Skutki niedawnego kryzysu w sektorze gazu. - Drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej - Wyzwanie wydajności energetycznej i technologie informatyczne i komunikacyjne (debata)
Przewodnicząca
- Kolejny punkt porządku obrad stanowi debata łączna dotycząca
oświadczenia Komisji w sprawie skutków niedawnego kryzysu w sektorze gazu;
sprawozdania w sprawie drugiego strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej, opracowanego przez panią poseł Anne Laperrouze w imieniu Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii;
pytania ustnego skierowanego do Komisji (B6-0003/2009) przez pana posła Vladimíra Remka w imieniu Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, dotyczącego wyzwania wydajności energetycznej i technologii informatycznych i komunikacyjnych.
Andris Piebalgs
komisarz. - Pani przewodnicząca! Chciałbym rozpocząć od gratulacji pod adresem Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz sprawozdawczyni, pani poseł Laperrouze. Komisja i pani poseł bardzo intensywnie pracowały nad sprawozdaniem w sprawie bezpieczeństwa dostaw, starając się je przygotować już na posiedzenie plenarne w lutym 2009 roku. Kiedy pani poseł przystępowała do pracy, nikt się nie spodziewał, że z Rosji popłyną przez Ukrainę pełne dostawy gazu, i fakt ten każe bez wątpienia poświęcić więcej uwagi kwestiom związanym z bezpieczeństwem dostaw.
Jaki więc jest aktualny stan rzeczy, jeśli idzie o kryzys w sektorze gazu? Wszystkie uzgodnione ilości trafiają do miejsca przeznaczenia, co oznacza, że większość konsumentów korzysta z pełnych dostaw gazu. Jeszcze nie działa jeden rurociąg w Polsce, lecz pracujemy nad tym. To szczególny przypadek spowodowany tym, że gaz dostarczała tam firma RosUkrEnergo, która wycofała się z kontraktu. Prowadzimy także działania zmierzające do pełnego przywrócenia dostaw gazu we wszystkich regionach Unii Europejskiej dotkniętych kryzysem gazowym.
Ponieważ umowa o dostawy gazu została podpisana na 10 lat, oczekujemy, że stworzy podstawy pozwalające zapobiec tego rodzaju sytuacjom w przyszłości. Chcę także podkreślić, że wszyscy obserwatorzy UE pozostają na swoich posterunkach, monitorując przepływ gazu, i mamy nadzieję, że nie będą już potrzebni w przyszłości. Zwróciłem się do moich kolegów w Rosji i na Ukrainie z pisemnym zapytaniem, w jaki sposób mamy rozwiązać problem monitorowania w przyszłości, ponieważ jestem zdania, że jeśli zaufamy umowie, która okaże się stabilna, to monitorowanie już teraz nie jest potrzebne; niemniej jak wspomniałem, obserwatorzy nadal pozostają na miejscu.
Uważam, że w kwestii tranzytu nie powinniśmy pozostać bezczynni. Powinniśmy kontynuować rozmowy z każdą ze stron - z Rosją jako dostawcą, i z Ukrainą jako krajem tranzytowym - i powinniśmy zadbać o rzeczywiste oddzielenie dostaw gazu dla Ukrainy od gazu płynącego tranzytem do Unii Europejskiej, oraz aby te tranzytowe przepływy gazu były opłacalne pod względem finansowym także dla Ukrainy, przynosząc państwu zyski i jakże potrzebne korzyści gospodarcze. Będziemy kontynuować działania w tej kwestii, niemniej zasadniczo możemy przyjąć, że kryzys w sektorze gazu jest już za nami.
Jakie należy wyciągnąć wnioski? Mówiłem już o tym poprzednim razem. Wniosek jest taki, że Unia Europejska okazała się silniejsza, niż nam się mogło wydawać. Prawdą jest, że w tej tak trudnej sytuacji kraje Unii Europejskiej przemawiały jednym głosem poprzez prezydencję, mając zarazem poparcie Komisji. Widzieliśmy wiele dowodów solidarności, kiedy jedne państwa członkowskie pomagały drugim. Mamy też głęboką świadomość, że rynek wewnętrzny zadziałał wszędzie tam, gdzie było to możliwe. Z wielkim zadowoleniem przyjąłem także stanowczą i skoordynowaną odpowiedź europejskiego sektora gazowego, wskazującą przede wszystkim na wspólne stanowisko w stosunku do Gazpromu, ale też zdolność wysunięcia wspólnej propozycji na wypadek, gdyby trwałe porozumienie między Rosją i Ukrainą okazało się niemożliwe.
Jakie słabe punkty odkryliśmy? Punkt pierwszy to braki w zakresie infrastruktury. Rzecz oczywista i po części będąca przyczyną, dlaczego nie mógł zadziałać rynek. Ceny gazu i rynek transakcji natychmiastowych nie odnotowały szczególnych wzrostów, ale tylko dzięki temu, że w niektórych regionach Unii Europejskiej, gdzie dostawy gazu były najbardziej potrzebne, nie istniały możliwości dodatkowych dostaw.
Nie brakło przypadków, w których można było okazać większą solidarność. Były też sytuacje, w przypadku których brakowało przejrzystości, toteż z pewnością potrzebujemy skuteczniejszego mechanizmu koordynacyjnego na wypadek kryzysu.
W zaproponowanym w listopadzie strategicznym przeglądzie sytuacji energetycznej Komisja wskazuje na pięć obszarów tematycznych, które zostały następnie doprecyzowane i dopracowane przez panią poseł Laperrouze i Komisję ITRE. Należą do nich: wydajność energetyczna; wykorzystanie lokalnych źródeł (tu chciałbym dodać, że w 2008 roku 43% mocy zainstalowanej pochodziło z energii wiatrowej; to największa zainstalowana moc, a wiatr jest lokalnym źródłem energii); stosunki zewnętrzne, tzn. współpraca z naszymi kolegami; mechanizmy kryzysowe; oraz infrastruktura.
Sądzę, że ważnym punktem ujętym w sprawozdaniu, który sprawi, że Komisja podejmie wiele dalszych starań, jest wezwanie do konsolidacji działań realizowanych w różnych dziedzinach, ponieważ zainicjowaliśmy naprawdę mnóstwo działań w zakresie wdrażania pakietu w obszarze energii i zmian klimatu, a także technologii, stosunków zewnętrznych i rynku wewnętrznego. Bardzo ważne jest, by zastanowić się, jak te działania skonsolidować i jakie powinniśmy ewentualnie podjąć dodatkowe kroki.
Na koniec chciałbym przedstawić konkretną propozycję ze strony Komisji, która ma ścisły związek zarówno ze wspomnianą kwestią, jak też z ogólnym kryzysem gospodarczym, w którego obliczu stoimy. Jest ona elementem pakietu na rzecz naprawy gospodarczej sektora energetycznego.
Wnioskujemy o wykorzystanie dofinansowania w trzech obszarach. 3,5 miliarda euro przeznaczylibyśmy na infrastrukturę - przy czym celem nie byłoby wspieranie wszelkich możliwych projektów, lecz poprawa dywersyfikacji przepływów gazu z południa, zachodu i wschodu oraz próba uzyskania kombinacji zapewniającej trwałe i zrównoważone dostarczanie gazu.
Co się tyczy energii elektrycznej, najsłabsze punkty to odizolowanie krajów nadbałtyckich i Półwyspu Iberyjskiego.
Kolejne dwa tematy bywają niekiedy postrzegane jako rodzaj luksusu, lecz moim zdaniem przedstawiają niezwykle ważne zagadnienia; morska energia wiatrowa - kluczowym elementem jest tutaj zapewnienie pomocy publicznej dla aktualnie realizowanych projektów - oraz wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla. Stanowią one bezwględnie konieczny warunek globalnej realizacji celów związanych ze zmianami klimatu, ale dostarczą także europejskiemu przemysłowi jakże potrzebnego bodźca do podjęcia prac nad technologią, którą można będzie wykorzystać w przyszłości.
Zatem skupiamy się na kompleksowym bezpieczeństwie dostaw, celach natury technologicznej oraz celach związanych z naprawą gospodarczą Europy. Uważam, że jest to słuszna propozycja. Skala funduszy nie jest duża, lecz jestem przekonany, że zostały właściwie skierowane i że należy włączyć opinię publiczną do procesu zwiększania bezpieczeństwa dostaw w Unii Europejskiej.
Anne Laperrouze
sprawozdawczyni. - (FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Nasze debaty na temat drugiego strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej zostały oczywiście naznaczone niedawnym kryzysem wokół dostaw gazu między Rosją i Ukrainą. Kryzys ten ujawnił niedociągnięcia, zawodność wzajemnych połączeń i trudności Unii Europejskiej w zakresie reagowania i przemawiania jednym głosem.
Sytuacja ta pokazała, już po raz trzeci, konieczność przyjęcia wspólnej polityki energetycznej. Muszę jednak przyznać - podobnie jak już zauważył pan komisarz -, że dostrzegamy obecnie pewien postęp oraz oznaki postępującej kooperacji i solidarności między państwami członkowskimi, i tym samym nadzieję na rozwiązanie, które pomoże nam stawiać czoła kryzysom.
Dziękuję posłom, którzy wnieśli wiele starań w rozbudowanie tego sprawozdania, które przyszło nam szybko naszkicować, ponieważ informacja o komunikacie dotarła do nas dopiero w listopadzie. Nie zamierzam szczegółowo omawiać wszystkiego, co zawarliśmy w przedmiotowej rezolucji. Zamiast tego skupię się może na podstawowym przekazie, który Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii starała się zawrzeć we wspomnianym dokumencie.
Okoliczności są następujące: presja zmian klimatycznych staje się coraz większa, bezpieczeństwu dostaw w Unii Europejskiej zagrażają coraz poważniejsze i częstsze kryzysy, jej konkurencyjność może doznać uszczerbku. Pociąga to sobą konieczność zmiany sposobu myślenia o zużyciu i wykorzystywaniu energii w obrębie Unii Europejskiej, zmiany sposobu myślenia o naszych zasobach energetycznych, oraz sięgnięcia do znaczącego źródła miejsc pracy, jakie kryje w sobie sektor energetyczny, miejsc pracy o niebagatelnym znaczeniu w kontekście kryzysu ekonomicznego, przez który obecnie przechodzimy.
Co zatem proponujemy? Na początek perspektywa krótkoterminowa: promowanie wizji pakietu w obszarze energii i zmian klimatu opartej na zasadzie 3x20 do 2020 roku, tak by uczynić z niej europejską politykę energetyczną. Idzie o wspólne działanie na wielu szczeblach - ogólnoświatowym, europejskim, krajowym i lokalnym - co oznacza, że głównymi, wskazanymi przez nas priorytetami pozostaje oczywiście oszczędność energii, wydajność energetyczna oraz rozwijanie technologii wykorzystywania energii odnawialnych, jako że potencjał Unii Europejskiej jest w tym obszarze ogromny. Zwłaszcza cel związany ze zwiększeniem wydajności energetycznej przynajmniej o 20% trzeba będzie uczynić zadaniem wiążącym.
Po drugie, konieczne będzie zwiększenie bezpieczeństwa dostaw w Unii Europejskiej poprzez inwestowanie w sieci, a w szczególności we wzajemne połączenia. Wzajemna solidarność państw członkowskich oznacza, że sieci muszą służyć do zaopatrywania odizolowanych regionów, w wysokim stopniu zależnych od jednego dostawcy. To także oznacza, że trzeba będzie dokonać przeglądu dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa dostaw gazu, aby uczynić z niej europejski instrument zarządzania sytuacją kryzysową. Poprawa bezpieczeństwa dostaw oznacza także zacieśnienie i uporządkowanie dialogu z państwami tranzytowymi i państwami będącymi producentami. Należy rozwijać stosunki wzajemnej zależności, szczególnie z Rosją i krajami regionu śródziemnomorskiego
Po trzecie, kluczowym elementem w kategoriach bezpieczeństwa dostaw jest posiadanie rynku wewnętrznego. Jakim sposobem jedno państwo członkowskie ma zaopatrzyć drugie, jeżeli system wzajemnych połączeń jest słaby albo wręcz nie istnieje?
Po czwarte, musimy wskazywać najlepsze praktyki na szczeblu międzynarodowym. W tym względzie rozwijajmy wymianę informacji z Japonią i Stanami Zjednoczonymi -zwłaszcza z Kalifornią -nie ulegając jednak zarazem złudzeniom: nasze stosunki z krajami zużywającymi duże ilości energii opierają się zarówno na współpracy, jak i na konkurencji, zwłaszcza pod względem technologii energetycznych.
Jest jeszcze, podobnie bardzo ważna, perspektywa długoterminowa. Naszym celem jest próba przewidzenia przyszłości dostaw energii dla Unii Europejskiej. W latach 2010-2020 powinniśmy móc opracować plan działań na podstawie scenariusza dostaw w Unii Europejskiej w 2050 r. Aby to zrobić, trzeba wytyczyć ambitne cele w zakresie przeciwdziałania zmianom klimatu. Nasza komisja postuluje - jako cele do 2050 r. - obniżenie emisji CO2 o 60-80%, a w przyszłości być może nawet o co najmniej 80%, zwiększenie wydajności energetycznej o 35% oraz osiągnięcie udziału energii odnawialnych na poziomie 60%.
Parlament wzywa nas do przedłożenia planu działania zawierającego prognozę rozwoju sytuacji w zakresie udziału poszczególnych źródeł energii, aby móc planować inwestycje w środki produkcji, wzajemne połączenia oraz badania i rozwój.
Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii potwierdziła utrzymanie w koszyku energetycznym na 2050 rok energii jądrowej obok pozostałych źródeł energii, takich jak energie odnawialne, jak również chęć rozwijania sposobów przechowywania energii i wykorzystywania słońca będącego niewyczerpanym źródłem energii.
Vladimír Remek
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Mają już państwo treść pytania skierowanego do Komisji i dotyczącego rozwiązania problemów wydajności poprzez wykorzystanie technologii informatycznych i komunikacyjnych (ICT), zatem proszę pozwolić mi dodać kilka uwag. Chciałbym podziękować wszystkim sprawozdawcom pomocniczym i pozostałym posłom za ich wysiłek, który zaowocował wniesieniem szeregu pomysłów do ostatecznej wersji rezolucji zawierającej zapytanie skierowane do Komisji. Dla blisko 90 wnioskowanych poprawek udało się ostatecznie znaleźć kompromisowe rozwiązanie, po czym Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii jednogłośnie przyjęła przedmiotowy dokument.
Jesteśmy dopiero na początku starań zmierzających do poprawienia wydajności energetycznej za pomocą TIK. Jesienią ubiegłego roku mogło nam się zdawać, że naprawdę przygotowujemy przegląd i strategię na przyszłość. Wydarzenia ostatnich tygodni skonfrontowały nas z nową rzeczywistością. Zarówno kryzys finansowy, jak i przerwanie dostaw gazu dla niektórych państw członkowskich UE, jak już wspomniano, zrodziły konieczność podjęcia wszelkich dostępnych kroków w celu jak najszybszego stawienia czoła wyzwaniom związanym z energią. To samo dotyczy potrzeby wyraźnej poprawy wydajności energetycznej (efektywnego wykorzystania energii) poprzez możliwie jak najszersze wykorzystanie TIK. Jest rzeczą oczywistą, że bez świadomego oraz - co chciałbym podkreślić - rozważnego i szeroko zakrojonego wykorzystywania wspomnianych technologii, nie uda nam się zmniejszyć zużycia energii, ani też ograniczyć negatywnych skutków zmian klimatu.
Korzystając z pomocy wyspecjalizowanych ośrodków, instytutów badawczych, przedstawicieli ważnych sektorów przemysłu oraz organów władzy państw członkowskich Unii, podjęliśmy próbę zbadania aktualnej sytuacji pod kątem wykorzystania TIK do celów zaawansowanej oceny sytuacji energetycznej. Jakiekolwiek próby ograniczenia zapotrzebowania na energię nie mogą być sprzeczne z ambicjami Unii Europejskiej, jakimi są utrzymanie konkurencyjności i zapewnienie trwałego rozwoju gospodarczego. Nie możemy podążyć ku przepaści w myśl zasady "oszczędności za wszelką cenę”.
To prawda, że zmniejszenie zapotrzebowania na energię jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Pracujemy jednak na rozwiązaniami takimi jak inteligentne sieci, inteligentne budynki i systemy wydajniejszego pomiaru zużycia energii. Rozmawiamy o wykorzystywaniu TIK w transporcie i budownictwie, w ograniczaniu przepływu towarów, wydajniejszych systemach oświetleniowych, rozwiązaniach w rodzaju nanotechnologii itd. Krótko mówiąc, trudno znaleźć sektor, w którym nie można by zwiększyć wydajności energetycznej dzięki wykorzystywaniu postępów w zakresie TIK. Przygotowując przedmiotowy dokument potwierdziliśmy jedynie, że wszystkie nasze zmagania z problemami zapotrzebowania na energię w UE są ze sobą ściśle powiązane siecią wzajemnych zależności. W rezultacie poparcie, którego my jako Parlament udzieliliśmy projektowi Galileo, znajdzie swoje odbicie w wydajnym transporcie, przepływie towarów i osób itd.
Miło mi nadmienić, że mamy już w UE więcej przykładów udanego zastosowania TIK na potrzeby efektywniejszego wykorzystania energii. To dobrze, że mówi się o potrzebie opublikowania tych przykładów jako środka pozytywnej motywacji dla szeroko pojętej opinii publicznej. Generalnie wiemy, co należy robić. To tylko kwestia przełożenia słów na czyny. W przeciwnym razie obywatele państw członkowskich stracą do nas zaufanie. Niestety wiele osób widzi w nas raczej biurokratyczny klub dyskusyjny niż instytucję, która może pomóc im pokonać przeszkody i poprawić komfort życia.
Słowa te bez wyjątku dotyczą także ogólnej polityki energetycznej, będącej przedmiotem sprawozdania pani poseł Laperrouze. Byłem sprawozdawcą pomocniczym przy przygotowywaniu dokumentu w sprawie drugiego strategicznego przeglądu tej polityki i pragnę podziękować pani poseł Laperrouze za znakomitą pracę nad sprawozdaniem, zakończoną osiągnięciem kompromisowego rozwiązania. Ostateczny rezultat jest bardziej realistyczny i przekonujący niż pierwotny tekst. Jak można było oczekiwać, wraz z nadchodzącymi wyborami do Parlamentu Europejskiego pojawiły się pewne oznaki populizmu kierowane pod adresem wyborców. Ujawniono wielkie ambicje, którym ludzie chętnie sprzyjają. Ich spełnienie często przekracza jednak granice rzeczywistości. Oczywiście wszyscy chętnie zaspokoilibyśmy potrzeby energetyczne wyłącznie za pomocą odnawialnych źródeł energii. Byłoby to rozwiązanie idealne. Osobiście jednak nakłaniałbym do realizmu. To samo dotyczy próby wprowadzenia siłą do wspomnianego dokumentu zdumiewających 80% w odniesieniu do redukcji emisji do 2050 roku w miejsce bardziej realistycznych 50-80%.
Przeciwnicy energii jądrowej kolejny raz usiłują wyeliminować z ogólnego koszyka energetycznego to, jakże ważne dla Europy, bezemisyjne źródło. Każdy, kto nie podąża jedynie za modą, wykorzystując obawy przed energią jądrową, z pewnością doskonale wie, że bez tej energii po prostu sobie nie poradzimy. Musimy zainwestować w najnowszą generację elektrowni jądrowych, bezpieczne przechowywanie i wtórne wykorzystanie paliw, oraz fuzję jądrową. Uważam za rzecz rozsądną, że sprawozdanie zasadniczo popiera włączenie energii jądrowej do koszyka energetycznego.
Kończąc, uważam za ważne podjęcie próby ściślejszego zintegrowania sieci energetycznych, z uwzględnieniem np. państw nadbałtyckich. Państwa te przez lata karmiono obietnicami, pozostawiając je w zasadzie same sobie. Doceniam również fakt, że mamy ponownie pomysł na lepszą koordynację wykorzystania sieci przesyłowych, być może z użyciem swego rodzaju centralnego systemu kontroli.
Viviane Reding
komisarz. - Pani przewodnicząca! Chciałabym na początek podziękować panu posłowi Remkowi i Komisji ITRE za intensywną pracę nad zagadnieniem wielkiej wagi, ponieważ prawdą jest, że wykorzystanie TIK pomoże nam wnieść znaczący wkład w zwalczanie problemów klimatycznych oraz przyczyni się do osiągnięcia 20% redukcji zużycia energii i emisji węgla.
To wielkie wyzwanie, wiemy, ale nie niemożliwe - sprostamy mu, jeśli będziemy wiedzieć, jak wykorzystywać TIK. I dlatego Komisja nie traci czasu na słowa, tylko podejmuje następujące działania.
Po pierwsze, rozpoczęliśmy prace nad komunikatem w sprawie kompleksowej strategii dla TIK, poświęconej problemom energetycznym i klimatycznym. Strategię uzupełnimy zaleceniem, w którym przedstawimy zadania, cele i terminy realizacji działań w sektorze TIK, oraz działania realizowane przez zainteresowane strony i państwa członkowskie. Działania te mają przyśpieszyć przyjęcie TIK jako czynnika, który nam umożliwi zaspokojenie potrzeb energetycznych naszych domów, firm i ogólnie całego społeczeństwa.
Powstaje pytanie, na jakim poziomie? Po pierwsze, oczywiście, na poziomie samych produktów TIK. Sprawą wielkiej wagi jest emitowanie przez nie dwutlenku węgla i wiem, że przemysł nad tym pracuje. Mamy nadzieję, że inwestycje w badania naukowe przyczynią się do powodzenia tych prac.
Kolejny poziom to wykorzystanie TIK jako czynnika wyzwalającego działania w różnych dziedzinach i we wszystkich sektorach działalności gospodarczej. Potrzebujemy bodźców, które zmienią zachowania - jak powiedziała sprawozdawczymi, "penser autrement” - ale to nastąpi wyłącznie na szczeblu rządów, organów administracji, firm, zaś jeśli idzie o obywateli, to uda się jedynie wtedy, kiedy zrozumieją, jaki w tym tkwi potencjał oszczędności. A to oznacza, że musimy zmierzyć parametry stanu obecnego i stanu po wprowadzeniu usprawnień. Jeżeli nie przeprowadzimy pomiarów, nie uzyskamy wyników, i dlatego trzeba określić poziom podstawowy, względem którego będziemy mogli mierzyć rezultaty wprowadzanych usprawnień. Wyzwanie polegające na dokonaniu pomiarów i kwantyfikacji wyników będzie centralnym elementem naszej propozycji.
Sednem przedmiotowego wniosku będzie też określenie sposobu postępowania, który pomoże przełożyć wyniki badań naukowych na innowacje i praktyczne osiągnięcia. Oczywiście zaczęliśmy od badań. Wspierane przez Komisję programy finansowania BRT mają na celu wykorzystanie potencjału drzemiącego w systemach i infrastrukturze usług.
Najbardziej znaczących rezultatów spodziewamy się w takich dziedzinach jak przesył energii elektrycznej, budownictwo, logistyka transportu i oświetlenie. Sprawozdawczyni ma rację: konieczne jest uczestnictwo wszystkich sektorów w tych projektach. Dlatego uruchomiliśmy przekrojowe projekty badawcze, ściśle współpracując z przemysłem na rzecz minimalizowania czasu, jaki oddziela badania i rozwój od innowacyjnych implementacji. Z tego samego powodu w ramach naszych programów innowacyjnych wspieraliśmy pokazy i walidacje nowych rozwiązań i technologii w warunkach rzeczywistych w celu jak najszerszego zastosowania ich w praktyce.
Badania te obejmują też problematykę obniżenia emisji dwutlenku węgla generowanej przez produkty TIK. Co się tyczy finansowania, jak dotąd zainwestowaliśmy w tę inicjatywę ponad 4 miliardy euro. W planie naprawy gospodarczej proponowanym przez Komisję wysoką pozycję zajmują partnerstwa publiczno-prywatne na rzecz BRT, zaś jedna z trzech wnioskowanych inicjatyw dotyczy budynków efektywnych pod względem energetycznych stanowiących dziedzinę, w której TIK będą z oczywistych względów odgrywały wiodącą rolę.
Jeden z uruchamianych obecnie projektów pilotażowych dotyczy inteligentnego systemu transportowego. Zainwestowaliśmy już sporo w inteligentne systemy w pojazdach drogowych i przechodzimy obecnie do kolejnego etapu, to jest analizowania relacji między pojazdem a drogą i znakami drogowymi. Zgadzam się ze sprawozdawczynią, że ważnym czynnikiem, który przesądzi o lepszej skuteczności naszych działań w tym względzie, będzie posiadanie własnego programu satelitarnego.
Giorgos Dimitrakopoulos
Pani przewodnicząca! Pragnę pogratulować pani poseł Laperrouze oraz podziękować za udaną współpracę przez całą kadencję. W imieniu Komisji Spraw Zagranicznych chciałbym przedstawić w skrócie kilka spośród podstawowych wniosków, które skierowaliśmy do pani poseł Laperrouze.
Po pierwsze, potrzebna nam jest wspólna europejska polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki, kładąca nacisk na bezpieczeństwo źródeł i dróg przesyłu energii. W dobie konfliktów wokół źródeł energii wszyscy rozumiemy szczególną wagę tej propozycji.
Po drugie, musimy zacieśnić stosunki z innymi krajami, przede wszystkim z krajami produkującymi energię, ale także z tymi, przez których terytorium biegną drogi przesyłu, innymi słowy - krajami tranzytowymi.
Po trzecie, potrzebna nam jest nowa generacja wiążących klauzul współzależności energetycznej. Klauzule te są niezwykle ważne, szczególnie w negocjacjach, które prowadzimy z innymi krajami, szczególnie zaś - co podkreślam jako temat nadrzędnej wagi - w negocjacjach z Rosją w sprawie nowego porozumienia, które zastąpi porozumienie z 1997 roku.
Mówiliśmy o walce o źródła energii jako istotnej kwestii, która zmusiła nas do rozróżnienia między źródłami energii oraz drogami, którymi ta energia do nas dociera. Obecnie realizowanych jest szereg ważnych projektów. Chciałbym tu wspomnieć gazociąg South Stream, gazociąg TGI (Turcja-Grecja-Włochy), gazociąg Nabucco, i oczywiście region Morza Kaspijskiego, skoro debatujemy o nim przy tak wielu okazjach. Przyniosłem ze sobą mapę Morza Kaspijskiego, ponieważ uważam, że gdy patrzymy na Morze Kaspijskie, musimy widzieć wszystkie jego strony, a więc i tę, po której leży Azerbejdżan, i tę należącą do Turkmenistanu; będziemy omawiać tę kwestię w Parlamencie Europejskim jutro bądź pojutrze, niemniej chciałbym przygomnieć, jak ważną rolę odgrywa Turkmenistan, no i oczywiście Iran.
Romana Jordan Cizelj
Energia jest jedną z podstawowych życiowych potrzeb. Ludzkości już jednak od pewnego czasu nie wystarczają proste warunki życiowe; staramy się też osiągnąć taki poziom rozwoju społecznego, który ułatwia życie. I dlatego trendy ekonomiczne wytyczają kierunki przepływu energii w każdym społeczeństwie.
Niemniej dopiero od niedawna zaczęliśmy patrzeć na dobrobyt jednostki z nieco bardziej holistycznej perspektywy, nie oceniając go wyłącznie w kategoriach siły nabywczej danej osoby. Dlatego też, w przypadku energii, winniśmy zadbać o właściwą równowagę między bezpieczeństwem i niezawodnością dostaw, ochroną środowiska naturalnego i przeciwdziałaniem zmianom klimatu oraz konkurencyjnością. Nasza grupa polityczna popiera wszystkie trzy wymienione cele, widząc w nich fundament wspólnej europejskiej polityki energetycznej, toteż z zadowoleniem przyjmujemy sprawozdanie pani poseł Laperrouze.
Zmiany klimatu i problemy, jakich doświadczyliśmy w styczniu w związku z przesyłem rosyjskiego gazu do Europy, dowodzą znaczenia dywersyfikacji w kontekście wspólnej polityki energetycznej. Unia Europejska musi zainicjować projekty, które możliwie szybko zaowocują takim rozwojem infrastruktury energetycznej, który umożliwi sprowadzanie dostaw różnymi drogami. W tym względzie trzeba zadbać, abyśmy mogli importować gaz zarówno przez różne kraje tranzytowe, jak i z różnych krajów eksportujących energię. W tym kontekście szczególne znaczenie ma realizacja projektu Nabucco.
Ponadto powinniśmy wzbogacić nasz koszyk energetyczny. Należy w nim zwiększyć udział tych źródeł energii, które nie powodują emisji gazów cieplarnianych, czyli odnawialnych źródeł energii i energii jądrowej. Nie możemy też całkowicie zrezygnować z węgla, lecz powinniśmy zadbać o stosowanie najlepszych możliwych technologii, takich jak technologie umożliwiające wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla.
Pragnę podkreślić, że naszym priorytetowym zadaniem jest efektywne wykorzystywanie energii. Niemniej liczne badania wskazują, że powinniśmy zainwestować nasz potencjał finansowy, intelektualny i twórczy w moce wytwórcze i przesyłowe. Nawet z pomocą wszystkich środków, które wymieniłam, jeszcze przez dłuższy czas nie będziemy w stanie zredukować do zera naszej zależności od importu. Chcąc ograniczyć do minimum problemy związane z importem energii, musimy wypracować skuteczną politykę zagraniczną w dziedzinie energetyki. Dlatego uważam za pożądane przyjęcie traktatu lizbońskiego, by tym sposobem usunąć wszystkie instytucjonalne przeszkody na drodze do sformułowania polityki zagranicznej w różnych dziedzinach.
Wspomnę tu o Irlandii; oczekujemy, że Irlandczycy rozwiążą ten problem. Nasze oczekiwania w odniesieniu do wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki będą jednak bliższe rzeczywistości, jeżeli podejmiemy konkretne działania w tych obszarach, które już zaliczyliśmy do elementów wspólnej polityki energetycznej. Uważam, że powinniśmy jeszcze w trakcie tej kadencji Parlamentu uchwalić trzeci pakiet w sprawie liberalizacji rynku energii elektrycznej i gazu, wraz z zasadami rynkowymi obowiązującymi jednolicie w całej Unii Europejskiej.
Podsumowując, chciałabym przedstawić swoje zdanie na temat wniesionych poprawek. Uważam, że sprawozdanie przygotowane przez panią poseł Laperrouze jest wystarczająco dobre, eliminuje tym samym konieczność wprowadzania jakichkolwiek znaczących zmian. Cele długoterminowe, z których się wywiążemy z pomocą pakietu 20-20-20 i które zyskały poparcie Rady Europejskiej i Parlamentu Europejskiego, powinny pozostać niezmienione. Nasza grupa polityczna nie poprze żadnej z poprawek, które zmierzają do ograniczenia dywersyfikacji źródeł energii. Poprzemy natomiast poprawki, których celem jest zwiększenie liczby dróg przesyłu i poprawa bezpieczeństwa energetycznego Unii.
Pragnę także pogratulować sprawozdawczyni wybitnego sprawozdania oraz podziękować jej za współpracę.
Mechtild Rothe
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, pani komisarz, panie i panowie! Pragnę wyrazić sprawozdawczyni, pani poseł Anne Laperrouze, moje podziękowanie za wspólne rozważania w duchu prawdziwej kooperacji. Dziękuję także osobom pracującym w sekretariatach za ich nieoceniony wkład.
W kontekście niedawnego kryzysu w sektorze gazu, drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej pojawia się w samą porę. Centralnym elementem europejskiej polityki energetycznej musi być bezpieczeństwo dostaw i wzajemna solidarność państw członkowskich. Jestem przekonana, że spełnienie postulatu zwiększenia dywersyfikacji korytarzy gazowych, który zawarto w sprawozdaniu, przyniosłoby wyraźną poprawę sytuacji. Ponadto jeszcze przed końcem bieżącego roku Komisja musi przedstawić propozycję dotyczącą przeglądu dyrektywy gazowej z 2004 roku, by można było w niej uwzględnić wiążące i skuteczne, krajowe i unijne plany działania w sytuacjach awaryjnych
Niemniej jako członkowie Grupy Socjalistycznej w Parlamencie Europejskim przykładamy fundamentalną wagę do zobowiązania państw członkowskich UE, jakim jest szczególna troska, nawet w zwykłym czasie, o najbardziej wrażliwych konsumentów w społeczeństwie, a mianowicie ofiary ubóstwa energetycznego. Nadal brakuje strategii na szczeblu krajowym, które pozwoliłby zmierzyć się z tym problemem. Dlatego moja grupa wniosła dodatkową poprawkę, wzywającą państwa członkowskie do rzeczywistego zajęcia się tą kwestią.
Sprawozdanie podkreśla szczególne znaczenie oszczędności energii i wydajności energetycznej. Najbardziej skuteczne i efektywne pod względem kosztów sposoby poprawy bezpieczeństwa dostaw to bez wątpienia zwiększanie wydajności energetycznej i oszczędzanie energii. Jednocześnie musimy sobie stawiać realistyczne i ambitne cele w zakresie przyszłych dostaw energii dla Europy. Z zadowoleniem zauważam, że zmierzamy dokładnie w tym kierunku, np. poprzez postulowanie celu, jakim jest 60% udziału energii odnawialnych w koszyku energetycznym w 2050 roku. Sprawozdanie podkreśla też szczególną wagę, jaką przykłada się do lokalnych inicjatyw w zakresie poszukiwania optymalnej strategii dotyczącej zmian klimatycznych i energii. Kluczową rolę ma tu do odegrania Porozumienie między Burmistrzami, lecz ważne jest też wspieranie innych koncepcji o podobnym charakterze, jak np. idei Porozumienia między Wyspami. Podstawą jest jednak fakt, że trudno nam będzie zrealizować postawione cele bez inwestycji w infrastrukturę sieci energetycznych i dalszej liberalizacji rynku wewnętrznego. Potrzebujmy sprawnego jednolitego rynku energii z uczciwą konkurencją i gwarantowanym wolnym dostępem do sieci oraz równymi prawami do dystrybucji energii dla wszystkich producentów. Nadchodzące tygodnie będą w tym względzie decydujące. Potrzebne jest utworzenie i rozwijanie inteligentnej sieci energii elektrycznej, obejmującej zakłady skojarzonego wytwarzania energii wykorzystujące TIK i zdecentralizowaną produkcję energii. To jedyny sposób na efektywne skierowanie zasobów energetycznych ku obszarom, w których są one rzeczywiście potrzebne. Potrzebujemy europejskiej "supersieci”, która udostępni i połączy ze sobą gigantyczne potencjały regionu Morza Śródziemnego, Morza Północnego i Bałtyku.
Nie sposób jednak poprzeć sprawozdania w punkcie wzywającym Komisję do sporządzenia konkretnego planu działań dla inwestycji jądrowych. Z tego powodu moja grupa wniosła poprawkę, która kładąc nacisk na fakt, że bezpieczeństwo jądrowe jest przedmiotem wspólnego zainteresowania, zarazem podkreśla, że to, czy dane państwo członkowskie zainwestuje w energię jądrową, musi pozostać jego suwerenną decyzją. Osobiście uważam, że energia jądrowa nie jest nam potrzebna.
Graham Watson
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Ubiegłoroczny aktualizujący przegląd sytuacji energetycznej był działaniem w samą porę, toteż chcę pogratulować pani poseł Anne Laperrouze precyzyjnego sprawozdania w tym zakresie.
Podniesiono bardzo złożone kwestie, lecz możemy je sprowadzić do jednego: Europa potrzebuje polityki energetycznej, która zagwarantuje nam zrównoważone, przystępne cenowo i bezpieczne zasoby energetyczne. Produkowane z poszanowaniem zrównoważonego rozwoju poprzez przerwanie naszej odwiecznej zależności od kopalnych paliw, które dławią naszą planetę; przystępne cenowo dzięki zapewnieniu stabilnych i realistycznych kosztów dla konsumentów; oraz bezpieczne dzięki uwolnieniu Europejczyków od nierzetelnych zależności od nierzetelnych lub monopolistycznych dostawców.
W najbliższy piątek grupa komisarzy spotka się z premierem Putinem i jego zespołem ministrów. W agendzie uwzględniono temat energii, i nasza strona powinna dać jasno do zrozumienia, że nie możemy tolerować sytuacji, w której spór między Rosją i Gruzją wywołuje pośrodku zimy kryzys gazowy w Europie. Zapewnienia są pożądane, ale warto też wystosować ostrzeżenie. Takie sytuacje zdarzały się w przeszłości, ale nie mogą się więcej powtórzyć.
W zasadzie przyszła pora na ponowne oszacowanie dostaw energii dla Europy. Pogląd ten podzielają członkowie wszystkich grup w tej Izbie, którzy powinni połączyć siły, aby tak się stało. Dlatego jeszcze w tym tygodniu kilkoro z nas, włączając pana posła Hammersteina, który zabierze głos później, zaprezentuje wspólnie opracowaną broszurę pt. Włączmy zieloną energię w dobie kryzysu.
Jestem wdzięczny wszystkim paniom i panom posłom, którzy wnieśli swoje pomysły, i jestem zaskoczony skalą osiągniętego porozumienia. Nie brak w tej Izbie chęci, , aby pracować wspólnie i szybko w poszukiwaniu trwałego rozwiązania kryzysu energetycznego, który dotknął Europę, i musimy tę chęć wykorzystać.
Wśród wszystkich możliwych projektów, które mogłyby otworzyć nową erę w sektorze energetyki, jeden zwraca szczególną uwagę: jest określany mianem "supersieć” lub DESERTEC. Francuska prezydencja przytoczyła go jako ewentualny projekt operacyjny dla naszej nowej Unii Europejskiej regionu śródziemnomorskiego. Wielu posłów, w tym pani poseł Harms, udało się niedawno do południowej Hiszpanii, aby obejrzeć technologię w działaniu: energia termiczna, słoneczna pochodząca z Afryki Północnej i silnie nasłonecznionego kraju południowej Europy zbiera energię słoneczną i generuje równowartość półtora miliona baryłek ropy naftowej w przeliczeniu na kilometr kwadratowy i rok. Przesyłana za pomocą wydajnych, wysokonapięciowych przewodów prądu stałego energia ta mogłaby zostać włączona do europejskiej supersieci, gromadzącej energię odnawialną z całej Europy - energię pływów z regionów przybrzeżnych, energię wiatru i fal z wietrznej Europy północno-zachodniej oraz energię biomasy i energię geotermalną zewsząd, gdzie tylko się pojawia.
Punkt pierwszy to koszty. Niemiecki Lotniczy i Kosmiczny - Instytut Badań Transportu szacuje, że koszt budowy wyniesie 45 miliardów euro, niemniej uważa też, że inwestycja ta przez następne 35 lat pozwoli oszczędzić konsumentom wielokrotność tej kwoty dzięki niższym rachunkom za energię, przyczyniając się jednocześnie do powstania tysięcy miejsc pracy.
To śmiały projekt na rzecz energii przyszłości produkowanej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, niedrogiej i bezpiecznej. To przyszłość sektora energetycznego, i Europa musi być jej orędownikiem.
Antonio Mussa
Panie przewodniczący, panie i panowie! Szczerze dziękuję pani poseł Laperrouze za wykonaną pracę, z którą w dużej mierze się zgadzam. Niektóre jej aspekty wywołują jednak moją konsternację, być może dlatego, że nadmiernie polegam na ocenach Komisji.
Po pierwsze odnoszę wrażenie, że prognozowany trend w zakresie zapotrzebowania na gaz ma charakter ograniczający. Gdyby tak było, obawiam się, że będzie to miało negatywny wpływ na źródła finansowania projektów. Co się tyczy infrastruktury, odnośne projekty są na różnych etapach zaawansowania. Zamiast w abstrakcyjny sposób redefiniować hierarchię priorytetową tych projektów, poważnie pomijając przy tym region Morza Śródziemnego, lepiej byłoby poddać ją ponownej ocenie pod kątem terminów opracowania, struktury finansowej, dostępności dostaw oraz powiązania wsparcia publicznego ze zobowiązaniami prywatnymi.
Pani poseł Laperrouze zaleciła ponadto dywersyfikację źródeł i dróg przesyłu. Jednym z przykładów miałby być korytarz południowy. W tej kwestii należałoby, w moim odczuciu, przyjąć podejście programowe z podziałem na fazy. W przypadku regionu Morza Kaspijskiego, w pierwszej fazie tak naprawdę dostępny będzie tylko gaz z Azerbejdżanu. Dostęp do kolejnych krajów pojawi się dopiero w drugiej fazie, komplikując zarazem rynek w kategoriach politycznych oraz pod względem przepisów i infrastruktury. Propozycja Komisji dotycząca Współpracy na rzecz rozwoju regionu Morza Kaspijskiego może rozwiązać te problemy, jeżeli do jej zadań zaliczy się m.in. ułatwienie rozwoju brakującej infrastruktury.
Przedostatni aspekt to fakt, że fundamentalne znaczenie dla polityki energetycznej Unii, jak również w odniesieniu do traktatu lizbońskiego, mają bez wątpienia mechanizmy solidarnościowe. W celu ich uruchomienia wskazane byłoby jednak unikanie, oprócz potencjalnych zakłóceń, także niepotrzebnie skomplikowanych procedur.
Na koniec chcę jeszcze wspomnieć o stosunkach zewnętrznych. Niezależnie od roli Karty Energetycznej, ważnym celem jest także rozszerzenie Komisji Energii o kraje tranzytowe oraz obszar energii odnawialnych.
Rebecca Harms
Panie przewodniczący, panie i panowie! Pomimo dobrej atmosfery, która towarzyszyła naszym pracom nad drugim strategicznym przeglądem sytuacji energetycznej, muszę niestety stwierdzić, że nie udało nam się wprowadzić tych poprawek do propozycji Komisji, które uważałam za konieczne.
W moim rozumieniu tytuł "strategiczny przegląd sytuacji energetycznej” zawiera silny związek z budowaniem przyszłości. Jeżeli jednak przyjrzeć się samemu przeglądowi, należy stwierdzić, że pozostaje bardzo mocno zakorzeniony w przeszłości. Centralnym elementem tego strategicznego planu w dziedzinie energetyki - i obawiam się, że grzech ten popełnia także sprawozdanie pani poseł Laperrouze - jest nadal stary koszyk energetyczny obejmujący węgiel i energię jądrowa, z ponownym, bardzo silnym skupieniem uwagi na filarze, jakim jest energia jądrowa.
Panie komisarzu! Zastanawiam się, co też się stało z propozycjami, które przedstawiał pan nam na początku tej kadencji, kiedy mówił pan o konieczności kontrolowania zagrożeń, które towarzyszą energii jądrowej, kiedy podkreślał pan, że zanim Komisja podejmie jakiekolwiek pozytywne kroki w kierunku rozwijania energii jądrowej, trzeba najpierw rozwiązać problem odpadów nuklearnych, finansowania likwidacji elektrowni jądrowych oraz szereg innych tym podobnych problemów. Żadnej z tych kwestii nie rozwiązano, a mimo to Komisja ogłasza pronuklearną ofensywę. Fakt, że w Finlandii obserwujemy aktualnie największe w historii fiasko zachodnioeuropejskiego przemysłu jądrowego, że wartość sporu między fińską spółką energetyczną i koncernem Arvea sięgnęła już 2,4 miliarda euro z powodu dodatkowych kosztów, które pojawiły się przy budowie reaktora na wyspie Olkiluoto, nie wydaje się pana w najmniejszym stopniu zniechęcać. Zastanawiam się, jaki jest sens ponownego inwestowania w sektor, który mimo korzystania przez dziesiątki lat z finansów publicznych - dalece przekraczających kwoty przeznaczane na pozostałe sektory - po raz kolejny powoduje tego rodzaju kłopoty. Chciałabym sięupewnić, czy rzeczywiście pan tak uważa, czy też może ktoś tu prowadzi zakulisową politykę.
Moim zdaniem wspomniany koszyk, oparty na węglu i energii jądrowej, oznacza dokładnie tę samą strategię, która zaprowadziła politykę energetyczną Unii Europejskiej w ślepy zaułek. Dość już powiedziałam na temat energii jądrowej, ale rozrzutne wykorzystywanie paliw kopalnych - kolejna rzecz, o której w przeglądzie prawie nie ma mowy - również przyczyniło się do obecnej katastrofy klimatycznej, a sam przegląd też nie zawiera znaczących udoskonaleń tej przestarzałej strategii, należącej już do przeszłości.
W toku rozważań nad sprawozdaniem pani poseł Laperrouze moja grupa jasno określiła priorytety. Nie trzeba chyba mówić, że nie było wśród nich energii jądrowej, niemniej staraliśmy się wprowadzać realne zmiany także w innych obszarach. Wnioskowaliśmy, aby zmniejszenie zużycia energii pierwotnej o 20% zostało w końcu uznane za cel wiążący. Niestety tak się nie stało. Oczekujemy realistycznej propozycji dotyczącej opracowania "supersieci”, innymi słowy sieci o pojemności zdolnej przyjąć ogromne ilości energii generowanej ze źródeł odnawialnych występujących w regionie Morza Północnego, w pozostałych regionach przybrzeżnych oraz na południowych obszarach pustynnych. Żadnej z tych sugestii nie znaleźliśmy ani w sprawozdaniu, ani też we wniosku Komisji.
Uważamy też za wielki błąd, że w procesie strategicznego planowania dotyczącego energii pominięto całą dziedzinę transportu, ponieważ - podobnie jak państwo, chcielibyśmy pozbyć się zależności od ropy naftowej. Zdecydowali państwo, że zagadnienia transportowe powinny być przedmiotem odrębnej debaty, lecz naszym zdaniem kwestia ta winna być jednym z kluczowych elementów strategicznego planowania dotyczącego energii.
Dywersyfikacja dostaw gazu jest rzeczą słuszną, którą bez wątpienia powinniśmy zrobić. Zarazem jednak trzeba dołożyć wszelkich starań, by ostatecznie zadbać o efektywne wykorzystywanie gazu, w przeciwnym razie sama dywersyfikacja nic nam nie da.
W ubiegłym tygodniu z przerażeniem dowiedziałam się, że Komisja Europejska w swoim planie naprawy gospodarczej rewiduje wszystkie strategiczne wypaczenia i przyjmuje takie samo wsteczne podejście, jak w przedmiotowym strategicznym przeglądzie sytuacji energetycznej.
W imieniu grupy, którą reprezentuję, jestem zmuszona zapowiedzieć, że nie poprzemy ani sprawozdania pani poseł Laperrouze, ani też strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej, zaś w przypadku planu naprawy gospodarczej będziemy się starali bronić zasady zrównoważonego rozwoju i zdrowego rozsądku.
Esko Seppänen
Panie przewodniczący, pani komisarz, panie komisarzu!
Solidarność to piękne słowo. To słowo należące generalnie do słownika lewicy. Wołanie o solidarność winno służyć nie tylko polityce antyrosyjskiej czy skierowanej przeciwko Gazpromowi, ale także zapobieganiu ogólnemu ubóstwu energetycznemu. Ludzie biedni również potrzebują energii - w formie ciepła i elektryczności.
Główny problem europejskiej strategii energetycznej polega na tym, że nie była tworzona od zera, lecz pozostaje zakorzeniona w geografii, historii i gospodarce energetycznej każdego z państw. Ewentualne powstanie wspólnej strategii o zharmonizowanych strukturach oznacza, że będą zwycięzcy i przegrani. Są bowiem kraje, które zmusza się do porzucenia wypróbowanych i sprawdzonych struktur właśnie w imię solidarności. A to solidarnością nie jest.
Harmonizacja sieci energetycznych oznacza też harmonizację cen energii elektrycznej. W praktyce za punkt odniesienia posłużą nie ceny najniższe, ale ceny średnie. I wówczas pojawią się przegrani, czyli kraje posiadające tanią energię elektryczną. Podobnie pieniądze służące do sfinansowania gazociągów będą musiały wnieść do budżetu UE, kraje, które z nich nie korzystają.
Pani poseł Laperrouze ma rację mówiąc, że inwestycje w sieci powinny realizować państwa członkowskie lub działające w nich przedsiębiorstwa, a nie UE. Unia Europejska nie może być operatorem sieci ropociągowej, gazociągowej czy energetycznej, nie powinno się też wykorzystywać ogromnych kwot pochodzących z funduszy budżetowych UE do wspierania inwestycji w sieci.
Podobnie jak to uczyniła pani poseł Harms, również nasza grupa chciałaby przypomnieć o problemach, które towarzyszą wykorzystywaniu mocy jądrowej. Z jednej strony zmniejszamy emisje dwutlenku węgla, z drugiej strony jednak rosną ilości plutonu.
Bastiaan Belder
Sprawozdanie pani poseł Laperrouze porusza ważne problemy dostaw energii, w obliczu których znalazła się obecnie Unia Europejska. Niedawny konflikt w sektorze gazu między Rosją i Ukrainą nie pozostawił Unii Europejskiej bez szwanku. Sprawozdanie wymienia szereg linii polityki w zakresie europejskiego rynku energetycznego, które mogłyby ograniczyć bezbronność Unii Europejskiej w sytuacji kolejnego konfliktu. Opowiadam się za dążeniem do większego zróżnicowania źródeł energii i państw partnerskich, z których UE sprowadza energię, czyli - innymi słowy - za dywersyfikacja dostaw energii. Konflikt gazowy między Rosją i Ukrainą kolejny raz podkreślił znaczenie tego problemu, i mam szczerą nadzieję, że projekt Nabucco - by podać konkretny przykład - zaowocuje już w niedalekiej przyszłości.
W ujęciu szczegółowym aspiracje te oznaczają, że Unia Europejska i państwa członkowskie powinny bardziej skupić się na integracji na szczeblu regionalnym. Obecnie sieci szeregu państw członkowskich są nadal zbyt odizolowane, i państwa te są w rezultacie nadmiernie zależne od importu z krajów trzecich. Utworzenie nowych połączeń między sieciami energetycznymi państw członkowskich umożliwi także efektywniejsze działanie rynku wewnętrznego.
Aby jeszcze bardziej usprawnić działanie rynku wewnętrznego, konieczne jest całkowite oddzielenie własności przedsiębiorstw produkcyjnych od własności przedsiębiorstw sieciowych. To najlepszy sposób zapobiegania asymetrycznemu otwieraniu rynku.
Tymczasem szereg państw członkowskich rozważa ponowny rozruch elektrowni jądrowych, które zamknięto na mocy porozumień z Unią Europejską. Nie wydaje się to najlepszą drogą postępowania. Lepiej byłoby zainwestować w zwiększenie liczby połączeń transgranicznych, co w perspektywie długoterminowej znacznie skuteczniej zmniejszyłoby zależność od jednego lub kilku krajów trzecich.
Inne ważne linie polityki, które wymieniono w sprawozdaniu i z którymi się w pełni zgadzam, to zwiększenie wydajności energetycznej i udziału energii produkowanej z poszanowaniem zrównoważonego rozwoju. Państwa członkowskie są jednak różnego zdania w kwestii, czy energia jądrowa powinna odgrywać rolę w ograniczaniu emisji CO2. Na to pytanie powinny raczej odpowiedzieć państwa członkowskie, a nie UE. Dobrze byłoby, gdyby w sprawozdaniu zadbano o czytelniejsze wyjaśnienie tego zagadnienia. Pozostaje mieć nadzieję, że stanie się tak w toku wprowadzania poprawek.
Desislav Chukolov
(BG) Panie i panowie! Do tej pory miałem okazję przekonać się, że decyzje o tym, co dla Europy jest najlepsze, zapadają w tej Izbie w sposób abstrakcyjny i pełen domniemań. Lecz przybyłem tu z woli bułgarskich wyborców, dlatego bardziej interesuje mnie, co jest najlepsze dla mojej ojczystej Bułgarii.
Dla nas, patriotów z partii Ataka, niezależność energetyczna Bułgarii jest priorytetem. W toku "rozmów”, które my określamy mianem "dyktatu UE”, zażądano od nas zamknięcia reaktorów 1, 2, 3 i 4 w elektrowni Kozloduy.
Pragnę państwu przypomnieć, a jeśli państwo o tym nie wiedzą, to proszę mieć na uwadze, że reaktory te przeszły pomyślnie wszystkie testy i zostały uznane za całkowicie bezpieczne. Z początkiem 2007 roku mój kolega Dimitar Stoyanov zwrócił się do Komisji Europejskiej z zapytaniem, czy zamknięcie wszystkich tych reaktorów było warunkiem przyjęcia Bułgarii do grona krajów UE. Jak się okazało, nigdy takiego wymogu ze strony Komisji Europejskiej nie było. Pan Günter Verheugen oszukał jednak bułgarski parlament twierdząc, że taki wymóg istnieje.
Kilka dni temu Bułgaria stanęła w obliczu niezwykle poważnego kryzysu energetycznego. Z mocy art. 36 naszego traktatu akcesyjnego mamy prawo przystąpić do ponownego uruchomienia wspomnianej elektrowni jądrowej. To nasze prawo, i dlatego moi koledzy z bułgarskiego parlamentu przedłożyli projekt ustawy w sprawie reaktywacji w elektrowni jądrowej Kozloduy reaktorów 1 do 4, które są obecnie wyłączone.
Wraz z moimi kolegami z Parlamentu Europejskiego, posłem Dimitarem Stoyanovem i posłem Slavi Binevem, złożyliśmy oświadczenie o numerze 0005/2009, w którym wnioskujemy o ponowne włączenie wspomnianych reaktorów w celu przywrócenia Bułgarii niezależności energetycznej.
Podsumowując, chcę powiedzieć, że Europa będzie silna jedynie wówczas, gdy każde pojedyncze państwo członkowskie będzie silne i niezależne pod względem energetycznym. To jedyna droga postępowania, jeżeli chcemy pracować w interesie naszych wyborców i obywateli.
Gunnar Hökmark
Panie przewodniczący! Kiedy omawiamy strategiczny przegląd sytuacji energetycznej, warto moim zdaniem zwrócić uwagę na niektóre z zagrożeń - i to nie tylko ryzyko niepewności dostaw energii, wraz ze wszystkimi problemami, które temu towarzyszą, ale także fakt, że jesteśmy narażeni na polityczne naciski ze strony reżymów, które wykorzystują dostawy energii jako narzędzie wywierania wpływu na inne rządy. W rezultacie w Unii Europejskiej może dochodzić do wewnętrznych podziałów, wynikających z odmiennych interesów poszczególnych państw członkowskich, co z kolei podważałoby wspólną politykę zagraniczną i politykę bezpieczeństwa.
Moim zdaniem, dobrze byłoby zadbać, aby polityka, której nam trzeba w dziedzinie przeciwdziałania zmianom klimatu, była możliwie zbieżna z polityką, jakiej potrzebujemy w dziedzinie umacniania bezpieczeństwa energetycznego. Ograniczanie wykorzystywania paliw kopalnych oznacza zmniejszenia uzależnienia od nierzetelnych dostawców. Zwiększenie dostaw z innych źródeł energii oznacza zmniejszenie zapotrzebowania na paliwa kopalne, niższe cena dla obywateli Europy i, co niemniej ważne, mniejszy przepływ środków finansowych do światowych reżymów naftowych.
Ma to znaczące konsekwencje dla bezpieczeństwa, które musimy brać pod uwagę, gdy rozmawiamy o przyszłej strategii energetycznej dla Unii Europejskiej. Uważam, że szereg elementów złoży nam się w rozsądną całość, jeżeli przyjmiemy właśnie taką perspektywę. Trzeba rozwijać rynek wewnętrzny Unii Europejskiej, ponieważ tak naprawdę tylko on zagwarantuje wzajemną solidarności państw członkowskich. A to oznacza, że musimy zadbać o zwiększenie liczby połączeń transgranicznych i udoskonalenie sieci, która powiąże ze sobą państwa członkowskie i wzmocni tymi więzami sam rynek.
Powinniśmy opracować więcej biopaliw. Nie zgadzam się z tymi, którzy uważają, że jest ryzykowne; zarówno w Europie, jak i w innych częściach świata, możemy zwiększać obszary służące do tego celu. Nawet niewielki dodatek biopaliw skutkuje zmniejszeniem uzależnienia od paliw kopalnych i zmianą cen.
Muszę też zwrócić uwagę na kwestię energii jądrowej. Niekiedy mam wrażenie, że jest czymś w rodzaju kłopotliwego tematu tabu, gdyż jest jednym z tych czynników, które najskuteczniej umożliwiłyby Unii Europejskiej obniżenie emisji dwutlenku węgla teraz i w przyszłości. Chcę zakończyć następującym stwierdzeniem. Jeżeli spróbujemy połączyć wszystkie te elementy w jedną całość, stworzymy warunki nie tylko dla lepszej polityki energetycznej, ale także lepszej polityki w dziedzinie bezpieczeństwa.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Polityka energetyczna jest i pozostanie priorytetem UE. Kryzys w sektorze gazu, który pojawił się tej zimy, gdy odnotowywano rekordowo niskie temperatury, po raz kolejny ukazał zależność Unii Europejskiej i państw członkowskich od ich tradycyjnych dostawców gazu. "Jedność w różnorodności” - tak brzmi dewiza Unii Europejskiej. Mam nadzieję, że kryzys w sektorze gazu zjednoczy nas i pomoże opracować wspólną politykę energetyczną.
Realizacja projektu Nabucco oraz budowa terminala LPG w Konstancji, jednym z głównych portów Morza Czarnego, wraz z połączeniem infrastruktur krajowych sieci energetycznych, stanowią środki, które mogą zwiększyć bezpieczeństwo dostaw energii i zdolność Unii Europejskiej do działań solidarnościowych na rzecz państw członkowskich dotkniętych kryzysem energetycznym.
Wzywam Komisję i państwa członkowskie do inwestowania w modernizację europejskiej sieci energetycznej, podnoszenie wydajności energetycznej i generowanie energii ze źródeł odnawialnych. Nakłaniam też Komisję i państwa członkowskie do zredukowania środków na finansowanie działań zmierzających do ograniczenia zanieczyszczeń uwalnianych przez instalacje zasilane węglem. Obecna sytuacja kryzysowa skłania państwa członkowskie do skupienia większej uwagi na wyznaczaniu priorytetów i strategicznych wytycznych dla rozwoju.
Co się tyczy wydajności energetycznej, w walce ze zmianami klimatu UE może osiągnąć szybkie rezultaty po przystępnych kosztach. Poprawa charakterystyki energetycznej istniejących budynków i promowanie budynków pasywnych, jak również wykorzystywanie technologii informatycznych i komunikacyjnych do ograniczania zużycia energii i zwiększania wydajności energetycznej poprzez wdrażanie na wielką skalę inteligentnych urządzeń pomiarowych i automatycznych systemów to strategiczne wytyczne dla rozwoju, w które Europa musi inwestować.
Nakłaniam też Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia środków na finansowanie działań zmierzających do zredukowania zanieczyszczeń uwalnianych przez instalacje zasilane węglem. Obecna sytuacja kryzysowa skłania państwa członkowskie do skupienia większej uwagi na wyznaczaniu priorytetów i strategicznych wytycznych dla rozwoju. Do roku 2020 UE musi zwiększyć wydajność energetyczną o 35% oraz zmniejszyć zużycie energii pierwotnej o 20%. Apeluję do Komisji i państw członkowskich o wspieranie i finansowanie projektów badawczych, których celem jest poprawa wydajności energetycznej.
Pani komisarz, panie komisarzu! Nalegam, aby Komisja Europejska, Europejski Bank Inwestycyjny i państwa członkowskie powołały do życia europejski fundusz na rzecz wydajności energetycznej i energii odnawialnych, który umożliwi gromadzenie niezbędnych środków publicznych i prywatnych oraz przeznaczanie ich na wdrażanie projektów poświęconych wydajności energetycznej, nad którymi trwają obecnie prace w całej Unii Europejskiej.
Na koniec chcę także wspomnieć o niemniej ważnym sektorze transportowym, który jest głównym sektorem zużywającym ropę naftową. Uważam, że powinniśmy obecnie uzgodnić na szczeblu europejskim ambitne cele sięgające perspektywy średnio- lub nawet długoterminowej do 2020 roku i dotyczące wydajności energetycznej pojazdów. Zachęcam również państwa członkowskie do opracowania inteligentnej polityki w dziedzinie transportu towarów i przepływu osób, szczególnie w odniesieniu do obszarów miejskich. Ostatecznie inteligentny transport stanowi jedną ze strategicznych wytycznych dla rozwoju transportu.
Lena Ek
(SV) Panie przewodniczący, panie komisarzu, pani komisarz, panie i panowie! Wszyscy wiemy, że europejski rynek energii ma problemy. Już teraz importujemy blisko 50%, a za 10 lat - jeśli nie podejmiemy żadnych działań - będzie to 70%. Energia, którą produkujemy, często powstaje w sposób, który niszczy nasze środowisko i przyczynia się do efektu cieplarnianego, wywierającego szkodliwy wpływ na nasze zdrowie, gospodarkę i stabilność nie tylko w naszej części świata, ale także w wielu innych częściach globu.
Energię, którą dysponujemy w Europie, musimy dostarczać za pomocą przestarzałych sieci przesyłowych, nie były ani odnawiane, ani porządnie konserwowane. Mamy też bliskich sąsiadów i konflikty wokół spraw dotyczących energii, co jest skrajnie niepokojące. W ciągu ubiegłego roku wielokrotnie poruszaliśmy w tej Izbie problem naszych relacji z Rosją, i jest rzeczą absolutnie niedopuszczalną czynienie z kryzysu energetycznego swoistej tradycji noworocznej i stawianie obywateli w sytuacji, w której starzy ludzie zamarzają na śmierć, trzeba zamykać szpitale, a przemysł zamiera. To jest absolutnie nie do przyjęcia.
Kolejną niedopuszczalną rzeczą jest to, co Rosja i Gazprom próbują zrobić z gazociągiem Nord Stream, a mianowicie kompletnie zignorować szwedzkie ustawodawstwo dotyczące ochrony środowiska i Europejskie prawodawstwo dotyczące bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego, i to pomimo faktu, że w tym wewnętrznym morzu już dziś występują niezwykle rozległe obszary martwego dna. Tego absolutnie nie można akceptować.
Aby stawiać czoła tak różnym problemom, będziemy potrzebować wszelkich źródeł energii, wszelkich nowych technologii, wszelkich innowacji, wszelkich badań naukowych i mocy komputerowych, jakimi tylko dysponujemy. Przepisy przedstawione przez Komisję, łącznie z pakietem dotyczącym finansowania, są bardzo dobre, niemniej nasi obywatele nadal czekają na odważną decyzję rządów w sprawie solidarności energetycznej i przełamania wielkich państwowych monopoli. Monopole te są zainteresowane nie tylko produkcją, ale także przesyłem energii, co stawia obywateli i przedsiębiorstwa, w tym zarówno niewielkie firmy, jak i duże zakłady przemysłowe, w sytuacji trudnej do zaakceptowania.
Uważam, że sprawozdawczyni, pani poseł Laperrouze, przygotowała nadzwyczaj dobre sprawozdanie. Uważam też, że Komisja przedstawiła w odniesieniu do przedmiotowych obszarów bardzo dobrą propozycję i mam nadzieję, że podejmiemy decyzję w tej kwestii tak szybko, jak tylko to możliwe. Dziękuję.
Eugenijus Maldeikis
(LT) Główna nauczka, jaka wynika z kryzysu w sektorze gazu, to stwierdzenie wielkiej wrażliwości europejskiego systemu energetycznego i znaczących zagrożeń dla dostaw. Zagrożenie trwa nadal, ponieważ porozumienie między Rosją i Ukrainą ma charakter jednorazowy i sytuacja bez wątpienia się powtórzy. Bilateralne problemy energetyczne pozostają w zasadzie nierozwiązane, i to nie tylko pomiędzy Rosją i Ukrainą, ale także między Ukrainą i Unią Europejską oraz między Unią Europejską i Rosją, tym bardziej, że nie istnieje wspólny energetyczny system operacyjny UE-Ukraina-Rosja. Do tej pory nie mieliśmy ani środków zabezpieczających, ani gwarancji bezpieczeństwa, i te muszą się pojawić. Pragnę podkreślić, że zależność od dostaw gazu i od wykorzystywania gazu dramatycznie wzrasta i wzrośnie jeszcze bardziej, gdy zostaną zamknięte elektrownie jądrowe na Litwie, w Bułgarii i na Słowacji. To pokazuje, że zagrożenie nie ustępuje, a być może nawet rośnie.
Mamy jasną długoterminową strategię energetyczną dla całej Unii Europejskiej. Toczyliśmy na ten temat zażarte debaty. Mówi się o środkach długoterminowych. Moim zdaniem najsłabszym ogniwem jest nasza polityka energetyczna o krótkim i średnim horyzoncie czasowym. Nie zdała egzaminu w konfrontacji z rzeczywistością i kryzys w sektorze gazu bardzo wyraźnie to pokazał. Chciałbym zaprosić Komisję do zbadania scenariusza, którego niestety nie rozpatrywano z różnych powodów natury prawnej i politycznej. Jakie byłyby koszty, korzyści i konsekwencje czasowego przedłużenia działania elektrowni jądrowych w Bułgarii, na Słowacji i na Litwie, które w tej sytuacji zasadniczo zwiększyłoby bezpieczeństwo energetyczne zarówno tych krajów, jak i całej Unii Europejskiej? Ponadto, w obliczu warunków długofalowego i nieprzewidywalnego kryzysu gospodarczego, działanie takie umożliwiłoby efektywniejsze wykorzystywanie zasobów i w znacznym stopniu zmniejszyłoby uciążliwość kryzysu dla naszych mieszkańców i przedsiębiorstw.
Claude Turmes
(DE) Panie przewodniczący! Co się tyczy strategii w zakresie bezpieczeństwa energetycznego i sprawozdania pani poseł Laperrouze, uważam, że jedynym elementem wspólnym, który łączy propozycję Komisji i sprawozdanie pani poseł Laperrouze, jest fakt, że dokumenty te nie określają jakichkolwiek priorytetów. Stanowią mieszaninę wszystkiego, o co tylko grupy nacisku lobbowały gdzie popadnie w Komisji i Parlamencie. Dopóki nie określimy priorytetów, nie będziemy w stanie mądrze alokować środków finansowych.
W gruncie rzeczy priorytet jest oczywisty. Na początek musimy zająć się wydajnością budynków, pojazdów, lodówek itd. Nie ma niczego, co byłoby tańsze i tworzyło więcej miejsc pracy. Druga rzecz to energia odnawialna. Kiedy mówimy, że w 2050 roku 60% całego koszyka energetycznego powinno pochodzić ze źródeł odnawialnych, to oznacza, że musimy produkować co najmniej 90% naszej energii elektrycznej z energii odnawialnych. Owe 90% energii elektrycznej generowanej z odnawialnych źródeł z pewnością osiągniemy na długo przed 2050 rokiem, ponieważ przyjęliśmy dyrektywę, w której za cel wyznaczono 35% do roku 2020. Jeżeli uda nam się osiągnąć 35% udział zielonej energii do 2020 r. przy aktualnym udziale na poziomie 15%, powinniśmy być w stanie osiągnąć 60%, a nawet więcej już około 2030 roku.
Po trzecie, czeka nas zalew gazu. Jak to możliwe? Inwestujemy obecnie miliardy w budowę gazociągów, a zużycie gazu w Europie ma ponoć spadać. Tak pan zapisał w dokumencie Komisji, panie komisarzu Piebalgs, i to samo można wyczytać między wierszami w sprawozdaniu pani poseł Laperrouze.
Zatem mamy wydajność, energie odnawialne i gaz, po czym chcą państwo zainwestować 1,3 miliarda euro w wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla (CCS). Gdzie jeszcze miejsce w tym wszystkim na ślepą lojalność względem energii jądrowej?
Muszę niestety stwierdzić, panie komisarzu, że nie potrafi pan nawet prawidłowo sumować. Jeżeli decydujemy się na zwiększanie wydajności i energie odnawialne, i realizujemy zarazem w miarę przyzwoitą politykę w sektorze gazu oraz, jeżeli to rzeczywiście konieczne, zainwestujemy nieco więcej w CCS, wówczas nie powinniśmy już potrzebować energii jądrowej, i nie musimy podejmować tego ryzyka. Wystarczy przyjrzeć się faktom!
Jeżeli idzie o europejski plan naprawy gospodarczej, muszę przyznać, że doprawdy martwią mnie poczynania Komisji. Ani centa na wydajność energetyczną! Ani centa na partnerstwo miast! Panie komisarzu! 10 lutego przybędą do Brukseli na pańskie zaproszenie przedstawiciele 300 lokalnych władz w Europie. Co mamy im powiedzieć? Że w ubiegłym tygodniu, między poniedziałkiem a środą, gabinet pana przewodniczącego Barroso dokonał cięć w budżecie przeznaczonym na wspieranie partnerstwa miast, zmniejszając go o 500 milionów? Uważam takie działanie za sprzeczne i całkowicie błędne. Faktem jest, że potrzebujemy miast jako partnerów w ramach nowej polityki energetycznej. A tu ani centa na energię słoneczną, ani centa na biomasę! Innymi słowy, układamy plan naprawy gospodarczej, w którym przeznaczamy trzy i pół miliarda dla oligarchii gigantów energetycznych, i ani jednego euro dla partnerów, których pomoc jest nam potrzebna do zjednania poparcia na rzecz przechodzenia na zieloną energię.
Miloslav Ransdorf
(CS) Dziękuję, postaram się mówić krótko. Chciałbym poruszyć dwa aspekty, o których, jak sądzę, nie było dotąd mowy, a mianowicie fakt, że potrzebny nam jest w Europie zintegrowany system energetyczny, który połączy różne rodzaje energii i różne rodzaje sieci w sposób umożliwiający kompensowanie przerw w dostawach. Niedawny kryzys w sektorze gazu pokazał, że jest to bardzo ważne zadanie. Po drugie, potrzebujemy podłączyć te sieci do podobnych sieci obsługujących inne dziedziny: sieci transportowych i komunikacyjnych w celu osiągnięcia między nimi pewnego stopnia symetrii. Takiej symetrii jeszcze nie ma i uważam, że bliższe zbadanie sytuacji wykaże, iż występują tu pewne powiązania. Chciałbym powiedzieć, że pozycja wspomnianych sieci w przyszłych strukturach Europy ma ogromne znaczenie i że sieci te są dalece ważniejsze dla spójnej Europy niż wciąż rosnąca biurokracja w państwach członkowskich i Brukseli. Sądzę, że Unia Europejska przeistoczy się w przyszłości w rodzaj naszyjnika nanizanego na te sieci.
Sergej Kozlík
(SK) Bieżący kryzys finansowy przekłada się na kryzys gospodarczy. Ponadto ze względu na ograniczoną dostępność kredytów grozi nam kryzys energetyczny i żywnościowy. Utrzymanie produkcji energii co najmniej na obecnym poziomie, do roku 2030 wymagać będzie w skali globu zainwestowania około 26 miliardów dolarów w rekonstrukcję istniejących i zagospodarowanie nowych pól naftowych i gazowych, jak również w produkcję i przesył różnych rodzajów energii.
Jednocześnie konieczne będzie zintegrowanie przepływów ropy naftowej, gazu i energii elektrycznej w taki sposób, aby powstał wydajny i silnie zróżnicowany system. Ma on pomagać przezwyciężać skutki lokalnych sporów politycznych, a także konsekwencje wszelkiego rodzaju katastrof naturalnych, oraz zapewniać sprawną realizację dostaw energii na skalę ogólnoeuropejską. Republika Słowacka miała w ubiegłych tygodniach okazję doświadczyć złożoności takiej sytuacji, kiedy w wyniku konfliktu między Rosją i Ukrainą przez szereg dni na Słowację nie dotarł ani jeden metr sześcienny gazu. Doświadczenie Słowacji, jak również pozostałych krajów europejskich pokazuje, że priorytet Unii Europejskiej, jakim jest wzajemne połączenie i zintegrowanie odrębnych rynków energii w Europie, wymaga intensywnego wsparcia.
Niemniej muszę też wspomnieć o tym, że wymuszone i przedwczesne wyłączenie dwóch reaktorów w elektrowni jądrowej w miejscowości Jaslovské Bohunice okazało się w obecnej sytuacji błędem. Reaktory spełniały wszystkie kryteria bezpiecznej eksploatacji. Ich likwidacji zażądała w traktacie akcesyjnym Komisja Europejska jako ceny za przystąpienie Słowacji do Unii Europejskiej. Decyzja ta z pewnością nadwątliła samowystarczalność energetyczną nie tylko Słowacji, ale także całej Unii Europejskiej.
Nikolaos Vakalis
(EL) Panie przewodniczący, panie i panowie! Przeciwdziałanie zmianom klimatu, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego oraz potrzeba zwiększenia konkurencyjności naszej gospodarki prowadzą nas ku trzeciej rewolucji przemysłowej, ku erze, w której odejdziemy od stosowania paliw mineralnych.
To prawdziwa rewolucja, która wniesie ogromne zmiany strukturalne do modelu produkcji i konsumpcji, i ostatecznie zmieni też diametralnie nasze życie. Ufam, że jako Unia Europejska utrzymamy w tej rewolucji pozycję światowego lidera. W tym celu musimy podjąć intensywne starania na rzecz ograniczenia energochłonności gospodarki we wszystkich sektorach. Jednym z narzędzi mogących posłużyć do poprawy wydajności energetycznej jest wykorzystanie potencjału, jaki kryją w sobie technologie informatyczne i komunikacyjne (TIK). Do wykorzystania tych technologii potrzebne nam są znaczące bodźce, tak by do roku 2020 udało się zwiększyć wydajność energetyczną Unii Europejskiej o 20% w ramach przyjętego celu 20-20-20.
Projekt, który mamy za zadanie uchwalić w ciągu najbliższych dni, dotyczący zwiększenia wydajności energetycznej dzięki wykorzystaniu TIK, kładzie szczególny nacisk na badania i rozwój w dziedzinie pionierskich technologii, takich jak nanotechnologie i technologia fotoniczna, które mogą znacząco zwiększyć wydajność energetyczną, oraz na kształtowanie polityki, której celem jest wspieranie rozpowszechniania tych technologii.
Niesie też znaczący impuls dla proekologicznych innowacji i przedsiębiorczości, za sprawą szeregu środków i działań. Chcę tu w szczególności wymienić ekologiczne zamówienia publiczne, które pozwolą agencjom sektora publicznego odgrywać wiodącą rolę w oszczędzaniu energii dzięki wykorzystywaniu nowych technologicznych zastosowań TIK
Kończąc, projekt przewiduje też bodźce do wprowadzania inteligentnych i zintegrowanych systemów zarządzania energią w naszych miastach oraz inteligentnych systemów zarządzania ruchem obejmujących bardziej racjonalne zachowania drogowe i systemy transportu.
Z tego, co powiedziałem, wyraźnie wynika, że przedmiotowy projekt, nad którym będziemy za kilka dni głosować, choć nie jest aktem prawodawczym, jest niezwykle istotny, ponieważ w zasadzie czyni z TIK jeden z głównych wskaźników zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej. Dlatego apeluję do państwa o udzielenie mu poparcia w głosowaniu, które odbędzie się za kilka dni.
Hannes Swoboda
(DE) Panie przewodniczący! Mam nadzieję, że wszyscy wiemy, jakie mamy priorytety: wydajność energetyczna, oszczędność energii i energia odnawialna. Nie sposób jednak pominąć faktu, że będziemy musieli się obawiać o nasze dostawy gazu jeszcze przez wiele lat. Zatem jaką naukę możemy wyprowadzić ze sporu między Rosją i Ukrainą, oraz z kryzysu, który powstał wokół tego sporu? Moim zdaniem - i przykro mi, że muszę to powiedzieć, panie komisarzu - wygląda na to, że jeśli taka sytuacja się powtórzy, nie będziemy do niej dużo lepiej, ani też nawet lepiej przygotowani. Nie można też powiedzieć, że kryzys minął, i nie dostrzegam oznak rzeczywistej pracy nad jakąkolwiek strategią, ani też wyciągnięcia wniosków z konfliktu między Rosją i Ukrainą.
Niektórzy posłowie do tej Izby uważają, że powinniśmy zawierać umowy dwustronne z Ukrainą, lecz warto zwrócić uwagę na fakt, że Ukraina ponosi co najmniej część odpowiedzialności za sytuację, która niedawno powstała, i osobiście wolałbym nie uzależniać się od sporów między panem Juszczenką, panią Tymoszenko, panem Janukowyczem, lub kimkolwiek innym. To naturalne, że Ukraina wolałaby kupować gaz od Rosji, po czym odsprzedawać go nam, oczywiście za dodatkową opłatą, podobnie jak Turcja w przypadku Nabucco, ale powrócę do tego później. Jeżeli chcemy, aby nadal dostarczano nam gaz na równie niepewnych warunkach, a przy tym po wyższych cenach, to rzeczywiście zawierajmy umowę dwustronną. Ale jeżeli chcemy znaleźć realistyczne rozwiązanie, musimy zawrzeć umowę trójstronną, uwzględniającą Rosję jako dostawcę, Ukrainę jako kraj tranzytowy, i oczywiście nas, i osiągnąć w związku z tym porozumienie, szczególnie w odniesieniu do tranzytu i infrastruktury. Nie słyszałem, aby Komisja wypowiadała się w tej sprawie, ani też aby miała jakieś alternatywne sugestie.
Jeśli idzie o inwestycje w infrastrukturę, to gdy spojrzymy na wschód, w grę wchodzą zasadniczo trzy gazociągi: Nord Stream, South Stream i Nabucco. Nord Stream to rurociąg dostawczy położony na północy; rozwiązuje problem tranzytu, ale nie zmniejszy naszego uzależnienia od Rosji. South Stream też może rozwiązać problem tranzytu, lecz również nie ograniczy naszej zależności od Rosji. Ponadto, jeśli przyjrzeć się kosztom, South Stream jest nieco droższy niż Nabucco, tak przynajmniej wynika z szeregu badań, co sugeruje, że powinniśmy intensywnie inwestować w Nabucco.
Musimy działać szybko i to nie tylko w odniesieniu do Azerbejdżanu czy Turkmenistanu - o czym będziemy wkrótce rozmawiać - ale także w odniesieniu do Iraku. Fakt, że praktykuje się tam uwalnianie zbędnego gazu bezpośrednio do atmosfery, i nikt nie zastanawia się, jak można by go przetransportować do rurociągu Nabucco, jest naprawdę wielkim błędem. Zwracam się do pana, panie komisarzu, o szybkie podjęcie konkretnych negocjacji z Turcją w celu upewnienia się, że uzyskamy na to jej zgodę. Będziemy też musieli przekonać Cypr, aby odstąpił od blokowania rozdziału dotyczącego energii: upór Cypru, który wyklucza nawet samo negocjowanie tego rozdziału, jest przejawem braku solidarności, ponieważ w naturalny sposób prowadzi do problemów z Turcją. Kiwa pan głową, panie komisarzu; rozumiem więc, że jesteśmy w tym zgodni.
Przechodząc wreszcie do energii jądrowej - opinie na ten temat są w tej Izbie bardzo podzielone. Niestety ja również nie mogę głosować za przyjęciem sprawozdania pani poseł Laperrouze, choćby dlatego, że jest w tym względzie zbyt jednostronne.
Kolejna rzecz, która uwiera mnie w tej debacie, to rozwój sytuacji we Francji, a mianowicie ograniczanie odpadów atomowych. Lecz jeśli zbadać rzecz dokładniej, okazuje się, że te odpady atomowe są bardziej radioaktywne. To nie jest sposób rozwiązywania problemów, szczególnie w przypadku odpadów. Powinniśmy przeznaczyć znacznie więcej energii i mocy intelektualnych na rozwiązanie problemu odpadów i ich usuwania.
Konrad Szymański
(PL) Panie Przewodniczący! Kryzys energetyczny pokazał słabości Unii Europejskiej. Mamy do dzisiaj kłopoty z właściwym odczytaniem wyzwań politycznych płynących z tej sytuacji. Jaskrawą ilustracją tego błędu jest postulat Angeli Merkel, która po trzecim kryzysie energetycznym proponuje nam dziś jeszcze silniejsze związanie się z rosyjskimi surowcami energetycznymi, przez realizację gazociągu północnego i południowego. Jest akurat odwrotnie. Ten kryzys pokazuje, że powinniśmy postawić wszystko na budowę niezależnej infrastruktury, która poprowadzi nas do niezależnych źródeł surowców energetycznych w Azerbejdżanie i Turkmenistanie. Kryzys pokazuje, że powinniśmy wykreślić gazociąg północny z listy priorytetowej Komisji Europejskiej, by uniknąć rosyjskiego monopolu w Europie. Rozwiązanie problemu energii będzie momentem krytycznym całej integracji. Unia ma szansę pokazać swoją efektywność i nabrać nowych sił. Może też pokazać swoją bierność i zaryzykować marginalizację.
David Hammerstein
(ES) Panie przewodniczący! Chcę powiedzieć kilka słów o potrzebie połączenia rewolucji w dziedzinie technologii informacyjnych, dokonywanej przez społeczeństwo informacyjne, z rewolucją w energetyce, będącą przedmiotem znakomitej rezolucji wystosowanej przez tę Izbę.
Potrzebujemy inteligentnych sieci energetycznych; obecne sieci są nieekonomiczne i przestarzałe. Potrzebujemy zarządzania zużyciem w zgodnie z produkcją.
Musimy budować inteligentne sieci i inteligentne domy. Inteligentne zużycie energii można zapewnić tylko z pomocą internetu i tylko poprzez zintegrowanie wszystkich sieci energetycznych ze strumieniem informacji płynących z domów, fabryk, budynków itp.
Tym sposobem moglibyśmy stać się znacznie bardziej autonomiczni, znacznie bardziej niezależni, zaś Europa mogłaby stać się liderem działań w dziedzinie tak ważnego globalnego zagadnienia, i nie byłyby już potrzebne dziesiątki elektrowni jądrowych, jak obecnie. Większość krajów produkuje trzy razy więcej energii niż rzeczywiście zużywa, ponieważ produkcja jest nastawiona na zużycie szczytowe. W przypadku sieci inteligentnych sytuacja wyglądałaby inaczej. Pozwoliłyby nam one dostosować zużycie do produkcji zgodnej z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz do istniejącego poziomu produkcji.
Tym sposobem moglibyśmy także współpracować z krajami sąsiednimi w regionie Morza Śródziemnego. Potrzebujemy silnie rozbudowanej, czystej, inteligentnej sieci, która połączy nas z naszymi południowymi sąsiadami, którzy mają możliwość produkowania energii elektrycznej z energii słonecznej w dużych, zaawansowanych technologicznie elektrowniach. Byłaby to znakomita okazja do współpracy na rzecz przejrzystości technologii. Moglibyśmy promować czystą przyszłość dla nas wszystkich.
Jerzy Buzek
Panie przewodniczący! Dziękuję pani poseł sprawozdawczyni za wykonaną pracę.
Chciałbym przedstawić kilka uwag na temat strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej i ostatniego kryzysu energetycznego, które są ze sobą ściśle powiązane.
Punkt pierwszy: w naszym sprawozdaniu, w którym wzywa się państwa członkowskie do przemawiania jednym europejskim głosem w sprawach dotyczących energii, wyraźnie stwierdzamy - co też w ubiegłych tygodniach urzeczywistniło się na oczach całej Europy - że przerwanie dostaw energii do państw członkowskich uderza w Unię Europejską jako całość. To bardzo istotne. To podstawa dla europejskiej solidarności i podstawa do opracowania nadzwyczajnych środków reagowania.
Po drugie, w sprawozdaniu wskazano na technologię CCS jako rozwiązanie, które umożliwi nam realizację celów ekologicznych przy jednoczesnym wykorzystaniu - jako źródła energii - węgla, który w Europie jest szeroko dostępny. Rozwijając technologię CCS, Europa może się stać liderem w dziedzinie zaawansowanych technologii, co zwiększy naszą konkurencyjność w skali globu i umocni nasze gospodarki. To samo dotyczy technologii zgazowania węgla, która ma duże znaczenie jako dodatkowe źródło dostaw gazu oraz oznacza dywersyfikację dostaw gazu.
Po trzecie, przedmiotowy strategiczny dokument szczególnie podkreśla potrzebę inwestycji w energetyczną infrastrukturę przesyłową. Projekty infrastrukturalne, które otrzymują wsparcie finansowe na szczeblu UE, powinny przede wszystkim przyczyniać się do rzeczywistej dywersyfikacji źródeł i dróg przesyłu do państw członkowskich oraz do UE jako całości.
Szczególne znaczenie wydaje się mieć dla nas inwestycja na Ukrainie. Wraz z naszymi ukraińskimi partnerami moglibyśmy w przyszłości przyjąć wspólną odpowiedzialność za dostawy gazu na rosyjsko-ukraińskiej granicy. Przyczyna takiego kroku z naszej strony jest bardzo prosta. W zakresie stosunków w obszarze energii Ukraina przestrzega międzynarodowych standardów. Ukraina ratyfikowała Traktat karty energetycznej, a zatem stosuje przejrzyste reguły gry.
Po czwarte, nasz strategiczny przegląd bardzo pozytywnie ocenia nasze wysiłki w kierunku wdrożenia trzeciego pakietu energetycznego. Co to oznacza? To oznacza sprawnie działający wewnętrzny rynek energetyczny dla całej Unii Europejskiej, to oznacza solidarność i wsparcie ze wszystkich stron. Postarajmy się doprowadzić procedurę prawodawczą do końca w ciągu najbliższych trzech miesięcy. To dla nas bardzo ważne.
Reino Paasilinna
(FI) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie komisarzu, panie i panowie! Historię mamy już za sobą. A nasze sieci energetyczne były przecież budowane na potrzeby zimnej wojny i pod kątem ówczesnych okoliczności politycznych. Dziś są już udoskonalone, i załatane tu i tam, lecz sytuacja ta sprowadziła na nas problem, do którego będziemy musieli powracać.
Wraz z dramatycznym wzrostem zapotrzebowania na energię, jak również z bardzo szybkim rozwojem gospodarki, zmienił się również charakter problemów w zakresie cen, dostaw i ochrony środowiska. Problemy te stały się dla nas największym wyzwaniem. A ponieważ mają charakter globalny, potrzebujemy oczywiście globalnych rozwiązań. Dlatego ważne jest, abyśmy włączyli Stany Zjednoczone i kraje rozwijające się do współdziałania na rzecz energetyki. My wskażemy drogę, natomiast Stany Zjednoczone muszą pójść za przykładem Europy i muszą z nami współpracować.
Skoro rozwiązania w sektorze energii mają charakter globalny, potrzebujemy europejskiej dyplomacji w dziedzinie energii, i rozumiem, że komisarz ds. energii podjął w tej dziedzinie, jak również w związku z niedawnym kryzysem energetycznym, wiele różnych działań. Potrzebujemy działań dyplomatycznych w dziedzinie energii z tej prostej przyczyny, że są to sprawy wielkiej wagi, o które w przeszłości toczono wojny, które mogą się powtórzyć w przyszłości. Dlatego jest to bardzo ważna kwestia.
Z oczywistych względów potrzebny nam jest koszyk energetyczny obejmujący różne źródła energii, oparty na jak najszerszych podstawach, ponieważ tylko takie rozwiązanie ustabilizuje sytuację energetyczną, w wyniku czego różnorodność każdego narodu, jak również Unii Europejskiej, znajdzie należne jej uznanie.
Oczywiście ważnym rozwiązaniem problemu jest oszczędność energii; to metoda najtańsza i najskuteczniejsza. Do tego celu konieczne jest coś, co obecnie uważam za najważniejszą z rzeczy, które trzeba zrobić: uczynić z energii energię inteligentną. Jeżeli nie zwiększymy w sposób znaczący wykorzystania inteligentnych technologii, nie zrealizujemy naszych celów. Na szczęście technologia inteligentna rozwinęła się w samą porę. Bez inteligentnej technologii ludzie i przedsiębiorstwa nie wiedzą, ile zużywają energii. Dlatego technologie informatyczne i komunikacyjne (TIK) stanowią rozwiązanie, które pomoże nam osiągnąć nasze cele i utrzymać w ryzach samych siebie . Mają nam przypominać o naszej rozrzutności. Są jak dobry nauczyciel, ale też jak dobry służący, ponieważ inteligencji potrzebują nie tylko sieci, ale także urządzenia, domy i samochody. Gdzie tylko pojawia się działanie człowieka, tam jest potrzebna inteligencja kontrolująca zużycie energii. W tym kontekście chcę w szczególny sposób podkreślić znaczenie sektora małych i średnich przedsiębiorstw, i powstających tam innowacji, bo sektor ten potrafi być prawdziwie pomysłowy. I jest jeszcze wymiar społeczny: ubóstwo energetyczne i zatrudnienie także są powiązane z tym, co właśnie zostało powiedziane.
Naszym zdaniem to osobliwe, że Ukraina jest krajem tranzytowym. Oczywiście, jak powiedział pan poseł Swoboda, rurociąg powinien pozostawać pod zarządem alternatywnym, mógłby to być np. zarząd trójstronny, z UE jako jedną ze stron, i tym sposobem problem by zniknął.
Fiona Hall
Pani przewodnicząca! Wszystkie dyskusje dotyczące kryzysu energetycznego cechuje jeden aspekt, o którym wspomina moja koleżanka Anne Laperrouze, lecz któremu generalnie poświęca się za mało uwagi. Mówimy o wydajności energetycznej w kontekście zmian klimatu i ubóstwa energetycznego, ale wydajność energetyczna ma też kolosalne znaczenie strategiczne. Kontrola zapotrzebowania zmniejsza presję na dostawy i ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia niezależności energetycznej w Europie. W nawiązaniu do ustnego pytania w sprawie wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych chcę przedstawić dwie bardzo konkretne uwagi.
Po pierwsze obawiam się, że powszechne wprowadzanie inteligentnych liczników nie jest realizowane z takim zaangażowaniem, jakiego wymaga dyrektywa w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych i do którego wzywa sprawozdanie pani poseł Morgan. W niektórych krajach dostępne są cyfrowe wyświetlacze, które informują konsumentów o ilości zużywanej energii, co jest oczywiście pomocne, ale prawdziwie inteligentne urządzenie pomiarowe potrafi znacznie więcej. Licznik taki umożliwia dwustronną komunikację, szczegółową analizę zapotrzebowania konsumenta oraz odpowiedni pomiar i opłatę za energię elektryczną dostarczaną przez mikroźródła energii odnawialnej. Potrzebujemy inteligentnych urządzeń pomiarowych już teraz. Mają one decydujące znaczenie dla realizacji celu, jakim jest przekształcenie budynków z konsumentów energii w producentów energii netto.
Druga uwaga dotyczy oświetlenia - ufam, że zaczniemy skutecznie eliminować z rynku najbardziej nieefektywne rodzaje domowego oświetlenia, to samo powinniśmy też uczynić z oświetleniem biur i ulic. Powinniśmy zarazem już teraz kierować uwagę ku postępom w dziedzinie technologii, takim jak szersze wykorzystanie inteligentnych systemów oświetleniowych z użyciem czujników mierzących ruch i natężenie naturalnego światła, które umożliwiają ograniczenie oświetlenia - lub wręcz jego całkowite wyłączenie, jeżeli zajdzie taka potrzeba. Istnieje znacznie więcej rozwiązań w dziedzinie energooszczędnego oświetlenia, niż tylko kompaktowe oświetlenie fluorescencyjne, zatem nadeszła pora, aby sektor publiczny, który obejmuje też instytucje Unii Europejskiej, przejął inicjatywę w dziedzinie wykorzystywania TIK do potrzeb wydajności energetycznej.
Roberts Zīle
(LV) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie komisarzu! Chcę przede wszystkim podziękować pani poseł Laperrouze za nader wyczerpujące sprawozdanie. Kryzysy zazwyczaj dostarczają okazji do podejmowania istotnych decyzji, które mogą diametralnie zmieniać realizowaną przez nas politykę i systemy wartości. Mam powody uważać, że niedawny kryzys w sektorze gazu otworzył oczy polityków na bezbronność wielu części Europy w sytuacji zakłóceń dostaw gazu. Plan naprawy gospodarczej i drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej przygotowany przez Komisję, ale również przedmiotowe sprawozdanie dają nam nadzieję na jednolitą europejską politykę energetyczną, w tym także nadzieję, że znikną wreszcie w Europie odizolowane wyspy energetyczne, takie jak państwa nadbałtyckie. Kolejny aspekt dotyczy rozwoju terminali skroplonego gazu ziemnego. Terminale te mogłyby się stać w wielu miejscach alternatywą dla rosyjskich dostaw gazu, lecz tylko pod warunkiem, że krajowe rządy będą w stanie oprzeć się naciskom i nie przekształcą ich w dodatkowe możliwości eksportu rosyjskiego gazu, lecz pozostawią je jako wyłącznie terminale importowe. Dziękuję.
Paul Rübig
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu Piebalgs, pani komisarz Reding, panie i panowie! Potrzebujemy inwestycji już teraz. Jesteśmy na krawędzi kryzysu energetycznego i kryzysu finansowego. Musimy postarać się jak najszybciej i jak najlepiej inwestować, i dlatego możemy tylko powiedzieć "tak” zarówno budowie rurociągów, jak i statków przewożących skroplony gaz ziemny. Powinniśmy je budować jak najszybciej, gdyż dzięki temu powstaną nowe miejsca pracy, co z kolei przyczyni się do pełnego zatrudnienia w Europie.
Rurociągi nie powinny ze sobą konkurować; budowa każdego nowego rurociągu tworzy sytuację korzystną dla wszystkich stron, podobnie jak budowa terminali skroplonego gazu ziemnego
To bardzo ważna kwestia dla przyszłości.
Nade wszystko musimy jednak inwestować w wydajność energetyczną, i to nie poprzez finansowanie z budżetu państwa, lecz raczej za pomocą odpisów podatkowych. Gdybyśmy mogli przydzielić każdemu obywatelowi kwotę w wysokości 10 000 euro rocznie, którą mógłby odpisać od podatku, uruchomilibyśmy tym sposobem od razu inwestycje na rzecz wydajności energetycznej i energii odnawialnych; w przypadku tych ostatnich szczególnie cennym instrumentem byłaby progresywna amortyzacja, innymi słowy natychmiastowe wprowadzanie kosztów do bilansu. Gdyby udało się ustalić tu trzyletni limit, byłoby to naszym wielkim sukcesem. Zapewnilibyśmy tym sposobem lepsze podejście do zatrudnienia i energii. Inicjatywa w tym względzie powinna wyjść od komisarza Kovácsa.
Punktem, który szczególnie niepokoi nas w tym programie, jest z naturalnych względów przemysł jądrowy: bardzo ważne jest, aby zadbać o bezpieczeństwo elektrowni jądrowych wedle naszych najlepszych możliwości. Nie ma poprzeczki, która byłaby tutaj za wysoka: po prostu trzeba, aby ludzie ufali Unii Europejskiej, że będą podejmowane właściwe kroki, że będą kontynuowane badania nad bezpieczeństwem i że będą obowiązywały wymogi umożliwiające natychmiastowe wycofanie z sieci niebezpiecznych elektrowni jądrowych, jeżeli takie będzie orzeczenie sądu lub nakaz organu regulującego. Mieszkańcy Europy mają prawo do bezpieczeństwa na tym polu, tak abyśmy mogli zmierzać ku przyszłości, w której produkcja energii nie będzie stanowiła dla nas zagrożenia, a my będziemy mogli spać spokojnie. Komisja może tu wnieść znaczący wkład.
Ostatecznie jednak także od Rady, a konkretnie grupy ds. bezpieczeństwa jądrowego, będzie zależało, czy wypełni swoje zobowiązania, i czy nie podąży drogą polegającą na blokowaniu wniosków Parlamentu Europejskiego i Komisji, przy dezaprobacie obywateli.
Teresa Riera Madurell
(ES) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie komisarzu! Niedawna sytuacja wokół Rosji, Ukrainy i dostaw gazu dobitnie pokazała, że bardziej niż kiedykolwiek dotąd potrzebujemy dywersyfikacji dostaw i poprawy połączeń między państwami członkowskimi i państwami producentami.
Propozycje Komisji idą w tym kierunku, niemniej w interesie większej skuteczności powinny także uwzględniać - i cieszę się, że wspomniał już o tym dzisiaj pan komisarz - możliwości istniejące na południu naszego kontynentu, a w szczególności w mojej rodzinnej Hiszpanii.
Hiszpania jest państwem członkowskim o największym stopniu dywersyfikacji dostaw, zarówno pod względem liczby krajów - nasz gaz importujemy z dziesięciu różnych krajów - jak również pod względem rozpiętości formatów. Z tej przyczyny mój kraj przedstawia dla Unii Europejskiej doskonałą platformę dostaw. Dostawy płyną za pośrednictwem gazociągu z Algierii, jak również w podobnych ilościach w formie skroplonego gazu ziemnego do gazociągu Nabucco, lecz wówczas po niższych cenach i przy korzystniejszych terminach realizacji dostaw. Platformy tej nie można jednak obecnie używać do zaopatrywania Unii Europejskiej ze względu na brak połączenia z Francją. Panie komisarzu Piebalgs! Medgas musi być priorytetem Unii Europejskiej, podobnie jak specyficzne problemy naszych terytoriów wyspiarskich.
Jeżeli Półwysep Iberyjski ewidentnie doznaje negatywnych skutków izolacji w kategoriach energetycznych, wyspy takie jak Baleary, skąd pochodzę, doświadczają ich w dwójnasób. To bardzo niesprawiedliwe wobec mieszkańców tych wysp, ponieważ jako Europejczycy wszyscy mamy równe prawa.
Gorąco proszę, panie komisarzu Piebalgs, o uwzględnienie szczególnej sytuacji terytoriów wyspiarskich przy podejmowaniu decyzji i ustalaniu priorytetów.
Na koniec chcę podziękować pani poseł sprawozdawczyni za wykonaną pracę.
Olle Schmidt
(SV) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, pani komisarz! Unia Europejska miała okazję przekonać się w dotkliwy sposób, co to znaczy być nadmiernie zależnym od jednego dostawcy energii. Kapryśne zachowanie Rosji dotknęło obywateli wielu państw członkowskich w absolutnie niedopuszczalny sposób. Wiemy, że Rosja jest bezwzględna w postępowaniu ze swymi sąsiadami, lecz kiedy marznący Słowacy i Bułgarzy stali się zakładnikami w sporze między Rosją i Ukrainą, było to - mam nadzieję - dla wszystkich przebudzenie, także i dla nas, tu w tej Izbie.
Ukraina potrzebuje wsparcia ze strony UE, dlatego musi ruszyć z miejsca, między innymi, budowa gazociągu Nabucco z gazem pochodzącym z Azerbejdżanu. UE musi teraz wykazać się zdolnością działania, a więc dokładnie tym, o co apelował pan poseł Swoboda.
Wiemy, że Rosja nalega na budowę gazociągu Nord Stream biegnącego przez Morze Bałtyckie. Te propozycje należy odrzucić. Morze Bałtyckie jest jednym z naszych najbardziej wrażliwych mórz wewnętrznych. Przez wzgląd na ochronę środowiska i gospodarkę nie powinno się kłaść tego rurociągu na dnie Bałtyku, ponadto musimy też brać pod uwagę aspekty polityki bezpieczeństwa. Zamiast tego należy starannie rozpatrzyć alternatywę w postaci rurociągu biegnącego lądem. Parlament Europejski już wcześniej wyrażał swoje obawy w tej kwestii.
Z zadowoleniem przyjmuję podtrzymanie w sprawozdaniu tezy, że energia jądrowa powinna być w przyszłości istotnym elementem europejskiego koszyka energetycznego. Jeżeli mamy spełnić wymogi ograniczenia emisji zawarte w pakiecie energetycznym, potrzebujemy nowoczesnej europejskiej energii jądrowej. To dobrze, że mamy możliwość omawiać tę kwestię w Parlamencie Europejskim przez kilka kolejnych dni.
Dariusz Maciej Grabowski
(PL) - Pani przewodnicząca! Pani komisarz! Panie komisarzu! Czas powiedzieć wprost. Po pierwsze, Unia nie ma strategii energetycznej. Ten fakt zachęca przykładowo Rosję, która surowce energetyczne traktuje jako oręż polityczny, do podejmowania prób nacisku i szantażu, co pogarsza sytuację Unii.
Po drugie, Unia uległa zbiorowej manipulacji polegającej na straszeniu globalnym ociepleniem klimatu z powodu emisji CO2. Coraz więcej uczonych i faktów potwierdza, że jest to nieprawda. To, co warto zbadać, to w czyim interesie działają głoszący tezę i straszący ociepleniem klimatu.
Po trzecie, Unia potrzebuje strategii energetycznej opartej o zasadę najsłabszego ogniwa, czyli pomocy polegającej na dofinansowaniu i doinwestowaniu tych państw, które są najbardziej zależne od jednego dostawcy, jak kraje bałtyckie i Polska.
Po czwarte, Unia powinna przeprosić się z węglem kamiennym i brunatnym i przywrócić do łask surowce, których ma pod dostatkiem, i który jest tani. Po piąte, Unia potrzebuje podatkowej i kredytowej polityki wspierania nowych technologii i oszczędności emisji energii, a tego brak.
Herbert Reul
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Na początek chcę podziękować pani poseł Laperrouze i panu komisarzowi Piebalgsowi za wszystkie przedstawione dokumenty.
Wprawdzie nie zgadzam się z niektórymi szczegółami, lecz propozycje te zmierzają we właściwym kierunku: warto i należy ponownie skupić się na fakcie, że jednym z centralnych zagadnień jest bezpieczeństwo dostaw. Niewykluczone, że w ubiegłym roku poświęcaliśmy zbyt wiele uwagi innym zagadnieniom polityki energetycznej, i jestem wdzięczny, że bezpieczeństwo dostaw znów powróciło na środek areny.
Jestem też wdzięczny, że wnioskowane stanowisko uwzględnia nawet drobne niuanse. Jak już stwierdzono, można nie zgadzać się z niektórymi punktami, ale sprawozdanie jest ogólnie sformułowane prawidłowo, wbrew temu, co sugerował pan poseł Turmes. Panie pośle, błędem jest utrzymywać, że istnieje jedna prosta odpowiedź, jedno proste rozwiązanie tego ogromnego, złożonego problemu.
Politycy zawsze usiłują formułować szybkie, proste odpowiedzi, które wszystkich satysfakcjonują, lecz w tym wypadku nie jest to możliwe. To jest niestety piekielnie trudne, i dlatego odpowiedź jest tak skomplikowana. Nie możemy składać ludziom obietnic i zachowywać się, jak gdybyśmy mieli rozwiązanie, dzięki któremu wszystko w magiczny sposób zmierza ku szczęśliwemu rozwiązaniu: abstrahując od wszystkiego, ludzie byliby pewnego dnia gorzko rozczarowani widząc, że nie jest tak, jak się spodziewali.
Jeden z niuansów oznacza, że nie istnieje jedno źródło energii, ale że będzimy raczej przez dłuższy czas wykorzystywać różne źródła. Jest rzeczą niemoralną odrzucić po prostu jedno źródło energii: osobiście uważam, że rezygnowanie z energii jądrowej jest zwyczajnie nieodpowiedzialne. Jest ona oczywiście tylko częścią rozwiązania: nie jest rozwiązaniem wyłącznym, ale należy sobie uświadomić, że ma do wniesienia istotny wkład. Przestrzegałbym też przed nadmiernym przywiązywaniem się do gazu: słyszeliśmy tu już wielokrotnie, jaką to rodzi zależność.
Uważam też, że warto sobie uświadomić, iż nie możemy beztrosko rezygnować z węgla - źródła energii, które występuje w naszym kraju i w wielu innych miejscach w Europie - mówiąc po prostu: "węgiel uwalnia CO2, a zatem nie jest rozwiązaniem”. Byłoby to bardzo nieodpowiedzialne. Potrzebujemy też subtelnego rozwiązania problemu różnych dróg i szlaków przesyłu. Jak już zauważył pan poseł Rübig, w kwestii rurociągu nie ma jednej prawidłowej odpowiedzi: byłoby błędem opowiedzieć się tylko za jednym, zamiast tego powinniśmy otworzyć całą gamę szlaków i opcji. Nikt nie jest w stanie z pewnością przewidzieć, co będzie się działo za 10, 20 lub 30 lat.
W tym względzie powinniśmy powiedzieć "tak” inteligentnym rozwiązaniom. Poprzez "inteligentne” rozumiem "różnorodne, otwarte na nowe pomysły i niestojące w miejscu”. Taką odpowiedzią jest technologia. Taką odpowiedzią jest inwestowanie w badania i otwartość na rozwiązania, których dziś jeszcze nie dostrzegamy, nie zaś nonszalanckie wykluczenie tej lub innej opcji. Taką odpowiedzią jest także przyzwolenie na inwestycje.
Byłoby fatalnym błędem - i błąd ten popełniono już w zakresie niektórych decyzji dotyczących polityki energetycznej - ograniczanie pola manewru przedsiębiorstwom, które muszą zainwestować środki finansowe, i nieudzielenie im wystarczającego wsparcia. Czy ktoś naprawdę sądzi, że będziemy w stanie - my jako państwa członkowskie, państwo czy Wspólnota - rozwiązać problem inwestycji? Otóż nie, będzie to musiał zrobić sektor prywatny.
Atanas Paparizov
(BG) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie komisarzu! Przede wszystkim chcę zwrócić uwagę na konstruktywny charakter debaty nad sprawozdaniem pani poseł Laperrouze w Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, szczególnie zaś podkreślić rolę pani poseł w przygotowaniu obiektywnego i kompleksowego sprawozdania.
Chciałbym szczególnie skupić się na tych propozycjach zawartych w sprawozdaniu, które miały odzwierciedlić problemy krajów najsilniej dotkniętych skutkami działań podejmowanych przez zewnętrznych dostawców źródeł energii, w tym szczególności gazu.
Po pierwsze, zwrócono uwagę na istotne znaczenie Parlamentu Europejskiego, który aktywnie uczestniczy w rozdzielaniu projektów związanych z tworzeniem nowych połączeń energetycznych, szczególnie między sieciami gazowymi i energetycznymi państw członkowskich. Muszę jednak z żalem zauważyć, że na projekt Komisji dotyczący Republiki Bułgarii i jej połączeń z Grecją przeznaczono jedynie 20 milionów euro, mimo iż Bułgaria jest jednym z krajów dotkniętych najpoważniej. Nie wspomina się ani słowem o złożu gazowym w Chiren, które rozwiązałoby problemy kryzysu już za sprawą minimalnych dostaw.
Po drugie, wzięto pod uwagę wszystkie możliwości budowy południowego korytarza gazowego, innymi słowy oprócz projektu Nabucco wymieniono także projekty South Stream i Turcja-Grecja-Włochy. Przewidziano też długofalowy plan na wypadek realizacji dostaw gazu z innych krajów tego regionu, takich jak Uzbekistan i Iran.
Po trzecie, podkreślono znaczenie budowy na terenie Unii Europejskiej terminali do odbioru skroplonego gazu ziemnego oraz fakt, że zgodnie z zasadą solidarności terminale te powinny być dostępne dla wszystkich państw członkowskich. A to znów ma istotne znaczenie dla wspólnego wykorzystywania tego rodzaju terminali przez Bułgarię i Grecję.
Po czwarte, wzywam Komisją do zajęcia się sprawą rozszerzenia wspólnoty energetycznej na obszarze południowo-wschodniej Europy i państw sąsiadujących w celu utworzenia jednolitego rynku obejmującego swoim zasięgiem cały region. Podobnie jak sprawozdawczymi podkreśliła wagę przepisów i warunków dostępu do sieci gazociągowych, tak i ja chcę raz jeszcze podkreślić znaczenie trzeciego pakietu energetycznego dla utworzenia jednolitego europejskiego rynku energii, nalegając na jak najszybszą jego realizację.
Na koniec chciałbym zauważyć, że sprawozdanie w obiektywny sposób definiuje też rolę energii jądrowej. Uważam, że aktualna ramowa dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa jądrowego stworzy dobre podstawy do analizy stanu wszystkich reaktorów w Unii Europejskiej, nie tylko tych nowo budowanych, stanowiąc zarazem obiektywną podstawę oceny ich bezpieczeństwa.
Wiadomo, że decyzje natury politycznej, jak te podjęte w przypadku elektrowni Kozloduy, nie mogą mieć - w obliczu rozwijania dywersyfikacji energetycznej Unii Europejskiej - charakteru długofalowego. Mam nadzieję, że państwa członkowskie będą miały możliwość , ponownego przeanalizowania kwestii wyłączonych reaktorów jądrowych na podstawie obiektywnych kryteriów.
Andrzej Wielowieyski
- (FR) Pani przewodnicząca! Sprawozdanie w sprawie polityki energetycznej opracowane przez panią poseł Laperrouze dotyczy zagadnienia o żywotnym znaczeniu dla wszystkich krajów Unii.
Wielce szanuję dokonania pani poseł, niemniej sytuacja nadal pozostaje bardzo poważna. Bolesne i katastrofalne doświadczenia naszych południowych krajów, jakie miały miejsce w styczniu, podobnie jak prognozy grożące nam znaczącym niedoborem energii przez kolejne dwie dekady, wskazują na konieczność uczynienia z polityki energetycznej kluczowego elementu naszej polityki zagranicznej.
Przyszłość jednak rysuje się przygnębiająco, panie komisarzu, ponieważ brakuje nam jednomyślności, solidarności i zasobów. Co się tyczy solidarności, nie idzie tutaj o Komisję, ale raczej o niektóre duże państwa członkowskie. Nie przemawiamy jednym głosem.
W pełni zgadzam się z panem posłem Swobodą, że gazociąg Nabucco stanowi dla Unii Europejskiej poważny kłopot. Przykładowo istnieje ryzyko, że rosyjski gazociąg South Stream, wspierany przez państwo i niektóre państwa EU, wyruguje gazociąg Nabucco, który jest dwukrotnie tańszy i który ze swej strony działa zgodnie z regułami rynku. Istnieje także zagrożenie, że jego źródła dostaw w Azerbejdżanie mogą zostać przejęte przez konkurencję, co czyni zeń ryzykowne i wątpliwe przedsięwzięcie. Tym sposobem Unia może stracić niepowtarzalną okazję do zapewnienia różnorodności i większego bezpieczeństwa ...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Péter Olajos
(HU) Pani przewodnicząca! Drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej pojawia się w samą porę. Wydarzenia z początku roku niewątpliwie postawiły bezpieczeństwo dostaw dla wschodniej części Unii Europejskiej pod znakiem zapytania. Od 20 stycznia, po 3-tygodniowym kryzysie, gaz ziemny ponownie płynie do Europy, lecz pozostaje pytanie, jak długo jeszcze? Abyśmy byli w stanie zagwarantować pełne bezpieczeństwo dostaw, musimy z konfliktu gazowego wyciągnąć odpowiednie wnioski. Mam tu na myśli przede wszystkim dywersyfikację stosowanych rodzajów energii, źródeł dostaw i dróg przesyłu. Jak wynika z obliczeń, Europa zużywa rocznie 500 miliardów m³ gazu, a jak wskazują niektóre analizy, w ciągu najbliższych 20 lat zapotrzebowanie to może wzrosnąć aż o 30%.
Pojawiły się też pomysły na alternatywne rozwiązania. Trwają prace nad gazociągiem Nord Stream, który będzie przesyłał rosyjski gaz do Europy, gazociąg Blue Stream w Turcji jest już gotowy; zainteresowane strony porozumiały się już w sprawie budowy gazociągu South Stream, Ukraina podjęła się utworzenia gazociągu White Stream, no i jest jeszcze gazociąg Nabucco, o którym wiele się mówi mimo jego niepewnych źródeł i równie niepewnego finansowania. W każdym razie uzależnienie od Rosji w przeważającej mierze pozostanie. Mimo że gazociąg Nabucco będzie dostarczał gaz z Azji, Unia Europejska - w przeciwieństwie do Gazpromu - nie przedstawiła dotąd Baku żadnej oferty. Co zatem można teraz zrobić? Niejeden powie, że tymczasem możemy mieć nadzieję, że rozmowy komisarzy europejskich z rosyjską delegacją na letnim szczycie w Moskwie przyniosą rzeczywiste rezultaty i spowodują znaczący postęp w kwestii gazociągów, i że w przyszłości nie będziemy mieć już do czynienia z dyktatem cen ze strony rosyjskiego monopolu gazowego.
To jest możliwe, niemniej uważam, że poza wszystkim innym - czy wręcz przede wszystkim - tym, co posunie nas naprzód, jest zużywanie mniejszej ilości, lecz za to czystszej energii. I właśnie dlatego uważam, że Europie potrzeba "nowego porozumienia” o proekologicznym charakterze, innymi słowy takiego, którego celem jest zrównoważony rozwój przy jednoczesnym stymulowaniu i wdrażaniu innowacji w przemyśle chroniącym środowisko. W wyniku obecnego globalnego kryzysu finansowego coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że potrzebna jest nowa logika organizacji gospodarki. Coraz więcej ludzi zauważa fakt, że aby wyjść z globalnego kryzysu, potrzebujemy świeżego napędu, potrzebujemy machiny pracującej na nowych zasadach organizacyjnych. Coraz więcej osób dostrzega konieczność przesunięcia paradygmatu. Przyjazne środowisku "nowe porozumienie”, innymi słowy nowa logika organizacji gospodarczej oparta na innowacjach w dziedzinie ekologicznych technologii i wspierana przez międzynarodowe rynki kapitałowe stanie się fundamentem rosnącej liczby programów ratunkowych i stymulacyjnych, w tym także w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Pilnie potrzebujemy czynnika stymulacyjnego, ponieważ w ubiegłym roku liczba bezrobotnych w Europie wzrosła o 1,7 miliona osób. Jeżeli europejskie "nowe porozumienie” na rzecz ochrony środowiska zyska zielone światło, wywrze z pewnością fundamentalny wpływ na przyszłą politykę energetyczną Unii Europejskiej. Dziękuję bardzo.
Libor Rouček
(CS) Panie i panowie! Unia Europejska importuje obecnie 50% potrzebnej jej energii, i ta wielkość nieustannie rośnie. Uzależnienie Unii od importu konwencjonalnych źródeł energii i od ograniczonego kręgu dostawców stanowi poważne zagrożenie dla naszego bezpieczeństwa, stabilności i dobrobytu. Dlatego uważam, że strategiczny przegląd polityki energetycznej Unii Europejskiej pojawił się w optymalnym momencie. Jestem przekonany, że cel "trzy razy 20” do 2020 roku jest celem słusznym w aspekcie bezpieczeństwa oraz z gospodarczego i ekologicznego punktu widzenia. Realizacja tego celu wymaga jednak wspólnego podejścia całej Unii Europejskiej, ujednoliconego zarówno w obrębie Unii, jak i wobec świata zewnętrznego. Warunkiem powołania do życia wspólnej polityki energetycznej jest dokończenie ratyfikacji traktatu lizbońskiego oraz przedłożenie propozycji tego rodzaju wspólnej polityki energetycznej. Rynek wewnętrzny potrzebuje czytelnych i stabilnych ram prawnych i - nade wszystko - dokończenia procesu integracji naszych systemów energetycznych na terytorium całej Unii Europejskiej.
Jeżeli tych systemów nie połączymy, klauzula o wzajemnej solidarności pozostanie pustym sloganem. Należy także zwiększyć wykorzystanie wszelkich rodzimych źródeł energii, poczynając od ich ochrony poprzez zwiększenie udziału źródeł odnawialnych, aż po intensywniejsze wykorzystanie bezpiecznej energii jądrowej. Nie trzeba podkreślać, że środki finansowe zainwestowane w rodzimy przemysł energetyczny przyniosą nam zysk w postaci przywrócenia rozwoju gospodarczego. Co się tyczy stosunków zewnętrznych w dziedzinie energii, także i ten aspekt wymaga znacznie większej dywersyfikacji niż dotychczas. Trzeba pogłębić dialog z krajami będącymi producentami, krajami tranzytowymi i pozostałymi krajami należącymi do kręgu konsumentów. Należy też zacieśnić współpracę z krajami Bliskiego Wschodu, regionu Morza Śródziemnego i północnej Afryki. Należy tego dokonać w ramach procesu barcelońskiego: działań Unii na rzecz regionu Morza Śródziemnego. Dialog powinien objąć Turcję jako państwo kandydujące; uważam też, że należy zastanowić się nad efektywniejszym podejściem do krajów takich jak Iran. Na koniec pragnę pogratulować sprawozdawczyni, pani poseł Laperrouze, pierwszorzędnego i wyważonego sprawozdania.
DanutBudreikait
(LT) Mimo że o konieczności wypracowania wspólnej polityki energetycznej rozmawiamy już od 2006 roku, każde państwo członkowskie UE jest zobowiązane dbać o bezpieczeństwo dostaw energii. Niemniej zasadniczym warunkiem przetrwania samej Unii jest wzajemna solidarność państw członkowskich. UE musi niezwłocznie uchwalić skuteczne prawodawstwo, które pomoże nam przezwyciężać kryzysy w zakresie dostaw energii lub też pozwoli ich unikać. Komisja proponuje plan działań na rzecz solidarności i bezpieczeństwa energetycznego UE, którego najważniejsze aspekty to budowa infrastruktury i dywersyfikacja źródeł energii. Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że wśród projektów infrastrukturalnych, mających stać się priorytetami na polu bezpieczeństwa energetycznego UE, znalazł się plan utworzenia sieci wzajemnych połączeń między państwami położonymi wokół Morza Bałtyckiego, który wyeliminuje naznaczone niepewnością wyspy energetyczne, które wciąż jeszcze istnieją w UE.
Zwracam się do Komisji o udzielenie wszelkiego możliwego wsparcia budowie połączenia energetycznego między Litwą i Szwecją oraz polsko-litewskiego mostu energetycznego. Tu także - niestety - trzeba nam woli politycznej. Tymczasem, wracając do solidarności jako podstawowej zasady działania Unii Europejskiej i jej stosowania w dziedzinie energii, pojawia się szereg obaw co do przyszłości tej zasady. Prowadzimy dyskusję nad trzecim pakietem energetycznym, obejmującym utworzenie wewnętrznego rynku energii elektrycznej i gazu UE wraz z Agencją ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki. W tym samym czasie Niemcy i Rosja powołują do życia rosyjsko-niemiecką agencję energetyczną. Jak to się ma do solidarności państw członkowskich UE, wspólnej polityki energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego?
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Pani Przewodnicząca! Państwo Komisarze! W tej debacie chcę zwrócić uwagę na trzy kwestie.
Po pierwsze, Rosja coraz wyraźniej wykorzystuje dostawy surowców energetycznych, a głównie gazu, do silnego oddziaływania politycznego. Ostatni konflikt gazowy pomiędzy Rosją i Ukrainą spowodował nie tylko ogromne straty gospodarcze wielu krajów Unii, ale także za swoistym przyzwoleniem Unii ponownie popchnął Ukrainę w wyraźną zależność ekonomiczną od Rosji. Trudno sobie bowiem wyobrazić, żeby gospodarka ukraińska była w stanie funkcjonować przy cenie gazu powyżej 400 dolarów za 1 tysiąc metrów sześciennych.
Po drugie, potrzebne jest wynegocjowanie nowej umowy o partnerstwie pomiędzy Unią i Rosją, zawierającej również kwestie energetyczne, ale z wyraźnym zastrzeżeniem, że dostawy surowców energetycznych nie będą wykorzystywane przez Rosję do oddziaływania politycznego, a szkody wynikające z braku dostaw będą w całości obciążały dostawców rosyjskich.
Po trzecie wreszcie, Unia Europejska poprzez własne środki finansowe, a także Europejski Bank Inwestycyjny powinna wspierać przede wszystkim te inwestycje gazowe, które rzeczywiście zdywersyfikują dostawy gazu do Unii Europejskiej, a więc dadzą realne możliwości sprowadzania gazu z innych krajów niż Rosja, np. gazociąg Nabucco.
Avril Doyle
Pani przewodnicząca! Nie osiągniemy nigdy ani bezpieczeństwa energetycznego, ani też obniżenia emisji dwutlenku węgla o 80% do roku 2050, jeżeli będziemy nadal skutecznie ignorować zarówno sprawę bezpieczeństwa energetycznego, jak i decydujące znaczenie transeuropejskiego wzajemnego połączenia o wysokim napięciu prądu stałego (HVDC). Należy tu także linia HVDC biegnąca do Afryki Północnej: inteligentne sieci energetyczne rozciągające się nad Europą i Afryką Północną.
Dowiedziawszy się w ubiegłym tygodniu z pierwszej ręki, jak przebiegają ekscytujące działania w dziedzinie techniki solarno-cieplnej w Grenadzie i Sewilli, po zapoznaniu się w ubiegły weekend z poglądami Michaela McElroya, profesora Harvardu, na uwolnienie Stanów Zjednoczonych od corocznego rachunku na kwotę 750 miliardów USD za import ropy naftowej i wygranie batalii o bezpieczeństwo energetyczne Stanów Zjednoczonych przy jednoczesnym ratowaniu planety, pytam sam siebie: nad czym jeszcze debatujemy? Przecież znamy odpowiedzi.
Dzięki inteligentnej sieci energia elektryczna pozyskiwana z energii słonecznej, energii wiatru i energii wody wypełni luki w diagramie bezpieczeństwa. Nawet gdy u zachodnich wybrzeży Irlandii zabraknie wiatru, słońce wciąż będzie świecić na Hiszpanią, a u zachodnich wybrzeży Afryki Północnej będzie i słońce, i wiatr.
Mówiąc krótko, czym słońce dla Hiszpanii, tym jest wiatr dla zachodnich wybrzeży Irlandii. Nasi krajowi regulatorzy odetchną z ulgą, gdyż odtąd ich jedynym zadaniem będzie utrzymywanie oświetlenia i ogrzewania naszych domów i biur w porze szczytowego zapotrzebowania.
Nie możemy dłużej pozwalać, aby nasi obywatele byli zakładnikami jakichkolwiek działań w dziedzinie polityki energetycznej, ani też zmiennych cen ropy. Energia wiatrowa jest konkurencyjna wobec węgla, ropy naftowej i gazu, a samo paliwo jest bezpłatne. Tak, stoimy przed wyzwaniem, jakim jest zbudowanie nowej gospodarki energetycznej - gospodarki energetycznej opartej na energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.
Podsumowując: gładkie wyrażenie "kosztować nieziemską fortunę”, jakim my - tak czy inaczej anglojęzyczni mówcy - posługujemy się w metaforycznym sensie z beztroską swobodą, należy w dzisiejszych czasach potraktować dosłownie. Jeżeli nie uwolnimy się możliwie szybko od niemal absolutnej zależności od paliw kopalnych, będzie ona - jak nieustannie powtarzają i przed czym coraz głośniej przestrzegają nasi koledzy klimatolodzy - kosztować naszą Ziemię nieziemską fortunę w postaci globalnego ocieplenia.
Evgeni Kirilov
(BG) Pani przewodnicząca! Jako sprawozdawca pomocniczy z ramienia Komisji Spraw Zagranicznych chcę pogratulować pani poseł Laperrouze sprawozdania, które przedstawia problemy Unii Europejskiej w dziedzinie energii w szerszej perspektywie i uwzględnia potrzebę wspólnej polityki energetycznej.
Sprawozdanie w jasny sposób wskazuje też działania, które należy wdrożyć, abyśmy mogli stawić czoła wyzwaniom bezpieczeństwa energetycznego. Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że energia jądrowa znalazła w przedmiotowym sprawozdaniu miejsce, na jakie zasługuje, oraz że przedstawiono ją jako niezbędne źródło energii.
Szczególnie teraz, tuż po kryzysie w sektorze gazu, wyraźnie widać i wszystko na to wskazuje, że stoimy wobec konieczności dywersyfikacji źródeł energii. Z drugiej strony, w przyszłości winniśmy kontynuować działania na rzecz zwiększenia liczby alternatywnych korytarzy, korytarzy energetycznych, a nie tylko jednego korytarza kosztem innych. A wówczas wszyscy odnieślibyśmy korzyści płynące z konkurencji.
Chcę zwrócić państwa uwagę na dwie sprawy. W październiku ubiegłego roku zauważyłem tu, w tej Izbie, że projekt energetyczny Nabucco wciąż pozostaje "dymem bez ognia”. Wezwałem wówczas Komisję Europejską do podjęcia energicznych działań. Dziś już możemy powiedzieć, że Komisja podejmuje w tym kierunku widoczne starania. Wyraźnie widać zrozumienie wagi zagadnienia, szczególnie teraz, tuż po kryzysie gazowym.
Trzeba jednak wyraźnie powiedzieć, że - oprócz działań i środków podejmowanych na drodze do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego - potrzeba nam znacznie więcej starań, w tym poważnej działalności natury politycznej, abyśmy mogli wreszcie ujrzeć światełko w tunelu.
Punkt drugi to możliwości przechowywania energii. Chcę państwu powiedzieć, że Bułgaria byłaby skazana na poważne problemy, gdyby nie miała możliwości zgromadzenia w zbiornikach w Chiren zapasów gazu na minimum 20 dni, zaś samą pojemność instalacji do składowania gazu zwiększono w ubiegłym roku - gdy rząd bułgarski już wiedział, czego się można spodziewać - o jedną trzecią.
Dlatego, już po raz drugi w dniu dzisiejszym, pragnę podkreślić mój całkowity brak zrozumienia dla działań Komisji, która zupełnie zignorowała projekt Bułgarii dotyczący dalszej rozbudowy wspomnianej instalacji do składowania gazu. A była ona naszym jedynym ratunkiem i uważam, że powinniśmy wspierać podobne projekty we wszystkich pozostałych krajach.
Leopold Józef Rutowicz
(PL) Pani Przewodnicząca! Kryzys gazowy i finansowy zmusza nas do szybkiego pragmatycznego działania ponad interesami indywidualnymi oraz pomysłami nieuzasadnionymi ekonomicznie, jak np. rurociąg Nord Stream.
Drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej nie daje pożądanej wartości dodanej. Szereg tematów wymienionych w przeglądzie napotyka na istotne trudności w realizacji. Obywatelom i gospodarce Unii potrzebne są szybkie i konkretne decyzje i działania, które zabezpieczą w perspektywie 15 lat względnie niskie i stałe koszty energii. Doprowadzą do możliwie znaczącej jej oszczędności w przemyśle, transporcie i gospodarstwach domowych. Zmniejszą w dużym stopniu zależność gospodarki Unii od importu węglowodorów i zabezpieczą poprawność ich dostaw. Doprowadzą do możliwie szybkiego opracowania programu i planu konkretnych przedsięwzięć i ich inwestycyjnego wdrożenia przy wykorzystaniu wyników badawczych. W rezultacie wspomnianych działań gospodarczych zostanie ograniczona emisja CO2 i nie będzie potrzebny biurokratyczny handel emisjami, dobry dla handlarzy, ale nie dla gospodarki.
Mairead McGuinness
Pani przewodnicząca! Wzrusza mnie doprawdy określenie "inteligentne”, które przewija się przez tę debatę, ponieważ rozwiązania, które testujemy i wykorzystujemy w naszych domach w celu ograniczenia zużycia energii, z całą pewnością się nie sprawdzają i nie są też zbyt inteligentne. Mówienie dzieciom, aby wyłączyły zasilanie, z pewnością nie jest rozwiązaniem. Chciałabym owszem, aby nim było, bo to by oznaczało, że panuję nad sytuacją. Zatem potrzebujemy wszystkich tych rzeczy, o których tu już wspominano: czujników i innych rozwiązań wynikających z postępu technologicznego, które ułatwią nam życie pod względem realizacji celów związanych z wydajnością energetyczną.
Debata przewidziana na dzisiejszy wieczór jest bardzo obszerna: obejmuje nasz program działań związanych z przezwyciężaniem zmian klimatu, bezpieczeństwo dostaw, solidarność państw członkowskich, a także rozwój gospodarczy - a jest to dla nas naprawdę aktualny temat - oraz pytanie, jak możemy zapewnić lepsze wykorzystanie naszych źródeł energii.
Kraj, z którego pochodzę, Irlandia, 60% swych potrzeb energetycznych zaspokaja dzięki ropie naftowej, którą w całości importuje. Toteż najwyraźniej mamy bardzo konkretny problem. Musimy ograniczyć to uzależnienie, musimy rozwijać nasze krajowe zasoby i - jak już wspomniałam - musimy poprawić naszą efektywność. Kwestia wzajemnych połączeń między państwami członkowskimi ma bez wątpienia kluczowe znaczenie, szczególnie dla tych krajów, które leżą na peryferiach.
Stopień zależności Irlandii jest bardzo wysoki: 91% naszych potrzeb pokrywamy za pomocą importu. To oszałamiająca liczba, i choć nie zaznaliśmy problemów z gazem, o których wspominali moi przedmówcy, ani też zimna i grozy, których doświadczyły inne państwa członkowskie, to sam rozwój wypadków uświadomił nam, że musimy koniecznie zacząć działać na rzecz zmodyfikowania naszego koszyka energetycznego i poprawy bezpieczeństwa energetycznego.
Toteż wszystkie zagadnienia wchodzące w zakres przedmiotowego sprawozdania, jak również samo pytanie ustne, są dla nas bardzo ważne.
W szczególności warto się zająć sprawą przeznaczenia gruntów. Doświadczenia Szwecji w zakresie leśnictwa są interesujące z perspektywy Irlandii, gdzie dotąd nie rozwijaliśmy sektora leśnego.
A jest to sprawa o kluczowym znaczenie: znalezienie właściwej równowagi między produkcją żywności i produkcją paliw.
Emanuel Jardim Fernandes
(PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie!
Rozwijanie spójnej i wyczerpującej polityki Wspólnoty w dziedzinie energii stanowi logiczny krok i konieczną interwencję. Wniosek Komisji i sprawozdanie pani poseł Laperrouze zmierzają dokładnie w tym kierunku.
Unia Europejska wzbogaci inicjatywy podejmowane przez państwa członkowskie o wartość dodaną. Zasoby ropy naftowej są ograniczone, zaś wydobycie na terenie Unii Europejskiej i Norwegii w 2007 roku pokryło jedynie 30% wewnętrznego zapotrzebowania. Uzależnienie Unii Europejskiej od importu ropy naftowej pośrednio zwiększa naszą zależność od państw o niestabilnej sytuacji politycznej oraz państw, które jako potencjalni partnerzy energetyczni wywołują poważne napięcia natury geostrategicznej, o czym mieliśmy okazję niedawno się przekonać w przypadku Rosji.
Dlatego działaniem ważnym ze strategicznego punktu widzenia jest ukierunkowanie zapotrzebowania na alternatywne źródła energii zastępujące ropę naftową, lecz jest też ważne, z punktu widzenia geografii, by bliżej przyjrzeć się rynkom Afryki i Południowej Ameryki, które się aktualnie rozwijają i którym rozwój partnerstwa UE-Brazylia i UE-Afryka mógłby się bardzo dobrze przysłużyć. Do tego celu należałoby wykorzystać region Półwyspu Iberyjskiego - czyli Hiszpanię i Portugalię, z której pochodzę - jako podstawową platformę dystrybucji i logistyki dla całego obszaru Europy.
Jeśli idzie o potrzebę natury podstawowej, jaką jest zwiększenie wydajności energetycznej, ważne jest zapewnienie odpowiednich synergii między sektorami, które mogą przyczynić się do wydajniejszego wykorzystywania energii. Tylko przyjęcie globalnego podejścia, opartego na koordynacji działań w różnych obszarach polityki Wspólnoty i państw członkowskich, a mianowicie w obszarze spójności, rolnictwa i transportu, pozwoli nam rozwinąć strategię zawierającą prawdziwie dalekowzroczną wizję.
Związek między energią i spójnością terytorialną jest niezaprzeczalny, ponieważ współkształtuje możliwe długofalowe rozwiązania dla wszystkich regionów Unii Europejskiej, w tym tych najbardziej odległych i odizolowanych.
Iliana Malinova Iotova
(BG) Pani poseł Laperrouze, gratuluję w szczególności znakomitej pracy, jaką było przygotowanie merytorycznego i nader aktualnego sprawozdania.
Trudno jeszcze powiedzieć, jakie państwa europejskie i ich obywatele ponieśli straty w związku z niedawnym kryzysem w sektorze gazu. Bezpośrednie straty dla gospodarki Bułgarii, którą skutki konfliktu pomiędzy Rosją i Ukrainą dotknęły najboleśniej, przekraczają 230 milionów euro, przy braku jakiejkolwiek rekompensaty.
Powstała sytuacja zagrożenia sprowokowała wiele pytań. Dotkliwy problem zależności energetycznej powraca niestety za każdym razem, kiedy pomiędzy między Rosją i Ukrainą narasta kryzys i antagonizm polityczny. Wiele osób pamięta jeszcze sytuację sprzed trzech lat, kiedy wspomniane kraje kolejny raz popadły w konflikt w sprawie cen. Już wówczas obiecywano nam wspólną europejską politykę energetyczną, lecz mimo upływu trzech kolejnych lat, jak się wydaje, nic się nie zmieniło.
Dzisiaj stawiamy sobie pytanie: czy jesteśmy gotowi na przyjęcie jednolitego rynku energii, czy może przeważą indywidualne interesy w umowach dwustronnych? Czy włożyliśmy dość wysiłku we wzajemne połączenie europejskich sieci przesyłu gazu między państwami członkowskimi, czy może jesteśmy coraz mniej skłonni tworzyć rezerwy na wypadek sytuacji kryzysowych? Jak postępują nasze prace nad gazociągami Nord Stream, South Stream i nad projektem Nabucco?
Miło mi słyszeć, że energię jądrową traktuje się na równi z innymi źródłami energii. Czas zrewidować nasz stosunek do instalacji jądrowych w Europie, nie idąc przy tym na ustępstwa w kwestii bezpieczeństwa i nie podejmując więcej decyzji o podłożu politycznym.
Potrzebujemy energii jądrowej, która położyłaby skuteczną tamę kolejnym możliwym kryzysom. To nie przypadek, że w szczytowym punkcie kryzysu bułgarski parlament zwrócił się do europejskich partnerów o przywrócenie debaty nad ponownym uruchomieniem nieczynnych reaktorów jądrowych w miejscowości Kozloduy, które pomyślnie zdały testy bezpieczeństwa przeprowadzone przez właściwe władze. Liczymy tu na państwa zrozumienie.
To są trudne decyzje, lecz unikajmy pochopnych ocen i nie przesądzajmy o nich przedwcześnie. Panie komisarzu! Chciałabym skierować do pana następujące słowa. Zaledwie przed kilkoma dniami, kiedy Komisja Europejska rozdzielała środki w ramach Europejskiego Planu Rozwoju, kraj najsilniej dotknięty skutkami kryzysu otrzymał najmniej środków. Dzisiejszego wieczoru nie usłyszałam od pana najmniejszej wzmianki o umieszczeniu Bułgarii na liście krajów, których zależność energetyczna sięga 100% i które wymagają szczególnego wsparcia.
Jakie kryteria i mechanizmy stanowią podstawę alokacji wspomnianych środków? Trudno byłoby mi wytłumaczyć je moim rodakom i obywatelom Europy. Najwyraźniej powinniśmy też włożyć więcej wysiłku w szybsze opracowanie trzeciego pakietu energetycznego. Jako członek Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów wiele pracowałam nad ochroną dostaw energii dla konsumentów, lecz proszę mi wierzyć, że znacznie ważniejsze jest zabezpieczenie w pierwszym rzędzie samej energii.
Călin Cătălin Chiriţă
(RO) Chcę podkreślić, jak bardzo Unia Europejska potrzebuje zewnętrznej polityki energetycznej, która sprawi, że w rozmowach z największymi producentami wszystkie 27 państw członkowskich będzie przemawiać jednym głosem. To jedyny sposób, w jaki Unia Europejska może wynegocjować korzystne ceny za import gazu i ropy naftowej, uzyskując zarazem gwarancję bezpieczeństwa energetycznego. Dywersyfikacja źródeł dostaw energii musi być jednym z wiodących celów Unii Europejskiej. Chciałbym jednak zwrócić państwa uwagę na fakt, że rosyjski projekt, jakim jest gazociąg South Stream, w żadnym stopniu nie przyczynia się do wspomnianej dywersyfikacji, ponieważ źródłem dostaw nadal pozostaje Rosja. Co więcej, ogromne koszty, jakich wymaga budowa tego gazociągu, ostatecznie pociągną za sobą wzrost ceny gazu, którą będą musieli zapłacić europejscy konsumenci
Dlatego uważam, że Unia Europejska powinna pilnie podjąć działania na rzecz umieszczenia w przyszłych umowach z Rosją i Ukrainą wyczerpujących klauzul dotyczących wzajemnej zależności energetycznej, które jasno określą zobowiązania i skuteczne mechanizmy umożliwiające szybkie rozwiązanie wszelkich problemów. Partnerstwo strategiczne między Unią Europejską i Rosją oraz partnerstwo wschodnie powinny zmierzać do wdrożenia ...
Colm Burke
Pani przewodnicząca! Polityka energetyczna i polityka zagraniczną są dziś ze sobą nierozerwalnie powiązane, bardziej niż kiedykolwiek.
Dostrzegamy potrzebę wspólnej polityki energetycznej UE w świetle niedawnych wydarzeń związanych z dostawami gazu dla Europy środkowej i wschodniej, lecz muszę z żalem zauważyć, że choć jest ona jedną z kluczowych innowacji w traktacie lizbońskim, sprawy tej nie naświetlono w wystarczający sposób w debatach towarzyszących ratyfikacji traktatu.
W Irlandii mamy zapewnione dostawy gazu na 12 dni w dowolnym okresie. Sześćdziesiąt procent naszej energii elektrycznej generujemy z importowanego gazu, podczas gdy w UE średnia wynosi około 40%. W dniu 28 stycznia Komisja opublikowała wniosek dotyczący przyśpieszenia prac nad rozwiązaniem problemu deficytów w obrębie infrastruktury energetycznej UE, przeznaczając zarazem na naprawę gospodarczą część pakietu liczącego 5 miliardów euro.
W tym względzie, włączenie przez Komisję wzajemnego połączenia energetycznego między Irlandią i Wielką Brytanią jako obszaru priorytetowego do finansowania w ramach europejskiego pakietu naprawy gospodarczej należy przyjąć z zadowoleniem jako działanie bardzo pożądane. We wniosku podkreśla się też, że jeżeli wszystkie 27 państw członkowskich połączy swe siły, zdołamy wspólnie spowodować zmiany konieczne do zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw energii.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon.)
Ioan Mircea Paşcu
Pani przewodnicząca! Dwa ważne dokumenty będące przedmiotem dzisiejszej debaty - czyli przygotowany przez Komisję plan działań i poświęcone mu sprawozdanie - rozdzieliła w czasie niedawna przerwa w dostawach gazu, spowodowana zwyczajowym zimowym zatargiem między Rosją i Ukrainą. W rezultacie sprawozdanie jest bliższe rzeczywistości, stara się pogłębić naszą wewnętrzną solidarność oraz przyśpieszyć realizację wspomnianego planu, czerpiąc tym samym pouczającą lekcję z niedawnego kryzysu.
Obok poparcia dla dywersyfikacji dróg przesyłu importowanego gazu, za największe zasługi sprawozdania osobiście uważam wezwanie do szybszego uzyskania energii z rynku wewnętrznego w aktualnym prawodawstwie oraz konieczność ponownego rozpatrzenia całościowego problemu rezerw gazu. Rekomendowanie pełnego otwarcia projektu Nabucco na Rosję jest jednak pomysłem wątpliwym, ponieważ wszyscy wiemy, że projekt miał stanowić alternatywę dla rosyjskiego gazu i w rezultacie Rosja już teraz czyni wszystko, co tylko możliwe, aby do tego nie dopuścić.
Zita Pleštinská
(SK) Panie i panowie! Niedawny kryzys w sektorze gazu ukazał znaczenie wspólnej polityki energetycznej UE. Słowacja miała ponadto okazję doświadczyć, co oznacza 100% zależność od rosyjskiego gazu. Setki firm były zmuszone zawiesić produkcję i wypłacać pracownikom jedynie 60% wynagrodzenia.
Z uznaniem przyjmuję wiodącą rolę solidarności w relacjach między państwami członkowskimi UE. Gdyby nie nadzwyczajny transfer gazu z Niemiec przez Republikę Czeską na Słowację, zagrożone byłyby również gospodarstwa domowe. Jestem przekonana, że potrzeba zagwarantowania stałych dostaw energii stanowi podstawowy i powszechny priorytet. Zaspokajanie tej potrzeby głównie za pomocą nieodnawialnych źródeł energii zaczyna przeważać nad dopuszczalnością w kategoriach ochrony środowiska.
Musimy budować bezpieczne elektrownie jądrowe, a jednocześnie - wykorzystując fundusze strukturalne - zachęcać wiejskie społeczności do strategicznego skupienia uwagi na powiązaniach między energią, wodą i biotechnologią, wspierając tym samym dywersyfikację podstaw energetycznych.
Janusz Onyszkiewicz
(PL) Pani Przewodnicząca! Ostatni, ale nie jedyny przecież kryzys w dostawach gazu sprawia, że sprawa bezpieczeństwa dostaw tego jakże ważnego surowca ciągle powraca.
W Europie nie mamy złej sytuacji, jeśli idzie o nasze położenie. Jesteśmy niemal otoczeni źródłami gazu: Afryka Północna, Bliski Wschód, Azja Centralna, Rosja. Problem jest taki, że nie ma w Europie jednego rynku dla gazu. Nie ma w związku z tym mniej więcej jednolitej ceny. Chciałbym zwrócić uwagę, że w Stanach Zjednoczonych jest taki rynek i tam cena za 1 tysiąc metrów sześciennych gazu jest poniżej 200 dolarów. W Europie płacimy około 400 dolarów. To wynika z tego, że nie mamy infrastruktury, która by sprawiła, że możliwe byłyby przesyły gazu między jednym krajem a drugim.
Wreszcie sprawa rurociągu Nabucco. Czas najwyższy, żebyśmy nadali odpowiedni priorytet temu rurociągowi i zaangażowali nasze środki finansowe w to, żeby on się w końcu pojawił.
Jacek Saryusz-Wolski
Pani przewodnicząca! Chciałbym skierować trzy pytania do pana komisarza.
Po pierwsze, projekt Nabucco może się stać elementem przetargowym w negocjacjach dotyczących akcesji Turcji, jak dowiedzieliśmy się od pana premiera Erdoğana. Czy rozważamy także, w ramach korytarza południowego, projekt White Stream (Morze Kaspijskie-Gruzja-Morze Czarne-Ukraina-Rumunia)?
Po drugie, czy rozważa pan umieszczenie w zmienionej dyrektywie w sprawie gazu zapisu, który zobowiązywałby wszystkie państwa członkowskie do utrzymywania 90-dniowych rezerw gazu?
Po trzecie, przedstawił pan imponujący pakiet na kwotę 3,5 miliarda euro z przeznaczeniem na infrastrukturę energetyczną. Czy przewiduje pan przeszkody ze strony Rady? Pakiet ten wymaga jeszcze zatwierdzenia w Radzie, ja zaś słyszałem o czterech państwach członkowskich, które są mu przeciwne. Oraz w jaki sposób Parlament Europejski, który także musi ów pakiet zatwierdzić, może przyczynić się do możliwie najszybszego jego uchwalenia?
Flaviu Călin Rus
(RO) Kryzys w sektorze gazu, którego niedawno doświadczyliśmy, rozwinął się wprawdzie między Rosją i Ukrainą, niestety jednak ugodził także w niektóre państwa członkowskie UE. Kryzys ten kolejny raz pokazał, że Unia Europejska jest w znacznym stopniu uzależniona od jednego jedynego źródła dostaw gazu. W rezultacie uważam, że budowanie partnerstw z Rosją jest korzystne dla całej Unii Europejskiej, zarazem jednak sądzę, że Unia Europejska musi niezwłocznie inicjować projekty, które umożliwią znalezienie alternatywnych rozwiązań, ze szczególnym ukierunkowaniem na zapobieganie skutkom kryzysów, które mogą się pojawić w niedalekiej lub dalszej przyszłości.
Kontynuując ten wątek myślowy uważam, że wspomniane projekty, South Stream i Nabucco, należy brać pod uwagę również z innymi rozwiązaniami. Mam tu na myśli złoża na dnie Morza Północnego oraz złoża, które ponoć znajdują się na szelfie kontynentalnym Morza Czarnego. Zważywszy, że z czasem wszystkie złoża się wyczerpią, uważam, że musimy inwestować w projekty badawcze mogące prowadzić do odkrycia alternatywnych źródeł energii, gwarantując tym samym rozwój przyszłych pokoleń.
Nicolae Vlad Popa
(RO) Niedawny kryzys w sektorze gazu jeszcze silniej skupia naszą uwagę na znaczeniu prac nad rozwojem alternatywnych dróg przesyłu i źródeł energii poprzez rozbudowę infrastruktury transportowej oraz tworzenie wzajemnych połączeń. Przy obecnym klimacie należy przyśpieszyć realizację projektu Nabucco, który może pomóc Unii Europejskiej osiągnąć nie tylko zamierzoną dywersyfikację dróg przesyłu, ale przede wszystkim zróżnicowanie źródeł dostaw z krajów trzecich. Należy zachęcać do budowy szlaków tranzytowych przez państwa ościenne poprzez finalizację projektów, których celem jest połączenie sieci rumuńskiej z sieciami na terenie Węgier i Bułgarii.
Jednocześnie uważam, że projekt South Stream trudno uważać za korzystny dla Europy właśnie z uwagi na fakt, że nie wskazuje alternatywnego źródła, co postuluje się w strategicznym przeglądzie będącym przedmiotem sprawozdania. Mamy przecież także własne źródła energii. Jedna mikroelektrownia wodna nie daje efektu i nie czyni różnicy, ale setki tysięcy takich elektrowni wodnych od Alp po Karpaty, od Bałkanów po Tatry i Pireneje, oznaczają niezależność energetyczną.
Andris Piebalgs
komisarz. - Pani przewodnicząca! Była to naprawdę bardzo zajmująca debata, która odzwierciedliła całe bogactwo poglądów na energię oraz ogromne znaczenie, na jakie ten temat zasługuje. Niemniej sądzę, że debata pokazała też, że pani poseł sprawozdawczyni udało się zachować właściwą równowagę. To prawda, że każdy inaczej postrzega szczegóły. Tu nie ma prostych rozwiązań, ani cudownego leku na wszystko.
Chcę raz jeszcze pogratulować pani poseł sprawozdawczyni udanego odzwierciedlenia w sprawozdaniu wszystkich opinii, przy jednoczesnym wyrażeniu jednoznacznego poparcia dla drugiego strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej opracowanego przez Komisję.
Wielu mówców wspominało o supersieci. Supersieć jest narzędziem postrzeganym jako magiczne rozwiązanie. To owszem prawda, że kryje w sobie duże możliwości, ale wraz siecią pojawia się wyzwanie. Ktoś przecież musi zapłacić za sieć, a jak państwo wiedzą, naszym celem jest zachowanie równowagi między przystępnością kosztów, bezpieczeństwem dostaw i zasadą zrównoważonego rozwoju. Zatem jeżeli faktycznie chcemy dążyć do supersieci, plan naprawy gospodarczej jest pierwszym małym krokiem we właściwym kierunku.
Plan naprawy gospodarczej może uwikłać nas w błędne koło, jeżeli będziemy mówić: "Potrzebujemy tego, potrzebujemy tamtego, ale wszystko ma zapewnić przemysł”. Oczywiście staramy się też motywować przemysł za pomocą przeróżnych bodźców, lecz jeżeli w ślad za naszymi politycznymi priorytetami nie popłyną środki publiczne i fundusze europejskie, cały nasz plan spełznie na niczym.
Są także inne sprawy, na które chciałbym zwrócić uwagę w nawiązaniu do tego, co powiedział pan poseł Paparizov. Jeśli idzie o trzeci pakiet dotyczący wewnętrznego rynku energii, powiem może, co pakiet ten przyniesie Europie. Po pierwsze, agencję ds. współpracy europejskich regulatorów. Powinna ona rozwiązać wiele różnych problemów. Po drugie, europejski organ obsługujący operatorów systemów przesyłowych. Obie te kwestie istotnie wiążą się z bezpieczeństwem dostaw, nie pozbawiają zarazem krajów ich suwerenności w sprawach energii.
Jeżeli pakiet ten zostanie w tych dniach przyjęty, zyskamy wyraźny rozmach. Jeżeli zostanie odsunięty w przyszłość, stracimy w kwestii bezpieczeństwa dostaw niemałą siłę rozpędu. Dlatego uważam, że plan naprawy gospodarczej i trzeci pakiet energetyczny to zadania, które musimy zrealizować.
Zwykle najlepiej pamiętam ostatnie pytania, zatem pokrótce na nie odpowiem, ponieważ najwyraźniej dotyczą kwestii, które omawialiśmy. Nad czym dyskutuje Rada? Sądzę, że generalnie idzie o dwie sprawy.
Pierwsza dotyczy pytania, czy w ogóle powinniśmy przeznaczać publiczne fundusze na energię. Cóż, mniejszość krajów nadal uważa, że dobrze byłoby, aby fundusze pochodziły od przemysłu, lecz to z kolei stanowi problem dla przemysłu, któremu trudno porywać się na bardzo kosztowne projekty wiążące się z niepewnym zyskiem.
Druga sprawa to "godziwy zysk dla mojego kraju”. Cóż, mógłbym tutaj zauważyć, że mój kraj nie jest szczególnie objęty planem naprawy gospodarczej, toteż dobrze się stało, że padło wiele pytań w tej sprawie. Wyjaśniałem już, że wszelkie wzajemne połączenie z Bałtykiem jako całością będzie też stanowiło pomoc dla mojego kraju. Kwestię tę wciąż postrzega się w przeważającej mierze z krajowej perspektywy, czyli "mojego godziwego zysku”.
Uważam, że podejmujemy właśnie pierwszy krok w kierunku wspierania tego rodzaju działań z europejskich funduszy publicznych. To właśnie może okazać się najtrudniejsze, lecz sądzę, że Rada będzie starała się zatwierdzić naszą propozycję, ponieważ jestem przekonany, że jest to propozycja wyważona, jeżeli nie wręcz idealna dla każdego państwa członkowskiego.
Co się tyczy Nabucco, zdecydowanie preferujemy tranzyt przez Turcję. Prowadzimy prace już teraz, zwołaliśmy międzyrządową konferencję, której zwieńczeniem ma być zawarcie w marcu międzyrządowego porozumienia oraz umowy w sprawie wsparcia dla projektu. Powinno to zagwarantować wystarczającą jasność w zakresie przepisów prawnych i wykonawczych, umożliwiającą inwestowanie w gazociąg Nabucco. Jeżeli to się nie uda, będziemy poszukiwać alternatyw. Alternatywy istnieją, lecz droga przez Turcję jest naszym priorytetem, i sądzę, że jest to też korzystne dla Turcji.
Jeżeli idzie o rezerwy gazu, to bierzemy je pod uwagę, lecz okres 90 dni nie byłby konieczny u wszystkich, ponieważ okres ten w dużej mierze zależy od importu. Jeżeli dane państwo samo produkuje gaz, wówczas nie potrzebuje takich samych rezerw; należałoby w takim przypadku precyzyjniej dobrać proporcję, która zapewni wystarczające bezpieczeństwo dostaw i będzie realistyczna na wypadek kryzysu. Dlatego wciąż zastanawiamy się, jak takie doprecyzowanie propozycji w sprawie rezerw gazu mogłoby wyglądać
Dziękuję państwu raz jeszcze za tę debatę. Była to bardzo twarda debata, lecz sądzę, że uwzględnione zostały wszystkie elementy, a nam pozostaje jedynie kontynuować energiczne działania na rzecz realizacji tych spośród nich, które wspólnie uzgodniliśmy, jak również propozycji uchwalonych w tej Izbie. Dziękuję raz jeszcze Parlamentowi za mocne poparcie działań na rzecz rozwoju europejskiej polityki energetycznej.
Viviane Reding
komisarz. - Panie przewodniczący! Mieliśmy okazję uczestniczyć w fascynującej debacie. Przyznaję, że znaczna część - jeżeli nie większość - odpowiedzialności przypada na naszego kolegę komisarza ds. energii.
Niemniej wszystko to, o co państwo apelowali - a więc bezpieczeństwo energetyczne, zwiększenie wydajności, inteligentne sieci, zdecentralizowane sieci, supersieć, mikrosieć, wirtualne elektrownie - wymaga TIK. Dlatego ważne jest, abyśmy starali się pozyskać te inteligentne środki w celu wprowadzenia w życie polityki proponowanej przez komisję ds. wydajności energetycznej. Pod względem gospodarczym i technologicznym znajdujemy się na właściwej drodze, i jest to zarazem - co pragnę podkreślić - niepowtarzalna okazja dla przedsiębiorców. Jeżeli uda nam się sprawić, że TIK posłużą rozwijaniu wydajności energetycznej we właściwym kierunku, to utworzymy tym sposobem rozliczne branże, wywołamy wzrost gospodarczy i przysporzymy miejsc pracy. Z tego też powodu musimy rozwijać inteligentne budownictwo, inteligentne oświetlenie i inteligentny transport. Jeżeli tylko zastosujemy w praktyce możliwości, jakie otworzą przed nami badania naukowe, wówczas nie tylko zmniejszymy naszą zależność za sprawą wyższej efektywności, lecz zbudujemy także nowy potencjał przemysłowy.
Dam państwu przykład, jak mogłoby to funkcjonować. Jak państwu wiadomo, będziemy wprowadzać wysokowydajne diody świecące - słynne diody LED - które już dziś zmniejszają zużycie energii do celów oświetleniowych o 30%, a do 2025 roku osiągną 50%. Dzięki europejskim badaniom naukowym uczyniliśmy kolejny krok naprzód. W 2007 roku w ramach naszego europejskiego programu ramowego w sprawie badań opracowaliśmy diody OLED - tzw. organiczne diody LED - o dodatkowej wydajności, wyższej o 50% od wydajności diod LED. Europejskie badania naukowe przyniosły oczekiwane rezultaty, zaś zadaniem polityki zarówno krajowej, jak i regionalnej, jest zrealizowanie ich w praktyce.
Słyszałam słowa krytyki, jakoby europejski plan naprawy nie obejmował wydajności. Cóż, jeżeli dobrze interpretuję jego treść, to 1 miliard euro przeznaczono w nim na wydajność energetyczną budynków. Wszyscy w tej Izbie ręczyli, że jest to słuszne postępowanie. 5 miliardów euro przeznaczono na czyste samochody, aby nie były już dłużej zależne od benzyny, jak to ma miejsce obecnie, oraz kolejny 1 miliard euro na inteligentną produkcję, aby w przemyśle można było oszczędzać czas i energię.
Jesteśmy na właściwej drodze i myślę, że z pomocą Parlamentu oraz dzięki licznym naciskom i staraniom na szczeblu państw członkowskich zdołamy nie tylko zapewnić wspomniane środki, lecz także wykorzystać je w praktyce. Wówczas za wydajnością energetyczną będą przemawiać nie tylko mówcy, ale i fakty.
Anne Laperrouze
sprawozdawczyni. - (FR)
Panie przewodniczący, pani komisarz Reding, panie komisarzu Piebalgs, panie i panowie! Dziękuję za niezwykle cenne uwagi, które pokazują, jak rozległa jest dziedzina energii, oraz że energia naprawdę stanowi fundamentalną potrzebę.
W toku naszej debaty i w samym sprawozdaniu, które ponadto odzwierciedlają dyskusje, jakie toczyliśmy w kręgach poszczególnych grup politycznych, miałam okazję zauważyć powszechną zgodę odnośnie do konieczności rozbudowy sieci i wzajemnych połączeń, wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych do przeobrażenia sieci w sieci inteligentne, o czym wspomniała pani komisarz Reding, zacieśnienia stosunków z państwami-producentami i państwami tranzytowymi - co było w szczególności celem Komisji Spraw Zagranicznych i naszego sprawozdawcy, pana posła Dimitrakopoulos - jak również osiągnięcia porozumienia w odniesieniu do wydajności energetycznej, oszczędności energii oraz rozwoju energii odnawialnych.
Podsumowując, wypracowaliśmy konsensus, na który składa się poprawa wydajności energetycznej, rozwój energii odnawialnych, dywersyfikacja źródeł i szlaków przesyłu, zacieśnienie dialogu z państwami-producentami, ale takżepewność, że 27 państw członkowskich przemawia jednym głosem oraz - co najważniejsze - fakt, że chcemy faktycznie zmienić nasze życie. Wszystkie te aspekty mają żywotne znaczenie dla zapewnienia wspólnego bezpieczeństwa energetycznego, którego wszyscy potrzebujemy.
Różnice zdań dotyczą oczywiście składu koszyka energetycznego. Jakie mamy źródła energii? Chciałabym odpowiedzieć koleżankom i kolegom posłom z grupy Zieloni/Wolny Sojusz Europejski oraz pozostałym posłom, którzy wypowiadali się przeciwko energii jądrowej. Chcę powiedzieć, że musimy tu być ostrożni.
W tym, co zostało powiedziane, było wiele przesady. Uważam, że do roku 2050 wytyczyliśmy sobie bardzo ambitne cele. Wzmiankowano o 80% redukcji emisji CO2 i 60% udziale energii odnawialnych. Wyraźnie widać, że znaczną część środków przeznaczono na wszystkie odnawialne źródła energii. Jeżeli idzie o energię jądrową, w sprawozdaniu stwierdzono, że stanowi ona część koszyka energetycznego.
W tej kwestii pragnę na koniec krótko przypomnieć państwu przyjęte cele: stężenie CO2 na poziomie 450 ppm, które dobrano tak, aby pozwalało utrzymać limit wzrostu temperatury na poziomie 2°C. Chcę też przypomnieć, że w ramach zapowiadanych dążeń mówimy o 9% udziale energii jądrowej, 54% wydajności energetycznej, 35%procentowym udziale energii odnawialnych oraz wychwytywaniu i składowaniu geologicznego węgla na poziomie 14%.
A wszystko to do roku 2030. Dlatego część koszyka energetycznego stanowi energia jądrowa, a także węgiel. Osobiście nie jestem zwolenniczką ani węgla, ani też energii jądrowej, ale musimy mieć możliwie szeroki wachlarz źródeł energii. Nie chciałabym być zmuszona wybierać między węglem i energią jądrową w odniesieniu do roku 2050.
Przewodniczący
- Dziękuję, pani poseł Laperrouze. W każdym razie pragnę zapewnić, że pani energia jest dla Parlamentu bezcenna.
Debata łączna została zamknięta.
Głosowanie nad sprawozdaniem pani poseł Laperrouze odbędzie się jutro.
Zgodnie z art. 108 (5) Regulaminu otrzymałem jeden projekt rezolucji na zakończenie debaty na temat ustnego pytania pana posła Remka. Głosowanie odbędzie się w środę.
Oświadczenia pisemne (art. 142)
Alin Lucian Emanuel Antochi  
Wzajemna solidarność państw członkowskich Unii Europejskiej w ramach sektora energetycznego musi się stać nadrzędnym celem na szczeblu europejskim, regionalnym i w relacjach dwustronnych. Strategie przyjęte przez poszczególne państwa członkowskie na szczeblu krajowym nie mogą naruszać interesów energetycznych pozostałych państw członkowskich i muszą być zgodne z ogólnym interesem Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa energetycznego.
W tym kontekście cel, jakim jest doskonalenie ram prawnych Wspólnoty zmierzające do zapewnienia niezależności energetycznej w obrębie UE oraz opracowanie nowej generacji aktów wykonawczych mających regulować stosunki Unii Europejskiej zarówno z dostawcami energii spoza UE, jak i państwami tranzytowymi, musi stanowić skuteczny instrument w procesie kształtowania europejskiej polityki bezpieczeństwa. Nowe przepisy prawa będą musiały zapewnić prawne mechanizmy przymusu, służące zacieśnieniu współpracy w sektorze energii oraz rozwinięciu realnej konkurencji na europejskich rynkach energii
Ważne jest, aby zachęcać do podejmowania wysiłków na rzecz rozwijania inwestycji UE w zakresie dywersyfikacji transgranicznych struktur, tworzenia bodźców do generowania alternatywnych, niekonwencjonalnych form energii na szczeblu lokalnym oraz wprowadzenia ulepszeń w zakresie infrastruktury ułatwiających podłączenie do nowych źródeł energii. Unia Europejska musi także poważnie włączyć się w konieczne stymulowanie prywatnego sektora energetycznego w państwach członkowskich, który już teraz odczuwa skutki globalnego kryzysu energetycznego.
Adam Bielan  
Można powiedzieć, że styczniowy kryzys energetyczny powoli zaczyna zamieniać się w coroczny rytuał. Im ostrzejsza zima, tym większa pewność, że Federacja Rosyjska przykręci krajom europejskim gazowe kurki. Tym bardziej dziwi, że w obliczu kolejnego konfliktu gazowego, którego ofiarami stali się obywatele krajów Unii Europejskiej, kanclerz Angela Merkel nadal forsuje propozycje realizacji Gazociągu Północnego z funduszy Wspólnoty.
To, czym teraz powinna zająć się Komisja Europejska, to przygotowanie planu dywersyfikacji źródeł energii. Należy dokonać inwestycji w budowanie nowych sieci przesyłowych, które omijałyby niepewnych eksporterów surowców energetycznych, takich jak Federacja Rosyjska. W jednej ze złożonych przeze mnie poprawek do raportu pani Anne Laperrouze, podkreślamy istotę wspierania "gazociągu Nabucco stanowiącego jedyne istniejące przedsięwzięcie, mające zdywersyfikować źródła energii i drogi przesyłu gazu” bez udziału Rosji. Priorytetem powinno się stać także, tworzenie interkonektorów gazowych umożliwiających międzysystemowe połączenia i szybkie przesyłanie rezerw gazu na wypadek kolejnych kryzysów.
Natomiast nasze umowy handlowe powinny być oparte na specjalnej "klauzuli bezpieczeństwa energetycznego”, która byłaby etyką biznesową dla tego sektora.
Dla Europy i reszty świata, które w sposób cywilizowany prowadzą interesy, ważne jest, aby Federacja Rosyjska ratyfikowała Traktat Karty Energetycznej. Sądzę, że tylko spójne i bezkompromisowe stanowisko zjednoczonej Europy jest w stanie nakłonić Kreml do podjęcia takiej decyzji.
Šarūnas Birutis  
na piśmie. Sprawy związane z energią stanowią największe wyzwanie naszych czasów. Kryzys w sektorze gazu, jakiego Europa doświadczyła w styczniu, nie jest pierwszym w historii UE. Są w Europie kraje, które są w 100% uzależnione od gazu z Rosji, i należy do nich Litwa, która w grudniu 2009 ma zamknąć swą elektrownię jądrową.
UE musi podjąć dodatkowe kroki, aby kryzys się nie powtórzył. Należy utworzyć brakujące połączenie energetyczne, musimy także zaostrzyć dyrektywę w sprawie bezpieczeństwa dostaw gazu oraz ustanowić mechanizm koordynacyjny UE pozwalający reagować na podobne kryzysy. Ważne jest, aby zapewnić wystarczające rezerwy dostaw energii w tych państwach członkowskich, którą są najbardziej zależne od dostaw energii.
Kryzys między Rosją i Ukrainą jest nie tylko kryzysem wzajemnego zaufania, ale także kryzysem o charakterze geopolitycznym. Oba te kraje muszą przyjąć na siebie odpowiedzialność za fakt, że państwa członkowskie nie otrzymywały gazu. Europa zaś, ze swej strony, musi zdywersyfikować źródła energii oraz poprawić bezpieczeństwo dostaw. Europa musi działać zdecydowanie, ponieważ rozwiązanie wspomnianego kryzysu energetycznego poprzez dostawę gazu z Rosji ma jedynie charakter czasowy.
Cristian Silviu Buşoi  
Chcę przede wszystkim podziękować pani poseł Laperrouze za sprawozdanie będące przedmiotem dzisiejszej debaty oraz powiedzieć, że popieram większość wynikających zeń wniosków. UE musi ambitnie podejść do przezwyciężania zmian klimatu, co oznacza, że nie można pomijać roli źródeł energii odnawialnych i energii jądrowej.
Trzeba przyśpieszyć proces budowania jednolitego rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego. A to wymaga wzajemnych połączeń. Dlatego z zadowoleniem witam wniosek Komisji Europejskiej dotyczący przeznaczenia kwoty 1,5 miliarda euro na projekty dotyczące wzajemnych połączeń. Ponadto wszystkie państwa członkowskie muszą spełniać kryteria dotyczące wzajemnych połączeń, które uzgodniono w Barcelonie.
Trzeba też koniecznie poprawić wydajność energetyczną, szczególnie w nowych państwach członkowskich. W Rumunii istnieją przykładowo ogromne możliwości oszczędzania i chciałbym, aby te możliwości wykorzystywano.
Kryzys na linii Rosja-Ukraina po raz kolejny ukazał konieczność przyjęcia wspólnego podejścia przez całą UE. Popieram ostateczny wynik sprawozdania, z włączeniem punktu dotyczącego podpisania umowy między UE, Rosją i Ukrainą.
Nie zgadzam się jednak ze stwierdzeniem, jakoby projekt South Stream był projektem o równie żywotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego UE co projekt Nabucco. South Stream jest projektem konkurencyjnym względem Nabucco i zupełnie nie spełnia potrzeb związanych z koniecznością dywersyfikacji źródeł dostaw energii w celu zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego UE. Dlatego sugeruję, abyśmy w przyszłości zwracali większą uwagę na stanowisko wobec tego projektu w poszczególnych dokumentach PE.
Dragoş Florin David  
Panie i panowie.
Omawiamy dziś w Parlamencie Europejskim jedno z najważniejszych sprawozdań, które były przedmiotem debaty w toku tej sesji plenarnej. Znajdujemy w przedmiotowym sprawozdaniu kluczowe elementy polityki energetycznej, które chcemy realizować w całej Unii Europejskiej, takie jak krajowe plany działania w sytuacjach awaryjnych, klauzula dotycząca bezpieczeństwa energetycznego, dywersyfikacja źródeł dostaw oraz utrzymanie energii jądrowej w koszyku energetycznym.
Wszystko to wskazuje, jak elastyczne są nasze działania w różnych dziedzinach i jak szybko można je dostosowywać do aktualnej sytuacji. Uważam, że uregulowanie umów handlowych, układów stowarzyszeniowych, umów o partnerstwie i o współpracy, podpisywanych z producentami i państwami tranzytowymi w celu ustanowienia kodeksu postępowania oraz konsekwencji na wypadek nieprzestrzegania ustalonych zasad, jest w rezultacie kryzysu w sektorze gazu, który wystąpił na początku roku, jednym z priorytetów UE.
Co więcej, dywersyfikacja źródeł dostaw energii poprzez utworzenie wzajemnych połączeń między państwami członkowskimi, uruchomienie nowych dróg przesyłu w rodzaju gazociągu Nabucco oraz budowa terminali LNG muszą stanowić bieżące projekty finansowane przez Komisję. Na koniec chcę pogratulować pani poseł Laperrouze sprawozdania i wyrazić nadzieję, że sprawozdanie to otrzyma poparcie znakomitej większości koleżanek i kolegów posłów. Dziękuję.
Alexandra Dobolyi  
W pierwszych tygodniach 2009 roku Ukraina, której przywódcy wszczęli spór z Moskwą w sprawie rozliczania i cen dostaw gazu, traktowała państwa członkowskie UE jak zakładników.
Kijów opierał swoje działania na nadziei, że w wyniku tradycyjnie antyrosyjskich nastrojów w Europie zachodniej i wschodniej będzie w stanie uzyskać poparcie większości państw członkowskich UE. Najwyraźniej jednak był to polityczny "strzał w nogę”.
UE musi się w końcu wyrwać się z zaklętego kręgu. Jednym z jego elementów jest fobia na punkcie energii, zgodnie z którą musimy tolerować Rosjan, bo w przeciwnym razie przykręcą nam kurek z gazem. Ów błędny punkt widzenia może jedynie prowadzić do mylnych konsekwencji! Ten problem dotyczy nie tylko energii!
Jeżeli długofalowym celem Unii Europejskiej jest partnerstwo z Rosją opartą na demokracji, zapewniające ogromny rynek, rozwijający się i zdolny do dalszego rozwoju, to powinna liczyć się z tym, że gospodarcze i polityczne środki ciężkości mogą nie bez powodu przesunąć się w kierunku Rosji.
UE musi w aktywny i wiarygodny sposób wysyłać komunikat, że jest zainteresowana budowaniem nowoczesnej Rosji. Postępowanie Unii Europejskiej, na które składają się pełne zachęty słowa, a zarazem tłamszące, powściągliwe i potępiające działania, jest skazane na niepowodzenie.
Brak wspólnej polityki energetycznej i politycznej, spychanie dywersyfikacji sposobów wykorzystania energii na dalszy plan, kierowanie się w pierwszym rzędzie historycznymi krzywdami i korzyściami handlowymi, czynią naszą Unię podatną na zagrożenia.
Zjednoczona UE dałaby Moskwie do myślenia, gdyż ta nigdy wcześniej czegoś takiego nie zaznała. Jednak w obliczu krajów angażujących się w kapryśne działania polityczne, tak ogromny kraj jak Rosja może bez trudu realizować swoją wolę.
Tu chodzi o znacznie, znacznie więcej niż tylko energię!
András Gyürk  
Strategiczny przegląd sytuacji energetycznej stanowi dobre podsumowanie wszystkich kroków, które są niezbędne do ograniczenia zależności Unii Europejskiej od zewnętrznych źródeł energii. Przerwy w dostawach gazu, które miały miejsce w ubiegłych tygodniach, sprawiły, że niektóre punkty wniosku stały się szczególnie aktualne.
Możemy się tylko zgodzić, że zachodzi konieczność oparcia wspólnotowych uregulowań dotyczących rezerw gazu na nowych podstawach. Uważamy, że oprócz nałożenia obowiązku utrzymywania minimalnych zapasów ważne jest też umocnienie mechanizmów solidarnościowych za pomocą wspólnotowych uregulowań zgodnie z duchem traktatu z Lizbony.
Jest też godne pochwały, że przegląd sytuacji energetycznej przeprowadzony przez Komisję wymienia infrastruktury, których utworzenie byłoby we wspólnym interesie wszystkich państw członkowskich. Miło też zauważyć, że w przedmiotowej propozycji uznano wzajemne połączenia między gazociągami biegnącymi przez środkową i południowo-wschodnią Europę za ważny cel, stanowiący uzupełnienie południowego korytarza gazowego. Znaczenie inicjatywy, wiązanej pierwotnie z MOL, polega na tym, że zainteresowanym państwom łatwiej będzie udzielić sobie nawzajem szybkiej pomocy w przypadku przerwy w dostawach. Połączenie sieci wpłynie też stymulująco na konkurencję w regionie.
Uważamy decyzję Komisji Europejskiej o przeznaczeniu części niewykorzystanych funduszy UE na cele związane z infrastrukturą energetyczną za dobry pomysł.
Gorzej natomiast, że te państwa członkowskie, które są najbardziej narażone na zagrożenia, otrzymają mniejszą część środków finansowych na infrastrukturę, niż oczekiwały. W ślad za szumnymi zobowiązaniami powinno jednak iść bardziej widoczne finansowe wsparcie i solidarność ze strony Wspólnoty.
Janusz Lewandowski  
na piśmie. - (PL) "Mądry Polak po szkodzie!” - stare powiedzenie, niezbyt pochlebne dla moich rodaków, można rozszerzyć na całą Unię Europejską. Trzeba było przykrych doświadczeń rosyjsko-ukraińskiej wojny gazowej w styczniu 2009 roku, by kwestia bezpieczeństwa energetycznego stała się sprawą pierwszorzędną dla całej Wspólnoty Europejskiej.
Nie można się zasłaniać brakiem Traktatu Lizbońskiego, gdzie znalazły się zapisy o solidarności energetycznej. Wystarczy wola polityczna, wsparta chłodną analizą ostatniego kryzysu, by nakreślić przyszłe scenariusze i uwolnić Unię Europejską od podobnych kłopotów, jakie spowodowała blokada dostaw gazu via Ukraina. Zarówno komunikat Komisji Europejskiej, jak i raport Anne Laperrouze zwraca uwagę na sposoby radzenia sobie w sytuacjach awaryjnych - czyli zwiększenie rezerw i tworzenie sieci przesyłowej zapewniającej techniczną dostępność. To są sprawy bezsporne. Trudniej będzie uzgodnić strategię długofalową, która musi uwzględniać realistyczne stanowisko wobec Rosji, jako - aktualnie - głównego dostawcy ropy i gazu dla Europy.
Wzajemna zależność, jak się przekonaliśmy, nie gwarantuje ciągłości dostaw i relacji opartej na racjonalnych przesłankach ekonomicznych. Ingerencja motywów politycznych jest zbyt widoczna, by wyzbyć się naiwności. W relacji ze wschodnimi sąsiadami najtrudniejsze będzie wykorzenienie skłonności do zawierania układów bilateralnych i to jest rzeczywista miara powodzenia lub fiaska wspólnotowej polityki bezpieczeństwa i solidarności w energetyce!
Sirpa Pietikäinen  
Panie przewodniczący, panie i panowie!
Chcę podziękować osobom, które przygotowały projekt sprawozdania, za wszechstronny wysiłek oraz umieszczenie tak ważnej kwestii w centrum debaty. Podobnie jak sprawozdawczyni uważam za ważne, aby Unia w ramach swej strategii energetycznej zobowiązała się postawić wspólne, długofalowe cele. Środki służące oszczędzaniu energii są podstawowym kluczem do radykalnego obniżenia zużycia energii.
Rozwiązania na szczeblu krajowym nie rozwiążą problemów ogólnoeuropejskich. Aby zagwarantować bezpieczeństwo energetyczne w Europie, Unia musi inwestować w budowę wspólnej sieci głównej i wspólny rynek energii, a także lepszą koordynację.
Sprawozdanie kładzie nadmierny nacisk na energię jądrową jako jeden z głównych obszarów inwestowania w przyszłej Europie. Zważywszy na zagrożenia i niekorzystne skutki, jakie niesie ze sobą energia jądrowa, jest to bardzo szkodliwa i krótkowzroczna polityka. Sprawozdanie za mało ambitnie traktuje odnawialne źródła energii. Konkurencyjna Europa, oparta na równoważonym wykorzystywaniu zasobów, musi zmierzać do zwiększenia udziału energii odnawialnej do 2050 roku o 80%. Wiele badań, w tym badania prowadzone przez Niemiecki Lotniczy i Kosmiczny Instytut Badań Transportu oraz Europejską Wspólnotę Energii Odnawialnej (ERENE) przy fundacji Heinrich-Böll-Stiftung, wskazuje, że skuteczne wdrożenie nowych i czystych form energii jest możliwe pod względem technicznym i ekonomicznym. Teraz brakuje jedynie woli politycznej.
Marian Zlotea  

Sprawozdanie pani poseł Laperrouze dotyczy sprawy o szczególnym znaczeniu dla każdego Europejczyka, zwłaszcza w chwili kryzysu w sektorze gazu, którego mieliśmy niedawno okazję doświadczyć. Musimy wszyscy wnieść swój wkład w realizację ambitnych celów, które proponuje się w drugim strategicznym przeglądzie sytuacji energetycznej, takich jak zrównoważony rozwój w odniesieniu do dostaw energii, konkurencyjność i bezpieczeństwo.
Chcę podkreślić znaczenie poprawy bezpieczeństwa naszych zasobów energetycznych. Musimy podjąć działania na rzecz dywersyfikacji naszych źródeł energii i dróg przesyłu. Musimy wspierać inwestycje w infrastrukturę i nowe technologie o mniejszym zużyciu energii, tak abyśmy mogli w pełni zrealizować cele "20-20-20”.
W dzisiejszych czasach, bardziej niż kiedykolwiek dotąd, państwa członkowskie muszą zademonstrować solidarność i współpracować na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa rezerw energii. Ta nowa strategia powinna też zarazem stworzyć podstawy wzrostu gospodarczego UE.
Na koniec pragnę przypomnieć państwu znaczenie geopolityczne Rumunii i rejonu Morza Czarnego dla bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikacji źródeł energii.
