Kształcenie dzieci imigrantów (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest krótka prezentacja sprawozdania sporządzonego przez pana posła Takkulę w imieniu Komisji Kultury i Edukacji, w sprawie kształcenia dzieci imigrantów.
Hannu Takkula
sprawozdawca. - (FI) Panie przewodniczący! Obowiązkiem etycznym Unii Europejskiej jest zapewnienie każdemu, także dzieciom osób migrujących, prawa do edukacji spełniającej wysokie normy jakości. Każde dziecko musi mieć prawo do kształcenia, a to kształcenie musi być bezpłatne i obowiązkowe, w każdym razie na poziomie podstawowym. Dzieci powinny mieć możliwość otrzymania wykształcenia ogólnego, które daje im równe szanse w rozwijaniu zdolności - ich indywidualnych możliwości wnikliwego rozumowania i poczucia moralnej i społecznej odpowiedzialności - by mogły wyrosnąć na rozsądnych i odpowiedzialnych członków społeczeństwa.
Osoby odpowiedzialne za edukację i sprawowanie nadzoru nad dziećmi muszą kierować się przewodnią zasadą postępowania w sposób najbardziej odpowiedni dla dobra dziecka. Ten proces zaczyna się oczywiście w domu, pod okiem rodziców, ale szkołom i społeczeństwu przypada rola wspomagająca w wychowaniu dzieci i mają one swój udział w pełniejszym kształtowaniu ich osobowości.
Ostatnio interesowałem się opublikowanymi badaniami dotyczącymi dzieci osób migrujących. Ich autorzy sugerują, że w niektórych miejscach te dzieci napotykają duże trudności związane z uczęszczaniem do szkoły i że w niektórych społeczeństwach podejmuje się działania zmierzające do stworzenia szkół wyłącznie dla dzieci migrantów. Skutek jest oczywiście taki, że rodziny przeniosły swoje dzieci ze szkół lokalnych, żeby nie musiały uczęszczać do tej samej placówki, w której uczą się dzieci migrantów. Jest to sytuacja godna pożałowania i doprowadziła do bardzo niskich standardów nauczania i wyników osiąganych przez dzieci migrantów. Inną konsekwencją jest bardzo szybka rotacja nauczycieli w szkołach, w których uczy się duży odsetek dzieci z środowisk migracyjnych.
Nie jest to kierunek rozwoju zdarzeń, o jaki nam chodziło, musimy więc ustanowić warunki zapewniające dzieciom migrantów możliwie najlepszą integrację ze społeczeństwem. Powinniśmy również zagwarantować szkołom odpowiednie zasoby, czyli kadrę nauczycielską, ale też środki finansowe. Musimy także przyjąć na siebie odpowiedzialność za rozwój kształcenia nauczycieli oraz szkolenia nauczycieli już pracujących. By móc dbać o dzieci migrantów w sposób zintegrowany i trwały musimy przyjąć podejście kompleksowe. Potrzebne są nam też specjalne inwestycje i dodatkowe środki na finansowanie szkoleń nauczycieli i całego systemu edukacji.
Wiem, że to zadanie należy do kompetencji każdego państwa członkowskiego. Ale powinniśmy, również poprzez przejrzystą koordynację ze strony Parlamentu Europejskiego i Unii Europejskiej, zachęcać państwa członkowskie do działania, ponieważ, w moim przekonaniu, wszystkim nam zależy, żeby dzieci migrantów były dobrze wyedukowane i mogły integrować się ze społeczeństwem. W ten sposób możemy uniknąć niekorzystnych tendencji w postaci zjawiska wykluczenia społecznego, którego jesteśmy dziś świadkami w przypadku wielu osób migrujących. Faktem jest, że prowadzi ono często do bezrobocia, a nawet przestępstw, a także wielu innych niepożądanych konsekwencji.
Jest to także sprawa, która budzi obawy związane ze swobodnym przepływem pracowników w obrębie Unii Europejskiej, a mianowicie, że ludzie mieszkający w państwach członkowskich UE nie będą chcieli przenosić się do innego państwa, albo pracować za granicą z powodu braku możliwości zapewnienia tam dzieciom nauki w szkole na odpowiednim poziomie i dobrej jakości nauczania. Dlatego musimy skoncentrować uwagę na tym zagadnieniu i zapewnić każdemu dziecku i młodemu człowiekowi w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej funkcjonowanie odpowiedniego, spełniającego wysokie standardy i dobrej jakości systemu edukacji.
Dzieci i młodzież są naszą przyszłością - naszym najcenniejszym dobrem. Nazywają się "Dzisiaj”', a nie "Jutro”, a więc mam nadzieję, że Unia Europejska będzie mogła postępować zgodnie z powszechnie uznaną zasadą, że każde dziecko ma prawo do bezpiecznego jutra i kształcenia dobrego jakości.
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Z zadowoleniem przyjmuję to sprawozdanie powstałe z własnej inicjatywy Parlamentu, a przede wszystkim w imieniu swoim i mojego kolegi, komisarza Figel'a chciałbym podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Takkuli, i Komisji Kultury i Edukacji za włożoną w nie pracę.
Komisja Europejska podziela przekonania szanownych państwa, że w związku z coraz większą liczbą dzieci ze środowisk migrujących systemy edukacji w przeważającej części państw członkowskich znalazły się w obliczu poważnych wyzwań.
Edukacja ma ważne znaczenie w procesie integracji. Nabywanie kwalifikacji jest niezbędne, jeśli chcemy zapewnić przyszłość naszym obywatelom w społeczeństwie opartym na wiedzy, społeczeństwie, w którym w coraz większym stopniu trzeba zmierzyć się z konkurencją. Równie istotne znaczenie ma to, by szkoły, jako instytucje będące miejscem pierwszych społecznych doświadczeń, zapewniały podstawy wzajemnego poznania i zrozumienia, które mają zasadnicze znaczenie dla poprawy naszej wspólnej egzystencji.
Obecnie jednak uczniowie ze środowisk migrujących w Europie borykają się z poważnymi problemami. Dzieci migrantów często stają w obliczu podwójnego wyzwania: z jednej strony niewystarczającej znajomości języka państwa przyjmującego i z drugiej - niskiego statusu społeczno-ekonomicznego. W porównaniu do uczniów urodzonych w danym państwie, wiele dzieci migrantów osiąga słabe wyniki w szkole i w tej grupie odnotowuje się wysoki odsetek dzieci przedwcześnie przerywających naukę, a także mniejszy odsetek zgłoszeń na wyższe uczelnie.
Dlatego też w sprawozdaniu słusznie podkreśla się znaczenie udzielania dzieciom migrantów odpowiedniej pomocy w nauce języka kraju przyjmującego, a równocześnie promowania ich ojczystych języków i kultur. Ważne jest także uczestnictwo dzieci w edukacji przedszkolnej w celu skutecznego włączenia ich do systemów edukacji na wczesnym etapie i wyeliminowania problemów językowych i związanych z sytuacją społeczno-ekonomiczną. Nauczyciele powinni w każdym razie dysponować niezbędnymi kwalifikacjami, które są tak ważne w wielokulturowym środowisku. Istotnym elementem w szkoleniu i rozwoju zawodowym nauczycieli powinna być również mobilność.
Jestem bardzo zadowolony z tak szerokiego konsensusu w tych sprawach. Mam nadzieję, że zgadzamy się także co do tego, że teraz musimy nasze dobre intencje przełożyć na praktykę i rzeczywiście stworzyć lepsze możliwości kształcenia dzieciom migrantów. Powinniśmy więc udzielać wsparcia państwom członkowskim, by wszystkim zapewnić wysoką jakość kształcenia i równocześnie aktywnie przeciwdziałać społeczno-ekonomicznej segregacji uczniów. Powinniśmy pomagać państwom członkowskim w umożliwianiu szkołom w dostosowywaniu się do różnych wymagań w celu przekształcenia problemów wynikających z wyzwań, które niesie z sobą wielokulturowość i wielojęzyczność społeczeństwa, w korzyści dla tych szkół.
Rzecz jasna merytoryczne zasady i organizacja systemów szkolnych to zagadnienia, które należą do kompetencji krajowych i Komisja nie zamierza w żaden sposób wkraczać w te kompetencje. Muszę jednak powiedzieć, że skuteczna integracja dzieci migrantów jest zagadnieniem dotyczącym całej Europy. Musimy i możemy wiele się nauczyć od siebie nawzajem. Jesteśmy przekonani, że pana sprawozdanie, panie pośle, stanowi ważny krok w kierunku pokazania, jakie konkretne działania można podjąć, by pomóc państwom członkowskim w tej dziedzinie.
Przewodniczący
Zamykam ten punkt posiedzenia.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (art. 142 regulaminu)
Nicodim Bulzesc  
na piśmie. - Zagadnienia edukacji i migracji są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ zarówno migracja w obrębie Unii Europejskiej, jak i imigracja do niej znacznie się nasiliła w ciągu ostatnich lat i istnieje wiele kwestii, którym powinniśmy uważniej przyglądać się w przyszłości.
Ja także uważam że dyrektywa 77/486/WE się zdezaktualizowała. Pamiętajmy, że ta dyrektywa obowiązuje od 1977 roku, a od tamtego czasu w Unii Europejskiej nastąpiło wiele zmian. Podam choćby jeden przykład: moje państwo (Rumunia) przystąpiło do UE ponad dwadzieścia lat po przyjęciu tej dyrektywy i odnoszę wrażenie, że nie ma w niej rozwiązania naszych problemów. W ciągu ostatnich lat drastycznie narosły problemy związane z migracją, popieram więc pomysł pana posła Takkuli, by wprowadzić zmiany do tej dyrektywy. Poszedłbym nawet krok dalej i zaproponował, żeby ustanowić nową dyrektywę dotyczącą edukacji dzieci osób migrujących.
Corina Creţu  
Ze zjawiskiem migracji w UE, również wewnętrznej, na coraz większą skalę, wiąże się wiele ważnych konsekwencji kulturowych, ekonomicznych i społecznych. Jest więc sprawą niezwykle ważną, by w tym względzie zapewnić osobom migrującym równe szanse i zwracać większą uwagę na zwalczanie ich dyskryminacji. W tym względzie sytuacja Romów, których problemy są bardzo specyficzne a trudności w obrębie ich własnego środowiska niezwykle skomplikowane, mówi sama za siebie.
Chcę także zwrócić uwagę na konsekwencje dla mobilności pracowników, wynikające z trudności z integracją z obcym otoczeniem edukacyjnym, których doświadczają dzieci osób pracujących za granicą.
Z tego powodu wpieranie możliwie najszybszej integracji dzieci może odgrywać ważną rolę w niedopuszczaniu do tworzenia gett migrantów, zwłaszcza w obliczu zaobserwowanego gorszego poziomu edukacji oraz gorszej sytuacji społecznej i ekonomicznej dzieci migrantów od tej, w której znajdują się inne dzieci. Dlatego potrzebny jest w tym obszarze pewien impuls. Im lepsze warunki zostaną stworzone dla możliwie szybkiej integracji dzieci z obcym otoczeniem edukacyjnym, tym większe będą one miały szanse na osiągnięcie sukcesów w nauce i na rynku pracy.
Równocześnie jednak nauka języka kraju przyjmującego i asymilacja w środowisku lokalnym nie może oznaczać wyrzekania się własnego dziedzictwa kulturowego.
Gabriela Creţu  
Jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej jest swoboda przemieszczania się, dzięki której obywatele mogą pracować i uczyć się w innych państwach, a także do nich podróżować. Bardzo ważnym dla nas zagadnieniem jest rozważenie społecznej integracji osób migrujących wewnątrz Unii, ponieważ odpowiedzialność za nią spoczywa na całym społeczeństwie. Edukacja dzieci migrantów jest ważnym krokiem w tym kierunku.
Na sprawę edukacji dzieci migrantów należy spojrzeć z perspektywy poprawy sposobu funkcjonowania społeczeństwa europejskiego na co dzień i wzbogacenia kultury. Mając to na względzie, uważam, że należy ustanowić współpracę między państwem przyjmującym a państwem pochodzenia, w ramach której państwo pochodzenia czynnie uczestniczy w działaniach mających na celu zachowanie jego języka i kultury.
Popieramy koncepcję wprowadzenia języka ojczystego jako drugiego języka obcego do programu nauczania w szkołach państwa przyjmującego, w którym istnieją duże społeczności imigrantów. Rekrutacja nauczycieli z odpowiednich społeczności jest jednym ze sposobów zapewnienia tym dzieciom kontaktu z kulturą ich państwa pochodzenia i dzielenia się doświadczeniami związanymi z imigracją.
Ioan Lucian Hămbăşan  
W zielonej księdze Komisji zostało poruszonych wiele zagadnień związanych z jednym z najważniejszych problemów, z którym borykają się obecnie państwa członkowskie: edukacją dzieci osób migrujących. Bardzo dużo rumuńskich dzieci mieszka ze swoimi rodzinami w innych państwach członkowskich i ważną dla nich sprawą jest zachowanie tożsamości i otrzymanie szansy na naukę zarówno języka państwa, w którym mieszkają, jak i języka ojczystego. Musimy popierać tolerancję i zrozumienie i wspólnie znaleźć rozwiązanie, które pozwoli stworzyć możliwości nauki języka ojczystego dzieciom migrantów. Muszą one korzystać z takich samych praw jak inne dzieci. Dobrze wiadomo, że ich niepewna sytuacja ekonomiczna może przyczynić się do ich izolacji, przedwczesnej rezygnacji ze szkoły lub przemocy. Właśnie dlatego musimy wspierać państwa członkowskie w znalezieniu rozwiązań. Dzieci są naszym najcenniejszym zasobem, przyszłością społeczeństwa, niezależnie od tego, z jakiego środowiska pochodzą.
