Interinstitutioneel akkoord over een gemeenschappelijk Transparantieregister - Wijziging van het Reglement ingevolge de invoering van een gemeenschappelijk Transparantieregister
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag over de sluiting van een interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement en de Commissie over een gemeenschappelijk Transparantieregister - Commissie constitutionele zaken. Rapporteur: Carlo Casini, en
het verslag over de wijziging van het Reglement van het Europees Parlement ingevolge de invoering van een gemeenschappelijk Transparantieregister voor het Europees Parlement en de Commissie - Commissie constitutionele zaken. Rapporteur: Carlo Casini
Carlo Casini
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik zal in één keer ingaan op de twee kwesties die hetzelfde onderwerp betreffen.
Met dit debat en de daarop volgende stemming komt er een eind aan het werk en aan de periode van onderhandelingen die de werkgroep onder leiding van mevrouw Wallis, waarin alle fracties vertegenwoordigd waren, heeft gevoerd met de delegatie van de Commissie onder leiding van de heer Šefčovič. De onderhandelingen hebben geleid tot het opstellen van een akkoord over een gemeenschappelijk transparantieregister. De Commissie constitutionele zaken (AFCO) heeft dit verslag in enkele maanden tijd opgesteld en daarnaast een verslag over de wijziging van het Reglement van het Parlement afgerond.
Ik was persoonlijk zeer verrast door het feit dat de publieke opinie zoveel aandacht had voor dit transparantieakkoord. Ik vrees echter dat men hier meer resultaten van verwacht dan er in werkelijkheid mee beoogd worden. Transparantie komt neer op het waarborgen van correct politiek handelen, maar is niet het juiste instrument om tot de kern van corruptie door te dringen. De recente voorbeelden van journalisten die een paar leden van het Parlement probeerden om te kopen, hadden ook buiten de Parlementsgebouwen plaats kunnen vinden. Daarnaast weten mensen die corrupt willen handelen heel goed hoe ze aan identificatie kunnen ontkomen, en daarom zijn registers geen wondermiddel.
Het juiste instrument is het strafrecht. Mocht het strafrecht van de lidstaten niet volstaan, dan moeten wij de artikelen 82 en 86 van het Verdrag van Lissabon herlezen en nagaan of corruptie van leden van het Parlement moet worden beschouwd als een grensoverschrijdend delict of als een daad die schadelijk is voor de financiële belangen van de EU. Dan moeten wij bepalen of er een Europese openbare aanklager moet komen, die bovendien een belangrijke stap op weg naar eenheid zou betekenen.
De taken van het transparantieregister zijn bescheidener van aard. In sommige landen heeft de term 'lobbyist' een negatieve betekenis, terwijl lobbyen in andere landen haast wordt gezien als een openbare dienstverlening, omdat besluitnemers van kwesties op de hoogte worden gesteld die zij anders wellicht niet te weten waren gekomen. Dit is met name van belang voor het Europees Parlement, omdat de onderwerpen waar de leden zich mee bezighouden, vaak zeer complex en technisch van aard zijn en omdat wij een evenwicht moeten vinden tussen bedrijven en landen die verschillende belangen vertegenwoordigen.
Lobbyisten kunnen hierbij een nuttige rol spelen. Laten we hen dan ook niet langer lobbyisten noemen, maar belangenvertegenwoordigers. Belangen kunnen natuurlijk tegengesteld zijn, en dat is maar goed ook. Ik ben rechter geweest en kan u zeggen dat het verhoren van tegenpartijen wordt gezien als een voorwaarde om de waarheid te ontdekken en het recht te laten zegevieren. Dus al men lobbyisten en belangenvertegenwoordigers heeft met tegenovergestelde belangen, dan is dat een goede zaak: het gaat erom dat rechters - en dus ook Parlementsleden - hun vrijheid van gedachte behouden, onafhankelijk blijven en zich oprecht inzetten voor het algemeen belang. Daarom is in overleg tussen het Parlement en de Commissie het transparantieregister opgericht, in de hoop dat de Raad zich snel bij het akkoord aansluit.
Wie zijn belangen wil behartigen mag dat in het Parlement doen, maar dan wel na inschrijving in het register, waarin alle informatie betreffende de juridische en financiële achtergrond is opgenomen. Het register is openbaar. Voorts bestaan er organisaties die niet hun eigen belang behartigen, maar die omwille van algemene waarden een bijdrage willen leveren aan het Europees beleid, zoals kerken, politieke partijen en regio's. Zij hoeven niet in het register te worden opgenomen, maar als zij een eigen kantoor hebben dat alleen belast is met het onderhouden van contacten met de Europese instellingen, dan moeten zij wel worden geregistreerd, zij het dat zij onder een andere wettelijke regeling vallen dan belangenvertegenwoordigers.
Zoals eerder aangegeven brengt het nieuwe register tevens een wijziging van het Reglement van het Parlement met zich mee. Daarom zijn er twee verslagen opgesteld, die een eerste stap vormen op weg naar volledige transparantie. Inmiddels wordt een aantal hypothesen tegen het licht gehouden, die na verdere reflectie tot wetgeving zouden kunnen leiden. In paragraaf 9 van het document waarmee het akkoord wordt goedgekeurd is dan ook de mogelijkheid opgenomen om de gegevens van de belangenvertegenwoordigers die in de voorbereidende fase van het verslag met Parlementsleden hebben gesproken, in de verslagen te vermelden.
Gelet op de ruime mogelijkheden om later wijzigingen aan te brengen sta ik negatief tegenover de amendementen waarmee die mogelijkheden aan banden worden gelegd. Ik hoop echter dat de Raad zich binnenkort bij het akkoord aansluit en dat er meteen een breed draagvlak ontstaat in het Parlement. Ik hoop ook dat een krachtig signaal wordt afgegeven met betrekking tot de plicht van transparantie en dat een leidraad wordt geboden voor optreden. Ik kijk uit naar een bijna eenparige goedkeuring hiervan.
Enikő Győri
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, transparantie is een uitermate belangrijk beginsel van democratische instellingen. Dat geldt vooral voor de instellingen van de Europese Unie, aangezien die er - zoals algemeen bekend - dikwijls van beschuldigd worden zich weigerachtig op te stellen en niet transparant te functioneren. De Raad is vastbesloten om de grootst mogelijke transparantie tussen de EU-instellingen en -organen te waarborgen. De Raad is zich er tevens van bewust dat burgers naleving van de hoogst mogelijke normen verwachten van degenen die ze belast hebben met hun aangelegenheden, en is daarom ingenomen met het initiatief van het Europees Parlement en de Commissie voor de invoering van een transparantieregister.
Ik ben in het bijzonder ingenomen met de verslagen van de heer Casini. Als deze door het Parlement worden aangenomen kan het transparantieregister op basis daarvan de komende maanden worden ingevoerd. Daarmee kunnen we wederom laten zien dat de EU zich niet alleen in woorden, maar ook in daden tot transparantie verbindt.
Ik maak gebruik van de gelegenheid om te benadrukken dat ik ervan op de hoogte ben dat de Raad is uitgenodigd om deel te nemen aan het transparantieregister. De Raad heeft tot dusver niet volledig willen deelnemen aan het proces omdat hij, in tegenstelling tot het Parlement en de Commissie, per definitie niet beïnvloed wordt door de activiteiten van belangenvertegenwoordigers. Deze nemen doorgaans geen contact op met de Raad als instelling, maar richten hun activiteiten op de lidstaten. Desalniettemin heb ik reeds uitgelegd dat de Raad bereid is om een rol te vervullen in het register en toezicht te houden op het functioneren daarvan. We zijn tevens bereid om een aantal aspecten van een eventuele rol voor de Raad met het Parlement en de Commissie te bespreken, uiteraard zonder de inwerkingtreding van het akkoord tussen de twee instellingen te vertragen.
Dames en heren, op grond van het onlangs door de Raad genomen besluit onderzoeken we nu de mogelijkheid om een politieke verklaring af te leggen met het oog op de lancering van het register in juni.
Maroš Šefčovič
Mevrouw de Voorzitter, transparantie is iets dat burgers aangaat en waar zij zich zorgen over maken en is van essentieel belang om de democratische legitimiteit van de Europese Unie te vergroten.
Ik ben erg blij u te kunnen zeggen dat we vandaag al meer dan 3800 inschrijvers in het register van de Commissie hebben.
Daarom ben ik er vast van overtuigd dat de invoering van een gemeenschappelijk transparantieregister een nieuwe belangrijke stap vooruit zal betekenen in de pogingen om de transparantie van het besluitvormingsproces van de EU te verbeteren en een direct antwoord te geven op de zorgen van de burgers.
Ik zou het zeer constructieve werk willen prijzen dat we in onze gezamenlijke werkgroep hebben verricht. Daarvoor wil ik hulde brengen aan mevrouw Wallis, die nu de vergadering voorzit, aan de heer Casini, onze rapporteur, maar ook aan de heer Leinen en mevrouw Durant. Het was een uitstekende groep en het was echt een genoegen om ermee samen te werken.
Het resultaat van ons werk is een zeer evenwichtig en pragmatisch ontwerp van interinstitutioneel akkoord, dat we vandaag aan het Parlement ter overweging en ter bespreking voorleggen.
Indien dit morgen wordt goedgekeurd, dan kan het register door onze twee instellingen gezamenlijk in juni worden gelanceerd. Hiervan zal ongetwijfeld een sterk politiek signaal uitgaan. Daarmee zal worden bevestigd wij vastberaden zijn om op het Europese toneel toe te zien op de naleving van transparante en ethische praktijken.
Het register wil burgers meer transparantie geven met betrekking tot organisaties en zelfstandig werkzame personen die betrokken zijn bij het maken van EU-beleid of die proberen om het besluitvormingsproces van de EU te beïnvloeden.
Ik begrijp dat er enige bezorgdheid is geweest over regionale overheidsinstanties, dus dat kan ik maar beter verduidelijken. De vraag was of zij zich al dan niet moeten laten registreren. Ik denk dat als we de tekst zorgvuldig lezen we zullen vaststellen dat daarmee hun ware identiteit inderdaad niet zou worden weerspiegeld evenmin als het feit dat zij zorgen voor een directe vertegenwoordiging van hun burgers overeenkomstig de eigen grondwettelijke stelsels.
Een zorgvuldige lezing van de inhoud van de overeenkomst moet echter in dit opzicht volledige geruststelling geven. Sterker nog, in de tekst wordt expliciet vermeld dat van plaatselijke, regionale en gemeentelijke autoriteiten niet wordt verwacht dat zij zich in het register laten inschrijven. Deze benadering wordt nog versterkt door bijlage I waarin staat dat overheidsinstanties zich niet in het register hoeven te laten inschrijven.
Van diensten die integraal deel uitmaken van een door plaatselijke, regionale en gemeentelijke ambtenaren bemand bestuur, waarin activiteiten worden verricht die overeenkomen met institutionele of constitutionele taken, wordt evenmin verwacht dat zij zich in het register laten inschrijven. Ik hoop dat dit de zorgen helpt wegnemen die ik de afgelopen dagen heb geregistreerd.
Dan nog een laatste opmerking over de interinstitutionele dimensie. Ik denk dat wij allemaal vinden dat de samenwerking tussen de Commissie en het Parlement verder geconsolideerd zou worden indien de Raad hieraan meedoet.
Daarom ben ik het Hongaars voorzitterschap zeer veel verschuldigd, dat ik van ganser harte ervoor wil bedanken dat het de houding in de Raad heeft weten te veranderen en de Raad in een positieve stemming en positieve denkrichting heeft gestuurd bij het zoeken naar manieren om de betrekkingen tussen de Raad, de Commissie en het Parlement bij het beheer van dit register zo goed mogelijk te regelen. Dan zal het politieke signaal dat drie instellingen deze kwestie zeer serieus nemen en dat de drie instellingen de kwestie van transparantie samen gaan aanpakken, een krachtig signaal zijn. Ik ben er zeker van dat met een dergelijke politieke steun van alle drie de instellingen de drempel van vierduizend inschrijvers in het register zeer snel zal zijn bereikt.
Manfred Weber
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, transparantie is een hoeksteen van de democratie. Transparantie zorgt ervoor dat de mensen weten wie invloed uitoefent en hoe besluiten werden genomen. Na de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon beschikt het Europees Parlement over aanzienlijk meer macht, en daarom is het juist dat we onze handelwijze telkens weer ter discussie stellen en ook onszelf in twijfel trekken.
De onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de Commissie over het transparantieregister zijn een succes, en er ligt nu een uitstekend resultaat op tafel. Ik wil nog eens uitdrukkelijk onderstrepen dat het goed is dat er voor de gemeentelijke en regionale overheden en ook voor kerken duidelijke regelingen zijn gevonden, die hun belangen weerspiegelen.
Ik wil ook duidelijk maken dat we lobbyen op zich niet als slecht beschouwen. We hebben advies van deskundigen nodig en we moeten bij ons werk een beroep kunnen doen op deskundigen. Uiteindelijk is belangrijk dat wij Parlementariërs vrij het vóór en tegen kunnen afwegen en onafhankelijk besluiten kunnen nemen. Ik wil zeggen dat wij als Parlementariërs echt trots mogen zijn. Als we dit vergelijken met de nationale parlementen dan zien we dat er maar weinig lidstaten in de Europese Unie zijn die op dit niveau al over een transparantieregister beschikken. In de hoofdstad van mijn land, Berlijn, waar ik woon, bestaat een dergelijk transparantieregister op het moment nog niet, en daarom moeten we ons wel bewust zijn van het feit dat we hier een stap voorwaarts hebben gezet.
De Raad zou ik het volgende willen zeggen: als dit onderwerp geen probleem voor de Raad is, omdat lobbyisten bij u zeer weinig invloed uitoefenen, dan moet het des te eenvoudiger zijn om deel te nemen aan het transparantieregister. Dus misschien is de Raad in staat om zijn innerlijke weerstand te overwinnen.
Mevrouw de Voorzitter, tot slot wil ik er op wijzen dat als wij Parlementariërs in de toekomst inderdaad meer moet werken zonder door lobbyisten te worden beïnvloed, dat we dan meer ondersteuning en medewerkers nodig hebben. Pas dan kunnen we zelf meer voor de burgers in de Europese Unie doen.
Matthias Groote
namens de S&D-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de rapporteur en al degenen die hierbij betrokken waren danken. Na de stemming morgen zal een tijdperk van veel werk zijn besluit vindt. Het is een goede dag voor Europa, voor het Europees Parlement als instelling en voor de Commissie, omdat het ons gelukt is een gemeenschappelijk transparantieregister op poten te zetten. Dit is een belangrijke stap in de juiste richting, maar er dient nog veel te gebeuren.
Ik zou graag nog twee onderwerpen willen aankaarten. Ten eerste is het register niet werkelijk verplicht. Dat moet hier vandaag ook nog eens duidelijk worden gezegd. Hierover heb ik nog een vraag aan de commissaris: de Commissie heeft telkens weer laten weten dat er geen geschikt rechtskader bestaat. Is de Commissie van plan om een dergelijk rechtskader op te zetten, zodat er na de herziening van een verplicht register kan worden gesproken?
Ik ben zeer verheugd over de uitspraak van de Raad. De Raad zei er geen moeite mee te hebben om, zoals de heer Weber net heeft gezegd, deel te nemen aan het register. Ik zou het goed vinden als de Raad hieraan gevolg zou geven, aangezien het register alleen dan werkelijk volledig is, als alle drie de instellingen van de Europese Unie een gemeenschappelijk register hebben en als dit register bovendien verplicht is. We zullen als fractie vóór het amendement van een andere fractie stemmen, waarin staat dat de geldsommen die aan lobbyen worden besteed eveneens in het transparantieregister dienen te worden vermeld. Dit amendement vindt onze ondersteuning.
Met betrekking tot de verschillende nationale lobbygroepen is duidelijk gezegd dat zij niet in het register zullen worden opgenomen. Ik zou al mijn collega's willen danken voor hun bereidheid tot compromissen op dit gebied. Het zou werkelijk een zwarte vlek op het blazoen van deze overeenkomst zijn geweest als nationale lobbygroepen op dezelfde manier zouden worden behandeld als lobbyisten uit de industrie of van andere belangengroeperingen.
Andrew Duff
Mevrouw de Voorzitter, uit recente schandalen is duidelijk gebleken welke macht lobbyisten op het Parlement kunnen hebben, en daarom juicht de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa ten zeerste het stroomlijnen van het register van lobbyisten toe. Daarmee wordt in feite een duidelijk verplicht systeem gecreëerd dat meer transparantie en betere raadplegingsprocessen zou moeten opleveren.
Ik beveel in het bijzonder paragraaf 9 van het verslag aan, dat het Bureau verzoekt om een systeem in te stellen van wetgevende voetafdrukken, op grond waarvan rapporteurs degenen kunnen vermelden die gedurende de behandeling van een ontwerpwet hebben gelobbyd. Dit is een gevoelige kwestie, maar ik denk dat het een nieuwe stap vooruit zou zijn in onze pogingen om de legitimiteit van het Parlement onder de bevolking en de kwaliteit van ons wetgevingsproces te verbeteren. Het systeem zal pas volledig zijn als de Raad, die de tweede kamer van onze wetgevende macht is, eraan meedoet, maar ik verwelkom de voorzichtige stappen vooruit die worden gezet, en ik dank het voorzitterschap voor zijn verklaring van vanmiddag.
(Spreker verklaart zich bereid een 'blauwe kaart'-vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Matthias Groote
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Duff dat hij de kwestie van de wetgevende voetafdruk heeft aangekaart. Bent u van mening dat een wetgevende voetafdruk - de omvang hiervan moet nog worden vastgelegd - eventueel ook het werk van het Europees Parlement zou kunnen belemmeren? Hoe groot zullen naar uw idee de draagwijdte en de gevolgen van de voetafdruk zijn?
Andrew Duff
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat dit een experiment zou zijn. Net als bij alle experimenten het geval is, zal de betrokken praktijk zich verspreiden als zij succesvol is gebleken te zijn. Ik denk echter dat het beperkt zou moeten blijven tot rapporteurs die ontwerpwetgeving namens het Parlement moeten opstellen. Zij zouden de namen moeten publiceren van degenen met wie ze in de loop van hun werk een officiële bijeenkomst hebben gehad.
Ik denk dat daarmee intelligent en goedgeïnformeerd lobbyen in het Parlement zou worden gestimuleerd. Wij weten allemaal dat we, als we wetsontwerpen van de beste kwaliteit willen opstellen, aangewezen zijn op de vakkennis en expertise van mensen uit de beroepswereld buiten dit Parlement.
Ashley Fox
Mevrouw de Voorzitter, mag ik om te beginnen de heer Casini bedanken voor zijn werk en voor de totstandbrenging van dit interinstitutioneel akkoord. De leden van de Commissie constitutionele zaken en de Commissie hebben goed werk verricht bij de opstelling van een zinvol en praktisch verslag dat een transparanter wetgevingsproces zal opleveren. Mevrouw de Voorzitter, het is goed dat u vandaag de vergadering voorzit. Ik wil u namelijk bedanken voor uw werk bij de onderhandelingen tussen het Parlement en de Commissie.
Dit verslag is proportioneel wat zijn benadering betreft en het is nuttig. Ik geloof dan ook dat het goed zal doen. Hierin wordt de belangrijke rol die regionale en lokale overheden spelen bij de vormgeving van de Europese wetgeving erkend, en er wordt daarom een duidelijk onderscheid gemaakt tussen lobbyisten en ambtenaren van lokale en regionale overheden.
Hoewel het verslag een stap in de goede richting is, zijn er nog steeds dingen die gedaan moeten worden. Ik hoop dat dit register zich, als het een succes blijkt te zijn, zal ontwikkelen tot een verplicht register van lobbyisten. Ik ben het met het voorstel van de heer Duff eens dat rapporteurs de namen moeten noemen van de lobbyisten met wie ze contact hebben gehad bij het opstellen van ontwerpwetgeving. Het lijdt geen twijfel dat onze kiezers ons in dit Parlement met flink wat achterdocht bejegenen. Hoe meer transparantie en hoe meer openheid er is, hoe beter.
Dit gezegd zijnde wil ik alleen nog vermelden dat er één probleem is met dit akkoord, namelijk dat er één instelling in ontbreekt. Het is teleurstellend dat de Raad hieraan niet meedoet. Als medewetgever zouden de lidstaten eensgezind moeten zijn en aan het register moeten gaan deelnemen, zodat we een werkelijk transparant wetgevingsproces kunnen waarmaken.
Gerald Häfner
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, de politiek wordt opgebouwd op vertrouwen. De leden van dit Parlement zijn via vrije en geheime verkiezingen gekozen door de burgers van onze lidstaten, en die burgers verwachten volkomen terecht van ons dat we in al onze redevoeringen en besluiten hun belangen - het welzijn van de burgers, dat wil zeggen het collectief belang - voor ogen hebben en niet onze eigen belangen of de belangen van derden, van firma's of andere belangengroeperingen nastreven.
We weten echter ook dat we bijvoorbeeld in Brussel omgeven zijn door meer dan tienduizend beroepslobbyisten, die precies dat doen wat hun werk hun voorschrijft, namelijk invloed uitoefenen op de leden van het Parlement en de Commissie. Daar ontkom je niet aan, dat is normaal - we leven in een vrije en open maatschappij - maar we moeten ons binnen deze structuur toch staande zien te houden en onze onafhankelijkheid behouden. Dit is ons niet altijd gelukt, en er zijn Parlementsleden geweest die deze regels hebben overtreden, en dat was ook één van de belangrijkste redenen waarom we deze regels wilden verbeteren.
Transparantie is één van de belangrijkste voorwaarden voor vertrouwen en daaraan werken we op dit moment. We zijn na zeer lange onderhandelingen met de Commissie erin geslaagd tot een akkoord te komen over dit gemeenschappelijke transparantieregister, maar ik moet eerlijk zeggen dat ook ik liever had gezien dat de Raad hier eveneens aan deelnam.
De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie heeft hier al sinds lang voor gepleit. We zijn verheugd dat dit nu tot stand is gebracht en we zijn ook best trots op het resultaat, maar ik moet toch zeggen dat we niet helemaal tevreden zijn. We zouden liever hebben gezien dat het register verplicht zou zijn geweest, en niet alleen voor degenen die in de gebouwen van de Commissie en het Parlement hun werk doen, maar ook voor degenen die dat buiten doen, bijvoorbeeld met een glaasje wijn in een van de vele Brusselse bars. We willen dat het register voor alle drie de instellingen geldt; niet zoals nu alleen voor het Parlement en de Commissie, maar ook voor de Raad. We willen dat de gegevens over de financiële details preciezer en relevanter worden. We zijn van mening dat de geldsommen die hiermee gepaard gaan op identieke wijze moeten worden gemeten, en niet zoals nu voorgesteld voor kleinere operaties in stappen van 50 000 euro, terwijl de grotere operaties in grotere stappen worden gemeten, wat het moeilijk maakt om aan de weet te komen om hoeveel geld het gaat. We willen ook dat er regelmatige controles door een gemeenschappelijk secretariaat plaatsvinden.
Toch is het een goede dag voor Europa, omdat dit register voor meer transparantie zorgt. Ik zou graag iedereen die hieraan heeft deelgenomen willen danken voor het bereikte resultaat.
Søren Bo Søndergaard
Mevrouw de Voorzitter, met dit verslag wordt een stap gezet naar meer openheid en naar een verplicht lobbyregister voor elke persoon die probeert de EU te beïnvloeden. We hebben echter nog een lange weg te gaan voordat we daar zijn waar we willen zijn. Bovendien weten we dankzij corrupte leden van dit Parlement dat ook onze eigen zaken hier broodnodig op orde gebracht moeten worden. We moeten een duidelijk signaal afgeven dat elke betaalde nevenfunctie die onze integriteit als Parlementslid discutabel maakt volstrekt uit den boze is. Bovendien dienen we te beschikken over doeltreffende toezichtinstrumenten en -regels ter vaststelling van de gevolgen van overtredingen. Bovendien dienen er duidelijke regels in het leven te roepen voor de bescherming van klokkenluiders om te voorkomen dat geschoten wordt op de boodschapper. We kijken uit naar het verslag van de buitengewone commissie en verwachten wat dit betreft een snelle herziening van zowel het akkoord waarover we hier vandaag debatteren als het Reglement van het Parlement.
(Spreker verklaart zich bereid een 'blauwe kaart'-vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Hans-Peter Martin
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega, ik zou willen vragen wat u van het idee van de wetgevende voetafdruk vindt, en wat het naar uw mening betekent dat het transparantieregister niet-verplicht zal blijven, wat inhoudt dat er nog steeds zeer grote mazen in het register zullen voorkomen.
Søren Bo Søndergaard
(DA) Dank u wel voor deze vraag, die mij de gelegenheid geeft om nog eens te hameren op hetgeen ik eerder heb gezegd, namelijk dat we nog een lange weg te gaan hebben voordat we ons doel bereikt hebben. We zijn zeker niet van mening dat we er al zijn. Voor ons ontbreekt er nog altijd het een en ander. De kwestie van het verplichte karakter van het register is uiteraard absoluut cruciaal. De idee van een digitale voetafdruk in wetgevende teksten achten wij zeer geslaagd en is dan ook iets dat we in de praktijk moeten toepassen. Uiteraard dient dit in onze ogen verplicht te zijn om überhaupt zoden aan de dijk te kunnen zetten. Maar, zoals ik reeds zei, is dit een stap in de goede richting en hopen we dat wanneer we eenmaal het verslag van de speciale commissie ontvangen hebben en deze tekst moet worden herzien - want dat moet het over uiterlijk twee jaar - we de kans hebben om onze doelstellingen op dit vlak volledig te realiseren. Dat is namelijk onze heilige plicht.
John Stuart Agnew
(EN) Mevrouw de Voorzitter, wel, we krijgen dus een transparantieregister! Het is geen verrassing dat dit alleen kon gebeuren dankzij ondernemende Britse journalisten die wisten aan te tonen hoe gemakkelijk sommige leden van het EP voor de lokroep van het geld waren gezwicht. Op dat moment verklaarde het Europees Parlement - een beetje zoals de politiechef in de film Casablanca - dat het geschokt was - geschokt! - door de ontdekking dat corrupt lobbyen pal onder zijn eigen neus had plaatsgevonden.
Dit register draagt al de kenmerken van de put die gedolven wordt als het kalf allang verdronken is. Het register zal weinig veranderen; de lobbyisten zullen er altijd doorheenkomen. Er is een vrijwillig registratiesysteem ingevoerd; het leverde eigenlijk niets op. Nu zal er enig licht gaan schijnen op wat er gaande is, maar het grootste gedeelte ervan zal in de modderige diepten van de stilstaande vijver worden weggeduwd; het zal business as usual zijn.
Zoals gewoonlijk zullen degenen die zich aan de wet houden het het zwaarst te verduren hebben van de bureaucratie en degenen die de wet overtreden zullen gewoon een manier vinden om door te gaan. Zolang hopen geld van de belastingbetaler in Brussel voor het grijpen liggen, zullen er altijd gewetenloze lobbyisten zijn die zich erop storten, net zoals daar waar aas is, er altijd gieren zijn.
(Spreker verklaart zich bereid een 'blauwe kaart'-vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Gerald Häfner
(DE) Mijnheer de Voorzitter, beste collega, ik ben absoluut vóór een gecultiveerde gedachtewisseling tijdens onze debatten, maar wat ik niet zo leuk vind is dat de zaken gewoon verkeerd worden weergegeven. Zou u daarom alstublieft willen corrigeren, wat u zo-even hebt gezegd? U hebt net beweerd dat het Parlement alleen over een transparantieregister debatteert omdat een aantal Britse kranten onlangs een bepaalde zaak openbaar heeft gemaakt. Zou u daarom de parlementen en het publiek duidelijk willen maken dat de gesprekken hierover al veel eerder waren begonnen, en dat ook het akkoord over het transparantieregister al was gesloten voordat de zaak waar u aan denkt, überhaupt was voorgevallen?
John Stuart Agnew
(EN) Mijnheer de Voorzitter, dit lijkt de katalysator te zijn die het hele gebeuren in gang heeft gezet. Ik wil trouwens sowieso niet dat Britten lid zijn van het EP. Ik zie niet in waarom wij het moeten pikken dat buitenlandse instellingen als deze onze zaken regelen. Hoe verder we naar het zuiden en het oosten gaan, hoe erger de cultuur van corruptie wordt. Dat bevalt me niet en ik wil niet dat mijn land daar ook maar enig deel aan heeft.
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, we weten allemaal dat niet alleen het Europees Parlement, maar de gehele Europese Unie met een enorm geloofwaardigheidsprobleem te kampen heeft. Misschien hoort collega Häfner dit niet graag maar wanneer het Parlement eindelijk, met veel moeite en ongetwijfeld ook onder druk van de laatste lobbyschandalen, tot een akkoord komt over een transparantieregister, dan moet ik zeggen dat dit register waarschijnlijk een papieren tijger zal worden.
Een vrijwillig register is mijns inziens gewoonweg boerenbedrog en zal niet tot meer transparantie leiden, zeker niet als de Raad niet meedoet, en als dus niet eens alle voor de wetgeving belangrijke instellingen meedoen. Zelfs wanneer de Raad hieraan zou deelnemen, blijven er nog genoeg mogelijkheden over om het register te ontduiken. Er bestaan honderden zogenaamde deskundigenkringen die meewerken aan de officiële stukken van de Commissie; wie deel uitmaakt van dergelijke adviescolleges, die achter gesloten deuren vergaderen, blijft een goed bewaard geheim.
Volgens mij moeten in ieder geval niet alleen alle activiteiten ten behoeve van bedrijven of internationale concerns worden opgetekend, maar ook betaalde pogingen tot beïnvloeding door belangenvertegenwoordigers als beroepsvertegenwoordigingen en vakbonden. De burger heeft in deze kwestie een recht op werkelijke transparantie.
Marietta Giannakou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijn gelukwensen aan de heer Casini voor zijn zeer correct verslag. Het transparantievraagstuk raakt natuurlijk aan de waardigheid van de afgevaardigden; daarover kan geen twijfel bestaan. Hoe meer soortgelijke maatregelen wij echter nemen, hoe sterker wij transparantie en functionele betrekkingen van de instellingen van de Unie met de sociale partners en de belangenvertegenwoordigers bevorderen.
Het voorgestelde nieuwe register zal transparantie verzekeren voor een hele reek institutionele contacten. Daarmee worden belangenvertegenwoordigers, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en overheidsvertegenwoordigers in afzonderlijke hoofdstukken opgenomen. Op die manier wordt een onderscheid gemaakt tussen de rol van belangengroepen en die van officiële gesprekspartners van de instellingen.
De uitnodiging om zich te laten registreren waarborgt de identiteit van belangengroepen en lobbyisten. Zij krijgen een zelfstandige status toegekend en worden zo ingedeeld dat ze onmiddelbare, rechtstreekse gesprekspartners zijn van de EU-instellingen. Met de ratificatie van het Verdrag van Lissabon zijn de bevoegdheden van het Europees Parlement versterkt en daardoor trekt het Parlement natuurlijk een toenemend aantal belangenvertegenwoordigers aan die hun zaak willen bepleiten.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, het transparantieregister staat voornamelijk in dienst van transparantie en van een democratische en pluralistische wisselwerking tussen de sociale partners, de mandanten van de Parlementsleden, te weten de kiezers, het volk, en de instellingen van de Unie. Het spreekt natuurlijk vanzelf dat een dergelijk register verplicht moet worden bijgehouden door alle instellingen en hoge ambtenaren van de Europese Unie.
Enrique Guerrero Salom
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Casini willen bedanken voor de verslagen over dit transparantieregister.
We zitten in een crisis van buitengewone omvang, die ons al geruime tijd gezelschap houdt en die zelfs nog langer dreigt te blijven. Een crisis als deze betekent dat de levensomstandigheden van de mensen verslechteren, en dat hun verwachtingen voor de toekomst worden teruggedraaid.
Wanneer economische crises het onmogelijk maken om ons beleid te rechtvaardigen aan de hand van positieve resultaten die we de mensen zouden kunnen bieden, dan moeten we dat beleid mede rechtvaardigen door een scrupuleuze eerbiediging van de politieke waarden die we bepleiten: zuinigheid, eerlijkheid, burgernabijheid en transparantie.
Dit register is een stap in de richting van transparantie, maar niet meer dan een stap. Ik deel het standpunt van de collega's die hebben benadrukt dat het zaak is het register verplicht te stellen, de Raad erbij te betrekken en er zwaardere straffen in op te nemen wanneer onregelmatige gedraging opgespoord wordt.
Alexandra Thein
(DE) Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, wanneer we morgen stemmen over het transparantieregister, zetten we weliswaar een stap op de juiste weg, maar zijn we niet aan het einde van onze wijsheid. Allereerst ben ik verheugd dat we een nieuwe naam hebben gevonden voor het lobbyistenregister van het Europees Parlement dat sinds 1996 bestaat en dat voortaan transparantieregister zal heten. Als ik zie wie zich allemaal moet laten registreren - onder andere publieke instellingen en publiekrechtelijke organen - om een toegangspasje voor een jaar te krijgen, dan vind ik dat een betreurenswaardige aangelegenheid. Ik vind het nog altijd goed dat een vereniging van advocaten zich moet laten registreren, maar ik heb er echter minder begrip voor dat een publiekrechtelijk orgaan dat zich in het geheel niet met partijpolitiek bemoeit, zich ook moet laten registreren.
Hoeveel transparantie ook moge zijn, in feite komt het nog steeds aan op het innerlijk kompas van ieder Parlementslid, op wat hij juist acht, wie hij ontmoet, wie hij niet ontmoet, naar wie hij luistert en naar wie niet. Per slot van rekening worden we ook langs zeer veel andere communicatiekanalen door mensen gecontacteerd.
Hans-Peter Martin
(DE) Mijnheer de Voorzitter, aan zo'n innerlijk kompas zitten soms heel wat haken en ogen. Ik ben echter van mening dat het om de onafhankelijkheid van de Parlementsleden gaat. Natuurlijk wordt de invloed van de lobby problematisch wanneer iemand probeert je over te halen, met welke argumenten dan ook, maar vooral wanneer het oneerlijke argumenten zijn.
Het is een feit dat in het lobbyregister slechts 2 800 van de 20 000 lobbyisten in Brussel zijn geregistreerd. Verder is het een feit dat we hier in het Parlement veel te weinig mogelijkheden hebben om deskundigheid en expertise te ontwikkelen. Dit zou met een herschikking van de middelen zeer snel kunnen worden bereikt, en daaraan zou ik mijn sterke ondersteuning geven. We hebben met dit transparantieregister hoogstens een kleine etappe gewonnen, maar we zijn wel aan het warm lopen voor Washington D.C., waar ze allang een Lobbying Act on Disclosure hebben. Die wet functioneert beter dan alles wat ons hier ter beschikking staat.
Ik ben voor een zo snel mogelijke invoering van niet alleen een wetgevende voetafdruk maar ook een wetgevende vingerafdruk. Dat wil zeggen dat we zelf openbaar maken met welke lobbyisten we contact onderhouden en over welke zaken we met ze praten. Ik heb zelf - en ik kan het u alleen maar aanraden om dit eens te bekijken - een lobbytikker ingericht op mijn website, waarin ieder contact met een lobbyist wordt geregistreerd, om het even of ik net aan het werk ben met een wetsontwerp of niet.
Seán Kelly
(GA) Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is belangrijk omdat hierin de kern geraakt wordt van het werk dat wij doen in het Parlement: het voorbereiden en implementeren van regels en wetten.
(EN) Zoals de heer Casini heeft gezegd, is de term 'lobbyist' ietwat ongelukkig omdat het de indruk wekt van privileges of corruptie of beide, terwijl het in werkelijkheid deskundigen op hun vakgebied zijn die ons informeren over de moeilijkheden en nuances van de verschillende stukken wetgeving die we voorstellen.
Ik werk zelf op dit moment mee aan een advies over gegevensbescherming en ik ben verbaasd over het aantal groepen dat met hun opvattingen naar mij toe is gekomen. Als ik verplicht was om een register bij te houden, dan zou ik graag ook degenen willen opnemen die naar me toe zijn gekomen, omdat we op die manier echte transparantie zouden kunnen hebben. Een register van officiële lobbyisten, maar ook een lijst van degenen die bij ons hebben gelobbyd. Dat zou echte transparantie, meer geloofwaardigheid en uiteindelijk meer vertrouwen scheppen.
Stavros Lambrinidis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, vaak is gezegd dat onze burgers niet weten dat dit Parlement sinds Lissabon grotere bevoegdheden heeft gekregen. Dat is misschien waar, en het is ook zeer betreurenswaardig, want u kunt er donder op zeggen dat lobbyisten - of degenen die pretenderen lobbyist te zijn, zoals onlangs is bewezen - wel degelijk weten wat de bevoegdheden van dit Parlement zijn. Wij zijn medebeslisser over bijna alle belangrijke wetgeving in de EU en dat is een goede zaak, omdat wij het volk van de EU vertegenwoordigen. Wij zijn de enige rechtstreeks door het volk gekozen instelling.
Welnu, hoewel dit een van de meest transparante instellingen van de Unie is en zal blijven, geloof ik nog steeds dat meer macht gepaard gaat met meer verantwoordelijkheid, en dat is precies wat we de komende maanden moeten proberen te bereiken. Het akkoord vandaag met de Commissie is niet slecht, maar lobbyisten moeten verplicht worden om hun naam en hun werkelijke belangen in een register te zetten. En dat is wat het Parlement reeds eist van de lobbyisten die hier naar ons toe komen. Ik hoop dat de andere instellingen het voorbeeld zullen volgen.
Ik rond af met het volgende. Zoals u hebt aangegeven, ben ik covoorzitter van de door ons ingestelde werkgroep. Ik kan niet veel zeggen over wat we in detail aan het bespreken zijn. Ik kan u echter wel verzekeren dat we ervoor zullen zorgen dat de gedragscode van dit Parlement een van de meest transparante codes zal zijn die er bestaan, dat dit een code zal zijn die onze burgers en onszelf reden geven om trots te zijn op het feit dat wij lid zijn van deze uitzonderlijke instelling.
Monika Flašiková Beňová
(SK) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat ik blij ben dat het onderhavig akkoord de transparantie in de Europese Unie zal verbeteren, maar om eerlijk te zijn moet ik zeggen dat dit nog verre van volmaakt is.
Toch is het goed dat lobbyisten nu meer gestimuleerd worden om zich te laten inschrijven in het register, omdat ze anders het Europees Parlement niet binnenkomen. Verder is de toegang tot informatie over lobbyisten verbeterd, zoals de verstrekking van hun naam, en valt het toe te juichen dat lobbyisten die zich niet aan de regels houden verschillende straffen tegemoet kunnen zien, waaronder schrapping uit het register, wat betekent dat ze op een zwarte lijst komen te staan. De vraag is echter of deze maatregelen afdoende zijn. Zo kan ik er bijvoorbeeld niet mee akkoord gaan dat registratie de facto verplicht is omdat alleen geregistreerde lobbyisten toegang hebben tot het Parlement. Om de transparantie te vergroten is het van essentieel belang de registratie formeel verplicht te stellen, en ik hoop dat we dit in de huidige zittingsperiode zullen bereiken. Verder moeten we de regels verbeteren voor de overlegging door bedrijven en lobbyisten van rapporten over hun uitgaven aan lobbyactiviteiten. Met de huidige structuur kunnen lobbyisten veel minder opgeven dan ze in werkelijkheid hebben uitgegeven. Daarnaast is het van belang dat de financiële bronnen waaruit lobbyisten en adviserende bedrijven hun inkomsten halen, transparant worden.
Ten slotte wil ik nog opmerken dat ik het bijzonder zou waarderen als leden van dit Parlement de begrippen 'transparantieregister' en 'gedragscode' niet door elkaar zouden halen, omdat het twee volkomen verschillende kwesties betreft. Leden die op de een of andere manier - zelfs als het door eigen toedoen was - slachtoffer zijn geworden van niet-bestaande lobbybureaus, zouden daardoor niet gemotiveerd mogen worden bij de opstelling van de regels voor het 'transparantieregister'.
Marita Ulvskog
(SV) Mijnheer de Voorzitter, er is al veel gezegd, maar het verdient herhaling. Het is goed dat we het nu eindelijk eens zijn over een register voor lobbyisten. Velen van ons ijveren hier al lang voor. Maar het is nog steeds een zeer voorzichtig voorstel. Ik kies er echter voor om dit als een eerste stap te zien die kan uitgroeien tot een breed principe van openbaarheid in alle instellingen van de EU. Het commentaar van vandaag van de Raad en van commissaris Maroš Šefčovič was erg positief.
Het principe van openbaarheid en transparantie is een van de weinige echt effectieve instrumenten om het risico op overtredingen en fraude te verminderen. Het is ook een belangrijke manier om het vertrouwen te vergroten in degenen onder ons die werkzaam zijn in dit politieke systeem en in de politiek in het algemeen. De volgende stappen die genomen moeten worden, bestaan eruit dat alle instellingen in het register moeten worden opgenomen, dat het register verplicht wordt gesteld en dat het, in overeenstemming met de aanpak in een aantal Scandinavische landen, wordt aangevuld met een vorm van informantenbescherming voor klokkenluiders, die ook uitermate belangrijk zijn voor openbaarheid en transparantie. Dank u.
Miroslav Mikolášik
(SK) Mijnheer de Voorzitter, het transparantieregister en de lijst met lobbyisten die tot mijn blijdschap zijn ingevoerd voor zowel organisaties als onafhankelijke lobbyisten die bijdragen aan de formulering en implementatie van het Europese beleid hebben mijn volledige steun. Door de normen voor het verzekeren van de stabiliteit en integriteit van het EU-overheidsbestuur aan te scherpen en door de institutionele rechtsregels te versterken, wordt het democratisch functioneren van de Europese Unie gewaarborgd. Overigens mag het natuurlijk niet zo zijn dat het register leden verhindert de taken te vervullen die gepaard gaan met hun mandaat of degenen in het Europees Parlement te ontmoeten die hen of publiekrechtelijke lichamen vertegenwoordigen ten behoeve van lidstaten. Er moeten echter duidelijke regels zijn voor de mensen die specifieke belangengroepen vertegenwoordigen, om te zorgen voor een echte, open en transparante dialoog met degenen die op de een of andere manier willen deelnemen aan de opstelling van de Europese wetgeving en dat proces willen beïnvloeden.
Michael Cashman
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik spreek als rapporteur voor Verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten, en gelet op de geest van openheid en transparantie die aan die verordening ten grondslag ligt, verwelkom ik dit akkoord. Het is een nieuw stap in de goede richting, omdat openheid en transparantie de kern van het democratisch besluitvormingsproces vormen. We moeten weten wie het beleid beïnvloedt en wie soms een buitensporige invloed op het beleid, de procedures en uitkomsten uitoefent. We moeten hiervoor echter meer werk verrichten. We moeten ervoor zorgen dat de transparantie en integriteit van het werk van lobbyisten op EU-niveau van het hoogste niveau is. Verder moeten we het nieuwe register zo snel mogelijk in werking laten treden, en zodra het register in werking is getreden moeten alle personen en organisaties die onder de werkingssfeer ervan vallen juiste, actuele informatie verstrekken, zodat we kunnen zien wie wat beïnvloedt.
Laat ik tot slot Jana Mittermaier van Transparency International citeren: "Het nieuwe register zal een test zijn van de inspanningen voor meer openheid van alle partijen die bij lobbyen betrokken zijn." Je zou het niet bondiger kunnen zeggen.
Izaskun Bilbao Barandica
(ES) Mijnheer de Voorzitter, de eenentwintigste eeuw is de eeuw van het Net, de eeuw van Wikileaks, de eeuw van de institutionele openstelling. Dat betekent transparantie en participatie van de burgers, die wij medeverantwoordelijk moeten maken om onze beslissingen te nemen.
We moeten samen beslissen. Daarom dient ons werk van proactieve aard te zijn. We kunnen niet gaan zitten afwachten tot we onder druk worden gezet door lobby's en belangengroepen; we moeten ons inspannen om dichter bij de burgers te komen, en om naar hen te luisteren. Daarom geloof ik dat het transparantieregister en de vingerafdruk doeltreffend zullen zijn. In plaats van een beperkende, angstaanjagende factor zijn ze een gelegenheid om onze verslagen te verbeteren en onze resultaten te meten.
Ik denk dat dit is de enige manier is om een modern parlement te worden. Ik was belast met een van de verslagen, en in de toelichting heb ik alle partijen opgesomd waarmee ik gewerkt heb. Dat is een manier van werken en een houding die wij duidelijk moeten onderscheiden van alle onverantwoordelijke gedragingen die we in het verleden gezien hebben.
Isabelle Durant
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil laten weten dat ik tevreden ben met deze tekst, waar ik morgen met plezier vóór zal stemmen. Ik wil alleen duidelijk maken dat de schandalen waar we onlangs mee te maken hebben gehad, pogingen tot omkoperij waren, en niets anders. Het zijn ernstige feiten die zich echter recentelijk hebben voorgedaan. Wij waren al met ons werk begonnen lang voordat deze recente, serieuze ontwikkelingen zich voordeden. Deze maken deel uit van andere werkzaamheden en zijn gelukkig op zichzelf staande gevallen.
We zien echter dat een aantal belangengroepen aanzienlijke middelen inzet en alles op alles zet om de besluitvorming zoveel mogelijk te beïnvloeden. Daarom is dit register een stap in de goede richting. Ik heb bijgedragen aan de opstelling ervan en ik ben zeer tevreden over het werk dat is verzet.
Maar er is nog veel werk aan de winkel. Dit register moet een dynamisch instrument worden dat elk jaar wordt geëvalueerd. Niets hierin ligt voor eeuwig vast. Ik denk zelfs dat de ontwikkelingen in de technologie en in de middelen die lobbyisten inzetten, ons ertoe verplichten om het register constant te herzien als we willen dat het doeltreffend is, en als wij per richtlijn willen kunnen achterhalen wie er gelobbyd heeft, voor hoeveel geld en op welke manier. Ik sta ook volledig achter ecologische voetafdrukken, of liever gezegd wetgevende voetafdrukken, die verkregen kunnen worden door in verslagen het aantal lobbyisten te vermelden, plus de namen van de mensen die zij hebben gesproken, en ik zou graag zien dat het mogelijk is om precies te achterhalen wie wat heeft gezegd en wie welke mensen heeft beïnvloed.
Welnu, het register publiceren is één ding, uitleggen hoe het in zijn werk gaat is iets heel anders. De burgers moeten ook weten hoe zij deze registers kunnen raadplegen en hoe zij de informatie erin op een nuttige manier kunnen gebruiken om erachter te komen op welke manier wij beslissingen nemen. Daarom zal onze fractie zonder voorbehoud vóór deze tekst stemmen.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk is lobbyen een centraal instrument voor de deelname van de burgers aan het politieke gebeuren, en het is daarom belangrijk dat we hierbij misbruik voorkomen. Er is dus dringend behoefte aan een transparantieregister, en wel voor alle instellingen, niet alleen voor het Parlement en de Commissie, maar ook voor de Raad, omdat daar de echte besluiten worden genomen. Nogmaals, registratie moet verplicht zijn, en niet alleen om toegang te krijgen tot het Parlement. Lobbyisten onderhouden immers hun contacten zeker niet alleen in het Parlementsgebouw, maar heel vaak ook in restaurants, bij cocktailparty's of in fitnesscentra.
Ik wil ook kort iets zeggen over transparantie met betrekking tot politieke partijen. Ook wanneer het gaat om eenmanspartijen, wanneer deze zich gedragen als eenmansbedrijven en zich voordoen als de zedenmeester van Europa, moeten deze partijen en personen zich transparant opstellen. Ze moeten transparant zijn wat betreft hun vermogen, hun financiële vorderingen op de staatskas en de terugbetaling van de kosten voor de verkiezingscampagne, dat wil zeggen de werkelijk terugbetaalde bedragen die ze tijdens de verkiezingscampagnes van overheidsinstellingen in hun land hebben gekregen. Deze kosten moeten ook op transparante wijze gedeclareerd worden.
Janusz Władysław Zemke
(PL) Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat ik het woord mag nemen. Ik ga er, net als de meeste mensen in deze zaal, mee akkoord dat het register een stap vooruit is wat de transparantie van het wetgevend proces betreft, maar volgens mij is het slechts één stap. We moeten ook grondig nadenken over andere stappen en oplossingen.
Het belangrijkste is volgens mij om een antwoord te geven op de vraag wat een Parlementslid mag doen. Mag een Parlementslid enkel hier in het Parlement werken, of kan hij of zij naast zijn werk in het Parlement ook nog andere beroepsactiviteiten uitoefenen? Ik ben persoonlijk van mening dat deze andere beroepsactiviteiten heel nauw moeten worden gedefinieerd en moeten worden beperkt tot wetenschappelijk werk en publicaties. Alle andere activiteiten in allerlei raden roepen bij mij vragen en twijfels op.
Lena Ek
(SV) Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Lissabon heeft ervoor gezorgd dat het Europees Parlement meer bevoegdheden kreeg, maar dit brengt ook een grotere verantwoordelijkheid met zich mee. Transparantie in ons werk is daarom ontzettend belangrijk, gezien het feit dat wij ons bezighouden met wetgeving voor vijfhonderd miljoen mensen en vaak zeer grote geldbedragen.
Het register voor lobbyisten waartoe nu is besloten in het compromis is uiteraard bijzonder waardevol en ik hoop dat we verder kunnen gaan met het bieden van informantenbescherming voor klokkenluiders. Ik hoop ook dat we verder kunnen gaan en kunnen waarborgen dat de informatie in het register voor voorwaardelijke financiële verplichtingen of het eigendom van goederen verplicht wordt in plaats van vrijwillig, zoals nu het geval is. Ik hoop verder dat er een debat komt over welke nevenactiviteiten uit ethisch perspectief gepast zijn in onze hoedanigheid van leden van het Europees Parlement.
Ik verwelkom het compromis en zie het als een stap voorwaarts, maar er moeten nog veel meer stappen worden gezet op deze weg naar transparantie, openheid en een groter vertrouwen in de democratie. Dank u.
Maroš Šefčovič
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de heer Weber gelijk had toen hij zei dat het gezamenlijk beheer van het transparantieregister iets is om trots op te zijn. Met uitzondering van de Verenigde Staten en Canada, ken ik namelijk geen enkele andere plaats buiten de Europese Unie waar zo'n lobbyregister, met de parameters die wij gaan invoeren, wordt bijgehouden. Hier heb ik het ook over de hoofdsteden van de lidstaten.
De vraag die door verscheidene sprekers aan de orde is gesteld, eerst door de heer Groote en vervolgens door de heer Häfner, had betrekking op een verplicht register. In de werkgroep zijn we deze kwestie nu uitvoerig aan het bespreken. Het probleem is dat wij er nog niet achter zijn met welke rechtsgrondslag wij bedrijven, burgers of belangenvertegenwoordigers kunnen verplichten zich te laten registreren om hun beroep uit te kunnen oefenen.
Als EU-bestuur kunnen wij niet weigeren om met dergelijke entiteiten op deze basis door te gaan. Daarom hebben we gezocht naar manieren om bedrijven, organisaties en lobby's op een positieve wijze ertoe te bewegen zich te laten registreren. Ik denk dat wij veel hebben bereikt, omdat wij met de goedkeuring van het Parlement dit systeem in feite in een verplicht systeem veranderen. Met onze gezamenlijk optreden, en samen met de Raad, zullen wij de reputatie hiervan kunnen verbeteren en de druk zozeer kunnen opvoeren dat de komende twee jaar zullen aantonen hoe wij dit moeten toepassen. Bovendien zullen wij dan extra ervaring hebben opgedaan om een kwalitatief hoogwaardige evaluatie te maken. Uitgaande daarvan zullen we zien hoe we de werking van het systeem verder kunnen verbeteren.
Er is aangedrongen op passende controle op de financiering van de activiteiten van degenen die zich laten inschrijven in het register. Op dit punt kan ik u verzekeren dat de Commissie steekproefcontroles verricht op al degenen die zich reeds in het register hebben laten inschrijven, en ik ben er zeker van dat deze activiteiten zelfs zullen toenemen als we het register eenmaal gezamenlijk beheren. Al degenen die in het register staan, moeten er zeker van zijn dat als er iets onoorbaars is, wij het zullen vinden, het zullen bekritiseren en het zullen proberen te corrigeren en dat wij niet bang zullen zijn om degenen die verantwoordelijk zijn aan de schandpaal te nagelen.
Ik ben erg blij - ik kom hierop terug omdat verscheidene sprekers op het belang ervan hebben gewezen - dat alle drie de instellingen vooruitgang boeken met dit werk. Ik ben er zeker van dat wij, na deze zeer belangrijke opening van het Hongaarse voorzitterschap, geen minuut zullen verspillen en zo snel mogelijk interinstitutionele besprekingen met de Raad zullen proberen te beginnen. Ik ben er zeker van dat wij een zeer geschikte manier zullen vinden om het register samen te beheren, aangezien de drie instellingen met hetzelfde doel van grotere transparantie van de wetgeving van de Europese Unie aan deze kwestie werken.
Dan nog een laatste punt dat door verschillende sprekers aan de orde is gesteld en door de heer Casini is beschreven. Het transparantieregister is zeer zeker geen wondermiddel of tovermiddel in de strijd tegen corruptie. Wij weten heel goed dat hoge morele normen, ethiek, waardigheid en heldere regels van essentieel belang zijn. Het transparantieregister zal zeer zeker een heel goed instrument kunnen worden. Het zal een goede indicator zijn van de bereidheid van degenen die zich in het register laten inschrijven om de regels te respecteren en transparant te zijn. Het zou een indicator kunnen zijn dat zij niets te verbergen hebben en dat zij - en dit zou de belangrijkste indicator voor ons allemaal moeten zijn - echte partners willen zijn, die met ons willen werken, informatie met ons willen uitwisselen en aldus vertrouwen willen hebben in onze toekomstige communicatie.
Enikő Győri
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik zou het debat van vandaag en het feit dat het Parlement en de Commissie het eens kunnen worden over het transparantieregister graag toejuichen als vertegenwoordiger van een lidstaat die sinds 2006 een wet heeft die lobbyen reguleert.
Voor de Raad is transparantie altijd een zeer belangrijke zaak geweest. Ik ben er zeer mee ingenomen dat wij, nadat wij er in 2008 en 2009 niet in geslaagd waren vooruitgang te boeken, nu onder het Hongaarse voorzitterschap werkelijk een doorbraak hebben kunnen bereiken, met dien verstande dat de Raad bereid is om toezicht te houden op de processen en in de mate van het mogelijke aan deze activiteit deel zal nemen. In welke mate de Raad dat zal kunnen doen, zal moeten blijken uit de onderhandelingen die nog op gang moeten worden gebracht.
We zijn dus bereid om te bespreken hoe we kunnen meewerken, en zoals ik in mijn inleidende betoog heb aangegeven, zijn we van plan om die bereidheid in de loop van juni in een politieke verklaring te bevestigen. Dit betekent dus niet per se dat we toetreden tot het interinstitutioneel akkoord.
De reden dat de lidstaten deze formule op dit moment kunnen aannemen - wat, en dat benadruk ik nogmaals, een grote vooruitgang is in vergelijking met de voorgaande jaren -, is dat de Raad als EU-instelling niet door lobbyende organisaties wordt benaderd;dat komt nauwelijks voor. Doelwit van die activiteiten zijn veeleer de lidstaten, de regeringen van de lidstaten en de overheidsinstanties. Dus als instelling wordt de Raad niet in dezelfde mate blootgesteld aan lobbyactiviteiten als de Commissie of het Europees Parlement.
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik hoop dat de samenwerking goed zal verlopen en dat we na deze onderhandelingen deze politieke verklaring kunnen afleggen.
Carlo Casini
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou enkele punten graag nader willen toelichten. Ook ik wil sterk benadrukken dat dit akkoord lang voordat de zaak van de Engelse journalisten bekend werd, gesloten is. Helaas worden er op deze manier, via de media, onjuiste berichten verspreid. Zo neemt een van de grootste Italiaanse kranten, de Corriere della Sera, vandaag een loopje met Europa door te stellen dat wij te laat en alleen na dit journalistenoptreden in actie zijn gekomen, wat niet klopt. Op deze manier wordt er onterecht wantrouwen gekweekt ten opzichte van Europa.
Het akkoord is al veel eerder gesloten. Hoe dan ook is het debat wat laat op gang gekomen omdat wij ons, toen het schandaal bekend werd, afvroegen of wij het akkoord verder konden versterken. De tekst is echter niet gewijzigd. Dat is het eerste punt.
Het tweede punt betreft het al dan niet verplicht zijn. Het register is al verplicht. Wie wil lobbyen moet zich laten registreren. Ik begrijp niet wat met 'verplicht' wordt bedoeld. Hiermee kan toch niet worden bedoeld dat alle bedrijven en burgers zich in het register moeten laten inschrijven? Dat is onmogelijk. Veeleer zou het de taak moeten zijn van de afzonderlijke leden van het Parlement om mensen die hen benaderen en druk op hen willen uitoefenen, te vragen zich eerst te laten inschrijven in het register alvorens contact op te nemen.
Het derde punt betreft mogelijke wijzigingen in de toekomst. Er is een werkgroep die zich hier momenteel over buigt, en ik denk dat deze een zo groot mogelijke bewegingsvrijheid moet krijgen. Ik ben het ermee eens dat bekendgemaakt moet worden met welke lobbyisten wij tijdens de werkzaamheden hebben gesproken, maar ik weet niet of de rapporteur daar in zijn eentje voor verantwoordelijk kan zijn of dat misschien ook de Voorzitter hiermee belast zou moeten zijn. Laten wij de werkgroep de vrijheid geven om de nodige aanbevelingen te doen.
Tot slot mijn dank aan de heer Šefčovič voor de grote bijdrage die hij heeft geleverd aan de uitvoering van dit akkoord, en aan de vertegenwoordiger van de Hongaarse regering die ons onder andere heeft verzekerd dat de Raad zich binnenkort bij het akkoord zal aansluiten, hetgeen van specifiek belang is, gelet op het feit dat de Raad in dit geval ongetwijfeld de tweede kamer vertegenwoordigt. Als dus ook de Raad dit register overneemt, zal beter worden benadrukt dat Europa bestaat uit een regering - de Commissie - en een wetgevend orgaan bestaande uit vertegenwoordigers van de burgers en van de lidstaten.
Ik besef heel goed dat er nog vragen beantwoord moeten worden, omdat de Raad de lidstaten vertegenwoordigt, maar ik ben ervan overtuigd dat we een goed resultaat zullen boeken.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag, 11 mei 2011 plaats.
Schriftelijke verklaringen (Artikel 149)
Zita Gurmai
We beroemen ons er altijd op dat we de meest open Europese instelling zijn. Het recente verleden heeft echter aangetoond dat het systeem, ongeacht de voordelen die het biedt, ook nadelen heeft. We weten allemaal hoe de Europese burgers hun vertrouwen in Europa hebben verloren en steeds meer verliezen en, laten we eerlijk zijn, ook in ons, leden van het EP. Een belangrijke manier om dit vertrouwen te herwinnen is door open te zijn over wat we doen en over welke invloeden ons werk vormgeven. Het gemeenschappelijk transparantieregister dat we vandaag op het punt staan aan te nemen door vóór de twee op tafel liggende verslagen te stemmen is een geweldige eerste stap in deze richting. Het is een 'eerste stap', aangezien dit niet al onze problemen zal oplossen. Zelf als het moeilijk zou zijn om het nu te doen, zullen we in de toekomst de weg inslaan naar een verplichte registratie van lobbyisten. Ik zou ook willen onderstrepen dat een dergelijk register geen vervanging kan zijn voor onze individuele inspanningen om transparantie te bereiken en de noodzaak om ons werk in dit opzicht opnieuw te doordenken.
Olga Sehnalová
schriftelijk. - (CS) Ik ben ingenomen met het gemeenschappelijk transparantieregister, tenminste in zijn huidige gedaante. Maar het mag slechts één van de talloze initiatieven zijn in de richting van een grotere transparantie van het wetgevingsproces. Bovendien moet dit van toepassing zijn op de drie Europese instellingen. Het Europees Parlement is duidelijk bereid een serieus debat te houden over lobbyen en de regels daarvoor. Daarmee geeft het Parlement het goede voorbeeld aan de lidstaten die vooralsnog niet zover gekomen zijn. Ik heb er alle vertrouwen in dat het transparantieregister een steentje zal bijdragen aan de geloofwaardigheid van de politiek. Het werkelijke effect ervan zal echter met name afhangen van de bereidheid van de betrokken personen om de strengere regels daadwerkelijk toe te passen.
Marianne Thyssen
, schriftelijk. - Dat de Commissie en het Parlement de handen in elkaar slaan voor het opzetten van één gemeenschappelijk 'transparantieregister' voor lobbyisten, denktanks en andere belangenorganisaties, kan ik alleen maar toejuichen. Voor elk dossier dat op onze agenda staat, moeten we immers ons licht kunnen opsteken bij de verschillende belangengroepen en dit moet in volledige openheid kunnen gebeuren. Er is bovendien niets mis met het feit dat organisaties hun belangen verdedigen als dit maar op een open en gebalanceerde manier gebeurt. Het principe van de 'wetgevende voetafdruk' waarbij rapporteurs aangeven met wie zij contact hadden in het kader van het opstellen van hun verslagen, is een goede keuze. Overigens heb ik dit zelf in mijn verslag veiligheid van speelgoed al gehanteerd. Duidelijke afspraken over de veralgemening van dit principe komt de transparantie ten goede. Het is bovendien een geschikt instrument om de mythe rond lobbyen te doorbreken bij het grote publiek wiens algemeen belang wij als Europarlementsleden behartigen. Dat tot slot ook de Raad uiteindelijk verklaarde zich te willen aansluiten bij dit register, betekent dat er een uniek register voor alle EU-lobbyisten komt, iets waar wij met het Europees Parlement al lang voor ijveren. Ik steun daarom deze aanpak.
