Instrument na rzecz stabilności - Instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju - Instrument finansowy na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie - Instrument finansowania współpracy z państwami uprzemysłowionymi - Instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest debata nad następującymi sprawozdaniami:
sprawozdaniem sporządzonym przez Franziskę Katharinę Brantner, w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1717/2006 ustanawiające Instrument na rzecz Stabilności - C7-0042/2009 -,
sprawozdaniem sporządzonym przez Gaya Mitchella, w imieniu Komisji Rozwoju, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1905/2006 ustanawiające instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1889/2006 w sprawie ustanowienia instrumentu finansowego na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie - C7-0043/2009 -,
sprawozdaniem sporządzonym przez Kingę Gál oraz Barbarę Lochbihler, w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1905/2006 ustanawiające instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1889/2006 w sprawie ustanowienia instrumentu finansowego na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie - C7-0158/2009 -,
sprawozdaniem sporządzonym przez Helmuta Scholza, w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1934/2006 ustanawiające instrument finansowania współpracy z państwami i terytoriami uprzemysłowionymi oraz innymi państwami i terytoriami o wysokim dochodzie - C7-0101/2009 -, oraz
sprawozdaniem sporządzonym przez Charlesa Goerensa, w imieniu Komisji Rozwoju, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1905/2006 ustanawiające instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju - C7-0079/2010 -.
Franziska Katharina Brantner
Panie przewodniczący! Mamy dziś zająć się kilkoma instrumentami finansowymi. Nad jednym aspektem debatowaliśmy już dziś rano, lecz ja zacznę od instrumentu na rzecz stabilności. Instrument ten został utworzony w 2006 roku i jest to najlepiej finansowany instrument w dziedzinach nierozprzestrzeniania broni masowej zagłady, zapobiegania konfliktom, cywilnego wsparcia w usuwaniu skutków katastrof, cywilnych środków w zakresie budowania pokoju, jak również wspierania wymiaru sprawiedliwości i policji w zwalczaniu terroryzmu. Mimo to skala finansowania jest względnie mała. Póki co, w wymiarze finansowym jest to zaledwie 1,4 miliarda euro. Nie jest to dużo pieniędzy, lecz przynoszą one pożytek, jako że mogą być wykorzystywane względnie elastycznie. Co jakiś czas rozważa się ich cięcie, lecz póki co zawsze udawało nam się zadbać o to, by do takich cięć budżetowych nie doszło. Czego dotyczy ów śródokresowy przegląd tego instrumentu? Co jest przedmiotem debaty? Cóż, jest kilka punktów, a niektóre szczególnie istotne co do treści. Przede wszystkim, długoterminowe działania, o których mowa w art. 4 ust. 3, mają umożliwić działania służące zwiększeniu roli kobiet w życiu politycznym, ze szczególnym odniesieniem do środków przekazu. W istocie mówimy tu o włączeniu dziedziny, w której już obserwujemy spore sukcesy, w zakres art. 4 ust. 3. Póki co wspierano wystąpienia medialne afgańskich kobiet opowiadających się za zwołaniem parlamentu. Chcielibyśmy włączenia tego w zakres działań długoterminowych, aby nie były to zaledwie działania krótkoterminowe i by kobiety te mogły liczyć na kontynuację owego wsparcia przez dłuższy czas.
Po wtóre, chcemy, aby w tekście dyrektywy znalazło się wyraźnie sformułowanie o partnerstwie na rzecz budowania pokoju - nie tylko po to, by wyróżnić rozwój formalnego dialogu ze społeczeństwem obywatelskim, ale także po to, by wnieść to pojęcie w nową erę Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Nie wolno dopuścić do tego, by ono zniknęło, w związku z czym uważamy, że istotna jest konkretna wzmianka o nim.
Po trzecie, głosujemy za zwiększeniem odsetka koperty finansowej na działania długoterminowe w ramach art. 4 ust. 3 z 5 % do 10 %. Pragnę jednak ponownie przypomnieć wysokiej przedstawiciel, że Komisja Spraw Zagranicznych zatwierdziła owo zwiększenie w ostatniej chwili, jako że obiecano nam, że w przyszłości pod auspicjami tego instrumentu zostaną podjęte szeroko zakrojone działania w zakresie likwidacji min lądowych, bomb klastrowych oraz pozostałych zapasów amunicji. Innymi słowy, to zwiększenie przydziału z linii budżetowej na działania długoterminowe z 5 % do 10 % zostało uzgodnione warunkowo i oczekujemy, że pani, baronesso Ashton, oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych będziecie się trzymać tego uzgodnienia, jak również, że znajdzie ono odzwierciedlenie w dokumencie strategicznym na lata 2012-2013. To dla nas ważne. Inny obrót spraw nie byłby zgodny z duchem tego porozumienia.
Jeśli jednak Parlament z Komisją wezmą górę, to największa innowacją w treści w ramach przeglądu śródokresowego będzie wyraźne rozszerzenie mandatu polegające na włączeniu broni strzeleckiej i broni lekkiej. W tym miejscu ponownie apeluję do prezydencji o zaakceptowanie tej koncepcji. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł na korzyść. Wiem, że taka zgoda wciąż trochę boli, lecz żywię nadzieję, że teraz, wespół z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych, zdołamy raczej zażegnać ten rozdźwięk między Radą a Komisją oraz osiągnąć porozumienie w kwestii działania w sprawie broni strzeleckiej i broni lekkiej. Uważam, że jest to bardzo ważny punkt.
Mój ostatni punkt dotyczy kwestii aktów delegowanych. Dyskutowaliśmy już nad tym dziś rano. Sądzę, że w tym względzie potrzebujemy rozstrzygnięcia politycznego, a nie sądowego, które oznaczałoby zabrnięcie w ślepą uliczkę. I ostatnia rzecz - krótko i zwięźle: jeżeli chodzi o instrument na rzecz stabilności oraz programowanie w ramach Służby Działań Zewnętrznych, żywimy przekonanie, że planowanie i programowanie winno pozostać w rękach osób, które dotąd były za to odpowiedzialne. Nie wolno degradować ich roli tylko do "zarządzania finansowego”, lecz powinni oni nadal zajmować się planowaniem merytorycznym.
Franz Obermayr
(DE) Panie przewodniczący! Chcę wyrazić moje niezadowolenie z tego, że chociaż zajmujemy się dziś ważnymi zagadnieniami, takimi jak finansowanie, rozwój i demokratyczne zasady, stawiło się tu zaledwie - o ile dobrze policzyłem - 14 posłów, najwyraźniej z powodu konkurencyjnego, czy też niefortunnie zgranego w czasie wydarzenia. Wszyscy inni poczuli się bowiem w obowiązku uczestniczyć w tym drugim wydarzeniu. To nie w porządku wobec posłów dokonujących prezentacji, wobec dzisiejszych sprawozdawców, jak również wobec koleżanek i kolegów posłów, nie wspominając już o personelu i przedstawicielach Komisji, którzy muszą tu zasiadać przed wyludnioną Izbą.
Przewodniczący
Szanowni koledzy i koleżanki! To nie jest punkt porządku dziennego; uwaga ta jest ciekawa, i z pewnością warta pokazania w lokalnej stacji telewizyjnej, nie należy jednak do porządku dziennego. Uprzejmie proszę o niezakłócanie przebiegu sesji takimi uwagami.
Iva Zanicchi
Panie przewodniczący, panie i panowie! Sprawozdawca w imieniu Komisji Rozwoju, pan poseł Mitchell, poprosił mnie o zastępstwo, ponieważ nie mógł dziś przybyć. Pragnę podziękować mu za pracę, którą wykonał ze swą zwyczajową punktualnością oraz za jakość propozycji, które zostały jednogłośnie przychylnie zaopiniowane przez Komisję Rozwoju. Jestem przekonana, że sprawozdanie to może liczyć na przyjęcie zdecydowaną większością głosów z powodów, które zaraz podam, lecz przede wszystkim w reakcji na pracę, jaką poseł Mitchell dotychczas wykonał.
Przejdę teraz do sprawozdania. W 2009 roku Komisja Europejska przedłożyła propozycję zmiany rozporządzenia 1905/2006 ustanawiającego instrument współpracy na rzecz rozwoju. Tym samym Komisja zwróciła się do Parlamentu o przyjęcie poprawki, która umożliwiłaby organizacjom pozarządowym działającym w krajach rozwijających się korzystanie z ulg podatkowych. Przychyliliśmy się do tego wniosku.
Jednakowoż rozporządzenie w sprawie współpracy na rzecz rozwoju zawiera również przepisy wykonawcze dotyczące polityki rozwoju Unii Europejskiej. Przepisy te stanowią, że kiedy Komisja zatwierdza finansowanie, obowiązana jest stosować się do procedury komitologii. Oznacza to, że Parlament może badać owe projekty dotyczące finansowania i jeśli Komisja przekroczy swoje uprawnienia, to Parlament może, przyjmując stosowne rezolucje, zwrócić się do Komisji o zmianę przedmiotowych decyzji.
Licząc zaledwie od 2006 roku do dziś, w odczuciu Parlamentu Komisja przekroczyła swoje kompetencje wykonawcze w co najmniej dwunastu przypadkach, lecz zalewie w trzech z nich Komisja faktycznie zmieniła lub wycofała swój projekt decyzji. Po wejściu w życie traktatu lizbońskiego Komisja Rozwoju zaproponowała stosowanie procedury przewidzianej dla aktów delegowanych, ustanowionej w art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Przyjęcie owej procedury oznaczałoby zwiększenie roli Parlamentu, przynajmniej na polu strategicznych decyzji finansowych, które przyjmuje Komisja Europejska. W efekcie, w myśl traktatu lizbońskiego, w ściśle określonych przypadkach Parlament może przekazać uprawnienia do podejmowania decyzji strategicznych Komisji, lecz jakiego rodzaju miałyby to być decyzje? Naszym zdaniem to na legislatywie spoczywa odpowiedzialność za wybór krajów, które Unia Europejska powinna zaopatrywać w pomoc na rzecz rozwoju.
Pozostaje kwestia, które sektory uznać za priorytetowe do finansowania: edukacja, zdrowie, ochrona środowiska, możliwości dobrego rządzenia czy rozwój drobnej przedsiębiorczości? No i jak zapewnimy przejrzystość w zarządzaniu pomocą na rzecz rozwoju?
Są to wybory oraz dziedziny, w których Parlament Europejski musi odegrać istotniejszą rolę niż w przeszłości. W tych sektorach to legislatywa winna dawać szczegółowe wytyczne egzekutywie. Wreszcie uważam, że pokrywa się to z życzeniem obywateli europejskich. Szczerze liczę na najlepszy możliwy konsensus w kwestii sprawozdania posła Mitchella.
Kinga Göncz
Panie przewodniczący, lady Ashton, panie i panowie! Europejski instrument na rzecz demokracji i praw człowieka jest instrumentem finansowania wspierającym prawa człowieka, rządy prawa, ochronę demokracji oraz zapobieganie konfliktom na świecie. Beneficjanci tego instrumentu finansowego to w pierwszym rzędzie organizacje społeczeństwa obywatelskiego - te organizacje i osoby, które walczą o prawa człowieka w najcięższych warunkach, w państwach trzecich. Ogromną zaletą tego instrumentu finansowania jest to, że - inaczej niż w przypadku innych instrumentów geograficznych - pomoc może być wypłacana bez zgody rządu państwa otrzymującego. Odgrywa on zatem doniosłą rolę. Niemniej jednak w ramach tego instrumentu nie było możliwe sfinansowanie kosztów związanych z płatnościami VAT z funduszy wspólnotowych. Stąd też inicjatywa Komisji Europejskiej zakłada poprawkę techniczną, która ma ułatwić prace oraz funkcjonowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w państwach trzecich z wykorzystaniem tych funduszy. Jako że ogromna jest rola takich organizacji w krzewieniu praw człowieka oraz rozwoju pluralizmu politycznego w tych krajach, bardzo ważne jest, aby nie utrudniać dodatkowo pracy tych organizacji, bo ich sytuacja jest i tak trudna. Z zadowoleniem przyjmujemy więc inicjatywę Komisji i jednomyślnie z moją współsprawozdawczynią, panią poseł Lochbihler, w pełni ją popieramy. Jest to jednak zaledwie jedna strona medalu.
Druga strona to doniosłość polityczna tego zagadnienia. Kwestia instrumentu finansowego stała się przedmiotem międzyinstytucjonalnych zmagań, które trwają już od niemal roku. Dzieje się tak dokładnie dlatego, że instrument finansowania praw człowieka ma zasadnicze znaczenie dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i istotne jest, by Parlament Europejski uczestniczył w kształtowaniu strategicznych i wieloletnich programów ramowych. Zabiegamy o to, by Parlament Europejski, poprzez coroczne przeglądy, mógł zabierać głos - ilekroć to konieczne - w toku opracowywania planów strategicznych dla instrumentu finansowego, a nie tylko co siedem lat, bo tyle trwa cykl budżetowy. Taki jest sens poprawek, które zamierzamy poprzeć. Traktat lizboński ugruntował uprawnienia nadzorcze Parlamentu Europejskiego, czego efektem jest instytucja "aktu delegowanego”, o której już wspominali koledzy i koleżanki posłowie, i uważamy, że w tym przypadku należy ją wprowadzić i zastosować. Przedmiotowa sprawa stanowi w istocie najlepszy przykład zwiększenia roli Parlamentu Europejskiego od 1 grudnia 2009 r.
W następstwie dyskusji i debat parlamentarnych, które dotychczas odbyliśmy, my, sprawozdawcy w sprawie instrumentów finansowych, doszliśmy do wspólnego wniosku, że dossier należy skierować do drugiego czytania. Wysyłamy instytucjom ważny komunikat polityczny, ponieważ teraz, po wejściu w życie traktatu lizbońskiego, powinniśmy działać w duchu tego traktatu. Uważamy bowiem, że są to instrumenty, w przypadku których rzeczywiste wykonywanie demokratycznego prawa do nadzoru przez Parlament Europejski jest kwestią zasadniczej wagi.
Barbara Lochbihler
Panie przewodniczący, panie i panowie! Europejski instrument na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka to nowy instrument. Już teraz można jednak powiedzieć, że w jego ramach wykonuje się dużo sensownej i ważnej pracy. Można to wywnioskować z opinii przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego z UE i spoza jej granic. Stanowi on również właściwe dopełnienie polityki praw człowieka w Parlamencie Europejskim oraz w całej UE.
Praca na rzecz praw człowieka nierzadko prowadzona jest w bardzo trudnych warunkach. Jest zatem szczególnie ważne, aby te instrumenty zapewniały UE zdolność do świadczenia pomocy finansowej dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego bez konieczności aprobaty przez rząd, a potencjalnie nawet bez konieczności powiadamiania go o wsparciu finansowym z UE. Podkreślmy, że w wielu przypadkach taka pomoc wymaga utrzymania, a tam gdzie konieczne - rozszerzenia.
Podobnie jak moja współsprawozdawczyni, pani poseł Gál, popieram propozycję Komisji zakładającą wprowadzenie ulg podatkowych w tych krajach, gdzie płatności z przedmiotowego instrumentu finansowego wciąż podlegają opodatkowaniu. To również znacznie ułatwiłoby pracę organizacjom pozarządowym.
Jednakże docierają do nas, z jednej strony, skargi, czy też negatywne opinie w tym względzie, co postrzegam jako ciągłe wyzwanie w pracy przy tym instrumencie. Jasne jest zatem, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego liczące na pomoc w ramach instrumentu napotykają na większą biurokrację. Z drugiej zaś strony konieczne jest, rzecz jasna, zachowanie przejrzystości co do wydatkowanych kwot oraz sposobu ich wykorzystania. Powinniśmy jednak potraktować poważnie powtarzające się skargi małych organizacji, zwłaszcza te dotyczące odsunięcia od korzystania z tej pomocy, i z tym musimy się teraz uporać.
Wyzwanie stanowi też dotarcie do wielu lokalnych organizacji działających raczej na prowincjach, aniżeli w metropoliach Globalnego Południa, innymi słowy uświadomienie im, że instrument finansowy tego rodzaju istnieje i jak mogą się nim posłużyć. Proszę sobie wyobrazić następującą sytuację: w obszarze wiejskim nie wszędzie jest elektryczność, a dokumentacja dokonanych czynności stanowi raczej wyjątek aniżeli regułę - z tego względu należy dołożyć szczególnych starań w celu realizacji tych inicjatyw. Szansę dostrzegam w zwiększeniu liczby placówek dyplomatycznych UE na tym obszarze, z czym oczywiście wiążą się obowiązki, a personel każdej z lokalnych placówek dyplomatycznych UE ma występować w obronie praw człowieka i demokracji; urzędnicy ci - którzy odtąd staną się emisariuszami praw człowieka - będą się intensywnie angażować w rolę mediatorów, a w ramach swego mandatu będą przekazywać informacje i komunikaty, jak również docierać do inicjatyw lokalnych, które być może nie maja możliwości komunikowania się w języku angielskim, francuskim, hiszpańskim czy w innym języku UE.
Teraz jest jeszcze zdecydowanie zbyt wcześnie na przeprowadzenie kompleksowej oceny instrumentu. Ramy czasowe są zbyt krótkie - rezultaty nie będą zbyt miarodajne. Za kilka lat powinniśmy jednak z dużym zaangażowaniem zająć się kompleksową oceną, o której mowa. Przez ocenę rozumiem nie tylko spojrzenie wstecz na to, co poszło dobrze, lecz również zastanowienie się, jakie nowe pomysły winniśmy powziąć oraz refleksję nad dalszym kierunkiem rozwoju instrumentu finansowego.
Andris Piebalgs
komisarz. - Panie przewodniczący! Dziękuję wszystkim sprawozdawcom - pani poseł Brantner, paniom poseł Gál i Lochbihler, jak również panom posłom Mitchellowi, Scholzowi i Goerensowi.
Przedłożone wnioski są następstwem śródokresowego przeglądu przeprowadzonego w 2009 roku przez Komisję na wniosek Parlamentu. Wniosek z przeglądu jest taki, że instrumenty funkcjonują dobrze. To bardzo budujące i stwarza solidne ramy dla stosunków zewnętrznych do 2013 roku. W niektórych przypadkach Komisja zaproponowała jedynie poprawki techniczne w celu zgrania z pozostałymi instrumentami. Cieszy nas wasze poparcie w tych aspektach natury technicznej.
Ważna rzecz stwierdzona w toku przeglądu to zastrzeżenia Parlamentu dotyczące pomocy w ramach instrumentu finansowania współpracy na rzecz rozwoju, której nie można uznawać za oficjalną pomoc na rzecz rozwoju. Komisja w pełni wzięła pod rozwagę zapatrywania Izby. Przedłożyliśmy wniosek zakładający rozszerzenie instrumentu finansowania współpracy z państwami uprzemysłowionymi, aby objąć nim działania, których nie można zakwalifikować jako oficjalną pomoc na rzecz rozwoju. Dotyczy to zaangażowania we współpracę z ważnymi partnerami w stosunkach dwustronnych oraz światowymi graczami, wobec których w interesie strategicznym Unii Europejskiej leży promowanie różnorodnych powiązań - takimi jak Indie, Chiny czy Brazylia. Kraje te również są zainteresowane uczestnictwem w wymianach gospodarczych, akademickich, biznesowych i naukowych z Unią Europejską.
Ten zmieniony instrument, zwany ICI Plus, stanowi krótkoterminowe rozwiązanie na okres trzech lat. Nie przesądzamy z góry o przyszłym przeglądzie instrumentów finansowania działań zewnętrznych na okres po roku 2013. W 2010 roku Parlament zatwierdził budżet na ten instrument. Aby wykonać budżet na 2010 rok, instrument ten należy przyjąć już teraz, wobec czego jestem ogromnie zadowolony z pracy sprawozdawców, mającej na celu znalezienie pokaźnego miernika zgodności.
Co się tyczy instrumentu na rzecz stabilności, w następstwie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości z 2008 roku Komisja zaproponowała włączenie w jego zakres działania UE przeciwko rozprzestrzenianiu ręcznej broni strzeleckiej i broni lekkiej. Zapewniam państwa również, że finansowanie przeznaczone dla społeczeństwa obywatelskiego w ramach instrumentu na rzecz stabilności - składnika gotowości na wypadek kryzysu - zostanie w tym roku znów zwiększone.
Powiem więcej - w latach 2011-2013 planowane jest podwojenie finansowania partnerstwa na rzecz budowania pokoju. Kroki te zapewnią przyzwoity zakres środków na finansowanie działań społeczeństwa obywatelskiego. Jeszcze ważniejszy jest udział rzędu 22 % przypadający na finansowanie społeczeństwa obywatelskiego w ramach budżetu na reagowanie kryzysowe od 2007 roku. Jest to miernik potencjału organizacji pozarządowych w budowaniu pokoju i reagowaniu kryzysowym. To dokonały przykład na wartość dodaną, jaką wniósł instrument na rzecz stabilności w sferze kompleksowych działań UE na całym świecie, w krajach o niestabilnej sytuacji bądź uwikłanych w konflikt.
Po propozycjach dotyczących przeglądu śródokresowego, w dniu 17 marca 2010 r., przedłożono kolejną poprawkę do instrumentu finansowania współpracy na rzecz rozwoju. Tzw. środki towarzyszące odnoszące się do bananów służą wyraźnemu celowi: wsparciu dostosowania 10 krajów AKP - eksporterów bananów - do zmieniających się ceł przywozowych UE na banany.
Banany stały się przedmiotem najdłużej trwającego ogólnoświatowego sporu handlowego. UE musiała znaleźć rozwiązanie i zawrzeć porozumienie zgodnie z zasadami WTO. Środki towarzyszące odnoszące się do bananów stanowią integralną część tego porozumienia, a obniżki ceł zostały już wprowadzone.
Ponownie pragnę gorąco podziękować sprawozdawcy za bardzo konstruktywne podejście. Uważam, że teraz mamy bardzo skuteczny program, który może ruszyć niezwłocznie po jego przyjęciu. Cła już obowiązują, a kraje AKP niecierpliwie wyczekują wsparcia finansowego obiecanego przez UE podczas negocjacji.
Przejdźmy teraz do kwestii, nad którą debatowano najwięcej. Wszystkie komisje przyjęły poprawki umożliwiające traktowanie dokumentów strategicznych oraz wieloletnich programów jako aktów delegowanych na mocy nowej procedury traktatowej przewidzianej w art. 290 traktatu. Jak państwo wiedzą, ani Komisja, ani Rada nie podzielają jednak tego punktu widzenia. Uważamy, że owe dokumenty strategiczne i wieloletnie programy nie mieszczą się w zakresie art. 290, jako że nie uzupełniają ani nie zmieniają niektórych innych niż istotne elementów aktu ustawodawczego.
W pełni jednak zgadzamy się co do konieczności zapewnienia poważnego zaangażowania Parlamentu w całokształt decyzji strategicznych. Zapewnienie, by tworzenie programów przebiegało sprawnie i płynnie leży również w naszym interesie. Póki co, jeżeli chodzi o dokumenty strategiczne i wieloletnie programy, udział Parlamentu w ich tworzeniu został zapewniony w drodze procedury demokratycznej kontroli uzgodnionej w 2006 roku. Poprzez te procedury Komisja prowadzi dialog z Parlamentem dotyczący treści strategii. Ów proces konsultacji wykracza poza ścisłe granice komitologii.
Wyrażę się jasno: niewątpliwie potrzebujemy teraz znaleźć rozwiązanie. Komisja jest otwarta na dyskusje z Parlamentem w celu znalezienia sposobu, który rozwieje obawy Parlamentu. W zeszłym tygodniu troje przewodniczących wysłało zaproszenie na wspólne nieformalne posiedzenie komitetu sterującego zajmującego się sprawą w Parlamencie, Komisją oraz Radą.
Z ogromnym zadowoleniem przyjęliśmy to zaproszenie. Wysoka przedstawiciel, przedstawiciel Rady oraz ja sam spotkaliśmy się dziś rano z grupą sterującą. Spotkanie to było bardzo owocne. Jednoznacznie potwierdziło się, że konieczne jest bezzwłoczne znalezienie rozwiązania, po to by w pełni stosować traktat lizboński, z jednoczesnym uwzględnieniem niecierpiących zwłoki kwestii praktycznych, nie tylko w sferze budżetu.
Jestem pewien, że wspólnymi siłami zdołamy znaleźć rozwiązanie.
Olivier Chastel
Panie przewodniczący, pani baronesso Ashton, panie komisarzu Piebalgs, szanowni posłowie! Ja również pragnę - rzecz jasna w imieniu Rady - podziękować sprawozdawcom za wykonaną pracę oraz zaangażowanie. Pozwolę sobie dodać kilka słów do uwag komisarza Piebalgsa, pod którymi Rada w pełni się podpisuje.
Pan komisarz słusznie zwrócił uwagę na najważniejszą nierozwiązaną dotąd kwestię - mianowicie wolę Parlamentu, aby dokumenty strategiczne oraz programy wieloletnie traktować jako akty delegowane. Nie zamierzam teraz prezentować szczegółowego stanowiska Rady w tej sprawie, powiem tylko, że prezydencja ogromnie cieszy się z osiągnięcia porozumienia, które zadowala wszystkie trzy instytucje i umożliwia nam jak najszybsze przyjmowanie instrumentów finansowych. Gwoli ścisłości, w tym kontekście mam bardziej na myśli uprzednio wspomniane ICI Plus oraz środki towarzyszące odnoszące się do bananów.
Jestem zadowolony z porannego spotkania z panią baronessą Ashton, panem komisarzem Piebalgsem oraz sprawozdawcami. Uważamy, że dzisiejsze spotkanie stanowi wyraźne świadectwo autentycznej woli zabezpieczenia porozumienia przez trzy instytucje, a Prezydencja - jak panstwo wiedzą - ma nadzieję, że obecna debata nad instrumentami finansowymi pozostanie rozłączna z toczącymi się między Parlamentem oraz Radą negocjacjami, które dotyczą procedury komitetowej i aktów delegowanych.
Póki co, są państwo świadomi, że Rada wciąż bada te dwie kwestie, a możliwe rozwiązanie musi w istocie zostać zaakceptowane przez ten Parlament. Dlatego właśnie, zważywszy na pilną potrzebę przyjęcia instrumentów finansowych, musimy podjąć nadzwyczajny krok polegający na przygotowaniu odpowiednio dostosowanego do nich rozwiązania.
Belgijska prezydencja ze swojej strony dopilnuje, by praca, o której wykonanie poproszono po porannym posiedzeniu, postępowała szybko i przyniosła namacalne rezultaty, które pozwolą nam niezwłocznie osiągnąć porozumienie. Poranne posiedzenie daje nam nadzieję, że Parlament w pełni podziela to dążenie.
Barbara Lochbihler
Panie przewodniczący! Zabieram głos w sprawie instrumentu ICI+. Instrument finansowania współpracy z państwami i terytoriami uprzemysłowionymi oraz innymi państwami i terytoriami o wysokim dochodzie (ICI) został uruchomiony za poprzedniej kadencji parlamentarnej. W treści swojej opinii Komisja Spraw Zagranicznych wezwała do utworzenia instrumentu finansowania spraw zagranicznych nie powiązanego z pomocą na rzecz rozwoju, lecz adresowanego do państw Ameryki Łacińskiej, Azji i Bliskiego Wschodu. Następnie Komisja stworzyła niewielki instrument, tj. instrument ICI. Niestety Komisja postrzegała go jako rozwiązanie tymczasowe. Zaopatrzyła w pomoc kraje objęte instrumentem współpracy na rzecz rozwoju, jednakże instrument wniósł niewiele nowego i Komisja traktowała go jak instrument handlowy. Komisja Spraw Zagranicznych przedłożyła zatem projekt poprawki dotyczącej nazwy instrumentu, która uściśla pierwotny zamysł postrzegania go jako instrumentu polityki zagranicznej. Nowa nazwa brzmi "instrument finansowania współpracy z krajami Bliskiego Wschodu, Azji, obu Ameryk i z Republiką Południowej Afryki”. Zwracamy się do was o poparcie tej poprawki. Byłoby niezmiernie szkoda, gdyby UE nie dysponowała instrumentem finansowania polityki zagranicznej o takiej właśnie nazwie.
Nirj Deva
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Rozwoju. - Panie przewodniczący! Musimy dostrzec, jak ważne są instrumenty finansowania - instrument współpracy na rzecz rozwoju, instrumenty na rzecz stabilności oraz instrumenty praw człowieka - dla zdobywania przez UE wpływów na całym świecie. Owe wpływy rosną, czego dowodzą nasze kampanie monitorowania przebiegu wyborów, obserwacyjne, demokratyzacyjne itp.
Tworząc instrument współpracy na rzecz rozwoju, Parlament zrzekł się 16 instrumentów kontroli. Dysponowaliśmy szesnastoma uprawnieniami decyzyjnymi, które oddaliśmy Komisji w celu kontrolowania instrumentu współpracy na rzecz rozwoju oraz usprawnienia i zacieśnienia współpracy. Działa to prawidłowo. Mamy teraz instrument stabilności, służący rozwojowi pokryzysowemu. Wymaga on zasilenia niebagatelną sumą pieniędzy, jako że na świecie jest wiele kryzysów o charakterze społecznym, cywilnym i militarnym. Obecnie toczy się 36 konfliktów cywilnych.
Jednocześnie uważam, że instrument na rzecz praw człowieka potrzebuje energii. Nie wystarczy tylko gadać, gadać i gadać; powinniśmy mieć ludzi na miejscu, instrumenty do monitorowania przebiegu wyborów, dobre sprawowanie rządów, jak też inne rzeczy, na które potrzeba pieniędzy. Z przyjemnością popieram tę inicjatywę.
Ivailo Kalfin
Zacznę od wyrażenia pełnej aprobaty wobec konkluzji sprawozdania pana posła Goerensa w sprawie zapotrzebowania na instrument współpracy na rzecz rozwoju oraz korzyści, jakie niesie z punktu widzenia kontynuacji polityki Unii Europejskiej.
Zgadzam się również, że Unia Europejska musi znaleźć sposób na dalsze wspieranie krajów producentów bananów, nawet po zakazaniu przez WTO udzielania korzystnych warunków od początku tego roku. Nawiasem mówiąc, Komisja, co doprawdy dziwaczne, od 1994 roku nie przeprowadziła ani jednej oceny wpływu pomocy na te 12 państw - i to należy w przyszłości zmienić.
Punkt, na który nalega Komisja Budżetu, a któremu my się sprzeciwiamy, dotyczy cięć zasobów na inne polityki, rak aby można było przyznać rzeczone 190 milionów euro na następne 3 lata. Istnieje zasada, na której poszanowanie nalegamy, mianowicie finansowanie nowych polityk z nowych zasobów. Oznacza to, że nowa polityka, nawet jeśli może być realizowana w ramach finansowych Komisji Europejskiej, winna być przewidziana w budżecie, a nie finansowana kosztem innych programów.
Tunne Kelam
w imieniu grupy PPE. - Panie przewodniczący, pani wysoka przedstawiciel! Przede wszystkim cieszy mnie szczegółowe oraz pozytywne oświadczenie komisarza Piebalgsa dotyczące sytuacji, jak też jego wniosek, że instrumenty finansowe działają dobrze.
Uważam, że instrument na rzecz stabilności okazał się wielkim sukcesem w zakresie działania w sytuacjach konfliktu oraz kryzysu. W związku z tym powinniśmy bardziej skupić się na zapobieganiu i działaniach następczych. Oznacza to również solidne wsparcie w celu tworzenia społeczeństwa obywatelskiego. I tu znów pożądane jest obwieszczenie o znacznym zwiększeniu funduszy na budowanie pokoju.
Cieszy nas również wieść o podwyższeniu pułapu środków w ramach art. 4 ust. 1 z 7 % do 10 %. Rozumiemy rzecz jasna tę potrzebę. Jednocześnie istotne jest zapewnienie, by różnorakie instrumenty oraz programy UE były wykorzystywane w sposób spójny, ze zrozumieniem ich komplementarności.
Traktat lizboński ma sprawić, że UE będzie bardziej spójna i skuteczna. My w Izbie rozumiemy potrzebę wprowadzenia technicznych zmian. Tu chodzi raczej o rozwiązanie polityczne, co już podkreślano. Dotyczy ono aktów delegowanych oraz uprawnienia kontrolnego Parlamentu Europejskiego.
Jestem dziś podbudowany deklaracjami otwartości tak ze strony Rady, jak i Komisji. To znak, że jesteście gotowi na bezzwłoczne osiągniecie porozumienia. Bardzo liczę na to, że zdołamy osiągnąć porozumienie zapewniające właściwą równowagę między trzema instytucjami UE.
Gianluca Susta
Panie przewodniczący, panie i panowie! Na wstępie pragnę pogratulować panu posłowi Scholzowi przygotowanego sprawozdania w sprawie ustanowienia instrumentu finansowania współpracy z państwami uprzemysłowionymi. To słuszne, że instrumentem tym zajmuje się Komisja Handlu Międzynarodowego, ponieważ odnosi się on przede wszystkim do współpracy z państwami uprzemysłowionymi i tzw. "państwami wschodzącymi”, zatem zachodzi pewna różnica w porównaniu z pozostałymi instrumentami.
Przede wszystkim uważam, że konieczne jest zaakcentowanie roli Parlamentu. Straciliśmy zbyt dużo czasu na przepychanki z Radą i Komisją w sprawie oczywistej po przyjęciu traktatu lizbońskiego. Musimy bronić centralnej pozycji Parlamentu, zarówno w kwestii aktów delegowanych, jak i aktów wykonawczych. Po wtóre, uważam, że istotne jest podkreślenie strategicznej wagi całej tej rozgrywki, a po trzecie, musimy nasilić współpracę z państwami rozwijającymi się i wschodzącymi bez odbierania pieniędzy państwom najuboższym.
Musimy postarać się skierować więcej zasobów w ramach budżetu Unii Europejskiej na państwa najuboższe, pamiętając o tym, że problemy z państwami wschodzącymi dotyczą bardziej sfery regulacji niż finansowania. W każdym razie należy również popierać innowacje, lecz bez odbierania dodatkowych zasobów państwom najuboższym.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
Panie przewodniczący Chastel, pani baronesso Ashton, panie i panowie! Debatujemy dziś nad różnymi instrumentami finansowymi umożliwiającymi działanie Unii Europejskiej w dziedzinie spraw zagranicznych. Wszystkie te instrumenty powstały stosunkowo niedawno, a co więcej, mają dość oryginalny charakter. Nie mieliśmy wcześniej nic porównywalnego, a wszędzie indziej na świecie, czy też w innych międzynarodowych lub ponadkrajowych instytucjach, istnieje w gruncie rzeczy bardzo niewiele modeli takich instrumentów, jakie wykształca Unia Europejska. Z uwagi na pionierski charakter tych instrumentów słusznie zgodziliśmy się, że należy je ocenić dopiero po kilku latach, i jeśli będzie to konieczne, dostosować. Tym właśnie zajmujemy się dzisiejszego popołudnia.
Są jednak inne ważne zmiany, które nastąpiły w międzyczasie. Teraz mamy wysoką przedstawiciel, która jest jednocześnie wiceprzewodniczącą Komisji. Podczas tego posiedzenia zwrócono się do nas o zatwierdzenie podstawowych tekstów poświęconych Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, która poniekąd stanowi dyplomatyczny oręż Unii Europejskiej. To również jest bardzo ważna innowacja.
I ostatnia rzecz, choć nie mniej ważna: uprawnienia tej Izby zostały znacznie rozszerzone. Mieliśmy dotąd wiele możliwości wykorzystania tych uprawnień i jak to zwykle bywa w przypadku młodych instytucji, naciskacie najmocniej, jak się da, aby zapewnić sobie maksymalny zakres tych uprawnień. Dlatego obecnie dyskutujemy z innymi instytucjami nad dokładnym oznaczeniem ich granic.
Cieszę się również, że zarówno komisarz Piebalgs, jak i urzędujący przewodniczący Rady stwierdzili, że istnieje wola osiągnięcia porozumienia. Jako że w przeszłości zajmowałam stanowisko w rządzie krajowym, rozumiem wszystkie strony tego sporu i mam nadzieję, że zdołamy osiągnąć porozumienie. Liczę również na to, że Izba nie przeszarżuje.
Tytułem podsumowania, co się tyczy instrumentu na rzecz stabilności - zostało mi jeszcze kilka sekund - pragnę wyrazić ogromne zadowolenie ze słów komisarza Piebalgsa, że w istocie chodzi o to, by między innymi skoncentrować się na walce z handlem ręczną bronią strzelecką i bronią lekką. Że chodzi o ściślejsze zaangażowanie organizacji pozarządowych w pracę nad instrumentem na rzecz stabilności oraz o pełne wykorzystanie jeszcze bardziej przełomowych instrumentów na rzecz budowania pokoju. Jeśli to się urzeczywistni, będziecie mogli liczyć na pełne poparcie ze strony naszej grupy.
Franziska Keller
w imieniu grupy Verts/ALE. - Panie przewodniczący! Poruszę kwestię instrumentu współpracy na rzecz rozwoju (DCI), bo w tej sferze zarówno ja, jak i moi koledzy i koleżanki z Komisji Rozwoju dostrzegamy pilną potrzebę wzmocnienia uprawnień kontrolnych Parlamentu. Powinnością Parlamentu jest bowiem kontrolowanie, na co Komisja wydatkuje pieniądze i czy wydatkuje je zgodnie z przeznaczeniem - w tym przypadku na oficjalną pomoc na rzecz rozwoju.
W przeszłości stwierdzaliśmy przypadki wydatkowania pieniędzy niezgodnie z kryteriami oficjalnej pomocy na rzecz rozwoju, czy też niezgodnie z celem zwalczania ubóstwa. Kiedy dysponowaliśmy zaledwie kompetencją konsultacyjną, nasze propozycje i pomysły nie były brane pod uwagę. Jest to wyraźny dowód na to, że potrzebujemy silniejszej pozycji. Potrzebujemy prawa do współdecydowania o wydatkowaniu pieniędzy.
Nie tylko na Komisji, ale i na Parlamencie ciąży obowiązek zapewnienia spójności politycznej w zakresie rozwoju. My również musimy dopilnować, by środki były wydatkowane we właściwym kierunku, a także aby w innych dziedzinach polityki dążono do zwalczania ubóstwa.
Parlament ponosi też odpowiedzialność wobec obywateli Unii Europejskiej. Musimy lepiej kontrolować, czy pieniądze są wydatkowane zgodnie z celem, czyli na zwalczanie ubóstwa. Obywatele europejscy popierają pomoc na rzecz rozwoju. Opowiadają się nawet za jej zwiększeniem - jak wynika z ankiet - choć musimy również wykazać, jak wydatkujemy środki i czy wydatkujemy je z korzyścią dla ubogich.
Dlatego wraz z Komisją Rozwoju apelujemy o zatwierdzenie aktów delegowanych w związku z instrumentem współpracy na rzecz rozwoju.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Unia Europejska jest największym wielostronnym donatorem pomocy na rzecz rozwoju oraz pomocy humanitarnej. Odgrywa również istotną rolę polityczną, wspierając krzewienie praw człowieka i demokracji w państwach trzecich.
Moja grupa, ECR jest stanowczo przekonana, że w związku z tym nieodzowne są właściwie skonstruowane, nowe instrumenty finansowe UE. Mają one zapewnić skuteczniejsze i wydajniejsze wydatkowanie pieniędzy podatników UE oraz umożliwić Parlamentowi, zwłaszcza po przyjęciu traktatu lizbońskiego, prowadzenie bardziej otwartej i przejrzystej kontroli nad wydatkami oraz polityką strategiczną.
Demokratyczna odpowiedzialność jest bardzo istotna, zwłaszcza w czasie gdy państwa członkowskie same dokonują ostrych cięć w wydatkach krajowych. Inwestycje i rozwój, demokracja i prawa człowieka to potencjalnie istotna sfera dążenia do osiągnięcia szerszych celów polityki zagranicznej UE, w szczególności poprzez wywieranie wpływów. Może to również przyczynić do zmniejszenia naporu imigracji na granice zewnętrzne UE. Nieodzowne są jednakowoż sprawne mechanizmy zapobiegania korupcji i sprzeniewierzaniu pieniędzy UE. Powinniśmy również wystrzegać się forsowania naszych zachodnich liberalnych wartości, zwłaszcza tzw. praw reprodukcyjnych, wśród społeczności na to nieprzygotowanych lub niechętnych ich przyswojeniu pod postacią praw człowieka.
Sabine Lösing
Panie przewodniczący! Należy w tym miejscu wyjaśnić, że jeżeli chodzi o instrumenty finansowania polityki zagranicznej UE, traktat lizboński zniósł uprawnienie nadzorcze Parlamentu Europejskiego. W związku z tym kompetencje dotyczące instrumentów finansowania zostały w pełni przekazane Komisji oraz wysokiej przedstawiciel, a wraz z nią Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych. Uważam, że zupełnie nie do przyjęcia jest ignorowanie Parlamentu oraz Rady, mimo że chodzi o dalekosiężne środki polityki zagranicznej Unii Europejskiej oraz ich wdrożenie.
Popieramy wysiłki różnych grup Parlamentu służące przywróceniu parlamentarnego nadzoru nad instrumentami finansowymi. Poprzemy zatem odpowiednie poprawki do aktów delegowanych, które rzecz jasna omówiliśmy wcześniej. Również i ja chciałabym na koniec wyrazić ogromny niepokój w związku z instrumentem na rzecz stabilności oraz europejskim instrumentem na rzecz demokracji i praw człowieka, ponieważ sądzę, że te instrumenty są wykorzystywane w niedemokratyczny i nieprzejrzysty sposób, a w niektórych przypadkach wbrew woli danych krajów, co nadaje im rys interwencjonistycznej polityki zagranicznej UE.
William  Dartmouth
w imieniu grupy EFD. - Panie przewodniczący! Po bazarach w Karaczi krąży anegdota, która brzmi mniej więcej tak: Prezydenta Pakistanu dopadł złodziej i mówi: Chcę twoich pieniędzy. Odpowiedział prezydent: To ja, prezydent Zardari, twój prezydent. Na to złodziej: w takim razie chcę moich pieniędzy!
Pasuje ona do dzisiejszej debaty, ukazuje bowiem sedno sprawy. Komisja Europejska nie ma pieniędzy. Całość pieniędzy Komisji pochodzi od podatników z państw członkowskich, a ściśle rzecz ujmując, od podatników z czternastu państw członkowskich będących płatnikami netto. Nawet jeśli Komisja od czasu do czasu pozyskuje własne zasoby, które - zważywszy na otrzymane dzisiaj głosy - wyglądają raczej mizernie, pieniądze wydatkowane przez Komisję to wciąż pieniądze od podatników.
Zatem na zakończenie proszę państwa o poddanie pod rozwagę następującej kwestii: czy naprawdę przypuszczacie, że mocno wyciskani podatnicy europejscy i brytyjscy, zwłaszcza w obecnej sytuacji, naprawdę chcą wydania dodatkowych 2 miliardów euro - bo to właśnie przewidują owe propozycje - aby komisarz UE mógł kroczyć dumny jak paw po międzynarodowej arenie?
Andreas Mölzer
(DE) Panie przewodniczący! Jak zawsze organy finansowe UE mają pewne problemy. Pomoc finansowa jest trudna do uzyskania z uwagi na jej złożoność, a tworzone systemy monitorowania wciąż odbiegają od optimum. Jednym z przykładów może być pomoc przedakcesyjna, która - jak wszyscy wiemy - przyznawana jest krajom potencjalnie kandydującym, lecz jej wypłacanie ma sens tylko wtedy, gdy dane państwa zabierają się za rozwiązanie problemów z korupcją bądź faktycznie tworzą wymagane struktury. Mam nadzieję, że w związku z tym UE wyciągnęła wnioski z ostatniego, nazbyt pospiesznego rozszerzenia z 2007 roku. Jeżeli chodzi o instrument na rzecz stabilności oraz instrument współpracy na rzecz rozwoju, to środki budżetowe często nie docierają w ogóle, lub zaledwie w części docierają do instytucji lokalnych, dla których są przeznaczone. Dzieje się tak po części za sprawą słabości instytucji w krajach przyjmujących, lecz także za sprawą wadliwych struktur motywacyjnych oraz braku udokumentowanej odpowiedzialności. Według badania MFW wydatki publiczne 33 państw są w ponad 50 % zależne od międzynarodowej pomocy na rzecz rozwoju, co daje do myślenia. Należy nasilić monitorowanie wszelkich form pomocy finansowej z UE.
Godelieve Quisthoudt-Rowohl
(DE) Panie przewodniczący! Przede wszystkim składam najszczersze podziękowania sprawozdawcy, panu posłowi Scholzowi, za udaną i otwartą współpracę między nami. W szczególności podczas rozmów trójstronnych nie zawsze było porozumienie, lecz naprawdę podobała nam się konstruktywna afmosfera dyskusji.
Rozszerzenie instrumentu finansowania współpracy z państwami i terytoriami uprzemysłowionymi oraz innymi państwami i terytoriami o wysokim dochodzie stwarza UE sposobność do nawiązania współpracy na równiej stopie z najważniejszymi państwami wschodzącymi i rozwijającymi się. Obejmuje to również edukacyjne programy wymiany w ramach systemy Erasmus Mundus, wspieranie współpracy przedsiębiorców oraz współracy kulturalnej. Bardzo się z tego cieszę. Polecam państwa uwadze jedną kwestię: z uwagi na bieżącą sytuację finansową UE - oraz każdego państwa członkowskiego - zdaniem Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) nie do przyjęcia jest żądanie nowych, obecnie niedostępnych zasobów finansowych do realizacji opisanych środków. Potrzebne jest finansowe wyrównanie z instrumentem współpracy na rzecz rozwoju, którego zasoby zostały przeznaczone tylko dla gospodarek wschodzących i rozwijających się. Dlatego w imieniu grupy PPE przedłożyłam projekt poprawki, która umożliwia osiągnięcie takiej finansowej równowagi.
Kilka słów o aktach delegowanych. To ważna kwestia - wspomniano o tym dziś rano już dwukrotnie. Nie mam oczywiście wątpliwości co do tego, że Parlament musi posiadać prawo nadzoru oraz prawo weta względem całego właśnie dyskutowanego pakietu finansowania współpracy zagranicznej - za pomocą aktów delegowanych. Musi być w tym wyczuwalny duch traktatu lizbońskiego. Nie może być kompromisu co do tego, czy akty delegowane należy włączyć w sferę instrumentów finansowania.
Ana Gomes
Panie przewodniczący! Europejski instrument na rzecz demokracji i praw człowieka jest nieodzowny dla polityki zagranicznej UE poważnie zaangażowanej we wspieranie demokracji, rządów prawa i praw człowieka na całym świecie. Jest to jedyny instrument, który możemy teraz uruchomić, by pomóc zwolennikom demokracji i praw człowieka w krajach, gdzie podstawowe wolności są ograniczane. I nie potrzeba nam do tego zgody ich rządów. Rzecz jasna, tak cenny instrument powinien podlegać stosownej kontroli Parlamentu Europejskiego, stąd też żądamy zaprowadzenia procedury aktów delegowanych.
Powinniśmy jednak zdać sobie sprawę, że ten instrument jest raczej ograniczony pod względem dostępnych środków finansowych, a spora jego cześć wydawana jest na pokrycie kosztów misji obserwacyjnych podczas wyborów: w latach 2011-2013 wynosi ona 22 %. Oznacza to, że należy znacznie zwiększyć budżet przyznawany na europejski instrument na rzecz demokracji i praw człowieka.
Korzystając z okazji zwracam uwagę na nowe narzędzie, w którego tworzeniu powinien pomóc Parlament Europejski, a przedmiotowy instrument mógłby je sfinansować, aby skuteczniej i bardziej elastycznie pomagać ludziom, którzy często ryzykują życiem walcząc o demokrację, rządy prawa i przestrzeganie praw człowieka w krajach rządzonych przez dyktatury i reżimy oparte na ucisku oraz w krajach dążących do transformacji ustrojowej ku demokracji, lecz napotykają tam na brutalne, antydemokratyczne siły. Potrzebują zatem większego wsparcia w zakresie budowania potencjału do przezwyciężenia tych sił.
Potrzeba nam ponadpartyjnej, pozarządowej europejskiej fundacji podobnej do organizacji Narodowy Dar dla Demokracji utworzonej przez Kongres USA.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8)
Heidi Hautala
Panie przewodniczący! Dziękuję za udzielenie głosu. Mam pytanie do pani poseł Gomes dotyczące jej znakomitej propozycji: co, jej zdaniem, możemy zaczerpnąć z tego typu modeli amerykańskich, aby z większą elastycznością, a tym samym mniejszą biurokracją finansować demokratyzację i prawa człowieka?
Ana Gomes
Panie przewodniczący! Otóż główny walor polega właśnie na elastyczności. Mając ponadpartyjną fundację, zdołamy wyodrębnić poszczególne przypadki, które na podstawie szerokich kryteriów uznamy za wymagające szczególnej pomocy, aby budować potencjał na rzecz bojowników o prawa człowieka, omijając tym samym blokujące tego typu działania rządy, władze lub siły. Uważam że przykład Narodowego Daru dla Demokracji w USA jest bardzo pouczający, powinniśmy zatem śmielej naśladować to, co sprawdza się w innych częściach świata, w tym przypadku u naszych amerykańskich partnerów.
Posiadamy już fundacje utworzone przez rozmaite stronnictwa działające w Europie, lecz częstokroć mają one odmienne plany działania, a z pewnością jest wiele przypadków, w których mogłyby przyjąć zbieżny kurs i poprawić skuteczność w świadczeniu pomocy dla tych, którzy walczą o demokrację i prawa człowieka.
Przewodniczący
Zwiodła mnie pani, pani poseł Gomes. Sądziłem, że skończyła pani wystąpienie, a tymczasem nieoczekiwanie kontynuowała je pani, nie wiedziałem zatem, czy przerwać. W ramach procedury niebieskiej kartki tak pytającemu, jak i odpowiadającemu przysługuje zaledwie po 30 sekund.
Louis Michel
(FR) Panie przewodniczący! Czuje się wielce zakłopotany, ponieważ chciałem wziąć udział w tej dyskusji. Bardzo wątpię w to, że model amerykański jest skuteczniejszy niż europejski. Model amerykański cechuje się wybiórczym i całkowicie zautomatyzowanym podejściem do praw człowieka, ponieważ w istocie w modelu amerykańskim chodzi przede wszystkim o aktywny bilateralizm.
Gratuluję mojemu koledze Charlesowi Goerensowi wykonanej pracy. Zdołał on uwypuklić wymiar rozwojowy przyjętego podejścia. Dziękuję również panu komisarzowi Piebalgsowi za to, że wniosek ów potraktował ze szczególną uwagą i przychylnością.
Ze swojej strony pragnę przedstawić trzy krótkie uwagi. Po pierwsze, zbyt szybkie rozmontowanie systemu preferencji wspólnotowych może wywołać - i wywoła - dramatyczne skutki w niektórych krajach AKP, wciąż eksportujących banany. Niektóre z tych skutków odbiją się na potencjale państw AKP do krzewienia zrównoważonego rozwoju. Dlatego optuję za rozsądną i nieco bardziej elastyczną interpretacją kryteriów przyznawania pomocy. Pomoc należy przyznawać w pierwszym rzędzie tym państwom AKP, które chcą utrzymać sektor produkcji bananów, jako że ma on wpływ na ich zrównoważony rozwój. Zważywszy na to pomocne byłoby - pojawił się taki wniosek, lecz nie został przyjęty - przeprowadzenie oceny wpływu ex ante w sytuacji krajów eksporterów bananów.
Mam jeszcze dwie inne uwagi natury ogólnej i z pewnością wrócę do nich w nadchodzących tygodniach. Moim zdaniem najlepszą metodą na udrożnienie tej pomocy jest bez wątpienia udzielanie ogólnej pomocy z budżetu tam, gdzie to możliwe, oraz pomocy sektorowej tam, gdzie to pożądane. Niewątpliwie przydałaby się również debata poświęcona wielkości pomocy oraz dotrzymaniu zobowiązań poczynionych w 2005 roku przez państwa członkowskie. Jest to bowiem sedno debaty. Dodam, że to, co usłyszałem tu od niektórych posłów jest głęboko niepokojące. Najwyraźniej egoizm bierze górę. Przyznam, że to zaskakujące.
Wreszcie, odpowiadając na liczne pytania, ja niemniej jednak również życzyłbym sobie wskrzeszenia pomysłu włączenia Europejskiego Funduszu Rozwoju do budżetu, jako że to umożliwiłoby nam rzecz jasna bezpośrednie monitorowanie działań politycznych Komisji.
Catherine Grèze
(FR) Panie przewodniczący! Dziękuję panu posłowi Goerensowi za uwzględnienie międzynarodowych standardów BHP oraz międzynarodowych standardów środowiskowych, zwłaszcza - co oczywiste - tych dotyczących narażenia na pestycydy.
Wzięcie w sprawozdaniu w obronę drobnych przedsiębiorców jest moim zdaniem bardzo istotne, pragnę bowiem przypomnieć, że ostatecznie przypada im zaledwie 1,5 % ceny płaconej przez konsumenta końcowego. Warto pamiętać, że każdego roku miliony drobnych rolników sytuacja zmusza do przeprowadzek do dzielnic slumsów.
Teraz, kiedy podjęliśmy tu w Izbie walkę z pestycydami oraz narażeniem na wielką skalę na ich działanie, uważam, że bezwzględnie należy wprowadzić te same wymogi w Antylach Francuskich, gdzie stosuje się chlorodekon, jak również w najodleglejszych regionach. Apeluję do Komisji o takie działanie.
Podsumowując, choć cieszę się z poczynionych postępów, powtarzam, że podstawowy problem dotyczący handlu bananami to oczywiście model rolnictwa, który należy zrewidować, ponieważ jest on nastawiony wyłącznie na eksport. Model rolnictwa należy przekształcić w kierunku większej samowystarczalności.
Marek Henryk Migalski
(PL) Zgadzam się w pełni z panią Anną Gomes, że kwestia praw człowieka jest jedną z najważniejszych w naszej działalności i dlatego zupełnie nie mogę zrozumieć tego, co powiedziała pani Lösing, czyli, że pieniądze wydawane na rzecz praw człowieka są pieniędzmi czasami czy też często niewłaściwie wydawanymi. Nie rozumiem tej wypowiedzi. Jest to przecież nasze konstytutywne, może nawet najważniejsze zadanie jako Wspólnoty Europejskiej.
Chciałbym się jeszcze odnieść do jednego z instrumentów wspierania demokracji i praw człowieka na świecie oraz do zdania mówiącego, że instrumenty te należy wprowadzać oraz należy działać niezależnie od zgody krajów trzecich i innych władz publicznych. Myślę, że jest to istotne zdanie, które ukazuje naszą powinność. Czasami musimy pomagać budować demokrację i utrwalać prawa człowieka wbrew rządom niektórych krajów. Myślę, że warto to robić, zwłaszcza i przede wszystkim tam, gdzie prawo do wolności wypowiedzi jest łamane. Jest to nasz obowiązek.
Joe Higgins
Panie przewodniczący! Aura nierealności spowiła sporą część tej debaty. Wszystkie sprawozdania dotyczące wspierania demokracji i praw człowieka na świecie oraz instrumentów finansowania współpracy na rzecz rozwoju należy postrzegać w kontekście mrożącego krew w żyłach oświadczenia wygłoszonego wczoraj w Izbie przez Sekretarza Generalnego ONZ. Powiedział on, że tylko w tym roku na świecie ponad 65 milionów istnień ludzkich znajdzie się w skrajnym ubóstwie.
Taka jest surowa rzeczywistość, która zderza się z pięknymi słowami rządu oraz Komisji. Za drzwiami Izby powiewają ogromne transparenty z logo UE oraz hasłami: "Stop biedzie”. Jednocześnie Komisja UE oraz największe grupy w Parlamencie forsują neoliberalną politykę gospodarczą, która przewiduje cięcia w budżecie oraz usługach publicznych, druzgocąc standardy życia zwykłych obywateli, a jednocześnie zakłada przekazywanie olbrzymich zasobów w postaci dofinansowań bankom i spekulantom.
Co się tyczy współpracy na rzecz rozwoju, Komisja gratuluje sama sobie nowych obniżek ceł na banany uzgodnionych z producentami bananów z Ameryki Łacińskiej, lecz w rzeczywistości to nowe porozumienie przynosi korzyści potężnym międzynarodowym korporacjom. Wielcy eksporterzy bananów, tacy jak Chiquita i Del Monte, skorzystają na tym ogromnie, lecz państwa Afryki, Karaibów i Pacyfiku oraz drobnych producentów czeka zapaść. Oczywiście subsydia dla drobnych plantatorów bananów, którym grozi załamanie na skutek nowego porozumienia, nie mogą pochodzić z istniejących funduszy społecznych, lecz z innych zasobów budżetu UE. Handel powinien przynosić korzyści drobnym producentom i ludziom pracującym - czyli większości - a nie wielkim międzynarodowym korporacjom.
Nikolaos Salavrakos
(EL) Panie przewodniczący! Obawiam się, że założenia budżetu Unii Europejskiej na 2001 rok są błędne, w zakresie zarówno przeglądu śródokresowego, jak i przychodów bezpośrednich z nowych podatków, które według końcowej analizy uiszczą użytkownicy końcowi, innymi słowy - obywatele europejscy. Sądzę, że nie jest to właściwy czas na wprowadzanie tych podatków, jako że Europa jest pogrążona w recesji, a pracownicy tracą miejsca pracy, siłę nabywczą oraz - co ważniejsze - uprawnienia z tytułu ubezpieczeń. Zamiast dawać konsumentom europejskim, my im odbieramy. Znów wyjdzie na to, że usiłując zaprowadzić dyscyplinę budżetową odkładamy plany dotyczące wzrostu, a stosując teorię ekonomiczną zapominamy o teorii politycznej.
Musimy przekonać obywateli europejskich przykładami, że troszczymy się o nich najlepiej, jak to możliwe. Zatem w tym szczególnym momencie nie powinniśmy zachowywać się niczym Maria Antonina. Mam dwie konkretne propozycje: po pierwsze, zmniejszenie naszych diet europosłów o 1000 euro w 2011 roku i wykorzystanie tych pieniędzy na nabór młodych bezrobotnych Europejczyków z naszych krajów. Po drugie, zaoszczędzenie na kosztach naszych podróży poprzez loty klasą ekonomiczną.
Nick Griffin
Panie przewodniczący! Jak często bywa z propozycjami UE, przedmiotowe instrumenty finansowe zawierają środki, które mają ogromny wydźwięk emocjonalny. Wszyscy porządni ludzie - tacy jak my - chcą skończenia z przemytem narkotyków, handlem ludźmi oraz dostarczaniem broni strzeleckiej do stref konfliktu; łatwo jednak ulegać emocjom i być szczodrym za pieniądze innych.
Zatem podczas gdy zwykli ludzie Grecji, Francji, Irlandii i Wielkiej Brytanii widzą, jak ruinuje się ich systemy społeczne i uginają się pod ciężarem podatków, w sprawozdaniu Scholza przyznaje się dodatkowe 176 milionów euro do już rozdysponowanych 172 milionów euro na pomoc kapitalistom z trzeciego świata w pochłonięciu kolejnych naszych miejsc pracy. Sprawozdanie Gorensa przewiduje pozbycie się 190 milionów euro, z czego 17,4 miliona na instrument szybkiego reagowania na gwałtownie rosnące ceny żywności w państwach rozwijających się. Być może umknęło to waszej uwadze, lecz ceny żywności gwałtownie rosną również w naszych okręgach wyborczych.
Najgorsze jednak jest sprawozdanie poseł Brantner. W nim bowiem na stronie dziewiątej jest zapis o kopercie finansowej w wysokości 2 062 miliardów euro do 2013 roku. Jest to, rzecz jasna, omyłka drukarska. Modlę się, aby była to omyłka drukarska, lecz to, że tak głupi błąd uszedł uwadze wszystkim ekspertom i posłom, którzy czytali sprawozdanie, wymownie świadczy o beztrosce, z jaką Unia Europejska wydaje pieniądze.
Te pieniądze nie rosną na drzewach. Nie spadają nam z nieba. Nie są to pieniądze Komisji; nie są to pieniądze posłów. Są to pieniądze podatników, z niewspółmiernie dużym wkładem podatników brytyjskich.
Maurice Ponga
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Przez wiele lat Unia Europejska utrzymywała szczególne, ożywione stosunki z państwami AKP. Te szczególne stosunki zaowocowały między innymi przyznaniem preferencji taryfowych. Dotyczy to sektora bananów, w którym państwa AKP korzystały z preferencyjnego porozumienia handlowego w sferze eksportu do Unii Europejskiej.
Owa preferencja została zakwestionowana na forum WTO, w szczególności przez państwa Ameryki Łacińskiej, będące dużymi eksporterami bananów. Aby zatem doprowadzić do zgodności z przepisami WTO oraz zakończyć długotrwały spór, w grudniu 2009 roku Unia Europejska zgodziła się obniżyć cła w sektorze bananów.
Niemniej jednak, zważywszy na uprzywilejowane partnerstwo z państwami AKP, Unia Europejska chciała pomóc państwom AKP będącym producentami bananów w uporaniu się ze wzmożoną konkurencją. Europa zadeklarowała zatem 190 milionów euro na pomoc dla państw AKP - producentów bananów w dostosowaniu się, zachowaniu konkurencyjności oraz w miarę potrzeby w restrukturyzacji sektora.
W sprawozdaniu, nad którym będziemy jutro głosować, Parlament Europejski potwierdza swoje zaangażowanie i poparcie dla państw AKP będących producentami bananów, z czego jestem bardzo rad. Tym samym zasugerowaliśmy między innymi, że Unia Europejska może przyjąć środki uzupełniające po 2013 roku, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Thijs Berman
Panie przewodniczący! Musimy dążyć do jak największej przejrzystości i odpowiedzialności w ramach budżetu, jako że w ogromnej mierze warunkuje to zasadność polityki zewnętrznej UE.
Mówimy o niebagatelnych sumach wydatkowanych na podstawie regulacji pozostawiających spore pole manewru dla Komisji. W porządku, lecz musimy sprawować pełną kontrolę nad dokumentami strategicznymi, wieloletnimi programami indykatywnymi i tym podobnymi, jako że ich zakres jest dość ogólny, a uzupełniają one instrumenty finansowe, określając obszary i cele priorytetowe.
Komisja powinna przedstawić swoje wyniki Parlamentowi w rocznym sprawozdaniu, szczególną uwagę przywiązując do kwalifikowalności wszystkich projektów według kryteriów oficjalnej pomocy rozwojowej. Tworzeniem programów oraz planowaniem powinni zajmować się ci sami eksperci, którzy robią to obecnie, lecz sama Służba Działań Zewnętrznych potrzebuje większej liczby specjalistów do spraw rozwoju i praw człowieka, aby zrozumieć te instrumenty oraz posługiwać się nimi zarówno w Brukseli, jak i w delegaturach UE w państwach trzecich.
Takis Hadjigeorgiou
(EL) Panie przewodniczący! Pokrótce nawiążę do kwestii demokracji oraz finansowania jej krzewienia za granicą. Uważamy, że demokracja jest osiągnięciem człowieka, które należy chronić. Czy jednak demokracja, jaką znamy, to demokracja, którą chcemy - i musimy - eksportować? Żywię stanowcze przekonanie, że najpierw powinniśmy ulepszyć demokrację u siebie. Skoro mamy kraj, w którym absencja wyborcza wynosi ponad 50 %, to jak możemy mówić o demokracji? Kiedy miliony ludzi dotyka bezrobocie, to jak możemy mówić o demokracji? Kiedy zamiast wybranych przedstawicieli, demokrację wyraża się głównie poprzez media, które jednocześnie sprawują nad nią kontrolę, to jak możemy mówić o demokracji? Czy to właśnie jest demokracja, z której możemy być dumni i którą chcemy eksportować?
Uważam, że istnieją narody, które potrzebują pomocy w tym, by ich prawa uzyskały należyte poparcie oraz poszanowanie ze strony rządów. Niewątpliwie należy postępować ostrożnie, a działania poprzedzać cierpliwymi badaniami wszelkich potencjalnych negatywnych - bardziej niż pozytywnych - skutków. Czy można stwierdzić, że finansowanie demokracji w Afganistanie pomogło w demokratyzacji? Uważam, że o wiele więcej osiągniemy czyniąc z naszej demokracji przykład do naśladowania, aniżeli płacąc ludziom za naśladowanie nas.
Alf Svensson
(SV) Za sprawą traktatu lizbońskiego oraz Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych mamy szansę mocniej zaznaczyć swoją obecność na arenie międzynarodowej. Wiąże się z tym, rzecz jasna, zwiększenie odpowiedzialności.
Ciąży na nas szczególna odpowiedzialność za wszelkiego rodzaju stosunki z krajami niedemokratycznymi, niezależnie od tego, czy dotyczą one pomocy, czy handlu. Europa oraz UE powinny i muszą wieść prym. UE musi pokazać drogę. Wśród instrumentów, nad którymi właśnie debatujemy, są rudymenty, które zapewniają nam atrybuty nieodzowne, by faktycznie uczynić różnicę. To, że posiadamy takie atrybuty nie oznacza automatycznie, że odniesiemy sukces. Aby każde euro pomocy przyniosło optymalny skutek, nasza praca na rzecz rozwoju powinna być stale przeplatana inicjatywami wspierającymi demokrację oraz działaniami opiniotwórczymi. Wydaje się to oczywiste, lecz w istocie nie dla każdego takie jest.
W ONZ to UE jest obrońcą. To UE podejmuje się negocjacji z reżimami totalitarnymi; to my stale i niezłomnie stajemy po stronie słabych. I tak, oczywiście, powinno być. Dlatego żal patrzeć, że ogólnie kierunek zmian nie jest taki, jakiego byśmy sobie życzyli w sferze demokracji i praw człowieka. W moim odczuciu niektórzy posłowie do naszego Parlamentu nie w pełni pojmują znaczenie demokracji jako najważniejszego, nieodzownego fundamentu rozwoju.
W regularnych odstępach czasu w Komisji Rozwoju zauważamy próby przedkładania tekstów, w których między wierszami przemyca się ustępstwa, bądź bardziej otwarcie przewiduje się pewien stopień przyzwolenia wobec reżimów totalitarnych. Ostatnio na przykład podnoszono, że główny problem z dyktaturami dotyczy ryzyka prywatyzacji opieki zdrowotnej. To, że w demokracji nigdy nie było głodu na masową skalę jakoś rzadko się zauważa.
Takie podejście jest zwyczajnie niemożliwe do obrony. Aby nasze instrumenty finansowania w ramach budżetu pomocowego funkcjonowały optymalnie, musimy umieścić wspieranie demokracji w centrum wszystkich stosunków zewnętrznych, i nie może się to stać tylko w kontekstach formalnych, werbalnie, bez podejmowania żadnych działań praktycznych.
Patrice Tirolien
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! W moim wystąpieniu zamierzam skupić się na sprawozdaniu posła Goerensa, w którym poruszono sprawę środków towarzyszących odnoszących się do bananów.
Jako że sam pochodzę z regionu Unii Europejskiej, gdzie produkuje się banany, mogę tylko wyrazić solidarność z rzeczonymi producentami AKP. Przede wszystkim solidarność, ponieważ Unię Europejską z tymi krajami łączy silna więź historyczna. Powinniśmy zatem zrobić wszystko, co w naszej mocy, by zapewnić im możność maksymalizowania korzyści z globalizacji, której nierzadko padają pierwszymi ofiarami.
Solidarność również dlatego, że hojne przyznawanie przez Komisję koncesji handlowych na rzecz WTO grozi załamaniem tego sektora rolnictwa w państwach partnerskich AKP. Solidarność, lecz na pewno nie naiwność, skoro w projekcie rozporządzenia w sprawie środków towarzyszących odnoszących się do bananów przedłożonym przez Komisję położono zbyt duży nacisk na aspekt dywersyfikacji gospodarczej.
Z uwagi na utratę preferencji taryfowych na skutek porozumienia z WTO, głównym celem programu jest najwyraźniej zapewnienie zrównoważonego eksportu z państw AKP będących producentami bananów, a tym samym pomoc w osiągnięciu przez nie konkurencyjności.
Ponadto - bądźmy szczerzy - fundusze przewidziane w ramach środków towarzyszących odnoszących się do bananów są niewystarczające i nie obejmą odpowiednio długiego okresu wymaganego na dywersyfikację.
Wreszcie dodam, że jeśli mamy świadomość, jak pilna jest sytuacja, to zaakceptujemy finansowanie tych środków towarzyszących poprzez znaczną redyspozycję działu IV budżetu. Rada musi być odpowiedzialna oraz dążyć do znalezienia wykonalnego rozwiązania dotyczącego wieloletniego finansowania tego programu.
Lena Kolarska-Bobińska
(PL) Europejski instrument finansowy na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka jest moim zdaniem instrumentem używanym i traktowanym obecnie w sposób zbyt techniczny. Powinien być w większym stopniu narzędziem politycznym Unii Europejskiej, posiada on bowiem ogromny potencjał do wspierania i promowania demokracji. Wymaga to jednak zmiany podejścia do tego europejskiego instrumentu finansowego. Dotychczas kwestia wspierania demokracji pozostawała w cieniu praw człowieka, które oczywiście są szalenie ważne. Sądzę jednak, że wspieranie samej demokracji, co jest nieco czym innym, należałoby podnieść do dużo większej rangi i nadać im dużo większego znaczenia.
Dlatego też należałoby umacniać instytucje pozarządowe w krajach, gdzie panują rządy autorytarne. Trzeba stawiać na "grassroots democracy” w tych właśnie krajach, budować ją od dołu. Należałoby więc skupić się na organizacjach społeczeństwa obywatelskiego, które oferują innowacyjne sposoby poszerzania przestrzeni publicznej. Aby to się udało, należy po pierwsze wprowadzić regularny monitoring efektów działania tych organizacji, które korzystają z pieniędzy europejskich. Należy, co stwierdzają same organizacje, ustanowić forum, które przez regularne spotkania umożliwiłoby komunikację między darczyńcami a odbiorcami, nie tylko darczyńcami, którzy pochodzą z Unii Europejskiej, ale innymi. Należy uprościć formularze aplikacyjne. W tej chwili one są po prostu niedostępne dla wielu. I wreszcie Komisja powinna dążyć do rozluźnienia rozporządzenia finansowego.
Kader Arif
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Tytuł tej debaty może nastrajać optymistycznie, teoretycznie bowiem chodzi w niej o określenie procedur pomocy dla państw AKP produkujących banany. Rzeczywistość jest zgoła inna. Przyznam, że sposób, w jaki zostały one potraktowane w całym sprawozdaniu jest wprost niedopuszczalny. Przede wszystkim powinniśmy mieć na względzie, że sektor bananów ma fundamentalne znaczenie dla wielu państw Afryki i Karaibów.
Mimo to postarały się one zaakceptować na forum WTO porozumienie obniżające unijne cło do poziomu 114 euro za tonę, aby zakończyć przewlekły spór z produkującymi banany krajami Ameryki Łacińskiej. Komisja jednak, zdaje się, zapomniała ich poinformować o trwających dwustronnych negocjacjach z tymi samymi państwami w sprawie jeszcze niższego cła: 75 euro za tonę. Innymi słowy, skutki handlowe tych porozumień będą głęboko odczuwalne: lwia część rynku bananów już należy do międzynarodowych korporacji z Ameryki Łacińskiej.
W obliczu tej sytuacji, podczas ostatniej sesji plenarnej zgromadzenia AKP-UE na Teneryfie wszyscy deputowani jednomyślnie zgodzili się przyjąć deklarację wzywającą do bezzwłocznego wprowadzenia środków pomocowych dostosowanych do potrzeb producentów.
Jednak po powrocie do Brukseli oraz Strasburga zauważam, że niestety - co nie jest niespodzianką - prawica wycofuje się, a nawet sprzeciwia odniesieniom do tej deklaracji. Jestem znużony taką dwulicowością, lecz przede wszystkim obawiam się, że owo znużenie podzielają nasi historyczni partnerzy, którzy nie wierzą już w naszą wolę rzeczywistej pomocy w ich rozwoju.
Richard Howitt
Panie przewodniczący! Z zadowoleniem przyjmuję śródokresowy przegląd europejskiej inicjatywy na rzecz demokracji i praw człowieka (EIDHR), pochwalam pracę sprawozdawcy i rad jestem ze zmian umożliwiających płatności podatków. Dwie trzecie organizacji zajmujących się prawami człowieka nie zdołało uzyskać lokalnych ulg podatkowych, zatem ta luka, zmniejszająca rzeczywiste zapotrzebowania w ramach projektów, zostanie teraz wypełniona.
Co do Komisji, cieszy mnie ułożenie współpracy, co umożliwiło konsultacje z Parlamentem w sprawie waszych programów wieloletnich. Popieram dalsze poprawki dotyczące aktów delegowanych. Przypominam również o potrzebie włączenia ustaleń wyborczych misji obserwacyjnych do krajowych działań następczych.
Zwracając się do państw członkowskich: przypominam, że jeżeli chodzi o następną perspektywę finansową, niech was nie kusi cięcie w ramach EIDHR. Próbowano już tego, ale się nie powiodło. Parlament dopilnuje, by nie powiodło się i tym razem.
Elena Băsescu
(RO) Pragnę zwrócić uwagę na wdrożenie europejskiego instrumentu na rzecz demokracji i praw człowieka w separatystycznym regionie Naddniestrza w Republice Mołdowy. Naddniestrze dopuszcza się poważnych naruszeń w sferze demokracji i poszanowania praw człowieka. W związku z tym stosowanie tego instrumentu stanowi dobrą sposobność do propagowania demokracji, rządów prawa oraz poszanowania praw człowieka w regionie.
W ramach instrumentu zostały uruchomione projekty, z czego jeden uruchomiony w 2009 roku dotyczył tworzenia potencjału oraz propagowania praw człowieka i demokratycznych instytucji w regionie Naddniestrza w Mołdawii. Obejmował on zaangażowanie w proces demokratyczny społeczeństwa obywatelskiego w regionie. Jednakże doświadczenie pokazało, że możliwości tego instrumentu nie zostały w pełni wykorzystane, częste są tam bowiem opóźnienia we wdrażaniu oraz problemy z przejrzystością. Podkreślam potrzebę przeprowadzenia przeglądu tego instrumentu w celu przygotowania skutecznych strategii wdrożeniowych w tym regionie.
Miroslav Mikolášik
(SK) Europejski instrument na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka, z budżetem na okres 2007-2013 wynoszącym 1,1 miliarda euro, znacząco przyczynia się do ugruntowania i rozwoju praw człowieka oraz wzmacniania demokracji na świecie.
Cieszę się, że w zbiorze dodatkowych poprawek i uzupełnień zostały uwzględnione oraz zastrzeżone zmiany wynikające z traktatu lizbońskiego, które polegają na odpowiednim wzmocnieniu uprawnień kontrolnych Parlamentu w tym zakresie. Przyznanie wprost możliwości sprzeciwu wobec aktu delegowanego w okresie dwóch miesięcy od daty jego notyfikacji uważam za istotną korzyść dla Parlamentu. Mam nadzieję, że wyposażenie Parlamentu w kompetencje wpłynie na elastyczność tego instrumentu, będzie zgodne z nowymi wymogami przewidzianymi w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak również pozwoli lepiej uporać się z wyzwaniami związanymi z ochroną praw człowieka i demokracji na świecie.
Corina Creţu
(RO) Wspólnym mianownikiem dla tych trzech sprawozdań, nad którymi właśnie debatujemy, jest badanie instrumentów przeznaczonych do finansowania współpracy na rzecz rozwoju oraz działań służących wspieraniu demokracji i praw człowieka na świecie.
Przeprowadzanie takich ocen instrumentów finansowania współpracy na rzecz rozwoju uważam za oczywiste. Podobnie za oczywiste uważam wykonywanie prawa do kontroli w ramach procedury komitologii, jak również zwrócenie uwagi na serię problemów związanych ze sposobem wdrożenia instrumentu przez Komisję oraz wykładni niektórych podstawowych przepisów.
W wystąpieniu zamierzałam poprzeć propozycje przedłożone przez Komisję Rozwoju, które uzupełnią środki towarzyszące zaproponowane przez Komisję, zwłaszcza dla sektora bananów. Z drugiej strony przypominam wszystkim, że celem unijnej polityki rozwoju jest zmniejszenie, a w perspektywie długookresowej likwidacja ubóstwa. Ja również uważam, że poza prawami człowieka i wspieraniem demokracji nie wolno nam zapominać o podstawowym celu, jakim jest likwidacja ubóstwa.
Jaroslav Paška
(SK) Projekt Komisji zmieniający i uzupełniający instrument współpracy z państwami uprzemysłowionymi odnosi się do rozszerzenia zakresu geograficznego z początkowo 17 państw do 46 państw, wobec których instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju dotychczas miał zastosowanie.
Cieszę się, że Unia Europejska postanowiła rozszerzyć współpracę na podstawie programu instrumentu współpracy z państwami uprzemysłowionymi, dodając więcej państw. Nie rozumiem jednak motywacji do wciągania na tę listę niektórych konkretnych państw. Podziwiam obywateli Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej za tolerowanie i znoszenie przez długie dekady nadużyć militarnego reżimu, lecz nie rozumiem urzędników Komisji, którzy w przedłożonym projekcie pośrednio zalecają nam pomoc dla Kim Dzong Ila w ulepszaniu bazy technologicznej przemysłu zbrojeniowego, aby mógł on skuteczniej zastraszać sąsiadujące państwa i grozić im. Jestem stanowczo przekonany, że modernizacja armii Korei Ludowo-Demokratycznej nie powinna stanowić priorytetu, na który obywatele Unii Europejskiej mają łożyć, a Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna póki co nie należy do państw proponowanych w dodatku Komisji.
Franz Obermayr
(DE) Panie przewodniczący! Zanim zacznę, pragnę podziękować panu za konstruktywne przewodniczenie naszej sesji oraz za jasność we wskazywaniu zabierających głos.
Grupa państw OECD corocznie przeznacza ponad 100 miliardów dolarów na pomoc na rzecz rozwoju. Oznacza to, że odpowiadają oni za ponad 90 % pomocy w rozwoju, finansowanej ze środków publicznych na świecie. UE jest największym donatorem pomocy na rzecz rozwoju. Niemniej jednak każdego roku 3 miliardy euro pomocy przepada z uwagi na wady jakościowe. Co można z tym zrobić? Liczymy na to, że w przyszłości monitoring zapewni, aby fundusze były wykorzystywane w możliwy do odtworzenia i trwały sposób.
Od państw przyjmujących oczekujemy również, że przypomną sobie własne zobowiązania, na przykład dotyczące współpracy w repatriacji nielegalnych migrantów. Zdecydowanie możliwe jest skorzystanie z pomocy na rzecz rozwoju jako ze sposobu wywierania nacisku na zawarcie umów o readmisji. Nie można dopuścić, aby niewspółpracujące państwa pochodzenia milionów nielegalnych migrantów nadal oczekiwały na miliony z pomocy na rzecz rozwoju. W związku z tym oczekuję jasnych oświadczeń na zbliżającym się październikowym szczycie UE-Afryka.
Mariya Nedelcheva
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Instrumenty finansowania współpracy na rzecz rozwoju oraz wspierania demokracji i praw człowieka powinny być na tyle elastyczne, aby zapobiec sytuacjom impasu, do jakich dochodziło już wiele razy.
Unia Europejska w istocie uwalnia niebagatelne fundusze. Dostęp do tych funduszy nie powinien być blokowany przez zbyt skomplikowane procedury. Oprócz elastyczności wymaganej dla tych instrumentów chciałbym podkreślić wagę rzeczywistego zapewnienia, by małe organizacje i struktury również mogły korzystać z tych grantów, ponieważ w dzisiejszych czasach zbyt często mamy do czynienia z sytuacjami, kiedy to korzystają z nich tylko wielkie organizacje pozarządowe, i to zaledwie przez krótki okres.
Uważam, że przyznanie pierwszeństwa małym organizacjom pozarządowym na dłuższe okresy przyniesie daleko lepsze rezultaty. Istnieje dziś wiele małych organizacji obywatelskich, które wykonują znakomitą, długofalową pracę na lokalną skalę. Są one prawdziwymi propagatorami zmian i dlatego powinny mieć możność korzystania z tej pomocy.
Andrew Henry William Brons
Panie przewodniczący! Dawanie pieniędzy z własnej kieszeni to akt szczodrości. Dawanie pieniędzy z cudzej kieszeni - z kieszeni podatnika - to gest daleko mniej szczodry, mniej szczery. Dodatkowe 176 milionów euro nie trafi tylko do państw najbiedniejszych, lecz również do państw wschodzących, z których eksport już coraz bardziej niszczy naszą produkcję oraz miejsca pracy naszych podatników.
Pragnienie krzewienia demokracji i praw człowieka w krajach trzeciego świata byłoby godne podziwu, gdyby nie fakt, że państwa Unii Europejskiej są zdolne więzić ludzi, którzy nie dopuścili się ani aktów przemocy, ani rabunku, lecz zwyczajnie wyrazili własne, nieprawomyślne lub opozycyjne opinie na tematy polityczne lub naukowe.
Państwa Unii Europejskiej są zdolne zakazać działalności partiom politycznym - otwarcie, jak miało to miejsce w Belgii lub w Niemczech, bądź po cichu, poprzez działania obywatelskie, jak w Wielkiej Brytanii. Skoro chcemy krzewić demokrację oraz prawa człowieka na świecie, to taniej i skuteczniej będzie dawać samemu dobry przykład.
Andris Piebalgs
komisarz. - Panie przewodniczący! To była fascynująca debata. W pewnym sensie, pokrywa się ona mocno z wczorajszym wystąpieniem w Izbie Sekretarza Generalnego Ban Ki-moona, który wyraźnie stwierdził, że UE oraz ONZ są współodpowiedzialne za zwalczanie ubóstwa, zmian klimatycznych oraz rozprzestrzeniania broni jądrowej na świecie. Jest to wspólne wyzwanie, przed którym stoimy.
Generalnie nasi obywatele niezbyt przejmują się tą kwestią, ponieważ sądzą, że się nią zajmujemy, jak również krzewimy nasze wartości. Pojawiła się wzmianka o Naddniestrzu. Nie jest to region oddalony od nas o tysiące kilometrów; to bardzo blisko. Co się tyczy pokoju i bezpieczeństwa, faktycznie nie jesteśmy zbytnio uwikłani w konflikty, lecz to dlatego, że posiadamy bardzo aktywną zewnętrzną politykę zapobiegania konfliktom, jak tylko się pojawiają.
Uważam że mamy doświadczenie, z którego możemy być dumni. Instrumenty finansowe z pewnością pomagają nam sprostać owym wyzwaniom. Moim zdaniem w dzisiejszej debacie zasadniczo bardzo pozytywnie oceniano doświadczenia, jakie mamy z instrumentami finansowymi. Jednocześnie podkreślam, że ciąży na nas pełna odpowiedzialność i dysponujemy pieniędzmi podatników. Ilekroć rozpoczynamy projekt, prowadzone są kontrole ex ante, a następnie kontrole ex post. Istnieje Europejski Trybunał Obrachunkowy, który pilnuje nie tylko tego, czy pieniądze są wydawane prawidłowo, lecz także zasadności politycznej tych wydatków. Komisja Kontroli Budżetowej raczej surowo podchodzi do wydatków Komisji, zatem zapewniam państwa, że pieniądze podatników są bardzo szanowane i wydawane na właściwe cele.
Na okrągło dyskutujemy, jak poprawić skuteczność, lecz zapewniam państwa, że realizujemy cele polityczne uzgodnione wraz z tą Izbą. Dzisiejsza debata rozpoczęła kolejną debatę, jako że ambicje dotyczące przeglądu instrumentów finansowych były aż do teraz raczej skromne. Chcieliśmy je po prostu przyjąć do roku 2013, wraz z kilkoma drobiazgami.
Niektórzy z państwa poruszyli kwestię wyzwania dla krajów, które znajdą się w szczególnej sytuacji z powodu porozumienia w sprawie handlu bananami. Konieczne jest bezzwłoczne dostosowanie środków towarzyszących odnoszących się do bananów. Chodzi nie tylko o wiarygodność; te kraje naprawdę czeka wyzwanie. Takie jest tego uzasadnienie. Uważam, że Izba była temu bardzo przychylna. Rozpoczęliśmy debatę na temat tego, co się stanie po roku 2013 i zwracam wasza uwagę na fakt, że to jest początek debaty. Nie przesądzamy z góry, co się stanie po 2013 roku. Przegląd budżetu został przyjęty przez Komisję wczoraj; będzie jeszcze rozpatrywany w Izbie.
Wewnątrz Komisji zamierzam omówić zieloną księgę w sprawie polityki modernizacji i rozwoju. Mam nadzieję, że moi koledzy również przedstawią pewne kwestie. Musimy odpowiednio wcześnie uzgodnić priorytety polityczne, jak również instrumenty finansowe, aby nie musieć później dokonywać korekt, kiedy stwierdzimy, że w ramach danego instrumentu brakuje pieniędzy i będziemy próbowali pokryć niektóre priorytety poprzez realokację środków.
Rozumiem, że nie jest to najlepsza metoda, oznacza to jednak, że przed dokonaniem korekty ram finansowych powinniśmy ustalić, co chcemy osiągnąć, jakie instrumenty mają być stosowane i w jakim zakresie.
Podkreślam, że jako komisarz mam nad sobą dwa organy władzy budżetowej. Jednym z nich jest niewątpliwie Izba, a drugim Rada. W moim odczuciu oznacza to, że każda kontrola, jaką przeprowadzimy bądź uzgodnimy powinna być zgodna z literą traktatu lizbońskiego, z wolą polityczną znalezienia właściwego kompromisu, aby można było położyć pełen nacisk na demokratyczną kontrolę i wykazać, że jest skuteczna, sprawna oraz wydajna.
Właśnie o tym dyskutowaliśmy dziś podczas posiedzenia, o którym wspomniałem podczas pierwszego wystąpienia. Mam wszelkie powody, by sądzić, że znajdziemy potrzebny kompromis. Nie będzie to łatwe; konieczne będzie sporo politycznej woli. Ze strony Komisji niewątpliwie taka wola polityczna jest, ponieważ wiem, jaka jest stawka - zwłaszcza w odniesieniu do niektórych środków, gdzie zależy nam na szybkim zakończeniu procesu.
Bardzo dziękuję. Przyjmuję pracę sprawozdawców z ogromnym zadowoleniem. Bardzo ją doceniamy.
Franziska Katharina Brantner
sprawozdawczyni. - Co stanie się po roku 2013?
Jeżeli chodzi o instrument na rzecz stabilności, to widzieliśmy, jaki jest wspaniały, ponieważ jest bardziej elastyczny niż inne instrumenty. Lecz czasem również prowadzi do niewłaściwego wykorzystania w związku z kryzysami żywnościowymi, katastrofami humanitarnymi i klęskami żywiołowymi. Tego naprawdę trzeba poprzestać. Powinniśmy uściślić na okres po roku 2013, że dotyczy on sytuacji konfliktów, oraz być może przydać więcej elastyczności innym instrumentom, aby móc objąć nimi nagłe sytuacje.
Kolejna rzecz, którą chcę podkreślić: ostatni brytyjski przegląd obronności umieszcza zapobieganie konfliktom w centrum uwagi Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Uważam, że to ciekawe oraz właściwe. Uważam, że jest to punkt wyjścia dla stwierdzenia, że Europejska Służba Działań Zewnętrznych powinna stanowić węzeł komunikacyjny zapobiegania konfliktom, co leży w interesie wewnętrznej spójności. Do potrzebnych jej narzędzi zalicza się instrument na rzecz stabilności. Widzę, jak w ramach odpowiednich struktur powstają inne twory, takie jak komórka mediacyjna. Uważam, że przyglądając się perspektywom po roku 2013, powinniśmy się na tym oprzeć i zapytać: Czego nam trzeba w sensie pieniędzy i zasobów, aby naprawdę stać się siłą sprawczą w zapobieganiu konfliktów?
Iva Zanicchi
Panie przewodniczący, panie i panowie! Przede wszystkim serdecznie pozdrawiam komisarza Piebalgsa i apeluję do niego o wzięcie czynnego udziału - wierzę, że możemy na niego liczyć - w działaniach, które jutro poddamy pod głosowanie, ponieważ jest to sprawa ogromnej wagi dla Parlamentu Europejskiego, jako że po wejściu w życie traktatu lizbońskiego zyskuje on nowe uprawnienia. Dziękuję, panie komisarzu Piebalgs.
Dziękuję również wszystkim przemawiającym, którzy wyrazili swoje poparcie podczas dzisiejszej debaty. Szczerze liczę, że na jutrzejszym głosowaniu uda się zdobyć zdecydowaną większość głosów, a nawet jednogłośne przyjęcie, co przypieczętuje wspaniały sukces sprawozdania pana posła Mitchella, ponieważ istotne jest pozyskanie większych uprawnień przez Parlament Europejski na mocy traktatu lizbońskiego.
Kinga Göncz
Dziękuję koleżankom i kolegom posłom za udział w debacie. W waszych komentarzach zwróciliście uwagę na tę samą kwestię: że my, sprawozdawcy, musimy zmagać się z czasem przeszłym. Dziękuję komisarzowi za konstruktywne podejście do tej debaty. Dowiedzieliśmy się dziś - co potwierdzili prawie wszyscy występujący - że europejski instrument na rzecz demokracji i praw człowieka jest bardzo ważnym, a być może jedynym instrumentem Unii Europejskiej służącym modernizacji państw trzecich oraz obronie praw człowieka. Zaprojektowany jest w taki sposób, by organizacje społeczeństwa obywatelskiego otrzymywały pomoc bezpośrednio. Pomoc można wypłacać bezpośrednio organizacjom zajmującym się przedmiotową dziedziną, bez asysty państwa trzeciego. Dlatego ważne, a naszym zdaniem konieczne jest promowanie wszelkich rozwiązań technicznych, które umożliwią tym organizacjom dostęp do pomocy, tak często kluczowy dla ich przetrwania.
Jednocześnie z tego właśnie względu - skoro program obejmuje taki obszar priorytetowy, a mowa jest o instrumencie przeznaczonym bezpośrednio dla takich organizacji pozarządowych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego - ważne jest, aby Parlament miał coś do powiedzenia w toku przygotowywania strategii oraz programów długoterminowych. Istotna również jest obserwacja przez Parlament sposobów wykorzystywania funduszy, nie tylko po zakończeniu siedmioletniego okresu obowiązywania ram finansowych. Dlatego uważamy, że należy położyć nacisk na demokratyczne prawo Parlamentu do nadzoru oraz prawo do opinii. Mam nadzieję, że uda się znaleźć wspólne rozwiązanie, zwłaszcza po porannym posiedzeniu z udziałem pani Ashton oraz komisarza Piebalgsa. Wierzę też, że jeśli istnieje wola polityczna, to bariery prawne da się pokonać. Taki zatem pogląd powinniśmy przyjąć na nadchodzące tygodnie.
Barbara Lochbihler
Panie przewodniczący! Współpraca między Komisją a Parlamentem w kwestii instrumentu na rzecz demokracji i praw człowieka była zadowalająca; nasze relacje były nacechowane współpracą. Od czasu do czasu posłowie byli zapraszani do udziału w wymianach opinii między Komisją a społeczeństwem obywatelskim na temat różnych programów. Debata również pokazała, że praktycznie nie ma problemów z zarządzaniem instrumentem. Nie oznacza to jednak, że możemy wykluczyć ewentualne problemy z ich stosowaniem w przyszłości. Dlatego tak ważne jest uprawnienie Parlamentu do sprawowania nadzoru. Jedyny punkt, w którym nie udało się osiągnąć porozumienia, dotyczy ustanowienia wiążącego prawa do nadzoru przez Parlament, co dopuszcza traktat lizboński. Dołączam się zatem do głosów wyrażających nadzieję, że osiągniemy kompromis, innymi słowy, znajdziemy polityczne rozwiązanie - szybkie i w pełni uwzględniające uprawnienia Parlamentu.
Helmut Scholz
Panie przewodniczący, panie komisarzu Piebalgs, panie i panowie! Jako że debata dobiega końca, pragnę wyrazić najszczersze podziękowania pod adresem kontrsprawozdawców oraz pani poseł Lochbihler za konstruktywną i nastawioną na rezultat współpracę, która trwała ponad rok.
Dzisiejsza debata dowiodła, że kwestie finansowe, wykorzystania zasobów budżetowych, planowania oraz kontroli politycznej nad instrumentami to sprawy dużej wagi politycznej. Kończąc debatę, podsumuję, jakie formy instrumentów są dostępne. To, jak z nich korzystamy zależy od tego, jak obywatele europejscy postrzegają Unię Europejską oraz czy wykorzystywanie zasobów na ten czy inny instrument spotyka się z akceptacją obywateli. Mogę zatem tylko powtórzyć to, co powiedziałem dziś rano do pani baronessy Ashton oraz pana komisarza podczas posiedzenia komitetu sterującego grupy roboczej w sprawie aktów delegowanych: uważam, że musimy szybko znaleźć rozwiązanie w kwestii aktów delegowanych, utrzymując jednak odpowiedzialność prawną i polityczną prawodawcy oraz Komisji. Instrument finansowania współpracy z państwami i terytoriami uprzemysłowionymi oraz innymi państwami i terytoriami o wysokim dochodzie (ICI) został istotnie zmieniony za bieżącej kadencji parlamentarnej. Planujemy uwolnić do 348 milionów euro na współpracę w dziedzinach nauki, wymiany akademickiej, programu Erasmus Mundus, kultury, ochrony środowiska, odnawialnych źródeł energii oraz ożywienia dwustronnych stosunków handlowych. Szczególną uwagę należy poświęcić małym i średnim przedsiębiorstwom.
Mam następującą rzecz do powiedzenia do pustych ławek przede mną - nie ma już także posła Griffina: Uważam, że walnie przyczyni się to do otwarcia Unii Europejskiej na resztę świata oraz do jego akceptacji, zarówno przez naszych obywateli, jak i inne państwa, z którymi będziemy prowadzić wymianę.
Podsumowując: uruchomiliśmy ten instrument finansowy dzięki udanym negocjacjom nad kompromisem między Radą a Parlamentem, próbowaliśmy dostosować go do przyszłych wyzwań oraz osiągnąć porozumienie co do jego całej zawartości. Mam nadzieję, że za sprawą jutrzejszych głosów w Izbie zrobimy decydujący krok naprzód.
Charles Goerens
Panie przewodniczący! Nie kryję faktu, że regulacje przewidziane w ramach środków towarzyszących odnoszących się do bananów to z wielu powodów hazard o przyszłość.
Po pierwsze, ogólny trend polegający na ograniczaniu preferencji handlowych, z których dotąd korzystały państwa AKP, w najbliższym czasie się nie zmieni. Toczą się negocjacje w sprawie ustanowienia cła na poziomie 75 euro za tonę bananów, podczas gdy teraz funkcjonuje cło w wysokości 114 euro za tonę.
Po drugie, Komisja nie ma innego wyjścia, musi przystać na negocjowanie porozumienia o obniżce ceł z krajami konkurującymi z krajami eksporterami bananów z AKP. Alternatywnym rozwiązaniem byłoby skierowanie sporu do rozwiązania przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO. Osobiście uważam, że wynegocjowane rozwiązanie stanowi mniejsze zło dla państw AKP. W tym duchu musimy również podejść do środków towarzyszących odnoszących się do bananów, aby nie podlegały automatycznemu rozstrzygnięciu w drodze wyroku Organu Rozstrzygania Sporów WTO.
Po trzecie, jako że świat nie kończy się w 2013 roku, kiedy to wygasną środki towarzyszące odnoszące się do bananów, sądzimy, że należy już teraz rozpocząć przygotowania do okresu po roku 2013.
Istotnie, cło w wysokości 114 euro za tonę bananów płatne na granicy Unii Europejskiej wkrótce okaże się w praktyce zawyżone. Jak powiedziałem na początku, już rozmawiamy o pułapie 75 euro za tonę.
Zachowanie uprawnień nadzorczych Parlamentu Europejskiego - tego dotyczy mój czwarty punkt - uważam za rozsądne. Musimy dopilnować, by prawo do nadzorowania dokumentów strategicznych ustanowione w art. 290 nie stało się martwym przepisem. Myślę, że można spokojnie stwierdzić, że w tym przypadku nasza współpraca z Komisją była niezwykle owocna. Parlament ten nie sprawia kłopotów; przeciwnie, nieustannie wzbogaca debatę i pomaga Komisji osiągnąć postęp w sprawie.
Wreszcie, panie przewodniczący, czas na osobistą uwagę, którą poczyniłem jako sprawozdawca. Znów jesteśmy świadkami przepychanki między państwami wschodzącymi z jednej strony a państwami mniej rozwiniętymi z drugiej. Co więcej, gdyby Unia Europejska nie wystąpiła w roli sprzymierzeńca słabszych, aby złagodzić ewentualne skutki porozumienia handlowego, przy całej jego brutalności mniej rozwinięte państwa poczułyby się jeszcze bardziej izolowane.
Zachęcam Komisję, by zaczęła myśleć o okresie po roku 2013, gdyż liczę, że środki, które zostaną teraz przyjęte i - mam nadzieję - wejdą w życie nie nazbyt późno, okażą się wystarczające do zapewnienia zrównoważonej produkcji bananów w zainteresowanych państwach. Mam nadzieję, że środki te pomogą zapewnić przetrwanie sektora bananów przez dłuższy czas, a ci, którzy nie zdołają utrzymać produkcji, znajdą alternatywne rozwiązania.
Mam przeświadczenie, że po 2013 roku woda nadal będzie przepływać pod mostami na Renie, a problemy dotyczące sektora bananów wciąż będą nam towarzyszyć. Musimy już zacząć myśleć o strategii na okres po roku 2013.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek 21 października 2010 r. o godz. 12:00
