Maatregelen tegen de olieprijsstijgingen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is nu het debat betreffende verklaringen van de Raad en de Commissie over maatregelen tegen de olieprijsstijgingen.
Janez Lenarčič
De Raad is zich bewust van het effect van de prijsstijgingen op Europese burgers, en hun negatieve effect op de gehele Europese economie. Daarom is de Raad in zijn recentelijke vergaderingen op deze kwestie ingegaan. Binnen de context van hoge voedselprijzen zal deze kwestie ook door de staatshoofden en regeringsleiders tijdens hun bijeenkomst die morgen van start gaat worden besproken. Analyses van de redenen van de hoge olieprijzen geven aan dat er in de wereldwijde economie complexe, structurele verschuivingen zijn in de vraag naar en het aanbod van olie. De olieproductie zal op de korte termijn waarschijnlijk geen tred houden met de voortdurende sterke vraag van in ontwikkeling zijnde economieën. Daar de redenen van de hoge olieprijzen vorige week door de Europese Commissie uitgebreid in haar verslag zijn behandeld, zal ik deze niet in detail bespreken.
De Europese Unie ervaart het effect van deze verandering van de olieprijzen in de vorm van hogere inflatie, hogere vaste lasten voor huishoudens, problemen in de agrarische en visserijsector, op het gebied van vervoer en in diverse industrieën. Op grond van de veronderstelling dat de redenen voor de olieprijsstijgingen structureel van aard zijn en dat een dergelijke trend zich waarschijnlijk ook in de toekomst zal voortzetten, moet de Unie langetermijnoplossingen vinden. De maatregelen moeten, evenals bij het stimuleren van de concurrentie in energiemarkten en een betere transparantie van de oliemarkten, vooral gericht zijn op meer ondersteuning van het efficiënt omgaan met energie en de diversificatie van de energievoorziening.
Voor wat betreft het efficiënt omgaan met energie zou ik u er graag aan willen herinneren dat de Europese Raad in maart 2007 heeft opgeroepen tot een grotere efficiëntie in het gebruik van energie teneinde de doelstelling te halen om in 2020 tot een besparing van 20 procent te zijn gekomen. De richtlijn betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten, die in 2006 aangenomen is, draagt bij aan het bereiken van dit doel. Maar we kunnen niet alles via wetgeving bereiken. Huishoudens en bedrijven kunnen een belangrijke bijdrage leveren door verstandiger met energie om te gaan, en de Raad en het Parlement kunnen dat stimuleren door voortdurend aan bewustwording te werken.
De andere cruciale maatregel heeft betrekking op de inspanning de energievoorziening te diversifiëren. Ik zou er graag aan willen herinneren dat in de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad vorig jaar in dat verband het actieplan Energiebeleid voor Europa is aangenomen. Hiermee wordt een bindende doelstelling neergezet van een aandeel van 20 procent aan hernieuwbare energie in het totale energieverbruik in de EU tegen 2020. Ik noem dit allemaal omdat ik graag wil benadrukken dat de Unie reeds een aantal maatregelen heeft aangenomen die de gevoeligheid van de Europese economie voor een grote stijging in de olieprijzen kan verminderen. Het huidige beleid zal in de toekomst moeten worden bijgesteld.
Tijdens de recentelijke besprekingen van de olieprijsstijgingen wees onder andere de Raad Economische en Financiële Zaken opnieuw op de in september 2005 aangenomen Overeenkomst van Manchester. Volgens deze overeenkomst moeten fiscale en andere beleidsinterventies bij het reageren op hoge olieprijzen worden vermeden, omdat deze de concurrentie vervormen en de benodigde aanpassing door economische subjecten voorkomen. Maatregelen die kunnen worden beschouwd als een verzachting van het effect van hoge olieprijzen op armere bevolkingsgroepen dienen alleen op korte termijn en doelgericht toegepast te blijven, en dienen effecten die vervorming veroorzaken te voorkomen. De stijgende brandstofprijzen werden vorige week ook besproken door de ministers van financiën van de G8, die de meest ontwikkelde landen vertegenwoordigen. Zij benadrukten onder andere dat stijgende olie- en voedselprijzen een wereldwijd probleem zijn, en dat er daarom op internationaal niveau naar oplossingen moet worden gezocht.
Ik zou ook graag willen vermelden dat we deze week, afgelopen maandag, bij de vergadering van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen het 18 maanden-programma voor de drie komende voorzitterschappen hebben goedgekeurd. In hun werkzaamheden in de Raad zullen veel taken zijn opgenomen die erop gericht zijn de kwestie van hoge olie- en voedselprijzen efficiënt aan te pakken.
Tot slot zou ik graag willen zeggen dat we, om bovengenoemde uitdagingen aan te pakken, een gecoördineerd beleid moeten hebben, zowel binnen de EU als op internationaal niveau. We moeten oppassen met dit nieuwe beleid geen nieuwe onevenwichtigheden en problemen te scheppen. Bij de verdere aanpak van deze ernstige problemen verwachten we ook een opbouwende samenwerking met het Europees Parlement, met name bij het bespreken van de benodigde wetsvoorstellen.
Andris Piebalgs
Mevrouw de Voorzitter, voor mij begint elke dag bij wijze van routine met het controleren van de olieprijzen, en onlangs is het nieuws min of meer alleen één richting opgegaan: de olieprijzen worden steeds maar hoger. De laatste drie jaar zijn de olieprijzen in VS-dollars meer dan verdrievoudigd. Voor de EU, waar 37 procent van het energieverbruik uit olie afkomstig is, is het niet moeilijk het feitelijke en potentiële effect van de hoge olieprijzen op onze economieën en burgers te begrijpen.
We hebben een constante daling in onze eigen productie - die nog steeds aanzienlijk is - maar die daling hebben we al sinds het eind van de jaren negentig. De voortdurende stijging van importen maakt ons derhalve zeer afhankelijk van olie, en het bedrag dat we betalen om energie in te kopen is voortdurend aan het stijgen.
Dit is rechtstreeks van invloed op onze burgers en bedrijven. De stijgende olieprijzen zorgen voor inflatie, en dat effect kan al worden geconstateerd. De bijdrage van energie aan de stijging van de prijsindex in de eurozone bedroeg in het vierde kwartaal van 2007 gemiddeld 0,8 procent. Dat betekent rechtstreekse, tastbare effecten op huishoudens en op veel economische sectoren, niet in het minst op de sectoren die de energieprijzen niet aan de eindgebruiker kunnen doorbelasten.
De stijging van de brandstofprijzen voor motorvoertuigen en de verwarming van huishoudens tussen april 2007 en april 2008 heeft de algehele stijging van de consumentenprijzen ver overschreden. Zo stegen de prijzen van brandstof voor vervoer gemiddeld met 12,7 procent, ten opzichte van de gemiddelde inflatie van 3,6 procent. En onze meest kwetsbare burgers behoren tot degenen die daar het meeste last van hebben.
Al in september 2005 had ik het hier over de stijgende olieprijzen, en heb ik een plan met vijf punten gepresenteerd. Sindsdien hebben we een hele reeks nieuwe voorstellen uitgewerkt om ermee te beginnen het hoofd te bieden aan de uitdaging van de hoge en stijgende olieprijzen: over energie-efficiëntie bij auto's, over de kwaliteit van brandstof, over hernieuwbare energie. Als gevolg van dit beleid kunnen we de komende jaren een geleidelijke daling verwachten in het olieverbruik in de EU. De laatste drie jaar hebben we nu grofweg een min of meer stabiel verbruik en hebben we een begin gemaakt met het overstappen naar schoner en efficiënter vervoer waarbij gebruikgemaakt wordt van hernieuwbare energiebronnen.
Hoewel er nog meer moet worden gedaan, en we de problemen die het gevolg zijn van de hoge energieprijzen voor onze burgers, vooral voor de meest kwetsbare huishoudens evenals vele bedrijven, zeker niet moeten onderschatten, biedt dit al een goede basis waarop we een zo goed mogelijk beleid kunnen ontwikkelen om in te spelen op de uitdaging. Het feit dat de olieprijzen zijn blijven stijgen, betekent eigenlijk niet dat ons beleid heeft gefaald. Ik ben ervan overtuigd dat de situatie zonder onze ambitieuze klimaat- en energiedoelen nog veel moeilijker zou zijn. Maar de laatste trends geven duidelijk aan dat we onze inspanningen nog verder moeten verhogen.
Daarom zou ik het nu graag willen hebben over de factoren die op de lange termijn van invloed op de oliemarkt zijn. Simpel gezegd, zijn we het tijdperk van voordelige olie en voordelige energie over het algemeen aan het verlaten. De wereldwijde vraag naar energie is aan het stijgen en het Internationaal Energieagentschap schat dat deze tegen 2030 met wel meer dan 50 procent gestegen kan zijn. Vooral opkomende economieën zijn steeds meer energie aan het verbruiken.
Aan de andere kant is het absoluut niet duidelijk of er voldoende productie van olie zal zijn om aan de wereldwijde vraag te voldoen. Deskundigen zeggen dat er geologisch gezien in de bodem nog voldoende bronnen zijn voor de komende 40-50 jaar. Zoals het Internationaal Energieagentschap verklaarde, is het helemaal niet zeker of de olieproducerende landen in staat of bereid zijn om hun productie te verhogen om te voldoen aan de schijnbaar onvermijdelijke en op de lange termijn voortgezette stijgingen in de wereldwijde vraag naar olie.
Het tijdperk van voordelige energie is voorbij, op een moment dat we hoe dan ook een absolute verplichting hebben aan de toekomstige generaties om door de klimaatverandering over te stappen op schone, CO2-vrije energiebronnen voor verwarming, stroom en vervoer. Dit is de uitdaging waarmee we worden geconfronteerd. En hier moeten we duidelijk op inspelen. Maar, voordat we bij de maatregelen voor de lange termijn en middellange termijn komen, zou ik graag een aantal stappen voor de korte termijn willen noemen die de gevolgen voor consumenten zullen verzachten.
De gevolgen voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen moeten op korte termijn worden verzacht, zo nodig door middel van maatschappelijke maatregelen. Ondersteuning aan de armste huishoudens kan gerechtvaardigd en noodzakelijk worden, maar moet wel doelgericht zijn. Tegelijkertijd moeten we heel erg oppassen voor wat betreft wijzigingen in het belastingstelsel. De ervaring heeft geleerd dat dergelijke maatregelen, hoewel ze op veel vlakken politiek zeer aantrekkelijk zijn, de overgang naar het omgaan met hoge energieprijzen en het verminderen van de CO2-uitstoot op de langere termijn in feite alleen maar moeilijker maken. Het is veel beter om doelgericht hulp te bieden daar waar deze echt het meeste nodig is.
Voor wat betreft de verdere ontwikkeling van de aanpak van de EU op de lange termijn om aan deze uitdaging het hoofd te bieden, wordt ons bestaande energiebeleid door velen als "wereldleider” gezien. De Commissie heeft er altijd op aangedrongen dat haar recente klimaat- en energiepakket een combinatie van doelstellingen moest bevatten voor wat betreft duurzaamheid, zekerheid van levering en concurrentievermogen, een feit dat elke dag duidelijker voor ogen komt te staan.
Ik zou graag even in meer detail willen herinneren aan de belangrijkste aspecten van dit beleid, die in dit Huis reeds worden uitgevoerd of in onderzoek zijn: de ontwerp-richtlijn waarmee tegen 2020 20 procent van ons totale energieverbruik uit hernieuwbare energie moet bestaan; de nieuwe regelgeving om de handel in broeikasgasemissierechten van de EU uit te breiden en te versterken, om ervoor te zorgen dat we ons doel van een vermindering van de broeikasgassen van 20 procent tegen 2020 kunnen halen en om de handel in broeikasgasemissierechten als stuwkracht voor verandering in te zetten; het voorstel om de CO2-uitstoot van auto's te verminderen en de richtlijn betreffende de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof, die olieleveranciers zal verplichten hun CO2-uitstoot en energieverbruik in de producten die ze verkopen steeds meer te verminderen; en bovenal het actieplan voor energie-efficiëntie, dat alle sectoren op alle niveaus bestrijkt, van het Internationaal partnerschap voor samenwerking op het gebied van energie-efficiëntie tot het Burgemeestersconvenant op plaatselijk niveau, tot aan specifieke maatregelen zoals het etiketteren van consumentengoederen of het stellen van vereisten aan gebouwen voor wat betreft de energie-efficiëntie.
Vrijwel alle maatregelen die in het actieplan voor energie-efficiëntie worden genoemd zijn bij een prijs van 60 VS-dollar per vat olie kostenbesparend.
Dit is een begin, maar we moeten meer doen. Daarom zal de Commissie de werkzaamheden op internationaal niveau voortzetten, met name een opbouwende dialoog tussen de belangrijkste olieproducerende en olieverbruikende landen, zoals de bijeenkomst in Jeddah, die deze week in Saudi-Arabië zal plaatsvinden, of de dialoog tussen de EU en OPEC volgende week. Zij zal het functioneren van de olie- en petroleummarkten in de Europese Unie onder de loep nemen, en aanbevelingen doen voor een mogelijke verdere beleidsactie in de tweede strategische energiebeleidsevaluatie later dit jaar. Zij zal olie-importerende ontwikkelingslanden helpen de effecten op de korte termijn van hoge brandstof- en voedselprijzen te verzachten en structurele verbeteringen in hun prestaties op het gebied van energie-efficiëntie en het gebruik van alternatieve brandstoffen te verwezenlijken. Zij zal activiteiten in het kader van een grotere drang naar energie-efficiëntie leiden.
Dit zal mijn hoogste prioriteit blijven. Dit betekent een betere wetgeving binnen de EU. Het bekent ook het aandringen op een effectiever internationaal partnerschap op het gebied van energie-efficiëntie, hetgeen vorige week op initiatief van de Europese Unie bij de bijeenkomst van de ministers van energie van de G8 in Japan is aangenomen.
De bestaande wetgeving op het gebied van energie-efficiëntie en de verbeteringen die ik de komende maanden zal neerleggen met betrekking tot gebouwen, het etiketteren van en minimumnormen voor producten zijn echt belangrijk, maar moeten gezien worden als slechts een van de vele benodigde maatregelen. De werkelijke uitdaging bestaat uit de effectieve tenuitvoerlegging van het beleid op het gebied van energie-efficiëntie op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau in de gehele Europese Unie. De Commissie zal een grotere rol spelen in het helpen van de lidstaten aan deze uitdaging het hoofd te bieden.
Ik noem ook de biobrandstoffen, omdat deze kwestie vaak aan de orde komt. In het ontwerp-voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG teneinde de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten van de Gemeenschap te verbeteren en uit te breiden hebben we de inzet van de Europese Raad om ervoor te zorgen dat tegen 2020 10 procent van het vervoer in de EU door hernieuwbare energie zal worden aangedreven naar de praktijk toe vertaald. Opgemerkt dient te worden dat deze 10 procent door het gebruik van biobrandstoffen of elektriciteit uit hernieuwbare bronnen of door het verhogen van de energie-efficiëntie in het wagenpark gerealiseerd kan worden.
Ik ben ervan overtuigd dat de EU de biobrandstoffen die zij op een duurzame en verantwoorde wijze gebruikt kan en moet genereren, zonder daarbij de wereldwijde niveaus van de voedselproductie te beïnvloeden. Dit kan op duurzame wijze geschieden door gebruik te maken van eerder braakgelegde grond in de EU, waarbij de grondopbrengsten op duurzame wijze worden verbeterd, door in technologie voor een tweede generatie van biobrandstoffen te investeren, en door samen te werken met ontwikkelingslanden om ervoor te zorgen dat biobrandstoffen de voedselproductie aanvullen en niet vervangen. Bij een dergelijke aanpak moet het ontwikkelen van alternatieve, schone brandstoffen voor vervoer deel uitmaken van de reactie van de EU op de uitdagingen van de olieprijzen en de klimaatverandering.
De Europese Unie zal haar internationale inspanningen en haar dialoog met haar belangrijkste partners moeten voortzetten. De G8-top vorige week en de bijeenkomst in Jeddah over de olieprijzen komend weekeinde vormen het bewijs dat deze kwestie boven aan de politieke agenda staat. We moeten gebruikmaken van de geloofwaardigheid die we opbouwen en de internationale activiteiten leiden om het potentieel van energie-efficiëntie en een schone energieproductie over de hele wereld te benutten, en het functioneren van wereldwijde efficiënte en betrouwbare goederenmarkten mogelijk maken.
We moeten echter bij onszelf beginnen, en een hernieuwde aanzet tot hernieuwbare energie en energie-efficiëntie komt niet alleen het klimaat ten goede maar ook onze economie.
Er is voor ons allemaal een toekomst met energie. Die toekomst zal hoogstwaarschijnlijk rond andere patronen van productie, verbruik en gedrag georganiseerd zijn. Evenals bij de klimaatverandering, is er nu actie nodig, en de Commissie is hier volledig bij betrokken.
Jean-Pierre Audy
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, commissaris Piebalgs, dames en heren, laten we inventief met dit onderwerp omgaan. Alle ideeën om de maximale hoogte van de BTW te beperken, waaronder het voorstel van president Sarkozy van Frankrijk, zijn de moeite waard en moeten onderzocht worden, en zelf zou ik ook een idee willen opperen.
Olie is een fossiele brandstof met een beperkte levensduur, en hoge olieprijzen zijn een onomkeerbare en langetermijntrend. Wat echter, behalve de prijsstijging op zich, alle problemen veroorzaakt is de plotselinge en drastische manier waarop de gigantische schommelingen in de wereldprijs per vat ruwe olie onze economieën beïnvloeden. Daarom vraag ik me af of de Europese Unie, zonder de realiteiten waarmee de feitelijke prijsstijging gepaard gaan over het hoofd te zien, niet voor de periode van een jaar voor een vaste prijs kan zorgen, zodat degenen die openbare begrotingen maken, en met name de organen die de lidstaten hebben voor het beheer van hun belastingstelsel en de instellingen van plaatselijke overheden, alsmede ondernemingen en bedrijven met contractuele overeenkomsten die gekoppeld zijn aan de olieprijs en, meer in het algemeen, de gewone burgers, die ook hun eigen budget voor hun gezin moeten opstellen, allemaal beter voorbereid zouden kunnen zijn op de belangrijke wijzigingen die in de energiesector plaatsvinden, zonder last te hebben van de dagelijkse druk die ontstaat door de plotselinge schommelingen in olieprijzen, zoals veroorzaakt door de wisselkoersen over de hele wereld, speculatie en de verhouding tussen de euro en de VS-dollar.
Commissaris, binnen deze context zou ik willen voorstellen de mogelijkheid te onderzoeken een instrument voor de Gemeenschap te creëren dat ten doel heeft de prijs per vat ruwe olie volgens de algemeen geaccepteerde begrotingsperiode van één jaar te garanderen. Een dergelijk instrument zou gebruik kunnen maken van de financiële technieken om opties op de wereldmarkt te kopen en verkopen en zou nuttig zijn als middel om speculatie tegen te gaan.
In 2005, toen de prijs per vat 50 VS-dollar was, vroeg ik u al om uw mening over dit onderwerp, commissaris Piebalgs, en u antwoordde toen dat dit een interessant idee was, gezien het feit dat de Commissie niet bij machte is invloed uit te oefenen op de prijzen van ruwe olie, vooral omdat de oliemarkt een wereldwijde markt is. Ik zou echter graag op dit punt willen aandringen, omdat een dergelijk instrument van de Gemeenschap, dat op de lange termijn als een spel met som nul zou uitwerken en hoe dan ook praktisch geen financiering zou behoeven, het in ieder geval verdient onderzocht te worden, en niet - nogmaals - als middel om de wetten van de vrije markt waaraan we onderworpen zijn tegen te gaan, maar als middel om de plotselinge schommelingen waarmee we worden overvallen te beperken en het effect dat olieprijsstijgingen over de hele linie van de prijzen in de betrokken sectoren hebben te verminderen. De situatie in de visserijsector, die we straks gaan bespreken, is een heel significant punt wat dit betreft.
Hannes Swoboda
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, persoonlijk heb ik veel respect voor de twee sprekers van de Raad en de Commissie. Maar ik geloof dat de voorstellen die we vandaag en gedurende de laatste dagen hebben gehoord niet ver genoeg gaan en ook te laat komen. Zo komt in het werkdocument van de commissaris het woord "speculatie” bijvoorbeeld helemaal niet voor. Het is niet zo dat dit de belangrijkste oorzaak is van de prijsstijgingen, maar om tegenwoordig een werkdocument te publiceren waarin speculatie totaal niet aan bod komt... zelfs de G8-top is dan nog progressiever dan de Commissie nu is!
Voor wat betreft de aanzienlijke winsten die uiteraard ook niet worden genoemd, daar heb ik de commissaris diverse malen over gevraagd en, gezien het feit dat er blijkbaar geen mogelijkheid is controlemechanismen te introduceren, heb ik hem gevraagd er in ieder geval voor te zorgen dat een aantal van deze winsten - door middel van vrijwillige overeenkomsten - geïnvesteerd worden in energiebesparende maatregelen, het ontwikkelen van alternatieve vormen van energie en onderzoek. Een dergelijke aanpak wordt momenteel bijvoorbeeld in Frankrijk besproken. Maar helaas heeft de commissaris daar vandaag niets over gezegd, en wordt er niets gedaan.
Voor wat betreft energiebesparing en consumentenbescherming, dat steunen wij in principe, maar de voorstellen van de commissaris waren nogal zwak. Om tot een aanzienlijke uitbreiding van consumentenrechten te komen, vooral in verband met energiebesparing door middel van slimme meters enz. waren dit parlement en het vandaag aangenomen besluit binnen de context van het verslag van mevrouw Morgan nodig. Voor wat betreft de maatschappelijke maatregelen die de commissaris heeft voorgesteld: het enige dat ik kan zeggen, is dat het al een tijd duidelijk is dat er maatschappelijke maatregelen nodig zijn.
Vandaag hebben we het ook over Ierland gehad. Om het eenvoudig te stellen: wat burgers onrustig maakt, is wanneer ze geen feedback uit Brussel krijgen over hun specifieke en concrete zorgen. Of de burgers in kwestie nu vissers in het midden- en kleinbedrijf of maatschappelijk achtergestelde consumenten zijn, ze willen van Brussel iets horen dat hen helpt het hoofd te bieden aan hun moeilijke situatie. Wij verwachten hier duidelijke signalen van de Commissie en de Raad, vooral in de komende paar dagen.
Marco Cappato
namens de ALDE-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik geloof niet dat we de door de heer Audy voorgestelde weg in moeten slaan. Ik geloof niet dat het onze taak is prijsregulerende maatregelen voor te schrijven. De commissaris heeft een aanpak uitgezet waar de Europese Unie zich aan moet wijden, namelijk die van ons ontwikkelingsmodel, bestaande uit hernieuwbare energie en hoogstens de dringende noodzaak de gestelde doelen te evalueren - 20 procent voor energie en 10 procent voor vervoer - om ze nog ambitieuzer te maken en ze binnen een nog korter tijdsbestek aan te pakken.
Zoals bijvoorbeeld blijkt uit het gasbeleid waarover we vandaag hebben gestemd zijn het helaas de nationale regeringen die tegenstander zijn van een echt Europees concurrentiebeleid en een mix van energiebronnen. Dit is het probleem. De kwestie van speculatie moet natuurlijk worden aangepakt. In werkelijkheid weigeren de nationale regeringen hier, net als elders, enige echte regelgevende macht over financiële markten aan de Europese Unie prijs te geven, maar laten we in dit stadium Europa niet vragen om een snelle oplossing te vinden voor de schade die door nationale beleidsvormen is toegebracht. Hernieuwbare energie en strategische planning voor de lange termijn: daartoe roepen wij op, en sneller dan eerder eerder bedoeld was.
Claude Turmes
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag drie maatregelen willen voorstellen.
Ten eerste, stel een belasting in op speculatie. Het is ongelooflijk. Wij gaan gebukt onder kosten terwijl de winsten die Total, Eon, Exxon en de speculanten maken nog nooit groter zijn geweest. Ik zou zelf wel eens willen zien dat de heer Juncker, voorzitter van de Ecofin Eurogroup, zijn woorden in daden omzet. We kunnen dergelijke winsten gemakkelijk op nationaal niveau belasten en dit dan in heel Europa coördineren. En het zijn deze opbrengsten die miljoenen euro's bedragen, waarover mijn tweede punt handelt.
Ten tweede, elk land zal deze opbrengsten gebruiken om een fonds te creëren waarmee compensatie kan worden verschaft aan mensen die het moeilijk hebben, zoals vissers, vrachtwagenchauffeurs en een groot aantal huishoudens die het nu moeilijk vinden om hun rekeningen te betalen; niet door energie rechtstreeks te subsidiëren, maar door de desbetreffende mensen te helpen het geld te vinden om ervoor te betalen, en vooral door dit te koppelen aan energie-efficiëntie. Het zijn de minder bedeelden in onze maatschappij die het geld niet hebben koelkasten te kopen die meer energie-efficiënt zijn. En op dit punt dienen we in te grijpen.
Ten derde, als politieke leiders moeten we eerlijk zijn tegenover de mensen die we vertegenwoordigen. De huidige noodsituatie is geen klein politiek probleempje rond olie, maar een structurele crisis. We hebben een economisch model dat ontwikkeld is voor 1 miljard mensen in de middenklasse van de Verenigde Staten, Japan en Europa. Dit economische model wordt nu uitgebreid naar miljoenen mensen uit de middenklasse in China, India, Nigeria, Zuid-Afrika, Mexico en Brazilië. Het probleem dat inherent aan dit model is, is dat er geen rekening is gehouden met bronnen en milieuverontreiniging. Daarom, mijnheer de commissaris, moeten we ambitieuzer zijn voor wat betreft energie-efficiëntie, en de vraag die ik u graag wil stellen, is als volgt: zou de Raad de Commissie niet moeten vragen in september een geheel pakket aan maatregelen voor te stellen dat gericht is op een belangrijk Europees initiatief voor investering in energie-efficiëntie?
Gintaras Didžiokas
Het EU-beleid betreffende de belasting op energieproducten is in 1993 geïntroduceerd. Op dat moment kostte een vat olie 16 VS-dollar. Nu dat wel tot 140 VS-dollar is opgelopen, rijst de vraag of het huidige EU-beleid betreffende de belasting op energieproducten nog wel gerechtvaardigd is. Burgers en bedrijven in de EU betalen veel meer voor brandstof dan in andere delen van de wereld.
Dat komt doordat ze, boven op de BTW, ook accijns betalen, die de EU eigenlijk nog meer wil verhogen. We worden hier geconfronteerd met een werkelijk paradoxale situatie: hoe duurder brandstof wordt, des te meer geld regeringen van hun burgers eisen. De golf van stakingen die Europa heeft geteisterd is een duidelijk bewijs van de toenemende ontevredenheid van haar burgers met deze situatie, waarin geen maatregelen op EU-niveau worden genomen. Dit is echt een heel duidelijk signaal. Kunnen we er mogelijk aan ontkomen het te zien of het negeren?
Denken de Commissie en de Raad niet dat het hoog tijd is het EU-beleid betreffende de belasting op energieproducten te evalueren, vooral voor wat betreft de accijns, BTW en invoerrechten? Hoe kan de Commissie de strenge boodschap die zij naar de mensen uitzendt, met als strekking dat ze maar met de voortdurend stijgende brandstofprijzen moeten leren leven, rechtvaardigen? Heeft de Commissie met de mogelijkheid rekening gehouden dat de voortdurend stijgende brandstofprijzen het vertrouwen van de burgers in de EU wel eens zou kunnen ondermijnen, daar de EU zich schijnt te bemoeien met de pogingen van hun landsregeringen drastische maatregelen te nemen? De feiten die ten grondslag liggen aan de excuses voor het gebrek of de onbereidheid er iets aan te doen voor wat betreft de belasting zijn beneden elke vorm van kritiek.
Het idee dat de situatie bij vermindering van de belasting niet zou verbeteren of zelfs nog meer zou verslechteren is geen geldig argument. Olie- en petroleumproducten worden over de hele wereld gekocht, niet alleen door Europese landen. Er bestaat niet zoiets als olie die voor Europa is of die niet voor Europa is. De olieprijzen gelden wereldwijd; het is gewoon zo dat Europa petroleumproducten hoger belast, en dat is een zware last op de schouders van haar burgers. De invoerrechten beperken de concurrentie.
Wellicht zullen wijzigingen in het belastingbeleid niet alle problemen oplossen, maar ze kunnen ons wel in staat stellen sneller in te spelen op de marktontwikkelingen en zouden het gemakkelijker maken slechte tijden te overleven. Is dat niet belangrijk genoeg? Ongetwijfeld hebben we andere maatregelen op de lange termijn nodig; ik verwelkom de invoering van dergelijke maatregelen, maar we hebben wel beslissend handelen nodig. EU-burgers hebben geen behoefte aan mooie woorden. Wat ze nodig hebben, zijn de juiste beslissingen die een snelle reactie op alle problemen die kunnen ontstaan mogelijk maken. Het belastingbeleid, met name het BTW-beleid, is niet heilig; het moet worden gewijzigd als het niet meer op de huidige situatie afgestemd is.
Dimitrios Papadimoulis
Mevrouw de Voorzitter, het spijt me maar ik ben teleurgesteld in de houding van de Raad en de Commissie. Ik heb veel retoriek gehoord maar niet één concrete maatregel. Wees dan ook niet verbaasd over de negatieve uitslag van het referendum in Ierland, Frankrijk en Nederland. Wees niet verbaasd dat er in landen als België, waar zelden betogingen zijn, duizenden mensen op straat komen.
Noch de fungerend voorzitter van de Raad, noch de commissaris heeft een woord gezegd over woekerhandel. Wat gaan we doen met de woekerhandel? Waarom worden er geen taksen op geheven? Waarom kan er geen EU-gestuurde nationale belasting komen waarvan een deel van de opbrengst besteed wordt aan het promoten van hernieuwbare energie, schone energie en programma's voor energiebesparing?
Bovendien, dames en heren van de Commissie en de Raad, is een stijging van de brandstofprijzen in het voordeel van de overheid, want de belastingen die door de lidstaten worden geheven, stijgen evenredig. Het zijn de armste lagen van de bevolking die het hardste getroffen worden door de inflatie en de hoge prijzen. Voor de armen, ligt de inflatie veertig tot vijftig procent hoger dan de algemene inflatie-index. Daarom zou een deel van de gestegen belastingsinkomsten van de lidstaten gebruikt moeten worden om de armste lagen van de bevolking van rechtstreekse hulp te voorzien. We moeten actie ondernemen in plaats van ons te verliezen in retoriek.
Ik verwacht dat u in uw slotrede aan ons uitlegt waarom u zo snel de voorstellen heeft verworpen die werden voorgesteld door rechtsgezinde regeringen zoals die van de heer Sarkozy, en niet die van de linkse regeringen. Vindt u de heer Sarkozy een te grote Communist? Als er iets is dat deze crisis, veroorzaakt door de speculatie op voedsel- en olieprijzen ons heeft bijgebracht, dan is het wel dat het blinde neoliberalisme zijn beste tijd gehad heeft. Nu nog wachten tot u dat ook beseft.
Pervenche Berès
- (FR) Mevrouw de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, commissaris, het debat van vandaag werd geopend met een mededeling die eigenlijk een crisisnota was van de Commissie. Men heeft er een mededeling van gemaakt omwille van de onrust die heerst bij het grote publiek. Die onrust is het gevolg van de realiteit waar Europeanen dagelijks mee geconfronteerd worden.
Tijdens de G8 werd de kwestie van speculatie op de oliemarkten ter sprake gebracht. We weten maar al te goed in wat voor een situatie we ons momenteel bevinden, als we ze tenminste onder ogen willen zien, zoals Claude Turmes daarnet al heeft aangehaald. De oliecrisis die we vandaag bespreken en die zo veel onrust heeft veroorzaakt bij onze burgers, is een duidelijk signaal dat er een storing in ons systeem is opgetreden. Die storing is het gevolg van het aanbreken van het tweede globaliseringtijdperk en van de ongelijkheden in de wereld die we hulpeloos moeten ondergaan. Dat kwam voor het eerst tot uiting tijdens de financiële crisis in de Verenigde Staten, die ongelooflijk snel onze markten bereikte en vervolgens de speculatieluchtbel deed uiteenspatten, waardoor de vastgoedmarkt en nadien ook de grondstoffenmarkt onderuit werden gehaald. De gevolgen waren vooral te merken aan de brandstofprijzen en ook aan de voedselprijzen. De rest was het gevolg van het bestaande evenwicht tussen vraag en aanbod in die specifieke markt.
Gezien de huidige situatie, heeft de Europese Unie er vorig jaar goed aan gedaan om een strategie op te stellen die ik zou omschrijven als de vier-keer-twintig-strategie: twintig procent minder energieverbruik, een stijging met twintig procent van de energie-efficiëntie, en twintig procent meer hernieuwbare energie tegen het jaar 2020.
Maar uiteindelijk stuiten we, zoals altijd, op dezelfde tekortkomingen. Bij het oprichten van de interne markt zijn we vergeten dat een interne markt pas aanvaardbaar is als er een sociale dimensie aan toegevoegd wordt. Bij het oprichten van een Europese eenheidsmarkt voor goederen en diensten zijn we vergeten dat we misschien rekening moesten houden met de realiteit van de sociale rechten in de lidstaten. En bij het opstellen van een degelijke langetermijnstrategie voor de Europese Unie op het vlak van energie vergeten we dat er daar overgangskosten bij komen kijken, om maar eens een economische term te gebruiken. Op de vraag voor welke consument de daling in koopkracht het zwaarst is, kunnen we zeggen dat het de onderste laag van de bevolking is, die het hardst getroffen wordt door de stijging van de brandstofprijzen.
Verschillende categorieën werden vandaag al herhaaldelijk vernoemd, en voornamelijk die beroepen die omwille van hun activiteiten dagelijks aan deze situatie worden blootgesteld, zoals vissers en vrachtwagenchauffeurs. Daarnaast zijn er echter ook nog al die gezinnen met een gematigd inkomen die de eersten zijn om de koopkrachtdaling te voelen in hun dagelijks budget. Voor deze gezinnen heeft de stijging van de brandstofprijs namelijk rechtstreekse gevolgen voor de woon- en vervoerskosten. Verhoudingsgewijs, hebben zij veel meer te lijden onder de huidige situatie dan de speculanten die hun zakken kunnen vullen dankzij de hoge brandstofprijzen.
Jelko Kacin
(SL) Door de snel stijgende brandstofprijzen wordt het transport in heel Europa en in de rest van de wereld lamgelegd. Vrachtwagenchauffeurs betogen, vissers eisen een vergoeding, en vervoer wordt alsmaar duurder. De kosten hebben letterlijk het goederenvervoer stilgelegd. En dat terwijl de productiekosten van olie eigenlijk minimaal zijn. De productiekosten zijn echt verwaarloosbaar.
Het personenvervoer ligt aan de basis van het vrije verkeer van personen en is een voorwaarde voor het vrije verkeer van goederen. De brandstofprijzen vormen vooral voor het luchtvervoer een aanzienlijke bedreiging, omdat die sector het gevoeligst is voor deze kosten. Dat geldt in het bijzonder voor lagekostenmaatschappijen, die een nieuw soort reizigers de kans hebben gegeven Europa en de rest van de wereld te verkennen. De crisis in de sector van de lagekostenmaatschappijen, die deze herfst zou kunnen losbarsten, zal niet alleen gevolgen hebben voor de toeristische sector maar ook voor de luchtvaartsector, de financiële sector en daardoor ook voor de economie als geheel.
In deze omstandigheden moet de Europese Unie tonen dat ze de problemen begrijpt en ze aanpakt op het operationele niveau. In de huidige situatie kunnen we met gepaste en gecoördineerde actie het aanzien van de Europese Unie verhogen en de markten tot bedaren brengen. Deze tijden van financiële en economische crisis bieden de Europese Unie de gelegenheid om te bewijzen dat ze een nuttig, noodzakelijk en doeltreffend kader biedt aan onze economieën, en vooral dat de Europese instellingen voor onze economieën een correct en doeltreffend instrument zijn.
Charles Tannock
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de hoge gas- en brandstofprijzen zullen niet verdwijnen en ik betwijfel ten zeerste dat de prijs ooit nog zal zakken onder de 80 USD per vat. Het Westen was hier totaal niet op voorbereid. Het heeft de toename van de Indiase en Chinese consumptie onderschat, heeft te weinig geïnvesteerd in exploratie en ontginningstechnologie, en heeft geen rekening gehouden met het feit dat Saoedi-Arabië niet in staat is - of niet bereid is - om de kranen open te draaien en als swing producer te fungeren. Het heeft evenmin gerekend op de geopolitieke risico's van landen als Venezuela, Nigeria of Irak.
Wat is volgens mij de oplossing? We zullen natuurlijk onze consumptie moeten terugschroeven en moeten investeren in hernieuwbare energie en nieuwe technologieën, zoals auto's die rijden op waterstof. We moeten ook beoordelen of biobrandstoffen, als we kijken naar het totaaleffect, goed of slecht zijn, gezien de uitstoot in de wereld en de voedselinflatie in de ontwikkelingslanden.
De leden van dit Parlement, en dan vooral aan linkse zijde, die denken dat we deze hele situatie aan speculatie kunnen wijten, hebben het mis. Een speculant kan namelijk geen grote hoeveelheden olie opkopen en opslaan. Alleen de Verenigde Staten van Amerika beschikken over de faciliteiten om dat te kunnen doen.
Tot slot wil ik nog zeggen dat ik verheugd ben over de beslissing van Italië om een kernreactor te bouwen. Ik hoop dat andere lidstaten van de EU dit voorbeeld zullen volgen.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) We zullen ons moeten neerleggen bij het feit dat de olieprijzen nog een lange tijd hoog zullen blijven. De Europese Unie en de lidstaten moeten zich op alle mogelijke scenario's voorbereiden. Zoals commissaris Piebalgs zei, moeten we veel meer geld investeren in de ontwikkeling van zuinige en milieuvriendelijke technologieën, in hernieuwbare energie, en in de opbouw van biogasinstallaties, zoals vermeld werd in het verslag waarvan ik rapporteur was. Het is eveneens belangrijk om doelgericht energie te besparen, onder andere door huizen beter te isoleren. We hebben geen magische oplossing en we kunnen energie niet tegenhouden aan de grens, maar op hetzelfde moment moeten we oplossingen zien te vinden op korte termijn. Ik zou de Europese Commissie willen vragen om de lidstaten, waaronder Hongarije, de toestemming te geven om de accijnzen op diesel tijdelijk te verlagen, aangezien de Verenigde Staten in dat opzicht over een enorm concurrentievoordeel beschikken. Bedankt voor uw aandacht.
DanutBudreikait
(LT) Het is duidelijk dat er maatregelen op lange termijn nodig zijn om een echte oplossing te vinden voor dit probleem. Alleen zullen sommigen niet lang genoeg overleven om de resultaten van die maatregelen te kunnen meemaken. Qua maatregelen op korte termijn, zijn we nog niet verder gekomen dan hulp voor arme gezinnen. Maar als de handel, de vervoerssector, de visserij, de kleine en middelgrote ondernemingen en de landbouw failliet gaan, dan zullen heel veel mensen nood hebben aan maatregelen op korte termijn.
In 1992 werden de accijnzen op brandstof, op minerale olie, geïntroduceerd. Vanaf 2004 worden er taksen geheven op alle vormen van energie. Betekent dit dat deze taksen totaal geen invloed hebben? Persoonlijk denk ik dat taksen een grote impact hebben en dat het belangrijk is om een verlaging van de accijnzen toe te staan in afwachting van de maatregelen op lange termijn.
Nog één ding: niemand heeft het tot nu toe gehad over waterstof als een nieuwe (of hernieuwbare) bron van energie. Van China en Canada is geweten dat ze al waterstof gebruiken om auto's aan te drijven en Japan maakt er gebruik van om gebouwen mee te verwarmen.
Pedro Guerreiro
(PT) Nu de brandstofprijzen zijn gestegen en de burgers, de zakenwereld, de vervoerssector, de visserij, de landbouw en de industrie hiervan de verwoestende gevolgen moeten ondergaan, mogen we niet vergeten dat de grote oliebedrijven hun winsten enorm hebben zien toenemen. Dat hebben ze voornamelijk te danken aan prijzenspeculatie, een praktijk die gebaseerd is op het speculeren over de waarde van olievoorraden die men zelf goedkoop heeft verkregen.
Gezien de omstandigheden zijn er maatregelen nodig om deze schandalige speculatie tegen te gaan. Ik denk dan in de eerste plaats aan het voorstel dat we hebben gedaan om in elke lidstaat een taks in te voeren die uitsluitend zal geheven worden op inkomsten die zijn verkregen door speculatie over de voorraden. Die taksen zijn inkomsten voor de staat, die in elke lidstaat verdeeld moeten worden over de economische sectoren die het hardste zijn getroffen.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, Europa en de rest van de wereld zijn in een situatie terechtgekomen waar de olie niet alleen de economische groei kan bepalen, maar ook de diepte van de crisis die voelbaar begint te worden in de voedingssector en de visserij. Ook in de vervoerssector zullen er waarschijnlijk zeer binnenkort problemen opduiken.
Welke actie moeten we nu ondernemen? Op lange termijn moet er een stabiel en breed energiebeleid ontwikkeld worden. Daar zijn al veel gesprekken over geweest in de Unie en in dit Huis. Op korte termijn moet er hulp komen voor bepaalde sectoren. Zo kunnen er bijvoorbeeld bepaalde steunregelingen ontwikkeld worden voor landbouwers, vissers en vrachtwagenbestuurders. Die steun moet al tegen de tweede helft van dit jaar beschikbaar gemaakt worden. Ik wil onderstrepen dat ik het heb over doelgerichte, rechtstreekse steun op een bepaalde periode in het jaar. Daarnaast moet er ook actie ondernomen worden om speculatie en monopoliepraktijken aan banden te leggen.
Tot slot moeten we erkennen dat het fiscaal beleid moet worden bijgesteld, zowel op EU-niveau als in de afzonderlijke lidstaten.
José Ribeiro e Castro
(PT) Ik wil de commissaris feliciteren omdat hij in zijn verklaringen het belang benadrukt heeft van nucleaire energie en de absolute transparantie ervan.
De cijfers liegen er niet om. De prijzen van olie en gas zullen blijven stijgen. De druk die veroorzaakt wordt door de energieconsumptie in de wereld zal blijven toenemen. Onze eigen energiebehoeften zullen blijven groeien en toch moeten we op hetzelfde moment onze verantwoordelijkheid opnemen, in het bijzonder in de strijd tegen de uitstoot van CO2.
Daarom moet kernenergie op de agenda geplaatst worden. Daar kunnen we niet omheen. We kunnen geen enkele belangrijke energiebron schrappen van onze energiemix, en zeker niet als het om een zuivere en veilige energiebron gaat. Natuurlijk hebben we hernieuwbare energie nodig, maar dat is niet voldoende. En ja, energie-efficiëntie is noodzakelijk, maar dat is niet voldoende. We hebben ook goede biobrandstoffen nodig, maar ook dat is niet voldoende.
Daarom moeten we een keuze maken: ofwel is kernenergie slecht en moeten we ze verbannen, ofwel verbannen we ze niet omdat het een veilige vorm van energie is en omdat de technologie en de wetenschap geëvolueerd zijn. In dat geval moet iedereen baat kunnen hebben bij de productie ervan.
Wat we nodig hebben, is een visie voor de toekomst, want anders gaan we van kwaad naar erger en van erger naar een totale ramp.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) De gevolgen van de prijsstijging van ruwe olie en aardgas zijn nu al voelbaar in alle economische sectoren en in de sociale programma's. Het ergste niveau zal bereikt worden tijdens de komende winter. Het is zeer terecht dat de Europese Commissie structurele oplossingen bespreekt die gericht zijn op het besparen en diversifiëren van energie. Maar we moeten ook een aantal fundamentele veranderingen aanbrengen in de Europese economie. Momenteel wordt er gesproken over de ontwikkeling van een nieuwe technologische structuur van de Europese economie op middellange en lange termijn. Daarom vind ik dat de Europese Commissie de financiële vooruitzichten voor 2007-2013 moet herzien zodat we meer inspanningen kunnen doen voor de ontwikkeling van nieuwe technologieën en we meer kunnen investeren in energie.
Janez Lenarčič
fungerend voorzitter van de Raad. - (SL) Tijdens mijn openingswoord heb ik al vermeld dat volgens de bevoegde instanties de redenen voor de hogere olieprijzen structureel van aard zijn. Dat is een belangrijke conclusie.
Tijdens dit debat is verscheidene malen de invloed van speculatie ter sprake gekomen. Ik zal die invloed niet ontkennen of minimaliseren, maar ik wil wel benadrukken dat speculatie op zich geen hogere energieprijzen veroorzaakt zonder achterliggende structurele redenen. En die structurele redenen zijn er. Daarom zijn er maatregelen op langer termijn nodig.
De tijd van goedkope energie, tenminste die van goedkope fossiele brandstoffen, is voorbij. Dat zal nog wel een tijdje zo blijven, waarschijnlijk zelfs een lange tijd. Daarom moet de Europese Unie, zoals ik al heb vermeld, actie ondernemen op lange termijn. Die actie zou tweeledig zijn. Ten eerste, moeten we streven naar een grotere energie-efficiëntie. Dat betekent onder andere dat we onze consumptie moeten terugdringen. Dat zal er op zijn beurt voor zorgen dat Europa en de Europese economie minder afhankelijk worden van de invoer van energie uit fossiele brandstoffen. Ten tweede moeten we werk maken van diversificatie en in het bijzonder van hernieuwbare energiebronnen. Ik ben het eens met de heer Papadimoulis dat er meer geïnvesteerd moet worden in hernieuwbare energie, maar die investeringen worden juist gestimuleerd door de hoge prijzen van fossiele brandstoffen. Als die brandstofprijzen weer zouden dalen, of als wij die prijzen met een kunstgreep zouden doen dalen, dan verdwijnt de motivatie om te investeren in hernieuwbare energie.
Los van het feit dat er momenteel een brede consensus bestaan over de nood om maatregelen op lange termijn te ontwikkelen, mogen we natuurlijk niet vergeten dat we eveneens geconfronteerd worden met problemen die een aanpak op korte termijn vereisen. Die problemen werden al vermeld, en ik zal ze nog eens herhalen. De hoge energieprijzen zijn vooral een probleem voor de onderste lagen van de bevolking, voor de visserijsector - het volgende agendapunt is daar trouwens aan gewijd - en voor de vrachtwagenbestuurders. Het is evident dat we voor hen gepaste maatregelen moeten bekijken, overwegen en toepassen.
In het kader van deze maatregelen mogen we natuurlijk een herziening van het belastingheffingen van de Europese unie niet uitsluiten. Ik kan hier al zeggen dat de Raad verwacht om binnenkort voorstellen over deze kwestie, over de belastingen op energieproducten, te ontvangen van de Europese Commissie.
Ik zal afsluiten met de volgende gedachte. Ik vind dat dit debat plaatsvindt op een zeer geschikt moment, zijnde de dag voor de start van de vergadering van de Europese Raad. De hoge olieprijs zal daar namelijk een van de belangrijkste discussiepunten zijn.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, het is een boeiend debat geweest en ik vind het jammer dat de tijd zo snel voorbij is gegaan.
Zoals mijn functie dat vereist, heb ik de plaatsen bezocht waar er olie geproduceerd wordt: de Kaspische Zee, de Barentszzee, Saoedi-Arabië. Ik denk dat we er onterecht van uitgaan dat het gemakkelijk is om olie te produceren. De productie kost miljarden en gebeurt in zeer moeilijke omstandigheden. De kosten lopen op, er is veel plaatselijke schade aan het milieu en een groot aantal projecten veroorzaakt ontevredenheid bij de bevolking. Wanneer we het hebben over olie, is het dus zeer duidelijk dat we niet op zoek moeten gaan naar de verantwoordelijken maar wel een passende manier moeten vinden om er in de Europese Unie mee om te gaan. Als we een oplossing vinden die iedereen ten goede komt, dan moeten we die volgen.
Er bestaan geen magische maatregelen. Energie-efficiëntie is de belangrijkste oplossing. Zonder energie-efficiëntie zullen de prijzen in de wereld veel hoger liggen. Dat is duidelijk.
(Interrupties)
Wel, we doen heel veel. Hernieuwbare energie en ook alternatieve vormen van energie zoals kernenergie zijn belangrijk om het probleem te verlichten. Er moet meer geïnvesteerd worden in nieuwe technologieën, en voor de sectoren is het belangrijk dat we structurele maatregelen voorzien en niet alleen maar subsidies. Subsidies komen erop neer dat we geld uit de ene zak nemen en het in een andere zak steken. Neem nu het debat van deze avond over de visserij. Waarom kunnen de vissers de stijging van de brandstofprijzen niet doorrekenen aan hun klant? Dat is de fundamentele vraag: wat gebeurt er dan? Wat weerhoudt hen ervan dit te doen? Daarom hebben we sectorale maatregelen nodig.
Op wereldschaal denk ik dat het heel duidelijk is wat we proberen te bereiken. We proberen het OPEC-beleid te bestrijden dat de bevoorrading van de markt aan banden legt en in sommige gevallen Westerse bedrijven belet technologie en kennis te ontwikkelen om olie te produceren en op die manier een betere bevoorrading te voorzien. We moeten een voorbeeld zijn voor andere ontwikkelde landen op het gebied van energie-efficiëntie. Mijn voorstel voor een internationaal partnerschap werd al aangenomen door de G8. Maar, aangezien iedereen verwachtte dat de olieprijzen zouden zakken tot 9 dollar per vat, kwam de reactie in de wereld pas laat op gang. Nu weten we dat we dit beleid moeten volgen.
Wat de bescherming van de consument betreft, ben ik van mening dat de Commissie altijd zeer consequent is geweest. Ik ben op de hoogte van een groot aantal inbreuken waarbij de lidstaten, hoewel zij daartoe verplicht zijn, de Commissie niet eens op de hoogte hebben gebracht van de openbare dienstverplichtingen die inhouden dat de juridische documenten die goedgekeurd zijn na het voorstel van de Commissie over alle noodzakelijke elementen moeten beschikken en dat ze toegepast moeten worden.
Ik vind dat de reactie van de Commissie en de Raad weloverwogen en correct is. Binnen de markt heeft alles zijn plaats en functie. Ik weet dat niemand het wil opnemen voor speculanten, maar wat is de toekomstige rol van de markt? Ze geeft aan in welke richting de prijs kan evolueren en dat maakt het mogelijk om te investeren. Ik zou natuurlijk kunnen zeggen: "Laten we de belastingen verhogen voor iedereen”. We kunnen de belastingen voor iedereen met honderd procent verhogen, maar dan zal niemand nog gestimuleerd zijn om te investeren. Laten we het investeren dus stimuleren, laten we het mogelijk maken om op een positieve manier te investeren. Dat is wat we nodig hebben.
(Interrupties)
Het maakt niet uit of we nu het bedrijf Saudi Aramco uit Saoedie-Arabië taksen opleggen, of Gazprom, want we kunnen hen geen belastingen aanrekenen. Zij hebben hun eigen nationale wetgeving op het vlak van belastingen. En wat Europese bedrijven betreft, zijn er voor het moment geen bedrijven die uitzonderlijk grote winsten boeken omwille van de huidige olie- en gasprijzen.
(Interrupties)
Zij moesten ook investeren in andere projecten. Als u die bedrijven kent, dan moet u ze bij naam noemen. Als u bedrijven kent die het momenteel zo goed hebben...
(Interrupties)
E.ON is geen oliebedrijf. Eni is wel een oliebedrijf maar investeert dan weer miljarden in projecten zoals South Stream, in de projecten in Kashagan (daar worden miljarden in geïnvesteerd) en in Libië. Elk bedrijf heeft zijn rol te vervullen in de economie.
Mevrouw de Voorzitter, dit is een fantastisch debat. Ik ben blij dat we de gelegenheid zullen hebben om nog op dit debat terug te komen, want er zijn geen eenvoudige antwoorden. Maar ik ben ervan overtuigd dat ons voorstel weloverwogen is en dat het een goed voorstel is.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Ivo Belet  
De dure olie doet ons allemaal pijn, maar zeker de meest kwetsbare bevolkingsgroepen met een laag inkomen worden zwaar getroffen. De Europese Top moet morgen een krachtig signaal uitsturen dat maatregelen voor de zwaksten in de samenleving wel degelijk verantwoord zijn en nodig.
Een BTW- of accijns-verlaging is niet meteen aangewezen, dat is verstaanbaar, want het zet de olieproducenten er eventueel toe aan om nog hogere prijzen door te rekenen.
Maar misschien kan het ook anders. Misschien moet er een verschuiving van heffingen komen, waarbij met name vliegtuigtickets (vanaf het najaar bvb) wat duurder worden, via een heffing, en dat de opbrengst daarvan wordt benut om de stookoliefactuur voor de lage en middeninkomens te verlichten.
De meeropbrengst kan worden aangewend om premies te verschaffen voor het isoleren van huizen. Dat is relatief het goedkoopst en het efficiëntst.
Investeren in hernieuwbare energie en energiebesparing, dat is de opdracht, zeker voor de middellange termijn. Maar intussen moeten er wel oplossingen komen voor wie het moeilijk heeft. Europa mag niet doof blijven aan die kant.
James Nicholson
, schriftelijk. - (EN) De recente exponentiële stijging van de olieprijzen en de daarop volgende verlammende brandstofprijzen hebben een enorme negatieve invloed op de bedrijfswereld en de industrie in de hele Europese Unie. Uiteraard heeft de situatie ook ernstige gevolgen voor de gemiddelde consument. De burgers worden zich er pijnlijk van bewust dat de voedselprijzen en de brandstofprijzen stijgen en dat hun koopkracht daalt.
Ik ben het eens met de Commissie dat we onze consumptie en onze afhankelijkheid van olie moeten trachten terug te dringen en dat we onze inspanningen moeten richten op het bevorderen van energie-efficiëntie en het ontwikkelen van hernieuwbare energie.
Maar dat is een oplossing op lange termijn. Momenteel moeten er concrete en tastbare stappen gezet worden om de druk te verlagen voor bevolkingsgroepen als landbouwers, vissers en personen in onze maatschappij die het meest kwetsbaar zijn voor deze prijsstijgingen. Zelfs als kortetermijnmaatregelen zoals belastingverlagingen buiten de bevoegdheden van de EU vallen, moet de Unie het initiatief nemen en de nationale overheden aanmoedigen om met oplossingen voor de dag te komen. De huidige situatie is onhoudbaar en er moeten inspanningen geleverd worden om hier iets aan te doen.
