Maatschappelijk verantwoord ondernemen: een nieuw partnerschap (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Richard Howitt, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over maatschappelijk verantwoord ondernemen: een nieuw partnerschap.
Richard Howitt 
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, bedrijven, politici en vooral burgers begrijpen dat de armoede in de wereld en milieuproblemen vandaag de dag zeer hardnekkig zijn. Tien jaar geleden zijn veel bedrijven begonnen te onderzoeken hoe ze de sociale gevolgen en de milieugevolgen waarmee ze zelf worden geconfronteerd, kunnen beheersen door middel van initiatieven voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). We kunnen niet van het bedrijfsleven verwachten dat zij de verantwoordelijkheid voor deze uitdagingen alleen dragen. Het wordt nu echter tijd dat de mededelingen, de conferenties en de gedragscodes duidelijke en meetbare vruchten gaan afwerpen en dat er een verschuiving van proces naar uitkomst plaatsvindt.
Bij deze stemming zal het Europees Parlement de aandacht vestigen op de beperkingen van vrijwillige MVO-verslaglegging en de sociale audits zoals we die thans kennen. We zullen aangeven dat de zucht naar steeds lagere prijzen ten koste kan gaan van de eerlijke behandeling van werknemers. We zullen er met klem op wijzen dat MVO alleen werkt als we een benadering met meer betrokken partijen, internationaal overeengekomen normen en onafhankelijke waarneming en verificatie hanteren. We zullen vragen om maatregelen waarmee misbruik in ontwikkelingslanden kan worden tegengegaan en die benadeelden in staat stellen om vergoeding te eisen.
Ik maak uit de mededelingen van de Commissie op dat zij zich uit dit debat terugtrekt, dat ze een benadering van 'alles moet kunnen' van MVO voorschrijft en riskeert dat Europa ten opzichte van de rest van de wereld achterop raakt. Ik ga vanavond echter niet voorstellen om de benadering van de Commissie af te wijzen. Nee, ik vraag het Europees Parlement om een constructieve bijdrage te leveren aan het herschrijven van de agenda en om, waar de Commissie toezeggingen doet, uitgebreide aanbevelingen te doen om de mooie woorden in concrete daden om te zetten, om de totstandkoming van het Verbond voor het bedrijfsleven volledig transparant te maken, om het vertrouwen in het Multistakeholder Forum te herstellen en weer met de NGO's om de tafel te gaan zitten, om een echte financiële bijdrage te leveren zodat MVO tot ontwikkeling kan komen, en om de steun voor de MVO-beginselen daadwerkelijk te vertalen in Commissiebeleid en -programma's, onder andere op het gebied van ondernemingschap, werkgelegenheid, corporate governance en, met name, handel en ontwikkeling.
Ik weet dat commissaris Verheugen en commissaris Špidla vanavond niet alle aanbevelingen van het Parlement kunnen aanvaarden. Ik ben echter dankbaar voor de persoonlijke ontmoetingen die ik tijdens de totstandkoming van dit verslag met hen heb gehad en die mij een hart onder de riem hebben gestoken. Ik vraag hun nu openlijk om te beloven dat er tijdens de ambtstermijn van deze Commissie daadwerkelijk werk zal worden gemaakt van MVO op EU-niveau.
Ik weet ook dat enkele Parlementsleden zich tijdens het debat tegen het verslag zullen verzetten. Tegen hen zeg ik dat dit verslag een zorgvuldig opgesteld compromis is tussen de fracties. Ik spreek dan ook mijn oprechte waardering uit voor de schaduwrapporteur.
Een heel duidelijke nieuwe wet die zeker onze steun krijgt, betreft de verplichte milieu- en sociale verslaglegging door ondernemingen, waarin ons vorige standpunt wordt herhaald en waarmee dit Parlement een krachtig politiek signaal afgeeft. Al onze andere voorstellen gaan over het effectiever hanteren en ten uitvoer leggen van het bestaande regelgevingskader en steun voor vrijwillige initiatieven.
Tegen de tegenstanders binnen dit Parlement en een enkele vereniging erbuiten zeg ik dat hun enthousiasme om maatregelen op EU-niveau te blokkeren de zaak volgens mij geen recht doet en dat ze niet handelen in het belang van de bedrijven als het gaat om MVO. Neem het Deense farmaceutische bedrijf Novo Nordisk, dat ons namens het initiatief voor de mensenrechten van de koplopers bij ondernemingen (BLIHR) liet weten dat het minimumnormen noodzakelijk acht om op dit terrein tot een level playing field te komen. Neem de Europese dienst voor onderzoek en investeringen, die aangaf het zeer te zullen toejuichen als wij erin slagen om de belangstelling van de Commissie in een meer omvattende benadering van MVO op te wekken. Of neem de Franse werkgeversconfederatie MEDEF, die ons namens Business Europe bedankte voor de kwaliteit en de relevantie van de meeste vragen en suggesties waarmee we kwamen.
Het is nu niet het juiste moment om ons terug te trekken. Het wordt tijd om ambitieus te zijn en visie te tonen en al deze en andere zaken samen te nemen. Een belangrijke manier om ten aanzien van de EU-initiatieven inzake MVO meer enthousiasme, dynamiek en consensus te genereren, is om er in mondiale instellingen voor te pleiten en hier in Europa betere allesomvattende MVO-initiatieven ten uitvoer te leggen. Verder is er nog het strategisch partnerschap tussen de Commissie en het mondiale verslagleggingsinitiatief dat ik voorstel, een nieuwe ondernemersdialoog tussen de EU en Japan over maatschappelijk verantwoord ondernemen en het vijfjarig jubileum van de wereldtop over duurzame ontwikkeling dit jaar dat ons in Europa de gelegenheid biedt om het voortouw te nemen bij het internationale debat over intergouvernementele initiatieven en verantwoord ondernemen, waarover in Johannesburg overeenstemming is bereikt.
Toen de Commissie haar mededeling publiceerde, zei ze dat ze van Europa een centrum van excellentie op het gebied van MVO wilde maken. Toen ik dat las, was ik eerder bang dat MVO in Europa in een zwart gat zou vallen. Maar als we het over een groot deel van de aanbevelingen in dit verslag van het Parlement eens kunnen worden, geloof ik dat de ambitie van de Commissie werkelijkheid kan worden.
Günter Verheugen
vicevoorzitter van de Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is in Europa inderdaad in opmars. De mededeling van de Commissie van vorig jaar heeft geleid tot een grote golf van activiteiten en nieuwe ideeën.
MVO kan een grote bijdrage leveren aan de duurzame ontwikkeling, en het innovatiepotentieel en het concurrentievermogen van Europa vergroten. MVO heeft dus alles te maken met onze strategie voor groei en werkgelegenheid. Het doel van deze strategie is tenslotte niet alleen om meer banen te creëren, maar vooral betere banen. Het gaat niet om eendagsvliegen, of om kwartaalcijfers die op het eerste gezicht goed zijn, het gaat erom dat onze bedrijven duurzaam ingaan op de veranderde omstandigheden in de mondiale concurrentie.
Een goed sociaal klimaat is een belangrijke factor voor de concurrentie, maar daarvoor is niet alleen de politiek verantwoordelijk. Ondernemers dragen hun eigen verantwoordelijkheid, en die gaat verder dan alleen maar zich houden aan de wet. Ze dragen verantwoordelijkheid voor het sociale klimaat, voor het milieu, voor gelijke rechten, voor opleiding, voor innovatie en voor de structurele aanpassingen. Kortom: ze dragen verantwoordelijkheid voor de mensen die in de bedrijven werken, en voor de omgeving waarin ze actief zijn.
De Commissie is blij met het gefundeerde en degelijke verslag van de heer Howitt, die de doelstellingen van de Commissie om MVO in Europa te versterken in grote lijnen steunt, en daartoe een belangrijke bijdrage levert. Ook ik ben ervan overtuigd dat het debat moet gaan over de vraag hoe we concrete resultaten kunnen bereiken, dat we de betrokken groepen volledig moeten betrekken bij de multi-stakeholder-aanpak, en dat we het hele initiatief nog beter moeten verankeren in het Lissabon-proces.
De Commissie is - zoals u weet - van mening dat er grenzen zijn aan haar mogelijkheden om in te grijpen in deze kwestie. We zijn van mening dat we de ondernemingscultuur niet door wetgeving van boven af kunnen opleggen en standaardiseren. Daarom heeft de Commissie besloten om geen verordening voor MVO voor te leggen, en niet voor te stellen om de zaak op het Europese niveau te standaardiseren.
Wanneer er ergens iets moet worden geregeld, wanneer we vanwege onze politieke verantwoordelijkheid eisen dat de ondernemers iets doen, dan moeten we ook de moed hebben om de nodige wettelijke regelingen in te voeren, en wel heel concreet, en gericht op de betrokken sector. Maatschappelijke verantwoording van ondernemingen is echter per definitie iets dat verder gaat dan hun wettelijke verplichtingen. Het is meer dan wat we in de regels voorschrijven.
We willen de ondernemingen steunen en ze aanmoedigen om gebruik te maken van de talloze internationaal erkende instrumenten. De Commissie staat ook in de mondiale context achter MVO. Een voorbeeld daarvoor is het EU-Afrika business forum, dat mijn collega Louis Michel in het leven heeft geroepen. Daar hebben in november 2006 vertegenwoordigers van ondernemers uit beide continenten gediscussieerd over de maatschappelijke verantwoording.
De Commissie zet de discussie met de ontwikkelingslanden over de vooruitgang bij het omzetten van de belangrijkste bepalingen van de Internationale Arbeidsorganisatie voort. In Europa ondersteunen we de verdere ontwikkeling van de nodige instrumenten voor de sectoren, en de multisectorale initiatieven.
Mijn collega Špidla en ik komen steeds vaker ondernemers tegen die met veel inzet proberen Europa een voortrekkersrol te bezorgen op het gebied van MVO, en die daarin absoluut een voordeel zien voor hun onderneming op de markt. De Europese alliantie voor MVO is nog niet zo lang geleden opgericht, maar heeft al indrukwekkende initiatieven ontwikkeld, die als model kunnen dienen. Managers met visie en investeerders weten al lang dat een onderneming met een goede MVO-balans meestal ook een succesvolle onderneming is. Dat blijkt zelfs uit de beursnotering van deze bedrijven.
De Commissie doet een beroep op het Europese bedrijfsleven om van MVO een Europees handelsmerk te maken, en een concurrentiestrijd te leveren om de beste ideeën. Een Europese onderneming moet zich bewust zijn van haar maatschappelijke verantwoording, en zich ook daarnaar gedragen. Daarover zijn de Commissie en het Parlement het volledig met elkaar eens.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn collega Günter Verheugen heeft een algemene kenschets gegeven van wat maatschappelijk verantwoord ondernemen inhoudt. Ik denk dat het goed is dat ook ik eraan herinner dat het hier gaat om vrijwillige toezeggingen van bedrijven die beduidend verder gaan dan de geldende wetgeving, wat uiteraard niet wegneemt dat zonder uitzondering elke wetgever, elke instantie met initiatiefrecht, elke mogelijk door hen nodig geachte vorm van wetgeving kan uitvaardigen.
Aangezien het algemeen kader duidelijk genoeg is beschreven, zou ik nu graag willen ingaan op een aantal concrete in de strategie van maart 2006 opgenomen aandachtsgebieden waarin we steun bieden aan initiatieven van bedrijven.
Op de allereerste plaats spelen bedrijven door middel van hun wervings- en personeelsbeleid de hoofdrol bij de beroepsintegratie en bevorderen zij daarmee de maatschappelijke integratie. Ten tweede is 2007 uitgeroepen tot het Europese Jaar van gelijke kansen voor iedereen. We hebben niet het recht noch de middelen ertoe om ons veelzijdige talent te verkwanselen, en steunen daarom initiatieven van bedrijven op het gebied van gelijke kansen. Ten derde: een belangrijk onderdeel van het voor het vergrijzende Europa zo broodnodige generatiepact betreft de integratie in en het behoud van oudere mensen voor de arbeidsmarkt. Evenzo belangrijk zijn de overige in de mededeling van maart opgenomen prioriteiten, zoals bijvoorbeeld volksgezondheid, investeren in levenslang leren, innovatie van onderwijs en wetenschap, alsook wereldwijd opereren. Het stuk dat u straks zult bespreken, gaat nu precies over díe kwesties.
Indien wij ervoor zorgen willen dat maatschappelijk ondernemen ook in de 21e eeuw blijft bestaan, dan moeten we een dialoog aangaan met de hele maatschappij. Om die reden hebben we in december een Multistakeholder Forum belegd over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Tegelijkertijd hebben we besloten om tussen de bijeenkomsten van het forum door een discussieorgaan op Europees niveau bijeen te roepen, met daarin vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, de bedrijfswereld en academische instellingen. Dankzij de bijeenkomsten van het forum hebben we nu een dieper inzicht in de resultaten van de initiatieven sinds 2004. Wat de initiatieven van de Commissie betreft, denk ik dat het maatschappelijk verantwoord ondernemen steeds meer onderdeel uitmaakt van ons beleid, met name van acties in verband met het buitenlands beleid van de Europese Unie. Tevens is richting de toekomst vastgelegd welke thema's een gemeenschappelijk belang inhouden, bijvoorbeeld onderwijs en scholing, onderzoek of de arbeidsvoorwaarden in de ketens van toeleveranciers, hetgeen uiteraard met name van groot belang is voor het bewerkstelligen van solide sociale omstandigheden bij toeleveranciers buiten Europa die leveren aan Europese bedrijven.
Er wacht ons nog bergen werk, maar we zijn op de goede weg. Uit onze discussies en gedachtewisselingen met de betrokken partijen komt naar voren dat maatschappelijk verantwoord ondernemen een zich voortdurend ontwikkelend proces is. Het is van groot belang de huidige voorwaarden te handhaven en ons te blijven inspannen.
Gunnar Hökmark 
rapporteur voor advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de rapporteur en feliciteer ik hem met zijn verslag. Ik denk dat hij een verslag heeft gepresenteerd dat op brede steun van dit Parlement kan rekenen.
Ik denk dat het belangrijk is om enkele opmerkingen te maken over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ten eerste zijn de belangrijkste functies van bedrijven het leveren van de diensten en producten waarvoor ze zijn opgericht en winst maken, omdat ze het anders niet redden. Als ze deze kerntaken niet kunnen vervullen, falen ze als werkgevers en producenten van diensten en goederen op het terrein van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Ik denk dat dit moet worden benadrukt als we het hebben over de omschrijving van maatschappelijk verantwoord ondernemen. We hebben deze kwestie zowel in de Commissie industrie, onderzoek en energie als in onze fractie besproken en we zijn van mening dat het een kwestie van vrijwillige verantwoordelijkheid behoort te zijn, die iedere onderneming naar eigen inzicht moet invullen en die moet worden bezien in het kader van de verantwoordelijkheid die het betreffende bedrijf in de maatschappij heeft.
Bedrijven vervullen een sociale rol in de maatschappij. Ze moeten goede werkgevers zijn en kwalitatief goede diensten en producten leveren, omdat ze anders hun geloofwaardigheid verliezen en het niet redden op de markt. Maar er ook zijn redenen om te stellen dat ze zich volgens hun eigen voorwaarden goed moeten gedragen, want goede en sterke bedrijven die, in Europa of waar ook ter wereld, voor fundamentele waarden opkomen, dragen niet alleen bij tot een betere wereld, maar ook tot een betere economie en betere diensten en producten.
Er moet sprake zijn van vrijwillige verantwoordelijkheid, want anders moet er wetgeving komen en dan wordt het een heel andere zaak. Als we proberen de zaak te veel te stroomlijnen, gaat dit ten koste van de variatie en de dynamiek die ieder bedrijf kan bieden door zijn kansen om een goede werkgever, een goed bedrijf en een goede leverancier van diensten en producten te zijn, optimaal te benutten.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou 
rapporteur voor advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid verlangt met haar advies over maatschappelijk verantwoord ondernemen van de rapporteur een holistische benadering van het onderwerp, want zij vindt de rol van het bedrijfsleven cruciaal voor het eerbiedigen van de waarden van de Europese Unie, ongeacht waar zij hun bedrijfsactiviteit uitoefenen, binnen of buiten de Unie, en ongeacht hun omvang.
Op wereldvlak bevordert maatschappelijk verantwoord ondernemen de fundamentele rechten van de Internationale Arbeidsorganisatie. Via een kader van vrijwillige activiteiten kunnen zij het arbeidspotentieel van vrouwen aanmoedigen, steeds in overeenstemming met de nationale en communautaire wetgeving op het vlak van gendergelijkheid en non-discriminatie, zowel bij de aanwerving als bij de bevordering of de deelname van vrouwen in bestuursorganen, ondernemingsraden, bij het plannen van activiteiten voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Wij feliciteren de Europese Commissie met de versterking van de nieuwe alliantie en wij denken niet dat dit een herhaling zal worden van het multilaterale forum. Een handvest van goede werkwijzen, dat de bedrijven vrijwillig ondertekenen, zal activiteiten bevorderen voor de levens- en arbeidsomgeving en helpen werk en gezin beter te combineren, naast het aanbod op het vlak van cultuur en onderwijs.
Tot slot vragen wij dat goede voorbeelden van maatschappelijk verantwoord ondernemen in de verf worden gezet en worden bekroond, vooral op het gebied van gendergelijkheid, maar niet via een verplichte rapportage door het bedrijfsleven.
Geachte commissarissen, staat u mij toe te zeggen dat het multilaterale forum moet voorzien in mogelijkheden voor een vrijwillige toepassing van maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar niet als instrument voor reclame of concurrentie. Het forum is een plaats voor dialoog tussen alle sociale gesprekspartners. Laten we hopen op een aanzienlijke vrouwelijke bijdrage.
Thomas Mann
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, de overgrote meerderheid van de Europese ondernemingen zegt ja tegen de maatschappelijke verantwoording, ja tegen een sociale aanpak waarbij de mens en het milieu worden ontzien, en ja tegen veilige productiemethoden. Ze steunen culturele en kerkelijke inrichtingen, sportclubs en andere verenigingen. Een voorwaarde is en blijft echter de vrijwilligheid, zoals de commissarissen net al hebben gezegd. Dat stond in het verslag van het Europees Parlement uit 2003, en een jaar later is het ook gezegd tijdens de oprichting van het Multistakeholder Forum. Wie wil dat dit vrijwillige engagement blijft bestaan, moet nee zeggen tegen bindende regels en een bureaucratisch korset.
Een uitvoerige rapportage kunnen we hoogstens van een grote onderneming verwachten. Het MKB, dat is meer dan 90 procent van alle bedrijven, kan dat niet waarmaken, het heeft gewoon onvoldoende geld en personeel om uitvoerig verslag uit te brengen over MVO. De schaduwrapporteur van mijn fractie, Philip Bushill-Matthews, is erin geslaagd om het verslag-Howitt, waartegen mijn fractie in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken terecht nee had gezegd, door compromissen te ontdoen van zijn scherpe kantjes.
Het is volgens mij een succes dat de eis om het gunnen van overheidscontracten afhankelijk te maken van het respecteren van sociale en milieuclausules vrijwel volledig geschrapt is. Ook een bedrijf dat geen ecologisch correct beplante bloemenbak voor de poort van de fabriek heeft staan, en waar in de kantine geen alternatieve gerechten op het menu staan, moet de kans krijgen om een overheidsopdracht uit te voeren.
Er zijn problemen met punt 11, waarin wordt geëist om een centraal coördinatiepunt voor MVO in het leven te roepen, en met de punten 39 en 55, waarin ervoor wordt gepleit om een MVO-gezant te benoemen. Ik ben tegen de uitbreiding van de aansprakelijkheid van de ondernemers en van de verplichtingen om over MVO verantwoording af te leggen. Dat is overheidsbemoeienis, en dus onaanvaardbaar.
Een laatste punt: vandaag behandelen we een initiatiefverslag, en velen nemen het niet serieus omdat ze vinden dat het slechts holle praat is, maar ik zeg: principiis obsta - smoor het kwaad in de kiem! Zodra het Europees Parlement eist dat bepaalde elementen verplicht worden gesteld, duurt het niet lang meer voor de Europese Commissie ook wetsontwerpen voorlegt.
Magda Kósáné Kovács
namens de PSE-Fractie. - (HU) Een transnationale onderneming heeft in haar netwerk in een van de nieuwe lidstaten mensen met een handicap in dienst genomen als schoonmakers in een stad die worstelt met sociale problemen. De onderneming heeft voor het in dienst nemen van deze gehandicapte werknemers van de lokale autoriteiten subsidies ontvangen waardoor vrijwel het gehele voor dit doel beschikbare budget is uitgeput. Naar mijn mening beantwoordt dit soort gedrag niet aan onze verwachtingen ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Het terugverdienen van gemaakte kosten kan en moet in alle gevallen in overeenstemming zijn met sociale doelstellingen. Daar wordt op gewezen in het uitmuntende verslag van Richard Howitt. Ik zou daaraan willen toevoegen dat het gunstige economische klimaat sinds het begin van de jaren negentig verschillende transnationale ondernemingen naar Midden- en Oost-Europa heeft gelokt. Bepaalde regio's van de nieuwe lidstaten van de EU hebben echter nog steeds te kampen met een achterstand op meerdere gebieden. Om een beeldende term te gebruiken: ze vormen in zeker opzicht de interne periferieën van de Europese Unie. Daarom moeten we transnationale ondernemingen ook heel duidelijk maken dat hun acties in overeenstemming moeten zijn met het beginsel 'denk mondiaal, handel lokaal'. Dit zal helpen voorkomen dat bepaalde regio's van de Europese Unie periferieën worden waar alleen mondiaal wordt gedacht.
Om die reden denk ik dat het verslag van Richard Howitt belangrijk is, en om die reden hoop ik dat het niet ondergesneeuwd raakt door discussies over formaliteiten, maar een eigen rol zal kunnen innemen binnen het Europese sociale model van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen betekent niet alleen het voorkomen van schade, het vormt ook een geordend systeem voor het nemen van positieve actie. Het gaat hier niet om de vraag of bepaalde acties wel of niet kunnen worden aanbevolen, maar of ze beantwoorden aan de verwachtingen in het kader van het tot stand brengen van een betere wereld. Ik ben ervan overtuigd dat dat mogelijk is. We mogen ervan verwachten dat werknemers worden behandeld als mensen, en wel voor de volle honderd procent. Dat betekent dat er ook rekening wordt gehouden met hun rechten, gezondheid en hun culturele en sociale tradities. Het verslag van Richard Howitt is een zeer belangrijke stap op deze weg.
Siiri Oviir
(ET) Ik ben er zeker van dat maatschappelijk verantwoord ondernemen bevorderlijk is voor duurzame ontwikkeling en een betere uitvoering van de Strategie van Lissabon in kwesties als verstandiger gebruik van natuurlijke hulpbronnen, verbetering van de resultaten van innovatie, vermindering van armoede en natuurlijk ook betere naleving van de mensenrechten.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen moet ook fungeren als een aanvullende maatregel voor het sturen van de industrie en herstructurering en wel zodanig dat er nieuwe aspecten aan worden toegevoegd, zoals levenslang leren, gelijke kansen, maatschappelijke betrokkenheid, duurzame ontwikkeling en ethiek.
De deelname van ondernemingen aan dergelijke maatschappelijke activiteiten moet vrijwillig zijn. Als wij vooruitgang willen boeken in het creëren en ontwikkelen van gewoonten op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen, dan is het noodzakelijk dat wij overeengekomen en internationaal erkende principes naleven.
Wij hebben geen ander kader of overeengekomen systeem waarmee wij de activiteiten van ondernemingen met betrekking tot maatschappelijk verantwoord ondernemen adequaat kunnen meten. Daarom is het op dit moment voorbarig en onnodig om het instituut van ombudsman in het leven te roepen. Het opleggen van een wetgevingspakket zal geen positieve uitwerking hebben, maar eerdere tot negatieve tegenreacties leiden.
Ik wil de rapporteur bedanken voor zijn acht jaar lange strijd om dit doel te bereiken. Dank u voor de gelegenheid om hier het woord te voeren.
Claude Turmes
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Howitt met zijn verslag. Ik weet echter niet of ik zo blij ben met de afspraak die hij heeft gemaakt met de PPE-DE-Fractie om de kwestie waarover we morgen stemmen, af te zwakken.
Ik heb gisteren deelgenomen aan een burgerraadpleging en daaruit bleek heel duidelijk wat de burgers willen, namelijk dat Europa zich actiever bezighoudt met milieukwesties. Ik denk dat de Raad van afgelopen vrijdag door de burgers goed ontvangen is.
Het tweede dat burgers willen is grotere maatschappelijke verantwoordelijkheid en ik ben bang dat de Commissie Barroso-Verheugen meteen na de installatie precies de andere kant op is gegaan. Commissaris, onder druk van de wetenschap en de burgers bent u op het terrein van het milieu en energie dus al enigszins bijgedraaid. Ik heb goede hoop dat dit verslag van het Parlement, zeker als het morgen niet te veel wordt afgezwakt, u zal aanzetten tot een heroverweging van uw sociale agenda. Dat de NGO's teleurgesteld van de onderhandelingstafel zijn weggelopen, is voor een groot deel te wijten aan het feit dat de Commissie zich niet actief genoeg heeft opgesteld in de dialoog met alle betrokken partijen.
Het verslag bevat goede onderdelen waarover we morgen zullen stemmen. Ik wil één kwestie naar voren halen: het schrappen van alinea 63, waarin we de Europese Unie oproepen om ten aanzien van deze kwestie het voortouw in de wereld te nemen. Waarom is dit belangrijk? Als steeds meer Chinese olie- en mijnbouwbedrijven zich in Afrika en andere regio's vestigen en Europa de kwestie maatschappelijk verantwoord ondernemen niet van een strikt Europees niveau naar een mondiaal niveau, een VN-niveau, weet te tillen, worden onze bedrijven daar het slachtoffer van, dus ik begrijp niet waarom de PPE-DE-Fractie en de PSE-Fractie een alinea uit het oorspronkelijke verslag waarover gestemd is, kunnen schrappen terwijl deze alinea ons oproept om ons op mondiaal niveau proactiever op te stellen.
Jiří Maštálka
namens de GUE/NGL-Fractie. - (CS) Dames en heren, ik zou graag de heer Howitt willen complimenteren met en bedanken voor zijn initiatief en zijn verslag. Verder wil ik graag mijn steun uitspreken voor de hele reeks amendementen die in onze Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zijn goedgekeurd.
Het kernprobleem of de hoofdkwestie van onze discussie is, zoals blijkt, de vraag of er op dit vlak überhaupt wel regelgeving nodig is en of het geheel niet op basis van vrijwilligheid zou kunnen gebeuren. Ik ben nu niet bepaald een voorstander van buitensporige bureaucratie en overbodige regelgeving. Het moge echter duidelijk zijn dat bij zoiets als de maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven het eenvoudigweg niet volstaat om te vertrouwen op een aanpak op basis van vrijwilligheid. Want anders wordt een deel van de Europese bevolking achtergesteld. Ik ben daarom van mening dat er volwaardige juridische instrumenten nodig zijn om bedrijven te dwingen aan hun verplichtingen te voldoen, zowel op sociaal vlak, alsook op het vlak van goede arbeidsvoorwaarden, een gezonde werkplek en de bescherming van het milieu.
Hoewel ik dit verslag toejuich, heb ik er met een aantal collega's van onze fractie twee amendementen op ingediend. Het nut, of eerder het doel ervan is om een vingerwijzing te maken naar de zaken waarmee werknemers op dit moment te maken hebben, zoals bedrijfsverplaatsingen, lage lonen, onzekere arbeidsplek, een ongezonde werkplek, alsook naar tegenstrijdig beleid van de Europese Commissie op het vlak van maatschappelijke verantwoordelijkheid, dat vaak indruist tegen de doelstellingen en principes waarop maatschappelijk verantwoord ondernemen gebaseerd dient te zijn.
Ik hoop dat wij erin zullen slagen om niet enkel een verklaring hierover op te stellen, maar ook een praktisch instrument op te zetten tot het bewerkstelligen ervan, want anders is het niet meer dan de schone schijn hoog houden. Ik denk niet dat dát nu hetgeen is dat de burger van ons zien wil.
Roger Helmer
(EN) Mijnheer de Voorzitter, we hebben het in dit Parlement voordurend over de agenda van Lissabon, die ervoor moet zorgen dat de EU tegen 2010 de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld is. De voorzitter van de Commissie, José Manuel Barroso, schept graag op over zijn plannen om ter versterking van het concurrentievermogen van de Europese economieën iets te doen aan buitensporige regelgeving.
Toch werd er in dit verslag, zoals het oorspronkelijk werd gepresenteerd, gestreefd naar verplichte regelgeving ten aanzien van een groot aantal bedrijfsactiviteiten, waaronder werknemersrelaties en het milieu. Maar er is al zoveel EU-regelgeving op deze terreinen, veel te veel zelfs. Wat hier werd voorgesteld, was een verdubbeling van de bestaande regelgeving, met alle mogelijke dubbelzinnigheid en verwarring van dien.
Verplicht MVO zou zeer schadelijk zijn voor de concurrentie, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen, die we voordurend lippendienst bewijzen maar ondertussen verstikken onder strenge, opdringerige en onnodige regelgeving. We hebben nu echter amendementen aangenomen waarin het vrijwillige karakter van MVO definitief wordt vastgelegd en ik steun deze amendementen in ieder geval van harte. Ik ben het met de rapporteur eens dat we MVO moeten stimuleren, maar we moeten ook het ondernemerschap, de productiviteit, het concurrentievermogen en het welvaartscheppende vermogen van het Europese bedrijfsleven beschermen.
We moeten ook kennis nemen van bestaande beste praktijken met betrekking tot MVO bij bestaande grote bedrijven. Afgelopen zomer had ik het voorrecht om een bezoek te brengen aan de Gates Foundation in Seattle, die natuurlijk wordt geleid door Bill Gates van Microsoft. Wat deze stichting schenkt aan goede doelen overschrijdt het BBP van een aantal kleine landen. Misschien zou je kunnen stellen dat deze stichting meer doet om de armoede en ontbering in Afrika te verlichten dan de EU met haar hulp en omdat de organisatie onder de particuliere sector valt, geeft ze haar geld veel efficiënter uit. Ik geloof dat dit verslag met de amendementen die we voorstellen, onze steun verdient.
José Albino Silva Peneda
(PT) Mijnheer de Voorzitter, de belangrijkste functie van ondernemingen is het genereren van inkomen, maar onder bepaalde omstandigheden kan een bedrijf meer zijn dan een machine die alleen maar vermogen produceert. Een bedrijf kan ook worden gezien als een gemeenschap waar mensen leven die met elkaar in relatie treden en daarmee de onderneming tot een plek voor ontplooiing op professioneel gebied en vaak zelfs voor persoonlijk geluk maken.
Geslaagde ondernemingen, die dus waarde kunnen creëren, hebben doorgaans goede verhoudingen met hun medewerkers, klanten, leveranciers en de gemeenschap waar zij gevestigd zijn. Geslaagde ondernemingen hanteren transparante criteria voor hun contacten met de overheid en baseren hun optreden op ethische en gedragscodes. In sommige gevallen gelden voor die codes zeer strenge vereisten.
Wanneer ondernemingen hun bestaan bestendigen, kunnen we ze met levende wezens vergelijken. Zo kennen we bedrijven wier activiteiten berusten op een sterke persoonlijkheid, die eigen is aan de cultuur die zij hebben weten te creëren en ontwikkelen en die hen kenmerkt en onderscheidt van de andere. We kunnen zeggen dat het bedrijven zijn met emoties en gevoelens. Dergelijke bedrijven besluiten - naast het vervullen van hun traditionele functies - zich ook in bepaalde mate in te zetten voor de gemeenschap. Daarmee nemen zij een grotere verantwoordelijkheid op zich, die we "maatschappelijke verantwoordelijkheid” kunnen noemen. De maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen kan mijns inziens niet bij decreet worden opgelegd maar dient het resultaat te zijn van een vrijwillige keuze. De maatschappelijke verantwoordelijkheid van een bedrijf kan nooit worden opgelegd, want in zo'n geval zou het serieus risico lopen te verworden tot een pr-instrument dat de verantwoordelijkheid van bedrijven voor sociale en milieuproblemen ontwijkt of in de weg zit. In dergelijke gevallen zou de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen bedrog zijn, daar zij niet authentiek is.
Ik steun dit verslag, omdat in de definitieve versie rekening is gehouden met mijn visie op het probleem.
Alejandro Cercas
(ES) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats kan ik er niet omheen onze collega Howitt te bedanken voor het fantastische werk dat hij gedaan heeft, en voor zijn buitengewone bereidheid om te luisteren naar de ideeën die wij hem als overige leden van de Commissie werkgelegenheid hebben voorgelegd. Hij blijkt ook de capaciteiten en flexibiliteit te bezitten die nodig zijn voor een zo complex dossier als het onderhavige, terwijl hij zich heeft opengesteld voor de dialoog en het overleg met andere fracties in dit Huis.
Zoals hier is opgemerkt, denk ik dat het maatschappelijk verantwoord ondernemen een goede zaak op zich is. Het mag ons echter niet het idee geven dat het kader dat we nu hebben en de - vrij korte - ervaring die we in de Europese Unie hebben opgedaan, niet voor verbetering vatbaar zouden zijn. Ik denk dat de problemen in de wereld in hoog tempo toenemen, zowel de milieuproblemen als het probleem van de mensen die van alle rechten buitengesloten zijn. Volgens mij moeten we dan ook een extra inspanning leveren.
Dat is het enige wat de heer Howitt ons vraagt in zijn verslag. Ik hoop dat de Commissie, wier mededeling verdeelde reacties heeft opgeleverd waarvan sommige niet bijster positief, dit als aanleiding zal zien om meer rekening te houden met maatschappelijk verantwoord ondernemen. Er kan nog veel gedaan worden, als we de schijnheilige debatten over de vraag wat vrijwillig en wat niet vrijwillig zou moeten zijn, achterwege laten. We kunnen verder werken aan de opzet van criteria om ervoor te zorgen dat de verantwoordelijkheid objectief wordt. Ondernemingen zullen dan wel vrij mogen zijn om te bepalen of ze gedragscodes aannemen, maar ze mogen niet vrij zijn om te bepalen of ze zich al dan niet aan een eenmaal aangenomen gedragscode zullen houden. Er moet transparantie zijn, het idee van maatschappelijk verantwoord ondernemen moet iets meer om het lijf hebben dan filantropie.
Wij Europeanen bieden de wereld een model dat gebaseerd is op de duurzaamheid van ons economisch model voor ons en voor anderen. We kunnen het toezicht en de controle op die verplichtingen die in alle vrijheid zijn aangegaan, bevorderen. We hebben richtlijnen van de Europese Unie. Richtlijnen die niet zijn omgezet in de lidstaten over vennootschapsrecht, over milieuverantwoordelijkheid. De Commissie kan afspraken maken en niet alles vanuit het laissez faire, laissez passer-standpunt benaderen.
Jean Marie Beaupuy
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, geachte collega's, sinds een paar minuten herhaalt ieder op zijn beurt dat we niet willen dat de te nemen maatregelen zich vertalen in evenzoveel beperkingen en extra regels. Wij willen een toezegging van bedrijfsdirecties, we willen dat ze zelf het initiatief nemen en dat deze proactieve benadering internationaal toegepast wordt, wij willen dat KMO's zich vastleggen en, zoals de rapporteur zojuist zei, wij willen niet alleen intentieverklaringen, maar ook iets concreets. Als iemand die zelf al ruim dertig jaar directeur van een bedrijf is wil ik graag dat er nu eens spijkers met koppen geslagen worden.
Met het oog hierop wil ik u een voorstel doen, commissarissen. Er is een systeem dat wereldwijd reeds toegepast wordt door honderdduizenden bedrijven. Binnen dit systeem wordt maatschappelijk verantwoord ondernemen afgedwongen via de normen ISO 9001, ISO 14001 en ISO 18001, die garanderen dat handelsrelaties met klanten beter worden, dat praktijken volledig milieuvriendelijk zijn en dat de regels ten aanzien van hygiëne, gezondheid en veiligheid volledig nageleefd worden. Commissarissen, ik wil u dan ook voorstellen deze drie beheernormen te gebruiken om bedrijven in heel Europa echt maatschappelijk verantwoord te laten ondernemen.
Jean Lambert
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ook ik dank de rapporteur voor zijn voortreffelijke verslag.
Een van de kernpunten van het verslag is dat we het niet alleen hebben over maatschappelijk verantwoord ondernemen binnen de Europese Unie, maar ook daarbuiten en ook over het gedrag van Europese bedrijven elders in de wereld - weg van de dubbele moraal waarbij je op een zekere plaats volgens een bepaald wetgevingskader werkt terwijl je je daar ergens anders niets van aantrekt.
Afgaande op wat we van de Commissie hebben gehoord, is het Afrikaforum een goed initiatief, maar we moeten nog veel beter kijken naar het gedrag van bedrijven in conflictgebieden. We zijn momenteel belast met de leiding van het diamantproces en daar moeten we verdere invulling aan geven.
Ik heb ook in het verslag gelezen dat de vrijwillige verslaglegging zich thans stabiliseert en dat niet in alle vrijwillige verslagen aandacht wordt besteed aan het nalevingsproces ten aanzien van de toevoerketen, wat een van de belangrijkste mechanismen is om de normen mee op te krikken, om bedrijven die zich goed gedragen merkbescherming te bieden en ervoor te zorgen dat ze zich niet als onverantwoord handelende bedrijven gedragen. Ik zie uit naar het verslag van het Parlement over sociaal onverantwoorde bedrijfscultuur zodat het contrast tussen de verschillende werkwijzen zichtbaar wordt.
Jacek Protasiewicz
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik besef dat het concept maatschappelijk verantwoord ondernemen een steeds belangrijkere rol speelt in het debat over de mondialisering, concurrentiekracht en duurzame ontwikkeling. Volgens dit concept kiezen ondernemingen er zelf voor om in hun bedrijfsvoering rekening te houden met maatschappelijke en milieuoverwegingen.
Als bedrijven er op vrijwillige basis voor kiezen om maatschappelijk verantwoord te ondernemen, besluiten ze om meer voor het milieu en de samenleving te doen dan volgens de wettelijke voorschriften en de collectieve arbeidsovereenkomsten verplicht is. Ik zou vanaf deze plek luid en duidelijk willen laten horen dat juist het vrijwillige karakter van deze maatschappelijke betrokkenheid en deelname van het bedrijfsleven van doorslaggevend belang is.
Aangezien de maatschappelijke betrokkenheid van het bedrijfsleven vooral op vrijwillige leest is geschoeid, ben ik van mening dat indien er aanvullende verplichtingen en administratieve lasten zouden worden opgelegd, van welke aard dan ook, die zeer waarschijnlijk een averechts effect zouden hebben. Zulks zou ook indruisen tegen de principes van betere regelgeving en een betere en vereenvoudigde werking van de Europese Unie. Vandaar dat ik tien amendementen heb ingediend op de tekst van collega Howitt. Ik heb met tevredenheid vastgesteld dat de grondgedachte daarvan overgenomen is in de compromistekst van de rapporteur.
Ik zou eveneens van de gelegenheid gebruik willen maken om te onderstrepen hoe belangrijk het is dat er een methode wordt ingevoerd voor het uitwisselen van goede praktijken over hoe het concept maatschappelijk verantwoord ondernemen kan worden toegepast. Praktisch gezien biedt de Europese alliantie voor maatschappelijk verantwoord ondernemen zo'n forum. Ik zou vanaf deze plek mijn waardering willen uitdrukken voor de inzet van de Europese Commissie. Zij erkent dat de bedrijven hier de hoofdrol spelen en heeft haar steun uitgesproken voor de werking van deze alliantie, die voor zowel grote als middelgrote en kleine ondernemingen een goed en open forum vormt voor het uitwisselen van goede praktijken.
Maria Matsouka
(EL) Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ik de rapporteur, collega Howitt, gelukwensen met zijn systematische werk en zijn constructieve voorstellen.
Het concept van maatschappelijk verantwoord ondernemen lijkt actueler dan ooit. De dramatische klimaatverandering, grotendeels het gevolg van het ongebreidelde gebruik en verbruik van natuurlijke hulpbronnen, en de onrustwekkende toename van de armoede, in combinatie met de omkering van de bevolkingspiramide, lijken het resultaat te zijn van pogingen om arbeid te devalueren en sociale verworvenheden in te perken. Als we echter inhoud willen verlenen aan dit concept moet aan minstens drie voorwaarden worden voldaan: ten eerste moet de Commissie serieus rekening houden met de voorstellen van het Parlement. Ten tweede moet worden erkend dat bedrijven hun verantwoordelijkheid moeten nemen op milieugebied, op sociaal vlak en jegens de werknemers, die voortspruit uit hun economische activiteit, zonder dat zij dit als een offer mogen beschouwen. Ten derde moet voorrang worden gegeven aan het stimuleren van investeringen die de kennis van werknemers en de ontwikkeling van nieuwe technologieën bevorderen, milieuvriendelijkere technologieën. Die twee gebieden moeten worden beschouwd als de basispijlers van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Ten slotte is dit een uitstekende gelegenheid om aan te tonen dat concurrentievermogen niet mag worden geassocieerd met de kosten van arbeid, maar wel met eerbied voor het milieu, het bevorderen van fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en sociale vooruitgang in het algemeen.
Philip Bushill-Matthews
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen zeven jaar heb ik gedurende langere tijd meermalen met Richard Howitt over MVO mogen debatteren. Dat is natuurlijk een zeer aangename ervaring geweest - zoals hier ook staat! Het was een hele uitdaging, maar ik weet zeker - hij zit nu te grinniken - dat hij de eerste zal zijn om toe te geven dat dit gold voor ons allebei. Ik dank hem voor de wijze waarop hij die uitdaging heeft opgepakt, want het is duidelijk dat we deze kwestie ieder vanuit een iets andere optiek hebben benaderd, hoewel we, ieder op onze eigen manier, zoals alle andere sprekers, pleiten voor MVO.
Ik wil even reageren op twee kleine punten waarmee hij zijn opmerkingen opende. Ten eerste zei hij dat hij teleurgesteld was om min of meer uit het verslag van de Commissie te moeten opmaken dat ze zich uit het debat terugtrekt. Daar ben ik het niet mee eens. Ik denk dat het een zeer positief verslag was waar we blij mee moeten zijn. Ten tweede zei hij te hopen dat de Commissie eraan zal meehelpen om de NGO's weer bij het Multistakeholder Forum rond te tafel te krijgen. In alle eerlijkheid: het lag noch aan de Commissie noch aan de multistakeholders dat ze van de onderhandelingstafel zijn weggelopen. Daar hebben ze zelf toe besloten. Het is aan hen om te besluiten of ze weer aan tafel willen of niet. Enkele van hen namen in ieder geval een minderheidsstandpunt in en daar is helemaal niets mis mee in een democratie. Maar - zoals de uitdrukking zegt - we moeten het paard niet achter de wagen spannen. De NGO's moeten zelf bepalen of ze weer aanschuiven.
Ik zal niet verder op zijn toespraak ingaan en ook niet uitvoerig ingaan op de toespraken van mijn andere collega's maar ik weet wel - en dat zeg ik niet uit gebrek aan respect voor mijn collega's en mijzelf - dat de voorzitter en de commissarissen zich ervan bewust zijn dat onze toespraken niet altijd voor hetzelfde publiek bedoeld zijn maar indruk moeten maken op onze kiezers in eigen land. Daar is niets mis mee; we zijn politici en dus moeten we wel. Maar ik spoor u aan om niet zozeer op ons gepraat af te gaan maar te lezen wat we vinden en te lezen waar we voor stemmen, want daar valt veel uit op te maken.
Een paar aspecten van de tekst bevallen mij nog steeds niet. Ik ben het eens met mevrouw Oviir van de ALDE-Fractie in zoverre dat ik niet veel opheb met het idee van een ombudsman, maar het is een idee. Een aantal ideeën spreken mij niet zo aan, maar het zijn ideeën en al deze ideeën zijn in de regel de moeite van het overwegen waard. Het draait echter om de tekst. Ik nodig de Commissie uit om bij de drie verslagen stil te staan: het oorspronkelijke verslag dat naar de commissie is gegaan, het verslag dat geamendeerd is en waar vijftien leden van de commissie tegen hebben gestemd, en het definitieve verslag zoals dat er morgen vermoedelijk ligt. Ik denk dat dat verslag heel erg in uw straatje zal passen. Commissarissen, u vormt een fantastisch tweemanschap. Morgen zullen we laten zien dat we een sterk driemanschap zijn dat in navolging van u MVO nastreeft.
Joan Calabuig Rull
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, in de eerste plaats lijkt het duidelijk dat er steeds meer ondernemingen zijn die de maatschappelijke en milieuverantwoordelijkheid als een gelegenheid en instrument beschouwen voor het bevorderen van duurzame ontwikkeling, groei en werkgelegenheid, en ook als een goed instrument om ondernemingen en werknemers te helpen zich beter aan te passen aan de veranderingen waarmee ze geconfronteerd worden door de geglobaliseerde economie van de eenentwintigste eeuw.
Ik zou op een tweetal kwesties willen ingaan. Allereerst is het duidelijk dat de ondernemingen de hoofdrolspelers zijn, maar dat ook rekening moet worden gehouden met andere partijen, zoals de consumenten of de niet-gouvernementele organisaties. Ik denk echter dat met name ook de centrale rol van de vakbonden in aanmerking moet worden genomen. De gedragscodes mogen onder geen beding de essentiële rol van de vakbonden en het collectief overleg overnemen.
Ten tweede is duidelijk dat de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen hen moet helpen hun concurrentiepositie te verbeteren, waarbij het echter zaak is dat de etiketten met betrekking tot de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen op realiteit berusten en niet enkel reclamedoeleinden dienen. Want als dat niet zo is, verliezen de etiketten aan waarde, vertrouwen de consumenten de etiketten niet meer, en zal de ontwikkeling naar maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen en zijn capaciteit om meer concurrerende ondernemingen te creëren, worden afgebroken.
Vandaag de dag zijn er tal van ondernemingen die zich met overtuiging inzetten voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, en zij weten natuurlijk dat dit een toegevoegde waarde is. Ik ben er zeker van dat de ondernemingen die dit op eerlijke, zuivere wijze doen, er geen enkel bezwaar tegen hebben dat dit met objectieve data gecontroleerd wordt.
Gábor Harangozó
(HU) Commissarissen, dames en heren, om te beginnen wil ik het verslag van mijn collega Howitt verwelkomen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is een gevoelig onderwerp en de meningen in het debat hierover zijn verdeeld omdat we een sterke Europese sociale omgeving willen en tegelijkertijd het concurrentievermogen van de Europese bedrijven willen vergroten. De huidige praktijk van het maatschappelijk verantwoord ondernemen is een uitstekend voorbeeld van het feit dat het versterken van de sociale dimensie en de milieudimensie niet noodzakelijkerwijs tot verslechtering van het concurrentievermogen van bedrijven hoeft te leiden.
We moeten het Europese sociale model versterken, maar daarbij moeten we voorkomen dat we een stelsel van verplichtingen invoeren dat gebaseerd is op één enkel patroon. Een beter gereguleerd vrijwillig stelsel biedt grotere kansen voor zowel producenten als consumenten, zonder dat het tot nieuwe administratieve lasten leidt die moeilijk te dragen zijn. Als we het maatschappelijk verantwoord ondernemen op een vrijwillige basis versterken door minimumnormen in te voeren die niet tot buitensporige kosten voor kleinere bedrijven leiden, zullen deze hun concurrentievermogen zelfs kunnen vergroten, mits de consumenten voldoende geïnformeerd worden over maatschappelijk verantwoorde productie- en bedrijfsvoeringspraktijken. We moeten het consumentenbewustzijn vergroten en de voorlichting aan consumenten verbeteren, omdat op die manier een markt voor maatschappelijk verantwoorde producten kan worden gecreëerd.
Günter Verheugen
vicevoorzitter van de Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie is dankbaar voor de constructieve geest en de openheid die dit debat hebben gekenmerkt. Ik zou willen herhalen dat het verslag van de heer Howitt heel wat belangrijke voorstellen bevat, waarmee de Commissie bij de verdere uitwerking van haar MVO-beleid gaarne rekening zal houden. Samen komen we er wel uit.
Het bedrijfsleven heeft behoefte aan duidelijke rechtsregels. Het moet weten wat het moet doen en wat het niet moet doen. Anders kan een onderneming op de markt niet functioneren. Ondernemers dragen een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Daarom zijn er duizenden regels op het Europese niveau en in de lidstaten die de ondernemers dwingen om die maatschappelijke verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk te dragen. Alle wetten die we hebben uitgevaardigd - bescherming van de consument, van de werknemer, van het milieu, van de sociale zekerheid - zijn wetten die de ondernemers dwingen om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid op zich te nemen, de normen vast te leggen, en daar moeten we ze ook absoluut aan houden. Het conceptuele probleem van dit debat is dat het - in ieder geval voor mij - moeilijk is om zich voor te stellen hoe we een juridisch kader kunnen vastleggen voor iets dat niet bij de wet voorgeschreven is. Het idee dat we rechtsregels voor MVO bepalen betekent dat we een wet uitvaardigen waarin wordt geregeld hoe ondernemers om moeten gaan met dingen die niet bij de wet voorgeschreven zijn. Dat is een contradictio in terminis, en de Commissie heeft dit debat werkelijk af willen sluiten. We willen eindelijk concrete vooruitgang boeken. Daarom hebben we vorig jaar de Europese ondernemers aangemoedigd om dit Europees bondgenootschap voor MVO in het leven te roepen. Daar zijn al opmerkelijke ideeën uitgekomen en goede initiatieven ontplooid, dat had ik u al verteld, en het staat ook in het verslag van de Commissie dat u heeft ontvangen.
De heer Turmes heeft op twee heel belangrijke punten gewezen, en ik ga daar met genoegen op in. Het eerste punt is het Multistakeholder Forum. Daaraan heeft de Commissie heel actief deelgenomen, en de Commissie zal ook ingaan op de uitstekende voorstellen die daar zijn gedaan. Er was heel veel steun voor de houding van de Commissie. Sommige niet-gouvernementele organisaties zijn niet gekomen, omdat ze een andere mening waren toegedaan dan de Commissie. Ik moet zeggen dat ik het in een democratische samenleving een vreemde houding vind als iemand aan een discussie alleen maar deel wil nemen wanneer hij zeker weet dat alle anderen het met hem eens zijn. Daarom betreur ik dat een paar niet-gouvernementele organisaties niet zijn gekomen. We willen echter ook met deze organisaties in gesprek blijven, en ik heb ze met nadruk gevraagd om de volgende keer weer wel deel te nemen aan dit werk.
De heer Turmes is ook op de mondiale kant ingegaan. De Commissie staat volledig achter zijn opvattingen daarover. We zullen nog dit jaar een grote conferentie organiseren over de internationale aspecten van MVO. We hebben het onderwerp al opgenomen in onze dialoog met andere regio's overal ter wereld, vooral met de zich economisch ontwikkelende landen en regio's, zoals China, India, Latijns-Amerika en Afrika. We voeren hierover echter ook een dialoog met de VS, met Japan en met Europese partners. We willen deze kwestie op het mondiale niveau aan de orde stellen.
Tijdens het debat is er gezegd dat er een ISO-norm bestaat voor de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemers. Dat klopt, die bestaat inderdaad. Het is echter een vrijwillige norm, de ondernemers beslissen zelf of ze zich daar wel of niet aan willen houden. Het goede nieuws is dat al meer Europese bedrijven het wel doen, en daarvan ook gebruikmaken voor hun marketing. Ze zeggen tegen hun klanten en tegen de samenleving: wij, onderneming x, houden ons aan die norm, en we willen daar ook aan gemeten worden. Ze zijn namelijk van mening dat dit gunstig is voor hun kansen op de markt.
Ik zou ook namens mijn collega Špidla het Parlement aan willen bieden om nauw en constructief te blijven samenwerken. Ik wil ook herhalen dat in het verslag van de heer Howitt en in de discussie heel wat uitstekende voorstellen zijn gedaan, en dat de Commissie daarmee bij haar verdere werkzaamheden rekening zal houden.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaring (artikel 142)
Iles Braghetto
schriftelijk. - (IT) De onderneming, het vermogen te ondernemen, is de beslissende factor voor de ontwikkeling van de mens en de maatschappij. De onderneming heeft aandacht voor de producten, organisatie, marketing, design en productieprocessen. De centrale factor van de onderneming is echter het menselijk kapitaal, dat altijd bevorderd en beschermd dient te worden. Dat kapitaal is de vrucht van opvoeding, waarin lessen zijn geleerd omrent veiligheid, vertrouwen, creativiteit, leervermogen en smaak voor nut en schoonheid.
De weg richting concurrentiekracht voor een economie begint bij het vermogen deze dimensies tot hun recht te laten komen en een sterke maatschappelijke verantwoordelijkheid uit te oefenen, natuurlijk ook ter bescherming van de producten maar vooral ter bescherming van de arbeid en de werknemers. Het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid op basis van een zelfstandig en vrijwillig besluit van de ondernemer leidt tot een positieve interactie tussen onderneming, kapitaal en arbeid en draagt bij tot doeltreffend concurreren op de wereldmarkt.
