Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Alvorens in te gaan op de notulen zie ik me verplicht een werkelijk onaangenaam besluit te nemen. Gisteravond heeft zich een heel vervelend incident voorgedaan in deze vergaderzaal waarbij het voor het eerst tot een handgemeen is gekomen tussen twee leden van dit Parlement.
Het Reglement biedt voldoende mogelijkheden om in geval van misplaatste uitlatingen, waaronder de meest agressieve opmerkingen, rectificatie te eisen, het heeft daarvoor zijn procedures. Wat we niet kunnen toelaten is dat er in geval van verbaal geweld, hoe agressief dat ook is, tot daden wordt overgegaan.
Mevrouw Hoff die de vergadering op dat moment voorzat, heeft overeenkomstig artikel 109 van het Reglement het betrokken lid tot de orde geroepen en verklaard dat artikel 110 zou worden toegepast.
Zoals u weet, luidt dit artikel als volgt, ik citeer: " In zeer ernstige gevallen van ordeverstoring kan de Voorzitter na een plechtige waarschuwing onmiddellijk of uiterlijk tijdens de volgende vergadering aan het Parlement voorstellen zijn afkeuring over het gedrag van het lid uit te spreken, hetgeen van rechtswege meebrengt dat het lid de vergaderzaal onmiddellijk moet verlaten en daarin gedurende een termijn van 2 tot 5 dagen niet meer mag terugkeren."
De volgende vergadering is vanochtend en overeenkomstig deze bepaling zie ik mij gedwongen u voor te stellen uw afkeuring uit te spreken over het gedrag van de heer Rosado Fernandes, waardoor deze van deze vergaderzaal wordt uitgesloten en daarin niet mag terugkeren voor een termijn van 2 dagen.
Uiteraard heeft de heer Rosado Fernandes uit hoofde van lid 2 van datzelfde artikel het recht om zijn gedrag voor het Parlement toe te lichten. Mijn vraag is of hij van dat recht gebruik wenst te maken en in dat geval verleen ik hem natuurlijk het woord.
Het woord is aan de heer Rosado Fernandes.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij in het Portugees uitdrukken, aangezien ik de eer heb een voorzitter voor mij te hebben die deze taal machtig is.
Gisteren is er iets voorgevallen wat ik liever vermeden had en waar ik ook niet trots op ben. Als er een disciplinaire procedure tegen mij wordt ingeleid, heb ik dat stellig verdiend. Ik zou nochtans de vergadering willen vragen, wat iemand van ons zou doen als een collega die niet op de hoogte is van wat ik aan het doen ben, die meent dat ik mij niet in de zaal bevind - ik was wél aanwezig, maar niet op mijn eigen plaats - ten overstaan van de gehele vergadering beweert dat ik geld ontvang van de tabaksindustrie?
Op de eerste plaats is het, politiek gesproken, gemakkelijker van de tabaksindustrie geld te ontvangen om tegen de Europese tabaksproductie te pleiten dan ervóór, zoals in mijn verslag het geval is. Op de tweede plaats ben ik opgestaan en heb ik tegen de afgevaardigde Blak gezegd dat ik wel aanwezig was - hij had zich immers vergist - en dat ik had gehoord wat hij had gezegd. Ik wilde alleen niet geloven wat ik had gehoord. Ik heb mij dus naar zijn plaats begeven en hem gevraagd: " Wat zei u?" . En hij antwoordde mij in het Engels, aangezien ik mij ook van het Engels had bediend: " You just get money from them" .
Mijnheer de Voorzitter, ik ben geen man van hout of van steen. Ik ben opgevoed in een Iberische beschaving waarin iemands eer nog gerespecteerd wordt. Ik heb twee dochters en ik zou graag zien dat zij trots zijn op de naam van hun vader. Met andere woorden: iedere straf die het Parlement mij zal opleggen, heb ik verdiend, maar ik schaam mij er absoluut niet voor!

De Voorzitter
De vergadering heeft de verklaring van de heer Rosado Fernandes aangehoord en zonder verdere beraadslagingen breng ik nu het voorstel tot uitsluiting voor een termijn van 2 dagen in stemming, waarover langs elektronische weg zal worden gestemd.
(Het Parlement keurt het voorstel van de Voorzitter goed)

De Voorzitter
Gezien de uitslag van de stemming zie ik mij verplicht de heer Rosado Fernandes te verzoeken zo vriendelijk te zijn deze vergaderzaal te verlaten waarin hij over 2 dagen weer mag terugkeren.
Het woord is nu aan de heer Hänsch voor een motie van orde.

Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, nu het fysieke geweld tegen een lid van mijn fractie ook nog met applaus is begroet, moet mij van het hart, mijnheer de Voorzitter, dat ik het zou hebben toegejuicht als u een woordje van solidariteit en medeleven voor de aangevallen collega Freddy Blak over had gehad.

De Voorzitter
Als het over dezelfde kwestie gaat, zal ik het woord alleen nog aan de heer Giansily verlenen omdat hij lid is van dezelfde fractie als de heer Rosado Fernandes.
Het woord is aan de heer Giansily.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet op deze voorvallen terugkomen, maar alleen maar zeggen dat wij nu naar het schijnt zonder dralen gaan stemmen over het buitengewoon belangrijke onderwerp van de begroting. Ik geloof niet dat onze fractie, gezien de recente gebeurtenissen in staat zal zijn om in alle gemoedsrust te stemmen. Ik verzoek u derhalve om de vergadering enkele minuten op te schorten, zodat wij kunnen vergaderen.

De Voorzitter
Mijnheer Giansily, u weet dat we vanmorgen langdurig moeten stemmen over een uitzonderlijk belangrijke kwestie. Ik weet zeker dat de leden van uw fractie dit aan kunnen en in alle gemoedsrust zullen kunnen stemmen. We moeten de notulen overigens nog goedkeuren en dat geeft uw fractieleden tijd om na te denken.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
(De notulen worden goedgekeurd)

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het volgende opmerken. Ik ben vanmorgen tot de ontdekking gekomen dat het Europees Parlement een envelop heeft uitgegeven ter herdenking van Georges Marchais, die alle misdrijven van het communisme en de invasie in Polen en in Afghanistan heeft goedgekeurd. Ik zou graag willen weten hoe deze beslissing tot stand is gekomen.

 De Voorzitter
Mijnheer Le Gallou, het gaat niet om een uitgave van het Europees Parlement. Een privéonderneming op het gebied van de filatelie heeft deze envelop uitgegeven en het Parlement heeft dus niets van doen met deze volledige privé-aangelegenheid.

De Voorzitter
De heer Puerta vraagt het woord. Ik zou hem willen verzoeken het kort te houden. Er zijn beschuldigingen geuit aan het adres van iemand van dezelfde politieke richting als hij en ik moet hem in de gelegenheid stellen die beschuldigingen te weerleggen, maar ik moet hem vriendelijk verzoeken hierover niet al te lang uit te weiden.
Het woord is aan de heer Puerta.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, ik ben voorzitter van een fractie waarvan ook delegaties van communistische afgevaardigden deel uitmaken, ofschoon ikzelf socialist ben. Wat zojuist gezegd is, lijkt mij onaanvaardbaar. Staat u mij toe op te merken, mijnheer de Voorzitter, dat uw antwoord mijns inziens onjuist is als u zich beperkt tot de opmerking dat die envelop niet officieel door het Parlement is uitgegeven.
De heer Marchais was voorzitter van een partij die soms met meer soms met minder succes heeft bijgedragen tot de democratie in Frankrijk en aan wie de Franse democraten, met de Franse premier voorop, onlangs de laatste eer hebben bewezen. En naar mijn mening is deze Vergadering aan hem veel meer respect verschuldigd dan aan degenen in die zetels daar die deze onaanvaardbare opmerking hebben gemaakt welke ik volkomen van de hand wijs.

De Voorzitter
Geachte afgevaardigden, volgens mij is dit incident hiermee afgedaan.
Het woord is aan de heer Lataillade.

Lataillade
Mijnheer de Voorzitter, ik ben in september na een onderbreking van drie jaar opnieuw lid geworden van het Parlement. Ik ben een aantal bekende en minder bekende gezichten tegengekomen en zoals nu blijkt ook een aantal terugkerende thema's. Ik wil niet terugkomen op het verleden. De vergadering heeft een sanctie uitgesproken en de heer Rosado Fernandes heeft deze aanvaard.
Ik wil echter mijn ongerustheid uiten over de woorden die ik hier en daar opvang waarbij mensen ongefundeerd worden beschuldigd van plichtsverzuim op financieel gebied. Ik zou het prettig vinden als u het Parlement op dit punt de bewijsstukken verstrekt over al degenen die van dichtbij of op afstand meegewerkt hebben aan het onderzoek en aan de bouw van het Parlement in Brussel, zodat wij ook op dat punt geen beledigende uitlatingen meer hoeven te slikken, die als gezegd bij de collega's een gerechtvaardigde, maar onaanvaardbare woede opwekken.
Ik zou het derhalve op prijs stellen, mijnheer de Voorzitter, als u alle fractievoorzitters erop zou willen wijzen dat men zich terughoudender moet opstellen indien men de beledigende beschuldiging die men uit, niet met bewijsmateriaal kan staven. Ik doe u dit verzoek als parlementslid dat na een afwezigheid van drie jaar buitengewoon bevreemd is over de sfeer die hij in dit Parlement aantreft. Ik dank u, mijnheer de Voorzitter.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Lataillade. Uw opmerkingen worden doorgegeven aan de Conferentie van voorzitters. De leden hiervan hebben deze overigens direct uit uw mond kunnen vernemen.

Stemming
De Voorzitter
Alvorens wij tot de stemming overgaan, geef ik het woord aan de rapporteur, de heer Tillich, voor een korte toelichting.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik hoop dat nu, als wij overgaan tot stemming over de begroting, ook de gemoederen weer tot rust zullen komen. Ik vraag om uw aandacht voor twee opmerkingen die noodzakelijk zijn alvorens wij tot stemming overgaan. We moeten twee technische correcties aanbrengen. Ik vraag daarvoor om uw begrip en uw toestemming. De ene technische correctie betreft amendement 1. Dit amendement 1 verwijst met betrekking tot het personeel van de Commissie naar de Top van het afgelopen weekend. Daarom moet deze verwijzing naar de Top van het afgelopen weekend worden geschrapt. Het is slechts een verwijzing.
Verder is er nog een technische correctie in amendement 36. Hierbij stel ik u het volgende voor: omdat in dit amendement een zinsnede wordt gebruikt die in tegenspraak is met de huidige communautaire besluiten en de huidige communautaire benamingen, dient deze te worden aangepast aan de gangbare en gebruikelijke benamingen en moet amendement 36 dienovereenkomstig technisch worden gecorrigeerd, zodat we er zo over kunnen stemmen.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, om te voorkomen dat er bij de Commissie een prematuur kerstgevoel ontstaat: het voorstel van de rapporteur heeft uitsluitend betrekking op de asterisk, niet op de opgave van de reserve voor dit onderdeel! Dat alleen om de voorbarige kerstvreugde binnen de perken te houden.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, in het Italiaans, of liever gezegd in het Napolitaans, is er een uitdrukking, waarvan ik niet weet of die zomaar vertaald kan worden: " cà nisciuno è fesso" , we zijn hier niet gek. Laat mij even uitleggen wat de rapporteur, de heer Tillich, onder "technisch amendement" verstaat. Het Europees Parlement heeft in de begroting van 1997 een post ingelast voor samenwerkingsacties met de Chinese Volksrepubliek. Het Parlement heeft die post goedgekeurd in eerste lezing en in tweede lezing in 1997, vervolgens nog een keer in eerste lezing voor de begroting van 1998. Dit amendement 36 hoort bij blok 3 en de termijn voor indiening van technische of corrigerende amendementen is dinsdag om 12.00 uur afgelopen. Toen ik dan ook gisteren om 18.30 uur bij uw diensten aanklopte en vroeg om een stemming in onderdelen in te mogen lassen, is mij - volkomen terecht - geantwoord dat de termijn verlopen was. Daarom vind ik het vreemd, om maar niet te zeggen oneerlijk, dat nu wel geaccepteerd wordt dat een zinsnede gewijzigd wordt. We hebben in dit Huis iets goedgekeurd, dat was dus al toegekend, het maakt deel uit van een blok, en nu zegt de rapporteur tegen ons, omdat hij er verder geen raad mee weet, dat dit gecorrigeerd moet worden, terwijl het al in de begroting van vorig jaar en in de begroting van dit jaar stond.
Ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, om daar niet zomaar mee akkoord te gaan, want het is hier toch zo, in ieder geval principieel gesproken, dat " cà nisciuno è fesso" !

De Voorzitter
Als ik het goed begrepen heb, is een van de door de heer Tillich genoemde technische correcties eigenlijk een mondeling amendement. Om deze correctie in aanmerking te kunnen nemen dien ik de Vergadering te vragen of er meer dan 12 afgevaardigden zijn die hier bezwaar tegen hebben.
(Meer dan 12 leden hebben bezwaar tegen het mondeling amendement, dat derhalve wordt verworpen)

De Voorzitter
Nu de stemming beëindigd is, heb ik de volgende vraag aan de Raad: is het de Raad mogelijk om op grond van onze beraadslagingen tot overeenstemming te komen met het Parlement over het nieuwe maximumstijgingspercentage?
(De fungerend voorzitter van de Raad antwoordt bevestigend)

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Fischbach. Het woord is aan u.

Fischbach
Mijnheer de Voorzitter, het is allemaal zo vlug gegaan dat ik helemaal beduusd ben van deze stemming.
Ik wil u, mijnheer de Voorzitter, en de geachte leden van het Parlement echter zeggen dat het voorzitterschap uiteraard verheugd is over het totaalakkoord dat we over de begroting 1998 hebben bereikt. Het is namelijk een goede begroting. En het is een goede begroting omdat zij het resultaat is van een goede verstandhouding en wederzijds begrip tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit, maar ook en vooral omdat zij het resultaat is van een nauwe samenwerking op basis van wederzijds vertrouwen tussen de Raad en het Parlement en dat dit resultaat nu op deze manier is bereikt, mijnheer de voorzitter, is voornamelijk de verdienste van het Parlement, de leden van de Begrotingscommissies, de voorzitter van de Begrotingscommissie en de twee rapporteurs, de heren Tillich en Tomlinson. Hun inzet, motivatie en trouw heb ik gedurende de gehele begrotingsprocedure bijzonder op prijs gesteld.
Ik zou tenslotte, mijnheer de voorzitter, ook en in de eerste plaats een woord van dank willen richten aan commissaris Erkki Liikanen en zijn medewerkers, wier inspanningen zeker bepalend zijn geweest voor dit totaalakkoord. Ik dank u allen zeer.

De Voorzitter
Ik bedank de heer Fischbach voor zijn woorden en ik verklaar dat de algemene begroting voor 1998 definitief is vastgesteld.
(Meteen daarna wordt overgegaan tot ondertekening van de algemene begroting 1998)

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen zeggen dat het mij voorkomt, en ik geloof dat de rapporteur dezelfde mening is toegedaan, dat de amendementen 5 en 2 volkomen verenigbaar waren en hadden kunnen worden toegevoegd.
Door te beginnen met de stemming over amendement 5 zoals u doet, kan amendement 2 vervolgens worden toegevoegd, want het ene sluit het andere niet uit.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag exact dat benadrukken wat collega Bourlanges zojuist heeft gezegd. De amendementen dekken elkaar grotendeels, waarbij amendement 5 een aanvulling op amendement 2 zou kunnen zijn. Daarom zou ook de andere kant van het Parlement, die er juist tegen wilde stemmen, kunnen toestemmen in het samenvoegen van de twee amendementen. Ik wil het Parlement dat graag aanbevelen.
(Het Parlement neemt de aldus gewijzigde resolutie aan)

De Voorzitter
Namens deze vergadering wil ik de leden verwelkomen van het Bureau van de Poolse delegatie van de gemengde parlementaire commissie EU-Polen. Het is mij een groot genoegen hen vanochtend in ons midden te hebben.
Wij heten u, mijnheer Mazowiecki, en uw delegatie welkom op dit historische moment nu de Raad heeft besloten binnen enkele maanden een begin te maken met de onderhandelingen over de toetreding van Polen.

Pompidou
Mijnheer de Voorzitter, u bent met de stemming wat snel gegaan. Ik had het woord willen nemen met het verzoek om de amendementen 168, 104 en 172 gelijktijdig in stemming te brengen, omdat deze elkaar aanvullen. Daar noch ik, noch de rapporteur, tijd hebben gehad om iets te zeggen, vraag ik om het advies van de rapporteur met betrekking tot deze drie amendementen te volgen.

De Voorzitter
Mijnheer Pompidou, wij hebben dit gedaan op aanbeveling van de bevoegde commissie. Dat is de reden waarom de rapporteur zijn mening niet heeft gegeven. Als de bevoegde commissie van mening is dat de amendementen verenigbaar zijn, heb ik mij daaraan te houden.

Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, de heer Pompidou heeft volkomen gelijk. Het amendement van de heer Adam voegt aan het einde een halve zin toe en wij zijn voor deze toevoeging. Al het andere blijft gelijk.
Het amendement van de liberale fractie voegt er nog twee woorden aan toe, namelijk materialen en technologieën. Verder wil hij twee andere woorden verwijderen, namelijk "nieuwe schepen" . Wij zijn tegen de verwijdering. Ik ben voor de twee amendementen als toevoeging.

Bloch von Blottnitz
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, dat u mij met de kerst iets wenst.
Ik zou graag voor onze fractie bij de gescheiden stemming willen blijven, zoals gepland. Dank u wel!
Betreffende amendement 122
Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, amendement 122 van mevrouw McNally en anderen in naam van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten wil voorzien in het initiëren en ontwikkelen van steunmaatregelen voor startende vrouwelijke ondernemers. Er bestaat al een apart programma in het kader van het Europees Sociaal Fonds met de naam NOW, dat speciaal is bedoeld voor startende vrouwelijke ondernemers, en ik ben van mening dat het zinvoller is de inspanningen toch maar te bundelen. Dit slechts ter verklaring. We zijn voor het principe, vinden echter dat het hier niet in past.

De Voorzitter
Het spijt me mevrouw, maar dit amendement is al aangenomen en we kunnen hierop niet terugkomen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Dury
Mevrouw de Voorzitter, u heeft de Commissie gisteren blijk horen geven van veel goede wil ten opzichte van het Europees Parlement. Toch wil ik het volgende punt onder de aandacht van het Bureau brengen. Ik heb een schriftelijke vraag gesteld over het voorlichtingsbeleid van de Commissie. Het antwoord van de heer Santer luidde als volgt: " Een gedetailleerd antwoord op de vragen van het geachte (natuurlijk!!!) parlementslid vereist een langdurig en arbeidsintensief onderzoek, dat de Commissie op dit moment niet kan doen" . Ik heb liever dat men mij eerlijk zegt dat ik niets ben en nergens toe dien, maar ik wil het Bureau toch verzoeken deze houding van de Commissie ten aanzien van een werkelijk niet zo ingewikkelde vraag te onderzoeken!

De Voorzitter
Mevrouw Dury, ik zal uw opmerking met des te meer plezier aan het Bureau voorleggen, omdat ik de door u gestelde vraag ken en van mening ben dat het een gefundeerde vraag is. Het zou bijzonder interessant geweest zijn als u hierop antwoord zou hebben gekregen. We zullen ons best doen om dit te bereiken.
Na de stemming over amendement 2
Bösch
Mevrouw de Voorzitter, ik heb al vóór dit voorstel het woord gevraagd, maar dat verandert niet veel aan de zaak. Ik vind het vreemd dat wij in een commissie bezig zijn om een standpunt met betrekking tot UCLAF uit te werken, er tegelijkertijd echter door de voorzitter van deze commissie wordt vooruitgelopen op de resultaten van dit overleg. Dat wil ik kwijt over dit voorstel, waarover zo-even hier is gestemd.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Anastassopoulos
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de socialistische fractie willen vragen de verzoeken om hoofdelijke stemming in te trekken. Het is nu wel duidelijk wat het standpunt van het Parlement is. Daar hoeven wij niet al die hoofdelijke stemmingen voor te houden.

De Voorzitter
Mijnheer Anastassopoulos, ik denk dat dit een gevoelige kwestie is, maar aangezien er gevraagd is om hoofdelijke stemming, moet het zo gebeuren, tenzij natuurlijk de socialistische fractie haar verzoek zou intrekken. Ik heb echter niet het gevoel dat dit het geval is.
Na de stemming over paragraaf 7.2
Anastassopoulos
Mevrouw de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar weten de fracties wel dat elke hoofdelijke stemming de Europese belastingbetalers 1.000 ecu kost?

De Voorzitter
Mijnheer Anastassopoulos dat is de prijs die we voor de democratie moeten betalen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft in tweede lezing niet voor de begroting 1998 van de Europese Unie kunnen stemmen. Wij maken derhalve geen deel uit van de consensus waarover mijnheer de voorzitter zich zojuist zo verheugd toonde.
Wij hebben namelijk vastgesteld dat het Parlement ten opzichte van zijn stemming in eerste lezing is teruggekrabbeld. Toen had de meerderheid van het Parlement de begroting van de Raad namelijk van 0, 7 % tot 2, 7 % verhoogd met het oog op de steeds hogere uitgaven van de Europese Unie.
In tweede lezing is de stijging van de begroting in navolging van bepaalde voorstellen van de Raad vastgesteld op 1, 4 %. Dit is een weliswaar stap in de goede richting, maar deze stap gaat niet ver genoeg. Wij betreuren het dat er geen moeite is gedaan voor de structuurmaatregelen, zoals wel het geval is geweest voor de landbouwuitgaven en de uitgaven in de categorieën 3 en 4. De in Edinburgh aangegane verplichting zou in dit verband geen vergoelijking mogen zijn om uitgaven te handhaven waarvan zeker is dat ze in het komende jaar niet worden gedaan.
Wij betreuren het eveneens dat de begroting niet op een nulgroei is blijven staan, hetgeen mogelijk zou zijn geweest als we de begroting van de Raad hadden gevolgd.
Tegenover de verhoging van de nationale bijdragen 1, 29 % staat een stijging van de uitgaven met 1, 39 %. Als de begroting van bijvoorbeeld Frankrijk zoveel hoger zou worden, zou mijn land zich niet hebben kunnen houden aan de befaamde in het Verdrag van Maastricht opgenomen criteria ten aanzien van het begrotingstekort.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Ten opzichte van de tweede lezing van de Raad bevat het voorstel van de Begrotingscommissie een uitbreiding van de betalingskredieten met circa 500 miljoen ecu, dat wil zeggen ruim 4 miljard Zweedse kroon. De feitelijke betalingen zijn min of meer ongewijzigd gebleven.
Wij staan negatief tegenover de uitbreiding van de betalingsverplichtingen, eenvoudigweg omdat deze (vroeger of later) uit de nationale begrotingen moet komen, bijvoorbeeld uit die van Zweden. Dat betekent dat toename van inkomsten voor de EU neerkomt op meeruitgaven voor de nationale begroting van Zweden, wat zich uiteindelijk uit in bezuinigingen op de Zweedse overheidsactiviteiten. Dus hoewel de uitgaven van de EU behartigenswaardig zijn (bijvoorbeeld die ten behoeve van de werkgelegenheid), zullen ze een negatief effect op de Zweedse begroting hebben. Om deze reden staan wij volledig achter de doelstelling van de regering, de begroting van de EU zo strak mogelijk te houden.
Wij hebben speciaal onze reserves met betrekking tot de middelen onder categorie 3, interne maatregelen.
De eerste lezing van het Parlement betekent hier een flinke uitbreiding (bijna 600 miljoen ecu) van de vastleggingskredieten ten opzichte van de eerste lezing van de Raad. De uitbreidingen hebben betrekking op investeringen in een werkgelegenheidsinitiatief (150), uitwisselings- en opleidingsprogramma's voor jongeren (100), voorlichting (50), sociale maatregelen (50) en cultuur en sport (20).
Het verschil van bijna 600 miljoen ecu tussen de eerste lezing van de Raad en van het Europees Parlement wordt onder andere veroorzaakt door een post van 200 miljoen ecu die het Parlement heeft samengevoegd met de 150 miljoen die voor werkgelegenheid zijn aangewezen. Het Europees Parlement heeft zich er verder voor uitgesproken om deze 200 miljoen ecu ongebruikt te laten, op voorwaarde dat de Raad een besluit neemt inzake een rechtsgrond voor 150 miljoen ecu voor een werkgelegenheidsinitiatief. Een rechtsgrond is noodzakelijk opdat er middelen kunnen worden uitbetaald. Als de Raad het Europees Parlement niet tegemoetkomt, zo heeft het Parlement verklaard, dan zal men het hele bedrag van 350 (200 + 150) miljoen ecu trachten uit te geven. Wij vinden deze instelling van het Europees Parlement ronduit verspillend.
Aangezien wij geen zitting hebben in de Begrotingscommissie van het Parlement, is het moeilijk voor ons, de inhoud van de begroting te beïnvloeden. Wij hebben sterke reserves tegenover deze begroting, maar wij hebben ervoor gekozen om solidair te zijn met onze fractie en bij de eindstemming voor de ontwerpbegroting te stemmen.
Wat de begrotingsresolutie betreft, stemmen wij voor de amendementen 3 en 4. Wij zijn van mening dat het Europees Parlement een reiskaart moet invoeren, zoals het Zweedse parlement die ook kent.

Andersson, Lööw en Waidelich
Wij zijn zeer ingenomen met de hoofdprioriteiten voor de begroting van volgend jaar, zoals die zijn gesteld met het oog op het nieuwe werkgelegenheidsinitiatief van de EU en de werkgelegenheidsmaatregelen van de lidstaten. Wij zijn ook verheugd over het voorstel voor de invoering van een nieuwe procedure voor de bijdragen van de EU, met meer open criteria. Wij stellen met vreugde vast dat er een voorstel ligt voor het opvoeren van een speciale begrotingspost voor milieumaatregelen voor het Oostzeegebied.
Het stemt ook tot tevredenheid dat de voorgestelde landbouwuitgaven voor het begrotingsjaar 1998 zullen dalen ten opzichte van het uitgavenniveau van dit jaar. Dit is echter niet voldoende. Wij bepleiten een grondige en verregaande hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat is vooral van belang met het oog op de komende uitbreiding van de EU.
Wij vinden het bijvoorbeeld principieel verkeerd om door te gaan met subsidiëring van de tabaksteelt in de EU. De innerlijke tegenstrijdigheid in het beleid van de EU is echter opvallend. Aan de ene kant worden communautaire middelen gebruikt voor de productie van een schadelijk middel met weinig marktwaarde. Aan de andere kant worden middelen gebruikt voor kankerbestrijdingsmaatregelen. Het is volstrekt onaanvaardbaar een sector te ondersteunen die een product op de markt brengt dat schadelijk is voor de volksgezondheid. Wij zullen daarom blijven ijveren voor stopzetting van de tabakssubsidies.
Wat de reisvergoedingen voor de parlementsleden betreft, spannen wij ons in voor een wijziging van het huidige systeem. Wij hebben reeds voorstellen ingediend voor een grondige herziening van het systeem en wij hebben samen met andere leden amendementen ingediend met als doel vaste bedragen te vervangen door feitelijke kosten. Om misverstanden te voorkomen, hebben wij daarom voor amendement 3 gestemd, dat dezelfde strekking heeft, ook al is het niet helemaal hetzelfde als ons oorspronkelijke voorstel.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben tegen het verslag gestemd. De eerste lezing van het Parlement, die neerkwam op een uitbreiding met 1, 7 miljard ecu aan betalingskredieten ten opzichte van de eerste lezing van de Raad, heeft geresulteerd in een extra lidmaatschapsbijdrage van 400 miljoen kroon uit de Zweedse staatskas. Alleen al de uitbreiding van de structuurfondssteun kostte circa 250 miljoen kroon extra. Deze uitbreiding wordt gehandhaafd in de overeenkomst van de Raad en het Parlement met het oog op de tweede lezing.
De door de Raad voorgestelde bezuinigingen betreffen zowel categorie 1, dat wil zeggen de landbouwsubsidies, als de categorieën 3 en 4. De landbouwsubsidies zijn in het verleden echter te ruim begroot en het overschot is teruggegaan naar de lidstaten. De verslechtering van de Zweedse overheidsfinanciën als gevolg van de eerste lezing van het Parlement blijft hiermee in grote lijnen bestaan. Net als bij de eerste lezing plaatsen wij vraagtekens bij de doelmatigheid van de methoden voor de financiering van het werkgelegenheidsinitiatief.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Wij hebben bij de tweede lezing van de begroting van 1998 in grote lijnen net zo gehandeld als bij de eerste lezing. Helaas wordt de stemming bemoeilijkt doordat vrijwel alle amendementen bijeen worden genomen, zodat men niet zijn misnoegen kenbaar kan maken met afzonderlijke posten in dit geheel. Dat is jammer. Binnen zo'n geheel kunnen immers zowel goede als slechte voorstellen staan.
Bovendien heeft de meerderheid van het Parlement opnieuw gestemd tegen ons voorstel om het systeem van reiskostenvergoedingen te hervormen (amendement 3). Het systeem waarbij parlementsleden geld in hun eigen zak kunnen stoppen, blijft dus bestaan, iets waar wij krachtig afstand van nemen. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat wij parlementsleden alleen onze feitelijke reiskosten vergoed krijgen.
Verder hebben wij tegen paragraaf 11 inzake "een gemeenschappelijk voorlichtingsbeleid" gestemd, omdat de ervaring heeft geleerd dat de campagnes van de EU niet objectief zijn en slechts één kant van de zaak belichten. Ook paragraaf 12 inzake het programma voor beheerste thermonucleaire fusie hebben wij afgewezen.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten staan achter het voorstel inzake communautaire steunverlening voor de oprichting van een voorlichtingsbureau voor ecologische landbouw in de EU. De omschakeling van traditionele naar ecologische landbouw is een noodzakelijke en natuurlijke ontwikkeling, waaraan de EU voorrang moet verlenen. Daarnaast zijn wij van oordeel dat een streng toezicht op de voorziene begrotingsmiddelen voor Turkije, vereist is. Wij vinden het belangrijk dat de elf officiële talen dezelfde officiële status behouden. Daarom willen wij dat het huidige bedrag voor de vertaling van het volledig verslag van de vergaderingen van het Europees Parlement behouden blijft.
Voorts staan wij achter een strengere controle op de reiskostenvergoedingen van de leden van dit Parlement. Reiskosten mogen alleen terugbetaald worden, indien ze werkelijk gemaakt werden en wij zijn blij dat we de gemaakte reiskosten nu reeds met bewijsstukken moeten staven.

Lulling
Twee keer heb ik in deze zittingsperiode niet ingestemd met de begroting omdat daarin geen rooie cent OOK voor het behoud van de bijenteelt in Europa stond. Het was mijn manier om ertegen te protesteren dat de Commissie jarenlang achterwege heeft gelaten ons, die zich hier sinds 1985 bezighouden met dit onderwerp, een voorstel voor een verordening of richtlijn voor te leggen om zo de juridische basis te leggen om geld voor dit doel op de ontwerp-begroting te plaatsen. De kat beet zichzelf zogezegd in de staart. Wij eisten hier in het Parlement unaniem hulp voor het behoud van de bijenteelt. De Raad kon dit met goed recht afwijzen omdat er voor dergelijke uitgaven zoals gezegd geen rechtsgrondslag was.
Nu hebben we eindelijk deze rechtsgrondslag, ook al heeft naar mijn mening de berg slechts een muis gebaard, want de in juni door de Raad aangenomen verordening voor maatregelen ter verbetering van de productie en verkoop van honing blijft ver achter bij de unanieme voorstellen van dit Parlement.
Bovendien had de Commissie het voor elkaar gekregen om zelfs 12 miljoen ecu minder aan kredieten in het voorontwerp van begroting op te nemen dan wat haar halfslachtige voorstel volgens haar eigen raming zou kosten.
Dat was wel het toppunt.
Ik heb mij er als rapporteur over de positie van de bijenteelt voor ingezet dat er tenminste 3 miljoen ecu meer op de begroting voor 1998 werd opgenomen. Ik ben onze Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, onze Begrotingscommissie, maar ook het Luxemburgse Raadsvoorzitterschap erkentelijk voor het feit dat er nu 15 in plaats van 12 miljoen ecu voor de bevordering van de productie en de verkoop van honing op de begroting staat.
Het is een absolute noviteit dat ons dat bij de verplichte uitgaven is gelukt, ook al gaat het hier ten opzichte van de 65 miljoen die dit Parlement op grond van mijn verslag voor solide structuurmaatregelen, onder andere de bestuivingspremie, had geëist, zeker om peanuts; peanuts ook als men bedenkt dat we geld voor alle mogelijke en onmogelijke acties in de wereld hebben, dat we berusten in de verduistering van 60 miljard ecu, maar voor van levensbelang zijnde uitgaven - zonder bijen zouden er binnen twee jaar ook geen mensen meer zijn, zei Einstein - nog niet eens in staat zijn om dit geringe bedrag van 0, 08 % van onze totale uitgaven ter beschikking te stellen.
Toch kan ik dit jaar met een beter geweten instemmen met de begroting, evenwel niet zonder hier te verzekeren dat mijn strijd voor solide steun en structuurmaatregelen in het belang van de imkers vanzelfsprekend doorgaat.

Novo
Het Parlement gaat in tweede lezing akkoord met het voorstel van de Raad om op de begroting-1998 meer dan 1, 1 miljoen ecu te korten op de uitgaven voor de betalingen. Het Parlement gaat in tweede lezing ermee akkoord dat het definitieve ontwerp van de Raad voor de begroting 1998 daarmee wat de uitgaven betreft op het niveau van 1, 14 % van het BNP uitkomt, terwijl in 1992 in Edinburgh, alsook in het kader van de financiële vooruitzichten voor de periode 1994-1999, besloten is dat het uitgavenniveau 1, 26 % van het BNP zou bereiken.
Het Parlement stemt dus in met een voortzetting van de soberheid, met als enige doel het bereiken van de nominale convergentiecriteria van Maastricht. Het Parlement gaat, zoals in het verslag van collega Tillich wordt opgemerkt, akkoord met "stringente begrotingsdoelstellingen in verband met de noodzaak om de criteria voor de Europese en Monetaire Unie en de eenheidsmunt in acht te nemen, door te besluiten tot verlagingen van de betalingskredieten tot onder die uit de eerste lezing van het Parlement" .
De begroting geeft nog steeds geen duidelijk antwoord op de werkloosheid en de maatschappelijke uitsluiting waarmee de Europese Unie te kampen heeft: er zijn 18 miljoen werklozen en 50 miljoen mensen die sociaal gemarginaliseerd zijn. De 150 miljoen ecu voor de begroting 1998 die de Raad ten vervolge op de Top van Luxemburg over werkgelegenheid heeft voorgesteld, zijn niet meer dan een lapmiddeltje; aan het bedrag kun je zien welk belang er werkelijk aan dit probleem wordt gehecht. De Raad is zelfs niet akkoord gegaan met het eerste voorstel van het Parlement om voor 1998 een bedrag van 391 miljoen ecu ten behoeve van de werkgelegenheid ter beschikking te stellen, hoewel dit, zoals wij in eerste aanleg ook gezegd hebben, geen aanvullende kredieten waren, maar gelden die bij andere doelstellingen waren weggehaald. Het Parlement gaat nu akkoord met wijziging van zijn voorstel en legt zich erbij neer dat er slechts 150 miljoen ecu naar de werkgelegenheid gaat. Wij zijn het daar niet mee eens, te meer omdat voor de voorlichtingsprogramma's meer dan 100 miljoen ecu wordt uitgetrokken; alleen al voor de propaganda ten behoeve van de euro wordt 42 miljoen ecu opzij gezet.
Wat ook duidelijk is in deze begroting, is dat de doelstelling gehandhaafd wordt om besparingen op de begroting te bereiken met het oog op de bekostiging van de uitbreiding van de Unie binnen de huidige grenzen van de financiële vooruitzichten en binnen het kader van het voorstel van de Commissie (Agenda 2000).
Om al deze redenen zijn wij tegen het verslag van collega Tillich.
Overigens juichen wij het toe dat het voorstel in de eerste lezing van de Raad om 1 miljard ecu te korten op de betalingen uit de structuurfondsen het in de tweede lezing niet gehaald heeft. Ook zijn wij erover verheugd dat enkele van onze voorstellen (onder meer inzake Oost-Timor, de kleine kustvisserij en het REPAS-netwerk) wel in de begroting zijn opgenomen.

des Places
. (FR) Als reactie op de indiening van het verslag heeft de fungerend voorzitter van de Raad zich verheugd getoond over deze begroting. Het zal niemand verbazen dat onze fractie tegen heeft gestemd, omdat deze begroting het gemeenschappelijke landbouwbeleid in feite een sombere toekomst bereidt, zoals beschreven in Agenda 2000.
We weten allemaal dat het begrotingsprobleem in de periode 2000-2006 bepalend zal zijn voor de Europese Unie. In plaats dat de Europese Commissie al haar financiële middelen alleen aanwendt op geïntegreerde communautaire beleidsterreinen (landbouw, visserij, plattelandsontwikkeling...), wil zij haar onderzoeksruimte vergroten ten koste van de Europese landbouw. Snelle lezing van de tijdens deze tweede lezing van de begroting aangenomen amendementen toont aan dat de eigen begroting voor communautaire maatregelen als SOCRATES, LEONARDO enzovoort, die geen enkel communautair belang hebben, wel is verhoogd. Hier staat tegenover dat de landbouwbegroting 1 miljard 450 miljoen ecu heeft verloren tussen de eerste indiening van het begrotingsvoorstel door de Raad van ministers van Landbouw en de uiteindelijke definitieve tweede lezing. Het is volkomen absurd dat de afgevaardigde van het Franse Ministerie van Financiën tussen de eerste en de tweede lezing van de begroting, tijdens deCOREPER-vergadering van 12 november jongstleden, zelf gevraagd heeft om een verlaging van de landbouwbegroting met 1 miljard ecu.
Ik wil er hier namelijk op wijzen dat de bijdrage van Frankrijk aan de communautaire begroting 17, 4 % bedraagt en dat het aandeel van het EOGFL dat weer aan Frankrijk ten goede komt meer dan 24 % bedraagt. Ik weet dat de convergentiecriteria van Maastricht onze regering verplichten haar begrotingstekort maximaal te beperken, maar een ambtenaar van het Ministerie van Financiën zou moeten rekenen op basis van hetgeen naar Frankrijk terugkomt. De Franse boeren gaan niet alleen voor de toekomstige uitbreiding betalen, maar betalen nu al voor de invoering van de Europese munteenheid.

Stenmarck
Het is van belang het vraagstuk van de reiskostenvergoedingen samen met de overige voorwaarden als één geheel te bezien. Het voorzitterschap van het Parlement werkt aan deze vraagstukken. Pas als er een totaal ligt waarover men zijn standpunt kan bepalen, kan het Parlement een besluit nemen.
Ik zie ervan af mee te werken aan besluiten over wijzigingen die op het laatste moment ter stemming aan het Parlement zijn voorgelegd.
Verslag-Giansily (A4-0409/97)
Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft gestemd vóór het verslag-Giansily waarover ik gisteren nogal wat bedenkingen heb geuit.
De reden hiervoor is dat wij er verheugd over zijn dat het Parlement, weliswaar met een kleine meerderheid en hoewel één keer nog geen gewoonte is, blijk heeft gegeven van politiek verantwoordelijkheidsgevoel. Het voorstel van de rapporteur om de heffing ten gunste van de EGKS opnieuw in te voeren heeft de laatste weken de emoties namelijk hoog doen oplaaien. Over de stemming is gediscussieerd, maar de wijsheid heeft gewonnen.
Het Parlement heeft zich in zijn resolutie van 21 april 1994 namelijk uitgesproken voor afschaffing van de EGKSheffing op zo kort mogelijke termijn om het concurrentievermogen van de in alle landen van de Europese Unie in moeilijkheden verkerende kolen- en staalindustrie te verbeteren.
De Commissie, die gewoonlijk zelden genegen is om financiële bronnen op te geven, had deze opheffing zelfs aanbevolen en wij zouden een belasting handhaven, waarbij tot ieders verrassing wel werd vermeld dat het om de enige bestaande communautaire belasting ging. In onze ogen was dat geen reden voor handhaving, maar eerder een extra reden voor opheffing.
De Europese kolen- en staalindustrie neemt door middel van het geldende belastingstelsel net als alle bedrijven en alle andere industriële sectoren, dat wil zeggen noodlijdende sectoren, reeds deel aan de door de lidstaten en de Europese Unie genomen initiatieven voor het scheppen van werkgelegenheid.
De plenaire vergadering heeft er goed aan gedaan voor het amendement te stemmen waarmee de EGKS-heffing definitief wordt afgeschaft. Op deze wijze kunnen de bedrijven op hun eigen niveau een nuttige bijdrage leveren aan de strijd tegen de werkloosheid en hebben wij hun situatie niet nog moeilijker gemaakt. Over een dergelijk stemgedrag kunnen wij ons slechts verheugen.

Wibe
Ik kan absoluut niet voor dit verslag stemmen, omdat hierin wordt voorgesteld de productieheffing van 0, 11 % voor de lidstaten opnieuw in te voeren. Dat betekent dat de lidmaatschapsbijdragen van de EU-lidstaten nog hoger worden. De economieën van de lidstaten staan onder druk en moeten belangrijker uitgaven dekken. In Zweden bijvoorbeeld wordt er op dit ogenblik bezuinigd op medische en sociale zorg en op onderwijs. Ik kan absoluut geen steun geven aan het absurde voorstel dat in dit verslag wordt gedaan.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Sandbæk (A4-0379/97)
Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor dit verslag. Wij zijn tegen specifieke richtlijnen voor sportbeoefenaars, omdat sport een zeer ruim begrip is. Kinderen en jongeren die aan sport doen, zullen sportdrankjes verkiezen boven mineraalwater dat slechts de helft kost, maar evenveel energie bevat.
Elke sporttak stelt zijn eisen, maar de energiebehoeften kunnen perfect gedekt worden met bestaande voeding en drank, die volgens de behoeften van elk individu worden samengesteld. Regels inzake bijzondere voeding zijn alleen noodzakelijk, indien de consument deze voeding absoluut nodig heeft. Daarom zijn wij voorstander van richtlijnen betreffende volledige zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding. Ze bieden de garantie dat de voedingsmiddelen aan bepaalde gezondheidsnormen voldoen. Wij steunen het amendement dat residuen van pesticiden in babyvoeding wil verbieden en dat door het Parlement in eerste lezing werd aangenomen.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Paasio (A4-0371/97)
Rovsing
In vele samenlevingen spelen de niet-gouvernementele organisaties, de zogenaamde NGO's, een belangrijke rol in het waarborgen van de democratie, de mensenrechten enzovoort. Europa heeft er dan ook alle belang bij deze organisaties te steunen. Uiteraard moeten we daarbij in het oog houden welke organisaties steun van de Gemeenschap krijgen en voor welk doel ze deze steun gebruiken. Daarom is het positief dat de Raad en het Parlement vanaf het begin dezelfde zienswijze hadden betreffende de meeste gebieden. De Raad heeft bijgevolg vele van de constructieve voorstellen die het Parlement in eerste lezing heeft gedaan, overgenomen. Het verslag krijgt daarom mijn absolute steun.

Sandbæk
In plaats van altijd bij Adam en Eva te beginnen, moeten we leren profiteren van de onschatbare ervaring en kennis die de NGO's te bieden hebben. De begrotingslijn voor de medefinanciering met Europese NGO's is daarom belangrijk en een goede basis voor onze steun aan de ontwikkelingslanden. De NGO's zijn er over het algemeen blij mee en het biedt onder andere het voordeel dat NGO's die van hun regering slechts weinig middelen ontvangen, ook de kans krijgen om in de ontwikkelingslanden te werken. Het is echter belangrijk dat de NGO's hun autonomie en onafhankelijkheid behouden.
Dat de middelen niet allemaal opgebruikt worden, heeft niets te maken met de bekwaamheid van de NGO's noch met het aantal aanvragen, maar is te wijten aan het gebrek aan middelen voor de behandeling van de aanvragen van de NGO's. Het klinkt paradoxaal dat de NGO's en vooral de arme bevolking in de ontwikkelingslanden gestraft worden, omdat de Commissie het werk niet aankan. Ook de steeds wisselende personeelsbezetting brengt met zich mee dat de continuïteit onderbroken wordt, wat bijvoorbeeld de noordse NGO's ervaren hebben.
Bij de behandeling van de aanvragen zou de Commissie de ervaringen van bepaalde nationale systemen moeten benutten. Het feit dat het antwoord van de Commissie zo lang op zich laat wachten, vertraagt de werkzaamheden van de NGO's; in sommige gevallen vallen ze zelfs volledig stil. Daarom is het voorstel inzake de vereenvoudiging van de algemene voorwaarden voor medefinanciering noodzakelijk.
Met betrekking tot de CSP-regeling (Cofinancing Support Programme) waarbij de NGO's een organisatie of persoon aanduiden die het projectvoorstel doorlicht vóór het naar de Commissie gestuurd wordt (teneinde de kwaliteit van het project te verbeteren) is men in eerste instantie geneigd voor te stellen dat deze regeling slechts tijdelijk toegepast mag worden. Het is immers niet de bedoeling dat de NGO's het werk van de Commissie doen, alleen maar omdat deze laatste haar werk niet aankan. De financiering van de CSP-regeling gebeurt namelijk hoofdzakelijk via de begrotingslijn voor medefinanciering. Het geld dat voor adviesverlening wordt uitgegeven, kan niet meer besteed worden aan NGO-projecten die de bevolking in de derde wereld ten goede komen. Anderzijds heeft de CSP-regeling een goede raadgevende functie voor kleinere NGO's en is ze als dusdanig onontbeerlijk. Ik pleit dan ook voor het behoud van de CSP-regeling, maar niet voor de financiering via de begrotingslijn voor medefinanciering.
Ik ben ook voor wijzigingen in de medefinancieringslijn, die de NGO's programmasteun geven, dit wil zeggen een som geld in plaats van steun per project, maar er moet wel voor gezorgd worden dat er genoeg middelen over zijn voor de kleinere NGO's die deze programmasteun niet kunnen hanteren.
De Unie mag normaal niet meer dan 50 % van een project financieren. Het is een gezond principe dat de NGO's zelf een gedeelte moeten financieren. De Commissie heeft echter enkele ideeën geformuleerd betreffende een nieuwe interpretatie van deze eigen financiering, namelijk dat de NGO's in hun eigen land geld moeten inzamelen. Een dergelijke interpretatie schept echter problemen voor onder andere de NGO's in de noordse landen en in Nederland. In Denemarken bijvoorbeeld gebeurt de rest van de financiering gedeeltelijk met overheidsgelden. Voor de Denen is het betalen van ontwikkelingshulp via de belastingen een natuurlijke zaak. Indien de Deense NGO's hun geld voor ontwikkelingshulp via inzamelingen zouden moeten vinden, zouden de meesten problemen krijgen. De Denen vertrouwen erop dat de NGO's die de projecten uitvoeren, van de overheid de vereiste middelen krijgen en dat DANIDA hun onafhankelijkheid niet bedreigt. Een wijziging van de regels en interpretatie van de eigen financiering, is onverzoenbaar met de fundamentele principes van Deense ontwikkelingshulp.
Ik steun het verslag-Paasio en de amendementen van de commissie, die het gemeenschappelijk standpunt op een aantal punten aanscherpen, met uitzondering van amendement 7. Hier wens ik een raadgevend comité in plaats van een beheerscomité. Ik ben principieel tegen elke comité dat ondemocratisch en gesloten werkt. Gelet op de problematische structuur van het EU-systeem, in het bijzonder wat de bevoegdheden van de Commissie betreft, verkies ik echter een beheerscomité boven een raadgevend comité. Het is bindend voor de Commissie en garandeert de inspraak van nationale afgevaardigden. Uiteraard stem ik voor het punt betreffende openheid.
Verslag-Giansily (A4-0409/97)
Katiforis
Het debat die wij momenteel voeren is niet speciaal van nationaal belang, althans niet voor mijn land. Daarom ben ik zo vrij mij tot u te richten in een taal die diegenen die een rechtstreeks belang hebben in de richtlijn waarover wij beraadslagen, direct en in alle duidelijkheid kunnen begrijpen. Die belanghebbenden zijn voornamelijk de Europese financiële kringen die vandaag een belangrijke zege behalen doordat een oude eis van hen wordt ingewilligd.
Via de richtlijn krijgen banken en andere financiële instellingen de mogelijkheid om de ketenen af te werpen, of wat zij als ketenen zien, van de regelgevende instanties die hun minimale kapitaalvereisten opleggen in het belang van hun klanten en ter bescherming van het banksysteem tegen systeemgebonden risico's. Van nu af aan zullen banken en financiële instellingen met behulp van onlangs geperfectioneerde mathematische modellen in staat zijn om het marktrisico dat zij lopen in te schatten en zullen zij zelf de te reserveren hoeveelheid kapitaal vaststellen. Deze nieuwe mogelijkheid kan door banken en financiële instellingen te goeder en te kwader trouw worden gebruikt. Zij krijgen de kans om hun kapitaal economischer te benutten en met een beter resultaat uit hoofde van hun nieuwe vrijheid om zelf afspraken te maken.
Aan de andere kant krijgen zij tevens de mogelijkheid wanhoopspraktijken, waartoe banken die oog in oog staan met een faillissement soms hun toevlucht nemen, langer te verbergen; wanneer zij onder druk van tegenslag of een opeenstapeling van vergissingen besluiten op de fles te gaan, om een algemeen verbreide uitdrukking te gebruiken. Geen enkele wetgeving zal ooit volledig bestand zijn tegen dergelijke vormen van misbruik. De richtlijn bevat bepaalde voorzorgsmaatregelen en het Parlement heeft daar bepaalde andere aan toegevoegd en daarbij getracht om met veel gematigdheid en overleg de behoefte aan flexibiliteit in het zakenleven af te wegen tegen gepast respect voor het algemeen belang.
Ik betreur het dat de sector in kwestie, te oordelen naar het soort lobbying waaraan hij ons heeft blootgesteld, weinig blijk heeft gegeven van gematigdheid of overleg. Dit zou noch de Raad noch het Parlement ertoe aan moeten zetten om hem het gebruik van zijn meest recente instrumenten te ontzeggen. Ik hoop evenwel dat de commissaris ook de nodige aandacht zal schenken aan de voorzorgsmaatregelen en de redelijke grenzen die door de wijziging van het Parlement worden opgelegd. Het zou in dit soort aangelegenheden gevaarlijk zijn wanneer de sector zich almachtig zou gaan wanen, wat tot onverantwoordelijk gedrag zou kunnen leiden, wanneer de financiële sector zichzelf boven de wetten van de werkelijke economie verheven zou achten of wanneer de macht van geld, door geld en voor geld de normale gang van zaken zou worden in onze Europese Unie.
Verslag-Pimenta (A4-0325/97)
Rovsing
De opvatting dat de vangst van wilde dieren op een humane manier en zonder risico voor bedreigde soorten of natuurlijk woonplaatsen moet gebeuren, kan ik alleen maar steunen. Daarom sta ik achter het streven van de Commissie om een Europese norm vast te leggen en vind ik het bedroevend dat de VS, Canada en Rusland niet meteen bereid zijn een internationale overeenkomst die een humane vangst van wilde dieren garandeert, te ondertekenen. Ik ben echter ook van mening dat de twistpunten tussen de VS, Canada, Rusland en de EU niet tot een kleine handelsoorlog mogen leiden, maar dat naar een minnelijke schikking gestreefd moet worden zonder in de wereldhandelsorganisatie, WHO, onenigheid te veroorzaken.

Titley
Ik moet het met de rapporteur eens zijn dat deze ontwerpovereenkomst tussen de EU, Canada en Rusland, simpelweg niet acceptabel is.
Er wordt door de drie partijen tenminste gesproken over een optreden ter bestrijding van deze dierenvallen. Maar de overeenkomsten moeten strenger zijn dan momenteel het geval is. Er moet voor worden gezorgd dat dieren die in een val gevangen worden maar nog in leven zijn en hevige pijn lijden, door mensen gedood worden. De EU moet erop staan dat het standpunt van de eigen deskundigen prevaleert, zodat de tijd die verstrijkt tussen de vangst en het moment waarop het dier bewusteloos raakt, maximaal dertig seconden bedraagt.
Net nu we op weg zijn naar een verbod op landmijnen, die verantwoordelijk zijn voor de dood en verminking van zoveel mensen, hebben we ten overstaan van dieren die zich niet kunnen verdedigen de verantwoordelijkheid zoveel mogelijk wildklemmen af te schaffen, waarbij we ervoor moeten zorgen dat de vallen die overblijven zo pijnloos mogelijk zijn. Mensen die wellicht nog steeds moeten jagen om aan voedsel te komen, hoeven echt geen gebruik meer te maken van zulke pijnlijke en verouderde technieken. En als er alternatieve kleding gemaakt kan worden, is het gebruik van wrede wildklemmen om dieren te vangen voor hun bont niet te rechtvaardigen.
De vele leden uit het publiek die mij vragen stellen in verband met het welzijn van dieren eisen iets beters dan dit, terwijl de dieren die een langzame en pijnlijke dood sterven, beter verdienen. De onderhandelaars van de EU moeten zich inzetten voor een betere overeenkomst waarbij meer landen betrokken zijn. Een dergelijk beleid is dan misschien wel niet gemakkelijk, maar net als een groot aantal van mijn kiezers vind ik het wel een rechtvaardig beleid.
Verslag-Scapagnini (A4-0308/97)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij verzetten ons ten sterkste tegen het voorstel in de paragrafen 2 en 3 van het verslag, inzake een supranationaal Europees energiebeleid. Supranationaal beleid maakt de democratische discussie over dit vraagstuk minder overzichtelijk. Het energiebeleid dient democratisch te worden gevoerd!

Lindqvist
De Commissie streeft blijkens haar mededeling naar een gemeenschappelijk energiebeleid voor de Unie. Het is de vraag of dit de meest noodzakelijke aanpak op Europees energiegebied is.
Prioriteit voor de zekerstelling van energievoorziening, een duurzame ontwikkeling en langetermijndoelstellingen voor milieu en uitstoot zijn belangrijker uitgangspunten. Deze doelen kunnen zelfs gemakkelijker worden bereikt met een grote verscheidenheid aan energiebronnen, die de voorzieningsgrondslag kan verbreden en die tegelijkertijd beantwoordt aan duurzaamheids- en milieu-eisen. Zulke vormen van energie zijn bijvoorbeeld zonne-, wind- en bio-energie.
Als er een gemeenschappelijk energiebeleid wordt ingevoerd, moet het Euratom-Verdrag worden afgeschaft en vervangen door een programma voor milieuvriendelijke en duurzame energiebronnen, die passen in de kringloopsamenleving van de toekomst.

Robles Piquer
Ik ben blij dat ik mij volkomen kan scharen achter het verslag dat de voorzitter van de betreffende parlementaire commissie, de heer Scapagnini, heeft opgesteld over de mededeling van de Commissie waarin ons een overzicht wordt gegeven van het beleid en de acties op energiegebied.
Dit is nog maar een eerste aanzet tot dat aangekondigde overzicht. Het document zal in de nabije toekomst vast en zeker worden uitgebreid en verbeterd, iets waartoe ik de Commissie zou willen oproepen. Daarom zal ik mij beperken tot het verslag van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie.
In de eerste plaats betreur ik het dat de Verdragen waaronder het Verdrag van Amsterdam nog steeds geen hoofdstuk over energie bevatten. Daardoor beschikken we niet over de rechtsgrondslag om dat overzicht op het niveau van de Unie vorm te geven.
Zoals de rapporteur in zijn verslag zegt, moet het streven naar transparantie van de Europese Commissie worden geprezen. Gezien dat streven kunnen wij ons afvragen welke energiebronnen de minste schade opleveren voor het milieu, welke in staat zijn werkgelegenheid te creëren en de kwaliteit van het bestaan te verhogen. De paragrafen 7 en 11 van het verslag verdienen extra aandacht. Paragraaf 7 omdat hierin wordt ingegaan op de wenselijkheid van het politieke akkoord op het gebied van de hernieuwbare energiebronnen, en omdat het aardgas speciaal vermeld wordt als zijnde een eventueel "risico voor de Unie op de lange termijn" . Paragraaf 11 is van belang omdat hierin de "gewenste bevordering van de hernieuwbare bronnen" wordt beklemtoond met als doel die voorrang op te nemen in het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en onderzoek, wat in het voorstel van de Europese Commissie niet duidelijk als zodanig gesteld wordt.
Ook paragraaf 12 verdient onze aandacht omdat daarin gepleit wordt voor een "meerjarenfinanciering" waardoor "belangrijke acties" kunnen worden ondernomen op het gebied van de hernieuwbare energiebronnen in het bijzonder. Ik sta dan ook achter de rapporteur als hij met klem protesteert tegen de - naar mijn idee onaanvaardbare - bezuinigingen in de begrotingen van energieprogramma's zoals ALTENER, SAVE en JOULETHERMIE die hun nut zo duidelijk bewezen hebben. Die stap is met name absurd nu de Commissie ons net als bekroning van een langdurig onderzoek haar Witboek over hernieuwbare energiebronnen heeft voorgelegd.

Rovsing
Ik begroet het volledige overzicht dat de Commissie heeft gemaakt van het beleid en de maatregelen op energiegebied in de EU. Het kan bijdragen tot een betere coördinatie van het communautaire energiebeleid in een tijd waarin energie, meer bepaald het toenemend energieverbruik, zowel op Europees als op wereldniveau een belangrijk thema is geworden. Het verslag stipt echter enkele punten in het voorstel van de Commissie aan die voor verbetering vatbaar zijn. De commissie wenst dat de gevolgen van het toekomstig energiebeleid voor het milieu, de levensstandaard en de levenskwaliteit in de lidstaten duidelijk beschreven worden. Anderzijds benadrukt zij hoe belangrijk het is dat de Commissie meer initiatieven neemt ter bevordering van duurzame energiebronnen.

Sandbæk
Net zoals de heer Scapagnini begroet ook ik de mededeling van de Commissie. Het overzicht is nuttig en zorgt voor een grote doorzichtigheid op gebied van energie. Het zal zeker kunnen bijdragen tot een betere coördinatie van de pogingen om de energievoorziening te verbeteren en efficiënter te maken. Ik steun vooral de overwegingen in paragraaf 9 van het verslag, waarin de drastische besnoeiing in de EU-begroting voor energie betreurd wordt.
Er zijn echter verschillende punten waarop ik kritiek heb. Vooral de overwegingen D en E. De heer Scapagnini houdt niet van dure energieprijzen. Ik ben het niet met hem eens. Ik vind dat het energieverbruik in het belang van het milieu zowel aan ondernemingen als aan particulieren duur moet worden aangerekend. Zonder een hogeprijzenbeleid halen bezuinigingsmaatregelen niets uit. Mijn grootste zorg betreft echter zijn positieve kijk op kernenergie in Europa. In paragraaf 11 van het verslag wil de rapporteur dat de instellingen van de Gemeenschap meewerken aan de ontwikkeling van de nucleaire sector gezien de belangrijke rol die deze sector in het energiebeleid van de Unie speelt. Deze overwegingen illustreren maar al te goed hoe de kernenergielobby weer terrein wint. Nu krijgen we het mooie verhaaltje te horen dat kernenergie positief kan worden aangewend om de uitstoot van CO2 te verminderen.
Ik vind dat we kernenergie categoriek moeten blijven afwijzen. Zoals algemeen bekend, heeft kernenergie ook andere, onaangename eigenschappen en moet het daarom een eenmalige episode in de geschiedenis van de energievoorziening blijven. Overigens gebruiken traditionele kerncentrales geïmporteerde brandstof (uranium). Door sterker in deze technologie te investeren, verleggen wij onze afhankelijkheid van de oliestaten naar de uraniumstaten. De prijs voor de uraniumwinning wordt overal ter wereld door de oorspronkelijke bevolking betaald in de vorm van onmenselijke stralingsgevolgen, waarvan zowel mensen als dieren het slachtoffer worden. Hierbij komen de bekende bezwaren tegen deze technologie, vooral wat het probleem van de afvalverwijdering betreft.
Tot slot vestig ik de aandacht op de belachelijk kleine bedragen die in bijlage 2 van het document van de Commissie voor duurzame energie uitgetrokken worden in vergelijking met de bedragen die voor de nucleaire sector bestemd zijn. Dit vormt een tegenstelling met de politieke signalen die de milieucommissie van dit Parlement geeft en met de politieke intenties die meerdere lidstaten hebben geuit. Ondanks deze ernstige punten van kritiek stem ik voor het verslag-Scapagnini om de redenen die ik bij het begin van mijn betoog heb genoemd.
De Europese Raad
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de Raad van Luxemburg is heel geleidelijk tot erkenning gekomen van een waarheid die hij, omdat deze op dit moment te hard zou aankomen bij de voorstanders van een superstaat, pas later met zoveel woorden zal noemen, namelijk dat een uitgebreid Europa niet past in het monolithische model dat duidelijk ook al niet geschikt is voor vijftien lidstaten.
Reeds in artikel 3 van de conclusies van de Top wordt erop gewezen dat uitbreiding moet worden voorafgegaan door een hervorming van de instellingen overeenkomstig de richtsnoeren in het Verdrag van Amsterdam. En wat zegt het Verdrag hierover? Dat ten minste één jaar voor de éénentwintigste toetreding een volledige herziening, en ik zeg met nadruk een volledige herziening, moet plaatsvinden van de Verdragsbepalingen met betrekking tot de samenstelling en de werking van de instellingen. Uit de term volledige herziening blijkt wel dat het niet alleen gaat om het opnieuw vaststellen van het aantal commissarissen of een herijking van de verdeling van het aantal stemmen in de Raad. Het is ook niet met zoveel woorden gezegd dat er meer besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid moet komen zoals drie lidstaten in een aan het Verdrag gehechte verklaring voorstellen. Het is echter wel veelbetekenend dat het maar om drie lidstaten gaat. Dit toont wel aan dat voor alle andere lidstaten uitbreiding van stemmen bij meerderheid niet echt de juiste oplossing is voor de toenemende heterogeniteit van de Unie.
Maar wat is dan wel de oplossing? Wat houdt volledige herziening in? In de conclusies van de Top van Luxemburg wordt ons de weg gewezen en wordt tegelijkertijd een experiment opgestart. Dankzij een Europese Conferentie van lidstaten en kandidaat-lidstaten wordt een veelzijdige kring gevormd voor beleidsadvisering en samenwerking, met name op het gebied van het buitenlands beleid en de veiligheid.
Het betreft hier derhalve een opzet voor een gedifferentieerd samenwerkingsverband dat een soepele integratie van onze partners uit het oosten in de toekomst mogelijk maakt. Er zijn personen die deze innovatie bagatelliseren en zeggen dat het niets anders is dan het inrichten van een tijdelijke sluis voor het oosten om de opbouw van een federale staat in het westen te versnellen. Maar zij vergissen zich. Als het samenwerkingsexperiment eenmaal in alle vrijheid slaagt, wordt het heel moeilijk om voorbij te gaan aan een dergelijk interessant voorbeeld.

Van Bladel
Voorzitter, de onderwerpen behandeld op de Top van Luxemburg dienden één doel: stabiliteit, veiligheid en vrede. Ik constateer, helaas, dat met betrekking tot Turkije de relatie van de Unie met dit land weinig geruststellend is voor deze stabiliteit, veiligheid en vrede. Laat ik het maar duidelijk zeggen, Voorzitter, Turkije is kennelijk goed genoeg om de grenzen van Europa te verdedigen als NAVO-lid en daar houdt het op. Die houding vind ik gevaarlijk, destabiliserend en niet acceptabel, des te meer omdat de Unie de verplichtingen van de douaneunie geenszins in nagekomen. Helaas heeft Turkije dat van zijn kant ook niet gedaan. Het is echter noch in het belang van de Unie, noch van Turkije de relatie verder te laten verslechteren. Het is dan ook zaak het verbale geweld aan beide zijden te staken en een EU-toenaderingsinitiatief te nemen voordat, Voorzitter, de Verenigde Staten, zoals gewoonlijk, in tegenstelling tot de Unie zich wel van hun verantwoordelijkheid in die regio kwijten.

Cushnahan
In de eerste plaats wil ik het Luxemburgse voorzitterschap gelukwensen. Het is een geslaagd voorzitterschap geweest en toont wederom aan dat kleine naties opgewassen zijn tegen een dergelijke taak.
Het Luxemburgse voorzitterschap heeft vele opmerkelijke successen behaald. Voor mij is het belangrijkste het bijeenroepen van de Werkgelegenheidstop geweest en het akkoord over de uitbreiding.
Ten aanzien van de uitbreiding ben ik met name verheugd over het feit dat de staatshoofden positief reageerden op de standpunten van het Europees Parlement. Het was belangrijk om naar alle kandidaat-landen een positieve boodschap uit te sturen. Op die manier voorkomen wij dat er ontmoediging ontstaat onder de burgers in die landen die in een tweede toelatingsgolf terechtkomen. Door een alomvattende aanpak moedigen wij bovendien ook potentiële buitenlandse investeringen in deze landen aan en het dient te worden benadrukt dat dit van cruciaal belang is, indien zij de economische kloof tussen henzelf en hun toekomstige Europese partners willen overbruggen.
Deze waarlijk historische beslissing maakt een einde aan de erfenis van de koude oorlog.
Het stelt mij echter teleur dat zich een breuk aan het ontwikkelen is tussen de EU en Turkije. Ik hoop dat die kan worden geheeld, omdat ik er vast van overtuigd ben dat Turkije een belangrijk bruggenhoofd zal vormen tussen de EU en de Islamitische wereld.
Ondanks deze kink in de kabel was het toch een geslaagde Top die voor een passende afronding van het Luxemburgs voorzitterschap zorgde.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen samen met de rest van de PSE-fractie voor de ontwerpresolutie over het Luxemburgs voorzitterschap. Wij vestigen de aandacht op de vier uitzonderingen voor Denemarken, waarmee ons land buiten enkele gebieden van de EUsamenwerking wenst te blijven. Wij zijn ook van mening dat de institutionele hervorming van de EU geen voorwaarde is om de toetredingsonderhandelingen met de kandidaat-landen te kunnen starten.

Kristoffersen
Ik stem met grote vreugde voor deze ontwerpresolutie. De Top van Luxemburg van 12 en 13 december 1997 betekent een historische stap in de hereniging van ons continent, dat decennialang gedeeld was en door bloedige oorlogen, gewelddadige dictaturen en menselijke armoede werd geteisterd. Het besluit van de Top "een toetredingsproces te starten met de tien kandidaat-landen in Centraal- en Oost-Europa en met Cyprus" luidt een nieuw tijdperk in de ontwikkeling van Europa in. Het is zeer positief dat de staatshoofden en regeringsleiders van de EU de leidraad hebben gevolgd van de aanbeveling die het Parlement net vóór de Top met een grote meerderheid aannam.
Vanuit Deens oogpunt vinden wij het belangrijk dat de uitbreiding de drie Baltische staten, Estland, Letland en Litouwen, onze buurlanden aan de gemeenschappelijke Oostzee, alsook alle kandidaat-landen in Centraal- en Oost-Europa omvatten dat deze op gelijke voet behandeld worden.

Papakyriazis
De besluiten van de Top van Luxemburg luiden een nieuwe historische fase in de ontwikkeling van de Europese Unie in.
De uitbreiding met de Oost-Europese landen, waarvan geen enkel land wordt uitgesloten (daaronder vallen de tien landen die toetreding wensen, alsmede Bulgarije en Roemenië) en de prioriteit die aan de toetreding van Cyprus wordt toegekend, zorgen ervoor dat de Europese integratie daadwerkelijk kan worden voltooid en dat een definitief einde kan worden gemaakt aan de conflicten uit het verleden.
Het is zonneklaar dat vanuit deze optiek alleen de landen kunnen meedoen die aan de gestelde voorwaarden en regels voldoen en deze ook in acht nemen. Turkije behoort niet tot deze landen.

Schroedter
De lofzangen van gisteren op de Raad, het applaus voor hetgeen bereikt is en de bezweringen dat men het toch eens is, doen zeer bevreemdend aan als we ons de resoluties van dit huis voorafgaande aan de Top van Luxemburg voor ogen houden.
De ontevredenheid over de povere resultaten van de Ronde van Amsterdam, het verzoek om het interne hervormingsproces onmiddellijk in gang te zetten, de kritiek op het voorstel van de Commissie "Agenda 2000" , ja en niet in de laatste plaats de eisen van een synchroon lopend onderhandelingsproces voor alle toetredingskandidaten lijken vergeten te zijn. Het Europees Parlement bedrijft met zijn huidige resolutie regelrechte zelfcensuur.
Maar zelfs vergoelijkende woorden kunnen niet verdoezelen dat het de Raad in Luxemburg niet is gelukt - nog afgezien van het geplande, puur symbolische gezamenlijke begin van het toetredingsproces -, om alle toetredingskandidaten concrete toetredings- en onderhandelingsperspectieven aan te bieden. De motivering luidde dat men onderhandelde met die kandidaten die economisch en sociaal het verst waren, de nakomers zouden hopelijk wel inhalen. Alle verantwoordelijkheid voor het verloop van het uitbreidingsproces wordt zodoende afgewenteld op de toetredingskandidaten. Daarbij moeten, zoals tegenwoordig gebruikelijk, economische argumenten dienen als dekmantel voor een gebrek aan politieke moed.
Beste collega's, het toekomstige verloop van de uitbreiding blijft in de eerste plaats een kwestie van het vermogen tot uitbreiding van de Europese Unie; voorwaarden daarvoor zijn democratische en institutionele hervormingen en een nieuw structuur- en cohesiebeleid dat is gebaseerd op het beginsel van solidariteit tussen de vijftien lidstaten en alle toetredingskandidaten. Als we het ambitieuze doel van een Europa zonder oost-west-grens willen bereiken, dan kunnen we niet instemmen met de besluiten van de Raad. Deze gaan namelijk geen stap verder dan de in het uitbreidingsprotocol van Amsterdam uitgestippelde dwaalweg. Het risico van een slechts tot enkele landen beperkte uitbreiding blijft bestaan.

Souchet
Sinds het begrip grens door de federalistische ideologie is verdoemd, durft niemand meer te zeggen waar de geografische grenzen van Europa liggen. De tweeslachtige houding die de Top van Luxemburg heeft aangenomen met betrekking tot Turkije, laat goed zien welke nadelen er verbonden zijn aan het feit dat de geografische ideologie de overhand krijgt.
Hebben de vijftien lidstaten door hun weigering om de samenwerking met Turkije in een specifiek kader, los van de uitbreiding, te plaatsen en dit land daarentegen te beschouwen als één van de Europese kandidaat-landen, hetgeen overigens ook het standpunt van de Verenigde Staten is, niet een echte valkuil gegraven die het gehele verloop van de toetredingsprocedure ernstig in gevaar zou kunnen brengen?
Hoe is het mogelijk Turkije voortaan niet meer op dezelfde wijze te behandelen als de landen van Midden- en Centraal-Europa, temeer daar de Top van Luxemburg heeft bevestigd dat Turkije "in aanmerking komt voor toetreding tot de Europese Unie" en dit land de status "grote Europese staat" heeft gegeven waarvan de plaats binnen de Europese familie een historisch gegeven is, zoals de heer Juncker hier gisteren nog heeft gezegd? De dialoog aangaan met Turkije tijdens de uitbreidingsprocedure betekent natuurlijk dat er van de zijde van Ankara systematisch, bij herhaling en voortdurend gevraagd wordt om toepassing van dezelfde bepalingen als overeengekomen met de landen van Midden- en Centraal-Europa.
De vijftien lidstaten schijnen niet alleen geen rekening te hebben gehouden met de voorspellingen waarvan het nieuwsagentschap Agence Europe gisteren melding maakte, namelijk dat "Turkije over enkele jaren dichter bevolkt zal zijn dan elk van de vijftien lidstaten ook, wat met de nieuwe berekeningsmethode waaraan voor de verdeling van de stemmen in de Raad wordt gedacht, betekent dat Turkije het land zou worden met het grootste belang in de Raad" . Maar de vijftien lidstaten hebben ook niet ingezien of niet willen inzien welke risico's alle uitbreidingsonderhandelingen lopen omdat zij weigeren zich ten opzichte van Turkije duidelijk en waardig op te stellen. Onze relatie met dit grote land, dat geografisch gezien buiten Europa ligt, verdient meer dan een ogenschijnlijke assimilatie waarbij misverstanden, chantagemiddelen en teleurstellingen een grote plaats innemen. Tweeslachtigheid is niet hetzelfde als verantwoordelijkheid.
Het werkprogramma van de Commissie
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, mijn stemverklaring heeft betrekking op een onderdeel van het werkprogramma van de Commissie waarover de Commissie, evenals de Raad overigens, zeer zwijgzaam is. Ik bedoel de nieuwe bevoegdheden tot het nemen van maatregelen en het opleggen van sancties die de Commissie graag zou willen hebben om haar zeer bijzondere opvatting over vrij verkeer in de interne markt op te leggen.
U weet dat dit probleem op dit moment opnieuw actueel is, omdat het Hof van Justitie op 9 december een arrest heeft uitgesproken waarin Frankrijk wordt veroordeeld omdat dit land tijdens de grote protestacties van boeren in 1993 en 1995, gedurende welke vrachtwagens met Spaanse aardbeien door Franse boeren zijn aangehouden en vernield, het recht op vrij verkeer heeft geschonden.
De vraag is niet aan de orde geweest of deze goederen misschien toevallig uit Marokko afkomstig waren onder Spaans label, noch of ze in Spanje waren geproduceerd met behulp van illegale Marokkaanse arbeiders. Mogelijke overtredingen op dit punt zijn van weinig belang, goederen moeten ongecontroleerd vervoerd kunnen worden. Men kan zich afvragen of de protestacties waarover het Hof nu heeft geoordeeld in de Europese Unie zouden voorkomen als de Unie een serieuze en eerlijke opvatting zou hebben over vrij verkeer. Maar deze vraag is ook niet aan de orde geweest.
Integendeel, de Commissie vindt dat het Hof van Justitie niet snel genoeg is met zijn veroordelingen. In haar laatste actieplan voor de interne markt heeft de Commissie derhalve een verwijzing opgenomen naar de noodzaak om na te gaan op welke manier de Commissie zou kunnen worden bekleed met de bevoegdheid om in dergelijke gevallen rechtstreeks op te treden en straffen op te leggen.
De Europese Raad van Amsterdam van juni jongstleden heeft dit actieplan zonder verdere details, globaal goedgekeurd. Maar de Raad wist wat hij deed, want de Raad van Luxemburg op 13 december heeft zojuist nogmaals ontwijkend gereageerd op het voorstel dat hem zopas is gedaan. Het betreft de op 18 november ingediende ontwerpverordening waarin een rechtstreekse mogelijkheid wordt geschapen voor de Commissie om op te treden. Daar er op dit moment geen juridische basis is voor een dergelijke verordening, hebben de opstellers gemeend gebruik te kunnen maken van artikel 235 van het Verdrag, waarin alles wordt toegestaan op voorwaarde dat het met eenparigheid van stemmen wordt besloten. We zullen dus wel zien welke lidstaten bereid zijn hun recht om te controleren wat er op hun grondgebied gebeurt over te dragen aan een handjevol Europese ambtenaren.

Díez de Rivera Icaza
Ik zou in een paar woorden en voor de zoveelste maal willen wijzen op de dringende noodzaak om een Europees beleid voor het toerisme vast te stellen, omdat een dergelijk beleid om onverklaarbare redenen niet is opgenomen in het Verdrag van Amsterdam. De negatieve gevolgen van die ernstige fout blijken al uit het onderhavige programma, dat geen enkel voorstel betreffende het toerisme bevat.
Sinds het begin van deze zittingsperiode heb ik mij hierover al zo vaak uitgelaten dat ik mijn pogingen om de aandacht op deze materie te vestigen bijna betreur, maar het lijkt mij nog steeds volstrekt onverantwoordelijk dat er in het werkprogramma van de Commissie geen rekening wordt gehouden met het toerisme, dat naast zijn vele andere verdiensten die het heeft tevens de belangrijkste bron van werkgelegenheid is.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
De ondergetekenden, leden van de Zweedse partij Vänsterpartiet, hebben ervoor gekozen zich bij de eindstemming over de resolutie van stemming te onthouden. De resolutie bevat op meerdere gebieden positieve formuleringen; dat geldt vooral voor de voorstellen op milieugebied en op sociaal gebied. De resolutie bevat echter ook verscheidene punten waar wij het niet mee eens kunnen zijn. Dat zijn onder andere de eisen inzake nieuwe verdragswijzigingen, Europese partijen en het buitenlands beleid.

Ford
Namens de leden van de Labourpartij in het Europees Parlement wil ik te boek laten stellen dat wij deze resolutie steunen. Dit betekent echter niet dat wij ons standpunt wijzigen inzake het vrij verkeer, waarbij wij van mening zijn dat er rekening gehouden dient te worden met de speciale geografische omstandigheden van het Verenigd Koninkrijk, zoals werd overeengekomen in Amsterdam.

Nicholson
Het werkprogramma van de Commissie voor 1998 is gestoeld op misplaatste politieke prioriteiten. De Europese Unie is er niet in geslaagd het aanhoudende werkloosheidsprobleem aan te pakken. Werkgelegenheidsstrategieën dienen de verantwoordelijkheid te zijn van de nationale regeringen. De nationale regeringen zijn bij uitstek in staat om in te schatten welke economische en sociale voorwaarden nodig zijn om de werkloosheid in hun respectieve gebieden aan te pakken. Grootse pan-Europese programma's voor de aanpak van de werkloosheid zijn niet op de lokale behoefte toegespitst.
De totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie, die de invoering van de euro met zich meebrengt, vormt de voornaamste prioriteit van de Commissie in 1998 en daarna. De strategie zal verantwoordelijk zijn voor stijgende werkloosheid omdat nationale regeringen doorgaan met het nemen van onevenwichtige bezuinigingsmaatregelen, in de hoop dat zij worden toegelaten tot de euroclub. De absurditeit van het dogma van de Commissie om haar economische doelstellingen tot elke prijs na te streven werd onlangs aangetoond door haar het-zal-me-een-zorg-zijn-houding ten aanzien van de duizenden banen die in de belastingvrije verkoop op de tocht zijn komen te staan.
De Commissie blijft tevens een dogmatische lijn volgen ten opzichte van wat zij "Actie van de Unie in de wereld als geheel" noemt, door te volharden in een strategie die de ruime ervaring van afzonderlijke lidstaten in het beheer van buitenlandse zaken vervangt door het collectieve gebrek aan ervaring en het amateurisme van de Europese Unie op dit belangrijke vlak.

Wibe
Ik ben tegen alle voorstellen voor belastingharmonisatie, aangezien ik van mening ben dat het het exclusieve recht van de burgers van de Unie moet zijn, hun eigen belasting vast te stellen.
Verslag-Jové Peres (A4-0374/97)
Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening was het voorstel van commissaris Fischler dat het Parlement vandaag om meerdere redenen verworpen heeft, in grote lijnen onaanvaardbaar. Ik noem drie van die redenen: ten eerste wordt een GMO alleen gewijzigd indien zij niet aan haar doelstellingen beantwoordt. Dat is hier niet het geval, want de olijfoliesector functioneert zonder problemen, de afgelopen jaren hebben een stijging van kwaliteit en consumptie te zien gegeven en het inkomen van de olijfboeren is op peil gebleven. Indien er ergens gefraudeerd wordt, heeft de Commissie natuurlijk de plicht die fraude te bestrijden.
Tweede reden: het gaat hier niet enkel om het probleem dat het inkomen moet worden gehandhaafd, want dat zou kunnen worden opgelost door een steunregeling die niet aan de productie gekoppeld is. Bovendien is olijfolie een concurrerend kwaliteitsproduct van de Europese economie dat geen overschotten kent en waarvan de productie onder geen beding mag worden afgeremd.
Dan de derde en laatste reden: in Andalusië, dat 30 % van de Europese productie en 20 % van de wereldproductie voor zijn rekening neemt en dat anderzijds een hoge werkloosheid kent, is de olijfbouw een activiteit van grote sociale betekenis, waarvoor vele arbeidskrachten nodig zijn en die ervoor zorgt dat de bevolking van uitgestrekte plattelandsgebieden niet wegtrekt en dat er gedurende vele maanden per jaar in de landbouw geen werkloosheid voorkomt.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat we vandaag hebben aangenomen is een goede overeenkomst ten behoeve van de olijfoliesector. De optie van steun per boom die door de Europese Commissie overwogen werd, zou een ware tragedie zijn voor zowel de sector als voor de betreffende gebieden. De kosten van de olijvenpluk vertegenwoordigen 70 % van de variabele kosten, en zo'n stelsel zou verwaarlozing van de productie in de hand kunnen werken. Dat zou weer een verlies aan werkgelegenheid met zich meebrengen in regio's waar de werkloosheidscijfers tot de hoogste van de hele Unie behoren. Vergeet u niet dat deze branche in de tijd van de pluk 46 miljoen werkdagen voor 400.000 mensen oplevert.
Namens de Baskische Nationalistische Partij wil ik hier blijk geven van onze solidariteit met deze producenten, met name die in Andalusië, waar de olijventeelt de helft van de werkgelegenheid in de landbouw voor haar rekening neemt. Op dit vlak zijn wij volkomen solidair geweest met onze vrienden uit Andalusië. Daarom ondersteunen wij dit voorstel voor rechtstreekse productiesteun omdat hierdoor meer werkgelegenheid gecreëerd wordt, omdat het meer solidair is met de minst begunstigde gebieden van de Europese Unie en omdat het minder fraudegevoelig is dan het stelsel van steun per boom, dat niet doorzichtig is.
Dan sluit ik nu af, mijnheer de Voorzitter, met de opmerking dat we vooral niet mogen vergeten welke risico's de regeling van steun per boom met zich meebrengt voor de ontvolking van het platteland en het milieu.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, wanneer de Raad en de Commissie in de komende maanden de volgende verordening betreffende olijfolie goedkeuren, zouden zij zich bijzonder goed rekenschap moeten geven van het belang van dit product voor de werkgelegenheid. Zij dienen terdege te beseffen in welke mate de productie van olijfolie bepalend is voor de economische activiteit in het hele mediterrane gebied. Dit is buitengewoon belangrijk omdat er maar al te vaak beslissingen worden genomen op basis van informatie die langs bureaucratische weg is verkregen. Als we echter ter plekke waren, zouden we zien dat het seizoen van de olijvenpluk twee weken geleden begonnen is met als gevolg, commissaris sir Leon Brittan, dat de werkloosheid in Andalusië volkomen verdwenen is. U zou zien dat er overal gewerkt wordt. Het is het beste medicijn tegen de werkloosheid. Het heeft geen zin dat we speciale toppen in Luxemburg houden, we moeten van de reële feiten uitgaan. Op dit moment is er in Andalusië geen werkloosheid omdat het seizoen van de olijvenpluk begonnen is. De commissaris van landbouw dient in zijn voorstellen een studie van de sociaal-economische impact op te nemen, en wat hij gisteren over de parameters gezegd heeft, is onjuist. In zijn volgende voorstel moet het verlies aan werkgelegenheid verdisconteerd zijn, want als er hier vandaag iets duidelijk is geworden dan is het wel dat wij onder geen beding akkoord zullen gaan met een voorstel waardoor werkgelegenheid verloren gaat.

Ahlqvist, Andersson, Lööw, Theorin en Wibe
De Zweedse sociaal-democratische fractie heeft er vandaag voor gekozen om voor het amendement van de Europese sociaal-democratische fractie te stemmen. Wij hebben de situatie nauwkeurig overdacht en zijn tot de conclusie gekomen dat het in de stempositie waar wij ons vandaag in het Parlement in bevinden, het beste alternatief is. Het is verheugend dat de PES-Fractie zich ervoor inzet om een compromis te bereiken tussen de Commissie en de producenten.
Wij vinden desalniettemin de voorstellen en de hervormingsgezindheid van de Commissie enorm belangrijk en wij hopen dat wij zo snel mogelijk een deregulering krijgen van de sector olijven en olijfolie.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Ondergetekenden hebben voor het verslag gestemd vanwege de daarin vervatte kritiek op de voorstellen van de Commissie, en vanwege de speciale situatie van de olijvensector. Dat betekent niet dat de vereiste algemene, diepgaande hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid niet ook voor de olijvensector moet gelden.

Carlotti
. (FR) De kwestie waarover we ons vandaag buigen is van groot belang. Enerzijds gaat het om de economische belangen van Zuid-Europa en om de mogelijkheid voor de Unie marktleider te zijn in olijfolie met ongeveer 80 % van de productie. Anderzijds is de olijf een wezenlijk bestanddeel van de identiteit van de regio's in het Middellandse-Zeegebied.
Het systeem van steun bij productie en consumptie van de Europese Unie heeft tot nu toe de grote bedrijven bevoordeeld, terwijl 60 % van de productie afkomstig is van kleine producenten. Het systeem heeft er ook toe bijgedragen dat hoeveelheid het wint van kwaliteit! Als een dergelijk systeem zou blijven bestaan, ontstaat het risico van overproductie en een reële prijsstijging op de markt.
In de regio's van Zuid-Frankrijk en op Corsica is de geproduceerde hoeveelheid klein in vergelijking met die van de buurlanden Italië, Spanje en Griekenland. Olijfolie uit de Provence onderscheidt zich in de eerste plaats door zijn kwaliteit.
De noodzakelijke hervorming van het systeem moet kleine producenten laten profiteren van een gunstigere steunregeling. Maar de mechanismen voor herverdeling van steun moeten ook doorzichtiger worden.
Met het oog hierop wordt het belangrijk dat een nieuwe steunregeling wordt opgezet waarbij de steun eerlijker en op meer gecontroleerde wijze wordt gedifferentieerd waarbij het milieu en de eisen van kleine producenten in aanmerking worden genomen.
Wij menen dat er nieuwe criteria nodig zijn die rekening houden met de aspecten ruimtelijke ordening, milieu en werkgelegenheid, omdat deze essentieel zijn voor een rechtvaardigere hervorming die meer recht doet aan de kleine producenten.
Zo'n hervorming mag ook niet voorbijgaan aan de nieuwe eisen van de WHO en moet derhalve worden tot een systeem voor steun aan producenten dat niet gekoppeld is aan productievolumes en aangepast kan worden aan milieu- en kwaliteitsbeginselen.
Ik verzoek u daarom geachte collega's om uw steun te betuigen aan een nieuw systeem voor steunregeling en productiebeheersing dat opgenomen kan worden in het nieuwe internationale handelsstelsel van de WHO en dat kleine producenten en producenten die kwaliteitsolie produceren, zoals in Zuid-Frankrijk, in ere houdt.

Fabre-Aubrespy
De stemming van vanmorgen over de voorstellen voor hervorming van de GMO voor olijfolie toont wel aan dat niet alleen grote fracties erin slagen om amendementen goedgekeurd te krijgen. We kunnen zelfs vaststellen dat alle door de PSE-Fractie ingediende amendementen zijn verworpen en dat vier van de door de I-EDN-Fractie ingediende amendementen in de plenaire vergadering zijn aangenomen.
Waar gaat het om in dit verslag? De Commissie zal ons begin 1998 een voorstel voorleggen voor de hervorming van de GMO voor olijfolie. Het blijkt dat dit mediterrane product, dat bekendstaat om zijn voedingswaarde en gunstige invloed op de gezondheid van gebruikers aanleiding geeft tot een groot verschil in benadering. Sommigen verdedigen namelijk een Europees productiebeleid voor olijfolie, waarmee de plaats als wereldleider van de Europese productie blijft gehandhaafd, anderen zien echter liever dat olies gemengd mogen worden, waardoor de intrinsieke kwaliteit van het product wordt aangetast.
Als gekozen vertegenwoordiger van de belangrijkste Franse regio voor de productie van olijfolie, is er mij samen met mijn Fractie veel aan gelegen de belangen van de Franse producenten te beschermen. Kenmerkend voor deze groep is dat hij bestaat uit een groot aantal producenten die zelf hun eigen olie produceren en op de markt brengen. In het oorspronkelijke ontwerpverslag van de heer Jové Peres werd voorgesteld de productiesteun (steun aan de olijfbouwer) af te schaffen ten gunste van consumptiesteun. Wij stellen met tevredenheid vast dat dankzij de stemming in de landbouwcommissie ons standpunt voor steun aan de productie weer in de compromisamendementen van het verslag is opgenomen.
We kunnen uiteindelijk zeggen dat dit verslag, dat aanvankelijk een andere koers had, naar aanleiding van de verschillende debatten in de landbouwcommissie en in de plenaire vergadering gewijzigd kon worden in de richting die wij wilden. Daarom heeft de hele Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten vóór deze slotresolutie gestemd en wij wachten met ongeduld op de nieuwe voorstellen van de Commissie. Wij hopen dat commissaris Fischler dat richtsnoer van het Europees Parlement, dat ook bedoeld is om de zuidelijke landbouw te beschermen, in aanmerking zal nemen.

Kirsten Jensen, Blak, Iversen en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het verslag-Jové Perez over de marktordening voor de sector olijven en olijfolie. De Deense sociaal-democraten steunen het voorstel van de Commissie betreffende een hervorming van de marktordening voor de olijfoliesector, waarbij de steun in de toekomst per boom wordt toegekend. Wij zijn van mening dat dit een efficiëntere vorm van steunverlening is, die bovendien de fraude in de sector zal helpen bestrijden. Het verslag-Jové Perez vormt een probleem omdat het onsamenhangend is. Enerzijds noemt hij de hervorming van de sector noodzaak, anderzijds beklemtoont hij dat de huidige marktordening zeer goed werkt. Het verslag steunt de zuiderse olijfolieproducerende landen, die tegen een hervorming gekant zijn, in aanzienlijke mate. Zij zijn tegen een omschakeling naar steun per boom.
De hervorming van de marktordening voor olijfolie is de eerste van een reeks hervormingen binnen het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het is belangrijk dat wij de Commissie steunen in haar streven naar nieuwe, efficiënte hervormingen op het gebied van landbouw. Een fundamentele hervorming van het landbouwbeleid is noodzakelijk indien de Unie klaar wil zijn voor de uitbreiding met de landen in Oost- en Centraal-Europa.

Pérez Royo
De steun van de Spaanse socialisten aan het verslag over olijfolie berust op een centrale gedachte, onze overtuiging namelijk dat de huidige GMO goed gefunctioneerd heeft en dat zij de sleutel is geweest van de modernisering van deze sector, die in economisch en sociaal opzicht van grote betekenis is. Deze GMO behoeft dus enkel op secundaire punten te worden gewijzigd. Dit eindresultaat, dat aan een compromis te danken is, is in onze ogen niet meer dan een uitgangspunt, wat ons er niet van mag weerhouden te blijven hameren op de punten die wij van essentieel belang achten met het oog op het definitieve besluit van de Raad.
Deze punten zijn: - handhaving van de productiesteun als spil van de GMO; - verhoging van de gegarandeerde maximumhoeveelheid tot rond de 2.000.000 ton, en toekenning van de daartoe vereiste begrotingsmiddelen. Wij vestigen de aandacht op het feit dat de uitgaven van het EOGFL-Garantie voor de GMO voor olijfolie sinds 1992 niet gestegen zijn, in tegenstelling tot de ontwikkeling van de andere GMO's in het algemeen, met name die van de continentale producten; - afwijzing van de verdeling van de gegarandeerde maximumhoeveelheid tussen de producerende landen. We zouden hiermee als de minst slechte oplossing akkoord kunnen gaan, mits wordt benadrukt dat bij een eventuele verdeling over de landen rekening moet worden gehouden met de reële productie en de productiecapaciteit ten tijde van de laatste oogsten; - het vasthouden aan de consumptiesteun ter bevordering van de moderniseringen op het gebied van verpakking en marketing; - handhaving van het interventiestelsel.
Tot slot willen wij nogmaals ons vertrouwen uitspreken in de toekomstmogelijkheden van olijfolie als sector die voor de Spaanse en de Europese landbouw van vitaal belang is om redenen van kwaliteit, vanuit het oogpunt van het milieu, om redenen van sociale aard en om redenen met betrekking tot de ontwikkeling van het platteland.
Verslag-Valverde López (A4-0341/97)
Alavanos
De tabaksteelt is een van de meest arbeidsintensieve teelten in de Europese Unie. Tabak wordt geproduceerd door kleine landbouwbedrijven, meestal gezinsbedrijven, die gevestigd zijn in de sterkst benadeelde gebieden van het communautaire zuiden. Deze gebieden vallen bijna alle onder doelstelling 1 en zijn in sterke mate afhankelijk van deze monocultuur.
In de primaire tabakssector en in de verwerkende industrie vinden in totaal 300.000 mensen een voltijdbaan. De tabaksteelt draagt in belangrijke mate bij aan de milieubescherming en voorkomt woestijnvorming en ontvolking.
De vermindering of de algehele verdwijning van de communautaire tabaksproductie - die het onvermijdelijke gevolg zou zijn van het voorstel tot afschaffing van de rechtstreekse inkomenssteun in de tabakssector van de Unie (paragraaf 29) - zal enorme, niet meer goed te maken sociale, economische en politieke schade berokkenen aan de regionale economie.
Bovendien zullen de voorgestelde maatregelen nauwelijks enig effect sorteren op de volksgezondheid, omdat de consumptie niet persé zal verminderen. Enkel de multinationale ondernemingen die sigaretten, sigaren en pijptabak produceren, zullen er wel bij varen. Zij zullen de wereldmarkt overheersen en deze uiteindelijk volledig naar hun hand kunnen zetten. De 30 % van de totale behoeften die de Unie nu zelf nog produceert, zal dan ook door hen worden geïmporteerd.
Er zijn maatregelen nodig voor vermindering van de import van tabaksproducten uit de VS, voor een gecoördineerd optreden tegen de smokkelarij en voor stopzetting van de indirecte reclame door grote tabaksmultinationals. Ook zijn antirookcampagnes nodig op cultureel vlak en in het onderwijs.
Gelukkig is paragraaf 29 niet aangenomen. Daarin werd op een onaanvaardbaar oppervlakkige wijze gevraagd om onmiddellijke stopzetting van de productiesteun.
Iets dergelijks staat helaas echter ook in paragraaf 30 en deze is aangenomen. Men maakt een grote vergissing, indien men de bescherming van de volksgezondheid tegen het roken verwart met de tabaksteelt. Deze dekt immers slechts 30 % van de communautaire consumptie.
Tenslotte ben ik diep onder de indruk van de weigering van de rapporteur om mijn amendementen over te nemen. Daarin vroeg ik om bestrijding van de smokkelhandel in tabak en om niet-deelneming van het Europees Parlement aan de reclamecampagnes van de grote tabaksindustrie.

Blokland
Ik heb van harte het verslag-Valverde López gesteund. De Nederlandse subgroep van de O-ENS-groep vindt dat al het redelijke in het werk moet worden gesteld om het roken in de Unie tegen te gaan. Het verslag-Valverde López doet een groot aantal goede aanbevelingen om het roken te ontmoedigen. Over het reclameverbod is de Raad het nu gelukkig eens geworden. Nu de rest nog.
Daarbij moet mij vooral van het hart, dat het voortbestaan van landbouwsubsidies op de tabaksteelt mijns inziens een absurde kronkel in het Gemeenschapsbeleid is. Ik ben van mening dat het voortbestaan van deze subsidiestroom regelrecht tegen het Verdrag van Maastricht ingaat. Daarin staat immers dat volksgezondheidsbescherming deel moet uitmaken van alle andere beleidsterreinen van de Gemeenschap. Het wordt dus tijd dat de Unie haar steunbeleid voor de tabak aan de eisen van het nieuwe Verdrag aanpast.
Slechts met enkele punten van de resolutie had ik moeite. Het betreft paragraaf 13 over het teergehalte in zelfgerolde sigaretten. De wetenschap is er nog steeds niet uit hoe het teergehalte van deze soort van tabak moet worden gemeten, want bij handgerolde sigaretten is geen sigaret hetzelfde. Hier moet nog een oplossing voor komen. Daarom heb ik amendement 2 gesteund. De paragrafen 17 en 34 gaan er op voorhand van uit dat op roltabak hogere accijnzen gerechtvaardigd zijn. Dit is voorbarig en daarom heb ik de amendementen 16 en 17 gesteund.
Paragraaf 20 kon ik niet steunen. Het lijkt mij overtrokken om op grote sigarettendozen 25 % van de oppervlakte te beslaan met waarschuwingsboodschappen. Die 25 % is prima voor een standaard pakje sigaretten. Amendement 13 kreeg daarom mijn steun. De paragrafen 35 en 36 tenslotte, vind ik te ver gaan en heb ik niet gesteund.

Cushnahan
Er is duidelijk aangetoond dat roken ernstige ziekten kan veroorzaken zoals longkanker en hartproblemen. Daarom steun ik alle voorlichtings- en publiciteitsinitiatieven die jonge mensen ervan weerhouden om ooit met deze slechte gewoonte te beginnen.
Het verslag van de heer Valverde López bevat een aantal uitstekende voorstellen in dit opzicht. Niettemin dunkt mij dat de actie van de EU een cruciale onverenigbaarheid inhoudt. Enerzijds steunen de Commissie en de ministers van Volksgezondheid van de Europese Unie een verbod op tabakssponsoring. Anderzijds gaat de EU echter verder met het verlenen van subsidies aan tabaksplanters. Waar is de consequente houding?
In plaats daarvan zouden wij tabaksplanters moeten aanmoedigen om te diversifiëren en hun steun geven. Een dergelijke handelwijze zou meer stroken met een antirookbeleid.

Lindqvist
De subsidiëring van tabak door de EU moet geleidelijk worden afgeschaft. Er moet een tijdschema komen waarbinnen dit moet gebeuren. In deze periode moet men nieuwe gewassen ontwikkelen en degenen die hun inkomsten uit de tabaksteelt verliezen alternatieve middelen bieden om in het levensonderhoud te voorzien. Het gaat erom een evenwichtige afweging te maken waarbij rekening wordt gehouden met de volksgezondheid, de werkgelegenheid, het regionaal beleid en een realistische omschakelingsperiode.
Het Europees Parlement kan niet enerzijds de Wereldbank steunen bij haar praktijk om tabaksgerelateerde projecten niet te subsidiëren, zonder anderzijds hetzelfde standpunt in de EU in te nemen.

Needle
Namens de Labour-leden van het Europees Parlement wil ik te kennen geven dat er steun is verleend aan het verslag-Valverde López over de huidige en voorgestelde rol van de Gemeenschap in de bestrijding van het tabaksgebruik op grond van de status die het heeft als een verslag over een mededeling.
Ik ben van mening dat diverse aspecten eerder in aanmerking komen voor actie door lidstaten, met een zekere mate van samenwerking. De Britse regering zal haar eigen standpunten in de loop van 1998 kenbaar maken en het Britse parlement zal beraadslagen over de in te voeren gepaste maatregelen.
De voorstellen van Commissie en Parlement zullen in detail bekeken worden als er wetsvoorstellen naar voren worden gebracht, en de ruime steun van collega's en van mijzelf betekent niet noodzakelijkerwijs instemming met het feit dat in de toekomst iedere maatregel op communautair niveau ingevoerd moet worden.

Reding
 - (FR) Zeer onlangs is de Raad onder voorzitterschap van Luxemburg erin geslaagd een gemeenschappelijk standpunt te bepalen met betrekking tot het verbod op directe en indirecte reclame voor tabak. De Raad is dus voortvarend geweest en heeft om deze belangrijke kwestie niet uit te stellen het advies van het Europees Parlement niet afgewacht.
Het standpunt van het Europees Parlement wordt vooral bepaald door gezondheidsoverwegingen. Rapporteur Valverde López wijst erop dat in de Europese Unie elk jaar een half miljoen mensen sterven aan de gevolgen van tabaksgebruik. Tabaksgebruik is de eerste vermijdbare doodsoorzaak geworden. Tegelijkertijd moeten we vaststellen dat de tendens tot afname die enkele jaren geleden is ingezet, aan het veranderen is. Jongeren beginnen steeds vroeger te roken, vrouwen roken steeds meer met alle nadelige gevolgen van dien voor zwangerschap en zuigelingen. Steeds meer wetenschappelijk onderzoek toont de schadelijkheid aan van passief roken wat al te lang is veronachtzaamd.
In dit verband en met het oog op de volksgezondheid is een volledig verbod op directe en indirecte reclame voor tabaksproducten een goede benadering. Het gaat niet om een verbod op tabak of het gebruik ervan, maar om te voorkomen dat jongeren (door zeer gerichte reclamecampagnes) te vroeg in aanraking komen met roken, om te proberen de risico's van passief roken of het gebruik van tabak tijdens zwangerschap of in aanwezigheid van zuigelingen te vermijden. Tabak blijft verkocht worden op evenveel plaatsen als voorheen, maar het aanzetten tot roken wordt verminderd. In dat opzicht steun ik de inzichten van de rapporteur van het Europees Parlement en ben ik tegen elk idee om reclame op tabak te liberaliseren.

Rovsing
Voor mij lijdt het geen twijfel dat tabak schadelijk is en daarom ben ik blij met dit verslag. Indien we kinderen en jongeren ervan kunnen weerhouden met roken te beginnen en eraan verslaafd te geraken, zullen ze ook op latere leeftijd geen rokers worden. De grootste inspanning die we moeten doen, is dan ook het roken voor jongeren zo onaantrekkelijk mogelijk maken. De rapporteur wijst terecht op de hoge kosten die het gebruik van tabak in openbare gebouwen en op de werkplek voor de maatschappij met zich meebrengt. Daarom steun ik de maatregelen ter verbetering van de gezondheid en veiligheid van de werknemers. Uit gezondheids- en maatschappelijke overwegingen stem ik bijgevolg voor het verslag, hoewel het op bepaalde gebieden een beknotting is van het vrije recht van de consument om naar believen tabak te kopen.

Souchet
. (FR) Onze fractie heeft tegen de slotresolutie van dit verslag gestemd. Hoewel wij er helemaal voor zijn om de tabaksconsumptie onder controle te houden, kunnen wij namelijk in beginsel niet aanvaarden dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming een verslag goedkeurt dat tot doel heeft zowel de steun aan de tabaksproductie als aan de tabaksuitvoer op te heffen en bovendien alle bescherming van de Gemeenschap voor deze bedrijfstak in te trekken. Ik wil benadrukken dat het eerste doel van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten behoud van werkgelegenheid is en dat met het belang dat de tabaksproductie voor veel probleemgebieden op het platteland heeft, rekening moet worden gehouden. In veel productiegebieden is het niet mogelijk om de productie van tabak te vervangen door een ander landbouwproduct. Wat moet er gebeuren met de werknemers in deze bedrijfstak?
Onze fractie wil er bovendien op wijzen dat de Europese Unie netto 67 % invoert van de tabak die er wordt verbruikt. Opheffing van de productiesteun zou afgezien van het grote effect op de werkgelegenheid derhalve ook tot gevolg hebben dat ons tekort op de buitenlandse handelsbalans groeit. Wat heeft het voor nut onze productie te verminderen als deze alleen maar wordt vervangen door invoer uit derde landen en met name uit de Verenigde Staten? Zelfs als de Europese Unie helemaal geen tabak meer zou produceren, zou dit geen enkel effect hebben op de strijd tegen het verbruik ervan.
Het stemt onze Fractie tenslotte tot tevredenheid dat de plenaire vergadering paragraaf 29 van de oorspronkelijke ontwerpresolutie heeft verworpen. Wij betreuren het dat onze amendementen, ingegeven door overwegingen met betrekking tot behoud van werkgelegenheid en beheersing van ons tekort op de handelsbalans, niet zijn goedgekeurd. Wij hebben verzocht om hoofdelijke stemming, want ik denk dat de tabaksproducenten heel benieuwd zijn naar het standpunt van de verschillende fracties.

Teverson
Ik heb voor dit verslag gestemd omdat ik er volledig mee instem dat bewezen is dat roken de gezondheid schaadt en ontmoedigd moet worden.
Ik verwerp de beslissing van de Britse regering om de Formule 1 een speciale behandeling te geven. De Europese mededeling inzake de huidige en de voorgestelde rol van de Gemeenschap bij de bestrijding van het tabaksgebruik was duidelijk bedoeld om te voorkomen dat jonge mensen eraan worden blootgesteld. De regering heeft, omdat dit haar goed uitkwam, een boodschap scheefgetrokken die anders zeer positief had kunnen overkomen.
Het excuus van de regering van het Verenigd Koninkrijk heeft de achterdeur opengezet voor een hele reeks optouts en problemen.
(De vergadering wordt om 12.49 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Papakyriazis
Mevrouw de Voorzitter, helaas moet ik het Europees Parlement mededelen dat gisterenavond in de buurt van mijn stad, Thessaloniki, een zeer ernstig vliegtuigongeval is gebeurd. Een vliegtuig van een Oekraïense maatschappij Air Swift is tijdens zijn vlucht van Kiev naar Thessaloniki kort voor de landing neergestort en volledig verwoest. Alle in totaal 72 inzittenden zijn vermist. Het vliegtuig is neergestort in de bergen in de buurt van Thessaloniki. Momenteel is een zoek- en reddingstocht gaande en helaas is de hoop op overlevenden uitermate gering
Ik beschouwde het als mijn plicht, mevrouw de Voorzitter, het Parlement hiervan op de hoogte te brengen en het te vragen blijk te geven van zijn medeleven met de nabestaanden van de slachtoffers.

De Voorzitter
Dank u wel mijnheer Papakyriazis. Het gaat in de eerste plaats natuurlijk om uw vaderland, daarmee echter ook om een land van onze Gemeenschap. Ik dank u voor het nieuws. Ik heb dat nog niet gehoord. Het Parlement zal nog desbetreffende informatie inwinnen, en we zullen dan ook op passende wijze onze deelneming kenbaar maken.

Resultaat van de Conferentie van Kyoto
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het resultaat van de Conferentie van Kyoto.

Collins, Kenneth
Mevrouw de Voorzitter, ik wil hier direct opmerken dat deze Vergadering haar verontschuldigingen zou moeten aanbieden aan de commissaris omdat zij haar op een donderdagmiddag, als er niemand aanwezig is, hierheen heeft laten komen om deze verklaring af te leggen. Sommigen van ons hebben geprobeerd de fractieleiders duidelijk te maken dat het geen goed idee was om deze verklaring te laten afleggen op donderdag voor Kerstmis. Ik verloor tijdens die bijeenkomst, want slechts één fractieleider in het Parlement was het met mij eens.
De commissaris was vorige week in Kyoto en kwam in het weekend terug. Dinsdag was er een Raadsvergadering over milieuzaken en gisteren was de eerste dag die zij zou hebben gehad om na te denken over de resultaten van Kyoto. In plaats van haar tijd te geven om na te denken over een toekomstig beleid, sommeerden wij haar hierheen te komen om een verklaring af te leggen.
Wij dienen de commissaris onze excuses aan te bieden voor een dergelijk gedrag. Het zou veel beter zijn geweest als we een fatsoenlijk debat hadden gehad na Kerstmis, waarop zij en de voorzitter van de Raad aanwezig hadden kunnen zijn en dan hadden we zowel vooruit als terug kunnen blikken. En nu zijn sommige mensen die om het debat gevraagd hebben niet eens aanwezig; ik denk zelfs dat sommigen van hen op dit moment niet eens in Straatsburg zijn. Dat is absoluut schokkend. Ik wil mij voor hen verontschuldigen bij de commissaris.

De Voorzitter
Mijnheer Collins, als voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming dank ik u voor het medeleven dat u tot uitdrukking hebt gebracht. Maar u weet toch dat we een agenda hebben vastgelegd en iedereen heeft ermee ingestemd. De fractievoorzitters hebben ons dat zo voorgelegd en er werd geen verandering aangebracht. Ik kan u begrijpen, want ik weet hoe ver de reis is en het is niet erg prettig om meteen weer up to date te moeten zijn.

Weber
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mevrouw Bjerregaard hier persoonlijk welkom heten. Sommigen van ons waren in Kyoto en nu zijn we weer allemaal hier en zit het vers in ons geheugen. Dus wil ik mevrouw Bjerregaard hier persoonlijk welkom heten voor deze verklaring.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, zoals gezegd door de voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, ben ik nog maar net terug en daarom zal ik de verklaring in het Engels en niet in het Deens afleggen, aangezien er voor de vertaling nog geen tijd is geweest.
Kyoto is achter de rug en een protocol met wettelijk bindende doelstellingen voor de emissie van broeikasgassen is een feit. Iedereen die aan de conferentie deelnam was opgelucht toen ambassadeur Estrada donderdagochtend om 11 uur, na een lange nacht werken, de Algemene Commissie afsloot met een definitieve tekst, die officieel werd goedgekeurd door de Conferentie van de partijen later op de dag.
U zult zien dat het Protocol van Kyoto geschiedenis gaat schrijven. Ik kan mij niet indenken dat velen van de aanwezigen, misschien zelfs geen van hen, ooit al zo'n moeilijke en ambitieuze onderneming hadden meegemaakt. Laat ons de nodige tijd nemen om het resultaat te analyseren en te verteren. Maar ik ben er zeker van dat u het met mij eens zult zijn dat dit een mijlpaal betekent in de internationale milieuonderhandelingen. De potentiële implicaties voor het wereldklimaat, voor de economie van 160 landen en voor de binnenlandse politiek van veel belangrijke deelnemers zijn duizelingwekkend.
Het was bijzonder bevredigend om te zien hoe de Europese Unie haar rol is blijven vervullen door tijdens de onderhandelingen steeds aan te dringen op een zo sterk mogelijk protocol. Zelfs al is het eindresultaat minder groots dan onze oorspronkelijke doelstelling, het staat buiten kijf dat wanneer het aanhoudend offensief van de Europese Unie er niet was geweest er niemand zelfs maar op enig positief resultaat aanspraak had kunnen maken. Ik ben van mening dat het resultaat wel degelijk positief is voor het milieu in de hele wereld. Geen akkoord zou voor iedereen een slecht resultaat zijn geweest, niet in de laatste plaats voor onze planeet.
Wij hebben een akkoord bereikt dat de moeite waard is, en ik heb ervoor gevochten. Het is inderdaad een onvolledig akkoord en wij zullen er nog aan moeten werken, maar nu hebben wij een platform waarop we voort kunnen bouwen in onze pogingen om het wereldklimaat te redden.
Ik hoef er geen doekjes om te winden dat er vele belangrijke spelers deelnamen aan het proces van Kyoto, met inbegrip van afgevaardigden van dit Parlement. Zij speelden een sleutelrol door een tegenwicht te vormen tegen de onredelijke druk die de conferentie opgelegd kreeg door het Amerikaanse Congres en, wellicht nog belangrijker, door een sterke brug te slaan tussen de EU en de ontwikkelingslanden.
Het akkoord van Kyoto is, zoals altijd het geval is met internationale overeenkomsten over cruciale onderwerpen, een onafgewerkt product. Een aantal bepalingen kan pas definitief worden beoordeeld wanneer de procedures, de modaliteiten en de methodologie volgend jaar zijn uitgewerkt en overeengekomen.
Voordat ik nader inga op het resultaat, zou ik even willen stilstaan bij het verloop van de onderhandelingen zelf. Er is helaas veel tijd en moeite verspild aan diplomatieke positioneringsspelletjes. Dat ging ten koste van het klimaatvraagstuk. De EU" bubble" , de gezamenlijke vervulling van verplichtingen binnen de Europese Unie, was het voorwerp van een uitzonderlijk agressieve aanval van de Japanse gastheren, die bijval kreeg van onze collega's uit de Verenigde Staten. Deze agressie vond haar hoogtepunt in een officieel voorstel de EU een "sanctie" ten belope van 3 % extra bovenop de doelstelling op te leggen in ruil voor de gezamenlijke vervulling. Wij moesten een hoop onderhandelingsenergie besteden aan het verwerpen van dit idee, inspanningen die anders constructief hadden kunnen worden besteed aan het verbeteren van het resultaat. Daar moet ik aan toevoegen dat de aanvallen op de EU-ballon eigenlijk een manier vormden om onze meer ambitieuze doelstelling van een reductie met 15 % tegen 2010 aan te vallen, omdat dat een cijfer was dat bij het leeuwendeel van onze OESO-partners zeker niet in goede aarde viel.
Betreffende het akkoord zelf is het meest opvallende gedeelte natuurlijk dat van de reductiedoelstellingen. De Europese Unie heeft ervoor gepleit dat dezelfde reductiedoelstelling zou gelden voor alle partijen van Bijlage 1, de zogenaamde flat-rate benadering. Deze aanpak werd gesteund door de Verenigde Staten. Tijdens het eindspel kon veruit de meerderheid van de Bijlage 1-partijen, met inbegrip van de Europese Unie, geassocieerde lidstaten, de Verenigde Staten en Canada en Japan zich vinden binnen een reductiedoelstelling van min 6 tot min 8 % van het peil van 1990. Wij oefenden zoveel druk uit op de Verenigde Staten en Japan als wij konden. Wij betreuren het dat wij hen niet nog verder hebben gekregen. Uiteindelijk kozen wij voor een reductie met 8 % voor de Europese Unie om de noodzakelijke extra stap te nemen voor het milieu.
Ik betreur het ten zeerste dat andere partijen van Bijlage 1 een hogere differentiatiegraad werd toegestaan, met name Rusland en Oekraïne, die hun uitstoot slechts hoeven te stabiliseren, en Australië, dat een mogelijke stijging van 8 % werd toegestaan. Daarnaast heeft Australië het gedaan gekregen om in de referentiebasis voor emissies in 1990 de uitstoot ten gevolge van wijzigingen in de benutting van het land gelijk te stellen aan de industriële uitstoot. In verband met deze partijen rijst de vraag of zij zelfs maar enige specifieke actie hoeven te ondernemen om binnen hun doelstellingen te blijven. Rusland en Oekraïne zullen naar alle waarschijnlijkheid belangrijke quotaleveranciers worden in het kader van een toekomstige uitwisselingsregeling in het Protocol. Ik ben ervan overtuigd dat u het met mij eens bent dat dit geen aanvaardbare situatie is.
Tijdens de onderhandelingen werd het steeds duidelijker dat de reductiedoelstellingen slechts een deel van het verhaal vormen. De manier waarop wij deze doelstelling halen en het gebruik van zogenaamde flexibiliteitsmaatregelen zijn evenzeer belangrijk. De Verenigde Staten gaven in een vroeg stadium van de onderhandelingen duidelijk te verstaan dat zij er niet toe bereid waren een protocol in overweging te nemen zonder mogelijkheden om een doelstelling te bereiken via het verhandelen van emissies en gezamenlijke tenuitvoerlegging.
De Europese Unie heeft van meet af aan duidelijk gemaakt dat zij niet tegen zulke "flexibiliteitsmaatregelen" was - eigenlijk maakte gezamenlijke tenuitvoerlegging deel uit van het oorspronkelijke protocolvoorstel van de Europese Unie. Hoe dan ook dienen dergelijke maatregelen echt te renderen en mogen ze niet slechts de handel in "gebakken lucht" toelaten, het verkopen van emissiereducties die reeds zijn bereikt.
De overeengekomen tekst is niet erg duidelijk op dit punt. "Gebakken lucht" uit de jaren vóór de eerste begrotingsperiode kan niet worden verhandeld - een uiterst belangrijk punt waar de Europese Unie op aan heeft gedrongen. Een voorgesteld artikel inzake de verhandeling van uitstootpercentages werd verworpen en vervangen door een zeer dubbelzinnig, nog volledig in te vullen artikel, artikel 16 bis, dat duidelijk voorziet in de verhandeling van emissierechten, doch alle modaliteiten openlaat om daarover later te laten beslissen door de Conferentie van de partijen, indien mogelijk tijdens COP4, de vervolgconferentie in Buenos Aires in november 1998.
Gezamenlijke tenuitvoerlegging tussen Bijlage 1-partijen is nu opgenomen in het protocol (artikel 6). Gezamenlijke tenuitvoerlegging met ontwikkelingslanden zal mogelijk worden via het "schone-ontwikkelingsmechanisme" , een nieuwe uitvinding die in artikel 12 wordt beschreven. Dit nieuwe mechanisme kan een heel nuttige manier zijn om de samenwerking en de overdracht van technologie tussen industrie- en ontwikkelingslanden te verbeteren, maar het zal pas in werking treden nadat het protocol van kracht is geworden en de partijen over de modaliteiten hebben beslist.
De rol van de ontwikkelingslanden in het toekomstige proces vormde een kritische kwestie tijdens de onderhandelingen, met name nadat de senaat van de Verenigde Staten de resolutie-Bird-Hagel had aangenomen in juli 1997 en daarbij onderstreepte dat zinvolle deelname door de belangrijkste ontwikkelingslanden binnen afzienbare tijd noodzakelijk zou zijn voor goedkeuring door de Verenigde Staten. Het voorgestelde artikel dat ontwikkelingslanden in staat zou stellen vrijwillig verplichtingen op zich te nemen in de vorm van precies omschreven uitstootdoelstellingen werd niet aangenomen in het kader van het protocol. De weerstand tegen dit artikel werd aangevoerd door China, dat beschouwd werd als een geval apart tijdens het Amerikaanse debat over de deelname van ontwikkelingslanden vanwege de verwachte sterke toename in de uitstoot van CO2 . Vanuit een per capita-invalshoek is het onwaarschijnlijk dat China 20 % van het uitstootpeil per capita in de Verenigde Staten de komende twintig jaar zal overschrijden. De Chinese weerstand was dan ook begrijpelijk. Dit standpunt werd tevens krachtig gesteund door India.
Ongeacht de onzekerheid die verbonden is aan de diverse flexibiliteitsmaatregelen die ik heb beschreven, staat het vast dat door Kyoto de klimaatsverandering bovenaan de internationale milieu-agenda is komen te staan. Er is meer werk nodig om te zorgen voor gegarandeerd succes, maar ik ben er zeker van dat de kracht die Kyoto op gang heeft gebracht hiervoor zal zorgen.
Dit voert mij tot mijn laatste punt. Wat zullen onze volgende stappen zijn? Dinsdag had ik de gelegenheid om met collega's in de Raad te bespreken hoe wij het beste te werk kunnen gaan. Het aanstaande Britse voorzitterschap is er ten zeerste op uit om te zorgen voor een snelle en efficiënte follow-up van Kyoto en dit zal beslist ook de bekommering van het Oostenrijkse voorzitterschap tijdens de tweede helft van 1998 tot en met de eerste Conferentie van Partijen in Buenos Aires zijn. We mogen geen tijd verliezen. COP4 is van cruciaal belang. De modaliteiten, regels, richtsnoeren voor het verhandelen van emissierechten, gezamenlijke tenuitvoerlegging, schone ontwikkelingsmechanismen, afvoermogelijkheden enzovoort dienen daar te worden besproken. Over elf maanden zal de wereld opnieuw cruciale beslissingen moeten nemen. De Europese Unie zal wederom paraat staan om het voortouw te nemen bij het sluiten van alle achterdeurtjes die in het protocol zijn opgenomen.
Onze eerste taak bestaat erin om ons voor te bereiden op de ondertekening van het protocol. Een besluit tot ondertekening moet door de Raad in maart 1998 worden genomen. Met het oog daarop heb ik de diensten van de Commissie verzocht een feitelijk verslag op te stellen waarin onze verplichtingen uit hoofde van het protocol worden beschreven alsook de punten die uitleg behoeven. De volgende stap is de voorbereiding op de ratificatie. Dit vergt beslist de ontwikkeling van een post-Kyoto-strategie, een mededeling van de Commissie aan Raad en Parlement waarin beschreven wordt welke actie dient te worden ondernomen om onze verplichtingen na te leven alsook een voorstel voor het verdelen van de lasten. Deze mededeling zal tevens het verhandelen van emissierechten en de gezamenlijke tenuitvoerlegging zoals voorgesteld in de EU" bubble" aanpakken.
Een laatste aspect behelst de vraag of het aannemelijk is dat het protocol in voege zal treden en op welke basis. Artikel 24 bepaalt dat alleen wanneer 55 partijen, wat overeenkomst met 50 % van de totale CO2 -uitstoot van Bijlage 1 in 1990, geratificeerd hebben het protocol in voege zal treden. De 50 % van de CO2 -uitstoot in 1990 is de kritische factor. De Verenigde Staten zijn goed voor ongeveer 35 % van de uitstoot in 1990 en Rusland voor ruwweg 15 %. Dit betekent dat ten minste één van de twee zal moeten ratificeren, wil het protocol in voege treden.
Aangezien de Verenigde Staten om aan hun doelstelling te voldoen eigenlijk afhankelijk zijn van verhandeling van emissierechten met Rusland, is het niet aannemelijk dat de Verenigde Staten hun goedkeuring zullen verlenen zonder Rusland. Samen met de Europese Unie zal dit het protocol van kracht doen worden. Daaruit volgt dat de Verenigde Staten of Rusland de sleutelfactor vormen om het protocol in werking te doen treden. De Amerikaanse regering heeft laten weten dat zij vooralsnog niet bereid is om het protocol ter goedkeuring voor te leggen aan het Congres. Dit lijkt deels verband te houden met het magere resultaat van de deelname van de ontwikkelingslanden en deels met onzekerheden om en rond de verhandelingsregeling.
Met het oog op de ratificatie door de Verenigde Staten is het van essentieel belang dat de EU zo snel mogelijk stappen onderneemt om optimale politieke druk te blijven uitoefenen. Het zal ook noodzakelijk zijn dat wij ons blijven inspannen voor de opbouw van een constructieve dialoog met de ontwikkelingslanden, niet om hen in dit stadium te forceren kwantitatieve verbintenissen aan te gaan, maar omdat hun betrokkenheid in het proces nodig zal zijn om een geslaagd resultaat op lange termijn te waarborgen. De steun van het Europees Parlement is net zo belangrijk in de toekomst als hij in het verleden is geweest. In dit verband zou ik mijn bijzondere waardering voor de indrukwekkende inzet van GLOBE willen uitspreken. Het zal noodzakelijk blijven dat u invloed blijft uitoefenen op collega's in het Parlement van de respectieve prominente OESO-partners en andere belangrijke actoren. Een betere coördinatie tussen het Parlement, mijzelf en mijn diensten zou hier en nu moeten beginnen. Uw kennis en uw toekomstige aanwezigheid in Buenos Aires is van groot belang om van de COP4 een succes te maken.
Kyoto heeft voor een platform gezorgd. Nu staan we voor de enorme taak om de opwaartse tendens in de uitstoot van broeikasgassen te beteugelen. Wij gingen naar Kyoto om voor het klimaat te knokken. Wij hebben nooit gedacht dat het makkelijk zou worden en dat was het ook zeker niet. Maar het was een eerste stap. Nu moeten we gaan werken aan de verbreding van dat platform en ervoor zorgen dat de klimaatsverandering afdoende wordt aangepakt. Ik ben er zeker van dat wij bij die belangrijke taak op uw steun mogen blijven vertrouwen.

Linkohr
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik een woord van dank en mijn gelukwensen aan het adres van de commissaris en aan de onderhandelingsdelegatie van de Europese Unie richten. Het was een van de hoogtepunten van de Europese diplomatie dat wij voor de eerste keer de leiding hebben genomen en deze niet aan de Amerikanen hebben overgelaten. Integendeel, de Verenigde Staten zaten eerder in de beklaagdenbank. Europa heeft de leiding genomen: nogmaals van harte gelukgewenst. Dat is een proces dat navolging verdient. In dit verband wil ik echter tegelijkertijd ook kwijt dat de vele afgevaardigden uit het Europees Parlement en uit de nationale parlementen die in Kyoto waren ten aanzien van deze kwestie nauwer moeten samenwerken. We waren in Kyoto volledig versplinterd. We wisten niet eens van elkaar, terwijl de Amerikanen een zeer gesloten delegatie hadden, zeer gesloten optraden. Dat is een taak voor het management van het Parlement, maar ook voor de Commissie, waarmee we in dit verband beter moeten samenwerken.
Daarmee ben ik al bij het eerste punt waarmee ik enkele problemen heb: de ratificatie van het protocol door de Amerikaanse Senaat. In het besluit van de Raad van ministers van 16 oktober in Kyoto staat dat de doeleinden betreffende de vermindering van de emissies voor 2010 en 2005 die wij ons hebben gesteld technisch bereikbaar en economisch haalbaar zijn, mits andere industrielanden vergelijkbare maatregelen ter vermindering van de emissies nemen. Wat gebeurt er als de Senaat van de Verenigde Staten pas over twee of drie jaar het protocol van Kyoto ratificeert? Betekent het dat dan de Europeanen ook twee of drie jaar wachten of nog langer, of betekent het dat wij los van de VS al met de belangrijke stappen ter vermindering van de emissies beginnen? Dat lijkt me een heel centrale vraag aan de Raad en natuurlijk ook aan de Commissie, maar vooral aan de Raad.
Verder rijst ook de vraag: waarom houden wij niet vast aan onze oorspronkelijke doelstelling van 15 %? Ieder van ons die zich met deze kwestie heeft beziggehouden, weet immers dat het resultaat van Kyoto een diplomatieke zaak is. Maar als de klimatologen gelijk hebben, blijven we ver achter bij datgene waaraan we noodzakelijkerwijs moeten voldoen. Ook daarom zou ik willen adviseren aan het concept van 15 % vast te houden. U zult een groot deel van de jonge mensen, van de geëngageerde technici en wetenschappers van Europa achter zich hebben. Er zal een nieuwe identiteit van Europa uit deze verplichting te voorschijn komen die zich overigens alleen uit een taakstelling, niet uit een stuk dood papier kan ontwikkelen.
Mijn laatste verzoek en mijn voorstel is: laten we een bindend tijdschema uitwerken. Laten we een tijdschema uitwerken waarin ook sancties zijn opgenomen voor hen die zich niet aan die verplichting houden. We hebben een management nodig dat dit doet. Dat kan bij de Commissie worden ondergebracht - ik heb wat dat betreft volledig vertrouwen in u - maar we hebben een management nodig dat dit ook ten uitvoer brengt, in ieder geval controleert. Misschien hebben we ook een soort interinstitutioneel akkoord tussen Raad - Commissie - Parlement nodig opdat eenieder zijn steentje bijdraagt.
Ik ben er zeker van dat de fracties hier in dit Parlement, in ieder geval onze fractie, ertoe bereid zouden zijn om van de letter, die tot nu toe nog dood is, een levend project te maken.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, vijf jaar geleden hebben de regeringen van de wereld in Rio besloten om ervoor te zorgen dat de hoeveelheid het klimaat beïnvloedende broeikasgassen in de atmosfeer op een voor het klimaatsysteem ongevaarlijk niveau wordt gebracht. De heer Linkohr heeft in zijn indrukwekkende uiteenzetting in november en vandaag ook weer tot uitdrukking gebracht dat alles wat er in Kyoto ter discussie stond natuurlijk ver achterbleef bij deze ambitieuze doelstelling. Als we ervan uitgaan dat op de lange termijn elke aardbewoner evenveel CO2 zou gaan uitstoten, om het even waar hij woont, dan moeten we natuurlijk in de industrielanden een veel duidelijkere reductie bereiken dan in alle voorstellen is gepland die in Kyoto überhaupt ter discussie stonden. Dan zou deze waarde namelijk ongeveer bij twee ton per hoofd van de bevolking liggen. Als we weten dat een burger van Tanzania slechts ongeveer een honderdste uitstoot van hetgeen er in enkele industrielanden per hoofd van de bevolking wordt uitgestoten, dan wordt dit ondubbelzinnig duidelijk. Dus alles waarover is gediscussieerd, was bescheiden. Ik ben echter van mening dat politiek de kunst van het haalbare is en daarom moesten er compromissen worden gesloten. Daarom is het eigenlijk slechts een gradueel verschil of wij het standpunt van de Europese Unie voor honderd procent zouden hebben doorgedrukt of dat dit compromis er nu staat. Er is dus geen aanleiding om te vervallen in defaitisme omdat het standpunt van de EU niet helemaal duidelijk naar voren is gekomen.
Aan de andere kant moeten we echter betreuren dat er enkele uitzonderingen zijn gemaakt. Ik wil ook best graag de Europese Commissie en de onderhandelingsleiders gelukwensen dat ze een dergelijke sterke leidende rol op zich hebben genomen, maar het gaat ons hier natuurlijk om de kritieke punten. Heel kritiek is bijvoorbeeld dat Australië en IJsland hun uitstootwaarden mogen verhogen. Dat is echter ook een beetje onze schuld, als Europese Unie, omdat wij binnen de EU afzonderlijke lidstaten om verschillende redenen hebben toegestaan om hun emissies in de komende jaren te verhogen. Dan moet men niet verbaasd zijn dat andere industrielanden daarop voor zichzelf ook aanspraak maken.
Deze landen, zowel binnen de EU alsook daarbuiten, hebben een bijna 50 keer grotere uitstoot dan bijvoorbeeld Tanzania of andere ontwikkelingslanden, om dat even duidelijk te stellen. Mijn eigen land is altijd zeer geëngageerd op het gebied van klimaatbescherming, maar ook wat dat betreft sta ik alleszins open voor zelfkritiek. De Bondsrepubliek Duitsland heeft het in de afgelopen jaren niet klaargespeeld om in het westen de emissies duidelijk te doen dalen. De Duitse eenheid was een groot geluk, vooral met het oog op politieke aspecten. Maar ook voor de klimaatbescherming was de Duitse eenheid een succes, want men kon daar inefficiënte installaties vervangen door efficiënte. Alleen, dat kan door andere lidstaten niet zonder meer altijd zo worden nagevolgd. Hier was sprake van een bijzondere situatie. We hebben dus zowel binnen Duitsland alsook binnen de EU een geloofwaardigheidsprobleem, want ook de EU haalt de zelf gestelde doeleinden met de huidige middelen niet.
De tijd na Kyoto moet er dus voor worden gebruikt om eindelijk geloofwaardig te handelen. We moeten eindelijk zorgen voor een efficiënter energiebeleid, en we moeten klimaatvriendelijke vormen van energie echt harder steunen. Ik ben van mening dat we dan ook betere kansen hebben om in de toekomstige onderhandelingen nog sterkere reducties door te zetten, nog afgezien van het feit dat er natuurlijk nog veel meer redenen zijn dan alleen de bescherming van het klimaat om zuinig om te gaan met energie, met fossiele energiebronnen überhaupt, want deze zijn nu eenmaal eindig, en bovendien zijn ze veel te goed om te worden verbrand, omdat ze als grondstof voor vele sectoren belangrijk zijn. Er zijn dus veel redenen voor ons om aan het werk te gaan.

Eisma
Voorzitter, laat ik beginnen met commissaris Bjerregaard een welgemeend compliment te geven. Het komt niet dagelijks voor dat ik haar dat geef, dus zij mag er blij mee zijn vanmiddag. Want mede dankzij de vasthoudendheid van deze commissaris heeft de Europese Unie een leidende rol kunnen spelen bij de conferentie in Kyoto. Zoals de meeste sprekers hier vanmiddag was ik ook aanwezig in Kyoto en heb ik de commissaris horen praten. Een ferme, goede speech nadat de minister van Nederland haar speech had gehouden, die tijdens het voorzitterschap Kyoto zo goed heeft voorbereid - allemaal woorden van waardering voor de commissaris. Want doordat de Europese Unie met haar reductievoorstel van 15 % naar Kyoto is afgereisd, is men in staat geweest Japan en de Verenigde Staten uiteindelijk akkoord te laten gaan met veel strengere reductiedoelstellingen dan zij oorspronkelijk wilden.
Niettemin ben ik van mening dat de Europese Unie niet de in Kyoto wereldwijde gemaakte afspraak van 8 % als doelstelling voor Europa zelf moet aanhouden, maar dat wij moeten blijven vasthouden aan de min 15 %. Alleen dan kan de Unie de leidende rol blijven vasthouden en de overige landen meetrekken in de komende jaren.
In Kyoto is er ook een verandering gekomen: in plaats van drie zijn er nu zes gassen meegeteld voor de reductie. Een en ander zal moeten worden herzien. De commissaris wees er al op. De lastenverdeling tussen de landen in Europa moet nogmaals bekeken worden. Mijn vraag is dan ook: wanneer komt die mededeling van de commissaris opdat, onder Brits voorzitterschap, de eerste helft van volgend jaar, de beslissing genomen zal kunnen worden?
Tot slot, Voorzitter, ik heb er het volste vertrouwen in dat het Britse voorzitterschap dit dossier net zo voortvarend zal aanpakken als het Nederlandse voorzitterschap eerder op het jaar. Ik wees er al op. De Raad kan dan onder dat voorzitterschap een historische Raad worden, waardoor de Europese Unie door de volgende generatie geprezen zal gaan worden dat zij een impasse heeft doorbroken in de strijd tegen het broeikaseffect.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, misschien is het raadzaam stil te staan bij het betoog dat we hier hielden voorafgaand aan de Conferentie van Kyoto en waarin wij zeiden dat door milieubewegingen en burgers in het algemeen gepleit wordt voor een reductie van meer dan 20 % in het jaar 2010 ten opzichte van de niveaus van 1990. We zeiden echter ook dat het standpunt van de Europese Unie in vergelijking met dat van andere landen - vooral dat van de Verenigde Staten - ten aanzien van de klimaatverandering en de bescherming van het milieu de duidelijkste en meest slagvaardige optie inhield.
Wij wensen de commissaris en de Europese delegatie geluk met de energieke wijze waarop zij onze standpunten hebben verdedigd. Het is zaak dat het milieubeleid van landen zoals de Verenigde Staten wordt veroordeeld die pleiten voor reductie van de uitstoot van de ontwikkelingslanden terwijl zijzelf hun beleid van economische ontwikkeling rustig voortzetten. Dat is een volstrekt onredelijk uitgangspunt, vooral als je - zoals de heer Linkohr al zei - aan de uitlatingen van senator John Kerry denkt, die verklaarde dat hij er in de Amerikaanse senaat voor zou knokken dat dit minimumakkoord niet wordt nageleefd omdat het absoluut ondenkbaar is dat de NoordAmerikanen verandering zullen brengen in hun gedragspatronen ten aanzien van het energieverbruik. Wij zijn het eens met sommige collega's die al betoogd hebben dat de Europese Unie, die voor zichzelf een reductie van 15 % ten opzichte van 1990 had voorgesteld, aan die reductienorm moet vasthouden om de wereld te laten zien hoe milieuvraagstukken moeten worden aangepakt.
Aangezien de Europese Unie op andere terreinen zoals het buitenlands beleid of het handelsbeleid ten opzichte van de Verenigde Staten niet zo onafhankelijk is als zij zou moeten zijn, vinden wij het heel verheugend dat de Europese Unie op milieugebied tenminste een voorbeeld stelt van consequent optreden met het oog op de wereld in de toekomst. Nu moet er naar mijn idee nog een stuk weg worden afgelegd waarvoor de samenwerking tussen Commissie en Parlement vereist blijft. Dat is onze zienswijze, wij zullen de ontwikkelingen op de voet blijven volgen en de Europese Unie blijven steunen mits zij zich, zoals nu het geval was, op consequente wijze inzet voor de toekomst van de Europese Unie en van de wereld. Want we zijn van mening dat de Verenigde Staten als zij verklaren dat zij niet in staat zijn hun energieverbruik te verlagen, zich ten aanzien van de toekomst inconsequent gedragen.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de werkelijke schaal van onze taak weer bij deze discussie betrekken. We staan voor de uitdaging om de uitstoot van broeikasgassen in de wereld met 60 % tot 80 % te verminderen. Dat is een enorme uitdaging als we bedenken dat volgens de prognoses bijvoorbeeld het aantal autokilometers in de Europese Unie tot het jaar 2010 met 60 % toeneemt. Er ligt dus een gigantische taak voor ons. Maar dit gezegd hebbende wil ik me aansluiten bij de collega's die de Commissie en ook de commissaris persoonlijk complimenteren met hun zeer goede werk in Kyoto. Ik hoop dat we de samenwerking tussen het Parlement en de commissaris kunnen voortzetten.
We moeten nu beslist de internationale diplomatie voortzetten waarin ook de NGO's en de volksvertegenwoordigers hun eigen belangrijke rol kunnen spelen. Dit hebben we in feite zeer duidelijk in Kyoto gezien. Ik was daar met acht andere leden van het Europees Parlement en naar mijn mening hebben we voor ons deel ook ons best gedaan.
Maar het belangrijkste werk is hier thuis. Ik ben dezelfde mening toegedaan als mijn collega's, en mijn fractie eist dat de Europese Unie de leiding van dit project moet blijven houden. We moeten vasthouden aan ons oorspronkelijke aanbod: 15 % reductie tot het jaar 2010. De Europese industrie is vast en zeker bereid deze uitdaging aan te gaan. Energiebesparende oplossingen worden ontwikkeld en die krijgen door Kyoto waarschijnlijk een extra stimulans. Ik ben er volledig van overtuigd dat er meer innovaties komen die ook de kwaliteit van het leven van de burgers verbeteren en nieuwe arbeidsplaatsen scheppen.
Dit is ook het model die we aan de ontwikkelingslanden moeten geven waarvan we in deze fase nog niet veel hebben kunnen eisen, omdat het helemaal waar is dat de uitstoot per capita in deze landen van een heel andere orde is dan bij ons. Zo heeft de Europese Unie een zeer grote verantwoordelijkheid en een grote taak voor zich.

Weber
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik ben gedurende mijn politieke loopbaan zelden zoveel huichelarij tegengekomen als vorige week in Kyoto.
Iedereen, Amerikanen, Europeanen en Japanners kwamen verklaren dat zij bereid waren om de planeet te redden. Maar in feite kwamen ze allemaal onderhandelen over de emmissierechten. Wat een schandaal, mevrouw de Voorzitter!
Wetenschappers en NGO's waren het er over eens dat tot het jaar 2010 een vermindering van uitstoot van broeikasgassen met ten minste 15 % ten opzichte van het referentiejaar 1990 noodzakelijk zou zijn om stabilisatie van het broeikaseffect te bereiken. Zelfs de Europese Unie had zich bereid verklaard om deze doelstelling te halen. En wat is het resultaat? De Amerikanen die in absolute cijfers en per hoofd van de bevolking de grootste uitstoot veroorzaken, hebben zich uiteindelijk akkoord verklaard om deze met 7 % te verminderen op voorwaarde dat het mogelijk is om emissierechten uit te wisselen. De Europese Unie moet de uitstoot met 8 % verminderen en Japan met slechts 6 %.
Mevrouw de commissaris, toon dat u moedig bent en neem uw verantwoordelijkheid. Laten wij in de Europese Unie ons verbinden om op vrijwillige basis deze 15 % te halen, zonder ons te bekommeren om de resultaten van de andere industrielanden! Volgens de berekeningen van uw diensten, is het zowel vanuit economisch als technisch oogpunt heel goed mogelijk om deze doelstelling te halen. Laten we in Buenos Aires het goede voorbeeld geven. Laten we ons ook verbinden om de aldus gewonnen emissierechten niet uit te wisselen met landen die niet bereid waren om hun uitstoot radicaal te verminderen. Dit systeem van trading rights zoals in Kyoto is goedgekeurd, is immoreel en cynisch, omdat het hiermee mogelijk wordt dat de middelmatigen lenen van de minder middelmatigen. Mevrouw de commissaris, mevrouw de Voorzitter, wij mogen dit gevaarlijke spel niet meespelen.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, is de conferentie van Kyoto succesvol geweest? Daarover lopen de meningen nogal uiteen. Commissaris Bjerregaard toonde zich vorige week in haar eerste reactie teleurgesteld. De EU-ministers van Milieu waren opgelucht over het bereikte resultaat. Ik ben geneigd het eens te zijn met de milieuministers en ben verheugd met de positieve toonzetting van het betoog van de commissaris en prijs haar voor haar inzet in Kyoto. De vrees was dat als niemand bewoog in Kyoto, er geen akkoord kwam. Het compromis wat er nu ligt, is zo ongeveer het rekenkundig gemiddelde tussen de nul procent van de Verenigde Staten en de vijftien procent van de Europese Unie. Niet fraai, maar het maximum haalbare en hopelijk het begin van grotere stappen.
Het zijn hele moeilijke en complexe onderhandelingen geweest, dat is wel duidelijk. Daarom is het een overwinning voor de Europese Unie dat er zulke duidelijke percentages zijn vastgelegd. Het geeft aan dat er onder de industrielanden een begin van bewustzijn is gegroeid dat hier een verantwoordelijkheid ligt.
Ik denk dat de bestrijding van het broeikaseffect een van de duidelijkste test-cases van het internationaal milieubewustzijn is. Het is daarin een heel groot winstpunt dat nu zelfs landen als de Verenigde Staten en Japan ingestemd hebben met reducties.
We weten allemaal hoe sterk de samenhang tussen economische groei en uitstoot van CO2 is. Ook een stabilisatie van de uitstoot vraagt al om forse maatregelen. Daarom is het zo belangrijk dat alle industrielanden zichzelf reductiedoelstellingen opleggen.
De Unie kreeg in het begin het verwijt dat ze voor zichzelf percentages had opgelegd die ze toch niet zou halen. Ik moet u zeggen dat ook wij twijfelen aan de wil om die vijftien procent voor 2010 te halen, en dat is nodig. In mijn eigen land vindt men de laatste tijd economische groei belangrijker dan het halen van de reductiedoelstellingen. Naar ons idee zijn er voor de komende tien tot vijftien jaar daarom twee dingen nodig. Ten eerste, een enorme inspanning om de meest effectieve reductie-instrumenten in te zetten; ten tweede, te werken aan een wereldwijd bewustzijn dat het zo niet verder kan.
We moeten naar een nieuw model van economische ontwikkeling toe. Dat is nodig, gebaseerd op respect voor de schepping en de Schepper van het leven.

Pollack
Mevrouw de Voorzitter, we kunnen Kyoto op twee manieren bekijken. We kunnen ons afvragen of het akkoord toereikend was om de planeet te redden en we kunnen bezien of het een belangrijke mijlpaal was. Vanuit milieustandpunt bekeken is het geen nieuws dat de conferentie het niet eens werd over de mate van beperking van broeikasgassen die nodig is om de destabilisatie van het klimaat te keren. Ik ben echter een realist en van mening dat wij datgene wat men is overeengekomen, moeten toejuichen als een zeer belangrijke eerste stap op een lange en moeizame weg naar het omkeren van de uitstoottendens die door de voornaamste geïndustrialiseerde landen op gang is gebracht, en dat wij moeten erkennen hoe moeilijk het was om zover te komen en hoe hard de Commissie en de overige betrokkenen hebben gewerkt om dit te verwezenlijken.
Bij mijn ontmoeting met de Amerikanen in Kyoto vond ik het zeer schokkend te ervaren hoe velen van hen er absoluut op tegen waren om hun emissie ook maar enigszins te reduceren en het is een overwinning dat er überhaupt een akkoord is bereikt. Het voornaamste probleem zal zijn of de Verenigde Staten hun goedkeuring zullen verlenen, en dat is natuurlijk geen uitgemaakte zaak.
Intussen is het van essentieel belang dat wij in de Europese Unie blijven vasthouden aan onze meer ambitieuze doelstelling de uitstoot van broeikasgassen met 15 % te reduceren en onze energie besteden aan het economisch voordeel voor de Europese industrie door voorop te lopen op de markten van schone technologieën. Ook moeten wij onze inspanningen op het vlak van energiebesparing en hernieuwbare energie verdubbelen en tevens moeten wij een debat op gang brengen. Ik denk dat wij een debat op gang moeten brengen met China, Rusland en India om te zien hoe wij deze en andere ontwikkelingslanden kunnen helpen bij het omkeren van de trend waarvan in die landen sprake is. We mogen niet wachten op ratificatie, maar moeten nu reeds de broodnodige inspanningen gaan doen voor schone ontwikkelingsmechanismen en de noodzakelijke overdracht van technologie naar de ontwikkelingslanden. Wij zullen de tekst van het protocol natuurlijk nauwkeurig moeten analyseren, aangezien er een heleboel belangrijke kwesties in de details schuilen, zoals de verhandeling van emissierechten, koolstofafvoer, overdracht van schone technologie en zo verder. Ik hoop dat wij de follow-up in het nieuwe jaar meer in detail zullen kunnen bespreken met het Britse voorzitterschap, ook aanwezig, omdat het zich enorme moeite heeft getroost om de zaak in Kyoto rond te krijgen. Ik zie er tevens naar uit om de mededeling van de Commissie uitvoeriger te bespreken.
De ontwrichting van het klimaat zal niet ophouden door wat zich in Kyoto heeft afgespeeld, en wij hebben volgend jaar een uiterst serieuze klus voor de boeg met de voorbereiding van de COP4 in november om er zeker van te zijn dat we vorderingen blijven maken.

Gomolka
Mevrouw de Voorzitter, een groot Duits dagblad hield zich vandaag bezig met de resultaten van de klimaatconferentie, net als in de afgelopen dagen. De titel van het tamelijk omvangrijke artikel luidde vandaag: klimaatpolitici in nevelen gehuld. De schrijver wijst daarmee niet alleen op een politiek, maar ook op een feitelijk dilemma, een dilemma van de conferentie en ook een dilemma van het belangrijkste probleem dat op deze conferentie is behandeld. Het is daarin gelegen dat de uitspraken van de klimaatwetenschappers nog in hoge mate hypothetisch zijn en hun prognoses onzeker en dienovereenkomstig al vaak moesten worden gecorrigeerd.
Voor het milieubeleid bestaat er dringende behoefte aan meer nauwkeurige uitspraken. Deze behoefte aan kennis is waarschijnlijk net zo groot als de behoefte om te handelen. Tussen deze twee - handelen en weten - bestaat een nauwe wisselwerking, want de vereiste omvang en de intensiteit van de verandering van het gedrag moeten overeenkomen met de nauwkeurigheid van de wetenschappelijke uitspraken. Daarvoor is volgens mij noodgedwongen een uitbreiding van het onderzoek nodig. De modelberekeningen moeten niet alleen verder worden gekwalificeerd, er moet meer tijd voor worden uitgetrokken en er moeten meer onderwerpen worden aangepakt. Betere voorspellende uitspraken vereisen een complexere onderzoeksaanpak. Daardoor kunnen de tot nu toe geprefereerde modelberekeningen worden aangevuld. Deze modellen kunnen op deze manier worden gecontroleerd, aangevuld en ook gekwalificeerd. De intensiteit en de snelheid van de klimatologische veranderingen zijn immers wel relevant voor politieke beslissingen, en ook de invloed van de mens kan qua tijd en ruimte worden gepreciseerd. Als de samenhang tussen wetenschappelijk onderzoek en politiek niet steeds weer wordt gezocht, dan is verlies aan geloofwaardigheid bijna noodzakelijkerwijs het gevolg.
Nog een tweede principiële opmerking: als ik door mensen teweeggebrachte, door mensen veroorzaakte klimaatveranderingen aanneem, als ik klimaatschommelingen aanneem, als ik ervan uitga dat ze bestaan, als ik ze beaam, of als ik ze als waarschijnlijk beschouw - en dat is duidelijk mijn standpunt - dan kan ik de wisselwerking bijvoorbeeld met het energiebeleid niet negeren. Dan moet ik mogelijke klimatologische effecten van een mondiaal toenemende energieproductie tenminste grof berekenen. Dan moet ik ook erkennen dat er een mondiaal toenemende behoefte aan energie bestaat en dat het noodzakelijke en mogelijke besparen op energie is beperkt tot landen die over voldoende energie beschikken. Wie dat niet erkent, heeft een tamelijk provinciale kijk op de zaak. Wie het erkent, moet ook de verschillende opties voor het voldoen aan de energiebehoefte accepteren.
Wie het serieus meent met het ontzien van natuurlijke hulpbronnen, wie geen ingrijpende klimaatveranderingen wil, die kan ook niet uit ideologische verblinding afzien van een of meer van deze opties. Hij kan niet afzien van regeneratieve energiebronnen, niet van het gebruik van waterkracht, niet van het gebruik van zonne-energie, maar ook niet - ook niet, mijnheer Tannert - van het gebruik van kernsplitsing - een verantwoord gebruik - en evenmin van het toekomstige gebruik van kernfusie. Wie om uiteindelijk ideologische redenen afziet van een of meer opties, die handelt naar mijn mening dom.

Kestelijn-Sierens
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, ook ik wil eerst en vooral de commissaris feliciteren voor haar vastberadenheid waarmee ze de positie van de Europese Unie heeft verdedigd te Kyoto. Was er niet de ferme houding geweest van de Commissie, dan hadden we wellicht niet het resultaat behaald dat we vandaag kunnen verwelkomen. Het is niet het resultaat dat we gehoopt hadden, maar ik ben akkoord met diegenen die stellen dat een zwakkere overeenkomst beter is dan helemaal geen. Met onze parlementaire delegatie zijn we getuige geweest van de strakke houding van onze Amerikaanse collega's en van de zwakke argumentatie waarmee zij hun eigen industrie willen beschermen. Ik heb persoonlijk wel een tegenstelling kunnen vaststellen tussen afgevaardigden van de Midwest die oude industrieën verdedigden en de afgevaardigden uit Californië, die zoals wij van oordeel waren dat de toepassing van nieuwe technologieën een bron is van vooruitgang en nieuwe werkgelegenheid. Er moeten nog heel wat vragen opgelost worden. Bijvoorbeeld de betrokkenheid van de ontwikkelingslanden, het verhandelen van emissierechten of hoe ontbossing en herbebossing incalculeren. De vraag rijst ook of het protocol door iedereen, en meer bepaald door de VS, de grootste vervuiler, zal worden geratificeerd, en hoe het uiteindelijk zal worden toegepast. Dat heeft de commissaris daarnet ook nog benadrukt.
Er bestaat bijvoorbeeld nog geen enkele consensus betreffende welke alternatieve energiebronnen kunnen worden voorgesteld. We kunnen vrezen dat hierdoor de praktische toepassing van het protocol van Kyoto beperkt zal blijven. Bovendien zijn internationale organisaties slecht uitgerust om wereldwijde problemen zoals deze aan te pakken. Het ontbreekt hen aan materiële en menselijke uitrusting. Ook hun legitimiteit is zwak. We staan hier voor een enorme uitdaging en daarvoor moeten wij ook met de Unie hieraan werken.
Tenslotte, mevrouw de commissaris, wil ik mij aansluiten bij het pleit dat wij ons in de Unie moeten houden aan de reductie van 15 %, wat ook het engagement van andere partijen moge wezen. De voortrekkersrol die de Unie heeft gespeeld, moet worden verdergezet.

Breyer
Mevrouw de Voorzitter, het resultaat van Kyoto was teleurstellend. Het klimaatprotocol is vis noch vlees. Het draagt er niet toe bij dat de opwarming van de aarde wordt voorkomen, deze gaat hooguit langzamer, en we moeten ervan uitgaan dat de emissies maximaal met 5 % zullen dalen, hoewel we weten dat een reductie met 60 % tot 80 % in de industrielanden noodzakelijk zou zijn.
Daarom zijn wij zeer teleurgesteld dat de EU haar standpunt van 15 % reductie heeft opgegeven, en ook op dit punt verwachten we een duidelijke uitspraak van u, mevrouw de commissaris, of u bereid bent om nu ook een voortrekkersrol te blijven spelen en het in de toekomst bij deze 15 % te laten. Het is onbegrijpelijk waarom u zich in de onderhandelingen zulke concessies hebt laten afdwingen, waarom u bent gebogen voor het concurrentiegejammer van de industrie in plaats van te beginnen met de dringende oplossing van de klimaatproblemen.
De opwarming van de wereld is te belangrijk om het bij deze trippelpasjes te kunnen laten. Wij verwachten dat u er nu eindelijk daden op laat volgen, want we weten allemaal dat het niet zo belangrijk is wat er op topniveau wordt gezegd, maar wat er in de luwte van alledag wordt gedaan. Als u nu de ommekeer voor het klimaat voor zich uit blijft schuiven, als u niet bereid bent te gaan werken aan een klimaatvriendelijke energietoevoer, de invoering van de milieubelasting of ook het terugdringen van het wegverkeer, dan maakt u aan de hele wereld duidelijk dat u in Kyoto slechts toneel hebt gespeeld en dat het de EU er niet op aankomt om op dit gebied werkelijk een ommekeer in gang te zetten. Daarom pleiten wij ervoor om reeds nu Buenos Aires voor te bereiden, aan de 15 % vast te houden en eindelijk te beginnen met een klimaatvriendelijk energie- en milieubeleid. In dat opzicht, mevrouw de commissaris, hebt u tamelijk weinig gedaan, want waar zijn nu de instrumenten om deze reductiedoelstelling te bereiken? Juist dat moet op de agenda staan en niet diplomatieke retoriek, maar eindelijk daden.

McNally
Mevrouw de Voorzitter, allereerst mijn gelukwensen aan de commissaris. Als je wil zien hoe deze wereld werkelijk werkt, dan moet je de energiewereld induiken en de gevestigde belangen aanschouwen. De commissaris heeft dat gedaan en een aantal van onze collega's eveneens.
Als er ooit een rechtvaardiging voor het bestaan van de Europese Unie is geweest, dan was dat wel onze aanwezigheid in Kyoto. Als we daar als afzonderlijke landen heen waren getogen zouden we niet dit effect hebben gesorteerd. Zoals de heer Linkohr terecht opmerkt, moeten we natuurlijk vasthouden aan onze ambitieuze doelstellingen om onze identiteit te versterken. Dat is geen opoffering. Het is een heel goede zaak, aangezien het ons een concurrentievoordeel geeft, onze kosten verlaagt en ons over het geheel genomen succesvoller maakt.
Waarom beseffen de Amerikanen dit dan niet? Omdat de Amerikanen de wereld bekijken door de verwrongen bril van de zware gevestigde belangen van de fossiele brandstoffenlobby. Dat betekent dat zij de wereld niet helder kunnen zien. Zij zien de wereld op een manier die hen blind maakt voor het simpele feit dat het beperken van de CO2 -emissies een heel goed zakelijk idee is.
Kernenergie is niet het antwoord. Kernenergie brengt andere, even ernstige milieuproblemen met zich mee. Ten tweede en vanuit economisch standpunt is kernenergie op een geprivatiseerde markt geen haalbare zaak. De ervaring met mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, vormt daarvan het bewijs. Als u een land kunt noemen met een geprivatiseerde markt dat op dit moment besluit om nieuwe krachtcentrales te bouwen, krijgt u van mij een prijs. Dat kunt u niet.
Het antwoord ligt veeleer besloten in het rationeel omspringen met energie en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Laat mij u terugvoeren naar 1957, naar de ondertekening van het Euratom-Verdrag, wat toen waarschijnlijk een goede zaak was. En laten we dan nu stilstaan bij 1997. Wat we nu nodig hebben is een verdrag over hernieuwbare energie, een "Eurenew" -Verdrag. Niets is zo sterk en opwindend als een idee waarvoor de tijd rijp is. De tijd is nu rijp voor dat idee.
We hebben een vorm van wetgeving nodig; we hebben een richtlijn nodig die ervoor zorgt dat hernieuwbare energiebronnen kunnen gedijen op een geprivatiseerde markt. Wij van de Commissie energie, onderzoek en technologische ontwikkeling houden ons daar in zekere mate mee bezig via de heer Linkohr. Wij werken een eigen initiatiefverslag uit.
Wij hebben behoefte aan een richtlijn inzake rationele planning. Oorspronkelijk spraken wij van de IRP-richtlijn - de richtlijn Integrated Resource Planning. Soms denk ik wel eens dat het de R.I.P.-richtlijn - requiescant in pace - is geworden, want ik weet niet wat er van over is gebleven.
Natuurlijk moeten wij ons werk coördineren. Het Parlement moet samenwerken met de Commissie. De milieucommissaris moet samenwerken met de energiecommissaris. Energie vormt 90 % van het probleem van de klimaatverandering. En wij in het Parlement moeten ons werk coördineren. De energiecommissie en de milieucommissie hebben allebei verantwoordelijkheden en zouden moeten samenwerken. Soms vraag ik me af of we niet een klimaatveranderingscommissie in het leven zouden moeten roepen waarin wij ons zouden kunnen toeleggen op dit grootschalige probleem waarmee onze planeet wordt geconfronteerd.
Ik ben zeer verheugd dat wij dit verslag hebben gekregen. Dat er weinig mensen zijn, wil nog niet zeggen dat het niet serieus wordt genomen. Hier zullen we beslist nog meer van horen. Commissaris, u moet maar terugkomen wanneer deze vergaderzaal veel meer gevuld is, op het moment dat het gehele Parlement zal laten zien dat de Europese Unie een cruciale rol vervult in de klimaatverandering.

Liese
Heel kort even, omdat er daarnet verwarring was over de spreektijd. Ik wil graag alleen maar preciseren dat onze fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij, natuurlijk net als de andere fracties, zoals wij dat ook in november hebben besloten, het als correct beschouwt als de Europese Unie vasthoudt aan haar zelf gestelde doelstelling van 15 % tot het jaar 2010.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, als de weg naar Kyoto een moeilijke en met stenen bezaaide weg was, dan heeft het resultaat, het protocol van Kyoto, ons voor een ladder geplaatst, via welke wij in elf maanden omhoog moeten klimmen tot we gereed zijn voor de volgende conferentie in Argentinië. Een ladder die moeilijk te beklimmen zal zijn, want we dragen als Unie een dubbele last. Enerzijds moeten we er binnen onze eigen Gemeenschap aan gaan werken om de voorstellen, die door de Commissie voor het Kyoto-voorstel met drie gassen en 15 % zijn gedaan, om te werken naar de zes gassen die nu nieuw zijn. Ik ben ook van mening dat we bij onze ambitieuze doelstelling moeten blijven.
We moeten ook een nieuw voorstel doen voor de Europese bubble , waarbij we naar mijn mening ook moeten blijven omdat ik geloof dat het goed is om binnen de Europese Unie een solidariteitsmodel te hebben tussen de verschillende landen en gezamenlijk deze daling van de emissies, modernisering, verandering en vernieuwing van onze industriële maatschappij te dragen. We hebben, opdat de Europese bubble ook geloofwaardig wordt, een wetgeving nodig die meer is dan alleen maar de coördinatie van de maatregelen van de verschillende landen. Deze gemeenschappelijke wetgeving hebben we vooral nodig opdat andere landen de Europese bubble niet als excuus nemen om met emission trading een handeltje te drijven dat henzelf elke reductie van emissies bespaart, en wel op kosten van landen die zich in ontwikkeling bevinden en die eigenlijk hun eigen reducties wel kunnen gebruiken.
Mevrouw de Voorzitter, ik ben van mening dat het ook noodzakelijk wordt de bestaande wetgeving en het bestaande beleid te controleren en onder te brengen in deze doelstelling om de reductie van de emissies te bereiken. Ik wil aan wat mijn collega's hebben gezegd over regenereerbare energiebronnen, over energiebesparing et cetera nog een ding toevoegen. We zullen ons naast een nieuw landbouwbeleid ook om een nieuw bosbouwbeleid moeten bekommeren, vooral als we ons serieus bezig willen houden met de vraag hoe het dan zal gaan met de creditering op grond van herbebossing en daarbij mogen wij niet achter bepaalde andere landen aanlopen, maar moeten wij zelf met voorstellen en voorbeelden het voortouw nemen.
Ik ben van mening dat we internationaal voorstellen moeten doen hoe het verder moet gaan en hoe de regels moeten zijn op het gebied van emission trading en joint implementation . Regels die duidelijk, controleerbaar, inzichtelijk en fair moeten zijn. Ik wil daarom graag aan de gelukwensen voor het resultaat dat u hebt bereikt de hoop verbinden dat u en wij allemaal in het nieuwe jaar de kracht zullen hebben om deze grote taak voor de volgende conferentie in Buenos Aires te volbrengen en ik hoop vurig dat het Parlement als partner er dit keer meer bij wordt betrokken dan tot nu toe, want samen kunnen we veel meer voor het milieu bereiken dan wanneer we ieder op eigen wijze daarvoor vechten.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, ik dank het Parlement voor de vele positieve reacties die ik gekregen heb. Ik ben het met het Parlement eens dat de EU op dit gebied een leidende rol moet blijven spelen. Het is ook om die reden dat wij ons voor een vermindering van 8 % geëngageerd hebben in plaats van 7 % zoals de VS. Nu moeten we onderzoeken wat de gewijzigde situatie concreet betekent. Wat houdt het in dat het nu over zes gassen gaat in plaats van over de drie gassen die wij oorspronkelijk hadden opgenomen in ons streefdoel van 15 %? Een snelle berekening toont aan dat de vermindering op basis van zes gassen in plaats van drie, 12 % zou opleveren. Dit wil zeggen dat wij onze voorstellen van vóór Kyoto drastisch moeten aanpassen. Ik kan u bevestigen dat wij nu met deze analyses beginnen, maar zoals de heer Ken Collins opmerkte, was daar nog niet veel tijd voor. Ik kijk uit naar de verdere besprekingen hierover met het Parlement.
Ik denk dat ik in mijn eerste interventie reeds heb gezegd dat wij momenteel een mededeling voorbereiden die als uitgangspunt moet dienen voor het verdere debat en nieuwe gemeenschappelijke resultaten. Ik hoop dat ik de gelegenheid krijg terug te komen na een grondige analyse van de cijfers en een vergelijking met de eerder vastgestelde reductiewaarden. Ik noteer dat wij het eens zijn over de leidende rol die de EU verder moet blijven spelen. Om af te sluiten verwijs ik naar de opmerking van het Brits voorzitterschap op de laatste bijeenkomst van de Raad, namelijk dat wij niet langer mogen praten over burden sharing , maar wel over possibility sharing . Ook mevrouw McNally had het hierover en ik denk dat deze benadering enkele unieke mogelijkheden biedt, ook voor de Europese industrie.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris niet alleen bedanken voor haar aanwezigheid, maar ik wil ook aan alle collega's zeggen dat ik het normaal vind dat een parlement dat zichzelf respecteert een week nadat Kyoto heeft plaatsgevonden daarover een eerste politieke evaluatie maakt. In die zin was het volkomen terecht om die zaken hier nu te behandelen, en betreur ik de woorden van collega Collins bij het begin.

Eisma
Voorzitter, ik had aan de commissaris gevraagd wanneer die mededeling tegemoet kan worden gezien. Kan de commissaris daar een antwoord op geven?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, er is blijkbaar iets misgegaan met de vertaling. Indien de vraag betrekking heeft op de mededeling, dan heb ik ze reeds beantwoord. Wij hopen tegen de bijeenkomst van de Raad in juni klaar te zijn. De mededeling zou dus in feite reeds voordien klaar moeten zijn, opdat wij ze eerst in het Parlement kunnen behandelen. Wij weten dat we het heel druk zullen krijgen, maar wij zetten zoveel mogelijk mensen aan het werk voor de analyses, zodat wij de mededeling tijdig klaar krijgen, want Buenos Aires komt snel dichterbij en daar willen we graag goed voor de dag komen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B4-1042/97 van de leden Günther en Oomen-Ruijten, namens de PPE-Fractie, betreffende een verdrag voor een algeheel verbod op antipersonenmijnen; - B4-1051/97 van de heer Bertens, namens de ELDR-Fractie, over het Verdrag van Ottawa betreffende antipersonenmijnen; - B4-1059/97 van de heer Carnero González en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over het Verdrag van Ottawa betreffende het verbod op het gebruik, de opslag, de productie en de overdracht van antipersonenmijnen en de vernietiging ervan; - B4-1063/97 van de heer Hory en anderen, namens de ARE-Fractie, over de resultaten van de Conferentie van Ottawa over antipersonenmijnen; - B4-1072/97, van de heer Cunningham en anderen, namens de PSE-Fractie, over het Verdrag van Ottawa betreffende het verbod op het gebruik, de opslag, de productie en de overdracht van antipersonenmijnen en de vernietiging ervan; - B4-1076/97 van de heer Azzolini en anderen, namens de UPE-Fractie, over het verbod op antipersonenmijnen; - B4-1081/97 van de heer Telkämper en anderen, namens de V-Fractie, over het Verdrag van Ottawa betreffende het verbod op het gebruik, de opslag, de productie en de overdracht van antipersonenmijnen en de vernietiging ervan.
Günther
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, we herademden allemaal toen de Conferentie van Ottawa liet zien dat er een moratorium komt om de verspreiding van landmijnen te verhinderen. Dit herademen betekent echter niet dat we nu een pauze hebben om onze inspanningen te laten verslappen, maar het betekent dat ons nu verdere problemen staan te wachten die om een oplossing vragen. Daartoe behoort enerzijds de kwestie van de illegale handel in antipersonenmijnen. Zo hebben we bijvoorbeeld in de gebieden met mijnen rond Vukovar illegale mijnen gevonden.
Het tweede wat we moeten bedenken, is dat we ons ervoor moeten hoeden om alle niet-ondertekenaars op één hoop te vegen, want ook bij degenen die niet hebben ondertekend, zoals bijvoorbeeld Finland, zijn landen die er zeer strikt voor waken dat uit hun gebied geen mijnen ergens ter wereld opduiken. Ik ben van mening dat in onze resolutie de paragrafen 6 en 8 bijzonder belangrijk zijn. Het zou een grote vooruitgang zijn als we zouden kunnen bereiken dat de landen, vooral Azië, die het moratorium nog niet ondertekenen zich nu in ieder geval verplichten tot een exportstop, zodat uit deze landen geen mijnen meer in de handel komen, voorzover mogelijk ook niet meer in de illegale handel.
Mijn vraag aan de Commissie in dit verband luidt: hoe ziet u de mogelijkheden om bij de landen waarmee wij samenwerkingsovereenkomsten en dergelijke hebben, op een dergelijk exportverbod aan te dringen?

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, begin deze maand werd er zoals u weet een belangrijke stap gezet naar een wereldwijde uitbanning van antipersonenmijnen. Wat twee jaar geleden volslagen ondenkbaar was, is twee weken geleden in Ottawa door 122 landen ondertekend: een totaal verbod op gebruik, verkoop, export, opslag en productie van antipersonenmijnen.
Eer komt toe op de eerste plaats toe aan de non-gouvernementele organisaties. U is bekend dat de coördinatrice daarvan, mevrouw Jody Williams, niet voor niets de Nobelprijs voor de vrede heeft gekregen. Voorts natuurlijk de Canadese regering, die het politieke initiatief veertien maanden geleden heeft genomen voor een permanente hoge inzet. In de derde plaats de Europese Commissie, mijnheer de commissaris. De Commissie heeft een belangrijke rol gespeeld bij het totstandkomen van de drie gemeenschappelijke acties in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ten vierde verdient zelfs dit Parlement een pluimpje. Hoorzittingen, twee verslagen en talloze resoluties, die niet alleen de Raad en de Commissie aangezet hebben, maar ook een positieve uitstraling hebben gehad buiten de Unie.
Dat weten wij nu allemaal, maar nu moeten wij het momentum vasthouden. Het echte werk begint. Eerst zorgen dat het verdrag wordt geratificeerd. Drie landen hebben het goede voorbeeld al gegeven. Veertig zijn er nodig voor de inwerkingtreding van het Ottawa-verdrag. De Unie moet zich verder inzetten om mogelijke deelname aan het verdrag te verbreden tot meer dan 122 à 123 landen.
Ik roep hierbij ook nog in herinnering dat de Ontwikkelingsraad in november 1996 reeds heeft aangegeven dat het belangrijkste natuurlijk ontmijningshulp is, die met name ten goede moet komen aan landen die het APM-verbod respecteren. Dat lijkt me een belangrijke factor in het voeren van een politiek overleg met derde landen en met landen die tot de derde wereld behoren.
De implementatie is belangrijk. Tien jaar na inwerkingtreding moeten de voorraden vernietigd zijn en de mijnenvelden ontruimd zijn. Dat is een zware taak die veel actie maar ook veel centen kost. De Unie, wij dus, zijn de grootste donor buiten de Verenigde Naties. Dat is een goede zaak. Maar ik hoop in ieder geval dat ik nieuwe gemeenschappelijke acties van de Raad tegemoet mag zien.
Om de ontmijning zo snel mogelijk te laten verlopen is een goede coördinatie tussen alle internationale inspanningen geboden. Het lijkt mij een goede zaak als de VN hier een rol zou spelen met het opzetten bijvoorbeeld van een "International Steering Committee" met daarin de VN, de Unie met een gepaste rol ook natuurlijk voor de non-gouvernementele organisaties. Het is van groot belang dat we het momentum vasthouden. Om dat te bereiken zullen de NGO's - die reeds zo belangrijk zijn geweest, ik heb dat gezegd - een belangrijke rol moeten blijven spelen bij de uitvoering van en het toezicht op de uitvoering van het verdrag dat een eind maakt aan een gigantisch lijden en aan een maandelijkse slachting met 2.000 slachtoffers.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij mogen we blij zijn dat veertien lidstaten het Verdrag van Ottawa ondertekend hebben alsmede dat het waarschijnlijk nog voor 1998 zal worden ondertekend door Finland, en dat het ook ondertekend is door een aantal landen dat om toetreding tot de Europese Unie verzocht heeft.
Het lijkt ons echter noodzakelijk dat op de een of andere manier druk wordt uitgeoefend op de Verenigde Staten, China en Rusland zodat ook zij het verdrag ondertekenen, omdat zij immers de voornaamste producerende landen zijn.
Naar onze mening zou de Europese Unie het onderwerp van de antipersonenmijnen aan de orde moeten stellen tijdens haar onderhandelingen en bilaterale en handelsovereenkomsten met elk van deze landen. Verder beklemtonen wij het feit - waarop de heer Bertens zojuist gewezen heeft - dat het verdrag door meer dan veertig landen moet worden geratificeerd om in werking te kunnen treden.
Tot slot wil ik onderstrepen dat erop moet worden toegezien dat het verdrag wordt nageleefd, en dat er hulp moet worden geboden aan de landen die niet de middelen hebben om mijnen te ruimen of de slachtoffers van de antipersonenmijnen te helpen. Op die manier kan de Europese Unie op dit vlak net zoals op het gebied waarover we het zojuist hebben gehad in verband met de Top van Kyoto een leidende rol blijven spelen ten behoeve van de vrede en het welzijn van talloze mensen in de toekomst.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, het is zeer bemoedigend en verfrissend om op te staan in deze Vergadering en te kunnen zeggen dat onze inspanningen vruchten afwerpen - dat wij enige vooruitgang te zien krijgen. Wanneer ik rondkijk in het halfrond zie ik een of twee leden die een tijdje geleden, toen ik net lid was van dit Parlement, geholpen hebben met het opzetten van de campagne van alle partijen tegen landmijnen. Wij hebben gezien hoe er een hoop vooruitgang is geboekt. Als het zo is dat het Europees Parlement een rol heeft gespeeld in dit vredesproces, zouden wij dat moeten kunnen uitbazuinen en wellicht wat minder aandacht schenken aan de negatieve publiciteit over bagatellen die wij soms te verduren krijgen.
Tevens moeten wij Ierland gelukwensen omdat het onze eerste lidstaat is die het Verdrag ratificeert. Ook moeten wij Mauritius feliciteren - waar sommigen van ons binnenkort op parlementaire missie heen hopen te gaan - en Canada omdat zij het voortouw hebben genomen. Deze ontwikkelingen zijn allemaal zeer welkom. Ook huldig ik de Oost-Europese landen, van Slowakije tot Bulgarije, die te zijner tijd eveneens hopen toe te treden tot de Unie, omdat zij ons in dit opzicht een voorbeeld hebben gesteld.
Dit alles is zeer bemoedigend. Behalve dat we druk moeten blijven uitoefenen op de nalatige landen die niet hebben ondertekend, moeten wij er nu daadwerkelijk toe overgaan middelen in het opruimen van mijnen te stoppen. Wij merken dat er bemoedigende ontwikkelingen zijn in de technieken voor het opruimen van mijnen. Zo heeft iemand vorige week in Schotland een nieuw systeem uitgevonden waarmee het opruimen van mijnen blijkbaar op een veilige en goedkope manier kan verlopen. Ik weet dat gelijkaardige doorbraken ook in andere landen plaatsvinden, met inbegrip van het kiesdistrict van de heer Cunningham. Er zijn deskundigen die zitten te popelen om groen licht te krijgen, dus laten wij hun vanuit deze Vergadering groen licht geven.
Tevens wil ik de commissaris vragen om actief samen te werken met andere landen die een gecoördineerde reactie willen. In de resolutie is een zeer belangrijk punt opgenomen over het vermijden van overlapping en toename van het aantal organisaties en om in plaats daarvan samen te werken, zodat wij samen een positieve bijdrage kunnen leveren om de mensheid van deze gesel te verlossen.

Cunningham
Mijnheer de Voorzitter, mag ik ook mijn gelukwensen uitspreken aan het adres van de Canadese regering die dit alles heeft bewerkstelligd? Ik denk dat deze specifieke bliksemaanpak - het Ottawaproces - toegejuicht moet worden en ik hoop van ganser harte dat wij hem ook bij andere gelegenheden kunnen inzetten. Tevens wil ik Jody Williams feliciteren en de internationale campagne voor een verbod op landmijnen, met name met het winnen van de Nobelprijs voor de vrede. Ik zie dat er veel mensen uit het publiek hier aanwezig zijn en hen zou ik eveneens geluk willen wensen. Toen Jody Williams in Ottawa sprak, had zij het over grootmachten en verwees zij naar het bredere publiek - het maatschappelijk middenveld - als grootmacht, omdat miljoenen mensen in heel Europa en de rest van de wereld druk hebben uitgeoefend en het resultaat hebben bewerkstelligd waar wij onszelf nu mee gelukwensen.
Er zijn vier dingen die wij moeten doen. We moeten de landen die niet ondertekend hebben overtuigen, en met name de Verenigde Staten, Rusland, China, Pakistan, India - enkele van de voornaamste producenten van landmijnen - zover krijgen dat zij ondertekenen. Ik hoop van ganser harte dat de Raad en de Commissie, ongeacht de betrekkingen die zij met deze landen hebben, iedere mogelijke gelegenheid zullen aangrijpen om deze kwestie aan de orde te stellen.
Tevens zullen wij het voortouw moeten nemen, zoals mensen hebben gezegd, waar het de ratificatie aangaat. Het Verdrag zal pas zes maanden na ondertekening door 40 landen in werking treden, maar ik ben zeer verheugd dat een of twee landen uit de Europese Unie in het voorste gelid staan. Zou het niet absoluut schitterend zijn als de Europese Unie in haar geheel tot die eerste veertig landen zou behoren die voor volledige ratificatie van het Verdrag instonden?
In de derde plaats wat betreft de opruiming van mijnen, hebben wij een gestructureerde en gecoördineerde aanpak nodig, niet alleen binnen de instellingen van de Europese Unie maar in de hele internationale gemeenschap, zodat wat er wordt ondernomen degelijk en met inzicht wordt aangepakt. Ik zou graag een soort van gedragscode zien, een of ander criterium, een soort maatstaf aan de hand waarvan dit zou kunnen worden gemeten, omdat ik graag zou willen dat het Gemeenschapsgeld - het geld van de belastingbetaler - dat aan het opruimen van mijnen zal worden besteed enkel bij die bedrijven wordt geplaatst die, overeenkomstig een gedragscode, kunnen garanderen dat het op de juiste manier, efficiënt, verstandig enzovoorts wordt besteed.
Tot slot moeten wij ook wat doen aan de slachtoffers van landmijnen. Er is reeds gezegd dat er in Angola al zo'n 20.000 mensen een amputatie hebben moeten ondergaan, in Mozambique bijna 10.000, in Cambodja evenveel en zo verder. Wij moeten dus echt meer energie en meer geld aan deze rehabilitatieprogramma's besteden.
Tot besluit som ik de vier punten nog even op, we moeten het Verdrag zo snel mogelijk geratificeerd krijgen; wij moeten iets doen aan de tientallen miljoenen mijnen en het nog niet geëxplodeerde militair materieel waarmee de wereld bezaaid is; en wij moeten de problemen van de slachtoffers aanpakken. Dit alles moeten wij doen en wel zo spoedig mogelijk.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, de Conferentie van Ottawa is een eerste kleine stap, een eerste succesje op de lange weg naar een absoluut verbod van mijnen. Ik vind dat we de regering van Canada kunnen feliciteren met dit succes, vooral dienen we echter de Nobelprijswinnaars Jody Williams en Thomas Gebauer van Medico International, die in Europa de campagne hebben gevoerd en dit besluit van Ottawa hebben gesteund, te feliciteren met hun landmijnencampagne.
De productie, de opslag en de toepassing van landmijnen blijft een misdaad. We moeten verder gaan op deze weg en eraan werken dat er een absoluut verbod van mijnen komt. Hoe ze worden genoemd - antipersonenmijnen, landmijnen, antitankmijnen - is in wezen onbelangrijk, een mijn is een mijn, en een mijn is een wapen, en een mijn is wreed en dodelijk! Een mijn maakt geen verschil tussen een bus met kinderen of een tank. Daarom behoren alle mijnen te worden verboden. Een eerste stap is nu na Ottawa dat de EG-lidstaten het Verdrag van Ottawa ratificeren, zo snel mogelijk tot uitvoering brengen en er bij de VS, Rusland, China en India op aandringen om dit eveneens te doen.
Ik rond af. We moeten echter nog meer maatregelen nemen, we moeten hier middelen voor revalidatie vrijmaken. De lidstaten zelf moeten eraan werken dat er geen mijnen meer worden geproduceerd. Daartoe moeten we ons verplichten, opdat we niet vervolgens geld moeten uitgeven om het leed dat we eerst hebben veroorzaakt te helen. Dank u wel.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden, ook al vind ik dit een belangrijk thema. Wij, mijn collega's van Alleanza nazionale en ik, koesteren op dit moment nogal gemengde gevoelens. Wij juichen weliswaar de conclusies van de Conferentie van Ottawa toe evenals het verdrag, dat ingehaakt heeft op de verzoeken van ons Parlement en een internationaal instrument wil creëren om een totaalverbod van antipersonenmijnen te verkrijgen en de deelnemende landen te dwingen deze mijnen in geen enkel geval te gebruiken. Wij verheugen ons tevens over het aantal landen dat het verdrag ondertekend heeft en dat alle verwachtingen heeft overtroffen. Maar tegelijkertijd kijken wij heel kritisch naar de positie van andere landen, vooral de Verenigde Staten, Rusland en China, die blijven weigeren het verdrag te ondertekenen en door blijven gaan met de productie en verkoop van die gruwelijke moordwapens.
Wij dringen er dus op aan dat de Europese instellingen sterke politieke pressie op die landen gaan uitoefenen, om hen zover te krijgen dat ze het verdrag zo spoedig mogelijk ondertekenen. Daarnaast moet er bij de lidstaten zelf op aangedrongen worden dat zij vaart zetten achter hun bestuurs- en wetgevingsmaatregelen, zodat de nieuwe voorschriften onmiddellijk overgenomen kunnen worden.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag evenals vele anderen hier de winnaar van de Nobelprijs voor de vrede, Jody Williams, en haar campagneorganisatie ermee gelukwensen dat zij er zo succesrijk in geslaagd zijn parlementen, regeringen en de publieke opinie ervan te overtuigen dat deze verschrikkelijke wapens moeten worden verboden.
In minder dan vijf jaar hebben zij en het erbij betrokken publiek weten te bereiken dat meer dan 120 landen zich ertoe hebben verplicht deze mijnen te verbieden en onschadelijk te maken. De waarheid is dat deze mijnen bewust zijn gefabriceerd om mensen invalide te maken. Een gewond mens heeft medische verzorging nodig; de hoeveelheid springstof is zo berekend dat dit het gevolg is. Dat blijkt uit verkoopdocumenten van landmijnen. Het gevolg is dat niet alleen soldaten verminkt en gedood worden, maar ook burgers, vrouwen en kinderen, worden het slachtoffer. Als de oorlog ten einde is, blijven de landmijnen achter. Voor de burgerbevolking gaat de oorlog door, en die zwijgende moordenaars wachten op hun slachtoffers.
Ik ben erg verheugd dat het Europees Parlement, in afwachting van een algeheel verbod, in een vroeg stadium het standpunt heeft ingenomen dat alle lidstaten landmijnen moeten verbieden. Veertien EU-landen hebben dat gedaan, maar jammer genoeg niet Finland en evenmin de kandidaat-landen Estland, Letland en Litouwen. Ik vind dat die zo snel mogelijk het verdrag inzake een verbod op antipersonenmijnen moeten ondertekenen.
Een verbod is echter niet voldoende. Alle honderden miljoenen geplaatste mijnen moeten onschadelijk worden gemaakt. De productie van een landmijn kost 3 dollar, het opsporen en onschadelijk maken kost 1 000 dollar. Het is een goede zaak dat het Europees Parlement in zijn begroting heeft opgenomen om hier onderzoek naar te starten. Het is ook van belang, zoals velen hebben vermeld, dat er een doelmatige internationale coördinatie komt, zowel van het ruimen van mijnen als van de revalidatie van de slachtoffers. De medewerking van de EU hieraan kan zeer krachtig zijn. Maar wij kunnen ook als individuen een bijdrage leveren. Een voorbeeld hiervan is op het ogenblik in Zweden te zien. Onze grootste krant heeft zich actief aangesloten bij een campagne voor slachtoffers van landmijnen en zamelt geld in voor de opleiding van mijnhonden, de meest doelmatige methode die wij op dit moment kennen. Ik verzoek mijn collega's in dit Parlement dringend in hun land hetzelfde initiatief te ontplooien, zodat wij voor eeuwig en altijd van deze verschrikkelijke wapens afkomen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in deze discussies de minder aangename taak gehad om de regering van een land te bekritiseren waarvan de bevolking mij hier naar het Europees Parlement heeft gestuurd, namelijk de Finse regering.
Eindelijk heb ik eens enigszins positieve berichten: deze week is in Finland een hoogwaardig voorstel gepubliceerd, waarin wordt vastgesteld dat Finland eindelijk kan beginnen zich voor te bereiden op het ondertekenen van de Overeenkomst van Ottawa. Men denkt dat dit ongeveer in het jaar 2006 gaat gebeuren. In Finland denkt men een overgangstijd van nog ongeveer 10 jaar nodig te hebben voor het ratificeren van de Overeenkomst van Ottawa, maar ik geloof dat de mentale ommekeer in Finland al heeft plaatsgevonden. De politici zullen er vast en zeker alles aan doen om deze zaak zo op te lossen dat ook Finland volledig afziet van alle antipersoonsmijnen.
Het risico bestaat dat men in Finland zeer dure alternatieven voor deze antipersoonsmijnen gaat overwegen. Zelf zou ik er eerder van uitgaan dat men in Finland ook het vijandbeeld moet bijstellen. Ik geloof niet dat Rusland voor Finland nog net zo'n vijand is als eens ten tijde van de tweede wereldoorlog.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, mij dunkt dat wij het er allen over eens zijn dat het Ottawa-proces een doorslaand succes is gebleken. De Commissie heeft haar gelukwensen overgebracht aan de Canadese regering en met name aan de heer Lloyd Axworthy voor zijn werkelijk buitengewone inspanning. Natuurlijk is het proces nog niet voorbij. Er zijn vele belangrijke staten die het verdrag niet hebben ondertekend en er blijven enkele praktische problemen bestaan. De Commissie zal iedere gelegenheid aangrijpen om landen die nog geen ondertekenaars zijn aan te moedigen om het verdrag alsnog te ondertekenen en ik kan mevrouw Günther verzekeren dat wij beslist gebruik zullen maken van de gelegenheden om de door haar genoemde landen te pogen daartoe over te halen.
In elk geval zal de Commissie aandringen op een onmiddellijk uitvoerverbod van het soort dat reeds in de Europese Unie is ingevoerd, zodat de aanvoerbronnen voor conflictgebieden kunnen worden geëlimineerd. Het gemeenschappelijk optreden van 28 november voert ook maatregelen in voor de tenuitvoerlegging van een moratorium voor de productie van antipersonenmijnen en benadrukt dat het verdrag spoedig geratificeerd dient te worden, zoals door een aantal sprekers is verklaard.
Sedert de Conferentie van Ottawa zijn er kansen geweest om met Canada en andere toonaangevende landen die tot mijnontruimingsmethodes hebben bijgedragen, te bespreken op welke manier er een grotere samenhang kan worden aangebracht in de wereldwijde inspanning. De Europese Unie verwacht, samen met andere prominente donoren en actoren, dat zij in het bereiken daarvan een grote rol zal spelen. Het voorstel tot grotere coördinatie dat door de heer Cunningham werd aangevoerd, is van groot belang. Wij zullen sterk ijveren voor de idee van een internationaal stuurcomité geruggensteund door werkgroepen, teneinde de internationale inspanningen toe te spitsen op de prioritaire taken.
Tegelijkertijd verwacht ik dat de bijdrage van de Commissie aan ontmijning en aanverwant onderzoek het komende jaar groter zal worden en ik schat dat ruim 40 miljoen ecu zal worden uitgetrokken, waarbij gebruik zal worden gemaakt van diverse begrotingslijnen. De Commissie is dankbaar voor de erkenning die haar ten deel is gevallen voor haar eigen rol in de resoluties. Van haar kant zou de Commissie de rol van het Europees Parlement willen loven, alsook die leden van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de Commissie ontwikkelingssamenwerking die onvermoeibaar en uiterst geëngageerd campagne hebben gevoerd om de tragedie van de antipersonenmijnen te boven te komen. Er is nog veel te doen, maar wij zijn de mening toegedaan dat er nog steeds wel reden tot optimisme is. Als wij ons blijven inzetten kunnen de ergste problemen tenminste op middellange termijn worden overwonnen.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B4-1049/97 van de heer Tindemans en anderen, namens de PPE-Fractie, over de situatie in Burundi; - B4-1052/97 van mevrouw André en anderen, namens de ELDR-Fractie, over wapenleveranties aan de oorlogvoerende partijen in Burundi; - B4-1065/97 van de heer Vandemeulebroucke, namens de ARE-Fractie, over wapenleveranties aan de oorlogvoerende partijen in Burundi; - B4-1075/97 van de leden Swoboda en Van Putten, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Burundi; - B4-1077/97 van de heer Azzolini en anderen, namens de UPE-Fractie, over de situatie in Burundi; - B4-1085/97 van mevrouw Aelvoet en anderen, namens de V-Fractie, over wapenleveringen aan de strijdende partijen in Burundi.
Tindemans
Opnieuw zien we ons verplicht de stem te verheffen om gruweldaden aan te klagen die in Burundi werden begaan. Gisteren waren het de enen, vandaag zijn het de anderen, wie zullen morgen dader of slachtoffer zijn? Slachtpartijen, massacres , vonden in Burundi plaats in 1965, in 1972, in 1973 en tussen 1993 en 1997 hield het niet meer op. Ook Madeleine Albright meende dezer dagen over begane fouten in Afrika te moeten spreken, zij het op opvallend zachte toon. Tot wat dient het de mensenrechten en de democratie aan te bevelen als de voorwaarden om deze doelwitten te bereiken niet worden vervuld?
Wij klagen terecht de moordpartijen in Burundi aan, bedreven, zo staat in de compromistekst, door Hutuextremisten. Maar we zeggen niet, of niet meer, dat in datzelfde land de huidige bewindvoerders door een militaire staatsgreep de macht veroverden nadat democratische verkiezingen hadden plaatsgehad. We spreken terecht over verzoening en hervorming. Maar wat zijn de kansen daarvoor als de verhouding tussen Hutu's en Tutsi's zeer ongelijk is, 85 procent voor de enen tegen 15 procent voor de anderen? Deze laatste minderheid heeft het landsbestuur totaal in handen en beheerst het leger. Wat zal hier op vredevolle wijze moeten worden veranderd of kunnen worden veranderd?
Daarom maak ik van deze gelegenheid gebruik om nogmaals te herhalen wat ik al eerder voorstelde. De Verenigde Naties moeten hier optreden. Een hervormde voogdijraad, Trusteeship Council , moet mede actief worden in het bestuur van zulk land en beletten dat de twee oorlogvoerende etnische groepen elkaar verder uitmoorden. Een wrede, niet ophoudende werkelijkheid roept om doortastende maatregelen. Diplomatieke fraseologie komt in deze situatie neer op uitzichtloze schijnheiligheid.

Bertens
Voorzitter, Burundi is inmiddels een klassiek voorbeeld van de destabiliserende werking van wapenleveranties. Een niet onbelangrijk rapport van Human Rights Watch heeft aangetoond dat tientallen landen betrokken zijn bij deze handel; daaronder zijn ook een drietal EU-lidstaten: Frankrijk, België en Duitsland. Dat moet gezegd worden.
Het Parlement doet er goed aan over te gaan tot de expliciete veroordeling van dat beleid van deze lidstaten. Allerlei grote plannen die wij hebben, zoals de gedragscode voor de wapenhandel en het gemeenschappelijk optreden in de strijd tegen de illegale kleine wapenhandel ten spijt blijven de lidstaten bestaand beleid ondermijnen. Dit moet luid en duidelijk aan de kaak worden gesteld en mee worden genomen in de discussies over de op komst zijnde Commissievoorstellen inzake de Europese wapenexport.
Ten aanzien van Burundi moet de Unie pleiten voor een internationaal, tweezijdig wapenembargo en toezien op de goede naleving daarvan. De EU moet ook de reactivering van de VN-onderzoekscommissie voor de wapenhandel bevorderen. Deze onderzoekscommissie moet dan wel het gehele Grote-Merengebied omvatten.

Vandemeulebroucke
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Europese Unie heeft blijkbaar geen echte coherente vredesstrategie ten aanzien van de staten rond de Afrikaanse Grote Meren. Dat bewijst het verontrustend rapport van de organisatie Human Rights Watch over de toestand in Burundi. Het wapenembargo blijkt een complete zeef te zijn. Men vermeldt landen als België, Duitsland en Frankrijk, aangeklaagd, maar die aanklachten worden eens te meer weggelaten in de compromisresolutie. Daarboven is er de oorlogsmaffia die komt uit China, Rusland, Noord-Korea, Azerbeidzjan, Oekraïne, Bulgarije. Afrikaanse staten worden gewetenloos gebruikt als tussenhavens: Tanzania, Oeganda, het vroegere Zaïre, Angola, Kenia, zelfs Zuid-Afrika. Ik heb die ontwerpresolutie mede ondertekend, alhoewel de Europese staten hun eigen verantwoordelijkheid zorgvuldig hebben geschrapt. Toch is het compromis echt belangrijk. Er zijn een aantal internationale acties nodig, uitbreiding van het embargo, niet unilateraal, maar naar beide betrokken partijen en ik steun absoluut het voorstel van de heer Tindemans dat zegt: wat hier nu gebeurt, is hypocrisie.
Ik wil ook de installatie van een vredesconferentie met alle staten rond de Grote Meren, de oprichting van een regionaal agentschap voor wapencontrole met permanente militaire waarnemers. Maar dat zijn een aantal voorstellen waarin we enkel kunnen medeparticiperen. Maar de Commissie zou, naar mijn mening, ook concreter kunnen optreden. Ik geef u een aantal voorbeelden. De uitwerking van een certificaat van werkelijke eindbestemming met inbegrip van de tussenlanden over de wapenhandel. Ook de inschakeling van de UCLAF, die momenteel onvoldoende daarbij betrokken wordt, strengere controles over vreemde piloten die de EU-lidstaat als thuisbasis hebben, maatregelen tegen cargobedrijven die het embargo schenden en dus in de ganse Europese Unie een definitief licentieverbod zouden moeten krijgen. Ik wou vragen, mijnheer de Voorzitter, dat op de ACSbijeenkomst daarover gepraat wordt.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, wij houden ons vandaag bezig met Burundi, en wellicht interesseert het ook de een of ander op de publieke tribune waarom wij ons daar in het Europees Parlement mee bezighouden. Het werd al gezegd: wij zijn er, zoals bij zoveel conflicten in Afrika, heel direct bij betrokken. Zoals bij vele conflicten zijn we er niet positief bij betrokken, maar omdat onze wapens daar worden gebruikt om mensen te doden. Zo ontstaan er in Europa winsten en ook arbeidsplaatsen - dat moet openlijk worden gezegd - die direct verbonden zijn met de dood van onschuldige mensen in Afrika. Het verheugt mij dat er sprake is van een zeer brede consensus in dit Parlement dat we daar in Burundi, maar ook in andere crisisgebieden, actief iets tegen moeten doen.
De wereld zal nooit een paradijs worden en er zullen altijd weer wapens zijn. Maar dat wij naar duidelijke crisisgebieden wapens leveren, dat we het uitbreken van conflicten, het "verhit raken" , het doden op grond van conflicten actief steunen, daaraan moet een einde komen! Daarom steunt mijn fractie natuurlijk volledig datgene wat hier geëist wordt, namelijk het wapenembargo, dat we ook ter plaatse moeten controleren om te voorkomen dat de wapens via zeer verschillende wegen in Burundi terecht komen. Daarom steunen we natuurlijk ook volledig dat we via een conferentie, via gesprekken moeten proberen om de vrede te herstellen. We moeten niet alleen vrede stichten, maar ook de basis ervoor leggen dat mensen die vele jaren en decennia lang met elkaar op hebben kunnen schieten elkaar weer begrijpen en niet op elkaar inslaan.
In al deze kwesties is het echter absoluut noodzakelijk dat Europa in de eerste plaats als vredesmacht optreedt en niet als macht die wapens levert om ervoor te zorgen dat conflicten militair, met wapengeweld kunnen worden beslecht. Ik dring er hier op aan dat het initatief dat de Britse regering - het volgende voorzitterschap - heeft genomen, ook echt tot een goed einde wordt gebracht en dat met name een code of conduct of regels - of hoe u het ook wilt noemen - voor wapenuitvoer worden vastgesteld, dat de wapenuitvoer doorzichtiger wordt gemaakt, dat hij met onze ideeën van de mensenrechten in overeenstemming wordt gebracht.
Ik mag echter ook ter afsluiting van mijn interventie met uw welnemen aan het Parlement meedelen dat een medewerkster van onze fractie, die bij zeer veel gesprekken met de andere fracties de actualiteitendebatten heeft voorbereid en die ook bij de diensten van dit Parlement zeer bekend is, Nadia van Hamme, ons verlaat en naar Afrika gaat - zij het niet naar Burundi - om daar actief vredeswerk te verrichten. Ik wil haar graag vanaf deze officiële plaats voor het vele goede werk dat ze in samenwerking met anderen in dit Parlement heeft verricht, bedanken!

Aelvoet
Voorzitter, het probleem van de resolutie is inderdaad dat zij relatief zwak blijft, maar zij heeft één voordeel, namelijk dat zij spreekt over een embargo dat beide zijden van Burundi moet controleren, wat er dus duidelijk op wijst dat er ook langs de kant van het Burundees leger een serieus probleem is, want men mag nooit vergeten dat het dit leger was dat een democratisch gekozen president vermoord heeft.
Nu wat de leveringen van wapens betreft, is het evident dat ze geen ideologische grenzen kennen. Zij komen van overal. China, Rusland, Frankrijk, Belgische bedrijven zijn actief. Wij steunen uiteraard het embargo, maar de vraag is: hoe maak je dit effectief? Ook op dat vlak is de resolutie ondermaats.
Ik zou willen eindigen met één opmerking, namelijk als er geen politieke oplossing komt in Burundi zal geen enkel embargo ter wereld echt kunnen functioneren. Trouwens, laten wij niet vergeten dat als puntje bij paaltje komt men zelfs geen wapens hoeft te importeren vanuit het buitenland, maar dat er gedood en vermoord wordt met machetes.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, het is inderdaad moeilijk om in deze mengelmoes waarmee we in Burundi te maken hebben, deze mengelmoes van burgeroorlog, minderhedenproblemen, stam- en clanvetes, een rode draad te vinden om ook maar een begin van vrede te zien. Het zou gemakkelijker zijn als men ervan uit zou kunnen gaan dat echt alle betrokkenen het eerlijke streven hebben om zonder wapens hun conflicten op te lossen, maar dat is nu eenmaal niet het geval. Er werd hier een NGO geciteerd die drie van onze lidstaten en ook de mijne bij name heeft genoemd. Ik wil daarover graag zeggen dat ik deze bron graag nog een keer een beetje zou hebben gecontroleerd, want geen enkel land in Europa heeft zulke strikte wapenexportwetten als bijvoorbeeld de Bondsrepubliek Duitsland. Men dient ook onderscheid te maken of het hier gaat om de uitrusting van politie-eenheden die de ongewapende burgerbevolking moeten beschermen, of waar het hier precies om gaat. Het is duidelijk dat we, zelfs als aan onze eisen zou worden voldaan, nog geen vrede in deze regio hebben, hoe betreurenswaardig dat ook is.

Brittan, Sir Leon
Iedereen zal zeer aangeslagen zijn door de bezorgdheid die het Parlement heeft geuit over wat er gaande is in het gebied van de Grote Meren, met name met betrekking tot de hoeveelheid wapens die daar heengaat en de dood en ellende die deze zaaien. Als ik voor mezelf spreek, kan ik niet anders dan het gevoel van teleurstelling delen van de heer Tindemans, die kan terugvallen op al zijn deskundigheid en ervaring over dit onderwerp en deze aandraagt. Het vurige verzoek van de heer Swoboda om op te treden bracht eveneens een bereidwillige reactie teweeg.
In het verleden heeft de Commissie de mogelijkheid van een optreden tegen de ongebreidelde wapenhandel in overweging genomen. Maar terecht of onterecht valt dit onder de bevoegdheid van de lidstaten. Zij hebben maar al te duidelijk aangetoond dat dit een bevoegdheid is die zij beslist willen handhaven. Natuurlijk zou de Commissie iedere actie die de lidstaten of de Verenigde Naties ondernemen om de wapenhandel in de streek in te perken, ondersteunen. We mogen evenwel niet vergeten, want zo ingewikkeld ligt het, dat zelfs het huidige economische embargo dat Burundi is opgelegd door de buurstaten, met inbegrip van een embargo op de wapenhandel, duidelijk niet werkt.
De Commissie is het ermee eens dat de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid een cruciale rol kan spelen in het herstel van de vrede en de orde in het gebied rond de Grote Meren, wat door de Raad werd bevestigd toen hij oktober laatstleden besloot dat er 860.000 ecu diende te worden uitgetrokken voor logistieke steun aan het OAEmechanisme ter voorkoming van conflicten om de organisatie bij deze taak te helpen. Daarmee wordt het probleem zelf niet opgelost, maar dit is een van het beperkte aantal praktische daden - er waren terecht vele verzoeken om praktisch optreden in plaats van alleen maar uitingen van medeleven - die door ons kunnen worden gesteld.
Bovendien blijft de Commissie een beroep doen op alle in het conflict van Burundi betrokken partijen om met vredesonderhandelingen te beginnen. De spreker die zei dat dat de enige oplossing is, heeft natuurlijk volkomen gelijk. Wij hebben bekeken wat wij praktisch kunnen doen om aan te moedigen wat anderen moeten uitvoeren en hebben de autoriteiten van Burundi opnieuw meegedeeld dat wij financiële en technische steun zullen verlenen om een débat national op gang te brengen, om opnieuw rehabilitatieprogramma's en programma's voor de rechten van de mens op te starten, en om wat voor andere nuttige maatregelen dan ook te nemen, zodra er echt tekenen zijn die wijzen op een stap in de richting van vrede in Burundi.
Dus ik deel de teleurstelling en woede waarvan blijk is gegeven, maar ik kan daarbij niet meer doen dan melding maken van de specifieke en praktische actie die wij kunnen ondernemen. Ik ben van mening dat wij doen wat in ons vermogen ligt en dat wij beslist bereid zijn om een grotere inzet te overwegen.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Nigeria- B4-1046/97 van de leden Moorhouse en Maij-Weggen, namens de PPE-Fractie, over Nigeria; - B4-1053/97 van de heer Bertens en anderen, namens de ELDR-Fractie, over Nigeria; - B4-1069/97 van de heren Hory en Macartney, namens de ARE-Fractie, over de mensenrechten in Nigeria; - B4-1078/97 van de heer Azzolini en anderen, namens de UPE-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Nigeria; - B4 1088/97 van de heer Müller en anderen, namens de V-Fractie, over Nigeria;
Sierra Leone- B4-1050/97 van mevrouw Maij-Weggen en anderen, namens de PPE-Fractie, over de situatie in Sierra Leone; - B4-1067/97 van de heer Hory, namens de ARE-Fractie, over de mensenrechten in Sierra Leone; - B4-1073/97 van mevrouw Van Putten en anderen, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Sierra Leone; - B4-1079/97 van de heer Azzolini en anderen, namens de UPE-Fractie, over de situatie betreffende de mensenrechten in Sierra Leone; - B4-1086/97 van de leden Telkämper en Aelvoet, namens de V-Fractie, over Sierra Leone;
Kroatië- B4-1038/97 van de heren La Malfa en Cars, namens de ELDR-Fractie, over de situatie betreffende de burgermaatschappij in Kroatië; - B4-1057/97 van de heer Carnero González en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over de vrijheid van meningsuiting en vereniging in Kroatië; - B4-1064/97 van de heer Dell'Alba, namens de ARE-Fractie, over de situatie van de burgermaatschappij in Kroatië; - B4-1074/97 van de heer Barón Crespo en anderen, namens de PSE-Fractie, over de situatie van de burgermaatschappij in Kroatië; - B4-1089/97 van mevrouw Aelvoet en anderen, namens de V-Fractie, over de persvrijheid en het recht op vereniging in Kroatië;
Albanië- B4-1043/97 van de heer Habsburg-Lothringen en anderen, namens de PPE-Fractie, over rechtszekerheid in Albanië;
Djibouti- B4-1066/97 van de heer Hory, namens de ARE-Fractie, over de schending van de mensenrechten in Djibouti; - B4-1087/97 van de leden Aelvoet en Telkämper, namens de V-Fractie, over Djibouti.
Nigeria

Moorhouse
Mijnheer de Voorzitter, als de indiener van deze resolutie, met collega's, vinden wij dat wij ons niet hoeven te verontschuldigen omdat wij weer eens de kwestie van de schending van de mensenrechten in Nigeria aansnijden. Dat doen wij naar aanleiding van het besluit van de Raad van eind vorige maand om de sancties die Nigeria zijn opgelegd met nog een jaar te verlengen. Maar wat ons, en zeker mij, zorgen baart, is de zichtbare verslapping in de houding van de Raad ten opzichte van Nigeria en de Nigeriaanse sancties. Zo blijkt bijvoorbeeld dat twee of drie lidstaten momenteel visa verstrekken aan Nigerianen om in het buitenland zaken te doen, in weerwil van het besluit van de Raad, dunkt ons. Voorts betreuren velen van ons het feit dat Nigeria deel mag nemen aan de Wereldcup voetbal volgend jaar, want de weigering daarvan zou ironisch genoeg meer invloed hebben gehad op de politieke situatie in Nigeria dan wat dan ook.
Dus laten wij duidelijk zijn: de situatie in Nigeria blijft uitermate ernstig. Generaal Yar'Adua, de voornaamste tegenstander van generaal Abacha, is in de gevangenis onder mysterieuze omstandigheden gestorven. Anderzijds krijgen bepaalde westerse oliemaatschappijen, die een partnerschap met Nigeria hebben, niet voldoende fondsen van de Nigeriaanse oliemaatschappij om iets aan de nadelen voor het milieu te doen in de gebieden waar ernstige kritiek is gerezen. En ik hoef het Parlement er vast niet aan te herinneren dat het Nigeria triest genoeg ontbreekt aan een democratische instelling. Het land kent geen persvrijheid en ongetwijfeld ook geen vrijheid van meningsuiting. Daarnaast zijn er nog vele andere kwesties en dat rechtvaardigt de toon van onze ontwerpresolutie meer dan genoeg.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, ondanks bestaande internationale druk blijft de zogenaamde geleidelijke democratisering die generaal Abacha had beloofd achterwege. Collega Moorhouse heeft al gerefereerd aan de raadselachtige dood van generaal Yar'Adua, een van de leiders van de oppositie, en ik wens ook nog te verwijzen naar de veroordeling van de in ballingschap levende winnaar van de Nobelprijs, Wole Soyinke. Dit zijn bevestigingen van bestaand beleid van martelingen, arrestatie van journalisten, onderdrukking van de Ogoni.
Het is een goede zaak dat de Raad de sancties tegen Nigeria heeft verlengd met een jaar. Het is een duidelijk signaal, maar zoals Moorhouse ook al gemeld heeft, de sancties gaan niet ver genoeg, zeker wanneer ze niet effectief worden toegepast, sterker nog, wanneer ze op een onacceptabele wijze worden uitgehold doordat ze worden ontdoken. De Unie moet instrumenten zoeken om de naleving van de sancties te kunnen controleren en af te dwingen.
Verder, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de liberale fractie blijft voorstander van het olie-embargo. Dat is de enige manier om dit land effectief te straffen.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt wel alsof we de afgelopen maanden een hele waslijst van gemiste kansen achter de rug hebben. In de allereerste plaats slaagde de Top van het Britse Gemenebest in Edinburgh er niet in om stevig op te treden tegen Nigeria; vervolgens verlengde de Raad de sancties slechts met een jaar; en daarna, zoals al is gezegd, werd er nagelaten om visarestricties af te kondigen en kreeg Nigeria toestemming om deel te nemen aan de Wereldcup van volgend jaar. Dat zijn allemaal missers van onze kant, wij als leden van de Europese Unie, en missers van het Gemenebest.
Dus wat staat er nu te doen? Er is een sprankje hoop. Ik was onlangs in Ghana voor een missie van het Europees Parlement. Dat land heeft laten zien dat het de stap naar de democratie kan maken, en er is ons verteld dat de Nigerianen gaarne in de voetsporen van Ghana zouden treden. Dus wij moeten generaal Abacha te kennen geven dat wanneer hij het serieus meent, hij ons kan proberen te overtuigen van zijn wens om de democratie opnieuw te omarmen. Voor hem is de boodschap heel duidelijk: als hij serieus een terugkeer naar de democratie wil, moet hij Abiola alsook de andere politieke gevangenen vrijlaten en zich onmiddellijk voegen naar het democratisch proces.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, geachte Sir Leon Brittan, ik wil uw aandacht vragen voor met name punt 5 van onze resolutie, waarin we de vrijlating van politieke gevangenen eisen. Onder hen zult u de naam vinden van Ogana Ifowodo. Wie is die persoon? Ogana Ifowodo is een partner van de Heinrich-Böll-stichting, een politieke stichting in de Bondsrepubliek Duitsland waartoe ikzelf behoor. Hij was op uitnodiging van onze stichting op de bijeenkomst van de Commonwealth in Edinburgh om het jaarlijkse verslag van de Civil Liberties Organisation uit Nigeria over de situatie van de mensenrechten daar te presenteren. Hij is op 6 november op zijn terugreis naar Nigeria bij de grens tussen Benin en Nigeria gearresteerd. Tot nu toe hebben de veiligheidsdiensten familieleden noch collega's bij Ogana Ifowodo toegelaten. Er bestaat daarom het gevaar dat hij is gefolterd of zelfs nog wordt gefolterd.
De veiligheidsdienst heeft de arrestatie en de verblijfplaats bevestigd en als reden voor de arrestatie halsstarrigheid aangegeven. Vanzelfsprekend bestaat er niet zo'n strafbaar feit in het Nigeriaans recht, maar verwijst dit vermoedelijk naar de achtergrond van de arrestatie. De arrestatie past namelijk in een serie van arrestaties van Nigeriaanse journalisten en journalistes en medewerkers en medewerksters van mensenrechtenorganisaties van de Pro-Democratie-Beweging. Deze pogingen tot intimidatie van alle critici dienen blijkbaar de weg te effenen voor een door de militaire regering verordende democratie. Alleen zo kan het begrip halsstarrigheid worden verklaard.
Sir Leon Brittan, we hadden onlangs - het is nog niet lang geleden - de Nobelprijswinnaar Wole Soyinka op bezoek. We hadden gesprekken in de Commissie, in het Parlement, met vertegenwoordigers van de Raad op alle niveaus. Mijn vraag aan u is tweeërlei: wat kan de Commissie verder doen om met de lidstaten vooruitgang te boeken met betrekking tot een embargo op aardolie uit Nigeria? Mijn tweede vraag is: we hebben nu in de begrotingsprocedure een nieuwe begrotingslijn ingesteld; hoe denkt de Commissie deze begrotingslijn uit te voeren?

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, de ernstigste bedreiging voor de houdbaarheid van internationale betrekkingen is de permanente verleiding om sterk te doen tegen zwakkeren en zwak tegen sterkeren.
Het lijdt geen twijfel dat het regime van Nigeria tot de categorie der sterken behoort: niet qua redelijkheid, want daar heeft het bewind helemaal geen kaas van gegeten, maar zeker wel qua militaire en economische macht.
Nigeria is een rijk land, maar desondanks leeft een groot deel van de bevolking in bittere armoede, omdat de rijkdommen van het land, vooral de aardoliebaten, gebruikt worden om een militair clubje met handlangers en kompanen in een onbeschrijflijke luxe te onderhouden.
Al een tijd lang en terecht zijn er sancties gaande tegen Nigeria. Maar toch, de enige beslissing die werkelijk de belangen van het regime zou treffen, dat wil zeggen een embargo op de export van aardolie, wordt maar niet genomen.
Het Nigeriaanse bewind heeft onderhand een waslijst van misdaden op zijn kerfstok: van de bloedige onderdrukking van hele bevolkingsgroepen, te beginnen bij de Ogoni, de moordpartijen, het willekeurig gevangenhouding, de martelingen, het liquideren van alle politieke tegenstanders, tot de absurde maatregelen die tegen Nobelprijswinnaar Wole Soyinka zijn genomen.
Ook de minachtende weigering van Nigeria, in oktober jongstleden, om een delegatie van het Europees Parlement te ontvangen die een serie ontmoetingen had gepland en bezoeken wilde afleggen zonder dat het regime haar daarbij de wet zou voorschrijven, laat duidelijk zien dat men er nog lang niet aan toe is om de weg van democratisering in te slaan. Het verkiezingsproces dat momenteel in het land gaande is, is dan ook niet meer dan een schandalige farce, want geen enkel lid van de oppositie mag eraan meedoen.
Het Europees Parlement richt de ene oproep na de andere tot de Nigeriaanse autoriteiten, ook ditmaal weer. Wij staan als één man achter deze oproepen, maar vrezen dat, als de internationale gemeenschap, te beginnen bij de Europese Unie, geen echte pressiemiddelen aanneemt, al deze oproepen niet gehoord zullen worden.

Maij-Weggen
Voorzitter, opnieuw staat Nigeria op onze agenda vanwege de onophoudelijke schendingen van de mensenrechten en schendingen van democratische principes in dat land. Opnieuw, omdat we al vele keren kritiek op dit land hebben uitgeoefend, maar helaas heeft het nog niet echt veel geholpen. Intussen bereiken ons weer nieuwe berichten zoals de dood van een van de vertrouwelingen van de heer Abacha, die met veertig politieke gevangenen onder slechte omstandigheden in een gevangenis bij Enubu zat, 500 kilometer van voorzieningen bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid. Amnesty International heeft ons meegedeeld dat in die gevangenis mensonterende toestanden heersten en dat het helemaal geen wonder is dat deze vooraanstaande uit de oude periode nu omgekomen is. Het is een treurige situatie. Het is het zoveelste drama in een lange reeks. De tijd is dus echt wel gekomen om de maatregelen aan te scherpen.
Het is de zoveelste keer dat er een drama in dit land voorkomt. Het is ook de zoveelste keer dat wij pleiten voor scherpere maatregelen. Wij merken het tegenovergestelde. Want de visa, die eigenlijk niet meer mogen worden verstrekt, worden in toenemende mate verstrekt. Ons verzoek om een olie-embargo in te stellen wordt niet nagekomen. Nog erger, Shell, dat zijn activiteiten steeds meer heeft teruggenomen uit Nigeria, wordt nu vervangen door andere oliemaatschappijen, die graag het gat opvullen dat Shell heeft achtergelaten.
Wij vragen aan de Europese Commissie om de maatregelen nu echt te verscherpen. Daar is ook al anderszins internationaal om gevraagd. Ik denk dat een olieboycot inderdaad onontkoombaar is. Ik wil graag van Sir Leon Brittan horen wat hij daarvan vindt.
Sierra Leone

Hory
Mijnheer de Voorzitter, gedurende onze junizitting hebben wij de militaire staatsgreep in Sierra Leone veroordeeld en voorgesteld alle Europese steun aan het regime in Freetown op te schorten. Wij hebben ook onze verbazing uitgesproken over de missie tot handhaving van recht en democratie waarmee Nigeria werd belast.
Sinds deze resolutie heeft de Europese Unie het stopzetten van de Europese steun bevestigd, heeft de Veiligheidsraad een embargo uitgevaardigd op olie- en wapenleveranties aan Sierra Leone en zijn internationale reizen voor juntaleden verboden. Het lijkt er tenslotte op dat er een overeenkomst voor terugkeer naar de democratie is gesloten tussen de junta en de Commissie van ECOWAS.
Dit is allemaal perfect, deze laatste ontwikkelingen, bedoel ik. Onze fractie wil echter op één punt extra de aandacht vestigen. Wat is de waarde van onze aansporingen tot democratie als we niet vastbesloten zijn deze met royale ontwikkelingssteun te consolideren? Het democratisch proces in Sierra-Leone is voorbeeldig genoemd, maar wij hebben dit land het allemaal alleen laten opknappen ondanks de duizenden economische en sociale problemen die zijn veroorzaakt door een structureel aanpassingsplan dat, zoals wel vaker het geval is, te rigoureus was. Wij hebben Sierra Leone blootgesteld aan een krachtmeting die zich in de toekomst ongetwijfeld opnieuw zal voordoen. Een Afrikaanse journalist heeft geschreven: " het westen weet het democratische idee goed te verkopen, maar het verleent geen service" .

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, Sierra Leone is een land waar de situatie in de afgelopen jaren steeds harder achteruitgehold is, zowel in politiek opzicht als wat betreft de levensomstandigheden van de bevolking.
Op 25 mei jongstleden heeft een zoveelste militaire staatsgreep een voorlopig eind gemaakt aan het toch al zo moeizame en fragiele proces van onderhandelingen binnen het land en zodoende zijn alle pogingen om terug te keren tot een acceptabele vorm van democratie, weer de das omgedaan. De Nationale Vergadering, tot stand gekomen bij de verkiezingen van 16 maart 1996, is thans ontbonden en ieder gezag is in handen van de militaire junta die de teugels van de macht strak vasthoudt.
Door deze situatie van gewelddadigheid is de fysieke overleving van honderdduizenden mensen in gevaar gekomen, en een aanzienlijk deel van de bevolking is momenteel ontheemde of vluchteling.
Ook in dit geval is de internationale gemeenschap tussenbeide gekomen, vooral via maatregelen van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, om te trachten de voorwaarden te creëren voor een politieke oplossing. Er is bij die gelegenheid besloten tot vergaande sancties, die door alle landen zullen moeten worden toegepast en nageleefd, natuurlijk in de eerste plaats door de landen van de regio, maar ook door de Europese Unie.
Het vredesakkoord dat op 23 oktober is ondertekend, zou een positief aanknopingspunt kunnen zijn, als het tenminste echt wordt geaccepteerd door alle betrokken partijen en als er controle wordt uitgeoefend op toepassing ervan: het zou een aanknopingspunt kunnen zijn om te beginnen het land uit de dramatische crisis te trekken.
Wij vragen dus aan de Commissie en de Raad om ieder mogelijk initiatief te ontplooien waarmee een bijdrage geleverd kan worden aan de positieve politieke ontwikkeling van de situatie in Sierra Leone.
Wij vragen voorts aan de Commissie om via de internationale organisaties en de NGO's de humanitaire hulp te bevorderen en de benarde bevolking, met name ontheemden en vluchtelingen, in bescherming te nemen.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, onderdelen van de strijdkrachten van Sierra Leone hebben op 25 mei een staatsgreep gepleegd. Ze hebben de democratisch gekozen president Kabbah afgezet en gedwongen te vluchten. Dit was de derde staatsgreep sinds 1992. Het door de civiele autoriteiten en de rebellen van het Revolutionair Verenigd Front in maart 1996 begonnen democratiseringsproces, dat juist ook leidde tot het houden van vrije verkiezingen met meerdere partijen, is ineengestort. Het gevolg is, zoals het Wereldvoedselprogramma ons zegt, een situatie waarin 200.000 mensen door de hongerdood worden bedreigd, waarin 200.000 mensen op de vlucht zijn. Hierbij duikt voor ons de vraag op: kunnen en moeten wij noodhulp verlenen? Hoe is dat mogelijk? Ik denk dat we in ieder geval niet de militaire junta in welke vorm dan ook mogen steunen, maar aan de eisen van de VN-Veiligheidsraad dienen te voldoen door in alle lidstaten en als EU een reisverbod voor de leden van de militaire junta op te leggen en een embargo voor wapens en aardolie uit te vaardigen om daarmee deze junta te dwingen om toch weer terug te keren naar het democratiseringsproces.

Maij-Weggen
Voorzitter, de bevolking van Sierra Leone maakt een rampzalige tijd door. Na drie staatsgrepen is het land volledig ontwricht, zijn voorzieningen voor woningen, onderwijs, gezondheidszorg ernstig beschadigd en is ook de voedselvoorziening heel erg slecht. 200.000 mensen worden met de hongerdood bedreigd in het land zelf en nog eens 200.000 mensen zitten in het noorden van Ghana en Ivoorkust.
Toen wij er onlangs waren, hoorden wij ook hoe ernstig de situatie daar in feite is. De Europese Unie helpt gelukkig daar wel in die kampen, maar intussen lijkt het erop dat er meer hulp nodig is. Op dat vlak zouden wij eigenlijk de Europese Commissie aan willen sporen om ook meer politieke initiatieven te nemen met name om de voorzichtige vredesbesprekingen die onlangs toch zijn gestart te steunen. Ik maak daarbij nog de kanttekening dat in Sierra Leone Nigeriaanse soldaten zitten om daar de rust te bewaren. Wanneer wij net hebben gehoord wat Nigerianen in hun eigen land uitspoken en dat er dus mensen zijn die onder militair gezag van Nigeria vallen, kan men zich wel voorstellen dat dat niet de beste mensen zijn om de vrede terug te brengen in dat land. De Europese Unie heeft hier een goede taak. Er staan een aantal voorstellen in de resolutie. Wij steunen die van harte.
Kroatië

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie, de liberale fractie, hoopt dat we vandaag eensgezind een duidelijk teken van afkeuring laten horen aan het adres van de Kroatische regering. De regering-Tudjman ondermijnt op vele manieren de democratie en de vrijheid van meningsuiting. Onafhankelijke kranten zoals Globus en Feral Tribune wordt het leven moeilijk gemaakt en non-gouvernementele organisaties zoals het Helsinki Committee en Open Society Institute worden in hun functioneren belemmerd.
Dat zijn enkele voorbeelden van het stelselmatig beleid van schendingen van internationale verdragen die ook Kroatië heeft ondertekend en van de regels van organisaties waarvan Kroatië lid is. Kritiek van de Raad van Europa, van de OVSE en van de Unie wordt stelselmatig genegeerd. Ik denk niet dat president Tudjman nu echt verwacht dat de internationale gemeenschap op deze wijze met Kroatië wenst door te gaan. Ik hoef slechts in herinnering te brengen dat onder meer de Amerikaanse regering eerder dit jaar voor de opschorting van het Kroatische lidmaatschap van de Raad van Europa pleitte. De liberale fractie heeft zich hiervoor ook reeds uitgesproken. Telkens wanneer wij de situatie Kroatië bespreken, blijkt dat het aantal redenen voor deze opschorting slechts is toegenomen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, de Unie moet zich ondertussen inzetten voor een verdere ontwikkeling van de democratie, de vrije media en de non-gouvernementele organisaties in het kader van het PHAREdemocratieprogramma.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, zeker bevindt Kroatië zich in een moeilijke situatie. Na een oorlog bezig met repatriëren van de vluchtelingen, steeds met een tendens naar nationalisme, begrijp ik wel dat er geen sprake is van een volledig ontplooide democratie. Maar ik betreur het bijzonder dat er in Kroatië helaas - en we hebben dat immers ook bij het bezoek van de delegatie gemerkt - steeds weer terechte klachten op de agenda komen dat er juist wat de persvrijheid betreft grote problemen zijn. De omgang met de media is in geen enkel land gemakkelijk, en is in een land dat zich in een moeilijke sociale situatie bevindt al helemaal niet gemakkelijk. Juist omdat Kroatië zich voor Europa uitspreekt en immers ook van zichzelf uit een toenaderingsproces nastreeft, of althans beweert dat te doen, moet het Europees Parlement hier streng zijn en dienovereenkomstige criteria aanleggen.
Ik heb zelf na het bezoek ook voorgesteld of we niet dienden te overwegen juist op het gebied van het PHARE-programma weer meer financiële middelen ter beschikking te stellen onder het aspect van de conditionaliteit, als het Kroatië convenieert en Kroatië ook actieve maatregelen in de richting van een democratie, in de richting van integratie van de vluchtelingen enzovoort neemt.
Des te meer betreur ik het dat op de positieve antwoorden die wij juist als Europarlementariërs hebben geprobeerd te geven, geen echte positieve reacties van de kant van Kroatië zijn gekomen. In die zin steunen wij natuurlijk deze resolutie en roepen Kroatië op om werkelijk alles te doen opdat de democratie zich volledig kan ontplooien.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn spreektijd benutten om mijn steun te betuigen aan mijn collega's en andere sprekers.
Ik geloof inderdaad dat wij in dit Parlement een beetje het gevoel hebben dat wij van deze Europese landen die eens lid van de Europese Unie willen worden, mogen verwachten dat zij de mensenrechten naleven. Wij beschouwen het dus als een gebaar van vriendschap naar het Kroatische volk dat wij het aan zijn verplichtingen herinneren, te meer daar deze in onze ogen de essentiële basis zijn voor een dialoog met landen die, ik herhaal het nog maar eens, de wens hebben om lid van de Unie te worden.
Vandaag heeft een belangrijke gebeurtenis plaatsgevonden. Ik bedoel de arrestatie van twee oorlogsmisdadigers, Kroatische oorlogsmisdadigers wel te verstaan, die door het internationale tribunaal waren aangeklaagd. Dit is een belangrijk signaal voor dit land, waarvan ik hoop dat het, na zich achter het beginsel van naleving van de fundamentele rechten te hebben geschaard, eens volledig tot Europa kan toetreden.
Vanuit deze achtergrond hebben wij deze resolutie voorgesteld in de hoop dat het Parlement deze zo dadelijk zal aannemen.

Aelvoet
De censuur in Kroatië, mijnheer de Voorzitter, is wettelijk verboden, maar de intimidatie gebeurt op grote schaal: intimidatie van onafhankelijke bladen, onafhankelijke journalisten, onafhankelijke organisaties. De techniek die daarvoor gebruikt wordt is enerzijds die mensen of instanties voor het gerecht dagen en anderzijds ze te bedreigen met financiële compensaties die worden geëist.
Concreet lopen op dit ogenblik 100 zaken tegen Globus, 45 tegen Feral Tribune, 32 tegen National, 51 tegen Novilus. Tegen Cisak, de voorzitter van de Croatian Helsinki Committee, lopen zeven zaken. Hij wordt bedreigd met zes maanden opsluiting. Dus die kans zit er reëel in.
Dit is wel duidelijk allemaal politiek gemotiveerd, dit soort optreden. In die zin betreur ik dat in de gezamenlijke resolutie die straks ter stemming wordt voorgelegd de woorden "politiek gemotiveerd" , op eis van de christendemocraten, geschrapt zijn. Want daar gaat het juist over.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, mijn fractie steunt deze resolutie omdat ook wij het land Kroatië willen steunen om overal in de burgermaatschappij Europese standaards te bewerkstelligen. Vooral met betrekking tot de elektronische media verwachten wij de spoedige realisatie van een echte publiekrechtelijke televisieomroep. De grote gevoeligheid van de autoriteiten voor terechte of ook onware kritische artikelen in de verschillende persorganen leidt vaak tot overtrokken reacties die wij veroordelen.
Het nieuwe verenigings- en stichtingsrecht voldoet evenwel aan Europese standaards. De stichtingen in Kroatië kunnen daarmee goed leven. Alleen de Soros-Foundation heeft er problemen mee omdat ze haar tot nu toe geldende privileges verliest. De Open Society Foundation moet zich namelijk nu eveneens als stichting laten registreren, en dat wil ze niet. Ze wil de NGO-status blijven behouden.
In Kroatië werken meer dan 1.800 NGO's. Er is behoefte aan regulerende wetgeving, zoals dat ook in onze landen het geval is. Deze organisaties moeten bijvoorbeeld aantonen dat ze instellingen van openbaar nut zijn, dat wil zeggen non-profitorganisaties. Het wetsontwerp van de regering met betrekking tot de humanitaire organisaties, dat in het Kroatische parlement - de Sabor - ligt, kent echter nog gebreken. Wij roepen onze collega's daar in het parlement op om in de wetgevingsprocedure met amendementen voor verbeteringen te zorgen. Wij hebben er alle vertrouwen in dat zulks gebeurt en ons huidige voorstel zal hen daarin zeker steunen.

Van Bladel
Voorzitter, vannacht hebben Nederlandse en Amerikaanse militairen van de SFOR twee Kroaten, verdacht van oorlogsmisdaden in het noorden van Bosnië gearresteerd. Zij zijn nu in Nederland en zij zullen volgend jaar voor het internationale strafgerechtshof verschijnen. Wij zouden kunnen zeggen: een positief berichtje.
Het lijkt erop dat in Kroatië zelf de berichten wat negatiever zijn. Het lijkt erop dat misbruik wordt gemaakt van wetten op verenigingen, maar als ik mevrouw Pack hoor, dan ziet het er misschien wel wat anders uit. In ieder geval constateren wij dat het Helsinki Comité en het Open Society Institute, die toch 30 miljoen in het land hebben geïnvesteerd niet vrijuit kunnen functioneren. Tegen journalisten worden processen aangespannen. Dat is niet wat de Unie op het oog had bij het erkennen van een onafhankelijk Kroatië.
In veel opzichten zijn wij misschien veel te lang en veel te geduldig geweest. Het is daarom tijd de alarmbel te luiden en erop aan te dringen geen misbruik te maken van wetten en de media vrije baan te geven.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, de delegatie van Alleanza nazionale staat achter de gemeenschappelijke resolutie over Kroatië en zal er dan ook voor stemmen. Immers, ondanks de verzekeringen van de autoriteiten en ondanks bepaalde standpunten die, waarschijnlijk om sentimentele of historische redenen, door een paar gezaghebbende leden van dit Huis worden uitgedragen, zijn wij ervan overtuigd dat in dit land de vrijheid van meningsuiting en andere vrije uitingen nog sterk aan banden worden gelegd. President Tudjman kan dan wel Europa geruststellen met de bewering dat Kroatië een bolwerk tegen het islamitisch fundamentalisme wordt, toch is dit niet voldoende en het mag ook helemaal niet het voorwendsel vormen om een oogje dicht te knijpen met betrekking tot het respect van de basisrechten en om de schending van vrije meningsuiting, van het recht op vereniging en vrij verkeer van ideeën te gedogen. Volgens mij heeft Kroatië nog een lange weg te gaan om Europa te bereiken. Een voorwaarde is in ieder geval dat het land zijn verstokte staatsmentaliteit van zich afschudt, die een duidelijke erfenis van recente communistische praktijken is.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de resolutie die hier is ingediend met enig genoegen gelezen. Want uitgerekend van de krant waar ik medewerker van ben, wordt hier gezegd dat zij het voorwerp van vervolging is. Dat Globus inderdaad een van de meest scherpe oppositiekranten van Kroatië is, die op een toon tegen de Kroatische regering schrijft die in bepaalde andere landen niet wordt getolereerd, ook in democratische landen niet, dat weet ik precies omdat ik met deze redactie zeer veel te maken heb. Dat er een proces tegen Globus is aangespannen, vind ik zelfs niet eens onterecht, want ik ken enkele democratische buurlanden van Kroatië waarin ook dergelijke dingen schijnen te gebeuren, waarin zelfs redacteuren van bepaalde kranten, omdat ze een regeringshoofd hebben beledigd, ontslag moeten nemen.
Ik wil daarom graag slechts één ding zeggen: natuurlijk - en dat heeft de heer Swoboda heel goed gezegd - heeft Kroatië geweldige problemen. Het is door een oorlog vernield, het heeft zeer veel problemen met vluchtelingen, die het ook in zeer groten getale heeft opgenomen, maar de situatie is zonder twijfel ook in dit kader helemaal zo slecht nog niet. Ik was zelf bij de verkiezingsstrijd in Kroatië, bovendien ook nog weer bij de oppositiepartijen, en ik kan alleen maar zeggen dat deze oppositiepartijen behoorlijk vrij hebben gehandeld en zelfs zeer succesvolle pogingen hebben gedaan. Dat er dan een ander resultaat uit is gerold, dat is aan de kiezers toe te schrijven, niet aan de regering.
Ik wilde dit alles alleen maar zeggen opdat men eindelijk inziet dat Kroatië een Europees land is, dat het een grote Europese cultuur heeft en dat wij er alle belang bij hebben om Kroatië te helpen, en wel niet door het tegen de schenen te schoppen, maar door het daadwerkelijk bij zijn inspanningen te steunen. Dat moet de diepere bedoeling zijn.

Vanhecke
Voorzitter, ik zal de voor ons liggende resolutie over Kroatië om verschillende redenen niet mee goedkeuren. Ik wil er immers in de eerste plaats aan herinneren dat wij in het Europees Parlement eigenlijk slecht geplaatst zijn om tegenover Kroatië hoog van de toren te blazen. De overgrote meerderheid in dit Parlement sprak immers nooit zelfs maar één woord om het Kroatische volk bij te staan toen het zich moeizaam en met enorme risico's losrukte uit het Joegoslavische keurslijf. Er werden toen integendeel enkele jaren geleden resoluties bij de vleet geproduceerd om dat onafhankelijkheidsstreven van een volk af te wijzen en te veroordelen. En ik wil er ook aan herinneren dat de Europese communautaire instanties - dit Parlement incluis - tot de laatste snik de Joegoslavische utopie bleven verdedigen tot uiteindelijk Duitsland als enige de moed had om de kant van het Kroatische volk te kiezen.
Ik zal bovendien de resolutie niet goedkeuren omdat ik weiger Kroatië feitelijk op één lijn te plaatsen met landen als China, Noord-Korea, Nigeria, enzovoort die hier terecht gekapitteld worden. Er kan in Kroatië ongetwijfeld veel verbeteren, maar dit land hoort niet thuis in dat rijtje en op dat beklaagdenbankje.
Bovendien moet ik zeggen dat ik de oproepen tot absolute politieke vrije meningsuiting in Kroatië vandaag in dit Parlement toch ook als een beetje hypocriet beschouw. Wij nemen hier immers met de regelmaat van een klok resoluties aan waarin de politieke vrije meningsuiting binnen onze Europese Unie wordt beknot en afgewezen bijvoorbeeld voor eenieder die vragen stelt bij de multiculturele utopie. In bijna elke lidstaat zijn er, onder het mom van bestrijding van racisme, muilkorfwetten gekomen die de vrije meningsuiting over dat politieke, reusachtige immigratieprobleem bestraffen met boetes, met geldstraffen en met onverkiesbaarheid. En de gelijke toegang voor alle strekkingen tot de media - die men voor Kroatië opeist - is in de meeste van onze eigen lidstaten een lachertje, wanneer men zoals ikzelf tot een democratische maar rechtse en nationale oppositie behoort.
Wanneer ik dat alles beschouw, kan ik dus alleen maar besluiten dat Kroatië wellicht zeker de democratie nog moet verfijnen, maar in elk geval van dit Parlement echt weinig lessen te ontvangen heeft.
Albanië

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik het volgende zeggen: in de vertaling van de resolutie zijn enkele problemen opgedoken. Ik heb de tekst in het Duits geschreven en ik heb gesproken van een moordaanslag in het parlement, hetgeen in alle andere talen als moord werd vertaald. Ik denk dat het ongetwijfeld voor ons al een wezenlijk verschil uitmaakt, maar voor de heer Hajdari, die in het parlement werd aangevallen, maakt het een reusachtig verschil uit, want hij leeft nog en werd God zij dank niet vermoord.
Verder ziet het er in enkele vertalingen naar uit alsof er een verbinding zou zijn gelegd tussen mijn eis respectievelijk de in de resolutie opgenomen eis, om in samenwerking met de Raad van Europa een waarnemer naar het Albanese parlement te sturen en de hulp die wij aan Albanië verlenen. In de Duitse tekst is het heel duidelijk dat hier geen sprake is van een voorwaarde. Deze twee dingen moeten weliswaar beide worden bekeken, dienen echter niet met elkaar te worden verbonden.
Toen ik deze spoedresolutie schreef, wist ik nog helemaal niet hoe dringend deze inderdaad zou zijn, want er waren in Albanië enkele besluiten, vooral in het Albanese parlement, die wij echt van onze kant niet kunnen steunen. Het was zo dat er enkele weken geleden een besluit is genomen, een termijnstelling die de spreker van het Albanese parlement tegenover het constitutionele hof heeft gedaan. Hij zei: als het hof niet bepaalde dingen wijzigt, dan zal het hof op 20 december van dit jaar, dus overmorgen, zaterdag deze week, worden ontbonden. Hier heeft het parlement heel duidelijk gezegd dat als er bepaalde dingen niet worden veranderd de herbenoeming van rechters aan het constitutionele hof zodanig wordt gewijzigd dat dit uitsluitend nog in overeenstemming met de politieke mening van de heersende partij gebeurt.
Dat is iets wat we niet kunnen tolereren en ik ben van mening dat eenieder die vandaag tegen deze resolutie over Albanië stemt, zich tot op bepaalde hoogte medeschuldig maakt als overmorgen het constitutionele hof illegitiem en op ondemocratische wijze wordt ontbonden.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik ben er zeer ongelukkig over dat de EVP-fractie hier een weg bewandelt zonder overleg met de overige leden van de delegatie, ook de delegatie citeert alsof er hier sprake zou zijn van een gemeenschappelijke mening. Dat is soleren, en mevrouw Pack, ik ben er zeer bedroefd over dat u de weg van samenwerking, die wij graag willen gaan, hiermee verlaat. Mijnheer Habsburg, ik bedoel nu Otto von Habsburg, heeft gezegd dat de verkiezingen anders zijn uitgepakt dan sommigen hadden gewenst. Dat is de schuld van de kiezers en niet van de regering. Wat u hier doet, is echter precies het omgekeerde. Omdat uw zuster- of broederpartij niet heeft gewonnen maar verloren, is plotseling alles slecht wat de regering nu doet. Dat is iets wat ik absoluut bestrijd en afwijs.
Mijn fractie en ik, wij zijn niet bereid om in deze vorm van niet-samenwerking binnen de delegatie, die u hier praktiseert, te werken. U hebt geen contact gezocht. U hebt geen vergadering van de delegatie bijeengeroepen om precies deze punten te bespreken. U hebt destijds nog in Albanië, toen wij samen daar waren, de oppositie zelfs opgeroepen, hetgeen niet in uw resolutie staat, om terug te keren naar het parlement en samen te werken. Niets daarvan staat in de resolutie. Uw voorstel geeft niet in het minst de discussie weer die wij in de delegatie hadden. Dat betreur ik, want u levert eenzijdig alleen maar kritiek op de regering respectievelijk alleen maar op de regeringsmeerderheid en baseert zich ook alleen maar op deze ene kant en laat alle andere argumenten die naar voren werden gebracht buiten beschouwing. U legt data vast. U verschuift data zodat het voor ons lastig en alleen nog met grote moeite mogelijk is om deel te nemen aan de vergadering van een delegatie. Achteraf bent u niet eens bereid om te proberen, wat Albanië betreft, een gezamenlijke weg te gaan. Dat betreur ik. Ik ben ook van mening dat het citaat aan het begin van dit voorstel verkeerd is en niet toegestaan. Ik zal wat dat betreft nog een verzoek aan de Voorzitter richten.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, Albanië was het waarschijnlijk sterkst geïsoleerde land van het voormalige Oostblok en is nu het land met de meeste moeilijkheden op de veelal pijnlijke weg naar de democratie.
Het lijdt geen twijfel dat hetgeen wij rechtsstaat noemen, in Albanië nog heel wat problemen ontmoet. De opmerkingen in de resolutie zijn gebaseerd op inlichtingen die wij hebben gekregen tijdens het bezoek van onze delegatie aan Tirana.
Het vraagstuk betreffende Albanië heeft echter nog een andere dimensie die wij niet uit het oog mogen verliezen. Dit land probeert zijn weg te vinden na de recente verkiezingen. Deze verkiezingen zijn, zoals blijkt uit de verklaringen, door de internationale gemeenschap aanvaard. Sedertdien is nog niet zoveel tijd verstreken. Er is een zekere rust weergekeerd in het land en men probeert na het grote schandaal enige stabiliteit te brengen in de economie en in de internationale betrekkingen.
Zoals terecht werd gezegd, worden ook nu de politieke tegenstanders op grote schaal buiten spel gezet, volgens het welbeproefde Balkanmodel. Dat betekent dus dat hetzelfde plaatsvindt als voorheen, alleen in omgekeerde richting. Helaas hebben wij toen echter nauwelijks gereageerd.
Als de Europese Unie bij de willekeur van de toenmalige regering wat minder door de vingers had gezien, dan was het lot van die regering misschien anders, beter geweest. In ieder geval had Berissa dan niet gedacht dat hij bij ons elk potje kon breken. Dat betekent natuurlijk absoluut niet dat wij ook nu schendingen van de democratische principes door de vingers moeten zien. Ik geloof niet dat iemand van ons een voorkeur heeft voor een bepaalde politieke partij in Albanië en daarom mogen wij niet de indruk wekken dat wij eenzijdig zijn. Mijns inziens moeten wij de recent gekozen regering de tijd geven om te laten zien wat zij waard is, maar wij moeten haar wel duidelijk maken wat onze standpunten zijn inzake de democratische instellingen en met name inzake de noodzaak van een onafhankelijke rechtsspraak.
Wat in de resolutie staat, is niet fout, maar misschien een beetje eenzijdig. Ik denk trouwens dat dit alles een beetje overhaast is. Over bijvoorbeeld het constitutioneel hof hebben wij inlichtingen van enkel en alleen de oppositie en daar conclusies uit trekken, lijkt mij voorbarig.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie zal tegen deze resolutie stemmen omdat we ons op de eerste plaats verzetten tegen het idee wat verwoord wordt in de resolutie om ons als een soort tutors te gedragen in Albanië en om te kijken of er correcte parlementaire praktijken al of niet worden uitgevoerd. Ik denk niet dat dat de manier is waarmee met de democratie, hoe wankel dan ook, in Albanië kan worden omgegaan.
Ik vind het jammer, en dat is al eerder gezegd, en de gedachtewisseling tussen de heer Swoboda en de heer Habsburg was hier duidelijk. Ik vind het jammer dat de EVP deze tekst zeer laat heeft ingediend en zoals gebruikelijk in dit Huis, doen wij dit niet wanneer het gaat om dringende resoluties. Ik vind het erg jammer. Daarbij heb ik het idee dat dat geen urgente elementen heeft in zijn resolutie en ik zou het toch jammer vinden om het idee te wekken als we tegen de resolutie-Albanië stemmen, dat wij niet bezorgd zijn over de langzame staat van de verbetering van de democratie en rechtsstaat in Albanië. Met andere woorden, Voorzitter, ik vind het jammer dat een overhaast optreden van de EVP eigenlijk ons allemaal de gelegenheid heeft ontnomen om een goede resolutie te maken.

Theonas
 Mijnheer de Voorzitter, ik ben verbaasd over de resolutie inzake de rechtszekerheid in Albanië, niet alleen vanwege de inhoud, maar ook omdat ik mij afvraag of deze wel opportuun is
Kortgeleden heeft de delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met de landen van Oost-Europa Tirana bezocht. Dit was mijns inziens een zeer succesvolle reis naar Albanië en ze vond plaats in het kader van de vierde interparlementaire ontmoeting tussen het Europees Parlement en het Albanees parlement. Ik was lid van de delegatie van het Europees Parlement en samen met mijn collega's heb ik de gelegenheid gehad vast te stellen hoe moeilijk en ingewikkeld de situatie in dit land momenteel is en hoe groot de economische, sociale en politieke problemen daar zijn. Ik moet toegeven dat de werking van de democratie in dit land nog heel wat te wensen overlaat. Anderzijds hebben wij ook moeten vaststellen dat de grootste oppositiepartij met haar houding de spanning opvoert. Zij boycot de werkzaamheden van het parlement en weigert deel te nemen aan de vergaderingen.
Onze delegatie heeft gewezen op zowel de verantwoordelijkheden van de regering als die van de door de voormalige president Berissa geleide Democratische Partij. Alle partijen vonden onze opmerkingen nuttig en waardevol.
Daarom begrijp ik absoluut niet waartoe deze resolutie dient. Ik vrees dat dit koren op de molen zal zijn van de heer Berissa. Ik wil niet geloven dat dit de intentie is van de indieners van deze resolutie, maar in de praktijk komt het er wel op neer.
Wat dan de zending van een waarnemer naar de vergaderingen van het Albanees parlement betreft, wil ik erop wijzen dat Albanië niemands protectoraat is. Albanië staat niet onder voogdij. Wij moeten eindelijk eens onze paternalistische neigingen jegens de Albanese politieke krachten van ons afschudden.
Ik vraag het Parlement tegen de onderhavige resolutie te stemmen. Deze zal een ernstige ondermijning zijn van de rol die de delegatie van ons Parlement tijdens het volgende bezoek aan Tirana kan spelen.
Djibouti

Hory
Mijnheer de Voorzitter, de parlementsverkiezingen die morgen in de republiek Djibouti worden gehouden, zullen geen grote verrassing brengen, aangezien de oppositie zich niet mag laten horen en zelfs parlementsleden van de aan de macht zijnde partij ongeldig of onverkiesbaar worden verklaard als ze kritiek uiten op president Hassan Gouled.
Wat onze fractie echter op dit moment als bijzonder ernstig ervaart is de samenwerking op het gebied van politie en strafvervolging tussen Djibouti en Ethiopië, waarbij beide landen de oppositieleden van de ander arresteren en terugsturen om te worden berecht en gevangengezet, zoals onlangs is gebeurd met Mohamed Kadamy, zijn gezin en zijn advocaten. De Europese Unie kan van landen die ontwikkelingssteun van de Unie ontvangen een dergelijke handelwijze niet tolereren.
Onze fractie wil zich indirect ook richten tot de Franse regering, die zich graag laat voorstaan op de nieuwe lijn van haar ontwikkelingssamenwerking. Maar Djibouti is de belangrijkste basis voor de Franse krijgsmacht in Afrika. Wat men verder ook mag denken van deze militaire aanwezigheid, het komt ons voor dat ook in het belang van Frankrijk zelf, dat door zijn al te grote inschikkelijkheid weer het risico loopt om weldra betrokken te raken bij politieke strubbelingen, als voorwaarde voor deze militaire aanwezigheid toch een minimum aan democratie geëist moet worden.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, we zijn ongerust over de situatie van de mensenrechten in Djibouti en bezorgd over de gewelddaden tegen leden van de oppositie voorafgaande aan de parlementsverkiezingen die 19 december aanstaande moeten plaatsvinden. Op 26 september van dit jaar werden de belangrijkste leiders, de vertegenwoordigers van het FRUD, het front voor het herstel van de eenheid in Djibouti, van de Afar, de oppositie daar, en ook vertegenwoordigers van het FRUD die hier in Europa werkzaam zijn, gearresteerd. Ze werden in Ethiopië gearresteerd, het land uitgezet, aan Djibouti uitgeleverd en daar in de gevangenis gestopt. Naast de FRUDvertegenwoordiger in Europa Mohamed Kadamy was ook diens zwangere vrouw Aïcha Dabalé, die lid is van een humanitaire organisatie, daarbij.
Ik ben van mening dat we nadrukkelijk moeten eisen dat deze personen onmiddellijk worden vrijgelaten, maar ook dat de totale bevolking die is getroffen door het conflict vanuit de gebieden waarheen ze werd verdreven tenminste naar de regio, zoal niet direct naar Djibouti kan terugkeren.
We dienen ons ervoor in te zetten dat de woningen, die bezet zijn door de regeringskrachten, worden ontruimd en hersteld.
Als vice-voorzitter van de ACS-vergadering van de Overeenkomst van Lomé wil ik tot slot Djibouti oproepen om zich aan deze overeenkomst te houden, met name aan artikel 5, waarin staat dat de menselijke grondrechten en vrijheden moeten worden gerespecteerd.

Van Bladel
Voorzitter, commissaris, het Parlement spreekt aan de vooravond van de verkiezingen in Djibouti zijn bezorgdheid uit over de politieke ontwikkelingen daar. Terecht, maar, Voorzitter, er zijn landen elders op de wereld die even schrijnend zijn en waaraan dit Parlement in zijn soms selectieve bevlogenheid geheel voorbij gaat. Zo een land is Suriname, in het noorden van Latijns-Amerika. Een land met 400.000 inwoners, met 300.000 familieleden in Nederland.
Voorzitter, een economische drugselite zwaait daar de scepter. Journalisten en mensenrechtenactivisten worden opnieuw bedreigd. Vorige week werd een fotograaf door vier mannen ontvoerd en in elkaar geslagen met de belofte dat zijn kind hetzelfde lot zal treffen als zijn vrouw hoofdredactrice van het dagblad "De Ware Tijd" niet haar artikelen zou veranderen in de zin van het bewind. Voorzitter, de kerstdagen naderen, politieke en mediastilte. Ik weet nu in ieder geval dat de bewindvoerders in Suriname weten dat dit Parlement geïnformeerd is en misschien beschermt het de journalisten ook een beetje.

Brittan, Sir Leon
Ik zou willen beginnen met Nigeria en de geachte afgevaardigden willen bedanken voor hun vragen over Nigeria, waar de situatie werkelijk uiterst zorgwekkend is. Slechts twee dagen geleden kondigde het staatshoofd, generaal Abacha, de formatie van een nieuwe regering af ter vervanging van degene die hij op 17 november ontbond. De nieuwe ministers worden vandaag beëdigd.
De enige vraag die rechtstreeks aan de Commissie is gericht, houdt verband met het opstellen van een gedetailleerd verslag over de stand van samenwerking met Nigeria en de vooruitzichten op toekomstige samenwerking. Ik kan u verzekeren dat wij, zoals we dat vorig jaar rond deze tijd hebben gedaan, een dergelijk verslag aan het Parlement zullen voorleggen. Ik kan u er reeds op wijzen dat sinds vorige week een bedrag van 326 miljoen ecu uit het 6de en 7de EOF bestemd voor Nigeria is teruggetrokken uit de twee jongste nationale indicatieve programma's en dat nagenoeg alle EOF-projecten een halt is toegeroepen. De enige uitzonderingen vormen de regionale projecten, waar één project in het bijzonder - een regionaal luchtveiligheidsprogramma - mocht worden voortgezet wegens het belang ervan voor de regio als geheel.
Wat de toekomstige samenwerking betreft, is de Commissie er tot dusverre niet in geslaagd om bij de Nigeriaanse autoriteiten een mandaat los te krijgen om bepaalde middelen uit het EOF in te zetten voor gedecentraliseerde samenwerking, zoals zou worden toegestaan door het gemeenschappelijk standpunt van 20 november 1995. Maar wij blijven hopen dat dit ons lukt.
Ik zou het Parlement willen prijzen voor zijn initiatief om tijdens deze zitting opnieuw een begrotingslijn van 3 miljoen ecu voor de democratie en een goed bestuur in Nigeria goed te keuren. De diensten van de Commissie zullen zeer nauw samenwerken met het Parlement om te waarborgen dat deze middelen optimaal worden benut, maar verdere details kan ik in dit stadium nog niet geven.
En dan schakel ik over naar Sierra Leone. Sedert de militaire staatsgreep van mei dit jaar heeft de Commissie, samen met de rest van de internationale gemeenschap, consequent verzocht om de herinvoering van de wettige constitutionele regering van president Kabbah, alsook ondersteuning verleend aan de West-Afrikaanse staten die ervoor hebben geijverd om een vreedzame oplossing te vinden voor de crisis. Dit standpunt is weergegeven in de vier verklaringen die door het voorzitterschap van de Raad zijn uitgevaardigd namens de Europese Unie.
Tevens is er steun betuigd voor de sancties die de VN Sierra Leone heeft opgelegd en zijn er maatregelen getroffen door de Europese Unie om deze ten uitvoer te leggen. De Commissie blijft de regering van president Kabbah als wettige regering van Sierra Leone erkennen en onderhoudt dagelijkse betrekkingen met die regering in ballingschap.
Tijdens het bezoek van president Kabbah aan de Commissie eind oktober hebben discussies plaatsgevonden over de soort bijstand die kon worden gegeven om de tenuitvoerlegging van de vredesovereenkomst te steunen. Er werd overeengekomen dat er steun zou worden verleend voor het demobiliseringsproces en voor de terugkeer en nieuwe huisvesting van vluchtelingen, zoals vermeld in de overeenkomst. De Commissie overweegt momenteel een verzoek om steun voor vluchtelingen in Guinea afkomstig van een NGO uit het Verenigd Koninkrijk. Hoewel alle ontwikkelingsprogramma's in Sierra Leone de facto zijn opgeschort, is tevens overeengekomen dat zodra zij weer worden opgepakt, programma's in verband met rehabilitatie en reorganisatie worden aangepast om rekening te houden met de meer urgente behoeften ten gevolge van de crisis, zoals programma's voor de wederopbouw van woningen.
Met betrekking tot de humanitaire situatie is de Commissie gedurende de hele crisis humanitaire steun blijven verlenen en heeft zij onlangs een nieuw pakket, bestaande uit voornamelijk medische bijstand, ten belope van 1, 9 miljoen ecu goedgekeurd, wat het totaal voor 1997 op 3, 7 miljoen ecu brengt. Natuurlijk moeten wij ons zowel op de kwaliteit als op de kwantiteit van de steun concentreren. De Commissie wil erop wijzen dat er momenteel hoeveelheden voedselhulp uit de Verenigde Staten geblokkeerd zijn in Guinea, in afwachting van goedkeuring door de plaatselijke autoriteiten om deze naar Sierra Leone te vervoeren.
Met betrekking tot Kroatië blijkt uit wat er in deze Vergadering is gezegd duidelijk dat de meningen uiteenlopen en dat de politieke partijen niet op één lijn zijn uitgekomen. De standpunten ten aanzien van Kroatië neigden eerder tot polarisatie. Dit alles gezegd zijnde, deelt de Commissie de bezorgdheid van het Parlement omtrent het respect voor de vrijheid van meningsuiting en van vereniging in Kroatië, met name met betrekking tot recente wetten en beperkingen op de activiteiten van NGO's en onafhankelijke media in Kroatië.
Met die uitspraak probeert de Commissie echter op geen enkele wijze een vergelijking te trekken tussen Kroatië of enig ander land, maar wil zij louter haar standpunt over specifieke handelwijzen kenbaar maken. Het tot stand brengen van betere betrekkingen tussen Kroatië en de Europese Unie is afhankelijk van de naleving van de conditionaliteit van de regionale aanpak, met inbegrip van de eerbiediging van de mensenrechten. Er zijn in bepaalde gebieden enkele positieve ontwikkelingen gaande, zoals bijvoorbeeld de recente samenwerking met het Internationaal Tribunaal voor oorlogsmisdrijven.
Niettemin is de Commissie de mening toegedaan dat het respect voor bepaalde mensenrechten anderzijds minder is geworden. Zolang Kroatië de voorwaarde van de regionale aanpak niet strikter gaat naleven, zal de algemene economische en financiële steun via PHARE niet worden verlengd en zullen er geen onderhandelingen worden ingeluid over een samenwerkingsovereenkomst.
De Commissie verleent steun aan maatschappelijke organisaties, groeperingen die toezicht houden op de naleving van de mensenrechten en aan advocatengroeperingen in Kroatië, met projecten die alleen al in 1997 goed waren voor een bedrag van 2, 2 miljoen ecu. Sedert 1994 heeft de Europese Commissie tevens een steunprogramma ontwikkeld voor de onafhankelijke media in de landen van voormalig Joegoslavië, met inbegrip van Kroatië. Tot dusver zijn in 1997 onafhankelijke mediaprojecten goedgekeurd voor een bedrag van 1, 67 miljoen ecu, met inbegrip van projecten in de geschreven pers, bijvoorbeeld de Feral Tribune zoals vermeld in de resoluties en radio 101. De Commissie is voornemens om op deze gebieden steun te blijven toekennen.
Betreffende Albanië, is de resolutie niet werkelijk gericht aan de Commissie. Niettemin moet ik zeggen dat het stevig verankeren van een democratische cultuur een cruciaal probleem blijft in Albanië gezien de erfenis uit het verleden, en dat geldt voor de politieke partijen, de instellingen en de maatschappij in haar geheel. Overeenkomstig de doelstellingen waarmee Albanië in de internationale gemeenschap tijdens de conferentie van ministers te Rome in oktober dit jaar heeft ingestemd, moet er op zowel de regering als op de oppositie druk worden uitgeoefend om te ijveren voor politieke normalisatie, en er is een positief signaal uitgegaan van de mediaovereenkomsten die onlangs zijn gesloten tussen de regerende partij en de belangrijkste oppositie. Maar de eerste helft van 1998 zal doorslaggevend zijn, omdat we dan zullen zien welke vooruitgang er is geboekt met betrekking tot het opstellen van een grondwet, en de Commissie vindt dat de deelname van de oppositie, met name van de democratische partij en de grondwettelijke commissie in het parlement, van wezenlijk belang is voor de politieke normalisatie en voor de democratie.
Tot slot, wat Djibouti betreft, heeft de Commissie kennis genomen van de ingediende resoluties en bevestigt zij allereerst dat wij de ontwikkelingen daar op de voet volgen en dat wij op de hoogte zijn van de verslagen van tegenstanders van de regering die het slachtoffer zijn geworden van schending van de mensenrechten. Wij delen de bezorgdheid over deze gebeurtenissen van onze geachte collega ten volle. De Commissie schaart zich beslist achter ieder initiatief dat ertoe zou kunnen leiden dat de regering overeenkomstig de democratische principes gaat handelen en dat zou kunnen garanderen dat de algemene verkiezingen die morgen plaatsvinden, vrij en ordelijk verlopen. Ten derde is de Commissie van mening dat een krachtige dialoog met de regering van Djibouti deze zal aanmoedigen om meer democratie tot stand te brengen, en laat ons niet vergeten dat het vasthouden aan de mensenrechten een wezenlijk deel uitmaakt van de samenwerking uit hoofde van de Overeenkomst van Lomé, en de Commissie zal er samen met de lidstaten niet voor terugdeinzen de regering van Djibouti aan dat heilzame feit te herinneren.

De Voorzitter
De gecombineerde behandeling is gesloten.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, het gaat over de resolutie waar nu over gaat worden gestemd. Ik ben altijd in voor besparingsmaatregelen, maar toen ik daarnet zoals gebruikelijk de teksten wilde halen, kreeg ik de gezamenlijke resoluties, niet echter de oorspronkelijke teksten, en wel met de motivering dat dit een besparingsmaatregel is. Daarvan moet ik zeggen dat het onmogelijk is, er worden immers vaak gezamenlijke resoluties hier afgewezen, reden waarom men dan terugkomt op de oorspronkelijke teksten. Ik verzoek u dit uit te zoeken. Zo werd bijvoorbeeld het absurde voorstel met betrekking tot Kroatië dankzij de inzet van mevrouw Pack iets minder absurd, maar ik zou graag de absurde oorspronkelijke teksten hebben gelezen. Ik verzoek u echt om ervoor te zorgen dat deze zaak in orde komt!

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, ik heb nota genomen van uw verklaring. Er zijn weliswaar wat vertaalproblemen, maar de teksten waarover u moet stemmen en waarvoor uw aandacht wordt gevraagd, zijn voor zover ik weet in alle talen beschikbaar.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Rechten van de mens en democratisering
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0381/97 van de heer Imbeni, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de acties ter bevordering van de rechten van de mens en de democratisering (voor het jaar 1995) (COM(96)0672 - C4-0095/97); -A4-0393/97 van mevrouw Lenz, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over de instelling, binnen de diensten van de Commissie, van een enkele coördinerende dienst inzake mensenrechten en democratisering.
Imbeni
Mevrouw de Voorzitter, wij mogen niet te veel van onze collega's vergen. Het is een uiterst vermoeiende week geweest en dus is het heel begrijpelijk dat de huidige bespreking in een weliswaar constructieve, maar toch ook nogal gereserveerde sfeer verloopt.
Ik zou willen profiteren van de aanwezigheid van de commissaris en uitgaan van een werkstuk waarvan wij niet op de hoogte waren toen mevrouw Lenz en ik onze verslagen presenteerden, namelijk het document dat de Raad van Luxemburg heeft goedgekeurd ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de Universele Verklaring van de rechten van de mens. Ik ben heel benieuwd of de Commissie mij kan vertellen wat bedoeld wordt in artikel 11 van de bijlage van het document van de Europese Raad met betrekking tot het vijftigjarig bestaan van de Universele Verklaring van de Mensenrechten, waar gesproken wordt over academische programma's in het kader van die viering. Als er een kader van initiatieven is dat al gepland en geconsolideerd is, zou ik de Commissie willen vragen - en ik denk dat ik dit niet alleen op persoonlijke titel doe - om ons dat kader van programma's, van initiatieven, te doen toekomen. Bovendien geloof ik dat er een wederzijdse inzet kan komen van het Parlement en de Commissie, om ervoor te zorgen dat er naast de nationale initiatieven om die universele verklaring te vieren - ik heb het nog steeds over artikel 11 - ook een vorm van interinstitutionele samenwerking tussen de Commissie, de Raad en het Parlement tot stand komt.
Dit vooropgesteld, zal ik nu mijn verslag inleiden. Ik wilde van wal steken door u in kennis te stellen van een paar specifieke overpeinzingen die volgens mij naar aanleiding van het verslag van de Commissie gedaan kunnen worden. De eerste overpeinzing geldt, nogmaals, het feit dat wij aan de vooravond van het vijftigjarig bestaan van de Universele Verklaring van de rechten van de mens staan. Dit vergt van ons een bijzondere inspanning op één specifiek punt, afgezien van het feit natuurlijk dat een en ander ons ook tot eer strekt: we moeten consequent zijn, dus de daad bij het woord voegen wat dit strategische thema, de bevordering van de mensenrechten, aangaat. Het gaat er vooral om dat we tegenstrijdigheden moeten voorkomen, want die kunnen ons imago schade berokkenen, en dat zou ten koste van de essentie van de Europese Unie gaan, want de Unie is fundamenteel gebaseerd op eerbiediging en bevordering van de universele mensenrechten. Dikwijls betrappen we onszelf op tegenstrijdigheden, soms weet de linkerhand niet wat de rechterhand doet, in bepaalde gevallen zijn we niet geheel consequent in onze aanpak van de relatie tussen economische en commerciële betrekkingen en de bevordering van de mensenrechten. Wat ik dus wilde zeggen is dat, als wij willen beweren dat we een stap vooruit hebben gezet tijdens dit vijftigjarig bestaan, dit de richting is die we uit moeten: wij moeten ons consequenter gedragen, de afstand tussen woorden en daden verkorten en zoveel mogelijk tegenstrijdige elementen wegwerken.
In mijn verslag leg ik voorts het accent op de behoefte aan informatieverstrekking: niet alleen ten aanzien van het Europees Parlement - dat ook wel, maar eigenlijk zijn wij al behoorlijk verwend, want wij krijgen in ieder geval vrij snel alle informatie binnen - maar vooral ten behoeve van de NGO's en andere verenigingen in de wereld die ijveren voor het respect van de mensenrechten. Ik denk daarbij met name aan kleine organisaties, dus niet alleen die organisaties die zogezegd een symbool zijn geworden, die alom bekend zijn, maar ook kleinere samenwerkingsverbanden die in de afzonderlijke landen opereren en niet zo snel de beschikking krijgen over deugdelijke informatie. In mijn verslag stel ik voor dat de Commissie meer gebruik maakt van nieuwe technologieën om snel bekendheid te geven aan alle informatie over hetgeen de Unie doet voor bevordering van de mensenrechten in de verschillende landen ter wereld. Mensen die graag op het net surfen kunnen dan meteen en in real time toegang tot deze informatie krijgen.
Het tweede punt waar ik het accent op wilde leggen, is de doelmatigheid. De delegaties van de Commissie zouden in staat moeten zijn om ons op duidelijker wijze in te lichten over de verhouding tussen de verrichte acties, de gedane uitgaven, de gebruikte middelen en de situatie van de mensenrechten in de betreffende landen. Met andere woorden, wij hechten eraan te weten of onze investeringen ergens toe gediend hebben of niet, of de situatie van de mensenrechten in een bepaald land verbeterd is of juist achteruitgegaan nadat wij daar de nodige initiatieven ontplooid hebben. Kortom, er moet gewoon meer en betere informatie over de doeltreffendheid van onze acties komen.
Er is voorts een probleem van coördinatie van de initiatieven van de verschillende instellingen. In dit verband moet ik wijzen op een element waardoor mijn verslag zich onderscheidt van dat van mevrouw Lenz. Dit is trouwens geen strategisch onderscheid, het is slechts een meningsverschil over de ingezette middelen, niet over de objectieven: onze beide verslagen zitten voor de rest op dezelfde golflengte en tonen een ruime mate van convergentie. Op het vlak van coördinatie houden wij er echter verschillende interpretaties op na, en daar vraag ik nu even uw aandacht voor. Het is goed werkgroepen op te richten tussen de diensten van de Commissie, ik ben het ermee eens om de interinstitutionele groep te versterken, maar persoonlijk ben ik van oordeel dat het Parlement geen orgaan van dagelijks bestuur is. Het dagelijks bestuur is een taak van de Commissie: anderen hebben de taak het beleid te voeren, onze functie daarentegen is er een van oriëntatie en controle. Als wij niet in staat zijn onze controlefunctie uit te oefenen, dan gaat het niet aan dat we dan maar proberen een coördinatie- en uitvoeringsorgaan tot stand te brengen waar Commissie en Parlement beide zitting in hebben: nogmaals, dat is niet compatibel met de functie van oriëntatie en controle die het Europees Parlement heeft. Dit is een punt waarover mevrouw Lenz en ik andere meningen hebben, maar dat pogen wij met deze bespreking te overbruggen.
Ik wilde bovendien nog het accent leggen op de voorstellen die in mijn verslag staan over het idee om ieder jaar een belangrijke toetsingsconferentie te houden over de programma's van de Europese Unie op het vlak van democratisering in de hele wereld. Een poosje geleden, twee maanden geleden geloof ik, hebben wij in Brussel een belangrijke conferentie gehouden om de gang van zaken rondom de programma's TACIS en PHARE te toetsen. Dit was een belangrijke ontmoeting, omdat vooral vertegenwoordigers van de betrokken landen, derde landen dus, eraan deelnamen. Eerlijk gezegd was onze eigen aanwezigheid, van het Parlement en de Commissie, minder indrukwekkend en ook niet zo constant: een paar van ons hebben van het begin tot het eind meegedaan, maar dat waren maar weinig mensen. Onze collega's en de vertegenwoordigers van NGO's van die andere landen hebben ons zowel de positieve resultaten als de vele tekortkomingen gesignaleerd. Zo hebben zij ons gevraagd welke relatie er bestaat tussen de administratieve kosten, de bureaucratische kosten dus, en de uitgaven die rechtstreeks voor de uitvoering van een project bestemd zijn. Dit is een thema dat ook de bevordering van de mensenrechten aangaat. Het zou interessant zijn te weten wat voor onderscheid er precies wordt gemaakt tussen bureaucratische en administratieve kosten en uitgaven die direct bestemd zijn voor bevordering van de mensenrechten. Al met al was het een positieve ervaring, en ik denk dat op dezelfde manier tewerk gegaan kan worden met de toetsing van de doelmatigheid van onze acties op het vlak van democratisering en bevordering van de mensenrechten.
Ik sluit af met alle collega's te danken voor hun aandacht. Het is mijn overtuiging dat wij, gestimuleerd door deze viering van het vijftigjarig bestaan van de Verklaring van de rechten van de mens, op den duur meer en beter kunnen. Nog één laatste opmerking: als er in het document van de Raad van Luxemburg tenminste één toespeling was gekomen op het thema van de doodstraf - één van onze lidstaten heeft daar problemen mee - dan zouden wij misschien een concrete stap vooruit hebben gezet ten opzichte van alle resoluties van het verleden.

Lenz
Mevrouw de Voorzitter, inderdaad kan ik direct aansluiten bij datgene wat de heer Imbeni heeft gezegd, en ik zal ook proberen om hem een antwoord te geven op hetgeen hij heeft vastgesteld. We hebben een week geleden naar aanleiding van de dag van de mensenrechten moeten constateren dat er nog steeds mensenrechten overal ter wereld ernstig worden geschonden. Aan de andere kant ontfermen zich echter ook steeds meer instellingen en organisaties over de mensenrechten en het is eigenlijk een contradictie die daarbij naar voren komt. De Europese Unie is waarschijnlijk wel een van de internationale instellingen die zich op de meest concrete manier en in de meest gevarieerde vorm bezighoudt met de mensenrechten, van afzonderlijke projecten tot aan programma's ter ondersteuning van mensenrechten en democratie.
We zijn in de jaren "80 begonnen met Latijns-Amerika, in de ACS-landen, in de ontwikkelingslanden, we hebben tegenwoordig de PHARE- en TACIS-programma's voor Midden- en Oost-Europa, en we hebben de MEDIA-programma's voor het Middellandse-Zeegebied. De Europese Unie heeft - gesteund door de Raad en de Commissie - in talrijke verklaringen van ons principiële richtsnoeren opgesteld en probeert nu in samenwerkingen associatieverdragen via een clausule mensenrechten en democratie tot voorwaarde voor de uitvoering ervan te maken. Dat is allemaal prima. Als we echter moeten constateren dat zich in de Commissie meer dan vijftien diensten plus enkele externe instellingen, zogenaamde satellietorganen, bezighouden met de administratie en het formuleren van het beleid op het gebied van mensenrechten en democratie, dan mag men niet verbaasd zijn dat het Europees Parlement zich er al jaren zorgen over maakt dat deze dingen niet zo coherent, efficiënt en transparant worden gedaan als wij ons dat voorstellen. Het Verdrag van Amsterdam heeft de getuigenis van de unie voor het respecteren van vrijheid, democratie, mensenrechten, basisvrijheden en rechtsstaat geconsolideerd en vastgesteld dat de Unie als geheel bij haar maatregelen op het gebied van het buitenlands beleid verplicht is tot coherentie. De Raad en de Commissie delen deze verantwoordelijkheid en de Commissie voldoet hier nu aan door de Raad een voorstel voor een uniforme rechtsgrondslag te doen toekomen waarop mensenrechten en democratie kunnen worden geformuleerd.
De eis van het Europees Parlement tot controle, analyse en evaluatie van de EU-maatregelen is momenteel des te dringender omdat door de uitbreiding van de activiteiten van de EU op het gebied van het mensenrechtenbeleid ook de ter beschikking staande financiële middelen in de loop van de jaren aanzienlijk zijn verhoogd. De vormen van maatregelen nemen toe en ook het aantal actoren groeit. In het speciaal door het Parlement gecreëerde hoofdstuk "Europees initiatief voor democratie" zijn de middelen tot momenteel 96 miljoen ecu gestegen. De versnippering van de begrotingsmiddelen voor mensenrechten- en democratieprojecten over talrijke begrotingslijnen en de ontbrekende strategie en gedeelde verantwoordelijkheid voor het gebruik ervan binnen de Commissie leiden nu eenmaal tot dit gebrek aan transparantie.
Alleen al op het gebied ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp beschikte de Commissie in 1994 over 30 begrotingslijnen. Daarbij komen de gelden uit het begrotingshoofdstuk B-8 voor de middelen waartoe in het kader van het GBVB is besloten. Mijn verslag over de invoering van een uniforme coördinatiestructuur doelt op een betere stroomlijning van de verantwoordelijkheden alsook van de uitvoering van projecten. In overeenstemming met de Begrotingscommissie keert het verslag zich daarbij tegen externe structuren. Ik wil geen externe structuur, en als ik in het concrete voorstel een bureau voor democratie en mensenrechten binnen de Commissie voorstel, mijnheer Imbeni, is dat niet een bureau dat wij delen, maar een bureau dat de Commissie net als ECHO in eigen regie moet opzetten, zodat juist niet een of andere anonieme dienst deze dingen coördineert, maar een naar buiten toe zichtbaar punt, en dat zou een dergelijk bureau kunnen zijn.
Een tweede voorstel dat ik doe, betreft het inrichten van een datanetwerk over dit onderwerp dat ons, de instellingen van de Europese Unie, maar ook buitenstaanders zou helpen om de grote hoeveelheid informatie meer te bundelen en efficiënter om te zetten in daden.
Het met elkaar verbinden van de instellingen wil ik net zoals het ook in de begroting is aangenomen, zien in één werkgroep democratie en mensenrechten, die u immers ook noemt, en die uit vertegenwoordigers van het Parlement en de Commissie met adviserende functie in het kader van het jaarprogramma zou kunnen worden samengesteld. Een efficiëntere coördinatie tussen de instellingen en de internationale organisaties in het kader van verkiezingswaarneming en verkiezingsondersteuning om redenen van doeltreffendheid, rendement en zichtbaarheid van de actie is onmisbaar. Het consolideren van onze begroting 1998 biedt ook goede uitgangspunten. Om een zo breed mogelijk synergie- en multiplicatoreffect te bereiken, moet de EU haar maatregelen op het gebied van het mensenrechtenbeleid sterker coördineren, ook met de internationale organisaties zoals de Raad van Europa, de OVSE en andere, door het sluiten van samenwerkingsovereenkomsten op de wijze die wij wensen. Onze hulp wordt vaak helemaal niet zichtbaar op dit gebied.
Ik kan echt alleen maar instemmen met het verslag van collega Imbeni. Wij volgen hierbij absoluut dezelfde lijnen wat betreft de strategie. We eisen een verbeterde informatie over het EP, over efficiëntie en ook mislukkingen van de programma's en projecten, gemeten aan hun effect op de situatie van de mensenrechten en de democratie in derde landen, wij eisen net als hij een transparantere strategie voor het gebruik van de middelen en verbeterde procedures voor het afhandelen van een project - dat steekt ook achter mijn verslag over de vereenvoudiging van de structuren. Ook ik heb de conferentie van de PHARE- en TACIS-programma's met de NGO's gevolgd en juist ook voor mijn verslag interessante aanwijzingen gekregen.
Een andere principiële eis is de noodzaak van een verbeterde coördinatie binnen de Commissie en interinstitutioneel en ook - wat we altijd hebben geëist - de beperking van de verdeling in geografische sectoren. Wat dat betreft zijn we het heel erg eens. Onder een hogere coördinatiestructuur onder verantwoordelijkheid van een commissaris voor mensenrechten en democratie dient naast het beheer van de programma's en projecten ook de coördinatie van het garantie- en sanctiebeleid te ressorteren. De Commissie heeft na Amsterdam voor de volgende periode een uniforme Commissiestructuur voor mensenrechten en democratie beloofd en ik hoop vurig dat dit ook lukt. Ik wil de Commissie graag in alle openbaarheid vragen wat ze denkt daaraan bij te dragen.
Beste collega's, afrondend wil ik graag opmerken dat het zeker een van de moeilijkste, maar ook mooiste taken van de Europese Unie is als haar instellingen de boodschap van vrijheid, van vrede, die berust op het in acht nemen van de mensenrechten en een samenleving naar democratische regels, kan uitdragen. Wij hopen dat na het Verdrag van Amsterdam dit deel van het buitenlands beleid van de Unie een nog grotere rol zal spelen en onze idee nog verder zal dragen.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, mij is de eer te beurt gevallen door de Begrotingscommissie te worden aangewezen als rapporteur voor advies. Ik ben daar bijzonder verheugd over omdat we in dit specifieke geval werk hebben verricht dat mevrouw Lenz mijns inziens heeft geholpen bij het opstellen van haar verslag, met name op een aantal punten die wij essentieel vonden en waarover ik kort iets wil zeggen.
Het eerste punt, dat door mevrouw Lenz reeds is aangehaald, betreft de eis en de noodzaak, zou ik zeggen, om te wijzen op de mensenrechten, maar hiervoor tegelijkertijd een belangrijkere rol op te eisen, aangezien het een onderwerp is waarmee de Europese Unie tegemoet komt aan hetgeen voor de burgers van Europa een erezaak is. Ik denk dat vanuit deze achtergrond elk initiatief, elke betere bescherming via de "mensenrechtenclausule" moet lopen dankzij een betere interne coördinatie binnen de Commissie. Er is bijvoorbeeld gesproken over de mogelijkheid om in akkoorden met derde landen een "doodstrafbepaling" op te nemen zoals al is gepland voor toetreding tot de Europese Unie.
Ik vind het belangrijk om hier de nadruk op te leggen. Dit Parlement heeft hieraan prioriteit toegekend en ik denk dat wij hiervan begrotingsjaar na begrotingsjaar blijk hebben gegeven. Laat dit alstublieft de verantwoordelijkheid van de instelling blijven en niet zoek raken bij satellietorganen die niet meer te controleren zijn. Ik denk hierbij aan het Waarnemingscentrum voor drugs dat al jaren door ons wordt gesubsidieerd. Maar we weten niet wat het doet. De beleidslijnen ervan worden uitgezet door vijftien functionarissen van de vijftien lidstaten, enzovoort.
Er moeten dus meer werkmogelijkheden komen, meer middelen en meer doelstellingen voor het mensenrechtenbeleid, maar alles door middel van interne versterking die op den duur - en dat is de duidelijke boodschap die wij de Commissie en onze regeringen willen meegeven - moet leiden tot de benoeming van een mensensrechtencommissaris. Dat zou het logische resultaat zijn van dit beleid waaraan wij zeer veel waarde hechten.
Het tweede punt heeft natuurlijk betrekking op de financiële middelen. Wij zijn van mening dat de middelen gerationaliseerd moeten worden. Er is op dit moment sprake van een interne versnippering waardoor ons beleid wordt geschaad. U weet dat wij in dit verband vandaag juist het idee hebben bekrachtigd een werkgroep op te richten die aan het reeds door de Commissie gedane werk kan bijdragen en hebben besloten gericht te proberen tot een gezamenlijke oplossing te komen voor de bestaande problemen. Bijvoorbeeld om een oplossing te vinden voor het probleem van de ongelooflijk lange tijd die verloopt tussen een maatregel en het verzoek om een maatregel op het gebied van de "mensenrechten" en de goedkeuring of financiering ervan.
Er gaan soms tien, elf maanden voorbij tussen een verzoek om financiering dat is ingediend niet door grote bedrijven, mijnheer Brittan, maar door NGO's, die hun bestaan danken aan de medefinanciering die zij kunnen verkrijgen, maar die maanden en maanden op zich laat wachten en vergezeld gaat van een administratieve rompslomp die mijns inziens schadelijk kan zijn. Natuurlijk moeten de regels doorzichtig en streng zijn, maar ook soepel om de zaken beter te laten verlopen.
Dit is derhalve de duidelijke boodschap die wij namens de Begrotingscommissie aan de rapporteur willen meegeven. Wij hebben slechts enkele amendementen gehandhaafd, die naar ik hoop voor de rapporteur aanvaardbaar zijn. Zij dienen ter versterking van de tekst, opdat het een praktisch en goed werkdocument is dat zowel voor de Commissie als voor de Raad nuttig is bij de komende besprekingen.

Goerens
Mevrouw de Voorzitter, de commissie openbare vrijheden heeft mij opgedragen over dit verslag advies uit te brengen. U weet dat onze commissie bevoegd is om onderzoek te doen naar de naleving van de mensenrechten binnen de Europese Unie. Ik zal me derhalve beperken tot het noemen van de kwesties die te maken hebben met de mensenrechten waarbij zowel de Europese Unie als derde landen zijn betrokken, dat wil zeggen al hetgeen van doen heeft met de problemen op het gebied van immigratie, asielrecht, mensenhandel en sekstoerisme waarbij kinderen zijn betrokken.
Bij onze werkzaamheden richten wij ons op bijzonder kwetsbare personen of groepen personen, die vaak te lijden hebben van discriminerend gedrag of eenvoudigweg hun fundamentele rechten niet kunnen uitoefenen of er gebruik van maken. Het gaat om vrouwen, kinderen, vluchtelingen, ontheemden, minderheden in een land, autochtone bevolking, gevangenen en slachtoffers van martelingen. Al deze groepen zijn in onze commissie diepgaand onderzocht en ik zal u slechts onze belangrijkste gevolgtrekkingen meedelen.
Wij vragen aan de Commissie met name om in toekomstige akkoorden met de desbetreffende derde landen een bepaling op te nemen over mensenhandel en sekstoerisme waarbij kinderen zijn betrokken, zoals dit reeds gebeurt voor de naleving van de mensenrechten. Wij dringen er ook op aan dat de communautaire begrotingslijnen in verband met het naleven van de mensenrechten strikt worden geëvalueerd, ongeacht of de uitgaven binnen of buiten de Unie plaatsvinden. Wij zijn bovendien van mening dat het gemeenschappelijk optreden waartoe de Raad op 26 en 27 september 1996 heeft besloten, en die bedoeld is om de bevoegdheden van de drugseenheid van Europol uit te breiden met bestrijding van mensenhandel, pedofiele netwerken en kinderprostitutie, van fundamenteel belang is.
Wij menen in dit verband ook dat het absoluut noodzakelijk is dat de Europol-Overeenkomst zo spoedig mogelijk door alle lidstaten wordt bekrachtigd. Er moet ook een overeenkomst worden aangenomen ter bestrijding van de mensenhandel, waarvan de gemeenschappelijke bepalingen strenge straffen bevatten voor handelaren en dat de mogelijkheid biedt om de door hen verkregen winsten in beslag te nemen.
Helaas ontbreekt de tijd om alle conclusies te noemen. Ik dank u voor uw aandacht en verwijs u naar het geschreven verslag voor alle informatie die ik u niet heb kunnen geven.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, kort nadat ik voor het eerst verkozen werd als lid van het Europees Parlement in 1989, werd ik gevraagd om deel te nemen aan een parlementaire waarnemingsdelegatie voor de allereerste democratische verkiezingen in Chili na de dictatuur van generaal Pinochet. Tijdens mijn verblijf daar werd ik getroffen door het grote aantal mensen dat mij en andere leden van de delegatie spontaan kwam bedanken voor het werk dat de Europese Unie had gedaan voor de instandhouding en ontwikkeling van de democratie in Chili tijdens de dictatuur.
Dat maakte diepe indruk op mij omdat ik daardoor besefte hoe belangrijk het werk van de Europese Unie op het gebied van de mensenrechten wel niet is, en wat voor effect vaak kleine sommen geld kunnen hebben, vooral voor de ontwikkeling van de democratie in landen waar de situatie inzake de mensenrechten te wensen overlaat. Daarom sta ik volledig achter de beleidsmaatregelen die de Europese Unie volgt. Echter dient wel opgemerkt te worden dat het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie tot stand is gekomen op een basis die wel erg ad hoc te noemen is. Dat heeft mevrouw Lenz in haar eerdere opmerkingen op vele manieren aangegeven. Het is nog steeds zeer ad hoc, zoals blijkt uit het werk van het Parlement. Ons maandelijks relaas van dringende of spoedeisende kwesties op donderdagmiddag vertoont, als we de mensenrechtensituaties behandelen, een zeker gebrek aan coördinatie en samenhang.
Zo ook vertoont de manier waarop de Commissie haar werk op het gebied van de mensenrechten organiseert een gebrek aan samenhang en coördinatie, zoals we gehoord hebben. In de Raad kende het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn zwakke punten, zoals we al eerder uiteengezet hebben, en er zijn onvoldoende tekenen die op een samenhangende aanpak wijzen. Met het Verdrag van Amsterdam en het Commissieverslag dat wij vandaag bespreken, zou de mensenrechtenkwestie nu veel meer geïntegreerd moeten worden in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Met name - en ik kijk hier naar de Raad en de Commissie - dient gewerkt te worden aan de ontwikkeling van de beleidsplanningseenheid, wat een essentieel onderdeel is van het Verdrag van Amsterdam, om ervoor te zorgen dat het werk van die eenheid een effectieve dimensie voor de mensenrechten en voor conflictpreventie behelst.
We moeten trachten te definiëren wat we precies bedoelen met een ethisch georiënteerd buitenlands beleid voor de Europese Unie en we moeten streven naar een beter evenwicht tussen de instellingen. In het licht van het Verdrag van Amsterdam en van het werk in het Parlement door de heer Avgerinos, bijvoorbeeld, voor een betere aanpak van dringende of spoedeisende kwesties moeten we proberen een nieuwe start te maken op het gebied van de mensenrechten en voor een triloog tussen Raad, Commissie en Parlement rond de tafel gaan zitten om vast te leggen waar we naartoe gaan met de mensenrechten en hoe we de administratieve procedures op het gebied van de mensenrechten kunnen verbeteren. We moeten met name bekijken hoe we kunnen evalueren of we met onze projecten waar voor ons geld krijgen. De Commissie is heel goed in het ontwikkelen van nieuwe ideeën, maar minder goed als het gaat om het sturen van deze ideeën als ze eenmaal concrete vorm hebben aangenomen. Voorts moeten we kijken naar de manier waarop we kredieten toewijzen. Het gebeurt veel te vaak dat fondsen worden opgehouden en NGO's in moeilijkheden komen door de buitensporige vertraging bij de toewijzing van de kredieten.
We moeten, ter afronding, ook zien wat we doen met landen als bijvoorbeeld Hongkong - dat ik alleen maar noem omdat het zo vers in mijn geheugen zit - waar de regering aanvoert dat het geld dat wij geven ter ondersteuning van de mensenrechten eigenlijk neerkomt op politieke inmenging en ons toestemming weigert om dat geld uit te geven. Ik juich deze beide verslagen toe, maar ik dring erop aan dat...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Maij-Weggen
Voorzitter, in dit debat over mensenrechten is het bijna vanzelfsprekend dat je direct over concrete problemen begint. Over Algerije, over Birma, over Nigeria of over de situatie van vluchtelingen, van kindslaven of van misbruikte vrouwen, en dat je ook direct om actie vraagt. Maar in dit debat gaat het om iets anders. Onze collega's Imbeni en mevrouw Lenz hebben in hun verslag vooral gesproken over de structuren bij de Europese Commissie voor het mensenrechtenbeleid. Dat is een goede zaak, want wanneer je iets aan de kaak wilt stellen en actie wenst, dan moeten er daarvoor ook goede instrumenten zijn. Die moeten doeltreffend zijn, daar gaat het om.
Tegen die achtergrond zijn beide verslagen buitengewoon nuttig. Het verslag van collega Imbeni, dat een reactie vormt op het document van de Europese Commissie, legt een aantal zwakke plekken in de organisatie van het mensenrechtenwerk van de Commissie haarfijn bloot. De Commissie heeft in haar document geprobeerd om die problemen te omzeilen door een soort opsomming te geven van concrete mensenrechten- en democratiseringsprojecten vanuit een regionale benadering. We kunnen rustig stellen dat de meeste van die projecten prima zijn, en dat de Commissie ze waarschijnlijk ook wel goed uitvoert, maar het document van de Commissie bevat geen evaluatie. Dat is ook geen wonder, want terecht stelt collega Imbeni vast dat het mensenrechtenbeleid vanuit de Commissie nogal chaotisch is georganiseerd. Te veel begrotingsposten, te veel directoraten-generaal die zich ermee bemoeien, te veel bureaucratische rompslomp en te weinig coördinatie, evaluatie en effectiviteit.
Wanneer we die verschillende benaderingen een beetje overzien, dan vinden we dat vooral ook terug in het verslag van mevrouw Lenz. Eigenlijk is het een wonder dat er nog zoveel goeds gebeurt als je die twee verslagen leest. Dat neemt echter niet weg dat ik het eens ben met de beide collega's. Wie alle activiteiten overziet, moet wel constateren dat er dringend behoefte is aan meer coördinatie en aan een betere stroomlijning van de acties. Daarom is het idee van mevrouw Lenz om tot één coördinerend orgaan bij de Commissie te komen, vooral gericht op programma's en acties op het gebied van de rechten van de mens, de rechten van minderheden en democratisering, een prima idee. Ik denk dat het zoiets zou moeten zijn als ECHO voor humanitaire hulp, maar dan wel binnen de Commissie.
Voorzitter, het is een prima idee omdat het niet alleen veel geld en energie kan besparen, je kunt wellicht met hetzelfde geld veel meer doen en ook veel effectiever. Daarnaast vind ik het ook prima dat je een Europees netwerk voor mensenrechten beschikbaar stelt om de nodige informatie efficiënt te laten verlopen.
Tenslotte zou ik ook een lans willen breken voor het idee om op Europees niveau een unit te hebben voor het begeleiden van verkiezingen. De socialistische collega heeft net gesproken over de wijze waarop destijds de verkiezingen in Chili zijn begeleid, ik was daar ook bij in 1989, en dat gebeurde op een uitstekende manier. Maar toch zien we vaak dat Amerikaanse of andere delegaties efficiënter en ook beter omgaan met hun werk dan de onze. Toch is het belangrijk, want de preventieve werking van dit soort begeleidingscommissies is buitengewoon goed.
Voorzitter, ik sluit af: beide rapporteurs hebben uitstekend werk geleverd. Ze hebben goede voorstellen bij de Commissie ingediend en we mogen van de Europese Commissie vragen om die verslagen ter harte te nemen en die voorstellen over te nemen. De Europese Unie is zelf een bolwerk van mensenrechten en democratie, laten we dat ook op een efficiënte manier uitstralen in de wereld.

Van Bladel
Voorzitter, ook al kunnen wij veel vraagtekens plaatsen bij de consistentie van het mensenrechtenbeleid dat door de Europese Unie wordt gevoerd, buiten Europa ervaart men dat nu eenmaal heel wat positiever, gezien de vele malen dat er een beroep op ons mensenrechtenbeleid wordt gedaan. U hebt het daarnet ook van de heer Titley en mevrouw Maij-Weggen gehoord. Toch moeten wij ook aan de vooravond van de Euro-Aziatische top constateren dat er bijna hele continenten zijn die afstand nemen van ons beleid. Daarom is het goed dat wij hier toevallig vanavond de commissaris hebben die enigszins deskundig is op dat terrein. Ik zou van hem graag iets meer willen horen over hoe hij de voorstellen die hier op tafel liggen in dat verband toegepast ziet.
Hoe dan ook, omdat men juist een beetje afstand neemt van ons blijven hameren op die mensenrechten, is het des te nodiger dat het mensenrechtenbeleid binnen de instellingen beter op elkaar wordt afgestemd, doorzichtiger, sneller uitvoerbaar en effectiever wordt. Collega's Imbeni en Lenz hebben aan de vooravond van de viering van de 50ste Verklaring van de Rechten van de Mens twee uitstekende, heldere en naar mijn idee ook uitvoerbare verslagen op tafel gelegd.
Het voorstel tot de oprichting van het coördinatiebureau spreekt mij bijzonder aan. Ik vind ook, zoals mevrouw Lenz al opmerkte, dat daar een commissaris bij hoort die geheel verantwoordelijk is voor dat beleid. Naar de burger toe vind ik het een bijzonder goed idee om in het vervolg via de elektronische snelweg of het Internet bekendheid te geven aan waar wij binnen de instellingen mee bezig zijn. Dat is een goede zaak.
Waarnemingen bij verkiezingen, dat was zo ongeveer de afgelopen tijd ons paradepaardje. Daar lukte het de Unie uniform naar buiten op te treden, een zichtbare taak. Het is ook zeer juist dat mevrouw Lenz daarvoor een materiële onderbouwing in de specifieke begrotingslijn vraagt.
Om een jaarlijkse conferentie te houden ter evaluatie, zoals de heer Imbeni voorstelt, lijkt mij prima. Het geeft de Commissie in haar functioneren en ook het Parlement meer autoriteit. Het zal overigens wel meer individuen en NGO's onze richting uitsturen, waardoor wij nog selectiever moeten zijn, nog meer inhoud moeten geven aan onze programma's, maar met deze voorstellen zoals die nu op tafel liggen, moet dat in coördinerende zin mogelijk zijn.
Voorzitter, commissaris, de verslagen-Lenz en -Imbeni zijn een uitstekende politieke afronding van het jaar. Ik feliciteer de collega's en ik verheug mij gewoon hoe wij met deze verslagen als een stevige steun in de rug aan het eind van ons mandaat de mensenrechten binnen de Europese Unie en ook daar buiten kunnen bevorderen.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, collega's Lenz en Imbeni spreken met één stem en dat scheelt een reactie. Zij roepen op tot meer coördinatie, consistentie, coherentie en dat verdient alle ondersteuning ook vanuit de liberale fractie. Ook de Commissie verdient af en toe lof voor haar inzet voor een vergrote doeltreffendheid en doorzichtigheid. Maar tegelijkertijd zijn de voorstellen van de beide rapporteurs voor betere ideeën om de consistentie nog te verhogen ook niet van vandaag of gisteren.
Onze fractie steunt het voorstel om een enkele dienst inzake mensenrechten en democratisering op te richten binnen de Commissie. Dat moet echter niet betekenen dat in de Commissie een gemeenschappelijke administratieve structuur voor alle buitenlandse hulpverlenende bureaus moet komen. De hulpverlening moet onderdeel blijven uitmaken van de hoofdlijnen van het beleid. De hulpverlening is een middel van het beleid en geen doel op zichzelf.
Jaarlijkse evaluatieconferenties over alle mensenrechten- en democratieprogramma's voor derde landen zijn ter zake veel effectiever. Ik ondersteun gaarne de versterkte rol van de Unie-delegaties in derde landen, de opname van mensenrechten in het takenpakket van de planningseenheid van het GBVB en de instelling van een interinstitutionele werkgroep ter oprichting van een Europees netwerk voor mensenrechten en democratisering.
Dan die waarnemers - en mevrouw Lenz weet dat - de waarneming bij verkiezingen bijvoorbeeld vanuit het Parlement heb ik destijds als ontvanger mogen meemaken in diverse landen van de derde wereld en ook als deelnemer aan waarnemingsdelegaties en ik heb me wel eens geschaamd, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris. Ik hoop nu dat eens waarheid zal worden dat wij hier in het Parlement een zogenaamd "A-team" hebben waaruit wij degenen kunnen rekruteren die echt op een professionele wijze gaan waarnemen. Ik heb dat vaker gezegd in de commissie buitenland, mevrouw Lenz weet dat en de heer Imbeni ook. Ik vind in deze twee verslagen dus goede aanknopingspunten daarvoor.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, mensenrechten maken het voor de enkeling mogelijk om individueel zijn of haar waardigheid te behouden. Ik benadruk dat hier nogmaals omdat dat in de alledaagse EU-politiek soms in vergetelheid raakt. De bescherming van de mensenrechten en minderheden en het bevorderen van democratie moeten in een gezamenlijk buitenlands- en veiligheidsbeleid een prioriteit zijn. Pogingen om deze prioriteiten om te keren en economische betrekkingen voorrang te geven, wijzen wij duidelijk af.
Het Parlement zal voortdurend de vinger op de wond houden, echter niet alleen dat, want het heeft ook een begrotingslijn voor de bevordering van de democratie en de bescherming van de mensenrechten ingesteld en daarmee een financiële basis voor actiemogelijkheden gecreëerd. Maar van een coherent civiel buitenlands beleid in de EU zijn we nog ver verwijderd. Zolang het ressortdenken niet wordt overwonnen, zolang het buitenlands beleid in de Commissie geografisch is verdeeld en zolang ontwikkelingsbeleid in de begroting voortdurend wordt gekort, zal het niet lukken een consequent, horizontaal concept van een mensenrechtenbeleid te ontwikkelen. Een dergelijk solide concept is evenwel de basis voor een geloofwaardig buitenlands beleid.
De Commissie zelf is niet in staat om de acties van het mensenrechtenbeleid naar herkenbare resultaten te leiden omdat er nu eenmaal geen allesomvattende strategie voor alle EU-beleid bestaat. In zoverre is het verslag van mevrouw Lenz met de voorstellen voor een administratieve structuurverbetering waardevol.
Wij steunen het voorstel voor het instellen van een bureau voor mensenrechten en democratie binnen de Commissie. Dat zou ook de samenwerking vergemakkelijken met de non-gouvernementele organisaties, die een belangrijk onderdeel van een duurzaam mensenrechten- en democratiseringsbeleid zijn. Met name de decentrale projecten van de plaatselijke initiatieven leveren een onmisbare bijdrage aan de maatschappelijke stabilisering en aan een mensenrechtenwerk dat de waardigheid van het individu wil beschermen en herstellen.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter, geachte collega's, net als mijn fractie ben ik het er helemaal mee eens dat de coördinatie moet worden vergroot, dat de diensten samengevoegd moeten worden en dat een hele reeks zaken moet worden gerationaliseerd. Het is echter van belang dat er politieke verantwoordelijkheid bestaat en het is heel vaak moeilijk te doorgronden waar deze zich binnen de Commissie bevindt.
Ik feliciteer mevrouw Lenz en de heer Imbeni met de twee door hen in deze zin opgestelde verslagen. Paragraaf 7 van het verslag van de heer Imbeni echter, waarin hij voorstelt om te rapporteren over de overheidsinstanties van derde landen die mensenrechtenprojecten belemmeren, lijkt me enigszins aanvechtbaar. Ik denk dat wij daaraan wel kunnen toevoegen: " en de instellingen van de Europese Unie" , want zoals sommige collega's weten zijn een aantal projecten bij de Commissie vele maanden geblokkeerd omdat de toegezegde middelen niet beschikbaar komen, maar er zijn ook andere gevallen. Ik ben verheugd dat commissaris Brittan aanwezig is, want een aantal heel belangrijke projecten op het gebied van democratisering en naleving van de mensenrechten liggen al twee jaar ergens in de laden van de diensten van de Commissie. Een project voor een radiozender "Boys of Tibet" wacht al twee jaar op het groene licht van de Commissie. Ik zou hierover heel graag een reactie van de commissaris willen hebben.
Ik zou ook graag willen dat hij reageert op de herhaalde vragen van ons Parlement met betrekking tot een aantal belangrijke personen die zich in gevangenschap bevinden. Het betreft de heren Wang Dan, Hada, Nawang Choepel en de jonge Panchen Lama (Gedhum Choekyi Nyima) over wie wij geen enkel bericht hebben, hoewel wij de Commissie vele malen hebben gevraagd om tussenbeide te komen teneinde de invrijheidstelling van duizenden, zelfs honderdduizenden politieke gevangenen in China en andere Aziatische landen te bewerkstelligen.
Het zou me bijzonder verheugen, mijnheer de commissaris, als de Commissie net als de Verenigde Staten, die de vrijlating van de heer Wei Jingsheng hebben bewerkstelligd, ons snel de invrijheidstelling van de vier bovengenoemde belangrijke personen en anderen die ik hier nu niet heb genoemd, zou kunnen aankondigen.

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, politieke stelsels zijn des te democratischer en pluralistischer naarmate de politieke instellingen efficiënter werken en het justitiële apparaat onafhankelijker is. De roeping om vrijwaring van de mensenrechten, ook buiten de Unie, ligt verankerd in de preambules van de Verdragen en vormt dus een prioriteit waar wij niet altijd gehoor aan weten te geven, ook al zijn wij als Europese Unie een van de grootste bronnen van financiering en bevordering van acties voor bescherming van mensenrechten. Maar onze Europese Unie slaagt er niet in zichzelf die transparante werkwijze aan te meten die nodig is om haar streven naar bevordering van de mensenrechten goed te profileren.
Volgens ons zou het Europees Parlement, gezien zijn specifieke democratische aard, een grotere vinger in de pap moeten krijgen bij de uitstippeling van beleid waar mensenrechten bij gemoeid zijn. In verband hiermee zou men er allereerst voor moeten zorgen dat alle financieringen voor mensenrechten uit één begrotingspost komen, en het Parlement zou ook die begrotingsbevoegdheid moeten uitoefenen die het Verdrag weliswaar heeft uitgebreid maar die toch nog ontoereikend is - ook al is het scenario wat dat betreft de laatste tijd enigszins verbeterd. Vooral is het nodig dat ons Parlement kan optreden in een unitair kader op het vlak van uitbetalingen. Het aantal DG's van de Commissie dat prioriteitenlijsten moet opstellen en uitgavenprioriteiten uitvoert, is namelijk momenteel veel te groot.
Die verdeling van bevoegdheid kan dan wellicht bijdragen tot betere kennis inzake sectorale en specifieke problemen, maar komt het doelmatige optreden van de Unie zeker niet ten goede. De geografische indeling die al binnen de Commissie bestaat, wordt dus nog verergerd door het feit dat er verschillende begrotingsposten bestaan. Dit zorgt alleen maar voor een nog grotere versnippering van de fondsen bestemd voor de uitgaven.
Naast de problemen van organisatie van de hulpacties ten behoeve van de mensenrechten, vinden wij ook dat de praktische uitvoering van het beleid nogal achterophinkt. Een voorbeeld: in de resolutie van de Raad wordt op het vlak van asielprocedure verwezen naar toepassing van het begrip "veilige derde landen" ; hierdoor wordt in feite het transitoland dat grenst aan een lidstaat gedwongen om asielzoekers weer terug te nemen zonder dat gezorgd wordt voor voldoende juridische garanties, en dat is vooral erg voor de slachtoffers van geweld, vrouwen en kinderen. Bovendien druist zo'n redenering feitelijk in tegen de kwaliteit van de bescherming van de mensenrechten waar wij naar streven.
Een ander voorbeeld geldt de bescherming van het gezin: de bescherming van de mensenrechten, die ook in ons gezinsbeleid een prioriteit is, raakt kant noch wal als wij niet ook voor immigranten uit derde landen het recht erkennen om in hun gezin te leven, dus als wij hun geen recht op gezinshereniging geven.
De uitbreiding van de bevoegdheden van Europol, vooral van de antidrugseenheid, die ook mensenhandel, pedofilie en kinderprostitutie moet bestrijden, is weliswaar al in de maand september tijdens een Ministerraad van de Unie besloten, maar er is nog niets op gang gebracht. Ook is de Europol-Overeenkomst nog niet geratificeerd door alle lidstaten.
De Europese burger eist zekerheden van ons en wij vinden het dus van essentieel belang dat bij de bepaling van het beleid over het recht op bescherming van de mensenrechten gestreefd wordt naar coördinatie van de strafwetgeving van de lidstaten, in die zin dat er een clausule van universele extraterritorialiteit wordt ingevoerd, waardoor degenen die misdaden in het buitenland begaan en dan hun straf ontlopen dankzij een onvolledig rechtssysteem, opgespoord, vervolgd en bestraft kunnen worden. Die coördinatie moet er volgens ons zo gauw mogelijk komen, anders gaat onze geloofwaardigheid op het vlak van bescherming van de mensenrechten aan flarden.

Gillis
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur danken voor deze verslagen over de acties ter bevordering van de eerbiediging van de mensenrechten.
De algemene doelstelling van elk ontwikkelingsbeleid moet bestaan in het streven naar de ontwikkeling en versteviging van de democratische beginselen en het recht, waarbij de mensenrechten en fundamentele vrijheden gerespecteerd worden. In alle overeenkomsten met derde landen moet de Europese Unie druk blijven uitoefenen voor het opnemen van specifieke mensenrechtenclausules.
Een groot deel van onze burgers is niet eens op de hoogte van het feit dat de Europese Unie 's werelds grootste donor van humanitaire steun is. Ik vind dat wij duidelijke richtsnoeren op moeten stellen om de zeer belangrijke financiële bijdrage die de Europese Unie aan de mensenrechten en de ontwikkeling van de derde wereld levert, duidelijker zichtbaar te maken voor en bekend te maken bij het publiek.
Ofschoon ik het niet eens ben met het beleid van de Verenigde Staten - een beleid van "geen steun zonder handel" - is het van essentieel belang dat wij echt vasthouden aan ons beleid om alleen dan steun te verlenen indien er duidelijk sprake is van democratie, eerbiediging van de mensenrechten en vrijheid.
In verband met de statistieken - en vele andere sprekers hebben hier reeds op gewezen - moet de financiering duidelijk worden ingedeeld naar herkomst: overheidssteun, semi-overheidssteun, steun van NGO's of wat ook, en de efficiëntie van mensenrechtenprojecten die door de Commissie gefinancierd worden moet op een duidelijke manier geëvalueerd worden. Jammer genoeg worden in het verslag de projecten niet vergeleken op hun efficiëntie en zijn er geen criteria opgesteld op basis waarvan de projecten beoordeeld worden dan wel dienen te worden.
In de context van de aanstaande onderhandelingen over de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en de ACS-landen krachtens de Overeenkomst van Lomé, dienen een stabiel politiek systeem, de volledige eerbiediging van de mensenrechten, een effectieve deelname door de samenleving gekoppeld aan een goed bestuur en een solide beheer, erkend te worden als de fundamenten van een duurzame ontwikkeling en ons ontwikkelingsbeleid moet juist daarop zijn gericht.

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste vind ik dat het een van onze belangrijkste taken in dit Parlement is om te waken over mensenrechten en democratie. Dat verwachten de mensen van ons, en op dit punt hebben wij ook hun krachtige steun. Dit is natuurlijk speciaal van belang voor de landen waar wij een overeenkomst mee hebben, landen waar wij een of andere band mee hebben. Wellicht is het nog wel het meest van belang voor kandidaat-landen als Slowakije en Turkije, waar de nodige gebreken moeten worden verholpen.
Volgens mij is het echter van groot belang dat wij er bij onze maatregelen en inspanningen naar streven dat wij hulp verlenen bij de oplossing van de problemen en dat wij niet enkel aanduiden welke landen niet aan de eisen voldoen. De controle, ondersteuning, doelmatigheid en verslaglegging van onze maatregelen moeten beter worden. Een paar van de amendementen van de ELDR-Fractie wil ik met name onder de aandacht brengen, en wel de paragrafen 6, 8 en 9 van het verslag-Imbeni.
Algehele overeenstemming over mensenrechten is een goede zaak. Daarnaast moet de Commissie inlichtingen inwinnen bij internationale organisaties als Amnesty, OVSE en de Raad van Europa.

Müller
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Imbeni en mevrouw Lenz graag gelukwensen met hun verslagen en erop wijzen dat vanzelfsprekend de inspanningen in die richting moeten gaan dat de slagkracht van de Commissie zelf in al haar beleid wordt verhoogd en niet door bepaalde bureaus en andere structuren de verantwoordelijkheid naar buiten de Commissie wordt verplaatst. Ik geloof dat dit heel duidelijk is geworden.
Ik wil u nog graag wijzen op een bijzonder punt dat in de Begrotingscommissie uitvoerig is bediscussieerd. We veranderen iets in de structuur van de interinstitutionele samenwerking. Dat lijkt me heel belangrijk te zijn. We ontbinden de huidige Advisory Group die tot dusver met de Commissie en de betreffende instellingen voor individuele projecten adviezen heeft uitgewerkt. En we willen nu een interinstitutionele adviserende werkgroep instellen die het jaarlijkse werkprogramma moet beoordelen. Zo staat het in ons amendement. Dat lijkt me een rationele omgang tussen het Parlement en de Commissie te zijn. Ik hoop dat door het bespreken van een werkprogramma aan het begin van het jaar er ook inderdaad meer transparantie en controle in deze sector mogelijk wordt gemaakt.

Vanhecke
Voorzitter, we bespreken vandaag een document van de Europese Commissie over de tenuitvoerlegging in 1995 van de acties ter bevordering van de rechten van de mens en de democratisering. De rapporteur, collega Imbeni, legt daarbij in zijn toelichting al meteen de vinger op de wonde door te stellen, ik citeer, dat dit document op een opsomming van goede werken lijkt, waarbij het resultaat van deze goede werken helemaal niet geëvalueerd wordt. Het is inderdaad toch wel eigenaardig dat zeer grote bedragen, fortuinen werden geïnvesteerd in allerhande projecten, maar dat er blijkbaar niet eens criteria waren om het nut van deze investeringen tussentijds, of toch in elk geval naderhand, na te gaan, en dat er al evenmin ernstig onderzocht werd of de gesubsidieerde projecten en organisaties ook al niet door derden, bijvoorbeeld door de lidstaten afzonderlijk, gesteund werden. Wat dat betreft kan ik dus alleen maar de paragrafen 16 en 17 van het voorliggende verslag volmondig bijtreden.
Ik moet echter toegeven dat mijn kritiek fundamenteler is en dat wij ons toch ook de vraag moeten stellen of het sowieso wel de taak is van de Europese communautaire instellingen om middels een eigenlijk ondoorzichtige subsidiëringspolitiek, en vooral, en dat is de basisopmerking, vooral zonder inkapseling in een coherent buitenlands beleid, een soort UNO, een soort Verenigde Naties in het klein te spelen.
Begrijp mij niet verkeerd. Ik beweer niet dat al het geld van deze begrotingslijn nutteloos besteed is. Maar ik stel grote vragen bij het gebrek aan controle tijdens de subsidiëring, bij het gebrek aan evaluatie nadien en ten gronde bij de wenselijkheid om de uitvoering van deze politiek die een deel zou moeten zijn van een coherente buitenlandse politiek, wanneer men die noodzakelijk acht, aan de Europese Commissie over te laten.
Bovendien kan ik immers zelf en op mijn eentje uiteraard de besteding van deze fondsen niet nagaan. Maar ik ken wel bijvoorbeeld de wijze waarop door de ambtenaren van de Commissie in mijn eigen land wordt omgesprongen met allerhande subsidies aan allerhande verenigingen. Ik kan dan slechts vaststellen dat daar verenigingen worden gesubsidieerd die ofwel alleen zichzelf vertegenwoordigen, ofwel het niet waard zijn om wat dan ook te krijgen, ofwel uit allerhande andere subsidiepotten reeds ruimschoots hun deel krijgen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan allerhande vakbonden.
Het is mogelijk, en ik hoop het, dat de Commissie met de budgetten waarover wij vandaag spreken, nuttiger omspringt. Maar indien dat zo is, kan ik het niet opmaken uit het document dat de Commissie zelf voorlegt. Hoe dan ook blijf ik hameren op het feit dat ook in onze eigen lidstaten nog miljoenen mensen bittere armoede lijden en dat het dus in mijn ogen niet aanvaardbaar is zeer grote bedragen te besteden indien en wanneer de nuttigheid van de besteding van deze bedragen niet eens grondig bestudeerd en vooral geëvalueerd wordt.

de Melo
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het pleidooi voor de mensenrechten is een van de sterkst geprofileerde facetten van de politiek van de Europese Unie. Met het steeds duidelijker zichtbaar worden van deze politiek en een steeds duidelijker rol in de besluitvorming en de initiatieven van de Europese Unie zal dit pleidooi de gehele mensheid ten goede komen.
Helaas is evenwel het optreden van de Europese Unie op het terrein van de mensenrechten nauwelijks zichtbaar - in termen van wat de Europese burger ervan weet, en ik weet dat deze ons steunt op dit punt, en juist daarom is het zo belangrijk dat de burger weet wat wij doen - en de politieke neerslag van dit optreden beperkt zich normaal gesproken tot onze parlementaire debatten.
Institutioneel gezien kent de EU onvoldoende structuren voor een adequate behandeling van informatie over schendingen van de mensenrechten. Onderlinge afstemming van optreden ten gunste van de mensenrechten ontbreekt, en de financiële middelen die beschikbaar zijn, schieten duidelijk tekort en zijn niet gericht op een gecoördineerde bevordering van optreden ten gunste van de waardigheid van de mens.
Wat helaas ook dikwijls gebeurt, is dat economische belangen, die een zeker overwicht hebben in de berichtgeving, de overhand hebben op politieke en humanitaire standpunten ten faveure van de mensenrechten waarvoor wij ons sterk maken, of deze zelfs geheel en al overvleugelen.
Een en ander wordt ook opgemerkt en geanalyseerd in de verslagen van collega's Imbeni en Lenz, die ik complimenteer. Wij steunen deze verslagen en verzoeken het Parlement om goedkeuring.

Stenzel
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de mensenrechten nemen in Oostenrijk een belangrijke plaats in. Met het oog op het Raadsvoorzitterschap van Oostenrijk in de tweede helft van volgend jaar zijn we ons bewust van het feit dat 1998 ook het Jaar van de mensenrechten is en dit gebied aan belang zal winnen. In het najaar van volgend jaar zal er een bijeenkomst van experts over dit onderwerp plaatsvinden in Wenen en aan de vooravond van de top van de staatshoofden en regeringsleiders in Wenen zal er ook een actieplan "Mensenrechten 2000" worden aangenomen. Deze activiteiten laten zien welke waarde Oostenrijk aan de mensenrechten toekent.
Ik juich de voorstellen van de rapporteur en van de heer Imbeni toe omdat ook ik een uniforme structuur op het gebied van de mensenrechten en democratisering als zinvol beschouw. Verbeterde coördinatie binnen de Commissie, versteviging van de mensenrechtencapaciteit van de Raad en ook intensievere samenwerking met het Europees Parlement - dat zou wenselijk zijn.
Doel van het Jaar van de mensenrechten 1998 moet zijn om het respect van de universele mensenrechtenstandaard op nationaal niveau door middel van controle, het verlenen van hulp en preventie veilig te stellen. Het internationale systeem heeft in de laatste 50 jaar juridische en praktische grondslagen voor de bescherming van de mensenrechten gecreëerd. Nu gaat het om de realisering op nationaal en lokaal niveau. Heel vaak komen helaas economische belangen voor mensenrechtenbelangen. Daarom mogen juist wij als Europees Parlement niet moe worden om te wijzen op schendingen van mensenrechten. Uitvoerbaar is alleen wat sanctioneerbaar is. Dat is in het internationale recht helaas niet altijd het geval. Daarom moeten we onze democratisch gelegitimeerde controlefunctie juist in het jaar van de mensenrechten 1998 uitoefenen.

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen graag mevrouw Lenz en de heer Imbeni hartelijk danken voor dit werkelijk uitstekend stukje werk van hun hand. Ik wil daarover echter enkele opmerkingen maken die indirect te maken hebben met hun verslag en die waarschijnlijk door dit verslag in beweging worden gebracht. Daar is op de eerste plaats het feit dat we al te veel organisaties hebben die tegen elkaar werken en die elkaar bij het werk voor de voeten lopen. Er moet een zekere orde worden gebracht. Ik zie dat grotendeels van de kant van volkeren die wat dat betreft directe contacten hebben, aangezien ik zeer vaak in Midden- en Oost-Europa ben. Ik zie daar de grote moeilijkheden die er ontstaan, en daarop moeten we letten.
Een tweede kwestie is - en ook dat is al ter sprake gebracht - dat we een scherpere controle op de steun moeten uitoefenen, want dat is noodzakelijk. We hebben al een zeer goede Commissie Begrotingscontrole die werkelijk voorbeeldig werkt, maar die natuurlijk niet nog meer taken kan aannemen. Een of andere soortgelijke organisatie zou echter zonder twijfel geboden zijn. Wat de jaarlijkse rapporten betreft, die beschouw ik als absoluut essentieel, speciaal als ze zich in handen bevinden van personen die echt iets begrijpen van de kwestie.
Afrondend wil ik echter nog zeggen: de mensenrechten zijn iets heel moois. Ze worden evenwel maar al te vaak gebruikt door bepaalde regimes om toe te dekken dat deze de collectieve rechten niet voldoende erkennen. Ik zie dat heel in het bijzonder bij de behandeling van minderheden: taalminderheden, rasminderheden en etnische minderheden. Ik ben van mening dat we er hier weer op dienen te wijzen dat een Europees recht van etnische en nationale minderheden absoluut geboden is. Dat moet gerechtelijk invorderbaar worden, en dat moet ons helpen om op dit gebied eindelijk orde te scheppen.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, het is niet zo vreemd dat in de loop van het debat een aantal ruimere overwegingen aan de orde is gesteld en ik hoop dat de Vergadering het mij zal vergeven als ik er zelfs niet in slaag de positieve noot te laten horen die men mij heeft voorgespeeld. Ik wil graag nader ingaan op een aantal specifieke punten, maar allereerst wil ik u zeggen hoe graag de heer Van den Broek hier aanwezig had willen zijn, vooral omdat hij zoveel belang hecht aan de verslagen van mevrouw Lenz en de heer Imbeni.
Allereerst wil ik het hebben over het zeer specifieke punt van de heer Imbeni over de conclusies van de Top van Amsterdam. Hierin wordt verwezen naar een initiatief voor een postgraduaatscursus voor een Europese titel in mensenrechten en democratie. Men verwacht dat tien universiteiten van tien landen hieraan zullen deelnemen en naar ik heb begrepen zal de universiteit van Venetië de verantwoordelijkheid op zich nemen, ofschoon het natuurlijk wel zo is dat de details nog verder uitgewerkt moeten worden.
Ik zal nu nader ingaan op een aantal algemenere punten. Ten eerste hebben mevrouw Lenz en andere leden gesproken over de mogelijkheid om slechts één enkele commissaris bevoegd te maken voor de mensenrechten. Ik twijfel eraan of dat het probleem zou oplossen. Het echte probleem is niet zozeer dat er verschillende commissarissen zijn, maar dat er verschillende benaderingen zijn die verband houden met de geografische situatie en met de mensenrechten in het algemeen. Je kunt daar onmogelijk iets aan doen door de mensenrechten te isoleren en deze in handen te geven van één commissaris.
Als ik bijvoorbeeld China neem, een gebied waarvoor ik verantwoordelijk ben, dan is er in dat land een zeer belangrijke mensenrechtendimensie en tegelijkertijd is er het ruimere Chinese beleid. Je kunt dat niet gewoon even oplossen door te zeggen dat het mensenrechtenaspect behandeld dient te worden door een commissaris die verantwoordelijk is voor de mensenrechten. Daardoor zou het mensenrechtenbeleid zelf aan kracht inboeten. Alleen als je China als geheel behandelt, kun je bij het oplossen van de problemen een beter evenwicht zoeken tussen een algemeen beleid en een mensenrechtenbeleid. Voor wat mij betreft maakt het mensenrechtenbeleid een integrerend deel uit van het beleid voor China en is het niet alleen maar een toevoegsel dat je gerust aan iemand anders zou kunnen geven. Dat is dus niet noodzakelijkerwijze de meest aantrekkelijke oplossing, hoewel je erover kunt blijven filosoferen.
Overigens heeft de heer de Vries gesproken over specifieke gevallen. Ik heb hier jammer genoeg geen lijst met antwoorden die op zulke specifieke gevallen betrekking hebben. Ik weet ook niet zo goed of dat wel het doel van dit debat is, maar de heer de Vries heeft de Panchen Lama genoemd en ik kan slechts zeggen dat ik die kwestie op het hoogste niveau aan de orde heb gesteld. Ik kan niet beweren dat ik een bevredigend antwoord heb gekregen en vrees dat het allemaal een groot mysterie blijft.
Ook is gesproken over de periode die verstrijkt tussen het moment dat een project wordt voorgesteld en het tijdstip dat men erop ingaat of het ten uitvoer wordt gelegd. Daar zijn meerdere redenen voor. Soms komt het omdat het idee zo algemeen is dat het eerst verder uitgewerkt moet worden en dat vergt tijd. Soms komt het omdat het idee controversiële kwesties aan de orde stelt en je de standpunten van verschillende mensen moet horen over of het al dan niet een goed idee is. En soms ligt de reden in de vraag of er wel geld beschikbaar is voor dat specifieke project. Overigens wil ik hier niet beweren dat er in de Commissie, als in elke andere organisatie, nooit fouten van administratieve aard voorkomen. Natuurlijk is dat soms wel zo. Maar het is nuttig om toch eens te wijzen op sommige andere factoren die tot vertragingen leiden, hoe vervelend die ook altijd weer zijn.
Tot slot wil ik inzake deze algemene punten nog iets zeggen over de zichtbaarheid. Een aantal mensen heeft gesproken over het belang van zichtbaarheid en ik ben het daar volkomen mee eens. Het heeft niet veel zin op dit vlak iets te doen als de mensen niet weten wat er gaande is. Als je de mensen advies geeft en als je de mensen helpt een brug te bouwen, dan is het nuttig en goed voor het imago van de Europese Unie als de mensen weten dat de Europese Unie hulp verschaft. Maar ik vind zichtbaarheid een veel essentiëler onderdeel van wat wij doen als het gaat om activiteiten op het gebied van de mensenrechten. Het laat niet alleen zien dat wij iets aan het doen zijn, maar ook dat in onze bezorgdheid om het land de mensenrechten juist centraal staan.
Ik kom nu tot enkele specifieke punten, en ik dank de heer Imbeni en mevrouw Lenz voor hun bewonderenswaardige verslagen. De Commissie deelt hun mening dat prioriteit moet worden gegeven aan meer coherentie tussen de genomen initiatieven en een zo goed mogelijk gebruik van de verstrekte financiële middelen. Daarom heeft de heer Santer zich sedert zijn benoeming persoonlijk beziggehouden met dit zeer gevoelige en delicate facet van het extern beleid en heeft de heer Van den Broek de verantwoordelijkheid gekregen voor de thematische en horizontale aspecten van het onderwerp.
Binnen de departementen is de coördinerende rol weggelegd voor de Eenheid mensenrechten en democratisering van Directoraat-generaal IA. Die eenheid staat ook in voor het secretariaat van het stuurcomité, een coördinerend orgaan op het niveau van adjunct-directeur-generaal dat is opgezet in 1997. Bovendien staat de eenheid in voor het voorzitterschap van de interdirectionele werkgroep "rechten van de mens" die is opgezet in 1991.
De tenuitvoerlegging van het mensenrechten- en democratiseringsbeleid op geografisch niveau, waaraan ik gerefereerd heb, is de verantwoordelijkheid van de commissarissen die belast zijn met de politieke, economische en commerciële betrekkingen met de diverse landen die geen lid zijn. De Commissie heeft de afdelingen van haar directoraten-generaal geherstructureerd en beheert de begrotingslijnen voor de mensenrechten door in ieder van deze afdelingen een eenheid op te richten die ervoor moet zorgen dat alle activiteiten die ontplooid worden op het gebied van de mensenrechten, de democratie en het recht, goed aansluiten op de activiteiten op het stuk van samenwerking. Door het behoud van deze eenheid van bevoegdheid en beheer van middelen op geografisch niveau, kan men zich op efficiënte wijze bezighouden met kwesties in verband met de mensenrechten en democratische beginselen, die een essentieel onderdeel uitmaken van de samenwerking met derde landen. Ofschoon ik erken dat deze coördinatie vatbaar is voor verbetering, wil ik toch opmerken dat wij daadwerkelijke vooruitgang hebben geboekt en ons daarvoor zullen blijven inspannen.
Met betrekking tot een aantal meer specifieke verzoeken in de ontwerpresoluties in verband met de maatregelen die gericht zijn op een gemeenschappelijke strategie voor het gebruik van de financiële middelen die toegewezen zijn aan mensenrechtenkwesties, legt de interdirectionele werkgroep voor de mensenrechten en democratie elk jaar de thematische prioriteiten en doelgroepen vast die overeenkomen met de begrotingslijnen van hoofdstuk B770. In een ontwerpverordening die een rechtsgrondslag moet verschaffen voor de begrotingslijnen in verband met mensenrechten, stellen de commissarissen voor de toekomst voor programma's ten uitvoer te leggen die bedoeld zijn om voor een samenhangend actiekader te zorgen in een bepaald land of gebied of over een specifiek onderwerp.
Met betrekking tot het verzoek om regelmatig door de Commissie in kennis te worden gesteld van acties die genomen worden in niet-lidstaten, wil ik erop wijzen dat in verschillende verslagen de balans van dergelijke acties wordt opgemaakt, zoals de verslagen over de actie naar aanleiding van de resolutie over mensenrechten, democratie en ontwikkeling, en de jaarverslagen over de tenuitvoerlegging van acties ter bevordering van de mensenrechten en het democratiseringsproces die het gebruik van alle fondsen onder hoofdstuk B7-70 controleren. Voorts stelt de Commissie ook een jaarverslag op over het gebruik van de begrotingslijnen "democratiseringsproces in Latijns-Amerika" en "MEDIA voor democratie" . De Commissie zal rekening houden met de verzoeken van het Parlement bij de opstelling van jaarverslagen, te beginnen met het verslag over 1996-97, dat momenteel in voorbereiding is.
De noodzakelijke verbetering van de coördinatie met nationale en regionale organisaties is iets waar wij continu mee bezig zijn. Ik wil graag benadrukken dat wij en de Raad van Europa al lange tijd in hoge mate samenwerken via het financieren van gemeenschappelijke programma's in Midden- en Oost-Europa en in de voormalige SovjetUnie. De Verenigde Naties onderzoeken momenteel of de samenwerking met het kantoor van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens versterkt kan worden.
Ook is gesproken over het toezicht bij verkiezingen. Gedurende enkele jaren heeft dat aanleiding gegeven tot een stijgend aantal verzoeken. De Commissie is van mening dat de prioriteit dient uit te gaan naar een professionele benadering - waarvoor een aantal mensen in het debat zich voorstander heeft getoond - wat betreft de methodiek, logistiek en opleiding. Dankzij de vrijgemaakte fondsen heeft men de voorbije paar jaar proefprojecten uit kunnen voeren.
In het licht van opgedane ervaringen zullen wij ons voorts buigen over het voorstel een Europees bureau op te richten voor mensenrechten en democratisering, waarbij wij ook terdege rekening zullen houden met andere netwerken, zoals die van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens en van de Raad van Europa. We hebben akte genomen van het voorstel van de heer Imbeni om jaarlijks een grote evaluatieconferentie te houden over de democratiseringsprogramma's, naar het voorbeeld van de conferentie over de programma's PHARE en TACIS.
Als reactie op uw bezorgdheid in verband met de interinstitutionele samenwerking wil ik er graag op wijzen dat de Commissie reeds in 1989 haar goedkeuring heeft gehecht aan het voorstel ter bevordering van de interinstitutionele contacten, door een werkgroep op te richten die als taak heeft een netwerk op te zetten voor de uitwisseling van informatie en het uitstippelen van gemeenschappelijke optredens op het gebied van de mensenrechten. Tegelijkertijd hebben wij akte genomen van het voorstel tot wijziging van de begroting voor 1998 om een comité van raadgevende aard op te richten voor actieprogramma's ten behoeve van de mensenrechten.
Graag wil ik nogmaals benadrukken dat samenhang, efficiëntie en flexibiliteit de drijfveren zijn achter onze standpunten op de diverse gebieden in verband met de mensenrechten.

De Voorzitter
Dank u wel, commissaris Leon Brittan.
Hebben de beide rapporteurs nog iets op te merken? Dat is niet het geval.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Benchmarking van het concurrentievermogen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0387/97) van de heer Murphy, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's over benchmarking van het concurrentievermogen - een instrument ten dienste van het bedrijfsleven en de overheid (COM(97)0153 - C40387/97).

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik de mening ga weergeven van onze Britse collega, vond ik dat ik dat net zo goed in zijn taal kon doen. Zoals u weet zijn de Britten terecht beroemd om hun stiptheid en de Grieken jammer genoeg berucht om hun inconsequente houding, reden waarom ik er een groot behagen in schep deze rollen tijdelijk om te draaien.
Ik deel de commissaris met genoegen mede dat de rapporteur ingenomen is met het voornemen van de Commissie een Europees kennisnetwerk voor ondernemingen op te zetten, teneinde te zorgen voor coherente, betrouwbare en gelijkwaardige diensten, met name ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen in de gehele Europese Unie.
Voorts juicht de rapporteur de aankondiging van de Commissie toe een werkgroep op hoog niveau inzake benchmarking in te stellen, bestaande uit industriëlen, vertegenwoordigers van Kamers van Koophandel en de bedrijfsorganisaties, vakbondsorganisaties, consumenten en het maatschappelijk middenveld. Hij benadrukt hoe belangrijk het is dat de werkgroep op hoog niveau gebruik maakt van statistische gegevens van de hoogste beschikbare kwaliteit, en vestigt de aandacht op de mogelijkheden van Eurostat in dit verband, waaraan ik met genoegen mijn eigen positieve bevindingen toevoeg.
De rapporteur gelooft dat de volledige toegevoegde waarde van benchmarking voor de Europese Unie het best kan worden verwezenlijkt als er bij voorrang rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van het middenen kleinbedrijf. Hij dringt erop aan dat het midden- en kleinbedrijf rechtstreeks wordt betrokken in de werkgroep op hoog niveau via specifieke vertegenwoordigers van het MKB, alsook via de oprichting van het Europees netwerk van benchmarkingspecialisten.
De rapporteur wenst dat het Europees Parlement rechtstreeks wordt betrokken bij de werkzaamheden van de werkgroep op hoog niveau via een waarnemersstatus voor een klein aantal Parlementsleden en verzoekt nogmaals om een uitnodiging voor deelname van het Europees Parlement aan de jaarlijkse tripartiete, door de Commissie georganiseerde benchmark-beoordelingsbezoeken aan Japan en de Verenigde Staten. Ik vind dit verzoek bijzonder belangrijk.
Tot slot verzoekt de rapporteur om een specifieke wijziging van het proefproject "Ontwikkeling van menselijke hulpbronnen" zodat een veel hogere prioriteit wordt gegeven aan de kwaliteit van managementvaardigheden en -opleidingen in de Europese Unie, daar kostenverschillen tussen Europese bedrijven en hun Japanse en Amerikaanse tegenhangers vaak het gevolg zijn van inefficiënt functioneren en niet van inefficiëntie van de arbeidsmarkt. Volgens mij betekent dit dat er net zo goed benchmarking moet zijn voor de bazen als voor de werknemers, in een poging de Japanners te volgen in hun toewijding voor het werk, in plaats van vrijdag op tijd te ontsnappen om op maandag laat terug te keren en intussen te jagen op korhoenders of andere beesten in de bossen van Engelands groene en aangename land. Grote prioriteit dient uit te gaan naar de raakvlakken tussen onderwijs en opleiding enerzijds en de werkplek anderzijds, omdat dit een gebied is waarop de Europese Unie duidelijk achterloopt bij andere belangrijke economieën in de wereld. Dit dient met kracht ter hand te worden genomen binnen de context van een leven lang leren.
Vooral benchmarking voor menselijke hulpbronnen is belangrijk. Het vaak inefficiënt functioneren van het management is iets waar veel meer aandacht aan besteed dient te worden.
Tot slot spreekt de rapporteur nogmaals zijn dank uit aan de Commissie en beveelt hij de Vergadering het verslag aan.
Mag ik in verband met hetgeen ik aan het begin van mijn betoog heb gezegd nog even toelichten dat de heer Murphy vandaag absoluut niet aanwezig kon zijn wegens politieke bezigheden in Groot-Brittannië?

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, vier jaar na het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid stel ik met tevredenheid vast dat benchmarking een prominente plaats inneemt op de Europese werkgelegenheidsagenda. Toen reeds in 1995 iedereen het had over Europese werkgelegenheidsstrategieën en de Europese werkgelegenheidsunie hebben de liberalen erop gewezen dat de strijd tegen de werkloosheid in hoofdzaak een aangelegenheid is van nationale en regionale overheden en niet van Europa.
Wij zijn altijd grote pleitbezorgers geweest van het principe van uitwisseling van beste ervaringen. Overheden immers willen te weten komen welk arbeidsmarktbeleid de beste garanties voor meer banen biedt, en ondernemers van hun kant willen leren hoe buitenlandse concurrenten erin slagen hun marktaandeel uit te breiden. Alleen ontbreekt het zowel de overheid als ondernemingen vaak aan vergelijkbare, betrouwbare en samenhangende gegevens.
Wij steunen dus het idee van een Europees kennisnetwerk voor ondernemingen en van een groep benchmarking op hoog niveau. De rapporteur pleit terecht voor de rechtstreekse betrokkenheid van de KMO's in dit verband.
Van de Commissie had ik graag vernomen of de KMO's representatief vertegenwoordigd zullen zijn en niet zo maar betrokken zullen worden. Per slot van rekening mogen wij niet vergeten dat de KMO's nog steeds de grootste banenscheppers zijn. Zonder de actieve medewerking van de KMO's heeft de hele bedoening dus weinig zin, denk ik. Wij kijken ook uit naar de resultaten van de modelprojecten die de Commissie gestart is. Kan de Commissie hierover al enig nieuws bezorgen?
Tenslotte wil ik nog graag de rapporteur feliciteren met zijn uitstekende verslag. Hij heeft de goede accenten gelegd en gesteld dat de benchmarking moet worden geïntegreerd in het concurrentiebeleid van de lidstaten. Wij steunen ook zijn vraag om als Parlement rechtstreeks betrokken te worden bij de werkgroep op hoog niveau. Ik had ook graag van de Commissie vernomen of zij reeds kan mededelen of aan deze vraag kan worden tegemoetgekomen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, benchmarking is in de mode. In alle mogelijke verbanden wordt er over benchmarking gesproken. De Commissie heeft zoals bekend een aantal proefprojecten uitgevoerd en daarbij vastgesteld dat benchmarking een heel belangrijke methode is om na te gaan welke gebreken er zijn binnen het Europese ondernemersklimaat, en hoe men voor deze gebreken oplossingen kan vinden.
Volgens de Commissie en ook volgens het verslag waar wij vandaag ons standpunt over moeten bepalen, kan benchmarking niet alleen toegepast worden op ondernemings- en sectorniveau, maar ook op de randvoorwaarden voor de ondernemingen. Men denkt misschien dat benchmarking een nieuwe uitvinding is, maar sinds de methode in de jaren "70 werd ontwikkeld, is ze al vele jaren toegepast, zowel in Europese ondernemingen als vooral in de VS.
Het staat zeker vast dat benchmarking een uitstekende methode is om ook van kleine en middelgrote bedrijven de concurrentiepositie te meten. Ik wil er echter tegelijkertijd waarschuwen voor al te veel vertrouwen in één enkele methode, een methode die toch weinig genuanceerd is, vooral als men de randvoorwaarden wil vergelijken, aangezien hierbij ook traditie en cultuur meewegen. Dat is warempel niet iets wat zich makkelijk laat meten of "benchmarken" .
Ik ben heel tevreden over paragraaf 10, waarin de rapporteur stelt dat men geen verband mag leggen tussen het concurrentievermogen en het niveau van de arbeidskosten. Ik vind het eveneens een goede zaak dat hij stelt dat chefs en ondernemingsbesturen bepaald ook moeten worden "gebenchmarkt" .
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, sta ik er een beetje sceptisch tegenover de ontwikkeling van de methode op beleidsniveau te brengen. Het lijkt mij meer voor de hand te liggen dat te laten doen door een universiteit of instituut dat zich bezig houdt met methodeontwikkeling.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, het nut van benchmarking als instrument ter verbetering van het concurrentievermogen van de Europese economie als geheel staat als een paal boven water. Waar we echter beducht voor moeten zijn, is dat wij benchmarking gaan zien als het wondermiddel dat ons van alle economische problemen verlost, zoals werkloosheid, afnemende arbeidsproductiviteit en een verminderd groeitempo. Het gevaar dat dreigt is de beruchte omkering van doel en middel.
Wat wij evenzeer moeten bedenken is dat via toepassing van deze methode zowel de sterke als de zwakke kanten van de Europese economie naar voren komen. Wanneer wij op voorhand eventuele mogelijke conclusies uitsluiten, zijn wij verkeerd bezig. Paragraaf 10 biedt een voorbeeld daarvan. Het verband tussen verlies van marktaandeel en te hoge arbeidskosten is inderdaad niet te bewijzen, maar wel degelijk aannemelijk te maken.
Benchmarking is vooral gericht op een vergelijking van doelmatigheid en doeltreffendheid, waardoor meetpunten en maatstaven kunnen worden ontwikkeld voor de inzet van middelen en de daarmee te bereiken resultaten. Het functioneren van de economie als geheel, van instituties en overheidsorganisaties wordt op deze manier als het ware van buitenaf bezien. Dat kan heel leerzaam zijn en zal aanleiding geven tot goede verbeteringen.
Tenslotte, nog een opmerking over paragraaf 11, waarin wordt aangedrongen op een betere matching van aangeleerde vaardigheden door onderwijs en gewenste vaardigheden op de werkplek. Ik ben het eens met de strekking hiervan, maar tegelijk hecht ik eraan dat niet het bedrijfsleven de inhoud van onderwijsprogramma's en leerdoelen gaat vaststellen. Het geven van onderwijs is een veelzijdig proces met specifieke eigenschappen dat niet overheerst mag worden door financiële motieven. De gevolgen van geestelijke verarming van toekomstige generaties zijn kinderspel in vergelijking met het huidige werkloosheidsprobleem van Europa.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik het Parlement danken voor zijn interesse in de mededeling en de heer Murphy in zijn afwezigheid danken voor zijn bewonderenswaardige verslag.
De integratie van de interne markt van de Gemeenschap, de vooruitzichten van de Economische en Monetaire Unie en de steeds mondialere economie betekenen allemaal dat de Europese industrie haar concurrentievermogen continu moet verbeteren. Zoals herhaaldelijk is benadrukt, is er inderdaad vooruitgang geboekt. Er wacht ons evenwel nog heel wat werk, willen wij in staat zijn het hoofd te bieden aan de uitdagingen die voor ons liggen. In die context heeft de Commissie benchmarking voorgesteld voor de prestaties op het gebied van concurrentie als instrument om de gemaakte vorderingen continu te volgen en om de toepassing van de beste praktijken die op mondiaal niveau gevonden zijn, zoveel mogelijk te stimuleren. Ik ben het eens met hetgeen in het debat gezegd is, namelijk dat benchmarking slechts een instrument is en geen wondermiddel.
Doel was de Europese Unie een krachtig instrument te verschaffen ter verbetering van haar concurrentievermogen en het Parlement heeft daar zijn steun aan gegeven. De mededeling die wij vandaag bespreken, is er gekomen naar aanleiding van verzoeken van Parlement en Raad om proefprojecten te ontwikkelen met de bedoeling concreet uiting te geven aan onze bijdrage tot benchmarking. De projecten zijn gericht op het verbeteren van het concurrentievermogen van bedrijven, industrie en de werkomgeving van de mensen.
Benchmarking van de prestaties van het bedrijfsleven is allereerst een taak voor de sector zelf. Overheidsinstanties kunnen evenwel hulp bieden bij het promoten van een dergelijke investering. In deze context en overeenkomstig het voorstel van het Parlement, is de Commissie voornemens prioriteit te geven aan de specifieke behoeften van kleine en middelgrote ondernemingen door een Europees netwerk op te zetten voor benchmarking van de prestaties van het bedrijfsleven. Benchmarking op sectorniveau hangt af van de specifieke omstandigheden in elke sector en we hebben terdege kennis genomen van het verzoek van het Parlement te onderzoeken waarom sommige sectoren voor wat betreft hun algehele concurrentievermogen beter presteren dan andere.
Op het stuk van het algehele economische concurrentievermogen zijn de lidstaten in eerste instantie verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van de proefprojecten. De Commissie is dan ook blij dat het Parlement de lidstaten heeft verzocht te doen wat zij kunnen om daar ten volle aan deel te nemen. Wij zullen de oproep van het Parlement doorgeven om hogere prioriteit te geven aan het niveau van de opleidingen voor bedrijfsmanagers tijdens het proefproject "ontwikkeling van menselijke hulpbronnen" . Voorts willen wij de aandacht van het Parlement vestigen op ons recente verslag over benchmarking van de prestaties op het gebied van de mededinging in Ierland en Nieuw-Zeeland. Dit verslag kan worden beschouwd als een eerste stap op weg naar benchmarking van de goede prestaties van sommige lidstaten van de Europese Unie, zoals het Parlement in zijn verslag voorstelde.
Zoals de Commissie in haar mededeling te kennen gaf, zal zij begin volgend jaar een werkgroep op hoog niveau inzake benchmarking instellen. Zij zal ervoor zorgen dat de samenstelling van de groep uiteenlopende belangen vertegenwoordigt. Wij zijn blij met het verzoek van het Parlement om betrokken te worden bij de werkzaamheden van de groep en vragen het Parlement een lid aan te wijzen als waarnemer. Aan het einde van de proeffase zullen de resultaten ter beschikking worden gesteld van het Parlement en alle andere betrokkenen en wij zijn ervan overtuigd dat de ervaring zal uitwijzen hoe waardevol benchmarking van het concurrentievermogen is als instrument ter verbetering van het concurrentievermogen van de Europese industrie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Uitvoering van de uitgaven in het kader van het GBVB
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0339/97) van mevrouw Müller, namens de Commissie begrotingscontrole, over advies nr. 1/97 van de Europese Rekenkamer over de voorwaarden voor de uitvoering van de uitgaven in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (C4-0220/97).

Müller
Mijnheer de Voorzitter, het buitenlands beleid is waarschijnlijk het politieke veld waarop ontwikkelingen zich het moeilijkst laten voorspellen, onverwachte dingen kunnen gebeuren en snelle, goed doordachte beslissingen van elementair belang zijn. Een blik op de gemeenschappelijke acties van de Europese Unie tot nu toe, met op de meest prominente plaats het bestuur van Mostar, gevolgd door verkiezingswaarnemingen zoals die in Palestina of Bosnië, het opruimen van mijnen, de speciale gevolmachtigde in Ruanda of de actie KEDO, geeft een zeer disparaat beeld van de manier hoe deze praktisch ten uitvoer worden gebracht en geadministreerd.
Disparaatheid betekent echter ontbrekende transparantie, ontbrekende structuren en ontbrekende effectieve controle. Schuld daaraan is de constructiefout in het Verdrag van Maastricht die weliswaar de besluitvorming over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid volgens de spelregels van de intergouvernementele samenwerking heeft vastgelegd, maar de uitvoering van dat beleid uit de begroting van de Gemeenschap wil financieren en zodoende volgens de gebruikelijke procedure te werk gaat. Dit hiaat in het Verdrag heeft van het begin af aan onvermijdelijk geleid tot conflicten tussen Parlement en Raad, maar ook tussen Parlement en Commissie.
Onze hoop dat in Amsterdam dit gebrek zou kunnen worden verholpen, is helaas niet in vervulling gegaan. Het Interinstitutioneel Akkoord heeft enkel betrekking op de vraagstukken in verband met de vlotte beschikbaarstelling van gelden voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en was afwijzend ten opzichte van het verzoek van de Raad om deze begrotingsmiddelen verplicht te verklaren. Buiten beschouwing bleven echter de kwesties van de uitvoering en controle van uit de begroting van de Gemeenschap gefinancierde gemeenschappelijke optredens.
Het is de verdienste van de Rekenkamer de tekorten op dit gebied duidelijk te hebben beschreven en het Parlement en de Commissie een richtsnoer voor de verbetering van de onopgeloste kwesties aan de hand te doen. Daarom is het alleen maar logisch als ik in mijn verslag voorstel om het huidige Interinstitutioneel Akkoord verder te ontwikkelen.
Waarom gaat het daarbij? Ten eerste, het halfjaarlijks wisselende voorzitterschap van de Raad ondergraaft de voor gemeenschappelijke optredens zo vitale continuïteit van leiding en begeleiding van gemeenschappelijke optredens. Daarom zijn er in de toekomst duidelijke operationele regels nodig. Ten tweede, de controle van de Commissie moet ondubbelzinnig worden veiliggesteld. Deze moet compleet meewerken aan de voorbereidende planning - dat wil zeggen vóór de besluitvorming in de Raad - en de uitvoering van de gemeenschappelijke optredens om in financieel, juridisch en operationeel opzicht efficiëntie te waarborgen.
De veelvuldige zwakke punten, met name in de actie-Mostar, de onduidelijkheid over de middelenbesteding en het samenwerken tussen diensten van de Commissie in Brussel en speciale gevolmachtigden ter plaatse wijzen erop dat de Commissie volledig in haar recht moet worden gesteld. Tenslotte is dit ook de belangrijkste voorwaarde om het Parlement in zijn recht op décharge van de Commissie niet te bekorten, te meer omdat de Raad zich onttrekt aan de tegenspraakprocedure met de Rekenkamer.
Ten derde, in toenemende mate wordt de Europese Unie via gemeenschappelijke optredens opgenomen in structuren met een groot aantal verschillende geldschieters, zoals bijvoorbeeld KEDO. Om het succes van dergelijke optredens te kunnen beoordelen, komt het er niet op aan het aandeel van de door de Europese Unie geleverde middelen te controleren, maar natuurlijk ook over het project als geheel alle beschikbare gegevens - met name wat de bijdragen van de afzonderlijke lidstaten betreft - te verkrijgen.
De effectiviteit van het buitenlandse beleid van de Europese Unie moet drastisch worden verbeterd. Wat in het Verdrag van Amsterdam aan extra voorzieningen is opgenomen, is volgens mij niet voldoende. Maar in ieder geval dienen de Raad en het Parlement zich er samen voor in te zetten het beeld niet nog te verslechteren door administratieve en technische hindernissen. De verdere ontwikkeling van het Interinstitutioneel Akkoord in de door mij voorgestelde richting, die overigens in de gesprekken in onze commissie door de Commissie absoluut werd gesteund, kan de volgende kleine stap zijn. Het zou mij verheugen als de Raad daar positief tegenover zou staan.

Wemheuer
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik wil Edith Müller niet bedanken voor haar verslag, maar ik wil haar ervoor bedanken hoe ze zich intensief en onophoudelijk bekommert om de belangen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ze is ter zake zeer geëngageerd en helaas komt er op dit uur bij de schaarse aanwezigen hier van dit engagement hier niet dat over wat over zou moeten komen.
Het verslag zelf was een discussie waard, maar het was niet omstreden. Het wordt door alle fracties in de Commissie begrotingscontrole gesteund, en ik hoop dat het gebrek aan debat niet als een gebrek aan belangstelling wordt beschouwd, want dat zou zeer te betreuren zijn.
Het verslag toont weer iets aan wat we op een andere plaats ook zien. Het gaat hierbij weliswaar prioritair om aspecten van de begrotingscontrole, maar uiteindelijk verbergen zich achter de problemen die Edith Müller in haar verslag ter sprake heeft gebracht verderstrekkende politieke kernpunten, en het zou goed zijn als leden zich daar ook buiten de Commissie voor begrotingscontrole een keer mee bezig zouden houden.
Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is een groots concept en aanzienlijk meer mensen verwachten iets van dit gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dan we soms denken. Zeer velen denken ook dat dit gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid al veel verder ontwikkeld is dan het in feite is. Maar op een groots concept volgt vaak de kater bij de dagelijkse tenuitvoerlegging, bij de uitvoering. Met deze problemen houdt zich natuurlijk prioritair een verslag van de Rekenkamer bezig.
Onduidelijke bevoegdheden - de rapporteur heeft het ter sprake gebracht -, overlappingen, vermengingen - ook in de doelstelling - met taken die eigenlijk op het gebied van het gemeenschappelijk ontwikkelingsbeleid liggen. Dit alles maakt het niet alleen vanuit het oogpunt van begrotingscontrole moeilijk om ja te zeggen, om onbeperkt ja te zeggen. Daarachter liggen ook politieke verwikkelingen, liggen problemen waar we ons mee bezig moeten houden. De kritiek die wordt geuit, is zoals gezegd niet de kritiek van een boekhouder die zegt dat de afzonderlijke posten zo moeilijk te scheiden zijn. We hebben meer transparantie en duidelijkheid nodig, zodat we beter kunnen narekenen. Het is veeleer de kritiek van de politiek die zegt: als men niet meer weet wie waarvoor bevoegd is, als men niet meer weet wie er wat beslist, dan wordt een evaluatie heel moeilijk. Het wordt ook dan heel moeilijk om achter beslissingen te staan, want alleen als je weet wie er achter een beslissing staat, kun je deze van buitenaf gezien goedkeuren of afkeuren, maar ook van onze kant gezien verdedigen als ze wordt aangevallen.
In zoverre is deze overlapping, het naast elkaar wat mevrouw Müller in haar verslag aansnijdt en wat ook de Rekenkamer heeft bekritiseerd meer dan een kwestie van duidelijke scheiding in de financiën, meer dan een kwestie dat de financiering en de controle van deze financiering anders moeten worden geregeld. Ik verzoek u er rekening mee te houden dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid ook ons uithangbord is, het uithangbord van de Europese Unie in deze wereld. Als er onduidelijkheid is en als er een gebrek aan transparantie is, dan kunnen we ons hier misschien intern bezig houden met de kwesties van de begrotingscontrole, maar u moet zien dat de onduidelijkheid die we hier vinden een teken, een symptoom is van een verderreikende onduidelijkheid, en die wordt misschien ook in de wereld gezien, ook door mensen die nog niet eens weten dat er een commissie voor begrotingscontrole of een Europese Rekenkamer bestaat.
Als daar door onduidelijkheid, door ontbrekende transparantie een verlies aan geloofwaardigheid ontstaat, dan ontstaat deze niet op het gebied van de financiële controle, dan ontstaat die op het gebied van het politieke aanzien van de Europese Unie. In die zin verzoek ik enerzijds Edith Müller om zo verder te werken als ze tot nu toe heeft gewerkt. Ik verzoek echter ook alle anderen om zich buiten het kader van dit debat eens bezig te houden met de kwesties die hier ter sprake werden gebracht.

Theato
Alvorens Edith Müller - ik weet, ze staat onder verschrikkelijke tijdsdruk - ons verlaat, wil ik haar toch graag toeroepen hoe zeer ik haar verslag toejuich en haar daarmee gelukwens. Mijn fractie steunt dit verslag, en het onderwerp, de financiering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, ligt immers precies op het snijpunt tussen de eerste en de tweede pijler van het EU-Verdrag. De rapporteur heeft dus gewerkt aan kwesties waarbij de verleiding heel groot is om te vervallen in stokpaardjes of een geloofsoorlog te voeren. Edith Müller is niet aan deze verleiding bezweken, maar heeft besloten tot een constructieve benadering.
Dat wil niet zeggen dat we met het resultaat van Amsterdam met betrekking tot het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid tevreden kunnen zijn. Dat wordt in het verslag van mevrouw Müller duidelijk. Wij als Parlement zouden daarbij van de kant van de Europese Raad aanzienlijk meer moed en niet slechts schuchtere stapjes vooruit hebben gewenst. Maar laten we de dingen nu maar nemen zoals ze zijn. Ook in de toekomst komt in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid op de eerste plaats de politieke wil van de regeringen tot gezamenlijk handelen. Zonder deze politieke wil van de lidstaten is er helemaal niets mogelijk en waar deze wil ontbreekt, deugt het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid nog niet eens als vijgenblad. Dat is de ervaring die wij in de afgelopen vier jaar helaas hebben opgedaan. Anderzijds geldt echter ook: waar de wil tot samenwerking er is of tenminste de kans bestaat om deze te ontwikkelen, kan de Gemeenschap een nuttige bijdrage leveren, niet alleen, maar ook als het om de financiering gaat. De Rekenkamer heeft de cijfers van de afgelopen jaren samengevat en het resultaat is ondubbelzinnig: meer dan 90 % van de gelden voor gemeenschappelijke optredens kwam uit de begroting van de Unie. Daarmee staan we als Europees Parlement in volle verantwoordelijkheid tegenover de belastingbetaler. Deze verantwoordelijkheid willen we op ons nemen. We willen niet zelf de teugels van het buitenlands beleid in handen nemen - dat is niet een zaak van een parlement, ook niet van het Europees Parlement - maar we willen ook op dit gebied controleren en ons ervan kunnen vergewissen dat er met het geld van de EU-burgers voorzichtig en zinvol wordt omgegaan.
In juli zijn we het met de Commissie en de Raad eens geworden over een overeenkomst die de samenwerking ten aanzien van deze kwesties moet vergemakkelijken. In het verslag van mevrouw Müller wordt duidelijk - en ik kan dat alleen maar onderstrepen - dat wij door in te stemmen met deze overeenkomst een signaal van goede wil en een vertrouwensvoorschot hebben gegeven. Deze overeenkomst is daarom hopelijk niet alleen het eindpunt van een lang slepend conflict tussen de Raad en het Parlement, maar ook de basis voor een constructief nieuw begin. Daarom moeten we deze overeenkomst verder kunnen ontwikkelen.
Onze grootste aandacht verdient nog steeds het voormalige Joegoslavië. Alleen al in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn daar tot nu toe bijna 200 miljoen ecu uitgegeven. Het leeuwendeel daarvan in Mostar. Met Hans Koschnik, de vroegere bestuurder van Mostar, heeft onze commissie destijds een uitstekende samenwerking ontwikkeld. Carlos Westendorp, de Hoge Vertegenwoordiger in Sarajevo, heeft toegezegd in januari naar onze commissie te komen. Het zal daarbij in de eerste plaats om de kwestie van bedrog met hulpgelden gaan. Daarover horen en lezen we steeds weer onrustbarende dingen. Daarachter staat echter ook de vraag wat er aan het concept en het werk van de Commissie in het voormalige Joegoslavië moet veranderen. Om het heel duidelijk te zeggen: schijnbaar hebben lang niet alle verantwoordelijken in de Commissie begrepen hoe groot de verwachtingen in hen ten aanzien van deze uitdaging waren en zijn. Daarop te reageren met bureaucratische routine is het slechtst denkbare antwoord. De Commissie staat op het punt om hier een groot vertrouwenskapitaal te verspelen. Wij wachten in dit verband met spanning op een speciaal verslag van de Rekenkamer en ik wil tot slot mijn dank voor het advies van de Rekenkamer, waarover we hier vandaag discussiëren, verbinden met de wens om ons dit speciale verslag zo snel mogelijk te doen toekomen.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, bij de analyse van het verslag-Müller krijgt men het gevoel dat het technisch advies van de Europese Rekenkamer, die de uitvoeringsproblemen met de uitgaven van het GBVB heeft onderzocht, uiteindelijk voor de Commissie begrotingscontrole alleen maar een nieuw excuus vormt om het tegenwoordig overheersende denkbeeld van de integrale communautarisering opnieuw te bevestigen.
Mevrouw Müller geeft echter terecht aan dat in het hart van het GBVB sprake is van een denkfout. Bijzonder ernstig is het dat deze denkfout echter voortaan ook in het Verdrag van Amsterdam is opgenomen. Hierin wordt op volkomen onlogische wijze namelijk enerzijds bevestigd dat het GBVB uiteraard op intergouvernementeel niveau functioneert, maar anderzijds een volledige communautaire bevoegdheid gecreëerd op het gebied van de financiering van de operationele kosten voor het GBVB, waarmee de besparing die voortvloeit uit artikel J.11 van het Verdrag van Maastricht wordt omgedraaid.
Nu wij dit hebben vastgesteld, zijn er twee mogelijkheden. Ten eerste, de mogelijkheid van het verslag Müller, dat in een kennelijke poging tot doelmatigheid in de financiële bepalingen van het nieuwe artikel 28 van het Verdrag de noodzaak onderkent om de communautarisering van het totale GBVB te versterken door in het kader van een nieuw interinstitutioneel akkoord de bevoegdheden van de Commissie en natuurlijk ook die van het Europees Parlement uit te breiden. Als ons Parlement echter werkelijk bezorgd is over de doelmatigheid van het GBVB en er niet alleen op uit is zijn onstuitbare honger naar bevoegdheden te bevredigen, zou het een andere aanpak moeten aanbevelen om deze tegenstelling tussen het institutionele karakter van het GBVB en de financieringswijze ervan op te lossen.
Indien wij vinden dat het intergouvernementele karakter van het GBVB een noodzakelijke voorwaarde is om greep te kunnen houden op de werkelijkheid en doelmatig te kunnen zijn, moet voor alles het intergouvernementele karakter, het toezicht van de nationale parlementen gehandhaafd blijven en moet er een financieringsmodel worden opgezet dat hiermee in overeenstemming is, zonder dat het totale in onze landen voor het GBVB uitgetrokken bedrag wordt verhoogd. Reeds 25 % van de operationele kosten van het GBVB wordt rechtstreeks door de lidstaten gefinancierd. Dit percentage moet worden verhoogd tot het totale bedrag van de kosten gedekt is.
Het is derhalve heel belangrijk dat wij er bij de debatten over de ratificering van het Verdrag van Amsterdam in al onze lidstaten de aandacht op vestigen dat de door dit Verdrag opgelegde scheiding zo snel mogelijk moet worden hersteld door de benodigde technische oplossingen aan te dragen waarmee de financieringsvoorwaarden voor het GBVB worden afgestemd op het intergouvernementele karakter ervan.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Müller gelukwensen met de eenvoudige en resolute manier waarop zij het onderwerp van haar verslag benaderd heeft. Hieruit blijkt ook eens temeer hoe adequaat de Rekenkamer haar werk verricht. Zonder haar bijdrage zou het Europees Parlement zijn controlerende taak onmogelijk kunnen vervullen. Voorts geeft het verslag ons een duidelijk beeld van de problemen die de uitvoering van het buitenlands en gemeenschappelijk veiligheidsbeleid met zich meebrengt.
Ik zou het woord "uitvoering" willen onderstrepen, omdat in het debat in het Parlement de vrijmaking van kredieten centraal stond terwijl niet de vereiste aandacht is geschonken aan de problemen rond de uitvoering.
Als leden van de Commissie begrotingscontrole weten we dat als je het over de uitvoering hebt je het ook over de controle hebt. Dat is nu juist waar de voornaamste taak van het Parlement ligt op het gebied van het GBVB. En daarom wil ik ter verduidelijking zeggen dat het Parlement er niet op uit is het buitenlands beleid te bepalen. Wat wij willen, is het recht om toezicht uit te oefenen omdat we op die manier kunnen controleren hoe het geld van de belastingbetaler gebruikt wordt. Maar het gaat niet om geld alleen, mijnheer de Voorzitter. In dit verband zou ik de aandacht willen vestigen op paragraaf 5 van de ontwerpresolutie. Indien er speciale teams worden uitgestuurd om elders verkiezingen waar te nemen, moet het aannemen van het betreffende personeel geregeld worden middels van een adequate procedure. De leden van dat team moeten niet alleen tijdig uit hun eigen land vertrekken maar zij moeten ook zijn voorbereid op de concrete taak die hen wacht, omdat we anders te laat en slecht beslagen ten ijs verschijnen.
In deze paragraaf 5 stelt de Commissie begrotingscontrole voor een operationeel team in te stellen dat onder de verantwoording valt van de Commissie. Dat voorstel ligt voor de hand aangezien in Amsterdam al besloten werd tot de instelling van een eenheid met organisatorische en signalerende taken, en omdat iedereen het erover eens is dat we over een ter zake kundig orgaan moeten beschikken. Maar zou het niet wenselijk zijn als dat orgaan ook een uitvoerend lichaam had, gewapend met armen en benen? Dat is nu naar mijn idee wat de aanvullende rol van de Europese Commissie zou moeten zijn, terwijl zij ook haar delegaties in derde landen kan ondersteunen bij het uitvoeren van gemeenschappelijke optredens of steun zou kunnen verlenen aan de speciale gezanten van de Unie.
Mijnheer de Voorzitter, om ons een totaalbeeld te kunnen vormen - wat altijd nodig is als we efficiënt tewerk willen gaan - zouden we niet alleen moeten weten hoeveel de communautaire steun bedraagt maar ook wat de bijdragen van de lidstaten zijn alsook die van overige donorlanden.
Hiermee ben ik aan het eind van mijn betoog aangekomen. Als mevrouw Müller hier nog aanwezig was, zou ik het aan haar hebben overgelaten een mondeling amendement op te stellen dat ik nog tijdig had kunnen indienen. Maar als ik dat gedaan had - ik zou namelijk hebben voorgesteld het verslag van de Rekenkamer in het Publicatieblad te publiceren - dan zou het onderhavige verslag een half jaar later zijn voorgelegd. En dit verslag is goed, het moest dan ook zo snel mogelijk worden aangenomen.
Het is echter van belang dat het uitstekende verslag van de Rekenkamer onder de aandacht wordt gebracht.
Dan rest mij nu niets meer dan te zeggen zoals een Fransman dat doen zou - we zijn immers in Straatsburg - " Cour de comptes, Madame Müller, chapeau!"

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie wil ik het verslag toejuichen van mevrouw Müller, dat er op zeer praktische wijze naar streeft een aantal van de moeilijkheden aan te pakken waarmee wij bij de tenuitvoerlegging van acties op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid geconfronteerd worden, en dat een aantal verbeteringen voorstelt.
Allereerst wil ik ingaan op drie essentiële vragen die men over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de praktische tenuitvoerlegging ervan zou kunnen formuleren. Ten eerste, wat hebben wij tot dusverre gedaan aan de punten die de Rekenkamer in haar verslag geformuleerd heeft? Ten tweede, hoe benaderen wij de tenuitvoerlegging van het Interinstitutioneel Akkoord van juli laatstleden? Ten derde, wat moet er nog gebeuren om de gemeenschappelijke optredens van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te verbeteren?
Als we naar de algemene context van het GBVB kijken, dan mogen we niet vergeten dat de Raad bevoegd is voor het nemen van besluiten op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Uiteindelijk beslist de Raad over de gemeenschappelijke optredens en vervolgens over hoe ze gefinancierd moeten worden. Het Raadsvoorzitterschap is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging ervan, zoals duidelijk blijkt uit artikel J.5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Alleen omdat de kosten van de optredens ten laste vallen van de algemene begroting, brengt dat de verantwoordelijkheid met zich mee van de Commissie, zoals bepaald in artikel J.11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.
Die scheiding van de verantwoordelijkheden heeft in het verleden tot problemen geleid en de Rekenkamer heeft deze in haar verslag gesignaleerd. Ten eerste heeft de Commissie de begrotingsautoriteit gevraagd om kredieten om ieder gemeenschappelijke optreden goed te kunnen voorbereiden en zij heeft deze kredieten gekregen. In de begroting van 1998 zou er op begrotingslijn B 8014, 500.000 ecu moeten staan.
Ten tweede heeft de Commissie bovendien specifieke financiële memoranda gemaakt voor het GBVB die de globale context van ieder optreden bevatten, waaronder financiële bijdragen van de lidstaten en ook van andere internationale organisaties. Voorts heeft de Commissie verbeteringen kunnen aanbrengen in verband met de behandeling van speciaal GBVB-gevolmachtigden. Ik ben blij met de erkenning die mevrouw Müller hieraan in haar verslag heeft gegeven, te weten in paragraaf 4, en ook tijdens het debat is gerefereerd aan de speciaal gevolmachtigden.
Ik wil het nu graag hebben over de manier waarop wij de tenuitvoerlegging van het Interinstitutioneel Akkoord benaderen. Dankzij het Interinstitutioneel Akkoord inzake de financiering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, zal de termijn voor de tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijk optreden aanzienlijk verkort worden, althans naar mijn mening. Er is bijvoorbeeld geen begrotingsreserve meer. Niettemin vindt de Commissie het nog steeds wenselijk dat de begrotingsautoriteit haar controlerend werk kan verrichten als er een besluit wordt genomen over een gemeenschappelijk optreden. Wij vinden dat zulks dient te gebeuren op basis van de specifieke financiële memoranda die door de Commissiediensten zijn opgesteld.
Wat moet er tot slot nog gebeuren om de gemeenschappelijke optredens van het GBVB te verbeteren? Mevrouw Müller benadrukt in overweging Q van haar verslag het belang van de betrokkenheid van de Commissie in de voorbereidingsfase van elk gemeenschappelijk optreden. Ook de Rekenkamer heeft dat punt aan de orde gesteld. Ik kan alleen maar herhalen dat het naar onze mening operationeel gezien zinnig is dat de Commissie ruim voordat een gemeenschappelijk optreden wordt goedgekeurd, betrokken wordt bij de besluitvorming. Er is enige overlapping in de begroting tussen GBVB-kredieten en andere middelen, zoals voor het opruimen van antipersonenmijnen of de financiering van missies belast met toezicht bij verkiezingen. Soms wil de Commissie een politiek gebaar maken door middelen te geven aan internationale organisaties. We moeten de Raad goed in herinnering brengen dat dit zorgvuldig gecontroleerd, bewaakt en geëvalueerd dient te worden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.55 uur gesloten)

