Plechtige vergadering - Dalai Lama
De Voorzitter
Dames en heren, het is mij een grote eer en genoegen vandaag Zijne Heiligheid de veertiende Dalai Lama in de plenaire vergadering van het Europees Parlement te mogen verwelkomen. Wij wachten met spanning op uw gedachten over het Europees Jaar van de interculturele dialoog en de betekenis van deze dialoog voor de vrede en het wederzijds begrip tussen de volkeren. In de plenaire vergadering van het Europees Parlement zult u die gedachten vandaag met ons delen.
In de loop van 2008 hadden wij al de eer vertegenwoordigers van de christelijke religie, van de Joodse godsdienst en van de islam hier welkom te mogen heten. En vandaag hebben wij dus de gelegenheid een leidinggevende vertegenwoordiger van het boeddhisme te beluisteren. Uwe Heiligheid, onze gedachten gaan in deze dagen in het bijzonder uit naar de slachtoffers van de bloedige aanslagen in Mumbai en naar de mensen in India, het land waarin u in ballingschap leeft. Juist in een tijd van zulke grote uitdagingen kunnen religieuze leiders zoals u met hun pleidooi voor dialoog, vrede en verzoening een belangrijke bijdrage leveren aan ons maatschappelijk leven.
Het Europees Parlement streeft er voortdurend naar zijn stem te laten horen als het gaat om de rechten en de waardigheid van de mens. Cultuur en vrijheid van godsdienst zijn van direct belang voor de identiteit van mensen en zijn derhalve onlosmakelijk verbonden met de menselijke waardigheid. In dit verband heeft het Europees Parlement steeds weer geprobeerd om te wijzen op de mensenrechten van het Tibetaanse volk.
Toen u, Uwe Heiligheid, in 1988 een toespraak hield voor het Europees Parlement in Straatsburg, hebt u gesproken over een vredesplan van vijf punten voor Tibet. Ook in 2001 en in 2006 hebt u ons bezocht. In deze periode hebben wij als Europees Parlement een aantal resoluties goedgekeurd waarin we de Chinese regering hebben opgeroepen een rechtstreekse dialoog met inhoud aan te gaan en de culturele en religieuze identiteit, de mensenrechten van het Tibetaanse volk te eerbiedigen. Uit naam van het Europees Parlement zou ik nogmaals willen benadrukken: het Europees Parlement schaart zich achter de territoriale eenheid van China, waartoe ook Tibet behoort. Maar wij zullen te allen tijde opkomen voor het recht van het Tibetaanse volk om de eigen culturele en religieuze identiteit te kunnen uitoefenen. Dat recht zullen wij altijd verdedigen!
(Applaus)
Wat zich sinds 10 maart in Lhasa en andere steden heeft afgespeeld, bewijst de dringende noodzaak van een oprechte dialoog die het draagvlak creëert voor een oplossing waar alle partijen zich in kunnen vinden en die rekening houdt met de cultuur, de religie en de identiteit van Tibet.
Daarom zijn we onthutst over het feit dat de gesprekken die uw speciale afgezant sinds 2002 voert met de Chinese autoriteiten tot op heden niets hebben opgeleverd. Wij spreken dan ook met klem de verwachting uit dat toekomstige gesprekken tot de gewenste resultaten zullen leiden.
China is een belangrijk land en een belangrijke partner van de Europese Unie. In onze dialoog met China hebben wij de plicht open en oprecht onze gemeenschappelijke waarden van democratie, recht, mensenrechten en vrijheid van meningsuiting te benoemen. Deze waarden berusten op het fundamentele beginsel van de menselijke waardigheid.
Dames en heren, we zouden onszelf verloochenen als we ons niet langer inzetten voor deze beginselen. Ook gisteren heb ik tijdens een gesprek met de vertegenwoordiger van China bij de Europese Unie deze beginselen aan de orde gesteld.
Uwe Heiligheid, u hebt ons een aantal jaren geleden zelf gezegd dat eenieder van ons moet leren niet alleen voor zichzelf, het eigen gezin of het eigen land te werken, maar ten bate van de gehele mensheid.
Uwe Heiligheid, u bent iemand die de dialoog voorstaat. Met uw pacifistische houding geeft u een uitstekend voorbeeld van een geëngageerde, vreedzame inzet voor een achtenswaardige zaak. Het is ons dan ook een eer dat u vandaag het Europees Parlement wilt toespreken.
Het is mij een groot genoegen u nu te mogen vragen ons toe te spreken.
(Applaus)
Zijne Heiligheid de veertiende Dalai Lama
(EN) Excellentie, Voorzitter Pöttering, waarde leden van het Parlement, dames en heren,
Het is een grote eer om u vandaag te mogen toespreken, en ik dank u voor uw uitnodiging.
De laatste keer dat ik hier was, heb ik mijn betoog in het Tibetaans gehouden en vervolgens de Engelse vertaling gelezen. Dat leek mij pure tijdverspilling, dus heb ik mijn schriftelijke verklaring ditmaal al laten ronddelen. Ik ga niet herhalen wat daar in staat. Sommige woorden die er in staan, kan ik niet correct uitspreken, dus kan ik het beter niet voorlezen! De belangrijkste punten staan al in mijn schriftelijke verklaring, die zal ik hier niet herhalen.
Ik ben slechts één van zes miljard mensen. Ik geloof dat elk mens streeft naar een gelukkig, succesvol leven. Wij allemaal - ongeacht onze huidskleur, nationaliteit, sociale status of ons geloof - willen en hebben recht op een gelukkig leven, een succesvol leven.
Als mens geloof ik - en al een aantal jaren zijn veel vrienden het eens met mijn opinies en gevoelens - dat tegenwoordig te veel de nadruk ligt op het belang van materiële waarden. We hebben onze innerlijke waarden op de een of andere manier verwaarloosd. Daarom zijn er - ondanks grote materiële welvaart - nog steeds veel mensen - zelfs miljonairs - die erg rijk zijn maar op persoonlijk vlak ongelukkig zijn.
Een van de belangrijkste factoren voor geluk of vreugde heeft alles te maken met innerlijke vrede, met rust in je hoofd. Ook te veel stress, te veel wantrouwen, te veel ambitie en hebzucht zijn mijns inziens factoren die onze innerlijke rust tenietdoen. Daarom mogen we onze innerlijke waarden niet negeren als we gelukkig willen worden.
Deze innerlijke waarden zijn niet per se verbonden aan religieuze stromingen; volgens mij zijn ze een biologische factor die wij allen bezitten: hartelijkheid of verantwoordelijkheidsgevoel, gemeenschapszin. We hebben deze biologische factor omdat we sociale dieren zijn.
Dat is wat ik doorgaans "niet-religieuze moraal” noem. Dit is de basis van een gelukkig leven, van innerlijke vrede. Hiervoor promoot ik doorgaans niet-religieuze manieren: de seculiere methode betekent dat we ons gezond verstand, gemeenschappelijke ervaringen en de laatste wetenschappelijke bevindingen gebruiken.
Zelfs voor ons lichamelijk welbevinden is innerlijke vrede essentieel. Ik wil dit graag illustreren aan de hand van iets dat ik zelf heb meegemaakt. Onlangs ben ik geopereerd en is mijn galblaas verwijderd. Ik heb dus hetzelfde gezicht als tijdens mijn vorige bezoek aan dit Parlement, maar mis nu één orgaan. Maar nu gaat het weer goed met me, en ik voel me uitstekend!
(Gelach)
Even serieus, tijdens de operatie en ook daarna traden er een aantal vrij ernstige complicaties op. Normaal gezien duurt de verwijdering van een galblaas een kwartier tot twintig minuten, maar in mijn geval duurde het drie uur vanwege de complicaties. Binnen één week na de ingreep was ik echter volledig hersteld. De artsen waren wel wat verbaasd. Ik vertelde hen dat ik niets bijzonders had. Geen miraculeuze krachten. Geen helende krachten. Als ik miraculeuze of helende krachten had gehad, had ik helemaal geen operatie hoeven ondergaan. Het feit dat ik ben geopereerd, betekent toch dat ik geen wonderen kan verrichten? Maar ik geloof ten stelligste dat innerlijke vrede bijdraagt aan een spoedig herstel.
De bevordering van menselijke waarden zie ik dus als mijn belangrijkste taak.
Op de tweede plaats staat de bevordering van harmonie tussen de religies. Alle grote religies hebben in dat opzicht - ik bedoel qua innerlijke vrede - ideeën over hoe je innerlijke vrede kunt ontwikkelen. Vooral in moeilijke of hopeloze tijden biedt het geloof ons innerlijke kracht en hoop.
Alle grote religieuze stromingen kunnen in feite in twee categorieën worden ingedeeld: theïstische religies en niet-theïstische religies. Het boeddhisme behoort tot de niet-theïstische religies. Het boeddhisme en jaïnisme maken beide deel uit van de Indiase traditie. Deze verschillende filosofieën, verschillende benaderingen, dragen uiteindelijk dezelfde boodschap uit, namelijk het in praktijk brengen van liefde, mededogen, vergiffenis, tevredenheid en zelfdiscipline.
Alle grote religies hebben dus hetzelfde potentieel, ook al zijn ze op verschillende plaatsen ontstaan, bij verschillende volkeren met verschillende denkbeelden. We moeten hier op verschillende manieren naar kijken. Er zijn theïstische en niet-theïstische filosofieën ontstaan, maar dat maakt niet uit. Deze filosofieën zijn belangrijk, maar nog belangrijker is het daadwerkelijke doel, de echte boodschap. In dat licht bezien dragen alle religies dezelfde boodschap uit die zich op dezelfde manier naar de praktijk vertaalt en hetzelfde effect heeft.
Harmonie tussen de verschillende religies is dus wel degelijk mogelijk. En toch worden er - niet alleen in het verleden, maar ook nu - uit naam van religie nog steeds conflicten uitgevochten. Daarom moeten we ons extra inspannen om harmonie tussen religies te bevorderen.
Misschien doet het niet ter zake, maar ik zie hier veel vrouwelijke Parlementsleden. Ik geloof (en dat doe ik niet alleen maar om de vrouwen hier tegemoet te komen) dat er in de beginjaren van de mensheid geen idee van leiderschap bestond. Alle gezinsleden werkten samen, alle leden van de gemeenschap werkten samen, gingen op jacht of verzamelden vruchten of iets dergelijks, en deelden wat ze hadden. Uiteindelijk nam het aantal mensen toe. Hiermee begonnen mensen te stelen, elkaar te bedreigen, enzovoort. Als reactie daarop ontstond het concept van leiderschap.
In die tijd was het verstand niet zo belangrijk. Belangrijk was fysieke kracht, net als bij andere dieren. Volgens mij is dat de reden dat mannen dominant werden.
Vervolgens werd het verstand ontwikkeld door onderwijs, en werd het verstand belangrijker dan fysieke kracht. Hierdoor werden mannen en vrouwen min of meer elkaars gelijke. Daarom zijn veel Parlementsleden vrouw. En een aantal ziet er niet verkeerd uit!
(Gelach en applaus)
Zoals ik eerder al zei, moeten we in deze eeuw, in deze tijd, compassie met onze medemens, liefde voor de mens en hartelijkheid promoten. Ik denk dat vrouwen om biologische redenen gevoeliger zijn voor andermans lijden. Bent u het met mij eens?
(Kreten van "ja!”)
Volgens mij moet ik het aan de mannen vragen, niet aan de vrouwen.
Ik moet het kort houden, maar zal een korte anekdote vertellen. Toen ik ooit een nachtvlucht van acht of negen uur terug naar India had, zag ik een stel met twee kleine kinderen, één van een jaar of zes à zeven, en één heel jong kind. De jongste was behoorlijk lastig. In het begin ontfermde de vader zich ook over zijn jongste zoon of dochter, maar na twee of drie uur viel hij in slaap. De moeder daarentegen lette de hele nacht op haar stoute kinderen. Ze besteedde continu aandacht aan hen, en tegen de ochtend had ze rode ogen. Dit is slechts een voorbeeld. Vrouwen zijn gevoeliger voor het leed van anderen.
In deze tijden hebben we dus niet alleen een goed stel hersenen en ideeën nodig, maar ook een warm hart. Mijns inziens spelen vrouwen hierin een bijzondere rol. Daarom ben ik blij hier zoveel vrouwen te zien. Ik heb dit al vaker gezegd, maar wilde er nog maar eens op wijzen.
Nu dan de Tibetaanse kwestie.
(Applaus)
Sommige Chinese leiders denken in principe dat wij handelen als een afscheidingsbeweging, maar dat is niet juist. Dat klopt echt helemaal niet. Iedereen weet dat we naar echte autonomie streven binnen de Volksrepubliek China, in ons eigen belang. Tibet loopt op materieel gebied achter - maar op spiritueel gebied uiteraard voor - dus iedere Tibetaan wil nu een gemoderniseerd Tibet. Daarom is het wat onze materiële ontwikkeling betreft in ons eigen belang om deel te blijven uitmaken van het grote land - de Volksrepubliek China.
Allereerst wil ik dus duidelijk stellen dat wij niet optreden als een afscheidingsbeweging. Bepaalde rechten waarom we bij de Chinese autoriteiten hebben gevraagd, zijn al toegezegd of staan in de Chinese grondwet, net als bepaalde rechten van minderheden.
Daarnaast wil ik onze aanhangers duidelijk maken dat sommige Chinezen vinden dat uw steun, uw betrokkenheid bij de Tibetaanse zaak aangeven dat u tegen China bent. Dat klopt in het geheel niet. Wij willen juist bijdragen aan een harmonieuze maatschappij, aan stabiliteit en eenheid. Dit is uiteraard een kwestie van gezond verstand, van gemeenschappelijke ervaringen: hoe kunnen eenheid en harmonie zich ontwikkelen in een situatie van angst, van geweren? Dat is onlogisch. Echte harmonie en eenheid komen alleen tot stand als er sprake is van vertrouwen en wederzijds respect.
Ik zal een voorbeeld geven. Wij streven niet naar onafhankelijkheid en houden strikt vast aan het principe van geweldloosheid. Als gevolg daarvan vinden nu ook sommige van onze vrienden in Xinjiang, die ook voor hun rechten strijden, dat onze aanpak effectiever is.
Heel wat jaren geleden had ik een ontmoeting met een aantal mensen uit Xinjiang - hun namen weet ik niet meer - die letterlijk streden voor onafhankelijkheid, zo nodig met geweld. Dat was hun visie. Ik zei hen: wij Tibetanen streven niet naar onafhankelijkheid en houden vast aan geweldloosheid.
Steeds meer inwoners van Xinjiang vinden onze aanpak nu ook realistisch en de beste optie. Onze aanpak vormde een stimulans voor mensen die eerst voor een gewelddadige strijd waren en onze aanpak om die reden verwierpen.
Wij dragen bij aan de opbouw van een gezonde, harmonieuze maatschappij.
Wij en degenen die ons steunen zijn niet tegen de Chinezen, China of de Chinese overheid. Wij helpen ze zelfs. Uiteraard kleven er veel nadelen aan totalitaire regimes: de maatschappij is gesloten, er is geen vrijheid van meningsuiting, geen persvrijheid. Dat vraagt om moeilijkheden.
Een Tibetaans gezegde luidt: "als je een echte vriend bent, moet je een vriend ook kunnen wijzen op zijn fouten”. Voor de Europese Unie is het natuurlijk belangrijk om nauwe banden te onderhouden met de Volksrepubliek China, maar tegelijkertijd moet de Europese Unie China wijzen op die nadelen, die fouten.
Ik heb niet veel tijd meer. Gisteren had ik een ontmoeting met een aantal Tibetaanse supportgroepen waar leden van het Parlement deel van uitmaken. Zij zeiden me dat ze 24 uur zouden vasten. Het is een goede zaak dat sommigen van hen willen vasten. Ik heb daar veel waardering voor. Ik heb meteen gereageerd, en wij gaan ook vasten. In mijn geval als boeddhistische monnik eet ik niets meer na de lunch. Ik dacht echter dat het beter zou zijn als ik na het ontbijt zou beginnen met vasten. Dat heb ik vanmorgen dus gedaan. Voor een boeddhistische monnik is vasten iets heiligs omdat ik als ik wakker wordt altijd trek heb en dus geen ontbijt oversla. Ik heb nu ontbeten, en zal tot het ontbijt van morgenochtend vasten om u te steunen bij uw voornemen.
Dank u wel.
(Het Parlement geeft de spreker een staande ovatie)
De Voorzitter
Uwe Heiligheid, u gaat altijd de dialoog aan. Ik heb in mijn 29 jaar in het Europees Parlement nog nooit meegemaakt dat een spreker die het woord voert een dialoog aangaat met het Parlement. Als er ook maar iemand - met inbegrip van de Chinese regering - twijfelt aan het feit dat u iemand van de dialoog bent, dan heeft uw toespraak vandaag aangetoond dat u iemand van de dialoog bent.
(Levendig en langdurig applaus)
Aan mij de eer om u namens het Europees Parlement te bedanken voor uw aanwezigheid vandaag, en ik ben blij dat u weer gezond bent. U hebt bewezen dat u hersteld bent van uw operatie, maar we hadden niet verwacht dat u al uw ervaringen met ons zou delen. Dit geeft aan dat u vertrouwen hebt in de leden van het Europees Parlement. U hebt ons een duidelijke politieke boodschap én een duidelijke menselijke boodschap gegeven. Namens het Europees Parlement wil ik u hartelijk danken voor deze boodschap en voor uw grote gevoel voor humor.
Waarde collega's, ik ben van mening dat wij Zijne Heiligheid de veertiende Dalai Lama moeten helpen om ervoor te zorgen dat het Tibetaanse volk een mooie toekomst tegemoet gaat en zijn eigen cultuur en religie kan behouden. Uwe Heiligheid, het Europees Parlement staat achter u. Dank u voor uw aanwezigheid en voor uw toespraak.
(Levendig en langdurig applaus)
