Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 4 november 1999 werd onderbroken, te zijn hervat.

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Waarde collega's, sinds de vorige vergaderperiode, en met name de laatste dagen, hebben zich enkele verschrikkelijke rampen voltrokken. De gevolgen van deze rampen zijn aanzienlijk, met name die van de nieuwe aardbeving in Turkije en de overstromingen in Frankrijk. Met uw instemming wil ik namens het Europees Parlement mijn medeleven en solidariteit betuigen jegens de slachtoffers en hun naasten.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, ik zou hieraan willen toevoegen dat afgelopen vrijdag een vliegtuig van de Verenigde Naties is neergestort met aan boord vijfentwintig vrijwilligers van het WVP voor de wederopbouw van Kosovo en drie bemanningsleden. Ik meen dat wij ook deze slachtoffers zouden moeten herdenken, hen danken voor het ongelooflijk nuttige werk dat zij hebben verricht en ons medeleven betuigen met de nabestaanden. Ook zouden wij ons volgens mij moeten bezighouden met de oorzaak van dit ongeluk. Daarom zou ik u willen vragen, mevrouw de Voorzitter, als u dat opportuun acht ook een minuut stilte in acht te nemen voor deze helden van onze tijd.

De Voorzitter
Uiteraard zal ik mijn deelneming betuigen met de nabestaanden. Het vliegtuig dat is neergestort blijkt overigens hetzelfde vliegtuig te zijn dat de heer Swoboda, mevrouw Pack, mevrouw Nicholson en ikzelf hadden genomen toen we naar Pristina afreisden. Het is echt een verschrikkelijke ramp. We zullen een onderzoek instellen naar de oorzaak van dit ongeluk. Ik zal dit met de heer Kouchner bespreken. Nogmaals, u kunt er zeker van zijn dat ik namens u allen mijn deelneming zal betuigen met de familieleden van de slachtoffers.

Regeling van de werkzaamheden
Andrews
Ik wil graag een discussie aangaan over Tsjetsjenië en onze niet aflatende steun voor de Russische regering. De volkerenmoord die in Tsetsjenië plaatsvindt, lijkt door de Westerse mogendheden en zeker door dit Europees Parlement genegeerd te worden. Ik zou u, mevrouw de Voorzitter, willen verzoeken iemand van de Commissie te vragen ten overstaan van dit Parlement toe te lichten wat wij nu precies doen om de afschuwelijke wreedheden in Tsjetsjenië een halt toe te roepen. De westerse landen en met name de Europese Unie steunen de Russische regering en ik vind dat wij het aan onszelf verplicht zijn om onze ontzetting en afschuw over de gebeurtenissen aldaar aan de Russen kenbaar te maken. Rusland kampt ook zonder Tsjetsjenië al met genoeg problemen en het valt me telkens op hoe terughoudend dit Parlement is met kritiek aan het adres van Rusland. Ik zou u, mevrouw de Voorzitter, willen vragen zo snel mogelijk een commissaris uit te nodigen die ons precies kan vertellen wat de plannen van de Europese Unie zijn met betrekking tot Tsetsjenië.

De Voorzitter
Mijnheer Andrews, u gelooft het misschien niet, maar uw verzoek is al ingewilligd. Het debat over Tsjetsjenië staat namelijk al op de agenda van woensdagmiddag. Uiteraard zal zowel de Raad als de Commissie een verklaring afleggen.
Aan de orde is de behandeling van de definitieve ontwerpagenda zoals die door de Conferentie van voorzitters tijdens haar bijeenkomst van donderdag 11 november, conform artikel 110 van het Reglement, is opgesteld. U heeft deze ontwerpagenda allen ontvangen.
Met betrekking tot de dinsdag: De Voorzitter. Ik heb een verzoek van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten om de behandeling van het jaarverslag van de Rekenkamer te laten plaatsvinden tussen 09.00 en 10.00 uur.
Is er iemand die zich voor dit verzoek wil uitspreken?

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, het is naar mijn mening uitermate belangrijk, dat wij het jaarverslag van de Rekenkamer op de agenda zetten. Deze jaarlijkse bestseller wordt weer gepubliceerd en het zou verkeerd zijn als het Parlement hierover in de plenaire vergadering geen debat zou organiseren, aangezien de pers er al van afweet. Het uitlekken van informatie is zeer betreurenswaardig, maar dit is al eerder gebeurd. Naar mijn mening moeten wij er in de plenaire vergadering over debatteren en het niet laten bij gesprekken in de wandelgangen, omdat er vroeg of laat toch over gedebatteerd moet worden.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, het is zeker dat de presentatie van het verslag van de Rekenkamer tegenwoordig een belangrijk actueel nieuwsfeit is geworden voor de pers, terwijl het vroeger bijna onopgemerkt aan de orde kwam. Een aantal collega's en fracties hebben hun bezorgdheid geuit over het feit dat het verslag uitgelekt is naar de pers. Ik deel deze zorg en ik meen dat wij aan de Rekenkamer, evenals aan de andere instellingen, zouden moeten vragen de termijnen te respecteren. Maar het lijkt mij dat de straf die een aantal collega's aan de Rekenkamer willen opleggen, buiten alle proportie is. Als wij immers alle onderwerpen die uitgelekt zijn van de agenda halen, zal deze geheel leeg zijn. Wij moeten ons wat dat betreft strikter gedragen.
Mede rekening houdend met het feit dat het verslag van de Rekenkamer een reeks gevolgen heeft voor onze parlementaire activiteiten - hierbij denk ik met name aan het verlenen van kwijting - denk ik dat het gepast is het voorval voor te leggen aan de voorzitter van de Rekenkamer. Bovendien is het juist dat wij trachten te bereiken dat de Rekenkamer zich er publiekelijk toe verplicht niet alleen haar verontschuldigingen aan te bieden, indien dat op zijn plaats zou zijn, maar zich ook verplicht tot een onderzoek om deze zaak te controleren en het systeem van distributie en informatie in de richting van het Parlement te verbeteren. Maar ik vind hoe dan ook dat wij uiteindelijk onszelf door dit gedrag bestraffen.
Derhalve meen ik dat het gepast is dat wij morgen na de uiteenzetting van vandaag in de Commissie begrotingscontrole dit verslag aan de plenaire vergadering voorleggen.

Cox
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het met de twee voorgaande sprekers eens dat dit jaarverslag uitermate belangrijk is en politiek zeer gevoelig ligt. Juist daarom moeten wij in dit Parlement deze gelegenheid te baat nemen om onze ontsteltenis kenbaar te maken aan de Rekenkamer over het feit dat dit belangwekkende document, zonder wederhoor, op 8 november in Der Spiegel is gepubliceerd.
Dit is geen manier van doen. Ik weet niet wie er verantwoordelijk is voor dit lek, maar bij een dergelijke zwaarwichtige aangelegenheid mag sensatiezucht natuurlijk nooit de boventoon gaan voeren ten koste van de institutionele aanpak.
Wij hebben de politieke bevoegdheid om het belangwekkende en professionele werk van de Rekenkamer te ijken. Na de gebeurtenissen van de afgelopen maanden werken wij samen met de Europese Commissie aan een nieuwe gedragscode, waarin onder andere benadrukt wordt dat de Commissie belangrijke zaken die zich voordoen, eerst met het Parlement komt bespreken. Dan zou het toch ongerijmd zijn als wij nu tegen de Rekenkamer zouden zeggen; er was een lek, dat is wat onhandig, maar laten we maar doen alsof onze neus bloedt. Integendeel, nu moeten wij op onze strepen gaan staan en tegen de Rekenkamer - waar mijn fractie het grootste respect voor heeft - zeggen dat de functies verdeeld zijn: zij controleren en wij bedrijven politiek.
Als wij, in lijn met de meerderheid van de Conferentie van voorzitters, kiezen voor uitstel, dan zouden wij de voorzitter van de Rekenkamer onder andere moeten vragen om tussen nu en december een diepgaand onderzoek te doen, waaruit moet blijken of de Rekenkamer verantwoordelijk is voor het uitlekken van dit verslag dan wel of een andere instelling blaam treft.
De Commissie begrotingscontrole van dit Parlement hamert er al jaren bij de parlementsleden op dat het belang van dit verslag niet onderschat mag worden. Als wij opteren voor uitstel, geven wij daarmee aan dat wij de inhoud van dit verslag serieus nemen en bepaald niet onder het tapijt willen vegen. Wij maken op deze manier duidelijk dat er van nu af aan nieuwe omgangsregels bestaan, die zich niet beperken tot de Commissie. Wij, leden van het Parlement, lopen het risico onszelf in een positie te manoeuvreren waarin wij lekken moeten verklaren waar wij part nog deel aan hebben. Dat moeten wij zien te vermijden. Laten wij onze rechten als instelling opeisen. Laten wij de zucht naar sensatie rondom het werk van de Rekenkamer indammen.

De Voorzitter
Ik denk dat het Parlement nu voldoende op de hoogte is van dit verzoek.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
De Voorzitter. Nog altijd met betrekking tot de dinsdag wil ik u laten weten dat de mededeling van de Commissie over de tijdens haar vergadering van vandaag genomen besluiten betrekking zal hebben op het embargo op Brits rundvlees en op de productie en verkoop van tabak.
Met betrekking tot de woensdag:
De Voorzitter. Met betrekking tot de verklaring van de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB, de heer Solana, wil ik u mededelen dat de heer Patten, lid van de Commissie, ook het woord zal voeren.
De Commissie constitutionele zaken zal vanavond het verslag-Napolitano over de wijziging van het Reglement naar aanleiding van het Interinstitutioneel Akkoord behandelen. De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten verzoekt om inschrijving van dit verslag, uiteraard op voorwaarde dat het door deze commissie wordt goedgekeurd.
Wie wil zich voor dit verzoek uitspreken?

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat deze zaak zichzelf verklaart, daar wij tijdens de vorige vergaderperiode erover hebben gesproken hoe belangrijk het is dat het Parlement normen vastlegt voor het toepassen en werkt aan de verdere ontwikkeling van een Interinstitutioneel Akkoord dat al in de vorige legislatuur is overeengekomen en geratificeerd door het Parlement. Gezien de reserves en twijfels van een aantal fracties hebben wij de vorige keer de terugverwijzing van deze kwestie naar de Commissie constitutionele zaken mogelijk gemaakt.
Er zijn geen voorbehouden geformuleerd. De kwestie is opnieuw voorgelegd aan de Commissie constitutionele zaken en het lijkt erop dat wij vandaag eindelijk tot een akkoord zullen kunnen komen.
Ik geloof dat het een uiterst belangrijk onderwerp is, niet alleen om onze waardigheid als parlementslid te kunnen verdedigen, maar ook om ons te houden aan ons gegeven woord. Dat heeft ons bewogen tot het verzoek deze kwestie zo snel mogelijk te behandelen. Wij begrijpen natuurlijk dat er voorbehouden kunnen zijn, maar die moeten wel gerechtvaardigd zijn en er moet vooral over gedebatteerd kunnen worden.
Wij hopen dat dat vandaag kan gebeuren in de Commissie constitutionele zaken.
(Het Parlement stemt in met de wijziging)
De Voorzitter. Dit onderwerp zal als laatste punt op de agenda van woensdag worden ingeschreven, zodat er donderdag over gestemd kan worden.
Met betrekking tot het debat over Tsjetsjenië, dat voor woensdag tussen 17.00 en 18.00 uur is gepland, heeft de Commissie me laten weten dat commissaris Patten niet aanwezig kan zijn, omdat hij om 16.00 uur Straatsburg moet verlaten. Tijdens de Conferentie van voorzitters hebben we gevraagd of de heer Verheugen dit debat kan bijwonen. Vandaag heb ik vernomen dat het geenszins zeker is dat de heer Verheugen aanwezig kan zijn, maar dat een andere commissaris hem kan vervangen. Dat lijkt me niet wenselijk en ik neem aan dat u er ook zo over denkt. Ik wil u daarom voorstellen dat de Raad en de Commissie hun verklaring over de situatie in Tsjetsjenië presenteren tussen 15.00 en 16.00 uur. De heer Patten kan dan in ons midden zijn. De overige debatten zullen overigens geen vertraging oplopen, omdat het debat over de IGC, dat volgens de planning van 17.00 uur tot 18.00 uur zal plaatsvinden, in ieder geval zal worden onderbroken. Dat is mijn voorstel.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een vraag over uw voorstellen voor de agenda. Op woensdag behandelen we ook het belangrijke verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen. Hoe zit dat met de tijd? Hebben we wel genoeg tijd om ook dit verslag, dat voor de toekomst van de Europese Unie zo belangrijk is, te behandelen? De twee rapporteurs hebben het namelijk verdiend dat aan hun verslag genoeg tijd besteed wordt. Kunt u daarover iets zeggen?

De Voorzitter
Mijnheer Poettering, aangezien het aanvankelijk tussen 17.00 en 18.00 uur geplande debat over Tsjetsjenië in ieder geval zal plaatsvinden, moet het debat van 17.00 uur, waarover u zojuist sprak, in ieder geval om 18.00 uur worden onderbroken. Als we het debat over Tsjetsjenië vervroegen naar 15.00 uur en vervolgens het debat over het door u genoemde zeer belangrijke verslag voortzetten, is mijns inziens de zaak rond. Ik vind het zeer vervelend een debat over de situatie in Tsjetsjenië te houden als de betrokken commissaris niet aanwezig is. Zoals u weet, proberen we dat altijd te vermijden.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik meen dat het voorstel van de Voorzitter voor het debat over de toestand in Tsjetsjenië zeer redelijk is.
Welnu, om bij zo'n belangrijk verslag als dat van de heren Dimitrakopoulos en Leinen in ieder geval een spreker per fractie het woord te kunnen geven, zou ik willen voorstellen om deze keer het vragenuur aan de Raad te schrappen. Zo zouden bij dit voor het Parlement zeer belangrijke onderwerp alle fracties het woord kunnen voeren.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik steun uw voorstel. Misschien moet dit onderwerp ten behoeve van onze collega's worden toegelicht. Aangezien blijkt dat de heer Patten waarschijnlijk niet aanwezig kan zijn, hebben we voorgesteld de heer Verheugen uit te nodigen, niet op persoonlijke titel, maar omdat hij veel met internationale vraagstukken te maken heeft. Aangezien Tsjetsjenië een zeer gevoelig vraagstuk is, willen we niet dat iemand ons een tekst voorleest die door een ander is opgesteld. Ik schaar mij dus geheel achter uw voorstel. Het lijkt mij een goed idee dit debat te vervroegen, zodat wij de betrokken commissaris zelf kunnen horen.

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, het voorstel van het Bureau om het debat over Tsjetsjenië van 15.00 tot 16.00 uur te laten plaatsvinden is mijns inziens de beste oplossing in dit geval. Dan hoeven wij het debat over de Intergouvernementele Conferentie niet te onderbreken. Wij beginnen dan 's middags met het debat over Tsjetsjenië en gaan een uur later door met het debat over de Intergouvernementele Conferentie. Dat is de beste manier om beide vraagstukken te bespreken.

De Voorzitter
Hartelijk dank voor uw begrip, mijnheer Dimitrakopoulos.

Posselt
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik tegen het voorstel van de heer Barón Crespo ben, die het vragenuur wil laten vallen. Volgens mij is het vragenuur een grondrecht van het Parlement, en in tegenstelling tot andere punten op de agenda bestaat er voor dit punt zelfs een uitdrukkelijke grondslag in de Verdragen. Daarom sta ik erop dat het vragenuur volledig plaatsvindt. Ik wil echter ook wel zeggen dat ik begrijp dat we problemen met de tijd hebben. Dat wordt echter veroorzaakt door het feit dat we relatief weinig tijd en heel veel werk hebben. Degenen die daar nu over klagen waren precies dezelfden die onlangs nog de plenaire vergaderweken wilden inkorten. Ik heb indertijd tegen dit onhaalbare voorstel geprotesteerd, en godzijdank heeft dat zoden aan de dijk gezet.
Vroeger was de Raad hier twee dagen: op woensdag en op donderdag, en het vragenuur met de Raad vond op woensdagavond plaats. Dat draaide uitstekend. Op een gegeven moment heeft men de aanwezigheid van de Raad echter gereduceerd tot één dag, en dat veroorzaakt deze problemen.

De Voorzitter
Waarde collega's, het gaat erom of we dit verslag over Tsjetsjenië op een ander tijdstip zullen behandelen. Ik geef het woord aan de tweede rapporteur, de heer Leinen. Vervolgens zullen we ons over dit vraagstuk uitspreken.

Leinen
Mevrouw de Voorzitter, ik vind het goed dat de commissaris aanwezig is als we Tsjetsjenië behandelen. Ik vind het ook goed dat we de situatie in Tsjetsjenië om 15.00 uur bespreken. Ik zou u echter willen verzoeken het debat over de Intergouvernementele Conferentie zonder onderbrekingen te voeren. Ik steun de heer Barón Crespo, hij zegt dat we eerst het hele debat moeten afwerken en dat we pas daarna verder kunnen gaan met het volgende punt, de vragen aan de Raad. Het zou onverstandig zijn een debat over een punt dat zo belangrijk is als deze Intergouvernementele Conferentie in stukjes te hakken, een stukje op woensdag en misschien nog een stukje op donderdag. Dat moet aan één stuk gebeuren.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Leinen.
Ik breng de vervroeging van het debat over Tsjetsjenië van 17.00 uur naar 15.00 uur in stemming.
(Het Parlement stemt met het voorstel in)
De heer Barón Crespo stelt ons voor het vragenuur met de Raad te schrappen. De heer Leinen had voorgesteld dit vragenuur tijdens de avondzitting na het institutioneel debat te laten plaatsvinden. Ik denk dat de heer Barón Crespo zich hier wel in kan vinden.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, na het debat over Tsjetsjenië zou het debat over het verslag van de heren Dimitrakopolous en Leinen aan de orde zijn. Ik geloof daarom dat het een redelijk voorstel is het vragenuur even uit te stellen.

De Voorzitter
Mijnheer Poettering, ik denk dat de Raad zich volledig kan scharen achter het voorstel van de heer Barón om het vragenuur te verplaatsen tot na het debat over het verslag-Dimitrakopoulos-Leinen. Wat is uw standpunt?

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, u heeft het nu al gezegd. Ik wilde alleen maar zeker weten dat het vragenuur met de Raad hoe dan ook zal plaatsvinden. De heer Posselt heeft daar absoluut gelijk in. Iedere afgevaardigde heeft recht op een antwoord, en we moeten er met de nodige procedures voor zorgen dat deze antwoorden werkelijk aan de leden kunnen worden gegeven.

De Voorzitter
Wie wil dat het vragenuur blijft gehandhaafd en wordt uitgesteld tot na het verslag-Leinen-Dimitrakopoulos?
(Het Parlement stemt in met het voorstel)
Met betrekking tot de donderdag:
De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wil twee onderwerpen inschrijven voor het actualiteitendebat onder punt III "Mensenrechten." Het eerste punt is "Het geval Alexander Nikitin." Wie wil dit verzoek toelichten?

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, het is zeer belangrijk dat het Europees Parlement zijn steun blijft geven aan Alexander Nikitin, die in Rusland wordt beschuldigd van het in gevaar brengen van de staatsveiligheid. Wij hebben dit immers steeds gedaan: wij hebben hem in het juridisch proces gesteund en hebben dit proces regelmatig gevolgd. Wij hebben begrepen dat het nu de juiste tijd is stelling te nemen, omdat het proces binnenkort wordt voortgezet.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Hautala.
(Het Parlement willigt het verzoek in)
Het tweede punt dat de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie onder "Mensenrechten" wil inschrijven is "Schending van de mensenrechten bij de aanleg van een oliepijpleiding tussen Tsjaad en Kameroen."

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, ons Parlement heeft al een resolutie over dit onderwerp aangenomen, maar aangezien de Wereldbank zich binnenkort over het belang van de aanleg van deze pijpleiding zal uitspreken en deze uitspraak grote gevolgen kan hebben voor de bevolking van Tsjaad en Kameroen, denk ik dat het Europees Parlement hier vandaag zijn standpunt moet weergeven.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
Wat de vrijdag betreft zijn er geen wijzigingen. Dit geldt ook voor de vergaderperiode van 1 en 2 december 1999 te Brussel.
(De agenda wordt aldus vastgesteld)

Emissie van verontreinigende gassen en deeltjes van voertuigmotoren
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0043/1999), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten met betrekking tot de maatregelen tegen de emissie van verontreinigende gassen en deeltjes door voertuigmotoren met compressieontsteking en de emissie van verontreinigende gassen door op aardgas of vloeibaar petroleumgas lopende voertuigmotoren met elektrische ontsteking en tot wijziging van Richtlijn 88/77/EEG van de Raad (5734/1/1999 - C5-0028/1999 - 1997/0350(COD)) (Rapporteur: de heer Lange)

Lange
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, deze wetstekst is het laatste deel van een wetgeving die voortvloeit uit het Auto-olieprogramma. Samen, beste collega's, hebben we wij, de leden van het Europees Parlement, van dit wetsontwerp een succes gemaakt. Wij, het Europees Parlement, hebben ervoor gezorgd dat de kwaliteit van de lucht in Europa heel wat beter geworden is. Wij hebben er in Europa voor gezorgd dat de kwaliteit van de lucht vooral in de steden in de toekomst 60% beter wordt. Dat is ons niet in de schoot gevallen; daarvoor hebben we in het bemiddelingscomité gestreden. U, mevrouw de Voorzitter, was de voorzitter van onze delegatie in het bemiddelingscomité. U heeft leiding gegeven aan de delegatie die dit op de Raad heeft weten te bevechten. Daarom moeten we ook bij dit laatste onderdeel van de wetgeving niet aarzelen. Ook hier moeten we de weg van het bemiddelingscomité bewandelen, want De Raad heeft blijkbaar de laatste stap niet durven te zetten en was op een aantal punten bijzonder terughoudend.
De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt ongetwijfeld een aantal belangrijke punten opgenomen, zoals bijvoorbeeld de verplichte vastlegging in twee stappen van de grenswaarden, verhoogde eisen aan de duurzaamheid van uitlaatgasreinigende systemen bij vrachtwagens en bussen, een On-Board-Diagnose-Systeem en controle tijdens het gebruik. Bij vier punten is de Raad echter terughoudend gebleven, en ik denk dat daar nog wel het een en ander moet worden verbeterd.
Ten eerste: de Raad heeft de verlaging van de uitstoot van stikstofoxide uitgesteld van 2005 tot 2008 en bovendien nog een tussenstap voor 2005 ingevoerd, dat leidt dus tot een geleidelijke verlaging. Economisch bekeken is dat onzinnig, want we weten dat de emissie van stikstofoxide en die van deeltjes automatisch dezelfde curve volgen, alles wat verandert voor de ene schadelijke stof, verandert automatisch ook voor de andere. Daarom heeft het economisch ook geen zin om binnen een periode van drie jaar met twee verschillende grenswaarden te werken. We moeten er gewoon voor zorgen de uitstoot van NOx in één keer wordt verlaagd.
Sommigen zeggen dat daarvoor slechts één technologie bestaat. Dat is beslist niet juist. Er bestaan meerdere technologieën om de uitstoot van deeltjes en van NOx tegelijkertijd te verlagen tot het niveau dat wij in de eerste lezing hebben geëist. Dat kan door ammoniak toe te voegen, door de verbrandingslucht te koelen en tegelijkertijd een regeneratiefilter in te bouwen. Er zijn dus meerdere mogelijkheden, en die zijn niet theoretisch, er bestaan al prototypes van. We hoeven er ons dus geen zorgen over te maken dat het technisch niet mogelijk zou zijn.
Het zou trouwens een verspilling van de tijd en de kennis van onze ingenieurs en bovendien economische onzin zijn. Bovendien is het ook voor de bescherming van het milieu nodig dat wij deze stap zetten. Waarom? Wij bespreken immers een grenswaarde voor ozon die we voor 2010 willen bereiken, en die 80% lager ligt dan het niveau dat we nu hebben in de Europese Unie. Als we dat werkelijk willen bereiken, moeten we vooral bij vrachtwagens en bussen de uitstoot van stikstofoxide verlagen. In de Europese Unie hebben we 168 miljoen personenwagens en 23 miljoen bedrijfsvoertuigen en bussen. Die 23 miljoen bedrijfsvoertuigen veroorzaken evenveel emissies als die 168 miljoen personenwagens, dus de helft van de totale hoeveelheid stikstofoxide. Daar moeten we absoluut iets aan doen!
Het tweede punt waarop de Raad nogal weifelachtig was, is de kwestie van het aanpassen van oude voertuigen. We weten dat vrachtwagens en bussen lang meegaan en veel kilometers maken. Daarom is het van het grootste belang ervoor te zorgen dat we kunnen eisen dat deze voertuigen worden aangepast, zodat ook de oudere voertuigen schoner worden.
Ten derde was de Raad nogal voorzichtig bij het invoeren van de categorie zeer milieuvriendelijke voertuigen - daar hebben we een aantal aanvullingen voorgesteld - en ten slotte bij de strenge controle op het verhinderen van het cycle beating, zoals dat ook in de Verenigde Staten gebeurd is, dat wil zeggen dat de constructeurs door elektronische manipulaties de grenswaarden gewoon kunnen omzeilen. Daar willen we nog een schepje bovenop doen. Wij krijgen hier de kans om de success story van de wetgeving over de uitlaatgassen ter verbetering van de kwaliteit van de lucht een happy end te geven. Bij onze voorstellen moeten we natuurlijk ambitieus zijn als we de bemiddelingsprocedure willen volgen. We willen uiteindelijk een goed compromis sluiten, en daarom kunnen we niet al met een compromis beginnen. Ik vraag u dan ook moedig te zijn en snel de bemiddelingsprocedure te starten. Laten we er samen voor zorgen dat onze success story - de verbetering van de kwaliteit van de lucht - werkelijk een happy end krijgt.

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, mag ik allereerst de rapporteur gelukwensen met het verslag dat hij nu geschreven heeft. Ik denk - en mevrouw de Voorzitter, u weet dat uit eigen ervaring - dat het van moed getuigt wat het Parlement in het geval van het Auto-olie-dossier heeft gedaan. Wij hebben geprobeerd om zowel de personenauto's alsook het vrachtverkeer, dus zware bedrijfswagens, schoon te maken, niet alleen de auto's als zodanig, maar ook ervoor te zorgen dat er schone brandstoffen gebruikt worden. Dat hele pakket zal ervoor zorgen dat er inderdaad een betere luchtkwaliteit komt. Het enige aardige dat ik de laatste tijd over milieu in Nederland heb gelezen is dat die betere luchtkwaliteit door de schonere auto nú al vast te stellen is.
Ik zou niet eerlijk zijn als ik niet zou zeggen dat enkele mensen in onze fractie niet ten volle het verslag en de amendementen zoals die door de milieucommissie zijn voorgesteld delen. Ik denk dat er mogelijkerwijze nog even onderhandeld moet worden waar nog compromissen gesloten kunnen worden voor de stemming. De mensen die van mening zijn dat de eisen zoals die door de milieucommissie en haar rapporteur, de heer Lange, nu aan de zware bedrijfsvoertuigen gesteld zijn, te streng zijn, moeten toch eens nadenken over het volgende. Wij hebben hier in Europa nog steeds een goede automobielindustrie, voor zware en voor lichte voertuigen. Diezelfde automobielindustrie voert voertuigen uit naar de Verenigde Staten, die inmiddels al aan strengere eisen moeten voldoen of ten minste aan de eisen zoals die nu worden gesteld. Ik denk dat het in niemands belang is dat wij in Europa lagere eisen stellen dan wat, ook op termijn, heel goed haalbaar is. Daarom doe ik van harte een oproep om hetgeen voorgesteld is door de milieucommissie ook daadwerkelijk aanvaard te krijgen bij de stemming morgen.

Myller
Mevrouw de Voorzitter, de onderhavige richtlijn is zeer belangrijk bij de bestrijding van de luchtverontreiniging. Ze heeft direct invloed op de kwaliteit van de lucht die wij inademen oftewel op het stikstofdioxidegehalte van lucht en de gevormde ozonconcentraties. Dit heeft ook allemaal effect op de verzuring en de eutrofiëring. Bovendien wordt zo de hoeveelheid kleine deeltjes in de lucht die een gevaar voor de gezondheid zijn, verkleind.
Dit alles kan echter alleen doeltreffend genoeg zijn als de maatregelen die in de richtlijn worden geëist zo snel mogelijk worden ingevoerd. De moeilijkste uitdaging is het snel toenemende aantal transporten, dat in de periode 1990 - 2006 naar verwachting zal verdubbelen. Naar mijn mening heeft rapporteur Lange helemaal gelijk met zijn voorstel zware bedrijfsvoertuigen zo snel mogelijk te betrekken bij de gemeenschappelijke strategie ter vermindering van de CO2-uitstoot in het wegverkeer. De te voeren strijd tegen de hoeveelheid uitstoot moet worden geleverd door het versneld invoeren van maatregelen ter vermindering ervan. Ik steun de rapporteur daarom volledig waar hij zegt dat er zo snel als de nieuwe technologie het toelaat nieuwe grenswaarden in gebruik genomen moeten worden en beslist niet pas als de lidstaten ze toevallig goedkeuren.
In de markteconomie is geld allesbepalend. Met behulp van geld moeten ook de milieuwaarden worden bevorderd. Bij het in gebruik nemen van milieuvriendelijkere brandstoffen is belastingdifferentiatie al van groot belang. Het toepassen van belastingvoordelen als lokkertje bij het vernieuwen van oude zware bedrijfsvoertuigen is zeer gerechtvaardigd, net als belastingvoordelen voor zeer milieuvriendelijke voertuigen. Dit alles moet gebeuren om het in gebruik nemen van nieuwe minder vervuilende voertuigen te versnellen.
Ik wil nog iets zeggen over een verandering die niets kost. U stuit waarschijnlijk zelf ook dagelijks op situaties waarin bij vrachtwagens, bussen en ander beroepsverkeer de motor aan blijft staan, terwijl er niets gebeurt. Laten we eens berekenen hoeveel minder lucht er wordt vervuild als wij zouden stoppen met het stationair laten draaien van motoren, dat nergens toe dient. Het gaat hier om een gewetenskwestie.

Maaten
Voorzitter, wij hebben het vandaag over het bevorderen van de milieuvriendelijkheid van vrachtwagens. Dit komt op mij over als een een tegenstrijdigheid, en dat is het natuurlijk ook. Vrachtwagens vervuilen nu eenmaal en aangezien goederenvervoer, met name internationaal goederenvervoer, nu eenmaal vaak over de weg plaatsvindt, kunnen wij niet veel meer doen dan het terugdringen van die schadelijkheid. Wat dat betreft past de Commissie en de Raad een compliment, maar bovenal onze rapporteur. Als wij zien wat er van de amendering in eerste lezing is overgenomen, dan is dit rapporteurschap bepaald een succesverhaal te noemen.
Wij zijn zeer tevreden, ook nu al, met de uitkomst zoals die voor ons ligt. Wij hebben het nu over de tweede lezing van een richtlijn, waarvan elementen al in 2000 dienen te worden ingevoerd. Daarom staan wij onder een zekere tijdsdruk.
De rapporteur komt terug op eerdere voorstellen. In vele daarvan kunnen wij hem volgen. Er is één onderdeel waarop wij niet de rapporteur volgen, maar het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, en dan gaat het om de aanpak in twee fasen van de NOx-grenswaarde van fase EURO IV. Ik heb goed gehoord wat de rapporteur daarover zegt. De liberale fractie meent echter toch dat vaststelling nu van die grenswaarde voor 2006 in de praktijk de industrie dwingt tot hantering van één bepaalde technologie, terwijl wij niet overtuigd zijn van de milieuvriendelijkheid van die technologie. Evaluatie in 2002 en invoering in 2008 biedt naar onze overtuiging een betere kans op gebruik van een effectievere technologie.
Overigens stelt de Raad voor een categorie zeer milieuvriendelijke voertuigen in te voeren. Wij verwelkomen dit voorstel, waardoor deze voertuigen fiscaal gestimuleerd worden. Wij hebben ook met veel belangstelling kennis genomen van de verbeteringen die de rapporteur op dat voorstel wil aanbrengen.
Overigens, de voorstellen van de rapporteur voor vermindering van CO2-emissies zodat wij de doelstelling van Kyoto halen, maar ook fiscale bevordering van aanpassingen van oudere voertuigen en het aanpassen van proefomstandigheden, zodat feitelijke emissies van in bedrijf zijnde voertuigen worden gemeten, althans op termijn, steunen wij van harte.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, collega Lange heeft weer een zeer goed verslag opgesteld, waarmee men de luchtkwaliteit aanzienlijk kan beïnvloeden. Onze fractie steunt zijn verslag zonder voorbehoud. Vrachtwagens en bussen veroorzaken een steeds groter deel van de luchtverontreiniging, omdat wij zeer veel hebben gedaan tegen de uitstoot van personenauto's. Hierbij hebben wij ook gebruik gemaakt van het verbeteren van de kwaliteit van brandstoffen en van belastingvoordelen, zoals mevrouw Myller zojuist zei.
In eerste lezing heeft het Parlement met succes de scherpe grenswaarden erdoor gekregen voor de emissie van deeltjes die zeer gevaarlijk voor de gezondheid zijn. De ministers van milieu hebben daarna het voorstel van het Parlement overgenomen, en nu is het onze taak van de industrie een net zo streng beleid ten aanzien van stikstofemissies te eisen. De industrie heeft voldoende tijd nodig, en zal deze ook vast en zeker krijgen, om zich op deze technologische verandering voor te bereiden. Ingenieurs zijn eerder ook zeer vindingrijk geweest en ik vertrouw erop dat de juiste technieken uiterlijk in 2006 in gebruik genomen worden.

Sjöstedt
Mevrouw de Voorzitter, door de behandeling van de verschillende delen van het auto-olieprogramma zijn wij, leden van het Europees Parlement, een drijvende kracht achter de aanscherping van de regels geweest. Die rol moeten wij vandaag en morgen ook blijven spelen. Daarom zullen wij van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links voor zo goed als alle amendementen van rapporteur Lange stemmen. Wij vinden het onze taak om er in dit verband voor te zorgen dat de best mogelijke techniek zo vroeg mogelijk wordt toegepast. Ik ben er ook van overtuigd dat men bij het uitoefenen van pressie op ons parlementsleden af en toe de moeilijkheden heeft overdreven die zouden ontstaan met het ingaan op de eisen die worden gesteld in deze aanbeveling voor de tweede lezing.
Over één paragraaf heb ik mijn twijfels. Dat is paragraaf 11, over de vraag of men vandaag een tijdgrens moet bepalen voor financiële prikkels voor de milieuvriendelijke voertuigen. Dat is in dit verband echter een vraag van ondergeschikt belang. Ik wil mijn dank uitspreken jegens de rapporteur, die zeer goed werk heeft verricht met deze technisch zeer ingewikkelde kwestie.

Fitzsimons
De Europese Unie en de lidstaten afzonderlijk moeten te allen tijde nauw samenwerken met de Europese voertuigen- en olie-industrie om op korte termijn het probleem van de vervuiling de wereld uit te helpen.
Het autogebruik in dit autotijdperk is in verslagen van dit Parlement al meermaals aangemerkt als de belangrijkste oorzaak van de luchtverontreiniging in Europa. Het Parlement is nu actief betrokken bij het opstellen van grenswaarden voor een aantal vervuilende stoffen, om op deze manier het milieuprobleem onder controle te krijgen. Natuurlijk moet het Europees Parlement de reeks maatregelen steunen die tot doel heeft de uitstoot van zes broeikasgassen in de periode 2008 - 2012 met 8 procent te verminderen in de Europese Unie, een verplichting die voortvloeit uit het Verdrag van Kyoto.
Ik wil hier benadrukken dat de Europese Commissie en het Europees Parlement uitgebreid overleg hebben gevoerd met de Europese auto-industrie en dat deze laatste vrijwillig ingestemd heeft met het plan om de kooldioxide-uitstoot van nieuwe auto's met 25 procent te verminderen in het jaar 2008. Wij hebben de laatste jaren enorm veel vooruitgang geboekt op dit gebied. Dat geldt bijvoorbeeld voor de systemen waar 5 jaar oude auto's met 80.000 kilometer op de teller mee zijn uitgerust om de levensduur te controleren van de inbouwapparatuur die de vervuiling neutraliseert. De snelle introductie van auto's met geavanceerde, schone technologieën moet fiscaal gestimuleerd worden. Wij steunen het gefaseerd terugdringen van de verkoop van loodhoudende benzine. Verder hebben wij onze steun uitgesproken voor maatregelen die voor het jaar 2005 een vermindering van het zwavelgehalte van benzine met een factor drie en van diesel met een factor zeven beogen. Met de behandeling vanavond van het verslag Lange over de maatregelen tegen de emissie van verontreinigende gassen en deeltjes door motorvoertuigen bouwen wij voort op de tot dusver geboekte resultaten.
Mag ik er tot besluit op wijzen dat het Europees Parlement sinds mei jongstleden krachtens het Verdrag van Amsterdam medebeslissingsbevoegdheid heeft voor alle milieuzaken. Het Europees Parlement heeft de morele verplichting deze nieuwe bevoegdheid aan te wenden voor een nog verdergaande aanscherping van de wetgeving op het gebied van milieucontrole. Ik steun de heer Lange en feliciteer hem met zijn verslag.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Lange van harte gelukwensen met zijn rapport in tweede lezing. Hij heeft weer uitstekend werk gedaan met betrekking tot het milieuvriendelijker maken van het verkeer. Na het Auto-Olie-programma betreffende de personenwagens is ook met betrekking tot vrachtwagens voor een degelijke aanpak gekozen. Ik ben ook tevreden over hetgeen de Raad allemaal van het Parlement in eerste lezing overgenomen heeft. Duidelijk is dat de eensgezindheid in het Parlement heeft geleid tot goede resultaten in de Raad. Ik begrijp echter niet waarom na overeenstemming in de Raad het Parlement zo lang moet wachten op het officiële gemeenschappelijk standpunt. Ik vind dit belangrijk genoeg om aan de orde te stellen. Ik vrees namelijk dat het steeds meer een gewoonte gaat worden dat gemeenschappelijke standpunten zeer vertraagd bij het Parlement aankomen. Nu kan de Raad natuurlijk zeggen dat vanwege de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam de procedure ingewikkelder is geworden en er meer tijd nodig is. Ik zie echter in dit opzicht geen verschil. Voor Amsterdam moest er een tekst vastgesteld worden en na Amsterdam is dat nog steeds zo.
Daarnaast moet ik opmerken dat dergelijke vertragingen grote problemen geven voor de uitvoering van de betreffende wetgeving. In het geval van de zware vrachtwagens gaat dit zeker op. Voor de auto-industrie is het zeer belangrijk om te weten wat er precies gaat gebeuren en wanneer. Als de besluitvorming veel later plaatsvindt dan nodig is, heeft de auto-industrie geen mogelijkheden meer hierop adequaat in te spelen.
Nu zijn er auto-industrieën die zich voor de strenge NOx-waarden richten op 2005, de eerste lezing van het Europees Parlement. Andere op 2008, het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, en weer andere op 2006, de ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing. Sowieso geeft deze tussenfase al veel verwarring. Tijdige duidelijkheid hierover was meer dan wenselijk geweest.
Wat betreft mijn inhoudelijke reactie op het voorstel: terecht wil de heer Lange nog enkele zaken verbeterd zien. Als we de doelstellingen van Kyoto daadwerkelijk willen halen, is deze sector zeker van belang. Het gaat om grote voertuigen die veel kilometers maken, dus een hoge CO2-uitstoot veroorzaken. Een verdergaande investering in zuiniger motoren, dus niet alleen bij personenauto's, zal zeker effect hebben. Ik dring daarom bij de Commissie aan op concrete actie.
Van het fiscaal stimuleren van de voertuigencategorie zeer milieuvriendelijke voertuigen ben ik ook een voorstander. Dit zal er mede voor zorgen dat de voorgestelde emissies tijdig gehaald kunnen worden. Terecht wordt er door de heer Lange aangegeven dat er naast emissies ook andere normen voor deze milieuvriendelijke voertuigen zullen gelden, zoals geluid en het al eerder genoemde brandstofverbruik. Zeker bij geluid zijn de zware vrachtwagens een belangrijke factor. Vanzelfsprekend moeten testcycli voor de meting van de uitlaatgaswaarden van voertuigen op zo kort mogelijke termijn een representatief beeld geven van de reële rijsituatie. Onderhandelingen over een wereldwijd geharmoniseerde dynamische testprocedure is tevens een stap in de goede richting.
Concluderend kan ik zeggen dat ik het geheel eens ben met het rapport van de heer Lange. Ik zal daarom voor al zijn amendementen stemmen. Het zou goed zijn als Parlement en Raad zonder een bemiddelingsprocedure tot een goede richtlijn kunnen komen. Helaas heeft de Raad zich in de afgelopen weken in het geheel niet bereid verklaard om concept-amendementen uit de tweede lezing over te nemen. Gevolg kan zijn dat we wel tot een bemiddelingsprocedure overgaan, wat weer vertraging oplevert. Daarom wil ik eventueel via de Europese Commissie nogmaals een dringend beroep doen op de Raad om de goede voorstellen van de heer Lange over te nemen.

De Roo
Voorzitter, geachte collega's, Bernd Lange heeft namens de milieucommissie een prima verslag neergelegd. De Raad van milieuministers heeft op 20 december vorig jaar goede amendementen aangenomen van collega Hautala, scherpe grenswaarden om de luchtverontreiniging en de uitstoot van kankerverwekkende roetdeeltjes van vrachtauto's tegen te gaan. Helaas heeft de Raad besloten tot in 2008 in plaats van 2005, zoals het Parlement wenste. Mevrouw Hautala is hierop al ingegaan.
Ik wil het hebben over de CO2-uitstoot van vrachtauto's. De Europese Commissie dient snel met voorstellen te komen. Voor gewone auto's had het Parlement zich uitgesproken voor de drieliterauto in 2010. Uiteindelijk hebben we slechts een slap compromis gekregen in de vorm van een convenant met een zesliterauto in 2010. Voor vrachtauto's hebben we helemaal niets, terwijl het aantal kilometers van de vrachtauto's explosief stijgt. De verwachting is 40 procent meer in 2015. Daarom vraag ik de Commissie om met een richtlijn te komen voor zuiniger vrachtauto's. Anders lukt het nooit om de Kyoto-doelstellingen te bereiken.

Arvidsson
Mijnheer de Voorzitter, toen het Europees Parlement in het najaar van 1998 het besluit nam tot voortzetting van het Auto-olieprogramma, werd gepland dat deze kwestie ruim op tijd bij het Parlement zou terugkomen om een besluit van de Raad in het voorjaar van 1999 mogelijk te maken. Maar de Duitse regering, die over deze kwestie ging tijdens het Duitse voorzitterschap, wilde het blijkbaar anders. De behandeling liep ernstige vertraging op, en de kwestie kwam pas in de zomer bij het Parlement terug. Als het oorspronkelijke tijdschema was gevolgd, hadden de fabrikanten waarschijnlijk de certificering conform de eis in fase drie van het programma op dit moment al in orde gehad. Dan zouden er op de Europese wegen al dieselvoertuigen rijden die voldoen aan strengere milieueisen. Nu heeft de heer Lange veelomvattende amendementen ingediend in deze late fase van de behandeling van de onderhavige kwestie. Als het Parlement de voorstellen van de heer Lange volgt, zullen er nog meer vertragingen ontstaan. Dat is niet goed voor het milieu in Europa.
Europa ziet er niet overal hetzelfde uit. Zweden en Finland, en vooral het noorden van deze landen, zijn in hoge mate afhankelijk van een goed functionerend vervoer over de weg. Het is juist dat wij strenge milieueisen stellen aan de fabrikanten van voertuigen. Die moeten werkelijk al hun competentie en vermogen gebruiken om de taken die wij ze opleggen te vervullen. We mogen de voorstellen echter niet zo'n vorm geven dat ze in andere opzichten nadelig zijn voor het milieu. Als onze besluiten ertoe leiden dat de eenvoudigste oplossing algemene praktijk wordt, als voor de reiniging van uitlaatgassen katalysatoren worden gebruikt die een grote toevoeging van ammoniakoplossing vereisen, dan leidt alleen al het distributiesysteem, de distributie van deze ammoniakoplossing naar de benzinestations in heel Europa, ertoe dat de milieuwinst voor een niet onbelangrijk deel verloren gaat. Vooral voor ons in Noord-Europa wordt zo'n technische oplossing problematisch.
Verder wil ik nog opmerken dat de EU in Europa niet sturend kan optreden met richtlijnen die niet zijn aangepast aan de werkelijkheid in heel Europa. Laten we zeer hoge milieueisen stellen, maar laten we de industrie ook de tijd geven om technisch optimale oplossingen voor de toekomst te vinden, die goed zijn voor de Europese natuur en voor het milieu in de grote bevolkingscentra in Europa. Het gemeenschappelijk standpunt is vanuit dit perspectief een beter milieu-alternatief dan inspanningen die tot nog meer vertraging leiden.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, we behandelen vandaag een voorstel voor een richtlijn in het kader van het Auto-olieprogramma. Daarmee willen we de kwaliteit van de lucht voor 2010 verbeteren door de uitstoot van schadelijke stoffen door voertuigen te verlagen. Ik vind persoonlijk dat de Raad in het gemeenschappelijk standpunt een hele serie belangrijke bepalingen heeft opgenomen, zoals bijvoorbeeld de verlaging van de grenswaarde voor de uitstoot van koolmonoxide met 30% vanaf oktober 2000, respectievelijk 2001 vergeleken met het niveau van 1996.
Het probleem is altijd hetzelfde, en ik kan me nog herinneren, mijnheer Lange, dat we het erover gehad hebben. U heeft beloofd dat u met de Raad een regeling zou vinden, zodat uw amendementen ten dele zouden worden overgenomen. Nu is de vraag werkelijk wat we moeten doen. Nemen we uw amendementen morgen of overmorgen aan? Ontstaat er vertraging? Ik vraag me af wat voor het milieu nu echt beter is. Ik betreur ten zeerste dat u met de Raad geen afspraken heeft kunnen maken. Nu worden we echt met een gewetenskwestie geconfronteerd, en ik zal er vanavond nog eens goed over nadenken, want wat we in de milieucommissie hadden afgesproken is niet gebeurd.
Eén ding moet duidelijk zijn: de Raad heeft een aantal belangrijke wijzigingen aanvaard, maar schoon zijn onze auto's nog lang niet, en ze zullen het ook nooit worden. We hadden het nooit gedacht, maar we stellen een explosie van het verkeer vast, zowel in de geïndustrialiseerde landen als in de Derde Wereld. Daar is het verkeer nog niet eens op gang gekomen, maar dat zal zeker gebeuren, en ik hoop het ook voor de mensen die daar wonen. Misschien kunt u nog eens proberen tijdens een vergadering 's avonds laat één of ander compromis te sluiten, mijnheer Lange, want dan zijn we allemaal van een gewetenskwestie af. Ik zou graag voor uw uitstekende verslag stemmen, maar moeten we er misschien toch tegen stemmen? Dan stemmen we eigenlijk tegen het milieu, als ik het even scherp mag stellen, door alles weer op de lange baan te schuiven.

Schnellhardt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag over de verlaging van de uitstoot van uitlaatgassen door vrachtwagens, dat nu ter discussie staat, is volgens mij een voortzetting van onze pogingen de kwaliteit van de lucht in Europa te verbeteren zonder de mobiliteit van onze burgers in te perken. Dat is vandaag nog niet gezegd, maar dat bereiken we daardoor wel.
Ik zou de rapporteur willen danken voor zijn werk. Het verslag gaat hoofdzakelijk over de werkelijk belangrijke punten en ligt in het verlengde van de bestaande wetgeving betreffende de kwaliteit van de lucht. Staat u mij toe hier een algemene opmerking te maken over de formele opbouw van het verslag. Ik vraag me af of de technische criteria, die in de bijlage staan, werkelijk door de afgevaardigden moeten worden besproken. Zonder toelichting door een deskundige, dat was tenminste mijn ervaring, zijn de bijlagen voor de meesten van ons gewoon niet te begrijpen. Het lijkt me beter dat in dergelijke gevallen de juridische dienst de volgende keer zorgt voor de technische aanpassing van de voorstellen en besluiten van het Parlement.
Staat u mij toe nog een aantal opmerkingen te maken over de moeilijkste en meest controversiële punten van deze tweede lezing. Ik ben het met de rapporteur eens dat de overgang naar de nieuwe normen in één stap plaats moet vinden. Door het jaar 2006 als termijn voor te stellen, bewijzen wij tegenover de Raad dat we water bij de wijn doen, want ook wij doen een concessie vergeleken met de eerste lezing. Het voorstel van de Raad om hiermee te wachten tot 2008 lijkt mij onaanvaardbaar. De richtlijn betreffende de verbetering van de kwaliteit van de brandstof en de nu al bestaande katalysatortechniek stellen de Raad en het Parlement in staat aan hun ambitieuze doelstellingen vast te houden zonder te veel te eisen van het bedrijfsleven en de vervoersondernemingen. Ik zou willen herinneren aan onze ervaringen met het Auto-olieprogramma voor personenwagens. We hebben indertijd voet bij stuk gehouden, en nu blijkt dat we op de juiste weg zaten.
Een ander belangrijk punt is voor mij het bevorderen van de aanpassing van oudere voertuigen door middel van fiscale en andere stimulansen. Daar ligt volgens mij een enorm potentieel. Vrachtwagens hebben een bijzonder lange levensduur. Ook hier moeten we de fiscale mogelijkheden absoluut in overweging nemen, ook als men door het aanpassen slechts één criterium kan bereiken. Daardoor valt veel meer te bereiken. Al met al ben ik heel tevreden met...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Liikanen
Laat ik allereerst het Europees Parlement en met name de rapporteur, de heer Lange, bedanken voor het feit dat de tweede lezing van dit rapport zo snel gepresenteerd kon worden.
De tweede lezing van dit verslag bevat een aantal amendementen die de Commissie kan overnemen, zoals daar zijn de amendementen met betrekking tot het EEV-concept, het concept van het "zeer milieuvriendelijke voertuig". De EEV is een brandstof- en technologieneutraal concept, dat gebaseerd is op de meest geavanceerde technologie. Het stelt lidstaten en lokale autoriteiten in staat het gebruik van voertuigen die binnen het EEV-concept passen, fiscaal te stimuleren. Toekomstige bindende grenswaarden voor emissies zullen altijd vergezeld gaan van dit EEV-concept.
Vandaar dat de Commissie in beginsel bereid is het EEV-concept indien mogelijk uit te breiden met andere voertuigkenmerken zoals geluidsemissie, brandstofverbruik en aandrijftechnologie. Voorts steunt de Commissie de amendementen betreffende het opnemen in de richtlijn van alternatieve brandstoffen, in dit geval ethanol; het amendement inzake fiscale stimuleringsmaatregelen voor de aanpassing van oudere voertuigen; het amendement inzake het opnemen van zware bedrijfswagens in de algemene kooldioxide-strategie van de Gemeenschap; en het amendement betreffende de marktkwaliteit van LPG-brandstof.
De Commissie kan in principe ook het amendement over de controle op bijzondere emissieverminderingsstrategieën aanvaarden maar, wij zouden het tijdsschema voor de rapportage willen wijzigen. Volgend jaar worden de nieuwe cycli ingevoerd voor de typegoedkeuringstesten voor de emissies van in gebruik zijnde, nieuwe Europese auto's. Aan het eind van 2002 zou de Commissie een solide verslag kunnen opstellen over de werking en de gevolgen hiervan. Uit het feit dat de Raad het gemeenschappelijk standpunt met zijn veel stringentere grenswaarden voor deeltjes heeft goedgekeurd, blijkt wel dat de houding van de Raad enorm opgeschoven is in de richting van de door het Parlement in eerste lezing geformuleerde standpunten. De Commissie onderschrijft deze behoedzame aanpak van de emissie van ultrafijne deeltjes.
Het hete hangijzer bij deze amendementen voor tweede lezing is natuurlijk het tijdstip waarop de strenge normen voor zuurstof en stikstof, de NOx, van kracht moeten worden. De Commissie meent dat een datum voor oktober 2008 nauwelijks haalbaar is gelet op de ontwikkelingsfase waarin de voor de naleving van dergelijke strenge normen benodigde technologie zich bevindt. De laboratoriumproeven zijn veelbelovend, maar er is vooralsnog geen zekerheid dat deze technologie op lange termijn een betrouwbare en duurzame oplossing biedt voor het aan banden leggen van de uitstoot. Bovendien moeten er nog belangrijke zaken worden opgehelderd in verband met de marktkwaliteit van brandstoffen, vooral wat het zwavelgehalte betreft.
De Commissie keurt derhalve de volgende amendementen goed: het eerste deel van amendement 3, de amendementen 6, 7 en 10, de amendementen 16 tot en met 26 en de amendementen 29 tot en met 47. De Commissie kan in principe instemmen met de amendementen 1, 4, 5, 13, beide delen van amendement 12 en amendement 15. De Commissie verwerpt daarentegen amendement 2, het tweede deel van amendement 3, de amendementen 8 en 9, beide delen van amendement 11 en de amendementen 14, 27 en 28.

De Voorzitter
 Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Programma DAPHNE 2000-2003
De Voorzitter
 Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0056/1999), namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma (het programma-DAPHNE) (2000-2003) betreffende maatregelen ter voorkoming van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen [9150/1/1999-C5-0181/1999 - 1998/0192(COD)] (Rapporteur: mevrouw Aviles Perea).

Aviles Perea
Mijnheer de Voorzitter, in deze plenaire vergadering wordt het communautair actieprogramma DAPHNE inzake preventieve maatregelen ter bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen gepresenteerd. Geweld is een sociaal probleem dat helaas actueel is; het is een schending van de rechten van de mens en een aanslag op de lichamelijke, mentale en sociale gezondheid en op de kwaliteit van het bestaan. Het programma DAPHNE (2000-2003) zal een zeer belangrijk instrument zijn bij de strijd tegen geweld. Door het creëren van netwerken, door het uitwisselen van informatie over de beste aanpak, door samenwerking en door een grotere bewustmaking van de maatschappij in haar geheel zal dit programma in dit verband een meerwaarde toevoegen aan acties op plaatselijk, regionaal en nationaal niveau.
Het gemeenschappelijk standpunt noemt uitdrukkelijk het opnemen in het programma van de slachtoffers van seksuele uitbuiting en seksueel misbruik en ook het gemeenschappelijk vaststellen van prioriteiten. Dat moet worden bereikt door ervaringen over de door de lidstaten ondernomen acties uit te wisselen en de desbetreffende informatie steeds actueel te houden. De uitwisseling moet ook informatie omvatten over de verschillende wettelijke regelingen en de daarmee bereikte resultaten. De non-gouvernementele organisaties moeten gestimuleerd worden en wel met name de organisaties die zich bezighouden met het welzijn en de kwaliteit van het bestaan van kinderen, jongeren en vrouwen.
Het onderhavige programma zal vier jaar duren en na de eerste twee jaar is een evaluatie van de uitvoering voorzien. De acties zullen ook tot doel hebben het publiek en de media bewust te maken van dit ernstige probleem.
Voor het programma is 20 miljoen euro uitgetrokken en de communautaire bijdrage aan de financiering van de programma's kan variëren tot maximaal 80% van de totale kosten van de desbetreffende actie.
Voor de uitvoering van dit programma zal de Commissie worden bijgestaan door een comité, dat bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten en dat wordt voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.
Het programma zal door aanvullende kredieten openstaan voor de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie, de geassocieerde landen uit Midden- en Oost-Europa - op basis van de voorwaarden in de Europa-akkoorden - en voor Cyprus, Malta en Turkije.
Het programma DAPHNE heeft als doel het door non-gouvernementele en andere organisaties verrichte werk te steunen en te erkennen, met inbegrip van het werk van overheidsinstanties die zich met geweld bezighouden. Ook heeft DAPHNE tot doel de genoemde organisaties te laten samenwerken, de beste praktijken te laten uitwisselen - waaronder proefprojecten over geweldspreventie op communautaire schaal - en ondersteuning en bescherming aan kinderen, jongeren en vrouwen te geven.
De netwerken zullen een gemeenschappelijk front tegen geweld vormen, door dit geweld en de verschillende vormen, oorzaken en gevolgen ervan te analyseren.
Het reële effect van de verschillende vormen van geweld op de slachtoffers moet worden gemeten om juiste antwoorden te kunnen geven. De verschillende maatregelen en praktijken en de efficiëntie ervan moeten worden geëvalueerd om geweld te voorkomen en op te sporen, de slachtoffers te ondersteunen en herhaling van blootstelling aan geweld in de toekomst te voorkomen.
Ik heb al gezegd dat dit programma een belangrijk instrument zal zijn in de strijd tegen geweld jegens vrouwen, jongeren en kinderen en dat het ertoe zal dienen de maatschappij en de media bewust te maken van de noodzaak de slachtoffers van geweld te helpen en te beschermen.
Op het gemeenschappelijk standpunt zijn zes amendementen ingediend, die in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen zijn goedgekeurd en die aan de tekst zijn toegevoegd. Ik wil laten weten dat de amendementen 3 en 5 vervangen zullen worden door nieuwe amendementen die overweging 18 en de artikelen 5, 6 en 7 wijzigen teneinde onze tekst aan de redactie aan te passen die het Bemiddelingscomité voor SOCRATES heeft uitgewerkt. Deze nieuwe tekst betekent een horizontale oplossing voor de comités bij de meeste programma's. De redactie moet derhalve aangepast worden en wij hopen dat het Parlement dit op adequate wijze zal doen.
Daar dit een zeer belangrijk programma is, verzoek ik u tijdens de stemming unaniem uw steun uit te spreken voor dit programma. Wijj hopen dat het in de tweede lezing samen met de ingediende amendementen wordt goedgekeurd en dat de Commissie en de Raad de amendementen aanvaarden, zodat bemiddeling kan worden vermeden.
Ik wil mijn bijdrage niet afsluiten zonder de naam te noemen van de eerste rapporteur van dit verslag, mevrouw Benassar. Nadat zij bij de verkiezingen van 13 juni niet als lid was teruggekeerd, ben ik als rapporteur benoemd en heb ik het werk voortgezet dat zij was begonnen. Ik heb dus haar arbeid gecontinueerd en proberen te werken aan deze zeer belangrijke actie die de Commissie moet ondernemen voor het verdedigen van vrouwen, jongeren en kinderen, om het geweld dat helaas dagelijks op hen wordt uitgeoefend te voorkomen.

Klaß
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vandaag bespreken we DAPHNE, het programma voor maatregelen ter bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen. Het is de hoogste tijd om een positief besluit te nemen over dit programma, zodat we kunnen aanknopen bij de begroting die nu afloopt. Dit is een belangrijk programma, en het strookt ook met onze verplichting de gezondheid van de burgers in de Europese Unie goed te beschermen. We worden in de Gemeenschap helaas nog vaak geconfronteerd met de gevolgen van geweld, en dit betekent een ernstig gevaar voor de volksgezondheid.
We spreken hier niet slechts - en dit woordje "slechts" plaats ik natuurlijk tussen aanhalingstekens - over lichamelijk geweld en seksueel geweld. De bescherming tegen geestelijk geweld, dat veel meer verschillende vormen aan kan nemen, en waartegen de slachtoffers zich nog veel moeilijker kunnen verdedigen, hoort ook thuis in het programma DAPHNE. De definitie van gezondheid mag niet worden beperkt tot het lichamelijk welzijn. Iedere vorm van geweld brengt ook psychische wonden toe, die zelden of slechts moeizaam kunnen genezen. Daarom moeten we netwerken in het leven roepen en de bestaande netwerken versterken.
Het is echter even belangrijk de desbetreffende informatiecampagnes te steunen, en daarbij speelt de uitwisseling van informatie een belangrijke rol. Die uitwisseling moet ook plaatsvinden bij de strafrechtelijke vervolging. Als een inbeschuldigingstelling plaatsvindt moet iedere vorm van discriminatie van de slachtoffers worden vermeden. We moeten er beslist voor zorgen dat de slachtoffers afdoende informatie over hun rechten krijgen. De samenleving moet meer begrip tonen bij de behandeling van geweldmisdrijven tegen vrouwen, kinderen en jongeren.
Kinderen en jongeren, maar helaas ook nog altijd vrouwen, hebben een bijzondere bescherming nodig, en we kunnen de uitdaging van de toekomst alleen maar aan als we ook aan het welzijn van de zwaksten in onze samenleving denken. Ten slotte wil ik mevrouw Aviles Perea van harte bedanken voor haar snelle en bekwame werk, en dat in een overgangsperiode. Ik ben blij dat het verslag nu al op tafel ligt, want we hebben haast.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Aviles willen feliciteren, want ze heeft zich werkelijk heel snel kunnen inwerken in deze delicate materie, en daardoor heeft de vrouwencommissie dit verslag zo snel kunnen voorleggen. Ik had echter gehoopt dat meer mannen aan de uitwerking ervan hadden meegewerkt, want geweld tegen vrouwen en kinderen is eigenlijk geen vrouwenprobleem, maar een mannenprobleem.
Ik ben ervan overtuigd dat dit programma een grote stap in de juiste richting betekent voor de strijd tegen lichamelijk, seksueel en geestelijk geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen. We moeten echter allemaal beseffen dat het niet meer dan een stap is, en dat er nog heel wat werk aan de winkel is voor we geweld als fenomeen echt aan kunnen pakken. Wij als Parlement hebben in 1999 ondanks heftig verzet weten te bereiken dat er een campagne tegen geweld tegen vrouwen op gang is gekomen. De Eurobarometer-enquête die in mei jongstleden is gepubliceerd, heeft duidelijk gemaakt dat geweld in onze samenleving een enorm probleem is, en welke lacunes door ons nog moeten worden aangevuld.
Europol en het STOP-programma zijn instrumenten om de vrouwenhandel te bestrijden. De lidstaten hebben al veel gedaan, onder andere naar aanleiding van de campagnes. Tijdens de conferenties onder het Oostenrijkse, Duitse en Finse voorzitterschap is pas echt duidelijk geworden hoe ingewikkeld en subtiel de bestrijding van geweld eigenlijk is. Mijn lidstaat, Duitsland, heeft bijvoorbeeld naar aanleiding daarvan een nationaal actieplan tegen geweld voorgesteld. Andere landen doen dat ook. Ik geloof dat daardoor duidelijk wordt aangetoond dat we een belangrijke impuls hebben gegeven.
Het verslag van mevrouw Aviles over het gemeenschappelijk standpunt is ten slotte pas aangenomen na lang touwtrekken over de keuze van artikel 152 als rechtsgrondslag, dat wil zeggen de medebeslissingsprocedure, in plaats van artikel 235. Mijn fractie heeft hiermee tandenknarsend ingestemd, maar alleen omdat de definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie, die bepaalt dat gezondheid een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn is, en niet slechts het ontbreken van ziektes en kwalen, nu blijkbaar door de Raad erkend en gebruikt wordt.
Bepaalde accenten in het DAPHNE-programma had mijn fractie graag anders willen plaatsen, bijvoorbeeld de relatie met andere programma`s van de Gemeenschap zoals PHARE, TACIS en MEDA, omdat daar het echte geld ligt voor preventie en voor campagnes in de kandidaat-landen, maar desondanks ondersteunen we mevrouw Aviles. Daardoor hopen we het snel met de Raad eens te worden en een bemiddelingsprocedure te vermijden. We vragen slechts zes wijzigingen van het gemeenschappelijk standpunt. We willen het programma starten, en daarom pleiten we er nadrukkelijk voor om ook de media hierbij te betrekken. Ik ben heel dankbaar voor het werk dat u heeft verricht en hoop dat de Raad met onze amendementen rekening zal houden.

Sanders-ten Holte
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste plaats wil ik mevrouw Aviles Perea bedanken voor haar grondige werk. Ze heeft een aantal amendementen opnieuw ingediend die onze fractie van harte zal steunen, met name de definitie van de gezondheid. Dat vind ik een hele verbetering. Nog steeds denken veel mensen, mannen maar ook vrouwen, dat geweld jegens vrouwen in de Europese Unie een zeldzaam fenomeen is geworden. Niets is minder waar. Een op de vijf vrouwen in de Europese Unie is er ooit slachtoffer van geweest, dus ook in onze eigen omgeving. Je hoeft niet ver te zoeken. Er zijn wellicht nog meer slachtoffers, maar het gepleegde geweld is dan nooit aangegeven bij de politie of het opvanghuis. Het meeste geweld komt namelijk voor in de zogenaamde thuissituatie, waardoor het verschijnsel minder zichtbaar is. Veel vrouwen willen nog steeds de vuile was binnenhouden. Ze schamen zich.
Vaak ook wordt het verband tussen geweld binnen het gezin enerzijds en bescherming van de kinderen anderzijds over het hoofd gezien. Als de rechtbank bijvoorbeeld het contact tussen de gewelddadige partner of ex-partners en zijn kinderen toestaat, dan blijft de vrouw via de kinderen blootgesteld aan geweld. Op deze plaats vraag ik daar nog eens nadrukkelijk aandacht voor. Het Daphne-programma is concreet bedoeld om non-gouvernementele organisaties en andere instellingen aan te moedigen en te ondersteunen om zich in te zetten om allerlei vormen van geweld tegen kinderen en vrouwen te bestrijden. Toegevoegde waarde verlenen aan nationale maatregelen vind ik een goede zaak. Prima dus. Liberalen willen geenszins de wetgeving van de lidstaten op het vlak van geweld tegen vrouwen en kinderen harmoniseren. Wel is mijn fractie van mening dat de lidstaten die op dit punt een achterstand hebben moeten worden aangezet hun wetgeving aan te passen.
Bovendien vind ik het nodig dat de invalshoek wordt verschoven. In plaats van vrouwen een ander gedrag op te leggen, moet men met name kijken naar het gedrag en de houding van mannen. Het ligt niet aan de korte rok, mijnheer de Voorzitter. Bewustmakings- en voorlichtingscampagne over geweld tegen vrouwen zijn hard nodig. Dit vraagstuk moet, wat mij betreft, hoog op de politieke agenda.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het doet mij genoegen dat het DAPHNE-programma verlengd wordt. De EP-leden hebben in 1996 een helder standpunt ingenomen wat betreft het verslag van Marianne Eriksson. Ook nu tonen ze zich weer standvastig met het verslag van Maria Antonia Aviles Perea. Dankzij deze vastberadenheid wordt er inmiddels op politiek niveau gewerkt aan de bestrijding van het geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen.
In landen waar de rechtsorde al meer dan vijftig jaar in het beginsel van de mensenrechten ligt verankerd, is dergelijk geweld onacceptabel. De waardigheid van de slachtoffers van geweld moet voorop staan. Verder moet niet alleen hun lichamelijke, maar ook hun geestelijke gezondheid in ogenschouw worden genomen. Preventie lijkt me de beste oplossing. Als we de slachtoffers hun waardigheid willen teruggeven, dient de politiek rekening te houden met zowel de oorzaken als de gevolgen van dit geweld. We willen dat de oorzaken van geweld in het kader van het DAPHNE-programma worden onderzocht en bestreden. In de meeste gevallen wordt geweld veroorzaakt door mannen en daarom betreur ik het, net als mevrouw Gröner, dat hier vanavond zo weinig mannen aanwezig zijn. We hopen dat de aandacht voor de gevolgen en een krachtige remedie ertoe zullen leiden dat het geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen tot een einde komt.
Dit programma moet zo breed mogelijk worden opgezet en betrekking hebben op zowel kinderen als vrouwen. We mogen deze twee categorieën slachtoffers niet met elkaar verwarren. In navolging van bijvoorbeeld Frankrijk moet Europa een handvest voor de rechten van het kind opstellen. Het Europees Parlement dringt hier al enige tijd op aan. Vandaag vieren we de tiende verjaardag van de internationale Conventie voor de rechten van het kind.
Ook over de waardigheid van de vrouw mag geen enkele dubbelzinnigheid bestaan. Het begrip "seksuele uitbuiting" staat voor het handel drijven met andermans lichaam. Vaak is mensensmokkel synoniem voor prostitutie. In een rechtsstaat is het ontoelaatbaar dat de commercialisering van de vrouw wordt geaccepteerd, georganiseerd of gestimuleerd. Gelukkig wordt men er zich steeds meer van bewust dat verkrachtingen en vergelijkbare wanpraktijken niet enkel een vergrijp zijn, maar een misdaad. Deze bewustwording is een recent proces. Het doet me genoegen dat geweld tegen kinderen en vrouwen niet langer een taboe is. Het programma waarover hier gesproken wordt, is een experimenteel programma, dat tot model moet worden verheven. Het is met het oog op de komende uitbreiding van de Unie tot stand gekomen. De doelstellingen moeten echter verder reiken. Het programma moet onze democratische waarden over de gehele wereld propageren. Als Europeanen mogen we onze verantwoordelijkheid niet uit de weg gaan.
Ik hoop dat het nieuwe DAPHNE-programma zo snel mogelijk tot uitvoer wordt gebracht en dat er meer tijd en financiële middelen beschikbaar voor worden gemaakt. We moeten ons ervan bewust zijn dat het hier niet slechts om de gezondheid gaat, maar om een fundamenteel recht van de burgers. Dit programma moet iedere vorm van seksueel geweld en geweld tegen kinderen in de kiem smoren.

Thomas-Mauro
Mijnheer de Voorzitter, met het DAPHNE-programma moet een ambitieuze doelstelling verwezenlijkt worden. Het geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen kan worden aangepakt door het onder de aandacht van de burgers te brengen en hen erover te informeren.
De overwegingen in deze tekst hebben betrekking op de wanhoop van kinderen en vrouwen die niet alleen lichamelijk maar ook geestelijk worden geteisterd. Het gaat hier dus zowel om de fysieke als de mentale gezondheid van onze burgers. Iedere vorm van direct of indirect geweld tegen zwakkeren moet streng worden veroordeeld.
Ik heb zelf de indruk dat geweld met name voorkomt binnen relaties, in gezinnen, op het werk, op de televisie, in het sociale leven en in de politiek. De burgers worden in toenemende mate aangetrokken door perversiteiten, agressie en criminaliteit. Bovendien wordt er in deze maatschappij nauwelijks omgekeken naar de slachtoffers. Het recht van de sterkste overheerst.
In dit tijdperk zijn normen uit den boze. Er wordt niet opgetreden tegen perverse excessen, omdat daarmee onze vrijheid zou worden aangetast. We hebben onze morele en religieuze waarden verloren en zijn alleen nog maar bereid tegen het moreel verval op te treden als de gevolgen daarvan zichtbaar zijn, bijvoorbeeld als iemand een blauw oog heeft. Ook zijn we tot actie bereid als een voorval door de media wordt belicht. Daarom moeten er in het kader van het DAPHNE-programma informatiecampagnes worden gehouden.
Geweld kent geen grenzen en is van alle tijden. We leven nu in 1999 en debatteren hier in het Parlement over geweld tegen kinderen en vrouwen in Europa. We bevinden ons niet in de wrede, obscurantistische en mythische Middeleeuwen, maar aan de vooravond van de eenentwintigste eeuw.
Het is van groot belang dat het DAPHNE-programma wordt opgezet. We moeten ieder initiatief steunen dat deze donkere zijde van onze maatschappijen zichtbaar maakt. Voor prostitutie, pedofilie en dergelijke duistere zaken bestaan geen grenzen. Kijk bijvoorbeeld maar naar het Internet.
Onze lidstaten moeten daarom samenwerken en informatie uitwisselen. De Europese Unie kan zorgen voor een toegevoegde waarde met betrekking tot de maatregelen die in de lidstaten worden getroffen. De lidstaten hebben evenwel de taak om kinderen, vrouwen en andere burgers te beschermen tegen dergelijke wanpraktijken. Iedere staat kent de mentaliteit en het gedrag van zijn eigen burgers immers het best. Deze mentaliteit en dit gedrag zijn namelijk deels door de eigen staat gevormd. De nationale staat moet het gezin weer de hoeksteen van de maatschappij maken en een einde maken aan dit structurele geweld, dat van generatie op generatie wordt overgebracht.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in mijn bijdrage de fundamentele rol willen benadrukken die het Europees Parlement, met name de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, heeft gespeeld bij het realiseren van het naar ik hoop vandaag te houden debat over de definitieve goedkeuring van dit programma. In andere bijdragen is er al aan herinnerd dat het Europees Parlement een aantal jaren geleden proefprojecten heeft gestimuleerd ter ondersteuning van non-gouvernementele organisaties en lagere overheden die al lange tijd actie ondernemen ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en kinderen. Dit verschijnsel van geweld tegen vrouwen en kinderen is helaas niet alleen wijdverbreid, maar neemt ook steeds meer toe en het manifesteert zich langzamerhand ook in nieuwe en meer verfijnde gedaantes, die daarom ook moeilijker te bestrijden zijn.
Het programma waarover wij vandaag beraadslagen, is het resultaat van dit voorgaande werk. Met de uitvoerende Commissie is er een zeer diepgaande discussie over gevoerd, met name over de wijziging van de rechtsgrond en dus over de stap achteruit die dit voorstel volgens ons betekent ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel.
Ik wil daar weliswaar niet op terugkomen, maar toch wil ik een zekere mate van voldoening uitspreken over het feit dat ondanks de wijziging van de rechtsgrond in ieder geval enkele voor ons zeer belangrijke elementen door de Commissie en de Raad zijn overgenomen. Ik doel op het feit dat in het gemeenschappelijk standpunt verwezen wordt naar lichamelijke, psychische en sociale gezondheid, de kwaliteit van het bestaan, geweld als schending van de rechten van de mens en vooral op het feit dat het programma ook de slachtoffers van mensenhandel en seksuele uitbuiting omvat. Ook lijkt mij de erkenning van de belangrijke rol van NGO's, multidisciplinaire netwerken en overheidsinstanties die al een waardevolle rol spelen - vooral bij preventie en steun en bescherming van de slachtoffers - zeer veelbetekenend. Wil dit programma echt een meerwaarde krijgen, dan moet er een omvangrijke informatiecampagne worden opgezet. Daarbij moeten het Parlement en de Commissie worden betrokken, maar vooral ook de lidstaten, die hun volledige verantwoordelijkheid bij de strijd tegen geweld op zich moeten nemen.

Bordes
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard heb ik geen enkel bezwaar tegen het feit dat een deel van de begroting wordt besteed aan preventieve maatregelen ter bestrijding van het geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen. Ik vind echter wel dat dit geld ten goede moet komen aan de organisaties die op dit gebied veldwerk verrichten. Het voorgestelde bedrag is mijns inziens bespottelijk laag en ik ben ontsteld over het feit dat de Raad dit bedrag nog verder wil terugdringen.
Het Europees Parlement en de Raad proberen er met dit programma wel erg makkelijk vanaf te komen, want we moeten constateren dat naast geweld in de privésfeer en het geweld dat samenhangt met seksuele uitbuiting, ook het maatschappelijk geweld toeneemt. Oorzaak van dit geweld is de toename van de armoede onder de minder bedeelde bevolkingsgroepen. De werkloosheid heeft daar hard toegeslagen. Bovendien zijn de arbeidsomstandigheden van hen die nog een baan hebben, verslechterd.
Vrouwen en moeders worden bijvoorbeeld gedwongen 's nachts aan de lopende band te werken zodat de machines optimaal kunnen worden benut en de aandeelhouders hun winsten kunnen maximaliseren. Is dat geen vorm van geweld? De Europese instellingen tolereren deze vorm van geweld niet alleen, maar wakkeren haar ook nog aan door in de sociale wetgeving van sommige lidstaten bepalingen te laten schrappen die vrouwen nog enige bescherming bieden. In het DAPHNE-programma wordt deze vorm van geweld niet aangepakt.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw Aviles Perea, ik wil ook mevrouw Benassar noemen, die in de afgelopen legislatuur ervoor gewerkt heeft om dit programma te doen slagen.
Het Europees Parlement en vooral de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen hebben een uiterst belangrijke rol gespeeld om de kwestie van geweld tegen vrouwen en kinderen een vaste plaats op de Europese agenda te geven. De rechtsgrond is gewijzigd en daarom hebben wij nu te maken met een medebeslissingsprocedure inzake volksgezondheid. Geweld is immers een fysieke en psychische daad, die alle lagen van de bevolking treft. Het Parlement houdt voet bij stuk wat betreft de definitie die de Wereldgezondheidsorganisatie van gezondheid geeft. Daarom omvat voor ons de definitie van gezondheid niet alleen de afwezigheid van ziekte, maar een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn.
De acties van het programma DAPHNE moeten ook op de steun kunnen rekenen van de NGO's en, zoals wij in onze amendementen hebben voorgesteld, van de media. Dit omdat de vrouwen, die tot de burgers in Europa behoren die het meest aarzelend tegenover de Europese Unie staan, moeten weten dat programma's als DAPHNE bestaan en dat deze hen aangaan.
Zo komt in Portugal statistisch gezien geweld tegen vrouwen meer voor in kringen met hogere inkomens of in kringen met een hoger cultureel niveau. Dat betekent niet per se dat daar meer geweld tegen vrouwen en kinderen voorkomt, maar volgens mij wel dat er in die kringen meer financieel onafhankelijke vrouwen zijn, met meer culturele bagage en meer moed om bij de politie aangifte te doen. Een praktische maatregel die in Portugal genomen is, ten minste in de stedelijke gebieden, en die direct een enorm verschil betekende, was het inzetten van vrouwelijke agenten voor het in ontvangst nemen van aangiftes door vrouwen.
Tot slot wil ik van de aanwezigheid van commissaris António Vitorino, die bij de Top van Tampere aanwezig was, gebruik maken om hem te verzoeken ons te zeggen hoe het uiteindelijke besluit van de Raad om geweld tegen mensen, met name tegen vrouwen en kinderen, in de sfeer van het strafrecht te trekken - iets wat wij toejuichen - in de praktijk vertaald zal worden. Wat gaat er veranderen en hoe, mijnheer de commissaris?

Prets
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Aviles voor haar verslag willen bedanken, omdat zij ons daarmee een nieuw instrument biedt om geweld tegen vrouwen en kinderen aan te pakken, maar vooral ook om aan te tonen waar en hoe dat geweld wordt gepleegd. Hier wordt ook een definitie van geweld geleverd, want geweld betekent voor ons iedere vorm van gebruik van macht, misbruik van macht, dwang of toebrengen van letsel. Geweld valt nooit te rechtvaardigen, maar helaas wordt het in het gezin maar al te vaak heel lang geduld. Daarom moeten we geweld tegen vrouwen en kinderen duidelijker zichtbaar maken, pas dan kunnen we helpen.
We weten ook dat geweld toeneemt als er geen straf op volgt. Het is moeilijk om een gewelddadige relatie op eigen kracht te beëindigen. De vrouwen en kinderen die het slachtoffer zijn, hebben veel hulp nodig, en vooral ook bescherming. De samenleving heeft de plicht, wij allen hebben de plicht de beste hulp en bescherming te bieden die maar mogelijk is. DAPHNE is een maatregel die ons in staat stelt dit geweld aan te pakken. We moeten echter ook het recht in de lidstaten aanpassen. Mag ik Oostenrijk als voorbeeld noemen? Oostenrijk zit in de voorhoede door de wet voor de bescherming tegen geweld, die sinds 1997 bestaat. Daarin staat dat een vrouw haar man weg kan sturen als hij gewelddadig is. Daardoor zijn de vrouwen niet meer gedwongen met hun kinderen naar een blijf-van-mijn-lijfhuis of een vergelijkbaar verblijf te gaan. Dit recht geldt eerst voor een periode van zeven dagen en kan zo nodig worden verlengd tot de zitting inzake de scheiding. Ik zou de andere landen willen voorstellen ook een dergelijke wet uit te vaardigen, want daardoor kan de vrouw beter worden beschermd en wordt ze in haar waardigheid gelaten, ook in de praktische zin.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is zeer verheugd dat wij nu de laatste stappen zetten op weg naar de goedkeuring van het programma DAPHNE 2000-2003, een vierjarig communautair actieprogramma, dat voortborduurt op de ervaringen die zijn opgedaan bij het initiatief DAPHNE dat ontstond toen het Europees Parlement in 1997 voor de eerste keer fondsen begrootte voor de bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen.
Het programma heeft als solide fundament het hooghouden van de mensenrechten, of dat nu de rechten van kinderen behelst zoals in de VN-Conventie voor de rechten van het kind, of die van vrouwen zoals geformuleerd in de Verklaring van Peking en het Actieplatform van 1995.
Het eerste voorstel van de Commissie dateert van mei 1998, en de procedure heeft de afgelopen 18 maanden niet alleen een wijziging van de rechtsgrondslag overleefd, maar ook een verdragswijziging en een comitologiewijziging alsmede een wisseling van de wacht bij zowel het Parlement als de Commissie. Het is duidelijk een winterharde plant, die voorbestemd is om te groeien en te bloeien en in de Gemeenschap een krachtig middel te worden tegen het boosaardige geweld waar de meest weerlozen van onze samenleving mee geconfronteerd worden.
Ik zou vooral mevrouw Bennasar Tous en mevrouw Aviles Perea lof willen toezwaaien voor het werk dat zij verzet hebben tijdens de goedkeuringsprocedure. Zij hebben het Parlement geleid tijdens de vaak moeizame onderhandelingen. Ik zou ook het Duitse en het Finse voorzitterschap willen prijzen. Dankzij hun steun kunnen wij de tweede lezing vandaag behandelen, waardoor het programma voor 1 januari volgend jaar kan worden goedgekeurd.
Tot slot zou ik ook een compliment willen uiten aan het adres van mijn voorgangster, mevrouw Gradin, die het DAPHNE-dossier zeer bekwaam en met kennis van zaken beheerd heeft. Het programma DAPHNE is een voortzetting van het initiatief DAPHNE, maar met twee belangrijke verschillen. Ten eerste kunnen de kandidaatlanden en de EVA-landen aan het programma deelnemen. Dat zal een beduidende steun zijn voor de slachtoffers van grensoverschrijdende handel in vrouwen en kinderen. Ten tweede kunnen nu ook andere organisaties dan NGO's inschrijven op het programma. In het licht van de uiteenlopende tradities binnen de lidstaten hoop ik dat deze veranderingen de doelmatigheid enorm zullen vergroten.
De Commissie neemt alle zes amendementen van het Parlement over.
Wij hopen dan ook dat het programma DAPHNE zo spoedig mogelijk wordt goedgekeurd. Zodra dat is gebeurd, gaat de Commissie met het Parlement en de lidstaten samenwerken om ervoor te zorgen dat de doelstellingen van het programma worden verwezenlijkt. De Commissie zal er vooral op toezien dat dit programma een relevant instrument wordt voor het kanaliseren van de synergie tussen overheden en NGO's, om zo de fysieke en psychologische integriteit en het sociale welzijn van kinderen, jongeren en vrouwen op alle gebieden te vrijwaren. Ik ga ervan uit dat dit initiatief in combinatie met de in Tampere ontstane perspectieven in de nabije toekomst zal leiden tot gemeenschappelijke definities, gemeenschappelijke strafrechtprocedures en gemeenschappelijke sancties die door de lidstaten gehanteerd zullen worden in geval van mensenhandel en misdaden tegen kinderen.
Het is de bedoeling in de hele Europese Unie en de kandidaatlanden netwerken op te zetten tussen vakbekwame organisaties die zich actief inzetten voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen en kinderen. Verder moet het Europese publiek zich als geheel meer bewust worden van de aard van dit kwaad, van de noodzaak ertegen te strijden en de wijze waarop dat dient te gebeuren.
Aan de vooravond van een nieuw millennium kan ik wel zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat de ongebreidelde steun van het Europees Parlement voor dit programma het beste en meest sprekende teken is dat de bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen voor de Unie een politieke prioriteit van de eerste orde is.

De Voorzitter
 Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

Rechten van het kind
De Voorzitter
 Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de tiende verjaardag van de internationale Conventie voor de rechten van het kind.
Ik geef het woord aan de heer Vitorino, namens de Commissie.

Vitorino
Ik ben ervan overtuigd dat het onderwerp dat vandaag aan de orde is, een gedetailleerde behandeling verdient van de Commissie en de Unie als geheel.
Zoals wij bij het voorgaande debat al zagen, zet de Commissie zich reeds op verschillende terreinen in voor kinderen, hoewel de actiebevoegdheid waar het kinderen betreft in de meeste gevallen nog altijd bij de lidstaten ligt.
Kinderen vormen een buitengewoon kwetsbare groep. Zo verleent de Gemeenschap al jaren steun aan landen die grote problemen hebben op het vlak van de economische uitbuiting, de verwaarlozing en de prostitutie van kinderen. Wij hebben daarvoor speciale projecten opgezet, die gericht zijn op een verbetering van de sociale hulpverlening, de bescherming, het welzijn, de herintegratie en het onderwijs.
Ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de internationale Conventie voor de rechten van het kind is er in 1999 een spectaculaire plaats ingeruimd voor de rechten van kinderen onder het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten, Hoofdstuk B.7/7 van de begroting van de Europese Unie.
De Commissie voert reeds het initiatief DAPHNE uit voor de bestrijding van geweld tegen jongeren en kinderen en dit zal volgend jaar, zoals ook uit het voorgaande debat is gebleken, worden opgevolgd door het programma DAPHNE 2000-2003. Via het programma STOP en haar activiteiten op het gebied van politiële en gerechtelijke samenwerking trekt de Commissie ten strijde tegen de seksuele exploitatie van kinderen met inbegrip van de kinderporno op het Internet.
Binnen het kader van de politiële samenwerking en de derde pijler heeft de Commissie nu de bevoegdheid om samen met de lidstaten gemeenschappelijke initiatieven te ontplooien en voert zij actief strijd tegen de seksuele uitbuiting van kinderen. In januari mondde een medebeslissingsprocedure uit in de goedkeuring van een actieplan ter bevordering van een veiliger gebruik van Internet, dat kinderen moet beschermen tegen geweld en pornografie. Dit was het vervolg op een aanbeveling uit 1998 inzake de bescherming van minderjarigen en van de menselijke waardigheid. De Commissie houdt zich momenteel bezit met de toepassing van deze maatregelen. In mei heeft de Commissie een aanbeveling aangenomen over de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bestrijding van het kindersekstoerisme en zij heeft op dit gebied een aantal projecten geselecteerd die in aanmerking komen voor cofinanciering.
Door actief te zijn op sociaal gebied en op onderwijsgebied poogt de Commissie ook de levenskwaliteit van kinderen te verbeteren en ze meer kansen te bieden op zelfontplooiing en het volgen van onderricht. Er gaan bij tijd en wijle stemmen op om bij de Commissie een afdeling kinderzaken op te richten. Dat is een voorstel dat naar mijn mening nadere studie behoeft, vooral met het oog op de menselijke en financiële bronnen die momenteel beschikbaar zijn.
De Commissie zal ook de suggestie meenemen om een mededeling over kinderen te publiceren ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de Conventie. Dit vergt natuurlijk wel enige tijd. Ik ben u dankbaar voor het feit dat dit onderwerp op de agenda van de plenaire vergadering van het Europees Parlement is geplaatst. De Commissie zal het verslag van dit debat aandachtig bestuderen en al het nodige doen om aan uw zorgpunten tegemoet te komen. Op die manier beperken wij ons niet tot de viering van het tienjarig bestaan van de Conventie, maar komen wij ook met concreet beleid ter verwezenlijking van de doelstellingen van dit document.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik steek van wal met een technische opmerking. Het debat dat wij hier met zoveel overgave voeren, is onderdeel van een lang en moeizaam technisch proces. Om te beginnen meenden wij dat er een echte resolutie zou zijn en vervolgens een mondelinge vraag; in werkelijkheid hebben de leden in groten getale een mondelinge vraag ondertekend. Ik hoop dat diezelfde leden ook de resolutie zullen tekenen waarin dit debat uiteindelijk zal resulteren. Wij hebben ons enorm veel moeite getroost om al die handtekeningen te verzamelen. Ik hoop dat de namen van de collegae die ondertekend hebben ook op de agenda zullen worden vermeld.
Ik wil de Commissaris bedanken voor zijn verklaring: "Wij verlangen van de Europese Unie dat zij oplettend luistert naar de stem van haar 90 miljoen kinderen en jongeren van onder de achttien. Wij zijn bang dat de manier waarop Europa zich ontwikkelt, reële risico's meebrengt voor de veiligheid, de bescherming en het welzijn van haar jonge burgers. Ondanks het feit dat de landen van de Europese Unie tot de rijkste ter wereld behoren, leeft 20 procent van Europa's kinderen in armoede."
Dit zijn niet mijn eigen woorden. Het zijn de woorden van kinderen en jongeren uit mijn land, Ierland, en uit andere landen van de Europese Unie. Zij kunnen beter dan ik verwoorden hoe kinderen worden uitgesloten van het Europese beleid, terwijl dat beleid en de bijbehorende wetten wel degelijk op een andere manier dan bij volwassenen, rechtstreeks invloed uitoefenen op hun leven. Kinderen hebben op Europees niveau nauwelijks prioriteit. Alleen de weerzinwekkende affaire-Dutroux in België heeft een politieke respons van betekenis opgeleverd. Toen stonden de leden van dit parlement in de rij om mijn resolutie over deze tragedie te ondertekenen. Maar zelfs bij die gelegenheid was de institutionele reactie van de Unie hoofdzakelijk gericht op seksueel misbruik en mensenhandel, en niet zozeer op het hele scala aan Europese onderwerpen dat betrekking heeft op kinderen.
Doordat er in het Verdrag geen duidelijke rechtsgrondslag is, worden de specifieke noden en behoeften van kinderen genegeerd. Deze week viert de wereld de tiende verjaardag van de Conventie voor de rechten van het kind. Geen enkel ander verdrag is op een dergelijk grote schaal geratificeerd. Bovendien is dit wereldwijd de meest veelomvattende wettekst over de rechten van het kind. Met uitzondering van de Verenigde Staten en Somalië hebben alle landen ter wereld deze Conventie geratificeerd. Maar hoewel ook de lidstaten van de Unie haar hebben geratificeerd, zijn de Europese instellingen er nog altijd niet in geslaagd de Conventie metterdaad toe te passen.
Wij verkeren nu in de absurde situatie dat de lidstaten de belangen van het kind in wet en beleid moeten bevorderen terwijl de Unie geen enkele bindende verplichting heeft om die belangen te beschermen. Kinderen zijn op dit moment onzichtbaar in de Europese wetgeving. Vaak worden de belangen van kinderen overvleugeld door die van de Europese markt. Zo kan de bescherming van kinderen en hun veiligheid geschaad worden door een gebrekkige regelgeving voor de dienstensector, bijvoorbeeld waar het gaat om Internet en televisiereclame. In tegenstelling tot hun status in de Conventie worden kinderen vaak gezien als een last, als ondergeschikten, slachtoffers of hinderpalen. In het Verdrag staat de burger als werknemer zo centraal, dat de belangen van kinderen niet aan bod komen. Slechts in een actieprogramma en een enkele, tijdelijke begrotingslijn zijn kinderen de doelgroep. In de totale Europese begroting wordt niet meer dan 5 miljoen euro uitgetrokken voor steun die rechtstreeks aan kinderen ten goede komt. Sinds de begrotingslijn voor kinderen en gezinnen van DG4 geschrapt is, bestaat er geen enkele begrotingslijn meer met kinderen als algemene doelgroep. Kinderen zijn onzichtbaar geworden in het Europese beleid.
Het grootste euvel is wel dat er geen coördinatie en geen afdeling is bij de Commissie en ook geen Directoraat-Generaal dat het voortouw neemt bij de uitwerking van een coherent, globaal beleid voor kinderen. Tot mijn genoegen heb ik u horen zeggen dat u een dergelijke optie in overweging neemt, mijnheer de Commissaris. Wij hopen dat er snel actie zal worden ondernomen.
Ik zou ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de Conventie de volgende aanbevelingen willen doen. De Commissie zou vanwege deze tiende verjaardag met een mededeling moeten komen over de rechten van kinderen en zij zou een afdeling kinderzaken moeten oprichten. Verder is het aan de lidstaten om bij de volgende herziening van de verdragen een duidelijke rechtsgrondslag te formuleren op basis waarvan de belangen van het kind gepropageerd kunnen worden. Het Parlement moet kinderen meer zichtbaar maken in de begrotingslijnen en de Commissie moet de dialoog met NGO's die kinderen vertegenwoordigen, aanscherpen en stroomlijnen.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, op 20 november 1989 is de VN-Conventie voor de rechten van het kind gesloten, en het tienjarig jubileum lijkt me een goede aanleiding om eens een balans op te maken. Onze lidstaten hebben de Conventie inderdaad geratificeerd, maar sommige hebben een voorbehoud op bepaalde punten gemaakt, en het is de hoogste tijd om dat voorbehoud in te trekken.
Als Sociaal-Democraten hebben wij er in de afgelopen tien jaar met nadruk voor gepleit meer aandacht te besteden aan de rechten van het kind en daar ook met meerdere belangrijke verslagen en resoluties de nadruk op gelegd. De eerste stap was het verslag-Gröner uit 1991, waarin het Parlement zich voor het eerst met de problemen van kinderen bezig hield, en toen al hebben wij een ombudsman voor kinderen geëist. Ik wil ook het verslag-Bandres Molet noemen over het Europees Handvest voor de rechten van het kind, en het verslag-Zimmermann van vorig jaar, over de situatie van minderjarigen. Ook in de verslagen over de internationale conferenties van de VN hebben we samen met derde landen, vooral met de ACS-landen, politieke prioriteit gegeven aan de behoeften van het kind.
Het Parlement heeft de Commissie in de loop der jaren een hele serie voorstellen gedaan, en verwacht nu van de Commissie dat ze een mededeling zal publiceren met een beschrijving van al deze initiatieven. We moeten ze indelen naar prioriteit, en vervolgens de hele lijst systematisch afwerken. Helemaal bovenaan op de lijst staat dat de grondrechten van het kind in het nieuwe verdrag moeten worden opgenomen. Ten tweede willen we het DAPHNE-programma beschouwen als een eerste stap, als een middel om seksuele uitbuiting van en geweld tegen kinderen te bestrijden. Ten derde willen we in alle beleidsvormen bijzondere aandacht geven aan de situatie van meisjes, want niet alleen in Europa maar overal ter wereld zijn zij nog altijd de eerste slachtoffers van discriminatie. Ten vierde moeten we alles in het werk stellen om te verhinderen dat kinderen bij oorlogen worden betrokken, noch als slachtoffers, noch als daders. Er mogen nergens in de wereld meer kindsoldaten vechten.
Twee minuten zijn niet veel, en de lijst van taken is lang. Doet u er alstublieft iets aan!

Thors
Mijnheer de Voorzitter, deze Conventie is een krachtig en belangrijk werktuig voor de Europese Unie, zowel voor het binnenlands als het buitenlands beleid, en zoals eerdere sprekers al aangaven, is dat de belangrijkste reden om het tienjarig bestaan ervan te vieren. Wij moeten er op alle mogelijke manieren voor zorgen dat de landen waarmee wij samenwerken voldoen aan de eisen van deze Conventie. Wij weten, zoals velen hier hebben vermeld, dat vele landen de conventie hebben geratificeerd. Maar hoeveel landen zijn er die echt aan hun verplichtingen voldoen, bijvoorbeeld door verslag uit te brengen van wat ze in dezen hebben gedaan? Wij moeten ervoor zorgen dat de Conventie een belangrijk werktuig wordt in onze relatie met de kandidaatlanden. Ik beschouw het als een stap vooruit dat de rechten van het kind werden genoemd in het voortgangsrapport over Roemenië. Wij weten dat men toen voorwaarden stelde aan de onderhandelingen met Roemenië.
In de door commissaris Vitorino aangekondigde mededeling, die de meesten van ons met belangstelling tegemoet zien, moeten wij ook kunnen lezen hoeveel middelen de Unie aanwendt voor de kinderen in het PHARE- en het TACIS-programma. Hans van den Broek beloofde ooit dat wij een dergelijke verantwoording zouden krijgen, maar die is nooit gekomen. Ik verheug mij erop deze uiteindelijk in de mededelingen te zien.
Mevrouw Gröner had het over kindsoldaten. Ik geloof dat dit een van de meest actuele vraagstukken rond de rechten van het kind is. Wij moeten allen steunen die zich willen inspannen voor het vrijwillige protocol, dat men volgend jaar gaat opstellen. Wij moeten ervoor zorgen dat landen die kindsoldaten toestaan, beslist niet dezelfde voorrechten krijgen. Ik betreur het dat dit Parlement de Sacharov-prijs niet heeft uitgereikt aan een vrouw die tegen het inzetten van kindsoldaten heeft gevochten. Ik vind het zeer belangrijk dat wij ook na de top van Tampere bekijken - binnen de derde pijler - hoe de kinderen worden behandeld en dat we ervoor zorgen dat gevluchte kinderen een aparte behandeling krijgen.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, met veel van wat er vanavond is gezegd, kan ik instemmen. Velen hier zullen zich herinneren met hoeveel enthousiasme en politieke opwinding de goedkeuring van deze Conventie gepaard ging. Ik weet nog hoe de wereldleiders elkaar verdrongen om met jongeren in beeld te mogen verschijnen om ze in gloedvolle bewoordingen een prachtige toekomst voor te spiegelen. Ik wijs er met pijn in het hart op dat van veel van die mooie woorden niets is terechtgekomen.
Een van de belangrijkste insteken van deze Conventie is het recht van kinderen om in vrede te leven. Er is al gesproken over de ongeveer 300.000 kindsoldaten op deze wereld. Een aantal van hen bevindt zich in onze eigen lidstaten, waar zij geen recht hebben hun stem uit te brengen op regeringen die hun toekomst bepalen. Wij zien vele kinderen die als slaven, als dwangarbeiders in het arbeidsproces worden ingezet en wij willen alle landen van de Europese Unie dringend verzoeken de IAO-Conventie over dit onderwerp te ratificeren. Voorts vragen wij de lidstaten met klem bij de volgende IGC een rechtsgrondslag te bepalen voor de bescherming en bevordering van de rechten van kinderen zoals gedefinieerd in de Conventie van de Verenigde Naties.
Wij dienen ook onze verantwoordelijkheid te nemen voor de staat van deze wereld waarin kinderen moeten opgroeien en dan denk ik niet in de laatste plaats aan de verslechtering van het milieu, waar velen van hen de rekening voor betalen. Het is van fundamenteel belang dat wij onze doelstellingen bijvoorbeeld in de strijd tegen de klimaatverandering realiseren en zelfs overtreffen. Voor veel te veel kinderen zijn schoon water, veilig voedsel en goede behuizing niet meer dan een droom, zelfs in de zogenaamde ontwikkelde wereld.
Verder pleiten wij bij onze internationale financiële instellingen voor een bijstelling van de prioriteiten teneinde milieu, gezondheidszorg en onderwijs boven het openstellen van de markt te plaatsen. Tot slot zou de kwijtschelding van de schuldenlast van de armste landen een belangrijke steun in de rug zijn voor de jongeren in die landen.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, we vieren de tiende verjaardag van de Conventie voor de rechten van het kind. Dankzij deze Conventie heeft het kind een bijzondere status gekregen: recht op leven, recht op een identiteit en op een gezin dat voor hem of haar zorgt, recht op een eigen mening en recht op voeding en scholing. In dit kader wil ik benadrukken dat op ons continent iedere 30 seconden een kind wordt mishandeld, verkracht, afgerost of geïndoctrineerd. Ook zijn veel kinderen de dupe van ontoereikend beleid en veranderingen binnen het gezin of de economie. Het kind ondervindt bovendien de nadelige gevolgen van het feit dat we deze internationale Conventie niet daadwerkelijk toepassen.
Aan het einde van deze eeuw is het derhalve onze plicht eens stil te staan bij de miljoenen kinderen die in de prostitutie moeten werken, zelfmoord plegen of zich drogeren. Ons continent begint langzaam te ontdekken hoeveel schade pedofielen kunnen aanrichten. We hebben lang onze ogen voor hun wandaden gesloten. We moeten ons afvragen waarom de rechten van onze kwetsbare kinderen op zo'n grote schaal worden geschonden in deze democratisch en economisch ontwikkelde landen, waar ieder jaar vol trots de verjaardag van de Verklaring van de rechten van de mens wordt gevierd.
Daarom, mijnheer de commissaris, willen we dat er zichtbaar iets voor onze kinderen gedaan wordt. Tijdens mijn vorige mandaat, heb ik namens het Parlement een verslag over de bescherming van het kind en het gezin ingediend, waarin ik vroeg om een zichtbaar budget voor onze kinderen en om de oprichting van een speciale eenheid binnen de Commissie, die belast zou worden met de bescherming van het kind en het gezin. Verder heb ik benadrukt dat dit Parlement zou moeten aandringen op een buitengewone Europese Raad over de toekomst van het gezinsbeleid en de bescherming van het kind binnen de Unie. Het Parlement zou een jaarverslag overhandigd moeten krijgen waarin de verschillende soorten wetgeving die op dit gebied in de lidstaten bestaan, met elkaar worden vergeleken.
Net als veel collega's vind ik dat we met het oog op de volgende IGC onze gedachten moeten laten gaan over de invoering van een daadwerkelijke rechtsgrondslag voor de maatregelen die ten gunste van het gezin en het kind moeten worden getroffen. Met het oog op de evaluatie van de eerste Wereldkindertop door de VN in 2001 stel ik voor dat we binnen ons Parlement met de hulp van kinderen voorbereidingen treffen voor de oprichting van een Europees kinderparlement om deze Wereldkindertop in 2001 te vieren.

Roure
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, iedere keer dat de rechten van het kind niet gerespecteerd worden, is er sprake van geweld. Collectief geweld is weliswaar de best zichtbare vorm van geweld, maar problemen in de naaste omgeving, die te beschouwen zijn als klein geweld, komen hard aan bij hen die eronder gebukt gaan, en er zijn kinderen die momenteel in een dergelijke problematische omgeving geboren worden. Geweld is een uiting van sociale problemen. Zulke problemen moeten dan ook voortvarend worden aangepakt. Preventieve maatregelen genieten de voorkeur boven orthopedische of strafrechtelijke maatregelen. Hiertoe moet de gezinssituatie veranderd worden. Onnodig individueel en sociaal leed moet voorkomen worden en het beleid moet erop gericht zijn kinderen al vanaf de geboorte binnen de maatschappij te integreren.
Een uitputtende lijst van rechten van het kind heeft niet de grootste prioriteit. Het is belangijker dat iedereen beseft hoe belangrijk de vroegste kinderjaren zijn. We moeten voorkomen dat jongeren zich de komende jaren tegen de samenleving gaan keren omdat wij hen in hun kinderjaren hun rechten hebben ontzegd. Het is onze plicht een samenleving te creëren waarin ieders rechten al vanaf de vroegste kinderjaren worden erkend. Een kind is bij zijn geboorte afhankelijk van anderen en kan zich niet verdedigen. Het heeft alleen maar rechten, geen plichten. Deze krijgt het kind tijdens het bewustwordingsproces, dat parallel loopt aan zijn opvoeding. Opvoeding kan alleen succesvol zijn als de baby en het kind als persoon gerespecteerd worden. Niet alleen in derde landen, maar ook in onze eigen lidstaten moeten we voor de rechten van het kind opkomen. Er moet een collectief debat op gang worden gebracht over de levensomstandigheden van kinderen in met name de steden van de verschillende Europese landen. We moeten gezamenlijk zorgen voor steun aan gezinnen die in moeilijkheden geraakt zijn. Dit geldt in het bijzonder voor eenoudergezinnen en gezinnen die deel uitmaken van kwetsbare bevolkingsgroepen. Wij willen evenwichtige kinderen en daarom is het onze plicht ze te beschermen en op te voeden.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, de tiende verjaardag van de internationale Conventie van de rechten van het kind van de VN is voor zowel het Europees Parlement, als de Commissie een goede gelegenheid om niet alleen mooie gelegenheidsverklaringen af te leggen maar vooral ook daadkrachtiger op te treden. Dit is een gelegenheid om meer geld beschikbaar te maken, initiatieven te ontplooien en maatregelen te treffen in het kader van een geïntegreerd en samenhangend beleid, waarmee de menselijke waarden en de waardigheid van het kind doeltreffend kunnen worden beschermd.
De laatste gegevens van UNICEF geven ons een luguber beeld van de toestand in de wereld: in de ontwikkelingslanden lijden miljoenen kinderen honger, zijn miljoenen kinderen verstoken van elementaire gezondheidszorg en onderwijs en worden op dit moment 300.000 kinderen beneden de achttien jaar militair getraind om ingezet te kunnen worden in oorlogen. Tegelijkertijd worden bij ons, in het zogenaamde beschaafde Westen, talloze kinderen in de steek gelaten. Talloze kinderen zijn ook het slachtoffer van geweld en seksueel misbruik via internationale netwerken. Deze verschijnselen beginnen zelfs een afschrikwekkende omvang aan te nemen.
Daarom moet het Europees Parlement vandaag alle instellingen van de Europese Unie, de internationale organisaties en de niet-gouvernementele organisaties een krachtige boodschap sturen en hen vragen bij te dragen aan het uitwissen van deze schandvlek voor de moderne samenleving. Nu wij een Handvest van grondrechten gaan opstellen en een gemeenschappelijke ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid willen verwezenlijken, moeten wij nadenken over de opneming van een speciaal hoofdstuk voor de bescherming van de rechten van het kind.

Van Hecke
Voorzitter, nooit eerder in de geschiedenis was het humanitaire recht zo goed uitgebouwd. Nooit eerder waren er zoveel internationale verdragen geratificeerd door zoveel staten. Toch worden mensrechten nog altijd op grote schaal systematisch geschonden. Dat geldt ook voor de kinderrechten. Bijna alle landen hebben inmiddels de Conventie geratificeerd. Hoewel er op sommige vlakken aanzienlijke vooruitgang is geboekt, nemen andere vormen van misbruik tegen kinderen toe. Het aantal straatkinderen is in het afgelopen decennium angstwekkend toegenomen. De commerciële seksuele uitbuiting van kinderen is internationaler en georganiseerder geworden. Kinderen zijn meer dan ooit slachtoffer in oorlogen.
Sinds 1987 zijn naar schatting 2.000.000 kinderen gedood in gewapende conflicten. 6.000.000 werden levenslang verminkt. Bijna 30.000.000 kinderen zijn op dit moment op de vlucht voor oorlog en geweld.
Verdragen alleen volstaan niet. Zij moeten ook worden toegepast. Er moeten dus meer mechanismen komen om de rechten effectief af te dwingen. Meer controleorganen om erop toe te zien dat zij worden nageleefd en vooral meer drukmiddelen om de overtreders te veroordelen.
Er is al gepraat over één van de ergste vormen van kindermisbruik, de kindsoldaten. In de afgelopen twee jaar vochten inderdaad 300.000 kinderen onder de 18 jaar mee in conflicten over de hele wereld. Velen van hen werden onder dwang gerekruteerd. Door een gebrek aan ervaring en training sneuvelen kinderen vaak in grotere aantallen dan volwassenen. Het inschakelen van kindsoldaten dreigt niet alleen te leiden tot een criminalisering van de samenleving, het maakt bovendien alle kinderen tot doelwit.
Er is, Voorzitter, meer nodig dan mooie intentieverklaringen. Als Parlement moeten wij durven pleiten voor het instellen van een minimumleeftijd van 18 jaar voor rekrutering en deelname aan gewapende conflicten. Een consequente opstelling van álle Europese lidstaten zal meer dan een symbolische stap zijn in de richting van een kindvriendelijker samenleving.

Bovis
Mijnheer de Voorzitter, deze wereld kent vele tragedies maar geen is er zo aangrijpend als die waar kinderen bij betrokken zijn. Geen is erger dan wat wij vandaag gehoord hebben over de handel in kinderen. Ik wil nader ingaan op een van de branches van deze handel, namelijk de handel in adoptiekinderen.
In de jaren '60 vonden in het Verenigd Koninkrijk zo' n 25.000 adopties plaats, waarvan de helft baby' s van minder dan een jaar betrof. In de jaren 70 daalden die aantallen tot respectievelijk 13.000 en 3.000. In dit laatste decennium zette die dalende tendens zich voort met 7.000 adopties, waaronder slechts 900 baby' s van minder dan een jaar. Die tendens is natuurlijk voor een groot deel te verklaren uit het feit dat adoptiekinderen gemakkelijker en in grotere getale te vinden zijn. In Groot-Brittannië gaat hem om een op de vijf zwangerschappen, in Londen om een op de drie. Er worden meer gehandicapte kinderen ter adoptie aangeboden - kinderen met geestelijke, lichamelijke of gedragsstoornissen - en dus zoeken adoptieouders het verderop. En verderop zijn er inderdaad baby' s beschikbaar voor adoptie.
In al deze gevallen zou het belang van het kind voorop moeten staan. Voor een kind dat een gezin nodig heeft, is het eigen gezin altijd de eerste optie, en als die optie wegvalt, moet er gezocht worden naar een gezin in de eigen gemeenschap. Pas als ook dat niet haalbaar is, en alleen in dat geval, kan er uitgeweken worden naar het buitenland. Maar het moet dan gaan om een bonafide, liefdevol thuis, en de adoptieouders moeten begrip op kunnen brengen voor de achtergrond van het kind. Te vaak wordt het systeem misbruikt ten gunste van de ouders en ten koste van het kind. Dat heeft geleid tot misdadige praktijken, tot handel in baby' s, tot gevallen van moeders wier baby' s gestolen worden, moeders die gedwongen worden afstand te doen van hun kinderen, moeders wie wijsgemaakt wordt dat hun kind een goede start in het leven krijgt en later terugkeert naar het gezin, terwijl dat uiteraard nooit de opzet is.
Daarom hebben wij Het Verdrag van Den Haag inzake kinderbescherming en samenwerking op het gebied van internationale adoptie. Daarom verzoek ik de Commissie toe te zien op een goede naleving van het Verdrag van Den Haag in de hele Europese Unie. Er moet een verslag komen over het juridische kader en de juridische praktijk per lidstaat.
Bij deze tiende verjaardag van de Conventie voor de rechten van het kind moeten wij opkomen voor deze kinderen, voor hun recht om kind te zijn. Dat betekent dat wij kinderen die ziek of gehandicapt zijn, kinderen die hoger of armoede lijden of uitgesloten zijn van onderwijs, moeten bijstaan. Het betekent dat wij een einde moeten maken aan kinderarbeid en uitbuiting van kinderen en aan de afschuwwekkende handel in kinderen. Veel hiervan is te wijten aan de wreedheid en kortzichtigheid van volwassenen. Het minste dat wij, volwassenen, kunnen doen is zorgen voor een strikte naleving van de Conventie van Den Haag zodat kinderen die echt geen familie meer hebben dankzij adoptie een nieuwe kans in het leven krijgen.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik alle sprekers bedanken voor hun betoog. Namens de Commissie beloof ik dat ik nota zal nemen van al uw zorgen en wensen.
Ik ben van mening dat dit vraagstuk een tweeledig karakter heeft. Enerzijds gaat het om fundamentele rechten en anderzijds om de invloed van het beleid inzake het kind dat wordt gevoerd op andere terreinen waar de Unie actief is.
In artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie worden de fundamentele rechten van de burger uiteengezet. Deze fundamentele vrijheden en rechten van de mens vloeien voort uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities van onze lidstaten. Ik denk dat het debat over de perspectieven van de bekrachtiging van de grondrechten voor het kind hetzelfde karakter moet krijgen als dat van het Handvest van de grondrechten. Ik wil dit Parlement laten weten dat ik dit vraagstuk ter tafel zal brengen.
Ik zal het verzoek om een mededeling van de Commissie over het sectoraal beleid in overweging nemen. Deze mededeling zal per definitie een horizontaal karakter moeten krijgen. Ik wil hier verder benadrukken dat de Commissie concrete maatregelen zal treffen ter bestrijding van geweld tegen kinderen. Ik kan u mededelen dat de Commissie op mijn beleidsgebied, de politiële en gerechtelijke samenwerking, prioriteit geeft aan de strijd tegen kindermisbruik en -mishandeling en aan het voorkomen van jeugdcriminaliteit. Deze prioriteiten zijn op de Top van Tampere erkend en zullen gestalte krijgen in het kader van de programma's voor politiële en gerechtelijke samenwerking, die ik tijdens de presentatie van het door de staatshoofden en regeringsleiders verlangde Scoreboard zal toelichten.
Ik denk dat we de organisatorische gevolgen van de eventuele horizontale communicatie van de Commissie moeten bekijken. U heeft al enige suggesties in deze richting gedaan, zoals de oprichting van een eenheid bij de Commissie en het vaststellen van de budgetten die nodig zijn om de belangen van het kind te beschermen. Met deze budgetten kan immers de publieke controle worden verbeterd op de deelname, op communautair niveau, aan het beleid inzake de kinderbescherming.
Ten slotte wil ik benadrukken dat de verantwoordelijkheid voor het toepassen van het Verdrag in eerste instantie bij de lidstaten ligt en dat het subsidiariteitsbeginsel hier strikt dient te worden toegepast. Ik denk verder dat we onder de verantwoordelijkheid van de Commissie een vergelijkend onderzoek kunnen doen om na te gaan hoe de tekst van de Conventie voor de rechten van het kind kan worden opgenomen in de nationale wetgeving van sommige lidstaten. Ik denk dat een dergelijk onderzoek moet aangeven in hoeverre de Conventie daadwerkelijk kan worden uitgevoerd. Ik ben jurist en hecht daarom veel waarden aan wetten en wetsteksten. Ik ben echter ook vader en hecht in die hoedanigheid veel waarde aan het concreet toepassen van morele, politieke en culturele regels ter bescherming van het kind.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats op donderdag om 12.00 uur.

Informatie en raadpleging van de werknemers
De Voorzitter
 Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0034/1999) van de heer Rocard, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in april van dit jaar heeft het Europees Parlement in eerste lezing zijn ontwerpwetgevingsresolutie over het voorstel van de Commissie voor een algemeen kader voor informatie en raadpleging van de werknemers in de Europese Unie goedgekeurd. De ontwerprichtlijn definieert een kader dat erop gericht is leemtes te dichten en een tegenwicht te vormen voor de feilen van de geldende nationale en communautaire wetgeving.
De doelstellingen van dit voorstel zijn de volgende: het garanderen in alle lidstaten van de Europese Unie van het recht op geregelde informatie en raadpleging van de werknemers over de economische en strategische ontwikkeling van het bedrijf en over de besluiten die hun aangaan; het bestendigen van de sociale dialoog en de vertrouwensrelatie in het bedrijf om een bijdrage te leveren aan risicoprognoses, de ontwikkeling van flexibiliteit en de arbeidsorganisatie voor zover het gaat om het veiligheidskader, het bevorderen van aanpassingen en het bewustmaken van de werknemers van de noodzaak tot aanpassingen; het opnemen van de stand en de ontwikkeling van de werkgelegenheid in het bedrijf op het punt van informatie en raadpleging; het garanderen dat de werknemers geïnformeerd en geraadpleegd worden voordat de besluiten genomen worden die tot wezenlijke veranderingen zouden kunnen leiden in de arbeidsorganisatie en de arbeidsvoorwaarden; het garanderen van de werkzaamheid van een dergelijke procedure, mede door het invoeren van specifieke sancties voor degenen die de verplichtingen op genoemde vlakken ernstig schenden. Wat dat betreft hebben wij de laatste tijd, te oordelen naar enkele debatten die hier in de plenaire vergadering hebben plaatsgevonden, kunnen zien hoe belangrijk het is een precies referentiekader voor informatie en raadpleging te definiëren.
Dit voorstel zal minimumnormen garanderen voor informatie en raadpleging die in de hele Europese Unie moeten worden toegepast. Dit door de fundamentele rechten van de werknemers - die al in vele lidstaten bestaan - te harmoniseren en een bijdrage te leveren aan de versterking van de Europese sociale dimensie, wat een doel is van ons allemaal.
Het Europees Parlement heeft een reeks amendementen goedgekeurd, die er met name toe strekken de definitie en de toepassingsbepalingen voor informatie en raadpleging te specificeren. Dat geldt vooral voor het moment waarop de informatie moet worden gegeven. Wij vinden het belangrijk dat dat tijdens de programmeringsfase gebeurt, teneinde de werknemers in staat te stellen vooruit te lopen op veranderingen, de werkingssfeer van de richtlijn uit te breiden en te verzekeren dat de richtlijn minimumvoorschriften op communautair niveau bevat - waarop alleen uitzonderingen kunnen worden gemaakt als die ten voordele zijn van de werknemers - en de inhoud uit te breiden naar zaken die rechtstreeks de rechten en de toekomst van de werknemers betreffen.
De Commissie had positief op een aantal amendementen in ons verslag gereageerd en met betrekking tot de andere amendementen enkele voorbehouden uitgesproken. De Commissie heeft echter nog niet een herzien voorstel ingediend waarin duidelijk haar standpunt staat met betrekking tot de amendementen van het Parlement. Dat is dan ook de reden voor deze mondelinge vraag. Ook het Fins voorzitterschap heeft niet de politieke wil getoond om dit dossier verder te brengen. Dat laatste zeg ik met spijt, want wij verwachtten van het Fins voorzitterschap juist dat er met dit probleem rekening zou worden gehouden. De reden voor deze mondelinge vraag is juist de Commissie te vragen zich niet alleen duidelijk uit te spreken over de voorstellen van het Parlement, maar vooral om haar te vragen naar de vorm waarin en het tijdstip waarop zij in het licht van het standpunt van het Parlement haar herziene voorstel zal indienen.
Namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wil ik mevrouw de commissaris, die overigens in andere omstandigheden zich voor deze onderwerpen gevoelig heeft getoond, vragen of zij ons kan zeggen wat de conflictpunten zijn bij deze kwestie en wat de redenen zijn voor het feit dat er nog geen herzien voorstel is ingediend. Bovendien wil ik weten of deze indiening nog verwacht kan worden voor het eind van dit jaar. Vooral wil ik echter weten welke maatregelen zij denkt te nemen om een politiek akkoord te vergemakkelijken, wat fundamenteel is opdat Commissie, Raad en Parlement een definitieve beslissing hierover kunnen nemen. Wij vinden zo'n besluit namelijk buitengewoon belangrijk. Een dergelijk besluit maakt bovendien deel uit van een bredere materie, die juist van doen heeft met het voorbereiden en het begeleiden van de wijzigingen op de arbeidsmarkt, opdat die met name voor de veiligheid van de werknemers en hun arbeidsplaats geen negatieve effecten sorteren.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement speelt ongetwijfeld bij talloze, sociaal gevoelige vraagstukken een belangrijke rol, maar bij deze richtlijn was het Parlement een ware locomotief.
Mevrouw Ghilardotti heeft de situatie beschreven. Ik wilde met name vier opmerkingen maken over het vraagstuk van de communautaire richtlijn. Deze ontwerprichtlijn behelst een kader voor de aanpassingen die noodzakelijk zijn tengevolge van de industriële herstructurering. Zonder een dergelijk beleidskader zal het onmogelijk zijn om de onvermijdelijke veranderingen in de industrie op sociaal aanvaarbare wijze te verwerken. Wij hebben kortgeleden hier in deze zaal een debat gevoerd over het geval Michelin en ik zei toen dat die veranderingen niet zonder kleerscheuren kunnen verlopen. Wij leven immers in een tijd waarin talloze bedrijven ingrijpend herstructureren, waarin steeds meer technologie wordt ingevoerd, arbeidsrelaties veranderen en de mondialisering om zich heen grijpt. Daar moeten wij ons op voorbereiden. Wij moeten zien hoe wij de sociale gevolgen daarvan kunnen opvangen.
Verder wil ik opmerken dat Europa in deze tijd van herstructureringen zeer succesvol is. Wij hebben een interne markt, die met de dag meer diepgang krijgt; wij hebben een Economische en Monetaire Unie, die eveneens met de dag sterker wordt; en nu is het moment gekomen om de sociale dimensie hard te maken. Daarom is deze richtlijn een uiterst belangrijke, politieke daad. Dit voorstel werd in november 1998, na drie jaar overleg met de sociale partners, ingediend bij het Europees Parlement en de Raad. Het Europees Parlement reageerde in maart met een wetgevingsresolutie en 35 amendementen, maar helaas heeft de Raad van zijn kant, ondanks het feit dat sedert indiening een jaar is verstreken, deze richtlijn nog in het geheel niet besproken.
Van de amendementen kan de Commissie er 9 overnemen, waarvan 7 qua inhoud. Meer konden wij niet doen en ik zal u uitleggen waarom. Tijdens het Fins voorzitterschap, dat zoals u weet verantwoordelijk is voor de programmering van dit semester en dus voor de behandeling van de verschillende richtlijnen, werd een strategische keuze gemaakt, die ook aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken werd medegedeeld. Het Fins voorzitterschap besloot dat eerst de richtlijn inzake het Europees vennootschap moest worden aangenomen en daarna de richtlijn inzake informatie en raadpleging van werknemers. De redenering die daarachter zat, was dat de aanneming van de richtlijn inzake het Europees vennootschap, die al 14 jaar lang op tafel ligt, heel moeilijk zou worden als men voorrang zou geven aan de onderhavige richtlijn
Op grond van deze strategische keuze van het Fins voorzitterschap is een debat gevoerd over het vraagstuk van het Europees vennootschap. Het vraagstuk van de onderhavige richtlijn werd niet eens te berde gebracht in de onderhandelingen en de besprekingen. Ik zal dan ook antwoorden op de vraag van mevrouw Ghilardotti wat de omstreden punten of meningsverschillen zijn tussen de delegaties van de lidstaten. Het eerste probleem is de limiet van het aantal werknemers waarboven informatie en raadpleging moet plaatsvinden. Persoonlijk ben ik van mening dat wij hier het midden- en kleinbedrijf ter zijde moeten schuiven. De situatie in het MKB is heel anders, maar natuurlijk moet er een grens zijn waarboven informatie en raadpleging verplicht wordt. Men heeft hiervoor het aantal van 50 werknemers voorgesteld. Het tweede probleem is de definitie van informatie en raadpleging. Wat moet de inhoud daarvan zijn? De meningsverschillen zijn natuurlijk een gevolg van de uiteenlopende situaties in de lidstaten, maar ook van de verschillende politieke invalshoek in de lidstaten. Het derde probleem betreft de mate van zelfstandigheid en de afbakening van de overeenkomsten tussen de sociale partners in elke lidstaat. Hoe ver mogen deze overeenkomsten gaan? Het vierde en laatste probleem betreft de sancties.
Dat zijn de vraagstukken die nog, in meer of mindere mate, open zijn. De volgende vraag is nu: "Wat moeten wij nu doen, hoe moeten wij nu verder gaan om ons doel te bereiken?" Ons doel is natuurlijk te zorgen voor een zo snel mogelijke aanneming van een dergelijke richtlijn. Belangrijk is niet zozeer dat wij een prachtige richtlijn op de onderhandelingstafel hebben liggen, maar dat er een kader komt met voorwaarden waaronder aanneming en een zo spoedig mogelijke inwerkingtreding van de richtlijn mogelijk worden.
Dan moet ik tot slot nog antwoorden op de vraag naar het tijdschema en naar de intenties van de Commissie. Mijns inziens moeten wij eerst afwachten wat de resultaten zijn van het Fins voorzitterschap en kijken of er een akkoord uit de bus komt over de richtlijn inzake het Europees vennootschap. Als wij tot het eind van het jaar geen resultaten hebben gezien, zal ik het Portugees voorzitterschap voorstellen het over een andere boeg te gooien, het thema anders aan te pakken en de onderhandelingen op een andere grondslag te voeren, zodat er meer vaart kan worden gezet achter deze richtlijn. Zodra wij dan een eerste reactie hebben van de Raad, zullen wij als Commissie ons voorstel kunnen aanpassen, hetgeen mijns inziens niet al te veel voeten in aarde zal hebben. Aan de hand van de reeds overgenomen amendementen zullen wij ons voorstel herzien en dan opnieuw aan de Raad voorleggen. Volgens mij moeten wij tijdens het Portugees voorzitterschap onze zaakjes anders plannen dan in dit semester. Nu zijn wij immers geen stap verder gekomen en hebben wij niet datgene bewerkstelligd wat wij eigenlijk wilden.

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de EVP heeft in april de ontwerpwetgevingsresolutie voor een richtlijn inzake een Europees kader voor de informatie en raadpleging van de werknemers in de lidstaten goedgekeurd. Partnerschap en subsidiariteit zijn de leidraad voor de voorstellen van Parlement en Commissie. De ondernemingen moeten een maatpak krijgen voor afspraken met de sociale partners over informatie en raadpleging.
Het Parlement heeft onder andere voorgesteld dat de bestaande nationale vertegenwoordigingen van de werknemers zouden worden betrokken bij deze afspraken. Een afspraak zonder inbreng van de plaatselijke ondernemingsraden is ondenkbaar! In een eerste fase heeft de Commissie weliswaar positief gereageerd op de verschillende amendementen, maar - en dat heeft u zelf ook gezegd, mevrouw - ze heeft nog geen gewijzigd voorstel voorgelegd. Wat het Parlement met veel moeite heeft uitgewerkt, kunt u toch niet zomaar in de ijskast leggen! We moeten er nu eindelijk voor zorgen dat de Raad in staat is een gemeenschappelijk standpunt te bepalen. Blijkbaar schort het aan politieke wil binnen de Raad.
Hoe beoordeelt de Commissie de situatie, mevrouw de commissaris? Ik heb u niet helemaal begrepen. Is de Commissie van mening dat het Finse voorzitterschap en misschien ook het daaropvolgende Portugese voorzitterschap bang zijn dat bijvoorbeeld Groot-Brittannië in het conflict over de medezeggenschap van de werknemers in de Europese Vennootschap, die we nog moeten creëren, weer zou kunnen overstappen naar het kamp van de tegenstanders? Het is een publiek geheim dat de Britse regering alleen maar bereid was voor de Europese Vennootschap met een bepaalde minimale medezeggenschap te stemmen omdat is beloofd dat de richtlijn over informatie en raadpleging een jaar lang in de la zou worden gelegd.
In dit Parlement hebben we bij de herstructureringen van bedrijven vaak geklaagd dat er niet op tijd informatie werd verstrekt door de directie: Hoover, Renault, Michelin. Er is echter ook goed nieuws. Eén success story is de richtlijn inzake de Europese Ondernemingsraad. Een voorwaarde voor het goed functioneren daarvan is dat de nationale vertegenwoordigingen ter plaatse, die de informatie krijgen van de Europese Ondernemingsraad, over voldoende rechten beschikken om op tijd te kunnen reageren. Dat garandeert de genoemde richtlijn.
Ik wil mijn vraag nog even toespitsen, mevrouw de commissaris. Heb ik u goed begrepen: is de Commissie niet van plan nog dit jaar een gewijzigd voorstel voor te leggen? Ik zou dat zeer betreuren. Tijdige informatie van de werknemers betekent openheid, en dat schept vertrouwen en verhindert irritatie in de Europese ondernemingen, met alle gevolgen van dien. Daarvan profiteren werkgevers en werknemers in dezelfde mate.

Damião
Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet herhalen wat de voorgaande sprekers gezegd hebben over de noodzaak van deze richtlijn. Mevrouw de commissaris, enkele weken geleden tijdens het debat over Michelin werd er gezegd dat er intelligente herstructureringen nodig zijn. Ik zal u een voorbeeld geven van de herstructurering van een bedrijf van Europese omvang - met een Europese Ondernemingsraad - die voor slechts een van de partijen intelligent was. Een dergelijk gebrek aan evenwicht in de sociale dialoog willen wij juist vermijden. Alle amendementen van het Europees Parlement waren zeer veelbetekenend en het amendement over de noodzaak van ethiek en goede trouw van de partners acht ik buitengewoon relevant. Wat er bijvoorbeeld gebeurt met de herstructurering van Ford in Portugal is symptomatisch voor het ontbreken van die goede trouw. Aan het eind van de jaren '80 werkten er bij de Portugese vestiging van Ford 1200 werknemers. De fabriek is vervolgens naar Polen verplaatst en in ruil voor fiscale en andere prikkels van de overheid werden er investeringen beloofd. Die investeringen zijn nooit volledig uitgevoerd in Polen en nu kondigt Ford de sluiting aan van beide fabrieken: die in Portugal en die in Polen.
Dit soort verplaatsingen en herstructureringen zijn de klapper van de eeuw. Het heeft niets van doen met de invoering van nieuwe technologieën en ook niet met productiviteitsbehoeften van de ondernemingen. De argumentatie van Ford zelf is als volgt: het bedrijf zegt niet dat er productiviteitsproblemen zijn; integendeel zelfs, Ford zegt dat de twee productie-eenheden en ook de werknemers daar een zeer hoge productiviteit hebben. Het is zelfs zo dat die werknemers zo gespecialiseerd zijn dat zij alleen als niet-gespecialiseerde werknemers op de arbeidsmarkt aan werk zullen kunnen worden geholpen.
Dit sociale trauma moet onze aandacht hebben. Het vraagt om een antwoord, sturing, analyse en wettelijke maatregelen. Maar meer dan dat! Het is hoog tijd dat de Commissie bedrijven van een dergelijke omvang doorlicht. Hier zijn namelijk niet de bedrijven met vijftig of honderd werknemers in het geding. Laten wij dus beginnen met de bedrijven van Europese omvang en nagaan wat eigenlijk een noodzakelijke herstructurering is. Wij in het Europees Parlement vertegenwoordigen de twee kanten van de industrie en, mevrouw de commissaris, een van de partijen heeft geen stem. Deze stem moet hoognodig worden gegeven.
Ik hoop oprecht dat het Portugees voorzitterschap dit antwoord zal geven en ik zal mijn invloed in die zin aanwenden.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, ook ik betreur dat de Commissie nog steeds geen gewijzigd voorstel betreffende de informatie en raadpleging van werknemers heeft voorgelegd. Hoewel de meerderheid in het Parlement er sinds de verkiezingen anders uitziet, hoewel onze fractie bepaalde amendementen meer op prijs stelt dan andere en dat hoewel wij zelfs enkele zaken uit het voorstel zouden willen schrappen, steunen wij deze vraag en het verzoek om in actie te komen. Het politieke proces mag geen vertraging oplopen.
De ELDR-Fractie is voorstander van betere informatie en raadpleging van de werknemers, maar wij vinden het zeer belangrijk dat rekening wordt gehouden met de verschillende tradities en culturen op dit gebied. Wij willen geen nieuwe bureaucratische systemen die de arbeidsmarkten waar de sociale dialoog goed verloopt, verstoren. Wij vinden het vooral belangrijk dat het leven in kleine en middelgrote ondernemingen, waar de directie doorgaans dicht bij de werknemers staat, niet bemoeilijkt wordt door een dergelijk voorstel, ook al is het goed bedoeld. De amendementen die het Parlement in eerste lezing in april heeft aangenomen, betekenen onder andere dat de regels inzake informatie van de werknemers zullen gelden voor ondernemingen met meer dan 50 werknemers en dat de lidstaten bovendien geen dispensatiemogelijkheden meer hebben. Wij verkiezen het oorspronkelijke voorstel, dat de mogelijkheid biedt de grens bij 100 werknemers te leggen. Wij steunen daarentegen wel de amendementen die van de richtlijn een minimumrichtlijn willen maken, zodat de lidstaten verder kunnen gaan indien zij dit wensen.
Ik herhaal dat het voorstel van het Parlement naar onze mening goede en minder goede elementen bevat. Over de traagheid van het besluitvormingsproces kunnen we niets positiefs zeggen, maar mevrouw Diamantopoulou heeft de problemen in verband met dit onderwerp voortreffelijk geschetst, waarbij is gebleken dat er wezenlijke politieke problemen bestaan.

Lipietz
Mevrouw de commissaris, ik kom uit het land waar de president-directeur van de multinationale onderneming Michelin het nodig vond om zijn aandeelhouders als eerste op de hoogte te stellen van zijn besluit de komende tien jaar 10% van zijn werknemers in verschillende landen te ontslaan.
Tijdens de vorige vergaderperiode heeft u op een warme en overtuigende manier bevestigd dat de Commissie het recht van werknemers om over hun toekomst geïnformeerd en geraadpleegd te worden, wil versterken. Het doet ons genoegen dat u met het oog op het komende voorzitterschap van Portugal zich hier zo vastberaden over toont.
In tegenstelling tot de vorige spreker is de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie van mening dat dergelijke rechten ook moeten gelden voor alle bedrijven die buiten de sector van de handwerksnijverheid vallen. Wij stellen voor de grens bij 20 werknemers te leggen. Als we overeenkomstig het voorstel van de Commissie uitgaan van een drempel van 50 werknemers, zouden we de concurrentie ernstig vervalsen omdat in dat geval slechts 3% van de Europese bedrijven onder het toepassingsbereik van deze regel zou vallen.
We zullen verder moeten gaan. In meerdere Europese landen hecht men waarde aan medezeggenschap van de werknemers bij beslissingen en aan hun participatie in de resultaten. De Europese Raad heeft op dit punt het advies van het Parlement niet willen opvolgen. Dankzij de pensioenfondsen participeren gepensioneerden nu steeds meer in het kapitaal en het dividend van de onderneming en zijn ze in toenemende mate vertegenwoordigd in de ondernemingsraad.
Het zou paradoxaal zijn en zelfs tot een generatieoorlog kunnen leiden als werknemers van een dergelijke participatie worden uitgesloten.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, tijdens ons debat van 27 oktober jongstleden over het Michelin-vraagstuk heb ik in herinnering gebracht dat het Parlement de richtlijn over de informatie en raadpleging van werknemers geamendeerd had en dat het nog niet duidelijk was of de Commissie deze amendementen zou overnemen.
Ik zal de inhoud van de twee belangrijkste amendementen hier herhalen. In het eerste staat dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ervoor pleit de richtlijn toe te passen op bedrijven met 20 of meer werknemers. Het Parlement gaat uit van 50 of meer werknemers en de Commissie van 100 of meer werknemers, als ik mij niet vergis. In het tweede belangrijke amendement staat dat de directie van een onderneming beboet moet worden als ze de vertegenwoordigers van de werknemers geen volledige openheid van zaken geeft. Het gaat hier niet alleen om het achterhouden van informatie die door de directie van het bedrijf als belangrijk wordt beschouwd ( 'belangrijk' is een te vaag begrip).
De Commissie heeft niets wezenlijks nieuws over deze twee punten te melden, behalve dat ze in het jaar 2000 opnieuw zullen worden besproken. Mevrouw de commissaris, dat is mijns inziens echt niet mogelijk. In onze lidstaten zal men een dergelijke afwachtende houding niet accepteren. We moeten net als tijdens de laatste verkiezingen een effectief signaal afgeven en deze twee amendementen aannemen. Daarnaast heb ik nog een aantal extra voorstellen gedaan die me in dit kader toepasselijk leken.
Ik heb voorgesteld ieder herstructureringsvoorstel zes maanden op te schorten, zodat de bonden een deskundig en onafhankelijk onderzoek kunnen uitvoeren. Mijn tweede voorstel was om bedrijven die overheidssteun genieten, maar de bestaande regels niet naleven, alle steun terug te laten betalen. Ik denk dat u een gewijzigde ontwerprichtlijn moet indienen, waarin deze vorderingen en verwachtingen worden opgenomen. Verder denk ik dat u uw invloed in de Raad moet laten gelden en geen genoegen moet nemen met de kleinste gemene deler van onze regeringen. Tenslotte verwacht ik, mevrouw de commissaris, dat de heer Prodi met deze punten rekening houdt in het werkplan dat hij ons zal voorleggen.

Pronk
Voorzitter, ik wil de commissaris vanavond heel hartelijk bedanken voor haar toezegging. 1 januari 2000 is al dichtbij, er is een bepaalde strategie ook door haar voorgangster ingezet om even te kijken hoe het gaat met de Europese NV. Dat daar eens een eind aan moet komen, is duidelijk. Ik ben erg blij dat de commissaris dat zo goed heeft opgevat. Ik denk dat we dan inderdaad per 1 januari, wat dat betreft, verder moeten gaan. Ik moet overigens zeggen dat bij deze strategie wel eens uit het oog verloren is dat de Europese NV met unanimiteit moet worden afgestemd, terwijl het hier gaat om een richtlijn bij meerderheid. Het kan best zijn dat we op termijn sneller zijn door deze richtlijn weer op de rail te zetten dan door maar eindeloos door te gaan met de Europese NV. Dat is een overweging ten overvloede, maar ik denk wat dat betreft dat vanavond aan zijn doel beantwoord heeft. We zijn een stukje verder.
Voorzitter, op de achtergrond speelt natuurlijk niet de commissaris, wel het feit dat er nog niets is ingediend maar dat is nu wat mij betreft beantwoord, maar de Raad zelf. Dan moeten we toch naar de wat geheimzinnige figuur van de minister-president van Groot-Brittannië kijken, de heer Blair. De heer Blair, die zich toch zo graag tot Europa wil voegen en nu probeert het Europa onmogelijk te maken deze zaak tot een goed einde te brengen. Dat is het probleem waarmee wij te maken hebben, Voorzitter. Op alle mogelijke manieren, volgens oude politbureau- methodes wordt geprobeerd zelfs het debat over deze richtlijn, wat men verder ook van de inhoud van de richtlijn vindt, maar zelfs het debat over de richtlijn onmogelijk te maken. Dat is toch niet iets wat men zou mogen verwachten. Ik kan alleen maar verklaren, Voorzitter, dat de regering Blair en sommige andere socialistische regeringen zo bang zijn om te laten zien hoe weinig ze voor de werknemer willen doen, dat ze het niet in het debat afkunnen zoals dat vroeger wel gebeurde, maar via allerlei slinkse politbureau-methodes. Daar moet een eind aan komen en ik ben erg blij dat dat vanavond in dit debat op een of andere manier naar voren komt.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik beloof mijn goede vriend de heer Pronk dat als hij een stevig woordje wisselt met de heer Aznar, ik de heer Blair voor mijn rekening zal nemen. Het betreft hier een meerderheidsvoorstel. Een aantal regeringen ligt dwars.
Ik wil de Commissaris bedanken voor haar uiteenzetting. Ik begrijp nu waarom zij voor deze strategie heeft gekozen. Ik hoop dat de herziening van dit voorstel en de vertraging die daardoor ontstaat, tot vooruitgang leidt. Toch wil ik nog even het volgende kwijt: vergeet u vooral niet dat als deze strategie resulteert in een fundamenteel gewijzigd voorstel dat na 31 december 1999 wordt ingediend, het Parlement opnieuw van meet af aan gehoord moet worden. Vergeet u dat vooral niet.
Ter aanvulling op de door u opgesomde lijst van knelpunten wil ik een argument aanhalen waar onder meer mijn regering mee schermt: de subsidiariteit. Het is bepaald geen overtuigend argument in deze context. In de tien jaar voor 1996, na de invoering van de Europese Wet, verdrievoudigde het aantal fusies en overnames in zowel de dienstensector als de verwerkende industrie. Interessant is dat twee derde van deze fusies en overnames zich op nationaal en niet op transnationaal niveau afspeelden. Zij stonden echter wel rechtstreeks in verband met de voltooiing van de interne markt. Dat betekent dat de ontwikkelingen op lidstaatniveau onlosmakelijk verbonden zijn met de veranderingen die wij op Europees niveau hebben doorgevoerd. Dat is een van de meest steekhoudende argumenten tegen de subsidiariteit - het maakt vooruitgang op dit gebied onmogelijk.
In de jaren '70 hebben onze regeringen ondanks de unanimiteitsregel richtlijnen ingevoerd inzake overplaatsingen, collectieve ontslagen en insolventie, in een poging een verantwoorde herstructurering te bewerkstelligen na de oliecrises. Het is hemeltergend dat de Raad nu bij deze richtlijn inzake de betrokkenheid van werknemers bij hun bedrijf niet in beweging te krijgen is, en dat datzelfde geldt voor de Commissie met betrekking tot de herziening van de ondernemingsraadrichtlijn. Daar moet verandering in komen.

Bushill-Matthews
Mag ik, mevrouw de Commissaris, om te beginnen wil ik zeggen dat ik tot mijn en hoogstwaarschijnlijk ook tot uw verbazing, bijzonder verheugd was over uw woorden. Ik hoop dat wij, gelet op het feit dat die vertraging er nu eenmaal is, iets wat door voorgaande sprekers al is betreurd, die extra tijd ook op een constructieve wijze zullen benutten, en dat de Raad en de Commissie en ook het Parlement nog eens goed zullen nadenken over de manier waarop dit zo belangrijke onderwerp het best geregeld kan worden. Ik las vorige week, toen u, mevrouw de commissaris, in Londen was - waar u aardig wat stof heeft doen opwaaien - een tamelijk verontrustend commentaar in de Financial Times, waarin stond dat u de oprichting van overlegcomités van werknemers afdwong en verklaarde dat de beslissing van Anna Diamantopoulou bij de regering en het bedrijfsleven in het VK in zeer slechte aarde zal vallen. Het feit dat dergelijke illustere instellingen niet warm lopen voor uw voorstellen betekent niet automatisch dat die voorstellen niet kloppen, maar u zult het toch met me eens zijn dat die voorstellen daarmee ook niet automatisch goed zijn. De Commissie moet niet vergeten dat de samenstelling van het Parlement in april jongstleden, toen de amendementen werden ingediend, radicaal anders was dan nu. Toentertijd waren de socialisten de grootste fractie; gelukkig is dat nu verleden tijd en hopelijk duurt die situatie nog lang voort. Maar het staat buiten kijf dat dit Parlement er heel anders uitziet en ik verwacht dan ook dat het tot andere conclusies komt.
Uiteraard blijven wij werken in een geest van constructieve consensus, maar het epicentrum van die consensus is behoorlijk verlegd. Als wij echt banen willen scheppen, als wij echt willen dat onze bedrijven competitief blijven, als wij ondernemingszin echt willen stimuleren, dan is het niet ondenkbaar dat een aantal van ons bij de tweede lezing tot de slotsom komt dat wij te ver zijn gegaan en dat het wellicht tijd is om de bakens te verzetten.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Matthews zeggen dat na mijn bezoek in Londen een partijmededeling het daglicht aanschouwde waarin stond dat ik crazy ideas had. Ik hoop dat dit geen uitdrukking is waarin de meerderheid zich kan vinden. Ik moet u zeggen dat politici bij het beantwoorden van moeilijke vragen, altijd met een dilemma worden geconfronteerd. Wat doe je namelijk? Praat je de mensen naar de mond, of probeer je efficiënt te zijn? Het is een koud kunstje voor mij om iemand naar de mond te praten. De Commissie had zonder meer reeds in april de amendementen van het Parlement kunnen overnemen en daar een nieuwe tekst van kunnen maken voor de Raad. Dan had ik nu heel eenvoudig kunnen zeggen: de zaak ligt bij de Raad; ik heb het voorstel herzien, ik heb de amendementen overgenomen en naar de Raad gestuurd, en nu moet de Raad de knoop doorhakken.
Hier gaat het echter om een uiterst moeilijke richtlijn. Dat weet het Parlement heel goed. Hierbij moeten wij rekening houden met de situatie in de lidstaten, met de sociale dialoog, met de standpunten van de sociale partners en met al de nuances waardoor de reeds door mij genoemde vraagstukken worden gekenmerkt. Daarvan moeten wij dan een zo nauwkeurig mogelijk geheel zien te maken. Wij moeten de gulden middenweg zien te vinden. Als wij onmiddellijk alle amendementen overnamen en met een nieuw voorstel naar de onderhandelingen gingen, zouden wij worden geconfronteerd met eenparigheid van stemmen. Wij wisten echter vooraf dat wij gezien de huidige situatie nul op ons rekest zouden krijgen. Daarom is het beter te proberen doelmatig te werken. Dat probeer ik dan ook. Er is voortdurend contact met de nationale delegaties, met de regeringen en met elke minister afzonderlijk. Dit is voor mij niet zo maar een richtlijn met enkele voordelen voor de werknemers. Dit is een richtlijn met een enorme sociale betekenis, gezien de problemen die ons te wachten staan, gezien de grote herstructureringen die op til zijn. Wij weten immers allen dat er sectoren zijn, zoals het bankwezen, waarin in de komende jaren enorme veranderingen zullen plaatsvinden.
Daarom moeten wij een kader opstellen dat - laat iedereen dat wel beseffen - ook kan bijdragen tot het concurrentievermogen. Het zal niet enkel een kader zijn waarmee wij uitdrukking geven aan onze sociale gevoeligheid. Met dat kader moeten wij het sociaal evenwicht en dus de stabiliteit en de economische ontwikkeling beschermen. Dat is ons uitgangspunt. Dat is de overweging waarop ik, aan de hand van het reeds eerder door mij genoemd tijdschema, mijn persoonlijk optreden zal baseren. Ik ben er volkomen van overtuigd dat wij met het Portugees voorzitterschap een nieuwe strategie kunnen volgen.
Inderdaad worden er, zoals mevrouw Damião al zei, ook op nationaal niveau bepaalde inspanningen ondernomen en zijn er twee communautaire richtlijnen. Met de nieuwe richtlijn willen wij dit recht op informatie en raadpleging zijn beslag doen vinden in een wetstekst. Tot nu is nog geen sprake geweest van een wettelijke regeling. Alles gebeurt nog op basis van vrijwilligheid, waarbij een ieder informatie en raadpleging opvat zoals het hem goeddunkt. Wij willen dit dus opnemen in een richtlijn. Wij willen dat niet alleen de lidstaten, maar ook de sociale partners hiermee instemmen en de verantwoordelijkheid ervoor op zich nemen. Als wij deze maatregelen doeltreffend willen toepassen, is daar ieders instemming voor nodig.

De Voorzitter
 Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
(De vergadering wordt om 20.15 uur gesloten)

