Umowa WE/Gwinea Bissau o partnerstwie w sprawie połowów (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie Luisa Manuela Capoulasa Santosa, w imieniu Komisji Rybołówstwa, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie zawarcia umowy o partnerstwie w sprawie połowów pomiędzy Wspólnotą Europejską i Republiką Gwinei Bissau - C6-0391/2007 -.
Joe Borg
komisarz. -Panie przewodniczący! Niech mi będzie wolno najpierw wyrazić moją wdzięczność wobec Komisji Rybołówstwa, a w szczególności sprawozdawcy, panu posłowi Capoulasowi Santosowi, za przygotowanie swojego sprawozdania.
23 maja 2007 r. Wspólnota Europejska i Republika Gwinei Bissau parafowały umowę o partnerstwie w sprawie połowów na cztery lata. Umowa ta stanowi jeden z elementów serii umów Wspólnoty Europejskiej dotyczących połowu tuńczyka na Oceanie Atlantyckim.
Wsparcie finansowe ustalone zostało na poziomie 7 mln euro rocznie. Z tej kwoty, 35% lub 2,45 mln euro przeznaczone zostanie na wsparcie opracowania i wdrożenia polityki dla sektora rybołówstwa Gwinei Bissau w celu wprowadzenia odpowiedzialnego i zrównoważonego rybołówstwa. Ponadto Unia Europejska wpłacać będzie rocznie kwotę 500 tys. euro na poprawę warunków sanitarnych w sektorze rybołówstwa oraz wzmocnienie monitorowania, kontroli i nadzoru na wodach Gwinei Bissau.
Oprócz łącznej kwoty 7,5 mln euro, protokół zawiera specjalne postanowienie finansowe dotyczące udzielenia dodatkowego, szczególnego wsparcia w kwocie nie większej niż 1 mln euro rocznie, mającego na celu zwiększenie możliwości wykorzystywania przez armatorów przydziałów wielkości dopuszczalnych połowów.
Ten nowy protokół zapewnia możliwość połowu krewetek i ryb, a w szczególności głowonogów, do łącznej wagi 4400 t rocznie, w przypadku każdej z tych dwóch kategorii. Dodatkowo umowa przewiduje udzielenie licencji dla 19 sejnerów do połowu tuńczyka, 14 statków do połowu haczykowego na wędki wędziskowe i czterech taklowców powierzchniowych.
Przedmiotowa umowa zapewnia Wspólnocie solidne ramy prawne i polityczne monitorowania działalności floty Unii Europejskiej w strefie połowowej Gwinei Bissau. Umowa ta umożliwia także Wspólnocie wspieranie rozwoju sektora rybołówstwa tego kraju, z wzajemną korzyścią dla obydwu stron.
Przechodząc do omówienia zgłoszonych poprawek, niech mi będzie wolno powiedzieć, że choć w wielu przypadkach podzielamy cele w nich określone, nie jestem w stanie zaakceptować tych poprawek z następujących powodów.
W pełni podzielam obawy, że przepływ informacji udostępnianych Parlamentowi Europejskiemu powinien być jak najpełniejszy. Jednakże Komisja Europejska udostępnia już wszystkie niezbędne informacje, zgodnie z obowiązującymi obecnie porozumieniami międzyinstytucjonalnymi. Co więcej, wszystkie sprawozdania z oceny, a także sprawozdania dotyczące wyników negocjacji oraz protokóły z posiedzeń Wspólnego Komitetu przekazywane są niezwłocznie Komisji Rybołówstwa. Oprócz tego stale informuję Komisję Rybołówstwa o rezultatach dotychczasowych negocjacji międzynarodowych prowadzonych na specjalnych niejawnych sesjach o ograniczonym dostępie.
Zajęliśmy się także kwestią wymogów sprawozdawczych floty, proponując ustanowienie podstawy prawnej umożliwiającej Komisji Europejskiej odrzucenie wniosku o licencję ze względu na niewypełnienie w pełni obowiązków sprawozdawczych przez dane państwo członkowskie. Projekt rozporządzenia jest obecnie przedmiotem procedury przyjmowania przez poszczególne instytucje.
Jeśli chodzi o propozycję odrzucenia umów połowowych ogółem ze względu na to, że nie są zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju, należy przypomnieć, że w swoich wnioskach z lipca 2004 r. Rada stwierdziła, że celem nowych umów o partnerstwie w sprawie połowów jest przyczynienie się do stworzenia i rozwoju zrównoważonej gospodarki zasobami rybnymi. W gruncie rzeczy, takie umowy zapewniają dostęp tylko do zasobów, które nie są w pełni eksploatowane przez flotę krajową zainteresowanego państwa trzeciego. Komisja Europejska uważa, że takie umowy mogą zapewnić i zapewniają ramy prawne i polityczne, umożliwiające wspieranie państw partnerskich w realizacji polityki zrównoważonego i odpowiedzialnego rybołówstwa na swoich wodach.
Wreszcie, jeśli chodzi o propozycję, że statki powinny pokryć w całości koszty przedmiotowej umowy proporcjonalnie do ilości złowionych przez siebie ryb, niech mi będzie wolno powiedzieć, że ustanowiliśmy odpowiednią równowagę w odniesieniu do podziału kosztów pomiędzy wkładem armatorów i kompensacją ze strony Wspólnoty. Takie podejście odzwierciedla wnioski Rady z lipca 2004 r. dotyczące umów o partnerstwie w sprawie połowów, w których sprawie Parlament wydał opinię. W ramach naszego systemu, wysokość opłat licencyjnych pobieranych od armatorów jest rzeczywiście obliczana w oparciu o ilość złowionych przez każdego z nich ryb.
Luis Manuel Capoulas Santos
sprawozdawca. - (PT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Moje sprawozdanie dotyczy umowy połowowej podpisanej z niewielkim afrykańskim państwem, które po ponad dziesięciu latach walki zbrojnej o niepodległość, doświadczyło w ostatnich latach poważnych zawirowań politycznych na przemian z okresami wojny domowej. Rybołówstwo stanowi ważne źródło dochodów dla tego niewielkiego państwa, a wkład finansowy rybołówstwa stanowi bardzo dużą część jego budżetu.
Jednakże przedmiotem tej umowy nie jest sam zakup ryb. Zgodnie z filozofią partnerstwa Unii Europejskiej, nie jest to jej stanowisko. Polityka Unii Europejskiej opiera się na innych wartościach, a podstawowym przedmiotem jej zainteresowania są odnawialność zasobów i status skutecznego partnerstwa. Jest to zatem umowa zapewniająca wzajemne korzyści: oczywiście Unii Europejskiej, ponieważ jej flota zyskuje dostęp do ważnych stref połowowych, ale także Gwinei Bissau, która oprócz wsparcia finansowego zyska większe możliwości zapewnienia bardziej zrównoważonej gospodarki zasobami, które prawdopodobnie stanowią jej najważniejsze źródło dochodów poprzez uzyskanie wsparcia dla badań, monitoringu, nadzoru oraz poprawy warunków zdrowotnych produktów rybnych.
Jest to zatem zrównoważona i wzajemnie korzystna umowa i dlatego zalecam Parlamentowi przyjęcie mojego sprawozdania wraz z poprawką zgłoszoną przez Komisję Rozwoju oraz poprawkami zgłoszonymi przeze mnie, których celem jest jedynie wzmocnienie pozycji Parlamentu w zakresie monitorowania tych obszarów. Choć komisarz rzeczywiście twierdzi, że nie może przyjąć tych propozycji, uważam, wprost przeciwnie, że polityka rybołówstwa może jedynie skorzystać z bardziej zdecydowanego i bardziej niezmiennego stanowiska Parlamentu.
Hélène Goudin
w imieniu grupy IND/DEM. - (SV) Panie przewodniczący! Jedynym celem tej umowy połowowej jest zagwarantowanie krótkoterminowych korzyści ekonomicznych jeszcze jednemu sektorowi Unii Europejskiej, który nie spełnia wymogów na szczeblu międzynarodowym. Są trzy powody, dla których powinniśmy jutro głosować za odrzuceniem tej umowy połowowej. Pierwszym powodem jest środowisko naturalne. Wyczerpanie zasobów rybnych Afryki Zachodniej stanie się wkrótce faktem. Poważnie zagrożona jest różnorodność biologiczna, a kontynuacja tej szalonej polityki rybołówstwa będzie miała długofalowe skutki dla środowiska naturalnego, zarówno lokalnie, jak i globalnie.
Drugi powód mojego sprzeciwu ma podłoże ekonomiczne. Podatnicy europejscy zmuszani są do subsydiowania nieopłacalnych flot rybackich milionami euro każdego roku. Jakie są tego korzyści gospodarcze? Gdzie tu jest zasada zrównoważonego rozwoju? Gdzie tu jest wartość dodana dla Europy? Jeżeli zamiast tego statki musiałyby ponosić swoje własne koszty, presja na zasoby rybne uległaby zmniejszeniu z korzyścią zarówno dla podatników, jak i środowiska naturalnego.
Trzecim powodem jest znaczenie rybołówstwa dla lokalnego rozwoju w państwach będących stronami umowy o partnerstwie. Dla wielu takich państw rybołówstwo stanowi jedyne źródło dochodów. Intensywna eksploatacja zasobów morskich nie zapewnia lokalnym rybakom nie będącym w stanie konkurować z europejskimi rybakami korzystającymi ze znacznego wsparcia finansowego stabilnych warunków. Czas już wypowiedzieć te umowy w sprawie połowów i to teraz.
Avril Doyle
Panie przewodniczący! Naprawdę muszę zapytać komisarza Borga, czy wierzy w to, co tu teraz mówi. Czyżby pan komisarz został wcześniej przez kogoś przygotowany i przysłany? Czy naprawdę próbuje powiedzieć, że te umowy o partnerstwie w sprawie połowów są zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju?
W bardzo interesującym artykule, który ukazał się 14 stycznia 2008 r. w dzienniku New York Times, mówi się o załamaniu się w Afryce Zachodniej podstawowych pogłowi ryb oraz żądzy zysków ze strony zagranicznych flot, które lekceważą obawy dotyczące stanu pogłowia ryb w dłuższym okresie - żądzy zysków ze strony Unii Europejskiej, która także lekceważy obawy dotyczące stanu pogłowia ryb.
Gwinea Bissau, 1,4 mln mieszkańców: pierwszorzędny przykład, jak nie należy zarządzać gospodarką rybną. Według Vladimira Kacyznskiego, naukowca pracującego na Uniwersytecie Stanu Waszyngton zajmującego się sprawami morza, przez ostatnich dwadzieścia lat nikt nie badał szczegółowo wód przybrzeżnych kraju. A przez dwa lata Sanji Fati odpowiedzialny był za egzekwowanie przestrzegania zasad regulujących połowy w Gwinei Bissau. Kiedy w 2005 r. objął swoje stanowisko, nie miał do dyspozycji ani jednej łodzi patrolowej, aby monitorować setki piratów i tuziny trawlerów przemysłowych, w większości pod banderą zagraniczną. Szacuje się, że 40% ryb łowionych było bez licencji lub z naruszeniem prawa.
Całkiem szczerze, zastanawiam się, czy zdajemy sobie sprawę z tego, co my tutaj robimy. Mamy olbrzymi konflikt interesów. Takie gospodarki znajdujące się w kryzysie potrzebują naszych pieniędzy i są gotowe sprzedać swoje zasoby rybne. Nie powinniśmy wykorzystywać tej sytuacji. Niech mają pieniądze, ale nie prowadźmy gospodarki rabunkowej na ich wodach. Panie komisarzu Borg! Proszę jeszcze raz przemyśleć tę sprawę!
Czesław Adam Siekierski
Panie Przewodniczący! Jako zastępca członka Komisji Rybołówstwa obecny na sali chciałbym się w dwóch zdaniach odnieść do tego sprawozdania. Sprawozdanie ma bardzo specjalistyczny charakter. Jest bardzo szczegółowe, ale wynika to przede wszystkim z tematu. Trudno tu w inny sposób prezentować ten obszar spraw.
Pomimo to porozumienie ma o wiele szerszy charakter, gdyż mówi także o innych wartościach, które są ważne dla stron uczestniczących w tej współpracy. Jeszcze raz chcę podziękować panu komisarzowi.
Joe Borg
komisarz. -Panie przewodniczący! Najpierw chciałbym powiedzieć, że zgadzam się z uwagami sprawozdawcy, pana Capoulasa Santosa, że dochody z rybołówstwa oraz dochody uzyskiwane w ramach umowy o partnerstwie w sprawie połowów stanowią bardzo istotną pozycję w budżecie Gwinei Bissau.
Działamy obecnie w duchu partnerstwa, w przeciwieństwie do konwencjonalnych umów połowowych, w przypadku których celem było wpłynięcie na dane wody, złowienie ryb, uiszczenie opłaty za złowione ryby i opuszczenie tych wód. Te umowy o partnerstwie w sprawie połowów odzwierciedlają wolę udzielenia zainteresowanemu państwu pomocy w budowie swojej infrastruktury rybackiej oraz sektorów związanych z rybactwem w celu zapewnienia, kiedy jest to możliwe, możliwości przejścia z czystego rybołówstwa na działalność związaną z rybactwem, jak hodowla ryb. Celem jest również dopilnowanie, aby działalność połowowa prowadzona przez nasze floty na podstawie umowy o partnerstwie w sprawie połów ograniczała się wyłącznie do nadwyżek.
Przykładowo, w tym przypadku pod koniec 2005 r. przeprowadzone zostało na nasz wniosek badanie ocenione przez niezależnego konsultanta zewnętrznego, którego zalecenia dotyczące zarządzania zasobami i ochrony zasobów zostały wzięte pod uwagę, wraz z poradami naukowymi udzielonymi przez Instytut Badań Naukowych Gwinei Bissau po zakończeniu kampanii połowowej 2006 r.
Ponadto w zał. III protokół określa szereg środków obligatoryjnych w celu wprowadzenia w życie planu zarządzania nakładami połowowymi ogółem w wyłącznej strefie ekonomicznej Gwinei Bissau. Zgodnie z planem połowów Gwinea Bissau zobowiązała się do ograniczenia nakładów połowowych w odniesieniu do krewetek i głowonogów, utrzymując w 2007 r. obowiązujące umowy z państwami trzecimi i Wspólnotą Europejską, zapobiegając wykorzystaniu w 2008 r. i w kolejnych latach przydziałów wielkości dopuszczalnych połowów przyznanych państwom trzecim od 1 stycznia 2007 r., które pozostały niewykorzystane, nieprzydzielania jakichkolwiek wielkości dopuszczalnych połowów w odniesieniu do dzierżawy w tych kategoriach oraz odstępując od wszystkich umów ze spółkami, towarzystwami i przedsiębiorstwami europejskimi, wypowiadając te umowy zgodnie z ich warunkami.
Ponadto arkusze danych nr 1 i 2 zał. II, mające zastosowanie do trawlerów łowiących ryby płetwowe, głowonogi i krewetki, zapewniają możliwość wprowadzenia okresów odnowy biologicznej. Jeśli chodzi o połów krewetek, Gwinea Bissau zobowiązała się do zwiększenia rozmiaru oczek sieci z 40 do 50 mm, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym podregionie.
Powiedziałbym, że to pomimo takich umów o partnerstwie w sprawie połowów prowadzonych jest wiele nielegalnych działań w zakresie połowu ryb, a państwom trzecim udzielanych jest wiele licencji prywatnych i to na mocy takich umów o partnerstwie w sprawie połowów możemy kontrolować nasze floty rybackie i zarządzać nimi tak, aby łowiły na wodach Gwinea Bissau i na innych wodach w zrównoważony sposób.
Muszę więc powiedzieć, że tak, rzeczywiście uważam, iż negocjowanie i zawieranie przez Unię Europejską, Wspólnotę Europejską w ramach nowego reżimu takich umów o partnerstwie w sprawie połowów jest korzystne dla zainteresowanych państw trzecich.
Zgadzam się jednak z państwem, że poprzedni reżim eksploatował zasoby, ale zgodnie z nowym systemem jesteśmy zainteresowani wyłącznie negocjowaniem umów dotyczących nadwyżek, więc jeżeli zasoby rybne państwa trzeciego zostały już w pełni wyeksploatowane lub są eksploatowane nadmiernie nie zawieramy umowy o partnerstwie w sprawie połowów. Jeżeli takie zasoby nie są eksploatowane w pełni, zawieramy jedynie umowę dotyczącą nadwyżki i dokładamy wszelkich starań, aby dopilnować, że nasze floty, co najmniej wypełniają i przestrzegają zobowiązań zaciągniętych na podstawie umowy.
Luis Manuel Capoulas Santos
sprawozdawca, - (PT) Panie przewodniczący! Najpierw chciałbym powiedzieć, że głęboko ubolewam nad "moralizatorskim” nastawieniem, które niektórzy posłowie starają się narzucić w tej debacie, co według mnie jedynie ujawnia głęboką nieznajomość rozważanych tutaj spraw.
W miarę dobrze znam Gwineę Bissau oraz jej sytuację polityczną, gospodarczą i społeczną oraz historię najnowszą, a ponadto zdaję sobie sprawę z ataku na zasoby Gwinei Bissau w latach 70. ze strony sowieckiej floty rybackiej oraz wyraźnie grabieżczego nastawienia niektórych naszych konkurentów na światowym rynku produktów rybołówstwa. Uważam, że filozofia leżąca u podstaw polityki rybołówstwa Unii Europejskiej jest powodem do dumy, a nie wstydu, i godnym pożałowania jest, że inne potęgi w zakresie rybołówstwa nie naśladują naszego przykładu. Dowodem na to jest fakt, że odnośne sprawozdanie zostało przyjęte przez wszystkich członków Komisji Rozwoju, podczas gdy zdecydowana większość przyjęła moje sprawozdanie.
Uważam, że jest to możliwy i politycznie realistyczny kierunek dalszego działania, który najlepiej służy interesom nie tylko Unii Europejskiej, ale także obywateli Gwinei Bissau. Dlatego jeszcze raz, panie przewodniczący, apeluję do Parlamentu o zatwierdzenie tego sprawozdania, ponieważ jest ono politycznie zrównoważone i jest to umowa o partnerstwie, która jest wzajemnie korzystna dla obu stron.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się we wtorek, 11 marca 2008 r.
