
De Voorzitter.
   Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op donderdag 27 januari 2005 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   Dames en heren afgevaardigden, ik hecht er als Voorzitter belang aan om hier twee verklaringen af te leggen met betrekking tot twee gebeurtenissen, waarvan een reeds is geschied en de andere nog moet plaatsvinden, en die ons rechtstreeks aangaan.
Allereerst is, zoals u weet, gisteren in Spanje het eerste van de geplande reeks referenda gehouden inzake de ratificatie van de Europese Grondwet. Zoals u ook weet, heeft dit referendum 76,7 procent stemmen vóór opgeleverd.
Ik herinner u eraan dat dit Parlement een maand geleden de Europese Grondwet heeft goedgekeurd met 74 procent van de stemmen; de steun van de Spanjaarden aan dit project kwam daarmee dicht in de buurt van de mate van steun die dit Parlement eraan gegeven heeft en was zelfs nog hoger. In zekere zin kunnen we zeggen dat de uitkomst van de stemming van afgelopen zondag grote gelijkenis vertoont met de uitslag die in Straatsburg tot stand is gekomen na het debat dat dit Parlement over desbetreffende resolutie heeft gevoerd.
Het opkomstpercentage was iets lager dan dat in Spanje bij de laatste Europese verkiezingen en kwam tevens dicht in de buurt bij het gezamenlijk gemiddelde van de 25 landen van de Unie. Ik geloof dat we al met al kunnen stellen dat het resultaat van het proces in Spanje veel lijkt op dat van de stemming waaraan de Europese afgevaardigden hier hebben deelgenomen, en ik kan dan ook zeggen dat ik als Voorzitter van het Parlement en ook als Spaans staatsburger zeer tevreden ben met de uitslag. Meteen nadat ik had kennisgenomen van de uitslag, heb ik de president van de Spaanse regering en alle fracties die hebben deelgenomen aan dit proces gelukgewenst.
De tweede mededeling heeft betrekking op het bezoek van de president van de Verenigde Staten aan Brussel. Het bezoek van president Bush deze week wordt gepresenteerd als een ontmoeting met de Europese instellingen. Hij komt dus naar Europa, maar hij komt onder andere om de Europese Unie te ontmoeten, oftewel de instellingen van de Unie.
Als Voorzitter van het Europees Parlement was ik, net als alle fracties van het Parlement, van mening dat onze instelling, het Europees Parlement, bij deze ontmoetingen niet mocht ontbreken; naar onze mening is de kracht van de instellingen van de Unie en het beeld van de Europese Unie, met name in verband met de betrekkingen met derde landen en nog specifieker in verband met de transatlantische betrekkingen, onlosmakelijk verbonden met het op juiste wijze functioneren van de institutionele driehoek: Raad, Commissie en Parlement.
Om deze reden heb ik gesprekken gehad met de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Juncker, en daarvan heb ik de Conferentie van voorzitters voortdurend op de hoogte gehouden. Na de correspondentie die vorige week heeft plaatsgevonden, na op de hoogte te zijn gebracht van het standpunt van de fracties en na telefonisch contact te hebben gehad met de voorzitter van de Commissie, de heer Barroso, kan ik u mededelen dat de Voorzitter van het Europees Parlement, uiteraard namens deze instelling, zal deelnemen aan de bijeenkomst met de heer Bush, die in Brussel zal worden gehouden en verder door 25 staatshoofden en regeringsleiders zal worden bijgewoond.
Dit is geen vergadering van de Europese Raad in de enge zin van het woord, maar toch wil ik de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Juncker, en de heer Barroso bedanken voor het feit dat zij hebben begrepen waarom de Voorzitter van het Europees Parlement bij een dergelijke bijeenkomst aanwezig hoort te zijn. Ik wil mijn waardering uitspreken voor hun steun die dit mogelijk heeft gemaakt en waardoor de institutionele driehoek van de Europese Unie, die ik al eerder noemde, zal worden versterkt. Als gevolg hiervan zal ik morgen hier in Straatsburg niet aanwezig kunnen zijn.
Wilt u hierop ingaan, mijnheer Poettering? 
Poettering (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij hebben met zeer veel genoegen gehoord wat u zojuist over het bezoek van de Amerikaanse president aan Brussel heeft gezegd en wij kunnen ons daar alleen maar bij aansluiten. Onze fractie heeft er altijd nadrukkelijk op gestaan dat de Voorzitter van het Europees Parlement daarbij aanwezig moet zijn, ongeacht de wijze waarop een dergelijke bijeenkomst op institutioneel niveau wordt vormgegeven.
Ik doe een beroep op de Europese Raad en de regeringen om een discussie zoals wij die de afgelopen dagen en weken hebben gevoerd, in de toekomst te voorkomen. Ik wil de voorzitter van de Raad, de heer Juncker, uitdrukkelijk voor het uiteindelijke resultaat bedanken, maar een dergelijke discussie mag zich niet meer voordoen. Het Parlement dient uiteraard vertegenwoordigd te zijn indien de Europese instellingen door een president – in dit geval de Amerikaanse president – bezocht worden.
Ik wens u morgen een prettig verblijf in Brussel, mijnheer de Voorzitter. Het Europees Parlement staat in het middelpunt van de Europese ontwikkelingen en daarom is uw aanwezigheid morgen een goede zaak.
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Poettering. Overal geldt: eind goed, al goed. Wat ook de details van het proces zijn dat is doorlopen, morgen zullen alledrie de instellingen vertegenwoordigd zijn en ik wil er geen enkele twijfel over laten bestaan dat de fungerend voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie het nut hiervan altijd hebben ingezien. Als er al sprake is geweest van enig probleem, dan is dit zeker niet door hen veroorzaakt. 
De Voorzitter.
   Wij gaan over tot de regeling van de werkzaamheden.
De definitieve ontwerpagenda voor de huidige vergaderperiode die door de Conferentie van voorzitters is opgesteld op 17 februari 2005 overeenkomstig de artikelen 130 en 131 van het Reglement, is rondgedeeld.
Voor maandag en dinsdag zijn geen wijzigingen voorgesteld.
De PPD-DE-Fractie heeft een verzoek ingediend om onder de verklaringen van de Raad en de Commissie over de Betrekkingen van de Europese Unie met het Middellandse-Zeegebied een punt toe te voegen over de situatie in Libanon na de moord op de voormalige eerste minister Hariri. 
Poettering (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of ik helemaal goed heb begrepen wat u zojuist puur formeel heeft voorgesteld. Onze fractie kan ermee akkoord gaan dat de situatie in Libanon aan de orde wordt gesteld tijdens het debat van woensdagochtend over het Middellandse-Zeegebied. Wij moeten dan wel een geschikte manier zien te vinden om deze kwestie in maart uitgebreider te bespreken, wellicht op basis van een mondelinge vraag aan de Raad en de Commissie. Als wij deze kwestie in maart uitgebreider kunnen behandelen, hoeft de huidige agenda wat ons betreft niet aangepast te worden.
Ik was een beetje verrast dat ik het woord moest voeren, maar ik hoop dat mijn bijdrage ons dichter bij de oplossing van dit probleempje heeft gebracht. 
De Voorzitter.
   Ik begrijp dus dat het verzoek is ingetrokken. 
Swoboda (PSE ).
   Als het voorstel in deze vorm wordt gegoten, kunnen wij daar ook volledig mee instemmen. Het gaat er immers niet om dat wij ons met de kwestie-Libanon willen bemoeien. Wij willen alleen dat Libanon volledig zelfstandig en onafhankelijk over zijn toekomst kan beslissen. Dat betekent dat wij de agenda niet hoeven aan te passen en dat wij voor de zitting in maart een afzonderlijke bespreking van deze kwestie op de agenda zullen zetten. 
De Voorzitter.
   Akkoord, dan behandelen we deze zaak tijdens het onderdeel van de agenda dat reeds hieraan was gewijd. Het is niet de bedoeling om een nieuw afzonderlijk onderdeel aan de agenda toe te voegen.
De PSE-Fractie heeft ook een verzoek ingediend tot wijziging van de volgorde van de mondelinge vragen over de afloop van het WTO-akkoord inzake textiel en kleding enerzijds en die over actie tegen honger en armoede anderzijds. Het gaat dus niet om intrekking van deze vragen, maar simpelweg om het omkeren van de volgorde van behandeling. 
Swoboda (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het voorstel luidt precies zoals u het heeft geformuleerd. Daar is geen nadere toelichting op nodig. 
De Voorzitter.
   Als niemand meer het woord wil voeren, gaan we over tot de stemming.
De fracties zijn overeengekomen een tijdslimiet in te stellen tot 18.00 uur, opdat alle punten op de agenda van woensdag die door de Raad moeten worden behandeld, voor dit tijdstip aan de orde kunnen worden gesteld.
Voor donderdag zijn geen wijzigingen voorgesteld.
Posselt (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of ik alles wel goed heb begrepen. U zei dat de Raad om 18.00 uur alles afgehandeld dient te hebben. Geldt dat ook voor het vragenuur? Woensdag is het vragenuur met de Raad. Dan dient de Raad toch aanwezig te zijn? 
De Voorzitter.
   De Raad is aanwezig bij het vragenuur zoals hij aanwezig is bij alle onderdelen waarvoor zijn aanwezigheid vereist is; hij zal dus ook aanwezig zijn wanneer de vragen aan de Raad worden behandeld.
Ik heb twee verzoeken om toepassing van de urgentieprocedure ontvangen: een voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2792/1999 met betrekking tot een specifieke actie ten behoeve van de overbrenging van vaartuigen naar de landen getroffen door de tsunami in 2004.
Met het oog op de urgentie van de situatie in de visserijsector in de landen die zijn getroffen door de tsunami van december jongstleden, wordt met dit voorstel het noodzakelijke wetgevingskader vastgesteld voor de overdracht door de lidstaten van kleine schepen aan deze vissersgemeenschappen.
Het tweede verzoek heeft betrekking op het voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten in verband met de situatie in Ivoorkust.
De urgentie hiervan is gelegen in het grote belang om deze verordening zo spoedig mogelijk vast te stellen teneinde te voorkomen dat fondsen en economische middelen die bevroren dienen te worden, toch worden overgedragen.
Het Parlement zal zich aan het begin van de vergadering van morgen over deze verzoeken om urgentverklaring moeten uitspreken. Dit deel ik u mee opdat u morgen voldoende voorbereid bent om over deze zaken te besluiten. 
Pęk (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb het woord gevraagd omdat ik mij ernstige zorgen maak om de toestand van de democratie in de Europese Unie. Zo hebben wij juist gehoord dat het een groot succes is dat in een referendum, de belangrijkste gelegenheid om de collectieve wil tot uitdrukking te brengen, nauwelijks meer dan een kwart van de kiesgerechtigden “ja” heeft gestemd. Daarnaast is ons ter ore gekomen dat er tijdens de campagne propagandatrucs zijn toegepast waarbij de Spaanse burgers werd verteld dat een stem tegen de Europese Grondwet een stem is tegen Europa. Dit is een aperte leugen. In het bijzonder maken wij ons zorgen over het feit dat er collectieve middelen worden besteed en nog meer zal worden geld zal worden uitgegeven voor de “ja”-campagne. Dit is niet eerlijk tegenover de burgers van Europa. Wij eisen gelijkheid voor de wet! 
Tabajdi (PSE ).
    De gemeenschappelijke graanmarkt bevindt zich in een kritieke toestand. Op verzoek van Oostenrijk, en met de steun van Tsjechië, Slowakije, Italië, Polen, Hongarije en Frankrijk, heeft de Raad landbouw en visserij tijdens zijn laatste zitting zijn bezorgdheid geuit over de ernstige situatie waar Europese graanboeren zich tegenover gesteld zien. De vijfentwintig lidstaten hebben dit jaar een graanoverschot van tweeënvijftig miljoen ton geproduceerd, waarvan meer dan zeven miljoen is aangeboden voor communautaire interventies. De helft hiervan, meer dan drie miljoen ton, werd aangeboden door Hongarije.
Op de gemeenschappelijke graanmarkt zijn drie problemen gerezen. Ten eerste is er het probleem in verband met de ongunstige euro/dollar-wisselkoers. Ten tweede zijn landen die niet aan zee zijn gelegen, zoals Tsjechië, Oostenrijk, Slowakije en Hongarije, in het nadeel bij het inschrijven op aanbestedingen. Ten derde en laatste levert de verlaging van de uitvoersteun nieuwe problemen op. Ik zou commissaris Fischer Boel willen verzoeken doeltreffende maatregelen te nemen om de problemen op de graanmarkt op te lossen. 
Yañez-Barnuevo García (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik stem volmondig in met wat hier gezegd is en ik dank de Voorzitter van dit Parlement voor zijn verwijzing naar het referendum dat gisteren in mijn land is gehouden. Spanje heeft een les in democratie gegeven. De volksraadpleging is vreedzaam verlopen. Zowel de ja-stemmers als de nee-stemmers en zelfs de stemonthouders zijn in groten getale naar de stembus getrokken.
Kortom, niemand hoeft ons land lessen in democratie bij te brengen aangezien alle kiesgerechtigden volledig vrij waren om naar eigen goeddunken te handelen. Een goed voorbeeld hiervan is dat van een belangrijke radiozender, eigendom van de kerkelijke hiërarchie van de katholieke kerk, die zijn luisteraars stelselmatig opriep om nee te stemmen en op die manier ongetwijfeld hun stemgedrag heeft beïnvloed. De zender heeft ongestoord zijn standpunt kunnen verdedigen, want de nee-optie was uiteraard even legitiem als elke andere zienswijze. 
Karatzaferis (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, toen de voorzitster van het Griekse parlement enkele dagen geleden de nieuwe Griekse president toesprak, zei ze dat Griekenland met het oog op het referendum – met het oog op de goedkeuring van de Grondwet – zijn nationale grenzen en soevereiniteit moest inperken. Dit is dramatisch. Het Griekse volk moet dat weten, want voor de welvaart van Europa moet het Griekse volk blijkbaar een stuk van zijn grenzen en zijn soevereiniteit afstaan. We hebben dat goed gehoord. De Grieken moeten op een of andere manier gerustgesteld worden. Wij willen een welvarend Europa, maar uiteraard niet ten koste van de Griekse landsgrenzen of ten koste van de Griekse soevereiniteit. Dus willen we de garantie dat, wanneer de Grondwet wordt goedgekeurd, Griekenland geen grondgebied zal verliezen zoals – ik herhaal – de voorzitster van het Griekse parlement heeft gezegd.
Bij het referendum in Spanje heeft 33 procent van de Spanjaarden voor gestemd. De opkomst was klein...
Mote (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, iedere professionele criminele organisatie in Europa moet een gat in de lucht hebben gesprongen naar aanleiding van het recente besluit van de Europese Centrale Bank om tweemaal zo veel bankbiljetten van vijfhonderd euro te gaan drukken. Alleen dit jaar al zullen nog eens 190 miljoen bankbiljetten met de hoogste coupure ter wereld onze straten overspoelen, en een koffer vol hiervan is zeven keer zo veel waard als een volle koffer met biljetten van honderd dollar.
In de elektronische wereld van vandaag hebben banken geen behoefte meer aan biljetten met een hoge coupure: zij zijn alleen van waarde voor criminelen. Waarom is anders 10 procent van alle euro’s die bij de introductie zijn uitgegeven opeens naar Rusland verdwenen? Waarom is de euro nog altijd de favoriete munteenheid van de Russische maffia? Waarom liet Saddam Hoessein de geheime olieverkopen van Irak in euro’s factureren toen hij sancties probeerde te vermijden? Vorig jaar steeg het aantal valse 500-eurobiljetten met ...
Papastamkos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij hopen dat de eenmaking van Europa, althans van de economische en monetaire unie, de economische belemmeringen en grenzen zal slechten. Dat is de kwintessentie van de Europese gemeenschappelijke en interne markt. Het euroscepticisme in Griekenland wordt gevoed door de opvatting dat de Unie op het vlak van de politieke eenmaking en de totstandkoming van een echt Europese defensie-identiteit niet even voortvarend te werk is gegaan. Dat heeft de voorzitster van het Griekse Parlement gezegd – in feite een waarheid als een koe – namelijk dat de economische grenzen zijn opgeheven en er nu één economische ruimte bestaat. 
Corbett (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, sinds dit Parlement een maand geleden met een overweldigende meerderheid instemde met het bekrachtigen van de Europese Grondwet, hebben enkele afgevaardigden die tot de minderheid behoorden gepoogd het door het Europees Parlement ingenomen standpunt te ondergraven en in diskrediet te brengen.
Zij stonden in deze zaal met vlaggen te zwaaien toen we gingen stemmen; zij probeerden de officiële start van de voorlichtingscampagne van het Europees Parlement te verstoren en zij beweerden dat het op een of andere manier onwettig is dat dit Parlement zijn standpunt en zijn conclusie kenbaar maakt aan de buitenwereld. Ondanks het feit dat de nationale parlementen ons zelf hebben verzocht onze analyse van de Grondwet te presenteren, hebben zij deze parlementen aangeschreven om te klagen dat wij aan een dergelijk verzoek gehoor hebben gegeven.
Vandaag hebben wij hen horen beweren dat de uitslag van het referendum in Spanje op een of andere manier onwettig was. De opkomst was inderdaad laag, maar de uitslag was onomstreden en de Grondwet werd door een overweldigende en brede meerderheid gesteund. Waar het om gaat, is dat de Grondwet door een enorme meerderheid bekrachtigd is, en ik weet zeker dat dit in andere landen herhaald zal worden.
Leinen (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement dient nadrukkelijk zijn instemming te betuigen met het Spaanse referendum en ook met het duidelijke “ja” van de Spaanse bevolking voor de Grondwet. Ik vind dat wij de Spaanse regering en alle betrokkenen dankbaar moeten zijn dat zij de burgers voorgelicht en gemobiliseerd hebben, met name ook vanwege de wijze waarop de maatschappelijke organisaties bij deze campagne betrokken zijn geweest.
Ik ben zelf met een aantal collega’s enkele dagen in Spanje geweest en heb gezien hoe open, hoe democratisch en hoe vreedzaam alles is verlopen – waarlijk een uiting van Europese democratie. Wat de collega uit Polen heeft gezegd, is volledig absurd en weerspiegelt ongetwijfeld slechts de mening van een kleine minderheid in dit Parlement.
Uit de opkomst bij de verkiezingen blijkt echter ook dat er nog meer informatie noodzakelijk is. Mijnheer de Voorzitter, wij roepen de regeringen en ook de Commissie op om eindelijk eens een keer een offensief voorlichtingsbeleid over de inhoud van de Grondwet te voeren. Wij mogen geen tijd meer verliezen nu de volgende referenda al weer voor de deur staan.
Krupa (IND/DEM ).
    Dank u wel. In verband met de tragische situatie van de medische sector in Polen en de hongerstaking van werknemers van de medische dienst wil ik er in de eerste plaats voor pleiten dat de medische sector niet in termen van de markt wordt behandeld en dat de medische diensten worden uitgesloten van de dienstenrichtlijn. Daarnaast wil ik een voorstel voorleggen betreffende de noodzaak tot financiering door de overheid van de volksgezondheid, vooral van ziekenhuizen, die in Polen al voor meer dan PLN 6 miljard schulden hebben. Als gevolg van de liberale hervorming van het burgerlijk wetboek hebben deurwaarders beslag kunnen leggen op PLN 2 miljard, waardoor werknemers geen loon hebben ontvangen. De inhouding van hun karige lonen is een inbreuk op de morele beginselen en de sociale rechtvaardigheid en bovendien van het Handvest van de grondrechten van de EU en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Ik wil vragen of de Commissie van plan is een regeling voor te leggen die financiering mogelijk...
Pahor, Borut (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, recentelijk is de indruk gewekt dat bepaalde vijandschappen en tweedelingen uit het verleden weer opleven, terwijl we hoopten dat dit nooit meer zou gebeuren en dat dit soort zaken nooit meer de verhoudingen tussen de naties in het verenigd Europa zouden verstoren. Met het aanwijzen van 10 februari als dag ter herinnering van de tragische gebeurtenissen na de Tweede Wereldoorlog, wil de Italiaanse Republiek het lijden van haar onderdanen gedenken, en daar heeft zij het volste recht toe. Maar tegelijkertijd mag het democratische Italië niet vergeten welk lijden het fascistische regime heeft toegebracht aan andere naties, waaronder Slovenië. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om steun te betuigen aan de oproep vanuit democratische kringen van beide zijden van de grens om ons over dit trauma uit ons niet al te verre verleden heen te zetten, door de volledige waarheid bekend te maken. De waarheid, hoe pijnlijk die ook mag zijn, is de enige manier om te voorkomen dat dergelijke gebeurtenissen zich in de toekomst zullen herhalen. Het is tevens de enige basis voor coëxistentie en verzoening. En als de verzoeningsbijeenkomst van de presidenten van drie buurlanden hieraan bijdraagt, kan ik dit alleen maar toejuichen. Het achter ons laten van oplevende nationalistische vooroordelen behoort tot de essentie van de Europese idee. Het is tevens een van de grondslagen en redenen van de Europese cohesie en integratie. 
Mitchell (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de recente tsunamiramp heeft de wereld geschokt, en het enorme verlies aan mensenlevens ten gevolge van de zeebeving is haast onvoorstelbaar. Dergelijke rampen doen zich echter niet uitsluitend voor in Zuidoost-Azië. De zwaarste Europese tsunami in de gedocumenteerde geschiedenis vond plaats op 1 november 1755, toen een krachtige aardbeving voor de Atlantische kust van Portugal een vloedgolf veroorzaakte die Lissabon overspoelde. Die dag zijn alleen al in de Portugese hoofdstad tot wel 30.000 mensen omgekomen en de gebeurtenis luidde het verval in van de stad die tot dan toe de vierde stad van Europa was, en bovendien een van de rijkste. De golven bereikten ook de kusten van België, Groot-Brittannië, Frankrijk, Ierland en Nederland.
Twintig lidstaten van de EU hebben kustlijnen. Zou het, gezien het feit dat er in het verleden aardbevingen en daarop volgende tsunami’s hebben plaatsgevonden, niet verstandig zijn als de Commissie een benchmarkingproces opstartte ter vereenvoudiging van alarmeringsstrategieën om voor dergelijke natuurrampen te waarschuwen? 
Ludford (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft voortdurend campagne gevoerd tegen de illegale internering op Guantánamo Bay. De meeste EU-staatsburgers zijn inmiddels vrijgelaten – in ieder geval de negen Britse burgers – maar er bevinden zich nog altijd ongeveer tien mensen die, bijvoorbeeld als vluchteling, een legale verblijfsstatus hebben in een EU-lidstaat.
Het gaat om vijf mensen uit het Verenigd Koninkrijk waarvan we de namen weten: Bisher al-Rawi, Jamil al-Banna, Jamal Abdullah, Shaker Aamer en Omar Deghayes. Er zijn berichten over vernederende en mensonterende behandeling, zelfs van foltering. Omar Deghayes beweert dat hij aan één oog blind is geworden ten gevolge van het gebruik van pepperspray. Twintig jaar geleden is hij gevlucht uit Libië, waar zijn vader werd vermoord door het regime-Gaddafi. Libische functionarissen hebben hem bezocht en hem gedreigd met deportatie naar Libië en de dood.
Dit is duidelijk gebeurd met medeweten van de Amerikaanse regering. Sterker nog, de Amerikanen hebben een vliegtuig naar Tripoli gestuurd om de Libiërs op te halen. Dit moet tevens gebeurd zijn met medeweten van de Britse regering. Wij mogen niet toestaan dat deze regering zich verschuilt achter het Verdrag van Wenen. Zij heeft de morele en – ik betoog – wettelijke verplichting om te interveniëren en deze mensen te redden of voor de rechter te brengen. Anders blijken de pretenties van de EU dat zij een mensenrechtenbeleid voert, niet meer dan holle woorden te zijn. 
Rosati (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, in september 2004 heeft de Russische Federatie beperkingen ingevoerd op de levensmiddeleninvoer uit Polen. Poolse bedrijven die vlees- en zuivelproducten uitvoeren, moeten een speciale inspectie van de Russische veterinaire en fytosanitaire diensten ondergaan. Van de in totaal 74 geïnspecteerde bedrijven hebben er slechts twee een vergunning gekregen voor de uitvoer naar Rusland. Hoewel er sinds het einde van de inspectie bijna vier maanden zijn verstreken, heeft Polen tot op de dag van vandaag geen lijst ontvangen van de bedrijven die met gunstig gevolg door de controle zijn gekomen en mogen exporteren. Dit toont aan dat er sprake is van discriminatie van Poolse bedrijven op de Russische markt. In januari heeft Polen de toezegging gekregen dat de Europese Commissie stappen zou ondernemen om te zorgen voor een versnelling van de toelatingsprocedures van Poolse bedrijven tot de Russische markt. Ik wil vragen welke stappen de Commissie heeft ondernomen en wanneer de Russische Federatie een einde zal maken aan deze discriminerende praktijken. 
Batten (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, verwijzend naar de voorgestelde Europese Grondwet zei president Bush dat hij gefascineerd toekijkt hoe de soevereiniteit van naties geïntegreerd kan worden in een groter geheel. Hij kan het zich veroorloven gefascineerd te zijn: het zijn immers niet de vrijheden, de onafhankelijkheid en de democratie van zijn eigen land die in het kader van dat integratieproces worden ontmanteld en afgeschaft.
Een kwestie die hij echter wel serieus neemt, is artikel 16 van de Grondwet waarin de lidstaten zich verbinden tot een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Hij heeft er terecht voor gewaarschuwd dat de NAVO hierdoor wordt ondermijnd – en het is nog altijd de NAVO die sinds 1949 in Europa de vrede heeft bewaard, niet de Europese Unie.
Het Britse volk moet weten dat het voorgestelde gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid Groot-Brittannië belet op militair dan wel politiek vlak ooit nog onafhankelijk op te treden, al dan niet in een coalitie met de VS. Dat is nog weer een goede reden voor het Britse volk om de Europese Grondwet te verwerpen op het moment dat het daartoe de gelegenheid krijgt. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, onlangs hebben wij in het gebouw van het Europees Parlement het vijftigjarig bestaan gevierd van de Europese voetbalunie, de UEFA. Vandaag wil ik in de plenaire vergadering van het Parlement mijn uitdrukkelijke steun uitspreken voor het recente voorstel van de UEFA om gelijke kansen te creëren voor rijke en arme voetbalclubs in de oude en de nieuwe EU en in heel Europa. Het project betreft de invoering van een minimumaantal door de club zelf opgeleide spelers, van 1 over een jaar tot uiteindelijk 4. Het is de bedoeling te clubs te dwingen om met jonge spelers te werken en te vermijden dat rijke clubs alleen maar getalenteerde spelers wegkopen. Er zullen ook quota worden ingevoerd voor spelers uit het land van de club om het landelijke voetbal te bevorderen. Daarnaast moet dit de verleiding van rijke clubs tegengaan om voetballegers van “galácticos” of ingehuurde supersterren te vormen. Deze voorstellen van de UEFA zijn in overeenstemming met het solidariteitsbeginsel dat de grondslag vormt van de Europese Unie. Ten gunste van dit beginsel mag een ander beginsel, waarmee toch al vaak de hand wordt gelicht, namelijk het vrije verkeer van werknemers, best worden opgeofferd. 
Iturgaiz Angulo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, ik zou even nader willen ingaan op iets wat de Voorzitter aan het begin van deze vergadering heeft gezegd. Zoals u allen weet, zal de president van de Verenigde Staten van Amerika, George Bush, morgen een historisch bezoek brengen aan de Europese Commissie in het Berlaymont-gebouw te Brussel. Wij moeten Commissievoorzitter Durão Barroso erkentelijk en dankbaar zijn voor de inspanningen en de moeite die hij heeft gedaan om ervoor te zorgen dat de heer Bush tijdens zijn bezoek aan Brussel ook de Voorzitter van het Europees Parlement, de heer Borrell, zal ontvangen.
Uiteraard wenst mijn fractie de Voorzitter alle succes toe met het onderhoud. Wij hopen van harte dat het gesprek ook zal bijdragen aan een verbetering van de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Verenigde Staten van Amerika. 
Pittella (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, daar de Commissie Barroso al weer een aantal maanden aan het werk is en haar verschillende bureaus bemand heeft – waaronder het bureau van de woordvoerder – valt het echt moeilijk te geloven dat men tot nu toe geen Italiaanse woordvoerder heeft kunnen vinden. Wat is daarvan de reden? Welke pogingenheeft voorzitter Barroso in die richting ondernomen – mede naar aanleiding van de talrijke vragen van het Parlement, de dringende verzoeken van commissaris Frattini en het verzoek dat namens alle bij de Commissie en de andere Europese instellingen geaccrediteerde Italiaanse journalisten is ingediend? 
Wij voeren geen godsdienstoorlog en evenmin strijden wij voor de terugkeer naar een steriel nationalisme. Wij zijn trots op onze taal: iedereen benijdt ons Dante Alighieri. Daarom juist begrijpen wij het uitblijven van de benoeming van een Italiaans sprekende woordvoerder niet. 
Hegyi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vorige week heb ik deelgenomen aan de “Berlinale”, het 54e filmfestival van Berlijn. De meeste van onze lidstaten waren daar vertegenwoordigd met nieuwe producties, hetzij in de competitie, hetzij in andere onderdelen van het festival. Het was verbazingwekkend om te zien hoe veel getalenteerde filmmakers we in Europa hebben, maar het was nog veel bemoedigender om te zien hoe veel mensen er geïnteresseerd zijn in niet-Hollywoodfilms die gemaakt zijn in Europa of elders ter wereld. Europese films vielen namelijk meer in de smaak bij het publiek dan Amerikaanse.
Het hele evenement deed mij inzien dat er een enorme belangstelling bestaat voor de Europese cinema, in weerwil van het feit dat onze ondersteuning van filmproducties achterblijft bij de ondersteuning die Amerikaanse films krijgen. Er bestaat een enorme noodzaak om het Europese media- en cinemabeleid te verbeteren. De bescherming van ons filmerfgoed en de productie van nieuwe films verdienen meer steun, zowel op financieel terrein als op het terrein van wetgeving. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Het uitblijven van regen in Portugal de afgelopen maanden heeft rampzalige gevolgen gehad voor de herfst- en wintergewassen en de diervoeders, terwijl daardoor ook de verwachtingen voor de lente- en zomergewassen slecht zijn. Tegelijkertijd hebben de dierziekte “blauwtong”, de daaruit voortvloeiende quarantainemaatregelen, beslagleggingen en vervoersverboden de handelsproblemen verergerd en de producenten en boeren verplicht de dieren veel langer dan voorzien vast te houden. Dat betekent extra kosten voor het voederen van de dieren en financiële problemen die vele boeren niet aankunnen. Daarom verzoek ik u, mijnheer de Voorzitter, de Commissie te wijzen op de ernstige situatie in de Portugese landbouw en op de noodzaak de steun voor dieren en gewassen vervroegd uit te betalen. Het tekort aan weidegrond vanwege de droogte schept eveneens problemen en daarom is het noodzakelijk de begrazing van gronden toe te staan waarvoor een communautair verbod bestaat, teneinde de sterfte onder de dieren te verminderen. 
Schlyter (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, deze week is het drie jaar geleden dat Ingrid Betancourt werd ontvoerd door de FARC-guerillabeweging in Colombia. 23 februari 2002 was de dag waarop Ingrid Betancourt, spreekbuis van mijn Colombiaanse zusterpartij en presidentkandidate, werd ontvoerd, toen zij bezig was door middel van onderhandelingen een oplossing te vinden voor het conflict tussen de regering en de FARC.
De Colombiaanse regering moet ophouden met pogingen om militaire middelen te gebruiken. In plaats daarvan moet ze een humanitaire overeenkomst met de FARC sluiten, conform het Verdrag van Genève, zodat Ingrid en 3.000 andere gevangenen kunnen worden vrijgelaten. Ik zou zeer dankbaar zijn als u, mijnheer de Voorzitter, namens het Parlement zou kunnen optreden en uiting kon geven aan onze ongerustheid over de schendingen van de mensenrechten in dat land. 
Patrie (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, graag had ik van de aanwezigheid van commissaris Barroso, die hier straks aanwezig zal zijn, geprofiteerd om hem opheldering te vragen over de recente uitlatingen in de pers, van de commissaris die is belast met het regionaal beleid. Mevrouw Hübner heeft namelijk verklaard dat naar haar mening bedrijfsverplaatsingen binnen Europa gemakkelijker moeten worden, zodat het Europese bedrijfsleven kosten kan besparen. Nu we midden in de discussie zitten over de politieke prioriteiten van de Unie voor 2005, zou ik van de heer Barroso willen horen of hij deze benadering steunt.
Zoals bekend blijkt uit de laatste cijfers van Eurostat dat de hoogste werkloosheidspercentages van de Europese Unie in de nieuw toegetreden landen te vinden zijn. In dat verband is de strategie die mevrouw Hübner voorstelt dus heel goed te begrijpen. Haar woorden passen in het plaatje van een uitbreiding die is doorgevoerd zonder nieuwe begrotingsmiddelen. Wat de commissaris ons voorstelt, is het ene gat met het andere vullen. Zou de heer Barroso net zo’n voorstander zijn van een institutionalisering van sociale en fiscale dumping binnen de Unie? 
Piotrowski (IND/DEM ).
    Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Met het oog op de aankomende herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog vraag ik de aandacht van het Europees Parlement voor hernieuwde pogingen tot vervalsing en manipulatie van de geschiedenis voor onmiddellijke politieke doeleinden. Het bewijs hiervan is een recente verklaring van het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken betreffende de schandelijke conferentie van Jalta, waar het Europese continent in invloedssferen werd verdeeld. Het gevolg was dat vele Midden- en Oost-Europese volkeren, waarvan de afgevaardigden vandaag in dit Parlement zitten, gedurende bijna een halve eeuw werden onderworpen aan de onderdrukking van een onmenselijk totalitair systeem. De wortels van deze gebeurtenis gaan terug tot het pact tussen de Sovjet-Unie en Duitsland van augustus 1939. Niet alleen de Duitsers, maar ook Rusland, als erfgenaam van de Sovjet-Unie, draagt de verantwoordelijkheid voor de ontketening van de Tweede Wereldoorlog. Duitsland toont de wil om af te rekenen met zijn tragische verleden, Rusland kan hier vooralsnog de moed niet voor opbrengen. Ik hoop dat het Europees Parlement een ontwerpresolutie zal aannemen waarin onder andere de orde van Jalta wordt veroordeeld. Dat zal een symbolische geste van genoegdoening zijn tegenover de volkeren die tot voor kort achter het IJzeren Gordijn leefden. 
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Spanje heeft met geringschattende onverschilligheid, ja met de laagste opkomst uit onze geschiedenis, gereageerd op het referendum over de Europese Grondwet. Dit resultaat is gedeeltelijk te wijten aan het feit dat er in de media geen echt pluriform debat heeft plaatsgevonden. Om hartstocht op te wekken is er discussie nodig. En de toekomst ziet er niet bepaald rooskleurig uit.
De regering van mijn land ijvert voor een wet waarmee de helft van de Spaanse radio zal overgaan in handen van een vriend van de socialisten, Jesús de Polanco, die bovendien al het monopolie heeft over de satelliettelevisie en nu ook op een flinke portie van de analoge reclametaart aast. Heren van links, naast Polanco verzinkt Berlusconi in het niet. Als wij niet allemaal opkomen voor de handhaving van het pluriforme informatieaanbod zal de informatiestrategie van de Europese Unie weldra niet meer in dit Parlement worden vastgesteld, maar zal zij tijdens een onderonsje in een chic restaurant bedisseld worden door een stel lieden dat in staat is om aan 450 miljoen Europeanen hun eenzijdige denkbeelden op te leggen. 
Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, ik zou graag uw aandacht willen vragen voor de zaak van mevrouw Aissata Bint-Karamoko en bovenal het Europees Parlement willen vragen om zijn steun voor haar. Het is nu drie jaar geleden dat mevrouw Karamoko in Frankrijk de vluchtelingenstatus heeft aangevraagd. Zij is zeven maanden zwanger en ze is ziek: ze lijdt aan hepatitis en ligt momenteel hier in Straatsburg in het ziekenhuis. De Franse regering probeert mevrouw Karamoko echter terug te sturen naar haar land van herkomst, Mauritanië, hetgeen in strijd is met het grondrecht zich te kunnen laten verplegen binnen de Europese Unie. Deze opstelling is onaanvaardbaar.
Op grond van de eerbiediging van de mensenrechten en uit hoofde van ons Handvest van de grondrechten, zou ik willen dat wij de Franse regering te kennen geven dat zij de rechten van de menselijke persoon en de grondrechten dient te eerbiedigen en dat zij mevrouw Karamoko de gelegenheid moet bieden hier in Frankrijk verpleegd te worden en vooral ook om onder zo goed mogelijke omstandigheden te bevallen. 
Rogalski (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het Parlement is ontwaakt uit de roes van de “oranje revolutie” in Oekraïne en dat de tijd is aangebroken om de feiten onder ogen te zien. De coalitie van Joesjtsjenko, “Ons Oekraïne”, heeft een ontwerp voor een zuiveringswet voorgelegd waarvan een van de bepalingen luidt dat personen die het Oekraïense opstandelingenleger of UPA bekritiseren geen openbaar ambt mogen bekleden. Het UPA is een symbool van patriottisme geworden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is dit leger berucht geworden door de moorden op Polen, joden en Russen. Deze zuiveringsbepaling is gericht tegen de etnische minderheden in Oekraïne, hoofdzakelijk Polen, die het UPA bekritiseren omdat zij van mening zijn dat het een misdadige organisatie was. Het voorstel wordt gesteund door het Congres van Oekraïense Nationalisten en zijn paramilitaire organisatie UNA, van wie sommigen als huurlingen hebben gevochten in Tsjetsjenië. De nationalisten hebben contact opgenomen met de neonazistische Nationaldemokratische Partei Deutschlandsen beroepen zich op hun wapenbroederschap uit de Tweede Wereldoorlog. De etnische minderheden in Oekraïne worden bedreigd. Zij zijn bang en vragen om hulp. 
Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, tijdens de vorige zitting van dit Parlement hebben wij, zoals gepast, de nazigruwelen veroordeeld waarvan Auschwitz bij uitstek het symbool is geworden. Helaas heeft het staatshoofd van een EU-lidstaat – president McAleese van de Ierse republiek – op beschamende wijze de zestigjarige herdenking van de bevrijding van het kamp aangegrepen voor een kwaadaardige en wraakzuchtige aanval op de meerderheidsgemeenschap in Noord-Ierland, door op een schandalige manier de haat van de nazi’s tegen de joden te vergelijken met de houding van protestanten ten opzichte van rooms-katholieken.
Niets valt te vergelijken met de nazi-holocaust. Namens de vredelievende meerderheid in Noord-Ierland, maak ik van deze gelegenheid in dit internationale forum gebruik om tegen die smerige aanval op de kiezers die ik vertegenwoordig te protesteren en deze te verwerpen. Verwijzingen naar de strijd tegen het fascisme klinken vooral erg wrang uit de mond van een president die ooit een voorganger had die naar aanleiding van de dood van Hitler zijn condoleances liet overbrengen. 
Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de opmerkingen van de heer Luis Herrero-Tejedor hebben mij verbaasd. Het lijkt wel of hij uit een ander land komt. Bovendien vergeet hij dat de regering van de Spaanse Volkspartij gedurende acht jaar controle heeft uitgeoefend op alle openbare en particuliere media.
De socialistische regering tracht nu de democratie te herstellen. In tegenstelling tot de vorige regering wil zij de pluriformiteit van de media waarborgen.
Tot slot nog een vraag, mijnheer Herrero-Tejedor. Bedoelt u dat uw politieke geloofsgenoot, de heer Berlusconi, de Italiaanse media in zijn greep heeft?
Drčar Murko (ALDE ).
    Dank u, mijnheer de Voorzitter. Samen met een aantal andere leden, heeft de heer Cashman de heer Barroso schriftelijk geïnformeerd – en ik citeer – “… dat politici in Slovenië duidelijk en openlijk de discriminatie van minderheden aanmoedigen …”, en voorgesteld dat de Commissie een onderzoek naar deze zaak start samen met de Sloveense regering. Als liberale afgevaardigde uit Slovenië wil ik de aandacht van het Parlement verder vestigen op het feit dat de huidige Sloveense regering ook expliciet heeft geweigerd om het besluit van het Constitutionele Hof van Slovenië ten uitvoer te leggen, volgens welk de Sloveense huizen van 18.305 burgers uit voormalig Joegoslavië die hun in 1992 op onwettige wijze zijn afgenomen, aan de oorspronkelijke eigenaren moeten worden teruggegeven. Het gaat hier dus niet alleen om discriminatie van minderheden, maar ook om een schending van de grondbeginselen van een rechtsstaat. 
De Voorzitter.
    Het woord is aan de heer Herrero-Tejedor voor een motie van orde. 
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Ik vraag het woord voor een persoonlijk feit, mijnheer de Voorzitter. Mijn naam is hier genoemd en ik zou de betrokkene graag van repliek dienen, al beschik ik daarvoor maar over dertig seconden. 
De Voorzitter.
   Op welk artikel van het Reglement beroept u zich? 
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Artikel 27 B. 
De Voorzitter.
   Zei u artikel 27 B? 
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik neem aan dat u het Reglement beter kent dan ik. Het is mogelijk dat mijn geheugen mij in de steek laat... 
De Voorzitter.
   Mijnheer Herrero, artikel 27 B heeft betrekking op het werk van de delegaties. Wat heeft dat te maken met persoonlijke feiten? 
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Dat is uiteraard niet het artikel dat ik bedoel, maar, mijnheer de Voorzitter... 
De Voorzitter.
   Op welk artikel beroept u zich? 
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Het artikel waarin het recht op repliek voor persoonlijke feiten wordt behandeld en gewaarborgd, mijnheer de Voorzitter, welk artikel dat ook moge wezen. Het is een recht dat mij toekomt. Ik hoop dat u dat respecteert, mijnheer de Voorzitter. 
De Voorzitter.
   Ik vroeg u alleen maar op welk artikel u zich beroept en daarop hebt u een artikel genoemd dat niets te maken heeft met hetgeen wij nu bespreken. Mijnheer Herrero-Tejedor, ik ben niet verantwoordelijk voor uw woorden, want dat bent u zelf. Ik neem aan dat u artikel 145 bedoelt. Is dat zo, mijnheer Tejedor? 
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Ja, mijnheer Borrell Fontell, het is mij inderdaad te doen om artikel 145. 
De Voorzitter.
   U hebt dertig seconden. 
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Ik wil de heer Medina alleen maar zeggen dat de heer Berlusconi inderdaad de controle heeft over de Italiaanse media en dat mijn partij en met name ikzelf deze situatie scherp veroordeeld hebben. Daarom verzoek ik dezelfde maatstaf te gebruiken voor Spanje.
Mijnheer Medina, u beweert dat de Spaanse Volkspartij alle particuliere media in zijn greep had. Geldt dat ook voor de media van de heer Polanco? Wilt u de afgevaardigden misschien in de maling nemen? God nog aan toe! 
De Voorzitter.
   Mijnheer Herrero-Tejedor, ik heb u het woord gegeven teneinde een zinloze discussie te voorkomen, maar ik moet u erop wijzen dat artikel 145 betrekking heeft op uitlatingen gericht tegen een afgevaardigde over een persoonlijk feit. Dat was bij u absoluut niet het geval, maar desondanks heb ik u het woord gegeven om te voorkomen dat u zou denken dat onze opvatting van het Reglement niet objectief is. 
De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb het Reglement niet voor me, maar ik wil eenvoudigweg een uitleg toevoegen aan de verklaring over Noord-Ierland van de heer Allister, waarin hij kritiek uitte op president McAleese van de Ierse republiek vanwege haar opmerkingen over de protestantse gemeenschap in Noord-Ierland. Ik wil erop wijzen dat president McAleese binnen enkele uren na het maken van deze opmerkingen uitgebreid en zonder enig voorbehoud haar excuses heeft aangeboden. Zij had de interpretatie die werd gemaakt niet als zodanig bedoeld en ik zou het op prijs stellen als dit in de stukken van het Parlement kan worden vastgelegd. 
De Voorzitter.
   Uitstekend, mijnheer de Rossa, dat zal gebeuren. Maar ter algemene informatie wil ik zeggen dat alle afgevaardigden over voldoende kennis van het Reglement dienen te beschikken om te weten dat het artikel in kwestie afgevaardigden de mogelijkheid biedt te reageren op persoonlijke beschuldigingen, en niet op verwijzingen naar een afgevaardigde binnen de context van een debat inzake kwesties die betrekking hebben op derden.
Ik verzoek u zich er goed van bewust te zijn dat de Voorzitter voortaan uitsluitend het woord zal verlenen wanneer een afgevaardigde persoonlijk geraakt wordt door een kwestie. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2005 (voortzetting van het debat van 26 januari 2005 in Brussel).
Het woord is aan de heer Barroso. 
Barroso,
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, voordat ik het ga hebben over het wetgevings- en werkprogramma van de Europese Commissie voor het jaar 2005 zou ik in enkele bewoordingen mijn tevredenheid willen uitspreken over de uitslag van het referendum over de Europese Grondwet dat gisteren in Spanje is gehouden. Ik zal proberen dat in het Spaans te doen. 
 Het Spaanse volk heeft voor de Europese Grondwet gestemd, met een duidelijk en onmiskenbaar ‘ja’.
Ik wil hier ten overstaan van u allen benadrukken dat de Europese Commissie bijzonder ingenomen is met het bereikte resultaat. Spanje heeft ja gezegd tegen een Europa dat zich kenmerkt door eenheid in verscheidenheid. Ik dank al degenen die hun volle medewerking hebben verleend voor de referendumprocedure, en met name alle leden van dit Parlement die met hun stem en steun hebben bijgedragen aan dit belangrijke succes. Gisteren heb ik de premier van de Spaanse regering, José Luis Rodríguez Zapatero, opgebeld om hem te feliciteren en te bedanken voor het enorme engagement waarvan zijn regering tijdens de verkiezingscampagne blijk heeft gegeven.
Ik kan hier vandaag duidelijk en onomwonden zeggen dat dit resultaat de weg opent voor de andere Europese medeburgers die in de loop van de komende maanden de kans zullen krijgen om zich uit te spreken over de Europese Grondwet.
Hiermee is een belangrijke stap gezet in het ratificatieproces van de Grondwet, een naar het oordeel van de Europese Commissie uniek instrument dat ons, Europeanen, in de gelegenheid zal stellen om onze ideeën van vrede, welvaart, solidariteit en veiligheid binnen Europa te consolideren. 
Mijnheer de Voorzitter, een maand geleden heb ik de voorgestelde strategische doelstellingen van de Commissie gepresenteerd, welke bedoeld zijn als leidraad voor het Europees beleid tot het einde van het decennium. Het gaat om een politieke routekaart die berust op drie pijlers: welvaart, solidariteit en veiligheid. Met deze elkaar versterkende concepten komen we tegemoet aan de uitdagingen en concrete zorgen van de Europese burgers. Ik heb tevens het eerste resultaat van de strategische doelstellingen gepresenteerd: het wetgevings- en werkprogramma voor dit jaar. Ik wil u graag wijzen op een aantal van de belangrijkste elementen in het programma.
Ten eerste is het programma in politiek opzicht doelgerichter. De voorgestelde initiatieven zijn gestructureerd rond de drie strategische doelstellingen en hun externe dimensie, en zij vertegenwoordigen een eerste concrete vertaling van de evenwichtige benadering die de Commissie voorstaat. Dit geldt zowel voor nieuwe initiatieven als voor terreinen waarop we voorstellen bestaande maatregelen te versterken.
Ten tweede zal de Commissie zich volledig inzetten om haar werkprogramma te verwezenlijken. Te dien einde is de Commissie voornemens tegen het einde van het jaar een lijst met iets meer dan honderd prioritaire initiatieven goed te keuren.
Tot slot willen we niet alleen op tijd resultaat boeken – we willen ook betere resultaten boeken. We willen ernst maken met de beginselen van betere regelgeving. Dit betekent waarborging van de kwaliteit van de wetgeving; eerbiediging van de beginselen van evenredigheid, subsidiariteit en toegevoegde waarde; en grootschalig gebruik van effectbeoordelingen.
In aanvulling op dit werkprogramma, heb ik aangekondigd dat de Commissie het Parlement regelmatig op de hoogte zal stellen van haar planningsagenda met betrekking tot wetsvoorstellen die in voorbereiding zijn. Het verheugt mij te kunnen zeggen dat dit informatiekanaal inmiddels functioneert.
In de tussentijd is de Commissie verdergegaan met de tenuitvoerlegging van haar voorstellen. Op 2 februari heb ik u onze voorstellen uit de doeken gedaan voor een tussentijdse evaluatie van de Lissabon-strategie. Hiermee wordt beoogd de voorwaarden te scheppen voor fatsoenlijke levensstandaarden, sociale rechtvaardigheid voor allen en duurzaamheid op milieugebied, door nadruk te leggen op economische groei en werkgelegenheid. Op 6 januari en 2 februari hebben we een eerste gedachtewisseling gehouden.
Het stemde mij tevreden te horen dat de voorstellen van de Commissie over het algemeen tegemoetkwamen aan veel van de verwachtingen en zorgen van de leden van dit Parlement. Ik ben ingenomen met de gedetailleerde ontwerpresoluties over het werkprogramma die vandaag door de fracties zijn ingediend. Als we het hebben over partnerschap, dialoog en raadpleging, weten we dat we het niet altijd over alles eens zullen zijn. Zoals in ieder partnerschap is het vooral belangrijk om de standpunten die ter tafel komen duidelijk te verwoorden, en om samen te werken aan het bereiken van gemeenschappelijke doelstellingen.
Ik wil graag kort reageren op enkele belangrijke kwesties die in de opmerkingen en ontwerpresoluties aan de orde worden gesteld.
Ten eerste: daden wegen zwaarder dan woorden. De Europese Unie heeft de verantwoordelijkheid haar aspiraties tot realiteit te maken. Zij moet welvaart, cohesie en sociale rechtvaardigheid bevorderen, zowel binnen als buiten haar eigen grenzen. De Commissie zet zich volledig in voor deze taak. Wij zijn al begonnen met het werk om dit doel te verwezenlijken door ons werkprogramma voor 2005 ten uitvoer te leggen: we liggen op koers.
Ten tweede: concurrentievermogen en sociale cohesie dienen hand in hand te gaan. We weten allemaal dat het moeilijk is hierin een evenwicht te vinden. Ik wil dat de Commissie zich in dit opzicht behulpzaam opstelt. Daarom is het noodzakelijk nauwlettend naar uw standpunten en bijdragen te luisteren.
Neem bijvoorbeeld het REACH-initiatief. Ik verzeker u dat we terdege nota hebben genomen van de verwoorde zorgen. We zijn het allen eens over de noodzaak om de veiligheid van personen en het milieu naar behoren te beschermen. Anderzijds dienen we ook de angst weg te nemen dat bepaalde elementen in het voorstel een belangrijke Europese bedrijfstak ernstig in problemen zouden kunnen brengen zonder dat ze echt toegevoegde waarde zouden opleveren op het terrein van volksgezondheid en milieu. Gedurende het gehele wetgevingsproces zullen we blijven zoeken naar verdere mogelijkheden om het evenwicht tussen regelgeving en concurrentievermogen te verfijnen en te verbeteren.
Wat het voorstel voor de dienstenrichtlijn betreft, ook hier streven we een doel na dat kan rekenen op algemene steun – de voltooiing van de gemeenschappelijke markt voor diensten vóór 2010. Wederom kan ik u verzekeren dat we terdege nota hebben genomen van de verwoorde zorgen. Ik ben er volledig van overtuigd dat we, via het wetgevingsproces, in staat zullen zijn overeenstemming te bereiken over een instrument dat het verborgen potentieel van de interne markt benut zonder legitieme doelstellingen van openbaar belang in gevaar te brengen.
Laten we dit doen op basis van goede informatie, en laten we alle mythen de wereld uithelpen. In onze voorstellen worden geen vraagtekens geplaatst bij de verantwoordelijkheid van de lidstaten als het gaat om het organiseren en financieren van belangrijke openbare diensten, zoals zij op grond van de behoeften binnen hun maatschappij verplicht zijn, noch worden in onze voorstellen de regels ondermijnd aangaande de terbeschikkingstelling van werknemers, zoals die in de richtlijn zijn vastgelegd.
Tot slot noem ik hier het Stabiliteits- en groeipact. De Commissie zet zich in om het pact te helpen verbeteren en om het volledig in overeenstemming te brengen met het Verdrag. De door de Commissie voorgestelde verbeteringen hebben tot doel de economische principes die ten grondslag liggen aan het pact te verstevigen en de tenuitvoerlegging ervan te verfijnen. We willen betere prikkels om “goed beleid” in “goede tijden” te stimuleren. We willen een betere definitie van de middellangetermijndoelstellingen van het fiscaal beleid, door rekening te houden met elementen als het peil van de schuld en de vooraf te maken kosten voor structurele hervormingen. We willen onwenselijke fiscale terughoudendheid tijdens een economische neergang voorkomen, omdat we uiteindelijk willen dat onze begrotingen ons in staat stellen de welvaart te vergroten door de uitgaven te concentreren op sectoren die gericht zijn op groei en door te investeren in de toekomst.
Dit zijn geen academische kwesties – het gaat hier om levenskwaliteit, de kansen van mensen om in hun levensonderhoud te voorzien en de vruchten te plukken van hun spaargelden en pensioenen. Het gaat hier om de kansen van de huidige en toekomstige generaties op het leiden van een zo vol mogelijk leven als zij wettelijk mogen verwachten.
In het kader van deze evenwichtige aanpak heeft de Commissie vooruitgang geboekt via haar onlangs goedgekeurde voorstel over de herziene sociale agenda voor de periode tot 2010. Hieruit blijkt de volledige inzet van de Commissie voor de modernisering en ontwikkeling van Europese sociale stelsels, voor het aanpakken van sociale uitsluiting en armoede, en voor het bereiken van het doel van meer en betere banen.
Bij het liberaliseren van markten mogen individuen nooit vergeten worden. Daarom hebben wij vorige week twee nieuwe voorstellen aangenomen ter versterking van de rechten van passagiers. Dit brengt mij op een belangrijke kwestie: de Europese Unie moet voldoende financiële middelen hebben om op te kunnen treden. Cohesiebeleid is en moet centraal blijven staan in het doel van de Unie. Zonder solidariteit kunnen we immers nooit eensgezind zijn. Dit is een essentiële aanvulling op ons concurrentievermogen en de Lissabon-strategie – de Unie als geheel profiteert immers van het verhogen van de welvaartsniveaus in de minder ontwikkelde regio’s van de Unie.
We moeten ook bedenken dat er nu 25 lidstaten zijn. De nieuwe lidstaten wachten op concrete blijken van onze solidariteit. Daarom zijn onze voorstellen voor een nieuwe generatie cohesiebeleid in de volgende financiële vooruitzichten, zowel op economisch als op politiek vlak, van doorslaggevend belang voor de Unie. We kunnen het ons niet veroorloven onze verplichtingen op dit terrein te laten verwateren.
Daarnaast is de Commissie momenteel haar derde pakket voorstellen aan het voorbereiden voor de volgende financiële vooruitzichten, die berusten op een nauwkeurige analyse van hun Europese toegevoegde waarde voor zover ze burgers mogelijkheden bieden die een aanvulling vormen op nationale benaderingen of die bestaande gaten dichten. Deze verzameling instrumenten zal onder meer voorstellen omvatten ten aanzien van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling; consumentenbescherming en volksgezondheid; energie – inclusief hernieuwbare energiebronnen; en concurrentievermogen en innovatie met eerbied voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
De Commissie doet haar werk, maar het verwezenlijken van deze voorstellen is in hoge mate afhankelijk van de voorwaarden van de overeenkomst over de financiële vooruitzichten, die in juni wordt verwacht. Zoals ik al heb gezegd, zie ik niet hoe de Commissie een bijdrage kan leveren aan een Europa dat zich ten doel stelt meer te doen, maar dan met minder middelen. 
 Dames en heren afgevaardigden, duurzame ontwikkeling en de klimaatveranderingsproblematiek zijn beide stevig verankerd in de agenda van de Commissie. Hoewel wij ingenomen zijn met de inwerkingtreding van het Protocol van Kyoto, kunnen we het daar niet bij laten. Op 9 februari hebben wij twee mededelingen goedgekeurd, een over duurzame ontwikkeling en een over het winnen van de strijd tegen klimaatverandering. Deze mededelingen vormen een aanvulling op de voorstellen met betrekking tot de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon. Naast de economische pijler vormen de strategie voor duurzame ontwikkeling en de nieuwe sociale agenda twee aanvullende pijlers waarop onze strategie voor de komende vijf jaar zal berusten.
Natuurlijk moeten we ook verder kijken dan onze grenzen. Dit jaar zullen we de balans kunnen opmaken van de vorderingen die zijn gerealiseerd voor het behalen van de millenniumdoelstellingen. De huidige toestand blijft duidelijk achter bij de verwachtingen. De Europese Unie kan en moet een grotere bijdrage leveren aan de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen. Volgende maand kunt u onze bijdrage aan de lopende herziening verwachten. Wij moeten zorgen voor meer dynamiek en verbeeldingskracht bij de concretisering van onze verbintenissen van Monterrey. Daarbij zal Afrika onze centrale prioriteit krijgen, en zijn wij voornemens met nieuwe voorstellen te komen voor specifieke initiatieven voor Afrika.
Het multilateralisme en het versterkte nabuurschapsbeleid horen eveneens tot de prioriteiten van de Commissie. Daarnaast vormen een vernieuwde bijdrage aan het vredesproces in het Midden-Oosten en een nieuwe impuls voor de transatlantische betrekkingen een centrale doelstelling. Wanneer wij morgen president Bush ontmoeten, zullen we hem deelgenoot maken van onze wens om tot een effectief multilateralisme te komen, en van onze bereidheid om ons in te zetten voor vrede en humanitaire hulp waar dat nodig is.
Wij delen allen de overtuiging dat wij de legitimiteit voor onze dagelijkse werkzaamheden ontlenen aan ons optreden ten gunste van de Europese burgers. Het is een prioritaire verplichting van de Commissie om de betrokkenheid van de burgers te versterken en daartoe zullen we in het kader van de financiële vooruitzichten een specifiek programma voorstellen. Door de burgers op eenvoudige en transparante wijze te informeren over de Europese uitdagingen, zullen we hun beter in staat stellen deze te begrijpen en zich een mening te vormen. Alle commissarissen hebben zich ertoe verplicht zich op dit gebied in te spannen – en dat geldt in de eerste plaats voor vice-voorzitter Wallström, aangezien het in het bijzonder haar verantwoordelijkheid betreft.
Ter afronding zou ik, met uw welnemen, willen herinneren aan de aanpak die de Commissie – die ik de eer heb voor te zitten – voor deze gemeenschappelijke uitdagingen en problemen in petto heeft, te weten het partnerschap, in het bijzonder tussen de Europese instellingen. Ik hecht eraan hier te herhalen wat ik al menigmaal in dit Parlement gezegd heb, namelijk dat ik van plan ben een positieve medeplichtigheid tot stand te brengen tussen de Commissie en het Europees Parlement. Ik ben blij dat ik tijdens het debat van 26 januari heb kunnen vaststellen dat de heer Juncker en velen van u het ermee eens zijn dat het van belang is gezamenlijk te werken aan de strategische doelstellingen die de Commissie heeft voorgesteld. Dit zou een unieke stap betekenen voor meer coherentie in het optreden van de Unie.
Tot slot: in de geest van het voorgestelde partnerschap koestert de Commissie de wens zeer nauw samen te werken met het Parlement. De Commissie streeft naar een permanente en regelmatige dialoog over de vraagstukken die onze prioriteit hebben, vanuit het oogpunt van zowel de programmering als van de vaststelling van de politieke prioriteiten. In het kader daarvan zal mevrouw Wallström morgen de Conferentie van commissievoorzitters bijwonen.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, mijn wens is dat het werkprogramma voor 2005 de eerste vrucht zal zijn van het partnerschap voor Europese hernieuwing dat ik u voorstel. Graag hoor ik nu uw opmerkingen en suggesties over de inhoud ervan. 
Grossetête (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, wij zijn zeer verheugd dat de heer Barroso hier heeft kunnen komen en dat we met hem dit programma voor 2005 kunnen behandelen. Er is wat vertraging opgetreden, maar we weten hoe dat komt.
We weten, mijnheer Barroso, dat u alles in het werk zult stellen voor meer efficiëntie. Uw programma is ambitieus en we hebben vertrouwen in u. Dat vertrouwen willen we graag bevestigen, want u hebt laten zien een open oor voor ons te hebben. U hebt namelijk het initiatief genomen de dienstenrichtlijn te herzien teneinde met onze zorgen rekening te houden. Hetzelfde geldt voor REACH, zoals u ons zojuist hebt uitgelegd.
We zullen ons dus op de hoofdzaken moeten concentreren, te weten groei en werkgelegenheid. Ons werk zal in het teken staan van minder wetten en beter wetgeven. Ik weet dat we met u op één lijn zitten wat dat betreft. Verder hebt u gesproken over te nemen stappen. In Europa stijgt de productiviteit maar half zo snel als in de VS, waar het gemiddelde groeipercentage van de investeringen op 5,4 procent per jaar ligt, tegen 1,7 procent voor Europese investeringen.
Waar onze medeburgers op wachten, zijn juist concrete veranderingen die in eenvoudige termen te vatten zijn: stijging van de koopkracht en geen angst meer voor bedrijfsverplaatsingen en werkloosheid. We zien dan ook reikhalzend uit naar uw kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, voorzien van precieze doelstellingen en afspraken.
Het verbeteren van de groei en de werkgelegenheid betekent dat we ons moeten baseren op innovatie en onderzoek en vooral dat we milieubeleid en industriebeleid met elkaar moeten verzoenen. Deze twee beleidsterreinen zijn geen tegenpolen. Integendeel, ze vullen elkaar juist aan. Milieuoverwegingen zijn geen beperkingen of obstakels. Het zijn juist troeven, die een kans vormen voor onze economie. Europa moet dus de kaart spelen van milieu-innovatie en hoogwaardige technologie, zodat het kan beantwoorden aan de vraag naar producten met een hoge toegevoegde waarde, een vraag waaraan onze concurrenten niet kunnen voldoen.
Dankzij haar hoge milieunormen bevordert de Europese Unie de innovatie en vergroot zijn het concurrentievermogen van haar industrie. Ik denk daarbij aan de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen, waaronder wind- en zonne-energie, aan biobrandstoffen, aan milieuvriendelijk vervoer, allemaal sectoren die onze industrieën daadwerkelijk kansen bieden in termen van werkgelegenheid en export. Wij hebben met belangstelling kennis genomen van uw voorstellen op dat terrein, mijnheer de Commissievoorzitter, met name van de verordening over maatregelen tegen luchtvervuiling.
Levensvatbare economische ontwikkeling en hervonden groei zijn voor alles afhankelijk van de gezondheid van onze ondernemingen en van de gezondheid van de mensen die het werk doen voor onze economie. Wij waarderen het deel van uw programma, dat over gezondheid en consumentenbeleid gaat. Europa moet ook anticiperen op mogelijke dreigingen van grote natuurrampen, en strijden tegen nieuwe soorten epidemieën en tegen de resistentie tegen antibiotica. Wij zien dus met grote belangstelling uit naar uw voorstel voor een richtlijn om communautaire maatregelen te treffen ter bestrijding van aviaire influenza. We zullen snel en doeltreffend moeten handelen.
Wat de demografische ontwikkeling van Europa aangaat moet het Groenboek snel een vervolg krijgen in de vorm van concrete maatregelen, waarbij het bijvoorbeeld gaat om levenslang leren, bestendiging van onze gezondheidszorgstelsels en onderzoek naar neurodegeneratieve ziekten. Wat het solidariteitsbeleid aangaat, is het niet meer dan terecht dat de nieuw toegetreden landen van deze programma’s kunnen profiteren, maar we moeten niet vergeten dat de betreffende fondsen het beeld van de Europese Unie bepalen in alle lidstaten. Het is dus onontbeerlijk dat alle landen toegang hebben tot deze structurele bijstand.
We dringen eveneens aan op meer efficiëntie bij de follow-up van justitiële beslissingen tussen lidstaten, hoewel we wat dat aangaat nog wachten op de resultaten van de medebeslissing zoals bepaald in de Grondwet. We weten dat dit alles moet bijdragen tot verbetering van de mobiliteit van de Europeanen. De mobiliteit van jongeren in het bijzonder moet worden verbeterd, door uitwisseling tussen universiteiten gemakkelijker te maken en hen te laten profiteren van de uitstekende ervaring die men kan opdoen in beroepsopleidingen.
Wij hebben ambitie, en u hebt die evenzeer. Wij willen de arbeidscondities verbeteren om uiteindelijk concrete maatregelen te treffen en het evenwicht tussen gezins- en beroepsleven te verbeteren. Zo zullen we de doelstelling kunnen vervullen die de Unie dient na te streven en zullen we de hele Europese samenleving naar een hoger plan kunnen tillen. De Europese Commissie moet op visionaire wijze invulling geven aan haar initiatiefrol.
Op politiek gebied hechten wij groot belang aan de Euro-mediterrane betrekkingen Het Euro-mediterraan beleid moet veel sterker worden, het moet prioriteit krijgen. Daarnaast moeten we nadenken over onze grenzen, de grenzen van Europa.
Ter afronding zou ik u willen zeggen, mijnheer de Commissievoorzitter, dat de politieke wil tot uiting moet komen in financiële vooruitzichten die in de juiste verhouding daartoe staan. De lidstaten kunnen niet meer van Europa vragen terwijl ze minder geven. Wat we vandaag dus nodig hebben is politieke energie om de motor van ons prestatievermogen aan te zwengelen, daar dit de basis is van onze werkgelegenheid. U beschikt over deze energie. Wij zullen u terzijde staan, mijnheer de voorzitter, in deze houding van positieve medeplichtigheid waarover u gesproken hebt. 

Schulz (PSE ),
   Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, het betoog dat wij hebben gehoord, was geen betoog van de PPE-DE-Fractie, maar van de Franse gaullisten. Mevrouw Grossetête, ik nodig u van harte uit om uw betoog inhoudelijk op ons af te stemmen. Dan zal er snel een meerderheid te vinden zijn voor een maatschappelijk verantwoord beleid in de Europese Unie. Ik heb in de ogen van mijn collega, de heer Poettering gezien, dat ook hij hevig geschrokken is en dat doet mij alleen maar deugd.
Mijnheer Barroso, ik ben blij dat u ondanks uw drukke agenda tijd heeft gevonden om hier aanwezig te zijn. Ik wil dat graag heel duidelijk benadrukken! Wij weten allemaal dat u in Londen nog problemen met uw vlucht had. Dat u desondanks hier bent, is een goed signaal voor de samenwerking tussen de Commissie en het Europees Parlement. Dat wil ik hier uitdrukkelijk stellen. Daarmee heb ik u nu wel genoeg complimenten gemaakt, want ik heb ook nog een aantal opmerkingen die u naar mijn idee minder vrolijk zullen stemmen.
Ik zal niet meer ingaan op de vraag of het wel goed was dat u aan een reclamespot voor de PSD in Portugal heeft meegedaan. Gedane zaken nemen geen keer. Ik wil echter wel de volgende serieuze overweging aan u voorleggen. Wij moeten over dit onderwerp een besluit nemen tijdens de onderhandelingen over de kaderovereenkomst. In die kaderovereenkomst tussen het Parlement en de Commissie is een duidelijke regeling opgenomen. Het is de commissarissen niet verboden om in hun eigen land politiek actief te zijn. In de kaderovereenkomst staat echter dat zij dit wel eerst met de voorzitter van de Commissie dienen te bespreken. De voorzitter van de Commissie zal vervolgens, afhankelijk van de noodzaak, zijn instemming betuigen of zijn twijfels uiten.
Er bestaat echter geen regeling voor de voorzitter zelf, waarbij natuurlijk wel voorop staat dat deze het goede voorbeeld zou dienen te geven. Ik heb er helemaal geen moeite mee als commissarissen of u, als voorzitter van de Commissie, een politieke lijn volgen en deze ook naar buiten toe uitdragen. Ik ben op de hoogte van uw politieke opvattingen. U hoeft hier dan ook niet als een schijnheilige rond te lopen en net te doen alsof u na uw verkiezing tot voorzitter van de Commissie plotseling volledig neutraal bent geworden. Ik vind het een goede zaak als u vasthoudt aan uw opvattingen, maar ik vind wel dat op dit gebied voor iedereen – dus zowel voor de voorzitter als voor de commissarissen – dezelfde regels moeten gelden. Het is niet acceptabel dat iets de ene keer wel mag en de andere keer weer niet. Daarom moeten wij hiervoor in de kaderovereenkomst een regeling treffen.
Dan mijn tweede opmerking, mijnheer de voorzitter. In de laatste discussie die wij over uw werkprogramma hebben gevoerd, heb ik namens onze Fractie gezegd dat het glas halfvol is. Dat zei ik omdat wij positieve signalen hebben ontvangen met betrekking tot de eisen die wij als sociaal-democraten aan u en uw Commissie stellen.
Een paar dagen later sla ik echter de open en lees in een interview met u dat u een volledig andere weg inslaat dan de weg die u in uw betoog hier voor dit Parlement heeft geschetst: Nee! dat geldt in ieder geval voor ons sociaal-democraten, mijnheer de voorzitter, en dat is een eis die wij niet zullen laten vallen. U presenteert hier eerst uw werkprogramma met sociaal-democratische elementen, en geeft vervolgens een interview aan de waarin u precies de tegenovergestelde richting inslaat. Vervolgens komt de heer Spida met een document waarin wij sociaal-democraten ons uitstekend kunnen vinden, waarna wij weer in de pers met opmerkingen van mevrouw Hübner geconfronteerd worden die wij absoluut niet kunnen accepteren.
U bent weliswaar in het Berlaymont-gebouw gearriveerd, mijnheer de voorzitter, maar ik heb de indruk dat u op de Schuman-rotonde niet weet waar u eraf moet. Daarom doe ik u een voorstel: sla de richting in van onze sociaal-democratische voorstellen. Het probleem van de Europese Unie is namelijk dat de risico’s groter en de mogelijkheden kleiner worden als wij de burgers er niet van kunnen overtuigen dat deze Unie hun sociale zekerheid biedt en als wij daardoor een beeld in stand blijven houden waardoor de burgers de indruk hebben dat de activiteiten in Brussel die sociale zekerheid juist in gevaar brengen. Zolang die indruk blijft bestaan, zullen de burgers Europa de rug toekeren.
Dat heeft ermee te maken dat het neoliberale uitgangspunt dat Europa alleen maar goed is indien de deregulering en flexibiliteit worden vergroot – waardoor echter de situatie op sociaal vlak steeds meer wordt uitgehold –, als een doodnormale vanzelfsprekendheid wordt gepresenteerd. Misschien niet door u, mijnheer Barroso, maar wel door veel commissarissen, en ook, en dat is nog veel erger, door veel ambtenaren van de Commissie. Zolang een dergelijke opvatting in de Commissie de boventoon voert, zal de sfeer niet ten gunste van de EU veranderen. Wij sociaal-democraten zijn niet gekozen om een neoliberaal beleid te ondersteunen zoals dat in de Bolkestein-richtlijn is voorzien, maar om ervoor te zorgen dat de twee kanten van de medaille waarover wij al geruime tijd discussiëren, ook allebei genoeg aandacht krijgen. Aan de ene kant hebben wij concurrentie en flexibiliteit nodig, maar een groter concurrentievermogen en meer flexibiliteit dienen dan wel in dienst van die andere kant te staan, namelijk de sociale stabiliteit.
Daarom verzoek ik u om vast te houden aan de inhoud van uw strategische richtsnoeren en aan datgene wat u samen met de heer Verheugen en mevrouw Wallström in de strategie van Lissabon hebt voorgesteld. In die strategie is namelijk duidelijk geformuleerd dat de flexibilisering en concurrentie inderdaad moeten toenemen, maar wel op voorwaarde dat de sociale structuren gewaarborgd blijven, omdat dit Europese verworvenheden zijn. Als u onze ontwerpresolutie doorleest, zult u constateren dat wij bereid zijn om een zeer constructieve samenwerking aan te gaan, mits u van uw kant bereid bent om met uw Commissie een sociaal Europa tot stand te brengen. Als u dat doet, reiken wij u graag onze hand.
Duff (ALDE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, het is bizar dat de sociaal-democraten geloven dat er sprake kan zijn van maatschappelijke vooruitgang zonder economische groei en structurele hervormingen. Het is voorts ongelooflijk naïef van de heer Schulz om kritiek te leveren op de voorzitter van de Commissie omdat hij een rol speelt in de binnenlandse politiek van zijn land: wij worden nu eenmaal niet gediend door apatriden – politieke personen die gescheiden zijn van hun politieke wortels. Mijn enige kritiek op het artikel dat ik las in de betrof de uithaal van voorzitter Barroso naar “naïeve federalisten”. Ik heb geen idee wat hij daarmee beoogde.
Mijn fractie juicht het toe dat het werkprogramma en zijn grondslagen directer binnen een heldere politieke strategie worden geplaatst. Wat mij echter ook opvalt is de enorme omvang van het programma. Er is duidelijk meer gevoel voor prioriteit nodig. Wat mijn eigen fractie betreft, onze prioriteit is de voltooiing van de interne markt, met name op het terrein van de financiële diensten.
Dit zal herziening en wellicht ook een nauwkeuriger onderzoek vergen van de nalatenschap van de Commissie-Prodi dan het programma vandaag ten deel gevallen is, in ieder geval als het gaat om het softwareoctrooi, maar ook wat betreft de toegang tot de markt voor havendiensten. Wij leggen niet alleen veel nadruk op de verbetering van de kwaliteit van de op te stellen wetten, maar ook op een zekere beperking van de kwantiteit ervan.
Ik sluit af met een pleidooi om richting te geven aan een programma dat is begonnen, maar nog lang niet is afgerond, vooral als het gaat om de financiële en handelsmaatregelen ten aanzien van Noord-Cyprus. We mogen de Turks-Cyprioten niet in de kou laten staan. 
Beer (Verts/ALE ),
   Mevrouw de Voorzitter, voorzitter Barroso, u heeft zojuist een voorstel gedaan voor een “positieve medeplichtigheid” van de Commissie en het Parlement. Namens mijn Fractie van de Groenen zou ik op basis van de actualiteit graag twee scenario’s voor een dergelijke medeplichtigheid willen schetsen. U heeft de actuele aanleiding zelf al genoemd: de komende besprekingen met de Amerikaanse president in Brussel.
Na het charme-offensief van Condoleezza Rice in Europa zal en moet in de komende dagen en weken aangetoond worden – en wel met betrekking tot de kwestie-Iran – of wij alleen maar een gemeenschappelijk doel hebben dat wij net als voorheen via afzonderlijke wegen willen bereiken, of dat wij in staat zijn om een multilaterale aanpak te ontwikkelen zodat wij het gevaar van het unilateralisme kunnen elimineren, zoals wij dat ook in het kader van de preventieve actie tegen Irak hebben meegemaakt.
Namens mijn fractie wil ik u met nadruk stimuleren en de Commissie dringend oproepen om alles in het werk te stellen om de Amerikaanse regering in de komende besprekingen ertoe te bewegen om de Europese onderhandelingsstrategie van de drie EU-vertegenwoordigers actief te ondersteunen.
Sta mij toe om nog een keer de gemeenschappelijke doelstellingen van zowel de Amerikanen als de Europeanen en de Europese lidstaten te noemen. Ons doel is het bereiken van een volledige consensus. Wij moeten een verdere verspreiding van massavernietigingswapens in het Nabije en Midden-Oosten voorkomen. Wij dienen de ontwikkeling van een politieke strategie voor het gehele uitgebreide Nabije en Midden-Oosten te bevorderen op basis van de Europese veiligheidsstrategie. Wij dienen een bindende verklaring van Irak te verkrijgen dat het land afziet van een militair gebruik van het nucleaire programma. Daarnaast dient het IAEA onbeperkt toegang tot Irak te krijgen met het oog op de inspectie van alle installaties. Dat zijn de voorwaarden om ook voor Israël veilige randvoorwaarden te kunnen creëren.
Ik ben ervan overtuigd dat de Europese onderhandelingen op goede uitgangspunten zijn gebaseerd en dat deze een veel grotere kans van slagen hebben als wij de Amerikaanse president ervan kunnen overtuigen dat hij niet alleen maar moet zitten en niet alleen verbaal met de sabel moet rinkelen waardoor de mogelijkheid om preventief in te grijpen in het luchtledige blijft hangen. Wij moeten hem ertoe brengen om niet alleen een actieve toetsing van de geldende economische sancties tegen Iran op de agenda te zetten, maar ook een bespreking van de veiligheidsgaranties voor Iran.
Ik denk dat wij op dit punt vooruitgang kunnen boeken als wij ook aan ons beginsel van eerbiediging van de mensenrechten trouw blijven. Ik doe een dringend beroep op de Commissie om de dialoog over de mensenrechten met Iran tijdens de onderhandelingen niet op te schorten, maar juist te intensiveren. Tot mijn grote spijt heb ik echter moeten constateren dat uitgerekend de Duitse regering – die de onderhandelingen van de EU actief ondersteunt – een uitzettingsprocedure in gang heeft gezet tegen een 26-jarige vrouw die zich van haar Iraanse man heeft laten scheiden en zich tot het christelijke geloof heeft bekeerd. In deze situatie kan een uitzetting naar Iran – en wij hebben ons daar al tweemaal met ontwerpresoluties tegen verzet – voor deze vrouw leiden tot steniging, vervolging en zelfs haar dood.
Naar mijn idee maakt een dergelijk gespleten beleid het moeilijk om in Europa een meerderheid te vinden voor een coherent mensenrechtenbeleid, maar wij zullen daar desondanks in moeten slagen. Dan zijn wij ook geloofwaardig wat Iran betreft. Ik zou niet graag zien dat het Iran lukt om de Europeanen en Amerikanen tegen elkaar uit te spelen, aangezien wij dezelfde doelstellingen nastreven. Dat wil ik nog een keer benadrukken.
Ik wil ook een punt naar voren brengen waarop mijn fractie het met de president van de Verenigde Staten eens is, namelijk de handhaving van het embargo tegen China. Als wij zeggen dat het criterium van “het in acht nemen van de mensenrechten” het fundament vormt voor het Europees buitenlands beleid, dan moeten wij constateren dat de mensenrechtensituatie in China nog steeds bijzonder slecht is. Dat is ook de reden dat dit Parlement enkele weken geleden een ontwerpresolutie heeft aangenomen waarmee het plan van bondskanselier Schröder en van president Chirac is afgewezen. Wij verwachten dat het embargo gehandhaafd blijft en dat economische belangen niet de overhand krijgen ten koste van de mensenrechten. 
Markov (GUE/NGL ),
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega’s, het thema van de discussie is weliswaar “het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2005”, maar uiteraard kan dit debat alleen maar binnen het kader van de totale strategie worden bezien. Dat kader wordt sterk beïnvloed door de strategie van Lissabon en is helaas vooral gericht op het verbeteren van de concurrentiepositie, en naar mijn idee gebeurt dat ook nog op basis van de verkeerde middelen.
De operationele winsten van de grote ondernemingen in de Europese Unie zijn in 2004 met 78 procent gestegen. De verhouding tussen de winst en het bruto binnenlands product is de afgelopen 25 jaar bijna nog nooit zo hoog geweest. De handels- en monetaire balansen gaven de afgelopen twaalf maanden weer een groot overschot te zien.
Zelfs in de Bondsrepubliek Duitsland, waar de grote ondernemingen voortdurend jammeren dat zij geen kans maken in de concurrentiestrijd om vestigingsplaatsen, hebben 46 van de 50 ondernemingen die aan de Dax zijn genoteerd, in de eerste drie kwartalen een winststijging van een ongekende omvang gerealiseerd.
Tegelijkertijd neemt echter ook de werkloosheid toe. Er worden steeds meer debatten gevoerd over het verlengen van de arbeidstijden, in welke vorm dan ook. Van de werknemers wordt verwacht dat zij loonmatiging betrachten, wat in feite een verlaging van hun reële inkomen betekent. Er wordt gekort op de sociale dienstverlening, althans die dienstverlening wordt extreem veel duurder. Systemen die op een solidariteitsbasis zijn opgebouwd, worden steeds meer in de richting van een particuliere financiering gemanoeuvreerd.
Dergelijke ontwikkelingen leiden niet tot een grotere, maar juist tot een kleinere vraag. Dat vinden wij een verkeerde tendens! Wij hebben inderdaad een goede concurrentiepositie nodig, maar dan wel, in overeenstemming met de criteria van Göteborg, gericht op een zo laag mogelijke werkloosheid, op een hoge consumentenbescherming, op het creëren van sociale zekerheid voor de burgers in een gezond milieu en op sociale cohesie op basis van solidariteit en duurzame ontwikkeling.
Daarom moeten we de volgende oproep tot de Commissie richten: maak een einde aan uw neoliberale economische beleid, trek uw dienstenrichtlijnen voor de interne markt en de richtlijn inzake de arbeidstijden terug en neem in plaats daarvan het initiatief voor een betere arbeidsbescherming of voor een harmonisatie van de sociale normen. Bescherm de kleine en middelgrote bedrijven door de laatste richtlijnen die het Parlement heeft aangenomen, bijvoorbeeld met betrekking tot software-octrooien, als basis voor een nieuw voorstel te gebruiken! Pas samen met de Raad het Stabiliteitspact aan door de uitgaven voor onderwijs en opleidingen als investering aan te merken zodat deze niet langer deel van de schuldquote uitmaken. Maak u sterk voor een wereldhandel op een sociale basis, door de trachten om de Wereldhandelsorganisatie te hervormen en door niet met dezelfde denkbeelden naar Hongkong te gaan als waarmee de oude Commissie naar Cancún kwam.
U moet u niet voor het bevorderen van de militaire alternatieven inspannen, maar uitsluitend voor vreedzame oplossingen! Maak u ook sterk voor een intensievere milieubescherming. Op dat vlak valt ook hier in de Europese Unie nog een en ander in te halen, bijvoorbeeld met betrekking tot de biologische diversiteit, het voorkomen en verwerken van afval en het duurzame gebruik van hulpbronnen! Vergroot ook uw invloed op het vlak van de klimaatbescherming, omdat zowel de Verenigde Staten als China, India en Brazilië hier meer verantwoordelijkheid moeten nemen.
Dat zou de juiste weg voor de Europese Unie zijn, en hierdoor zou niet alleen de duurzame ontwikkeling worden gestimuleerd, maar ook meer werkgelegenheid worden geschapen. Wij moeten niet de oude, allang achterhaalde wegen blijven volgen of promoten, aangezien gebleken is dat deze naar de verkeerde bestemmingen leiden. 
Batten (IND/DEM ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer Barroso een goede avond willen wensen, maar lieve hemel, daar gaan we weer! Dit wetgevingsprogramma is grotendeels vormgegeven aan de hand van de jaarlijkse beleidsstrategie die de vorige Commissie in februari 2004 heeft gepubliceerd. De Europese Commissie is de ongekozen regering van de EU, maar welke andere regering waar ook ter wereld zou haar wetgevingsprogramma nu laten bepalen door haar voorganger? De UK Independence Party heeft zich er bij eerdere gelegenheden al over beklaagd dat de Commissie geen verantwoording hoeft af te leggen, maar dit bewijst nog eens hoe ondemocratisch de zaken hier eigenlijk geregeld zijn. We zullen worden opgezadeld met beleidsmaatregelen die zijn bedacht door mensen die niet eens meer in functie zijn!
Op 26 januari heeft de heer Barroso dit Parlement in Brussel toegesproken over dit programma, maar het is opgesteld door de heer Prodi en zijn team. De centrale beleidsdoelstelling van de nieuwe Commissie is economische groei. Dit was ook al de centrale doelstelling in het oude document van de Commissie, dat vorig jaar februari is opgesteld. De heer Prodi maakte het zelfs al tot een van zijn voornaamste doelstellingen toen hij in 1999 zijn ambt aanvaardde. En wat heeft het allemaal ongelooflijk veel opgeleverd: de groei in de EU is nu lager dan hij toen was. Gelukkig maar voor de heer Prodi dat hij weer veilig in Rome zit en niet langer verantwoording hoeft af te leggen voor zijn mislukkingen.
In het document staat dat er, tengevolge van de institutionele wisseling van de wacht in 2004, voor een lichtere procedure is gekozen dan gebruikelijk voor het beoordelen van de beleidsstrategie door het Parlement. Die procedure werd jongstleden april afgerond – met andere woorden, zelfs nog voor de verkiezingen voor het zittende Europees Parlement. We weten allemaal dat dit een schijnparlement is, maar hieruit blijkt maar weer eens hoe nutteloos het eigenlijk is.
Eurofielen hebben geklaagd dat het Britse volk niet naar behoren zal worden geïnformeerd over de Grondwet van de EU. De Spanjaarden hebben onlangs over de Grondwet gestemd, maar het is een feit dat 90 procent van de Spanjaarden – van wie de eurofielen denken dat zij goed op de hoogte waren van de Grondwet – tegen de Spaanse verkiezingsorganisatie hebben gezegd dat zij weinig tot niets over de Grondwet wisten, en minder dan de helft van hen heeft de moeite genomen te gaan stemmen.
De burgers van de Europese Unie zouden echter niet moeten worden geïnformeerd over die ondoorgrondelijke Grondwet, maar over de berg EU-wetgeving die dit jaar de instellingen van de EU zal passeren – wetgeving die bij elkaar verzonnen is door een overleden Commissie en goedgekleurd door een Parlement dat reeds ten grave is gedragen, zodat beide geen verantwoording meer hoeven afleggen aan het volk dat de gevolgen van dit programma zal ondervinden. De burgers van Europa – met name die in Groot-Brittannië – beginnen echter door te krijgen wat er aan de hand is. Binnenkort zullen dan ook niet alleen de laatste Commissie en het laatste Parlement dood en begraven zijn, maar ook het hele EU-project – en hoe eerder, hoe beter! 
Ryan (UEN ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, de voornaamste uitdaging waarvoor de Europese Unie zich op dit moment gesteld ziet, is van economische aard. Het Europees Parlement, de Europese Commissie en de regeringen van de EU-lidstaten zullen nauw met elkaar moeten samenwerken als zij de doelstellingen van de Lissabon-strategie willen halen. Dit zal geen eenvoudige opgave worden – we mogen de uitdaging die voor ons ligt allerminst onderschatten.
Een van de kwesties die zeer nauwkeurig moet worden bekeken, betreft het regelgevingskader in Europa – we hebben in Europa behoefte aan minder regelgeving, zeker niet aan meer. Dit werd heel duidelijk uiteengezet in een artikel in de van vandaag over een studie van het Centre for the Study of Financial Innovation, waarin onomwonden werd geconstateerd dat de meeste mensen die zich bezighouden met bankzaken en financiële diensten vinden dat we veel te veel regels hebben en dat we hieraan iets moeten doen om het bedrijfsleven concurrerender te maken.
De voornaamste prioriteiten voor de Europese Unie zijn op dit moment onder meer: de afronding van het actieplan voor financiële diensten, om meer concurrentie te garanderen tussen de financiële instellingen die in de 25 lidstaten van de EU actief zijn, met inbegrip van het waarborgen dat alle burgers in de 25 EU-lidstaten kunnen beschikken over bankdiensten voor particulieren; de vereenvoudiging van fusies tussen Europese banken en de actualisering van wetgeving op het terrein van vermogensbeheer, teneinde te garanderen dat fondsbeheerders vermogensfondsen op grensoverschrijdende basis kunnen beheren; de invoering van nieuwe wetgeving om de kosten voor het verrekenen en verwerken van transacties in verhandelbare effecten te beperken; en de invoering van meer concurrentie in het verzekeringswezen.
De Europese Unie moet een hoger dialoogniveau met Amerika bevorderen teneinde de regels te stroomlijnen die van toepassing zijn op het functioneren van het accountantswezen. De Europese Unie werkt met een systeem dat bekendstaat als IAS, de internationale standaarden voor jaarrekeningen. Het Amerikaanse bedrijfsleven hanteert echter accountantsgrondslagen die aangeduid worden als GAAP, algemeen aanvaarde grondslagen voor waardering en presentatie. Dit jaar zullen er achtduizend bedrijven genoteerd zijn aan de Europese aandelenbeurzen, die het IAS-systeem gebruiken. Het is eenvoudigweg niet juist dat Amerika en Europa met twee verschillende boekhoudmodellen werken. Er zal sprake moeten zijn van een dialoog op een hoger niveau om deze kwesties op te lossen.
De Europese Unie moet de nieuwe dienstenrichtlijn ten uitvoer leggen. Zij moet garanderen dat de voordelen van alle technologieën ter beschikking staan aan de gemeenschappen in Europa, zowel die in de stad als op het platteland.
Mijnheer Barroso, uw recente uitlatingen over de Lissabon-strategie en de economische weg voorwaarts voor Europa waren zeer positief, en ik wens u alle goeds. Ik hoop dat uw missie zal slagen – voor Europa is het noodzakelijk dat u slaagt. 
Kirkhope (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit programma biedt daadwerkelijke hoop dat men de Lissabon-agenda nieuw leven inblaast, met nieuwe aandachtspunten. Omdat de voorjaarstop van volgende maand nadert, is het echter van vitaal belang dat de nationale regeringen de problemen aanpakken en voortmaken met de economische hervormingen die cruciaal zijn voor de toekomstige welvaart die in het programma wordt voorzien.
Ik was de afgelopen weken onder de indruk van de verklaringen van de Commissievoorzitter en zijn duidelijke doel om groei en welvaart tot de kern te maken van zijn strategie voor de komende periode. Ik ben daarentegen volstrekt niet onder de indruk van de tirades van sociaal-democraten als de heer Schulz, over het vaststellen van nieuwe prioriteiten binnen het Lissabon-proces. Links blijft in Europa vasthouden aan de oude tradities van inflexibele arbeidsmarkten, hoge indirecte loonkosten en andere zaken die groei in de weg staan.
Zien zij dan niet dat Europa juist vanwege het oude sociale model vandaag de dag aan een relatieve economische neergang bezig is? Begrijpen zij dan niet dat de hoge werkloosheid in zo veel delen van Europa wordt veroorzaakt door de volstrekt achterhaalde voorstellen waaraan zij zich in economisch opzicht hardnekkig blijven vastklampen? Niets van hetgeen de heer Schulz zojuist heeft gezegd zal voordeel opleveren voor de vijf miljoen mensen die op dit moment in zijn land werkloos zijn. Daarom blijven we de Commissievoorzitter met klem verzoeken de snelheid in de hervormingen te houden, en we dringen er bij de regeringen op aan acht te slaan op de redenen voor de mislukking van de Lissabon-agenda gedurende de eerste vijf jaar.
Wij willen een hernieuwde inzet voor de voltooiing van de interne markt. De heer Barroso is zo verstandig dat hij begrijpt dat veel oplossingen voor het gebrek aan economische dynamiek in handen liggen van de lidstaten zelf. In aanvulling op de voortrekkersrol die hij op zich heeft genomen, wil ik hem echter aansporen echt werk te maken van het beperken van de wetgevingsstroom vanuit de Commissie zelf.
De Commissie moet net zo efficiënt zijn als zij zelf eist van onze bedrijven en burgers. Hij heeft het terecht over betere regelgeving, maar de prioriteit moet veeleer minder regelgeving zijn en – dit is van cruciaal belang – die wetgeving moet worden onderworpen aan volledige effectbeoordelingen. De leden van de Britse conservatieve partij in het Europees Parlement nemen al jaren het voortouw in de campagne voor minder regelgeving en het afdwingen van dergelijke effectbeoordelingen. Ik kijk ernaar uit, en vertrouw erop, dat ik binnenkort enige vooruitgang zal kunnen constateren met betrekking tot al deze kwesties in verband met de dienstenrichtlijn, die hij tot mijn tevredenheid steunt. 
Swoboda (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega’s, volgens mij willen de leden van de Commissie en de afgevaardigden in dit Parlement – in ieder geval de grootste meerderheid in dit Parlement – de burgers warm maken voor het project “Europa”. Als wij dat willen, moeten wij de burgers ook inhoudelijke argumenten aanreiken en duidelijk maken waar het bij deze argumenten om draait.
Voor ons heeft een sociaal Europa de hoogste prioriteit, maar dat betekent wel dat wij arbeidsplaatsen nodig hebben. Voor arbeidsplaatsen is groei nodig en groei vereist weer investeringen. Wat wij echter met name nodig hebben is onderwijs, vervolgopleidingen en levenslang leren. En inderdaad, mijnheer Kirkhope, wij hebben ook meer flexibiliteit nodig. Iedereen die voorstander is van flexibiliteit, weet dat flexibiliteit en sociale zekerheid niet met elkaar in strijd zijn – zoals ook uit het Scandinavische model blijkt – maar dat de burgers zelfs bereid zijn om meer flexibiliteit te accepteren wanneer er tegelijkertijd een sociaal vangnet wordt gecreëerd. Daarnaast zijn er ook nog ingrijpende maatregelen nodig om de mensen te leren om op sociaal niveau met deze flexibiliteit om te kunnen gaan.
Wij hebben echter ook goed functionerende openbare diensten nodig. Op dat punt bent ik door uw verklaring niet helemaal gerustgesteld, mijnheer de voorzitter, omdat de kwestie van die dienstverlening niet uitsluitend op de markt betrekking heeft. Onze openbare diensten zijn een weerspiegeling van onze eigen identiteit. De posterijen, het streekvervoer en ga zo maar door maken deel uit van de Europese identiteit en de burgers willen dan ook dat deze diensten zoveel mogelijk in stand worden gehouden. Daarom is het niet alleen een economische kwestie, maar ook een zeer emotionele zaak.
Tot slot nog één opmerking: Wat vice-voorzitter mevrouw Wallström onlangs met betrekking tot de rechten van vliegtuigpassagiers heeft geregeld, vind ik een zeer goede zaak. Wij moeten namelijk in de openbaarheid treden en ervoor zorgen dat wij de burgers duidelijk maken wat er nu precies hier in dit Parlement wordt bereikt, ook op basis van voorstellen van de Commissie. Wij moeten de burgers vertellen dat wij er zijn om hun belangen te behartigen. Ik zou u in dat verband willen verzoeken om bij alle wetgevingsmaatregelen niet alleen aan in technische zin te denken, maar ook steeds de burgers voor ogen te houden voor wie wij deze wetten maken en aan wie wij het belang van deze wetten moeten overbrengen. Als de Commissie en het Europees Parlement dat in de toekomst gezamenlijk gaan doen, zullen veel burgers zich achter dit Europa scharen. 
Brok (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, u heeft er zelf naar mijn idee ook al aan gerefereerd: vandaag is een mooie dag! Wij weten nu wat de uitslag en Spanje is en daardoor verkeren wij allemaal in een betere positie – niet alleen wat de campagne voor het referendum betreft, maar ook doordat duidelijk is geworden dat een groot land met een grote meerderheid voor dit politieke project heeft gekozen. Dit is ook een positief punt in verband met het gesprek dat u morgen met president Bush heeft. Het is nu voor iedereen duidelijk dat wij alleen via een gemeenschappelijk handelen tot een politieke factor van betekenis uit kunnen groeien, en dat moet ook in ons beleid tot uiting komen. Onze handelwijze is belangrijk, want anders kan ik niet begrijpen waarom Condoleezza Rice heeft gezegd dat de Europese Grondwet aangenomen zou moeten worden. Dat is een volledig nieuw geluid in de Amerikaanse politiek. Sta mij toe, mijnheer de voorzitter, dat ik u nogmaals bedank dat met name u het mogelijk heeft gemaakt dat onze Voorzitter morgen aan de bijeenkomst kan deelnemen.
Ik wil in dat verband nog graag een ander punt aan de orde stellen, namelijk de kwestie van het nabuurschapsbeleid. Ik vind dat wij op dat gebied nog te weinig hebben bereikt. President Joestsjenko is komende woensdag in dit Parlement te gast zodat wij dan een nieuwe weg kunnen inslaan om de geweldige uitdaging aan te gaan om een democratie in Oost-Europa tot stand te brengen, waardoor ook deze regio nauwer met de Europese Unie verbonden kan worden. Dat betekent wel dat wij dringend behoefte hebben aan andere instrumenten dan het nabuurschapsbeleid, omdat anders de druk te hoog wordt om te snel over een volledig lidmaatschap te moeten praten. Daar zijn wij nu namelijk nog niet op berekend omdat dit tot overbelasting van de Europese Unie zou leiden.
Wij moeten de mensen in deze landen een perspectief bieden en daarom is het echt het overwegen waard of wij niet nog een ander alternatief naast het volledige lidmaatschap zouden moeten hebben. Dat alternatief dient geen afwijzing van een volledig lidmaatschap in te houden, maar juist perspectieven voor de toekomst te openen en tegelijkertijd ook meteen positieve effecten op te leveren. In het verleden is dat ook gelukt via de Europese Economische Ruimte, waardoor Zweden, Finland en Oostenrijk tot de Europese Unie zijn toegetreden.
Ik verzoek de Commissie om dit serieus in overweging te nemen omdat ik bang ben dat wij anders snel in een moeilijke situatie terecht zullen komen. Vanmiddag is namelijk zeer duidelijk geworden dat wij deze landen – die niet alleen slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog zijn, maar ook van de daaropvolgende dictatuur – een perspectief op democratie moeten bieden. Tegelijkertijd moeten wij hierdoor zelf zodanig gesterkt worden dat de Europese Unie ook in de toekomst slagvaardig blijft. 
Goebbels (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, dames en heren, staat u mij toe enige persoonlijke overwegingen te formuleren over het werkprogramma van de Commissie. Het betreft een mooie opsomming, zoals de dichter Jacques Prévert die destijds ook maakte, maar het doet me denken aan hetgeen Wim Kok al zei over het proces van Lissabon: “Lissabon gaat over alles en daardoor over niets”. Het werkprogramma van de Commissie is van een soortgelijk kaliber: door de bomen zie je het bos niet meer. De commissarissen hebben stuk voor stuk geprobeerd hun eigen kerstboom op te tuigen door er een paar persoonlijke slingers in te hangen.
Dat is geen kritiek op u, mijnheer de voorzitter. Als u zich tot de hoofdzaken had beperkt, waren de afgevaardigden de eersten geweest om te zeggen dat u deze of gene kwestie die zij van groter belang achtten had veronachtzaamd. Niettemin verzoek ik u, mijnheer de voorzitter, uw energie aan de hoofdzaken te spenderen. Europa moet zijn sociale model en zijn milieumodel verdedigen. Wij zijn er allen over eens dat Europa op sommige gebieden hervormingen moet doorvoeren en flexibeler moet zijn. U zult echter niet de instemming van de Europese burgers oogsten door u aan te sluiten bij rechts, dat morgen bij de stemming over mijn verslag van plan is te stemmen voor minder belasting voor de rijken en meer werk voor de werknemers. Dat zal niet gaan.
De Commissie voor economische politiek zegt in haar jaarverslag voor 2005 dat voor Europa een macro-economisch kader dat de stabiliteit en de groei bevordert onontbeerlijk is, en dat de regeringen alleen in een geschikt macro-economisch klimaat ten volle de vruchten zullen plukken van de structurele hervormingen, in termen van groei en werkgelegenheid. Stabiliteit hebben we, mijnheer Barroso; wat we nu nodig hebben, is groei. 
Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, met haar wetgevingsprogramma kan de Commissie – zoals we weten – de politieke prioriteiten van de Raad in concrete acties omzetten. We zijn dan ook blij te kunnen vaststellen dat prioriteit is gegeven aan de tenuitvoerlegging van de Europese wetgeving. We verlangen echter wel stevige toezeggingen voor de komende jaren.
De verbetering van de veiligheid in Europa blijft natuurlijk een prioriteit, maar mag in geen geval ten koste gaan van de burgerlijke vrijheden. De voorstellen ter verbetering van de gegevensuitwisseling en ter versterking van de operationele samenwerking vormen een stap vooruit in de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad. Echter, het gevoel van onveiligheid dat bij de Europeanen leeft, en dat wij erkennen, moet in de eerste plaats worden tegengegaan door middel van een actief beleid van bescherming en van bevordering van de grondrechten. Dat is de manier waarop onze democratieën zich moeten verdedigen en dat is de manier waarop zij zullen overwinnen.
Wij willen dat er initiatieven worden genomen om te strijden tegen discriminatie, racisme en vreemdelingenhaat. Om Europese burgers overal in Europa van dezelfde rechten en dezelfde toegang tot de rechter te verzekeren, blijft versterking van de justitiële samenwerking een van de prioriteiten. Wij verwelkomen dan ook de voorziene uitbreiding van de justitiële samenwerking tot bepaalde aspecten van het familierecht. We roepen de Commissie op deze belofte na te komen en met voorstellen te komen op basis van de wederzijdse erkenning op het gebied van de beoordeling en het gebruik van bewijsmateriaal en de procedurele waarborgen. We verlangen dat voor asiel- en immigratieaangelegenheden een rechtvaardiger benadering wordt gevolgd, waarbij eerbiediging van rechten en het delen van lasten en verantwoordelijkheden op de eerste plaats komen. We verlangen dat legale immigratiekanalen worden opengesteld, waarbij de basisbehoeften en de grondrechten van de migranten worden gerespecteerd. Tot slot dringen wij aan op een aanmerkelijke verbetering inzake de vaststelling van de minimumnormen voor de toekenning en de intrekking van de vluchtelingenstatus. 
Lehne (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, sta mij toe om eerst een korte opmerking te maken naar aanleiding van de politieke argumenten die hier met name door onze collega, de heer Schulz, naar voren zijn gebracht.
Ik ben van mening dat de strategie van Lissabon uit meerdere pijlers bestaat. Dat blijkt overigens ook uit het debat dat wij op dit moment over die strategie voeren. Er bestaat absoluut geen twijfel over dat alle pijlers in principe gelijkwaardige elementen van die strategie vormen. Aan de andere kant is het ook een waarheid als een koe dat er zonder een goed functionerende economie geen verstandig sociaal beleid en geen verstandig milieubeleid mogelijk is. Die economie is als het ware de voorwaarde om de andere aspecten van het maatschappelijk welzijn daadwerkelijk als speerpunten in het beleid te kunnen integreren. Daarom moeten de prioriteiten ook in de juiste volgorde worden gezet, zonder daarbij pijlers over te slaan. Sta mij de volgende kanttekening toe: een beter sociaal beleid dan het scheppen van werkgelegenheid is er niet. Dat is weliswaar ook een waarheid als een koe, maar het moet vanaf deze plaats wel eens een keer gezegd worden.
Sta mij ook nog een tactvolle opmerking toe omdat er in dit verband steeds maar weer verwijten aan het adres van de voorzitter van de Commissie worden gemaakt. De beide vice-voorzitters van de Europese Commissie, die zowel het document van Lissabon als het programma dat wij vandaag bespreken hebben ondertekend, zijn socialisten. Wellicht dat het zinvol is om een dergelijke opmerking toch nog een keer in de marge te vermelden. Dat betekent dat deze kwestie bij de Commissie ook in goede handen is en ik begrijp helemaal niet wat de functie is van deze steeds weer terugkerende, overtrokken discussie over vermeende verschillen die er helemaal niet zijn.
Ik heb nog een speciaal verzoek in dit verband en dat is dat de Commissie in het kader van dit wetgevingsprogramma extra prioriteit geeft aan de omzetting van het Interinstitutioneel Akkoord met de Raad en het Parlement. Dat is van doorslaggevende betekenis! Een van de redenen waarom de dingen in het verleden niet zo gefunctioneerd hebben als eigenlijk zou moeten, is het gebrek aan , dat wil zeggen een inschatting van de gevolgen van het invoeren van bepaalde wet- en regelgeving. Daarnaast is ook de wijze waarop de zijn geraadpleegd, niet afdoende geweest.
Ik verzoek u dan ook, mijnheer de voorzitter en mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, om met name bij uw werkzaamheden gedurende de komende maanden ervoor te zorgen dat het Interinstitutioneel Akkoord op dit punt consequent wordt omgezet. Dat zal namelijk voor veel kwesties bepalend zijn voor de vraag of de resultaten die u en wij allemaal voor ogen hebben, ook daadwerkelijk worden gerealiseerd.
Gebhardt (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Barroso, u heeft een mooi motto gekozen voor uw speech van vandaag: Welvaart, solidariteit en veiligheid! Dat wekt bij ons afgevaardigden natuurlijk erg hoge verwachtingen, maar ik moet daarbij aantekenen dat ik hetzelfde gevoel heb als de heer Swoboda: datgene wat u in dit verband over de dienstenrichtlijn heeft gezegd, was toch wel heel erg schamel. Als u echt van plan bent om voor de burgers welvaart, solidariteit en veiligheid te creëren, moet u die dienstenrichtlijn veel ingrijpender aanpakken dan u vandaag heeft aangegeven.
Als u het partnerschap met ons en met alle instellingen serieus neemt, zult u echt veel verder moeten gaan. Eén ding dat nog veel belangrijker is, mogen wij in geen geval over het hoofd zien, mijnheer Barroso, namelijk het partnerschap met de burgers van de Europese Unie en dan bedoel ik met alle 450 miljoen burgers. Het beleid dat wij voeren, is voor hen bedoeld en voor niemand anders. 
Silva Peneda (PPE-DE ).
   – De afgelopen weken heeft de Commissie besluiten genomen over twee belangrijke onderwerpen: de strategische richtsnoeren voor haar mandaat en de hervorming van de Lissabonstrategie. In beide besluiten wordt benadrukt dat het weer op gang brengen van de economische groei en het scheppen van arbeidsplaatsen in de huidige omstandigheden van cruciaal belang zijn voor de Europese Unie.
Eerlijk gezegd begrijp ik de discussie niet over wat eerst komt: economische groei of werkgelegenheid. Voor mij is het heel eenvoudig: bedrijven creëren banen en bedrijven ontstaan en ontwikkelen zich alleen als er een klimaat van vertrouwen bestaat, een algemene wens te investeren in een omgeving die investeringsvriendelijk is.
Die levenshouding en cultuur kunnen alleen werkelijkheid worden als de capaciteit aanwezig is een correct economisch beleid te voeren. Hoe meer de lidstaten zich inzetten voor het verwezenlijken van de noodzakelijke hervormingen des te sneller zal dit allemaal realiteit zijn. Alleen langs die weg kunnen wij het Europees sociaal model behouden en zelfs verder ontwikkelen. Een dynamische economische ontwikkeling kan derhalve niet als de vijand worden beschouwd van sociale bescherming, maar is juist haar belangrijkste bondgenoot.
Ik heb echter andere zorgen, die van doen hebben met het definiëren van de prioriteiten en een duidelijke toewijzing van de verantwoordelijkheden. Daar die elementen niet omschreven waren, was de hervorming van de Lissabonstrategie gerechtvaardigd. De lidstaten dragen nu de verantwoordelijkheid deze door de Commissie voorgestelde stimulans voor hervormingen via concrete politieke acties tot realiteit te maken.
Het is absoluut noodzakelijk over te gaan tot hervormingen. Vaak zullen die niet op de sympathie kunnen rekenen van de Europese publieke opinie, maar Europa heeft ze nodig. Die hervormingen zullen alleen succes hebben als zij – zo nodig tot wij erbij neervallen – worden uitgelegd. Alleen zo kunnen zij begrepen en aanvaard worden.
Tot slot wil ik zeggen dat het volgens mij de moeite waard is de voordelen te bezien als wij – om te beginnen met de leden van het Europees Parlement – achter onze bureaus vandaan komen en ons mengen onder de mensen op straat. 
Grabowska, Genowefa (PSE ).
    Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het doet ons plezier dat de Europese Commissie van plan is haar inspanningen op drie vraagstukken te concentreren: economische groei, sociale zaken en milieubescherming. De tijd zal moeten uitwijzen in hoeverre deze lovenswaardige plannen in de praktijk worden gebracht. Een gebrek aan evenwicht, vooral economische groei ten koste van de twee overige elementen, zou een bedreiging vormen voor Europa en zijn inwoners en vooral voor de burgers van de nieuwe lidstaten.
De Europese Commissie is echter ook de hoedster van de Verdragen, die toeziet op de toepassing van het recht door de lidstaten. Ik roep de Commissie op om deze taak nauwlettend uit te voeren, vooral vanuit het gezichtspunt van non-discriminatie. Juist met het oog op het beginsel van non-discriminatie rijzen er vragen bij de inhoud van de REACH-verordening en de dienstenrichtlijn. Vreest de Europese Commissie niet dat de uitzondering van de bouw uit deze richtlijn door de nieuwe lidstaten wordt geïnterpreteerd als discriminatie? Er zijn nog dergelijke voorbeelden te noemen. Mijnheer Barroso, ik verzoek u daarom om nauwlettend toe te zien op de toepassing van het recht vanuit het oogpunt van non-discriminatie. 
Karas (PPE-DE ).
   Mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte dames en heren, als ik het debat van vandaag beluister, moet ik er wederom op wijzen dat wij meer Europa-gericht moeten denken. Wij moeten af van die nationaal gerichte of partijpolitieke benaderingswijze. Wij hebben niet alleen meer optimisme en vertrouwen, meer oprechtheid, duidelijkheid en controleerbaarheid nodig, maar moeten ook de politieke wil tonen om de dingen uit te voeren die wij in onze mooie toespraken beloven. Wij hebben meer nodig van degenen die politieke verantwoordelijkheid dragen, van de regeringen en van de Commissie.
Ik zou willen voorstellen dat wij een aantal dingen nog eens even in overweging nemen. Wij willen allemaal dat de vier vrijheden tastbaar en werkelijkheid worden. Alle beleid dat gericht is op het bevorderen van die vier vrijheden is een goed beleid. Wij moeten ons afvragen wat de Grondwet voor gevolgen heeft. Eigenlijk begrijp ik de discussie van vandaag niet. In de Grondwet staat dat wij voor een sociale markteconomie kiezen. Daarmee maken wij duidelijk dat de markt niet een doel op zich is, maar slechts een middel om een doel te bereiken: Wij hebben een efficiënte markt nodig die aan zijn sociale en ecologische verantwoordelijkheden kan voldoen. Een van onze doelstellingen is volledige werkgelegenheid; een andere de duurzaamheid. Waarom geven wij de burgers dan voortdurend de indruk alsof wij de ene doelstelling tegen de andere willen uitspelen?
Wij willen geen kortzichtig populistisch beleid, maar wij willen een grotere verantwoordelijkheid ten opzichte van de toekomst. Daarom raad ik u aan, mijnheer de voorzitter van de Commissie, om bij elk voorstel de subsidiariteitstoets uit te voeren Leg de burgers uit wat de voordelen van de Europese aanpak zijn Geef een duidelijke uitleg over de voordelen in termen van groei, mededinging en werkgelegenheid. Geef aan wat de betreffende doelgroepen zijn. Geef een toelichting op de argumenten, de doelstellingen en de resultaten en geef aan wie er op welke termijn bepaalde dingen tot stand moet brengen zodat wij onze Parlementaire controle naar behoren kunnen uitvoeren. 

Brejc, Mihael (PPE-DE ).
    Dank u, mijnheer de Voorzitter. De Commissie heeft een uitgebreid en ambitieus programma opgesteld. Zij heeft prioriteitstaken geformuleerd waarmee ik het eens ben en die ik steun. Ik ben ook ingenomen met de ambitie, energie en, uiteraard, het enthousiasme waarvan de voorzitter van de Commissie blijk geeft. Als we willen dat Europa effectief is, als we willen dat Europa dichter bij zijn burgers staat en als we onze doelstellingen willen halen, dan moeten we zelf effectiever te werk gaan dan we tot dusverre hebben gedaan. Een belangrijk onderdeel van de doeltreffendheid van de Europese Unie is haar administratieve stelsel, haar openbaar bestuur. Dit wordt door u ook al gemeld in de strategische doelstellingen op pagina vier, mijnheer de Voorzitter. Dit is zeer verheugend. Maar tegelijkertijd meen ik mij te herinneren dat de Commissie-Prodi begonnen was met de hervorming van het openbaar bestuur in de Europese Unie. Voormalig commissaris Kinnock was hier verantwoordelijk voor. Hoewel ik niet weet hoe dit allemaal is afgelopen, als het überhaupt al is begonnen, blijft het feit dat de burgers van de Europese Unie het EU-bestuur zien als een enorm bureaucratisch apparaat, ver verwijderd van de mensen, een apparaat dat veel geld kost en dat een enorme administratie nodig heeft voor iedere kleinigheid, om nog maar te zwijgen van grote projecten. Dus wij allen tezamen, en niet alleen wij hier in het Europees Parlement, maar ook onze kiezers, mogen van de nieuwe Commissie verwachten dat zij, binnen het kader van de prioriteitstaken die u hebt geschetst, de energie, tijd en bereidheid zal vinden om haar eigen administratieve systeem en de bijbehorende bureaucratie, aan te pakken. In dit verband reken ik op zeer duidelijke antwoorden. En dan nog één ding! Goede wetgeving is mooi, maar wat nog belangrijker is dat we die goede wetgeving in de praktijk brengen. Hartelijk dank! 
Zaleski (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, in de eerste plaats wil ik het woord richten tot de heer Schulz. 
 Mijnheer Schulz, na ons gesprek over de resolutie over Auschwitz, heeft u uw mening volledig bijgesteld, hetgeen ik zeer respecteer. Mijn dank daarvoor! Ik wil nu echter ook nog iets zeggen over uw kritische opmerkingen over de paus. 
 Dames en heren, wat de begroting betreft, meer bepaald het onderdeel betreffende de steun voor de ontmoeting van jongeren met de paus in Keulen, wil ik het volgende opmerken: als iemand anders zoveel jonge mensen voor een goed doel bijeen kon brengen, dan zou ik zonder meer voor de ondersteuning van een dergelijke bijeenkomst stemmen, ongeacht of het de heer Schulz was of de voorzitter van welke partij of groepering dan ook, ongeacht of hij socialist, groen, katholiek of wat dan ook zou zijn. Als het evenement in kwestie de sociale en psychologische eenheid en de bouw van het gemeenschappelijke Europa zou bevorderen, dan zou het respect verdienen. Ik denk dat de heer Schulz het met mij eens is. Ik zie hem bevestigend knikken, waarvoor mijn dank.
Tegelijkertijd wil ik mijn collega's uit de tien nieuwe lidstaten erop wijzen, en opnieuw niet alleen de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, maar ook de socialisten, groenen, communisten en niet-ingeschrevenen, dat het aan de paus te danken is dat wij hier vandaag samen kunnen debatteren over het gemeenschappelijke Europa. Ik wil de heer Schulz eraan herinneren dat dit hoofdzakelijk aan de paus te danken is en hooguit een klein beetje aan de heer Kovács. De leden die dit niet weten of die het waren vergeten wil ik dit van harte in herinnering roepen en hun verzoeken voor de toekenning van de steun te stemmen, opdat de ontmoeting op gepaste wijze kan plaatsvinden en een groot succes wordt. Dank u wel. 
Casa (PPE-DE )
   Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe de heer Barroso, de voorzitter van de Commissie, te feliciteren met het wetgevingsprogramma van de Commissie en met het programma dat hij heeft gepresenteerd. Het Europa van vandaag is gegroeid tot 25 lidstaten, en ik ben zelf een van de leden die afkomstig zijn uit een van de landen die zijn toegevoegd bij de jongste uitbreiding. Europa is nu wat het behoort te zijn; een Europa met een duidelijke stem in de mondiale besluitvormingsprocessen, en wij moeten deze rol handhaven door de grondslagen te versterken die ooit zijn gelegd door Schuman, De Gasperi en Monnet, en die hun oorsprong vinden in de beginselen waarmee de Europese Unie zo ver heeft kunnen komen als nu het geval is. Het werk dat de Europese Unie nu verricht, moet te allen tijde een afspiegeling zijn van de beginselen van subsidiariteit en solidariteit.
Het is van vitaal belang dat de economische groei gelijkelijk wordt verdeeld over alle Europese regio's. Europa is verplicht degenen die om wat voor reden dan ook een achterstand hebben, te helpen deze achterstand in te halen en hun economie te laten groeien. Een sterkere economie kan worden gecreëerd door middel van nauwere samenwerking tussen de lidstaten, en op dit punt zou ik de Commissie succes willen wensen bij de tenuitvoerlegging van een nieuwe economische strategie die erop is gericht om zes miljoen banen te creëren. De Lissabon-strategie moet een absolute prioriteit zijn voor ons allen die werkzaam zijn in de Europese instellingen.
Wij moeten in staat zijn om deze strategie om te zetten in werkgelegenheid en welvaart, een doel dat alleen kan worden bereikt wanneer we buitensporige bureaucratie uitbannen en een gunstig ondernemersklimaat scheppen. Wij in dit Parlement moeten initiatieven stimuleren waarmee de werkgelegenheid overal op het continent zal groeien. De burgers van Europa verwachten van ons dat we de Europese levensstandaard verbeteren en dus moeten we ons optimaal inzetten. Het wetgevings- en werkprogramma dat is gepresenteerd geeft ons een duidelijk beeld van de visie van de Commissie voor de komende jaren en, als er nauw wordt samengewerkt met het Parlement, denk ik dat we dit nieuwe programma kunnen omzetten in een voordeel voor alle Europese burgers. 
Barroso,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik zal eerst proberen antwoord te geven op enige concrete vragen alvorens in te gaan op een meer algemene beleidskwestie die ik van belang acht voor ons werk in de toekomst.
Wat betreft de concrete vragen, om te beginnen: mijnheer Duff, u had mij te kennen gegeven dat u een opmerking over naïef federalisme, die mij kennelijk is toegeschreven, niet helemaal begreep dan wel niet erg op prijs stelde. Ik zou graag willen verduidelijken wat ik heb gezegd, want dat was binnen de context misschien niet duidelijk. Het is namelijk zo dat als ik het naïeve federalisme kritiseer, mijn kritiek niet gericht is tegen het federalisme op zich. In tegendeel, ik heb juist veel respect voor alle federalisten, voor de mannen en vrouwen die aan de wieg stonden van ons grote Europese project. En ik blijf van mening dat de federale methode essentieel is voor ons Europa. Bovendien is de communautaire methode, of in elk geval de methode die wij zo plegen te noemen, ook een soort federale methode. In werkelijkheid was mijn kritiek dus gericht tegen het naïeve federalisme, in tegenstelling tot een verfijnder, intelligenter federalisme, en met dat laatste bedoel ik een opvatting waarbij het streven niet is om de opbouw van onze Europese Unie, een steeds hechtere vereniging van alle Europeanen, ten koste te laten gaan van de legitimiteit van de democratische staten. Onze landen zijn namelijk democratische staten, met democratische regeringen en democratische parlementen. Ik heb de eer gehad in Genève samen te werken met een groot federalist als Denis de Rougemont, die de staat soms de schuld gaf van alles wat verkeerd was, alsof deze zelf niet ook een democratische instelling was. Ik ben voorstander van een steeds sterkere Unie, maar die versterking mag geen bedreiging vormen voor de legitimiteit van de lidstaten. Die nuance zou ik willen aanbrengen, daar ik al kritiek heb vernomen op deze opmerking, waarin een verkeerd beeld gegeven werd van mijn denken en mijn mening over Europa.
De tweede vraag heeft betrekking op veiligheid en justitie. We hebben het namelijk veel over economie gehad, maar we moeten niet vergeten dat we een programma hebben – een zeer ambitieus programma zelfs – op het gebied van veiligheid en justitie, dat ten uitvoer zal worden gebracht door de heer Frattini. En dat was precies het onderwerp van een van de vragen die gesteld zijn. Veiligheid, justitie en de bescherming van de grondrechten horen tot de prioriteiten van de Commissie. De burgers vragen namelijk om veiligheid en daar moet concreet iets mee gedaan worden. Daarom zullen we in 2005 in de eerste plaats een actieplan aan het Parlement voorleggen voor de tenuitvoerlegging van de strategie die is goedgekeurd in Den Haag, in de vorm van voorstellen voor de bescherming van slachtoffers van de georganiseerde misdaad – met name vrouwen en kinderen. Ik wil er graag op wijzen dat dit een nieuwe dimensie vormt voor de actie die in ons programma staat beschreven: meer nadruk op de bescherming van kinderen. Wij denken – en ook dit wil ik graag beklemtonen – dat op dit vlak de actie op Europees niveau versterkt kan worden. Zo kunnen er voorstellen worden ingediend met het oog op verbetering van de wederzijdse erkenning en het vertrouwen tussen de gerechtelijke autoriteiten, en kan een voorstel worden uitgewerkt met betrekking tot een Europese strategie op het gebied van legale immigratie en de strijd tegen mensensmokkelaars. Veiligheid, justitie en de bescherming van de grondrechten zijn werkelijk prioritair en ik zou willen dat u weet dat de Commissie alles in het werk zal stellen om aan die verlangens te beantwoorden.
Sommigen van u, waaronder de heren Karas, Kirkhope en Lehne, maar ook in zekere zin de heer Goebbels, hebben de vraag aangeroerd hoe de wetgeving specifiek gericht moet worden, en of deze versterking behoeft of juist beperking. Het verheugt me dat het Europees Parlement, de Commissie en de Raad zich volledig bewust zijn van deze zorg. Wanneer ik het heb over “betere wetgeving” dat bedoel ik niet altijd minder wetgeving. In sommige gevallen hebben we, juist omdat we een Unie zijn, een zekere harmonisering nodig en meer wetgeving, soms zelfs om de bestaande wetgeving te harmoniseren of te vereenvoudigen. Wij delen deze zorg ten aanzien van de kwaliteit van de wetgeving – dat wil ik graag benadrukken – en we hebben deze opgenomen in ons programma. De weging van de factoren kosten, proportionaliteit en subsidiariteit die wij hanteren voor effectbeoordelingen, zal meespelen in alle acties die wij ondernemen.
Daarom hebben wij – en op dat punt geef ik een gedeeltelijk antwoord aan mijnheer Goebbels – natuurlijk onze hoofddoelstellingen op een rijtje moeten zetten. Het betreft een uitvoeringsprogramma voor dit jaar. U zou allicht kritiek op ons hebben wanneer ik maar vier of vijf prioriteiten zou presenteren. De politieke lijn is één onderdeel en wat dat betreft hebben we het over heel duidelijke, gerichte prioriteiten, die zijn vastgesteld bij het presenteren van de strategische doelstellingen; een ander onderdeel is het concrete wetgevings- en uitvoeringsprogramma, waarvan u op de hoogte moet zijn om ons optreden te controleren, aangezien de Commissie verantwoording moet afleggen tegenover dit Parlement.
Een andere concrete vraag betrof de klimaatverandering, en wat dat aangaat zou ik tegen mevrouw Beer willen zeggen, daar zij morgen zeker deze vraag zal stellen aan president Bush, dat de mogelijkheid tot samenwerking met de Amerikanen een van de punten op onze agenda is, waarbij eveneens wordt gedacht aan het vervolg op Kyoto. Het is een heikel onderwerp. We kennen de standpunten die de Amerikaanse regering tot nu toe heeft gehuldigd, maar ik denk dat er reden is over de kwestie met de Amerikanen in dialoog te treden. Waarschijnlijk zal ik deze kwestie bij de president van de Verenigde Staten aan de orde kunnen stellen.
Wat nu de dienstenrichtlijn betreft, zou ik u willen zeggen – speciaal in reactie op de heer Swoboda – dat ik het met u eens ben als het gaat om de zorg ten aanzien van de diensten van algemeen belang. Ik heb dat al menigmaal gezegd: de diensten van algemeen belang, bepaalde openbare diensten, behoren tot hetgeen we zouden kunnen beschouwen als de traditie, de cultuur volgens welke bepaalde lidstaten de zaken geregeld hebben. Dus is het ons streven juist om rekening te houden met deze zorgen, daar wij ze gegrond achten.
Daarom heeft mijn Commissie het initiatief genomen bepaalde aspecten van de dienstenrichtlijn te herzien, en ik verwachtte daarvoor een kleine felicitatie van uw kant. Ik hoor echter precies het tegendeel uit uw mond, wanneer u deze Commissie bestempelt als een neoliberale Commissie, terwijl de betreffende richtlijn niet eens door deze Commissie is gepresenteerd. Wij zoeken nu juist naar een evenwicht zonder het streven naar een echte Europese dienstenmarkt los te laten, want dat is essentieel voor het scheppen van banen in Europa. Die doelstelling kunnen we niet laten vallen. Daarbij is er overeenstemming over bereikt tot 2010. We moeten haar echter wel op evenwichtige wijze nastreven. Dat is de basale politieke vraagdie ik zou willen voorleggen aan onze vrienden van de Partij van Europese sociaal-democraten, en in het bijzonder aan de steller van de vraag, de heer Schulz.
U moet kiezen: ofwel u wilt tegen de Commissie ingaan, of u wilt met haar samenwerken. Ik heb u al gezegd dat de Commissie graag zou willen samenwerken in een “positieve medeplichtigheid” met het Parlement, in het bijzonder met alle leden die Europa echt vooruit willen helpen, en dat is toch geen neoliberaal voorstel.
De voorstellen die ik hier gedaan heb komen voort uit een consensus. De Commissie heeft christen-democraten, socialisten en liberalen in haar gelederen. De Agenda van Lissabon is aan de Commissie gepresenteerd door mijzelf en door vice-voorzitter Verheugen, die lid is van uw politieke beweging. Vandaag is dit programma niet alleen door mij gepresenteerd maar ook door vice-voorzitter Wallström, en ook zij behoort tot uw politieke beweging.
Wij zijn wars van dogmatisme; we willen de Europeanen verenigen die hervormingen willen voor Europa, maar wij willen de hervormingen niet laten vallen. Het is mogelijk gebleken om deze besluiten in de Commissie met eenparigheid van stemmen te nemen, hoewel er uiting is gegeven aan verschillen van inzicht. Toch hebben christen-democraten, socialisten, liberalen en onafhankelijken consensus weten te bereiken. Waarom zou het ons hier in het Europees Parlement dan niet lukken dit te bereiken en ons te verenigen rond een ambitieus hervormingsprogramma voor ons Europa, waarin rekening gehouden is met sociale en milieuoverwegingen? U moet geen karikaturaal beeld schetsen van onze Commissie, dat is niet terecht.
Als u de lijst van onze doelstellingen bekijkt, zult u daarop een reeks concrete voorstellen aantreffen op sociaal en ecologisch gebied. We weten heel goed dat het vandaag de dag onmogelijk is om groei te creëren zonder het milieu daarin te betrekken. In tegendeel, wij menen dat het milieu bijdraagt aan de groei en een grotere concurrentiekracht voor Europa. Trapt u alstublieft geen open deur in, want we zijn het hierover eens. Wij willen alleen wel te kennen geven dat de status quo vandaag geen optie meer is; dat Europa ernstige concurrentieproblemen kent in vergelijking met andere gebieden op de wereld; en dat we van plan zijn ons sociaal model aan te passen en te vernieuwen en het zodoende te bestendigen. Daarom heeft de Commissie een voorzitter die hervorming wenst, maar ook socialistische, liberale, christen-democratische en onafhankelijke leden, die allen ook die hervorming wensen, doorgevoerd op een evenwichtige en proportionelewijze.
Ik zou de socialistische partij dus willen verzoeken geen oppositie te gaan voeren tegen een Commissie, maar juist met ons samen te werken, op kritische wijze, zoals alle fracties. Mevrouw Grossetête, die lid is van de grootste politieke beweging van het Europees Parlement, heeft ons ook op de hoogte gesteld van verzoeken en eisen en daar bedank ik haar voor.
Ik wil u, als mede-Europeanen, er nu op wijzen dat wij niet zomaar een moment in de geschiedenis van Europa meemaken. We hebben gisteren de uitslag vernomen van het referendum in Spanje. We zijn daar verheugd over, maar er komt ook een referendum in Frankrijk. Er komt ook een referendum in Groot-Brittannië; daar heb ik vandaag met premier Blair in Londen over gesproken. Wat denkt u dat de Europeanen op dit moment verwachten? Ze willen dat de instellingen samenwerken; de nuances van het debat of van de fractiepolitiek ontgaan hen. Ze willen weten of de neuzen van de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad dezelfde kant op staan, en of die werkelijk begaan zijn met hun problemen of niet.
Volgens mij zou het, nu er zulke belangwekkende referenda plaatshebben, meer dan ongelegen komen dat de burgers naar Europa kijken en aan de ene kant de Commissie zien en aan de andere kant een aantal belangrijke fracties, waaronder uw grote Europese socialistische beweging, en dat daaruit dan een beeld naar voren komt van verdeeldheid. De zeer oprechte oproep, die ik al tot een aantal van u persoonlijk heb gericht, zou ik graag willen herhalen. We laten onze ideeën natuurlijk niet vallen, want die liggen ons na aan het hart, maar het is mogelijk om die ideeën te ontstijgen en tot een dynamische consensus te komen, ten behoeve van de hervormingen waar Europa behoefte aan heeft. Ik denk werkelijk dat dat mogelijk is.
Het laatste punt betreft de door u geformuleerde kritiek, mijnheer Schulz, over mijn verklaring met betrekking tot mijn land. Op dat punt heb ik, zoals u overigens ook hebt erkend, geen enkele verplichting geschonden, omdat het duidelijk binnen de gedragscode van de Commissie valt dat haar leden er een actief lidmaatschap van politieke partijen en vakbonden op na mogen houden. Er heeft dus geen enkele schending plaatsgehad. Ik heb mij beperkt tot het betuigen van mijn solidariteit met de partij waarvan ik meerdere jaren voorzitter ben geweest. Het zou in mijn land juist een politieke gebeurtenis geweest zijn als ik mijn mond had gehouden! Ik bedank u dus dat u de vraag niet als persoonlijke aanval op mijn stellingname hebt geformuleerd, want deze was volkomen geoorloofd.
U opperde de mogelijkheid van herziening van de gedragscode in het interinstitutioneel akkoord. Ik zou graag willen zeggen dat ik dat idee volstrekt afwijs, want in onze gedragscode wordt verduidelijkt dat de leden van de Commissie kunnen deelnemen aan een verkiezingscampagne wanneer zij daarvoor toestemming vragen aan de Commissievoorzitter. Uw vraag is dus eigenlijk hoe het dan met de Commissievoorzitter zit. Ik kan stellen dat als de voorzitter van de Commissie de bevoegdheid heeft te beslissen over de deelname van andere commissarissen, hij die bevoegdheid ook heeft voor zichzelf. Dat staat duidelijk in het Verdrag, waarin in artikel 217 is bepaald dat, en ik zal dit in het Engels voorlezen: 
 De leden van de Commissie oefenen de hun door de voorzitter toegewezen taak uit onder diens gezag. 
 In het verdrag is dus duidelijk het principe vastgelegd van het politiek leiderschap van het college dat in handen is van de voorzitter en het principe van het gezag van de voorzitter. Het zou dan ook strijdig zijn met het Verdrag in zijn huidige vorm, om door middel van een interinstitutionele overeenkomst, in te stemmen met een vermindering van het gezag van de voorzitter. Aantasting van het gezag van de Commissievoorzitter zou neerkomen op aantasting van het gezag van de Commissie.
En we hebben juist een sterke Commissie nodig. Daarom denk ik dat uw voorstel geen goed voorstel is. Ik wil de afgevaardigden van alle politieke richtingen erop wijzen dat wij, het Europees Parlement en de Commissie, elkaar synergetisch moeten aanvullen. Wij zijn de bij uitstek Europese instellingen, we zijn gezamenlijk tot buitengewone dingen in staat en dus moeten we onszelf beter doen uitkomen. Ik voor mij probeer in al mijn publieke verklaringen de rol van het Europees Parlement te doen uitkomen, en overigens niet alleen in mijn verklaringen. Ik verwacht van u dat u hetzelfde doet, want we staan samen voor grote uitdagingen, die we samen kunnen overwinnen. Daartoe moeten we de Commissie echter niet verzwakken en van de commissarissen verwachten dat zij slechts ambtenaren zijn; we moeten juist van hen verlangen dat zij hun politieke verantwoordelijkheden op zich nemen, dat zij hun burgerschap uitoefenen, dat zij hun voorkeuren kenbaar maken, zonder in hun werk natuurlijk de Europese mentaliteit uit het oog te verliezen. Als burger heb ik het recht mijn standpunt over mijn land te uiten en heb ik net als alle Europese burgers het recht mij in mijn stemgedrag te laten leiden door mijn persoonlijke meningen.
Als voorzitter van de Commissie zal ik geen onderscheid maken. Overigens heb ik, op uw verzoek, een ontmoeting gehad met de leider van de oppositie, die straks minister-president van mijn land wordt. Ik heb hem een paar dagen voor het begin van de verkiezingscampagne ontvangen, omdat ik als voorzitter van de Commissie mijn positie niet wil aanwenden tegen een regering en ik geen onderscheid maak tussen linkse en rechtse regeringen. Ik ben namelijk van mening dat de Commissie het algemeen Europees belang moet vertegenwoordigen.
De leden van de Commissie zijn politici en politica’s. Misschien staat dat sommigen in deze ruimte niet aan. Als burgers hebben wij evenwel rechten. We hebben het recht ons uit te spreken en dat is een grondrecht. Daarom ben ik het wat dit betreft niet eens met uw kritiek. Ik hecht eraan te beklemtonen dat wij allen behoefte hebben aan sterke Europese instellingen. De Commissie moet een sterke instelling zijn en zij moet samenwerken met een sterk Parlement, een Parlement dat vastbesloten kiest voor verandering en voor hervormingen, met het gevoel voor evenwicht dat een wezenskenmerk is van ons Europa.
De Voorzitter.
   Tot besluit van het debat deel ik mee zes ontwerpresoluties te hebben ontvangen overeenkomstig artikel 103 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het Mondiaal Sociaal Forum en het Mondiaal Economisch Forum. 
Barroso,
   . Mijnheer de Voorzitter, misschien overtreed ik vanavond de arbeidstijdenrichtlijn wel!
In de komende jaren zullen we samen veel dingen doen die de wereld waarin wij leven mede vorm kunnen geven. Dit is een unieke kans om een uniek fenomeen aan de orde te stellen. Het in goede banen leiden van de gevolgen van de mondialisering, zowel hier als in de gehele wereld, vormt een nooit eerdere vertoonde uitdaging. Als we het goed aanpakken, kunnen we miljarden mensen een fatsoenlijke kans bieden in het leven, door extreme armoede aan te pakken, ziekte en honger te bestrijden, behoorlijk bestuur te bevorderen en ontwikkeling en integratie te ondersteunen met de noodzakelijke structuren en financiële middelen om deze zaken te verwezenlijken. Als wij falen, zullen we de kiem leggen voor voortdurende onrechtvaardigheid, verdeeldheid en instabiliteit. Daarom heeft deze Commissie een programma voorgesteld dat even relevant is voor Europa als voor onze partners overal ter wereld. Het is bedoeld om welvaart te verspreiden, solidariteit te versterken en veiligheid te bieden.
We moeten een intern en een extern antwoord geven. Binnen de Unie moeten we een impuls geven aan cohesie en het potentieel van onze recente en toekomstige uitbreidingen volledig benutten. Via onze sociale agenda moeten we uitsluiting en armoede blijven bestrijden; we moeten meer mensen werk helpen vinden in een dynamische en groeiende economie; en we moeten houdingen en gedrag veranderen, waarbij we ons doel van duurzame ontwikkeling moeten ondersteunen door ambitieuze maatregelen te nemen. Buiten de Unie moeten we ons met hernieuwde energie en vindingrijkheid inzetten voor het realiseren van de millenniumdoelstellingen. Het opwekken van deze nieuwe impuls is een belangrijk doel van onze permanente evaluatie van de duurzame ontwikkeling, die ervoor zorgt dat onze interne en externe acties beter worden gecoördineerd.
Als Europeanen kunnen onze gedeelde waarden en ervaringen een drijvende kracht worden achter het verbeteren van de levenskwaliteit van miljarden mensen overal ter wereld. Ons unieke samenwerkingsmodel is een inspiratiebron voor regionale samenwerking, bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van de Afrikaanse Unie. Dit zorgt ervoor dat men luistert naar wat wij te zeggen hebben als het gaat om het hervormen van internationale instellingen.
Vorige week is het Protocol van Kyoto in werking getreden. Kyoto is een goed voorbeeld van ons vermogen om een Europees perspectief te bieden op het helpen vormgeven van ontwikkelingen op mondiaal niveau. Kyoto en de millenniumdoelstellingen benadrukken echter ook het dilemma waarvoor we staan. We moeten effectieve maatregelen nemen op mondiaal niveau, maar we moeten tegelijkertijd brede steun zien te verwerven voor de maatregelen die wij voorstellen, zowel van de verschillende landen als van het maatschappelijk middenveld.
Dat is de nieuwe realiteit van het wereldwijde bestuur dat aan het ontstaan is. Die realiteit wordt in gelijke mate bepaald door onze formele bijeenkomsten in de WTO, de Wereldbank, de G8 en door de meer informele omgevingen die het Mondiaal Sociaal Forum en het Mondiaal Economisch Forum bieden. Daarom juich ik ons debat van vandaag toe.
Zowel Porto Alegre als Davos staan symbool voor een echt voordeel van de mondialisering: de mogelijkheid om een voortdurende dialoog te voeren op internationaal niveau over het type samenleving dat wij willen. Deze mogelijkheid geeft meer mensen een stem in het vormgeven van onze toekomst. Hoewel dergelijke bijeenkomsten niet noodzakelijkerwijs een politieke agenda bepalen, fungeren zij wel als een klankbord voor een breed spectrum van de publieke opinie.
Ik zal nu ingaan op de evenementen in Davos en Porto Alegre. Dit jaar heb ik deelgenomen aan het evenement in Davos; volgend jaar zal de Commissie, naar ik hoop, zich kunnen aansluiten bij de 150 duizend mensen die het Mondiaal Sociaal Forum bijwonen. Gelukkig heb ik in Davos gedetailleerd over Porto Alegre kunnen spreken met president Lula van Brazilië, een goede vriend van me. Ik heb veel respect voor zijn visie en inzet voor het laten werken van de mondialisering en het verkleinen van de mondiale verschillen. Onze besprekingen gaven mij een indruk van de stemming in Porto Alegre. Eén ding dat mij meer dan wat dan ook opviel, is hoe de agenda’s van beide bijeenkomsten steeds meer overeenkomen. Davos was geen broeinest van neoliberalisme, noch was Porto Alegre simpelweg een anti-Davos-demonstratie.
De discussies spitsten zich onder meer toe op armoedebestrijding, de situatie in Afrika, de rol van handels- en economische dynamiek in het verspreiden van welvaart en kansen, de behoefte aan een duurzame weg voor mondiale ontwikkeling en de uitdagingen die gepaard gaan met mondiale veiligheid. Ik heb een aantal lessen kunnen trekken uit hetgeen ik heb gehoord.
Allereerst moeten we niet ontkennen dat, hoewel de agenda’s steeds meer overeenkomen, het publiek van de twee bijeenkomsten de kwesties waar het om gaat vanuit verschillende invalshoeken bekijkt. Desalniettemin groeit de vertegenwoordiging van het maatschappelijk middenveld tijdens het Mondiaal Economisch Forum, en wordt het scala van deelnemers aan het Mondiaal Sociaal Forum steeds breder.
Ik heb twee belangrijke boodschappen uit Davos meegenomen. Ten eerste moeten we samen actie ondernemen om mondiale problemen op te lossen, die uiteenlopen van armoede en ontwikkeling tot klimaatverandering. Ik was er trots op dat Europese leiders als Jacques Chirac, Tony Blair en Gerhard Schröder bereid waren het tempo te bepalen. Zij namen het initiatief tot het voorstellen van enkele belangrijke ideeën.
Ten tweede moeten we de vlam van economische dynamiek ontsteken teneinde overal ter wereld hervormingen te stimuleren, niet als doel op zich, maar als het beste middel om meer mensen de kans op een fatsoenlijk leven te bieden. We kunnen de mondialisering in ons voordeel laten werken. Europees leiderschap is noodzakelijk om het hoofd te bieden aan de uitdagingen die voortvloeien uit de mondialisering.
Tot besluit kan Europa veel doen, maar we kunnen zeker meer bereiken als we in staat zijn om in samenwerking met andere partners op te treden om mondiale uitdagingen aan te pakken. Dit is de boodschap die ik morgen aan president Bush zal overbrengen. 
 Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, we moeten uitvinden hoe we het engagement van de deelnemers aan het Mondiaal Sociaal Forum en het Mondiaal Economisch Forum vrucht kunnen doen dragen. Europa moet als trait-d’union optreden tussen de zeer uiteenlopende opvattingen over de mogelijke gevolgen van de mondialisering. Wat dat aangaat zou ik enkele deelantwoorden willen geven.
Allereerst is de Europese Unie een ambitieuze speler op het wereldtoneel en moet zij dit ook blijven. Zij vormt de grootste geïntegreerde markt die er is. Haar bruto binnenlands product is het hoogste van de wereld en zij is de belangrijkste handelspartner ter wereld. Wij, de Europese Unie, zijn de grootste internationale hulpverlener, en bij de tsunamiramp is eens te meer gebleken dat wij bereid zijn ons solidair te betonen. Wij zijn, met name dankzij de euro, een sleutelpartner op het gebied van internationale financiële betrekkingen. We moeten gebruik maken van ons netwerk van bilaterale betrekkingen om de zaken vooruit te helpen, veranderingen aan te moedigen en de eerbiediging van de grondrechten en de fundamentele vrijheden te bevorderen.
En als wij erkennen dat we een speler op het wereldtoneel zijn en we de ambitie hebben een doorslaggevende rol te spelen, moeten we pleitbezorger zijn van een effectief multilateralisme. We moeten blijven bijdragen aan de totstandbrenging van een wereldorde die is gegrondvest op de regels van het recht, maar die regels mogen niet alleen het belang van de rijke westerse landen dienen. We moeten blijk geven van solidariteit.
Daarom geven wij uitdrukking aan onze verbondenheid met de Verenigde Naties, aan onze vastbeslotenheid te zoeken naar creatieve internationale oplossingen ter verbetering van de toekomstperspectieven in Afrika – zoals ik al zei zal Afrika onze prioriteit hebben – en aan onze wil om de afsluiting van de ontwikkelingsronde van Doha te bespoedigen
Tot slot moet de Europese Unie een breed arsenaal aan politieke instrumenten in stelling brengen om verbetering te brengen in het lot van onze naasten in de wereld. We moeten zo goed mogelijk gebruik maken van de nieuwe mogelijkheden die de Grondwet ons zal bieden dankzij de instelling van de post van minister van Buitenlandse Zaken en de oprichting van een Europese dienst voor extern optreden.
We moeten echter ook onze aandacht focussen op onze prioriteiten en concrete resultaten behalen. Deze doelstellingen zullen terug te zien zijn in de door ons te nemen initiatieven, zoals de herziening van de richtsnoeren van de Europese Unie op het gebied van duurzame ontwikkeling en de voorbereiding tot de herziening van de millenniumdoelstellingen. Deze doelstellingen maken al een integrerend deel uit van het partnerschap van de Europese Unie voor groei en werkgelegenheid, waarvoor ik begin deze maand het startsein heb gegeven.
Ik zou graag willen afronden, mijnheer de Voorzitter, dames en heren. De Europese Unie is een speler op het wereldtoneel. Die verantwoordelijkheid moeten wij aangaan. We moeten actief bijdragen aan de vestiging van de nieuwe wereldorde en aan de versterking van een internationaal governance dat is gegrondvest op de rechtsstaat. Voor Europa is een heel specifieke bijdrage weggelegd. We moeten de Europese Unie tot een sterke civiele mogendheid maken. We moeten zorg dragen voor de verbreiding van vrede en democratie in de wereld, alsmede van de beginselen van de markteconomie: de beginselen van open samenlevingen. De instrumenten die nodig zijn om werkelijk verschil te kunnen maken hebben we in handen.
Daarom moeten wij als Europese Unie tegemoet komen aan hetgeen onze burgers en onze internationale partners, zowel in Davos als in Porto Alegre, van ons verwachten. 
Deva (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, eerder vandaag hebben we de voorzitter van de Commissie een uitstekende toespraak horen houden over de manier waarop we moeten samenwerken en de handen ineen moeten slaan om Europa de meest concurrerende en economisch welvarendste entiteit ter wereld te maken. We worden geconfronteerd met uitdagingen vanuit China, India, Brazilië en andere landen. We hebben het klaroengeschal van de voorzitter gehoord waarmee hij ons vroeg de oude modellen af te danken en nieuwe te creëren om te kunnen concurreren.
Tegen die achtergrond wil ik zeggen dat we het erover eens zijn dat het Mondiaal Economisch Forum een overweldigend succes was, aangezien wereldwijde vertegenwoordigers van regeringen, bedrijven en het maatschappelijk middenveld erin zijn geslaagd overeenstemming te bereiken over een samenhangende reeks beginselen voor de te ondernemen actie: het in overeenstemming brengen van de mondiale handel met duurzame ontwikkeling. Veel van deze beginselen – zoals de concrete maatregelen om de handel te liberaliseren en de steun aan de armste landen op te voeren – zullen een grote bijdrage leveren aan de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen. Ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om iedereen die betrokken was bij het Mondiaal Economisch Forum te feliciteren.
Op dit punt moet ik echter, en minder diplomatiek dan de Commissievoorzitter zojuist deed, enkele opmerkingen maken over het Mondiaal Sociaal Forum, dat in vergelijking toch min of meer op een teleurstelling is uitgedraaid. Armoedebestrijding is de voornaamste millenniumdoelstelling en een van de belangrijkste doelen van de deelnemers aan het Mondiaal Sociaal Forum, en daarom had men mogen verwachten dat het forum met een aantal concrete aanbevelingen was gekomen voor de wijze waarop dit doel gehaald kan worden.
Toch moesten zelfs journalisten die over het algemeen voorstander zijn van het Mondiaal Sociaal Forum, toegeven dat het opstellen van een gezamenlijk document waarin concrete ideeën worden geopperd niet de fundamentele doelstelling van het forum was, omdat men bang was de diversiteit aan meningen te verstoren, en dat de resulterende voorstellen daardoor vele tegenstrijdigheden bevatten. Wij in het Europees Parlement hebben respect voor diversiteit en willen, als onderdeel van onze inzet voor het verwezenlijken van de millenniumdoelstellingen, ook luisteren naar de meningen van mondiale deskundigen op sociaal gebied. Logischerwijs kunnen we echter niet twee tegenovergestelde dingen tegelijk doen. Ik wil daarom oproepen tot meer gezamenlijke voorstellen van het Mondiaal Sociaal Forum, in de hoop dat de doelen sneller worden gehaald, zonder dat er nog meer tijd wordt verspild.
In dit verband was ik ook teleurgesteld dat, zoals de voorzitter van de Commissie al zei, er maar weinig mensen uit het Europees Parlement bij het Mondiaal Economisch Forum aanwezig waren, hoewel we de grootste economie ter wereld zijn. Houden de mensen die dergelijke zaken regelen wel rekening met het feit dat de gekozen vertegenwoordigers van de volkeren van Europa ook een belangrijke rol vervullen in het besluitvormingsproces van het Mondiaal Economisch Forum? 
Désir (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst mijn blijdschap willen uitspreken over het feit dat er een dag na het Mondiaal Sociaal Forum en het Mondiaal Economisch Forum in dit Parlement een debat plaatsvindt met de Commissie, vertegenwoordigd door u in eigen persoon, mijnheer de Commissievoorzitter. Ik beschouw dit als een teken van erkenning door ons Parlement van het Mondiaal Sociaal Forum, dat toen het in 2001 in het leven werd geroepen door velen werd afgedaan als een vergadering voor ijdel protest tegen de mondialisering.
In werkelijkheid hebben de sociale fora en de bewegingen die deze organiseren het debat over de mondialisering op zijn kop gezet. Ze hebben vele thema’s en positieve ideeën breed ingang doen vinden, zodat daar nu binnen alle internationale instanties over gedebatteerd wordt, zelfs – meer en meer – tot in het Mondiaal Economisch Forum in Davos aan toe. Ik denk daarbij aan de toegang tot mondiale collectieve goederen, de invoering van mondiale belastingen, de kwijtschelding van schulden of de hervorming van de internationale financiële instellingen en de noodzakelijke transparantie daarvan.
Verder denk ik dat het ook een belangrijke bijdrage van de sociale fora is geweest dat ze het protest tegen de liberale mondialisering, tegen het daaruit voortvloeiende economisch en sociaal onrecht en tegen de vaak verwoestende uitwerkingen ervan op het ecologisch evenwicht op aarde niet hebben gepresenteerd als afwijzing van het begrip mondialisering op zichzelf, maar als de opvatting dat de mondialisering anders moet, dat de regels en de instellingen ervan moeten worden veranderd, opdat een andere mondialisering mogelijk wordt, een solidaire mondialisering, voor verbreiding van democratie en mensenrechten, een mondialisering waarbij het recht van alle volkeren op ontwikkeling, rechtvaardigheid en vrede wordt gewaarborgd.
Voor de Europese Unie is die nieuwe wereldwijde civiele maatschappij een ondersteuning, omdat hetgeen zij nastreeft overeenkomt met de doelen die de Unie zich zelf gesteld heeft op internationaal niveau. Maar we kunnen er niet mee volstaan om alleen de opkomst ervan toe te juichen; we moeten ook in ons beleid en in onze besluiten concreet rekening houden met haar eisen. We moeten dus laten zien dat Europa het verschil maakt, zoals u het uitdrukte. We moeten laten zien dat we daadwerkelijk in staat zijn een verandering teweeg te brengen in de internationale politiek, zoals we dat op bepaalde terreinen al doen, bijvoorbeeld met het protocol van Kyoto, waar u al naar verwees.
Zowel op sociaal gebied als op andere gebieden – bijvoorbeeld die waarover we zojuist gesproken hebben – zijn liefdesverklaringen niet voldoende; die liefde moet ook worden bewezen. Op dit moment zijn eenentwintig lidstaten nog altijd hun belofte niet nagekomen om hun begroting voor ontwikkelingssamenwerking naar 0,7 procent van het bruto binnenlands product te brengen. Er wordt vandaag gesproken van mondiale belasting en daar ben ik blij om. Vele lidstaten hebben de verklaring van New York van september 2004 ondertekend, maar helaas verschuilt men zich achter de weigering van enkelen om geen besluit te hoeven nemen.
Ik stel u dan ook voor dat de Unie, via de Commissie, steun geeft aan die lidstaten die indien nodig een sterkere samenwerking willen aangaan, opdat zij niet langer worden gehinderd door het feit dat sommige landen terughoudend zijn om nu al een belasting in te voeren die is bestemd voor het financieren van de internationale ontwikkelingshulp. Deze zou dan gebruikt kunnen worden voor de bestrijding van aids, want uit een recent document van de Raad blijkt dat, als er niets gedaan wordt, tussen nu en 2010 een vijfde deel van de actieve bevolking van de vijf zwaarst getroffen ontwikkelingslanden door aids zal worden weggevaagd. Neemt u dus een initiatief, mijnheer de Commissievoorzitter! Laat u zien dat Europa ook werkelijk de daad bij het woord kan voegen! 
Koch-Mehrin (ALDE ),
   Geachte dames en heren, de bijeenkomst van het Mondiaal Economisch Forum in Davos was een groot succes. Topmensen vanuit de hele wereld op het gebied van economie, politiek en wetenschap hebben duidelijk gemaakt dat zij zich volledig bewust zijn van hun verantwoordelijkheid voor de mondiale problemen en dat zij bereid zijn om hiertegen op te treden. Bono, de zanger van de Ierse popgroep U2, heeft dit op zeer pragmatische wijze tot uitdrukking gebracht. Hij zei: Als je geld wil of als je hulp zoekt, moet je met die mensen praten die hulp kunnen bieden of geld kunnen geven. Die bijeenkomst in Davos was zo belangrijk en zo goed omdat juist die mensen daar verzameld waren. Dat geldt helaas in mindere mate voor het Mondiaal Sociaal Forum. Wat de resultaten aldaar betreft, moeten wij naar mijn idee een heel stuk kritischer zijn.
Geachte dames en heren, de critici zijn er wellicht door overvallen, maar de belangrijkste thema’s in Davos waren Afrika, de problemen als gevolg van de steeds groter wordende armoede overal ter wereld, en de vraag hoe de mondialisering zodanig kan worden vormgegeven dat iedereen daarvan kan profiteren. Een andere belangrijke kwestie was de vraag op welke manier er een eerlijke wereldhandel tot stand kan worden gebracht. Wij liberalen zijn ervan overtuigd dat een vrije handel de beste ontwikkelingshulp is. Dankzij die vrije handel kunnen landen die dat willen zich ontwikkelen, waardoor de ontwikkelde landen er weer toe worden aangezet om hun concurrentiepositie te versterken.
Op dit vlak dient de EU een voortrekkersrol te spelen. De EU dient de vrije handel hoog op de agenda te zetten, met name met betrekking tot die gebieden waarop er nog handelsbelemmeringen bestaan; dat geldt met name voor het landbouwbeleid. Wij liberalen zijn ook absoluut tegenstander van een mondiale belasting op financiële transacties. Degenen die arm zijn, worden niet rijker als wij onszelf armer maken. Het is ook een illusie dat de solidariteit vergroot zou worden door nieuwe belastingen in te voeren, waardoor als het ware degenen die eigenlijk hulp zouden moeten bieden, financieel worden gestraft.
Dat werkt niet. Het juiste middel om solidariteit te creëren, is een wereldwijde mentaliteitsverandering en de bereidheid om nieuwe maatregelen te gebruiken om hulp te bieden. Wij zijn dan ook blij en achten het zeer zinvol dat de kwestie van het kwijtschelden van schulden een zo centrale rol heeft gespeeld. Wij vinden dat de schulden van die landen die de weg naar de democratisering hebben ingeslagen en die ernaar streven om een duurzame en ook vrije economie in te voeren, volledig kwijtgescholden dienen te worden.
Dergelijke ondersteunende maatregelen hebben echter uitsluitend een langdurig effect als het niet bij eenmalige acties blijft. Daarom herhaal ik het nog maar eens: zowel ontwikkelingslanden als ontwikkelde landen hebben het meeste baat bij een vrije handel en daardoor zal ook de grootste vooruitgang worden geboekt. Als wij een eerlijkere wereldhandel willen, dienen wij er vooral naar te streven dat deze handel vrijer wordt. 
Aubert (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, uiteraard ben ik het op vrijwel geen enkel punt eens met hetgeen mij collega hiervoor heeft gezegd. Zoals een flink aantal leden van dit Parlement, was ik aanwezig bij het Mondiaal Sociaal Forum in Porto Alegre. We moeten er nu geen wedstrijdje van maken wie het best in staat is de armoede te bestrijden, maar de zaken bezien zoals ze zijn.
Enerzijds is het Mondiaal Sociaal Forum dit jaar een enorm succes geweest, met 155.000 deelnemers uit 135 landen – dat is een fors aantal. Bovendien was er sprake van een nieuw elan, want op meerdere thema’s – op sociaal, economisch, financieel en ecologisch gebied – zijn voortdurend nieuwe groepsverbanden gevormd. Deze zijn buitengewoon serieus en buitengewoon concreet te werk gegaan, hetgeen een aantal voorstellen heeft opgeleverd die weliswaar nog moeten worden verwezenlijkt, maar ze liggen er wel.
Anderzijds is het Mondiaal Sociaal Forum niet alleen een zaak van NGO’s, maar ook van parlementsleden – in het Forum van parlementsleden – en lokale afgevaardigden die dit jaar ook in groten getale aanwezig waren en die hebben gediscussieerd over het beleid dat op gemeenteniveau, op het niveau van lokale gemeenschappen kan worden gevoerd om te reageren op de uitdagingen waarvoor wij ons gesteld zien. Ook de jeugd was ruimschoots vertegenwoordigd en heeft zich eveneens met veel energie, met groot enthousiasme en vol werklust ingezet. Ik denk dat een dergelijke voortvarendheid en een dergelijke bezieling niet zomaar weggewuifd mogen worden.
In feite heeft het Mondiaal Sociaal Forum twee doelen. Het eerste behelst het duidelijk maken dat de vrije handel geen antwoord kan bieden op de steeds erger wordende sociale ongelijkheden. Deze verslechtering is niet het gevolg van een natuurverschijnsel, maar van het beleid dat jarenlang is gevoerd op het gebied van herstructurering en van terugdringing van de overheidsuitgaven. Dat heeft geleid tot meer ongelijkheid en armoede en tot een verder verslechterde toestand van het milieu en van de gehele aarde.
Het tweede doel is een alternatief voor te stellen voor het huidige ontwikkelingsmodel en te verwerpen dat de wereldwijde vrijhandel wordt voorgesteld als panacee en wondermiddel voor alles. Dat is duidelijk niet het geval. Alle organen van de Verenigde Naties geven aan dat de situatie vandaag de dag achteruitgaat.
Tot slot: zowel in Porto Alegre als in Davos moeten er concrete stappen worden gezet. We mogen niet langer volstaan met woorden, toekomstbeelden en stellingnames. We hebben heel specifieke en concrete verbintenissen nodig, een werkplan. Mijnheer de Commissievoorzitter, ook dat verwachten we van u: niet enkel goede voornemens en millenniumdoelstellingen, maar juist ook uiterst specifieke voorstellen. U bent namelijk samen met de Commissie en met ons allen in de positie om besluiten te nemen. 
Pflüger (GUE/NGL ),
   In de eerste plaats ben ik blij met dit debat omdat ik van mening ben dat het daarvoor de hoogste tijd is. Helaas heb ik een eindeloze woordenstroom moeten aanhoren, met name van u, mijnheer Barroso. Het past echter wel in de huidige trend om veel mooie woorden te gebruiken en vervolgens gewoon door te gaan met het beleid zoals dat tot nu toe is gevoerd – dat is ook tamelijk typerend voor het Mondiaal Economisch Forum in Davos. De bekende wetenschapper Elmar Altvater heeft het Mondiaal Economisch Forum getypeerd als een groot showevenement, dat eigenlijk weinig heeft opgeleverd, en ik sluit mij daarbij aan.
Het is echter opmerkelijk dat de ideeën en thema’s in Davos wel zijn veranderd. Wij zouden zelfs kunnen zeggen dat de critici in toenemende mate ook de agenda van dit Mondiaal Economisch Forum bepalen. Die critici hebben zich op het Sociaal Wereldforum in Porto Alegre verzameld – 150.000 mensen die discussieerden en protesteerden tegen de neoliberale en neo-imperialistische politiek.
Het Mondiaal Sociaal Forum is voor veel mensen een belangrijk podium, niet alleen voor de stroming die de mondialisering kritisch volgt, maar ook voor de anti-oorlogsbeweging. Er zijn daar heel veel concrete debatten gevoerd: over mensenrechten voor iedereen, en niet alleen voor mensen in de westerse landen, over het beschermen van overheidsvoorzieningen, tegen de sociale afbraak, tegen de oorlog, tegen de armoede en tegen de schuldenlasten. En wat schuldenlasten betreft:  hoe zit het eigenlijk met het kwijtschelden van de schulden van landen die door de tsunami zijn getroffen? Ook stonden er veel milieukwesties op de agenda. Zo heb ik zelf bijvoorbeeld aan een waterforum deelgenomen.
Ik wil één ding duidelijk stellen. Op het Mondiaal Sociaal Forum waren niet alleen kritiek en protesten inzake het beleid van de Verenigde Staten te horen. Die kritiek en protesten golden ook uw beleid, het beleid van de Commissie en de Raad van de EU. Dat moet uitdrukkelijk gezegd worden. De Europese Unie verliest steeds meer geloofwaardigheid, omdat zij inmiddels een soortgelijke weg als de Verenigde Staten is ingeslagen. Zij treedt als het ware in de verkeerde voetstappen. De deelnemers aan het Mondiaal Sociaal Forum hebben echter niet het spelletje gespeeld dat hier zo vaak door de Europese Raad, door de Commissie, maar ook door veel afgevaardigden wordt gespeeld. Die wijzen namelijk met een beschuldigende vinger naar de Verenigde Staten om het eigen beleid goed te praten. Mijn vraag is de volgende: is zoiets als de Bolkestein-richlijn een goed alternatief? Nee! Dat is een neoliberaal concept. In het Constitutioneel Verdrag van de EU is sprake van een bewapeningsverplichting en van een open markteconomie met vrije mededinging. Is dat een goed alternatief? Neen!
De EU speelt een hoofdrol op het wereldtoneel. Dat zijn uw eigen woorden, mijnheer Barroso. Maar over wat voor een toneelspeler gaat het eigenlijk? Dat is de cruciale vraag. Wij moeten heel duidelijk zijn: de vrije handel is niet het goede recept voor een adequate reactie op het beleid dat op dit moment wordt gevoerd. Wij moeten ons veeleer op een echte kwijtschelding van schulden richten. Wij moeten er veeleer voor zorgen dat er een einde komt aan dit neoliberale, dit economisch liberale beleid en ervoor waken dat het hele proces niet door een militarisering van de Europese Unie wordt begeleid.
Sta mij toe om af te ronden met een opmerking die in Porto Alegre is gemaakt, namelijk dat wij een onmiddellijke terugtrekking verlangen van alle bezettingstroepen uit Irak en ondersteunen alle maatregelen om die troepen te repatriëren. “Wij steunen alle inspanningen om soldaten, dienstweigeraars en familie van militairen tegen de oorlog te mobiliseren. Wij ondersteunen campagnes tegen de rekrutering van soldaten en eisen politiek asiel voor deserteurs.” Dat is duidelijke taal. 
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, in het ideale geval is mondialisering een sleutel tot een groter concurrentievermogen, meer groei en betere levensomstandigheden. Op dit moment ziet de realiteit er echter anders uit. Daarom is het des te belangrijker dat het Mondiaal Economisch Forum in Davos en het Mondiaal Sociaal Forum in Porto Alegre regelmatig aandacht besteden aan de methoden en effecten van de mondialisering. Zo zijn er tijdens het laatste Mondiaal Sociaal Forum meer dan 350 voorstellen met betrekking tot de mondialisering ontwikkeld. Ik hoop echter wel dat deze voorstellenstroom tot slechts een paar voorstellen wordt gereduceerd. Daardoor zullen die overblijvende voorstellen namelijk ook aan betekenis winnen. Effectief handelen is onmogelijk zonder kristalheldere basisprincipes.
Tijdens het Mondiaal Sociaal Forum zijn drie prioriteiten voorgesteld: het verminderen van broeikasgassen, het vrijmaken van meer middelen voor de armste landen en het afschaffen van handelsbelemmeringen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie. Wat volgens mij nog ontbreekt, is de , dat wil zeggen de sociale verantwoordelijkheid die bedrijven vrijwillig op zich moeten nemen. Voor dergelijke ondernemingen is niet alleen de bedrijfseconomische factor van belang, maar ook het effect van hun maatschappelijk handelen. De toonaangevende multinationale concerns hebben gezamenlijk een omzet die groter is dan de begrotingen van alle lidstaten van de VN bij elkaar.
Het zou mooi zijn geweest als de heer Ackermann van de Deutsche Bank, een , deze aanbeveling gelezen zou hebben! Bij het bekendmaken van een rendement van 16 procent zou hij dan ongetwijfeld niet in één adem hebben aangekondigd dat er nog eens meer dan 6.000 arbeidsplaatsen moeten verdwijnen. Zijn methode – – wordt door de betrokken werknemers gezien als winstbejag in combinatie met een gebrek aan verantwoordelijkheid. De benaming van zijn methode zou in 2005 wel eens de meest misplaatste uitdrukking van het jaar kunnen worden.
Terug naar het positieve nieuws. Het Mondiaal Sociaal Forum en het Mondiaal Economisch Forum zijn belangrijke podia voor inspirerende debatten. Daarom acht ik het noodzakelijk dat in de toekomst niet alleen de Voorzitter van het Europees Parlement hieraan deelneemt, maar ook de vertegenwoordigers van de Parlementaire commissies. De wereldwijde elite moet meer dan ooit terug kunnen vallen op de vertegenwoordigers van het volk. 
De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vond de bijdrage van voorzitter Barroso aan het einde van het debat over het programma van het voorzitterschap – met name zijn argumenten ter verdediging van zijn inmenging in de Portugese politiek – werkelijk verbijsterend. Mijnheer Barroso, u bent niet langer een Portugees politicus: u bent nu een Europees politicus, verkozen door dit Parlement en de Raad van alle lidstaten om Europa te vertegenwoordigen. U kunt zich niet mengen in de binnenlandse politiek als een Portugees politicus; dat is onaanvaardbaar. Als u dat niet begrijpt, zult u de Commissie verzwakken. Kritiek op dat standpunt zal de Commissie niet verzwakken, maar uw optreden wel.
Dit staat niet geheel los van de kwestie waarover wij nu debatteren in verband met het Mondiaal Sociaal Forum. Een onvoorstelbaar groot aantal mensen uit de gehele wereld kijkt naar Europa als de enige transnationale, democratische instelling die het vermogen heeft om de krachten te beteugelen die zij de wereld zien vernietigen. Als u de Commissie niet kunt zien als een orgaan dat de nationale politiek en de nationale partijen kan overstijgen op een wijze die aanleiding geeft tot de hoop die tijdens het Mondiaal Sociaal Forum is uitgesproken, dan verdoen wij hier onze tijd. Ik roep u op rekening te houden met het feit dat u Europa vertegenwoordigt, niet Portugal.
Neem het voorbeeld van de dienstenrichtlijn – u zegt dat u zich inzet voor het Europees sociaal model. Wij geloven u op uw woord, maar daarmee zullen wij niet tot in lengte van dagen genoegen blijven nemen. U zult ons een concreet voorbeeld moeten geven van uw inzet. De enige manier waarop u volgens mij uw inzet kunt bewijzen, is door het schrappen van het land-van-herkomstbeginsel, dat een rechtstreekse aanslag is op het Europees sociaal model en op de solidariteit en de communautaire benadering van de ontwikkeling van een Europese interne markt.
Ik wil een interne dienstenmarkt, maar ik zal mij niet neerleggen bij het land-van-herkomstbeginsel, dat ons zal opzadelen met een lager niveau van sociale diensten en het vertrouwen zal ondermijnen dat miljoenen mensen buiten Europa in ons stellen, namelijk het vertrouwen dat wij het voortouw zullen nemen bij het creëren van een betere wereld. 
Kułakowski (ALDE ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de heer Barroso bedanken voor zijn verklaring. Ik wil niet op de details ingaan, maar alleen een punt aanstippen dat politiek van groot belang, wellicht zelfs het belangrijkste is.
Er hebben twee fora plaatsgevonden: enerzijds het Mondiaal Economisch Forum in het rijke Davos, en anderzijds het Mondiaal Sociaal Forum in het arme Porto Alegre. Op het Economisch Forum wordt onvoldoende aandacht besteed aan sociale aangelegenheden, terwijl het Sociaal Forum het karakter aanneemt van een initiatief dat kritiek levert op het economisch forum en zich hier zelfs tegen richt. Er ontstaan twee benaderingen voor het zoeken naar oplossingen voor de huidige wereldproblemen. De eerste benadering zoekt naar wegen om de economie te ontwikkelen; de tweede naar wegen om sociale doelstellingen te verwezenlijken. Het gaat hier om twee zaken die nauw met elkaar zijn verbonden. Het feit dat over economische en sociale kwesties afzonderlijk wordt gediscussieerd, berust op een ernstig misverstand. Ik ben dan ook van mening dat er in toekomst niet twee met elkaar concurrerende mondiale initiatieven moeten plaatsvinden, maar dat er één mondiaal economisch-sociaal forum moet worden georganiseerd. Hier is een rol weggelegd voor de Europese Unie, en vooral voor het Europees Parlement en de Europese Commissie, om in de toekomst aan een dergelijke oplossing te werken. Ik dank u voor uw aandacht. 
Schlyter (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter Barroso, als u inbreuk moet maken op de arbeidstijdenrichtlijnen, kunt u zich troosten met de gedachte dat dat in elk geval met de allerbeste bedoelingen gebeurt, namelijk ten behoeve van de discussie over wereldwijde rechtvaardigheid en over de rol van de burgermaatschappij.
In Porto Alegre was ik een van de 155.000 gedelegeerden uit 135 landen. Tegelijkertijd kwamen 20 staatshoofden en 70 ministers in Davos bijeen. Luisterde men echter in Davos? Vanuit theoretisch Europees perspectief kan men misschien denken dat vrijhandel, kapitalisme en liberalisering de oplossing zijn voor de ontwikkelingsproblemen.
Die theorie gaat echter niet op voor het dagelijks leven van miljoenen mensen, en het is hoog tijd dat we de theorieën gaan aanpassen aan de werkelijkheid – en niet andersom. Het is hoog tijd dat de handel een gereedschap voor de mensen wordt – en niet andersom. We moeten ophouden te eisen dat het water en andere gevoelige sectoren worden geliberaliseerd als tegenprestatie voor het feit dat de landen een goede behandeling krijgen.
Mijnheer Barroso, als u president Bush en de regeringsleiders van de EU ontmoet, herinnert u ze dan aan hun dertig jaar oude belofte om 0,7 procent van het bnp aan ontwikkelingshulp te geven. Deze hulp zou niet eens nodig zijn als de winsten van de productie in de ontwikkelingslanden daar in ruimere mate zouden blijven.
U bent van harte welkom op het volgende Mondiaal Sociaal Forum, dat ergens in Afrika zal worden gehouden. Ik kan u wat kleren lenen, die op rechtvaardige wijze en met milieuvriendelijke materialen geproduceerd zijn. Met die kleren kunt u een dag incognito deelnemen als gewone gedelegeerde, zonder de tussenkomst van veiligheidsbeambten. Speciaal de vreugde en de coöperatieve geest, zonder hiërarchische structuren, die onder alle deelnemers aan het Mondiaal Sociaal Forum heersen, geven hoop voor de toekomst. 
Karas (PPE-DE ).
   Mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte dames en heren, helaas lijkt het debat van nu erg op het eerste debat van vandaag. Het lijkt er namelijk op alsof ook nu de confrontatie en niet de samenwerking centraal staat. Ik zou graag zien dat het Mondiaal Economisch Forum en het Mondiaal Sociaal Forum samengevoegd worden, zodat wij met elkaar en niet over elkaar kunnen praten.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u heeft gezegd dat de EU een is. Naar mijn idee moeten wij ons echter eerst nog van een tot een ontwikkelen. De dag van morgen is in dat verband van groot belang en ik wens u daarbij alle succes. De EU staat voor een uitdaging, de Europese Unie draagt verantwoordelijkheid. Wij zijn zowel medeverantwoordelijk als afhankelijk, wij zijn deelnemer en staan langs de kant. Ons idee van de fundamentele vrijheden en de mensenrechten, onze afwijzing van de doodstraf, onze afwijzing van kinderarbeid en van elke vorm van discriminatie, en ons mensbeeld kennen geen nationale of continentale grenzen. In die zin dragen wij verantwoordelijkheid voor wat er zich in de wereld afspeelt.
De mondialisering heeft niet alleen behoefte aan een Europees antwoord, maar ook aan een debat over een wereldwijd ordeningsmodel. Wij hebben een mondiale ethiek nodig. Wij hebben ondanks de uiteenlopende culturen handelsbeginselen nodig die overal ter wereld van kracht zijn. Ik vind dan ook dat wij voor het multilateralisme moeten kiezen en dat wij onze steun moeten geven aan het mondiale Marshallplan. Daarnaast moet de EU het initiatief voor een VN-conferentie nemen en dient dit Parlement aan alle kerken te appelleren om een wereldkerkenconferentie te organiseren. Wij moeten ook overeenstemming bereiken over gemeenschappelijke handelsbeginselen. Naar mijn idee kan het Europese ordeningsmodel voor een eco-sociale markteconomie tot een wereldwijd gebruikt EU-keurmerk uitgroeien. Op die manier leveren wij een bijdrage aan het veranderen van de huidige, oneerlijke spelregels van de wereldeconomie.
Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Mondiaal Sociaal Forum is oorspronkelijk begonnen als een tegenwicht tegen het Mondiaal Economisch Forum in Davos, met de bedoeling te proberen sociale kwesties op de mondialiseringsagenda te krijgen. Tijdens deze vijfde bijeenkomst zijn er meer dan 150 duizend deelnemers uit 150 landen aanwezig, en tijdens de honderden vergaderingen zullen onder meer vertegenwoordigers van het IMF en de Wereldbank voor de eerste keer hun criticasters in de ogen kijken.
Deze twee instellingen worden beschuldigd van het opleggen van een neoconservatief economisch fundamentalisme aan de armste landen ter wereld. Hulp wordt verleend op voorwaarde dat ook een gifpil wordt geslikt die bestaat in het openstellen van de markten voor de privatisering van staatsbezittingen en het keurslijf van monetaristisch beleid. Deze benadering is volstrekt niet gebaseerd op de werkelijkheid. Ik daag hen uit een land te noemen met een zwakke economie dat zijn markt heeft opengesteld en erin is geslaagd zijn economie te ontwikkelen.
De twee meest recente en veelgeprezen succesverhalen zijn India en China, en geen van beide hebben zij zich aan hun recept gehouden. Beide landen hebben immers hun jonge, groeiende industrieën beschermd totdat zij in staat waren de wereldmarkt te betreden. Maar zelfs India kent zijn schaduwzijde. Zijn economie bloeit, maar de armen hebben pech gehad. In 2003 werden elfduizend mensen in India miljonair, terwijl acht miljoen mensen werkloos waren en vijftig miljoen mensen moesten zien rond te komen van minder dan één dollar per dag.
Wat moet er gebeuren? In de komende tien jaar zullen 45 miljoen kinderen sterven tengevolge van armoedegerelateerde ziekten. In Afrika zullen twaalf miljoen kinderen wees worden door aids, en honderd miljoen kinderen zullen volledig analfabeet blijven. De Wereldbank beweert slechts de wensen uit te voeren van de 147 staten die zijn eigenaars zijn – een woordspelletje. Afrikaanse landen leggen deze voorwaarden immers niet aan zichzelf op en hetzelfde geldt voor de Latijns-Amerikaanse landen. De G8 van geïndustrialiseerde landen deelt de lakens uit, waarbij deze landen zich vaak laten leiden door hun eigen belang.
Toch duidt het feit dat het IMF en de Wereldbank nu wel de woorden overnemen, al laten de daden nog op zich wachten, erop dat druk vanuit het maatschappelijk middenveld wel degelijk effect kan sorteren. De Wereldbank neemt armoedebestrijdingsprogramma’s op in zijn plannen, en uit zijn bezorgdheid over landen als Tanzania, die meer geld besteden aan hun schuldendienst dan aan gezondheidszorg of onderwijs.
China en India kunnen deze kwesties op de agenda plaatsen, en het feit dat de Europese Unie meer stemmen heeft in het IMF dan de Verenigde Staten, duidt erop dat de slogan van het Mondiaal Sociaal Forum, “Een andere wereld is mogelijk” haalbaar is: met voldoende wilskracht en politieke inzet. Het is aan de NGO’s en het maatschappelijk middenveld om Europese politici hiervoor de noodzakelijke ruggengraat te verschaffen. 
Maaten (ALDE ).
   – Voorzitter, of er nu aan de Zwitserse bergen of aan de Braziliaanse kust vergaderd wordt, ik ben ervan overtuigd dat alle deelnemers van de conferenties in Davos en Porto Alegre verenigd waren in één doel, het aanpakken van armoede en economische ontwikkeling. Het doet mij dan ook bijzonder deugd om te zien dat in Davos en in Porto Alegre het cruciale belang van het liberaliseren van de wereldhandel is onderkend. Economische groei, Voorzitter, is de basis van ontwikkeling in ontwikkelingslanden. Of het nu het omgaan met klimaatverandering of het zorgen voor goed onderwijs is . In het verlengde hiervan kan ik hier niet genoeg benadrukken dat de komende Doha-ronde een succes moet worden. De Europese Commissie en de lidstaten hebben daarin een cruciale rol te spelen. Wie het menens is met steun aan de derde wereld moet zijn ogen openen voor de misstanden in eigen huis. De Europese tariefmuren zijn naar mijn smaak een voorbeeld van hoe het niet moet. Voorzitter, naast positieve punten zijn er ook wat negatieve punten te vinden. De pleidooien voor extra belasting op internationale financiële transacties, de beroemde Tobin-tax, zijn mij vreemd en datzelfde geldt voor extra belastingen voor multinationale bedrijven. Ik zie geen heil in dergelijke maatregelen. Zij spannen het paard achter de wagen. Wie zegt naar een vrijere wereldhandel te streven, moet niet met diezelfde vaart nieuwe regeltjes opleggen.
Tenslotte, Voorzitter, ben ik verbaasd over diegenen die pleiten voor het conditieloos annuleren van de schuldenlasten van de ontwikkelingslanden. Voor mijn fractie is er geen sprake van dat dit zonder voorwaarden gebeurt. Landen die actief en succesvol democratie en behoorlijk bestuur nastreven, kunnen wat ons betreft op steun rekenen, maar zonder die inzet geen reductie van schulden. Voorzitter, de liberale prioriteiten zijn een vrijere wereldhandel en nadruk op economische ontwikkeling. Dat is de manier om armoede te bestrijden en dat is de basis voor goed werkend en betaalbaar sociaal vangnet en op die manier zijn we voor een milieuvriendelijker beleid bezig. De vraag is: zinken we met zijn allen solidair maar apathisch in het moeras of gaan we die andere weg op van dynamiek, van vernieuwing en van vooruitgang. Ik verwelkom het leiderschap van de Voorzitter van de Europese Commissie om die andere weg in te slaan. Ja, Voorzitter Barroso, dat is een politieke rol en wij willen juist dat u politiek handelt. Ik vind uw opstelling in de Portugese verkiezingen zeer verdedigbaar en uw afwezigheid was bovendien een complete disloyaliteit aan uw Portugese erfenis geweest. Ik vind dat zeer verdedigbaar en ik betreur het alleen maar dat het uw Partij onvoldoende geholpen heeft. 
Kauppi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren. Ik had de eer in het kader van het programma Young Global Leaders deel te nemen aan de conferentie van het Mondiaal Economisch Forum. Ik weet dat u, voorzitter Barroso, indertijd “Global Leader of Tomorrow” was en nu nemen enkele leden van het Parlement deel aan het jongerenprogramma.
Het Mondiaal Economisch Forum toonde heel goed aan dat het mondiale bedrijfsleven verantwoordelijkheid wil dragen voor onze mondiale uitdagingen. Op de openingsdag van het forum vond het interactieve debat plaats. Het ging om een seminar waarin 700 beleidsmakers in Davos aan de hand van enquêtes de mondiale problemen in volgorde van belangrijkheid plaatsten en over de uitdagingen ervan debatteerden.
Rekening houdend met de leeftijd, het geslacht, de woonplaats en het beroep van de deelnemers, zijn de resultaten verbazingwekkend. Wat denken wij dat mannen in de leeftijd van veertig tot zestig jaar, die vooral afkomstig zijn uit de Europese Unie en Noord-Amerika en waarvan de helft uit bedrijfsleiders bestaat, de grootste uitdagingen van de mondialisering vinden? De rendabiliteit van ondernemingen, flexibiliteit op het werk, de ontwikkeling van de omzet of het China-verschijnsel? Absoluut niet. Als grootste uitdagingen van de mondialisering noemde de groep armoedebestrijding, rechtvaardigheid en het beheersbaar houden van de klimaatverandering.
De mondiale verantwoordelijkheid is vergevorderd als leidinggevende zakenmannen constateren, dat men voor armoedebestrijding ook buiten de eigen grenzen moet kijken en de voordelen van de mondialisering ook naar de armste gebieden moet brengen alsmede een mondiaal leiderschap in het leven moet roepen om klimaatverandering te bestrijden. Wij moeten tevens beseffen dat de standpunten op het oude en het nieuwe continent met elkaar overeenkomen.
De mondialisering lijkt uiteindelijk niet zo’n splijtende factor te zijn als ter linkerzijde van de zaal wordt gedacht. De genoemde thema’s zouden ook op de eerste plaats komen als de Vrienden van de Aarde een soortgelijke bijeenkomst zouden organiseren. Het Mondiaal Economisch Forum presenteerde ook concrete maatregelen en een tijdschema om de uitdagingen aan te gaan. Ik ben er zeker van dat ook in het Mondiaal Sociaal Forum initiatieven zijn ontplooid waarmee wij het eens zijn. Als de doelen dezelfde zijn, is het beter daar gezamenlijk naar te streven in plaats van apart. Wat dit werk betreft geven wij u in de Commissie onze volledige steun. 
Arif (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, een aantal van ons is een paar dagen geleden in Porto Alegre geweest, hetzij in het kader van nationale verantwoordelijkheden, hetzij – en dat lijkt me nog belangrijker – in het kader van het Mondiaal Parlementair Forum. Ik wil dus in de eerste plaats mijn collega’s bedanken die in Porto Alegre aanwezig waren, en in het bijzonder mijn vriend Harlem Désir, voor het werk dat hij de afgelopen jaren heeft verzet en dat Europa in staat stelt op deze grote ontmoeting van burgers aanwezig te zijn.
Vele commentatoren en deelnemerswaren bang dat deze beweging aan kracht zou inboeten, maar die vrees is niet bewaarheid. De beweging van andersglobalisten heeft kans gezien haar koers aan te passen en zich op een nieuwe manier te organiseren, hetgeen ertoe geleid heeft dat dit Mondiaal Sociaal Forum niet meer alleen een plek was om aanspraken te maken maar ook om voorstellen te doen. Het feit dat men zich op het Economisch Forum in Davos bezighoudt met sommige van de thema’s die door de mondiale sociale fora zijn aangeroerd, is overigens het bewijs dat de kwesties die daar aan de orde worden gesteld, ons allemaal confronteren met de vraag wat voor wereld wij willen.
Maar noch het Mondiaal Sociaal Forum, noch het Economisch Forum van Davos is op zichzelf een politieke actor die in staat is om de aanspraken om te zetten in politieke besluiten. Daarom is het aan instanties zoals het Europees Parlement om een doorgeefluik en een sterke steun te zijn voor een aantal hoofdlijnen zoals de kwijtschelding van de schuld van de armste landen, de uitbreiding en verbetering van de officiële ontwikkelingshulp, de invoering van een mondiale belasting, de hervorming van de regels voor internationale handel, de bestrijding van belastingvlucht en belastingparadijzen, en de verdediging van de openbare diensten.
Door een aantal staatshoofden en regeringsleiders zijn al initiatieven genomen. Verder zullen er in de G8 voorstellen gedaan moeten worden. Dit jaar, in 2005, zal de tussentijdse herziening plaatsvinden van de tenuitvoerlegging van de millenniumdoelstellingen van de Verenigde Naties, en tegen die achtergrond is dit een gunstige ontwikkeling, voor zover het niet weer bij loze beloften blijft. Daarom hebben meer dan honderd organisaties, NGO’s, verenigingen en vakbonden op mondiaal en Europees niveau dit jaar een campagne op touw gezet om aandacht te vragen en op te roepen tot actie. Hierbij zal het thema van de “handel van de armoede” centraal staan, en de eerste grote gebeurtenis onder de talrijke initiatieven is een wereldwijde actieweek voor eerlijkere handel in april aanstaande.
Gezien het tempo waarin de zaken nu gaan, weten we al dat de millenniumdoelstellingen niet gehaald zullen worden. Het is dus aan ons om te zorgen dat de beloften die al lange tijd door anderenworden gedaan ook worden nagekomen, door deze initiatieven en deze wereldwijde campagne tegen armoede te steunen, als bevestiging en als bewijs van onze wil om de rijkdommen beter te verdelen in een wereld waar democratie en vrede heersen. In het verleden hebben politici niet aan de verwachtingen kunnen voldoen, en dat kan nog steeds gebeuren, maar zij mogen onder geen beding het idee loslaten dat ze zelf zullen moeten vechten voor een betere wereld en dat idee in daden moeten omzetten. 
Barroso,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dit was naar mijn mening een zeer interessant debat over onderwerpen die belangrijk zijn voor onze gemeenschappelijke toekomst. Uw bijdragen, geachte afgevaardigden, vormen de bevestiging van het feit dat over het thema mondialisering een rijk debat wordt gevoerd met een grote verscheidenheid aan standpunten.
Ik zou een opmerking willen onderstrepen die ik ook heb gehoord tijdens het betoog van de heer Désir. Ondanks alles kun je vaststellen dat er met betrekking tot de mondialisering sprake is van een zekere convergentie. In eerste instantie leken er twee extreme standpunten te bestaan: aan de ene kant een positieve kijk op de mondialisering, met weinig ruimte voor kritiek, en aan de andere kant een radicale afwijzing van de mondialisering, zoals in het begin verwoord in Porto Alegre.
Nu kunnen wij vaststellen dat de ondernemingen zich op het Forum van Davos ook inspanningen getroosten voor hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Steeds duidelijker worden er accenten gezet bij een agenda voor bestuur of mondiaal bestuur. Ook zien wij dat een aantal aandachtspunten worden overgenomen die zijn verwoord door vele non-gouvernementele organisaties en hoofdrolspelers van de beweging die zichzelf in het begin zag als een anti-globaliseringsbeweging.
Velen die in het begin deel uitmaakten van de anti-mondialiseringsbeweging hebben al in een vroeg stadium begrepen dat mondialisering onvermijdelijk is. De mondialisering zoals wij die nu kennen in de wereld, is niet het resultaat van het besluit van een bepaald land of van een groep landen. Het is ook geen samenzwering van een aantal ondernemingen. De huidige mondialisering heeft veel meer van doen met de tendensen van de internationale handel en vooral met de technologische revolutie die geen enkele regering echt onder controle heeft. Daarom hebben vele hoofdrolspelers van de beweging mijn inziens terecht besloten niet alleen te protesteren maar pogingen te ondernemen de mondialisering te veranderen en er een aantal van hun prioriteiten in op te nemen. Zover zijn wij nu en ik juich die ontwikkeling toe, want ik denk dat wij zowel van Davos als van Porto Alegre kunnen leren. Ofschoon er op beide fora voorstellen worden gedaan die niet erg geloofwaardig zijn, kunnen wij zowel uit Davos als Porto Alegre lessen trekken.
Wat kan ik in dit verband over Europa en de Europese Commissie zeggen? Wij dienen volgens mij concreet te werken, zowel in het binnen- als in het buitenland. Zijn wij vanuit intern perspectief voorstander van cohesie? De Commissie en ik zijn voor economische, sociale en territoriale cohesie. Daarom roep ik u, geachte afgevaardigden, hier op om mij en de Commissie te helpen zodat ook alle regeringen van de Europese Unie zich uitspreken voor cohesie en bereid zijn daaraan hun steentje bij te dragen. Dat kan bijvoorbeeld geschieden in het kader van de huidige discussie over de financiële vooruitzichten, want armoede bestaat niet alleen op het zuidelijk halfrond maar ook in Europa. In Europa bestaat er met name sinds de uitbreiding meer ongelijkheid dan in het verleden. Wij hebben hier in Europa geavanceerder programma’s voor de bestrijding van de sociale uitsluiting nodig. Als wij met betrekking tot de cohesie consequent willen zijn, dienen wij een begin te maken met het streven naar economische, sociale en territoriale cohesie hier in Europa. Dat maakt deel uit van het concept snel handelen dat essentieel is voor de Unie.
Vervolgens komen wij op buitenlands terrein terecht: wat kunnen de Europese Commissie en de Europese Unie op extern vlak doen? Hier hebben wij te maken met twee gebieden die niet tegenover elkaar staan of met elkaar in tegenspraak zijn: internationale handel en ontwikkelingshulp. Ik heb een aantal opmerkingen gehoord tegen internationale handel, omdat internationale handel in zekere zin de vertaling zou zijn van het neoliberale model. Nogmaals, met uw welnemen, bijna alle leiders van ontwikkelingslanden die ik heb ontmoet, brachten als eerste eis een handelskwestie naar voren. Zij willen meer toegang tot de markten van de meer ontwikkelde landen en daarom dienen wij hen ook op handelsvlak te helpen. Wij kunnen dan ook niet stellen dat er tussen handel en hulp – tussen – een onoverbrugbare tegenstelling bestaat. Dat wij op beide vlakken meer kunnen en moeten doen voor de ontwikkelingslanden, lijkt mij duidelijk. Nu kunnen wij van die landen ook meer verlangen omdat de Europese Unie en de lidstaten belangrijke hulpverleners zijn en het recht hebben in die landen behoorlijk bestuur te eisen. Wij willen weten of onze steun in die landen correct en eerlijk gebruikt wordt en of de betrokken landen de noodzakelijke hervormingen uitvoeren voor een betere integratie in de internationale handel. Het is ook een gedeelde verantwoordelijkheid.
De Europese Commissie wil verder gaan en een grotere bijdrage leveren aan het verwezenlijken van de Millenniumdoelstellingen. Welnu, het is duidelijk dat onze enige beperking van financiële aard is. Daarom zijn wij voornemens de samenwerking met de lidstaten en het Parlement voort te zetten, om onze agenda voor het hoofdstuk ontwikkelingshulp ambitieuzer te maken. Daarbij moet Afrika duidelijk prioriteit krijgen, want dat continent kent structurele problemen die andere regio’s al ten dele overwonnen hebben door hun betere integratie in de internationale handel. Ik verzeker u dat de Commissie en ik meer voluntarisme en een sterkere verbintenis wensen met het oog op het streven om een geglobaliseerde en rechtvaardiger wereld te bereiken. Daarin moet de Europese Unie een leidende rol spelen zowel voor een verantwoordelijker beheer van de rijkdommen van onze planeet als voor een rechtvaardiger wereld in het algemeen.
Dat zijn onze waarden, en wij zijn bereid daarvoor te strijden. 
De Voorzitter.
   Tot besluit van het debat deel ik mee zes ontwerpresoluties te hebben ontvangen overeenkomstig artikel 103 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen:
– (A6-0020/2005) van de heer Di Pietro, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de uitwisseling van gegevens uit het strafregister (COM(2004)0664 – C6-0163/2004 – 2004/0238(CNS));
– (A6-0036/2005) van de heer Costa, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, houdende een ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de kwaliteit van de strafrechtspleging en de harmonisatie van het strafrecht in de lidstaten (2005/2003(INI)). 
Frattini,
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, staat u het mij toe namens de Commissie een aantal opmerkingen te maken over de twee verslagen. Zowel tussen de verslagen van de geachte afgevaardigden Costa en Di Pietro als tussen de initiatieven die eraan ten grondslag liggen, bestaan belangrijke verbanden. Het eerste verslag betreft de kwaliteit van de strafrechtspleging en de harmonisatie van de strafwetgeving, terwijl het verslag-Di Pietro een voorstel is betreffende de uitwisseling van gegevens uit het strafregister.
Mijn persoonlijke overtuiging, die de Commissie deelt, is dat de kwaliteit van de rechtspraak een belangrijk fundament vorm van het grootse project – dat nu ook is vastgelegd in de Europese Grondwet – een echte Europese ruimte van rechtvaardigheid en vrijheid te creëren. Het spreekt vanzelf dat in een Europa waar de binnengrenzen verdwijnen, de kwaliteit van de rechtspraak gebaseerd is op de garantie dat rechterlijke beslissingen snel en op eenvoudige wijze worden uitgevoerd. De burgers verwachten namelijk een antwoord dat gestoeld is op de geloofwaardigheid van de verschillende rechtsstelsels.
Dit beginsel veronderstelt natuurlijk een ander beginsel, namelijk wat de ingewijden “wederzijdse erkenning” noemen. Een rechterlijke beslissing in een bepaalde lidstaat kan en moet erkend worden in de rechtsorde van een andere lidstaat. Dat is de essentiële voorwaarde om een Europese ruimte van rechtvaardigheid te kunnen creëren. Voor de toepassing van dat beginsel van wederzijdse erkenning is een hoog niveau van wederzijds vertrouwen nodig. Als er geen wederzijds vertrouwen bestaat tussen de rechterlijke machten, de rechters en de rechtsstelsels van de verschillende lidstaten van de Unie, is wederzijdse erkenning onmogelijk. Daarom staat er in het door de Commissie opgestelde programma ook een specifieke verwijzing naar de kwaliteit van de rechtspraak, waar de Europese Raad overigens om gevraagd heeft, teneinde de beslissingen op een snelle en eenvoudige wijze te kunnen uitvoeren. Daarvoor is een hoog niveau van vertrouwen tussen de rechtsstelsels en de rechterlijke machten van de lidstaten vereist.
De rapporteur, de geachte afgevaardigde Costa, stelt een Europees stelsel ter beoordeling van de kwaliteit van de rechtspraak voor dat geënt is op het Handvest van de kwaliteit van de strafrechtspleging. Dat lijkt mij een interessant idee, aangezien zoals bekend in minder delicate sectoren dan deze een parellel mechanisme voor de beoordeling en de controle van de activiteiten al gefunctioneerd heeft en een bijdrage heeft geleverd aan het creëren van het beginsel van wederzijds vertrouwen. Vandaar het belang van het voorstel van de rapporteur.
De Commissie is er overigens van overtuigd dat bij zo’n gevoelige materie, die overigens de bevoegdheden van de lidstaten raakt, op brede schaal overleg dient plaats te vinden en vooral de belanghebbenden gehoord moeten worden. De Commissie werkt in beide richtingen, door in de eerste plaats haar oor te luisteren te leggen bij de betrokken categorieën, namelijk de rechterlijke macht, de beroepsorganisaties en de organen die de rechterlijke macht in de lidstaten vertegenwoordigen. Het is onze bedoeling voor eind 2005 een mededeling over de opleiding van rechters te presenteren en vervolgens in 2006 met een mededeling te komen over de beoordeling van de kwaliteit van de rechtspraak. Het ligt dus in ons voornemen voort te borduren op de door de heer Costa in zijn verslag uitgestippelde lijnen.
Mijn laatste opmerking over dit onderwerp betreft het feit dat geen enkel mechanisme voor de beoordeling van de kwaliteit van de rechtspraak direct of indirect de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht mag aantasten en op een negatieve manier beïnvloeden. Het zou een zeer negatief resultaat zijn indien via de beoordeling van de kwaliteit van de rechtspraak – een dienst voor de burger – op indirecte wijze de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht aangetast zou worden. Die onafhankelijkheid is immers een essentiële voorwaarde voor het leveren van kwalitatief hoogwaardige diensten aan de burger. Een rechterlijke macht die niet onafhankelijk is, kan geen kwaliteit leveren. Daarom streven wij dus naar een hoog kwaliteitsniveau van de rechtspraak zonder de voorwaarde los te laten dat de onafhankelijkheid van de rechtsstelsels en de organen van de rechterlijke macht gerespecteerd dient te worden.
Wat het verslag van de geachte afgevaardigde Di Pietro betreft, kan ik het volgende zeggen. Zoals gezegd vormt het wederzijds vertrouwen natuurlijk een kernvoorwaarde voor de kwaliteit van de rechtspraak en het goed functioneren van de wederzijds erkenning van de beslissingen en de procedures. Het spreekt dan ook vanzelf dat dit ontwerpbesluit inzake de uitwisseling van gegevens uit het strafregister – een Commissievoorstel van vorig jaar oktober – volgens mij een goed voorbeeld is van het reële belang van de toepassing van het beginsel van wederzijds vertrouwen.
U herinnert zich ongetwijfeld allemaal de zaak-Fourniret nog, de tragische pedofiliezaak die heeft bijgedragen tot een snellere Europese reactie. Uit die zaak bleek namelijk dat de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten over het strafblad van hun burgers slecht functioneerde. Wij moeten energiek actie ondernemen, en ik ben ervan overtuigd dat het voorstel waar de heer Di Pietro straks op zal ingaan, slechts een eerste stap is. Die eerste stap geldt voor de korte termijn en dient met spoed gezet te worden. Voor de volgende stap denkt de Commissie aan een geautomatiseerd systeem voor de snellere uitwisseling van informatie dat natuurlijk de regels voor de bescherming van persoonsgegevens volledig dient te respecteren. Het betreft een behoorlijk geavanceerd voorstel, waar het Parlement zich vanzelfsprekend in de nabije toekomst bij meerdere gelegenheden over zal kunnen uitspreken.
Het is in ieder geval duidelijk dat wij moeten garanderen dat het strafregister van een bepaalde lidstaat waaruit een andere lidstaat informatie opvraagt in verband met een onderdaan van de eerste lidstaat, zo goed mogelijk functioneert, zodat het onverwijld alle antwoorden kan geven die de zaak vereist.
Daarom moet er een betere relatie komen tussen de nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het strafregister. Het is duidelijk dat de Commissie voor de langere termijn verwacht dat er verdere verbeteringen kunnen worden aangebracht. Zoals u weet, hebben wij een Witboek goedgekeurd met voorstellen voor een wat efficiënter mechanisme voor de uitwisseling van informatie. Wij zullen luisteren naar de antwoorden op de vragen in het Witboek.
Tot slot kan ik u zeggen dat de Commissie duurzaam en intensief met het Parlement zal samenwerken, want bij het uitwisselen van gegevens dient er gestreefd te worden naar een adequaat evenwicht tussen veiligheidsoverwegingen – overwegingen in verband met het recht van de burger zich veilig te voelen – en de grondrechten van de burgers. In dat verband wil ik nogmaals wijzen op de bescherming van persoonsgegevens, aangezien dit Parlement een dergelijke balans zeer grondig dient te bespreken. 
Di Pietro (ALDE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, er is mij gevraagd om mijn verslag over het ontwerpbesluit van de Raad inzake de uitwisseling van gegevens uit het strafregister toe te lichten. Het voorstel is, zoals commissaris Frattini terecht heeft gezegd, slechts een eerste stap, die met spoed moet worden gezet.
Iedereen deelt natuurlijk het doel van dit ontwerpbesluit. Ik heb de eer deel uit te maken van de ALDE-Fractie en ik kan u zeggen dat mijn fractie dit doel volledig onderschrijft. Hetzelfde geldt voor de Commissie burgerlijk vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, die met bijna unanieme stemmen een positief oordeel heeft uitgesproken over dit voorstel van de Raad.
Het doel bestaat erin de kwaliteit van de rechtspraak in Italië, Europa en alle lidstaten te verbeteren. Het ontwerpbesluit beoogt de gegevens in de stafregisters uit te wisselen. Die uitwisseling was al voorzien in het Verdrag van 1959. Technisch gezien is het echter moeilijk die gegevensuitwisseling operationeel te maken en actueel te houden, omdat op basis van het Verdrag van 1959 de gegevens slechts een keer per jaar worden ingevoerd en er geen termijn geldt voor het beantwoorden van de verzoeken. Het voorstel van de Raad heeft dan ook het voordeel dat er sneller informatie kan worden verkregen. Dit natuurlijk in afwachting van de door de Commissaris genoemde automatisering die de gegevensuitwisseling verder zal versnellen en bijna on line zal maken.
Voor degenen die problemen hebben in verband met de controle en de vertrouwelijkheid van de gegevens, zou ik een misverstand uit de weg willen ruimen. De gegevens in het strafregister van een veroordeelde zijn vergelijkbaar met het medisch dossier van een patiënt: beide betreffen feitelijke gegevens. Het probleem is wie die gegevens gebruikt en hoe ze gebruikt worden. Daarom eisen wij dat alleen de gerechtelijke autoriteiten deze gegevens mogen gebruiken en dat de uitwisseling slechts plaatsvindt tussen gerechtelijke autoriteiten en uitsluitend definitieve vonnissen betreft. De Raad heeft er dan ook goed aan gedaan de begrippen “strafregister” en “definitief vonnis” te omschrijven en daarmee bij voorbaat vast te leggen voor de te nemen besluiten.
Ik ben het dan ook eens met dit , in afwachting van de resultaten die het Witboek zal opleveren. Tevens ben ik het eens, mijnheer de commissaris, met de beginselen die u net heeft opgesomd. U heeft gezegd dat dit besluit, en meer in het algemeen de komende aanbevelingen van het Parlement, rekening moeten houden met twee beginselen – die ik samen met u onderschrijf – waar wij het volgens mij allemaal over eens kunnen zijn. Het eerste beginsel is dat de besluiten van de rechters snel dienen te worden uitgevoerd. Het tweede beginsel houdt, zoals u zei, in dat op basis van wederzijds vertrouwen de rechterlijke beslissingen in de lidstaten wederzijds erkenning moeten verkrijgen. Het derde door u genoemde beginsel is dat geen enkel systeem ter beoordeling van de kwaliteit van het werk van rechters de onafhankelijkheid van de rechters mag aantasten.
Ik ben het volledig met die standpunten eens en daarom verzoek ik u, mijnheer de commissaris, ervoor te ijveren dat de Commissie in dit verband concretere maatregelen laat zien. Ik weet dat u wilt luisteren naar de betrokkenen, maar wat bent u van plan te doen indien bijvoorbeeld een lidstaat toont geen vertrouwen te hebben in de rechters en daarom het Europees arrestatiebevel nog niet heeft omgezet in nationale wetgeving?
Daarom vragen wij de Commissie uitdrukkelijk om er bij de bespreking van dergelijke thema’s bij de lidstaten die in gebreke zijn gebleven op aan te dringen hun wetgeving aan te passen Anders zou men kunnen denken dat die lidstaten de andere rechters noch de andere lidstaten vertrouwen en weigeren rechterlijke beslissingen onverwijld uit te voeren.
Wij geloven ook dat u gelijk heeft met uw stelling dat wij de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht dienen te respecteren. Maar wij zouden willen weten wat de Commissie van plan is te doen als in een bepaalde lidstaat zelfs de leden van de uitvoerende macht de leden van de rechterlijke macht niet met respect bejegenen en zelfs bespotten in de rechtbanken zelf. Volgens mij dient de Commissie ook richtsnoeren en aanwijzingen te formuleren, zodat een lidstaat zich niet om heel specifieke redenen kan onttrekken aan onze inspanningen ter verbetering van de kwaliteit van de rechtspleging in Europa en in de lidstaten. 
Costa, António (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, beste collega’s, het creëren van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is een van de meest aanlokkelijke uitdagingen waar de Europese Unie op dit moment voor staat. Dat geldt in het bijzonder voor de noodzaak een hoog kwaliteitsniveau van de rechtspraak in de hele Unie te garanderen – onverminderd de verschillen tussen de rechtsstelsels in de 25 lidstaten – zoals wij in het programma van Den Haag hebben voorgesteld.
Volgens het Haags programma – en ook volgens het programma van Tampere – is de wederzijdse erkenning de hoeksteen van de toekomstige ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, zoals commissaris Frattini ons net nog eens in herinnering heeft geroepen. Maar voor het realiseren van wederzijdse erkenning is wederzijds vertrouwen een essentieel vereiste. Collega Di Pietro heeft erop gewezen dat wederzijds vertrouwen geen geloofsartikel is. Wederzijds vertrouwen dient gekweekt te worden en daadwerkelijk te bestaan. Wij moeten erkennen dat tussen de 25 lidstaten en tussen de 25 rechterlijke machten dat wederzijds vertrouwen nog niet in voldoende mate bestaat. Daarom stel ik in dit initiatiefverslag in de eerste plaats een mechanisme voor de wederzijdse beoordeling tussen de lidstaten voor. Dat mechanisme dient natuurlijk de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te respecteren. De nationale parlementen en de organen van de rechterlijke macht dienen er echter bij betrokken te zijn, zodat wij een brede scala aan meningen krijgen over de kwaliteit van de strafrechtspleging in alle lidstaten.
In de tweede plaats lijkt het mij essentieel dat die beoordeling objectief is, en daarvoor stel ik een Handvest van de kwaliteit van de strafrechtspleging voor. De basis voor dat Handvest dient de interpretatie te zijn van het recht op toegang tot de rechter in de Europese Verklaring voor de rechten van de mens en het Handvest van de grondrechten, en dient zowel te stroken met de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens en het Europees Hof van Justitie als met de aanbevelingen van de Verenigde Naties en de Raad van Europa. Dit Handvest van de kwaliteit moet een objectief referentiekader zijn voor de beoordeling van de verschillende strafrechtsstelsels in de lidstaten, zodat wij goede praktijken kunnen verspreiden, aan kunnen doen en een hoog niveau van kwaliteit voor alle Europese burgers kunnen bereiken, waar dan ook in de Unie.
Ondertussen weten wij allemaal dat naast de wederzijdse erkenning ook een minimum aan harmonisatie noodzakelijk is. De Raad heeft zijn standpunt bepaald ten aanzien van de harmonisatie van het materieel strafrecht. In ons verslag stellen wij voor het standpunt van de Raad in dezen te volgen. De Raad heeft de Commissie uitgenodigd direct de harmonisatie voor te bereiden van de misdrijven die het Constitutioneel Verdrag noemt. Dan kunnen de voorbereidende werkzaamheden afgerond zijn bij het van kracht worden van het Verdrag, waardoor de Raad samen met het Parlement snel de harmonisatiemaatregelen kan goedkeuren die het nieuwe Verdrag vereist.
Ten aanzien van het procesrecht moeten wij onzes inziens selectief te werk gaan, maar ambitieus zijn wat betreft de werkingssfeer van de regelgeving. Daarom stellen wij vier kerngebieden voor. In de eerste plaats de harmonisatie van de regelgeving betreffende het gebruik en de evaluatie van de bewijsmiddelen, waarvan de Commissie gezegd heeft dat zij er al aan werkt. In de tweede plaats de harmonisatiemaatregelen ter vereenvoudiging van de tenuitvoerlegging van straffen en opgelegde preventieve maatregelen. In de derde plaats het definiëren van gemeenschappelijke minimumrechten van de gedetineerden in alle lidstaten en in de vierde en laatste plaats het regelen in internationaal verband van recidive van strafbare feiten waarop inmiddels harmonisatiemaatregelen van toepassing zijn.
Met dit verslag nodigt het Parlement de Raad en de Commissie uit hun werkzaamheden te versnellen, zodat wij gezamenlijk een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in Europa kunnen realiseren waarin de stafrechtspleging een hogere kwaliteit heeft. 
Brejc, Mihael (PPE-DE ).
    Dank u, mijnheer de Voorzitter. In de politieke documenten van de PPE-DE-Fractie, bijvoorbeeld de documenten van het congres en andere documenten van onze partij in het Europees Parlement, benadrukken wij het belang van de veiligheid van onze mensen en hun eigendom; dat is per slot van rekening wat wij aan onze kiezers hebben beloofd. Anderzijds worden wij geconfronteerd met een toename van steeds ernstiger vormen van misdaad en terroristische daden.
Het moge duidelijk zijn dat geen enkele lidstaat van de Europese Unie afzonderlijk zijn eigen veiligheid nog kan waarborgen. We moeten samenwerken en gemeenschappelijke maatregelen nemen, en wij moeten alle maatregelen waarmee onze veiligheid wordt verhoogd, zien te identificeren en stimuleren. In die zin ondersteunt mijn fractie het voorgestelde besluit van de Raad over de uitwisseling van gegevens uit het strafregister, en ook het verslag van de rapporteur Di Pietro.
Wij zijn echter enigszins verrast dat de Commissie voornemens is om pas tussen 2008 en 2010 een nieuw computersysteem voor gegevensuitwisseling op te zetten. Ik heb het gevoel dat deze gegevensuitwisseling eerder een politieke dan een technische kwestie is, want als er sprake zou zijn van een werkelijke politieke wil, dan zou de Commissie veel meer haast zetten achter de bouw van een doeltreffend informatietechnologiesysteem. Iedereen weet immers dat wij in het informatietijdperk leven en de bouw van een doeltreffend informatietechnologiesysteem kan geen al te compliceerde zaak zijn. Klaarblijkelijk wordt een en ander belemmerd door een aantal andere zaken die zwaarder wegen, zoals vertrouwen of de kwaliteit van bepaalde afzonderlijke machtsgeledingen. Binnen deze context verzoek ik de Commissie meer haast te maken bij de bouw van het betreffende informatietechnologiesysteem. Dank u. 
Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de eerste zorg van de Europese burgers is dat de Europese Unie hen verzekert van een hoge levensstandaard en een hoog rechtsbeschermingsniveau. Wij moeten er dus voor zorgen dat alle Europese burgers dezelfde rechten krijgen, een rechtspleging van dezelfde kwaliteit en een zelfde toegang tot de rechter, waar in Europa zij zich ook bevinden. In dat verband is de verbetering van de justitiële samenwerking op het gebied van strafrecht en burgerlijk recht van fundamenteel belang. Bovendien kunnen criminele netwerken door het vrije verkeer in Europa profiteren van de open binnengrenzen van de Europese Unie, terwijl het gebrek aan Europese coördinatie op justitieel gebied hen in staat stelt aan vervolging te ontkomen. Het is dus zaak dat we nu de noodzakelijke mechanismen goedkeuren om de nieuwe uitdagingen die zich voor de Europese justitiële samenwerking aandienen het hoofd te bieden.
De uitwisseling van gegevens uit het strafregister biedt de Europese magistraten concrete mechanismen om de procedures te versnellen opdat criminelen niet vrijuit gaan. Zo wordt het mogelijk – zoals u al gezegd hebt – om eerder een einde te maken aan bekende pedofiliezaken. Door dergelijke mechanismen en praktische middelen in te voeren kan men het wederzijds vertrouwen tussen de Europese rechtssystemen verbeteren, en dat is hoog nodig. Het huidige gebrek aan vertrouwen vormt namelijk een ernstig obstakel voor het bereiken van wederzijdse erkenning van de heersende praktijken en de benodigde mate van onderlinge aanpassing van de rechtsstelsels. Daarnaast schaar ik mij achter mijn collega, de heer Costa, om de Commissie te verzoeken voorstellen te formuleren op basis van de beginselen van wederzijdse erkenning van beslissingen en minimaal noodzakelijke harmonisatie.
Tot slot wil ik van de gelegenheid gebruik maken, mijnheer de commissaris, om mijn blijdschap uit te spreken over de voorgestelde uitbreiding van de justitiële samenwerking tot bepaalde aspecten van het familierecht, zoals voorzien in het wetgevingsprogramma voor 2005. Het is mijn vurige wens dat wij onze werkzaamheden in die richting voortzetten. 

Duquesne (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst wil ik graag de rapporteur, de heer Costa, gelukwensen met zijn verslag en de uitstekende conclusies die hij heeft gepresenteerd en die overigens nagenoeg unaniem zijn goedgekeurd door de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken.
Met dit verslag geeft het Parlement naar mijn mening een sterk signaal af aan de Commissie en de Raad. Het geeft blijk van onze wil de kwaliteit van de rechtspleging te verbeteren voor alle Europese burgers, ja zelfs voor allen zich op het grondgebied van de Europese Unie bevinden, en zulks met name door middel van het Handvest van de kwaliteit van de strafrechtspleging in Europa en het voorgestelde evaluatiesysteem. De wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen in strafzaken in de ene of de andere lidstaat veronderstelt een wederzijds vertrouwen tussen alle staten inzake hun rechtssysteem. Daarom moeten er gemeenschappelijke en beter op elkaar afgestemde basisnormen worden vastgesteld die de gerechtvaardigde verscheidenheid intact laten, zoals ze door de heer Costa nog eens op een rij zijn gezet.
Maar er is meer dan alleen de procedure. Het behoeft geen betoog dat het geenszins in tegenspraak is met de onontbeerlijke onafhankelijkheid van rechters, als gegarandeerd en gecontroleerd wordt dat zij goed opgeleid zijn, onbevooroordeeld, evenwichtig, openstaand, bekwaam, doortastend en in staat om de bestaande middelen optimaal te beheren. De transparantie van de rechtspleging moet worden verbeterd en er moet worden gezorgd dat de burgers een beter beeld hebben van de werkwijzen van rechters, die soms te lijden hebben onder een verlies aan gezag en vertrouwen.
Tot slot lijkt het me noodzakelijk te zorgen voor de follow-up van onze aanbevelingen. Er zijn daden nodig, en niet alleen intenties, mijnheer de Commissaris. Daarom is het van belang een bewakingscomité in te stellen, samengesteld uit deskundigen, magistraten, juristen, gebruikers van het justitieel apparaat, en afgevaardigden van de nationale parlementen, met als taak de beoordeling en evaluatie van de manier waarop onze aanbevelingen ten uitvoer worden gelegd. Als wij erin slagen deze aanbevelingen te verwezenlijken, zullen wij de Europese Unie daadwerkelijk tot een rechtsstaat kunnen maken. Het betreft kwesties die fundamenteel zijn voor het functioneren van onze democratieën, de eerbiediging van het recht en de eerbiediging van de rechten van de burgers.
Wat het uitstekende verslag van de heer Di Pietro aangaat: ik ben het volkomen eens met de analyse en de voorstellen dat het bevat, maar ik wil beklemtonen dat het een bescheiden voorstel is. Het beperkt zich tot het huidige rechtskader, dat teruggaat tot 1959, en beantwoordt dus niet aan de behoefte aan informatie inzake het strafregister. Ik denk dat men heeft willen reageren op de beroering die de zaak-Fourniret gewekt heeft. Wij zien reikhalzend uit naar meer algemene voorstellen – zoals aangekondigd door commissaris Frattini – die onontbeerlijk zijn om het terrorisme, de grote criminaliteit en de criminaliteit in haar algemeenheid effectiever te kunnen bestrijden. Dat er nu een kleine stap gezet is, betekent niet dat we niet snel nog verder moeten gaan. 
Buitenweg (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, vanavond praten wij weer over het toverwoord wederzijdse erkenning. Wederzijdse erkenning als hoeksteen van de Europese justitiële samenwerking. Voorwaarde daarvoor is natuurlijk wel dat de lidstaten inderdaad goed gaan samenwerken. Dat zij over de grenzen heen kunnen kijken en ook weten hoe het er elders aan toegaat. Dat zij ook een aantal basisnormen overeenkomen, bijvoorbeeld voor het strafprocesrecht en vooral ook bouwen aan het vertrouwen in elkaar en ook om de redenen waarop zij elkaar inderdaad kunnen vertrouwen. Het voorstel van de heer Costa is met name belangrijk voor het werken aan het vertrouwen voor efficiëntie, voor een goede rechtspraak. Het verslag van collega Di Pietro gaat vooral over het verbeteren van de samenwerking over de informatie. Mijn fractie steunt allebei de rapporten dan ook voluit en ik wil u ook van harte danken voor het vele werk dat u hierin heeft gestopt en de fijne samenwerking maar er is veel meer nodig dan deze kleine stappen vooruit. Er is een brij aan nieuwe voorstellen in de maak en dat zijn allemaal kleine stapjes vooruit, in ieder geval op papier. Want de lidstaten staan heel vaak op de rem is mijn ervaring. Voor hun lijkt het idee van de wederzijdse erkenning vooral toch een manier te zijn om nationaal eigenlijk niets te hoeven veranderen. Wij houden allemaal onze eigen toko en de anderen die moeten dan maar de beslissingen van die eigen toko gaan respecteren. Ik kan u zeggen dat mijn fractie niet benauwd is om over de grenzen heen te kijken. Wij zijn wel een klein beetje huiverig voor deze enorme brij aan nieuwe regeltjes want zo'n brij tast vaak de zichtbaarheid aan, de weerbaarheid van de mensen die steeds weer met veranderingen geconfronteerd worden en ook de duidelijkheid van wat wij aan het doen zijn. Ik kan zeggen dat mijn fractie voor een Europees openbaar ministerie is. Wij zijn vóór een Europees strafprocesrecht, vóór Europese rechten voor verdachten en voor slachtoffers, vóór het delen van informatie en vooral ook voor een forse investering in een grondige scholing van alle politie- en justitieambtenaren over die Europese samenwerking. Want uiteindelijk zal het op de werkvloer echt gestalte moeten krijgen, niet hier. Ik hoop dat we gezamenlijk onze handen in één kunnen sluiten voor een forse inspanning, ook een financiële injectie, om te zorgen dat iedereen goed hierover geïnformeerd is. 
Krarup (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, beide verslagen geven blijk van de bekende ambitie om de macht van de Europese instellingen uit te breiden ten koste van de lidstaten, en dat wil uiteindelijk zeggen ten koste van de democratie.
Over het verslag van de heer Di Pietro wil ik alleen zeggen dat er sprake is van een aangelegenheid die onder de bevoegdheid van de Raad van Europa valt en niet onder die van de EU.
Het verslag van de heer Costa staat vol fraai klinkende idealistische woorden, maar de idealen en de goede bedoelingen hebben het betreurenswaardige manco dat ze over het geheel genomen niet op de werkelijkheid gebaseerd zijn. Ik wijs allereerst op het feit dat de strafvordering en de gevangenisstelsels in een aantal lidstaten een groot aantal grove schendingen van fundamentele mensenrechten inhouden. Zou het niet beter zijn om uit te gaan van de werkelijkheid dan van vage idealen? De enige ambitie van het verslag is dat het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten wordt versterkt zodat rechterlijke beslissingen wederzijds worden erkend. Wat gebeurt er echter als de Poolse, de Griekse, de Italiaanse rechter of openbare aanklager of gevangenisautoriteit geen vertrouwen geniet? Wat de doorslag geeft, is natuurlijk wat er in werkelijkheid gebeurt. Het andere doel van het verslag is dat de lidstaten worden gedwongen tot het straffen van bepaalde handelingen zoals genoemd in artikel 271 van de Grondwet. Als men op de realiteit had gelet en criminologen had geraadpleegd, zou men een duidelijk antwoord gekregen hebben. In het ergste geval hebben we te maken met barbaarsheid, in het beste geval met willekeur. 
Borghezio (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij hebben gesproken over de kwaliteit van de rechtspraak en wij hebben een verslag behandeld dat gebaseerd lijkt te zijn op het streven om vooruit te lopen op de bepalingen van het nieuwe Verdrag, in het bijzonder op artikel 271 van deel III over de beoordeling van zeer ernstige strafbare feiten zoals misdrijven die verband houden met terrorisme.
De vraag is dan ook gewettigd of die enigszins optimistische kijk op de kwaliteit van de rechtspraak en de wederzijdse erkenning door de verschillende rechterlijke machten niet te ver voert. Juist in verband met het delicate onderwerp terrorisme gebeuren er namelijk zeer ernstige zaken, zoals het vonnis nr. 2849104 inzake terrorisme van de onderzoeksrechter van de rechtbank in Milaan, de heer Forleo. Dit vonnis betreffende een aantal personen die van terroristische activiteiten worden verdacht (hun namen stonden zowel op de lijst van de Verenigde Naties als op die van de Europese Unie) brengt een vreemd onderscheid aan tussen terroristen en guerrillastrijders, dat de rechter zelf verzonnen heeft. Zij schrijft letterlijk in haar vonnis dat “gewelddadige of guerrilla-activiteiten, ook indien uitgeoefend door andere gewapende troepen dan de officiële strijdkrachten, zelfs krachtens het internationaal recht niet vervolgd kunnen worden, mits het internationaal humanitair recht niet is geschonden”.
Hier hebben wij te maken met een uitholling van de communautaire wetgeving over terrorisme. Het is verraad aan de civiele verplichting die Europa, ook in deze vergaderzaal, inzake terrorisme op zich heeft genomen. Dat is zeer ernstig en ik voel mij verplicht het te melden. 
Libicki (UEN ).
    Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, toen wij in de nieuwe lidstaten, waaronder ook mijn land, Polen, discussieerden over de toetreding tot de Europese Unie, hebben wij niet alleen de economische groei en de nationale veiligheid als argumenten aangevoerd, maar ook de persoonlijke veiligheid. Dat deden we vooral omdat de misdaad in heel Europa voortdurend toeneemt, helaas ook in de nieuwe lidstaten, en dat vereist radicale stappen bij de bestrijding. Er is ook sprake van een groot aantal nieuwe vormen van misdaad, zoals de internetcriminaliteit, en dit alles vereist nieuwe regelgeving. Dit vereist ook harmonisatie. Daarom begroeten wij de beide verslagen met blijdschap, enerzijds het verslag van de heer Antonio Di Pietro over de uitwisseling van gegevens uit het strafregister, anderzijds het verslag van de heer António Costa over de kwaliteit van de strafrechtpleging in de Europese Unie.
Wij moeten evenwel bedenken dat harmonisatie van het strafrecht, of van welk ander recht dan ook, niet mag neerkomen op gelijkschakeling op hetzelfde niveau. Harmonisatie mag geen mechanisme worden waarbij de verschillen worden uitgewist ten koste van de nationale tradities, gebruiken en behoeften waaruit dit recht is voortgekomen. Een overdreven mechanische harmonisatie kan ten koste gaan van de lokale tradities. Het is vooral van belang dat landen niet gedwongen worden hun wetgeving aan te passen aan het recht en de gebruiken van de landen waar misdadigers met bijzondere voorkomendheid worden bejegend en waar de misdadiger stapsgewijs tot slachtoffer wordt gemaakt, waar het slachtoffer wordt vergeten en waar de misdadiger in wezen een grotere bescherming geniet dan het slachtoffer.
Ik denk hierbij in het bijzonder aan het recht van de aangehoudene of gearresteerde op de aanwezigheid van een psychiater die onmiddellijk zijn gedrag moet beoordelen en hem eventueel van schuld moet vrijspreken. Dit kan op zijn plaats zijn in een later stadium van de gerechtelijke procedure, maar het hoeft niet noodzakelijkerwijs aan het begin plaats te vinden. Het mag niet zo zijn dat de veroordeelde ruimere rechten geniet dan het slachtoffer. Dat is namelijk helaas in toenemende mate het geval in het moderne recht en in de gerechtelijke praktijk. Het idee dat het slachtoffer reeds slachtoffer is en dat dit niet meer valt terug te draaien, terwijl de misdadiger een soort nieuw slachtoffer is dat moet worden gered, is onaanvaardbaar. Een misdadiger is nog altijd misdadiger en het slachtoffer slachtoffer.
De uitwisseling van gegevens uit het strafregister is een ander punt dat de aandacht verdient. Wij mogen niet vergeten dat de verjaringstermijnen voor veroordelingen van lidstaat tot lidstaat verschillen. Het mag niet zo zijn dat iemand in het ene land niet meer en in het andere nog wel als veroordeelde wordt beschouwd.
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Ik heb afgerond, u hoeft niet af te hameren. 
Claeys (NI ).
   – Voorzitter, in de toelichting van haar voorstel wijst de Commissie erop dat recente tragische pedofiliezaken aan het licht hebben gebracht dat de uitwisseling van gegevens over veroordelingen tussen de lidstaten belangrijke disfuncties vertoont. Commissaris Frattini heeft daarjuist de naam genoemd. Men heeft het in feite over de zaak-Fourniret; een Franse pedofiel die in zijn eigen land werd veroordeeld, kon in België ongestoord zijn gang gaan, omdat de Franse autoriteiten het niet nodig hadden geacht de nodige informatie te verstrekken over de persoon in kwestie. Het voorstel dat nu ter bespreking ligt, heeft veel te lang op zich laten wachten. Het gaat uiteindelijk om een aanvulling op het verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken dat dateert van 1959. Bovendien is het voorstel ontoereikend en biedt het geen antwoord op een groot aantal problemen. De lidstaten moeten hun strafregisters sneller aanvullen en beschikbaar stellen, verder moeten ze gegevens die door andere lidstaten opgevraagd worden, sneller bezorgen en wel via standaardformulieren. Dat zijn enkele stappen in de goede richting maar het blijft natuurlijk wachten op de invoering van een volwaardig geautomatiseerd systeem van gegevensuitwisseling. De Commissie moet daar nu zo snel mogelijk werk van maken, zeker als zij nu al stelt dat het systeem pas binnen een aantal jaren zal kunnen functioneren, wat op zich eigenlijk een slecht teken is. Er zijn natuurlijk een heel aantal juridische implicaties waar we het nog uitgebreid over zullen moeten hebben. Dit Parlement mag na de stemming van het voorliggende voorstel in geen geval de illusie wekken dat de problemen in verband met de uitwisseling van gegevens van de baan zijn. De Commissie toont zelf met een treffend voorbeeld aan dat dit nadrukkelijk niet het geval is. Zo wordt niet voorzien in de verplichting van een lidstaat om de staat waar een veroordeelde zijn verblijfsplaats heeft te informeren, wanneer dat niet de staat is waarvan hij de nationaliteit bezit. Met andere woorden de al eerder genoemde Fourniret zal met deze maatregelen opnieuw door de mazen van het net glippen. 
Kudrycka (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, de doelstelling van de Europese Unie op het gebied van het strafrecht, zoals omschreven in het programma van Tampere en vervolgens in het Haags programma, is de wederzijdse erkenning van vonnissen in strafzaken. Om dit doel te bereiken is een goede gerechtelijke samenwerking vereist, die stoelt op wederzijds vertrouwen. Bij ontstentenis van een dergelijke samenwerking kan iemand immers zijn strafrechtelijke aansprakelijkheid ontlopen door zich in een ander land op te houden. Dit zou een versterking van het gevoel van straffeloosheid en daarmee een toename van de misdaad in Europa tot gevolg hebben. Mijn fractie steunt derhalve het verslag-Costa, dat aanbevelingen doet aan de Europese Commissie betreffende de opstelling van een Handvest voor de kwaliteit van de strafrechtspleging. De in dit handvest beschreven fundamentele rechten van de beklaagde, het slachtoffer en de verdediging kunnen immers tegelijkertijd worden opgevat als criteria voor de wederzijdse beoordeling van de kwaliteit van de strafrechtspleging. Hoewel een concrete rechtsgrondslag voor een dergelijke beoordeling pas ontstaat met het van kracht worden van het Constitutioneel Verdrag, bevat het Verdrag van Maastricht mijns inziens reeds een algemene rechtsgrondslag. Ik denk dat het derhalve goed zou zijn als de Europese Commissie, overeenkomstig de aanbevelingen in het verslag, begint met de uitwerking van criteria en een methodologie voor een dergelijke beoordeling. Dit is verre van gemakkelijk, omdat er rekening moet worden gehouden met uiteenlopende rechtsstelsels die stoelen op verschillende tradities en rechtsculturen en met verschillende stelsels van de rechtspleging in de lidstaten. De methodologie voor een dergelijke beoordeling moet geloofwaardige conclusies opleveren die berusten op betrouwbare analyses. Ik wil erop wijzen dat de wederzijdse beoordeling van de strafrechtspleging bijkomende maatregelen vereist, die garanderen dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht van politieke invloed niet alleen wordt geëerbiedigd, maar tevens versterkt. Dank u wel. 
Lambrinidis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de strafrechtsspraak in Europa moet onafhankelijk zijn, maar moet wel worden geëvalueerd en gecontroleerd. De Europese burger moet vertrouwen hebben in deze rechtspraak, hij moet er zeker van kunnen zijn dat zijn grondrechten worden geëerbiedigd, dat elke Europese rechtbank hem transparantie en kwaliteit kan bieden.
Onlangs hebben wij hiermee in Griekenland slechte ervaringen opgedaan: in het gerechtelijke apparaat zijn schandalen en financiële corruptie aan het licht gekomen. Die ontdekking heeft het vertrouwen van de Griekse burgers in hun rechtstelsel diep geschokt. De Griekse justitie is zichzelf nu wel aan het zuiveren, maar dat is niet genoeg. Zoiets is trouwens erg moeilijk en dat weten ook de andere Europese landen die gelijksoortige gevallen van corruptie hebben meegemaakt. Wij moeten dus vanuit Europa onze hulp aanbieden. Maar hoe? Via een beoordeling van de speciale procedures en met beste praktijken. Maar wat is hier het probleem? Wie het belang van beoordelingen in twijfel trekt, heeft daar zo zijn reden voor. Lidstaten die vinden dat hun strafrechtsspraak zo voorbeeldig is dat ze niets te leren hebben van anderen, zouden ten minste de anderen met raad en daad moeten bijstaan. En aangezien de rechters zelf betrokken zijn bij het kwaliteitshandvest, kan dit voorstel hun onafhankelijkheid niet in het gedrang brengen. 
Drčar Murko (ALDE ).
    Dank u. Gezien de uitgebreide reeks bepalingen in het Grondwettelijk Verdrag voor Europa die betrekking hebben op de harmonisering van nationale wetgevingen inzake het strafrecht, materieel recht en procedureel recht, kunnen we concluderen dat het plan voor een gemeenschappelijke ruimte op het vlak van strafrecht steeds duidelijker vormen begint aan te nemen. De vastlegging hiervan in het Grondwettelijk Verdrag is het resultaat van een ontwikkeling van de wetgeving sinds 1990, en niet het begin ervan, en zal met name afhangen van het beginsel van wederzijds vertrouwen. Met het oog op de verschillende grondwettelijke stelsels en strafrechtelijke tradities, moet dit vertrouwen gebaseerd zijn op specifieke, vergelijkbare minimumcriteria.
Wij ondersteunen dit uitgangspunt, maar als Parlementsleden hebben wij ook de plicht om de methoden die gehanteerd worden bij de harmonisering van wetgevingen te controleren, vooral met het oog op de dringende noodzaak om de grondrechten van de mens beter te beschermen. Als we geen aandacht schenken aan het evenwicht tussen deze twee elementen, kan het strafrecht misschien wel doeltreffend worden geharmoniseerd, maar dat hoeft niet te betekenen dat het ook democratisch gelegitimeerd zou zijn. Het strafrecht is ook een visitekaartje voor de kwaliteit van de democratie. Dank u. 
Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen enkel probleem met de verstandige uitwisseling van informatie over strafrechtelijke veroordelingen tussen de lidstaten, maar alleen mensen met een blinde vlek voor politiek kunnen over het hoofd zien dat de voorstellen in het verslag-Costa deel uitmaken van het proces ter harmonisatie van het strafrechtsstelsel, dat in heel Europa aan de gang. Daarmee wordt uiteraard vooruitgelopen op de Europese Grondwet, waarin die harmonisatie een belangrijke rol speelt.
Persoonlijk verzet ik mij tegen een strafrechtsstelsel dat gebaseerd is op het continentale model, met zijn inherente aanval op de essentiële bouwstenen van ons afwijkende historische Britse stelsel van gewoonterecht, met onder andere als speciale kenmerken de juryrechtspraak, het habeas-corpus-beginsel en de scheiding tussen de rechterlijke macht en het onderzoeksproces.
Dit verslag-Costa maakt, ondanks zijn plausibele woordenstroom, deel uit van dat harmonisatieproces, dat tot doel heeft één enkel strafrechtsstelsel te vormen. Dat is mijns inziens niet in het belang van het Britse volk en daarom zal ik mij tegen dit verslag verzetten. 
Wieland (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, wij worden af en toe met situaties geconfronteerd waarin de Commissie, de Raad of het Parlement – of twee van die instellingen, of alledrie – ver voor de burgers of een andere relevante groep uithollen. Wij zijn dan te snel en te ambitieus en moeten dan vermoeide mensen achter ons aanzeulen. Met betrekking tot het onderwerp waar wij ons vanavond mee bezighouden, zullen wij later allemaal verantwoording af moeten leggen, omdat wij afgerekend worden op de resultaten die wij tot stand brengen, of beter gezegd, op de resultaten die wij niet tot stand brengen. Mijnheer de commissaris, wij hinken op dit gebied niet alleen achter de feitelijke situatie op criminaliteitsgebied aan – het is namelijk al lang niet meer zo dat uitsluitend de georganiseerde criminaliteit een grensoverschrijdend karakter heeft – maar wij hinken ook achter de criminaliteit door individuen aan.
Op beide terreinen hinken wij ook achter de wensen van de burgers aan. Zij hebben er recht op dat de criminaliteit in de eenentwintigste eeuw niet met middelen uit de negentiende eeuw wordt bestreden en eisen dat het beleid dienovereenkomstig wordt aangepast. Helaas ontstaat zo nu en dan de indruk dat wij informatie nog steeds per telegram opvragen en ook weer per telegram versturen. Wij hebben een betere informatiestroom nodig. Dat leidt niet tot een slechtere gegevensbescherming zoals door velen wordt gevreesd. Gegevens over bepaalde gebieden van de zware criminaliteit die in Kehl heeft plaatsgevonden, zijn in Offenburg net zo van belang als in Straatsburg. Het uitwisselen van dergelijke gegevens heeft alles te maken met het recht van de burgers op bescherming en heeft niets van doen met het recht van de dader op bescherming van zijn privé-leven.
Het gaat ook niet om het vertrouwen tussen de lidstaten; het gaat er enkel om in hoeverre de burgers in Europa vertrouwen dat wij deze kwestie goed zullen regelen.  Als hier al een conclusie uit te trekken is, dan houdt die verband met de vraag zoals die al door een grote Duitse krant is gesteld, namelijk of de burgers wel een uniform strafrecht willen. Het antwoord op die vraag luidt ja.
De conclusie uit dit verslag is dat iedereen duidelijk moet aangeven of hij of zij echte verbeteringen wil of niet. Daarbij moeten mensen zich in ieder geval niet achter softwareproblemen verschuilen. 
Fava (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter, geachte collega’s, ik wil eigenlijk niets toevoegen aan de verslagen van de collega’s Di Pietro en Costa waar ik het volledig mee eens ben. Met uw welnemen wil ik het daarentegen hebben over een tegenspraak die wij hier vanavond het hoofd moeten bieden.
Wij weten allemaal dat alleen een versterking van de justitiële samenwerking een bijdrage van betekenis kan leveren aan de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad. Dan hebben wij het dus over de wederzijdse erkenning van vonnissen, uitwisseling van informatie en harmonisatie van de garanties op een eerlijk proces. Wij weten echter ook dat vele lidstaten op alle mogelijk manieren proberen de justitiële samenwerking te belemmeren. Daarom houdt volgens ons uw mandaat ook in dat u – in overleg met de Raad – ervoor zorgt dat alle Europese instellingen concreet achter dit doel gaan staan.
Er is meer bereidheid nodig om de bepalingen van de Europese Grondwet, die voor ons geen dode letter mogen blijven, toe te passen. Juist in naam van het overleg en de justitiële samenwerking, mijnheer de vice-voorzitter, verzoeken wij u op respectvolle wijze krachtige stappen te ondernemen bij het Italiaanse parlement en de Italiaanse regering, mede op grond van het ministerschap dat u in die regering heeft bekleed. Italië is het enige land dat het Europees arrestatiebevel nog niet in nationale wetgeving heeft omgezet. Wat tot gisteren alleen maar ernstig leek, is nu, en u zult het daar mee eens zijn, volstrekt paradoxaal geworden. 
Ek (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dit debat gaat over vertrouwen. Toch zijn er in elke lidstaat, in elke gevangenis, in elk huis van bewaring mensen die merken dat ze geen rechtvaardig proces hebben gekregen doordat ze de taal niet kennen, dat de bewijsvoering niet correct was, dat ze wreed behandeld zijn door de politie of in het huis van bewaring. Dit ondanks het feit dat we de regels goed voor elkaar hebben in artikel 6 en 13 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en misschien vooral in de regels van het Gemeenschapsrecht van de EU.
Willen mensen gebruik durven maken van de vier vrijheden, dan moeten we ook regels hebben voor de bescherming, niet alleen de bescherming van goederen en kapitaal, maar ook die van personen. De huidige regels eisen dat de nationale rechtsmiddelen uitgeput moeten zijn voordat men zijn recht kan doen gelden. Een rechtbank kan een advies vragen tijdens de rechtsgang, een individu kan dat niet. We moeten dus een mogelijkheid voor een individu invoeren om persoonlijk navraag te doen of speciale gemachtigden aan te wijzen, zodat mensen dezelfde rechten krijgen als rechtbanken. Pas dan kunnen we spreken van vertrouwen. 
Coelho (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris Frattini, beste collega’s, wij moeten er gezamenlijk werk van maken om de kwaliteit en de doeltreffendheid van de rechtspraak te verbeteren. Tegelijkertijd mogen wij niet vergeten dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de bescherming van de grondrechten van de Europese burgers, zowel in materieel als procedureel opzicht, de hoeksteen zijn van onze Europese aanpak. Ik zou de heer Costa niet één keer maar meerdere keren willen feliciteren met zijn uitstekende verslag dat een pleidooi vormt voor een gegarandeerd recht op toegang tot de rechter voor de Europese burgers. Dat moet worden gegarandeerd door de Europese Unie – die de burgers de garantie moet bieden dat zij in elke lidstaat een vergelijkbare behandeling krijgen – en door de lidstaten, op grond van hun respectieve bevoegdheden. Daarbij dient voorkomen te worden dat de bestaande verschillen tussen de rechtsstelsels van de lidstaten een obstakel vormen voor het bereiken van een hoog niveau van rechtvaardigheid en bescherming in de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Ik ben het met de rapporteur eens dat het van fundamenteel belang is het wederzijds vertrouwen te versterken zodat de wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen mogelijk wordt. Zo kunnen wij een bijdrage leveren aan de geleidelijke ontwikkeling van een Europese rechtscultuur. Ik sta achter het idee om een Europees Handvest van de strafrechtspleging goed te keuren als basis voor de beoordeling van het functioneren van de rechtsstelsels van de Unie. Voorts steun ik het voorstel dat er zo snel mogelijk een objectief en onpartijdig mechanisme voor de wederzijdse beoordeling van de kwaliteit van de rechtspraak moet komen met een bestand aan vergelijkbare statistische data. Bij de totstandkoming daarvan dienen naast het Europees Parlement ook de nationale parlementen betrokken te zijn.
Ik wil ook collega Di Pietro gelukwensen met zijn verslag en zijn voorstelen voor de voorwaarden voor de toegang tot persoonsgegevens en het korter maken van de termijnen. Het bestaande systeem voor de uitwisseling van gegevens uit het strafregister is niet efficiënt. Het is essentieel dat er een geautomatiseerd systeem voor de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten komt, dat snelle toegang tot dergelijke gegevens mogelijk maakt in heel de Unie. Ik juich de nieuwe elementen toe die vice-voorzitter Frattini hiervoor heeft aangedragen. 
Moraes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijk verslag omdat hierin twee belangrijke terreinen worden benadrukt die tot nog toe onvoldoende zijn benadrukt. De heer Costa heeft een belangrijke stap voorwaarts gezet door erop te wijzen dat het de kwaliteit van de rechtspleging, en niet alleen wederzijdse erkenning is, die voorop staat. Als iemand in dit Parlement twijfelt aan deze stelling, moet men de criteria van Kopenhagen er nog maar eens op naslaan. De kwaliteit van de rechtspleging in veel van de toetredingslanden en de noodzaak om verbeteringen door te voeren was immers een essentieel onderdeel van de toetreding tot de Europese Unie.
Ook de vijftien oude lidstaten mogen niet op hun lauweren rusten omdat zij zouden beschikken over alle juiste antwoorden en rechtspleging van de hoogste kwaliteit. Kijkt u maar eens naar de manier waarop wij omgaan met minderheden en kwetsbare groepen. Dat zal de test zijn voor deze zaak.
Het Handvest van de kwaliteit van de strafrechtspleging in Europa moet niet iets zijn wat de lidstaten vrezen. Zij moeten het juist toejuichen, omdat dit een van de meest zichtbare samenwerkingsterreinen in de Europese Unie is, dat ook door onze burgers als zodanig wordt onderkend. Zij zien het in de media, zij willen oplossingen op Europees niveau, zij willen zich veilig voelen in een Europese Unie die zorg draagt voor snelle rechtspleging en bescherming biedt aan onschuldigen. 
Varvitsiotis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil slechts een paar opmerkingen maken over het verslag van collega Di Pietro, dat ik volledig onderschrijf.
Het verslag van de rapporteur bevat positieve elementen. Het noemt concrete datums en maakt ook duidelijk dat de procedure sneller moet, binnen 48 uur als het gaat om spoedgevallen.
Toch moet de commissaris weten dat de vooruitgang die wordt geboekt met de verslagen van de twee collega's, Di Pietro en Costa, niet echt als baanbrekend kan worden beschouwd.
Volgens mij moet de absolute prioriteit gaan naar het toepassen van het beginsel van wederzijdse erkenning bij strafrechtelijke vonnissen. Voorts moeten de termen “veroordeling” en “strafregister” duidelijk worden gedefinieerd en moeten de begrippen “misdrijf” en “straf” worden geharmoniseerd.
Ik denk eerlijk gezegd, mijnheer de Voorzitter, dat de Europese Unie nooit af zal zijn zolang we niet gezwind werk maken van uniforme regels in de rechtspraak. Maar de uiteenzetting van de commissaris heeft me er niet van overtuigd dat de Commissie daar weldra mee zal beginnen en dat vind ik jammer. 
Cederschiöld (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de gemeenschappelijk juridische ruimte is gebaseerd op wederzijdse erkenning. Bij het erkennen van elkaars vonnissen moeten wij kunnen vertrouwen op de kwaliteit van de rechtsstelsels, vertrouwen op een gelijkwaardige behandeling, vertrouwen op een goed functionerende rechtsgang, vertrouwen op rechtvaardige processen met een advocaat en zo nodig een tolk. Laten wij concurreren in het verhogen van de juridische kwaliteit. Dank u, mijnheer Costa, voor uw goede verslag.
Verder wil ik het hebben over de uitwisseling van informatie, wat een gevoeliger kwestie is. De heer Di Pietro heeft verbeteringen aangebracht in het voorstel, maar ik zou met nadruk op drie punten willen wijzen. Ten eerste: voordat de uitwisseling plaatsvindt, moet de bescherming van gegevens in het kader van de misdaadbestrijding van dezelfde kwaliteit zijn als die op het gebied van de interne markt. Ten tweede: de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming moet een uitspraak doen in geval van gevoelige kwesties. En ten derde: niet alleen moeten de lidstaten worden geïnformeerd over het gebruik van de gegevens, maar ook moet het individu worden geïnformeerd over de verstrekte gegevens
We hebben nu een commissaris van wie ik weet dat hij naar deze problemen luistert en dat hij die ook begrijpt. Ik hoop dat commissaris Frattini in de toekomst deze drie elementen meeneemt als het erom gaat de gegevensbescherming te verbeteren, zodat we op het gebied van de misdaadbestrijding dezelfde gegevensbescherming krijgen als die we reeds hebben op de interne markt. Wat dat betreft, heb ik echt mijn hoop gevestigd op de verdere inspanningen van de heer Frattini, en ik wil hem bedanken voor zijn reeds verrichte inspanningen op het gebied van gegevensopslag. Ik geloof dat wij de effecten daarvan ook op het gebied van gegevensuitwisseling zullen zien. 
Esteves (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, de kwaliteit van de strafrechtspleging en de harmonisatie van de strafwetgeving vormen de kern van het plan om in de Europese Unie een ruimte van rechtvaardigheid tot stand te brengen. Bij de strafrechtspleging neemt het debat over de mensenrechten dramatische vormen aan. Het gaat daarbij zowel om de conflicten en de onderlinge verhouding tussen die rechten als om het feit dat ze gestoeld dienen te zijn op het beginsel van essentiële waardigheid. Strafrechtkwesties doen een beroep op de morele fundamenten van de Europese politieke cultuur en maken een actief beleid voor de verbetering van de kwaliteit van de strafrechtspleging en de harmonisatie van de strafwetgeving van de lidstaten urgent.
De komst van een Europese Grondwet met een bindend Handvest van de grondrechten vormt een waardensysteem dat gekenmerkt wordt door eenheid en integratie. Daarom zijn betere rechtspraak en harmonisatie van de stafwetgeving in de lidstaten noodzakelijk. Daar het strafrecht werkelijk materieel constitutioneel recht is, zijn alle constitutionele basiswaarden in het geding. Het uitblijven van harmonisatie op dit vlak betekent dat het principe van gelijkheid tussen de burgers niet wordt nagekomen en dat uiteindelijk de Grondwet niet wordt gerespecteerd. Daarom mag de harmonisatie van het strafrechtstelsel zich niet tot een minimum beperken en alleen de rechterlijke beslissingen wederzijds erkennen, maar dient ze een doel op zich te zijn. Een afgesproken beleid brengt de beslissingsbevoegdheid van de lidstaten niet in het geding, daar het door overleg tot stand is gekomen.
Het waardenstelsel van de Europese Grondwet houdt tevens in dat het harmonisatieproces van de wetgeving voor het hele strafrechtstelsel dient te gelden. Het moet niet alleen de strafvordering en de uitvoering van de straffen omvatten maar ook de normen van het materiële strafrecht, de definities van misdrijven en de criteria voor de strafmaat. De harmonisatie dient zich niet alleen bezig te houden met veiligheid maar ook met de humanisering van het strafrecht.
Als Europa dit plan niet omarmt, zal het justitieel stelsel van de Europese Grondwet uiteindelijk, zoals Kafka het ironisch heeft geformuleerd, een systeem van open deuren zijn waardoor men nooit naar binnen gaat. 
Frattini,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteurs en de geachte afgevaardigden die het woord hebben genomen, ook degenen die de Commissie hebben opgeroepen snel te reageren. Vanwege tijdgebrek kan ik hier geen uitputtende antwoorden geven, maar ik zal proberen u wat informatie te verstrekken die misschien nuttig is voor het Parlement.
Voor eind april zal de Commissie een mededeling presenteren over de wederzijdse erkenning en de ontwikkeling van het principe van wederzijds vertrouwen. Die mededeling zal ingaan op de meeste kwesties waar de twee verslagen die wij vandaag behandelen zich mee bezighouden. De beoordeling van de rechtspraak, scholing van rechters en harmonisatie van een aantal bepalingen inzake strafvordering zullen erin aan de orde komen. In verband met het laatste element wil ik nog opmerken dat wij voor het eind van dit jaar een Groenboek zullen presenteren over het vermoeden van onschuld. Vele afgevaardigden hebben de noodzaak onderstreept het recht op veiligheid – dus de bestrijding van misdrijven – te verenigen met de garanties voor de verdachten.
Begin 2006 zullen wij een tweede Groenboek presenteren over het verzamelen van de bewijzen. Daarna zullen ongetwijfeld vollediger initiatieven volgen over de uitvoering van de alternatieve straffen. Voorts zijn wij van plan voor het einde van dit jaar in de vorm van een kaderbesluit een – naar ik hoop uiterst nuttig – initiatief te presenteren betreffende alternatieve controlemaatregelen voor voorlopige hechtenis. U weet dat voorlopige hechtenis, die voorafgaat aan de veroordeling, een thema is waarbij een balans moet worden gevonden tussen de vrijheidsrechten van de personen en het recht van de staat om misdrijven te vervolgen. Dat zijn maar enkele voorbeelden van volgens mij belangrijke initiatieven die de Commissie de komende maanden zal presenteren.
Het zou mij verheugen, geachte afgevaardigden, indien de lidstaten in de Raad inzake de uitwisseling van gegevens uit het strafregister evenveel moed toonden als u hier vandaag. De Commissie zou zeer zeker sneller voortgang willen maken met de uitwisseling van geautomatiseerde gegevens. Tijdens de Raadsvergadering de vorige maand in Luxemburg hebben wij al een begin gemaakt met dat debat en wij zijn voornemens het voort te zetten. Er zijn echter problemen van technische aard, en, zoals hier iemand heeft opgemerkt, ook van politieke aard. Het niveau van het wederzijds vertrouwen is nog onvoldoende om de gegevens inzake gewezen vonnissen te kunnen invoeren in een elektronische zoekmachine, die technisch gezien snel te realiseren valt. Zoals geachte afgevaardigde Di Pietro terecht heeft opgemerkt, gaat het hierbij niet om nieuwe gegevens, maar om de gegevens van de vonnissen die de rechters kunnen gebruiken. Derhalve zullen wij er nauw op toezien dat de gegevens niet gebruikt worden voor andere doeleinden dan de justitiële autoriteiten aangeven. Wij moeten die autoriteiten natuurlijk vertrouwen schenken wanneer zij dergelijke gegevens opvragen.
Tot slot meen ik dat er voor deze materie meer Europa nodig is. Wij hebben meer Europa nodig, omdat wij stafrechtsstelsels dienen te harmoniseren die helaas zeer verschillend zijn. Ook is meer Europa nodig ten behoeve van de rechtszekerheid, als wij – en laten we dat benadrukken – de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht respecteren. Misschien dienen wij de regels te harmoniseren, daar de regelgeving voor de definitie van criminele vereniging en de strafbaarstelling van de organisatoren van criminele organisaties te zeer uiteenlopen. Wij moeten dus werk maken van een wat verdergaande harmonisatie van de strafrechtsstelsels, wat wij met volle overtuiging zullen doen Tot slot zullen wij attent zijn bij de controle van de manier waarop de lidstaten deze principes naleven.
Over drie dagen presenteer ik de Raad van ministers van Justitie de mededeling van de Commissie over het Europees arrestatiebevel. Bij die gelegenheid zal ik er zonder doekjes om te winden zeggen dat helaas – dit zeg ik met grote spijt – Italië het enige land is van Europa dat het bevel nog niet heeft omgezet in nationale wetgeving en dat er bovendien een aantal lidstaten zijn die wel wetgeving hebben aangenomen maar daarin – zoals een aantal van u heeft opgemerkt – filters hebben proberen op te nemen die niet sporen met de Europese geest. De wetgeving met betrekking tot het Europees arrestatiebevel dient ertoe de uitvoering van een aantal maatregelen te versnellen. Als wij dat willen doen voor terrorisme of de georganiseerde misdaad, dan moeten alle lidstaten vertrouwen hebben in dit systeem. Wij zullen attent controleren of de Europese regelgeving volledig wordt nageleefd. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag van de heer Evans (A6-24/2005), namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het 33e Verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid – 2003 (2004/2139(INI)). 
Evans, Jonathan (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het lijkt misschien een beetje onlogisch dat we vandaag, aan het begin van 2005, het verslag van de Europese Commissie over het mededingingsbeleid voor 2003 bespreken. Dat komt allemaal doordat het afgelopen jaar een verkiezingsjaar was; het debat als zodanig gaat over veel bredere zaken.
Dit is een gelegenheid voor het Parlement om, op gepaste wijze, zijn enorme respect te laten optekenen voor de inmiddels vertrokken commissaris, Mario Monti, die ten tijde van dit verslag commissaris voor mededinging was. Het is onvermijdelijk dat in het verslag zelf en in de reactie van het Parlement hierop wordt verwezen naar het belangrijke programma voor de reorganisatie van het mededingingsbeleid waarmee de heer Monti zo veel lof heeft geoogst.
Dit is een debat dat gevoerd moest worden met de industrie, en niet alleen in verband met de modernisering van de eigenlijke antitrustregels. De industrie moest het doel van deze hervorming erkennen. Dit doel was een einde te maken aan een systeem dat in zichzelf onnodig bureaucratisch was, teneinde de middelen van de Commissie te kunnen inzetten om daadwerkelijk op te treden tegen hardnekkige kartels. Daarnaast hebben we de hervorming van de verordening inzake de controle op fusies gezien, de reorganisatie van de Taskforce Controle op concentraties van ondernemingen, en de eerste stappen in verband met hervorming van de staatssteun. Ik weet dat onze nieuwe commissaris dezelfde mening is toegedaan als het gaat om de nalatenschap van de heer Monti, omdat zij onlangs een toespraak heeft gehouden op de Bocconi-universiteit, waarin zij zeer vergelijkbare opmerkingen maakte over de bijdrage van de heer Monti.
Het is eveneens onvermijdelijk dat we onze aandacht niet alleen zullen richten op dit werkprogramma en de lessen die hieruit getrokken kunnen worden, maar ook op de manier waarop dat werkprogramma nu van invloed is op inspanningen om het concurrentievermogen van Europa te vergroten. We proberen de regels op het gebied van mededingingsbeleid niet te veranderen omdat we dat leuk vinden of als een vorm van bureaucratische oefening. Het doel hiervan is op te komen voor het belang van consumenten, teneinde het concurrentievermogen van Europa te vergroten en groei en werkgelegenheid te creëren. Daar draait het bij het voeren van een doeltreffend mededingingsbeleid immers allemaal om.
Ik wil iets zeggen over de nieuwe commissaris en ik hoop dat ik haar niet in verlegenheid breng. Veel mensen hebben mij gevraagd naar mijn mening over de verandering die we nu zullen meemaken. Ik veronderstel dat we ons dat tot vier weken geleden allemaal in meer of minder mate afvroegen. De commissaris is de afgelopen maand buitengewoon actief geweest. Op 3 februari sprak zij de Commissie economische en monetaire zaken van het Parlement toe en ontvouwde zij in deze hoedanigheid haar agenda. Ik heb reeds verwezen naar haar toespraak in Milaan op de universiteit van Mario Monti, en daarnaast heeft mevrouw Kroes op 17 februari nog een toespraak gehouden in Parijs. Als men deze toespraken samen neemt, wordt hierin zéér duidelijk de progressieve agenda uiteen gezet die de Europese Commissie voornemens is na te streven.
Ik prijs de Commissie voor haar vastberadenheid om de regels in verband met de hervorming van de staatssteun te verduidelijken. In ons verslag verwijzen wij hiernaar als een terrein waarop wij aandringen op verdere maatregelen van de zijde van de Commissie. Dit betekent dus een andere situatie dan die waarin de Commissie slechts werkloos blijft toekijken totdat iemand misschien een klacht indient over concurrentieverstorend gedrag in een bepaald deel van de economie. We willen ervoor zorgen dat de hele manier waarop het bedrijfsleven functioneert in Europa zodanig is dat vrije en eerlijke concurrentie worden aangemoedigd, waardoor het concurrentievermogen van Europa automatisch wordt vergroot.
Tot slot is er nog een ander terrein waarvoor de heer Monti bijzondere lof verdient, namelijk zijn werk op het vlak van internationale samenwerking. We kunnen samenwerken, ook al zijn we concurrenten van elkaar. Ik herinner mij nog goed de reactie van bepaalde mensen in Amerika op het besluit van de heer Monti over GE-Honeywell enkele jaren geleden. Vandaag viel mij de eer te beurt aanwezig te zijn om de toespraak van president Bush te beluisteren en hem na afloop de hand te zien schudden van Alex Schaub, de directeur-generaal Mededinging ten tijde van dat besluit. Dat is een voorbeeld van internationale samenwerking. Ik prijs de vorige commissaris en kijk uit naar de ambtstermijn van de nieuwe commissaris, commissaris Kroes. 
Kroes,
   . Mijnheer de Voorzitter, het is een waar genoegen hier te zijn voor mijn eerste debat met u tijdens de plenaire vergadering, en men had het onderwerp niet beter kunnen kiezen. Het is geen toeval dat het eerste punt op de agenda van vandaag het werkprogramma van de Commissie was. De voorzitter van de Commissie heeft benadrukt hoe belangrijk het werkprogramma is voor deze ambtstermijn van de Commissie. De heer Frattini heeft het voortouw genomen door de prioriteit toe te lichten die wij toekennen aan strafzaken en rechtspleging. Nu is het mijn taak om als commissaris voor mededinging ons standpunt toe te lichten met betrekking tot de inhoud van het verslag van de heer Evans.
Ik verheug mij over de steun van het Europees Parlement, en ik betuig mijn erkentelijkheid voor de steun die u in het verleden hebt gegeven aan de Europese Commissie, en met name aan de heer Monti, zoals u terecht benadrukt. Het lijdt geen twijfel dat ik een belangrijke nalatenschap van de heer Monti heb geërfd. Het grootste eerbetoon dat ik hem kan brengen, is zijn werk voort te zetten en hierop voort te bouwen.
Onder leiding van voorzitter Barroso heeft de Europese Commissie onlangs een voorstel gedaan voor een nieuw partnerschap voor groei en werkgelegenheid. Het mededingingsbeleid zal hierin, zoals de heer Evans terecht heeft opgemerkt, een cruciale rol vervullen. Mededinging is immers de drijvende kracht achter concurrentievermogen en groei, en we hebben dringend behoefte aan die groei. Dat is hier vanmiddag duidelijk verklaard door sprekers van zowel de rechter- als de linkerzijde. Als we de fundamentele sociale en ecologische doelstellingen willen verwezenlijken, die de kern vormen van onze Europese waarden, dan is economische groei een must.
Er zijn drie manieren waarop het mededingingsbeleid een bijdrage kan leveren aan partnerschap.
Ten eerste zullen we later dit voorjaar een debat organiseren over de herziening van de regels voor staatssteun in het kader van de algemene doelstelling “minder en beter”, die in dit geval betekent: beter gerichte steun. De steun moet daar worden geconcentreerd waar hij de meeste toegevoegde waarde kan opleveren: innovatie, onderzoek en ontwikkeling, risicokapitaal en de ontwikkeling van die regio’s met de meeste achterstand.
Ten tweede zullen we een rechtvaardige en strenge benadering blijven hanteren als het gaat om handhaving en zullen we kartels hard blijven aanpakken. Dat staat als een paal boven water. Dat was ook de aanpak die de heer Monti voorstond. Zoals in het verslag wordt benadrukt, is het onaanvaardbaar de mondiale voordelen van de interne markt te laten ondermijnen door kartelvorming en andere oneerlijke handelspraktijken van een handjevol ondernemingen.
Ten derde zullen we kijken naar nieuwe manieren om concurrentie op de interne markt te bevorderen, door gebruik te maken van sectoronderzoeken en het doorlichten van de mededingingssituatie om de overgebleven, vaak verborgen, regelgevingsbarrières en particuliere belemmeringen voor vrije concurrentie op te sporen en aan te pakken.
Bij het nastreven van deze prioriteiten zal ik rekening houden met de nuttige opmerkingen die zijn vervat in het onderhavige verslag. Ik kan u verzekeren van mijn inzet voor het waarborgen van een permanente en constructieve dialoog met dit Parlement wat mededingingskwesties betreft. 
Hökmark (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag mijn waardering uitspreken voor het verslag van de heer Evans en de conclusies van dat verslag. Ik wil tevens mijn waardering uitspreken voor de bijdrage van mevrouw Kroes, en benadrukken dat ik behoor tot degenen die grote verwachtingen hebben van de verdere inspanningen die zij zou kunnen leveren.
Ik geloof dat we ons bewust moeten zijn van het feit dat op dit moment concurrentie de drijvende kracht is in de Europese Unie en bij de inspanningen om onze samenleving te ontwikkelen en te moderniseren. We hebben te maken met externe concurrentiedruk als gevolg van de globalisering en met interne gestegen concurrentiedruk als gevolg van de uitbreiding en de interne markt. Die concurrentie maakt een grote hoeveelheid dynamiek en kracht vrij in de Europese samenleving, en niet alleen qua ontwikkeling, groei en nieuwe banen. Ik geloof dat concurrentie in de praktijk ook het krachtigste instrument is voor de Europese integratie op het punt van verspreiding van ideeën, goederen en diensten. Dat is precies wat op dit moment gebeurt, en volgens mij dreigen wij dat te onderschatten. Daarom zou ik de commissaris willen vragen om te proberen in de volgende verslagen over het mededingingsbeleid ook deze dimensie van de effecten van concurrentie op te nemen. Dat is niet alleen een kwestie van economie, maar ook van Europese samenwerking in de meest concrete zin
Ik vind dat wij de taak hebben om de voorwaarden voor concurrentie naar nieuwe gebieden uit te breiden. Het gaat hier om de kennismaatschappij met haar onderzoek, scholing en ziekenzorg. Zoals de heer Evans in zijn verslag benadrukt, gaat het ook om de energiemarkt en de telecommunicatiemarkt. Ik zou de commissaris ook met nadruk willen wijzen op dat deel van het verslag dat gaat over het belang van het scheppen van goede voorwaarden voor Europese ondernemers om wereldwijd te kunnen concurreren; bij mededingingsanalyses moet men naar de hele interne markt kijken en niet alleen naar nationale en lokale deelmarkten. Voor de ondernemingen van de toekomst is een grote thuismarkt nodig. Daarvoor dient de interne markt, en bij het ontwikkelen van concurrentie moet men dat in gedachten houden.
Ferreira, Elisa (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, over het ontwerpverslag van Jonathan Evans bestonden geen inhoudelijke meningsverschillen. Om te beginnen wil ik de rapporteur danken voor de geest van samenwerking, waardoor wij over bijna alle amendementen die ik als schaduwrapporteur namens de Partij van Europese Socialisten had ingediend, een compromis hebben bereikt.
Met deze amendementen zijn een aantal zaken duidelijker geworden, met name dat concurrentievermogen essentieel is voor het stimuleren van de groei in Europa. Concurrentievermogen is evenwel slechts één van de doelstellingen van de Lissabonstrategie en cohesie en milieu zijn zeker even belangrijk. Ten tweede is het van belang de relatie tussen het mededingingsbeleid en staatssteun te verduidelijken. Ten derde is het belangrijk de regels in de overeenkomsten inzake technologieoverdracht en steun voor onderzoek en ontwikkeling te verduidelijken, met name als het gaat om kleine en middelgrote bedrijven. Ten vierde dienen wij de relatie duidelijker te maken tussen de financiële instrumenten van het Protocol van Kyoto en de effecten voor de bedrijven en het mededingingsbeleid. Ten vijfde is het essentieel dat de nieuwe lidstaten zich snel aanpassen aan het mededingingsbeleid. Ten zesde juichen wij de nauwe band toe tussen het mededingingsbeleid en het internationaal handelsbeleid, zowel op multilateraal niveau in het kader van de Wereldhandelsorganisatie als op bilateraal vlak met de belangrijkste partners, waaronder China.
Dat zijn een aantal voorstellen die aangenomen zijn. Over twee ontwerpamendementen kon geen consensus worden bereikt. Mevrouw Batzeli zal een van die amendementen indienen terwijl het andere amendement de zin betreft waarin de rapporteur stelt, en nu citeer ik, “dat het Parlement zijn zorg erover uitspreekt dat het nog steeds niet is gelukt om de gas- en elektriciteitsmarkten volledig te liberaliseren”.
Liberalisering is mijns inziens geen doel op zich. Het is een middel om ervoor te zorgen dat deze goederen, net als andere eerste levensbehoeften, tegen de best mogelijke prijs en kwaliteit en op universele schaal aan de consument worden aangeboden. De consument is op de allereerste plaats immers burger. De liberalisering dient tot stand te komen in een kader dat het karakter van gas en elektriciteit als publieke goederen garandeert. Dat is de zin van het door mij ingediende amendement.
Het is belangrijk er vandaag aan te herinneren dat de Europese Unie, misschien meer dan ooit, een politieke onderneming is, ofschoon de basis economisch is. Als de suprematie van de markt ertoe leidt dat burgers op duurzame wijze van hun grondrechten worden uitgesloten …
Manolakou (GUE/NGL ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, de titel "staatssteun voor de openbare dienst" is een verkeerd gekozen benaming, want het gaat om het steunen van bedrijven. Toen openbare diensten nog het monopolie van de staat waren, dienden ze vooral de belangen van de plutocratie. Maar ook nu worden de meeste openbare diensten – en er zullen er nog volgen – in het kader van de kapitalistische herstructureringen uitverkocht aan het kapitaal, dat in die nieuwe hoedanigheid volop winst kan blijven maken. De ware behoeften van het volk vormen niet het belangrijkste Europese criterium voor overheidssteun. Nee, dit voorstel moet worden goedgekeurd om het kapitaal en zijn rendement veilig te stellen.
Het voorstel van de Commissie past trouwens naadloos in het geheel van kapitalistische herstructureringen die de markten moeten helpen opengooien zodat het kapitaal verse winsten kan opstrijken. Het voorstel biedt nauwelijks ruimte voor uitzonderingen op Europese overheidssteun voor kleine bedrijven van algemeen belang en lucht- en scheepvaartbedrijven. De groeiende behoeften van de mensen tellen nergens mee en daarom zullen de Europese afgevaardigden van de Griekse Communistische Partij tegenstemmen. 
Whittaker (IND/DEM ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, we erkennen allemaal dat er iets te zeggen valt voor het bevorderen van concurrentie in het belang van economische efficiëntie, en mevrouw Kroes heeft beloofd het werk van haar voorganger voort te zetten als het gaat om het afrekenen met oneerlijke staatssteun en kartels, waar zij die ook maar kan vinden.
Ik wil haar echter een suggestie aan de hand doen waarmee zij nog veel betere resultaten kan boeken. Onze rapporteur, de heer Evans, merkt op dat het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven een van de belangrijkste doelstellingen is van de Lissabon-agenda. Helaas wordt onder concurrentievermogen in de EU maar al te vaak verstaan dat elke natie en elk bedrijf gebukt moet gaan onder dezelfde administratieve lastendruk of moet kunnen opereren onder dezelfde concurrentievoorwaarden. Dit is niet echt hetzelfde als concurrentie. Als ik zo vrij mag zijn op de opmerkingen van de heer Hökmark voort te bouwen, wil ik suggereren dat als de Commissie werkelijk belang hecht aan het bevorderen van concurrentie, zij hieronder ook concurrentie op grond van regelgeving dient te verstaan.
Dit zal namelijk een veel grotere bron van efficiëntie zijn. Geef naties enige vrijheid om zelf hun landbouwbeleid te bepalen en om zelf te beslissen hoe zij hun eigen gezondheid en veiligheid willen waarborgen. Sta naties toe hun eigen regels op te stellen voor al die zaken die niet rechtstreeks betrekking hebben op de handel of op andere zaken van gemeenschappelijk belang. Het is misschien een radicale suggestie, maar op deze manier zou concurrentie van minder gereguleerde economieën kunnen aansporen tot minder regelgeving elders, en daarvan zullen wij allemaal de vruchten plukken.
EU-regio’s die moeten worstelen om zich aan te passen, hebben ongetwijfeld veel meer baat bij het beëindigen van overregulering dan aan enig bedrag aan giften uit de slinkende structuur- en cohesiefondsen. De heer Barroso heeft een aantal voorzichtige opmerkingen gemaakt over het verlichten van de regelgeving, maar ik ben bang dat het onwaarschijnlijk is dat dit ook zal gebeuren. Als zinvolle deregulering echt gerealiseerd wordt, kan alle bezorgdheid over het mislukken van de Lissabon-agenda in feestgedruis veranderen zodra de EU-economieën echt uit de ziekenboeg beginnen te komen. 
Rutowicz (NI ).
    Dank u wel mijnheer de Voorzitter. Coherent optreden op het gebied van het mededingingsbeleid is de basis van de werking van de markt voor goederen en diensten. Het jaarverslag over 2003 toont aanzienlijke vooruitgang op dit gebied en tegelijkertijd de tekortkomingen. De toetreding van 10 nieuwe landen tot de Europese Unie met verschillende juridische bepalingen op het gebied van de mededinging vormt een nieuwe uitdaging. Ik zal een aantal problemen aanstippen.
In een aantal landen wordt de markt voor diensten beheerst door beroepsverenigingen of -organisaties, wat de mededinging belemmert. Voorts moet de richtlijn de voorwaarden omschrijven waaronder financiële steun voor openbare diensten of productie is toegestaan, opdat die steun geen permanent karakter krijgt, want dat staat haaks op het beginsel van de mededinging. Tot slot moeten voor openbare diensten op stedelijk of gemeentelijk niveau de voorwaarden worden omschreven waaronder van bepaalde mededingingsvereisten mag worden afgeweken wanneer lokale problemen dan beter kunnen worden opgelost. Dank u wel. 
Schwab (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, op het gebied van de interne markt is het mededingingsbeleid een van de kerntaken van de Europese Commissie. Als wij de discussie van enkele uren geleden als voorbeeld nemen, moeten wij concluderen dat de Europese Unie op het gebied van het mededingingsbeleid inderdaad een is. U, geachte mevrouw Kroes, bent hier als vertegenwoordigster voor de betreffende werkzaamheden aanwezig, aangezien het verslag dat thans gepresenteerd en bediscussieerd wordt, gebaseerd is op de werkzaamheden van de vorige Commissie. Op dat punt wens ik u veel succes.
De succesvolle werkzaamheden van de Commissie hebben sinds de oprichting van de Europese Gemeenschappen een doorslaggevende bijdrage geleverd aan het feit dat de Europese markt door een eerlijke mededinging wordt gekenmerkt, die alle burgers voordelen heeft gebracht in de vorm van kwaliteit en lagere prijzen.
Tegen die achtergrond worden in het onderhavige verslag van mijn gewaardeerde collega Evans ook de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van de mededinging in 2003 geëvalueerd. De besluiten in die periode zijn echter nog onder verantwoordelijkheid van de oude Commissie tot stand gekomen. In het kader van het onderhavige verslag gaat het er bij de huidige discussie dan ook om dat de ingrijpende veranderingen in het Europese mededingingsrecht en in de Europese Commissie op hun effectiviteit voor de komende jaren worden getoetst en beoordeeld.
De veranderingen die zich hebben voorgedaan, zijn in beginsel absoluut geschikt om het hoge niveau van het Europese mededingingsbeleid in stand te houden. Ik heb in mijn vraag echter al aangegeven dat er volgens mij op een aantal punten nog zinvolle verbeteringen mogelijk zijn. Daarbij doel ik op de bescherming van kroongetuigen in het mededingingsrecht – en wel in heel Europa – en de juridische status van internetpublicaties. Ook dient gewaarborgd te worden dat er op basis van het kartelrecht geen dubbele sancties genomen kunnen worden.
Los van die mogelijke verbeteringen biedt het onderhavige verslag een uitstekende basis om de werkzaamheden in de komende tijd op de bekende succesvolle wijze voort te zetten. Ik wens u veel succes bij de besluiten die u de komende maanden moet nemen en hoop dat deze besluiten ook juridisch houdbaar blijken te zijn. Ook hoop ik dat uw besluiten, net als bij de oude Commissie, in het belang van de burgers zullen zijn. In het mededingingsbeleid staan namelijk twee dingen centraal: vertrouwen en autoriteit. Die wens ik u allebei toe. 
Batzeli (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vind het erg positief dat de Commissie in haar uiteenzetting over de sectorale ontwikkelingen onder meer benadrukt dat de Unie meer inspanningen moet leveren in de mediasector, zodat ook daar bij de liberalisering diversiteit en economische groei hand in hand kunnen blijven gaan.
Mevrouw de commissaris, mijnheer de rapporteur, mijnheer Evans, ik wil u persoonlijk gelukwensen met uw concrete verslag. De audiovisuele sector heeft een specifieke culturele eigenheid en kan dus niet worden behandeld als gelijk welke industrietak. Daarom moet de Commissie de rol verduidelijken van de belangrijkste aandeelhouders op basis van het mededingingsbeleid. U hecht eraan dat de Commissie verplicht tot pluralisme in de media, zowel nationaal als communautair, waarbij iedereen vrij moet kunnen participeren in de mediasector.
Mevrouw de commissaris, de Commissie benadrukt dat de mededingingsregels – dat zegt u in uw verslag – het probleem zullen regelen dat voortspruit uit het crëeren of versterken van dominante marktposities bij het afsluiten van prioriteitsovereenkomsten. Vandaar mijn vraag: zal er een beleid worden aangenomen waarin eventuele beperkingen voor de “hoofdaandeelhouder” een remmende factor zullen vormen voor de concurrentie in de media? Ik zou hierop graag een antwoord horen zodat onze rapporteur, de heer Evans, eventueel het betreffende amendement van de socialistische fractie kan aannemen. 
Kroes,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil de afgevaardigden die mij positieve feedback hebben gegeven bedanken. Ik heb uiteraard ook geluisterd naar diegenen die kritischer waren. De steun van de heer Evans voor het idee en het vertrouwen dat in zijn verslag wordt verwoord waren een geweldig begin.
Ik heb mijn eigen filosofie uiteengezet in mijn recente toespraken op de Bocconi-universiteit en voor de OESO in Parijs, waar alle nationale autoriteiten die over de hele wereld actief zijn op het gebied van mededinging bijeen waren. Die toespraken en dit verslag tonen volgens mij aan dat we op hetzelfde spoor zitten. We zijn er allen van doordrongen dat mededinging bij uitstek het instrument is om onze economie in een betere conditie te krijgen, iets waaraan we in Europa dringend behoefte hebben. We kampen immers zowel met een gebrek aan economische groei als met een gebrek aan productiviteit. We hebben dringend behoefte aan economische groei omdat we te maken hebben met sociale en milieudoelstellingen die wij binnen onze cultuur terecht essentieel vinden.
Ik vond de opmerkingen van de geachte afgevaardigden zeer interessant en stimulerend. Zij markeren de start van onze dialoog. Zoals ik reeds heb gezegd, zou het mij een waar genoegen zijn door de Commissie economische en monetaire zaken te worden uitgenodigd om deze kwestie te bespreken.
Wat de concurrentie in de overdracht van technologie betreft, is er inderdaad een manier op die te ontwikkelen binnen ons mededingingsbeleid. Het is dus geen apart onderwerp, alles valt onder hetzelfde beleid.
Met betrekking tot de vraag van de heer Rutowicz over een definitie van “de markt” in het geval van fusies, verwelkomt en bevordert de Commissie grotere integratie van markten. Dat staat buiten kijf. Naarmate markten integreren, zullen ook de relevante antitrustmarkten breder worden. Voorlopig is het echter nog zo dat veel markten nationaal of regionaal zijn, en dit moet in de mededingingsanalyse, met inbegrip van de marktdefinitie, tot uitdrukking komen zodat concurrentie en consumenten hiervan geen hinder ondervinden.
Mevrouw Elisa Ferreira stelde een vraag over de liberalisering van de gas- en elektriciteitsmarkten. Ik ben het met haar eens dat het belangrijk is de werking van de energiemarkt te verbeteren.
In nauwe samenwerking met onze energiecollega’s onderzoeken we de huidige stand van zaken op de markt. We doen onderzoek naar het gedrag van gevestigde exploitanten in bepaalde markten en zijn voornemens sectorale onderzoeken in te stellen. De sectorale onderzoeken zullen belangrijke informatie opleveren met betrekking tot de vraag hoe de markten functioneren en hoe zij verbeterd kunnen worden.
Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen bepaalde voorkeuren met betrekking tot liberalisering. Ik sta zonder meer positief tegenover liberalisering. In bepaalde gevallen vinden na liberalisering op markten echter nog altijd activiteiten plaats die wij niet aanvaarden. Als dat gebeurt, moet men niet zeggen: “Ik ben tegen liberalisering”. We hebben juist de plicht erachter te komen hoe de situatie daadwerkelijk is en wie er niet naar behoren functioneert en niet aan onze verwachtingen voldoet.
De heer Rutowicz heeft een aantal opmerking gemaakt die betrekking hebben op de hervorming van de staatssteun. De conclusie van de Commissie-Prodi, die later herhaald is door de Europese Raad, was dat er sprake diende te zijn van minder, maar betere, steun. Bovendien kwam men tot de conclusie dat we met de uitbreiding nog een goede reden hadden voor minder en betere steun voor die gebieden die reeds van dergelijke steun hebben kunnen profiteren. We dienen ons nu te realiseren dat er in de tien nieuwe lidstaten nieuwe terreinen zijn die we moeten verbeteren en waaraan steun een grote bijdrage kan leveren.
Door het geld van de belastingbetalers gerichter en beter te besteden, kunnen we de steun daar concentreren waar die echt de meeste waarde oplevert; waar die steun bijdraagt aan cohesie; en waar die steun een impuls geeft aan innovatie, onderzoek en ontwikkeling, en risicokapitaal, zodat kleine en middelgrote ondernemingen ook een positieve rol kunnen vervullen als motor achter innovatie ten behoeve van het stimuleren van de economie. We moeten ervoor zorgen dat zij toegang hebben tot risicokapitaal omdat zij hun ideeën moeten kunnen verwezenlijken. Beter gerichte staatssteun betekent betere economische resultaten en bestuur, en uiteindelijk betere en zekerder banen en een betere besteding van het geld van de belastingbetalers. Vroeg in het voorjaar zullen we in de gelegenheid zijn ons actieplan voor de hervorming van de staatssteun te presenteren. Dat actieplan zal onder meer maatregelen omvatten om het kader voor de staatssteun te rationaliseren.
Ik wil veel van de bestaande bureaucratie terugdringen en ik denk dat de aanmeldingsplicht voor eenvoudige steun waarvan weinig invloed uitgaat, een van de zaken moet zijn die we kunnen afschaffen, zodat we onze middelen gericht kunnen aanwenden voor het controleren van problematischer subsidies, die wel grote invloed hebben.
Mevrouw Ferreira zei dat de titel misleidend was. Ik denk dat de titel van het verslag precies het onderwerp dekt waarop we ons daadwerkelijk richten.
Een andere vraag betrof de audiovisuele sector. Het handhaven en ontwikkelen van pluralisme in de media is een fundamenteel openbaar doel van de Europese Unie, evenals het behoud van culturele diversiteit en de vrije toegang van de burgers van de Unie tot allerlei soorten mediaplatforms.
De toepassing van beleidsinstrumenten op het vlak van mededinging in de mediasector blijft beperkt tot de onderliggende marktstructuur en de economische gevolgen van het gedrag van mediaondernemingen. Desalniettemin kan het mededingingsbeleid een essentiële bijdrage leveren aan het behoud en de ontwikkeling van het pluralisme in de media, zowel in traditionele televisie- en andere uitzendmarkten als met betrekking tot de nieuwe media. Die bijdrage wordt overigens ook al geleverd.
De heer Schwab benadrukte dat de Europese Unie een mondiale speler is en dat het daarom essentieel is om te kijken naar de prijs, de kwaliteit, alsook naar de onderzoeksmogelijkheden, teneinde niet achterop te raken bij onze mondiale concurrenten. Het zou een goed idee zijn als we ons specifiek zouden concentreren op het vergroten van de efficiëntie en de transparantie, en zouden werken aan een minder bureaucratische voor verzoeken om inschikkelijkheid. Dit zal worden toegelicht in het nieuwe document dat ik aan het voorbereiden ben en waarin ook steun wordt uitgesproken voor meer efficiëntie en transparantie.
Ik heb de gestelde vragen proberen te beantwoorden. Nogmaals bedankt voor deze gelegenheid en ik bedank wederom de heer Evans en al diegenen die betrokken zijn geweest bij de voorbereiding van dit verslag. Het debat van vandaag is nog maar het begin. Het is heel belangrijk de discussie voort te zetten en te merken dat u op hetzelfde spoor zit als wij in de Commissie. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag van mevrouw in 't Veld (A6-0034/2005), namens de Commissie economische en monetaire zaken, over staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst (2004/2186(INI)). 
In 't Veld (ALDE ),
   . – Voorzitter, ik zal u ongetwijfeld een groot plezier doen als ik zeg dat ik niet al te lang zal praten en u niet al te lang zal lastigvallen met mijn hese stem, want ik ben bang dat ik als liberaal moet vaststellen dat het tussen mij en het griepvirus niet bepaald sprake is van een maar dat ik gewoon de concurrentieslag heb verloren. In het EU-Verdrag staan eigenlijk 2 doelstellingen die voor dit verslag van belang zijn. Het ene is: wij hebben aan de ene kant staatssteunregels die moeten zorgen voor het goed functioneren van de interne markt, aan de andere kant staat er ook in het Verdrag dat die regels een goed functioneren van de publieke diensten niet mogen belemmeren. De interne markt heeft ons veel voordelen gebracht, ook op het terrein van de publieke diensten. Wij stellen ook vast dat wij ontzettend hechten met zijn allen aan het zogenaamde Europees sociaal economisch model met goede publieke diensten, wat ons overigens ook altijd een grote mate van concurrentiekracht heeft verleend. De voorstellen van de Europese Commissie zijn zeer welkom en ik ben blij om te horen dat de woorden van mevrouw Kroes eigenlijk alleen maar onderstrepen wat wij ook in ons verslag hebben gezet, namelijk dat we aan de ene kant streven naar vermindering van staatssteun en aan de andere kant ook naar het afschaffen van overbodige administratieve rompslomp en dat we ons concentreren op die zaken die echt de interne markt verstoren. Dat is namelijk slecht voor onze economie en dus ook slecht voor het fundament onder de publieke diensten.
Een aantal kernpunten even in overblik. Ten eerste onderstreep ik nog eens een keer dat de focus moet zijn op de burger als gebruiker van de diensten en als belastingbetaler. Dat lijkt een beetje een open deur, maar te vaak in de realiteit gaat het eigenlijk om politieke belangen, corporatistische belangen, institutionele belangen en allerlei andere belangen en daarvoor moet dan het belang van de individuele burger nogal eens wijken.
Het tweede punt is de definitie van de zogenaamde kleine diensten van algemeen belang. De Commissie heeft voorgesteld om die kleine diensten vrijstelling te verlenen van de aanmeldingsplicht voor staatssteun en heeft min of meer gesuggereerd dat we daarbij dezelfde grens hanteren als voor het midden- en kleinbedrijf, namelijk een jaaromzet van maximaal 50 miljoen euro. In eerste instantie heeft de Commissie economische zaken op mijn voorstel die suggestie gevolgd. Ik vind wel dat we over een aantal jaren moeten gaan kijken wat dat betekent in de praktijk, want we hebben werkelijk geen idee over hoeveel bedrijven we het eigenlijk hebben, over hoeveel staatssteun in totaal, over hoeveel aanmeldingen voor staatssteun. Dus ik wil eigenlijk precies weten wat de impact is van die grens. Verder is een belangrijk punt voor mij, het zogenaamde . Al jarenlang voeren we hier in het Parlement een klassieke trench warfare tussen links en rechts over liberalisering van publieke diensten. Ik denk dat het van belang is dat we daar eindelijk eens een keer de feiten op tafel krijgen. Wij roepen in het verslag de Commissie dan ook op om over 4 jaar, als deze regeling aan vernieuwing toe is, een gedetailleerd verslag over te leggen over hoe het zit met die publieke diensten.
Tenslotte even een klein min of meer technisch puntje. Er staat ergens in het verslag een paragraaf, die daar is terechtgekomen nadat wij een amendement hadden aangenomen en die paragraaf lijkt te suggereren dat het Parlement voorstelt dat in alle gevallen de opdracht voor het aanbieden van een bepaalde dienst moet gebeuren via een procedure. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Ik denk dat er veel mensen zijn, misschien niet allemaal, maar veel die het met me eens zijn, dat dat op zich een goede procedure is die in veel gevallen tot goede resultaten leidt maar ik wil wel een misverstand uit de weg ruimen, dat het niet zo is dat het Parlement hier nu gaat besluiten dat vanaf vandaag alle diensten via zo’n procedure moeten worden aangeboden. Helaas is het zo dat er geen amendementen zijn ingediend, die dat misverstand rechtzetten, maar ik wil dan in ieder geval hier in de plenaire vergaderzaal die boodschap meegeven aan de Europese Commissie. 
Kroes,
   . Voorzitter, zeer veel dank voor de heldere toelichting op het verslag van Sofie in 't Veld; de problematiek die er aangesneden is, is buitengewoon belangrijk omdat zeker waar we nu met de review van de staatssteun gaan kijken van hoe het op de beste manier het meest effectief in het resultaat kan uitwerken dat juist deze opmerkingen die hier gemaakt zijn ertoe doen en dus hout snijden.
Ik onderschrijf en heb dat ook eerder gezegd naar aanleiding van de discussie over het verslag van Jonathan Evans dat we aan alle kanten moeten kijken hoe we het transparanter, effectiever en overigens ook met minder bureaucratie en red tape kunnen beleggen. Daar is niemand mee gediend, het neemt teveel tijd en zoals Sofie zo beeldend heeft gezegd, het gaat hier uiteindelijk om de burger, het gaat om de consument/om de belastingbetaler die wil weten wat er met zijn geld/met haar geld gebeurt en wat dat voor effect heeft.
Daarom, als we spreken over definities en met name de definitie van de kleine diensten van algemeen belang, dan is het aan de orde om in ieder geval wat mij betreft niet nu op voorhand te zeggen dat we voor alle eeuwigheid weten wat we daaronder zouden moeten verstaan, daar moeten we inderdaad ervaring in opdoen, we moeten kijken van hoe werkt dat uit, over wat voor omzet zou je moeten spreken in welke situatie en waar, en wat voor staatssteun is daarmee gediend? Wat voor omvang van staatssteun heb je dan uiteindelijk niet alleen in gedachte, maar ook rekening mee te houden?
Er werd door mevrouw in 't Veld ook heel duidelijk gezegd: het is evidence policy making en we moeten daar toch een keer werkelijkheid laten doorklinken en we moeten zeggen van zou het niet zo zijn (en ik vind dat een goede suggestie, die wil ik ook graag overnemen) om over een jaar of vier een rapport te overleggen om te laten zien wat het allemaal voor effect heeft en of het inderdaad die uitwerking heeft of dat er wellicht betere methoden zijn om het doel te bereiken dat we willen.
Mijnheer de Voorzitter, als je het over staatssteun hebt, dan is het in ieder geval in de problematiek waar we het hier over hebben niet de bedoeling dat dat voor eeuwig is, het is juist de bedoeling dat met staatssteun een proces op gang gebracht wordt waardoor uiteindelijk het zelf in die situaties opgebracht kan worden. Om dat bekende Chinese gezegde te gebruiken: "je wilt dat er uiteindelijk met de hengel die je aangeeft de vissen gevangen worden en niet dat er alleen maar vis overhandigd wordt aan degene die dat op dat moment nodig heeft".
Een gedegen rapport, ja, over de ervaring, óf het werkt, hoe het werkt en of dit de beste methodiek is. En dan komen we toch op de uitspraak van het Altmark-dossier, de uitspraak die daar door de rechter gedaan is en dan komen we bij dat vierde criterium. De eerste drie criteria neem ik aan zijn helder en bij het vierde criterium moeten we met elkaar vaststellen dat er in alle situaties getenderd kan worden. Daar waar dat wél kan dan is het duidelijk, dan dienen we die vier criteria ook zo te volgen, daar waar het niet kan dien je naar beste weten onder die omstandigheden een beslissing te nemen en moeten we dus ook vaststellen dat we daar ervaring moeten opdoen en dat we vervolgens moeten kijken wat daar de beste methodiek zou zijn.
Dus ik wil graag de rapporteur in deze volgen en zeggen van we kunnen op deze manier inderdaad met elkaar de ervaring opdoen, dat neerleggen in een rapport en vier jaar is een goede periode om daar zinvolle taal over te kunnen produceren en dan in een debat hopelijk ook weer tot conclusies te komen. Dank u wel. 
Purvis (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie zet zich in voor open markten met vrije en eerlijke concurrentie, aangezien die de beste kwaliteit producten en diensten zullen leveren tegen de beste prijs. Zij zullen tevens op de beste manier de economische voordelen opleveren die wij nodig hebben om de doelstellingen van Lissabon te kunnen bereiken en onze ambities op sociaal en ecologisch gebied te kunnen betalen.
Een andere belangrijke overweging binnen onze fractie is subsidiariteit: besluiten moeten worden genomen op een niveau dat zo dicht mogelijk bij de burger ligt en verenigbaar is met een goed functionerende interne markt. Europa hoeft niet in actie te komen als een besluit het best genomen kan worden op nationaal of lokaal niveau. Het stemt ons dan ook tevreden dat mevrouw In ’t Veld er in haar uitstekende verslag in geslaagd is deze twee prioriteiten een plaats te geven.
De algemene strekking is dat wordt opgeroepen tot eerlijke concurrentie binnen vrije markten. Net als zij, geven ook wij altijd de voorkeur aan een transparant aanbestedingsproces. Als plaatselijke autoriteiten in hun wijsheid echter besluiten dat zij hun burgers beter van dienst kunnen zijn, kunnen zij dit doen zonder dat zij dit aan de Commissie hoeven melden, zolang zij zich maar houden aan de regels die waarborgen dat eventuele concurrenten geen schade lijden en, nog specifieker, dat de betreffende diensten klein van omvang zijn en zeer plaatselijk van aard.
In de commissie is een duidelijk besluit genomen dat de Commissie een goed advies geeft. Dit verheugt ons en we zullen morgen deze zelfde lijn steunen. We wensen mevrouw In ’t Veld veel succes met haar verslag. 
Muscat (PSE ),
   – Dank u, mijnheer de Voorzitter. Laat mij beginnen met mevrouw in 't Veld geluk te wensen met haar verslag, dat ik zie als een nieuwe stap in het proces waarbij de leden van deze Unie hun pogingen laten varen om iedereen in hetzelfde keurslijf te persen waar uiteindelijk niemand in past. In plaats daarvan gaan we nu richting het beginsel van subsidiariteit, waarmee we de specifieke behoeften van landen, regio's en plaatselijke gemeenschappen onderkennen. Ik denk dat iedereen die in evenwicht gelooft, de diverse voordelen van de markteconomie zal inzien, hoewel we er ons tegelijkertijd van bewust moeten zijn dat er ontoelaatbare tekortkomingen blijven optreden, waarbij degenen aan wie de macht en het leiderschap zijn toevertrouwd zich onvermurwbaar opstellen. Er bestaan zonder enige twijfel gevallen van misbruik, maar er zijn diverse andere gevallen denkbaar waarbij, mits er sprake is van passende regelgeving, overheidssteun de sociale factor kan zijn, die juist die plekken bereikt die als gevolg van de koude berekeningen van het marktdenken worden verwaarloosd. Het uiteindelijke succes van dit Europa en van zijn lidstaten kan niet alleen worden afgemeten aan de economische statistieken. Een gezonde economie moet het instrument zijn dat ons naar het werkelijke einddoel leidt, namelijk een goed leven voor onze gezinnen, waardig werk, en een beter milieu. Uiteraard moet iedere vorm van steun worden verleend binnen een overeengekomen kader waarin rekening wordt gehouden met de realiteit in de diverse landen. In de planning van dit kader moet iedereen betrokken worden, met de nadruk op “iedereen”: de sociale partners, de vakbonden, de consumenten en de particuliere sector. En, nu we het over consumenten hebben, zouden we ook moeten denken aan de minderheden onder de consumenten en belastingbetalers. Ik geef een voorbeeld: een amendement dat ik heb ingediend, en dat tot mijn genoegen is aanvaard in dit verslag, zou het eenvoudiger maken om hulp te bieden vanuit de lucht, alsmede via vaarroutes tussen eilanden. Ik zal u hier een voorbeeld van geven. Momenteel dwingt de markteconomie de bewoners van het eiland Gozo om voor de oversteek naar het hoofdeiland Malta, met een helikoptervlucht van 12 minuten, een bedrag te betalen dat veel hoger is dan de prijs van een vliegticket tussen Londen en Brussel. Stelt u zich voor hoe een dergelijke regio zich kan ontwikkelen als deze geen enkele hulp van de overheid zou krijgen. We moeten nog verder gaan dan we tot dusverre hebben gedaan. Ik hoef alleen maar te kijken naar de scheepswerven in mijn land, die de regering wil sluiten, waarbij zij de schuld geeft aan de Europese Unie. De demonisering van de dokwerkers ten spijt hebben deze sectoren en ondernemingen een enorme hoeveelheid werk en een grote toewijding te bieden in deze tijd van grotere technische capaciteiten. Andere grote landen van de Europese Unie hebben de strijdkrachten als excuus gebruikt om subsidie aan deze sector te kunnen geven. Dat kunnen wij niet doen. Er zijn er die zeggen dat deze subsidies tegen de wetten van de Europese Unie ingaan. Ik zou zeggen: laten we dan de wetten veranderen. 
Klinz (ALDE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, in de eerste plaats wil ik de rapporteur voor haar uitstekende werkzaamheden bedanken. Zij heeft een zeer gecompliceerde kwestie met veel kennis van zaken en enthousiasme behandeld, wat tot een transparant verslag heeft geleid. Voor ons liberalen en democraten is het vanzelfsprekend dat de publieke sector de levering van een aantal openbare diensten moet waarborgen. Het geld van de belastingbetalers dient echter zeer zorgvuldig te worden gebruikt, dus alleen voor diensten die de consumenten een echte meerwaarde opleveren. Daartoe is een duidelijke regulering noodzakelijk.
In beginsel vinden wij het een goede zaak dat de Commissie probeert om een kader te creëren om het gebruik van middelen transparant, objectief en begrijpelijk te maken. Wij willen een oplossing die garandeert dat de mededinging blijft functioneren en de regulering van de diensten van algemeen belang niet wordt misbruikt om die mededinging te verstoren. De voltooiing van de interne markt mag niet gehinderd worden door een niet aflatende stroom van staatssteun, en dan ook nog op basis van het beginsel van gelijkheid voor iedereen.
Integendeel, wij zijn voorstander van een oplossing die het verwezenlijken van de volgende doelstellingen mogelijk maakt. De definitie van diensten van algemeen belang dient in de lidstaten geformuleerd te worden; het maakt niet uit als de verschillende definities niet hetzelfde zijn, als ze maar vergelijkbaar zijn. Dat is voor ons geen schending van het subsidiariteitsbeginsel. De staatssteun dient gericht verstrekt te worden aan diensten die een bijdrage leveren aan het veiligstellen van de toekomst. Het verstrekken van staatssteun zal in de toekomst op beperktere schaal dan nu dienen te gebeuren. De uiteindelijke regulering van die staatssteun mag de verdere ontwikkeling van de interne markt niet belemmeren. Wij zijn tegen verzoeken, zoals dat van de Duitse minister voor Economische Zaken, om door middel van uitzonderingen in de dienstenrichtlijn een eventuele openstelling van onderdelen van de diensten van algemeen belang te verhinderen.
Tot slot roep ik de Commissie op om de toepassing van de voorschriften via een nadere invulling te vereenvoudigingen. De Commissie dient te ontwikkelen en dient voorbeelden van als referentiemateriaal ter beschikking te stellen. Die -methode kan op basis van geslaagde voorbeelden in andere lidstaten een stimulerende werking hebben. 
Hudghton (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft een aantal amendementen ingediend en heeft verzocht om diverse aparte stemmingen over dit verslag. We hebben dit gedaan om de afgevaardigden in de gelegenheid te stellen ervoor te zorgen dat in het verslag duidelijk een lans wordt gebroken voor de openbare dienstverleners, met name op het terrein van volksgezondheid en sociale huisvesting.
Het verslag bevestigt ons geloof in het belang van hoogwaardige diensten van algemeen belang (DAB’s) die voor iedereen toegankelijk zijn. Ook wordt in het verslag het recht van lokale autoriteiten op zelfbestuur erkend. Tot dusver is er niets aan de hand. In overweging E wordt echter gesteld dat “de interne markt, de liberalisering en de naleving van de mededingingsvoorschriften over het geheel genomen hebben geleid tot een verbeterde toegang tot DAB’s, nieuwe diensten met meer keuze, betere kwaliteit en lagere kosten voor de consument”. Wij zijn van mening dat dit alles nog maar zeer de vraag is, en dan druk ik me nog voorzichtig uit.
In het verslag wordt ook beweerd dat er geen onderscheid moet worden gemaakt tussen openbare en particuliere ondernemingen en dat alle DAB’s moeten worden aanbesteed. De rapporteur leek te suggereren dat hierover een misverstand was ontstaan, maar zo komt het wel over. Dit kan problemen opleveren voor interne diensten binnen overheidsorganen, zoals lokale huisvestingsautoriteiten en gezondheidsraden.
Mijn fractie kan zich niet neerleggen bij een gebrek aan duidelijkheid op dit punt. Integendeel, wij staan een aanpak voor waarbij het soort lokale diensten dat geen invloed heeft op de ontwikkeling van de handel, en dat niet in strijd is met de belangen van de Europese Unie, duidelijk wordt vrijgesteld van de aanmeldingsplicht vooraf. Staatssteunregels hebben herhaaldelijk problemen en onzekerheid opgeleverd voor lokale autoriteiten en andere openbare dienstverleners. We moeten zekerheid nastreven, en we hopen dat het Parlement daar morgen vóór zal stemmen. 
Martin, Hans-Peter (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, het verslag beweegt zich op de scheidslijn van een keuze tussen centrale besluitvorming in Brussel enerzijds en de verantwoordelijkheden van lokale bestuurders anderzijds. Er heerst een wijdverbreid gevoel dat speciaal de tot op heden goed functionerende gang van zaken op het gebied van de diensten van algemeen belang en de mogelijkheid van compensatie voor het verrichten van openbare diensten ter discussie staan, zodat veel mensen het idee krijgen dat hun de laatste strohalm wordt ontnomen. Ik sluit me aan bij opmerkingen van een aantal voorgaande sprekers, met name de heer Klinz van de liberalen, dat een oplossing van de kant van Brussel met name door transparantie gekenmerkt moet worden. Daarnaast lopen wij het risico dat de kleine landen de subsidiariteit in hun eigen voordeel zullen blijven aanwenden, door de prijzen kunstmatig hoog te houden of door elkaar de nodige vriendendiensten te bewijzen. Ik ben er ook volledig van overtuigd dat als de Commissie niet sneller voor bruikbare, internationaal vergelijkbare -modellen zorgt, wij over vier jaar het risico lopen dat wij een negatief tussentijds of zelfs definitief verslag zullen moeten voorleggen.
Tot slot nog een laatste punt. Ik begrijp de vergaande uitzondering niet die er voor de publieke omroepen wordt gemaakt. Deze zijn in hun doen en laten al heel sterk het particuliere domein zijn binnengedrongen. Wat die omroepen op veel gebieden ondernemen, met name bij de on-line-diensten, lijkt wat mij betreft op een soort extra staatssteun. 
Hoppenstedt (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, een van de wezenlijke problemen bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht inzake staatssteun voor het verlenen van diensten van openbaar belang is de juridische zekerheid, of zo men wil, de juridische onzekerheid. Voor de verantwoordelijke stedelijke, gemeentelijke en regionale bestuurders is het tot nu toe niet altijd duidelijk of de compensatie voor de bijzondere lasten die het gevolg zijn van die dienstverlening wel of niet aan de voorschriften voor staatssteun voldoen.
Moeten dergelijke diensten wel of niet bij de Commissie aangemeld of door haar goedgekeurd worden? Indien die diensten niet worden aangemeld terwijl dat wel had gemoeten, heeft dat grote juridische consequenties. Wordt in twijfelgevallen toch voor een aanmeldingsprocedure gekozen hoewel dat eigenlijk niet nodig geweest zou zijn, wordt er gedurende de periode dat de procedure loopt kostbare tijd verspild. Aan deze juridische onzekerheid dient nu een eind gemaakt te worden. Dat is een goede zaak die ik van harte ondersteun.
Zoals al eerder opgemerkt, wordt de basis hiervoor gelegd door het arrest van het Europees Hof van Justitie in de zaak Altmark Trans. Met haar vrijstellingsbesluit bouwt de Commissie hierop voort en komt daarmee tegemoet aan onze eis uit de resolutie van 14 januari 2004 over het Groenboek over diensten van algemeen belang. In dit voorstel wordt een controlebeleid bepleit voor gevallen die van essentieel belang zijn voor een goed functionerende mededinging op de interne markt. Compensatie die slechts in zeer geringe mate van invloed is op het functioneren van de interne markt, wordt vrijgesteld van die controleprocedure voor staatssteun. Dat is voor de lokale betrokkenen een grote vooruitgang wat de juridische zekerheid betreft.
Compensatie voor diensten van algemeen economisch belang die slechts een geringe invloed op de interne markt hebben, heeft vaak betrekking op diensten die in een zeer strikt afgebakende, lokale situatie worden verleend. Dergelijke diensten komen dan ook bij uitstek in aanmerking voor de onderhavige vrijstelling. Mits de overige voorwaarden in acht worden genomen, zoals een duidelijke taakomschrijving en toepassing van het transparantiebeginsel, moeten ook deze diensten kunnen profiteren van de grotere mate aan juridische zekerheid. 
De rapporteur heeft een uitstekend verslag samengesteld. Zij heeft via de stemming in de Commissie economische en monetaire zaken voor een harmonieus eindresultaat gezorgd. Ik hoop dat wij dit goede voorbeeld hier in de plenaire vergadering zullen volgen. 
Savary (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, lange tijd was ik zo iemand die geloofde dat er alleen staatsbureaucratie bestond. Maar nu heb ik als lid van dit Parlement een uiterst complex voorbeeld van marktbureaucratie ontdekt: de staatssteun. Het voorstel van vandaag, namelijk om kleine steunbijdragen, waarvan men denkt dat zij geen effect hebben op de interne markt vrij te stellen van aanmelding – zoals u zojuist tijdens het debat gezegd hebt, mevrouw de commissaris – is mijns inziens een aanzienlijke stap vooruit. Deze zal moeten worden geconsolideerd en daarbij zou het goed zijn het vanaf nu alleen nog als compensatie voor openbare dienstverlening aan te duiden en niet langer als staatssteun. Er zou hiervoor een nieuwe juridische categorie in het leven kunnen worden geroepen.
Wat het verslag dat ons is voorgelegd aangaat, hoor ik tot degenen die denken dat er het een en ander in evenwicht gebracht moet worden. Ik denk met name dat we niet opnieuw kunnen stemmen zoals men in de parlementaire commissie heeft gestemd, want de ziekenhuizen en de sociale huisvesting moeten duidelijk worden meegenomen En dat is waarschijnlijk niet voldoende. Ik sta achter de suggestie dat er ook nog de diensten zijn die autonoom functioneren binnen lokale gemeenschappen, diensten die in andere teksten steeds meer erkend worden, met name in de regeling voor de openbare dienstverplichting in de vervoerssector. We zullen waarschijnlijk de mededeling van de Commissie over de sociale dienstverlening moeten afwachten om, misschien morgen, deze diensten in deze tekst te kunnen introduceren.
Tot slot denk ik, mevrouw de Commissaris, dat we ons zullen moeten buigen over de kwestie van het vierde Altmark-criterium. Dit criterium is zo gecompliceerd dat het in deze tekst – die bedoeld is ter vereenvoudiging – nieuwe problemen voor de lokale gemeenschappen zou opleveren. Zoals u weet, gaat het om de vergelijking met de redelijke winst van een vergelijkbaar bedrijf op Europees niveau. Dat is volstrekt niet in de praktijk te brengen. Daarom zou dit vierde criterium op een gegeven moment misschien, ondanks het risico van een kleine overcompensatie, kunnen worden losgelaten, zodat uw vereenvoudigingsdoelstelling uiteindelijk echt wordt nagestreefd en verwezenlijkt. 
Harkin (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur feliciteren en zeggen dat ik dit initiatief toejuich, aangezien het de relatie verheldert tussen enerzijds staatssteun en anderzijds de verstrekking van compensaties door de lidstaten voor de kosten van diensten van algemeen economisch belang anderzijds. Diensten van algemeen economisch belang zijn essentieel voor het verbeteren van de levenskwaliteit van alle burgers, en deze diensten spelen vaak een centrale rol in het helpen aantrekken van investeringen in achtergestelde gebieden en plattelandsgebieden, waardoor hun concurrentievermogen een impuls krijgt en er meer cohesie ontstaat binnen de EU.
Op nationaal niveau wordt in Ierland het netwerk van postkantoren bedreigd, met name de kleinere plattelandspostkantoren, die niet geautomatiseerd zijn en de burgers daardoor geen adequaat serviceniveau kunnen bieden. Er is een openbare dienstverplichting nodig om het netwerk van postkantoren levensvatbaar te houden, en dit voorstel om kleinschalige openbare financieringen zoals in dit geval vrij te stellen van de aanmeldingsverplichting vooraf aan de Commissie snijdt absoluut hout, omdat het op nationaal en regionaal niveau voldoende flexibiliteit biedt zonder de interne markt te verstoren. Zoals de rapporteur en de commissaris allebei hebben gezegd, wordt met dit voorstel ook de bureaucratie teruggedrongen. 
De Vits (PSE ).
   – Voorzitter, ik ben akkoord met diegenen die zeggen dat de voorstellen van de Commissie een eerste aanzet zijn en dat het verslag in 't Veld een eerste aanzet en een goed verslag is. Wij hebben een te grote rechtsonzekerheid op dit ogenblik voor de lokale actoren. Wij laten het op dit ogenblik aan het Hof van Justitie over om uit te maken wat er precies moet gebeuren inzake staatsteun. Dat is een eerste aanzet maar tegelijkertijd is het te weinig voor ons. Het vrijstellen van compensaties betaald aan ziekenhuizen en sociale huisvesting is een eerste stap, maar wij denken dat er andere aan de lijst moeten worden toegevoegd. Wij denken onder meer, mevrouw de Commissaris, aan zorginstellingen, wij denken aan arbeidsbemiddelingsdiensten die voor ons ook van de aanmelding uitgesloten zouden moeten kunnen worden. Dan is er dit vierde criterium in het Altmark-arrest. Voor ons totaal onaanvaardbaar en ook niet praktisch realiseerbaar. Hoe gaat men immers de gemiddelde goed beheerde privé-onderneming bepalen? Wat te doen wanneer er geen privé equivalent is? Vormt de verwijzing naar de gemiddelde privé-onderneming een niet te minimalistische invulling van de toevertrouwde opdracht aan een overheidsdienst. Het streven om zich als een goed beheerde privé-onderneming voor te doen, kan ook gevolgen hebben op het vlak van afdankingen en sociale drama's veroorzaken. Ik vraag daarom dit criterium te schrappen. 
Hamon (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, mevrouw de commissaris, de Commissie blijft maar tegen ons volhouden dat zij ons geen kaderrichtlijn voor de diensten van algemeen belang kan voorstellen, omdat dit een te breed onderwerp zou zijn, dat bovendien onder de subsidiariteit valt.
Echter, met het pakket-Monti en de ontwerp-dienstenrichtlijn houdt de Commissie zich al met het onderwerp openbare diensten bezig. Door steeds kleine penseelstreekjes te zetten schildert zij haar eigen visie op de openbare diensten als een soort impressionistisch schilderij. Helaas is de heer Barroso niet zo vaardig met het penseel als Manet of Renoir.
Zo wordt elke financiering voor openbare diensten automatisch beschouwd als staatssteun, en dus als een inbreuk op de vrije en eerlijke mededinging, een aberratie die verdreven dient te worden. En de rechterflank van dit Parlement gaat nog verder: in het verslag van mevrouw In 't Veld wordt het voorstel van de Commissie om maatschappijen voor sociale huisvesting en ziekenhuizen vrij te stellen van de aanmeldingsverplichting, verworpen.
Evenzo zou de eis dat iedere compenserende steun aan openbare diensten via een aanbestedingsprocedure dient te worden toegewezen, indien het Parlement ermee akkoord zou gaan, een verzwakkingbetekenen voor alle kleine openbare diensten op lokaal niveau die al dan niet rechtstreeks door de overheid worden beheerd.
Kortom, na de ontmanteling van de grote openbare diensten op nationaal niveau, zien we nu hoe de openbare diensten op lokaal niveau worden ondermijnd. In feite is dit een bedrieglijk verslag: onder het voorwendsel de consument gelukkiger te maken worden hem zijn burgerrechten ten aanzien van de openbare diensten ontnomen. Dit weekend hebben de Portugese kiezers hun ex-premier Barroso daarvoor terecht afgestraft. 
Van den Burg (PSE ).
   – Voorzitter, u hebt inderdaad goed geconstateerd dat wij vanavond hier met veel dames aanwezig zijn in onze fractie en ik weet dat de Commissaris dat deugd zal doen. Ik wil proberen na de scherpe woorden die ook van onze kant gezegd zijn ook mevrouw in 't Veld te complimenteren en te kijken hoe we toch tot compromissen kunnen komen op dit dossier. Ik zie dat er een aantal punten zijn waarin zij zelf ook al aangegeven heeft dat zij rekening wil houden met onze amendementen.
Het eerste punt is, denk ik, de , daar zouden wij graag vast willen houden aan wat we in het verslag Herzog vorig jaar gezegd hebben. Dus als ze op dat punt amendementen zou kunnen steunen, denk ik, dat we daar een heel eind mee komen.
Het tweede punt is, de public procurement, het transparante tendering wat in een aantal amendementen van de heer Purvis zit, wat ook in een amendement van mevrouw Wagenknecht zit, die aangeeft dat alleen , dus waar het echt vereist is, die tendering moet gebeuren. Misschien dat dat een brug zou kunnen zijn om te verhelderen wat u zelf ook aangeeft wat niet goed opgepakt is. Dat we daarop dan in de verschillende teksten, want het gaat steeds om een viertal verschillende teksten, een consistent verhaal kunnen maken.
Het laatste punt is dan inderdaad die uitsluiting van de ziekenhuizen en de sociale woningbouw. Ook wat ons betreft is dat een vrij willekeurige lijst. Wij zouden ook graag zien dat dat helder onderzocht wordt en gekeken wordt naar wat het betekent, maar in feite ook aan willen geven dat er veel meer moet gebeuren en veel meer gekeken moet worden naar hoe je nu de criteria bepaalt? Dat is iets wat volgens ons niet pas over 4 jaar moet gebeuren maar juist nu, nu de dienstenrichtlijn ook in discussie is, dat we daarvoor een kaderrichtlijn, diensten van algemeen belang, moeten hebben om juist waar het gaat om een mix van privaat en publieke aanbiedingen, dan heldere criteria gaan maken. Dus op dat punt zou ik graag door willen praten met de Commissaris. 
Kroes,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn verontschuldigingen aanbieden aan mevrouw in 't Veld omdat ik aan het begin ben vergeten te zeggen dat ik onder de indruk was van haar verslag. Ik weet dat het een moeilijke klus was, maar het resultaat mag er zeker wezen. De bijdrage die dit verslag heeft geleverd aan het debat is zeer belangrijk, en daarom wil ik haar feliciteren.
Een van de voornaamste motieven voor het voorstel van de Commissie is het vergroten van de rechtszekerheid en de voorspelbaarheid. Een van de opmerkingen die hier vanavond werd gemaakt betrof de behoefte aan voorspelbaarheid voor degenen die te maken hebben met openbare diensten en financieringsstelsels.
Zoals ik eerder al heb gezegd, willen wij ook de administratieve lasten terugdringen: veel bureaucratische rompslomp afschaffen, niet alleen op Europees niveau, maar ook op nationaal en regionaal niveau. Daarom is de timing ook zo cruciaal.
De kwestie van het efficiënt functioneren van de diensten van algemeen economisch belang is zeer belangrijk voor de Commissie, alsmede voor het Parlement, de lidstaten en de consument – de burger van de Europese Unie. In tegenstelling tot wat soms wordt beweerd, vormen de communautaire mededingingsregels geen belemmering voor het adequaat functioneren van deze diensten. Deze regels hebben geen invloed op de rechten en verantwoordelijkheden van nationale, regionale of lokale autoriteiten om openbare diensten te definiëren, organiseren, financieren en controleren.
Ik sta volledig achter het idee dat we van tijd tot tijd moeten evalueren wat we aan het doen zijn. Als we de zaak-Altmark in ogenschouw nemen, is het niet zo moeilijk om een duidelijk besluit te nemen over drie van de vier criteria. Daarom ben ik het niet eens met de afgevaardigde die zei dat het moeilijk is een echte openbare dienst te definiëren. Ook is het niet moeilijk een contract of de parameters voor compensatie te definiëren. Zoals mevrouw Van den Burg zei, zouden er problemen kunnen ontstaan als aanbesteding tot de mogelijkheden behoort. Als er problemen ontstaan, dient men de kosten te bereken op basis van een goed beheerde onderneming. Daarom kunnen we, wat het vierde criterium betreft, terugvallen op onze ervaring, aangezien we dit arrest al vier jaar hanteren. We weten dat aanbestedingen in de praktijk niet op grote schaal worden gebruikt voor kleine diensten van algemeen economisch belang. Volgens het Altmark-arrest geldt de betaalde compensatie dan ook als staatssteun en die dient aangemeld te worden.
Het huidige beleid van de Commissie is de financiering van bedrijven die belast zijn met een openbare dienstverplichtingen niet te beperken. We dragen er echter wel zorg voor dat deze financiering echt noodzakelijk is en niet leidt tot onnodige verstoringen in de concurrentieverhoudingen. De huidige voorstellen komen tegemoet aan de nieuwe situatie die voortvloeit uit de zaak-Altmark. Met de ontwerpbeschikking van de Commissie wordt beoogd de aanmeldingslast te verminderen als het gaat om kleine diensten van algemeen economisch belang.
In het Verdrag is vastgelegd dat het efficiënt functioneren van diensten van algemeen belang een gedeelde bevoegdheid is van de Unie en haar lidstaten. De voorstellen die vandaag voor u liggen maken deel uit van de inspanningen van de Commissie om haar rol te vervullen bij het realiseren van deze doelstelling. Ik verheug mij over het feit dat u het terugdringen van onnodige bureaucratie steunt en ik zal daar rekening mee houden.
De ontwerpbeschikking stelt kleine openbare diensten vrij van de aanmeldingsverplichting, waarbij de drempels voor kleine en middelgrote ondernemingen worden aangehouden. Zoals in het verslag van mevrouw in ’t Veld wordt gesuggereerd, acht de Commissie dit inderdaad de meest gepaste benadering.
De ziekenhuissector en de sector sociale huisvesting zullen eveneens worden vrijgesteld van de aanmeldingsverplichting. Dit is volledig duidelijk gemaakt, en wordt gerechtvaardigd door de hoge bedragen aan compensatie die noodzakelijk zijn op grond van de aard van deze openbare diensten.
Ik kan mij volledig vinden in het idee dat de Commissie de toepassing van nieuwe regels na verloop van een bepaalde periode, en na de uitvoering van een effectbeoordeling, dient te evalueren.
In overeenstemming met andere kaders voor staatssteun, zoals de richtsnoeren voor regionale steun en de groepsvrijstellingen, is onze suggestie dat het kader voor zes jaar moet gelden en dan, op basis van een evaluatie, herzien moet worden voor, in dit geval, vier jaar. Om redenen van rechtszekerheid, moet de geldigheid van de beschikking niet beperkt worden in tijd, maar ik ben het van harte eens met de noodzaak van het organiseren van een evaluatie.
Er is tevens gesuggereerd dat er een noodzaak bestaat om uitgebreid overleg te voeren over de definitie van de openbare dienstverplichtingen, met name met gebruikers. De Commissie is het hier in beginsel mee eens, maar het is aan de lidstaten en hun regionale of lokale autoriteiten om openbare diensten in de praktijk te definiëren. De Commissie kan de lidstaten dus slechts aanbevelen uitgebreid over deze zaak te overleggen.
Ik heb mijn collega, de heer Barrot, geraadpleegd met betrekking tot de suggestie om de werkingssfeer van de beschikking uit te breiden op het punt van vervoer. Er bestaan diverse sectorale verordening op dit terrein, hetgeen het moeilijk maakt de werkingssfeer van het huidige pakket uit te breiden. Ik heb echter begrepen dat er een apart pakket wordt voorbereid, en uw opmerkingen over verbindingen voor weg- en luchtvervoer vormen zonder meer een interessante bijdrage aan dat pakket.
De uitvoering van een benchmarking, met name van openbare diensten en diensten van algemeen economisch belang, zou moeilijk worden. Wellicht is het technisch niet haalbaar, want openbare diensten zijn in de diverse EU-landen op verschillende manieren gestructureerd. Met het oog op de kosten – en het mogelijk beperkte nut – van een dergelijke studie, denk ik niet dat dit een goed idee is.
Ik ben me bewust van het probleem van bestaande compensaties voor het geval niet wordt voldaan aan de geldende voorwaarden. Ik begrijp dat de lidstaten een bepaalde periode nodig hebben om hun bestaande stelsels aan te passen. We zullen ons buigen over manieren om rechtszekerheid te bieden tijdens een overgangsperiode. De criteria voor het Altmark-arrest dienen verder uitgewerkt en verhelderd te worden. In het Witboek van de Commissie over diensten van algemeen belang, dat in mei is aangenomen, heeft de Commissie aangekondigd dat zij in 2005 een tekst over deze kwestie zal goedkeuren.
Mevrouw De Vits vroeg naar de sociale gezondheids- en zorgdiensten, en die vallen reeds onder de ontwerpbeschikking. In het licht van het bedrag aan compensatie dat over het algemeen wordt toegekend aan openbare diensten in de zorg, zouden de meeste bedragen binnen de drempelwaarden voor compensatie moeten blijven, zoals die gedefinieerd zijn in de beschikking, en derhalve zullen zij van de aanmeldingsverplichting worden vrijgesteld.
Wat betreft de punten die mevrouw De Vits aan de orde stelt, steunt de Commissie de aanbeveling dat aanbestedingsprocedures waar mogelijk gebruikt dienen te worden, en in de meeste gevallen waarin aan de Altmark-criteria wordt voldaan zal geen sprake zijn van staatssteun. We weten echter dat aanbestedingen in de praktijk niet op grote schaal worden gebruikt, met name voor kleine diensten van algemeen economisch belang. Ik ben het met mevrouw Van den Burg eens dat we rekening moeten houden met onze ervaringen. Op basis van onze ervaringen zullen we een beter en duidelijker beeld krijgen van de manier waarop we hiermee moeten omgaan. Als aanbesteding uitgesloten is, moet rekening worden gehouden met de kosten op basis van een goed beheerde onderneming – in dit geval een openbare onderneming.
Ik bedank mevrouw In 't Veld nogmaals. We zullen zeker op deze zaken terugkomen zodra we hiermee meer ervaring hebben opgedaan. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Ik dank de tolken voor het feit dat zij zo lang gebleven zijn, en ook de – voor het merendeel vrouwelijke – afgevaardigden. Er zijn inderdaad meer dames dan heren in de zaal aanwezig.
