Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 16 april 2002 werd onderbroken, te zijn hervat.

De Voorzitter.
 Ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om een delegatie van Braziliaanse parlementsleden, die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen, welkom te heten. De delegatie staat onder leiding van de heer Foscarini en heeft de afgelopen week een bezoek gebracht aan het Parlement. Ik hoop dat hun bezoek interessant en informatief is geweest. Ik heet u van harte welkom.
(Luid applaus)
Met veel genoegen heet ik ook een groep leerlingen van het Collège Jean Zay uit de Franse plaats Lens welkom, alsmede hun docenten en de burgemeester van Lens, de heer Guy Delcourt. Zij hebben op school een enorme euromunt gemaakt, die hun een vermelding in het Guinness Book of Records heeft opgeleverd en die nu wordt tentoongesteld in het Franse ministerie van Financiën. Ik wil hen graag bedanken voor hun inspanningen en hen vandaag nogmaals bijzonder welkom heten in dit Parlement.

De Voorzitter.
Wat de agenda van vandaag betreft deel ik het Parlement mede dat de heer Cortés, staatssecretaris voor internationale samenwerking en Latijns-Amerika, hier niet vóór 17.30 uur aanwezig kan zijn. De verklaringen van de Raad en de Commissie over de Top EU/Latijns-Amerika worden daarom uitgesteld tot na 17.30 uur.

Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten had verzocht om aan het begin van de agenda van vandaag een verklaring in te schrijven van Raad en Commissie over het gemeenschappelijk visserijbeleid. Bovendien had zij om een verklaring van Raad en Commissie verzocht over de wijze waarop de besluiten inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid tot stand zijn gekomen. Wij hadden om deze verklaring verzocht, omdat in de publieke opinie de indruk is ontstaan - en daarbij hebben in ieder geval de Spaanse regering en de Spaanse minister van Landbouw een actieve rol gespeeld - dat de regering van een lidstaat bij de totstandkoming van deze besluiten invloed of druk heeft uitgeoefend op een of meerdere leden van de Commissie.
Dat zou een incident van grote betekenis zijn, gezien de verdragsrechtelijke implicaties. Daarom zou een verklaring van Raad en Commissie over deze kwestie, dat wil zeggen over de totstandkoming van deze besluiten, zinvol zijn. Wij worden in onze mening gesterkt door het feit dat in de persberichten van vandaag over de besluiten van de Commissie geschreven wordt dat het betreffende Commissielid, dat blijkbaar onder druk is gezet door de eigen regering, mevrouw De Palacio, in een open brief forse kritiek heeft geleverd op de besluiten van de Commissie - ze was zelf kennelijk niet aanwezig bij de beslissende bijeenkomst van de Commissie. Dat betekent dat de kwestie die wij aangehaald hebben steeds tastbaarder wordt en dat daarover in het Parlement een debat gehouden moet worden of dat in ieder geval Raad en Commissie daarover een verklaring moeten afleggen.
De Raad is vandaag niet aanwezig. Hij zou tijdens de komende vergadering in Straatsburg toch zeker een verklaring kunnen afleggen over de wijze waarop deze besluiten volgens hem tot stand zijn gekomen. Maar in ieder geval zou de vertegenwoordiger van de Commissie vandaag een verklaring kunnen afleggen over de totstandkoming van deze gemeenschappelijke besluiten, naast de verklaring over het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het woord niet gevoerd hebben als de heer Schulz deze opmerkingen niet gemaakt had. Ik wil nu geen oordeel vellen over de houding van de regering die de heer Schulz gehekeld heeft, noch over de houding van een lid van de Commissie. Maar, mijnheer Schulz, uw opmerkingen zouden geloofwaardiger zijn geweest, als u ook kritiek geleverd zou hebben op de Duitse regering. Deze had immers een blauwe brief moeten krijgen, maar ze heeft de Raad zodanig onder druk gezet dat deze brief uiteindelijk niet is verstuurd.

U zou geloofwaardiger zijn overgekomen als u ook de activiteiten van een lid van uw partij en tevens lid van de Commissie - ik zal geen namen noemen, omdat ik hierover geen debat wil ontketenen - ter discussie gesteld zou hebben, aangezien hij als lid van de Commissie de regels van de Commissie heeft overtreden! Ik wil benadrukken dat ik het verleden niet wil oprakelen, maar u bent selectief in de kwesties die u aan de kaak stelt en dat tast uw geloofwaardigheid aan. Zo ontkracht in feite de mogelijk terechte kritiek op afzonderlijke regeringen of commissarissen. Dat wilde ik even zeggen. Wij zijn overeengekomen dat de heer Fischler vandaag een verklaring zou afleggen en hij is dan ook van harte welkom. Wij moeten deze verklaring echter niet voor partijpolitieke doeleinden misbruiken.
(Applaus)

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het is soms moeilijk om het hoofd koel te houden als er gevoelens van ongenoegen leven en ik geloof dat we nu met de gevolgen daarvan te maken hebben. Er zijn bepaalde beschuldigingen geuit over het handelen van bepaalde commissarissen en anderen inzake het visserijbeleid, maar deze kwestie is onderzocht door de Conferentie van voorzitters. Deze heeft de Commissie visserij verzocht hiernaar te kijken en haar verslag uit te brengen, en ik heb begrepen dat de Commissie begrotingscontrole er eveneens naar zal kijken. Het is belangrijk dat we in het Parlement de juiste gang van zaken aanhouden voordat we dergelijke kwesties in de plenaire vergadering aan de orde stellen.
Het is ook van belang dat we de kwestie van deze beschuldigingen goed gescheiden houden van een zeer belangrijke mededeling van de Commissie over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid, namelijk over de vraag hoe de visbestanden voor toekomstige generaties behouden kunnen blijven. Daarom, mijnheer de Voorzitter, verzoek ik u om de heer Schulz, als woordvoerder van de socialistische fractie, te vragen om deze kwestie terstond terug te verwijzen naar de Conferentie van voorzitters.

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil twee opmerkingen maken. Ten eerste zijn wij het er tijdens de Conferentie van voorzitters nu eenmaal over eens geworden dat wij over beide kwesties zouden discussiëren. Wij wilden deze kwesties weliswaar afzonderlijk behandelen, maar tegen ons is gezegd dat dat alleen samen met de verklaring van de Commissie mogelijk was. We moeten nu echter eindelijk eens beslissen wat we eigenlijk willen. Wij van onze kant staan open voor alle suggesties, als de kwestie maar besproken wordt, maar wij zijn het er niet mee eens dat wij steeds als een besluit genomen is te horen krijgen dat het weer anders aangepakt moet worden!
Ten tweede een opmerking over de inmenging van regeringen. Ik zal u versteld doen staan. U heeft gelijk als u de bondskanselier bekritiseert, en hij heeft gelijk als hij de regering bekritiseert...
(Interruptie van de heer Poettering: Dan moet hij het allebei doen!)
... Dat zeg ik toch! Maar daar wordt een fundamentele fout gemaakt! De commissarissen zijn geen vertegenwoordigers van de regeringen; ze vertegenwoordigen de belangen van de Europese Unie! De ministers vertegenwoordigen de regeringen. Daarover mogen wij geen enkel misverstand laten bestaan bij onze regeringen. Laten wij ons als afgevaardigden niet tot vertegenwoordigers van de partijen of regeringen maken, maar laten wij samen met de Commissie de belangen van de Europese Unie vertegenwoordigen! Akkoord? Akkoord!
(Gelach, applaus)

Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mag ik alle leden van dit Parlement erop wijzen dat we weliswaar misschien problemen of een verschil van mening hebben met afzonderlijke leden van de Commissie of andere personen in verband met procedures of ongepaste inmenging, maar dat het hier vandaag vooral gaat om de broodwinning van honderdduizenden mensen die werkzaam zijn in de visserij.
Deze mensen willen graag hun bestaan als vissers die alle volkeren van Europa voeden voortzetten en een krachtige, hechte gemeenschap blijven vormen. Dit gekibbel over procedures, individuen of politieke kwesties siert het Parlement niet. Wij worden geacht de belangen van de burgers van de Europese Unie te behartigen, en ons niet alleen maar op te stellen als politieke blokken die graag punten willen scoren.
Laten we daarom luisteren naar wat commissaris Fischler te zeggen heeft en onze kritiek of onze steun richten op het beleid. Laten we ons met echte zaken bezighouden en niet met esoterische kwesties die bedoeld zijn om politieke successen te behalen.

Stevenson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Watson zojuist heeft gezegd, heeft de Commissie visserij deze kwestie op verzoek van de Conferentie van voorzitters uitvoerig onderzocht. We hebben nu een verslag opgesteld op basis van een zeer openhartig twee uur durend onderhoud dat wij hebben gehad met de heer Fischler, die zeer openhartige antwoorden gaf op een spervuur van vragen. We zullen dat verslag overleggen aan de Conferentie van voorzitters, nadat de Commissie visserij er nog naar heeft gekeken om zich ervan te vergewissen dat het verslag een getrouwe weergave is van het onderhoud dat vorige week heeft plaatsgevonden.
Zoals Brian Crowley zojuist heeft gezegd, is het nu de taak van de Commissie visserij om onze aandacht te richten op het hervormingspakket betreffende het gemeenschappelijk visserijbeleid. Als we dat niet doen en het aanpakken van de hervorming nog meer vertragen, spelen we diegenen in de kaart die er juist vooral op uit waren de hele zaak te laten ontsporen. Ik hoop dat dit Parlement de Commissie visserij steunt bij het bestuderen van de hervormingsmaatregelen. Als er nog vragen zijn over personeelsaangelegenheden of andere aspecten van deze controverse, laat ik dat graag over aan de goede diensten van de Conferentie van voorzitters.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord alleen gevraagd om te reageren op de opmerking van Daniel Cohn-Bendit dat wij in deze aangelegenheid geen nationale belangen mogen verdedigen. Als Deen ben ik het daar volkomen mee eens. Er moet echter worden nagegaan of dit werkelijk het geval was en of nationale belangen een rol hebben gespeeld. Ik vind een verklaring onvoldoende. Iedereen kan om het even wat komen vertellen. Er moet een serieus onderzoek plaatsvinden. Ik vind niet dat wij in deze aangelegenheid de belangen van de Unie moeten verdedigen. Het gaat om de belangen van onze kinderen en kleinkinderen. Willen wij dat er voor de volgende generaties ook nog vis in de zee aanwezig is? Daar moeten wij voor zorgen. Wij moeten niet de belangen van de EU, maar die van de volgende generaties verdedigen.

Hudghton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij vinden in de argumenten die de Conferentie van voorzitters heeft aangevoerd om de gerezen kwestie gescheiden te houden van het debat over de inhoud van de voorstellen, dat we allemaal graag willen voortzetten. Ik geloof echter ook dat de recente controverse nog niet geheel is afgehandeld. Zoals anderen al hebben gezegd, zijn er nog meer zaken die nader moeten worden onderzocht. Zo is het een opmerkelijk toeval dat tien jaar geleden, toen het gemeenschappelijk visserijbeleid voor de laatste keer werd herzien, de toenmalige directeur-generaal Visserij onder zeer vergelijkbare omstandigheden tijdens een zeer vergelijkbare controverse vertrok.
Om de donkere wolk die zich momenteel boven de Commissie samenpakt te verdrijven, valt er iets voor te zeggen om meer zaken onder te loep te nemen, naast de aandacht die de Commissie visserij aan de inhoud van de voorstellen moet schenken.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens gaat het hier om een democratische procedure waarachter onmiskenbare belangen schuilgaan.
Ten gevolge van het Commissievoorstel zullen 28.000 arbeidsplaatsen op de helling komen te staan in een sector waarin de Zuid-Europese landen duidelijk worden gediscrimineerd ten opzichte van de noordelijke landen, die aanvullende vangstquota toegewezen krijgen. Wij pleiten allen voor instandhouding van de bestanden, op voorwaarde dat alle Europeanen in de communautaire wateren gelijk behandeld worden. Helaas staat de houding van de Commissie en van het merendeel van degenen die protest aantekenen tegen de overigens afkeurenswaardige inmenging van de Spaanse regering deze doelstelling in de weg.

Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eveneens een procedurevoorstel doen. Ik ga niet meer in op de opmerkingen van de heer Poettering. Dat kost mij uiteraard veel moeite. Wie mij kent, weet dat dat van mij veel zelfbeheersing vraagt!

In Duitsland begint over een aantal weken de verkiezingsstrijd en de heer Poettering heeft duidelijk gemaakt dat die strijd nu reeds begonnen is. Daarom ga ik niet op zijn uitlatingen in. Mijn fractie heeft een wijziging van de agenda voorgesteld en ik heb aangegeven waarom. De opmerking dat wij ons voorstel met kritiek op onze eigen regering moeten onderbouwen om geloofwaardig over te komen is nu juist bij uitstek een partijpolitieke uitspraak! Daarom bent u ongeloofwaardig! Wij stellen voor om over ons amendement te stemmen.

De Voorzitter.
 Deze kwestie is besproken in de Conferentie van voorzitters toen we de agenda voor vandaag vaststelden. Over de agenda van vandaag is gestemd tijdens de plenaire zitting van het Parlement in Straatsburg en deze is toen goedgekeurd. Als de agenda eenmaal is goedgekeurd, is het aan mij om te bepalen of de agenda vervolgens wordt gewijzigd.
Ik neem kennis van het verzoek van de heer Schulz van de socialistische fractie. Uit respect voor het werk van onze collega's van de Commissie visserij stel ik voor dat we de voorzitter van die commissie uitnodigen om een verslag aan te bieden aan de Conferentie van voorzitters en dat de Conferentie in het licht van dat verslag een aanbeveling doet ten aanzien van het door de heer Schulz voorgestelde agendapunt.
Ik stel voor dat we de agenda voor vandaag ongewijzigd laten.
(De agenda wordt aldus vastgesteld)

Klaß (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van zeer recente gebeurtenissen wil ik een verklaring afleggen, een vraag betreffende de veiligheid stellen en tegelijkertijd iedereen waarschuwen die dit gebouw in- en uitloopt. Gisteren ben ik rond 18.00 uur met mijn medewerkster bij de bezoekersingang van het parlementsgebouw door een groep van vier of vijf jonge mannen overvallen en beroofd. Daarbij werd de tas van mijn medewerkster gestolen en raakte zij gewond aan haar hand. Wij waren op de binnenplaats, in het bewaakte gebied binnen het zicht van de veiligheidscamera's. De overval is perfect vastgelegd en ik zou iedereen willen aanraden er goed naar te kijken. Ik heb hard om hulp geroepen en ben de daders achterna gerend het park in. Pas toen mijn medewerkster overeind kon krabbelen en naar binnen kon gaan, werd ze door de beveiligingsdienst opgevangen. Ik moet hieruit dus concluderen dat onze veiligheid bij de ingangen van het parlementsgebouw niet gewaarborgd is.
Mijn vraag is nu waarom de mensen van de beveiligingsdienst ons niet te hulp kwamen. Ze hadden ons kunnen horen en ze hebben ons ook gehoord. Wat heeft het Parlement sinds het vorige voorval ondernomen? Ik eis dat er een veiligheidszone of een toegangsverbod wordt ingesteld rondom het PHS-gebouw en ook bij de ingang van het Eastmangebouw, dat wij als Parlement immers ook gebruiken. Het mag niet zo zijn dat roversbendes hier ongestoord hun gang kunnen gaan en dat onze beveiligingsdienst zich beperkt tot het controleren en lastigvallen van bezoekersgroepen, onze medewerkers en soms zelfs de afgevaardigden zelf.
De Voorzitter.
 Mevrouw Klaß, uw punt is duidelijk. U merkt wel aan de reacties dat u en uw medewerker de steun en ongetwijfeld ook de sympathie van alle leden van dit Parlement genieten. U hebt een zeer ernstig punt aangekaart. Ik zal deze kwestie later op de dag aan de orde stellen tijdens de vergadering van het Bureau en u op de hoogte stellen van de consequenties die hieraan worden verbonden.

Mombaur (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, er moet nog iets worden toegevoegd aan het belangrijke verhaal van mevrouw Klaß. Het hele voorval is opgenomen. Het is nu dus de hoogste tijd dat u, mijnheer de Voorzitter, disciplinaire maatregelen neemt tegen alle medewerkers van de beveiligingsdienst die in de buurt waren maar geen actie hebben ondernomen. Verder moet u een aanklacht indienen bij de desbetreffende strafrechtelijke instantie wegens het niet verlenen van hulp!
Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het is niet onterecht dat ik met mijn opmerkingen na de voorafgaande sprekers kom, want de grootste politieke opwinding in het dorp Brussel betreft momenteel het gekonkel en de intriges rond het visserijbeleid en niet de - uiteraard zeer belangrijke - inhoud van het beleid. Het is bijzonder spijtig dat we niet de flexibiliteit hebben om het onderwerp van een dreigende kernoorlog in Azië tussen India en Pakistan op onze agenda te zetten. Ik teken protest aan tegen het feit dat we aan het navelstaren zijn en voorbijgaan aan de grootste bedreiging van de veiligheid in de wereld - een oorlog die miljoenen mensen het leven kan kosten.
Ik ben blij dat de heer Solana, de heer Patten en de heer Straw naar de regio zijn gegaan. Ik zeg niet dat een debat in het Europees Parlement een beslissende rol kan spelen, maar het lijkt wel alsof we de hele kwestie negeren. Het Europees Parlement kan zich er daarom bepaald niet op beroepen dat het een doelmatig gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid probeert te ontwikkelen. Ik vind eerlijk gezegd dat bepaalde dingen die we het afgelopen kwartier hebben gehoord in het niet vallen bij de dreiging die nu boven de wereld hangt.

De Voorzitter.
Ik ben het volstrekt eens met uw opmerking over de ernst van het geschil tussen Pakistan en India over Kasjmir.
Commissaris Patten kan niet aanwezig zijn bij onze vergadering van vandaag of die van morgen, maar hij zal aanstaande maandag voor de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid verschijnen.
Het Spaanse voorzitterschap heeft aangegeven dat het bereid is in Straatsburg over deze kwestie te debatteren. Hoewel we deze vergaderperiode dus niet in de gelegenheid zijn om over dit onderwerp te debatteren, hebben we toch, om de door u genoemde redenen, stappen ondernomen om het op onze agenda te plaatsen.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, op 10 april hebben we gedebatteerd over het verslag-González Álvarez, dat betrekking had op ethylalcohol uit landbouwproducten. Ik was rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken en interne markt voor dit verslag. Het voorstel is op 10 april ingetrokken, omdat men het erover eens was dat er geen rechtsgrondslag voor de maatregel in die vorm was.
Gisteren is het voorstel plotseling in een nieuwe vorm door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling gejaagd zonder dat de Commissie juridische zaken en interne markt is geraadpleegd. Dat is niet volgens de regels en ik verlang dat de Commissie juridische zaken en interne markt wordt verzocht om na te gaan, ook al moet dat heel snel, of er een 
De Voorzitter.
Dank u wel dat u onze aandacht hierop hebt gevestigd. We zullen deze kwestie vóór de volgende vergaderperiode in Straatsburg bestuderen.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het gemeenschappelijk visserijbeleid.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte dames en heren, ik ben uitermate dankbaar dat ik u nu de inhoud mag presenteren van het hervormingsvoorstel aan de Visserijraad en het Parlement dat wij gisteren hebben aangenomen. Ik overdrijf niet en het is ook geen goedkope retoriek als ik zeg dat wij alleen met een ingrijpende hervorming onze vissers, maar ook de visbestanden een toekomst kunnen geven! Het huidige visserijbeleid is niet duurzaam en daarom gedoemd te mislukken. Steeds meer bestanden dreigen verloren te gaan. De visserijcapaciteit wordt niet kleiner, maar juist groter. De controles en sancties zijn niet overal hetzelfde en daardoor onrechtvaardig. Met steeds meer visserij-inspanningen wordt steeds minder vis gevangen. De economische kansen voor de vissers worden kleiner en velen van hen moeten ondanks hogere subsidies stoppen met hun bedrijf.
Mij is reeds meermaals gevraagd hoe het zover heeft kunnen komen. Mijn antwoord op deze vraag luidt: omdat ons systeem verkeerd is! Daarom helpt het niet om alleen de symptomen te bestrijden, maar moet het systeem worden veranderd. Er moeten duidelijke doelen voor het toekomstig visserijbeleid worden opgesteld. De hervorming moet tot een nieuw visserijbeleid voeren dat een in ecologisch, economisch en sociaal opzicht duurzame ontwikkeling garandeert. Wij hebben een verantwoorde visserij en aquacultuur nodig voor een gezond marien ecosysteem. Wij streven naar een rendabele en concurrerende sector waarbij ook de consument baat heeft. Voor degenen die met name van de visserij afhankelijk zijn, moeten wij evenwel ook eerlijke economische randvoorwaarden garanderen.
In het nieuwe visserijbeleid willen wij ook de beginselen van new governance toepassen door bij onze maatregelen openheid en transparantie te garanderen, de sector zelf daarin te betrekken, de bevoegdheden duidelijk af te bakenen, snelle besluitvormingsprocedures te ontwikkelen en de samenhang met andere beleidsterreinen te garanderen. De omvang van de hervorming wordt het beste duidelijk als ik het huidige beleid met het nieuwe vergelijk. Tot dusver beslist de Visserijraad ieder jaar in december over de TAC's en de quota, en ieder jaar opnieuw worden de wetenschappelijke adviezen door compromissen afgezwakt. Daar komt nog bij dat het bestaande systeem tot dusver de illegale vangsten en te grote bijvangsten van jonge vis niet afdoende heeft verhinderd. Wij hebben het instandhoudingsbeleid en de controle daarop aan de quota aangepast in plaats van een duidelijk, direct verband te leggen tussen de wetenschappelijk vastgestelde bestanden en de aanzienlijk eenvoudiger te controleren visserij-inspanning.
Wij hebben een vlootbeleid gevoerd met streefdoelen die niet tot een merkbare afname van de capaciteit geleid hebben, en met maatregelen ter stimulering van de bouw van schepen die contraproductief waren voor het beleid inzake de sloop van schepen, terwijl we eigenlijk een koppeling hadden moeten maken tussen de bestanden die het meest onder de capaciteitsdruk te lijden hebben en de vermindering van de capaciteit die noodzakelijk is om de afzonderlijke vissers een behoorlijk vangstniveau te kunnen garanderen.
Wij hebben er mede toe bijgedragen dat thans door steeds grotere schepen gestreden wordt om steeds minder vis, waardoor de opbrengst ondanks stijgende prijzen is afgenomen en er tussen 1991 en 1998 reeds ongeveer 66.000 arbeidsplaatsen verloren zijn gegaan. Bovendien hebben wij deze trend versterkt door de financiële middelen met name voor de aanschaf van nieuwe schepen met een grotere capaciteit te gebruiken en niet voor maatregelen waarmee de getroffenen een alternatief geboden zou zijn. Tot slot hebben wij door totaal verschillende controles en sancties een klimaat van wantrouwen in plaats van een zogenaamd level playing field gecreëerd, zodat iedereen nu denkt dat hij slechter wordt behandeld dan zijn collega in een buurland.
Om al deze redenen willen wij nu een coherent systeem opzetten dat zo mogelijk vanzelf in de richting gaat van het bereiken van de gestelde doelen en niet als een doodsspiraal functioneert. Daarbij nemen wij de bestanden in de zee als uitgangspunt die normaal gesproken gemeenschappelijk bevist worden. Wij laten de toestand daarvan wetenschappelijk beoordelen en indien nodig gaan we meerjarige herstel- en beheertrategieën uitwerken. Aan de hand daarvan kunnen wij vaststellen welke visserij-inspanning mogelijk is zonder de bestanden te bedreigen en welke technische maatregelen genomen moeten worden. Het komt er dus op neer dat wij in de toekomst steeds minder jaarlijkse TAC's en quota gaan vastleggen en in plaats daarvan gaan bepalen hoeveel schepen met welke netten en gedurende hoeveel dagen in bepaalde zones de bestanden mogen bevissen.
Dit systeem is ook veel eenvoudiger met het VMS te controleren en kan ook ieder jaar al naar gelang de ontwikkeling van de bestanden worden aangepast. Daar waar sprake is van overcapaciteit moeten de vissers die de capaciteit van hun schip niet meer volledig kunnen gebruiken, zich gaan afvragen of het nog wel zin heeft om door te gaan. Is het niet beter om te stoppen, het schip te laten slopen en met pensioen te gaan of een ander beroep te leren?
Wij moeten nu evenwel geen premies meer geven aan de getroffen vissers om ze ertoe te verleiden nieuwe investeringen te doen wanneer de economische situatie zulks niet rechtvaardigt. In plaats daarvan moeten wij de overheidsgelden benutten om de vissers die stoppen een goede toekomst te bieden, waardoor tegelijkertijd de kansen verbeteren voor de scheepseigenaren die overblijven.
Om dit concept te kunnen financieren moeten in de eerste plaats de huidige structuurprogramma's voor de visserij hervormd worden. De lidstaten mogen zich niet langer verschuilen achter het argument dat we beter tot 2006 kunnen wachten. De mogelijkheid tot hervorming is reeds in de bestaande voorschriften voorzien. Wij stellen voor de huidige middelen voor de export van schepen en joint ventures voor het slopen van schepen te gebruiken. In plaats van nieuwe schepen te kopen en daarmee de concurrentieverhoudingen kunstmatig in stand te houden, moet 450 miljoen euro aan sociale maatregelen besteed worden. Het is naar onze mening absoluut noodzakelijk dat dit geld in de toekomst daarvoor gebruikt wordt, omdat volgens de eerste berekeningen jaarlijks 7000 arbeidsplaatsen weg zullen vallen door de beperking van de visserij-inspanning. Daar komt nog bij dat er ieder jaar toch al arbeidsplaatsen verdwijnen doordat onder andere steeds modernere technieken worden gebruikt in de visserij die minder arbeidsintensief zijn.
Zo nodig moeten er in ieder geval aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld voor de sloop van schepen en sociale bijstand. Dat is het grootste verschil. Ik heb u reeds verteld dat er zonder hervormingen per jaar 8000 arbeidsplaatsen zijn verdwenen. Voor de compensatieregelingen voor de verdwenen arbeidsplaatsen is gedurende de totale looptijd van het huidige structuurprogramma ongeveer 100 miljoen euro voorzien. Voor de aanschaf van nieuwe schepen is 800 miljoen euro voorzien. Wij moeten echt meer oog hebben voor de mensen en ervoor zorgen dat dit extra geld aan de mensen besteed wordt en niet aan nieuwe schepen!

Het resultaat van al deze inspanningen zal een kleinere vloot zijn, die echter beter in staat zal zijn tot concurreren en die veel beter is afgestemd op de beschikbare bronnen. De vloot zal economisch ook gezonder en minder afhankelijk van steun zijn. Om een uniforme visserijcontrole te versterken stellen wij voor een gemeenschappelijke dienst voor controle op de visserij-inspanning op te richten. De controles van de afzonderlijke lidstaten en de Europese Unie moeten worden gecoördineerd en de hiervoor ingezette middelen moeten gemeenschappelijk gebruikt worden. De vissers vissen immers niet alleen binnen de grenzen van hun eigen land. Waarom zouden de inspecteurs dan alleen maar in de wateren van hun eigen land controleren? De controles - of die nu in de Golf van Biskaje of in het Kanaal worden uitgevoerd - moeten worden uitgevoerd door inspectieteams die zijn samengesteld uit inspecteurs uit verschillende landen. Voor deze gemeenschappelijke controles zijn echter geharmoniseerde sancties vereist. De lidstaten die zich niet aan de gemeenschappelijke voorschriften houden, kunnen rekenen op een verlaging van de quota, een vermindering van de visserij-inspanning of een daling van de structuurmiddelen voor de visserij.
Ik ben mij er wel van bewust dat de sector deels wantrouwend tegenover deze plannen staat. Dat kunnen wij ook niemand kwalijk nemen, omdat degenen die direct met het visserijbeleid te maken hebben vrijwel niet bij de besluitvorming betrokken zijn geweest. Ook in dit opzicht moeten wij nieuwe wegen gaan bewandelen: we moeten deze sector tot onze eerste en belangrijkste overlegpartner maken. Daartoe moeten wij onze besluiten evenwel op een transparante en duidelijk manier nemen, zodat de vissers niet langer het gevoel hebben dat het er in de visserij hetzelfde aan toe gaat als in Animal farm, waar iedereen gelijk is, maar waar sommigen gelijker zijn dan anderen.
Ook in internationaal verband willen wij de dialoog bevorderen, met name tussen de Europese Unie en de landen waarmee wij visserijovereenkomsten gesloten hebben. Onze strategie voor de wereldwijde visserij omvat een actieplan voor de bestrijding van illegale visserij, een betere beoordeling van de situatie van de bestanden die toegankelijk zijn voor EU-schepen buiten de Europese wateren en een geïntegreerd kaderconcept voor partnerschappen in de visserij.
Kortom: ons eerste hervormingspakket omvat onze doelstellingen voor de toekomst, de hervormingsvoorstellen voor de instandhouding van de bestanden, voor de integratie van milieudoelstellingen in het visserijbeleid, voor het vlootbeleid, voor de visserijcontrole en voor de bestrijding van de illegale visserij. Wij zullen verdere voorstellen en verslagen presenteren over de instandhouding van de bestanden in de Middellandse Zee, de visvangst buiten de Europese wateren, het visserijtoezicht, de aquacultuur, de integratie van economische aspecten in het visserijbeleid en voor de herstructurering van de vloot in de kustgebieden. Volgens onze planning moeten de maatregelen op 1 januari 2003 in werking treden.
Als wij de moed hebben om verantwoorde beslissingen te nemen, kunnen wij hopen op een duurzame visserij, evenwichtige ecosystemen, meer onafhankelijkheid van de sector en een economische en sociale stabilisering van onze kustgebieden. Daarom wil ik u verzoeken de visserijhervorming te ondersteunen. U kunt daarbij op mijn inzet rekenen.
Tot slot wil ik nog kort ingaan op verschillende berichten die vandaag in de media zijn verschenen. Daarin werd gezegd dat mevrouw De Palacio het niet eens zou zijn met de visserijhervorming. Er zijn nog meer artikelen gepubliceerd waarin iets soortgelijks beweerd wordt. Dat vind ik zeer jammer. Ik wil benadrukken dat het normaal is dat een commissaris voor het nemen van een besluit een brief aan een collega schrijft, maar in dit geval is de woordkeuze in deze brief zeer betreurenswaardig. Er wordt hier over een prococatie gesproken, maar laat ik heel duidelijk zijn: mijns inziens zou het alleen een provocatie zijn als wij niet in staat zouden zijn de visserijsector grondig te hervormen! Laten wij dus over de inhoud van de hervorming discussiëren, zodat er voor deze sector en de mensen die daarin werkzaam zijn een toekomst is!
(Applaus)

Stevenson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn inleiding. Het gemeenschappelijk visserijbeleid was uiteraard al geruime tijd aan een drastische hervorming toe en we moeten de Commissie gelukwensen met het feit dat zij nu met een dynamisch eerste pakket voorstellen is gekomen, vooral gezien de eensgezinde pogingen om de hervormingen te doen ontsporen, waarover we het aan het begin van deze vergadering hebben gehad, en de daarmee gepaard gaande controverse die door deze lompe intimidatietactiek is ontstaan.
Ik ben blij met de voorstellen om de 6- en 12-mijlszones, die een essentiële bescherming voor de visserij vormen, te bestendigen. Het verheugt mij dat de controle op het beheer en de instandhouding van visbestanden in belangrijke mate wordt gedelegeerd aan de lidstaten in deze zones. Het delegeren van beheerstaken is een wezenlijk aspect van deze hervormingsvoorstellen voor het gemeenschappelijk visserijbeleid. De oprichting van regionale adviescomités bestaande uit vissers, wetenschappers, vertegenwoordigers van de aquacultuursector en zelfs de recreatieve hengelsportsector, marien ecologen en regionale politici betekent een doorbraak in het betrekken van belangengroeperingen bij het beleid.
Ik waardeer het dat de Commissie de moed heeft gehad om te verlangen dat er direct een einde komt aan de bizarre vertoning dat in sommige lidstaten de modernisering en de nieuwbouw van vaartuigen worden gesubsidieerd terwijl in andere lidstaten subsidie wordt gegeven voor de sloop van vaartuigen. We weten allemaal dat er te veel vissers zijn voor te weinig vis. We weten allemaal dat de vloot van de EU moet inkrimpen. We moeten er daarom op blijven hameren dat overheidsgelden niet worden aangewend voor modernisering, herstructurering en nieuwbouw, maar voor sloop.
Wat betreft de algehele inkrimping van de EU-vloot heerst er echter grote ongerustheid over de cijfers van de Commissie. Volgens mijn berekeningen - waarbij ik naar individuele landen heb gekeken - krijgen de noordelijke lidstaten, die voornamelijk in de Noordzee, de Oostzee en de Atlantische Oceaan vissen, te maken met een teruggang van 21,3 procent in brutotonnage. De zuidelijke lidstaten, die in de Middellandse Zee, de Adriatische Zee en de Golf van Biskaje vissen, krijgen slechts te maken met een teruggang van 9,2 procent in brutotonnage.
Als we naar enkele afzonderlijke lidstaten kijken, zien we dat het Verenigd Koninkrijk 23,1 procent moet inleveren, België 25,3 procent, Denemarken 27,3 procent en Zweden een ontstellende 49,7 procent. Spanje daarentegen, dat verreweg de grootste vloot van de EU heeft, komt er goed af met een luttele 9,4 procent en Italië, dat de op een na grootste vloot heeft, levert niet meer dan 7,3 procent in.
Men vraagt zich af of de Commissie gezwicht is voor intimidatie van Spanje. We zullen deze cijfers kritisch in de commissie bestuderen. De commissaris heeft gezegd dat we geen situatie willen waarin alle mensen gelijk zijn, maar sommige toch iets gelijker dan andere - en dat is precies de situatie die we krijgen met deze voorgestelde inkrimpingen.
Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik begin mijn betoog daar waar de commissaris is geëindigd. Als een minister uit om het even welk land van de Unie op de dag dat er een beslissing wordt genomen een brief schrijft - overigens zonder aan de ministerraad deel te nemen - zoals die welke de vice-voorzitter van de Commissie aan de commissaris heeft geschreven, zou dat onvermijdelijk een regeringscrisis tot gevolg hebben. Anders gezegd, de premier of de president zou zich ertoe verplicht zien een van hen of beiden af te zetten. Dat zijn nu eenmaal de regels van de democratie.
Mijnheer de Voorzitter, uitgaande van het discours van de voorzitter van de Commissie visserij van het Parlement maak ik van de gelegenheid gebruik om een vraagteken te plaatsen bij zijn vermeende neutraliteit. Bij een onafhankelijk onderzoek moet de voorzitter van de Commissie visserij immers de belangen van het Parlement behartigen in plaats van te speculeren over de mogelijke belangen van de afzonderlijke landen.

Met uw welnemen zou ik willen benadrukken, mijnheer de Voorzitter, dat het probleem waarmee wij hier worden geconfronteerd zich niet beperkt tot de hervorming van het visserijbeleid, maar ook op het constitutionele kader betrekking heeft. Wij stellen vast dat de voorzitter van de Raad instructies geeft aan de Commissie en dat er binnen de Commissie een duidelijke, onmiskenbare scheuring is ontstaan waarvan wij kennis hebben genomen via de pers. De beslissing is gisteren gevallen, maar in plaats van het Parlement hierover in te lichten is de Commissie naar de pers gestapt. Anders gezegd, wij moeten de krant kopen om te weten hoe de vork in de steel zit.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb eigenlijk maar één vraag voor de commissaris. Mijn uitgangspunt is dat het Parlement de plicht heeft om de belangen van alle Europeanen zo goed mogelijk te behartigen, te beginnen met de vissers.
Wij zijn van oordeel dat dit verslag belangrijke gebreken vertoont. Er wordt onvoldoende aandacht besteed aan economische en sociale cohesie, het sociale weefsel in de kuststreken, die tenslotte ook tot Europa behoren, aan duurzame ontwikkeling, aquacultuur en de belangen van de consumenten, die ook rechten hebben. Bovendien zal wellicht niemand in twijfel trekken dat de artsen ons aanraden onze voedingswijze bij te stellen en meer vis te eten.
Gelet hierop, mijnheer de Voorzitter, leg ik de commissaris de volgende vraag voor. Waarom worden de beginselen die, zoals de commissaris verklaart, bij de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden toegepast niet overgeheveld naar de hervorming van de visserij? Wij pleiten voor een multidimensionale hervorming die rekening houdt met de burgers, het milieu, de cultuur en alle andere aspecten die van het Europese leven deel uitmaken. Waarom verdedigt de Commissie deze optie in de landbouw maar niet in de visserij?
(Applaus)

Attwooll (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is verheugd over de voorstellen van de Commissie. Het Parlement heeft in zijn resolutie over het Groenboek gevraagd om een beleid waarmee het juiste evenwicht wordt gevonden tussen de behoeften van een duurzaam milieu enerzijds en de visserij als sociaal-economische sector anderzijds. En de toekomst van die sector hangt af van de wil die wij vandaag tentoonspreiden om de visbestanden in stand te houden.
We zijn het met de opvatting eens dat de visserij-inspanning dringend moet worden beperkt en dat dit gedeeltelijk moet worden bereikt door een beperking van de capaciteit. Het moet echter wel op een rechtvaardige manier gebeuren en op zo'n manier dat de feitelijke stand van de verschillende visbestanden wordt weerspiegeld. We mogen ook niet verwachten dat duurzaamheid alleen kan worden bereikt door het delegeren van taken. We hebben een duidelijk beeld nodig van de overige maatregelen die voor dit doel zijn opgesteld en van de wijze waarop al die maatregelen er met elkaar voor zorgen dat het beoogde doel wordt bereikt.
De beloofde langetermijnaanpak, waarbij meerjarige vangstquota worden vastgesteld, betekent een belangrijke verbetering, die ertoe bijdraagt dat het probleem van het terugzetten van vis wordt opgelost. De voorstellen brengen ook goed nieuws, niet alleen voor jonge vis, maar ook voor kwetsbare soorten zoals dolfijnen, zeevogels en haaien.
We zijn ook verheugd over het voornemen om ervoor te zorgen dat de regels beter worden gehandhaafd en over de voorgestelde maatregelen om de illegale visvangst tegen te gaan en een duurzame visvangst buiten de EU-wateren te waarborgen. Het handhaven van de 6- en 12-mijlszones zal bijdragen tot de ontwikkeling van instandhoudingsmaatregelen en tot de bescherming van de kustvisserij, waarvan veel van onze kwetsbare gemeenschappen afhankelijk zijn. Als de commissaris kan bevestigen dat de nieuwe verordening voor deze zones daadwerkelijk op 1 januari 2003 van kracht wordt, zou dat zeer geruststellend zijn.
We geloven ook dat het instellen van regionale adviescomités veel zal bijdragen tot het stimuleren van verantwoorde instandhoudingsmaatregelen, hoewel er nog wat meer duidelijkheid moet komen over de rol van dergelijke adviescomités. We begrijpen dat het aanwenden van overheidsgelden voor modernisering en vernieuwing van de vloot niet voor iedereen aanvaardbaar is, maar we zijn van mening dat het gezien de omstandigheden alleen maar logisch is.
Het verheugt ons eveneens dat er een uitzondering wordt gemaakt voor de veiligheid, mits het inderdaad uitsluitend om de veiligheid gaat. We zijn vooral blij dat er gelden beschikbaar zijn voor een omvangrijk pakket sociale maatregelen, dat bedoeld is om de gevolgen van de voorstellen voor de levensomstandigheden van hen die momenteel werkzaam zijn in de visserijsector te verzachten. Het is altijd erg onbevredigend geweest dat er bij vlootbeperkende maatregelen niets werd gedaan om de bemanning van vissersschepen de helpende hand te reiken.
Als we het goed aanpakken, houden we zowel de vis als de vissers die de vis vangen in stand. In het andere geval verspelen we misschien beide, wat toekomstige generaties ons waarschijnlijk niet bepaald in dank zullen afnemen.

Hudghton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, dit pakket maatregelen, waarnaar we lang hebben uitgekeken, bevat veel positieve elementen. De nadruk op instandhouding en duurzaamheid moet uiteraard centraal staan in het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het is positief dat het beheer gericht is op een meersoorten- en meerjarenaanpak. Het is positief dat er wordt gestreefd naar gelijkwaardigheid bij de tenuitvoerlegging. De voorstellen voor technische instandhoudingsmaatregelen en de ontwikkeling daarvan zijn positief. De vlootcapaciteit moet uiteraard meer worden afgestemd op de beschikbare hoeveelheden vis. Ik neem aan dat de commissaris vandaag kan bevestigen dat de recente inspanningen die in dat opzicht door bepaalde landen zijn geleverd in aanmerking zullen worden genomen.
Ik ben blij met de handhaving van de 6- en 12-mijlszones, maar als het om het gebied daarbuiten gaat, heb ik enkele ernstige bedenkingen bij de formulering in de documenten waar het gaat om de toegang tot wateren en hulpbronnen en het beginsel van de relatieve stabiliteit. Zegt de Commissie dat gelijke toegang zal leiden tot een gelijke toegang tot de vismogelijkheden in onze wateren? Wordt in het document echt gezegd dat de verdeelsleutels voor de relatieve stabiliteit te allen tijde kunnen worden herzien? Wil de Commissie dat extra lidstaten quota verkrijgen voor gebieden waarvoor ze momenteel geen quota hebben - bijvoorbeeld voor de Noordzee?
De formulering van de tekst in dat specifieke hoofdstuk neigt eerder naar relatieve onstabiliteit dan naar de beoogde stabiliteit. Op zijn minst bestaat de mogelijkheid dat de overigens goede bedoelingen van de in het document genoemde instandhoudingsvoorstellen worden ondermijnd. Daarom vraag ik om serieuze en duidelijke intentiewaarborgen op dat gebied.

Jové Peres (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie dient een voorstel over het gemeenschappelijk visserijbeleid in waarin eens te meer naar drastische middelen wordt gegrepen: alsof je bij barstende hoofdpijn maar beter meteen je hele hoofd kunt afhakken. Uiteraard verkeren sommige visgronden in een kritieke toestand, maar dat is nog geen reden om de visserijsector te ontmantelen en alle directe en indirecte banen te schrappen. Het verbaast mij dat de Commissie er niet in slaagt een andere oplossing te bedenken.
Het is vreemd dat de technische maatregelen voor herstel van de bestanden en de vrijstelling van de industriële visserij van de maatregelen voor vlootinkrimping nauwelijks aandacht krijgen. Het lijkt wel alsof men ervan uitgaat dat de ongebreidelde industriële vangst van enorme hoeveelheden vis voor het voeden van dieren geen schadelijke gevolgen heeft, terwijl de visserij voor menselijke consumptie, die werkgelegenheid schept en een grotere toegevoegde waarde heeft, de visbestanden uitput.
De Commissie heeft geprobeerd om dit onbillijke en partijdige voorstel te maskeren door het van een ecologisch laagje te voorzien. Het is verrassend dat landen die de verplichtingen van de MOP's zijn nagekomen ertoe worden gedwongen hun vloot in te krimpen. Er worden daarentegen geen extra eisen opgelegd aan landen die hun verbintenissen niet zijn nagekomen of hun vlootcapaciteit hebben vergroot. Ik ga geen namen noemen, maar het moet mij wel van het hart dat wij hier met een partijdig en discriminerend initiatief te maken hebben. Er wordt duidelijk geen rekening gehouden met het feit dat er tot 2006 structurele acties geprogrammeerd zijn. Ik begrijp niet dat de Commissie de tijdens de Raad van Berlijn goedgekeurde steun voor modernisering van de vloot zomaar durft op te heffen. Eigenlijk gaat het hier om een maatschappelijk probleem. Ten gevolge van het voorstel van de Commissie zullen vele duizenden banen verloren gaan in perifere regio's die van de visserij afhankelijk zijn en met hoge werkloosheid kampen.
De Commissie moet goed beseffen dat zij een evenwichtig voorstel had moeten indienen. Met deze maatregelen komen wij geen stap verder, aangezien het bijzonder onwaarschijnlijk is dat zij in de praktijk zullen worden gebracht. Ondertussen wordt er kostbare tijd verspild, mijnheer de commissaris, en wordt de oplossing van de visserijproblemen op de lange baan geschoven.

Gallagher (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik had gehoopt dat de extra tijd die de Commissie heeft gestoken in het nader uitwerken van de voorstellen had geleid tot documenten waarin volop aandacht wordt geschonken aan de bezorgde geluiden die het Parlement heeft laten horen toen het eerder dit jaar zijn advies formuleerde. Ik had gehoopt dat in de documenten bijzondere aandacht zou worden besteed aan de sociale en economische gevolgen voor de regio's die aan de rand van de Unie liggen. Deze gebieden zijn sterk afhankelijk van de visserij, aangezien er over het algemeen geen andere bronnen van werkgelegenheid zijn.
Ik moet helaas zeggen dat ik teleurgesteld ben over datgene wat de Commissie na uitvoerige beraadslagingen op diverse niveaus heeft voorgesteld. In plaats van zorgvuldig opgestelde maatregelen waarmee de echte problemen in de visserijsector worden aangepakt komt de Commissie met iets wat alleen maar kan worden omschreven als een bot instrument waarmee, als het wordt aangenomen, de visbestanden niet worden beschermd en ook niets wordt gedaan aan de kwestie van de visserij-inspanning.
Ierland voldoet volkomen aan de wettelijke verplichtingen zoals vastgelegd in de meerjarige oriëntatieprogramma's. Onze vloot houdt zich aan de wettelijk opgelegde TAC's en quota ten aanzien van de omvang van de vloot. In dit licht is het volstrekt onacceptabel dat de Commissie voorstellen doet waarmee alle landen worden gestraft voor de zonden die een paar landen begaan. Ik heb geen tijd om in te gaan op de zonden van die inhalige landen, de lidstaten uit andere delen van de Unie die de vis in wateren ver van huis proberen te exploiteren.
In deze voorstellen wordt gesproken over een inkrimping van de vissersvloot van 8,5 procent. Dit is een enigszins geflatteerde voorstelling van zaken. Misschien wordt de vloot met 8,5 procent ingekrompen, maar de capaciteit wordt met zeker 18 procent teruggebracht. Het voorstel van de Commissie om alle overheidssteun voor het moderniseren van de vloot te verbieden is in één woord onverantwoord. Het beleid voor vernieuwing van de vloot is erop gericht om de veiligheid en de leefomstandigheden aan boord van schepen te verbeteren en niet om de capaciteit of de effectiviteit te vergroten. Een land dat dit nalaat, verzaakt zijn plicht. We moeten vasthouden aan het recht van de lidstaten om dit beleid voort te zetten.
Daarom vind ik het uitermate teleurstellend dat de Commissie het beleid van vóór december 2001 niet heringevoerd heeft met betrekking tot de veiligheid en de capaciteit. Hoe kan de Commissie beweren dat zij voorstander is van een veiligere werkomgeving voor vissers en bemanningsleden als zij tegelijkertijd de eigenaars van schepen straft die maatregelen willen treffen om de veiligheid aan boord te vergroten? Eenvoudiger gezegd: als je je schip wilt voorzien van een walvisdek om de bemanning te beschermen en een veiligere werkomgeving te bieden, word je nu gestraft. De Commissie moet daarmee rekening houden en zich redelijker opstellen.
Dat is, tot besluit, mijn mening over de voorstellen van de Commissie. Gelukkig zijn er nog waakhonden in de vorm van de Raad van ministers en het Europees Parlement, die ervoor zorgen dat de visbestanden worden beschermd en ook, wat net zo belangrijk is, dat de belangen worden behartigd van vissers die, zoals ik in het begin al zei, in gebieden wonen waar geen andere bronnen van werkgelegenheid zijn.

Farage (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, dit is geen hervorming, zoals de Commissie zelf ook al zegt. Met verordening nr. 3760/92 van de Raad is een kader voor het gemeenschappelijk visserijbeleid vastgesteld. Centraal staat natuurlijk de gelijke toegang tot de communautaire wateren, die tot 1 januari 2003 was opgeschort. Pas dan zal het gemeenschappelijk visserijbeleid volledig van kracht worden. Wat we hier eigenlijk zien, is het laatste stadium van de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Na dertig jaar inmenging door de Commissie en onderlinge strijd van de lidstaten zitten we nu met een ecologische ramp van formaat en een Britse vissector die ten dele om zeep is geholpen. Alleen dat al laat duidelijk het complete fiasco zien van de tot nu toe ingevoerde maatregelen.
Er zouden nieuwe maatregelen moeten komen om al deze problemen aan te pakken, maar in plaats daarvan worden we nu geconfronteerd met volstrekte tegenstrijdigheden. Uit het Verdrag vloeien verplichtingen voort om gelijke toegang te bewerkstelligen, wat in feite betekent dat de Spaanse vloot moet worden toegelaten tot de Britse wateren, en wat zien we daarnaast? Relatieve stabiliteit. Relatieve stabiliteit is gebaseerd op vangstcijfers; gelijke toegang is gebaseerd op vloottonnages. In feite zijn dit tegengestelde zaken, die niet naast elkaar kunnen bestaan. Alleen al uit dat cruciale feit blijkt dat deze voorstellen politieke humbug zijn.
Het is daarom niet verrassend dat een collega van de heer Fischler, mevrouw De Palacio, een algemene terughoudendheid heeft uitgesproken met betrekking tot alle aspecten van de voorgestelde hervorming en ik deel die terughoudendheid. Met niets van wat de commissaris heeft voorgesteld, wordt de fundamentele tekortkoming aangepakt, namelijk het feit dat het communautair beleid is.
Het enige soort visserijbeleid dat in de wereld succes heeft gehad, is het beleid dat volledig onder de verantwoordelijkheid van een soevereine staat valt. De enige reële optie is daarom om het gemeenschappelijk visserijbeleid af te schaffen. Politiek en visserij gaan gewoon niet samen.

Holmes (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat de Commissie zich bewust is geworden van haar verantwoordelijkheid voor het behoud van de visbestanden op lange termijn moet worden toegejuicht en aangemoedigd. Vanwege de nagenoeg volledige mislukking van eerder beleid vind ik echter dat de zeggenschap over de visserij beter weer kan worden ondergebracht bij de gekozen regeringen van de lidstaten, inclusief de zeggenschap over hun vroegere nationale territoriale wateren.
Deze voorstellen werken in het nadeel van vissers in het Verenigd Koninkrijk, dat te maken krijgt met een teruggang in tonnage van 29 procent ten opzichte van 20 procent voor Frankrijk, 12 procent voor Spanje en 2 procent voor Griekenland. De visbestanden vormen een honderd procent natuurlijke hulpbron en de hernieuwbaarheid moet gewaarborgd zijn. Bij voedselketens die hun oorsprong op het land vinden, moeten we zaaien en telen, oogsten en verwerken. Vis vangen we alleen maar. We moeten onszelf niet toestaan om alleen maar uit eigenbelang te vissen, of vis te vangen totdat er geen vis meer over is. Het getuigt van cynisme als de lidstaten deze voorstellen verder afzwakken. We hebben niet alleen behoefte aan vrienden van de visserij, maar ook - belangrijker nog - aan vrienden van de vis.
De Europese landen hebben nu waarschijnlijk de laatste mogelijkheid om te laten zien dat zij vastbesloten zijn om deze kansen effectief te benutten. Als deze voorstellen niet effectief zijn, zal ík er in elk geval voor pleiten om het Verenigd Koninkrijk helemaal terug te trekken uit het gemeenschappelijk visserijbeleid.

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, u bent bezweken voor het anti-Europese nationalisme van bepaalde lidstaten die er slechts op uit zijn het monopolie op de visserij naar zich toe te halen en allerminst tot delen bereid zijn. Op basis van een soort milieufundamentalisme laten zij vissen prevaleren boven mensen.
Instandhouding van bestanden: natuurlijk zijn wij daar voorstander van. Wij zijn de eersten om dat beginsel te verdedigen, u niet. U niet, omdat u in uw voorstellen onvoldoende aandringt op een ingrijpende wetenschappelijke hervorming die toch de basis voor het systeem zou moeten vormen. U verschuift dit element naar de achtergrond, naar een tweede pakket. Dat is een grove vergissing.
Bovendien staat u toe dat een lidstaat jaarlijks meer dan een miljoen ton vis vernietigt en tot diervoer verwerkt zonder u af te vragen welke invloed deze schandalige verspilling heeft op de voedselketen van de soorten. Dat heeft met natuurbehoud niets te maken. U belooft ons studies, maar wij hebben nu twintig jaar visserijbeleid achter de rug en u komt nog steeds met dezelfde belofte aandraven. Ik vind dat onaanvaardbaar.
De vangstmogelijkheden voor de beschikbare bestanden moeten op wetenschappelijke wijze worden vastgesteld en verdeeld en de afhankelijkheidsgraad van de Europese regio's moet worden bijgesteld. Ook daar hebt u niet aan gewerkt. U hebt erkend dat de studies onvolledig zijn. Welnu, het lijkt mij volstrekt ongeoorloofd om zo'n ingrijpende hervorming door te voeren aan de hand van onvolledige studies over de afhankelijkheid van de regio's. Bepaalde gebieden staan slechts voor bepaalde lidstaten open. De sloop begint weer bij nul. Men vergeet blijkbaar dat sommige landen al 50 procent van hun vloot hebben gesloopt en dat andere lidstaten het slooppercentage reeds aanzienlijk hebben verhoogd. Het cohesiebeleid, dat in principe van kracht is tot 2006, wordt eenvoudigweg opgedoekt. Dit heeft tot gevolg dat de economische actoren hun planning in het water zien vallen, met name waar het activiteiten betreft in regio's die onder doelstelling 1 vallen. Mijnheer Fischler, de betrokkenen dringen niet aan op meer geld, zij vragen u alleen toestemming om te blijven vissen. Zij willen en kunnen blijven vissen, aangezien de Europese Unie die vis nodig heeft.
Mijnheer Fischler, op de koop toe hebt u in het kader van het buitenlands beleid uw woord gebroken. U had aan dit Parlement beloofd om de noordelijke scheepseigenaars en overeenkomsten in de hervorming op dezelfde manier te behandelen als de zuidelijke scheepseigenaars en overeenkomsten. U doet dat echter niet. In uw voorstel komt u deze belofte niet na. U legt de handelsovereenkomsten met derden aan banden en u voert een verbod op joint ventures in. Op die manier wordt het concurrentievermogen van de Europese vloot op wereldniveau aangetast. Bovendien vergroot deze aanpak de kwetsbaarheid van onze industrie en onze importafhankelijkheid. Wij staan hier voor een politieke miskleun zonder weerga in de geschiedenis van de visserij. Als wij niet snel van koers veranderen en de sector europeaniseren, zult u de ondergang van een sector op uw geweten hebben die vanuit economisch en sociaal oogpunt in de Europese Unie een bijzonder strategische rol speelt.
Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie dient hier vandaag een voorstel van uitzonderlijk politiek belang in. Dat blijkt maar al te goed uit de onenigheid die op dit vlak tussen de Commissie en de visserijsector is gerezen. Waarom klagen de vissers? Omdat de Commissie in haar hervormingsvoorstel geen rekening houdt met hun standpunten en met de standpunten van dit Parlement, dat zich in januari jongstleden over deze kwestie heeft uitgesproken. Sterker nog, dit voorstel is gisteren bij eenvoudige meerderheid door het college van commissarissen aangenomen, in afwezigheid van vier commissarissen. Bovendien is het lang niet zeker dat het in de Raad op de vereiste gekwalificeerde meerderheid zal kunnen rekenen.
De Commissie neemt initiatieven buiten de sector om. Nauwelijks tien minuten geleden zei een Franse scheepseigenaar mij nog dat de Commissie hoort maar niet luistert. Bij de hervorming van fundamentele beleidsterreinen zoals de visserij moeten hoe dan ook garanties worden geboden voor het voortbestaan van de sector en de verbetering van de levens- en werkomstandigheden van de betrokkenen. Pas dan is de hervorming geloofwaardig. In de Commissievoorstellen is het evenwicht tussen de instandhouding van de bestanden, de efficiëntie van de vloot en het behoud van de werkgelegenheid en de economische activiteit in de visserijgebieden evenwel ver te zoeken.
De Commissie heeft wel een open oor voor de overigens goedbedoelde alarmkreten van de milieubewegingen. Zij verleent die echter voorrang boven de behoeften van de visserijsector zelf en schrikt er niet voor terug om bepaalde basisbeginselen van de Europese Unie zomaar overboord te zetten. Ik denk dan met name aan de economische en sociale cohesie in regio's die sterk van de visserij afhankelijk zijn en alle onder doelstelling 1 vallen.
De socialistische fractie pleit uiteraard voor een duurzaam beheer van de visgronden. Wij zijn er echter van overtuigd dat deze doelstelling slechts kan worden verwezenlijkt als ook de vissers hierbij worden betrokken. Als het onderhavige plan ten uitvoer wordt gelegd, zullen de bestanden zich binnen tien jaar volledig hersteld hebben. Daar twijfel ik niet aan. Het probleem is evenwel dat wij, Europeanen, die bestanden slechts van op afstand zullen kunnen gadeslaan terwijl wij allen ingevoerde vis eten.
U hebt aangekondigd dat 28.000 banen verloren zullen gaan, maar dat is slechts het topje van de ijsberg. De visserij staat garant voor veel meer directe en indirecte arbeidsplaatsen, maar die worden in het document van de commissaris niet in aanmerking genomen. Zijn voorstel reikt veel verder dan de visserij. In wezen gaat het om een neoliberale sloophervorming waarmee het licht op groen wordt gezet voor een gemeenschappelijk visserijbeleid dat die naam onwaardig is. De communautaire inslag is ver te zoeken, aangezien de Europese solidariteit overboord wordt gegooid en de kloof tussen Noord en Zuid verder wordt uitgediept. Er is ook nauwelijks sprake van een beleid, omdat de Commissie weigert haar bevoegdheden uit te oefenen. Bovendien dragen deze maatregelen zeker niet bij aan de bescherming van de visserijsector. Integendeel, zij leiden tot de regelrechte ondergang van met name de ambachtelijke visserij.
Mijnheer de commissaris, om al deze redenen zal mijn fractie in dit Parlement en in de Commissie visserij met ingang van vandaag - de dag waarop wij kennis hebben genomen van de documenten - nauw samenwerken met de sector en met de andere fracties in dit Parlement. Wij zullen aandachtig luisteren naar allen die met ons van gedachten willen wisselen teneinde een voor iedereen aanvaardbare, progressieve hervorming ten uitvoer te leggen waarvoor voldoende financiële middelen ter beschikking worden gesteld. De visserijsector vervult in de Europese Unie een belangrijke strategische rol. Het lijkt ons dan ook ongeoorloofd om deze sector ter dood te veroordelen en zomaar te laten verdwijnen.
Vermeer (ELDR).
Voorzitter, ik vind de hervormingsplannen goed. Er is terecht aandacht voor vlootcontrole en -handhaving. Snijden doet zeer, maar geeft ook nieuwe kansen. De inzet van de EU-middelen moet gericht zijn op levensvatbare economische activiteiten. Inzake controle en handhaving ondersteun ik uw visie over internationale uniforme controle met gelijke behandeling.
Ik heb een paar kritische opmerkingen. Ten eerste is het onbegrijpelijk dat Commissie EU-landen het recht wil geven om in de Noordzee ongelimiteerd te vissen op de "vrije" soorten. Dat is wachten op de problemen. Hier is een balans nodig. Ten tweede, u zegt dat de vervuiler in principe betaalt. Dat staat inderdaad in het document en dat is ook correct, maar we moeten wel rekening houden met de feiten en met de werkelijkheid. We moeten de vissers niet laten betalen voor natuurverschijnselen. Vervolgens het meerjarenprogramma: dat vind ik prima, maar dan wel graag met de lessen uit het verleden. Gebruik goede evaluaties en wees niet te bureaucratisch.
En tot slot, Voorzitter, dit zijn voorstellen gericht op een evenwicht tussen marktwerking en milieu. Dit is Europees beleid.

McKenna (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, hoewel de Groenen volledig achter de inspanningen van de Commissie staan om een duurzaam visserijbeleid in de EU te bewerkstelligen, verwerpen we elke poging om onze problemen eenvoudigweg te verplaatsen naar ontwikkelingslanden. De EU stuurt er al veel te lang vissersschepen op uit om de wateren voor de kust van Afrika en andere gebieden af te stropen, waardoor enorme schade kan worden toegebracht aan visbestanden en lokale traditionele vissersgemeenschappen. We moeten ons eigen straatje schoonvegen en niet onze problemen verplaatsen naar hen die er economisch veel slechter voor staan dan wij en die wanhopig aan geld proberen te komen.
Commissaris Fischler heeft gezegd dat de EU moet streven naar een duurzame visserij, in alle wateren waar door vloten van de EU wordt gevist, en we zullen hem aan die doelstelling houden. Wat betreft de overcapaciteit van de EU-vloten wil ik de Commissie graag vragen wat zij vindt van de aankondiging die de Ierse regering gisteren heeft gedaan om 56 miljoen euro te investeren in EU-vaartuigen. Dit staat haaks op het streven van de Commissie. Als de Ierse regering dit plan mag doorzetten, wat gebeurt er dan wanneer andere lidstaten dit voorbeeld volgen en precies hetzelfde doen? Dit is volkomen in strijd met datgene wat de Commissie wil bereiken.
Dan tot slot nog de affaire van de afgelopen weken betreffende de betrokkenheid van Spanje bij de hervorming van het visserijbeleid en de Spaanse minister die nota bene voor de televisie toegaf dat hij zijn commissarissen opdroeg wat ze moesten doen. Dit druist volkomen tegen alle EU-regels in. Deze hele affaire moet goed en diepgaand worden onderzocht, want er zit - om een toepasselijke uitdrukking te gebruiken - een luchtje aan.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel dat commissaris Fischler hier zojuist heeft gedaan is een oorlogsverklaring aan de visserijsector, en dat zal vooral voor landen met een verouderde en niet goed geoutilleerde vloot, zoals Portugal, ernstige gevolgen hebben. Onder het voorwendsel van milieubescherming wordt nu voorgesteld de visserijactiviteiten wel erg drastisch te beperken, enerzijds door het terugbrengen van het volume van de vangst, anderzijds door het betalen van premies voor het uit de vaart nemen van vissersschepen. Deze maatregelen houden geen rekening met de bijzondere behoeften van de verschillende landen. Men vergeet bijvoorbeeld dat een lidstaat als Portugal, dat een verouderde vloot heeft - 40 procent van de schepen is ouder dan 25 jaar - bij het terugbrengen van de activiteiten in veel opzichten al verder is gegaan dan de daarvoor vastgestelde doelstellingen. Dit land heeft nu gemiddeld de laagste vangsten van de Europese Unie.
De Commissie belooft nu meer maatregelen te nemen om het uit de vaart nemen van schepen te stimuleren. In Portugal zou het om 287 schepen gaan, ofwel 12.000 bruto registerton, en dat terwijl dit land nu juist extra steun nodig heeft voor het moderniseren van de vloot. Alleen zo kan die vloot voorzien in de behoefte van de bevolking - per hoofd van de bevolking wordt in Portugal immers het meeste vis gegeten. De voorgestelde maatregelen maken de Portugese markt een aantrekkelijke prooi voor multinationals, en dat is niet in het belang van de bevolking of de mensen die in deze strategisch belangrijke, maar ernstig bedreigde sector hun brood verdienen. Daarom verwerpen wij dit voorstel en dringen we erop aan dat er een geheel nieuw voorstel wordt geformuleerd.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, commissaris Fischler heeft ons zojuist onbewogen het euthanasieplan voor de ambachtelijke Europese visserijsector gepresenteerd. Wij moeten ons radicaal uitspreken tegen zowel de algemene strekking van dit plan als de technische bepalingen die het bevat. Allereerst is dit plan gebaseerd op de verwerpelijke supranationale methode, die wordt gekarakteriseerd door technocratische nonchalance en arrogantie. Nadat vele deskundigen uitvoerig zijn geraadpleegd heeft de Commissie namelijk besloten de ondergang van de visserijsector in te luiden. Ze heeft zich bij dit besluit gebaseerd op onjuiste, gefragmenteerde, discutabele, gedeeltelijke en vaak partijdige technische oordelen van deskundigen. Dit plan moet daarom krachtig worden verworpen.
Het gaat om een krankzinnig plan vol tegenstrijdigheden. De visstand zou beschermd moeten worden, maar wat we zien is dat de Europese visserijsector wordt veroordeeld, terwijl juist de Europese vloot het meest aan regels is onderworpen en zich harder dan welke vloot ook inzet om de visbestanden op peil te houden. Van deze situatie profiteren de vloten uit derde landen die zich niets aantrekken van de roep om bescherming van de visbestanden. Als de heer Fischler met zijn plan zijn zin krijgt, hebben deze vloten straks vrijwel de gehele, snel groeiende Europese vismarkt voor zich alleen. Het plan is gevaarlijk aangezien het onuitvoerbaar is. Het is namelijk gebaseerd op het zogenaamde visserij-inspanningspercentage, dat door geen enkele betrouwbare indicator of betrouwbaar statistisch instrument kan worden gemeten. U bent van deze situatie op de hoogte, mijnheer de commissaris. Dit plan weerspiegelt tot slot de groeiende tegenstrijdigheden binnen de Unie. Met uniforme oplossingen kan Europa zijn troeven niet goed uitspelen. Ik vraag mij af waarom de lidstaten die hun ambachtelijke visserij hebben verkwanseld aan de industriële visserij alles in het werk zouden stellen om de mensen te dwarsbomen die de levendige ambachtelijke visserij zien als belangrijk onderdeel van hun identiteit en hun leefomgeving.
De productieve vissers in onze lidstaten moeten daarom massaal op de been worden gebracht om de Raad ertoe te bewegen op 11 juni aanstaande het oude nieuwe GVB dat de heer Fischler heeft voorgesteld ondubbelzinnig te verwerpen en door een ambitieus plan te vervangen. In dit nieuwe plan moet geheel worden afgerekend met het plan van de heer Fischler, dat rampzalig is en niet op serieuze beginselen is gestoeld. Ik doel hier op de opmerkingen van de heer Fischler over de visbestanden. Zo weigert hij bijvoorbeeld rekening te houden met het feit dat niet alleen de visserij invloed uitoefent op de omvang van de visbestanden. In het Groenboek van de Commissie wordt overigens erkend dat wij onvoldoende kennis hebben van de visbestanden. In het nieuwe, krachtige plan moet worden aangegeven dat onderzoek waarop de Commissie geen invloed heeft een flinke impuls dient te krijgen en dat bij dit onderzoek nauw moet worden samengewerkt tussen beroepsmensen en wetenschappers. Op basis van dit onderzoek moet het quotastelsel worden verfijnd en de vernietiging van nieuwe schepen worden voorkomen. Ook moet in dit plan aandacht worden besteed aan de noodzakelijke modernisering van de vloot, die niet alleen door de vissers moet worden bekostigd. Overheidssteun is noodzakelijk en vormt een legitieme manier om de vele schipbreuken als gevolg van de veroudering van onze vloot te voorkomen. Mijnheer de Voorzitter, net als bij het landbouwbeleid moet dit plan voorzien in een werkgelegenheidsbeleid voor jongeren en in een systeem om de vis te traceren, van de visser tot de consument. Alleen zo kan het ambachtelijke visserijmodel waaraan vele lidstaten gehecht zijn, worden behouden.

Langenhagen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben aangenaam verrast dat u, mijnheer Galeote Quecedo, als delegatieleider vandaag eveneens het woord over visserij wilt voeren. U heeft zelfs drie minuten spreektijd. Dat is voldoende tijd om uw zegje te doen, lijkt mij! Ik hoop dat alle collega's zich bij deze officiële steun aansluiten en ik hoop dat u, mijnheer Galeote Quecedo, deze hervorming eveneens ondersteunt. Helaas dreigt de vissersboot nu te stranden. Het klimaat, niet alleen in de Commissie visserij, is uiterst vertroebeld. Helaas! Ik wil alle collega's verzoeken in de toekomst aan te geven in welke functie zij zich tot het Parlement wenden.
Mijnheer Fischler, aan u wil ik vragen wie in de toekomst naast u onze aanspreekpartner zal zijn binnen uw directoraat-generaal nu uw belangrijke medewerker - ik zeg het maar onverbloemd - politiek in diskrediet gebracht is. Overigens, is het rotatiesysteem voor een adviespost zonder opvolger wel verantwoord naar de belastingbetaler toe? Wie presenteert mij en ons allen hier nu eindelijk de gegevens die wij nodig hebben om de hervorming te kunnen ondersteunen? Stelt u ons alstublieft uw berekeningen en de methode die u daarvoor gebruikt heeft ter beschikking. Er moet immers worden gereageerd op de aanvallen van zojuist.
Ik zou in dit verband de heer Barón Crespo willen vragen - ik zie dat die niet meer aanwezig is; mag ik dan de vraag aan de heer Nogueira Román stellen: wat verstaat u onder het steeds opnieuw naar voren gebrachte Noord-Zuidconflict? Mevrouw Figueiredo, bevinden wij ons werkelijk in een oorlog? Waarom hebben onze Spaanse vrienden in de Commissie visserij juist de nieuwe groepering Amigos de la pesca zo zeer begroet? Wil deze groep integreren of zich afsplitsen? Waarom doen de andere landen met een grote visindustrie niet mee? Zijn zij niet gewild? Wat doet de Gemeenschap?
Gisteren was ik nog in het Spaanse Vigo. Verschillende mensen hebben mij gezegd dat ze dat zeer moedig vonden van mij. De meningen lopen daar echter zeer sterk uiteen, en de alarmbel wordt om meerdere redenen geluid. Ik hoop dat iedereen die hier vandaag en morgen over visserij spreekt tot integratie in staat is. Wij wilden tenslotte allemaal een hervorming, omdat wij de zeeën hebben leeggevist. Nu moeten wij de consequenties daarvan dragen - gemeenschappelijk!

Stihler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de hervormingsmaatregelen van de Commissie betreffende het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het verheugt mij ook dat er weinig is veranderd aan de oorspronkelijke hervormingsdoelstellingen.
De doelstellingen van het bestaande gemeenschappelijk visserijbeleid zijn niet gehaald. Het heeft voor veel vissers niet tot voldoende inkomen geleid en tegelijkertijd is het ook niet gelukt om de visbestanden voor de huidige en de toekomstige generatie in stand te houden. We moeten harde keuzen maken. Het nieuwe gemeenschappelijk visserijbeleid moet gericht zijn op inkrimping van de bestaande EU-vloot. Het moet echter geen alomvattende inkrimping zijn, maar er moet rekening worden gehouden met de verschillen in omvang van de nationale EU-vloten.
Zo is de Schotse vloot in de afgelopen jaren al tot een aanvaardbaardere omvang geslonken. We moeten een einde maken aan het subsidiëren van de bouw van nieuwe vaartuigen en het uitgespaarde geld aanwenden om vissers die hun beroep opgeven te helpen met het zoeken van nieuw werk. We moeten erop toezien dat de 6- en 12-mijlszones worden gehandhaafd, zoals de Commissie heeft voorgesteld - de meeste lidstaten zijn het erover eens dat de kustgebieden die voornamelijk afhankelijk zijn van de visserij hierdoor beter worden beschermd - en dat de visserijsector via de nieuwe regionale adviescomités nauwer wordt betrokken bij de ontwikkeling en de uitvoering van maatregelen op het gebied van het visserijbeheer. We moeten serieus aandacht schenken aan het probleem van het terugzetten van vis en we moeten zorgen voor betere inspectie- en handhavingsnormen binnen de gehele Gemeenschap en voor harmonisatie van deze normen.
Tot slot moeten we streven naar betere afspraken over het vissen in de wateren van ontwikkelingslanden, afspraken die zijn gebaseerd op gezonde uitgangspunten die de overbevissing van visbestanden voorkomen. Ik kijk uit naar het komende halfjaar. Hoe eerder we deze zaak hebben afgerond, hoe beter. Er is weinig tijd, maar als er een wil is, weet ik zeker dat er een gemeenschappelijk visserijbeleid komt waarmee we de komende eeuw vooruit kunnen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Fischler, ik hoop dat uw voorstel voor de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid door de lidstaten en door dit Parlement zal worden verworpen. Ik hoop zelfs dat u gedwongen zult worden af te treden, omdat u de noordelijke landen, die zich kennelijk eigenaar van de communautaire wateren wanen, voortrekt. Dat gaat ten koste van de zuidelijke landen, waaronder Galicië. Die landen worden in het eigen, Europese huis nog steeds als indringers beschouwd.
Uw voorstel moet worden verworpen, omdat het voortspruit uit absolutistisch despotisme en niet gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek over het behoud van natuurlijke hulpbronnen. Bovendien zouden we op deze wijze het discriminatoire beginsel van relatieve stabiliteit consolideren, terwijl dat beginsel nu juist indruist tegen de geest van de Verdragen. Een lidstaat als Denemarken zou recht hebben op 16 procent van de communautaire vangsten, terwijl de Spaanse staat maar 6 procent toegewezen zou krijgen. Wat u nu voor de visserij voorstelt zou niemand ooit durven voor te stellen met betrekking tot enige andere economische sector.
Commissaris Fischler, maak alstublieft plaats voor een andere, minder partijdige commissaris, die beter begrijpt wat er in deze sector leeft, en één die maatregelen kan voorstellen die werkelijk iets te maken hebben met duurzame ontwikkeling.

Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het Iberisch schiereiland, het grootste visserijgebied van Europa, is wel gedwongen zich teweer te stellen tegen het nieuwe, ongenuanceerde gemeenschappelijk visserijbeleid van commissaris Fischler. Sinds 1986 is de vissersvloot van het schiereiland gehalveerd, en als de nieuwe maatregelen uiteindelijk worden doorgevoerd, zullen de dagen van de Baskische vissers zijn geteld.
De Commissie moet eerst, na raadpleging van wetenschappers en zeelieden, duidelijk maken hoe groot de invloed van industriële en agrarische vervuiling, kernafval en vergane tankers op de visbestanden is. Daar is meer tijd voor nodig. Ondertussen mogen de conflicten tussen het huidige voorzitterschap en de Commissie geen belemmering vormen voor een nieuwe periode van efficiënte controle op het misbruik van netten met te fijne mazen. Hierdoor kunnen de slinkende visbestanden weer herstellen.

Maat (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de Commissaris heeft gesteld dat je alleen goede politiek kunt bedrijven als je duidelijke doelen stelt. Dat is taal die mij aanspreekt. Hij heeft ook aangegeven dat de visserijpolitiek ingegeven moet zijn door een streven naar evenwicht tussen economie, ecologie en sociale omstandigheden. Maar essentieel is dat er geen visserij zal zijn met weinig of zonder vis.
Een aantal bestanden zijn dramatisch teruggelopen. Dat moeten we onderkennen en dat betekent dat er maatregelen moeten worden genomen. Het meerjarenoriëntatieprogramma heeft gefaald. Gezien de huidige situatie kunnen we niet door blijven gaan met het toekennen van premies voor nieuwbouw in de scheepsbouw. Ik onderschrijf die aanpak en die duidelijke stellingname.
Ik onderschrijf ook de mening van de Commissaris dat de quotumcontrole versterkt moet worden. Dat is de achilleshiel van de Europese visserijpolitiek. Die controle moet versterkt worden en ik hoop dat wij hier de moed zullen opbrengen om als Parlement die controle te versterken door voldoende financiële middelen daarvoor beschikbaar te stellen. Ik hoop ook dat we de moed kunnen opbrengen om de visserijpolitiek zo uit te voeren dat we specifiek per visbestand bekijken hoe de situatie is en daar ook ons vloot- en quotabeleid op afstemmen. Het moet afgelopen zijn met het veemarktsysteem van handjeklap tussen de lidstaten over de wijze waarop van jaar tot jaar met de quota wordt omgegaan en ik juich het toe dat we wellicht toegaan naar een meerjarensysteem voor de quota's.
Ik vind wel dat pijnlijke maatregelen gepaard moeten gaan met voldoende maatregelen ten aanzien van de financiering: het mag niet zo zijn dat de ene lidstaat wel het sociaal programma ondersteunt door middel van cofinanciering en de andere niet. Het liefst zou ik zien dat er bij de uitvoering daarvan geen sprake zou zijn van cofinanciering maar van rechtstreekse financiering door de Europese Unie.
Ik heb nog een andere kritische opmerking met betrekking tot deze zaak: het is onvoldoende duidelijk in hoeverre lidstaten die nu geen toegang hebben tot de Noordzee en geen quota hebben, dat straks wel zullen hebben. Want het kan toch niet zo zijn dat een aantal lidstaten rond de Noordzee zwaar getroffen worden door de inkrimping van de vissersvloot en dat tegelijkertijd andere lidstaten nu toegang krijgen. Dat past niet bij elkaar. Je kunt de kraan niet op de ene plaats dichtdraaien om hem op een andere plek verder open te draaien.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, iedereen met een beetje gezond verstand begrijpt dat de bescherming en het behoud van de visstand een absolute noodzaak is. En dan heb ik het over bedreigde vissoorten. We kunnen niet langer roofbouw plegen, met een prehistorische instelling maar voorzien van eenentwintigste-eeuwse technologie. Aan dat soort visserij moeten we een einde maken - die is gewoon niet langer acceptabel. De hervorming is echter op de verkeerde wijze ingezet, mijnheer Fischler. Ze is van meet af aan onderwerp van polemiek geweest en zo tot farce verworden. En dan druk ik mij voorzichtig uit! Dit voorstel is derhalve niet levensvatbaar, en dat is jammer: degenen voor wie deze hervorming bedoeld is richten zich nu tegen u.
De hervorming van het visserijbeleid moet kalm en objectief geschieden, op basis van overtuiging door argumenten, en niet binnen het oorlogsklimaat dat ons nu omgeeft. De nu voorgestelde hervorming is te ingrijpend, en dat betekent dat ze degenen die er door geraakt worden tegen zich in het harnas jaagt; het is ook een onevenwichtige hervorming - een aantal landen kan hun op industriële leest geschoeide visvangst immers gewoon voortzetten; het is geen rechtvaardige hervorming, aangezien ze geen rekening houdt met het feit dat sommigen zich steeds keurig aan de tot nu toe geldende regels gehouden hebben, terwijl anderen die regels aan hun laars gelapt hebben; het is een hervorming die een degelijke wetenschappelijke basis ontbeert - iedereen is het daarover eens. Tot slot is het een puur technocratische hervorming, die geen oog heeft voor duizenden jaren oude culturen en leefwijzen die ook recht op bescherming hebben. Vandaar ons voorbehoud en ons verzet.

Piétrasanta (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, wat het GVB betreft pleiten wij al jaren voor oplettendheid, concrete maatregelen, beheer van de visbestanden en behoud van het mariene milieu. In onze voorstellen maken wij ons hard voor een duurzame vorm van visserij. De meeste regeringen hebben echter nog niet op onze voorstellen gereageerd. Nu de visstand sterk afneemt - eenderde tot tweederde van de heek, kabeljauw en wijting is verdwenen - staan wij voor het blok. Een ingrijpende herziening van het materieel is nodig. Dit materieel moet een minder agressief en selectiever karakter krijgen, zodat met name de bijvangsten kunnen worden vermeden. De bijvangsten maken namelijk soms wel 80 procent van de totale vangst uit. Deze situatie gaat onder meer ten koste van de jonge vis.
Iedere lidstaat moet op de wijze die hij het beste acht invulling geven aan deze Europese richtlijn, die in het algemeen belang is opgesteld. Wij zijn tegen de industriële visvangst met haar relatief vernietigende uitwerking en pleiten daarom voor een ambachtelijke visserij die bovendien het behoud van de werkgelegenheid in deze sector kan waarborgen. Het is evenwel nodig dat er meer geld dan nu is voorzien wordt vrijgemaakt voor het sociale aspect van dit vraagstuk. Wij zijn overigens van mening dat er geen ondoordachte bestuurlijke stappen moeten worden gezet. Er moeten geen maatregelen worden getroffen zonder overleg met regionale adviesraden, die volgens het voorstel van de Commissie moeten worden samengesteld uit deskundigen, arbeidsrechters, wetenschappers en afgevaardigden uit de burgermaatschappij, dat wil zeggen mensen die in staat zijn om deze maatregelen aan de specifieke omstandigheden ter plaatse aan te passen. Op deze manier kunnen wij niet alleen redden wat er te redden valt, maar de visserij bovendien van een nieuw elan voorzien en in het kader van de duurzame ontwikkeling plaatsen. Duurzame ontwikkeling is namelijk nodig voor zowel ons economisch als ons maatschappelijk evenwicht.

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik vertegenwoordig een land waar de zee en de visvangst de loop van de geschiedenis bepaald hebben. In dat land zijn in deze sector 50.000 mensen werkzaam. Mijn eerste bezwaar tegen het Commissievoorstel is dat in dit voorstel geen rekening gehouden wordt met het feit dat de vloot niet overal in de Europese Unie op gelijke wijze is samengesteld. Er zijn landen waar de vloot voornamelijk uit grote vaartuigen bestaat die industriële visvangst bedrijven. Er zijn echter ook landen waar kleine vaartuigen overheersen: in Portugal heeft 90 procent van de vaartuigen een lengte van minder dan twaalf meter, en deze scheepjes worden gebruikt voor de kustvisserij. Daar komt bij dat 40 procent van deze schepen ouder dan 25 jaar is en dus niet voor communautaire steun in aanmerking komt. De overgrote meerderheid van onze vissers is dus niet in staat moderniseringen uit te voeren om hun activiteiten economisch haalbaar te maken.
Mijn tweede bezwaar heeft betrekking op een beginselkwestie die bij al deze voorstellen een rol speelt en de discussie bijna onmogelijk maakt. In de meerjarige oriëntatieprogramma's - de zogenaamde MOP's - is namelijk een aantal doelstellingen opgenomen, en niet ieder land heeft die doelstellingen met dezelfde ijver nagestreefd. Er zijn landen als Portugal, die deze doelstellingen reeds met 30 procent overtroffen hebben, terwijl andere landen zich aan die doelstellingen niets gelegen hebben laten liggen en hun vlootcapaciteit zelfs hebben uitgebreid. Ik wil er hier graag aan herinneren dat de capaciteit van de Portugese vloot sinds 1986, het jaar van de aansluiting bij de Europese Unie, met 45 procent is teruggebracht, en dat de vangsten gehalveerd zijn. Gelet op deze gegevens vind ik het onrechtvaardig dat men ons nu vraagt nog meer offers te brengen, terwijl andere landen hun vloten hebben uitgebreid. Er wordt volstrekt geen rekening gehouden met het recente verleden, en daardoor leiden de Commissievoorstellen ertoe dat de rechtschapenen voor de zondaars betalen, en - erger nog - dat die zondaars beloond worden.
Tot slot, mijnheer de commissaris, wil ik u er graag op wijzen dat het onverstandig is een hervorming haastig door te voeren, aangezien dat altijd fout gaat. Van hulpmiddelen moet duurzaam gebruik worden gemaakt - dat is een uiterst belangrijk argument. Maar dat argument mag niet gebruikt worden om overwegingen van menselijke en sociale aard opzij te zetten en de zaken op een ondeugdelijke en onbillijke wijze te regelen. Er wordt nergens gesproken over de kwestie van vismeel, de illegale vangsten of de problemen die de ultraperifere regio's ondervinden. Ik hoop dat de reacties op de Commissievoorstellen ertoe leiden dat al die argumenten die nu niet in overweging zijn genomen alsnog in overweging genomen zullen worden, en dat we zo uitkomen bij een billijker hervorming, waarin meer rekening gehouden wordt met alle aspecten van dit probleem - zelfs als dat betekent dat we wat langer zullen moeten wachten.

Gillig (PSE).
Mijnheer de commissaris, u hebt uw voorstellen voor de hervorming van het GVB amper gepresenteerd of er ontstaat al hevige discussie. Uw voorstellen bevatten een aantal positieve punten. Ik denk hierbij met name aan de kwestie van de controles en de sancties waarover iedereen het kennelijk eens is. Twee voor ons zeer belangrijke punten zijn evenwel niet in aanmerking genomen. Zo bevat uw voorstel geen verwijzing naar de totaal toegestane vangsten, de bekende TAC's, en het vraagstuk van de quota's, dat de hoeksteen moet blijven van het GVB.
Ik wil hier graag ingaan op een ander punt dat evenmin in aanmerking is genomen en dat wordt onderschat, namelijk de kwestie van de economische en sociale samenhang in de betrokken sector en de gevolgen voor de directe en indirecte plaatselijke werkgelegenheid. De enige sociale maatregelen die voorgesteld worden hebben betrekking op het pensioen en eventueel de omscholing. Er zijn geen maatregelen voorzien ten behoeve van de jongste generaties. Er wordt geen geld vrijgemaakt voor hun scholing of voor de verbetering van de werkomstandigheden. Ook wordt er niet geïnvesteerd in de veiligheid aan boord. Wij kunnen niet accepteren dat er in het kader van het GVB alleen maar gesproken wordt over de bescherming van bepaalde vissoorten.
Aan het criterium van duurzaamheid op welk terrein dan ook kan volgens ons alleen worden voldaan als er sprake is van een evenwicht tussen doelstellingen op het gebied van de economie en het milieu én doelstellingen op het sociale vlak. Er zal alleen een draagvlak voor een communautair of gemeenschappelijk beleid ontstaan als een alomvattende benadering wordt gevolgd. In uw voorstellen voor de visserijsector van vandaag mis ik deze benadering. De sociale doelstellingen ontbreken. Het risico bestaat dat deze doelstellingen ook niet zullen voorkomen in de verschillende beleidsvormen van de Europese Unie. Met name om die reden koesteren onze medeburgers een groot wantrouwen jegens Europa. Sommige burgers verwerpen de Europese gedachte zelfs. Er is onvoldoende rekening gehouden met de gevolgen van de maatregelen voor de regio's die van de visserij afhankelijk zijn. Om het evenwicht te herstellen dienen de voorstellen die u ons hebt voorgelegd daarom te worden herzien.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de commissaris, hopelijk hebt u er niets op tegen dat ik u enkele vertrouwelijke vragen stel. Hebt u wel eens gehoord van Barbate en van Isla Cristina? Weet u waar Ayamonte, Almería en Motril liggen? Kent u nog iets anders van Andalusië dan zijn bittere groene olijven?
Ik wil hier geen kwetsende woorden spreken, mijnheer de commissaris, maar uw voorstellen om werkgelegenheid te vernietigen slaan werkelijk alles. Dit nieuwe record is moeilijk te evenaren.
Is het bij uzelf of bij iemand van uw team wel eens opgekomen dat uw voorstellen voor hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid de druppel zijn die de emmer doet overlopen, na de rampzalige onderhandelingen met Marokko over de hernieuwing van een traditionele visserijovereenkomst waarmee het verlies van duizenden arbeidsplaatsen in de ambachtelijke visserij voorkomen had kunnen worden?
Mijnheer de commissaris, u hebt de Zuid-Europese visserij geglobaliseerd. U hebt ervoor gezorgd dat de plaats die op grond van de overeenkomst tussen Marokko en de Europese Unie werd ingenomen door een ambachtelijke vloot die de biologische rustperiodes respecteerde en haar netten en ander vistuig nauwgezet controleerde nu wordt ingenomen door een vloot die de biologische rustperiodes en de controlemaatregelen aan haar laars lapt. Bovendien lost zij in tegenstelling tot de communautaire vloot geen deel van de vangst in de lokale havens en schept zij geen plaatselijke werkgelegenheid.
Mijnheer de commissaris, in uw voorstel voor een gemeenschappelijk visserijbeleid geeft u precies aan hoeveel schepen er moeten worden gesloopt en hoeveel arbeidsplaatsen er verloren zullen gaan. U laat ons echter in het ongewisse omtrent de oplossingen voor de sociale en economische problemen die uit uw voorstel voortvloeien. Hoe denkt u het nodige geld te bemachtigen? Het is blijkbaar de bedoeling dat de werkloze vissers in de toeristische sector aan de slag gaan. Wilt u nog meer hotels en nog meer golfterreinen, mijnheer de commissaris? Is dat uw interpretatie van duurzame ontwikkeling? Is dat uw interpretatie van economische diversificatie van de regio's? Wist u dat uw verbod van modernisering een duurzame en milieuvriendelijke visserij in de weg staat en een gevaar betekent voor de betrokken visgronden? U vergeet dat de vissers meer dan wie ook belang hebben bij een respectvolle beheer van de bestanden.
Met uw voorstellen vernietigt u de enige vloot die werkgelegenheid schept en tezelfdertijd het milieu eerbiedigt: de ambachtelijke vloot. U stelt tevens een verbod op joint ventures in, terwijl dat juist de enige oplossing was die overbleef om problemen zoals het geval met Marokko aan te pakken. Eén ding is zeker: de schroothandelaars zullen hun inkomsten zien stijgen.
Tot besluit wil ik nog zeggen dat de schadelijke effecten van uw voorstel niet alleen merkbaar zullen zijn op het punt van de werkgelegenheid of in de traditionele vissersdorpen die u vreemd zijn. De consument zal diep in zijn beurs moeten tasten om een van de basisbestanddelen van het mediterrane dieet in stand te houden. Dankzij uw voorstellen zal onze gezonde, evenwichtige en cholesterolarme voedingswijze verdrongen worden door het in Noord-Europa zo geliefde fastfood.

Lisi (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, ik moet zeggen dat ik u allesbehalve benijd. U hebt veel complimenten en gelukwensen in deze zaal ontvangen, maar in feite bent u hiernaartoe gekomen om een beleid mislukt te verklaren. Daarom verzeker ik u dat ik als mens volkomen met u meevoel.
Waarom hebt u het visserijbeleid mislukt verklaard? U zei in feite: 'Wij hebben geld uitgegeven om de visserij-inspanningen te verminderen?, maar er is vastgesteld dat in de praktijk met dit geld de visserij-inspanningen uiteindelijk zelfs zijn geïntensiveerd. U zei: 'Wij hebben geld uitgegeven voor de instandhouding van de visbestanden?, maar gebleken is - uit onder meer de gegevens die u nu hebt genoemd maar niet hebt overgelegd - dat van de visbestanden niet veel meer over is. U zei: 'Wij hebben geld uitgegeven om de sociale gevolgen in deze sector op te vangen, om de werkgelegenheid te stimuleren?, maar u sprak vandaag over 66.000 verloren arbeidsplaatsen, plus de 28.000 die op de helling staan.
Daarom dringt zich een eerste vraag op, mijnheer de commissaris: als dat de resultaten zijn - en dat waren de resultaten die u onder ogen had - waarom heeft de Commissie dan zo hardnekkig vastgehouden aan dit gemeenschappelijk visserijbeleid? Dit is dunkt me niet zo'n vreemde vraag.
Ik heb begrepen - en ik zie dat ook uit uw voorstellen - dat een poging wordt gedaan om een en ander te veranderen. Ik wil echter niet in detail treden, want wij wachten liever specifieke voorstellen af, en bovendien ontbreekt het ons vandaag aan tijd. Ik wilde slechts, als u het goed vindt, een aanbeveling doen. Ik wil de Commissie iets op het hart drukken, in de hoop dat zij daar rekening mee houdt: laten wij de fouten van het verleden niet herhalen, laten wij niet denken dat de vissers de vijanden zijn van een duurzaam milieubeleid, dat zij de vijanden zijn van pogingen tot herstel van het evenwicht. Zij zijn veeleer onze bondgenoten, onze belangrijkste bondgenoten. Als wij - en u vooral - hen betrekken bij het vaststellen van de doelstellingen en het beheer van de voorschriften, zal geen enkel doel onbereikbaar zijn. Regionalisatie is vanuit deze optiek bekeken een van de sleutelelementen, want het centraal beheer van het tot nu toe gevoerde beleid heeft duidelijk gefaald.
Er is nog een thema dat mij na aan het hart ligt: de Middellandse Zee. U bent vandaag niet op de proppen gekomen met de in het vooruitzicht gestelde voorstellen. Zodra deze beschikbaar zijn zal ik mijn oordeel - en het oordeel van mijn land - geven over deze andere sector van de visserijwereld.

Nicholson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat wij nu eindelijk een begin hebben gemaakt met de bespreking van de hervormingsvoorstellen voor het gemeenschappelijk visserijbeleid. Ik ben niet bepaald gelukkig over wat eraan vooraf is gegaan. Daar konden wij echter weinig aan doen. Wij moeten accepteren dat het huidige gemeenschappelijk visserijbeleid heeft gefaald. Daar zijn wij ons allemaal goed van bewust.
Wij moeten met de heer Stevenson tot de conclusie komen dat het nu onze verantwoordelijkheid is om samen met de Commissie en de Raad tot de kern van de zaak te komen en een beleid te gaan ontwikkelen dat hopelijk oneindig veel beter zal zijn dan het vorige.
Ik ben ingenomen met ons voornemen de lokale vissers meer verantwoordelijkheid te geven voor hun eigen werkgebieden. Wij moeten daarbij mijns inziens denken aan werkelijke verantwoordelijkheid en niet slechts aan overleg. Dat laatste zou immers absoluut niet werken. Wij zien allen in dat de capaciteit naar beneden moet en dat wij uiteindelijk toe moeten naar een duurzame visserijsector en vissersvloot. Wij moeten een beleid ontwikkelen dat daarvoor zorgt.
De regering van het Verenigd Koninkrijk laat de vissers en de visserijsector nu al jaren volledig in de kou staan. Ik vraag de commissaris ons te garanderen dat de toegestane hoeveelheid te vangen vis overal in de Europese Unie hetzelfde is en op dezelfde manier wordt gefinancierd, zodat niet de ene lidstaat meer geld in de eigen sector kan pompen dan de andere.
Wij kunnen hier vandaag niet alle punten bespreken. Dat zouden wij misschien wel willen, maar dat is onmogelijk. Wij realiseren ons allemaal terdege dat de kostwinning van alle bij deze sectoren betrokken burgers op het spel staat. Ik ben er dan ook van overtuigd dat wij alles op alles zullen zetten om een goede oplossing te vinden.
Tot slot, commissaris, wil ik u graag wijzen op een punt dat ik vorige week in de commissie naar voren heb gebracht. Ik vroeg u kort aan te geven wat er in het verslag is veranderd na het ontslag van de heer Smith. U zegde mij toe dat u de Commissie visserij daarover zou informeren. Wilt u deze belofte nakomen en ons vertellen welke belangrijke veranderingen in het verslag zijn aangebracht na het ontslag van de heer Smith?

Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, u verschijnt hier voor het Europees Parlement met een voorstel waaruit blijkt dat het beheer van het gemeenschappelijk visserijbeleid door de Europese Commissie een waar fiasco is.
Nu stelt u voor dat de sector het gelag betaalt. U wentelt uw eigen mislukking echter niet af op de hele sector, maar op de vissers van de mediterrane landen. Anders gezegd, u brengt uw voorstel in rekening aan de vissers die hun activiteiten richten op menselijke consumptie, niet op de bereiding van meel, en die de laatste jaren de meeste inspanningen hebben geleverd om hun vloot in te krimpen. Tot overmaat van ramp voelt uw collega die instaat voor de begroting niets voor het betalen van de door u voorgelegde rekening. Waar gaat u de 240 miljoen euro vandaan halen die nodig zijn om de voor de periode 2003-2006 geplande sloopwerkzaamheden te financieren? Bent u voornemens om de structuurfondsen te gebruiken?
Met uw welnemen breng ik hier enige cijfers in herinnering die door uw eigen diensten zijn opgesteld. Tussen 1996 en 2000 heeft Spanje zijn vloot met 88.000 ton moeten inkrimpen terwijl een land als Denemarken zijn vloot in diezelfde periode met 64.000 ton heeft uitgebreid dankzij de communautaire steun. Nogmaals, deze cijfers zijn afkomstig van uw eigen diensten.
Denkt u de sector gerust te stellen met de belofte dat de Portugese en Spaanse vissers na een wachttijd van 17 jaar eindelijk toegang zullen krijgen tot de noordelijke visgronden van de Atlantische Oceaan? Dat is althans wat in het toetredingsverdrag wordt bepaald, en vooralsnog is de Europese Commissie niet gemachtigd om hierin verandering te brengen.
Volgens de commissaris is er niets vreemds aan uiteenlopende meningen in de Europese Commissie. Het is evenwel niet normaal dat zich in de drie instellingen een duidelijke geografische scheiding aftekent. Aangezien wij aan de vooravond van het wereldkampioenschap voetbal staan, zouden wij kunnen stellen, mijnheer de commissaris, dat de stand van zaken er naar aanleiding van uw voorstel als volgt uitziet: Noorden 1 - Zuiden 0. Gelukkig is de wedstrijd pas begonnen. Wij hopen dat u zich als een rechtvaardig en evenwichtig scheidsrechter zult ontpoppen. Dat is per slot van rekening het enige dat telt. Bijdragen als die welke wij aan het begin van dit debat hebben gehoord zijn louter anekdotisch. Ik bedoel dan met name het betoog waarin een mijns inziens volkomen afkeurenswaardige poging is ondernomen om uit het lot van duizenden families uit Galicië en Andalusië politieke munt te slaan ter behartiging van nationale partijbelangen. Ik vind het jammer dat de desbetreffende spreker of sprekers hier niet aanwezig zijn. Het gaat hier duidelijk niet om een institutionele crisis, maar om een persoonlijke crisis, een gedragscrisis, een crisis die doet vermoeden dat de komende jaren aan dergelijke houdingen heel wat weerstand zal worden geboden. Iedereen is daarbij gebaat, met name ook de vissers in mijn land.

Stevenson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een motie van orde indienen voordat commissaris Fischler op dit debat reageert. De heer Barón Crespo zei zojuist dat hij geen vertrouwen heeft in mijn neutraliteit als voorzitter van de Commissie visserij. Ik streef als voorzitter van die commissie steeds naar absolute neutraliteit, maar om neutraal te zijn moet men er wel van uit kunnen gaan dat iedereen zich aan de spelregels houdt. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen in dit Parlement gelooft in een gelijke behandeling van alle lidstaten. Als de heer Barón Crespo daar anders over denkt, dan spijt mij dat voor hem. Ik hoop dat het Parlement mij hierin steunt.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte dames en heren, ik heb zeer aandachtig naar dit debat geluisterd. Ik zal mijn standpunt over een aantal punten nogmaals duidelijk maken, met name over de zaken waarover klaarblijkelijk nog misverstanden bestaan. Ik wil u van tevoren echter een verzoek doen. Ik begrijp heel goed dat polemiek een parlementair debat aantrekkelijk maakt. Mijns inziens zijn radicale woorden als 'doodvonnis' en 'executie' het Parlement evenwel onwaardig.

Ik stel daarom voor dat wij terugkeren tot een zakelijk debat. De problemen zijn immers al groot genoeg en hoeven niet nog groter gemaakt te worden. Wij moeten ook voor ogen houden wat mevrouw Langenhagen gezegd heeft, namelijk dat we niet ten strijde trekken! Wij willen ervoor zorgen dat onze visbestanden en onze visserijsector een betere toekomst tegemoet gaan dan wat ze de afgelopen jaren hebben meegemaakt. Daar moeten wij ons gezamenlijk voor inzetten.
Wij moeten nu ook niet het oude spelletje gaan spelen, mijnheer Galeote Quecedo, en zeggen dat het om een spel gaat tussen Noord en Zuid, waarbij de stand 1-0 is in het voordeel van het Noorden. Zo zie ik het niet. Als er al sprake is van een spel, dan is het pas net begonnen en moeten wij samenspelen. Wij moeten ons ervan bewust zijn dat er geen barrières mogen ontstaan zoals die welke in het verleden al zo vaak tot problemen geleid hebben.
De heer Stevenson heeft verschillende getallen genoemd. Neemt u mij niet kwalijk, maar het is echt beter als u de getallen gewoon voor zich laat spreken en alleen die getallen naar voren brengt die onderbouwd zijn. Op pagina 49 van de verordening inzake het middelenbeheer, mijnheer Stevenson, kunt u nalezen om welke getallen het bij de schepen per lidstaat werkelijk gaat.
Ik wil u ook verzoeken duidelijk voor ogen te houden wat er onder wetenschappelijkheid wordt verstaan. Het is niet de bedoeling dat de wetenschap een groot project ontwikkelt voorafgaande aan de hervorming op basis waarvan vervolgens een hervormingsbeleid gevoerd wordt. De wetenschap moet juist een permanent inzetbaar begeleidend instrument voor het visserijbeleid worden. Dat is ook precies wat wij voorstellen. De heer Barón Crespo heeft gevraagd waarom voor het visserijbeleid niet hetzelfde geldt als voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Helaas is hij niet meer hier aanwezig, maar u kunt hem doorgeven dat voor beide hetzelfde geldt. Het basisprincipe voor de toekomst van beide beleidsterreinen is duurzaamheid, op alle drie niveaus. Dat willen wij voor ogen houden.
Het is eveneens onjuist te beweren dat wij geen aandacht meer hebben voor de veiligheid van de vissers en de boten. Uitdrukkelijk is voorzien dat investeringen in veiligheidsmaatregelen voor de schepen ook in de toekomst gestimuleerd worden. Op dit punt zijn geen veranderingen voorzien. Integendeel, wij willen de stimuleringsmaatregelen juist daarop concentreren.
Een andere belangrijke kwestie is de toegang tot de wateren. Er lijken wat dit betreft de nodige misverstanden of zelfs verkeerde interpretaties te bestaan. In de eerste plaats staat er op dit moment nog steeds een bepaling in de toetredingsovereenkomsten met Spanje en Portugal, die aan het einde van dit jaar afloopt. Dat betekent dat vanaf dat moment voor beide landen gegarandeerd is dat ze niet meer aan bepaalde beperkingen gebonden zijn en dat ze niet meer achtergesteld mogen worden en dat ze dus toegang tot de wateren hebben. Let u er evenwel op dat toegang tot de wateren niet hetzelfde is als toegang tot de bestanden! Het aflopen van een overgangsbepaling betekent dat het Gemeenschapsrecht zonder onderscheid te maken moet worden toegepast. Dat zullen wij doen en anders niets. Daartoe zijn wij immers verplicht! Dat had eigenlijk helemaal niet opgemerkt hoeven te worden in deze hervorming, omdat dat vanzelfsprekend is. Wij hebben dat echter toch gedaan, om duidelijkheid te verschaffen.
Verder is blijkbaar de indruk ontstaan dat wij met ons nieuwe vlootbeleid die landen straffen die tot dusver vrijwillig meer maatregelen hebben genomen dan waartoe ze in feite verplicht waren. Ten eerste mogen wij niet vergeten dat de Europese vloot veel te groot is. Iedereen die dat ontkent, ziet de realiteit niet onder ogen!
Ten tweede bestaan er sancties voor degenen die niet hebben voldaan aan de nu reeds geldende wettelijke eisen. Dat is nadrukkelijk in de voorstellen opgenomen. Zo zal bijvoorbeeld hun visserij-inspanning worden verlaagd. De landen die vrijwillig meer gedaan hebben, hebben met het nieuwe systeem in ieder geval een groot voordeel. De visserij-inspanning die in de toekomst over de afzonderlijke lidstaten moet worden verdeeld, kan dan immers economisch beter over de vloot worden verdeeld. Daardoor krijgen alle schepen voldoende dagen toegewezen om substantiële visvangsten te realiseren. Dat is het grote verschil. Het is daarom zeer zinvol dat verschillende lidstaten reeds hebben voldaan aan de huidige eisen, of zelfs meer hebben gedaan dan dat.
Ik wil verder niet ingaan op de eis die meermaals geuit is om het visserijbeleid weer bij de lidstaten zelf onder te brengen. Als iemand zichzelf in de vingers wil snijden, moet hij dat doen. Dit voorstel brengt ons mijns inziens evenwel niet verder. Wij hebben een gemeenschappelijk visserijbeleid nodig voor alle lidstaten.
Er is nog een kwestie die steeds opnieuw voor grote beroering zorgt, namelijk de industriële visserij. Het is waar dat er nog steeds aanzienlijke hoeveelheden vismeel geproduceerd worden. Dit vismeel is echter met name bestemd voor visteeltbedrijven. Dat betekent dat er zonder vismeel in het ergste geval geen aquacultuur mogelijk zou zijn. Dat mogen wij niet vergeten.
Verder is de industriële visserij met name gericht op vissoorten die niet voor de menselijke consumptie bestemd zijn. Er is daarom ook geen sprake van concurrentie tussen de industriële visserij en de visserij die gericht is op de menselijke consumptie. Uiteraard gelden voor de industriële visserij dezelfde beperkingen en regels als voor elke andere vorm van visserij. Men kan ons absoluut niet verwijten dat wij tijdens de voorbereidingen voor deze hervorming niet uitgebreid aandacht hebben besteed aan de situatie en de ontwikkelingsproblemen van de regio's die in hoge mate van de visserij afhankelijk zijn. Wij hebben tweeëntwintig studies naar dergelijke regio's gedaan. De resultaten staan sinds een jaar op internet en zijn te allen tijde te bekijken.
Dan ga ik nu over tot de opmerking dat wij een soort sloophervorming willen doorvoeren. Ik wil u nogmaals verzoeken niet te overdrijven! Ons voorstel zal vermoedelijk tot een afname van 10 procent van de vloot leiden. 10 procent slechts! We moeten nu dus niet gaan doen alsof er in de toekomst helemaal geen schepen meer zullen zijn! Er is echter wel een verschil met het verleden, want wij willen deze maatregelen op een sociaal verantwoorde manier doorvoeren, omdat wij deze noodzakelijke afname van de vloot met de juiste sociale maatregelen zullen begeleiden. Als men ons dus al verwijten wil maken, moeten die verwijten betrekking hebben op het huidige en niet het toekomstige beleid!
Een ander punt is de discussie over de ambachtelijke visserij en de visserij met zeer grote schepen met zeer veel capaciteit. Mijns inziens is het noodzakelijk dat wij ook bij de verwezenlijking van het beleid voldoende rekening houden met dit onderscheid - dat heb ik in de Commissie ook reeds gezegd. Het is belangrijk dat wij de ambachtelijke visserij ook een toekomst bieden.
Als u mij vraagt wat er door het ontslag van de heer Smidt aan de voorstellen veranderd is, moet ik deze vraag op twee punten corrigeren. Ten eerste is de heer Smidt niet ontslagen. Hij is nog steeds directeur-generaal van het directoraat-generaal Visserij. Ten tweede kan ik met een zeker gevoel van trots zeggen dat de voorstellen in wezen helemaal niet zijn veranderd.
De heer Galeote Quecedo heeft aan het einde van het debat gevraagd waar het geld voor de hervorming vandaan komt. Zoals reeds gezegd is, hangt dat voor een deel af van de discussie over de vraag of onze structuurprogramma's voor de visserijsector in deze vorm wel juist zijn of dat wellicht herprogrammeringen moeten worden doorgevoerd. Voorts moet een deel van het geld uit het flexibiliteitsinstrument komen. Tot slot zullen wij een deel in het kader van de tussentijdse evaluatie opbrengen. Als u bedenkt dat bij de terugvloeiing van de middelen uit de structuurfondsen 80 miljard euro nog steeds niet is terugbetaald, dan stelt een discussie over een bedrag van 200 miljoen euro niet veel voor.
Eén ding staat vast: op de vraag of een hervorming nodig is - die vraag heeft ook het Parlement meermaals bevestigend beantwoord -, of er problemen zijn met de bestanden, of we met de huidige middelen verder kunnen gaan, of we de capaciteit moeten reduceren en op de vraag of wij een sociale verantwoordelijkheid hebben, geeft de Commissie met haar voorstel mijns inziens duidelijke antwoorden!
(Applaus)

Hudghton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp heel goed dat in een debat als dit de commissaris in zijn afsluitende redevoering enorm veel vragen te beantwoorden heeft. Ik had hem echter enkele specifieke vragen gesteld, met name over de relatieve stabiliteit. In zijn afsluitende redevoering heeft hij dit punt helemaal niet genoemd. In het document 'Samenvatting van Hoofdstuk 4? lees ik: 'De relatieve stabiliteit moet in stand worden gehouden, maar de toewijzingsmethode voor ieder visbestand moet door de Raad worden vastgesteld zodat de toepassing transparanter wordt.? Wat betekent dit? Maakt dit het mogelijk om de toewijzingscriteria te ?.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter.
Mijnheer Hudghton, dit is geen motie van orde maar een detailkwestie. Wij zullen nog genoeg tijd krijgen om dit verslag te bespreken voordat het terugkomt in het Parlement.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0144/2002) van de heer Konrad, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de ontwerpverordening van de Commissie betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3 van het Verdrag op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de motorvoertuigenindustrie (2002/2046(INI)).

Konrad (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, geachte afgevaardigden, bij deze hervorming van de groepsvrijstellingsverordening gaat het om een nieuwe regeling voor de handel in motorvoertuigen binnen de Europese Unie. Dit hervormingsplan is mijns inziens ook voor het Europees mededingingsbeleid van zeer groot belang. Om die reden heeft het Parlement in de dialoog met de Commissie geprobeerd overeenstemming te bereiken over belangrijke detailregelgeving. Als rapporteur kan ik daaraan toevoegen dat u, mijnheer Monti, er in een zeer intensieve dialoog met het Parlement, met mij als rapporteur en met vele andere leden van het Parlement er persoonlijk voor heeft gezorgd dat vele voorstellen van het Parlement in het kader van deze constructieve dialoog in uw overwegingen zijn opgenomen.
Hoe ziet de situatie er op dit moment uit voor de distributeurs in de Europese Unie met de huidige groepsvrijstellingsverordening? Welke mogelijkheden biedt de bestaande verordening bij het opstellen van contracten tussen de dealers en de machtige autoproducenten? In de huidige situatie bestaat er een aantal zeer opmerkelijke regelingen. De dealer mag slechts één merk verkopen. De producent kan nu van de dealer eisen dat deze niet alleen auto's verkoopt maar ook service verleent. Reserveonderdelen kunnen alleen bij de autofabrikanten worden besteld en niet bij fabrikanten van reserveonderdelen. Autoproducenten kunnen nu bepalen hoeveel auto's de dealers in voorraad moeten hebben.
Het is duidelijk dat er in deze situatie een onevenwichtige machtsverhouding tussen de dealers en de fabrikanten bestaat. Mijns inziens kan met dit ontwerp voor een nieuwe groepsvrijstellingsverordening de basis voor de middenstand zonder meer verbreed worden en kunnen ook de inkoopvoorwaarden voor de consument dankzij een betere marktwerking verbeterd worden.
In de toekomst zal de dealer meer merken mogen verkopen en is hij niet meer verplicht service te verlenen. Er zullen bijgevolg meer onafhankelijke herstellers en reparatiebedrijven komen, en die kunnen de informatie die ze nodig hebben om de auto's überhaupt te kunnen onderhouden en herstellen direct van de producent krijgen - daarvoor hebben wij gezorgd. Dit voordeel in de toekomst wordt door de nieuwe groepsvrijstellingsverordening geregeld.
Kijken we naar de huidige situatie, dan zien we overigens dat veel fabrikanten overgaan tot het opzeggen van overeenkomsten met dealers. Dat bekritiseer ik niet, want fabrikanten moeten hun netwerk kunnen herstructureren. Op dit moment is echter met meer dan 3000 bedrijven in Europa de overeenkomst opgezegd. Door deze hervorming krijgen deze bedrijven de mogelijkheid zich op de markt staande te houden.
Over de verkoopstructuren binnen de Europese Unie wil ik het volgende opmerken. Mijns inziens betekent de voorgestelde verkoopstructuur - zoals de heer Monti heeft voorgesteld - een zeer sterke liberaliseringsimpuls. Daardoor treedt er een grote verandering op in de handel, die nu reeds aan strenge voorwaarden moet voldoen. Daarom heeft het Parlement zich ingezet voor een verlenging van de overgangsperiode, om de markt de mogelijkheid te geven zich aan te passen. Er zal morgen derhalve een brede meerderheid voor het voorstel zijn om de overgangsperiode voor de vestigingsclausule tot 2005 te verlengen. Tegelijkertijd wordt een toetsingsclausule voorgesteld om te bekijken of de location clause op grond van de marktsituatie nog langer noodzakelijk is. De meerderheid van het Parlement onderschrijft dit voorstel. Ik denk dat we daarmee ook een brede meerderheid in het Parlement voor het hervormingsvoorstel van de heer Monti kunnen garanderen.
Mijnheer de commissaris, morgen zal een grote meerderheid uw hervormingsvoorstel ondersteunen. Wij moeten aan het einde van dit onderhandelingsproces over deze hervorming evenwel constateren dat er weer een uitzondering op het kartelrecht wordt gemaakt voor een bepaalde branche. In de toekomst moeten er minder uitzonderingen voor bepaalde branches worden gemaakt! Deze sector doet er derhalve goed aan zich erop in te stellen dat in 2010 niet automatisch een vervolgregeling zal worden ingesteld. Dan zal er geen uitzondering op het kartelrecht meer worden gemaakt.

Berger (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte commissaris, als rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken en interne markt wil ik de rapporteur van harte gelukwensen met zijn verslag en hem en alle andere leden van de Economische en Monetaire Commissie danken voor de uitstekende samenwerking. De bevoegde commissie heeft een aantal van onze voorstellen in de een of andere vorm kunnen overnemen. De Commissie juridische zaken en interne markt heeft zich tot een zeer klein aantal amendementen kunnen beperken, in de eerste plaats omdat wij het voorstel grotendeels ondersteunen. Het is nooit helemaal juist om te kwantificeren, maar laat ik zeggen dat wij het voor 95 procent eens zijn met de inhoud van het voorstel van de Commissie. In de tweede plaats is het zo dat het met betrekking tot vele andere kwesties eerder aan de Economische en Monetaire Commissie is om een standpunt in te nemen.
Binnen de commissie hebben wij met name aan één fundamentele kwestie vastgehouden. Uit het debat van vandaag en uit alles wat er tijdens de voorbereidingen gebeurd is, blijkt dat de groepsvrijstellingsverordening, ook al is dit een zeer ongrijpbare benaming, direct van invloed is op al onze kiezers, in grote delen van Europa. Toch kan de Commissie hierover autonoom beslissen en wordt het Europees Parlement er slechts in een niet bindende raadplegingsprocedure bij betrokken. Wij hebben alle respect voor de Commissie en wij zijn ook van mening dat de onafhankelijkheid van de Commissie gewaarborgd moet blijven bij afzonderlijke besluiten en dat de Commissie beschermd moet worden tegen ontoelaatbare politieke invloeden. Desalniettemin ben ik van mening dat voor deze kwesties op het gebied van het algemeen mededingingsrecht in de toekomst de medebeslissingsprocedure zou moeten gelden. Als lid van de Europese Conventie ben ik zo vrij geweest afgelopen vrijdag ook een daartoe strekkend voorstel in de Conventie in te dienen.
De Commissie juridische zaken en interne markt hecht uiteraard ook veel waarde aan de bescherming van het vertrouwen en de rechtszekerheid. Daarom hebben wij verbeteringen inzake de ontslagbescherming en de schadevergoedingen voor de dealers voorgesteld en ons met name op de kwestie van de gebiedsbeperking gericht. De door mij voorgestelde overgangsbepaling, die als amendement 28 van de bevoegde commissie morgen eveneens ter stemming gebracht wordt, is gebaseerd op een aantal overwegingen die volgens ons zeker meer concurrentie betekenen. Als door de nieuwe groepsvrijstellingsverordening nagenoeg alle andere concurrentiebeperkingen worden opgeheven - en dat wordt door ons nadrukkelijk ondersteund - dan kan de gebiedsbeperking mijns inziens voorlopig nog gehandhaafd blijven. Daardoor zullen bijvoorbeeld dealers in gebieden waar de mensen minder koopkracht hebben - ik kom zelf uit een dergelijke perifere regio - kunnen overleven en blijft de dienstverlening voor de consumenten gewaarborgd.
De gebiedsbeperking binnen een niet-groeiende markt kan ons beschermen tegen al te negatieve gevolgen van het huidige concentratieproces. Het is mijns inziens zeker de moeite waard dit proces nog twee jaar lang in de gaten te houden. Dan is het de autonome taak van de Commissie om de laatste en beslissende maatregelen te nemen.
Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, ik wil de rapporteur en iedereen die aan dit verslag heeft meegewerkt van harte danken, evenals de commissaris, die een groot aantal individuele gesprekken heeft gevoerd - om te luisteren, maar ook om te discussiëren. Dat geeft al aan hoe gevoelig deze kwestie ligt. Wij worden nu met een regeling geconfronteerd die een uitzondering op het mededingingsrecht vormt. Wij zijn van mening dat deze uitzondering op den duur niet gehandhaafd kan blijven. Wie vindt dat vrijheid van vestiging tot de vier vrijheden behoort en dat concurrentie een wezenlijk onderdeel van de versterking van de interne markt vormt, die moet ja zeggen tegen beide elementen en tegen het basisidee van het voorstel van commissaris Monti. Wij doen dat. De vraag is echter hoe wij vrijheid van vestiging en meer concurrentie met de betrokkenen in de praktijk kunnen realiseren. Tot de betrokkenen behoren de producenten, de consumenten en daar tussenin zit de middenstand, die wordt vertegenwoordigd door de dealers, de reparatiebedrijven en de autohandel. Volgens ons zijn de manier waarop de overgang gerealiseerd wordt en het tempo waarin dat gebeurt van doorslaggevend belang.
Het Parlement stelt hiervoor langere overgangsperioden voor, meer rechtszekerheid en een betere bescherming van het vertrouwen. Wij zeggen ja tegen concurrentie, tegen investeringsbescherming, tegen nieuwe regelingen voor opzegging en compensatie als er misbruik wordt gemaakt van goed vertrouwen, en we zeggen ja tegen een verlengde termijn en een versterkte motiveringsplicht. Mijnheer de commissaris, er is gezegd dat de overgangsperiode tot 2005 en de controle de centrale kwesties vormen in de beraadslagingen in de Economische en Monetaire Commissie. Wij ondersteunen zonder meer uw basisgedachte, maar wij verzoeken u ons bij de omzetting op basis van de besluiten van het Parlement tegemoet te komen.

Rapkay (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, drie collega's hebben u nu geprezen en u zult waarschijnlijk verrast zijn dat ik mij uitdrukkelijk bij deze loftuitingen aansluit. Ik wil u nadrukkelijk complimenteren, omdat u met alles wat u in gang heeft gezet vanaf het begin de juiste richting heeft gekozen. De oude groepsvrijstellingsverordening is nu immers eenvoudigweg achterhaald, hoeveel ze in het verleden ook heeft opgeleverd. Het is gebleken dat deze verordening zoveel gebreken vertoont, dat er werkelijk iets nieuws moet komen. U heeft echter ook de verleiding weerstaan om de groepsvrijstellingsverordening volledig af te schaffen. Nee, u heeft een voorstel geïnitieerd dat mijns inziens om velerlei redenen zeer is toe te juichen; ik noem onder andere multimerkenverkoop, afschaffing van de verplichte band tussen verkoop en service, dus de mogelijkheid beide te scheiden, versterking van de positie van onafhankelijke herstellers en onafhankelijke fabrikanten van reserveonderdelen. Al deze aspecten leiden tot meer concurrentie ten gunste van de consument. Het venijn zit hem echter in de details, dat zal niet verwonderlijk zijn, en over een aantal zaken hebben wij nog wel wat op te merken. Ik zeg er evenwel nadrukkelijk bij dat dat een kwestie van details is. Wij hebben tijdens een langdurig debat in de commissie mijns inziens een goed compromis op vele gebieden bereikt. Daarvoor wil ik de rapporteur ook hartelijk danken.
Mijnheer de commissaris, zoals u weet, heb ik over één punt echter zo mijn twijfels. Ik doel hierbij op de location clause, de vestigingsclausule. U weet dat de meningen over deze clausule verdeeld zijn. U en de Commissie zeggen dat er door dit voorstel meer concurrentie zal komen en dat de prijzen aanzienlijk zullen dalen. Ik vraag mij af of dat wel zo is en of dit voorstel werkelijk concurrentie betekent en meer concurrentie zal opleveren. In feite omvat dit voorstel namelijk niet meer dan de mogelijkheid voor de fabrikant om zelf zijn distributeurs uit te kiezen en het aantal daarvan bepalen. Dat is niet echt een groot verschil met het huidige systeem, al kunnen ze nu werkelijk met elkaar gaan concurreren. Dit klinkt in eerste instantie zeer plausibel en goed, maar er kan een groot gevaar in schuilen. Omdat het om een gesloten circuit gaat, bestaat de kans dat grote ondernemingen de kleine opslokken.
Daarover maak ik mij zorgen: dat uiteindelijk vele kleine en middelgrote ondernemingen in de verkoopbranche zullen verdwijnen, omdat ze door de grote ondernemingen worden opgeslokt. Daardoor is de kans aanwezig dat het concentratieproces zich nog verder en sneller ontwikkelt dan nu reeds het geval is. Dat zou er uiteindelijk toe kunnen leiden dat de prijzen wederom gaan stijgen, omdat er niet voldoende concurrenten zijn. Daarom stellen wij niet voor om het voorstel helemaal in te trekken. Laten wij dit voorstel in de verordening opnemen, maar invoering van de maatregel nog een tijdje opschorten. Dan kunnen wij nogmaals bekijken of wij dit voorstel in het licht van de concrete gebeurtenissen al dan niet willen aanhouden.

Riis-Jørgensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank commissaris Monti voor zijn bereidheid en durf om dit voorstel in te dienen. Het voorstel van de Commissie is een stap in de goede richting, maar wat ons betreft had het verder moeten gaan op het vlak van de vrije consumentenkeuze. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij dient morgen een aantal amendementen in die zin in. Wij moesten het voorstel van de Commissie echter steunen om te voorkomen dat het afgezwakt werd. Er staan vele belangen op het spel en er zijn veel belanghebbende partijen bij betrokken. Zoals u onlangs zelf in de Economische en Monetaire Commissie hebt opgemerkt, commissaris Monti, gebruiken sommige belanghebbenden alle mogelijke middelen om te proberen de toekomstige autoverkoop naar hun hand te zetten. Wat de autoproducenten voor zichzelf het beste vinden, is helaas niet gunstig voor de consumenten. Dat bleek duidelijk uit de lobby die de laatste maanden is gevoerd om te verhinderen dat er in de automobielsector een echte interne markt tot stand komt met alle voordelen die daaruit voortvloeien, zowel voor de dealers als voor de consumenten. Wij verklappen beslist geen geheim als we vermelden dat vooral grote Duitse autoproducenten, Mercedes en BMW, bij ons zijn komen aankloppen.
Een meerderheid in het Europees Parlement wil al deze voordelen dus blijkbaar niet, want vele cruciale elementen in het oorspronkelijk voorstel van de Commissie zijn door de Economische en Monetaire Commissie verworpen. Ik had gehoopt op een goed compromis, maar helaas heeft een aantal van mijn goede vrienden en bondgenoten in de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten het in deze aangelegenheid laten afweten. Ik dank echter de rapporteur, de heer Konrad, voor zijn uitstekend werk en voor zijn poging alles op het juiste spoor te brengen. Ik zeg commissaris Monti mijn steun toe in deze aangelegenheid en voor één keer verzoek ik hem niet te luisteren naar de meerderheid van het Europees Parlement, die de belangen van de gewone burgers en consumenten deze keer niet verdedigt. Mijn boodschap is daarom: laten we vermijden dat specifieke belangen de zaken in een richting doen gaan die noch de dealers en consumenten noch de Europese economie in haar geheel ten goede komt.

Herzog (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, deze ontwerpverordening is zeer belangrijk en toch wordt de medebeslissingsprocedure hier niet toegepast. De Conventie zou als prioriteit moeten stellen om alle belangrijke verordeningen aan de medebeslissing te onderwerpen. Wij rekenen in dit opzicht op mevrouw Berger. Met deze ontwerpverordening wordt beoogd de aanzienlijke prijsverschillen in de Unie te verkleinen. Een harmonisatie van de fiscale stelsels zou in dit opzicht een betere oplossing zijn. Verder vraag ik mij af of de concurrentie daadwerkelijk moet worden verminderd en of het concentratieproces in de distributieketen moet worden versneld. Er zijn grenzen aan het consumentisme. Er moeten verticale overeenkomsten worden gesloten om de veiligheid van de consument te waarborgen en de duurzaamheid van de industrie te vergroten. Door de overeenkomsten te versoepelen kan de onafhankelijkheid van de dealers worden vergroot zonder dat de verantwoordelijkheidsketen geweld hoeft te worden aangedaan. Het grootste gevaar van deze ontwerpverordening is dat het vestigingsbeding verdwijnt, waarmee de weg wordt geëffend voor de grote gespecialiseerde consortia en supermarkten. Wij hebben de wilde plannen gehoord van de president-directeur van Virgin, mevrouw Riis-Jørgensen. U bent vergeten die te noemen. Als deze distributeurs hun gang kunnen gaan, zal dat rampzalige gevolgen hebben voor de kleine en middelgrote bedrijven in deze sector. Veel banen zullen verdwijnen en de consumenten die buiten de meest rendabele gebieden wonen zullen verder moeten reizen. Wij maken ons met name zorgen over de risico's die de consumenten lopen als verkoop en onderhoudsservice van elkaar worden losgekoppeld en de distributeur deze service kan delegeren aan officiële monteurs die niet gebonden zijn aan het vestigingsbeding.
Onze commissie wil dat er voor 2005 een evaluatie wordt uitgevoerd alvorens er een definitief besluit wordt genomen over de vrije vestiging van distributeurs. Op deze manier kan worden onderzocht of handhaving van het vestigingsbeding hand in hand kan gaan met een verkleining van de prijsverschillen. Dat is een redelijk compromis. Uiteraard kunnen er vervolgens andere hervormingen worden overwogen. Hoewel we het niet op alle punten met elkaar eens waren, kan ik toch constateren dat er over het geheel genomen sprake was van een zeer positieve dialoog met de commissaris. Onze commissie heeft ook zeer grondig werk verricht en ik verwacht dan ook dat het tot nuttige amendementen zal leiden. Het Parlement zou er goed aan doen deze conclusies grotendeels over te nemen.

Caullery (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, zoals u allen weet moeten wij ons vandaag buigen over een zeer belangrijk vraagstuk. De ontwerpverordening van de Commissie ter herziening van de groepsvrijstellingsverordening voor motorvoertuigen heeft gevolgen voor de toekomst van een zeer strategische sector voor veel lidstaten van de Europese Unie. Het gaat hier niet alleen om de distributie van motorvoertuigen, maar ook om honderdduizenden banen die in Europa op de tocht staan.
Het betreft hier dus niet alleen een technisch debat voor specialisten, maar ook een politiek debat. Het idee dat onze medeburgers van Europa hebben dreigt hier overboord te worden gezet. De consumenten moeten zich afvragen door welke motieven de Commissie zich daadwerkelijk laat leiden. De Commissie wil namelijk ingrijpende veranderingen aanbrengen in een distributiesysteem dat niet alleen zijn waarde heeft bewezen, maar ook in overeenstemming is met de belangrijke beginselen van de mededinging. Waarom moet de filosofie achter de begrippen 'vestigingsbeding? en 'vestigingsgebied? worden losgelaten? Waarom moet het noodzakelijke verband tussen verkoop en onderhoud worden verbroken? Waar komt deze extreme opvatting over de multimerkenverkoop vandaan? Waarom moet de concurrentie almaar toenemen terwijl onze automobielindustrie al een van de meest concurrerende industrieën ter wereld is? Al deze onsamenhangende plannen getuigen van een zeer dogmatische opvatting van het mededingingsbeginsel. Deze benadering wordt ook bij andere vraagstukken gevolgd, zoals bijvoorbeeld de controle op de concentraties van ondernemingen. In het geval van de afzet in de automobielbranche gaat de Commissie bewust voorbij aan het feit dat volledige mededinging niet gepaard kan gaan met het behoud van het dichte netwerk van dealers en garages dat wij hier in Europa kennen en dat van doorslaggevend belang is voor de consumenten.
Ik wil alle collega's oproepen om bij hun besluit rekening te houden met de economische en sociale realiteit. We moeten waakzaam blijven en zorgen voor een meer evenwichtige en rechtvaardige visie op dit vraagstuk. Er staat hier immers veel op het spel, zowel wat betreft de veiligheid van de consument als de werkgelegenheid in alle lidstaten, met inbegrip van die in de meest achtergestelde regio's.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat de methode betreft, wil ik er evenals de heer Karas op wijzen dat wij hier discussiëren over de mogelijkheid om een sector van de toepassing van de normale mededingingsregels uit te zonderen. Van een dergelijke uitzondering zou in Europa geen sprake kunnen zijn - en evenmin in de Verenigde Staten - als hierachter geen politieke macht stak, de macht van de betreffende sector.
Inhoudelijk gezien krijgen wij ook bij deze liberalisering dezelfde bezwaren en voorspellingen te horen als bij alle andere liberaliseringen. Na voltooiing van deze liberalisering zullen wij echter meer efficiëntie, meer mededinging, meer voordelen voor de consumenten en - dat sluit ik niet uit - meer werkgelegenheid hebben. De Italiaanse radicalen zullen derhalve overtuigd steun geven aan het werk van de Commissie en aan dat van de Economische en Monetaire Commissie van het Parlement, en bijgevolg voor de amendementen van de collega's Konrad, Karas, Villiers, Huhne en Riis-Jørgensen stemmen waarmee het door de Commissie gewenste liberaliseringspatroon als het ware wordt versterkt.

Villiers (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de Britse Conservatieven vinden dat het voorstel van de Commissie niet mag worden afgezwakt, uitgesteld of herzien. Wij steunen de door de Commissie voorgestelde liberalisering. Wij menen dat de consumenten in het Verenigd Koninkrijk al veel te lang te veel voor hun auto hebben betaald. Dit Parlement mag de lagere autoprijzen, die het gevolg zullen zijn van een meer concurrerende markt, niet uitstellen. Het Parlement moet goed bedenken dat wij niet alleen oor moeten hebben voor de zorgen van de kleine bedrijven, maar dat ook iedere autodealer die ons een brief schrijft waarschijnlijk 100 of 500 of 1000 klanten heeft, wier belangen wij in deze moeilijke discussie ook in het oog moeten houden.
Mijns inziens is een verbod op vestigingsbedingen essentieel als wij een concurrerende automarkt in de EU willen. Zonder dit verbod op vestigingsbedingen zou er in de praktijk nauwelijks iets veranderen ten opzichte van de huidige situatie. Zonder dat verbod zou de consument immers nog steeds naar een ander land moeten reizen om gebruik te kunnen maken van een dealer van een buitenlandse merk. Volgens ons komen er alleen prijsverlagingen in de EU als wij de vestigingsbedingen schrappen en dealers zich vrij in de verschillende EU-lidstaten kunnen vestigen.
Als wij de dealers willen beschermen, moeten wij hen beschermen tegen de concurrentieverstorende praktijken van de autofabrikanten en tegen de onwettige en onverantwoorde opzegging van hun concessies door de autofabrikanten. Wij moeten de dealers niet beschermen tegen de markt en tegen normale concurrentiedruk. Dat betekent immers dat wij de consumenten de lagere autoprijzen ontzeggen waarop zij recht hebben. Het Parlement moet bereid zijn die voor hen te regelen.

Berenguer Fuster (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij hebben hier andermaal een document voor ons liggen waaruit blijkt dat de Europese Commissie serieuze inspanningen levert om het Europese mededingingsrecht te hervormen en aan te passen. Bovendien is dit initiatief geheel in lijn met de andere verordeningen en documenten waarover dit Parlement zich overigens in positieve zin heeft uitgesproken.
De distributie van motorvoertuigen heeft steeds een speciale behandeling genoten, een sectorale behandeling om precies te zijn. Misschien heeft dit systeem vroeger, toen er voor de verschillende distributiesystemen verschillende verordeningen van kracht waren, zin gehad, maar op dit moment lijkt het mij niet echt nuttig.
Los hiervan stel ik vast dat de verschillende verordeningen die in deze sector van toepassing zijn geweest de marktbarrières niet hebben weggenomen. De prijzen verschillen nog steeds aanzienlijk van land tot land, temeer daar de fabrikanten alles in het werk blijven stellen om de nationale grenzen in stand te houden en de grensoverschrijdende handel tegen te gaan. Een blik op de lijst van besluiten van de Raad volstaat om te zien hoeveel boetes en sancties de fabrikanten opgelegd zijn wegens dergelijke oneerlijke praktijken. De feiten spreken voor zich.
De Commissie legt ons nu een nieuw voorstel voor een verordening voor dat mijns inziens in de goede richting gaat. Sommige van de betrokken marktdeelnemers kondigen aan dat wij door een hel zullen gaan als de verordening ingang vindt. Zij vrezen dat het initiatief schadelijke gevolgen zal hebben voor de sector. Ik geloof niet dat deze vrees gegrond is. Mijns inziens zullen de voorgestelde maatregelen alleen maar beletten dat fabrikanten in bepaalde landen op grond van oneerlijke concurrentie buitensporig hoge prijzen blijven hanteren.
De afschaffing van het vestigingsbeding vormt de kern van het voorstel. Ik beschouw deze maatregel als een stap in de goede richting. Aangezien inderdaad het risico bestaat dat de structuur van de distributiemarkt hierdoor wordt aangetast, kan ik instemmen met een overgangsperiode. Wij mogen deze maatregel evenwel niet uitstellen totdat een studie en een nieuw besluit voorliggen. Laten wij ons geen rad voor de ogen draaien. Dat is een smoesje van degenen die niet willen dat deze maatregel wordt goedgekeurd. Nu niet en ook in de toekomst niet.

Harbour (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur in de Commissie juridische zaken en interne markt, waar ik heb samengewerkt met mijn collega mevrouw Berger, wil ik onze collega's in de Economische en Monetaire Commissie bedanken voor het feit dat zij zoveel van de door onze commissie ingediende amendementen hebben overgenomen.
Ik wil het speciaal over die amendementen hebben, in het bijzonder over enkele ingewikkelde aspecten van deze verordening en de problemen die deze in de praktijk met zich meebrengen. Allereerst wil ik mij echter aansluiten bij de gelukwensen voor professor Monti, omdat hij de moed heeft gehad om zich in te zetten voor een zo gedurfde en veelomvattende hervorming. Ik herinner mij een forum tijdens een conferentie in mei 2000 waarin wij beiden zitting hadden. Hij zette daar zijn zorgen heel helder uiteen en heeft zich daar sindsdien constant voor ingezet. Ik spreek deze steun uit ondanks het feit dat ik een van de relatief weinigen ben bij wie de commissaris niet heeft gelobbyd. Ik weet dat hij bijzonder actief in het Parlement voor zijn voorstel heeft gelobbyd.
Ik wil aangeven dat ik een financieel belang heb in deze zaak. Ik ben namelijk in het verleden sales director geweest bij een groot autobedrijf. Ik regelde daar de distributie overal in de wereld. Ik ben blij dat u, commissaris, inziet dat onafhankelijke, concurrerende dealers de basis zullen blijven vormen voor de levering van kwalitatief goede producten en diensten aan de consument. In dat verband roep ik mijn collega's op de door mijn collega mevrouw Villiers ingediende amendementen ter versterking van die onafhankelijkheid te steunen. Dit is van cruciaal belang.
Tegen u, commissaris, wil ik zeggen dat deze verordeningen buitengewoon complex zijn. U hebt de dealers een enorme hoeveelheid nieuwe wapens in handen gegeven. Zij moeten worden gestimuleerd om die ook snel te gaan gebruiken. U moet daarom zorgen voor duidelijke en ondubbelzinnige richtsnoeren voor zowel de verkoop als de service. U hebt de consument ongetwijfeld een enorme dienst bewezen door concurrentie mogelijk te maken op het gebied van reparatie- en onderhoudsdiensten en onderdelen. Voor de meeste consumenten zal dat op jaarbasis uiteindelijk veel meer zoden aan de dijk zetten. Een auto kopen doen zij immers maar zelden. Deze duidelijk aanpak zal goed zijn voor de consument. Ik vraag u dringend ervoor te zorgen dat die onafhankelijke dealers ook werkelijk de bedrijfszekerheid krijgen die zij nodig hebben om te kunnen investeren en om van uw voorstellen te kunnen profiteren.

Whitehead (PSE).
Commissaris, ik wil graag zeggen dat het werkelijk moed vereist om dit grote gevestigde belang aan te pakken op de manier waarop u dat hebt gedaan, vooral omdat het een belang betreft dat zijn uitwerking heeft op de economische gezondheid van heel Europa. Ik verzoek u echter vriendelijk doch dringend de Europese consumenten niet teleur te stellen door op grond van wat u vandaag hebt gehoord tot onnodig uitstel te besluiten. Het argument dat de tijd er nog niet rijp voor is, wordt altijd van stal gehaald om zaken te vertragen. Nieuwkomers op een volledig vrije markt met een grote keuze voor de consument worden altijd gedemoniseerd als zijnde te rijk of te gewetenloos.
Uiteindelijk is het tot nu toe steeds zo geweest dat zich, zodra wij op een bepaald gebied meer concurrentie mogelijk hadden gemaakt - ook in de luchtvaart - onmiddellijk mensen met geld en mensen met allerlei verschillende werkwijzen op die opengestelde markt begaven. De kleine dealers worden hier als slachtoffer voorgesteld, maar zoals mevrouw Villiers al zei, zij kunnen veel baat hebben bij een hervorming van het concessiesysteem. De keuzemogelijkheden die wij bij ieder ander geavanceerd apparaat verwachten, de concurrentie die wij op het gebied van het onderhoud van onze huizen, onze computers, en inderdaad ook onze tweedehandse auto's willen, wordt hier veroordeeld. Dat moeten wij niet doen. Dit is een kwestie van meer keuzemogelijkheden. Commissaris, u moet zeker luisteren naar wat er in dit debat wordt gezegd, maar waarschijnlijk hebt u hier meer steun dan uit het debat zelf naar voren komt. Gaat u vooral door!

Radwan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij debatteren vandaag over een onderwerp waarmee iedere consument, iedere burger in de Europese Unie te maken heeft. Ook al onze gasten hebben ermee te maken. Binnen de industrie gaat het hier om vele arbeidsplaatsen en zeer vele middenstanders. Die middenstanders zijn er immers niet alleen in de landen met een auto-industrie, maar overal in Europa.
Zelf heb ik er ook mee te maken, en ik denk met weinig plezier terug aan de rekening van de laatste onderhoudsbeurt, die buitengewoon hoog was. Ik ben de commissaris derhalve zeer dankbaar voor dit moedige ontwerp voor meer concurrentie. Wij hebben in dit positieve voorstel ook een aantal elementen opgenomen, zoals de opheffing van de band tussen service en verkoop, de multimerkenverkoop, de opheffing van de gebiedsbeperking en de informatieplicht ten behoeve van herstellers. Er zal dus aanzienlijk meer concurrentie komen en daarvoor ben ik u, mijnheer Monti, zeer dankbaar.
Ik ben u er eveneens dankbaar voor dat u zeer intensief de dialoog met het Parlement heeft gezocht. Wij hebben steeds met elkaar van gedachte kunnen wisselen en u heeft steeds opnieuw benadrukt dat u zeer veel waarde hecht aan de stem van het Parlement. Nu staat de industrie aan de ene kant en steunen wij de rechten van de consument aan de andere kant. De dealer zit daar precies tussenin en misschien heeft hij daarvan nog het meeste te lijden. Zelf heb ik binnen de commissie voorgesteld de dealer te ondersteunen door bijvoorbeeld een clausule inzake investeringsbescherming op te stellen. De heer Konrad heeft mij daarin gesteund en daarvoor ben ik hem zeer dankbaar. Nu wordt er nog gediscussieerd over de overgangsperiode voor de location clause en de review. Mijns inziens hoeven wij ons over de review geen zorgen te maken. Als wij nu van mening zijn dat er een bepaalde overgangsperiode is die niet functioneert, dan moeten wij dat gedecideerd aankaarten en ons standpunt beargumenteren. Dan hebben wij, degenen die deze mening zijn toegedaan, reeds juist gehandeld. Dan is er de mogelijkheid om concurrentie te creëren. Als wij het evenwel over een overgangsperiode hebben, moeten wij ons niet druk maken over een controle. Morgen zal het Europees Parlement daarover een beslissing nemen. Ik zou zeer tevreden zijn als de Commissie met de heer Prodi voorop dit besluit zou respecteren van degenen die de enige gekozen vertegenwoordigers van de Europese burgers zijn, ook al nemen wij formeel niet deel aan deze besluitvormingsprocedure.
Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie voor de automarkt introduceert communautaire wetgeving die de consumenten beslist voordelen zal brengen. Dit voorstel verdient dus onze steun - ongeacht de wijzigingen die er eventueel in kunnen worden aangebracht om de betrokken belangen beter op elkaar af te stemmen. We moeten er hoe dan ook rekening mee houden dat we hier met een raadplegingsprocedure te maken hebben.
We moeten eerst en vooral aanbevelingen doen die de veiligheid op de weg vergroten door het juiste gebruik van de auto. De nieuwe verordening betekent een belangrijke verbetering voor de gehele automobielsector, in de eerste plaats omdat ze een einde maakt aan de al te sterke positie van de bekende merken. We kwamen hier namelijk in een aantal gevallen gevaarlijk dicht in de buurt van misbruik van machtspositie. In deze ontwerpverordening wordt erkend dat de autohandel - zowel de groothandel als de detailverkoop - van groot belang is, maar dat belang wordt wel in verhouding gezien.
Het onderliggende idee van deze nieuwe verordening blijft intussen de verdediging van de consumentenbelangen. Niet dat dit meteen gevolgen zal hebben, overigens, aangezien het niet zeker is of de prijzen van auto's nu direct merkbaar zullen dalen. Vast staat echter wel dat de consument op korte of middellange termijn voordeel van deze verordening zal ondervinden, en wel zodra de erin opgenomen regels voor actieve mededinging overal ingang zullen hebben gevonden. Het is dus van belang dat deze verordening snel wordt ingevoerd, opdat de sector zich kan instellen op de volledige liberalisering van de markt vanaf 2010.
We kunnen - en moeten - overigens wel aanvaarden dat de afschaffing van het vestigingsbeding enige tijd uitgesteld wordt. De billijkheid moet daarbij als richtsnoer gelden. Dat uitstel moet dus gezien worden als positieve discriminatie ten gunste van de kleine en middelgrote ondernemingen. In het openbare debat over dit wetgevingsinitiatief is af en toe als argument aangevoerd dat auto's nu vrijwel direct aanzienlijk goedkoper zouden worden. Het is niet waar dat dit vanzelf zal gebeuren. Het kan zelfs zo zijn dat we eerst een prijsstijging zullen waarnemen. De doelstelling die commissaris Monti ons namens de Commissie heeft medegedeeld kan pas werkelijk bereikt worden als we voortgang maken met de harmonisering van de belastingwetgeving. Ik hoop dat deze nieuwe verordening daartoe een bijdrage zal blijken te zijn.

García-Margallo y Marfil (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, laat ik maar meteen met de deur in huis vallen en doordringen tot de kern van de zaak: het debat over het vestigingsbeding, waarop de discussie in dit Parlement zich momenteel toespitst.
Ik begrijp waarom de Commissie dit beding wil afschaffen. Volgens de Commissie zal deze maatregel de concurrentie tussen de distributeurs vergroten en derhalve een daling van de prijzen tot gevolg hebben. Dat is uiteraard een kolfje naar de hand van de Fractie van de Europese Volkspartij, die de vrijheid en de belangen van de consument hoog in haar vaandel draagt.
Voordat deze chirurgische ingreep wordt uitgevoerd, moet evenwel een en ander worden opgehelderd, aangezien het voorstel van de commissaris op sommige punten te wensen overlaat. Ik meen te mogen stellen dat er momenteel voldoende merken bestaan. Als het vestigingsbeding plots wordt afgeschaft, wordt het voor de fabrikanten wellicht moeilijker om een goed georganiseerd distributiesysteem op te zetten. Lopen wij in dat geval niet het risico dat de grotere fabrikanten de kleinere fabrikanten zullen opslorpen? Dat zou de concurrentie zeker niet ten goede komen.
Ten tweede bevatten de doorgaans interessante Commissievoorstellen onvoldoende elementen om de concurrentie binnen een en hetzelfde merk te stimuleren. Het lijkt mij raadzaam om niet te hard van stapel te lopen en eerst de resultaten af te wachten.
Ten derde lijkt het duidelijk dat met name de investeringen van de kleine distributeurs gevaar lopen of althans meer gevaar lopen dan die van de grote distributeurs. Hoe kleiner de distributeur, hoe kwetsbaarder zijn positie. Hierdoor zal het marktaandeel van de grootste distributeurs nog toenemen, hetgeen uiteraard regelrecht indruist tegen de doelstellingen van de Commissie.
Mijnheer de commissaris, bij gebrek aan duidelijke oplossingen lijkt het voorstel van de rapporteur mij een verstandige keuze. Op sommige momenten is het nodig hoog spel te spelen, maar hier is voorzichtigheid geboden. Wij moeten eerst nagaan in hoeverre de nieuwe elementen die in het voorstel worden aangedragen de concurrentie bevorderen. Pas daarna mag het vestigingsbeding worden geschrapt.

Skinner (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de commissaris met dit bijzonder gedurfde en moedige voorstel. U kunt er rustig van uitgaan dat velen in dit Parlement u in dit voorstel steunen, ook al lijken sommigen het tegenovergestelde te suggereren.
Autofabrikanten zullen hun gedrag niet veranderen. Het gaat hun te goed om dat zelf te willen en wij hebben daar sinds de laatste herziening bijna tien jaar tevergeefs op gewacht. Moeten wij nu weer tien jaar wachten, totdat zij weer naar dit Parlement komen om dezelfde dingen steeds weer te herhalen? En in de tussentijd zullen de consumenten overal in de Europese Unie de rekening moeten betalen, net zoals zij altijd hebben gedaan en zoals zij zullen blijven doen als wij het kartelvraagstuk niet aanpakken. Commissaris, uit uw voorstellen blijkt duidelijk dat dat nu juist is wat u wilt doen. U hebt daarbij de steun van de Labourdelegatie in deze fractie en andere delegaties overal in deze vergaderzaal.
Ik hoop dat de steun die u hier hebt gekregen u de moed zal geven deze gedurfde maatregel door te zetten, zodat de invloed van dit kartel eindelijk wordt beperkt en de consumenten overal in de Europese Unie enige verbetering zien.

Andria (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil professor Monti graag hartelijk groeten, die momenteel geloof ik een moment van diepe overpeinzing doormaakt. Ik wil eveneens collega Konrad van harte gelukwensen met het enorme werk dat hij heeft verricht en met zijn grote inzet voor dit verslag.
Het hoofddoel van de nieuwe verordening is ervoor te zorgen dat het kennisniveau wordt verhoogd, waardoor het welzijn en de veiligheid van de consument en de werking van de interne markt worden bevorderd. Om dat laatste doel te bereiken moet de interne markt echter ook kunnen voorzien in bescherming van de dealers en het midden- en kleinbedrijf in de Europese automobielsector. Wij zijn het ermee eens dat het belang van de consument op de eerste plaats komt en dat hem een brede waaier van mogelijkheden op de interne markt moet worden geboden. Derhalve moet de verscherpte concurrentie tussen verkopers en servicebedrijven, evenals de verscherpte concurrentie in de productie en distributie van reserveonderdelen, als een positieve factor worden gezien.
Men mag echter niet verzwijgen dat als de maatregelen van de nieuwe verordening op restrictieve of extensieve wijze worden geïnterpreteerd, er sprake zou kunnen zijn van een inbreuk op de rechtszekerheid en van bepaalde vormen van concentratie ten aanzien van de dealernetwerken, de service na verkoop en de productie van reserveonderdelen. Dat zou tot gevolg hebben dat een groot aantal kleine en middelgrote bedrijven van onze markt zou verdwijnen, met alle negatieve gevolgen van dien voor de werkgelegenheid en de verwachte voordelen voor de consument.
Daarom is het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij uitmuntend. Daarin is namelijk sprake van een overgangsperiode tot 2005 en een herzieningsclausule, en wij hopen natuurlijk dat de andere fracties dit standpunt zullen delen.
Tijdens de overgangsperiode zal blijken of de beoogde bescherming van de consument via een daling van de autoprijzen - die helemaal niet zeker is - in de praktijk ook inderdaad gerealiseerd wordt. Uit de gegevens die zullen worden verkregen zullen gepaste conclusies kunnen worden getrokken en op basis daarvan kan worden besloten of de nieuwe verordening moet worden toegepast. Tijdens deze periode hebben de dealers hoe dan ook de gelegenheid om te investeren, rekening houdend met een eventuele omschakeling van de industrie. Deze zal in ieder geval minder duur zijn dan een verordening waarmee niet alleen de consument niet gebaat is, maar waarmee bovendien een aanzienlijk aantal kleine en middelgrote bedrijven in de sector van de autoverkoop wordt bestraft.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, deze ontwerpverordening is het resultaat van een lang en diepgaand onderzoek van de situatie in de automobielsector. In het evaluatieverslag van november 2000 was de Commissie tot de conclusie gekomen dat met het huidig stelsel niet de gewenste resultaten waren bereikt en dat dit stelsel bijgevolg in zijn huidige vorm niet kon worden gehandhaafd. Het is dus duidelijk wat de belangrijkste doelstellingen van het toekomstig systeem zullen zijn. In eerste instantie moeten de belangen van de consument worden behartigd. Daarvoor is meer mededinging nodig, niet alleen bij de verkoop van nieuwe auto's maar ook bij de reparatie- en onderhoudswerkzaamheden. Met de ontwerpverordening willen wij bovendien de werking van de interne markt voor nieuwe auto's garanderen. Het is onaanvaardbaar, geachte afgevaardigden, dat de auto, bij uitstek het symbool van mobiliteit, vanuit de optiek van de interne markt bekeken nog steeds een van de minst mobiele goederen is.
In het verleden heeft de Commissie boetes moeten opleggen aan autofabrikanten die hinderpalen opwierpen voor de parallelle handel. Die concrete gevallen tonen aan hoezeer de consumenten verstoken zijn gebleven van het voordeel, van het recht om hun auto daar te kopen waar zij dat willen. In dit opzicht wil ik erop wijzen dat de Commissie niet streeft naar prijsharmonisatie als doel op zich, maar veeleer de werking van de interne markt wil garanderen en met name de consumenten in staat wil stellen direct of indirect auto's te kopen daar waar dat het voordeligst is, en dat is een veel diepgaander en fundamenteler doel dan prijsharmonisatie. Ook dealers en onafhankelijke autoreparatiebedrijven zullen uiteindelijk baat hebben bij de nieuwe reglementering, aangezien hiermee hun economische onafhankelijkheid wordt gewaarborgd en hun nieuwe handelsmogelijkheden worden geboden.
De verenigingen van consumenten, autofabrikanten, producenten van reserveonderdelen en onafhankelijke autoreparatiebedrijven hebben heel positief gereageerd op de ontwerpverordening van de Commissie. Zij zijn van mening dat een dergelijke hervorming zonder meer in het belang is van de Europese consument. Uit bepaalde reacties blijkt zelfs dat de ontwerpverordening niet gedurfd genoeg geacht wordt. De toonaangevende Europese automobielindustrie heeft bij de Europese instellingen altijd aangedrongen op bevordering van liberalisering en flexibiliteit als zijnde de hoofdbestanddelen van een concurrentiekrachtigere economie waarmee groei en werkgelegenheid kunnen worden bewerkstelligd. Deze ontwerpverordening is opgezet in die geest, overeenkomstig hetgeen de Europese industrie voor ogen staat, en daarmee is de Commissie het roerend eens.
Wij zijn derhalve verbaasd over het intensieve lobbyen tegen de ontwerpverordening door enkele met de industrie verbonden belangengroepen. Het is spijtig dat men de ontwerpverordening probeert te verdraaien en hierover dingen zegt die niet kloppen. Dit is in strijd met de openheid en de bereidwilligheid tot dialoog waarvan de Commissie jegens alle betrokkenen blijk heeft gegeven.
Wij zijn volledig overtuigd van de voordelen die zullen voortvloeien uit deze ontwerpverordening. Daarin wordt namelijk rekening gehouden met het feit dat auto's speciale producten zijn. Met de nieuwe verordening willen wij garanderen dat veilige auto's worden gebouwd waarvoor een zeer betrouwbare serviceverlening bestaat en die voldoen aan de milieuvoorschriften. Wij moeten erop vertrouwen - en wij vertrouwen er ook op - dat de talrijke hoog gekwalificeerde dealers de juiste handelsbeslissingen zullen nemen. Zij kennen namelijk de eisen van de consumenten het best en zijn ook degenen die zijn blootgesteld aan de handelrisico's.
Het verheugt mij dat er in het Europees Parlement diepgaande debatten hebben plaatsgevonden over deze ontwerpverordening van de Commissie, met name tijdens de behandeling van het verslag van de heer Konrad in de Economische en Monetaire Commissie. Ook voor mij was onze dialoog zeer nuttig en opbouwend. Ik neem er tot mijn genoegen nota van dat in het verslag van de Economische en Monetaire Commissie op veel punten instemming wordt betuigd met de door de Commissie aangegeven hoofdlijnen, en met name met de noodzaak het huidige systeem te veranderen.
Ik zal nu kort ingaan op de belangrijkste amendementen die in het verslag van de Economische en Monetaire Commissie zijn opgenomen. Een van de belangrijkste elementen van het nieuwe systeem is het verbod om de vestigingsclausule toe te passen. Dit is de spil. Zonder dit verbod zullen ook de andere maatregelen niet volledig efficiënt kunnen zijn. De afschaffing van deze clausule voor de autoverkoop maakt het de dealers mogelijk secundaire verkoop- of afleveringspunten in andere gebieden, of ook in andere lidstaten, te openen. Dit element is van fundamenteel belang om de consument toegang te geven tot auto's van dealers in andere lidstaten die tegen lagere prijzen aanbieden. Op die manier zal de concurrentie tussen de dealers van hetzelfde automerk toenemen en wordt de marktintegratie bevorderd. Daardoor zal het eveneens mogelijk worden verschillende automerken tegelijk te verkopen. De Economische en Monetaire Commissie stelt voor deze maatregel, dat wil zeggen de afschaffing van de vestigingsclausule, gepaard te doen gaan met een overgangsperiode tot 1 oktober 2005 en de eventuele afschaffing afhankelijk te maken van de evaluatieresultaten. Ik begrijp dat een overgangsperiode zowel fabrikanten als dealers in staat zou stellen zich voor te bereiden op en aan te passen aan het nieuwe systeem, maar eerlijk gezegd zou het schadelijk, echt schadelijk zijn als men het besluit over de afschaffing van de vestigingsclausule zou uitstellen tot een toekomstige evaluatie.
Het is niet gewenst een situatie van onzekerheid over het toekomstig stelsel te laten voortbestaan. Veeleer moeten wij van meet af aan duidelijke regels vaststellen, anders zou ook de overgangsperiode eerlijk gezegd weinig zin hebben. De bedrijven weten dan niet aan welk toekomstig stelsel zij zich moeten aanpassen en zullen redelijkerwijs niets ondernemen om zich voor te bereiden op de nieuwe voorschriften. Het zou dus geen overgang meer zijn - laten wij eerlijk zijn - maar een zuiver afwachten, het wachten op een nieuw Parlement en een nieuwe Commissie die zullen besluiten over het toekomstig autodistributiesysteem in Europa. Dat zou, zoals iemand hier zei, een uitvlucht zijn om nooit te beslissen. De Commissie is veeleer van mening dat wij van meet af aan de verantwoordelijkheid op ons moeten nemen. Wij kunnen niet almaar zeggen dat wij de Unie dichter bij de burgers willen brengen - hoe vaak heb ik dat hier in deze zaal niet gehoord en hoezeer ben ik het daar ook meer eens! - en als er besluiten genomen moeten worden weigeren dienovereenkomstig te handelen.
Goed, ik heb nu ten overstaan van de Economische en Monetaire Commissie verklaard dat ik bereid ben uitsluitend wat de vestigingsclausule betreft na te denken over het nut van een langere overgangsperiode dan hetgeen nu in de ontwerpverordening staat. Wij mogen echter niet vergeten dat hoe langer de overgangsperiode wordt, des te langer ook de voordelen van het nieuwe stelsel voor de consumenten op zich zullen laten wachten.
Verkoop van verschillende merken: een van de hoofddoelstellingen van het ontwerp is de dealers daadwerkelijk in staat te stellen verschillende merken te voeren als zij dat willen. Met het ontwerp willen we de verkoop van verschillende merken gemakkelijker maken voor dealers en tegelijkertijd het imago van het merk beschermen waarin de fabrikanten hebben geïnvesteerd. Op die manier krijgt de consument een grotere keuzemogelijkheid en wordt de concurrentie tussen de merken versterkt. Ik ben het ermee eens dat het imago van een merk een belangrijk instrument is in de concurrentie tussen de autofabrikanten. De verplichting tot aparte showrooms en apart verkooppersoneel is evenwel niet gerechtvaardigd en zou de verkoop van meerdere merken economisch gezien oninteressant kunnen maken voor dealers. Ik wijs er verder op dat de verkoop van meerdere merken juist van bijzonder belang is voor kleine dealers, omdat daarmee hun aanwezigheid en voortbestaan in plattelandsgebieden kan worden bevorderd. Men kan een dergelijke zaak niet overlaten aan onderhandelingen tussen de twee betrokken partijen zolang de dealers economisch volledig afhankelijk zijn van de fabrikanten. Om de positie van de dealers te versterken moeten zij de mogelijkheid krijgen te besluiten of zij auto's van verschillende merken ten toon willen stellen in verschillende ruimtes van één en dezelfde showroom, ofwel in verschillende showrooms met apart verkooppersoneel voor elk merk.
Mijns inziens zou het Parlement moeten instemmen met het standpunt dat de dealers moeten worden beschermd, zoals de Commissie heeft voorgesteld, dat wil zeggen met een minimale opzegtermijn en de verplichting van een gedetailleerde motivering van de eventuele opzegging van een contract. Daarmee kan de positie van de dealers worden versterkt.
Met de ontwerpverordening willen wij ook de momenteel zeer nauwe band tussen verkoop van nieuwe auto's en service losser maken. Een dealer kan kiezen of hij zijn activiteiten beperkt tot autoverkoop of ook service aanbiedt. Dit recht versterkt zijn onafhankelijkheid. Aangezien de service alleen kan worden uitbesteed aan erkende autoreparatiebedrijven, wordt een hoog kwaliteits- en veiligheidsniveau gegarandeerd. Met het oorspronkelijke ontwerp van de Commissie wordt mijns inziens reeds verzekerd dat het autoservicebedrijf in de buurt ligt van de dealer, indien deze laatste zou besluiten de service uit te besteden. Gezien de in dit verband ingediende amendementen zou men de dealer evenwel kunnen verplichten om de consumenten op de hoogte te stellen van niet alleen de plaats van het erkende reparatiebedrijf maar ook de afstand tussen de dealer en dit bedrijf. Dat zou een oplossing kunnen zijn. De band tussen verkoop en service moet losser worden gemaakt, zeer zeker in een tijd van herstructurering van verkoopnetwerken en vermindering van hun aantal. Laat dit duidelijk zijn. De dealers wier contract wordt opgezegd kunnen dan op de markt blijven als erkende autoreparatiebedrijven. Met het oog daarop en met het oog op de bescherming van de belangen van de consument, die een uitgebreid netwerk van servicepunten tot zijn beschikking moet hebben, zou het verkeerd zijn het aantal erkende reparatiebedrijven te beperken.
Tot slot stem ik in grote lijnen in met de amendementen die tot doel hebben de toegang tot technische informatie te vergemakkelijken en de definitie van reserveonderdelen te verduidelijken.
Ter afsluiting wil ik nog zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat ik tot mijn genoegen nota heb genomen van de positieve houding van de Economische en Monetaire Commissie ten aanzien van het Commissievoorstel. Ik heb mijn mening gegeven over de belangrijkste door uw commissie ingediende amendementen en vraag de geachte afgevaardigden bij het uitbrengen van hun stem rekening te willen houden met de genoemde overwegingen. Het feit dat in het verslag van de Economische en Monetaire Commissie in grote lijnen instemming wordt betuigd met het voorstel van de Commissie, toont aan dat het Parlement geen geloof hecht aan de doemscenario's van de lobbyisten die een soort ramp voorspelden als het ontwerp van de Commissie zou worden aangenomen. U zult zich waarschijnlijk nog wel herinneren dat vergelijkbare alarmkreten te horen waren toen de Commissie weigerde een voorstel te doen voor voortzetting van de duty free. Men had het toen over 140.000 mensen die hun baan zouden verliezen. Ook toen werd aanzienlijke politieke druk op hoog niveau uitgeoefend en enorm gelobbyd. De Commissie liet zich hierdoor echter niet van de wijs brengen, de duty free werd afgeschaft met alle voordelen van dien voor de belastingbetalers, en geen enkel aspect van de voorspelde ramp werd bewaarheid.
Ik dank de geachte afgevaardigden voor dit debat. Ook wil ik hen persoonlijk bedanken voor de blijken van waardering. Enkelen onder u zeiden dat wij heel moedig zijn geweest. Ik dank u daarvoor, maar ik geloof niet dat behartiging van de belangen van de burgers een kwestie is van moed. Persoonlijk denk ik veeleer dat de burgers, uw kiezers, eerder verwachten dat het Parlement net zo moedig is.
De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de Top EU/Latijns-Amerika (Madrid, 17/18 mei 2002).

Cortés
Mijnheer de Voorzitter, ik voer hier het woord namens het fungerend voorzitterschap van de Raad om het Parlement in te lichten over de conclusies van de Top tussen de Europese Unie en de landen van Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied die op 17 en 18 mei in Madrid heeft plaatsgevonden.
De voorbereiding van deze Top heeft veel tijd in beslag genomen. De eerste aanzet werd gegeven onder het Zweedse voorzitterschap en het Belgische voorzitterschap heeft de werkzaamheden voortgezet. Dankzij deze inspanningen zijn er op de Top noemenswaardige resultaten geboekt die geheel in lijn zijn met de doelstellingen die het Spaanse voorzitterschap tijdens dit halfjaar wenst te verwezenlijken.
Zoals dit Parlement weet, vond de Top plaats onder het motto " Europese Unie, Latijns-Amerika en Caraïbisch gebied: op weg naar een strategisch partnerschap voor de 21e eeuw". Ik geloof dat hierin duidelijk het streefdoel van beide geografische regio's tot uiting komt: de oprichting van een gemeenschappelijke ruimte en de ontwikkeling van gezamenlijke acties op internationaal niveau. Laten wij niet vergeten dat het hier gaat om twee regio's in de wereld die bijzonder belangrijke beginselen en waarden met elkaar gemeen hebben. Denkt u maar aan de democratie, de rechtsstaat, de eerbiediging van de mensenrechten, gelijke kansen voor mannen en vrouwen, de markteconomie, het rationele denken en zoveel andere elementen die ten grondslag liggen aan wat wij de westerse wereld noemen.
Mijnheer de Voorzitter, met het oog op deze Top zijn er tijdens de voorbereidende vergaderingen drie werkterreinen afgebakend: politieke dialoog, samenwerking op economisch en handelsgebied en samenwerking op cultureel, educatief en sociaal gebied.
De werkvergaderingen werden op deze drie hoofdlijnen afgestemd. Op initiatief van de deelnemende landen is er met name aandacht besteed aan de volgende punten. Laat ik beginnen met de thema's die tijdens de behandeling van het politieke hoofdstuk aan bod zijn gekomen: versterking en modernisering van het staatsbestel, samenwerking inzake terrorismebestrijding, samenwerking inzake drugsbestrijding, multilateralisme en versterking van de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat.
Voor wat de samenwerking op sociaal, cultureel en educatief gebied betreft, is er met name gesproken over culturele diversiteit, technologische achterstand en bijbehorende problemen, onderwijs, rechtvaardigheid en sociale cohesie, duurzame ontwikkeling en milieu.
Tot slot zijn er ook diverse economische kwesties ter sprake gekomen: de internationale financiële architectuur, biregionale handel, internationale samenwerking voor duurzame ontwikkeling en ontwikkelingsfinanciering, maatregelen ter bevordering van de economische groei en de ontwikkeling en regionale integratieprocessen.
Bovendien hebben wij ook een werklunch met de president van de Europese Centrale Bank en de president van de Interamerikaanse Ontwikkelingsbank georganiseerd.
Mijnheer de Voorzitter, nu zal ik hier ten overstaan van het Parlement de onzes inziens belangrijkste conclusies van deze Top uiteenzetten op elk van de drie voornoemde gebieden.
Ik zal beginnen met de politieke prioriteiten. Op dat gebied zijn bijzonder lovenswaardige resultaten geboekt. In de eerste plaats hebben de deelnemende landen nadrukkelijk verklaard dat terrorisme en drugs voor de hele wereld een bedreiging vormen en derhalve met man en macht moeten worden bestreden. Om deze verplichting na te komen zullen de samenwerkingsmechanismen tussen de afzonderlijke regeringen worden versterkt. Ten tweede zal de biregionale politieke dialoog worden gestimuleerd op grond van overleg in het kader van internationale gespreksfora zoals de Verenigde Naties. In principe hangen wij dezelfde beginselen en waarden aan. Deze forumgesprekken moeten ons dan ook in de gelegenheid stellen gezamenlijke standpunten in te nemen ten aanzien van belangrijke internationale kwesties. In die zin is het volkomen gerechtvaardigd dat wij nogmaals duidelijk hebben gemaakt dat wij bereid zijn tot samenwerking om de democratische instellingen te versterken.
Vanuit economisch en commercieel oogpunt zijn er in vergelijking met de situatie na de eerste Top van Rio de Janeiro van juni 1999 de grootste vorderingen gemaakt. Enerzijds heeft de inwerkingtreding van de overeenkomst met Mexico een bijzonder gunstige invloed uitgeoefend op het handelsverkeer tussen de Europese Unie en Mexico.
Anderzijds hebben wij ook een associatieovereenkomst met Chili ondertekend, hetgeen wellicht als de meest relevante bijdrage van de Top van Madrid kan worden beschouwd. Alle deelnemers hebben het belang van deze overeenkomst onderstreept. Er zijn ingewikkelde en vaak moeizame onderhandelingen aan voorafgegaan, maar voortaan zullen wij, net zoals met Mexico, bevoorrechte betrekkingen met Chili kunnen onderhouden. De directe economische en sociale voordelen die Chili hierbij geniet, zullen de grenzen van dat land overschrijden en zich als een boodschap van vertrouwen verspreiden over het gehele continent, in deze woelige economische tijden waarin bepaalde subregio's het erg zwaar te verduren hebben.
Ook in het kader van de onderhandelingen met Mercosur is vooruitgang geboekt. De hoofdstukken die betrekking hebben op de politieke dialoog en de samenwerking en op de bevordering van de handel zijn vrijwel afgerond. Bovendien is men overeengekomen dat in juli een ministeriële vergadering zal worden belegd om de handelsbesprekingen voort te zetten. Dat is een welkome ruggensteun na de nefaste ontwikkelingen ten gevolge van de crisis in Argentinië.
Verder bestaat er vooruitzicht op de mogelijke opening van onderhandelingen met Midden-Amerika en de Andesgemeenschap met het oog op de ondertekening van een associatieovereenkomst met beide regio's. Ondertussen wordt er druk onderhandeld over de sluiting van een overeenkomst voor de versterking van de politieke dialoog en de bevordering van de samenwerking. Ook de samenwerking op handels- en investeringsgebied en de economische betrekkingen worden verdiept.
Deze voorbereidende maatregelen moeten ons in de gelegenheid stellen om met de twee voornoemde Latijns-Amerikaanse subregio's onderhandelingen over de ondertekening van een associatieovereenkomst te openen zodra de Ronde van Doha achter de rug is. De ervaring met Mercosur leert ons immers dat een vergevorderd integratieproces de totstandkoming van de gewenste overeenkomsten vergemakkelijkt.
De Midden-Amerikaanse landen hebben deze formule gunstig onthaald, ofschoon zij in wezen de voorkeur gaven aan een gedetailleerder tijdschema. Bovendien hadden zij gehoopt dat de onderhandelingen onmiddellijk na de Top van Madrid van start zouden gaan. De Andesgemeenschap van haar kant was niet bijster ingenomen met het bereikte akkoord, ofschoon zij erkende dat het voorstel de weg opent naar een toekomstige associatieovereenkomst die verder reikt dan de unilaterale concessies die op grond van het algemeen preferentiestelsel zijn toegekend in het kader van de drugsbestrijding.
Tot slot rest mij nog een laatste geografische regio: het Caraïbisch gebied. De landen uit deze regio hebben besloten om in het kader van Cotonou in september aanstaande samen met alle ACS-landen onderhandelingen te openen voor de totstandkoming van een economisch partnerschap met de Europese Unie.
Het lijdt geen twijfel dat deze beslissingen en overeenkomsten op de korte termijn vooruitzicht bieden op soepele en intense betrekkingen tussen beide zijden van de Atlantische Oceaan, hetgeen, zoals ik al zei, bijzonder gunstige gevolgen zal hebben voor de Amerikaanse en de Europese samenleving.
Ik wil nog drie andere belangrijke economische ontwikkelingen aanstippen. Ten eerste hebben de deelnemers afgesproken om samen de armoede uit te roeien, onder meer door de institutionele structuren te versterken. Over dit probleem en de gevolgen ervan zijn belangrijke beslissingen genomen tijdens de Conferentie van Monterrey van maart jongstleden. De conclusies zijn neergelegd in het slotdocument dat als Consensus van Monterrey bekend staat.
Ten tweede zal gestreefd worden naar een verbetering van de ontwikkelingsomstandigheden en met name van het macro-economische evenwicht. Daaraan zullen ook de Interamerikaanse Ontwikkelingsbank en de Europese Investeringsbank bijdragen. Beide financiële instellingen zullen met andere woorden hun ervaring en deskundigheid ten dienste stellen van de ontwikkeling van een versterkt strategisch partnerschap, hetgeen uiteraard een belangrijke stap voorwaarts betekent.
Er zij tevens op gewezen dat zowel de Raad als de Europese Centrale Bank tijdens de Top van Madrid hun steun hebben uitgesproken voor de invoering van de euro en de gunstige gevolgen van deze operatie hebben onderstreept.
Ook op samenwerkingsgebied doen zich belangrijke nieuwe ontwikkelingen voor. Ik denk met name aan het ALIS-programma voor de totstandkoming van de informatiemaatschappij. Voor dit vierjarige programma wordt een budget ten bedrage van 85 miljoen euro uitgetrokken, waarvan 63,5 miljoen voor rekening van de Commissie komt en het resterende bedrag door de Latijns-Amerikaanse landen zal worden gefinancierd. De Commissie zal u hierover wellicht meer gedetailleerde informatie kunnen verschaffen, maar ik wil u alvast meedelen dat dit programma onder meer gericht is op de normalisatie van het regelgevingskader en de onderlinge aansluiting van netwerken.
Ook het onderwijs is tijdens de Top uitvoerig aan bod gekomen. In dit verband verdient het nieuwe beurzenprogramma ALBAN een speciale vermelding. Het werd gepresenteerd door de commissaris voor externe betrekkingen, de heer Patten, in het kader van het tegelijkertijd met de Top gehouden Cultureel Forum, waar culturele stichtingen en instellingen uit de verschillende Europese en Latijns-Amerikaanse landen bijeenwaren. Het programma voorziet in de financiering van 3900 postdoctorale studiebeurzen ten laste van de Commissie - 75 miljoen euro - en van de Europese universiteiten die aan het programma deelnemen - 38 miljoen euro. Dit lijkt mij een bijzonder positieve ontwikkeling, aangezien de samenwerking op onderwijsgebied tussen Europa en Latijns-Amerika hierdoor in een versnelling terechtkomt en de postdoctorale Latijns-Amerikaanse studenten de gelegenheid krijgen om een opleiding op het hoogste niveau te volgen. Het lijdt geen twijfel dat dit initiatief zal bijdragen aan de ontwikkeling van deze landen en het eenrichtingsverkeer met de Verenigde Staten van Amerika zal doorbreken. Mijns inziens staan wij hier voor een programma met verstrekkende gevolgen. Daarom maak ik van de gelegenheid gebruik om de Commissie te feliciteren met het werk dat zij in de persoon van commissaris Patten heeft verricht.
Ik moet u tevens attenderen op het feit dat de Top zijn steun heeft betuigt aan het actieplan voor het hoger onderwijs dat gedurende de periode 2002-2004 ten uitvoer zal worden gelegd teneinde de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren en de mobiliteit van de studenten te bevorderen.
Mijnheer de Voorzitter, de tweede Top tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied heeft plaatsgevonden in relatief ongunstige internationale omstandigheden aan beide zijden van de Atlantische Oceaan. Het ging daarbij niet alleen om de economische moeilijkheden ten gevolge van de aanslagen van 11 september. Talloze Zuid-Amerikaanse landen maken momenteel een moeilijke periode door: de bijzondere situatie in Venezuela een maand na de ernstige crisis van april, de onderbreking van het vredesproces in Colombia, waar de verkiezingsstrijd veel te lijden had van het onaanvaardbare terroristische geweld, en de diepe crisis die Argentinië doormaakt. Op de koop toe werd Europa vrijwel geheel in beslag genomen door de uitbreiding en de in tal van landen op til zijnde verkiezingen. Dat alles beloofde niet veel goeds.
Desalniettemin overtrof het aantal deelnemers onze stoutste verwachtingen. Bovendien heeft de Top van Madrid waardevolle concrete resultaten opgeleverd en is de conferentie zowel bij de deelnemers als bij de publieke opinie in het algemeen in goede aarde gevallen.
De bereikte akkoorden en de genomen beslissingen zijn neergelegd in een uit 33 punten bestaande politieke verklaring, de zogenaamde Conclusies van Madrid. Hiermee wordt een nieuwe fase in de biregionale betrekkingen ingeluid, hetgeen een belangrijke stap voorwaarts betekent in de consolidatie van het strategisch partnerschap. Het feit dat er reeds een volgende top is gepland - in 2004 in Mexico - biedt vooruitzicht op een duurzame consolidatie van het biregionale partnerschap. Daarvoor is het van fundamenteel belang dat de in de Verklaring van Madrid aangegane verplichtingen nauwgezet worden nagekomen. Alleen op die manier kunnen wij garanderen dat met de Top van Mexico een nieuwe belangrijke stap voorwaarts zal worden gezet in dit toenaderingsproces tussen de Europese Unie, Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied dat steeds op de steun van dit Parlement heeft kunnen rekenen.
Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, toen mijn collega commissaris Patten u twee weken geleden in zijn redevoering informeerde over de voorbereiding van de Commissie voor de Top van Madrid, besteedde hij speciaal aandacht aan de noodzaak om ervoor te zorgen dat het partnerschap tussen de Europese Unie, Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied een geloofwaardig proces zou worden en dat de Top concrete resultaten zou opleveren.
Nu, met de Top achter ons en na het zeer uitgebreide verslag dat het voorzitterschap u zojuist heeft gegeven, kan ik rustig stellen dat wij in dat doel zijn geslaagd. In Madrid is duidelijk aangetoond dat het biregionale partnerschap dat wij in Rio in het leven hebben geroepen meer is dan het zoveelste praatgroepje. Het is niet mijn bedoeling om hier vandaag een diepgaande analyse geven van de drie belangrijkste documenten die de Top van Madrid heeft opgeleverd. Dat heeft het voorzitterschap al uitvoerig gedaan. Deze documenten zijn al ruimschoots verkrijgbaar. Het betreft hier zoals u weet de politieke verklaring, het common value and positions paper en het evaluatieverslag over onze voortgang sinds Rio.
In het evaluatieverslag is gekeken naar de activiteiten ter bevordering van de praktische uitvoering van het in 1999 in Rio de Janeiro gestarte strategisch partnerschap tussen de Europese Unie, Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied. Ik wil uw aandacht erop vestigen dat in dit verslag duidelijk wordt benadrukt dat op dit punt de Europese Commissie naar alle waarschijnlijkheid de meest actieve instelling is.
Namens commissaris Patten wil ik graag de belangrijkste resultaten van de Top even langslopen. Zo hebben de staatshoofden en regeringsleiders van beide regio's nog eens duidelijk hun overtuiging uitgesproken dat een multilaterale aanpak de beste manier is om de problemen en uitdagingen waar de wereld momenteel voor staat, aan te pakken. Beide partijen hebben unilateralisme in politieke en handelszaken van de hand gewezen en zich ertoe verplicht hun krachten te bundelen en zich in te zetten voor een gezamenlijke visie op deze belangrijke vraagstukken binnen het kader van de multilaterale mechanismen. Dit betekent een krachtige verplichting, die ertoe zal bijdragen dat het partnerschap iedere dag sterker wordt.
De Commissie is in het bijzonder ingenomen met de resultaten van de bijeenkomsten en evenementen die in het kader van de Top van Madrid hebben plaatsgevonden. In de eerste plaats zijn wij erin geslaagd de onderhandelingen tussen de Europese Unie en Chili op tijd af te ronden, zodat de heren Prodi, Aznar en Lagos de officiële afronding van de onderhandelingen en de instelling van onze langverwachte associatieovereenkomst konden aankondigen.
In de tweede plaats bood de Top van Madrid de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en Mercosur de gelegenheid hun tevredenheid uit te spreken over de vooruitgang die is geboekt door de commissie voor de biregionale onderhandelingen inzake de totstandkoming van een interregionale strategische overeenkomst. Ook hebben zij besloten tot een frequenter vergaderschema, zodat de politieke dialoog tussen de EU en Mercosur wordt versterkt en verdiept. Bovendien zal er hopelijk in juli van dit jaar een bijeenkomst van ministers plaatsvinden om meer vaart te zetten achter de onderhandelingen over het hoofdstuk betreffende de handel.
In de derde plaats is in Madrid ook adequaat gereageerd op de verzoeken van zowel de Andesgemeenschap als de Midden-Amerikaanse landen om onderhandelingen te starten over een associatieovereenkomst met de EU. Het besluit om te gaan onderhandelen over politieke en samenwerkingsovereenkomsten met beide regio's is van groot belang. Er is ook besloten dat de samenwerking op het gebied van handel, investeringen en economische betrekkingen zal worden versterkt. Deze drie initiatieven moeten de voorwaarden scheppen waaronder de Europese Unie en de beide regio's kunnen onderhandelen over praktisch haalbare en voor beide partijen gunstige associatieovereenkomsten, met inbegrip van vrijhandelszones. Uiteraard moet hierbij worden voortgebouwd op de resultaten van het werkprogramma van Doha, dat zoals wij hebben toegezegd eind 2004 zal worden afgerond.
In de vierde plaats is op de 18e Ministeriële Conferentie van de dialoog van San José, die in de marge van de Top van Madrid is gehouden, besloten tot een vernieuwde agenda en een nieuwe opzet voor de politieke dialoog. De Commissie deelt het standpunt van onze Midden-Amerikaanse partner dat het speciale karakter van de dialoog van San José bewaard dient te blijven. De resultaten van de Top van Madrid tonen aan dat het biregionale strategisch partnerschap nu echt goed op gang komt. De enorme inspanningen van het Spaanse voorzitterschap hebben bij de totstandkoming van het succes van deze Top zeker een cruciale rol gespeeld.
De Commissie richt zich vooral op de noodzaak leiding te geven aan het EU/Latijns-Amerikaans/Caraïbisch partnerschap bij de uitvoering van nieuwe concrete biregionale initiatieven. Op het terrein van onderwijs heeft de Commissie zojuist een gloednieuw studiebeurzenprogramma gelanceerd. Dit programma, ALBAN, zal 4000 Latijns-Amerikaanse postdoctorale studenten in de gelegenheid stellen hun opleiding in Europa af te ronden. Het bestaande biregionale uitwisselingsprogramma voor kleine en middelgrote bedrijven, AL-INVEST, is een succes en zal daarom worden voortgezet. Het ALIS-programma functioneert sinds kort en binnenkort zullen er proefprojecten op het terrein van de informatiemaatschappij van start gaan. Daarnaast werken wij momenteel aan de opzet van een nieuw sociaal initiatief door contracten tussen regeringen en het programma ter voorkoming van rampen te stimuleren.
Tot slot willen wij graag samenwerken met de lidstaten en onze initiatieven afstemmen op die van hen, zodat wij het biregionale partnerschap nog beter kunnen uitvoeren. Ik hoop dat wij, wanneer de volgende EU/Latijns-Amerikaans/Caraïbische top plaatsvindt, in 2004 in Mexico, aangenaam verrast zullen zijn door de grote vorderingen die dan in de zes korte jaren sinds de start van het strategisch partnerschap in 1999 gemaakt zullen zijn.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de resultaten van de Top van Madrid kunnen vanuit diverse invalshoeken worden geïnterpreteerd. Men kan uiteraard kiezen voor een subjectieve benadering in een poging politieke munt te slaan uit de geboekte resultaten. Men kan evenwel ook opteren voor een evenwichtige benadering waarin de resultaten van de Top van Madrid niet de hemel in worden geprezen of de grond in worden geboord, maar eenvoudigweg getoetst worden aan de verwachtingen van het Europees Parlement.
Ik wil met name uw aandacht vestigen op het feit dat het Europees Parlement niet aanwezig was op de Top van Rio de Janeiro. Daarom juist stond de interparlementaire conferentie erop dat onze instelling zou worden toegelaten tot de Top van Madrid, en deze eis is ingewilligd. Ik dank het fungerend voorzitterschap van de Raad dan ook van harte voor de inspanningen die het heeft geleverd om de vertegenwoordigers van ons Parlement actief bij de Top van Madrid te betrekken.
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft in november jongstleden voorgesteld om de associatieovereenkomst met Chili te ondertekenen tijdens de Top van Madrid, en dat is gebeurd. Het Europees Parlement heeft in diezelfde maand tevens verzocht een impuls te geven aan de associatieovereenkomst met Mercosur, ondanks de moeilijke situatie waarin Argentinië momenteel verkeert, en ook dat verzoek is op de Top van Madrid ingewilligd.
Verder heeft het Parlement, wederom in november, onderstreept dat er behoefte bestaat aan onderhandelingsrichtlijnen met het oog op de ondertekening van een associatieovereenkomst met de Andesgemeenschap en de Midden-Amerikaanse gemeenschap. Ofschoon men tijdens de Top van Madrid geen definitief antwoord heeft kunnen geven op deze wens van het Parlement, zijn er aanzienlijke vorderingen gemaakt. In de conclusies wordt immers vooruitzicht geboden op een partnerschap met de landen van de Andesgemeenschap en de landen van Midden-Amerika. Uiteraard mogen deze regio's niet gediscrimineerd worden ten aanzien van andere geografische gebieden. Daarom zullen ook zij aanspraak moeten kunnen maken op partnerschapsbetrekkingen zodra het stelsel van algemene preferenties in 2004 vervalt.
In november hebben wij de Europese Commissie overigens ook gefeliciteerd met het ALIS-programma. Dit programma is tijdens de Top van Madrid aangenomen, samen met andere initiatieven, waaronder die welke het fungerend voorzitterschap en de heer Vitorino zojuist hebben genoemd. Ik meen dat dit voor eenieder van ons een reden tot voldoening is.
Ik hecht tevens uitzonderlijk belang aan de conclusies van de Top van Madrid betreffende het Internationaal Strafhof en de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad. In dit verband wil ik het Parlement eraan herinneren dat ik onlangs samen met andere afgevaardigden een bezoek aan Colombia heb gebracht in het kader van een verkiezingsmissie. De burgers van dat land verdienen hier een woord van lof voor hun sterk ontwikkelde democratisch bewustzijn en hun burgermoed. Zij hebben bewezen dat hun drang naar vrede en verzoening sterker is dan alle bedreigingen, geweld, afpersing, intimidatie en chantage.
Mijnheer de Voorzitter, Colombia heeft behoefte aan steun van de internationale gemeenschap en met name van de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog twee opmerkingen die geen verband houden met de Top van Madrid maar in deze context mijns inziens bijzonder belangrijk zijn. Ik zeg altijd dat Latijns-Amerika niet gediend is met liefdadigheid. Het heeft kansen nodig. Desalniettemin vind ik het een slecht politiek signaal - ik heb de heer Patten overigens reeds van mijn standpunt in kennis gesteld - dat de Commissie tijdens deze veelbetekenende Top van staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en Latijns-Amerika een voorontwerp van begroting voor 2003 heeft ingediend waarin voor Latijns-Amerika minder middelen worden uitgetrokken dan in 2002. Mijnheer de commissaris, hoe kunnen wij in hemelsnaam het hoofd bieden aan nieuwe prioriteiten als u de middelen inkrimpt. Hopelijk slaagt dit Parlement er in de loop van het begrotingsdebat in om de voornoemde bedragen weer op te trekken en af te stemmen op de behoeften van dit continent.
Mijnheer de Voorzitter, ten tweede zijn wij van oordeel dat de Europese Unie een gezamenlijke strategie voor de regio ten uitvoer moet leggen teneinde de betrekkingen met de afzonderlijke landen in een algemeen geografisch kader te plaatsen, uiteraard met inachtneming van de bilaterale en regionale overeenkomsten die momenteel van kracht zijn of waarover onderhandelingen aan de gang zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ofschoon het nog maar de vraag is of dergelijke bijeenkomsten tot concrete oplossingen kunnen leiden, meen ik te mogen besluiten met de vaststelling dat de Top van Madrid alomvattende, tastbare en onmiddellijke resultaten heeft opgeleverd. Ik denk overigens dat er een evenwicht is bereikt tussen wens en realiteit, tussen pragmatisme en utopie.

Obiols i Germà (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, om de resultaten van de Top van Madrid op de juiste waarde te schatten moeten we vooral niet vergeten in welke context die ontmoeting plaatsvond, namelijk een context van grote onzekerheid en fragiliteit. Voor een weloverwogen evaluatie moeten we daarom inzien dat er tussen Rio en Madrid niet voldoende tijd is geweest om aan alle tijdens de Top van Rio gewekte verwachtingen te voldoen.
Onder invloed van met name de economische ontwikkelingen hebben we onze verwachtingen moeten bijstellen. Alle deelnemers en waarnemers van de Top mogen daarom gematigd tevreden zijn met de context van algemene overeenstemming, van gelijkgezindheid waarin de Top heeft plaatsgevonden, en met de balans die is opgemaakt van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied. Op die balans staan concrete resultaten, zoals de associatieovereenkomst met Mexico, met Chili, de gehandhaafde doelstelling van een associatieovereenkomst met Mercosur en de nog altijd positieve houding tegenover samenwerking met de Andes- en Midden-Amerikaanse landen.
Ik heb de Raad en de Commissie tijdens het debat voorafgaand aan de Top van Madrid gewezen op het reële risico van teleurstelling onder deze landen. Het doet me nu genoegen te zien dat het gelukt is dit risico te vermijden en zicht op een overeenkomst met deze subregio's te handhaven. Ik hoop dat het niet een vlucht vooruit blijkt maar dat het om serieuze toezeggingen gaat die een vervolg krijgen. In deze woelige context zou immers niets erger zijn dan verwachtingen te wekken en die vervolgens niet waar te maken.
De topconferenties hebben zo hun eigen waarde. Waar het op aan komt is dat er beleidsmatig de vaart in wordt gehouden en, zoals mijn collega Salafranca Sánchez-Neyra zojuist stelde, dat het niet blijft bij politieke beloftes. De toezeggingen moeten hun praktische vertaling krijgen in de begroting.
Als dat gebeurt, gaan we vooruit. Zo niet, dan zullen we helaas die ene spreker gelijk moeten geven die tijdens de Top van Madrid opstond en opmerkte dat 'wij van top tot top, maar onze volken van afgrond tot afgrond gaan".
Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het is belangrijk dat niet alleen Spanjaarden deelnemen aan dit debat. De liberale fractie is blij met de inspanningen om de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika te verbeteren. Het is heel belangrijk om deze samenwerking uit te breiden. Wij hebben veel gemeen. Niet alleen historisch gezien, maar ook als het gaat om de toekomst.
President Fox zei niet zo lang geleden in het Parlement dat veel Latijns-Amerikaanse landen in de Europese Unie een voorbeeld zien als het gaat om mensenrechten. De Latijns-Amerikaanse houding ten opzichte van internationale verdragen zoals het Kyoto-protocol en het verdrag inzake het Internationaal Strafhof is beduidend constructiever dan de Noord-Amerikaanse. Dit is een belangrijke alliantie.
De strijd tegen de georganiseerde misdaad en drugs vereist ook een grondigere samenwerking.
Op het gebied van de handel moet er nog veel gebeuren. De Europese Unie moet haar markten - en dan met name de landbouwmarkt - openstellen voor Latijns-Amerika. Wij zijn nogal geneigd om andere landen te betichten van protectionisme. Vaak is dat terecht, maar ook onze eigen voedselmarkt is zuiver protectionistisch.
Wij liberalen willen ook graag de kwestie-Cuba aan de orde stellen en wij betreuren het dat zij niet opgenomen is in de gezamenlijke resolutie van het Parlement. Wij juichen het toe dat er in Genève een resolutie over Cuba is gekomen. Hiervoor is meer betrokkenheid nodig dan momenteel aan de dag wordt gelegd. Wij zijn het erover eens dat het Amerikaanse embargo opgeheven moet worden. Maar er moet meer gebeuren om de voorvechters van de democratie in Cuba te steunen. Op dit moment is de oppositie coherent en meer dan ooit bereid om te praten. Het referendumproject van de heer Varela moet breed gesteund worden. Vrije bibliotheken zijn van groot belang om de Cubanen te voorzien van andere literatuur dan de verzamelde toespraken van Fidel Castro. Cuba is nog steeds een dictatuur, maar er zijn in het land sterke, georganiseerde democratische krachten, die zonder meer gesteund moeten worden door de Europese Unie en Latijns-Amerika. Die mogen wij niet in de steek laten!

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil enkele van de meest zorgwekkende aspecten van deze Top belichten. Deze Top is volgens ons, commissaris Vitorino, een echte talkshow geweest, waarin men totaal doof was voor de stem van het maatschappelijk middenveld en waarin gezwegen is over de werkelijke problemen, zelfs met betrekking tot normale diplomatieke kwesties.
Wij hebben al vaker gezegd dat als Europa echt een belangrijke rol wil spelen in Latijns-Amerika, het andere taal moet spreken dan de Verenigde Staten. Ook in Madrid is maar één ding gedaan: er is maar één termijn vastgesteld en dat is de termijn voor de tenuitvoerlegging van de agenda van Doha en de onderhandelingen over de nieuwe vrijhandelsovereenkomsten. Vrijhandel is dus het enige perspectief dat men Latijns-Amerika biedt. Wij weten echter allen dat ook dat vaak zuivere retoriek is. De Europese Unie is niet in staat Latijns-Amerika de gevraagde toegang tot de markten te bieden. De uitwerking samen met de ALCA van een project - dat wij ALCEU zouden kunnen noemen - lijkt ons niet voldoende om manifestaties zoals die van Madrid, waarvan er inmiddels zoveel zijn, te voorkomen. In Madrid zijn tijdens de Top honderdduizend mensen op de been gekomen; je kunt toch niet zeggen dat dat niets is.
Ik wil kort een aantal punten aanstippen. Over Argentinië wordt in de verklaring bijvoorbeeld gezegd: 'Wij begroeten met voldoening en ondersteunen de huidige inspanningen van de Argentijnse autoriteiten om een solide en breed programma op te zetten dat het welslagen van de onderhandelingen met het Internationaal Monetair Fonds kan garanderen?. Iedereen is het er inmiddels echter over eens dat het Internationaal Monetair Fonds nu juist een van de belangrijkste oorzaken is van de crisis in Argentinië. Wat denkt u dat de op straat protesterende Argentijnen zullen zeggen als zij dergelijke dingen lezen? Zij zullen zich voor de gek gehouden voelen en denken dat niet alleen de Amerikanen maar ook de Europeanen cynisch zijn. Er is niets gezegd over Venezuela, en dat is duidelijk een probleem. Collega Malmström heeft reeds over Cuba gesproken. Wij zijn kortom van mening dat de verklaring van de Top een lijst is van ontbrekende stemmen en verloren kansen.
Ik ben er hoe dan ook steeds meer van overtuigd dat het instrument van topbijeenkomsten als zodanig het echte probleem is, en dat wij van deze mammoetbijeenkomsten geen heil hoeven te verwachten. Veeleer moeten wij gevolg geven aan het voorstel van de Commissie voor een daadwerkelijk buitenlands beleid en ervoor zorgen dat wij de instrumenten en hulpmiddelen krijgen om ook in Latijns-Amerika een alternatief te zijn voor de Verenigde Staten.

Marset Campos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, gezien de bereikte resultaten kunnen wij ons helaas niet vinden in het positieve oordeel over de Top, en ik zeg helaas, omdat wij graag hadden gezien dat de grote problemen werkelijk waren aangepakt en opgelost.
Ik zal heel in het kort noemen wat als een succes kan worden beschouwd: de bekrachtiging van de overeenkomst met Chili; de constatering dat we wat betreft de overeenkomst met Mexico nog steeds op de goede weg zijn; het voortreffelijke werk verricht door de Commissie voor het al genoemde ALBAN-programma voor afgestudeerden; en tot slot, een algemene verklaring over de voordelen van de associatiestrategie.
Anderzijds is er een lange lijst van omissies, van gemiste kansen. Zo bood het verslag dat door de heer Salafranca Sánchez-Neyra zelf is opgesteld en dat wij in dit Huis allemaal hebben gesteund een geweldige kans voor een krachtige, veelbelovende benadering van de strategische associatie tussen Latijns-Amerika en Europa. Die kans is echter niet benut.
Er zijn diverse aspecten die zeer zorgwekkend zijn, bijvoorbeeld het gegeven dat alle kritieke punten in Latijns-Amerika op de een of andere manier in verband staan met de verstrekkende invloed - of, zo u wilt, duistere invloed - van Amerika en met de nasleep van de 11e september. Eveneens zorgwekkend zijn sommige aspecten van het ALCA-proces (Latijns-Amerikaanse vrijhandelszone).
Ten aanzien van Argentinië wil ik erop wijzen dat de landen van de Europese Unie samen een meerderheid vormen binnen het Internationaal Monetair Fonds en dat als zij dat gewild hadden er anders met de Argentijnse crisis omgegaan had kunnen worden.
We praten al niet eens meer over de zeer zorgwekkende situatie in Guatemala en in sommige landen in Midden-Amerika, waar we eens te meer getuige zijn geweest van een aanval op de vrijheden en de moord op leiders en voorvechters van de mensenrechten. Ook kunnen we de problematische situatie in Venezuela noemen, een situatie waartegen de Europese Unie niet opgewassen is gebleken, en de gemiste kans om de betrekkingen met Cuba te verbeteren. Tot slot dient gezegd te worden dat de huidige situatie in Colombia vraagt om rust en onderhandelingen en niet om lijsten die in zekere zin het tegenovergestelde bieden van wat nodig is.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik ben heel tevreden met de resultaten van de in Madrid gehouden Top Europese Unie/Latijns-Amerika en de Caraïben. De erkenning dat onze continenten waarden gemeen hebben is heel belangrijk. Ik heb het dan in de eerste plaats over de bescherming van de grondrechten, de economische samenwerking en de strijd tegen het terrorisme en de drugshandel. Zelfs als deze Top verder niets opgeleverd had, zouden de zojuist genoemde resultaten toch nog volstaan om ons ervan te overtuigen dat deze transatlantische samenwerking - in de woorden van commissaris António Vitorino - politiek geloofwaardig is. We zullen die samenwerking gestaag voortzetten, ondanks de moeilijkheden waar een aantal Latijns-Amerikaanse landen nu mee te maken heeft.
Ik moet er echter wel op wijzen dat we realistisch moeten zijn. Net als bij andere topontmoetingen zijn ook in Madrid doelstellingen geformuleerd. Die doelstellingen ook werkelijk behalen is natuurlijk iets heel anders. Ik geloof dat we de voorgestelde initiatieven en acties daarom zo spoedig mogelijk gestalte moeten geven, om de overeengekomen doelstellingen zo een tastbare inhoud te geven. We moeten de handelsstroom tussen onze continenten verbreden en de investeringen in beide gebieden stimuleren. Dat moet geschieden aan de hand van een voorzichtig, maar tegelijk gedecideerd beleid, waarbij we moeten kiezen voor de opening van markten en weerstand moeten bieden aan de verleiding ongerechtvaardigde protectionistische maatregelen te nemen. De heer Prodi heeft hier terecht op gewezen. Voor het slagen van een dergelijk beleid moeten we een beroep doen op het particulier initiatief binnen de Latijns-Amerikaanse landen, aangezien de steun van die sector van cruciaal belang zal zijn voor de economische ontwikkeling, en dus ook voor de bestrijding van de armoede.
We mogen intussen de bescherming van de mensenrechten niet uit het oog verliezen en we moeten ons inzetten voor de democratisering van alle landen in deze regio - zonder uitzondering. En dat 'zonder uitzondering? betekent dat we niet opnieuw mogen vergeten te vermelden dat er in Cuba een dictatoriaal bewind aan de macht is. Neen, dat geldt natuurlijk niet voor mevrouw Malmström.
Er zit een aantal lacunes in de ontwerpresolutie, maar ik steun dit voorstel toch, net als de overige leden van de politieke fractie waartoe ik behoor. We zijn ervan overtuigd dat het Europees Parlement in de tijd die komen gaat een gestage inspanning zal leveren om ervoor te zorgen dat de volgende Top, die in 2004 in Mexico gehouden zal worden, een succes wordt.

Fernández Martín (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de tweede Top EU/Latijns-Amerika en het Caraïbisch Gebied, onderwerp van bespreking vandaag, verdient een positieve beoordeling door een meerderheid van dit Huis.
Er is vooruitgang geboekt, er zijn positieve signalen afgegeven en er zijn concrete overeenkomsten tot stand gekomen. Een voorbeeld daarvan is de associatie met Chili, waarmee een vrijhandelszone in het leven geroepen wordt met ongekend ambitieuze en vernieuwende elementen, in de lijn van de preferentiële overeenkomst met Mexico van twee jaar geleden. De overeenkomst met Chili dient door onze gesprekspartners van Mercosur, het Andespact, de Groep van San José en het Caraïbisch gebied te worden opgevat als een stimulans om de subregionale integratie met concrete maatregelen ter hand te nemen, niet alleen met loze kreten.
Het geval van Mercosur en de crisis in Argentinië zijn daar voorbeelden van, zij het niet de enige. De democratieën in Latijns-Amerika zijn nu minder wankel dan twintig jaar geleden, maar zij zullen institutioneel sterker moeten worden als we willen vermijden dat het gebrek aan sociaal evenwicht en de armoede waarmee een groeiend deel van de samenleving in deze landen te kampen heeft, de democratische instellingen ondermijnen en in gevaar brengen.
Er is voor ons geen reden tot zelfvoldaanheid. We moeten nu verder durven te gaan in onze samenwerking met specifieke landen en projecten: in Peru; in Venezuela; en in Colombia, waar nog maar enkele uren geleden de Colombianen een voorbeeld hebben gegeven van hun moed en burgerzin door zich uit te spreken voor de vrede en voor het samenleven in vrede. Terwijl in dit land de terroristen doorgaan met moorden, ontvoeren en afpersen, vragen wij ons nog altijd af of we de moordenaars, ontvoerders en afpersers nu wel of niet op de lijst van terroristische organisaties moeten plaatsen - een stuitende exercitie in dubbele moraal.
De wijze waarop wij, mijnheer de vertegenwoordiger van de Commissie, onze ontwikkelingshulp beheren is ontoereikend. De gelden die wij hebben toegezegd voor projecten komen te laat en soms niet goed aan. We ontvangen bijna dagelijks klachten die ter onderbouwing vergezeld gaan van voorbeelden die het goede imago van de Unie bepaald geen goed doen en, wat erger is, die maken dat grote delen van de bevolking verstoken blijven van de voordelen van samenwerking voor hun ontwikkeling. Die ontwikkeling duldt geen uitstel.

Linkohr (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de voorzitter van de Raad zeggen dat hij zich niet moet laten misleiden door het geringe aantal aanwezigen vandaag in het Parlement. Wij zijn zeer geïnteresseerd in Latijns-Amerika. Misschien lijken wij wel op een halfgeleider. Daarvoor geldt soms immers dat de kwaliteit beter wordt naarmate er meer lege ruimte is. Misschien geldt dat ook wel voor het Parlement.
Net als de heer Fernández Martín wil ik de Commissie zeggen dat ze de uitvoering van de projecten moet versnellen. Als wij als afgevaardigden naar Latijns-Amerika gaan, krijgen wij als antwoord op onze voorstellen steeds te horen dat de voorstellen weliswaar goed zijn, maar dat het geld dat ervoor is toegezegd, niet aankomt. De geloofwaardigheid van de Europese Unie is niet afhankelijk van een lange verlanglijst, maar van het feit of wij onze beloften nakomen. Ik wil u derhalve verzoeken - en ik neem aan dat ik namens het gehele Parlement spreek - om de projecten uit te voeren en het geld dat wij ter beschikking stellen te betalen.
Verder wil ik het volgende opmerken en daarbij richt ik mij met name tot de Zuid-Amerikanen die nu niet meer aanwezig zijn. Hoe meer Mercosur, de Andeslanden, heel Latijns-Amerika zelfs zich verenigen, hoe meer gewicht zij in de schaal leggen bij de onderhandelingen met de Europese Unie en andere landen. Neemt u in dit geval - en dat is werkelijk goed bedoelde raad - een voorbeeld aan de Europese Unie. Onze onderhandelingen met Mercosur en andere regio's worden belemmerd door het feit dat wij niet door één stem maar door velen worden vertegenwoordigd. Het moet ook gezegd worden dat het onderhandelingsproces daardoor wordt vertraagd. Zelf ben ik niet bij de onderhandelingen betrokken, maar dat is wat ik gehoord heb. Het zou beter zijn als wij door één stem vertegenwoordigd zouden worden.
Voorts wil ik benadrukken dat ik zeer tevreden was met de parallelbijeenkomst tijdens de Top van Madrid, namelijk het Mercosur-Europe Business Forum. Deze bijeenkomst tussen ondernemers, ondernemersorganisaties en politici uit de Mercosurlanden en Europa vond overigens reeds voor de derde keer plaats. Wij hebben een economische en technologische dialoog tussen Latijns-Amerika en Europa nodig, zoals die reeds bestaat met de Verenigde Staten. Misschien kan de Commissie daaraan ook haar bijdrage leveren.
Tot slot wil ik opmerken dat er niet alleen vele problemen bestaan, maar dat we ook vele kansen kunnen benutten. Op dit moment behandelt het Europees Parlement verschillende richtlijnen die allerlei handelsmogelijkheden bieden: een richtlijn inzake biobrandstoffen - op dat gebied bieden wij ook nieuwe markten - en een richtlijn inzake de CO2-emissiehandel, die voortvloeit uit de Overeenkomst van Kyoto. Hiermee worden eveneens nieuwe samenwerkingsmogelijkheden geboden ten gunste van Latijns-Amerika. Het is zeker de moeite waard hierover te discussiëren.

Liese (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf de resolutie van de Fractie van de Europese Volkspartij, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij en de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten. Het is mijns inziens zeer belangrijk dat wij aan het begin van gezamenlijke ontwerpresoluties de gemeenschappelijke waarden van Europa en Latijns-Amerika benadrukken. Het is immers van belang dat wij niet alleen naar de economische aspecten van dit partnerschap kijken, maar in de politiek ook spreken over de gemeenschappelijke waarden en alle aspecten die daarmee samenhangen. Sommige elementen die de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie naar voren heeft willen brengen vind ik ook positief, zoals het belang van duurzaamheid. Over het geheel genomen zijn de ontwerpresoluties van de Groenen en die van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten echter te negatief. Deze fracties zetten zich af tegen de VS, zijn tegen de globalisering en tegen de vrijhandel. Daarmee komen wij naar mijn mening niet verder. Wij moeten een betere balans aanbrengen tussen terechte kritiek op afzonderlijke punten enerzijds en constructieve samenwerking anderzijds.
Ik onderschrijf nadrukkelijk de voorstellen van de heer Salafranca Sánchez-Neyra. Het heeft geen zin veel te praten en grote topontmoetingen te organiseren en tegelijkertijd minder geld ter beschikking te stellen. Dat heeft de Commissie de afgelopen jaren steeds opnieuw voorgesteld. Wij hebben daar ook steeds een stokje voor gestoken, maar de Commissie moet nu toch werkelijk eens van het begin af aan constructieve voorstellen doen.
Mevrouw Malmström en de heer Queiró hebben reeds het een en ander over Cuba gezegd. De roep om democratie in Cuba wordt steeds sterker en daarom is het zeer belangrijk dat wij nu niet de verkeerde signalen aan Cuba afgeven. Uiteraard zijn wij tegen het embargo, maar wij zijn ook tegen de dictatuur en de schending van de mensenrechten. Daarom kan de Europese Unie in de dialoog met Cuba slechts concessies doen als de mensenrechtensituatie en de democratie in Cuba worden verbeterd.
Tot slot wil ik opmerken dat wij ons in verband met de openstelling van de markten met name op de armere landen in Latijns-Amerika moeten gaan richten. Natuurlijk kunnen wij met Mexico en Chili een vrijhandelsovereenkomst afsluiten op basis van wederkerigheid. Bij landen als Nicaragua, Honduras en Bolivia moeten echter ook eenzijdige preferenties mogelijk zijn, zij het misschien niet met hetzelfde tijdschema. Deze landen hebben mijns inziens hetzelfde recht op een voorkeursbehandeling als de meeste ACS-landen. Daarop moet in de dialoog meer de nadruk worden gelegd.

Stenzel (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, wij moeten het toejuichen dat het Spaanse voorzitterschap van de Raad met de Top EU/Latijns-Amerika in Madrid een teken van solidariteit en politieke toenadering heeft willen geven. Daaruit spreekt het ongekende engagement van Spanje voor Latijns-Amerika, dat voortkomt uit de geschiedenis, maar ook uit de grote economische belangen. Als Latijns-Amerika niest, loopt Spanje een verkoudheid op, heb ik onlangs gelezen. Er zit natuurlijk echter nog veel meer achter deze Top.
De netwerkvorming tussen beide continenten, zoals de heer Prodi het uitdrukte, is een Europese kwestie. De Europese publieke opinie heeft echter veel te weinig aandacht voor de politieke onrust en de economische crisissituaties in Latijns-Amerika. Wij zijn veelal verbaasd over het feit dat een land als Venezuela, dat zeer rijk is aan aardolie, zich in een zware economische crisis bevindt die tegelijkertijd een crisis voor de democratie in dat land is. En blijkbaar zijn wij al gewend aan de ineenstorting van Argentinië, want op de internationale kapitaalmarkten maakt men zich meer zorgen over een eventuele ineenstorting van de Japanse economie dan over het faillissement van de Argentijnse economie.
Wij vestigen echter ook steeds opnieuw onze hoop op een nieuwe democratische start, zoals nu weer na de verkiezingen in Colombia. Met name in dit land blijkt hoe sterk drugscriminaliteit en internationale terreur met elkaar samenhangen. Vooral het Europees Parlement moet zich nu volledig inzetten voor de vrijlating van de door de linkse guerrillastrijders ontvoerde Colombiaanse politica Betancour.
Tot slot moet de EU het beleid van Latijns-Amerika ondersteunen en de financiële middelen daartoe beschikbaar stellen, zoals de heer Salafranca Sánchez-Neyra opmerkte. Dat betekent concreet dat er een vrijhandelszone tussen de EU, de Midden-Amerikaanse landen en de Andeslanden ingevoerd moet worden. Dat moet uiteindelijk ook leiden tot een associatieovereenkomst, zoals die met Mexico en Chili reeds bestaat; immers, de onderhandelingen met de Mercosur-landen over een dergelijke overeenkomst zijn helaas vastgelopen.
De Europese Unie moet de Latijns-Amerikaanse markt niet alleen aan de VS overlaten. De redenen om een strategie voor Latijns-Amerika te ontwikkelen gaan echter veel verder dan alleen de economische belangen. Met dit beleid kunnen wij eveneens de georganiseerde misdaad en illegale immigratie bestrijden. Tijdens de Top EU/Latijns-Amerika in Mexico in 2004 zal uiteindelijk blijken wat we daarmee bereikt hebben.

Cortés
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de voorbereiding en het verloop van de tweede Top EU/Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied heeft het fungerend voorzitterschap van de Raad steeds kunnen rekenen op afstemming met de Commissie en stimulering door het Parlement, dat op de zittingen van de Top en tijdens alle voorbereidende werkzaamheden doeltreffend vertegenwoordigd is geweest. De stimulering door dit Huis is steeds zeer nuttig geweest.
Ik meen dat alle bijdragen in het huidige debat dit bevestigen. Er is weliswaar gewezen op tekortkomingen en waarschijnlijk had iedereen graag gezien dat er meer en sneller resultaat was geboekt, een resultaat ook met meer gewicht. Dat geldt voor alle processen: altijd had nog meer bereikt kunnen worden. Ik meen het echter als ik zeg: in aanmerking genomen de aandacht die de Top heeft gekregen in de pers, zowel in Europa als in Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied, en gelet op het directe contact met de politieke leiders in Latijns-Amerika kunnen we stellen dat de Top aanleiding geeft tot tevredenheid, over de uitkomsten maar bovenal over het verloop van de dialoog tussen beide regio's over politieke, economische en culturele kwesties, aangezien daaruit van beide kanten duidelijk de wil tot toenadering en begrip spreekt.
Het Europees Parlement is in de betrekkingen steeds een toonbeeld van vooruitstrevendheid geweest. Dat is uit veel van de bijdragen in deze vergadering gebleken, en juist met de bedoeling om tot oplossingen te komen hebben sommigen van u gewezen op enkele kwesties die frustrerend genoemd kunnen worden, in die zin dat de resultaten niet zo ver reiken als we wel zouden willen en als waarschijnlijk mogelijk was geweest. Uit onze ervaring met de Europese Unie weten we echter maar al te goed dat deze processen, zoals ook die van dit Huis, tijd vergen vanwege de voorgeschreven ambtelijke procedures, die soms wat sneller maar soms ook wat minder snel worden doorlopen. We moeten echter wel in het oog houden hoe de betrekkingen tussen Latijns-Amerika en de Europese Unie er de laatste jaren voor stonden en bedenken dat de Top van Madrid nog maar de tweede was. Het gaat hier, met andere woorden, om een betrekkelijk recent proces, waarin overigens wel al een afspraak is gemaakt voor de volgende top in Mexico, de derde, over twee jaar, dat wil zeggen: sneller dan voorheen. Al met al kunnen we nu dus al spreken van een geregelde relatie. Bovendien zou ik willen opmerken dat enerzijds tijdens een top in één of anderhalve dag weliswaar een groot aantal bijeenkomsten of handelingen van algemeen belang wordt samengebracht, maar anderzijds over een langere periode continu werk wordt verzet. In het geval van deze Top werd dat werk gestimuleerd door het Parlement en kreeg het de niet-aflatende aandacht van de Commissie. Het Zweedse en het Belgische voorzitterschap hebben zich zeer nadrukkelijk beziggehouden met kwesties die tijdens het Spaanse voorzitterschap aan de orde zouden komen. Ik ben werkelijk van mening dat het resultaat er mag zijn en dat we elkaar kunnen complimenteren.
De heer Salafranca Sánchez-Neyra heeft gesproken over Colombia en ik meen, mijnheer de Voorzitter, dat dit juist nu van groot belang is. In dit land, dat in ongekende mate geteisterd wordt door misdaad en geweld, is op democratische wijze een nieuwe regering gekozen die van de internationale gemeenschap, en met name van de Europese Unie, van oudsher toegewijd aan het vredesideaal en de ontwikkeling van Colombia, dezelfde steun en hetzelfde vertrouwen verdient als die welke haar zijn geschonken door de Colombiaanse samenleving.
Als Spanjaard deel ik de meningen van sommige leden van dit Parlement dat het goed is dat niet alleen Spanjaarden zich bezighouden met Latijns-Amerika. In dit verband meen ik dat het door de Commissie gelanceerde ALBAN-programma geweldig positief is, omdat daarmee de Europese universiteiten hun deuren openzetten voor postdoctorale studenten die tot nu toe grotendeels waren aangewezen op de Verenigde Staten en, in een enkel geval, dankzij een belangrijk bilateraal programma, op Spanje. Het is heel belangrijk dat postdoctorale studenten in Latijns-Amerika en het Caraïbisch Gebied terechtkunnen op die universiteiten en instellingen voor hoger onderwijs waarnaar hun persoonlijke voorkeur uitgaat en waar zij zich willen verdiepen in hun vak. Dat zal de betrekkingen met deze twee regio's verder verstevigen. Die betrekkingen liggen niet alleen op het politieke vlak, in het kader van de Top van Madrid, waar uitsluitend staatshoofden en regeringsleiders elkaar hebben ontmoet. Rond die Top, in de dagen ervoor en ook erna, zijn er namelijk talrijke bijeenkomsten geweest van wat we met een algemene term het maatschappelijk middenveld kunnen noemen, en er was sprake van een soepele communicatie met de Commissie, het voorzitterschap en de Raad, evenals met de leiders uit de Latijns-Amerikaanse landen.
Het is mijns inziens gepast in deze vergadering te wijzen op al het voorbereidende werk dat is verzet en dat dankzij de grote, kwalitatief hoogstaande deelname door de Top grotendeels is overgenomen. Zoals gebruikelijk tijdens Raadsvergaderingen zijn kwesties in enkele uren goedgekeurd, maar daaraan is menig uur debatteren voorafgegaan.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik opmerken dat de Europese Unie, Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied hun banden op politiek, economisch, cultureel en sociaal gebied hebben aangetrokken. In het kader van haar interne consolidatie en als speler op het internationale toneel moet de Europese Unie een zeer actieve rol spelen in dat deel van de wereld waarmee zij zoveel principes en waarden gemeen heeft.
Wat er na 1492 is gebeurd, is dat een reeds bestaande realiteit is geënt op Europese stam, met als resultaat wat we de westerse wereld noemen. De grens daarvan is zo westelijker komen te liggen. Hier gehuldigde principes en waarden werden uitgezaaid en zijn nu uitgegroeid tot uitdrukkingen als democratie, rechtsstaat, gelijke behandeling van mannen en vrouwen, en eerbiediging van de mensenrechten. In een enkel geval is sprake van een broze situatie die om voortdurende bewaking en stimulering vraagt. De Europese Unie is echter voor Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied als een baken. Dat geldt zowel voor sociale, economische en politieke aspecten als voor integratie. De Europese Unie is een veel heterogener continent dan Spaans- en Portugeestalig Amerika en het Caraïbisch gebied, met haar diverse Europese talen. Desondanks heeft zij het integratieproces met veel succes ter hand genomen, reden waarom de bevolking in Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied zich op dit punt op Europa richt. Het is onze verantwoordelijkheid hun daarbij de helpende hand te reiken.
De versteviging van de betrekkingen is in wederzijds voordeel. Het doel daarvan is niet wie dan ook te benadelen maar - zoals de heer Linkohr heeft opgemerkt - daar waar nu nog sprake is van moeilijkheden en onzekerheden, kansen te creëren en te benutten.
Het fungerend voorzitterschap, mijnheer de Voorzitter, heeft veel waardering voor het gehouden debat, voor de voortdurende stimulering door het Europees Parlement, en het wil dan ook publiekelijk zijn dank uitspreken voor de ondersteuning en de impulsen die dit Huis steeds heeft gegeven.

De Voorzitter.
Tot slot deel ik mee dat ik overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement vijf ontwerpresoluties

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken:
het verslag (A5-0168/2002) van mevrouw Cerdeira Morterero, over het initiatief van het Koninkrijk Spanje met het oog op de aanneming door de Raad van een besluit betreffende de oprichting van een netwerk van contactpunten van nationale autoriteiten verantwoordelijk voor particuliere beveiliging (5135/2002 - C5-0052/2002 - 2002/0802(CNS));
het verslag (A5-0166/2002) van de heer Sousa Pinto, over het initiatief van het Koninkrijk Spanje met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad betreffende de oprichting van een Europees instituut voor politiestudies (5133/2002 - C5-0055/2002 - 2002/0803(CNS));
het verslag (A5-0167/2002) van de heer Stockton, betreffende het initiatief van het Koninkrijk Spanje over het opzetten van een Europees netwerk voor de bescherming van prominenten (5361/2002 - C5-0051/2002 - 2002/0801(CNS));
het verslag (A5-0173/2002) van de heer Deprez, over het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje met het oog op de aanneming van een Akte van de Raad tot vaststelling van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst), het Protocol betreffende de prejudiciële uitlegging door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst en het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van Europol, de leden van zijn organen, zijn adjunct-directeuren en zijn personeelsleden (5455/2002 - C5-0053/2002 - 2002/0804 (CNS)), en
over de aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutionele systeem van de Europese Unie;
het verslag (A5-0165/2002) van de heer Deprez, over het initiatief van het Koninkrijk België met het oog op de aanneming van het besluit van de Raad inzake de aanpassing van de salarissen en vergoedingen van personeelsleden van Europol (14628/2001 - C5-0682/2001 - 2001/0830(CNS)).

Cerdeira Morterero (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, een van de belangrijkste functies van moderne staten ligt op politieel terrein, waarbij het garanderen van de veiligheid van de burgers als basisvoorwaarde voor een vrije samenleving de belangrijkste taak is. De zeer snelle uitbreiding van het werkterrein van moderne ondernemingen heeft echter geleid tot nieuwe behoeften aan dienstverlening op het gebied van bewaking en veiligheid van personen en goederen, een behoefte waarin wordt voorzien door natuurlijke of rechtspersonen van particuliere aard. De landen hebben zich genoodzaakt gezien hierop actie te ondernemen om de particuliere veiligheid in functioneel opzicht te integreren in het monopolie van de staat, aangezien de particuliere veiligheid wordt beschouwd als een aanvullende activiteit, ondergeschikt aan de openbare veiligheid.
De lidstaten van de Europese Unie hebben uiteenlopende wetgevingsinitiatieven aangenomen om administratieve controle in te stellen. Vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zijn elementen die door de lidstaten gewaarborgd moeten worden. De lidstaten moeten garant staan voor de veiligheid van hun burgers. Met de totstandkoming van de interne markt en de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zal het ongetwijfeld nodig worden de particuliere veiligheidsdiensten in de Europese Unie te harmoniseren.
Dat is echter niet zo eenvoudig. Uit studies over dit onderwerp is gebleken dat er sprake is van een aantal moeilijkheden die zullen moeten worden overwonnen. Ten eerste zijn er grote verschillen tussen de nationale wetgevingen op het gebied van veiligheid. Ten tweede bestaan er aanzienlijke juridische obstakels tussen de lidstaten van de Unie die een vrije dienstverlening in de sector particuliere beveiliging belemmeren of bemoeilijken. Ten derde is er de noodzaak de elementaire aspecten van de verschillende nationale wetgevingen voor deze sector te harmoniseren.
Dit zijn de problemen die harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten van de Europese Unie in de sector particuliere beveiliging nodig maken. Via harmonisatie kan een vrije dienstverlening in een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid worden gewaarborgd.
Op dit punt gekomen wil ik dit Huis echter vragen zich morgen tijdens de stemming uit te spreken voor het verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Daarin wordt de Raad verzocht dit initiatief in te trekken. Dat verzoek wordt niet gedaan omdat het initiatief niet positief zou zijn, maar omdat de gekozen rechtsvorm die van een besluit is, en vanwege de rechtsgrondslag die door het fungerend voorzitterschap van de Raad - het Spaanse voorzitterschap - voor dit initiatief is gekozen, namelijk artikel 29 en artikel 30, lid 1, onder a), van het EU-Verdrag. Het is van essentieel belang - en dat hebben wij in de Juridische Commissie van dit Parlement en ikzelf in de Commissie vrijheden al zo naar voren gebracht - dat wordt nagegaan of de problematiek waarop de regelgeving van het Spaanse initiatief betrekking heeft, onder de bevoegdheden van de Gemeenschap valt of onder die van de Unie.
Ik wil daarom benadrukken dat er al ten minste drie relevante arresten van het Europese Hof van Justitie bestaan. Daarin zijn respectievelijk Spanje, België en Italië veroordeeld omdat deze landen in hun wetgeving aan het verlenen van diensten op het gebied van particuliere beveiliging bepaalde voorwaarden bleven verbinden die strijdig waren met het non-discriminatiebeginsel van het EU-Verdrag.
Geachte afgevaardigden, het verlenen van particuliere beveiligingsdiensten moet mijns inziens geen deel uitmaken van een openbare dienstverlening, en dat is ook de uitspraak van het Hof van Justitie geweest. Wat betreft het vrije verkeer van werknemers betekent dit dat de uitzondering die hierop in artikel 39, lid 4, van het EG-Verdrag is vastgelegd voor openbare ambten, niet van toepassing is.
Zo zijn particuliere beveiligingswerkzaamheden mijns inziens ook geen vorm van uitoefening van officieel gezag en dus moeten deze diensten, wanneer zij openbare veiligheidsdiensten ondersteunen, worden gezien als hulpdiensten, en niet meer dan dat.
Tevens zou ik er nogmaals op willen wijzen dat de particuliere beveiliging - en dat is ook het standpunt van het Hof van Justitie - een economische sector is, hetgeen betekent dat de desbetreffende nationale wetgevingen onderworpen moeten zijn aan de door de Gemeenschap vastgestelde regelgeving betreffende de totstandbrenging van een interne markt op het grondgebied van de Europese Unie.
Verder wil ik signaleren dat de Gemeenschap tot nu toe geen enkele richtlijn heeft aangenomen om de sector particuliere beveiliging te regelen. Dat wil evenwel niet zeggen dat het onmogelijk is om de sector te harmoniseren. Ik ben dan ook van oordeel dat goedkeuring van het onderhavige initiatief voor een besluit strijdig zou zijn met artikel 47 van het EU-Verdrag, dat de Unie verplicht de bevoegdheden van de Gemeenschap te eerbiedigen ten aanzien van kwesties waarvoor het EG-Verdrag de bevoegdheid bij de Gemeenschap legt, en dat de Unie derhalve verbiedt om hierover wetgeving op te stellen.
Om bovengenoemde redenen stel ik voor dat het initiatief, dat inhoudelijk weliswaar positief en van groot belang is, wordt omgewerkt overeenkomstig artikel 208 van het EG-Verdrag en dat de Raad de Commissie verzoekt onderzoek te doen naar de noodzaak van een gezamenlijk optreden in deze sector, waarin natuurlijke of rechtspersonen particuliere beveiligingsdiensten verlenen, en, indien nodig, de nodige wetgeving voor te stellen.
Gelet op het voorgaande, mijnheer de Voorzitter, stel ik voor het Spaanse initiatief voor een besluit te verwerpen, aangezien het juridisch onmogelijk is om door toepassing van de derde pijler van het EU-Verdrag kwesties te regelen die onder de werkingsfeer vallen van de eerste pijler van het EG-Verdrag. Een en ander zou namelijk een schending betekenen van onder andere artikel 47 van het EU-Verdrag.
Sousa Pinto (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zal uw stoutste verwachtingen op het gebied van beknoptheid overtreffen door te zeggen dat dit voorstel tot doel heeft een Europees instituut voor politiestudies op te zetten, en dat de eerste fase van dat project zou bestaan uit het creëren van een netwerk waarin de nationale instellingen voor politieopleidingen en -onderzoek zijn ondergebracht. Dat netwerk zou zich vervolgens moeten ontwikkelen om de Unie uiteindelijk van dienst te zijn bij het verbeteren van de coördinatie tussen de verschillende politiekorpsen van de lidstaten. Hoe dat precies in zijn werk moet gaan, wordt door de opstellers van het initiatief niet uitgelegd.
Dit initiatief vertoont volgens ons hetzelfde gebrek dat we bij zoveel ideeën voor de Europese constructie waarnemen - een soort kinderziekte, zou je kunnen zeggen. De tendens is er één in de richting van steeds meer organismen, met min of meer overlappende doestellingen. Op dit gebied hebben we reeds een flink aantal organismen: Europol, Eurojust, de Europese Politieacademie, de Task Force van politiehoofden, het Europees Netwerk voor de preventie van misdaad en het Europees Justitieel Netwerk voor samenwerking op het gebied van strafzaken. Het voorstel dat nu wordt gepresenteerd zou er alleen maar toe leiden dat het op dit gebied bestaande systeem - dat overigens een betrekkelijk nieuw communautair beleidsgebied bestrijkt - minder consistent en logisch zou worden.
Een aantal van de te berde gebrachte problemen verdient overigens wel degelijk onze aandacht, en we zouden - zoals het voorzitterschap reeds heeft aangegeven - eens diep moeten gaan nadenken over zaken als politiesamenwerking, de uitwisseling van ervaringen en het op elkaar afstemmen van de activiteiten. Het zou echter efficiënter zijn voor dat doel het statuut en het reglement van de Europese Politieacademie te wijzigen. Als Spanje zich zonder voorbehoud bij dit systeem zou willen aansluiten, zou dat op zich reeds een belangrijke bijdrage tot een betere samenwerking tussen de verschillende politiekorpsen zijn.
Het is van belang dat we een onderscheid weten te maken tussen ideeën die werkelijk bijdragen tot een verhoogde efficiëntie van het systeem, door het consistenter te maken, en wijzigingen van het systeem die alleen maar leiden tot extra organismen, meer ambtenaren en hogere uitgaven. Met dat soort wijzigingen zetten we alleen maar de bestaande bureaucratische traditie voort, en dat zal de Europese Unie bij de bestrijding van de misdaad van weinig nut zijn. Daarom heeft de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken besloten in het Parlement een negatief advies uit te brengen aangaande dit initiatief.

Stockton (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dit is nu al een derde en, naar mijn mening, ietwat overbodig voorstel van het Koninkrijk Spanje, dat bedoeld is om de bescherming van prominenten te institutionaliseren. De bescherming van prominenten is een zaak die per definitie door de lidstaten onderling, of in samenspraak met andere landen, geregeld zou moeten worden. Indien het bezoekers betreft, is het een zaak van het bezoekende land en het gastland. Ik vond het nogal merkwaardig dat het voorstel uitsluitend op artikel 29 van het EU-Verdrag was gebaseerd, want artikel 30, lid 1, en artikel 34, lid 2, onder c), hadden hier naar mijn idee ook aan toegevoegd moeten worden.
Er wordt echter ook een aanzet tot een goed idee gegeven. Daarom heb ik het voorstel zodanig gewijzigd dat de samenwerking tussen (nationale) veiligheidsdiensten en politie bevorderd wordt zonder dat daarvoor een nieuwe bureaucratische instelling of extra kosten nodig zijn. Een van de problemen die ik aanvankelijk met het voorstel had, was dat daarin getracht werd bepaalde beschermingscategorieën te definiëren of te creëren. Dat zou betekenen dat iemand als u, mijnheer de Voorzitter, die van bijzonder belang is voor het reilen en zeilen van de Europese Unie, beschermd zou worden met twee gepantserde wagens, tot aan de nok toe gevuld met agenten met machinegeweren, terwijl een eenvoudig afgevaardigde zoals ikzelf zich al gelukkig zou moeten prijzen als er één keer per dag een agent langs zijn huis zou lopen. Dat vind ik een wat vreemd principe, omdat dat op zijn minst een potentiële moordenaar van ideale informatie zou voorzien over de beschermingsmaatregelen die hij zou aantreffen. Daarom heb ik dat concept helemaal geschrapt.
Zoals ik al heb gezegd, gaat het voorstel ook in op een essentiële kwestie. Ik heb daar iets aan toegevoegd, zodat een betere samenwerking en een soort harmonisatie kan ontstaan, niet alleen ten aanzien van de bescherming die verleend wordt, maar ook met betrekking tot het reactiemechanisme indien zich een tragedie of een poging tot een aanslag voordoet. Er bestaat al een aantal instellingen die sinds de tragische gebeurtenissen tijdens de Olympische Spelen in München een grote deskundigheid opgebouwd hebben wat die reactiemechanismen betreft. Ik denk daarbij onder andere aan de SAS in Groot-Brittannië, de Duitse grensbewakingdiensten en de uitstekende militaire politiediensten in Spanje, Italië en in andere landen. Het lijkt mij onzinnig om het reactie-element bij dit probleem buiten beschouwing te laten.
Met betrekking tot de uitwisseling van informatie vind ik dat die op een 'need-to-know'-basis dient plaats te vinden. Daarbij dient er met name voor gezorgd te worden dat politici, ambtenaren en zelfs de mensen die beschermd worden, geen weet hebben van die informatie, omdat de operationele veiligheid op dit gebied de hoogste prioriteit moet hebben. Ook moeten er geen extra besluitvormingsniveaus in het leven worden geroepen die van negatieve invloed zouden kunnen zijn op de operationele effectiviteit. Aangezien we weten hoe lang het soms kan duren voordat alle instellingen van de Unie een besluit hebben genomen, zouden de rillingen u over de rug moeten lopen bij de gedachte aan nog een extra beslissingsniveau tussen de aanslag op uw leven, mijnheer de Voorzitter, en de reactie van de politieman, zeker gezien het feit dat zo'n besluit ook weer door verschillende commissies goedgekeurd zou moeten worden.
Tot slot heb ik nog een ander belangrijk punt toegevoegd, namelijk dat de uitwisseling van informatie moet voldoen aan de beginselen van het Handvest van de grondrechten. Het gaat bij deze kwestie weliswaar om het uitwisselen van informatie over bestaande bedreigingen en bekende potentiële verdachten, maar we moeten er desalniettemin voor zorgen dat de grondrechten in acht worden genomen.
Dit gezegd hebbende wijs ik het Parlement erop dat mijn amendementen de enige amendementen waren die in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken in stemming zijn gebracht; ik hoop dat dat voldoende indruk op het Parlement zal maken. Die amendementen zijn unaniem en zonder tegenstemmen goedgekeurd en dat is bij mijn weten een zeldzame en wellicht zelfs unieke gebeurtenis.

De Voorzitter.
Mijnheer Stockton, hartelijk dank voor uw vriendelijke opmerkingen aan het adres van de waarnemend voorzitter, maar ik kan u vertellen dat ik thuis een geweer heb en dat lijkt me meer dan voldoende.

Deprez (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, laat ik u eerst geruststellen. Ik heb tien minuten spreektijd gekregen, maar zal het korter houden.
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen dat ik deze twee verslagen hier in dit Parlement mag presenteren. Hoewel beide verslagen over de Europese Politiedienst Europol gaan, zijn de aard en reikwijdte ervan zeer verschillend.
Het eerste verslag gaat over het initiatief van het Koninkrijk België inzake de aanpassing van de salarissen en vergoedingen van personeelsleden van Europol. Dit verslag heeft een zeer beperkte reikwijdte en behoeft uiteraard weinig commentaar. Ik wil ons Parlement kort maar krachtig voorstellen dit initiatief te verwerpen, en wel om twee redenen.
Allereerst begrijp ik niet waarom de personeelsleden van Europol over de periode juli 2001 tot juli 2002 een salarisverhoging van 5,2 procent moeten krijgen, terwijl de functionarissen van de Europese Unie in Nederland in dezelfde stad, namelijk Den Haag, hun salaris en vergoedingen over dezelfde periode met 4,3 procent zien stijgen. Er is ons geen enkele serieuze en geloofwaardige onderbouwing voor deze verhoging gegeven. Ik hoop dat het Parlement mij in dit opzicht zal volgen.
In de tweede plaats vind ik het ongerijmd en ontoelaatbaar dat de Raad het Europees Parlement over zo'n routinekwestie raadpleegt terwijl hij stelselmatig weigert ons te raadplegen over de begroting van Europol. Beide besluiten vallen onder de procedure van titel VI van het EU-Verdrag. Derhalve moet het Parlement in beide gevallen worden geraadpleegd. Om die reden wil ik u vol overtuiging voorstellen dit initiatief te verwerpen.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de reikwijdte van het tweede verslag is veel breder. Het gaat om een initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje waarin enerzijds een hoognodige aanpassing van de taken van Europol wordt voorgesteld en anderzijds een nieuw protocol wordt aanbevolen tot wijziging van de Europol-Overeenkomst. Waarde collega's, zoals u weet is Europol momenteel een instelling die uitsluitend is gebaseerd op intergouvernementele samenwerking. Iedere wijziging, hoe belangrijk of urgent ook, moet worden geratificeerd door alle lidstaten overeenkomstig hun eigen grondwettelijke bepalingen. Ter vergelijking: de ratificatie van de Europol-Overeenkomst heeft al drie lange jaren in beslag genomen. Het behoeft dus geen betoog, mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, dat deze procedure te lang duurt en volstrekt ontoereikend is om Europol zodanig te veranderen dat deze instelling snel kan reageren op de vele en constant veranderende vormen van zware criminaliteit. In het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje wordt voorgesteld de wijzigingen op de Europol-Overeenkomst voortaan door de Raad te laten goedkeuren. Dit initiatief lijkt daarmee een stap in de goede richting.
De Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en haar rapporteur vinden evenwel dat het initiatief op drie belangrijke punten tekortschiet:
1. Europol blijft de jure besloten in het kader van de intergouvernementele samenwerking, in tegenstelling tot de expliciete wensen die het Europees Parlement diverse malen heeft geuit en terwijl de Raad tijdens vrijwel al zijn bijeenkomsten Europol steeds meer taken ten behoeve van de Unie toevertrouwt;
2. na de uitbreiding van de Unie dreigt het besluitvormingsproces in sterke mate te worden vertraagd of zelfs geheel te worden geblokkeerd, omdat alle besluiten van de Raad over Europol ook in de toekomst met algemene stemmen zullen moeten worden goedgekeurd. Ik zou wel eens van mijn collega's willen weten hoe in hun ogen 27 lidstaten met eenparigheid van stemmen overeenstemming kunnen bereiken over operationele politiebesluiten, terwijl in Europa met name de zware criminaliteit in sommige sectoren zeer snel toeneemt;
3. in dit voorstel wordt de marginale rol van het Europees Parlement met betrekking tot alles wat met Europol te maken heeft bevestigd en het Europees Parlement worden de juridische instrumenten en het institutionele kader onthouden waarmee het in de toekomst daadwerkelijk democratische controle zou kunnen uitoefenen. Kom nu alsjeblieft niet aan met het argument dat er dankzij de Overeenkomst momenteel sprake is van enige democratische controle op Europol. De Raad heeft gekozen voor een protocol dat op de zojuist genoemde terreinen ernstig tekortschiet. Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, deze keuze is onverklaarbaar, want het Verdrag voorziet in een andere aanpak om de zojuist genoemde problemen eenvoudig op te lossen. Artikel 34, lid 2, sub c), van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) biedt de Raad namelijk de mogelijkheid de Europol-Overeenkomst eenvoudig door een besluit van de Raad te vervangen.
Op grond van deze bepaling kan Europol onmiddellijk in de derde pijler worden opgenomen en dus deel uitmaken van het communautaire rechtsstelsel. Dit levert op korte termijn drie aanzienlijke voordelen op:
1. een betere operationaliteit van Europol, omdat alle besluiten overeenkomstig artikel 34 van het Verdrag door de Raad moeten worden genomen met een gekwalificeerde meerderheid zonder dat hierop een uitzondering mogelijk is;
2. een adequatere controle van Europol door ons Parlement, omdat enerzijds het Parlement moet worden geraadpleegd over alle door de Raad vastgestelde toepassingsmaatregelen (artikel 39 van het VEU) en anderzijds het Parlement zich tot het Hof van Justitie kan wenden als zijn rechten worden geschonden;
3. automatische toepassing, op alle besluiten die op basis van artikel 34 van het Verdrag betreffende de Europese Unie door de Raad zijn vastgesteld, van de regels die betrekking hebben op de bevoegdheid van het Hof van Justitie. Het Parlement heeft zich hier altijd voor ingezet.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik verzoek dit Parlement om op grond van deze redenering het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Spanje te verwerpen, zulks vanwege de tekortkomingen op operationeel gebied. Ja, het is een slechte dag voor Spanje! Ik verzoek u daarentegen uw goedkeuring te hechten aan de ontwerpaanbeveling om de Europol-Overeenkomst om te zetten in een besluit van de Raad en Europol aldus op te nemen in het institutionele stelsel van de Europese Unie. Ik wil hier mevrouw Frassoni uitdrukkelijk laten weten dat deze operatie wat mij betreft een bij voorkeur korte overgangsperiode zal beslaan. Na deze periode moet er een integrale communautaire aanpak worden gevolgd, waarin de Verdragen tot één Verdrag worden samengesmeed en het verlammende en hiërarchische onderscheid tussen de drie pijlers wordt opgeheven. Ik hoop dat de Conventie op dit gebied aan de verwachtingen van de burgers zal voldoen en aan deze historische uitdaging het hoofd zal bieden.

Naranjo Escobar (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn commentaar beperken tot het initiatief inzake de basissalarissen en vergoedingen van personeelsleden van Europol, waarmee ik mij als rapporteur van de Begrotingscommissie heb beziggehouden.
In principe is het een onbelangrijke zaak, die niet meer dan een formaliteit lijkt te zijn. Maar zoals het zich laat aanzien ontbreekt de nodige nauwgezetheid. Op dit moment heeft dit Parlement zich al uitgesproken over de wenselijkheid om de begroting van Europol op te nemen in de begroting van de EU.
Europol heeft zijn bevoegdheidssfeer in de laatste jaren inderdaad vergroot en die ontwikkeling is niet gepaard gegaan met de wijziging van het juridische kader die nodig is om het Parlement in staat te stellen zijn democratische controlefunctie uit te oefenen. De beslissing om de lonen aan te passen moet worden gerekend tot de begrotingssfeer. Welnu, die begrotingssfeer, waartoe natuurlijk ook het financieel reglement behoort, functioneert zonder dat het Parlement zich uitlaat over deze kwesties, en met die antecedenten worden wij geraadpleegd over de aanpassing van de salarissen en vergoedingen, zoals is voorzien in artikel 44 van het huidige Europol-Statuut.
Zoals onze collega Deprez al heeft aangegeven wordt in het besluit niet gemotiveerd waarom de salarisaanpassing is vastgesteld op 5,2 procent; voor dezelfde periode bedraagt de salarisaanpassing voor EU-functionarissen in Nederland 4,3 procent, een cijfer dat gebaseerd is op de statistische informatie die de OESO verschaft over alle EU-instellingen.
Het is waar dat artikel 44 van het Statuut de aanpassing niet koppelt aan een procedure vergelijkbaar met die welke voor de rest van de functionarissen wordt gevolgd, maar ik denk eerlijk gezegd dat het gebrek aan verantwoording niet conform de beginselen van een goed financieel beheer is die gelden voor de communautaire begroting.
De afwijzing van dit initiatief betekent niet dat het voorgestelde niveau van de bezoldiging van de Europol-functionarissen ter discussie gesteld wordt, maar dat vraagtekens worden geplaatst bij het ontbreken van een rechtvaardiging voor de gevolgde procedure.
Mijnheer de Voorzitter, we willen dat Europol wordt versterkt, dat Europol zijn taken op een effectieve manier uitvoert zodat de burgers zich beschermd voelen, en dat is perfect verenigbaar met de democratische controle die dit Parlement uitoefent telkens wanneer gedebatteerd wordt over de juridische status van dit politieel samenwerkingsverband.

Vitorino
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement graag bedanken voor de gelegenheid die me geboden wordt om in dit stadium van het debat het woord te voeren, aangezien ik straks naar Rome moet om de start van een haalbaarheidsonderzoek naar de externe grenswacht bij te wonen. Deze gelegenheid heb ik dus zo gezegd te danken aan mijn vertrek straks naar het front.
De vijf initiatieven die door de lidstaten zijn gepresenteerd, hebben weliswaar een verschillend toepassingsgebied, maar houden ook allemaal verband met de politiële samenwerking. Ik zal beginnen met de initiatieven met betrekking tot Europol. Het eerste initiatief, afkomstig van België, is gericht op een aanpassing van de salarissen en vergoedingen van personeelsleden van Europol. Dit is slechts een formaliteit, aangezien het voortvloeit uit de toepassing van de Europol-verordening. De Commissie heeft geen bezwaren tegen een dergelijk initiatief.
Het tweede initiatief, van België en Spanje, met het oog op een Akte van de Raad tot vaststelling van een protocol tot wijziging van de Europol-Overeenkomst, betekent een aanzienlijke stap vooruit in de tenuitvoerlegging van de bepalingen betreffende Europol zoals neergelegd in artikel 30, lid 2, van het EU-Verdrag. Zoals u weet, biedt dit artikel Europol de mogelijkheid om enerzijds deel te nemen aan operationele acties van gemeenschappelijke onderzoeksteams en anderzijds in speciale gevallen de lidstaten te verzoeken om een onderzoek in te stellen. Dit is ook een rechtstreeks gevolg van conclusies 43 en 45 van Tampere over dit onderwerp.
De Commissie is dan ook verheugd dat de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van afgelopen april, in afwachting van het advies van het Parlement, politieke overeenstemming heeft bereikt over dit deel van het initiatief. Voor het gedeelte van het initiatief dat betrekking heeft op een vereenvoudiging van de procedure voor de wijziging van de Europol-Overeenkomst, heeft de Raad op dit moment twee alternatieven in overweging. Het is de vaste overtuiging van de Commissie, en dat is in lijn met de argumenten van de heer Deprez, dat de Europol-Overeenkomst vervangen zou moeten worden door een besluit van de Raad op basis van artikel 34, lid 2, onder c), van het EU-Verdrag. Op dit punt is de Commissie het volledig eens met de ontwerpaanbevelingen van het Parlement over de toekomstige ontwikkeling van Europol en de formele integratie ervan in het institutionele kader van de Unie, zoals voorgesteld door de heer Deprez.
Door een besluit van de Raad kunnen niet alleen de artikelen van de Overeenkomst via een vereenvoudigde procedure worden gewijzigd, maar kunnen ook de uitvoeringsmaatregelen met een gekwalificeerde meerderheid worden vastgesteld in overeenstemming met artikel 34, lid 2. Als Europol vandaag zou worden opgericht, zou dat waarschijnlijk op basis van een besluit van de Raad gebeuren, omdat dit het moderne juridische instrument daarvoor is. Dat zou bovendien betekenen dat de rechtsgrond van Europol ook in overeenstemming zou zijn met die van Eurojust. Tot slot zou een besluit van de Raad ook de rol van het Hof van Justitie op één lijn brengen met de bepalingen op dat gebied in het Verdrag van Amsterdam.
Dan ga ik nu over tot mijn opmerkingen over de ontwerpaanbeveling. Wij zijn het volledig eens met aanbeveling 6 over de samenwerking tussen Eurojust en OLAF en wij zijn het bijna helemaal eens met aanbeveling 4 over de democratische controle. Wat dat laatste betreft, ben ik verheugd dat het Parlement het voorstel van de Commissie steunt zoals vervat in de mededeling die wij hebben doen uitgaan over de democratische controle op Europol. Wij hebben echter enige bedenkingen ten aanzien van het voorstel om vertegenwoordigers van het Parlement te benoemen in de raad van bestuur van Europol. Naar mijn mening zijn er alternatieve vormen van parlementaire controle beschikbaar die beter aansluiten bij het specifieke karakter van Europol.
Wat aanbeveling 2 over de begroting betreft vindt de Commissie dat de kwestie van de communautaire financiering geregeld dient te worden in het kader van de eventuele operationele bevoegdheden van Europol in de toekomst. Dit wordt ook als zodanig nader uitgelegd in de eerder genoemde mededeling van de Commissie. Wij kunnen ook onze steun geven aan aanbeveling 3, over de taken, met uitzondering van de eerste twee punten: de deelname aan gemeenschappelijke onderzoeksteams en het verzoek aan lidstaten om een onderzoek in te stellen. Vanuit het oogpunt van de Commissie zijn deze twee punten overbodig, omdat de Raad afgelopen april hierover al politieke overeenstemming heeft bereikt.
Met betrekking tot de drie initiatieven die zijn ingediend door het Spaanse voorzitterschap zou ik namens de Commissie onze dank willen uitspreken aan dat voorzitterschap voor het op de agenda zetten van dit onderwerp; de betreffende initiatieven spelen namelijk in op de feitelijke noodzaak vooruitgang te boeken in de politiële samenwerking in de Europese Unie. Wat politiestudies betreft heeft de Commissie bij verschillende gelegenheden benadrukt dat zij voorstander is van een betere samenwerking op gebieden waar de kennis op Europees niveau vaak onvoldoende is. Tegelijkertijd hebben we echter ook gewaarschuwd voor een vermenigvuldiging van netwerken, omdat een dergelijke werkwijze functionele problemen met zich mee kan brengen, zoals in de praktijk gebleken is bij de Europese Politieacademie.
Daarom heeft de Commissie een meer pragmatische formule voorgesteld, namelijk een wijziging van het besluit van de Raad van 22 december 2000 inzake de oprichting van een Europese Politieacademie. Middels een dergelijke wijziging zouden de instellingen voor politiestudies, voor zover deze instellingen onafhankelijk zijn van instellingen voor politieopleidingen, als volwaardig lid van het netwerk van de Europese Politieacademie kunnen functioneren. Ik ben blij dat dit voorstel, dat overigens erg veel overeenkomsten vertoont met het voorstel van de heer Sousa Pinto, in een aantal lidstaten weerklank heeft gevonden en het lijkt erop dat dit nu de optie is waarnaar de voorkeur van de Raad vooral uitgaat.
Wat het initiatief voor een besluit over de oprichting van een netwerk van contactpunten van nationale autoriteiten verantwoordelijk voor particuliere beveiliging betreft is de Commissie het ermee eens dat de groei van de particuliere beveiligingssector in onze landen, en ook in de kandidaat-landen, een algemene beleidsdiscussie nodig maakt over de verdeling van bevoegdheden tussen de openbare autoriteiten en de particuliere sector op het punt van de bescherming van onze burgers. Wij zouden een serieuze beleidsdiscussie op het niveau van de Europese Unie weliswaar van harte toejuichen, maar we zullen ook de verdeling van de bevoegdheden zoals vastgelegd in de Verdragen moeten blijven respecteren.
Hoewel het leggen van contacten tussen nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor particuliere beveiliging in de lidstaten op zich positief zou zijn, heeft de Commissie er herhaaldelijk en nadrukkelijk op gewezen dat particuliere beveiligingsdiensten, op grond van de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie, dezelfde status hebben als andere diensten. Als zodanig vallen particuliere beveiligingsdiensten, zoals mevrouw Cerdeira Morterero zojuist heeft opgemerkt, binnen de bevoegdheid van de Europese Gemeenschap. Dat betekent dat het oprichten van een netwerk gebaseerd op titel VI inbreuk zou maken op artikel 47 van het EU-Verdrag waarin bepaald wordt dat '(?) geen enkele bepaling in dit Verdrag afbreuk doet aan de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen, noch aan de Verdragen en akten waarbij deze Verdragen zijn gewijzigd of aangevuld.?
De Commissie heeft dan ook de benodigde stappen genomen om in het kader van de eerste pijler een onderzoek uit te voeren naar de noodzaak voor gemeenschappelijke maatregelen om het verlenen van beveiligingsdiensten door particuliere aanbieders in de Europese Unie te reguleren. Daarnaast zou de Commissie nogmaals willen wijzen op de problemen die het oprichten van weer een nieuw netwerk met zich meebrengt en de daaruit voortvloeiende gevolgen voor de administratie en de begroting.
Tot slot het voorstel voor het opzetten van een netwerk voor de bescherming van prominenten. De Commissie is verheugd over dit initiatief, waarin aandacht besteed wordt aan een gebied waar de noodzaak voor een betere samenwerking in de Europese Unie duidelijk aan het licht komt. Hoewel we vraagtekens kunnen zetten bij de elementaire voordelen van het opzetten van weer een nieuw netwerk, lijkt het duidelijk dat dit initiatief een reactie vormt op een feitelijk bestaande behoefte, hetgeen ook wordt bevestigd door deskundigen op dit gebied.
De rapporteur, Lord Stockton, heeft op een belangrijk punt gewezen dat ook door de Commissie wordt ondersteund: het netwerk behoort geen bevoegdheid te krijgen inzake harmonisatie van de wet- en regelgeving van lidstaten. Het netwerk zou geen beslissingsbevoegdheid moeten hebben, maar zou slechts als een adviesorgaan moeten functioneren waaraan verder geen budgettaire consequenties verbonden zijn. De Commissie maakt echter één voorbehoud met betrekking tot haar steun aan dit initiatief en dat heeft te maken met de participatie van de Commissie: de Commissie zou meer bij dit initiatief betrokken moeten worden.
Afsluitend zou ik de rapporteur, Lord Stockton, willen bedanken. Zijn verslag vormt een waardevolle bijdrage aan dit initiatief, niet alleen met betrekking tot de rechtsgrondslag, maar ook met betrekking tot de meerwaarde van dit netwerk voor de politiële samenwerking.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Ik wens u een aangename vlucht en vergeet niet na de landing de grond te kussen.

Hernández Mollar (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn geachte collega en goede vriend Deprez is vergeten dat het vandaag ook bepaald geen goede dag is voor België.
Het standpunt van mijn fractie komt overeen met de conclusies van de verslagen van mevrouw Cerdeira Morterero en de heer Sousa Pinto, in die zin dat een regulering van de particuliere beveiligingssector vanuit communautair oogpunt noodzakelijk is gezien het belang en de omvang die deze sector momenteel heeft in de Unie, zoals collega Cerdeira Morterero al erkent in haar verslag. Ik moet echter zeggen dat de aangevoerde argumenten voor de herformulering van genoemd initiatief, waarbij rekening wordt gehouden met de noodzaak de rechtsgrond aan te passen, steekhoudend zijn.
Dan een opmerking over de oprichting van een Europees instituut voor politiestudies. Dat moet zeker gaan vallen binnen de invloedssfeer van de Europese Politieacademie, juist om een vermenigvuldiging te voorkomen van instellingen die elkaar in hun taakuitoefening zouden kunnen gaan overlappen.
Geachte afgevaardigden, deze twee initiatieven laten in ieder geval zien dat het Spaanse voorzitterschap duidelijk belang hecht aan en bezorgd is over het bereiken van de grootst mogelijke efficiëntie van de instellingen die er zijn om de veiligheid van de Europese burger te waarborgen.
Geachte afvaardigden, de Europese publieke opinie registreert bovendien verontrust dat niet alleen de criminaliteit maar ook het geweld op straat toeneemt.
Massale evenementen zoals voetbalwedstrijden en demonstraties - die in beginsel legaal en vreedzaam zijn, zoals die van de antiglobaliseringsbeweging - monden te vaak uit in gewelddadige betogingen die leiden tot de brute vernieling van straatmeubilair en die soms zelfs slachtoffers eisen. In de grote steden bestaan al wijken die na het vallen van de avond niet meer toegankelijk zijn voor gewone burgers. Er is duidelijk sprake van ontevredenheid en bezorgdheid onder de burgers over de onveiligheid. Dat leidt ertoe dat de particuliere beveiligingsbedrijven sterk groeien, en daarom moet er een regeling op Europees niveau komen. Er moet bovendien grondig worden nagedacht over het begrippenpaar openbare veiligheid - particuliere beveiliging. De indruk bestaat dat degene die de economische middelen heeft om zijn veiligheid te waarborgen daarvan kan profiteren en dat degene die die middelen niet heeft een groter risico loopt. Dat wil zeggen dat degene die genoeg geld heeft de veiligheid kan kopen die de staat niet kan waarborgen. Daarom denk ik dat het de moeite waard is om dit thema uit te diepen.
Bovendien zijn het geweld op straat, computermisdrijven en kinderporno nieuwe vormen van misdaad die een belangrijke psychologische component hebben. Ze zijn misschien ook wel het product van de dynamiek en de razendsnelle ontwikkelingen in een communicatie- en televisiemaatschappij waarin waarden als veiligheid, rechtvaardigheid en vreedzaamheid naar het tweede plan zijn verschoven door de opkomst van slecht begrepen concepten als moderniteit en vooruitstrevendheid.
Om deze fenomenen op Europese schaal te bestrijden moet worden gestreefd naar coördinatie op politieel gebied en naar een snelle tenuitvoerlegging van initiatieven die daaraan kunnen bijdragen, zoals die welke we hier vandaag bespreken.

Ceyhun (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, allereerst wil ik namens mijn fractie de rapporteur, onze collega Deprez, bedanken voor zijn uitstekende verslag over Europol. In dit Parlement spreken wij al zeer vaak over dit thema, en ik meen dat wij het er wel over eens zijn dat Europol een belangrijke en goede instantie van de Europese Unie is. Europol zorgt voor meer veiligheid voor de burgers en kan ons helpen grensoverschrijdende vormen van criminaliteit in te dammen.
Om dat te waarborgen, hebben wij goed personeel nodig, en dat kost vanzelfsprekend geld. Daarover zijn wij het eens. Daarom is het ook een beetje pijnlijk dat wij juist op het punt van de salarissen van de personeelsleden ons huidige standpunt met zoveel nadruk naar voren moeten brengen. Het spijt me echt dat wij wat de ambtenarensalarissen betreft nu echt straffe taal moeten spreken. Eigenlijk wilden wij de confrontatie met de ambtenaren niet aangaan en liever de Raad hierop aanspreken, maar het is op dit moment niet anders, wat het Parlement betreft. Ons is naar onze mening gevraagd, en dit is ons antwoord.
Wij eisen de instelling van structuren die de controle van Europol door het Parlement mogelijk maken. De Raad kan hier op den duur niet omheen. Ik druk de Raad op het hart dat zijn opstelling in deze kwestie bepaalt of de grote meerderheid in dit Parlement tot samenwerking bereid zal zijn. Mijn fractie beschouwt de versterking van het Parlement als een van de belangrijkste bijdragen aan een stabiele toekomst van Europa. Ook het succes van de uitbreiding hangt direct af van de parlementaire democratisering van Europa. Dit geldt voor alle terreinen, ook voor het binnenlands beleid en de interne veiligheid. Wij willen niet alleen meebeslissen over de financiën, we willen het binnenlands beleid ook actief helpen vormgeven. Het begrotingsrecht maakt hiervan deel uit. In dit verband wil ik in herinnering roepen dat wij ons tot nog toe bijzonder coöperatief hebben opgesteld. Zo hadden de maatregelen die de Raad na 11 september heeft genomen onze volle steun. Wij stonden volledig achter de snel ingevoerde maatregelen ter bestrijding van het terrorisme. Ook met het bevriezen van de tegoeden van een lijst van verdachte personen en groepen stemden wij zonder aarzelen in, omdat wij ervan overtuigd waren dat deze maatregel juist was. Wij hebben een aantal punten ter bestrijding van het terrorisme op onze agenda gezet, en wel in samenwerking met de Raad en de Commissie.
Na het verlenen van deze krachtige steun verwachten wij nu echter ook enige toegeeflijkheid van de kant van de Raad. Wij hebben de eerste stap gezet. Nu is de Raad aan de beurt om ons de hand te reiken. Tot dit het geval is, zullen wij het voorstel van rapporteur Deprez steunen om het initiatief van België en Spanje inzake Europol van de hand te wijzen. Wij hopen dat de ambtenaren van Europol voor ons standpunt begrip kunnen opbrengen.

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer Deprez, mijn fractie zal u volgen wat betreft de beide initiatieven van de Raad, maar helaas niet wat betreft de aanbeveling. Wij vinden het te riskant om een nieuw idee aan te bevelen zonder de beschikking te hebben over een democratisch vangnet. Ook vinden wij het enigszins gevaarlijk om ons achter een voorstel te scharen dat ertoe zou kunnen leiden dat de Raad bij meerderheid besluiten neemt zonder dat er sprake is van medebeslissing. Bovendien is ons inmiddels heel duidelijk geworden dat hier in de Europese Unie het beginsel van het tijdelijk definitieve en het definitief tijdelijke veelvuldig wordt toegepast.

Kaufmann (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, sinds februari vergadert de Europese Conventie in de gebouwen van dit Parlement. Tijdens de vergaderingen wordt steeds opnieuw, en terecht, het gebrek aan transparantie, openbaarheid en democratische controle van de Europese instellingen bekritiseerd. Bij Europol scheen dit alles echter geen rol te spelen. De taken van deze dienst worden door de regeringen onderling vastgesteld, en niet door de Raad in een meerderheidsprocedure. Een Raad overigens die zelf al evenmin een schoolvoorbeeld van transparantie en democratie is. Wij als Europees Parlement worden geheel buiten de controle gehouden en kunnen niet meebeslissen, en daarom wil ik hier onderstrepen dat het een schandaal is en blijft dat de regeringen van de lidstaten weigeren hierin verandering te brengen.
Terwijl het met de democratische invloed en controle droevig gesteld blijft, worden de bevoegdheden van Europol sinds 1998 stap voor stap uitgebreid. Na 11 september was dat opnieuw het geval, onder de trefwoorden bestrijding van witwaspraktijken en terrorisme. Nu staat wederom een uitbreiding van de taken van Europol voor de deur, als voorschot op de uitbreiding. Volgens krantenberichten heeft de dienst al nieuwe gebouwen betrokken en zijn de eerste contactambtenaren uit de kandidaat-lidstaten, uit Polen bijvoorbeeld, met hun werkzaamheden begonnen.
Al deze adembenemende veranderingen voltrekken zich zonder dat het Europees Parlement ook maar de geringste informatie- en controlemogelijkheden heeft gekregen. Het heeft noch de mogelijkheid om een toelichting op het jaarverslag van de dienst te eisen, noch kan het de directeur voor de bevoegde parlementaire commissie ter verantwoording roepen. Het Parlement krijgt niet eens het recht om twee vertegenwoordigers naar de raad van bestuur te sturen. Wij direct gekozen volksvertegenwoordigers blijven voor onze informatievoorziening aangewezen op de pers, en daarom, mijnheer Deprez, steunt mijn fractie uw verzoek om het initiatief van België en Spanje te torpederen.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de beide verslagen van de heer Deprez over Europol vormen een mooie aanleiding voor het Europees Parlement om te kijken of het controlerende bevoegdheden met betrekking tot deze organisatie kan verkrijgen. In februari jongstleden heeft het Parlement in dit opzicht de steun gekregen van de Commissie. Het gaat hier echter om een slimme zet. In haar mededeling over de uitoefening van de democratische controle op Europol stelt de Commissie namelijk voor de controlerende bevoegdheden van het Europees Parlement te versterken, maar tegelijkertijd voert ze een afleidingsmanoeuvre uit door te pleiten voor de oprichting van een gemengde commissie bestaande uit EP-leden en leden van de nationale parlementen. Deze hervorming lijkt aantrekkelijk, maar is in feite inhoudsloos. In het voorstel krijgt de gemengde commissie namelijk geen enkele bevoegdheid. Als wij de samenhang niet uit het oog willen verliezen, zullen wij de controle op de Europese politiële samenwerking en op de samenwerking tussen de politiekorpsen van de diverse lidstaten echter moeten toevertrouwen aan de nationale parlementen. Deze controle kan worden uitgeoefend binnen de interparlementaire pijler die in het kader van de Conventie over de toekomst van de Unie door de interfractiewerkgroep SOS Democratie is voorgesteld. Mijnheer de Voorzitter, ik zal hier in mijn stemverklaring op terugkomen.

Pirker (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vandaag spreken wij over vijf initiatieven van de lidstaten, en de Raad schittert weer eens door afwezigheid. Deze initiatieven zijn in principe weliswaar toe te juichen, maar zij leveren ons steeds meer problemen op. En wel omdat de rechtsgrond waarop de initiatieven gebaseerd zijn vaak volstrekt onbruikbaar is en omdat wij worden geconsulteerd als wij helemaal niet geraadpleegd hoeven te worden, zoals bijvoorbeeld over de salarisverhoging van het Europol-personeel. Aan het adres van de Raad het volgende: geef de ambtenaren van Europol toch eindelijk eens een behoorlijk salaris, zodat zij naar prestatie kunnen worden beloond en gemotiveerd zijn in plaats van gefrustreerd.
U snijdt problemen aan en richt zich in uw oplossingsvoorstellen uiteindelijk tegen een verdere integratie. Ik wil het hier nogmaals over de Europol-Overeenkomst hebben. Beslissingen moeten sneller worden genomen en de Raad dient op basis van meerderheidsbesluiten te werken. Deze initiatieven zorgen ook voor problemen als er steeds weer nieuwe instellingen worden geschapen, en daarmee meer bureaucratie, en daarmee hogere kosten. En dat terwijl niemand ons kan uitleggen wat voor meerwaarde deze nieuwe netwerken, instellingen en diensten voor de Europese Unie of voor de veiligheid hebben.
Deze initiatieven wekken veeleer de indruk dat men activiteiten wil ontplooien zonder naar werkelijke oplossingen te streven. Deze overdaad aan initiatieven belemmert in toenemende mate ons commissiewerk. Het gevolg is dat morgen waarschijnlijk vier van de vijf initiatieven moeten worden afgewezen en dat met één initiatief alleen kan worden ingestemd als de door Lord Stockton en anderen voorgestelde amendementen door ons ook werkelijk kunnen worden aanvaard. Dat is al met al geen goede dag voor deze vorm van parlementaire democratie en voor deze vorm van de initiatieven. Wij dienen te overwegen voor deze initiatieven voortaan een nieuwe, via de Conventie te creëren weg te bewandelen om in het belang van de veiligheid en ook van het Parlement tot verstandige oplossingen te komen.
Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn niet bij voorbaat tegen het voorstel tot oprichting van een instituut dat enerzijds kan zorgen voor daadwerkelijke samenwerking tussen politiekorpsen in Europa en anderzijds kan inspelen op nieuwe ontwikkelingen en op de resultaten van studies en onderzoek op het gebied van criminaliteitsbestrijding. In dit voorstel is men kennelijk echter vergeten dat momenteel vele Europese landen geconfronteerd worden met een crimineel verschijnsel, een uiterst gevaarlijk crimineel verschijnsel, namelijk de maffia. Het Europees Parlement mag zeker niet de ogen sluiten voor dat verschijnsel. De maffia is helaas meer en anders dan hetgeen in het voorstel met de eenvoudige term 'georganiseerde misdaad? wordt aangeduid. Zij heeft een drang om de gebieden waar zij historisch geworteld is te verlaten en zich uit te breiden en bondgenootschappen te sluiten, zelfs op wereldschaal. Zij infiltreert in de economische en financiële sectoren via steeds geraffineerdere systemen voor het witwassen van op illegale wijze verkregen geld.
Het Europees politie-instituut - dat ik de naam van Giovanni Falcone zou willen geven, ter nagedachtenis van de man die precies tien jaar geleden zijn leven opofferde in de strijd tegen de maffia en die als eerste wees op de transnationale dimensie van de maffia-inktvis - moet zich onder meer tot doel stellen de maffia te bestrijden en het maffiagevaar te voorkomen.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, het Parlement heeft de initiatieven voor het uitbreiden van het takenpakket van Europol steeds goedgekeurd. Naast de bij de oprichting toegekende bevoegdheden en de bevoegdheden op het gebied van de drugsbestrijding hebben we Europol nu ook bevoegdheden verleend om op te treden tegen mensenhandel, terrorisme, het witwassen van geld, valsmunterij, fraude met betalingsmiddelen en alle ernstige vormen van internationale misdaad.
We willen ertoe bijdragen dat Europol efficiënter kan optreden tegen de georganiseerde misdaad. Het initiatief dat we nu bespreken gaat verder, en stelt zich ten doel de overeenkomst waarop Europol gebaseerd is te wijzigen - volgens de thans geldende overeenkomst is Europol immers uitsluitend bevoegd gegevens te verzamelen, ze uit te wisselen en te analyseren. Wij zijn er vóór om Europol operationele bevoegdheden te verlenen, en wij vinden dat dit een logisch voortvloeisel is van het in het Verdrag van Amsterdam bepaalde. We wijzen er echter wel op dat er dan ook maatregelen moeten worden genomen om de democratische en gerechtelijk controle op deze instelling te garanderen.
Voor de wijziging van de overeenkomst is evenwel een intergouvernementele procedure voorgeschreven. Wij steunen daarom het voorstel van de heer Deprez om dit initiatief in te trekken en een nieuw voorstel in te dienen, waarbij de overeenkomst vervangen wordt door een besluit van de Raad, een en ander overeenkomstig artikel 34. Op die wijze zou Europol bij de derde pijler worden ondergebracht, en daarmee geïntegreerd worden in het interinstitutionele systeem van de Europese Unie. En dat is precies waar het Parlement steeds op heeft aangedrongen.
We hebben het hier over de Europese ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en wat we willen zijn concrete maatregelen - afgewogen, maar stevige stappen. We verwerpen al die initiatieven die de indruk wekken dat we iets doen, maar geen werkelijke inhoud hebben. Daarom steun ik het verslag-Sousa Pinto. Ik stel dus voor om het Spaanse initiatief om een Europees instituut voor politiestudies te creëren af te wijzen - dat zou alleen maar leiden tot overlappingen met de reeds bestaande structuren, inzonderheid de Europese Politieacademie.
We steunen ook het verslag van de heer Deprez over de verhoging van de basisbezoldiging van de Europol-ambtenaren: als het Parlement niet gehoord wordt over de algemene begroting van Europol, dan heeft het geen zin om over een detail zeggenschap te krijgen. Ik ben het eens met de rapporteur als het gaat om de noodzaak het Europol-budget op te nemen in de communautaire begroting.

Paisley (NI).
Mijnheer de Voorzitter, door de steeds groter wordende dreiging van terroristische organisaties en de toenemende neiging binnen terreurgroepen om aanslagen te plegen op prominenten, zoals de afschuwelijke moord onlangs op een vooraanstaand politicus in Nederland, is deze kwestie vandaag van cruciaal belang voor het Parlement.
Alle beveiligingsinstanties in de EU-landen, zowel de particuliere diensten als de overheidsinstanties, moeten op alle denkbare manieren zoveel mogelijk met elkaar samenwerken. Het bij elkaar brengen van gegevens in de databanken van hun veiligheidsdiensten en in hun beleidsstrategie is een absolute noodzaak voor de strijd tegen het terrorisme. De EU-landen die de kracht van de terroristische vernietigingsdrang hebben meegemaakt en die bij de bestrijding ervan succesvol zijn geweest - en nog steeds succesvol zijn - dienen aangespoord te worden om een voortrekkersrol te spelen en andere landen te helpen die met een soortgelijke situatie worden geconfronteerd.
Naar mijn mening kan dit probleem niet opgelost worden door de oprichting van een EU-netwerk van politiekorpsen en veiligheidsdiensten; hiervoor is mijns inziens een optimale samenwerking tussen alle betrokken instanties dringend en met onmiddellijke ingang noodzakelijk.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.55 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag (A5-0169/2002) van de heer Fiori, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over een tussentijdse balans van de hervorming van de GMO's in het kader van Agenda 2000 (2001/2127(INI));
het verslag (A5-0164/2002) van mevrouw Rodríguez Ramos, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de plattelandsontwikkeling in het kader van Agenda 2000 - voorlopige balans in de EU en de kandidaatlanden (2001/2041(INI)).

Fiori (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat de commissaris niet onder ons is, want bij wijze van inleiding op het initiatiefverslag waarvan ik rapporteur ben, wilde ik hem verzekeren dat de sfeer die hij aantreft in de landbouw veel vriendelijker is dan de sfeer die - zoals bleek uit het debat van vandaag - momenteel in de visserijsector heerst.
In ons initiatiefverslag bespreken wij de tussentijdse herziening van de hervorming die de naam Agenda 2000 draagt. Deze tussentijdse analyse van het gemeenschappelijk landbouwbeleid na de tweede grote hervorming is de afgelopen tijd veel nadrukkelijker in de belangstelling komen te staan en veel beslissender geworden dan de bedoeling was van degenen die het akkoord van Berlijn in 1999 ondertekenden. Waarom? Wel, de Europese landbouw verkeert momenteel in een van zijn moeilijkste, ingewikkeldste en meest delicate transformatiefases sedert het bestaan van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De moeilijkheden in de landbouw - die ook de landbouwers gewaarworden, voor wie het gebeuren op Europees vlak een belangrijke baken is - hebben natuurlijk ook een weerslag gehad op het voorbereidend werk voor dit verslag, op het debat in de commissie en op de uiteindelijke formulering van het verslag, waarvoor we op een zo groot mogelijke meerderheid moesten kunnen rekenen.
Dit initiatiefverslag is aldus gebaseerd op twee grote denkrichtingen. Enerzijds is dat de denkrichting van degenen die de noodzaak onderstrepen van handhaving van het huidige kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en die gekant zijn tegen elke wijziging waarmee de aard van de doelstellingen en de beginselen van het tot nu toe gevoerde gemeenschappelijk landbouwbeleid kunnen worden aangetast. Anderzijds gaat het om de denkrichting van degenen die aandringen op krachtige maatregelen, op maatregelen waarmee het huidige wetgevingskader ingrijpend kan worden veranderd en waarin rekening wordt gehouden met de crisissituatie in bepaalde sectoren, met de uitbreiding naar het oosten waarover momenteel onderhandeld wordt, met de WTO-onderhandelingen en met name ook met de door de landbouwers welbegrepen noodzaak om de markt en het productiesysteem een zodanige oriëntatie te geven dat op den duur een aanvaarbaar inkomensniveau kan worden gehandhaafd.
Dit is een van de hete hangijzers waarmee wij geconfronteerd zijn. Zoals te lezen valt, kon met de McSharry-hervorming en de Agenda 2000-hervorming het voortbestaan en de handhaving van hetzelfde inkomensniveau voor de landbouwers worden gegarandeerd. In veel landen van Europa gaat dat nu niet meer op. Wij beschikken trouwens nog steeds niet over een analyse met nauwkeurige gegevens over de ontwikkeling van de landbouwinkomens aan de hand waarvan de gevolgen van Agenda 2000 voor onder meer de inkomens zouden kunnen worden geëvalueerd.
Er heeft een brede uitwisseling van gedachten en ideeën plaatsgevonden. Aangezien ik een reeks amendementen heb ingediend met betrekking tot thema's die langdurig zijn besproken, wil ik enkele punten hieruit toelichten. Ten eerste dringen wij aan op een systeem van rechtstreekse steun en op loskoppeling van dit systeem van de productie. Dit is ongetwijfeld een perfecte methode om de veranderingen die zich momenteel in de landbouwsector voltrekken het hoofd te bieden, maar deze methode moet ook in relatie worden gezien tot het minimuminkomensniveau van de landbouwbedrijven. Over dat gegeven beschikken wij momenteel niet, maar er is absoluut geen sprake van dat wij het inkomen van de landbouwbedrijven uitsluitend afhankelijk zouden willen maken van overheidssteun.
Tweede punt: wij zijn nu al geruime tijd aan het nadenken over twee instrumenten: modulering en degressiviteit. Modulering was tot nu toe vrijwillig. In de lidstaten waarin dit instrument werd toegepast, zijn echter niet de verwachte resultaten geboekt. Ik weet dat modulering een systeem is van overdracht van hulpbronnen en geldmiddelen, en dat het absoluut perfect is qua systeem. Overdracht - die in de huidige tekst in plaats van vrijwillig, verplicht is gemaakt - is een instrument waarmee gewerkt kan worden, maar als hiermee een mechanisme gepaard gaat dat noch een herziening noch een onderzoek overeenkomstig de in het initiatiefverslag opgenomen formule mogelijk maakt, zal dit instrument volgens mij ernstige inkomensproblemen kunnen veroorzaken voor de landbouwbedrijven. Daarom moet hier een oogje in het zeil worden gehouden. Ik neem als voorbeeld een belangrijke landbouwnatie: Frankrijk. Enkele dagen geleden nog heeft de minister van Landbouw erop gewezen dat met het moduleringssysteem dat in de afgelopen twee jaar is opgezet en ten uitvoer gelegd, een overschot is ontstaan van 300 miljoen euro. Dit bedrag is niet overgeheveld naar de landbouwbedrijven en blijft ter beschikking van de overheid. Als wij dan ook nog modulering en degressiviteit met elkaar willen verbinden zullen wij - zoals elk econometrisch model zal aantonen - zonder meer in een situatie van inkomensdaling voor de landbouwbedrijven terechtkomen. Voor een bedrijf van gemiddeld honderd hectare zou dat bijna 30 procent kunnen zijn. Wij moeten dit aspect dus goed in de gaten houden.
Ik sluit af met een laatste punt. Ik ben er bijna van beschuldigd in mijn initiatiefverslag niet het idee van de multifunctionaliteit te hebben gebruikt. Wel, ik moest een initiatiefverslag schrijven in het kader van de eerste pijler. Veranderingen en ontwikkelingen komen uitgebreid aan de orde in het verslag van collega Rodríguez Ramos, waar ik absoluut achter sta en waar ik ook voor heb gestemd. Bij het schrijven van een verslag als dat van collega Rodríguez Ramos over de plattelandsontwikkeling mogen wij niet uit het oog verliezen dat de landbouw een bedrijf, een economisch gegeven is en bijgevolg behoefte heeft aan een eerste pijler op grond waarvan Europa een strategisch standpunt kan uitwerken voor de belangrijke internationale onderhandelingen over de commodities, zeer zeker na de uitvaardiging door de Amerikaanse regering van de Farm Bill
Rodríguez Ramos (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, het gaat inderdaad om een initiatiefverslag over de tussentijdse herziening van Agenda 2000 met betrekking tot de tweede pijler - de plattelandsontwikkeling. Wij zijn van mening dat de plattelandsontwikkeling een multifunctionele landbouw moet versterken op het totale grondgebied van de Unie en dat plattelandsontwikkeling daarom een van de speerpunten van de Europese Unie dient te zijn.
De eerste en tweede pijler zijn twee onlosmakelijk met elkaar verbonden instrumenten van het gemeenschappelijke landbouwbeleid, die elkaar daarom moeten aanvullen en ten dienste moeten staan van een multifunctionele landbouw op basis waarvan een groot aantal agrarische bedrijven in de hele Europese Unie behouden kan blijven. Deze complementariteit tussen de eerste pijler en de tweede pijler is volgens ons de enige manier om te voorkomen dat er binnen de Europese Unie een tweedeling in de landbouw ontstaat: een marktgerichte sector die uitsluitend afhankelijk is van marktsubsidies en een andere die met de rug naar de landbouwmarkt staat en afhankelijk is van steun die is losgekoppeld van de productie.
Het is geen goed model en het zal ook nooit een goed model zijn als de eerste pijler en de tweede pijler twee potdichte en geïsoleerde afdelingen zijn, en als de multifunctionaliteit zich concentreert op de tweede pijler, op de plattelandsontwikkeling. Mijnheer Fiori, aangezien u zojuist heeft verwezen naar mijn verslag, moet ik u zeggen dat uw visie verkeerd is en uiteindelijk ondoelmatig.
De multifunctionele landbouw moet ons in staat stellen om het marktbeleid en het plattelandsbeleid op elkaar af te stemmen en het voortbestaan en de levensvatbaarheid van de agrarische exploitaties te garanderen voor de agrariërs op het gehele grondgebied van de huidige en de uitgebreide Unie.
Het klopt dat met Agenda 2000 de tweede pijler van het GLB, de plattelandsontwikkeling, in het leven is geroepen, en dat juichen wij toe. Maar wij moeten erop wijzen dat deze afdeling een nogal karig budget is toebedeeld: 10 procent van de gehele begroting van het GLB besteden wij aan plattelandsontwikkeling. Daarom pleiten wij voor een groter budget, een budgettaire versterking van deze pijler, zodat het hoofd kan worden geboden aan de uitdagingen waarmee we geconfronteerd worden.
Wij hebben helaas ook moeten constateren dat de verschillende toepassingen van de maatregelen op het gebied van de plattelandsontwikkeling door de lidstaten niet in alle gevallen een positief resultaat tot gevolg hebben gehad voor de plattelandsgebieden van de Unie. Dat geldt met name voor de meest landelijke, meest achtergestelde en meest perifere gebieden, die geen echt bevredigende oplossing vinden voor deze problemen.
Daarom stellen wij voor, onverminderd de bevoegdheden van de nationale overheden, prioriteiten te formuleren in het kader van de tweede pijler van het GLB, zodat vooruitgang kan worden geboekt bij de vaststelling van een aantal kernactiviteiten op communautair niveau die een waarborg vormen voor de duurzame ontwikkeling in de Unie. Wij stellen ook voor dat de Commissie komt met een nieuwe indeling van de plattelandsgebieden, wat de vaststelling van prioritaire maatregelen voor elk gebied zal moeten vergemakkelijken en tegelijkertijd dient om verschillende cofinancieringspercentages toe te passen al naar gelang de plattelandsproblemen in de Unie.
Wij verlangen in het kader van de tussentijdse herziening van Agenda 2000 dat er een verplichte en uniforme modulering tot stand wordt gebracht van de steun in de eerste pijler. Mijnheer Fiori heeft gezegd dat vrije wil niet blijkt te werken. Daarom pleiten wij voor verplichte en uniforme modulering van de steun binnen de eerste pijler, zodat de vrijgekomen middelen niet enkel kunnen worden besteed aan de maatregelen waar ze nu aan kunnen worden besteed - landbouw en milieu, vervroegde uittreding, herbebossing - maar ook aan alle andere maatregelen die zijn vastgesteld in de verordening inzake steun voor plattelandsontwikkeling.
Wij zijn van mening dat de ecokoppeling van de steun in het kader van deze maatregel en de tussentijdse herziening moet worden versterkt en dat er ook een koppeling moet worden aangebracht tussen de uitvoering van rechtstreekse betalingen en de geleverde diensten op het gebied van multifunctionaliteit, waarbij maatregelen inzake ecokoppeling ten gunste van duurzame plattelandsontwikkeling moeten worden uitgebreid.
Wij pleiten ook voor vereenvoudiging van de steunverlening aan de plattelandsontwikkeling in het communautaire bestek middels de oprichting van één enkel agro-ruraal fonds voor het gehele GLB, waarbij wordt uitgegaan van de twee afdelingen van het EOGFL-Garantie en het EOGFL-Oriëntatie. En naar aanleiding van dit verslag dat is gericht op een multifunctionele landbouw en een ander, multifunctioneel landbouwbeleid eindig ik met het verzoek om medebeslissingsbevoegdheid voor dit Parlement op het gebied van het landbouwbeleid.

Schierhuber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, allereerst wil ik de beide rapporteurs, de heer Fiori en mevrouw Rodríguez Ramos, hartelijk danken voor hun werk. Ik wil hier vooral ingaan op het verslag van mevrouw Rodríguez Ramos. Als lid van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij mevrouw Rodríguez Ramos bedanken voor de goede samenwerking. De voorlopige balans in het kader van Agenda 2000 is van groot belang voor de landbouw, want de verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is juist in een mondiale context heel belangrijk. De juiste weg dient op tijd te worden ingeslagen. Daarom juich ik deze beide verslagen bijzonder toe.
Ik vind het positief dat mevrouw Rodríguez Ramos in haar verslag veel aandacht schenkt aan de eisen, problemen, kansen en mogelijkheden van de plattelandsontwikkeling. De verdere bevordering daarvan in het kader van de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid ligt mij na aan het hart, met dien verstande dat dit niet ten koste mag gaan van de eerste pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ook is het zaak het belang van de multifunctionaliteit van de landbouw te onderstrepen. Een multifunctionaliteit waarmee arbeidsplaatsen kunnen worden geschapen en die ook vele andere gunstige effecten heeft op de algehele plattelandsontwikkeling, het milieu, de economie en het behoud van het cultuurlandschap. Eveneens wil ik opmerken dat de steun aan alle boerenbedrijven in alle regio's van Europa voor mij hoge prioriteit heeft, en dan met name de steun aan jonge agrariërs. Dit omdat de plattelandsstructuren staan of vallen met het bestaan van de boerenbedrijven en de bereidheid van deze bedrijven om deze structuren ook te beschermen.
In vele delen van Europa dient de landbouw te worden versterkt. Er moet op een duurzame ontwikkeling worden aangestuurd, waarbij uiteraard het concurrerend vermogen van de landbouw niet buiten beschouwing mag worden gelaten. Ik dring erop aan om er goed op te letten dat de veiligheid van levensmiddelen gewaarborgd blijft. Vertrouwen bij de consument en kwaliteit van de landbouwproducten zijn belangrijke uitgangspunten in de moderne landbouw. Ik acht het van belang dat deze mid term review niet wordt aangegrepen om de bestaande regelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in hun algemeenheid ter discussie te stellen.
De mid term review is in mijn ogen een toetsing van Agenda 2000 en de huidige regelingen. Uiteraard dienen in reactie op de uitkomsten van deze toetsing de nodige aanpassingen te worden gedaan. Agenda 2000 dient echter ten uitvoer te worden gelegd en de gevolgen ervan voor de lange termijn dienen te worden onderzocht. Voorts mag de uitbreidingsproblematiek in geen geval worden verward met de discussie die wij hier over Agenda 2000 en de mid term review voeren. Het Europees landbouwmodel dient ook in de toekomst gewaarborgd te worden. Als men zich uitspreekt voor een verplichte modulering van de compenserende maatregelen, dan dient ook een verplichte cofinanciering door de lidstaten gegarandeerd te zijn.
Samenvattend wil ik zeggen en onderstrepen dat de bevordering van de plattelandsontwikkeling, zoals gezegd, onder geen beding ten koste mag gaan van de eerste pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, maar dat daarvoor extra financiële middelen ter beschikking moeten worden gesteld. Daarom wachten wij als Europees Parlement met grote spanning af welke voorstellen de Commissie naar aanleiding van deze voorlopige balans zal doen voor een positieve ontwikkeling van de land- en bosbouw en van het platteland, en daarmee voor de toekomst van de boeren in Europa.

Garot (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, laat ik direct met de deur in huis vallen. Ik pleit voor het behoud van de belangrijkste beginselen van het GLB, tegen iedere vorm van renationalisering en voor ingrijpende aanpassingen van dit GLB in het kader van de financiële akkoorden van Berlijn om aan de nieuwe verwachtingen van onze samenleving tegemoet te kunnen komen. Meer dan ooit dient het GLB in alle GMO's het multifunctionele kader van onze landbouw te bevorderen en te versterken ter waarborging van de voedselveiligheid, de duurzame ontwikkeling, de ontwikkeling van het platteland, het evenwicht tussen de regio's en het welzijn van de dieren. Dat is wat onze medeburgers momenteel verwachten van onze landbouw. Wij moeten ons standvastig blijven inzetten voor de wereldwijde erkenning van deze basisgedachte achter het Europees landbouwmodel. Anders gezegd: wij hebben behoefte aan een landbouwbeleid waarin niet langer "meer produceren" maar "beter produceren" centraal staat.
We moeten duidelijk zijn. Enerzijds kan onze landbouw alleen voortbestaan als aan de verwachtingen van de burgers wordt voldaan. Anderzijds zal er niet daadwerkelijk sprake zijn van een multifunctionele landbouw als in het kader van het GLB niet voldoende middelen worden vrijgemaakt om de landbouwers in staat te stellen zich overal in de Unie staande te houden. De consumptiemaatschappij en de belastingbetalers mogen wat dit betreft hun verantwoordelijkheden niet uit de weg gaan. Politiek gezien betekent dit dat wij ons evenzeer moeten bekommeren om de behoeften van de moderne samenleving als om de kwestie inzake de landbouwinkomsten. Ik wil dan ook waarschuwen tegen een GLB dat alleen voorziet in een multifunctionele landbouw in het kader van een geconsolideerde landbouwpijler, terwijl voor de rest in de landbouw de markten worden gedereguleerd. In dit opzicht wil ik ook het beleid van de VS aan de kaak stellen. De Amerikanen proberen de Europeanen in termen van overheidssteun te overtreffen en halen daarmee de prijzen op de wereldmarkt onderuit. Ook leidt deze situatie ertoe dat onze markten met genetisch gemodificeerde producten worden overspoeld.
Tot slot wil ik dat het GLB in ere wordt hersteld. In de eerste plaats moeten er in het kader van de landbouwbegroting altijd voldoende middelen worden vrijgemaakt om onze prioriteiten te kunnen verwezenlijken. Publieke steun moet op rechtvaardige wijze worden verdeeld over de landbouwers op basis van moduleringen. In de tweede plaats dient het GLB te worden gebaseerd op een versterkt beleid van marktbeheer waarin de kwaliteit van de producten centraal staat en waarin onze afhankelijkheid van bepaalde invoerproducten, zoals plantaardige eiwitten, wordt verminderd. In de derde plaats dient het GLB te worden gebaseerd op een beleid inzake landbouwinkomsten waarin het voortbestaan van de landbouwbedrijven in alle regio's wordt gewaarborgd. Iedere aanpassing van het GLB die niet in de lijn ligt van deze drie vereisten is een vorm van bedrog jegens onze medeburgers en onze landbouwers.

Olsson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik mevrouw Rodríguez Ramos en de heer Fiori bedanken voor het vele werk dat zij hebben verricht voor deze twee verslagen. Aan het verslag-Rodríguez Ramos heb ik niet zoveel toe te voegen, maar bij het verslag-Fiori wil ik wel een paar kanttekeningen plaatsen.
Het is belangrijk dat wij nadenken over de vraag in hoeverre het landbouwbeleid gehandhaafd of ontwikkeld moet worden. Wij moeten beseffen dat de steeds geavanceerdere fysieke en elektronische communicatiemiddelen ons afhankelijker maken van de rest van de wereld. Zij maken het voor de Europese Unie onmogelijk om zich te isoleren en een volkomen zelfstandig landbouwbeleid te voeren. Wij moeten rekening houden met wat er gebeurt in de wereld.
De onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie worden steeds belangrijker en bepalen steeds meer ons handelen. Deze ontwikkeling wordt nog versterkt door de spoedige toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen tot de Europese Unie. De uitgebreide Europese Unie wordt zonder meer de grootste actor op de wereldvoedselmarkt, en wij zijn het derhalve aan onszelf verplicht de economische ontwikkeling te stimuleren. Nu de Verenigde Staten hun landbouwsubsidies hebben verhoogd, moet de Europese Unie het openstellen van de wereldmarkt bevorderen en de ontwikkelingslanden toelaten tot de wereldmarkt om deze beter te laten functioneren. Door de economische groei die hieruit voortvloeit, krijgen ook de ontwikkelingslanden de kans zich als koper een plaats te verwerven op de wereldmarkt, gezien hun zeer grote vraag naar voedsel.
Mijnheer de Voorzitter, het is van belang dat wij hier bij stilstaan, zowel in verband met de tussenbalans als met het oog op een nieuw landbouwbeleid na 2006. Een goed functionerende wereldmarkt is veel belangrijker voor de Europese boeren: als wij ons daarvan bewust zijn, kunnen wij de boeren een veel grotere garantie op een redelijk inkomen bieden dan met een wankel politiek subsidiestelsel, waarvan wij niet zeker weten of wij het nog wel willen toepassen.

Jové Peres (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de Raad van Berlijn heeft grenzen gesteld aan de tussentijdse hervorming van Agenda 2000 - en de twee initiatiefverslagen hadden juist betrekking op de toekomstige voorstellen van de Commissie inzake de herziening van Agenda 2000 - gezien de beperkte financiële vooruitzichten en de mogelijke herziening van de interventieprijzen voor granen en de melkquota.
Er is rekening gehouden met de financiële vooruitzichten, de gerealiseerde uitgaven zijn zelfs ruim onder het budget gebleven. Wat betreft de graanprijzen zal de werkelijke noodzaak mijns inziens bestaan in herstel van het prijsdifferentieel van de oliehoudende soorten om het strategisch tekort aan plantaardige eiwitten te corrigeren. Er dienen echter geen experimenten te worden uitgevoerd met harde tarwe of rijst om het risico dat deze gewassenteelt verdwijnt te vermijden. En wat betreft de melkquota zouden wij ons moeten onthouden van experimenten die desastreuze gevolgen kunnen hebben voor de berggebieden.
Daarom denk ik dat de tussentijdse herziening van Agenda 2000 met het oog op de uitbreiding in geen geval moet worden vertaald in wat ik een radicale hervorming zou noemen en dat er niet moet worden gesnoeid in de begrotingen. Wel kunnen enkele aspecten van Agenda 2000 worden aangepast die duidelijk slecht functioneren of ondoelmatig zijn. De toepassing van de modulering bijvoorbeeld moet verplicht en uniform worden in alle lidstaten en de gebruiksmogelijkheden van de vrijgekomen gelden moeten aanmerkelijk worden uitgebreid.
Ook wil ik enkele opmerkingen maken over de plattelandsontwikkeling. Politiek cliëntelisme kan de verwezenlijking van de voor de plattelandsontwikkeling gestelde doelen in gevaar brengen. De verplichte cofinanciering zoals die thans voorgesteld wordt leidt tot een tekort aan plattelandsontwikkelingsactiviteiten in de armste regio's, die ze juist het meest nodig hebben, en de belangrijkste activiteiten in sommige landen hebben vaak weinig van doen met duurzame plattelandsontwikkeling.
In het verslag van mevrouw Rodríguez Ramos worden deze problemen denk ik goed belicht en daarom zal zij de onvoorwaardelijke steun krijgen van mijn politieke fractie. Wat het verslag van de heer Fiori betreft moet worden toegegeven dat het enkele gebreken qua structuur bevat die waarschijnlijk het gevolg zijn van het grote aantal amendementen dat hij heeft ontvangen. Welnu, de heer Fiori weet dat mijn politieke fractie en ik persoonlijk onze uiterste best hebben gedaan om het eens te worden over een aantal aspecten betreffende de amendementen die ik had ingediend en het leek me dat het eindresultaat van de stemming in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling een aantal compromissen tussen de commissieleden weerspiegelde.
Ik was verwonderd over de laatste amendementen van de heer Fiori waarover morgen gestemd zal worden, en ik wil hem uit de grond van mijn hart kenbaar maken dat ik de mening die hij ons zojuist uit de doeken heeft gedaan niet deel, namelijk dat we bij het moduleringsbeleid een economische, bedrijfsmatige visie moeten hanteren, die ook moet bestaan in een groot deel van de landbouw. Ik denk dat het openbare beleid gericht dient te zijn op concrete doelstellingen - duurzame ontwikkeling, scheppen van werkgelegenheid, maatschappelijke criteria - en dat die in geen geval onverenigbaar hoeven te zijn met die bedrijfsmatige en economische visie op de landbouw. Ik verschil hierover van mening met de heer Fiori, en als zijn amendementen gericht op afschaffing van de modulering worden aangenomen, zal ik mijn politieke fractie adviseren om niet voor zijn verslag te stemmen.

Mathieu (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, onze landbouwers worden regelmatig geconfronteerd met kelderende prijzen van graan, varkensvlees en rundvlees en met instabiliteit op de internationale markten. Toch heeft de landbouw net als andere economische activiteiten behoefte aan perspectieven. Wij moeten deze tussentijdse evaluatie van het GLB aangrijpen om de doelstellingen te bevestigen die in het kader van Agenda 2000 zijn geformuleerd en onze landbouwers verzekeren dat de onderhandelaars onze producties vastberaden zullen beschermen en ons landbouwmodel in de internationale debatten zullen verdedigen. Deze taak wordt bemoeilijkt door het feit de Commissie het advies van de lidstaten met betrekking tot de hervorming van het GVB aan haar laars heeft gelapt.
Met het GLB wordt een gediversifieerde productie voor het gehele grondgebied van de Unie beoogd. De beide pijlers van het GLB moeten met elkaar in overeenstemming worden gebracht, zodat de landbouwers kunnen rekenen op fatsoenlijke inkomsten die grotendeels zijn gebaseerd op de prijzen van de producten. De GMO's moeten met de bijbehorende instrumenten ter regulering van de markten een essentiële rol blijven spelen en tegelijkertijd de pijler van de plattelandsontwikkeling versterken. Dankzij deze pijler moeten de landbouwers kunnen beantwoorden aan de nieuwe verwachtingen van de samenleving op het gebied van kwaliteit, milieubescherming en dierenwelzijn. De extra kosten die hieruit voortvloeien en die de markt niet op zich wil nemen moeten door deze pijler worden gefinancierd. Deze tweede pijler kan echter ook het instrument voor innovatie worden door bijvoorbeeld de diversificatie van activiteiten en producties als plantaardige eiwitten te bevorderen. Ook voor de toekomst van de landbouw kan deze pijler een belangrijke rol spelen. Ik denk hierbij aan maatregelen om de vestigingsmogelijkheden voor jonge landbouwers te vergroten. Zo moet de overname van landbouwbedrijven worden vereenvoudigd, terwijl de ouderen hun werk in waardigheid moeten kunnen neerleggen.
In het kader van de plattelandsontwikkeling dienen echter niet alle sociale, territoriale en milieuproblemen op het platteland te worden opgelost. Dat is overigens ook niet de taak van het GLB. Ik doel hier op problemen op het gebied van de ruimtelijke ordening, dat overeenkomstig het subsidiariteitbeginsel onder de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van de lidstaten valt. De landbouwbegroting is er niet om de ontoereikende financiële middelen op andere terreinen aan te vullen, ondanks de neiging die hiertoe bestaat bij projecten die uitsluitend milieudoelstellingen bevatten, zoals bijvoorbeeld de LIFE-programma's.
Tot slot vormt de uitbreiding een extra uitdaging voor onze landbouwers. We moeten erop toezien dat het toch al kwetsbare evenwicht in zowel onze lidstaten als de kandidaat-landen hierdoor niet verstoord wordt.

Jeggle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte collega's, de term mid term review is in het kader van Agenda 2000 een van de kernbegrippen in de actuele politieke discussie op Europees niveau. Ieder van ons heeft over dit belangrijke onderwerp wel iets te melden. Dat blijkt zowel uit de discussie in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling als uit het aantal ingediende amendementen. Beide rapporteurs hebben hun uiterste best gedaan om de terechte verzoeken van de collega's zoveel mogelijk in hun verslagen op te nemen, iets waarvoor wij hun zeer erkentelijk zijn. De voorlopige balans dient als grondslag voor de toekomst te fungeren. Dat wil zeggen: Agenda 2000 dient voor 2006 definitief gestalte te hebben gekregen. Op deze grondslag dient het gemeenschappelijk landbouwbeleid verder te worden ontwikkeld.
Gezien de mondialisering van de wereldmarkt dient een stokje te worden gestoken voor alle tendensen tot regionalisering. Ons gemeenschappelijk landbouwbeleid dient een lange adem te hebben en vooral berekenbaar te zijn, wat wil zeggen dat wij ons doel - vermindering van de bureaucratie door vereenvoudiging - niet uit het oog mogen verliezen. Door de samenleving gewenste productievormen worden eerder verwezenlijkt door de juiste stimulansen te geven dan door het instellen van ge- en verboden. Een belangrijke kwestie is hoe wij de plattelandsgebieden moeten onderhouden en nieuw leven kunnen inblazen.
Daarbij is efficiënte steun aan jonge agrariërs onontbeerlijk. Ook willen wij een versterking van de tweede pijler. Maar wat wordt daarmee op landbouwterrein bedoeld? Wij moeten ernaar streven duidelijk te maken dat onderhoud van het landschap en ecologische dienstverlening niet 'gratis zijn', maar een duidelijke marktwaarde moeten krijgen. Betrouwbaarheid, eerlijke concurrentie en meer vrijheid voor de bedrijven om een totaalpakket aan diensten samen te stellen zijn daarbij ons eerste doel. Een tweede doel is een voortreffelijke kwaliteit van de producten, uit welke productievorm dan ook, en waarborging van het bijbehorende inkomen.
En gecontroleerde veiligheid in de gehele productieketen, mijnheer de commissaris, is onze derde, onwrikbare doelstelling voor de verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Fruteau (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het is inmiddels duidelijk dat ons landbouwmodel zodanig moet worden omgebogen dat het niet meer uitsluitend op productie is gericht, maar een multifunctioneel karakter krijgt in die zin dat het sociale evenwicht, de stabiliteit van de werkgelegenheid, de ruimtelijke ordening en het behoud van het milieu kunnen worden gewaarborgd. Deze politieke keuze is in mijn ogen ontegenzeggelijk een goede keuze. Een dergelijk landbouwbeleid komt er echter niet vanzelf. Ons GLB moet worden hervormd zodat het opgewassen is tegen de uitdagingen van de 21e eeuw, zodat we ons landbouwmodel een plaats kunnen geven in een steeds internationaler wordende economie. Het gaat hier om een ambitieus project dat van levensbelang is. We moeten onszelf dan ook de middelen in handen geven om deze ambitie te verwezenlijken. Een belangrijk deel van de communautaire begroting van de zogenaamde "marktpijler" moet worden overgeheveld naar de pijler "plattelandsontwikkeling". Tegelijkertijd moeten alle soorten landbouwbedrijven worden gestimuleerd. Dit geldt in het bijzonder voor de meest kwetsbare bedrijven. Europa mag zich niet uitsluitend laten leiden door winstbejag, maar moet ook oog houden voor de producties die in zijn optiek onvoldoende renderen.
Waarde collega's, ik richt mij ook tot u namens alle producenten in de ultraperifere regio's die zich soms in de steek gelaten voelen vanwege de ontmanteling van veel GMO's die de WTO ons onder druk van de Amerikanen oplegt. In de Franse overzeese gebiedsdelen werken bijna 40.000 mensen in de productielijn riet-suiker-rum. Op de Antillen en de Canarische Eilanden werken 65.000 mensen in de bananensector. Het gaat niet alleen om het voortbestaan van deze gebieden, maar ook om het behoud van ons Europees landbouwmodel. Als wij deze producties namelijk niet meer steunen, kunnen de Latijns-Amerikaanse multinationale ondernemingen hun gang gaan. Deze ondernemingen tonen geen respect voor de sociale en milieunormen en beschouwen de menselijke waardigheid als een bijzaak. Op die manier keren wij het landbouwmodel dat wij voorstaan de rug toe, dat wil zeggen een landbouwmodel dat milieuvriendelijk is, de consument beschermt en zorg draagt voor economische, sociale en territoriale samenhang in de Europese Unie.

Pesälä (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik bedank de rapporteurs voor hun waardevolle werk. Ik ben vooral tevreden over het feit dat in het verslag-Rodríguez Ramos uitgegaan wordt van de gedachte dat het beoefenen van landbouw op het gehele grondgebied van de huidige en toekomstige Europese Unie mogelijk moet zijn. Ik hoop dat de Commissie goede nota neemt van de boodschap in het verslag, die luidt dat in het toekomstige landbouwbeleid meer rekening moet worden gehouden met factoren als klimatologische omstandigheden en verschillen in exploitatiemogelijkheden.
Op dat probleem heeft het vraagstuk betrekking dat verrreweg het belangrijkste punt van deze verslagen vormt, namelijk modulering. Iedereen spreekt erover, maar er is nog niet besloten hoe die wordt uitgevoerd. Ook is niet iedereen er enthousiast over. Wij van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij gaan ervan uit dat een modulering nodig is. Het is waar dat in het huidige gemeenschappelijk landbouwbeleid het geld te veel wordt verdeeld over de grote landbouwbedrijven, en dat ook nog eens in de meest vruchtbare regio's van de Europese Unie, zonder dat de Europese Unie deze middelen gebruikt om een structurele of duurzame ontwikkeling te bevorderen. Modulering moet daarom een middel zijn waarmee het geld opnieuw over de hele Europese Unie wordt verdeeld omwille van de kwaliteit en de veiligheid van het voedsel.

Fiebiger (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in beide verslagen en in een groot deel van de amendementen wordt uitgegaan van de politieke wil om op de besluiten van Berlijn voort te borduren en de uitbreiding van de Gemeenschap te verwezenlijken op basis van dit Europees landbouwmodel. Het belangrijkste oogmerk is handhaving van de subsidiëring op basis van marktordeningen, waarbij het instrument van de hoeveelheidsregulering via financiële compensatie dient te worden ingezet. De langetermijnvisie is een van de pijlers onder het succes van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, een feit dat nu niet mag worden gebagatelliseerd.
Het is zinvol om het concurrentievermogen op nationaal niveau via coöperatiemodellen ter ontwikkeling van het platteland te versterken teneinde de boerenstand economisch een steuntje in de rug te geven. Dat vergt een hoge kwaliteit van de productie en een hoge graad van ecologische exploitatie. In de beide verslagen gaat het vooral om de langdurige waarborging van de multifunctionaliteit van het Europees landbouwmodel. Als we afscheid nemen van dit model zouden wij blijven stilstaan op een weg die de burgers in de regio's zojuist zijn gaan bewandelen. Wat ontbreekt is de brede maatschappelijke discussie over de vraag of de risico's van de multifunctionaliteit aanvaardbaar zijn. Ik meen van wel.
Ter afsluiting wil ik zeggen dat ik tegen iedere vorm van schaalverkleining ben. Dat is in het kader van het Europees landbouwmodel tot nog toe niet nodig geweest, en dat pleit voor de mogelijkheden van het gemeenschappelijk landbouwbeleid om zich verder te ontwikkelen.

Van Dam (EDD).
Meneer de Voorzitter, meneer de commissaris, met de introductie van het plattelandsbeleid bij Agenda 2000 maakte een aantal lidstaten gretig gebruik van de nieuwe fondsen die beschikbaar kwamen. Helaas liet de Nederlandse overheid het afweten: haar visie op het platteland kwam tot uiting in de aankoop van natuurgebieden, een achterhaalde visie. Met het uitkopen van de boer verdwijnt het platteland en ontstaat er een kunstmatig parklandschap. Vandaar dat ik een amendement heb ingediend waarmee dit oneigenlijke gebruik van plattelandssubsidies in de toekomst voorkomen moet worden.
De rapporteurs Rodríguez Ramos en Fiori beschouwen de ontvolking als een van de voornaamste problemen van het platteland en funderen vervolgens daarop hun visie op het plattelandsbeleid. Ze gaan teveel uit van de problemen van hun eigen lidstaten. Ontvolking is bijvoorbeeld geen probleem voor het platteland in mijn regio. Het platteland in Nederland wordt echter bedreigd door verstedelijking en verrommeling. Als de boer niet meer voldoende inkomen uit de landbouw kan verwerven, zoekt hij naar allerlei nevenactiviteiten. Verschillende van die activiteiten tasten het landschap aan, en het is ook triest als boerenschuren alleen nog maar fungeren als caravanopslag. Ook aan die problemen dient het Europees plattelandsbeleid aandacht te schenken.
Collega Fiori bewijst dit Parlement een slechte dienst. Na het verslag over menselijke genetica is dit zin tweede verslag in een jaar tijd! Graag hadden we voor de midterm review de Commissie een signaal willen geven hoe wij als Parlement tegen het gemeenschappelijk landbouwbeleid aankijken. In plaats van te zoeken naar een gemeenschappelijke noemer, heeft de rapporteur zijn verslag gebaseerd op het Italiaanse landbouwmodel, waarvan de overige lidstaten en leden van dit Parlement weinig gecharmeerd zijn. Het verslag is verworden tot een zichzelf tegensprekend document waar noch dit Parlement, noch de Commissie en zeker niet de Raad enig houvast aan hebben. De Europese boeren verdienen beter!

Redondo Jiménez (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, toen in 1999 in Berlijn Agenda 2000 werd ondertekend, haalden wij allemaal opgelucht adem, omdat er een periode van begrotingsrust aanbrak waarin multifunctionaliteit sterk was verankerd en het voortbestaan werd gegarandeerd van een duurzaam ruraal milieu, waarin kwaliteit, veiligheid en respect voor het milieu een plaats hadden gekregen. De tussentijdse herziening is daarom van essentieel belang.
Het gemeenschappelijk landbouwbeleid maakt momenteel een grote verandering door vanwege de uitdagingen waarmee de Europese Unie wordt geconfronteerd, met name in het licht van de uitbreiding naar het oosten en de onderhandelingen met de Wereldhandelsorganisatie.
De Europese Unie bereidt zich voor op de hervorming van het GLB in het jaar 2003, die de voorbode kan zijn van verdergaande hervormingen die zijn voorzien voor het jaar 2006. Een van de kernpunten van dit debat is de modulering van de steun in het kader van het marktbeleid, met de bedoeling meer kredieten over te hevelen naar de tweede pijler, de plattelandsontwikkeling, waar wij te weinig aan hebben gedaan. Op die manier komen wij naar het oordeel van velen tot een beleid dat meer in overeenstemming is met de met de WTO aangegane verplichtingen en wordt bovendien de weg naar de toetreding geëffend.
Maar wat een lovenswaardige doelstelling lijkt kan ook als een boemerang werken. Wij willen allemaal dat de agrariërs bijdragen aan het duurzame behoud van de plattelandsgebieden, maar die gebieden kunnen niet blijven bestaan zonder agrariërs, en bovendien lopen wij, als wij met alle geweld het einddoel proberen te bereiken, het risico ons te vergissen in de gebruikte maatregelen. Want wij willen allemaal een versterkte plattelandsontwikkeling, maar die kan niet worden verwezenlijkt door de rentabiliteit van de agrarische bedrijvigheid in gevaar te brengen. Elke bezuiniging die de Europese Unie doorvoert in de rechtstreekse inkomenssteun moet worden uitgevoerd zonder dat het inkomen van de boeren erop achteruitgaat.
Als wij instemmen met de modulering van de steun in het GLB, dan moet die dus worden verwezenlijkt volgens parameters waaruit geen nadelige gevolgen voor het concurrentievermogen van de bedrijven voortvloeien en waarin rekening gehouden wordt met de economische ongelijkheden binnen de Europese Unie. Wij moeten dus uiterst behoedzaam zijn op het moment dat wij deze boodschap overbrengen aan de samenleving. Deze behoedzaamheid heeft de Europese Commissie denk ik tot het besluit gebracht om de presentatie van haar voorstel voor de hervorming van het GLB in 2003 te verplaatsen naar 10 juli, als de Verenigde Staten hun nieuwe landbouwwet zullen hebben aangenomen. Die nieuwe wet betekent een ommekeer van 180 graden van het Amerikaanse beleid door de herinvoering van duidelijke prijssteun, en dat zou zeker in het nadeel kunnen werken van de Europese producenten.
De Europese Unie kan zich niet voegen naar de veranderingen van een land wanneer de toekomst van haar boeren op het spel staat. Ik zou graag willen dat de Europese Commissie haar voorstellen voorlegt aan dit Europees Parlement en zeer zorgvuldig gaat bepalen welke impact de Farm Bill gaat hebben. Laten wij het uitvoerend orgaan van de Unie vragen om een verslag over deze impact teneinde een duidelijk beeld te krijgen. Als wij moeten kiezen voor modulering, dan moet die voorzichtig worden ingevoerd en moet een behoedzame lijn worden gevolgd, zodat er geen onomkeerbare situatie ontstaat voor onze agrariërs.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het resultaat van de verordeningen die zijn uitgevaardigd in het kader van Agenda 2000 is uiterst negatief voor de boeren. Tijdens de recente herziening is besloten de medeverantwoordelijkheidsheffingen te verhogen en de quota te handhaven op een niveau dat laag is vergeleken met de behoeften en de daadwerkelijke productie. Het gevolg hiervan is dat de prijzen en de landbouwinkomens zijn gekelderd.
De interventieprijzen en minimumprijzen zijn sterk verminderd of zelfs geheel afgeschaft, waardoor de kleine en middelgrote landbouwbedrijven een speelbal zijn geworden van het teugelloos gedrag van handelaren en industriëlen. Besluiten zoals de afschaffing van de tabakssteun zorgen ervoor dat uitgestrekte gebieden van de mediterrane landen, die voor een groot deel tot de armste gebieden van de Europese Unie behoren, in een woestijn veranderen. De hele productie- en voedselketen zal worden veranderd ten voordele van de grote levensmiddelenindustrieën, met al hun voedselschandalen. Er wordt ook geen enkel substantieel voorstel gedaan voor de herstructurering van de plantaardige productie of voor de efficiënte bestrijding van verschijnselen zoals de gekkekoeienziekte.
Er zal slechts een ommezwaai kunnen komen in deze uiterst moeilijke situatie als tijdens de tussentijdse herziening van het GLB wordt besloten de beginselen en oriëntaties van Agenda 2000 te herzien. Oplossingen die niet meer dan lapmiddelen zijn, zullen de kleine en middelgrote landbouwbedrijven slechts om de tuin leiden en de slechte situatie verhullen, een situatie die onvermijdelijk tot hun ondergang zal leiden en concentratie van de landbouwgrond in een klein aantal kapitalistische bedrijven tot gevolg zal hebben.

McCartin (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als we vandaag de dag een geheel nieuw gemeenschappelijk landbouwbeleid zouden moeten opstellen, zou ik me nauwelijks kunnen voorstellen dat het veel zou lijken op het beleid dat we nu voeren. Dit geldt overigens ook voor veel andere dingen in de wereld. Toen ik voor de eerste keer afgevaardigde in dit Parlement werd, was de Unie veel kleiner dan tegenwoordig. Er waren toen negen landen met twintig miljoen landbouwers. Op dit moment is de Unie veel groter, terwijl er nog maar zes miljoen landbouwers over zijn.
Wij zijn dus niet geslaagd in ons oorspronkelijke doel om de bevolking in de plattelandsgebieden op peil te houden. Desondanks beschouwen de mensen in de Europese Unie het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet als een grote mislukking. Zij erkennen dat dit beleid ons zekerheid heeft verschaft wat de voedselvoorziening betreft. Zij erkennen dat de kwaliteit van dat voedsel in de loop der jaren is verbeterd, en ondanks het feit dat er soms sprake is geweest van paniek (en dat zal ook in de toekomst zo blijven) zijn de consumenten binnen de Europese Unie redelijk blij dat we hun een veilig product hebben gegeven.
Hoewel we slechts een relatief bescheiden bedrag voor dit beleid uitgeven, ik geloof iets van 0,4 procent van het BBP van de Unie, zou ik erop willen wijzen dat landbouwers in bijvoorbeeld Denemarken en het Verenigd Koninkrijk een gemiddelde bijdrage van ongeveer 19.000 euro per capita ontvangen. Helemaal onder aan de lijst staan de half miljoen kleine landbouwers in Portugal, die slechts 1500 euro ontvangen. Het is dus geen sociaal rechtvaardig beleid. Ierland zit hier ergens tussenin, met 11.000 euro per landbouwer. Wij zijn er dus niet in geslaagd een sociaal rechtvaardige situatie te creëren.
Desalniettemin hebben we zelfs nog meer bereikt dan de zaken die ik zojuist noemde. We hebben namelijk ook veel plattelandsgebieden gered; door dit beleid zijn veel woonvoorzieningen in stadjes, dorpen en gemeenschappen gered. Wij moeten dat beleid nu echter zodanig herzien dat het ook sociaal rechtvaardiger is. Wij moeten niet vergeten dat de kern van de landbouw in de eerste plaats het produceren van voedsel is en wij moeten ervoor zorgen dat dat voedsel veilig is.
De landbouwers in Europa maken zich op dit moment over twee zaken zorgen: de grote hoeveelheid papierwerk waar ze mee geconfronteerd worden en de beperkingen die ze opgelegd krijgen. Er wordt voedsel, zoals ingeblikte producten, kip en dergelijke, uit andere gebieden ingevoerd. Zij kunnen de veiligheid daarvan echter niet garanderen en daar zijn ze niet blij mee.
Het derde punt is dat we moeilijk plannen voor de toekomst kunnen maken omdat we geen overeenstemming met de Amerikanen kunnen bereiken. Wij moeten een systeem opzetten waarin de traceerbaarheid van voedsel, van welke plaats van oorsprong ook, gewaarborgd is. Daarover zullen we met onze concurrenten op de wereldmarkten afspraken moeten maken.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte dames en heren, allereerst wil ik de beide rapporteurs, de heer Fiori en mevrouw Rodríguez Ramos, hartelijk danken voor hun werk. Eveneens complimenteer ik de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling onder leiding van voorzitter Daul met haar uitgebreide bijdragen aan het debat over de mid term review. Ik meen dat het in beide verslagen eigenlijk draait om de vraag hoe het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor de eenentwintigste eeuw eruit dient te zien. De beantwoording van deze vraag stimuleert een brede discussie over nieuwe ideeën. En goede nieuwe ideeen zijn precies wat we nodig hebben!
Naar mijn mening dient een dergelijk debat op twee grondslagen te berusten. Het landbouwbeleid van de toekomst moet in ieder opzicht duurzaam zijn: economisch, sociaal, maar ook ecologisch. Bovendien dient het te voldoen aan de verwachtingen van de samenleving en de eisen van de tijd. Maar wat verwacht de samenleving precies? Het antwoord daarop is niet zonder meer zo helder en eenvoudig als men instinctief zou kunnen geloven. In het landbouwbeleid moet rekening gehouden worden met vele aspecten. De burgers van de Europese Unie weten heel goed dat de landbouw tegenwoordig niet alleen voedsel produceert. Daarom verwachten zij ook dat de landbouw de vele taken die de sector opgelegd worden goed vervult. Het is dus aan ons om de landbouw in al deze opgaven te ondersteunen.
Als we spreken over de maatschappelijke belangen, mogen we niet vergeten dat ook de boeren deel uitmaken van onze samenleving, en dat daarom ook rekening dient te worden gehouden met hun behoeften, indien wij de sociale duurzaamheid van onze landbouw willen waarborgen. We moeten aan de verwachtingen van de samenleving als geheel voldoen en tegelijkertijd aan de wensen die in de plattelandsgemeenschappen leven. Ik heb altijd gezegd dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid een proces is. Dit proces hebben we in gang gezet in 1992, tien jaar geleden dus, en dit jaar hebben we de mogelijkheid het met de tussentijdse herziening voort te zetten. Deze tussentijdse herziening zal ons ook de kans bieden vast te stellen op welke punten we de instrumenten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dienen aan te passen om beter te voldoen aan de maatschappelijke verwachtingen. Want als er in een bepaalde sector iets misloopt, moeten wij nu tot actie overgaan en kunnen we niet tot 2006 wachten, al heeft de Top van Berlijn geen expliciete opdracht tot herziening gegeven. Het doet mij deugd dat dit in het verslag-Fiori net zo wordt gezien.
Wij willen echter in deze analyses nog rekening houden met de mogelijke effecten van de Amerikaanse Farm Bill en gebruik maken van de uitkomsten van het onderzoek van het Amerikaanse Food and Agriculture Policy Research Institute, het FAPRI, die waarschijnlijk begin juni zullen worden gepubliceerd. Daarom zal onze mid term review op 10 juli openbaar worden gemaakt. Dit geeft ons ook de mogelijkheid de kanttekeningen te bestuderen die u in uw verslagen en vandaag in deze zaal naar voren heeft gebracht.
Het verslag-Fiori bevat een groot aantal concrete ideeën, die vanwege de uiteenlopende belangen binnen de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling - wat, naar ik aanneem, voor het Parlement als zodanig ook geldt - niet altijd geheel met elkaar stroken. Zo wordt enerzijds een systeem van rechtstreekse steun geëist dat losgekoppeld moet zijn van de productie, terwijl anderzijds op een aantal terreinen om een verhoging van de productiegerelateerde steun wordt gevraagd. Alle punten dienen uiteraard afzonderlijk besproken te worden. Vergeet u echter niet dat wij bij de behandeling van die sectoren waarvoor in Berlijn niet tot een herziening is besloten, dus bijvoorbeeld op het gebied van de productie van suiker, fruit, groente, olijfolie en dergelijke, eerst zorgvuldig de nodige voorbereidende werkzaamheden dienen te verrichten. Daarna pas kan de Commissie eventuele voorstellen doen. Derhalve zullen wij pas volgend jaar een tweede pakket kunnen presenteren.
In het geval van rijst ben ik echter van mening dat wij niet moeten wachten tot het Everything But Arms-initiatief goed aanslaat. Veeleer moeten we nu al bedenken hoe we reageren op de uitdagingen die daarmee ontstaan. Het verheugt mij te zien dat in het verslag-Fiori - hoewel het primair gericht is op de markten, de eerste pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dus - wordt erkend dat de plattelandsontwikkeling scherper dient te worden geprofileerd. Wat dat betreft vind ik de verwijzingen naar de eco-conditionaliteit zeer interessant. Ondanks het feit dat de Amerikaanse Farm Bill in de tussentijd is aangenomen, dienen we ons te blijven inzetten voor een gemeenschappelijk landbouwbeleid dat beter berekend is op de toekomst. Dit niet in de laatste plaats omdat de Farm Bill sterk doet denken aan het spreekwoord 'de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet'. Met dit beleid logenstraffen de Verenigde Staten alles wat zij ons door de jaren heen op het hart hebben gedrukt aangaande een handelsgerichte agenda. Dat is onaanvaardbaar, en u kunt ervan op aan dat ik dit gedrag zal blijven bekritiseren.
Ik ben er echter ook vast van overtuigd dat we nu als Europese Unie niet op dezelfde manier te werk mogen gaan en het landbouwbeleid niet op een laag pitje mogen zetten. Integendeel! We moeten voortgaan op de ingeslagen weg en de multifunctionele aspecten van ons landbouwbeleid versterken. Dat strekt ons niet in de laatste plaats in de context van de WTO tot voordeel, gezien het feit dat de Amerikaanse opstelling door de meeste WTO-partners hevig wordt bekritiseerd.
Daarmee kom ik bij het verslag van mevrouw Rodríguez Ramos. De ontwerpresolutie strookt in het algemeen met de visie van de Commissie op de toekomstige richting en rol van het beleid inzake plattelandsontwikkeling. Met name vind ik dat verdere kredietoverdrachten van de eerste naar de tweede pijler een belangrijk signaal vormen. Met ruim 10 procent van de landbouwuitgaven uit het EOGFL ten gunste van de tweede pijler kunnen we namelijk niet de verheven doelstellingen bereiken waartoe de staatshoofden en regeringsleiders in juli van het vorig jaar tijdens de Top van Göteborg hebben besloten.
Niettemin dient het gemeenschappelijk landbouwbeleid een bijdrage te leveren aan de duurzame ontwikkeling. Het accent moet meer worden gelegd op de bevordering van gezonde producten van goede kwaliteit, milieuvriendelijke productiemethoden, duurzaam beheer van grondstoffenvoorraden en de bescherming van de biodiversiteit. Daarom ben ik het ook eens met de constatering in het verslag-Ramos dat de eerste en de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid uniform dienen te zijn geconcipieerd en elkaar dienen aan te vullen.
Hoe is het met de budgettaire gevolgen van Agenda 2000 gesteld? We hebben - dat kunnen we nu vaststellen - ieder jaar circa twee miljard euro minder uitgegeven dan oorspronkelijk was begroot. We gaan dus uiterst verantwoord om met het geld van de belastingbetaler. Daarom hebben we met het oog op de uitbreiding ook voorgesteld om de invoering van de rechtstreekse betalingen over een periode van tien jaar te spreiden, en wel om enerzijds de vijftien EU-lidstaten begrotingstechnisch niet te overbelasten en anderzijds ook het herstructureringsproces in de kandidaat-lidstaten niet te belemmeren. Daarmee wordt echter ook duidelijk dat de landbouwbegroting als begroting van het enige volledig communautaire beleidsterrein geen kas mag zijn waaruit andere beleidsterreinen gefinancierd moeten worden, vooral niet als van de landbouw diensten worden verwacht die de sector tegen de marktprijs nooit rendabel kan verrichten.
Staat u mij toe om ter afsluiting nog een ander punt te belichten dat weliswaar buiten het kader van de mid term review valt, maar dat toch van belang is voor de toekomst en waarmee we bij de verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid nu al rekening dienen te houden. In beide verslagen is hierop onvoldoende ingegaan, hetgeen overigens ook geldt voor het punt van de nieuwe Farm Bill. Hoezeer ik ook bereid was om het initiatief Everything But Arms ten gunste van de armste landen op aarde actief te steunen, omdat het ons op de conferentie van Doha van bijzonder veel nut is geweest, en ook van nut zal blijven, moet ik nu toch op grond van bepaalde overwegingen waarschuwen om deze denkbeelden op alle ontwikkelingslanden toe te passen. Ik wil niet alle aspecten behandelen die mij te binnen schieten, maar mij tot twee beperken.
Als de Europese Unie haar landbouwmarkten onbeperkt verder openstelt voor de ontwikkelingslanden, dan moeten er van tevoren mechanismen worden ontwikkeld die voorkomen dat multinationals de boeren in de ontwikkelingslanden ertoe bewegen om hun traditionele landbouwactiviteiten op te geven ten faveure van het grootschalig en in monocultuur verbouwen van producten die voor de export geschikt zijn. Want zo zou precies het tegendeel worden bereikt van wat het Europees Parlement wenst. Als er in de ontwikkelingslanden genetisch gemodificeerde gewassen worden verbouwd, bijvoorbeeld ter bestrijding van ziekten en verbetering van de voedselsituatie, dan kunnen wij als Europese Unie de import hiervan niet tegenhouden enkel en alleen omdat zij genetisch gemodificeerde organismen bevatten.
Het waarborgen van de veiligheid en de kwaliteit van levensmiddelen is voor de acceptatie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van doorslaggevend belang. Deze kwesties dienen dan ook diepgaand te worden behandeld, als wij aan de terechte wensen van onze consumenten willen voldoen. Ook dat wil ik in de mid term review accentueren.
Tot slot wil ik de beide rapporteurs nogmaals hartelijk danken voor de grote moeite die zij zich hebben getroost om de zeer uiteenlopende ideeën en belangen ten aanzien van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op overtuigende wijze te bundelen en met elkaar in overeenstemming te brengen.
De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0130/2002), namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (15396/2/2001 - C5-0035/2002 - 2000/0189(COD)) (rapporteur: de heer Cappato).

Cappato (NI)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn dank betuigen aan de 17.000 mensen die onmiddellijk in het geweer zijn gekomen toen op internet het bericht verscheen dat wij in een instrument van de eerste pijler betreffende de harmonisatie van de interne markt een uitdrukkelijke verwijzing wilden opnemen naar de mogelijkheid om gegevensopslag, de opslag van alle gegevens - elektronische communicatie, telefoon, internet, SMS, mobiele telefoon - verplicht te stellen. Vijftig organisaties in de Verenigde Staten, de American Civil Liberty Union en talrijke organisaties elders zijn in het geweer gekomen tegen dit idee en dit voorstel. Dit is voor ons het ernstigste en meest omstreden punt. Met dit compromis proberen de afgevaardigden van de Europese Volkspartij en de socialisten nu dit punt opgenomen te krijgen in onze richtlijn, maar dit staat haaks op hetgeen wij als Parlement tijdens de eerste lezing hebben besloten en druist ook in tegen het standpunt van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken.
Het feit dat dit debat op zo'n laat uur wordt gehouden, strekt het Parlement allesbehalve tot eer. Dit is een uiterst belangrijk debat en misschien zou het een blijk van respect zijn geweest indien de collega die deze compromisamendementen heeft ingediend - en daarbij voorbij is gegaan aan het standpunt van de commissie die hij zelf voorzit - hiernaartoe was gekomen om ons uit te leggen waarom hij dit voorstel doet en om te proberen de vier, vijf of zes arme leden die hier nog aanwezig zijn ervan te overtuigen dat wij met onze fractie en onze collega's een draai van 180 graden moeten maken ten opzichte van het standpunt van het Parlement tijdens de eerste lezing.
Wij gaan een paradoxale situatie tegemoet: de richtlijn over de bescherming van de persoonlijke levenssfeer zal worden aangenomen op een manier die ons ertoe dwingt ons met hand en tand te verzetten tegen ?wat? Tegen ongewenste commerciële e-mails! De collega's weten dat ik hier mijn eigen mening over heb, en ik weet dat enkele afgevaardigden het niet met mij eens zijn, maar mijns inziens zullen wij met een wetgeving, met een opt-in of een opt-out, geen bescherming kunnen verkrijgen tegen ongewenste commerciële e-mails. Spamming is op grond van de bestaande richtlijnen al verboden, en wel om vier of vijf verschillende redenen. Welnu, een verbod meer of minder zal geen enkele verandering brengen in ons onvermogen om eerbiediging van de regels af te dwingen. Met name de collega's voor wie de ontvangst van een ongewenste e-mail al een grove schending is van hun privacy zou ik willen vragen hoe het mogelijk is dat juist zij 'ja? zeggen tegen de invoering - in een richtlijn voor de harmonisatie van de interne markt nota bene - van een bepaling waarin uitdrukkelijk staat dat de lidstaten gemachtigd worden bepaalde maatregelen te treffen, terwijl zij dat nu al kunnen. Deze bepaling heeft ook geen rechtsgrondslag en ik zou het Bureau willen vragen hier de nodige aandacht aan te schenken en na te gaan of die amendementen wel ontvankelijk zijn. Als de lidstaten die mogelijkheid al hebben, waarom nemen wij die hier dan nogmaals op? Waarom moeten wij dan hier deze algemene data retention toevoegen? Waarom zouden wij via elektronische communicatie verkregen persoonlijke gegevens algemeen moeten opslaan? Iedereen zegt ons dat wij dat niet moeten doen. Dat zeggen de bedrijven vanwege de kosten - maar je kunt je natuurlijk afvragen waarom wij ons iets van de bedrijven zouden aantrekken -, de niet-gouvernementele organisaties, de organisaties die zich bezighouden met de vrijheden op het web, de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming, ex artikel 29, de voorzitter van de groep van Europese toezichthouders, die het met ons eens was - of liever gezegd, wij hebben hem gevolgd in de eerste lezing - wat de noodzakelijke garanties betreft om te voorkomen dat elke willekeurige uitzondering kan worden opgenomen. Maar nee hoor! Men vond dat dit alles overboord gegooid moest worden, en daarover werd een compromis gesloten tussen de afgevaardigden van de Europese Volkspartij en de socialisten. Maar waarom eigenlijk? Om te kunnen zeggen dat er een compromis is gesloten? Nee hoor, om de door de Raad voorgestelde standpunten integraal te kunnen overnemen.
Ik begrijp dat er bepaalde vereisten zijn, dat het Spaans voorzitterschap dit dossier wil afsluiten. Misschien willen bepaalde leden van dit Parlement dat ook, maar ik geloof niet dat die vereisten alleen een dergelijke ommezwaai in het algemeen standpunt van dit Parlement hebben kunnen bewerkstelligen. Er is zelfs gezegd - niet in dit debat, want dit debat vindt plaats op een moment waarop de zaak allang is beklonken, maar tijdens de voorgaande debatten, en dat was eigenlijk nog het ergste van alles wat werd gezegd - dat de standpunten precies tegenovergesteld waren. Er is geen debat geweest waarin men ons van het tegendeel heeft kunnen overtuigen en ziehier, degene die deze veranderingen heeft voorgesteld is vanavond niet eens aanwezig om ons van dat tegendeel te overtuigen.
Wil men terrorisme bestrijden? Hebben wij om terrorisme te bestrijden die zin nu echt nodig in een instrument voor de harmonisatie en de liberalisering van de sector telecommunicatie? Absoluut niet! Het is een leugen dat te beweren. Alle analisten zijn unaniem, ook na 11 september: er was geen gebrek aan gegevens; het vermogen om al die gegevens te analyseren schoot tekort. Wij moeten nu maatregelen nemen om de criminaliteit te kunnen bestrijden, maatregelen om te investeren in het vermogen om gegevens te analyseren, en een algemene verplichting tot opslag van de gegevens van alle burgers gaat precies de verkeerde kant uit, de kant van de reeds eerder begane fouten. Daarom wil ik duidelijk maken - en ik schaam mij enigszins voor mijn hartstochtelijk betoog, maar anderzijds verdienen de collega's die hier nog zitten dat ik hiervoor warm loop - dat het nog niet te laat is. Wij kunnen de reeds ingenomen standpunten nog veranderen en ik stel derhalve voor in ieder geval die ene zin - waarin staat dat de lidstaten wetten kunnen uitvaardigen voor de algemene opslag van gegevens - uit de richtlijn te halen. Die slaat namelijk nergens op en hoort thuis in de derde pijler, in de pijler van samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.

von Boetticher (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, sinds de stemming in onze commissie hebben wij geprobeerd om met de Raad over de omstreden punten tot een compromis te komen. Wij allen wilden een bemiddelingsprocedure voorkomen, maar - zo voeg ik er nu al aan toe - niet tot elke prijs! Collega Paciotti heeft het zich van meet af aan bijzonder gemakkelijk gemaakt door met zoveel woorden te zeggen dat zij alle punten zou steunen die de Raad accepteert. Een wel erg merkwaardig standpunt voor een volksvertegenwoordigster! Mevrouw Palacio Vallelersundi heeft onze compromisvoorstellen aan de Raad gepresenteerd, en vervolgens hebben wij hierover in talloze vergaderingen en gesprekken, ook met het voorzitterschap van de Raad, onderhandeld. Nu heeft de Raad, zoals altijd, heel slim ons pakket opengebroken en is hij met de verschillende betrokkenen over alle compromisvoorstellen afzonderlijk gaan onderhandelen. Dit heeft ertoe geleid dat wij wat betreft het onderwerp 'opslag van informatie' als compromis hebben aanvaard dat er op nationaal niveau wettelijke standaardbepalingen mogen bestaan die afwijken van de algemene Europese regelgeving, en dat dit dus niet van geval tot geval hoeft te worden beoordeeld. Bovendien hebben wij afgezien van een beperkte termijn, waarmee we het standpunt van de Raad vrijwel geheel hebben overgenomen.
Op het punt van de e-mailreclame hebben wij, ondanks sterke twijfels, ingestemd met een algehele opt-in. Voorwaarde voor mij was echter dat dit middel in ruime mate mag worden toegepast als er sprake is van een reeds bestaand contact tussen de aanbieder en de potentiële afnemer. Maar nu is er toch sprake van een sterke beperking: aanbieders mogen alleen reclame maken voor producten die reeds door de klant zijn aangevraagd en voor producten die daarmee vergelijkbaar zijn. Het door ons voorgestelde toepassingsgebied zal bovendien worden ontdaan van de cooperations.
Al deze inperkingen had ik als compromis kunnen accepteren wanneer de Raad ons in de laatste kwestie tegemoet was gekomen en het opt-out-standpunt bij de abonneelijsten werkelijk had aanvaard. Op dit punt vond de Raad echter alleen een nieuwe variant acceptabel, waarbij de beslissing aan de lidstaten wordt overgelaten. Dit betekent dat de Raad geen enkel key point van het Parlement heeft geaccepteerd, in welke vorm dan ook. Dit is voor mij nauwelijks aanvaardbaar, en daarom zeg ik nogmaals: het is prima om een bemiddelingsprocedure te voorkomen, maar niet tot elke prijs! Als de Raad wil pokeren, dan pokeren wij mee. Dat betekent in dit geval dat wij het been stijf houden en amendement 14 van collega Cappato steunen. Anders hebben wij door de officieuze onderhandelingen daadwerkelijk vrijwel alleen verloren en niets gewonnen.

Paciotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, voor de derde keer gaan wij stemmen over een voorstel tot wijziging van de richtlijn betreffende de bescherming van gegevens in de telecommunicatie en houden wij een debat over opt-in en opt-out. In tegenstelling tot de rapporteur blijf ik vasthouden aan het recht van de burger om van tevoren te besluiten of zijn of haar gegevens op openbare lijsten mogen verschijnen en of hij of zij al dan niet ongewenste communicatie wil ontvangen. Tot mijn voldoening stel ik vast dat dit ook het standpunt van de Commissie en de Raad is. Zij hebben er blijk van gegeven bereid te zijn te zoeken naar compromisoplossingen waarmee tegemoet kan worden gekomen aan enkele redelijke verzoeken van de telecommunicatiebedrijven. Daarom heb ik samen met mevrouw Palacio Vallelersundi nieuwe compromisamendementen ingediend. Als deze amendementen worden aangenomen, zullen wij morgen na de stemming eindelijk een belangrijke nieuwe richtlijn hebben die aan de ontwikkeling van de elektronische markt kan bijdragen en tegelijkertijd de eerbiediging van de grondrechten van de burgers kan garanderen.
Voor dit doel moesten wij een ook voor de Raad aanvaardbare oplossing zien te vinden voor het probleem van de gegevensopslag met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid. In mijn land, Italië, worden deze gegevens vijf jaar lang bewaard. In artikel 14 van de huidige richtlijn staat reeds dat de lidstaten wettelijke maatregelen kunnen nemen om het recht op vertrouwelijkheid van gegevens te beperken als de staatsveiligheid in het geding is. Met de oplossing in compromisamendement 46 wordt daaraan toegevoegd dat, overeenkomstig de in de jurisprudentie van het Europees Hof van de Rechten van de Mens neergelegde vereisten, dergelijke maatregelen opportuun en proportioneel moeten zijn voor een democratische samenleving, dat de opslag van gegevens slechts toegestaan kan worden voor een beperkte periode en dat de desbetreffende wetgeving moet stroken met de beginselen van artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en met name met de beginselen die zijn neergelegd in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de gemeenschappelijke grondwettelijke tradities van de lidstaten, tradities die nu vastgelegd zijn in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
Zoals elke oplossing moet ook dit compromis leiden tot een evenwicht tussen uiteenlopende belangen en in zijn geheel worden beschouwd. Deze oplossing lijkt mij redelijk en aanvaardbaar, daar het Europees Parlement sowieso niet bij machte is de Raad ertoe te bewegen de lidstaten gegevensopslag om redenen van nationale veiligheid te verbieden. Iets dergelijks kunnen wij niet voorkomen, maar wij kunnen wel een kader met garanties, met zekerheden voor de bescherming van de grondrechten scheppen en ervoor zorgen dat deze door de toekomstige wetgeving worden geëerbiedigd.

Ludford (ELDR
). (EN) Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie betreurt de wijze waarop deze kwestie de afgelopen weken behandeld is. Zowel de stemming in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken als de standpunten van de rapporteurs zijn genegeerd en daarvoor in de plaats is er een gezellig een-tweetje gekomen tussen het voorzitterschap en de leiding van de twee grote fracties.
Mijn fractie zal blijven vasthouden aan het besluit van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en zal dus voor de mogelijkheid stemmen voor een opt-out-systeem met betrekking tot openbare abonneelijsten. Wij zullen ook proberen om de bureaucratische beperking op te heffen op grond waarvan direct marketing e-mails alleen maar voor soortgelijke producten gebruikt mogen worden als die welke oorspronkelijk door de klant zijn gekocht. Ons grootste probleem is echter de poging van de Raad en de grote fracties om ruime bevoegdheden te verlenen waarmee van telecommunicatiebedrijven en Internet Service Providers (ISP's) verlangd kan worden dat zij gegevens bewaren op basis waarvan het dagelijks leven en de contacten van mensen in kaart gebracht kunnen worden. Het gaat daarbij om gegevens inzake verblijf, verplaatsing, betalingen, enzovoorts, waartoe de politie in voorkomende gevallen toegang kan krijgen.
Wij sluiten het bewaren van gegevens op grond van veiligheidsoverwegingen in sommige gevallen niet uit, maar we zijn tegen de integratie ervan in deze richtlijn, omdat binnen deze context niet adequaat gereageerd kan worden op de verstrekkende gevolgen voor de vrijheden van de burgers en de industrie. Het is gevaarlijk en prematuur - en zonder meer ook bedenkelijk ten aanzien van de rechtsgrondslag, zoals de heer Cappato heeft gezegd - om een algemene EU-regeling voor het bewaren van gegevens goed te keuren in de marge van een pakket voor de interne markt voor telecommunicatie. Het verlenen van welke bevoegdheid dan ook op dit vlak dient eerst in de nationale parlementen besproken te worden en vervolgens nader bekeken te worden in het EU-kader van de samenwerking op het gebied van politie en criminaliteitsbestrijding. Daarbij dient de aandacht ook uit te gaan naar de garanties voor de rechten van de burgers.
De maatregel van vandaag, een richtlijn betreffende de interne markt, is onderdeel van het pakket dat is bedoeld om de EU-markt open te stellen voor concurrenten en de telecombedrijven en ISP's in staat te stellen om in een situatie met gelijke mededingingsomstandigheden te opereren. Daarom bevatte het oorspronkelijke voorstel geen enkele verwijzing naar het bewaren van gegevens, zoals die nu door de Raad is toegevoegd. Ik ben benieuwd wat de reactie van de commissaris hierop is. Wij hebben behoefte aan een goed en uitgebreid publiek debat. Het is absoluut niet gepast om deze vergaande bevoegdheden er in het kielzog van een liberaliseringsmaatregel door te drukken.

Buitenweg (Verts/ALE).
Voorzitter, mijn fractie is buitengewoon verbaasd over de wending die dit debat heeft gekregen. Vorige week nog leek een meerderheid van onze commissie tegen een opt-in van ongewenste elektronische post, maar door een soepele opstelling van de PPE lijkt zich nu dan toch een meerderheid af te tekenen vóór die opt-in, en in dat geval wordt het Spaans voorzitterschap de eer gegund om dit dossier succesvol af te ronden. Deze genereuze flexibiliteit doet me denken aan een uitspraak van Graucho Marx, die ooit zei: "Those are my principles. If you don't like them, I have others".
Maar laat ik niet laatdunkend doen over het resultaat van deze u-bocht. In alle lidstaten wordt het nu verboden om cookies te plaatsen en ongericht e-mail, sms of faxboodschappen te versturen naar mensen die daar niet om gevraagd hebben. In tegenstelling tot de heer Cappato vind ik dat wel een goed idee, maar het is waar dat dit ook zal moeten worden afgedwongen, willen wij ook inderdaad een verandering bewerkstelligen.
Maar het is niet alleen tevredenheid wat ik hier wil uitstralen. Ten eerste, waar ik erg ontevreden over ben - de Liberalen hebben dat ook al gezegd - is dat tegenwoordig blijkbaar onderhandelingen plaatsvinden niet tussen de Raad en het Parlement, maar tussen de Raad en twee fracties. Daarnaast denk ik dat het compromis dat die twee fracties over de gegevensbescherming hebben gesloten ook niet zo'n goed compromis is. Ik sluit me volledig aan bij wat mevrouw Ludford heeft gezegd. Waarom gaan wij nu vrijwillig als Parlement in dit eerste-pijlerdocument, waarover het Parlement dus de zeggenschap heeft, expliciet de Raad aanmoedigen om in de derde pijler achter gesloten deuren, met minimale parlementaire en justitiële controle, afspraken te gaan maken over het systematisch registreren van surfgedrag en andere elektronische activiteiten van burgers? Laten we dat aspect gewoon wat zorgvuldiger bestuderen en het niet zomaar in deze richtlijn stoppen, die over iets heel anders gaat. Laten we niet de eerste pijler met de derde verwarren.

Schröder, Ilka (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ook u zult ongetwijfeld de brief van verschillende organisaties voor de burgerrechten hebben ontvangen over het onderwerp dat in deze richtlijn centraal is komen te staan. Het gaat erom of data retention, de opslag van gespreksgegevens dus, toegestaan dient te zijn. Daarbij gaat het niet gewoon om een initiatief om tot wat meer controle te komen, maar om een sterke uitbreiding van de interceptiemogelijkheden door de staat. Tot nog toe hadden de politie en andere instanties alleen toegang tot hetgeen gesproken of geschreven werd vanaf het moment dat tot interceptie werd overgegaan. Met dit document zal de mogelijkheid ontstaan om communicatie met terugwerkende kracht te onderscheppen, waardoor grondrechten met terugwerkende kracht worden beperkt. Dat is dus het nieuwe karakter van de veiligheidsstaat: mikken op de afbraak van de privé-sfeer!
Wat gebeurt er bijvoorbeeld met de gegevens die de staat vergaart over de burger en diens surfgedrag? De gegevens worden alle opgeslagen. Ze worden doorgegeven aan de volgende regering. Of dan Le Pen, Haider of Rasmussen er toegang toe hebben, of slechts de gebruikelijke sociaal-democraten die de overheid centraal stellen, dat weet niemand. Tenslotte was ook voor 11 september niemand duidelijk dat hier met instemming van westerse democraten grondrechten werden afgebroken.
In Duitsland hebben we ervaring met dergelijke preventieve beperkingen van grondrechten. Het radicalenbesluit richtte zich niet zozeer tegen onwettige activiteiten, maar meer tegen zaken die door de regering als ongewenst werden beschouwd. De richtlijn die wij vandaag bespreken kan ertoe bijdragen dat ambtenaren die vandaag informatie over extreem-rechts van het net halen, morgen kunnen worden ontslagen. Op het omslag van het document wordt nog wel gerept over 'bescherming van persoonsgegevens', maar in de tekst zelf is daar niets van terug te vinden. Nu rest alleen nog de vraag welke titel het geplande initiatief van de Raad zal krijgen, waarmee voor de gehele EU data retention verplicht zal worden gesteld. De vandaag besproken richtlijn baant de weg voor dit initiatief om heel Europa tot een afluisterstaat te maken.

Cederschiöld (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is triest dat de naam van onze bekwame en vriendelijke collega Cappato bijna een scheldwoord is geworden onder de afgevaardigden en ambtenaren die hard en langdurig aan deze kwestie hebben gewerkt. Hoewel er een compromis is gesloten, liggen de standpunten van het Europees Parlement en de Raad nog ver uiteen. Helaas is het resultaat niet echt om over naar huis te schrijven, maar met nationale wetgevingen zouden er nog grotere verschillen en nog meer problemen ontstaan zijn. Het standpunt van de Raad, die de kwestie van de wetgeving inzake de verwerking van persoonsgegevens in de richtlijn wil opnemen, is risicovol en inconsequent.
Kwesties die onder de derde pijler vallen, functioneren niet in een richtlijn in het kader van de eerste pijler. Het pijlersysteem functioneert eenvoudigweg niet en dat is bekend bij de Commissie, die dit zojuist nog heeft aangegeven. Naar verluidt wordt er een kaderbesluit inzake algemeen toezicht voorbereid. De burgers maken zich terecht zorgen. De Unie mag niet te hard van stapel lopen bij deze belangrijke kwesties, waarbij, onder het mom van gegevensbescherming, de bescherming van de persoonlijke integriteit ingeperkt dreigt te worden.
Er is een uitgebreide discussie nodig tussen het bedrijfsleven, politici en belangenorganisaties voordat tot nieuwe wetgeving kan worden besloten. Misschien moeten wij meer een voorbeeld nemen aan andere landen zoals de Verenigde Staten. Deze kwesties moeten onderworpen worden aan democratische en wettelijke controle. Ik heb wat dit aangaat mijn hoop gevestigd op de Europese Conventie.
Reeds tijdens de vorige zittingsperiode heb ik mij ingezet voor de kostenkwestie. Hierop ben ik teruggekomen in mijn verslag over de strategie om de informatiemaatschappij veiliger te maken door de informatie-infrastructuur beter te beveiligen en computercriminaliteit te bestrijden (A5-0284/01). Dat is al een behoorlijke tijd geleden. De kwestie van de kosten voor het verplicht bewaren en verzamelen van gegevens moet opgelost worden! Ik heb hierop zowel schriftelijk als mondeling een positieve reactie van de Commissie gekregen. Het is verheugend te horen dat de Commissie deze argumenten ter harte heeft genomen en beloofd heeft terug te komen op deze kwestie. Omdat ik tevreden ben over deze reactie heb ik mijn formele verzoek aangaande deze kwestie ingetrokken. Verder hoop ik dat de Commissie daadwerkelijk zal terugkomen op de kwestie, zodat wij haar kunnen behandelen - niet om in een vroeg stadium al vaste standpunten in te nemen, maar om de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie op dit punt te verbeteren.

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil me beperken tot twee onderwerpen: het bewaren van gegevens en de opt-in, opt-out. In de eerste plaats de opt-in, opt-out. Ik moet zeggen dat ik het zonder meer ontstellend vind als er verwachtingen worden gecreëerd die niet waargemaakt kunnen worden; dat geldt overigens voor elke politieke arena. Het hele opt-in-concept is naar voren geschoven als dé oplossing om een einde aan spam te maken. Dat wil ik graag vastgelegd zien. Door het voorstel van de Commissie over de opt-in zal er echter geen greintje spam minder verstuurd worden. Spammers houden zich niet aan wetten of regelgeving. Zij verrichten hun activiteiten namelijk offshore en als we het midden- en kleinbedrijf, de zogenaamde motor van de nieuwe economie, uit de EU willen verdrijven, dan moeten we vooral op deze manier doorgaan.
In verband met het bewaren van gegevens werd vanavond gerefereerd aan Groucho Marx. In feite waren er drie broers en door de bijdragen die ik vanavond heb gehoord, ben ik tot de overtuiging gekomen dat zowel Groucho en Chico als Harpo hier aanwezig zijn. De oproep die hier gedaan wordt om dit artikel over het bewaren van gegevens te schrappen, is een oproep die in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken nooit en te nimmer is gedaan.
Wat zijn dat voor rare verwijten over een-tweetjes tussen fracties die bij elkaar zouden komen om een compromis te bewerkstelligen dat ten koste zou gaan van de burgerlijke vrijheden van gewone mannen en vrouwen? Ik wil nogmaals in herinnering roepen dat de burgerlijke vrijheden beschermd dienen te worden tegen internationale terroristen die zich richten op grensoverschrijdende terreuracties, drugshandel, transnationale misdaad en vrouwen- en kinderhandel. Dat zijn precies de vrijheden van burgers die wij willen beschermen met deze adequate, evenwichtige regels voor het bewaren van gegevens zoals ze zijn verwoord in de voorstellen die aan dit Parlement zijn voorgelegd.
Ik hoop dat het Parlement de verstandige weg kiest en steun geeft aan de voorstellen over het bewaren van gegevens. Wij moeten de burgerlijke vrijheden respecteren en dat doen we ook. Wij moeten er echter ook voor zorgen dat degenen die grensoverschrijdend actief zijn niet de kans krijgen de burgervrijheden te misbruiken om hun eigen misdaadpraktijken te bevorderen.
Ik zou hierover nog veel meer kunnen zeggen, maar gelukkig is mijn spreektijd voorbij.

Plooij-van Gorsel (ELDR).
Geachte collega's, Voorzitter, meneer de commissaris, de richtlijn die wij vanavond bespreken is hard nodig want hij vormt het sluitstuk van het telecommunicatiepakket dat wij vorig jaar al hebben aangenomen. We moeten er voor zorgen dat onze burgers en bedrijven geen ongewenste e-mail ontvangen, dat hun personalia niet ongevraagd worden opgenomen in telefoonboeken, dat hun surfgedrag niet stiekem wordt geregistreerd via cookies. Al deze zaken zijn prima geregeld in het voorstel, en wel op geharmoniseerde wijze, de enige juiste wijze in onze digitale, grensoverschrijdende wereld.
Het voorstel voor de data-opslag kan ik echter niet steunen. Ik begrijp ook niet dat de Commissie daarin het Raadsvoorstel kan steunen. Heeft de Commissaris voor ondernemingen wel eens laten uitrekenen wat het de telecom operators en surfproviders gaat kosten om al deze data jarenlang te bewaren, hoeveel opslag dat vergt en hoeveel dat in totaal kost?
In tijden van oorlog is een staat altijd geneigd de staatsveiligheid zwaarder te doen wegen dan de privacy van de burgers. Maar het is geen oorlog. Wij moeten hier de privacy van onze burgers beschermen en daarvoor onze nek uitsteken. En dat doen wij ook vandaag.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wat een geluk dat wij in de tweede lezing zijn en slechts bepaalde standpunten hoeven bij te schaven! Wel, kennelijk wordt dit keer echter het resultaat van de eerste lezing totaal op zijn kop gezet. Alle kaarten zijn opnieuw geschud en dat heeft de fracties de mogelijkheid geboden vooropgezette meningen te herzien, standpunten te wijzigen en compromissen voor te stellen die eerlijk gezegd heel wat vragen opwerpen. Goed, laten wij 'de zak nog eens bovenaan beet pakken?, zoals men bij ons pleegt te zeggen, en kijken waar het eigenlijk om gaat. Wij hebben het hier over een ontwerprichtlijn waarmee uitgaande van de - weliswaar voorspelbare - technologische innovatie de oude richtlijn 97/66 van het Europees Parlement en de Raad - de richtlijn van 15 december 1997, wel te verstaan - wordt herzien. In die richtlijn waren voorschriften opgenomen voor de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie.
Ik bekrachtig de voorbehouden die ik reeds tijdens de eerste lezing naar voren heb gebracht. Ik heb twijfels over het nut en de doelmatigheid van dermate gedetailleerde voorschriften voor de sector elektronische communicatie. Deze voorschriften zijn te gedetailleerd, en raken bijgevolg te sterk aan de persoonlijke levenssfeer van de burger. Ik ben eveneens van mening dat het beoogde doel ook kan worden bereikt met de huidige voorschriften, die overal in Europa min of meer hetzelfde zijn, zodat overreglementering kan worden vermeden. Op deze zogenaamde eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer zal dus uiteindelijk een dubbel stelsel of een tweesporig stelsel van toepassing zijn, hetgeen met name een overdreven bescherming van de persoonlijke levenssfeer zal veroorzaken en zal leiden tot bepalingen die overdreven restrictief zijn voor de privé-persoon. De lidstaten zullen echter de absolute vrijheid hebben om, als zij dat nodig achten, in te grijpen in het leven van hun burgers, door bijvoorbeeld de service providers van elektronische communicatie te dwingen taken te vervullen die eigenlijk tot het takenpakket van de politie behoren.
Ten slotte geloof ik niet dat iemand schandaal zal roepen als ik zeg dat ik het met de rapporteur eens ben over amendement 4. Hij is van mening dat die cookies instrumenten zijn die eigenlijk wel geduld kunnen worden en zelfs bijna legitiem zijn, omdat aan de hand van duidelijke en volledige inlichtingen duidelijk wordt gemaakt hoe men moet surfen op het net en dus in zekere zin de surfer wordt wakker geschud. Ik geloof dus niet dat de surfer een slachtoffer is van de cookies.
Spamming is natuurlijk een andere zaak en daar hebben wij geen enkele verdediging tegen. Degenen die daaraan doen, kunnen hun gang gaan wanneer zij maar willen en kunnen beslissen over de kwantiteit en de kwaliteit. Het zal mijns inziens niet gemakkelijk zijn daarover een voor iedereen aanvaardbare richtlijn op te stellen. Wij hebben al eens eerder een poging daartoe gedaan. Wij zouden eigenlijk een derde lezing moeten hebben, maar ik weet dat het Reglement dat niet toestaat. Misschien zouden wij enkel in een derde lezing tot een zekere overeenstemming hebben kunnen komen. Met twee lezingen hebben wij die in ieder geval niet kunnen bereiken.

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is de laatste richtlijn van het telecommunicatiepakket. Gelukkig hebben wij de moeizame voorbereiding ervan niet afgewacht, want anders zouden ook de andere richtlijnen vertraagd zijn.
Lange tijd is niet begrepen dat ook op internet misdaad een misdaad is en dat ook in de sector elektronische communicatie anonimiteit niet tot straffeloosheid mag leiden. Men mag ook geen e-mail versturen als de ontvanger dat niet wil. In tegenstelling tot bij papieren reclame gebeurt dat immers vaak op kosten van de ontvanger. Ik ben daarom voorstander van het compromis met de Raad waarin een opt-in voorgesteld wordt. Rechtstreekse reclame via het net is mogelijk als de consument daarvoor vooraf toestemming heeft gegeven. Ik steun ook verscheidene andere compromissen. Deze aanbeveling is verre van perfect, maar ze toont aan tot waar wij zijn gekomen.
Onveiligheid op internet - regelrechte anarchie - is een grote bedreiging voor het hele project e-Europe, de op informatie gebaseerde economie en de ontwikkeling van de democratie. Waarde collega's, het gaat er om dat het commerciële netwerk veilig is en dat ook gegevens over de gezondheid daar vertrouwelijk in opgeslagen kunnen worden. Veiligheid op het net is een belangrijke kwestie geworden en daarom hebben wij, zoals in het e-Europe-programma 2005 staat, een dienst voor de veiligheid op internet nodig die niet alleen toeziet op de veiligheid, maar ook op het respecteren van de burgerrechten op internet. Dat is voor ons allen een gezamenlijke behoefte en een prioritaire doelstelling.

Liikanen
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het nieuwe regelgevingskader voor elektronische communicatie is een maand geleden op 24 april in werking getreden. De voorgestelde richtlijn inzake de bescherming van persoonsgegevens in de sector elektronische communicatie is het enige element binnen dit pakket waarover het Parlement en de Raad nog overeenstemming moeten bereiken. Een adequate regelgeving voor de bescherming van de privacy online is net zo belangrijk als regels om concurrerende markten te waarborgen.
Ik zou u vandaag willen vragen een bijdrage te leveren aan de doorlopende inspanningen om tijdens deze tweede lezing te komen tot een gezamenlijke oplossing voor deze richtlijn, teneinde verdere vertragingen te voorkomen. De zeven compromisamendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, gecombineerd met de drie amendementen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, en de vijf andere amendementen die door de Fractie van de Europese Volkspartij zijn ingediend, vormen een pakket compromisteksten dat zowel voor de Raad als voor de Commissie aanvaardbaar is.
Ik zou de rapporteur, de heer Cappato, graag willen bedanken voor de grote hoeveelheid tijd en energie die hij in dit verslag heeft gestopt. Ik zou ook een speciaal woord van dank willen richten aan mevrouw Palacio Vallelersundi en mevrouw Paciotti, voor hun nimmer aflatende pogingen om een totaalpakket samen te stellen dat voor alle instellingen aanvaardbaar is.
Voor elk van de vier belangrijke, nog openstaande kwesties liggen er nu enkele evenwichtige oplossingen op tafel. Alle partijen hebben water bij de wijn moeten doen en niemand is honderd procent tevreden met elk onderdeel van het pakket, maar dat is nu eenmaal eigen aan een compromis. De amendementen 25 en 26 brengen de bepalingen over cookies in overeenstemming met de algemene richtlijn inzake de bescherming van persoonsgegevens.
Wat ongewenste commerciële e-mail betreft heeft de Raad nog een aantal aanvullende concessies gedaan om tegemoet te komen aan de afgevaardigden die geen voorstander van een geharmoniseerd beleid zijn. De Raad en de Commissie kunnen de amendementen 9, 18, 28, 44 en 45 overnemen. De uitzonderingsbepaling is van toepassing op direct marketing door hetzelfde bedrijf waarvan eerder soortgelijke categorieën producten of diensten zijn gekocht. Een van die categorieën zou bijvoorbeeld boeken, cd's en dvd's kunnen zijn. Een andere categorie zou huishoudelijke apparatuur kunnen betreffen. We kunnen echt niet meer uitzonderingen toestaan zonder dat dat zou leiden tot onbevredigende oplossingen voor zowel burgers als bedrijven.
Wij hebben een duidelijke, geharmoniseerde aanpak van de hele EU-markt nodig, waardoor klanten niet gedwongen worden rekeningen te betalen voor ongewenste direct marketing per e-mail, SMS en andere elektronische communicatievormen. Dat zou meteen ook een maximale impuls betekenen voor elektronische boodschappendiensten en e-commerce in het algemeen.
Met name de discussies over het bewaren van verkeersgegevens zijn problematisch geweest. De Commissie heeft waardering voor het grote belang dat dit Parlement hecht aan de bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden van burgers. De Commissie sluit zich hier volledig bij aan en streeft op dit moment, net als het Parlement, naar de integratie van een Handvest inzake de fundamentele mensenrechten in het EU-Verdrag. Daardoor wordt een dergelijk Handvest juridisch bindend en kan de naleving ervan rechtstreeks afgedwongen worden.
Zoals we vanaf het begin van de discussies al hebben gezegd, is de richtlijn die vandaag onderwerp van debat is geen derdepijlerinstrument. Dat legt juridische beperkingen op aan de bepalingen die we in de richtlijn kunnen opnemen, zowel met betrekking tot de nationale maatregelen op het gebied van de openbare veiligheid en misdaadbestrijding als met betrekking tot het beschermen van individuele rechten en vrijheden.
De Commissie heeft onlangs tegenover de Europese Conventie verklaard dat de scheiding tussen de drie pijlers ontelbare problemen veroorzaakt en daarom afgeschaft zou moeten worden. Zolang deze pijlers echter nog bestaan, zijn we gedwongen ze te respecteren, omdat het Europese Hof van Justitie de integratie van derdepijlerelementen in een eerstepijlerrichtlijn niet zou accepteren.
Om soortgelijke redenen kunnen we in deze richtlijn ook geen bepaling opnemen over de kosten van maatregelen voor de wetshandhaving, zoals wordt voorgesteld in amendement 39. Ik kan mevrouw Cederschiöld echter wel de verzekering geven dat de Commissie deze kwestie actief onder de aandacht van de lidstaten zal brengen.
De compromisamendementen 46 en 47, gezamenlijk ingediend door de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, vormen een belangrijke verbetering van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over het bewaren van gegevens. Zij verbeteren in aanzienlijke mate het mensenrechtelijke aspect van de desbetreffende bepalingen en verwijzen ook naar jurisprudentie van het Europees Hof in Straatsburg over het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De Commissie steunt deze verbeteringen van harte en dringt er bij het Parlement op aan dat ook te doen.
Indien de zin over het bewaren van gegevens uit amendement 46 wordt geschrapt, zoals voorgesteld in de aangevraagde stemming in onderdelen, zou het hele compromis uit elkaar vallen en dat zou ongetwijfeld leiden tot een bemiddelingsprocedure waarvan het resultaat zelfs nog onzekerder zou zijn. De Commissie heeft begrip voor de bezorgdheid die aan het verzoek om een stemming in onderdelen ten grondslag ligt, maar is ook van mening dat de huidige tekst voldoende tegemoet komt aan die bezorgdheid.
Tot slot dient de kwestie van de openbare abonneelijsten nog opgelost te worden. Hoewel de voorgestelde geharmoniseerde opt-in-regeling inzake abonneelijsten minder ter discussie heeft gestaan dan de opt-in voor ongewenste commerciële e-mail, spelen hier toch ook soortgelijke kwesties een rol. Een niet-geharmoniseerde oplossing als voorgesteld in amendement 35 is binnen de interne markt dan ook niet haalbaar.
Samengevat ligt een totaaloplossing die door alle instellingen gesteund wordt binnen handbereik mits het Europees Parlement morgen de amendementen 9, 13, 18, 25, 26, 28, 37, 38 en 44 tot en met 50 aanneemt. Daardoor ontstaat een richtlijn met een grote meerwaarde voor de Europese burgers en voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0136/2002), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van richtlijn 90/313/EEG van de Raad (11878/1/2001 - C5-0034/2002 - 2000/0169(COD)) (rapporteur: mevrouw Korhola).

Korhola (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het milieubeleid van de Europese Unie is op veel gebieden ambitieus en goed. Een geslaagde uitvoering ervan is echter bijna onmogelijk zonder de steun van onze burgers. Voorwaarde voor het verkrijgen van de steun van de burgers is dat ons milieubeleid transparant is. Daar wordt in de onderhavige ontwerprichtlijn naar gestreefd.
Commissaris Wallström zei meer dan een jaar geleden bij aanvang van de behandeling van de ontwerprichtlijn dat wij, om de voorwaarden voor een duurzame ontwikkeling te creëren, moeten beginnen met de burger centraal te stellen in ons nationaal milieubeleid. Commissaris Wallström verbond deze richtlijn zeer terecht met het lange proces dat in 1992 in Rio begon, volgende week precies tien jaar geleden - een proces dat letterlijk van levensbelang is.
Het tiende principe van de verklaring van Rio over milieu en ontwikkeling gaat over de deelname van de burgers en bij de tenuitvoerlegging van dat principe is het Verdrag van Aarhus een belangrijke stap van theorie naar praktijk. Het Verdrag van Aarhus is behalve door de Gemeenschap ondertekend door alle vijftien lidstaten, maar de Gemeenschap is nog niet tot ratificatie overgegaan, omdat de huidige wetgeving nog niet in overeenstemming is met dit verdrag.
De onderhavige richtlijn is de eerste pijler op weg naar ratificatie van het Verdrag van Aarhus. De tweede pijler heeft betrekking op de deelname van het publiek. Het Parlement kan binnenkort beginnen met de tweede lezing, want er is aangekondigd dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bij aanvang van onze vergadering van morgen eindelijk beschikbaar zal zijn. Derhalve heb ik vandaag een ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing betreffende de tweede pijler doen toekomen aan het secretariaat van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. De derde pijler voor ratificatie van het Verdrag van Aarhus heeft betrekking op de beroepsprocedure. Een voorstel dienaangaande wordt momenteel door de Commissie voorbereid. Bovendien moeten de regels van de communautaire instellingen in overeenstemming worden gebracht met het Verdrag van Aarhus. De Commissie heeft beloofd in de loop van de maand juni informatie te verschaffen over de nog te nemen maatregelen en het bijbehorende exacte tijdschema. Hopelijk kan de Commissie dat vandaag bevestigen.
Bij het opstellen van de onderhavige aanbeveling voor de tweede lezing heb ik er rekening mee gehouden dat het Parlement tijdens de eerste lezing uitzonderlijk eensgezind was en alle voorgestelde amendementen heeft aangenomen. Zodoende wordt in de aanbeveling voor de tweede lezing praktisch alles herhaald wat het Parlement in eerste lezing heeft aangenomen en wat nog niet in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is opgenomen.
Ook de Raad heeft een aantal belangrijke en lovenswaardige voorstellen gedaan, waarvan ik bovenal de door de Raad voorgestelde definitie van 'overheidsinstantie' wil noemen, die een verbeterde versie is van de formulering die het Parlement had voorgesteld, en ook de formulering van de Raad met betrekking tot het punt inzake de beroepsprocedure dient vermeld te worden. De Raad stelt ook voor dat historische documenten, ofwel documenten die zijn aangenomen of opgesteld vóór het van kracht worden van de richtlijn, elektronisch beschikbaar kunnen worden gesteld, bijvoorbeeld op internet, indien de betrokken overheidsinstantie zulks zinvol acht. Ik beveel aan ook dit voorstel aan te nemen.
De Raad heeft daarentegen geen rekening gehouden met het voorstel van het Parlement om de tijd waarin overheidsinstanties antwoord moeten geven te verkorten van een maand naar twee weken. De aanbeveling bevat een compromisvoorstel dat is overgenomen uit de verordening betreffende de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, een verordening die is gebaseerd op artikel 255 van het Verdrag en die is aangenomen na de eerste lezing van de voorliggende ontwerprichtlijn. Aldus wordt in het compromis een termijn voor beantwoording voorgesteld van vijftien werkdagen, ofwel drie weken, welke termijn verdubbeld kan worden indien daarvoor gegronde redenen aanwezig zijn.
Na de eerste lezing brachten vooral de Britse collega's hun zorgen naar voren over de verkoop van commerciële gegevens door overheidsinstanties. Ik ben ervan overtuigd dat meteorologische informatie en cartografische gegevens niet tot het toepassingsgebied van deze richtlijn behoren en ook al zou dat wel zo zijn, dan zouden die gegevens beschermd worden op basis van een na uitvoerig onderzoek vastgestelde lijst van uitzonderingen. De Milieucommissie besloot echter naar aanleiding van de geuite zorgen een deel van het tweede lid van het artikel inzake het betalen van een vergoeding te schrappen. Naar mijn mening was dat een overhaast besluit en ik beschouw het niet als de beste manier om de situatie te verbeteren.
Om de kwestie op te lossen hebben de Groenen, de liberale fractie en de socialistische fractie tezamen amendement 48 ingediend, dat bedoeld is om het algemene principe van gratis toegang te waarborgen. Er is op zich niets op het amendement aan te merken. Ik steun het dan ook, maar naar mijn mening was het oorspronkelijke amendement, dat de Milieucommissie heeft afgewezen, beter. Waarschijnlijk lopen ook voor deze nieuwe versie de Britten niet echt warm.
Het is de bedoeling dat de richtlijn inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie uiterlijk eind dit jaar wordt geïmplementeerd. De tweede lezing betreffende de tweede pijler van het Verdrag van Aarhus vindt waarschijnlijk nog voor het zomerreces van het Parlement plaats en binnen dezelfde termijn krijgen wij waarschijnlijk informatie van de Commissie over het tijdschema inzake de derde pijler en de andere noodzakelijke maatregelen. Op die manier zal een flinke stap vooruit zijn gezet in de richting van ratificatie en tenuitvoerlegging van het Verdrag van Aarhus in de Europese Unie.

Ludford (ELDR)
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is misschien jammer dat we achter dit verslag over het recht van het publiek op toegang tot informatie niet dezelfde vaart zetten als we bij de telecomliberalisering gedaan hebben, maar ik zal daar verder niet bij stilstaan.
Het is van groot belang te benadrukken dat deze richtlijn geen concessie verleent. In deze richtlijn wordt een praktische regeling vastgelegd voor het uitoefenen van een recht dat de burgers toekomt. Dat betekent dat bijvoorbeeld de amendementen 1, 5 en 10 erg belangrijk zijn, omdat hierin het bestaan van dit recht wordt onderstreept.
Een ander aspect in het verslag betreffende de tweede lezing van de Milieucommissie dat benadrukt moet worden, is dat we moeten waarborgen dat de verspreiding van milieu-informatie gelijke tred houdt met de moderne middelen in de communicatietechnologie. Dat is een belangrijk punt en we hopen dat we de Raad ertoe kunnen brengen om dat over te nemen. Het accent op het verbeteren van de kwaliteit van de beschikbaar gestelde informatie zodat deze begrijpelijk, nauwkeurig en vergelijkbaar is, is ook van grote waarde. Het is zinloos om toegang tot informatie te hebben als deze te ingewikkeld of te ondoorzichtig is om voor de leek begrijpbaar te zijn, want dan is die toegankelijkheid een wassen neus.
Wij zijn ook erg blij met het feit dat de rapporteur ernaar streeft om beperkingen op het recht op informatie uitsluitend toe te staan in specifieke, duidelijk gedefinieerde en uitzonderlijke gevallen. In dat verband is de voorgestelde 'schade-test' een goed idee: zo kan, vóórdat de toegang geweigerd wordt, eerst vastgesteld worden of de schade die zou ontstaan zwaarder moet wegen dan de voordelen die aan het recht op informatie zijn verbonden. Dat is allemaal erg belangrijk. Ik ben verder ook blij dat mevrouw Korhola amendement 48 aanvaardt en kan steunen, ook al vindt ze het geen perfecte oplossing.

Malliori (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij zijn het er allen over eens dat informatie een fundamenteel beginsel is van democratie. Vrije toegang tot en transparantie en verspreiding van informatie over het milieu vormen een grondrecht van elke burger die zich interesseert voor de kwaliteit van zijn woon- en werkomgeving. De toegang tot milieugegevens die in het bezit zijn van de overheid is van doorslaggevend belang, niet alleen om het milieubewustzijn van het publiek te verbeteren, maar ook om het vertrouwen van de burger te wekken en zijn democratische participatie te verkrijgen.
Na de eerste lezing hebben wij vastgesteld dat de Raad een minimaal aantal van de door de plenaire vergadering van het Europees Parlement aangenomen amendementen heeft overgenomen in zijn gemeenschappelijk standpunt. Daarom is het volgens ons absoluut noodzakelijk alle belangrijke amendementen in de tweede lezing opnieuw in te dienen. Daarbij gaat het met name om het vraagstuk van de uitzonderingen. Mijns inziens is het belangrijk de uitzonderingen zoveel mogelijk te beperken, opdat de betrokkenen toegang kunnen hebben tot een grote hoeveelheid inlichtingen. Bovendien is de termijn van twee weken waarbinnen een antwoord moet worden gegeven op een verzoek om milieu-informatie enerzijds lang genoeg voor de overheidsdiensten om te reageren en anderzijds geschikt om de betrokkenen in staat te stellen deze informatie tijdig en doeltreffend te gebruiken.
Een ander belangrijk vraagstuk betreft de onkostenvergoeding die voor de informatieverstrekking moet worden betaald. Mijns inziens moet dit bedrag worden beperkt tot de daadwerkelijke kosten van informatievermenigvuldiging. Dan kan de toegang van het publiek tot de informatie zo gemakkelijk mogelijk worden gemaakt en zullen de kosten geen hinderpaal zijn voor het verkrijgen van milieu-informatie. Ik hoop dat deze opmerkingen in goede aarde vallen bij de Europese Commissie en dat wij zo snel mogelijk een stap vooruit kunnen zetten in de richting van ratificatie van het Verdrag van Aarhus.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie onze volledige steun uitspreken voor het verslag van mevrouw Korhola, die ik van harte gelukwens met haar substantiële werk.

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg blij en tevreden met de richtlijn inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie, die volledig in overeenstemming is met het Verdrag van Aarhus. Ik ben ook van mening dat rapporteur Korhola juist heeft gehandeld door de meeste amendementen uit de eerste lezing, die unaniem door het Parlement zijn aangenomen, over te nemen. Zij dragen bovendien op een uitstekende manier bij aan een verbetering van het Commissievoorstel.
Een van de belangrijkste amendementen is het nieuwe artikel 7, dat de kwaliteit van de milieu-informatie vaststelt. Zoals gezegd moet degene die informatie aanvraagt erop kunnen vertrouwen dat de informatie relevant, actueel en accuraat is, en ook moet de aanvrager geïnformeerd worden over de wijze waarop de informatie verkregen is en over de analyses die daarvoor zijn gebruikt.
Daarentegen ben ik niet tevreden met het voorstel van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid over de vergoedingen die de overheid mag vragen. Daarom hebben wij amendement 48 ingediend. Ik hoop dat onze Britse collega's en andere fracties dit kunnen beschouwen als een compromisvoorstel en dat zij er morgen ook voor zullen stemmen.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, milieukwesties kunnen het beste aangepakt worden als de betrokken burgers op het relevante politieke niveau deelnemen. Dit belangrijke beginsel is direct afgeleid van beginsel 10 van de Verklaring van Rio, waarin de burgers een centrale rol in het milieubeleid toebedeeld krijgen. Dit voorstel is van groot belang, omdat toegang tot milieu-informatie essentieel is om te kunnen deelnemen.
In 1998 zijn de lidstaten van de Europese Gemeenschap overgegaan tot ondertekening van het VN/ECE-verdrag betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, het zogeheten Verdrag van Aarhus. Dit verdrag is een stap in de goede richting als het gaat om het uitvoeren van beginsel 10 van de Verklaring van Rio en de voortzetting van het transparantieproces dat in gang is gezet met richtlijn 90/313/EEG van de Raad inzake de vrije toegang tot milieu-informatie.
Persoonlijk ben ik van mening dat de Unie dit verdrag zo snel mogelijk moet ratificeren. Voordat dat kan gebeuren moet evenwel de communautaire regelgeving aangepast worden aan de bepalingen in het verdrag, wat ook een van de hoofddoelen van het voorstel is.
Dankzij de inspanningen van de rapporteur - en hierbij wil ik mevrouw Korhola bedanken -, het Europees Parlement en de Raad is het voorstel gedurende de afgelopen maanden sterk verbeterd. In de meeste amendementen van het Europees Parlement zijn de voorstellen overgenomen die de Commissie tijdens de eerste lezing had afgewezen en die tot doel hadden het Commissievoorstel aan te scherpen. Hoewel ik begrip heb voor uw wens het publiek zoveel mogelijk te laten profiteren van het voorstel, ben ik van mening dat een deel van de amendementen de lidstaten onnodig zware verplichtingen oplegt en verder gaat dan wat is voorzien in het Verdrag van Aarhus.
In andere amendementen worden de praktische bepalingen voor het verstrekken van informatie zeer gedetailleerd vastgesteld, terwijl de ontwerprichtlijn tot doel heeft een kader voor de lidstaten te bieden waarbinnen zij de bepalingen kunnen aanpassen naar gelang van de situatie in hun eigen land.
Wij vinden het Commissievoorstel goed doordacht. Het omvat de belangrijkste verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag van Aarhus, alsmede een aantal andere zaken. Tevens biedt het de lidstaten voldoende flexibiliteit om de wetgeving op doeltreffende wijze ten uitvoer te leggen.
De Commissie kan de amendementen 22, 28, 30, 32, 33, 42, 45 en 46 in hun geheel aanvaarden. De Commissie kan met de amendementen 1, deel 3, 9, deel 1, 27, deel 3 en 48, deel 2 gedeeltelijk instemmen. Ze kan de amendementen 9, deel 2, 19 en 27, deel 2 in beginsel aanvaarden, na herformulering of omzetting van de tekst. Met de resterende amendementen kan de Commissie niet instemmen. Het betreft de amendementen 1 tot en met 6, 7, deel 1 en deel 2, 8, 10 tot en met 18, 20, 21, 23 tot en met 26, 27, deel 1, 29, 31, 34 tot en met 41, 43, 44, 47 en 48, met uitzondering van deel 2.

De Voorzitter.
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0155/2002) van de heer Lannoye, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het verslag van de Commissie inzake de beoordeling van de werkzame stoffen in gewasbestrijdingsmiddelen (ingediend overeenkomstig artikel 8, lid 2 van richtlijn 91/414/EEG van de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen) (COM(2001) 444 - C5-0011/2002 - 2002/2015(COS)).

Lannoye (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u eerst elf jaar terugnemen in de tijd. In 1991 heeft de Raad van milieuministers een richtlijn aangenomen betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen. Over deze richtlijn zal vanavond worden gedebatteerd. Met deze richtlijn werd beoogd enerzijds een gemeenschappelijke beoordelingsprocedure vast te stellen voor de werkzame stoffen in bestaande en nieuwe pesticiden en anderzijds een positieve lijst op te stellen van stoffen die men acceptabel vond voor de volksgezondheid en het milieu en die daarom werden toegestaan. Een positieve lijst wil zeggen dat alles wat niet op de lijst voorkomt feitelijk verboden is. Voor de omvangrijke beoordelingswerkzaamheden is een termijn van twaalf jaar gekozen. Deze termijn eindigt dus in juli 2003. In de tussentijd diende de Commissie overeenkomstig artikel 8 een verslag te publiceren over de evaluatie van de procedure. Dit verslag is eind vorig jaar gepubliceerd en vormt het onderwerp van het debat van vanavond.
In haar verslag constateert de Commissie dat 31 van de 834 stoffen zijn beoordeeld, dat wil zeggen minder dan 5 procent van het totale aantal stoffen. Het zal voor iedereen duidelijk zijn dat in deze omstandigheden de termijn van juli 2003 niet meer kan worden gehaald. Dit punt wordt dan ook terecht door de Commissie geconstateerd. Ik wil hier niet te lang stilstaan bij de oorzaken van deze enorme vertraging. Gesteld kan worden dat ze in belangrijke mate kan worden toegeschreven aan een gebrek aan goede wil van zowel de Commissie als de lidstaten. De lidstaten hadden onderling immers afgesproken ieder een deel van de taken inzake de beoordeling van de stoffen op zich te nemen.
Nu stelt de Commissie voor de termijnen te verlengen. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid die ik hier vertegenwoordig heeft geen andere keuze dan in te stemmen met deze verlenging. Ze verbindt hieraan echter wel strenge voorwaarden. Ik zal er een aantal noemen: er moeten duidelijke prioriteiten worden gesteld bij de vaststelling van een nieuw werkschema. In de eerste plaats moeten de stoffen worden onderzocht die een gevaar kunnen betekenen voor het milieu en het drinkwater. Een lakse houding mag niet worden beloond. Kortom, de ondernemingen die hun dossier niet binnen de gestelde termijn hebben ingediend, moeten er op rekenen dat het niet in behandeling wordt genomen, tenzij blijkt dat naleving van de vereisten van de richtlijn gemakkelijk kan worden afgedwongen. Tot slot willen wij dat er regelmatig verslag wordt uitgebracht aan het Europees Parlement en de Raad over de voortgang van deze boordelingswerkzaamheden.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid wil dat de Commissie voor het einde van 2003 een voorstel tot wijziging van de richtlijn van 1991 indient. De Commissie heeft dit zelf voorgesteld. Wij steunen dit voorstel, maar plaatsen wel enkele kanttekeningen. Er zijn belangrijke tekortkomingen geconstateerd in het proces dat zich heeft afgespeeld. Zo denk ik dat bij een pesticide niet zozeer de actieve stoffen moeten worden verminderd, maar dat de metabolieten moeten worden beoordeeld, dat wil zeggen de ontbindingsproducten die soms nog gevaarlijker zijn dan de basisstoffen.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid steunt verder de invoering van een vergelijkende beoordeling en van het substitutiebeginsel. Dit maakt het eenvoudiger om minder giftige stoffen op de markt te brengen en te gebruiken, en de meest giftige stoffen uit de handel te nemen. In tien jaar tijd is er veel veranderd. Na ruim twaalf jaar moeten er daarom nieuwe criteria in overweging worden genomen. Zo ontsnappen bijvoorbeeld hormoonontregelaars momenteel aan beoordeling. In 1991 werd er nog niet over hormoonontregelaars gesproken. Inmiddels zijn ze een belangrijk aandachtspunt in het milieubeleid geworden. Verder dient er rekening te worden gehouden met de invloed op de gezondheid van kinderen en foetussen en met synergetische problemen, die verband houden met de blootstelling aan bepaalde pesticiden bevattende producten.
Tot slot, waarde collega's, verzoek ik u het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid te steunen en zou ik uw aandacht willen vestigen op paragraaf 14 van de resolutie. In deze belangrijke paragraaf wordt de Commissie verzocht om vóór juli 2003 een ander voorstel voor een richtlijn tot instelling van een programma ter vermindering van het pesticidengebruik te publiceren. Een aantal lidstaten heeft inmiddels aan dit verzoek gehoor gegeven. Ik denk dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid er goed aan doet dit voorstel te steunen. Niet alleen lezen wij in dit voorstel dat de richtlijn uit 1991 tot een resultaat moet leiden, maar ook dat het gebruik van pesticiden moet worden verminderd, hetgeen ontegenzeggelijk een goede manier is om de risico's terug te brengen.

Redondo Jiménez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, in het voorliggende voorstel verzoekt de Europese Commissie het Parlement en de Raad om een uitspraak over het voorstel om de periode van de beoordeling van de werkzame stoffen, die voltooid zou moeten zijn in juli 2003, uit te stellen tot 2008. Er moeten nog 834 stoffen worden beoordeeld. De Commissie probeert realistisch te zijn en krijgt daarom onze steun, maar ik denk dat haar houding te optimistisch is, aangezien er in de afgelopen periode minder dan honderd stoffen zijn geanalyseerd.
Ik zal aangeven waar de gevoeligste punten liggen voor onze Fractie van de Europese Volkspartij. In de eerste plaats moet de mogelijkheid behouden blijven voor essentiële toepassingen, omdat het verdwijnen daarvan zeer ernstige gevolgen zou kunnen hebben voor sommige gewassen en regio's. Wij moeten de amendementen die in die richting gaan behouden en ondersteunen.
In de tweede plaats ga ik niet mee in de filosofie dat de stoffen op zichzelf slecht zijn, omdat dat afhangt van de vraag in welke concentraties, in welke situaties en op welke manier ze worden gebruikt. Daarom moet risicoverlaging ons doel zijn, en dat is niet hetzelfde als een kwantiteitsverlaging.
Ten derde moet de voorlopige beoordeling - zoals wordt voorgesteld in een amendement dat wij niet ondersteunen - in geen geval worden uitgevoerd door industrieën, NGO's, enzovoorts, maar door degenen die daarvoor wettelijk zijn aangesteld. De industrieën, NGO's en dergelijke moeten echter toegang hebben tot alle informatie en kunnen studies en proeven aandragen voor deze beoordelingen.
Het nieuwe geïntegreerde landbouwbeleid dat nu gestalte krijgt in de Europese Unie is aanleiding geweest voor een aanzienlijke afname van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij sommige gewassen, bijvoorbeeld in de extensieve akkerbouw. Dat wordt niet voldoende gewaardeerd en is niet voldoende bekend in de publieke opinie. Deze publieke opinie wordt steeds gevoeliger voor de visie van milieubeschermers, wier beschermingsdrang onbedoelde negatieve effecten zou kunnen hebben voor de biodiversiteit door accumulaties, door gebrek aan bescherming voor kleinere gewassen, wat ernstige schaarste- en afhankelijkheidsproblemen kan opleveren. Het zou ertoe kunnen leiden dat er geen oplossingen worden gezocht voor essentiële toepassingen, dat er parameters worden ingevoerd die verder gaan dan de vastgestelde bepalingen of dat gewasbeschermingsmiddelen worden beoordeeld door NGO's die er zelf belang bij hebben.Welk belang en waarom, vraag ik me af. De technische analyses worden uitgevoerd door wetenschappers en worden besproken door wetenschappers.
Ik zou de Europese Commissie, mijnheer de commissaris en alle politieke fracties in dit Parlement willen verzoeken hun verantwoordelijkheid te nemen op het moment van de stemming en er rekening mee te houden dat zonder landbouw geen duurzame ontwikkeling mogelijk is. Misschien bestaat er landbouw zonder duurzame ontwikkeling, maar het omgekeerde bestaat niet.

Van Brempt (PSE).
Voorzitter, het verslag van de Commissie maakt duidelijk dat de werking van de Richtlijn 91/414/EEG tal van ernstige tekortkomingen kent. De rapporteur die, zoals ik meermaals heb gezegd, schitterend werk heeft geleverd en ook alle steun van mijn fractie daarvoor krijgt, bekritiseert in zijn verslag dan ook zeer terecht een aantal van die tekortkomingen. Zo blijkt bijvoorbeeld dat niet zo zeer de intrinsieke eigenschappen een doorslaggevende rol spelen maar de commerciële belangen, dat de evaluatie beperkt is tot bepaalde aspecten van bijvoorbeeld hormonale verstoring en dat effecten op kinderen amper in rekening worden gebracht. Maar de rapporteur heeft daar al lang bij stilgestaan. We moeten concluderen dat we geen enkele garantie hebben dat stoffen die op de positieve lijst staan ook echt veilig zijn voor mens en milieu.
We hebben nauwelijks een andere keus dan akkoord te gaan met verlenging van de beoordelingstermijnen, omdat tot nu toe amper drie procent van de stoffen geëvalueerd is. Maar wij doen dat op een aantal heel concrete voorwaarden. De rapporteur is daar uitgebreid op ingegaan, dus ik ga dat niet herhalen.
Ik wil echter van de gelegenheid gebruik maken om toch nog een ander punt aan de orde te stellen. Het pesticidenbeleid mag niet alleen gericht zijn op de toelating van de stoffen zoals door deze richtlijn geregeld, temeer daar deze niet in staat is de continue toename van het gebruik en de afhankelijkheid van pesticiden, en dus van de aanwezigheid van residuen daarvan in water en voedsel, te keren.
Wij moeten een aantal belangrijke dingen doen en ik wacht, samen met veel anderen, op initiatief van de Commissie. Er is een uitgebreide instrumentenmix die we op Europees niveau moeten hanteren. Ten eerste moet de extra financiële ondersteuning voor onderzoek naar en toepassing van niet-chemische bestrijdingsmiddelen fors worden verhoogd, zowel voor geïntegreerde teelt als voor de biologische landbouw. Ten tweede, een verplichte opleiding in geïntegreerde teeltmethodes en goede landbouwpraktijken is essentieel. Ten derde vereist het gebrek aan gegevens dat er met spoed op Europees vlak een openbaar toegankelijke databank wordt opgezet van zowel verkoops- als gebruiksgegevens van alle pesticiden en hun toxicologische eigenschappen. Ten vierde, een Europees geharmoniseerd BTW-niveau. Geharmoniseerd, maar op een voldoende hoog niveau, mevrouw de Commissaris. Nu varieert dat tussen drie- en vijfentwintig procent, en daar moeten we iets aan doen. Verder hebben we speciale taksen nodig op externe milieukosten, gelieerd aan de producten en de productprijzen. En ten laatste, maar minstens even belangrijk: op het nationale vlak moeten er reductieprogramma's komen die het gebruik en vooral de afhankelijkheid van pesticiden moeten verminderen.

Blokland (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ruim 10 jaar geleden is Richtlijn 91/414 inzake de toelating, het gebruik van en de controle op gewasbeschermingsmiddelen in werking getreden. Weliswaar was op voorhand duidelijk dat de tenuitvoerlegging van deze richtlijn een omvangrijke klus zou zijn, maar u zult toch met mij eens zijn dat de resultaten van 10 jaar werk wel erg mager zijn. Immers, nog geen vier procent van alle werkzame stoffen die beoordeeld moeten worden hebben de procedure volledig doorlopen. Als we in dit tempo doorgaan, zal de klus pas in de 22ste eeuw geklaard zijn!
Bovendien blijkt dat een aantal belangrijke beoordelingsaspecten niet zijn meegenomen. Ik denk hier onder meer aan het gebruik van hulpstoffen waarmee de werking van gewasbeschermingsmiddelen toeneemt. Zo voegt bijvoorbeeld de landbouw in Nederland jaarlijks aan 3600 ton pesticiden ruim 1500 ton chemische hulpstoffen toe, waarvan het effect op mens en milieu onbekend is. Ook ontbreekt een beoordelingscriterium voor uit oppervlaktewater gewonnen drinkwater. Uit de praktijk blijkt dat een streven naar duurzame drinkwaterproductie belemmerd wordt door de onduurzaamheid van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. En dit zijn nog maar twee voorbeelden waaruit blijkt dat het huidige communautair kader voor gewasbeschermingsmiddelen te kort schiet.
Gezien de huidige stand van zaken zijn we helaas gedwongen de beoordelingstermijnen voor gewasbeschermingsmiddelen te verlengen. Alleen op deze manier kunnen we het moeizame proces van de afgelopen 10 jaar vlot trekken. Wel wil ik hier drie belangrijke punten onder uw aandacht brengen.
Ten eerste, schadelijke stoffen moeten zo snel mogelijk uitgefaseerd worden, waarbij de nieuwe termijn geldt als uiterste datum. Verder uitstel is mijns inziens zeer ongewenst. Ten tweede, we moeten terughoudend zijn met het verlenen van uitzonderingen. Ten derde, we moeten ervoor zorgen dat de door ons gestelde voorwaarden voor verlenging daadwerkelijk nageleefd worden. Hier ligt een belangrijke controlerende taak van het Parlement. Kortom, ik pleit hier voor een consistent handelen als het gaat om het toelaten, gebruiken en controleren van gewasbeschermingsmiddelen binnen Europa.
Voorzitter, er moet mij nog iets van het hart over de Nederlandse vertaling van het woord "protection". Dat is de ene keer in het Nederlands vertaald met gewasbescherming - terecht, de tolken hebben ook steeds vanavond dat woord gebruikt - maar in de agenda wordt ook één keer gesproken over gewasbestrijdingsmiddelen en dat is natuurlijk precies het omgekeerde van gewasbeschermingsmiddelen. De Nederlandse versie van het Commissiedocument vervalt regelmatig in die fout, evenals die van het document van de heer Lannoye, geheel buiten zijn schuld natuurlijk. Ik stel voor dat we daar toch iets aan doen en dat we de termen onkruidbestrijding en gewasbescherming niet door elkaar halen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Blokland, voor deze mededeling. Natuurlijk zullen zowel de rapporteur als de diensten van het voorzitterschap morgen voor de stemming duidelijk maken dat het noodzakelijk is deze correctie aan te brengen en alle teksten uniform te maken.

Whitehead (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor de manier waarop hij dit complexe onderwerp heeft aangepakt en voor zijn bereidheid om een groot aantal bedenkingen binnen de Milieucommissie in overweging te nemen en die ook, waar mogelijk, effectief te verwerken. Ik zou verder ook mijn collega, mevrouw Van Brempt, willen bedanken voor haar bijdrage. Ik heb slechts tijd om nader in te gaan op één specifiek gebied, maar ik blijf onverkort de mening toegedaan dat een effectieve regulering van gevaarlijke pesticiden een van de prioriteiten van dit Parlement, en zeker ook van deze Commissie, dient te zijn.
Mijn bedenkingen richten zich op punt 13 van het verslag van de heer Lannoye, waarin de Commissie opgeroepen wordt om het Parlement binnen een jaar mee te delen welke maatregelen zij denkt te nemen opdat nuttige stoffen die weinig schadelijk zijn en voorkomen op de prioriteitenlijsten 3 en 4, maar wegens hun beperkte commerciële belang of te hoge beoordelingskosten niet zijn aangemeld, kunnen worden beoordeeld in een aangepast, beperkt datapakket.
Waarom ben ik hier zo bezorgd over? Omdat ik vrees dat het gevaar bestaat dat sommige producten die zeer schadelijk zijn en waarvoor nog geen regeling is getroffen of die nog niet adequaat beoordeeld zijn op de markt blijven, terwijl andere stoffen, waarvan geen gevaar te verwachten is en die erg laag op de prioriteitenlijsten 3 en 4 staan, uit de markt worden genomen. Dat risico bestaat omdat degenen die deze minder schadelijke stoffen fabriceren waarschijnlijk niet in staat zijn om het complexe dossier te overleggen dat noodzakelijk is om alle procedurele stappen te doorlopen die oorspronkelijk zijn vastgelegd in wat, zoals de rapporteur zegt, een buitengewoon trage procedure is geweest. Overigens behoort een aantal van laatstgenoemde stoffen ook tot de categorie 'essentieel gebruik'.
Ik zou de Commissie hier graag één voorbeeld van willen geven. Ik weet dat persoonlijke argumenten altijd gevaarlijk zijn, maar er is een producent in mijn eigen regio die overgestapt is op een bepaald assortiment gewasbeschermingsmiddelen omdat hij zich grote zorgen maakte over de door hemzelf ondervonden effecten van schadelijke pesticiden. Als ik in dat verband Agent Orange noem, dan weet u precies wat ik bedoel. Echt gevaarlijke stoffen dus.
Hij gebruikt een product - en dat gebruik ik zelf ook - dat Armilatox heet en dat de enige, effectieve manier is om bepaalde ziekten van gewassen, zoals de honingzwam, te behandelen. Hij is echter bij lange na niet in staat de geraamde kosten voor een beoordeling van dat product - dat tot de stoffen behoort die weinig schadelijk zijn - te betalen. Die kosten zouden namelijk twee of drie keer zijn jaaromzet bedragen.
Er moet toch een manier zijn waarop we dit soort mensen kunnen helpen om aan de benodigde normen te voldoen of waardoor we hen tenminste in staat kunnen stellen het relevante dossier te produceren in de periode die ons nog ter beschikking staat. Als we dat niet doen, gaan we regelrecht in tegen alle verklaringen in dit Parlement - en zeker ook tegen die van de fractie van de rapporteur - dat we kleine bedrijven de helpende hand zouden moeten bieden. Wij moeten niet alleen de grote concerns helpen die, uiteraard, die hoge beoordelingskosten wel kunnen opbrengen. Als we de kleinere bedrijven op dit belangrijke gebied niet helpen, hebben we gefaald.

Byrne
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de gelegenheid die me geboden wordt om dit onderwerp vandaag met u te bespreken. Ten eerste zou ik zowel de heer Lannoye als de heer Parish willen bedanken voor hun inspanningen bij het opstellen van de teksten die we vandaag behandelen. Ik ben erg benieuwd naar de definitieve tekst van de ontwerpresolutie.
Ik had een tweeledige doelstelling voor ogen met de publicatie van het verslag van de Commissie in augustus vorig jaar. In de eerste plaats een grotere transparantie. In de tweede plaats een beter inzicht in het beoordelingsproces voor gewasbeschermingsmiddelen en meer begrip voor de problemen waarmee de Commissie geconfronteerd wordt bij het realiseren van de onmogelijke deadlines die voortvloeien uit de huidige richtlijn.
De huidige tekst van de ontwerpresolutie bevat een aantal verklaringen en beweringen waar de Commissie zich absoluut niet in kan vinden. Over een tijdje kan ik, nadat de definitieve tekst is vastgesteld, een uitgebreide reactie geven op de ontwerpresolutie. Zoals u allen weet, is het verslag van de Commissie weliswaar geconcentreerd op de vooruitgang die tot nu toe geboekt is bij de beoordeling van werkzame stoffen, maar tegelijkertijd houdt de Commissie ook één oog stevig op de toekomst gericht. Wij weten allemaal dat in 2003 niet alle beoordelingen afgerond zullen zijn. Daar zijn veel redenen voor, waarop in het verslag nader ingegaan wordt en die velen van u al bekend zullen zijn.
Ik zou met name de grote kloof willen noemen die gaapt tussen de ambitieuze streefdoelen in de richtlijn en de middelen waarover de Commissie beschikt om die streefdoelen te realiseren. Als gevolg van die situatie moeten wij overeenstemming bereiken over de aanpak die we in juli 2003 zullen gaan volgen met betrekking tot die stoffen waarvan de beoordeling tegen die tijd nog niet is voltooid; dat betreft overigens wel een paar honderd stoffen.
Hoewel in de richtlijn is bepaald dat de Commissie daarover besluit via de comitologieprocedure, vonden wij deze kwestie belangrijk genoeg om uw instemming te vragen voor de aanpak die in 2003 voor deze beschermingsmiddelen gehanteerd zou moeten worden.
Ik deel het standpunt dat deze werkzaamheden in 2008 afgerond moeten zijn. Ik kan me daar echter alleen op vastleggen onder het voorbehoud dat deadlines gerespecteerd worden en dat door alle partners in dit proces voldoende middelen ter beschikking worden gesteld. Wij moeten ons er ook van bewust zijn dat er belangrijke nieuwe wetenschappelijke inzichten naar voren kunnen komen die aanvullende gegevens vereisen en waardoor het besluitvormingsproces vertraging kan oplopen.
Het tweede punt dat de aandacht verdient, is het feit dat de richtlijn inmiddels tien jaar oud is - de hoogste tijd dus voor een herziening. Tijdens de voorbereiding van het verslag hebben we na kunnen denken over het doorvoeren van die herzieningen zonder daarbij de beginselen van de richtlijn geweld aan te doen. Op sommige gebieden kan de effectiviteit verbeterd worden en kunnen de problemen die zich het afgelopen jaar hebben voorgedaan, opgelost worden. Ik herhaal dat ik uw feedback in dit verband erg op prijs stel en ik verwacht later dit jaar voorstellen te overleggen voor een wijziging van de richtlijn.
Daartoe organiseren we in juli in Griekenland, ter voorbereiding van het Griekse voorzitterschap, een bijeenkomst van belanghebbende partijen. Wij zouden bij die besprekingen de aanwezigheid van zowel de heer Lannoye als de heer Parish op prijs stellen om ervoor te zorgen dat de stem van het Parlement zelfs al tijdens onze voorbereidingen gehoord wordt. Ook de residuen van bestrijdingsmiddelen vormen een belangrijk aspect van het onderhavige probleem en wij zijn voornemens de komende maanden voorstellen in te dienen om de onderliggende wetgeving te consolideren en te wijzigen.
Een belangrijk punt is dat de komende voorstellen in het kader van de medebeslissingsprocedure gedaan zullen worden. Hierdoor heeft het Parlement volledige invloed op de definitieve tekst van de wetgeving en daar ben ik uiteraard zeer verheugd over.
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat er nog veel meer onderwerpen zijn die besproken zouden kunnen worden, en ook bevatten de voorliggende teksten nog genoeg punten waarop ik nader in zou kunnen gaan. Ik wil echter niet te veel tijd in beslag nemen, en daarnaast ben ik van mening dat deze onderwerpen beter aan de orde gesteld kunnen worden in het kader van de voorstellen voor de wijziging van de richtlijn. Het zou van weinig inzicht getuigen als ik de gevolgen vanaf juli 2003, wanneer een paar honderd stoffen uit de markt genomen worden, niet zou onderkennen. Het gaat daarbij ook om stoffen waarvoor slechts weinig of geen alternatieven beschikbaar zijn. Lidstaten en landbouwers blijven erop hameren dat dit tot grote problemen zou kunnen leiden.
De Commissie onderkent het belang van deze kwestie en zij tracht in samenwerking met de lidstaten een manier te zoeken om deze problemen op te lossen en te minimaliseren zonder dat de veiligheid daarbij in het geding komt. Ik constateer echter dat in de huidige tekst voorgesteld wordt strikte voorwaarden te stellen aan het verlenen van alle goedkeuringen voor essentieel gebruik. Ik zal ervoor zorgen dat dit standpunt van het Parlement ook aan de lidstaten overgebracht worden.
Tot slot ben ik mij ervan bewust dat er wat ongeduld bestaat over het uitblijven van de mededeling van de Commissie over het duurzaam gebruik van pesticiden. Deze mededeling bevindt zich nu in de laatste fasen van onze interne overlegprocedure en zal, hopelijk, op tijd beschikbaar zijn om als vakantielectuur gebruikt te kunnen worden.
Ik wil afsluiten met de opmerking dat ik de conclusies van het Parlement op prijs stel en dat ik ernaar uitzie om later dit jaar hier terug te keren met de wijzigingsvoorstellen.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0170/2002) van mevrouw Myller, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het zesde milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap voor 2001-2010 (PE-CONS 3618/1/2002 - C5-0171/2002 - 2001/0029(COD)).

Myller (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iedereen van ganser harte bedanken die heeft deelgenomen aan de voorbereiding en besluitvorming inzake het zesde milieuactieprogramma, zoals de schaduwrapporteurs van de fracties, de leden en het secretariaat van de delegatie in het bemiddelingscomité, het Spaanse voorzitterschap en de Commissie. Alle voornoemden hebben ertoe bijgedragen dat bij de bemiddeling een zeer goed resultaat is bereikt. Wij mogen tevreden zijn over dit resultaat vanwege het feit dat bij de bemiddeling een zeer groot aantal amendementen van het Parlement is goedgekeurd, maar wij moeten vooral zeer tevreden zijn over het feit dat de goedgekeurde amendementen van zeer hoge kwaliteit zijn.
Al met al kan gezegd worden dat het zesde milieuactieprogramma voortbouwt op het vijfde actieprogramma, al is er kritiek gekomen op het feit dat met de voorbereiding van het zesde milieuactieprogramma is begonnen zonder dat voldoende onderzoek was gedaan naar de resultaten van het vijfde milieuactieprogramma. Een goede basis zou derhalve ontbreken. In ieder geval is het idee van integratie van het milieubeleid in alle beleidsvormen, dat in het vijfde actieprogramma voor het eerst naar voren is gebracht, ook in het zesde milieuactieprogramma het leidend beginsel. Het is volstrekt duidelijk dat wij alleen op die manier vooruitgang kunnen boeken in milieukwesties. Alle verschillende politieke sectoren moeten er zelf aan werken om de milieudoelstellingen te verwezenlijken. Die doelstellingen moeten natuurlijk vastgesteld worden op basis van wat vanuit milieuoogpunt noodzakelijk is, maar de verantwoordelijkheid voor het vinden van de middelen waarmee die doelen kunnen worden gerealiseerd, ligt bij de verschillende sectoren. Wij hebben gemerkt dat dat niet gemakkelijk is. Vandaag hebben wij hier over het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid gedebatteerd en we hebben gemerkt dat het integreren van milieukwesties in deze belangrijke beleidsterreinen in de praktijk toch zeer moeilijk blijkt te zijn.
Wij beschikken over ondersteunende instrumenten om te garanderen dat het programma zich in de juiste richting ontwikkelt: de thematische strategieën. Ik ben ook blij dat in de bemiddeling overeenstemming is bereikt over volledige deelname van het Europees Parlement aan de opstelling van die strategieën en aan de besluitvorming daarover, en het doet me deugd dat de noodzaak van de nodige flexibiliteit door iedereen erkend is.
Tijdens de bemiddeling zijn verscheidene belangrijke principes aangenomen. Ik zou met name willen wijzen op het feit dat nu voor het eerst een besluit is genomen over een Europese milieuheffing. De Raad moet nu maatregelen gaan nemen en overwegen wanneer en op welke wijze deze zaak kan worden bevorderd. Wij moeten niet vergeten dat tijdens de Top van Sevilla bijvoorbeeld een besluit genomen is over een energieheffing. Een ander belangrijk principe is dat wij eindelijk moeten aanvangen met de hervorming van het steunbeleid dat in de lidstaten en ook op Europees niveau wordt gevoerd. Wij mogen in geen geval het milieubeleid schaden door maatregelen te steunen die schadelijk zijn voor het milieu. De strijd tegen de klimaatverandering heeft een impuls gekregen en ook de uitstoot van uitlaatgassen wordt beter dan ooit bij dit werk betrokken.
Ten slotte wil ik nog wijzen op het feit dat op initiatief van het Parlement het beleid inzake het stedelijk milieu tot een van de nieuwe thematische strategieën gekozen is. Dat betekent een grote uitdaging voor ons allen, omdat dit een bij uitstek horizontale kwestie is. Deze thematische strategie voor het stedelijk milieu moet inhoud gegeven kunnen worden in het milieubeleid en in de maatregelen ter verbetering van de levenskwaliteit van de burgers. Ik hoop dat wij daarin zullen slagen.

Gutiérrez-Cortines (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iedereen die heeft meegewerkt aan het programma complimenteren, ook de commissaris - ik zeg zo waarom -, evenals de Raad, omdat deze bij de laatste bemiddelingspogingen duidelijk alles in het werk heeft gesteld om de standpunten van het Parlement te accepteren en zich daar zoveel mogelijk naar te richten.
Ik wil haar complimenteren met het soort programma dat in dit geval is uitgewerkt. Het geeft er denk ik blijk van dat de tijd ook de Commissie heeft geleerd om de juiste lijn te volgen in haar werk. Een milieuactieprogramma dient belangrijke richtsnoeren te bevatten, geen bijlagen, geen concrete maatregelen; het moet de grote kapstok zijn waaraan alle toekomstige acties kunnen worden opgehangen. En in die zin is de Commissie er denk ik in geslaagd om een uitvoerbaar programma te maken dat getuigt van gezond verstand en dat meer autoriteit verschaft aan de Commissie zelf en aan Europa dan een idealistisch programma vol eisen dat volstrekt onhaalbaar en onuitvoerbaar en dientengevolge ook onjuist zou zijn geweest.
Ik ben ook vol lof voor de keuze voor thematische strategieën. Het is denk ik een kwalitatieve stap vooruit die een nieuwe werkwijze markeert waarbij rekening zal worden gehouden met wetenschappelijke waarden, waarbij tussentijdse evaluatieverslagen zullen worden gemaakt, waarbij de kosten en de uitvoerbaarheid in aanmerking genomen zullen worden en waarbij bovendien beter zal worden gekeken naar wat er gebeurt in Europa voordat actie wordt ondernomen. Ik denk dat de thematische strategieën ook op andere terreinen zouden moeten worden ingevoerd. Dat zou ons bijvoorbeeld in staat stellen om ook de kosten te bekijken, aangezien dat een van de vereisten is: dat bij de ontwikkeling van een beleid de kosten worden aangegeven.
Er wordt tevens op gewezen dat de thematische strategieën ook van toepassing dienen te zijn op het klimaatveranderingsbeleid en het beleid ter vermindering van de uitstoot. Het kan niet zo zijn dat wij wel strategieën hebben inzake autobrandstoffen maar niet inzake verwarmingsinstallaties. Aan de andere kant bestaat het risico dat de uitvoering van het beleid leidt tot schade aan het plattelandsmilieu; een verkeerd geïnterpreteerd en generalistisch fiscaal beleid voor bepaalde producten kan enorme schade toebrengen aan hen die in afgelegen gebieden wonen, aan hen die zorg dragen voor het landschap en het milieu. Ik roep daarom op tot een juiste en evenwichtige uitvoering van het beleid.

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, morgen zal mijn fractie, en het hele Europees Parlement naar ik hoop, voor het voorstel stemmen van het bemiddelingscomité over het besluit inzake het zesde milieuactieprogramma. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid met mevrouw Riitta Myller als rapporteur heeft met veel succes veel werk gestoken in het concretiseren en verbeteren van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Ik wil mevrouw Riitta Myller, al mijn collega's en natuurlijk het gehele bemiddelingscomité hierbij hartelijk bedanken voor het mogelijk maken van dit werk.
Het is duidelijk dat mijn fractie een ambitieuzer, doelgerichter en concreter milieuactieprogramma voor de komende tien jaar had willen zien - een echte trendbreuk ten gunste van het milieubeleid en een duurzame ecologische ontwikkeling. Nu is er een programma tot stand gekomen dat bol staat van intentieverklaringen, met formuleringen als "bevorderen", "streven naar", "stimuleren" en "tot doel hebben". Om desillusies te voorkomen moeten deze algemene beleidsuitspraken worden omgezet in concrete voorstellen, die vervolgens moeten worden gerealiseerd en uitgevoerd.
Wij moeten onze hoop vestigen op de commissaris voor het milieu, mevrouw Margot Wallström, en op de thematische strategieën die nu goedgekeurd zullen worden via de medebeslissingsprocedure. Het programma moet de verschillende actoren in de samenleving stimuleren de milieuproblemen op een actieve en verantwoordelijke manier op te lossen. Wij als wetgever hebben echter met name de verantwoordelijkheid duidelijke doelen vast te stellen en middelen te vinden om de gewenste ontwikkeling in gang te zetten.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden van het Europees Parlement, tijdens de tweede lezing in januari heb ik gezegd dat er tussen de instellingen een grote mate van overeenstemming over het programma bestond. Ik hoopte toentertijd dat dit erop duidde dat de drie instellingen snel een akkoord over het programma zouden bereiken. Ik was zeker niet teleurgesteld en ik heb toen ook de opstelling van mevrouw Myller, de rapporteur, geprezen tijdens de tweede lezing. Doordat zij haar amendementen nauwkeurig en met zorg gekozen had, behoorde een aanvaardbaar compromis met de Raad tot de mogelijkheden.
Het bereikte akkoord biedt een uitstekende basis voor het communautaire milieubeleid voor de komende tien jaar. De prioriteiten daarvan zijn: klimaat, biodiversiteit, gezondheid, hulpbronnen en afval. De aanpak is gebaseerd op kennis, overleg en een evaluatie van kosten en baten. De instrumenten die daarbij gebruikt zullen worden zijn: wetgeving, marktinstrumenten, integratie, betrokkenheid van burgers en belanghebbenden en een betere tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving.
Het is een actieprogramma. Misschien is mevrouw Schörling vergeten te vermelden dat er sprake is van 104 verschillende acties. Dat betekent dat het een programma voor iedereen is; er kan in feite zelfs gecontroleerd worden of we onze toezeggingen nakomen.
De kern van het programma wordt gevormd door integratie en het programma is de kern van de communautaire strategie inzake duurzame ontwikkeling. Met steun van het Parlement, zoals eerder deze maand al in Straatsburg, zullen we deze strategie na de zomer op de Wereldtop in Johannesburg uitdragen en uiteraard ook in de periode daarna.
Ik zou mevrouw Myller nogmaals willen feliciteren. Het is voor een groot deel aan haar te danken, en aan de inzet van alle collega's in het Europees Parlement die ertoe bijgedragen hebben dat over dit voorstel uiteindelijk overeenstemming is bereikt, dat we nu over dit zesde milieuactieprogramma beschikken. Het zware werk is echter nog maar net begonnen, met name voor de Commissie. Ik verheug me op de hernieuwde samenwerking tussen de Commissie en het Parlement bij de tenuitvoerlegging van dit programma. Bij de volgende officiële gelegenheid zouden we de champagne tevoorschijn moeten halen.

De Voorzitter.
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0163/2002) van de heer Lange, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verlaging van het niveau van verontreiniging door uitlaatgassen van motorvoertuigen op twee of drie wielen en tot wijziging van richtlijn 97/24/EG (PE-CONS 3615/2002 - C5-0136/2002 - 2000/0136(COD)).

Lange (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's. 'Flink aangescherpt?, zo karakteriseerde een grote maandagskrant de nieuwe emissiewetgeving die wij morgen zullen aannemen. En inderdaad: met deze wetgeving hebben wij een verdere stap gezet in de richting van de de verlaging van het niveau van luchtverontreiniging door uitlaatgassen van motorvoertuigen. Door deze nieuwe wetgeving zullen motorfietsen en scooters in 2006 even schoon zijn als een moderne EURO-III-personenauto.
Het had veel voeten in de aarde om dit tot stand te brengen. Motorvoertuigen op twee wielen werden in het verleden in de emissiewetgeving enigszins buiten schot gelaten. Daardoor is er een situatie ontstaan waarin de toegestane maximumwaarden veel hoger liggen dan de maximumwaarden voor personenwagens of vrachtwagens. Op geen enkele manier valt te rechtvaardigen dat een motorfiets, waar maar één persoon op zit, zeventien keer meer schadelijke stoffen uitstoot dan een personenauto, waarmee misschien wel vier mensen worden vervoerd. Het was dus juist en noodzakelijk om op dit terrein tot een verstandige wetgeving proberen te komen, en ik geloof dat we ons voor het eindresultaat niet hoeven te schamen.
We hebben maximumwaarden vastgesteld die de toegestane uitstoot gemiddeld met 75 procent verminderen. Dat is naar mijn mening een cijfer waarop we allen trots kunnen zijn. We bereiken dat in twee bindende fasen. Daarover hebben we wel wat ruzie gemaakt, maar uiteindelijk zijn we het eens geworden over deze tweede bindende fasen, zodat in 2006 deze aanzienlijke vermindering van de uitstoot bij alle nieuw geregistreerde motorfietsen en scooters kan worden verwezenlijkt.
We hebben ons niet beperkt tot het vaststellen van grenswaarden, maar we hebben ook voor extra maatregelen gezorgd, zodat deze grenswaarden niet alleen worden gehanteerd in de registratieprocedure, maar zodat ook in de praktijk op straat een lagere uitstoot door motoren en scooters wordt gerealiseerd. We zijn overeengekomen dat de emissiebeperkende voorzieningen tot een kilometrage van 30.000 km goed dienen te blijven functioneren, zodat ook op termijn de grenswaarden niet overschreden worden. In de praktijk moet dus worden gewaarborgd dat de motorfietsen schoon blijven.
Vervolgens zijn wij overeengekomen dat de autoriteiten, mocht er sprake zijn van een gefundeerde verdenking, een veldproef mogen doen en modellen van een bepaald type mogen controleren. Dit om te bepalen of er wellicht sprake is van mechanische, technische of onderhoudsfouten die tot een hogere uitstoot leiden. En we zijn ook overeengekomen dat niemand mag sjoemelen en dat elektronische uitschakelingsinstallaties uit den boze zijn.
Het is een enkele keer voorgekomen dat fabrikanten in staat bleken om tijdens de testcyclus met indrukwekkende resultaten te komen, terwijl buiten de testcyclus de uitstoot gigantisch was. Dat mag niet gebeuren. Ook dat zijn wij overeengekomen, zodat er al met al een zinnig pakket is ontstaan. Dat blijkt ook uit het feit dat wij de testvoorwaarden voor de typeregistratie enigszins hebben veranderd. Tot nu toe werd er getest met een warme motor bij 50 kilometer per uur. Dat heeft uiteraard weinig met de omstandigheden te maken waaronder een motorfiets in werkelijkheid wordt gebruikt. Vandaar dat we hebben gezegd: de meting moet beginnen met een koude motor en er dienen ook hogere snelheden te worden bereikt, omdat motorfietsen in de praktijk sneller rijden dan 50 kilometer per uur. Ook dit zijn wij uiteindelijk in de bemiddelingsprocedure overeengekomen. Naar mijn mening kunnen we dan ook met recht zeggen dat hiermee opnieuw een stuk Europese geschiedenis met betrekking tot de kwaliteit van de lucht is geschreven, een echte successtory van de Europese Unie die ertoe leidt dat de lucht in Europa aanzienlijk schoner wordt. Ik dank allen die hieraan hebben meegewerkt!
Liikanen
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats het Europees Parlement en met name de rapporteur, de heer Lange, willen bedanken voor de noodzakelijke bereidheid om het bemiddelingsakkoord met de Raad over dit dossier te voltooien. Staat u mij toe om tevens de wens uit te spreken dat we het verslag van de heer Lange ooit nog eens een keer overdag kunnen bespreken. Dit is nu de zevende keer dat we een dergelijk debat om ongeveer elf uur 's avonds beginnen.
Wij kunnen tevreden zijn met de overeenstemming die is bereikt over het niveau van verontreiniging door uitlaatgassen van motorvoertuigen op twee of drie wielen. Hierdoor wordt uiteindelijk de integratie van een nieuwe specifieke testcyclus voor motorvoertuigen in de normen van 2006 mogelijk, die de fabrikanten dan als keuzeoptie kunnen hanteren. De tenuitvoerlegging van deze test in de EU zorgt ervoor dat we over de best mogelijke milieucontroles voor deze voertuigen beschikken. Wij zullen onze inspanningen continueren om deze testcycli zo snel mogelijk op een geharmoniseerde basis met andere partijen af te ronden. In dat verband zal de Commissie ook zo snel mogelijk een voorstel bij het Europees Parlement en de Raad indienen, indien haalbaar zelfs nog voor het eind van dit jaar, om deze nieuwe specifieke testcyclus voor motorvoertuigen gecombineerd in te voeren met adequate emissiegrenswaarden die vergelijkbaar zijn met de grenswaarden die al voor 2006 in dit akkoord voorzien zijn.
Tegelijkertijd zullen we overwegen op welk tijdstip die nieuwe specifieke testcyclus voor motorvoertuigen ook de enige test zal worden voor de gebruikersprocedure inzake de typegoedkeuring binnen de EU. Dienovereenkomstig zou de Commissie graag een verklaring willen afgeven die al eerder binnen de instellingen heeft gecirculeerd. Die verklaring luidt als volgt. De Commissie bevestigt nogmaals haar streven om een zo hoog mogelijk beschermingsniveau voor het milieu te waarborgen zoals neergelegd in artikel 95, lid 3, van het Verdrag. Dat betekent dat de Commissie in haar voorstel om de nieuwe specifieke testcyclus voor motorvoertuigen op te nemen in de 2006-fase, zoals voorzien in artikel 4, lid 5, ook zal aangeven wanneer deze test als enige testprocedure zal gelden voor de typegoedkeuring binnen de EU.
De Commissie neemt nota van het besluit van de medewetgevers in artikel 3a, op grond waarvan zij verzocht wordt een voorstel in te dienen voor een definitie van 'normale levensduur? en tot vaststelling van aanvullende regelingen. In dat verband herinnert de Commissie eraan dat zijzelf uit hoofde van haar initiatiefrecht in overeenstemming met het Verdrag verantwoordelijk is voor het tijdstip voor en de inhoud van een dergelijk voorstel.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de mondelinge vragen (B5-0019/2002) en (B5-0020/2002) aan de Commissie, over de situatie in de Europese scheepsbouwsector.

Mann, Erika (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, sinds een aantal jaren bestaan er duidelijke aanwijzingen dat de Republiek Korea door middel van subsidies die in strijd zijn met de regels van de WTO zorgt voor een aanzienlijke en langdurige vervalsing van de internationale concurrentie in de scheepsbouwsector. In juni 2001 verklaarde de Commissie dat de onderhandelingen met Korea waren mislukt, en adviseerde zij de Raad en het Parlement een WTO-procedure te starten en tegelijkertijd de zeer ernstig bedreigde Europese scheepsbouwsectoren door middel van tijdelijke maatregelen te beschermen.
Het Parlement stemde met deze procedure in en adviseerde bovendien om ook gastankers van de beschermende maatregelen te laten profiteren. Inmiddels is aan de Commissie een onderzoek gepresenteerd naar de toestand van de concurrentie bij verschillende soorten scheepsbouw en met name op het terrein van de gastankers. Dit onderzoek is inmiddels aan de Raad gepresenteerd. Ik heb over dit onderwerp enkele vragen aan de commissaris. Ten eerste: wanneer komt het onderzoek ter beschikking van het Parlement en het grote publiek? Ten tweede: bevestigt het onderzoek de noodzaak van een procedure tegen Korea in het kader van de WTO? Ten derde: heersen er in de Commissie verschillende meningen over het onderzoek? Ten vierde: wanneer zal de Commissie de procedure in het kader van de WTO starten en zal zij daarbij overgaan tot beschermende maatregelen voor de benadeelde sectoren?
Ten vijfde: hoeveel arbeidsplaatsen komen door de gepleegde concurrentievervalsing op de tocht te staan? Ten zesde: hoeveel arbeidsplaatsen zijn er reeds verloren gegaan doordat de afgelopen twee jaar geen WTO-maatregelen, dan wel beschermende maatregelen zijn ingesteld? Ten zevende: hoeveel orders is de Europese scheepsbouw in de afgelopen twee jaar misgelopen?
En een laatste punt, mijnheer de commissaris: hoe beoordeelt u de toestand en de discussies die hierover in de Raad worden gevoerd? Onze geachte collega Riis-Jørgensen is aanwezig, en de situatie in de Raad is vergelijkbaar met die in het Parlement. In de lidstaten is men het er absoluut niet over eens of de Commissie wel de juiste lijn heeft gevolgd door enerzijds voor te stellen een WTO-procedure te starten en anderzijds de klap met beschermende maatregelen op te vangen. Toen dit Parlement over het rapport-Riis-Jørgensen stemde, was een overgrote meerderheid van mening dat dit de juiste weg is. Ik ga ervan uit dat de grote meerderheid ook in de toekomst deze mening zal zijn toegedaan, maar toch verzoek ik de commissaris te vertellen welke maatregelen hij op het oog heeft, en dit - mede in het kader van de nieuwe discussie - aan de Raad uit te leggen nadat het onderzoek aan de Raad ter beschikking is gesteld.

Valdivielso de Cué (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat ik ga herhalen wat mijn voorgangster al heeft gezegd, omdat het hiermee steeds hetzelfde liedje is. En nu is dit Parlement wederom bijeengekomen om te praten over de scheepsbouw en de oneerlijke concurrentie van Zuid-Korea in deze sector.
Het lijdt geen enkele twijfel dat, terwijl wij hier debatteren om het beestje bij de naam te noemen, de Koreaanse scheepswerven op volle kracht draaien. Ik ben zo vrij eraan te herinneren dat deze discussie over de oneerlijke concurrentie van dit Aziatische land in 1998 is begonnen en dat er tot nu toe niet is opgetreden tegen de Republiek Zuid-Korea. Wij brengen hier enkel de tijd door met het bespreken van de vraag of het wel of niet opportuun is om een het ene of het andere soort verdedigingsmechanisme in te voeren dat de Europese Commissie nu al bijna twee jaar geleden heeft ontworpen. Ik denk dat ik me niet vergis als ik zeg dat wij als wij in dit tempo doorgaan er uiteindelijk ook plezierboten aan zullen kunnen toevoegen.
Ik zou er ook graag aan willen herinneren dat wij in dit Parlement in november 2001 al hebben ingestemd met de toevoeging van gastankers, ferries en roroschepen, die bovendien ook deel uitmaken van de klacht bij de WTO, maar niet waren opgenomen in het verdedigingsmechanisme.
Verrassend genoeg kreeg genoemd voorstel niet de nodige steun van de Raad, waardoor de hele zaak weer wordt opgehouden. Dat is werkelijk schandalig. Ik zou graag willen oproepen tot solidariteit tussen de landen van de Unie, solidariteit waarmee wij dit communautaire Europa hebben opgebouwd en die in de laatste tijd in zekere zin lijkt te zijn verdwenen, omdat de Europese scheepsbouwers anders in korte tijd zullen verdwijnen, en dan zouden wij verantwoordelijk zijn voor het tragische lot van duizenden families.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de steun van het Europees Parlement afgelopen november en ondanks de verwachtingen van de Commissie inzake een positief resultaat van de besprekingen in de Raad, is er tijdens de bijeenkomst van de ministers van Industrie in december vorig jaar geen besluit genomen over het tijdelijke beschermingsmechanisme.
Op verzoek van het Europese bedrijfsleven is de Commissie overgegaan tot een nieuw onderzoek op grond van de verordening inzake handelsbelemmeringen. Dat nieuwe onderzoek is onlangs afgerond. De Commissie heeft tijdens haar vergadering van 7 mei kennis genomen van de resultaten van het onderzoek inzake handelsbelemmeringen en heeft opdracht gegeven om die resultaten aan de Raad over te brengen. Het geactualiseerde onderzoeksverslag zal tijdens de vergadering van het bij de verordening inzake handelsbelemmeringen ingestelde comité op 29 mei door de lidstaten besproken worden.
Dit laatste onderzoek heeft de resultaten van het eerste onderzoek met betrekking tot containerschepen en tankers voor olieproducten en chemische producten bevestigd, namelijk dat de betreffende Koreaanse subsidies een negatief effect op de EU-industrie hadden in de betekenis van de WTO-Overeenkomst inzake subsidies.
Wat de ontwikkelingen in 2001 bij het vervoer van vloeibaar aardgas betreft wordt in het geactualiseerde verslag de nadruk gelegd op de aanzienlijke toename van het Koreaanse marktaandeel. Geconcludeerd wordt dat meer onderzoek noodzakelijk is om vast te stellen of er sprake is van een consistente tendens op langere termijn. De Commissie zal de markt daarom ook blijven volgen.
Het voorstel van de Commissie over het tijdelijke beschermingsmechanisme, waarover het Parlement in november 2001 geraadpleegd is, staat voorlopig op de agenda van de volgende bijeenkomst van de Industrieraad, die gepland staat voor 6 juni. De Commissie is van mening dat een gezamenlijke, tweeledige reactie nodig is, namelijk een WTO-klacht en het tijdelijke beschermingsmechanisme. Daarnaast is de Commissie verheugd over de overeenstemming die de OESO-leden in Parijs hebben bereikt ten aanzien van de hervatting van de besprekingen over een nieuwe scheepsbouwovereenkomst, waarbij ook grote scheepsbouwnaties betrokken worden die geen lid zijn van de OESO.
De Commissie is van mening dat dit belangrijke stappen zijn om het probleem aan te pakken dat is ontstaan als gevolg van de maatregelen van Korea. We nemen dus op twee fronten actie: in samenhang met de verordening inzake handelsbelemmeringen en het tijdelijke beschermingsmechanisme, en, voor de langere termijn, met betrekking tot de OESO-overeenkomst. De Commissie is dan ook voornemens actief aan deze discussies deel te nemen en ze zal de ontwikkelingen zorgvuldig evalueren. Daarnaast waren er nog andere specifieke vragen. Ik zal een aantal daarvan beantwoorden in ons jaarverslag, nadat ik een en ander besproken heb met mijn collega's die aan dit dossier werken, de heren Lamy en Monti.

Gomolka (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, bijna op de kop af een jaar geleden, op 14 mei 2001, machtigde de Raad de Commissie om bij de WTO een geschillenprocedure te beginnen om een einde te maken aan de oneerlijke concurrentie door de Republiek Korea. Sindsdien is de situatie niet verbeterd. Sterker: het evenwicht is nog verder verstoord geraakt. De internationale concurrentie wordt door de prijsdumping van Korea nog steeds in extreme mate vervalst, zodat de Europese Unie nog meer aandeel op de wereldmarkt is kwijtgeraakt. Het gevaar bestaat dat de structurele onbalans nog verder wordt versterkt. Zo stellen Koreaanse werven alles in het werk om orders voor bepaalde scheepstypen in de wacht te slepen, zoals cruiseschepen, die voordien vrijwel uitsluitend in Europa werden gebouwd. Door deze voortdurende druk wordt in Europa een industrietak getroffen die juist de afgelopen jaren een moeilijk aanpassingsproces heeft moeten doorstaan. Daarmee doel ik zowel op de vermindering van de totale productiecapaciteit als op de stijging van de kwaliteit en productiviteit bij de bedrijven die overbleven.
De gevolgen van deze structuurverandering vormden en vormen vooral voor de perifere regio's een enorme belasting. Wil de Europese scheepsbouw niet in zijn bestaan worden bedreigd, dan zijn de door de Commissie voorgestelde beschermende maatregelen voor de duur van de geschillenprocedure bij de WTO onontbeerlijk. Daarom dient van de Raad te worden verwacht dat deze de tijdelijke beschermingsmaatregelen onmiddellijk goedkeurt. Bovendien dienen de procedures voor de heffing van antidumpingrechten en compenserende rechten overeenkomstig de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel consequent te worden gehanteerd.
Dreigementen hebben tot nog toe geen merkbaar effect op de houding van Korea gehad. Nu is doortastend optreden noodzakelijk!

Riis-Jørgensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, wij komen regelmatig op dit thema terug. Elke keer is de alliantie dezelfde en dat maakt er de zaak niet beter op. Niemand betwijfelt dat Zuid-Korea, met betrekking tot de WTO-regels, onwettige steun verleent, maar de meningen lopen sterk uiteen over de manier hoe we daarop moeten reageren.
Alleen de Commissie kan bij de WTO een klacht tegen Zuid-Korea indienen. Ondanks ondubbelzinnige verzoeken van de Raad en het Europees Parlement heeft de Commissie met commissaris Lamy als bevoegd commissaris deze verzoeken zonder commentaar naast zich neer gelegd. Om totaal onbegrijpelijke redenen weigert de heer Lamy bij de WTO een klacht in te dienen; dat wil hij enkel doen als er ook overheidssteun aan Europese scheepswerven wordt verleend. Anders gezegd: commissaris Lamy zal de wettigheid van de Zuid-Koreaanse praktijken alleen aanvechten als Europa dezelfde onwettige praktijken invoert. Mijns inziens zal een dergelijke aanpak alleen in ons eigen nadeel zijn, maar hopelijk kunt u, mijnheer Liikanen, wijsheid brengen in deze zaak, ofschoon ik dat betwijfel. Als rapporteur in het najaar van 2001 weigerde ik dit verband te leggen en dat doe ik nog steeds. Overheidssteun is nog nooit nuttig geweest en het is een dure zaak voor de lidstaten. Ik verzoek commissaris Lamy dringend bij de WTO een klacht in te dienen tegen Zuid-Korea. Ik heb dit verzoek, mede ondertekend door mijn Finse collega, mevrouw Kauppi, ook schriftelijk aan commissaris Lamy gestuurd, maar wij hebben nog geen antwoord gekregen. Ook amendement 3 van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij bevat hetzelfde verzoek.
Deense scheepswerven zijn reeds begonnen personeel te ontslaan, omdat ze niet langer kunnen concurreren met de enorme overheidssteun van de Koreanen. Daarom is dit een zeer belangrijke aangelegenheid, vooral in het gebied waar ik verkozen ben en ik dring erop aan dat de EU bij de WTO een klacht indient tegen Korea.
Wat het probleem van de werkloosheid betreft, verwijs ik naar amendement 4 van onze fractie.

Pérez-Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, een collega uit dit Parlement karakteriseerde het voorstel inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid van commissaris Fischler vanmiddag nog als een techniek waarbij het hoofd wordt afgehakt om de migraine te verdrijven en ik ben het met hem eens. Twee bedrijfstakken die nauw met elkaar verbonden zijn, de visserij en de scheepsbouw, baren vele lidstaten en vele regio's in de Europese Unie nu grote zorgen. Dat is onder meer het geval in Galicië en steden als de mijne, Vigo, waar de scheepsbouw en de visserij werkgelegenheid en middelen van bestaan opleveren voor veel gezinnen.
In december 2000 verscheen er een verslag van dit Parlement over de zaken die de scheepsbouw in Europa bedreigen: crisis in de visserijsector, goedkope vlaggen in de koopvaardij, risico's van de bouw van onder de vlag van een EU-lid varende schepen buiten Europa. Dat komt allemaal omdat wij niet in staat zijn het hoofd te bieden aan een situatie van oneerlijke concurrentie als er sprake is van kwade trouw en dumping. En dus wachten we maar af tot de Commissie en de Raad eindelijk besluiten verregaande, moedige en resolute maatregelen te nemen.
Ik denk dat de scheepsbouwsector de doelstellingen van de Europese Unie op zich aanvaardt. Die zijn: sanering van de scheepsbouwindustrie, productiviteitsverhoging, verbetering van de concurrentie tussen scheepswerven en verbetering van het milieu. Dat zijn haalbare doelstellingen in een situatie van transparantie en gelijkheid, maar niet in als er sprake is van dumping en oneerlijke concurrentie.
Daarom verzoeken wij om een koppeling tussen het tijdelijke beschermingsmechanisme en de besluiten die de WTO neemt inzake de door de Gemeenschap ondernomen acties tegen Korea, en daarom verzoeken wij ook om uitbreiding van het beschermingsmechanisme tot marktsegmenten als gastankers, ferries en roroschepen, omdat deze ook zijn opgenomen in de klacht die is ingediend bij de WTO, en verder nog containerschepen, tankvaartuigen voor het vervoer van olieproducten en chemische producten en tankvaartuigen voor het vervoer van aardgas.
Tot besluit: zorgt u ervoor dat de verordening er komt voordat het te laat is, dat wil zeggen voordat de scheepwerven uit onmacht hun deuren zullen hebben gesloten. En wat nog erger is, als de Europese Unie zich via tijdelijke steun niet inzet voor de scheepsbouw, zet ze degenen die zich schuldig maken aan dumping en oneerlijke concurrentie er wellicht toe aan hun praktijken uit te breiden naar andere economische sectoren, zoals de auto- en elektronica-industrie. Dit alles is in strijd met de transparantie en de vrije concurrentie die Europa en de Europeanen willen.
Mijnheer de commissaris, laten wij ervoor zorgen niet te laat te zijn. De migraine zal anders verdwijnen omdat wij ons hoofd hebben verloren.

Langenhagen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega, nu is het echt te laat! Ik geef toe dat ik moe ben, maar niet te moe om te vechten voor de werkgelegenheid in de Europese scheepsbouw. De komende dagen kijkt de hele wereld - of tenminste de hele voetbalminnende wereld - naar Japan en Zuid-Korea. Gezien de toestand in de scheepsbouw zou ik mijn blik echter het liefst afwenden van het Verre Oosten. De oorzaak blijft dezelfde, namelijk de dumpingprijzen van de Koreaanse werven. De beschreven concurrentievervalsing, die door een recent EU-onderzoek nogmaals is bevestigd, wordt nog eens versterkt doordat de subsidies in Europa zijn beëindigd. Daardoor sluiten steeds meer maritiem-industriële bedrijven hun deuren, en de vele ontslagen laten slechts één conclusie toe: de Europese scheepsbouw verkeert in doodsnood.
Wat doen wij daaraan als Europa? De vraag wordt mij als volksvertegenwoordiger uit de kuststreek regelmatig gesteld. Het liefst zou ik de gedupeerden zeggen dat het Parlement zijn huiswerk heeft gedaan, en dat de twee andere twee hoofdrolspelers hun verantwoordelijkheid niet nemen. Vanwaar mijn ergernis? Wij bespreken inmiddels de derde resolutie in het Parlement en wij hebben allang toestemming gegeven voor tijdelijke beschermingsmaatregelen. De steun aan werven heeft echter nog steeds geen groen licht gekregen. Waarom niet? Omdat de Raad het nog steeds niet eens is en omdat de Commissie helaas nog rekening moet houden met scheepstypen die al zijn opgenomen in de WTO-procedure. Laat mij daarom hier in dit Parlement de kernpunten van ons gemeenschappelijk beleid nog eens op een rijtje zetten.
Er dient dringend een gemeenschappelijk optreden te komen. Dit moet onmiddellijk gestalte krijgen in een klacht bij de WTO. Zoals we hebben gehoord, komt de Raad volgende week bijeen, en het gemeenschappelijk optreden dient gepaard te gaan met tijdelijke steun aan de Europese scheepsbouw. Want anders hebben we een voetbalploeg waarvan de verdediging gaten vertoont, om in voetbaltermen te blijven. De molens van de klachtenprocedures malen langzaam. Maar de Europese scheepsbouw ligt nu op sterven. We mogen het signaal dat van een WTO-klacht uitgaat niet onderschatten, maar tegelijkertijd moeten we krachtige maatregelen achter de hand houden. Beide zaken worden in deze ontwerpresolutie met zoveel woorden geeist, zodat ik ook gezien het interfractionele voorstel reken op brede steun bij de stemming van morgen.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Ik deel u mede dat ik overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement vier ontwerpresoluties heb ontvangen.

