
De Voorzitter.
   –Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 9 oktober 2003 werd onderbroken, te zijn hervat.(1) 

De Voorzitter.
   De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van donderdag 15 oktober 2003, overeenkomstig de artikelen 110 en 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld. De volgende wijzigingen zijn voorgesteld:(1)
Ik heb van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten het verzoek ontvangen om het verslag van de heer Queiró (A5-0342/2003) over defensiematerieel terug te verwijzen naar de commissie, overeenkomstig artikel 144 van het Reglement. 
Queiró (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd voor een motie van orde. Namens mijn fractie verzoek ik krachtens artikel 154 van het Reglement het verslag terug te verwijzen naar de commissie. Ik ben rapporteur voor dit verslag over het communautair beleid voor defensiematerieel. De Commissie buitenlandse zaken heeft het goedgekeurd en aanstaande woensdag staat het op de ontwerpagenda. Het probleem is dat de Conferentie van voorzitters had besloten het verslag op te laten stellen op basis van artikel 162 bis van het Reglement, met andere woorden volgens de procedure voor versterkte samenwerking tussen parlementscommissies. De Commissie buitenlandse zaken had in dit geval de taak zich ten principale over deze materie uit te spreken, terwijl de Industriecommissie een advies moest opstellen. Om redenen die van doen hebben met de interpretatie van dit recente artikel, is het verslag gewijzigd en spoort de tekst niet meer met het door de Commissie buitenlandse zaken goedgekeurde voorstel.
Welnu, om dit probleem op te lossen verzoek ik het verslag terug te verwijzen naar de Commissie buitenlandse zaken. Met dit verzoek wensen wij het voorstel dat onze commissie al heeft goedgekeurd niet te wijzigen, noch wensen wij de rol van Industriecommissie in het geding te brengen. Het gaat erom het advies van de Industriecommissie op een coherente wijze in het verslag op te nemen, waarbij de samenhang van het verslag in zijn geheel gewaarborgd moet zijn. Het was niet mogelijk dat tijdig voor de behandeling in de plenaire vergadering te doen. Daarom vraag ik de collega’s mijn verzoek te steunen, dat slechts beoogt op constructieve wijze een probleem op te lossen waar ik overigens zelf part noch deel aan heb. 

–Naar aanleiding van de terugverwijzing naar de commissie, heb ik van de Fractie van de Europese Volkspartij en de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links het verzoek ontvangen om de verklaringen van de Raad en de Commissie over de aanstaande Top EU-Rusland, met inbegrip van de situatie in Tsjetsjenië, zonder indiening van ontwerpresoluties in te schrijven op de agenda van woensdag, na het debat over het verslag-Brok. 
Suominen (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, volgende week vindt de Top EU-Rusland plaats en in Tsjetsjenië zijn net verkiezingen gehouden die men met de beste wil van de wereld niet kan beschouwen als presidentsverkiezingen waar wij in de westerse landen aan gewend zijn. Rusland is bovendien een in onze nabijheid gelegen grootmacht, in ieder geval een grote macht, waarover wij bepaald niet veel hebben gesproken. Wij hebben hier in verschillende debatten wel zaken behandeld die ons minder raken. 
De oorlogssituatie in Tsjetsjenië is er niet minder ernstig op geworden en moet beslist worden behandeld. Daarom stel ik dit aparte debat voor en pleit ik er in sterke bewoordingen voor. Met alle respect voor de andere debatten die zijn voorgesteld, maar die gaan over onderwerpen die toch iets verder van ons af staan. 
Cohn-Bendit (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik geloof niet dat men mij of mijn fractie ervan kan verdenken tegen een debat over Tsjetsjenië te zijn. Ik vind echter wel dat, als wij over Tsjetsjenië debatteren, dat op basis van een resolutie moet gebeuren.
Het nu voorgestelde debat heeft geen zin. Iedereen kent de situatie in Tsjetsjenië! Wij stellen voor tijdens de minizitting over veertien dagen een debat te houden, en wel op basis van een resolutie. Aangezien het in dit soort debatten om de actualiteit gaat, hadden we dit debat feitelijk al tijdens de vorige minizitting moeten voeren en deze kwestie in stemming moeten brengen. Nu is volgens mij de situatie in Bolivia actueel en zou het Europees Parlement daarover op basis van een resolutie een standpunt moeten innemen.
Kortom, wij willen niet zonder resolutie over Tsjetsjenië discussiëren en stellen voor dat het debat plaatsvindt tijdens de volgende minizitting, met resolutie. 
Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wellicht is het mogelijk een brug te slaan tussen beide standpunten: enerzijds kunnen we de behandeling van het gezamenlijke voorstel van onze beide fracties met betrekking tot Tsjetsjenië op woensdagmiddag laten staan en anderzijds kan de kwestie Bolivia naar woensdagavond worden verschoven, waarbij dan alleen de Commissie aanwezig is. Als wij voor deze oplossing kiezen, kunnen wij ons uitspreken over de situatie in Tsjetsjenië en eveneens zeggen hoe wij denken over de bloedige repressie die in Bolivia binnen een week tot tachtig doden heeft geleid. 

(2) 

Tajani (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, afgelopen vrijdag heeft zich in Rome een zeer ernstige schending van de vrijheid van informatie in de Europese Unie voorgedaan. Op rechterlijk bevel is toen het hoofdkantoor van een belangrijk dagblad doorzocht, waarbij informatiemateriaal in beslag is genomen. Ik spreek hier als journalist en ik wend mij tot de Voorzitter, die zelf ook journalist is. De politie heeft het kantoor van de krant dertien uur lang doorzocht en veel materiaal in beslag genomen, terwijl het mogelijke delict slechts het verspreiden van laster via de pers is.
In het Italiaanse rechterlijk bevel is geen rekening gehouden met de besluiten van de Raad van de Europese Unie en de arresten van het Hof in Straatsburg, die zich beide meerdere keren hebben uitgesproken voor het recht van de journalist zijn bronnen te beschermen. In dit verband zou ik willen herinneren aan aanbeveling nr. 2000/7, die de Raad op 8 maart 2002 tot de lidstaten heeft gericht. Ik moet ook denken aan het beroemde Goodwin-arrest waarmee het Hof van Straatsburg het beroepsgeheim van de journalist heeft gelegitimeerd. Ik zou ook nog het arrest 33400 van 15 juli jongstleden willen noemen. Volgens dat arrest is het doorzoeken van de werkplek van journalisten om hun bronnen te vinden een ernstige schending van de vrijheid van meningsuiting. Ook het doel van de onderzoekers, namelijk de verantwoordelijken voor het lekken van nieuws uit de paleizen van justitie op te sporen, vormt volgens het arrest op zich geen voldoende rechtvaardiging om dergelijke methoden te gebruiken.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb al een vraag gesteld over de bescherming van de vrijheid van informatie, niet alleen in mijn land maar in de hele Europese Unie. Ik vraag u het Parlement in dit verband tussenbeide te laten komen. 
Beysen (NI ).
   – Voorzitter, ik had de gelegenheid om vorige week in Roemenië te zijn, waar ik de voorbereiding van het referendum heb bijgewoond. Sta mij toe te zeggen dat het referendum een aanfluiting is geworden van de toepassing van de democratische rechten. Ik heb nog nooit zoveel fraude gezien bij de voorbereiding van een referendum als in Roemenië.
Ik geef hier enkele voorbeelden: men beloofde de mensen die aan het referendum deelnemen dat hun energierekeningen door de overheid zouden worden betaald; burgemeesters krijgen reizen naar China aangeboden indien ze zich voor het referendum inzetten.
Twee uur vóór de sluiting van de stembureaus was er nog slechts een opkomst van 45 procent. Bovendien, en dat is misschien nog het ergste, was er ook sprake van beperking van de vrije meningsuiting. Men hoeft niet altijd akkoord te gaan met de standpunten van bepaalde partijen, maar als ik vaststel dat het standpunt van een belangrijke oppositiepartij, namelijk de PRM, door overheidsinstanties gewoonweg van de website werd afgehaald, dan bestaat er toch behoefte aan een onderzoek van de kant van het Europees Parlement om na te gaan welke onregelmatigheden zich hebben voorgedaan bij de organisatie van dit referendum.
Het zou goed zijn, Mijnheer de Voorzitter, als we daaraan gevolg zouden geven, aangezien Roemenië toch een kandidaat-lidstaat is. 
Corbey (PSE ).
   – Voorzitter, op donderdag 9 oktober deelde u de ontvangst mee van het gemeenschappelijk standpunt over de herziening van de geneesmiddelenwetgeving. Dit is belangrijke wetgeving en als het gemeenschappelijk standpunt wordt gevolgd dan zal dit in een aantal landen de prijzen voor geneesmiddelen flink doen stijgen. Dit geldt niet alleen voor de huidige lidstaten maar ook voor de landen die vanaf mei 2004 toetreden tot de Unie. De ministers van volksgezondheid van de tien toetredingslanden hebben onlangs bezwaar aangetekend tegen het gemeenschappelijk standpunt en tegen de wijze waarop dit tot stand is gekomen.
De toetredingslanden hebben over de verdragen onderhandeld en hebben besluiten genomen op basis van de oude wetgeving. Deze nieuwe wetgeving is een klap in het gezicht van de regeringen en bevolkingen van de tien nieuwe lidstaten. Zij worden immers zonder enige inspraak op hoge kosten gejaagd. Bepaald geen voorbeeld van behoorlijk bestuur!
Voorzitter, de vraag is nu hoe wij hier als Parlement op reageren. Wij moeten in ieder geval een manier vinden om naar behoren rekening te houden met de belangen van de nieuwe lidstaten. Artikel 76 van ons Reglement bepaalt dat het gemeenschappelijk standpunt wordt verwezen naar de in eerste lezing ten principale bevoegde en medeadviserende commissies. Gezien de potentieel grote financiële gevolgen voor de nieuwe lidstaten zou het goed zijn om in de tweede lezing ook de Commissie buitenlandse zaken van dit Parlement om advies te vragen, omdat deze commissie waarschijnlijk het best in staat is de belangen van de nieuwe lidstaten te formuleren. Ik doe dus een dringend beroep op u om in deze bijzondere situatie de Commissie buitenlandse zaken om advies te vragen. 
De Voorzitter.
   Daartoe zullen de aangewezen procedures gevolgd moeten worden. U heeft de route die gevolgd moet worden voor de behandeling van de zaak correct aangegeven. 
Hyland (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik was zeer verheugd toen ik zag hoe, tijdens de vergadering van de Europese Raad in Brussel vorige week, de 25 staatshoofden en regeringsleiders Zijne Heiligheid, paus Johannes Paulus II, gezamenlijk feliciteerden met het 25-jarige jubileum van zijn pontificaat. Zijne Heiligheid heeft in de twintigste en eenentwintigste eeuw een zeer bijzondere rol vervuld en we staan nu op de drempel van de hereniging van een Europa dat bijna een halve eeuw lang verdeeld was. De paus heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het slechten van deze barrières en het afsluiten van dit laatste trieste hoofdstuk van de Tweede Wereldoorlog. Ik hoop, mijnheer de Voorzitter, dat u hem namens dit Parlement een boodschap zult sturen waarin u zich aansluit bij de felicitaties van de Europese Raad en paus Johannes Paulus alle goeds toewenst bij zijn voortdurende inspanningen voor de wereldvrede.
De Voorzitter.
   Mijnheer Hyland, ik heb afgelopen donderdag namens dit Parlement een gelijksoortige gelukwens aan de paus doen uitgaan. 
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag terugkomen op wat mevrouw Corbey zojuist heeft gezegd over de tweede lezing van het gemeenschappelijk standpunt over de herziening van de geneesmiddelenwetgeving. Ik wil u erop wijzen dat wij maar heel weinig tijd hebben en dat er in de tweede lezing en zelfs in de eerste lezing geen rekening is gehouden met de prijzen van geneesmiddelen. We moeten dan ook niet alles op één grote hoop gooien en vooral niet te lang wachten. Immers, het Italiaanse voorzitterschap eindigt in december en eind april ronden wij onze werkzaamheden af. Laten we beseffen dat we absoluut zo snel mogelijk een Europese geneesmiddelenwetgeving moeten invoeren. 
Fava (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen dagen zijn er voor de kust van het Italiaanse eiland Lampedusa 22 mensen verdronken. Zij kwamen uit Somalië en hadden 1200 dollar per persoon betaald om uiteindelijk bij hun poging Europa te bereiken de dood te vinden. Sinds begin dit jaar zijn er in Lampedusa 7000 vluchtelingen aan land gegaan. Zij waren allemaal hun woonplaats – soms vlak bij Europa – ontvlucht daar de situatie daar hen tot wanhoop dreef. Het is een tragedie, maar wij lopen het risico eraan gewend te raken en erin te berusten.
Tijdens de Top van Brussel heeft een aantal grote Europese landen laten blijken absoluut niet bereid te zijn te onderzoeken of het raadzaam is Europese quota voor legale immigratie vast te stellen. Het Italiaans voorzitterschap heeft verklaard dat de Europese Unie de strategie voor de bestrijding van de illegale immigratie moet vastleggen en niet de lidstaten. Wij zijn het daarmee eens, maar wij betreuren het dat het voorzitterschap dat wantrouwen niet heeft kunnen wegnemen en in de conclusies van de Top geen steviger formuleringen heeft opgenomen. Er is in die conclusies slechts sprake van een onderzoek naar de relatie tussen legale en illegale immigratie. Die studie zal ongetwijfeld nuttig zijn, maar is volledig ongeschikt om ervoor te zorgen dat Europa zich belast met deze tragedie. 
Zorba (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de gewijzigde financiering van de Europese documentatienetwerken en het fuseren van de documentatieafdelingen bij de vertegenwoordigingen van de lidstaten met die van het Parlement geven de Europese burger minder garanties op informatie en voorlichting. Informatie en voorlichting mogen in geen geval een tweederangs rol spelen, zeker niet met de Europese verkiezingen voor de deur. Kunt u ervoor zorgen dat deze diensten ook in de nabije toekomst kunnen blijven functioneren? 
De Voorzitter.
   Misschien dat de betreffende afgevaardigde contact op kan nemen met mijn kantoor over specifieke elementen van dat verzoek. Ik wil u er echter van verzekeren dat deze zorg bij het Bureau hoog op de agenda staat. Er is een actief en slagvaardig beleid dat zich concentreert op de kwesties die u naar voren heeft gebracht. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik had gehoopt uw aandacht iets eerder te trekken aangezien dit de agenda voor volgende week betreft, maar ik hoop dat u ermee instemt dit punt alsnog op de agenda te plaatsen.
Het gaat om het voorstel om op de agenda van donderdag 6 november 2003 een verklaring van de Commissie te zetten met als titel “Ontslag van de Ford-werknemers te Genk”.
Aangezien ik bijna dertig jaar in de automobielindustrie werkzaam ben geweest, voel ik zeer met de arbeiders in Genk mee, evenals met de vele andere werknemers, waaronder degenen in mijn eigen kiesdistrict, die geconfronteerd worden met dit soort herstructureringen.
Het gaat hier echter om een buitengewoon specifieke verklaring. Naar ik begrepen heb, zal de Ford-fabriek in Genk niet sluiten: het is een kwestie van het aanpassen van de productie door een dienst minder te gaan draaien omdat Ford de productie wil afstemmen op de vraag. Als we hierover iedere keer dat dit in de Europese Unie voorkomt een debat gaan houden, dan kunnen we het hier elke dag van de week wel over hebben. Ik wilde u daarom vragen – en ik hoop dat mijn collega’s mij hierin steunen – deze verklaring uit te breiden, zodat wij allen bij het debat betrokken worden, met name diegenen die net als ikzelf veel kiezers vertegenwoordigen die betrokken zijn bij de productie van motorvoertuigen. Zou u de Commissie kunnen vragen een verklaring af te leggen over de werkgelegenheidsperspectieven in de automobielindustrie in de Europese Unie? Op die manier krijgen collega’s die belang stellen in de situatie in Genk de mogelijkheid om hun standpunten voor het voetlicht te brengen.
In dat geval wordt het ook voor de Commissie interessant, want ik zou willen stellen dat de Commissie niets te maken heeft en geen belang stelt in de manier waarop één bedrijf zijn productie wil afstemmen op de vraag. We zouden echter graag iets horen over de vooruitzichten van een cruciale sector.
Ik zou u dus, namens mijzelf en anderen, willen vragen, mijnheer de Voorzitter, of de Conferentie van voorzitters de Commissie zou willen uitnodigen een verklaring af te leggen op die basis. Het is immers veel bevredigender als wij allen bij dat debat worden betrokken. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Harbour, ik kan deze kwestie aan de orde stellen bij de Conferentie van voorzitters, aangezien daar nog tijd voor is, maar ik kan de agenda zoals die is vastgesteld door het Parlement niet op persoonlijke titel wijzigen. 
Santini (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook mijn bijdrage betreft de tragedie voor de kust van Lampedusa, waar een andere collega al op gewezen heeft. Dergelijke pijnlijke gebeurtenissen spelen zich helaas steeds vaker af voor de Italiaanse kust. Op Lampedusa zijn ze ook vandaag nog het aantal slachtoffers aan het tellen van de zoveelste verongelukte boot met immigranten. Deze keer is het vaartuig dan wel niet vergaan, maar er heeft zich wel een echt drama op afgespeeld.
De schuld in de schoenen schuiven van het Italiaans voorzitterschap lijkt mij een banale en ongebruikelijke manier om het probleem aan te pakken. Indien er al schuldigen moeten worden aangewezen, zijn het de landen die geen gehoor hebben gegeven aan de aanbevelingen en de inspanningen van het Italiaans voorzitterschap. Die landen wijzen gemeenschappelijke regels om het immigratieprobleem te beheersen van de hand met een egoïstisch beroep op hun soevereiniteit.
Ook wij dragen echter een gedeelte van de verantwoordelijkheid en ik verzoek u daar wat aan te doen. Het Parlement behandelt dossiers in verband met het bestrijden van mensenhandel en illegale immigratie, gemeenschappelijke regelgeving voor asiel, integratiemaatregelen, steun aan derde landen voor informatie aan en ontmoediging van degenen die hun land wensen te verlaten. Welnu, al deze dossiers verkeren nog in een impasse. Wij dienen het gebruikelijke ritueel van de amendementen te voorkomen en de behandeling te versnellen. Een noodsituatie moeten wij immers het hoofd bieden met noodmaatregelen en niet met het slappe tempo van degene die zich op onverantwoordelijke wijze gedraagt door de voorkeur te geven aan bureaucratische overwegingen boven doelmatig beleid. 
De Voorzitter.
    Omdat nu al twee afgevaardigden deze kwestie aan de orde hebben gesteld, zal ik een korte verklaring afleggen. Sinds de Top van Tampere van oktober 1999, heeft de Commissie een aantal voorstellen voor richtlijnen gedaan. Tot nu toe heeft het Europees Parlement zijn werk iedere keer op tijd afgerond. In zes gevallen, waarin wij ons werk overigens naar behoren gedaan hebben, laat het werk van de Raad van ministers tot nu toe op zich wachten, iets waar ik vorige week namens het Parlement tijdens de vergadering van de Europese Raad ook op heb gewezen. Een aantal van deze kwesties staat al meer dan twee jaar lang op de agenda van de Raad. Er is zonder meer een probleem, maar dat probleem kan dit Parlement niet oplossen. Dat kunnen alleen de Raad en de lidstaten. 
Gasòliba i Böhm (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in de Europese Unie bestaat een heel netwerk van zogenaamde , centra op het platteland, die tot doel hebben om voorlichting over communautaire landbouwbeleid te geven aan hierin geïnteresseerde burgers van de Europese Unie, en wel hoofdzakelijk aan degenen die op het platteland wonen. Er zijn 138 van die centra, ze werken samen met publieke en met particuliere instellingen, en ze hebben geen winstoogmerk. Groot was hun verbazing over het besluit van 29 september jongstleden van het Directoraat-generaal voorlichting en communicatie, waarbij de subsidie die zij ontvingen om hun functioneringskosten te dekken, wordt ingetrokken.
Het Parlement moet naar mijn mening laten merken dat het dit een zorgwekkende ontwikkeling vindt. Een van de belangrijkste instrumenten die we hebben om dichter bij de burger te komen, komt nu namelijk door dit Commissiebesluit in het gedrang. Ik verzoek u dan ook dringend om in te grijpen en ervoor te zorgen dat deze centra goed kunnen blijven functioneren, ten behoeve van de voorlichting aan de burgers van deze plattelandsgebieden, en ten behoeve van het landbouwbeleid van de Europese Unie. 
De Voorzitter.
   Wij kunnen gevolg geven aan uw verzoek. 
Patakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Griekenland blijft proberen vredesacties strafrechtelijk aan te pakken. Vijf vredesactivisten moeten er voor de rechtbank verschijnen omdat ze samen met duizenden anderen hebben geprotesteerd tegen de vuile imperialistische oorlog tegen het Joegoslavische volk. Bij een van die acties hebben de vijf beklaagden meegedaan aan het tegenhouden van Navo-transporten. Hoewel eerder al vrijgesproken, moeten ze op 29 oktober opnieuw voor de rechter verschijnen.
Onlangs zijn ook bestuursleden van de vakbeweging PAME veroordeeld omdat ze zich hebben verzet tegen het uithollen van werknemersrechten en het arbeidsrecht, tegen de veroordelingen die stakers hebben opgelopen en tegen het feit dat bijna alle stakingsacties illegaal en ontwrichtend worden genoemd. Vergelijkbare rechtszaken worden momenteel gevoerd tegen vakbondsmensen uit de landbouwsector. Het gaat hier om een poging om het volk in zijn opgang te terroriseren en te fnuiken. Met het afschaffen van democratische rechten en het ondermijnen van de rechten van werknemers wil de nieuwe orde van het kapitaal haar wil opleggen aan alle geledingen van de samenleving. Wij moeten dat soort plannen met klem veroordelen. We moeten elke aanzet tot het beknotten van democratische rechten in de kiem smoren. Gebeurt dat niet, dan wacht ons een sombere toekomst. Iedereen moet zich hier met hand en tand tegen verzetten. 
Kauppi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht van de collega’s vestigen op een belangrijke kwestie die voor de toekomst van deze instelling cruciaal is, namelijk de kwestie van het Statuut van de leden. Zover ik begrijp, heeft het Comité van permanente vertegenwoordigers van de lidstaten, het Coreper, vorige week het voorstel van het Parlement voor een nieuw Statuut ter behandeling aan het Parlement teruggegeven. Ik wil nu in de plenaire vergadering vragen wat het Parlement nu gaat doen om nog voor de verkiezingen een nieuw, transparanter en homogener Statuut aangenomen te krijgen en met welke procedure deze zaak wordt behandeld, zodat wij in de komende zittingsperiode na de Europese verkiezingen op een nieuw en beter systeem kunnen overstappen. Ik wil, mijnheer de Voorzitter, uw standpunt in deze zaak horen. 
De Voorzitter.
   Dat krijgt u ook te horen, maar niet direct. Dit dient eerst in overweging te worden genomen. 
Nogueira Román (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen dagen zijn een groot aantal potentiële immigranten in de Siciliaanse wateren verdronken. Ik vraag mij af: wanneer zullen de instellingen van de Europese Unie hun kille houding en hun door schuldgevoel ingegeven onverschilligheid tegenover deze tragische sterfgevallen laten varen? En wanneer zullen wijzelf in dit Parlement ten minste één minuut stilte in acht nemen voor deze stakkers, die op zoek waren naar een nieuw bestaan in onze landen? 
Zrihen (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, net als een van mijn collega’s wil ik wijzen op een brief die gestuurd is aan de verschillende Infopunten Europa, waarin wordt aangekondigd dat zij geen subsidie van de Europese Commissie meer krijgen. Moeten wij in tijden dat ons democratisch tekort steeds sterker voelbaar wordt, niet blij zijn met een dergelijk informatienetwerk waarover iedereen tevreden is? Het leidt immers tot bewustwording met betrekking tot Europa en bevindt zich altijd dicht in de buurt. Nu we voor de uitbreiding en aan de vooravond van een uiterst belangrijk jaar voor Europa staan, worden aan onze beste intermediairs middelen onthouden die zij niet kunnen missen.
Ook moet worden vastgesteld dat we volledig in strijd handelen met de in 2002 goedgekeurde nieuwe informatiestrategie. De Commissie is van mening dat de afschaffing van subsidies gerechtvaardigd kan worden op grond van het nieuwe financieel reglement, dat in januari 2003 van kracht is geworden. Het moet zich echter ook realiseren dat door deze maatregel organisaties niet meer weten welke taken zij nog kunnen verrichten. Verder wordt het vertrouwen van de openbare instanties geschaad, die op dit gebied onze tussenpersonen vormen.
Ik zou dan ook graag willen weten wat voor steunstelsel wij vóór 2004 nog kunnen ontwerpen en welke andere wijzen van functioneren wij wellicht in de toekomst kunnen bedenken. 
De Voorzitter.
   De opmerkingen betreffende het voorlichtingsbeleid zal ik bespreken met de ondervoorzitter die hiervoor verantwoordelijk is, de heer Vidal-Quadras Roca. Hij is namens het Europees Parlement eveneens gesprekspartner van de Commissie met betrekking tot het voorlichtingsbeleid. Daarna zullen we hierop terugkomen bij de collega’s die deze vragen hebben gesteld. 
Gorostiaga Atxalandabaso (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op zaterdagmiddag zijn in San Sebastian wederom duizenden mensen de straat op gegaan in een massale reactie op de arrestatie van acht vooraanstaande mensen uit de Baskische culturele wereld. Deze arrestaties kunnen worden beschouwd als onderdeel van een nieuwe ronde van onderdrukking die zich richt op de twee belangrijkste steunpilaren van de Baskische samenleving: haar taal en cultuur. Op bevel van het , het speciale gerechtshof van Spanje, worden alle arrestanten nog steeds van de buitenwereld afgezonderd vastgehouden in Madrid, in het hoofdkwartier van de .
Onder de mensen die afgelopen donderdag om drie uur ’s nachts werden gearresteerd, bevindt zich de heer Joxemari Sors. Toen , het enige Baskischtalige dagblad, acht maanden geleden werd gesloten, schreef hij een open brief aan de Spaanse rechterlijke macht waarin hij verklaarde dat de krant niets te verbergen had, maar veel kon onthullen als zij zich daartoe geroepen voelde.
Uit de machteloosheid van diegenen die zich inzetten voor de bevordering van de Baskische taal en cultuur blijkt duidelijk het autoritaire karakter van de zogenaamde jonge Spaanse democratie. 
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik blijf mij er altijd over verbazen dat een lid van dit Parlement, die behoort tot een organisatie die illegaal is verklaard omdat ze een verlengstuk is van de terroristische beweging de ETA, een organisatie waartegen processen zijn aangespannen in Frankrijk, een organisatie die de fondsen voor afgevaardigden duidelijk op oneigenlijke wijze gebruikt – dat zo iemand, profiterend van zijn status als parlementslid en beschermd door de vrijheid die die status met zich meebrengt, probeert te rechtvaardigen wat niet te rechtvaardigen valt.
Ik had gehoopt, mijnheer de Voorzitter, dat hij de laatste aanslag van de ETA van dit weekeinde zou hebben veroordeeld, maar het is duidelijk dat men van een persoon met moreel verachtelijke standpunten, die de moord op een zesjarig meisje of welk ander misdrijf van de ETA dan ook niet heeft kunnen veroordelen, onmogelijk enig ander commentaar of gedrag kan verwachten dan het soort dat hij hier gedemonstreerd heeft.
Schmidt, Olle (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vorige week waren er presidentsverkiezingen in Azerbeidzjan. De verslagen die op dit moment binnenkomen vanuit Azerbeidzjan en Bakoe zijn zeer verontrustend. Volgens de OVSE is er sprake geweest van verkiezingsfraude. De oppositieleiders zijn voortdurend lastiggevallen en na de verkiezingen zijn er tijdens ongeregeldheden mensen gedood
Nu komen er berichten binnen dat duizenden tegenstanders van het regime gevangen genomen zijn. Mijnheer de Voorzitter, ik wil u aansporen om namens het Parlement zo krachtig mogelijk te protesteren tegen de huidige gebeurtenissen in Azerbeidzjan. Wil Azerbeidzjan een gerespecteerde democratische staat worden, dan moet het voldoen aan de meest fundamentele voorwaarde voor democratie, namelijk vrije en open verkiezingen. Dat moet u duidelijk maken aan de zojuist gekozen president Ilham Aliyev, die tevens vice-voorzitter van de Raad van Europa is. Ik zeg dit als vriend van Azerbeidzjan. Ik ben bestuurslid van de Azerbeidzjaans-Zweedse vriendschapsvereniging. 
Schmidt, Olle (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zou u deze boodschap alstublieft door kunnen geven aan de autoriteiten in Azerbeidzjan? Ik denk dat dit bijzonder nuttig kan zijn omdat ze luisteren naar ons in Europa– ze willen immers graag deel uitmaken van Europa. Dank u. 
De Voorzitter.
    Ik geef graag gevolg aan uw verzoek. 
Lage (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, onlangs is de Nobelprijs toegekend aan personages uit de wetenschap en de literatuur. Eén Nobelprijs dient hier echter in het bijzonder genoemd te worden: de Nobelprijs voor de vrede. Een Iraanse advocaat, mevrouw Ebadi, heeft die prijs gekregen. Zij is een onvermoeibare en dappere strijdster voor de mensenrechten en de rechten van de vrouw in haar land. Deze Nobelprijs is een buitengewone stimulans voor de emancipatiestrijd van de vrouwen in Iran en voor de strijd voor de democratie en tegen de in dat land heersende theocratie van de mullahs. Daarom hebben duizenden democraten haar toegejuicht bij haar terugkeer in Iran. Het valt te betreuren dat de zogenaamde hervormingsgezinde president Katami haar gewaarschuwd heeft door te zeggen dat als puntje bij paaltje komt de Nobelprijs voor de vrede niet zo belangrijk is. De samenleving in Iran is in beweging en eist democratie. Bij deze strijd in Iran voor vrijheid, democratie, mensenrechten en rechten van de vrouw kan mevrouw Ebadi nu een belangrijke rol spelen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou u dankbaar zijn indien u mevrouw Ebadi met het winnen van deze Nobelprijs gelukwenste. Deze Nobelprijswinnares verdient hier vermelding, daar zij voor een grootse zaak strijdt waar ook ons Parlement achterstaat: de zaak van de democratie, de rechten en de vrijheden. 
De Voorzitter.
   Het applaus zegt genoeg. Ik zal inderdaad namens het Parlement contact opnemen met de winnares van de prijs. 
Gorostiaga Atxalandabaso (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op grond van artikel 122 van het Reglement, wil ik kort iets zeggen over de opmerkingen van de heer Salafranca van enkele minuten geleden. Ten eerste trok hij mijn woorden in twijfel, dus ik ben in zijn ogen geen betrouwbaar persoon en daar ben ik bijzonder trots op. Ten tweede heeft hij niet gezegd dat ik lieg, dus is wat ik heb gezegd is de waarheid, de naakte waarheid. Ten derde heeft hij gezegd dat ik op grond van ik weet niet hoeveel omstandigheden vogelvrij ben verklaard door ik weet niet hoeveel rechtbanken in Spanje en Frankrijk. In Spanje zijn we inderdaad zonder meer vogelvrij verklaard door de jonge Spaanse democratie die ik noemde. Het spijt me werkelijk, mijnheer Salafranca, maar buiten Spanje heb ik geen problemen. Het lijkt wel alsof er in Spanje onder democratie net iets anders wordt verstaan dan in de andere landen van Europa. 
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de heer Gorostiaga heeft het gehad over de problemen die ik in of buiten Spanje zou kunnen krijgen. Aangezien hij hierover begon, wil ik wel aan hem kwijt dat mijn privé-auto op vliegveld Barajas opgeblazen is door zijn vriendjes van de terroristische groep ETA.
Ik herhaal wat ik al eerder gezegd heb: de heer Gorostiaga heeft hier in deze vergaderzaal niet éénmaal zijn stem verheven om de misdaden, moorden, afpersing en schoten in de rug te veroordelen van zijn vriendjes en geloofsgenoten van de terroristische groep ETA. Een dergelijk standpunt lijkt me getuigen van morele armoede, het is het standpunt van iemand zonder gevoel. En het is een schande, mijnheer Gorostiaga, dat u misbruik maakt van de vrijheid die u als lid van dit Parlement geniet – vrijheid die door uw vriendjes van de terroristische groep ETA iedere dag weer wordt verkracht – om hier uw opzwepende redevoeringen te houden, die volstrekt onaanvaardbaar zijn. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0343/2003), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties in de Gemeenschap (Forest Focus) (8243/01/03 – C5-0292/2003 – 2002/0164(COD)) (Rapporteur: mevrouw Redondo Jiménez). 
Redondo Jiménez (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, toen we zo’n jaar geleden het verslag van dit Parlement in eerste lezing aannamen, met een meerderheid die groot genoeg was om mijn standpunten te ondersteunen, had ik het gevoel dat het hele Parlement achter me stond. Ik vond toen onder andere dat Parlement moest vasthouden aan zijn politieke standpunt inzake het voorstel van de verordening Forest Focus. De Commissie was met dat voorstel gekomen ter vervanging van de twee voorafgaande verordeningen over verontreiniging, namelijk de verordening over de bestrijding van verontreiniging in Europa en die over de bosbrandbestrijding in Europa.
In het Commissievoorstel werden die twee doelstellingen voor de bestrijding van verontreiniging en van bosbranden uitgebreid met een studie over de biodiversiteit, klimaatverandering, en koolstofvastlegging. De Commissie vond wel dat de financiële middelen om die doelstellingen te bereiken, omlaag moesten – met 51 miljoen euro om precies te zijn. Verder zou de bosbrandbestrijding door preventie worden overgeheveld naar de verordening betreffende plattelandsontwikkeling. Het Parlement zou dus moeten afzien van zijn medebeslissingsbevoegdheid en alleen nog maar zijn standpunt mogen geven, zonder na te kunnen gaan of die programma’s al dan niet zouden worden nageleefd. De programma’s zouden immers aan het oordeel van de lidstaten worden overgelaten, en bij een verordening worden ondergebracht waarover het Parlement niet meer controle had dan dat het zijn standpunt mocht geven.
Voor het Parlement was dit voorstel politiek dus onaanvaardbaar, en dat bleef zo, ook nadat de Raad zijn gemeenschappelijk standpunt had gegeven en er overleg werd gepleegd, wat een lichte verbetering opleverde in de vorm van een half miljoen euro, zodat de jaarlijkse 13 miljoen euro er 13,5 werden. Nader onderzoek van onze bossen toont echter aan dat dit een minimale inspanning is, want we kunnen wel zeggen dat we geloven in het overlevingsvermogen van onze bossen, maar daarmee zijn we er nog niet. Onze steun moet zich vertalen in een hogere stijging van de begrotingsgelden, in een grotere inspanning, want deze verordening is de enige die we voor onze bossen hebben.
We hebben hierover vele malen zowel met de Raad als met de Commissie vergaderd om overeenstemming te bereiken, en om tot het belangrijke compromis te komen dat hier morgen in dit Parlement hopelijk gesloten wordt. We hebben een voorstel van de Raad ontvangen dat is aangenomen in het Comité van permanente vertegenwoordigers, en waarin die essentiële en prioritaire behoeften die het Parlement in zijn eerste lezing had geschetst, al werden overwogen.
In artikel 1 wordt voorgesteld om bosbrandbestrijding door middel van preventie hetzelfde gewicht toe te kennen als de overige doelstellingen van de verordening “bossen en hun spilfunctie”. In artikel 13 wordt de begrotingsstijging vastgesteld, een stijging die niet zo hoog is als wij hadden gewild, maar die toch hoog genoeg is om dit akkoord tussen alle lidstaten mogelijk te maken, waardoor we tot 2006 61 miljoen euro hebben. In artikel 18 wordt er bij de lidstaten op aangedrongen dat zij de verordening vóór eind 2005 beoordelen, terwijl de Commissie vanaf 2006 met nieuwe voorstellen moet komen.
Ik hoop dat we met dit akkoord tussen de meeste fracties van dit Parlement de behandeling van deze verordening morgen in tweede lezing kunnen afsluiten, en we de Europese opbouw op die manier een stukje vooruit kunnen helpen. Voor de landen van de Europese Unie, vooral voor de landen die deze zomer in brand hebben gestaan – overal in Europa maar met name de zuidelijke landen – was het bijzonder moeilijk te begrijpen dat er in deze verordening geen aandacht werd geschonken aan preventie. We zijn blij dat de preventie nu wel, en op gelijkwaardige voet, is opgenomen, en ik zou vooral de Commissie, de commissaris en Marie Claude Lynn willen bedanken voor hun inspanningen om dit akkoord te bereiken. Verder bedank ik de Raad voor zijn vasthoudendheid om dit akkoord mogelijk te maken, evenals de vele rapporteurs van alle fracties, die zich ervoor hebben ingezet om dit akkoord te bereiken in de tweede lezing en om een oplossing te vinden voor het ernstige probleem van de bosbrandbestrijding. 

Wallström,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur, mevrouw Redondo Jiménez, bedanken voor haar verslag over de Forest Focus-verordening inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties, en voor haar flexibiliteit bij de presentatie van het compromispakket dat bedoeld is om in tweede lezing overeenstemming te bereiken.
Ik wil even in herinnering roepen wat we met Forest Focus willen bereiken. Het doel van de verordening is het opzetten van bewakings- en verslagleggingssystemen die moeten bijdragen aan de bescherming van onze bossen. Weloverwogen politieke besluiten moeten worden genomen op basis van betrouwbare informatie, en ik ben er zonder meer van overtuigd dat geharmoniseerde en grootschalige langetermijnbewaking van bossen op Gemeenschapsniveau noodzakelijk is. Dit is verder belangrijk voor de Gemeenschap en de lidstaten om activiteiten kunnen ontplooien waarover zij op internationaal niveau overeenstemming hebben bereikt.
Ik wil u er opnieuw van verzekeren dat de Commissie behalve aan deze kerntaak van bewaking ook zeer veel waarde hecht aan de noodzaak de continuïteit te waarborgen van de maatregelen die zijn opgenomen in de twee voorafgaande verordeningen betreffende de bescherming van bossen tegen luchtvervuiling en brand. Om die reden hebben de diensten van de Commissie zich sinds het begin van de zomer flexibel opgesteld in reactie op de zorgen die in de fase van de eerste lezing door het Parlement en de lidstaten zijn geuit. Ik kan tot mijn genoegen meedelen dat de Commissie zich kan vinden in het compromis dat door het Parlement en de rapporteur, mevrouw Redondo Jiménez, is gepresenteerd. 
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag onze rapporteur, mevrouw Redondo Jiménez, van harte feliciteren. Zij heeft bijzonder goed werk afgeleverd, uiteraard met de steun van de commissaris, mevrouw Wallström.
Ik spreek hier van bijzonder goed werk, omdat wij uiteindelijk een compromisakkoord met de Raad hebben bereikt, hoewel wij ons aanvankelijk ernstige zorgen maakten.
De Europese bossen zijn zeer divers: van de Scandinavische bossen tot de bossen in het Middellandse-Zeegebied stuiten we op totaal verschillende problemen. Afgelopen zomer is voor Zuid-Europa catastrofaal geweest door de droogte en de hitte. Het was dus belangrijk om regels voor brandpreventie op te stellen. In het begin was dat geen gemakkelijke opgave.
Zoals mevrouw Redondo Jiménez heeft uitgelegd, moeten wij de bossen in al hun aspecten bestuderen: het milieuaspect dat zichtbaar wordt in de verontreinigingsproblemen en het economische, toeristische en sociale aspect. Wij moeten de verschillende ervaringen die hiermee zijn opgedaan, met elkaar vergelijken en het goede voorbeeld van de Scandinavische landen wat betreft het bosbeheer navolgen. Ook moeten we ons bosbeleid integreren in de plattelandsontwikkeling. Het lijdt geen twijfel dat vele landen zich moeten bezinnen over de toekomst van onze bossen.
Brandpreventie wordt gerealiseerd door de landbouw op ons grondgebied in stand te houden. De criticasters van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zouden dat eens moeten beseffen.
In risicogebieden moet het publiek beter worden geïnformeerd. Ten slotte is het vooral belangrijk dat op plaatsen waar bossen zijn verwoest, met beleid nieuwe bomen worden aangeplant. Daartoe moeten soorten worden gekozen die passen bij het terrein en het klimaat en die beter tegen brand bestand zijn.
Wij zijn dan ook heel gelukkig met het nieuwe financiële kader voor 2003-2006 met een totaal begrotingsbedrag van 61 miljoen euro, waarvan 9 miljoen euro bestemd is voor brandpreventie. Ook kunnen wij onze medebeslissingsbevoegdheid volledig uitoefenen, omdat wij in 2006 onze maatregelen gaan evalueren.
De onderhandelingen hebben dus erg lang geduurd, maar de uitkomsten ervan zijn belangrijk voor Europa. Wij moeten onze inspanningen voortzetten, omdat het een permanente taak betreft, zoals onze commissaris heeft gezegd. 
Myller (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur met dit belangrijke werk complimenteren. Bossen vormen een belangrijke natuurlijke hulpbron en de duurzame zorg daarvoor is niet alleen van zeer groot belang voor de natuurlijke diversiteit en het ecologisch evenwicht, maar ook voor onze economie en welvaart. Het is belangrijk een gezamenlijke databank op te zetten over de toestand van de Europese bossen en de milieuverontreiniging die die bossen bedreigt. Daarmee kunnen wij de gevaren beter bestrijden en een beleid creëren dat ook in de toekomst hoogwaardige bossen waarborgt.
Bij de behandeling door het Parlement is in het voorstel van de Commissie bosbrandpreventie toegevoegd aan de groep maatregelen die uit het programma moet worden gefinancierd. Als onderdeel van het compromis tussen de fracties zijn wij in het Parlement ook bereid de financiering van het programma te verhogen. De Raad is in zijn gemeenschappelijk standpunt sterk tegen deze beide punten, dus zowel tegen het opnemen van bosbrandpreventie als het verhogen van de financiering. Tijdens de debatten zijn de standpunten elkaar echter duidelijk genaderd. Het Parlement en de Commissie hebben er veel aan gedaan om de Raad dichter bij de standpunten van het Parlement te brengen.
Nu moet er voor gezorgd worden, dat de consensus tot het eind toe bewaard blijft. Als het compromis tussen de parlementaire fracties bij de stemming van morgen op een bepaald punt in gevaar komt, brengt dat ook de uitvoering van het hele programma in gevaar. Ik hoop daarom dat de door de rapporteur gevraagde wilskracht morgen bij de stemming aanwezig zal zijn.
Een onderdeel van het compromis is ook dat het programma eind 2006 wordt beëindigd. De Commissie moet met een nieuw voorstel komen waarmee de maatregelen ter bescherming van de bossen tegen luchtverontreiniging en andere verschijnselen die de bossen verzwakken, worden voortgezet.
Wij moeten echter rekening houden met de diversiteit van de Europese bossen. De maatregelen ter bestrijding van bosbranden moeten met regionale programma’s worden genomen, zodat kan worden ingegrepen bij kwesties die voor elke regio het allerbelangrijkst zijn en de bestrijdingsmaatregelen bij het soort bos en klimaat passen. Het is ook van belang dat de burgers in de regio bij deze programma’s worden betrokken. Daarom moeten deze zaken bij toekomstige herzieningen van het programma naar mijn mening zeer duidelijk naar voren komen en moeten de lidstaten waardevolle informatie geven, voordat de Commissie haar eigen voorstel voor de periode na 2006 doet. 
Bergaz Conesa (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Redondo gelukwensen met de wijziging die zij voor de bossen bereikt heeft. Zij krijgt de steun van mij en mijn fractie. Verder zou ik mevrouw Wallström willen bedanken voor haar betoog, waarmee zij eens te meer heeft aangetoond hoezeer zij betrokken is bij de milieuproblematiek en hoezeer zij daarvoor openstaat, wat ook bleek uit haar betogen over de Spaanse staat en de manier waarop die met de verdeling van water omgaat.
Ik ben het volkomen eens met het verslag. Het lijkt ook mij van vitaal belang dat de middelen voor het herstel van de bossen met miljoenen worden verhoogd, maar tegelijkertijd moet er in alle mediterrane landen op democratische wijze controle worden uitgeoefend, om te garanderen dat de investeringen van dit Parlement voor de voorlichting, preventie en herbeplanting goed worden benut. Want het mag niet zo zijn dat we over een paar jaar, onder invloed van de klimaatverandering, de verwarming van de aarde en het wanbeleid van de lidstaten, weer op hetzelfde punt uitkomen.
Er is hier gesproken over de diversiteit van de bossen in de hele Europese Unie, en wij zijn dan ook van mening dat er een gemeenschappelijk bosbouwbeleid voor heel Europa moet komen. 
Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, klimaatverandering, hitte, milieumisdrijven: al deze verschijnselen hebben afgelopen zomer tot rampen geleid die op alle niveaus moeten worden bestreden. Dit verslag vormt een van de middelen die daartoe dienen. De daarin genoemde bedragen zijn bescheiden, en misschien was er achteraf niet zoveel politieke strijd nodig geweest om tot dit compromis te komen. Toch zijn de Groenen tevreden over dit compromis, omdat er eindelijk knopen zijn doorgehakt. Wij zijn van mening dat dit verslag al veel eerder klaar had kunnen zijn. Nu zijn we gerustgesteld omdat het programma eindelijk kan worden geïntroduceerd. Dit had echter eigenlijk al in 2002 kunnen gebeuren.
Wij willen er ook op wijzen dat het hier tijdelijke maatregelen betreft en dat de landen die niet in brandpreventie hebben geïnvesteerd, nu worden aangespoord dat vóór 2006 wel te doen. Wij hopen dat de Unie bij de volgende herziening het juiste midden tussen de twee uitersten weet te vinden: enerzijds de beide Noord-Europese landen die pleiten voor toepassing van het subsidiariteitsbeginsel op de bosbouw en anderzijds het zuiden, dat misschien enigszins de neiging heeft bij de Europese schatkistbewaarder aan te kloppen wanneer zich problemen voordoen.
Tot slot verlangen wij dat bij de projectkeuze de biodiversiteit een grote rol gaat spelen. Weliswaar is moeilijk uit te leggen wat biodiversiteit precies inhoudt, maar wij weten heel goed dat zij in de bosbouw een zeer belangrijke factor vormt. Zo moet herbebossing plaatsvinden via het herstel van de biodiversiteit die tijdens de bosbranden van deze zomer is aangetast of totaal is vernietigd. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega’s, ik ben verheugd over de vooruitgang die geboekt is bij de interinstitutionele dialoog en over het compromis dat nu binnen handbereik lijkt. Ik wens onze collega Encarnación Redondo Jiménez te feliciteren met haar werk. Net als bij de eerste lezing heeft mijn fractie op energieke wijze steun gegeven aan de amendementen die het Parlement, en met name onze collega Redondo, heeft ingediend. Die amendementen betreffen drie belangrijke zorgen met betrekking tot het -programma: de noodzaak naar behoren rekening te houden met de preventie van bosbranden, meer geld voor het programma in de begroting ter beschikking te stellen en het subsidiariteitsbeginsel explicieter te behandelen.
Daarom hebben wij over het algemeen zowel de wijzigingsvoorstellen van de Commissie als de amendementen van collega’s, onder wie enkele fractiegenoten, gesteund. De berichten die ons bereiken over het compromis zijn positief en liggen in de lijn van het debat dat wij hier in februari hebben gehad tijdens de eerste lezing en van het groter bewustzijn met betrekking tot het gevaar van bosbranden als gevolg van de ramp van de afgelopen zomer.
Ik wil slechts enkele paragrafen citeren uit de resolutie die het Parlement in september heeft goedgekeurd: “dringt met klem aan op een doeltreffender beleid ter preventie van bosbranden en geeft nogmaals uiting aan zijn standpunt dat zowel toezicht- als preventiemaatregelen door de Gemeenschap moeten worden aangemoedigd, met name in het kader van het voorstel voor een verordening Forest Focus; beklemtoont de noodzaak in het kader van het voorstel voor een verordening Forest Focus de Europese Unie dezelfde financiële middelen ter beschikking te stellen als in het kader van Verordening (EEG) nr. 2158/92 betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen brand, ter financiering van met name adequate voorzieningen voor de preventie van bosbranden, zoals brandgangen, boswegen, toegangspunten, bluswatervoorzieningen”.
Onlangs hebben wij dit punt begin oktober nog eens bekrachtigd bij het opstarten van het Solidariteitsfonds. Ik juich het dan ook toe dat de Raad en de Commissie zich eindelijk gevoeliger hebben getoond voor de herhaalde eisen van het Parlement en een antwoord hebben gegeven op een sterke wens onder de Europese publieke opinie. 
Wachtmeister (PPE-DE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik een woord van dank richten tot mevrouw Redondo Jiménez voor het goede werk dat zij verricht met Forest Focus.
Voor de duidelijkheid: wij staan volledig achter het gedeelte van de verordening dat de bescherming tegen bosbrand betreft. De nieuwe delen van de verordening, over bewaking van de biodiversiteit en over de marktstrategie vind ik echter een aangelegenheid voor elke afzonderlijke lidstaat. De bosproductie in Zuid-Spanje en die in Noord-Scandinavië kunnen niet met elkaar vergeleken worden. Finland en Zweden staan samen voor 40 procent van de Europese bosproductie, en dat is de ruggengraat van de grootste exportsector in deze landen.
Zweden heeft een bosbeschermingswet die dit jaar honderd jaar oud is. De meeste bossen zijn tegenwoordig gecertificeerd, wat wil zeggen dat de boseigenaren zelf de verantwoordelijkheid dragen voor de biodiversiteit.
Verantwoordelijkheid op lokaal niveau is het beste. De Europese Unie kan op dit punt niet in haar geheel bestuurd worden vanuit Brussel. De nationale bosstrategieën en wetten van de lidstaten dienen in dit geval vóór te gaan, en de afzonderlijke boseigenaar dient te kunnen beslissen op basis van zijn eigendomsrecht.
Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet, zijn vele streken in Zuid-Europa afgelopen zomer zwaar getroffen door bosbranden van ongekende omvang. In zijn resolutie over de gevolgen van de hete zomer van 4 september jongstleden heeft het Europees Parlement in overgrote meerderheid voor een amendement gestemd dat op initiatief van mijn collega Gilles Savary en 31 sociaal-democratische afgevaardigden, waaronder ikzelf, was ingediend. Daarin drongen wij erop aan dat de Europese Unie weer de beschikking zou krijgen over dezelfde financiële middelen als vermeld in de verordening betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen brand. Dan zouden adequate voorzieningen voor de preventie van bosbranden kunnen worden gefinancierd, zoals brandgangen, boswegen, toegangspunten en bluswatervoorzieningen.
Ik wil dan ook mijn vreugde uiten over het feit dat dankzij het doorzettingsvermogen van onze rapporteur, mevrouw Redondo Jiménez, de Raad eindelijk voor een deel erkent dat wij geldige argumenten aanvoeren. Morgen moeten wij ons namelijk uitspreken over twee amendementen waarover wij gedeeltelijk tevreden zijn. Er is dus een stap in de goede richting gezet. Is dat echter voldoende? De bosbranden moeten hoog op de politieke agenda blijven staan, want zij vormen een van de symbolen van de solidariteit tussen Noord- en Zuid-Europa. Ik zou dus heel graag zien dat er tijdens de evaluatie die de Commissie in december 2005 zal verrichten, opnieuw gesproken gaat worden over een zelfstandige Europese begrotingslijn voor de preventie van bosbranden, in nauwe samenwerking met alle betrokkenen, met name de bosbouwers.
Wij moeten dus volkomen onbevooroordeeld onderzoeken of de keus die we vandaag hebben gemaakt, niet ten koste gaat van een breed opgezet veiligheidsbeleid dat doeltreffend is gebleken en de aanwezigheid van de Europese Unie in onze regio’s duidelijk zichtbaar maakte. 
Patakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe naam “bos” voor “bosecosysteem” is een stap achteruit, omdat “bosecosysteem” wetenschappelijk correcter is. Bovendien kunnen we een halve hectare bos bezwaarlijk een bosecosysteem noemen. Een heleboel criteria en voorwaarden bepalen wanneer we kunnen spreken van een bosecosysteem. Daarnaast negeert het verslag bosgebieden met vooral struikgewas en minder dan 10 procent bomen. Zoals aangekondigd gaat de Griekse regering bij het omzetten van de richtlijn tientallen miljoenen hectaren bos, die nu bij wet zijn beschermd en zelf een belangrijke natuurbeschermende functie hebben, een andere bestemming geven. Voor die bossen dreigt nu economische exploitatie, met onvoorzienbare gevolgen voor bosecosysteem, bodemvastheid, waterdetentie, overstromingpreventie en het aanvullen van de grondwaterreserves.
Het tot dusver gevoerde zogeheten bosbeleid – mijn land is in dit verband een typisch slecht voorbeeld – heeft de ware problemen van het bosecosysteem niet opgelost. Integendeel, bossen zijn massaal geprivatiseerd, vandaar het grote aantal brandstichtingen, die we officieel bosbranden noemen. Het kapitaal heeft een omvangrijk en onschatbaar ecosysteem in zijn klauwen gekregen, zoals de nationale parken. Overtredingen en bestemmingswijzigingen zijn schering en inslag, winstbejag offert bossen op aan toerisme en woningbouw.
Ten slotte: de toegenomen belangstelling voor bosecosystemen is slechts schijn, want in werkelijkheid gaan andere beleidskeuzes en de economie voor. Dat leidt tot nog meer verstikkende controle en totale onverschilligheid voor het eigen karakter en de werkelijke problemen van de bosecosystemen in de lidstaten. Als de kassa maar rinkelt! 
Kauppi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Redondo Jiménez bedanken voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht voor het verslag inzake het Forest Focus-programma. Het is goed dat de Europese Unie deze belangrijke stap neemt om de toestand van onze bossen te verbeteren en een beter en diverser bosbeleid in alle lidstaten te bevorderen.
Voor de Noordse landen en vooral voor Finland zijn bossen zeer belangrijk voor zowel recreatief en economisch gebruik als voor het natuurbehoud. De bossen in de EU-lidstaten verschillen onder andere door verschillende natuurlijke omstandigheden veel van elkaar. Ook de maatschappelijke betekenis en het primaire gebruik van bossen zijn verschillend in de verschillende delen van Europa.
Afgelopen zomer hebben wij gezien welke enorme schade bosbranden hebben aangericht. Ik ben blij dat het Parlement nu behalve aan bewaking ook aandacht besteedt aan maatregelen ter voorkoming van bosbranden. Ik steun vooral amendement 19, dat betrekking heeft op de positie van het Permanent Comité voor de bosbouw. Naar mijn mening moet het Permanent Comité voor de bosbouw bij dit programma betrokken zijn en de coördinatie van bosbouwzaken op communautair niveau in de gaten houden. Ook de komende uitbreiding vereist een betere coördinatie van het bosbouwbeleid. Tussen de huidige en de nieuwe lidstaten bestaan grote verschillen in de boseigendomsstructuur. Onder anderen wij Finnen kunnen bijvoorbeeld bij het bevorderen van de particuliere bosbouw op basis van onze ervaring actief deskundige hulp bieden aan de landen in Midden- en Oost-Europa. Ook amendement 4, dat de multifunctionele rol van bossen onderstreept, is naar mijn mening een goed amendement. Het is samen met amendement 15, over het respecteren van het subsidiariteitsbeginsel, van belang, omdat ze het verschil in bossen en regionale en klimatologische omstandigheden ter sprake brengen.
In dit actieplan worden zeer terecht de nationale beleidsmaatregelen in de lidstaten gesteund met inachtneming van de specifieke ecologische omstandigheden in de perifere regio’s van de Europese Unie. Wij moeten ook in de toekomst het primaire belang van nationale maatregelen en voorschriften op het gebied van de bosbouw onderstrepen. Normen en regels voor de bosbouw moeten naar mijn mening ook in de toekomst door elke lidstaat zelf worden opgesteld. Wat dit betreft sluit ik mij aan bij het standpunt van collega Wachtmeister, dat het duurzaam gebruik van bossen en de besluitvorming op het gebied van de bosbouw vooral de verantwoordelijk van boseigenaren is. 
Lage (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mevrouw de commissaris, de bossen zijn een onvervangbaar erfgoed, van onschatbare waarde voor de mensheid en alle levende wezens. Om te kunnen overleven dienen wij de bossen te beschermen en te behouden. Wij weten allemaal dat de bossen niet alleen esthetische en ecologische waarde hebben, maar dat ze ook belangrijk zijn voor het evenwicht op aarde, de biodiversiteit en de economische bedrijvigheid.
Europa maakt zich zorgen over de toekomst van het bos en dient een voorbeeld te stellen met betrekking tot de bescherming van zijn bossen. Daar de problemen die het bos ondervindt geen grenzen kennen, dient de bescherming zich zowel op het mediterrane als op het noordse bos te richten. De verordening beoogt op basis van de ervaring die is opgedaan met de twee voorgaande verordeningen een monitoringssysteem voor de lange termijn te creëren om de toestand van het ecosysteem bos in de Europese Unie te beoordelen.
Het getuigt ook van veel ambitie zaken als vervuiling, klimaatverandering, biodiversiteit, natuurlijke rijkdommen en bodemgebruik te regelen. Dat is allemaal prima, maar de verordening had twee zwakke kanten. De eerste was dat er minder geld beschikbaar was, terwijl de ambitie zo groot is. Het compromis heeft van die bezuiniging slechts de scherpe kantjes afgehaald. De tweede zwakke kant was de opoffering van het punt “preventie van bosbranden”, dat ondergebracht was bij de programma’s voor plattelandsontwikkeling. Het opnieuw opnemen van de “brandbestrijding” stelt ons tevreden, want dat is een onbetwistbare stap vooruit.
De belofte van de Commissie om in de voor het eind van het lopende jaar te publiceren mededeling over de strategie met betrekking tot het bos een voorstel betreffende de planning van de bescherming tegen brand op te nemen, was voor ons niet voldoende. Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mevrouw de commissaris, u zult onze bijzondere gevoeligheid voor branden wel begrijpen. De beelden van de reusachtige branden de afgelopen zomer staan ons nog levendig voor de geest. Die branden hebben met name in Portugal een spoor van vernieling achtergelaten dat niet gemakkelijk uit ons geheugen en uit ons landschap zal worden gewist. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, bosbranden zijn een echte plaag, die jaarlijks in de Europese Unie duizenden hectaren bos verwoest, met name in de zuidelijke landen. Dit jaar heeft op die regel geen uitzondering gevormd en bovendien hebben de bosbranden deze zomer in de zuidelijke landen, met name in Portugal, een dramatische omvang aangenomen. In Portugal zijn 20 mensen omgekomen, 45 duizend mensen hun inkomstenbron kwijtgeraakt, is naar schatting ruim 11 procent van het bosareaal in vlammen opgegaan met een totale directe schade van meer dan 1,3 miljard euro.
Deze ramp toont aan dat de Europese Unie steun dient te verlenen aan maatregelen ter bestrijding van bosbranden, vooral op het vlak van preventie. Het Europees Parlement heeft dat standpunt 4 september jongstleden met een ruime meerderheid vertolkt in zijn resolutie over de gevolgen van de hete zomer. In die resolutie heeft het Parlement zowel meer geld voor het programma gevraagd als adequate preventiemaatregelen ter voortzetting van de maatregelen in verordening 92/2158, die op 31 december 2002 is afgelopen.
Ik zou er ook aan willen herinneren dat niet alle maatregelen ter voorkoming van branden in die verordening vallen onder de acties in verband met de bosbouw in verordening 99/1257 inzake steun voor plattelandsontwikkeling. Welnu, het is belangrijk aan deze preventiemaatregelen continuïteit te verlenen, die door de huidige situatie nog urgenter is. De rapporteur vraagt terecht met klem de amendementen betreffende preventie uit de eerste lezing, die de Raad toentertijd verworpen heeft, weer op te nemen. Zij vraagt ook meer geld voor de financiering van . Dat zijn positieve voorstellen, waar het Parlement opnieuw zijn goedkeuring aan dient te hechten. Ik heb die voorstellen gesteund en ik betreur het dat in het uiteindelijke compromis niet al deze maatregelen worden overgenomen. Ik denk dat de noodzaak het bos te behouden en de gevaarlijke situatie waarin vele Europese bosgebieden zich bevinden, vereisen dat de Raad deze amendementen van het Parlement voor preventiemaatregelen en financiering aanvaardt. 
Folias (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Redondo gelukwensen met haar inspanningen en met de wijze waarop zij iets heeft verdedigd wat eigenlijk vanzelfsprekend is.
Geen enkel verstandig mens zal betwisten dat bossen van onschatbare waarde zijn. Bossen zijn waardevol voor het milieu, het klimaat, de volksgezondheid maar hebben ook een economisch, sociaal, cultureel en zelfs historisch belang. Als je dus iets onschatbaars in stand wilt houden, mag je niet beknibbelen op geld voor bescherming en andere maatregelen. De Oude Grieken hadden goden die hun bossen beschermden, terwijl wij hier kibbelen over de vraag hoeveel geld we meer of minder gaan besteden aan het redden en beschermen van die onvervangbare schat die we van God hebben gekregen.
Wij hebben echter hoe dan ook dringend een goede beschrijving nodig van de staat van het bos. Wij hebben ook een grote behoefte aan informatie over de oorzaken van bosbranden. We moeten die oorzaken bij de wortel aanpakken om het bos te redden. We moeten de burger beter betrekken bij het bosbeleid. Er moeten maatregelen komen die bosbranden niet alleen voorkomen, maar ervoor zorgen dat ze eenmaal uitgebroken geen uitbreiding nemen. We moeten toezicht houden op het bos en dus wordt het tijd dat we beseffen dat bosbranden lak hebben aan de Schengenverordening. Bosbranden overschrijden de grenzen zonder enige controle en zijn van zichzelf ook grenzeloos. Daarom is er nauwe en uiterste efficiënte samenwerking nodig tussen de lidstaten van de Europese Unie en de landen die geen lid zijn van de Unie. Wij moeten elkaar helpen om een zo goed mogelijk resultaat te boeken. 
Piscarreta (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de rampzalige branden die Portugal van de zomer hebben getroffen, waarbij meer dan 10 procent van het nationale bosareaal verloren is gegaan, hebben nog duidelijker gemaakt dat een groot gedeelte van de tragedie voorkomen had kunnen worden met doeltreffende preventiemaatregelen. In dit verband dienen wij de aloude volkswijsheid “voorkomen is beter dan genezen” in herinnering te roepen. Tijdens zijn bezoek aan de getroffen regio’s in Portugal heeft commissaris Barnier zelf dat gezegde in de mond genomen. Het is overduidelijk geworden dat er monitoringsinstrumenten nodig zijn, maar vooral zijn er maatregelen nodig om de achteruitgang van het bos te voorkomen. Alleen een studie naar de oorzaken en de gevolgen van de branden zal een permanente strijd tegen bosbranden mogelijk maken. De preventiemaatregelen zijn daarom gericht op het beperkt houden van de verbrande arealen, het bestrijden van de oorzaken van de branden en de bewaking van de bossen. De Europese Unie kan zich er niet toe beperken de branden te volgen en pas na de ramp tussenbeide te komen; er dient een echt preventiebeleid te komen. Portugal heeft evenwel geen behoefte aan het opleggen van ongewenste maatregelen, maar wel aan concrete en energieke acties die ingepast kunnen worden in de nationale strategie voor het bos die in de maak is.
Daarom bepleit ik preventie als integraal bestanddeel van het programma , los van de verordening inzake steun aan plattelandsontwikkeling. De bossen vormen een zeer belangrijk thema en zijn een van de rijkdommen van Europa. Het is dan ook ondenkbaar in deze sector als een boekhouder te gaan bezuinigen. Daarom heb ik met het oog op de financiering van deze preventiemaatregelen al een verhoging bepleit van de kredieten in de algemene begroting van de Europese Unie via de financiële perspectieven tot het jaar 2006. Een preventiemaatregel is pas werkelijk operationeel als er voldoende financiële middelen voor worden uitgetrokken.
Tot slot, ik kan mijn betoog natuurlijk niet afsluiten zonder de rapporteur, Encarnación Redondo Jiménez, te danken voor haar fijngevoeligheid bij de behandeling van dit voor Portugal zo delicate onderwerp. 
Wallström,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigden bedanken voor hun interessante en waardevolle opmerkingen. Mijnheer Folias, u heeft zonder meer gelijk dat we onze bossen niet aan de goden kunnen overleveren. De gebeurtenissen van deze zomer – met de enorme bosbranden in Portugal en andere landen – tonen dat aan. Ik zie uiteraard ook het verband met de klimaatverandering, die voor de goden waarschijnlijk aanleiding is om in huilen uit te barsten als ze zien hoe wij met deze planeet en het klimaat omgaan.
Het is noodzakelijk hierover in tweede lezing overeenstemming te bereiken om de continuïteit te waarborgen van de maatregelen die in een periode van ruim vijftien jaar genomen zijn. Als er een jaar lang geen toezicht wordt uitgeoefend op bosbranden en op de gevolgen die luchtvervuiling heeft voor bossen, zou dat uiteraard leiden tot een gat in onze informatie, dat alleen gedicht kan worden door een paar jaar lang extra inspanningen te leveren. Dit moeten we zien te voorkomen. De compromisstrategie zou de Europese Commissie de tijd geven om – samen met lidstaten en belanghebbenden – haar gedachten te laten gaan over de manieren waarop het gevaar van bosbranden kan worden beperkt en over de mogelijkheden om de preventiemaatregelen na 2006 op een zo goed mogelijke wijze te verbeteren. Vanuit dat oogpunt wil ik de leden van het Europees Parlement aanmoedigen het compromisvoorstel te steunen, aangezien dit tot doel heeft een brede consensus te bereiken. Ik wil zowel de rapporteur als alle afgevaardigden nogmaals bedanken. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Ηet debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (Α5-0335/2003) van de heer Maaten, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de kwaliteit van het zwemwater. (COM(2002)0581 – C5-0508/2002 – 2002/0254(COD)) 
Wallström,
   . Mijnheer de Voorzitter, het hete zomerweer gaf overal in Europa het beeld te zien van toeristen of lokale bewoners die een bezoek brachten aan badzones om daar te genieten van het zwemmen in schoon water. Helaas zijn aan het zwemmen in natuurwater enige risico’s verbonden.
Zwemwateren kunnen verontreinigd zijn met bacteriën die afkomstig zijn uit huizen, hotels of misschien kantoorgebouwen. Ook de landbouw kan een bron van verontreiniging zijn omdat vee en andere dieren rivieren en meren kunnen vervuilen. Het gevolg is dat zwemmers op plekken waar zij aan dergelijke gevaren worden blootgesteld gastro-enteritis, oor- of ooginfecties en zelfs ernstigere aandoeningen kunnen oplopen.
Om de risico’s voor zwemmers te beperken, werd er in 1976 een zwemwaterrichtlijn geïntroduceerd. Deze richtlijn heeft bijzonder goed gefunctioneerd en vandaag de dag voldoet bijna 95 procent van al het zwemwater in Europa aan de kwaliteitsnormen die hierin zijn opgenomen, tegen slechts 60 procent tien jaar geleden. We moeten echter naar de toekomst kijken.
De huidige zwemwaterrichtlijn is gebaseerd op normen ten aanzien van gezondheid en hygiëne die dateren uit de jaren zestig. Deze hebben sindsdien een ontwikkeling doorgemaakt. Ook de sociale normen zijn veranderd en tegenwoordig geldt informatievoorziening en betrokkenheid van het publiek als hoeksteen van behoorlijk bestuur. De wetgevende benadering die ten grondslag ligt aan de richtlijn uit 1976 is niet meer van deze tijd, aangezien deze alleen gebaseerd is op bewaken en meten en niet op het proactief en verstandig beheren van zwemwater.
Dit waren voor de Commissie slechts enkele redenen om een lange en grondige raadpleging van burgers en belanghebbenden te organiseren, teneinde te komen tot een nieuw voorstel voor een zwemwaterrichtlijn, waarin wordt geprobeerd een gemeenschappelijk en vergelijkbaar beschermingsniveau te realiseren voor alle EU-wateren en alle zwemmers, of het nu om grote toeristenoorden gaat of om traditionele lokale badzones.
In dit nieuwe voorstel wordt het concept van strandbeheer ondersteund, evenals de informatievoorziening aan en participatie van het publiek, maar de richtlijn staat vooral voor strengere gezondheidsnormen, waardoor onze kinderen in veiliger wateren kunnen zwemmen en de risico’s die verbonden zijn aan het zwemmen in natuurwater worden beperkt. 
Maaten (ELDR )
   . – Voorzitter, de Commissaris heeft het al terecht gezegd: de huidige zwemwaterrichtlijn uit 1976 is verouderd. Het is een inflexibele richtlijn, die ook nog gebaseerd is op verouderde gegevens. Toch moeten we erkennen dat die oude richtlijn populair is bij de Europeanen. En inderdaad, de Commissaris heeft daar terecht naar verwezen, het is een succesvolle richtlijn.
Veel zwemwater dat nog niet zo lang geleden vervuild was, is nu veel schoner geworden en dat is duidelijk te danken aan deze oude richtlijn. Het voorstel tot herziening, dat door de Commissie is ingediend, is flexibeler, het haalt de inflexibiliteit uit de bestaande richtlijn en is dus beter. Van de negentien parameters die in de oude richtlijn moesten worden gemeten, blijven er nog twee over, die eigenlijk voldoende zijn om het resultaat te bereiken dat wij willen.
Sinds 1976, dat is nog voordat het Europees Parlement voor eerste keer direct werd verkozen, sinds 1976 is het denken over milieu, maar ook over zaken zoals subsidiariteit, natuurlijk fundamenteel veranderd. We moeten ons dan ook bij deze richtlijn tevens de vraag stellen: moet de Unie eigenlijk nog wel beslissen over wat de kwaliteit van zwemwater moet zijn? Kan Europa dat beter dan de lidstaten? Is er een grensoverschrijdend effect?
Bij de eerste discussie in de Milieucommissie heb ik vraagtekens daarbij gezet en ik moet zeggen, de Milieucommissie heeft op al die vragen “ja” geantwoord en gezegd: ja, het is noodzakelijk om zo'n richtlijn te handhaven en haar te verbeteren. Mijn eigen fractie is het daar niet mee eens en heeft daarom een amendement ingediend. In ieder geval dwingt dit ons om ons nog eens te bezinnen over die kwestie van de subsidiariteit. Overigens was de Commissie zelf ook wel enigszins verward. In de richtlijn wordt namelijk verwezen naar de belangen voor het toerisme, maar dan heb je het tevens over een interne-marktrichtlijn, terwijl iedereen toch weet dat het hier om een richtlijn gaat die eigenlijk de volksgezondheid moet beschermen. Maar de juridische basis van de richtlijn is het milieu. Kortom: verwarring troef. Eigenlijk vraag ik mij af of het niet gewoon zo is dat we deze richtlijn behouden, niet omdat die er moet zijn, maar omdat die er nu eenmaal is.
Informatievoorziening is cruciaal. Ook bij mij bestaat er geen enkele twijfel over dat hier een essentieel Europese taak ligt, namelijk consumentenbescherming en informatie, die gemakkelijker toegankelijk moet zijn voor zwemmers en gebruikers van zwemwater. Dat kan over het internet, maar ik heb zelf mijn laptop niet altijd bij mij op het strand, dus je zult ook andere zaken moeten doen om zwemmers duidelijk te maken of het water schoon is of niet. Het systeem van de bijvoorbeeld, dat in de Milieucommissie is voorgesteld, lijkt me in dat verband uitstekend. Het moet recente informatie zijn, dus niet informatie van een jaar na dato, maar echt informatie van deze week. Want dan hebben de zwemmers wat aan deze informatie.
Die informatie moet overal beschikbaar zijn. We zouden een voorbeeld kunnen nemen aan het systeem van de blauwe vlag. Dat is geen initiatief van de Europese Unie, maar wel een bekend, populair en effectief systeem. Het nadeel van de blauwe vlag is dat die alleen op aanvraag komt en dus niet te vinden is waar badplaatsen bewust hebben besloten om hem niet aan te vragen. Ook is het zo dat zo'n blauwe vlag geld kost.
De vraag is of je niet juist door die betere informatie een betere kwaliteit van het zwemwater zult krijgen. Kijk maar naar de blauwe vlag, en kijk hoe badplaatsen schrikken als ze hun blauwe vlag kwijtraken! Zou dat niet beter werken dan de normen steeds maar verder aan te scherpen? De voorgestelde hogere normen zijn, wat mij betreft, sowieso toch wel wat dubieus. Zowel het eigen wetenschappelijk comité van de EU, als de Wereldgezondheidsorganisatie zijn van oordeel dat het op internationaal vlak eigenlijk niet mogelijk is wetenschappelijke normen vast te stellen, gezien de grote nationale verschillen. En daardoor worden de strengere normen dus eigenlijk ook enigszins op losse schroeven gezet.
Ik vind vooral die regeringen te beklagen die zeggen: wij zijn wel voor strengere normen, zolang we ons er maar niet aan hoeven te houden. Ik begrijp dat dit ook een argument is dat je hier en daar binnen de Raad tegenkomt. Ik vind dat onjuist! Als je zegt: we willen strengere normen, prima! Maar dan moet je je natuurlijk ook aan die strengere normen gaan houden. Die strengere normen leiden er bij voorbeeld toe dat in het Verenigd Koninkrijk of in mijn eigen land, Nederland, 30 procent van het zwemwater dat nu nog als goed beschouwd wordt, dan “slecht” zou worden. En wat gaat de Commissie dan doen? Krijgen we een regen van inbreukprocedures? Gaan we stranden sluiten? Lopen we niet eerder het risico dat dergelijke stranden gewoon niet meer officieel als zwemwater worden aangewezen, terwijl de mensen er toch blijven zwemmen?
Het volksgezondheidseffect bereik je dan dus niet, juist door het stellen van die hogere normen. Wat dat betreft, hadden wij ook liever wel een kosten-batenanalyse van de Commissie gehad. Waar zijn nu bijvoorbeeld eigenlijk al die zieke toeristen, waarop die hogere normen gebaseerd worden? Die zieke toeristen zouden er volgens wetenschappers moeten zijn, maar ons is hiervan niets gebleken! De vraag is of we een oplossing voor een probleem hebben gevonden of een probleem hebben geschapen bij een oplossing die al klaar lag! Of de nieuwe lidstaten aan die nieuwe normen kunnen voldoen, of zelfs maar aan de oude normen, is natuurlijk nog een heel andere vraag.
Tot besluit zou ik willen zeggen dat ik blij ben met het compromis van de Milieucommissie. Dat leidt tot betere informatie aan de zwemmers en aan andere recreatieve gebruikers, betere zwemwaterkwaliteit en ook tot deregulering en eenvoudiger wetgeving. Samen met de verbeteringen die de Europese Commissie heeft aangebracht, denk ik dat we al met al toch tot betere wetgeving komen, als je tenminste ervan uitgaat dat Europa op dit punt moet wetgeven. 
Schleicher, Ursula (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zwemwater veroorzaakt de nodige deining! Op basis van de zwemwaterrichtlijn uit 1976 stelt de Europese Commissie ieder jaar aan het begin van de zomer het zwemwateroverzicht op. Deze informatie wordt door veel burgers in heel Europa niet alleen voor kennisgeving aangenomen, want er zijn intussen al meer dan twee miljoen bezoekers op de betreffende internetpagina’s geregistreerd. Feit is dat het zwemwater de afgelopen kwarteeuw in heel Europa veel schoner is geworden. Ondanks zondvloedachtige neerslag en overstromingen in 2002 voldeed maar liefst 98,5 procent van de Europese kustwateren aan de bepalingen in de richtlijn. Het is echter om meerdere redenen zinvol om de richtlijn na meer dan een kwart eeuw te herzien. Onze wetenschappelijke en technische kennis is veel groter geworden en onze praktijkervaringen van de afgelopen 26 jaar, afhankelijk van de duur van het lidmaatschap in de Europese Unie, moeten in de herziening worden opgenomen. Verder moet de kaderrichtlijn Water worden afgestemd op de zwemwaterrichtlijn, moet de gezondheid van zwemmers nog beter worden beschermd en streven we uiteindelijk naar een vereenvoudiging van de bestaande wetgeving.
Mijn fractie staat achter het voornemen van de Commissie om de kwaliteit van het zwemwater te verbeteren. Zwemmen als zinvolle vrijetijdsbesteding, maar ook het gebruik van zwemwater voor het toerisme in al onze lidstaten moet worden gestimuleerd. Uit de jarenlange ervaring is gebleken dat de grootste risico’s voor onze gezondheid tijdens het zwemmen worden veroorzaakt door fecale stoffen in het zwemwater die afkomstig zijn van slecht gezuiverd afvalwater of de veehouderij. Van de negentien parameters die moesten worden gemeten, blijven er in de nieuwe regeling nog twee over, namelijk intestinale enterokokken en Escherichia coli. Dit zijn uitstekende indicatoren en hun waarden worden aanzienlijk verscherpt. Chemische parameters daarentegen spelen geen rol, zijn bovendien in andere richtlijnen geregeld en hoeven daarom niet meer te worden gemeten. De frequentie van de monsternemingen moet worden verlaagd, wanneer binnen drie jaar constant een goede waterkwaliteit werd vastgesteld. De kwaliteit van het zwemwater moet worden bepaald op basis van de ontwikkeling van de afgelopen drie jaar en niet meer op basis van een jaar. Daardoor hebben incidenten, zoals slechte weersomstandigheden, minder invloed. Door deze factoren vallen ook de kosten voor toepassing van de richtlijn in de lidstaten lager uit.
Onze fractie vindt het ook belangrijk dat de informatie over de waterkwaliteit verbeterd en meer via de media en het internet wordt verspreid. Wij ondersteunen de doelstelling van de Commissie en ook de amendementen hierover. Onze amendementen moeten echter wel zakelijker zijn, het geheel vereenvoudigen en met name de kosten niet verder opdrijven. Wij willen echter niet dat er rekening wordt gehouden met recreatieve activiteiten en de eisen voor beheersmaatregelen vinden wij net zo overdreven als de nieuw ingevoerde zwemwaterprofielen. Wanneer deze maatregelen worden verweven met de kaderrichtlijn voor water, moeten ze vereenvoudiging brengen, anders vindt onze fractie dat er volgens het subsidiariteitsbeginsel rekening moet worden gehouden met lokale en regionale omstandigheden en dat deze flexibel moeten worden geïnterpreteerd. De voorstellen van de Commissie druisen deels tegen deze aspecten in, en dat geldt al helemaal voor enkele amendementen van de Milieucommissie. Daarom stemmen wij op deze punten tegen. Ik vind het belangrijk dat alle lidstaten veel ervaring hebben opgedaan en ik vind dat we niet weer moeten proberen om het wiel opnieuw uit te vinden.
Lund (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Maaten bedanken voor de goede samenwerking in dezen. Ook wil ik graag mijn dank richten tot de Commissie, die naar mijn mening een zeer evenwichtig voorstel heeft ingediend voor een nieuwe zwemwaterrichtlijn, waarin rekening wordt gehouden met de ontwikkeling van de laatste 26 jaar. De beperking van het aantal parameters vind ik terecht, en ik vind ook dat men de juiste grenswaarden voor bacteriële inhoud heeft gevonden.
Ook ben ik van mening dat wij in de parlementaire commissie een aantal verbeteringen hebben aangenomen, en ik wil graag op een paar van die verbeteringen wijzen. We hebben gezorgd voor een goede samenhang met de kaderrichtlijn voor water, en vooral hebben we gezorgd voor een goede en begrijpelijke voorlichting aan de burgers en de baders over de kwaliteit van het zwemwater, zonder dat onze stranden veranderen in een onoverzichtelijk vlaggenpark. Verder vind ik het juist dat andere vrijetijdsactiviteiten zoals windsurfing en dergelijke in de richtlijn zijn opgenomen. Er is veel gebeurd in de 26 jaar na de aanneming van de eerste zwemwaterrichtlijn. Ik vind dat deze nieuwe ontwikkelingen in een zodanige regelgeving zijn omgezet, dat deze voor de afzonderlijke lidstaten te handhaven is.
Het laatste punt waarop ik wil wijzen is dat wij in de commissie het er in meerderheid over eens waren dat het gaat om badstranden of zwemwater waar een groot aantal baders is. Dat wil zeggen dat wij ook hier steun verlenen aan de door de Commissie gemaakte beperking van het soort zwemwater waar het om gaat. Ook op dit punt vind ik dat er sprake is van een regel die door de nationale autoriteiten goed te handhaven is.
Ik wil graag waarschuwen tegen twee van de ingediende amendementen. Het ene is amendement 19, over tijdelijke verontreiniging. Dat voorstel houdt in dat de autoriteiten geen rekening meer hoeven te houden met watermonsters, zelfs als die verontreiniging en gevaar voor de volksgezondheid aantonen, zolang diezelfde autoriteiten eenvoudigweg besluiten om de verontreiniging als tijdelijk te bestempelen. Deze regeling zal betekenen dat de zwemmers ten onrechte de informatie krijgen dat het desbetreffende zwemwater van goede of uitstekende kwaliteit is, zelfs al is het in werkelijkheid verontreinigd. Dat is een waardevermindering van de richtlijn, en ik hoop dan ook dat dit voorstel niet wordt aangenomen. Ik heb begrepen dat dit onder andere een Schots probleem is. Als er problemen zijn op bepaalde Schotse stranden, moet men die naar mijn mening in Schotland oplossen in plaats van de vermindering van de zwemwaterkwaliteit naar heel Europa uit te breiden
Het andere amendement waarop ik wil wijzen, is amendement 76 over de definitie van zwemwater. Dat is een definitie die inhoudt dat de autoriteiten dagelijks het aantal baders moeten gaan tellen. Er moeten meer dan honderd baders per dag zijn gedurende minstens twintig dagen per jaar. Ik vind dit voorstel om meerdere redenen verwerpelijk. Ten eerste is hier sprake van een veel te gedetailleerde sturing van de lidstaten, die in strijd is met het subsidiariteitsbeginsel. Ten tweede is het volgens mij in de praktijk onmogelijk te administreren. Wie moet in vredesnaam elke dag het aantal baders op de Europese stranden gaan tellen? Ik kan u wel zeggen dat wij ons met het aannemen van dit voorstel gewoonweg belachelijk zullen maken in heel Europa. 
de Roo (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, de zwemwaterkwaliteit is beter geworden. Het water is beter en schoner geworden in Nederland en in heel Europa. Nu ligt voor ons een nieuwe richtlijn zwemwater met minder bureaucratie, nog slechts twee parameters. Maar wel met strengere normen. Dat is goed. De Milieucommissie heeft verstandige compromissen gesloten. Rapporteur Maaten wou en wil deze richtlijn afschaffen. Hierin staan de liberalen gelukkig geheel alleen. Europa is méér dan markt en munt. Nederland zal zich moeten inspannen om aan de oude én aan de nieuwe richtlijn te voldoen. Niet klagen, maar handelen! Door het warmere klimaat zal er vaker gezwommen worden en ook zullen er andere soorten van waterrecreatie komen. De amendementen van de milieucommissie zijn goed, behalve amendement 19. Voor een paar honderd Schotse schapen ontstaat een enorm hiaat in de wetgeving. Ook Nederland heeft bij hevige regenval last van verspreiding van ziekte door de intensieve veehouderij. In Nederland werden de koeien ziek en kwamen er maatregelen. Dat moet ons antwoord zijn, en niet een enorm hiaat in deze verder overigens goede wetgeving! 
Blokland (EDD ).
   – Voorzitter, het Commissievoorstel wordt op een goed moment behandeld. De oude richtlijn hield rekening met vervuilingsniveaus die we – gelukkig – niet meer kennen. 90 tot 95 procent van het zwemwater voldoet aan de normen. Nu is het tijd om de lat hoger te leggen en nieuwe uitdagingen te zoeken. De aanscherping van de normen steun ik daarom, en het voorstel van de rapporteur tot afzwakking niet. Immers, zelfs met deze nieuwe normen wordt nog 1 op de 20 zwemmers ziek, dus te hoog zijn de normen zeker niet.
Het Commissievoorstel bevat ook minder geslaagde onderdelen. De definitie van “zwemwater” is er zo een. Een groot aantal baders in het water betekent dat dát water zwemwater wordt. Wat een groot aantal is, is niet duidelijk. De Spaanse costa’s worden bevolkt door tienduizenden, de Finse meren door enkelingen. Toch moeten beide onder de definitie vallen. Wellicht kan de Commissaris toelichten hoe dit in de praktijk moet gebeuren.
Voorzitter, de informatievoorziening aan het publiek blijft een aandachtspunt. De website van de Commissie is op zich een goed initiatief, maar wie neemt er nu een computer mee naar het strand? Daarom is het plaatsen van borden met informatie bij de bewuste locaties – hoewel arbeidsintensief in het onderhoud – de beste oplossing, omdat dit de meeste zwemmers zal bereiken. 
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
   – Voorzitter, vooreerst wil ik de rapporteur van harte feliciteren met de conclusie in zijn toelichting.
Hij zegt namelijk dat proactief waterbeleid een positief effect heeft voor het welbevinden van de recreanten en ik ben het voor honderd procent met hem eens. Hij koppelt dat bovendien aan een betere informatievoorziening voor de recreanten. En ik denk dat de richtlijn op dat punt absoluut moet worden herzien.
Voorzitter, als ik echter achterom kijk, dan zie ik dat wij nog steeds problemen hebben met de oude richtlijn zwemwater. Ik herinner mij nog de nachtelijke debatten in de Nederlandse Tweede Kamer, toen wij over de invoering van de toenmalige richtlijn gesproken hebben. Op dit moment moeten wij vaststellen dat er nog steeds een inbreukprocedure loopt van de Europese Commissie tegen Nederland, omdat de kwaliteit van onze binnenlandse zwemwateren niet voldoet.
Er zijn ook grote verschillen in Europa. In Nederland zijn er 557 binnenlandse zwemwateren aangewezen, in Groot-Brittannië zijn er slechts 11, in Ierland 9 en in Griekenland 4! Nu wordt er aangedrongen op nog striktere kwaliteitsnormen – ik heb niets tegen die striktere kwaliteitsnormen – en het Parlement wil de werkingssfeer van de richtlijn uitbreiden tot alle vormen van recreatie. Maar als we alle recreanten die op een bepaald moment water in de mond kunnen krijgen op Europees niveau willen gaan beschermen, dan denk ik dat we een stap te ver gaan, al zou ik die toerist, die recreant, die zwemmer, wel de beste kwaliteit willen geven.
Met die striktere normen denk ik dat dan vele van onze zwemwateren het predikaat “zwemwater” niet meer zullen krijgen, in elk geval in Nederland. Dus daarom, Voorzitter, denk ik dat wij met zijn allen nog eens heel goed moeten kijken naar de amendementen en ons afvragen hoeveel we daarmee nou precies opschieten. Het moet beter, er moet betere informatie, een meer gestroomlijnde regelgeving komen. Maar ik meen dat het invoeren van strengere normen op dit moment – gezien ook de procedures die nog lopen – een slag te ver is. 
Myller (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Commissievoorstel voor een richtlijn betreffende de kwaliteit van het zwemwater, verbetert de huidige situatie, zoals hier al is gezegd, maar er zijn nog steeds problemen aan verbonden. De vraag is hoe wij rekening houden met het feit dat de zwemwateren en zwemmogelijkheden in de verschillende regio’s van Europa van elkaar verschillen.
In het voorstel van de Commissie is een zwemstrand in overeenstemming met deze richtlijn als er een groot aantal mensen komt. Hier is al gezegd dat het vrij moeilijk is te bepalen wat een groot aantal is: een groot aantal op een plaats waar veel mensen zijn of een groot aantal op een plaats waar bijvoorbeeld twintig kilometer strand per inwoner is en het allemansrecht geldt. En hoe wordt een zwemstrand gedefinieerd en wordt gewaarborgd dat metingen en het verzorgen van de waterkwaliteit niet te bureaucratisch worden? Mijn vriend Torben Lund heeft hier gezegd dat hij het een belachelijk voorstel vindt om een zwemstrand te definiëren naar het aantal baders dat er komt en dat de autoriteiten het als zwemstrand moeten aanwijzen. Naar mijn mening is het even belachelijk dat de Commissie Finland aanklaagt, omdat daar een strand niet is gemeten, waarvan iedereen weet dat het schoon is en waarvan de waterkwaliteit zelfs uitstekend is, juist omdat het definiëren van een zwemstrand deze problemen met zich meebrengt.
Ik hoop dat flexibiliteit op de juiste manier in deze richtlijn wordt opgenomen, maar ik hoop ook dat er in deze richtlijn goed rekening wordt gehouden met aspecten van de gezondheid van de Europese burgers. 
Bernié (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wat is zwemwater van goede kwaliteit en wie moet dat bepalen? Dat zijn de vragen die kunnen worden gesteld naar aanleiding van het verslag-Maaten over de richtlijn betreffende de kwaliteit van het zwemwater.
Moet Europa op dit gebied wetgeving opstellen en zo ja, op welke grondslag? We weten immers dat volksgezondheid en toerisme niet onder de bevoegdheid van de Gemeenschap maar onder die van de afzonderlijke staten vallen. Het enige positieve punt is mijns inziens de betere informatievoorziening aan het publiek. Waarom worden echter de microbiologische normen aangescherpt en wordt er niets geregeld op het vlak van chemische kwaliteitsnormen? Het is eveneens belangrijk erop te wijzen dat het moeilijk is alle bronnen van verontreiniging te inventariseren bij zeer grote stroomgebieden waarvan het water via rivieren wordt afgevoerd. Dat geldt vooral voor inhammen.
Waarom is de richtlijn uitgebreid tot watersport- en recreatieve activiteiten? Worden op den duur surfen, windsurfen, kajakken of roeien verboden, omdat het water ongeschikt is om in te zwemmen? Deze activiteiten vinden vaak niet in zwemwater plaats en soms buiten het hoogseizoen. Waarom moeten alle gegevens op de site van de Commissie worden bijeengebracht, wat onnodig lijkt en veel geld kost? Wie neemt nu zijn computer mee op vakantie om te weten te komen of hij op een bepaalde plaats vanuit microbiologisch oogpunt veilig kan zwemmen? Lokale radiozenders en de traditionele waarschuwingsborden voldoen mijns inziens meer dan genoeg om het grote publiek te informeren.
Ten slotte is er het voorstel om het strand te definiëren als een plek waar gedurende ten minste twintig dagen in het badseizoen gewoonlijk meer dan honderd baders aanwezig zijn. Dit is bijna lachwekkend. Wie gaat deze mensen tellen? Zoals gebruikelijk heeft niemand het over de kosten die een dergelijke operatie met zich meebrengt, of over de grote economische gevolgen van een zwemverbod. In deze richtlijn moeten niet de gevallen worden genoemd waarin zwemmen wordt verboden; een dergelijk besluit behoort uitsluitend tot de bevoegdheid van de lidstaten. Ook al leidt dat tot een golf van opschudding, we moeten het subsidiariteitsbeginsel respecteren, te meer omdat de Wereldgezondheidsorganisatie kort geleden een praktische handleiding voor zwemwater heeft gepubliceerd die voor de lidstaten als referentie zou kunnen dienen. Daarom steunen wij het voorstel tot verwerping van de richtlijn. 
Bowis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur en de schaduwrapporteur feliciteren met het werk dat is verricht ten aanzien van dit verstandige en welkome voorstel. We moeten echter in ons achterhoofd houden dat het om een zwemwaterrichtlijn gaat en niet om een recreatierichtlijn. Om die reden moeten we ons niet in de diepere wateren van de pleziervaart en het diepzeeduiken begeven, maar de richtlijn herstellen tot wat deze in eerste instantie was – een zwemwaterrichtlijn.
Ook is het goed dat we kijken naar het badseizoen en niet proberen het hele jaar te bestrijken. Ook moeten we ons concentreren op plekken waar daadwerkelijk gezwommen wordt en die door de lidstaten als zwemwater zijn aangeduid. Het is verstandig om de twee belangrijkste tests in relatie tot de volksgezondheid – gastro-enteritis en E-coli – te vereenvoudigen Verder is het van belang dat er flexibiliteit bestaat voor het geval zich tijdelijke en atypische vervuiling voordoet. Dat is een verbetering die afkomstig is van de commissie.
We moeten ook voldoende aandacht besteden aan de kosten-batenanalyse, aangezien het om aanzienlijke bedragen gaat – de kosten voor mijn land zouden bijvoorbeeld 8,8 miljard euro bedragen, zij het verspreid over 25 jaar.
We moeten bedenken dat informatievoorziening aan het publiek belangrijk is om het vertrouwen van het publiek te winnen. Mensen vertrouwen inmiddels op de blauwe vlag: we moeten ervoor oppassen dat we dit vertrouwen niet ondermijnen. Ik ben dan ook blij dat we niet voor de gekleurde vlaggen hebben gekozen. Ik heb begrepen dat er nu overleg zal plaatsvinden over . Als het resultaat hiervan is dat we straks het gelukkige, lachende gezicht van mevrouw Wallström terugzien op het strand van Brighton, dan is dat zonder meer een zegen voor de mensheid, maar dan wel naast de blauwe vlag.
Tot slot is de kwestie van de radioactiviteit geen onderwerp voor deze richtlijn, zoals in een van de amendementen wordt gesuggereerd. Er liggen immers rotsen die van nature radioactief zijn vlak bij stranden en we willen niet dat iedereen straks moet gaan zwemmen met een geigerteller in zijn zwembroek, of misschien wel in zwembroeken die zwart worden zodra ze in aanraking komen met radioactiviteit! 
Stihler (PSE ).
   – Ik wil mij concentreren op een belangrijk amendement dat tijdens dit debat reeds is genoemd, namelijk amendement 19 over de conformiteit en controle van tijdelijke verontreiniging. Dit is voor mij als Schotse afgevaardigde in dit Parlement van cruciaal belang.
Een zwakke plek van het zuidwesten van Schotland en met name van de rivierdalen van de Irvine en de Aire is dat er in perioden van hevige regenval – tijdens plotselinge overstromingen in de zomermaanden bijvoorbeeld – gedurende een paar, zeldzame dagen niet wordt voldaan aan de microbiologische kwaliteitsnormen. Dat betekent niet dat de Britse stranden broeinesten van vervuiling zijn. Het betekent alleen maar dat er flexibiliteit nodig is bij het meten en het nemen van monsters om rekening te kunnen houden met deze natuurlijke verschijnselen.
In amendement 19 wordt een tweeledig systeem van beheermaatregelen geïntroduceerd. Het doel daarvan is het voorstel van de Commissie te laten aansluiten op de benadering waarvoor gekozen is in de richtsnoeren voor recreatief watergebruik van de Wereldgezondheidsorganisatie. In deze richtsnoeren wordt onderkend dat aan de strengere normen die door de WHO worden voorgesteld onder bepaalde omstandigheden, bijvoorbeeld bij hevige regenval, niet zal worden voldaan, en daarom is bepaald dat monsters uit deze perioden niet worden meegeteld, op voorwaarde dat er beheermaatregelen worden genomen ter bescherming van zwemmers.
Door dit amendement worden autoriteiten aangemoedigd om waar mogelijk preventieve actie te ondernemen, teneinde zwemmers te beschermen tegen blootstelling aan vervuiling. Ook de Raad van Europese gemeenten en regio’s heeft zich opgesteld achter amendement 19 en de lokale bestuurders zouden de kwaliteit van het zwemwater graag zien verbeteren door meer flexibiliteit te introduceren in de zwemwaterregels. 
Andersen (EDD ).
   –Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie bevat een aantal goede elementen in de vorm van aangescherpte eisen inzake bacteriële inhoud met maximaal 500 Escherischia coli per 100 ml en 200 intestinale enterokokken per 100 ml. De door de Commissie aanbevolen monsterfrequentie is echter onvoldoende en betekent een verslechtering van de geldende regels in Denemarken. Het badseizoen is in Denemarken vastgesteld op drie maanden. Het voorstel van de Commissie zal betekenen dat het aantal monsters dat wij per seizoen nemen van 10 naar 2 terugvalt. Dat is duidelijk een verslechtering van de zekerheid dat we te maken hebben met goed zwemwater.
Tot mijn vreugde stel ik echter vast dat verscheidene amendementen die zijn ingediend door de liberale rapporteur, de heer Maaten, tijdens de behandeling in de Milieucommissie zijn gesneuveld. De merkwaardige voorstellen van de heer Maaten inzake definities van baders en zwemwater en een kleurrijk scala van met sterren versierde vlaggen zijn gelukkig van tafel, zodat het Parlement zich niet nog belachelijker maakt bij het grote publiek.
Het verslag van de rapporteur heeft geleid tot de indiening van 124 aanvullende amendementen van collega’s in de Milieucommissie, maar deze vele amendementen op het verslag-Maaten laten ook zien hoe een fractie de tijd van veel parlementsleden kan verspillen. Ik kan geen steun verlenen aan het in het verslag gedane voorstel om andere vrijetijdsactiviteiten op te nemen in de definitie van het kader van de zwemwaterrichtlijn. 
García-Orcoyen Tormo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat het door de toenemende mobiliteit van de Europeanen komt, door het toerisme, en door de gewoonte om te zwemmen, dat de stranden van Europa, en ook de stranden van mijn land, Spanje, die vijftig jaar geleden nog halfleeg waren, in deze tijd drukbevolkt zijn. Niet alleen buitenlandse toeristen komen er op af, ook de mensen van het land zelf gaan zwemmen aan het strand van hun woonplaats, iets wat ze vijftig jaar geleden niet deden.
Als gevolg van deze ontwikkeling willen de burgers van Europa dat het zwemwater overal min of meer dezelfde kwaliteit heeft, onafhankelijk van het land of de plaats waar ze zwemmen of op een andere manier van het water genieten. Het voorstel van de Commissie om het zwemwater beter te controleren, de badgasten beter te informeren en de kwaliteit van het zwemwater te verhogen waar dit nodig of raadzaam mocht zijn, lijkt me dan ook terecht en bijzonder wenselijk.
Het verband tussen en de kwaliteit van het zwemwater en het gevaar om de een of andere besmetting op te lopen, is overduidelijk aangetoond. Als we door middel van deze richtlijn kunnen bereiken dat het gevaar voor besmetting of ziekte wordt teruggedrongen, loont dat beslist de moeite.
Overigens moeten we ook in dit geval uitgaan van een kosten-batenanalyse en ervoor waken van een mug een olifant te maken. Zo vind ik sommige amendementen op een aantal punten volkomen uit de lucht gegrepen en overbodig. Een van die punten betreft de fysisch-chemische parameters, die namelijk niet relevant zijn voor de waterkwaliteit, omdat alleen de microbiologische parameters dat zijn. De overige argumenten berusten op esthetische gronden en hebben niets met de gezondheid te maken. Door het opnemen van die parameters zouden we het een stuk moeilijker maken om de richtlijn toe te passen, waarbij komt dat we dubbel bezig zijn, omdat er al een kaderrichtlijn voor dergelijk kwesties bestaat.
Wat de informatie betreft vind ik het absurd en onaanvaardbaar als nu wordt vastgelegd in welke twee talen de informatie moet worden verstrekt. Naar mijn idee dient elke lidstaat zelf te bepalen welke taal of talen het meest geschikt zijn.
Ten slotte ben ik het er wat betreft de kwestie van de parameters volkomen mee eens dat de parameters van de WHO worden aangehouden, en op dat punt sta ik volledig achter het standpunt van mijn fractie. 

Sandberg-Fries (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige voorstel voor een nieuwe zwemwaterrichtlijn vertoont helaas hetzelfde fundamentele gebrek als de eerdere richtlijn, namelijk een zeer vage definitie van het begrip zwemwater. Dat heeft tot nu toe tot gevolg gehad dat de Commissie een eigen interpretatie heeft kunnen geven aan het begrip “een groot aantal baders”. Het is dus onbevredigend voor de rechtszekerheid dat ook de nieuwe richtlijn geen eenvoudige en duidelijke definitie bevat.
Het is ook opmerkelijk dat in de richtlijn geen rekening wordt gehouden met het feit dat de omstandigheden per lidstaat sterk verschillen. In Zweden hebben wij bijvoorbeeld een kustlijn van ruim 3400 kilometer, plus 95.700 meren met een oppervlak van meer dan een hectare. Bovendien kennen wij het zogenaamde allemansrecht, dat in beginsel inhoudt dat iedereen die in ons land verblijft toegang heeft tot deze zwemwateren.
Als amendement 76 wordt aangenomen, betekent dat steun voor een eenvoudige, duidelijke en daarmee ook rechtszekere definitie, waarvan ook lidstaten met andere omstandigheden dan de landen in Noord-Europa geen negatieve gevolgen ondervinden. Daarmee wordt het mogelijk de richtlijn in de hele Unie toe te passen. 
Wallström,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag enige opmerkingen maken naar aanleiding van de ingediende amendementen.
Allereerst wil ik de afgevaardigden bedanken voor hun opmerkingen, die ik beschouw als steun voor de onderliggende filosofie en de structuur van het voorstel. Verder hebben zowel het Parlement als de Raad hun steun feitelijk al bevestigd in de onderhandelingen over het zesde milieuactieprogramma in 2002. Ik wil de afgevaardigden ook bedanken omdat zij de gezondheidsnormen die de Commissie heeft voorgesteld niet in twijfel hebben getrokken.
De Commissie kan het verkleinen van de werkingssfeer van de richtlijn door middel van amendement 5 of 67 niet accepteren. Wat telt is het belang van een badzone voor een lokale gemeenschap. Ook mensen in noordelijke of niet-toeristische gebieden hebben immers het recht om veilig te zwemmen. De Commissie verzet zich dan ook tegen het beperken van de werkingssfeer tot badzones met meer dan honderd zwemmers per jaar en voor watersport tot honderd meter van de kust.
Hoewel de Commissie het op prijs stelt dat veel afgevaardigden hebben geprobeerd de integratie van de kaderrichtlijn voor water met de zwemwaterrichtlijn te verbeteren, kan de Commissie niet instemmen met alle betreffende amendementen. De amendementen 3, 4, 16, 21 en 33 zijn onacceptabel omdat zij ervoor zorgen dat de twee richtlijnen elkaar overlappen. Een goede chemische toestand van wateren is al geregeld in de kaderrichtlijn voor water, dus dat hoeven we niet opnieuw te doen. In sommige gevallen kunnen wateren van uitstekende kwaliteit zijn om in te zwemmen zonder dat er sprake is van een goede ecologische toestand.
Desalniettemin accepteert de Commissie in principe wel amendement 32, waarin het zwemwaterprofiel wordt uitgebreid door de toevoeging van elementen als hydrologische kenmerken in relatie tot de kaderrichtlijn water. Toch moet hierbij bedacht worden dat de schaal van de beide richtlijnen aanzienlijk verschilt. De kaderrichtlijn water is van toepassing op hele rivierbekkens, terwijl de zwemwaterrichtlijn slechts een zeer lokale reikwijdte heeft.
De Commissie gelooft dat de basis van goed zwemwaterbeheer gelegen is een goed gedocumenteerd en bijgewerkt zwemwaterprofiel. Om die reden kan de Commissie amendementen als 43 en 44 niet accepteren, aangezien hierdoor de kennis van en de controle op zwemwateren afneemt.
De Commissie juicht de amendementen 8, 11, 14, 17, 18, 20, 34, 35 en 36, over zwemwaterbeheer, de participatie van en de informatie aan het publiek toe. Toch ziet de Commissie liever dat de keuze van symbolen en logo’s die de kwaliteit van het zwemwater aangeven, wordt overgelaten aan subsidiariteit. Daarom wil zij de amendementen 21 en 27 niet overnemen.
Over amendement 19 wil ik het volgende zeggen: de Commissie staat open voor een bepaalde mate van flexibiliteit ten aanzien van zwemwateren die te maken hebben met voorspelbare en beheersbare verontreiniging op de korte termijn. Deze flexibiliteit mag de geloofwaardigheid van de richtlijn echter niet aantasten. Zwemwateren die last hebben van incidentele en kortdurende verschijnselen moeten als zodanig aan het publiek bekend worden gemaakt. Verder is het voor de beoordeling van EU-zwemwateren van belang dat geen enkel zwemwater geacht wordt in overeenstemming te zijn met deze richtlijn wanneer de vervuiling niet op de juiste manier wordt geïdentificeerd en bestreden. Met betrekking tot amendement 19 verwerpt de Commissie de niveaus die worden voorgesteld in lid 2, de onbeperkte uitsluiting van monsters in lid 3 bis en de bijna onvoorwaardelijke conformiteit die wordt voorgesteld in lid 5.
Ik vind het jammer dat bepaalde amendementen tot doel hebben de risico’s die mensen lopen tijdens het zwemmen te vergroten. De amendementen 62 en 66 vergroten allebei de kans op ziekten met 5 tot 9 procent.
De Commissie is zich bewust van de noodzaak de wetgeving aan te passen aan de technische en wetenschappelijke vooruitgang en juicht de amendementen 28, 29 en 30 met betrekking tot de herziening en aanpassing van de richtlijn toe. In dit verband heeft de Commissie op basis van het zesde kaderprogramma net een oproep gedaan voor het indienen van voorstellen op het terrein van technieken om virussen op te sporen in zwemwater.
De Commissie kan kortom 32 van de 76 ingediende amendementen in meer of mindere mate accepteren. Ik kijk dan ook uit naar de uitslag van de stemming van morgen.
Ik wil tot slot de rapporteur, de heer Maaten, bedanken. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is het verslag (A5-0290/2003) van de heer Sacconi, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad betreffende een bewakingssysteem voor de uitstoot van broeikasgassen in de Gemeenschap en de tenuitvoerlegging van het Protocol van Kyoto (COM(2003) 51 – C5-0031/2003 – 2003/0029(COD)). 
Wallström,
   . Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik spreek u vandaag toe in de wetenschap dat er een compromispakket op tafel ligt dat tot doel heeft in eerste lezing overeenstemming te bereiken. De nauwkeurige bewaking van de uitstoot van broeikasgassen is van vitaal belang om een overzicht te krijgen van de effectiviteit van het EU-beleid bij het terugdringen van broeikasgasemissies en wat er verder nog gedaan moet worden om onze Kyoto-doelen te halen. Deze beschikking vormt een belangrijke verdere stap in de tenuitvoerlegging van het Protocol van Kyoto en bij het waarborgen dat de Gemeenschap al haar verplichtingen in het kader van het Protocol nakomt. Ik spreek mijn dank uit aan de heer Sacconi en zijn collega’s in het Europees Parlement, die hard hebben gewerkt om het bereiken van overeenstemming over een beschikking in eerste lezing mogelijk te maken.
Als er over deze beschikking in eerste lezing overeenstemming wordt bereikt, kan deze snel van kracht worden en door de lidstaten ten uitvoer worden gelegd. Dat zou een verdere concrete demonstratie zijn van de ambitie van de Gemeenschap om de problemen omtrent klimaatverandering echt aan te pakken.
Tot slot raad ik de leden van het Europees Parlement uiteraard van harte aan dit mogelijke akkoord te ondersteunen. 
Sacconi (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, sinds 1992 strijdt de internationale gemeenschap, of in ieder geval een groot gedeelte daarvan, tegen een van de grootste economische en milieuproblemen, namelijk klimaatverandering. Klimaatverandering is mondiaal gezien het belangrijkste thema op het terrein van duurzaam milieubeheer en sorteert rampzalige effecten, niet alleen voor het klimaat maar ook voor de ecosystemen en de levende soorten.
In mei 2002 heeft de Unie de handschoen opgepakt door het Protocol van Kyoto te ratificeren. Daarmee heeft de Unie bewezen dat de strijd tegen klimaatverandering een van haar strategische prioriteiten is. Met het besluit het Protocol te ratificeren zijn de lidstaten overeengekomen gezamenlijk aan de verplichtingen van het Protocol te voldoen. Om ervoor te zorgen dat de Gemeenschap in haar geheel aan de juridisch bindende internationale verplichtingen kan voldoen, zijn er verschillende doelen voor het beperken en het terugdringen van de emissies per lidstaat vastgelegd. De lidstaten blijven derhalve verantwoordelijk voor het melden van de gegevens over hun jaarlijkse uitstoot.
De ontwerpbeschikking waar wij morgen over gaan stemmen is daarom het noodzakelijke kader waarmee de Gemeenschap en de lidstaten het nakomen van hun verplichtingen inzake melding en boekhouding van de emissies garanderen. Dat geschiedt door verbetering van de kwaliteit en de nauwkeurigheid van de informatie over het beleid, de genomen maatregelen, de emissies en de verwijdering van alle broeikasgassen, zonder voorbij te gaan aan methodologische kwesties.
Krachtens de structuur van het Protocol van Kyoto en de richtsnoeren van het Verdrag van de Verenigde Naties verschillen de verplichtingen inzake melding al naar gelang de informatie jaarlijks of periodiek verstrekt moet worden. Het Verdrag en het Protocol bevatten twee essentiële bepalingen met betrekking tot het nakomen van de aangegane verplichtingen. Ten eerste de uitvoering en de periodieke actualisering van de nationale programma’s voor het beperken of het terugdringen van de gas-emissies. Ten tweede een transparante bewaking van de daadwerkelijke en de geraamde emissies.
Na de goedkeuring van het voorstel morgen zullen de lidstaten verplicht zijn uiterlijk 15 januari van elk jaar de definitieve en de voorlopige emissiegegevens van de gassen bij de Commissie te melden. Met die gegevens kan de Commissie de geboekte vooruitgang beoordelen en de jaarverslagen maken die de Gemeenschap uit hoofde van de internationaal aangegane verplichtingen dient voor te leggen.
De beperkte wijzigingen van de rapporteur in het wetgevingsvoorstel waren erop gericht het mechanisme nog bindender en efficiënter te maken. Dat is met name van belang in het licht van de weinig bemoedigende recente gegevens die voor het tweede achtereenvolgende jaar duiden op een stijging van de uitstoot van broeikasgassen in de Europese Unie. Zoals mevrouw Wallström al heeft gezegd hebben wij, na het inwinnen van het advies van de Milieucommissie, tijdens de informele onderhandelingen met de Raad en de Commissie een akkoord kunnen bereiken over deze 18 amendementen. Dat akkoord bevat de kern van onze amendementen, met inbegrip van de wijzigingsvoorstellen die politiek gezien het belangrijkst zijn. Als voorbeeld hiervan kan ik de amendementen noemen met betrekking tot het noodzakelijkerwijs aanvullende karakter van de flexibele mechanismen voor het nationale actieplan dat elke lidstaat moet opstellen ter bereiking van de eigen doeleinden voor het terugdringen van de broeikasgassen.
Daarom zullen wij morgen bij de stemming in de plenaire een pakket amendementen presenteren waarover een akkoord bestaat. Ik hoop dan ook dat het Parlement bereid is dit voorstel snel goed te keuren, zodat de lidstaten met spoed kunnen overgaan tot de aanpassing van hun interne regelgeving aan de nieuwe normen. Ik denk dat het ook een goed politiek signaal is met het oog op de belangrijke bijeenkomst van december in Milaan, waarbij hopelijk een groter aantal landen het Protocol van Kyoto zal ratificeren. 
Vlasto (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij merken allemaal in ons dagelijks leven dat het klimaat warmer wordt.
Door de hitte, die ons deze zomer zwaar heeft getroffen, worden we eraan herinnerd hoe acuut het probleem van de broeikasgassen is. Er moeten dringend duurzame oplossingen worden gevonden. Natuurlijk moet de Europese Unie voldoen aan de doelstellingen van Kyoto en er vooral toe bijdragen dat voor toekomstige generaties een duurzame ontwikkeling mogelijk is.
Het voorstel voor een beschikking waarover in deze zitting wordt gestemd, vormt een belangrijk onderdeel van de regelgeving van de Europese Unie betreffende de uitstoot van broeikasgassen. Het is niet uitsluitend een milieuvraagstuk. We moeten beseffen dat regeringen en industrieën op dit punt een prominente rol spelen. Op grond van de tekst in kwestie kan een doeltreffend en betrouwbaar systeem voor een emissie- en prognoseboekhouding tot stand worden gebracht. Alleen dan kan Europa een evaluatie verrichten die op mondiaal niveau weerklank vindt.
Momenteel zijn er nog steeds te veel ontoereikende maatregelen en onnauwkeurigheden. De huidige leden krijgen nog altijd te weinig informatie, vooral over de koolstofputten. Op dit moment wordt vrij goed omgegaan met de combinatie van bezorgdheid over het milieu, economische belangen en tegenwerking van regeringen, hoewel het een complex geheel betreft.
Niettemin wil ik de aandacht van mijn collega’s op een specifiek punt vestigen, namelijk op de flexibiliteit waarmee volgens het Protocol van Kyoto het referentiejaar voor bepaalde gassen moet worden vastgesteld. Wat dit betreft moeten we afwijken van het voorstel van de Commissie, waarin 1990 als enige referentiejaar wordt vermeld, en ons houden aan het protocol. Het is zojuist al gezegd: laten we afwachten welke amendementen er worden ingediend. Afgezien hiervan wil ik mijn collega’s krachtig aansporen om voor deze tekst te stemmen. Daarin wordt een verstandig juridisch kader gecreëerd en een passend tijdschema aangehouden, waarbij flexibiliteit wordt gekoppeld aan doeltreffendheid. 
Korhola (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn collega, de heer Sacconi, bedanken voor de goede samenwerking bij het opstellen van het onderhavige verslag. Het feit dat wij hopelijk al in eerste lezing de behandeling van de richtlijn kunnen afronden, toont aan dat de Europese Unie serieus wil werken aan het vertragen van de klimaatsverandering. De samenwerking tussen de Commissie, de Raad en het Parlement is uitstekend en ik ben van mening dat de persoonlijke inzet van collega Sacconi daar in belangrijke mate aan heeft bijgedragen.
In het Protocol van Kyoto staan de plichten van de verdragspartners omschreven inzake het rapporteren van emissies. Het tien jaar geleden genomen besluit over rapportage in de Europese Unie is een belangrijke basis geweest, waarmee wij op betrouwbare wijze de negatieve ontwikkeling van de uitstoot konden bekrachtigen en een kader konden creëren voor het ombuigen van die ontwikkeling. Het beantwoordt echter onvoldoende aan de verplichtingen van het Protocol van Kyoto. De huidige rapportage komt wat haar indeling en nauwkeurigheid betreft niet overeen met bijvoorbeeld de indeling per sector zoals die staat omschreven in de richtlijn betreffende emissiehandel die de afgelopen zomer in de Europese Unie is aangenomen. De activiteiten van de lidstaten zijn ook zeer gebrekkig en niet geleverde en gebrekkige gegevens heeft men door berekening moeten aanvullen.
In de nu aan te nemen tekst wordt de kwaliteit en nauwkeurigheid van de rapportage aanzienlijk verbeterd. Het is ook de bedoeling de uitvoeringsdichtheid van de gegevens te rationaliseren door de jaarlijkse en de op gezette tijden uit te voeren rapportages van elkaar te scheiden.
In het zogeheten compromispakket hebben de rapporteur, de schaduwrapporteurs en de Raad afgesproken dat de lidstaten zo snel mogelijk en uiterlijk eind 2005 nationale inventarisatiesystemen moeten opzetten, waarmee de uitstoot van broeikasgassen die door menselijk handelen zijn veroorzaakt per bron worden beoordeeld. De naleving van de afspraken van Kyoto – zowel het stellen van absolute doelen als de controle op het bereiken ervan – is natuurlijk voor een groot deel afhankelijk van de manier waarop het inventarisatiesysteem gaat functioneren. Het is natuurlijk te betreuren dat er geen garanties zijn voor de beschikbaarheid ervan op het moment dat de eerste verdeling van de emissiehandel in de lidstaten plaatsvindt. Het is van belang dat de in totaal 48 amendementen in het compromisamendement bij de stemming van morgen worden aangenomen, zodat de lidstaten onmiddellijk kunnen beginnen aan het voorbereiden van de tenuitvoerlegging.
Ik wil in dit verband een kleine wens uiten: overeenkomstig het Protocol van Kyoto worden de emissies in de eerste Kyoto-periode beoordeeld met een vijfjaarlijks gemiddelde. Ik hoop dat ook de Gemeenschap, bijvoorbeeld het Europees Milieuagentschap, emissietrends als vijfjaarlijks gemiddelde gaat publiceren. Op die manier komen wij bijvoorbeeld af van de verschillen die worden veroorzaakt door de jaarlijkse schommelingen in temperaturen en neerslaghoeveelheden bij het beoordelen van de afstand die de Gemeenschap en de lidstaten nog tot doel hebben. De huidige praktijk geeft reden tot ongefundeerd optimisme en pessimisme, wat voor het grote publiek moeilijk te begrijpen kan zijn. 
De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij zijn zonder meer verplicht stappen te ondernemen om aan het Parlement voor te stellen dat er een duidelijk en effectief bewakingssysteem wordt opgezet voor de uitstoot van broeikasgassen. Ik sta dan ook volledig achter het compromisvoorstel waarover morgen zal worden gestemd omdat het belangrijk is dat er ten aanzien van deze kwestie enige haast gemaakt wordt.
Het is de trieste realiteit dat sinds we het Protocol van Kyoto hebben ondertekend, de uitstootniveaus in Europa zijn gestegen in plaats van gedaald. Het is hoog tijd om onze verantwoordelijkheid op ons te nemen. Deze verantwoordelijkheden liggen grotendeels bij de lidstaten en het wordt tijd, zoals ik al zei, dat we onze verantwoordelijkheid op ons nemen, niet alleen voor de gezondheid van de huidige bevolking, maar ook ter bescherming van ons leefmilieu voor toekomstige generaties.
In het verslag van vorige week werd aangegeven dat drie landen – Ierland, Spanje en Italië – samen goed waren voor bijna de helft van de vijfhonderd inbreuken op de verschillende milieuwetten in de Europese Unie gedurende de afgelopen vijf jaar. Dit bewijst hoe de lidstaten, nadat zij richtlijnen hebben goedgekeurd en deze in nationale wetgeving hebben omgezet, tekortschieten in het zorgdragen voor de tenuitvoerlegging ervan. 
Caudron (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op persoonlijke titel en namens mijn fractie wil ik de rapporteur en mijn collega’s van de Milieucommissie feliciteren. Zij hebben doeltreffend samengewerkt en ons compromisamendementen gepresenteerd met als doel dat dit verslag in één lezing wordt aangenomen.
De toepassing van de urgentieprocedure was absoluut noodzakelijk gezien de vreselijke plaag die de broeikasgassen vormen. Deze gassen ontregelen het klimaat en hebben daarnaast negatieve gevolgen voor de ecosystemen en de biodiversiteit. Overigens hebben we afgelopen zomer zelf de dodelijke uitwerking van deze gassen kunnen zien.
Ik ben ook tevreden over de Europese Commissie, die ons een mechanisme voorstelt voor een stringentere uitvoering van de verplichtingen die we in 1997 in Kyoto zijn aangegaan. Om uw geheugen op te frissen: volgens het Protocol, dat in 1997 is goedgekeurd en door de Europese Unie in 2002 is geratificeerd, moeten de contracterende partijen in 2012 de uitstoot van broeikasgassen met acht procent hebben verminderd. Uiteraard moet de precieze datum waarop de meting van die reductie plaatsvindt, nog worden vastgesteld. Dit mag niet nadelig uitpakken voor de landen die op dit punt eerder dan de meeste andere landen actie hebben ondernomen.
Helaas blijkt uit de meest recente onderzoeken dat wereldwijd de emissies vanaf het jaar 2000 zijn toegenomen. Als we de prognoses voor 2001 van het Europees Milieuagentschap mogen geloven, ligt de totale uitstoot in de Europese Unie van de zes gassen die verantwoordelijk worden gehouden voor de mondiale klimaatverandering, één procent hoger dan in het jaar 2000.
Daaruit blijkt dat het juridische bewakingsinstrument dat op grond van haar besluit van 1993 in de Europese Unie wordt toegepast, moet worden versterkt. Dat is het onderwerp van dit voorstel dat wordt onderzocht en bediscussieerd. Daarin wordt bevestigd dat de lidstaten afzonderlijk verantwoordelijk zijn voor de wijze waarop zij aan het Kyoto-mechanisme deelnemen. Dat is een goede zaak, mits een goede coördinatie en werkelijke controle zijn gewaarborgd.
Uiteraard verleent mijn fractie haar goedkeuring aan de nieuwe eisen voor een hogere kwaliteit en grotere nauwkeurigheid van de gerapporteerde gegevens over beleidsinitiatieven en maatregelen die onder meer verband houden met de uitstoot en verwijdering van alle broeikasgassen, waarbij de methodologische aspecten niet worden veronachtzaamd.
Mijn fractie keurt ook de eisen goed die betrekking hebben op de frequentie waarmee deze informatie wordt verstrekt. Tevens lijkt het mij beslist noodzakelijk dat de Commissie aan het Parlement en de Raad een verslag overlegt na het jaarlijkse onderzoek van de verwachte vorderingen, gemeten op basis van de geschatte effecten van beleidsinitiatieven en maatregelen voor de beperking van de emissie.
Net als de rapporteur steunt mijn fractie dus het verzoek om de beschikking onmiddellijk in werking te laten treden. Wij vragen u dit punt de allerhoogste prioriteit te geven. De toekomst van onze aarde staat op het spel en alle maatregelen in bestaande en toekomstige teksten moeten in overeenstemming zijn met het kader en de normen als vastgelegd in Kyoto. 
Fitzsimons (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik juich het voorstel om 1990 als referentiejaar te kiezen toe. Het is belangrijk om te erkennen dat Frankrijk en Finland enorme inspanningen hebben geleverd om hun uitstoot tussen 1990 en 1995 terug te dringen.
Dit voorstel neemt de plaats in van het mechanisme dat sinds 1993 van kracht is voor de bewaking van de uitstoot van broeikasgassen en de evaluatie van de geboekte vooruitgang bij het nakomen van de afspraken over deze uitstoot. In deze voorstellen zijn de eisen verwerkt die in de Akkoorden van Marrakech in verband met het Protocol van Kyoto aan de verslaglegging worden gesteld, inclusief het gebruik van flexibele mechanismen en registers.
Het is essentieel om ervoor te zorgen dat er meer informatie beschikbaar komt over de uitstootniveaus van de verschillende lidstaten binnen de Unie. We zijn er allemaal van overtuigd dat het belangrijk is om te voldoen aan het Protocol van Kyoto inzake klimaatverandering. De gemiddelde temperatuur van de oppervlakte van de aarde is gedurende de twintigste eeuw immers met ongeveer 0,06 graden Celsius gestegen. Ook komt er steeds overtuigender bewijs dat het grootste deel van de opwarming van de aarde die de afgelopen vijftig jaar heeft plaatsgevonden te wijten is aan menselijke activiteiten. Deze activiteiten houden verband met het verbranden van fossiele brandstoffen en ontbossing, wat uitstoot van koolstofdioxide en andere broeikasgassen veroorzaakt.
Wij zouden graag zien dat alle geïndustrialiseerde landen direct actie ondernemen om de uitstoot van broeikasgassen in de toekomst te beperken of terug te dringen. Temperatuurstijgingen kunnen immers ernstige gevolgen hebben: kustgebieden kunnen overstromen en de levens van vele eilandbewoners kunnen in gevaar komen.
De Europese Unie legt het Europees programma inzake klimaatverandering ten uitvoer, wat ervoor zal zorgen dat de Unie tussen 2008 en 2012 een vermindering van de uitstoot realiseert met 8 procent, hetgeen overeenkomt met onze politieke verplichtingen in het kader van het Protocol van Kyoto.
Ik feliciteer de heer Sacconi met zijn verslag. 
Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen stilstaan bij de bijdrage die mijn collega, de heer Moreira da Silva, gedurende zo lange tijd heeft geleverd aan de richtlijn inzake de handel in emissierechten en alle zaken die verband houden met Kyoto. Hij is inmiddels teruggeroepen om zijn plicht in de Portugese regering te vervullen. Hij en vooral ook zijn expertise op dit gebied zullen gemist worden.
We behandelen hier vanavond een voorstel voor de herziening van de bewakingssystemen die zijn opgenomen in het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering en het Protocol van Kyoto. Er zijn om diverse redenen nieuwe regels nodig: de wetenschappelijke vooruitgang in het afgelopen decennium, nieuwe elementen als koolstofputten, de grensoverschrijdende aard van gasuitstoot en de duidelijke behoefte aan een gemeenschappelijke aanpak en de harmonisatie van regels op dit terrein. Er is, met andere woorden, zoals het Europees Milieuagentschap heeft verklaard, behoefte aan consistentie en transparantie in de verslaglegging over de uitstoot van broeikasgassen.
Vanuit een Ierse invalshoek beschouwen wij het voorstel als iets buitengewoon positiefs. Het is in ons belang dat er op EU-niveau een gestructureerd systeem komt dat ons helpt onze eigen nationale eisen te ontwikkelen. Het voorstel is ook van belang voor de beoordeling van de nationale toewijzingsplannen in het kader van de voorgestelde richtlijn inzake de handel in emissierechten, die op het moment wordt behandeld.
Wij hebben de nodige zorgen wat de deadlines betreft. Ik hoop dat die praktisch en haalbaar zijn met betrekking tot de diverse aspecten van het voorstel. Indien deze praktisch en realistisch zijn, dan is het mogelijk alle lidstaten eraan te houden, zelfs de lidstaten die problemen ondervinden bij het halen van de doelstellingen op dit gebied. Als ze echter niet praktisch zijn en we er toch mee instemmen, dan binden we in dit opzicht een blok aan ons been.
In Ierland is de situatie op het punt van de Kyotodoelen eerlijk gezegd weinig rooskleurig. Ierland heeft de niveaus van 1990 plus 13 procent aangeboden gekregen. De laatste keer dat we hebben gemeten lag de uitstoot al 22 procent boven het niveau van 1990. Ik heb begrepen dat het gemiddelde in Europa op het moment 1 procent hoger is. Ierland heeft op dit terrein dus nog veel te doen, en alles wat ons kan helpen onze gedachten bijeen te rapen en aan de eisen te voldoen – zoals we als land verplicht zijn – moet worden toegejuicht. Ik verheug me dan ook over het voorstel dat hier vandaag voor ons ligt. 
Wallström,
   . Mijnheer de Voorzitter, toen de Europese Gemeenschap het Protocol van Kyoto ondertekende, wisten we dat deze verplichtingen in de toekomst stevige maatregelen zouden vergen en het onlangs goedgekeurde systeem van de Europese Unie voor de handel in emissierechten is daarin een van de centrale elementen. Deze beschikking is weer een stukje van diezelfde puzzel; de Commissie staat dan ook helemaal achter deze poging om in eerste lezing overeenstemming te bereiken.
Bewaking en verslaglegging zijn uiteraard cruciaal en ik kan de leden van het Parlement ervan verzekeren dat ook ik al het mogelijke zal doen om ervoor te zorgen dat we onze burgers op de hoogte stellen van de prestaties van de lidstaten. Uiteraard is onze informatie in hoge mate gebaseerd op het werk van het Europees Milieuagentschap. Wij zullen op deze zaak terugkomen, maar naar ons oordeel is dit een werkbaar en praktisch systeem. Dat wil echter niet zeggen dat het eenvoudig zal zijn voor lidstaten. Dat is zeker niet het geval, maar we zullen nu eenmaal moeten voldoen aan onze verplichtingen. Ik vraag het Parlement dan ook de stemming van morgen te besluiten door de amendementen met een flinke meerderheid aan te nemen. Op deze manier zullen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap hun verplichtingen in het kader van het Protocol van Kyoto opnieuw bevestigen en tevens de verplichting onderstrepen om de noodzakelijke maatregelen te treffen in de strijd tegen de problemen die de verandering van het klimaat met zich meebrengt.
Met alles wat we doen om aan te tonen dat we aan onze verplichtingen willen en kunnen voldoen, geven we ook een signaal af aan de rest van de wereld – en met name aan een bepaald land dat we ook graag het Protocol van Kyoto zouden zien ondertekenen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0296/2003) van de heer Lange, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 97/68/EG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake maatregelen tegen de uitstoot van verontreinigende gassen en deeltjes door inwendige-verbrandingsmotoren die worden gemonteerd in niet voor de weg bestemde mobiele machines (COM(2002) 765 – C5-0636/2002 – 2002/0304(COD)). 
Wallström,
   .  Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik de rapporteur, de heer Lange, bedanken voor de kwaliteit van zijn werk in deze technisch complexe zaak. Dit voorstel vormt onderdeel van de voortdurende pogingen van de Gemeenschap om emissies te verlagen en om het milieu en de gezondheid van onze burgers te beschermen.
De doelstelling van dit voorstel is om de emissienormen voor motoren in niet voor de weg bestemde machines aan te scherpen met het oog op de ontwikkelingen van de technologie en het aandeel van de sector in de emissies in de lucht. Het voorstel is er ook op gericht de reikwijdte van de huidige richtlijn 97/68 zodanig uit te breiden dat deze ook van toepassing is op motoren op binnenvaartschepen.
Emissies van conventionele wegvoertuigen worden voortdurend verlaagd; daarom is het logisch om tevens vooruitgang na te streven voor niet voor de weg bestemde machines aangezien ook daarvoor meer technisch en economisch uitvoerbare oplossingen beschikbaar zijn.
Tegelijkertijd is de Commissie op de hoogte van het mondiale karakter van de markt voor motoren die onder deze richtlijn vallen en is zij zich ook bewust van de voordelen die de industrie geniet wanneer de ontwikkelingen hier op één lijn worden gebracht met parallelle voorstellen voor regelgeving in de Verenigde Staten. Ik ben erg ingenomen met de vooruitgang die ten aanzien van dit voorstel is geboekt en juich de belangrijke rol toe die het Parlement heeft gespeeld bij de inspanningen om bij de eerste lezing tot een akkoord te komen. 
Lange (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, u hebt de titel van het verslag voorgelezen. Deze is wellicht voor het publiek nogal onduidelijk. Waarom gaat het hier? Het gaat om de uitlaatgasemissies van bouwmachines, graafmachines, locomotieven en binnenvaartschepen. Ik denk dat veel burgers bij dit onderwerp weten dat wij daar iets aan moeten doen. Bij een bouwterrein in een straat in een Europese stad is het nu zo dat de graafmachine en de bulldozer veel meer emissies mogen uitstoten dan de vrachtwagen met dezelfde motor die het puin wegrijdt. Hoe moeten we dat uitleggen? Dezelfde motor op dezelfde plaats in twee verschillende machines mag verschillende uitstootwaarden hebben. Het staat natuurlijk als een paal boven water dat we hieraan iets moeten doen.
Ik ben ook heel blij dat het gelukt is om hierover met de Raad al in eerste lezing een compromis te bereiken. Daarbij hebben de grote fracties en veel collega’s samengewerkt om een bemiddelingsprocedure te voorkomen. Dit compromis gaat in de richting van wat wij in de Milieucommissie hebben besloten. Wij willen in meerdere fasen de emissies verminderen van deze machines die niet op de weg rijden. Wij gaan daarbij inderdaad in de richting van de Verenigde Staten. Pas in april van dit jaar heeft de Amerikaanse milieuagentschap EPA een voorstel ingediend waarin ook rekening wordt gehouden met onze grootste zorg, namelijk de stikstofoxiden en de deeltjesuitstoot, en het heeft richtingen aangegeven die vergelijkbaar zijn met de richtingen die wij hebben besproken. Ik denk dat we er goed aan doen het probleem op deze manier aan te pakken, omdat deze machines wereldwijd worden verkocht. We hanteren meerdere fasen voor de vermindering van stikstofoxiden en deeltjes waarbij in de laatste fase in ieder geval ook een deeltjesfilter moet worden ingebouwd, zodat we de aanzienlijke gezondheidsrisico’s uitsluiten en de burgers beschermen, met name in stedelijke gebieden.
Wij nemen ook de locomotieven op in deze richtlijn. Wellicht hebben sommigen van u al eens een rangeerlocomotief zien rondrijden op een station en is het u opgevallen hoeveel deeltjes er dan in de lucht worden uitgestoten. Ik denk dat wij ook hieraan iets moeten doen, maar we doen dit iets voorzichtiger dan bij de andere machines. We hebben namelijk een evaluatie ingebouwd om te controleren of de technische oplossingen dan ook mogelijk zijn.
Hetzelfde geldt voor de binnenvaartschepen. Ik denk dat we daar iets verder hadden kunnen gaan, maar er zat niet echt schot in, niet vanwege technische problemen, maar vanwege politieke overwegingen in de Raad. Wij zijn overeengekomen om erop te letten dat de motoren niet elektronisch gemanipuleerd kunnen worden. Wij hebben namelijk bij een aantal vrachtwagenmodellen in de Verenigde Staten gezien dat de emissiewaarden door elektronische manipulaties in de praktijk heel anders waren dan bij de testen voor de typetoelating. Dit wordt nu uitgesloten. Wij zijn overeengekomen dat machines na de testen niet oneindig veel hogere emissiewaarden mogen hebben, maar dat ze in een redelijke verhouding tot de testen moeten staan. Ik denk dat we hiermee een belangrijke stap in de goede richting zetten.
We hebben er bovendien voor gezorgd dat producenten die voortijdig aan de eisen voldoen, daar ook reclame mee kunnen maken. Ik denk dat dit uiteindelijk ook voor de consumenten een koopmotivatie is. Die kunnen namelijk zeggen: deze motor voldoet voortijdig aan de strengere uitlaatgasnormen, dat zou een machine voor mij kunnen zijn. De fabrikanten van deze machines kunnen zich hiermee van de concurrentie onderscheiden.
Over het geheel genomen is dit dus een goede stap in de goede richting. Wij sluiten daarmee aan bij de traditie van de vele rechtsvoorschriften die wij hebben uitgevaardigd voor het schoonhouden van de lucht: voor de personenwagens, de vrachtwagens, de motorfietsen, de kettingzagen en de grasmaaiers. Ik denk dat we terecht kunnen zeggen dat we hiermee weer een succes toevoegen aan het programma “Schone lucht voor Europa”. Ik bedank iedereen die daaraan heeft meegewerkt.
Wiersma (PSE ),
   . – Voorzitter, ik kan van harte de rapporteur steunen. Wij hebben in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, aangezien wij geen milieutechnici zijn, alleen gekeken naar de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan dit verslag. Het belangrijkste is natuurlijk dat in principe op de weg en daarbuiten dezelfde normen moeten gelden. Voor de niet voor de weg bestemde mobiele machines moeten we onze lessen trekken uit de ervaringen die zijn opgedaan met het opschonen van motoren in vrachtwagens. Ik denk dat in het verslag goed is aangegeven hoe de methodes die daarbij gebruikt zijn ook kunnen worden toegepast op andere vervuilende motoren in machines die zich niet als truck over de weg bewegen.
Het aandeel van de emissies van is relatief toegenomen, juist door het succes van het opschonen van motoren die in vrachtwagens worden gebruikt. Ik meen dat dit een extra argument is voor die aanpassing. Maar in bredere zin gaat het ook om de reputatie van het vervoer over het water en over het spoor, waarvan altijd is gezegd dat het schoner is dan het vervoer over de weg. Als dat zo is, dan moet ook op dit punt voortgang gemaakt worden en moet worden gezorgd voor schonere dieselmotoren. De technologie is aanwezig, komt beschikbaar en daarom krijgt de sector ook tijd voor aanpassing. Dat moet op zo'n manier gebeuren dat ook een stimulans wordt gegeven aan de sector om met enige spoed over te gaan tot vervanging door dieselmotoren die schoner zijn en die aan de gestelde voorwaarden voldoen.
Natuurlijk moet ook worden gekeken naar de afstemming op een globaal niveau. Het gaat over één markt van een bepaald soort machines en ook dat is in het verslag goed opgenomen. De vervoerscommissie steunt de strekking van de voorstellen van rapporteur en in principe zijn we er voorstander van dat in dit verslag milieunormen worden opgenomen voor dieselmachines, dieselmotoren die gebruikt worden in het spoorvervoer met een vermogen van meer dan 560 KW. Daarbij moet net zoals elders gelden dat de sector een redelijke tijd moet krijgen, gekoppeld aan de technologische ontwikkeling om de nodige vernieuwingen uit te voeren. Kortom, namens de vervoerscommissie kan ik zeggen dat de voorstellen van de heer Lange in de goede richting gaan. 
Callanan (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou eerst hulde willen brengen aan de heer Lange voor al het werk dat hij heeft verricht met betrekking tot dit in technisch opzicht uiterst complexe voorstel. Hij heeft in de commissie zeker de reputatie verworven dat hij over een zeer goede technische kennis van de onderhavige onderwerpen beschikt. Ook al ben ik het niet noodzakelijk eens met alle conclusies die hij trekt, toch wil ik mijn waardering uitspreken voor al het werk dat hij heeft verricht en voor zijn diepe kennis van de zaken in kwestie.
Ik heb mij tegen veel van de amendementen die de heer Lange bij de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft ingediend, verzet maar ik kan tot mijn genoegen zeggen dat hij sindsdien een enorme hoeveelheid werk heeft verzet om tot compromissen met de Raad te komen, waarvan de overgrote meerderheid op mijn steun kan rekenen.
Ik vind dat we in onze benadering van emissierichtlijnen voor het milieu altijd de verhoudingen in de gaten moeten houden. Wij moeten er altijd zeker van zijn dat de milieuvoordelen opwegen tegen de kosten. Het gebeurt in de EU maar al te vaak dat we de handel en industrie met enorme kosten opzadelen voor betrekkelijk marginale verbeteringen in de prestaties op ecologisch gebied.
Veel van de bereikte compromissen zal ik nu met plezier steunen. De tekst sluit veel beter aan bij de door de Amerikaanse EPO voorgestelde grenswaarden en data voor categorie 4. In het document staat nu vermeld dat het voorgestelde pakket grenswaarden zo veel mogelijk moet worden afgestemd op de ontwikkelingen in de Verenigde Staten, zodat de fabrikanten zich met hun ontwerpen voor motoren kunnen richten op de wereldmarkt. Deze aanpak ondersteun ik uitdrukkelijk. In de tekst is de evaluatiedatum thans teruggebracht tot 2007, waardoor er veel meer gelegenheid is om praktijkervaring op te doen met nabehandelingstechnologie voordat de fasen IIIB en IV bevestigd worden.
Desalniettemin zal ik de amendementen 71, 75, 82 en 89, betreffende vervangingsmotoren, de classificatie van hulpmotoren, en motoren die worden gebruikt voor onderhouds- en bouwwerkzaamheden, niet steunen. Omdat er in mijn ogen nog geen bevredigende specifieke spoorwegtechnologie is ontwikkeld om aan de voorwaarden van fasen 3 en 4 te voldoen, denk ik niet dat het mogelijk is om vast te stellen of en wanneer aan deze voorwaarden kan worden voldaan.
Ik ben ingenomen met de grote meerderheid van compromissen die de heer Lange met zoveel vaardigheid heeft weten te sluiten en wil hulde brengen aan het werk dat hij in dit verband heeft verricht. 
Bowe (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens de sociaal-democratische fractie wil ook ik de heer Lange gelukwensen. Gedurende de laatste paar weken heeft hij in zijn eentje ronduit ongelooflijke resultaten geboekt bij de Raad. We hebben nu een overeenkomst bij tweede lezing die we waarschijnlijk allen kunnen steunen. Eén of twee bedenkingen daar gelaten, denk ik dat ook de heer Callanan zijn hand voor de meeste zaken in de lucht kan steken, dus ik geloof dat we van een erg goed resultaat kunnen spreken.
Dit is een erg belangrijke stap voorwaarts voor de emissiebeheersing in een sector die nog niet echt aan bod is gekomen. Een heel scala aan niet voor de weg bestemde mobiele machines – bouwmachines, binnenvaartschepen en allerlei soorten gespecialiseerde machines waar we tot nu nog niet aan gedacht hebben – zal nu op redelijke wijze onder controle worden gebracht, waardoor er een eind zal komen aan de uitstoot van stinkende dieseldampen die op de meest uiteenlopende plaatsen aanleiding tot klachten geven. Er zijn redelijke regelingen getroffen voor seizoensgebonden landbouwmachines en voor speciale apparatuur, zoals de dieselmotoren die in het Verenigd Koninkrijk worden gebruikt om reddingsboten te lanceren; motoren dus die een zeer beperkt aantal bedrijfsuren per jaar kennen.
Ik denk eerlijk gezegd dat de ambities van het Parlement, zoals de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid die heeft verwoord, verder gaan dan de wensen van de Commissie en de Raad, vooral wat betreft dieseltreinen. Dit is een onderwerp waarop we in de toekomst nog terug moeten komen. We moeten immers ook nog de specifieke omstandigheden in de nieuwe lidstaten onderzoeken wanneer deze eenmaal zijn toegetreden tot de Unie.
Maar we komen nu op een punt waarop we met overtuiging en een grote meerderheid het resultaat van het werk van de rapporteur kunnen steunen. Ik feliciteer hem met zijn inspanningen en ik hoop dat we binnen een gepast tijdsbestek verdere vooruitgang zullen boeken ten aanzien van de zaken die nog niet afgehandeld zijn. 
de Roo (Verts/ALE ).
   – Gefeliciteerd, Bernd Lange! Bij het auto-olieprogramma, vijf jaar geleden, had je nog drie lezingen nodig om een goed resultaat te bereiken. Nu, even richting David Bowe, na de eerste lezing al meteen overeenstemming met de Raad. Grote klasse!
Klassieke luchtverontreiniging wordt spoedig geschiedenis in Europa, als we tenminste de nieuwe motoren hebben ingevoerd. Nieuwe motoren in auto’s, in vrachtauto’s, in gewone motoren, kettingzagen en nu ook voor heimachines, vrachttreinen en binnenvaartschepen. Met name die treinen en die binnenvaartschepen wilde de Europese Commissie pas veel en veel later gaan regelen. Maar Parlement en Raad lieten zich niet van de wijs brengen en hebben dat meteen geregeld, omdat het technisch mogelijk is.
Vrachttreinen en binnenvaartschepen gebruiken veel minder energie, domweg omdat de weerstand veel minder is. Dat betekent dat het milieuvoordeel van vrachttreinen en binnenvaarschepen weer helemaal terug is, en wij als groene fractie zijn daar heel blij mee. 
Florenz (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste Bernd Lange, dit gebied van de Europese wetgeving is zo langzamerhand traditie voor ons geworden. Wij hebben regelingen getroffen voor de auto’s, de motorfietsen, de schepen, de kettingzagen en nu zijn de terreinmachines aan de beurt. De continuïteit kenmerkt dit Parlement. We zijn het misschien niet altijd eens over iedere waarde, maar wij stuiten steeds op hetzelfde probleem. De industrie die de machine bouwt, zegt: “Dat lukt ons”. Degenen die deze machine gebruiken, zeggen natuurlijk: “O jee, wij hebben veel tijd nodig om deze investering af te schrijven”. Dat is allemaal begrijpelijk en daarom denk ik dat we hier een goed compromis hebben gevonden.
Met name het feit dat wij in dezelfde richting gaan als de Amerikanen, zorgt ervoor dat wij van onze kant een halt toeroepen aan de concurrentievervalsing. Ik ben ervan overtuigd dat de vermindering van emissies in een geïndustrialiseerd gebied als Europa duurder is dan in andere landen. Het probleem is echter dat er steeds meer machines komen. Ze worden weliswaar schoner, maar hun aantal neemt toe en daarom is de belasting van ons milieu niet zo rooskleurig als we zouden willen. Ik ben blij dat wij een manier hebben gevonden om de spoorwegondernemingen in zekere zin tegemoet te komen. Daar schijnt nog wat weerstand te zijn, waardoor ik met twee of drie amendementen niet zo gelukkig ben. Wij moeten hun onverbloemd zeggen dat ze geld zullen moeten vrijmaken voor aanpassing van deze grote motoren. Het zijn immers geen motoren van 80 pk, maar van wel 600 tot 1000 kW met hele hoge emissies. Ze moeten weten dat het geld gaat kosten en dat ze zich daarop moeten voorbereiden. Ik denk dat we goed bezig zijn. Wanneer er nog het een of ander geregeld moet worden, zal onze teleurgestelde rapporteur daar ook nog wel in slagen. 
Schnellhardt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals gezegd sluiten we met dit voorstel aan bij de traditie van dit Parlement. Wij hebben tot dusverre hard gestreden voor het verlagen van het aantal schadelijke stoffen en hun emissies door motoren. Nu willen wij ook nog de terreinen erbij betrekken waar deze apparatuur en mobiele machines staan opgesteld.
De bestrijding respectievelijk de vermindering van deze schadelijke stoffen heeft weliswaar geen grote invloed op het totale aandeel aan schadelijke stoffen, maar is wel van belang omdat deze apparaten en machines intensief op één plaats en meestal voor een langere periode worden gebruikt. Dat veroorzaakt dan plaatselijk een te hoge belasting en schaadt de gezondheid van de mensen, met name door deeltjes en stikstofoxiden. Laten we dat niet vergeten.
Ik kan de heer Lange zeggen dat wij ons liever niet moeten laten verleiden om bepaalde technieken voor het verminderen van de uitstoot van schadelijke stoffen bijzonder gunstig te noemen. Ik denk, mijnheer de rapporteur, dat wij daar iets voorzichtiger mee moeten omspringen. Wij moeten namelijk niet alleen zorgen dat de schadelijke stoffen verminderen, maar ook denken aan de vermindering van CO2 in het kader van het Protocol van Kyoto. Wij weten dat het inbouwen van een filter de uitstoot van CO2 verhoogt. Een compromis hierover is absoluut noodzakelijk, zodat wij weliswaar de vermindering bevorderen, maar onszelf desondanks blijven afvragen in hoeverre wij dit probleem alleen in deze richting willen sturen.
Ik stem in met de voorgestelde specificatie van de rapporteur en ik vind dat we moeten doorgaan met deze harde koers. Ik herinner me nog het jaar 1998, toen ons werd voorspeld dat de aardolie-industrie in Europa zou instorten. Uiteindelijk was de aardolie-industrie sneller dan wij hadden voorgesteld. Wij handelen absoluut op de juiste manier.
Iets voorzichtiger ben ik inzake de uitbreiding naar het vervoer over het spoor en het water. Er zijn nog een aantal zaken onopgehelderd. Wij hanteren het uitgangspunt dat er meer goederen per trein of schip moeten worden vervoerd. Wij weten ook dat wij het streekvervoer daarbij moeten betrekken, omdat daar veel spoorwagens worden gebruikt die schadelijke stoffen uitstoten. Ook daarvoor willen we een regeling treffen. Daar moeten we nog eens goed naar kijken. Ik stem daarom in met het voorstel om hiermee nog rekening te houden. Anders zou het wat moeilijker zijn geweest om het voorstel te steunen. Op deze manier kunnen we een gemeenschappelijke basis vinden. 
Wallström,
   .  Mijnheer de Voorzitter, het voorgestelde compromis is goed in evenwicht. De voordelen van het afstemmen van de regelgeving op parallelle ontwikkelingen in de VS worden erin erkend en tegelijkertijd is het compromis ook ingesteld op het vermogen van de industrie om zich aan te passen. Tevens voorziet het in een aanzienlijke verbetering van de milieuprestaties van motoren in niet voor de weg bestemde machines.
Ook belangrijk is de aanwezigheid van een bepaling die voorziet in een evaluatie in 2007, waarbij de Commissie zal beoordelen of het nodig is om de emissienormen van fase IIIb en fase IV, alsmede het tijdschema voor de inwerkingtreding of ontheffing daarvan, bij te stellen.
Bovendien komen in het voorgestelde compromis de kwestie van etikettering en een aantal technische zaken zoals en de verbetering van testcycli aan bod. Ook wordt erin erkend dat een aantal details in dit stadium niet definitief kunnen worden vastgelegd en beter kunnen worden overgelaten aan de comitologie, of anders moeten wachten tot de evaluatie.
De Commissie is zeer ingenomen met het resultaat en ik zou opnieuw de rapporteur, de heer Lange, willen bedanken voor zijn inspanningen om bij de eerste lezing tot een akkoord te komen. De Commissie kan de voorgestelde compromisamendementen in hun geheel aanvaarden. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de vernietiging van Amerikaanse besmette oorlogsschepen in de Europese Unie. 
Wallström,
   .  Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft van een lid van dit Parlement een formele klacht ontvangen tegen het Verenigd Koninkrijk, betreffende de invoer van oude oorlogsschepen in het Verenigd Koninkrijk.
De Commissie zal de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk uiteraard een dringend verzoek doen om te controleren of er sprake is van zaken die onverenigbaar zijn met de communautaire wetgeving. Laat mij het Parlement echter vooraf geruststellen dat het in mijn ogen, als Europees commissaris voor het milieu, gewoon niet logisch is om deze verontreinigde oorlogsschepen over de Atlantische Oceaan naar het Verenigd Koninkrijk te slepen. De Verenigde Staten beschikken zelf over faciliteiten om dergelijke schepen te ontmantelen.
Wij maken ons terdege zorgen over de van derden afkomstige informatie dat de betreffende schepen wellicht olie, PCB’s en asbest lekken. Er zijn al vier schepen uit de Verenigde Staten vertrokken en er zullen er nog negen volgen. Twee weken geleden vetrokken er twee schepen en vorige week nog eens twee. Een Amerikaanse rechtbank heeft een tijdelijk uitvaarverbod uitgevaardigd met betrekking tot de negen overige schepen en het wachten is nu op de definitieve uitspraak.
Ik heb begrepen dat de Amerikaanse autoriteiten vrijwillig zijn overeengekomen om de overige negen schepen in ieder geval niet voor maart volgend jaar te laten vertrekken. Als dit bevestigd wordt, ben ik blij met het uitstel maar ik ben tevens van mening dat het meer moet zijn dan alleen uitstel. Alle schepen zouden overeenkomstig het nabijheidsbeginsel in de Verenigde Staten moeten blijven om op ecologisch verantwoorde wijze te worden ontmanteld.
Meer algemeen gesproken en los van dit specifieke geval maak ik me ook zorgen over de negatieve gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid die de sloop van schepen kan hebben, in het bijzonder voor niet bij de OESO aangesloten landen. Volgens onze schattingen zullen er in totaal zo’n 2200 schepen uit de vaart worden genomen en gesloopt worden naar aanleiding van de ramp met de Prestige en het daarop volgende besluit om enkelwandige schepen te ontmantelen. We kunnen de ontwikkelingslanden niet opzadelen met dit probleem.
De ontmanteling van schepen vindt dikwijls plaats onder werkomstandigheden die vanuit milieu-, gezondheids-, en veiligheidsperspectief niet deugdelijk te noemen zijn. Helaas wil het geval dat ook EU-schepen en/of schepen die onder de vlag van een EU-lidstaat varen onder dergelijke omstandigheden worden ontmanteld. De ondertekenaars van de Conventie van Basel, waarin de controle en het beheer van gevaarlijk afval, inclusief oude schepen, zijn gereguleerd, komen deze week in Genève bijeen om – onder meer – over deze kwestie te praten. Ik heb eerder deze week een ontmoeting gehad met het secretariaat van de Conventie van Basel om de kwestie te bespreken en ik heb er alle vertrouwen in dat we erin zullen slagen vooruitgang te boeken in de onderhavige kwesties.
In deze tijd waarin wij de ontwikkeling van een ambitieuze nieuwe Europese strategie voor de bescherming en het behoud van het mariene milieu nastreven, denk ik niet dat we het risico kunnen lopen om deze schepen de Atlantische Oceaan te laten oversteken. Na de rampen met de Erika en de Prestige kunnen we niet voorzichtig genoeg zijn in onze poging deze kwetsbare omgeving te beschermen.
Ter afsluiting wil ik aan dit Parlement dezelfde vraag voorleggen die ik vorige week aan de Britse autoriteiten heb gesteld. Zou het niet verstandiger zijn om Britse experts naar de overkant van de Atlantische Oceaan te sturen in plaats van schepen naar het Verenigd Koninkrijk te laten komen? 

Florenz (PPE-DE ).
   – Mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, wat dit vraagstuk betreft, hangt er veel mist boven de Atlantische Oceaan. Ik heb bij de persbureaus navraag gedaan over de stand van zaken, maar er blijkt dat nog veel onduidelijk is. In tegenstelling tot u, mevrouw de commissaris, ben ik er vooralsnog niet principieel op tegen dat de Europese scheepswerven, die in een grote crisis verkeren, zich specialiseren in het slopen van de twee- of drie- of vijfduizend scheepswrakken in de hele wereld. Ze zouden dit werk namelijk uitvoeren onder strenge milieueisen en niet op de manier die we momenteel helaas in India zien. Daar vindt een verschrikkelijke milieudumping plaats en wordt de gezondheid van de mensen in groot gevaar gebracht. Dat willen we absoluut niet. Daarom hebben we natuurlijk ook veel vragen aan de Britse regering, maar aangezien die niet hier is, gebruik ik u als woordvoerder en vraag of het werkelijk om oorlogsschepen gaat. Ik heb hierover namelijk tegenstrijdige informatie. Volgens mijn informatie mogen oorlogsschepen alleen in de Verenigde Staten worden gesloopt. Of gaat het om marineschepen die werden gebruikt voor handels- en transportdoeleinden? Hoe verliep de handelsstroom? Liep deze van regering naar regering of via internationale handelaren? De vraag is: waarom worden deze schepen niet in de Verenigde Staten gesloopt? Er zijn uiteraard kosten verbonden aan de oversteek over de Atlantische oceaan en de risico’s zijn enorm. Houdt men er misschien rekening mee dat het een of andere schip zinkt? Dat zou een ramp zijn waarover ik niet eens wil nadenken.
Mijn tweede vraag is, en daarmee wil ik niemand beledigen: beschikt het aankomstland over de noodzakelijke infrastructuur? Is de infrastructuur aanwezig om een schip in een droogdok te plaatsen, enzovoort? Vragen, mevrouw de commissaris die u moet beantwoorden en waar u achteraan moet gaan, maar dat zei u net zelf ook al. Is dit allemaal in de geest van het Verdrag van Bazel? Wij weten dat de Amerikanen dit verdrag over de export van afvalstoffen niet hebben ondertekend. Deze vragen moeten allemaal serieus worden bestudeerd en daarna kunnen we pas een oplossing zoeken. Per saldo wil ik Europa zeker niet de kans ontnemen om deze hoogstaande milieudiensten aan te bieden. Of het schip over de Atlantische oceaan wordt gesleept of niet, of dat mogelijk is of niet, dat moeten specialisten nagaan. Wij moeten dit onderwerp heel kritisch benaderen, maar we moeten ook letten op onze belangen als industrieel continent. Het is onaanvaardbaar als hier ook nog andere kwesties worden bijgehaald. Ik heb dit wat verbloemd geformuleerd, mijnheer de Voorzitter, maar ik hoop dat de tolken begrijpen wat ik bedoel. 
Scheele (PSE ).
   – Mijnheer de voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, ik ben heel blij met de verklaring van commissaris Wallström. Ik ben ook heel sceptisch over deze geschiedenis en wel vanwege het milieu. Zoals mevrouw Wallström al zei, is het van groot belang om in deze kwestie uit te gaan van het herkomstbeginsel. Naar mijn mening moet het in een land als de Verenigde Staten mogelijk zijn om over de knowhow en de techniek te beschikken om oude schepen te slopen, of dat nu oorlogsschepen zijn of marineschepen. David Bowe schudt zijn hoofd. Ik vind desondanks dat de beste democratie van de wereld, zoals ze zichzelf altijd noemt, deze problemen ook zelf moet oplossen.
Mevrouw de commissaris, ik zou graag van u willen weten of bij deze hele discussie ook wordt gesproken over de niet bij de OESO aangesloten. Hier bestaat immers een groot gevaar voor gezondheid en milieu. In dit verband zou ook het beginsel moeten gelden dat de vervuiler betaalt. Tot slot wil ik nogmaals onderstrepen dat ik heel tevreden ben over uw verklaring en dat ik vind dat in een moeilijk geval als dit het herkomstbeginsel moet worden toegepast. 
Dhaene (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, geachte Commissaris, collega’s, ik ben zeer blij dat de actie die wij met enkele leden van onze fractie hebben opgezet, vruchten zal afwerpen. Ik ben ook zeer tevreden over de verklaring die de commissaris hier heeft afgelegd en die ons met hoop heeft vervuld.
Ik vrees echter dat het opstomen van de twee schepen naar het Verenigd Koninkrijk past in een bredere strategie om een groter afvalcarrousel op te zetten naar landen zoals India en Bangladesh. Als de overtocht van deze schepen wordt gedoogd, is het hek van de dam en wordt er een precedent geschapen. Daarna zal het juridisch mogelijk worden om, tegen de geest van de Conventie van Bazel in, afval te gaan verschepen naar landen zonder sterk sociaal of milieubeleid.
De voorbije jaren is op allerlei manieren getracht om de export van afval te voorkomen en een systeem te bereiken, waarin afval zo dicht mogelijk bij de bron wordt aangepakt. De overtocht van de schepen gaat lijnrecht hiertegen in. Dat is een zeer slecht signaal van de Verenigde Staten, die al enkele milieuverdragen op het ijs hebben gezet. Dit land beschikt toch over voldoende capaciteit en kennis om deze schepen zelf te slopen!
We moeten niet enkel de Verenigde Staten met de vinger wijzen. Er is hier natuurlijk medewerking van een EU-lidstaat, die op zijn minst medeplichtig is aan het ontkrachten van het akkoord van Bazel. Dit land heeft bovendien een traject voor die hoog-risico-schepen uitgestippeld, waardoor andere lidstaten in gevaar worden gebracht.
Als we verder op zoek gaan naar andere medeschuldigen komen we weer terecht bij de Internationale Maritieme Organisatie, die weinig samenwerking aan de dag legt bij het afdwingen van de naleving van het akkoord van Bazel. Het is hoog tijd dat daaraan iets verandert! Daartoe is eensgezind optreden van de EU vereist!
Ook Europa exporteert oude schepen voor sloop naar het Zuiden, zonder dat het gevaarlijk afval eerst veredeld wordt. Er circuleert een lijst van 144 schepen die klaar staan voor sloop in het Zuiden.
We rekenen er dus op dat de Commissie zo vlug mogelijk een wettelijk kader creëert om dit te stoppen. We vragen dus een handhavingsbeleid voor Europese s. Op 27 oktober zal er een zitting plaatsvinden van de Raad van ministers voor milieu, een mooi moment dus om een schot voor de boeg te geven en een wetgevingsinitiatief te nemen! 
De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb een bijzondere belangstelling voor dit onderwerp omdat ik afkomstig ben van een eiland dat vlakbij het Verenigd Koninkrijk ligt. In mijn ogen is het Verenigd Koninkrijk uitermate onverantwoordelijk bezig door contracten te sluiten om dergelijke schepen over de Atlantische Oceaan te laten vervoeren om ze in Britse havens zogenaamd te recyclen.
Wij moeten ons afvragen wat er zal gebeuren met het schadelijk afval waaruit deze schepen blijkbaar voor een aanzienlijk deel bestaan. Volgens de berichtgeving zouden de vier schepen die momenteel onderweg zijn naar het Verenigd Koninkrijk meer dan 300 ton PCB's en 600 ton asbest bevatten.
De vraag is of het Verenigd Koninkrijk feitelijk de EU-regels schendt. De Commissaris heeft al gezegd dat zij de Britse autoriteiten heeft gevraagd aan te geven of zij zelf van oordeel zijn dat ze overeenkomstig de EU-wetgeving handelen. Uit de gegevens die ik heb ontvangen, heb ik begrepen dat de eis geldt om dergelijke schepen binnen een periode van 180 dagen te verwerken. Tevens moet er een droogdok beschikbaar zijn voor de ontmanteling van dergelijke schepen. Het lijkt echter onwaarschijnlijk dat deze schepen binnen 180 dagen verwerkt kunnen worden en ook is er voor dit doel geen droogdok beschikbaar.
Dit zijn zeer ernstige zaken, mevrouw de commissaris, en ik acht het van uw kant niet voldoende om simpelweg te zeggen dat u bij de Britse autoriteiten naar de kwestie geïnformeerd hebt. Wanneer zullen ze antwoorden? Wanneer zullen er maatregelen worden genomen om de bevolking van het Verenigd Koninkrijk en Ierland en andere landen te beschermen?
Ten slotte zal er weer een discussie gevoerd worden over de werkgelegenheid in het Verenigd Koninkrijk. Als we kijken naar het verleden, zien we dat het verlies van banen ook als argument tegen de afschaffing van de slavernij of kinderarbeid is gehanteerd. Het milieu is in dit geval belangrijker dan een paar honderd banen. 
McKenna (Verts/ALE ).
   – Ik ben zeer ingenomen met de woorden van commissaris Wallström. Het is absoluut ontstellend om te zien dat het Verenigd Koninkrijk zich ervoor leent om te fungeren als vuilnisbelt van de Verenigde Staten voor zaken die de VS zelf niet willen verwerken. De autoriteiten in de VS achten het te riskant om de betreffende schepen ter plaatse te slopen en juist daarom vind ik het ongelooflijk dat ze in plaats daarvan 4500 mijl over de Atlantische Oceaan en EU-wateren zouden worden vervoerd om in het Verenigd Koninkrijk te worden ontmanteld.
Het oorspronkelijke plan was om de schepen door Ierse wateren te vervoeren, maar dit lijkt momenteel niet meer het geval te zijn. We weten niet zeker of men kan garanderen dat de routes niet meer gewijzigd worden, maar los daarvan moeten we denken aan onze verplichting en die van het Verenigd Koninkrijk om de EU-wetgeving na te leven – en dan met name de verordening inzake overbrenging van afvalstoffen. Ik zou de Commissie willen vragen of de Britse actie in strijd is met artikel 19(3) van de verordening inzake overbrenging van afvalstoffen en met artikel 4 van de kaderrichtlijn afvalstoffen.
In het kader van Natura 2000 zijn de kusten van Teesmouth en Cleveland geclassificeerd als speciale beschermingszones. Dit houdt in dat, ter bescherming van natuurlijke habitats en wilde flora en fauna, ieder plan of project dat niet direct verband houdt met of noodzakelijk is voor het beheer van de zone, maar daar wel wezenlijke gevolgen voor kan hebben – zij het afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten – onderworpen zal worden aan een passende beoordeling van genoemde gevolgen.
Ik zou de Commissie willen vragen te onderzoeken – maar misschien is zij hier al mee bezig – of het vervoer en de behandeling van deze schepen niet in strijd zijn met de Natura 2000-wetgeving. Wat het Verenigd Koninkrijk momenteel doet – en niet alleen met betrekking tot de Britse kust maar tot de EU als geheel – is volledig onaanvaardbaar. We hebben net de richtlijn betreffende de kwaliteit van het zwemwater besproken en het is in één woord ongelooflijk dat we het vervolgens hebben over een EU-lidstaat die op onverantwoordelijke wijze een bedreiging veroorzaakt voor ons zwemwater en ook voor onze visserijsector. Wat zal er gebeuren als er een ongeluk gebeurt? Wie zal de schade aan de mensen vergoeden wanneer er een ramp plaatsvindt waarvan de visserij, het toerisme of welke sector dan ook, de dupe wordt?
Het gaat hier juist om de bescherming van banen die reeds bestaan en over de bescherming van het milieu en de visserijsector. Ik ben erg blij dat de Commissie in dezen aan onze kant staat, maar zij zou meer druk moeten uitoefenen op de Britse regering om zich op meer verantwoordelijke wijze te gedragen. 
Bowe (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb met complete verbijstering geluisterd naar een aantal van de dingen die hier vanavond gezegd zijn. Bij zoveel verzinsels is het buitengewoon moeilijk vast te stellen of er ergens nog enige waarheid schuilt. Er is een rookgordijn van verwarring opgetrokken, een rookgordijn dat bovendien sterk riekt naar hypocrisie, zo sterk dat ik het maar moeilijk geloven kan.
Dit zijn de feiten. Het gaat hier om droge vrachtschepen en niet om oorlogsschepen. Deze schepen bevatten niet meer toxisch materiaal dan enig ander normaal vrachtschip. Het enige asbest dat aanwezig is het asbest dat rondom iedere motor op ieder willekeurig schip wordt aangetroffen. De enige olie die aanwezig is, is de olie die in de brandstoftanks aanwezig is – het zijn immers geen olietankers. De schepen bevatten slechts een zeer geringe hoeveelheid PCB’s of andere schadelijke stoffen. Aan deze schepen is een zeewaardigheidscertificaat verleend voordat ze de haven verlieten. Zonder dit certificaat hadden ze de haven niet mogen verlaten.
Er is overleg gepleegd met de landen waarvan de territoriale wateren door de schepen onderweg worden gebruikt, en met hun standpunten is ook rekening gehouden. Wij pakken deze zaak op de juiste manier aan, en wij doen dit omdat we tien jaar geleden besloten hebben onze olieplatforms niet in de Noordzee af te zinken maar ze terug te brengen naar Teesside en andere plaatsen om ze daar te ontmantelen. Wij beschikken over de kennis. Wij beschikken over de capaciteiten om te doen wat de Amerikanen niet kunnen doen, want zij zinken hun olieplatforms in de Golf van Mexico af.
De commissaris zou moeten vragen wat er gaat gebeuren met de meer dan 100 schepen die dit jaar de EU-wateren zullen verlaten om op volledig onaanvaardbare wijze in de derde wereld te worden gedumpt en gesloopt, in plaats van kritiek te leveren op de correcte manier waarop de Britten te werk gaan. 
Wallström,
   .  Mijnheer Bowe, dat is precies wat ik nu juist heb gezegd! Ik heb deze zaak in de bredere context geplaatst van onze verantwoordelijkheid in het kader van het Verdrag van Bazel – we moeten voldoen aan de voorwaarden van dit verdrag. Dit is slechts een onderdeel van het veel grotere geheel.
U hebt gelijk wanneer u wijst op de behoefte aan nauwkeurige informatie. Daarom heb ik naar de Britse regering en autoriteiten geschreven en ook naar die van de VS, om correcte informatie te verkrijgen. Wat ik tot nu toe te weten ben gekomen, is dat deze 13 schepen onderdeel uitmaken van de nationale defensiereservevloot die onder gezag staat van de Department of Transportation, Maritime Administration (MARAD). Ik heb ook begrepen dat al deze schepen tussen 1945 en 1967 zijn gebouwd en dus tussen de 36 en 58 jaar oud zijn. Naar schatting bevatten ze in totaal 698 ton PCB’s en meer dan 3300 ton stookolie, alsmede aanzienlijke hoeveelheden lood, cadmium en asbest. Deze schepen zijn eigendom van het defensieapparaat van de Verenigde Staten en zijn niet meer in gebruik. MARAD heeft gemeld dat de conditie van veel van deze schepen snel verslechtert. Elf van de dertien schepen staan op de prioriteitslijst van de 40 schepen die in de slechtste toestand verkeren. Dat ben ik tot dusverre te weten gekomen. Laten we wachten tot we over alle informatie beschikken.
Ik ben in principe niet tegen het vervoer van afval met hergebruik als doel. Dat is onderdeel van de bestaande wetgeving. Maar in deze tijd waarin we zo hard moeten werken om de gevolgen van de ongelukken met de en de , alsmede andere vervuilingsincidenten op zee, te herstellen, en waarin we ons tot het uiterste inspannen om het mariene milieu te beschermen, lijkt me dit niet de juiste manier om te werk te gaan, vooral omdat er blijkbaar geschikte ontmantelingsfaciliteiten in de Verenigde Staten aanwezig zijn.
Dit is waar ik om heb gevraagd. We moeten zeker weten dat deze operatie absoluut veilig is voordat we eraan beginnen. Is het over de hele linie wijs om dit te doen? Is het logisch en verstandig om dit te doen, gezien alle risico’s die het slepen van deze schepen met zich meebrengt – de oudste schepen die ze hebben, en met zoveel gevaarlijke stoffen aan boord?
Momenteel is er nog geen grond voor een juridische procedure tegen het Verenigd Koninkrijk. Het is belangrijk om dat duidelijk te maken. We kijken of de bestaande wetgeving in het kader van Natura 2000, de kaderrichtlijn voor water en nog een aantal andere richtlijnen worden nageleefd. Natuurlijk zullen we ingaan op de klacht die we hebben ontvangen.
Ik reageer hier in mijn hoedanigheid van milieucommissaris. Is dit het beste wat we kunnen doen in een tijd waarin we trachten onze zeeën, onze wateren en het mariene milieu te beschermen? Als we weten dat de Verenigde Staten beschikken over de faciliteiten, waarom zouden we overeenkomstig het nabijheidsbeginsel dan geen experts naar de andere kant sturen? Dat lijkt toch minder gevaarlijk.
Tot nu toe is er geen grond voor een juridische procedure. We hebben om meer informatie gevraagd. Maar ik kan mijn persoonlijke standpunt in deze specifieke kwestie niet voor me houden. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, commissaris Wallström.
Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0336/2003), namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een programma voor de verhoging van de kwaliteit van het hoger onderwijs en de bevordering van het intercultureel begrip door middel van samenwerking met derde landen (ERASMUS MUNDUS) (2004-2008).( 8644/1/2003 – C5-0294/2003 – 2002/0165(COD)) (Rapporteur: mevrouw De Sarnez) 
De Sarnez (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, inmiddels werken we al twee jaar samen aan de totstandkoming van ERASMUS MUNDUS. Daarom wil ik hier de Commissie, de Raad en al mijn collega's van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport bedanken voor het werk dat zij hebben verricht.
Met het aannemen van het programma ERASMUS MUNDUS 2004-2008 krijgt de Europese Unie een nieuw instrument in handen voor uitwisseling en samenwerking op het gebied van het hoger onderwijs, met als doel de banden tussen de Europese universiteiten te verstevigen en een werkelijke Europese ruimte voor hoger onderwijs te creëren. Alleen zo kunnen studenten, docenten en onderzoekers uit de gehele wereld worden aangetrokken. Ik zal u in het kort nog eens de actiepunten van het programma noemen.
Het eerste punt is de oprichting van 250 Europese masteropleidingen, genaamd masters van ERASMUS MUNDUS, die met steun van de Europese Unie in het leven worden geroepen en van een EU-label worden voorzien. Deze masteropleidingen, die voor vijf jaar worden geselecteerd, moeten elk in ten minste drie instellingen voor hoger onderwijs in drie lidstaten worden gegeven. Zij leiden tot twee of meerdere graden die officieel zijn erkend. De studenten die deze opleidingen volgen, moeten aan minimaal twee van de drie betrokken universiteiten studeren.
Het tweede punt is de verstrekking van ERASMUS MUNDUS-beurzen aan 4200 studenten uit derde landen die naar Europa komen. Het gaat hierbij om een groot bedrag, dat vergelijkbaar is met de beurzen van het Fullbright-programma in de Verenigde Staten. Deze studenten ontvangen gemiddeld 1.600 euro per maand om in het kader van ERASMUS MUNDUS een postdoctorale opleiding te volgen.
Het derde punt betreft het onderwijzend personeel. Duizend docenten of onderzoekers uit de gehele wereld kunnen voor een onderwijs- of onderzoekstaak van gemiddeld drie jaar op Europese universiteiten aan de slag gaan. Daarvoor ontvangen zij een honorarium van 13.000 euro.
Het vierde punt behelst de ontwikkeling van partnerschappen tussen instellingen voor hoger onderwijs in derde landen en Europese universiteiten. Bij deze partnerschappen gaat het om gemeenschappelijke projecten van ten hoogste drie jaar. Zij hebben vooral betrekking op de uitgaande mobiliteit van de studenten en het Europese onderwijzend personeel.
Het vijfde en laatste actiepunt is de internationale promotie van het Europese hoger onderwijs. Om ERASMUS MUNDUS in de gehele wereld bekend te maken, zal de Europese Unie financiële steun verlenen voor internationale promotiecampagnes en voor de realisering van diensten die als doel hebben ervoor te zorgen dat studenten uit derde landen beter worden voorgelicht en eenvoudiger toegang krijgen tot Europese universiteiten.
Ten slotte wil ik met nadruk de prioriteiten noemen waarvoor het Parlement zich sterk heeft gemaakt en die wij bij de Raad en de Commissie hebben toegelicht.
Eerste prioriteit: de naam van het programma, Erasmus World, is gewijzigd in ERASMUS MUNDUS, een naam die sneller met de Europese Unie zal worden geassocieerd. Tweede prioriteit: om de verscheidenheid van taal en cultuur te behouden, bieden wij studenten de mogelijkheid om minimaal twee talen te leren die gesproken worden in de landen waar de universiteiten zich bevinden. Derde prioriteit: wij willen dat bij de masters van ERASMUS MUNDUS niet alleen de kwaliteit van de aangeboden opleiding een belangrijke rol speelt, maar ook de wijze waarop de studenten worden opgevangen. Vierde prioriteit: wij hebben ook aangedrongen op erkenning van diploma’s en studies, wat beslist noodzakelijk is om uiteindelijk een Europese ruimte voor hoger onderwijs tot stand te brengen. Tot slot de vijfde prioriteit die wij als Europees Parlement hebben verdedigd: wij hebben overeenstemming bereikt over een begroting die op de ambities van dit programma is afgestemd. De Raad Onderwijs stelde voor 180 miljoen euro voor dit programma uit te trekken. De Commissie opperde 200 miljoen euro. Het Parlement is er in het kader van deze tweede lezing in geslaagd een bedrag van 230 miljoen euro in de wacht te slepen.
Mevrouw de commissaris, ik wil hier nog eens zeggen hoezeer ik de positieve instelling heb gewaardeerd waarmee wij als Europees Parlement, Commissie en Raad hebben samengewerkt. Ik denk dat wij tevreden kunnen zijn over de vooruitgang die met het ERASMUS MUNDUS-programma is geboekt. Ik spreek de wens uit dat ERASMUS MUNDUS net zo succesvol en populair wordt als zijn kleine broertje Erasmus en dat daarmee het Europa van de kennis, waar wij allen naar streven, realiteit wordt. 
Reding,
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw De Sarnez heeft uitstekend werk afgeleverd.
Iedereen zal het met me eens zijn dat het ook om een uitstekend project gaat en ik moet bekennen dat het een van mijn meest dierbare projecten betreft. Dit project heeft als doel het Europese hoger onderwijs in de gehele wereld en ook hier in Europa aantrekkelijker te maken. De kwaliteit van het onderwijs moet worden verbeterd via de Europese masteropleidingen, waardoor meerdere universiteiten uit verschillende landen in ons werelddeel aan elkaar worden gekoppeld. Deze masters zijn in de eerste plaats bedoeld voor onze eigen studenten en universiteitsmedewerkers en vervolgens ook voor studenten en medewerkers wereldwijd. Voor deze opleidingen worden beurzen toegekend.
Wij zijn nu bezig met de tweede lezing en ik kan u meedelen, mevrouw de rapporteur, dat de Commissie alle zeven amendementen van de aanbeveling goedkeurt. Overigens ben ik blij met de inspanningen die het Parlement en de Raad zich hebben getroost om tot consensus te komen. Deze consensus is belangrijk, omdat wij daardoor de procedure kunnen versnellen en nog in 2004 het programma kunnen opstarten.
Zoals ik reeds heb gezegd, staat de Commissie volledig achter deze consensus. Het voorstel is inhoudelijk intact gelaten en er is 230 miljoen euro ter beschikking gesteld. Dit bedrag zou een PHARE-programma niet misstaan en is te verenigen met de begrotingsprogrammering die de Commissie met het oog op de uitbreiding heeft opgesteld.
De Commissie aanvaardt amendement 5 over de begroting, amendement 1, waarin de reikwijdte van het begrip hoger onderwijs wordt verduidelijkt, amendement 2, waarin wordt verwezen naar de nieuwe generatie programma’s, de amendementen 3 en 6 over de kwaliteitseis waaraan de masters van ERASMUS MUNDUS moeten voldoen, en de amendementen 4 en 7 over de verscheidenheid van talen, die ons na aan het hart ligt.
Tegen de rapporteur en de leden van dit Parlement wil ik zeggen dat iedereen ERASMUS MUNDUS een schitterend project vindt en er enorm veel van verwacht. Ik heb dat gemerkt op al mijn bezoeken, in het Europa van de Vijftien en in de nieuwe landen en zelfs buiten Europa. Ik ben er zeker van dat dankzij dit project onze stelsels van hoger onderwijs steeds meer naar elkaar toe gaan groeien en dat het Europese hoger onderwijs in de gehele wereld veel meer aantrekkingskracht zal krijgen.
ERASMUS MUNDUS moet enerzijds het visitekaartje worden van de Europese universiteiten, die onderwijs en onderzoek van topkwaliteit bieden, en anderzijds de dialoog tussen de volken bevorderen. Ik wil het Parlement hartelijk bedanken voor de samenwerking gedurende het gehele traject. Volgens mij hebben we een prachtig project gerealiseerd. Nu is het aan universiteitsmedewerkers en studenten om er een succes van te maken.
Pack (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste mevrouw de commissaris, we zaten de hele tijd in de Commissie cultuur, waar we over drie zeer lastige verslagen gestemd hebben. Vandaar dat ik zo afgejakkerd voor u sta, maar we zijn er goed uitgekomen.
Ik wil mijn collega De Sarnez allerhartelijkst bedanken voor het feit dat ze het werk zo consequent en met zoveel verve gedaan heeft. Ze heeft namelijk datgene bereikt, wat we bereiken wilden. We kunnen begin 2004 met het programma ERASMUS MUNDUS beginnen. We hebben op dit gebied nu iets benadrukt wat dit parlement zeer aan het hart ligt. We scheppen namelijk een Europese onderwijszone. Bij SOCRATES II heeft men ons nog belet daarover te praten. Volgens mij praat iedereen er tegenwoordig over en dat lijkt me ook een goede zaak. We brengen Europa weer terug op internationaal niveau. We worden concurrerend en we worden aantrekkelijk voor jonge mensen uit het buitenland.
We hebben in tegenstelling tot wat de Commissie wilde 230 miljoen euro begroot. De Commissie wilde 180 miljoen. Dit extra geld is zwaar bevochten. Maar ik denk dat het strookt met de ambities die wij aan dit program verbinden. Een program als dit vergt financiële middelen om aantrekkelijk te zijn. Verder hebben we een accent gelegd op het leren van talen. Dat is een cruciaal punt, want studenten die hierheen komen, studeren in drie verschillende landen en we verlangen dat ze minstens twee van de betreffende talen proberen te leren.
Ik vind dat ERASMUS MUNDUS een prachtige voortzetting van SOCRATES-ERASMUS is en ik denk dat we dit program uitgerekend in het jaar 2004, wanneer de Europese verkiezingen plaatsvinden, tot een doorslaand succes kunnen maken. Ik hoop dat we ons daarmee werkelijk aantrekkelijk maken in de Europese Unie en daarbuiten, want we laten zien wat we kunnen. De studenten die van buiten de Unie komen, zullen op drie plaatsen in de Europa kunnen studeren. Ze zullen de culturele diversiteit van deze Europese Unie in zich opnemen, ze zullen de talen leren en ze zullen de boodschap van dit Europa uitdragen. Ik ben dankbaar dat we deze weg gezamenlijk zo ver hebben kunnen afleggen.
Rocard (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, het zal niemand verbazen als ik zeg dat onze debatten in dit Parlement vaak beslist niet inspirerend zijn en dat wij enigszins moeilijke onderwerpen behandelen. Als voorzitter van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport kom ik net uit een vergadering van diezelfde commissie waar wij zonder u, geachte rapporteur, onze stem hebben uitgebracht, en ik wil hier graag zeggen dat de Commissie cultuur in haar geheel met enthousiasme het uitstekende verslag van mevrouw De Sarnez heeft bestudeerd. Toen wij het document van de Commissie bekeken, vonden wij het een heel goed idee een verslag te schrijven en wij zijn samen tot overeenstemming gekomen. Soms werden de leden van de Commissie er zelfs verlegen van.
Ten eerste zijn we het eens geworden over de begroting. Gelukkig konden wij die nog iets verhogen. Ik zeg er onmiddellijk bij dat de Commissie cultuur van dit Parlement het bedrag van 230 miljoen euro nog niet voldoende vindt. Eigenlijk zou er nog iets bij moeten.
Daarnaast is het volgens ons van uitermate groot belang dat Europa onder de huidige omstandigheden haar deuren volledig openzet. Wereldwijd geven veel grote landen de indruk dat zij die juist gesloten willen houden gezien de onzekere internationale situatie.
Evenzo hebben wij de waarde van een masterdiploma van de Europese Unie willen versterken en bekrachtigen. In de tekst van de Commissie leek het meer te gaan om studies die slechts met een onbeduidend certificaat zouden worden afgesloten. Wij vonden het belangrijk dat deze masteropleidingen een hogere status zouden krijgen.
Vervolgens, mijnheer de Voorzitter, achtten wij het van groot belang dat de tekst over het leren van twee levende talen zou worden aangescherpt. In dit halfrond hebben wij vaak de regeringen op het matje geroepen, die verzuimden in hun eigen land het onderwijs in twee levende talen verplicht te stellen. Zulke regeringen zijn er nog steeds. Op basis van dit verslag zijn wij in staat grote druk op deze regeringen uit te oefenen.
Tot slot lijkt het me een heel mooi avontuur om de Europese cultuur open te stellen voor studenten uit de gehele wereld. 
Sanders-ten Holte (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, collega’s, mevrouw de Commissaris, een jaar geleden vierden we dat de miljoenste Erasmusstudent werd ingeschreven. Wel nu, als het aan mij ligt, bieden we aan nog veel meer studenten over de hele wereld de kans om aan andere universiteiten te studeren. Mijn dank ook aan Mevrouw De Sarnez voor de energie die zij heeft gestoken in het succesvol afronden van haar verslag.
Het is belangrijk om in Europa een goed alternatief te bieden voor de Amerikaanse universiteiten, waar nu het merendeel van de studenten uit Europa heengaat. Europa wil graag de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld worden en dan is het goed wat wij ons afficheren als een , waar het universitair niveau hoog is, zodat het voor buitenlandse studenten de moeite waard is om hier te komen studeren. Om diverse redenen heb ik altijd gepropageerd dat het voor studenten van groot belang is om twee vreemde talen te leren, tenminste twee. Voor een Nederlander is dat een . En het is ook goed ter bevordering van het begrip voor andere culturen. Ik vind dat terug in uw verslag en daarmee ben ik erg blij.
Talenkennis draagt niet alleen bij tot een betere concurrentiepositie van de afgestudeerde student op de arbeidsmarkt, maar ook tot zijn culturele bagage. En, niet te vergeten, ook tot wederzijds begrip.
Toch wil ik nog een opmerking maken bij dit verslag. Het programma is bedoeld voor studenten en universiteitsdocenten uit de gehele wereld, vandaar de naam “Mundus”. Ik wil in dit verband aandringen op extra aandacht voor universiteiten uit de derde wereld. Onderwijs is het beste wapen in de strijd tegen de armoede. Door studenten uit de derde wereld de kans te geven om binnen de EU hun kennis te vergaren, kunnen wij bijdragen tot het verspreiden van deze kennis in hun eigen land. Maar, en dat zeg ik er nadrukkelijk bij, er moet dan natuurlijk wel voor worden gezorgd dat ze na hun studie deze kennis in hun eigen land gaan inzetten. Want het is niet de bedoeling van het programma om de aan te zwengelen. Dit vereist een goede samenwerking tussen Europese universiteiten en de universiteiten uit de landen van de derde wereld, die als prioriteit moet hebben: het vergroten van de kennis en ervaring van studenten en docenten. 
Mayol i Raynal (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur van harte feliciteren met het uitstekende werk dat zij heeft verricht. Het programma ERASMUS MUNDUS vormt een zeer nuttige postdoctorale voortzetting van Erasmus, een programma dat reeds bestaat en waarmee, zoals u weet, het respect en het begrip tussen culturen en de dialoog tussen onze verschillende volken worden bevorderd.
De ruimere blik die ERASMUS MUNDUS op de wereld biedt, is uitzonderlijk en maakt mogelijk dat het begrip tussen de volken verder toeneemt. Ik zeg bewust volken, omdat het tegenwoordig helaas mode is om over burgers te spreken en de volken te negeren, zoals we hebben gezien in de ontwerpgrondwet van de Conventie. Ik behoor tot een volk, het Catalaanse volk, dat niet als vanzelfsprekend samenvalt met de Franse en Spaanse staat en het verheugt mij u erop te wijzen dat ERASMUS MUNDUS het onderlinge begrip tussen de volken zal versterken, niet alleen tussen de Europese volken maar ook tussen de volken in de gehele wereld.
In Catalonië – want daar heb ik het over – bevinden zich veel studenten die uit heel Europa afkomstig zijn. Barcelona is een aantrekkelijk cultureel centrum en sommige studenten verbazen zich er bij hun aankomst in deze stad over dat het Catalaans, spijtig genoeg, geen officiële taal is. Zij constateren dat in Barcelona, Valencia, Palma of zelfs in Perpignan de lessen, of bepaalde lessen, in het Catalaans worden gegeven. In Barcelona worden de meeste lessen in het Catalaans gegeven. Misschien hebt u de kwalitatief hoogstaande en zeer goed gemaakte film “L’Auberge Espagnole” van Cédric Klapisch gezien, waarin het leven van deze Erasmus-studenten wordt verbeeld en waarin ook deze taalkwestie aan de orde komt.
Ik acht het wenselijk dat alle Europese talen gelijke rechten genieten, niet alleen in de ERASMUS MUNDUS-programma’s, maar ook binnen alle Europese instellingen. 
Dillen (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, waarschijnlijk worden er in dit Parlement weinig onderwerpen behandeld waarover binnen deze Vergadering een consensus bestaat. Ik durf te hopen dat het debat van vandaag een uitzondering vormt op deze vaststelling.
Iedereen die binnen de Europese Unie begaan is met de kwaliteit van het onderwijs, op welk niveau dan ook, zal zich erover verheugen dat de Raad en het Parlement tot overeenstemming zijn gekomen om een programma op te starten, dat exclusief tot doel heeft de kwaliteit van het hoger onderwijs in de lidstaten te verbeteren.
Vroeger konden slechts weinige uitverkorenen tijdens hun studietijd ervaring opdoen aan een buitenlandse hogeschool of universiteit. Dat Europa ernaar streeft om in de toekomst meer en meer studenten deze mogelijkheid te bieden, is een ontwikkeling waarover we ons allemaal – tot welke strekking we ook mogen behoren – alleen maar kunnen verheugen. Als vertegenwoordiger van Vlaanderen, één van de kleinste naties binnen de Europese Unie, stel ik vaak vast dat onze taal, het Nederlands, meer dan eens onder druk komt te staan op de eigen universiteit, onder meer omdat meer en meer vakken, net alleen in Vlaanderen, maar ook in Nederland, uitsluitend in het Engels worden onderwezen.
Ik verheug mij dan ook bijzonder erover dat de Raad en het Europees Parlement in hun gemeenschappelijk standpunt over het Erasmus-Mundus-programma een bijzondere aandacht vragen voor de bevordering van de talenkennis van studenten van binnen en buiten de Europese Unie. Door studenten de mogelijkheid te bieden om binnen het Erasmus-programma minstens twee talen te leren die gesproken worden in de landen waar de instellingen van hoger onderwijs gevestigd zijn, kunnen wij op termijn misschien de nefaste trend ombuigen, die we vandaag voornamelijk in de grote lidstaten vaststellen. Want jammer genoeg is in de voorbije decennia in alle Europese landen de talenkennis, net zo goed als de culturele en geschiedkundige kennis, van de Europese jeugd erop achteruit gegaan.
Ik beklemtoon dus dat het niet alleen de studenten uit derde landen zijn die gestimuleerd moeten worden om tenminste twee talen van de Europese Unie te kennen. Ook onze eigen Europese jeugd moet dringend beseffen dat de grondige kennis van meerdere talen de beste waarborg biedt om andere culturen te leren waarderen. Op die manier zal ook de rijke verscheidenheid binnen de Europese Unie op termijn het beste gehandhaafd blijven. Op die manier zullen onze universiteiten en hogescholen, zal ons heel hoger onderwijs, voor de rest van de wereld een vitrine blijven, waarop we terecht trots mogen zijn. 
Graça Moura (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het verslag van onze collega Marielle De Sarnez bevat met het oog op de tweede lezing een aantal amendementen die de Cultuurcommissie met eenparigheid van stemmen heeft goedgekeurd. Daarmee heeft het verslag de verdienste dat het een aantal aspecten van het programma ERASMUS MUNDUS verheldert en versterkt.
Het is belangrijk dat er met het akkoord van de Raad Onderwijs nu een bedrag van 230 miljoen euro voor het programma is uitgetrokken. Dat stemt ons redelijk tevreden. Het is eveneens belangrijk dat het programma nieuwe perspectieven opent voor het hoger onderwijs in Europa en voor de samenwerking van het Europees hoger onderwijs met derde landen. Deze samenwerking geldt niet alleen voor de studenten maar ook voor de gastdocenten uit landen buiten Europa.
Tot slot is het van belang dat ook taal en culturele verscheidenheid, het kwaliteitsetiket en de relatie tussen het hoger onderwijs en beroepsopleiding aandacht krijgen. Al die elementen verkrijgen nog meer betekenis met de goedkeuring van de maatregel waardoor de begunstigden van het programma via de universiteiten een rondreis door Europa kunnen maken. Ook is het van grote betekenis dat het programma de Europese studenten niet over het hoofd ziet als het gaat om de toegang tot het programma, de beurzen en de interuniversitaire masters. 
Als wij denken aan de uitbreiding, verkrijgt de rondreis in het Europa van de kennis nog veel meer reliëf door de grotere afstanden die kunnen worden afgelegd. Volgens de pers zou er in bepaalde universitaire kringen al een zekere mate van twijfel en vrees bestaan over het programma. Met het oog daarop is het belangrijk de nodige promotieactiviteiten te ontwikkelen teneinde die twijfel en vrees weg te nemen.
Er blijven echter nog een aantal essentiële vragen over. Kan op deze manier het Europees onderwijs echt concurreren met het Noord-Amerikaanse onderwijs, zowel in kwalitatief als in kwantitatief opzicht? Kan er voorts in de Unie een evenwichtiger verdeling van de studenten over de universiteiten van de lidstaten worden bereikt? Slechts de tijd en de ervaring kunnen antwoord geven op deze vragen. Vooralsnog verwelkomen wij dit programma, waarmee het hoger onderwijs in Europa er een uiterst nuttig internationaal instrument bij krijgt. Het programma wekt terecht grote verwachtingen. 
Prets (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het is fijn dat we vandaag maar liefst twee nieuwe educatieve programma’s in het leven kunnen roepen, die elk weliswaar verschillende functies vervullen, maar een gemeenschappelijk doel hebben, namelijk Europa aantrekkelijker te maken en het daarmee ook op mondiaal niveau interessanter te laten worden. Het onderhavige programma is breed georiënteerd op instellingen voor hoger onderwijs en op studenten van over de hele wereld die een eerste graad verworven hebben, maar het moet ook rekening houden met beroepsopleidingen en daar hebben we het net al over gehad. Ik doel hier op ingenieursopleidingen en andere technische opleidingen, die onder het begrip “instellingen voor hoger onderwijs” vallen en waar een passend aanbod voor moet komen.
De nauwe samenwerking tussen verschillende Europese onderwijsinstellingen maakt kwaliteitsverbetering mogelijk en versterkt onze internationale concurrentiepositie. Het compromis over het totaalbudget van 230 miljoen is inderdaad niet meer dan een compromis en ik denk dat dit programma met zijn ambitieuze doelstelling alleen succesvol zal zijn als iedereen – de Europese Unie, de lidstaten en het hoger onderwijs – de uitdaging aanneemt en zijn steentje bijdraagt. Het bedrag van 230 miljoen op zich volstaat zeker niet. Bovendien moge duidelijk zijn dat deze financiële middelen als aanvulling bedoeld zijn en niet uit andere educatieve programma’s overgeheveld mogen worden. 
Wenzel-Perillo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik zou mevrouw De Sarnez van harte willen feliciteren met haar uitstekende verslag en nogmaals willen bedanken voor de prettige samenwerking. Men kan niet anders dan ERASMUS MUNDUS hartstochtelijk ondersteunen. De meerwaarde van het programma ligt enerzijds in de mogelijkheid van mobiliteit, in het leren van vreemde talen en in de interculturele uitwisseling. Anderzijds speelt ERASMUS MUNDUS op proactieve en constructieve wijze in op de onderwijspolitieke uitdagingen van de globalisering. Juist omdat het programma openstaat voor studenten uit derde landen, kan Europa zich op het gebied van het hoger onderwijs internationaal beter profileren.
In dit tijdperk van globalisering gaat het om wedijver, om de beste producten, de beste ideeën en bij gevolg vooral om de knapste koppen. Alleen daarom al moet Europa weer aantrekkelijk en concurrerend worden als studie- en onderwijslocatie. Als rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie bij de eerste lezing van het verslag in april ben ik vandaag bijzonder verheugd over het aanzienlijke succes dat het Parlement geboekt heeft. Met 230 miljoen euro in plaats van de voorgestelde 180 miljoen krijgt ERASMUS MUNDUS een aanzienlijk bredere financiële basis. Wat hebben we immers aan zinvolle programma’s, als die onvoldoende gefinancierd worden? Wat we bereikt hebben, mag gezien worden. Maar afgezet tegen de doelstellingen van Lissabon schieten de bestaande en ook de nieuwe initiatieven als geheel nog tekort. Nu kan men in tijden van krappe kassen en met begrensde begrotingsmiddelen niets hemelbestormends verwachten, maar krappe kassen en begrensde middelen mogen geen excuus zijn om ons van grensverleggende besluiten te onthouden
Dames en heren, onderwijs is de allerbelangrijkste toekomstinvestering in Europa! Willen we in 2010 de meest dynamische en de meest concurrerende economische zone van de wereld zijn? Dan moeten we ook de juiste prioriteiten stellen, en in onderzoek en onderwijs investeren. Zo bezien is ERASMUS MUNDUS een stap in de juiste richting! 
Iivari (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst rapporteur De Sarnez bedanken, die uitstekend werk heeft verricht voor het ERASMUS MUNDUS-programma. Wij hebben een eindresultaat bereikt dat behalve voor het Parlement ook voor de Raad aanvaardbaar is. Wij krijgen eindelijk eens een meerjarig programma door de wetgevingsprocedure, voordat het programma van start moet gaan. Hopelijk wordt deze uitzondering nu de regel voor de andere programma’s die de Cultuurcommissie behandelt.
De Europese Unie is voor studenten uit derde landen momenteel duidelijk een minder aanlokkelijk alternatief dan de Verenigde Staten. Naar de Europese Unie komen jaarlijks ongeveer 100.000 nieuwe studenten minder dan naar de Verenigde Staten. Ik denk dat dit cijfer over vijf jaar, als het ERASMUS MUNDUS-programma daadwerkelijk van kracht is, kleiner is geworden.
Het doel van het programma is de verhoging van de kwaliteit van het hoger onderwijs in Europa door meer studenten en kennis naar Europa te lokken. Wij mogen echter niet vergeten dat wij geen kennis hierheen mogen lokken ten koste van derde landen. Samenwerking met universiteiten uit derde landen is even belangrijk om van onze kant de positie van het hoger onderwijs te verbeteren in alle landen die aan het programma deelnemen.
De tien nieuwe lidstaten die over zeven maanden tot de Europese Unie toetreden, moeten van meet af aan nauw bij de uitvoering van het ERASMUS MUNDUS-programma worden betrokken. Aangezien de buitengrenzen van de Unie veranderen, is het van belang dat wij de beschikking krijgen over de kennis die de nieuwe lidstaten al hebben opgedaan met hun samenwerkingsverbanden met bijvoorbeeld Oekraïne, Wit-Rusland en Moldavië. Ik denk dat een nauwe betrokkenheid van de nieuwe lidstaten in dit programma op zich ook hun deelname bevordert aan het bereiken van andere Europese doelen op het gebied van het onderwijsbeleid.
Ik ben tevreden met het door ons bereikte eindresultaat inzake de taalkwestie van het programma. Het koesteren van de taalkundige diversiteit is een van de fundamentele waarden van de Europese Unie, maar taalonderwijs is geen doel van het ERASMUS MUNDUS-programma. Het doel ervan is het vergroten van de aantrekkingskracht van het hoger onderwijs in Europa en ik ben daarom tevreden met de overeengekomen formulering. 
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ERASMUS MUNDUS zal de kwaliteit van het hoger onderwijs in Europa aanmerkelijk verbeteren. Tot 2008 tweehonderdvijftig Europese studierichtingen, meer dan vierduizend beurzen voor afgestudeerden, duizend gastdocenten uit derde landen, vierduizend studenten, achthonderd onderwijskundigen, samenwerkingsverbanden tussen universiteiten in derde landen en Erasmus-Mundus-instellingen bij ons. Allemaal belangrijke elementen om kennisland Europa te versterken en – zoals Doris Pack zei – een Europese onderwijszone te scheppen.
Minder genereus klinken de financieringsvoorstellen. Bij de eerste lezing maakten wij duidelijk dat 200 miljoen euro niet genoeg is: wij eisten 300 miljoen euro. Het voorstel van de Raad, 180 miljoen, is volstrekt onaanvaardbaar, dat ben ik met mijn collega’s eens. Een verhoging van dit bedrag komt in genen dele ten laste van lopende programma’s. Het door Marielle De Sarnez voorgestelde compromis van 230 miljoen snijdt hout. Het strookt met de nieuwe interinstitutionele overeenkomst. Ik ben er vast van overtuigd dat de uitstekende commissaris Viviane Reding deze voorstelling van zaken onderschrijft.
Wat baten de verheven plannen van Lissabon, als we er niet een keur aan concrete maatregelen op laten volgen? Die krijg je niet cadeau. In Duitsland kunnen we daarover meepraten. Dat heeft het Pisa-onderzoek al aangetoond. Wat gebeurt er als er in een aantal van onze deelstaten niet genoeg in onderwijs geïnvesteerd wordt? Dan kom je in de achterhoede terecht. Het kwaliteitskeurmerk “Erasmus-Mundus-Masteropleiding” moet door de Europese Unie toegekend worden. Dan is een kwalitatief hoogstaande opleiding met een goede competentie in ten minste twee van de Europese talen duidelijk te herkennen. Zowel op de studierichtingen als op de opvang van studenten hebben we een duidelijk politiek stempel gedrukt.
Een ding nog: de beroepsopleiding voor bijvoorbeeld ingenieurs en voor technische specialisten moet zodanig geïntegreerd worden, dat we ook op HBO-gebied eenheid scheppen. 

Zorba (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw de commissaris en mevrouw De Sarnez willen gelukwensen met dit ambitieuze programma, met dit grote en belangrijke initiatief. Het openstellen van het Europese onderwijs voor internationale uitwisseling is een stoutmoedige zet, die de Europese onderwijsruimte een stap dichterbij brengt. Het versnipperde Europese onderwijslandschap begint samenhang te vertonen, er komen synergieën tot stand die tot eenmaking leiden.
Ik vind dat het ERASMUS MUNDUS-programma meer kwaliteit biedt dan alle voorafgaande programma’s, juist omdat het niet alleen gaat om uitwisseling en mobiliteit. Het programma biedt een nieuwe identiteit, een nieuwe referentie, die duizenden studenten en honderden opleidingsinstellingen die eraan deelnemen zullen waarmaken.
Het is heel belangrijk dat Europa zich open durft te stellen voor concurrentie, talenkennis en intercultureel begrip. Met dit programma belonen we ook instellingen en hun associaties, maar vooral geven we kansen aan uitmuntende studenten uit alle landen, werelddelen en culturen. Zo dragen we in feite Europese waarden uit. Dat zijn we trouwens verschuldigd aan de landen waaruit de miljoenen economische landverhuizers komen. Wij moeten hun iets teruggeven. Ik beschouw de beurzen die wij verstrekken als een vergoeding en ik hoop dat de meerderheid van de kandidaten uit de ontwikkelingslanden zal komen.
Europese studenten zijn het gewend met vreemdelingen samen te werken. De culturen die buitenlandse studenten met zich mee brengen zullen voor hen een verrijking zijn. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0314/2003), namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot goedkeuring van een meerjarenprogramma (2004-2006) voor de doeltreffende integratie van informatie- en communicatietechnologie (ICT) in de onderwijs- en beroepsopleidingsstelsels in Europa (eLEARNING-programma) (8642/1/2003 – C5-0293/2003 – 2002/0303(COD)) ( Rapporteur: de heer Mauro) 
Mauro (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag en de stemming van morgen betekenen de officiële geboorte van het programma eLEARNING. Het is dan ook het juiste moment degenen die aan de wieg stonden van dit programma te feliciteren.
De Europese Commissie is ongetwijfeld de moeder van het programma, want zij heeft met haar mededeling van mei 2000 het eerste proefproject eLEARNING het licht doen zien, waarvoor echter op dat moment geen specifieke begrotingslijn bestond. Nu zijn wij twee jaar verder, en morgen stemmen wij dankzij nauwgezette interinstitutionele arbeid over het eerste meerjarenprogramma eLEARNING. Daaruit kunnen wij opmaken dat het programma naast een moeder ook een vader heeft. Het is altijd moeilijker te bepalen wie de vader is, en ook hier blijven wij met een vraagteken zitten. Volgens mij zijn in dit geval het Parlement en de Raad elk voor 50 procent vader. De inspanningen die de Raad zich eerst onder het Griekse voorzitterschap en vervolgens aan het eind onder het Italiaanse voorzitterschap heeft getroost, hebben het Parlement de kans gegeven zijn verzoeken voor een aanzienlijk gedeelte gehonoreerd te krijgen, zodat eLEARNING in ieder geval voldoende geld heeft om te starten.
Dit meerjarenprogramma krijgt een plaats naast historische programma’s als SOCRATES en LEONARDO. Het spoort met de eisen van de Europese Raden van Lissabon, Stockholm en Barcelona. De hoofddoelen zijn de strijd tegen de versnippering via digitale alfabetisering, het bevorderen van virtuele campussen, jumelages tussen scholen via internet, het promoten en verspreiden van goede praktijken en de samenwerking tussen de communautaire programma’s en soortgelijke instrumenten op nationaal niveau. Dankzij intensief interinstitutioneel overleg is het bedrag op de begroting voor het programma opgetrokken tot 44 miljoen euro.
In het kader van de elektronische jumelage tussen de Europese scholen hebben wij met de vorige resolutie van het Parlement een aantal doeleinden voor de opleiding van docenten goedgekeurd. Om consequent te zijn heb ik daarom nog eens willen onderstrepen dat de opleiding van docenten een van de prioriteiten blijft. Wij zouden nog eens moeten stilstaan bij de volgende gegevens: in 2003 is gemiddeld 90 procent van de basisscholen, 98 procent van de scholen in het middelbaar onderwijs en 99 procent van de scholen in het beroeps- en technisch onderwijs op internet aangesloten. Aan de andere kant heeft in feite slechts 39 procent van de onderwijzers, 50 procent van de leraren in het middelbaar onderwijs en 58 procent van de leraren in het beroeps- en technisch onderwijs internet als onderwijsmethode gebruikt. Er bestaat derhalve een grote behoefte aan dit programma. Achter die gemiddelden gaan enorme verschillen tussen de lidstaten schuil: het gemiddelde percentage voor Denemarken is ongeveer 70 procent, terwijl daartegenover Griekenland met nog geen 9 procent staat.
Deze cijfers spreken op zich al boekdelen en reiken ons ook twee conclusies aan. De eerste conclusie betreft het gebruik van internet als instrument ter bevordering van het onderwijs. Het gaat niet alleen om de beschikbare infrastructuur en voorzieningen op school, maar ook om de opleiding van docenten, de mentaliteit en de organisatie op school. De tweede conclusie betreft het gebruik van technologische hulpmiddelen. Het.creëren van virtuele klassen kan bijvoorbeeld een manier zijn om te bereiken dat docenten in de verschillende lidstaten uiteindelijk goede praktijken op het gebied van methodes en didactiek uitwisselen. Daarom heb ik in het verslag proberen te benadrukken langs welke weg het eLEARNING-programma meer belang moet toekennen aan het ontdekken van de efficiëntste manieren voor de docenten om internet in hun lessen te integreren en de verspreiding van goede praktijken in het onderwijs moet aanmoedigen.
Ik wil de Commissie en al degenen die zich bij de Commissie hebben ingezet, nogmaals voor het welslagen van dit werk bedanken. 
Reding,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst het Parlement bedanken. Het Parlement heeft namelijk het eLEARNING-programma mogelijk gemaakt, want dit programma berust op de resultaten van de maatregelen ter voorbereiding en verkenning van het elektronisch leren, oftewel eLEARNING, die het Parlement sinds 2001 heeft aangenomen. Dankzij de actieve steun van het Parlement kunnen we dit programma dus in een recordtijd goedkeuren, minder dan een jaar na het voorstel van de Commissie van december 2002. Dat we deze zeer korte termijn hebben kunnen aanhouden, valt ook op het conto te schrijven van uw rapporteur, die ik daarvoor wil bedanken. De heer Mauro heeft zich volledig ingezet en bijzonder goed werk afgeleverd. Zo heeft hij ervoor gezorgd dat de opleiding van docenten een van de basisdoelstellingen van het programma is geworden. Wij weten dat deze opleiding een van de sleutels vormt voor het welslagen van het programma en dat alle lidstaten daar reeds aan werken. Ik ben hem erkentelijk voor het feit dat hij het programma in deze zin heeft verrijkt.
Mijnheer de Voorzitter, vandaag moeten we ons uitspreken in tweede lezing en ik ben er zeker van dat het Parlement kan instemmen met het voorstel dat nu op tafel ligt. De Raad is het eens met de inhoud, inclusief de toevoeging van de opleiding van docenten. Zoals u echter weet, dacht de Raad aanvankelijk heel anders over de begroting van het programma dan het Parlement, zoals blijkt uit zijn met gekwalificeerde meerderheid van stemmen vastgestelde gemeenschappelijk standpunt. Daarover is nu overeenstemming bereikt. We zouden allemaal beslist een hoger bedrag voor het programma willen bestemmen dan het Parlement heeft voorgesteld, maar dat was niet mogelijk. Het bedrag van 44 miljoen euro waarover u moet stemmen, vormt dus een compromis, maar wel een compromis waarmee tijd en middelen worden bespaard en waarmee het programma volgens plan op 1 januari kan worden gelanceerd. Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat wij op basis hiervan tegen onszelf moeten zeggen: het is beter iets minder geld te hebben dan dat we nog langer met de uitvoering van dit goede programma moeten wachten. Nu kunnen we er onmiddellijk mee aan de slag gaan. 
Prets (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, scholing en bijscholing worden in de Raad, in de Commissie en hier met een hoofdletter geschreven. Als we het programma voor eLEARNING serieus willen nemen en de digitale kloof tussen afzonderlijke landen, regio’s en generaties willen dichten, dan hebben we met dit verslag zeker een stap in de goede richting gezet. Alle Europese onderwijs- en opleidingssystemen moeten de toegang tot en de omgang met de nieuwe informatie- en communicatietechnologie forceren om de kwaliteit te verhogen en verschillen te verkleinen. Ik kan niet genoeg verwijzen naar de voornemens van Bologna en Barcelona, die we zojuist nog eens gehoord hebben en die, eenmaal uitgevoerd, een kans zouden kunnen betekenen voor zowel de kenniszone Europa als de economische zone Europa.
Helaas is de situatie in veel landen en ook in Oostenrijk momenteel zo, dat er wegens bezuinigingen niet, zoals afgesproken, extra in onderwijs geïnvesteerd wordt, maar dat er juist extra op gekort wordt. We verwijderen ons spijtig genoeg steeds verder van het doel in 2013 de meest kennisgeoriënteerde maatschappij ter wereld te zijn. De Raad heeft dit ook ingezien en probeert uitstel alsnog te voorkomen. Als er tot programma’s besloten wordt, dan moeten ze ook consequent uitgevoerd worden. Dat wil zeggen, dat ze, bijvoorbeeld ook het eLEARNING-programma, na een looptijd van drie jaar merkbaar resultaat op moeten leveren. Ik vind dat de Europese Unie een duidelijke aanzet moet geven, opdat er een kettingreactie ontstaat en educatie weer een hogere prioriteit krijgt in de lidstaten en niet ten prooi valt aan bezuinigingen, zoals nu het geval is. 
Sanders-ten Holte (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Mevrouw Reding, collega’s, allereerst wil ik graag de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende verslag. Bij een dynamische kenniseconomie hoort ook gedegen eLEARNING-programma.
Graag wil ik nog een drietal opmerkingen maken. Ten eerste vind ik het positief dat ook het lager onderwijs bij het programma wordt betrokken, maar de doelgroep moet ook breder zijn dan alleen jongeren. Want ook ouderen, en ook diegenen die in afgelegen gebieden wonen, mogen we niet verwaarlozen. We moeten juist deze mensen uit hun eLEARNING-isolement halen. En via levenslang leren hebben zij baat bij dit programma en kunnen zij hun kennis en ervaring aan volgende generaties doorgeven. Oma’s kunnen met hun kleinkinderen. Daar weet ik alles van.
Ten tweede, de virtuele van scholen. Er zijn grote verschillen tussen de verschillende gebieden in Europa met betrekking tot het gebruik van de informatietechnologie in het onderwijs en wij moeten ervoor zorgen dat scholen met een achterstand geprikkeld worden om de stap naar eLEARNING te durven nemen. Het uitwisselen van informatie en beste praktijken via het internetplatform is van groot belang. En zo zal men van elkaars kennis kunnen profiteren en leren.
Ten derde moeten ook de kandidaat-lidstaten expliciet bij het programma worden betrokken. En uit ervaring weet ik dat er scholen zijn die al ver gevorderd zijn in de toepassing van ICT in hun onderwijs. Het programma van Siemens is er een goed voorbeeld van. Ik ben daar jurylid van en het is ook terecht, mevrouw de commissaris, dat er een Europese prijs aan verbonden is. Ik heb de prijsuitreiking meegemaakt en ik was diep onder de indruk van het gebodene. Dat wordt op deze manier, met deze prijs gestimuleerd. En ten slotte is niet alleen de kwantiteit belangrijk, maar ook de kwaliteit moet hoogstaand zijn. En ik hoop dat de private sector die in het leven geroepen is, met de eLEARNING Industry Group, een belangrijke bijdrage hieraan kan leveren. Samenwerking tussen private en publieke sector is een noodzakelijke stap naar een Europese dynamische kenniseconomie. En dat is tenslotte ons doel. 
Crowley (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur gelukwensen met de snelheid en efficiëntie waarmee hij ten aanzien van dit programma te werk is gegaan, en ik wil de commissaris bedanken voor het initiatief dat zij heeft getoond door de mogelijkheden die de informatietechnologie biedt te onderkennen. Ik denk dat er twee punten, zoals de commissaris ook al zei in haar betoog, het belangrijkste zijn. Ten eerste is er de kwestie van de financiering. Het is van cruciaal belang voor ieder programma dat er voldoende middelen in de begroting zijn opgenomen om iedereen ervan te laten profiteren.
Ten tweede hecht ik veel waarde aan de jumelage van scholen, aan de hand waarvan beste praktijken kunnen worden gestimuleerd voor gebieden die een achterstand hebben opgelopen, zodat de digitale kloof niet groter wordt. Want er bestaat nu een groep nieuwe analfabeten, bestaand uit mensen uit een bepaalde leeftijdsgroep – en ik bedoel dit niet discriminerend – die bang zijn voor technologie en die bij gebrek aan toegang tot elektronische leermiddelen de boot dreigen te missen. Wij zien onze onderwijsstelsels in veel opzichten als het doorgeven van informatie en kennis van oudere mensen aan jonge mensen. Maar dit is nu een terrein waar jonge mensen als docent voor de oudere generaties kunnen optreden, zodat ook ouderen kunnen beschikken over de vaardigheden en middelen die nodig zijn om optimaal te profiteren van de kansen die door deze heerlijke nieuwe wereld van informatietechnologie zijn gecreëerd.
Uiteraard zullen de nieuwe kansen voor werkgelegenheid in de toekomst grotendeels gebaseerd zijn op technologie. Het is interessant om te kijken naar de statistieken, waaruit blijkt dat 70 procent van de beroepsbevolking die in het jaar 2010 actief zal zijn, momenteel al werkzaam is, terwijl slechts 20 procent van de technologie die in dat jaar gebruikt zal worden, op dit moment reeds beschikbaar is. Het is ook heel interessant om het van een andere manier te bekijken: van alle wetenschappers en uitvinders die er ooit zijn geweest, leeft 92 procent op dit moment. Dus het tempo en de schaal waarmee veranderingen plaatsvinden zullen in de toekomst nog hoger en groter zijn en ons vermogen om met die veranderingen om te gaan zal worden bepaald door de vaardigheden, kennis en training die we in de tussenliggende periode zullen opdoen. 
Iivari (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, eerdere onderwijsprogramma's van de Unie zijn succesverhalen, omdat het programma’s met een menselijke maat zijn. Het onderhavige eLEARNING-programma zal die serie succesverhalen hopelijk voortzetten. Het algemene doel van het programma is het verhogen van de kwaliteit en de bruikbaarheid van onderwijssystemen via informatie- en communicatietechnologie. Ik hoop dat leraren en leerlingen een belangrijke rol zullen spelen bij het bereiken van dit doel. Als wij daarin slagen, is het ook waarschijnlijker dat de doelen van het programma worden bereikt.
Het eLEARNING-programma is een goed voorbeeld van de mogelijkheid dat proefprojecten hun plaats in het beleid van de Europese Unie opeisen. Het Europees Parlement steunde al in 2001 het initiatief voor het bevorderen van elektronisch leren en nu hebben wij een voorstel voor een vijfjarig actieprogramma in handen. Hoewel wij de begroting voor het programma niet helemaal op het door ons gewenste niveau hebben kunnen krijgen, kan rapporteur Mauro zeer tevreden zijn met zijn werk.
Het zwaartepunt van het eLEARNING-programma moet liggen bij e-jumelages van scholen. Als het opzetten van netwerken tussen gejumeleerde scholen goed werkt, kunnen scholieren uit de hele Europese Unie kennismaken met leeftijdgenoten en hun dagelijkse leven. Het programma kan zo de idee van het burgerschap van de Unie versterken.
Elektronisch leren biedt nieuwe pedagogische modellen om te onderwijzen en te leren. Volgens een onderzoek van European School Net bloeit in Europa de ontwikkeling van interne virtuele leeromgevingen op scholen. Slechts een op de drie gebruikers van virtueel onderwijs maakt gebruik van commerciële leeromgevingen. Het is van groot belang dat deze individuele krachtsinspanningen zichtbaar worden en ook voor anderen toegankelijk worden. Daarvoor biedt het eLEARNING-programma niet direct steun, maar hopelijk kunnen wij in de toekomst ook investeren in de ontwikkeling van leerinhoud. 
Paasilinna (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het gebruik van communicatietechnologie vergroot de productiviteit, verandert het beroepsleven, creëert een nieuwe mogelijkheid voor gemeenschappelijkheid, vergemakkelijkt het leren, verhoogt de kwaliteit en neemt geografische verschillen grotendeels weg. Het probleem is echter de digitale kloof die waarschijnlijk ongeveer een derde deel van onze bevolking scheidt van de rest. Onderwijs bereikt hen niet en zij beschikken niet over een computer. Ik stel daarom voor, mevrouw de commissaris, dat er zo direct mogelijk geld wordt gegeven aan organisaties voor gehandicapten, werklozen, armen en ouderen, die het onderwijs in hun eigen kring kunnen verzorgen, want ook het onderwijs bereikt deze mensen niet. Op die manier zorgen wij ook voor de aanschaf van meer apparatuur, want de digitale kloof betekent in de praktijk een grotere sociale kloof. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0319/2003) van mevrouw Hermange, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel van de Commissie met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad waarbij de lidstaten worden gemachtigd in het belang van de Europese Gemeenschap het Verdrag inzake de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning, de tenuitvoerlegging en de samenwerking op het gebied van ouderlijke verantwoordelijkheid en maatregelen ter bescherming van kinderen (het Verdrag van ’s-Gravenhage van 1996) te bekrachtigen of tot dit verdrag toe te treden (COM(2003)0348 – C5-0302/2003 – 2003/0127(CNS)) 
Reding,
   .  Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel is erop gericht lidstaten te machtigen om het verdrag van via bijvoorbeeld het creëren van virtuele klassen. ’s-Gravenhage inzake kinderbescherming van 1996 in het belang van de Europese Gemeenschap te ratificeren. Dit besluit volgt op het eerdere besluit van 19 december 2002, waarbij de lidstaten gemachtigd werden dit verdrag bij uitzondering in het belang van de Gemeenschap te ondertekenen. Het huidige voorstel heeft betrekking op het tweede en laatste stadium van deze procedure, namelijk de ratificatie.
De draagwijdte van het verdrag, dat in 1996 in het kader van de Haagse Conferentie voor internationaal privaatrecht werd gesloten, lijkt zeer sterk op die van de verordening van de Raad betreffende de ouderlijke verantwoordelijkheid, die 3 oktober door de Raad is goedgekeurd en vanaf 1 maart 2005 in de lidstaten zal worden toegepast.
Met de nieuwe verordening komt er een gemeenschappelijke justitiële ruimte tot stand op het gebied van echtscheiding en ouderlijke verantwoordelijkheid. Zij bevat specifieke bepalingen om de toepassing van bezoekrechten over de grens te vereenvoudigen en om de ontvoering van kinderen binnen de Gemeenschap te ontmoedigen.
Het wordt algemeen erkend dat het verdrag een waardevolle bijdrage zou leveren aan de bescherming van kinderen buiten de grenzen van de Gemeenschap, waarmee het een nuttige aanvulling vormt op de verordening inzake ouderlijke verantwoordelijkheid.
De gelijkenis tussen de twee instrumenten, die beide tot doel hebben om een betere bescherming te bieden aan kinderen die respectievelijk binnen de Gemeenschap of in derde landen wonen, zal de parallelle toepassing van deze instrumenten bevorderen.
De Commissie wil het Parlement in zijn algemeenheid bedanken en de rapporteur, mevrouw Hermange, in het bijzonder, voor hun voortdurende steun voor het werk van de Commissie op het vlak van ouderlijke verantwoordelijkheid, maar ook voor de enorme inspanningen die zij zelf op dit gebied geleverd hebben.
De Commissie is zich ervan bewust dat het Parlement alles heeft gedaan wat in zijn bereik ligt om de procedure te versnellen, zoals het wijzigen van het tijdstip van de stemming in de plenaire zitting van december naar vandaag. De werkzaamheden van de rapporteur en het verantwoordelijke comité zijn op die manier aan een aanzienlijke tijdsdruk onderworpen geweest.
De Commissie neemt met genoegen kennis van de voorgestelde amendementen en is uiterst dankbaar voor deze inspanningen waardoor de Raad dit voorstel al begin november zal kunnen aannemen, tegelijkertijd met de verordening betreffende ouderlijke verantwoordelijkheid, zodat het mogelijk zal zijn beide instrumenten parallel toe te passen. 
Hermange (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, binnen onze Europese ruimte moet steeds harder worden gewerkt aan de totstandkoming van een geharmoniseerde justitiële ruimte, met name voor de zwaksten in de samenleving. In dit kader wordt het debat over de ouderlijke verantwoordelijkheid gevoerd.
Zoals u reeds hebt gezegd, mevrouw de commissaris, is ons Parlement in een zeer kort tijdsbestek geraadpleegd over dit ontwerpbesluit van de Raad. Het Parlement heeft daartegen echter geen bezwaar gemaakt gezien het belang en de inzet van het debat. Ik geloof dat we ons gelukkig moeten prijzen met dit voorstel, want dit debat over de ouderlijke verantwoordelijkheid is het gevolg – als ik dat zo mag zeggen – van de politieke wil van enkele Parlementsleden die zich er sinds 1994 sterk voor maken dat in dit Parlement het superieure belang van het kind weer voorop komt te staan. Een van degenen die hier het meest bij betrokken zijn, is mijn collega Mary Banotti.
Het Verdrag van ’s-Gravenhage van 1996 vormt een traditioneel juridisch instrument behorend tot het internationaal privaatrecht, maar is wel reeds een grote bron van inspiratie geweest voor de opstellers van het ontwerp van de nieuwe verordening inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid. Wij weten dat de ministers van Justitie op 3 oktober jongstleden deze nieuwe verordening hebben goedgekeurd, waarmee men kan voorkomen dat conflicten eindeloos voor de rechter worden uitgevochten ten koste van de kinderen. In deze nieuwe tekst wordt de werkingssfeer van Brussel II uitgebreid tot alle besluiten die betrekking hebben op de voogdijrechten over het kind. Dit valt toe te juichen, omdat in verscheidene landen, met name Frankrijk en Duitsland, scheidingen tussen paren van verschillende nationaliteit nog steeds met grote conflicten gepaard gaan. Op basis van deze tekst kan ook in één document de rechter worden aangewezen die bevoegd is om zich uit te spreken over een echtscheiding of over zaken die verband houden met kinderen. Het voorstel betekent dus een stap in de goede richting. Laten we echter niet vergeten dat de lastige problematiek van de ouderlijke verantwoordelijkheid eveneens speelt buiten de Europese Unie, in derde landen. Dat is ook de reden dat ik vanuit dezelfde houding het voorstel van de Commissie steun om de lidstaten te machtigen het Verdrag van ’s-Gravenhage te ondertekenen. Ik ben ervan overtuigd dat dit verdrag een kostbare bijdrage en een werkelijke meerwaarde betekent voor de communautaire wetgeving betreffende de bescherming van kinderen in gevallen die de grenzen van de Europese Gemeenschap overschrijden. Ik wijs u erop dat het beslist gemakkelijker wordt deze beide instrumenten parallel toe te passen, omdat de werkingssfeer van het Verdrag en van de nieuwe verordening elkaar overlappen.
Zoals u hebt kunnen zien, heb ik niet veel amendementen ingediend, gezien het enigszins procedurele karakter van het voorstel van de Commissie. Volgens mij had het Europees Parlement geen redenen om bezwaar aan te tekenen tegen de inhoud van het voorstel. Het gaat om een uitzonderlijke procedure, zoals ik in mijn verslag heb onderstreept, aangezien in het Verdrag van ’s-Gravenhage wordt bepaald dat alleen soevereine lidstaten partij kunnen zijn. Zie hier hoe belangrijk de rol van ons Parlement is. Er is immers een advies van het Parlement nodig om ervoor te zorgen dat de lidstaten tot het Verdrag van ’s-Gravenhage kunnen toetreden.
Mevrouw de commissaris, ik heb sterk aangedrongen op het hanteren van een andere termijn. De Commissie had een nog vrij late einddatum voorgesteld, namelijk 1 maart 2005. Daarom heb ik in een amendement voorgesteld deze datum met zes maanden te vervroegen tot 30 juni 2004. Ik vermoed dat u daar geen problemen mee zult hebben, vooral gezien het belang van het kind. Ook heb ik twee amendementen voorgesteld die een verwijzing naar het Handvest van de grondrechten en de werkzaamheden van de Europese Conventie mogelijk maken. U weet dat in de artikelen 3 en 4 van het eerste deel van de ontwerpgrondwet wordt bepaald dat de Unie sociale uitsluiting en discriminatie bestrijdt en dat zij sociale gerechtigheid en bescherming, de gelijkheid van mannen en vrouwen, de solidariteit tussen generaties en de bescherming van de rechten van het kind bevordert. Dat is de achtergrond waartegen ik dit amendement heb ingediend.
Mevrouw de commissaris, wij weten allemaal dat het niet voldoende is op dit punt regels op te stellen, en wij moeten deze regelgeving niet goedkeuren om ons geweten te sussen. We dienen voortdurend naar de concrete gevallen te kijken die ons worden voorgelegd. We moeten er dus voor zorgen dat de regels effectief worden toegepast. Omdat deze toepassing echter een taak is van de lidstaten, die wat dit betreft soeverein kunnen blijven handelen, moet het Europees Parlement er continu op toezien dat in de eerste plaats rekening wordt gehouden met het superieure belang van het kind, niet alleen in alle rechterlijke beslissingen met betrekking tot kinderen, maar ook in alle besluiten van ons Parlement. Dit is trouwens in overeenstemming met de recente conclusies van de VN-Wereldkindertop. 
Banotti (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Hermange heeft volkomen gelijk. Ze heeft er goed aan gedaan om met betrekking tot haar uitstekende verslag te onderstrepen dat het belang van kinderen op de eerste plaats moet komen.
Als tussenpersoon voor het Parlement op dit terrein krijg ik veel telefoontjes. Ik heb veel verontruste mensen gesproken die optraden namens ouders van wie de kinderen waren weggehaald. Ze vertellen me verhalen over moeilijke toegang tot deze kinderen en problemen om de kinderen terug te krijgen nadat deze in een ander land op bezoek zijn geweest in het kader van een omgangsregeling.
De grote waarde van deze wetgeving ligt in het feit dat deze er hopelijk voor zal zorgen dat vele landen die vanwege hun eigen justitiële systemen niet bereid waren zich bij het Haagse verdrag van 1980 inzake de internationale ontvoering van kinderen aan te sluiten, nu wel bereid zullen zijn deze wetgeving te ondertekenen, waardoor het mogelijk wordt ontvoerde kinderen snel en veilig terug te laten keren. Het goede nieuws is dat Marokko recentelijk deze wetgeving als eerste islamitisch land heeft ondertekend, waarmee ik dit land wil gelukwensen. Wij hopen dat er zo een precedent wordt geschapen voor de andere islamitische landen die vanwege de wetgeving die zij hanteren – de Sharia – van mening zijn dat zij zich niet bij het verdrag van 1980 kunnen aansluiten.
Het goede nieuws is ook dat de Raad zeer onlangs het Verdrag “Brussel II” heeft goedgekeurd. Hoewel de rechten van kinderen nog niet in het EU-Verdrag zijn vastgelegd – maar we hopen dat dit uiteindelijk wel gebeurt – beschikken we nu over verschillende types uitstekende wetgeving die borg staan voor de veiligheid van kinderen en voor hun recht om met beide ouders om te blijven gaan indien het huwelijk van hun ouders stukloopt. Met het Verdrag Brussel II wordt het mogelijk de uitspraak die is gedaan in de rechtbank in het land waar het kind doorgaans verblijft, ook ten uitvoer te leggen in het land waar het kind in geval van een ontvoering wordt vastgehouden.
Het verdrag van ’s-Gravenhage van 1996 is een uitstekend staaltje wetgeving. Ik kan u verzekeren, mijnheer de Voorzitter, mevrouw Reding en mevrouw Hermange, dat ze vanavond in Den Haag een glas champagne op ons zullen drinken. Men zal daar zeer verheugd zijn om te zien dat er vooruitgang is geboekt in deze kwestie. De secretaris-generaal van het Verdrag van ’s-Gravenhage, de heer Duncan, zal verrukt zijn over de snelheid, efficiëntie en zorgvuldigheid waarmee mevrouw Hermange haar verslag bij ons heeft afgeleverd. 
Gebhardt (PSE ),
    – Mijnheer de Voorzitter, dit verslag van mevrouw Hermange is inderdaad uiterst belangrijk. De erkenning, de tenuitvoerlegging en de samenwerking op het gebied van de ouderlijke verantwoordelijkheid en de maatregelen ter bescherming van kinderen zijn een dermate hoog goed, dat onze fractie natuurlijk zonder voorbehoud zal instemmen met alle amendementen en ook met het verslag van de rapporteur.
Onze fractie zal dat doen omdat wij weten hoe belangrijk juist de bescherming van kinderen is. Zoals u weet ben ik actief in een Duits-Franse mediatorgroep en ik weet dan ook met welke moeilijkheden en trieste gevallen we hier te maken hebben. Vooral de kinderen zijn de slachtoffers. We zullen dus voorstemmen, hoewel ik nog iets zou willen toevoegen als lid van de Commissie juridische zaken en als rapporteur of beoogd rapporteur (we konden geen verslag meer uitwerken, omdat de tijd daarvoor te kort was).
Wel zou ik willen verwijzen naar drie vragen die ik via de heer Gargani, de voorzitter van de Commissie juridische zaken, heb voorgelegd aan de Europese Commissie. Ook verwijs ik naar de vraag die mevrouw Hermange gesteld heeft, namelijk hoe zich deze overeenkomsten ten opzichte van het gemeenschapsrecht verhouden.
We beschikken over Brussel II, we hebben een wetgeving voor de Europese Unie gemaakt, we hebben op een naar mijn mening heel positieve manier aan de wetgeving deelgenomen. Tegelijkertijd heeft de Europese Commissie zonder het Europees Parlement te verwittigen toegestaan dat juist deze overeenkomst onderwerp van discussie werd en dat er zo bepaalde kwesties besproken werden, zonder dat het Europees Parlement de mogelijkheid had daaraan deel te nemen. Dat alleen al werpt de institutionele vraag op in welke verhouding deze overeenkomsten en de Europese wetgevende procedures tot elkaar staan en hoe het in dit opzicht met de rechten van het Parlement staat. Conclusie: wij stemmen hier in met deze uitzonderingsregeling, omdat we deze overeenkomst voor uitzonderlijk belangrijk houden en we in geen geval kinderen willen straffen voor het bestaan van interinstitutionele conflictstof. Wel zullen we deze kwestie nogmaals in de Commissie juridische zaken aan de orde stellen, want het mag niet zo zijn dat de rechten van het Parlement door parallelle wetgeving op Europees en internationaal vlak uitgehold worden. Dat zou ook geen zinvolle zaak zijn. 
Aaltonen (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, mijn oprechte dank en complimenten aan mevrouw Hermange voor haar goede verslag. Het is uitermate belangrijk dat het al uit 1996 daterende Verdrag van ’s-Gravenhage, dat de verzorging en bescherming van kinderen bevordert, zo snel mogelijk ook in de rest van de lidstaten wordt geratificeerd. Het Verdrag van ’s-Gravenhage en vooral de door de EU-lidstaten begin deze maand aangenomen verordening inzake de erkenning en tenuitvoerlegging van uitspraken in zaken betreffende echtscheiding en de zorg voor het kind, brengen aanzienlijke verlichting in geschillen over de ouderlijke verantwoordelijkheid in Europa.
Wij hebben in Europa een instrument ter beschikking gekregen waarmee wij snellere en doeltreffender besluiten bij geschillen over de ouderlijke verantwoordelijkheid kunnen nemen en waarmee wij langdurige, kostbare en lastige rechtszaken die door internationale verschillen worden veroorzaakt en voor het kind pijnlijk zijn, kunnen voorkomen. Wij kunnen er daadwerkelijk voor zorgen dat kinderen vredig opgroeien.
Ik ben blij en verrast dat de verordening in heel Europa zo goed is ontvangen. De pers en organisaties voor kinderzaken hebben eenstemmig onze resultaten verwelkomd.
Een echtscheiding is voor een kind altijd een traumatische ervaring, net als voor volwassenen. Als een echtscheiding wordt gevolgd door jaren durende rechtszaken, kan de situatie zonder meer onhoudbaar worden. Met deze verordening heeft de Europese Unie voor het eerst een instrument in handen waarmee kan worden voorkomen dat de verschillende wetgevingen van twee verschillende lidstaten met elkaar in strijd zijn.
Wij hebben in dit verslag van mevrouw Hermange natuurlijk niet de mogelijkheid ons te bemoeien met de inhoud van het Verslag van ’s-Gravenhage. Ik wil daarom vragen of de Commissie en de Raad weten dat de grootste problemen zich bij geschillen over de ouderlijke verantwoordelijkheid en bij ontvoeringen voordoen, wanneer een van de ouders van buiten de Europese Unie komt en uit een land dat het Verdrag van ’s-Gravenhage niet heeft geratificeerd. Wij hebben allemaal in de tabloids de trieste voorbeelden gelezen van ontvoeringen die de ouders en ook de leeftijdsgenoten van de kinderen beangstigen. Kan de Europese Unie van haar kant de ratificatie van het Verdrag van ’s-Gravenhage doeltreffender maken? Kunnen de Commissie en de Raad proberen te onderhandelen over meer bilaterale overeenkomsten, zodat het Verdrag van 's-Gravenhage in steeds meer landen wordt ondertekend? Er worden nog betere resultaten bereikt als wij ook de landen buiten de Europese Unie kunnen betrekken bij hetzelfde systeem waarmee wij nu de interne geschillen over de ouderlijke verantwoordelijkheid in de Unie kunnen behandelen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(1) 

