Medicamenten
De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid:
A5-0330/2002 van mevrouw Rosemarie Müller over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van communautaire procedures voor het verlenen van vergunningen, het toezicht en de geneesmiddelenbewaking met betrekking tot geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik en tot oprichting van een Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling (COM(2001) 404 - C5-0591/2001 - 2001/0252(COD);
A5-0340/2002 van mevrouw Françoise Grossetête over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik (COM(2001) 404 - C5-0592/2002 - 2001/0253(COD);
A5-0334/2002 van mevrouw Françoise Grossetête over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2001/82/EG tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik (COM(2001) 404 - C5-0593/2001 - 2001/0254(COD).
Het woord is aan commissaris Liikanen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, alvorens een korte uiteenzetting te geven van de drie Commissievoorstellen, wil ik beide rapporteurs, mevrouw Müller en mevrouw Grossetête, evenals de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid dankzeggen en feliciteren met al het werk dat zij hebben verricht om deze drie verslagen tot een goed einde te brengen.
Ik zal beginnen met de doelstellingen van de voorstellen. Dat zijn er drie. De eerste en meest belangrijke is dat de Europese burger kan rekenen op een hoge mate van bescherming van de gezondheid. Dat is steeds het uitgangspunt. De tweede doelstelling is het vergroten van de beschikbaarheid van innovatieve geneesmiddelen en tegelijkertijd het bevorderen van de concurrentie met generieke geneesmiddelen. De voorbereiding op de aanstaande uitbreiding is de derde doelstelling.
Wat de voorstellen zelf betreft, zal ik me concentreren op drie daarvan. Ten eerste is er de noodzaak van een sterkere rol voor het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling en de gecentraliseerde procedure. Waarom? Omdat het doel is nieuwe, innovatieve geneesmiddelen gelijktijdig aan alle Europese burgers beschikbaar te stellen. Dat is een kwestie van gelijke behandeling van alle patiënten in Europa. De Commissie stelt derhalve voor de gecentraliseerde vergunningsprocedure voor alle medicijnen met nieuwe werkzame stoffen verplicht te stellen. Dat is de communautaire oplossing voor het vraagstuk van de beschikbaarheid van innovatieve geneesmiddelen en ik hoop dat het Parlement er zijn steun aan verleent. Het is bovendien een oplossing die schaalvoordelen oplevert, geld en tijd uitspaart en een doelmatiger regelgeving tot gevolg heeft.
De Commissie wil, met name na de uitbreiding van de EU, patiënten verzekeren van een snellere toegang tot innovatieve geneesmiddelen. De procedure van wederzijdse erkenning heeft haar beperkingen. Met de beoordeling door het Londense Bureau zijn gemiddeld 180 dagen gemoeid - duidelijk minder dan het wettelijk voorgeschreven maximum van 210 dagen.
De centrale procedure zou ook gunstig uitpakken voor het midden- en kleinbedrijf. Als we bijvoorbeeld naar de biotechnologie kijken, waarin het MKB sterk vertegenwoordigd is en de gecentraliseerde vergunning al verplicht is, dan zien we dat zich daar geen problemen van betekenis hebben voorgedaan.
De voordelen van een centrale procedure voor het MKB zijn evident op een gebied als dat van de weesgeneesmiddelen, waar de meeste vergunningen voor het in de handel brengen van producten worden verstrekt aan het MKB. Dit gezegd zijnde, zou de Commissie, met het oog op het bieden van een algemene oplossing, kunnen denken aan ondersteunende maatregelen om het MKB zo nodig te helpen specifieke hindernissen weg te nemen.
Ten tweede moeten we de juiste balans zien te vinden tussen innovatie en concurrentie van generieke geneesmiddelen. Waarom is dat zo belangrijk? Kort gezegd: omdat innovatieve producten nodig zijn voor de patiënten, en generieke geneesmiddelen om de kosten van de volksgezondheid te drukken.
Hoe nu daarin het juiste evenwicht te bereiken? Voor innovatieve geneesmiddelen is in het voorstel van de Commissie een nieuwe periode voor gegevensbescherming opgenomen, terwijl generieke geneesmiddelen sneller op de markt kunnen worden gebracht. Hoe kan dat gebeuren? Ten eerste door de periode van gegevensbescherming voor alle landen op tien jaar te stellen. Daarmee krijgt Europa een geharmoniseerde oplossing. De beschermingsperiode biedt de innoverende farmaceutische industrie de gelegenheid haar O&O-investeringen terug te verdienen, en zorgt voor een soepeler werking van de interne markt. Ter stimulering van verder innovatie- en onderzoekswerk voorziet het Commissievoorstel in een eventuele verlenging van de beschermingsperiode tot maximaal elf jaar.
Voor generieke geneesmiddelen houdt het voorstel van de Commissie een verandering van een allang bestaand EU-beleid in. Ons voorstel is om voor het eerst in de Europese wetgeving toe te staan dat proeven met generieke geneesmiddelen beginnen vóór de afloop van het octrooi of andere vormen van bescherming van de intellectuele eigendom. Zo kunnen generieke geneesmiddelen in de meeste landen sneller op de markt worden gebracht en zal de concurrentie aanzienlijk toenemen.
Volgens de Commissie is dit een evenwichtig voorstel. Het houdt rekening met de belangen van de innoverende Europese farmaceutische industrie, die terrein verliest ten opzichte van de industrie in de Verenigde Staten. Alles bij het oude laten, betekent minder banen en minder onderzoek in Europa. Dit voorstel brengt een concurrerende markt voor generieke geneesmiddelen dichterbij, en daarmee voordeliger medicijnen voor de Europese burger.
Ter afsluiting nog enkele opmerkingen over de gecontroleerde toegang tot informatie voor patiënten. Ik wist dat het een moeilijke discussie zou worden, maar laat ik voorop stellen dat de Commissie geen directe reclame aan de patiënt op het oog heeft zoals in de VS gebruikelijk is. Tijdens de discussies is veel gezegd over het Amerikaanse model, maar dat is niet ons model.
Feit is dat veel informatie al her en der op Internet te vinden is, tenminste voor Engelstalige patiënten. Daaraan kleven twee belangrijke nadelen: discriminatie van niet-Engelstaligen en de mogelijk versplinterde en onbetrouwbare aard van de informatie.
Volgens ons voorstel kunnen Europese burgers beschikken over informatie die is gevalideerd door de regelgevingsinstanties in Europa en is opgesteld overeenkomstig door de lidstaten en de Commissie overeen te komen richtlijnen. Het is een behoedzaam voorstel. Het is een Europees proefproject dat niets gemeen heeft met het Amerikaanse model. Eén alternatief voor de huidige situatie is door te gaan met grootschalige directe reclame aan patiënten via Internet. Aan die situatie valt via onze wetgeving niets te veranderen. Een ander alternatief is patiënten toegang te bieden tot degelijke, door de bevoegde instanties in Europa gevalideerde informatie over medicijnen tegen een beperkt aantal ziekten. Dit laatste alternatief betekent mijns inziens meer keus en meer veiligheid voor Europese patiënten.
Concluderend: de Commissievoorstellen hebben tot doel een hoog niveau van volksgezondheid voor de Europese burger te waarborgen, en de beschikbaarheid van innovatieve geneesmiddelen en generieke producten op evenwichtige wijze te vergroten, en zijn tevens bedoeld als voorbereiding op de uitbreiding van de EU.
Het is een uitdagend stuk wetgeving. Ik zie uit naar het debat van vandaag in het Parlement en naar verdere samenwerking met Parlement en Raad.

Müller, Rosemarie (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, bij de onderhavige wetgeving moeten wij onszelf de vraag stellen of wij bij de toelating van nieuwe innovatieve geneesmiddelen meer Europa nodig hebben of dat de procedure van de wederzijdse erkenning de beste methode is. Met andere woorden: willen wij dat er een uitgebreidere interne markt voor geneesmiddelen komt om ervoor te zorgen dat patiënten in heel Europa sneller kunnen beschikken over nieuwe, veilige en krachtige geneesmiddelen of willen wij dat patiënten door de uiterst omslachtige toelatingsprocedures ook in de toekomst zo lang mogelijk verstoken blijven van nieuwe geneesmiddelen?
Ik pleit voor een ruimere toelating van geneesmiddelen die nieuwe werkzame stoffen bevatten. Dat levert niet alleen voordelen op voor de patiënten, maar ook voor de ondernemingen, die hun geneesmiddelen sneller dan tot dusver op de markt kunnen brengen en daarmee hun concurrentiepositie kunnen verbeteren. Met de steunmaatregelen die voor de KMO's zijn voorzien worden de belemmeringen van de centrale toelating waardoor zij inderdaad worden getroffen, opgeheven. Mijns inziens moeten de patiënt en zijn behoeften in principe centraal staan in de wetgeving. Dat betekent dat veiligheid en werkzaamheid van een geneesmiddel een centrale rol moeten spelen in de toelatingsprocedures.
De procedure moet transparant zijn. Het is derhalve noodzakelijk dat patiënten, artsen en ondernemingen toegang hebben tot alle informatie die niet beschermd hoeft te worden. Via een openbare databank kan in de toekomst te allen tijde uitgebreide informatie over de stand van de toelatingsprocedures, over afgeronde klinische proeven, over bijwerkingen en prijzen van geneesmiddelen worden verkregen.
In het licht hiervan vind ik het jammer dat er binnen de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid geen meerderheid te vinden was voor het informatieproject van de Commissie over astma, diabetes en aids. Het Commissievoorstel was absoluut onduidelijk en het heeft de vrees doen ontstaan dat reclame voor geneesmiddelen waarvoor een recept vereist is, zou worden toegelaten. Door dit besluit heeft de commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid echter de kans laten lopen om de informatie voor de patiënt te verbeteren. Ik ben ervan overtuigd dat deze fout de komende jaren rechtgetrokken zal moeten worden.
Om de veiligheid van geneesmiddelen te kunnen garanderen is de geneesmiddelenbewaking van belang, dat wil zeggen het toezicht op bijwerkingen en de rapportage daarvan. Door de meldplicht voor bijwerkingen en de periodieke verslagleggingsplicht aan de vergunningverlenende instanties wordt een voortdurende allesomvattende beoordeling van geneesmiddelen gegarandeerd. De mazen van het vangnet op het gebied van de geneesmiddelenbewaking zijn zeer klein. Daardoor kunnen bijwerkingen sneller worden geconstateerd en kan er snel worden opgetreden in crisisgevallen. Op grond daarvan is een nieuwe toelatingsprocedure na vijf jaar niet noodzakelijk.
Een ander belangrijk punt van de hervorming is dat de organen van het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling op toekomstige taken en de uitbreiding van de EU moeten worden voorbereid. Door middel van open sollicitatieprocedures voor de raad van bestuur en de uitvoerend directeur wordt de structuur van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid ook bij het EMEA ingevoerd. Grote wetenschappelijke deskundigheid en openbaarmaking van belangen zijn de voorwaarden om lid van een orgaan van het Bureau te worden. Naast de reeds bestaande wetenschappelijke comités zal er in de toekomst een gelijkwaardig comité voor geneesmiddelen op basis van planten worden ingesteld waarmee in de toekomst een vrijwillige centrale toelating van geneesmiddelen op basis van planten mogelijk zal zijn. Patiënten krijgen op die manier in heel Europa de mogelijkheid om beproefde geneesmiddelen op basis van planten te gebruiken. 
Voor patiënten is de bescherming van de gezondheid belangrijk, maar daarnaast zijn de concurrentiepositie en de innovatiecapaciteit van de farmaceutische industrie in Europa van belang. Een stap in de richting van een betere concurrentiepositie is met zekerheid de harmonisering van de gegevensbescherming. Volgens de huidige regelingen duurt deze in Europa tussen de zes en tien jaar. Dat betekent dus dat er dringend een harmonisering moet worden doorgevoerd. De regeling van tien jaar is een signaal voor de farmaceutische bedrijven om het onderzoek te intensiveren en daadwerkelijke innovaties op de markt te brengen. Deze regeling is evenwel ook een signaal aan de fabrikanten van generieke geneesmiddelen om gebruik te maken van de Bolar-bepalingen. Het voorstel van de Commissie is volgens mij een geslaagde poging een evenwicht te vinden tussen het terechte verlangen van de farmaceutische bedrijven dat hun gegevens worden beschermd en de vordering van de nationale gezondheidsstelsels dat de toegang tot goedkope generieke geneesmiddelen wordt verbeterd.
De onderhavige wetgeving is over het geheel genomen een belangrijke bijdrage aan de verbetering van de gezondheidszorg in Europa waarvan de patiënten op de lange termijn zullen profiteren.
Grossetête (PPE-DE)
- (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het onderwerp van het huidige debat is één van de belangrijkste vraagstukken van de huidige zittingsperiode, omdat het uiteindelijk iedere burger aangaat. Om te beginnen zou ik mijn collega's uit alle fracties willen bedanken voor de discussies en hun bijdrage, die uit niet minder dan 800 amendementen bestaat. Helaas zijn dit er zo veel dat de kwaliteit en de samenhang van ons werk ernstig zouden kunnen lijden.
Het belangrijkste doel van de voorstellen bestaat erin een hoog niveau van gezondheidsbescherming voor iedere burger te waarborgen. Hiertoe behoort met name dat een snelle toegang tot innovatieve en veilige producten wordt geboden, dat een preventief en permanent instrument voor geneesmiddelenbewaking wordt ontwikkeld en dat het concurrentievermogen van de farmaceutische sector in het kader van het onderzoek naar nieuwe behandelingsmethoden wordt verbeterd. Er moet een cruciale impuls worden gegeven aan de sector generieke geneesmiddelen. Een medicament is niet zomaar een product. Het wordt niet aangeschaft of geconsumeerd als een alledaags verbruiksartikel. Het wordt alleen voor een specifiek doel gebruikt en iedereen gaat ervan uit dat een geneesmiddel veilig en werkzaam is. Deze veiligheid, kwaliteit en werkzaamheid zijn de onmisbare pijlers van het Europese geneesmiddelenbeleid. Voordat een geneesmiddel beschikbaar wordt gesteld aan de patiënt, moet het alle specifieke restrictieve fasen van het proces voor de toelating op de markt doorlopen.
Er bestaan momenteel twee verschillende procedures voor de registratie van geneesmiddelen: de gecentraliseerde procedure, die onder het beheer staat van het Europees Bureau, dat een vergunning verleent voor alle lidstaten van de Unie, en de procedure van wederzijdse erkenning, die onder de lidstaten ressorteert.
Het is er ons niet om te doen de bestaande duale structuur te veranderen, wij streven er veeleer naar deze optimaal te doen functioneren. Datgene waar het eigenlijk om gaat, zijn de nieuwe werkzame stoffen. Wij zijn het er allen over eens dat er een verschil bestaat tussen nieuwe werkzame stoffen, waarvan er ieder jaar zo'n 20 zijn, en nieuwe geneesmiddelen, waarvan er jaarlijks 200 à 300 worden ontwikkeld. De Commissie stelt voor om voor deze nieuwe moleculen registratie via een gecentraliseerde procedure verplicht te stellen teneinde iedereen toegang tot de meest innovatieve therapieën te waarborgen. Sommige collega's zijn het niet met deze benadering eens. Ik zou hen erop willen wijzen dat wij voor een cruciale keuze staan: kiezen wij voor de gezondheid of kiezen wij voor de markt? Wanneer wij het amendement aannemen waardoor wordt getornd aan het toepassingsgebied zullen wij een zieke ook moeten kunnen uitleggen waarom iemand in een andere lidstaat wel een innovatieve en doeltreffende behandeling kan ondergaan, maar hijzelf nog een aantal jaren moet wachten tot deze ook voor zijn lidstaat is toegelaten. In het licht van de uitbreiding zou ik hiervoor een extreem voorbeeld willen noemen: een Sloveen en een Portugees kunnen in het genot komen van een innovatieve behandeling, terwijl een Duitser of een Cyprioot het nakijken hebben. Hoe zit het in een dergelijk geval met de gelijkheid van de Europese burger op het vlak van de gezondheid? Nu zullen sommigen zeggen dat de gecentraliseerde procedure hoge kosten voor de KMO's met zich meebrengt. Maar wanneer na de uitbreiding 25 aanvragen voor een vergunning uit hoofde van de gedecentraliseerde procedure moeten worden ingediend, dan is dit nog veel duurder.
Een ander vraagstuk dat ons bezighoudt zijn de recente voorbeelden van medicijnen die in het belang van de volksgezondheid uit de markt zijn genomen. Wanneer een vergunning voor een geneesmiddel wordt afgegeven, dan betekent dit uiteraard niet dat er een einde komt aan het toezicht op de werkzaamheid en de veiligheid hiervan. Derhalve dienen de bepalingen op het vlak van de geneesmiddelenbewaking te worden aangescherpt zodat de patiënt meer garanties kunnen worden geboden. Te dien einde dienen onaangekondigde controles in de fabrieken te worden uitgevoerd, die uitsluitend met openbare middelen gefinancierd worden omdat alleen op die manier de onafhankelijkheid kan worden gewaarborgd. Tevens dient er een systeem te worden geschapen voor een snelle uitwisseling van gegevens tussen alle partners om voor de nodige de samenhang tussen de nationale stelsels voor geneesmiddelenbewaking te zorgen.
Voordat een geneesmiddel kan worden gefabriceerd, is grondig onderzoek vereist teneinde nieuwe moleculen te ontdekken. Iedereen weet dat met innovatie hoge kosten gemoeid zijn. De industrie moet haar gegevens derhalve kunnen beschermen. Het is onze plicht het onderzoek te begunstigen om de ontwikkeling van de wetenschap te waarborgen, en dit betekent ook dat wij onze beste wetenschappers moeten zien te behouden. Wij moeten niet alleen de veiligheid van de patiënt garanderen, maar ook voorkomen dat de Europese industrie in de internationale context naar de tweede divisie wordt verwezen en achter komt te liggen op de Verenigde Staten en Azië. Van het nut van generieke geneesmiddelen behoeft niemand meer te worden overtuigd. Zij zijn één van de pijlers van de gezondheidsstelsels in Europa. Door middel van adequate maatregelen, met name het Bolar-systeem, zal het in de handel brengen van deze geneesmiddelen derhalve worden bespoedigd. In dit verband wil ik er nogmaals aan herinneren dat generieke geneesmiddelen alleen door innovatie kunnen worden ontwikkeld.
Van de lidstaten verwacht ik dat zij een voorlichtingscampagne voor het grote publiek op stapel zetten om uit te leggen wat een generiek geneesmiddel is, waarbij tegelijkertijd moet worden benadrukt dat de therapeutische werking van deze middelen even groot is als die van de referentiemedicamenten.
Meer in het bijzonder met betrekking tot geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik, bestaat de grootste uitdaging in de beschikbaarheid van deze geneesmiddelen. Er is getracht een evenwicht tot stand te brengen tussen de versoepeling van bepaalde mechanismen, zoals het zogenoemde 'cascadesysteem?, en de handhaving van het hoogste veiligheidsniveau voor de consument wanneer het gaat om dieren die voor de productie van levensmiddelen bestemd zijn. De 'cascade? maakt het mogelijk om wanneer er geen geneesmiddel beschikbaar is voor een bepaalde aandoening of een bepaalde diersoort, gebruik te maken van voor andere diersoorten bestemde geneesmiddelen of zelfs van geneesmiddelen voor menselijk gebruik. Dit systeem is versterkt en uitgebreid teneinde een optimale effectiviteit en veiligheid te waarborgen.
De Commissie stelt voor om alle geneesmiddelen voor dieren die voor de productie van levensmiddelen bestemd zijn alleen nog maar op doktersvoorschrift beschikbaar te maken. Dit levert echter in verschillende lidstaten, waaronder Ierland en het Verenigd Koninkrijk, problemen op. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft een compromisamendement aangenomen waarmee deze maatregel in overeenstemming wordt gebracht met de nationale wetgevingen.
Wij kunnen het niet over de herziening van de Europese wetgeving op farmaceutisch gebied hebben zonder in te gaan op het vraagstuk van de informatie en het voorstel van de Commissie om bij wijze van proef toe te staan dat de industrie informatie verstrekt over bepaalde geneesmiddelen voor de behandeling van astma, aids en suikerziekte. De markt voor geneesmiddelen is uniek en ons doel mag niet zijn voor een maximale omzet te zorgen. Er dient een duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen informatie en reclame, en reclame dient strikt te worden verboden. Er is echter geen betere informatie dan die welke verstrekt wordt door de arts of apotheker.
Daar staat evenwel tegenover dat de informatiesystemen, met name op het Internet, uiterst goed zijn ontwikkeld en het bepaald onrechtvaardig lijkt dat alleen personen die toegang hebben tot het Internet en die het Engels machtig zijn zich kunnen informeren. Wij moeten echter iedere stap voorkomen die ertoe zou kunnen leiden dat op een slinkse manier uitnodigende informatie wordt verstrekt die erop gericht is het voorschrijven, de verkoop of het gebruik van een bepaald medicament te bevorderen.
De Milieucommissie heeft het voorstel van de Commissie, dat veel te ambigu werd geacht, met grote meerderheid van de hand gewezen. Deze afwijzing zonder meer werpt echter problemen op. Ik ben zelf van mening dat de begrippen informatie en reclame beter moeten worden gedefinieerd en had derhalve een systeem voorgesteld voor voorafgaande validatie van de informatie door neutrale wetenschappelijke instanties. Dit voorstel zou ten grondslag kunnen liggen aan een nieuwe breed opgezette studie die de Commissie in onze ogen op stapel zou moeten zetten.
Er bestaat echter reeds een uiterst belangrijke bron van informatie, namelijk de bijsluiter. Met alle amendementen die ten aanzien van dit vraagstuk zijn ingediend, wordt beoogd de formulering, de helderheid en de begrijpelijkheid van de bijsluiter te verbeteren. Dit is een uiterst goede zaak.
Tot besluit zou ik op het belang van de uitbreiding willen wijzen. Wij kunnen niet voorbijgaan aan het feit dat de herziening ook van toepassing zal zijn op de nieuwe lidstaten. Tegen deze achtergrond heb ik met name gepleit voor wat ik 'Europese generieke geneesmiddelen? zou willen noemen. In sommige kandidaat-lidstaten zijn de referentiemedicamenten namelijk om historische of economische redenen nooit geregistreerd. Voor de actualisering van de vergunningen voor generieke geneesmiddelen overeenkomstig de Europese wettelijke voorschriften in de kandidaat-lidstaten dient echter de mogelijkheid van referentie aan een referentiemedicament te bestaan. Wanneer geen dergelijk product beschikbaar is, zou dit kunnen betekenen dat het generieke geneesmiddel van de markt moet worden gehaald alhoewel het voldoet aan alle eisen op het vlak van de kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid. In een dergelijke situatie zou de toegang tot generieke geneesmiddelen worden belemmerd. Dit zou kunnen worden voorkomen door te voorzien in de mogelijkheid dat een referentiemedicament in een andere lidstaat als referentie kan dienen.
Voor iedere nieuwe lidstaat is een belangrijke, volwaardige rol weggelegd bij de opbouw en ontwikkeling van dit 'Europa van de gezondheid?, waar wij allen naar streven.
Kuckelkorn (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, als permanent rapporteur voor de bureaus in de Begrotingscommissie heb ik deze verslagen nauwlettend gevolgd, aangezien het daarbij om de basisverordening gaat van het Londense Geneesmiddelenbureau, het Bureau voor de beoordeling van geneesmiddelen. Ik ben de rapporteur en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zeer dankbaar dat zij onze voorstellen in hun verslagen hebben opgenomen. Ik wil het Parlement één ding echter duidelijk zeggen - en dat geldt uiteraard ook voor de Commissie en de lidstaten: als wij een bureau nieuwe taken geven, moeten wij er tegelijkertijd over nadenken waar wij het geld daarvoor vandaan halen. Een bureau kan niet onbeperkt worden uitgebreid.
Er is een algemene begroting waarvan wij slechts een bepaald bedrag tot onze beschikking hebben staan. Ook het Parlement kan dit bedrag niet vergroten. Het enige dat we nog kunnen doen is de bestemming van het geld wijzigen. Als wij in de toekomst een bureau dus financiële middelen willen toekennen, moeten wij daarvoor middelen benutten die voor een ander bureau bestemd waren. Ik ben mij ervan bewust dat ik mij met deze woorden niet bepaald geliefd maak, maar daarvoor ben ik ook niet hier. Wij moeten er in de toekomst aan denken dat een bureau met de ter beschikking gestelde middelen alleen de taken kan uitvoeren waartoe het opdracht heeft gekregen en dat het verder niet kan doen wat het wil. Dat is niet mogelijk, omdat het geld daartoe ontbreekt.

Read (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde beide rapporteurs gelukwensen met hun geweldig ingewikkelde en lastige taak. Zij hebben - net als ik dat zal doen - gewezen op de relevantie van deze industrie als belangrijke werkgever op het gebied van farmaceutisch onderzoek. Het behoud ervan voor de Europese Unie is ongemeen belangrijk, niet alleen voor Europa maar vooral ook voor consumenten die veilige, effectieve en betaalbare medicijnen willen. Daarbij komen de complexe behoeften van de sectoren binnen deze tak van industrie, waarvan er tenminste drie zijn: de oorspronkelijke octrooihouders, de fabrikanten van generieke geneesmiddelen en de OTC-sector. Veel van de amendementen zijn bedoeld om het juiste evenwicht te vinden tussen die drie. Enerzijds moeten wij de oorspronkelijke octrooihouders aanmoedigen tot het ontwikkelen van nieuwe medicijnen, anderzijds leveren de fabrikanten van generieke geneesmiddelen betaalbare medicijnen. Als we daarbij voegen de hele kwestie van algemene toegankelijkheid en betaalbaarheid, dan wordt wel duidelijk over welk een ingewikkelde materie we spreken.
Ik wilde de aandacht vestigen op slechts drie aspecten. Het eerste daarvan is de vergunningsprocedure. Ik verzoek mijn collega's met klem het bestaan van dualiteit te aanvaarden, althans voorlopig. Wellicht moet mevrouw Grossetête zich opnieuw in de hele kwestie van de gecentraliseerde procedure en toegang verdiepen. Dat een vergunning wordt verstrekt voor medicijnen wil nog niet zeggen dat zij daarom automatisch op de markt komen. Dat geldt met name voor veterinaire geneesmiddelen, waarvoor dualiteit mijns inziens echt moet worden gehandhaafd.
Ten aanzien van reclame en consumentenvoorlichting dring ik bij het Parlement aan op goedkeuring van het amendement waarin de Commissie wordt verzocht zich nogmaals over de kwestie te buigen. De Commissie heeft gelijk: voor sommigen is informatie beschikbaar, maar niet voor iedereen. Daar kunnen we praktisch niets aan doen.
Wat betreft gegevensexclusiviteit, heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid het juiste evenwicht gevonden. Ik hoop dat het Parlement er in alle redelijkheid naar zal kijken. We krijgen nog een belangrijke tweede lezing en mogelijk een bemiddelingsprocedure, dus is er nog tijd om een en ander nog verder te verbeteren.

Nisticò (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Müller en mevrouw Grossetête van harte bedanken voor hun inspanningen en hun bereidheid tot samenwerking bij de opstelling van deze voor niet-ingewijden ongetwijfeld moeilijke en ingewikkelde verslagen. Het hoofddoel van alle instellingen, Parlement, Commissie en lidstaten, moet zijn dat er een nieuwe wetgeving komt, een betere wetgeving dan de voorgaande, een wetgeving die ons in staat stelt alle patiënten - die soms lijden onder ernstige, levensgevaarlijke ziekten - zo spoedig mogelijk toegang te bieden tot nieuwe, sterkere en beter verdraagbare medicijnen, hun pijn te lenigen en hun levenskwaliteit te verbeteren.
In mijn korte spreektijd wil ik slechts enkele punten noemen. Wat het Europees Bureau voor geneesmiddelenbeoordeling betreft, ben ik het absoluut niet eens met het voorstel voor de samenstelling van het management board, van de raad van bestuur. De door de Commissie voorgestelde raad van bestuur zal gedoemd zijn te mislukken, evenals de door de rapporteur, mevrouw Müller, voorgestelde raad. De aanwezigheid in deze raad van bestuur van niet alleen vertegenwoordigers van de instellingen maar ook vertegenwoordigers van de industrie, de patiënten, de verzekeringen, enzovoort - die vaak tegenstrijdige belangen vertegenwoordigen - zal alleen maar verwarring, tijdsverlies en ruzie veroorzaken.
Mijn tweede opmerking gaat over de gecentraliseerde beoordeling door het Europees Bureau. Mijnheer de commissaris, hier moeten wij een betere definitie geven van het concept 'nieuw geneesmiddel?. Wat wordt daarmee bedoeld? Worden daarmee geneesmiddelen bedoeld die, behoudens enkele kleine veranderingen, dezelfde structuur hebben als de bestaande geneesmiddelen of geneesmiddelen met een heel andere chemische structuur? Ik hoop dat u en de Raad daar nog eens goed over nadenken.

Sturdy (PPE-DE).
- (EN) Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik eerst beide rapporteurs gelukwensen. Een bijzonder woord van dank is op zijn plaats voor mevrouw Grossetête, met wie ik aan deze specifieke kwestie buitengewoon nauw heb samengewerkt. Ik ben hier slechts om namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling het woord te voeren over veterinaire medicijnen. Ik ben dan wel verplicht direct op te merken dat de landbouw nooit eerder zo'n beroerde periode heeft doorgemaakt - en dan heb ik het maar niet over de huidige problemen met het Britse rundvlees.
Iedere wetgeving die het Parlement goedkeurt en door de Commissie drukt kan nadelig zijn voor de industrie als daarbij niet voldoende zorgvuldigheid wordt betracht. Mevrouw Grossetête heeft buitengewoon goed met mij en andere leden aan het voorstel inzake veterinaire geneesmiddelen gewerkt en wij staan derhalve volledig achter de daarin voorgestelde wetgeving.
Ik wilde drie onderwerpen aansnijden. Mevrouw Read heeft het kort over één daarvan gehad. Ik ben het volledig eens met wat zij zegt over hetgeen met 'dualiteit? wordt aangegeven. In de EU doet zich onder meer het probleem voor dat dieren in bijvoorbeeld het hoge noorden kunnen verschillen van die in het zuiden. Ik pleeg in dit verband te spreken van 'het rendiersyndroom?, een term die veel collega's me waarschijnlijk al eerder hebben horen bezigen. Dualiteit is iets dat mede zal bijdragen tot de juiste toepassing van medicijnen voor soorten die niet overal in de Unie voorkomen. Het is misschien lastig om iemand te vinden die bereid is geld te steken in het testen van producten voor één specifieke diersoort. Daarom hebben wij amendement 137 opnieuw ingediend, en ik hoop dat de Commissie en mevrouw Grossetête zich erover zullen buigen. Ik hoop dat dit amendement kan rekenen op de steun van het Parlement. Zoals ik al zei, zouden daarmee de niet algemeen voorkomende soorten gebaat zijn.
Mevrouw Grossetête heeft het gehad over de wijze van verstrekking van geneesmiddelen in bepaalde landen. Het doet mij bijzonder veel deugd dat zij daar ook aandacht aan heeft besteed. Ik ondersteun het in het amendement voorgestelde compromis van harte; ik heb mij in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling extra moeite getroost om dat amendement erdoor te krijgen. Momenteel verschillen de lidstaten ten eerste in hun opvattingen over wat een dierenarts is en waar dat beroep voor staat, en ten tweede in de wijze van verstrekking van veterinaire geneesmiddelen.
In het Verenigd Koninkrijk, Ierland en nog één of twee landen worden minder belangrijke medicijnen - met name producten als ontwormingspillen en vlooienpoeder - door bevoegde personen verstrekt. Dieren bestemd voor productie van levensmiddelen zijn niet echt aanleiding tot bezorgdheid. Vervalt die mogelijkheid echter, dan moeten de huisdieren het ontgelden, want niet iedereen zal het zich kunnen veroorloven om bijvoorbeeld voor een ontwormingspil voor de kat naar de dierenarts te gaan. Flexibiliteit is derhalve geboden. Ik ben heel blij dat beide rapporteurs dat hebben meegenomen en ik sta er helemaal achter.
Het laatste onderwerp betreft het gebruik van medicijnen voor paardensoorten. Ook hier geldt dat als wij niet zorgvuldig te werk gaan, dieren daarvan nodeloos de dupe worden. In tegenstelling tot menig ander land wordt in het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld geen paardenvlees gegeten. Als er een beperking komt op de beschikbare medicijnen, dan ondervindt het dier daarvan de nadelige gevolgen. Het is dus van vitaal belang dat het nieuwe amendement 65 voor paardensoorten wordt aangenomen. Daarbij zal ik het laten, aangezien ik alle aspecten van de landbouw heb gehad. Ik dank beide rapporteurs voor het meenemen van het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en ik zie uit naar een gunstig resultaat. Ik hoop dat ook de Commissie mijn advies zal opvolgen.

Trakatellis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beide rapporteurs van harte gelukwensen met hun uitmuntende werk en de door hen voorgelegde verslagen. Ik dank met name mevrouw Grossetête voor de uitstekende en zeer productieve samenwerking.
Ik wilde enkele opmerkingen maken over het voorstel tot herziening van de geneesmiddelenwetgeving. Deze heeft tot doel een hoog niveau van volksgezondheid te garanderen, de interne markt in de geneesmiddelensector te voltooien, de uitdagingen van de uitbreiding het hoofd te bieden, een functioneler en eenvoudiger vergunningen- en bewakingssysteem toe te passen - en wel tegen redelijke prijzen - en tot slot transparante en brede informatie van de patiënten over geneesmiddelen mogelijk te maken.
Innovatie: zonder wetenschappelijk onderzoek en innovatie zullen er nooit nieuwe stoffen en geneesmiddelen komen waarmee op beslissende wijze kan worden bijgedragen aan preventie en behandeling van ziekten. Onderzoek betekent echter dat de farmaceutische industrie op brede schaal moet investeren en om dat mogelijk te maken moeten economische stimulansen worden geboden.
Stimulansen: deze zijn vooral gegrondvest op exclusiviteit, dat wil zeggen op bescherming van intellectuele eigendom en uitvindingen. De ontwikkelingskosten van een nieuw geneesmiddel worden bijgevolg gedekt door de markt en de socialezekerheidsstelsels. Deze laatste zijn door de vergrijzing van de bevolking echter onder enorme druk komen te staan. Hier moet dus een evenwicht worden gevonden tussen de op octrooien gebaseerde exclusiviteit, de prijs van geneesmiddelen en de duur van de exclusiviteit. Dit evenwicht is niet gemakkelijk te bereiken. Ik geloof evenwel dat met de regelingen in de onderhavige verordening de mogelijkheid wordt geboden zowel exclusiviteit als een redelijke looptijd te waarborgen.
Veiligheid van geneesmiddelen: ook dit is een belangrijk doel. In het uitstekende verslag wordt ook gesproken over kwaliteit en waakzaamheid.
Vergunningen: ik ben voor een gecentraliseerde procedure, mijnheer de Voorzitter, en een bepaalde gedecentraliseerde procedure voor de lidstaten.
Tot slot de subsidiariteit: dit is een zeer belangrijk vraagstuk, daar de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de financiering en de geneeskundige zorg. Wij hebben gezien dat president Bush gisteren een bepaald gebaar gemaakt heeft en hij heeft dat gedaan omdat de lidstaten in deze sector onder enorme economische druk staan.

Ferreira (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het is een goede zaak dat de communautaire wetgeving inzake geneesmiddelen wordt herzien om het niveau van de gezondheidszorg te verbeteren. Deze nieuwe harmonisatie van de voorschriften voor geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik moet dan ook worden toegejuicht. Maar het gezondheidsbeleid in Europa bestaat uit meer dan de tekst waarover wij zullen stemmen alleen en had onderwerp van een breder opgezette discussie moeten zijn. Geneesmiddelen moeten weer deel gaan uitmaken van een volksgezondheidsbeleid dat in dienst staat van de burgers. Wanneer geneesmiddelen beschikbaar zijn, moeten zij immers voor iedereen toegankelijk zijn en daarom is het jammer dat er geen debat over sociale zekerheid heeft plaatsgevonden.
Om te waarborgen dat het gezondheidsbeleid de overhand heeft op het industriebeleid, zou het Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling weer onder het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming in plaats van onder het directoraat-generaal Ondernemingen moeten ressorteren.
Het voorstel van de Commissie bevat nog een aantal andere elementen waar wij het niet mee eens zijn. In de eerste plaats is daar de informatie van de patiënt. Onze maatschappij van hypercommunicatie en Internet biedt iedereen die dit wil of die over de mogelijkheden beschikt toegang tot informatie van de meest uiteenlopende aard. De kwaliteit van deze informatie is niet altijd bevredigend, maar de door de Commissie voorgestelde oplossing van dit probleem is ook verre van ideaal. Wanneer farmaceutische ondernemingen de mogelijkheid krijgen om informatie over hun product te verstrekken, dan zal dit niet tot gevolg hebben dat minder foutieve informatie wordt verstrekt, maar dat reclame wordt gemaakt voor medicijnen die alleen op doktersvoorschrift verkrijgbaar zijn. In de Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland is deze aanpak reeds toegestaan, en daar is gebleken dat hieraan wel degelijk bezwaren kleven. Zo zijn de middelen voor directe reclame in de VS het afgelopen decennium gestegen van 55 miljoen dollar tot 2,5 miljard dollar in het jaar 2000. Van het bijkomende bedrag voor medicijnen werd 47 procent besteed aan de vijftig geneesmiddelen waarvoor reclame werd gemaakt. Het lijdt geen twijfel dat hier een commerciële strategie achter steekt en niet het streven om de consument beter te informeren. Dit is iets wat wij voor de Europese burger niet willen.
Wij hebben behoefte aan door onafhankelijke bronnen verstrekte objectieve informatie die de betrekkingen tussen patiënt en arts niet schaadt en die niet tot een buitensporig gebruik van geneesmiddelen leidt.
De voorstellen over de transparantie van de door het Bureau te verstrekken gegevens gaan in deze richting. Maar men had ongetwijfeld nog iets verder kunnen gaan. Wanneer patiënten aandringen op informatie, dringen zij ook aan op veiligheid en er mag worden betwijfeld of deze gebaat is bij de afschaffing van de vijfjaarlijkse verlenging van de vergunningen.
Ik ben van mening dat wij moeten wachten tot de nieuwe voorstellen inzake geneesmiddelenbewaking hun nut hebben bewezen en dat wij ons de mogelijkheid moeten voorbehouden om nieuwe geneesmiddelen vijf jaar nadat deze op de markt zijn gebracht aan een grondige wetenschappelijke evaluatie te onderwerpen. Bij deze evaluatie zou ook de balans kunnen worden opgemaakt van de therapeutische waarde van het geneesmiddel.
Alle patiënten hebben behoefte aan werkzame geneesmiddelen, maar sommigen van hen hebben helaas geen tijd te verliezen. Zij wensen toegang te krijgen tot nieuwe behandelingen die, alhoewel zij nog niet alle veiligheidsgaranties bieden, hun laatste redmiddel vormen. Wij moeten hier begrip voor hebben en aan hun wensen tegemoet komen. Dit verslag vestigt de aandacht op een aantal grote uitdagingen. Deze zullen niet alleen gevolgen hebben voor het geneesmiddelenbeleid, maar ook voor de andere terreinen van het gezondheidsbeleid.

Maaten (ELDR).
Voorzitter, de Commissie heeft in haar voorstel geprobeerd de farmaceutische sector te hervormen of althans daar een begin mee te maken. Op het gebied van de farmaceutische industrie is Europa terrein aan het verliezen ten opzichte van de Verenigde Staten. Het is niet voor niets dat steeds meer bedrijven besluiten om hun praktijk op het gebied van onderzoek en ontwikkeling in die Verenigde Staten te laten plaatsvinden. De Europese regelgeving is te stroperig, wat de motivatie van bedrijven vermindert om hun activiteiten in Europa te laten plaatsvinden en om dit tegen te gaan is betere Europese coördinatie op dit vlak dus ook dringend noodzakelijk. Ik ben er een groot voorstander van deze versteende markt open te breken. We moeten derhalve streven naar meer concurrentie op de Europese markt en één van de manieren om dat te doen is bijvoorbeeld het eerder ter beschikking komen van generieke medicijnen, waarover in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid een verstandig compromis is bereikt.
Ik zou er verder dan ook voor willen pleiten om de centrale procedure, die door het geneesmiddelenagentschap in Londen wordt uitgevoerd, te versterken. Op die manier wordt namelijk een gelijke behandeling van alle farmaceutische bedrijven mogelijk gemaakt en kunnen patiënten in heel Europa dezelfde medicijnen gebruiken. Die centrale methode bevordert ook alle doelstellingen die door de Commissie worden nagestreefd, zoals een hoog niveau van gezondheidszorg, voltooiing van de interne markt, meer transparantie, verbetering van concurrentie en een voorbereiding op de uitbreiding.
Daarnaast hecht ik veel waarde aan de informatievoorziening. Het blijft voor mij onbegrijpelijk dat het de farmaceutische industrie verboden is de patiënten voor te lichten over hun product. Ik heb het al vaker gezegd maar ik zou hier graag willen herhalen dat de Europese Unie op deze manier achter de feiten aanloopt en patiënten discrimineert. Je kunt nu alleen aan die informatie komen als je Engels spreekt en toegang hebt tot het Internet, omdat die informatie in de Verenigde Staten wél wordt verstrekt. Patiënten die deze middelen niet ter beschikking hebben worden door Europa dom gehouden en ik denk daarom ook dat het voorstel van de Europese Commissie om met een proefproject te komen, een goed voorstel is en in ieder geval een goede eerste stap. Ik vind wel dat je door alleen informatie toe te staan over astma, aids en diabetes, patiënten met andere aandoeningen discrimineert en ik pleit voor een verbreding op dit punt.
Tenslotte wil ik nog opmerken dat natuurlijk ook het versterken van de rol van patiëntenorganisaties in dit kader belangrijk is op Europees niveau, ook met het zicht op de uitbreiding en op die centrale procedure. Op dat punt zijn amendementen ingediend door de Groene Fractie, die ik graag zou ondersteunen.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek mijn oprechte dank uit aan de rapporteurs. Het gaat hier immers om bijzonder ingewikkelde verslagen. Bovendien is het niet altijd gemakkelijk om een evenwicht te vinden tussen de verschillende belangen. Ik ben het met de rapporteurs eens dat wij onze aandacht moeten richten op de zorg voor en de informatievoorziening aan de patiënten.
Wij moeten ook de bedenkingen van onze collega bij de begroting van het Bureau en de diverse agentschappen goed voor ogen houden. De huidige begroting dwingt ons in een keurslijf. Uiteindelijk zullen degenen onder ons die blijven herhalen dat de algemene begroting van de Europese Unie tekortschiet om het hoofd te bieden aan de uitbreiding en de kosten die de nieuwe landen zullen genereren, gelijk krijgen.
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik niet veel tijd heb, wil ik graag enkele aspecten van het verslag onderstrepen. Ten eerste biedt deze regelgeving de garantie dat de functionarissen, de deskundigen en de rapporteurs geen financiële of andere belangen hebben in de farmaceutische industrie.
Ten tweede wordt er, zoals hier al vaker is geëist, een duidelijk onderscheid gemaakt tussen reclame en informatie. Ik vind het een goede zaak dat er een kosteloze databank met gestaffelde toegangsmogelijkheden voor patiënten, personeel uit de zorgsector, ondernemingen en andere belanghebbenden wordt opgezet, maar, zoals hier al is gezegd, mogen wij niet vergeten dat niet iedereen toegang tot Internet heeft en Engels kent. Daarom moeten de lidstaten ook andere belangrijke informatiekanalen ten dienste van de patiënten stellen zodat deze de werkzaamheid, bijwerkingen en contra-indicaties van de verschillende geneesmiddelen met elkaar kunnen vergelijken.
Verder ga ik ermee akkoord dat er sancties worden opgelegd aan de houders van vergunningen die de richtlijn met voeten treden en dat de overtredingen van de betrokken vergunninghouders openbaar worden gemaakt. Zoals de rapporteurs ook al zeiden, moet de geneesmiddelenbewaking worden versterkt. Het feit dat er een vergunning wordt toegekend maakt immers geen eind aan de mogelijke bijwerkingen van geneesmiddelen. Daarom moet er voortdurend controle worden uitgeoefend.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot moet de toegang tot generieke geneesmiddelen worden vergemakkelijkt teneinde de farmaceutische kosten terug te dringen. Bovendien moeten de lidstaten zich ertoe verbinden informatie te verstrekken waarin aan de patiënten wordt uitgelegd dat een goedkoop geneesmiddel niet noodzakelijkerwijs minder werkzaam is.

Rod (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn van mening dat de herziening van de wetgeving op farmaceutisch gebied er in eerste instantie op gericht moet zijn de veiligheid, kwaliteit en werkzaamheid van de in Europa op de markt gebrachte geneesmiddelen te waarborgen teneinde de volksgezondheid te beschermen. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft in lijn met deze gedachte met grote meerderheid tegen iedere vorm van directe reclame voor alleen op doktersvoorschrift verkrijgbare geneesmiddelen gestemd en tegelijkertijd voor meer transparantie van de toelatingsprocedures gezorgd. Patiënten hebben recht op objectieve en betrouwbare informatie over aandoeningen en de hiervoor beschikbare behandelingen. Maar de beste informatie zou er natuurlijk in bestaan het publiek toegang te geven tot de gegevensbank voor alle geneesmiddelen die bij het Bureau geregistreerd staan, met inbegrip van de bijbehorende evaluatieverslagen, de redenen voor de toelating of afwijzing van een product en de beschrijving van de resultaten van klinische tests, of deze nu positief of negatief zijn.
Wanneer informatie echter uitsluitend door de farmaceutische industrie wordt verstrekt, dan kan deze niet objectief zijn en zal zij veel weg hebben van directe reclame naar de consument toe. Het is trouwens belangrijk dat er strengere regels worden vastgelegd voor de reclame voor geneesmiddelen onder beroepsbeoefenaars, die in mijn eigen land overigens al bestaan. Wij moeten voor meer transparantie en onafhankelijkheid van het Bureau zorgen door dit open te stellen voor de vertegenwoordigers van consumenten en patiënten.
De veiligheid en de kwaliteit van een geneesmiddel zijn gebaseerd op de wetenschappelijke evaluatie hiervan, waardoor de baten en de risico's van het medicament in kaart worden gebracht. Van de verhouding baten/risico's hangt af of al dan niet toestemming wordt verleend voor het in de handel brengen van het geneesmiddel. Maar het geneesmiddel dient opnieuw te worden geëvalueerd om rekening te houden met de effecten die verband houden met het gebruik hiervan evenals met nieuwe wetenschappelijke inzichten. Het feit dat de vijfjaarlijkse verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen gepaard gaat met administratieve rompslomp, vormt geen rechtvaardiging voor een onverwijlde afschaffing van de periodieke herbeoordeling van met name nieuwe geneesmiddelen. Wij stellen daarom voor om op zijn minst vijf jaar na het in de handel brengen herbeoordeling verplicht te stellen. Deze maatregel zou niet in strijd zijn met de nieuwe bepalingen inzake geneesmiddelenbewaking, maar integendeel de veiligheid van de geneesmiddelen vergroten. Om dezelfde redenen zijn wij er ook op tegen de periode van de wetenschappelijke evaluatie van de geneesmiddelen in te korten, zowel in het kader van de gecentraliseerde als in het kader van de gedecentraliseerde procedure en zelfs wanneer gebruik wordt gemaakt van de versnelde procedure of het beknopte protocol, waar wij voorstander van zijn.
De werkzaamheid van een geneesmiddel kan alleen maar worden aangetoond wanneer deze wordt vergeleken met die van bestaande geneesmiddelen voor de behandeling van dezelfde ziekten. Het is zinloos nieuwe geneesmiddelen te ontwikkelen die in therapeutisch opzicht geen verbetering opleveren of bestaande geneesmiddelen te handhaven die zijn achterhaald door nieuwe medische technologieën. Naar aanleiding van de evaluatie bij het in de handel brengen evenals bij de herbeoordeling na vijf jaar kan de toegevoegde therapeutische waarde van de geneesmiddelen onder de loep worden genomen. Deze maatregel zal ongetwijfeld een stimulans bieden voor onderzoek en innovatie in Europa.
Ik zou er tenslotte op willen wijzen dat wij tegen de amendementen zullen stemmen waarmee wordt beoogd de gecentraliseerde procedure in te perken en in plaats daarvan de procedure van wederzijdse erkenning te versterken of zelfs het in de handel brengen van generieke geneesmiddelen uit te stellen. Tot onze vreugde heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid haar goedkeuring gehecht aan de amendementen over de effecten van geneesmiddelen voor het milieu. Onze collega's hebben zich achter ons standpunt ten aanzien van dit vraagstuk geschaard, hetgeen ons tot grote voldoening stemt.
Mijnheer de Voorzitter, de farmaceutische ondernemingen hebben in de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie over het algemeen hun zin gekregen, maar ik zou tot besluit nogmaals willen benadrukken dat onze taak, die van het Europees Parlement, erin bestaat de belangen van de burgers, de patiënten en de consumenten te verdedigen.

Fitzsimons (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, geneesmiddelen zijn een heel gewoon, alledaags product. Vrijwel ieder van ons heeft weleens medicijnen gebruikt of is ermee in aanraking gekomen. Met andere woorden: het medebeslissingsrecht van het Parlement op dit gebied is belangrijk omdat het een mooi voorbeeld is van hoe de beslissingen van het Europees Parlement ingrijpen in het dagelijks leven. Als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid verwacht ik zelfs protesten van een groot aantal organisaties in brede kring.
Ik ben in dit verband benaderd door boerenorganisaties, dierenartsenverenigingen, landbouwcoöperaties, farmaceutische belangengroepen, reformwinkels en talrijke individuele kiezers. Hoewel de groeperingen allemaal hun eigen specifieke bezorgdheden hebben, is er één zorg die ze alle delen, namelijk dat het wetgevingsvoorstel onvoldoende rekening houdt met de verschillende situaties in de lidstaten. Daaruit kan de Commissie zeker lering trekken. Idealiter zou die diversiteit in de voorgestelde wetgeving tot uiting moeten komen.
In Ierland houden we paarden vooral voor de sport en komt het paardenvlees niet aan het eind van de voedselketen terecht. Voor medicijnen voor paarden zijn dus niet dezelfde voorzorgsmaatregelen nodig. Ik zou nog veel meer voorbeelden kunnen geven, en ik heb voor mijn fractie een aantal amendementen ingediend om sommige van de moeilijkheden aan te pakken. Ik zou tegen de Commissie willen zeggen dat een werkelijk democratische besluitvorming vereist dat wij de burgers ervan verzekeren dat rekening is gehouden met hun specifieke bezorgdheden. Als wij doorgaan met universele wetgeving die voorbijgaat aan de bijzonderheden van afzonderlijke landen of regio's, dan lopen we het risico de burgers van ons te vervreemden.
Ter afsluiting het volgende: wij hebben in Ierland net een lange campagne achter de rug in verband met het referendum over het Verdrag van Nice, met een gunstige afloop; wat zich de hele campagne door als een van de belangrijkste problemen manifesteerde, was het gevoel van machteloosheid en afstand. Het is onze taak als wetgevers ervoor te zorgen dat wij de mensen meekrijgen en voeling houden met wat hen bezighoudt.
Ik wilde besluiten met beide rapporteurs geluk te wensen.

Blokland (EDD).
Voorzitter, ieder menselijk leven is uniek en waardevol omdat het door God is gegeven. Elk leven verdient daarom een zo goed mogelijke bescherming en verzorging vanaf de geboorte tot de laatste ademtocht. In dit streven past een goed functionerende Europese medicijnmarkt.
Onze fractie vindt het van groot belang dat er vanuit Europa geen obstakels worden opgeworpen die de werking van de medicijnmarkt kunnen frustreren. We zijn dan ook van mening dat de medicijnenfabrikant de keuze moet blijven hebben tussen de centrale en decentrale registratie van geneesmiddelen. Een verplichte centrale registratie belemmert de noodzakelijke flexibiliteit voor regionale producten, het leidt tot verlies van hoogwaardige expertise bij de nationale registratieautoriteiten en het kan voor het midden- en kleinbedrijf een te groot financieel obstakel zijn om bepaalde producten op de markt te brengen.
Daarnaast zijn wij voorstander van meer onderzoek naar de effecten van medicijnen op kinderen. Tot op heden wordt een groot deel van de medicijnen die worden toegediend aan kinderen uitsluitend getest op volwassenen terwijl het toch evident is dat kinderen van volwassenen verschillen voor wat betreft hun metabolisme, de nodige dosering en wijze van toediening.
Tot slot zijn wij tegen het toestaan van reclame voor geneesmiddelen omdat dit kan leiden tot een onnodige stijging van medicijngebruik. Wel zijn we voorstander van uitgebreide informatieverstrekking aan patiënten. We zijn dan ook benieuwd naar de uitkomsten van de door de Europese Commissie voorgestelde proef met actieve informatieverstrekking aan patiënten.

Schleicher (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, vandaag behandelen wij een uitgebreide nieuwe regeling van het gehele geneesmiddelenrecht in Europa. Deze regeling heeft consequenties voor de concurrentiepositie van de desbetreffende bedrijven, van groot tot klein, en daarmee ook voor vele arbeidsplaatsen. Uiteraard wordt de gehele handel door deze regeling beïnvloed, evenals de apotheken en tenslotte de situatie van de patiënten. Dit mammoetwerk is onder andere het resultaat van de nieuwe strategie van de Commissie die zij nu alweer een aantal jaren volgt. In het kader van de vereenvoudiging en stroomlijning van het Gemeenschapsrecht moet het volume van de communautaire wetgeving dat momenteel ruim 80.000 pagina's beslaat, worden teruggebracht.
Bij deze hervorming moet één wetgevingsbesluit worden vastgesteld waarin de diverse substantiële wijzigingen worden verwerkt en de overblijvende bepalingen worden gecodificeerd. Hoe lastig deze kwestie is, blijkt onder andere uit de talrijke amendementen die reeds in de bevoegde commissie zijn behandeld en nu weer in het Parlement behandeld moeten worden. Ik heb ook het grootste respect voor het immense werk dat de Commissie en onze beide rapporteurs, mevrouw Grossetête en mevrouw Müller, hebben verricht. Over het geheel genomen maak ik mij evenwel nogal zorgen over het feit dat het overzicht enigszins verloren kan gaan en dat schijnbaar minder belangrijke zaken blijven liggen. Ik wil daarom uw aandacht vestigen op de homeopathische geneesmiddelen voor zowel mensen als dieren en u verzoeken deze amendementen eveneens te ondersteunen.
Het Europees Parlement is medewetgever en wij moeten erop letten dat er zorgvuldig wordt gewerkt. In de eerste lezing hebben wij nog veel kansen, maar wij moeten er ook voor zorgen dat wij in de tweede lezing nog mogelijkheden tot onze beschikking hebben staan. Daarom wil ik u om steun verzoeken en vraag ik de Juridische dienst en onze rapporteurs te beoordelen of het eindresultaat coherent is. Of deze geneesmiddelenwetgeving uiteindelijk beter toepasbaar zal zijn voor de lidstaten en actoren doordat er minder taalproblemen zijn, zal de toekomst leren. Ik dank iedereen die hieraan heeft meegewerkt en ik hoop dat wij dit grote werk tot een goed einde brengen.

Whitehead (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde in deze beperkt beschikbare tijd twee zaken aansnijden, allebei over veterinaire geneesmiddelen. Het zijn onderwerpen die in deze besprekingen een wat stiefmoederlijk behandeling ten deel is gevallen vanwege de enorme complexiteit van de huidige situatie rond geneesmiddelen voor menselijk gebruik.
Ten eerste wil ik waarschuwen tegen het voorstel dat de EU-Commissie in artikel 67 doet, namelijk dat alle veterinaire geneesmiddelen voor toediening aan dieren bestemd voor de productie van levensmiddelen uitsluitend op recept verkrijgbaar moeten zijn. Sommige lidstaten, zoals mijn eigen land, kennen reeds lang bestaande distributiesystemen waarbij medicijnen waarvoor de tussenkomst van de dierenarts voor een veilig en effectief gebruik niet nodig wordt geacht, zonder veterinair certificaat verkregen kunnen worden. Ik begrijp waarom sommige beroepsorganisaties in enkele andere lidstaten zich daartegen verzetten, maar in zowel Ierland als het VK werkt dat al jaren heel goed. Kijken we naar de uitbreiding van de Unie, dan zien we allerlei problemen opdoemen als we inderdaad de stap zetten naar een gecentraliseerd systeem dat voorschrijft dat medicijnen die in landen als het VK nu nog worden verstrekt door bevoegde personen, uitsluitend op recept kunnen worden gebruikt. Ik verzoek het Parlement derhalve amendement 43 goed te keuren.
Mijn tweede en laatste opmerking is dat de commissie ten aanzien van de door de EU-Commissie voorgestelde verplichte centrale procedures heeft besloten voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik over te gaan op een meer flexibel systeem, maar niet voor die voor diergeneeskundig gebruik. Op dat punt is correctie nodig, en dat kan via amendement 171.
Tenslotte wil ik opmerken dat de Commissie ten onrechte voorstelt om de vijfjaarlijkse verlengingsprocedure af te schaffen voor vergunningen voor het in de handel brengen van geneesmiddelen. Dat is een voorzorgsmaatregel die we zouden moeten handhaven.

Thors (ELDR).
Commissaris en rapporteurs, hierbij wil ik onze rapporteurs bedanken voor hun uitstekende werk op dit nogal ondoorgrondelijke gebied. Het is niet mijn gewoonte om rapporteurs te bedanken, maar in dit geval heb ik er goede redenen voor. Het is namelijk geen sinecure om dit hele omvangrijke gebied te doorgronden.
Dames en heren, zoals bekend vormen de kosten voor geneesmiddelen in veel landen van de Europese Unie het snelst groeiende element in de ziektekosten. In verschillende landen is het tekort in de financiering voor deze geneesmiddelen behoorlijk groot. Ik denk daarom dat het belangrijk was dat de ministers van Volksgezondheid bij deze kwestie zijn betrokken voor de herstructurering van de Raad om efficiënter te werken. Ik hoop dat de ministers van Volksgezondheid er in de toekomst ook bij betrokken worden.
Ook sta ik zoals gewoonlijk erg sceptisch tegenover het feit dat het Parlement meer verslagen van de Commissie verlangt. In dit geval is het mijns inziens belangrijk voor de Commissie om de trends in de geneesmiddelenprijzen te volgen, waarbij rekening wordt gehouden met de verschillen in de verschillende landen. Dit kan zeer waardevolle informatie opleveren over diverse beperkingen.
Ik ben het eens met wat collega Maaten over toegang tot informatie zei en met de commissaris die zei dat het niet om reclame gaat, maar om toegang tot informatie. Het gebeurt vaak dat er aan artsen op een onaanvaardbare manier informatie en andere steun wordt gegeven. Door middel van gecontroleerde informatie krijgen we meer duidelijkheid over hoeveel geld er omgaat in deze sector. Dat is naar mijn mening belangrijk.
Een van de grootste problemen - en dat is iets waar veel amendementen ook over gaan - is de zogeheten betaalde research. Ook veel gerespecteerde kranten hebben erover geschreven.
Ter afsluiting wil ik evenals de heer Rod benadrukken dat ik blij ben dat er ook rekening gehouden wordt met het effect van geneesmiddelen op het milieu. Het is niet zo dat wij geneesmiddelen willen tegenhouden, maar wij willen de positieve effecten beoordelen ten opzichte van andere effecten.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het wezenlijke doel van de voorstellen die de Commissie aan ons heeft voorgelegd bestaat er blijkbaar in het concurrentievermogen van de farmaceutische ondernemingen op de korte termijn te verbeteren.
De Commissie stelt met name voor de duur van de bescherming van klinische gegevens te verlengen, de toelatingsprocedure voor het in de handel brengen te versoepelen en te versnellen en vooral het verbod voor de farmaceutische ondernemingen om bij het grote publiek reclame te maken voor alleen op doktersvoorschrift verkrijgbare geneesmiddelen, op te heffen.
In wezen wordt ons voorgesteld het voorbeeld van de Verenigde Staten te volgen, die dit verbod al in 1997 hebben opgeheven. De voorstellen zijn op een uitsluitend commerciële leest geschoeid en beschouwen geneesmiddelen als een gewoon verbruiksartikel, bijna als een product zoals ieder ander. Deze benadering wordt gecombineerd met een aanpak die ook bij de internationale handelsonderhandelingen steeds duidelijker wordt gevolgd en die erin bestaat ook gezondheid en onderwijs in het kader van de liberalisering van de diensten aan de wetten van de markt te onderwerpen.
In het licht van deze negatieve ontwikkelingen hebben consumentenbonden, gezinsorganisaties, patiëntenverenigingen, ziekenfondsen en zorgverzekeraars zich op Europees niveau aaneengesloten tot het collectief 'Europa en medicamenten?. Dit collectief heeft aanzienlijke inspanningen ondernomen om de Europese instanties en de regeringen voor te lichten en uitleg te geven.
Deze inspanningen, die ons in staat hebben gesteld de economische, politieke en ethische uitdagingen die dit dossier met zich meebrengt beter te kunnen beoordelen, hebben effect gesorteerd. De meerderheid van de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft daarom haar goedkeuring gehecht aan verslagen die niet in de lijn van de benadering van de Commissie liggen. Vooral het feit dat reclame voor geneesmiddelen in de verslagen wordt afgewezen, stemt mij tot grote voldoening.
Mijn fractie zal zich er in samenwerking met het collectief 'Europa en medicamenten? voor blijven inzetten dat er in de Europese Unie verantwoord beleid wordt gevoerd ten behoeve van de volksgezondheid, de therapeutische vooruitgang en de bescherming van de consument. Om dit doel te bereiken, zou in het kader van het Europese stelsel voor de regularisatie van geneesmiddelen sterker de nadruk moeten worden gelegd op de volgende drie beginselen: harmonisatie tussen de lidstaten teneinde kwalitatief hoogstaande evaluaties en toezicht te waarborgen, onafhankelijkheid van de instanties die verantwoordelijk zijn voor geneesmiddelen en transparantie van het stelsel voor iedereen.

de Roo (Verts/ALE).
Voorzitter, de centrale procedure heeft onze voorkeur. Medicijnen moeten toegankelijk zijn voor alle Europeanen, zeker na de uitbreiding. Dat we 500 amendementen hebben, heeft te maken met de verschillende lobby's en met name de strijd tussen nieuwe en generieke medicijnen. Het gesloten compromis van 8 jaar bescherming bevalt mij goed. Dat er voor nieuwe medicijnen binnen de EU in 10 jaar marktbescherming is voorzien kan nog net mijn goedkeuring wegdragen. Fabrikanten van generieke geneesmiddelen zouden echter in de landen buiten Europa hun producten wél moeten kunnen afzetten. Die landen zijn veelal armer en gebaat bij deze goedkopere medicijnen.
Mijn fractie is heel blij dat het voorstel van de Europese Commissie om reclame voor receptmedicijnen voor aids, astma en suikerziekte toe te staan, verpletterend is verslagen in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. De liberale fractie heeft desondanks dit onzinnige voorstel opnieuw ingediend. In de VS is reclame voor receptgeneesmiddelen sinds 5 jaar vrijgegeven. De verkoop is met 80% gestegen, weliswaar niet alleen door reclame, maar toch. De Amerikaanse bevolking is er niet gezonder op geworden. De winsten van de farmaceutische industrie zijn wél enorm gestegen.
Patiënten hebben wel degelijk behoefte aan meer informatie, maar alleen als zij de vragende partij zijn. Nu moeten ze zich behelpen met Amerikaanse websites. Via Internet en telefonische hulplijnen zouden patiënten zelf informatie over medicijnen in hun eigen taal moeten kunnen vergaren. De vijfjaarlijkse herkeuring van medicijnen is nu een wassen neus. Mijn fractie geeft de voorkeur aan een verbeterde herkeuring, een herkeuring met inhoud. Heeft een medicijn een toegevoegde waarde? De farmaceutische industrie is hier falikant tegen. Maar opnieuw zeg ik: niet de verkoopbelangen moeten voorop staan maar de gezondheidszorg. Medicijnen zijn vaak giftige stoffen. Als die het lichaam verlaten zijn ze veelal nog steeds giftig, ook voor het milieu. Daarom is mijn fractie zeer verheugd dat het milieu nu ook in aanmerking zal worden genomen bij de beoordeling van nieuwe medicijnen. De Europese Commissie heeft hier een lelijke steek laten vallen. Komt dat doordat het directoraat-generaal Industrie hiervoor verantwoordelijk is?

Farage (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben op dit gebied in de loop der tijd aardig wat ervaring opgedaan, vooral met bestrijdingsmiddelen met organisch fosfaat, die onder meer worden gebruikt als ontsmettingsvloeistof voor schapen.
Uit ervaring weten wij dat het vergunningenstelsel als geheel geen echte veiligheid biedt, in de zin dat geen enkele voorspellende test volstaat om de volle omvang van toxiciteit en het potentiële gevaar voor de gezondheid van mens en dier nauwkeurig vast te stellen. Echte veiligheid is te bereiken via een doelmatig systeem van toezicht na verstrekking van de vergunningen dat het mogelijk maakt om nadelige reacties snel te onderkennen en direct over te gaan tot het nemen van effectieve maatregelen. Daarvoor zijn in elke lidstaat doeltreffende administratieve en medische systemen nodig, waaronder diagnosesystemen. Nogmaals, onze ervaring wijst uit dat deze systemen zeker niet toereikend zijn. Ons inziens doen we er daarom beter aan ons op dit gebied te concentreren dan te besluiten tot de uitbreiding van een toch al te ingewikkelde wetgeving.

Oomen-Ruijten (PPE-DE).
Voorzitter, het probleem van de grote verschillen in het geneesmiddelenbeleid in onze lidstaten lossen we vandaag niet op. We zetten wel een stap in de goede richting waar het gaat om meer harmonisatie in de registratie en de voorwaarden voor het op de markt brengen van de medicijnen en met name ten aanzien van de generieke medicijnen. Toelating op de markt van de lidstaten blijft echter een bevoegdheid van de lidstaten zelf.
Een belangrijk discussiepunt van vandaag is de verhouding tussen het origineel medicijn en het generiek product dat na afloop van het octrooi en de databescherming op de markt wordt gebracht. Er ligt een broos compromis voor, waarop ik nog een amendement met een betere tekst heb ingediend. Ik vraag de steun van mijn collega's hiervoor, maar ik steun wel het compromis.
Vanaf deze plaats wil ik overigens ook waarschuwen dat het sneller op de markt brengen van een generiek product niet automatisch leidt tot lagere kosten. Als ik kijk naar Nederland, stel ik vast dat de prijs van een generiek product daar hoger ligt dan de prijs van een merkgeneesmiddel, een origineel geneesmiddel dus, in een groot aantal andere lidstaten.
Ik wil ook nog een opmerking maken over het prijsbeleid. Hoewel we nu weer aandacht vragen voor transparantie, is het frustrerend - en ik zeg dat ook nog eens tegen de rapporteurs van 1989 - , dat aan de transparantierichtlijn geen invulling, geen inhoud wordt gegeven. Er zijn grote verschillen, en die grote verschillen lossen we vandaag niet op. Het is te gek voor woorden dat medicijnen vanuit Nederland, waar de generieke prijs voor de consument zo hoog is, vervolgens parallel geëxporteerd worden naar andere lidstaten. Voorzitter, dat moet afgelopen zijn.
Tot slot, ik ben niet voor reclame. Ik ben wél voor zelfgereguleerde informatie, die toegankelijk is op het web. Of die informatie nu komt van de nationale agentschappen of van de industrie maakt niets uit, zolang ze maar zelfgereguleerd is. Ik vind dat een mondige consument niet naar het Amerikaanse web hoeft te gaan maar ook in Europa de informatie zou moeten krijgen. Voorzitter, ik vraag dat nog eens goed naar mijn amendementen op dit punt wordt gekeken.
Corbey (PSE).
Voorzitter, collega's met de farmaceutische industrie gaat het goed. Er zijn hoge winstcijfers over een lange periode. Met de gezondheidsbudgetten gaat het helaas minder goed. In de meeste lidstaten stijgen de uitgaven voor geneesmiddelen. Met de ontwikkeling van medicijnen gaat het ook niet goed. Er is in Europa weinig echte innovatie en, erger nog, de ontwikkeling van medicijnen om de wereldwijde gezondheidscrisis te bestrijden blijft ernstig achter. Dat is een zeer onbevredigende situatie. Maar we kunnen de herziening van de farmaceutische wetgeving aangrijpen om stappen in de goede richting te zetten.
Ten eerste door een goed prijsbeleid op te zetten. De prijs van geneesmiddelen wordt per land vastgesteld. De prijzen voor medicijnen lopen in de Europese lidstaten nu fors uiteen. Bij nieuwe medicijnen zou de Commissie een richtsnoer moeten vaststellen op basis van de ontwikkelingskosten. Veel landen willen bezuinigen op de uitgaven voor volksgezondheid door de eigen bijdrage van patiënten voor geneesmiddelen te verhogen. Dat is onaanvaardbaar. De bezuiniging moet juist gezocht worden in gezamenlijke en betere onderhandelingen met de industrie in plaats van de eigen bijdragen te verhogen.
Ten tweede moet de wetgeving innovatie niet belemmeren maar juist stimuleren. De industrie wil dat doen door langere dataprotectie maar dat is geen garantie voor innovatie. Integendeel, in de Verenigde Staten bestaat een kortere beschermingstijd maar daar is meer innovatie. We moeten innovatie stimuleren door nadruk te leggen op de therapeutische meerwaarde en vooral ook door publiek leiderschap te tonen, door zelf met onderzoeksvragen te komen. In de prijzenonderhandelingen kunnen afspraken gemaakt worden over de onderzoeksagenda. Goede prijzen in ruil voor investeringen in wereldwijd gewenste geneesmiddelen, dat is een stap vooruit.
In de derde plaats moeten we voorzieningen treffen die het mogelijk maken om namaakmedicijnen te produceren voor essentiële medicijnen die nog gepatenteerd zijn maar die in ontwikkelingslanden onbetaalbaar zijn. Dat mag alleen gelden voor medicijnen voor landen die zelf de productiecapaciteit nog niet hebben. In Doha zijn belangrijke pijlers gezet om geneesmiddelen beter betaalbaar te maken in ontwikkelingslanden. We moeten nu nog een kleine maar belangrijke overbrugging maken.
Tenslotte moeten we het verbod op medicijnreclame ondubbelzinnig voortzetten. Het toestaan van directe informatie of op patiënten gerichte reclame is een stap in de verkeerde richting. Nu al geeft de farmaceutische industrie zeer hoge bedragen uit aan marketing. Nog meer marketing maakt medicijnen onnodig duurder. Minstens even belangrijk is het argument dat we moeten voorkomen dat de industrie gezonde mensen ziekten gaat aanpraten. Er zijn andere manieren om ervoor te zorgen dat goede informatie voor patiënten beschikbaar is.
Tenslotte nog een woord van dank aan mevrouw Grossetête en vooral aan mevrouw Müller voor al haar gecompliceerde werk. Al haar inspanningen om medicijnen beter af te stemmen op kinderen en op vrouwen steun ik van harte, evenals haar pleidooi voor een Europese aanpak, waarvoor ook mijn dank.

Ries (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou op mijn beurt de diensten van commissaris Liikanen en vooral mevrouw Grossetête en mevrouw Müller willen bedanken voor de kwaliteit van het werk dat zij hebben verricht ten aanzien van één van de belangrijkste dossiers op het vlak van de volksgezondheid dat wij in de loop van deze zittingsperiode behandelen.
Aangezien het wezenlijke reeds gezegd is, zal ik mij tot de nog bestaande wrijvingspunten beperken. Ten eerste het Bureau voor geneesmiddelenbeoordeling in Londen. Ik zou willen benadrukken dat deze instantie sinds zeven jaar een wezenlijke rol speelt, een rol die met het oog op de komende uitbreiding en een betere werking van de interne markt zou moeten worden uitgebreid tot alle geneesmiddelen die een nieuwe werkzame stof bevatten. De Liberale Fractie is derhalve fel gekant tegen amendement 136 op het verslag van mevrouw Müller.
Aangaande de bescherming van commerciële gegevens is in de commissie - met 8 stemmen voor, bij 2 onthoudingen - een compromisamendement aangenomen, waardoor een evenwicht tot stand wordt gebracht tussen de uiteenlopende vereisten en waar ik geheel achter sta. Waarom? Omdat niemand heeft kunnen aantonen dat er een rechtstreeks en uniek verband bestaat tussen de bescherming van de industriële eigendom en het succes van generieke geneesmiddelen. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, waar de gegevens sinds tien jaar streng worden beschermd en waar generieke geneesmiddelen toch 20% van de markt voor hun rekening nemen, zijn hiervan frapperende voorbeelden. Wie ontwikkeling en onderzoek op de korrel neemt, heeft het verkeerde doel voor ogen en dreigt de bescherming van de gezondheid op losse schroeven te plaatsen. Het lijkt mij eerlijker om te erkennen dat een echt stimuleringsbeleid op het vlak van prijzen en vergoedingen van invloed is op de ontwikkeling van generieke geneesmiddelen, gepaard gaande met pedagogische acties van de beroepsbeoefenaars in de gezondheidssector naar de patiënten toe. In dit opzicht schaar ik mij dan ook achter de argumenten van mevrouw Oomen-Ruijten.
Wat het vraagstuk van de informatie van de patiënt betreft, behoor ik tot die afgevaardigden die het niet eens zijn met de stemuitslag in de commissie. Ten eerste omdat de Commissie de moed heeft bezeten om een ernstig praktisch probleem waarvoor, of men dit nu wil of niet, een oplossing moet worden gevonden, rechtstreeks aan te pakken. Op het Internet, dat vrij toegankelijk is, is momenteel medische informatie te vinden waarop geen enkele controle wordt uitgeoefend, met alle schadelijke gevolgen van dien. Dit is door commissaris Liikanen aan het begin van het debat nogmaals onder de aandacht gebracht. Ten tweede, ik wil dit toch nog eens benadrukken, omdat correcte informatie niet per se reclame hoeft te zijn en omdat het simplistisch en misleidend is informatie en reclame over één kam te scheren - iets waar sommigen uiterst bedreven in zijn. Dit betekent dat de tekst van de Commissie moet worden verduidelijkt en verfijnd, zoals mevrouw Grossetête heeft proberen te doen, en niet dat alles zonder meer moet worden geschrapt.
Mijnheer de Voorzitter, het belangrijkste is, zoals de rapporteurs reeds duidelijk hebben benadrukt, dat er een adequaat evenwicht wordt gehandhaafd tussen de essentiële belangen van de volksgezondheid, de inspanningen om het concurrentievermogen van de farmaceutische sector, en dus het onderzoek in Europa, te bevorderen en het functioneren van de interne markt.
(Applaus van rechts)

Bordes (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige verslag neemt het op voor de belangen van de farmaceutische industrie. Maar het streven naar winst is onverenigbaar met de bescherming van de volksgezondheid. Wie de volksgezondheid wil verdedigen, dient het algemeen belang als prioriteit te beschouwen en dient rekening te houden met de gezondheid van alle mensen, ongeacht de inhoud van hun portemonnee.
De farmaceutische industrie heeft alleen belangstelling voor degenen die kunnen betalen. Daarom wil zij geneesmiddelen die een grote omzet beloven snel op de markt brengen. De farmaceutische ondernemingen dromen van block-busters, om het in hun woorden te zeggen, die meer dan een miljard dollar per jaar opleveren. Maar wanneer in de fase van onderzoek en controle overhaast te werk wordt gegaan om winsten sneller te kunnen opstrijken, dan hebben de veiligheid en de gezondheid van de patiënten, laat staan de werknemers in deze industrieën, hieronder onherroepelijk te lijden.
Ik wil ook dit andere gevolg van het streven naar winst hier eens onder de aandacht brengen, namelijk het verlies aan arbeidsplaatsen, ook in de sector onderzoek. Dit betreft momenteel bijvoorbeeld de farmaceutische onderneming Aventis, die over de hele wereld 10.000 banen schrapt en fabrieken en onderzoekcentra in meerdere landen sluit.
U heeft het over transparantie. Maar de farmaceutische industrie heeft haar winstmarges steeds weten te verbergen, die tot de hoogste in de industrie behoren omdat zij door de sociale zekerheidsstelsels worden gegarandeerd.
Ons wordt verteld dat het verschrikkelijk zou zijn indien terroristen hele volkeren zouden besmetten met het pokkenvirus, aangezien wij niet over de nodige geneesmiddelen beschikken om de besmette personen te kunnen behandelen. Dit is zeker waar, maar dit rampscenario is nu al een feit. Iedere dag sterven duizenden kinderen aan ziekten die kunnen worden behandeld, zoals mazelen, en waarvoor medicijnen beschikbaar zijn. Hiervoor zijn de grote farmaceutische ondernemingen met hun onstilbare honger naar winst verantwoordelijk, en de regeringen zijn medeplichtig.

Breyer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij weten allemaal uit eigen ervaring dat er binnen de Europese Unie geen echte interne markt voor geneesmiddelen bestaat. De prijsverschillen tussen België en Duitsland lopen op tot wel 400 procent en dat kan niet worden verklaard op basis van belastingverschillen!
Ik ben bang dat wij ons in deze verslagen te sterk op de toelating concentreren. Ik hoop echter dat de transparantie waarop wij hebben aangedrongen er daadwerkelijk toe zal leiden dat de consumenten in de toekomst beter kunnen nagaan op grond waarvan deze grote prijsverschillen tussen de afzonderlijke lidstaten zijn ontstaan.
Het is niet juist dat de Europese interne markt blijkbaar niet voor de geneesmiddelenindustrie geldt. Ik hoop dat door de transparantie ook duidelijker wordt hoe het onderzoek door de overheid en het onderzoek door de industrie met elkaar verbonden zijn. Hopelijk wordt door middel van de databanken in de toekomst ook duidelijker wie aan bepaalde klinische proeven heeft meegewerkt en in welke mate onderzoeken die door de overheid zijn uitgevoerd door derden zijn gefinancierd.
Ook ik ben blij dat wij erin zijn geslaagd de reclame buiten de deur te houden. Daardoor zouden er bij de patiënten immers alleen maar verwachtingen zijn gewekt die niet waargemaakt zouden kunnen worden. Het gaat erom dat de producten beter en goedkoper worden, niet dat er meer reclame wordt gemaakt!

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik waardeer het zeer dat collega Grossetête in haar amendementen herhaaldelijk de aspecten volksgezondheid en veiligheid naar voren heeft gebracht. Dit zijn namelijk de aspecten die oorspronkelijk door de medicijnen moesten worden gewaarborgd. Die kanttekeningen zijn niet overbodig. Nu medicijnen in de handen van velen een doel op zich zijn geworden en het omgekeerde van hun oorspronkelijke doel beogen, is de benadering van mevrouw Grossetête een welkom herstel van de discipline. Ik hoop van harte dat de richtlijn die geest zal blijven ademen tot wij een definitief resultaat hebben bereikt.
Ook amendement 16 over de identificatie van de bestanddelen van generieke medicijnen is op zijn plaats, omdat het een verstandig gebruik ervan, de zogeheten generieke substitutie, bevordert. Het gaat om een verstandig gebruik van medicijnen en het benutten van het prijspotentieel van medicijnen in publieke systemen voor medicijnvervanging na het verstrijken van de medicijnoctrooien. Ook de eigen bijdragen van de patiënten gaan naar beneden als zij overstappen op medicijnen die gelijkwaardig zijn aan, maar goedkoper zijn dan, de oorspronkelijke medicijnen.
Het bevorderen van het gebruik van generieke medicijnen komt volledig overeen met de doelstellingen van de Europese Unie in het geneesmiddelenbeleid en het volksgezondheidsbeleid. Tot die doelstellingen hoort ook de garantie aan patiënten dat nieuwe en wat hun therapeutische waarde betreft belangrijke medicijnen in gebruik worden genomen. Deze medicijnen vallen onder de octrooibescherming en zijn over het algemeen duur. De ervaringen in mijn land Finland en in veel andere landen hebben aangetoond dat de praktijk van het voorschrijven van medicijnen onvoldoende verandert in de richting van goedkopere alternatieve geneesmiddelen of alternatieve geïmporteerde middelen als de ontwikkeling niet wordt gestuurd door overheidsmaatregelen, met andere woorden door wetgeving. Dergelijke sturingsmaatregelen zijn onder andere richtprijssystemen, geneesmiddelenbudgetten voor artsen en generieke substitutie.
Tenslotte bedank ik de collega's die amendement 95 hebben ingediend. Dat verplicht producenten medicijnen in voldoende hoeveelheden aan de groothandel te leveren. Leveringsbeperkingen die sommige geneesmiddelenproducenten hanteren, veroorzaken problemen voor de medicijngroothandel en uiteindelijk voor de patiënt.
De Keyser (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de verslagen van mevrouw Grossetête en mevrouw Müller waarover wij vandaag debatteren, zijn gebaseerd op een impliciet maar fundamenteel postulaat: een geneesmiddel is niet zomaar een product, het heeft betrekking op de gezondheid en over gezondheid valt niet te onderhandelen. Ik weet niet of het recht op gezondheid een door God gegeven recht is, hetgeen eerder is gezegd, maar vaststaat dat het een onvervreemdbaar recht is.
De rapporteurs zijn er - bijna - in geslaagd het onmogelijke mogelijk te maken. Ten eerste hebben zij de belangen van de patiënt weten te behartigen waar het gaat om objectieve informatie, veiligheid en een snelle toegang tot generieke geneesmiddelen. Alhoewel in mijn ogen veel meer had kunnen worden bereikt, zijn ten aanzien van deze problematiek toch bevredigende compromissen tot stand gebracht. Ten tweede hebben zij bijgedragen tot een betere beheersbaarheid van de budgetten van de ziekenfondsen en ziekteverzekeraars. Over gezondheid valt niet te onderhandelen, maar de hieraan verbonden kosten exploderen door zowel de vooruitgang van de medische wetenschap, als de enorme hoeveelheid farmaceutische producten die beschikbaar zijn en de vergrijzing van de bevolking. Ten derde, en dit mag niet worden onderschat, zijn de rapporteurs erin geslaagd de belangen van de farmaceutische ondernemingen te beschermen. Zij hebben begrip getoond voor deze ondernemingen, die grote financiële inspanningen op het vlak van het onderzoek doen en die hun gegevens willen beschermen. Ik geloof niet dat hun concurrentievermogen zal lijden omdat ik weet dat mededinging ook de waarborg biedt voor de werkgelegenheid in deze bedrijfstak.
De compromissen die binnen de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zijn bereikt vormen in wezen een weerspiegeling van de specifieke kenmerken van het Europees sociaal model, dat ernaar streeft sociale aspecten en concurrentievermogen met elkaar in overeenstemming te brengen. Tot bijzonder grote voldoening stemt mij dat iedere vorm van reclame voor alleen op doktersvoorschrift verkrijgbare geneesmiddelen van de hand is gewezen. Hierdoor wordt nogmaals bekrachtigd dat geneesmiddelen niet zomaar een product zijn en wordt een drastische toename van hun gebruik voorkomen.
Er blijven nog twee geschilpunten over, die echter wel onze aandacht verdienen omdat zij van meer wetenschappelijke aard zijn. Het eerste heeft betrekking op de verlenging van de vijfjaarlijkse herbeoordeling van de vergunning voor het in de handel brengen van een geneesmiddel. Een en ander is nog steeds niet geregeld. In het verleden is evenwel maar al te vaak gebleken, zoals bij thalidomide, dat bijwerkingen van een geneesmiddel ook pas veel later dan na vijf jaar kunnen blijken. Bovendien ontwikkelt de medische wetenschap zich in een dermate hoog tempo dat ook de behandeling van een bepaalde ziekte zich zeer snel wijzigt. Met geneesmiddelenbewaking alleen, ook al is deze nog zo belangrijk, kan aan dit verschijnsel niet het hoofd worden geboden.
Het tweede geschilpunt betreft de idee van de toegevoegde therapeutische waarde van een nieuw geneesmiddel. Deze simpele idee, die geheel afwijkt van de kosten/batengedachte, dient echter door te dringen tot de onderzoekers in de farmaceutische industrie. Want welk nut heeft een innovatie indien zij op therapeutisch vlak geen voordelen biedt? Wij accepteren dat de farmaceutische industrie haar investeringen in het onderzoek doorberekent in de kosten van het product, maar dan mogen wij ook verwachten dat zij zich aan de fundamentele wetenschappelijke criteria houdt.

Davies (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb bewondering voor hetgeen met wetenschappelijk onderzoek is bereikt ten aanzien van de ontwikkeling van medicijnen die van groot nut zijn gebleken. Toch bekijk ik zowel de farmaceutische industrie als het overdreven vertrouwen in sommige door haar geproduceerde geneesmiddelen met gezonde scepsis. Veel van die geneesmiddelen richten namelijk veel meer kwaad uit dan de illegale recreationele drugs die verreweg de meeste publieke aandacht krijgen. Het zou daarom verkeerd zijn om nog meer onnodige lasten en regelgeving in het leven te roepen voor voedingssupplementen en de reformwinkels die deze producten verkopen. Volgens velen gaat het om heilzame producten en in ieder geval kunnen zij geen kwaad. Van homeopathische medicijnen kan mijns inziens hetzelfde worden gezegd.
Het aantal mondige patiënten is - gelukkig - groter dan ooit. Ik wil dat de mensen toegang hebben tot objectieve informatie over medicijnen en behandelingen. Dat is echter heel wat anders dan de deur openzetten voor directe reclame voor medicijnen. Daarvan is het resultaat, vrees ik, niet betere informatie aan het publiek maar meer verwarring onder het publiek, versterkt door de marketingmethoden van een tweedehandsautohandelaar.

Schnellhardt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, mijn complimenten aan de beide rapporteurs voor hun uitstekende verslagen. Mijns inziens vormen de voorstellen een goede basis voor een goed functionerende interne markt voor geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik. Een interne markt wordt volgens mij niet gekenmerkt door prijsstabiliteit maar door gelijke prijzen. Dat is iets heel anders en heeft eigenlijk niets met de interne markt te maken. Door deze voorstellen wordt onderzoek ook verder gestimuleerd. Het heeft dus weer zin om onderzoek te doen waardoor ook de fabrikanten van generieke geneesmiddelen kunnen bestaan. Ik geloof ook dat door deze voorstellen alle mogelijkheden kunnen worden benut om de gezondheid van de burgers te beschermen.
Met name de harmonisering van de gegevensbescherming in Europa is van belang voor de stimulering van onderzoek waarbij tegelijkertijd de activiteiten van de fabrikanten van generieke geneesmiddelen vergemakkelijkt moeten worden. Hiermee ben ik het volledig eens. De desbetreffende partijen moeten nu geen verdere eisen meer stellen. De uitbreiding van de centrale toelatingsprocedure voor geneesmiddelen, zoals de Commissie die bij de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft bepleit, voldoet naar mijn mening evenwel niet aan de genoemde beginselen. De huidige toelatingsprocedure op basis van twee pijlers komt volledig tegemoet aan de eisen van de interne markt en garandeert een grotere verscheidenheid aan geneesmiddelen ook met kleine charges.
Met het voorstel om voor nieuwe werkzame stoffen verplicht de centrale procedure toe te passen vervalt de concurrentie tussen de toelatingsprocedures. Wij kunnen in de verordening zo veel behandelingstermijnen vastleggen als we willen; zonder concurrentie stellen deze bepalingen helemaal niets voor! Ik ken zeer veel kleine en middelgrote bedrijven die onderzoek doen en met name onderzoek verrichten en aan ontwikkelingen werken op het gebied van de zogenoemde weesgeneesmiddelen of de diergeneeskunde. Zij ontwikkelen deze werkzame stoffen. Daarvoor moet in Londen eerst een aanvraag voor een toelating worden ingediend en dat kunnen deze bedrijven zich volgens mij niet veroorloven noch tot een routine maken. Wij zullen hiermee alleen de stopzetting van dit onderzoek bewerkstelligen. Dat kunnen wij eigenlijk niet aanvaarden. Daarom moeten wij het amendement dat nu is ingediend niet ondersteunen.

Stihler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs en schaduwrapporteurs dankzeggen voor hun werk. Zoals veel collega's hebben opgemerkt, zijn de farmaceutica een unieke productgroep. Wij moeten er per se voor zorgen dat elk geneesmiddel veilig en effectief is. Ik ben dan ook van mening dat ten aanzien van het debat over de centrale procedure, flexibiliteit een must is. Wij moeten de keuzevrijheid niet inperken maar juist mogelijk maken door voldoende flexibiliteit in te bouwen.
Wat betreft de verlenging van vergunningen, ben ik het niet eens met het Commissievoorstel om de vijfjaarlijkse verlenging van vergunningen voor het in de handel brengen van geneesmiddelen af te schaffen en te vertrouwen op een verbeterde geneesmiddelenbewaking als garantie voor de veiligheid en zelfs exclusiviteit van geneesmiddelen. Ik denk dat een redelijk compromis is bereikt.
Ik ben zeer verheugd over het feit dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid directe consumentenreclame heeft afgewezen. Wij moeten er geen twijfel over laten bestaan dat het ons aller wens is dat patiënten goed geïnformeerd zijn. Wij willen allemaal dat patiënten weloverwogen beslissingen nemen - daarover valt niet te twisten. Wat in de VS gebeurt, namelijk dat de tien meest geadverteerde medicijnen ook de tien best verkopende medicijnen zijn, is evenwel onaanvaardbaar. Op dit punt doet het belang zich voelen van de door de commissie aangenomen amendementen waarin wordt verzocht om een verslag, en van de vraag hoe informatie aan patiënten wordt gebruikt en verbeterd. De wijze waarop patiënten door de industrie worden voorgelicht, loopt uiteen van een voortreffelijke aanpak en samenwerkingsvormen met patiënten tot situaties waarin sommige patiëntenorganisaties ervan worden beschuldigd niet meer dan een façade voor de industrie te vormen. In die situatie moet evenwicht worden gebracht.
Dat kan tijdens de herziening, want dan hebben we de gelegenheid om het onderzoek te verbeteren, banen veilig te stellen, de beschikbaarheid van producten voor patiënten te verbeteren en de aan patiënten verstrekte informatie te verbeteren. Het is een spannende tijd en ik zie uit naar de uitkomst van de herziening voor de tweede lezing.

Arvidsson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe effectieve geneesmiddelen hebben een grote revolutie in de gezondheidszorg teweeggebracht. Zij hebben veel patiënten kunnen helpen. Een voorbeeld hiervan zijn de moderne medicijnen tegen hartkwalen, die niet alleen de overlevingskans van de patiënt vergroten, maar ook de kwaliteit van hun leven drastisch verbeteren.
Toen ik twintig jaar geleden pas afgestudeerd was als huisarts, moest de informatie die ik als arts over medicijnen had veilig opgeborgen worden, zodat onbevoegden er geen toegang toe zouden hebben. Er is sindsdien veel veranderd. kan iedereen die over Internet beschikt en genoeg talenkennis heeft informatie vinden over behandelingsmethoden en geneesmiddelen. Dit is niet alleen een goede ontwikkeling voor de gezondheidszorg, maar ook een eis van de patiëntenorganisaties. Deze ontwikkeling stelt weliswaar hogere eisen aan artsen, maar die hebben een betere relatie met patiënten die goed geïnformeerd zijn.
Mijnheer de Voorzitter, patiënten informatie achterhouden of beperkte informatie geven, rijmt niet met het beginsel van openheid in de moderne gezondheidszorg.
Tot slot wil ik reageren op de heer Rod en de Verts/ALE-Fractie. Uw voorstel voor een dubbele controle van geneesmiddelen is niet alleen slecht, het kan zelfs gevaarlijk zijn. Een beoordeling van goedgekeurde, nieuwe geneesmiddelen moet namelijk niet pas na vijf jaar plaatsvinden, maar moet voortdurend gebeuren.

Müller, Rosemarie (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het ermee eens dat de bescherming van de gezondheid het belangrijkste doel is, maar dat onderzoek eveneens moet worden gestimuleerd. Met de voorstellen om onderzoek te bevorderen versterken wij de concurrentiepositie van de bedrijven waardoor wij ongeveer 500.000 arbeidsplaatsen in Europa veiligstellen. Bovendien stimuleren wij de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen.
Door het onderhavige voorstel voor een verordening en de beide richtlijnen wordt de geneesmiddelenindustrie evenwel aangespoord om in het licht van nagenoeg optimale randvoorwaarden - de gegevensbescherming is nergens zo goed als in Europa - haar innovatiecapaciteiten te tonen. De patiënten hebben innovatieve nieuwe geneesmiddelen nodig en geen geneesmiddelen met een soortgelijke werking die een belasting zijn voor onze gezondheidsstelsels zonder extra voordelen voor de patiënten.
Het Parlement moet in het verloop van de raadplegingsprocedure naar mijn mening drie doelstellingen niet uit het oog verliezen, namelijk een hoog niveau van gezondheidsbescherming, de versterking van de concurrentiepositie en het veiligstellen van arbeidsplaatsen.

Nisticò (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil kort ingaan op enkele punten die mijns inziens van strategisch belang zijn. Het voorstel van de Commissie om een beschermingsperiode van tien jaar plus één toe te kennen moet worden gehandhaafd. Dit is mijns inziens een solide en onontbeerlijke grondslag en een evenwichtig standpunt waarmee de industrie de nodige stimulansen en prikkels krijgt om haar investeringen in onderzoek naar efficiëntere en veiligere geneesmiddelen voor te zetten en meer mededingingsvermogen op internationaal vlak te verwerven.
Mijns inziens moeten wij ook voor reeds bekende geneesmiddelen een juiste beschermingsperiode hebben als daarvoor nieuwe therapeutische indicaties bestaan. Zoals ik zojuist al zei ben ik het niet eens met het voorstel voor de samenstelling van de raad van bestuur. Mijns inziens moet deze van zuiver institutionele aard zijn. Daarom verzoek ik u, mijnheer de commissaris, eindelijk samen met de Raad een evenwichtige formule te vinden voor de raad van bestuur en deze in staat te stellen in alle gemoedsrust, zonder conflicten en twisten te werken.
Als ik de amendementen 153 en 154 zie, verbaast het mij dat in de richtlijn nog steeds sprake is van 'traditionele kruidengeneesmiddelen?. Ik ben rapporteur voor de richtlijn inzake kruidengeneesmiddelen en derhalve gekant tegen de amendementen 153 en 154.
Ik ben er echter voor dat de vermelding van de noodzaak de vergunning om de vijf jaar te verlengen wordt geschrapt. Dat is een overdreven bureaucratische last. Ik hoop dat men eindelijk via een actief en op heel het grondgebied operationeel bewakingssysteem voor geneesmiddelen kan zorgen voor continu toezicht door hooggeschoold personeel - Europa is rijk aan klinische farmacologen - en eventuele toxische bijwerkingen van meet af kan opsporen.

Müller, Emilia Franziska (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ik wil mevrouw Grossetête en mevrouw Müller danken voor hun uitgebreide verslagen. Morgen gaan wij stemmen over het grootste hervormingspakket tot dusver voor de wetgeving inzake geneesmiddelen in de Europese Unie. Daarbij staan de volgende doelstellingen centraal: ten eerste het veiligstellen van een hoog niveau van gezondheidsbescherming en van een snelle toegang van patiënten tot innovatieve producten; ten tweede de kwaliteit, de veiligheid en de werking van geneesmiddelen in Europa; ten derde een verdere afbouw van de handelsbelemmeringen die op de interne markt bestaan.
Geneesmiddelen moeten doelmatig en juist worden gebruikt. Het is derhalve absoluut noodzakelijk dat er in de wetsvoorschriften een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen informatie en reclame. Alle productinformatie moet wetenschappelijk worden gecontroleerd voordat ze wordt gepubliceerd. Voorschriften voor geneesmiddelen mogen uitsluitend van toepassing zijn op producten die een therapeutische werking hebben en voor therapeutische doeleinden worden gebruikt. Teneinde rechtsonzekerheden te voorkomen, moeten overlappingen met het levensmiddelenrecht worden vermeden. Het is daarbij dringend noodzakelijk dat er een duidelijke definitie van genees- en levensmiddelen wordt opgesteld, zoals in de amendementen 11 en 18 wordt voorgesteld.
De resultaten van industrieel onderzoek kunnen voor innovatieve therapeutische doeleinden worden gebruikt en daarom moeten ze door een adequate gegevensexclusiviteit voor zogenoemde oorspronkelijke producten worden erkend. Ik onderschrijf evenwel ook amendement 40 waarin wordt voorgesteld reeds bestaande geneesmiddelen bij een nieuwe indicatie een aanvullende gegevensexclusiviteit van drie jaar te garanderen. Ook voor de generieke geneesmiddelen geldt dat ze op de Europese markt geïntroduceerd moeten kunnen worden en onmiddellijk na afloop van de beschermingsperiode voor de oorspronkelijke producten in de handel gebracht moeten kunnen worden, uiteraard op voorwaarde dat ze voldoen aan alle eisen die worden gesteld aan de kwaliteit, de veiligheid en de werking.
Sinds 1995 bestaat de mogelijkheid te kiezen tussen de centrale en de decentrale toelatingsprocedure en deze keuzemogelijkheid moet blijven bestaan. Daardoor is de doelmatigheid bij de toelatingsprocedures namelijk aanzienlijk gestegen en is er geen polarisatie ontstaan tussen de procedures waarvoor aanvankelijk werd gevreesd. Het is voor de kleine en middelgrote ondernemingen in Europa absoluut noodzakelijk dat de wederzijdse erkenning blijft bestaan. Er moet een systeem worden gecreëerd waarmee de innovatie ten gunste van de patiënt wordt gestimuleerd.
Doyle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, deze verslagen gaan over zeer belangrijke vraagstukken, en ik complimenteer beide rapporteurs. Het hele debat over geneesmiddelenbewaking versus de verplichte vijfjaarlijkse herbeoordeling en de vraag of de registratieprocedure moet worden gecentraliseerd dan wel of de centrale, nationale en wederzijdse erkenningsprocedures dienen te worden gehandhaafd, is van cruciaal belang. Op wat noodzakelijke wijzigingen na, zijn we er bijna. Het is van het grootste belang dat alle burgers gelijke toegang hebben tot de meest recente medicijnen, waar zij ook wonen in Europa. Het is een gemeenschappelijke markt of het is geen gemeenschappelijke markt.
Hetzelfde geldt voor Iers vee. Het is van het grootste belang dat voor het Ierse vee dezelfde veterinaire geneesmiddelen beschikbaar zijn als voor het vee in het Verenigd Koninkrijk, wat momenteel niet het geval is.
Wij moeten het juiste evenwicht aanbrengen tussen toegang tot generieke geneesmiddelen en innovatie en onderzoek en de behoeften van de farmaceutische bedrijven. Dat geldt ook voor het Commissievoorstel inzake receptgeneesmiddelen. Ik verzoek de commissaris het door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid voorgestelde compromis mee te nemen. Dat compromis biedt het juiste evenwicht op dit gebied, terwijl het Commissievoorstel in veel landen, met name het VK en Ierland, tot grote problemen heeft geleid.
De MRL-verordening van 1990 is in 1992 van kracht geworden, en voor veel landen gold tot 1 januari 2000 een afwijkende regeling. Die situatie leidde ertoe dat honderden veterinaire geneesmiddelen van de markt werden gehaald en dat de zorg voor minder veelvuldig gehouden diersoorten, zoals paarden, in Europa jarenlang met grote problemen te kampen had. Het moet de industrie mogelijk zijn volgens het cascadebeginsel te gebruiken, MRL-vrije veterinaire geneesmiddelen voor paarden op de markt te brengen, waarbij de behandeling wordt bijgehouden en opname in de voedselketen is uitgesloten. Amendement 65 is nodig, omdat daarin een verband wordt gelegd tussen dit beginsel, dat in amendement 10 van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid wordt gesteund, en beschikking 2000/68/EEG inzake de identificatie van paardachtigen en houdende wijziging van beschikking 93/623/EEG.
Ik wil commissaris Liikanen vragen extra goed te kijken naar genoemde beschikking 2000/68/EEG, want de situatie gebiedt ons consequent te zijn. We moeten daarom niet alleen oor hebben voor de gewaardeerde mening van het DG, maar zeker ook luisteren naar de veterinaire deskundigen die in situ en in het onderzoek werkzaam zijn. Er is geen consument die dieren onnodig pijn en leed wil toebrengen omwille van de voedselketen, of onze dierenartsen tot misdadigers wil maken. We zijn op dit punt al eerder in de fout gegaan. Laten we toch vooral voorzichtig zijn.

Liese (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, ik ben het in grote lijnen eens met het voorstel van de Commissie en de verslagen van mevrouw Grossetête en mevrouw Müller. Op een aantal punten ben ik evenwel een andere mening toegedaan. Een punt is in het debat nog niet eens ter sprake gekomen, hoewel het mijns inziens toch zeer belangrijk is. De Commissie stelt voor de receptplicht voor geneesmiddelen ook onder de gedecentraliseerde procedure te harmoniseren. Dat is volgens mij een stap in de goede richting, maar wij moeten ervoor oppassen dat wij het kind niet met het badwater weggooien. Wij moeten zeer voorzichtig te werk gaan, want als uiteindelijk voor alle geneesmiddelen die nu vrij verkocht mogen worden een recept nodig is, ontstaan er zeker problemen voor de consument en nadelen met betrekking tot de kosten binnen het gezondheidsstelsel. Daarom verzoek ik u amendement 151 te ondersteunen dat ik samen met een aantal collega's heb ingediend.
Het tweede punt is al vaak aan de orde gekomen, maar we kunnen hier niet vaak genoeg op hameren. Er moet een regeling worden gevonden waaraan de kleine en middelgrote farmaceutische bedrijven kunnen voldoen. Wij mogen geen wetgeving opstellen die uiteindelijk alleen de grote internationale spelers op het wereldtoneel als Pfizer kunnen naleven. Er moeten aangepaste regels voor de KMO's komen. Daarbij zijn vele aspecten van belang zoals het amendement van de heer Nisticò waarin een gegevensexclusiviteit van drie jaar wordt voorgesteld voor een nieuwe indicatie. Daaraan kunnen de KMO's misschien makkelijker voldoen dan aan de gegevensexclusiviteit voor een geheel nieuwe stof.
Ik heb in de commissie tegen het proefproject inzake informatie en zorg gestemd, aangezien ik eenvoudigweg niet inzie waarom de informatie voor drie speciale indicaties moet worden uitgebreid en de regeling op andere gebieden aanzienlijk strenger wordt. Wij hebben informatie nodig voor alle indicaties en ziektes, maar reclame voor geneesmiddelen waarvoor een recept nodig is, mag er in geen geval komen. Daarom ben ik het eens met het besluit van de commissie. Op een aantal punten is de commissie het doel echter ver voorbijgeschoten. Ook informatie die farmaceutische bedrijven nu nog kunnen verstrekken, moet later niet meer worden toegestaan. Wat dat betreft moeten wij morgen bij de stemming nog enige verbeteringen aanbrengen.
Tot slot wil ik er bij de Commissie op aandringen nu zeer snel een voorstel inzake de veiligheid van geneesmiddelen voor kinderen te presenteren. Ik weet dat de hier aanwezige medewerkers van de Commissie en de commissaris dit onderwerp uitermate belangrijk vinden, maar wij wachten nu al veel te lang op een concreet wetgevingsvoorstel. Ik wil u verzoeken nog dit jaar een voorstel op tafel te leggen.
Grossetête (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, na vanochtend naar mijn collega's te hebben geluisterd zou ik hun aandacht op een punt willen vestigen dat in mijn ogen van fundamenteel belang is, namelijk de nieuwe werkzame stoffen. Ik ben, net als de Commissie, van mening dat deze stoffen via de gecentraliseerde procedure tot de markt zouden moeten worden toegelaten en zou mijn collega's, met name de Duitse afgevaardigden, in dit verband nogmaals op het voorbeeld van de weesgeneesmiddelen willen attenderen.
U zult zich ongetwijfeld herinneren dat wij aan het begin van de huidige zittingsperiode de verordening inzake weesgeneesmiddelen, geneesmiddelen voor de behandeling van zeldzame aandoeningen, hebben aangenomen. In het kader van het beleid inzake weesgeneesmiddelen, dat op Europees niveau een groot succes is, dienen alle aanvragen inzake de toelating van dergelijke medicamenten tot de markt via de gecentraliseerde procedure te verlopen. Het onderzoek naar weesgeneesmiddelen vindt plaats in kleine en middelgrote ondernemingen en hieruit volgt dat de KMO's wel degelijk gebruik weten te maken van de aanvragen voor toelating tot de markt overeenkomstig de gecentraliseerde procedure die onder beheer van het Europees Bureau in Londen staat. Uw argument ten behoeve van de gedecentraliseerde procedure op het vlak van de nieuwe werkzame stoffen houdt derhalve geen steek en speelt voor ons debat vandaag geen rol. Denkt u daar alstublieft over na.
Denkt u er morgen bij de stemming over na wat u zult zeggen als één van uw medeburgers u vraagt wat u heeft gedaan. Heb ik mijn stem echt uitgebracht voor een betere gezondheidsbescherming? Heb ik mij echt op het wezenlijke doel geconcentreerd, namelijk de verbetering van de volksgezondheid? Zijn alle stappen die ik heb ondernomen, is iedere stem die ik heb uitgebracht in overeenstemming met dit doel? Geachte collega's, ik verzoek u dus er goed over na te denken hoe u morgen zult stemmen. Wij moeten gewoon zorgen voor een verbetering van de gezondheid en de gelijkheid van alle burgers op het vlak van de gezondheidszorg.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag is zeer leerzaam geweest en het geeft wel aan hoezeer velen van de geachte leden van het Parlement zich betrokken voelen bij deze problematiek.
Er zijn diverse interessante onderwerpen te berde gebracht. Ik wil ingaan op de onderwerpen die zijn aangesneden door thans nog aanwezige leden. Helaas zijn leden vaak niet meer aanwezig wanneer het mijn beurt is om de vragen te beantwoorden - ik hoop dat ik daarmee niets ongepasts zeg.
Ik zal commentaar geven op zes groepen amendementen. Ten eerste, de grotere werkingssfeer van de gecentraliseerde procedure. Mevrouw Grossetête heeft de situatie heel goed weergegeven. De grondgedachte van deze procedure is ervoor te zorgen dat geneesmiddelen in het belang van alle patiënten in Europa even snel en op gelijke voorwaarden beschikbaar zijn. Is er tegen de tijd dat tien nieuwe lidstaten toetreden geen gecentraliseerde procedure, dan zal er sprake zijn van enorme ongelijkheid.
Wij nemen de opmerking over het MKB heel serieus en zijn daarom bereid om ons te beraden op concrete maatregelen voor lastenverlichting van het MKB. Daarbij kan gedacht worden aan een lagere vergoeding, wetenschappelijk advies rechtstreeks van het Bureau in Londen en administratieve ondersteuning.
Verder is de Commissie de overtuiging toegedaan dat zowel de Europese burgers als de bedrijven gebaat zouden zijn bij een grotere werkingssfeer van de gecentraliseerde procedure inzake geneesmiddelen voor menselijk en dierlijk gebruik. Amendementen die de werkingssfeer van de gecentraliseerde procedure beperken, kunnen derhalve de goedkeuring van de Commissie niet wegdragen.
De tweede kwestie betreft het evenwicht tussen innovatie en concurrentie van generieke producten. Die kwestie ligt erg gevoelig. Ik zou daar graag dieper op ingaan. Met betrekking tot het systeem in de VS, door mevrouw Corbey genoemd, moeten we niet vergeten dat één vergelijkingspunt te beperkt is. In de Verenigde Staten is de geneesmiddelenmarkt volledig gedereguleerd, en is directe consumentenreclame gewoon. Dat is niet waar wij aan denken. De manier waarop wij proberen een evenwicht te bereiken is via gegevensbescherming. Wij stellen iets voor wat de Commissie jarenlang niet heeft willen voorstellen, namelijk het Bolar-systeem voor generieke geneesmiddelen, dat uiteraard inhoudt dat er na afloop van een octrooi meer concurrentie zal zijn, en tegelijkertijd lagere prijzen en minder inkomen voor de makers van het middel. De consumenten zijn er duidelijk bij gebaat. Het is buitengewoon belangrijk dat wij daaraan vasthouden.
Ten tweede doen we als tegenwicht tegelijkertijd een voorstel voor de kwestie van exclusiviteit op basis van een periode van tien jaar en, als er indicaties zijn die nadien onderzocht moeten worden, tien plus één.
Ik geloof niet dat de Europese industrie haar marktaandeel kleiner heeft zien worden, dat er minder innovatieve geneesmiddelen zijn en minder onderzoek wordt gedaan op dit gebied, en dat dit in het belang van de Europese patiënten is. Dat geloof ik gewoon niet. Wij moeten, en daarvan ben ik stellig overtuigd, leren inzien dat wij ons gelijktijdig sterk kunnen maken voor twee of drie collectieve zaken. De volksgezondheid heeft de hoogste prioriteit maar wij moeten ook het onderzoek naar innovatieve producten in Europa steunen. Doen wij dat niet, dan heeft dat in alle sectoren een permanente terugval tot gevolg. Onderzoeksintensieve gebieden stimuleren de werkgelegenheid, ontwikkeling en welvaart, en bereiden de weg om onze mondiale verantwoordelijkheden ten uitvoer te brengen. Beide kwesties vragen dus om een gelijktijdige aanpak. Het is niet steeds eenvoudig daarbij het evenwicht te vinden. We zijn dan ook uiterst zorgvuldig te werk gegaan.
Enkele amendementen beogen een wijziging in die situatie en kunnen derhalve onze goedkeuring niet wegdragen. Zo houdt amendement 34 verdergaande stappen in ten voordele van generieke geneesmiddelen en ten nadele van de innovatie. Omwille van het evenwicht kunnen wij dat amendement niet steunen. Anderzijds wordt in de amendementen 40 en 92 een lans gebroken voor de invoering van extra gegevensbescherming van drie jaar, en wel in de volgende twee situaties: wanneer voor een bestaand medicijn een nieuwe indicatie wordt ontwikkeld en wanneer een onderneming documentatie indient om de status van een geneesmiddel op recept te veranderen in die van een vrij verkrijgbaar product. Die amendementen moeten gezien worden in de hele context van de regeling van gegevensbescherming.
Wij zien in dat het verzoek aangaande de extra gegevensbescherming bij statuswijziging niet zonder grond is. Daarmee zou de beschikbaarheid van OTC-medicijnen kunnen toenemen. Amendement 92 kunnen wij daarom in beginsel overnemen, waarbij we ons wel het recht voorbehouden om ons te beraden op de duur van de extra bescherming.
Wat betreft de extra gegevensbescherming voor bestaande producten: met een dergelijk voorstel kan de totale periode uitkomen op veel meer dan tien jaar - veertien jaar, om precies te zijn. Daarom kunnen wij amendement 40 niet steunen.
De derde kwestie gaat over het verbeteren van de informatieverstrekking aan patiënten. Ik voel mij wat ongemakkelijk bij dit debat omdat ik het ook niet eens ben met het voorstel waar veel leden tegen zijn, namelijk het Amerikaanse model. Zo is door een lid opgemerkt dat in de VS de tien meest gebruikte farmaceutica de geneesmiddelen zijn waarvoor de meeste reclame wordt gemaakt. Mijns inziens zouden tenminste de vijf meest geadverteerde geneesmiddelen van deelname moeten zijn uitgesloten, zelfs van het proefproject.
Een proefproject impliceert geen directe reclame. Bij een proefproject gaat het alleen om informatie die is gevalideerd door de bevoegde autoriteiten en op verzoek van de patiënt of de patiëntenorganisaties kan worden verstrekt. De mensen verzetten zich terecht tegen de rechtstreekse benadering met reclame zoals in de VS gangbaar is. Dat stellen we ook niet voor.
In de huidige situatie is op Internet een overvloed aan informatie te vinden, maar die is niet gevalideerd en is aanleiding tot grote onzekerheid onder de consumenten, is gericht op producten die niet op de markt verkrijgbaar zijn en brengt menig burger in verwarring bij een bezoek aan de dokter. Omdat het ons onmogelijk is die informatiestromen in te dammen, willen wij toegang bieden tot informatie die is gevalideerd door duidelijke richtlijnen, is goedgekeurd door de Gemeenschap en onder toezicht en controle staat van het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling. Ik heb begrip voor het verzet tegen het Amerikaanse stelsel, maar dat wij hebben nooit voorgesteld. Daarom kunnen wij amendement 101 en andere amendementen van soortgelijke strekking niet steunen.
De vierde kwestie betreft de relatieve doeltreffendheid van een geneesmiddel. Sommige amendementen hebben daarop betrekking en stellen dat - naast kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid - de extra therapeutische waarde als criterium moet gelden voor het verlenen van een vergunning. De Commissie is het eens met de stelling dat relatieve doeltreffendheid een zeer belangrijke kwestie is, omdat zij bevorderlijk kan zijn voor het soort innovatie waarmee patiënten zeer gediend zijn.
Of een vergunning wordt verstrekt, hangt af van de verhouding tussen voordeel en risico, van de kwaliteit, de veiligheid en doelmatigheid van het geneesmiddel zelf, van de vraag hoe goed het is. Relatieve doeltreffendheid is geen reden om te verbieden dat een medicijn op de markt wordt gebracht.
De Commissie kan zich vinden in het idee dat relatieve doeltreffendheid op EU-niveau moet worden bekeken, en zij gaat in beginsel akkoord met enkele daarmee verband houdende amendementen, zoals 4 en 100. De Commissie kan echter niet akkoord gaan met amendementen die relatieve doeltreffendheid opwerpen als een vierde obstakel voor vergunningen voor het in de handel brengen van een medicijn.
De vijfde groep amendementen betreft de juridische status. Het Commissievoorstel houdt in dat de voorwaarden voor verstrekking - OTC of op recept - worden bepaald overeenkomstig de procedure voor wederzijdse erkenning. Daarmee zouden alle middelen waarvoor aldus een vergunning is verleend, uiteraard een juridische status krijgen die voor de hele EU gelijk is.
De Commissie blijft erbij dat de juridische status moet worden opgenomen in de procedure voor wederzijdse erkenning, maar heeft begrip voor de bezorgdheid dat dit kan leiden tot een situatie waarin te veel geneesmiddelen worden aangemerkt als receptgeneesmiddelen vanwege een 'grootste gemene deler?-effect onder de lidstaten.
De laatste kwestie is die van het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling. Het voorstel van de Commissie op dit punt is in overeenstemming met de lijn die ten tijde van ons voorstel was uitgezet voor de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. Amendement 16 zorgt voor afstemming tussen de positie van de raad van bestuur van EMEA en het definitief door de Autoriteit voor voedselveiligheid aangenomen model, en wordt door de Commissie dan ook gesteund.
Tenslotte wil ik er nogmaals op wijzen dat het Parlement in het bezit zal worden gesteld van een volledig schriftelijk overzicht van de standpunten van de Commissie ten aanzien van elk amendement

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Thomas-Mauro (NI)
. (FR) Het is een feit, de besluitvorming over het geneesmiddelenbeleid vindt voortaan plaats op Europees niveau. Wij moeten meegaan met deze ontwikkeling zonder het functioneren van de nationale gezondheidsstelsels in het gedrang te brengen en tegelijkertijd de noodzaak van een maximale veiligheid eerbiedigen.
Ten aanzien van de geneesmiddelen voor menselijk gebruik heb ik amendement 71 ingediend, dat in de lijn van deze benadering ligt. Doel van dit amendement is lering te trekken uit de dramatische 'Bayer-affaire?, op het moment dat de problemen die verband houden met het molecuul cerivastatine in de Verenigde Staten weer opleven.
Er moet worden nagedacht over standaardisering van de procedures voor klinisch en preklinisch onderzoek. Wanneer een betere traceerbaarheid van de procedure voor de toelating tot de markt gewaarborgd wordt, dan zal dit ten goede komen aan de veiligheid van de patiënt in Europa.
De gecentraliseerde procedure voor de toelating van geneesmiddelen tot de markt zal pas geloofwaardig zijn wanneer tot een dergelijke aanpak wordt besloten.
Ik ben er echter op tegen de gedecentraliseerde procedure zonder meer af te schaffen en uitsluitend gecentraliseerde vergunningen voor de toelating op de markt af te geven. De keuze tussen deze twee mechanismen moet worden gehandhaafd om te voorkomen dat het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling een einde maakt aan de prerogatieven van de nationale bureaus.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0327/2002) van mevrouw Evans, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de veterinairrechtelijke voorschriften voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren en houdende wijziging van Richtlijn 92/65/EEG van de Raad (7839/2/2002 - C5-0309/2002 - 2000/0221(COD)).

Evans, Jillian (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, de opzet van deze zogenaamde 'dierenpaspoort?-verordening is om ervoor te zorgen dat de voorschriften voor het vervoer van gezelschapsdieren consistent zijn. Deze welkome ontwikkeling heeft belangrijke gevolgen voor veel Europese burgers die in het verleden niet konden reizen omdat zij hun gezelschapsdier moesten achterlaten. Dat de Commissie met een dergelijk voorstel kan komen, is te danken aan het ongelooflijke succes van de maatregelen van de laatste jaren in de strijd tegen rabiës. Het is de moeite waard de cijfers nog eens te noemen: het aantal gevallen onder katten en honden is gedaald van bijna 500 in 1991 naar slechts 5 in 1998.
Naarmate de lidstaten begonnen met het invoeren van hun eigen voorschriften voor het toenemende vervoer van gezelschapsdieren, werd duidelijk dat er behoefte was aan een Europees stelsel om het reizen voor bezitters van gezelschapsdieren te vereenvoudigen en verwarring te vermijden. Ik ben blij dat in de in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen amendementen van het Parlement wordt aangedrongen op de verstrekking van gedetailleerde informatie aan consumenten om hen in staat te stellen zich adequaat voor te bereiden op hun reis.
Ik wil de aandacht vestigen op enkele van de belangrijkste kwesties. Ten eerste, de rechtsgrondslag. De leden zullen zich nog herinneren dat dit een van de hoofdkwesties was tijdens de eerste lezing. De Commissie stelde een dubbele rechtsgrondslag voor, terwijl het Parlement van mening was dat in verband met de hoofddoelstelling van de verordening - het beschermen van de volksgezondheid - een enkele rechtsgrondslag van toepassing moest zijn. Na ontvangst van het gemeenschappelijke standpunt heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid echter ingestemd met de dubbele rechtsgrondslag.
Ten tweede, de handel. Met de maatregelen inzake de handel die door de Raad overeenkomstig het verzoek van het Parlement in de verordening zijn opgenomen, is het onderscheid tussen commercieel en niet-commercieel verkeer nog altijd niet voldoende duidelijk. Volgens het Raadsvoorstel is het maximum van vijf dieren dat krachtens deze verordening kan worden vervoerd prima, maar als het doel van de verordening primair is om de volksgezondheid te beschermen, dan is het niet relevant hoeveel dieren er worden vervoerd. Wij hebben dan ook amendementen ingediend om het maximumaantal te schrappen.
Ten derde, de identificatie. Eerder had het Parlement voorgesteld transponders die voldoen aan de ISO-norm te gebruiken en de naam- en adresgegevens van de eigenaar te registreren. De voorstellen van Commissie en Raad lieten de mogelijkheid open voor het gebruik van andere soorten transponders, op voorwaarde dat de eigenaar de middelen bij zich draagt om de gegevens te lezen. Aangezien chips die voldoen aan de ISO-norm niet in alle landen verkrijgbaar zijn, is de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid akkoord gegaan met het achterwege laten van de eis ISO-apparatuur te gebruiken, maar zij handhaaft de eis tot registratie van de gegevens van de eigenaar, omdat daarmee de illegale handel in gezelschapsdieren wordt tegengegaan. Wij zijn stellig van mening dat elektronische identificatie effectiever, humaner en betrouwbaarder is dan tatoeage, en dat, na de overgangsperiode van acht jaar, uitsluitend microchips zouden mogen worden gebruikt.
Het vierde punt betreft jonge dieren. De commissie heeft de amendementen die tot doel hebben te voorkomen dat dieren jonger dan drie maanden buiten deze regeling om worden vervoerd, opnieuw ingediend. Dat zou niet gelden voor het Verenigd Koninkrijk, Ierland of Zweden maar wel voor de andere lidstaten. Ik geloof niet dat de autoriteiten jonge dieren goed kunnen controleren, dat zij zich er bijvoorbeeld van kunnen vergewissen dat deze vanaf hun geboorte op de geboorteplek zijn gebleven of niet in aanraking zijn gekomen met wilde dieren. Dat biedt de handel in met name jonge honden en katten, de mogelijkheid om de voorschriften te ontduiken.
Het vijfde punt betreft de betrokkenheid van het Parlement. Diverse van onze amendementen gaan over de wenselijkheid het Parlement te betrekken bij de besluitvorming over zaken als de verlenging van de overgangsmaatregelen voor de drie lidstaten in een uitzonderingspositie en over de comitologie - om vast te houden aan het recht van het Parlement om te worden geraadpleegd.
Tenslotte, de IOE-diergezondheidscode. De commissie heeft vastgehouden aan de eis tot naleving van de IOE-code bij het nemen van een beslissing over de gezondheidstoestand van derde landen. Daarover waren de meningen nogal verdeeld. Ik weet dat de Raad van oordeel was dat de IOE-code tot gevolg zou hebben dat grote delen van de EU zouden worden buitengesloten van het vrije verkeer van dieren, vooral na de uitbreiding. Ik weet ook dat landen als het Verenigd Koninkrijk niet langer vasthouden aan de eis dat een land als vrij van rabiës wordt aangemerkt, omdat daarmee bijvoorbeeld Canada en de VS zouden afvallen, maar de commissie heeft gekozen voor een voorzichtige benadering.
Mijns inziens kunnen al deze kwesties zonder al te veel problemen worden opgelost en ik verzoek het Parlement het standpunt van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid te steunen. Het moet mij van het hart dat ik teleurgesteld ben over het uitblijven van overeenstemming met de Raad voorafgaand aan de tweede lezing, ondanks mijn uiterste inspanningen daartoe, en ik ben de schaduwrapporteurs van de andere fracties, de vertegenwoordigers van het voorzitterschap en de Europese Commissie zeer erkentelijk voor hun medewerking tijdens onze besprekingen van de afgelopen drie weken. Ik meen dat het Parlement zich zeer opbouwend heeft opgesteld, en met diezelfde houding gaan wij verder om zo spoedig mogelijk overeenstemming te bereiken.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst de rapporteur, mevrouw Evans, en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, dankzeggen voor het verslag over het gemeenschappelijke standpunt van de Raad. Het doet mij deugd te constateren dat uit het verslag algemene overeenstemming blijkt over de veiligheid die wordt geboden door de technische bepalingen betreffende de beheersing van het risico van rabiës, ook al zijn er nog enkele verschilpunten en zaken die mogelijk nadere toelichting behoeven.
De belangrijkste verschillen tussen het oorspronkelijke, bij de eerste lezing aan het Parlement voorgelegde voorstel en het thans voorliggende gemeenschappelijke standpunt kunnen in drie categorieën worden ingedeeld. Ten eerste is er de bepaling die het vervoer van jonge dieren tussen lidstaten met een gelijke gezondheidssituatie mogelijk maakt. Ten tweede zijn er de bepalingen voor een herevaluatie, binnen vijf jaar, van de bijzondere voorwaarden voor vervoer naar Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden. En ten derde zijn er de bepalingen die een wijziging van de voorwaarden voor de handel inhouden om deze in overeenstemming te brengen met de voorwaarden voor niet-commercieel vervoer, een en ander overeenkomstig het door het Parlement bij de eerste lezing geuite verzoek.
Staat u mij toe nu in detail in te gaan op de in het verslag voorgestelde amendementen. Het gaat om twee categorieën: technische en institutionele amendementen. Ik zal beginnen met de negen technische amendementen.
De amendementen 1 en 6 berusten mogelijk op een misverstand. Het enige doel van een maximumaantal dieren is om commercieel verkeer te kunnen onderscheiden van niet-commercieel verkeer. Het is niet bedoeld als scheidslijn tussen twee soorten regels - dezelfde regels zouden van toepassing zijn op commercieel en niet-commercieel verkeer. Het zou dus onjuist zijn te beweren dat het instellen van een maximum van bijvoorbeeld vijf de volksgezondheid op enigerlei wijze in gevaar zou brengen. Wat het in feite betekent is dat boven die vijf de regels voor commercieel verkeer gelden, en daaronder, de regels in deze ontwerpwetgeving.
De amendementen 3 en 4 zouden leiden tot een verbod op het vervoer van jonge dieren onder de inentingsleeftijd tussen lidstaten anders dan het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Zweden, voor welke landen bijzondere bepalingen gelden.
De conclusie van de bespreking met de Raad luidde dat dergelijk vervoer van jonge dieren altijd al is toegestaan, dat zij een verwaarloosbaar risico vertegenwoordigen en dat die flexibiliteit moet worden gehandhaafd, anders zou het vervoer van die dieren ernstig worden belemmerd. De amendementen 1, 3, 4 en 6 kunnen derhalve niet worden overgenomen.
In de amendementen 7, 8 en 9 wordt voorgesteld dezelfde voorwaarden aan de invoer te verbinden als die welke gelden voor het vervoer binnen de Gemeenschap voor derde landen die overeenkomstig de definitie van de IOE-code vrij van rabiës zijn. Zoals tijdens de eerste lezing al is gesteld, is dat niet in overeenstemming met de risicoanalyse die nodig is, zodat deze amendementen niet kunnen worden overgenomen. Dat zou in feite niet in lijn zijn met de voorwaarden voor verkeer binnen de Unie, aangezien sommige lidstaten niet vrij zijn van rabiës volgens de definitie die daaraan in de IOE-code wordt gegeven, ook al is rabiës onder huisdieren binnen de landsgrenzen onder controle gebracht, zoals mevrouw Evans heeft vermeld. Voor derde landen met soortgelijke omstandigheden moet daarom dezelfde regeling gelden. Tenslotte, ten aanzien van de technische amendementen, kan de Commissie akkoord gaan met de amendementen 2 en 13.
Bijna alle lidstaten vinden de toepassing van microchips betrouwbaar als identificatiemethode, en ik verwacht weinig problemen met de harmonisatie na een overgangsperiode van acht jaar.
Dan wil ik het nu hebben over de zeven institutionele amendementen. In een geest van compromis zou de Commissie zich welwillend kunnen opstellen tegenover amendement 5, waarmee wordt beoogd een medebeslissingsprocedure in te voeren voor de verlenging van de bijzondere bepalingen die van toepassing zijn op het VK, Ierland en Zweden. De Commissie had amendement 16 eveneens kunnen overnemen als alternatief voor amendement 12. Het spijt me dan ook dat amendement 16 is ingetrokken.
Amendement 12 ontneemt de Commissie zonder reden de mogelijkheid om tijdelijke maatregelen voor te stellen, terwijl amendement 16 daarvoor een redelijke basis zou hebben verschaft. Amendement 12 kan ik daarom niet overnemen.
De andere vier amendementen kan ik evenmin overnemen. Met de amendementen 10 en 11 zou de uitvoerende bevoegdheid van de Commissie beperkt worden tot 'technische? aspecten. De huidige formulering zou hoogst waarschijnlijk aanleiding zijn voor de nodige juridische discussies over het woord 'technisch?, want in de wetgeving is niet vastgelegd wat daaronder wordt verstaan. Een degelijk beheer en een efficiënte tenuitvoerlegging van de verordening zouden daarmee in gevaar komen. De amendementen 14 en 15 kunnen niet worden overgenomen, omdat die verder gaan dan de institutionele overeenkomst. Verder zou ik u erop willen wijzen dat zij niet in overeenstemming zijn met de dubbele rechtsgrondslag van de verordening.
Ik hoop dat ik het waarom van mijn standpunten ten aanzien van de amendementen voldoende duidelijk heb gemaakt.

Arvidsson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de veterinairrechtelijke voorschriften voor het verkeer van gezelschapsdieren zijn met name van belang voor lidstaten waar momenteel geen rabiës voorkomt. Desondanks ben ik van mening dat verplaatsingen en verkeer over de grens in de Europese Unie vereenvoudigd moeten worden voor gezinnen en individuele personen die een huisdier bij zich hebben.
Ik ben blij dat de Raad in zijn voorstel de standpunten in aanmerking heeft genomen die tijdens de eerste lezing van het Parlement naar voren zijn gebracht. Voor mij is het onbegrijpelijk dat er momenteel andere voorschriften gelden voor het commerciële verkeer van gezelschapsdieren in de Europese Unie. Het risico van besmetting met rabiës is niet wezenlijk anders omdat het gezelschapsdier een ander reisdoel heeft. Daarom is het noodzakelijk dat de gezondheidsregels voor het commerciële verkeer van gezelschapsdieren aan deze richtlijn worden aangepast.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik mevrouw Evans bedanken voor haar uitstekende werk op dit gebied.

Whitehead (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, deze maatregel is van grote betekenis in die landen - het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Zweden - die momenteel hun voorschriften inzake het vervoer van gezelschapsdieren in overeenstemming brengen met de praktijken elders in de Gemeenschap. Evenals de rapporteur betreur ik het dat wij voorafgaand aan het overleg niet tot overeenstemming zijn gekomen, maar ik begrijp de verschillen. Sommige van die verschillen zullen ook in dit debat naar voren komen, en op enkele minder belangrijke punten verschil ik nog altijd van mening met de rapporteur, wat ook al door haar is aangegeven.
Voor landen die een lange quarantaineperiode hanteerden voor toelating van voor rabiës vatbare dieren, is dit in zekere zin een geloofsdaad. Dat dit mogelijk is, hebben wij te danken aan het feit dat er nu effectieve vaccinatiemethoden zijn die met de transponderchip kunnen worden aangegeven. Onlangs waren er protesten uit de hoek van de dierenartsen omdat de toepassing van tatoeage zou moeten worden verruimd en omdat het mogelijk zou zijn de transponderchip operatief te verwijderen of anderszins teniet te doen. Die argumenten kan ik niet accepteren. Tussen de Europese Commissie en alle leden van het Parlement bestaat ruime overeenstemming over de wenselijkheid van harmonisatie.
Ik deel het standpunt van de rapporteur dat voor het vervoer van jonge dieren, die nu eenmaal niet honderd procent risicovrij kunnen zijn, dezelfde beperkingen moeten gelden als voor dat van andere categorieën. De argumenten daartegen heb ik niet kunnen volgen, behalve dan dat een dergelijke beperking op een bepaald punt gevolgen zou kunnen hebben voor de handel in dieren. Zoals de commissaris echter heel goed weet, heeft de handel in dieren vanwege het uitblijven van een effectieve aanpak ook in recente jaren nog diverse keren voor misstanden gezorgd in de Gemeenschap. Ik geloof dan ook niet dat dit een overtuigend argument is.
Ik ben het echter wel met de Commissie, en niet met de rapporteur, eens over de amendementen 7, 8 en 9. Het is contraproductief om wijzigingen aan te brengen waarmee het vervoer van dieren tussen sommige huidige lidstaten doelmatig wordt beperkt en de regeling tegelijkertijd uit te breiden tot landen die niet vrij van rabiës zijn - zoals het Verenigd Koninkrijk en andere landen met de huidige beperkingen zouden willen. Wij zien het nut niet in van de in de amendementen 7, 8 en 9 genoemde extra belemmeringen voor landen als de Verenigde Staten en Canada.
Wij zijn het echter wel met de rapporteur eens over de kwestie van comitologie. Ik ben blij met de toezegging van de commissaris dat een wijziging zal worden aangebracht om het mogelijk te maken het Parlement steeds te betrekken bij de bespreking van dit onderwerp.
Concluderend kan worden gesteld dat, hoewel deze maatregel van betrekkelijk weinig belang is voor velen en van weinig betekenis voor landen waar de invoer van dieren vanuit andere EU-landen dagelijkse kost is, degenen die huisdieren koesteren als kameraad voor het leven er bijzonder blij mee zullen zijn.

Bernié (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige verordening brengt problemen met zich mee aangezien hierin is vastgelegd dat voor de identificatie van gezelschapsdieren gebruik moet worden gemaakt van de - als niet vervalsbaar bekend staande - elektronische microchip en dat het tatoeëren wordt afgeschaft omdat microchips effectiever, moderner en beter voor het dier zouden zijn.
Dr. Mouthon, leraar aan de school voor diergeneeskunde in Maison-Alfort, Frankrijk, heeft echter ernstige twijfel doen rijzen omtrent de betrouwbaarheid van deze methode. Op 21 maart 2002 heeft hij in aanwezigheid van een gerechtsdeurwaarder aangetoond hoe gemakkelijk het is om de chips te deactiveren en deze met een simpel elektrisch apparaat dat magnetische straling ontwikkelt onleesbaar te maken zonder dat sporen achterblijven of het dier pijn lijdt. Ik kan u het verslag van de gerechtsdeurwaarder desgewenst overleggen. Dr. Mouthon wijst er bovendien op dat de microchip in het lichaam van het dier van plaats kan veranderen, zoals blijkt uit röntgenopnamen, medische verslagen en chirurgisch onderzoek. Ook kan de chip met behulp van een eenvoudig mes worden verwijderd, hetgeen aan het licht is gekomen in het kader van onderzoek naar het smokkelen van dieren.
Bovendien zullen de kosten van de identificatie met behulp van dit niet zeer betrouwbare procédé drie keer hoger liggen dan tot dusver. Terwijl voor een traditionele tatoeage 22 euro moet worden betaald, kost een microchip bijna 70 euro. Daar komt nog bij dat verplicht een bezoek moet worden gebracht aan de dierenarts, die voortaan het monopolie zal hebben op het vlak van de identificatie. Van deze peperdure methode zullen miljoenen eigenaren van honden en katten - vooral de armste burgers voor wie hun gezelschapsdier een bron van troost vormt - de dupe worden. Dit terwijl er in Frankrijk, zoals door de rapporteur ook wordt bevestigd, een goedkoop en betrouwbaar centraal register bestaat dat al sinds geruime tijd goed functioneert en dat een veilige identificatie en dus een gemakkelijke opsporing van verloren dieren mogelijk maakt. Dit lijkt mij toch het doel te zijn dat wordt nagestreefd. Waarom wil men dan alles harmoniseren en dan ook nog op basis van de minst betrouwbare methode? Ik ben van mening dat wij ten aanzien van dit vraagstuk met zijn geringe strategische belang de subsidiariteit volledig voorrang zouden moeten geven en beide systemen naast elkaar zouden moeten laten voortbestaan.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats. 
(De vergadering wordt om 11.20 uur onderbroken en om 11.30 uur hervat)
Dell'Alba (NI)
. (FR) De drie verslagen waarvoor ik rapporteur ben houden nauw met elkaar verband. Derhalve zou ik, voordat ik inga op het verslag dat in de plenaire vergadering in stemming zal worden gebracht, een kort overzicht van de stand van zaken willen geven.
De drie verslagen vloeien rechtstreeks voort uit de goedkeuring van het nieuwe Financieel Reglement dat op 1 januari 2003 van kracht wordt en uit hoofde waarvan ook de financiële kaderregelingen voor de gedecentraliseerde agentschappen moeten worden goedgekeurd. Er zijn in totaal zestien regelingen waarvan er vier onder de medebeslissingsprocedure en twaalf onder de raadplegingsprocedure vallen.
Het nieuwe Financieel Reglement behelst een grondige hervorming van het budgettair en financieel beheer van de Europese instellingen. De Begrotingscommissie heeft er dan ook naar gestreefd veilig te stellen dat deze nieuwe regelgeving ook van toepassing wordt op de communautaire organen.
Derhalve zijn voor ieder agentschap en in ieder van de drie verslagen dezelfde amendementen voorgesteld. Deze amendementen beperken zich tot de invoering van het transparantiebeginsel, waar het Parlement van oudsher voorstander van is, de voorafgaande kennisgeving van de begrotingsautoriteit en de verplichting tot het opstellen van een begroting waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen huishoudelijke en beleidskredieten.
Thans zullen de vier verslagen waarop de medebeslissingsprocedure van toepassing is in stemming worden gebracht. Wij hebben tevens een amendement ingediend waarmee een verband wordt gelegd tussen de aanneming van de verordening en een voorafgaand besluit van de Raad ter zake. Ik wilde u dit nu zeggen omdat ik u straks zal voorstellen om niet over een wetgevingsresolutie te stemmen.

Dell'Alba (NI)
Mijnheer de Voorzitter, het andere verslag kan in stemming worden gebracht. Ik wilde alleen nog maar toevoegen dat in de tekst van de resolutie terdege rekening is gehouden met de overwegingen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken aangaande de toekomstige regeling voor de Europese Politieacademie.

Dell'Alba (NI)
Mijnheer de Voorzitter, dit is de laatste keer dat ik het woord vraag.
Ik zou dit punt echter namens de Begrotingscommissie onder de aandacht van mijn collega's willen brengen. Ik stel u voor om de benadering te volgen die we ook bij andere gelegenheden ten aanzien van het Financieel Reglement hebben gevolgd, namelijk om over de tekst van de amendementen te stemmen maar de stemming over het wetgevingsvoorstel op te schorten. Er zijn medebeslissingsprocedures hangende en wij wachten op het antwoord van de Raad. Wij zijn van mening dat het de voorkeur verdient u deze procedure voor te stellen die wij reeds meerdere malen hebben toegepast en die er dus in bestaat over de amendementen te stemmen en de stemming over het voorstel zelf uit te stellen.

Deprez (PPE-DE)
 - (FR) Mijnheer de Voorzitter, aangezien de plenaire vergadering zojuist het initiatief heeft verworpen en de Raad niet aanwezig is, denk ik dat thans de wetgevingsresolutie in stemming moet worden gebracht en zou moeten worden aangenomen.

De Voorzitter.
Ik ben verheugd u mede te kunnen delen dat een afvaardiging van de senaat van Puerto Rico heeft plaatsgenomen op de officiële tribune. Aan het hoofd van deze afvaardiging staat de heer Fas Alzamora, de voorzitter van de senaat. De afvaardiging bestaat uit drie senaatsleden.

Mijnheer de voorzitter, ik heet u en uw afvaardiging van harte welkom. Ik heb gehoord dat u een aantal belangrijke ontmoetingen met afgevaardigden van het Parlement zult hebben hier in Straatsburg. Namens het gehele Parlement wens ik u een zeer aangenaam verblijf hier. Hartelijk dank voor uw bezoek aan het Parlement.
De Voorzitter. De stemming wordt nu onderbroken en na de plechtige vergadering hervat.
(De vergadering wordt om 11.56 uur onderbroken en om 12.36 uur hervat)

Patakis (GUE/NGL)
Wij hebben zonder meer voor dit verslag kunnen stemmen, aangezien dit sowieso over Portugal gaat, maar naar aanleiding van dit vraagstuk willen wij erop wijzen dat met de verdeling van de melkquota Griekenland op provocerende wijze is benadeeld en de Commissie spoedig met een voorstel moet komen tot verdubbeling van de melkquota voor ons land, opdat deze onrechtvaardigheid goed wordt gemaakt.
Het productiequotum voor mijn land is ongeveer 700.000 ton. Deze hoeveelheid is onvoldoende om de interne behoeften te dekken, die meer dan 1.100.000 ton belopen, en bovendien moeten de veehouders als zij het quotum overtreden enorme boetes betalen in de vorm van medeverantwoordelijkheidsheffingen. Tegelijkertijd hebben de bekende grote zuivelbedrijven enorme winsten geboekt ten koste van de veehouders, die gedwongen zijn hun melk tegen steeds lagere prijzen af te leveren, en zijn de consumptieprijzen van melk omhoog gegaan. Aldus wordt de veeteeltsector in ons land veroordeeld tot achteruitgang en worden de Griekse consumenten gedwongen ingevoerde gesteriliseerde producten te kopen omdat de afstand tussen ons land en de landen van de EU te groot is om verse melk te vervoeren. Griekenland heeft evenwel de mogelijkheid om in zijn eigen behoeften aan verse melk te voorzien.
Wij vragen een billijke verdeling van de quota aan de hand van de bevolkingsomvang, de consumptiebehoeften en de productiemogelijkheden.

Belder (EDD)
Het verslag Fiori heeft mijn steun niet gekregen. Om twee redenen heb ik mij onthouden.
Allereerst is het onverstandig het accijnstarief voor biobrandstoffen te verlagen voordat duidelijk is wat de integrale milieu-impact zal zijn van de invoering van deze brandstoffen in het wegvervoer. Bovendien worden verscheidene malen uitspraken gedaan over belastingpolitiek, bij uitstek een onderwerp dat dicht bij de burger dient vorm te krijgen, in de lidstaten dus. Pas bij aantoonbaar schadelijke concurrentieverstoring is een Europees initiatief te verantwoorden.
Ten tweede heb ik er bezwaar tegen dat LPG wordt gekwalificeerd als alternatieve brandstof. Het is immers een aardolieproduct. Weliswaar komen bij verbranding over het geheel genomen minder vervuilende stoffen vrij dan bij normale benzine. Toch is er wel degelijk uitstoot van schadelijke stoffen. Een alternatieve brandstof is fundamenteel anders dan de zogenoemde traditionele brandstoffen doordat het zowel een hernieuwbare als een uitstootvrije energiebron betreft. Derhalve is LPG zeker geen alternatieve brandstof te noemen.
Concluderend, deze twee elementen maakten mijn steun voor het verslag onmogelijk. Een verschuiving naar brandstoffen die minder milieubelastend zijn, juich ik zeker toe maar niet op de wijze zoals het verslag dit voorstelt.

Raschhofer (NI)
De EU heeft op de Top van Johannesburg voorgesteld de productie van alternatieve energie tot 2010 met 15 procent te verhogen. Een verhoging van de productie van hernieuwbare energiebronnen is het enige duurzame alternatief voor traditionele brandstoffen. Onderzoek en ontwikkeling in die richting moeten derhalve worden geïntensiveerd. Het ligt voor de hand welke positieve effecten daaruit zullen voortvloeien. Door het onderzoek worden er nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd. Op het gebied van landbouw ontstaan door het toenemende gebruik van biobrandstoffen nieuwe mogelijkheden voor een alternatief product. Bovendien worden de negatieve gevolgen voor het milieu teruggebracht.
Om al deze redenen hebben wij voor het verslag-Fiori gestemd.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het document van mevrouw Evans gaat over de verplaatsing van gezelschapsdieren. Zoals uit het verslag blijkt, wordt een stap vooruit gezet in het vrij verkeer van gezelschapsdieren in Europa. In dit verslag is sprake van honden, katten, tropische siervissen, amfibieën, slangen, vogels en zoogdieren.
Inderdaad, mijnheer de Voorzitter, ik heb onder andere ook de tropische siervissen genoemd en u weet dat ik in rechtstreekse verbinding sta tot de vissen. Welnu, de blauwe zeevissen hebben bij mij hun beklag gedaan en mij gezegd: 'Ook wij hebben vrij verkeer maar enkel en alleen om regelrecht in de restaurantspannen te belanden, terwijl de tropische siervissen dankzij uw richtlijn in alle vrijheid kunnen rondzwemmen. Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat u in het Europees Parlement niets onderneemt om ook ons in staat te stellen de pensioengerechtigde leeftijd te bereiken? Waarom zijn wij altijd en eeuwig bestemd voor de pan om opgegeten te worden?.

de La Perriere (NI)
. (FR) Vooruitlopend op hun tijd mogen honden en katten vrij op het grondgebied van de Unie verkeren mits zij zijn voorzien van een elektronische microchip. Over acht jaar zal tatoeage niet meer zijn toegestaan en zullen onze hamsters en cavia's in alle lidstaten welkom zijn. En wie weet komt er dan ook wel een begrotingslijn voor dieren die een asielaanvraag hebben ingediend?
Maar één vraag blijft ons allen bezighouden: in welke categorie hoort het fretje thuis? De spanning is ondraaglijk. Men zou er bijna het moratorium over GGO's of de dreigende oorlog in Irak door vergeten! Want dit verslag is toch echt van cruciaal belang voor de opbouw van Europa, nu na het Ierse 'ja? de uitbreiding niets meer in de weg staat.
Een zekere ironie is op zijn plaats, maar, zoals altijd bij dit soort vrij bizarre teksten, kun je tussen de regels door lezen waar het werkelijk om gaat. In dit geval gaat het om de vastlegging van de quarantaineperiode bij rabiës. Achter dit fabeltje gaat de verleiding van de Commissie schuil om de lidstaten tegen hun zin op veterinair gebied nog lang en gelukkig te laten leven, terwijl zij hen verhindert hun burgers de bescherming te bieden die zij noodzakelijk achten.

Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte dames en heren, ik wil het niet hebben over vis in de pan, zoals de heer Fatuzzo, maar over problemen in verband met het verslag-Lambert die wij serieus moeten nemen. De SPD-afgevaardigden in het Europees Parlement hebben voor dit verslag gestemd, hoewel wij de problemen zeer goed begrijpen die verschillende collega's hadden bij het aannemen van dit verslag. Ik zal u vertellen welk punt voor ons de doorslag heeft gegeven om voor dit verslag te stemmen, hoewel wij liever hadden gezien dat er voor een andere aanpak was gekozen.
Dit punt is het volgende: vluchtelingen, om precies te zijn personen die om politieke redenen worden vervolgd of tijdelijke hulp van de Europese Unie nodig hebben worden in het kader van de richtlijn die mevrouw Lambert voorstelt voor de wet gelijk behandeld. In het licht van het beginsel dat deze groepen mensen in de EU-lidstaten verzorging en bijstand moeten krijgen is daar niets verkeerds aan. Integendeel zelfs, wij willen niet dat mensen die op de vlucht zijn geslagen verschillend worden behandeld. Wij zijn er echter wel voorstanders van dat er een belangrijk onderscheid wordt gemaakt tussen personen die om politieke redenen worden vervolgd, dus als tegenstander van een dictatuur in ballingschap gaan en bescherming nodig hebben, en personen die vluchten voor een tijdelijke noodsituatie zoals een burgeroorlog en op grond daarvan ook in overeenstemming met het Verdrag van Genève slechts tijdelijk subsidiaire bescherming kunnen krijgen.
In de richtlijn van mevrouw Lambert zijn echter al deze groepen mensen opgenomen. Wij zijn van mening dat er beter een onderscheid gemaakt had kunnen worden. In het Duitse constitutioneel recht wordt dit onderscheid ook gemaakt, want volgens artikel 16 van de Duitse grondwet kan er wel aanspraak worden gemaakt op bescherming tegen vervolging om politieke redenen maar niet op subsidiaire bescherming. De Duitse sociaal-democraten hebben ondanks alle bezwaren onder andere toch voor dit verslag gestemd, omdat het anders niet eens tot stand gekomen zou zijn. En het Parlement doet er goed aan in de overlegprocedure met de Raad zijn standpunt af te geven.
Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden heb ik voor deze ontwerprichtlijn gestemd. Ik ben namelijk evenals veel anderen van mening dat het onze plicht is vluchtelingen een waardige opvang te bieden in onze landen.
Volgens mij, mijnheer de Voorzitter, is het ook zeer belangrijk een oplossing te vinden voor het probleem welke lidstaat de opvang moet verzorgen en betalen wanneer - zoals helaas regelmatig gebeurt - talloze burgers uit andere landen hun toevlucht nemen tot de Europese landen. De last van de vluchtelingenopvang moet op billijke wijze worden verdeeld over de landen van Europa.

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman en Stenmarck (PPE-DE)
De conservatieve afvaardiging in het Europees Parlement heeft vandaag gestemd voor het voorstel voor een richtlijn betreffende minimumnormen voor de erkenning en de status van onderdanen van derde landen en staatlozen als vluchtelingen of als personen die anderszins internationale bescherming behoeven. Wij hebben echter wel tegen het gewijzigde voorstel van het Parlement gestemd.
Dat vluchtelingen in de Europese Unie gevrijwaard zijn van vervolging en andere vormen van onderdrukking vinden wij een vanzelfsprekend recht. Minimumnormen opstellen is een belangrijke eerste stap in het proces naar een gemeenschappelijk asielbeleid in de Europese Unie. Wij moeten echter benadrukken dat de lidstaten naast de minimumnormen van de Unie de mogelijkheid moeten hebben om mensen om andere redenen bescherming te bieden.
Transparantie staat voorop bij het innemen van een gezamenlijk standpunt over immigratie en migratie in de Europese Unie. Het opstellen van een immigratiebeleid, dat wil zeggen de voorwaarden om te mogen immigreren in een land, is altijd een kwestie van het juiste evenwicht vinden. Open grenzen kunnen gemakkelijk leiden tot het tegenhouden van dynamiek en verbeteringen.
Immigranten zijn een aanwinst. Arbeidsimmigratie van buitenlandse onderdanen die geen vluchteling zijn moet makkelijker gemaakt worden.

Berthu (NI)
Het Europees Parlement heeft zojuist met vrij grote meerderheid ingestemd met het verslag-Lambert, waarin het uiterst slechte voorstel van de Commissie over vluchtelingen wordt goedgekeurd en uitgebreid. Wij hebben, net als de meeste rechtse afgevaardigden, tegen dit verslag gestemd.
Deze stemuitslag, die gelukkig overeenkomstig de vigerende regels alleen een adviserend karakter heeft, brengt desalniettemin het risico met zich mee dat het standpunt van de Raad, die sinds enige tijd weerstand probeert te bieden aan de stroom van veel te liberale voorstellen van de Commissie, wordt verzwakt.
Gisteren na het debat heeft commissaris Vitorino er, zonder al mijn argumenten terzake aan te vechten, genoegen mee genomen te verklaren dat de Commissie niet voorstelt het stelsel van subsidiaire bescherming tot in de puntjes uit te werken. Een aanvullende bescherming naast de bescherming uit hoofde van het Verdrag van Genève bestaat reeds in een aantal lidstaten, in Frankrijk bijvoorbeeld het 'territoriaal asiel?. Maar deze uitbreidende bepalingen hebben slechts een beperkte draagwijdte. Wat ik de Commissie verwijt is dat zij dit systeem in het communautair recht wil invoeren en bovendien alle voorwaarden schept voor een uitbreiding hiervan.
De Commissie speelt voor de zoveelste keer een destructieve rol en derhalve zouden wij eens algemeen moeten nadenken over de betrekkingen tussen de Europese instellingen.

Bonde en Sandbæk (EDD)
Wij stemmen voor het verslag-Lambert, omdat het een verbetering betekent voor de minimumnormen betreffende vluchtelingen en personen met een subsidiaire vluchtelingenstatus, die nu helaas op EU-niveau worden opgesteld.
Het verslag beoogt de uitbreiding van de doelgroep en een verbetering van hun situatie en rechten. Zo betreft het voorstel van de Commissie uitsluitend onderdanen uit derde landen en staatlozen, maar geen onderdanen van de Unie. Het verslag probeert dat te verhelpen. De internationale gemeenschap krijgt immers een vreemd en gevaarlijk signaal, wanneer de EU-lidstaten die allemaal het Verdrag van Genève ondertekend hebben, eenzijdig kunnen beslissen dat het toepassingsgebied van de internationale overeenkomst niet voor hun onderdanen geldt of kan gelden.
Bovendien stelt de Commissie voor om personen met een vluchtelingenstatus ruimere rechten toe te kennen. Dat is uiteraard positief, maar zou ook moeten gelden voor personen met een tijdelijke vluchtelingenstatus, zoals de rapporteur aanbeveelt.
De Junibeweging is voorstander van een humaan vluchtelingenbeleid en wij steunen het recht van alle mensen op een waardig leven, maar wij zijn principieel van mening dat dit het beste gewaarborgd kan worden met een gemeenschappelijk Europees vluchtelingenbeleid onder de intergouvernementele eerste pijler, waarvan het voorstel in het verslag deel uitmaakt.

Crowley (UEN)
Ik wil in het verslag laten opnemen dat ik niet heb deelgenomen aan de stemming over het verslag-Lambert (A5-0333/02). Dat is niet omdat ik tegen het beginsel van de voorgestelde richtlijn ben maar omdat ik het niet eens ben met bepaalde onderdelen in het verslag die er naar mijn mening niet in thuishoren en indruisen tegen de onderliggende gedachte dat bescherming moet worden geboden aan degenen die onze steun het hardst nodig hebben. Ik zal enkele van die onderdelen noemen. De definitie van het gezin gaat veel verder dan wat daar in de meeste lidstaten en andere landen gewoonlijk onder verstaan wordt. Dat onderwerp had nauwkeuriger behandeld moeten worden en op dit punt schiet het verslag ernstig tekort. De in diverse artikelen gestelde termijnen zijn te kort. De verwijzing naar het Handvest van de grondrechten is misplaatst in het verslag. Door de werkingssfeer van de richtlijn niet te beperken tot degenen die worden vervolgd, wordt de rechtmatige kans op het beschermen van degenen die dat het hardst nodig hebben, uiteindelijk verkleind. Dat zijn enkele van de redenen waarom ik het niet gepast vond aan de stemming deel te nemen.

Evans, Robert J.E. (PSE)
Leden van de Britse Labour-partij in de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten hebben vóór het verslag-Lambert gestemd. Wij zijn ervan overtuigd dat vooruitgang voor de Europese Unie inhoudt dat wij naar een gemeenschappelijk Europees asielbeleid toe moeten. Het voorliggend verslag over minimumnormen is één van de belangrijke stappen op weg naar zo'n gemeenschappelijk beleid. Wij verwerpen de harde rechtse opstelling van die conservatieven binnen de Fractie van de Europese Volkspartij die het recht op asiel en bescherming willen beperken. Als socialisten geloven wij in de noodzaak van een benadering waaruit medelijden en medeleven spreekt.
Waar gewerkt wordt aan een gemeenschappelijk beleid voor vijftien en uiteindelijk vijfentwintig landen, is verschil van mening over bepaalde details onvermijdelijk. Die verschillen zouden geen aanleiding moeten zijn tot verdeeldheid bij ons zoeken naar compromissen. Wij zouden juist zelfverzekerd verder moeten op de gemeenschappelijke basis van datgene waarover wij het eens zijn.
Met andere woorden: er zijn weliswaar enkele onderdelen van het verslag-Lambert waar wij als Labour-parlementsleden mogelijk vraagtekens bij stellen, maar de teneur van het verslag is ongetwijfeld goed, zodat wij voorstemmen.

Meijer (GUE/NGL)
Europa behoort tot de meest welvarende, democratische en stabiele delen van de wereld. Het is geen wonder dat velen die in andere landen vervolgd, bedreigd of weggetreiterd worden, hier hun plek zoeken om te kunnen overleven. Met hen mee komen ook anderen die niet vervolgd worden maar die het Europese welvaartsniveau aantrekkelijk vinden. Als die mensen een opleiding hebben in een vakgebied waarvoor hier een tekort aan personeel bestaat, worden zij zelfs actief aangeworven, veelal ten koste van voorzieningen in hun land van herkomst. Echte vluchtelingen zijn daarentegen steeds minder welkom. Sommige regeringen van EU-lidstaten kijken alleen nog naar cijfers. Het beperken van het aantal vluchtelingen wint het dan van een goede beoordeling van de redenen die mensen hebben om te vluchten en van de mate waarin zij gevaar lopen. Het wordt tijd om daarmee te breken en de nood van de vluchtelingen zelf als uitgangspunt te nemen. Het moet afgelopen zijn met uitwijzing van mensen naar voor hen onveilige staten, weigering van gezinshereniging of ontkenning van vervolging op grond van intolerantie of seksediscriminatie. Op 24 september was het verslag Evans over asiel en veiligheid een stap in de goede richting, al vond mijn fractie die voorstellen nog niet ver genoeg gaan. Maar die voorstellen kregen uiteindelijk meer tegenstemmers dan voorstemmers.

Queiró en Ribeiro e Castro (UEN)
Het Europees Parlement had een heel nuttige en positieve bijdrage kunnen leveren, en wel binnen het bestaande kader van dit voorstel voor een richtlijn, als we de concepten die bij de omzetting en de uitvoering van deze richtlijn tot controverses kunnen leiden juridisch beter hadden omschreven. Helaas zijn de rapporteur en de meerderheid van de parlementaire commissie in gebreke gebleven die juridische opheldering te verschaffen. Integendeel, ze zijn uitgegaan van een steeds wijdere toepassing van de norm, en dat is toch wel vreemd, als je bedenkt dat het hier om een voor alle lidstaten geldende minimumnorm gaat. Het is bovendien contraproductief: het zal bij de aanvaarding van deze richtlijn alleen maar leiden tot meer moeilijkheden en volstrekt onnodige hindernissen. Vandaar onze stemming over de details en het geheel. De meeste amendementen voegen niets nuttig toe. Ze gaan veel verder dan nodig of aanvaardbaar is bij het vaststellen van minimumnormen voor alle lidstaten. Wij steunen dus het originele initiatief zoals dat door het Parlement is ontvangen. In overeenstemming met hetgeen tijdens de Raad van Tampere is besloten vinden ook wij dat de normen aangaande de vluchtelingenstatus beter op elkaar afgestemd moeten worden. En dat geldt ook voor de daarmee verband houdende maatregelen en al die personen die, zonder de status van vluchteling te bezitten, precies dezelfde bescherming behoeven.

Thorning-Schmidt (PSE)
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag-Lambert (A5-0333/2002). Wij vinden het goed dat de EU minimumnormen vaststelt voor de erkenning van onderdanen van derde landen en staatlozen als vluchtelingen of als personen die anderszins internationale bescherming behoeven.
Wij merken echter op dat deze richtlijn onder hoofdstuk IV van het Verdrag valt en dus niet voor Denemarken geldt op grond van het protocol waarmee Denemarken een uitzondering bedongen heeft.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Cederschiöld waarover wij zojuist hier in het Parlement hebben gestemd, gaat over een kaderbesluit van de Raad betreffende de bescherming tegen aanvallen van zogenaamde hackers op informatiesystemen.
Mijn vriend, Maurizio Infissi uit Capriate San Gervasio, een mooie plek in de buurt van Bergamo, is weliswaar gepensioneerd maar zeer deskundig op computergebied. Toen hij vernam dat dit thema hier ter sprake was, zei hij mij: 'Jullie doen er goed aan je te beschermen tegen dergelijke aanvallen op informatiesystemen, maar jullie zouden er net zo goed aan doen om ons, gepensioneerden, te beschermen tegen de regeringen, tegen de premiers en de ministers van Financiën, die met hun initiatieven soms zware aanvallen plegen op ons bestaan en het ons bijna onmogelijk maken het hoofd boven water te houden. De pensioenen die zij geven zijn soms pure armoede en daarmee kunnen wij geen menswaardig bestaan leiden. Wanneer gaan jullie iets bespreken en goedkeuren voor de bescherming van de gepensioneerden tegen de aanvallen van de regeringen? 'Heel binnenkort?, heb ik hem geantwoord en nu maar hopen dat het waar wordt, mijnheer de Voorzitter!

Figueiredo (GUE/NGL).
Het door het Parlement goedgekeurde verslag verbetert de tekst zoals die door de Commissie is voorgesteld: er wordt meer nadruk gelegd op de mensenrechten, de fundamentele vrijheden en het recht op privacy. Met betrekking tot een aantal andere aspecten volgt het verslag echter de ideeën van de Commissie, terwijl het bovendien een voorkeur uitspreekt voor de communautarisering van alle soorten beleid.
Men zij erop gewezen dat ook dit Commissievoorstel de gebeurtenissen van 11 september 2001 gebruikt om bepaalde fundamentele vrijheden te beknotten, inzonderheid de rechten voortvloeiende uit de ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Hiertegen wordt nauwelijks verzet aangetekend.
Bovendien getuigt dit Commissievoorstel van een soort regelmanie. Het is een poging tot harmonisatie van het strafrecht, en de daarvoor gekozen benadering gaat uit van repressie en niet van preventie en controle. Wij zijn het daar niet mee eens.
Vandaar onze stem tegen.

Meijer (GUE/NGL)
. Mensen kunnen om sterk uiteenlopende redenen betrokken raken bij het "hacken" van computers. Het gaat niet alleen om vindingrijke jongelui die de mogelijkheden van de techniek aan het verkennen zijn of om chaoten die graag het werk van anderen in de war sturen, maar ook om kritische speurders die op zoek zijn naar informatie die voor velen belangrijk is maar ten onrechte geheim wordt gehouden. Die laatste groep draagt ertoe bij dat er minder ruimte is voor milieuschandalen, corruptie, financiële zwendel, oorlogsvoorbereiding en dictatoriaal handelen. In alle gevallen zijn inbraken in computerinformatie lastig voor het ongestoord kunnen functioneren van bedrijven en overheden, maar bij de beoordeling ervan komt het uiteindelijk aan op de positieve of negatieve resultaten van deze verstorende activiteiten. Ik ben het met rapporteur Cederschiöld volledig eens dat dit kaderbesluit en de bijpassende nationale uitvoeringsmaatregelen niet mogen worden gebruikt om de vrijheid van meningsuiting, van demonstratie en van vereniging te onderdrukken. Kleine verstoringen die in de afzonderlijke lidstaten niet als belangrijk worden beschouwd hoeven niet door de EU strafbaar te worden gesteld. Toepassing van artikel 12 waarin meldpunten worden opgericht voor de onderlinge uitwisseling van ervaringen kan ook verkeerde gevolgen hebben. Ik steun daarom het voorstel voor uitstel van dit onderdeel.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb dit verslag gesteund, omdat het duidelijk maakt dat we groot belang hechten aan de bestrijding van computercriminaliteit. Het verslag wijst er verder op dat de mogelijkheden voor strafrechtelijke acties - of het nu gaat om preventie of bestraffing - begrensd worden door het respect voor de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van demonstratie en de vrijheid van vergadering. Ik heb ook twee andere voorstellen van de rapporteur gesteund. Ten eerste het voorstel waarin zij stelt dat de EU er bij de overdracht van informatie steeds aan moet denken maatregelen te treffen voor de bescherming van gegevens, om zo de risico's bij de overdracht te beperken. Ik sta ook achter haar idee om minder streng op te treden indien minderjarigen zich voor het eerst onrechtmatig toegang verschaffen tot gegevens. Ik geloof dus dat het Parlement door de verschillende strafrechtelijke bepalingen van de lidstaten dichter bij elkaar te brengen een bijdrage heeft geleverd tot de verbetering van dit voorstel voor een kaderbesluit ter bestrijding van computercriminaliteit. We zorgen er zo voor dat alle aanslagen op informatiesystemen strafbaar worden. Bovendien bevorderen we op deze wijze de samenwerking tussen politie en justitie op dit gevoelige terrein. Tot slot wil ik erop wijzen dat ik het heel belangrijk vind dat er een netwerk van contactpunten wordt opgezet dat 24 uur per etmaal bereikbaar is voor de bestrijding van dit soort criminaliteit en dat gebruikmaakt van de meest geavanceerde technologieën.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag gaat over de bevordering van de dynamiek van de dramatische kunsten in de uitgebreide Unie, een belangrijk vraagstuk. Welnu, ik heb weer eens een droom gehad, mijnheer de Voorzitter. Ik droomde dat ik naar een toneelstuk was gegaan in een uitgebreid Europa. Weet u wat ik daar zag? Ik zag daar Fatuzzo die ergens in Italië, in Vercelli om precies te zijn, aan het eten was samen met de heer Mádl, de Hongaarse president - die zojuist hier van ons een applaus heeft gekregen - en met de president van Bulgarije, ex-koning Simeon II. Op tafel stonden verschillende risotto's: met safraan, paddestoelen en inktvisinkt, zoals het een plaats als Vercelli betaamt, want daar wordt rijst verbouwd. Allen waren voldaan maar de chef zei: 'Over een poosje zult u geen risotto meer kunnen eten, tenzij de Europese afgevaardigden iets gaan doen voor de landbouw, met de hervorming van het landbouwbeleid waaraan momenteel in het Europees Parlement en de Europese Gemeenschap wordt gewerkt. Ook de landbouw in rijstgebieden zoals Vercelli, Novara, Pavia, Milaan en andere plaatsen in Europa, heeft bescherming nodig?.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Ons standpunt ten aanzien van de cultuurvraagstukken houdt nauw verband met het soort beleid dat wordt gevoerd, met de waarden, principes en esthetische normen die daarmee worden bevorderd. Het belangrijkste is daarbij de vraag in welke mate de culturele activiteiten de werknemers ten goede komen en de sociale vooruitgang bevorderen, of andersom, in welke mate deze in dienst staan van het kapitaal, de controle door het kapitaal en zijn winst bevorderen.
Het verslag zegt dat het noodzakelijk is de ideologische, politieke en sociale integratie van de culturele activiteiten op het gebied van het toneel in de EU te bevorderen. Met dit verslag wil men het toneel in dienst stellen van het 'Europees ideaal? en daarvoor bepaalde beleidsvormen gebruiken, zoals mobiliteit en levenslang leren. De aandacht is toegespitst op de Middellandse-Zeelanden en de landen van Midden- en Oost-Europa.
Wat is echter het 'ideaal? waaraan wij geacht worden bij te dragen? Als dit niet duidelijk is, hoe kan men ons dan vragen deel te nemen en medeplichtig te worden aan tegenstrijdige activiteiten waarmee enkele provisorische problemen (auteursrechten, verkeer, onderwijs) worden opgelost maar angstvallig het feit verhuld wordt dat deze problemen de oorzaak zijn van de bemoeienis van het kapitaal met de cultuur van onze landen?
Wij zijn het bovendien absoluut niet eens met de allesoverheersende rol van de particuliere bedrijven en de sponsors, met dat vage ding dat 'Europese culturele identiteit? heet en met de methoden die worden ontwikkeld om die identiteit op te leggen.
Daarom hebben de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland zich tijdens de stemming onthouden.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Onze wereld wordt door geld geregeerd, en hieraan ontsnappen noch de cultuur, noch in het bijzonder de dramatische kunsten. Particuliere investeerders interesseren zich voor deze kunsten alleen maar wanneer zij geld opleveren, hetzij rechtstreeks, hetzij door fiscale voordelen. En in een tijd waarin overheden en openbare instellingen het alleen maar over 'bezuinigen? hebben, wordt de cultuur helemaal mondjesmaat bedeeld. De eersten die hiervan de dupe worden zijn zij die helemaal onder aan de ladder staan, de loopjongens van de theaterwereld, de acteurs zonder vaste betrekking die momenteel in Frankrijk staken uit protest tegen de dreigende verdere verslechtering van hun toch al weinig rooskleurige situatie.
Wij zijn erop tegen openbare gelden aan ondernemingen en rijken te geven, ook niet in de vorm van fiscale voordelen voor sponsoring. Hiervan profiteren degenen die zich als mecenas kunnen voordoen en tegelijkertijd rijkelijk worden bedeeld, terwijl er geen fundamentele verandering komt in de situatie van de overgrote meerderheid van de artiesten en de medewerkers op het vlak van de dramatische kunsten. Wij hebben dus ondanks deze door de rapporteur bepleite maatregel voor het verslag gestemd, dat er over het geheel genomen en wanneer het echt wordt nageleefd toe kan bijdragen de levens- en arbeidsomstandigheden van beroepsacteurs te verbeteren.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
Wij hebben ons van stemming onthouden bij de stemming over het verslag-Fraisse over het belang en de dynamiek van het theater en de dramatische kunsten in het Europa na de uitbreiding.
Wij staan in principe positief tegenover de Europese Unie. Als Zweedse liberalen zien wij de Europese integratie als een mogelijkheid oplossingen te vinden voor grensoverschrijdende problemen, zoals het milieu, de handel, het verkeer over de grenzen, de mensenrechten en conflictbeheersing. Op deze gebieden hebben de Europese democratieën de kans om de wereld te laten zien dat samenwerking leidt tot vrede en meer welvaart.
Wij staan ook achter het subsidiariteitsbeginsel, dat wil zeggen dat een besluit op het laagst mogelijke niveau genomen moeten worden. Daarom zetten wij ons actief in voor de kwestie van een Europese grondwet, waarin de verdeling van de lasten voor iedereen duidelijk wordt vastgelegd. Het moet voor alle burgers duidelijk zijn dat de Europese Unie zich alleen bezig mag houden met zaken waar ze verstand van heeft, namelijk de grensoverschrijdende kwesties. Alle andere kwesties moeten op lokaal, regionaal of nationaal niveau behandeld worden.
Theater en dramatische kunsten zijn belangrijk, en wij steunen de mogelijkheid voor meer mobiliteit. Wij willen het voor buitenlandse werknemers makkelijker maken om een visum en een verblijfsvergunning te krijgen, maar wij willen dat er voor alle beroepsgroepen dezelfde regels gelden voor verplaatsing over de grenzen. De onderhavige voorstellen zouden daarom niet alleen van toepassing moeten zijn op beroepacteurs en kunstenaars, maar op alle beroepsgroepen.
Daarnaast steunen wij culturele verscheidenheid, steun aan creatieve activiteiten, artistieke vrijheid en toegang van alle burgers tot de cultuur, maar wij vinden niet dat dit in de toekomstige grondwet van de Europese Unie moet worden opgenomen. Op nationaal niveau steunen wij een flink aantal ideeën in het verslag-Fraisse van harte.

Marchiani (UEN)
 - (FR) Het onderhavige verslag zal de conformistische intellectuelen die met hun pro-Europese gevoelens ostentatief te kijk lopen tot grote voldoening stemmen. Maar welk nut een dergelijke tekst verder nog zou kunnen hebben, ontgaat mij volledig. Ik moet zelfs zeggen dat dit verslag mij verontrust.
Ten eerste omdat het betrekking heeft op een terrein dat onder de uitsluitende bevoegdheid van de lidstaten valt. Het is dus onaanvaardbaar dat het Europees Parlement er bij de lidstaten op aandringt 'in Europees verband meer consistentie te brengen in hun cultuurbeleid?. Waar bemoeit het Parlement zich eigenlijk mee?
Ten tweede omdat ik van mening ben dat dit verslag de beloning vormt van het federalistische Europa voor het politiek-culturele establishment dat er alles aan doet om 'de Europese zaak? te bevorderen. Dit verslag, uit hoofde waarvan ongelooflijk veel privileges en subsidies worden toegekend aan gesubsidieerde 'artiesten?, is uitsluitend bestemd voor de kosmopolitische, met subsidies vetgemeste elites als bedankje voor hun 'diensten aan de Europese zaak?.
Ten derde ligt dit verslag in de lijn van een perverse en gevaarlijke stroming die erin bestaat het toneel en de dramatische kunsten in dienst te stellen van 'Europa?. In plaats van de kunst te bevorderen neigt dit verslag er vooral toe, althans wat sommige aspecten betreft, cultuur te verwarren met propaganda.
Omdat ik wil dat de creatieve vrijheid van de echte kunstenaars behouden blijft, zal ik tegen dit verslag stemmen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor dit verslag gestemd. Het vestigt de aandacht op het feit dat we ervoor moeten zorgen dat het theater en de dramatische kunsten zich kunnen ontwikkelen. Deze kunstvormen moeten toegankelijker worden en een groter publiek krijgen. Dat moet vooral geschieden door de mobiliteit van de kunstenaars en hun werk te bevorderen. Er moet daarom meer steun komen voor vertalingen en ondertiteling, aangezien dat instrumenten zijn voor de toenadering van culturen en wederzijds begrip. Ook opleidingen in deze kunstvormen moeten worden gestimuleerd en er moeten acties ontwikkeld worden om deze sector meer bekendheid te geven. Bescherming van het theater en de dramatische kunsten is ook een voorwaarde voor het voortbestaan van de culturele veelzijdigheid die zo karakteriserend voor Europa is. Ik vind het daarom net als de rapporteur heel belangrijk dat we openstaan voor deze kunstvormen zoals ze beoefend worden in de landen die zich nu gereed maken voor toetreding tot de EU. Dat is een absolute voorwaarde voor de constructie van een Europa dat is gebaseerd op gedeelde waarden, een Europa welks belangrijkste rijkdom bestaat in diversiteit. Ik geloof dat we bij het ontwikkelen van deze ideeën alle ruimte moeten geven aan het particulier initiatief, en niet alle energie moeten concentreren op rechtstreekse actie van de staat of lagere overheden. Het privé-initiatief is namelijk de spontane uitdrukking van de culturele hartklop van de maatschappij.

De Voorzitter.
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.50 uur onderbroken en om 15.00 hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen:
het verslag (A5-0350/2002) van de heer Göran Färm, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2003 (11138/2002 - C5-0300/2002 - 2002/2004(BUD)) en over de nota van wijziging nr. 1/2003 bij het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2003 (12640/2002 - C5-0480/2002) Afdeling III - Commissie;
het verslag (A5-0351/2002) van de heer Per Stenmarck, namens de Begrotingscommissie, over over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2003
Afdeling I - Europees Parlement
Afdeling II - Raad
Afdeling IV - Hof van Justitie
Afdeling V - Rekenkamer
Afdeling VI - Economisch en Sociaal Comité
Afdeling VII - Comité van de regio's
Afdeling VIII (A) - Europese ombudsman
Afdeling VIII (B) - Europese toezichthouder voor gegevensbescherming
(C5-0300/2002 - 2002/2005(BUD)).

Färm (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn collega´s bedanken, met name die van de Begrotingscommissie en het secretariaat van de commissie. Zij hebben voortreffelijk werk geleverd in verband met deze begroting, en dit lijkt mij een prima gelegenheid om aandacht te schenken aan het zeer gecompliceerde werk dat ambtenaren op dit gebied hebben verricht. Ook wil ik de Commissie en de Raad bedanken, die door middel van een lange reeks trialogen, bemiddelingen, werkgroepen en andere contacten bijgedragen hebben tot de totstandbrenging van dit goede begrotingsvoorstel voor 2003 waarover wij nu gaan stemmen. Ook wil ik onderstrepen dat wij in de Begrotingscommissie op de meeste punten overeenstemming hebben bereikt, iets wat natuurlijk ook een grote steun is voor het Parlement.
Om te beginnen wil ik een aantal principiële overwegingen naar voren brengen over het begrotingssysteem van de Europese Unie. Na zo´n tien maanden aan deze begroting gewerkt te hebben, ben ik er steevast van overtuigd dat het begrotingssysteem van de Europese Unie hard toe is aan een grondige herziening. Er zal een aantal verbeteringen doorgevoerd worden in de vorm van het nieuwe Financieel Reglement, in de vorm van ABB, dat wil zeggen activiteitgerelateerde budgettering.
Een aantal punten hebben we zelf kunnen oplossen door de interne werkzaamheden van het Parlement te verbeteren. Ik heb mij actief ingezet voor een betere dialoog met de commissies. Nu vindt de dialoog tussen de Begrotingscommissie, de commissies en hun begrotingsrapporteur bijna permanent plaats, om te beginnen met de richtsnoeren in het voorjaar, inclusief de nieuwe werkzaamheden die dit jaar zijn uitgevoerd door speciale werkgroepen om de begroting van het lopende jaar en de amendementen voor de eerste lezing te controleren. Ik denk dat wij dit jaar het traditionele conflict in de kiem hebben gesmoord waarbij verschillende parlementaire commissies vinden dat de Begrotingscommissie te weinig aandacht schenkt aan hun politieke prioriteiten en de Begrotingscommissie op haar beurt vaak vindt dat de commissies onrealistische begrotingseisen stellen.
Dit jaar hebben we meer bereikt dan voorgaande jaren, met name wat betreft het doorgaans lastige hoofdstuk over de subsidies onder begrotingshoofdstuk A30 voor verschillende Europese organisaties. Dit jaar hebben wij door middel van een nauwe samenwerking met de parlementaire commissies en de politieke fracties een unaniem voorstel van de Begrotingscommissie kunnen indienen.
Zoals bekend hebben wij ook het begrotingsdebat hervormd en het grote begrotingsdebat al tijdens de vergadering in september gevoerd. Hoewel het experiment naar mijn mening geslaagd is, kan er zeker nog wel wat aan verbeterd worden.
Ondanks deze verbeteringen ben ik nog niet tevreden. Ik wil graag iets zeggen tegen onze collega´s in de Conventie. Ik vind niet dat wij het huidige systeem in stand moeten houden met financiële vooruitzichten op de lange termijn, dat zulke strenge principes voor sectoriële begrotingsplafonds bevat. Zij leiden, terwijl we slechts op de helft van de begrotingsperiode zijn, tot steeds meer ad-hocsystemen die de begrotingsmethode heel onoverzichtelijk maken.
Gedurende het begrotingsproces van dit jaar hebben we al in drie gevallen voorstellen van de Commissie gehad voor het gebruik van het flexibiliteitsinstrument. Tijdens de bemiddeling in juli zijn we het eens geworden over een structureler gebruik van iets wat eigenlijk een noodhulpreserve moet zijn. Wij hebben het probleem van de Commissie met het vinden van voldoende personeel voor de uitbreiding opgelost met behulp van een gecompliceerd model voor zogeheten frontloading, dat betekent dat wij ongebruikte middelen hebben gevonden voor het lopende jaar en deze gebruiken voor kosten die anders in 2003 gemaakt zouden zijn.
Vandaag zijn we het tijdens een bemiddeling met de Raad eens geworden over nog een nieuw flexibiliteitsinstrument, het Europees Solidariteitsfonds, om de gevolgen van natuurrampen en dergelijke op te kunnen vangen.
Nu moeten wij onszelf echter gaan afvragen hoeveel van dit soort flexibiliteitsinstrumenten en ad-hocoplossingen wij nodig hebben voor wij inzien dat de hele begrotingsmethode hervormd en flexibeler moet worden.
De Begrotingscommissie heeft ook een standpunt ingenomen. Wij hebben besloten om het plafond van drie begrotingsrubrieken bewust te overschrijden, onder andere om te wijzen op de onredelijkheid van de huidige gesloten systemen. Ik kom hier later op terug.
Let wel, ik ben niet voor het afschaffen van begrotingsplafonds. Ik pleit niet voor het afzwakken van de eisen voor budgettaire restricties. Maar er moet toch een middenweg zijn tussen volledige ongedwongenheid en de zevenjarige rigide planeconomie waar we nu aan vast zitten!
Hopelijk wordt het in de toekomst ook vanzelfsprekend dat het medebeslissingsmodel voor de hele begroting geldt, ook voor het landbouwbeleid, en dat alle uitgaven van de Europese Unie in de begroting worden opgenomen, waaronder het Europees Ontwikkelingsfonds. Dit is een belangrijk gebied dat wij naar ik hoop de komende jaren kunnen blijven bespreken.
Voor ik de verschillende begrotingsrubrieken ga bespreken, wil ik eerst een algemener probleem aan de orde stellen, dat wil zeggen de uitvoering van de begroting van de Europese Unie, wat een ernstig probleem is geworden. Wij kunnen niet jaar in jaar uit tegen de burgers, de belastingbetalers, zeggen dat wij onnodig ieder jaar 15 miljard euro bij hen innen, wat wij vervolgens terugbetalen aan hun dankbare ministers van Financiën. Wij moeten ons uiterste best doen om het beleid en de begroting van de Unie geloofwaardig te maken en om al onze beloftes waar te maken die wij hebben gedaan door middel van de begroting. Wij moeten de administratie van de structuurfondsen vereenvoudigen, iets waar wij in deze periode al mee kunnen beginnen. Dit heeft commissaris Barnier toegezegd, maar wij kunnen natuurlijk ook drastischer stappen nemen voor de komende programmaperiode.
Ik denk ook dat wij het totale proces moeten verbeteren als wij beginnen met nieuwe, meerjarige programma´s. Keer op keer krijgen we te horen dat er voor meerjarige programma´s die aan hun derde of vierde programmaperiode toe zijn - wij zijn nu bij het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, bij het derde LIFE-programma, enzovoort - vaak een heel jaar nodig is om de werkzaamheden aan het begin van een nieuwe periode op gang te brengen. Dat is volslagen absurd! Het betekent in sommige gevallen dat werkzaamheden waarvoor vijf jaar is gepland in vier jaar moeten gebeuren.
Een derde gebied dat naar mijn mening een betere uitvoering en wat vereenvoudigingen kan gebruiken, is het gebied van het personeel. Dit jaar hebben we besloten om geen flexibiliteit te gebruiken voor nieuwe functies in de Commissie. Dat betekent niet dat wij deze functies niet nodig hebben. Op den duur kunnen wij denk ik meer functies eisen voor onder andere de nieuwe, meer gedecentraliseerde organisatie van de buitenlandse dienst, maar het is natuurlijk ook noodzakelijk dat de Commissie duidelijk aantoont dat zij efficiënt te werk gaat, dat de hervorming van de Commissie wordt uitgevoerd, dat een effectiever management resultaat heeft en dat bijvoorbeeld de tweede fase in de zogeheten Relex-hervorming daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Zonder deze inspanningen heeft het geen enkele zin om te pleiten voor meer functies voor de Commissie, ook al zijn wij ervan overtuigd dat zij op de lange termijn nodig zijn.
Nu wil ik enkele concrete problemen op de afzonderlijke begrotingsgebieden aanstippen. Wat betreft het landbouwbeleid, rubriek 1, pleit de commissie al jaren voor een fundamentele verandering, de ontwikkeling van het landbouwbeleid. Als protest hebben wij zelfs besloten het begrotingsplafond voor rubriek 1B, de plattelandsontwikkeling, met 20 miljoen euro te overschrijden. Wij vinden namelijk dat in de toekomst geld overgeheveld moet worden, met name het overschot van rubriek 1, naar het actievere plattelandsbeleid.
Wij stellen ook voor dat de restituties voor de uitvoer van levende dieren verlaagd worden en speciaal worden verantwoord. Hierdoor moet het duidelijk worden hoeveel geld er naar de uitvoer van levende dieren gaat. Het is trouwens erg interessant om te zien of de regeringen die diertransporten en dergelijke hebben bekritiseerd nu echt de kans grijpen om mee te gaan met het beleid van het Parlement.
Al deze voorstellen zijn in overeenstemming met het voorstel van de Commissie voor een mid-term review, ook al noemen wij het in de resolutie de ontwikkeling van het landbouwbeleid in plaats van hervorming.
Rubriek 2: de structuurfondsen. Omdat ik de problemen met de uitvoering ervan al genoemd heb, zal ik nu heel kort alleen de visserijkwestie bespreken. Ik heb alle begrip voor het feit dat het Deense voorzitterschap in de huidige situatie de prioriteit geeft aan de uitbreiding. Het is de voornaamste politieke kwestie, maar dat betekent niet dat het visserijbeleid niet hervormd zou moet worden. De Europese Unie moet zorgen voor duurzame visserij, die op de lange termijn levensvatbaar is. In afwachting van concrete voorstellen hebben wij besloten om twee dingen te doen. Ten eerste stellen wij vast dat de vorige jaar beloofde 27 miljoen euro extra voor de herstructurering van de Spaanse en Portugese vissersvloot ook daadwerkelijk beschikbaar wordt gesteld. Tegelijkertijd hebben we besloten om geen standpunt in te nemen over hoe dit in detail gefinancierd wordt, maar daar komen we later op terug. Verder hebben wij besloten een begrotingspost voor de visserijhervorming te creëren, maar niet te voorzien van een concreet bedrag. Het wordt een zogeheten pro memorie-post.
In rubriek 3, interne beleidsmaatregelen, wil ik met name het informatiebeleid bespreken. Wij keuren het voorstel van de Commissie en de Raad voor een omvangrijke vermindering van het informatiebeleid niet goed. Wij vinden juist dat de Unie meer steun van haar burgers kan gebruiken en dan is informatie een belangrijk smeermiddel. Daarentegen hevelen we geld over en onze prioriteit is duidelijk: het gaat om de uitbreiding en de toekomst van de Europese Unie.
Ook wil wijzen op de externe autoriteiten, de zogeheten bureaus. Wat dat betreft hebben we gekozen voor een restrictiever beleid. We hebben ons in de meeste gevallen gehouden aan het begrotingsvoorstel van de Raad. Dat komt doordat de lidstaten in het bestuur van deze bureaus zitten en redelijkerwijs de consequenties van de behoeften van deze autoriteiten in het eigen begrotingsvoorstel van de Raad moeten aanvaarden. Helaas kunnen wij constateren dat dit niet altijd werkt. Daarom denk ik dat ik dat het een kwestie is die wij in de toekomst nog vaker zullen moeten bespreken.
Wat betreft proefprojecten en voorbereidende acties hebben wij mijns inziens een goede dialoog tot stand gebracht met de Commissie over de uitvoering. Wij introduceren nu een paar nieuwe ideeën, waaronder een idee over een proefproject voor samenwerking tussen kleine en middelgrote bedrijven in de Europese Unie. Niet alleen samen met de kandidaat-landen, maar ook met landen als Rusland, landen op de Balkan en in Noord-Afrika, iets wat naar mijn mening erg belangrijk wordt.
Tot slot wil ik mij richten op rubriek 4, externe maatregelen. Sinds ik in 1999 in het Parlement ben gekomen, hebben wij ieder jaar hetzelfde conflict moeten uitvechten. De Raad en de Commissie stellen grote, nieuwe initiatieven voor. Het ging om de Balkan en Servië. Dit jaar betreft het Afghanistan en het Global Health Fund, steun aan de strijd tegen aids en andere ziekten die gerelateerd zijn aan armoede in de derde wereld. Niemand neemt echter de verantwoordelijkheid om de noodzakelijke middelen beschikbaar te stellen. Dit is absurd. Het begrotingsplafond is eenvoudigweg te laag. De uitgaven hebben zich ieder jaar opgestapeld zonder dat er nieuwe middelen zijn toegevoegd. Wij hebben dit jaar besloten om het plafond te overschrijden, maar wel op een open manier door middel van een zogeheten asterisc amendment, waarbij wij met een directe verwijzing naar Afghanistan en het Global Health Fund 72 miljoen euro extra eisen voor rubriek 4.
Wij hebben dit voorstel voorzover mogelijk gebaseerd op een combinatie van prioriteiten van onze twee commissies hier, de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
Dit wordt naar mijn mening het hoofdpunt in de onderhandelingen met de Raad tussen de eerste en de tweede lezing. Dit moet worden opgelost als wij een aanvaardbare rol willen spelen in de buitenlandse werkzaamheden van de Europese Unie. Het betreft tevens het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid. Het is onaanvaardbaar dat deze werkzaamheden steeds meer verschuiven van de huishuidelijke naar de beleidsuitgaven, zonder echter de budgettaire invloed die het Europees Parlement zou moeten hebben in de gewone buitenlandse betrekkingen. Om deze reden hebben wij besloten het krediet voor het GBVB op het minimumniveau te zetten, 30 miljoen plus 10 miljoen, maar dat hebben we toegekend door middel van het CARDS-programma om de Europese politiemacht in Bosnië te kunnen vestigen. Dit is iets wat wij zeer zorgvuldig moeten bespreken tussen de eerste en de tweede lezing.
Tot slot wil ik zeggen dat dit de laatste begroting is van een Europese Unie met vijftien lidstaten. Daarom is beginnen met de voorbereidingen voor de uitbreiding in deze begroting zonder meer de hoofdprioriteit. Ik vind het bijzonder verheugend om te kunnen zeggen dat wij de meeste problemen met betrekking tot de uitbreiding hebben opgelost. Wij hebben ze in grote overeenstemming opgelost. Alle politieke fracties en de leden van alle nationale afvaardigingen hebben zich ingezet. Dat is naar mijn mening wellicht het grootste succes dat wij op dit jaar op dit gebied hebben geboekt.
Stenmarck (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, hierbij wil ik ook iedereen die meegewerkt heeft aan de totstandkoming van de begroting van 2003 bedanken. Ik wil mijn collega´s in de Begrotingscommissie bedanken, het zeer bekwame secretariaat van de Begrotingscommissie, het Bureau, met name de Voorzitter van vandaag, en tot slot de Commissie, de Raad en niet te vergeten het zeer pragmatische en voortvarende Deense voorzitterschap.
Gedurende dit hele jaar is de administratieve begroting van de Europese Unie, die wij rubriek 5 noemen, het grote struikelblok van de begroting geweest. We zijn het jaar begonnen met een groot voorspeld tekort in de begroting van 2003. Het ging om zo´n 140 miljoen euro. Geleidelijk aan is dit tijdens het voorjaar omlaag gebracht. Desondanks heeft de Commissie in haar voorlopige begrotingsvoorstel voorgesteld dat het zogeheten flexibiliteitsinstrument gebruikt moest worden voor het bedrag van 66 miljoen euro om met name de kosten van de Commissie te dekken van de voorbereiding van de uitbreiding.
De Raad en het Parlement hebben zich om verschillende reden verzet tegen een dergelijke oplossing. Ten eerste omdat het moeilijk te bepalen is of er een dergelijk flexibiliteitsinstrument gebruikt moet worden in een administratieve begroting. Men kan niet volhouden dat het om onvoorziene uitgaven gaat of dat de uitbreiding een onverwachte gebeurtenis is.
Ten tweede zou het flexibiliteitsinstrument samen met andere gebieden waarop het reeds is ingezet het halve instrument verbruiken, waardoor het niet meer te gebruiken is op gebieden die het waarschijnlijk harder nodig hebben.
Ten derde, wat met name belangrijk is voor politici met verantwoordelijkheidsgevoel, moet men binnen de begrotingskaders blijven, hoewel enigszins terecht kan worden gesteld dat de begroting van de Europese Unie veel te rigide is.
Door het sluiten van deze overeenkomst tussen de Raad en het Parlement op een uniek tijdig tijdstip in Brussel op 19 juli hebben wij tenminste drie dingen bereikt. Wij hebben de hele begroting bestudeerd en ons aan het bestaande plafond in rubriek 5 gehouden. Wij wisten hoe groot de begroting van de Raad zou zijn en wij hebben de eigen begroting van het Europees Parlement beperkt. Binnen dit kader was het mogelijk de twee prioriteiten uit te voeren die het Parlement al in de richtsnoeren heeft gesteund. De belangrijkste en duidelijkste prioriteit was de uitbreiding. Gezien de besluiten die daarna zijn genomen, weten wij dat als de lidstaten zich tijdens de Top van Kopenhagen in december aan hun verplichtingen houden wat betreft de tien nieuwe lidstaten en als de overeenkomsten in maart worden ondertekend, er in april volgend jaar al 147 nieuwe waarnemers uit al deze landen in het Europees Parlement zitten. De noodzakelijke beslissingen voor zowel gebouwen als zalen en dergelijke zullen worden genomen.
De tweede prioriteit was de uitvoering van noodzakelijke hervormingen. Deze moeten hoe dan ook plaatsvinden, met of zonder uitbreiding, met name wat het Parlement betreft. Het gaat in dat geval voornamelijk om essentiële gebieden waarop alle parlementen, nationaal of Europees, sterk moeten staan. Wat betreft het Europees Parlement moet de begrotingsstructuur versterkt worden, niet alleen voor de Begrotingscommissie, maar ook voor alle andere parlementaire commissies en hun belangrijke begrotingswerkzaamheden. Verder moeten wij de wetgevende functie van het Parlement versterken. In heel korte tijd is dit een parlement geworden met een aanzienlijke wetgevende macht. Dan moeten de voorwaarden om deze macht uit te voeren ook verbeterd worden.
Toen dit gebeurd was, moesten er nog twee belangrijke kwesties worden opgelost in het kader van de begroting van 2003. Het was zaak om de taken over alle instellingen te verdelen met als eerste prioriteit de op handen zijnde uitbreiding. Bovendien moest er een oplossing gevonden worden voor de nog niet opgeloste problemen van de Commissie wat betreft de financiering van de voorbereiding van de uitbreiding. Dit laatste is buitengewoon belangrijk, omdat na de bemiddeling een partij duidelijk de verliezer was, namelijk de Commissie. Al tijdens de bemiddelingsfase hebben zowel de Raad als het Parlement uitdrukkelijk beloofd om mee te werken aan een oplossing van de problemen van de Commissie voor de uitbreiding. Deze belofte is sindsdien verschillende keren herhaald, zowel door mij als andere vertegenwoordigers van zowel de Raad als het Parlement. In deze context komt het begrip frontloading om de hoek kijken als instrument dat wij konden gaan gebruiken.
De eerste fase was het geven van een indicatie aan alle instellingen over hoeveel geld er over was in de jaarlijkse begroting, dat wil zeggen de begroting van 2002. Deze middelen kunnen wij in een tweede fase gebruiken om de druk te verminderen op de begroting van 2003 en ze kunnen overgeheveld worden naar de Commissie, zodat wij de kosten kunnen dekken van de voorbereiding van de uitbreiding.
Tijdens een bijeenkomst van de secretarissen-generaal van alle instellingen kwamen wij zo op een totaalbedrag van circa 77 miljoen euro, die niet gebruikt waren in de instellingen. Het maximale bedrag dat de Commissie kan gebruiken voor de voorbereiding van de uitbreiding bedraagt circa 72 miljoen euro.
Ik wil enkele woorden wijden aan het eigen aandeel van het Parlement in deze frontloading. Deze bedraagt volgens het voorstel dat gisteravond zowel gesteund werd door de Begrotingscommissie als het eigen Bureau van het Parlement voor het lopende jaar 43 miljoen euro. Dat is geld dat eigenlijk, in overeenstemming met de vooruitziende manier waarop het Parlement tot dusver met geld is omgesprongen, uitgegeven had moeten worden in de vroegtijdige afbetalingen van het onroerend goed van het Parlement. Dit stellen wij nu een jaar uit. Dat betekent ook dat wij een deel van dit geld een jaar later terugkrijgen. Van de 43 miljoen euro die dus naar de Commissie gaat, krijgen wij in 2003, nog steeds volgens het voorstel waarover wij vandaag een standpunt moeten innemen, 35 miljoen euro terug. Laat mij in dit verband zeggen dat het in het oorspronkelijke voorstel om 40 miljoen euro ging. Wij stellen nu dus voor dat dit veranderd wordt in 35 miljoen euro.
Dit betekent dat het aandeel van het Parlement in deze frontloading, gezien over twee begrotingsjaren, 8 miljoen euro zal bedragen, een naar mijn mening weloverwogen cijfer. Het is genereus, maar tegelijkertijd in evenwicht vergeleken met de overige instellingen.
Deze frontloading blijkt, naar mijn mening, een groot succes te worden en moet in de toekomst ook in andere contexten gebruikt kunnen worden. Het biedt de mogelijkheid om de begroting over meerdere jaren in te zetten om de middelen zo optimaal mogelijk te gebruiken.
Ik heb al gezegd dat wij de Commissie hebben beloofd mee te werken aan het zoeken naar een oplossing van de problemen in verband met de kosten van de voorbereiding van de uitbreiding. Beloofd is beloofd en wij zullen ons aan deze belofte houden! Inmiddels hebben wij de frontloading tot stand gebracht, die het ons mogelijk maakt om onze belofte na te komen. Dat geeft mij een heel goed gevoel.
Voor mij is dit ook een soort investering in goede relaties. De uitbreiding is alleen succesvol als wij inzien dat wij het samen moeten doen. Wij moeten samen onze schouders eronder zetten. Als rapporteur ben ik erg blij met de manier waarop alle instellingen, zowel de grote als de kleine, zich hebben ingezet om te trachten deze zeer moeilijke situatie tot een oplossing te brengen.
Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte rapporteurs, geachte afgevaardigden, door de positieve uitslag van het referendum in Ierland zijn wij weer een grote stap dichter bij de uitbreiding van de Europese Unie gekomen. Het is nu aan de Raad om tijdens de Top van Brussel tot een gemeenschappelijke onderhandelingspositie voor de financieringskwesties te komen en dus vast te stellen hoeveel geld er vanaf 2004 voor de nieuwe lidstaten gereserveerd kan worden in de begroting van de Europese Unie.
Ook hieruit blijkt nogmaals dat de begroting 2003 hoogstwaarschijnlijk de laatste begroting voor een Unie van 15 lidstaten zal zijn. Wij staan dus min of meer aan de vooravond van de uitbreiding. Het begrotingsjaar 2003 zal daarom niet alleen voor de kandidaat-lidstaten nieuwe uitdagingen met zich meebrengen, maar ook voor alle Europese instellingen die zich moeten voorbereiden. Op dit punt lagen de meningen van Raad en Commissie mijlenver uit elkaar, want de Raad had alleen voor zichzelf de creatie van nieuwe posten voor 2003 ter voorbereiding op de uitbreiding toegestaan, maar die voor de Commissie afgewezen.
In het licht hiervan is het helemaal onbegrijpelijk dat de Raad tijdens de voorbereiding op de Top van Brussel steeds opnieuw heeft benadrukt welke verwachtingen hij van de Commissie heeft voor 2003 met betrekking tot de voorbereiding op de uitbreiding, bijvoorbeeld op het gebied van de structuurfondsen. Maar daarvoor is natuurlijk ook personeel nodig. De Commissie stelt het derhalve des te meer op prijs dat het Europees Parlement het initiatief heeft genomen de verzoeken van de Commissie toch veilig te stellen.
Ik wil de rapporteurs, met name de heren Stenmarck en Färm, mijn respect betuigen voor het feit dat zij zich niet alleen hebben beziggehouden met het idee van frontloading, maar dat ze ook met engagement daadwerkelijk grote vaart zetten achter de verwezenlijking ervan. Ik dank u ook hartelijk voor uw woorden, mijnheer Stenmarck. U heeft een belofte gedaan en houdt zich daaraan. Dat stellen wij inderdaad op prijs. Ik wil de rapporteurs en de Begrotingscommissie namens de Commissie nogmaals zeer hartelijk danken. Dit idee wordt nu in de vorm van een interinstitutionele gewijzigde begroting gerealiseerd en alleen al het feit dat er een dergelijke begroting is, verdient de aandacht. Kortom, hartelijk dank voor de steun!
Ik wil kort iets zeggen over de uitgaven voor het landbouwbeleid. U weet dat de Commissie hetzelfde doel nastreeft als het Europees Parlement en ook een hervorming van de marktuitgaven wil doorvoeren teneinde het platteland meer te stimuleren. De Commissie heeft in het kader van haar voorstellen in de tussentijdse beoordeling juist dit onderwerp centraal gesteld. Wij kunnen er evenwel niet mee instemmen dat deze voorstellen nu al ten uitvoer worden gelegd, aangezien dit op grond van de regelingen niet mogelijk is en een verhoging van de middelen bij het programma voor de stimulering van het platteland verder zou gaan dan op dit moment in de financiële vooruitzichten daarvoor is voorzien.
U stelt evenwel nog een andere wijziging voor - en dat heeft u, mijnheer Färm, zojuist nogmaals benadrukt. U wilt de begrotingslijnen voor de uitvoerrestituties van dieren onderverdelen zodat de restituties voor levende dieren apart worden opgevoerd. Mijns inziens kan dit inderdaad in overweging worden genomen voorzover de huidige rechtsgrondslagen dit toelaten. U wilt hiermee bereiken dat dieren beter worden beschermd en daarmee zijn de Commissie en ik het volledig eens.
Het volgend jaar wordt wederom eenderde van het budget gereserveerd voor het structureel beleid. Tijdens de vergaderperiode van september is gedebatteerd over de tenuitvoerlegging van de structuurfondsprogramma's en de heer Färm heeft ten aanzien van deze kwestie nogmaals duidelijke verklaringen afgelegd.
U heeft nadrukkelijk te kennen gegeven dat volgens u de procedures vereenvoudigd moeten worden, waardoor de lidstaten sneller en eenvoudiger gebruik kunnen maken van de middelen. Mijn collega die hiervoor verantwoordelijk is, de heer Barnier, heeft daarom een seminar gehouden om te achterhalen welke mogelijkheden er hiertoe allemaal zijn. De Commissie heeft hiermee nogmaals laten zien hoe geëngageerd zij in deze kwestie is. Uiteraard moeten de lidstaten eveneens hun medewerking verlenen. Het is dan ook gewoon onbevredigend dat de prognoses van de lidstaten voor de hoeveelheid middelen die zij in een jaar denken nodig te hebben, zover van de realiteit staan als de afgelopen jaren het geval was. Wat dit betreft wil ik erop wijzen dat wij uiteraard gezamenlijk moeten nagaan of een verhoging van de kredieten zoals het Parlement voorstelt, volgend jaar noodzakelijk is voor de structuurfondsen.
De Commissie is het grotendeels eens met de wijzigingen die de Begrotingscommissie heeft voorgesteld ten aanzien van de middelen voor het intern beleid, zoals de maatregelen ten gunste van het immigratie- en asielbeleid, de maatregelen ten gunste van de kleine en middelgrote ondernemingen en het voorstel op het gebied van het informatiebeleid.
Wat betreft het budget voor het buitenlands beleid moet ik op dit moment vaststellen dat er nog geen volledige overeenstemming is bijvoorbeeld over de bestrijding van onder andere aids in het kader van het Wereldgezondheidsfonds. Het staat uiteraard buiten kijf dat de Commissie uitermate veel belang hecht aan dit mondiale fonds. De vraag is nu alleen hoeveel geld er nodig is voor 2003 en waar dit geld vandaan moet komen. De Commissie houdt vast aan haar voorstel deze middelen voor de helft uit het Europees Ontwikkelingsfonds te financieren. Hierbij zou ik willen benadrukken dat veruit het grootste deel van de middelen voor dit mondiale fonds tot dusver door de Europese Unie is gefinancierd, dat wil zeggen, enerzijds uit communautaire middelen en anderzijds uit bilaterale middelen van de lidstaten. In het budget voor buitenlands beleid blijft het accent liggen op de steun voor de Balkanlanden. De middelen voor de gemeenschappelijke politiemissies in Bosnië zullen een nieuw onderdeel in de begroting 2003 zijn. Daarom heeft de Commissie voorgesteld voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid 10 miljoen euro extra uit te trekken. Deze verhoging zal door het voorstel van het Parlement weer worden teruggedraaid - of in ieder geval nog niet worden ingepland. Ik ben er echter van overtuigd dat wij voor de tweede lezing een oplossing kunnen vinden voor de vraag hoe de financiering van deze belangrijke actie in het buitenlands beleid kan worden veiliggesteld.
De Commissie is blij dat de Begrotingscommissie het erover eens is geworden een nieuwe post in de begroting op te nemen voor de nieuwe uitdaging die aan de Europese begroting wordt gesteld - de bereidstelling van omvangrijke hulp voor Afghanistan. Dit stemt ons onder andere tevreden, omdat deze financiële hulp voor Afghanistan de komende jaren natuurlijk in de begroting terug zal komen. Juist om die reden zijn wij echter van mening dat deze financieringen een vast onderdeel van de begroting moeten uitmaken en niet uit de flexibiliteitsreserve mogen komen. De Commissie houdt evenwel vast aan de noodzaak de flexibiliteitsreserve toe te passen, niet in de laatste plaats om de hervormingen op het gebied van visserij financieel te kunnen doorvoeren en Portugal en Spanje de noodzakelijke resterende middelen voor de herstructurering van de visserijvloot ter beschikking te stellen.
Volgens het voorstel van het Parlement zou de begroting 2003 1,05 procent van de gemeenschappelijke economische resultaten van alle lidstaten moeten bedragen en dus net zo hoog zijn als dit jaar. Ik breng dit ter sprake, omdat er in de debatten in het licht van de Top van Brussel nog veel meningsverschillen bestaan. Volgens het voorstel dat voor de financiering van de uitbreiding in 2004, 2005 en 2006 op tafel ligt, zal dit aandeel van de Europese begroting ten opzichte van de Europese economische resultaten ook met tien nieuwe leden niet meer zo hoog zijn als midden jaren negentig het geval was.
Dit alles - de hoogte van het budget en de geringe verhoging die voor de uitbreiding is voorzien - in aanmerking genomen, moet ik toch opmerken dat de discussie die nu wordt gevoerd mijns inziens niet gerechtvaardigd is. Het gevaar bestaat nu immers dat men zich bij de discussies omtrent de financiering te sterk richt op afzonderlijke vraagstukken of zich daar zelfs helemaal in vastbijt. Wij mogen niet uit het oog verliezen dat de uitbreiding van de Europese Unie een zeer goede - om niet te zeggen uitstekende - investering in de toekomst is. Daarom wil ik er bij de staatshoofden en regeringsleiders op aandringen in Brussel tot een gemeenschappelijk standpunt te komen, zodat het schema voor de uitbreiding juist nu de uitslag van het referendum in Ierland positief is uitgevallen, verder precies kan worden aangehouden.
Elles (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de dankzeggingen aan het adres van ons formidabele duo, de heren Färm en Stenmarck, vanwege het voortreffelijke werk dat zij tijdens deze begrotingsprocedure hebben verricht voor het Parlement.
Door beiden is aangegeven dat wij nu een Unie voor ogen hebben die wordt uitgebreid tot tenminste 25 landen. Voor zowel het Parlement als de Commissie ligt het accent van deze begroting hoofdzakelijk op de uitbreiding. Ik wil graag een opmerking maken op persoonlijke titel: ik hoop dat wij voortaan vermijden dat er te veel referenda en stemmingen worden gehouden over bepaalde onderwerpen. Misschien werkt het wel aanstekelijk en nemen we een resolutie aan om vervolgens een nieuwe stemming te overwegen omdat we tot de verkeerde conclusies zijn gekomen.
Dat gezegd hebbende, wil ik verder gaan met de begroting van het Parlement en de Commissie. Onze fractie heeft voor beide begrotingen strategieën, en die zijn, nu we de huidige fase van de begrotingsprocedure ingaan, allebei grotendeels ten uitvoer gelegd.
Ten aanzien van de begroting van het Parlement willen wij benadrukken dat het aandeel freelance vertalingen zal moeten toenemen, aangezien dat in de komende jaren een belangrijke rol zal gaan spelen. Het verheugt ons dat de vervroegde uittreding ook voor de politieke fracties gaat gelden, en zijn de Raad daar erkentelijk voor - ook al is de Raad vanmiddag bij dit debat niet aanwezig. Wij zouden graag zien dat in de Raad voortaan sprake is van volledige openheid en dat alle besprekingen die de Raad voert over wetgevingsaangelegenheden open staan voor het publiek.
Deze kwesties worden door onze hele fractie gesteund.
Met betrekking tot de begroting van de Commissie zijn er vier belangrijke punten. Het eerste betreft betalingen en achterstanden. Wij zouden het toejuichen als echt gewerkt zou worden aan het terugdringen van de 110 miljard euro aan betalingsverplichtingen. Overeenkomstig de resolutie vragen wij om een verslag van de Commissie over hoe zij denkt dit doel van het wegwerken van uitstaande verplichtingen te bereiken.
Het tweede punt betreft interne beleidsmaatregelen. Wij streven nog altijd naar meer waar voor ons geld en het in reserve houden van een deel van de middelen voor het voorlichtingsbeleid, omdat wij besparingen op administratieve en menselijke hulpbronnen willen zien. Wij verwachten dat de Commissie uiterlijk op 30 april 2003 met een verslag hierover komt.
Het derde punt betreft de externe maatregelen. Wij zien hier graag een betere verantwoording. Daartoe ondersteunen wij het verzoek van onze rapporteur om meer informatie over het Interinstitutioneel Akkoord tussen de Raad, het Parlement en de Commissie inzake de besteding van middelen aan het buitenlands en veiligheidsbeleid. Wij zouden ook graag weten welke bestedingen de Raad voorziet voor de komende vijf jaar, omdat wij het ook met de rapporteur eens zijn dat het niet gezond zou zijn als de Raad zich straks zou inlaten met de besteding van omvangrijke middelen zonder dat daarvoor de normale verantwoordingsplicht geldt.
Als vierde belangrijke punt vragen wij de Commissie haar gedachten hierover te ordenen, want de Commissie lijkt enigszins moeilijk in actie te komen wanneer het gaat om het duidelijk afbakenen van de voor het buitenlands en veiligheidsbeleid te stellen prioriteiten.
Tenslotte wil ik namens mijn fractie opmerken dat wij willen dat dit hervormingsproces wordt afgemaakt en dat wij moeten kijken naar hoe dit hele proces wordt uitgevoerd. Wij zijn ervan overtuigd dat er vooruitgang is geboekt maar wij zijn er nog niet van overtuigd dat dit hele hervormingsprogramma ten uitvoer zal worden gelegd. Wat wij willen horen is dat u doende bent de hervormingen te verkopen aan het grote publiek en dat zij voor eind volgend jaar afgerond zullen zijn, zoals in het laatste Commissiedocument over hervorming is vermeld.
Voordat we de nieuwe posten goedkeuren zouden wij echter heel graag zien dat de hervormingen klaar zijn voor uitvoering en van u horen dat u ervan overtuigd bent dat het hele hervormingsproces wordt afgemaakt. Als dat voor de afloop van de huidige termijn van de Commissie en het Parlement niet gebeurd is, dan zijn wij ten opzichte van onze kiezers in verzuim, omdat wij hun echte institutionele hervormingen in het vooruitzicht hadden gesteld.

Walter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik de beide rapporteurs eveneens danken. Dit was voor het Parlement een 'Zweedse ervaring? en mijns inziens was dit een goede ervaring. Er werd immers naar een consensus gestreefd waarbij creativiteit en flexibiliteit aan de dag werden gelegd. Er is immers ook eens nauwkeurig naar de structurele aspecten gekeken. Aan deze begrotingsprocedure kleven met zekerheid structurele bijwerkingen die grondig onderzocht moeten worden.
Vanuit dit oogpunt wil ik het volgende opmerken. Er is meermaals opgemerkt dat dit de laatste begroting voor de uitbreiding is die voor slechts vijftien landen geldt. Dit is hopelijk echter ook een van de laatste begrotingen voordat de Conventie daadwerkelijk besluit het Parlement in ieder geval op de middellange termijn volledig begrotingsrecht te geven voor alle vormen van het uitgaven- ontvangstenbeleid. Daarop hebben wij aangedrongen, maar u weet dat ik in iedere begrotingsprocedure hierop heb aangedrongen - dat is immers vaste prik bij mij. Het is naar mijn mening belangrijk dat wij nu ook een bijdrage leveren aan de democratisering van de begrotingsprocedure.
De wijze waarop wij de begroting nu opstellen wordt gekarakteriseerd door felle discussies tijdens de onderhandelingen in de begrotingsprocedure zelf over iedere miljoen of zelfs iedere duizend euro, terwijl wij in het verloop van het jaar steeds opnieuw zeer veel wijzigingen moeten aanbrengen en de bestemming van middelen moeten veranderen. Alleen dit jaar al zullen wij waarschijnlijk zes aanvullende en gewijzigde begrotingen moeten opstellen. Dit jaar zullen er zeventig tot tachtig kredietoverdrachten moeten worden doorgevoerd. Dat betekent dat wij veel met het geld moeten gaan schuiven. Dit jaar, maar ook in voorgaande jaren hebben wij tijdens de begrotingsprocedure en helemaal aan het einde van het jaar gebruik moeten maken van frontloading om bepaalde zaken te financieren die eigenlijk pas het volgende jaar gefinancierd zouden moeten worden. Door deze pragmatische handelwijze laten wij zien dat wij bereid zijn datgene te financieren wat voor het Europees beleid noodzakelijk is. Daaruit blijkt echter ook dat wij aan het begin van het jaar een begroting hebben goedgekeurd die uiteindelijk zo flexibel is en zoveel speelruimte heeft, dat ze aan het einde van het jaar toch niet meer zo betrouwbaar is als men aanvankelijk had gehoopt en zoals het ernaar uitzag op basis van de hevige discussies die wij over een aantal zaken hebben gevoerd. Dat betekent dat wij in ieder geval eens goed moeten gaan nadenken over deze manier van begroten. Hiermee moeten wij de komende weken, maanden en jaren rekening houden als wij het begrotingsbeleid verder ontwikkelen.
Zoals de commissaris heeft opgemerkt is er voor 2003 een karige begroting vastgesteld. Wij zullen slechts 1,05 procent van het bruto binnenlands product besteden om alle taken waarmee de Europese Unie is belast te vervullen.
Als we kijken naar de situatie van de landen die een nettobijdrage leveren waarover zo vaak wordt gediscussieerd, dan moeten we constateren dat zelfs de lidstaten die de grootste nettobijdrage leveren niet meer dan 0,3 tot 0,7 procent van hun bruto binnenlands product betalen. Dat betekent dat er 0,3 tot 0,7 procent van het bruto binnenlands product wordt betaald om het Europees beleid te financieren. Voor Duitsland is dat slechts 0,3 procent!
En dan te bedenken dat wij er steeds over debatteren dat alles zo duur is! Wij proberen in het kader van de begroting zuinig om te gaan met onze middelen. Wij letten erop dat het evenwicht wordt bewaard. Dat zal ook de taak zijn die wij in de toekomst moeten vervullen - en we moeten daarbij beginnen met het evenwicht op dit continent. Wij hebben op de lange duur een financieel evenwicht in Europa nodig. In het kader van de uitbreiding moeten wij ervoor zorgen dat de instellingen goed kunnen functioneren, ook gezien het feit dat de instellingen en de gehele Europese Unie verouderen. Dat zijn taken die wij op de lange termijn moeten uitvoeren.
Wij moeten erop letten dat de Europese burgers die op ons vertrouwen, kunnen rekenen op een financieel evenwicht en niet plotseling door wijzigingen worden overvallen. Ik doel hierbij met name op de landbouw, maar dit geldt ook voor het regionaal beleid. Wij willen dat het regionaal beleid wordt hervormd en dat achterstanden worden weggewerkt. Mevrouw de commissaris, hierbij wil ik echter een opmerking maken. Het is niet voldoende dat de heer Barnier voor de structuurfondsen bekijkt hoe de bureaucratie kan worden afgebouwd. Want dat is een kwestie die voor alle steunprogramma's speelt. Ik zou blij zijn als de andere verantwoordelijke commissarissen hetzelfde zouden doen.
Kortom, er moet evenwicht zijn in Europa. Het voor ons Europeanen echter ook belangrijk dat er evenwicht heerst tussen de continenten. Wij vormen immers geen eiland van gelukkige zielen, maar er zijn allerlei betrekkingen tussen de continenten. Door middel van ons buitenlands beleid hebben wij er de afgelopen jaren steeds weer toe bijgedragen dat er in andere gebieden ter wereld hulp werd geboden. Dat is nu steeds moeilijker geworden, omdat er steeds meer nieuwe taken aan onze oorspronkelijke voornemens zijn toegevoegd: financiering, wederopbouw, de Balkan, financiering van de wederopbouw in Afghanistan en de grootste taak met betrekking tot de wereldgezondheid, namelijk de bestrijding van aids. Dat is een kwestie die niet alleen in Afrika speelt, maar waarmee de hele wereld en dus ook Europa te maken heeft. Daarvoor moet geld ter beschikking worden gesteld.
Mevrouw Schreyer, we kunnen het lang of kort over de financiering hebben, maar er valt niet over te twisten dat wij wat dit betreft aan onze verantwoordelijkheden moeten voldoen. Het is lastig om alles te doen. Rubriek 4 heeft ons dit jaar, evenals in vorige jaren, grote hoofdbrekens gekost. Wij zullen ons flexibel opstellen om alle problemen uit de wereld te helpen. Eén ding moet echter duidelijk zijn. De Europese burgers kunnen erop vertrouwen dat wij rekening zullen houden met hun belangen op dit continent. Wij letten er echter ook op dat Europa een goede positie in de wereld inneemt. Samen met hen zullen wij een spaarzaam en solide begrotingsbeleid voeren dat op de toekomst is gericht.
Virrankoski (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteurs voor de begroting, Göran Färm en Per Stenmarck, bedanken voor hun grondige en opbouwende werk. Mijn dank ook aan de voorzitter van de Begrotingscommissie, Terence Wynn, het Deense voorzitterschap voor de goede samenwerking en commissaris Michaele Schreyer. De ontwerpbegroting komt in hoofdzaak overeen met de eisen van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij: ze is zuinig en strikt en de betalingskredieten bedragen slechts 1,04 procent van het BBP, terwijl in de financiële vooruitzichten was uitgegaan van 1,08 procent. De begroting houdt dus een marge van meer dan drie miljard euro.
De onderhavige ontwerpbegroting is ook beschikbaar in de vorm van een op activiteiten gebaseerde begroting. De maatregel houdt verband met de administratieve hervorming van de Commissie. Het Financieel Reglement heeft wijzigingen ondergaan die begin volgend jaar van kracht worden. Dat hangt samen met een herziening van het personeelsstatuut die momenteel in het Parlement wordt behandeld. Het is een totaalpakket aan hervormingen dat tot doel heeft de administratie doeltreffender te maken, de besluitvorming lager in de organisatie te leggen en de persoonlijke verantwoordingsplicht te verduidelijken. Onze fractie steunt deze doelen van harte.
De absolute prioriteit van de begroting is de uitbreiding. Deze begroting is waarschijnlijk de laatste die voor een Unie van vijftien lidstaten wordt opgesteld. In de begroting is rekening gehouden met belangrijke kredieten. De Begrotingscommissie stelt 699 miljoen euro aan extra pretoetredingssteun voor de kandidaat-landen voor, zodat zij de uitdagingen van het lidmaatschap makkelijker het hoofd kunnen bieden.
Een probleem dat te maken heeft met de huishoudelijke kredieten is het tekort aan speelruimte in rubriek 5. Daarom zijn verschillende instellingen begonnen met het verzamelen van middelen uit de begroting voor dit jaar, zodat ze de toetredingskosten al van tevoren kunnen betalen. Zo wil het Parlement bijvoorbeeld 43 miljoen euro lenen aan de Commissie en 18 miljoen euro aan de Raad. Deze samenwerking is voorbeeldig en daarvoor vooral mijn hartelijke dank aan de rapporteur voor de begroting, Per Stenmarck.
Het grootste probleem bij het beheer van de begroting van de Europese Unie vormen de niet-vervulde betalingsverplichtingen en de niet-gebruikte betalingskredieten. De niet-vervulde betalingsverplichtingen belopen nu al 107 miljard euro en dat is meer dan de hele Europese begroting voor een jaar. Dat komt door een onderbesteding van de betalingskredieten. Dat geldt vooral voor de structuurfondsen en externe acties. Vorig jaar werd voor 18 miljard euro aan betalingskredieten niet gebruikt en in het jaar daarvoor was dat 11 miljard euro. Een dergelijke onderbesteding brengt het hele Europese begrotingsbeheer ernstig uit balans. In het voorjaar hadden de structuurfondsen te maken met maar liefst 80 miljard euro aan niet-vervulde betalingsverplichtingen. Desondanks verlaagde de Raad de hoeveelheid betalingskredieten die de Commissie had voorgesteld. De Begrotingscommissie verhoogde de betalingen daarom met meer dan een miljard euro.
Onze fractie eist dat de administratie van de structuurfondsen sterk wordt vereenvoudigd. Dit gezegd zijnde zijn wij bereid de ontwerpbegroting te steunen.
Seppänen (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, er bestaan verschillende soorten overeenkomsten waarvan een deel dom is vanwege hun inflexibiliteit. Daarom heeft iemand in een zeer hoge positie gezegd dat het Stabiliteits- en groeipact dom is. Sommige afgevaardigden van Frankrijk, Duitsland en Portugal in onze fractie zijn het daar waarschijnlijk mee eens, net als misschien sommige Italianen. Dom is ook het Interinstitutioneel Akkoord over begrotingsdiscipline dat in mei 1999 werd gesloten. Dat was het laatste werk dat het vorige Parlement deed voor het huidige Parlement. Dit domme akkoord heeft het Europees Parlement zijn macht ontnomen op het gebied van het begrotingsbeleid. Ons rest nu alleen nog de mogelijkheid komma's te verplaatsen.
De heer Prodi zei over het Stabiliteits- en groeipact dat de werkelijkheid erachter complex is en dat de instellingen daar rekening mee moeten houden en flexibel moeten optreden. Hetzelfde moet gezegd worden van het Interinstitutioneel Akkoord over begrotingsdiscipline. Vooral rubriek 4, de rubriek voor externe acties, is dom door de inflexibiliteit ervan. Wij in deze zaal weten allemaal dat de begroting in dat opzicht 'quasi-rigide? is. In het Interinstitutioneel Akkoord is een plafond aangebracht waar de Raad niet van af wil wijken. Het Parlement heeft een enorme taak om te proberen de nieuwe gezamenlijke prioriteiten van het Parlement en de Raad onder het plafond van 1999 te laten passen. Er is over enkele miljoenen onderhandeld, terwijl tegelijkertijd rubriek 4 misschien wel een miljard euro aan niet betaalbaar gestelde kredieten bevat. Deze rubriek heeft dus geld waarvan iedereen weet dat het niet wordt gebruikt. Een van de grootste problemen van de begrotingsprocedure is hoe, als aanvulling op de niet-betaalde kredieten, nieuwe kredieten in deze rubriek kunnen worden opgenomen die wij willen en moeten betalen om tegemoet te komen aan de wensen van de begrotingsautoriteiten.
Aangezien het Interinstitutioneel Akkoord het opstellen van de begroting terroriseert, mag het voor niemand een verrassing zijn dat, als ook van deze begroting 10 miljard euro niet wordt gebruikt, dat geld teruggaat naar de lidstaten. Vanwege zijn inflexibiliteit noem ik het Interinstitutioneel Akkoord dom en hetzelfde geldt voor de Raad die deze inflexibiliteit in stand houdt. Ik kan het echter niet met de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, eens zijn dat het Stabiliteits- en groeipact dom is.
Heja Sverige! De Zweedse rapporteurs hebben uitstekend werk verricht.
Buitenweg (Verts/ALE).
Het is nog steeds psychologisch even wennen om pas na de GUE/NGL-fractie te komen, maar ik ben bang dat ik daar maar aan moet gaan wennen. Voorzitter, het is gebruikelijk dat wij parlementariërs eerst wat zuur reageren omdat de Raad niet aanwezig is bij onze plenaire vergadering. De Raad heeft echter tijdens het vorige begrotingsdebat werkelijk heel erg zijn best gedaan om wel vier uur achter elkaar te blijven zitten dus ik denk dat wij het hem nu niet kwalijk nemen.
Ik wil hem nog wel een suggestie aan de hand doen. Vanochtend heeft voor het eerst een videoconferentie-bemiddeling met de Raad plaatsgevonden en toen hebben wij live on screen overeenstemming kunnen bereiken over het Solidariteitsfonds. Wellicht kan de Raad een volgende keer het debat in de plenaire vergadering die tegelijk met zijn eigen vergaderingen plaatsvindt, op het scherm volgen zodat hij ons dan ook nog virtueel van allerlei kommentaar kan voorzien. De Nederlandse regering had trouwens prima de honneurs kunnen waarnemen. Aangezien de Nederlandse regering demissionnair is en het Parlement nog geen standpunt heeft ingenomen ten aanzien van de uitbreiding, is afgesproken dat de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken de komende dagen in Luxemburg wél aanwezig zal zijn maar vooral zijn mond niet zal opendoen. Nou is dat voor ons in het Parlement geen unicum dus de Nederlandse minister had wat dat betreft prima hier in Straatsburg zijn mond kunnen dichthouden.
Maar goed, we gaan het hebben over de begroting van 2003. Ik wil allereerst ook mijn collega's Färm en Stenmarck bedanken voor het werk dat zij hebben verricht en waardoor de eerste lezing van de begroting nu voor ons ligt. Ik vind dat zij hun rol als rapporteur heel prettig hebben vervuld en dat ze erg toegankelijk zijn en waren voor alle fracties. Hun treft dus echt geen blaam maar ik wil niettemin niet verhullen dat ik niet echt enthousiast kan raken voor deze begrotingsbehandeling en evenmin voor de begroting 2003 zoals die voorligt. Als ik aan mensen uitleg waarom ik ervoor heb gekozen om in de Begrotingcommissie te zetelen dan gebruik ik altijd het argument dat de begroting van de Europese Unie alle terreinen bestrijkt. Het gaat dus over de structuurfondsen, over landbouw, over milieubeleid, onderzoek, maatregelen tegen sociale uitsluiting, de wederopbouw van oorlogsgebieden en dan praten we niet over peanuts maar dan hebben we het wel over een bedrag van rond de 100 miljard euro. Het klopt natuurlijk wel wat ik zeg maar dat is maar een deel van het verhaal. Want de politieke strijd die wij hier nu vandaag in de plenaire voeren gaat echt niet over het verschuiven van miljarden of over de grote hoofdlijnen maar wel over miljoenen en over het verschuiven van accenten. Dat komt zowel door de rigide financiële vooruitzichten als door allerlei wetgeving die al is vastgelegd en waardoor wij aan handen en voeten zijn gebonden.
Neem nou bijvoorbeeld het landbouwbeleid. Als mijn fractie voorstelt om de export-subsidies ter discussie te stellen omdat veel boeren in ontwikkelingslanden ernstig beperkt worden in hun economische mogelijkheden dan wordt het argument van de bestuurlijke betrouwbaarheid gebezigd. De exportsubsidies zijn onderdeel van bestaand beleid en dat kunnen wij als Parlement dan niet zomaar in een begrotingsbehandeling wijzigen. En dat is natuurlijk op zich ook wel correct. Alleen is het ook wel belangrijk dat wij een politiek signaal geven, we zijn immers ook een politiek forum. Nu wordt er geen inhoudelijk argument gesteld tegenover ons voorstel voor het schrappen van exportsubsidies maar worden die drie miljard gewoon goedgekeurd en ook de enorme bedragen om Europese tabak te produceren, waarvan wij vervolgens dan wel weer vinden dat die enorm schadelijk is voor de volksgezondheid.
Mijn fractie staat ook erg kritisch tegenover de bedragen die voor de trans-Europese netwerken worden uitgetrokken. Na acht jaar staan de meeste projecten nog steeds in de kinderschoenen. Maar nog steeds durft niemand openlijk te zeggen dat de EU-subsidies misschien voor een deel geldverspilling zijn. Wij gaan gewoon stug door en niet altijd met de beste projecten. De lidstaten zelf geven voorrang aan nationale projecten terwijl de toegevoegde waarde van Europese financiering toch juist erin bestaat dat het grensoverschrijdende projecten moeten zijn. Nu moet de Commissie dan met allerlei noodmaatregelen komen om de échte grensoverschrijdende projecten alsnog te steunen, maar dat is natuurlijk een wat bizarre constructie.
Ook wat betreft de structuurgelden houden de lidstaten er dubbele en vaak tegenstrijdige prioriteiten op na, die deels de enorme vertraging bij de implementatie verklaren. Aan de ene kant zijn ze erop gespitst om maar zoveel mogelijk uit de Brusselse geldpotten te vissen, maar tegelijkertijd hebben ze er moeite mee om de nationale co-financiering op te brengen omdat die projecten niet altijd een nationale prioriteit zijn. Mijn conclusie is dan dat de lidstaten zich minder verantwoordelijk voelen voor Europees geld of voor een zorgvuldige en juiste besteding daarvan, dan voor de nationale kredieten. Dat is toch merkwaardig als je bedenkt dat het gewoon allemaal geld is van dezelfde belastingbetaler.
Een ander punt van twijfel over de juiste besteding is van een heel andere orde. Ik hoop dat het Parlement mij hierin zal steunen. Het betreft de gelden voor Kedo. We hebben het er gisteravond al even over gehad. De Europese belastingbetaler draagt bij aan een installatie voor kernenergie in Noord-Korea. Mijn fractie is daar sowieso principieel al op tegen omdat wij liever duurzame energie steunen. Maar goed, het is nu eenmaal zo en ik weet dat een meerderheid in het Parlement daar voor is. Maar nu blijkt dat Noord-Korea waarschijnlijk ook kernwapens aan het ontwikkelen is. Het lijkt me duidelijk dat wij dat goed moeten onderzoeken en het lijkt mij ook zinnig dat dit geld in de reserve wordt geplaatst en dat het pas weer vrijgegeven wordt zodra we duidelijkheid hebben over de programma's bij die installatie. Ik zou ook aan de Europese commissaris willen vragen wat zij ervan denkt en of zij misschien zelf al van plan is om dit geld in de tweede lezing in de reserve te plaatsen. Tot zover voorbeelden van geld dat wel besteed wordt maar waarbij ik wel vraagtekens plaats over de wijsheid ervan.
Dan is er ook nog een categorie van kredieten waarvan ik vind dat die wel besteed moeten worden of dat er zelfs meer besteed moet worden. Eén voorbeeld daarvan is de uitbreiding. Er is een mooi Nederlands gezegde dat zegt, "goedkoop is duurkoop", en ik laat het aan de tolken om dit goed te vertalen. Ik ben niet voor geldverspilling maar voor het waarmaken van onze beloften en voor het grijpen van historische kansen. De situatie is nu eenmaal anders dan we voorzagen in 1999 toen de financiële vooruitzichten in Berlijn werden vastgesteld. Niet zes, maar waarschijnlijk tien landen zullen toetreden. En niet in 2002, maar in 2004. En dan hoort het financiële plaatje dus ook te veranderen. Maar vanwege hun boekhoudkundige visie willen de netto-betalers daar niet van weten. Mijn fractie zal in ieder geval de amendementen steunen waarmee dat wel kan worden aangepast. Ik ben er namelijk van overtuigd dat het ons uiteindelijk duur zal komen te staan.
Ook de situatie in categorie vier is veranderd. De wederopbouw van de Balkan, Afghanistan, het is al vaak gezegd: het is niet mogelijk om alle beloften na te komen binnen categorie vier of je moet gaan korten in allerlei andere prioriteiten. Zo werd bijvoorbeeld ook de meerjarenprogrammering van de andere westelijke Balkanlanden neerwaarts aangepast vanwege het Servië van na Milosevic. Wat gaan we nu doen als er vrede komt in het Midden Oosten? Welke programma's gaan we dan offeren ? Ik heb de gebieden al genoemd waar ik rustig een paar miljard wil korten maar hier wil ik er graag een paar miljoen bij.
Nog een gebied waar ik er graag een paar miljoen bij wil: categorie vijf, administratieve uitgaven. Het is geen geheim dat ik niet gelukkig was met de deal die tijdens de bemiddeling in juli werd gesloten. Volgens deze deal zorgen het Parlement en de Raad voor elkaars noden en werd overeengekomen dat de Commissie bediend zou worden via een frontloading-operatie. Dat heeft goed uitgepakt. De 500 extra posten voor de uitbreiding komen er waarschijnlijk. Maar ik vind het politieke signaal erg onprettig. De Commissie is geen sluitpost maar die is noodzakelijk voor een goed verloop van de uitbreiding. Het ironische is dat de mensen die het meest kritisch zijn over de uitbreiding, en het vermogen van de kandidaat-lidstaten om het acquis communautaire ook te implementeren vaak dezelfde zijn als de mensen die de Commissie niet in staat willen stellen om met voldoende personeel te zorgen voor implementatie en controle op de implementatie van het acquis communautaire. De frontloading methode verdient volgens mij niet de schoonheidsprijs en evenmin de prijs voor transparantie, dat heeft de heer Walter ook al gezegd. Desondanks wil ik de rapporteurs van harte feliciteren met het resultaat omdat het uiteindelijk het resultaat is dat telt.

De Voorzitter.
Mevrouw Buitenweg, u bent het niet gewend na de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links aan het woord te komen en ik kan begrijpen dat u daar moeite mee heeft. Troost u evenwel met de gedachte dat uw spreektijd drie maal zo lang was. Dat is toch ook mooi!

Turchi (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zal in dit debat ter gelegenheid van de eerste lezing van de begroting 2003 niet ingaan op de technische aspecten. Ik heb de afgelopen maanden herhaaldelijk het woord gevoerd om de beperkingen en de historische incoherentie van de communautaire begroting, zoals de RAL's en de financiering van het intern en extern beleid, aan de kaak te stellen. Ik heb echter ook herhaaldelijk de aandacht gevestigd op de specifieke problemen die de laatste maanden aan het daglicht zijn gekomen, zoals bijvoorbeeld het te lage maximum in de rubriek voor de huishoudelijke uitgaven, en meer algemeen de ontoereikendheid van de in 1999 in Berlijn vastgestelde financiële vooruitzichten.
Ik wil vandaag de situatie in een meer politiek - als ik dat zo mag zeggen - en niet zozeer technisch daglicht plaatsen. Wij staan voor historische gebeurtenissen. Enerzijds is het internationale systeem aan voortdurende veranderingen onderhevig en anderzijds moeten wij, financiële deskundigen, ons met het oog op de uitbreiding en het debat over de toekomst van de Europese Unie afvragen welke rol wij voor dit Parlement willen.
Daarbij gaat het om de volgende vraag: hebben wij vrede met de rol van uitvoerder van de - meestal door anderen opgestelde - regels, of willen wij innoveren? Ik zal een voorbeeld geven: bevalt het ons dat de Raad in staat is van de Commissie een rechtsgrondslag te verkrijgen voor bijvoorbeeld het vraagstuk van de natuurrampen, hoe belangrijk dit ook moge zijn, of zouden ook wij graag in staat zijn de Europese Commissie het een en ander te geven? Geachte collega's, vaak verstoppen wij ons - en als ik zeg 'wij? bedoel ik natuurlijk alle politici - achter de noodzaak de regels en procedures te eerbiedigen. Wij doen nooit een poging deze te veranderen of, in positieve zin natuurlijk, te forceren. Dat is de boodschap die ik ter gelegenheid van dit debat tot uiting wil brengen.
De begroting 2003 is inderdaad een goede begroting, en ik wil de rapporteurs van harte bedanken voor hun werk, voor de enorme moeite die zij zich hebben getroost en voor de behaalde resultaten. Ik dank tevens commissaris Schreyer, de diensten van de Commissie en het secretariaat. Ik kan echter niet nalaten erop te wijzen dat dit een technische begroting is, een begroting waarin wij voornamelijk de rol hebben vervuld van degene die ervoor moet zorgen dat de rekeningen kloppen. Wij hebben noch de kracht, noch de moed, noch de wil gehad om daadwerkelijke politiek te bedrijven.
Als je jong bent wil je soms de wereld veranderen, maar ik zou soms al geneigd zijn genoegen te nemen met een piepkleine verandering in de Europese begroting.

van Dam (EDD).
Voorzitter, in deze lezing willen we nog bij drie elementen van de begroting een kanttekening plaatsen.
Ten eerste, het Parlement heeft op voorstel van de Commissie in zijn vorige zitting besloten binnen de begrotingslijnen B2-400 en B7-090 een solidariteitsfonds op te richten. Ik heb toen onze twijfels bij dit fonds verwoord en beperk me nu tot de budgettaire aspecten. Dit fonds is feitelijk virtueel, want er zit nog niets in. Zodra zich een grote ramp voordoet moet achteraf in de begroting ruimte voor financiering van dit fonds gevonden worden. Het lijkt ons verre van duidelijk waar. Bij meerdere rampen in een kalenderjaar kan bovendien ook de bovengrens van het fonds (1 miljard euro) een probleem gaan vormen. Stel dat in het voorjaar een grote ramp plaatsvindt waaraan de Commissie uit dit fonds 700 miljoen euro toekent. Wat gebeurt er dan na een ramp van vergelijkbare omvang in het najaar? Te vrezen valt dat wordt vooruitgegrepen op de middelen van het volgende jaar. Dat kan het begin van een heel lang einde worden. Gezien de onzekere voeding van het fonds doet zich de ongewenste situatie voor dat er een fonds is waarvoor in de begroting van 2003 geen voorzieningen zijn getroffen. Dat betekent dat na een aantal jaren aanzienlijke druk op lidstaten kan ontstaan om extra afdrachten te doen. Gezien de huidige economische situatie en de vrijheid in begrotingsbeleid die sommige lidstaten zich daarbij permitteren, voorzie ik forse problemen.
Mijnheer de Voorzitter, vervolgens een kritische opmerking bij het budget voor het zesde kaderprogramma onderzoek en ontwikkeling: financiering van onderzoek uit de EU-begroting brengt ethische dilemma's met zich mee zoals onderzoek op embryo's. In de fanatieke strijd voor de financiering hiervan komt straks dat gehele kaderprogramma op de tocht te staan doordat het Parlement in tweede lezing geen principe-uitspraak meer wilde doen over financiering van omstreden terreinen. Overigens had de Raad er wijzer aan gedaan de discussie over ethiek eerder te beginnen en de ethische richtsnoeren uit te stellen tot na de aanvaarding van het programma. Deze controverse illustreert dat het kaderprogramma zich zou moeten beperken tot het vergemakkelijken van grensoverschrijdende samenwerking. Actieve financiële steun is ongewenst en overbodig. Waarom zouden we onderzoek medefinancieren dat waarschijnlijk toch plaatsvindt?
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, de derde kanttekening betreft de visserij. Commissie en Parlement hebben veel aandacht voor de Spaanse en Portugese vissers die samen met hun regio's zijn gedupeerd door het uitblijven van een akkoord met Marokko. Miljoenen euro's zijn besteed aan compensatie, sloop en omscholing van de vissers in deze regio's. Inmiddels krijgen ook andere visserijregio's het moeilijk. Blijkbaar adviseren biologen de Commissie nu de visserij op kabeljauw te verbieden en andere quota te verlagen. Dat zou grote financiële gevolgen hebben onder andere in Nederland. Is het dan niet logisch in de begroting de aandacht te verleggen naar visserijregio's die tot op heden hun eigen broek opgehouden hebben? Financiële steun aan deze regio's in de vorm van sociale economische programma's is gewenst. Toch mis ik dat in deze begroting, die wel miljoenen besteed aan visserijakkoorden met derde landen, waarvan slechts enkele landen en enkele reders profiteren. Mijnheer de Voorzitter, over solidariteit gesproken zou het geen kwaad kunnen als de Unie in financieel opzicht meer aandacht zou besteden aan een visserijsector die al jarenlang geen gebruik heeft kunnen maken van subsidies voor verbouw en nieuwbouw van schepen. Dat heeft jarenlang oneerlijke concurrentie veroorzaakt. Een visserijsector die zich aan de quota houdt zou meer van Brussel mogen verwachten.

Ilgenfritz (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de vorige sprekers hebben al veel punten aangekaart. We zijn niet altijd even nauwkeurig als het om de verdeling van middelen gaat, we letten daarbij te weinig op zaken die echt belangrijk zijn. Bovendien financieren wij acties die geen effect sorteren. We hebben ook nog steeds twee plaatsen waar het Parlement is gevestigd, we betalen al dat gereis van de afgevaardigden, wat zeer twijfelachtig is, en we financieren een Conventie die miljoenen kost. Europa heeft nieuwe impulsen nodig. Wij hebben behoefte aan een economisch offensief in de vorm van goedkoop kapitaal - risicokapitaal dus - dat aan de kleine en middelgrote ondernemingen wordt verstrekt. Het ontbreekt met name aan voorstellen op dit gebied in de begroting 2003.
Met het oog op de tenuitvoerlegging van de bepalingen in Basel-II moet er nu dringend tot handelen worden overgegaan, zeker als wij bedenken dat 45 procent van de kleine en middelgrote ondernemingen niet of nauwelijks over eigen middelen beschikt. De toekenning van middelen op het gebied van de landbouw wordt gewijzigd, maar daarnaast moeten in de toekomst ook de toekenningscriteria voor de structuurfondsen worden gewijzigd. De levensstandaard van een regio moet niet meer als maatstaf worden genomen voor de toewijzing van middelen. Bedrijven of sectoren die steun nodig hebben moeten zonder onderscheid gebruik kunnen maken van deze middelen en daarbij moet niet worden gekeken naar de plaats waar de bedrijven zijn gevestigd, of dat nu in het noorden, het zuiden of het oosten is. Wij moeten de middelen die ons ter beschikking zijn gesteld op een meer efficiënte en spaarzame wijze gebruiken, als wij ook een financiële bijdrage willen leveren aan de uitbreiding.

Garriga Polledo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, afwezige vertegenwoordigers van de Raad, geachte collega's, vandaag spreekt de begroting Zweeds en ik meen te mogen stellen dat het Zweeds een taal van consensus en algemene overeenstemming tussen alle afgevaardigden is. Ik dank de twee rapporteurs, de heer Göran Färm en de heer Per Stenmarck, voor hun werk, met name voor hun openheid en hun onvermoeibare streven naar gemeenschappelijke standpunten.
Göran Färm maakt deel uit van de lange lijst van rapporteurs die met het fundamentele dilemma van rubriek 4, externe maatregelen, wordt geconfronteerd. De vraag is of de Raad of de Commissie dan wel het Parlement het laatste woord moet hebben over de vaststelling van de prioritaire externe doelstellingen.
Jaar na jaar wordt in eerste lezing hetzelfde debat gevoerd. De Commissie presenteert een voorontwerp waarin de traditionele externe prioriteiten van de Unie aan banden worden gelegd. De Commissie zet het mes in de kredieten die dit Parlement een jaar eerder heeft aangenomen en verklaart dat de betrokken programma's op onbevredigende wijze ten uitvoer zijn gelegd. Daarop volgt de eerste lezing van de Raad, die van de motivering van de Commissie gebruik maakt om de kredieten voor externe maatregelen nog verder af te slanken en zich daarbij beroept op het brave ethische argument van de begrotingsdiscipline en de beginselen van een gezond financieel beheer.
Dan volgt de fase waarin wij ons nu bevinden: het Parlement voert de verdwenen kredieten opnieuw op, onderstreept het belang van de externe maatregelen en herinnert de andere twee instellingen eraan dat dit een spel met drie spelers is. Ik behoor tot de parlementaire meerderheid die van oordeel was dat de in 1999 in Berlijn vastgestelde financiële vooruitzichten correct en toereikend waren. Ik heb destijds in die zin mijn stem uitgebracht en campagne gevoerd. Ik ben het oneens met de collega's die aandringen op een herziening van die financiële vooruitzichten.
Ik geef toe dat de situatie almaar ingewikkelder wordt. Er doemen voortdurend nieuwe externe verplichtingen op die vrolijk worden geaccepteerd door de Raad, de heer Prodi of door beiden tezamen, ofschoon dit laatste scenario eerder uitzonderlijk is. Die verplichtingen moeten vervolgens worden ondergebracht in een uitermate beperkt financieel kader, bestaande uit niet-verplichte uitgaven, dat wij, afgevaardigden, verondersteld worden te eerbiedigen.
Aangezien niet alle verplichtingen kunnen worden nagekomen en de schaarse begroting tekortschiet om alle acties te financieren, wordt er naar het voorwendsel van de gebrekkige uitvoering van bepaalde geografische programma's gegrepen. Ik geloof dat dit voorwendsel achterhaald is. Wij, afgevaardigden, keuren kredieten goed die afkomstig zijn van het geld van de Europese burgers. Het is de bedoeling dat die kredieten ook daadwerkelijk gebruikt worden om programma's voor hulp aan derde landen te financieren.
Mevrouw de commissaris, het is aan u, aan de rest van de Commissie en aan de Raad om te waarborgen dat deze programma's worden uitgevoerd. U bent de uitvoerende macht van de Unie. Ik weet niet of het de schuld is van Latijns-Amerika of van de mediterrane landen - om een voorbeeld te noemen - dat hun programma's een laag uitvoeringspercentage hebben, maar ik weet wel dat zij echt behoefte hebben aan onze steun. Ik weet dat het geen zin heeft elk jaar weer te snoeien in de door ons goedgekeurde kredieten en programma's. Wij weten allemaal dat wij nieuwe formules moeten zoeken om de uitvoering van de programma's te verbeteren.
Ik herhaal hier opnieuw de wens die wij elk jaar in eerste lezing uitspreken: wij hopen dat de Commissie volgend jaar niet weer het mes zal zetten in de middelen van het jaar voordien, maar meer geld zal vragen om aan de traditionele externe prioriteiten van het Europees Parlement tegemoet te kunnen komen.
Voor wat de besnoeiingen betreft, hebben wij mijns inziens genoeg aan de Raad, die daarin bijzonder onderlegd is.

Wynn, Terence (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, na de vijftien minuten van de heer Färm en de tien minuten van de heer Stenmarck en alle andere bijdragen, is bijna alles gezegd.
Onlangs getuigde ik over vereenvoudiging voor een van de subcommissies van de Conventie, onder voorzitterschap van de heer Amato. Ik merkte toen op dat de taal van de begroting waarschijnlijk de twaalfde taal binnen deze instelling is. Als ik nu naar dit debat luister, waar de woorden ramassage en frontloading zo vaak worden gebezigd, dan lijkt het alsof zij deel zijn gaan uitmaken van het alledaagse lexicon van onze begrotingstaal.
Ik heb bij die gelegenheid ook gezegd dat wij maar één lezing van de begroting nodig hebben: dat zou een en ander vereenvoudigen. Als dat systeem nu al was toegepast, dan zouden wij zeker niet vóór de nu voorliggende begroting hebben gestemd. Ik zeg dit omdat velen zich zorgen maken over de wijze waarop donderdag gestemd gaat worden over deze begroting. Ik heb het niet alleen over de Commissie en de Raad, maar ook over collega's van diverse parlementaire commissies.
Voor iedereen die deze zorgen deelt, wil ik één ding heel duidelijk stellen: het gaat hier uiteindelijk over een eerste lezing, bedoeld om te laten zien dat wij politieke prioriteiten hebben en om druk uit te oefenen op de Raad, maar daarmee is het niet afgelopen. De aanleiding voor de bezorgdheid was hetgeen door de commissie is goedgekeurd. Wij hebben in drie rubrieken het maximum overschreden. In subrubriek 1b zullen we de stemming van het Parlement op donderdag moeten afwachten. Ten aanzien van rubriek 2 is het onze plicht om met de Raad een oplossing te vinden. Ten aanzien van rubriek 4 moeten wij eveneens samen met de Raad een oplossing zoeken. Daarom zijn de beslissingen voor rubriek 4 genomen, om te trachten te zorgen voor een echte dialoog met de Raad teneinde sommige van de politieke problemen op dat gebied op te lossen.
Zoals door anderen al is opgemerkt, is het maximum voor rubriek 4 sinds de sluiting van het Interinstitutioneel Akkoord aldoor een probleem geweest. Vanaf dat moment hebben we ieder jaar weer het flexibiliteitsinstrument moeten toepassen. Sommigen vinden misschien net als de heer Seppänen dat het akkoord dom is. Ik behoor tot degenen die er destijds vóór hebben gestemd. Misschien ben ik daarom dom maar feit is dat het Parlement ermee heeft ingestemd, en we zullen ermee moeten leven, evenals met de beperkingen ervan. Hopelijk zal bij het volgende interinstitutioneel akkoord blijken dat we lering hebben getrokken uit het huidige akkoord, met name wat betreft rubriek 4.
We moeten nu echter een oplossing vinden voor de behoeften in rubriek 4 - vooral die op het gebied van Afghanistan en het Global Health Fund. Wat betreft het Global Health Fund, zijn er stellig grote meningsverschillen tussen de Commissie, de Raad en het Parlement. Tot overmaat van ramp is er een verzoek van tenminste één lidstaat om de extra 65 miljoen euro te vinden, wat de zaak er niet eenvoudiger op maakt, gelet op het standpunt dat de Raad al heeft ingenomen.
Als ik het heb over een oplossing, dan bedoel ik dat we met de Raad een echte oplossing moeten vinden, en niet via bemiddeling of trialogen of het gebruikelijke toneel. Het gaat hier om serieuze problemen en we zullen echt moeten samenwerken. Gezegd zij dat we goed hebben samengewerkt met het Deense voorzitterschap. Het Deense voorzitterschap treft geen blaam voor zijn afwezigheid vandaag. Het heeft zich bij mij verontschuldigd in verband met andere verplichtingen. Dat de fungerend voorzitter tijdens onze vorige vergadering vier en een half uur aanwezig was, zegt genoeg over zijn betrokkenheid. Het Deense voorzitterschap is heel goed omgegaan met de werkrelatie met het Parlement. Het heeft geluisterd naar het Parlement en naar de wensen van het Parlement. Nee, we hebben goed overweg gekund met het Deense voorzitterschap.
Zoals mevrouw Buitenweg opmerkte, heeft het voorzitterschap zich ook vandaag positief opgesteld, zelfs tijdens de videoconferentie over het Solidariteitsfonds van de Europese Unie. Laten we echter hopen dat tijdens de komende bemiddeling, voorafgaand aan de tweede lezing van de Raad, sprake zal zijn van eenzelfde goede relatie.
In de Conventie heb ik ook gewezen op het feit dat, in tegenstelling tot de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, toen de strijdkreet 'geen belasting zonder vertegenwoordiging? was, wij hier in het Parlement ons in de luxepositie bevinden van vertegenwoordiging zonder belasting. De Raad denkt daardoor nog weleens dat wij het geld van de belastingbetaler verkwisten. Onze boodschap aan de Raad moet luiden dat de begrotingen waarover wij stemmen serieus en voorzichtig zijn, maar dat er politieke prioriteiten aan verbonden zijn. Ik hoop dat wij in december enkele van die prioriteiten zullen hebben verwezenlijkt.
Sbarbati (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank aan de rapporteurs, de voorzitter van de Begrotingscommissie en mevrouw de commissaris. Wij hebben al gezegd dat wij als liberale fractie redelijk voldaan zijn over deze begroting. Dit is een strikte en transparante begroting, maar dat is onze cultuur. Ik moet hier echter onmiddellijk aan toevoegen dat dit volgens mij ook een overdreven technische, en slechts in bescheiden mate politieke begroting is.
De hoofdlijnen daarvan zijn aanvaardbaar, met name wat de hervorming en de uitbreiding betreft. De uitbreiding is volgens mij de grootste uitdaging waarmee wij zijn geconfronteerd. Juist omdat dit een uitdaging is moeten wij het spel politiek spelen, moeten wij vastberadener en zichtbaarder zijn voor alle Europese burgers. Ik ben het met onze commissievoorzitter eens dat de procedure absoluut hervormd moet worden. Wij moeten de procedure in technisch opzicht verder ontwikkelen, vereenvoudigen en daarin culturele en politieke vraagstukken verwerken via een optimale afbakening - en geenszins vermindering - van de bevoegdheden van de Raad. Dan zal de dialoog vruchtbaarder, geconcentreerder en met name zakelijker worden. Er moet een fundamentele filosofie worden uitgewerkt voor de Europese begroting, een filosofie waarmee de administratieve bevoegdheid gedeeld - dit is zeer belangrijk - en niet geconcentreerd wordt, waarmee dit Parlement een meer politieke rol verwerft. Dit Parlement moet zich namelijk op optimale wijze van zijn taken kunnen kwijten, want het moet, evenals heel de Unie trouwens, een politiek gelaat krijgen en politieke antwoorden geven.
Ik wil slechts twee technische aspecten noemen. Het eerste aspect betreft het probleem van rubriek 4, waarnaar reeds door de collega werd verwezen. Ik wil daar nog het volgende aan toevoegen. Misschien wordt er weinig, of te weinig aandacht geschonken aan het vraagstuk van de Middellandse Zee, en dat van het Midden-Oosten. Wij hebben het over de wederopbouw van Afghanistan en over dingen die ver van ons verwijderd zijn, maar wij hebben ook een probleem dicht in onze buurt en dat probleem moeten wij spoedig, veel spoediger dan wij zouden willen, krachtig en vastberaden het hoofd bieden.
Ik voeg daar nog een tweede punt aan toe: cultuur. De kredieten die op dat gebied zijn uitgetrokken voor jongeren, opleiding en informatie zijn absoluut onvoldoende.

Fiebiger (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft in maart 2002 een resolutie over de richtsnoeren voor de begroting 2003 aangenomen. Er zijn toen verschillende kwesties genoemd die van zeer groot belang zijn voor de toekomstige levensvatbaarheid van ons beleid op het stuk van de landbouw en de plattelandsontwikkeling. Daartoe behoren onder andere taken als de tussentijdse beoordeling van Agenda 2000, de consumentenbescherming en de uitbreiding naar het Oosten. Ik hoop dat de Commissie de moed kan opbrengen en de juiste vaardigheden aan de dag kan leggen om zich te richten op deze doelstellingen voor de lange termijn met betrekking tot de begrotingsuitvoering en zich niet laat afleiden door de kwesties in de dagelijkse politiek.
Ik hoop dat zaken die aanleiding tot conflicten geven, zoals gerommel in de boekhouding, onderhands geritsel en manipulatie worden voorkomen en dat er in plaats daarvan door transparantie en discipline in de begrotingsuitvoering rechtstreeks naar het doel toegewerkt wordt. Op nationaal en internationaal gebied ontstaat er voor de geïnteresseerde burgers immers een onduidelijk en tegenstrijdig beeld van het landbouwbeleid.
Er bestaat geen meerderheid voor de voorstellen zoals commissaris Fischler die nu heeft ingediend en daaraan moet dus nog gewerkt worden. De kandidaat-lidstaten hebben grote economische en sociale aanpassingen doorgevoerd, maar desondanks is in de besluiten van Berlijn voorzien dat de aan de kandidaat-lidstaten voor de pretoetredingssteun en de uitgaven voor de uitbreiding over te dragen middelen op het reeds vastgestelde en bekendgemaakte niveau moeten blijven. Verschillende discussies waaraan ik heb deelgenomen, versterken mij in de opvatting die ook de kandidaat-lidstaten hebben, dat de regeling waarin 25 procent aan directe betalingen is voorzien politiek niet uitvoerbaar is. Bovendien zijn de kandidaat-lidstaten bang voor zware verliezen en dringen ze aan op een toetredingskorting en een wijziging van de quota. Dat heeft evenwel belangrijke gevolgen voor de financiering van het landbouwbeleid. Daarom zullen de financiële vooruitzichten zoals ze er nu uitzien herzien moeten worden.
Wat kost de uitbreiding nu? Dat is de vraag. Hoeveel geld er van de begroting 2003 naartoe gaat, is nog niet duidelijk. Voor de landbouwsector is 1,05 procent + X de vitale kwestie. Zolang daarvoor geen oplossing is gevonden zal de begrotingsuitvoering 2003 een hachelijke zaak blijven voor de landbouw.

Ó Neachtain (UEN).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heren Färm en Stenmarck feliciteren met hun uitstekende werk voor de begroting 2003. Wij moeten niet vergeten dat de begroting bedoeld is als ondersteuning van de beleidsbeslissingen die door de Raad dan wel door Raad en Parlement gezamenlijk worden genomen.
Het gaat niet aan te proberen dat beleid via de begrotingsprocedure vorm te geven. Ik heb het dan met name over bepaalde aanbevelingen inzake landbouw- en structuurfondsen. Het voorstel tot vermindering van exportsubsidies is niet alleen misplaatst maar getuigt ook van een gebrekkig inzicht, in het bijzonder omdat daarmee getracht wordt een beleidsbeslissing te forceren, met name het terugdringen van het vervoer van levende dieren. De begroting is niet het geëigende instrument voor dergelijke beleidsbeslissingen, hoe men ook tegen deze kwestie aankijkt.
Ten aanzien van de inhoud moeten we niet vergeten dat de landbouwsector in de huidige wereldeconomie te maken heeft met sterke concurrenten. Nu de prijzen onder druk staan en het beleid onzeker is, betekent dit voorstel dat onze boeren verder worden benadeeld. Ik verzeker u dat zodra de EU besluit tot een verbod op de export van levende dieren, Australië de leeggekomen plaats zal innemen om de markt over te nemen. Die overweging is belangrijk vanuit commercieel oogpunt en mag beslist niet worden vergeten.
Ik maak mij evenals veel collega's zorgen over het voorstel voor een lineaire bezuiniging van 275 miljoen euro op de landbouwuitgaven. Dat strookt duidelijk niet met de huidige situatie in de landbouwsector. Mijn eigen fractie heeft een aantal amendementen ingediend om de eventuele schade te beperken.
Hetzelfde kan opgemerkt worden over de voorgestelde verlaging van de betalingskredieten met 525 miljoen euro. Als vertegenwoordiger van een regio van doelstelling 1 in het noorden en westen van Ierland, ben ik mij terdege bewust van het nut van elke euro die wordt uitgegeven om wat te doen aan de economisch en sociaal-economisch gezien onevenwichtige situatie binnen de Unie.
Concluderend kan ik zeggen dat ik blij zou zijn met iedere verbetering in de uitvoeringspercentages voor de uit de structuurfondsen gefinancierde programma's en projecten. Dat kan worden bereikt door de betalingsbehoeften beter te voorspellen, maar ik verwerp het denkbeeld ten stelligste dat de algemene bedragen kunnen worden verlaagd.

Dell'Alba (NI).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, er is al veel over de begroting gezegd en tal van sprekers hebben de door de voorzitter van de Commissie gecreëerde nieuwe mode overgenomen. Als alles dom is, dan is ook het rigide karakter van deze begroting dom. Als het Stabiliteitspact dom is, dan moet het worden vernieuwd om onze landen, onze economieën minder rigide te maken. Mevrouw de commissaris, het meest domme is, dat wij uitgerekend op het moment dat er tien landen op onze deur kloppen, genoegen nemen met een overdreven gecompliceerde begroting die tot het absolute minimum is teruggebracht en die ons dwingt echt uiterst fantasievol te werk te gaan - in dit verband zou ik mijn grote waardering willen uitspreken voor de rapporteur - om hierin ook een plaatsje in te ruimen voor Afghanistan en tal van andere onderwerpen. Deze begroting is blijven steken en, zo mogelijk, kleiner dan ooit. Dit alles in een tijd waarin de lidstaten - uw voorzitter heeft dit overigens meesterlijk verwoord - het gevoel hebben de ketenen te moeten afwerpen van wetten die zelfs door degenen die hun hoeder moeten zijn als dom worden beschouwd.
Ik ben van mening dat wij vanuit deze invalshoek ook naar de begroting moeten kijken. Deze begroting houdt geen rekening met de feiten. Ik denk dat er aan de vooravond van de uitbreiding, in het kader van de Conventie, uiteraard moet worden nagedacht over een nieuw Europees Verdrag, over meer bevoegdheden voor het Europees Parlement, dat deze goed zou kunnen gebruiken, maar er moet vooral ook worden nagedacht over het feit dat wij met zijn vijfentwintigen niet kunnen functioneren met een ook voor vijftien lidstaten uiterst krap bemeten begroting. Dit wilde ik zeggen met betrekking tot de algemene achtergrond.
Wat de stemming van donderdag betreft, geloof ik dat wij gisteren in de Begrotingscommissie een maatregel van groot belang hebben besproken. Wij hebben zojuist vernomen dat Noord-Korea het door ons met meer dan 20 miljoen euro fors gesubsidieerde civiele nucleaire programma heimelijk voor militaire doeleinden gebruikt, waardoor dit land de met de internationale gemeenschap gesloten overeenkomsten op flagrante wijze schendt. Wij zijn van mening dat wij een slag kunnen slaan wanneer de kredieten in kwestie bij de stemming over de begroting in de reserve worden geplaatst. Op deze wijze zouden wij misschien een stap in de goede richting kunnen zetten, mevrouw de commissaris, ook waar het gaat om de Raad.
Tot besluit zou ik willen benadrukken dat onze begroting ten aanzien van andere gebieden innovatieve aspecten bevat.

Ferber (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik opmerken dat ik het zeer jammer vind dat de andere helft van de begrotingsautoriteit vandaag niet aanwezig is. Het zou eigenlijk wel gepast zijn als de Raad ook bij deze debatten aanwezig zou zijn. We hebben de voorbije vergaderweken een oriënterend debat over de begroting gevoerd, maar toch zou het op zijn plaats zijn als iedereen aanwezig zou zijn als de zaken concreet worden - en dat is bij de eerste lezing van het Parlement zeker het geval. Daarom ben ik blij dat wij een amendement hebben ingediend waarin de middelen voor de uitbreiding van het aantal posten bij de Raad in de reserve worden geplaatst en nog eens om uitleg wordt gevraagd. Ik hoop derhalve dat een ruime meerderheid met dit amendement in zal stemmen. Hieraan zijn voorwaarden verbonden die de Raad voor het einde van het jaar kan vervullen, zodat ook binnen de Raad de uitbreiding niet in gevaar komt.
Om te beginnen wilde ik eigenlijk de Raad ervoor danken dat het vanmorgen zo goed is gegaan met het Solidariteitsfonds en dat wij tot overeenstemming konden komen. Ik hoop wel dat de desbetreffende lidstaten en met name de Duitse regering nu snel hun cijfers bekendmaken. Iedereen heeft zijn best gedaan om aan de begrotingsregels te kunnen voldoen. We hebben nu aan twee voorwaarden voldaan. Er zijn namelijk nieuwe begrotingsposten en er is een rechtsgrondslag. Nu moeten we alleen nog geld bij elkaar zien te krijgen. Als de Commissie daarvoor nog niet over informatie beschikt, is dat mijns inziens meer dan beschamend. Het is nu eind oktober, dus eigenlijk zou die informatie reeds beschikbaar moeten zijn.
Ik wil slechts een paar aspecten naar voren halen, want de afgevaardigden van mijn fractie hebben reeds het een en ander ter sprake gebracht. Vooraf wil ik evenwel de volgende principiële opmerking maken. Het blijkt keer op keer dat de besluiten van de staatshoofden en regeringsleiders in het kader van Agenda 2000 en de financiële vooruitzichten tot het jaar 2006 meer op een verlanglijstje lijken dat in het licht van de ontwikkelingen in 1999 nog zinvol was, maar dat absoluut niets meer van doen heeft met de eisen die momenteel aan de Unie worden gesteld. Ik zal dit aan de hand van twee cijfers illustreren. Volgens de financiële vooruitzichten kunnen wij 42 miljard euro aan het landbouwbeleid besteden, terwijl er in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid met grote moeite uiteindelijk slechts 47 miljard euro beschikbaar kan worden gesteld voor gemeenschappelijke activiteiten. Daaruit blijkt toch dat de verhoudingen tussen de centrale politieke kwesties zoek zijn.
Met name wat betreft rubriek 4 van de activiteiten van Europa als vredesstichter in onze buurlanden - en dat is een belangrijke taak die wij als hoeders van het Europees erfgoed in andere gebieden moeten vervullen - staan wij nog uiterst zwak. Het besluit dat in maart 1999 is genomen draagt er niet toe bij dat wij op de lange duur aan deze verplichtingen kunnen voldoen. Ik hoop dat wij over instrumenten kunnen beschikken - middels verscheidene voorstellen hebben wij immers al geprobeerd een basis hiervoor te leggen - en meer mogelijkheden krijgen om in de 21e eeuw aan deze belangrijke taak van de Europese Unie te kunnen voldoen.
Er is nog een andere kwestie waarvoor ik de afgevaardigden van de andere fracties om steun wil verzoeken. Wij hebben een voorstel ingediend om in het kader van de trans-Europese netwerken met name de knelpunten in de verbindingen met de kandidaat-lidstaten te verwijderen. Ik zou het zeer op prijs stellen als dit voorstel door de meerderheid van het Parlement ondersteund zou worden. Het mag niet zo zijn dat de uitbreiding in de praktijk niet gerealiseerd kan worden. Op papier zal ze weliswaar tot stand worden gebracht, maar dat zal in maatschappelijk en economisch opzicht niet gebeuren, als de daartoe noodzakelijke infrastructuur niet wordt opgebouwd. Het is aan de Gemeenschap om hiervoor te zorgen. We doen al veel voor de kandidaat-lidstaten, maar onze inspanningen moeten nog meer worden versterkt.

Dührkop Dührkop (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik zal doen wat ik kan. Ten eerste feliciteer ik de heer Stenmarck namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten met zijn degelijke en welonderbouwde verslag. Dit is echter niet alles. Ik wil de heer Stenmarck ook persoonlijk bedanken voor zijn bereidwilligheid en voor de samenwerking die hij mij heeft verleend in het kader van mijn tijdelijk optreden als incidenteel schaduwrapporteur.
Dames en heren, zoals hier al is onderstreept, is uit de voorbereidende werkzaamheden van de andere instellingen met het oog op de vaststelling van de begroting voor het begrotingsjaar 2003 gebleken dat de administratieve uitgaven, met name de kosten die verbonden zijn aan de voorbereiding van de uitbreiding, een enorme druk uitoefenen op het plafond van begrotingsonderdeel 100.
Mijn fractie onderschrijft samen met de rapporteur de hoofddoelstelling van het verslag: het is van wezenlijk belang dat de instellingen over voldoende middelen beschikken zodat zij de ophanden zijnde uitbreiding tot 25 lidstaten naar behoren kunnen voorbereiden. In die zin heeft de rapporteur alles in het werk gesteld om de instellingen de middelen toe te kennen die onontbeerlijk zijn om hun prioritaire behoeften te dekken.
Mijn fractie steunt de heer Stenmarck ook in zijn zogenaamde frontloading-strategie. Dit betekent dat beschikbare overschotten van het huidige begrotingsjaar 2002 gebruikt zullen worden om bepaalde voor 2003 geplande uitgaven naar voren te halen en zodoende de druk op de begroting voor 2003 te verlichten, zoals de rapporteur uitvoerig in zijn bijdrage heeft toegelicht
Dan zal ik nu even nader ingaan op een reeks punten die voor mijn fractie van prioritair belang zijn.
Ten eerste hebben alle instellingen - het Europees Parlement als laatste - juist voor de stemming in de Begrotingscommissie onder druk van met name de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten een begroting ingediend die gebaseerd is op een nauwgezette berekening van de kosteneffectiviteit. Het zogenaamde 'Activity Based Budget?, zoals dat naar zeggen van de heer Wynn in de twaalfde taal of het jargon van de Unie heet, heeft zijn oorsprong in het feit dat de instellingen behoefte hebben aan een transparant financieel beheerssysteem ter wille van de doeltreffendheid.
Voor wat het personeel betreft, wil ik twee punten aanstippen. Ten eerste heeft mijn fractie steeds verdedigd dat de instellingen over de nodige personele hulpbronnen moeten kunnen beschikken, op voorwaarde dat daarbij in reële behoeften wordt voorzien. Daarom verheugt het ons dat de Begrotingscommissie haar goedkeuring heeft gehecht aan het amendement waarin wij aandringen op een beschrijving van de functies en behoeften teneinde de exacte steun te kunnen bepalen die nodig is voor institutionele ambten. Dit geldt echter uitsluitend voor institutionele functies. Daarom verwerpen wij amendement 1 dat door de Fractie van de Europese Volkspartij aan de plenaire vergadering is voorgelegd. Daarin wordt verzocht dat deze regeling wordt uitgebreid naar afgevaardigden die soortgelijke verantwoordelijkheden dragen.
Over de pensioenregeling ben ik niet te spreken. Als algemeen rapporteur voor de begroting voor 1999 heb ik destijds in het bijbehorende verslag sterk benadrukt - het was bijna een verslag apart - dat het pensioenvraagstuk van de Europese ambtenaren dringend moest worden opgelost. Inmiddels bevinden wij ons in het jaar 2002 en wij zitten nog steeds met dezelfde eis. Ik vind ook dat de Raad hier aanwezig had moeten zijn, mijnheer Ferber. Dat is uiteindelijk de eerste verplichting die hij moet nakomen.
Verder heeft mijn fractie steeds verdedigd dat de burgers het Europees Parlement als hun thuis moeten kunnen beschouwen. In dit verband is transparantie van fundamenteel belang. Daarom verlenen wij onze steun voor een proefproject om de plenaire vergaderingen rechtstreeks uit te zenden.
Mevrouw de Voorzitter, aangezien hier geen sprake is van een blanco cheque moet het Bureau van het Europees Parlement met het oog op de begroting voor 2004 pertinente voorstellen in voornoemde zin op tafel leggen.

van den Bos (ELDR).
Om menselijk leed te beperken en onze eigen geloofwaardigheid te vergroten moet er nog een correctie worden aangebracht op de begroting externe betrekkingen. Het blijft zeer betreurenswaardig dat we voor de landmijnenproblemen nog ruim 3 miljoen euro tekort komen. Er wordt notabene wereldwijd al gesnoeid op fondsen voor dit doel. De Europese Unie moet daar niet aan meedoen. Dagelijks worden nog zo'n 50 mensen, vooral vrouwen en kinderen, getroffen. Vooral ook voor de nazorg van de getroffenen en de verwanten is ook nog heel veel geld nodig. Bovendien moeten we als Parlement de aangegane verplichtingen uit 2001 zelf ook nakomen. We lopen nu betalingsachterstanden op terwijl juist op dit terrein de Unie heeft bewezen een effectieve bijdrage te kunnen leveren. Daarom heeft de Commissie buitenlandse zaken mijn amendement opnieuw ingediend. Ons Parlement zou moeten onderkennen dat ook niet-statelijke actoren moeten worden betrokken bij het uitbannen van landmijnen. Door het amendement te steunen is ons Parlement consistent met zichzelf. Met een beetje meer geld zullen veel mensen minder lijden.

Miranda (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, de boekhoudkundige hoogstandjes waartoe we bij deze begrotingsprocedure onze toevlucht hebben moeten nemen bewijzen eens te meer hoe weinig solide het communautaire financiële kader is. Het is overigens niet zo dat we het oneens zijn met de prioriteiten van de rapporteur - ik wil alle rapporteurs gelukwensen met hun werk. We vinden wel dat er voor het verwezenlijken van deze prioriteiten andere wegen bewandeld zouden kunnen worden, waarbij we geheel binnen onze bevoegdheden zouden blijven. Dat zou de verwezenlijking van die prioriteiten zeker vergemakkelijken.
Wat we eigenlijk zouden moeten doen is de financiële vooruitzichten herzien. Als dat niet mogelijk blijkt te zijn, moeten we alle prerogatieven die de Verdragen ons toekennen benutten. Het is immers onaanvaardbaar dat ons gevraagd wordt een begroting goed te keuren die overduidelijk onvoldoende middelen beschikbaar stelt voor al de vastgelegde prioriteiten.
Voor de ambitieuze doelstellingen die we ons hebben gesteld zijn gewoonweg onvoldoende middelen beschikbaar. Het Parlement moet steeds meer macht afstaan en de gevolgen daarvan kunnen niet uitblijven. Dat blijkt heel duidelijk bij rubriek 4. We zien dat hier voortdurend druk wordt uitgeoefend op de minder ontwikkelde landen. De pretoetredingssteun voor de kandidaat-landen is immers ondergebracht in dezelfde rubriek als de middelen voor wederopbouw - eerst voor de Balkan, en nu voor Afghanistan. Daar moet iets aan gedaan worden.
Dit gezegd zijnde wil ik nu graag de aandacht vestigen op een bijzonder geval - Oost-Timor. Ik moet om te beginnen zeggen dat ik het eens ben met de bedragen die de Begrotingscommissie heeft voorgesteld. Ik ben het er echter niet mee eens dat de speciale begrotingslijn voor dit jonge en veelbeproefde land wordt doorgehaald. Dat zou een verkeerd politiek signaal zijn naar dit land en dit volk dat nog maar een aantal weken geleden de onafhankelijkheid heeft verworven en dat overal gebrek aan heeft. Het kan destabiliserende gevolgen hebben. Zo'n signaal is bovendien niet verenigbaar met al de resoluties die we aangenomen hebben en de Sakharov-prijs die we hebben toegewezen. Het is nog niet bekend hoe de samenwerking tussen Oost-Timor en de Europese Unie precies gestalte zal krijgen. Als we de steun voor dit land nu reeds onderbrengen in de begrotingslijn voor Azië gaan we dus wel erg haastig te werk. Ik geloof beslist dat de voltallige vergadering hier iets aan moet doen.

Martinez (NI).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de begroting 2003 heeft niet alleen een rampzalig, maar ook een nostalgisch en historisch karakter.
Rampzalig omdat zij gebaseerd is op een hele reeks onaanvaardbare zaken. Ten eerste, de korting oftewel 'Britse cheque?. Mevrouw Thatcher vertelt in haar memoires dat president Mitterand haar op een nacht in Fontainebleau heeft gezegd: 'Mevrouw, u krijgt uw cheque?. Maar Groot-Brittannië is inmiddels een netto-ontvanger geworden. Het is net een miljardair die nog steeds bij het Leger des Heils gaat eten en dit zelfs als acquis communautaire beschouwt.
Rampzalig is de begroting voorts ten opzichte van bijvoorbeeld de RAL's, niet alleen waar het gaat om de structuurfondsen, maar ook wat de landbouw betreft. Het verschil tussen de begroting waarover gestemd wordt en de kredieten waarvoor daadwerkelijk verplichtingen zijn aangegaan en die echt uitbetaald zijn, is zo groot dat de Europese boeren over een periode van tien jaar gerekend vrijwel het equivalent van een jaarlijkse begroting hebben verloren.
Maar deze begroting is niet alleen maar rampzalig, zij heeft ook iets nostalgisch. Iedereen heeft het reeds gezegd, het is voor het laatst dat wij met zijn vijftienen zijn. En de Hongaarse president heeft zonet al duidelijk benadrukt dat er in een Europa van de vijfentwintig geen twee snelheden mogen zijn, met landen die 100% van de landbouwsubsidies ontvangen en landen die zich in eerste instantie tevreden stellen met 25%. Gezien de verdeling van de politieke krachten zal dit beleid ook niet kunnen worden voortgezet.
De begroting 2003 begint hier trouwens al rekening mee te houden, en om deze reden zou ik haar als historisch willen bestempelen. De begroting is niet historisch omdat zij een aantal ambitieuze zaken bevat, zoals de JBS, de jaarlijkse beleidsstrategie, of ABB, activity based budgetting oftewel activiteitsgestuurde begroting. Deze benaderingen bestaan al sinds de jaren zestig, maar heetten toen 'planning-, programming- en budgettingsysteem?. Als deze begroting historisch is, dan is het omdat zij de eerste is die de drempel van de 100 miljard euro overschrijdt, de eerste begroting in de geschiedenis met drie cijfers. Het heeft 43 jaar geduurd voor het zover was, maar het zal amper tien jaar duren en de begroting zal tot 200 miljard euro zijn gestegen. En dit zal betekenen dat er op een dag een Europese belasting moet worden ingevoerd.
Laten we blij zijn met deze begroting, de laatste gemakkelijke, de laatste eenvoudige begroting. Daarna zal de jacht op de belastingbetaler losbarsten, maar dan krijgen onze Britse vrienden tenminste iets terug voor de vossenjacht, die inmiddels verboden is.

Podestà (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik heb horen spreken over een nostalgische, rampzalige en historische begroting. Voor mij is dit gewoon een goede, evenwichtige begroting en ik dank de collega's Färm en Stenmarck voor hun verstandige aanpak.
Ik wilde uw aandacht, geachte collega's, vestigen op enkele ogenschijnlijk bijkomstige aspecten, die evenwel verband houden met het gebruik dat het Parlement maakt van zijn initiatiefrecht. Het Europees Parlement staat op het punt, met inachtneming van het Interinstitutioneel Akkoord en het Financieel Reglement, nieuwe initiatieven aan te nemen voor proefprojecten en voorbereidende acties, initiatieven die volgens mij heel nuttig zijn voor de bevordering van de Europese integratie.
Het eerste thema betreft de voorbereiding van de kleine en middelgrote ondernemingen op de uitbreiding. Dat zal mijns inziens een belangrijk signaal zijn en het bedrijfsleven, en met name het voor onze economie zo belangrijk weefsel van kleine bedrijven, sterker betrokken doen voelen bij de uitbreiding. Ik ben ervan overtuigd dat enkele concrete maatregelen veel meer zoden aan de dijk zetten dan alle publiciteitscampagnes bij elkaar.
Het tweede initiatief waarop ik wilde wijzen betreft het zogenaamde ENEA-programma. Dit programma voor mobiliteit van ouderen wil het succes evenaren van de ERASMUS- en SOCRATES-programma's. Dit is ook een heel origineel programma daar dit cultuur, sociaal beleid en gezondheid met elkaar verbindt. Met dit proefproject zal - als het wordt aangenomen - het Parlement de Commissie de gelegenheid bieden een echt programma op poten te zetten voor de bevordering van ontmoetingen tussen ouderen uit vijfentwintig verschillende landen.
Mijn laatste opmerking gaat over het initiatief op milieugebied. Met de financiering van herbebossingsmaatregelen en de oprichting van een zaaigoedbank kan men bijdragen aan de totstandkoming van de mechanismen voor schone ontwikkeling, zoals voorzien in het Protocol van Kyoto. Met dit project wil men op Europees niveau positieve acties voeren voor de CO2-vermindering in de lucht en tegelijkertijd een operationele structuur in het leven roepen voor de verzameling en bewaring van zaaigoed en planten, die anders als autochtone planten verloren zouden gaan, en voor het hergebruik daarvan met het oog op de milieuverbetering. Dit betekent evenwel ook werkgelegenheid, daar de landbouwactiviteiten zeer zeker omgeschakeld moeten worden en afgestemd op nieuwe problemen en doelstellingen.
De Commissie moet het Parlement zo spoedig mogelijk op de hoogte stellen van de initiatieven die zij van plan is te nemen om inhoud te geven aan de indicaties van de begrotingsautoriteit, mits dit alles natuurlijk op donderdag aanstaande en daarna in december wordt goedgekeurd.
Ik dank nogmaals de heren Färm en Stenmarck voor hun inzet en hoop dat de Commissie volhardt in haar bereidheid tot samenwerking, waar wij de afgelopen maanden zoveel profijt van hebben gehad.

Colom i Naval (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik heb gehoord dat verschillende collega's en ook de algemeen rapporteur commentaar hebben geleverd op de nog uitstaande betalingen, de zogenaamde RAL, vragen en voorstellen hebben geformuleerd aan de Commissie en zich hebben uitgesproken over mogelijke vereenvoudigingen. In dit verband zou ik uw aandacht willen vestigen op een vreemd verschijnsel: de uitvoering van de structuurfondsen - een van de meest omvangrijke begrotingsposten - scoort veel hoger in de arme landen van de Unie dan in de rijke lidstaten, hetgeen in alle opzichten tegenstrijdig is. Logischerwijs zou men verwachten dat de meest ontwikkelde landen garanties bieden voor een betere uitvoering en een beter beheer, maar uit de gegevens die zij ons voorleggen blijkt het tegengestelde. Wellicht moeten wij aan de Raad meer specifieke vragen stellen. Wij moeten ons hoeden voor vervlakking. Wij mogen er in onze beschouwingen niet van uitgaan dat iedereen gelijk is.
Ik voer hier niet alleen het woord op persoonlijke titel, maar ook als vaste rapporteur voor de financiële vooruitzichten. Daarom wil ik hier twee punten benadrukken. Ten eerste heb ik een vraag voor de Raad. Ofschoon deze instelling hier niet aanwezig is, hoop ik dat haar vertegenwoordigers de notulen zullen lezen. Ik wil graag weten of de Raad de overeenkomst van vorig jaar inzake de financiering van het programma voor omschakeling van de visserijvloot die vanouds in Marokkaanse wateren opereerde, denkt na te komen. Wegens het uitblijven van een akkoord met dat land hebben wij immers afgesproken om de getroffen vloot te herstructureren.
De begrotingsautoriteit van de Unie, namelijk de Raad en dit Parlement, hebben in december 2001 besloten om de ontbrekende 27 miljoen euro - en ik zeg dit met nadruk - 'uiterlijk in de begroting voor 2003' op te nemen. De Raad heeft de begrotingslijn die de Commissie te dien einde had opgenomen evenwel uit het begrotingsontwerp geschrapt. Ik vraag mij af wat hiervan de bedoeling is. Betekent dit dat de Raad voornemens is zijn verplichtingen aan zijn laars te lappen? Welke uitvlucht denkt hij uit zijn mouw te schudden? Dit is geen kwestie van wantrouwen, maar van ervaring. Ik draai reeds vele jaren mee in deze strijd.
De Begrotingscommissie komt met twee opties die overigens complementair kunnen zijn. Enerzijds stelt zij voor om de niet-gebruikte kredieten van rubriek 2 in november over te hevelen. Op 18 oktober bedroeg het aantal niet-vastgelegde kredieten 105 miljoen euro. Volgens de Commissie kunnen wij nu slechts over 9 miljoen beschikken. Ik verzoek haar alles in het werk te stellen om de voornoemde 105 miljoen euro vrij te maken. Hopelijk lukt dat. Zo niet, dan moet het flexibiliteitsinstrument zoals bedoeld in het Interinstitutioneel Akkoord voor het komende begrotingsjaar in werking worden gesteld. Dat is uiteraard niet erg orthodox, maar wel aanvaardbaar aangezien het akkoord zelf voorziet in een uitzonderingsmaatregel. Anderzijds hoop ik dat de Raad, zoals hij soms nog doet, zijn belofte gestand zal doen, zodat wij vóór december een overeenkomst kunnen bereiken.
Het tweede punt betreft de inperking van de traditionele beleidslijnen ten aanzien van derde landen. Dames en heren, in rubriek 4 worden wij voortdurend verzocht meer steun aan nieuwe landen te verlenen ten nadele van de vroegere steungerechtigden. Daarom is het van wezenlijk belang dat de Raad het totaalbedrag van deze rubriek in overweging neemt.

Jensen (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het graag over een aspect van de begroting hebben, namelijk de begroting voor de gedecentraliseerde bureaus, de zogenaamde agentschappen. Twee agentschappen kampen met het probleem dat zij gevestigd zijn in landen waar de inflatie hoger is dan het EU-gemiddelde, waardoor hun begroting uitgehold wordt en zij bijgevolg beperkt zijn in hun mogelijkheden om hun taken uit te voeren. Dit geldt voor het agentschap in Dublin, dat zich bezighoudt met de ontwikkeling van de sociale dialoog, onder andere in de kandidaat-landen, en voor het agentschap in Turijn dat instaat voor de ontwikkeling van beroepsopleidingen in de Balkan en in het kader van de MEDA- en TACIS-programma's. De Commissie houdt in haar begroting geen rekening met dit inflatieprobleem en voorzover ik weet worden momenteel meerdere nieuwe agentschappen opgericht die moeten instaan voor een goed administratief beheer. Zij zijn zeer verschillend van aard wat hun structuur en hun taken betreft en daarom hoop ik dat men in de toekomst bij de opmaak van de begroting meer rekening zal houden met de verschillende structuren en behoeften van de agentschappen.

Boudjenah (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil op mijn beurt graag mijn ongerustheid uitspreken over het lot dat in de begroting is toebedeeld aan de ontwikkelingshulp. De ijzeren hand regeert. Begrotingslijnen zijn geschrapt of ingeperkt en het lijkt mij dat een begroting die gebaseerd is op behoeften en verwachtingen nog lang niet binnen handbereik ligt. De verhoging van dit deel van de begroting is slechts een wassen neus, aangezien rekening dient te worden gehouden met de opname van de pretoetredingssteun voor Cyprus, Malta en vooral Turkije. Daarnaast voorspelt de algemene tendens die uit de cijfers blijkt, niet veel goeds voor de wil van de Unie haar verantwoordelijkheid jegens het Zuiden op zich te nemen.
Het is toch eigenaardig dat we ons ten doel stellen de armoede uit te roeien, terwijl tegelijkertijd minder geld beschikbaar wordt gesteld voor ontwikkelingshulp! De bezuinigingen zijn duidelijk: minder geld voor voedselhulp en minder geld voor Latijns-Amerika. Vooral voor de landen rond de Middellandse Zee en de Balkanlanden ziet het er somber uit, terwijl we nog niet eens rekening houden met mogelijke nieuwe bezuinigingen indien de financiering van de steun aan Afghanistan niet wordt gedekt door andere middelen. Er is toch niemand die gelooft dat er door deze zogenaamde verschuiving van middelen naar andere lijnen meer kredieten zullen komen en dat doeltreffender zal kunnen worden ingespeeld op de behoeften van de betreffende bevolkingsgroepen? Zonder een serieuze herziening van de financiële vooruitzichten blijft de druk op rubriek 4 ondraaglijk.
Na de afschaffing van de Raad Ontwikkelingssamenwerking, zou een dergelijke begroting een zeer slecht signaal afgeven. Nog een voorbeeld: de onderhandelingen aangaande de ondertekening van de economische partnerschapsovereenkomsten met onze ACS-partners zijn zojuist begonnen. Er werd de ACS-landen verzocht aanzienlijke aanpassingen door te voeren. Dit is een financiële last die niet door deze landen zelf kan worden gedragen, noch door het EOF, maar waarvoor extra middelen nodig zijn die de Europese Unie speciaal dient toe te kennen.
Tot slot wil ik het voorstel van mijn fractie steunen aangaande de instelling van een specifieke lijn voor hulp aan Palestina. Sommigen zijn van mening dat de projecten die daar door de Europese Unie worden gefinancierd stop gezet zouden moeten worden, indien deze keer op keer met de grond gelijk worden gemaakt. Alweer enkele maanden geleden schatte commissaris Patten de vernietiging van dergelijke infrastructuurwerken door het Israëlische leger op 20 miljoen euro. Toch dient de Unie nu juist niet toe te geven aan de wet van de sterkste en dient zij te handelen zoals het recht het vereist. Hierop heeft commissaris Patten juist gehamerd door op te roepen - ik citeer - "tot een serieuze en weloverwogen inspanning die nodig is om Palestina te hervormen en weder op te bouwen, als enige geschikte onderhandelingspartner in toekomstige vredesbesprekingen". Deze doelstelling dient dan in de politiek en de begroting zichtbaar te zijn.

Laschet (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij hebben tijdens het debat twee weken geleden reeds gesproken over een aantal punten waaraan de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid in de begroting 2003 veel belang hecht. Ik wil vandaag een aantal opmerkingen maken over de tekst die wij hebben aangenomen met het oog op de toekomstige samenwerking inzake het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid met de Raad.
De Begrotingscommissie heeft voorgesteld voor de verdere onderhandelingen met de Raad een interinstitutioneel mechanisme in te voeren door het Parlement meer te betrekken in het proces voordat de Raad besluiten over financiële toezeggingen op het gebied van het buitenlands beleid neemt. De afgelopen jaren werden wij immers steeds opnieuw geconfronteerd met het probleem dat de Raad - met name vanwege de crisissituaties in de jaren negentig - toezeggingen deed en dat het Parlement vervolgens allerlei noodgrepen moest toepassen en voor andere belangrijke onderdelen in het buitenlands beleid minder middelen ter beschikking kon stellen.
Wij willen derhalve dat er een mechanisme komt waarin de Raad het Parlement in de fase vooraf in het proces betrekt. Wij stellen daartoe in de eerste plaats voor dat het Parlement, waar nodig in vertrouwen, wordt geraadpleegd in de fase waarin mogelijke gemeenschappelijke acties worden bekeken. In de tweede plaats dringen wij erop aan dat het Parlement door de voorzitter of een vertegenwoordiger van de voorzitter van het Comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken wordt geïnformeerd over een mandaat en met name over de financiële gevolgen van een gemeenschappelijke actie. In de derde plaats moet er door de Commissie en het Parlement een gemeenschappelijk werkplan worden opgesteld waarin de zwaartepunten voor de komende periode worden vastgelegd.
Dit is een voorstel aan de Raad. Alleen als wij in deze kwestie tot een bevredigend resultaat komen, zullen wij in de tweede lezing onze goedkeuring geven aan de terbeschikkingstelling van middelen voor de politiemissie in Bosnië. De eerste tekenen zijn positief en mijns inziens is dat een zeer belangrijke stap in de richting van een toekomstige parlementaire controle op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.

Haug (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, de rapporteurs, de heren Färm en Stenmarck, hebben de grote lijnen van onze toekomstige begroting 2003 reeds uitgewerkt. De afgevaardigden die voor mij aan het woord zijn geweest, hebben aangegeven waar hun accenten liggen en nieuwe aspecten toegevoegd. Ik wil dat eveneens doen en een klein accent aanbrengen dat mevrouw Buitenweg ook heeft aangestipt. Mijn aandacht gaat met name uit naar de kleine en middelgrote ondernemingen, dat is overigens al lang zo, en dan met name naar de kleinste ondernemingen. We kunnen natuurlijk niet ieder begrotingsjaar opnieuw een andere prioriteit kiezen en daarom houd ik het hierbij.
Ik wil daarom een feit nogmaals naar voren brengen waarvan velen op de hoogte zijn, maar het kan geen kwaad u hieraan te herinneren: 99 procent van alle ondernemingen in Europa heeft minder dan vijftig werknemers in dienst. Ze bieden arbeidsplaatsen aan meer dan de helft van de werkenden en nemen ongeveer de helft van de totale omzet in de Europese Unie voor hun rekening. Gemiddeld zijn er in een onderneming vijf mensen werkzaam. Met name de kleine en middelgrote ondernemingen zijn zeer innovatief en gericht op groei. Zij spelen dus een doorslaggevende rol in de strijd om het creëren van meer arbeidsplaatsen en het verminderen van de werkloosheid. En dat is nu juist wat voor een sociaal-democraat telt!
Op Europees niveau doen wij al het een en ander om de concurrentiepositie van de KMO's te versterken. Denkt u hierbij maar aan het meerjarenprogramma voor ondernemingen en initiatieven van ondernemingen. We willen echter nog meer doen. Het project 'KMO's in grensgebieden? moet worden aangevuld door het project 'KMO's en uitbreiding?. Bovendien zijn wij - in ieder geval de sociaal-democraten - vast van plan een project op te zetten waarmee de KMO's worden ondersteund het concept 'sociale verantwoordelijkheid in ondernemingen - een bijdrage van ondernemingen aan duurzame ontwikkeling? daadwerkelijk ten uitvoer leggen. De voorstellen die tot dusver zijn gedaan, zijn met name gericht op de grote ondernemingen. Dat is ook niet verwonderlijk, aangezien zij een bijdrage hebben geleverd aan de uitwerking. Dat vinden wij ook zeker niet verkeerd, maar wij willen nu dat er ook richtsnoeren aan toe worden gevoegd voor de kleine en middelgrote ondernemingen. Wij zijn voorstanders van het pilotproject KMO's en sociale verantwoordelijkheid.

Mulder (ELDR).
Voorzitter, allereerst wil ik de twee rapporteurs complimenteren. Het is ieder jaar weer zo dat ik verbaasd ben over het vele werk dat ze moeten doen. Wat zijn mijn algemene opmerkingen over de begroting? Het is algemeen bekend, ook uit voorgaande jaren, dat ik er sterk aan vasthoud dat we datgene dat we hebben afgesproken ook zoveel mogelijk doen. Wij moeten dus vasthouden aan de financiële vooruitzichten. Ook dit jaar zijn er een aantal begrotingsposten die deze financiële vooruitzichten doorbreken. Dat is speciaal het geval in categorie 4. Ik denk dat we daar dit keer flexibel mee moeten omgaan. Wat de noodzakelijke uitgaven voor Afghanistan en voor het algemene gezondheidsfonds betreft, denk ik dat we een flexibiliteitsinstrument moeten gebruiken en daarover met de Raad moeten onderhandelen.
Een opmerking over de landbouwuitgaven kan ook nooit ontbreken als ik de begroting bespreek. Ik heb ook nu weer een groot aantal amendementen ingediend en ik hoop dat als zij door de plenaire worden aangenomen, de Raad ze zal willen overnemen. We hebben op het ogenblik een onderzoekscommissie mond- en klauwzeer. In die onderzoekscommissie worden een aantal aanbevelingen gedaan en daarover zult u later in het jaar kunnen stemmen, maar een aantal dingen zijn nu reeds duidelijk. Het is onacceptabel dat er in de toekomst nogmaals op grote schaal dieren worden afgeslacht zoals dat in het verleden het geval is geweest. Daarom heb ik amendementen ingediend om betere entstoffen te ontwikkelen, betere testmethoden te ontwikkelen, om het verschil te maken tussen besmette dieren en geënte dieren, enzovoorts. Ik vind ook dat landbouwproductie - en dat zegt iedereen trouwens - gericht moet zijn op kwaliteit. Maar dan moeten de burgers ook wel weten wat kwaliteit is. Het is nodig dat Europa een eigen kwaliteitssysteem ontwikkelt dat makkelijk herkenbaar is voor de klanten en daarvoor is er ook geld beschikbaar gesteld, als het goed is.
Wat tenslotte de kosten van de dierziektebestrijding betreft vind ik dat het niet acceptabel is dat wij ieder jaar een relatief gering bedrag op de begroting zetten terwijl ieder jaar weer blijkt dat als er ergens een werkelijke epidemie uitbreekt, dat miljarden kost. Ik denk dat het nodig is om Europese verzekeringsystemen te ontwikkelen.
Laatste opmerking, het is mij opgevallen dat de samenwerking tussen Raad, Commissie en Parlement tot nu toe goed verloopt. Ik hoop dat het ook in de toekomst zo blijft.

Heaton-Harris (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wilde, namens de Commissie begrotingscontrole, beide rapporteurs dankzeggen. Ik weet dat zij ontzettend veel werk hebben gehad aan hun verslagen. Ook bedank ik de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Terry Wynn, voor de manier waarop hij onlangs de stemming over een aantal zwaar beladen onderwerpen heeft afgehandeld. Het is goed al het werk zo snel gedaan te krijgen, dus ook aan hem een woord van dank.
Mijn commissie heeft zich hoofdzakelijk met vier gebieden beziggehouden. Het eerste daarvan was OLAF, het Europees Bureau voor fraudebestrijding. Ik geloof dat we een oplossing hebben gevonden voor het probleem dat geen van de fracties in het Parlement erin is geslaagd een geschikte formulering te vinden voor een amendement inzake de financiering van OLAF voor het komende jaar. We zijn echter nog niet helemaal gerust op de dialoog tussen de Commissie en OLAF binnen het begrotingsproces. Als ik realistisch ben, maak ik me vooral zorgen over de vragen die de Commissie gaat stellen over de onafhankelijkheid van OLAF; dat maakt in dit proces deel uit van de Commissie en wij kunnen de begroting ervan dienovereenkomstig wijzigen.
Het tweede gebied betrof de uitvoerrestituties, een onderwerp waarin mevrouw Mulder, die voor mij gesproken heeft, expert is, net als de heer Casaca, van de socialisten, en waar ik heel weinig over weet. Ik heb begrepen dat zij betrekkelijk tevreden zijn met de uitkomst van de door hen op dit punt ingediende amendementen.
Als derde gebied hebben wij gekeken naar de bescherming van de euro tegen vervalsing omdat we ons met het oog op de talrijke mogelijkheden tot vervalsing zorgen maakten om de waardering van de euro. Misschien hadden we er beter aan gedaan ons zorgen te maken om de bizarre opmerkingen van de voorzitter van de EU-Commissie en daarover een amendement in te dienen.
Als vierde en belangrijkste gebied ging het ons om de hervormingsagenda binnen de Commissie, een onderwerp waarover we echt bezorgd waren. In verband daarmee wil ik de aandacht van de leden van alle fracties vestigen op de amendementen op het verslag-Färm, met name die met betrekking tot de hervorming van de Commissie. De voormalige hoofdaccountant van de Commissie heeft ons gewezen op de noodzaak de computersystemen op een aantal punten te verbeteren, en ons af te vragen hoe wij ervoor kunnen zorgen dat het geld van de belastingbetaler, het geld van onze nationale overheden, correct wordt besteed als de ingezette computersystemen elkaar niet ondersteunen of niet de juiste cijfers verschaffen.
Wij zullen hier ongetwijfeld in latere besprekingen nog op terugkomen, maar dit waren de belangrijkste kwesties die de Commissie begrotingscontrole heeft aangeroerd.

Pittella (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte - en uitstekende - rapporteurs, een van de aspecten die in begrotingsdebatten telkens weer opduikt is de goede besteding. Dat geldt - en gold - niet alleen voor de structuurfondsen.
Wij hebben veel opmerkingen hierover gehoord. In bijna alle opmerkingen viel verontwaardiging te bespeuren maar werd niet echt iets voorgesteld. Toch hebben enkelen geprobeerd oplossingen aan te dragen. In een van die oplossingen was sprake van opneming in de reserve en dat voorstel werd zojuist nog eens herhaald. Mijns inziens is het medicijn erger dan de ziekte, en is vereenvoudiging de juiste weg.
Zoals reeds werd gezegd heeft commissaris Barnier veel werk op stapel gezet en daarbij ook het Parlement betrokken. Er zijn voorstellen gedaan. Als deze onmiddellijk ten uitvoer worden gelegd zullen wij in staat zijn de verliezen van structuurfondskredieten voor doelstelling 1-gebieden te beperken. Toch moeten wij meer doen. Wij moeten zorgen voor een vermindering van de bureaucratische rompslomp en de oneindige keten van benodigde documenten en controles doorbreken. Ook moeten wij verschillende kredieten kunnen samenvoegen. Die mogelijkheid is actueel geworden met de opname van ontwikkelingsmaatregelen en van doorslaggevend belang voor de uitbreiding. Een sterkere Unie is niet noodzakelijkerwijs een zwaardere Unie. Eenvoudige regels en de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel zullen ervoor zorgen dat de Europese begroting een handig beleids- en boekhoudingsinstrument wordt, een begroting die bevrijd is van de ballast van niet uitgegeven kredieten en die de Europese Unie vooral in staat zal stellen de afstand tot de burgers te verminderen en burgervriendelijker te worden.

Grönfeldt Bergman (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, zoals ik tijdens de vorige plenaire vergadering al heb gezegd, heeft de Economische en Monetaire Commissie de eerste lezing van het begrotingsvoorstel van de Commissie grotendeels toegejuicht.
Het is ook waar dat de commissie vindt dat de begroting van de Europese Unie voor het jaar 2003 aanzienlijk bescheidener is dan de afgelopen jaren. Dat komt zoals bekend uit de begroting van de Europese Unie gefinancierde voorlichtingscampagnes voor de totstandkoming van de gezamenlijk munteenheid nu achter ons liggen. Ik kom zo dadelijk terug op deze kwestie.
Onze parlementaire commissie heeft een zeer bescheiden aantal amendementen op de begroting voorgesteld en ik ben zeer teleurgesteld over het feit dat deze zo goed als allemaal zijn verworpen door de Begrotingscommissie. De eisen waren zoals gezegd zeer bescheiden en aanvaardbaar. Dat geldt met name voor het standpunt en het voorstel van de commissie met betrekking tot het PRINCE-programma en in het bijzonder subpost B5-3061: voorlichtingsacties met betrekking tot de gezamenlijke munteenheid.
Er bestond grote overeenstemming in de Economische en Monetaire Commissie over het feit dat voorlichtingsacties met name gericht moeten zijn op landen die de gezamenlijke munteenheid nog niet hebben ingevoerd en tot op zekere hoogte ook op de kandidaat-landen, die de munt ooit zullen invoeren. Het feit dat dit amendement is verworpen, is nog betreurenswaardiger als je bedenkt dat tenminste een, en wellicht meerdere, van de huidige lidstaten volgend jaar naar alle waarschijnlijkheid een referendum zullen houden over de gezamenlijke munteenheid. Met dit in het achterhoofd lijkt het logisch dat de financiële middelen worden gereserveerd voor deze landen, in plaats van dat ze worden uitgegeven aan voorlichtingsacties in landen die reeds zeer succesvol de gezamenlijke munteenheid hebben ingevoerd. Ik zie niet in welk nut voorlichtingsacties hebben in landen waar de euro al realiteit is en onderdeel van het dagelijks leven. Om Wim Duisenberg, president van de Europese Centrale Bank, te citeren: "Ik heb nog nooit meegemaakt dat de Europese Bank zijn product moeilijk kon slijten."
Ik deel deze mening en vind dat deze maatregelen zonder financiële steun van de Unie genomen kunnen worden door ieder land dat de euro al heeft ingevoerd.

Guy-Quint (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, Mevrouw de commissaris, geachte collega's, vlak voor de stemming over de eerste lezing van de begroting 2003 kan ik niet onder stoelen of banken steken dat ik hierover gemengde gevoelens heb. Wij zetten ons in om zo goed mogelijk om te gaan met de beperkingen van de communautaire begroting en om tot de best mogelijke oplossingen te komen. Dit gezegd hebbende kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat wij ons deze beperkingen zelf hebben opgelegd. De inmiddels regelmatige daling van de communautaire begroting als percentage van het BBP lijkt mij bijzonder zorgwekkend. Het lijkt er wederom op dat wij onszelf niet de middelen voor onze ambities willen geven.
De situatie van rubriek 4 is in dit opzicht symbolisch. In het kader van grote multinationale conferenties verplicht de Raad zich steun te verlenen aan allerlei zaken die volledig gerechtvaardigd zijn, zoals de wederopbouw van Afghanistan en campagnes ter bestrijding van aids. Als de Raad dan vervolgens weer terug is in Brussel lijkt hij ons niet te middelen te willen geven om zijn beloften te kunnen houden. Wij dienen de lidstaten te herinneren aan hun plicht tot coherentie en in het bijzonder aan onze ambities ten aanzien van de uitbreiding. Meer in het algemeen denk ik dat is gebleken dat het huidige systeem van de financiële vooruitzichten momenteel niet geschikt is om het hoofd te kunnen bieden aan de behoeften van Europa. Toch zou ik bij u niet de indruk willen wekken dat ons ontwerp van begroting niet deugt. Het lijkt mij daarentegen dat wij er op vele gebieden in geslaagd zijn vooruitgang te boeken en compromissen te sluiten die voor iedereen aanvaardbaar zijn.
Wat rubriek 1 betreft ben ik er verheugd over dat de wijzigingen die zijn voorgesteld door de Begrotingscommissie duidelijk onze wens weergeven om het gemeenschappelijke landbouwbeleid rechtvaardiger, juister en duurzamer te maken en de "ontwikkeling van het platteland" te benadrukken. De begroting dient in eerste instantie te beantwoorden aan de verwachtingen van de burgers. De amendementen die mijn fractie heeft voorgesteld aangaande de hoofdstukken "Beleid inzake voorlichting en kennisgeving" liggen in deze lijn en zijn essentieel voor de toekomst van Europa. Dit geldt tevens voor de steun aan het kleinbedrijf en de ambachtelijke sector. Zoals Jutta Haug heeft aangegeven in een van onze vele interventies dient dit een prioriteit te zijn. De werkgelegenheid hangt er vanaf. Deze kredieten kunnen niet jaar in jaar uit worden tegengehouden. Toch zou ik onze twee rapporteurs willen bedanken aangezien zij nieuwe methodes voor discussies over de begroting hebben ingevoerd voor een grotere transparantie. Dit alles is namelijk onmisbaar, als we de Europse burgers beter van de Europese beleidsvoering willen doordringen.

Rübig (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, allereerst wil ik de heer Stenmarck van harte danken. Hij is erin geslaagd ons voorstel voor een parlementaire vergadering van de WTO in de begroting te verankeren. Dat is geloof ik een historische daad. De Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie is er werkelijk trots op dat dit in ieder geval in de eerste lezing is gelukt.
Verder wil ik ook de heer Färm van harte danken namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Hij heeft immers rekening gehouden met de kleine en middelgrote ondernemingen, met name in de grensgebieden. Dit initiatief wordt volgens mij zeer positief ontvangen en zal voor de toekomst met name met betrekking tot de uitbreiding een zeer groot voordeel opleveren.
Er is naar mijn mening echter nog een probleem. De Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heeft het zesde kaderprogramma voor onderzoek unaniem goedgekeurd. Sinds hierover met de Commissie en de Raad overeenstemming is bereikt, hebben we echter een nieuw probleem. Enerzijds doet er zich bij Basel II een ontwikkeling voor die een groot gevaar vormt voor de kredietwaardigheid van kleine en middelgrote ondernemingen. Anderzijds staan wij aan de vooravond van de uitbreiding en zit de conjunctuur op dit moment tegen.
De heer Walter heeft de spijker op zijn kop geslagen: wij hebben evenwicht nodig, maar het evenwicht is op dit moment verstoord. Onze inkomsten vallen weg. De vraag is nu dus wat wij moeten doen om de belastinginkomsten te verhogen. Wij moeten voorkomen dat nog meer ondernemingen failliet gaan, want door de faillissementen dreigt de werkloosheid massaal toe nemen. Deze trend zou versterkt kunnen worden als wij ons niet op tijd voorbereiden op de invoering van Basel II. Zelf ben ik econoom, maar ik denk dat wij in het zesde kaderprogramma zeker de nadruk moeten leggen op onderzoek in het kader van Basel II - kredietwaardigheid voor kleine en middelgrote ondernemingen. Ik wil de heer Färm uitdrukkelijk verzoeken ons voorstel te ondersteunen, want wij hebben nieuwe instrumenten nodig om de stabiliteit van Europa te kunnen blijven garanderen - een stabiliteitspact voor de KMO's.

Titley (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid ben ik over het algemeen blij met het standpunt van de Begrotingscommissie inzake onze amendementen. Ik wil de heer Färm dankzeggen voor zijn hulp en ondersteuning. Het doet mij met name deugd dat wij hebben vastgehouden aan mijn amendementen over de veiligheid van onze EU-delegaties. Dat is volgens mij ontzettend belangrijk. Ik ben ook blij dat het ons is gelukt de kortingen op de begrotingslijn voor de mensenrechten en democratie terug te draaien.
Ik begrijp de opstelling van de rapporteur ten aanzien van Afghanistan. Ik wil mij er alleen van vergewissen dat het duidelijk is dat onze verplichting tot wederopbouw van Afghanistan in geen enkel opzicht wordt aangetast.
Anderzijds stelt het mij teleur dat mijn amendement over landmijnen niet is goedgekeurd - de 3,15 miljoen euro - omdat wij daarmee op het oorspronkelijk afgesproken bedrag zouden uitkomen. De bijdrage aan acties met betrekking tot antipersoneelmijnen was echt een maatregel van het Europees Parlement. Ik hoop dat straks bij de stemming dat bedrag weer op het oorspronkelijke niveau komt te liggen, want dat is wat we hadden voorgesteld. Ik ben teleurgesteld over de amendementen die inhouden dat 15 miljoen euro voor Palestina onder interessante voorwaarden in de reserve worden geplaatst. Ik hoop dat we al het geld voor Palestina op de begrotingslijn kunnen opnemen.

Pronk (PPE-DE).
Namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wil ik ook gaarne dank zeggen aan de rapporteurs, die zo hun best gedaan hebben om toch, met alle beperktheden, deze begroting tot een goed einde te brengen. Overigens hebben we gisteren een heel uitgebreid debat gehad over de 3 procent, en ik denk dat de heer Prodi alle landen eenvoudigweg zou moeten aanraden om gewoon het begrotingssyteem van de Europese Unie over te nemen, want als ze dat zouden doen zouden ze nooit meer tekorten hebben, dan zijn er altijd overschotten. Dat is het probleem waarmee wij zitten: het systeem is van die aard dat er altijd overschotten ontstaan. Landen kunnen dat eenvoudigweg overnemen maar zij hebben natuurlijk alleen een probleem dat aan bepaalde wensen niet voldaan kan worden. Het systeem is kei- en keihard en daar moeten we mee leven.
Ik vind dat er een aantal goede oplossingen getroffen zijn om er wat beter mee te leven dan in het verleden het geval was. We kunnen immers heel veel klagen over gebrek aan geld maar als je ziet wat er teruggaat naar de lidstaten dan is dat altijd een beetje vreemd. Daar moeten we toch iets aan doen. Dat is ook vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord en daar moet ook naar gekeken worden. We moeten gewoon beter kunnen omgaan met het geld dat we nu hebben en niet alles zo vastleggen.
We zijn tamelijk tevreden over de uitkomst en met name over het project over de mobiliteit van de ouderen, dat op instigatie van de heer Podestà ook in deze begroting is gekomen. Over één punt ben ik eigenlijk ontevreden en dat is de manier waarop stichtingen - en dan bedoel ik met name de stichting in Dublin - worden behandeld. Het is nu eenmaal zo dat als in een land de kosten sneller stijgen dan in de rest van de Unie, daar in de Gemeenschap een bepaalde regel voor is. Dan kan het niet dat de Begrotingscommissie, en vooral de verantwoordelijke in de Begrotingscommissie, daarover zegt: "o nee, daar trekken we ons helemaal niets van aan, we geven gewoon dat geld niet, ze moeten het zelf maar uit hun reserves zien te halen". Die reserves zijn er niet, dat is ook heel goed. Het gaat hier maar om iets kleins, ik wil er niet al te veel aandacht aan besteden, maar toch is het belangrijk dat we daar nog iets aan doen.

Howitt (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ook dit jaar hebben we weer de grootste moeite gehad met het strikte maximum voor rubriek 4. De behoeften worden immers alleen maar groter doordat de internationale situatie gaandeweg aan stabiliteit verliest en het accent binnen de EU-steun minder op de bestrijding van de armoede in ontwikkelingslanden wereldwijd is komen te liggen. Het hele Parlement - niet alleen de Commissie ontwikkelingssamenwerking - heeft echter duidelijk laten weten dat ontwikkeling in algemeen beleidsmatige zin prioriteit heeft binnen de EU-begroting van dit jaar, waarbij steun wordt verleend aan het Wereldfonds voor de strijd tegen hiv/aids, tuberculose en malaria.
Terwijl de Raad in zijn resolutie van mei zijn steun heeft toegezegd, en de Commissie heeft laten weten dat zij haar zetel in de bestuursraad van het GFATM wil behouden, zien we dat tegenover de bijdrage van 120 miljoen euro van vorig jaar, dit jaar een voorstel staat van niet meer dan 35 miljoen. Nee, het Parlement wil niet dat de Europese Unie het minst mogelijke biedt. Het beseft dat aids/hiv momenteel de grootste bedreiging is voor de mensheid, dat de Verenigde Naties verklaard hebben dat er wereldwijd minstens 7 miljard nodig is en dat er al voorstellen op tafel liggen voor een bedrag van 5 miljard.
Met het Wereldfonds is voor een doortastende nieuwe aanpak gekozen - snel, democratisch en verantwoord. De Europese Unie moet nu laten zien dat haar visie, verbeeldingskracht en betrokkenheid daar niet voor onder doen door de eigen financiële bijdrage te verhogen en echt leiderschap te tonen bij de aanpak van het probleem met de meest verwoestende gevolgen van onze tijd.

Goodwill (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat de Begrotingscommissie zo veel van de amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft overgenomen, met name begrotingslijn B7-524 - bijstand op nucleair gebied. Wij vragen om een gepast bedrag voor apparatuur voor de behandeling van kankerpatiënten in Wit-Rusland, dat nog altijd aanzienlijke gevolgen ondervindt van de kernramp in Tsjernobyl in het buurland Oekraïne. Niet minder dan 23 procent van het grondgebied van Wit-Rusland was besmet, en in de gebieden waar radioactief materiaal is neergekomen leven ongeveer twee miljoen mensen, waaronder een half miljoen kinderen. Het ziektecijfer is in de besmette gebieden dramatisch toegenomen. Zo is het aantal kinderen onder de achttien dat aan schildklierkanker lijdt, nu 50 maal zo hoog als vóór het ongeval. Onder de volwassen bevolking is dat aantal met een factor vijf toegenomen.
De meest effectieve methode om deze gezwellen te behandelen is de HDR-brachytherapie. Bij deze, op korte, maar krachtige bestraling gebaseerde methode worden gezonde organen en weefsels tijdens de behandeling van kwaadaardige cellen zo min mogelijk aan straling blootgesteld. Voor HDR-brachytherapie is geavanceerde apparatuur nodig en gezien de hoge aanschaf- en onderhoudskosten daarvan, is Wit-Rusland aangewezen op bijstand. Wij hechten zeer terecht aan de bevordering van de democratie en mensenrechten in Wit-Rusland, maar laat dat streven er ons toch vooral niet van weerhouden de kinderen van dat land de helpende hand toe te steken.

Miguélez Ramos (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur voor advies, mevrouw Figueiredo, heeft de Begrotingscommissie en de plenaire vergadering duidelijk meegedeeld dat dit ontwerp van algemene begroting voor 2003 de Commissie visserij zorgen baart.
Zoals u weet, kost het gemeenschappelijk visserijbeleid in zijn geheel de Europese Unie minder dan de kleinste gemeenschappelijke marktordeningen voor landbouwproducten. Zo trekt de Unie bijvoorbeeld minder financiële middelen uit voor de visserij dan voor katoen.
Ik herinner het Parlement eraan dat de Raad en het Parlement zich ertoe hebben verbonden tijdens het huidige begrotingsjaar 27 miljoen euro ter beschikking te stellen voor de herstructurering van de vloot die in Marokko opereerde. De betrokken vissers en reders hopen dat deze belofte wordt ingelost, ongeacht de gehanteerde begrotingstechniek of het toegepaste boekhoudkundig systeem.
Ofschoon er onvoldoende middelen voorhanden zijn om de begrotingslijnen voor sociaal overleg en kustvisserij op te trekken tot het door ons gewenste bedrag, zou de Commissie rekening moeten houden met de wens van dit Parlement om voor deze twee acties meer steun te verlenen.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, na de rapporteurs en de commissievoorzitter van harte te hebben gefeliciteerd met hun werk wil ik enkele opmerkingen maken over de vraagstukken van regionaal beleid en vervoer.
Helaas heb ik geen aangename dingen te vermelden. Wij stellen bij de trans-Europese netwerken vast dat er ondanks de door de Top van Essen aangegane verbintenissen maar weinig schot zit in de zaak. Er worden nauwelijks vorderingen gemaakt bij de prioritaire projecten en de Raad reageert daarop met een verdere middelenbesnoeiing. Daarom geven wij als leden van de Commissie regionaal beleid onze volledige steun aan de amendementen die tot doel hebben verbetering te brengen in de situatie. Ook de Begrotingscommissie heeft hier haar steun aan gegeven. Ten tweede moet ik zeggen dat wij uiterst ongerust zijn over de besteding van de structuurfondsenkredieten.
Wij zijn in 2000 heel langzaam van start gegaan en de verantwoordelijkheid daarvoor lag vooral bij de lidstaten. Deze situatie duurde ook in 2001 voort. Wij weten dat de Commissie probeert het een en ander te verbeteren en vooral de commissaris, de heer Barnier, heeft de laatste tijd zijn uiterste best gedaan. Hij heeft een mededeling gedaan en ontmoetingen gehad met ministers van lidstaten. De lidstaten moeten echter ook hun uiterste best doen. Er werd al gezegd - en ik ben het roerend met die opmerking eens - dat de situatie in de rijke landen acuter is dan in de arme landen. Daarom moeten wij alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de kredieten daadwerkelijk kunnen worden uitgegeven, en natuurlijk moet de Europese Commissie de situatie op de voet volgen, opdat een einde wordt gemaakt aan dit probleem. Als deze situatie namelijk voortduurt zullen wij naar ik vrees uiteindelijk veel structuurfondsengeld verliezen.

Ceyhun (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, in de begrotingsprocedure 2003 is voor het grootste deel rekening gehouden met de amendementen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken waarvoor ik rapporteur ben.
Helaas zijn drie amendementen van de commissie, die mijns inziens belangrijk waren, verworpen of gewijzigd. Ze zullen nu opnieuw ter stemming worden gebracht in het Parlement. Deze amendementen hebben ten eerste betrekking op de samenwerking met derde landen op het stuk van de migratie. Wij willen op dit gebied 5 miljoen euro extra ter beschikking stellen voor onze verplichtingen. Ik ben ervan overtuigd dat de situatie alleen verbeterd kan worden als er meer wordt samengewerkt. Dat betekent dat de Europese Unie daarvoor meer financiële middelen ter beschikking moet stellen.
Ten tweede wordt er gesproken over het Europees Vluchtelingenfonds. Daar hoef ik verder niet op in te gaan, omdat alles eigenlijk al bekend is. Het derde punt betreft de financiering van CELEX.
Sinds de aanslagen in de VS is de situatie veranderd. Desondanks hebben wij veel gedaan zonder daarvoor enorm veel meer uitgaven te verlangen. Daarom zijn onze voorstellen - de drie voornoemde punten - mijns inziens alledrie gerechtvaardigd. Ik wil u derhalve verzoeken ze aan te nemen.

Perry (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, om te weten wat iemand echt belangrijk vindt, moet je hem daar niet naar vragen, maar hoef je alleen zijn chequeboekje of overzicht van creditcardbetalingen maar door te nemen. Vanmiddag doen we dat in feite met het chequeboekje van de Commissie, en wat zien we dan? Er wordt 2,4 miljard euro uitgegeven aan olijven maar 240 miljoen aan Socrates, het EU-actieprogramma op onderwijsgebied. Als begrotingsrapporteur voor de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport moet ik wel opmerken dat wij aan onderwijs eentiende uitgeven van wat wij aan olijven uitgeven.
Op het punt van voorlichting over de uitbreiding heeft de Commissie 14 miljoen als voorstel in de begroting opgenomen - een mooi bedrag, zou je denken, ware het niet dat even verderop 16,5 miljoen wordt voorgesteld als subsidie voor de bijenteelt. Ik wil niets afdoen aan steun voor de bijenteelt, maar ik denk dat het Parlement het bedrag dat de EU-Commissie had toebedacht aan voorlichting over de uitbreiding terecht heeft verhoogd van 14 miljoen euro naar 21 miljoen euro.
Als de mensen in de kandidaat-landen en bestaande lidstaten de uitbreiding niet begrijpen, dan staat ons alleen maar een herhaling van de Ierse problemen te wachten. De Begrotingscommissie heeft ingestemd met het voorstel van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport om van de genoemde 21 miljoen euro één miljoen euro opzij te leggen voor de voorbereiding van EP-leden uit de kandidaat-landen. Vanmorgen hadden wij de president van Hongarije hier op bezoek, wat wel duidelijk maakt dat politici uit de kandidaat-landen ernaar uitzien om deel te hebben aan dit Parlement, maar om dat goed te kunnen doen, zullen zij moeten worden voorbereid.
Ik ben ook blij dat het ons is gelukt, ervan uitgaande dat deze begroting wordt goedgekeurd, om voor e-Learning opnieuw een bedrag van 17 miljoen euro op te nemen, in plaats van het door de Commissie voorgestelde bedrag van 9 miljoen euro.
Niet alleen onze budgettaire prioriteiten kloppen niet, ook het systeem deugt niet. Ik waardeer de steun die wij dit jaar hebben gekregen van de begrotingsrapporteur en van de Commissie, maar de Raad laat het vanmiddag afweten. De Raad heeft het ook laten afweten tijdens de besprekingen met de commissies die zich over de voorgestelde begroting hebben gebogen en zou zich echt moeten schamen voor deze opstelling.

De Voorzitter.
Ik ben het eens met de heer Perry en de andere sprekers die vanmiddag hebben aangegeven dat de Raad aanwezig moet zijn bij dit debat. Ik wil er namens het Parlement op aandringen dat de Raad aan dit debat deelneemt en naar onze standpunten luistert.

Wijkman (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn twee minuten spreektijd gebruiken om te zeggen dat ik blij ben met het feit dat door het zojuist ingediende voorstel het werk kan worden uitgebreid in verband met de preventie van de verspreiding van aan armoede gerelateerde ziektes, met name hiv/aids, malaria en tuberculose. Het is bekend dat deze ziektes niet alleen enorme problemen veroorzaken voor miljoenen mensen, maar ook dat jarenlange ontwikkelingswerk in een klap teniet wordt gedaan omdat zoveel mensen ziek zijn en sterven.
Begin jaren negentig waren er al prognoses, met name wat betreft de verspreiding van hiv, die erop wezen dat in sommige landen tot 25 % van de volwassen bevolking getroffen zou worden door deze ziekte. Deze voorspellingen werden echter weggewuifd. Het moet mij van het hart dat zowel de internationale gemeenschap, waaronder de donorlanden en de landen in het zuiden, deze problemen veel te licht hebben opgevat. De Commissie is tot voor kort ook in gebreke gebleven wat betreft het verlenen van steun. Door de nieuwe richtlijn die wij nu hebben over de hantering van deze kwesties, en met name door het verhogen van het begrotingsbedrag, hebben wij nu de mogelijkheid om op dit gebied veel meer verantwoordelijkheid te nemen.
Ik wil met name het belang onderstrepen van het feit dat wij voldoende financiële middelen ter beschikking stellen aan het Wereldfonds dat onlangs in het leven is geroepen, zodat de Europese Unie en Europa een grote en stabiele invloed hebben op deze werkzaamheden.

Smet (PPE-DE).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik zou willen beginnen met de de beide rapporteurs van de Begrotingscommissie en de leden van de Begrotingscommissie te danken voor het feit dat - en het is voor de eerste keer - de overgrote meerderheid van de amendementen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, door de Begrotingscommissie overgenomen zijn in dezelfde of in gewijzigde vorm. Die amendementen, mevrouw de commissaris, hadden betrekking op drie zaken.
De eerste groep amendementen sloeg op het geweld tegenover vrouwen in een heel aantal staten in de wereld. Ik denk aan genitale verminking, verkrachting, steniging van vrouwen, enzovoort. We hebben voor het eerst in de begroting ingeschreven dat de hulp die wij aan een aantal landen geven kan worden opgeschort als zij de vrouwenrechten niet eerbiedigen. Ik vind dit een goede zaak en ik dank de Begrotingscommissie. Dat is dus een eerste zaak die is aanvaard.
Een tweede zaak handelt over vrouwen en besluitvorming. In veel lidstaten is er enorm veel gebeurd op het gebied van de politieke besluitvorming van vrouwen. Maar vakbonden en werkgevers hebben zeer weinig gedaan om ook in hun organisaties de aanwezigheid van vrouwen te bevorderen. Dat is nochtans noodzakelijk want in een heel aantal lidstaten zijn zij praktisch wetgever geworden : als zij akkoorden sluiten, hebben die kracht van wet. Zij hebben dus een grote bevoegdheid gekregen maar zij hebben niet dezelfde inspanning geleverd als onze nationale parlementen en onze nationale politieke partijen om de vrouwen op de voorgrond te brengen. Ook dit amendement is aangenomen, en daarvoor dank aan de Begrotingscommissie. Wat niet aangenomen is - en daarvoor zal ik een beroep doen op de commissaris, mevrouw Diamantopoulou - is het amendement over een versoepeling van de normen voor de subsidiëring van projecten voor vrouwen. Op dit ogenblik zijn de normen zeer hoog. Veel vrouwenorganisaties kunnen er niet aan voldoen. Dat is het enige amendement dat niet is aangenomen. Maar in elk geval, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, dank u.

De Voorzitter.
Hartelijk dank voor deze bijdrage. As vrouw wil ik van de gelegenheid gebruikmaken en u danken voor al het werk dat u zo vele jaren in vrouwenkwesties heeft gestoken. Uw inspanningen hebben dit keer duidelijk resultaat opgeleverd.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 17.40 uur onderbroken en om 18.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is vraag nr. 38 van Raimon Obiols i Germà (H-0645/02):

Betreft: Voedselschaarste in de vluchtelingenkampen van Tindouf
Begin september hebben wij via verklaringen van Radhouane Nouicer, operations manager van de UNHCR voor Noord-Afrika en het Midden-Oosten, kennis genomen van de voedselschaarste waarmee de 155.000 Saharaanse vluchtelingen in de kampen van Tindouf worden geconfronteerd. Als er geen nieuwe voedselhulp wordt ontvangen, hebben de vluchtelingen in oktober volgens het Wereldvoedselprogramma (WVP) slechts de beschikking over 11% van de dagelijkse voedselbehoefte, ongeveer 231 kcal. per persoon, terwijl het standaardrantsoen meel, peulvruchten, bonen, plantaardige olie en andere producten in totaal 2100 kcal. per dag bedraagt.
De situatie van de kinderen is bijzonder ernstig, aangezien volgens gegevens van het UNHCR 35% chronisch ondervoed is en 13% aan rachitis lijdt.
Kan de Commissie ondanks de beperkte middelen waarover zij beschikt niettemin met spoed hulp verlenen om een einde te maken aan de dreigende voedselschaarste?
Van welke mechanismen kan de Commissie gebruik maken om nieuwe steun van de lidstaten aan het WVP te bevorderen?

Nielson
De strategie van ECHO is voor een belangrijk deel gericht op het schenken van aandacht aan vergeten rampen en dat is heel belangrijk. Dat is ook de reden dat we nog steeds hulp blijven verlenen aan de Saharaanse vluchtelingen. ECHO is de belangrijkste bron van hulp voor deze vluchtelingen. In de afgelopen drie jaar is de steun van ECHO aan de Saharaanse vluchtelingen praktisch verdubbeld van ongeveer 7,5 miljoen euro in 1999 naar 14,34 miljoen euro dit jaar.
Terwijl het Wereldvoedselprogramma voorziet in elementaire voedselhulp, is de hulp van ECHO gericht op aanvullende voedingsmiddelen om voor een gevarieerder voedselaanbod te zorgen. Aangezien het Wereldvoedselprogramma echter moeite had om de benodigde donoren te vinden om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen, heeft ECHO in 2001 besloten om een buffervoorraad van drie maanden aan basisvoedingsmiddelen aan te leggen, zoals granen, peulvruchten, olie en suiker, die het WVP kan gebruiken als de voedingsmiddelen van het WVP te laat aankomen om onder de vluchtelingen te verdelen. Voorwaarde is wel dat het Wereldvoedselprogramma de verplichting op zich neemt om deze buffervoorraden weer aan te vullen.
Deze regeling is van grote waarde gebleken. In de periode tot eind oktober 2002 is er dertien maal een beroep op deze buffervoorraad gedaan voor een totale hoeveelheid voedsel van 12.153 ton. Het probleem is dat tot nu toe slechts 5589 ton is aangevuld, waardoor de buffervoorraden op een zeer laag peil zijn, te weten 17,24% van de normale hoeveelheid.
Tegen deze achtergrond hebben het Wereldvoedselprogramma en de UNHCR begin september 2002 een gezamenlijke oproep voor meer internationale steun gedaan teneinde te kunnen voldoen aan de behoefte aan basisvoedingsmiddelen. Het is misschien waar dat het WVP in oktober slechts in 11% van de behoefte kon voorzien, maar daarbij moet worden aangetekend dat dit cijfer alleen betrekking heeft op verstrekkingen van het WVP en niet van andere donoren.
ECHO heeft geldelijke steun verleend voor 300 ton rijst, die in oktober is verstrekt, en verder is er een belangrijke bijdrage geleverd vanuit de buffervoorraad die ECHO aanhoudt en waardoor in oktober in de totale behoefte aan basisvoedingsmiddelen kon worden voorzien. Het is dus niet zo dat men in oktober slechts 11% heeft ontvangen. Zoals ik heb uitgelegd, is de situatie aanzienlijk beter.
Ik wil graag nog wat zeggen over het ECHO globaal plan voor deze vluchtelingen, dat dit jaar door de Commissie is aangenomen. Met dit plan, waarmee een bedrag van 14,34 miljoen euro is gemoeid, zouden de allerergste gevolgen van de crisis moeten worden beperkt. Het ECHO globaal plan voor 2002 heeft voor meer dan 80% betrekking op voedselhulp. In het kader van dit plan moet er in de komende weken nog meer dan 5000 ton aan basisvoedingsmiddelen worden verstrekt. Daarnaast zal er de komende maanden meer dan 3000 ton aan door ECHO gefinancierde aanvullende voedingsmiddelen worden verstrekt. Het WVP heeft ook aangekondigd dat het ruim 4000 ton basisvoedingsmiddelen zal sturen. Tot zover het goede nieuws. Er is echter nog steeds reden voor bezorgdheid, vooral ten aanzien van de voedselverstrekkingen van januari en februari, aangezien er in die periode mogelijk niet aan de totale voedingsmiddelenbehoefte kan worden voldaan.
Er is sprake van enige donormoeheid. Dit is de achtergrond. Ik heb in dit opzicht begrip voor de gestelde vraag. Daarom is ECHO ook op verschillende manieren bezig om de aandacht van de donoren op dit conflict en deze mensen te vestigen.

Obiols i Germà (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor de informatie die hij ons heeft verstrekt. Meer in het algemeen ben ik de Commissie, en met name ECHO, bijzonder erkentelijk voor de inspanningen die zij heeft geleverd om paal en perk te stellen aan deze vanuit humanitair oogpunt bijzonder verontrustende situatie. De hoge commissaris, de heer Ruud Lubbers, heeft zich in dit verband bediend van de term 'inacceptabel'. Ik voeg hieraan toe dat wij met een politiek perverse situatie te doen hebben.
Als de politieke verklaring van deze vanuit humanitair oogpunt onaanvaardbare situatie inhoudt dat de donoren het moe zijn om steun te verlenen, moeten wij concluderen dat sommige donoren het niet eens kunnen opbrengen een minimale bijdrage te leveren, want in vele gevallen is de verleende steun uitermate beperkt. Indien de verklaring elders ligt, is dat de perversie ten top. Er bestaan immers waardigere en vooral meer doeltreffende pressiemiddelen dan vrouwen en kinderen te doen lijden door hun het recht op voedselhulp te ontzeggen.
Om kort te gaan, mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor uw informatie en voor uw inzet.

Nielson
Ik heb nog één aanvullende opmerking. Morgen vindt er in Kopenhagen een conferentie over vergeten humanitaire crises plaats. Hieruit blijkt dat de Commissie zich er via het Bureau voor humanitaire hulp ECHO weloverwogen en systematisch op toelegt om een methodologie uit te werken om vast te stellen welke rampen kunnen worden omschreven als 'vergeten crises' - crises die zich buiten de aandacht van de media afspelen. Deze situatie valt in die categorie en daarom ben ik blij dat deze vraag is gesteld en dat ik de gelegenheid heb gehad om op deze vraag in te gaan en de problemen onder de aandacht te brengen. Dat maakt de dialoog met het Parlement waardevol en nuttig.

De Voorzitter.
Vraag nr. 39 van Lennart Sacrédeus (H-0630/02):

Betreft: Beschuldiging dat met EU-middelen terroristische acties in Palestina worden gefinancierd
De afgelopen jaren zijn er herhaaldelijk beschuldigingen geweest dat EU-middelen voor de Palestijnse autoriteit ter financiering van terroristische activiteiten zouden dienen.
In mei van dit jaar deed onder meer de Israëlische regering de Commissie een rapport toekomen waarin men meende te kunnen aantonen dat de Palestijnse autoriteit delen van de ontvangen EU-steun ter beschikking van terroristen of zelfs terroristische activiteiten zou stellen door bij voorbeeld de kosten van overheidspersoneel op te blazen.
Welke mogelijkheid heeft de Commissie eigenlijk om te controleren hoe de steun wordt gebruikt? Op welke wijze werd gebruik gemaakt van de informatie die men van de Israëlische regering ontving?

Patten
Er zijn verschillende beschuldigingen geuit over vermeend misbruik van EU-gelden door de Palestijnse autoriteit. Enige tijd geleden heeft een deel van de Israëlische regering een rapport opgesteld waaruit zou blijken dat president Arafat en de Palestijnse autoriteit middelen die zijn verstrekt door de Europese Unie, Noorwegen en andere landen aanwendt om aanhangers van terrorisme financieel te steunen of zelfs terroristische activiteiten te financieren.
Dit zijn zeer ernstige beschuldigingen. Ze zijn zorgvuldig door de Commissie onderzocht. Ik wil graag benadrukken, zoals ik ook op 19 juni ten overstaan van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de Begrotingscommissie heb gedaan, dat de Commissie op basis van de door de Israëlische regering verstrekte documenten geen aanwijzingen heeft dat er EU-middelen zijn aangewend voor andere doeleinden dan die welke zijn overeengekomen tussen de Europese Unie en de Palestijnse autoriteit.
De Commissie verstrekt 10 miljoen euro begrotingssteun per maand aan de Palestijnse autoriteit. Dit is 10% van de totale begroting van dit lichaam. De EU-steun heeft helpen voorkomen dat Palestijnse instellingen volledig lam zijn gelegd en dat daardoor een van de gesprekspartners in het vredesproces heeft moeten afhaken. Tegelijkertijd heeft deze steun ertoe geleid dat de nodige druk werd uitgeoefend en de nodige begeleiding werd gegeven om serieuze hervormingen te bewerkstelligen, met name op het gebied van de overheidsfinanciën. Ik wil u eraan herinneren dat de Europese Unie uiteindelijk begrotingssteun verleent om de gevolgen te verlichten van het besluit van de Israëlische regering om de overdracht van belastinggelden te bevriezen, een bedrag dat in de afgelopen jaren is opgelopen tot 680 miljoen dollar.
Voor het verlenen van begrotingssteun geldt een aantal voorwaarden met betrekking tot bestuurlijke en gerechtelijke hervormingen, financieel toezicht, enzovoort, die met enige regelmaat opnieuw worden bekeken en bekrachtigd. Op de besteding van de begrotingssteun wordt ter plaatse toezicht gehouden door de Commissie en het Internationaal Monetair Fonds, dat op maandelijkse basis rapporteert over economische en fiscale ontwikkelingen en informatie geeft over belastingontwikkelingen, de ontwikkeling van de werkgelegenheid, loonkosten en niet-loongerelateerde kosten, investeringsontwikkelingen, enzovoort. Het nut van onze begrotingssteun wordt in brede kring erkend, niet alleen door de Raad, maar ook door de internationale gemeenschap. De Verenigde Staten en de andere leden van het kwartet - de VN en de Russische Federatie - hebben opgemerkt welke vooruitgang er dankzij onze steun is geboekt bij het beheer van de financiële aangelegenheden van de Palestijnse autoriteit.
Tot de hervormingssuccessen, die grotendeels te danken zijn aan onze begrotingssteun, behoren de invoering van één centrale rekening voor de overheidsfinanciën, de samenvoeging van alle overheidsfinanciën van de Palestijnse autoriteit en de overgang naar een modern systeem van financieel beheer. De volgende stap is het opleggen van bezuinigingsmaatregelen, gevolgd door het terugdringen van schulden en tenslotte, zeer belangrijk, het aannemen of ten uitvoer leggen van fundamentele wetsbepalingen, zoals bepalingen met betrekking tot de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en grondrechtelijke bepalingen.
Een ander noemenswaardig punt is dat Israël in de afgelopen weken ruim 45 miljoen dollar heeft betaald aan het Palestijnse ministerie van Financiën. Dit is een kleine, maar toch positieve stap. Dit geld is overgemaakt naar dezelfde rekening als de begrotingssteun van de EU en valt onder dezelfde toezichtmechanismen van de EU en het IMF als die ik zojuist heb genoemd. Ik hoop dat de afgevaardigden zich hiervan rekenschap willen geven.
Israël erkent hiermee dat er vooruitgang is geboekt op financieel terrein en dat is in niet geringe mate te danken aan onze beleidsmatige financiële hulp en begrotingssteun. Israël moet uiteindelijk de overboeking van belastinggelden hervatten en ik ben in dat opzicht blij met de constructieve gesprekken die recentelijk zijn gevoerd tussen premier Sharon en president Bush.
Tot besluit merk ik op dat wij er vast van overtuigd zijn dat de financiële steun moet worden voortgezet. Als de begrotingssteun wordt opgeheven, zal dat leiden tot een ondermijning van de positie van de Palestijnse autoriteit, verdere chaos en een nog ernstigere humanitaire ramp. De Commissie zal erop blijven toezien hoe de begrotingssteun wordt aangewend en of dit in overeenstemming is met de eraan verbonden voorwaarden. We zullen, zoals altijd, alle beschuldigingen over het misbruik van gelden als een zaak van de hoogste prioriteit onderzoeken.

Sacrédeus (PPE-DE).
Ik wil commissaris Patten bedanken voor zijn antwoord en zijn betrokkenheid bij deze kwestie. Zodra de Israëlische regering met gegevens hierover komt, zullen wij als leden van het Europees Parlement deze kwestie natuurlijk tot op de bodem uitzoeken. Daarom wil ik de commissaris de volgende vragen stellen:
Heeft u het gevoel dat de betrekkingen met de Israëlische regering goed zijn en dat de regering van Israël vindt dat het rapport dat men aan de Commissie en het Europees Parlement heeft voorgelegd van de agenda gehaald kan worden? Of blijft Israël bij zijn beschuldigingen in het rapport?
Ook vraag ik mij af of u vindt of de financiële hulp van de Europese Unie aan het Midden-Oosten in het algemeen, en niet alleen in dit geval, voldoende wordt gecontroleerd?

Patten
Ik ben bang dat de informatie van de geachte afgevaardigde tegen de gewoonte in niet geheel accuraat is. Het is mij niet bekend dat de Israëlische regering volhoudt dat de gegevens waarmee zij eerder op de proppen is gekomen juist zijn, en als zij dit wel doet, begrijp ik niet goed waarom zij haar betalingen aan de Palestijnse autoriteit zou hebben hervat op dezelfde wijze waarop wij onze betalingen uitvoeren. Dat zou heel merkwaardig zijn.
Dit is een verhaal dat steeds weer de kop opsteekt, ook al worden er feiten naar voren gebracht waardoor het wordt weerlegd. Wat echter wel mag worden opgemerkt, is dat de andere leden van het kwartet - en daartoe behoren, zoals ik al zei, de Verenigde Staten en de Verenigde Naties - niet alleen onze handelwijze steunen, maar ook vinden dat wij een belangrijke rol hebben gespeeld als het gaat om het stimuleren van hervormingen, niet in de laatste plaats ten aanzien van het financiële beheer van de Palestijnse autoriteit.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, ik heb u bij diverse gelegenheden antwoord op deze vraag horen geven. Ik ken u nu al een jaar of twintig en ik weet dat u een man van eer bent, die terrorisme altijd heeft afgekeurd. Ik wil u graag twee vragen stellen: vindt u het niet frustrerend dat parlementsleden zich niet neerleggen bij wat u zegt wanneer u zo'n duidelijk en ondubbelzinnig antwoord geeft?
Ten tweede: vindt u ook niet dat onze steun aan Palestina er in feite toe bijdraagt dat de omstandigheden waaronder terrorisme gedijt worden uitgebannen?

Patten
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn eerste opmerking. Wie zou het niet frustrerend vinden? Hij weet dat ik ruimhartig van aard ben, dus misschien moet ik mezelf maar voorhouden dat het nu eenmaal bij het politieke leven hoort dat je mensen nog zo vaak de waarheid kunt vertellen, maar dat ze die liever niet willen horen. Het zou nuttig zijn als degenen die steeds met deze beschuldigingen komen af en toe eens hun neus lieten zien in het Parlement of bij de commissiebijeenkomsten waar ik de beschuldigingen heb weerlegd. Het zou ook schelen als zij zo nu en dan de kranten lazen en vernamen wat er over de hervormingen bij de Palestijnse autoriteit wordt gezegd en wat er in dat verband precies wordt gedaan. Maar ik heb zo'n idee dat er personen zijn die hun eigen stokpaardjes berijden en dat die weinig te maken hebben met feiten, maar vooral met vooroordelen en kwaadwillendheid.
Uw tweede vraag betrof de gevolgen voor de omstandigheden ter plaatse. De situatie ter plaatse is - daar valt weinig tegenin te brengen - zeer slecht. We hebben onlangs het verslag van de speciale gezant van de secretaris-generaal van de VN, Catherine Bertini, ontvangen, gevolgd door een uitgebreider onderzoeksrapport. In de Israëlische media is melding gemaakt van de opmerkingen die de Britse ambassadeur in Tel Aviv op persoonlijke titel heeft gemaakt. Ik geloof er niets van dat armoede, verloedering of hongersnood - omstandigheden die allemaal in zekere mate in Palestina hebben bestaan - op lange termijn gunstig zijn voor de veiligheid van Israël. Het is de vraag of de omstandigheden op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook er niet juist toe leiden dat het klimaat minder gematigd of extremistischer wordt. 
Ik hoop dat de opmerkingen van de heer Pérez gisteren tijdens de Associatieraad EU-Israël met betrekking tot de situatie ter plaatse tot enige verbetering zullen leiden. Ik hoop dat de verhoging van onze steun aan UNWRA de situatie zal helpen verbeteren en dat de Israëlische regering zal luisteren naar een aantal dingen die wij zeggen, bijvoorbeeld over het feit dat er momenteel 500 containers met voedselhulp van het Wereldvoedselprogramma in de haven van Ashdod worden vastgehouden. Wat heeft dat met de veiligheid van Israël te maken?
Ik ben het volledig eens met het standpunt dat Israël garanties moet hebben ten aanzien van zijn veiligheid, maar ik geloof niet dat dat kan worden bereikt door de Palestijnen het leven onmogelijk te maken.

De Voorzitter.
Ik wil u eraan herinneren dat er twee vragen mogen worden gesteld en daarbij hou ik de chronologische volgorde aan. Het woord is nu aan de heer Tannock.

Tannock (PPE-DE).
Als commissaris Patten of zijn medewerkers dit standpunt huldigen, waarom hebben zij zich dan zo krachtig verzet tegen het initiatief van mijzelf en leden van andere politieke fracties om handtekeningen in dit Parlement te verzamelen voor een voorstel tot het instellen van een commissie die onderzoek zou moeten doen naar deze zeer ernstige beschuldigingen? Als het waar is wat hij zegt, zou een dergelijke instantie zijn stelling staven, de lucht doen opklaren en een einde maken aan deze voortdurende beschuldigingen over de financiering van terroristische activiteiten van de PLO, maar ook, misschien veel verraderlijker, de financiering van rassenhaat en het hersenspoelen van jonge Palestijnen op scholen, waardoor de vijandigheid op lange termijn wordt bevorderd en mogelijk toekomstige plegers van zelfmoordaanslagen worden voortgebracht.

Patten
De geachte afgevaardigde heeft aan het eerste deel van zijn vraag beschuldigingen toegevoegd over Palestijnse schoolboeken die worden gefinancierd door de Europese Unie. We hebben er herhaaldelijk in dit Parlement en in de commissievergaderingen op gewezen dat deze beschuldigingen volkomen ongegrond zijn.
We hebben de parlementsleden de beschikking gegeven over het rapport dat is opgesteld door delegatieleiders in Jeruzalem, waarin nogmaals wordt uiteengezet hoezeer het om eenvoudige, duidelijke verzinsels gaat. Dus als de geachte afgevaardigde mij vraagt waarom ik geen voorstander ben van een commissie die onderzoek doet naar een stel vroegere verzinsels, wat denkt hij dan in vredesnaam dat ik zal zeggen?
Als we hiernaar een onderzoek zouden instellen - en ik denk niet eens dat daarvoor een meerderheid in het Parlement te vinden is - zou het net lijken alsof er een bepaalde grond voor deze beschuldigingen bestaat.
Bedenk bovendien eens wat voor gevolgen een dergelijk onderzoek zou hebben voor mijn medewerkers die cheques uitschrijven voor UNWRA of andere organisaties die verband houden met de Palestijnse autoriteit. Het gevolg zou zijn dat de steun aan de Palestijnse autoriteit, VN-organisaties en humanitaire organisaties door het psychologische effect zou teruglopen, en dat nog wel op een moment dat we voorbereidingen treffen voor de bijeenkomst van het het Comité voor hulpverlening aan de Palestijnen ad hoc begin december, waar de Europese Unie naar verwachting - en ik dank in dit verband de begrotingsautoriteit en mijn collega die begrotingszaken in zijn portefeuille heeft - het initiatief zal nemen tot het verstrekken van meer humanitaire steun aan de Palestijnen. Wie zullen dat van ons verwachten? Dat zijn de Amerikanen, de VN en de Israëli's - om nog maar te zwijgen van de rest van de internationale gemeenschap.
Daarom zeg ik tegen de geachte afgevaardigde - en ik weet zeker dat zijn vraag niet wordt ingegeven door boosaardige motieven - dat het van bijzonder weinig realiteitszin getuigt om te veronderstellen dat het voorstel om een onderzoek in te stellen ook maar enigszins in mijn belang is of in het belang van de humanitaire steun aan Palestina en het vinden van een politieke oplossing om ons van deze vete te verlossen. Een commissie die onderzoek doet naar dergelijke zaken kan ik missen als kiespijn!

De Voorzitter.
Vraag nr. 40 van José María Gil-Robles Gil-Delgado (H-0688/02):

Betreft: Russische Federatie - Uitwijzing van rooms-katholieke priesters
Het is bekend dat in het Sovjettijdperk veel rooms-katholieken vanuit de Baltische landen, Polen en Duitsland zijn verbannen naar het centrum van Rusland. De pastorale zorg voor deze gelovigen raakt in de problemen doordat onlangs vijf rooms-katholieke priesters zijn uitgewezen.
Zijn deze uitwijzingen door de Russische autoriteiten compatibel met de internationale verplichtingen van de Russische Federatie ten aanzien van de rechten van de mens en de godsdienstvrijheid?

Patten
In de dialoog over de mensenrechten die de Commissie met de Russische autoriteiten voert, propageren we actief het principe van godsdienstvrijheid. We delen volkomen de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde over de recente uitwijzingen van katholieke priesters en, zoals de geachte afgevaardigde ongetwijfeld weet, zijn ook vertegenwoordigers van andere christelijke gezindten hier recentelijk door getroffen. Deze gang van zaken valt niet te rijmen met de Russische toezeggingen met betrekking tot de mensenrechten. Tijdens de laatste Topontmoeting van de Europese Unie en Rusland in Moskou is een gezamenlijke verklaring afgelegd waarin als gemeenschappelijk doel wordt genoemd dat we de maatschappij willen versterken op basis van eerbied voor democratische beginselen en de mensenrechten.
De Commissie zal er bij de Russische autoriteiten op blijven hameren dat het effectieve partnerschap dat de Unie en Rusland nastreven gebaseerd moet zijn op een reeks fundamentele kernwaarden, waaronder een onvoorwaardelijke eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de vrijheid van godsdienst. In het kader van onze intensieve politieke dialoog met Rusland heeft de Europese Unie herhaaldelijk haar bezorgdheid geuit over de godsdienstvrijheid in Rusland. De Commissie blijft deze en andere mensenrechtenkwesties bij de Russische autoriteiten aan de orde stellen.
De bevordering van de mensenrechten in Rusland zal ook prioriteit blijven houden in het kader van het Europees initiatief voor de democratie en de mensenrechten. Zoals het Parlement ongetwijfeld weet, is Rusland een van de landen waarop dit programma zich toespitst.
Ik herhaal dat ik uw bezorgdheid over deze kwestie deel en dat ik stellig van mening ben dat we dit onderwerp bij de Russische autoriteiten moeten aankaarten wanneer de noodzaak zich voordoet.

Gil-Robles Gil-Delgado (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen aanvullende vraag. Ik wil de commissaris alleen maar bedanken voor zijn verklaringen. Bovendien wil ik hier duidelijk maken dat mijn vraag weliswaar handelde over rooms-katholieke priesters, maar in wezen op alle niet-orthodoxe christelijke geloofsovertuigingen van toepassing is, aangezien er in de orthodoxe kerk om zo te zeggen nog steeds een zekere traditie bestaat om een territoriaal monopolie in stand te houden dat onverenigbaar is met het recht op godsdienstvrijheid. Ik dank de commissaris nogmaals voor zijn uiteenzetting en wens hem veel succes toe met zijn inspanningen.

Patten
Zoals de geachte afgevaardigde en ik beiden hebben opgemerkt, zijn er ook andere kerken bij deze kwestie betrokken. Zo was er de zaak van een Zweedse protestantse dominee. Ook zijn er enkele protestante zendelingen uitgewezen en is vorig jaar de Moskouse afdeling van het Leger des Heils ontbonden.
Deze kwestie geeft aanleiding tot algemene ongerustheid. Als vertegenwoordigers van christelijke kerken op deze manier worden behandeld, moeten we ons ernstig zorgen maken.
Ik was dit jaar op Goede Vrijdag in de kathedraal van Sjanghai, waar de kruisiging werd herdacht door de bisschop van Sjanghai, die ongeveer twintig jaar van zijn leven in eenzame opsluiting in de gevangenis heeft doorgebracht, en ik ben mij bewust - zoals wij allemaal - van de buitengewone opofferingen die vertegenwoordigers van christelijke kerken zich getroosten in landen waar vrijheid van godsdienst helaas niet zo'n algemeen aanvaard goed is als in de Europese Unie.

De Voorzitter.
Met dit antwoord van commissaris Patten is het eerste deel van het vragenuur voor vragen aan de Commissie.
Tweede deel
Vragen aan commissaris Schreyer
De Voorzitter.
Vraag nr. 41 van Erik Meijer (H-0707/02):

Betreft: Voorbereiding, aanschaf en gebruik van een speciaal boekhoudsysteem voor de Europese Commissie
Kan de Commissie, in het licht van de gevallen beschreven in de schriftelijke vragen E-2557/02, E-2558/02 en E-2559/02, bevestigen dat zij rond 1995 voornemens was 4000 licenties te gebruiken van een speciaal voor haar door het Duitse softwarebedrijf SAP ontwikkeld product?
Kan de Commissie bevestigen dat zij uiteindelijk 700 licenties afnam en dat daarvan slechts 300 à 400 daadwerkelijk zijn benut?
Hoeveel licenties worden momenteel benut en waarvoor?

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft bij het geven van een opdracht aan het softwarebedrijf SAP nooit aan een aantal van 4000 gebruikers gedacht. In de openbare aanbesteding in 1994 werd ter oriëntatie een getal van 1053 mogelijke gebruikers genoemd.
Over uw tweede punt wil ik het volgende zeggen In aansluiting op de in het Publicatieblad aangekondigde aanbestedingsprocedure heeft de Commissie besloten - en met name de Sincom-Raad - met SAP een kadercontract voor de aankoop van licenties voor de SAP R/3 software ter waarde van 1,5 miljoen euro af te sluiten - dat was de prijs voor de opdracht inclusief de daaraan verbonden dienstverlening. Dit bedrag dekt het gebruik van de financiële en boekhoudmodule door 600 medewerkers die met name bij de directoraten-generaal Begroting en Financiële controle werkzaam zijn evenals het gebruik door een aantal medewerkers van de interne en externe controle-organen, zoals de Rekenkamer, en van de operationele directoraten-generaal.
Over uw derde punt wil ik dit zeggen: het werkelijke aantal gebruikers van de financiële en boekhoudsoftware van SAP is op dit moment 300.

Meijer (GUE/NGL).
Ik dank de commissaris voor haar antwoord. Mijn aanvullende vraag is: bent u van mening dat de Commissie alle mogelijkheden die waren voorbereid en waarvoor is betaald, ten volle heeft benut? Zo neen, waarom niet? Gaat u ze alsnog beter benutten, gezien het feit dat u een hoger aantal noemt dan uiteindelijk is aangewend?

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, het boekhoudsysteem SAP R/3 wordt zowel door de diensten voor de financiële controle als de boekhouding gebruikt. Ik ben evenwel graag bereid uw vraag schriftelijk uitvoeriger te beantwoorden.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dank u voor het antwoord op deze vraag. Ik zou graag willen weten hoe het systeem op de uitbreiding van de Europese Unie is afgestemd? Wat dit betreft worden er immers bijzondere eisen aan de boekhouding gesteld. Wij weten ook welke beschuldigingen er in de publieke opinie zijn geuit. Welke maatregelen zult u in de toekomst treffen om ervoor te zorgen dat met het huidige systeem ook na de uitbreiding gegarandeerd kan worden dat de boekhouding toekomstgericht is en dat de Europese belastingbetaler wordt ontzien?

Schreyer
Mijnheer de afgevaardigde, het boekhoudsysteem dat wij gebruiken, omvat niet alleen de SAP R/3 software. Voor diensten die middelen beheren wordt het Sincom-2-systeem gebruikt. Alle bureaus van de Commissie en alle instanties die middelen beheren zijn hierop aangesloten.
Met betrekking tot uw vraag over de uitbreiding wil ik het volgende zeggen. Het aantal aangesloten diensten zal nu niet onmiddellijk worden uitgebreid. Ook de pretoetredingshulp wordt met dit systeem beheerd. De voorbereidingen op de uitbreiding vereisen uiteraard dat de kandidaat-lidstaten en de nieuwe lidstaten bepaalde maatregelen treffen. In de centrale banken of de nationale schatkisten moeten immers rekeningen voor de Commissie worden geopend. Met betrekking tot de kwestie van de inzameling van de eigen middelen en het gebruik van de nationale schatkisten zijn er zeer intensieve voorbereidingen gaande tussen het directoraat-generaal Begroting en de desbetreffende kandidaat-lidstaten.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw Schreyer.
Vragen aan commissaris Vitorino
De Voorzitter.
Vraag nr. 42 van María Izquierdo Rojo (H-0654/02):

Betreft: Discriminatie op grond van seksuele geaardheid bij de verstrekking van visa
Op 27 juli 2002 vroegen de Spanjaard Juan Carlos Manteca Cendrero en de Argentijn Carlos Daniel Bettio bij het consulaat van Spanje in Buenos Aires (Argentinië) een aanvraag in voor visum op grond van gezinshereniging, opdat Daniel Bettio wettig in Spanje zou kunnen verblijven. Zij voegden bij hun aanvraag de vereiste documentatie en werden door het consulaat zelf op de hoogte gesteld van het feit dat in het verleden visa waren verstrekt aan personen in soortgelijke situatie, namelijk een stel van hetzelfde geslacht. Op 13 augustus 2002 ontvingen zij bericht van afwijzing van de visumaanvraag omdat niet zou zijn voldaan aan de voorwaarden gesteld in Koninklijk Besluit 864/2001. In de ruimte die was bestemd aan welke specifieke voorwaarde zij niet voldeden was vermeld "Afwijzende beschikking van de regerings- of arbeidsautoriteit".
De specifieke omstandigheden van dit geval doen het vermoeden rijzen dat sprake is van afwijzing van een visumaanvraag voor stellen van hetzelfde geslacht. Dit zou indruisen tegen het recht op gelijke behandeling. Tevens betekent dit een schending van de Spaanse grondwet en het Gemeenschapsrecht, in het bijzonder het Verdrag van Amsterdam, dat bepaalt dat er gelijke berechtiging moet zijn van personen, ongeacht geslacht of seksuele geaardheid. In verband met het bovenstaande zou ik de Commissie het volgende willen vragen: "Is het mogelijk om bij dergelijke aanwijzingen van seksuele discriminatie (afwijzing visumaanvraag van de heer Carlos Daniel Bettio) de bewijslast om te keren? Is de Commissie zich ervan bewust dat zich binnen de EU dergelijke vormen van discriminatie voordoen bij de verstrekking van visa? Welke maatregelen denkt zij te ondernemen om hier een einde aan te maken? Over welke middelen beschikken wij om ons hiertegen te weer te stellen?"

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw Izquierdo Rojo stelt het geval aan de orde van de afwijzing van een aanvraag voor een visum die is ingediend door een Argentijnse onderdaan wegens gezinshereniging in Spanje met diens Spaanse partner van hetzelfde geslacht. Deze afwijzing ziet zij als discriminatie op grond van seksuele geaardheid.
Gezinshereniging van burgers van de Unie die niet vallen onder het communautaire recht betreffende de vrijheid van verkeer en verblijf, zoals in onderhavig geval, is nog niet opgenomen in een communautair instrument en blijft vallen onder het nationale recht van iedere lidstaat. Iedere afwijzing voor de verlening van een verblijfsvisum dient te worden aangevochten bij de bevoegde nationale instanties. In artikel 63, lid 3, sub a) van het Verdrag wordt voorzien dat de Raad maatregelen aanneemt op het gebied van de voorwaarden voor toegang en verblijf, alsmede normen voor de procedures voor de afgifte door de lidstaten van visa en langdurige verblijfsvergunningen, ook met het oog op gezinshereniging.
De maatregelen voor gezinshereniging dienen te worden aangenomen overeenkomstig de verplichting tot bescherming van het gezinsleven en het verbod op discriminatie.
De Commissie heeft op verzoek van de Raad een bepaling geschrapt in de gewijzigde ontwerprichtlijn van de Raad met betrekking tot gezinshereniging. In deze bepaling werd de gezinshereniging voor gezinsleden van een burger van de Unie die inwoner is van een lidstaat waarvan hij onderdaan is en die zijn recht op vrij verkeer niet heeft uitgeoefend, gelijk gesteld aan de gezinshereniging voor de gezinsleden van een burger van de Unie die zijn recht op vrij verkeer wel heeft uitgeoefend. De situatie van deze personen zal dus later in een specifiek voorstel worden behandeld.
De op dit moment van kracht zijnde communautaire wetgeving op het gebied van vrijheid van verkeer en verblijf van burgers van de Unie en leden van hun familie voorziet in gezinshereniging voor de echtgenoot, maar niet voor de ongehuwde partner. Er dient rekening te worden gehouden met de snelle ontwikkeling van de gezinssamenstelling in onze maatschappij en de erkenning van de speciale juridische status van ongehuwde paren in bepaalde lidstaten, alsmede de noodzaak om waar mogelijk discriminatie van ongehuwde paren van de twee geslachten te voorkomen. Om deze redenen wordt in de ontwerprichtlijn met betrekking tot het recht van de burgers van de Unie en hun gezinsleden om zich onbelemmerd te kunnen verplaatsen en te verblijven op het grondgebied van de lidstaten, die op 23 mei 2001 is aangenomen door de Commissie, het recht op gezinshereniging uitgebreid naar ongehuwde partners indien de wetgeving van de ontvangende lidstaat de situatie van ongehuwde paren gelijkstelt aan die van gehuwde paren en met inachtneming van de voorwaarden waarin door deze wetgeving wordt voorzien.

Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de commissaris, de heer Vitorino, bijzonder erkentelijk voor het feit dat hij in de plenaire vergadering persoonlijk een mondeling antwoord op deze vraag formuleert. Het lijdt geen twijfel dat de Europese Unie op dit vlak baanbrekend werk verricht. Bewijs hiervan is dat het Europees Parlement vanochtend in dit halfrond een resolutie heeft aangenomen waarin aan homoseksuele vluchtelingen het recht op gezinshereniging met hun homoseksuele partner wordt toegekend. Mijnheer de commissaris, bent u van oordeel dat dit standpunt ook op het onderhavige geval van toepassing is?
De commissaris weet dat wij het hier over een actuele aanvraag hebben. Ik verzoek hem dan ook om een antwoord zodat wij weten wat wij moeten doen om een gunstig resultaat te behalen.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik heb gezegd in mijn schriftelijke antwoord hebben wij in het kader van de richtlijn betreffende de gezinshereniging de Raad een specifieke regel voorgesteld die van toepassing is op ongehuwde partners, met inbegrip van partners van hetzelfde geslacht. Op verzoek van de Raad hebben wij dit voorstel uit de richtlijn teruggetrokken, met het motief dat het beter zou zijn om het op te nemen in een specifiek juridisch instrument. Momenteel werken wij aan de voorbereiding van een dergelijk document.
Voor mevrouw Izquierdo Rojo wil ik niet onder stoelen of banken steken dat de schoen wringt bij de verscheidenheid aan wetgevingen in de vijftien lidstaten met betrekking tot de juridische erkenning van ongehuwde paren, in het bijzonder ongehuwde paren van hetzelfde geslacht. Het gaat erom evenwicht te zoeken tussen een niet-discriminatoire oplossing en respect voor het subsidiariteitsbeginsel. Wij zijn van mening dat discriminatie vermeden dient te worden in het geval van onderdanen van niet-EU-staten wanneer in de nationale wetgeving van de lidstaat ongehuwde paren, met inbegrip van ongehuwde paren van hetzelfde geslacht, vergelijkbare rechten hebben als gehuwde paren.

De Voorzitter.
Vraag nr. 43 van Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (H-0659/02):

Betreft: Aanpak van de pedofilie
De publieke opinie is sterk ontgoocheld door de lichte straffen die onlangs zijn opgelegd aan de personen die veroordeeld zijn voor hun betrokkenheid bij het grootste pedofilienetwerk in Frankrijk. Geen enkel van de bestaande programma's voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad of politiële en justitiële samenwerking heeft directe raakpunten met het probleem van de pedofilie. Zal de Commissie in het licht hiervan concrete initiatieven nemen voor een voorstel voor de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake de definitie van het delict, de strafbaarstelling ervan, de leeftijd en de opvang van de slachtoffers, alsook voor de voorbereiding van een programma voor de bestrijding van dit fenomeen?
Heeft de Europese Unie vergelijkende gegevens over de wetgevende en rechterlijke aanpak van dit schrijnend fenomeen in de diverse lidstaten? Denkt de Raad dat Europol en Eurojust over de passende middelen beschikken om dergelijke netwerken op te sporen en te bestrijden?

Vitorino
Zoals het Parlement weet, is de Commissie in december 2000 met een voorstel gekomen voor een kaderbesluit inzake de bestrijding van de seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Tot mijn genoegen kan ik u mededelen dat de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken op 14 oktober politieke overeenstemming heeft bereikt over het voorstel van de Commissie. Het kaderbesluit is tot nu toe een van de verst reikende instrumenten als het gaat om de onderlinge aanpassing van het strafrecht. In dit besluit worden verschillende vormen van de seksuele uitbuiting van kinderen aangepakt, zoals het dwingen tot prostitutie, pornografische handelingen en het misbruik van een opgebouwde vertrouwensrelatie. Ook kinderporno, al dan niet in elektronische vorm, valt eronder.
Wat de strafoplegging betreft heeft de Raad stappen ondernomen om een algemene aanpak van de onderlinge aanpassing van straffen te realiseren. Dit is ook de belangrijkste reden waarom het zo lang duurde voordat de Raad dit kaderbesluit heeft goedgekeurd. In het kaderbesluit is vastgelegd dat de strafmaat varieert van één tot drie jaar voor elementaire overtredingen en van vijf tot tien jaar voor delicten waarbij sprake is van verzwarende omstandigheden.
In het kaderbesluit wordt de leeftijd waarop men seksuele meerderjarigheid bereikt niet onderling aangepast. De Commissie is van mening dat dit, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel, moet worden overgelaten aan de lidstaten. De leeftijd waarop volgens de nationale wetgeving seksuele meerderjarigheid wordt bereikt dient echter wel als scheidslijn voor verschillende strafhoogten. Het is de bedoeling om uit te gaan van het principe dat naarmate het slachtoffer jonger is, er sprake is van een ernstigere overtreding.
Wat de financiële steun voor de bestrijding van pedofilie betreft is het STOP-programma een waardevol middel. Ook het DAPHNE-programma richt zich specifiek op pedofilie. De Commissie zal projecten op dit gebied blijven steunen via het nieuwe AGIS-programma, dat zich richt op handhaving van de wet en justitiële samenwerking.
Wat het laatste gedeelte van de vraag betreft kan de Commissie bevestigen dat zij over vergelijkende informatie beschikt met betrekking tot de wetgevende en juridische middelen om dit trieste fenomeen te bestrijden. Europol heeft een rapport over dit onderwerp opgesteld, waaruit blijkt dat deze organisatie zeer actief bezig is met de bestrijding van kinderporno. Europol is de laatste tijd betrokken geweest bij enkele succesvolle, grootschalige operaties. De Commissie is ervan overtuigd dat Eurojust, zodra deze instantie volledig operationeel is, de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van de bestrijding van de seksuele uitbuiting van kinderen zal stimuleren en verbeteren door het vergemakkelijken van wederzijdse rechtshulp en het uitvoeren van uitleveringsverzoeken.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw uitleg. Mijns inziens zijn alle collega's het ermee eens dat dit een cruciaal vraagstuk is en de overheid en de rechtbanken de kinderen die het slachtoffer hiervan zijn geworden, gewoonlijk weinig serieus bejegenen. Meestal hebben deze kinderen ook niet de moed om datgene wat zij ondergaan, in het openbaar aan te klagen. Daarom komen uiteindelijk maar heel weinig zaken voor de rechtbank en wordt slechts in een klein aantal zaken de kinderen recht gedaan.
Dit verschijnsel zal heel acuut worden met de toetreding, niet alleen omdat dan de grenzen worden geopend en de misdaad gemakkelijker spel zal krijgen, maar vooral ook omdat de oorzaak van dit verschijnsel gezocht moet worden in onder meer armoede en die armoede is niet zo gemakkelijk te bestrijden in de kandidaat-landen.
Bent u van plan specifieke maatregelen te nemen om de toetredingslanden op te nemen in de programma's voor bestrijding, samenwerking en opvang van de slachtoffers?

Vitorino
Ik deel uw standpunt dat we ten aanzien van de kandidaat-lidstaten prioriteit moeten geven aan dit soort maatregelen. Ik verzeker u dat in de laatste versie van het DAPHNE-programma en het STOP-programma al rekening is gehouden met de toezegging van kandidaat-lidstaten en dat zij al betrokken worden bij concrete activiteiten.
Ik wil u graag attenderen op het feit dat het kaderbesluit dat onlangs door de Raad is aangenomen deel zal uitmaken van het acquis. Dat betekent dat kandidaat-lidstaten dit nieuwe kaderbesluit met ingang van 1 januari 2004 zullen moeten opnemen in hun eigen nationale strafwetgeving.

Banotti (PPE-DE).
De commissaris zal met belangstelling vernemen dat ik vorige week de eer had een vergadering voor te zitten over het onderwerp kinderpornografie, die was georganiseerd door het International Centre for Missing and Exploited Children. Er werd een uitstekende voordracht gehouden door een functionaris van Europol, de heer Morgan, en ik kon ook tot mijn genoegen de overeenkomst aankondigen waarover, als ik me niet vergis, juist die dag in de pers was bericht.
Ik wil u echter vragen hoe het volgens u zal gaan met uitleveringsverzoeken wanneer materiaal bijvoorbeeld afkomstig is uit derde landen, waar mogelijk niet hetzelfde soort elementaire wetgeving bestaat.
In de tweede plaats wil ik u vragen wat onze houding moet zijn ten opzichte van dergelijk van buiten de Gemeenschap afkomstig materiaal, want in de toekomst zal de wetgeving hier en in de Verenigde Staten ongetwijfeld op die manier worden omzeild.

Vitorino
In deze voorstellen zijn speciale bepalingen opgenomen voor de aanpak van het probleem van pedofilie via Internet. We moeten waarborgen dat bij justitiële samenwerking, met name als het gaat om de wederzijdse rechtshulp tussen de EU en derde landen, rekening wordt gehouden met het feit dat voor een adequate strafvervolging harde, concrete bewijzen nodig zijn.
We kunnen het materiaal pas in beslag nemen zodra het het grondgebied van de lidstaten bereikt. Als bijvoorbeeld materiaal afkomstig is uit derde landen, moeten we gebruik maken van de communautaire samenwerkingsovereenkomsten inzake wederzijdse rechtshulp om de autoriteiten van die lidstaten te verzoeken op te treden tegen degenen die dergelijk materiaal produceren.
Ik wil hier graag nog aan toevoegen dat we in dit algemene kader optimaal gebruik moeten maken van het Verdrag van de Raad van Europa inzake cybercriminaliteit. Het is volkomen duidelijk dat het produceren van illegaal kinderpornografisch materiaal een criminele activiteit is. Daarom kan er zonder meer een beroep worden gedaan op dit Verdrag.

De Voorzitter.
Vraag nr. 44 van Ioannis Marinos (H-0664/02):

Betreft: Karakterisering van terroristen als 'politieke gevangenen'
In Griekenland is enkele weken geleden een aantal personen gearresteerd; de meeste van hen hebben bekend lid te zijn van de terroristische organisatie "17 November". De afgelopen dagen is in de Griekse pers en op de Griekse televisie evenwel melding gemaakt van het feit dat een aantal van deze gearresteerden en/of hun advocaten overwegen hun verklaringen te wijzigen. Door zich te beroepen op de status van 'politiek gevangene' en onder verwijzing naar vergelijkbare situaties in andere lidstaten van de EU zouden zij aldus proberen na 10 tot 12 jaar te worden vrijgelaten.
Weet de Commissie of in de democratieën van de EU wettelijke regels voor politieke gevangenen bestaan, in de wetenschap dat na de recente wijzigingen in de communautaire wetgeving terroristen harder worden aangepakt, ook in situaties waarin zij zich in verband met hun activiteiten (moorden, berovingen) beroepen op 'nobele' overwegingen?

Vitorino
Aan de Europese Unie liggen de beginselen van vrijheid, democratie, eerbied voor de mensenrechten en fundamentele vrijheden en gerechtigheid ten grondslag, beginselen die door alle lidstaten worden onderschreven. Ze zijn vastgelegd in artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en weergegeven in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De Commissie is derhalve niet op de hoogte van het bestaan van wettelijke regels voor politieke gevangenen in de democratieën van de Europese Unie, aangezien het hele begrip 'politieke gevangene?, dat wil zeggen iemand die louter vanwege politieke motieven of opvattingen gevangen zit of wordt vervolgd, in strijd is met de beginselen die aan de Unie ten grondslag liggen.
Wat betreft de uitlevering van onderdanen tussen lidstaten van de Europese Unie heeft het wederzijdse vertrouwen in de nationale rechtstelsels ertoe geleid dat de mogelijkheid om ten aanzien van terroristische vergrijpen een beroep te doen op politieke motieven is herzien.
In artikel 5, lid 1, van de Overeenkomst van 1996 betreffende uitlevering tussen de lidstaten van de Europese Unie, die een aanvulling vormt op het Europees Verdrag betreffende uitlevering van 13 december 1957, is bepaald dat geen enkel delict kan worden beschouwd als een politiek delict of als met een politiek delict samenhangend feit of als een feit ingegeven door politieke motieven. Onder deze bepaling vallen de terroristische vergrijpen waarop wordt gedoeld in het eerste en het tweede artikel van het Europees Verdrag ter bestrijding van terrorisme van 1977, waaraan alle lidstaten van de Unie deelnemen.
In het kaderbesluit van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel, dat binnenkort het oude uitleveringssysteem zal vervangen, wordt terrorisme tot de vergrijpen gerekend op grond waarvan uitlevering ingevolge een Europees aanhoudingsbevel mogelijk is, indien op dat vergrijp in de uitvaardigende lidstaat een vrijheidsstraf of een tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel staat met een maximum van tenminste drie jaar. De politieke aard van het vergrijp kan niet worden aangevoerd als reden om het bevel niet uit te voeren.
Tot slot is in het kaderbesluit van de Raad van 13 juni 2002 over de bestrijding van terrorisme een gemeenschappelijke definitie van terroristische vergrijpen vastgelegd. Er wordt een opsomming gegeven van ernstige misdrijven die als terroristische vergrijpen worden beschouwd, namelijk vergrijpen die worden gepleegd om de bevolking ernstig te intimideren en een regering of een internationale organisatie onder zware druk te zetten om iets te doen of om van bepaald handelen af te zien, of om de fundamentele politieke, constitutionele, economische of sociale structuur van een land of internationale organisatie ernstig te ontwrichten of te vernietigen. In deze definitie is een verwijzing naar ideologische motieven derhalve irrelevant, zowel als het gaat om het vaststellen van een terroristisch vergrijp als om het vermijden van een dergelijke vaststelling.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Ik zal mijn collega, die vandaag onmogelijk aanwezig kon zijn om dit met u te bespreken, duidelijk maken dat iemand die een strafbaar feit begaat geen genade mag verwachten op grond van ideologische overwegingen, zoals mijn collega dat tussen aanhalingstekens noemt.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, de terreurbestrijding is op dit moment wel het belangrijkste doel ter wereld. Daarom zou ik graag willen weten welke maatregelen de Commissie in het licht van deze recente ontwikkelingen denkt te nemen op het gebied van het gerechtelijk systeem.

Vitorino
In de eerste plaats denk ik dat wij onze belangrijke verrichtingen van na 11 september 2001 moeten voortzetten, met name de inbedding van het kaderbesluit over de bestrijding van terrorisme en van het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel in de nationale wetgevingen.
In de tweede plaats wil ik graag de rol benadrukken van politiële samenwerking en de uitwisseling van informatie tussen inlichtingendiensten over terroristische activiteiten, met name op basis van de informatie van de antiterreureenheid van Europol en het speciale team van antiterreurmagistraten binnen Eurojust.
Nieuwe initiatieven hebben vooral betrekking op een voortzetting van de onderhandelingen met de Verenigde Staten over een overeenkomst inzake wederzijdse rechtshulp, met inbegrip van uitlevering, en het sluiten van een overeenkomst over de uitwisseling van informatie tussen Europol en de instanties ten behoeve van de wetshandhaving in de Verenigde Staten.
Wat de wetgevingsinitiatieven voor het jaar 2003 betreft geven we prioriteit aan de aanpak van de financiering van het terrorisme, maar het is nog te vroeg om bekend te maken welke concrete initiatieven we volgend jaar aan het Parlement en de Raad zullen voorleggen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Vitorino. Wij behandelen nu op volgorde alle vragen totdat het 19.30 uur is.
Vragen aan commissaris Byrne
De Voorzitter.
Vraag nr. 45 van Richard Corbett (H-0613/02):

Betreft: Veemarkten
Is de Commissie, gezien de toenemende bezorgdheid bij het publiek over de behandeling van dieren op veemarkten en in slachthuizen, thans bereid in overweging te nemen een voorstel in te dienen voor een richtlijn tot vaststelling van minimumnormen voor de bescherming van dieren op veemarkten?

Byrne
Zoals de geachte afgevaardigde terecht heeft opgemerkt, is er toenemende bezorgdheid over de behandeling van dieren op veemarkten. De Commissie is van plan zich over deze kwestie te buigen wanneer zij, nog voor het einde van dit jaar, met een nieuw wetgevingsvoorstel komt over de bescherming van dieren tijdens transport.
De Commissie maakt hierbij dankbaar gebruik van de praktische ervaring en wetenschappelijke kennis waarover we tegenwoordig beschikken. Doel van de Commissie is met name om ervoor te zorgen dat de lidstaten erop toezien dat er tijdens veemarkten in voldoende mate rekening wordt gehouden met het welzijn van de dieren. De wreedheden of verwaarlozing die op sommige markten worden geconstateerd zijn het gevolg van onwetendheid van de handelaren en gebrekkig toezicht door de bevoegde autoriteiten. Daarom is de Commissie van mening dat het personeel dat met dieren op veemarkten omgaat beter moet worden opgeleid.
De Commissie vindt ook dat de veehandelaren er zelf primair verantwoordelijk voor moeten zijn dat de voorschriften betreffende het welzijn van dieren worden eerbiedigd, zoals dat ook geldt voor de voorschriften betreffende de gezondheid van dieren. Men dient echter niet uit het oog te verliezen dat de dagelijkse handhaving de verantwoordelijkheid is van de lidstaten. Met de nationale bepalingen zoals die nu bestaan zijn er al aanzienlijke verbeteringen mogelijk.
Het is niet de taak van de Commissie om toezicht te houden op de gang van zaken op veemarkten, maar om erop toe te zien dat de lidstaten zich houden aan de EU-bepalingen die in dit verband gelden.

Corbett (PSE).
Ik wil de commissaris graag bedanken voor zijn antwoord en hem aansporen om bij het voorbereiden van de ontwerpwetgeving te onderzoeken of het mogelijk is om veemarkten geleidelijk aan te laten verdwijnen. Ik meen dat veemarkten in sommige landen vrijwel niet meer bestaan. Het gaat immers niet alleen om het welzijn van dieren, maar ook om de verspreiding van ziekten. Misschien zijn dergelijke markten in de moderne tijd niet meer de beste manier om vee te verhandelen.
Als de Commissie tot de slotsom komt dat ze moeten blijven bestaan, dan moeten ze aan goede voorschriften worden onderworpen. Ik ben blij met de woorden van de commissaris, maar vindt hij ook niet dat het niet alleen gaat om het vervoer van dieren die tot op zekere hoogte onder de bestaande richtlijn vallen, maar om de bescherming van alle dieren op veemarkten?

Byrne
Wat het eerste deel van uw aanvullende vraag betreft, of veemarkten op termijn wellicht geheel afgeschaft moeten worden, is het zo, dat dergelijke markten voor bepaalde veesoorten een absoluut noodzakelijk verkoopkanaal vormen. Er bestaan diepgewortelde tradities voor het op deze wijze verhandelen van dieren. Aan de markten liggen historische en sociaal-economische redenen ten grondslag die niet zomaar met een verbod terzijde kunnen worden geschoven.
Ik ben het er echter mee eens dat we dit thema in het kader van communautaire wetgeving in samenhang bekijken met de wetgeving op het gebied van dierenvervoer waaraan momenteel wordt gewerkt. Ik stem er volledig mee in dat dit niet alleen van belang is voor dieren die worden vervoerd, maar voor alle dieren. Niettemin houden we ons specifiek in het kader van genoemde wetgeving bezig met deze kwestie. Zoals ik eerder stelde, dient er te worden gezorgd voor adequate opleiding van personeel dat met dieren in aanraking komt, niet alleen bij het vervoer maar in het algemeen. Dat is een van de doelstellingen die in de thans in voorbereiding zijnde wetgeving aan de orde zullen komen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 46 van Philip Bushill-Matthews (H-0633/02):

Betreft: Voedselveiligheid
Kan de Commissie aangeven welke onmiddellijke maatregelen zij voorstelt ter oplossing van de steeds terugkerende problemen met het niet-verwijderen van ruggenmerg uit vlees dat door abattoirs in Duitsland en Frankrijk wordt verwerkt, en welke resultaten zij van deze maatregelen verwacht?

Byrne
De Commissie hecht grote waarde aan het op de juiste wijze verwijderen van specifiek risicomateriaal, aangezien het een van de belangrijkste manieren is waarop de gezondheid van consumenten kan worden beschermd tegen het risico van besmetting met BSE. Niet alleen gaat het hier om een onaanvaardbare bedreiging van de gezondheid, maar dergelijke incidenten ondermijnen ook het consumentenvertrouwen in de doeltreffendheid van EU-maatregelen met betrekking tot BSE.
Krachtens verordening 999/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 houdende vaststelling van voorschriften inzake preventie, bestrijding en uitroeiing van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën dient gespecificeerd risicomateriaal te worden verwijderd in een slachthuis of, wanneer het gaat om de wervelkolom van runderen, in een uitsnijderij. Karkassen, halve karkassen en voor- en achtervoeten die afgezien van de wervelkolom geen gespecificeerd risicomateriaal bevatten, mogen naar een andere lidstaat worden gezonden. In dat geval moet de wervelkolom door een uitsnijderij in de lidstaat van bestemming worden verwijderd. Er is melding gemaakt van tekortkomingen bij de verwijdering van gespecificeerd risicomateriaal, met name ruggenmerg, voor karkassen die zijn geproduceerd in verschillende lidstaten: Duitsland, Spanje, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Oostenrijk, België, Denemarken, Ierland en Italië.
De Commissie heeft de lidstaten meermalen herinnerd aan het belang van een adequate tenuitvoerlegging van de procedure voor het verwijderen van gespecificeerd risicomateriaal. In geval van recidive heeft de Commissie verzocht om harde maatregelen, zoals het opschorten van de vergunningen van de verantwoordelijke uitsnijderijen of het treffen van corrigerende maatregelen. De Commissie heeft daarbij gevraagd op de hoogte te worden gesteld van de genomen corrigerende maatregelen.
Bij latere inspecties die door het Voedsel- en Veterinair Bureau op het gebied van BSE en met BSE verband houdende zaken in de lidstaten zijn uitgevoerd, is de verwijdering van gespecificeerd risicomateriaal toereikend bevonden. Er zijn slechts kleine tekortkomingen geconstateerd, die voornamelijk te maken hadden met technische en operationele problemen. Voorts financiert de Commissie een onderzoeksproject waarbij wordt gezocht naar effectievere alternatieven voor verwijdering van het ruggenmerg. Dit project verkeert in een eindstadium.
De Commissie houdt de situatie nauwlettend in de gaten en zal alle lidstaten indien nodig herinneren aan de verplichting het ruggenmerg van meer dan twaalf maanden oude runderen te verwijderen. De tenuitvoerlegging van de door de lidstaten gemelde corrigerende maatregelen ter verbetering van de situatie zal door het Voedsel- en Veterinair Bureau verder worden beoordeeld.
Tot slot zij erop gewezen dat de wervelkolom thans in alle lidstaten als gespecificeerd risicomateriaal is gedefinieerd in kadavers van runderen van meer dan twaalf maanden oud, behalve in Portugal en het Verenigd Koninkrijk. Alle resten van het ruggenmerg in de wervelkolom zouden dan ook op de plaats van bestemming vóór verkoop aan de consument reeds automatisch moeten zijn verwijderd als gespecificeerd risicomateriaal.

Bushill-Matthews (PPE-DE).
Commissaris, met belangstelling neem ik kennis van uw opmerkingen. Het doet me deugd te horen dat de Commissie dit probleem serieus neemt, maar uw rol lijkt zich er in mijn ogen toe te beperken de lidstaten aan de regels te herinneren, hen om harde maatregelen te verzoeken en te vragen op de hoogte te worden gesteld. Met alle respect, is dat naar uw mening toereikend of denkt u dat de Europese bevolking dat toereikend vindt? Het gaat immers om problemen die zich blijven voordoen.
Sinds ik deze vraag amper enkele weken geleden heb ingediend, zijn we in het Verenigd Koninkrijk op een geval gestuit waarbij Duitsland de regels opnieuw met voeten heeft getreden door voor niet minder dan de dertiende keer vlees met verboden ruggenmerg naar het Verenigd Koninkrijk te zenden. Heeft de Commissie niet de bevoegdheden om méér te doen dan enkel om iets te verzoeken of aan iets te herinneren? Als zij die thans niet heeft, zou zij die dan niet moeten krijgen? Hoe lang gaat de Commissie nog door met verzoeken en in herinnering brengen voordat iemand actie onderneemt?

Byrne
Deze kwestie is op de voet gevolgd en uit de voorlopige resultaten van 2002 blijkt dat de door de lidstaten getroffen maatregelen hebben geleid tot een daling van het aantal overtredingen waarbij het ruggenmerg niet volledig was verwijderd. Uiteraard zal de Commissie de situatie nauwlettend in het oog blijven houden. Indien de problemen aanhouden, dan zal de kwestie op de agenda van het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid worden gezet om te benadrukken hoe belangrijk de correcte verwijdering van specifiek afvalmateriaal, ofwel ruggenmerg, in abattoirs is. Ook kan zo worden aangedrongen op strenge corrigerende maatregelen.
Ik heb hierover in een aantal lidstaten rechtstreeks met de bevoegde ministers gesproken, met als resultaat dat vergunningen voor slachthuizen in twee lidstaten voor een bepaalde tijd zijn opgeschort. Dit zijn strenge sancties, die op verzoek van de Commissie kunnen worden ingesteld en ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd. In dat opzicht ben ik van mening dat dergelijke aan voedselverwerkende bedrijven opgelegde strafmaatregelen een positieve uitwerking hebben op de kwaliteitsnormen. Uiteindelijk is er altijd de optie om een inbreukprocedure in gang te zetten, maar in deze omstandigheden lijkt het me niet de meest doeltreffende manier om inachtneming van de regelgeving af te dwingen, gezien de tijd die het zal vergen om daadwerkelijk tot gerechtelijke vervolging te komen.
Tot slot werk ik, zoals u waarschijnlijk weet, momenteel aan wetgeving inzake controle op voedsel en veevoer, waarin financiële sancties worden voorzien indien de wetgeving niet wordt nageleefd. Het ontwerp wordt hopelijk in de zeer nabije toekomst aan de Commissie voorgelegd en als de nieuwe wetgeving wordt aangenomen, zal deze worden bekendgemaakt en te zijner tijd in het Parlement nader worden besproken.

De Voorzitter.
Vraag nr. 47 van Mary Elizabeth Banotti (H-0639/02):

Betreft: Diabetes
Naar schatting zullen tegen 2010 dertig miljoen mensen aan diabetes lijden. Wat denkt de Commissie tegen deze katastrofale toename van diabetes te doen? Heeft de Commissie voorstellen om middels enigerlei actie op onderzoeksgebied of door informatiecampagnes dit probleem aan te vatten?

Byrne
De Commissie erkent dat diabetes een chronische aandoening is die een grote beproeving vormt voor de volksgezondheid in de Gemeenschap. De oorzaken van de ziekte staan nauw in verband met gezondheidsdeterminanten als het voedselpatroon, zwaarlijvigheid en fysieke activiteit. Tussen deze factoren bestaat een duidelijke samenhang. Een benadering waarbij zij los van elkaar worden gezien, heeft dan ook weinig kans van slagen.
In het Verdrag is de bevoegdheid van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid beperkt tot de bepaling dat bij het optreden van de Gemeenschap de verantwoordelijkheden van de lidstaten voor de organisatie en verstrekking van gezondheidsdiensten en geneeskundige verzorging volledig moeten worden geëerbiedigd. Met betrekking tot diabetes waren de werkzaamheden van de Commissie dan ook gericht op het bevorderen van samenwerking tussen lidstaten middels volksgezondheidsprogramma's. Met deze programma's heeft de Commissie de ontwikkeling van beleid en maatregelen gestimuleerd die verband houden met de bepalende factoren van diabetes type 2, namelijk voeding, overgewicht en lichaamsbeweging.
In het nieuwe volksgezondheidsprogramma, dat op 1 januari 2003 in werking treedt, gaat de aandacht uit naar verbetering van de gegevensverzameling over belangrijke gezondheidsindicatoren zoals ziekte- en sterftecijfers in relatie met voeding. Tevens ligt de nadruk op het uitstippelen van gemeenschappelijke strategieën met betrekking tot gezondheidsfactoren als voeding.
In de lopende gezondheidsbevorderings-, gezondheidsmonitoring- en kankerprogramma's wordt concrete steun geboden aan diverse initiatieven op het gebied van diëten, voeding, overgewicht en fysieke activiteit. Hierbij valt onder meer te denken aan de steun voor conferenties, zoals de tijdens het Franse en Deense voorzitterschap gehouden bijeenkomsten over voeding en overgewicht. Het Eurodiet-verslag over voeding is gepubliceerd en beschikbaar via de website van de Commissie en toegankelijk voor een breed internationaal publiek.
Het EPIC-onderzoek (European Prospective Investigation into Cancer), dat wordt gefinancierd middels het programma ter bestrijding van kanker en wordt uitgevoerd door het Internationaal bureau voor kankeronderzoek in Lyon, vormt ook een belangrijk initiatief ter bestudering van het verband tussen voeding en ziekte. Dit project is opgezet met de steun van het gezondheidsbevorderingsprogramma sli na sláinte. Het is een initiatief ter bevordering van fysieke activiteit als onderdeel van een preventiestrategie.
Al deze activiteiten zullen een rol hebben gespeeld bij het voorkómen van diabetes. Binnenkort wordt een overzichtsverslag afgerond en gepubliceerd over de plaats die voeding inneemt op álle beleidsterreinen van de Commissie, niet alleen volksgezondheid.
In het licht van de in artikel 152 van het Verdrag uiteengezette beperkingen is de Commissie niet voornemens een specifiek prioritair programma op te zetten met betrekking tot diabetes. In plaats daarvan is in het nieuwe volksgezondheidsprogramma gekozen voor een aanvullende en horizontale benadering van preventie, en niet zozeer voor de oude benadering waarbij middels afzonderlijke en individuele programma's naar ziekten werd gekeken. Het nieuwe programma is beleidsgericht. Beoogd wordt beleid en activiteiten te bevorderen op het gebied van gezondheidsfactoren die van invloed zijn op belangrijke uitdagingen zoals diabetes type 2.
In het verleden heeft de Commissie middels de kaderprogramma's voor onderzoek steun verleend aan diabetesonderzoek. Voor dit soort onderzoek zijn aanzienlijke financiële middelen vrijgemaakt. Binnen het Vijfde kaderprogramma viel diabetes onder het thematische programma Kwaliteit van het bestaan en beheer van de biologische hulpbronnen.
De financiering hiervan bedroeg in totaal meer dan 18 miljoen euro. Diabetesonderzoek blijft een prioriteit in het ophanden zijnde zesde kaderprogramma, in het kader van de eerste thematische prioriteit 'Biowetenschappen, genomica en biotechnologie voor de gezondheid?.
Onderzoeksgelden worden op basis van mededinging verdeeld, naar aanleiding van uitnodigingen tot het indienen van voorstellen, en informatie zal voor een breed publiek beschikbaar worden gesteld, bijvoorbeeld op de onderzoekswebsite. Naast steun voor onderzoeksprojecten biedt het zesde kaderprogramma krachtens het hoofdstuk 'Versterking van de grondslagen van de Europese onderzoeksruimte? ook financiële middelen voor beurzen en netwerken van nationale onderzoeksactiviteiten op het gebied van diabetes. Dat aspect wordt beschouwd als uiterst belangrijke bijdrage tot het creëren van een Europese onderzoeksruimte.
Tot slot zij er tevens op gewezen dat voedingsmiddelen waarvan wordt gesteld dat deze aansluiten op de specifieke voedingsbehoeften van diabetici thans dienen te voldoen aan de bepalingen van richtlijn 89/398 van de Raad inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen. De Commissie is voornemens het Parlement en de Raad een verslag voor te leggen over de wenselijkheid van speciale voedingsrichtlijnen voor mensen met diabetes.
Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om alle succes te wensen aan de Werelddag voor diabetes op 14 november. Ik hoop me te kunnen voegen bij degenen die deze dag promoten wanneer de campagne voor onderzoek naar en bewustmaking over diabetes op 19 november hier in Straatsburg wordt gelanceerd.

Banotti (PPE-DE).
Commissaris, dat was een zeer lang en redelijk technisch antwoord. Graag zou ik een aantal punten met u willen aanstippen. Allereerst is de beste benadering van diabetes dat speciale voedingsmiddelen niet gericht moeten zijn op diabetici. De beste voeding voor diabetici of mensen die het risico lopen diabetes te ontwikkelen, is goed, natuurlijk en vers voedsel, geen voedingsmiddelen die bewerkingen hebben ondergaan.
Met grote moeite is diabetes in het zesde kaderprogramma opgenomen. Ik hoop dat bij de beschouwing van het programma de leerstoel voor diabetesverpleegkundigen aan een van de universiteiten van de Gemeenschap een van de prioriteiten voor steun zal zijn.
De kosten voor de gezondheidsdiensten in de Gemeenschap van een aandoening waaraan, zoals ik in mijn vraag reeds meldde, tegen 2010 naar schatting dertig miljoen mensen zullen lijden, moeten in zekere mate in aanmerking worden genomen. Gezien wat ons te wachten staat, zou ik graag willen weten of de Commissie van plan is ten aanzien van deze kwestie een proactievere benadering te volgen.

Byrne
Het is zeker waar dat de kosten van de gezondheidszorg in de lidstaten iedere dag en ieder jaar een stijgende lijn vertonen. Feit is dat mensen die in de gezondheidszorg werkzaam zijn, en inderdaad ook sommige regeringen, nu meer aandacht besteden aan het investeren in gezondheidsbevordering en ziektepreventie. In het verleden lag het accent maar al te vaak op het uitgeven van aanzienlijke bedragen aan de gezondheidszorg als zodanig.
Als deze verandering plaatsvindt, waarop u in uw vraag ook doelt, zal dat van grote invloed zijn op het probleem van diabetes, dat in uw vraag centraal staat, maar evenzeer op andere aandoeningen. Ik ben er vast van overtuigd dat er, wanneer het volksgezondheidsprogramma met ingang van januari 2003 van start gaat met de drie daarin vervatte actiegebieden, waardevolle informatie en gegevens zullen worden verzameld op basis van het eerste actiegebied. Voorts zullen we op basis van het actiegebied inzake gezondheidsdeterminanten in staat zijn de gezonde levensstijl en het evenwichtige voedselpatroon te bevorderen waarop u in uw aanvullende vraag duidt. Ik bestudeer momenteel de relatie tussen ziekten als zwaarlijvigheid en voeding en hoop tegen het einde van dit jaar verslag te kunnen uitbrengen van de resultaten.

Atkins (PPE-DE).
Als ouder van een dochter met diabetes wil ik de geachte afgevaardigde graag steunen in haar pleidooi voor maatregelen van de Commissie en haar met name prijzen voor het initiatief dat zij en de heer Bovis hebben genomen om de aandacht van het Parlement hierop te vestigen.
Aangezien steeds meer mensen aan deze ziekte lijden, wordt er vaak tegenstrijdig advies gegeven over de diverse vormen van behandeling. Toch horen we bijna dagelijks over nieuwe onderzoeksontwikkelingen, zowel op het gebied van palliatieve behandelingen als van chirurgische ingrepen. Is de commissaris het niet met mij eens dat we in staat moeten zijn de burgers van de Europese Unie duidelijk te oriënteren over de voortgang van het onderzoek? De Commissie en de Europese Unie zouden een belangrijke rol kunnen vervullen om ervoor te zorgen dat de toename van deze aandoening enkel wordt geëvenaard door die van de informatie over het behandelen en eerst en vooral voorkomen van de ziekte.

Byrne
Ik verwijs u nogmaals naar het eerste actiegebied van het volksgezondheidsprogramma dat met ingang van 1 januari 2003 van start gaat. De te verzamelen informatie en de gegevens die beschikbaar worden gesteld, zullen een aanzienlijke bijdrage leveren aan de zoektocht naar oplossingen en de verspreiding van waardevolle informatie, niet alleen bij de Commissie en de andere EU-instellingen maar uiteraard net zozeer in de lidstaten.
Naast wat ik eerder heb gezegd over de diverse programma's en de op dit terrein reeds verrichte werkzaamheden en gedane investeringen ben ik vergeten te melden dat er een project op komst is, dat wordt gesteund middels het gezondheidsbevorderingsprogramma, voor het opzetten van een doctoraalopleiding in de voedingsleer. Daarmee wordt de eerder door mevrouw Banotti gestelde vraag beantwoord waarop ik vergeten heb te reageren.

Arvidsson (PPE-DE).
Type 2-diabetes is zoals bekend een welvaartsziekte. Als men het eetpatroon van mensen wil veranderen en wil dat mensen meer gaan bewegen, de twee basiselementen, bereikt men mijns inziens het meest met behulp van het subsidiariteitsbeginsel.
De Europese Unie zou daarentegen op een bredere manier kunnen bijdragen door uitgebreide bevolkingsonderzoeken uit te voeren die voor de toekomst nodig zijn, zodat wij dit op een constructievere manier kunnen aanpakken. Met behulp van langdurige onderzoeken naar bevolkingsgroepen in verschillende lidstaten zou de Europese Unie goede resultaten kunnen bereiken.

Byrne
Ik kan enkel verwijzen naar het antwoord op de eerder gestelde vragen, namelijk dat er reeds veel werk terzake is verricht en dat er nog veel meer op stapel staat. Ik heb reeds melding gemaakt van mijn huidige werkzaamheden inzake het verband tussen voeding en bijvoorbeeld overgewicht en het thema goede gezondheid in het algemeen.
Mijns inziens zal er een grote sprong voorwaarts worden gemaakt wanneer het volksgezondheidsprogramma eenmaal op volle toeren draait. Ik verwacht veel van dat programma. Ook in de lidstaten zijn de verwachtingen hoog gespannen en ik geloof tevens dat er een grote mate van steun voor het programma is van de ministers van Volksgezondheid in de lidstaten.

Banotti (PPE-DE).
Ik wil de commissaris slechts zeggen dat ik niet refereerde aan een doctoraalopleiding in de voedingsleer. Ik verwees naar de leerstoel voor verpleegkundigen met een specialisatie in diabetes, waartoe een voorstel bij de Commissie is ingediend. Ik wil dat alleen verduidelijken.

De Voorzitter.
Aangezien de vragen nrs. 48 en 49 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld. Vraag nr. 48 van Marit Paulsen (H-0660/02):

Betreft: Salmonella en voedingsproducten
Vanaf 12 november 2001 is het in Zweden niet langer verplicht uit andere EU-landen ingevoerde voedingsproducten zelf te controleren op salmonella. De Commissie had de Zweedse Keuringsdienst van waren er namelijk op gewezen dat voedingsproducten - zoals gemarineerde kip - niet vallen onder de salmonellagaranties die Zweden bij toetreding tot de EU had bedongen.
In 2002 hebben de Zweedse Keuringsdienst van waren en vijf gemeenten voedingsproducten die uit andere EU-landen waren ingevoerd onderzocht op de aanwezigheid van salmonella. Tot nu toe blijkt ongeveer een derde van de onderzochte partijen met salmonella besmet te zijn.
Is het werkelijk de bedoeling van de Commissie de situatie op het gebied van de verspreiding van salmonella in gebieden van de EU die relatief onbesmet zijn te verergeren, terwijl zij tegelijkertijd werkt aan een verordening om op het hele grondgebied van de Unie een vergelijkbare situatie op het gebied van salmonella tot stand te brengen?  Vraag nr. 49 van Jonas Sjöstedt (H-0669/02):

Betreft: Salmonella in gemarineerd vlees
De Zweedse levensmiddeleninspectiedienst heeft tezamen met vijf Zweedse gemeenten een 40-tal monsters van geïmporteerde vleesbereidingen genomen en vastgesteld dat ca. een derde hiervan besmet was met salmonella. Het meest viel er aan te merken op kipproducten.
In november 2001 besloot de Commissie dat de regels inzake de verplichte salmonellacontrole niet langer zouden gelden voor vleesbereidingen. Dit betekent dat bij invoer van vleesbereidingen uit andere landen buiten de EU de Zweedse garantie van kracht wordt.
Uit tests zoals deze nu in Zweden zijn uitgevoerd blijkt dat vleesbereidingen onder de verplichte salmonellacontrole moeten vallen, wil de salmonellagarantie in het land doeltreffend zijn.
Wat denkt de Commissie te ondernemen om erop toe te zien dat vleesbereidingen zo spoedig mogelijk weer onder de verplichte salmonellacontrole voorafgaand aan de uitvoer naar Zweden vallen?

Byrne
Ik maak mij zorgen over het veelvuldig voorkomen van salmonella in vleesbereidingen die in Zweden zijn geïmporteerd en trek me uw bezorgdheid aan dat dit gevolgen kan hebben voor de salmonellastatus van Zweden. Zoals u weet kregen Finland en Zweden bij hun toetreding tot de Europese Unie extra salmonellagaranties. Deze extra garanties hebben betrekking op de handel in bepaalde levende dieren, eieren, verse vis en gehakt vlees naar Finland en Zweden.
U stelt voor dat de Commissie de extra salmonellagaranties uitbreidt naar vleesbereidingen. Dit kan alleen door de communautaire wetgeving inzake vleesbereidingen te wijzigen. In de richtlijn ten aanzien van gehakt vlees en vleesbereidingen is echter reeds een salmonellacriterium vastgelegd voor vleesbereidingen. Alle binnen de Gemeenschap geproduceerde vleesbereidingen moeten aan dat criterium voldoen.

Paulsen (ELDR).
Het is een goede zaak dat de commissaris zich zorgen maakt over de hoge frequentie van salmonella die aangetroffen is in geïmporteerde vleesbereidingen in Zweden. Zoals blijkt is dat een nalatigheid geweest in onze toetredingsonderhandelingen. Wij hebben het nu namelijk niet over producten die een warmtebehandeling ondergaan. Zoals bekend verdwijnt salmonella in producten die verhit worden en, wil salmonella in deze producten worden aangetroffen, dan moeten zij opnieuw besmet worden.
In dit geval gaat het erom dat het niemand je een strobreed in de weg legt als je een kip in een zakje stopt en er een paar gram zout bij doet en zegt dat het om een bereid product gaat! Dat is het grootste probleem. Het is een beetje vreemd dat ik rapporteur ben van het Parlement over een richtlijn voor een salmonellacontrole in heel Europa, die veel weg heeft van de Scandinavische controle. Daarom is het nogal merkwaardig dat men geen snel besluit kan nemen over een salmonellagarantie voor bereidingen die niet verhit worden. Voor een salmonellacontrole in heel Europa moeten er salmonellavrije gebieden komen, ongeacht welke dat zijn, zodat die zichzelf kunnen beschermen, totdat de rest volgt.

Byrne
 - (EN) De Commissie heeft geen aanvullende salmonellagaranties voor gehakt vlees voorgesteld. De reden waarom de aanvullende garanties niet voor vleesbereidingen dienen te gelden, dat wil zeggen, het salmonellacriterium, geldt ook voor gehakt vlees. Wel is het zo dat salmonella waarschijnlijk eenvoudiger te bedwingen is in vleesbereidingen dan in gehakt vlees. De salmonellacriteria zijn dus meer van toepassing op vleesbereidingen dan op gehakt vlees en dat rechtvaardigt de keuze om wel aanvullende garanties toe te passen voor gehakt vlees en niet voor vleesbereidingen.
Ik weet zeker dat mevrouw Paulsen op de hoogte is van de wetgeving waarover de Raad zich momenteel buigt en die tijdens de laatste vergadering van de Landbouwraad is besproken. De zaak is enigszins vastgelopen en staat nu opnieuw op het programma voor de volgende vergadering van de Landbouwraad. Deze kwestie zal dan aan de orde komen.
Er wordt gekeken naar vleesbereidingen in het algemeen, maar niet alleen voor Zweden en Finland. We willen de normen voor de EU als geheel verbeteren en dat komt tot uiting in deze wetgeving, die in december, naar ik hoop, door de Landbouwraad heen komt.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Hierbij wil ik de commissaris bedanken voor de antwoorden die wij tot nu hebben gekregen. Zoals u ongetwijfeld weet, heeft het Zweden veel tijd en geld gekost om salmonella uit te bannen. Nu dreigt al dit werk teniet te worden gedaan omdat wij als gevolg van het huidige systeem met salmonella besmette producten uit andere landen van de Europese Unie importeren.
Zoals de commissaris heel juist heeft opgemerkt bestaan er regels voor de genoemde vleesbereiding. Het probleem is dat men zich blijkbaar niet aan deze regels houdt, aangezien eenderde van de gecontroleerde producten besmet is met salmonella. Is het dan geen redelijk verzoek dat Zweden, zolang de Unie er niet in slaagt om ervoor te zorgen dat de regels worden nageleefd, dezelfde soort salmonellacontrole op vleesbereidingen mag uitvoeren die men ook op andere productsoorten uitoefent, om te voorkomen dat deze besmetting zich verspreidt?

Byrne
 - (EN) Zoals ik al eerder zei, is de Commissie zich terdege bewust van de gevaren van salmonella. Jaarlijks sterven in de Europese Unie tweehonderd mensen aan de gevolgen van salmonellabesmetting. In dit verband ben ik van plan met voorstellen te komen voor verbeterde bemonsteringsregels en een strengere grens voor salmonella in vleesbereidingen. Dit moet bijdragen tot het terugdringen van salmonellabesmetting in vleesbereidingen in de gehele Europese Unie.
Bovendien zullen de lopende herzieningen van de communautaire wetgeving inzake voedselhygiëne en, zoals ik al eerder noemde, zoönose leiden tot een betere controle op salmonella gedurende de gehele voedselketen, vanaf de boerderij tot het moment dat het voedsel op tafel ligt. Dit zal door de gehele Europese Unie en niet alleen in afzonderlijke lidstaten zeker een positief effect hebben op de problematiek met betrekking salmonella in voedingsmiddelen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 50 van Joachim Wuermeling (H-0673/02):

Betreft: Verbod op de export van sigaretten - WHO-kaderovereenkomst inzake tabakscontrole
Het Europees Parlement en de Raad hebben vorig jaar hun goedkeuring gehecht aan richtlijn 2001/37/EG

Byrne
De intergouvernementele onderhandelingsgroep voor de WHO-kaderovereenkomst inzake tabakscontrole houdt momenteel zijn vijfde vergadering in Genève. Wat betreft de verordening inzake de samenstelling van tabaksproducten, voorziet de tekst die de voorzitter voor verdere discussie heeft vrijgegeven, niet in geharmoniseerde normen maar is bepaald dat elke partij normen aanneemt en ten uitvoer legt zoals aanbevolen door de Conferentie van verdragsluitende partijen, onder andere normen en beste praktijken voor het testen en meten van de samenstelling en emissies van deze producten. De definitieve tekst van de overeenkomst is vermoedelijk gereed in maart 2003. Indien deze bepaling in de definitieve tekst van de kaderovereenkomst wordt opgenomen, en gezien het verwachte tijdpad voor de organisatie van de Conferentie van verdragsluitende partijen, is het inderdaad goed mogelijk dat deze aanbevelingen er tegen 2007 liggen.
De Commissie is van mening dat gemeenschappelijke normen voor het reguleren van de samenstelling en emissies van tabaksproducten en gemeenschappelijke regels voor meetmethoden belangrijke maatregelen zijn die door alle partijen van de kaderovereenkomst moet worden genomen.
Aanbevelingen van de Conferentie van verdragsluitende partijen kunnen een zeer belangrijk instrument zijn voor het harmoniseren van normen en er dient dus bij de partijen op te worden aangedrongen dat ze die zorgvuldig in overweging nemen.
Aangezien een dergelijke harmonisatie ten koste van de bescherming van de volksgezondheid zou kunnen gaan, is de Commissie echter van mening dat zulke aanbevelingen niet bindend mogen zijn. Dat wil zeggen dat het aan de partijen is deze aanbevelingen over te nemen. Op deze manier worden partijen, zoals de Gemeenschap, in staat gesteld hun reeds bestaande strenge wetgeving op dit terrein te handhaven. In dit verband wijs ik de heer Wuermeling erop dat er op grond van de onderhandelingsrichtlijnen van de Raad bij onderhandelingen naar moet worden gestreefd de operationele bepalingen van de kaderovereenkomst te baseren op bestaande communautaire wetgeving.
Tot slot, wat betreft het laatste onderdeel van de vraag van de heer Wuermeling: de Commissie is er stellig van overtuigd dat de onderhandelingen over de kaderovereenkomst zullen slagen en ze doet haar uiterste best ervoor te zorgen dat er een efficiënt instrument met een maximaal effect op het tabaksgebruik tot stand komt. In het uiterst onwaarschijnlijke geval dat de onderhandelingen mislukken, ziet de Commissie dit echter niet als een reden om wijziging van de bepalingen van richtlijn 2001/37 inzake export voor te stellen.

Lechner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn hartelijke dank uitspreken voor de informatie die hier is verstrekt. De heer Würmeling kan nu helaas niet aanwezig zijn, omdat hij plotseling naar Berlijn moest voor een belangrijke vergadering. Ik zou daarom twee korte vragen willen stellen die de commissaris misschien kort samen kan beantwoorden.
Is het mogelijk dat de onderhandelingspositie van de Commissie onder bepaalde omstandigheden bij de onderhandelingen wordt verbeterd als zij voor zichzelf de mogelijkheid openlaat de richtlijn inzake het uitvoerverbod tijdens de onderhandelingen eventueel te wijzigen? Zij kan immers druk uitoefenen op de andere landen om een dergelijke aanbeveling te volgen.
Houdt u er verder rekening mee dat de productie voor een groot deel wordt verplaatst van Europees gebied naar derde landen als de onderhandelingen mislukken? Is de Commissie op de hoogte van het aantal arbeidsplaatsen in de Europese Unie die daardoor zouden kunnen verdwijnen, of beschikt zij over schattingen daaromtrent?

Byrne
 - (EN) Het uitgangspunt van de Commissie bij de onderhandelingen is dat we het best mogelijke resultaat voor de volksgezondheid willen. Deze overweging is van doorslaggevende betekenis. Voorzover deze kwestie binnen de bevoegdheid van de Gemeenschap valt, is dat de drijfveer voor mij en mijn medewerkers tijdens de onderhandelingen namens de EU.
Er wordt vaak gevraagd of de productie niet naar derde landen zal verschuiven. Met andere woorden, gaat het ten koste van de werkgelegenheid? Ik heb twee antwoorden op die vraag.
Ten eerste, de volksgezondheid mag niet ondergeschikt zijn aan werkgelegenheidsoverwegingen. Wat mij betreft is dat een fundamenteel principe. Ik heb dat reeds bij verschillende gelegenheden gezegd. En als er al bezorgdheid over de werkgelegenheid bestaat, er is op dit vlak al werk verricht toen de wetgeving die nu door het Parlement wordt behandeld, werd overwogen. We hebben bijvoorbeeld gegevens tot onze beschikking van lidstaten waar strenge wetgeving is ingevoerd om reclame voor tabaksproducten te verbieden. Dit heeft niet tot meer werkloosheid geleid. Er vond een verschuiving van werkgelegenheid plaats. Kortom, ik heb nog nooit overtuigende bewijzen gezien dat het invoeren van dit soort wetgeving een negatief effect op de werkgelegenheid heeft.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Commissie gereserveerde tijd is verstreken, zullen de vragen nrs. 51 t/m 108 schriftelijk worden behandeld.

Verslag (A5-0330/2002) van mevrouw Rosemarie Müller, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van communautaire procedures voor het verlenen van vergunningen, het toezicht en de geneesmiddelenbewaking met betrekking tot geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik en tot oprichting van een Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling (COM(2001) 404 - C5-0591/2001 - 2001/0252(COD))

De Commissie kan de volgende amendementen aannemen: 11, 12, 16, 28, 30, 32, 33, 36, 37, 40, 41, 49 (gedeeltelijk), 61, 69, 72,75,77,78,84,90,91 (gedeeltelijk), 93 (gedeeltelijk), 95,98,99,101 (gedeeltelijk), 102, 103, 104, 105 (gedeeltelijk), 106, 107, 108 (gedeeltelijk), 110 (gedeeltelijk), 111, 112, 114, 115, 116, 117, 120, 123, 124, 125, 127, 128 (gedeeltelijk), 130, 131 (gedeeltelijk), 135, 142, 143, 146 en 150.
De Commissie kan in principe de volgende amendementen aannemen: 1, 4, 9, 13, 14, 15, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25 (tweede deel), 31, 34, 35, 38, 43, 44, 47, 50, 52, 53, 54, 55, 59, 60, 62, 63, 64, 66, 68, 73, 74, 76, 80, 82, 86, 87, 88, 89, 96, 100, 109, 113, 118, 121, 126, 129, 134, 140, 141, 149, 153, 155, 156, 163, 165, 166, 169 en 170.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 2, 3, 5, 6, 7, 8, 10, 17, 21, 25 (eerste deel), 26, 27, 29, 39, 42, 45, 46, 48, 51, 56, 57, 58, 65, 67, 70, 71, 79, 81, 83, 85, 92, 94, 97, 119, 122, 132, 133, 136, 137, 138, 139, 144, 145, 147, 148, 151, 152, 154, 157, 158, 159, 160, 161, 161, 162, 164, 167, 168, 171, 172, 173, 174, 175, 176, 177 en 178.
Verslag (A5-0340/2002) van mevrouw Françoise Grossetête, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2001/83/EG tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik (COM(2001) 404 - C5-0592/2001 - 2001/0253(COD)) 
De Commissie kan de volgende amendementen aannemen: 2, 13, 24, 25, 33, 35, 42, 43, 44, 46 (gedeeltelijk), 47, 48 (gedeeltelijk), 50, 53 (gedeeltelijk), 57, 58, 60 (gedeeltelijk), 61, 63 (gedeeltelijk), 66, 68, 69 (gedeeltelijk), 70, 71 (gedeeltelijk), 82, 84, 85, 88, 89, 90, 93, 97, 99 (gedeeltelijk), 104 (tweede deel), 106, 108, 109, 110, 120 (eerste deel), 121, 125, 130, 132 (gedeeltelijk), 151, 157, 166, 185, 186 (eerste en tweede deel).
De Commissie kan in principe de volgende amendementen aannemen: 3, 5, 11, 12, 14, 15, 18, 20, 21, 22, 23, 27, 30, 31, 32, 36, 37, 51 (gedeeltelijk), 52, 55, 80, 83, 86, 92 (tweede deel), 94, 95, 98, 114, 116 (eerste deel), 122, 140, 156, 158, 159, 167, 197, 199.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aannemen: 1, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 16, 17, 19, 26, 28, 29, 34, 38, 39, 40, 41, 45, 49, 54, 56, 59, 62, 64, 65, 67, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 81, 87, 91, 92 (eerste deel), 96, 100, 101, 102, 103, 104 (eerste deel), 105, 107, 111, 112, 113, 115, 116 (tweede deel), 117, 118, 119, 120 (tweede deel), 123, 124, 126, 127, 128, 129, 131, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 152, 153, 154, 155, 168, 172, 173, 174, 175, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 183, 184, 186 (derde deel), 187, 188, 189, 190, 191, 192, 196, 198, 201, 202.
Verslag (A5-0334/2002) van mevrouw Françoise Grossetête, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2001/82/EG tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik (COM(2001) 404 - C5-0593/2001 - 2001/0254(COD)) 
De Commissie kan de volgende amendementen aannemen: 1, 9 (gedeeltelijk), 11 (gedeeltelijk), 12, 18 (gedeeltelijk), 19, 20, 21, 22, 24, 28, 29, 31, 32, 34, 35, 41 (gedeeltelijk), 46, 49, 50, 55 (gedeeltelijk) et 65 (gedeeltelijk).
De Commissie kan in principe de volgende amendementen aannemen: 4, 5, 8, 14, 36, 42, 43, 48, 52, 53, 54, 57, 58 en 68.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aannemen: 2, 3, 6, 7, 10, 13, 15, 16, 17, 23, 25, 26, 27, 30, 33, 37, 38, 40, 44, 45, 47, 51, 56, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 66, 67, 69, 70, 71 en 72.

De Voorzitter.
Het is mij een groot genoegen om u, mijnheer de president, hier vandaag namens mijzelf en de leden van het Europees Parlement van harte welkom te heten. Het verheugt mij als Iers Europeaan in het bijzonder u hier te verwelkomen nu de Ierse bevolking zich heeft uitgesproken en de leiders van de vijftien lidstaten van de Unie duidelijk heeft gemaakt dat de tijd voor de uitbreiding is aangebroken.

Morgen zult u weer terug zijn in Hongarije om de nationale feestdag van uw land te vieren en te herdenken dat in 1956 de moedige Hongaarse opstand uitbrak en dat in 1989 de republiek is uitgeroepen. In de vergaderzaal van ons Parlement staat vandaag een zeer bijzonder symbool van dat moment - de Hongaarse vlag die tijdens die periode in 1956 werd gehesen.
(Applaus)
De martelaren van die revolutie van 1956 zijn in zekere zin gestorven voor Europa en voor de waarden die wij vandaag, door de uitbreiding van de Europese Unie, tegemoet zien en creëren. Deze mensen zijn derhalve niet tevergeefs gestorven, mijnheer de president, en het feit dat u hier bent is een bewijs van hun bijdrage aan Europa. De waarden waarvoor zij gestorven zijn, zijn de waarden die ons thans, op ons gehele continent, verenigen.
Mijnheer de president, het lijdt voor mij geen twijfel dat uw land in 2004 een van onze nieuwe lidstaten zal zijn. Dit Parlement was de eerste van de Europese instellingen die een duidelijk tijdschema vaststelde voor de uitbreiding. Wij willen dat Hongarije deel uitmaakt van de Unie en we willen dat uw vertegenwoordigers, rechtstreeks gekozen door het volk van Hongarije, zitting hebben in ons Parlement vanaf de zittingsperiode die in de zomer van 2004 begint.
(Applaus)
Wat wij nu op het punt staan te bereiken is het directe gevolg van de gebeurtenissen van 1989 waarin Hongarije opnieuw een beslissende rol speelde. Het was Hongarije dat als eerste toestond dat het IJzeren Gordijn geopend werd voor mensen uit de voormalige Duitse Democratische Republiek die in de Duitse ambassade in Boedapest wachtten op toestemming om naar West-Duitsland te reizen. Thuis, in Ierland, heb ik een stukje prikkeldraad dat in augustus van dat jaar is afgeknipt op de grens tussen Hongarije en Oostenrijk. Dat stukje prikkeldraad koester ik als een schat: het symboliseert voor mij de nacht die Europa doorgemaakt heeft. De uitbreiding is voor mij een symbool van de dag die voor ons ligt.
Mijnheer de president, ik wil dat u zich hier thuis voelt. Ik wil dat u, als de president van uw republiek, begrijpt dat u hier, door uw aanwezigheid hier op de vooravond van uw nationale feestdag, thuisgekomen bent. Voor het eerst creëren wij op ons continent iets krachtigs en nieuws uit vrije wil, als soevereine volken en op basis van gedeelde waarden, niet doordat wij daartoe gedwongen worden door zwaard of geweer. U heeft als jonge man in Straatsburg gestudeerd; het doet mij buitengewoon veel genoegen dat ik namens het Europees Parlement een man die hier ergens aan een bureautje heeft zitten studeren nu mag uitnodigen het woord te nemen op een spreekgestoelte voor het grootste, rechtstreeks verkozen transnationale parlement ter wereld en ons gemeenschappelijke besef van Europa-in-wording met ons te delen.
(Applaus)

Ferenc MADL
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik mijn oprechte dankbaarheid uitspreken voor het feit dat het Europees Parlement de Hongaarse Revolutie van 1956 heeft herdacht. Dit is de eerste keer dat ik mij hier in het Hongaars tot de plenaire vergadering zal richten. Hopelijk is het spoedig een van de officiële talen van de Europese Unie.

Met uw permissie ga ik nu verder in het Hongaars. U krijgt de gelegenheid naar de, naar ik hoop goede, Engelse vertaling te luisteren

De Voorzitter.
Mijnheer de president, hartelijk dank voor deze opmerkingen en voor het feit dat u ons eraan herinnert dat de geest van 1956, waarover u het met zoveel welsprekendheid had, voortleeft in ons huidige Europa van waarden.

(De plechtige vergadering wordt om 12.34 uur gesloten)

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0329/2002) van de heer Elmar Brok, namens de Commissie constitutionele zaken, over een Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement en de Raad over de toegang van het Europees Parlement tot gevoelige gegevens van de Raad op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid en over wijzigingen van het Reglement (2002/2130(ACI)).

Brok (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, met dit verslag komen we op een nieuw gebied, als het tenminste aangenomen wordt. Waarom een nieuw gebied? Omdat we nu op basis van een interinstitutionele overeenkomst met de Raad de kans krijgen om inzicht te krijgen in geheime militaire documenten en informatie. Bovendien kunnen we een methode ontwikkelen om ook hiervoor parlementaire controle mogelijk te maken.
Hierover is jaren onderhandeld, en ik zou vooral het al lang afgelopen Zweedse voorzitterschap en het Spaanse voorzitterschap van de Raad voor hun hulp willen bedanken. Dat heeft ertoe geleid dat we dit debat nu kunnen voeren.
Dit document is natuurlijk niet perfect. We komen op een nieuw gebied, dus zullen we ook iets moeten leren. We mogen echter niet meteen te ver gaan, want het gaat hier om een gevoelig onderwerp dat ook gevolgen heeft voor de veiligheid van de lidstaten van de Europese Unie en van alle burgers. Daarom moet iedereen, zowel Raad als Parlement, eerst leren met elkaar om te gaan en vertrouwen te scheppen. Op die basis kunnen we dan de nodige processen van informatie en controle op gang brengen.
Daarom hebben we ook duidelijk gemaakt dat beide partijen de overeenkomst na twee jaar kunnen opzeggen, om op basis van de ervaringen een nieuwe overeenkomst uit te werken. Dit is dus geen afspraak voor de eeuwigheid, maar slechts een eerste poging om de gevoelige kwestie van de binnenlandse veiligheid te behandelen.
Er is ook nadrukkelijk geregeld dat deze afspraak over het buitenlands beleid en het veiligheids- en defensiebeleid geen precedent is voor verdere overeenkomsten over de openheid van interne documenten voor het binnenlands beleid. Ook daarvoor moeten overeenkomsten worden gesloten, dat is ook gezegd. Ik zeg in alle duidelijkheid dat ik me heel goed kan voorstellen, ja, ik vind het zelfs nodig, dat we maatregelen nemen voor het binnenlands beleid. Dat ligt gevoelig, want daar worden dan andere landen bij betrokken, dus daarom zou dat van meet af aan heel veel verder kunnen gaan dan deze overeenkomst.
Ik denk dat we hier iets hebben opgesteld dat de vergelijking met wat er in de nationale parlementen gebeurt niet hoeft te schuwen. De veiligheidsnormen die we hier zelf moeten ontwikkelen moeten er zeker ook toe bijdragen dat we voldoen aan de eisen die worden gesteld. De vijf leden van de commissie moeten ook aan het antecedentenonderzoek worden onderworpen dat in hun respectievelijke land van herkomst gebruikelijk is. Dat betekent dat hier geen speciale regeling is voorzien, we zijn te vergelijken met de leden van de nationale parlementen. Op die basis kunnen we oplossingen vinden waar we iets aan hebben.
Ik hoop dat u deze voorstellen tot wijziging van het Reglement en de overeenkomst zelf zult steunen. Ik vraag u ook om het amendement af te wijzen over het extreme geval dat één van de twee partijen, wie het ook moge zijn, criminele methodes gebruikt. Dat kan altijd gebeuren, ook als het om overheidsgeld en openbare documenten gaat. Dat is elders geregeld, niet in het Reglement, en hoeft hier ook niet te worden geregeld. We moeten hier gewoon het klassieke principe volgen dat misdaden vervolgd moeten worden. Uiteindelijk is het ook een zaak voor het geweten van degenen die kennis hebben van dergelijke misdaden, dan kan daar het nodige gevolg aan worden gegeven.
Ik geloof dat we een stap zetten in de richting van openheid en controle op het buitenlands beleid en op het veiligheids- en defensiebeleid. Als iemand mij vijf of tien jaar geleden had gezegd dat we in het Europees Parlement zouden discussiëren over het oprichten van een dergelijke commissie, dan zou ik het niet hebben geloofd. Daaruit blijkt wel dat de hele Europese Unie sinds het Verdrag van Amsterdam en de Top van Keulen veel heeft bereikt op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid. Er blijkt ook dat er parlementaire controle op nodig is. Daarom vraag ik zonder voorbehoud om uw steun voor dit project.

Martin, Hans-Peter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter van het EP, nee, EB, van de EB! Geachte Voorzitter van het Europees Parlement, nee, EB, EB! Waarover gaat het vandaag? Je kunt dat heel plechtig toelichten, zoals de door mij persoonlijk en ook in andere hoedanigheden zeer gewaardeerde collega Elmar Brok dat heeft gedaan. Je kunt ook iets zeggen over de procedure, over hoe deze overeenkomst, deze afspraak, tot stand is gekomen, en waarom hier achterin iemand aldoor 'EB, EB? roept wanneer ik 'EP? zeg.
We moeten wel een beetje oppassen. Het is een goede zaak dat deze overeenkomst het Parlement wat meer macht geeft. We krijgen daardoor de kans om bepaalde documenten te toetsen. Ik wil niet het risico lopen dat die kleine man die voortdurend 'EB, EB? roept gelijk krijgt. Ik zou niet willen dat het Europees Parlement wordt verwisseld met Elmar Brok, 'EP? is niet hetzelfde als 'EB?.
Waarom zeg ik dat, en waarom worden die twee op deze vreemde manier op hetzelfde niveau geplaatst? Ik geloof, geachte collega's, dat de manier waarop is onderhandeld niet bepaald voorbeeldig is. Uiteindelijk wordt ons iets opgedrongen. Veel leden hebben nauwelijks de mogelijkheid gehad om deel te nemen aan de onderhandelingen. Bovendien is EB eens te meer degene die toegang heeft tot de interne documenten. Hij heeft zelf ook gezegd dat hij graag wil dat alleen leden van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheids- en defensiebeleid hierbij worden betrokken. EP, het Europees Parlement, wordt hier buiten gehouden.
Dat zijn bezwaren waar we mee kunnen leven, waar we mee moeten leren leven, want het is slechts een eerste stap. Bovendien vind ik - en anderen met mij - dat het verslag een geruststellende passage bevat. In de toelichting staat namelijk: 'Het is derhalve van groot belang dat in het akkoord zelf wordt bepaald dat dit na twee jaar op verzoek van een van beide instellingen in het licht van de bij de uitvoering opgedane ervaring opnieuw wordt bezien."
Ik hoop van harte dat diegenen die hier nu bij betrokken worden, dus EB en de friends of EB, zich niet zo zullen opstellen dat de Raad of wie dan ook de overeenkomst unilateraal zal opzeggen. Ik hoop dat het EP dan de kans krijgt om in een tweede versie een betere positie te verwerven. Dan krijgen we daadwerkelijk wat net al genoemd werd, namelijk de rol van een volwaardig parlement, met alle rechten die de vergelijkbare commissies van de nationale parlementen hebben. Dan kunnen alle leden van het Parlement voor deze functie in aanmerking komen, dan kunnen we verhinderen wat er deze keer is gebeurd. Dan klopt ook wat er hier is gezegd, en waarover we het eens zijn: er is geen democratie zonder openheid, ook niet in het Europees Parlement.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, toen het Parlement, de Raad en de Commissie er anderhalf jaar geleden, tijdens het Zweedse voorzitterschap, in slaagden het eens te worden over artikel 255, oftewel verordening 1049, betekende dat een grote stap vooruit. Een gemeenschappelijke wetgeving over de regels voor de toegang van de burgers tot documenten was een grote stap in de goede richting van meer controle van en vertrouwen in de Europese instellingen. Transparantie is de basis voor een democratie en een voorwaarde voor burgers om zich te kunnen houden en deel te nemen aan officiële besluiten. Daarom kunnen wij het vertrouwen in en de legitimiteit van de hele Europese samenwerking vergroten, waar zoals bekend nogal wat aan mankeert.
Wij liberalen maken ons altijd sterk voor zoveel mogelijk transparantie. Wij waren niet helemaal tevreden met een aantal punten in de wetgeving, en wij vinden dat er een overdreven angst bestond om documenten vrij te geven.
Het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid is een gebied dat in ontwikkeling is. Er is veel belangstelling voor dit onderwerp van de zijde van burgers en journalisten. Natuurlijk mogen sommige documenten niet openbaar gemaakt worden en die moeten dan ook geheim gehouden worden. Dat zien wij ook in. Een kleine groep afgevaardigden toegang geven tot deze zeer gevoelige gegevens is een manier om een zekere, weliswaar beperkte, parlementaire controle op dit gebied te waarborgen, waarmee druk op de Raad kan worden uitgeoefend.
Het verslag-Brok komt dus neer op een heel billijke overeenkomst. De liberale fractie is echter van mening dat men ervoor moet oppassen dat documenten niet te vaak automatisch naar dit kleine comité gaan. De meeste documenten moeten natuurlijk voor iedereen, het publiek, de journalisten en geïnteresseerden, toegankelijk zijn. Slechts enkele documenten met gevoelige gegevens mogen in deze kleine kring circuleren.
Ik ben blij dat de heer Brok heeft gezegd dat er een zorgvuldige beoordeling van deze overeenkomst moet komen. Deze kan samengaan met een algemene herziening van de transparantieregels. Hopelijk gaan wij ons steeds meer beseffen dat transparantie als beginsel niet bedreigend is.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in de plechtige gelegenheidstoespraken die in het Parlement en de andere EU-instellingen gehouden worden, horen wij dat wij de Unie dichter bij de burgers moeten brengen. Eén van de manieren om dat te doen, zou kunnen zijn dat de burgers de mogelijkheid krijgen om een rol te spelen en als partner deel te nemen aan het besluitvormingsproces in en tussen de EU-instellingen. De burgers kunnen deze rol alleen spelen op voorwaarde dat zij op de hoogte zijn van wat er zich afspeelt vóór de besluiten worden genomen. Daarom is het principe van de toegang tot documenten zo belangrijk.
Zoals collega Malmström zei, weten wij allemaal dat er vertrouwelijke documenten zijn, die we moeilijk kunnen uitleveren. Het Europees Parlement is naar mijn mening echter op een gevaarlijk terrein gekomen. Wij hadden het niet zover mogen laten komen. Wij moeten garant staan voor de burgers en over de democratie waken. Als instelling die de democratie in dit project moet garanderen, aanvaarden wij dat de burgers bepaalde documenten niet mogen inkijken, en zijn wij al tevreden als wijzelf of een aantal van ons ze mogen inkijken. Op die manier behartigen wij alleen onze eigen belangen of beter gezegd, de belangen van een kleine groep leden ten koste van de belangen van de Europese burgers en hun mogelijkheid aan het democratische spel te kunnen deelnemen.
Zoals een collega van de socialistische fractie opmerkte, is het proces betreffende de toegang tot documenten een proces achter gesloten deuren geweest. Dat is op zich al een probleem wanneer het over openheid, inzage van en toegang tot documenten gaat. Daarom ben ik maar matig enthousiast over dit document.

Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, onze rapporteur, de heer Brok, die over dit akkoord heeft onderhandeld, heeft al gezegd dat wij ons hier op nieuw terrein begeven. Hij zei ook dat dit akkoord op verzoek van een van beide partijen over twee jaar herzien kan worden. Toch wil ik namens mijn fractie de aandacht vestigen op de zwakke punten die de regeling al in de beginfase kent. In het akkoord wordt namelijk gewezen op het feit dat het als het ware gebaseerd is op de beste praktijken in de lidstaten. Dat zou moeten betekenen dat het Europees Parlement het volste recht op inzage in geheime documenten over veiligheid en defensie wordt gegarandeerd, maar ik vraag mij af of dat daadwerkelijk het geval is.
Ik wijs erop dat de Raad met dit akkoord zichzelf zeer grote macht geeft te besluiten welke documenten hij in feite aan de kleine speciale commissie van het Europees Parlement geeft. Ik kan mij voorstellen dat er op de achtergrond gesprekken tussen de Raad en de NAVO zijn gevoerd. Het lijkt er in veel opzichten op dat de wensen en eisen van de NAVO voor een groot gedeelte de inhoud van dit akkoord hebben gedicteerd. Naar mijn mening is er niet noodzakelijkerwijs rekening gehouden met de belangen van het Europees Parlement.
Mijn collega's hebben naar mijn mening zeer terecht naar voren gebracht dat het Europees Parlement zichzelf ook niet het absolute recht kan toe-eigenen op democratische en publieke controle op het buitenlands- en defensiebeleid namens de burgers. Soms denk ik dat er tijdens de onderhandelingen over dit akkoord is gedacht dat dit geen zaken van de burgers zijn, maar dat een kleine exclusieve groep van het Parlement de volledige verantwoordelijkheid hiervoor zou nemen. Daarom heb ik het amendement ingediend dat de rapporteur al heeft genoemd. Ik wil namelijk onderstrepen dat de uitzonderingen in het Reglement van orde, waaraan de leden van het Europees Parlement op basis van dit akkoord worden onderworpen, strikt verbonden moeten worden aan de in de verordening aangaande openbaarheid genoemde geheime, zogeheten gevoelige documenten, en nergens anders aan.
Het recht van de leden van het Europees Parlement informatie te krijgen over het buitenlands- en veiligheidsbeleid, een recht dat zij op basis van artikel 21 van het Verdrag al hebben, mag met dit akkoord niet worden afgezwakt. Tenslotte is het uitermate belangrijk te onderstrepen dat als uit deze geheime informatie iets blijkt dat op een criminele activiteit wijst, niets een lid van het Europees Parlement ervan mag weerhouden contact met de autoriteiten op te nemen. Ik wil vragen amendement 2, dat verder gaat dan het door de commissie ingediende amendement, te steunen.
Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, het PPE-congres in Estoril heeft nu duidelijk gekozen voor totale openheid in het wetgevingsproces in de Raad. Daarmee steunen alle belangrijke politieke groepen de openheid die op de agenda werd gezet, toen de Denen op 2 juni 1992 het Verdrag van Maastricht verwierpen. Er zijn al een aantal vorderingen gemaakt, maar er dienen ook nog een aantal zaken te gebeuren. De Commissie publiceert nu al de agenda en de verslagen van de bijeenkomsten waarop ze besluiten neemt. Het is belangrijk te weten wie wat gezegd heeft en hoe er gestemd werd. De commissarissen zijn de burgers verantwoording verschuldigd. De Raad heeft reeds verslagen gepubliceerd van de werkgroep en zijn onderhandelingen over openheid. Ook de werkdocumenten en notulen van de andere werkgroepen moeten voor het publiek toegankelijk zijn, en wel onmiddellijk, zodat wij het wetgevingsproces kunnen volgen vóór de wetten aangenomen worden.
Wij behandelen nu een compromisvoorstel over de toegang van het Parlement tot vertrouwelijke informatie, maar de nieuwe regels beogen een beperking van het recht op inzage dat alle leden volgens het Verdrag hebben. Mijns inziens kunnen we meer bereiken door naar het Hof van Justitie te stappen, wat voor echte overeenkomsten reeds gebeurd is en een groot succes was. Ik zal daarom tegen het compromis stemmen.
Om de waarheid te zeggen, heeft het Parlement nog nooit via onderhandelingen vooruitgang bereikt. Er zijn een aantal leden die samen met de ombudsman druk hebben uitgeoefend en actieve burgers die een groot aantal rechtszaken gewonnen hebben. In het Hof van Justitie in Luxemburg hebben wij de meeste successen geboekt, niet in de onderhandelingen tussen de Raad, de Commissie en het Parlement. Het is triest maar waar dat het Europees Parlement altijd bereid is hoge criteria aan te leggen, maar daar niets van laat blijken als er, zoals nu, gewerkt wordt aan een kaderovereenkomst of een openheidsverordening die het risico inhoudt dat documenten die vandaag in Denemarken en Zweden openbaar zijn, als geheime documenten beschouwd zullen worden zodra ze aan de EU worden gestuurd.
Ook de nieuwe overeenkomst baart mij zorgen en ik verzoek de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid naar het Hof van Justitie te stappen in verband met de documenten die wij niet kunnen krijgen, bijvoorbeeld de voortgangsrapporten betreffende de aanpassing van de wetgeving in de kandidaat-landen aan de EU-wetgeving. Deze rapporten zijn een goed voorbeeld van documenten die door iedereen hier in de zaal en in de parlementen van de kandidaat-landen gelezen moeten kunnen worden. Ik betwijfel of wij ze met de nieuwe regels zullen kunnen inkijken. Ik kan mij niet voorstellen dat het Hof ons zal belemmeren toegang te krijgen tot documenten die een duidelijk onderdeel van het wetgevingsproces zijn. Mijns inziens kunnen wij meer bereiken door ervoor te vechten dan met dit mager compromis.

Turco (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Brok van harte bedanken voor het feit dat hij samen met de Voorzitter van het Europees Parlement het initiatief heeft genomen tot een duidelijkere en nauwkeurigere regeling van het recht van het Parlement op toegang tot gevoelige documenten van de Raad. Ofschoon er leemtes zitten in dit akkoord - waarop ook de rapporteur zelf heeft gezinspeeld toen hij toegaf dat het Parlement concessies heeft moeten doen aan de Raad - is dit tenminste een stap in de richting van meer democratische controle.
Als lid van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken is het voor mij onvoorstelbaar dat het Europees Parlement op zo flagrante wijze toegang tot de documenten over justitie en binnenlandse zaken wordt geweigerd. Daar gaat het immers om regelgevingen die rechtstreeks betrekking hebben op de rechten van de burgers en hun vrijheden.
In de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 14 en 15 oktober werd gesproken over het kaderbesluit inzake drugs. Het meest recente document dat volgens de lijst beschikbaar is dateert van de maand juni. Sedertdien zijn verschillende documenten verschenen maar het Europees Parlement heeft nergens kennis van kunnen nemen.
Waarom belet men de burgers te vernemen welk compromis het Deens voorzitterschap heeft voorgesteld? Is men soms bang dat de burgers te weten komen dat de ministers binnen de veilige omheining van de Raad het mandaat van hun regering, hun parlement en hun burgers aan de laars lappen en op Europees niveau precies dat doen waartoe zij op nationaal niveau niet de moed hebben?
Zelfs de Deense minister, mevrouw Lene Espersen, heeft vandaag niet de moed gehad om de Commissie vrijheden uit te leggen wat dit compromis inhoudt. Ik zal nog een laatste voorbeeld geven: tijdens de bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 14 en 15 oktober werden twintig van de negenendertig besproken documenten niet op de lijst gezet.
Wij zijn van mening dat een eind moet worden gemaakt aan deze behandeling van het Europees Parlement en de burgers die ons hebben gekozen. Zij worden steeds weer op schandalige wijze door de Raad vernederd.

Titford (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ondanks pogingen om daar verandering in te brengen, zijn veiligheid en defensie aangelegenheden voor de Europese Raad. Dit Parlement heeft op dat terrein geen bevoegdheid, noch wetgevend noch budgettair. Verder moet ik erop wijzen dat het in het kader van de Verdragen de functie van dit Parlement is toezicht te houden op de Commissie. Het is niet de verantwoordelijkheid van het Parlement de activiteiten van de Raad te controleren of door te lichten. Het blijft de verantwoordelijkheid van de afzonderlijke nationale parlementen om toezicht te houden op de leden van de Raad. Hun individuele ministers zijn aan hen verantwoording schuldig. Alleen die parlementen kunnen ministers ter verantwoording roepen.
Op basis daarvan lijkt het feit dat de leden van dit Parlement op zoek zijn naar informatie die niet onder het publieke domein valt, te wijzen op een zekere mate van eigendunk. Ik vind dat ze daar niets mee te maken hebben. Het Parlement behoort niet om die informatie te vragen en de Raad behoort die niet te geven.
Dit heeft ook gevolgen in breder verband. De informatie wordt niet aan alle parlementsleden gegeven maar aan een selecte en bevoorrechte groep binnen dit Parlement. Verder moeten de personen die deze informatie ontvangen, een eed van geheimhouding afleggen en als ze het vertrouwen schenden kunnen ze worden gestraft. Een betere manier om volksvertegenwoordigers de mond te snoeren is er niet.
Het centrale punt is dat, als de primaire rol van het Parlement bestaat in toezicht houden op de Commissie, het dat ook moet doen. Er wordt al zo belachelijk weinig tijd uitgetrokken voor debatten over dit soort kwesties dat van toezicht houden weinig sprake is. Het zou veel beter zijn als het Parlement zich op zijn statutaire plichten zou toeleggen in plaats van zijn neus te steken in zaken waarmee het niets te maken heeft.
Het zou beter zijn als het Parlement in zijn zucht naar meer informatie zijn energie gebruikt om bij de Commissie aan te dringen op meer transparantie en openheid.

Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde.
Tijdens het debat werd het me duidelijk dat we volgens de kieslijst voor morgen ook gaan stemmen over een voorstel van het Bureau inzake de veiligheidsregels, die een eerste vereiste zijn om de interinstitutionele overeenkomst te kunnen sluiten. Ik willen graag weten waarom deze veiligheidsregels niet op onze agenda staan. Zou het niet goed zijn dat deze veiligheidsregels, waarover morgen in het kader van de interinstitutionele overeenkomst en de wijziging van het Reglement wordt gestemd, in het Parlement worden besproken? Ik vind deze gang van zaken een belediging van het Parlement.

De Voorzitter.
Hartelijk dank voor uw commentaar, mevrouw Hautala. Desalniettemin ben ik van mening dat u dit morgen voor de stemming moet herhalen. Het zou een goed idee zijn als u uw opmerkingen morgen nogmaals zou maken, zodat degenen die het schema voor de stemming hebben opgesteld erop kunnen reageren.

Brok (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, deze veiligheidsregels zijn aan de bevoegde commissie voorgelegd en daar ook besproken. Deze interinstitutionele overeenkomst kan morgen in ieder geval ook zonder die regels worden goedgekeurd of afgewezen. Zolang ze echter nog niet zijn aangenomen kan de overeenkomst nog niet in werking treden.
Ik zou de collega's nog het volgende willen zeggen: het gaat hier alleen maar over het buitenlands beleid en het veiligheids- en defensiebeleid. Dat valt niet onder de wetgeving. Daarom zeg ik tegen de heer Bonde dat er in deze commissie geen documenten worden behandeld die met wetgeving te maken hebben. De heer Turco heeft het over justitie en binnenlands beleid gehad. Ik heb met zoveel woorden gezegd dat in de overeenkomst wordt aanbevolen dat we onderhandelen over een aparte overeenkomst over deze onderwerpen, die volgens mij veel sterker rekening moet houden met de rechten van het Parlement. Wanneer dat niet lukt heeft mevrouw Hautala gelijk, dan kunnen we naar het Hof stappen.
Ik zou tegen mevrouw Hautala en anderen trouwens nog het volgende willen zeggen: alleen wanneer we van het bestaan van documenten afweten kunnen we zeggen of de rubricering correct is. Dat de rubricering niet terecht is kunnen we alleen maar zeggen wanneer we zien dat documenten die eigenlijk voor het hele Parlement toegankelijk zouden moeten zijn niet toegankelijk worden gemaakt. Op die manier kunnen we de Raad ertoe brengen om zijn opstelling te veranderen. Wanneer we van het bestaan van documenten geen weet hebben kunnen we ook geen kritiek hebben.
Het is trouwens duidelijk dat het ook voor de Raad en de Commissie nieuw is om dergelijke documenten te krijgen. Zonder een dergelijke afspraak zou het moeilijk zijn om überhaupt een Europees buitenlands beleid en veiligheidsbeleid te voeren. Daarom is het in het belang van alle instellingen om deze weg te bewandelen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0308/2002) van de heer Hans-Peter Martin, namens de Commissie constitutionele zaken, tot wijziging van het Reglement wat betreft de bepalingen inzake de kwijtingsprocedure (2001/2060(REG)).

Martin, Hans-Peter (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, het is gebruikelijk om elkaar te bedanken, maar ik wil toch ook even zeggen dat ik verbaasd ben over dit verslag. Inhoudelijk is het voorstel vrij duidelijk. We willen na de ervaringen van 1999 voor de toekomst een andere en heldere weg vinden om de Commissie, maar niet alleen de Commissie, kwijting te verlenen. We willen geen vertragingstactiek en geen onzekerheid, maar duidelijke voorstellen, duidelijke besluiten en duidelijke resultaten.
Wie met het Europees Parlement te maken heeft merkt al gauw dat het hier vooral om compromissen gaat, en daar hebben we hard naar gezocht. Ik zou de medewerkers van het Parlement willen bedanken, die met veel inzet telkens weer met nieuwe formuleringen en voorstellen zijn gekomen. Ik dank ook mijn eigen medewerkers, die betrokken waren bij dit proces dat nu al bijna een jaar duurt, dat gaat niet zo vlot als bij Elmar Brok. Ik zou echter ook de collega's uit andere fracties willen bedanken voor hun inzet.
Een compromis betekent geven en nemen. Dat is hoopgevend voor degenen die op de publieke tribune zitten of misschien elders naar dit debat luisteren. Dat is een kansje om aan een proces deel te nemen. Ik hoor nu net dat de amendementen die de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole heeft ingediend, maar die haaks staan op die fraaie gedachte van het compromis, nu weer zullen worden ingetrokken. U vraagt zich misschien af waarom een rapporteur dat niet weet. Dat heeft te maken met een ander aspect van het werk in dit Parlement. Zulke afspraken worden vaak op het laatste moment en buiten de plenaire zaal gemaakt. Dat is vaak niet erg doorzichtig. We zullen zo wel horen of het gelukt is.
Er is nog iets anders dat ik wel in de hand heb. Ik kijk even om me heen, want ik zoek de heer Bourlanges, met wie ik de meeste onderhandelingen heb gevoerd.
(Interruptie van de heer Bourlanges)
Misschien hoort de heer Bourlanges dit. Ik zou nog iets anders willen aanbieden. We hadden voor één punt een stemming in onderdelen aangevraagd over een zaak die de heer Bourlanges als vertegenwoordiger van de EVP-Fractie na aan het hart ligt. Dat verzoek trekken we terug, natuurlijk in de hoop dat we daardoor het resultaat krijgen dat we nodig hebben, namelijk een grote meerderheid voor dit verslag. Zonder de nodige 314 stemmen krijgen we namelijk geen degelijk compromis, en zonder compromis hebben we niets. Ik wil tenslotte niet alleen maar duidelijke regelingen voor de Commissie, ik wil ook duidelijk maken dat dit Parlement eindelijk eens met de vuist op de tafel van de Raad moet slaan, en daarop zou ik in artikel 93bis graag nog eens willen wijzen. De Raad is in bepaalde gevallen tenslotte de uitvoerende macht, en daar is een rol voor ons weggelegd. Dat is volgens mij de tweede pijler van dit verslag, als ik dat woord al mag gebruiken. Daarom hoop ik van harte dat we nu zullen horen dat er buiten het plenum compromissen gesloten zijn, maar ook dat de heer Bourlanges, die op de sprekerslijst staat, ons zal vertellen dat hij het hiermee eens is, en we de hele zaak dus tot een goed einde zullen brengen.

Mulder (ELDR)
Voorzitter, ik zou allereerst de heer Martin willen complimenteren. Ik moet zeggen dat de wijze waarop ik met hem heb samengewerkt, goed was. Het is een onderwerp dat uiterst gecompliceerd en moeilijk te begrijpen was maar ik ben blij dat er nu een verslag voorligt waar wij in grote lijnen mee kunnen instemmen.
De kwijting van de Commissie en ook van andere organen is sinds de val van de Commissie-Santer een bijzondere gebeurtenis in het Europese politieke leven geworden. Als wij vergelijken met de jaren daarvoor, dan is het nu eigenlijk één van de hoogtepunten van het politieke jaar. Volgens het Verdrag lijkt het ongeveer alsof het een louter administratieve procedure is maar de Commissie en ieder lid van het Parlement weten beter. Het is op het ogenblik een politieke gebeurtenis. Als aan het einde van het jaar geen kwijting wordt gegeven, dan is dat een duidelijk politiek signaal aan de Commissie en dan lijkt een debat in dit parlement over het politieke en andere functioneren van de Commissie mij absoluut onvermijdelijk.
Wat voor regels moeten er in het algemeen aan een kwijtingsbesluit verbonden zijn? De procedure mag niet te gecompliceerd zijn. Ieder lid moet het kunnen begrijpen. Tweede punt: als er een stemming is geweest, dan moet ook ieder lid de consequenties van die stemming kunnen begrijpen. Derde punt: als wij in het jaar n+2 zijn, dus twee jaar na de uitvoering van de begroting, dan moet er een duidelijk politiek oordeel zijn over het functioneren van de Commissie. Ik denk dat het advies van de Commissie constitutionele zaken beantwoordt aan deze criteria. Ik verwelkom de resultaten en wij zullen ervoor stemmen. Ik denk dat ook het voorgestelde tijdschema, namelijk om in april al dan niet kwijting of uitstel te verlenen en dan in oktober een eindoordeel uit te spreken, het juiste tijdschema is.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het Europees Parlement discussieert weliswaar over zijn eigen Reglement, maar toch zou ik hier het woord willen voeren. De kwijtingsprocedure is natuurlijk een heel belangrijke kwestie voor de Commissie, en is ook in het Verdrag zelf vastgelegd. In het Financieel Reglement staat het nu ook nog duidelijker. Er is een dubbele rechtsgrondslag, en dat is natuurlijk van doorslaggevend belang. Daarom is de vraag of de ingediende amendementen wel allemaal in overeenstemming zijn met deze dubbele rechtsgrondslag.
Het Parlement heeft de afgelopen twee jaar samen met de Raad en de Rekenkamer intensief onderhandeld over het nieuwe Financieel Reglement. Uiteindelijk is er een goed en duidelijk resultaat bereikt. In artikel 146 (1) staat: "1. Voor 30 april van het jaar n+2 verleent het Europees Parlement op aanbeveling van de Raad, die bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit, de Commissie kwijting voor de uitvoering van de begroting van het begrotingsjaar n. 2. Indien de in lid 1 bedoelde datum niet in acht kan worden genomen, deelt het Europees Parlement of de Raad de Commissie de redenen mee waarom het besluit moet worden uitgesteld. 3. Ingeval het Europees Parlement het besluit waarbij de kwijting wordt verleend uitstelt, tracht de Commissie zo spoedig mogelijk maatregelen te treffen om de factoren die dat besluit in de weg staan, op te heffen." Tot zover het citaat uit artikel 146.
De wetgevende macht had volgens mij duidelijke bedoelingen met deze formulering. Wanneer het besluit tot kwijting bij wijze van uitzondering wordt uitgesteld moet de Commissie heel snel een antwoord geven om de redenen voor de weigering uit de weg te ruimen. In deze voorstellen wordt oktober genoemd, dat is dus zes maanden later. Dat is natuurlijk niet echt een snelle reactie volgens artikel 146. Aan deze procedure voor uitstel zitten nog drie andere problemen vast. Ten eerste: de Commissie moet ervoor zorgen dat het Parlement realistische redenen noemt voor het uitstel van de kwijting. Ten tweede: wanneer er daden moeten volgen zijn zes maanden toch weer tamelijk kort. Wanneer er antwoorden moeten worden gegeven en andere verplichtingen bestaan moet de Commissie ook sneller reageren. Ten derde: wanneer deze voorwaarden in het Reglement zelf als normale mogelijkheid zijn voorzien bestaat natuurlijk het risico dat het uitstel min of meer als de regel wordt beschouwd.
Ik zou erop willen wijzen dat het Parlement natuurlijk nu al instrumenten in de hand heeft om de Commissie tot verdergaande activiteiten te dwingen. Dat is in de afgelopen jaren tenslotte ook gebeurd. Het besluit over de kwijting was aan duidelijke voorwaarden gekoppeld, en daarover schrijft de Commissie een follow up-verslag. Dat is geen recht, maar een plicht. Daarin moet ze duidelijk maken welke maatregelen ze na het besluit in de resolutie heeft voorgesteld.
Gisteravond zijn er nogmaals amendementen ingediend over de zogenaamde oktoberoptie, en daarin worden nieuwe vragen gesteld. Daarom hoopt de Commissie dat hier nogmaals voor helderheid wordt gezorgd.

Bourlanges (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de kwijtingsprocedure is een zaak van het allerhoogste belang. Het is één van de belangrijkste bevoegdheden van het Europees Parlement, en dat bleek heel duidelijk uit de tot nu toe ernstigste botsing tussen het Parlement en de Commissie - die had betrekking op kwijting.
Volgens mij heeft de belangrijkste opdracht van het Parlement er de afgelopen vijftien jaar in bestaan om ervoor te waken dat de in het kader van de kwijtingsprocedure uitgevoerde controle ook werkelijk een politieke controle in de ruimste zin des woords is. Deze controle is de uitdrukking van het verlangen van de belastingbetaler om ervan op aan te kunnen dat openbare middelen niet worden verkwist. Kwijting is dus veel meer dan een formaliteit.
Daarnaast zijn we van mening dat het Parlement niet alleen de bevoegdheid zou moeten hebben om kwijting te verlenen aan de Commissie, maar ook aan alle andere organen die een eigen begroting hebben.
Ten derde vonden wij dat, als het Verdrag ons de bevoegdheid geeft kwijting te verlenen, we ook zouden moeten kunnen weigeren kwijting te verlenen. De Commissie begrotingscontrole en haar voorzitter, mevrouw Theato - die ik bij deze wil gelukwensen -, heeft er dus toe bijgedragen dat het Parlement meer macht heeft gekregen. Het Parlement kan via de kwijtingsprocedure uitdrukking geven aan de wensen van de belastingbetalers.
De kwijtingsprocedure stelt ons intussen wel voor een aantal problemen. Het eerste probleem is dat je het risico loopt dat de procedure eindeloos wordt voortgezet zonder enig resultaat op te leveren. In het verslag van de heer Martin wordt voorgesteld voor alle onderdelen vrij korte, maar verder alleszins aanvaardbare deadlines aan te houden. Ik zou de Commissie dus het volgende willen zeggen: 'Mevrouw de commissaris, u kunt ons voor kwijting niet een korte deadline opleggen en tegelijkertijd meer tijd verlangen om de nodige beslissingen te kunnen nemen voor het voldoen aan de procedurele voorschriften van het Parlement. U moet een keuze maken: u wilt meer tijd, en dan verlenen we kwijting pas later, of u wilt kwijting op korte termijn - maar dan moet u zelf ook opschieten?.
Het tweede probleem had te maken met de samenhang tussen de drie stemmingen: de stemming over de kwijting zelf, de stemming ter goedkeuring van de rekeningen en de stemming over de resolutie. Er wordt dus drie keer gestemd over één enkel besluit, en dat kan aanleiding geven tot inconsistenties. Het verslag dat u nu voor zich heeft, en dat door de PPE-DE-Fractie gesteund wordt, lost dit probleem op door de kwijtingsprocedure en de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen te combineren en de Voorzitter de bevoegdheid te geven een resolutie die strijdig is met de uit de stemming over de kwijting en de rekeningen voortvloeiende besluiten niet aan het Parlement voor te leggen. Over zulke resoluties wordt dan gewoon niet gestemd.
Het derde probleem was het ernstigst - het probleem van de meerderheid. We zijn al eerder op dit probleem gestuit. Toen we de bevoegdheid kregen kwijting te verlenen, dan wel te onthouden of uit te stellen, zagen we ons voor een tweeledig risico gesteld. De eerste mogelijkheid was dat geen enkele stemming tot een aanvaardbaar resultaat zou leiden. Dat is het geval als er eerst in de commissie en dan in het Parlement een meerderheid blijkt te bestaan tegen alle drie van de hier genoemde opties. We zaten daar dus met een dilemma. Het tweede gevaar bestond in de mogelijkheid dat de stemmen zouden staken, ofwel in de commissie, ofwel in het Parlement. Het Verdrag draagt ons immers op een besluit te nemen.
Het verslag dat we nu bespreken slaagt er niet in dit probleem op een geheel bevredigende wijze op te lossen, al geloof ik wel dat de voorgestelde oplossing de best denkbare is. Voorgesteld wordt de procedure in tweeën te knippen. Tijdens de eerste fase besluiten we of we kwijting verlenen dan wel uitstellen, overeenkomstig het advies van de Commissie begrotingscontrole. Als er geen kwijting wordt verleend en de termijn voor uitstel is verlopen krijgen we in de tweede fase de volgende keuze - wel of geen kwijting verlenen. Als we de ene mogelijkheid verwerpen, moeten we de andere wel aanvaarden, en dat betekent dat we niet in die impasse geraken waarin de Commissie begrotingscontrole steeds dreigde te verzeilen. Dit is een goed systeem, en wij steunen het compromis dat de grootste fracties bereikt hebben. Ik wil de rapporteur in dit verband bedanken voor zijn opmerkingen toen hij zijn verzoek voor een afzonderlijke stemming introk. Een compromis is altijd een overwinning, en wij zullen ons aan onze afspraak houden. Wij danken u, mijnheer Martin, omdat u dat ook doet en wesen u veel succes.

Morgan (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, aangezien wij politieke anoraks zijn in de Commissie begrotingscontrole en er vanavond veel meer mensen meeluisteren, zal ik proberen hen duidelijk te maken wat er gaande is, omdat begrotingscontrole en kwijting geen termen zijn die normale mensen begrijpen.
Een van de primaire taken van het Europees Parlement is het functioneren van de Commissie te beoordelen. We zijn er om ervoor te zorgen dat de Commissie haar werk naar behoren doet. Als mensen zeggen dat de Commissie een niet-gekozen instelling is, kunnen we dus uitleggen dat we de Commissie onder controle houden en dat ze rekenschap aan ons dient af te leggen. Een van onze officiële verantwoordelijkheden is het verlenen van kwijting ten aanzien van de tenuitvoerlegging van de begroting. We zijn de kiezers verantwoording schuldig en we moeten kunnen uitleggen hoe hun geld wordt besteed.
De Commissie begrotingscontrole is op dit terrein de eerstverantwoordelijke commissie namens het Europees Parlement: we houden begrotingslijnen tegen het licht, onderzoeken mogelijke schandalen, we zien hoe het geld verkeerd wordt besteed en proberen erachter te komen waarom processen zo complex en omslachtig zijn.
Het was de kwijtingsprocedure die in 1999 uiteindelijk heeft geleid tot het ontslag van de Commissie. Zo is het hele proces in gang gezet.
Het gevaar bestaat echter - we moeten niet naïef zijn over wat er gaande is - dat het hele proces om meer duistere en meer politieke beweegredenen wordt gekaapt. Het is binnen de Commissie begrotingscontrole bijna een vaste gewoonte de kwijting uit te stellen en meer informatie te vragen. Dat betekent dat er nu drie opties bestaan. In het verleden was er sprake van twee opties: we konden kwijting verlenen of weigeren. Tegenwoordig kunnen we, zoals de heer Bourlanges heeft uitgelegd, kwijting verlenen, weigeren of uitstellen. Het is veel eenvoudiger als we maar twee opties tot onze beschikking hebben en daar gaat het vandaag om.
De commissaris heeft gelijk als ze zegt dat de Commissie waarschijnlijk sneller kan meewerken. Ik zie die vergaderperiode van oktober niet als het tijdstip waarop we het antwoord moeten hebben, maar als het laatste moment waarop het Parlement een besluit neemt. We zijn niet gebonden aan oktober, maar er moet wel uiterlijk in oktober een besluit worden genomen. Dat is een iets andere interpretatie. Het is duidelijk dat wij het allemaal voor de zomer rond willen hebben. Het is ook goed dat de Commissie extra adempauze krijgt, want als parlementsleden kwijting weigeren en als we dan kritiek op de Commissie willen uitoefenen, is er tijd nodig om de zaak te corrigeren. Het nieuwe proces zorgt er ook voor dat het proces niet oneindig lang doorgaat. Dat was in het verleden het geval. Dat gebeurde bij de kwijting in 1996 - er kwam geen eind aan. We geven u een einddatum. We vertellen het Parlement dat het dan tot een besluit moet komen. Daarom is dit systeem veel beter. Zo is de situatie duidelijker en wordt het proces niet om politieke beweegredenen gekaapt.

Virrankoski (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de kwijtingsprocedure is een van de belangrijkste rechten en plichten van het Europees Parlement. Het Parlement moet zich daarin bezighouden met de financiën en vaststellen of de Commissie haar werk goed heeft gedaan. Het Parlement kan dus niet zonder rechtvaardiging kwijting verlenen. Het verlenen van kwijting houdt in dat de Commissie op basis van de gegevens die het Parlement heeft ontvangen en ingewonnen juist heeft gehandeld. Als later blijkt dat er onregelmatigheden zijn, dan kan daar altijd op teruggekomen worden, ook al is de kwijting al verleend.
In het verslag wordt voorgesteld dat er een termijn voor de kwijtingsprocedure wordt vastgesteld. Dat is goed. De situatie waarin de kwijting jaar in jaar uit hangende is, zoals de laatste jaren bij ons is gebeurd, is geen toonbeeld van een zakelijke of verantwoorde administratie.
Het probleem is het weigeren van kwijting. Als er geen kwijting wordt verleend en daarover wordt een besluit genomen, dan is de reden ofwel fraude of politiek wantrouwen. Fraude vereist een aanklacht tegen de betrokken autoriteit of betrokken autoriteiten. Als fraude niet wordt aangetoond, moeten de rekeningen worden afgesloten. Als de reden voor het weigeren van kwijting politiek is, moet de Commissie naar mijn mening aftreden.
Het nu geplande systeem waarin het weigeren van de kwijting wordt gevolgd door een stemming over een motie van wantrouwen is goed maar onduidelijk. Als er een motie van wantrouwen is tegen de Commissie of een commissaris, maar geen kwijting, dan is de situatie tegenstrijdig. Die tegenstrijdigheid kan ontstaan doordat kwijting kan worden geweigerd door een enkelvoudige meerderheid maar een motie van wantrouwen alleen met een gekwalificeerde meerderheid. Daarom moet dat conflict in geen geval mogelijk worden gemaakt.

Theato (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Martin heeft veel tijd en energie in dit verslag gestopt, en ik heb daar veel waardering voor. We hebben ook goede gesprekken met elkaar gehad, mijnheer de rapporteur. De kwijting is de belangrijkste controlebevoegdheid van het Parlement voor de beoordeling van de uitvoering van de begroting door de executieve, dus vooral door de Commissie. Dat is een belangrijke politieke daad en meer dan de afsluiting van de rekeningen, hoe belangrijk die ook moge zijn.
Op basis van de verslagen van de Rekenkamer en van verdere informatie, die trouwens ook van de Commissie zelf komt, stellen wij vast of de streefdoelen volgens de regels en op financieel verantwoorde wijze met het beschikbare geld zijn bereikt. We tonen aan waar de zwakke plekken liggen, zodat we die kunnen versterken en in de volgende begroting kunnen vermijden. Het lijkt me juist om voor de drie vormen van kwijting - verlening, uitstel en weigering - die de rapporteur terecht duidelijk noemt, termijnen te voorzien. Zo kunnen we vermijden dat er twee kwijtingsprocedures parallel verlopen, wat vroeger vaak voorkwam. De ene procedure moet afgesloten zijn voordat de volgende begint. De periode lijkt me lang genoeg, mevrouw Schreyer, om op tijd constructieve oplossingen te vinden, ook als het zomerreces erin zit.
Wat ik echter niet kan aanvaarden, mijnheer de rapporteur, is dat we ervan uitgaan dat de kwijting verleend is wanneer de plenaire vergadering in april het voorstel van de bevoegde commissie, de Commissie begrotingscontrole, om de kwijting uit te stellen, afwijst. Er kunnen tegenstrijdige redenen zijn voor deze afwijzing, en dan is het geen duidelijke wilsuiting van het Parlement. Dat staat trouwens ook in het advies van de Juridische dienst. Het verlenen van kwijting zou het foute antwoord zijn op de vraag die gesteld is. Het zou voor degene die de kwijting krijgt een kwijting tweede klasse zijn, want die zou tussen neus en lippen plaatsvinden. Daarom zou ik hebben gewild dat de drie delen van het voorstel zouden worden terugverwezen naar de Commissie begrotingscontrole. Als de in lid 3 van het nieuwe artikel 5 bis genoemde tegenstelling ontstaat tussen het resultaat van de stemming en de resolutie, dan moet de Commissie begrotingscontrole de taak krijgen om dit op te lossen en de resolutie weer aan de plenaire vergadering voor te leggen.
Onze fractie heeft haar amendementen teruggetrokken, zoals al gezegd is. Ik kan grote delen van het verslag steunen, dat heb ik ook gezegd. Gezien mijn ervaring moet ik echter zeggen dat ik niet voor het verslag kan stemmen wanneer de kwestie van het uitstel en dus ook van de verlening van de kwijting niet anders wordt geregeld.

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, veel collega's hebben er reeds op gewezen dat kwijting binnen de context van de begrotingsprocedure een heel belangrijk instrument is en binnen de bevoegdheden van het Parlement een grote rol speelt. Ik hoef daar dus niet opnieuw op te wijzen. Ik wil wel graag opmerken dat we over het gebruik van een zo belangrijke bevoegdheid goed moeten nadenken en dat we bij de inzet ervan matigheid moeten betrachten. Dat is volgens mij de reden waarom we dit debat voeren en de rapporteur geprobeerd heeft een formule te vinden voor het begrenzen van de termijn gedurende welke we onze bevoegdheden met betrekking tot de beoordeling van de Commissiebegroting kunnen uitoefenen. Dat lijkt me een legitieme onderneming, en de gevonden formule komt mij aanvaardbaar voor.
Ik geloof echter wel dat we bij dit debat niet mogen vergeten dat artikel 276 duidelijke doelstellingen opsomt met betrekking tot de kwijtingsprocedure. Het Europees Parlement onderzoekt de jaarrekening en de financiële balans waarop de activa en passiva van de Gemeenschap tegen elkaar zijn afgezet. Het is dus van groot belang dat we ons verdiepen in het systeem dat de Europese instellingen gebruiken voor hun kasmiddelen en boekhouding. De voor de jaarrekening en de balans gebruikte methode moet namelijk vlekkeloos zijn en op ondubbelzinnige wijze volledig voldoen aan de hoogst denkbare internationale kwaliteitsnormen. Ziehier een eerste opmerking aangaande het boekjaar dat we nu gaan aanvangen. Ik zie dit als iets fundamenteels.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op de wijze waarop de kwijting in het verleden verleend is. Ik heb het dan vooral over de kwijting voor 1999, en vooral over de kwestie uitbesteding. Veel van onze punten zijn door de heer Bourlanges opgesteld. Ik wilde daar even op wijzen.

Rack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de Top van Laken hebben de staatshoofden en regeringsleiders gepleit voor meer openheid en voor eenvoudige en begrijpelijke regels in de Europese Unie. De Conventie heeft geprobeerd om deze opdracht uit te voeren, en onder andere een werkgroep opgericht over de vereenvoudiging van de procedures. Dat deze werkgroep dringend nodig is en vooral resultaten moet leveren blijkt eens te meer uit dit verslag van de heer Martin.
Ik heb in 1999 als lid van de Commissie begrotingscontrole meegemaakt dat het Reglement - dat tamelijk ongeregeld was - tot een ernstig dilemma leidde. Het gedrag van bepaalde commissarissen was toen onaanvaardbaar, de kwijting kon eigenlijk niet verleend worden, maar het leek ons ook niet redelijk om de hele Commissie naar huis te sturen. Toen heeft de tijd het probleem opgelost, of misschien ook de eervolle houding van Jacques Santer, die nu onze collega is. We schijnen echter weinig te hebben geleerd, want dit systeem is even ingewikkeld en ondoorzichtig als zijn voorganger. Dat blijkt ook wel uit wat er gebeurd is tijdens de pogingen om een compromisoplossing te vinden.
"'k Voel mij van alles zo verdoofd, als draaide er een molenrad door mijn hoofd", legt de grote dichter Goethe zijn Faust in de mond. Ik vind dat wij niet mogen toelaten dat onze burgers ook hoofdpijn krijgen, in ieder geval niet te lang. Daarom moeten we hier voor vandaag, voor morgen en voor overmorgen een compromis vinden. We moeten in de Conventie over de toekomst van Europa een model uitwerken waardoor de afgevaardigden en de burgers begrijpen wat de politieke implicaties van kwijtingsbesluiten zijn en moeten zijn.
Martin, Hans-Peter (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, fraai is dat! De heer Rack leest een gedicht voor, dan zegt hij dat het verslag te ingewikkeld is, en dan beweert hij ook nog dat dit ook al uit de amendementen blijkt. Het probleem zit natuurlijk in de details, en dat weet hij als uitstekend jurist maar al te goed. Dat is nou net de keuze die we moesten maken. Willen we meer helderheid, of willen we liever wat we intellectuele zekerheid zouden kunnen noemen? Het klinkt misschien absurd, maar ik stond helemaal aan de kant van mevrouw Theato, en ik heb gezegd dat we dit heel duidelijk en helder moeten zeggen, en dat we de derde variant open moeten laten. Goed, mijnheer Rack, maar dat zou tot nog meer en nog veel ingewikkeldere en onbegrijpelijkere amendementen hebben geleid. Na echter te hebben geluisterd naar wat een Nederlander en anderen daarover zeggen kan ik er wel mee leven dat mijn landgenoot zulke dingen beweert.
Ik zou nog op twee punten in willen gaan die vooral door mevrouw Theato en commissaris Schreyer zijn genoemd. Ze hebben het allebei over de rechtsgrondslagen en de twijfels van de juridische diensten. We moeten natuurlijk een degelijke basis hebben om überhaupt een compromis te kunnen sluiten. Daarover is uiteindelijk onderhandeld met de heer Bourlanges en met de heer Duff van de liberale fractie.
Nu hebben we twee juridische adviezen, die elkaar tegenspreken. Daarmee zullen we moeten leren leven, maar wat we hier hebben uitgewerkt stemt toch al met al wel overeen met de visie van dit Parlement. Ik heb trouwens het volste respect voor uw mening, mevrouw Theato, maar ik hoop dat niet te veel leden denken zoals u, want dan moeten we terug naar af! Dat is misschien leuk voor diegenen die alles in de Conventie willen regelen, maar een veel eenvoudigere oplossing krijgen we niet. De politieke uitleg moeten wij leveren, dat is onze taak als afgevaardigden. Voor politieke verklaringen is een Reglement niet geschikt. In ieder geval wil ik u nogmaals van harte bedanken voor uw medewerking en uw steun.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0310/2002) van de heer Stephen Hughes, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie: Zich aanpassen aan de veranderingen in werk en samenleving: een nieuwe communautaire gezondheids- en veiligheidsstrategie 2002-2006 (COM(2002) 118 - C5-0261/2002 - 2002/2124(COS)).

Hughes (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, in mijn verslag verwelkom ik de mededeling van de Commissie, maar het verslag bevat op een aantal belangrijke punten ook opbouwende kritiek.
In het verslag worden drie horizontale thema's benadrukt die van groot belang zijn voor het slagen van de strategie. Ten eerste, het ontbreken van een actieplan. De strategie vertoont een onaanvaardbare onevenwichtigheid en een gebrek aan strategische continuïteit. De oorspronkelijke analyse is in de grond goed, maar de voorstellen voor actie zijn vaak weinig meer dan een beschrijving van een kwestie. Waar actie wordt voorgesteld, zijn de voorstellen vaak vaag en er worden vrijwel geen middelen en termijnen opgegeven om de strategie toe te passen. De mededeling biedt bijvoorbeeld een goede analyse van de veranderingen ten gevolge van de toenemende feminisering van de samenleving en het effect van de vergrijzende bevolking, maar vervolgens wordt vrijwel geen enkele actie voorgesteld.
Daarom wordt in het verslag gevraagd om een actieplan met duidelijke termijnen voor elk belangrijk voorstel en wordt voorgesteld dit plan vóór de Europese Raad in het voorjaar van 2003 door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken te laten bekrachtigen en het daarna jaarlijks te evalueren door middel van het scorebord voor de uitvoering van de Agenda voor het sociaal beleid, zoals bepleit door de Raad. Het Parlement en de raadgevende comités moeten ook bij dit evaluatieproces betrokken worden.
Dit is een serieus punt en ik weet dat de commissaris ernaar zal luisteren. Ik verzoek haar vanavond duidelijk aan te geven of er een positieve reactie op dit verzoek zal volgen. Zo niet, dan heb ik een duidelijk mandaat om te verzoeken tot terugverwijzing van dit verslag naar de commissie, waar het dan opnieuw zal worden geformuleerd om de strategie van de Commissie af te wijzen.
Het tweede belangrijke horizontale thema is het gebrek aan middelen. In 1992 hielden ongeveer 130 ambtenaren zich binnen de Commissie bezig met gezondheid en veiligheid op het werk. Nu zijn dat er nog maar 24. We zouden kunnen twisten over het exacte aantal, maar de commissaris zal beamen dat het aantal ambtenaren dat zich hiermee bezig houdt drastisch is teruggebracht.
Dit is geen goede basis voor een dynamische en pro-actieve administratie die noodzakelijk is voor de toepassing van de strategie, die in staat is te reageren op een veranderend beleidsmilieu en die tegelijkertijd nauwgezet toezicht kan houden op de toepassing van de bestaande wetgeving en beleidsmaatregelen. Het is van belang dat deze trend wordt omgekeerd en dat binnen de Commissie de nodige middelen voor deze beleidssector beschikbaar worden gesteld.
Het derde belangrijke horizontale thema in het verslag is het gebrek aan evenwicht tussen wetgevings- en niet-wetgevingsinstrumenten. Ik waarschuw ervoor dat de ontwikkeling van niet-wetgevingsinstrumenten niet als een alternatief voor het behouden en het verbeteren van de Gemeenschapswetgeving op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk mag worden beschouwd. Er wordt gewezen op specifieke gevallen waarbij lacunes en tekortkomingen in het bestaande rechtskader moeten worden aangepakt en waarbij algemene benaderingen van de wetgeving, eerder dan gelegenheidsoplossingen, van belang zullen zijn met betrekking tot zowel "klassieke" als nieuwe risico´s.
Er is niet genoeg tijd om alle specifieke punten van het verslag te bespreken, dus zal ik me tot een paar punten beperken. Ten eerste, in het verslag wordt gesteld dat het betreurenswaardig is dat de Commissie, gezien het feit dat zich in het midden- en kleinbedrijf veel meer problemen voordoen ten aanzien van gezondheid en veiligheid op het werk, nog steeds geen meerjarig MKB-programma heeft gelanceerd, gebaseerd op twee jaar van voorbereidende maatregelen die het Agentschap van Bilbao heeft uitgewerkt op initiatief van het Europees Parlement. Een dergelijk programma werd door de Commissie ondersteund in de in Nice goedgekeurde Agenda voor het sociaal beleid. Het zou de beoordeling, analyse en verspreiding van succesvolle maatregelen in deze kritische sector moeten vergemakkelijken. Ik hoop ten zeerste dat de Commissie ditmaal positief zal reageren.
Het tweede punt betreft opkomende risico's. Ik hoop dat de Commissie zich zal buigen over de noodzaak van nieuwe wetgeving inzake ongewenste intimiteiten op het werk en dergelijke, zoals het Parlement onlangs heeft verzocht. Wat betreft RSI hoop ik ook dat de Commissie zich opnieuw zal buigen over de richtlijn over beeldschermapparatuur - waarin de computermuis niet eens wordt genoemd - en de richtlijn over het manueel hanteren van gevaarlijke lasten. Ik hoop dat de Commissie verder gaat en ingaat op ons verzoek om een algemene richtlijn over arbeidsergonomie.
In het verslag wordt ook verwezen naar een aantal bestaande richtlijnen die dienen te worden herzien. De Commissie heeft toezeggingen en middelen nodig om die kwestie aan te pakken. Inspelend op het bruikbare advies dat we hebben ontvangen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, wordt in het verslag gepleit voor het opnemen van een genderdimensie in de strategie en wordt een aantal specifieke actiepunten genoemd. Ook wordt in het verslag aangegeven dat benchmarking een goede zaak is maar dat een succesvol benchmarkingconcept niet alleen beter vergelijkbare en betrouwbaardere gegevens vereist, maar tevens een geharmoniseerd stelsel van definities, registratie en rapportage van beroepsziekten.
Mijn laatste punt is dat in het verslag ook het voorstel wordt verwelkomd om bestaande communautaire wetgeving op dit gebied te codificeren en te vereenvoudigen, zolang dat geen eufemisme is voor deregulering omwille van het dereguleren. Ik beschuldig het directoraat-generaal Werkgelegenheid en Sociale Zaken daar ook niet van, maar elders in de Commissie zijn krachten aan het werk die daar wel toe geneigd zijn. In de commissie heb ik zelfs een gezamenlijk amendement voorgesteld om de wetgeving te vereenvoudigen of, indien ze overbodig is geworden, in te trekken. Wij zijn geen van allen gebaat bij het handhaven van overbodige wetgeving of het gecompliceerd maken van wetgevingen die juist makkelijk te begrijpen en uit te voeren moeten zijn.
Ik hoop dat de commissaris ons de nodige garanties kan geven voor dit actieplan.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Hughes en in het bijzonder de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken voor hun nauwe samenwerking. De mededeling getiteld 'Zich aanpassen aan de veranderingen in werk en samenleving: een nieuwe communautaire gezondheids- en veiligheidsstrategie 2002-2006? is een gezondheids- en veiligheidsstrategie voor de betreffende periode.
Het is een nieuwe strategie met enkele nieuwe sleutelelementen. Deze elementen betreffen de kwaliteit van het werk en de noodzaak een verscheidenheid aan politieke instrumenten, zoals wetgeving, sociale dialoog, progressieve maatregelen en beste praktijken, sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen en economische stimulansen, te combineren. Natuurlijk wordt er bij de analyse van uitgegaan dat gezondheids- en veiligheidskwesties gekoppeld zijn aan het concurrentievermogen en het verwaarlozen van sociaal beleid heeft altijd een prijs.
Ik noem de voornaamste punten van deze mededeling. Ten eerste, en ik vind dat dit heel duidelijk moet zijn, is het niet alleen een voorstel van de Commissie. Het is ook een communautaire strategie en daarom moeten alle Europese partners erbij worden betrokken, ook, op politiek niveau, de Europese nationale en regionale autoriteiten. Op operationeel niveau gaat het om de sociale partners en op het dienstenniveau betreft het alle instellingen die zich bezighouden met gezondheid, preventiediensten en verzekeringsinstellingen.
Een zeer interessant punt in deze mededeling is de vraag hoe we de cultuur van preventief optreden kunnen ontwikkelen. Er zijn natuurlijk prioriteiten met betrekking tot de noodzaak onze capaciteit ten aanzien van risicosurveillance te vergroten en de noodzaak van betere wetgeving. Ik ben het er helemaal mee eens dat vereenvoudiging en codificering noodzakelijk zijn. Dat is een van de voornemens in de strategie van de Commissie. De Commissie en de nationale autoriteiten moeten ook samenwerken als het gaat om de tenuitvoerlegging van de strategieën en tegelijkertijd moet er ook worden samengewerkt op internationaal niveau. Ik heb geprobeerd de belangrijkste punten van de mededeling in het kort te schetsen, omdat ik van mening ben dat er een interactiever debat ontstaat als ik inga op de specifieke opmerkingen van de heer Hughes.
De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft verschillende specifieke voorstellen gedaan en de Commissie heeft zich over een groot aantal daarvan gebogen en deze in de overweging meegenomen. Enkele van de voorstellen kunnen misschien verder worden uitgediept. We zouden preciezer kunnen zijn als het gaat om het tijdschema en de beschrijving van de activiteiten die moeten worden uitgevoerd. Dat zouden we kunnen doen door de activiteiten en voorstellen van de strategie, met name de vijf punten waar de heer Hughes naar verwees, afzonderlijk te bespreken in een vergadering met de Commissie werkgelegenheid.
Ten eerste is er de kwestie van het MKB, die in het verslag naar voren werd gebracht. U kent de problemen die we hebben met het SAFE-programma. Dankzij het Parlement hebben we nu in Bilbao een specifieke begroting voor het MKB en kunnen we naast het tijdschema ook de bijzonderheden voor de tenuitvoerlegging van dit project bespreken.
Wat betreft wetgeving met betrekking tot stress, is er een analyse gemaakt. We hebben de eerste fase van de raadplegingsprocedure gelanceerd. Ook hier kunnen we preciezer zijn. Hetzelfde geldt voor het voorstel voor een richtlijn over arbeidsergonomie en kwesties met betrekking tot het manueel hanteren van gevaarlijke lasten. De analyse is in de maak. We kunnen specifiek zijn over het tijdschema voor het onderzoek en kunnen specifieke toezeggingen doen over het tijdstip en de wijze waarop we de eerste fase van de raadplegingsprocedure gaan lanceren.
Dan de kwestie vrouwen: daarover bestaat absolute overeenstemming. Gender mainstreaming is een grondbeginsel bij alle acties in onze strategienota. Wat betreft benchmarking: u hebt gelijk dat er misschien een betere manier is om de procedure uit te voeren. Het verslag verwijst specifiek naar de noodzaak lidstaten aan te moedigen op dit gebied benchmarking toe te passen, maar misschien kunnen we samen bespreken hoe we dit vorm kunnen geven. Wellicht kunnen we dit met de lidstaten bespreken en hen vragen duidelijke doelstellingen te formuleren. Dan kunnen we een verslag maken van de vorderingen die ze boeken. Het mag geen verplichting zijn - we kunnen lidstaten niet verplichten het te doen - maar misschien kunnen we een en ander op een beter georganiseerde manier presenteren om te zien hoe we verder kunnen met het benchmarkingconcept.
Tot slot nog iets over vereenvoudiging en codificering. We zijn bezig met een algehele evaluatie van de gezondheids- en veiligheidswetgeving. Dit is een van de belangrijkste voornemens in de strategie. Het is geen eenvoudige taak maar ons uiteindelijke doel is de bepalingen te vereenvoudigen, te bekijken of ze consistent zijn en ze vervolgens te codificeren. Eén voornemen is de gezondheids- en veiligheidsrichtlijn te codificeren.

Evans, Jillian (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen verwelkom ik de mededeling over deze gezondheids- en veiligheidsstrategie. Ik wil in het bijzonder de heer Hughes feliciteren met zijn verslag. Zoals hij zei, ben ik zeer blij met de manier waarop onze commissies met betrekking tot deze kwestie hebben samengewerkt en met name met de samenwerking met de rapporteur die ertoe heeft geleid dat de punten die de Commissie rechten van de vrouw heeft ingediend, volledig zijn opgenomen.
Dit is van belang want, terwijl mannen vaker ernstige arbeidsongevallen krijgen, lijden vrouwen vaker aan arbeidsgerelateerde ziekten. Volwassen vrouwen worden minder beroepsopleidings- en onderwijsmogelijkheden geboden dan hun mannelijke collega's. Daarom is het zo belangrijk dat er een uitsplitsing naar geslacht plaatsvindt van statistieken betreffende werkgerelateerde ongezondheid en ongevallen gerelateerd aan fulltime, parttime en tijdelijk dienstverband. De commissaris was het ermee eens dat gender in deze strategie moet worden geïntegreerd, zodat kwesties zoals het effect van de dubbele belasting van betaald werk en persoonlijke verantwoordelijkheden en kwesties als ongewenste intimiteiten op het werk op de juiste wijze worden aangepakt. Als bij risicobeoordeling en de inrichting van de werkplek geen rekening wordt gehouden met gender, zullen vrouwen in de toekomst nog steeds niet werkzaam kunnen zijn in bepaalde beroepen en sectoren.
Een evaluatie van de huidige gezondheids- en veiligheidswetgeving is noodzakelijk om probleemgebieden te kunnen aanwijzen, zodat we toekomstige wetgeving effectiever kunnen maken. Dienstpersoneel en thuiswerkers, waaronder veel vrouwen, en vrouwen in de landbouw en meewerkende echtgenoten in kleine familiebedrijfjes moeten bijvoorbeeld worden beschermd.
Ik ben het volledig eens met de rapporteur wat betreft het gebrek aan middelen in de Commissie om het gezondheids- en veiligheidsbeleid aan te pakken en met name wat betreft de noodzaak van een uitgebreid en begroot actieplan en een zeer strak tijdschema voor het verbeteren van de wetgeving op dit zeer belangrijke gebied. Ik steun het verslag.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil om te beginnen behalve de commissie ook de rapporteur gelukwensen - en niet alleen vanwege de kwaliteit van zijn werk, maar ook voor de wijze waarop hij met de ingediende amendementen is omgegaan.
De sociale dialoog moet een instrument zijn om iets tegen deze plaag - arbeidsongevallen - te ondernemen; de politieke dialoog heeft via de interfractionele werkgroepen alvast geleid tot de verbetering van een verslag dat hoe dan ook reeds heel goed was.
Ik heb vaak horen zeggen dat de werkelijkheid moeilijk te benaderen is en dat we op basis van getallen geen opinie kunnen vormen. We kunnen echter wel iets zeggen over omstandigheden waaronder bepaalde voorvallen zich voordoen en wat dat betekent. Zonder meteen de alarmklok te willen luiden kunnen we zeggen dat de werkelijkheid in de Europese Unie er als volgt uitziet als het gaat om gezondheid en werk: in 1999 waren er 5500 dodelijke ongevallen en 4,8 miljoen arbeidsongevallen als gevolg waarvan de betrokken werknemer meer dan drie dagen niet kon werken. Dat betekent dat er ten gevolge van ongevallen een half miljard werkdagen verloren zijn gegaan, met alle daaraan verbonden arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. Erger nog is dat 350.000 mensen van baan of werkgever hebben moeten veranderen; 300.000 van hen zijn in min of meerdere mate invalide geraakt, terwijl 15.000 van deze werknemers nooit meer zullen kunnen werken.
Daar komt bij dat er in een aantal lidstaten van de Unie een zorgwekkende stijging van het aantal ongevallen is waar te nemen. We maken ons verder aan de vooravond van de uitbreiding ernstige zorgen over de toestand in de landen die kandidaat zijn voor toetreding - en dan niet in een verre, maar juist heel nabije toekomst. De ongevallencijfers liggen daar hoger dan het gemiddelde in de lidstaten. Je moet daar overigens wel bij aantekenen dat je dat wel enigszins kunt verklaren, onder andere door erop te wijzen dat in deze landen meer mensen actief zijn in sectoren met verhoogd risico.
Mevrouw de commissaris, aan dit aspect van de uitbreiding is het minste aandacht besteed. In het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie lezen we in artikel 31, lid 1, dat iedere werknemer recht heeft op werkomstandigheden die zijn of haar gezondheid, veiligheid en waardigheid respecteren. Op de Top van Lissabon is bepaald - en dat is op de Top van Barcelona herhaald - dat het scheppen van betere banen één van onze doelstellingen is. We hebben gezegd dat het daarbij niet alleen om meer werkzekerheid ging, maar ook om veiliger werk en veiliger werkomstandigheden.
Ik geloof dat we met die drievoudige doelstellingen de juiste kant opgaan. Wat we nodig hebben is een alomvattende aanpak, met aandacht voor beroepskwalificaties, de duur van de werkdag en demografische trends - de algemene ontwikkeling van economische activiteiten afgezet tegen de groei van de beroepsbevolking. Verder is het van belang dat we begrijpen dat veilige en gezonde werkomstandigheden binnen organisaties een factor vertegenwoordigen die gevolgen heeft voor de performance van ondernemingen en dus voor de economie als geheel. We moeten een cultuur van risicopreventie creëren.
Werken brengt per definitie risico's met zich mee. We moeten dus voortdurend opletten en steeds acties blijven ontwikkelen. We moeten alle middelen die ons daarvoor uit hoofde van het begrip sociale verworvenheden ter beschikking staan gebruiken, van de kaderrichtlijn tot de bepalingen in het Handvest van de grondrechten. Zoals reeds opgemerkt moet de gehele maatschappij een bijdrage leveren: werkgevers, werknemers, overheden en de burgers zelf. Het moet een werkelijk gezamenlijke onderneming worden.
We moeten eerst werken aan meer bewustwording en werknemers en mensen die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid trainen. We moeten een horizontaal preventiebeleid ontwerpen, een preventiecultuur ontwikkelen en voldoende informatie beschikbaar stellen. Anders hebben beslissingen over de inhoud van bepalingen bar weinig zin. U heeft daar terecht op gewezen, mevrouw de commissaris. Vereenvoudiging van de regels is heel zinvol zodra de tijd daarvoor rijp is - maar eerst moeten de mensen zich sterker bewust worden van het probleem. Met het oog op dit probleem zou ik willen zeggen dat actie alleen niet voldoende is. We moeten hardnekkig zijn en nooit opgeven.
Er moet voortdurend op preventie gewezen worden - tot vervelens toe. Er moeten nieuwe normen worden vastgelegd waar dat nodig is, er moeten meer mensen en meer materiaal beschikbaar worden gesteld, met specifieke acties bij bedrijven en in sectoren waar zich veel ongevallen voordoen. De verschillende systemen moeten gevolgd worden en er moet een uitwisseling komen van beste methoden. Tot slot moet er aandacht worden besteed aan nieuwe risico's.
Het gaat hier om de gezondheid, veiligheid en waardigheid van de Europese burgers.

Thorning-Schmidt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals blijkt uit de uitspraken van de commissaris vanavond, wanneer het erom gaat te bepalen welke richting we met het arbeidsmilieu uit willen, lopen onze mening en die van de Commissie zelden uiteen. Wij zijn allemaal bezorgd over het feit dat teveel mensen bij de uitoefening van hun beroep permanente letsels oplopen. Op een groot aantal gebieden is het arbeidsmilieu in de EU nog helemaal niet verbeterd en dat is misschien nog erger. Om die reden hadden wij gehoopt, mevrouw de commissaris, dat de Commissie wat ambitieuzer was geweest in haar arbeidsmilieustrategie en in elk geval wat de opvolging ervan betreft. Ik had gehoopt dat wij vandaag andere toezeggingen zouden krijgen dan alleen maar tijdschema's voor de verschillende activiteiten.
Zoals de rapporteurs hebben benadrukt, is het zo dat de middelen waarover de Commissie voor de verbetering van het arbeidsmilieu beschikt, sinds 1992 flink geslonken zijn. Ik weet dat er verschillende berekeningsmethodes zijn, maar er is gewoon onvoldoende geld. Er wordt bespaard nu de arbeidsmilieuproblemen juist talrijker en ingewikkelder worden en er ook nieuwe soorten arbeidsmilieuproblemen opduiken. Wij moeten met verschillende instrumenten werken, preventief te werk gaan en de nationale autoriteiten helpen. Een groot aantal gecompliceerde taken wachten op uitvoering en de uitdagingen waarvoor we staan wat richtlijnen betreft, kan ik in deze drie minuten spreektijd niet beschrijven. Zoals mevrouw Evans heeft opgemerkt, weten wij dat arbeidsmilieuproblemen gemakkelijk een vrouwenprobleem kunnen worden. Wij weten dat de kleine en middelgrote ondernemingen onze bijzondere aandacht nodig hebben. Er moet dringend een richtlijn komen voor de spier- en beenderproblematiek. Stress en pesterijen vereisen gemeenschappelijke actie en wij weten dat een algemene erkenning van beroepsziekten in een minimumrichtlijn misschien wenselijk is.
Wanneer we alle initiatieven, die wij noodzakelijk achten, in beschouwing nemen, zijn we nog het meest ontgoocheld over het gebrek aan opvolging door de Commissie met een concreet actieplan. De Commissie verklaart geen bezwaren te hebben tegen tijdschema's, maar wij moeten daarop antwoorden dat de tijdschema's niet bindend genoeg zijn en dat er een concreet actieplan moet komen. Als de Commissie het met ons eens is dat er tijdschema's moeten zijn en dat ze een dwingend karakter moeten hebben, zal ze ons aan het eind van dit debat, wanneer meer en meer leden op de noodzaak van een actieplan gewezen zullen hebben, misschien uitleggen waarom ze niet consequent is en deze strategie in een echt actieplan vertaalt. Wij weten immers dat een actieplan een veel dwingender karakter heeft voor het Europees Parlement, de Commissie en vooral de lidstaten. Ik hoop dat we iets bereiken. Voor het arbeidsmilieu hebben wij absoluut een actieplan nodig.

Lynne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik een aantal punten in het verslag van de heer Hughes verwelkom, met name het vereenvoudigen van de bestaande communautaire wetgeving en beter toezicht, ben ik zeer teleurgesteld dat mijn amendementen inzake alomvattende effectbeoordelingen niet door de commissie zijn overgenomen. Mijn fractie was ervoor dat ik de amendementen in de plenaire vergadering opnieuw zou indienen, maar helaas waren de overige fracties niet bereid de procedure open te breken.
Er dient alleen nieuwe wetgeving te worden voorgesteld als we kunnen aantonen dat de noodzaak daartoe bestaat en dat de beste praktijk of de uitwisseling van de beste praktijkervaringen niet volstaat. We moeten er eerst voor zorgen dat de bestaande wetgeving op hetzelfde gebied door de hele Europese Unie wordt uitgevoerd.
Ten tweede, zoals ik al eerder heb gezegd in verband met alomvattende effectbeoordelingen, moet er een effectbeoordeling komen voor iedere lidstaat, waarbij rekening wordt gehouden met het effect op de industrie, het bedrijfsleven en de beroepsbevolking. Helaas hebben de effectbeoordelingen van de Commissie heel vaak meer weg van een toelichting dan van een alomvattende effectbeoordeling. Bovenal hebben we met betrekking tot gezondheid en veiligheid actueel wetenschappelijk en medisch bewijs nodig om de noodzaak van dergelijke wetgeving aan te tonen.
Neem het voorbeeld van de richtlijn over trillingen. Ik ontving een heleboel documenten van de Commissie. In het verslag over ISO-normen, het enige echt actuele verslag, stond dat er geen kwantitatief verband was tussen lichaamstrillingen en pijn in de onderrug, maar toch zijn we met wetgeving gekomen. Ik ben pro-Europees, maar we komen met steeds meer wetgeving zonder de noodzaak ervan aan te tonen. Dit doet de Europese Unie geen goed.
Hoewel een deel van de wetgeving die door de Commissie en in het verslag van de heer Hughes wordt voorgesteld, wellicht nodig is, zal de ELDR-Fractie zich morgen van stemming onthouden als er geen goede alomvattende en onafhankelijke effectbeoordeling kan worden gegarandeerd.

Schmid, Herman (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik sta zeer positief tegenover de inhoud van het verslag-Hughes. De tekst is buitengewoon helder. Hij maakt zich grote zorgen over het feit dat er zo weinig gebeurt en hij komt met een lange reeks voorstellen van zowel wetgevende als niet-wetgevende aard, die de situatie zouden kunnen verbeteren. Ik weet zeker dat hij hiervoor de steun van de hele GUE/NGL-Fractie zal krijgen.
Tegelijkertijd brengt hij ook de uitvoering en de problemen bij de realisatie te berde. Ik vind dat er in dit verband duidelijkere taal gesproken moet worden. Er is namelijk een conflict. We hebben het over een dialoog en over samenwerking, maar het is eigenlijk een conflict. Van bedrijven wordt verlangd dat zij hun kosten drukken en hun winstmarges verkleinen in de concurrentie met andere bedrijven. Dit geld moet ergens vandaan gehaald worden. Gezondheid en veiligheid kosten geld. Wij kunnen geen goede gezondheid en veiligheid op het werk bewerkstelligen als de vakorganisaties te weinig macht hebben om druk op bedrijven uit te kunnen oefenen. Dit is de conflictsituatie, die inherent is aan ons systeem. Als wij een betere gezondheid en meer veiligheid op de werkplek nastreven, moeten wij dit onder ogen zien. Wetgevende en niet-wetgevende methoden functioneren alleen als sterke werkgeversorganisaties gebruik kunnen maken van de wetteksten en richtsnoeren die wij opstellen en de aanbevelingen die wij doen. Dat is de realiteit.
Misschien moeten wij bespreken of wij de macht van de werknemers willen vergroten door bijvoorbeeld de rechten van de vakbonden te versterken. De mogelijkheid van juridische hulp bij conflicten zou misschien uitgebreid moeten worden. Dit kan gebeuren in de vorm van meer deskundige hulp. In de 19e eeuw, toen er nog geen sterke vakbonden bestonden, waren er fabrieksinspecteurs die de werknemers bijstonden. In Oost-Europa kan men wellicht werk en fabrieksinspecteurs gebruiken zoals in de 19e eeuw in Engeland. Wij moeten de kandidaat-landen misschien duidelijker te kennen geven dat het recht om te staken onderdeel is van de gemeenschappelijke regelgeving, het acquis communautaire, die zij moeten invoeren.

Bouwman (Verts/ALE).
Mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, mijnheer Hughes, ik vind het uitstekend dat er goede verslagen geproduceerd worden. Met name het verslag van de heer Hughes vind ik uitstekend. Ik heb hem ergens horen zeggen dat hij de analyse in de mededeling van de Commissie wel sterk vond, maar de uitwerking niet al te sterk.
Ik meen dat in EU-rapporten van vandaag gezien te hebben. Ik vind de analyse redelijk maar bepaald niet sterk om de doodeenvoudige reden dat er in Europa veel betere praktijken zijn dan hier in dit document worden beschreven. Het gaat mij vooral om het element well-being at work. Want wetgeving over veiligheid en gezondheid op het werk, dat is harde wetgeving. Dat gaat over trillingen, over geluid, enzovoorts. Met betrekking tot well-being at work is bijvoorbeeld in Nederland heel uitgebreid onderzocht hoe dat geïnterpreteerd moet worden. Dat gaat over zaken die te maken hebben met organisaties, dat gaat over zaken die later ook gevolgen kunnen hebben in de vorm van repetitive strain injury, stress of allerlei andere vormen van niet-welzijn.
Een aantal van die elementen zijn genoemd in het document van de Commissie waar het gaat om investeren in kwaliteit. Maar na de indicatoren die naderhand door de Belgen nog ontwikkeld zijn, houdt het op. Ik vind het jammer dat dat niet uitgewerkt wordt, want de voorstellen zijn eigenlijk een soort samenraapsel van een aantal punten. De ziektebeelden en de welzijnsproblemen zijn al lang bekend en er wordt evenmin een datum voor die voorstellen vastgesteld. Dus nogmaals, zoals de heer Hughes de problemen aangeeft, daar kan ik mee instemmen en ik hoop ook dat hij eventueel het lef zal hebben om zijn verslag terug te trekken als er geen toezeggingen van de Commissie komen voor de oplossing van de problemen rond de vermindering van het aantal personeelsleden, de in mijn ogen nog steeds niet goede balans tussen wetgevende en niet-wetgevende maatregelen en vooral het gebrek aan een actieplan met bijbehorend tijdschema.

Bushhill-Matthews (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Commissie-document inzake gezondheid en veiligheid op het werk is een goed document. Het gaat over het belang van gezondheid en veiligheid op het werk, over de noodzaak de cultuur van preventief optreden te versterken en een betere toepassing van de bestaande wetgeving te garanderen. Ik ben het daar volkomen mee eens. Het probleem wordt als volgt geschetst: de cultuur van preventief optreden door middel van EU-richtlijnen wordt nog niet helemaal begrepen en wordt nog niet effectief in de praktijk toegepast. Daar ben ik het mee eens. In het document wordt toegegeven dat mensen het communautaire rechtskader uitermate complex en onduidelijk vinden en worden vereenvoudiging en rationalisering ervan voorgesteld. Ook daar ben ik het mee eens.
Ik had gehoopt dat het Parlement deze voorstellen van de Commissie zou steunen, maar de rapporteur heeft precies het tegenovergestelde gedaan. Hij beweert dat de vermindering van het aantal personeelsleden van de Commissie tot zo'n 40% van het niveau van 1992 wijst op een veel lagere prioriteit binnen de Commissie. Dat is onzin. Voor sommige mensen leiden alle wegen echter naar de standaardoplossing van de socialisten, namelijk meer geld, meer mensen en meer wetgeving.
Ik hoorde de vriendelijke woorden van de rapporteur over het amendement dat we gezamenlijk hebben ingediend. Dat was het hoogtepunt binnen de commissie - misschien wordt het ook het hoogtepunt van zijn verslag. De collega's hopen misschien dat dit het begin van een nieuw partnerschap is, maar ik vermoed dat we nog even geduld zullen moeten hebben voor het tot bloei komt. We hopen allemaal op verdere voortgang.
Ondertussen wil de rapporteur de werkingssfeer van de kaderrichtlijn verruimen om nieuwe wetgeving in verband met mobbing op het werk en een nieuwe richtlijn over arbeidsergonomie voor te kunnen stellen en de richtlijn over beeldschermapparatuur verder uit te bouwen en de richtlijn over het manueel hanteren van gevaarlijke lasten aan te passen. Dit alles staat op de eerste bladzijde van zijn aanbevelingen te lezen.
We hebben geen nieuwe richtlijnen nodig. Ik stel dat zijn conclusies onjuist zijn omdat zijn analyse onjuist is. De delegatie van de Britse Conservatieven zal hiertegen stemmen en zij zal niet de enige zijn.
Ik wil daar nog aan toevoegen dat Ierland zojuist heeft gestemd voor de toetreding van nieuwe lidstaten tot de EU. Indien de kandidaat-lidstaten het verslag-Hughes lezen, bedenken ze zich wellicht.

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Commissie voor het goede verslag. Ik dank ook de heer Hughes, omdat hij het belang heeft onderstreept van een goede tenuitvoerlegging van de wetgeving. Deense werkgevers beweren vaak dat zij de regels inzake het arbeidsmilieu moeten naleven, terwijl dat in andere landen niet zo is. Ik ben het eerlijk gezegd moe dat aan te horen, maar ik kan het met een zuiver geweten ook niet tegenspreken. Ik zou dergelijke beweringen in de toekomst graag willen kunnen weerleggen. Daarom is het belangrijk dat wij meer werk maken van de tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake het arbeidsmilieu, opdat wij voor alle arbeidsplaatsen in de EU een goed en veilig arbeidsmilieu kunnen scheppen.
Voorts moeten wij zorgvuldig overwegen met welk soort regulering wij de veiligheid in het arbeidsmilieu kunnen garanderen. Wetgeving is niet altijd de juiste optie. Soms is de uitwisseling van ervaring, opleiding en ontwikkeling van de sociale dialoog een beter recept voor verbeteringen. Een goed voorbeeld is de bestrijding van stress en pesterijen. Dit zijn problemen die alleen door een betere samenwerking op de betreffende arbeidsplaats opgelost kunnen worden. Daarom ben ik ook van mening dat de aanpak van stress en pesterijen een taak is voor de sociale partners.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de Europese Unie heeft zeker bijgedragen tot een betere wetgeving op het gebied van gezondheid en veiligheid, maar we zullen toch moeten erkennen dat de toestand in een aantal lidstaten en een aantal takken van industrie verslechterd is. Het verslag-Hughes legt terecht de nadruk op deze drie belangrijke punten: het gebrek aan middelen, het ontbreken van een actieplan, en het feit dat het evenwicht tussen de wetgevende en andersoortige instrumenten zoek is. Het verslag dringt er daarom op aan dat de communautaire wetgeving wordt vereenvoudigd en dat de tenuitvoerlegging ervan in de lidstaten verbeterd wordt. Er zal verder rekening moeten worden gehouden met kwesties als gelijke kansen en verantwoordelijk ondernemen. Om iets te doen aan de situatie in de kandidaat-landen zullen er nieuwe instrumenten en specifieke maatregelen ontwikkeld moeten worden.
Het verslag legt er de nadruk op dat er een gedetailleerd plan moet worden opgesteld, met voldoende middelen en duidelijke deadlines voor elk voorstel. Bovendien moet worden aangegeven hoe de controle moet worden uitgevoerd. Het verslag legt er verder de nadruk op - en daar ben ik heel blij mee - dat bij alle maatregelen gedacht wordt aan gelijke kansen. In het algemeen is het zo dat vrouwen het laagst betaald zijn, de minste zekerheid hebben en het meeste risico lopen psychologisch of seksueel geïntimideerd te worden. Tot slot moeten we veel meer aandacht besteden aan zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en vrouwen met jonge kinderen.
Ik wil de heer Hughes graag gelukwensen met zijn verslag. Ik zal het onvoorwaardelijk steunen.

Stauner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de bescherming van de gezondheid van werknemers is naast het vrij verkeer zonder twijfel een taak voor de Europese Unie, en er bestaat ook een duidelijke rechtsgrondslag voor. We moeten minimale voorschriften op dit gebied vastleggen om te vermijden dat er op de interne markt van Europa concurrentievoordelen ontstaan die zo te zeggen ten koste van de werknemers worden bereikt. Daarom is het ook een goede zaak wanneer de Commissie nadenkt over de toekomst en accenten plaatst.
Dat moet vooral vrouwen en personen met een handicap ten goede komen, en dat wordt ook duidelijk gezegd in dit verslag. Ik heb echter wel mijn twijfels over de pogingen om de bepalingen heel ruim te interpreteren en alle mogelijke aspecten van de arbeid op Europees niveau te regelen. Ook op dit vlak moet er nog speelruimte zijn voor nationale specificiteit en autonomie.
We verwachten inderdaad grote veranderingen in het beroepsleven in Europa. De klassieke werknemer bestaat bijna niet meer. Het zogenaamde atypische arbeidsverband komt al vaker voor, en ik heb het duistere vermoeden dat we bij gebrek aan oplossingen voor de echte problemen maar al meer documenten en intentieverklaringen produceren, waar de werknemers in de praktijk vrij weinig aan hebben. Het lijkt me toch wel duidelijk - of het nu vanwege de vaak genoemde globalisering of vanwege de algemene ontwikkeling van de samenleving is - dat de rol van de factor arbeid terugloopt en dat de bescherming van de werknemers ook of vooral door de Europese integratie in het gedrang komt. Daarom moeten we meer aandacht besteden aan het handhaven van de status-quo in concrete gevallen.
Het hoge niveau van bescherming dat wij in Europa hebben bereikt moet worden gehandhaafd en ook in de toetredingslanden worden gehaald. Dat mag geen dode letter blijven, dat moet worden waargemaakt. We weten allemaal dat papier geduldig is, ook en vooral in Europa, maar de bescherming van werknemers die we hebben bereikt is de kern van de sociale dimensie van het al sterker geïntegreerde Europa. Dat is voor de werknemers een positieve ontwikkeling, als u het mij vraagt veel positiever dan al die strategische documenten over de werkgelegenheid.

Cauquil (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur geeft zelf al aan dat ondanks alle mooie woorden en de verzekering dat werknemers beschermd moeten worden, ongeacht de kosten, er voor dit doel niet meer middelen beschikbaar worden gesteld. Sterker nog: er zijn steeds minder middelen beschikbaar.
Zelfs als de Commissie meer geld zou vrijmaken, wat zou daar dan mee gedaan kunnen worden? De grote werkgevers zijn immers uitsluitend op winst belust. Als gevolg daarvan wordt er met minder mensen gewerkt, en dat betekent dat degenen die hun baan behouden harder moeten werken. Dat leidt tot kortingen op de voor de veiligheid gedane uitgaven. De werkzekerheid neemt af en er wordt steeds meer werk uitbesteed aan onderaannemers en tijdelijke krachten. Slecht betaalde werkers moeten zo dus genoegen nemen met arbeidsomstandigheden waarop ze niet voorbereid zijn.
Zelfs in een land als Frankrijk overlijden jaarlijks bijna 800 mensen ten gevolge van arbeidsongevallen - duizenden geraken voor het leven invalide. Bijna al deze ongevallen zouden vermeden kunnen worden, als er maar voldoende middelen beschikbaar gesteld zouden worden. Er zouden dus minder dividenden moeten worden uitgekeerd aan de almachtige aandeelhouder.
Werkgevers moeten gedwongen worden het leven en de veiligheid van hun werknemers te respecteren, en dus niet alleen maar aan het maken van winst te denken. Anders blijven zelfs de best bedoelde resoluties holle frasen.

Purvis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk willen we allemaal gezondheid en veiligheid op het werk, zowel werkgevers, werknemers als aandeelhouders. Wat schieten we op met gezondheid en veiligheid als we geen werk hebben? Daar ligt het probleem en daar ligt de uitdaging. Er bestaat een achtenswaardige traditie in de lange campagne en strijd voor aanvaardbare normen voor gezondheid en veiligheid op het werk. Dit is ooit begonnen tijdens de industriële revolutie. Kinderen werden gered van zware handenarbeid in de mijnen en de textielfabrieken en tot op de dag van vandaag worden werknemers beschermd tegen vermijdbare ongevallen en ziekten. En deze strijd is nog niet ten einde.
Nog steeds vinden er onaanvaardbare ongevallen plaats op het boerenbedrijf en op de fabrieksvloer. Vorige maand nog kwam in Schotland op een boerderij vlak bij die van mij een jonge echtgenoot en vader om het leven nadat hij in een aardappelrooier was komen vast te zitten. We moeten al het mogelijke doen en ernaar blijven streven dergelijke drama's te voorkomen. Onze werk- en zakelijke cultuur moet een veilige cultuur zijn, maar het leven en het werk zullen nooit zonder risico zijn. Als we een werkende economie willen waarin mannen en vrouwen iedere dag naar het werk gaan en zo hun gezin en onze economie steunen, zal dat altijd een utopie blijven.
We kunnen er zeker van zijn dat overdreven beperkingen en bureaucratie ten koste gaan van de ondernemingsgeest en de ondernemingen waar onze kiezers elke dag hun brood verdienen en zorgen voor de welvaart waar we allen van afhankelijk zijn. De Commissie heeft het bijna voor elkaar. Laten we de bestaande wetgeving effectief toepassen en acties op het gebied van gezondheid en veiligheid stimuleren omdat die goed zijn voor het bedrijfsleven en voor de werknemers. Het verslag van de heer Hughes gaat veel te ver. De litanie van overdreven goede bedoelingen en de roep om nog meer wetgeving zijn een bedreiging voor de toekomst van het Europese bedrijfsleven, onze welvaart en onze werkgelegenheid.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, hoewel de meningen over deze mededeling uiteenlopen, denk ik dat we tot een zeker evenwicht kunnen komen.
Zoals ik al eerder zei, is deze gezondheids- en veiligheidsstrategie een actieplan voor de gehele Europese Gemeenschap. We moeten dus rekening houden met de verschillen tussen de lidstaten, hun verschillende wetten en definities, het Verdrag, de rechtsgrondslag en de beperkingen op de personeelsbegroting van de Commissie.
Er is gewezen op de bezuinigingen op personeel. Maar we hebben het Agentschap van Bilbao. De diensten van de Commissie en het Agentschap van Bilbao hebben niet dezelfde onderzoeksopdracht, maar het Agentschap van Bilbao biedt steun in de vorm van informatie, campagnes, analyses en onderzoeken. Er is dus sprake van nauwe samenwerking. Ik kan hoe dan ook geen toezeggingen doen over meer personeel. U weet allen hoe moeilijk die zaak ligt.
Wat we in deze strategie hebben voorgesteld is realistisch en kan met de bestaande middelen door de Commissie worden uitgevoerd.
Ik wil nu graag enkele specifieke opmerkingen plaatsen. Er wordt altijd van uitgegaan dat wetgeving de oplossing is voor elke politieke kwestie. We zijn niet automatisch voor of tegen wetgeving. We bedoelen gewoon dat de situatie in veel gevallen moet worden beoordeeld om te zien of er wetgeving nodig is.
Mevrouw Lynne vroeg zich af of deze procedure altijd effectief was en of de bestaande gegevens of studies de noodzaak van wetgeving wel altijd in voldoende mate aantoonden.
Aan de specifieke kwestie trillingen zijn vele studies gewijd. Uit gegevens die we van alle lidstaten hebben ontvangen blijkt dat er sprake is van een probleem. We zullen de kwestie analyseren en met voorstellen komen voor verdere actie.
Het gaat niet alleen om wetgeving. Er worden zoveel verschillende kwesties aan de orde gebracht in de tekst van de Commissie. Een van de punten was kwaliteit. We hebben samen met Eurostat reeds een begin gemaakt met het harmoniseren van, in ieder geval, de definities in de diverse lidstaten. Momenteel worden ongevallen verschillend gedefinieerd, wat soms tot verwarring leidt. Daarom zijn we bezig met de harmonisering van de bestaande definities. Vervolgens moeten we ons buigen over concrete indicatoren, die zeer specifiek zijn en volgens een bepaald tijdschema dienen te worden ingediend.
Benchmarking was ook een van de punten. Daar heb ik al eerder naar verwezen. Partnerschap is een van de hoekstenen van het hele concept. Volgens de strategie moet elk van de partners met zijn eigen actieplan komen. Van de sociale partners hebben we reeds actieplannen ontvangen. Iedere lidstaat en iedere partner moet zijn eigen specifieke programma indienen.
We hebben de kwesties al met de kandidaat-lidstaten doorgenomen en er liggen ook al concrete verwijzingen en toezeggingen met betrekking tot die landen.
Ter afronding: in de toekomst kunnen we samen met de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken de mogelijkheid onderzoeken om tot specifiekere toezeggingen te komen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0326/2002) van de heer Manuel Pérez Álvarez, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende de toepassing van de wetgeving inzake de gezondheid en de veiligheid op het werk op zelfstandigen (COM(2002) 166 - C5-0235/2002 - 2002/0079(CNS)).

Pérez Álvarez (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in punt 4 van de communautaire gezondheids- en veiligheidsstrategie 2002 - 2006, die we zojuist hebben besproken, wordt aangedrongen op een uitbreiding van kaderrichtlijn 89/391/EEG. Bepaalde categorieën werkenden vallen buiten die kaderrichtlijn en de bedoeling is dat deze behalve op andere groepen nu ook op zelfstandigen van toepassing wordt.
De aanbeveling die ik u nu voorleg, en die we nu in het Europees Parlement bespreken, pleit ervoor dat we de bescherming die werknemers in loondienst genieten nu ook op zelfstandigen van toepassing verklaren.
We baseren ons daarbij op het gegeven dat mensen die hun beroepsactiviteiten buiten een arbeidsverhouding met een werkgever of bedrijf verrichten in het algemeen geen bescherming genieten uit hoofde van de communautaire richtlijnen betreffende gezondheid en veiligheid op het werk.
In feite hebben maar drie richtlijnen betrekking op zelfstandigen, en niet eens altijd rechtstreeks. Dat geldt zeker voor richtlijn 92/57/EEG aangaande de implementatie van veiligheids- en gezondheidsvoorschriften op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen. De activiteiten van zelfstandigen op zulke bouwplaatsen worden hierin uitsluitend genoemd als ze een mogelijke bron van risico's vertegenwoordigen voor de werknemers in loondienst die op diezelfde bouwplaatsen werken. Het gaat hier dus om door de zelfstandigen veroorzaakte risico's waartegen de werknemers in loondienst niet beschermd zijn.
Richtlijn 92/29/EEG van de Raad bevat minimumnormen voor veiligheid en gezondheid met het oog op betere medische behandeling aan boord van schepen. Ze valt niet specifiek onder richtlijn 89/391. Wat ik zojuist over richtlijn 92/57 gezegd heb geldt ook hier.
De meest recente richtlijn is richtlijn 2001/45/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001. Het is een amendement op richtlijn 89/655/EEG van de Raad, en ze bevat minimumnormen voor gezondheid en veiligheid met betrekking tot apparatuur die werknemers bij hun werk gebruiken. In de preambule worden zelfstandigen genoemd: als zij hun eigen apparatuur gebruiken kunnen zij een risico opleveren voor de gezondheid en veiligheid van werknemers in loondienst. Het is alsof zelfstandigen uitsluitend als een risicofactor worden beschouwd en zelf geen bescherming tegen risico's verdienen - alsof het zelf niet ook werknemers zijn.
In verreweg de meeste lidstaten genieten zelfstandigen geen wettelijk bescherming als het gaat om gezondheid en veiligheid op het werk, en de bescherming die geboden wordt is per lidstaat heel verschillend, en niet alleen wat niveau betreft.
Het lijkt er dus op dat alle maatregelen en beslissingen die er genomen zijn om te verhinderen dat risico's uitmonden in ongevallen betrekking hebben op werknemers in loondienst. Misschien komt dat voort uit het idee dat zelfstandigen voor hun eigen gezondheid en veiligheid zorg moeten dragen, een ongerechtvaardigde gedachte die ook niet volstrekt logisch is.
Er zal dus op communautair niveau actie moeten worden ontwikkeld om ervoor te zorgen dat zelfstandigen althans een minimumbescherming genieten tegen uit het werk voortvloeiende risico's. Zelfstandigen kunnen geïsoleerd werken in hun eigen werkplaats, met één of meer andere zelfstandigen. Het gebeurt echter ook dat ondernemingen werk uitbesteden aan zelfstandigen of micro-ondernemingen, en dat geeft dan weer aanleiding tot nieuwe veiligheidsproblemen. Het gaat dus niet alleen om de veiligheid van zelfstandigen, maar ook om de veiligheid van de loontrekkers of andere zelfstandigen die met hen samenwerken, en al deze mensen moeten bescherming genieten.
Alles wijst erop dat zelfstandigen dezelfde risico's lopen als werknemers in loondienst. Het komt echter voor dat ze niet voldoende geïnformeerd of opgeleid zijn en zo al dan niet tot verwondingen leidende ongevallen veroorzaken, waarvan niet alleen zijzelf, maar ook loontrekkers het slachtoffer kunnen zijn.
Dames en heren, we hebben hier te maken met een veel groter probleem. Voor bepaalde soorten werk worden veel uitzendkrachten ingezet, terwijl het productieproces in stukken wordt geknipt. Dat werk wordt vervolgens aan aannemers, onderaannemers en zelfstandigen uitbesteed. De productie wordt dus gedecentraliseerd en aan mensen van buitenaf overgelaten.
Ik ben van mening - en ik geloof dat iedereen het met mij eens zal zijn - dat de zorg voor de veiligheid van de werkende bevolking niet mag worden gekoppeld aan de status van de aan risico's blootgestelde werker. Het mag dus niet uitmaken of iemand zelfstandig of in loondienst is. Het Handvest van de grondrechten maakt dat onderscheid niet. Iedereen heeft het recht op arbeidsomstandigheden die voldoende rekening houden met zijn of haar gezondheid, veiligheid en waardigheid - zo staat het in het Handvest. Als de wet geen onderscheid maakt, dan mogen wij dat ook niet doen.
De procedure die we moeten volgen is die van een aanbeveling - zo zullen de zaken gemakkelijker verlopen. De doelstelling is duidelijk: de regels die op werknemers in loondienst van toepassing zijn moeten ook van toepassing worden verklaard op zelfstandigen - en die regels moeten bindend zijn.
De preventiecultuur krijgt zo meer diepte. Vaak zal het zo zijn dat de zelfstandigen voor wie deze bepalingen bedoeld zijn nu zelf beschermende maatregelen zullen moeten nemen. Het kan ook zijn dat ze zelf meer informatie zullen moeten zien te verkrijgen en misschien zullen ze zich moeten bijscholen. En dan zijn er nog andere kwesties, zoals de vraag wie er bij bepaalde soorten ongevallen aansprakelijk is. Ik zal daar nu niet op ingaan. Hoofdzaak is dat we ons blijven inzetten voor de vermindering van het aantal arbeidsongevallen. We hebben nu een nieuw wapen - de preventiecultuur. De ontwikkeling van die cultuur hangt niet alleen van de autoriteiten af, maar ook van de werkers zelf.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Pérez Álvarez, en de leden van dit Parlement van harte bedanken voor dit verslag en hun steun.
Dit is inderdaad een belangrijk voorstel dat tot doel heeft alle werknemers bescherming te bieden op de werkplek. Zoals de heer Álvarez zo duidelijk uitlegde - en ik hoef dat niet te herhalen - mogen werknemers niet ongelijk behandeld worden al naargelang de manier waarop hun werk wordt gedefinieerd. Dit initiatief heeft tot doel zelfstandigen en loontrekkers hetzelfde niveau van bescherming te bieden. Daarin worden de lidstaten gevraagd maatregelen te nemen op drie gebieden.
Ten eerste moeten zij zelfstandigen opnemen in de wetgeving inzake gezondheid en veiligheid, in de mate natuurlijk waarin dit mogelijk is overeenkomstig hun eigen wetgeving.
Ten tweede moeten de lidstaten de maatregelen nemen die noodzakelijk zijn om zelfstandigen toegang te verlenen tot informatie, scholing en technische bijstand met het oog op preventie van gevaren. Ten derde moeten de lidstaten toegang geven tot geschikte bewakingssystemen voor de gezondheid.
De meeste van de door u ingediende amendementen betreffen situaties waarin loontrekkers en zelfstandigen samenwerken. Ik ben het met u eens dat deze situaties duidelijker moeten worden omschreven in de aanbeveling. De Commissie kan derhalve instemmen met de amendementen 1, 3, 5, 6, 8, 10 en 11 en zal alles in het werk stellen om ook de Raad tot overname te bewegen. De Commissie kan evenwel niet instemmen met de amendementen 2, 4, 9, 7, 12, 13, 14 en 15, omdat deze ofwel reeds in andere amendementen zijn verwerkt ofwel aandringen op de instelling van bindende juridische mechanismen, die evenwel de doeltreffendheid van de aanbeveling tijdens de eerste periode van de vierjarige experimentele toepassing zou kunnen aantasten.
De Commissie is van mening dat dit voorstel een belangrijke stap vooruit is in de pogingen alle Europeanen, ongeacht hun arbeidsstatus, onder de wetgeving te brengen. Op die manier levert men ook een belangrijke bijdrage aan het uiteindelijke doel en dat is de vermindering van beroepsongevallen en -ziekten.

Hughes (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Pérez álvarez bedanken voor zijn doortastende en wijze verslag.
De toepassing van wetgeving inzake de gezondheid en de veiligheid op het werk op zelfstandigen is een belangrijk onderwerp, niet in de laatste plaats vanwege het voortdurend toenemende aantal zelfstandigen, onderaannemers en afhankelijke of atypische werknemers. Het gevolg van kunstmatige vormen van onafhankelijkheid en zelfstandigheid kan zijn dat werknemers in loondienst buiten het beschermingskader vallen. Daar moeten we iets aan doen.
Dit ziet de Commissie in en, zoals de heer Pérez álvarez opmerkte, door middel van samenwerking hebben we de afgelopen jaren geprobeerd daar iets aan te doen. De uitbreiding van de bescherming van de werktijden voor werknemers in het wegvervoer in de richtlijn waarover eind vorig jaar overeenstemming is bereikt, zal ook van toepassing zijn op zelfstandige chauffeurs, maar alleen omdat parallellopende rechtsgrondslagen ten aanzien van gezondheid en veiligheid op het werk enerzijds en bedrijfsveiligheid anderzijds zijn toegepast.
Zoals de heer Pérez álvarez vanavond aangaf, is de kwestie ook aangepakt in het kader van de richtlijn inzake tijdelijke en mobiele bouwplaatsen, maar slechts op beperkte wijze. Daarom was er een bredere benadering nodig en deze aanbeveling kan een waardevolle aanvulling zijn.
Maar er zijn andere acties mogelijk, zoals de meer algemene uitbreiding van de wetgeving inzake gezondheid en veiligheid voor zelfstandigen, zoals voorgesteld in amendement 4 van de heer Pérez álvarez. Ik weet dat de Commissie daar moeite mee heeft. De commissaris zal zeggen dat dit in strijd is met de rechtsgrondslag in artikel 137. Maar als de aanbeveling geen positief effect heeft, zullen we nogmaals bij elkaar moeten komen om de rechtsgrondslagen die we tot onze beschikking hebben, opnieuw te overwegen en wellicht de koers te volgen die de heer Pérez álvarez in de amendementen 7 en 22 voorstelt.
Zo niet, dan moet u zich de problemen eens voorstellen die we bijvoorbeeld krijgen in verband met de voorgestelde richtlijn die we momenteel overwegen betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk. Op onze werkplekken en in onze woningen, scholen en ziekenhuizen zitten reusachtige hoeveelheden asbest verborgen. Veel mensen met arbeidsovereenkomsten komen ermee in aanraking en als ze voor een sloop-, verhuis- of transportbedrijf werken, vallen ze onder de richtlijn.
Maar een heel leger zelfstandigen wordt ook aan asbest blootgesteld, met name elektriciens, loodgieters en timmerlui, die er tijdens onderhoudswerkzaamheden mee in aanraking komen. Deze mensen zijn overwegend werkzaam als zelfstandigen.
En ook al vertienvoudigen we het aantal inspecteurs, dan hebben we er nog niet genoeg om al die zelfstandigen te inspecteren. Zij moeten de verantwoordelijkheid zelf dragen. Zij hebben de informatie, de steun en de opleiding nodig om te begrijpen welke risico's ze lopen als ze niet volgens de richtlijnen werken. De aanbeveling is in dat opzicht een zeer nuttige aanvulling.

Bouwman (Verts/ALE).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer Pérez Álvarez. Bedankt voor dit verslag. Het is een goed verslag. Ik wil vooral ingaan op een element in dat verslag waarin wordt gewezen op de tot op dit moment toch weer relatief voorzichtige benadering van de Commissie. Het gaat om het volgende: iedereen weet dat de arbeidsrelaties razendsnel veranderen, en als ik het heb over razendsnel dan bedoel ik dus razendsnel. Atypisch werk van velerlei aard: uitzendkrachten, zelfstandigen, zelfstandigen zonder personeel, schijnzelfstandigen... door diverse mensen is het al genoemd. Dat betekent dat een groot deel daarvan ook werkt op die arbeidsplaats. Dat is niet alleen voor de eigen veiligheid, gezondheid of welzijn van belang maar ook voor degenen die erbij betrokken zijn. Met andere woorden: eigenlijk is het zo dat er het één en ander moet veranderen, zeker als je de huidige wetgeving in de verschillende landen bekijkt en ziet dat sommige landen zelfstandigen toch wel voor een gedeelte in hun wetgeving over veiligheid en gezondheid op het werk opnemen en anderen dat helemaal niet doen.
De Commissie heeft gekozen voor een aanbeveling. Ik zou iets sterkers gehad willen hebben. En wel direct. De reden daarvoor is simpel: we kunnen er wel mee leven dat er na vier jaar een soort evaluatie komt en er dan eventueel betere maatregelen komen, maar - en daar wil ik in verband met het vorige dossier nog even op terugkomen - waar vindt controle op de handhaving van deze wetgeving plaats? Op de werkplek en als het een beetje meezit door de arbeidsinspecties. Maar die controle is vaak slecht. De meest krachtdadige invloed wordt uitgeoefend door vakorganisaties, vakbonden op de werkplek, ondernemingsraden of andere consultingorganisaties. Die doen dat werk, en die hebben geen been om op te staan als er geen wetgeving is. Dat wordt hier helemaal over het hoofd gezien: men gaat voorbij aan de relaties die bestaan tussen werkgevers en werknemers op de werkplek. Dat is van essentieel belang en daarom is te zijner tijd hardere wetgeving ook in dit opzicht noodzakelijk.

Skinner (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het meest verrassende is misschien wel dat deze kwestie tijdens de stemming in de commissie slechts werd aangenomen met 36 stemmen tegen 1. Ik zou hebben gedacht dat iedereen automatisch unaniem voor zoiets zou stemmen. Het is ook een hele openbaring dat het slechts een aanbeveling is. Zoals de commissaris weet van de richtlijn over vallen, was het duidelijk dat we een zeer krachtige politieke boodschap nodig hadden om de zelfstandigen te beschermen. Het is niet alleen de bouwsector waar iedere dag van de week ongevallen plaatsvinden. De tolken in de cabines om ons heen, die vaak als zelfstandigen werkzaam zijn en onder zeer grote druk moeten werken, zouden op grond van de communautaire wetgeving toch zeker de bescherming van de Gemeenschap dienen te genieten. U weet heel goed dat de Europese instellingen ervan afzien dergelijke wetgeving in te voeren voor veel van hun personeel, dus laten we het daar maar niet over hebben.
Het lijdt geen twijfel dat we een reusachtige stap in de goede richting hebben genomen door communautaire wetgeving inzake de gezondheid en de veiligheid op het werk voor zelfstandigen aan te bevelen. We moeten niet langer vertrouwen op nationale statistieken die ons vertellen dat alleen fulltime werknemers ongelukken krijgen. Dat is natuurlijk belachelijk. Als christen zou je het een zonde kunnen noemen dat zoveel mensen die werkzaam zijn in de industriële sector, niet de bescherming genieten die ze verdienen, simpelweg omdat ze als zelfstandigen werkzaam zijn. De heer Pérez álvarez heeft heel lang over gezondheid en veiligheid gesproken in dit Parlement. Ik ben zeer blij dat hij dit verslag op zich heeft genomen, want we hebben de betrokkenheid van alle zijden van dit Parlement nodig.
Het is van cruciaal belang dat zelfstandigen ook vallen onder de gezondheids- en veiligheidswetgeving waaraan de Commissie en dit Parlement werken. Iedereen in Europa behoort hetzelfde mate van bescherming te genieten.

Thorning-Schmidt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, uit een onderzoek dat door het instituut van Bilbao is uitgevoerd, blijkt dat zelfstandige ondernemers vaker arbeidsongelukken hebben dan werknemers, ook met dodelijke afloop. Wij weten ook dat slechts een klein deel van de arbeidsongevallen bij zelfstandigen gerapporteerd worden. Uit een onderzoek in Groot-Brittannië blijkt bijvoorbeeld dat slechts 5% van de ongelukken bij zelfstandigen gemeld worden, terwijl dat bij werknemers 50% is. Het risico op een arbeidsongeval is bij zelfstandigen ook groter dan bij werknemers wegens hun beperkte middelen en misschien ook omdat deze voorschriften niet voor hen gelden
Dat de Commissie dit probleem heeft aangekaart, verdient daarom alle lof. Het is duidelijk dat het opgelost moet worden. De zelfstandigen mogen niet aan hun lot worden overgelaten en ook voor hen moeten er EU-regels betreffende het arbeidsmilieu zijn. Het ware wenselijk geweest dat de Commissie dieper was ingegaan op de amendementen die een meer bindend karakter van de aanbevelingen beogen. Ik besef dat hiervoor de grondslag in het Verdrag ontbreekt. Als wij het er nu allemaal over eens zijn dat het een probleem is dat de arbeidsmilieuwetgeving niet voor zelfstandigen geldt, is het dan geen tijd om het Verdrag te wijzigen? Misschien moeten we de Commissie verzoeken een voorstel in die zin in te dienen en het aan de Conventie, die momenteel bijeenkomt, voor te leggen.

De Voorzitter.
Hert debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is verslag (A5-0325/2002) van de heer Michiel van Hulten, namens de Commissie begrotingscontrole, over de ontwerpverordening van de Commissie houdende uitvoeringsvoorschriften van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (SEC(2002) 835 - C5-0399/2002 - 2002/0901(CNS)).

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer van Hulten, dames en heren, allereerst wil ik het Parlement nogmaals van harte bedanken voor de intensieve en efficiënte samenwerking bij de herziening van het Financieel Reglement van de Europese Unie. Alleen door de goede samenwerking tussen alle instellingen kon de Raad het nieuwe Financieel Reglement op 25 juni 2002 met algemene stemmen goedkeuren. Dit reglement is een essentieel onderdeel van de hervorming van de Commissie, en ik ben er trots op dat we deze tour de force nog in 2002 hebben weten te voltooien. Ik wil vooral de heren van Hulten en Dell'Alba bedanken, dat mag nog wel eens gezegd worden, ook al is de heer Dell'Alba vanavond niet in de zaal.
Een hoofdpunt bij de revisie van het Financieel Reglement was de vereenvoudiging. We wilden de zeer gedetailleerde voorschriften opnemen in de uitvoeringsvoorschriften. Die moeten nog voor het einde van het jaar worden goedgekeurd, zodat ze op 1 januari 2003 tegelijk met het Financieel Reglement in werking kunnen treden. De heer van Hulten heeft samen met de Commissie begrotingscontrole zeer grondig werk geleverd, en ik bedank hem daarvoor van harte.
Namens de Commissie wil ik nog het volgende zeggen over de individuele amendementen. Ten eerste: meerdere amendementen willen alle verslagen en alle informatie die aan de begrotingsautoriteit moeten worden gestuurd opnemen in een bijlage bij de samenvatting van het jaarlijks verslag over de activiteiten van de instanties die kredieten beheren, de authorising officers. De Commissie is voorstander van deze compactere procedures.
Over de samenvatting van het jaarlijks verslag van de ordonnateur wordt in het verslag voorgesteld dat de verplichting van de bij de kwijting betrokken instanties om een dergelijke samenvatting voor te leggen niet alleen voor de Commissie zou moeten gelden, maar ook voor de andere instellingen. Ik deel de visie die daar achter zit. De tekst van het Financieel Reglement staat ons niet toe om andere instellingen een dergelijke verplichting op te leggen. We vinden echter wel dat ze een dergelijke verplichting zelf op zich zouden moeten nemen.
Ten tweede: in verband met de financiële functies die in het Financieel Reglement worden genoemd worden er in het verslag amendementen voorgesteld met twee doelen: a) de begrotingsautoriteit moet het te horen krijgen wanneer er een nieuwe gedelegeerd ordonnateur - een A1-post - of een nieuwe rekenplichtige wordt benoemd, en b) de vacatures voor de post van rekenplichtige en van financieel controleur moeten extern worden aangekondigd. We vinden ook dat de begrotingsautoriteit op de hoogte moet worden gebracht van nieuwe benoemingen. Met het voorstel in het verslag kunnen we echter niet instemmen. De directe externe publicatie zou bovendien haaks staan op het Statuut, want dat bepaald met zoveel woorden dat voor alle posten allereerst binnen de instellingen naar kandidaten moet worden gezocht voordat de vacature kan worden gepubliceerd. Dat betekent dat die directe externe publicatie niet in overeenstemming zou zijn met het Statuut.
Ten derde: er zijn amendementen ingediend over de gespecialiseerde instantie voor financiële onregelmatigheden. Wij gaan ermee akkoord dat externe deskundigen lid van deze instantie zouden moeten zijn. Het gaat ons echter te ver wanneer ook in onbeduidende gevallen onderzoek verplicht zou worden gesteld.
Ten vierde: ik neem nota van het feit dat het Parlement nogmaals wijst op de richtlijn over late betalingen en op het feit dat de termijn voor de omzetting daarvan is verstreken. Daarom moeten de instellingen zich nu houden aan de bepalingen over achterstallige rente en betalingstermijnen. In ieder geval zouden ze dat moeten doen.
Ten vijfde: ik kan ook instemmen met meerdere amendementen over de boekhouding. Met name is de Commissie tevreden met de toelichting inzake de invoering van een geïntegreerd systeem voor gegevensverwerking. Dat stemt tenslotte volledig overeen met de voorstellen die de Commissie tot nu toe heeft gedaan. Er wordt ook geëist dat er een lijst komt van alle personen die toegang hebben tot het elektronische boekhoudsysteem en dat er telkens wanneer er iets wordt veranderd aan het systeem een duidelijk spoor moet worden achtergelaten waaruit blijkt wat er veranderd is en door wie. Ik kan u vertellen dat de Commissie deze twee zaken al heeft ingevoerd. We zijn blij dat deze bepaling wordt opgenomen in de uitvoeringsvoorschriften. Ik kan nu echter nog niet zeggen of aan deze voorwaarden in de boekhouding van andere instellingen dan de Commissie ook al wordt voldaan.
Ten zesde: in amendement 17 eist u dat de begrotingsautoriteit op de hoogte wordt gebracht van alle gevallen van niet-invordering van een schuldvordering van meer dan 100.000 euro. Ook dat zal de Commissie opnemen.
Tenslotte zou ik nog iets willen rechtzetten in verband met het laatste amendement in het verslag. Daarin staat: "De rekeningen voor het begrotingsjaar 2002 worden opgesteld en gepresenteerd in overeenstemming met de bepalingen van het Financieel Reglement van 1977, behalve voor de verplichting deze voor te leggen aan de financieel controleur." Ik wil erop wijzen dat in het nieuwe Financieel Reglement duidelijk wordt gezegd dat er voor de afsluiting van de rekeningen een overgangstermijn geldt tot het begrotingsjaar 2005. Dat betekent dat de afsluiting van de rekeningen tot 2005 verloopt volgens de procedure die in het huidige Financieel Reglement staat. We weten echter dat de enige lidstaat die tot nu toe voor een groot deel is overgestapt op de accrual accounting - de meer Anglo-Amerikaanse vorm van boekhouding - namelijk Groot-Brittannië, een overgangstijd van meer dan zeven jaar nodig heeft gehad. Daarom is dit tijdsschema voor de Commissie nog steeds buitengewoon ambitieus.
Ik herhaal mijn aanbod aan de Commissie begrotingscontrole om u zo snel mogelijk op de hoogte te brengen van de voorstellen die de Commissie in dat verband heeft gedaan.

van Hulten (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, als dit debat op dit moment was gepland vanwege de vermeende belangstelling van de Conferentie van voorzitters voor dit onderwerp, hebben ze daar waarschijnlijk goed aan gedaan. Het is niet bepaald een opwindend onderwerp, maar, zoals we allemaal weten, is het zeer belangrijk. Anders zouden we hier nu niet zijn. Ik vind het zeer jammer dat twee van de drie commissieleden die in de commissie tegen het verslag hebben gestemd en zo een debat in de plenaire vergadering teweeg hebben gebracht, er vandaag niet zijn om hun bezwaren tegen het verslag toe te lichten.
Ik dank de commissieleden die mij hebben gesteund bij het opstellen van dit verslag en die het verslag in de commissie zo goed als unaniem hebben gesteund. Ik ben ook dank verschuldigd aan de Commissie voor de voortreffelijke manier waarop we wederom hebben samengewerkt. Veel van de amendementen in het verslag van de commissie zijn van technische aard. Ik ga daar niet verder op in. Ik wil alleen een paar belangrijke kwesties aanstippen die de commissaris ook al naar voren heeft gebracht.
In het verslag wordt een aantal punten behandeld waarvoor naar onze mening de uitvoeringsvoorschriften versterkt zouden kunnen worden. Het eerste punt betreft zwakke plekken in verband met het benoemen en het functioneren van leidinggevende financiële actoren, waarover al een paar maanden wordt gesproken. Er zijn verschillende voorbeelden van directeuren-generaal die zijn overgeplaatst of die hun functie hebben neergelegd en we hebben het geval van de rekenplichtige, mevrouw Andreasen. De aan de orde gestelde kwesties worden door de commissie behandeld en op hun eigen waarde beoordeeld. Er zijn echter ook vormkwesties naar voren gebracht over de vraag hoe dergelijke benoemingen, overplaatsingen en ontslagen binnen de Commissie worden afgehandeld. We zouden graag zien dat er zekere garanties in het Financieel Reglement worden ingebouwd. Geen garanties in die zin dat je er zeker van bent dat er nooit fouten worden gemaakt of dat er zich nooit problemen zullen voordoen, maar garanties die zorgen voor meer transparantie zodat het proces zichtbaar is en we niet voor verrassingen en voldongen feiten komen te staan.
Dit betekent dat er leidinggevende ambtenaren moeten worden benoemd, waar u ook al naar verwees, commissaris. Mijn verzoek is dat er een verslag bij de begrotingsautoriteit wordt ingediend en dat de rekenplichtige en interne controleur worden benoemd op basis van een kennisgeving van vacature in het Publicatieblad. De kandidaten dienen extern te zijn, waar nodig op tijdelijke basis. Ik realiseer me dat we het Financieel Reglement niet kunnen wijzigen maar we moeten het punt opnemen in het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen, want het is een belangrijk punt.
Ten tweede, de instantie die financiële onregelmatigheden moet onderzoeken en die is ontworpen om een hiaat in de bestaande structuur te vullen en nieuwe kennis binnen te halen. Wat we willen vermijden is een systeem waarbij collega's elkaar beoordelen. Daarom is de invoering van een onafhankelijk extern element van belang en ik ben blij dat u dat voorstel hebt aanvaard.
Ten derde, de kwaliteitsverbetering en de integriteit van het gecomputeriseerde boekhoudsysteem, wat u ook al noemde. We willen één geïntegreerd computersysteem en we willen dat de toegang tot het systeem wordt beperkt tot bevoegde personen die vermeld staan op een door de instelling opgestelde lijst. Ik realiseer me dat de Commissie dit reeds doet en het is van belang dat de andere instellingen ertoe worden verplicht dit voorbeeld te volgen.
Tot slot willen we dat er een eenvoudig leesbare controlelijst wordt bijgehouden om ervoor te zorgen dat de uitgaven naar behoren worden gecontroleerd.
Het laatste punt dat ik naar voren wil brengen betreft achterstallige betalingen en de noodzaak om commerciële betalingen af te stemmen op de betreffende richtlijn. Ik weet zeker dat mijn collega, de heer Casaca, die hier hard aan heeft gewerkt, hier meer over kan zeggen. Naast de amendementen van de commissie zijn er drie amendementen tijdens de plenaire vergadering ingediend. Een door de PPE/DE-Fractie en twee door de GUE/NGL-Fractie, die ik geen van alle steun. De PPE/DE-Fractie dient een amendement dat in de commissie was afgewezen, opnieuw in en stelt voor een volledig onafhankelijke rekenplichtige in het leven te roepen die geen verantwoording hoeft af te leggen binnen de Commissie. Ik kan dat niet steunen omdat het in tegenspraak is met het Financieel Reglement, waarbij dit uitvoeringsvoorschriften zijn. Ook heeft het geen zin een geïsoleerd eiland binnen de instelling te creëren. Dat druist in tegen het hele controleerbaarheidsbeginsel. Zoals we weten betekent veel formele macht niet automatisch dat er betere besluiten worden genomen.
Wat betreft de amendementen van de GUE/NGL-Fractie: ik ben het in wezen eens met amendement 34 over het feit dat de rekenplichtige over alle informatie dient te beschikken, maar in de praktijk zou er een enorme bureaucratie ontstaan als er 600.000 betalingen via één persoon zouden gaan. Hoewel dit niet de bedoeling van het amendement is, zou er veel onnodige bureaucratie ontstaan.
Het tweede amendement betreft het voorstel over de criteria waarmee rekening moet worden gehouden in het geval van een besluit tot niet-invordering van een vastgestelde schuldvordering. Er zijn twee criteria: één voor concurrentie en één voor economische en sociale schade die ontstaat als een schuld wordt gevorderd. De GUE/NGL-Fractie wil deze mogelijkheid voor ordonnateurs schrappen. Het amendement dat wij hebben ingediend en dat u zojuist hebt aanvaard, waarin een vereiste rapportage aan het Parlement wordt voorgesteld, biedt voldoende garanties.
Ter afronding: ik denk dat deze amendementen het voorstel versterken en ik doe een beroep op de Commissie ze alle in de definitieve tekst op te nemen.

Stauner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wat zou een verordening zoals het Financieel Reglement betekenen zonder uitvoeringsvoorschriften? Die zou uiteraard niet uitvoerbaar, en dus niets waard zijn. We hebben ons in de commissie en in de plenaire vergadering langdurig maar niet erg intensief bezig gehouden met het Financieel Reglement, maar nu volgen de uitvoeringsvoorschriften op de voet. Waarom leg ik daar zo sterk de nadruk op? Ik doe dat omdat ik denk dat dit weer eens een bewijs is dat wetgeving blijkbaar niet genoeg is, die moet ook nader worden gepreciseerd. Dat leidt niet bepaald tot een heldere, eenvoudige en overzichtelijke Europese wetgeving.
Misschien draagt al die wetgevende activiteit ook bij tot meer rechtswaarheid. Daarmee bedoel ik dat ook de hand wordt gehouden aan de geldende voorschriften. In dat verband zou ik de commissaris willen verzoeken zich rechtsgetrouw op te stellen en niet het voorbeeld te volgen van de voorzitter van deze Commissie, die geldend recht, zoals het Stabiliteitspact, tussen neus en lippen 'dom? noemt, en het dan niet toepast.
Het Financieel Reglement en de uitvoeringsvoorschriften ervan lenen zich helemaal niet tot dergelijke spelletjes. Daarvan hangt in hoge mate af of de burger vertrouwen kan hebben in Europa. Dat vertrouwen is beschaamd door lichtvaardig en arrogant gedrag, door nalatigheid van de Commissie, die er blijkbaar ook niet voor heeft gezorgd dat haar systeem voor de boekhouding betrouwbaar is en niet gemanipuleerd kan worden. Die nalatigheid bestaat al sinds deze Commissie benoemd is, ondanks meerdere aanmaningen ook door de Europese Rekenkamer, dat verwijt kunnen we haar maken.
Ook daarom, en vooral daarom, is de duidelijk onafhankelijke functie van de zogenaamde rekenplichtige zo belangrijk. De Commissie heeft namelijk zonder scrupules de onafhankelijke financieel controleur afgeschaft. Daardoor wordt de rol van de rekenplichtige nog belangrijker. Hij moet de mogelijkheid krijgen om zonder instructies bijkomende informatie te vragen, betalingen op te schorten en op de juiste plaats kritiek te geven, zonder dat hij of zij uit zijn functie wordt gezet en een disciplinaire procedure of iets dergelijks moet verwachten.
Daarom vraag ik om uw instemming met amendement 33 van mijn fractie, maar ook met twee andere amendementen van Freddy Blak, die ook de duidelijkheid van het recht en de openheid verhogen. Juist het begrotingsrecht duldt niet al te veel ruimte voor interpretatie. Het verbaast me niet dat u amendement 33 niet steunt, mijnheer de rapporteur. De argumenten die u hier aanvoert hebben we in de commissie al gehoord, maar door voortdurende herhaling worden ze ook niet beter.
We moeten iedere geur van willekeur en partijdige besluiten vermijden. Slechts dan kan de Commissie de indruk ontkrachten dat er bij de omgang met Europees geld minder strenge normen gelden dan bij de omgang met nationaal geld. Ik betreur trouwens ten zeerste dat het Parlement zich voor deze regeling zonder dat het nodig was onder tijdsdruk heeft laten zetten. Ik weet niet waarom we zelfs niet hebben gewacht op het advies van de Europese Rekenkamer. Misschien kan de rapporteur in zijn wijsheid daar een antwoord op geven.

Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een politiek kader voor dit debat willen schetsen. We zijn hier immers in het Europees Parlement, en dat zou de instelling moeten zijn die het dichtst bij de burgers staat. De politieke vertegenwoordiging van die burgers komt hier dus het sterkst tot uitdrukking.
De Europese instellingen beslissen hoe de financiële middelen waarover de Europese Unie beschikt gebruikt worden. Dit is waarschijnlijk de ingewikkeldste taak van die instellingen, en tegelijkertijd de meest bevredigende. De wijze waarop de begrotingsautoriteit in de Verdragen is vormgegeven en de - nog immer veel te bescheiden - rol die het Parlement bij het begrotingsbeleid speelt nopen ons ertoe bijzondere aandacht te besteden aan de controle en het toezicht op de uitvoering van de begroting. Die controle kan namelijk alleen doeltreffend zijn als de daarvoor gebruikte methode berust op beginselen van transparantie en duidelijkheid en uitgaat van regels die tegelijkertijd eenvoudig en ambitieus zijn. Dat is overduidelijk de doelstelling van de nieuwe begrotingsverordening die van toepassing zal zijn op de algemene begroting die op 1 januari 2003 van kracht wordt. Ook de door de Commissie voorgestelde nieuwe normen voor uitvoering zijn daarop gericht.
De formulering die de heer van Hulten voor deze normen heeft gevonden betekent een aanzienlijke verbetering van de controle en het toezicht, en is geheel verenigbaar met de onderliggende ideeën van het Commissievoorstel. Het hele proces wordt op deze wijze eenvoudiger en begrijpelijker. We zullen nu veel gemakkelijker kunnen vaststellen of de uitgaven van de Gemeenschap vrucht afwerpen. Het huidige begrotingskader is duidelijk ongeschikt om de beleidsprioriteiten van de Unie recht te doen wedervaren. Om die reden - en ook vanwege het feit dat de financiële vooruitzichten niet zullen worden herzien om de Europese Unie meer middelen ter beschikking te stellen - is het van het allergrootste belang dat het Parlement al zijn bevoegdheden en prerogatieven gebruikt. Het Parlement kan deze bevoegdheden en prerogatieven alleen dan ten volste gebruiken als het politiek kan interveniëren binnen een administratief kader dat tegelijkertijd voldoende stabiel en voldoende dynamisch is. Dat kader moet bovendien begrijpelijk en doeltreffend zijn. De beginselen van eenheid en universaliteit zijn in de nieuwe verordening vastgelegd, zij het in vrij embryonale vorm. De rapporteur geeft die principes extra diepte. Deze beginselen en de status die interne controles bij alle instellingen volgens dit initiatief van de rapporteur zouden krijgen betekenen een belangrijke stap voorwaarts.
Ik wil de heer van Hulten graag gelukwensen. Zijn verslag verdient de steun van dit Parlement.

Virrankoski (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de heer van Hulten heeft uitstekend werk verricht met de herziening van het Financieel Reglement en ook dit verslag is daar een goed voorbeeld van. Mijn hartelijk dank daarvoor. De herziening van het Financieel Reglement begon in 1999 met het verslag van de externe groep deskundigen, de zogeheten vijf wijze mannen. In het verslag wordt het belang genoemd van het vereenvoudigen van de financiële administratie en het verduidelijken van de persoonlijke verantwoordingsplicht. Het Parlement en de Raad hebben het nieuwe Financieel Reglement afgelopen voorjaar aangenomen en het wordt begin volgend jaar van kracht. De herziening is deels verbonden aan de administratieve hervorming van de Commissie.
De onderhavige uitvoeringsvoorschriften houden verband met het nieuwe Financieel Reglement. De herziening maakt een eind aan de oude controle ex ante en verschuift de verantwoordelijkheid voor de financiële administratie in haar geheel naar de ordonnateur. Met die wijziging krijgt die zowel meer macht als verantwoordelijkheid. Aangezien de ordonnateur de ambtenaar met de belangrijkste uitvoerende bevoegdheden is, moet hij volledig verantwoordelijk zijn voor zijn daden en mag hij zich niet achter de rug van anderen kunnen verschuilen. Terwijl de verantwoordelijksplicht wordt verduidelijkt, kan de doeltreffendheid worden vergroot; tegenwoordig zijn immers bijvoorbeeld de betalingsachterstanden in de Commissie te groot, iets wat totaal niet overeenkomt met de doeltreffendheid in het bedrijfsleven.
Het systeem waarover wij nu besluiten, mag niet slechter worden door nieuwe amendementen. Daarom zijn bijvoorbeeld de amendementen 33 en 34 onaanvaardbaar, want daarin wordt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering opnieuw verdeeld tussen twee mensen, namelijk de ordonnateur en de rekenplichtige. Het systeem moet duidelijk en transparant zijn.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Financieel Reglement dat wij nu bespreken zal waarschijnlijk nog vele jaren van kracht zijn. Het is daarom cruciaal dat de uitvoeringsvoorschriften ervan zo duidelijk mogelijk zijn. Het nieuwe Financieel Reglement zal namelijk niet alleen een effectieve behandeling betekenen, maar ook een betere controle dan voorheen.
Als de controle en de uitvoering in handen komen van de verschillende directoraten-generaal, moeten zij doeltreffend gecontroleerd worden. Het is daarom van essentieel belang dat de rekenplichtige een sterke en onafhankelijke positie krijgt. Wij hebben een amendement ingediend met dit in het achterhoofd. De rekenplichtige moet de mogelijkheid hebben om meer informatie te vragen en te krijgen, om bij twijfel uitbetalingen te stoppen en direct aan de hoogste instantie te rapporteren.
Met het oog hierop vind ik het betreurenswaardig dat het Europees Parlement niet de gelegenheid te baat heeft genomen om de al jaren bestaande onduidelijkheden op dit gebied uit te zoeken. Dit had moeten gebeuren door mevrouw Andreasen bij de Commissie begrotingscontrole uit te nodigen. Feit is dat wij nog steeds geen volledige antwoorden hebben gekregen over de goedkeuring van de rekeningen van de Commissie van 2001.
Mijn fractie heeft ook een amendement ingediend dat de mogelijkheden van de Commissie beperkt om schulden af te schrijven en te verlagen. Er moeten duidelijke redenen zijn om schulden af te schrijven, zodat niet weer de situatie ontstaat zoals in de Flechard-zaak, toen degene die ernstige fouten had gemaakt niet alle consequenties daarvoor hoefde te aanvaarden. Dit verklaart ons tweede amendement.
Ter afsluiting wil ik de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende werk.

Theato (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw Schreyer, als we de Commissie mogen geloven begint er met het nieuwe Financieel Reglement een nieuw tijdperk in het financieel beheer, zonder de problemen van het verleden. Dat zal echter nog moeten blijken.
Op dit moment stellen we vast dat het nieuwe tijdperk begint met een verzwakking van de rechten van het Europees Parlement. De uitvoeringsvoorschriften voor het nieuwe Financieel Reglement moesten volgens de bestaande regels samen met het Parlement worden vastgelegd. Nu is de Commissie niet meer verplicht om het Parlement zelfs maar te raadplegen. Natuurlijk zijn we blij, mevrouw Schreyer, dat u dat toch doet, ook al omdat het de bedoeling is dat deze uitvoeringsvoorschriften niet alleen op de Commissie maar van nu af aan op alle instellingen van toepassing zullen zijn.
Ik wil op een aantal punten ingaan waarvan wij vinden dat de Commissie er nog eens over na moet denken, of ze zelfs moet verbeteren. Ik noem de rekenplichtige. Volgens dit voorstel moeten de instellingen één van hun eigen ambtenaren als rekenplichtige benoemen. Externe kandidaten kunnen niet solliciteren, dus kunnen we ze eigenlijk niet eens in overweging nemen. U zegt, mevrouw Schreyer, dat het Statuut dit niet toelaat.
Ik heb ook een opmerking over de onafhankelijke functie van de rekenplichtige. Die is een essentiële voorwaarde voor de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van de cijfers die we de burgers van de Europese Unie voorleggen, het is tenslotte hun geld. Daarover zwijgt de tekst. Waarom geeft u de rekenplichtige niet het recht om een klacht in te dienen wanneer iemand zich met zijn taken bemoeit? Bij de controleur heeft u dat wel gedaan.
Ik maak me ook over andere punten zorgen, bijvoorbeeld over de zogenaamde commissie van deskundigen voor financiële onregelmatigheden. Daarmee wil men hopelijk niet een concurrent voor OLAF in het leven roepen, of OLAF dwarsbomen?
Ik wil ook de belangenconflicten noemen. Die worden in het Financieel Reglement volledig en juist gedefinieerd. Ik heb echter de indruk dat de uitvoeringsvoorschriften die definities volledig kunnen uithollen.
Tenslotte hebben we nog de bepalingen in artikel 84 inzake de niet-invordering van een schuldvordering. Dat zet de deur wagenwijd open voor deze constructie. De gevolgen van dergelijke beslissingen moeten dan door de Europese belastingbetaler worden gedragen, die dan weer meer moet betalen.
Ik zou de rapporteur, de heer van Hulten, willen bedanken omdat hij onder enorme tijdsdruk heel snel heeft gewerkt.

Bösch (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft veel goede voorstellen voorgelegd over de uitvoeringsvoorschriften van het Financieel Reglement. Ik wil echter meteen zeggen dat we de indruk moeten vermijden dat de vorige Commissie is gestruikeld over een slecht Financieel Reglement en over slechte uitvoeringsvoorschriften.
Dat zou volgens mij een foute inschatting zijn, mevrouw de commissaris, en zou direct tot de volgende ramp leiden. Het gaat wel om de financiële cultuur. U zegt enerzijds dat de wijziging van het Financieel Reglement en van de bijbehorende voorschriften één van de meest ambitieuze taken is in verband met de hervorming van de Commissie. U bent te bescheiden, mevrouw! U zegt anderzijds dat we geen externe kandidaten kunnen krijgen voor de functie van rekenplichtige, omdat een statuut dat bepaalt. Nou vraag ik u! Als de Commissie niet eens in staat is om een statuut te veranderen, hoe denkt u dan deze Unie überhaupt te besturen? Dat is toch wel het minste, dat de executieve in staat is om de bepalingen voor de eigen ambtenaren te veranderen! Zo gaat dat niet, mevrouw de commissaris! Misschien heeft u het paard achter de wagen gespannen.
Volgens mij moet de financiële cultuur veranderen. Dat kon binnen de oude voorschriften, en dat zal ook binnen de nieuwe voorschriften mogelijk zijn. Als ik de dossiers eens bestudeer, bijvoorbeeld in de hele kwestie Eurostat, dan zie ik dat bedrijven die u bedrogen en belogen hebben, en dat heeft u zelf vastgesteld en aangetoond, nog steeds op kosten van de Europese belastingbetaler projecten uitvoeren. U staat erbij en u kijkt ernaar! Ik weet niet, mevrouw de commissaris, of die nieuwe cultuur onder het fraaie motto zero tolerance, waar we in 1999 vanuit waren gegaan, daadwerkelijk al heerst!

Casaca (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil deze minuut spreektijd gebruiken om de rapporteur geluk te wensen met het uitstekende werk dat hij tot nu toe heeft verricht. We zullen daar veel aan hebben. Het legt hem ook een verplichting op voor de toekomst: bij de toepassing van deze verordening zal hij - zeker als het gaat om het boekhoudkundig systeem - even goed werk moeten leveren als hij nu heeft gedaan met betrekking tot dit Financieel Reglement.
Mevrouw de commissaris, ik heb oplettend geluisterd naar al hetgeen u gezegd heeft, vooral toen u het had over een van de punten die ik van fundamenteel belang acht - de kwestie van de richtlijn over betalingen, die nu ook in deze toepassingsverordening terechtgekomen is. Wat u daarover zei lijkt me heel zinvol, en ik wil de Commissie daarmee gelukwensen. Het lijdt echter geen twijfel dat we ons voor een grote uitdaging gesteld zien - hoe zal deze verordening worden toegepast? Dat geldt zowel voor het boekhoudkundig systeem als voor het financieel beheer. Welnu, wij zullen het optreden van de Commissie nauwlettend volgen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou op een aantal punten toch nog even in willen gaan. Allereerst wil ik één punt rechtzetten: de Rekenkamer heeft meerdere malen kritiek gespuid op de verschillende regels voor de boekhouding en op het systeem, maar hij heeft tot nu toe altijd bevestigd dat de goedkeuring van de rekeningen een waarheidsgetrouwe afspiegeling is van de inkomsten en de uitgaven.
Ten tweede wil ik op de rol van de rekenplichtige ingaan. Ik ben ook dankbaar voor de verduidelijkingen die we vandaag hebben gekregen. De rekenplichtige voert de instructies van de ordonnateur uit, en hij is ervoor verantwoordelijk dat het systeem van de boekhouding in orde is. Hij is echter niet de financieel controleur! Integendeel, het is juist belangrijk dat de taken van het beheer van de kredieten en van de boekhouding van elkaar gescheiden worden, de boekhouder speelt geen rol in het beheer van de financiële middelen van de fondsen. Dat is niet zijn taak, en mag dat ook niet zijn. Hij moet de boekhouding correct bijhouden. Die scheiding van de taken is juist heel belangrijk.
Een andere vraag was de externe sollicitatieoproep voor vacatures. In het Statuut - en u weet dat de Raad daarover beslist - staat welke stappen moeten worden gezet bij iedere sollicitatieoproep. Dat betekent niet dat er geen externe sollicitatieoproep plaatsvindt, als het maar in stappen gebeurt. Ik moet er echter nogmaals op wijzen dat het Financieel Reglement bepaalt dat de rekenplichtige een ambtenaar van de Commissie moet zijn. Waarom is dat zo? Omdat deze persoon natuurlijk rekeningen opent voor de Europese instellingen. Dat is dus een vertrouwenspositie. Daarom is de vraag natuurlijk ook of het achterhouden van belangrijke feiten tijdens een sollicitatie een vertrouwensbreuk is.
Een andere vraag is welke regels gelden voor de boekhouding. Velen pleiten voor duidelijke regels. We hebben altijd al heel heldere en eenvoudige regels gehad, en het hele systeem was vroeger gebaseerd op de cameralistische boekhouding - zo noemen we dat in Duitsland - waarbij de contante betalingen en de kassaboekhouding - de daadwerkelijke uitgaven en de daadwerkelijke inkomsten - direct worden vergeleken met wat er in de begroting staat. Dat is natuurlijk de manier waarop de Commissie en andere instellingen die overheidsgeld beheren rekenschap afleggen tegenover de begrotingsautoriteit. U wilt van ons weten hoeveel van het geld dat u op een begrotingslijn heeft geplaatst voor dat doel is uitgegeven. Dat boekhoudingsysteem zal natuurlijk een rol blijven spelen, maar die informatie is niet meer toereikend voor de managementtaken van nu. Daarvoor hebben we meer informatie nodig uit de boekhouding.
Daarom heeft de Commissie voorgesteld - en de wetgever heeft dat zo besloten - dat we meer de weg willen kiezen van de Anglo-Amerikaanse boekhouding, het systeem dat nauwer aansluit bij de periodiciteit van de uitgaven. Dat systeem biedt vooral voor de managementtaken meer regels en informatie. Daar kunnen we echter een andere keer nog op terugkomen. Ik wil echter nogmaals duidelijk zeggen dat ik in de Commissie begrotingscontrole heel graag nader op deze zaken in zou willen gaan. Op dit late uur zou ik de heer van Hulten willen bedanken voor zijn uitstekende verslag.

De Voorzitter.
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.45 uur gesloten)

