voor elke lidstaat afzonderlijk en voor alle lidstaten tezamen beter is dat de Gemeenschap gezamenlijk met de Verenigde Staten onderhandelt. Ik vertrouw er dan ook op dat de Commissie ooit een volledig mandaat zal krijgen om over allesomvattende kwesties te onderhandelen en een zo goed mogelijke overeenkomst voor onze luchtvaartmaatschappijen, onze burgers en onze lidstaten te sluiten.
Mijn enige bekommering is dat men het niet snel genoeg eens wordt over dit mandaat en wij onze onderhandelingsmogelijkheden niet tijdig ten volle kunnen ontplooien. De Amerikanen zullen in een hele reeks bilaterale akkoorden immers al bijna alles gekregen hebben wat zij wensen, zonder dat de Europese luchtvaartmaatschappijen in ruil hiervoor een evenwichtige en gelijkwaardige toegang tot de rijke Amerikaanse markt krijgen.
Hoe sneller wij de bevoegdheid krijgen om over alles te onderhandelen, des te beter voor de gehele Gemeenschap.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik vind het goed dat tijdens het vragenuur ook aanvullende vragen kunnen worden gesteld. Ook ik maak van die gelegenheid vaak gebruik. Naar aanleiding van de laatste vragen werden hier echter geen aanvullende vragen gesteld, maar werden complimentjes uitgewisseld. Voor de sfeer is dat wellicht goed, maar onder meer voor mij heeft dat het grote nadeel dat ik mijn vraag niet meer zal kunnen stellen omdat de vergadering dadelijk wordt gesloten. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u de vergadering strakker te leiden.

De Voorzitter
Mijnheer Konrad, ik bewonder uw vermogen te voorzien wat een vraag zal worden, wat een compliment en wat uitsluitend commentaar. Dit voorzitterschap bezit dat vermogen niet en het gaat er hoe dan ook van uit dat de afgevaardigden van deze Vergadering een minuut spreektijd hebben - niet meer dan een minuut, zoals het voorzitterschap nadrukkelijk aankondigt - om daarin te zeggen wat hun gevoel voor verantwoordelijkheid hun ingeeft. Daar u die minuut aan een motie van orde gewijd heeft, zult u hem niet meer kunnen gebruiken voor een aanvullende vraag, omdat we de vergadering om 19.00 uur zullen onderbreken.
Vraag nr. 50 van Jan Andersson (H-0418/98):
Betreft: Vervoersverbindingen in de Öresundregio
Er is een studie uitgevoerd naar een tunnelverbinding tussen de Zweedse stad Helsingborg en de Deense stad Helsingør, die slechts op circa 4 km afstand van elkaar liggen. Deze studie is ten dele met EU-middelen gefinancierd. Daar beide steden in een dichtbevolkt gebied liggen en de twee landen ernaar streven de regionale samenwerking in deze streek op een groot aantal gebieden uit te breiden, is het belangrijk dat er een tunnelverbinding tot stand komt. Een betere vervoersinfrastructuur zal de samenwerking in de regio ongetwijfeld ten goede komen.
Op welke wijze kan de Commissie ertoe bijdragen dat er zo spoedig mogelijk een tunnelverbinding tussen Helsingborg en Helsingør tot stand komt?

Kinnock, Neil
Zoals de geachte afgevaardigde er in zijn vraag op wijst, hebben studies naar de haalbaarheid van een tunnel tussen Helsingør in Denemarken en Helsingborg in Zweden steun gekregen uit hoofde van het communautaire programma INTERREG II A. De Commissie is evenwel niet op de hoogte van een besluit om zo'n tunnel te bouwen en zij heeft geen enkel verzoek om communautaire steun voor zo'n project ontvangen. Als wij zo'n verzoek krijgen, zal dit volgens de normale procedure behandeld worden.

Andersson
Ik wil de commissaris graag danken voor dit antwoord. Ik wil ook graag dank zeggen voor de gelden die de Commissie ter beschikking heeft gesteld voor deze studie, waaruit is gebleken dat de kosten van deze tunnel tussen twee landen lager zijn dan de kosten voor de landverbindingen aan de Zweedse kant en ook aan de Deense kant, wat de brug tussen Malmö en Kopenhagen betreft.
Ik begrijp heel goed dat er besluiten van zowel de Zweedse als de Deense regering moeten liggen, voordat de Commissie kan instemmen met meer gelden, maar ik wil graag de volgende vraag stellen. Als de Zweedse en de Deense regering eventueel tot overeenstemming zouden kunnen komen over de bouw van een dergelijke verbinding, behoort het dan tot de mogelijkheden dat de EU op dezelfde manier meedoet als bij de verbinding tussen Malmö en Kopenhagen?

Kinnock, Neil
Zoals de geachte afgevaardigde wel weet, biedt het INTERREG-programma niet de mogelijkheid middelen uit te trekken voor de ontwikkeling van infrastructuur. Ik kan enkel herhalen wat ik al eerder zei: als lidstaten afzonderlijk of gezamenlijk een aanvraag indienen om in het kader van de desbetreffende fondsen steun te krijgen voor de ontwikkeling van belangrijke infrastructuurwerken, zoals de bovengenoemde verbinding, zal dit verzoek natuurlijk ernstig overwogen worden. Ik wil het Parlement of de geachte afgevaardigde evenwel niet misleiden en doen geloven dat dit automatisch recht op steun geeft. Het nut van elk voorstel moet natuurlijk grondig en zorgvuldig onderzocht worden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Kinnock.
Geachte collega's, over twee minuten is het 19.00 uur. Om nog een maal misbruik te maken van de goedheid van de heer Kinnock zou ik hem willen voorstellen, de laatste vraag te beantwoorden.
Vraag nr. 51 van May Theorin (H-0430/98):
Betreft: Spoorwegvervoer
Een aantal Europese expediteurs vervoert tegenwoordig goederen over de weg, maar is, voornamelijk uit milieuoverwegingen, bereid het zwaar transport over de weg over te hevelen naar het spoor.
Acht de Commissie dit een goed voornemen en zo ja, tot welke maatregelen is zij bereid om deze omschakeling te vergemakkelijken?

Kinnock, Neil
Gezien de beperkte tijd ben ik geneigd gewoon "ja" te antwoorden, maar ik denk dat de geachte afgevaardigde meer details wil.
Wij hebben altijd al actief geijverd voor een verschuiving van het vervoer van goederen over de weg naar het vervoer per spoor. Het gemeenschappelijk vervoerbeleid bevordert het concurrentievermogen van het vervoer per spoor en maakt het aantrekkelijker met behulp van allerlei acties, zoals het zogenaamde PACT-programma - Project Action for Combined Transport -, het wegwerken van technische en regelgevende belemmeringen voor het internationale goederenvervoer - hetgeen van essentieel belang is - en de inspanningen om de interne markt op het vlak van het spoorwegvervoer te voltooien, want die zal de efficiëntie en de aantrekkelijkheid verhogen. Daarnaast kunnen ook andere beleidslijnen, zoals de ontwikkeling van de Trans-Europese netwerken, een bijdrage leveren aan duurzamer vervoer, aangezien de balans hier sterk naar het spoorwegennet overhelt.

Theorin
Ik ben dankbaar voor het bevestigende antwoord, omdat dat het allerbelangrijkste is. Zoals de commissaris wel weet, is het probleem vandaag de dag dat de spoorwegen niet echt qua prijzen kunnen concurreren door het zeer merkwaardige systeem dat ieder land een eigen prijsbepaling kent.
Vandaag de dag wordt 50 tot 70 % van de goederenwagons niet gebruikt, terwijl de betrokken grote vervoersondernemingen graag hun capaciteit per spoor zouden willen verdubbelen. Het gaat daarbij om 40.000 wagons die zij willen gebruiken. In het andere geval moeten zij 80.000 vrachtwagens gebruiken, iets wat geen van ons wenst.
Het zou mij zeer verheugen als wij ze op de een of andere manier kunnen antwoorden dat er op korte termijn een concreet initiatief van de kant van de EU kan worden genomen, om deze vervoersondernemingen die hun goederen werkelijk graag per spoor willen vervoeren, te helpen.

Kinnock, Neil
Ik zal de geachte afgevaardigde schriftelijk een volledig antwoord geven, maar ik ben haar dankbaar voor haar enorme interesse.
Misschien kan ik hetgeen zij zegt verder illustreren door te zeggen dat als de "goederensnelspoortrajecten" voor het goederenvervoer per spoor - in feite slechts één "snelweg" - die de Commissie met andere betrokkenen op papier heeft gezet, gebruikt zouden worden, er elk jaar 70.000 vrachtwagens van de wegen in de Europese Unie zouden verdwijnen. Dat zou het concurrentievermogen, de werkgelegenheid en een duurzaam milieu in de gehele Unie ten goede komen. Ik ben er zeker van dat zij, wanneer ik haar de documenten toezend, deze op muziek zal willen zetten, want het is echte poëzie.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Kinnock. Zoals u weet, moeten we die 60 minuten over drie commissarissen verdelen, en de heer Kinnock heeft vandaag een groot deel van het vragenuur voor zijn rekening genomen. Zoals gebruikelijk heeft hij de vragen beantwoord met de zorgvuldigheid en uitvoerigheid die we van hem kennen. Vandaag echter zou ik hem in het bijzonder willen bedanken voor zijn inzet. Daarom, nogmaals: thank you very much, mijnheer Kinnock.
Daar de tijd voor vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen nrs. 52 tot en met 119 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Commissie is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.03 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Voor een Europa van de kennis
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0166/98) van de heer Perry, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's "Voor een Europa van de kennis" (COM(97)0563 - C40649/97).

Perry
Mijnheer de Voorzitter, de socialistische Britse premier, nu voorzitter van de Raad, is zijn regeerperiode begonnen met de verklaring dat zijn prioriteiten "onderwijs, onderwijs en nog eens onderwijs" waren. Ik vind dat hij heel wat verstandige beleidskeuzes heeft overgenomen van de conservatieve regering die hem vooraf is gegaan. Ik deel zijn prioriteiten, en ik vind dat de Europese Unie ook moet kiezen voor onderwijs, onderwijs en nog eens onderwijs.
De studenten in Europa hoeven niet bang te zijn dat ik collegegeld wil gaan invoeren. Het is niet mijn bedoeling om hier een uitgebreid politiek betoog te houden, maar het is onze taak studenten te helpen een gedeelte van hun hogere opleiding ergens anders in Europa te volgen. Die taak wordt, wellicht onbedoeld, bemoeilijkt als de Raad van ministers van Onderwijs eenzijdige maatregelen invoert, zoals het heffen van een bijdrage van de studenten. Ik zou de leden van de Raad met klem willen vragen stil te staan bij eventuele negatieve gevolgen van hun beslissingen. In mijn verslag onderken ik overigens dat het credo "onderwijs, onderwijs en nog eens onderwijs" aanzienlijke extra kosten met zich meebrengt.
Dat het Parlement achter een fondsenverhoging voor het onderwijs staat, is wel gebleken bij de bemiddeling voor de begroting van vorig jaar. Toen hebben we bijkomende financiering bevochten voor het lopende SOCRATES-programma. De Commissie en de Raad twijfelen er niet aan dat een overweldigende meerderheid in dit Parlement extra geld voor het onderwijs wil uittrekken.
Daarom wil ik het Parlement vragen amendement 2 op mijn verslag af te wijzen. Hierin wordt gevraagd de financiering, indien haalbaar, te verdubbelen. Het gaat al om zo weinig geld, dus waarom zouden we ons beperken tot een verdubbeling? Twee keer heel weinig is nog altijd heel weinig, en een begrotingsbeleid wordt altijd bepaald door wat haalbaar is. Dus zeg ik tegen de Raad: "Geen woorden, maar daden" . Ik weet dat dit een cliché is dat we hier al zo vaak hebben gehoord, maar we hebben al bijna een miljard ecu in de tabaksteelt gestoken, zogenaamd om banen te redden. In plaats daarvan zou ik zo'n bedrag liever in het onderwijs steken, zodat onze mensen zich kunnen voorbereiden op een baan in de toekomst.
De Unie moet natuurlijk niet de verantwoordelijkheid voor het hele Europese onderwijs op zich nemen. Wel hoort zij Europeanen te helpen de interne markt beter te benutten. De Unie moet een meerwaarde kunnen geven aan het onderwijs dat de lidstaten verzorgen.
Voor mij is het klaar en duidelijk dat we daarbij moeten voortbouwen op bestaande programma's. Handhaaf de namen van de programma's SOCRATES, LEONARDO en Jeugd voor Europa. Bekendheid verwerven neemt veel tijd in beslag, en voortdurende naamsveranderingen maken onze programma's obscuur en onbekend. Inhoudelijk kunnen en moeten de programma's worden aangepast, maar de naam moet dezelfde blijven.
Studenten die eraan deelnemen brengen de Europese gedachte in praktijk. Dit moeten we toejuichen, en in plaats van ze te straffen moeten we ze vooruithelpen. Daarom is het zo belangrijk dat studietijd in andere lidstaten passend gehonoreerd wordt. Over het algemeen gebeurt dit ook, maar niet altijd.
Een kwestie die hiermee verband houdt, is het gebrek aan wederzijdse erkenning van academische getuigschriften en diploma's. Dit probleem begint de Europese mobiliteit danig in de weg te staan, en ik vind dat we daar dringend werk van moeten maken. In deze tijd van de euro is het van cruciaal belang dat de arbeidsmarkt zo flexibel mogelijk wordt.
Ik heb gewezen op de noodzaak een Europese dimensie toe te voegen aan aanvullende onderwijstaken, zoals studiebegeleiding. De arbeidsmarkt in de andere lidstaten mag geen gesloten boek zijn, en met behulp van faciliteiten als het Internet kunnen studenten in contact gebracht worden met werkaanbiedingen in heel Europa. Daarom steunt mijn verslag de projecten Netdays en Netyear, want daarmee krijgen onze studenten makkelijker toegang tot het Internet en leren ze er goed gebruik van maken.
In mijn verslag stip ik onderdelen aan uit het lesprogramma van de scholen. Het is van belang, en dat wil ik hier graag onderstrepen, dat we de toetredende landen uit Midden- en Oost-Europa bij onze programma's betrekken. Dit lijkt me extra belangrijk voor een land als Slowakije, waar we de bevolking moeten helpen haar democratisch potentieel ten volle te ontwikkelen. Studie-uitwisseling kan daarbij heel nuttig zijn. Op dezelfde manier moeten we contacten met andere landen en culturen uit onze omgeving bevorderen. Ik denk daarbij met name aan onze buren uit de islamitische wereld, want aan wederzijds begrip en respect wil het daar nog wel eens ontbreken.
Dan wil ik het nu over de amendementen hebben. Zoals gezegd, vind ik amendement 2 op het vlak van financiering te beperkend en te concreet. Waar we het vooral over eens moeten zijn, is dat het ons menens is met een aanzienlijk hogere financiering.
Amendement 1 over de hervormde structuurfondsen binnen de programma's voor beroepsopleiding van de Europese Unie is erg nuttig en krijgt dan ook mijn steun.
Het derde amendement moet ik aan het Parlement overlaten. We moeten oppassen dat we onze kop niet in het zand steken als het over taal gaat. We moeten ons concentreren op een hoofdtaal, zodat onze mensen echt flexibel kunnen worden in heel Europa.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn oprechte en hartelijke dank uitspreken aan het adres van de rapporteur, de heer Perry. Ook wil ik de Commissie danken, zij het dan wat minder hartelijk, daar ik zowel lof als ook kritiek heb over de mededeling van de Commissie "Voor een Europa van de kennis" .
In de mededeling staan juiste opmerkingen. Zo wordt gezegd dat, overeenkomstig de aan de programma's ten grondslag liggende beginselen, een beperkt aantal doelstellingen dient te worden nagestreefd en de activiteiten op specifieke thema's dienen te worden afgestemd. Ook wordt de klemtoon gelegd op partnerschap en subsidiariteit. Daar houdt het goede in de mededeling echter mee op. Dit is een uiterst algemeen gehouden tekst. Er komen nauwelijks details in voor. Evenmin wordt een evaluatie gegeven van de reeds afgesloten en de nog lopende programma's, zoals SOCRATES, LEONARDO en Jeugd voor Europa. Het interimverslag over LEONARDO zegt weinig over het profiel van de deelnemers, het deelnemingspercentage en de weerslag van het programma.
Er bestaat verder een probleem in de band tussen doelstelling 3 en de nieuwe scholingsprogramma's. Deze zouden elkander moeten aanvullen. Men heeft de wederzijdse beïnvloeding van deze programma's niet bestudeerd. Wat doet doelstelling 3? Wat doen de nieuwe programma's?
Ook is niet duidelijk hoe de besluiten van Luxemburg beslag zullen vinden in de onderhavige programma's. Wat de vereenvoudiging van de procedures betreft, weten wij dat de Rekenkamer in zijn verslag over de begroting voor 1999 voor de selectie van projecten in het kader van het LEONARDO-programma twee procedures vermeldt. Daarom spreekt de Commissie weliswaar terecht over decentralisatie van de besluitvorming en over een nieuwe procedure, maar mijns inziens valt zij daarbij van het ene uiterste in het andere. Je kunt namelijk de structuurfondsen en de daarvoor noodzakelijke procedures niet vergelijken met het LEONARDO-programma, waarin de Commissie een leidinggevende en coördinerende taak heeft.
Tot slot wilde ik nog onze wensen noemen. Als commissie sociale zaken zouden wij graag zien dat, ten eerste, deze zwakke punten in de mededeling worden gecorrigeerd en, ten tweede, meer gewicht wordt toegekend aan de taalkwesties. Deze zijn van doorslaggevende betekenis bij de bevordering van de mobiliteit en de verspreiding van de informatietechnologieën. Nu wij geconfronteerd worden met een regelrechte invasie van de informatiemaatschappij in ons leven zal niemand het belang hiervan kunnen loochenen.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, met haar mededeling beoogt de Commissie richtsnoeren voor de toekomstige Gemeenschapsinitiatieven inzake algemene beroepsopleidingen voor de periode 2000-2006 te formuleren. Na 4 juni van dit jaar, wanneer de Commissie haar concrete voorstellen voorlegt, zullen wij daarover gedetailleerd discussiëren.
Ik wil echter reeds nu namens mijn fractie op de noodzaak van een betere samenwerking op het gebied van onderwijs in Europa wijzen, daar dat een belangrijke voorwaarde voor het integratieproces is. De kwestie van voldoende middelen ter bevordering van uitwisselingsprogramma's en de daarmee verband houdende gelijke kansen voor toegang tot onderwijs en cultuur voor iedereen in Europa, mag niet los worden gezien van de overwegingen die nu voor een actievere arbeidsmarktpolitiek in de EU moeten worden geformuleerd. Wij moeten zorgen dat iedere schoolverlater ten minste een vreemde taal beheerst en dat iedere jongere in het beroepsonderwijs een kans krijgt ervaring in het buitenland op te doen.
In haar mededeling is de Commissie zelf ook op deze samenhang ingegaan, en daarom is het jammer dat, enerzijds, de bedragen die in het kader van onderwijsprogramma's aan scholieren en jonge arbeiders voor een verblijf in het buitenland voor het leren van een taal ter beschikking worden gesteld, volstrekt ontoereikend zijn en dat, anderzijds, ook de lidstaten zelf, die nochtans in de eerste plaats voor het onderwijs bevoegd zijn, veel te weinig hebben gedaan om de toegang tot de gemeenschappelijke arbeidsmarkt voor de Europese jongeren te vergemakkelijken via multiculturele ervaringen en opvoeding tot tolerantie en mobiliteit. Slechts 10 % van de scholen, 1 % van de docenten en 5 % van de studenten neemt momenteel aan een uitwisselingsprogramma deel. Dat is bedroevend weinig.
Ik doe een beroep op de Commissie en de Raad opdat zij in het debat over de inschakeling van het Sociaal Fonds voor een actiever arbeidsmarktbeleid bekijken hoe snel er ten behoeve van de op de werkgelegenheid gerichte opleidingsmaatregelen middelen uit het Sociaal Fonds ter beschikking kunnen komen en uiteraard ook hoe SOCRATES en LEONARDO wezenlijk beter kunnen worden toegerust om op innovatieve wijze een stimulans te kunnen zijn op het gebied van het werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie.
Ik heb daarom met betrekking tot de over het algemeen goede onderwijsprogramma een amendement op het uitstekende verslag van de heer Perry ingediend, dat niet alleen een aanzienlijke verhoging van de financiële middelen vraagt, maar vanaf 2000 liefst een verdubbeling daarvan. Anders kunnen wij in het vooruitzicht van de uitbreiding van de EU naar het oosten en gelet op de nu al uit sociaalpolitiek oogpunt onduldbaar geringe individuele steunbedragen niet eens onze huidige opdrachten uitvoeren. Of vage uitspraken uiteindelijk zus dan wel zo geïnterpreteerd worden, is voor de jongeren van weinig belang. In feite staat hier een stuk geloofwaardigheid van Europa op het spel.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, met haar mededeling over het Europa van de kennis formuleert de Commissie de richtsnoeren voor de komende generatie Europese onderwijsprogramma's. Ik denk dat iedereen die met politiek van doen heeft, zowel op Europees niveau als op dat van de lidstaten, zich bewust is van het enorme belang dat goed doordachte onderwijsprogramma's voor de Europese Unie in de 21ste eeuw zullen hebben.
Een algemene scholing en een beroepsopleiding van liefst brede lagen van de bevolking is weliswaar een onmisbare voorwaarde voor een succesvolle deelname aan het arbeidsproces, maar toch dragen programma's die de uitwisseling van cultuur en onderwijs op Europees niveau bevorderen of de vorming van de persoonlijkheid van jongeren beogen, eveneens wezenlijk tot de politieke eenwording van de Unie bij. In dit verband juich ik het voornemen van de Commissie toe de administratieve procedures ter uitvoering van de programma's te vereenvoudigen en bij de vormgeving ervan voor meer openheid en transparantie zorg te dragen.
Het lijkt mij ook belangrijk de stimuleringsmaatregelen op het gebied van onderwijs continuïteit te verlenen. In het onderwijs en op het gebied van de jeugd zijn door de jaren heen samenwerkingsstructuren ontstaan. Ze vertegenwoordigen een potentieel waarvan gebruik moet worden gemaakt. Ik vind het belangrijk dat de drie programma's onder hun huidige benaming afzonderlijk worden voortgezet. Daarbij moeten wij, voortbouwend op een zorgvuldige evaluatie van deze programma's, het bestaande systeem proberen te verbeteren. Wij moeten in elk geval voorkomen dat het netwerk van menselijke betrekkingen, dat met behulp van de tot nu toe gerealiseerde programma's reeds is ontstaan en juist ook een van de doelstellingen van deze programma's is, lichtvaardig door goedbedoelde, maar ondoordachte wijzigingen in gevaar wordt gebracht.
Als laatste wil ik de heer Perry complimenteren met zijn uitstekende verslag.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de bestaande communautaire programma's op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken lopen eind 1999 af. Is het moment dan niet aangebroken om een referentiedocument over de ontwikkeling van de Europese beleidslijnen voor een Europa van de kennis voor te bereiden?
De mededeling van de Commissie aan het Parlement is enigszins teleurstellend omdat zij iets te vaag is. Onze fractie staat dus volledig achter rapporteur Perry, die wij met zijn werk gelukwensen. Wij hebben gemeend een groot aantal amendementen te moeten indienen waarvan ik de naar ons inzicht belangrijkste wat nader zal toelichten.
Om te beginnen hebben wij opnieuw naar voren gebracht dat alle acties van de onderwijssector tot doel hebben het versterken van de arbeidsbekwaamheid, terwijl tegelijkertijd de persoonlijke ontplooiing wordt bevorderd. Vervolgens hebben we gemeend de idee van het geven van verantwoordelijkheid aan de jongeren en hun deelname aan het vaststellen van de komende programma's te moeten invoeren. Wij hebben tevens benadrukt dat extra maatregelen genomen moeten worden om het leren van talen te bevorderen. En hoewel we positief tegenover de voortzetting van de al welbekende programma's staan, vragen wij tevens om verdere ontwikkeling ervan om hun complementariteit te bevorderen.
Ik blijf bij de rapporteur en de Commissie echter de nadruk leggen op de noodzaak van een echt geïntegreerd jeugdbeleid in Europa dat verder gaat dan een Europa van de kennis, maar de actieve deelname van de jongeren aan de besluitvorming, de inzet van de jongeren tegen onverdraagzaamheid, tegen geweld op school en op straat vergemakkelijkt, alsook de opwaardering en erkenning van een buitenschoolse vorming die in groepen, in jongerenorganisaties, waaronder sportclubs, wordt verkregen.
Dat zijn de standpunten die onze fractie naar voren heeft gebracht en wij zullen natuurlijk het verslag van de heer Perry, die ik opnieuw feliciteer, steunen.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, nu het Europees Parlement de mededeling van de Commissie behandelt over plannen en doelstellingen op het gebied van onderwijs en jeugdzaken in het komende millennium, gaat het om een heel belangrijke zaak voor de burgers van de Unie. Het uitstekende verslag van collega Perry is een goede basis voor het verdere debat. Ik hoop dat de Commissie de instructies van de commissie cultuur en het Parlement in hun toekomstige voorstellen in aanmerking zal nemen, hoewel de tijd die gegeven is om hierop invloed uit te oefenen heel kort is.
Het vernieuwen van onderwijs en jeugdzakenprogramma's is niet alleen een technisch proces, maar ook een goede kans om een discussie aan te gaan over de Europese basiswaarden waarop we onze toekomst willen bouwen. Op zijn best zijn de onderwijs- en jeugdzakenprogramma's van de Europese Unie juist het middel waarmee we de Gemeenschap dichter bij de burgers kunnen brengen en waarmee we in de praktijk de doelstellingen van tolerantie, gelijkwaardigheid en duurzame ontwikkeling kunnen realiseren.
In het Verdrag van Amsterdam worden de mogelijkheden van iedereen om hoogwaardig onderwijs te krijgen en om als volwaardig lid van Unie te functioneren benadrukt. De ontwikkeling van een actief deelnemende nationaliteit wordt het best gesteund door een stimulerend Europees jeugdbeleid dat ook veelzijdige buitenschoolse leeromgevingen biedt.
Men moet dus de rol van burgerlijke organisaties bij het levenslange leren meer benadrukken dan nu gedaan wordt. We zouden ook flexibeler de oude grenzen moeten kunnen overschrijden tussen de verschillende opleidingsinstituten, werkkringen en de zogenaamde derde sector oftewel het burgerinitiatief. Door de wisselwerking ontstaan nieuwe banden en samenwerkingsvormen, die dan op hun beurt nieuwe kansen bieden voor het individu om zich te ontwikkelen en aan het arbeidsproces deel te nemen.
Ik geloof dat wij allen overtuigd zijn van het grote belang en de behoefte aan ontwikkeling van het Europese onderwijs- en jeugdzakenbeleid. Nu is de tijd gekomen om dit belang ook concreet onder ogen te zien en daaraan de juiste conclusies te verbinden, die als duidelijke groeicijfers op de komende onderwijsbegrotingen te zien zullen zijn.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ga akkoord met het standpunt van de rapporteur, de heer Perry. Ik zou drie belangrijke factoren willen noemen die mijns inziens hinderpalen zijn bij de totstandbrenging van een samenleving van de kennis en die van grote invloed zijn op de jeugd en op de rol van de Commissie op dit gebied.
De eerste factor werd reeds door de heer Perry genoemd: de Europese Unie stelt veel te weinig geld voor deze vraagstukken ter beschikking. Men verwijst weliswaar telkens weer naar de subsidiariteit, maar het is onaanvaardbaar dat cultuur en onderwijs zulk een lage rangorde hebben onder de voor financiering in aanmerking komende prioriteiten.
De tweede factor wordt gevormd door de problemen die zich in bepaalde landen voordoen bij de toegang tot het universitair onderwijs. In Griekenland bijvoorbeeld wordt men soms geconfronteerd met regelrechte drama's. Vele gezinnen in Griekenland moeten zich letterlijk in allerlei bochten wringen om een kind op de universiteit te krijgen. Dit vraagstuk is dan ook in feite geen Griekse, maar een Europese aangelegenheid.
De derde factor betreft de noodzaak onze culturele identiteit, die met name in de taal tot uitdrukking komt, te handhaven. Er doen zich problemen voor bij de door kleine bevolkingsgroepen gesproken talen. Daar moet mijns inziens de Europese Unie maatregelen voor treffen.
Tot slot wilde ik nog wijzen op de betekenis van het onderwijs in Oudgrieks en Latijn. Dit zijn de "moeder" talen van veel landen van de Europese Unie en daarom moeten wij dit onderwijs steunen en de voortzetting daarvan garanderen.

Leperre-Verrier
Op het moment waarop onze samenleving zich afvraagt hoe onze kennis en waarden aan toekomstige generaties moeten worden doorgeven, is het bijzonder geruststellend te zien dat de Europese instellingen zich over het concept kennis buigen. Ik zou u, mevrouw de commissaris, graag willen gelukwensen met het werk dat u hebt ondernomen en dat na het witboek dat u ons niet zo lang geleden hebt voorgelegd, precies op het goede moment komt. Nu de programma's inzake onderwijs en jeugdzaken weldra aflopen, is het inderdaad noodzakelijk niet alleen de balans ervan op te maken, maar deze acties ook bij te stellen overeenkomstig de hoofdlijnen die tevoren waren vastgesteld. Ten aanzien hiervan begrijp en waardeer ik uw wens om opleiding en onderwijs extra aandacht te geven en te zorgen dat dit gedurende het hele leven wordt gestimuleerd.
Op de tweede plaats is het bekend dat het werkgelegenheidsbeleid onlosmakelijk met het onderwijsbeleid samenhangt en dat het dus noodzakelijk is dat iedereen de kans krijgt een opleiding te volgen. Ik sluit me dus aan bij de wensen die werden geuit over het rationaliseren van de doelstellingen, het ontwikkelen van transnationale mobiliteit, het bevorderen van het gebruik van nieuwe onderwijskundige instrumenten en het stimuleren van het leren van talen. Wat dit betreft, moet er in het bijzonder naar worden gestreefd de scholen te helpen het tijdperk van de toekomst te betreden en met behulp van nieuwe technologieën te leren communiceren.
Na deze opmerkingen zou ik iets willen benadrukken wat sommige collega's al tot uiting hebben gebracht, in het bijzonder onze rapporteur de heer Perry, die ik graag met de kwaliteit van zijn werk zou willen gelukwensen. Het is inderdaad volstrekt noodzakelijk dat de programma's hun huidige naam behouden. De jonge Europeanen zijn er bekend mee geraakt. Heel in het bijzonder denk ik aan het door de jongeren zo gewaardeerde SOCRATES-programma. Het zou dus jammer zijn als we door de naam ervan te veranderen een stuk bekendheid verloren doen gaan. Natuurlijk moeten we ook verder gaan dan deze programma's en zorgen dat er een echt statuut voor studenten komt om hun mobiliteit te stimuleren. Bovendien denk ik dat het noodzakelijk is programma's voor jeugdzaken op te zetten los van de onderwijsprogramma's.
Tot slot zou ik erop willen wijzen dat deze nieuwe programma's niet alleen de jonge Europeanen moeten helpen het nieuwe millennium binnen te gaan, maar ook de opening van onze Unie naar het oosten en misschien ook naar het zuiden moeten markeren, en dat de jongeren op dit niveau een onvervangbare rol hebben te spelen. Dat zijn dus de uitdagingen die we moeten aangaan.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, de financiering waarover hier alsmaar gesproken wordt, lost het probleem helaas maar ten dele op. Wat hier immers nog ontbreekt, zijn programma's die inhoudelijk zijn afgestemd op het leren en de behoefte tot leren.
Wat eveneens ontbreekt, zijn dwarsverbindingen met andere gebieden. Ik wil als voorbeeld het Nederlandse verslag "Cultuur 2000" aanhalen, dat voor de eerste keer een verbinding legt tussen de opleiding, een scholingsprogramma en de cultuurmarkt in een land. Er wordt niet meer gesproken over het feit dat cultuur steeds meer geld en subsidie nodig heeft, maar men stelt dat het probleem van de cultuursubsidies opgelost kan worden wanneer de mensen meer studeren, meer ervaring opdoen, meer boeken kopen, vaker naar de bioscoop gaan, vaker musea bezoeken en zodoende op de culturele markt meer geld uitgeven.
Geheel zijdelings wordt in dit verslag gewag gemaakt van het probleem van de taal, waarover wij hier nog niet gediscussieerd hebben. De kwestie van de grote hoeveelheid talen in Europa kan niet tot een uitsluitend praktisch probleem gereduceerd worden. Een eenheidstaal in Europa kan geen praktisch probleem zijn, maar men moet meer rekening houden met de culturele behoeften van de afzonderlijke landen.

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, het Europa van de kennis, van het leren in de hedendaagse en toekomstige informatiemaatschappij, moet mijns inziens het hoofddoel zijn van de Europese Unie. In het Verdrag van Amsterdam wordt hier duidelijk naar verwezen. Hierin is immers sprake van een plicht, in de ruime zin van het woord, voor de Europese Unie om dit doel te verwezenlijken. Volgens het Verdrag van Amsterdam zijn de lidstaten verplicht te zorgen voor een zo hoog mogelijk niveau van kennis voor alle volkeren. Natuurlijk kan een dergelijke inspanning slechts gegrondvest worden op de jeugd. Dat betekent, in eenvoudige taal, dat onze inspanningen op de toekomst, op de jeugd afgestemd moeten zijn, dat wij met onze programma's de natuurlijke drang van kinderen tot communicatie, de mobiliteit van de jeugd in de lidstaten en hun contactmogelijkheden met de gewoonten en gebruiken van andere landen moeten bevorderen.
Het door de Commissie ingediende programma is een grondslag waarop wij kunnen voortbouwen. Dit kwam ook reeds tot uiting in de besprekingen in de commissies van het Europees Parlement. Bij deze gelegenheid wilde ik dan ook mijn dank uitspreken aan het adres van de rapporteur, de heer Perry, voor zijn verslag en aan dat van de heer Hatzidakis voor zijn advies namens mijn commissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Ook uit het debat hier in plenaire vergadering blijkt dat de ambitieuze en intensieve inspanningen die met het programma worden beoogd, kunnen worden aangevuld en verrijkt. Ik hoop dan ook dat het Parlement zal besluiten deze eis te bekrachtigen. In het programma wordt bijvoorbeeld een voorstel gedaan voor gemeenschappelijke activiteiten ter bevordering van de coördinatie en het toezicht op de uitvoering van het programma. Dit is mijns inziens een juist voorstel en belet niemand de huidige benaming van de programma's te handhaven.
Als lid van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heb ik een opmerking over de vraagstukken betreffende de scholing. Nu nieuwe beroepen ontstaan en de Europese Unie op een keerpunt in haar geschiedenis is aanbeland, moet mijns inziens de beroepsopleiding in het middelpunt van ons beleid komen te staan. De werknemers moeten de gelegenheid krijgen bijscholing te krijgen en levenslang te leren en de werklozen moeten toegang krijgen tot herscholing om opnieuw een plaats te kunnen verwerven op de arbeidsmarkt.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zoals de Commissie in haar mededeling aangeeft, zal kennis de basis vormen voor de maatschappij van de toekomst. En het gaat dan niet alleen om de omvang, maar ook om de kwaliteit en actualiteit van die kennis. Kennis, niet alleen voor een kleine groep burgers, maar voor allen, ongeacht leeftijd of maatschappelijke klasse.
We moeten nu "kennis delen, zoals we vroeger gewoon waren het brood te delen" , zoals ik onlangs heb horen zeggen. Door het vergaren van kennis, in elk stadium van het leven, en niet alleen, zoals voorheen gebruikelijk was, gedurende een aantal jaren in de jeugd, openen we de deur tot werk, maar ook - en dat mogen we niet vergeten - tot zelfverwezenlijking. Door ontwikkeling en cultuur kan de mens de vrijheid die hij of zij in zich draagt ook werkelijk ontplooien. Het is van belang dat we dat voor ogen houden, als we tenminste niet willen dat onze maatschappij er een van automaten of jaknikkers wordt.
Ik herinner hier aan een aantal zaken die we niet mogen vergeten.
Allereerst, het Europa van de kennis dient vanaf het eerste begin geheel Europa te omvatten. Het heeft geen zin op het gebied van kennis te voorzien in uitzonderingen, afwijkingen of overgangsregelingen zoals die bestaan voor de gemeenschappelijke markt of de landbouw. Midden- en Oost-Europa maken onlosmakelijk deel uit van Europa, op dezelfde wijze als Noord- en Zuid-Europa dat doen.
Ten tweede, op school dient de Europese dimensie in de verplichte leerstof te worden opgenomen, niet als vak, maar als een rode draad die door het hele onderwijssysteem loopt. De Europese talen moeten niet zozeer als vreemde talen onderwezen worden, maar eerder als een medium voor het onderwijs in de verschillende vakken.
Ten derde, het opzetten van informatiecentra in de Unie en bij internationale organisaties die zich bezighouden met de jeugd en het onderwijs - zoals de Raad van Europa, de UNESCO en de OESO - zou een belangrijke middel kunnen zijn bij de verwezenlijking van een samenwerking waarover veel gesproken wordt, maar waarvan in de praktijk weinig terecht komt.
Tenslotte, als de Unie erkent dat het onderwijs een van haar belangrijkste prioriteiten is, dan moet ze dat ook duidelijk tonen door overtuigende politieke beslissingen te nemen die het mogelijk maken dat het beleid op dit gebied een succes wordt. Ik noem hier drie mogelijkheden: een zichtbare uitbreiding van de financiële middelen, waarbij nu al een minimumpercentage van de Gemeenschapsbegroting moet worden vastgelegd dat aan het onderwijs besteed moet worden; ervoor zorgen dat alle leerlingen reeds vanaf de lagere school bekend zijn met de nieuwe technologieën; en, belangrijkst van alles, een werkelijk gedurfd taalbeleid waarbij reeds op de lagere scholen twee vreemde talen worden onderwezen en één Europese taal die in de toekomst als communicatiemiddel tussen de burgers kan dienen. In het middelbaar onderwijs kan daar dan nog een andere taal aan toegevoegd worden. We moeten daarbij niet uit het oog verliezen dat er in Europa steeds meer niet-Europese talen gesproken worden.
Wij zijn de erfgenamen van "48" , toen de Europese idee gestalte begon te krijgen. Het is nu, vijftig jaar later, onze plicht een nieuwe impuls aan dit Europa te geven, met de introductie van nieuwe waarden en nieuwe prioriteiten. Dat is wat de heer Perry in zijn uitstekende verslag heeft proberen te doen, en daarvoor wil ik hem bedanken.

Poisson
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik wil graag onze rapporteur feliciteren met zijn boeiende werk, dat ons de gelegenheid biedt de Commissie eens te meer te wijzen op de geweldige belangen die er met onderwijs, opleiding en jeugdzaken op het spel staan. Het is voor de toekomst van de Europese Unie van het allergrootste belang de programma's die ondanks te geringe toewijzingen hun sporen hebben verdiend, te behouden en uit te breiden. Zoals de rapporteur benadrukt, kan - ik citeer - "gezien de beperkte financiële middelen een Europese toegevoegde waarde alleen worden bereikt door programma's te ontwikkelen als echte laboratoria voor innovatie" .
Europa moet een shocktherapie toepassen want de samenleving van morgen zal een samenleving zijn van intelligentie, onderzoek en kennis als bron van werk en rijkdom. De nadruk die wordt gelegd op de noodzaak grondslagen te leggen voor een geïntegreerd jongerenbeleid, los van de onderwijsprogramma's, lijkt me uitermate belangrijk. Door de creativiteit bij de jongeren aan te wakkeren wordt het mogelijk hen bij de strijd tegen sociale uitsluiting, geweld op school en op straat te betrekken. De buitenschoolse vorming die in jongerenorganisaties, met name sportclubs, verkregen wordt, moet worden erkend en aangemoedigd. Ik steun overigens in mijn regio proefprojecten voor heropvoeding van de stadsjeugd, waarbij sport en avontuur aan kennis en creativiteit worden gekoppeld, in nauwe betrekking met jongeren van het platteland.
In Europa ligt nog ontzettend veel werk te wachten. Wat we nodig hebben is vastberadenheid en doorzettingsvermogen. Jammer genoeg ruimt de traditionele boekhoudkunde weinig plaats in voor immateriële activa. Moeten we niet, tegelijk met de euro, een munteenheid voor kennis creëren?

Evans
Mijnheer de Voorzitter, mijn gelukwensen aan de heer Perry en de Commissie voor dit belangwekkende verslag. Het wijst ons de weg naar de toekomst. Onderwijs is cruciaal voor de toekomst van een maatschappij. Het verzekert ons van een vitale economie en een succesvolle, tevreden samenleving. Vanuit Europees perspectief is dit even belangrijk als vanuit nationaal perspectief. De heer Elchlepp heeft het al over financiering gehad, en volgens mij bestaat er geen betere bestemming voor Europees geld dan onderwijs. Het is de eerlijkste manier om de beschikbare middelen te verdelen.
We zouden eens opnieuw moeten kijken naar de manier waarop we ons Europese geld besteden. We stoppen een deel in subsidies voor tabak en een deel in stierengevechten. Ik vind dat we ons geld in echt nuttige dingen moeten steken zoals onderwijs, in plaats van in zaken die niet te verantwoorden zijn. Er zijn onlangs enorme bedragen gestoken in de monetaire unie. Daar is, zoals bekend, niet iedereen even gelukkig mee. Er heerst daarentegen een algeheel enthousiasme voor de Europese onderwijsprogramma's, maar daarvoor is in verhouding erg weinig geld beschikbaar.
Ik wil iets dieper ingaan op drie paragrafen: 26, 30 en 31. In paragraaf 26 is er sprake van talen. Taal is niet alleen als communicatiemiddel van groot belang, het is ook het meest levendige en waardevolle onderdeel van de nationale identiteit, vooral in de kleinere landen. Daar ben ik heilig van overtuigd. Sommige talen zijn machtiger dan andere, dat is waar, maar met de heer Alavanos zeg ik dat we de rijke verscheidenheid aan Europese talen moeten eerbiedigen. Daarbij vind ik dat we kunstmatige talen moeten weren en dat we niet mogen aanvaarden dat sommige talen varianten proberen te onderdrukken.
Ik zou het ook graag over paragraaf 30 willen hebben, maar daarvoor heb ik de tijd niet. Mevrouw Vaz da Silva heeft het zo goed onder woorden gebracht, dat ik het er verder niet over hoef te hebben.
Paragraaf 31 is heel belangrijk. Daarin is sprake van het vak maatschappijleer. Dat is van groot belang voor mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, want daar heerst een ontstellend gebrek aan kennis en inzicht in het democratische proces. Dit is nu het soort onderwijs waar we in moeten investeren, want hiermee kunnen we onze jongeren kennis en inzicht bijbrengen in de democratie, hiermee kunnen we jongeren aanmoedigen om actief aan het democratische proces deel te nemen. Voor de toekomst van een eengemaakt Europa is dat een van de belangrijkste dingen die er zijn. Dit moeten we koesteren en tot ontwikkeling brengen. Ik zie de nieuwe voorstellen van de Commissie dan ook met grote belangstelling tegemoet.

Todini
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik collega Perry feliciteren voor zijn uitputtende verslag. Ik zou zeggen dat het heel gelegen komt, omdat men in deze dagen - terecht - niets anders doet dan praten over het monetaire Europa en financiële kwesties, en ook morgen krijgen wij een belangrijke stemming daarover. Maar het is eveneens uiterst belangrijk te praten over het Europa van de kennis en daarbij moeten er concrete voorstellen aangedragen worden, teneinde een echte educatieve ruimte op Europees niveau op te trekken waarin kennis, burgerschap, ontwikkeling van arbeidsvaardigheden op de voorgrond staan; allemaal zaken dus die voortvloeien uit een daadwerkelijke bevordering van onderwijs en opleiding.
Natuurlijk valt er wel iets te zeggen over het verslag van de heer Perry, vooral over wat de Commissie heeft voorgesteld. Allereerst moet de bittere constatering gedaan worden dat het document nogal laat is doorgezonden, dus zitten wij altijd een beetje met hetzelfde probleem: van het Parlement wordt dan verlangd dat het in alle haast zijn mening geeft op wat de Commissie rustig besloten heeft. Ik hoop toch wel dat dit niet weer gebeurt. Het legt het Europees Parlement geen eer in, terwijl hier toch zeker mensen zitten die bij algemeen kiesrecht door de bevolking zijn verkozen. Wij zijn er ons allemaal van bewust hoe belangrijk de onderhavige thema's zijn. Het is dus een absolute must dat er op gezamenlijke voet gewerkt wordt.

Tongue
Mijnheer de Voorzitter, ik dank onze rapporteur voor zijn zeer complete verslag. Naar mijn gevoel geeft hij goed weer wat er in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media leeft. Ik wil dan ook niet in herhaling vervallen. Ik wil alleen maar benadrukken dat het onderwijs een Europese dimensie moet krijgen, en ik geloof dat u, mevrouw de commissaris, het voortouw kunt nemen door dit te bespoedigen, al blijft het natuurlijk aan de nationale staten om een en ander in hun onderwijsprogramma's op te nemen.
We hebben het voortdurend over de mondialisering van de economie, en toch sluiten we onze jongeren op in een erg nationaal georiënteerd onderwijsprogramma. Daar moet duidelijk iets aan veranderen, willen we dat onze jongeren inzetbaar worden op de hele Europese interne markt, of, daarbuiten, op de wereldmarkt. Het enige wat u kunt doen, is er bij de lidstaten op aandringen dat zij die Europese dimensie in hun onderwijsprogramma's opnemen. Zo kan er bij wiskunde bijvoorbeeld worden uitgelegd wie Pythagoras was, waar hij vandaan kwam en welke bijdrage hij geleverd heeft aan de wiskunde als geheel.
De heer Evans is ingegaan op een zeer belangrijk punt in het verslag van de heer Perry, namelijk de behoefte aan maatschappijleer. Dit vak is van het grootste belang, willen we dat onze jongeren inzicht krijgen in de maatschappij waarin zij leven. Namens de Federal Trust en de Vereniging van middelbare scholen van de Europese Unie wil ik u, mevrouw de commissaris, en uw directoraat-generaal bedanken voor de onmisbare steun aan een bepaald project over burgerschap. Dankzij u is er lesmateriaal ontwikkeld over het burgerschap, met name over het burgerschap van de Europese Unie, met een volledige module over Europese democratie en over dit Parlement in het bijzonder. Naar mijn mening moet dit materiaal nog voor de Europese verkiezingen van volgend jaar met voorrang onder alle middelbare scholen van de Unie verspreid worden.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met groot genoegen neem ik in deze plenaire vergadering van het Parlement het woord over het Europa van de kennis. Ik heb aandachtig geluisterd naar wat de sprekers hebben gezegd. Ik heb ook hun grote betrokkenheid gemerkt en de soms hartstochtelijke toon waarop ze over dit voor de toekomst van Europa zo belangrijke onderwerp spraken, een onderwerp dat ons aller aandacht zou moeten hebben. Ik ben blij dat we vanavond dit debat kunnen houden. Het betreft een debat dat voor de toekomst van de Unie van fundamenteel belang is, met rechtstreekse uitlopers, aangezien het Parlement en de Raad zeer binnenkort de voorstellen voor juridische en operationele instrumenten, die de opbouw van dit Europa van de kennis mogelijk maken, onder de loep zullen nemen.
Ik zou graag, als u het goedvindt, drie punten willen behandelen. Om te beginnen een korte stand van zaken van de in de loop van de laatste drie jaar op dit gebied bereikte ontwikkeling en vooruitgang; vervolgens het tijdschema dat als kader voor onze overwegingen dient en tot slot, de kwestie van structuren, inhoud, beheer en financiering van de communautaire acties.
Allereerst over de weg die is afgelegd en de bereikte onderdelen het volgende: het debat over het "Witboek over onderwijzen en leren - Naar een cognitieve samenleving" waaraan u een zeer waardevolle bijdrage hebt geleverd, heeft ons op dit gebied zeer vooruitgeholpen en een brede gedachtewisseling met alle betrokkenen opgeleverd. Door het Verdrag van Amsterdam heeft de Unie voortaan de verantwoordelijkheid de ontwikkeling van een zo hoog mogelijk kennisniveau bij onze medeburgers te bevorderen door een ruime toegang tot onderwijs en opleiding gedurende het hele leven te vergemakkelijken. Sommigen onder u hebben vanavond deze noodzaak van levenslang leren benadrukt. Bovendien heeft de Commissie, omdat zij vindt dat onderzoek, onderwijs en opleiding essentiële immateriële investeringen voor onze toekomst zijn, in haar Agenda 2000 voorgesteld kennisgericht beleid tot een van de vier pijlers van het binnenlands beleid van de Commissie te maken.
Nu kom ik tot het tijdschema voor de nabije toekomst. De uitvoering van de communautaire programma's SOCRATES, LEONARDO DA VINCI en Jeugd voor Europa is op dit moment al halverwege. We moeten dus een begin maken met de voorbereiding van de toekomstige generatie acties. Die gaan op de symbolische datum van 1 januari 2000 van start. Daarom moeten we in 1999 tot besluiten zijn gekomen, na eerst de nodige tijd te hebben genomen om samen de ontwerpteksten te bestuderen. Daarom dank ik het Europees Parlement dat het deze tijdsdruk heeft geaccepteerd. Ik heb zo-even wel begrepen dat de stukken misschien enigszins aan de late kant zijn verspreid, maar dat komt doordat het hele tijdschema ons onder druk zet om nog sneller te kunnen gaan en deze teksten op tijd definitief af te kunnen ronden.
Het debat over de mededeling "Voor een Europa van de kennis" biedt ons waardevolle elementen en stelt ons in staat de volgende fase te benaderen op een manier die mijns inziens bevredigend genoemd kan worden. Heel in het bijzonder dank ik de heer Perry van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en de heer Hatzidakis van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, en niet minder de parlementsleden van beide commissies voor de belangstelling die zij voor een Europa van de kennis hebben getoond door een honderdtal amendementen in te dienen.
Het scheppen van een Europese educatieve ruimte met nieuwe programma's, een beter beheer en een adequaat financieringsniveau vormt het derde punt. De wens alles in het werk te stellen om geleidelijk een Europese educatieve ruimte te scheppen komt volop naar voren in de voorstellen voor een besluit die op dit moment worden voorbereid en die de Commissie binnenkort zal bestuderen. Zij blijkt vooral uit de inhoud en formulering van de programma's, de vernieuwing van het beheer en het financieringsniveau.
Laten we om te beginnen bedenken dat deze Europese educatieve ruimte in brede zin moet worden opgevat, voorzover er zowel een geografisch als een tijdsaspect bij betrokken is, gezien de op gang zijnde beweging voor uitbreiding van Europa. Zij vormt dus het kader waarbinnen de doelstelling voor levenslang onderwijs en opleiding voor alle burgers vaste vorm moet krijgen. Het is het instrument dat we nodig hebben om, zoals mevrouw Hawlicek het uitdrukt, een meer solidaire samenleving op de bouwen. Om die reden lijken mij drie dimensies van fundamenteel belang: de Europese burgers moeten de mogelijkheid hebben voortdurend hun kennis te verrijken, door het verwerven van vaardigheden hun arbeidsbekwaamheid kunnen ontwikkelen, en zich als burgers kunnen ontplooien. Inderdaad is het probleem van een Europa van de kennis niet alleen een kwestie van kennisverwerving, maar ook van ontplooiing zoals verscheidene sprekers, in het bijzonder mevrouw Poisson, hebben benadrukt, dat wil zeggen dat het ook om ontwikkeling van de persoonlijkheid gaat. Werk is natuurlijk de belangrijkste factor om zich in de samenleving te integreren, maar ook de ontwikkeling van de persoon is belangrijk.
Mijn inziens maakt het werkdocument van DG XXII over de resultaten van de programma's en hun evaluatie het mogelijk, zoals de heer Hatzidakis verlangt, de lessen te trekken die voor voortzetting van onze communautaire actie in deze richting nodig zijn. U bent allen voor de voortzetting van de communautaire programma's onder hun huidige naam, te weten SOCRATES, LEONARDO DA VINCI, Jeugd voor Europa en Europese vrijwilligersdienst, u welbekend. Ik dank overigens al diegenen die de vraag hebben gesteld en zou hen willen geruststellen: de namen van deze programma's blijven natuurlijk gehandhaafd. Onze medeburgers, de jongeren, zijn eraan gewend en kennen deze namen. Het gaat overigens om een factor van bewustwording van het Europese burgerschap.
Ik zal dan ook, rekening houdend met de verscheidenheid van de betrokken actoren en met de behoefte aan een grotere leesbaarheid, de Commissie binnenkort drie voorstellen voor een besluit van het Europees Parlement en van de Raad op het gebied van respectievelijk onderwijs, opleiding en jeugdbeleid voorleggen. Maar ook meerderen onder u, met name de heer Perry, mevrouw Waddington en de heer Papakyriazis, wensen meer integratie bij de voortgang en willen dat er "bruggen" tussen de programma's komen. Bij de beschouwing waarmee we bezig zijn heb ik overigens zoveel mogelijk rekening gehouden met de standpunten en meningen die over dit aspect van de problemen zijn geuit. Inderdaad moet geprobeerd worden zoveel mogelijk van die "bruggen" te slaan.
Als u het goedvindt, zou ik even op het taalbeleid van de Commissie willen terugkomen, waarover verschillende sprekers het trouwens hebben gehad. In overeenstemming met de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam ten gunste van de verscheidenheid van talen en culturen is deze bezorgdheid hier zeker op haar plaats. Ik begrijp het pragmatisme van de heer Perry in verband met de moeilijkheden die we vanwege de uitbreiding van Europa zullen moeten overwinnen. Ik herinner u eraan dat wij ernaar streven dat elke Europese burger drie communautaire talen beheerst: zijn moedertaal plus twee andere talen. Ik ben dus blij met de nadruk die u op het vroegtijdig leren van talen hebt gelegd en met het belang dat u aan de passieve taalbeheersing toekent, namelijk het begrijpen van een aan de eigen taal verwante taal.
Ons beleid past in het kader van de uitbreiding. Ik steun dus het compromisamendement 3 van de commissie cultuur dat voor meer uitwisseling met de landen van Midden- en Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied pleit. U weet dat op het gebied van onderwijs dergelijke uitwisselingen al bestaan en dat wij al verscheidene zittingen van de Raad met de ministers van Onderwijs uit de landen van Midden- en Oost-Europa hebben gehad. Bovendien stem ik van harte in met de nadruk die wordt gelegd op de rol die de sociale partners en brede sectoren van de burgermaatschappij in de nieuwe generatie programma's te spelen zullen krijgen.
Dit is in het kader van het LEONARDO-programma buitengewoon belangrijk. Sommigen van u, in het bijzonder mevrouw Guinebertière, hebben er de aandacht op gevestigd dat men de jongeren bij het beraad over deze programma's moet betrekken. Ik vind dit een uitstekend idee. Enkele maanden geleden hebben wij in Brussel een grote bijeenkomst met vertegenwoordigers van jongerenorganisaties uit de verschillende landen van de Unie gehad. De volgende zal in november van dit jaar plaatsvinden en ik ben zeker van plan deze teksten en problemen aan deze vertegenwoordigers voor te leggen en met hen te bespreken. Ik moet overigens zeggen dat de bijeenkomst met de jongeren uitermate geanimeerd en levendig was en dat een zeer interessante gedachtewisseling heeft opgeleverd waaruit ikzelf veel heb geleerd.
De uitvoering van de toekomstige programma's zal worden gekenmerkt door een poging tot vereenvoudiging en concentratie, zoals een aantal van u heeft gevraagd. Ik heb vijf hoofdlijnen voor ogen die als volgt kunnen worden samengevat: zichtbaarheid, complementariteit en samenhang, evaluatie, decentralisatie en vereenvoudiging. Ik weet hoeveel u gelegen is aan een betere coördinatie en betere synergie met de structuurfondsen en een hechtere band tussen de Europese beroepsopleidingsprogramma's en het Europees Sociaal Fonds en kan u zeggen dat ik het met deze tendens volledig eens ben. Ik ben er bijzonder verheugd over dat de structuurfondsen voortaan ook meer aandacht voor het beleid inzake menselijk potentieel zullen hebben. De structuurfondsen zijn lange tijd aangewend ten behoeve van onder meer ruimtelijke ordening, vervoer en ontsluiting van gebieden en het is dan ook beslist wenselijk dat de fondsen ook worden gericht op de opvoeding van de jeugd teneinde de jongeren een kans te geven.
De diensten van de Commissie werken op dit moment aan de banden die tussen deze nieuwe programma's, het Sociaal Fonds en het nieuwe beleid van de structuurfondsen tot stand moet worden gebracht. U ziet dat we uw bezorgdheid helemaal delen, ook met de instrumenten waarover we beschikken. U hebt inderdaad vaak en terecht op de geringe omvang van de kredieten gewezen. Er zal natuurlijk nooit genoeg geld zijn om in alle behoeften op dit gebied te voorzien - onderwijsbehoeften zijn nu eenmaal per definitie oneindig groot - maar als we de structuurfondsen en het Sociaal Fonds kunnen aanwenden is dat in elk geval zeer wenselijk. De heer Flynn en ikzelf willen dat de nodige maatregelen worden genomen opdat alle communautaire acties ter bevordering van onderwijs, opleiding en menselijk potentieel op complementaire en samenhangende wijze worden uitgevoerd. Ik weet dat vele afgevaardigden het daarmee eens zijn en ben blij met uw steun op dit punt.
De heer Hatzidakis, mevrouw Heinisch, de heer Elchlepp en mevrouw Hawlicek hebben gezegd dat we voor onze ambitieuze plannen over de financiële middelen moeten beschikken die voor de nieuwe generatie programma's ten dienste van een Europa van de kennis nodig zijn en dat we deze, zoals in uw eindverslag staat, zo moeten gebruiken dat ze een maximale toegevoegde Europese waarde opleveren. Ik kan dat alleen maar beamen.
In de Agenda 2000 heeft de Commissie aangegeven dat ze prioriteit wil verlenen aan de acties in het kader van het kennisgerichte beleid. In afwachting van definitieve beslissingen kan ik u nu al zeggen dat ik heb voorgesteld die prioriteit te vertalen in een aanzienlijke verhoging van de middelen voor de programma's voor onderwijs, opleiding en jeugdzaken en ik heb goede hoop dat men naar mij luistert.
Ik dank u voor uw verslag. Het bevat niet alleen interessante voorstellen, maar ondersteunt ook het beleid dat ik - natuurlijk niet in mijn eentje, maar met de hele Commissie - probeer te ontwikkelen. Als we de resultaten van de Top van Amsterdam vergelijken met wat de lidstaten zeggen - als het om financiering gaat is het altijd wat ingewikkelder - blijkt dat de lidstaten in hun beleid veel belang aan onderwijs en opleiding hechten.
Ik hoop dat deze samenwerking wordt voortgezet als we weldra de voorstellen betreffende de actieprogramma's op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken behandelen. Zoals verschillende sprekers hebben gezegd, zal Europa inderdaad vooruitgang boeken via de jeugd. Door de manier van leven en werken in de andere landen van de Unie te leren kennen, door goede praktijken uit te wisselen en talen te leren kunnen wij de Europese Unie terrein doen winnen. Velen van u, met name mevrouw Todini en mevrouw Tongue, hebben dat benadrukt. Ik kan niet iedereen noemen, want een groot aantal van u steunde dit standpunt. Het gaat hier om een politiek standpunt. Dat wil zeggen dat, afgezien van het probleem van het verwerven van de onontbeerlijke kennis en vorming, deze programma's bepalend zijn voor het beeld dat de jeugd van Europa krijgt. Ook om die reden zijn die programma's van wezenlijk belang.
Ik dank u voor uw steun voor deze programma's. Ik dank u voor uw bedenkingen, suggesties en kritische opmerkingen. Ik heb ze stuk voor stuk aandachtig beluisterd en hoop dat we onze samenwerking kunnen voortzetten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bescherming van minderjarigen
met betrekking tot  audiovisuele  en informatiediensten
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0153/98) van de heer Whitehead, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid met betrekking tot audiovisuele en informatiediensten (COM(97)0570 - C40670/97-97/0329(CNS)).

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, dit is het eerste wezenlijke debat over de voor- en nadelen van de nieuwe informatiediensten sinds het grote debat over televisie zonder grenzen. We onderkennen dat de nieuwe informatiediensten de horizon kunnen verruimen. In het prachtige, onbegrensde universum van het Internet richt de aanbieder zich rechtstreeks tot de ontvanger. Informatie is on line beschikbaar, trekt zich niets aan van landsgrenzen en vindt haar weg naar elke huiskamer. Direct of indirect krijgen wij er allemaal mee te maken. De hoeveelheden informatie en de mogelijkheden voor studie-uitwisseling kunnen bijna tot in het oneindige worden uitgebreid. Dit kan iets geweldigs worden, maar als we niet uitkijken, kan het ook iets vreselijks worden door toedoen van lieden die ons niet met kennis willen verrijken, maar die mensen uitbuiten en vernederen, lieden die een bedreiging voor de menselijke waardigheid vormen.
Dit debat over hoe we de samenleving moeten verrijken, is zo oud als de samenleving zelf. Als student volgde ik college bij Sir Isaiah Berlin in Oxford. Ik luisterde naar zijn lezingen over de twee vrijheidsconcepten: positieve en negatieve vrijheid, de vrijheid om iets te doen en de vrijheid om ergens van gevrijwaard te blijven. De vrijheid om je horizon te verruimen, te communiceren of je te laten uitdagen, en vrijwaring van anderen die onze leefwereld willen schenden. Een middenweg tussen artikel 10 en artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, zo men wil. Hoe verzoenen we die twee?
Ik juich toe dat het Parlement en de Commissie de handen ineen hebben geslagen en dat zij de volledige steun hebben gekregen van de Raad onder het voorzitterschap van mijn land, en trouwens ook al daarvoor. Wij zijn hier bijeen om ons net als de lidstaten gezamenlijk tot doel te stellen die lieden te vervolgen die illegaal materiaal verspreiden. Anderzijds moeten we de systemen aanpakken waarmee ze, ongehinderd door beperkingen van tijd of schaarste, jongeren en kwetsbaren in de val weten te lokken. De kwetsbaren zijn niet altijd jongeren en jongeren zijn niet altijd kwetsbaar. We hebben behoefte aan waakzaamheid en samenwerking tussen de politiediensten van de lidstaten. Die kunnen in de hele Unie en zelfs daarbuiten doeltreffend optreden tegen de verspreiding van illegaal materiaal, of het nu gaat om kinderporno of rassenhaat.
Er zijn veel dingen die niet illegaal zijn en die een vrije samenleving moet tolereren, maar die voor sommigen toch schadelijk kunnen zijn. In het verslag dringen we er dan ook op aan dat technische ontwikkelingen en technische convergentie hand in hand gaan met een regelmatige controle op het functioneren van de nieuwe informatiediensten. Hierin volgen we grotendeels de aanbevelingen van de Europese Commissie, en ik juich het overigens toe dat twee directoraten met een eensluidende aanbeveling en een actieplan naar buiten zijn gekomen. Dit is een prachtige gang van zaken, waarover we ons ten zeerste verheugen. De controle op het functioneren van de nieuwe informatiediensten moet de vorm aannemen van een verantwoordelijke zelfregulering, enerzijds door de bedrijven die zulke diensten aanbieden en anderzijds door degenen die er de informatie voor leveren. Dit moet zoveel mogelijk in samenhang gebeuren met plaatselijke initiatieven om het informatie-aanbod te filteren, zoals PIC in mijn eigen land, en burgerinitiatieven zoals Internet Watch, waarin Nederland en andere landen het voortouw hebben genomen.
In de aanbeveling en het actieplan worden de lidstaten aangespoord om preventief op te treden, onderzoek te bevorderen, leraren en ouders bij een en ander te betrekken en de uitwisseling van informatie te vergemakkelijken. Dat is een loffelijk streven. Het vierpuntenplan uit het voorstel laat de Commissie bepalen wat goede praktijken zijn. Verder voorziet het in steun van de Commissie bij het voeren van onderzoek, het uitwisselen van ervaringen en het samenwerken met politie en recherche. Dit kan alleen maar worden toegejuicht. Deze kwestie is in Birmingham behandeld onder voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk.
Graag wil ik mijn oude vriend Mark Fisher gelukwensen met het werk dat hij samen met onze minister Chris Smith heeft verricht. Hopelijk weet hij dit voorstel behouden door de Raad van ministers van Cultuur te loodsen.
Mijnheer Oreja, ik ben verheugd met uw aanwezigheid. We hebben met belangstelling naar u geluisterd in Birmingham een paar weken geleden. We zijn erkentelijk voor de steun van uw team van DG X, dat hier vanavond aanwezig is, en ik ben mijn collega's en mijn twee assistenten dankbaar voor hun medewerking aan dit verslag.
Onze aanbevelingen en amendementen spreken verder voor zichzelf. Ik laat de gebruikelijke weidse platitudes uit de preambule en de aanbevelingen voor wat ze zijn en ga alleen in op de meer confronterende aanbevelingen die beogen de vier punten op het einde van het verslag aan te scherpen.
Commissaris, ik hoop dat u kunt reageren op amendement 19, waarin wordt aangedrongen op een evaluatieverslag dat de Commissie binnen twee jaar aan het Parlement en de Raad moet presenteren. We hopen dat u hierachter kunt staan en dat dit evaluatieverslag gebruikt zal worden om niet alleen de effecten, maar ook de doeltreffendheid van de zelfregulering te meten en te zien welke verdere maatregelen nodig zijn.
Een dergelijke vorm van preventieve controle wordt de maatstaf bij uitstek voor het succes van de zelfregulering, en zal de zelfreguleerders van morgen ertoe aanzetten hun best te doen. Zelfregulering kan natuurlijk een mislukking worden. Een aantal van onze collega's weet van mislukkingen op andere gebieden, waar de hackers meer in de pap te brokken hebben gekregen dan de bedrijven. Wij hopen natuurlijk dat het een succes wordt. Wij van onze kant moeten in ieder geval zorgen dat het Parlement en de Commissie het aandeel krijgen dat hen toekomt. Hopelijk reizen we dan samen verder over de elektronische snelweg, naast elkaar, maar met een waakzaam oog.

Casini, Carlo
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats vind ik dat we de waarde moeten inzien van het door de Commissie aangenomen initiatief en haar intenties. De Commissie is namelijk niet weggevlucht voor de noodzaak initiatieven te ontplooien op een gebied waar de communautaire bevoegdheden eerlijk gezegd nogal schaars bedeeld zijn.
In de tweede plaats wilde ik het volgende zeggen met betrekking tot verzoeken om rekening te houden met wat reeds op communautair vlak bestaat. Wij hebben al de richtlijn "Televisie zonder grenzen" aangenomen, waarin bepaald wordt dat geen enkel programma ernstige schade mag toebrengen aan de fysieke, mentale en morele ontwikkeling van minderjarigen, met name programma's die geweldscènes bevatten, pornografie of zinloos geweld. Ook moet rekening gehouden worden met de verschillende gemeenschappelijke acties die reeds zijn ondernomen, met name voor stimulering van uitwisseling van gegevens voor degenen die strijden tegen mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen. Er is nog een andere gemeenschappelijke actie op dit gebied, dat beoogt racisme en vreemdelingenhaat te bestrijden.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger gelooft dat het nodig is dat alle drie gemeenschappelijke acties, evenals de Europol-Conventie, op expliciete wijze worden uitgebreid tot de bescherming van kinderen en de menselijke waardigheid in de audiovisuele diensten en dat het juridische bereik terzake moet worden aangepast. Onze commissie vindt dit allemaal heel belangrijk.
Het voorstel van de Commissie spreekt over bescherming van kinderen en bescherming van de waardigheid. Het gaat niet alleen om bescherming van kinderen, maar ook van de menselijke waardigheid, van iedereen, niet alleen van kinderen. In dit opzicht zal men vroeg of laat een grondige bezinning moeten opstarten over de rol van de moderne industriële pornografie, die in de nieuwe informatiemiddelen, vooral het Internet, kansen zien om nog grotere marktsegmenten te veroveren. Ik geloof dat het hoog tijd wordt voor zo'n bezinning, onder meer om het nieuwe van deze pornografie te doorzien, omdat deze immers haar rechtvaardiging vindt in geld en niet in vrijheid van denken. Recente gebeurtenissen tonen dat er een heel nauwe band bestaat tussen de opdringerige en obsederende signalen die de pornografie uitzendt en de ernstige gewelddaden die onlangs tegen kinderen zijn begaan, ook in meest extreme vormen.
Om deze redenen geloof ik, instemmend met het voorstel van de Commissie, dat men in de toekomst de noodzaak zal moeten onderstrepen van een ruimere overdenking over het hele thema van de pornografie. Men zal geen genoegen kunnen nemen met zelfregulering, maar er zal een daadwerkelijke regelgeving van hogerhand moeten komen.

Ahlqvist
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige verslag voert ons naar een zeer belangrijke principiële discussie. Twee basisgedachten worden hier tegenover elkaar gesteld: de noodzaak om onze kinderen te beschermen tegen schadelijk materiaal als geweld en pornografie aan de ene kant, en de vrijheid van meningsuiting, waar wij Zweden zeer aan hechten, aan de andere kant.
Van belang hierbij is te benadrukken hoe waardevol de nieuwe technologie en Internet vanuit informatieoogpunt zijn. De nieuwe technologie brengt echter niet alleen voordelen mee, maar ook nadelen. Tot de voordelen kan gerekend worden dat mensen die om geografische of culturele redenen geen toegang hadden tot informatie, bibliotheek of boekhandel, nu thuis de gewenste informatie kunnen krijgen. Als men eenmaal kan omgaan met het net, is het alsof men in de grootste en beste bibliotheek van de wereld rondwandelt.
Internet kan echter ook desinformatie bevatten, die ernstige gevolgen kan hebben, speciaal voor de zwakkeren in de samenleving. Ik denk dan aan de kinderen. De vrijheid van meningsuiting is een heilig beginsel, maar ze mag niet ten koste gaan van het recht van onze kinderen op een harmonische ontwikkeling. Het is heel moeilijk om gemeenschappelijke bepalingen te maken op het gebied van illegaal materiaal. Nog moeilijker is het om het eens te worden over een definitie van het begrip "schadelijk" .
Ik steun de voorstellen van mijn partijgenoot Whitehead over gemeenschappelijke richtsnoeren over labeling, waarmee illegaal en schadelijk materiaal gemakkelijk kan worden geïdentificeerd. Ik ben ook voor een regelmatige evaluatie van een zelfreguleringsstelsel en een evaluatie van dit actieprogramma na twee jaar.

Añoveros Trias de Bes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, voor de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media was het verslag van de heer Whitehead heel duidelijk en bij de bespreking ervan op 23 april jongstleden hebben wij het dan ook met eenparigheid van stemmen goedgekeurd. Ik moet twee preciseringen aanbrengen en herinner daarbij aan hetgeen mijn collega, de heer Casini, heeft gezegd over hoe wij deze bescherming hebben begrepen.
Enerzijds gaat het om de bescherming van minderjarigen tegen boodschappen waarvan de inhoud schadelijk voor hun lichamelijke of morele ontwikkeling kan zijn, anderzijds om de bescherming van de menselijke waardigheid tegen boodschappen waarvan de inhoud illegaal is, verboden voor iedereen ongeacht de leeftijd van de potentiële ontvangers, en indruist tegen de grondslagen van de maatschappij en, zoals ik al zei, met name tegen de waardigheid.
Zoals de rapporteur in zijn voortreffelijke verslag stelt, bieden de nieuwe media op ieder willekeurig moment, op iedere willekeurige plaats en aan iedere willekeurige gebruiker een inhoud aan. Om de zwaksten te kunnen blijven beschermen moet dit gereguleerd worden. Laten wij echter niet uit het oog verliezen dat deze zaak door de lidstaten zelf wordt gereguleerd en dat deze regulering derhalve niet voldoende is als zij niet van een actief overheidsbeleid vergezeld gaat. Immers, indien de samenwerking tussen politie en gerechtelijke autoriteiten niet wordt bevorderd, kunnen excessen weliswaar beperkt blijven, maar kunnen illegale activiteiten niet worden tegengehouden.
Er moeten een paar minimale richtsnoeren komen op basis van vier sleutelelementen: overleg, gedragscode, nationale instantie en regelmatige evaluatie. Dit zijn de doelstellingen die de Europese Unie voor ogen staan. Zal dit in de praktijk wel zo werken? Wij zijn het er op zijn minst over eens dat het de moeite van het proberen waard is. Mijnheer de Voorzitter, tot nu toe is er in elk geval wel steeds een enorme consensus geweest.

Todini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij spreken hedenavond over een uiterst gewichtig onderwerp. Om te beginnen wil ik een idee oppikken dat de heer Carlo Casini al naar voren heeft gebracht, namelijk dat de industrie van audiovisuele en informatiediensten niets mag afdingen op het respect van de menselijke waardigheid en vooral op de bescherming van kinderen. Die bescherming van de menselijke waardigheid blijkt een cruciaal punt te zijn.
Een en ander impliceert dat de lidstaten hun respectieve nationale maatregelen moeten beoordelen volgens een op Europees niveau uitgewerkte methodologie, om een nationaal kader van zelfreglementering voor on line-diensten in de hand te werken. Daarnaast dienen ze echter andere en nieuwe middelen van bescherming van kinderen uit te proberen. Gelijk oplopend met het technisch-operationele niveau is het verder noodzakelijk dat men een adequaat programma voor vorming en opvoeding van kinderen en hun families uitwerkt, om ervoor te zorgen dat de nieuwe digitale instrumenten op juiste wijze gebruikt worden. Als soortgelijke zaken niet gelijk opgaan, worden er totaal geen zoden aan de dijk gezet.
Het is dus belangrijk dat er op Europees niveau een gemeenschappelijke ethische aanpak van de informatiemaatschappij komt. Het is terecht dat de lidstaten ieder voor zich verantwoordelijk zijn voor hun interne activiteiten, maar het is misschien ook een goed idee als landen die reeds dit soort voorschriften aangenomen hebben, model staan voor anderen. Italië bijvoorbeeld heeft onlangs een gedragscode inzake de relatie tussen televisie en kinderen aangenomen en het komt me voor dat deze activiteiten op goede voet verdergaan.

Ryynänen
Mijnheer de voorzitter, als we het over de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid bij audiovisuele diensten hebben, wagen we ons op glad ijs. Gemakkelijk ontstaat er een zwart-wit tegenstelling waarbij we, enerzijds, de vrijheid van meningsuiting tegen censuur en, anderzijds, de kinderen tegen hebzuchtige commerciële uitbuiters willen beschermen. Ik wil rapporteur Whitehead feliciteren, die in zijn verslag op een bijzonder evenwichtige en grondige wijze in dit probleem heeft verdiept en met grote vakkundigheid alle scherpe klippen heeft weten te omzeilen.
Ik geloof dat we het over de noodzaak van bescherming fundamenteel eens zijn. Politie en justitie van de verschillende lidstaten beseffen dat ze nauwer moeten samenwerken om bijvoorbeeld de onwettige of anderszins schadelijke inhoud, de smaad en zwendelarij op Internet te bestrijden.
De nieuwe media-industrie vereist echter nieuwe middelen. De oude, van bovenaf bevoogdende regelgeving functioneert eenvoudigweg niet in de nieuwe diensten. Als oplossing stelt de Commissie zelfregulering voor. In het beleidsplan worden regeringen gestimuleerd zelfregulering te bevorderen door een brede samenwerking. Het moet zeker mogelijk zijn samenwerking tot stand te brengen met de industrie en de aanbieders van toegang en diensten. Op vrijwillige basis kunnen we gebruiksregels op nationaal niveau maken en de taak van de Commissie is dan het coördineren en steunen van de zelfreguleringsnetwerken en de uitwisseling van ervaringen.
Zelfregulering is zeker in het voordeel van alle fatsoenlijke aanbieders van diensten, maar zijn alle aanbieders van diensten ook fatsoenlijk? Als dat zo was, zou het hele probleem niet bestaan. Zelfregulering alleen is niet voldoende. De wil moet er ook zijn om internationale richtsnoeren te maken die effectief zijn maar die tegelijkertijd de culturele verschillen in acht nemen. Geen enkele overeenkomst op internationaal niveau kan functioneren als men zich er niet aan houdt via praktische grensoverschrijdende samenwerking.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, de informatietechnologie maakt inderdaad reuzensprongen. De technologie van de nationale rechtsstaat bezwijkt onder haar gewicht, terwijl de rechtsstaat in Europa als het ware stilstaand verkeer is. Momenteel hebben wij, zoals de heer Whitehead uitstekend bewoordde, niet de noodzakelijke onderzoeks- en interventiemogelijkheden. Met andere woorden, er ontbreekt een georganiseerde wil. De voorstellen van de Commissie zijn dan ook navenant onze tekortkomingen. De heer Whitehead stelt weliswaar terecht versterking voor van de maatregelen voor toezicht op zelfregulering, maar ik heb geen vertrouwen in dergelijke maatregelen. Deze zullen mijns inziens geen zoden aan de dijk zetten.
Misschien zou de Commissie - zoals zij ook reeds in het verleden heeft gedaan - eens als thinktank kunnen werken en een scenario kunnen uitwerken, waarin zij beschrijft wat wij gedaan zouden hebben, als wij inderdaad een politiek eengemaakt Europa waren geweest, een Europa met een echte Europese rechtsstaat. Hoe zouden wij reageren als wij zagen dat onze kinderen ten prooi waren aan de op winst en geld beluste krachten, aan de krachten die al het andere aan hun laars lappen?

Tongue
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Whitehead gelukwensen met zijn verslag. Zijn werk getuigt van eruditie en een scherp inzicht in aard en complexiteit van de materie. Bovendien heeft hij erg snel gewerkt. Enerzijds moedigt hij creativiteit en commercieel succes aan, anderzijds komt hij op voor de vrijheid van meningsuiting, verdedigt hij de persoonlijke levenssfeer en menselijke waardigheid en neemt hij minderjarigen in bescherming. Zoals hijzelf zegt, zullen er in een geletterd klimaat altijd lieden zijn die de maatschappij willen ondermijnen door handel te drijven in wreedheid en angst.
Het lijkt erop dat iedereen kan gaan en staan waar hij wil op het Internet. Mensen kunnen vaak op onverwachte plaatsen terechtkomen. Een lerares vertelde me laatst dat ze haar hielen niet kon lichten of de kinderen uit haar klas zaten op pornografische sites. In een andere klas resulteerde een onschuldige zoekopdracht op de naam van een popgroep in materiaal dat zelfs voor volwassenen verboden was. Obsceniteit ondermijnt duidelijk de goede kanten van het Internet. Ik hoor van ouders dat zij wel een computer in huis willen halen voor hun kinderen, maar dat ze geen modem willen, om hun kinderen van het Internet af te houden. Dit is een reëel probleem waar we iets aan moeten doen.
Het Internet heeft een groot potentieel als hulpmiddel in het onderwijs. Het stelt burgers in staat over grenzen heen te communiceren en maakt zo van Europa een hechter geheel. Het is een belangrijk middel ter bevordering van het burgerschap. Het vormt een aanvulling op de openbare omroepen. Als informatiebron van de overheid bevordert het de bestuurlijke openheid. Het stelt iedereen in staat om rechtstreeks het woord tot de machtigen te richten. Maar van al deze dingen komt niets terecht als ouders hun kinderen met een pc en een modem niet alleen kunnen laten.
Wat is nu eigenlijk de rol van de Europese Unie? Als we de dilemma's van het Internet eenmaal de baas zijn, is er een belangrijke taak voor haar weggelegd. De Unie moet het Internet gebruiken om het burgerschap te bevorderen. Met behulp van het Internet kunnen we grensoverschrijdende vormen van samenwerking maximaal uitbreiden. We kunnen het Internet gebruiken om ervaringen over beste praktijken uit te wisselen, want het Internet is nog volop in beweging. De heer Whitehead legt er terecht de nadruk op dat er een systematisch toezicht moet komen op de nationale zelfregulering. Hij heeft ook gelijk als hij na twee jaar een evaluatie wil om te zien of er meer regulering nodig is. Zoals de heer Oreja in Birmingham heeft gezegd, is er bij zelfregulering altijd toezicht nodig, als vangnet voor het geval de zelfreguleerders te weifelend of zelfs helemaal niet optreden.
Voor mij is amendement 6 het belangrijkste. Daarin herinnert de heer Whitehead ons eraan dat er meer in het leven is dan concurrentie. Bedrijven hebben een verantwoordelijkheid tegenover de gemeenschap als geheel. Aangezien het Internet een onderdeel wordt van elk huishouden, moeten we nu al zorgen voor doeltreffende zelfregulering van de communicatiesector, en misschien zelfs wel voor regulering van bovenaf, zodat het Internet in de toekomst veilig en nuttig is voor alle burgers.
Gezien de samenwerking tussen de Commissie en het Parlement hoop ik dat deze aanbeveling nog onder Brits voorzitterschap wordt goedgekeurd, hopelijk met de zegen van de Britse ministers Chris Smith en Mark Fisher.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, zo'n twintig jaar geleden heb ik eens met een oudere heer staan praten over de generatiekloof. Hij zei: "Natuurlijk is er een generatiekloof. Ik kwam met de wereld buiten mijn straat in Cork alleen in contact als we in de buurt op bezoek gingen bij iemand die een radio had. Dan drukten we ons oor tegen het toestel, en konden we in de verte horen zingen: " When the red red robbin comes bob bob bobbing along' . Kijk eens wat mijn kleinkinderen tegenwoordig te zien krijgen." Toen had hij het natuurlijk nog over de televisie.
Met het grootste genoegen geven wij het uitstekende verslag van de heer Whitehead onze volledige steun. Zoals hier al gezegd is, stond de commissie er unaniem achter. Als iemand die het Internet nog steeds niet onder de knie heeft, besef ik hoe moeilijk het voor ons allemaal zal worden passende wetgeving te ontwikkelen voor dit dynamische en vluchtige medium. Terecht maken ouders zich zorgen. Net als met de televisie kun je je kinderen niet altijd alleen laten. Zoals mevrouw Tongue zojuist heeft opgemerkt, is alles wat op het Internet verschijnt vrij toegankelijk. Er zijn vrijwilligersgroepen van ouders die zich daar zorgen over maken, en het enige wat ze kunnen doen is teruggaan naar de simpelste aanpak. Of je er nu iets van begrijpt of niet, je probeert je kinderen te begeleiden op een paar van hun ontdekkingstochten op het Internet. Je kunt het misschien niet allemaal volgen, je moet misschien doen alsof, maar het feit dat je interesse toont kan op zich al heel nuttig zijn. Bijna dagelijks zien we dat kinderen afgestompt raken door wat ze te zien krijgen, zowel op het Internet als op televisie. Vaak heeft dat diep tragische gevolgen.
Ik voeg me bij alle anderen in mijn lof voor de heer Whitehead. Dit is een volkomen unaniem verslag geworden. Iedereen staat er volledig achter. We hopen dat vrijwillige regulering doeltreffend zal blijken als we het eerste verslag ontvangen.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, de opmerkingen van alle collega's laten zien dat wij dit thema niet kunnen afdoen met het predikaat belangrijk. Het is meer dan belangrijk. Wij zijn de heer Whitehead dan ook dank verschuldigd voor zijn zorgvuldige werk. Mijn fractie geeft volledige steun aan zijn voorstellen die met algemene stemmen in de bevoegde commissie werden goedgekeurd. De bescherming van minderjarigen en van de menselijke waardigheid tegen audiovisuele diensten en tegen informatiediensten meer in het algemeen, is in deze tijd van technologische convergentie een vraagstuk van de bovenste plank. Deze bescherming is broodnodig, vooral als wij voor ogen houden hoezeer de internationale netwerken worden overstroomd door illegaal materiaal.
De Commissie vraagt de lidstaten te werken aan een nationaal kader voor zelfregulering, de experimentele toepassing van nieuwe middelen voor de bescherming van minderjarigen aan te moedigen, de voorlichting van ouders te bevorderen en alle andere mogelijke maatregelen te treffen. Ook vraagt zij het bedrijfsleven een gedragscode toe te passen. De Commissie zelf zal bijdragen aan de totstandbrenging van een netwerk van autoriteiten die bevoegd zijn voor de verwezenlijking en de toepassing van nationale zelfreguleringsnetwerken en aan de bestrijding van illegaal materiaal.
De rapporteur geeft in zijn verslag een verduidelijking van het begrip zelfregulering. Dit is zeer belangrijk. Ook zegt hij dat Europese samenwerking mogelijk is bij de verbetering van de efficiëntie van de technische maatregelen en de vaststelling van een gemeenschappelijke aanpak voor de toepassing van een beroepscode. Nu moeten wij zien hoe wij deze gemeenschappelijke aanpak kunnen verwezenlijken. Enkele sprekers wezen reeds op de tekortkomingen van een dergelijke aanpak. Dit is zeer belangrijk aspect daar deze beroepscode geen verzet en tegenstrijdige belangen mag schuwen en er hoe dan ook moet komen.

Poisson
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het doen van een reeks aanbevelingen met het oog de bescherming van minderjarigen in de nieuwe audiovisuele en informatiediensten lijkt me zeer dringend en onontbeerlijk. Dat is nu juist onze rol als parlementsleden. Maar ik ben van mening dat aandacht voor opvoeding, waarop de heer Whitehead de nadruk legt, van wezenlijk belang is, meer dan alle regels, die internationaal vaak moeilijk toepasbaar zijn.
Het is noodzakelijk de jongeren te leren op een gezonde manier en met verantwoordelijkheid met de nieuwe informatiemiddelen om te gaan, op dezelfde wijze als we een kind leren lezen of, ondanks alle gevaren, leren als vrije burger aan het stadsverkeer deel te nemen. Wij moeten alle op beeld-opvoeding gerichte inspanningen aanmoedigen door betere samenwerking met ouders, scholen, culturele centra en verenigingen en maatschappelijke informatiecentra om te helpen een juiste omschrijving van de inhoud van de informatiemaatschappij ingang te doen vinden.
De nieuwe diensten - vensters op de wereld, maar vaak als verderfelijk beschouwd - moeten de jongeren op de eerste plaats de mogelijkheid bieden hun kennis, hun gevoel voor spel te ontwikkelen, hen helpen zich een betere plaats in de samenleving te veroveren en hun de mogelijkheid geven plannen te maken.
Ik steun dus de aanbevelingen van onze rapporteur, die tot een betere Europese samenwerking ter bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid oproept.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, er zijn debatten die bijzonder bemoedigend zijn. Dit is er een van, in de eerste plaats omdat het een belangrijk onderwerp is dat het Europese maatschappijmodel aangaat; in de tweede plaats omdat de commissie er zich met eenparigheid van stemmen over heeft uitgesproken; in de derde plaats omdat het vrijwel overeenkomt met het voorstel dat de Commissie destijds heeft ingediend. Daarom moet ik u zeggen dat het mij tot tevredenheid stemt dit debat bij te wonen, naar u te luisteren en te zien hoe een belangrijk onderwerp als dit wordt aangepakt, en dat ook nog in een on line-programma dat gemaakt moest worden, hetgeen wij met grote vastberadenheid doen. Wij zouden wel verder willen gaan, want de zelfregulering is wellicht ontoereikend, maar op het ogenblik is dit het enige wat we kunnen doen. Eigenlijk ben ik van oordeel dat het een goed begin is, een goed uitgangspunt voor hetgeen ons te doen staat.
Verder wil ik heel in het bijzonder de heer Whitehead feliciteren. Hij heeft uitstekend werk verricht en heeft dat hier vandaag op magistrale wijze laten zien. Dat is ook belangrijk omdat het niet gaat om een van die geijkte verslagen die door een lid van het Parlement gemaakt moeten worden, maar om een verslag dat het resultaat is van de opvattingen van de heer Whitehead. De heer Whitehead heeft dit verslag ook opgesteld omdat hij van de noodzaak ervan overtuigd is. Dit is de reden dat hij tevens in staat is geweest anderen te overtuigen. Zowel in zijn hoedanigheid van rapporteur over het Groenboek betreffende de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid als in deze aanbeveling heeft hij iets tot stand gebracht waarvoor ik hem feliciteer.
Ik ben van oordeel dat er vanaf het begin ook een uitstekende samenwerking tussen het Parlement en de Commissie is geweest. Ik hoop dat die samenwerking ook in de toekomst blijft bestaan als het over dit en over andere maar heel in het bijzonder over dit onderwerp gaat.
Ik ben van mening dat de Europese Unie met deze aanbeveling een belangrijke stap doet. En dat vind ik om verschillende redenen. In de eerste plaats om een reden van algemene aard. Bij verschillende gelegenheden heb ik het gehad over de belangrijke betekenis van de ethische dimensie van de informatiemaatschappij. Vandaag vieren wij met zijn allen gebeurtenissen zoals de invoering van de euro, die reeds een feit is. Bij deze en andere gebeurtenissen, zoals de interne markt, is er echter iets wat wij niet uit het oog mogen verliezen, te weten een politiek eindplan dat op ethische grondslagen rust. Al zouden we nog zoveel vooruitgang boeken ten aanzien van economische en monetaire problemen, wij zouden niets kunnen doen en niets bereiken als ons handelen niet door een ethisch plan geleid werd. Het onderhavige plan is hier een duidelijk voorbeeld van.
Tevens voldoet het aan een hoge mate van bescherming van het algemeen belang, ook een prioriteit voor de Europese Unie, want het voldoet aan hetgeen ik in het begin heb gezegd, dat wil zeggen aan hetgeen men in een Europees maatschappijmodel voor ogen heeft. Ik ben van oordeel dat dit een van de zorgen is die wij op een moment als dit moeten hebben. Het Europese maatschappijmodel is niet hetzelfde als andere modellen, dat kunnen wij voortdurend om ons heen zien. Wij moeten dat Europese maatschappijmodel verdedigen en bewaken. Deze aanbeveling en dit verslag voldoen precies aan dat idee en aan dat maatschappijmodel.
Anderzijds lijdt het geen enkele twijfel dat het ook absoluut noodzakelijk is het concurrentievermogen van de audiovisuele en informatiediensten te versterken, want dit draagt bij aan een klimaat van vertrouwen dat voor de ontwikkeling van deze diensten nodig is. De minderjarigen, onze kinderen, burgers van de toekomst, moeten absoluut beschermd worden, zodat zij in een adequate audiovisuele omgeving kunnen opgroeien.
Ik wil de nadruk leggen op een opmerking die veel van de voorgaande sprekers hebben gemaakt toen zij refereerden aan het feit dat er niet alleen aandacht is voor de bescherming van minderjarigen, maar ook voor de bescherming van de menselijke waardigheid. Dat heeft de heer Whitehead gezegd en het is nog eens herhaald door de heren Casini en Añoveros. Veel van de sprekers hebben gerefereerd aan de betekenis van het feit dat er niet alleen aandacht is voor de bescherming van kinderen, die heel belangrijk is, maar ook voor de bescherming van de menselijke waardigheid, van de persoon als zodanig, die er recht op heeft dat naar die adequate omgeving wordt gezocht.
Ik wil ook zeggen dat een ander belangrijk aspect van deze aanbeveling het toepassingsgebied is, alsook de aard van het instrument dat in het leven wordt geroepen. Ik ben van oordeel dat de Europese Unie zich in korte tijd van een juridisch instrument heeft weten te voorzien voor zowel de audiovisuele en informatiediensten als de nieuwe on line-diensten zoals we die op Internet kunnen zien.
De Europese Unie heeft duidelijk goed gereageerd. Ik geloof dat men ons soms verwijt dat wij niet in staat zijn onmiddellijk te reageren, maar hier hebben wij dat wel gedaan: wij hebben vlot gereageerd. Toen in oktober 1996 het groenboek werd goedgekeurd, wierp het nieuwe klimaat van on line-diensten veel vraagtekens op ten aanzien van de wijze waarop de wet moest worden toegepast. De betrokken ambtenaren lieten zich vaak eerder overweldigen door de uitdagingen en de juridische complexiteit van de on line-diensten dan dat zij zich lieten leiden door de eenvoudige constatering dat hetgeen off line illegaal is, dat ook on line is en moet zijn. Dat wil zeggen dat er geen aanleiding was voor een verschillende behandeling van de twee soorten diensten. Gaandeweg is tijdens de werkzaamheden de consensus bereikt, die zo hard nodig was. De nieuwe industrie vereist op het ogenblik een hoge mate van bescherming van het algemeen belang, waarbij het niet gaat om het in twijfel trekken van de bestaande wetgeving, maar om de vraag hoe de toepassing van de wet vereenvoudigd kan worden, zodat de nieuwe ambtenaren aan de slag kunnen met de opstelling van de gedragscodes, een zaak die de sprekers in al hun interventies aan de orde hebben gesteld. Het sleutelwoord is zelfregulering. Hoewel afgebakend door het wetgevingskader, staat dit woord voor iets wat steeds weer hard nodig blijkt te zijn.
Anderzijds is de aanbeveling het eerste juridische instrument dat betrekking heeft op de inhoud van de nieuwe audiovisuele on line-diensten. Ze is ook een nieuwe maatgevende benadering, waarbij richtsnoeren voor de nationale maatregelen worden gedefinieerd, zodat wordt voorkomen dat er regels worden ingevoerd die te restrictief voor deze opkomende industrie zijn of die - misschien - te uiteenlopend zijn om het vrije verkeer van diensten mogelijk te maken.
In zijn verslag is de heer Whitehead het eens met de benadering van zelfregulering en erkent hij de voordelen ervan, hoewel hij vanzelfsprekend ook op verantwoorde wijze de grenzen ervan aangeeft. Tegelijkertijd moet vorm worden gegeven aan de bevoegdheden van justitie en politie, dat wil zeggen van de autoriteiten die met het doen naleven van de wet zijn belast. Tevens moeten er goede richtsnoeren komen voor labeling en moeten er filtersystemen worden ontwikkeld, maar bovenal moet de toepassing van de aanbeveling aandachtig worden gevolgd, gecontroleerd en geëvalueerd. Daartoe stelt de rapporteur enige amendementen op de tekst voor, die geheel en al overeenkomen met de inzichten en bedoelingen van de Commissie en die naar mijn mening heel goed de essentie van de aanbeveling duidelijk maken.
Het laatste amendement verdient naar mijn mening speciale aandacht. Het gaat erom de Commissie uit te nodigen om bij het Parlement en bij de Raad een evaluatieverslag in te dienen over de toepassing en doeltreffendheid van de aanbeveling. Verschillende sprekers hebben daaraan gerefereerd, met name mevrouw Tongue.
Ik zal mijn best doen - en dat wil ik hier, in deze plenaire vergadering van het Parlement gezegd hebben - dat het Parlement in de definitieve tekst, die op 28 mei aanstaande ter goedkeuring aan de Raad wordt voorgelegd, op dit punt tevreden wordt gesteld en ik moet u zeggen dat ook ik bijzonder voldaan zal zijn als het Parlement tevreden wordt gesteld, want ik sta volledig achter dit voorstel van de heer Whitehead.
Bovendien wordt in ditzelfde amendement aan de Commissie gevraagd regelmatig overleg met de lidstaten te organiseren. Ik wil u ook zeggen, mijnheer Whitehead, namens de Commissie en met alle plechtigheid die kan worden toegekend aan iets wat in de plenaire vergadering van het Parlement wordt gezegd, dat de Commissie van plan is op eigen initiatief de bevoegde nationale autoriteiten regelmatig bijeen te roepen in het kader van een regelmatige follow-up van de toepassing van de aanbeveling. Als we dat niet doen, zou er naar mijn mening iets niet afgemaakt zijn. Ik denk dat we niet moet blijven steken in de aanbeveling alleen, maar dat we enerzijds de reeds genoemde evaluatie moeten uitvoeren en anderzijds de bevoegde autoriteiten bijeen moeten roepen om precies te weten te komen hoever we kunnen gaan en op welke manier.
Kortom, collega's, zolang er landen zijn - bijvoorbeeld de Verenigde Staten, die de tegenslag van de nietigverklaring door het hooggerechtshof van de bepalingen aangaande de bescherming van minderjarigen in de Communication Decency Act niet te boven zijn gekomen - ben ik van oordeel dat de Europese Unie zich in snel tempo van een coherent instrument voor audiovisuele en informatiediensten heeft weten te voorzien, dat moet bijdragen aan het waarborgen van een hoge mate van bescherming van minderjarigen, alsook van de menselijke waardigheid op ons continent.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Interimovereenkomst betreffende 
de handel met de Verenigde Mexicaanse Staten
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0156/98) van mevrouw Miranda de Lage, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de sluiting van de interimovereenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Verenigde Mexicaanse Staten, anderzijds (COM(97)525-11619/1/97/rev. 1 + 11620/1/97/rev. 1 - C4-0024/98-97/0281(AVC)).

Miranda de Lage
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, mijn eerste overweging heeft betrekking op het feit dat de Verenigde Mexicaanse Staten vandaag de dag een natie vormen die sinds het begin van de jaren '90 een bloeiende en beloftevolle economie heeft. De poging tot modernisering van het productieapparaat en van het financiële stelsel is met institutionele modernisering gepaard gegaan en in korte tijd zijn het institutionele en partijsysteem grondig hervormd. De instellingen zijn nu pluralistischer en democratischer. Zoals bij de laatste verkiezingen is aangetoond, hebben de Mexicaanse burgers bij hun keuze de banden met het verleden losgelaten, waarmee ze dus de werkelijke hoofdrolspelers zijn van het proces van modernisering en verandering in een land dat reeds de dertiende economische macht ter wereld is.
Mijn tweede overweging betreft de integratie van het land in verschillende regionale processen en economische blokken. Mexico speelt een steeds belangrijker rol in de wereldeconomie. Dit komt het duidelijkst naar voren in de toetreding van het land tot de NAFTA, een van de machtigste handels- en economische blokken van de wereld. Bijna 80 % van de totale export van Mexico gaat naar de Amerikaanse markt. Deze buitensporig grote afhankelijkheid gaat terug tot 1994, toen de financiële autonomie van Mexico was verzwakt als gevolg van de crisis die tot de interventie van de Verenigde Staten in de Mexicaanse economie heeft geleid.
Dit mag echter geen afbreuk doen aan de goede resultaten van de NAFTA, zoals verhoging van de investeringen en modernisering van de industrie, kortom, economische opleving. Ook moet men niet uit het oog verliezen dat Mexico de laatste jaren is toegetreden tot organisaties als de OESO en de APEC. Een rechtvaardiger verdeling van de economische voorspoed, van de winsten die nu worden gemaakt, zou echter wenselijk zijn.
De derde overweging betreft de betrekkingen tussen de Europese Unie en Mexico. Onze huidige banden zijn gebaseerd op een in 1991 ondertekende overeenkomst met een beperkt commercieel karakter, die om de reeds door mij genoemde redenen nu achterhaald is. Twee van die redenen noem ik nogmaals. Ten eerste de toetreding van Mexico tot de NAFTA, waardoor onze bilaterale handel aanzienlijk is gedaald. In de tweede plaats het feit dat het Mexicaanse exportprofiel zodanig is gewijzigd dat de landbouw vandaag de dag een krappe 9 % van de export naar de Europese Unie vertegenwoordigt.
Conform de aanbeveling van de Commissie externe economische betrekkingen heeft het Europees Parlement er in 1994 al op geattendeerd dat deze situatie zich begon af te tekenen. Het Parlement heeft toen voorgesteld dat de Unie het niveau van de politieke betrekkingen zou verhogen en de mogelijkheid van een vrijhandelsovereenkomst zou onderzoeken om zo onze aanwezigheid in het gebied evenwichtig te verdelen. Als het Parlement deze overeenkomst goedkeurt, kan over dertig dagen een begin worden gemaakt met de onderhandelingen voor het openen van de markten. In de toelichting en in het besluit inzake de mededeling, beide goedgekeurd in 1995, staan de aanbevelingen van de Vergadering voor de eindfase, die in de algemene overeenkomst moeten worden opgenomen. Wij hebben dus nog een paar maanden te gaan en in die tijd zal het Parlement in de gelegenheid zijn het verloop van de onderhandelingen van nabij te volgen en zich bij de afronding daarvan uit te spreken over het eindresultaat.
De vierde overweging betreft de voorbereiding van dit verslag, dat tot stand is gekomen in een periode dat de situatie nogal gecompliceerd is. Door de gewelddadige gebeurtenissen van de afgelopen maanden in met name de staat Chiapas, die wij als democraten allen hebben veroordeeld, mist het debat, dat duidelijk politieke diepgang heeft en toekomstgericht is, nu een zekere rust. Het opnemen van de democratische clausule is een nieuw element in de bilaterale betrekkingen, dat heel goed aansluit op de reeds door mij genoemde nieuwe realiteit in Mexico. Het in 1994 aangekondigde proces is nog niet voltooid, maar er wordt onmiskenbaar vooruitgang geboekt. De strijd voor rechtvaardigheid, voor een doelmatiger justitie, voor gelijke kansen en voor regionale ontwikkeling is nog niet gestreden, maar in onze maatschappijen is dat niet anders.
De overeenkomst EU-Mexico zal vooruitstrevende elementen bevatten, alsmede afspraken die een bijdrage kunnen leveren aan de modernisering, de regionale ontwikkeling, de strijd tegen de ongelijkheid en de verbetering van de mensenrechtensituatie. Daarbij kunnen wij behulpzaam zijn.
In samenhang met de standpunten van het Parlement, met het onderzoek naar de huidige situatie en met onze politiek van samenwerking met Latijns-Amerika, hebben zowel de ten principale bevoegde Commissie externe economische betrekkingen als de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de Commissie ontwikkelingssamenwerking, met zeer ruime meerderheid goedkeuring aanbevolen. Hiermee is onze verantwoordelijkheid echter niet ten einde. Langs de weg van een parlementaire dialoog die is vastgelegd in het protocol dat is ondertekend door de voorzitter van de bevoegde delegatie, de heer Salafranca Sánchez-Neyra, hebben wij ons voorzien van een instrument waarmee wij de follow-up van de betrekkingen kunnen verwezenlijken en gemaakte afspraken kunnen toetsen. Van die afspraken wil ik met name de democratische clausule noemen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil afsluiten met een woord van dank voor alle hulp die mij is verleend door zowel de rapporteurs voor advies als de parlementsleden, de Commissie externe economische betrekkingen en de civiele samenleving, die mij elementen hebben aangereikt die in de toelichting staan vermeld en waarvan ik denk dat ze iedereen tot tevredenheid moeten stemmen.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, na mijn felicitatie aan het adres van de rapporteur zou ik willen zeggen dat het betuigen van onze instemming met de interimovereenkomst met Mexico niet het einde van een weg is, maar het begin van een nieuwe fase in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Mexico.
Mexico, dat zich onder president Zedillo in een nog niet voltooid proces van hervormingen bevindt, is vanwege zijn bevolking, omvang en strategische ligging een van de grote mogendheden van het Amerikaanse continent. Tevens vormt het land een waarachtige brug tussen de Verenigde Staten en Midden-Amerika en een geprivilegieerde toegangspoort voor alle buitenlandse investeerders die graag een plaats op de in opkomst zijnde Latijns-Amerikaanse markt willen bemachtigen.
Echter, net als de overige Latijns-Amerikaanse landen vertegenwoordigt Mexico niet alleen een markt, hoe belangrijk deze ook is. Deze interimovereenkomst betreffende de handel is onderdeel van een groter innovatief geheel dat de Europese Unie tot stand wil brengen tegenover de veranderlijke houding van andere mogendheden. Er wordt daarbij alle prioriteit toegekend aan de suprematie van de politieke wil.
Dat daaraan inderdaad prioriteit wordt toegekend kan niet beter worden uitgedrukt dan door de democratische clausule die zich tot alle samenwerkingsterreinen van deze overeenkomst uitstrekt of moet uitstrekken, een clausule die door dit Parlement van wezenlijk belang wordt geacht en waarvan de naleving bindend dient te zijn.
In zijn resolutie van januari van dit jaar over de tragische gebeurtenissen in Acteal heeft dit Parlement zijn bezorgdheid uitgesproken over de mensenrechten in Mexico, een bezorgdheid die de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid in haar advies heeft willen opnemen.
Ook heeft het Parlement gevraagd op enigerlei wijze rekening te houden met de stem van de civiele samenleving op het moment van de follow-up en evaluatie van dit zo kiese en belangrijke onderwerp.
Aan het eind van mijn betoog zou ik de rapporteur opnieuw willen feliciteren met het werk dat zij heeft verricht en in herinnering willen brengen, mijnheer de Voorzitter, dat de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid met eenparigheid van stemmen de goedkeuring van deze interimovereenkomst aanbeveelt, echter niet als een blanco cheque, maar vanuit de gedachte dat het een nuttig en waardevol element kan zijn om de betrekkingen tussen de Europese Unie en Mexico op het gewenste niveau te brengen.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik de rapporteur gelukwensen met haar verslag. Sinds na het losbreken van de economische crisis in Mexico de NAFTA-overeenkomst is gesloten, is de handel tussen de Verenigde Staten, Canada en Mexico aanzienlijk toegenomen. Als er geen nieuwe overeenkomst met Europa komt, zullen de betrekkingen met Mexico op gebied van politiek, cultuur, handel en andere aangelegenheden onvermijdelijk te lijden krijgen.
Ik heb een grondige hekel aan veel aspecten van de zogenaamde economische modernisering, aan neoliberaal beleid, aan deregulering en privatisering. Niettemin is de mondialisering van onze economie onafwendbaar. Als Parlement moeten wij deze overeenkomst zeker steunen. Zij bevordert de handel tussen Mexico en Europa op basis van wederzijds voordeel en helpt voorkomen dat Mexico nog afhankelijker wordt van de Verenigde Staten dan nu al het geval is.
Het Europees Parlement neemt terecht duidelijke standpunten in over de mensenrechten. We hebben meerdere resoluties aangenomen tegen de gewapende onderdrukking van de Zapatisten. We hebben de slachtingen van afgelopen december veroordeeld en opgeroepen tot meer sociale gerechtigheid voor de allerarmsten. Die worden gediscrimineerd en van hun gemeenschappelijke grond beroofd.
We moeten dit soort zaken ter discussie blijven stellen, en wel omdat we begaan zijn met het Mexicaanse volk. Deze overeenkomst geeft onze standpunten meer gewicht. Als zij verworpen wordt, zal er minder naar ons geluisterd worden. Naar ik van ganser harte hoop, zal de Commissie ook beseffen dat er moet worden toegezien op de mensenrechten en dat we onze ernstige bezorgdheid niet onder stoelen of banken moeten steken. Ik vertrouw erop dat we vanavond te horen krijgen in hoeverre deze visie op steun kan rekenen en op welke manier daar in de praktijk vorm aan zal worden gegeven. Ik hoop dat mijn steun de vooruitgang op beide fronten zal bevorderen.
Veel Mexicanen, vooral de leden van de inheemse bevolking, leven in ellendige en vernederende omstandigheden. Ze hebben geen uitzicht op een goede levensstandaard, fatsoenlijke huisvesting, onderwijs, gezondheidszorg of erkenning als gelijkwaardige burgers. Zij eisen verandering. Zij willen dat in ieders basisbehoeften wordt voorzien. Wij moeten onze solidariteit betuigen en ons verzetten tegen pogingen om hen met geweld de mond te snoeren.
De Mexicaanse regering moet haar belofte nakomen en vreedzame middelen inzetten om dit conflict op te lossen. Zij moet ophouden buitenlanders de schuld te geven van het probleem en hen het land uit te zetten. Wij hopen van ganser harte dat de overeenkomst tot welvaart zal leiden en dat iedereen van die welvaart kan meeprofiteren. Met die dingen in het achterhoofd hoop ik dat het voltallige Parlement dit akkoord steunt.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de rapporteur van dit verslag, mevrouw Miranda de Lage, erkentelijk voor het door haar verrichte werk.
Reeds in 1995 heeft dit Parlement de noodzaak erkend van verruiming en verdieping van de werkingssfeer van de overeenkomst die tot nu toe de betrekkingen tussen de Europese Unie en Mexico regelt. Die overeenkomst van april 1991 komt immers niet voldoende tegemoet aan de nieuwe behoeften die bij de ondertekenende partijen zijn ontstaan. Het Parlement heeft zich toen uitgesproken voor een onderhandelingsstrategie die gericht was op de sluiting van een nieuwe politieke, economische en handelsovereenkomst, op een versterking van de politieke dialoog en een geleidelijke en wederzijdse liberalisering van de handel in goederen en diensten en van de investeringsvoorwaarden.
Als voornaamste element van de overeenkomst wil ik de opneming van de democratische clausule noemen, die in de kaderovereenkomst van 1991 nog niet bestond. Door deze clausule verbinden de ondertekenende partijen zich ertoe verplichtingen na te komen op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten, alsook met betrekking tot sociale en milieuaangelegenheden, onderwerpen die in deze landen van het Amerikaanse continent heel belangrijk zijn. Indien die verplichtingen niet worden nagekomen, bestaat de mogelijkheid de overeenkomst te verbreken.
In ieder geval wil ik de paragraaf die naar mijn mening de kern van deze aanbeveling is, letterlijk citeren: " De vastberadenheid op economisch gebied dient ook gepaard te gaan met een vastberaden streven naar een rechtvaardiger maatschappelijk evenwicht en een politiek systeem dat werkelijk democratisch en pluralistisch is en dat de mensenrechten eerbiedigt" .
Dit is wat wij echt wensen voor Mexico, een land dat zo geliefd is en dat zo belangrijk is voor de Europese Unie, in het bijzonder voor alle Spaanssprekenden.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten voor mevrouw Miranda. De liberale fractie zal instemmen met het interimakkoord. Het was geen makkelijke afweging, de mensenrechtensituatie in Mexico, wij weten het, bloedbaden in Acteal, overleg met de EZLN is stilgevallen, straffeloosheid en ongehinderde activiteit van paramilitaire bendes blijven elementen van zorg.
Toch zullen wij voor stemmen. De verkiezingen van het jaar hebben immers de eerste stap op weg naar een politiek pluralisme gebracht en bovendien heeft het interimakkoord een democratieclausule en wordt er nu ook voorzien in samenwerking op het gebied van de zogenaamde civiele samenleving.
Waakzaamheid blijft echter geboden en de moeite die de Mexicaanse regering had om democratie in mensenrechtenclausules te accepteren is illustratief. Wij moeten daarom controlemechanismen ontwikkelen en de mensenrechtenclausule mag geen dode letter blijven. De clausule en het gehele akkoord moeten wij gebruiken als een instrument voor vernieuwing van Mexico.
De Unie moet bij de Mexicaanse regering scherp aandringen op vreedzame oplossing van conflicten in Chiapas. Verder moet uitgebreide samenwerking tussen NGO's een einde maken aan mensenrechtenschendingen.
Ik wil een vraag stellen aan de commissaris: hoe denkt de Commissie de dynamische toepassing van de mensenrechtenclausule te verzekeren? Ik nodig de Commissie uit een jaarlijkse rapportage te geven over de mensenrechtensituatie.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, zoals bijna altijd het geval is als het om netelige kwesties gaat - we praten al heel lang over dit onderwerp, we krijgen berichten van de Mexicaanse regering, we krijgen berichten van de niet-gouvernementele organisaties voor de mensenrechten, enzovoort -, is het moeilijk een besluit te nemen.
Er zijn redenen om voor de instemming te stemmen. Met name zou ik willen noemen de rol die Europa in Latijns-Amerika in het algemeen en in Mexico in het bijzonder moet vervullen; het feit dat Mexico zijn handel en zijn betrekkingen moet diversifiëren zodanig dat die niet, zoals tot nu toe, voor 90 % de Verenigde Staten betreffen, waardoor de handel met Europa kan toenemen; het feit dat er affectieve culturele banden met vooral de Spanjaarden zijn - wij Spanjaarden zullen niet vergeten dat Mexico na de Spaanse Burgeroorlog bepaalde landgenoten heeft opgevangen -, alsook het feit dat de democratie steviger in het zadel komt te zitten.
In het verslag van mevrouw Miranda de Lage staat bovendien een paragraaf waaruit duidelijk blijkt dat met deze overeenkomst de deuren worden geopend voor samenwerking inzake financiële hulp aan sociale programma's, programma's voor de Indiaanse gemeenschappen en programma's ten behoeve van de mensenrechten. Ook een paar conclusies uit het advies van de heer Salafranca Sánchez-Neyra maken duidelijk dat er controle op de eerbiediging van die mensenrechten moet zijn.
Zoals ik in het begin al zei, zijn er echter ook redenen om tegen te stemmen. Ik heb hier een verslag van de International Civil Commission for the Observation of Human Rights - voorwaar een heel serieus verslag -, welke commissie niet alleen gesprekken heeft gevoerd met indianen, niet alleen met personen die zoals Samuel Ruiz dichtbij de indianen wonen, maar ook met leden van de regering en met de procureur voor de mensenrechten, de heer Madrazo, die wij tijdens een van de reizen van de delegatie hebben leren kennen.
Zij dragen het verslag op aan José Tila López en aan Trinidad Cruz, die beiden vermoord zijn nadat zij hen op de hoogte hadden gebracht van wat er gebeurde.
Als we ook denken aan de slachting in Acteal en de omstandigheden waarin die heeft plaatsgevonden, kunnen wij concluderen dat er ook redenen zijn om tegen te stemmen.
Wij zijn echter van mening dat een actieve stemonthouding, die geen ontkenning inhoudt van hetgeen er aan de hand is, maar die betekent dat de mensenrechtensituatie van na de overeenkomsten wordt gecontroleerd, misschien de meest doeltreffende opstelling is. Met name, mijnheer de commissaris, als we erin slagen instrumenten voor de follow-up en controle op de naleving van de democratische clausule en de mensenrechten in te stellen en als het ons lukt voor de algemene overeenkomst ook een verslag klaar te hebben waarin aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling en het volgen van de mensenrechtensituatie in Mexico.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, toen wij de opname van de mensenrechtenclausule in de nieuwe overeenkomst met Mexico eisten, werd van regeringszijde gesproken van inacceptabele inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Met hetzelfde argument worden momenteel in Mexico internationale waarnemers het land uitgezet. Dergelijke afleidingsmanoeuvres zijn schadelijk voor ons vertrouwen in de verbetering van onze betrekkingen. De mensen in Mexico verwachten echter veel van de nieuwe betrekkingen tussen de EU en Mexico, in het bijzonder op het gebied van mensenrechten. Deze verwachtingen mogen wij niet beschamen. De clausule mag geen dode letter blijven en de overeenkomst mag geen generale absolutie voor de regering zijn. Wij weten dat de Mexicaanse regering de instemming met de overeenkomst nodig heeft als teken van internationale erkenning, omdat haar reputatie in eigen land almaar slechter wordt. Wij zouden die instemming ontzettend graag verlenen als dat de mensenrechten ten goede zou komen.
Een snel verslag over de situatie van de mensenrechten zou hier op zijn plaats zijn. Is de Commissie bereid het EP op korte termijn een dergelijk verslag voor te leggen? Zal de Commissie het Parlement een jaarlijks verslag voorleggen? Zal zij mensenrechtengroepen bij de opstelling ervan betrekken? Zal er in de EU-delegatie ter plaatse iemand zijn die zich speciaal met de mensenrechten bezighoudt? Hoe wil de Commissie de Mexicaanse samenleving laten deelnemen aan een politieke dialoog?
Zonder deze elementen kunnen wij niet met een algemene overeenkomst instemmen en heeft ook de interimovereenkomst geen zin. Wij hebben dus dringend behoefte aan concrete informatie. Die informatie mag wel te verstaan niet gebaseerd zijn op verklaringen van Mexicaanse regeringsambtenaren, daar helaas al geruime tijd een grote discrepantie tussen woorden en werkelijkheid bestaat. Dat zijn wij aan onszelf en de Mexicaanse maatschappij verplicht.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, Mexico heeft de laatste jaren aanzienlijke veranderingen doorgemaakt op economisch en op politiek niveau. Zo is Mexico lid geworden van de NAFTA. Terwijl de export van de Verenigde Staten naar Mexico hierdoor aanzienlijk is toegenomen, is die van de Europese Unie afgenomen. In zijn algemeenheid is Mexico erg afhankelijk geworden van de Verenigde Staten.
Economische redenen dus genoeg voor de Europese Unie om de kaderovereenkomst van 1991 te herzien door middel van de nu voorgestelde interimovereenkomst. In de later goed te keuren algemene overeenkomst zal tot een stapsgewijze liberalisering van de wederzijdse markten worden overgegaan. Bij deze overeenkomsten zijn wel een aantal kanttekeningen te plaatsen.
Ik erken de economische motieven van de Europese Unie, die natuurlijk de concurrentiepositie ten opzichte van de Verenigde Staten wil versterken. Ik moet er evenwel op wijzen dat de handelsbalans met de Europese Unie nog altijd een behoorlijk tekort voor Mexico vertoont. Het is de vraag of Mexico de vrijere concurrentie met de Europese Unie aankan op dit moment. De Europese Unie zal de hand echt in eigen boezem moeten steken en de communautaire markt daadwerkelijk moeten openstellen voor Mexicaanse export. Ik hoor graag of de Commissie en Raad deze intentie ook hebben.
Daarnaast mogen we niet voorbijzien aan de kloof tussen arm en rijk in Mexico die ondanks - of moet ik zeggen: juist door - de economische groei steeds groter wordt. Het is goed dat de overeenkomst aandacht geeft aan samenwerking op het gebied van sociale zaken en armoede evenals aan vluchtelingenvraagstukken. Of dit voldoende is om de hele bevolking te laten profiteren van de overeenkomst is de vraag. De tijd zal het leren. Laten we dit dan ook nauwkeurig volgen en hierover contact houden, niet alleen met de Mexicaanse regering, maar ook met maatschappelijke organisaties die geconfronteerd worden met de dagelijkse werkelijkheid.
Dit brengt mij tenslotte bij de kwestie van de mensenrechten. De maatschappelijke werkelijkheid toont een schrijnend beeld. Ik noem de situatie in Chiapas, waar doodseskaders duizenden Indianen hebben vermoord. De verdenking bestaat nog steeds dat deze eskaders contacten hebben met de regeringstroepen. De mensenrechtenclausule die is opgenomen in het akkoord is een novum waar we blij mee kunnen zijn.
Afsluitend: goedkeuring van deze interimovereenkomst is nu de beste tactiek. Maar voorzichtigheid blijft geboden, zowel richting teveel hebzucht vanuit de Europese Unie als richting te weinig democratie en welvaartsverdeling in Mexico.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, in maart heb ik deel uitgemaakt van een Britse delegatie die de schendingen van de mensenrechten in Chiapas in zuidelijk Mexico moest onderzoeken. Nu we hier vanavond het akkoord tussen de Europese Unie en Mexico bespreken met zijn clausule over de mensenrechten, wil ik graag vertellen hoe de situatie ter plaatse is.
Zevenduizend soldaten zijn onder de wapenen geroepen sinds december. In een bepaald dorp, waar ik geweest ben, was er een soldaat per gezin. Soldaten worden illegaal gelegerd, vaak in scholen, waarbij de leraren worden weggestuurd en de kinderen hun onderwijs wordt afgenomen. We hebben uitgebreide aanwijzingen gevonden dat er naast politietroepen paramilitairen worden ingezet en dat die een smerige oorlog voeren tegen de burgerbevolking. Het meest sprekende voorbeeld was de slachting in Acteal. Ter plaatse heb ik kunnen vernemen dat daar zeven uur aan een stuk gemoord is, terwijl politietroepen op een afstand van driehonderd meter werkeloos toekeken. Moedige mensenrechtenactivisten worden zonder geldige aanleiding wreed mishandeld. Een katholieke priester werd ervan beschuldigd een oude vrouw te hebben verkracht, zwarte missen te leiden en wapens te zegenen, terwijl hij en zijn collega's alleen maar probeerden humanitaire hulp op de plaats van bestemming te krijgen. Buitenlandse waarnemers worden systematisch het land uitgezet, internationale hulp wordt met opzet tegengehouden en er woedt een economische oorlog tegen de inheemse bevolking, die bijna 17.000 mensen van hun grond heeft verdreven.
Ik feliciteer de rapporteur, mevrouw Miranda, met de presentatie van deze interimovereenkomst. Dit biedt ons de gelegenheid de clausule over democratie en mensenrechten toe te passen voordat wij het algemene akkoord behandelen. Ik vraag het Europees Parlement en de Commissie een permanente vorm van controle in te stellen, waarbij op regelmatige basis verslag wordt uitgebracht over de mensenrechtensituatie in Chiapas en de rest van Mexico. NGO's die zich inzetten voor de mensenrechten zouden daar nauw bij moeten worden betrokken. Zij zouden verhoogde, rechtstreekse Europese steun moeten krijgen. Voor de Mexicaanse regering heb ik deze boodschap. U zegt ons dat u een einde wilt maken aan de buitensporige militarisering, dat u gewapende groeperingen wilt ontwapenen, dat u bona fide internationale hulp verwelkomt en dat u op wilt komen voor de rechten van de inheemse bevolking. Wij in Europa kunnen u daarbij helpen. Of u ook doet wat u zegt, zal voor ons de maatstaf worden voor de ernst waarmee u deze overeenkomst bent aangegaan.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Miranda de Lage voor haar verslag en steun zonder aarzeling haar voorstel, waarin zij ervoor pleit dat dit Parlement instemt met de overeenkomst tussen Mexico en de Europese Unie.
Op die wijze kunnen we bijdragen tot de versterking van de economische banden tussen de verdragspartijen. We mogen niet vergeten dat onze betekenis als handelspartner de laatste jaren is afgenomen, van 11 % in 1990 tot 6 % in 1996.
Dat is natuurlijk het gevolg van de bevoorrechte positie van een aantal landen, Mexico's partners in de NAFTAvrijhandelszone. De oprichting van deze zone heeft echter mogelijkheden geschapen die haar aantrekkelijk maken. Verwacht wordt dat de lidstaten van de NAFTA een groei zullen doormaken, en Europa moet ervoor zorgen dat het van de mogelijkheden die daaruit voortvloeien het volste gebruik kan maken.
Behalve belangen aan Europese zijde staan er natuurlijk ook aan Mexicaanse zijde grote belangen op het spel: als de mogelijkheden op de Europese markt - de grootste markt ter wereld - toenemen, dan betekent dat een afname van de afhankelijkheid van een enkel land, de Verenigde Staten, een land dat zijn aandeel in de Mexicaanse handel zag groeien van 69, 3 % in 1993 tot 75, 5 % in 1996.
Overigens dient benadrukt te worden dat de overeenkomst met de Europese Unie een aantal terreinen bestrijkt - van overheidsaankopen, mededinging en intellectuele eigendom tot respect voor democratische principes - die niet onder de NAFTA vallen, aangezien de NAFTA zich uitsluitend met de handel bezighoudt.
De politieke dimensie, zoals die reeds in artikel 1 tot uitdrukking komt, kan de twijfel van een aantal onder ons helpen wegnemen. We moeten daarbij de moeilijkheden die de Mexicaanse autoriteiten ondervonden hebben in aanmerking nemen. Het gaat er niet om het bestaan van de problemen te ontkennen, maar veeleer om het openen van wegen waarlangs deze problemen opgelost kunnen worden.
Op economisch gebied dienen we goed te letten op hetgeen is vastgelegd voor overheidsaankopen. Beide verdragspartijen hebben hier belang bij, maar het overeengekomene kan bijzonder interessant blijken te zijn voor Europese ondernemers, nu er mogelijkheden ontstaan op een markt die naar verwachting een belangrijke groei zal doormaken.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de interimovereenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap en Mexico, waarvoor vandaag de instemming van het Parlement wordt gevraagd, is een bijzonder belangrijke fase in het ambitieuze traject waarmee wij drie jaar geleden al zijn begonnen en dat uiteindelijk moet leiden tot de goedkeuring van de algemene overeenkomst inzake economisch partnerschap, politieke coördinatie en samenwerking.
Beide overeenkomsten maken deel uit van de Europese strategie voor Latijns-Amerika die wij in 1995 hebben uitgezet. Zij is nu in de fase dat beleidsmaatregelen moeten worden aangenomen die aan de verschillende partijen in de regio zijn aangepast op grond van hun specifieke bijzonderheden en omstandigheden.
In deze context heeft de nieuwe realiteit in Mexico de Europese Unie ertoe aangezet een andere betrekking van strategische aard te definiëren, die op wederkerigheid en associatie is gebaseerd en waarbij gemeenschappelijke belangen zijn betrokken: het belang om bij te dragen aan de opbouw van een internationale gemeenschap gebaseerd op de democratische beginselen, de rechtsstaat en de volledige eerbiediging van de mensenrechten, het belang om in het internationale debat nog eens te verklaren dat het mogelijk is bilaterale handelsovereenkomsten te sluiten overeenkomstig de normen van de Wereldhandelsorganisatie; het belang om onze economieën te activeren en derhalve de groei van de wereldhandel te bevorderen en, tenslotte, het belang om onze respectieve aanwezigheid in voor beiden belangrijke geografische gebieden te consolideren.
Zo heeft dit Parlement het begrepen toen het mevrouw Miranda de Lage in 1995 haar verslag indiende, dat het ons mogelijk maakte in laatste instantie de nodige politieke impuls te geven om voor onszelf ambitieuzere doelstellingen te formuleren. In dat verband wil de Commissie u, mevrouw Miranda de Lage, nogmaals lof toezwaaien. Ik kan u zeggen dat de Europese Commissie het volledig met uw argumenten eens is waar het gaat om de beschrijving van het politieke kader en van de motieven - met hoofdletter - die de rechtvaardiging zijn van de instemming van het Europees Parlement met de overeenkomst.
Ik wil nu kort even stilstaan bij een aantal opmerkingen die sommigen van u hebben gemaakt. In de eerste plaats hebben wij het vandaag over de interimovereenkomst. Deze heeft ten doel de Commissie de bevoegdheid te verlenen om onderhandelingen te voeren over de instelling van een vrijhandelszone tussen de Europese Unie en Mexico. In antwoord op enkele van uw vragen kan ik u zeggen dat het Europees Parlement uiteraard het laatste woord zal hebben wanneer de onderhandelingen zijn afgerond, want het zal zich ook over de definitieve algemene overeenkomst dienen uit te spreken. Vanzelfsprekend kunt u - zoals de heren Salafranca Sánchez-Neyra en Bertens hebben gezegd en uzelf hebt opgemerkt, en ik geloof ook de heren Howitt en Newens - ook een controlemechanisme instellen en kunt u debatteren, dialogeren en vergaderen.
Met betrekking tot de argumenten die voor of tegen het aanvaarden van de overeenkomst zijn gebruikt, zal hetgeen ik u ga zeggen u zeker niet verbazen; u kent mij goed genoeg. Als ik moet kiezen tussen dialoog en breuk, geef ik de voorkeur aan dialoog, want wat voor zin zou het hebben om "nee" te zeggen? Kunnen we door "nee" tegen Mexico te zeggen automatisch het probleem-Chiapas oplossen? Nee. Aan diegenen die terughoudend zijn en de mogelijkheid van actieve of positieve stemonthouding opwerpen, zou ik zelfs willen zeggen dat wij, door het kiezen voor de dialoog en het aanvaarden van samenwerking, via de weg van onderhandelingen een aantal problemen binnen dit nieuwe kader van politieke samenwerking kunnen oplossen. Ik heb een onderhoud gehad met de vertegenwoordigers van de CONAI en in het bijzonder met bisschop Samuel Ruiz. De CONAI is voorstander van deze overeenkomst. Dat wil zeggen dat de organisatie die ook de inheemse bevolking van Chiapas beschermt, voorstander van deze overeenkomst is, want zij ziet in deze politieke dialoog een nuttig instrument. Tenslotte wil ik u eraan herinneren dat de trojka in de Groep van Rio al een heel intensieve bijeenkomst in Panama heeft gehad, waar Mexicanen en Europeanen standpunten inzake het probleem-Chiapas hebben uitgewisseld. Dat was uiterst nuttig. Ik herinner u eraan dat u ook in het Parlement een hoorzitting over Chiapas hebt georganiseerd, waaraan de civiele samenleving, de NGO's en de Mexicaanse regering hebben deelgenomen, en dat stemt tot dankbaarheid. Tenminste tegenover ons, Europese Unie, houdt de Mexicaanse regering zich aan de regels. Nog afgezien van het voorbehoud dat men op het gebied van de mensenrechten en de situatie in Chiapas kan maken - niemand zal ontkennen dat daar problemen rijzen, niet alleen voor de inheemse bevolking, maar ook discriminatie en armoede -, creëert deze overeenkomst met de democratische clausule en de instrumenten voor politieke samenwerking ook overlegmechanismen die voor onze geprivilegieerde betrekkingen met de Mexicanen bijzonder nuttig zijn.
Ik besluit met iets dat ik belangrijk vind en dat door de meeste parlementsleden is opgemerkt: het Mexico van Zedillo zal een ander Mexico zijn. Ik heb de overeenkomst van 1991 geërfd, maar het Mexico van de regering-Salinas is niet het Mexico van de regering-Zedillo. Dat moeten wij erkennen. Er heeft zich een ontwikkeling voorgedaan die enige tijd geleden ondenkbaar was. De heer Howitt refereerde aan het bloedbad van Acteal, maar deze slachting door paramilitaire groepen heeft in Mexico ook politieke consequenties gehad. De minister van Binnenlandse Zaken en de gouverneur zijn afgezet. Voor wie de geschiedenis van de PRI kent, betekent het feit dat de president van de Republiek de minister van Binnenlandse Zaken en de gouverneur van Chiapas afzet, een kwalitatieve wijziging in de wijze van politiek bedrijven. En die moeten wij erkennen.
Gezien de mogelijkheden van een ja met stemonthouding, een ja om redenen van politieke visie en een ja om redenen van economisch evenwicht, is de Commissie dan ook van mening dat dit een bijzonder nuttig instrument is om een politieke dialoog op gang te brengen over de netelige kwestie van de mensenrechten en de problemen van de inheemse bevolking in Mexico. Als dit instrument goed, met respect en met gevoel voor bruikbaarheid wordt aangewend, kan het bijzonder nuttig zijn voor de oplossing van dit probleem.
In het gedeelte over de visie op de economische toekomst ben ik het eens met wat de heer Salafranca Sánchez-Neyra heeft gezegd. Mexico is voor ons heel interessant om de door u genoemde reden: het is een stevig platform dat zich op dit ogenblik van het tequila-effect herstelt en dat als onderdeel van de NAFTA de Europese Unie kansen biedt die wij willen aangrijpen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Marín.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Communautair douanewetboek
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0149/98) van mevrouw Peijs, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2913/92 tot vaststelling van het communautair douanewetboek (douanevervoer) (COM(97)0472 - C4-0489/97-97/0242(COD)).

Peijs
Mijnheer de Voorzitter, aanleiding tot de herziening van het communautair douanewetboek vormt het verslag van de enquêtecommissie van het Europees Parlement over de fraude bij douanevervoer. De naderende voltooiing van de interne markt, de toenemende complexiteit, de achterblijvende automatisering van de douanediensten en de extreem hoge indirecte belasting op sommige producten zorgen voor problemen in de afhandeling van het douanevervoer. Wij hebben het dan over producten als sigaretten, een van de zogenaamde gevoelige producten waarop veel winst is te maken als zij onderweg zogenaamd kwijt raken en op de zwarte markt verkocht worden.
De Commissie stelt enkele maatregelen voor om de wetgeving helderder en eenvoudiger te maken. Dat steunt het Parlement van harte. Daarover geen misverstand. De maatregelen die de Commissie wil nemen, zijn in drie groepen in te delen: de herziening van de wetgeving, betere samenwerking tussen de douanediensten in de lidstaten en automatisering van de communicatie tussen de douanediensten, het nieuwe gecomputeriseerde transitsysteem.
Het is onverteerbaar in een tijd waarin de Commissie zoveel programma's draait om het bedrijfsleven tot automatisering te bewegen dat wij met de douanediensten de 21ste eeuw ingaan met 20ste-eeuwse technologie. Ik schat dat wij drie jaar over tijd zijn, mijnheer de commissaris, en dat het 2003 wordt in plaats van 2000. Is het waar dat in het al vereenvoudigde pilotproject nu ook een cruciaal land als Duitsland het heeft laten afweten? Hoe gaat de Commissie dat oplossen?
De herziening van de wetgeving ligt voor ons. Ik zal niet op alle details ingaan. Het belangrijkste punt uit de voorstellen van de Commissie is dat zij het douanewetboek wil uitkleden en het opstellen van de voorschriften wil overhevelen naar de procedure van het comité douanewetboek. Natuurlijk ziet het Parlement de voordelen voor de Commissie van dat systeem, namelijk grotere flexibiliteit en snelheid. Waar mogelijk wil het Parlement dan ook natuurlijk meewerken. Maar het Parlement ziet ook nadelen, bijvoorbeeld dat de voorschriften regelmatig veranderd kunnen worden wat onzekerheid voor marktpartijen met zich meebrengt zonder enige mogelijkheid voor het Parlement en het bedrijfsleven om zich te weer te stellen.
Er kunnen in principe door de Commissie heel ingrijpende beslissingen genomen worden waarvan ik als rapporteur vindt dat zij niet aan het comité mogen worden overgelaten. De twee belangrijkste voorbeelden daarvan zijn de regels voor zekerheidstelling inclusief de betrouwbaarheidstoets, artikel 94, en de beperking van de mogelijkheden voor lidstaten om vereenvoudigde procedures in te voeren, artikel 97.
Waarom staat het Parlement niet helemaal achter de Commissievoorstellen die toch zo redelijk ogen? Nogmaals, in de comitéprocedure staat het Parlement volledig buiten spel. Op zich is dat geen ramp en er zouden voordelen tegenover kunnen staan. Toch heb ik ervoor gekozen essentiële punten in het wetboek te blijven opnemen en bij die zaken slechts de uitvoeringsbepalingen aan het comité over te laten. Mijn houding, mijnheer de commissaris, zou anders zijn als duidelijke inspraak van het bedrijfsleven bij eventuele veranderingen door de Commissie gegarandeerd zou worden, bijvoorbeeld door opneming in het wetboek. Niet het slappe surrogaat van inspraak dat nu geboden wordt en de industrie geen enkele kans geeft.
Omdat een betere regeling nergens gegarandeerd wordt, heb ik in het verslag geprobeerd om het juiste evenwicht tussen flexibiliteit en democratische controle door het Europees Parlement te vinden. Afgezien van deze in onze ogen gerechtvaardigde eis is het Parlement buitengewoon coöperatief geweest, zowel in de richting van de Raad als in de richting van de Commissie. Daarom zijn wij ervan overtuigd dat van die beide kanten begrip getoond mag worden voor het op democratische argumenten gestoelde standpunt van het Parlement.
Wij kennen de commissaris als een goede democraat en hebben dus vertrouwen in de afloop. Er valt niet te marchanderen met het Parlement op het punt van democratie.
In de gesprekken met de Commissie en de Raad is het duidelijk geworden dat de Commissie de artikelen 92 en 97 niet kan aanvaarden. Het schijnt dat de Raad in artikel 92 achter het Parlement staat. Ook de Commissie begrotingscontrole van ons Parlement laat in haar brief van 22 april weten dat zij mijn voorstellen wil volgen.
Omdat het ernaar uitziet dat het gemeenschappelijk standpunt dicht bij het standpunt zou liggen van het Parlement, verzoek ik de commissaris dan ook bijzonder dringend om zijn standpunt bij te stellen in de richting van Parlement en Raad. Artikel 97 ligt, denk ik, moeilijker en dat terwijl juist artikel 97 een cruciaal punt voor het Parlement is. Om dit artikel te wijzigen moet de Commissie in de toekomst terugkomen naar het Parlement. Wij willen het niet in een comitéprocedure hebben. Dat garandeert namelijk het bedrijfsleven een faire kans gehoord te worden bij wezenlijke veranderingen.
Op dit punt ben ik niet bereid, mijnheer de commissaris, tot een compromis. Dus ik hoop op uw goede wil. Het zou de aard van onze volksvertegenwoordiging aantasten zonder dat de Europese Commissie ook maar een poging doet er voor het bedrijfsleven iets voor in de plaats te stellen.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een principieel vraagstuk aan de orde stellen, dat ik vaak aankaart als ik over deze kwestie spreek. Het betreft de grenzen aan de bevoegdheid van dit Parlement.
De Commissie wil met haar voorstel de douaneprocedure vereenvoudigen. Een belangrijk onderdeel van deze vereenvoudiging houdt in dat gevallen die nu worden geregeld in het douanewetboek, dus in de onderliggende wet, in het vervolg via een comitéprocedure worden afgehandeld. De rapporteur staat hier een beetje sceptisch tegenover. Zij wijst erop dat dit zeker een grotere flexibiliteit kan meebrengen, maar dat daarnaast het risico bestaat dat, enerzijds, het comité tot voor het bedrijfsleven onverwachte besluiten zou kunnen komen en, anderzijds, - en dat is wellicht het belangrijkste - een afhandeling door het comité betekent dat het Parlement niet langer medebeslissingsrecht heeft in kwesties rond de douaneprocedure bij doorvoer.
Ik wil graag zeggen dat ik in deze kwestie een iets afwijkend standpunt inneem, ook al sta ik politiek links van de rapporteur. Ik ben principieel van mening dat een parlement zich in hoofdzaak moet bezighouden met de opstelling van algemene richtlijnen, dat wil zeggen kaders. Daarna moet men het aan commissies van deskundigen en autoriteiten overlaten om de details van het geheel te regelen. Ik denk juist dat een van de problemen van ons Parlement is dat wij ons veel te veel met details bezighouden op gebieden waar wij eigenlijk wezenlijke kennis van zaken missen.
Ik ben het met de rapporteur eens dat er gevaren aan kleven wanneer men een commissie van deskundigen details laat regelen. Daarover zeggen wij in Zweden: in de details zit de duivel. Ik denk echter dat men deze gevaren niet moet overdrijven, omdat een commissie van deskundigen natuurlijk ook bekend is met de omstandigheden van het bedrijfsleven. Het is dan ook volgens mij niet realistisch om te denken dat een commissie van deskundigen die goed bekend is met alle details in deze zaak met voorstellen zal komen die voor het bedrijfsleven een totale verrassing zullen zijn.
Wat de controle van het Parlement betreft, is het duidelijk dat een commissie van deskundigen natuurlijk een heel andere richting kan inslaan dan het Parlement en de Raad juist achten, maar dan hebben wij toch nog altijd de mogelijkheid om de richtlijn of de verordeningen inzake deze kwesties te wijzigen.
Ik wil graag een mogelijk probleem onder uw aandacht brengen. Het gaat om amendement 5 van de rapporteur, over de ontheffingen van het stellen van zekerheid. De Commissie wil kort gezegd het comité laten vaststellen welke ondernemingen betrouwbaar zijn. De rapporteur wil een aantal bepalingen in dezen invoeren. Zij stelt onder andere dat het vervoer over de Rijn en de zijrivieren daarvan permanente ontheffing moet krijgen. Ik vraag me enkel af of het werkelijk redelijk is in wetten vast te leggen dat het vervoer over een specifieke waterweg een algemene ontheffing moet krijgen. Ik mis speciale deskundigheid op dit gebied, maar ik wil hiermee de problemen schetsen die ontstaan als men in wetteksten te detaillistisch te werk gaat. Voor het overige heb ik geen aanmerkingen op het uitstekende verslag van de rapporteur.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste plaats wil ik de rapporteur oprecht bedanken voor haar verslag, dat zeer constructieve voorstellen bevat.
Bij de transit hebben we enerzijds te maken met het probleem van de op grote schaal gepleegde fraude. In de afgelopen jaren hebben we alleen al 5.162 gevallen gehad met een schadepost van 1, 4 miljard ecu. Dat is een hoog bedrag en ook een zware belasting voor de EU-begroting. Anderzijds staan daar uiteraard de dagelijkse goederenleveringen van enorme omvang tegenover.
De douane staat voor de opgave de vereiste controle uit te voeren, te zorgen voor een vlotte afwerking en de belastingen naar behoren te innen. Verzenders en ontvangers willen snel en liefst eenvoudig en goedkoop hun goederen van A naar B brengen en vrachtrijders willen de goederen zonder problemen en tegen een gunstige prijs vervoeren.
Wij moeten rekening houden met het feit dat in de Europese Unie het klein en middenbedrijf, het MKB, in de voorste linies werkzaam is en daarom moet de procedure voor het merendeel van het goederenverkeer zo eenvoudig mogelijk worden gehouden. Er bestaan natuurlijk gevoelige sectoren, zoals bijvoorbeeld tabak, alcoholische dranken en de agrarische sector, waar de procedures natuurlijk zeer streng moeten zijn om te voorkomen dat de producten naar de zwarte markt verdwijnen. Maar ter wille van deze gevoelige procedures voor een steeds kleiner deel van het goederenvervoer mogen we uiteraard de grote goederenstroom niet vergeten waarvoor de procedures eenvoudig en functioneel moeten zijn.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst het Parlement feliciteren, met name de rapporteur, mevrouw Peijs, en haar danken voor het uitmuntende werk dat zij heeft verricht en het goede verslag dat zij over deze zo technische materie heeft opgesteld.
De herziening van de bepalingen van het douanewetboek inzake het transitoverkeer is een belangrijke kwestie, aangezien hierin de basisbeginselen worden neergelegd voor een grondige hervorming van de douaneprocedures. Er is immers heel wat fraude met die procedures gepleegd en dat is gepaard gegaan met forse financiële verliezen voor de begroting van de Gemeenschap en de lidstaten, maar ook voor het bedrijfsleven.
De voorstellen van de Commissie voor hervorming van het transitoverkeer stroken met de aanbevelingen van de enquêtecommissie van het Parlement. Ons doel is de collectieve inkomsten te beschermen en betrouwbare bedrijven veiligheid, flexibiliteit en een terrein zonder hinderpalen te bieden waar zij onder gelijke voorwaarden met elkaar kunnen concurreren.
Het grootste deel van de amendementen van mevrouw Peijs gaat in die richting en daarom kan de Commissie ze overnemen, op twee uitzonderingen na.
De eerste uitzondering is amendement 3 over de zuivering van de regeling inzake transitoverkeer. De huidige regeling is niet duidelijk genoeg met betrekking tot de plichten van de douaneautoriteiten en de verantwoordelijkheden van de bedrijven. De Commissie stelt in dit verband voor dat de verantwoordelijkheid van het bedrijf eindigt op het moment dat het aan zijn verplichtingen heeft voldaan, dat wil zeggen zodra de goederen en documenten op het kantoor van bestemming zijn gepresenteerd. Zodoende zou de zuivering op de plaats van bestemming geschieden, ook al moet dan in het land van vertrek gecontroleerd worden of de operatie volgens de regels is afgehandeld. Het door de rapporteur voorgestelde amendement specificeert niet op welk moment het bedrijf zich van zijn plichten gekweten heeft en vormt daarom geen verbetering op de huidige situatie. De zuivering blijft in dat geval namelijk afhangen van een administratief besluit van het kantoor van vertrek.
Het tweede amendement waar de Commissie niet akkoord mee gaat, is nr. 7, dat handelt over de vereenvoudigde transitoprocedures die de lidstaten in het leven kunnen roepen via bilaterale of multilaterale akkoorden of dat zij kunnen toepassen op transito-operaties binnen hun eigen grondgebied. De Commissie erkent dat er op het niveau van de lidstaten behoefte is aan flexibiliteit, maar ze is van mening dat de fundamentele beginselen van de transitoprocedures, in het bijzonder de garantiebepalingen, hoe dan ook altijd in acht genomen moeten worden. Het door mevrouw Peijs voorgestelde amendement zorgt ervoor dat naleving van die fundamentele beginselen onnodig wordt in geval van vereenvoudigde procedures toegepast op nationaal transitoverkeer. Met andere woorden, men zou goederen in transitosysteem kunnen vervoeren, bijvoorbeeld van Hamburg naar München, zonder het communautaire transitogarantiesysteem in acht te nemen, of zelfs zonder enige garantie. Maar hoe kunnen wij op een markt zonder binnengrenzen garanderen dat deze goederen niet ergens in Wenen of Parijs terechtkomen? Wij hebben te maken met een enkele markt en dus moeten dezelfde garantiebepalingen worden toegepast op transitoverkeer tussen Straatsburg en Bordeaux als tussen Straatsburg en Stuttgart, aangezien in beide situaties dezelfde financiële belangen op het spel staan. Het standpunt van de Commissie staat in dit opzicht, dus op het vlak van garantie, dichter bij de strekking van de amendementen 4 en 5 van mevrouw Peijs, die streven naar een meer uniforme uitvoering van de garantiebepalingen.
Ik zal verder geen commentaar leveren op de andere amendementen, want zoals ik reeds gezegd heb, kan de Commissie die overnemen. Natuurlijk ben ik bereid antwoord te geven op eventuele vragen.
Ik wilde tenslotte nog twee dingen toevoegen. Een van de redenen waarom wij akkoord gaan met het gros van de voorgestelde amendementen is dat wij achter de bedoeling staan een precisering van details in de regelgeving van het wetboek te verkrijgen, om op die manier minder ruimte te laten voor regelgeving van de kant van het comité douanevervoer. Een ander element waar ik opheldering over wil verschaffen, betreft het niet geringe probleem van de automatisering. Zoals het Parlement weet en zoals mevrouw Peijs heel goed weet, heeft de uitvoering van het nieuwe geautomatiseerde transitosysteem - het new computerized transit system - de nodige vertragingen opgelopen, hoofdzakelijk door problemen met de aannemer. Het lukt dus nu niet meer de uitvoering van het new computerized transit system in 1998 van start te doen gaan. De Commissie en de deelnemende landen hebben thans een nieuwe strategie voor uitvoering van het systeem afgesproken. Het idee is om de basisfuncties aanvankelijk in vijf geselecteerde landen in te voeren: Nederland, Duitsland, Zwitserland, Italië en Spanje, opdat de centrale diensten, netwerken en gegevensbestanden tegen het eind van het eerste trimester van 1999 beschikbaar komen. Op die manier kan het systeem begin 2000 tenminste voor de vijf vermelde landen volledig operationeel worden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Monti.
Mevrouw Peijs vraagt het woord. Wilt u een vraag stellen?

Peijs
Voorzitter, het verhaal gaat dat Duitsland uit dat pilot project gevallen is, wat een reusachtige ramp zou zijn omdat het grootste deel van de bestemmingen, aankomst en vertrek, Duitsland betreffen. Als Duitsland uit het project is gevallen, dan zou ik toch graag van de commissaris horen waardoor Duitsland vervangen gaat worden of dat u extra druk gaat leggen op de Duitse regering om toch nog mee te doen.
Even de zuivering van artikel 92. Op dit ogenblik is de termijn waarop de documenten terug moeten zijn of in ieder geval bekend moeten zijn op het douanekantoor van vertrek onaanvaardbaar lang. Alles bij elkaar duurt de periode voordat het bedrijfsleven weet of zij wel of niet aan fraude onderhevig zijn of dat er gefraudeerd is ontzettend lang. Wij hebben geen termijn willen stellen, maar als de commissaris graag een termijn wil hebben zou ik drie maanden willen voorstellen: na drie maanden moeten de documenten terug zijn.
Dan de laatste opmerking van de commissaris over artikel 97. Daar ben ik toch wel een beetje verbaasd over. Ik denk dat er een vertaalfout in het spel is, mijnheer Monti, want wat ik nu precies heb willen doen in dat amendement is precies wat u zegt dat ik niet doe. Ik heb juist geprobeerd om de flexibiliteit van de lidstaten te beperken waar het gaat om de moeilijke gevallen van de zekerheidstelling. Dus ik denk dat wij precies hebben gedaan wat u zou willen en dat er een vertaalfout in het spel is.

De Voorzitter
Dames en heren, ik herinner u eraan dat u alleen vragen kunt stellen en geen nieuw debat kunt openen. Stelt u uw vraag zo snel mogelijk, mijnheer Rübig.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts een enkele vraag: tot hoeveel bezuinigingen leidt het nieuwe systeem voor de Europese economie?

Monti
Mijnheer de Voorzitter, wat Duitsland betreft, kan ik bevestigen dat het plan is om aanvankelijk in vijf geselecteerde landen de basisfuncties in te voeren, waaronder Duitsland dus, zodat de centrale diensten tegen het eind van het eerste trimester van 1999 beschikbaar worden. Het systeem kan dan, althans voor de vijf landen die ik vermeld heb, aan het begin van 2000 volledig operationeel worden. Deze hele operatie voeren wij uit om te voorkomen dat er zich nog meer vertragingen voordoen.
De laatste vraag over een kwantitatieve beoordeling van de voordelen van het systeem is heel moeilijk te beantwoorden. De kwestie is met alle betrokken partijen doorgesproken en op grond van alle technische evaluaties kunnen wij zeggen dat er aanzienlijke voordelen aan het systeem verbonden zijn. Ik kan echter geen precieze kwantitatieve schattingen leveren.
Het feit dat er lange termijnen mee gemoeid zijn, mevrouw Peijs, is zeker een probleem. Juist met het oog hierop plaatsen wij zoveel nadruk op automatisering, om deze tijd in te korten.
Tenslotte de vereenvoudigde procedure zoals voorgesteld in een van uw amendementen. Ik moet zeggen dat dit amendement acceptabeler zou zijn geweest voor de Commissie als men een manier had gevonden - misschien kan dit alsnog - om eenzelfde garantieniveau, een niveau van afdoende garantie, te bewerkstelligen. Zoals ik zojuist al duidelijk heb gesteld, maken wij ons zorgen over het gebrek aan garanties, vooral in deze sector waar het onderhand niet meer lukt duidelijk onderscheid te maken tussen transito binnen een lidstaat en tussen lidstaten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.44 uur gesloten)

