Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 17 maart werd onderbroken, te zijn hervat.

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Waarde collega's, zoals u weet heeft er gisteren in Kitzsteinhorn, vlakbij Salzburg, een verschrikkelijke ramp plaatsgevonden waarbij elf mensen zijn omgekomen. De komende uren kan kan dit aantal nog toenemen. Onze gedachten gaat uit naar de gezinnen van de slachtoffers van deze ramp.

Karas
Mevrouw de Voorzitter, in de Handelingen van het Europees Parlement van 16 maart is een bijdrage van mij onjuist weergegeven. Ik zou dat graag rechtgezet willen zien, omdat het om een storende fout gaat. Er staat: "Ik kan dan ook zeggen dat zowel Felix Habsburg-Lothringen als Karl Ludwig Habsburg-Lothringen een geldig paspoort zonder enige beperking bezitten." Nu komt de fout: "Zij hebben niet de door de Dienst Constitutionele zaken gevraagde verklaringen van afstand ondertekend omdat zij zich van het huis Habsburg distantiëren." Wat er had moeten staan, is: "omdat zij zich nooit van het huis Habsburg zullen distantieren".

Morgantini
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u, als onze Voorzitter, maar ook de Raad en de Commissie verzoeken stappen te ondernemen bij de Turkse autoriteiten en het Turks parlement naar aanleiding van enkele kwesties die de afgelopen dagen rezen. De eerste kwestie betreft de lijst van parlementsleden en vertegenwoordigers van NGO's die de Turkse regering tot ongewenst heeft verklaard. Ten tweede is - juist op het moment waarop een delegatie van Europese afgevaardigden een bezoek aan Turkije bracht - de mensenrechtenverdediger Akin Birdal, ondanks zijn precaire gezondheidstoestand, opnieuw gearresteerd, en ten derde is de repressie van journalisten weer in alle hevigheid losgebrand. Over deze laatste kwestie is trouwens ook al door andere krachten verslag uitgebracht.
Voor ons is het een zeer ernstige zaak dat Turkije dergelijke praktijken ook op parlementsleden toepast. Kunt u misschien vragen of dergelijke lijsten ook zijn opgesteld voor andere Europese landen, of gaat het alleen om Italië?

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Morgantini. We gaan dit vraagstuk uiteraard nader onderzoeken.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik neem het woord naar aanleiding van de opmerking van mevrouw Morgantini.
Ik was voorzitter van de socialistische delegatie die begin deze week een bezoek aan Turkije heeft gebracht. Wij hebben een gesprek gehad met de Turkse premier Ecevit. Daarbij hebben wij de situatie van de heer Birdal en mevrouw Zana nog eens onder de aandacht gebracht en ons standpunt uiteengezet. Ons werd het eerste verslag ter hand gesteld, dat in de Turkse regering wordt besproken over de aanpassing van de Turkse grondwet en andere wetten aan de criteria van Kopenhagen. Vervolgens hebben wij maandagavond op het hoofdkantoor van de Commissie in Ankara vergaderd met vertegenwoordigers van de niet-gouvernementele organisaties, onder wie de heer Birdal, die daar een zeer actieve bijdrage heeft geleverd.
De volgende ochtend is de heer Birdal opnieuw opgesloten in verband met een eerder door de Turkse rechter opgelegde straf. Vanuit Turkije hebben wij onze grote verontwaardiging uitgesproken over het feit dat deze mensenrechtenactivist van het eerste uur - die zijn strijd gelukkig niet met zijn leven, maar wel met zijn gezondheid heeft moeten bekopen - gevangen is gezet. Tevens hebben wij het standpunt van de socialistische fractie - en waarschijnlijk van het hele Europees Parlement - uiteengezet, namelijk dat Turkije, wil het land uiteindelijk voor volledige toetreding in aanmerking komen, genoodzaakt zal zijn de grondwet en andere wetten te wijzigen, alsmede een amnestiewet in te voeren. Dan is er net als in onze landen vrijheid van meningsuiting en hoeven personen als mevrouw Zana en de heer Birdal niet langer voor het uiten van hun mening te boeten.

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, u zult zich vast en zeker nog herinneren dat de moordaanslag door de ETA op het Baskische socialistische parlementslid Fernando Buesa, hier tijdens de laatste plenaire vergadering in Brussel door alle fracties is veroordeeld. Sindsdien zijn tientallen Baskische en Spaanse burgers doelwit van puur fascistisch getinte aanslagen, chantagepraktijken en bedreigingen geweest. Bijna dagelijks zijn wij getuigen van gebeurtenissen die ons naar de zwartste pagina's uit de geschiedenis van Europa terugvoeren.
Mevrouw de Voorzitter, voor die slachtoffers wil ik de persoon van de Spaanse verslaggever Carlos Herrera symbool laten staan. Ik verzoek u hem namens het Europees Parlement onze solidariteit over te brengen. Hiermee kunnen wij nog eens duidelijk maken dat de vrijheid van meningsuiting voor het democratische Europa een onaanvechtbaar recht is.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Galeote Quecedo. Uiteraard kan iedereen hier zich nog het zeer aangrijpende debat herinneren dat hierover heeft plaatsgevonden. Wat deze onwaardige aanslag betreft, wil ik namens het Parlement mijn medeleven betuigen met deze journalist.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, vorige week is hier een Canadese delegatie op bezoek geweest. Ik wil het Parlement op de hoogte stellen van een incident dat tijdens een bijeenkomst van de delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met Canada en haar Canadese tegenhanger heeft plaatsgevonden. De voorzitter van onze delegatie, de heer Sturdy, was niet aanwezig op het moment dat het incident plaatsvond. Hij heeft u vanochtend evenwel schriftelijk aangegeven wat er gebeurd is en dat ga ik hier herhalen.
Er heeft zich een vreemd voorval voorgedaan tijdens deze bijeenkomst. De voorzitter van de Canadese delegatie heeft mij zonder enige aanleiding en op een ontoelaatbare manier persoonlijk aangevallen. Deze aanval ging zelfs zover dat meerdere leden van zijn delegatie zich van zijn woorden hebben gedistantieerd. Iedereen was werkelijk verbaasd over de houding van de Canadese voorzitter.
Dit voorval is zeer betreurenswaardig, omdat het Canadese bezoek bijzonder plezierig was en wij veel waarde hechten aan het onderhouden van de best mogelijke banden met Canada. De contacten met Canada verliepen met name door de visserijconflicten jarenlang moeizaam. Het is van buitengewoon groot belang dat we de goede banden met Canada herstellen en daarom betreuren we dit incident. Mevrouw de Voorzitter, kunt u de Canadese regering vragen om een nadere toelichting op dit gedrag?

De Voorzitter
Dat is afgesproken, mijnheer Berthu. Dit incident is inderdaad zeer betreurenswaardig. Ik geloof overigens dat de leden van de Canadese delegatie zich al hebben verontschuldigd en te verstaan hebben gegeven dat ze dit voorval betreuren.

Tajani
Mevrouw de Voorzitter, op 13 april aanstaande begint in Iran een proces tegen dertien Iraanse joden die worden beschuldigd van spionage voor de Verenigde Staten en Israël. Ofschoon deze landen elk contact met deze dertien mensen hebben ontkend, vreest men ten zeerste dat zij ten dood worden veroordeeld. Ik weet dat u, mevrouw de Voorzitter, op verzoek van een aantal afgevaardigden reeds hebt aangedrongen op de aanwezigheid bij het proces van een delegatie van het Europees Parlement. Voor zover ik weet heeft de regering van Iran nog niet geantwoord, noch met ja noch met nee. Daarom moet ik u, en ook de Commissie, vragen nogmaals stappen te ondernemen. Wij moeten ervan op aan kunnen dat de mensenrechten tijdens dat proces volledig worden geëerbiedigd. Wij moeten voorkomen dat dertien mensen zo maar ter dood worden veroordeeld, zonder dat iemand weet waarom en hoe. Ook dit Parlement heeft zich immers herhaaldelijk uitgesproken tegen de doodstraf.
Ik dank u, het Parlement en de Commissie, bij voorbaat voor de verdediging van de vrijheid en de eerbiediging van de mensenrechten in dit proces tegen dertien joodse burgers van Iran.

De Voorzitter
Mijnheer Tajani, u hebt volkomen gelijk. Ik heb stappen ondernomen, maar geen antwoord gekregen. Ik zal dus opnieuw bij de Commissie op een antwoord aandringen. U kunt op mij rekenen.

MacCormick
Voor de vergadering van morgen staat de kwestie van het klonen van mensen op de agenda. Bij de voorbereiding van dat debat dienen de leden te beseffen dat de wetenschappers die betrokken zijn geweest bij het onderzoek dat tot de octrooiverlening heeft geleid, ten stelligste hebben verklaard dat hun project niets met klonen te maken heeft en dat het onderzoek ook op geen enkel moment met die strekking is uitgevoerd.
Voor de kernvragen in het debat over de houding van het Octrooibureau maakt dit geen verschil. Aangezien echter de reputatie van de betrokken onderzoekers in het geding is, vind ik het niet meer dan terecht dat de parlementsleden van deze ontwikkeling op de hoogte worden gesteld.

Daarnaast speelt ook nog een persoonlijk element mee omdat ik - op dit moment weliswaar met onbetaald verlof - als professor aan het onderzoeksinstituut verbonden ben dat hier ook bij betrokken is.

Vander Taelen
Mevrouw de Voorzitter, ik wil even reageren op wat de heer Berthu net gezegd heeft in verband met het pijnlijke incident met de Canada-delegatie. Op het moment van het incident was ik helaas afwezig en ik wil mij daarover dan ook niet uitspreken. Ik wil uiteraard het afkeurenswaardige gedrag van de voorzitter van de Canadese delegatie absoluut niet goed praten.
Toch wil ik opmerken dat de aanwezige afgevaardigden aan Europese zijde, onder meer mevrouw Thyssen en ikzelf, bepaald niet opgetogen waren met de toespraak die de heer Berthu meende te moeten houden in naam van het Europees Parlement. In zijn toespraak heeft hij een zeer partijdig beeld opgehangen van de meningen van het Europees Parlement en ik wil me daar ten zeerste tegen verzetten. Als een Europese delegatie een delegatie van een ander land ontmoet moet men een zekere diplomatie in acht nemen. Als de heer Berthu het op dat moment noodzakelijk vond om te wijzen op de totale mislukking van de euro, dan vond ik dat zeer ongepast tegenover potentieel zeer belangrijke handelspartners.
Bovendien vond de heer Berthu het ook noodzakelijk om zich duidelijk uit te spreken tegen een uitbreiding van de Europese Unie en heeft hij het op een bepaald moment zelfs gehad over het verschil in, ik citeer, "waarden tussen de landen die nu deel uitmaken van de Unie en andere landen die deel zouden willen uitmaken." Dergelijke uitspraken doet men niet bij dit soort ontmoetingen. Als de voorzitter van de Canadese delegatie daar dan op gereageerd heeft op een manier die ik niet wil goedkeuren, dan denk ik dat de heer Berthu ook een beetje meer op zijn taalgebruik in dit soort van bijeenkomsten zal moeten letten.

De Voorzitter
Waarde collega's, ik zou het op prijs stellen als we snel met de behandeling van onze agenda kunnen beginnen. Ik had niet de indruk dat het bij de vorige sprekers daadwerkelijk om moties van orde ging. Er zijn echter nog twee moties van orde ingediend.

Gollnisch
Mevrouw de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Wij delen de afschuw die onze collega Galeote Quecedo heeft geuit met betrekking tot het politieke geweld in Baskenland. Het lijkt me evenwel in intellectueel opzicht eerlijker, en gezien de feiten rechtvaardiger, om dit geweld toe te schrijven aan het brein hierachter. De moordenaars in Baskenland hebben zich niet laten leiden door de doctrine van Benito Mussolini, maar door het marxisme, ofwel de ideeën van extreem-links die ook hier in dit Parlement tot uiting komen. Behalve het feit dat ze dus wel zullen profiteren van...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Ik ben benieuwd of het betoog van de heer Katiforis daadwerkelijke een motie van orde betreft.

Katiforis
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde even voortborduren op hetgeen mevrouw Morgantini zei over de lijsten die in Turkije zijn opgesteld. Naar het schijnt is er ook een lijst met Griekse onderdanen en ik zie dat het Turkse Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft verkaard dat elk land waarschijnlijk dergelijke lijsten heeft. Ik neem aan dat hij landen buiten de Europese Unie bedoelt....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mijnheer Katiforis, we gaan dit onderzoeken. Hartelijk dank.

Verwelkoming
De Voorzitter
Waarde collega's, ik wil namens u allen de leden van de commissie Europese aangelegenheden van het Schots parlement en haar voorzitter, de heer Hugh Henry, verwelkomen. Ze hebben op de officiële tribune plaatsgenomen.
Het Schots parlement is een van de meest recente instellingen binnen de Unie. Zoals u weet is het in mei 1999 gekozen. Onze voormalige collega, mevrouw Ewing, heeft de eerste vergadering van dit Parlement geopend. Ik heet haar in het bijzonder van harte welkom.
(Applaus)
Agenda
De Voorzitter
De heer Byrne zal namens de Commissie een mededeling doen over de tijdens de vergadering van vandaag genomen besluiten. Deze mededeling zal betrekking hebben op de algemene veiligheid van producten. Verder wenst de Raad dat het debat over "hushkits"vliegtuigen wordt verplaatst en wordt ingeschreven na voornoemde mededeling van de Commissie over algemene veiligheid van producten.
Woensdag: Zijn er bezwaren tegen dit verzoek?
Er zijn geen bezwaren.
Dan is het verzoek hiermee ingewilligd.
(De heer Gollnisch merkt op dat hij tegen dit verzoek is en vraagt om een stemming)Ik neem nota van uw verzoek, mijnheer Gollnisch, we zullen het uiteraard in stemming brengen. Dat is immers uw parlementair recht.
Ik breng het verzoek in stemming om het debat over "hushkits"vliegtuigen naar voren te halen.
(Het Parlement willigt het verzoek in)De PSE-Fractie en de Verts/ALE-Fractie verzoeken om uitstel tot de volgende vergaderperiode van het debat over de mondelinge vraag aan de Commissie over nachtvluchten en geluidshinder rond luchthavens. Ze willen wat meer tijd om dit vraagstuk voor te bereiden.
Zijn er bezwaren?
(De heer Golllnisch verzoekt om een stemming)Wij brengen het verzoek van de Verts/ALE-Fractie in stemming.
(Het Parlement willigt het verzoek in)
Donderdag:Wat betreft de verklaringen van de Raad en de Commissie over het Echelon-systeem wenst de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken dat de stemming over de gezamenlijke ontwerpresolutie aan het eind van het debat wordt uitgesteld tot de volgende vergaderperiode. De fracties hebben zo de tijd de hun tijdens het debat verstrekte informatie te evalueren. Ik geef het woord aan de voorzitter van de betreffende commissie, de heer Watson.

Watson
 - (EN) Morgen zullen de Commissie en het voorzitterschap van de Raad hun verklaringen geven over het afluisteren van berichten. Dit is een gevoelig onderwerp omdat op dit terrein de bevoegdheden van de Unie duidelijk zijn gedefinieerd. De belangrijkste fracties willen over dit onderwerp geen standpunt innemen voordat zij de verklaringen van de Raad en de Commissie hebben gehoord.
Wij willen dan ook verzoeken om de stemming uit te stellen tot de vergaderperiode van april. Tevens zou de sluitingstermijn voor het indienen van resoluties overeenkomstig artikel37 van ons Reglement dienovereenkomstig verlengd moeten worden, zodat onze commissie tenminste nog de mogelijkheid heeft om een ontwerpresolutie over deze kwestie in te dienen. Het onderwerp staat al op de agenda voor de volgende vergadering van onze commissie.

Gollnisch
Mevrouw de Voorzitter, ik schaar mij achter dit buitengewoon verstandige verzoek. Zou dit debat binnenkort plaatsvinden, dan zouden we nog niet over alle benodigde informatie beschikken om ons duidelijk over dit zeer belangrijke vraagstuk uit te kunnen spreken.
Ik denk dat het in ieder geval verstandig is ons pas over dit vraagstuk uit te spreken als we volledig zijn ingelicht. Zo kunnen we bijvoorbeeld ook pas beoordelen of er sprake is van een beroep op het Reglement als de spreker gebruik heeft kunnen maken van de hem toegekende spreektijd.

De Voorzitter
Wie is tegen het verzoek dat de heer Watson namens zijn commissie heeft ingediend om de stemming over het Echelon-systeem uit te stellen tot de vergaderperiode van april?
Niemand?
(Het Parlement willigt het verzoek in)

Algemene veiligheid van producten - BSE-tests
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over de algemene veiligheid van producten.

Byrne
Mevrouw de Voorzitter, vanmorgen zijn in de Commissie twee kwesties behandeld die onder mijn verantwoordelijkheid vallen, en het doet mij genoegen dat ik het Parlement hierover verslag uit mag brengen.
Zoals u al aangaf, gaat de eerste kwestie over de voorstellen betreffende het amendement op de richtlijn inzake de algemene veiligheid van producten. Ik ben erg blij dat ik de ontwerpherziening van de richtlijn, zoals die door de Commissie vandaag is goedgekeurd, aan u kan voorleggen. Het idee achter de richtlijn is eigenlijk heel simpel. De markt dient uitsluitend toegankelijk te zijn voor veilig voedsel en veilige industriële producten, en dat geldt zowel voor Europese als voor geïmporteerde producten.
De richtlijn inzake de algemene veiligheid van producten wordt gekenmerkt door twee cruciale doelstellingen. In de eerste plaats is dat het garanderen van een hoog en consistent beschermingsniveau ten behoeve van de gezondheid en veiligheid van consumenten in heel Europa. In de tweede plaats moet de goede werking van de interne markt worden gewaarborgd. We hebben de tenuitvoerlegging van de richtlijn uitgebreid in kaart gebracht. Een verslag met de belangrijkste conclusies daarvan wordt samen met de ontwerpherziening van de richtlijn verspreid.
Hoewel de algemene opzet van de richtlijn goed is, zijn er in de praktijk bepaalde zwakheden aan het licht gekomen die we nu proberen te herstellen. Allereerst willen we de werkingssfeer van de richtlijn verduidelijken. Deze richtlijn is bedoeld om consumenten een consistente garantie te bieden ten aanzien van de veiligheid van producten. De richtlijn is ook bedoeld om mogelijke gaten in de sectorale wetgeving te dichten, bijvoorbeeld op het gebied van markttoezicht en noodprocedures. Aan deze terreinen wordt in de meer specifieke wet- en regelgeving vaak geen aandacht geschonken. De richtlijn is overigens niet van toepassing indien die specifieke wetgeving wel al bestaat voor bepaalde aspecten die ook in de richtlijn zijn opgenomen.
Wij willen ervoor zorgen dat de richtlijn de consumenten de best mogelijke bescherming biedt met betrekking tot de producten die ze gebruiken. Dit geldt ook voor producten die in de loop der tijd van de zakelijk markt naar de particuliere markt zijn opgeschoven, zoals de laser pointers, en voor producten die gebruikt worden om een bepaalde dienst te verlenen. Tot deze laatste categorie behoren bijvoorbeeld de haardrogers in een kapsalon en de apparaten in een fitnesscentrum. Wij hebben behoefte aan een efficiënter systeem en dat betekent extra verplichtingen voor fabrikanten en distributeurs op het gebied van productinformatie. Dit is waarschijnlijk ook het belangrijkste element van deze geamendeerde bepalingen.
De huidige situatie is verre van ideaal. Het is bijvoorbeeld uiterst merkwaardig dat de instanties van een lidstaat er door de Verenigde Staten van op de hoogte moesten worden gesteld dat een bepaald product gevaarlijk was omdat de bepalingen die in de Europese Unie van kracht zijn, daar niet in voorzagen. Die meldingsplicht bestaat in de Verenigde Staten wel, maar in de Europese Unie tot nu toe nog niet. Deze specifieke bepaling is bedoeld om deze lacune aan te vullen.
Ik streef ook naar een beter marktoezicht door de lidstaten. Zoals u weet, is er pas sprake van een goede wet als deze ook goed wordt uitgevoerd. Van de lidstaten wordt in de toekomst verwacht dat zij de taken van de toezichthoudende instanties uitbreiden. Lidstaten zullen bijvoorbeeld een sanctieregeling moeten instellen en uitvoeren en zij zullen ook meer moeten samenwerken met andere lidstaten, met name door middel van een netwerk van nationale toezichthoudende instanties. Dit is ook van groot belang voor het bedrijfsleven, omdat er op deze manier gelijkwaardige concurrentieverhoudingen ontstaan tussen de diverse productaanbieders, met name op het gebied van importproducten.
Wij willen ook het rapid alert system verbeteren dat de Commissie gebruikt om toezicht te houden op de informatie over gevaarlijke producten en de maatregelen die in dat verband worden genomen. Het systeem heet Rapex en het toepassingsgebied wordt zodanig uitgebreid dat daar ook de vrijwillige maatregelen vanuit de industrie onder vallen om een product uit de markt te halen. De praktische werking van het systeem zal worden verbeterd. Wij houden nu ook al rekening met de mogelijkheid om het systeem toegankelijk te maken voor derde landen, met name kandidaat-lidstaten. Wij zijn ook van plan om bepalingen op te nemen om de procedures voor noodsituaties op communautair niveau te vereenvoudigen, zodat er snel actie ondernomen kan worden op basis van een advies van een regelgevend comité. Bovendien is er ook een exportverbod opgenomen voor producten die op communautair niveau uit de markt zijn gehaald.
Verder wil ik wijzen op het belang van een grotere transparantie. Consumenten zijn vaak wantrouwend omdat ze niet precies weten wat er aan de hand is. In overeenstemming met het algemene beleid van de Commissie vinden wij dat burgers recht hebben om te weten aan welke gevaren zij blootgesteld worden en welke maatregelen daartegen worden genomen. Dit streven wordt uiteraard beperkt door de geheimhoudingsplicht betreffende ondernemingen uit hoofde van artikel 287 van het Verdrag. Die geheimhoudingsplicht geldt echter niet wanneer er sprake is van een bedreiging voor de volksgezondheid.

Tenslotte wil ik opmerken dat consumenten erop moeten kunnen vertrouwen dat de wet- en regelgeving voor producten op de markt consistent is, dat er adequaat toezicht wordt gehouden op gevaarlijke producten en dat er voldoende informatie in dat verband beschikbaar is. Ik denk dat deze ontwerprichtlijn een efficiënte bijdrage kan leveren aan ons gemeenschappelijk doel om de gezondheid en veiligheid van de consumenten te garanderen. Ik verheug me dan ook op toekomstige discussies over deze kwestie met de leden van het Parlement.

Whitehead
Ik kan de commissaris namens mijn fractie de verzekering geven dat deze voorstellen erg op prijs worden gesteld. Ik zou hem daarover wel nog graag een paar vragen willen stellen. Zou de commissaris meer informatie kunnen geven over het raadplegingsprogramma met betrekking tot de kandidaat-lidstaten? Het is van groot belang dat de landen die lid willen worden van de Europese Unie, volledig op de hoogte zijn van het veranderende karakter van het acquis communautaire en van de verordeningen die zij in acht dienen te nemen. Is er in de toekomst sprake van een regelmatige dialoog waarbij die landen worden betrokken?
In de tweede plaats zou ik graag meer informatie willen over de wijze waarop gevaarlijke producten, of producten die gevaarlijk zouden kunnen zijn, uit de markt worden gehaald. Is het in het kader van het rapid alert system bijvoorbeeld mogelijk om de procedure te versnellen op grond waarvan een product uit de markt kan worden gehaald zodra geconstateerd is dat het gevaarlijk kan zijn?
Mijn laatste vraag heeft betrekking op producten waarvan vermoed wordt dat ze gevaarlijk zijn, maar die door de Commissie in dit stadium nog niet als gevaarlijk worden aangemerkt. Veel mensen, waaronder ikzelf, hebben de commissaris over dit onderwerp al schriftelijke vragen gesteld. Een concreet voorbeeld van een dergelijk product is brandbaar meubilair. Wordt in de toekomst het beleid zodanig aangescherpt dat dit soort producten ook sneller uit de markt kan worden genomen?

Byrne
Dank u, mijnheer Whitehead, voor uw steunbetuiging. Ik stel dat erg op prijs. In antwoord op uw vraag over de kandidaat-lidstaten, kan ik zeggen dat deze kwestie inderdaad al op onze agenda staat. Mijn eigen directoraat-generaal is over dit onderwerp reeds in overleg met het directoraat-generaal van de heer Verheugen omdat daar de hoofdverantwoordelijkheid voor de uitbreiding ligt. Daarbij wordt niet alleen gelet op de volksgezondheid, maar ook op de bescherming van consumenten. Ook aan de door u genoemde aspecten zal tijdens dit overleg aandacht worden besteed.
Uw tweede vraag betrof het snel uit de markt halen van gevaarlijke producten. Ik kan u verzekeren dat producten waarvan geconstateerd is dat ze gevaar opleveren, dankzij het rapid alert system Rapex, snel uit de markt kunnen worden gehaald.
Tenslotte ben ik mij bewust van uw bezorgdheid over brandbaar meubilair en andere producten. Wij zullen deze producten in de gaten blijven houden.

Auroi
Mijnheer de commissaris, u hebt zojuist zeer terecht opgemerkt dat er vertrouwen onder de consumenten moet bestaan. De consumenten moeten dit vertrouwen op alle mogelijke gebieden hebben. Er zijn inmiddels heel wat maatregelen genomen. Hierbij denk ik met name aan het Witboek over consumptie en voedselveiligheid.
Er moet meer gevolg gegeven worden aan het debat over de veiligheid van de consument en Europa moet dichter bij de burgermaatschappij komen te staan. Ik doel hiermee met name op de burgers die in Seattle of elders van zich hebben laten horen en hun zorgen hebben geuit over de kwaliteit van het voedsel en de voedselveiligheid. De Commissie zou daarom het initiatief moeten nemen en een forum moeten organiseren om een breed debat op gang te brengen tussen enerzijds de verantwoordelijken binnen de Commissie, de vertegenwoordigers van de regeringen en de afgevaardigden, en anderzijds de vertegenwoordigers van de burgermaatschappij, NGO's, consumentenorganisaties en vakorganisaties. Dit debat moet zo breed zijn dat zelfs de Europese burger erbij betrokken wordt. Op deze wijze kunnen we voorkomen dat we nogmaals het verwijt krijgen niet open genoeg te zijn en de burger niet voldoende bij alle debatten te betrekken. Wilt u dat een dergelijk forum georganiseerd wordt?

Byrne
Ik kan u vertellen dat er een aantal voorstellen in voorbereiding is over het onderwerp dat u nu aansnijdt. Mijn eigen directoraat-generaal legt bijvoorbeeld op dit moment de laatste hand aan een kaderdocument inzake de volksgezondheid. In dat document wordt ook verwezen naar een forum waar kwesties betreffende de volksgezondheid, en in het verlengde daarvan ook de door u aangehaalde voedingsmiddelen- en consumentenkwesties, besproken kunnen worden.

Ik maak mij zorgen over de beperkte invloed van de burgermaatschappij op dergelijke kwesties, met name met betrekking tot de handel. Ik heb de WTO-onderhandelingen in Seattle bijgewoond met het oog op het stimuleren van de door u genoemde ideeën. Ik doel hier op een grotere betrokkenheid van de burgermaatschappij, van de NGO's en van de consumenten in het algemeen bij besprekingen rond de hele WTO-kwestie en op het creëren van inspraakmogelijkheden voor deze groepen.
Ik kan u dus verzekeren, mevrouw Auroi, dat deze kwesties mijn aandacht hebben. Ik vind het belangrijk dat er een wisselwerking ontstaat tussen de activiteiten van de Commissie en de burgermaatschappij. Bij dit proces moet het directoraat-generaal, waarvan ik de eer heb de verantwoordelijke commissaris te zijn, een grote rol spelen. Ik neem die verantwoordelijkheid serieus en we zullen op de ingeslagen weg doorgaan.

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, is er onderzocht hoeveel arbeidsplaatsen er in Europa verloren gaan door het exportverbod op goederen die in de Gemeenschap verboden zijn? Is dat met de vakbonden en werkgeversorganisaties doorgesproken?

Byrne
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil graag benadrukken dat mijn verantwoordelijkheid op het gebied van de volksgezondheid en de consumentenbescherming ligt. Ik heb al bij een aantal eerdere gelegenheden gezegd, ook in dit Parlement, dat de bescherming van het publiek de doorslaggevende factor moet zijn. In gevallen waar een conflict kan optreden tussen de bescherming van consumenten, met name wat hun gezondheid betreft, en financiële aspecten, dient de volksgezondheid de bepalende factor te zijn. Dat wil uiteraard niet zeggen dat de overwegingen waar u op wijst, genegeerd moeten worden. In een situatie echter, waar een keuze tussen één van beide factoren gemaakt moet worden, dient het belang van de volksgezondheid altijd voorop te staan.

Campos
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn felicitaties aan de Commissie voor dit mijns inziens bijzonder belangrijke initiatief. Ik zou echter graag van de commissaris willen vernemen hoe het voorgestelde initiatief kan worden verzoend met een gemeenschappelijk landbouwbeleid dat haaks staat op de bescherming van de voedselveiligheid en de voedselkwaliteit. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid financiert hoofdzakelijk de productie; het houdt enkel rekening met het kwantitatieve productiecriterium; de landbouwers ontvangen subsidies uit hoofde van de productiehoeveelheid. Hoe kunnen wij in deze omstandigheden een dergelijke richtlijn aannemen zonder eerst een op kwaliteit en voedselveiligheid gebaseerd landbouwbeleid ten uitvoer te leggen? Of is het enkel de bedoeling de publieke opinie te sussen? Het wantrouwen van de burger ten aanzien van de voedselketen neemt met de dag toe, maar het huidige landbouwbeleid slaagt er niet in deze tendens te keren. Waarom passen we dan niet eerst het landbouwbeleid aan om de consument vertrouwen in te boezemen?

Byrne
Ik kan hierop antwoorden dat de bepalingen die in dit specifieke wetgevingsdocument betrekking hebben op voedingsmiddelen, van kracht zullen blijven tot de algemene voedselwetgeving in werking treedt. Zoals u weet, staat in onze plannen in het Witboek inzake voedselveiligheid ook een bepaling die betrekking heeft op de introductie van een algemene voedselwetgeving. Daarnaast zijn in het Witboek nog veel meer wettelijke bepalingen opgenomen om de voedselveiligheid te garanderen, waardoor ook een betere consumentenbescherming zal ontstaan.
Om deze wetgeving tot stand te brengen, is uiteraard intensief overleg noodzakelijk met de andere commissarissen, met name met commissaris Fischler, die verantwoordelijk is voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ik kan u verzekeren, mijnheer Campos, dat bij de uitwisseling van standpunten over deze kwesties op Commissieniveau de voedselveiligheid een hoge prioriteit heeft. Ik denk dat er geen conflict zal en mag ontstaan tussen de belangen die verband houden met de ontwikkeling van de landbouw en de belangen op het gebied van de voedselveiligheid.

Malliori
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil mijn voldoening uiten over de mededelingen van de Commissie van vandaag. Ik wil echter even terugkomen op het vraagstuk van de transparantie. Evenals u, mijnheer de commissaris, ben ook ik van mening dat transparantie rechtstreeks te maken heeft met het vertrouwen van de burgers in veilige voedingsmiddelen. Dit is misschien zelfs de belangrijkste factor. U gebruikte hier echter het woord "vertrouwelijkheid". Mag ik u vragen waar vertrouwelijkheid begint en waar vertrouwelijkheid ophoudt? Mijns inziens is dit juist het meest subtiele punt. Hiervan zal afhangen of wij het vertrouwen van de Europese burgers kunnen terugwinnen.

Byrne
Deze bepaling richt zich op een grotere transparantie. Zoals ik al eerder in mijn betoog aangaf, is de Commissie van mening dat de burgers, conform het algemene beleid, recht hebben om te weten aan welke gevaren zij worden blootgesteld en welke maatregelen daartegen worden genomen.
Zoals ook eerder gezegd, wordt dit streven beperkt door de vertrouwelijkheid of geheimhoudingsplicht betreffende ondernemingen als bedoeld in artikel 287 van het Verdrag, tenzij er situaties ontstaan die een bedreiging voor de volksgezondheid vormen. In die gevallen speelt artikel 287 een ondergeschiktere rol. In de situatie die u beschrijft, zijn zowel het Verdrag zelf als de wetgevende bepaling die vanmiddag aan de orde is, van toepassing en daardoor wordt niet alleen de consument op een adequate wijze beschermd, maar is er ook sprake van volledige transparantie.
Ik ben het helemaal met u eens dat het consumentenvertrouwen het meest effectief wordt gestimuleerd door alle beschikbare informatie te verstrekken. Wat dat betreft vormt transparantie een enorm belangrijke factor. Als consumenten ook maar even het gevoel hebben dat er informatie wordt achtergehouden, heeft dat een zeer negatieve invloed op het consumentenvertrouwen. Ik ben mij terdege bewust van het belang van deze kwestie en ik ben het dan ook helemaal met de strekking van uw vraag eens.

Keppelhoff-Wiechert
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, voedselveiligheid, productveiligheid, ik zou daar nog iets aan willen toevoegen. Zoals we weten, begint de vleesproductie in de stal. Er wordt momenteel gesproken over een volledige etikettering van diervoedingsmiddelen. We zien de diervoedingsindustrie zich hier al op voorhand tegen weren, met het argument dat de gestelde eisen onrealistisch zijn. Mijn vraag is deze: hoe kunnen we onze landbouwers als producenten beschermen, als zij uiteindelijk niet weten wat zij hun dieren voederen, terwijl zij zonodig wel medeaansprakelijk gehouden zullen worden?

Byrne
U vraagt hoe we de boeren als producenten het beste kunnen beschermen als zij zelf niet eens weten wat ze hun dieren nu eigenlijk precies voeren.

Er is al wet- en regelgeving van kracht met betrekking tot diervoeding en ook in het Witboek wordt aan deze kwestie aandacht besteed. In de bijlage bij het document treft u de plannen van de Commissie aan met betrekking tot diervoeding.

Van Lancker
Voorzitter, ook ik wou de commissaris danken voor deze belangrijke richtlijn die, zoals hijzelf zegt, het consumentenvertrouwen zou moeten herstellen. De commissaris zal zich wel bewust zijn van het feit dat de Belgische publieke opinie zeer sterk dooreen is geschud en het consumentenvertrouwen is gezakt naar aanleiding van de dioxinecrisis en er is toen zelfs een onderzoekscommissie in het Belgisch parlement opgericht. Ik wou de commissaris een precieze vraag stellen over het rapid alert system. In die onderzoekscommissie werd beweerd dat de Belgische regering, de verantwoordelijke autoriteiten, te traag het rapid alert system in gang zouden hebben gezet. De reactie daarop was dat het rapid alert system niet erg helder is in zijn procedures en wat betreft het moment waarop gealarmeerd moet worden. Kan de commissaris mij verzekeren dat dit probleem met deze nieuwe voorstellen nu kan worden ondervangen?

Byrne
U heeft helemaal gelijk wat de informatieverstrekking door de Belgische autoriteiten betreft bij de dioxinecrisis. Er is daarbij toen een aanzienlijke vertraging opgetreden en dat vond niet alleen de Commissie erg zorgwekkend, maar uiteraard ook het Parlement. De Commissie vond deze kwestie zo belangrijk dat zij zelfs een juridische procedure tegen België aanhangig heeft gemaakt bij het Hof van Justitie. Hoewel de andere aspecten van het specifieke probleem dat u noemde, zijn opgelost, blijft die procedure doorlopen vanwege de vertraging van de rapportage in deze kwestie aan de relevante autoriteiten en aan de Europese Unie.
Ik wil nu graag doorgaan met het andere aspect van mijn betoog voor dit Parlement en ik ben blij dat ik u vanmiddag een voorstel voor de invoering van BSE-tests kan presenteren.
Ik heb al een aantal keren gezegd dat ik de nieuwe, snelle postmortale tests beschouw als een van de belangrijkste hulpmiddelen bij de beheersing van BSE. De directoraten van de Commissie zijn sinds september 1999 bezig met het opstellen van een voorstel om deze BSE-tests in de hele Gemeenschap in te voeren.
Op dit moment beschikken we over drie tests die uitstekende resultaten hebben opgeleverd bij het postmortale testen van dieren die klinische kenmerken van deze ziekte vertoonden. Deze tests bieden nieuwe mogelijkheden om een groot aantal dieren aan een routinecontrole te onderwerpen. Een actief controleprogramma in Zwitserland heeft aangetoond dat het gebruik van snelle, postmortale tests de effectiviteit van BSE-toezicht significant verbetert. Dit geldt met name als de tests zich richten op dieren die op boerderijen zijn gestorven of die vanwege een ziekte geslacht moeten worden. De Gemeenschap kent sinds 1998 een controleprogramma voor BSE dat gebaseerd is op onderzoek van dieren met klinische symptomen die op BSE kunnen duiden.
In het voorstel van de Commissie wordt dat programma vervangen door een nieuw testprogramma waarbij elke lidstaat verplicht wordt een representatieve steekproef te houden onder dieren die op boerderijen zijn gestorven of die vanwege een ziekte geslacht moeten worden. In vergelijking met het huidige controleprogramma wordt de steekproefomvang, afhankelijk van de veestapel in een lidstaat, 25 tot 100 maal zo groot. Ik verwacht dat dit nieuwe programmavoorstel significant betere informatie zal opleveren over de omvang van BSE in de Gemeenschap dan tot nu toe het geval was. Ik ben ook blij dat ik het Parlement kan meedelen dat de resultaten van deze tests binnen 24 uur bekend zijn.
Ons voorstel is om vanaf 1 januari 2001 elk jaar minimaal 65.000 dieren verspreid over de Gemeenschap te testen. Het voorgestelde besluit heeft geen gevolgen voor de begroting van de Gemeenschap, maar dat onderwerp komt volgende week uitgebreider aan de orde in het permanent veterinair comité.
Deze voorstellen zijn vanmiddag door de Commissie goedgekeurd en verdienen de steun van dit Parlement.

Roth-Behrendt
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het zal u niet verbazen dat ik niet tevreden ben. Ik heb nogal wat vragen. Sinds de BSE-controlecommissie eist het Parlement de invoering van verplichte BSE-tests. Ik heb u deze vraag al bij herhaling gesteld: vindt u ook niet dat januari 2001 een veel te late invoeringsdatum voor die verplichte tests is, nu zij al een jaar geleden geëvalueerd zijn? Vindt u ook niet, mijnheer Byrne, dat het niet volstaat alleen maar zieke of gestorven dieren te testen, maar dat u pas echt een overzicht krijgt, een screening zoals dat heet, als u, afhankelijk van de BSE-alarmfase in een land, elk vijfduizendste, zesduizendste of tienduizendste dier aan het slachthuis test? Mijnheer Byrne, als het voorstel van de Commissie enkel maar zo slap is omdat de lidstaten er anders niet mee willen instemmen, bent u dan bereid hier te zeggen welke lidstaten een meer verregaand voorstel hebben afgewezen?

Byrne
Zoals ik al eerder heb gezegd, zal dit specifieke voorstel waarschijnlijk volgende week worden besproken met het permanent veterinair comité. Er vanuit gaande dat over dit onderwerp in het comité overeenstemming wordt bereikt, kan dit voorstel eerder van kracht worden dan nu wordt voorzien. Als er echter geen duidelijke overeenstemming bestaat, zullen de voorgeschreven procedures gevolgd moeten worden en dat betekent dat het voorstel onder andere ook nog naar de Landbouwraad moet gaan.
De ingangsdata voor de voorstellen zijn gebaseerd op een conservatieve schatting omdat de procedures ook nog in de lidstaten ingevoerd moeten worden. Het zou dus heel goed kunnen dat het hele proces sneller verloopt. Een aantal lidstaten heeft bovendien al aangekondigd voornemens te zijn om op lidstaatniveau tests uit te voeren. Het is dus heel goed mogelijk dat sommige lidstaten deze testsystemen al eerder invoeren.
Overigens moet hierbij wel in gedachten worden gehouden dat niet alleen het wettelijk kader van kracht moet zijn, maar dat ook de technische details allemaal geregeld moeten zijn om dergelijke systemen tot een succes te maken. Controles zullen moeten uitwijzen dat er ook toezicht wordt gehouden op de gebruikte systemen en dat deze systemen in de praktijk goed functioneren. Dit zijn allemaal zaken die geregeld moeten zijn om optimale resultaten te halen uit het werk dat is verzet en de uitgaven die zijn gedaan.
Dus de meest reële ingangsdatum die ik kan voorspellen, dat wil zeggen het tijdstip waarop aan alle randvoorwaarden is voldaan, is januari 2001. Als de lidstaten echter in staat zijn om de testprocedure eerder in te laten gaan, is dat alleen maar toe te juichen.

Daul
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u hebt mijn eerste vraag over de steekproeven al gedeeltelijk beantwoord. Ik wil u nog een tweede vraag stellen. Ik ben ervan overtuigd dat de producent ons streven naar consumentenbescherming serieuzer zou nemen als we ook van het risicovol orgaanvlees zouden afzien en de regelgeving in de gehele Gemeenschap zouden standaardiseren.
Mijn tweede punt heeft betrekking op de toepassing in 2001, mijnheer de commissaris. Ik denk dat we ervan moeten afzien zieke dieren versneld te slachten. Alleen verongelukte dieren moeten snel kunnen worden geslacht. De controle op de productie en de controle ten behoeve van de consument kunnen zo veel beter verlopen.

Byrne
Ik ben het ermee eens dat wij slachtafval met een hoge risicofactor nauwlettend in de gaten moeten houden. Daarom zal ik ook een aantal voorstellen doen met betrekking tot de vernietiging van specifiek risicomateriaal. Er bestaat al een voorstel betreffende deze kwestie en daar zullen we nu haast mee maken. Ik hoop dat de Landbouwraad dit onderwerp in of rond juni zal afhandelen en dat daarmee ook de bezorgdheid weggenomen wordt.

Lienemann
Mijnheer de commissaris, wij maken ons grote zorgen. We hebben niet het gevoel dat het genomen besluit de ongerustheid van de consument zal wegnemen. Aangezien de tests niet stelselmatig worden uitgevoerd, en alleen op zieke of in het bedrijfsproces omgekomen dieren, is er ons inziens absoluut geen sprake van een systematische benadering van de kwaliteit van het vlees en het eventueel te voeren epidemiologisch beleid.
U heeft zojuist gezegd dat de volksgezondheid belangrijker is dan de werkgelegenheid en de economie. Denkt u niet dat er meer gekeken wordt naar de kosten van de vaccins en het geld dan naar de belangen van de consument?

Byrne
Dit specifieke voorstel richt zich weliswaar zogezegd op zieke dieren en dieren die op grond van een noodprocedure zijn geslacht, maar de reikwijdte van het voorstel is groter. Het voorstel heeft echter met name op deze dieren betrekking omdat we op die manier waarschijnlijk de beste en meest accurate informatie krijgen.
Daarnaast moet rekening worden gehouden met het feit dat er ook voorstellen zijn die zich richten op de vernietiging van speciaal risicomateriaal, wat de consument nog meer bescherming biedt. Bovendien weet u dat er al voorstellen bestaan met betrekking tot het toezicht op diervoeding die vlees en beendermeel bevat.
Deze factoren moeten dan ook in hun onderlinge samenhang worden bezien. Het gaat hier vanmiddag niet om één voorstel van de Commissie, dat de enige oplossing vormt voor de consumentenbescherming bij het eten van rundvlees. Het is een veelzijdige aanpak waarbij allerlei facetten een rol spelen, en een aantal daarvan heb ik vanmiddag de revue laten passeren. Ik kan u verzekeren dat het streven erop is gericht om consumenten een maximale bescherming te garanderen met betrekking tot de consumptie van alle voedsel, met inbegrip van rundvlees.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik deel de ongerustheid van de vorige sprekers punt voor punt. Als producente heb ik er alle belang bij dat de consument eindelijk weer vertrouwen krijgt in de runder- en schapenteelt en de producten die van die dieren gemaakt worden. Mijn vraag aan u, mijnheer de commissaris, is als volgt: Oostenrijk heeft tot nu toe godzijdank nog geen enkel geval van gekkekoeienziekte gehad. Komt deze controle er ook in Oostenrijk?

Byrne
Ja, deze tests worden in alle lidstaten uitgevoerd dus ook in Oostenrijk. Dat is ook de enige manier waarop wij de zekerheid kunnen krijgen die wij in dit verband noodzakelijk achten. Velen van u hebben opgemerkt dat de consumentenbescherming, de voedselveiligheid en de volksgezondheid de hoogste prioriteit moeten hebben. Dat kan alleen worden gerealiseerd als wij een testprogramma hanteren dat gebaseerd is op het verzamelen van zoveel mogelijk waardevolle en accurate informatie. Dat brengt met zich mee dat de tests in de gehele Europese Unie uitgevoerd moeten worden.

Whitehead
Ik zou de Commissie, en zeker ook het permanent veterinair comité, graag een vraag willen stellen teneinde de lidstaten een beter inzicht te verschaffen in deze kwestie. Wat zijn de conclusies - naar aanleiding van de tests in Zwitserland - over het aantal of het percentage dieren dat in de menselijke voedselketen terecht is gekomen?

Byrne
Ik moet hierbij opmerken dat ik de gedachten van het permanent veterinair comité niet kan lezen, maar deze kwestie komt volgende week wel in het comité aan de orde. Mijn vertegenwoordigers zullen daar uiteraard alle argumenten naar voren brengen die ik vanmiddag ook heb genoemd. Uzelf, mijnheer Whitehead, bent ook uitstekend op de hoogte van deze argumenten. Ik hoop en verwacht dat de voorstellen de steun van het comité zullen krijgen en dat het niet noodzakelijk zal zijn om de voorstellen aan de Landbouwraad voor te leggen.
Ik betreur het dat ik de gedachten van het permanent veterinair comité niet kan lezen, maar ik hoop dat we een positieve reactie zullen krijgen. Uit de contacten die we met sommige lidstaten hebben gehad, concludeer ik dat zij de ernst van de situatie begrijpen, niet in het minst vanwege de ontdekking onlangs van een geïsoleerd BSE-geval in Denemarken. Daardoor zijn de gedachten veel meer op een lijn gekomen.

Auroi
Naar aanleiding van het betoog van de heer Daul en mevrouw Lienemann vraag ik me af wat we moeten doen. Zou het niet verstandig zijn de dieren die in allerijl bij het slachthuis worden afgeleverd, uit de voedselketen te verwijderen? Dit zijn immers vaak verdachte dieren.

Byrne
Zover ik weet, worden deze dieren normaal gesproken uit de voedselketen verwijderd.

Jackson
Mijn vraag aan de heer Byrne heeft betrekking op het recente rapport van het Voedsel- en Veterinair Bureau in Dublin over de incidentie van BSE in Frankrijk. Dit rapport had weliswaar betrekking op een periode in 1999, maar bereikte pas onlangs het Europees Parlement en de parlementsleden.
De bevindingen van het rapport zijn zeer alarmerend. Een groot aantal Franse departementen heeft de veestapel in hun departement blijkbaar niet op BSE gecontroleerd. Het betrof naar ik meen 23 departementen, waarvan sommige met een grote melkveestapel. De omstandigheden en de controle in de abattoirs waren van dien aard dat op basis van het rapport geconcludeerd mag worden dat het vandaag de dag, 29 maart 2000, in Frankrijk heel goed mogelijk is dat dieren met BSE in de voedselketen terechtkomen. Deze situatie moet de commissaris toch grote zorgen baren.
Toen de Franse minister van Landbouw, de heer Glavany, vorige week in Brussel was, heb ik deze kwestie met hem besproken. Hij veegde de conclusies van het rapport en de bevindingen van de inspecteurs echter zonder meer van tafel. Ik zou graag willen weten wat de Commissie hieraan wil doen. Ik weet dat deze vraag misschien beter aan de landbouwcommissaris gesteld had kunnen worden, maar de heer Byrne is verantwoordelijk voor de voedselveiligheid. Als de bevindingen van het Voedsel- en Veterinair Bureau correct blijken te zijn, dan loopt die voedselveiligheid in Frankrijk gevaar.

Mag ik de heer Byrne daarom naar zijn reactie op dit rapport vragen?

Byrne
Het betreffende rapport is het resultaat van een inspectie die vorig jaar juni heeft plaatsgevonden. Daarna moest het rapport nog geschreven en geëvalueerd worden voordat het met de Franse autoriteiten besproken kon worden. Dat laatste is in de loop van de herfst van 1999 gebeurd en men heeft mij verzekerd dat de Franse autoriteiten grotendeels adequaat hebben gereageerd op de kwesties die toen onder hun aandacht zijn gebracht.
Met betrekking tot de rapporten van het Voedsel- en Veterinair Bureau wil ik echter opmerken dat wij hierover vaker discussies hebben gehad. Op dit moment zijn we daarom bezig met een evaluatie van de manier waarop de inspecties worden uitgevoerd, hoe de rapporten worden geschreven en wat voor informatie ze bevatten. Vorige week heb ik nog een seminar in Dublin bezocht waar ik deze onderwerpen besproken heb met de leidinggevende veterinaire ambtenaren van de Europese Unie en met medewerkers van het Voedsel- en Veterinair Bureau.
Wij hebben een aantal voorstellen gedaan en als deze worden uitgevoerd, denk ik dat de bezorgdheid van de lidstaten over deze kwestie weggenomen zal zijn en dat uiteraard ook het vertrouwen van de consumenten zal toenemen.
Ik ben ervan overtuigd dat de Franse autoriteiten de nodige maatregelen hebben genomen. Ik wil u ook wijzen op het feit dat de Franse minister van Landbouw, de heer Glavany, onlangs heeft aangekondigd dat hij ongeveer 40.000 tests wil laten uitvoeren om de aanwezigheid van BSE en de besmettingsniveaus in Frankrijk vast te stellen. Het betreft dezelfde soort tests als de tests die vanmiddag in dit Parlement aan de orde zijn geweest.

Hushkits"vliegtuigen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende twee mondelinge vragen aan de Commissie:
B5-0018/2000 van de heer Hatzidakis, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over demping van vliegtuiglawaai;
B5-0020/2000 van mevrouw Jackson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over vliegtuigen met geluiddempingssystemen.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg benieuwd naar de reactie van de commissaris op dit debat. Mijn eerste vraag is of de voorspelling van The Financial Times van vanochtend klopt; daarin staat namelijk dat de commissaris van plan is om op onze vragen te antwoorden dat slechts een deel van de geluidsverordening op 4 mei van kracht wordt, en wel alleen dat deel dat betrekking heeft op de Europese Unie. Wij vermoeden dat de commissaris gaat zeggen dat het gedeelte dat op derde landen betrekking heeft en dat in 2002 van kracht zou worden, opgeschort zal worden.
De milieucommissie is binnen het Europees Parlement verantwoordelijk voor de oorspronkelijke verordening betreffende vliegtuiglawaai. Enigszins verbijsterd hebben we moeten constateren dat de Verenigde Staten betwijfelt of de Europese Unie wel het recht heeft om aan te blijven dringen op de inwerkingtreding van de verordening op de afgesproken datum.
Naar onze mening wordt een en ander veroorzaakt doordat de regering van de Verenigde Staten in deze kwestie voortdurend uitvluchten blijft zoeken. Door die houding zijn wij er in het verleden ook nooit zeker van geweest of de Verenigde Staten serieus van plan was om via de ICAO een oplossing voor dit probleem te vinden. Aangezien veel Europese vliegvelden in de nabijheid van bevolkingscentra liggen, vindt de milieucommissie nog steeds dat wij alle recht hebben om de geluidsniveaus van vliegtuigen die in Europa landen, terug te dringen. Waar die vliegtuigen vandaan komen en wie ze exploiteert, is in dit verband irrelevant.
Europeanen moeten uiteraard hun eigen wet- en regelgeving kunnen vaststellen om de bevolking van Europa te beschermen door de hoogst mogelijke geluiddempingsnormen te hanteren. Hoe kunnen wij, om het duidelijk te stellen, aan de mensen in Europa ooit uitleggen dat zij na 2002 nog steeds last hebben van lawaaierige, oude vliegtuigen uit derde landen met geluiddempingssystemen die wij absoluut ontoereikend vinden?
Dit jaar vinden er in de Verenigde Staten verkiezingen plaats en dat maakt het niet gemakkelijker om tot een redelijke oplossing te komen. Wij hebben er begrip voor dat Amerikaanse politici op dit moment erg weinig manoeuvreerruimte hebben. Ik denk echter dat de commissaris op het punt staat om aan te kondigen dat er licht in de duisternis komt en dat er een mogelijkheid bestaat om via redelijke onderhandelingen allereerst een bevredigende oplossing voor beide partijen te bereiken en uiteindelijk een oplossing op wereldniveau.

Aan het eerste compromis dat een tijdje geleden werd voorgesteld, kleefden volgens velen in dit Parlement te veel risico's. Het kwam erop neer dat de Europese Unie de verordening op zou schorten waarna de Verenigde Staten hetzelfde zou doen met de klacht bij de ICAO. Vervolgens zouden de onderhandelingen hervat worden, althans zo werd beweerd. Naar onze mening was het gevaar van dit compromis te groot dat de Europese Unie met lege handen zou blijven staan.
Wij zijn benieuwd naar de reactie van de commissaris en ik wil daarbij benadrukken dat het erg belangrijk is dat zij de milieucommissie en het Parlement een bevredigend antwoord geeft. Mocht zij ons namelijk vragen om de inwerkingtreding van enig deel van de verordening op te schorten, dan zal de verordening aan de medebeslissingsprocedure in dit Parlement onderworpen worden.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur namens de milieucommissie heb ik mij de afgelopen weken noodgedwongen moeten verdiepen in een veel te hoog opgelopen conflict tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie.
Wat is nu de kern van het probleem? In 1977 is in internationaal verband overeengekomen oude lawaaiige vliegtuigen te vervangen door modernere stillere vliegtuigen. De ellende begon toen de Verenigde Staten besloten unilateraal lawaaiige vliegtuigen sneller uit te faseren. Op zich een uitstekende zaak, maar om de hoge kosten hiervan te drukken, hebben de Verenigde Staten verouderde lawaaiige vliegtuigen uitgerust met kostbare geluiddempingssystemen, de zogenaamde "Hushkits". Dit was echter niet meer dan een dure kunstgreep, aangezien uit studies op luchthavens is gebleken dat deze gehushkitte vliegtuigen nog steeds relatief veel lawaai veroorzaken. Dat komt mede doordat de normstelling gebeurt op basis van onbeladen vliegtuigen. Bovendien is het nooit de bedoeling geweest van de internationale overeenkomst uit 1977 om de levensduur van uit te faseren vliegtuigen kunstmatig te verlengen, dan wel vliegtuigen over te schrijven van hoofdstuk 2 naar hoofdstuk3.
Om het probleem van de geluidsoverlast serieus te nemen is de verordening van belang. Harde en concrete afspraken tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie over strengere geluidsnormen voor vliegtuigen hebben echter de voorkeur. Om dit te bereiken dienen wij een akkoord te sluiten met de Verenigde Staten waarbij wij ons vastleggen op een concreet tijdschema voor het uitfaseren van het meest lawaaiige hoofdstuk3-vliegtuigen, inclusief de gehushkitte vliegtuigen. Tevens dienen wij internationale standaarden overeen te komen voor nieuwe hoofdstuk 4-vliegtuigen. Daarnaast moeten wij voorkomen dat vliegtuigen die in Amerika zijn uitgediend, worden verkocht naar landen van waaruit met die lawaaiige vliegtuigen op Europese bestemmingen kan worden gevlogen. Als het ècht niet anders kan dan moeten we onze eigen Europese standaard ontwikkelen, maar dat is duidelijk een second best solution.
Overigens is toch wel een kernprobleem van het conflict tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie dat er kennelijk geen basis meer is voor vertrouwen. Dat blijkt uit de verdachtmakingen die over en weer worden geuit. Dit vertrouwen moet weer worden teruggevonden, in plaats van het vuur van wantrouwen aan te wakkeren.
Wat dat betreft wil ik vragen aan Raad en Commissie hoe zij denken dat aan te pakken. De resolutie van de milieucommissie, die thans voorligt, heeft tot doel de positie van het Europees Parlement duidelijk te maken. Er dient een uitweg uit de impasse gevonden te worden. De wil hiervoor lijkt er aan beide kanten te zijn, nu de resultaten nog.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, het ligt voor de hand dat wij deze vraag hebben gesteld omdat de inwerkingtreding van verordening 925/99 inzake de vermindering van vliegtuiglawaai op til is. Er zijn hierover nog steeds besprekingen gaande tussen commissaris de Palacio en de Amerikanen. De Amerikanen zijn verbolgen over deze verordening van de Raad en het Parlement en willen dat deze wordt ingetrokken, of uitgesteld.
Met deze verordening willen wij het milieu en de burgers beschermen. Naar het schijnt worden echter door deze verordening Amerikaanse industriële belangen geschaad. Omdat de Raad en het Parlement van hun goede wil blijk wilden geven, besloten zij de inwerkingtreding van deze verordening met één jaar uit te stellen. Ondanks onze welwillendheid blijven de Amerikanen echter vreselijk uit de hoogte doen, vooral jegens het Parlement. Zij wilden aanvankelijk per se dat de verordening werd ingetrokken. Toen zij later echter wat water bij de wijn deden, drongen zij aan op uitstel voor onbepaalde tijd.
Zoals u weet heeft de Raad mevrouw de Palacio gemachtigd om met de Amerikaanse zijde hierover te onderhandelen. Ik heb er niet de minste twijfel over dat dit lange en zeer moeilijke onderhandelingen zijn geweest. Op een gegeven ogenblik leek zelfs enige vooruitgang mogelijk te zijn, maar ofschoon deze vooruitgang verre van bevredigend was, is de hoop daarop de afgelopen dagen weer vervlogen omdat de Amerikanen bij de ICAO, overeenkomstig artikel 84 van het Verdrag van Chicago, een klacht hebben ingediend tegen de Europese Unie vanwege deze verordening, die nogmaals tot doel heeft het milieu te beschermen.
Wij van onze kant willen er geen misverstand over laten bestaan dat we geen gespannen verhouding met de Amerikanen willen creëren; wij willen geen handelsoorlog; we willen geen problematische betrekkingen; wij beschouwen de Amerikanen als onze bondgenoten en vrienden, maar ze moeten wel begrijpen dat "it takes two to tango" , zoals ze zelf zouden zeggen.
Ons standpunt luidt nu als volgt:
Punt één, onze strategie moet de sluiting van een wereldomspannende overeenkomst beogen waarmee veel strengere normen worden vastgesteld voor vliegtuiglawaai.
Punt twee, als mocht blijken dat er geen akkoord in het verschiet ligt, moet de Europese Unie eenzijdige maatregelen treffen. Daar ontkomen wij dan niet aan.
Punt drie, volgens ons is de eis van de Verenigde Staten dat de toepassing van de verordening wordt ingetrokken of voor onbepaalde tijd wordt uitgesteld absoluut onaanvaardbaar.
Punt vier, wij zijn voldaan over de vooruitgang in het Aviation Environment Protection-comité, waarin werd afgesproken de vliegtuigen die nu nog vliegen en veel lawaai veroorzaken, geleidelijk aan uit de lucht te halen.
Punt vijf, wij zijn er tegen dat de inwerkingtreding van de verordening voor vliegtuigen van de lidstaten opnieuw wordt uitgesteld. Dat is voor ons een interne aangelegenheid. Wat wij met onze vliegtuigen doen is onze zaak en daar hoeven wij de Amerikanen niet naar te vragen.
Punt zes, wij zijn bereid verordening 925/99 te herzien voor vliegtuigen uit derde landen, mits intussen een akkoord is bereikt over nieuwe ICAO-normen.
Met enige goede wil ligt een dergelijk akkoord wel degelijk in het verschiet. Zolang hiervan echter geen sprake is, is er geen enkele reden om de toepassing van de verordening op vliegtuigen uit derde landen uit te stellen. Voor deze vliegtuigen treedt de verordening immers pas in 2002 in werking. Daarom begrijp ik ook niet waarom de Amerikanen hierop aandringen. Zij willen per se dat onze verordening wordt uitgesteld. Wij zijn zelfs van mening dat de Amerikanen hun beroep bij de ICAO op grond van artikel 84 van het Verdrag van Chicago moeten intrekken, want dit is een bom onder de goede sfeer van samenwerking.
Ik wil afsluiten met twee specifieke opmerkingen. Ten eerste moet duidelijk worden wie voor de Amerikanen onderhandelt. Voor ons onderhandelt mevrouw de Palacio, die tot nu toe een uitstekend onderhandelaarster is gebleken te zijn. Wij weten echter niet wie tegenover haar zit. Onder meer daarom weten wij niet precies waar wij met de Amerikanen aan toe zijn en dat maakt het ook voor ons extra moeilijk. Ten tweede moeten de Amerikanen wel beseffen dat het Parlement niet meer is wat het vroeger, in voorafgaande decennia, was. Het Parlement is een machtige instantie geworden. De Amerikanen moeten weten dat zij niet alleen de Raad als gesprekspartner tegenover zich hebben, maar wel degelijk ook het Parlement. Zij zullen de standpunten van het Parlement heel serieus moeten nemen, want zonder het Parlement is geen vooruitgang mogelijk. Als zij dus willen dat wij hen helpen moeten zij eerst ons helpen. Zij moeten eerst zelf vooruitgang mogelijk maken door goede wil te tonen. Daarom wil ik de commissaris en de Raad om hun mening hierover vragen.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de verordening betreffende de "hushkits" wordt in de Europese Unie in ieder geval op 4 mei van kracht. Dat staat als een paal boven water. Voor het overige valt nog te bezien hoe de onderhandelingen met de Verenigde Staten verlopen.
De doelstelling van deze verordening is duidelijk. Het streven is dat eerdere afspraken in ICAO-verband door iedereen worden nageleefd. Vliegtuigen die op onze luchthavens landen, dienen aan de geluidsnormen van de Internationale organisatie voor de burgerluchtvaart te voldoen. Iets anders wordt met deze verordening niet beoogd. Ik ben echter van oordeel dat wij ambitieuzer moeten zijn. Zoals de heer Blokland in herinnering heeft gebracht, dateren de huidige normen uit 1978. Sindsdien is de luchtvaarttechnologie met sprongen vooruitgegaan. Momenteel kan het verschil in geluidsniveau tussen de oude en de meest moderne vliegtuigen wel 1 tot 20, 1 tot 40 of zelfs 1 tot 50 belopen.
Het is dus zaak dat er in ICAO-verband nieuwe internationale geluidsnormen worden aangenomen. Daarvoor moeten wij met de Amerikanen samenwerken. Tenslotte zijn zij ook onze bondgenoten en vrienden.
Het feit dat deze verordening binnenkort van kracht wordt, betekent niet dat wij niet met de Amerikanen moeten blijven onderhandelen om tot verbetering van de geluidsnormen in ICAO-verband te komen. Er zijn twee punten waarover onderhandeld kan worden.
In de eerste plaats kunnen wij betere internationale geluidsnormen in ICAO-verband zien te bereiken. Wij kunnen in ICAO-verband gaan samenwerken en ons een gemeenschappelijk doel stellen, namelijk het nog verder verminderen van geluidsoverlast op de luchthavens. Door toepassing van de modernste technologieën kunnen betere geluidsniveaus worden behaald. De meest lawaaierige vliegtuigen worden volgens een concreet tijdschema uitgefaseerd en er wordt een hoofdstuk 4 ingevoerd.
In de tweede plaats zouden de Amerikanen hun actie in het kader van artikel 84 van het Verdrag van Chicago inzake de internationale burgerluchtvaart kunnen staken en zouden wij van onze kant dat deel van de verordening kunnen opschorten, dat betrekking heeft op maatschappijen van derde landen. Daar valt misschien over te onderhandelen. In geen geval zal dit de Europese maatschappijen betreffen, want daarvoor geldt de verordening die op 4 mei aanstaande van kracht wordt. Wat betreft de Europese maatschappijen houdt alles op. Er valt alleen nog te onderhandelen over de maatschappijen van derde landen. Dat deel kan eventueel worden opgeschort, want voor derde landen worden de bepalingen pas in 2002 van kracht. Als wij tot een nieuw akkoord in ICAO-verband komen, dan wordt de communautaire regelgeving vanzelfsprekend aan de nieuwe ICAO-normen aangepast. Daarmee zijn wij altijd beter af dan met de normen uit de huidige verordening.
Geachte afgevaardigden, de heer Hatzidakis vroeg met wie wij hebben onderhandeld en mevrouw Jackson bracht de bijeenkomst met de heer Slater, de Amerikaanse minister van Transport, in herinnering. Ik heb met heel wat Amerikaanse regeringsfunctionarissen onderhandeld. Wij moeten het echter niet alleen van onderhandelingen hebben. Op een gegeven moment moeten wij natuurlijk ook de bevestiging krijgen dat de preakkoorden die door een onderhandelaar zijn bereikt, de steun van de Amerikaanse regering hebben.
Ik heb u al deze tijd nauwkeurig en met de grootst mogelijke doorzichtigheid geïnformeerd. Ik ga nu niet uitweiden over alle fasen die wij hebben doorlopen, want dat weet u allemaal precies. De laatste fase was die van afgelopen maandag met de heer Slater. Als wij willen onderhandelen, ligt er misschien een akkoord in het verschiet. Daar blijven wij aan werken. Mevrouw Jackson, u ziet dat de lezing van de Financial Times niet helemaal juist is. Alleen indien er een akkoord over de andere punten is, zal ik naar het Parlement komen om uw steun te vragen voor wat betreft opschorting van de gevolgen van de verordening ten aanzien van maatschappijen van derde landen.
Ik hoop dat wij met elkaar tot overeenstemming kunnen komen.

Coelho
 Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, naar aanleiding van het betoog van de commissaris dat ik hier zonet heb bijgewoond, deel ik het Europees Parlement mee dat gisteren een bijeenkomst van de Raad van ministers van Vervoer heeft plaatsgevonden waarop deze kwestie uiteraard is besproken. De ministers hebben met eenparigheid van stemmen besloten de onberispelijke wijze waarop de commissaris de werkzaamheden en de onderhandelingen met de Verenigde Staten van Amerika ten uitvoer heeft gelegd volmondig te steunen.
Daarom schaar ik mij hier achter de uiteenzetting van de commissaris betreffende de door de Commissie ontwikkelde strategie. Tevens wil ik de geachte afgevaardigden erop attent maken dat deze kwestie op aanraden van het voorzitterschap van de Raad en van de Commissie in een breder kader is geplaatst. Wij dachten overigens dat dit kader hier vandaag in dit Parlement ter sprake zou komen. Het gaat om een terrein dat met het oog op de toekomst van Europa een fundamentele rol speelt, namelijk luchtvervoer en milieu en hoe wij aan de uitdagingen van de duurzame ontwikkeling het hoofd kunnen bieden. Gisteren nog hebben wij in de Raad kennis kunnen nemen van een mededeling van de Commissie terzake. Naar mijn mening moet het probleem van de hushkits in een bredere strategie worden ingepast die tot doel heeft op dit vlak een ander Europa tot stand te brengen.
Mijnheer de Voorzitter, met uw welnemen zou ik nu kort willen ingaan op de conclusies waartoe de Raad gisteren in verband met dit thema is gekomen. Die zijn immers ook op de hushkits van toepassing.
Ten eerste moeten zo spoedig mogelijk internationale geluidsnormen worden opgesteld en toegepast. Hiertoe zal in 2001 op de vergadering van de ICAO worden besloten. Bovendien moeten overgangsbepalingen voor het uitfaseren van de lawaaierigste vliegtuigen worden overeengekomen. Daarbij dient rekeningen te worden gehouden met de behoeften van de regio's die aan strengere milieueisen onderworpen zijn en aan een buitensporige geluidsoverlast worden blootgesteld.
In de tweede plaats moet in een financiële compensatie worden voorzien om de weerslag van de verschillende luchtvaartactiviteiten op het milieu aan banden te leggen, zij het met inachtneming van het beginsel van eerlijke concurrentie. Ook het bijzondere karakter van de vluchten naar perifere regio's en de vrijwillige afspraken met de industrie moeten worden gevrijwaard.
Het derde punt betreft de toekomstige vaststelling, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, van richtsnoeren ten behoeve van de duurzame ontwikkeling van de luchthavens. Deze moeten een objectieve basis vormen voor de door de bevoegde overheden toe te passen regelgeving. Daarbij dienen uiteraard de behoeften van de burgers die in de nabijheid van de luchthavens wonen in aanmerking te worden genomen. De Raad is van oordeel dat de te treffen maatregelen verregaande veiligheidsgaranties moeten bieden en tegelijkertijd de eerlijke concurrentie, de doelmatige werking van het vervoerssysteem en de rechtvaardige toegang tot de vervoersactiviteiten in de hand moeten werken. Wel moet rekening worden gehouden met de sterk uiteenlopende situaties in de lidstaten en de regio's van de Unie. Vooral de eis van economische en sociale samenhang verdient bijzondere aandacht. Ons inziens moet de kwestie van de hushkits in dit kader worden ingepast. Anders lopen wij het risico ons op één enkel probleem blind te staren, ook al gaat het hier om een ernstige kwestie die een resolute aanpak verdient. Wij houden dan ook voet bij stuk. De Commissie wil van geen wijken weten. De commissaris heeft hier vandaag duidelijk gemaakt dat de verordening in ieder geval op 4 mei van kracht wordt. Wij moeten echter ook realistisch zijn en de nodige voorwaarden creëren om ervoor te zorgen dat de onderhandelingen van de commissaris kans van slagen hebben. Te dien einde heeft de Raad gisteren met algemene stemmen een flexibel kader tot stand gebracht waarbinnen een akkoord moet kunnen worden bereikt. De kunst van het onderhandelen bestaat erin tot een compromis te komen. Het is niet de bedoeling een standpunt op te dringen. Uiteraard mogen de Verenigde Staten ons hun standpunt niet opleggen, maar ook de Europese Unie moet tot een compromis bereid zijn. Het voorzitterschap is ervan overtuigd dat wij resultaat zullen boeken. Ik zou hier derhalve ten overstaan van het Parlement eens te meer willen onderstrepen dat wij het volste vertrouwen in de werkzaamheden van de commissaris hebben. Anderzijds twijfel ik er niet aan dat de slotformule de overigens onontbeerlijke steun van dit Parlement zal genieten zodat het onderhavige probleem eens en voor altijd uit de wereld kan worden geholpen.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, de verordening, waar wij vandaag over praten, dateert al van 29 april vorig jaar. Het Parlement heeft zich destijds unaniem voor deze verordening uitgesproken. Het doel van de verordening was het maken van voorschriften in de Europese Unie die ervoor moeten zorgen dat gecertificeerde supersonische burgervliegtuigen ook aan nieuwe milieueisen worden onderworpen.
Ik verheel daarom ook niet dat ik vorig jaar al grote moeite had met het uitstel van de verordening, een uitstel door de EU voorgestelde maatregelen dat overigens op verzoek van de regering van de Verenigde Staten tot stand kwam onder dreiging overigens van een officiële klacht.
Het onderhandelingsproces over deze verordening, dat op verzoek van de Amerikaanse autoriteiten volgde, was langdurig en moeizaam. In dit verband wens ik de verantwoordelijke commissaris, mevrouw de Palacio, te complimenteren. Zij heeft zich op een uitstekende manier van haar taak gekweten en zich doortastend ingezet voor de zaak. Dat wil zeggen: geen blokkade onzerzijds, maar dan wel een absolute gezamenlijke bereidheid tot regelgeving waarbij ik nu ook nog aanteken dat in elk geval de Verenigde Staten al twee jaar langer tijd heeft om uit te faseren.
Ik, en vele parlementsleden zullen het met mij eens zijn, kan mijn kiezers en ook mijn achterban niet verkopen dat wij in onze eigen lidstaten tientallen miljoenen guldens uitgeven aan het amoveren en het isoleren van de woningbouw rond burgerluchtvaartterreinen, terwijl een effectieve bestrijding aan de bron achterwege blijft. Ik acht het onaanvaardbaar dat de Europese burgers nog langer blootgesteld blijven aan geluidsniveaus die schade toebrengen, schade financieel maar ook schade aan de gezondheid. Daarom zal de EVP-Fractie als één man en vrouw achter onze eigen resolutie en dus ook achter het beleid van mevrouw de Palacio staan. Ik roep overigens de autoriteiten van de Verenigde Staten nogmaals op om onze Europese wetgeving serieus te nemen.
Ik werd wel een beetje angstig toen ik de voorzitter van de Raad hoorde zeggen dat men gisteren nieuwe voorwaarden geschapen heeft. Ik vraag me af: wat bedoelt hij nu eigenlijk? Het is het een of het ander. Wij laten de verordening nu ingaan. U hebt ook geen enkele andere manier om nu iets anders te gaan verzinnen. Dat gaat absoluut niet, want er is aangenomen. Het is vorig jaar al op een foute manier qua wetgeving gegaan. Als het Europees Parlement destijds naar het Europees Hof was gegaan dan zou het in het gelijk worden gesteld. Ik heb het gevoel dat een beetje terugtrekkende, omtrekkende beweging gemaakt wordt die in elk geval op dit dossier niet acceptabel is. Wij moeten onze commissaris steunen en wij moeten de wetgeving die wijzelf hebben aangenomen respecteren.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, ik had mijn bijdrage graag willen openen met de titel van een stuk van Shakespeare: Much ado about nothing, dat je zou kunnen vertalen met "Veel herrie om niets". Helaas zou dit niet op zijn plaats zijn, want er is heel wat om herrie over te maken. Hoe ongaarne ik mij ook van de voorzitter van de Raad distantieer, ik wil de dingen in hun juiste verband plaatsen. We praten hier niet over het milieu - al doe ik dat normaal gesproken graag, zoals u weet -, maar over volksgezondheid! Het onderwerp van vandaag heeft weinig uit te staan met de wetgeving inzake vervoer of milieu. Waar we nu mee bezig zijn, is wetgeving die de mensen moet beschermen. Alle wetenschappers in de hele wereld, ook in de Verenigde Staten tussen haakjes, hebben de laatste jaren vastgesteld dat lawaai mensen ziek maakt. En doordat lawaai mensen ziek maakt, schaadt het niet alleen die mensen zelf, maar ook de samenleving als geheel, omdat de economie eronder lijdt. Dat is iets waar velen van ons op hameren. Dat is de enige reden waarom wij deze wetgeving hebben opgesteld, en dat is waar wij op willen hameren. Dit neemt niet weg dat wij vervoer voor het overige natuurlijk in andere beleidsterreinen willen integreren en omgekeerd het milieu in het vervoersbeleid willen integreren.
De wetgeving is van kracht, dat heeft iedereen hier vandaag gezegd, en dat is ook wat de commissaris gelukkig nog eens duidelijk naar voren heeft gebracht. De laatste keer dat ik u heb horen spreken, mevrouw Palacio Vallelersundi, was ik erg getroffen door uw heldere, logische en vastbesloten opstelling. Ik begroet dit uitdrukkelijk, en ik feliciteer u ermee.
De wetgeving is nu van kracht, en daarom heb ik mij afgevraagd waar de Raad van ministers van Verkeer zich gisteren mee heeft beziggehouden. Die hoeft zich in principe namelijk nergens mee bezig te houden, tenzij om ons nieuwe wetgeving voor te leggen, en dat laatste is klaarblijkelijk niet het geval. Mevrouw Palacio Vallelersundi heeft zojuist gezegd dat zij voor het tweede deel van de verordening wellicht de steun van het Parlement nodig heeft, ik bedoel het deel dat betrekking heeft op landen buiten de Unie, dus ook de Verenigde Staten, Zuid-Amerika en Oost-Europa, alle derde landen dus. Dat is het deel dat in april 2002 van kracht wordt. Als u ons dus komt vragen, mevrouw Palacio Vallelersundi, om dit deel op te schorten, dan is daar volgens mij meer voor nodig dan u op dit moment kunt voorleggen, en dat weet u net zo goed als wij. Als u teruggaat naar de onderhandelingen, moet een ding duidelijk zijn, en ik ga ervan uit dat dit Parlement het hierover min of meer eens is: er moeten eenduidige normen worden vastgelegd.
Wij moeten het eens worden over deze vraag: waar willen wij naartoe? Wat ligt er aan het einde van de weg? Ik wil niet gaan pingelen over een half jaar meer of minder, maar ik wil duidelijke doelstellingen met een duidelijk tijdschema. Als het niet - ik zeg dit nu volledig off the record, voor zover dat mogelijk is in een debat dat genotuleerd wordt -, als het niet april 2002 wordt, maar september 2002 of zelfs januari 2003, zal ik de laatste zijn om daar veel trammelant over te maken, maar ik wil wel een duidelijk, bindend tijdschema dat geldt voor alle betrokkenen, ook voor de Verenigde Staten. Als het zover is, zou ik ook willen dat dit in september door de algemene vergadering van de Internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO geloodst wordt.
Als dit er in september volgend jaar doorheen is, hebben we nog genoeg tijd om de regeling op te schorten. Ik ben niet bereid met een opschorting in te stemmen zonder de voorwaarden die ik zojuist heb opgesomd. Als u dat toch wilt, dan kan dat, maar dan moet die de gebruikelijke wetgevingsprocedure volgen, en dan heeft u de steun van het Parlement nodig - dat moeten ook de Verenigde Staten van Amerika begrijpen -, en dan zullen we uiteindelijk toch weer met Shakespeare kunnen eindigen: geen herrie om niets!

Sterckx
Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, eigenlijk vind ik het jammer dat u zoveel tijd en energie in dit dossier moet steken, want zoals de heer Blokland heeft gezegd, zitten wij heel de tijd achteruit te kijken naar reglementen uit de jaren zeventig in plaats van vooruit te kijken. Ik vind dat een bijzonder jammere zaak. Wij moeten de nieuwe norm zo snel mogelijk krijgen, het is belangrijk voor ons, en wat wij missen is het engagement van de Amerikanen. Dat is dus duidelijk.
Wij hebben dat niet, dat is wat ons zo achterdochtig maakt. Wij hebben het zo dikwijls gekregen. Zij hebben zo dikwijls half gezegd dat zij het zouden doen en dan zich weer teruggetrokken, enzovoort. Het is duidelijk dat de achterdocht naar mijn gevoel steunt op de onwil van de Amerikanen om zich te engageren voor iets dat moet komen. Pas als zij dat ook echt schriftelijk geven, kunnen wij in de Unie mee helpen om de situatie te deblokkeren. Ik denk dat wij de zaken niet moeten omdraaien.
Wij hebben gisteren een gesprek gehad met de heer Slater, de Amerikaanse minister van Transport. Mijn indruk was op die vergadering dat ook de heer Slater vindt, zoals wij, dat de "Hushkits" eigenlijk een secondair dossier is dat veel belangrijker dingen in de weg staat en dat wij dat zo rap mogelijk moeten wegkrijgen, maar ook bij hen is een enorm wantrouwen. Ik denk dat er dus een duidelijk teken moet komen, maar in de eerste plaats van hen. Zij moeten ons zeggen dat zij een oplossing willen, niet in een gesloten vergadering ergens, maar wel op officieel papier. Ons vragen om eenzijdige verordeningen uit te stellen kan niet. Hun engagement voor de toekomst hangt samen met een eventueel uitstel van bij ons. Hun klacht bij de Internationale organisatie voor de burgerluchtvaart is eigenlijk een overbodige afdreiging. Ik vind dat ze die moeten terugtrekken. De heer Hatzidakis heeft gezegd: terugtrekken, u heeft gezegd uitstellen. Ik heb een amendement ingediend om te zeggen wel degelijk terugtrekken. Ik vind dat het iets scherper moet zijn dan wat wij nu op papier hebben staan. Wat ik wel bewonderenswaardig vind, mevrouw de commissaris, is dat u op dezelfde positie staat op dit moment als het Parlement en blijkbaar ook als de Raad. Ik denk dat dat tegenover de Amerikanen een sterkere positie is op dit moment en wij moeten er alles aan doen om die zoveel mogelijk te bewaren.

De Roo
Voorzitter, collega's, een Amerikaanse firma Pratt and Whitney produceert nog zogeheten "Hushkits". Dat zijn geluiddempers op oude en ook smerige vliegtuigen die vooral door ontwikkelingslanden en Oost-Europese landen gekocht worden. Het Parlement en de Raad hebben besloten dat na 4 mei niet meer van deze lawaaimakers uit Amerika op Europese vliegvelden mogen landen dan er nu al landen. Blijkbaar heeft deze ene vliegtuigfirma zoveel lobbykracht dat de regering-Clinton haar slaafs volgt. De Amerikaanse regering heeft gedreigd dat de Concorde niet langer mag landen in de VS als Europa dit besluit niet ongedaan maakt.
De vijftien ministers van Transport en de Europese Commissie onder leiding van commissaris de Palacio waren zo geschrokken van dit dreigement dat zij concessies wilden doen aan de Amerikanen. Gelukkig heeft het Parlement medebeslissingsbevoegdheid op het gebied van het milieu. Dat is de reden waarom die concessies niet gedaan zijn.
De Europese Commissie deed met name onder druk van het Parlement niet genoeg concessies aan de Amerikaanse regering. Daarom heeft de regering-Clinton vorige week besloten om Europa aan te klagen in verband met de internationale burgerluchtvaart. Dat is een grote fout. Uiteindelijk zou de VS Europa zelfs uit dat verband kunnen laten gooien. Maar daar hoeven wij helemaal niet bang voor te zijn, want dan kunnen wij veel makkelijker strenge milieunormen doorzetten. Maar de soep zal wel niet zo heet gegeten worden als zij opgediend wordt. Zover zal het niet komen. Na de Amerikaanse presidentsverkiezingen zal er op minder opgewonden toon gediscussieerd worden.
De politieke conclusie van mijn fractie is dat Europa zijn eigen politiek moet uitstippelen op het gebied van geluid en milieuvervuiling van vliegtuigen, zowel nieuwe als oude. Die Europese opstelling moeten wij uitonderhandelen met de Amerikanen en met name met het oog op de wereldwijde onderhandelingen in september 2001.
Als er dan een compromis is met de Amerikanen dan kan het probleem van de "Hushkits", het kleine probleem van de "Hushkits", in een totaal compromis ook opgelost worden.

Meijer
Voorzitter, in Europa willen wij af van het lawaai rond de luchthavens. Het weren van lawaaivliegtuigen is een van de middelen om dat te bereiken. Terecht hebben wij daarvoor eerder regels vastgesteld, regels die beter zijn dan in andere delen van de wereld en die een breuk betekenen met het tijdperk van de Toepolevs, de Concordes en oude lawaaivliegtuigen met geluidsdempers.
In Amerika gaat het belang van winstmaken nog steeds ver uit boven dat van de mensen en hun leefmilieu. Die winst kan onder meer gemaakt worden door te blijven vliegen met oude, lawaaiige vliegtuigen of door die vliegtuigen tweedehands te verkopen aan toekomstige lidstaten van de Europese Unie. Achteraf moeten wij constateren dat Europa een jaar geleden aan Amerika het verkeerde signaal heeft gegeven. Wij dachten dat opschorting van onze maatregelen zou bijdragen tot een snelle overeenstemming over geluidsbeperking op wereldschaal. De Amerikanen dachten daarentegen dat wij het niet meer zo serieus meer meenden en dat wij voorlopig wel genoegen zouden nemen met minder strenge geluidsnormen.
Inmiddels hebben wij geleerd dat de snelle en gemakkelijke overeenstemming er niet in zit. Voor illusies over een snelle Amerikaanse tegemoetkoming is in dit verkiezingsjaar geen plaats meer. Als wij tot elke prijs een handelsoorlog willen voorkomen halen wij die oorlog juist naar ons toe.
Wij kunnen nu kiezen tussen toegeven aan de Verenigde Staten of vasthouden aan onze eerder vastgestelde scherpe eisen. Het is geen schande als de Europese Unie scherpere normen blijft stellen dan de VS of de ICAO op wereldniveau. Ik betreur dat in de aanloop naar dit debat door sommigen opnieuw de indruk is gewekt dat het bereiken van overeenstemming met de Amerikanen belangrijker is dan de bescherming van het milieu. Een daardoor opgeroepen misverstand staat hopelijk niet in de weg dat wij morgen bij de stemming duidelijkheid scheppen. Europa moet bereid zijn om met Amerika te overleggen over gezamenlijke strenge milieunormen op korte termijn maar niet tot vertragingen of het toegeven aan kortzichtigheid.

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, het standpunt dat commissaris de Palacio inneemt bij het behartigen van de Europese zaak is mijns inziens uiterst correct. Het is niet de eerste keer dat onze opvattingen, wetgevingen en regels afwijken van die van de Verenigde Staten. Denkt u maar eens aan de genetisch gemodificeerde organismen. Als wij onze soevereiniteit willen, moeten wij daarvoor opkomen, overal, dus ook hier.
Mijns inziens gaat het niet zozeer om de apparatuur waarmee vliegtuigen geluidsoverlast bestrijden. Er zijn standaardmethoden voor het meten van vliegtuiglawaai. Het belangrijkste is dat vliegtuigen de grenswaarden niet overschrijden. Hoe zij dat doen, met hushkits of andere systemen van geluidsdemping, is niet zo belangrijk. Belangrijk is alleen dat de grenswaarden die zijn vastgesteld voor de bescherming van onze bevolking, worden gerespecteerd en dat daarop toezicht wordt uitgeoefend door de bevoegde autoriteiten.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het doet mij deugd dat wij hier vandaag allemaal bij elkaar zijn na alle discussies van de laatste maanden, en dat de drie instellingen - beide wetgevende instellingen en de instelling die voorstellen formuleert - het vanzelfsprekend vinden dat de verordening in mei van dit jaar van kracht wordt. Iets anders zou toch niet lukken, er is immers geen wetgevingsprocedure die snel genoeg is om in mei nog iets aan de tekst te veranderen. Wat voor ons echter de doorslag geeft, is dat dit voor onze bevolking de goede geluidsnormen zijn en dat wij de omwonenden van onze luchthavens moeten beschermen. De belangen van de Amerikanen zijn tot nu toe in ieder geval niet in het geding. Het kan best dat de belangen van afzonderlijke Amerikaanse bedrijven in het geding zijn, maar voor vliegtuigen uit niet-lidstaten treedt de verordening pas in 2002 in werking. Daarom moeten we een beetje oppassen met wat we zeggen en onze woorden op een goudschaaltje wegen, mijnheer de voorzitter van de Raad.
Ik vraag mij af of wij deze verordening wel moeten opschorten voor toestellen uit niet-lidstaten. Zij is namelijk helemaal nog niet van kracht! Zij is wel opgenomen in de wetgeving, maar zij wordt pas in mei 2002 van kracht. Waarom zouden we haar dan opschorten? Ik vind dat we een wetgevingsprocedure moeten opstarten, en wel aan het einde van dit jaar. Als de werkgroepen van de ICAO het eenmaal eens zijn over wereldwijde normen, kunnen wij die voorlopig met ingang van 2002 in onze verordening opnemen voor toestellen uit niet-lidstaten. De wetgevingsprocedure neemt een half jaar tot een jaar in beslag, en als dan in september het signaal komt dat de algemene vergadering van de ICAO deze normen ook zo heeft aangenomen, kunnen wij onze procedure tijdig voor mei 2002 afronden. Dat was ook waar mijn collega om vroeg. Wij moeten onze procedure ook niet catalogeren onder de kop "opschorting", maar "aanpassing aan nieuwe, gezamenlijk overeengekomen normen". Ik vind dan ook dat de heer Slater boter bij de vis moet doen. Hij moet niet alleen zeggen dat hij met ons tot een vergelijk wil komen, hij moet er ook bij zeggen rond welke geluidsnormen hij dat wil doen, zoals de vice-voorzitter van de Commissie steeds heeft geëist. U geniet als voorheen onze volle ondersteuning in deze zaak, mevrouw de vice-voorzitter.
Wij hebben bewondering voor u. U heeft voortdurend onder vuur gelegen van de Raad, u moest maar zo snel mogelijk met een wetgevingsvoorstel voor de dag komen en door de knieën gaan voor de Amerikanen. U heeft terecht gezegd dat de Amerikanen onze vrienden zijn, maar dat wij ons niet laten afpersen als het om ons milieu gaat. Geef op dat punt vooral niet toe, mevrouw de vice-voorzitter. Als de Amerikanen ons tegemoet willen komen, kunnen we de wetgevingsprocedure in principe overmorgen al van start laten gaan. Mijn advies zou evenwel zijn de eerste resultaten van de werkgroepen van de ICAO af te wachten. Dan kunnen wij in het belang van alle burgers met een goede wetgevingsprocedure van start gaan, omdat wij wereldwijde normen willen die strenger zijn dan wat we nu hebben.

Read
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Roth-Behrendt citeerde Shakespeare in haar betoog en ik wil graag Hamlets monoloog parafraseren: Is het nobeler de stenen en pijlen van het onontkoombare noodlot lijdzaam te ondergaan in plaats van deze te weerstaan en uiteindelijk te verslaan. Ik maak deel uit van de VS-delegatie van dit Parlement en ik ben me dan ook terdege bewust van de vele stenen en pijlen in de blijkbaar onontkoombare handelsconflicten tussen de EU en de Verenigde Staten. Van belang blijft echter ook dat we elk handelsconflict in de juiste proporties zien. Wij zouden allemaal best wel enthousiast willen zijn over het sprankje hoop op vooruitgang na de bijeenkomsten met de Amerikaanse minister van Transport, de heer Slater, en met ambassadeur Morningstar. Ik ben me echter ook bewust van de enorme druk die in een verkiezingsjaar op het Amerikaanse Congres wordt uitgeoefend. Ik wil daar niet te veel kritiek op leveren, omdat ook wij parlementariërs maar al te goed het effect van de electorale druk kennen. Ik wil echter wel opmerken dat de druk in de Verenigde Staten niet van de zijde van de burgers, de kiezers, afkomstig is, maar van de grote industriële donateurs van de twee partijen en van hun verkiezingscampagnes. Dat is een hemelsbreed verschil.
De commissaris en anderen hebben reeds de basis voor mogelijk nieuwe onderhandelingen geschetst. Ik wil daar alleen maar aan toevoegen dat het niet alleen noodzakelijk is dat er een tijdschema komt om strikte geluidsnormen af te spreken, maar ook een tijdschema voor de uitvoering van de bijbehorende maatregelen. Ik sluit me wat dat betreft aan bij de planning die mevrouw Roth-Behrendt heeft voorgesteld.
Ik wil nog slechts een korte opmerking maken, omdat dit debat de noodzaak onderstreept voor een snellere en openhartigere bespreking van veel kwesties waar we nog geen overeenstemming over hebben bereikt. Zoals u waarschijnlijk weet, is de delegatie voor de betrekkingen met de VS bezig met de voorbereiding van een transatlantische dialoog over wetgevende bevoegdheden. Hierbij zal gebruik worden gemaakt van videoconferentietechnieken, zodat de bevoegdheden van dit Parlement besproken en uitgelegd kunnen worden; de Amerikanen hebben een dergelijke uitleg in ieder geval hard nodig. Daarbij komen zowel de positieve als de negatieve bevoegdheden aan de orde en ook het belang van een goede timing in de gezamenlijke onderhandelingen. Beide partijen hebben nog het een en ander te leren, maar ik hoop van harte dat we zelfs in dit late stadium nog tot bepaalde afspraken kunnen komen.

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, ik ben een groot voorstander van de resoluties die nu aan de orde zijn. Dat heeft niet alleen te maken met het belang van de hushkits-kwestie zelf, hoewel niemand de enorme overlast en de schadelijke gezondheidseffecten van geluidsoverlast mag onderschatten. Ik steun de resoluties namelijk ook vanwege het onderliggende principe dat Europa het recht heeft om zijn eigen regionale normen vast te stellen. Bovendien vormt de hushkits-kwestie een eerste test voor de toekomstige aanpak van luchtvaartproblemen door het nieuwe Parlement en de nieuwe Commissie.
Het is duidelijk dat de ICAO-normen als minimumgrenzen en niet als maximumgrenzen beschouwd moeten worden. Het moet mogelijk en toegestaan zijn om deze normen te overschrijden. Dit is een cruciaal onderwerp omdat we geconfronteerd worden met besluiten over harde maatregelen die ertoe moeten leiden dat een zeer discutabele industriesector wordt veranderd in een sector met minder schadelijke effecten. Deze kwestie draait om de vraag hoe we de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam over de integratie van duurzaamheidsaspecten in alle beleidsterreinen in de praktijk kunnen brengen, ook in de meest problematische beleidsterreinen.
Ik vraag me af of we dit conflict en de onderhandelingen met de VS niet kunnen gebruiken om een bredere discussie op gang te brengen over een wereldomvattend pro-actief milieubeleid inzake luchttransport en dergelijke. De hushkits spelen daarin een belangrijke rol, maar geluidsoverlast vormt slechts een deelaspect van de schadelijke milieueffecten van de luchtvaartindustrie. Deze industrie is de grootste oorzaak van de toenemende brandstofemissies. Daardoor wordt het broeikaseffect steeds groter en we weten allemaal dat de duurzaamheid van het milieu daar zwaar onder te lijden heeft. Daarom moeten we streven naar een nieuwe beleidsarchitectuur waarbij met alle schadelijke aspecten rekening wordt gehouden.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, ik heb problemen met de totstandkoming van verordening 925/1999 waar de onderhavige resolutie betrekking op heeft. Deze verordening is door het Parlement aangenomen zonder dat er een debat heeft plaatsgevonden en dat is in strijd met het non-discriminatiebeginsel. Ze is ook in strijd met het in artikel 253 van het Verdrag neergelegde beginsel dat verordeningen met redenen omkleed dienen te worden. In de verordening wordt namelijk niet uitgelegd waarom de omloopleidingverhouding van een vliegtuigmotor als criterium wordt gebruikt, terwijl er al een internationaal erkende geluids- en emissienormencertificering voor vliegtuigmotoren bestaat. Bovendien is er sprake van een schending van het proportionaliteitsbeginsel en met name van de regels van de WTO, waarin het gebruik van prestatienormen verplicht wordt gesteld en niet het gebruik van ontwerpnormen zoals in de verordening het geval is.
Wie had er bij deze wetgevende haastklus belang bij om af te zien van beproefde en betrouwbare procedures en van het hanteren van objectieve prestatiecriteria voor milieunormen? De verordening is gebaseerd op een voorstel van Airbus tijdens een door haar georganiseerde bijeenkomst van 29 september tot en met 1 oktober 1997 in Toulouse. Zo is eigenlijk een verordening ontstaan op commercieel gesponsorde basis. Tijdens die bijenkomst kregen de leden van de ECAC (de European Civil Aviation Council) van hun juridisch adviseur te horen dat de verzoeken van Airbus op grond van de ICAO-overeenkomst niet ingewilligd konden worden. Omdat de rol van de ECAC uitgespeeld was, heeft Airbus vervolgens de Commissie overgehaald om een verordening tot stand te brengen.

Door die verordening lopen we ook een risico op een volgende transatlantische handelsoorlog, maar dat is weer een heel ander verhaal. Waar het om gaat, is dat die verordening de beste milieupraktijken niet respecteert. Er worden namelijk geen prestatiecriteria gehanteerd en bovendien zijn - surprise, surprise - vliegtuigen met een moderne, maar in de VS gemaakte motor ingevolge de verordening niet toegestaan, terwijl het gebruik van Rolls-Royce-motoren wel toegestaan blijft. Die laatste motor heeft overigens heel toevallig een omloopleidingverhouding van3:1.
Mijnheer de Voorzitter, 20% van onze bevolking heeft last van geluidshinder en 0,01% van die overlast wordt door vliegtuiglawaai veroorzaakt. Ik ben een voorstander van normen die de gezondheid en de levenskwaliteit van onze burgers beschermen. Het realiseren van de strengst mogelijke criteria voor geluidsoverlast en emissies van vliegtuigmotoren lukt echter alleen op basis van prestatiecriteria en niet door ontwerpcriteria te hanteren die commercieel zijn gesponsord en die vervolgens snel worden verankerd in een concurrentiebeperkende wetgeving.
Ik wil u graag erop wijzen, geachte collega's, dat er geen precedent bestaat voor milieuwetgeving die gebaseerd is op ontwerpcriteria en dat is maar goed ook. Ik zou de commissaris, met alle respect, willen verzoeken om na te gaan of de totstandkoming van deze verordening een rechtvaardig effect heeft op de luchtvaartindustrie overal ter wereld. Het maakt mij niet uit of het Amerika, Europa, China of Mars betreft - een universeel effect duidt op een uniforme behandeling.

Bovendien moet de verordening zo goed mogelijk gericht zijn op de daarin vervatte, belangrijke milieudoelstellingen. Ik ben het volledig eens met de doelstellingen van de verordening en vind ook dat we een tijdschema moeten afspreken om de geluidsnormen te implementeren. Deze ontwikkeling moet echter wel gebaseerd zijn op objectieve prestatienormen en niet op ontwerpcriteria. Indien de integriteit van dit Huis wordt gerespecteerd, hebben wij recht op uitgebreide antwoorden op onze vragen. Uit die vragen blijkt namelijk grote twijfel over een aantal aspecten van de verordening waarop de onderhavige resolutie is gebaseerd die morgen in stemming wordt gebracht.

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik denk dat mevrouw Doyle niet goed op de hoogte is van de geschiedenis van dit vraagstuk. Wij hebben overigens herhaaldelijk in dit Parlement over deze kwestie gedebatteerd. Mevrouw Doyle, ik denk niet dat de Raad met eenparigheid van stemmen, en het Parlement vrijwel unaniem, een besluit heeft genomen waarin uitsluitend met de belangen van Airbus rekening is gehouden. De duizenden burgers die in de omgeving van een vliegveld wonen ondervinden enorme overlast van het luchtverkeer. Het is duidelijk dat deze burgers beter beschermd worden door de huidige verordening dan door de internationale regelgeving.
De behandeling van deze verordening is een jaar uitgesteld. Ik kan hieruit opmaken, mevrouw de commissaris, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, dat ze haar doel geenszins bereikt heeft. Het is duidelijk dat de Amerikanen niet gebaat zijn bij een algehele verbetering van de normen, en al helemaal niet wat betreft de hushkits. Ik doel hier overigens op de belangen van een deel van de Amerikaanse industrie. De Amerikanen zullen alleen door de knieën gaan onder druk van de Europese Unie of de Amerikaanse publieke opinie. De Verenigde Staten beschikken over veel ruimte, waardoor de geluidsoverlast er helaas minder is dan in Europa met zijn drukke luchtverkeer. Om geografische redenen lijdt Europa dus veel zwaarder onder dit soort geluidsoverlast. De Amerikaanse publieke opinie zal alleen van zich laten horen als ze tegelijkertijd met de Europese publieke opinie wordt gemobiliseerd.
Ik betreur het dat onze partners het jaar uitstel hebben kunnen opvatten als een zwak punt in ons standpunt.
Daarom, mevrouw de commissaris, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, willen we dat de Europese Unie standvastig aan de onderhandelingen deelneemt. Er is geen enkele reden de invoering van de regelgeving uit te stellen. Wij kunnen haar hooguit herzien, maar alleen als er een internationale overeenkomst gesloten wordt met behulp waarvan de situatie kan verbeteren en een allesomvattende kaderovereenkomst kan worden gesloten. We moeten er overigens voor waken alles in een dergelijke kaderovereenkomst te willen onderbrengen. Ik heb namelijk zo mijn twijfels over het standpunt van de Raad. Is iedereen het ermee eens dat de kaderovereenkomst over de geluidsnormen moet gaan en niet teveel onderwerpen moet omvatten? Zijn we het er allen over eens dat er een aantal compromissen met betrekking tot de geluidsoverlast gesloten moet worden en dat deze compromissen ertoe kunnen leiden dat andere vormen van milieuvervuiling zullen toenemen? Ik doel hier op een toename van vormen van milieuvervuiling die weliswaar ook onze aandacht verdienen, maar die een algemene kaderovereenkomst niet in de weg mogen staan.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, u weet dat ik in Bilbao woon. Dit is een stad in Spaans Baskenland die, zoals veel Europese steden, een hoge bevolkingsdichtheid kent. Onze luchthaven ligt naast een woonwijk en, net als 20% van de bevolking van de Unie, ondervinden wij geluidshinder van vliegtuigen op niveaus die volgens gezondheidsdeskundigen onaanvaardbaar zijn. De Europese Unie heeft op 29 april 1999 een verordening van de Raad aangenomen, teneinde het geluid van motoren van subsonische vliegtuigen te beheersen en te verminderen. Het gebruik van geluiddempingssystemen lost het probleem niet helemaal op. Dit moet ook in tijd worden beperkt. De luchtvaartmaatschappijen moeten worden aangemoedigd hun vloot door nieuwere, minder vervuilende vliegtuigen te vervangen.
Voor de machtige Amerikaanse vliegtuigindustrie is dat natuurlijk mooi. Echter, ook voor de vliegtuigfirma's zijn er nadelen aan verbonden. Zij zijn immers ook eigenaar van duizenden wereldwijd geleasde vliegtuigen, die wegens veroudering niet meer in Europa mogen vliegen. De Europese verordening komt ook de Amerikaanse fabrikanten van geluiddempingssystemen voor vliegtuigmotoren, de zogenoemde "hushkits", niet goed uit. Daarom hebben de Verenigde Staten commerciële, financiële en andere maatregelen tegen de Europese Unie aangekondigd als de inwerkingtreding van onze verordening niet wordt uitgesteld.
Ik ben van oordeel dat wij niet al te star moeten zijn. Wij moeten gelegenheid bieden tot dialoog. Daarvoor dienen de Verenigde Staten echter bereid te zijn zich constructief op te stellen. In de volgende vergadering van de ICAO zullen zij standpunten moeten innemen, waardoor de onderhandelingen over hoge internationale geluidsnormen voor vliegtuigen tot een succes worden. Bovendien zullen zij hun klachten en vergeldingsmaatregelen moeten intrekken. Voor ons is uitstel van onze verordening voor derde landen alleen op die voorwaarden aanvaardbaar.

Blokland
Voorzitter, zojuist heeft de Britse afgevaardigde gesproken met de spreektijd van de heer Bowe. Ik zou haar graag de stukken die ik heb gekregen van commissaris de Palacio en die haar verhaal ontkrachten, willen overhandigen, zodat ze de stukken nog eens kan bestuderen en zodat ze hier niet het hele Parlement in diskrediet brengt.

De Voorzitter
Mijnheer Blokland, ik denk dat u dat ook had kunnen doen zonder het in dit Parlement aan te kondigen, maar dit terzijde.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, net zoals de meeste andere sprekers, zie ik geen enkele aanleiding voor een onmiddellijke of een dringende opschorting van de hushkit-verordening. Wij hebben nu eenmaal verordeningen en die moeten we uitvoeren. Ik heb ook de eerste lezing in het Parlement in Straatsburg bijgewoond. Toen deze verordeningen daar in eerste aanleg werden gepresenteerd, waren er heel wat minder parlementsleden aanwezig dan vandaag.
Deze verordeningen zijn prima en nuttig en de mensen in Europa zullen ervan profiteren. Dat betekent niet dat er niet onderhandeld moet worden. Ik kreeg gisteren de gelegenheid om samen met een aantal collega's een gesprek te voeren met de Amerikaanse minister van Transport, de heer Slater. De Amerikaanse vertegenwoordigers zijn verstandige mensen die bereid lijken om op een redelijke manier te onderhandelen over een betere oplossing voor de lange termijn. Wij weten dat er betere oplossingen voor de lange termijn bestaan omdat onze verordening uitsluitend in Europa van kracht is. Hoewel er over enige tijd ook misschien indirecte effecten in derde landen merkbaar zullen zijn, heeft de verordening geen wereldwijd effect.
Uw doelstelling, mevrouw de Palacio, zou het realiseren van dat wereldwijde effect moeten zijn. Wij weten nog niet hoe de overeenkomst met de Amerikanen er uit zal zien, maar los daarvan dient u ervoor te zorgen dat via de ICAO wereldwijd nieuwe normen voor de geluidshinder van vliegtuigen worden vastgesteld die gekoppeld zijn aan een duidelijk tijdschema. Als u dus het Parlement tevreden wilt stellen, dient er niet alleen een akkoord over de normen en de niveaus bereikt te worden, maar ook over een tijdschema voor de bijbehorende implementatie. Dat is het mandaat dat u vandaag van ons krijgt en wij hopen dat u het gewenste resultaat over enige tijd aan ons kunt presenteren.
Tot dat moment dienen de verordeningen echter op de afgesproken wijze ingevoerd en uitgevoerd te worden. Indien de Amerikanen de onderhandelingen op basis van vertrouwen en goede bedoelingen willen hervatten, dient u ze echter wel mee te delen dat zij hun klacht bij de ICAO krachtens artikel 84 allereerst op moeten schorten. Zij hoeven die klacht niet in te trekken of op te bergen, als ze er maar voor zorgen dat deze niet op de agenda van de volgende vergadering staat. Misschien dat u ze die suggestie aan de hand kunt doen, mevrouw de Palacio. Hervat de onderhandelingen en verblijd ons met een redelijk compromis.

Staes
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk: iedereen heeft recht op stilte. Dat is van absoluut belang voor de volksgezondheid. Collega Roth-Behrendt heeft daar zeer terecht op gewezen. De problematiek van de geluidsoverlast van vliegtuigen is een belangrijk politiek thema, ook in mijn kiesdistrict in Vlaanderen. Wij kampen zo onder meer met ernstige problemen en de bijzonder lawaaierige vliegtuigen die aanvliegen op de luchthaven van Oostende. Ook de problemen met betrekking tot de lawaaierige nachtvluchten op Zaventem beroeren onze bevolking.
In dit debat wil ik vier zaken benadrukken. Ten eerste, er moet wereldwijd gewerkt worden aan strengere geluidsnormen voor vliegtuigen. Ten tweede, er moet voortgang gemaakt worden met de geleidelijke buitendienststelling van de meest lawaaierige vliegtuigen. Ten derde, onze eigen verordening 925/1999 over vliegtuigen met geluiddempende systemen moet onverminderd van kracht worden. Op zich is het schandelijk dat Amerikaanse druk zorgde voor een jaar uitstel. Het is goed dat het Europees Parlement hier zijn tanden liet zien. Ik ben blij met de stellingname van mevrouw de Palacio en dat de verordening per 4 mei van kracht zal worden. Dat is een goede zaak. Ten vierde, ik steun collega Sterckx in zijn analyse waar hij het heeft over wederzijds wantrouwen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. Collega De Roo wees terecht op de nefaste invloed van het bedrijf Pratt and Whitney. De bal ligt nu duidelijk in het Amerikaanse kamp. Zij moeten hun klacht, ingediend onder het artikel 84 van de ICAO terugtrekken. Ik steun de resolutie waarover wij morgen zullen stemmen en ik ben blij met de ondertussen constructieve houding van mevrouw de commissaris.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek allereerst mijn dank uit voor de door alle afgevaardigden gemaakte opmerkingen. In het bijzonder dank ik de minister van Vervoer van Portugal, de fungerend voorzitter van de Raad. Gisteren hebben wij dit onderwerp besproken en ik heb daarbij de volledige steun van de Raad gekregen. Daarvoor dank ik de Raad ten overstaan van het hele Parlement.
Geachte afgevaardigden, het moet duidelijk zijn dat wij het niet willen laten bij de verordening betreffende de geluiddempingssystemen, de "hushkits". Met deze verordening wordt enkel uitvoering gegeven aan de geluidsnormen van 1978, terwijl het intussen 2000 is. Er moet dus een stap verder worden gezet en naar een akkoord binnen de Internationale organisatie voor de burgerluchtvaart worden gestreefd. Daarvoor is de steun van en samenwerking met de Verenigde Staten onontbeerlijk. Samenwerking met de Verenigde Staten staat voorop.
Wij moeten dan ook afstappen van ons reactieve gedrag volgens het principe actie-reactie. Wij moeten plannen voor de toekomst maken. In dat verband zijn met name twee zaken van belang. Intern moeten wij de reeds door minister Coelho genoemde mededeling over luchtvervoer en milieu bespreken, die gisteren in de Raad aan de orde is geweest. Behalve het geluid worden in die mededeling ook de emissies en veel andere zaken behandeld. Wat betreft de Verenigde Staten, moeten wij proberen om ook buiten de ICAO samen te werken.
Ons streven moet erop gericht zijn dat er een gemeenschappelijke transatlantische luchtvaartzone wordt ingevoerd. Dat moet een regionale zone zijn waar de markten van de ene en de andere kant van de Atlantische Oceaan beter geïntegreerd kunnen worden. Het is immers een geografische zone met vergelijkbare ontwikkelingsniveaus, waar het meeste luchtvaartverkeer ter wereld wordt geregistreerd. De spanningen en confrontaties rond de kwestie van de "hushkits" staat dat soort initiatieven in de weg. Alleen een akkoord kan ervoor zorgen dat er een eind komt aan de confrontatie van dit ogenblik.
Ik wil er geen misverstand over laten bestaan dat de verordening betreffende de geluiddempingssystemen op 4 mei van kracht wordt voor de Europese luchtvaartmaatschappijen. Daar valt niet aan te tornen. Voor het geval de Amerikanen - anders dan wij - van oordeel zijn, dat de definitie van de bypass ratio tot discriminatie leidt, hebben wij hen erop gewezen dat er ook andere definities denkbaar zijn. De Verenigde Staten hebben dit soort discussies echter niet willen voeren.
Voor de Europese maatschappijen wordt de verordening op 4 mei van kracht. Echter, als wij met de Verenigde Staten een akkoord voor een gezamenlijk optreden kunnen bereiken ter verkrijging van betere geluidsniveaus en hogere eisen wat betreft de geluidsemissie van vliegtuigen, ben ik bereid om het Parlement en de Raad voor te stellen de gevolgen van de huidige verordening ten aanzien van derde landen op te schorten.
Zoals de heer Sterckx al heeft gezegd, moet eerst het wederzijdse wantrouwen worden weggenomen. Wij moeten conflictsituaties zien te vermijden. Als de Verenigde Staten die toezegging doen en hun onder artikel 84 van de ICAO ingediende klacht intrekken, kan dit gebaar van onze kant de moeite waard zijn. Dit is zeker het geval als wij in ruil daarvoor gezamenlijk betere internationale geluidsnormen weten te bereiken, die ook hier in Europa van toepassing zullen zijn en die ons in staat stellen verder te gaan dan met de bestaande verordening betreffende de geluiddempingssystemen mogelijk is.
Tot zover mijn betoog, mijnheer de Voorzitter. Hartelijk dank. Ik dank de afgevaardigden nogmaals voor hun steun. Tevens dank ik de voorzitter van de Vervoersraad en de hele Vervoersraad voor het antwoord dat ik gisteren heb gekregen.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 42, lid 5, van het Reglement een ontwerpresolutie ontvangen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.

Middellandse-Zeebeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende twaalf mondelinge vragen over het Middellandse-Zeebeleid:
B5-0015/2000 van de leden Napoletano e.a., namens de PSE-Fractie, aan de Raad;
B5-0016/2000 van de leden Napoletano e.a., namens de PSE-Fractie, aan de Commissie;
B5-0202/2000 van de heer Rutelli, namens de ELDR-Fractie, aan de Raad;
B5-0203/2000 van de heer Rutelli, namens de ELDR-Fractie, aan de Commissie;
B5-0204/2000 van mevrouw Morgantini, namens de GUE/NGL-Fractie, aan de Raad;
B5-0205/2000 van mevrouw Morgantini, namens de GUE/NGL-Fractie, aan de Commissie;
B5-0210/2000 van de leden Queiró en Muscardini, namens de UEN-Fractie, aan de Raad;
B5-0211/2000 van de leden Queiró en Muscardini, namens de UEN-Fractie, aan de Commissie;
B5-0212/2000 van de heer Fiori, namens de PPE/DE-Fractie, aan de Raad;
B5-0213/2000 van de heer Fiori, namens de PPE/DE-Fractie, aan de Commisie;
B5-0214/2000 van de heer Bautista Ojeda, namens de Verts/ALE-Fractie, aan de Raad;
B5-0215/2000 van de heer Bautista Ojeda, namens de Verts/ALE-Fractie, aan de Commissie.

Rutelli
Mijnheer de Voorzitter, teleurstelling en frustratie: dat zijn onze gevoelens als wij als Europees Parlement een balans opmaken van wat er uit de bus is gekomen bij de tenuitvoerlegging van de programma's en de verwezenlijking van de doelstellingen uit de nu al bijna vijfjarige verklaring van Barcelona. Ja, deze teleurstelling en frustratie worden zelfs nog groter als wij zien hoezeer het Europees beleid zich in andere richtingen heeft ontwikkeld. Ik denk bijvoorbeeld aan Midden- en Oost-Europa en de Balkan, of ook aan de betrekkingen met Latijns Amerika. Wij weten immers heel goed dat het Euro-mediterraan partnerschap eigenlijk tot doel had het evenwicht in het Europees beleid te herstellen, ten gunste van het Middellandse-Zeegebied.
Ik wil hier kort enkele fundamentele vraagstukken noemen waar wij in dit debat een duidelijk antwoord op willen: de clausule in de overeenkomsten betreffende de eerbiediging van de mensenrechten; de inspanningen ter ontwikkeling van de ratificatie-instrumenten voor de nog niet geactiveerde associatieovereenkomsten, en de ontwikkeling en versnelling van nieuwe betrekkingen met het oog op een samenwerkingsproces met Libië, mits tijdens de conferentie van Caïro, van3 en 4 april aanstaande, aan de politieke voorwaarden daarvoor wordt voldaan. Ik wil eveneens wijzen op de noodzaak de economische structuren te moderniseren en meer vaart te zetten achter de verwezenlijking van de doelstellingen inzake participatie van de burgermaatschappij, via instelling van netwerken tussen steden, havens, universiteiten, beroepsorganisaties, ondernemers en niet-gouvernementele organisaties. Ook willen wij dat de INTERREG-projecten worden gebruikt om een harmonieuze, economische en territoriale ontwikkeling mogelijk te maken via onder meer modernisering van economische structuren. Tot slot zouden wij graag zien dat het qua effectieve bestedingen zo teleurstellende MEDA-programma eindelijk vruchten begint af te werpen.
Tot slot wil ik nog zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat het Middellandse-Zeebeleid van de Unie, in het kader van het buitenlands en veiligheidsbeleid, een van de gemeenschappelijke strategieën kan worden waarvan in artikel 12 van het Verdrag betreffende de Europese Unie sprake is. Ook kan men de parlementaire dialoog versterken door een specifieke parlementaire dimensie aan dit beleid toe te voegen.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft samen met andere fracties het initiatief genomen tot dit debat over het Middellandse-Zeebeleid, en ik wil niet verhelen dat dit initiatief voorspruit uit een tweetal zorgen.
Onze eerste zorg is van algemene aard, en ik zeg dit met nadruk aan het adres van de vertegenwoordigers van de Raad en van de Commissie. Als fractie - en ik denk niet dat wij de enige fractie zijn - vrezen wij dat het Middellandse-Zeebeleid, waarvoor in 1995 een groots proces, het proces van Barcelona, op touw werd gezet, geen politieke prioriteit meer is voor de Unie. Dit is onze zorg van algemene aard. Volgens ons moet het Middellandse-Zeebeleid worden uitgediept en nieuw leven in worden geblazen, en wel samen met de uitbreiding, of misschien zelfs nog sterker dan de uitbreiding, daar de strategie voor de uitbreiding inmiddels van stapel is gelopen.
Onze tweede zorg is van inhoudelijke aard. In Barcelona heeft men de kernpunten van dit beleid vastgesteld. Enkele van deze kernpunten zijn echter inmiddels verloren gegaan. Zoals u uit de resolutie van het Parlement kunt opmaken, hebben wij de indruk dat absolute prioriteit wordt gegeven aan de totstandbrenging van een vrijhandelszone en dat andere beleidsvormen in de schaduw komen te staan, beleidsvormen die ons inziens echter de totstandkoming van een vrijhandelszone moeten begeleiden. Ik beweer geenszins dat wij de totstandkoming van een vrijhandelszone betwisten, integendeel! Veeleer willen wij dat nieuwe aandacht wordt geschonken aan de pijlers van het proces van Barcelona. Deze moeten worden versterkt. Het gaat hierbij om een beleid voor investeringsbevordering, werkgelegenheid, gedecentraliseerde samenwerking, en gemeenschappelijk beheer van migratiestromen. Het gaat hierbij eveneens om cultuur, onderwijs, jongeren, en de mogelijkheid van echte, overtuigende uitwisselingen met deze landen en samenlevingen.
Wij benadrukken eveneens dat associatieovereenkomsten weliswaar belangrijk zijn - en de ratificatieprocedures daarvan moeten worden gestroomlijnd - maar niet het kernpunt kunnen vormen van een op multilaterale betrekkingen gebaseerd beleid. Dit is een zwak punt, en daarom zijn wij voldaan over het voornemen van het Europees Parlement, over het besluit van de fractievoorzitters, om een interparlementair forum bijeen te roepen. Wij stemmen in met de ondersteuning van een burgerforum, en verheugen ons over het feit dat het Frans voorzitterschap in het kader van zijn programma een Euro-mediterrane conferentie wil beleggen in Marseille. Volgens ons mag deze Euro-mediterrane conferentie zich echter niet beperken tot het beheer van de lopende zaken. Veeleer moet deze een gelegenheid zijn om een gemeenschappelijk politiek signaal de wereld in te sturen. Ook moeten de instrumenten die dan worden besloten in staat zijn het beleid nieuwe geloofwaardigheid te verlenen.
Ik denk dat ik overtuigend ben geweest. Voor ons is dit namelijk een zaak waar wij met grote overtuiging en passie achter staan.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, als Fractie Unitair Europees Links zijn wij uiterst bezorgd over de toestand waarin het partnerschap in de Middellandse Zee verkeert: dit is op sterven na dood. Wij kunnen geen enkele rechtvaardiging vinden voor het gedrag van de Raad en de Commissie, die in plaats van de dialoog nieuw leven in te blazen, bij de pakken zijn gaan neerzitten. De twee belangrijke redenen die aanvankelijk vooruitgang in de besprekingen onmogelijk maakten, zijn nu echter komen te vervallen: wij hebben een nieuwe Commissie, die zegt dat de totstandkoming van een Euro-mediterrane ruimte van vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten een van haar prioriteiten is, en er is opnieuw een - zij het dan moeizaam en met veel tegenstrijdigheden behept - begin gemaakt met de vredesonderhandelingen tussen Israël, Palestina, Syrië en Libanon.
Het is hoog tijd dat Europa een politiek signaal geeft en duidelijk maakt dat het opnieuw de dialoog met de derde landen van de Middellandse Zee wil aanzwengelen. Daarom zijn wij zeer ingenomen met het plan van het aanstaand Frans voorzitterschap van de Raad om een nieuwe Euro-mediterrane conferentie te beleggen. De agenda daarvan moet echter de daadwerkelijke problemen behelzen en mag niet zo vaag blijven als ze nu schijnt te zijn. Wij zijn echter uitermate ongerust over het feit dat de Commissie geen enkele belangstelling toont voor de heropening van de besprekingen. Als men de drie hoofdstukken van het samenwerkingsproces van Barcelona opnieuw wil bezielen, moet men de handen uit de mouwen steken. Er is op het gebied van de politieke samenwerking en de veiligheid nog heel wat werk aan de winkel voor de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat, in een context van wederzijds respect. Wanneer het om mensenrechten en eerbieding van mensenrechten gaat, mag men nooit, nergens en bij niemand iets door de vingers zien, ook niet in het beschaafde Europa.
Al geruime tijd geleden heeft het Europees Parlement voorgesteld een Euro-mediterraan hof voor de mensenrechten op te richten, naar het voorbeeld van het Hof van Straatsburg. Ook hebben wij gevraagd om de uitwerking van mechanismen voor wederzijdse raadpleging. Wij willen dat er instanties komen die vreedzame conflictregeling en bestrijding van georganiseerde misdaad mogelijk maken. Ons inziens moet de politieke dialoog gestructureerd worden en de vorm krijgen van periodieke raadpleging. Daarom stellen wij voor dat op gezette tijden topconferenties worden gehouden van de staatshoofden en regeringsleiders van de mediterrane landen van de Europese Unie. Dat is ook een manier om de rol van de speciaal afgezant voor het Midden-Oosten te versterken en te voorkomen dat de Verenigde Staten de politieke rol overnemen die wij zelf graag willen spelen. Verder hopen wij dat in het kader van de politieke dialoog de laatste moeilijkheden zullen worden overwonnen met Libië. Libië moet betrokken worden bij het proces van Barcelona, zeker nu de Verenigde Naties de sancties hebben opgeheven. Ook het geschil met Groot-Brittannië en de Verenigde Staten is opgelost en er is geen enkele reden meer om Libië uit te sluiten van de dialoog. Libië zou daarom moeten deelnemen aan de volgende Euro-mediterrane conferentie.
Bij de economische en financiële samenwerking moet de Commissie opnieuw gaan onderhandelen over de sluiting van in sociaal opzicht duurzame handelsovereenkomsten. Dit is uiterst belangrijk gezien de enorme wederzijds belangen die op het spel staan. Ik wil echter tevens onderstrepen dat de tot nu toe door de Commissie gevolgde bilaterale aanpak blijkbaar niet bij machte was de o, zo talrijke uitdagingen in het Middellandse-Zeegebied het hoofd te bieden. Bij de economische samenwerking moet men een multilaterale en multi-bilaterale aanpak volgen. Daarmee kan ook de handel tussen de mediterrane landen en tussen de landen van het zuidelijk Middellandse-Zeegebied worden bevorderd. Deze multilaterale aanpak moet ook zijn beslag krijgen op het gebied van de culturele en sociale samenwerking. Er zijn programma's voor multilaterale samenwerking van verschillende landen nodig, programma's voor de verspreiding van de cultuur van het anderszijn, voor de bevordering van het recht op vrij bestaan, voor de bevordering van verscheidenheid onder de mensen, voor de bevordering van de samenleving tussen verschillende godsdiensten en van de interreligieuze dialoog. Dit moet geschieden in een context van eerbiediging van de mensenrechten, waarbij met name ook de rechten en de vrijheden van de vrouw moeten worden gerespecteerd. Daarom is het absoluut noodzakelijk dat steun wordt gegeven - en dat is trouwens ook de taak van de Unie - aan de democratische organisaties van de burgersamenleving van de mediterrane landen. Ook moet de parlementaire dialoog naar het voorbeeld van het Euro-mediterraan forum worden ondersteund.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de totstandkoming van een Euro-mediterrane ruimte van vrede, economische rechtvaardigheid, burgerschap en stabiliteit is een gemeenschappelijk streven voor beide kanten van de Middellandse Zee. Dit is het buitenlands beleid dat wij de communautaire instellingen graag zouden zien voeren, ofschoon dit natuurlijk een enorme uitdaging is. Daarmee kan de Unie een cultureel en politiek proces op gang brengen, een proces dat de verschillende territoriale en culturele realiteiten kan leren samen te leven en zich samen te ontwikkelen. Dan komt men los van de glorierijke mythen uit de voorbije geschiedenis en kan men van de Middellandse Zee een echte zee van vrede maken, een zee zonder conflicten, misbruik en onderdrukking, een zee zonder arme immigranten die in de hoop Europa te bereiken het leven laten.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, voor de ontwikkeling van het Middellandse-Zeegebied zijn in eerste instantie politieke strategieën nodig, strategieën die de bureaucratie niet de kans geven alles in het honderd te sturen. Europa is de drager van grote waarden: vrede, vrijheid en sociale vooruitgang, van waarden die men elk dag opnieuw weer moet verdedigen, juist omdat zij de vrucht zijn van grote offers. De economische vooruitgang van Europa wordt nu echter in gevaar gebracht door de mondialisering. Ons vasteland loopt het risico verzeild te raken in een ernstige recessie als wij niet het hoofd weten te bieden aan de enorme uitdagingen vanuit Zuid-Oost-Azië - waar de arbeidskosten een tiende zijn van de onze - de Verenigde Staten en Japan. Als wij onszelf opsluiten in onze eigen interne markt, deze beschermen en er een muur omheen zetten, zullen wij uiteindelijk aan het kortste eind trekken. Men kan de uitdagingen van de mondialisering niet ontlopen, en daarom moet men erachter zien te komen hoe men deze het beste kan aanpakken en sturen.
Het Middellandse-Zeegebied is de belangrijkste proefbank voor Europa. Daar kan Europa laten zien dat het in staat is over de grens van zijn eigen vasteland heen te kijken. Daarom moet een goed mediterraan beleid op poten worden gezet. De Unie helt nu teveel over naar het noordoosten, en veronachtzaamt steeds meer het zuiden, het Middellandse-Zeegebied. Bij de opzet van het mediterraan beleid moet rekening worden gehouden met sterk uiteenlopende belangen, met latente spanningen, en daarom moet men hierin verschillende doelstellingen voor ogen houden. Ten eerste zal men initiatieven moeten ontplooien voor de handhaving van de vrede, zeker nu het vredesproces in het Midden-Oosten nieuw elan heeft gekregen. In dit verband willen wij ook onze dank uitspreken voor de reis van de paus. Daarmee kunnen nieuwe betrekkingen, nieuw begrip en wederzijdse hulpverlening worden bevorderd tussen de verschillende godsdiensten. Ten tweede zal men partnerschapsprojecten met de deelname van Noord- en Zuid-Europa moeten opzetten. Als men namelijk van de Middellandse Zee echt een gebied wil maken waar dialoog, verdraagzaamheid en samenwerking heersen, als men hier vrede en stabiliteit wil garanderen, moet men een sterke politieke wil aan de dag leggen en zorgen voor een duurzame en evenwichtige sociale en economische ontwikkeling. De ontwikkelingslanden van het Middellandse-Zeegebied hebben een ander, een efficiënter economisch beleid nodig en aan deze vereiste kan men zich niet onttrekken. Er is al zoveel nutteloos werk gedaan, en er is nog steeds grote behoefte aan waterleidingen, scholen en middelen voor jonge afgestudeerden om een nieuw leven te beginnen.
Daarom hebben wij, mijnheer de Voorzitter, nog heel wat werk voor de boeg.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, dit is een moment van fundamenteel belang voor het leven van de Europese Unie: wij maken ons immers op voor een weergaloze uitbreiding en werken tegelijkertijd aan een institutionele hervorming die een goed bestuur van deze grote politieke entiteit mogelijk moet maken. Wij mogen in onze inspanningen het belang van het Middellandse-Zeegebied niet onderschatten. Het Middellandse-Zeegebied moet in ons beleid een van onze bevoorrechte partners zijn. Dit is een grens waar wij al onze aandacht aan moeten schenken. Het in 1995 in Barcelona op gang gebrachte proces voor de verwezenlijking van een echt Euro-mediterraan partnerschap is nog niet voltooid, ofschoon de regeringen van de Europese Unie - volgens onze fractie terecht - het mediterraan beleid uitdrukkelijk tot een van hun prioriteiten hebben verklaard. Ondanks de vooruitgang op multilateraal en bilateraal vlak is het Handvest voor de stabiliteit en de veiligheid nog niet afgerond. Het partnerschap heeft zijn doelstellingen nog lang niet bereikt. De multilaterale betrekkingen hebben zich niet op constante wijze kunnen ontwikkelen en uitbreiden en het cultureel, sociaal en humaan partnerschap laat nog veel te wensen over. Aangezien voor een meer harmonieuze ontwikkeling van het partnerschap voltooiing van het vredesproces van doorslaggevend belang is, wil ik de Commissie vragen of zij niet van mening is dat de Unie heel haar gewicht in de schaal moet leggen om het vredesproces in het Midden-Oosten vooruit te helpen.
Kan de Commissie eveneens verduidelijken welke activiteiten zij in de betrokken landen in het kader van het economisch en financieel partnerschap wenst te ontplooien om, afgezien van de totstandbrenging van een vrijhandelszone voor het jaar 2010, de doelstellingen van macro-economische stabiliteit, liberalisering en privatisering, legislatieve vereenvoudiging en versterking van de sociale beleidsvormen te bereiken? Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om het beheer van het MEDA-programma te verbeteren? Welke activiteiten denkt zij te ondernemen om bij te dragen aan de vermindering van de welvaartsverschillen, de verwezenlijking van infrastructuurprojecten en de evaluatie en modernisering van de handelsovereenkomsten? Welke specifieke maatregelen denkt de Commissie te nemen om een echt cultureel, sociaal en humaan partnerschap tot stand te brengen?
Laten wij opnieuw bij Barcelona beginnen en de algemene opzet hervatten. Laten wij de tot nu toe veronachtzaamde prioriteiten opnieuw in het middelpunt plaatsen en steun verlenen aan de totstandkoming van burgerfora waarmee de actieve deelneming van de burgersamenleving kan worden bevorderd. Laten wij door middel van een duidelijke politieke wilsuiting het mediterraan partnerschap nieuw elan geven en daarvoor een nieuwe generatie programma's uitwerken waarmee versplintering van onze inspanningen kan worden vermeden en een betere coördinatie en efficiënter gebruik van de hulpbronnen kan worden gegarandeerd.
Onze fractie gelooft in het Middellandse-Zeegebied en wil dat dit voor de Europese Unie het strategisch, economisch en politiek belang krijgt dat het op grond van zijn geschiedenis moet hebben.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding is absoluut noodzakelijk. Voor de toekomst van de Europese Unie is zij van het grootste belang, omdat alleen door uitbreiding kan worden voorkomen dat Europa een door armoede omringd eiland van grote welvaart wordt. De uitbreiding naar Oost-Europa staat buiten kijf. Het is echter onbegrijpelijk waarom de uitbreiding uitsluitend in één richting plaatsvindt. Wij zijn geneigd de zo dichtbij gelegen landen aan de andere oever van de Middellandse Zee, de Maghreblanden, over het hoofd te zien, terwijl sommige daarvan nog wel een bijzondere vorm van associatie met de Europese Unie hebben. Wij vergeten dat onze toekomst heel nauw met die landen is verbonden. Het is onnodig de grote gemeenschappelijke belangen in herinnering te brengen, die wij met die landen op het gebied van landbouw en visserij hebben. Ook hoeven we de ernstige immigratieproblemen tussen Andalusië en Marokko niet te noemen, die voor extra moeilijkheden zorgen.
Europese regio's als Andalusië, die heel dicht bij de Maghreblanden liggen, hebben met die landen meer belangen en problemen gemeen dan met andere lidstaten van de Unie en veel meer dan met de toekomstige kandidaat-landen. De haat-liefdeverhouding tussen bepaalde communautaire grondgebieden en de Maghreb zorgt voor onnodige economische en sociale spanningen. Wij moeten al onze onderhandelingskracht aanwenden om die spanningen uit de weg te ruimen, alsook alle bestaande of nieuw te creëren middelen inzetten om de Euro-mediterrane samenwerking te bevorderen.
Zijn de Raad en de Commissie van oordeel dat het nuttig kan zijn een interterritoriaal orgaan voor de Straat van Gibraltar in te voeren, waarin zowel de aangrenzende landen als de Europese Unie politiek vertegenwoordigd zijn, waardoor gedecentraliseerde samenwerking mogelijk is?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, met uw welnemen zou ik in de eerste plaats willen onderstrepen dat de betrekkingen met de mediterrane landen in het werkprogramma van het Portugese voorzitterschap voor dit halfjaar een prioritaire plaats innemen. Aangezien iedereen voldoende vertrouwd is met de basisinstrumenten die de Europese Unie op dit vlak heeft uitgebouwd, hoef ik die hier niet op te noemen. In verband met het Euro-mediterrane partnerschap zou ik echter willen benadrukken dat tijdens het Portugese voorzitterschap op 25 en 26 mei een informele vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van het Euro-mediterrane partnerschap zal plaatsvinden. Het is de bedoeling dat op deze bijeenkomst een openhartige en oprechte dialoog over de werking en de prioriteiten van het partnerschap tot stand komt. Er dienen met name een inventaris en een kritische analyse te worden gemaakt van de manier waarop de verwijzingen naar de werking van het partnerschap moeten worden geïnterpreteerd. Wij weten immers dat deze in bepaalde landen aan weerszijden van de Middellandse Zee tot sterk uiteenlopende interpretaties aanleiding kunnen geven. De genoemde aanpak is onontbeerlijk om de activiteiten binnen elk van de drie vastgestelde dimensies nieuw leven in te blazen. Ook de voorbereidingen voor de formele vergadering van ministers van Buitenlandse Zaken Barcelona IV zullen er wel bij varen. Deze in het kader van het proces van Barcelona geplande bijeenkomst zal in november in Marseille plaatsvinden. Ons inziens zal deze evaluatie ons in de gelegenheid stellen datgene wat wij ons reeds in Stuttgart hebben voorgenomen systematisch aan te pakken. Maar niet alleen dat, op deze manier zullen wij tevens nieuwe prioriteiten kunnen analyseren in sectoren waar de samenwerking momenteel gering is.
Anderzijds zijn wij van oordeel dat de totstandkoming van een vrijhandelszone, een ander aspect van het proces ter bevordering van de mediterrane betrekkingen, niet als een doel op zich mag worden beschouwd. Het gaat hier veeleer om een instrument dat de levensomstandigheden van de burgers moet verbeteren en hun inkomen moet verhogen. Het heeft met name tot doel de bestaande ongelijkheden tussen de burgers van de Europese Unie weg te werken. De oprichting van een dergelijke zone zal de mediterrane landen ongetwijfeld de mogelijkheid bieden via een vrijhandelsproces deel te nemen aan een wereld van wederzijdse afhankelijkheid. Zodoende kunnen zij profijt trekken uit het algemene ontwikkelingsproces dat tot een toename van de welvaart en het welzijn leidt.
Voor het MEDA-programma is in deze context een belangrijke rol weggelegd. Het bedrag dat gedurende de periode 2000-2006 voor MEDA-II zal worden uitgetrokken, is nog niet bekend. De Commissie heeft aangekondigd dat zij binnenkort voorstellen voor de verdeling van de in rubriek IV van de begroting opgenomen middelen voor de financiering van de externe betrekkingen van de Unie zal indienen. Hiertoe behoort ook het MEDA-programma. De Raad buigt zich momenteel over het voorstel van de Commissie van eind vorig jaar dat tot doel heeft de procedures van de MEDA-verordening te vereenvoudigen en te verbeteren. Zo hopen wij aan de door onze mediterrane partners gestelde eis tegemoet te komen. In het verleden is immers gebleken dat een deel van dit systeem voor verbetering vatbaar is. Bepaalde partners uit het zuidelijke Middellandse-Zeegebied, bepaalde landen van de Unie en ook de Commissie zelf hebben hierop aangedrongen. De Commissie heeft in verband hiermee overigens een concrete evaluatie van de werking van het systeem uitgevoerd. Wij zijn dan ook van oordeel dat de voorgestelde mechanismen een stap in de goede richting betekenen.
Het Europees Parlement werd verzocht zich over dit voorstel uit te spreken. De Raad hoopt dat het desbetreffende advies spoedig beschikbaar zal zijn. Uit hoofde van het MEDA-programma worden ook activiteiten op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding gefinancierd. Op dit moment worden in het kader van dit programma jaarlijks ongeveer 1.000 miljoen euro uitgetrokken. De leningen van de Europese Investeringsbank, die een identiek bedrag beschikbaar stellen, zijn voornamelijk bedoeld om infrastructuur- en milieuprojecten te financieren.
Op31 maart en 1 april aanstaande zal in het kader van het proces van Barcelona een vergadering van deskundigen in werkgelegenheid en beroepsopleiding worden belegd. De bedoeling hiervan is na te gaan hoe wij de zuidelijke mediterrane landen kunnen helpen nationale beleidslijnen inzake werkgelegenheid en beroepsopleiding uit te stippelen. Er zal tevens aandacht worden besteed aan de uitwisseling van informatie en ervaringen. De algemene doelstelling die wij hiermee nastreven is uiteraard de versterking van het concurrentievermogen. Dat is in hoge mate afhankelijk van het opleidingsniveau van de arbeidskrachten.
Een van de vragen aan de Raad heeft betrekking op de rol van de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. In verband hiermee wil ik bevestigen dat de Europese Unie bijzonder veel belang hecht aan de ontwikkeling van een coherent allesomvattend beleid voor de mediterrane regio. In deze context zijn wij niet alleen voornemens een actieve rol in het kader van het proces van Barcelona te spelen, maar willen wij tevens actief aan het vredesproces in het Midden-Oosten deelnemen. De hoge vertegenwoordiger zet zich hiervoor ten volle in. Zo heeft hij onder meer deelgenomen aan de laatste vergadering van de ministeriële stuurgroep in Moskou. Deze bijeenkomst heeft een nieuwe impuls aan de multilaterale dimensie van het vredesproces in het Midden-Oosten gegeven en daarbij is ook de Europese Unie betrokken.
De Europese Unie zal ook op andere terreinen werkzaam blijven. Zoals u weet, zal een gemeenschappelijke strategie voor het Middellandse-Zeegebied worden vastgesteld overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Keulen en de bevestiging hiervan op de Europese Raad van Helsinki. Deze gemeenschappelijke strategie wordt momenteel door het Portugese voorzitterschap voorbereid. Ik zou u er overigens in dit verband op willen attenderen dat de huidige strategie verschilt van de twee bilaterale gemeenschappelijke strategieën die wij respectievelijk ten aanzien van Rusland en Oekraïne hebben vastgesteld. In dit concrete geval betreft het een multilaterale gemeenschappelijk strategie met een duidelijk horizontaal karakter. Zij omvat een waaier van aspecten die ons inziens de inzet van het proces van Barcelona moeten overstijgen. Anders gezegd, indien deze gemeenschappelijke strategie niet meer dan een duplicaat van de inhoud van het proces van Barcelona wordt, bieden wij onze zuidelijk partners in het kader van een coherente Europese beleidsvoering geen meerwaarde aan. Het ligt in onze bedoeling met behulp van deze gemeenschappelijke strategie een nieuwe dimensie toe te voegen. Wij wensen met name rekening te houden met de ontwikkeling van het vredesproces in het Midden-Oosten en met de wijze waarop deze ontwikkeling de strategische betrekkingen in het Middellandse-Zeegebied - hopelijk in gunstige zin - kan beïnvloeden.
De Europese Unie werkt momenteel ook aan een document dat de toekomst van de regio in beeld moet brengen. Op deze manier bereidt zij zich voor op de rol die de Unie op zich zal moeten nemen zodra het vredesproces in het Midden-Oosten vrede brengt. De Europese Unie verkeert overigens in een geprivilegieerde positie om een aantal concrete kwesties te bestuderen. Ik denk dan met name aan de veiligheid, de waterverdeling en de vluchtelingen.
Het Euro-mediterraan Handvest voor vrede en stabiliteit is een kwestie waaraan dit Parlement bijzondere aandacht heeft besteed en die ook de Raad bezighoudt. In aansluiting op het door de ministeriële bijeenkomst van Stuttgart in april 1999 verleende mandaat werd een werkschema opgesteld en in november, december en maart werden vergaderingen over dit thema belegd. Tot dusver hebben de debatten zich toegespitst op de principes die in het desbetreffende handvest moeten worden opgenomen, op de dienovereenkomstige instrumenten en mechanismen en op de institutionele bepalingen. Over enkele dagen zal in Brussel een nieuwe vergadering worden gehouden. De werkzaamheden ter voorbereiding van een verslag over de geboekte vooruitgang zijn ook reeds ver gevorderd. Het is de bedoeling dat het verslag nog tijdens het Portugese voorzitterschap op de bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in Lissabon informeel kan worden bestudeerd.
In de huidige fase is de Raad echter niet voornemens een andere hier genoemde kwestie aan te pakken en op te lossen. Ik bedoel daarmee de mogelijkheid een multilaterale overeenkomst met de derde landen tot stand te brengen. De Europese Unie is van oordeel dat daartoe eerst alle mogelijke spontane vormen van Zuid-Zuidsamenwerking moeten worden bevorderd. Die staan immers momenteel nog op een laag pitje. Tevens moeten onverwijld handelsovereenkomsten tussen de mediterrane landen worden gesloten. Te dien einde is overigens reeds technische bijstand verleend. In dit verband, mijnheer de Voorzitter, zou ik met uw welnemen willen opmerken dat het merendeel van de bezwaren betreffende de wijze waarop het mediterrane proces ten uitvoer wordt gelegd, betrekking hebben op de wijze waarop de Noord-Zuidbetrekkingen worden opgevat. Ofschoon het geenszins in mijn bedoeling ligt kritiek uit te oefenen, wens ik hier met klem te onderstrepen dat zich in de definitie van Barcelona in dit verband een andere duidelijke dimensie aftekent. Ik heb het dan uiteraard over het niet voltooide huiswerk van de landen ten zuiden van de Middellandse Zee. Op het gebied van de interregionale betrekkingen is immers nog heel wat werk aan de winkel. Dat wordt overigens door de desbetreffende landen zelf volmondig erkend. Zonder deze interregionale samenwerking in het zuiden van het Middellandse-Zeegebied heeft het Euro-mediterrane samenwerkingsproces geen kans van slagen. Het is belangrijk dat deze boodschap ook onze zuidelijke partners ter ore komt. Anders blijft het bij individuele vectoren die de Europese Unie weliswaar met elk van de betrokken landen verbinden, maar geen gemeenschappelijke ruimte in het leven roepen. De landen ten zuiden van de Middellandse Zee moeten beseffen dat zij met het oog op de totstandkoming van een gemeenschappelijke ruimte concessies moeten doen en een constructieve dialoog moeten opbouwen teneinde de interregionale samenwerking in de hand te werken.
In verband hiermee maak ik u erop attent dat het Franse voorzitterschap voornemens is in het kader van het Euro-mediterrane partnerschap de in maart 1999 in Den Haag opgestarte werkzaamheden over migratie en uitwisseling van bevolkingsgroepen voort te zetten. Frankrijk wenst met name in het komende halfjaar een nieuwe vergadering van hoge ambtenaren te beleggen. Het gaat hier om een bijzonder delicaat probleem en wij zijn ons bewust van het belang en de relevantie van de aan de Raad voorgelegde kwestie, maar daartoe is een goede voorbereiding onontbeerlijk.
Ook de objectieve datum van 2010 en de vraag betreffende de instelling van een comité dat de te ondernemen acties moet bestuderen, vergen enige commentaar. Op dit moment ligt het niet in onze bedoeling een dergelijk comité in te stellen. We zijn echter wel vastbesloten de onderhandelingen met het oog op het sluiten van associatieovereenkomsten tussen de Europese Unie en de mediterrane landen voort te zetten en zo spoedig mogelijk af te ronden. Om in deze opzet te slagen is het onontbeerlijk dat beide partijen de nodige goede wil aan de dag leggen. De associatieovereenkomst met Marokko is op 1 maart van kracht geworden en het voorzitterschap vertrouwt erop dat het akkoord met Israël, gelet op het vergevorderde stadium waarin het nationale ratificatieproces verkeert, in juni van dit jaar in werking zal treden. Zoals u weet, worden de onderhandelingen met Algerije midden april hervat. De gesprekken met Syrië, die in principe eind maart zouden worden voortgezet, zijn onlangs naar aanleiding van de samenstelling van de nieuwe regering uitgesteld. Het Portugese voorzitterschap hoopt dat in de loop van dit halfjaar een significante vooruitgang kan worden geboekt.
Mijnheer de Voorzitter, in het kader van de Euro-mediterrane overeenkomsten dient echter tevens te worden onderstreept dat de verwachtingen omtrent deze akkoorden niet systematisch mogen toenemen. De Euro-mediterrane overeenkomsten mogen niet worden omgevormd tot een soort van lanceerbasis waar de nieuwe overeenkomstsluitende landen in vergelijking met de vorige landen aanzienlijke voordelen in de wacht slepen. Deze situatie zou het huidige proces immers tot een soort van systematisch spiegelmechanisme doen verworden. Het is derhalve belangrijk dat de landen uit het zuidelijke Middellandse-Zeegebied goed beseffen dat wij het principe van gelijke behandeling in acht moeten nemen en dat een vertraagde opening van de processen geen voordelen ten aanzien van de reeds eerder opgestarte overeenkomsten inhoudt. Wij moeten deze landen tevens duidelijk maken dat de bestaande akkoorden niet kunnen worden herzien in het licht van in latere overeenkomsten verworven voordelen. Het gaat hier niet om een cumulatief proces, maar om een evenwichtig en rechtvaardig proces.
De Europese Unie heeft de landen ten zuiden van de Middellandse Zee ervan overtuigd dat de totstandkoming van de eenheidsmarkt een positieve ervaring is. Daarom blijven wij, in de lijn van wat ik reeds eerder heb gezegd, deze landen ertoe aansporen hun wetgeving zoveel mogelijk af te stemmen op die van de Unie. Deze doelstelling maakt deel uit van het in het kader van het Euro-mediterrane partnerschap ten uitvoer gelegde regionale programma voor industriële samenwerking. In dit verband heeft het Portugese voorzitterschap in samenspraak met de regering van Cyprus besloten dat de ministers van Industrie op 21 en 23 juni in Nicosia een balans van de situatie zullen opmaken Wij hechten bijzonder veel belang aan deze bijeenkomst. Het is de derde maal dat dit thema op een Euro-mediterrane vergadering van ministers van Industrie zal worden besproken.
Wat het vredesproces in het Midden-Oosten betreft, dringt de vraag van dit Parlement tot de kern van de zaak door. De zichtbaarheid van de Europese Unie in het vredesproces in het Midden-Oosten is voor ons geen doel op zich. De actie van de Raad stoelt in de eerste plaats op het voornemen om met onze aanwezigheid en ons optreden bij te dragen aan het welslagen van het vredesproces. Wij hebben dit vredesproces resoluut gesteund. Ik denk daarbij niet enkel aan de economische bijstand zonder weerga die wij aan het Midden-Oosten hebben verleend - dat moet gezegd worden - maar ook aan de politieke initiatieven en de constructieve steun aan de door de Verenigde Staten en andere belangrijke deelnemers geleverde inspanningen. Wij moeten ons goed bewust zijn van het volgende. De zichtbaarheid en de aanwezigheid van de Europese Unie in het vredesproces in het Midden-Oosten worden bepaald door de partners van het vredesproces en stemmen niet noodzakelijkerwijs overeen met het belang dat sommige landen bij deze zichtbaarheid hebben. Wij zullen alles doen wat in onze macht ligt om het vredesproces te bevorderen, want ons eigenlijke streefdoel is het herstel van de vrede. De zichtbaarheid in de context van deze vrede is slechts bijkomstig. In dit verband zou ik willen verwijzen naar onze inspanningen in het kader van het Palestijnse luik. Wij steunen de tenuitvoerlegging van de gesloten akkoorden en wij zijn bereid aan de gesprekken over de definitieve status deel te nemen. Met betrekking tot het Syrische luik heeft de Raad een speciale gezant gestuurd wiens optreden ik hier als uiterst positief wens te bestempelen. De Raad blijft met andere woorden bij zijn voornemen om beide partijen te helpen de weg naar de hervatting van de bilaterale onderhandelingen te vinden, hetgeen overigens, zoals u allen weet, in december jongstleden is gelukt. Wij hopen dat het nieuwe vaarwater waarin de betrekkingen met Syrië in de internationale context zijn terechtgekomen hieraan zal bijdragen, temeer daar in het Midden-Oosten alle vectoren onderling met elkaar zijn verbonden.
Samen met de Verenigde Staten en Rusland, die de in 1991 in Madrid opgestarte multilaterale dimensie van het proces mede sponsoren, heeft de Raad ervoor gezorgd dat de in het kader van deze dimensie geplande activiteiten na een onderbreking van drie jaar kunnen worden hervat. Deze inspanningen liggen ten grondslag aan de door de stuurgroep gehouden ministeriële vergadering van 1 februari jongstleden. Tijdens de genoemde bijeenkomst werd voor het merendeel van de multilaterale groepen het licht weer op groen gezet, zodat zij nog deze lente hun werkzaamheden kunnen voortzetten. Als voorzitters van de werkgroep over economische en regionale ontwikkeling, die 53 leden van binnen en buiten de regio telt, hebben de Raad en de Commissie voor 8 en 11 mei een bijeenkomst van de werkgroep gepland. De Europese Unie zal anderzijds in juli ook de volgende vergadering van de stuurgroep beleggen.
Op de vergadering van 24 januari heeft de Raad de hoge vertegenwoordiger, bijgestaan door de speciale gezant en de Commissie, gevraagd de kwesties waarin voor de Europese Unie een fundamentele rol is weggelegd grondig te bestuderen. Het gaat met name om de veiligheid, de waterverdeling en de vluchtelingen. Hij werd tevens verzocht een discussienota over de toekomstperspectieven van de regio op te stellen en ter inzage voor te leggen. Het is immers van het grootste belang dat de Europese Unie perfect is voorbereid op de belangrijke rol die zij na de voltooiing van het vredesproces zal moeten vervullen.
De samenwerking met de burgermaatschappij, die in een andere vraag ter sprake is gekomen, blijft inderdaad in de ontwikkeling van het derde hoofdstuk van het proces van Barcelona een centrale plaats innemen. Er zijn reeds talloze activiteiten ten uitvoer gelegd - zo is onder meer een jeugdforum opgericht - en ik hoop dat wij tijdens de bijeenkomst van Lissabon kunnen nagaan op welke gebieden de activiteiten van deze derde dimensie het best kunnen worden toegespitst om de rol van de burgermaatschappij in dit proces te versterken. De financiële steun aan de op dit terrein werkzame niet-gouvernementele organisaties valt logischerwijs onder de bevoegdheid van de Commissie.
Wat de unie van de Arabische Maghreb betreft, is de Raad overtuigd van het nut en de noodzaak een samenwerkingsverband tot stand te brengen in een regio met 80 miljoen inwoners die bovendien dezelfde taal spreken en dezelfde godsdienst belijden. Daarom tracht de Raad, zoals ik reeds heb gezegd, systematisch de regionale samenwerking van de Maghreblanden te bevorderen in het kader van de politieke dialoog met Algerije, Tunesië en Marokko. Afgezien van een reeks conjuncturele en hopelijk slechts tijdelijke ontwikkelingen die de betrekkingen binnen de Arabische Maghreb ongunstig kunnen beïnvloeden, vertrouwen wij erop dat in deze regio in de toekomst positieve resultaten zullen worden geboekt.
In het kader van de betrekkingen met Libië werd in september jongstleden een belangrijke stap gezet. De aan dit land opgelegde sancties werden opgeheven, met uitzondering van het wapenembargo. De Raad heeft eens te meer zijn wens uitgesproken Libië als volwaardige partner bij het proces van Barcelona te betrekken. Hij hoopt dan ook dat dit land zijn absolute en onvoorwaardelijke steun aan het acquis van Barcelona zal verlenen. De trojka van ambassadeurs heeft overigens op 26 en 27 maart een bezoek aan Libië gebracht. In deze context werd duidelijk gemaakt dat de goedkeuring van de verworvenheden van Barcelona onder meer inhoudt dat Libië wordt verondersteld een associatieovereenkomst met de Europese Unie te sluiten. Deze moet het land in de gelegenheid stellen deel te nemen aan de voor 2010 geplande Euro-mediterrane vrijhandelszone. Ofschoon de onderhandelingen met Libië momenteel nog niet op de agenda staan, zal de Raad de gesprekken over de associatieovereenkomst moeten openen zodra de omstandigheden dit vereisen.
De Raad is zich terdege bewust - dit is een punt dat in een andere vraag aan bod is gekomen - van de uitdaging die van de privé-investeringen uitgaat. Deze investeringen zijn een onmiskenbaar hulpmiddel om de economische groei te bevorderen. Zoals Portugal reeds in het kader van het mediterrane forum en later in het kader van het proces van Barcelona had voorgesteld, vond in Lissabon op 28 februari en 11 maart in samenspraak met de privé-sector een conferentie over investeringen in het Middellandse-Zeegebied plaats. De deelnemers gaven te verstaan dat de investeringsstroom in de mediterrane regio sterk te wensen overlaat en in verhouding tot de mogelijkheden en in vergelijking met andere regio's volkomen ontoereikend is. Zij gingen nader in op de factoren die een gunstig investeringsklimaat scheppen en onderstreepten dat deze onverwijld moeten worden bevorderd en versterkt. Er werd met name gewezen op de noodzaak de marktdimensie te verruimen. Hiertoe zal stapsgewijs een Euro-mediterrane vrijhandelszone tot stand worden gebracht.
Naar aanleiding van de genoemde conferentie heeft de Commissie de oprichting van een Euro-mediterraan netwerk van investeringsagentschappen aangekondigd. Met behulp van een programma voor opleiding en knowhow wil men de sector moderniseren en de institutionele dimensie versterken. Bovendien wordt momenteel een studie gemaakt over de belemmeringen die directe buitenlandse investeringen in de weg staan. Verwacht wordt dat wij in dit opzicht tegen het einde van dit jaar over betrouwbare gegevens zullen kunnen beschikken.
In een andere vraag werd het probleem van de Westelijke Sahara aan de orde gesteld. In dit verband steunt de Raad de inspanningen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, van zijn speciale vertegenwoordiger voor de regio, ambassadeur Eagleton, en van de speciale gezant, de heer Bacon. De Raad heeft op 17 februari kennisgenomen van het verslag van de heer Bacon. Daarin wordt onder meer onderstreept dat het afgesproken tijdschema niet meer van toepassing is en dat in de huidige fase waarschijnlijk geen nieuwe datum voor het referendum zal kunnen worden vastgesteld. Wij beseffen maar al te goed dat deze onvoorziene omstandigheid het hele proces ongunstig kan beïnvloeden. De Raad is echter bijzonder ingenomen met het voornemen van de hoge vertegenwoordiger om zijn speciale gezant op te dragen de mogelijkheden en instrumenten te verkennen die tot een aanvaardbare en duurzame oplossing van dit conflict kunnen leiden. De Raad verklaart zich bereid alles in het werk te stellen om een sfeer van vertrouwen tussen de verschillende partijen te scheppen, teneinde een afdoende oplossing voor het probleem van de Westelijke Sahara te vinden, met inachtneming van de mensenrechten en de beginselen van de democratie.
Ik zal het niet meer te lang maken, mijnheer de Voorzitter. Ik moet echter op een lange reeks vragen antwoorden en als ik de verschillende vragen niet naar behoren behandel, zouden sommige afgevaardigden het voorzitterschap wel eens kunnen verwijten onvoldoende aandacht aan hun vragen te besteden.
Ik meen te mogen besluiten dat wij op een aantal elementen van het huidige mediterrane beleid uitvoerig zijn ingegaan ofschoon dit onderwerp uiteraard dieper moet worden uitgewerkt. Het is echter begrijpelijk dat de hooggespannen verwachtingen naar aanleiding van de opening van het proces van Barcelona in november 1995 - ik denk overigens dat ik een van de weinigen ben die bij deze opening en bij de ondertekening van het akkoord aanwezig waren - hebben plaatsgemaakt voor een gevoel van ontgoocheling. De huidige situatie is voornamelijk toe te schrijven aan de politieke ontwikkelingen die zich in het Nabije Oosten hebben voorgedaan. Aan de gunstige omstandigheden van november 1995 kwam een einde met de blokkering van het vredesproces. Toch mogen wij niet uit het oog verliezen dat het proces van Barcelona ondanks deze moeilijkheden kon worden voortgezet. Er zij overigens op gewezen dat het de enige instantie is waar de mediterrane Arabische landen, Israël en de Europese Unie samen om de tafel zitten, hetgeen in mijn ogen op zich reeds een uitzonderlijk succes mag worden genoemd. Het aantreden van de nieuwe Israëlische regering en de nieuwe beleidsvoering die onder meer tot doel heeft het vredesproces te reactiveren, zijn veelbelovende signalen. Wij hopen dan ook dat deze de ontwikkeling van het vredesproces in het Midden-Oosten gunstig zullen beïnvloeden.

Nielson
Mijnheer de voorzitter, namens mijn collega, Chris Patten, wil ik graag de volgende opmerkingen maken. De Commissie is het ermee eens dat het Barcelona-proces nieuw leven ingeblazen moet worden. Met name met het oog op de Euro-mediterrane conferentie, die waarschijnlijk medio november wordt gehouden, zal de Commissie voorstellen doen om een verdere ontwikkeling van het proces dit jaar te stimuleren. Tijdens die conferentie in november moet overeenstemming worden bereikt over de tekst van het Handvest voor vrede en stabiliteit. Dit Handvest moet zo betekenisvol en uitgebreid mogelijk zijn. Het zou goed zijn om regelmatig veiligheids- en stabiliteitsbesprekingen te houden, waarbij alle partners welkom zijn die hieraan deel willen nemen. Bovendien zouden we, in ieder geval met de Maghreblanden, samenwerkingsverbanden moeten ontwikkelen op het gebied van drugs, terrorisme, migratie, behoorlijk bestuur en conflictbeheersing.
Ik wil ook dat er binnen het partnerschap meer aandacht wordt besteed aan de mensenrechten. We zouden een open en eerlijke discussie moeten kunnen voeren over het beleid van de partnerregeringen om de situatie op dat vlak te verbeteren. We zullen MEDA en het specifieke democratieprogramma van MEDA gebruiken ter ondersteuning van positieve acties, met name door de NGO's, om de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische vrijheden in de regio te bevorderen. Het economische doel van het partnerschap is het creëren van een gebied met een gemeenschappelijke welvaart op basis van een toenemende liberalisering van de handel in combinatie met aanzienlijke financiële steun van de EU. Die steun is bedoeld om deze overgang te realiseren en om de partners te helpen bij het oplossen van de bijbehorende sociale en economische problemen.

Een aantal MEDA-programma's zijn inmiddels al van start gegaan. Deze programma's richten zich op ondersteuning van de industriële modernisatie, op structurele aanpassing, op ontwikkeling van de particuliere sector en op opleiding en bevordering van het midden- en kleinbedrijf. Aan alle programma's zijn bepaalde voorwaarden verbonden om er zeker van te zijn dat er ook rekening wordt gehouden met sociale consequenties. Ik ben van plan om in de toekomst nog scherpere prioriteiten te stellen aan onze financiële samenwerking, met name door meer aandacht te besteden aan sectorale aanpassingfaciliteiten. Hierdoor kunnen we ons meer op de centrale doelstellingen van het partnerschap concentreren en tegelijkertijd de effectiviteit van de MEDA-uitgaven verbeteren.
De tenuitvoerlegging van MEDA is nogal aan kritiek onderhevig geweest; soms terecht, soms niet. Het is een nieuw programma dat specifieke doelstellingen hanteert om de vrije handel met de partners te realiseren. Vaak gaat de financiële steun ook niet rechtsreeks naar de partnerregeringen, maar naar andere instanties en dat maakt de uitvoering van het programma er niet eenvoudiger op.
De Commissie heeft een voorstel ingediend om de MEDA-verordening te herzien om een strategischer aanpak van de programmering mogelijk te maken, de coördinatie met andere donoren, waaronder ook de lidstaten, te verbeteren en de procedures te stroomlijnen. Het voorstel is op dit moment nog steeds bij de Raad in behandeling. Ik vrees echter dat de Raad voornemens is om de procedure zelfs nog zwaarder te maken en niet van plan is om onze doelstellingen te steunen. Ik vertrouw erop dat het Parlement onze inspanningen in ieder geval wel steunt. Als tegenprestatie zal ik ervoor zorgen dat de interne Commissieprocedures zodanig worden hervormd dat dit voorstel binnen afzienbare tijd kan worden uitgevoerd.
Tijdens de belangrijke conferentie op 29 februari en 1 maart in Lissabon is ook de essentiële investeringskwestie aan de orde geweest en de vraag hoe de regio aantrekkelijker kan worden gemaakt voor investeerders. Het antwoord hierop ligt besloten in het creëren van een bloeiende, open en concurrerende economische situatie in de partnerlanden, gecombineerd met een stabiele en voorspelbare juridische en bestuurlijke structuur. Wij zullen MEDA gebruiken om de activiteiten van de partners op dit vlak te ondersteunen.
Een andere cruciale factor in dit verband is de regionale samenwerking die uiteindelijk tot een eengemaakte markt in het gebied moet leiden. Om dat te verwezenlijken, dient de totstandkoming van subregionale vrijhandelsgebieden dan ook aangemoedigd te worden. Ik wil derhalve de maatregelen van alle partners stimuleren die gericht zijn op de harmonisatie van een interne markt. Overigens is het de bedoeling dat hierover later dit jaar een actieprogramma wordt opgesteld. Bovendien wil ik de partners die onderling al zelf tot een liberalisering van de handel besluiten, een diagonale cumulatie van oorsprong aanbieden.
De regionale infrastructuur vormt een essentiële voorwaarde voor economische ontwikkeling. MEDA steunt onder andere de onderlinge afstemming van de infrastructuur op het gebied van energie, transport en nieuwe technologieën. De investeringen op dit terrein worden voornamelijk mogelijk gemaakt door leningen van de Europese Investeringsbank, maar ook via andere donoren. Ik zal erop blijven letten dat de juiste mix van financiële middelen wordt ingezet om te garanderen dat zowel publieke als particuliere spelers voldoende speelruimte kunnen krijgen.
Wat de landbouw betreft, dienen alle aspecten zorgvuldig afgewogen te worden om te beoordelen hoe de toegang tot de markt kan worden verbeterd en de vrije handel kan worden verwezenlijkt. Daarnaast overwegen wij ook de introductie van een regionaal samenwerkingsprogramma dat zich zou kunnen richten op landbouwmethoden en milieubeheer, op kwaliteitsnormen en op de gezondheid van de veestapel.
Voor de ontwikkeling van de menselijke kant van het partnerschap is steun aan de burgermaatschappij onontbeerlijk. Ik zal ervoor zorgen dat die steun er ook komt. Wat de oude, gedecentraliseerde samenwerkingsprogramma's betreft, zal ik met betrekking tot het financiële beheer en beleid echter niet dezelfde fouten maken als in het verleden. De NGO's kunnen van een aantal programma's gebruik maken, zoals het SMART-programma voor het milieu, het programma op het gebied van het cultureel erfgoed, het EUROMED-programma voor de jeugd en het MEDA-programma voor democratie. Zonder de noodzaak voor een gezond financieel beheer uit het oog te verliezen, zal ik bekijken of er nog meer maatregelen mogelijk zijn.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, het is wel duidelijk dat dit parlementair initiatief voortspruit uit de door iedereen in deze Vergadering gevoelde onvrede over de lange tijd die gemoeid is met de ratificatie van de overeenkomsten, die al ruim vier jaar geleden in het kader van de Conferentie van Barcelona zijn ondertekend. Om de een of andere reden komt het maar niet tot ratificatie van deze overeenkomsten.
Wij mogen heel tevreden zijn als de Commissie door dit debat wordt aangespoord zich actiever op te stellen en de Euro-mediterrane associatieovereenkomst nieuw leven in te blazen. Dan zijn wij een belangrijke stap verder in de goede richting. Uit de lezing van de gezamenlijke ontwerpresolutie van het Parlement, die morgen naar alle waarschijnlijkheid wordt aangenomen, kunnen wellicht concrete voorstellen worden overgenomen, die als basis voor verdere onderhandelingen kunnen dienen.
Ik ben ervan overtuigd dat wij het grote strategische belang van de Middellandse Zee voor de Europese Unie allemaal onderschrijven. In politiek opzicht wordt van ons verlangd dat wij met onze buren een betrekking aangaan, die verder reikt dan de totstandbrenging van een vrijhandelszone alleen. Het is ook een economisch belang, want voor alle deelnemers zijn er beslist materiële voordelen aan verbonden, die nu niet voldoende worden benut. In sociaal opzicht is voor een structurele oplossing van de bestaande verschillen tussen arm en rijk of de sterke migratiedruk een gecoördineerd optreden noodzakelijk. Tenslotte noem ik het belang op het gebied van de veiligheid.
Het verzoek van het Parlement om een grotere bijdrage aan het vredesproces in het Nabije Oosten te leveren, is dan ook terecht. Des te meer, daar de conflicterende partijen tijdens het recente bezoek dat de Voorzitter van het Europees Parlement aan de regio heeft gebracht, hier ook uitdrukkelijk bij de Europese Unie op hebben aangedrongen.
Willen wij succes boeken, dan zal evenwicht een sleutelwoord van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie moeten zijn. Alleen dan zullen wij op de gevoeligheden van alle lidstaten en bijgevolg van alle Europese burgers kunnen inspelen.

Obiols i Germà
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in november is het vijf jaar geleden dat de Verklaring van Barcelona werd ondertekend. Het is dus tijd dat wij de balans van het Euro-mediterrane beleid opmaken en dat wij bekijken wat er wel en wat er niet goed is gegaan. In dat opzicht is dit debat en zijn de door de fracties gepresenteerde ontwerpresoluties een heel opportuun initiatief.
Deze balans levert beslist positieve punten op. Een niet onbelangrijk punt is, dat het proces nooit onderbroken is geweest, ondanks het feit dat het vredesproces in het Midden-Oosten grote tegenslagen heeft gekend. Op de toppen en vergaderingen waren steeds alle betrokken landen aanwezig, ook Syrië, Libanon en Israël. In de tweede plaats is - weliswaar enigszins traag - een aantal associatieovereenkomsten ondertekend, geratificeerd en in werking getreden. In de derde plaats is er een vorm van permanente intergouvernementele samenwerking tot stand gebracht en zijn er verschillende programma's in het kader van MEDA uitgevoerd.
Deze resultaten mogen ons echter niet blind maken voor vertragingen en tekortkomingen. Gezien de op de eerste Euro-mediterrane Conferentie in november 1995 gewekte verwachtingen, zijn de resultaten ook enigszins tegengevallen. Ten eerste is er geen slagvaardige politieke impuls geweest op het moment dat dit absoluut nodig was. Strikt genomen zou je kunnen stellen dat het Middellandse-Zeebeleid in politiek opzicht nu de eerste prioriteit van de buitenlandse strategie van de Europese Unie zou moeten zijn. De uitbreiding naar Oost-Europa geeft in strategische en historische termen een scenario te zien, waarbij de onzekerheden slechts het tijdschema, de kosten en de middelen betreffen. Zelfs indien zich in de regio nieuwe conflicten zouden voordoen, kunnen wij ons nauwelijks een ander scenario voorstellen dan dat het uitbreidingsproces voltooid wordt. In het Middellandse-Zeegebied is er echter geen enkele zekerheid. De toekomst van deze regio hangt in hoge mate van het beleid van de Europese Unie af. Het kan een economisch en sociaal welvarende regio worden, waar veiligheid, ontwikkeling en vrede de toon aangeven. De andere mogelijkheid is een achtergestelde regio, waar een groeiende kloof tussen noord en zuid de norm zal zijn. In het zuiden zal snel toenemende armoede heersen, terwijl geweld, instabiliteit, terrorisme en onstuitbare migratiestromen aan de orde van de dag zullen zijn.
In de tweede plaats ben ik van oordeel dat de economische en financiële dimensie als gevolg van het ontbreken van politieke leiding hinderpalen en vertragingen heeft gekend. Ik denk hierbij aan de problemen bij het lanceren van de MEDA-programma's, de overdreven centralisering, de heterogene hulpcriteria, het ontbreken van een overlegstructuur voor een eventueel gemeenschappelijk mediterraan landbouwbeleid. In de derde plaats is het niveau van de directe investeringen als gevolg hiervan in het zuiden erg laag geweest. Deze bedroegen slechts 2% van alle directe investeringen van de Europese Unie in het buitenland. Dit illustreert de "strategische blindheid" van het Europese stelsel in zijn geheel.
Mijn conclusie is dat wij toe zijn aan een nieuwe fase. Met het Portugese en Franse voorzitterschap kan weer een frisse start gemaakt worden met het Euro-mediterrane beleid, waarbij geijverd wordt voor het bereiken van de doelstellingen van de Euro-mediterrane Conferentie van Barcelona in november 1995.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Obiols. Die minuut extra heeft u gekregen, omdat u voorzitter van de Maghreb-delegatie bent.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Raad en de Commissie moeten goede nota nemen van het vrijwel eenparige standpunt van het Parlement, dat het mediterrane beleid van de Unie, zoals dit tijdens de Euro-mediterrane Conferentie van Barcelona in 1995 onder Spaans voorzitterschap werd vastgesteld, nieuw leven moet worden ingeblazen. De bijzonderheden daarvan zijn hier al ruimschoots aan de orde geweest. Wij weten dat met name politieke hinderpalen een juiste toepassing in de weg hebben gestaan.
Ik wil de afgevaardigden er eenvoudigweg aan herinneren dat de bevolking in het zuiden van het Middellandse-Zeegebied over niet al te lange tijd groter zal zijn dan die in het noorden. De rijkdom zal echter vrijwel geheel in het noorden van het Middellandse-Zeegebied zijn geconcentreerd. Als de Europese Unie niet snel iets doet om deze situatie zowel in demografisch als in sociaal, economisch en politiek opzicht te herstellen, zullen wij de toekomstige generaties een explosieve situatie nalaten.
Het is dan ook een politieke prioriteit om politiek leiderschap uit te oefenen. Dit dient uiteraard gepaard te gaan met samenwerking op economisch gebied, zodat er voor deze landen betere toekomstverwachtingen worden gecreëerd en er in het gehele Middellandse-Zeegebied sprake is van welvaart en stabiliteit. Daarmee hangt immers ook de welvaart en stabiliteit in de Europese Unie samen.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij hebben in Barcelona plechtig het Handvest voor het Middellandse-Zeegebied ondertekend. Centraal in dit Handvest staan de rechtstaat en de mensenrechten. Het doet mij bijzonder veel genoegen dat het door ons naar voren gebrachte idee in de gezamenlijke resolutie is opgenomen, namelijk om de Commissie en de Raad te vragen jaarlijks de balans op te maken en te publiceren van de situatie omtrent de mensenrechten en de rechtstaat in de landen rondom de Middellandse Zee.
Ik vind trouwens dat we de mensenrechten en de rechtstaat niet als argumenten moeten gebruiken als we vervolgens niet de daad bij het woord voegen, zoals zo vaak gebeurt. We moeten deze aspecten van ons beleid daarentegen een centrale plaats geven in de bilaterale betrekkingen met de mediterrane landen. Daarom moeten we de landen waar de mensenrechten niet worden nageleefd duidelijk maken dat deze situatie negatieve gevolgen kan hebben voor de bilaterale betrekkingen. De bilaterale banden met landen waar de situatie op het gebied van de mensenrechten zich daarentegen verbetert, zoals Marokko, moeten juist worden aangehaald.
Neem bijvoorbeeld de situatie in Tunesië, dat een van de eerste landen was waarmee we een partnerschap gesloten hebben. De situatie omtrent de rechtstaat en de mensenrechten is er ronduit schandalig. Er bevinden zich momenteel mensen in Tunesische gevangenissen die vanwege hun overtuiging zijn opgesloten.
De Tunesische regering wil de economische banden met de Unie aanhalen, maar wie krijgt er een paspoort om het land te kunnen verlaten? Wie mag er reizen in het Middellandse-Zeegebied? Niet de leden van de oppositie. Er zijn momenteel twee mensen in hongerstaking in Tunesië omdat ze een paspoort willen om te kunnen reizen. De één is een uitgeefster. Zij is de vrouw van de heer Ksila, één van de mensen die genomineerd zijn voor de Sacharovprijs. Ik noem deze voorbeelden omdat ik denk dat we de mediterrane landen voortdurend moeten wijzen op hun verantwoordelijkheden met betrekking tot de rechtstaat en de mensenrechten. Aspecten zoals een gezonde economie en goede resultaten in de landbouw of elders zijn niet voldoende. De mensenrechten moeten een centrale rol krijgen in ons beleid. Dit is momenteel niet het geval en hier moeten Parlement, Commissie en Raad samen verandering in brengen.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, er is zojuist al in herinnering gebracht dat het Euro-mediterraan partnerschap, dat in 1995 van start is gegaan, op sterven na dood is. Het belooft veel goeds dat men dit partnerschap straks onder Frans voorzitterschap nieuw leven wil inblazen. De landen rondom de Middellandse Zee moeten immers op korte termijn aan grote uitdagingen het hoofd bieden. Dit kan doelmatig gebeuren als er daadwerkelijk rekening wordt gehouden met de belangen van de volkeren in het Middellandse-Zeegebied. Verder is het van doorslaggevend belang dat deze volkeren actief aan het partnerschap bijdragen. Ik zeg het maar meteen: het is tijd om het Euro-mediterraan beleid te heroriënteren.
Een dergelijk beleid moet erop gericht zijn een einde te maken aan de enorme verschillen tussen de landen ten noorden van de Middellandse Zee en die ten zuiden ervan. De economische en sociale situatie in de landen ten zuiden van de Middellandse Zee is explosief. Er is sprake van armoede, wijdverbreid analfabetisme, grote werkloosheid die met name de jongeren treft, enorme ongelijkheid en een steeds groter wordende technologische achterstand ten opzichte van de Westerse landen. Deze landen hebben zeer grote behoeften op het gebied van de infrastructuur. Verder worden ze met de nodige milieutechnische uitdagingen geconfronteerd.
De ongelijkheid neemt toe met als gevolg dat het nationalisme en het conservatisme steeds gewelddadigere vormen gaan aannemen. Het gewicht van de buitenlandse schuld, de val van de prijzen van grondstoffen en de structurele aanpassingsplannen hebben de landen ten zuiden van de Middellandse Zee ertoe gedwongen een verwoestend bezuinigingsbeleid te voeren, waardoor hun kansen op ontwikkeling verkeken zijn. Een vrijhandelzone naar het model van de regionale MOI kan de gezagsverhoudingen aanscherpen, hetgeen tot een gevaarlijke situatie kan leiden. Onderzoek heeft aangetoond dat twee derde van het Tunesische bedrijfsleven het openstellen van de grenzen niet zal overleven.
Het Euro-mediterraan proces raakt in het slop door de impasse in het vredesproces in het Midden-Oosten en er wordt steeds openlijker uiting gegeven aan de talrijke zorgen die men koestert. Zo werd op de eerste vakbondconferentie van een jaar geleden benadrukt dat de sociale dimensie ontbrak. Er zijn echter voldoende mogelijkheden om aan deze sociale dimensie te werken. Burgers, NGO's en vakbonden zetten zich dagelijks in om de solidariteit tussen volkeren te bevorderen en vele plaatselijke samenwerkingsprojecten te verwezenlijken. Er is dus meer solidariteit nodig voor het Euro-mediterraan proces dat moet leiden tot een welvaart waarvan iedereen in dezelfde mate profiteert. Deze doelstelling is in Barcelona ter tafel gebracht.
Als we het hoofd willen bieden aan het vrijhandelsdogma dat in Seattle aan de kaak is gesteld, zullen we een reeks van oplossingen moeten bedenken. Het wordt hoog tijd dat de schulden van de landen op het zuidelijk halfrond worden kwijtgescholden, dat we deze landen onze technologische kennis ter beschikking stellen en dat we met hen gaan samenwerken wat betreft het opzetten van publieke diensten.
Ik hoop vurig dat de Europese Unie zich blijft inzetten voor vrede in het Midden-Oosten en dat ze een actievere rol gaat spelen bij het referendum over het zelfbeschikkingsrecht in de Westelijke Sahara. Dat referendum is inmiddels uiterst onzeker geworden. De EU moet zich ervoor inzetten dat dit referendum plaatsvindt onder de voorwaarden van de VN. De geloofwaardigheid van het Europese buitenlandse beleid staat hiermee immers op het spel.

Coûteaux
Mijnheer de Voorzitter, omdat dit Parlement zich in details verliest, moeten we nu in allerijl een van de meest zorgelijke vraagstukken van het Europese beleid behandelen, namelijk dat van het Middellandse-Zeegebied.
Ons Middellandse-Zeebeleid is bijzonder belangrijk. Kijk maar naar de belangen die het Europese en het Afrikaanse continent met elkaar delen. Men zou kunnen zeggen dat er sprake is van een groot Euro-Afrikaans gebied, met de Middellandse Zee als onmiskenbaar middelpunt. Het belang van ons Middellandse-Zeebeleid komt helaas niet tot uiting in de programma's die tot op heden door de Europese instellingen zijn opgesteld. Bovendien wordt driekwart van de MEDA-programma's niet uitgevoerd.
Alles wijst erop dat wij absoluut niet weten wat er hier op het spel staat. Ik wil hier nogmaals benadrukken dat de belangen erg groot zijn. We slagen er alleen in één groot Middellandse-Zeegebied te creëren waarin Noord en Zuid broederlijk zijn verenigd, als we zelf het voornaamste evenwicht blijven vormen en geen secundaire rol gaan spelen, waar andere regio's, zoals de Atlantische Oceaan, de Indische Oceaan of de Stille Oceaan, natuurlijk van zouden profiteren. In al deze regio's wordt onze rol steeds onbeduidender.
Hier en in de andere genoemde gebieden moeten we ons heil dus niet zoeken. Laat ik heel duidelijk zijn. Onze trans-Atlantische banden en onze betrekkingen met het Aziatische continent zijn van ondergeschikt belang. Wij moeten ons concentreren op onze bevoorrechte relatie - en dan bedoel ik ook echt "bevoorrechte" - met de Arabische wereld. Dit betekent onder meer dat we landen als Marokko, Tunesië en Algerije als volwaardig lid tot de Unie moeten toelaten.
Als we onze bevoorrechte relatie met de Arabische wereld niet als uitgangspunt nemen, zullen we niet in staat zijn het evenwicht te handhaven, of beter gezegd: een einde te maken aan de toenemende scheefgroei in de wereld. Ik denk hierbij aan het totale gebrek aan beheersing van de handel in met name grondstoffen en landbouwproducten. Verder denk ik aan het gebrek aan beheersing van de immigratiestromen, die het evenwicht verstoren en die, zoals iedereen weet, ons schade berokkenen. Tenslotte denk ik aan het gebrek aan beheersing van culturele stromingen. Onze Arabische en Afrikaanse partners zijn onze beste bondgenoten in ons verzet tegen wat men nonchalant "de mondialisering" noemt, maar wat in feite grotendeels neerkomt op de veramerikanisering van de wereld.
Onze landen zullen ook in de volgende eeuw nog grootmachten zijn op voorwaarde dat ze het mediterraan partnerschap als uitgangspunt nemen.
Het is onnodig te zeggen dat we hierover pessimistisch gestemd zijn. Men toont zich immers onverschillig met betrekking tot deze zeer belangrijke dimensie. Neem bijvoorbeeld het proces van Barcelona, dat zeer magere resultaten heeft opgeleverd. Onze besluiteloosheid viel uit de redevoeringen op te maken. In Barcelona is duidelijk geworden hoe onverschillig wij tegenover het Middellandse-Zeegebied staan.
Wij zijn verder pessimistisch gestemd omdat onze Atlantische partner, de Verenigde Staten van Amerika, zeer goed begrijpt hoe hij Europa aan zijn wil kan onderwerpen. De VS hoeft de vruchtbare banden die Europa met zijn buren in het Middellandse-Zeegebied onderhoudt slechts te verbreken. De VS doet zijn uiterste best aan weerszijden van de Middellandse Zee een duistere maar doelmatige muur op te trekken. Zo was de VS verantwoordelijk voor de Golfoorlog en sleepte dit land Libië en zelfs Syrië voor de rechter. Deze meest recente voorbeelden laten zien hoe handig Washington ons in het nauw drijft.
Wij zijn tenslotte ook pessimistisch omdat Europa op dit punt te verdeeld is. Veel landen, vooral in Noord-Europa, geven de voorkeur aan de Atlantische relatie en niet aan de Euro-Arabische en Euro-Afrikaanse banden. Dit wordt met name duidelijk als we kijken naar het langzame verval in het zogenaamde Lomé-beleid en het beleid ten opzichte van het Middellandse-Zeegebied.
Het zijn dus alleen afzonderlijke landen die aan deze enorme uitdaging, herstel van onze banden met de mediterrane landen, het hoofd willen bieden. Dit geldt in de eerste plaats voor Frankrijk, de belangrijkste mediterrane grootmacht. Door middel van zijn beleid ten opzichte van de Arabische landen en de francofonie, biedt het aan deze enorme uitdaging het hoofd. Misschien is Frankrijk wel het enige land dat dit doet, maar heel Europa zal hier van meeprofiteren.

Belder
Voorzitter, het mediterrane beleid van de Europese Unie roept vragen op, getuige dit debat. Ook ik heb mijn vragen bij MEDA, en dat niet alleen richting de Commissie, maar evengoed aan de indieners van deze vragen. Zo heb ik moeite met de conclusies waarop zij hun vragen baseren. Ze spreken van vooruitgang in het vredesproces van het Midden-Oosten, terugkerende vrede op de Balkan en een verbetering van de situatie in de Maghreb. Met hen wens ik dat er inderdaad sprake is van structurele verbeteringen in de betreffende regio's. Ik vind het echter te voorbarig om het mediterrane beleid op grond van deze, wellicht incidentele, ontwikkelingen drastisch te wijzigen. Daarnaast heb ik moeite met de gedachte dat het mediterrane beleid volkomen mislukt zou zijn. In de vier jaren dat het partnerschap bestaat zijn wel degelijk successen geboekt, met name bij het sluiten van de verschillende Associatie-akkoorden.
Daarmee wil ik niet zeggen dat we als Europees Parlement het huidige mediterrane beleid van de Europese Unie kritiekloos moeten onderschrijven. Voor het overgrote deel is het voor verbetering vatbaar. Daarbij gaat het me in de eerste plaats om een verandering in attitude. Als we onze verhoudingen met de mediterrane landen aanduiden met de term partnerschap, verplichten we ons ertoe onze partners serieus te nemen. Dat zal ongetwijfeld leiden tot bescheiden gedachten over de rol van Europa in allerlei vredesprocessen en bij de naleving van mensenrechten in partnerlanden. Dat zal ook leiden tot een evenwichtiger mediterraan beleid van de EU. Partnerschap houdt in dat niet alleen Europese, maar ook mediterrane gedachten over politieke en economische samenwerking worden verwoord.
Het gaat echter niet alleen om de onderliggende attitude. Ook het beheer en de uitvoering van het MEDA-programma vragen onze aandacht. De afgelopen jaren zijn daarbij ernstige tekortkomingen aan het licht gekomen. De Commissie heeft vorig jaar wijzigingsvoorstellen gedaan. In dat kader moeten we ons de komende tijd bezinnen op de toekomst van het mediterrane beleid. Bij die bezinning zijn incidentele ontwikkelingen niet onze voornaamste motieven, maar gaat het om een langetermijnvisie. Eerlijkheid, evenwichtigheid en gelijkwaardigheid zijn daarbij sleutelwoorden.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, het is in principe een goede zaak dat het Middellandse-Zeegebied weer meer als een partner van de Europese Unie gezien wordt. De betrokkenheid van Libië is wat mij betreft doorslaggevend. Na het embargo is hier vooral een grote achterstand in de communicatie in te halen. Ik heb Libië een maand geleden bezocht, en heb daar een erg openhartige sfeer aangetroffen. Vooral de jongeren waren erg in Europa geïnteresseerd. In gesprekken met de rector magnificus van de universiteit kwam de klacht naar voren dat het jarenlange embargo bij veel jongeren een zeker trauma van onmacht en afstand tot het Noorden teweeg heeft gebracht. Het is nu aan ons om de mensen in alle landen rond de Middellandse Zee te laten zien dat wij hen als volwaardige en gelijkwaardige partners beschouwen. Wij moeten ze een steuntje in de rug geven, zowel om het vertrouwen te versterken als om de sociale en economische problemen op te lossen. Dit zou zeker in het voordeel van beide partijen zijn.

Cocilovo
Mijnheer de Voorzitter, uit dit debat blijkt reeds dat er ruime overeenstemming bestaat over het belang van de ontwikkeling van een Euro-mediterraan partnerschap. Dit partnerschap zal in het kader van het proces van Barcelona een stempel drukken op de hoedanigheid en de strategie van Europa, op het Europa van het begin van het derde millennium. Het zal van doorslaggevend belang zijn voor de vooruitzichten op een vreedzame samenleving, op stabiliteit en veiligheid onder de volkeren, op sociale en economische ontwikkeling, op een ontwikkeling die eveneens strikte eerbiediging van de mensenrechten, de burgerrechten en de politieke grondrechten kan garanderen. Dit zijn tevens de bakens voor de koers die de ontwikkeling van het Euro-mediterraan partnerschap moet volgen.
Evenals vorige sprekers ben ook ik ervan overtuigd dat de opgelopen achterstand niet alleen te wijten is aan technische problemen. Dit is vooral te wijten aan het feit dat men dit proces wil beperken tot de verwezenlijking van een vrijhandelszone. Ik kan het daar absoluut niet mee eens zijn, hoe belangrijk een dergelijke vrijhandelszone op zich ook moge zijn. Het Euro-mediterraan partnerschap mag zich niet daartoe beperken; het moet veel meer zijn. Het moet ongetwijfeld ook inhaken op de voorhanden infrastructuur om de burgermaatschappij te bevorderen, om te zorgen voor culturele en sociale uitwisseling, voor uitwisseling op het gebied van sport en toerisme. Dergelijke inspanningen houden weliswaar niet rechtstreeks verband met de totstandkoming van een vrijhandelszone, maar kunnen het effect daarvan wel versterken.
Bij ons - en ik geloof ook elders - pleegt men te zeggen dat je niet voor een dubbeltje op de eerste rang kunt zitten. Daarom moeten mijns inziens de Commissie en de Raad, met steun van het Parlement, de noodzakelijke middelen beschikbaar maken voor de ondersteuning van het Euro-mediterraan partnerschap. Deze middelen moeten evenredig zijn aan de middelen voor de uitbreiding met de Oost-Europese landen. Laten wij niet vergeten dat tijdens de Europese Raad van Cannes daartoe ook was besloten. Wij moeten bijdragen aan de totstandkoming van een goed klimaat voor particuliere investeringen. Er moet gezorgd worden voor technische bijstand, opdat ook deze derde landen voor dezelfde soort steun en hulp in aanmerking kunnen komen als de Midden- en Oost-Europese landen. Er moet worden nagedacht over de mogelijkheid van een programma voor interregionale en transnationale samenwerking dat, inhakend op de band tussen MEDA en INTERREG, als aanvulling dient op de activiteiten tussen de kustlanden. Tot slot moet worden gezorgd voor een nieuwe generatie programma's waarmee de huidige versplintering en inefficiëntie kan worden voorkomen. Wij hebben nu immers een hele zwerm communautaire programma's waarbij het zuiden van de Middellandse Zee op de een of andere wijze is betrokken. Als wij deze even vlug doornemen zien wij dat hierbij niet minder dan zeventien directoraten-generaal van de Commissie zijn betrokken en er ontelbare microprojecten bestaan die waarschijnlijk totaal geen zoden aan de dijk zetten.
Ik heb enkele concrete voorstellen willen doen, omdat ik mij voor de rest geheel kan vinden in de opmerkingen van mijn collega's over de meer politieke en strategische vraagstukken.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van oordeel dat dit debat opportuun is aan het eind van de vijf jaar waarvoor de MEDA-kredieten waren bedoeld. Het is nodig dat wij in het Parlement over deze nieuwe verordening debatteren. Ik deel in elk geval de bekommering van de Commissie en ik sta achter haar voorstel om de procedures te vereenvoudigen. Ik hoop dat zij daarvoor de steun van het Parlement krijgt.
In de paar minuten die ik heb, wil ik slechts twee punten van de MEDA-programma's belichten, die naar mijn oordeel met spoed behandeld moeten worden. In de eerste plaats noem ik de gedecentraliseerde samenwerking tussen de meest actieve sociale actoren van de niet-communautaire mediterrane landen en de Europese Unie, alsook de uit het proces van Barcelona voortvloeiende activiteiten. Deze projecten hebben niet alleen intrinsieke waarde, maar zijn ook bedoeld om de groei van de sociale sectoren in de Maghreblanden te bevorderen. Omdat wij een vrijhandelszone en welvaart beogen, alsook het democratiseringsproces in deze ruimte aan de zuidkust van de Middellandse Zee een grote impuls willen geven, is het naar mijn mening absoluut noodzakelijk onze steun te verlenen aan de mannen en vrouwen, die zich hiervoor willen inzetten. Wij moeten de slechte naam die de Unie bij hen heeft, ongedaan zien te maken en hen steunen bij het verwezenlijken van hun verwachtingen en ambities. Ik vind dat de Commissie daarvoor ook met de nodige personele en materiële middelen moet zijn uitgerust.
Mijn tweede punt is het feit dat de immigratie in de verordening is opgenomen. Mij verontrust de wijze waarop dit onderwerp in het mediterrane beleid wordt behandeld. Wij moeten ons niet beperken tot de totstandbrenging van overeenkomsten betreffende toelatingsvoorwaarden of het ter beschikking stellen van gelden ten behoeve van de grenscontrole. Met enige verbeeldingskracht en met nieuwe voorstellen voor samenwerking met deze landen, moeten wij tevens voldoende capaciteit creëren om de kwestie van de emigratie in de legale sfeer te brengen. Zij moeten niet alleen weten dat wij onze grenzen voor hen hebben gesloten, maar ook dat er binnen de vrijhandelszone nog vrij verkeer van personen mogelijk is.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, het is wenselijk om vandaag een aantal overwegingen met betrekking tot de Euro-mediterrane problematiek ter tafel te brengen. Er gebeuren namelijk dingen op cultureel, sociaal, religieus en politiek gebied, die niet onopgemerkt mogen blijven voor Europeanen die het beste voor hebben met de samenlevingen van de landen aan de andere oever van de Middellandse-Zee. Landen die bovendien een stuk geschiedenis gemeen hebben met een aantal Europese volkeren.

Dit debat is ook opportuun, omdat de parlementaire delegatie voor de betrekkingen met de Maghreblanden vorige week met een overvolle agenda een bezoek aan Marokko en Tunesië heeft gebracht.
De situatie is anders dan een paar jaar geleden. Enerzijds zijn er lichte verbeteringen waarneembaar op concrete terreinen als de mensenrechten. Anderzijds zijn er op economisch vlak ook een paar dingen die niet helemaal goed gaan. Over het algemeen is er een gemeenschappelijke wens waarneembaar tot aansluiting bij de noorderburen, de Europese Unie. Zij zien ons als hun laatste redmiddel voor de oplossing van hun dagelijkse problemen. Vanuit de verschillende Europese instellingen - Parlement, Commissie en Raad - moeten wij ons dan ook alle moeite getroosten ter verbetering van de situatie in het Middellandse-Zeegebied. Daarvoor is echter een slagvaardig beleid noodzakelijk, dat ons in staat stelt de Euro-mediterrane uitdagingen in deze gemondialiseerde wereld het hoofd te bieden. Het Middellandse-Zeegebied en zijn bevolking hebben ons nodig. Wij mogen hen niet aan hun lot overlaten.

Piétrasanta
Mijnheer de Voorzitter, het belangrijkste economische instrument om ons Middellandse-Zeebeleid te verwezenlijken is ongetwijfeld het MEDA-programma dat is voortgekomen uit het proces van Barcelona. Ik ben de rapporteur voor de activiteiten die met dit programma samenhangen, en samen met onze collega, de heer Valdivielso de Cué, werk ik aan de wijziging van de verordening. Ik wil de aandacht van onze collega's richten op de verslagen waarover binnen de commissies gedebatteerd wordt. Deze verslagen zullen in juni aan ons Parlement worden voorgelegd.
Ik wil hier twee belangrijke punten bendrukken. Allereerst is MEDA een goed programma. Het is een jong programma dat tot op heden niet goed is uitgevoerd. Van de3500 miljoen euro die voor een periode van vier jaar ter beschikking zijn gesteld, is momenteel minder dan30% uitbetaald. De betalingen worden te laat verricht, de Rekenkamer heeft opmerkingen over de wijze waarop de informatieverstrekking met betrekking tot deze dossiers verloopt. Verder zijn de termijnen te lang. De verordening moet daarom gewijzigd worden. De Commissie moet meer personeel krijgen en het Parlement moet voorstellen doen om de informatieverstrekking over de dossiers te verbeteren. Van de kredieten wordt 90% aangewend voor bilaterale samenwerking en slechts 10% voor regionale samenwerking. Juist aan deze regionale samenwerking hechten wij veel waarde. Deze samenwerking moet daarom geïntensiveerd worden, de gedecentraliseerde vormen van samenwerking moeten een dynamischer karakter krijgen en de burgermaatschappij van de verschillende landen moet aan deze samenwerking bijdragen.
Ik wil verder benadrukken dat het economische aspect van dit programma meer behelst dan de vrijhandel. Er wordt ook een omschrijving gegeven van de ruimte van vrede en stabiliteit. Bovendien wordt in het verslag aangegeven dat de volkeren via een sociaal en cultureel partnerschap dichter bij elkaar gebracht moeten worden. Tenslotte wordt er in het verslag vermeld dat er in derde landen meer aandacht moet worden besteed aan de naleving van de mensenrechten en dat de mensenrechtensituatie in veel landen niet verbetert. Wij verzoeken de Raad en de Commissie daarom ieder jaar of iedere twee jaar een verslag te publiceren over de mensenrechten in de landen die aan het proces van Barcelona deelnemen. Op basis van dit verslag zou gekeken moeten worden welke vorm van samenwerking er tussen de Europese Unie en het betreffende derde land moet plaatsvinden. Tunesië, waarover de heer Cohn-Bendit zojuist sprak, heeft 10% van de middelen van het MEDA-programma toegewezen gekregen, en bijna al deze middelen zijn uitbetaald. Wij moeten met dit alles rekening houden. De Europese Unie moet de projecten coördineren en de criteria voor deze projecten moeten niet alleen ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik voel mij in dit weliswaar belangrijke debat wat ongemakkelijk. De moed zakt mij zelfs in de schoenen als ik naar de antwoorden van de fungerend voorzitter luister, wiens goede bedoelingen ik overigens geenszins in twijfel trek.
Er heerst trouwens aan alle kanten ongerustheid, en daar wil ik enkele vaststellingen aan vastknopen. In dit minuutje spreektijd wil ik eerst duidelijk maken dat het mediterraan beleid van de Europese Unie gebukt gaat onder een gebrek aan strategie, tijdsschema en doelstellingen, in tegenstelling tot het Uniebeleid jegens de Oost-Europese landen. Als iemand een poging zou doen het antwoord van de minister in twee regels samen te vatten, kan hij dat niet: de minister heeft overal op geantwoord, maar niet op de sleutelvraagstukken.
Ten tweede ontbreekt mijns inziens grootmoedigheid. De Europese Unie staart zich blind op vrije handel en heeft geen oog voor de wrange, economische en sociale vruchten van die vrije handel voor deze gebieden. De Europese Unie kan echter wel degelijk maatregelen treffen, concrete en efficiënte maatregelen, voor zaken zoals schuld en technologieoverdracht. Daar aarzelt zij echter en geeft zij blijk van inefficiëntie.
Ten derde is de Europese Unie mijns inziens niet autonoom ten opzichte van de Verenigde Staten, niet alleen in het Midden-Oosten, maar ook meer algemeen.

Tajani
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijns inziens kan men de ontwikkeling van een Euro-mediterraan beleid wel vergeten als er geen vorderingen worden gemaakt in het vredesproces in het Midden-Oosten. Dit is een van de belangrijkste onderdelen van de onderhavige resolutie. Men moet zich echter afvragen welke rol de Europese Unie kan, en moet, spelen in de bevordering van het vredesproces. De Europese Unie kan natuurlijk geen partij kiezen in dit conflict. Mijns inziens moet zij veeleer de nadruk leggen op de economische ontwikkeling van die gebieden, en van met name de bevolking in de gebieden rond Israël. De grote sociale ongelijkheid maakt immers de politieke en religieuze spanningen alleen maar groter. Kijkt u maar naar het inkomen per hoofd van de Israëlische burgers en het inkomen per hoofd van de inwoners van de omringende landen en van de aan Israël grenzende gebieden. Economische vooruitgang van die bevolkingen kan leiden tot vermindering van de politieke en sociale conflicten, die zulke gedenkwaardige oorlogen hebben opgeleverd.
Spanningafbouw is dan ook een zeer belangrijke taak voor de Europese Unie. Daarom geef ik steun aan alle onderdelen van dit verslag waarin wordt gewezen op de noodzaak van economische maatregelen voor de opzet van programma's, de ontwikkeling van particuliere investeringen, en van een steeds grotere aanwezigheid van particulieren uit de Europese Unie in de aan Israël grenzende gebieden. Dat zal ongetwijfeld leiden tot meer economische welvaart en dus tot vermindering van de sociale spanningen. Als wij, de Europese Unie, daartoe in staat zijn, zullen wij een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de vrede in het Midden-Oosten.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het is niet de eerste keer dat de Europese Unie een ambitieus mediterraan beleid wil voeren. Er zijn al heel wat redevoeringen vol intentieverklaringen aan dit onderwerp gewijd. Ook in het debat van vanavond klinkt die ambitie door. In Lissabon (1992), Cannes (1995) en met name ook Barcelona (1995) is er gepleit voor een solide mediterraan partnerschap. Het was dan ook een goede zaak dat de Europese Unie en de twaalf mediterrane landen in 1995 de befaamde Verklaring van Barcelona hebben aangenomen.
In deze verklaring zijn voor het economisch, financieel, sociaal, cultureel, menselijk, politiek en veiligheidsgebied ronkende doelstellingen opgenomen. Maar, zoals door eerdere sprekers reeds aangehaald, sindsdien zijn onze partners van de ene teleurstelling in de andere gevallen. Van de zeer weinige partnerschapovereenkomsten die inmiddels zijn gesloten is er niet een daadwerkelijk ten uitvoer gebracht. Er zijn aanzienlijke Europese kredieten uitgetrokken, maar slechts enkele daarvan zijn daadwerkelijk toegezegd, en nog minder zijn inmiddels uitbetaald. Al onze partners wijzen ons hier keer op keer op.
Iedereen spreekt over de technische en politieke moeilijkheden, de geringe directe investeringen en de grote schuldenlast waaronder onze partners gebukt gaan, en deze situatie wordt als geheel en door iedereen aan de kaak gesteld. De gevolgen van deze situatie zijn rampzalig. Onze partners zijn ontgoocheld, de economische ontwikkeling schiet tekort, er is sprake van een massale emigratiestroom richting Europa en het conservatisme wint overal terrein.
Zoals iedereen hier benadrukt heeft, moeten we het proces van Barcelona weer op gang brengen en administratief vereenvoudigen. Wij moeten onze Europese markten verder openstellen en de schuldenlast verlichten. Daartegenover staat dat we van onze partners mogen verlangen dat ze de situatie omtrent de mensenrechten verbeteren. Er moet sprake zijn van een brede mediterrane visie, die zal zorgen voor evenwicht en vrede tussen alle regio' s van het Middellandse-Zeegebied.
Er is overigens geen ander alternatief. Ik wil vanavond de voorzitter van de Raad bedanken voor alle belangrijke en steekhoudende informatie die hij ons gegeven heeft. Als socialist onderschrijf ik daarom de belangrijkste voorstellen die in onze gezamenlijke resolutie worden genoemd.

Martin, Hugues
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wil dit debat aangrijpen om het belang van het bezoek van de paus aan het Heilige Land te benadrukken. Dit bezoek zal een grote impact hebben. Ongeacht onze geloofsopvatting en religieuze overtuigingen moeten we constateren dat de boodschap van paus Johannes Paulus II in belangrijke mate bijdraagt aan het vredesproces in de regio. Onze heilige vader de paus heeft zich in een gebied vol valkuilen begeven en aan al zijn woorden en gebaren wordt een symbolische betekenis toegekend. Toch heeft de paus in Jordanië, Israël en de bezette Palestijnse gebieden de hardnekkige problemen tussen de verschillende gemeenschappen op de juiste toon weten te bespreken.
De heilige vader laat ons zien dat de religieuze dimensie van de conflicten niet mag worden veronachtzaamd en dat de interreligieuze dialoog, net als de politieke dialoog, voor stabiliteit kan zorgen. Deze reis heeft op bijzondere wijze aangetoond dat een goede verstandhouding tussen alle partijen mogelijk is. Ik wil dit debat aangrijpen om mijn waardering te uiten voor het optreden van deze grote vredesapostel en onvermoeibare pelgrim.
Verder wil ik de Raad en de Commissie twee vragen stellen. De eerste vraag heeft betrekking op de regionale samenwerking tussen de landen ten noorden van de Middellandse Zee en de landen ten zuiden ervan. Mijn tweede vraag gaat over de rol die ons Europees Parlement speelt in het proces van Barcelona.
Het voorzitterschap heeft mijn eerste vraag over de regionale samenwerking zojuist al gedeeltelijk beantwoord. De Unie baseert haar Middellandse-Zeebeleid op het proces van Barcelona. Ze gaat uit van een globaal en regionaal beleid en beschouwt het Middellandse-Zeegebied als een regionale entiteit. Wij mogen redelijkerwijze veronderstellen dat de samenwerking tussen de landen van dit gebied moet worden geïntensiveerd.
De tweede vraag heeft betrekking op de rol van het Europees Parlement. We moeten constateren dat deze rol momenteel te beperkt is. Zoals ik zojuist benadrukt heb, gaat de Unie uit van een globaal regionaal beleid. Het Europees Parlement wordt in de praktijk echter alleen geraadpleegd bij bilaterale overeenkomsten. Het Europees Parlement moet daarom nauwer worden betrokken bij het Forum over het model van de Paritaire Vergadering EU-ACS. Een andere mogelijkheid is dat het Europees Parlement actiever en regelmatig deelneemt aan de ministeriële bijeenkomsten.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, het mediterrane beleid van de Europese Unie moet niet alleen vorm, maar ook inhoud krijgen. Die inhoud is van groot belang. Het is, waarde collega' s, absoluut noodzakelijk dat de politieke, economische en sociale banden worden versterkt en dat wij vooruitgang blijven boeken. Wij hebben sinds 2 maart 2000 een Associatieovereenkomst met Marokko. Dit land is dus onze bevoorrechte partner. Nauwe samenwerking met Marokko is echter niet goed denkbaar zonder daar de visvangst bij te betrekken, een activiteit waarvan de economie van veel Europese regio's afhankelijk is.
Ik wijs op de visserijovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Marokko, die op30 november 1999 afliep. Het is nu vier maanden later en wij zitten in een vacuüm. Er is nog geen datum waarop wij met de onderhandelingen beginnen. Als wij die overeenkomst niet verlengen, betekent dat een stap achteruit in ons mediterrane beleid. Als wij het niet bij mooie woorden willen laten, moeten wij concreet aan de slag.
Het Middellandse-Zeebeleid ontleent zijn naam aan de zee, waar Europese en Noord-Afrikaanse vissers al eeuwenlang gezamenlijk vissen. Ik spreek de wens uit dat de Commissie haar verplichtingen nakomt en de onderhandelingen op gang weet te brengen.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, als wij met dit debat de aandacht van de Raad en de Commissie weten te vestigen op het belang van de zuidelijke oever van de Middellandse Zee voor het Europees beleid, dan hebben wij ons doel al voor een deel bereikt.
Zoals reeds gezegd, heeft een delegatie van het Parlement zojuist een bezoek aan Marokko en Tunesië gebracht. De onderwerpen mensenrechten, Westelijke Sahara, visserij, landbouw, investeringen, MEDA en emigratie zijn daar door EP-leden, autoriteiten en vertegenwoordigers van de burgermaatschappij besproken. Het resultaat was, dat zij om een grotere politieke betrokkenheid van de Unie bij het Middellandse-Zeegebied hebben verzocht. De uitbreiding vervult hun met vrees. Zij zijn bang dat de balans meer naar het noorden en oosten dan naar het zuiden doorslaat. Misschien kunnen de hier aanwezige vertegenwoordigers van de Commissie en de Raad daar iets over zeggen.
Anderzijds dienen de investeringen in de regio te worden bevorderd. Met respect voor het eigen karakter van deze landen, moeten wij met hen samenwerken, opdat zij vooruitgang boeken in hun democratische processen en het eerbiedigen van de mensenrechten. Wij moeten daarbij hun tempo volgen, maar moeten hen ook laten weten dat de Europese Unie niet alleen in economische ontwikkeling, maar ook in vrede en stabiliteit wil investeren, met eerbiediging van de fundamentele mensenrechten en de democratische vrijheden als basis.
Dat is niet gemakkelijk. Het zal ook alleen mogelijk zijn door middel van een dialoog, niet door een confrontatie. De optredens van de Europese Unie op dit gebied zijn nog erg diffuus en complex. De Conferentie van Barcelona speelt eerder in op een politieke wil dan op een werkelijke strategie, gericht op het creëren van een echte Euro-mediterrane ruimte, waarin het economische aspect slechts één, zij het belangrijk onderdeel is van een permanente dialoog en politieke samenwerking op sociaal-cultureel gebied, alsook ter verdediging van de gezamenlijke belangen. Alleen zo kan de door ons allen gewenste vrede en stabiliteit in het gebied worden gewaarborgd.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het debat niet willen onderbreken. Het punt is dat ik het volstrekt oneens ben met de vorige voorzitter wat betreft de spreektijd. Hij heeft de spreektijd voor de fracties niet volgens de regels over de parlementsleden verdeeld. Sommige parlementsleden zijn duidelijk bevoordeeld, want zij hebben langer het woord mogen voeren dan de tijd die voor hen beschikbaar was.
In dit Parlement zijn alle leden gelijk. Wij moeten ons allemaal aan de regels houden. Hoewel ik maar een kleine fractie vertegenwoordig, stel ik er wel prijs op dat mij de toegestane spreektijd ook wordt toegekend.

De Voorzitter
Mijnheer Bautista Ojeda, uw opmerkingen worden in de notulen opgenomen en zullen aan het Bureau worden doorgegeven.

Costa, Raffaele
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb met belangstelling de documenten gelezen die vandaag in het Parlement aan de orde zijn en ik heb vastgesteld dat de verzoeken van het Parlement vele sectoren bestrijken, misschien zelfs te veel sectoren. Wij vragen terecht om vrede, en daarover is zojuist al gesproken. Wij vragen echter ook om gezondheidszorg, welvaart, efficiënte overheidsdiensten en sociale vooruitgang. Als men evenwel alles tegelijk vraagt - en natuurlijk is het juist dat men om te beginnen het onderste uit de kan vraagt - kunnen de resultaten wel eens pover uitvallen. Mijns inziens moet men uiteindelijk een keuze maken en besluiten op welke terreinen men zowel op bilateraal vlak als op dat van de Europese Unie in de Middellandse-Zeelanden kan werken.
Als wij zorgvuldig enkele sectoren kiezen, zullen wij zeker goede resultaten kunnen boeken. Ten eerste moet men zorgen voor goed lokaal bestuur. Daarvoor is privatisering nodig en daarmee is in bepaalde landen reeds een begin gemaakt via de levering van technologie. Ten tweede moet men de volksgezondheid verbeteren. Ook daar zijn wij kort geleden actief geworden via de opleiding van personeel, van technisch personeel ter plekke en gespecialiseerd medisch personeel in de Europese landen. Ten derde moet men ervoor zorgen dat via MEDA een sterkere uitwisseling plaatsvindt van programma's. Van een dergelijke uitwisseling was tot nu toe geen sprake. Ik heb mij om verschillende redenen in mijn commissie moeten bezighouden met dit programma en ik moet u zeggen dat ik teleurgesteld was over de gang van zaken. Het was uitermate moeilijk om echte informatie te verkrijgen en deze informatie daarna te relateren aan hetgeen in het Parlement voorhanden was.
Deze Commissie heeft nog tijd. Zij is pas enige tijd geleden met haar werk begonnen en heeft dus nog de kans om aanzienlijk meer vaart te brengen in de werkzaamheden en ook het Parlement gedetailleerd op de hoogte te stellen......
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, automatisch gaan mijn gedachten terug naar het debat dat wij hier vijf jaar geleden hebben gevoerd, toen de toenmalige Commissie met veel trompetgeschal haar nieuwe Middellandse-Zeebeleid aankondigde.
Vandaag zijn wij het allen met elkaar eens dat hetgeen toen werd aangekondigd voor het merendeel tenminste niet bewaarheid is. De verklaring voor het waarom van deze povere resultaten moet mijns inziens gezocht worden in een combinatie van gebrek aan politieke wil en gebrek aan financiële middelen. Wij moeten het mediterraan beleid nu opnieuw op de voorgrond plaatsen, en daarbij het tweeluik democratie en ontwikkeling voor ogen houden. Wij moeten zorgen voor democratie in de landen van het zuidelijk en oostelijk Middellandse-Zeegebied omdat democratie het wederzijds begrip bevordert. Wij moeten zorgen voor ontwikkeling omdat ontwikkeling ons onder andere in staat stelt de migratiestromen in te dammen die wij nu en ook in de komende vijf jaar nog zullen hebben.
Daarom moeten de Raad en de Commissie alles in het werk stellen om het Euro-mediterraan partnerschap, waartoe tijdens de Conferentie van Barcelona werd besloten, nieuw leven in te blazen. Ook moet men nieuw elan brengen in de MEDA-programma's, en tegelijkertijd ook programma's zoals MEDA-Democratie, EUROMED-Audiovisueel en ook de regionale programma's voor scholing van journalisten bevorderen. Het Parlement heeft vroeger al eens voorgesteld een programma in het leven te roepen voor interregionale en interstatelijke samenwerking waarmee, via een efficiënte, financiële en organisatorische coördinatie van de INTERREG- en MEDA-programma's, kan worden bijgedragen aan de economische en sociale integratie van de betrokken landen en regio's aan weerszijde van de Middellandse Zee.
Ik wil eveneens kort ingaan op een ander punt dat u misschien minder belangrijk voorkomt, maar voor mij persoonlijk wel erg belangrijk is. Als wij willen dat de Euro-mediterrane samenwerking vruchten afwerpt, moeten wij mijns inziens de eilanden in de Middellandse Zee, Malta, Cyprus en Kreta een belangrijke rol toekennen. Deze eilanden kunnen als katalysator optreden omdat zij traditionele banden hebben met zowel de ene als de andere kant van de Middellandse Zee. Zij kunnen het zwaartepunt worden van deze samenwerking. Volgens mij moeten wij ook bij een groot aantal MEDA-programma's deze factor voor ogen houden.

De Voorzitter
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 42, lid 5, van het Reglement.1
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om u mee te delen dat de staatssecretaris zich formeel heeft verontschuldigd voor het feit dat hij verstek moet laten gaan bij de voortzetting van het debat.

Groep op hoog niveau "Asiel en Migratie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0057/2000) van de heer Hernández Mollar, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over asielzoekers en migranten: actieplannen voor de landen van oorsprong en doorreis - Groep op hoog niveau - (C5-0159/1999 - C5-0160/1999 - C5-0161/1999 - C5-0162/1999 - C5-0163/1999 - C5-0164/1999 - C5-0165/1999 - C4-0133/1999 - 1999/2096(COD)).

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, ik steek van wal met een woord van dank aan het adres van de fracties van dit Parlement voor hun steun aan dit verslag van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Door hun deelname aan de intensieve discussies in de Commissievergaderingen hebben zij het verslag verrijkt. Ook wil ik, mijnheer de commissaris, de Europese Commissie persoonlijk bedanken voor haar positieve opstelling en bereidwillige samenwerking.
De actieplannen voor de zes landen die door de Groep op hoog niveau - Asiel en migratie - zijn geselecteerd, behelzen, en dat lijkt mij van belang, het eerste optreden buiten de Europese Unie op het vlak van asiel en immigratie. Zoals commissaris Vitorino zeer terecht in Straatsburg opmerkte, betreft het hier prioritaire doelstellingen van de lidstaten, een naar ik hoop blijvend gegeven.
Mijn verslag, mijnheer de Voorzitter, bestaat voor een deel uit de formele en inhoudelijke kritiek van alle fracties op de presentatie en de uitwerking van de voorgelegde plannen. Aangezien wij niet alle plannen afzonderlijk konden behandelen, hebben wij ons moeten beperken tot zeer algemene opmerkingen op basis waarvan wij voorstellen hebben geformuleerd. Ik hoop dat de Commissie en de Raad zowel bij deze als bij de toekomstige plannen terdege rekening zal houden met onze suggesties.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de inwerkingtreding van deze actieplannen is op zich al een goede zaak. De samensmelting van het buitenlands beleid met samenwerkings- en ontwikkelingsaspecten en het treffen van maatregelen ter stroomlijning van de immigrantenstromen zijn eveneens stappen in de goede richting. Weinig positief is echter de wijze waarop de Raad het Parlement heeft betrokken bij de selectie en de uitwerking van de plannen. Het Parlement stond erbij en keer ernaar.
Wij plaatsen vooral grote vraagtekens bij de doeltreffendheid van de acties die gepland zijn in bijvoorbeeld Afghanistan, Somalië en Irak, landen waar de politieke instabiliteit stelselmatig hand in hand gaat met de meest grove schendingen van de mensenrechten. Marokko en ook Albanië en Sri Lanka zijn gevallen apart aangezien in deze landen meer mogelijkheden bestaan voor multisectoriële samenwerking. Soms geniet een land zelfs bepaalde voorrechten zoals bijvoorbeeld Marokko waarvoor het Associatieverdrag net van kracht is geworden.
Buiten het feit dat de in de acties genoemde termijnen onhaalbaar zijn is meer dan 50% van de voorziene maatregelen niet begroot. Vandaar dat wij dan ook voorstellen om voor het jaar 2001 een speciale begrotingslijn hiervoor in het leven te roepen.
Voorts vestig ik uw aandacht op de scheeftrekking tussen enerzijds de maatregelen ter controle van de immigratiestromen en anderzijds de maatregelen ter bevordering van de ontwikkelingssamenwerking met de uitverkoren landen, met inbegrip van de integratiemaatregelen. Wij mogen onder geen beding, noch voor politieke, noch voor economische doeleinden, de immigratie criminaliseren. Het is dan ook hoog tijd om de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam en de Top van Tampere over de 'communautarisering' van het asielbeleid en de menswaardige en eerlijke behandeling van asielzoekers en immigranten, in de praktijk toe te passen. Het accent moet daarbij liggen op menswaardige omstandigheden in de asielzoekerscentra. Ook moet voor de regionale gelijkschakeling gebruik worden gemaakt van de door bepaalde landen opgedane ervaring.
Naast de economische integratie en de samenwerking met de landen van herkomst moet aandacht worden besteed aan de inrichting van de arbeidsmarkt in onze eigen lidstaten, de sociale integratie van de immigranten en de strijd tegen de maffiosi die zich met mensenhandel inlaten. Grenscontroles en terugname-overeenkomsten zijn weliswaar noodzakelijk, maar volstaan niet om het probleem op te lossen. Het heeft er alle schijn van dat deze acties in de plannen breder bemeten worden dan de voornoemde maatregelen.
Bovendien is het mijns inziens noodzakelijk een waarnemingspost voor de immigratie op te richten die de statistische gegevens kan coördineren en sociologisch onderzoek doet naar het verschijnsel immigratie ter ondersteuning van het beleid.
Op het vlak van de mensenrechten is een verruiming van de samenwerking wenselijk om het administratieve bestel van sommige geselecteerde landen te moderniseren, om gemeenschappelijk de opleiding van de politiecorpsen ter hand te nemen en vooral om de op dit gebied actieve NGO's bij de inspanningen te betrekken.
Ik hoop tot slot, mijnheer de Voorzitter, dat de in deze ontwerpresolutie gesignaleerde gebreken zowel in de huidige als in de toekomstige plannen worden ondervangen en dat er met name door de Groep op hoog niveau en door de Raad nauwer zal worden samengewerkt met het Parlement. Uiteraard is het ook mijn wens dat de Commissie de beschikking krijgt over de noodzakelijke middelen voor de uitvoering van deze actieplannen. Het welslagen van deze plannen is bepalend voor het succes of het falen van het eerste optreden van de Europese Unie buiten het eigen grondgebied op het vlak van de immigratie en het asiel, een momenteel buitengewoon gevoelig punt voor de Europese samenleving.

Coelho
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, allereerst wil ik de heer Hernández Mollar feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft verricht en het uitstekende verslag dat hij ons hier voorlegt. Onze collega laat er geen twijfel over bestaan. Ofschoon migratie en asiel nauw verwante thema's, zijn zij in wezen verschillend en moeten zij door de Europese Unie op verschillende wijze worden benaderd, ook al wordt benadrukt en erkend dat beide kwesties belang hebben bij een globale aanpak die de verschillende pijlers in zich verenigt.
Het is bekend dat migratie steeds meer mensen bescherming biedt en in de gelegenheid stelt te ontsnappen aan oorlog, vervolging, armoede, werkloosheid of schending van de mensenrechten. Wij weten ook dat het aantal illegale migratiebewegingen zienderogen toeneemt. In de meeste gevallen worden deze beheerd door criminele netwerken die zich veelal schuldig maken aan uitbuiting en wraakroepende schendingen van de mensenrechten. Wij pleiten dan ook voor een globale aanpak waarin steun aan de democratisering en de versterking van rechtsstaten, steun aan conflictpreventie en toenaderingsprocessen, eerbiediging van de mensenrechten en steun aan de armoedebestrijding in de landen en regio's van herkomst en doorreis door verbetering van de levensomstandigheden en bevordering van de werkgelegenheid een centrale plaats innemen.
De heer Hernández Mollar heeft hier ten overstaan van dit Parlement kritiek uitgeoefend, met name wat het optreden van het Parlement en de doelmatigheid van dit optreden in sommige van de betrokken landen betreft. Deze kritiek ten spijt moet het Parlement blijven ijveren voor een ernstige en consequente aanpak. Het lijkt nergens naar dat wij eerst onze goede voornemens van de daken schreeuwen en deze vervolgens wegens gebrek aan middelen niet in de praktijk brengen. Wij moeten in nauwe samenwerking met de landen van herkomst en doorreis voorlichtingscampagnes op touw zetten over de reële mogelijkheden van legale emigratie teneinde de diepliggende oorzaken van het probleem te beperken of weg te nemen.
Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de versterking van de strijd tegen de illegale immigratie, de bescherming van de rechten van de slachtoffers van criminele netwerken, de preventie van alle soorten van mensenhandel, waarbij vooral de situatie van de rechten van de vrouw en van het kind in aanmerking moeten worden genomen, en de opsporing en ontmanteling van de bij deze activiteiten betrokken criminele netwerken.
Binnen de Unie moet een grondige studie van de situatie in de verschillende lidstaten worden gemaakt. Bovendien moeten de nationale wetgevingen betreffende de voorwaarden voor toelating en verblijf beter op elkaar worden afgestemd. Hierbij moet rekening worden gehouden met de economische en demografische ontwikkeling van de Unie, de opvangcapaciteit van de verschillende lidstaten en de historische en culturele banden van de lidstaten en de herkomstlanden. Kortom, wij zijn voorstander van een gemeenschappelijk Europees asiel- en immigratiebeleid met vier pijlers: partnerschap met de landen van herkomst, gemeenschappelijke Europese asielregels, rechtvaardige behandeling van uit derde landen afkomstige burgers en efficiënter beheer van de migratiestromen.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats namens mijn fractie onze bevreemding uitdrukken over het feit dat de Raad met dit voorstel komt op een moment dat wij binnen de Unie bezig zijn - zoals ook blijkt uit de initiatieven die de Commissie heeft genomen en neemt - met de communautarisering van wat wij de derde pijler hebben genoemd en de uitwerking van een immigratie- en onthaalbeleid voor burgers uit derde landen. Die bevreemding wordt gewekt door onbegrip van onze kant. Zo tasten wij in het duister omtrent het hoe en waarom van deze Groep op hoog niveau en omtrent de beweegredenen van de Raad om een dergelijk voorstel te bekrachtigen in Tampere. Evenmin begrijpen wij wat de Commissie met deze actieplannen gaat doen en hoe deze plannen en de activiteiten van de Groep op hoog niveau van de Raad zich verhouden tot de andere voorstellen van de Commissie inzake het te ontwikkelen beleid in de Unie. Deze zaken lijken mij bepaald niet onbelangrijk en ik zou hierop dan ook graag antwoorden krijgen van de Raad.
In de tweede plaats moet ik zeggen dat ik gemengde gevoelens heb over deze actieplannen. Enerzijds lijkt het niet meer dan redelijk te stellen dat er een bilateraal beleid moet komen voor de Europese Unie en een aantal van de landen waarbij het probleem van de uitstroom van migranten en vluchtelingen het meest nijpend is. Dat lijkt mij nuttig. Ik denk bijvoorbeeld aan Marokko waarmee wij volgens mij goede bilaterale betrekkingen moeten aanknopen om de migratie afkomstig uit dit land binnen wettelijke kaders te houden. Datzelfde geldt wellicht voor de Balkanlanden, daar waar duidelijke gesprekspartners voorhanden zijn.
Maar anderzijds staan er landen op deze lijst waarvoor de term 'regering' al veel te hoog gegrepen is, landen waarmee wij mijns inziens niet eens om de tafel mogen gaan zitten, zoals bijvoorbeeld Afghanistan. Ik zou graag vernemen of de Raad van plan is naar Afghanistan af te reizen en te zeggen: 'Goedemiddag, wij willen dat u de mensenrechten naleeft want u stuurt ons teveel vluchtelingen.' Dat lijkt me ofwel een tikje naïef ofwel lichtjes ongeloofwaardig.
Bovendien is het volgens mij moeilijk en gevaarlijk om met dergelijke landen afspraken te maken over dit onderwerp. Ik denk dat er mensen zijn met wie wij een dialoog principieel moeten uitsluiten. Daarom, en omdat een versmelting van de pijlers - tussen de derde en de eerste pijler in dit geval - niet via de kortste weg kan lopen, denk ik dat de Raad het Parlement opnieuw moet raadplegen over elk op te zetten actieplan afzonderlijk, in overeenstemming met dat wat geldt voor de eerste pijler.
Ik heb twee problemen aangekaart: wie gaat deze actieplannen uitvoeren, en met wie?
Er is nog een derde probleem: hoe gaan wij deze actieplannen financieren? Er zijn geen middelen voor uitgetrokken en daar waar wel financiering voorzien is wordt geopperd het geld bij samenwerkingsprogramma's als MEDA weg te halen. Het streven naar een gemeenschappelijke ontwikkeling en samenwerking om de immigratie bij de wortels aan te pakken lijkt mij toch nauwelijks verenigbaar met het idee te snoeien in de ontwikkelingssamenwerking voor meer controle aan de buitengrenzen. Ik denk dat wij hier nog eens hard over moeten nadenken.
De ontwikkeling van de actieplannen komt, dit ter besluit, op het scorebord. Dat is mooi, maar ik wil er wel aan herinneren dat niemand ons ooit geïnformeerd heeft over het in Irak ontwikkelde actieplan.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de heer Hernández Mollar feliciteren met dit uitstekende verslag. Op basis van een goede samenwerking heeft hij getracht voor zijn aanbevelingen de instemming van alle fracties te verkrijgen. Ik zou ook de Commissie willen bedanken voor haar inspanningen op dit terrein.
Wij worden geconfronteerd met een aantal uitdagingen in een wereld waar nog steeds veel mensen de noodzaak voelen om te emigreren en in Europa hun toevlucht te zoeken. In de huidige situatie is het zo dat de landen van oorsprong de afstotende factor vormen en onze landen de aantrekkende factor. Het is van belang dat we in dit debat een duidelijk onderscheid maken tussen asiel en illegale immigratie. Ook is het belangrijk dat we vasthouden aan de bepalingen die vastgelegd zijn in het Verdrag van Genève en dat we een humane aanpak volgen.
Als ik de lidstaten op één ding opmerkzaam zou mogen maken, dan is dat wel dat zij te vaak geneigd zijn om de publieke opinie tevreden te stellen door een opportunistische en nonchalante houding aan te nemen ten opzichte van de problemen als gevolg van asielzoekers en illegale immigratie. De lidstaten houden te weinig rekening met de verplichtingen die zij zijn aangegaan om dit probleem op een serieuze manier aan te pakken.
In dit verslag worden een aantal actievoorstellen gedaan die onze steun verdienen. Het verslag richt zich met name op immigratie en de ontoereikendheid van de huidige gegevens. Ook wordt aandacht besteed aan de actieplannen die al zijn opgesteld, omdat die er niet in slagen een optimaal evenwicht te vinden tussen veiligheid en integratie. Het verslag bespreekt ook het illegale immigratiebeleid en benadrukt het belang van de strijd tegen de mensenhandel en de illegale werkgelegenheid. Dit zijn aanbevelingen die onze lidstaten over zouden moeten nemen.
Het belangrijkste aandachtspunt in dit verslag richt zich uiteraard op de begrotingen en op het feit dat er voor minder dan de helft van de voorgestelde maatregelen in begrotingsmiddelen is voorzien. Als wij dit probleem serieus willen aanpakken, zal de Raad voor de benodigde rechtsgrondslag voor de voorgestelde begrotingsmiddelen moeten zorgen.
Mijnheer de Voorzitter, namens de liberale fractie wil ik besluiten met de opmerking dat wij tevreden zijn met dit verslag dat we morgen zullen aannemen.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, de actieplannen van de werkgroep op hoog niveau "Asiel en Migratie" voldoen nauwelijks aan de gestelde opdracht. Na een uitvoerige bestudering van de actieplannen blijkt dat de meeste plaats is ingeruimd voor maatregelen tegen clandestiene immigratie. Dat kan toch niet het enige zijn waar het om draait? Er wordt noch over ontwikkelingssamenwerking, noch over buitenlands beleid gesproken als het erom gaat de oorzaken van vlucht en emigratie uit deze gebieden aan te pakken. Hoewel de werkgroep zelf constateert dat mensenrechtenschendingen een belangrijke reden vormen voor mensen om te vluchten, wordt hier in de actieplannen te weinig aandacht aan besteed.
Laten we eens nader ingaan op de toestand in Irak. Het is gezien de huidige politieke situatie bepaald niet eenvoudig zinvolle voorstellen voor dat land te formuleren die enige kans op uitvoering maken. Met Afghanistan is het net zo. Voor dat land is het zelfs niet duidelijk met wie we in gesprek zouden moeten treden. Van wie zouden we daar moeten eisen dat de mensenrechten gerespecteerd worden? Verder valt er wel het een en ander aan te merken op de totstandkoming en de werkwijze van de werkgroep. Noch voor het inzetten van de werkgroep, noch voor de keuze van de crisisgebieden is het Europees Parlement geraadpleegd. Deze gang van zaken is niet aanvaardbaar.
Het verslag van collega Hernández Mollar dat thans voor ons ligt, is bijzonder kritisch voor de werkzaamheden van de werkgroep op hoog niveau. Dit geeft ons nieuwe elementen om haar te beoordelen. Om deze reden steunt mijn fractie de rapporteur.

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier eigenlijk alleen spreken over een van de twee aspecten van dit vraagstuk, over immigratie en niet zozeer over asiel. Ik heb het dan echter niet specifiek over deze landen, maar over de problematiek in het algemeen.
In tegenstelling tot hetgeen velen denken, kan er absoluut geen sprake zijn van een recht op immigratie. Dat komt nergens voor, in geen enkel akkoord en in geen enkele internationale overeenkomst, en dus is het volledig legitiem regels uit te vaardigen voor en beperkingen op te leggen aan immigratie. Bovendien waren indertijd ook de Europeanen, die bijvoorbeeld naar de Verenigde Staten of Zuid-Amerika emigreerden, onderworpen aan quota en vergunningen. Ik ben de kleinzoon van een emigrant en ik weet dat er toen regels bestonden. Ik was trouwens zelf ook voor enige tijd immigrant in een Afrikaans land en ik was toen onderworpen aan visa en allerhande controle. Ook toen wij kort geleden op reis gingen voor de parlementaire bijeenkomst van de ACS met het Europees Parlement moesten wij een visum aanvragen en ons laten inenten.
Dit zijn dus fundamentele regels en als iemand om dergelijke regels vraagt en het respect daarvan eist, mag hij niet beschuldigd worden van racisme of vreemdelingenhaat. De regels moeten rekening houden met de opvangmogelijkheden en dus met het aantal immigranten dat tot de Europese Unie kan worden toegelaten. Wij moeten voorkomen dat onze grenzen zo lek worden als een zeef en via regularisatie de illusie of zelfs de zekerheid wordt gecreëerd dat maar één ding telt, namelijk de Europese Unie binnenkomen, eventueel in een land als Italië dat sowieso veel royaler is dan andere landen. Dan denken de immigranten dat zij, als zij eenmaal binnen zijn, zich alleen maar koest hoeven te houden, of ook niet....zij kunnen zich zelfs een dosis criminaliteit permitteren: vroeg of laat komen zij immers toch weer in de regularisatie terecht. Dat kan absoluut niet door de beugel.

Hannan
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de collega' s mij toestaan even een stapje terug te doen om een fundamentele vraag aan de orde te stellen. Waarom heeft de Europese Unie een gemeenschappelijk asielbeleid nodig? Niemand zal ontkennen dat landen op dit terrein kunnen profiteren van een wederzijdse samenwerking, maar dat betekent niet dat we hier plotseling met een nieuw fenomeen te maken hebben. Reeds lang vóór de ondertekening van het Verdrag van Rome hebben de lidstaten van de Europese Unie via een complex web van overeenkomsten onderlinge afspraken gemaakt over het asielrecht, de behandeling van vluchtelingen, het niet-uitzettingsbeginsel en nog veel meer.
We moeten niet, als zo vaak lijkt te gebeuren in dit Huis, weer de fout maken door een soort anarchie, zonder enig overleg tussen landen, als enige alternatief te zien voor een actie op EU-niveau. Integendeel, het alternatief voor een communautaire actie is juist het sluiten van bilaterale en multilaterale overeenkomsten tussen onafhankelijke landen. Dergelijke overeenkomsten hebben volgens mij twee potentiële voordelen ten opzichte van een communautaire actie. In de eerste plaats gaat het om goed doordachte, betrouwbare en geaccepteerde overeenkomsten en, in de tweede plaats, kunnen deze ook van toepassing zijn op landen buiten de Europese Unie.
In mijn eigen kiesdistrict in Zuid-Oost-Engeland onderhouden de plaatselijke politie en immigratiediensten al jarenlang uitstekende contacten met hun Franse en Belgische collega's. Het is op zijn minst betwistbaar dat de onderlinge samenwerking tussen de lidstaten tien jaar geleden veel beter was dan tegenwoordig sinds de Overeenkomst van Dublin en de daarmee samenhangende akkoorden het geval is.
Hoe heeft het zover kunnen komen? Aristoteles was de eerste die ooit verwees naar het principe dat 'als iets aan niemand toebehoort, niemand daar dan ook naar om kijkt'. Zijn wijsheid is niet alleen van toepassing op individuen, maar ook op landen. Grof gezegd, een grenswacht die ziet dat een reiziger op weg is naar een bestemming buiten zijn eigen landsgrenzen, is wellicht niet erg gemotiveerd om die reiziger aan te houden omdat dat zou kunnen leiden tot een asielaanvraag binnen zijn eigen jurisdictie.
Volgens de Hoge VN-Commissaris voor de vluchtelingen hebben 93.000 mensen het afgelopen jaar hun toevlucht tot het Verenigd Koninkrijk gezocht. Dat betekent dat Engeland, samen met Duitsland, de meeste asielaanvragen in Europa kent. Verbazingwekkend is echter dat dit aantal in het Verenigd Koninkrijk sinds het midden van de jaren negentig met ongeveer 40% is toegenomen, terwijl het in de Europese Unie als geheel vrijwel stabiel is gebleven. Ik zeg 'verbazingwekkend' omdat het grootste gedeelte van de asielzoekers dat in mijn kiesdistrict arriveert, eerst nog door een aantal veilige landen heeft gereisd.
Het moge duidelijk zijn dat een echte vluchteling vooral uit een bepaald land weg wil, en niet naar een bepaald land toe wil. Buitengewone omstandigheden daargelaten is het niet onredelijk om aan te nemen dat wanneer iemand de onderdrukking ontvlucht is, hij of zij bij aankomst in het eerste het beste veilige land meteen asiel zal aanvragen.
Ik ben trots op de rol die Engeland speelt als toevluchtsoord voor mensen die op de vlucht zijn voor onrechtvaardigheid of intolerantie. Ik weet dat de afgevaardigden in dit Huis een soortgelijke trots voelen voor de eerbiedwaardige staat van dienst van hun eigen land. Die staat van dienst is in de toekomst afhankelijk van ons vermogen om onderscheid te maken tussen economische migranten en echte vluchtelingen. Van cruciaal belang is echter dat we vastbesloten zijn om onze grenzen gesloten te houden voor mensen die onder valse voorwendselen asiel aanvragen. Als samenwerkende lidstaten kunnen we ons doel bereiken, op basis van één gemeenschappelijk grondgebied lijkt dat vrijwel onmogelijk, zoals de geschiedenis ons leert.

Boumediene-Thiery
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in dit verslag worden de talrijke tekortkomingen en onduidelijkheden van de actieplannen aan de orde gesteld. Allereerst kunnen we vraagtekens plaatsen bij het partnerschap en in het bijzonder bij de rol van de NGO's. Naar hun mening wordt immers niet gevraagd, en die wordt dus ook niet in overweging genomen. Een andere fout die wordt begaan is dat het asielvraagstuk en het immigratievraagstuk over één kam worden geschoren. We kunnen immers niet de oorzaken van de emigratiestroom aanpakken zonder de kwestie van de mensenrechten in overweging te nemen. Ik zal verder uitwijden over het asielvraagstuk.
Europa tekent met een aantal landen terugname-overeenkomsten waarin staat dat een inwoner uit een derde land kan worden teruggestuurd ongeacht de politieke, economische en sociale situatie in dat land. Met deze terugname-overeenkomsten wordt het internationaal recht geschonden. Ook het beginsel van niet-uitzetting wordt door de ondertekening van deze overeenkomsten met voeten getreden. Er wordt niet gekeken of een land veilig is. Hoe kunnen we geloven dat iemand zonder enig risico naar zijn land kan worden teruggestuurd als de mensenrechten, en met name de rechten van de vrouw, in dat land dagelijks geschonden worden? Hoe kunnen we accepteren dat ontwikkelingshulp aan deze overeenkomsten gekoppeld wordt?
Het wordt tijd dat we hier in Europa onze ogen openen. De beste manier om de immigratiestroom een halt toe te roepen is bij te dragen aan de ontwikkeling van deze landen en aan het welzijn van hun bevolking. We moeten de schulden van de ontwikkelingslanden kwijtschelden zodat ze hun onderwijsstelsels kunnen verbeteren en sociale en medische structuren kunnen aanleggen waarvan de bevolking direct kan profiteren.
We moeten overigens de ontvangst van vluchtelingen en asielzoekers verbeteren. Deze mensen worden nu behandeld als misdadigers die de asielprocedure willen misbruiken. Wij moeten hun bescherming kunnen garanderen, hun toegang verlenen tot de zorg en de sociale zekerheid en onderwijs bieden aan hun kinderen.
Ligt onze eerste prioriteit niet bij de harmonisatie van ons asiel- en immigratiebeleid? Moeten we er nu niet eerst voor zorgen dat er een daadwerkelijk communautair beleid op dit gebied komt?

Evans, Robert
Mijnheer de Voorzitter, elk land dat in dit verslag wordt besproken, is anders en daarom zijn de betreffende actieplannen telkens ook anders. Ik zal me in mijn betoog beperken tot Sri Lanka. Ik ben daar zelf ooit geweest en veel inwoners uit dat land hebben hun toevlucht gezocht in Londen of in andere delen van de Europese Unie.
In Sri Lanka heeft de afgelopen achttien jaar een burgeroorlog gewoed. In die periode is de defensiebegroting van de regering steeds maar groter geworden. Dat geld wordt aan een oorlog uitgegeven die de regering van Sri Lanka nooit kan winnen en de Tamils overigens ook niet. Een vredesproces is de enige oplossing. Misschien dat de Europese Unie, vanwege de historische banden, een bemiddelende rol in dat proces kan spelen.
Mijn collega Anna Terrón noemde dit verslag naïef. Ik heb het gevoel dat dit verslag de kern van het probleem niet raakt en dat het ons afleidt van het echte debat dat we zouden moeten voeren over Sri Lanka en de andere landen. In het verslag staat dat het etnische conflict in Sri Lanka onverminderd voortgaat. Er is sprake van schendingen van de mensenrechten, van situaties waarin hulp de meest getroffen gebieden niet bereikt en van economische malaise. Dit zijn allemaal gevolgen van de oorlog en in het verslag wordt opgemerkt dat we nauwer met de regering van Sri Lanka zouden moeten samenwerken.
De regering van Sri Lanka bepaalt echter welke informatie wij krijgen, omdat zij immers de berichtgeving controleren. Wij moeten dus terughoudend te werk gaan. We zijn allemaal op de hoogte van Tamil-acties tegen regeringstroepen, omdat die uitgebreid in het nieuws zijn geweest. Over de vernietiging van scholen en ziekenhuizen en over martelingen door de regeringstroepen van Sri Lanka krijgen we een stuk minder te horen.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met het voorstel in het verslag om een politieke oplossing voor dit conflict te zoeken. Alle andere zaken zijn niet van belang. Er is geen enkele andere manier om de problemen op te lossen en de schendingen van de mensenrechten tegen te gaan. Alleen door een beëindiging van het conflict kan er verbetering optreden in de ellendige situatie van de Tamils in Sri Lanka en alleen op die manier zal het aantal mensen afnemen dat zijn toevlucht in de Europese Unie zoekt. Pas als de oorlog beëindigd is, zullen de mensen hun eigen land niet meer ontvluchten. Mijnheer de Voorzitter, een actieplan op hoog niveau dat geen rekening houdt met deze verslagen is, volgens mij althans, het papier niet waard waarop het is geschreven.

Cappato
Mijnheer de Voorzitter, mijn gelukwensen aan de rapporteur, maar niet aan de Europese Unie! Wanneer namelijk de Europese Unie zich buigt over het vraagstuk van de openbare vrijheden, kijkt zij enkel naar de ene kant, de repressieve kant van de zaak en niet naar de andere kant. Daarom ben ik ook voldaan over de verwijzing in het verslag naar de veelzeggende studie over vervangende immigratie die pas door de Verenigde Naties is gepubliceerd. In deze studie staan alarmerende gegevens die duidelijk aantonen hoezeer onze bevolking aan het vergrijzen en het inkrimpen is. In Europa zal bij gelijkblijvende immigratiestromen de bevolking in de komende 50 jaar met 12% afnemen. Door de daling van het geboorte- en sterftecijfer wordt de verhouding werknemers/gepensioneerden gehalveerd: in 2050 zullen wij in de Europese Unie in plaats van vier, minder dan twee werknemers per gepensioneerde hebben. Dat betekent dat er minder pensioenbijdragen en sociale premies zullen worden gestort en de belastingopbrengst zal kelderen.
Men kan deze zorgen niet de wereld uit helpen met een serieus immigratiebeleid. Dit demografisch, en spoedig ook economisch slachtveld moet men het hoofd bieden met een liberaal, antiprohibitionistisch immigratiebeleid waarin rekening wordt gehouden met de economische behoeften en de vraag op de arbeidsmarkt. Er moet dus een beleid komen dat radicaal anders dan het tot nu toe in Europa gevoerde prohibitionistisch, protectionistisch, nationalistisch, etnisch, onmenselijk beleid. Daardoor worden de voor de arbeidsmarkt noodzakelijke werkkrachten alleen maar gecriminaliseerd en de illegale immigranten overgeleverd aan de criminaliteit. Dat begint meestal al bij de organisatie die hen op Europees grondgebied zet en mondt uit in hun opneming in de wereld van het zwarte werk en hun betrokkenheid bij illegale acitiviteiten.
Terwijl de Verenigde Staten met de Indische universiteiten onderhandelen om de beste afgestudeerden in de nieuwe technologie naar de Verenigde Staten te halen, geeft Europa er de voorkeur aan met het regime van de Taliban te onderhandelen over de teruggave van een aantal door dat regime vervolgde vrouwen.

Costa, Raffaele
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik moet u meteen zeggen dat ik het niet eens ben met de conclusies van de geachte collega die voor mij heeft gesproken en die uit hetzelfde land komt als ik. Ik schaar mij echter wel achter zijn gelukwensen aan het adres van de rapporteur, en ik dank eveneens de commissie voor haar grondige werk.
Wat blijkt uit dit werk? Hieruit blijkt in feite dat er een diepe kloof schuilt tussen de visie van de Raad en die van het Parlement. Het aan ons voorgelegde standpunt kunnen wij ongetwijfeld als historisch betitelen, maar vandaag nemen wij hier ook formeel, via een document, kennis van. Gebleken is enerzijds dat de Raad een bepaalde lijn volgt, dat de Raad als het ware tussen zijn lidstaten door laveert en suggesties doet die een uitvloeisel zijn van nationale keuzes, en anderzijds dat de Gemeenschap en met name het Parlement iets anders willen, en een meer homogene, samenhangende en geharmoniseerde oplossing voorstaan. Mijns inziens is dit onderscheid belangrijk. Het Parlement laat zich meer leiden door idealisme, hoop, en door een zekere utopie, terwijl de nationale landen met de concrete problemen zijn geconfronteerd en aan hun burgers verantwoording moeten afleggen. Hoop en illusies kunnen de burgers niet gemakkelijk overtuigen. Zij zien de moeilijke realiteit, een realiteit die in veel landen, in mijn land net zo goed als in andere Europese landen, een moeilijk aanvaardbaar verschijnsel heeft veroorzaakt: dat van de ongebreidelde immigratie.
Daarom is het mijns inziens belangrijk dat wij rekening houden met zowel het veiligheidsprobleem als het immigratieprobleem. Het immigratieprobleem ontstaat in de arme landen waar talrijke problemen onopgelost zijn, waar mensen, gezinnen en groepen van mensen niet alleen een eigen uitweg moeten zien te vinden, maar ook een andere realiteit moeten zien te creëren en voor veiligheid moeten zorgen. Daarom moet het communautair beleid een beleid zijn waarin al deze aspecten aan hun trekken komen.

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige actieplannen van de Groep op hoog niveau van de Raad zijn, zoals wij allen weten, een wankel instrument om een gezamenlijke oplossing te vinden voor een probleem dat volgens sommigen enkel op de veiligheid betrekking heeft en voor anderen uitsluitend een kwestie van integratie is. In de meeste gevallen is het overigens nagenoeg onmogelijk te onderscheiden waar de grens tussen recht op asiel en recht op economische overleving begint en eindigt. Ik heb het hier over een wankel instrument omdat de analyses die aan de actieplannen ten grondslag liggen mijns inziens geen nuttige nieuwe elementen aandragen waarmee doelmatige beleidslijnen kunnen worden uitgewerkt. Het gaat immers voornamelijk om algemene voorstellen op het gebied van het klassieke buitenlands beleid en op het vlak van de ontwikkelingshulp. Om voor de genoemde initiatieven in aanmerking te komen moeten de geselecteerde landen bovendien door legitieme en stabiele overheden worden geregeerd, hetgeen helaas een eerder uitzonderlijke situatie is.
Vandaar dat de actieplannen in de voorgestelde maatregelen doorgaans veel meer aandacht besteden aan het beheer van de illegale immigratie dan aan de integratie van de burgers. Er wordt veel meer nadruk gelegd op repressie en controle dan op de totstandbrenging van een Europees asielbeleid en een systeem dat tijdelijke bescherming moet bieden aan al wie om onverschillig welke reden bij Europa aanklopt omdat hij werkelijk in nood verkeert.
De Top van Tampere toonde zich verheugd over de actieplannen en heeft besloten dit initiatief voort te zetten. Hoewel de fragiliteit van de actieplannen, zoals gezegd, niet beantwoordt aan de complexiteit van het probleem, kunnen wij hierin uiteraard de nodige verbeteringen aanbrengen totdat de Europese Unie over een eigen asiel- en immigratiebeleid beschikt. Wat wij echter niet mogen laten gebeuren, is dat de genoemde plannen ergens tussen relatieve onbruikbaarheid en de verslechtering van de situatie van de mensenrechten blijven zweven. Het is overigens onaanvaardbaar dat immigranten die zich als asielzoekers aanbieden als potentiële criminelen worden beschouwd. In plaats van hen bij "politiezaken" onder te brengen zouden wij hen beter behandelen als gevallen van universele uitsluiting.
Waarde collega's, wij hebben een uitstekend verslag voor ons liggen. Het legt de vinger op de wonde. Toch zouden wij hier beter Commissievoorstellen kunnen bestuderen dan door de deskundigen van de respectieve regeringen opgestelde verslagen. Hoe het ook zij, wij blijven de hoop koesteren dat deze kwesties hier binnenkort in overleg met commissaris António Vitorino zullen worden besproken. Dat zou er immers op wijzen dat Europa klaar is voor een gemeenschappelijk beleid dat de behoeften aan veiligheid en integratie met elkaar verzoent en eens en voor altijd een punt achter het tijdperk van de halfslachtige oplossingen wenst te zetten.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie bedank ik dit Parlement voor de gelegenheid om dit debat te kunnen voeren. Persoonlijk zou ik daar de hartelijke felicitaties aan toe willen voegen voor de heer Hernández Mollar vanwege zijn uitstekende verslag en zijn dito ontwerpresolutie.
Ik ben blij dat het Parlement de voorgestelde geïntegreerde en pijleroverschrijdende aanpak steunt die - en ik citeer het verslag - tot positieve resultaten "kan" leiden. Voor zover ik het begrijp, houdt het Parlement nog enkele slagen om de arm met betrekking tot deze actieplannen en de Commissie sluit zich daarbij aan. Aan de ene kant is de Commissie verheugd dat de aanpak van de Raad bij het ontwikkelen van deze actieplannen in grote lijnen overeenstemt met de aanpak die de Commissie heeft voorgesteld in haar mededeling betreffende migratie in 1994. Deze mededeling werd overigens breed gesteund in dit Parlement. Aan de andere kant moeten wij ons realiseren dat deze plannen alleen nog maar op papier bestaan.
Diverse afgevaardigden hebben al benadrukt dat voor de uitvoering van deze plannen een combinatie van verschillende beleidsvormen noodzakelijk is. Zaken als politieke samenwerking, mensenrechten, recht en democratie, commercieel en sociaal beleid, ontwikkelingsbeleid en economische steun dienen gecombineerd te worden met maatregelen voor een beter beheer van de migratiestroom uit deze landen en regio's. Het is duidelijk dat dat geen gemakkelijke opgave is.
Sta mij toe om een aantal belangrijke elementen uit uw ontwerpresolutie toe te lichten en daar mijn waardering voor uit te spreken. Het partnerschap met de betrokken derde landen zal altijd een belangrijke voorwaarde zijn voor een succesvol beleid dat ontwikkelingssamenwerking wil stimuleren. Ik steun dan ook het standpunt dat er een politieke dialoog nodig is over de uitvoering van die actieplannen. De gemeenschappelijke basis van die dialoog moet gevormd worden door het feit dat zowel de lidstaten van de Unie als de derde landen voordeel moeten hebben van de onderlinge samenwerking. Daarbij moet wel rekening worden gehouden met de zeer uiteenlopende politieke situaties in de vijf landen. Daarom wil ik de belangrijke rol van de NGO's onderstrepen bij de uitvoering van die actieplannen.
Wij weten allemaal ook heel goed dat de migratieproblemen niet binnen één maand opgelost zijn. Die oplossing vergt een lange adem en dat moeten we in ons achterhoofd houden wanneer de Europese Raad komende december de eerste evaluaties van de actieplannen ontvangt. Met betrekking tot de aanpak van de oorzaken van migratie ben ik het helemaal met uw visie eens dat de Europese Unie zou moeten kiezen voor structurele maatregelen op lange termijn. Dat betekent dat ook ik de deadlines die in de actieplannen zijn gesteld, te optimistisch vind.
De actieplannen kunnen echter wel beschouwd worden als de eerste stap op weg naar een buitenlands migratiebeleid van de Europese Unie en daarom verdienen ze een kans. Ik ben het er ook mee eens dat opvang in de regio niet betekent dat de Europese Unie dan ontslagen is van de verplichtingen die zij krachtens het Verdrag van Genève tegenover asielzoekers heeft.

Bij het uitvoeren van de actieplannen is het van essentieel belang dat er een evenwicht bestaat tussen de diverse maatregelen zodat de inspanningen niet uitsluitend gericht zijn op defensieve acties op de korte termijn. De Commissie benadrukt dat zij een actieve rol zal spelen bij het handhaven van dat evenwicht. De uitvoering van de actieplannen vereist een nauwe samenwerking tussen de Raad en zijn bevoegde instanties, de Commissie en de lidstaten waarbij rekening gehouden moet worden met de bevoegdheden van alle betrokkenen zoals vastgelegd in het Verdrag.
Overigens werd de belangrijke rol van de lidstaten afgelopen maandag, 27 maart, nog eens bevestigd tijdens de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken. Het voorzitterschap heeft de lidstaten opgeroepen om hun politieke toezeggingen in daden om te zetten en de Commissie sluit zich bij dit verzoek aan.
De Commissie is uiteraard voorbereid op de actieve rol die van haar verwacht wordt, met name bij de ontwikkelingshulp en economische steun, de mensenrechten, behoorlijk bestuur en de institutionele opbouw. De Commissie ontbeert helaas de financiële middelen om eenzelfde actieve rol te spelen bij andere maatregelen. Ik sta dan ook erg positief tegenover uw aanbeveling om extra middelen toe te wijzen aan die samenwerking met derde landen op het vlak van justitie en binnenlandse zaken, met speciale nadruk op immigratie.
Deze begrotingslijnen moeten niet alleen gebruikt worden voor het verlenen van humanitaire hulp zoals op dit moment de verbetering van de minimale levensomstandigheden op basis van financiële middelen van ECHO. Het is ook van belang dat deze begrotingslijnen zich richten op de diverse initiatieven voor economische ontwikkeling, voor het respecteren van de mensenrechten, voor het verbeteren van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen in de derde landen en ook voor het creëren van de juridische structuren en praktische maatregelen voor de oplossing van het asielzoekers- en vluchtelingenprobleem.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter: in het verslag wordt geconcludeerd dat de actieplannen te weinig aandacht besteden aan het binnenlandse beleid van de EU. Ik heb echter begrepen dat het primaire doel van een actieplan zou moeten bestaan uit het leveren van een bijdrage aan de ontwikkeling van het buitenlandse migratiebeleid van de Unie. Desondanks kan ik u de verzekering geven dat de Commissie haar eigen verantwoordelijkheid zal nemen om een gemeenschappelijk binnenlands immigratie- en asielbeleid voor de EU te ontwikkelen zoals ook bedoeld in de conclusies van Tampere.
Een gedetailleerde uitsplitsing van onze plannen is al opgenomen in het scoreboard dat afgelopen maandag door de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken is goedgekeurd en dat ook al eerder aan het Parlement is voorgelegd. De komende herfst doet zich een nieuwe mogelijkheid voor om de prioriteiten van een uitgebreid immigratiebeleid van de Unie te bespreken. De Commissie zal de Raad en het Parlement dan een herziening voorleggen van de mededeling uit 1994. In deze herziening zal ten aanzien van het immigratiebeleid rekening worden gehouden met de nieuwe dynamische krachten en de nieuwe sociale, politieke en economische realiteiten van de wereld waarin we leven.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Begrotingsrichtsnoeren voor 2001
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen over de begrotingsrichtsnoeren voor 2001:
A5-0070/2000 van mevrouw Haug, namens de Begrotingscommissie, over begroting 2001: Afdeling III;
A5-0068/2000 van de heer Ferber, namens de Begrotingscommissie, over begroting 2001: overige afdelingen.

Haug
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waarde collega's, de begroting voor het jaar 2001 plaatst ons voor grote uitdagingen. Deze eerste begroting van het nieuwe millennium moet de sociale en culturele dimensie van Europa versterken en de Europese Unie in staat stellen haar verplichtingen tegenover haar burgers en de internationale gemeenschap na te komen. Wat betekent dit concreet, en wat verwachten wij van de Commissie met betrekking tot de ontwerpbegroting, mevrouw de commissaris?
Het Verdrag van Amsterdam heeft ons nieuwe beleidsterreinen toegewezen en andere versterkt, en natuurlijk gaan wij ervan uit dat u daar voldoende plaats voor inruimt. Maar al heeft de Begrotingscommissie er uit plaatsgebrek bewust voor gekozen daar geen gedetailleerde verlanglijstjes voor in het verslag op te nemen, ze zijn daarom niet minder prioritair. Wij verwachten dus dat zij hun plaats krijgen. Los daarvan blijven voor ons gelijkheid van kansen, gelijke rechten en milieuzorg prioritair, en wij willen deze domeinen dan ook dienovereenkomstig in de begroting verankerd zien.
In de begroting van 2001 moet de bestrijding van de werkloosheid net als voorheen centraal blijven staan. Dit betekent niet - en ik zeg dat nog eens uitdrukkelijk - dat we op Europees niveau grote werkgelegenheidsprogramma's moeten gaan financieren, dat wil namelijk niemand. Wat wij willen, is een strategische impuls voor het midden- en kleinbedrijf om snel over te schakelen op de nieuwe informatie- en communicatietechnologie, om met andere woorden mee te doen aan de informatiemaatschappij. Zo'n strategisch initiatief zou hun internationale concurrentiekracht en ontwikkelingscapaciteit ten goede komen. Laten we niet vergeten dat het midden- en kleinbedrijf traditiegetrouw voor de meeste arbeidsplaatsen zorgt en ook de meeste nieuwe arbeidsplaatsen creëert. Het doet mij genoegen dat wij het hierover eens zijn met de Raad, en ik ben er zeker van dat wij de verbintenissen en doelstellingen die in Lissabon zijn geformuleerd in een geest van partnerschap zullen kunnen vertalen in de komende begroting.
Naast dit centrale initiatief voor de begroting van 2001 moeten wij, los van de kwaliteit van de economische en politieke integratie die we inmiddels bereikt hebben, onze culturele identiteit als Europeanen niet uit het oog verliezen. Dit betekent niet centralisering en eenvormigheid, integendeel, het betekent dat we de culturele verscheidenheid moeten stimuleren. Met de ondersteuning van de regionale culturele sectoren zorgen wij voor een economische basis en ontwikkelingscapaciteit.
Voorts willen wij dat de komende begroting overeenstemt met de eisen van efficiënt bestuur en financiële transparantie. Wij steunen de inspanningen van de Commissie voor de invoering van de activity based budgeting-methode. Wij steunen de inspanningen om administratie- en personeelskosten per begrotingscategorie open en duidelijk uit te splitsen. Daarbij moeten we ook streven naar een betere politieke sturing van de begroting en een betere vertaling van de politieke prioriteiten. Dat is iets waar het Parlement veel belang aan hecht, en we zullen deze doelstellingen in het kader van de hervorming dan ook nauwlettend in de gaten houden. Een ding moet daarbij volkomen duidelijk zijn: pogingen de parlementaire controle en de sturing van de begroting te verzwakken zullen wij niet dulden.
Onze grootste uitdaging is echter de wederopbouw van de Balkan en het waarborgen van vrede en stabiliteit in die regio. Ik zeg het hier klaar en duidelijk: over de doelstellingen en de middelen die daarvoor ter beschikking moeten worden gesteld, bestaat geen enkel verschil van mening. Ook het Europees Parlement houdt zich aan deze afspraken. Wij weten dat ook de Raad zich aan zijn afspraken houdt, en de Portugese minister van Buitenlandse Zaken heeft vandaag nog op de conferentie van donorlanden als fungerend voorzitter van de Raad verklaard dat de Raad voor een duurzame stabiliteit op de Balkan wil zorgen en dat daar meerdere jaren voor nodig zijn. De Raad erkent deze verplichtingen dus. Wij verwachten niettemin dat hij deze nieuwe uitdagingen eveneens overneemt en daar ook naar handelt. Wat wij echter niet kunnen accepteren, is dat we een ruimere armslag op dit belangrijke terrein zouden moeten compenseren door overdreven besparingen op andere onderdelen van het buitenlands beleid.
Ik wil graag dat hierover geen enkel misverstand bestaat. Het Interinstitutioneel Akkoord en de begroting van 2001 zijn twee verschillende zaken, twee paar schoenen zogezegd, maar elk paar moet passen, anders kun je er niet op lopen, en dan kom je niet vooruit. Ik benadruk dat wij het Interinstitutioneel Akkoord op zich niet ter discussie stellen, wij houden ons eraan, maar wij eisen in dit concrete geval - extra inspanningen voor de Balkan of welke andere internationale maatregel dan ook - wel een passende herziening. Deze eis betreft de Commissie, dat spreekt voor zich, en haar voorstel zal er ongetwijfeld ook naar zijn, maar we richten ons ook tot de Raad, vooral tot de Raad. Ik heb namelijk de indruk dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën bij het horen van de woorden "herziening van het Interinstitutioneel Akkoord" meteen aan geldverkwisting denkt en het ergste verwacht. Maar een herziening is geen ramp, het is een volkomen normale procedure die de geest van het Interinstitutioneel Akkoord op geen enkele manier ter discussie stelt.
Met het dramatiseren van de zaak komen we geen stap verder en werpen we alleen maar onnodige barricades op. Wat we wel nodig hebben voor de financiering van de zojuist genoemde maatregelen, is flexibiliteit. Zonder die flexibiliteit komen we er niet. Ik richt dus een oproep tot de Raad om geen olie op het vuur te gooien en geen egelstelling in te nemen rond een herziening, maar onze signalen op te vangen en samen met ons aan een constructieve oplossing te werken waarmee we overtrokken standpunten hier en daar te boven kunnen komen.
De laatste dagen zijn op de Top van Lissabon lovenswaardige accenten gelegd voor de ontwikkeling en de toekomstgerichtheid van Europa. Wij willen die in de volgende begroting ondersteunen en onze inspanningen op de betreffende beleidsterreinen concentreren. Tegelijkertijd erkennen wij als Parlement de noodzaak van een zuinig en doeltreffend begrotingsbeleid. De doelstellingen die ik genoemd heb en die we in veel gevallen samen met de Raad en de Commissie belangrijk vinden, kunnen we enkel nastreven als we de begrotingsprocedure in een sfeer van vertrouwen en partnerschap laten verlopen. Daarbij moeten we koste wat kost een escalatie van het conflict over de financiering van internationale maatregelen vermijden. Laten we de gesprekken die we in de komende weken gaan voeren over het meerjarenprogramma dat de Commissie voorstelt dus aangrijpen om een werkbare oplossing te vinden die ons armslag biedt op het vlak van buitenlands beleid zonder onze interne prioriteiten te blokkeren.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, geachte commissaris, in verhouding tot wat collega Haug heeft mogen voorstellen, zijn de begrotingen van de andere instellingen maar peanuts, zoals een bankier zou zeggen. Het zijn kleine begrotingen, niet zo omvangrijk, ook niet qua politieke gevolgen, maar ze zijn natuurlijk niet minder van belang, omdat ze de andere instellingen in staat stellen hun werkzaamheden transparant te maken en zo in mijn ogen ook tegenover de burger hun bestaan te rechtvaardigen.
Wat zijn de uitdagingen voor de kleine begrotingen het komende jaar? Ten eerste, en dat geldt voor alle begrotingen: een zuinig bestedingsbeleid. Als ik alleen maar naar het Europees Parlement kijk, dan zie ik een stijging van 0,07% ten opzichte van het jaar 2000. Zuinig zijn we dus zeker, en we mogen met zulke cijfers gerust voor de dag komen. Met een begroting van in totaal 965 miljoen euro nemen we beslist geen al te grote hap uit de taart.
Wat zijn de uitdagingen van de activity based budgeting-methode? Uiteraard is dit een vraag die we ook voor de andere instellingen moeten stellen, voor zover dat zin heeft. Als ik hier eens goed rondkijk, kunnen wij ons bijvoorbeeld afvragen wat de kosten zijn in verhouding tot de aanwezige leden. Dit is natuurlijk een boutade, maar wat ik wil zeggen, is dat elke uitgavenpost controleerbaar en dus transparant moet zijn. Wij moeten een personeelsplanning op middellange termijn opstellen, want de uitbreiding van de Europese Unie staat voor de deur, en dat is een grote uitdaging. Met name voor de vertaaldiensten is dit een grote opgave, zowel bij het Parlement als bij de andere instellingen.
Wij zijn ons hier al enkele jaren op aan het voorbereiden, en we moeten hier al in 2001 de schouders onder zetten en werken aan de uitbreiding van het personeel. Daaruit vloeit een tweede vraag voort: hoe kunnen we op het vlak van aanwerving met de andere instellingen samenwerken? De komende jaren zullen we namelijk overal voor dezelfde opgaven komen te staan, en het is natuurlijk goed om ons af te vragen of we daarbij niets gezamenlijk kunnen organiseren of centraliseren.
We mogen niet uit het oog verliezen dat het Verdrag van Amsterdam ook op wetgevend vlak voor extra uitdagingen heeft gezorgd. Als ik alleen al naar het werkprogramma van de Commissie kijk, waarin sprake is van 108 medebeslissingsprocedures, dan is dat iets waar we nog nooit eerder voor hebben gestaan. Zelfs in de piekperiode aan het begin van de jaren negentig, toen het programma van de interne markt in praktische maatregelen moest worden omgezet, hadden we hoogstens een derde tot de helft van het werkvolume dat de Commissie ons nu voordraagt. We moeten ons werk dus efficiënter indelen en ons ook de middelen verschaffen om het naar behoren te doen. Daar hoort beslist ook ondersteunend wetenschappelijk werk bij. We werken met een Commissie die over een gemeenschappelijk onderzoekscentrum beschikt. We werken met 15 lidstaten die elk over hun nationale middelen beschikken. Het Parlement moet op dit punt als gelijkwaardige wetgever natuurlijk zijn mogelijkheden benutten.
Ik stel voor - en de Begrotingscommissie volgt mij hierin - om onze openheid te vergroten door een bezoekerscentrum in te richten waar de burger zich over de werkzaamheden van het Parlement kan informeren zonder deel uit te maken van een officiële bezoekersgroep. Wij stellen voor om voor bepaalde taken alleen arbeidsplaatsen te projecteren als het echt nodig is. Daar moeten we zorgvuldig over nadenken, maar in ieder geval beschikken we hier en daar over wat speelruimte. We zijn erg verstandig omgegaan met de kosten voor de Europese Parlementsgebouwen, maar het zou niet goed zijn die ruimte in 2001 alweer teniet te doen.
Wat betreft de andere instellingen heb ik slechts een paar opmerkingen. Ik geloof dat we wat betreft de tolkendienst nu al moeten proberen nauwer met het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's samen te werken. Hier liggen mogelijkheden tot samenwerking. We zullen het Hof van Justitie nauwlettend in het oog moeten houden. Ik hoop dat bij de herziening van de Verdragen ook nieuwe spelregels voor het Hof van Justitie worden uitgewerkt teneinde een efficiëntere manier van werken mogelijk te maken en daarmee ook een duurzame financiering van de personeelsplanning. Ik wil hier nadrukkelijk de Rekenkamer lof toezwaaien, die ons niet alleen streng controleert, maar ook haar eigen afspraken zorgvuldig nakomt. Ik geloof dat we er ook bij de Ombudsman op moeten letten dat er zuinig met de middelen wordt omgesprongen, vooral in verband met geprojecteerde arbeidsplaatsen.
Ik wil graag iedereen bedanken die aan dit verslag heeft meegewerkt, in het bijzonder onze eigen administratie, die haar ondersteunend werk op correcte en zeer positieve manier geleverd heeft. Verder bedank ik alle collega's die ervoor hebben gezorgd dat wij ondanks de tijdsdruk zeer snel een behoorlijk resultaat aan de plenaire vergadering hebben kunnen voorleggen.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik ben dit jaar eindelijk eens een keertje blij met deze procedure omdat we er nog nooit zo vroeg bij zijn geweest. Daardoor kunnen we in de loop van dit proces hopelijk weloverwogen en meer gedetailleerde beslissingen nemen. Ik zie deze ontwikkeling dan ook maar als een nieuw begin en niet als het eind. Om te beginnen zou de milieucommissie graag de eisen willen herhalen die vorig jaar aan de begroting werden gesteld. Er is nog steeds een nadrukkelijke en duidelijke noodzaak voor een groenere begroting op alle beleidsgebieden en ik zou graag willen dat we op dit terrein het komende jaar meer vooruitgang boeken.
Bovendien geven we veel geld uit aan ons buitenlands beleid, met name via de PHARE- en TACIS-programma's, om de belangrijke rol van het milieu en de duurzame ontwikkeling van onze naaste grensgebieden te stimuleren. Ik zou van de Commissie graag meer informatie willen of en hoe dat geld op een adequate manier wordt gebruikt en welke positieve resultaten daarmee zijn behaald.
Ik zou ook graag meer aandacht willen voor de rol van de agentschappen en zou, in tegenstelling tot het verleden, een meer gedifferentieerde benadering willen voorstellen die gebaseerd is op hun functie en hun activiteiten. Wij willen ook de problemen als gevolg van het Verdrag van Amsterdam in overweging nemen, met name het feit dat wij pas dit jaar de volledige financiële consequenties van dat Verdrag zullen dragen.
De Milieucommissie wil ook nogmaals haar instemming betuigen met de continuering van de financiële bijdrage voor NGO's in verband met hun ondersteuning aan veel technische commissieactiviteiten van het Parlement en de Commissie. Mijnheer de Voorzitter, ik wil besluiten met de opmerking dat wij bezwaar blijven hebben tegen de subsidies voor tabaksproductie die nog steeds door de Commissie worden verstrekt. Hoe sneller we daar verandering in kunnen brengen, hoe beter. Zo denkt in ieder geval dit Parlement erover.

Van den Berg
Voorzitter, op de eerste plaats dank voor de goede samenwerking met de Begrotingscommissie. Er zijn een aantal punten opgenomen. Het gaat om een ingrijpende wijziging die wij voorstaan bij de begroting 2001. Op de eerste plaats door de verschillende categorieën en uitgaven te baseren op moderne DAC 1- en DAC 2-categorieën. Geheimtaal voor sommigen, maar in de praktijk betekent het dat je kunt zien aan welke categorieën van armoedebestrijding het geld besteed wordt en later ook verslag in die termen uitgebracht kan worden. Op dit moment kunt u niet zeggen hoeveel geld in armoedebestrijding gaat naar basisonderwijs. Dat moet straks anders.
Wij willen meer geld binnen die categorie besteed zien aan basisonderwijs en basisgezondheidszorg en meer aan de laagst inkomenslanden. Niet door het totaal meer te maken, maar binnen dat totaal te verschuiven zodat de poverty focus serieus wordt genomen.
Op de derde plaats willen wij dat de EDF-uitgaven die buiten het budget staan van het Parlement geïntegreerd worden niet omdat wij daar iets over te zeggen hebben, dat zouden wij graag willen, maar op z'n minst dat je kunt zien hoe het totaal van die uitgaven in de armoedebestrijding serieus worden besteed omdat anders ook opnieuw een jaarverslag over die uitgaven niet zinvol is.
Tot slot, het wordt duidelijk in onze aanpak dat wij de verschillende budgetlijnen willen samenbundelen onder verschillende headings, zodat er een beter overzicht komt in samenhang in die begroting en er niet tientallen budgetlijnen zijn waardoor iedereen intransparant naar de begroting kijkt. Wij willen een transparante aanpak. En wij zijn het gelukkig erg eens met de Begrotingscommissie op dat punt. Het gaat niet zozeer om meer geld maar om betere besteding en betere verantwoording.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen verzoekt de ten principale bevoegde Begrotingscommissie onderstaande suggesties in de goed te keuren ontwerpresolutie op te nemen:
Onderstreept de betekenis van adequate opleiding voor vrouwen, die verder gaat dan het traditionele patroon, stimulering van de voortgezette beroepsopleiding, specialisatie en integratie van de vrouw in nieuwe technologieën, zodat de maatschappij de beschikking krijgt over een grote groep hoog opgeleide vrouwen wier participatie op alle niveaus van het bedrijfsleven, de politiek en de samenleving bepaald wordt door kwalitatieve en niet door kwantitatieve criteria; dringt er, met het oog op het feit dat de informatiemaatschappij voor vrouwen een enorm potentieel inhoudt, niet alleen in verband met opleiding of toegang tot kennis, maar ook doordat hierdoor nieuwe banen en nieuwe vormen van werk ontstaan die het gemakkelijker maken werk en gezin te combineren, op aan een nieuw prioritair actiegebied aan het initiatief eEurope toe te voegen.
Wijst erop dat er voldoende middelen beschikbaar moeten worden gesteld en voorschriften moeten worden opgenomen inzake de strikte toepassing van het mainstreaming-beginsel - dat gelijke behandeling van mannen en vrouwen garandeert - bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van alle projecten en programma's van de Europese Unie.
Verzoekt de Commissie om steun voor het vijfde actieprogramma voor gelijke kansen, dat tot taak heeft de tekortkomingen van het vorige programma aan te vullen, en vraagt dat het beginsel van gelijke kansen voor mannen en vrouwen in alle beleidsvormen van de Gemeenschap wordt opgenomen.
Verzoekt om een specifiek op vrouwen gericht programma voor de arbeidsmarkt - en dus ook een begrotingslijn voor de financiering ervan - dat tot doel heeft werkelijke gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de beroepswereld tot stand te brengen, niet alleen via maatregelen die zulks moeten garanderen, maar ook via speciale formules die volledige integratie van de vrouw op de arbeidsmarkt mogelijk maken, zonder dat dit ten koste gaat van de overige aspecten van haar leven.
Wijst erop dat voor het bereiken van de doelstellingen van de Europese Unie op het gebied van gelijke kansen voor mannen en vrouwen de medewerking vereist is van de non-gouvernementele organisaties en verenigingen wier activiteiten een aanvulling vormen op de actieprogramma's van de Gemeenschap.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de in het verslag-Haug vervatte richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2001 vormen het vertrekpunt voor een naar alle waarschijnlijkheid heftig en geanimeerd debat over de begroting van de Europese Unie voor het jaar 2001 dat wellicht tot het einde van dit jaar zal voortduren. Ik wens hier te onderstrepen dat er dankzij de inzet van de rapporteur, die ik van harte feliciteer, een ruimere consensus is bereikt.
In de eerste vier paragrafen van de ontwerpresolutie, waarin de politieke prioriteiten van het Europees Parlement worden gedefinieerd en de hoofdpunten van het onderhavige standpunt worden uiteengezet, zou ik de volgende aspecten willen onderscheiden. Er wordt gepleit voor een adequate financiering van de bij het Verdrag van Amsterdam ingevoerde of versterkte sectoren, zowel op het gebied van het interne als van het externe beleid. Hiermee wordt een duidelijk politiek signaal gegeven. Het is immers de bedoeling dat de in het Verdrag vervatte bepalingen in de praktijk worden gebracht; zij zijn veel meer dan een intentieverklaring. Wie het tegendeel beweert, geeft duidelijk blijk van politieke hypocrisie, hetgeen volstrekt onaanvaardbaar is. Het is de bedoeling dat de inhoud van het Verdrag daadwerkelijk wordt nageleefd.
Op het gebied van de werkgelegenheid ligt de nadruk op het scheppen van arbeidsplaatsen. Dit perspectief wordt op zijn beurt gerelateerd aan de zeer kleine, kleine en middelgrote ondernemingen en het gebruik van de nieuwe technologieën. Dat is het perspectief dat wij belangrijk achten. Het komt er immers op aan nieuwe arbeidsplaatsen te creëren en daarbij spelen het initiatief en de creativiteit van de ondernemers een fundamentele rol. Het is dan ook belangrijk dat de cultuur van het initiatief wordt gestimuleerd.
Er wordt tevens gewezen op de noodzaak van een duurzame en meerjarenbijdrage aan de financiële hulp voor de wederopbouw van Kosovo en de stabilisering van de Balkan in het kader van een herziening van de financiële vooruitzichten. Zodoende wil men vermijden dat de genoemde financiële middelen ten koste van andere bestaande verplichtingen worden vrijgemaakt. Dit kan immers andere externe acties in gevaar brengen of besnoeiingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid of andere beleidsterreinen teweegbrengen. Nieuwe behoeften, nieuwe financiële middelen. Hieraan zijn echter zoals steeds een aantal voorwaarden verbonden, waaronder de zorgvuldige signalering van de behoeften en het rigoureuze gebruik van de fondsen. In het geval van Kosovo lijken deze voorzorgen overigens des te aannemelijker.
De hervorming van het administratieve systeem van de Europese Unie wordt noodzakelijk geacht om de nodige efficiëntie, controleerbaarheid en transparantie te garanderen. Met dit debat is de procedure van start gegaan. Aan het einde van het jaar, bij de definitieve evaluatie, zal de ontwerpbegroting voor het jaar 2001 met de hoofdpunten van het standpunt van het Parlement rekening moeten houden. Anders zal de democratische legitimiteit die het Parlement met name in de begrotingsprocedure aan de besluiten van de Europese Unie verleent niet meer dan een farce zijn. De burgers, die zich hiervan ongetwijfeld rekenschap zullen geven, zullen ons dat niet kunnen vergeven.

Gill
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met de heer Ferber te feliciteren met deze uitstekende richtsnoeren. Ik ben blij dat de planning in verband met de uitbreiding een centrale plaats inneemt in het verslag. In het kader van die uitbreiding speelt met name het streven naar efficiëntie een cruciale rol. Zelfs in dit vroege stadium is het belangrijk dat we al over een duidelijke strategie beschikken om de gevolgen van de toetreding van de nieuwe leden voor de instellingen op te kunnen vangen. Wij zullen creatief te werk moeten gaan om zaken als personeelsbezetting en gebouwencapaciteit te regelen. De instellingen kunnen de uitbreiding niet opvangen door simpelweg een extra baan of wat meer kantoorruimte te creëren. Wij willen niet dat de uitbreiding op een Lego-strategie wordt gebaseerd.
Wij moeten het beheer over onze activiteiten grondig evalueren en dat betekent dat alle instellingen alternatieven moeten bestuderen en gebruik moeten gaan maken van nieuwe informatietechnologieën. Dit is met name erg belangrijk voor de taalkundige ondersteuning. Ik ben het helemaal eens met het idee van de heer Ferber om een interinstitutioneel bureau voor personeelsaanwerving op te zetten, omdat daardoor de kosten worden teruggebracht en de concurrentie tussen de instellingen wordt verminderd bij het aanwerven van nieuw personeel. Iedereen zal zich moeten realiseren dat de beschikbare financiële middelen als gevolg van de uitbreiding beperkt zijn en dat dat ook consequenties heeft voor de financiële vooruitzichten met betrekking tot uitgaven die onder rubriek 5 vallen.
Deze richtsnoeren hebben echter niet alleen betrekking op de uitbreiding, maar ook op de beleidsontwikkeling in het komende jaar voor alle instellingen. Dat betekent dat de hoogste prioriteit gegeven moet worden aan een betere verantwoording en transparantie aangezien de Europese burger geen onderscheid maakt tussen de verschillende instellingen. Alle instellingen dienen een grondige herziening door te voeren aan de hand van de hervormingsvoorstellen van de Commissie. De Europese belastingbetalers willen graag de verzekering dat ze waar voor hun geld krijgen en dat heeft niet alleen betrekking op de instellingen, maar ook op de politieke partijen, de parlementsleden en het personeel. Alle veranderingen moeten goed verantwoord en transparant zijn.
Alle instellingen dienen zich te richten op verbeteringen in het beheer van de middelen en op een grotere effectiviteit. Naar mijn mening kan dat alleen bereikt worden met behulp van methodes als activity based budgeting en een grondige evaluatie van het huidige beleid en van de systemen en procedures. Een van onze grootste inefficiënties is de locatie van de EU-instellingen en als we willen dat onze hervormingen serieus genomen worden, zullen we alle instellingen op één centrale plaats bij elkaar moeten brengen. Ik weet dat we krachtens de Verdragen aan twee verschillende locaties gebonden zijn, maar we moeten er in ieder geval voor zorgen dat dat aantal niet toeneemt. Velen van u weten dat het Verenigd Koninkrijk zich zeer terughoudend opstelt over de uitbreiding van onderwerpen waarvoor een gekwalificeerde meerderheid nodig is, maar over dit onderwerp zou het Verenigd Koninkrijk heel blij zijn met een dergelijke stemming.
Mijn fractie hoopt tenslotte dat deze richtsnoeren zullen leiden tot meer budgettaire zorgvuldigheid, tot een effectievere controle op de begrotingen, tot een beter gebruik van middelen en tot een algemene verbetering van diensten en beheer. Ik roep alle andere instellingen op om deze principes in praktijk te brengen en de verbeteringen rigoureus door te voeren.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de rapporteurs voor de Europese begroting 2001, mevrouw Haug en de heer Ferber, hebben hun eerste verslag opgesteld. Ik wens beiden succes met hun veeleisende werk. Het opstellen van een begroting betekent concreet het gebruik van de middelen van de belastingbetalers. Daarom is het werk moeilijk en vereist het een strikte begrotingsdiscipline. Er zijn veel financieringsdoeleinden, maar slechts weinige zijn echt noodzakelijk. Met openbare middelen kunnen slechts de noodzakelijke doeleinden worden gefinancierd.
Naast een strikte begrotingsdiscipline willen wij de volgende zaken onderstrepen: onze fractie geeft haar volledige steun aan het pakket hervormingsmaatregelen van commissaris Kinnock. Activity based budgeting en management zijn de hoekstenen van deze hervorming. Zij onderstrepen persoonlijke verantwoordelijkheid, verminderen de bureaucratie en maken het werk doeltreffender. De hervorming vereist wel een goede samenwerking met het personeel en daarom moet met zorg aandacht worden besteed aan de komende onderhandelingen over de herziening van het statuut voor de medewerkers. De huidige personeelsstructuur moet flexibeler en duidelijker worden, zodat onder andere het opnieuw toewijzen van de middelen makkelijker wordt. De hervorming vereist misschien ook extra begrotingsvoorstellen en wij roepen de Commissie op zich hierop voor te bereiden.
In het verslag-Haug wordt het belang van cultuur onderstreept als schepper van arbeidsplaatsen. Cultuur op zich hoort tot de bevoegdheid van de lidstaten. Toch is cultuur als middel van bestaan een branche die zich snel ontwikkelt. Daarom steunen wij het verslag voor zover daarin de ontwikkeling van dit middel van bestaan in het kader van de structuurmaatregelen wordt benadrukt. Bij de latere behandeling van de begroting willen wij de aandacht vestigen op voldoende middelen voor wetenschap en onderzoek en de financiering van de strijd tegen allerlei vormen van discriminatie zoals bedoeld in artikel 13 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Onze fractie is ook van mening dat rubriek 1 van de financiële vooruitzichten - de landbouwuitgaven - niet gebruikt moet worden als belangrijkste financieringsbron voor de behoeften van het buitenlands beleid.
Wat het verslag-Ferber betreft willen wij opmerken dat wij nog geen standpunt willen innemen over de details waaronder het creëren van posten. Wij vinden het daarentegen noodzakelijk dat de herziening van het statuut voor de leden overeenkomstig eerdere verdragen snel wordt doorgevoerd.

Buitenweg
Voorzitter, terwijl wij hier vergaderen wordt elders in Brussel een conferentie gehouden over de wederopbouw van de Balkan. Rapporteur Haug, die ook ik wil bedanken voor de prettige samenwerking die wij ondervinden, stelt dat de Commissie geen financiële toezeggingen mag doen of verwachtingen mag wekken zonder overleg met de begrotingsautoriteit. Daar sta ik achter. Overleg is goed en het is belangrijk om te weten uit welke hoek de wind waait. Maar dit mag geen inbreuk betekenen op het recht van initiatief van de Europese Commissie. Juist de Commissie hoort het Europees belang te dienen, terwijl wij ook tijdens de onderhandelingen over de begroting van 2000 maar al te vaak zagen dat de ene helft van de begrotingsautoriteit met name aan de nationale schatkist denkt.
Het onderwerp eigenbelang brengt mij eigenlijk vanzelf naar paragraaf 22. Ik weet dat rapporteur Haug geen traan zal laten als wij deze paragraaf uit de tekst verwijderen. Mijn fractie ook niet. Maar de Raad wel. Ik neem aan althans dat die het toejuicht dat wij in de tekst opnemen dat bijzondere budgettaire behoeften evenredig over alle begrotingscategorieën gaan spreiden. Immers, dit leidt tot kortingen in de programma's in de bomvolle categorieën 2 en3, terwijl het grootste deel van het geld wat overblijft in categorie 1, door onder meer koerswisselingen of te verwachten wijziging van de suikerordening, aan het eind van het jaar kan terugvloeien in de nationale kas. Ik hoop dat wij van deze vastlegging kunnen terugkomen en dat wij met de collega's kunnen overeenkomen om eerst de voorstellen van de Commissie af te wachten.
Als laatste een woord over ons amendement op het verslag van collega Ferber. De instellingen worden gevraagd niet langer te discrimineren op basis van de aard van langdurige relaties van ambtenaren. Sommige collega's vonden dit te gedetailleerd voor de richtsnoeren. Ik wil erop wijzen dat wij ons in deze tekst wel bemoeien met de onderhoudsplicht van ambtenaren en toelagen voor een ten laste komend kind. In de loop van dit jaar zal naar alle waarschijnlijkheid een richtlijn worden aangenomen waarin discriminatie op basis van seksuele oriëntatie wordt verboden op de arbeidsmarkt. Ik hoop dat u de kans aangrijpt om voorop te lopen in de strijd om gelijke behandeling.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik moet zeggen dat dit verslag mij niet lekker zit, zeker niet wat de amendementen van de Begrotingscommissie betreft. Het gaat mij niet om het werk van mevrouw Haug. Op zich zijn veel paragrafen van het verslag acceptabel. Sommige paragrafen zijn zelfs uitstekend en mijn fractie zal ze uiteraard steunen. In dit verslag als geheel, dus afgezien van een aantal afzonderlijke, voor ons volkomen onacceptabele punten, mis ik echter de politieke wil, ambitie en keuzes die het Parlement mijns inziens al in dit stadium van de strijd om de begroting duidelijk en krachtig kenbaar had moeten maken. Dit jaar nog zal deze strijd immers een verbeten karakter krijgen.
Alle collega's herinneren zich nog ongetwijfeld hoe onverbiddelijk streng we ons ten opzichte van de Raad moesten opstellen toen deze instelling de financiering van de wederopbouw van Kosovo sluitend wilde maken door te putten uit de voor samenwerking met het Zuiden bestemde kredieten. De meerderheid van het Parlement besloot uiteindelijk zich achter de begroting te scharen nadat de Raad een kleine concessie had gedaan en met name ook had toegezegd in 2000 de financiële vooruitzichten te zullen herzien als uit de ontwikkeling van de situatie op de Balkan mocht blijken dat er meer geld nodig was dan aanvankelijk gepland.
Dit is nu overduidelijk het geval. Het lijkt alsof noch de Commissie noch de Raad van plan is zich aan deze afspraak te houden. Ik vraag me dus af of ze onze nieuwe prioriteiten willen financieren zonder onze traditionele prioriteiten geweld aan te doen. In de overwegingen A, B en D van dit verslag wordt dit standpunt weliswaar in herinnering gebracht, maar in de reeds genoemde paragraaf 22 wordt gesproken over een evenredige spreiding van de bestaande budgettaire beperkingen en een beperkte herziening van de financiële vooruitzichten door toevoeging van extra middelen. Opnieuw wordt voorgesteld het ene gat met het andere te dichten, zodat het heilige budgettaire stabiliteitspact niet wordt aangetast.
Persoonlijk ben ik er daarentegen van overtuigd dat we ons duidelijk de volgende vraag moeten stellen: willen we een actieve rol spelen op dit continent en in de wereld? Is het antwoord op deze vraag "ja", dan moeten we in alle redelijkheid maar beslist de financiële middelen hiervoor in handen krijgen. Deze redenering geldt evenzeer voor andere prioriteiten die wel worden genoemd, maar waarmee niets gedaan wordt, zoals die met betrekking tot het sociale aspect, de werkgelegenheid en de samenwerking met het Zuiden, waarover vandaag wordt gesproken.
Buiten het kader van deze stemming hoop ik dat we voldoende talrijk zijn om dit initiatief op deze wijze en op tijd te hervatten, maar dan moeten we wel tot het einde toe doorzetten.

Turchi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Haug en de heer Ferber van harte bedanken voor hun grondige en pertinente verslagen over de begrotingsrichtsnoeren. Het eerste vraagstuk dat ik in dat verband wil noemen betreft de noodzaak van werkgelegenheidsverbetering. Daarin kunnen de kleine en middelgrote ondernemingen een belangrijk rol spelen. Zij zijn, als puntje bij paaltje komt, de harde kern van het bedrijfsleven in Europa. Ook wordt in deze verslagen gewezen op de culturele economie en de economie van de nieuwe technologie. Deze moeten wij ook noemen in het verslag dat in Lissabon wordt uitgebracht. Mijns inziens zit hierin een serieus werkgelegenheidspotentieel. Men heeft het vaak over new economy, maar als wij in het hart van deze new economy niet de kernvraagstukken plaatsen, te weten cultuur en nieuwe technologie, zullen wij zeker geen oplossingen kunnen bieden.
Ik wil tevens wijzen op het feit dat in de richtsnoeren opnieuw sprake is van natuurrampen waardoor onze landen soms worden geteisterd. Waarom spreken wij hierover? Op die manier kunnen wij namelijk de landen helpen waar zich natuurrampen voordoen. Ik denk bijvoorbeeld aan aardbevingen. De mensen begrijpen niet waarom wij wel optreden in landen zoals Kosovo en niets doen als zich in onze eigen landen rampen voordoen. Daarom is het belangrijk dat wij wederom een begrotingslijn hiervoor opnemen.
Ik moet hier echter ook in de contramine gaan vanwege de besnoeiing van de landbouw. Men mag hier niet altijd alleen volgens bepaalde concepten, volgens de logica te werk gaan. De logica wil dat wij het werk in Kosovo financieren. Dit is een fundamenteel politiek doel: wij moeten ervoor zorgen dat dit drama wordt vergeten en tegelijkertijd aantonen dat er een politiek doel bestaat. De landbouw mag daarbij echter niet permanent het kind van de rekening worden. Bovendien moet ik erop wijzen dat wij constant van de Raad en de Commissie richtsnoeren krijgen voor de volgende begroting, omdat de begroting van vorig jaar niet zomaar voor herhaling vatbaar is. Het feit dat wij überhaupt een begroting hebben, hebben wij trouwens uitsluitend te danken aan het geduld en het uithoudingsvermogen van de heer Wynn. Dat mag niet weer gebeuren. Tot slot moet ik er nog op wijzen dat de begroting her en der anders opgezet moet worden. Wij moeten bijvoorbeeld de BTB's eruit halen. Daar vinden wij dan misschien ook de nieuwe middelen die wij zoeken.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, de begroting is het instrument bij uitstek tot het maken van politieke keuzes. Bij de behandeling van de richtsnoeren voor 2001 dringt zich dan ook de vraag op welke prioriteiten wij stellen voor het Europese beleid in de komende jaren. Rapporteur, mevrouw Haug, noemt een viertal prioriteiten, waarvan enkele dubieus zijn te noemen. Ernstiger is evenwel dat zij de topprioriteit voor de komende jaren, namelijk de uitbreiding, nauwelijks noemt en dan nog weinigzeggend. Wil zij ons oogkleppen opzetten? Meer Europa, meer sociale en culture programma´s, meer werk: het klinkt bekend uit het overleefde idee van de maakbare samenleving, maar noch de huidige lidstaten noch de toetredingslanden zijn gebaat bij een uitdijend takenpakket. Meer en meer vindt de gedachte weerklank, dat het takenpakket van de Europese Unie ter discussie moet komen, ook commissaris Kinnock heeft daarop gewezen.
Het is prima dat collega Haug een verslag over dat takenpakket wil, maar de uitkomst staat voor haar blijkbaar al bij voorbaat vast. Uit paragraaf 4 blijkt immers dat zij alle bestaande programma´s wil handhaven! Als dat het vertrekpunt zou zijn en zij zelfs nog nieuwe taken bepleit, is een discussie over kerntaken tot mislukken gedoemd. Laten we die kerntakendiscussie open ingaan en bereid zijn te leren van fouten in het verleden.
Dit Parlement heeft vorig jaar de financiële plafonds prematuur ter discussie gesteld door de financiering van Kosovo en de gehele Balkan aan te grijpen als breekijzer om die plafonds te herzien. Terecht is de Raad daar nog niet aan toe. Wat zijn de financiële kaders van Agenda-2000 waard als we ze na een jaar al niet meer respecteren? De uitlating van Commissievoorzitter Prodi dat er de komende jaren meer dan vijf miljard euro voor de Balkan op tafel moet komen, was op z´n zachtst gezegd ondoordacht. Hij wekte verwachtingen zonder overleg met de begrotingsautoriteit en gaf evenmin aan waar dat geld vandaan moet komen. Iedere politicus behoort toch te weten dat bij nieuwe uitgaven ook de dekking daarvan hoort. Via twee amendementen, onder andere van mijn hand is daar de vinger bij gelegd.
We wachten op de meerjarenplanning van de Commissie volgende maand. Een eerste stukje dekking,300 miljoen, zoekt zij blijkbaar in de landbouwbegroting. Met paragraaf 22 verzet ik mij tegen eenzijdige financiering ten koste van de landbouw. Agenda-2000 heeft juist een einde gemaakt aan de vroeger zo ruime budgettering voor categorie 1. In andere categorieën zit mijns inziens meer ruimte; te denken valt aan de structuurfondsen. Zoals de rapporteur het zelf zegt, het "grote, het zeer grote stuwmeer" blijft ook bij die structuurfondsen juist het plafond, het bestedingsdoel. De rapporteur wil dat stuwmeer zelfs volgend jaar in een keer opsouperen! Een slechte zaak, geforceerde besteding van de fondsen werkt fraude in de hand en gaat ten koste van de doelmatigheid.
Tenslotte het verzoek van rapporteur Ferber om een Commissievoorstel tot een statuut voor politieke partijen. Zoiets is een taak voor partijen zelf, nog afgezien van het feit dat Europese partijen de kloof tussen de burger en de Europese politiek vergroten.

Jöns
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de commissie werkgelegenheid steunt het initiatief van de algemeen rapporteur om ook dit jaar het werkgelegenheidsbeleid prioriteit toe te kennen en vooral kleine en middelgrote bedrijven te ondersteunen bij het inzetten van informatie- en communicatietechnologie. Daarbij moeten we natuurlijk ook oog hebben voor de sociale aspecten. Daarom eist onze commissie een eigen initiatief om iedereen gelijkwaardige toegang te bieden tot de nieuwe technologie. Het gaat namelijk niet aan dat nog altijd maar zo'n30% van de vrouwen toegang tot Internet heeft en dat mensen met een hoog inkomen drie keer zoveel toegang tot Internet hebben als mensen met een laag inkomen.
Er is nog een ander punt in deze begroting waar wij belang aan hechten: de dialoog met het maatschappelijk middenveld. In het belang van die dialoog en van de niet-gouvernementele organisaties die eraan deelnemen, willen wij tot een werkbare financiering komen om hen te steunen bij de uitoefening van hun belangrijke functie als spreekbuis voor de minderbedeelden.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de werkgelegenheid speelt natuurlijk ook voor de Commissie visserij een beslissende rol in het begrotingsdebat. Een gezonde groei en weinig werkloosheid is wat wij allemaal willen. Europa moet het kader hiervoor scheppen en heeft daarvoor het Verdrag van Amsterdam gesloten. Niettemin ligt de verantwoordelijkheid voor de werkgelegenheid in de eerste plaats bij de lidstaten, zoals ik al vaak heb gezegd. Met een greencard alleen - zoals in Duitsland de bedoeling is - kom je er niet. Uit de praktijk blijkt vanzelf welke lidstaten innovatief zijn en welke zich achter de Europese Unie verschuilen en doen alsof zij van de prins geen kwaad weten. Dat laatste is wat al te gemakkelijk.
In het komende jaar moeten wij een veelvoud aan internationale visserijakkoorden en -overeenkomsten verwerken. Stuk voor stuk hebben ze gevolgen voor de begroting. Willen wij met onze producten blijven meedraaien op de internationale markt, dan hebben we grondstoffen en import nodig, en dat heeft nu eenmaal zijn prijs. Wij van de Commissie visserij hebben echter niet veel geld om over de balk te smijten, mevrouw de commissaris, omdat wij de kosten-batenanalyse van onze visserijakkoorden die ons al zolang in het vooruitzicht is gesteld maar niet van u krijgen. Hoe kunnen we zo weerwerk bieden aan de besparingen die de Begrotingscommissie ons oplegt?
Vanaf 2002 komt er een nieuw visserijbeleid in de Europese Unie, een grootse en fascinerende onderneming met wereldwijde uitstraling. Wij zetten nu al de nodige stappen om dit voor te bereiden. Daarom hebben wij krachtige richtsnoeren nodig, zoals die waar de hoofdrapporteur voor pleit, ook voor de visserij. Daarna hebben we daarvoor het geld nodig.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Langenhagen. Mijn complimenten voor het feit dat u het met minder dan de u toegewezen spreektijd afkon. Dat is zeldzaam in dit Parlement.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, om te beginnen wilde ik de heer Ferber en mevrouw Haug hartelijk met hun werk feliciteren. In het eerste jaar waarin de begrotingsprocedure tot haar volle wasdom komt, gaat iedereen er natuurlijk nog met frisse moed tegenaan. Iedereen wil voor zijn eigen stokpaardjes zorgen, en dat is te merken bij de uiterst levendige debatten van de laatste dagen en weken.
De begroting van de Unie met haar 90 miljard euro belichaamt veel hoop, hoop van mensen die op ondersteuning rekenen. Om te beginnen zijn dat de landbouwers in onze Europese Unie, die voor de productie van gezonde levensmiddelen natuurlijk naar verdienste betaald willen worden. Verder zijn er de regio's met een ontwikkelingsachterstand, die veel van de solidariteit van de Europese Unie verwachten, hulp bij hun ontwikkeling op weg naar een uitgebalanceerde cohesie binnen de Europese Unie op het vlak van arbeids- en levensomstandigheden.
Ook de werklozen koesteren hoop. Zij verlangen onze steun om weer terug te kunnen keren naar het arbeidsproces. Dan zijn er nog de jongeren, en overal ter wereld wordt hoop gekoesterd op plaatsen waar wij als het rijke continent dat wij zijn hulp kunnen bieden. En er is hoop in het midden van Europa, waar een kankergezwel woekert dat wij oorlog noemen en waar mensen onder de ergst mogelijke omstandigheden moeten leven, mensen die een perspectief en hoop nodig hebben.
Bij het verdelen van dit geld mogen er in de komende weken en maanden echter geen eigenaardige taakverdelingen komen, zoals die zich momenteel aftekenen. Wat zich aftekent is dat er mensen zijn die overal beloftes doen en bedragen verhogen. De landbouwbegroting wordt, in tegenstelling tot wat hier steeds gezegd wordt, volgend jaar met bijna 5% of zelfs meer dan 5% verhoogd, in plaats van verminderd. We mogen de boeren vooral niet te veel angst aanjagen in deze Europese Unie. Wat dus niet kan, is dat er mensen zijn - ik doel hier op de Raad - die geld beloven en bedragen optrekken, en dan vervolgens bij ons in het Parlement komen zeggen dat wij de totale uitgaven maar laag hebben te houden. Wij mogen dan op de overige beleidsterreinen besparen en iedereen die verder nog hoop koestert zeggen dat hij niets krijgt. Zo'n taakverdeling kan dus niet.
Wat ook niet kan, is dat de Gemeenschap op internationale donorenconferenties geld belooft en Kosovo en de rest van de Balkan zegt dat we hun zullen steunen en geld zullen geven voor alles wat zij nodig hebben, dat ze voortaan het geknars van graafmachines zullen horen in plaats van van tanks, dat zij hun land weer moeten kunnen opbouwen, en dat wij daarbij zullen helpen, en dan vervolgens hierheen komen en zeggen dat we het geld daarvoor maar bij de meest hulpbehoevenden moeten weghalen. Zo dus niet.
Wij hebben onze hand uitgestoken. Mevrouw Haug heeft dat gedaan. Zij heeft gezegd dat wij bereid zijn zeer open met de Raad en de Commissie samen te werken. Wij willen hun laten zien dat het niet zo'n treurspel hoeft te worden als in vorige jaren, toen we het hele begrotingsproces door met getrokken messen tegenover elkaar stonden. We kunnen met elkaar samenwerken. Dat moet u weten. Neemt u onze uitgestoken hand aan. Maar dit wil ik er wel duidelijk bij zeggen: als we merken dat er geen bereidheid is om samen te werken en er op een confrontatie wordt aangestuurd, dan is dit Parlement niet weerloos. Wij zullen ons ook inzetten voor hen die hun hoop op ons gevestigd hebben, en wij zullen hen zeker niet teleurstellen. Neemt u de uitgestoken hand aan, en laat die kruideniersmentaliteit van vorig jaar varen, want daar heeft iedereen in Europa onder te lijden, ook de mensen die hun hoop op ons hebben gevestigd.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik zou ook willen beginnen met mevrouw Haug en ook mevrouw de commissaris met haar eerste begroting veel succes toe te wensen op de vele etappes die zij nog te volgen hebben voordat zij in december de begroting kunnen tekenen.
Ik ben het volkomen eens met mevrouw Haug toen zij in haar inleiding vertelde dat zij was voor een spaarzame begroting. Die mening deel ik. Ik vind dat wij dat alleen maar verplicht zijn aan de kiezers om vele redenen. Ook dit jaar zal de discussie in het licht staan van wat moeten wij doen op de Balkan en speciaal in Kosovo. Mijn houding is ongeveer dezelfde als vorig jaar. Ik ben bereid daar wat voor te doen, maar ik moet eerst precies weten hoeveel geld dat zal kosten. Een willekeurig cijfer van 5,5 miljard zoals dat naar voren is gebracht, daar heb ik nog geen voldoende argumenten voor gezien.
Ik ben het ook eens met vele andere sprekers dat het niet zo mag zijn dat een categorie van de begroting er voor op moet draaien om die kosten te dekken. Dat moet komen van die begrotingsposten, en dat kan ook wel eens een keer misschien van landbouw komen, waar werkelijk geld over is.
Kortom het veranderen van de financiële perspectieven is geen doel op zichzelf maar is alleen mogelijk, wat mij betreft, in uiterste noodzaak. Een laatste punt zou ik nog naar voren willen brengen en dat is iets wat niet specifiek is voor het volgend jaar, maar voor de komende jaren. In de hele landbouwbegroting komt een heel kleine post voor de uitbraak van dierlijke besmettelijke ziekten. Ik denk dat als wij weer in Europa een varkenspestcrisis zouden hebben of een BSE-crisis dat dat volkomen onbetaalbaar zou zijn. Ik denk daarom dat de Commissie zo snel mogelijk moet gaan werken aan een verzekeringssysteem voor dit soort uitbraken van besmettelijke dierziekten.

Fiebiger
Mijnheer de Voorzitter, ons voorbereiden op de toekomst is altijd al een moeilijk onderwerp geweest, of het nu ging om witboeken, deregulering, partnerschap of structurele aanpassing. De financiële situatie beslist altijd over de toekomst. In het hoofdverslag staan de voornaamste thema's op hun juiste plaats. Waar het in dit verslag aan ontbreekt, is de inhoudelijke uitwerking. De bestrijding van de werkloosheid via economische groei is de grootste uitdaging van Europa. Op de Top van Lissabon zijn de streefdoelen tot het jaar 2010 bekendgemaakt. We mogen dus verwachten dat die uitvoering op de komende regeringstoppen concreet zal worden ingevuld.
De boeren en coöperatieve verenigingen verwachten van de Europese Commissie dat zij de bureaucratie in de landbouw vermindert en richtsnoeren aanneemt die op voorspelbare, berekenbare, en progressieve structuren zijn toegespitst. Met de besluiten van Berlijn is het landbouwbeleid tot aan het jaar 2006 vastgelegd. De sector en de politiek hebben daar hard voor moeten vechten. Als er een vroegtijdige herziening nodig is omdat de maatschappelijke omstandigheden dat vereisen, kan dat alleen aan de hand van getallen en feiten. Daarbij moeten we de successen niet tenietdoen en vasthouden aan de betrouwbaarheid die in de plaats is gekomen van een Agenda 2000 die hoe langer hoe meer in plakjes gesneden werd tot er een nauwelijks herkenbare overlevingsformule overbleef.
Amper was de begroting van 2000 afgerond, of mevrouw Schreyer verlangde een herziening en een overzicht van de prioriteiten en de negatieve uitgaven. Als deze middelen niet terugvloeien in de landbouwbegroting, is Agenda 2000 in gevaar, vooral ook omdat er nog meer technische ongerijmdheden te verwachten vallen. Dit is een beleid van de natte vinger, een beleid dat louter stoelt op indrukken. Uiteraard is de wederopbouw van de Balkan noodzakelijk, maar dat moeten we dan wel gezamenlijk doen, vanuit een maatschappelijke solidariteit. In het laatste geval - en daarvan ben ik overtuigd - zullen ook de landbouwers en coöperaties hun bijdrage leveren.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen ons niet scharen achter de algemene strekking van de resolutie over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 2001. Wij verzetten ons tegen het voorstel om middelen ongeoorloofd aan te wenden. Men wil immers middelen die voor de landbouwuitgaven van rubriek 1 van de financiële vooruitzichten zijn bestemd, op oneigenlijke wijze aanwenden voor de financiering van kredieten op het gebied van het buitenlands beleid. Wij vinden het zeer onrechtvaardig de wederopbouw van Kosovo te financieren over de rug van de Europese landbouwers. Het is pure oplichterij dat men ons wil laten geloven dat dit voor de begroting de enige oplossing is.
De uitgaven voor de landbouw en de verplichte uitgaven mogen niet worden verlaagd. Dit geldt echter niet voor de uitgaven onder rubrieken met ontegenzeggelijk ruimere marges. Het bedrag van 5,5 miljard euro voor de Balkan, waarvan onduidelijk is hoe de Europese Commissie het heeft vastgesteld, mag niet worden gefinancierd uit de landbouwrubrieken. De plafonds van deze rubrieken zouden volgens de Commissie moeten worden verlaagd en de vrijgekomen middelen zouden vervolgens kunnen worden aangewend voor het buitenlands beleid onder het voorwendsel dat deze kredieten niet worden ingehouden op de middelen die voor de landbouw ter beschikking staan, maar betrekking hebben op de marges van 2001 en 2002.
We weten dat in 2003 de tussentijdse evaluatie zal plaatsvinden overeenkomstig de afspraken die op de Top van Berlijn zijn gemaakt. Niemand twijfelt eraan dat deze door de Commissie voorgestelde en door mijn fractie gelaakte twijfelachtige praktijken door ons Parlement zullen worden goedgekeurd, hetgeen door velen als een acquis zal worden opgevat. Voor onze landbouwers schept dit een buitengewoon gevaarlijk precedent. De Europese Raad heeft dit gevaar in Lissabon overigens onderkend. De Raad heeft ondubbelzinnig geweigerd zich bij de wens van de Commissie aan te sluiten om de landbouwbegroting in zowel 2001 als 2002 met300 miljoen euro te verlagen.
Zonder ons uit te spreken over de kern van dit verslag kunnen we niet accepteren dat de op de Top van Berlijn genomen besluiten ter discussie worden gesteld. Wij verzetten ons dus tegen de altijd aanwezige wens de financiële vooruitzichten en de verschillende rubrieken te herzien, temeer daar het ambitieuze programma van de Europese Commissie voor de Balkan niet nauwkeurig is becijferd. Wij vinden dat de kredieten die de Unie voor Kosovo heeft bestemd niet volledig uitgegeven mogen worden, temeer daar andere donorlanden hun financiële verplichtingen niet nakomen.
Er bestaat dus geen enkele reden, mijnheer de Voorzitter, die het hier ingediende verzoek tot wijziging van de financiële vooruitzichten rechtvaardigt. Daarom zullen we het niet steunen.

Vidal-Quadras Roca
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil in de eerste plaats zeggen dat wij de politieke prioriteiten van mevrouw Haug onderschijven. Wij missen echter daadwerkelijke steun aan zo belangrijke gebieden als wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling en technologische innovatie. Deze omissie in de begroting van de Unie is vergelijkbaar met het thuislaten van je paraplu op een regenachtige dag. Zonder intensieve en aanhoudende injecties op deze gebieden is een goede concurrentiepositie onhaalbaar en ontstaat er geen nieuwe werkgelegenheid. Vandaar dat wij op dit punt een amendement hebben ingediend.
Een andere wijziging die wij hebben voorgesteld heeft betrekking op het feit dat de werkgelegenheid, zoals ook tijdens de Top van Lissabon werd afgesproken, een van de grote politieke prioriteiten is van de Unie voor de komende jaren en dat het scheppen van banen, zoals mevrouw Haug zeer terecht opmerkt, onherroepelijk gepaard moet gaan met een stimuleringsbeleid voor de kleine en middelgrote ondernemingen. Maar drempelverlaging op het vlak van de nieuwe communicatie- en informaticatechnologieën volstaat niet. Internet is een instrument en geen panacee. Zonder een helder hervormingsprogramma dat de fundamentele, structurele wijzigingen vastlegt die het concurrentievermogen van ons bedrijfsleven aanscherpen, verwordt het digitale tijdperk voor Europa tot een gemiste kans. Vandaar ons amendement om dit evidente en tegelijkertijd zo beangstigende feit vers in het geheugen te houden.
Tot slot hebben wij erop gewezen dat de "culturele economie", zoals mevrouw Haug het begrip definieert, weliswaar genoemd wordt als politieke prioriteit maar vervolgens nergens meer terugkomt in het verslag. Omdat dit methodologisch niet in de haak is, hebben wij een amendement ingediend waarin dit aansprekende concept verder wordt uitgewerkt. In elk geval heeft de rapporteur naar onze mening de correcte grondslagen gelegd voor de richtsnoeren van Afdeling III van de Europese begroting voor het jaar 2001, waarmee wij haar dan ook van harte feliciteren.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij in mijn bijdrage met name concentreren op de herziening. Tegen degenen die de Commissie veroordelen vanwege het voorstel om geld uit 1A weg te halen, zou ik willen zeggen: "Laten we eerst het resultaat van het VOB afwachten en niet meteen alles nu al in de prullenbak gooien" . Ralf Walter maakte een heel terechte opmerking dat de landbouwuitgaven in feite toe zullen nemen. Als er al geld uit 1A wordt gehaald, dan komt dat uit overschotten. Maar goed, laten we eerst het VOB afwachten.
Bij het verslag van mevrouw Haug - en nu heb ik het even niet over het verslag van de heer Ferber - wordt uitgegaan van een aantal veronderstellingen. Ik wil overigens beide rapporteurs feliciteren met hun verslagen, maar in het verslag-Haug baseren we ons op bepaalde veronderstellingen over de herziening, over de herschikking in rubriek 4 en over de noodzakelijke steun voor Kosovo. Ik moet de Raad er echter aan herinneren - en we hebben hier tenminste één bereidwillige notulist voor het geval niemand anders bereid is om een nachtdienst te draaien en de boodschap aan de Raad over te brengen - dat als de Commissie het voorstel doet dat wij van haar verwachten, de Raad dan ook vanwege de interinstitutionele overeenkomst verplicht is om de inhoud van die herziening vóór de eerste lezing te bespreken met het Parlement.
Ik heb het gevoel dat er geen overeenstemming met de Raad wordt bereikt over de herziening van de financiële vooruitzichten. Als dat zo is, moeten we luid en duidelijk de boodschap laten horen dat we dit jaar weer dezelfde problematische route met de begroting gaan afleggen als voorheen. U zult echter niet winnen, dat kan ik u verzekeren. Wij zijn vastbesloten om ons tot het uiterste voor de Balkanlanden en Kosovo in te spannen, maar tegelijkertijd zullen we ook een realistische houding aannemen ten opzichte van andere beleidsterreinen die het Parlement belangrijk vindt.
Het probleem met de Raad is dat alles steeds weer draait om de afspraken die in Berlijn zijn gemaakt. Die afspraken zijn van beton, wordt ons steeds voorgehouden. In een debat over scheepsbouw zei Hugh McMahon, een van mijn voormalige collega's, ooit: "Wij willen geen afspraken van beton, maar van vloeibaar cement" . Volgens mij is die uitspraak ook nu van kracht. De Overeenkomst van Berlijn moet het karaker hebben van een soort vloeibaar cement zodat de Raad voldoende speelruimte heeft om samen met ons vast te stellen dat er dingen moeten veranderen.
Mijnheer de Voorzitter, net zoals gisteren in de Begrotingscommissie, zou ik vandaag willen opmerken dat in de 12 jaar dat er financiële vooruitzichten zijn opgesteld,38 maal herzieningen hebben plaatsgevonden met een totale waarde van 7 biljard euro. Kosovo is een voorbeeld van een situatie waarvoor het financiële vooruitzicht niet flexibel genoeg is. Dat vooruitzicht moet dus gewijzigd worden en die boodschap moet goed begrepen worden, want anders krijgen we problemen.

Cauquil
Mijnheer de Voorzitter, er is een zekere mate van lef voor nodig om te beweren dat de werkgelegenheid een constante prioriteit van de Europese instellingen is. De Europese Unie telt immers 18 miljoen werklozen. Sommige grote Europese ondernemingen, waaronder de rijkste in de Unie, kondigen nu bovendien aan dat ze op grote schaal arbeidsplaatsen zullen schrappen, terwijl de Europese instellingen niet de minste moeite doen om ze hiervan te weerhouden.
Het is niet onmogelijk onmiddellijk een einde te maken aan de werkloosheid. Hiervoor is echter wel een voluntaristisch beleid nodig, waarbij men niet moet schromen de winsten van de financiële en industriële consortia en het persoonlijke vermogen van de grootaandeelhouders voor dit doel aan te wenden. De Europese instellingen zijn wel erg hypocriet bezig als ze enerzijds beweren overal de armoede te willen uitbannen terwijl ze anderzijds de industriële consortia hun gang laten gaan, met als gevolg dat zelfs hier in de rijkste landen van Europa de armoede toeneemt. Reiken de Europese instellingen die consortia niet zelf de politieke instrumenten aan, zodat ze zich op criminele wijze in de arme landen schaamteloos kunnen verrijken?
Wij weten dat het geen enkele zin heeft de Europese instellingen datgene te vragen wat ze niet kunnen bieden. Deze instellingen zijn door de nationale staten in het leven geroepen om de winsten te verhogen en de belangen van de rijke klasse te vertegenwoordigen. Om deze redenen zullen de vertegenwoordigers van de arbeidersstrijd tegen het verslag-Haug stemmen.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beide rapporteurs feliciteren met hun verslag en met het feit dat ze een grote mate van consensus hebben weten te bereiken. Het verslag-Ferber is een moedige uiteenzetting van de huidige en toekomstige noden van het Europees Parlement: een Parlement dat zich interesseert voor de nieuwe informaticatechnologieën, een Parlement dat zich ervan bewust is dat zijn organisatie vooral moet worden afgestemd op de nieuwe taken die het Verdrag van Amsterdam aan zijn leden oplegt. Het is een verslag dat veranderingen voorstelt en veranderingen stuiten immer op weerstand binnen de instellingen. Dat maakt het nog prijzenswaardiger dat de rapporteur dit verslag met de steun van de PPE-DE-Fractie en, naar wij hopen, van de andere fracties van dit Parlement, wil doorvoeren.
Rapporteur Haug heeft van haar kant binnen het bestek van haar verslag veelomvattende compromissen weten te sluiten die naar wij hopen ongeschonden door de stemming zullen komen. Deze compromissen accentueren de betrokkenheid van het Parlement bij de werkgelegenheid, de cultuur, de nieuwe beleidsterreinen na Amsterdam en, niet minder belangrijk, de plichten en rechten op het gebied van de begroting. Dit Parlement heeft met een meerderheid de financiële vooruitzichten goedgekeurd die een vertaling waren van het politieke evenwicht van Berlijn, dit ondanks het feit dat wij zeer goed wisten dat er onvoldoende ruimte was ingebouwd voor onverwachte, externe omstandigheden. Dit Parlement heeft december jongstleden gestemd vóór handhaving van de financiële vooruitzichten en vóór het Interinstitutioneel Akkoord ondanks het feit dat de Raad toentertijd de onderhandelingen op buitenproportionele wijze op de spits heeft gedreven.
De Raad, het Parlement en de Commissie zijn momenteel gebonden door een afspraak die zwart op wit staat. Een zeer zwaarwegende afspraak. Als er nieuw beleid moet worden gefinancierd, dienen er nieuwe middelen gevonden te worden. Als de Raad de Balkan wil financieren met geld van het buitenlands beleid of het landbouwbeleid, dan geeft de Raad daarmee niet alleen blijk van een gebrek aan politieke visie maar ook van het niet nakomen van gesloten akkoorden.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte commissaris Schreyer, bij de hoorzitting van de Commissie heeft de heer Liikanen gezegd dat wij tot het jaar 2002 ongeveer 1,2 miljoen arbeidsplaatsen in de e-commerce niet zullen kunnen invullen. Het zal dus niet meevallen om voor genoeg mensen van voldoende kwaliteit te zorgen.
Commissaris Schreyer, ik had graag van u vernomen met behulp van welke begrotingsposten we ondernemingen en arbeidsplaatsen creëren, behouden of laten verdwijnen. Is er eigenlijk een evaluatie waaruit blijkt met welke begrotingsposten wij nieuwe banen helpen scheppen? Is daar wetenschappelijk onderzoek naar gedaan of bestaat er documentatie van DG IV over dit onderwerp? Zullen wij in de loop van de begrotingsprocedure uit kunnen maken of het hoofddoel bereikt wordt dat ons destijds op Europees vlak voor ogen heeft gestaan, zullen wij kunnen uitmaken waar nieuwe arbeidsplaatsen ontstaan en waar wij arbeidsplaatsen tenietdoen?
Ik heb de Commissie vandaag in het vragenuur de vraag gesteld hoeveel arbeidsplaatsen verloren gaan als we de productie stilleggen van goederen die niet geëxporteerd mogen worden omdat zij in Europa verboden zijn. Commissaris Byrne heeft volkomen terecht geantwoord dat de volksgezondheid voor hem voorrang had. Vanmorgen hebben wij het over de bescherming van het milieu gehad. Daar is toen gezegd dat het milieu voorrang kreeg. Ik vind dat we tot een objectieve procedure moeten komen die nieuwe arbeidsplaatsen helpt creëren. Daar hebben we in de eerste plaats ook een behoorlijke vertegenwoordiging van werkgeversorganisaties bij nodig, vooral voor kleine ondernemingen, de bedrijven met 1 tot 10 medewerkers. Ik geloof dat die in de toekomst ook op Europees vlak nog veel meer ondersteund moeten worden, want dat zijn de bedrijven waar nieuwe arbeidsplaatsen en nieuwe producten tot stand komen en waar de toekomst vorm krijgt.
Ik zie hier ook mogelijkheden voor de uitbreiding van de Europese Unie. Wij moeten ernaar streven vooral ook de kleine ondernemingen mee te krijgen. Dat is belangrijk. Hiervoor is een sociale dialoog nodig. Het zou mij plezier doen als we ook in dit verband nieuwe initiatieven namen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs graag bedanken en opmerken dat zij erin geslaagd zijn om een aanvaardbare consensus te vinden en dat zij goede verslagen hebben afgeleverd. Ik wil de nieuwe commissaris succes toewensen bij haar eerste begroting en ik hoop van harte dat wij een soepele en effectieve procedure tegemoet gaan waarbij iedereen zijn of haar uiterste best zal doen om op een zo efficiënt mogelijke wijze een verstandige begroting op te stellen.
Als er al problemen ontstaan - en dat gebeurt nu eenmaal af en toe - dan hebben die te maken met het voorstel om het tekort in rubriek 4 te financieren met geld uit de landbouwbegroting. Waarschijnlijk zal dit voorstel eerder tot psychologische problemen in de plattelandsgebieden in de Europese Unie leiden dan dat het echte problemen veroorzaakt. Wij moeten de Europese boeren nogmaals geruststellen en hen verzekeren dat er verordeningen van kracht zijn waar zij bepaalde rechten aan kunnen ontlenen. Wat er ook gebeurt, het is onmogelijk dat deze verplichtingen door de Europese Unie ontkend worden.
Desalniettemin is er sprake van een terugval aan inkomsten. Er was een verklaring van de Commissie voor de periode 2000-2006 waarin bepaalde grenzen waren vastgelegd waarbinnen de uitgaven voor de landbouw gefinancierd konden worden. Vanwege de uitbreiding worden er nu weer compleet nieuwe voorstellen gedaan voor het beleid ten opzichte van de nieuwe lidstaten, terwijl niet wordt aangegeven hoe die nieuwe beleidsvoering gefinancierd gaat worden. Wij hebben een beetje meer duidelijkheid nodig, anders neemt de spanning tussen de instellingen over deze Balkankwestie alleen maar toe. Hoe sneller de Commissie met concrete cijfers komt over de jaarlijkse uitgaven in de komende periode, hoe beter.
Gezien de verplichtingen van de Europese Unie in dit verband, en mede gezien de bijdragen van de lidstaten waarop waarschijnlijk een beroep wordt gedaan vanwege de situatie in Servië, ga ik er eigenlijk niet van uit dat het noodzakelijk is om landbouwgelden te gebruiken om een fatsoenlijk programma te financieren binnen de gestelde begroting van 5,5 miljard euro. Dus waarom zou er een strijd moeten ontbranden over een bedrag van zo'n300 miljoen euro als uiteindelijk blijkt dat er geen geld uit de landbouwbegroting nodig is?

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het doel van dit bijzonder vroegtijdige debat over de begroting van 2001 is de prioriteiten van de Europese politiek tot uiting te laten komen in onze begroting. Dit is de eerste begroting waarvoor de nieuwe Commissie een voorontwerp opstelt, en de eerste begroting waar ik als nieuwe commissaris van begin af aan bij betrokken ben. Ik ervaar het als uiterst nuttig dat het Europees Parlement en de Commissie nu al gezamenlijk aan de begroting kunnen werken, en dat we het erover eens kunnen worden welke prioriteiten voor het begrotingsjaar 2001 financieel gehonoreerd dienen te worden.
Het gaat nu dus niet om de concrete getallen, noch om de input, we hebben het nu over de output. Wat willen wij, welke doelen willen wij met de begroting nastreven of ondersteunen? Volgens mij is het goed dat het debat over een begrotingsjaar met het stellen van zulke prioriteiten begint. Ik constateer dat uw prioriteiten en die van de Commissie voor het volgende begrotingsjaar voor een groot stuk gelijklopen. Volgens mij is dat een goed uitgangspunt om bij de begrotingsprocedure ook tot een goed resultaat te komen.
Ik wil natuurlijk namens de Commissie in het bijzonder de twee rapporteurs bedanken. Om te beginnen wil ik ingaan op het verslag van de heer Ferber en hem bedanken voor de steun aan het voorstel van de Commissie om bij de begrotingsverslagen geleidelijk over te schakelen op activity based budgeting. In het verslag wordt ook voorgesteld dat de overige instellingen geleidelijk voor deze methode kiezen. Bovenal wordt steun betuigd aan de bestuurshervorming van de Commissie, en daarvoor wil ik u bijzonder bedanken. Uiteraard is de Commissie opgetogen dat ook de andere instellingen wordt verzocht na te gaan welke hervormingen zij in eigen rangen zouden kunnen doorvoeren.
Mijnheer Ferber, in uw verslag heeft u ook een aantal vragen aan de orde gesteld. Ik doel met name op het thema partijfinanciering. Voor mij is dit iets dat we snel en langs gemeenschappelijke weg moeten zien op te lossen.
Dan nu het verslag van mevrouw Haug. Mevrouw Haug, het is u gelukt zich tot de prioriteiten te beperken, en daar complimenteer ik u voor. Ik kan mij namelijk goed voorstellen dat er veel verlanglijstjes bij u zijn ingediend, iedereen wil de dingen die hem aan het hart gaan graag in het verslag opgenomen zien. Maar u heeft zich op de echte prioriteiten geconcentreerd, en dat is erg belangrijk voor een goed begrip.
U heeft extra nadruk gelegd op onze taken voor het externe beleid. Daar wilde ik het dadelijk over hebben. U heeft ook onderstreept dat er prioriteiten gesteld moeten worden in het onderzoeksbeleid - ook daar is de Commissie het mee eens - en dat vanuit de begroting ook een inspanning moet worden gedaan om de economie op de toekomst voor te bereiden. Ik wil hier ook op de resultaten van de Top van Lissabon ingaan, een thema waarover u al heeft gedebatteerd. Voor mij was de Top van Lissabon een succes voor de Europese Unie, omdat men het erover eens was dat de toepassing van informatie- en communicatietechnologie met rasse schreden moet worden bevorderd. Wij moeten gezamenlijk gaan bekijken in hoeverre hiermee in de begroting rekening kan worden gehouden.
Mevrouw Haug, ik ben blij met wat u zojuist in uw bijdrage gezegd heeft, namelijk dat het niet de bedoeling is te gaan concurreren met de werkgelegenheidsprogramma's van de lidstaten, en dat we ons bij elk initiatief moeten afvragen wat de specifieke Europese meerwaarde is en wat wij van Europese zijde het best kunnen ondersteunen. U heeft de vraag gesteld welke invloed de Europese begroting op de werkgelegenheid heeft. Uiteraard zijn de structuurfondsen het belangrijkste instrument voor het bevorderen van de werkgelegenheid. Voor de nieuwe programmeringsperiode van de structuurfondsen hebben wij als horizontaal doel nog eens gesteld dat bij de ramingen vooraf al aangegeven moet worden welk effect de speciale programma's op de arbeidsmarkt zullen hebben. Ik ben ook opgetogen dat mijn collega Barnier niet wil dat de Commissie zich tevreden stelt met vage verklaringen, maar dat er concrete berekeningen op tafel moeten komen, zodat een en ander ook controleerbaar is.
Op 23 februari heeft de Commissie haar prioriteitendebat gevoerd en besloten dat in de ontwerpbegroting voor 2001 de volgende thema's voorrang dienen te krijgen: het versterkte internationale engagement van de Europese Unie, de ontwikkeling van het platteland en de overgang naar de informatiemaatschappij.
Dan wil ik het nu hebben over de uitgaven die nodig zijn voor het stabiliteitspact voor de westelijke Balkan. Dit thema heeft in het debat van vandaag trouwens ook een vooraanstaande plaats ingenomen. De Commissie is uitgegaan van de berekening dat in de periode tot 2006 een bedrag van ongeveer 5,5 miljard euro noodzakelijk is, en heeft daaraan ook consequenties verbonden voor de begroting van 2001. Van meerdere kanten is vandaag gezegd dat de bal in het kamp van de Commissie ligt. In uw resolutie van 16 december heeft u de Commissie en de Raad ook tot daden opgeroepen. Er is de Commissie gevraagd in april concrete schattingen voor te leggen van de benodigde middelen en tegelijkertijd mee te delen in hoeverre er een herziening van de financiële vooruitzichten noodzakelijk is.
In haar prioriteitendebat over de begroting van 2001 is de Commissie tot de slotsom gekomen dat de vereiste middelen niet alleen gehaald mogen worden bij de andere posten voor externe betrekkingen. Dat wil niet zeggen dat wij binnen de begroting voor extern beleid niet naar middelen op zoek zijn geweest. Mijn collega Chris Patten heeft het samen met de heer Nielson op zich genomen om uit te zoeken wat er op dat vlak mogelijk is. Maar wij zijn tot de conclusie gekomen dat daarbuiten nog middelen nodig zijn die we uit verdere maatregelen moeten financieren. Daarop kom ik dadelijk terug.
Ik wil graag beklemtonen dat de vraag waarop het bedrag van 5,5 miljard euro voor de periode tot 2006 gebaseerd is, terecht gesteld wordt. Nu is het zo dat in de periode van 1991 tot 1999 4,5 miljard euro uit de begroting van de Europese Unie naar de Balkan gevloeid is. 5,5 miljard euro betekent natuurlijk een wezenlijke verhoging, maar ook weer geen exorbitante, want zij staat in verhouding tot de hulp die wij tot nu toe geleverd hebben. Ik geloof dat wij het er allemaal over eens zijn dat de financiële steun aan de Balkan in vergelijking met het afgelopen decennium nog meer op de voorgrond moet.
Dan wil ik het nu hebben over de herverdeling van de middelen voor de landbouw waar in het financieringsvoorstel sprake van is. Ik vind dit een belangrijk punt, omdat er ook in dit debat soms bepaalde angsten gewekt worden die in mijn ogen echt uit de lucht gegrepen zijn. Mijnheer Walter, in uw bijdrage heeft u erop gewezen dat er geen sprake is van een korting op de landbouwuitgaven voor 2001 ten opzichte van 2000, maar dat we ons wel moeten afvragen welke groei hier noodzakelijk is. Volgens de financiële vooruitzichten zou er puur theoretisch en cijfermatig een stijging met3,1 miljard euro mogelijk zijn ten opzichte van 2000. De Commissie stelt voor de landbouwuitgaven met 2,8 miljard euro te laten stijgen. Ik vraag u dus dit goed voor ogen te houden en niet te beweren dat we bij het landbouwbeleid de broekriem moeten aanhalen of dat de totale uitgaven in gevaar komen. Ik zeg het nogmaals luid en duidelijk, en de Commissie zegt het ook: de rechtstreekse inkomenssubsidie voor landbouwers staat in het geheel niet ter discussie, maar we kijken wel naar de stijging van de landbouwuitgaven, die meer dan 7% bedraagt, en die voor plattelandsontwikkeling, waar het zelfs om 9,5% gaat. Dat is toch echt exorbitant! Ik hoop dat de begrotingsautoriteit er ook zo over denkt, want ik zie in dit ontwikkelingsprogramma voor het platteland tal van mogelijkheden om ook voor het landbouwbeleid nieuwe initiatieven te ondersteunen.
Graag wil ik kort ingaan op de verhoging van de begroting als geheel. Wij hebben hierover al twee keer kunnen debatteren met de Begrotingscommissie. Wij zullen ook samen met de Raad een diepgaand debat moeten voeren over de vraag welke uitgavenstijging vereist is. Ik wil er wel op wijzen dat de uitgaven aanzienlijk zullen moeten stijgen om alleen al de verplichtingen te kunnen nakomen die in het verleden zijn aangegaan.
Wat betreft de financiële vooruitzichten wil ik nog opmerken dat de Commissie in navolging van het verzoekschrift en de oproep van het Europees Parlement voorstelt de steun aan Cyprus en Malta voortaan bij de rubriek "uitbreiding" onder te brengen, dus bij rubriek 7. De transparantie van de begroting zou hiermee volgens mij bijzonder gediend zijn, en ik hoop dat de Raad op dit punt niet bij zijn eerdere afwijzing blijft.
Ik wil nog even op de begrotingsprocedure van 2000 terugkomen. De begrotingsprocedure van vorig jaar - ik zal mij diplomatiek uitdrukken - was buitengewoon spannend. Het was een goede gelegenheid om intensief kennis met u te maken, en ik heb kunnen ervaren dat de Begrotingscommissie uiterst robuust is en over een groot uithoudingsvermogen beschikt. Ik ga ervan uit dat de Begrotingscommissie van het Europees Parlement vastbesloten is ook voor de begroting van 2001 een kordaat standpunt in te nemen, maar tegelijkertijd bereid zal zijn te onderhandelen. Niettemin hoop ik voor ons allen dat wij ons uithoudingsvermogen bij de begrotingsprocedure van 2001 niet opnieuw op de proef hoeven te stellen, en dat er deze keer een grotere consensus kan zijn. Ik twijfel er in ieder geval niet aan dat, mocht het opnieuw tot conflicten komen, de Begrotingscommissie hetzelfde uithoudingsvermogen aan de dag zal leggen. Ik kan u verzekeren dat de Commissie onvermoeibaar ter beschikking zal staan om tot een goed resultaat te komen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Bestrijding van kindersekstoerisme
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0052/2000) van mevrouw Klamt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over de mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's over de uitvoering van maatregelen ter bestrijding van kindersekstoerisme (COM(1999) 262 - C5-0096/1999 - 1999/2097(COS)).

Klamt
Mijnheer de Voorzitter, sekstoerisme met kindermisbruik is geen nationaal en geen Europees, maar een wereldwijd probleem, dat de laatste jaren niet alleen brandend actueel geworden is, maar ook steeds meer in omvang is toegenomen. Dit komt tot uiting in de ontwerpresolutie die thans voor ons ligt. De tekst reikt veel verder dan afzonderlijke gevallen en stijgt ver boven de nationale of zelfs de Europese dimensie uit. De onrustwekkende toename van seksuele uitbuiting van kinderen maakt duidelijk dat de Europese Unie en haar lidstaten alle beschikbare middelen in moeten zetten om het zwakste lid van onze samenleving, het kind, te beschermen. Daarom bevat de ontwerpresolutie twee hoofdeisen.
Ten eerste: bij gevallen van sekstoerisme met kindermisbruik moet een eenzijdige strafbaarheid volstaan, met andere woorden, zelfs als in het land waar de feiten gepleegd zijn seksueel misbruik niet strafbaar is, moet het mogelijk zijn de daders in hun land van herkomst te vervolgen. Ten tweede: het extraterritorialiteitsbeginsel moet vastgelegd worden. Er moet in heel Europa een gelijkluidende nationale wetgeving komen die sekstoerisme met kindermisbruik door burgers van de Unie strafbaar maakt, los van de plaats waar de feiten gepleegd zijn. Europa moet de verantwoordelijkheid voor zijn burgers op zich nemen, ook buiten zijn grenzen.
We kunnen deze eisen kort samenvatten: kinderen behoren niet minder beschermd te worden indien hun eigen land hun de nodige bescherming onthoudt. Evenmin moeten wij de ogen sluiten voor dit soort praktijken binnen de Europese Unie. Ieder van ons heeft weet van kindermisbruik in zijn eigen land. De Raad en de Commissie hebben weliswaar het beginsel van de extraterritoriale bevoegdheid bekrachtigd, maar in uitzonderingsgevallen is het volgens de voorstellen nog altijd mogelijk dat wederzijdse strafbaarheid vereist is. Met andere woorden, in uitzonderingsgevallen zou het nog altijd kunnen dat sekstoeristen die kinderen misbruikt hebben er ongestraft vanaf komen omdat kindermisbruik niet strafbaar is in het land waar zij hun daad begaan hebben. Het Europees Parlement wijst deze uitzonderingsregeling klaar en duidelijk af.
De lidstaten moeten krachtige maatregelen nemen tegen alles wat sekstoerisme met kindermisbruik in de hand werkt of vergoelijkt. Om de bescherming van het kind fundamenteel te waarborgen, moeten kinderrechten in de Europese Verdragen verankerd worden. Er moet worden nagegaan in hoeverre de tot nu toe genomen maatregelen effectief en efficiënt zijn, en ook in de toekomst moeten Europese middelen ter beschikking gesteld worden om sekstoerisme met kindermisbruik te bestrijden. Niet-gouvernementele organisatie's hebben hierbij uitdrukkelijk een rol te vervullen. Wij roepen de Commissie op een balans op te maken van de nationale strafwetgeving in dit verband en zonodig voorstellen te formuleren over welke feiten als strafbaar moeten worden aangemerkt. En alles wat hierover binnen de Europese Unie geregeld moet worden, moet in dezelfde mate meewegen in de uitbreidingsonderhandelingen, de betrekkingen met niet-lidstaten en in het bijzonder de toewijzing van kredieten voor ontwikkelingssamenwerking.
De lichamelijke en geestelijke integriteit van het individu maakt deel uit van de rechten en vrijheden van de burger. Dat geldt niet alleen voor onze eigen kinderen, maar voor alle kinderen. Het is aan ons dit met alle middelen die ons ter beschikking staan in de praktijk om te zetten. Hierover bestond een consensus onder alle aanwezigen.
Deze resolutie is in mijn ogen een voorbeeld van constructieve en vruchtbare samenwerking over de fractiegrenzen heen. Ik wil daarvoor alle collega's bedanken, in het bijzonder die uit de andere commissies, waarvan ik het advies in mijn verslag heb verwerkt. Dit verklaart ook waarom diverse amendementen van mijn fractie niet zijn aangenomen. Gedeeltelijk zijn deze in een andere formulering terug te vinden in de tekst van het verslag. Ik ben ervan overtuigd dat wij met deze resolutie een zinvolle bijdrage leveren aan de bescherming van het kind.

Müller, Emilia Franziska
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik mevrouw Klamt bedanken voor haar uitgebreide en diepgravende verslag. Het doet mij plezier dat het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen erin is verwerkt. Sekstoerisme met kindermisbruik speelt zich niet alleen in Europa, maar in de hele wereld af. Seksuele uitbuiting van kinderen is een tragische en schokkende realiteit, en in sommige delen van de wereld is dit probleem de laatste jaren alleen maar erger geworden.
Daarom moet de bestrijding van dit euvel en de discussie van het Parlement de grenzen van Europa overstijgen. Naast de "scene" in het Verre Oosten hebben we die aan de grens tussen Duitsland en Tsjechië. Daarom moet dit probleem ook bij de toetredingsonderhandelingen concreet aan de orde gesteld worden. Het is belangrijk dat we juridische duidelijkheid scheppen en afzien van het beginsel van wederzijdse strafbaarheid. Wat bepalend moet zijn voor de strafrechtelijke vervolging van de daders is de wet in hun land van herkomst. Zij mogen niet denken dat zij hun gang kunnen gaan omdat zij in een juridisch niemandsland opereren. Een dader moet ook bestraft kunnen worden als de feiten gepleegd worden in een land waar kindermisbruik niet strafbaar is. Dit probleem is niet op te lossen als elk land zijn eigen maatregelen neemt. De Europese Unie en de lidstaten moeten gezamenlijk optreden, in samenwerking met de betrokken landen buiten de Unie.
Het kind verdient onze bijzondere bescherming als drager van eigen, onvervreemdbare rechten, die los staan van het land waar het woont. Deze bescherming moet zowel materieel als immaterieel tot uiting komen. Er moeten voldoende financiële middelen ter beschikking gesteld worden voor een effectieve bestrijding van dit euvel, en we moeten daarbij het slachtoffer als uitgangspunt nemen. De bescherming van het kind moet gewaarborgd worden door wettelijke maatregelen in alle lidstaten van de Europese Unie en een algehele harmonisering van de wetgeving. En niet te vergeten dient de bescherming van het kind als eigen persoonlijkheid met het recht op lichamelijke en geestelijke integriteit ook in het Europese Handvest van de grondrechten te worden opgenomen.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur, mevrouw Klamt, voor het mooi en geslaagd werk dat zij heeft geleverd.
Zweedse touroperators zijn de eersten in de wereld die het kindersekstoerisme, dat in de vele zogenaamde toeristenparadijzen bloeit, actief bestrijden. Alle grote namen in de Zweedse toeristischebranche hebben beloofd zich aan een bepaalde gedragscode te houden. Als blijkt dat ze dit effectief doen, krijgen ze daarvoor een certificaat.
Begin april van dit jaar wordt in Zweden een campagne gestart om de toeristen bewust te maken van het probleem. Dit gebeurt met radio- en TV-spots, via affiches in de luchthavens en grote advertenties. De Zweedse afdeling van ECPAT, een organisatie die de seksuele uitbuiting van kinderen bestrijdt, heeft een gedragscode opgesteld. De eisen die aan de touroperators gesteld worden, zijn onder andere de opleiding van hun personeel, zowel in Zweden als ter plaatse, en de voorlichting van hun klanten. Zij moeten er ook voor zorgen dat de hoteleigenaars en het hotelpersoneel op de hoogte zijn van het kindersekstoerisme en het mee helpen bestrijden. Het gaat erom in te spelen op het geweten van de mensen.
Om af te ronden wil ik iets zeggen over de kinderen - ons grootste geschenk, het mooiste wat we hebben. Kinderen zijn weerloos en spontaan en zoeken geborgenheid. Wij moeten het geweten van de burgers wakker schudden. Ik wil ook iets zeggen over de seksualiteit. Onze samenleving van volwassenen schiet tekort op het gebied van morele bewustwording. Seksualiteit is niet alleen iets moois, de samenleving van volwassenen draagt ook een verantwoordelijkheid. Liefde en tederheid geven, het geschenk van het leven, het doorgeven van leven en trouw zijn allemaal belangrijke begrippen. Wij moeten onze medeburgers bewust maken van hun seksualiteit.

Roure
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik natuurlijk mevrouw Klamt willen complimenteren met haar verslag dat niet alleen uitstekend is, maar ook zeer nuttig blijkt te zijn. Want iedereen is het er over eens dat kinderen de toekomst van de wereld zijn. Zij vormen een van de kwetsbaarste bevolkingsgroepen op aarde. Overigens kent het Verdrag van de Verenigde Naties van 20 november 1989 het kind specifieke rechten toe en al onze acties moeten voortkomen uit de erkenning van deze rechten.
Wij moeten de strijd aanbinden met deze verschrikkelijke gesel, de seksuele uitbuiting van kinderen. "Klanten" , en dit woord plaats ik tussen haakjes omdat het zo een afkeer inboezemt, kopen kinderen om hun seksuele fantasieën te bevredigen. Deze klanten uit Europa, de Verenigde Staten en Japan vormen de harde kern van plegers van misdrijven tegen kinderen. Deze afschuwelijke praktijk vindt voornamelijk in derdewereldlanden plaats waar veel armoede heerst. Oorzaken zijn vooral de armoede, de sociale ongelijkheid, het wegvallen van beschermende gezins- en gemeenschapsverbanden, de achterstelling van meisjes en onwetendheid. Dit alles leidt tot levens die worden kapotgemaakt door de hebzucht van sommigen en door het afwijkend gedrag van anderen.
Dit doet mij denken aan een oud Japans spreekwoord: "de reiziger kent geen schaamte". Wat sommige mensen in hun thuisland niet doen, doen ze zonder schaamte in een ander land. De anonimiteit, de straffeloosheid, gecombineerd met een als racistisch te kwalificeren minachting, maken dat sommigen het kind als een gebruiksvoorwerp behandelen, dat men bezoedelt en weggooit. De meeste kinderen die zich prostitueren maken deel uit van een door maffiose souteneurs opgezette prostitutiemarkt. Het is zeer moeilijk deze kinderen op te sporen en ze uit de prostitutie te krijgen. Bepaalde individuen gebruiken helaas Internet om informatie te geven over hun schandelijke gedrag en adressen te verstrekken om kinderen te vinden.
Wij kunnen niet onverschillig blijven voor dit leed dat een afschuwelijke aanslag vormt op de rechten van het kind en van de mens, en wij moeten deze kinderen beschermen door de bron van het kwaad aan te pakken en de pedofielen te vervolgen. Om het kwaad bij de bron aan te pakken moeten we de armoede en de onwetendheid bestrijden. Wij moeten de individuen die kinderen seksueel uitbuiten strafrechtelijke sancties opleggen. De Europese Conventie voor de rechten van het kind stelt in het eerste hoofdstuk dat het woord "kind" van toepassing is op personen van beneden de 18 jaar. Ik stel voor dat wij aan deze leeftijd vasthouden, want elk minderjarig individu dient zeker beschermd te worden. Wij hebben deze plicht tegenover de generatie van onze toekomst, deze generatie die van ons bescherming en respect verwacht.

Ludford
Door dit verslag en de mededeling van de Commissie waar dit verslag een reacties op is, worden twee belangrijke bijdragen geleverd aan de strijd tegen de seksuele uitbuiting van kinderen door middel van het zogenaamde kindersekstoerisme.
In de eerste plaats wordt er een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van een internationale gemeenschap voor de mensenrechten. Door bijvoorbeeld de internationale strafrechttribunalen voor voormalig Joegoslavië en Rwanda, de overeenkomst over het statuut van het internationale gerechtshof, de kwestie-Pinochet en de interventie in Kosovo om de etnische zuivering te stoppen - zaken die steeds meer in de schijnwerpers staan - groeit het besef dat Europa de ontwikkeling van internationale normen voor de eerbiediging van de mensenrechten moet stimuleren.

De conclusie dat wij niet langer kunnen toestaan dat onze burgers kinderen in het buitenland seksueel uitbuiten, past in dit patroon. Het gedeelte van het verslag van mevrouw Klamt waarin wordt gesteld dat we vast moeten blijven houden aan de onaanvaardheid van een dubbele moraal, is goed geformuleerd en bijzonder waardevol. Het is niet aanvaardbaar dat onze burgers zich in het buitenland anders zouden mogen gedragen dan in hun eigen land.
In de tweede plaats levert dit verslag een bijdrage aan de samenwerking in de Europese Unie op het gebied van politie en justitie. Dit is een heel goed voorbeeld van hoe de eurosceptici die tegen samenwerking op dit terrein zijn, de plank mis kunnen slaan. Dit probleem kunnen we alleen maar oplossen door een gezamenlijke grensoverschrijdende aanpak en met name door universele extraterritoriale strafrechtbepalingen overeen te komen.
De onderlinge afstemming en wederzijdse erkenning van nationale strafrechtelijke bepalingen, en dat is wat anders dan harmonisatie, is voor de aanpak van deze kwestie bijzonder nuttig. Hetzelfde geldt voor de samenwerking tussen onze politiekorpsen en met Europol. Daarbij moet wel altijd gezorgd worden voor adequate parlementaire en juridische zorgvuldigheid, iets waar dit Parlement bij voortduring op aandringt. Ik feliciteer mevrouw Klamt met haar zeer waardevolle verslag en ik hoop dat hier in de toekomst op voortgebouwd zal worden.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, gezien de verontrustende ontwikkeling van het sekstoerisme en meer in het algemeen de seksuele uitbuiting van kinderen in Europa en de rest van de wereld, heeft mevrouw Klamt helemaal gelijk om in haar verslag maatregelen voor te stellen waarmee dit grote probleem waarmee wij worden geconfronteerd kan worden aangepakt.
Ik wijs met name op het opnemen van de rechten van het kind in het Handvest voor de grondrechten en het in het leven roepen van gratis telefoonnummers voor kinderen. Er moet snel een coherent beleid ter bescherming van kinderen komen. Daarom steun ik amendement 4 waarin wordt verzocht om de oprichting van een Europees centrum voor vermiste kinderen en voor slachtoffers van seksueel misbruik om de activiteiten van de in de lidstaten opgezette organisaties te coördineren. De Commissie dient zich te verbinden aan de oprichting van deze Europese databank.
Ik wil eraan herinneren dat ons Parlement over dit onderwerp al resoluties heeft aangenomen. Helaas moet vastgesteld worden dat de voorstellen slechts gedeeltelijk zijn uitgevoerd. Wij hebben efficiëntere instrumenten nodig. Tenslotte waarschuw ik voor de huidige tendens waarin sekstoeristen niet langer alleen naar derdewereldlanden reizen, maar waarin kinderen nu ook als pakketjes mee naar Europa worden genomen. Gezien het grensoverschrijdend karakter van dit vraagstuk moeten we mijns inziens eisen dat Europol nationale en internationale onderzoeken ondersteunt en jaarlijks verslag doet van haar werkzaamheden.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ook ik wil mevrouw Klamt graag van harte feliciteren. Zij heeft naar mijn mening een verslag opgesteld met concrete oplossingen. Dat is wat velen van ons wilden en ik wil haar hiervoor bedanken. Ik meen ook dat zij de struikelblokken van een zekere seksfobie vermijdt die in bepaalde uitingen te horen is.
Het probleem is zeer ernstig. Dit verslag is een goed verslag maar ik wil niet dat, zoals ik vrees, een deel van de Vergadering het morgen saboteert of er stukken uit weglaat. Want het is goed om over het probleem in de derde wereld te spreken, maar ik geloof, zoals al voor mij is gezegd, dat er ook grote problemen binnen de Europese Unie bestaan. Ik heb zojuist vernomen dat de socialistische fractie om een stemming in onderdelen heeft gevraagd over belangrijke delen van het verslag. Een stemming in onderdelen betekent dat sommige gedeelten van de tekst worden geschrapt. De socialistische fractie wil met name dat de oprichting van een enquêtecommissie wordt geschrapt. Dit vind ik uitermate ernstig.
Wij kennen, we hebben er al over gesproken, de situatie in enkele landen binnen de Unie, met name in België. Op dit moment waait er eindelijk een frisse wind op de Belgische nationale televisie, de RTBF, die een uitstekend onderzoek over de beruchte zaak Dutroux heeft uitgezonden - ik heb het programma helaas niet helemaal kunnen zien. Uit dat programma blijkt dat de hoogste autoriteiten van dit land alles in het werk hebben gesteld om dit onderzoek te saboteren door reclameonderbrekingen, door overplaatsingen van politiefunctionarissen en rechters, door een geringschattende en nog ergere behandeling van slachtoffers die een getuigenis aflegden. Dit zijn uitermate ernstige zaken waarbij vooraanstaande personen betrokken zijn, maar dit alles speelt zich volledig in het verborgene, buiten het rechtssysteem, af.
Ik denk dat wij kunnen, en moeten, kijken naar wat er zich afspeelt in de derde wereld. Wij kunnen en moeten, en ik wil mevrouw Klamt nogmaals bedanken, oplossingen aandragen. Ik ben het met mevrouw Ludford eens dat wij moeten denken in termen van instituten, van internationale rechtbanken en alvast moeten denken aan verruiming van de bevoegdheden van internationale rechtbanken, maar wij moeten niet doen of het om een exotisch probleem gaat. Er gebeuren ook zeer ernstige zaken binnen de Unie.
Overeenkomstig de artikelen 6 en 7, "ernstige en voortdurende schending van de rechtsstaat, van de mensenrechten, van de grondrechten", wordt het hoog tijd dat de Unie, en dus ons Parlement dat op dit punt verantwoordelijkheden heeft, zich met deze zeer ernstige zaak gaan bezighouden, omdat een betrokken lidstaat dit niet kan doen. Ik heb het dan over de verdwijning van honderden, duizenden kinderen en over de verdwijning in België - dat is alom bekend, kijk maar naar de aanplakbiljetten op de stations, bij de bushaltes - van minstens 150 kinderen, die niet alleen zijn verkracht, maar die gedood, afgeslacht zijn in naam van pleziertjes waar we nog lang en breed over zouden kunnen praten.

Blokland
Voorzitter, het verslag van mevrouw Klamt stelt dat kindersekstoeristen zich de illusie maken dat kindermisbruik in een land ver weg van Europa minder verwerpelijk is, omdat daar een andere cultuur heerst en de morele opvattingen van thuis niet gelden.
Ik denk dat die kindersekstoeristen zich moedwillig deze illusie maken, teneinde een excuus te hebben voor hun wangedrag. Het kan toch niet zo zijn dat de eigen morele opvattingen plotseling veranderen als men in een ander land is. We behoren ons kritisch af te vragen hoe dit komt. Leven de op christelijke en humanistische tradities gebaseerde waarden en normen nog wel in onze vervlakte West-Europese samenleving?
De acties van de Commissie gericht op morele bewustwording steun ik. Maar dit is niet afdoende. Het gaat hier om zware misdrijven, waarvan de plegers veroordeeld moeten worden. Ik dring er bij de Raad op aan om het extraterritorialiteitsbeginsel onverkort toe te passen.
Het vereiste van dubbele strafbaarheid, dat in een aantal lidstaten nog gehanteerd wordt, stelt dat een begaan delict pas strafbaar is als het ook in het derde land strafbaar is. Ironischerwijs sluit deze regel naadloos aan op de illusie van de sekstoerist dat in een andere cultuur de morele opvattingen van thuis niet gelden. Dit vereiste moet direct worden afgeschaft.
De vraag om een rechtsbasis voor een Europees kinderbeleid steun ik niet. Deze discussie hoort niet thuis in dit verslag over de wereldwijde problematiek van het kindersekstoerisme.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, het probleem dat mevrouw Klamt in haar uitstekende verslag aan de orde stelt, is een van de heetste hangijzers van deze moderne tijd. De omvang daarvan neemt zelfs toe en daarom is een oplossing daarvoor absoluut geboden. Wij mogen geenszins het belang van de initiatieven van de Commissie, en van met name voorlichtingsacties onderschatten, maar helaas zijn deze onvoldoende. Steeds meer kinderen worden seksueel misbruikt en worden het slachtoffer van kindersekstoerisme, niet alleen in de traditioneel onderontwikkelde landen, maar ook in de Europese Unie zelf.
Daarom moet er zo snel mogelijk een geïntegreerd en samenhangend communautair beleid voor kinderen komen. Zoals ook andere collega's reeds zeiden, is het werkelijk betreurenswaardig dat in het Verdrag van Amsterdam daarvoor geen rechtsgrondslag te vinden is. Men wil nu in de nabije toekomst een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid creëren. Daarin zal justitie- en politiesamenwerking een voorwaarde zijn voor de bestrijding van de internationale georganiseerde criminaliteit. Dat versterkt dan ook onze hoop dat heel de cyclus van vraag en aanbod naar kinderseks efficiënter zal kunnen worden aangepakt. Daarom moeten ook de rechten van het kind, zoals deze zijn opgenomen in de VN-Overeenkomst van 20 november 1989, onderdeel worden van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
Wij hebben eveneens een extraterritoriale wetgeving nodig die ons in staat stelt in het buitenland begane strafbare feiten te vervolgen. Ook hebben wij behoefte aan strenge bepalingen op grond waarvan touroperators en vervoersbedrijven die dit verschrikkelijk kindersekstoerisme op touw zetten, kunnen worden vervolgd. Verder hebben wij behoefte aan meer financiële middelen voor de toepassing van concrete projecten, en aan een nauwere samenwerking tussen de Commissie en de toeristische industrie voor de opstelling van gedragscodes. Het goede voorbeeld van Zweden mogen wij daarbij niet uit het oog verliezen.
Tot slot moeten wij ook zorgen voor bescherming en ondersteuning van de kinderen die het slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting. Ik denk hierbij met name ook aan jonge immigranten en vluchtelingen. Zij vormen een bijzonder kwetsbare groep. Samenvattend zou ik willen zeggen dat wij een gemeenschappelijk front en een uit drie delen bestaande gemeenschappelijke strategie nodig hebben: informatie, repressie en bescherming en rehabilitatie van de slachtoffers.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie heeft in november 1996 haar eerste mededeling over de bestrijding van kindersekstoerisme goedgekeurd. Een jaar later, in november 1997, lieten een resolutie van het Europees Parlement en een verklaring van de Raad van ministers van Toerisme zien dat er een grote institutionele consensus bestond over de grote lijnen van de mededeling van de Commissie.
Daarna is deze steun concreet uitgemond in een nieuwe begrotingslijn. De daarvoor beschikbaar gestelde middelen zijn bedoeld voor campagnes om de publieke opinie in de Europese Unie bewust te maken van het kindersekstoerisme. Vervolgens kwam die steun tot uiting in de conclusies van de Raad van 21 december 1999, waaruit een standvastig nieuw politiek engagement blijkt met betrekking tot een belangrijk maatschappelijk probleem waarvan de oplossing onder onze verantwoordelijkheid valt. Als, zoals we mogen hopen, het Europees Parlement opnieuw zijn steun aan deze maatregelen verleent, dan zal iedereen die zich bezighoudt met de bestrijding van deze plaag, zich in zijn vastberadenheid gesterkt weten. Nieuwe vorderingen op dit terrein zullen bovendien de zorgen van de Europese burgers over de ontwikkeling van deze plaag stukje bij beetje kunnen verminderen.
Het verslag van mevrouw Klamt volgt op de mededeling van de Commissie van mei 1999, waarin de in de periode 1997-1998 gerealiseerde acties worden gepresenteerd en wordt aangegeven welk operationeel vervolg zal worden gegeven aan het opzetten en/of verwezenlijken van nieuwe acties.
U zult hebben gemerkt dat het gemeenschappelijk optreden in de bestrijding van kindersekstoerisme in gestaag tempo wordt voortgezet in het kader van de oorspronkelijk overeengekomen strategie. Deze strategie heeft enerzijds tot doel de vraag te verminderen in samenwerking met vooral de toeristenindustrie en de betrokken NGO's, en anderzijds de oorzaken van het aanbod in de toeristische bestemmingslanden met ieder daartoe geëigend middel te bestrijden. Daaronder valt ook het beleid van de Gemeenschap inzake buitenlandse betrekkingen en ontwikkelingssamenwerking.
Aan het belang van dit tweede punt werd al in 1998 door de Commissie herinnerd ter gelegenheid van de bepaling van de strategie ter ondersteuning van het duurzaam toerisme in ontwikkelingslanden. Daarbij wordt het in het kader van een gestructureerde politieke dialoog met de meest getroffen landen aangemoedigd om het specifieke probleem van het kindersekstoerisme vooral op regionaal niveau in aanmerking te nemen.
De ontwikkeling van kindersekstoerisme is een overduidelijke aantasting van het idee van een menselijke gemeenschap die is opgebouwd rond waarden als respect en waardigheid, rond gemeenschappelijk bezit en een collectief geheugen. Bovendien kan men van mening zijn dat er minder aandacht naar het debat over zelfregulering/regulering moet uitgaan, maar dat het doelmatiger is te zoeken naar, en gebruik te maken van verbanden tussen deze twee goeddeels complementaire interventiewijzen. Temeer daar er niet alleen op het gebied van een doeltreffende zelfregulering vooruitgang wordt geboekt - dat wil zeggen dat de aangegane verbintenissen ook worden gecontroleerd -, maar daar ook de politionele en justitiële samenwerking in Europa een positieve uitwerking heeft op de repressie van het kindersekstoerisme.
Wat dat aangaat vervulde het gemeenschappelijk optreden van de Raad van 24 februari 1997 ter bestrijding van mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen een voorbeeldfunctie. In dat optreden werd namelijk bepaald dat elke lidstaat zich verbindt tot herziening van zijn nationale wetgeving inzake de maatregelen ter bestrijding van vormen van doelbewust gedrag. Want het feit dat het bestaan van een wederzijdse strafbaarheid bij wijze van uitzondering mogelijk blijft, mag niet de belangrijkste bijdrage van dit gemeenschappelijk optreden verhullen, namelijk de vastlegging van het extraterritorialiteitsbeginsel, dat van toepassing is op onderdanen van de lidstaten of op personen met een verblijfsvergunning voor het grondgebied van de Unie.
Op deze manier is beter te begrijpen hoe belangrijk de hervorming van de wetgeving op dit gebied is, evenals de concrete vertaling hiervan bij de toepassing van de wetten in de praktijk. Daarom vindt het Europees Parlement het belangrijk dat geëvalueerd wordt in hoeverre de lidstaten hun verplichtingen krachtens dit gemeenschappelijk optreden nakomen. Deze evaluatie zou een gelegenheid kunnen zijn om speciaal te letten op de repressie van het kindersekstoerisme en om een eerste inventarisatie te maken.
Wat de uitwerking betreft wordt de uitvoering van de acties in gestaag tempo voortgezet. De bestrijding van het kindersekstoerisme is voor de Commissie aanleiding om haar verschillende directoraten te mobiliseren in het kader van een versterking van de interne coördinatie. Ook biedt zij de Commissie de gelegenheid om haar samenwerking met nationale regeringen, beroepsorganisaties en niet-gouvernementele organisaties te versterken. Andere initiatieven van de Commissie, met het oog op een toegenomen betrokkenheid van de toeristenindustrie, hebben ook concrete resultaten opgeleverd, met name wat betreft de uitvoering en versterking van gedragscodes en andere zelfreguleringsmechanismen van de toeristenindustrie.
Het zal duidelijk zijn dat uw steun ons zal aanmoedigen om vastberaden op de ingeslagen weg voort te gaan.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Wettelijke aansprakelijkheid voor producten met gebreken
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0061/2000) van de heer MacCormick, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het Groenboek van de Commissie "Wettelijke aansprakelijkheid voor producten met gebreken" (COM (1999)396 - C5-0184/1999 - 1999/2158(COS)).

MacCormick
 - (EN) Ik ben vereerd en verheugd dat ik vandaag de gelegenheid heb om dit verslag aan het Parlement te presenteren De eerste wetgeving die ooit in 1985 door de Europese Gemeenschap werd geïntroduceerd, was een richtlijn die ook betrekking had op de kwestie van de productaansprakelijkheid. De omzetting van deze richtlijn door de lidstaten ging vervolgens in een traag tempo, in sommige gevallen zelfs in een tergend traag tempo. Dat heeft ertoe geleid dat we pas vrij kort door de gehele Unie heen ervaring op hebben kunnen doen met de productaansprakelijkheidsregeling. Die regeling is sowieso niet in elk land precies hetzelfde omdat bepaalde aspecten van die richtlijn op verschillende, maar wel correcte wijze geïnterpreteerd kunnen worden.

Op dit belangrijke gebied van burgerlijke aansprakelijkheid wordt in de richtlijn de correctieve rechtspleging als het ware vervangen door een distributieve rechtspleging. De achterliggende gedachte is dat een consument die een product met een gebrek koopt, dat product vervolgens gebruikt en daardoor letsel oploopt, recht heeft op compensatie ook al is de schuld van de zijde van de fabrikant niet bewezen; het bewijs van een relatie tussen oorzaak en gevolg is voldoende. Dat is een uitstekende gedachte omdat het letselrisico erdoor wordt gespreid en schadevergoeding gegarandeerd is. Uiteraard is de veiligheid van producten zelf hier niet mee gegarandeerd. Dat kan beter gebeuren via regelgeving die specifiek betrekking heeft op de verschillende industriesectoren. Gelukkig is er in de meeste sectoren in de Europese Unie sprake van een goed regulerend systeem.
Bovendien moeten we ons realiseren dat dit niet de enige manier is waarop mensen met letselschade geholpen kunnen worden. Aan deze kant van de Atlantische Oceaan kennen we ook nog andere systemen van distributieve rechtspleging die niet te vergelijken zijn met de situatie in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, waar een andere en veel strengere wetgeving voor productaansprakelijkheid wordt gehanteerd. Sommige wetenschappers hebben het systeem in Amerika een soort juridische loterij genoemd omdat veel mensen die letsel hebben opgelopen helemaal niets krijgen, terwijl een paar mensen die gewond zijn geraakt enorme schadevergoedingen ontvangen. Over het algemeen, en terecht, overheerst de mening dat met name de advocaten van de eisende partijen het meeste voordeel van deze situatie hebben. Wij moeten blijven vasthouden aan ons eigen socialezekerheidsstelsel als de belangrijkste basis voor hulpverlening, en de productaansprakelijkheidsregeling daarnaast als een nuttige aanvulling beschouwen.
In het Groenboek wordt de vraag opgeworpen of deze regeling uitgebreid en veranderd moet worden. Dit is een gevolg van de debatten van vorig jaar in dit Parlement, die tot een amendement hebben geleid waardoor ook primaire landbouwproducten in de richtlijn zijn opgenomen.
Hoewel het Groenboek een prima uitgangspunt vormt, denk ik niet dat de discussie over productaansprakelijkheid hiermee ook helemaal afgerond kan worden. In het Groenboek wordt een nuttige samenvatting gegeven van de manier waarop de wetgeving zich heeft ontwikkeld en hoe deze wordt toegepast. Vervolgens zijn een aantal vragen aan belanghebbende partijen gesteld die hun antwoorden uiterlijk eind november vorig jaar dienden in te leveren. Dit is een goede manier om uit te zoeken of er alarmerende en dringende problemen bestaan waarop snel gereageerd moet worden. Het is echter een slechte methode om een grondige en wetenschappelijke studie uit te voeren naar de effecten die een bepaalde wettelijke regeling heeft op de maatschappij en op ons leven in de Unie.
Om dat te bereiken is er meer en diepgaander onderzoek nodig. In de tussentijd kunnen we misschien het standpunt hanteren dat in mijn verslag wordt voorgesteld: wij moeten over deze kwestie allereerst meer en betere afwegingen maken, tenzij uit de feitelijke gegevens blijkt dat het noodzakelijk is om op zeer korte termijn wijzigingen door te voeren. Wij hebben ook behoefte aan een bredere discussie dan er nu op basis van het Groenboek wordt gevoerd. Er is al veel interessant wetenschappelijk onderzoek naar dit onderwerp gedaan en dat zal alleen nog maar toenemen als duidelijk blijkt dat wij daar ook serieuze belangstelling voor hebben.
Ik weet dat sommige collega's teleurgesteld zijn door deze aanpak, met name degenen die deze kwestie vorig jaar ter sprake hebben gebracht. Er is zelfs gesuggereerd dat het Parlement, als er verder niets zou gebeuren, zijn verantwoordelijkheid niet zou nemen ten aanzien van dit soort belangrijke kwesties. Ik vind dat we het daar niet op aan moeten laten komen. Ik heb dan ook een aantal compromisamendementen voorgesteld teneinde een nieuwe en diepgaandere dialoog over dit onderwerp te starten. In deze dialoog moet uitgebreid in worden gegaan op de genoemde aandachtspunten, zonder dat daarbij vooringenomen standpunten worden ingenomen over wat de juiste oplossing zou zijn. Vooringenomen conclusies zouden naar mijn mening misplaatst zijn. Ik zou zelf namelijk niet medeverantwoordelijk willen zijn voor het ontstaan van eenzelfde soort 'claimcultuur' in Europa als die waar de Amerikanen door eigen toedoen onder lijden.
Ik stel daarom voor dat we bij de Commissie aandringen op een bredere en meer diepgaande dialoog over deze kwestie; niet om overhaaste maatregelen te nemen, maar om tot een juiste afweging te komen. We beschikken over een goede richtlijn en het gezegde "als iets niet kapot is, hoef je het ook niet te maken, maar je moet het wel in de gaten blijven houden" is ook hier van toepassing.

Wuermeling
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, gisteren heeft een rechtbank in de Verenigde Staten het nicotineslachtoffer Leslie Whiteley een schadevergoeding van maar liefst 44 miljoen dollar toegewezen. Een week geleden heeft de Raad in Lissabon zich uitgesproken voor een Europa van innovatie. Tegen deze achtergrond stellen wij ons de vraag of wij de wettelijke aansprakelijkheid in Europa anders moeten inrichten. Willen wij Amerikaanse toestanden in ons aansprakelijkheidsrecht? Hoe geven wij gestalte aan een wettelijke aansprakelijkheidsregeling waarmee we innovatie niet hinderen maar juist stimuleren?
Het doet ons genoegen dat de Commissie voorafgaand een groenboek over deze thematiek heeft ingediend, omdat het volgens ons zinvol is eerst eens de ervaringen met de bestaande richtlijn te evalueren voor we nieuwe voorschriften gaan opstellen. Als Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese democraten breken wij in het belang van de rechtszekerheid een lans voor een duidelijke scheiding tussen schadevergoeding en strafrechtelijke vervolging, iets wat het Amerikaanse recht nu juist onmogelijk maakt. In het belang van de middenstand willen wij geen torenhoog aansprakelijkheidsrisico en geen overdreven schadeloosstelling voor een handvol gedupeerden ten koste van de rest van de consumenten, want dat zijn degenen die er uiteindelijk natuurlijk aan de kassa voor moet opdraaien. Wij willen een regeling rond wettelijke aansprakelijkheid die bevorderlijk is voor innovatie en geen onvoorspelbare aansprakelijkheidsrisico's inhoudt voor wie nieuwe producten op de markt wil brengen.
Er zijn uitvoerige standpunten ingenomen ten aanzien van het groenboek, en wij zouden graag zien dat de Commissie de vrije hand kreeg wanneer zij moet uitmaken of de productaansprakelijkheidsrichtlijn hervormd moet worden. Wij zouden graag willen dat u de uitvoerige standpunten onvooringenomen beoordeelt.
Volgens ons maakt het huidige aansprakelijkheidsrecht een billijk evenwicht mogelijk tussen de belangen van consument en producent. Bedrijven moeten voor eventuele schade bij de consument instaan, ook als hen geen blaam treft. Daar staat tegenover dat de aansprakelijkheid tot tien jaar en 75 miljoen euro beperkt is. Daarom zijn wij van mening dat er alleen dan aan herziening van de richtlijn gedacht moet worden als dit echt noodzakelijk blijkt. Behoedzaamheid en bezonnenheid zijn hier op hun plaats. Het gaat om miljoenen gevallen dag in dag uit. Wij wensen de Commissie veel wijsheid toe bij de beoordeling van de resultaten van het groenboek.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijn collega MacCormick heeft zich grondig met het Groenboek over de wettelijke aansprakelijkheid voor producten met gebreken beziggehouden. Wij zijn hem dank verschuldigd voor zijn werk en de collegiale samenwerking. Namens mijn fractie zou ik enkel nog een paar opmerkingen willen maken in verband met een aantal amendementen waarover wij het voorafgaand aan dit debat grotendeels eens zijn geworden met de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. In hoofdzaak willen wij u vragen een aantal dingen nader te onderzoeken, commissaris Bolkestein. Ten eerste gaat het om de bewijslast, die volgens artikel 4 volledig bij de gedupeerde berust. Naar de mening van mijn fractie dient de Commissie na te gaan in hoeverre indicaties of vermoedens niet in alle stadia als deel van het bewijsmateriaal in overweging genomen zouden kunnen worden. Dit is bijzonder belangrijk, aangezien de producten alsmaar ingewikkelder worden en het voor gedupeerde individuen steeds moeilijker wordt bewijzen aan te voeren.
Een tweede punt is de ontheffing van de algemene aansprakelijkheid voor de producent, met name op grond van het zogenaamde ontwikkelingsrisico. Er dient te worden nagegaan of dit wel doelmatig is en of dit wel goed is voor het evenwicht tussen producent en consument, zeker waar het levensmiddelen of medicijnen betreft. Wij zien niet in waarom de risico's van de technische vooruitgang alleen op de schouders van de consument terecht moeten komen. Voorts heb ik vragen bij het feit dat de richtlijn alleen geldt voor particulier gebruik. De Commissie dient na te gaan of de richtlijn niet moet worden uitgebreid tot goederen voor professioneel gebruik. De schade van een ondernemer verschilt immers niet wezenlijk van die van een particulier, en hoe kleiner het bedrijf, hoe zwaarder deze ongelijkheid doorweegt. Een gelijke behandeling zou overeenstemmen met het doel van deze richtlijn, temeer daar de scheiding tussen het particuliere en het professionele domein steeds vager wordt naarmate het werk verder geflexibiliseerd wordt.
Ook over de limiet op de aansprakelijkheidstermijn moet worden nagedacht. In het geval van de gekkekoeienziekte is gebleken dat een uniforme aansprakelijkheidstermijn van tien jaar niet volstaat. Er zou bijvoorbeeld gedacht kunnen worden in de richting van een differentiëring op grond van verschillende productklassen. Maar niet alleen deze afzonderlijke punten zijn belangrijk, we zouden de mogelijkheden tot verdere harmonisering van de productaansprakelijkheid in alle ernst moeten aangrijpen om te komen tot een overkoepelende consumentenbescherming in de Europese Unie. Als wij het verslag-MacCormick in die zin aanvullen, heeft het Europees Parlement goed werk geleverd voor de consument. En dat is waar wij voor verkozen zijn.

Wallis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit weloverwogen verslag, dat ons vraagt om een stapje terug te doen en de balans op te maken voordat we overgaan tot nieuwe wetgeving op dit terrein - een welkome afwijking van de tendens van het Parlement om overhaast, of noodgedwongen overhaast, tot complexe wetgeving te komen.
Ik spits mijn commentaar vooral toe op de in dit verslag besproken kwesties ten aanzien van de verdergaande harmonisatie van het privaatrecht. In ons enthousiasme vergeten we wel eens wat een gevoelig onderwerp de harmonisatie van privaatrecht is. Het raakt aan de wettelijke tradities van onze lidstaten, tradities die voortkomen uit verschillende geschiedenissen en culturen van afzonderlijke naties en rechtsgebieden. Professor MacCormick zal zich daar in Schotland, met zijn eigen juridisch erfgoed, scherp van bewust zijn.
Ik ben geenszins een tegenstander van verdergaande harmonisatie ter verbetering van het functioneren van de interne markt, maar afgedwongen wettelijke harmonisatie dient zorgvuldig en openlijk te worden afgewogen om te voorkomen dat we de belangen van onze burgers uit het oog verliezen.
De traditionele drang tot harmonisatie was afkomstig van de interne markt en nu kunnen we daaraan toevoegen de doelstellingen van de Top van Tampere om tot een ruimte voor de Europese justitie te komen.
Maar harmonisatie mag niet ten koste gaan van het subsidiariteitsbeginsel - het is niet nodig om overhaast uniformiteit op het gebied van de productaansprakelijkheidswetgeving door te voeren. We moeten ons ervan bewust zijn dat uniformiteit vernieuwing in de weg kan staan en aanpassing aan lokale of nationale omstandigheden en problemen kan verhinderen. Het is een bekend gegeven dat de Europese wetgeving heeft geprofiteerd van de mogelijkheid gebruik te maken van een rijkdom aan materiaal afkomstig van de uiteenlopende juridische tradities van onze verschillende lidstaten. Het zou gevaarlijk zijn deze rijkdom door uniformiteit teniet te doen.
Ik ben van mening dat de doelstellingen van de Top van Tampere beter kunnen worden behaald op het publiekwettelijk terrein van het Handvest van de grondrechten, dan door verdere opgelegde wetgeving die onze tradities op het terrein van het privaatrecht harmoniseren. Onderzoek lijkt aan te tonen dat onze tradities de neiging hebben langzaam te convergeren. Misschien is het een goed idee deze convergentie te steunen en te sturen en oog te hebben voor de voorwaardelijkheid van de verdergaande harmonisatie, die een wezenlijk onderdeel uitmaakt van de voorstellen van professor MacCormick.

Harbour
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega´s ben ik enthousiast over het zeer realistische verslag van professor MacCormick. Als we de hele kwestie van productaansprakelijkheid in ogenschouw nemen, moet worden gezegd dat de huidige richtlijn goed lijkt te hebben gefunctioneerd. Weinig wijst erop dat de consument op dit moment ernstig wordt benadeeld. Ik wil nadrukkelijk stellen dat de belangen van alle partijen eerlijk en redelijk worden behartigd.
Ik wil nader ingaan op iets dat mijn collega de heer Wuermeling zei, namelijk dat wij moeten oppassen voor de ontwikkelingsrisico' s in de omstandigheden waarin we ons nu bevinden. Dit was een belangrijk onderwerp bij de Top in Lissabon en productinnovatie is een van de sterke kanten van ondernemend Europa. Als onze regelgeving inzake productaansprakelijkheid een negatieve invloed heeft op de concurrentiepositie en productinnovatie, wordt naar mijn mening ook de consument ernstig benadeeld. De consument schiet erbij in als de stroom van concurrerende en innovatieve producten wordt afgeremd. Ik zeg de heer MacCormick dan ook na: er is behoefte aan meer duidelijke en feitelijke bewijzen voordat we wijzigingen in deze wetgeving doorvoeren.

Berenguer Fuster
Mijnheer de Voorzitter, ik vrees dat ik het niet eens ben met de heren Harbour en Wuermeling. De richtlijn over wettelijke aansprakelijkheid uit 1985 was inderdaad een mijlpaal op het gebied van de consumentenbescherming en bovendien een beleidsterrein waarop de Commissie zeer belangrijk en uiterst vooruitstrevend werk heeft verricht. Dat neemt echter niet weg dat er sinds 1985 heel wat water onder de brug is gestroomd. Ik vind dan ook dat het de Commissie siert dat zij nu aan een herziening werkt. Dit Groenboek is de eerste stap in die richting. Wij mogen niet vergeten dat in 1985 een aantal principes die vandaag de dag als fundamenteel worden gezien, niet in de tekst van de richtlijn kon worden opgenomen aangezien de discussie nog niet was uitgekristalliseerd.
Wat deze principes betreft denken wij in eerste instantie aan de noodzaak dat de fabrikant in ieder geval voor bepaalde aspecten de ontwikkelingsrisico's draagt. Ik kom uit Spanje, een land waar in de wetgeving inzake aansprakelijkheid verankerd is dat de fabrikant verantwoordelijk wordt gehouden voor ontwikkelingsrisico's. Geen enkele verzekeraar en geen enkele fabrikant is hierdoor failliet gegaan en het heeft de technische vooruitgang niet belemmerd. Het zou een mooie zaak zijn indien de consument als enige zou moeten opdraaien voor dit soort vooruitgangsrisico's.
Het tweede principe behelst het vrijstellen van de bewijslast van diegene aan wie schade berokkend is. Wij hebben hier van doen met een objectieve aansprakelijkheid en dat betekent dat het slachtoffer met zo min mogelijk bewijslast dient te worden opgezadeld.
Het derde principe is het vaststellen van de hoogte van de schadevergoeding. De richtlijn biedt deze mogelijkheid weliswaar, maar het is gebruikelijk dat de rechterlijke instanties zonder inmenging van de wetgevende macht de hoogte van de schadeloosstelling bepaalt. Ook dit moet dus veranderd worden.

Bolkestein
Voorzitter, dank u zeer dat u mij het woord geeft en mag ik om te beginnen de rapporteur, de heer MacCormick hartelijk danken voor het verslag dat hij heeft gemaakt en het werk dat hij heeft gedaan. Mag ik ook de overige leden van uw vergadering hartelijk danken voor de opmerkingen die zij hebben gemaakt en de vragen die zij hebben gesteld.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de rapporteur, het onderwerp productaansprakelijkheid werd ongeveer twee jaar geleden door het Europees Parlement besproken. De Commissie deed toen het voorstel het beginsel van risicoaansprakelijkheid voor producten met gebreken dat in richtlijn 85/374 is voorzien ook op landbouwgrondstoffen en producten van de jacht toe te passen. U herinnert zich misschien dat de Commissie tijdens dat debat in november 1998 het op handen zijnde verslag over de werking van de richtlijn aankondigde als de beste gelegenheid en manier om over een herziening van die richtlijn uit 1985 na te denken. Eind dit jaar zal dat verslag aan het Parlement en de Raad worden voorgelegd. Voorts zegt de Commissie toe in de vorm van een Groenboek een brede discussie met alle partijen op gang te brengen en dat Groenboek ligt ter discussie voor in deze vergadering.
Op 29 juli vorig jaar verleende de Commissie haar goedkeuring aan het huidige Groenboek wettelijke aansprakelijkheid voor producten met gebreken. Dat Groenboek was en is bedoeld bij alle betrokken partijen vooral het bedrijfsleven, de consumenten, verzekeringsmaatschappijen en overheidsinstellingen informatie in te winnen over twee vragen.
De eerste vraag is hoe de productaansprakelijkheidsrichtlijn van 1985 in de praktijk heeft gewerkt. De tweede vraag luidt als volgt: in welke mate moet deze richtlijn worden gewijzigd. Dat document was bedoeld als een stimulans, zoals ik heb gezegd, voor reflectie en debat. In een belangrijk onderdeel van het Groenboek wordt op alle betrokkenen een beroep gedaan hun standpunt over de noodzaak van een herziening met argumenten te onderbouwen. In dat onderdeel wordt een breed scala aan onderwerpen aangesneden. Daartoe behoren de punten die het Europees Parlement in een discussie van twee jaar geleden heeft aangevoerd, namelijk de bewijslast, de ontwikkelingsrisico's, de vergoeding van geleden geestelijke schade, de franchise, de verjaringstermijn en maximumbedragen, maar ook andere kwesties zoals de behoefte aan meer transparantie, de aansprakelijkheid van de leverancier en de verhaalsmogelijkheden.
Het zijn onderwerpen die ook, althans ten dele, worden genoemd door mevrouw Gebhardt. Zij heeft het ook gehad over bewijslast, ontwikkelingsrisico en over de verdere harmonisatie op dit terrein en verder industrieel gebruik. De twee series onderwerpen die elkaar overlappen. Duidelijk is in ieder geval dat die onderwerpen alle moeten worden behandeld in een verslag dat de Commissie tegen het einde van dit jaar zal opstellen.
De in het Groenboek genoemde suggesties voor een eventuele herziening moeten als leidraad voor een open discussie dienen. Ook de heer MacCormick heeft in zijn interventie vanavond gewezen op de noodzaak dat de Commissie het debat verder moet uitdiepen. Dat zeg ik namens de Commissie toe, maar dat moet natuurlijk wel gebeuren tezamen met het Parlement, tezamen met de overige belanghebbenden, want de Commissie op zichzelf is natuurlijk aangewezen op de meningen die vanuit de samenleving en vanuit dit Parlement worden aangedragen.
De Commissie wil daarmee dus niet vooruitlopen op eventuele toekomstige initiatieven van de kant van de Commissie. Zij roept evenwel partijen op zich in een reactie op feiten te baseren. Dat is ook een punt dat is benadrukt door de heer Harbour waar hij heeft gezegd dat alleen klemmende redenen van feitelijke aard mogen worden aangevoerd als argument om de richtlijn te veranderen. De Commissie is het zeer met de heer Harbour eens. Wij zijn natuurlijk altijd bereid om ons standpunt opnieuw te overwegen in het licht van argumenten van feitelijke aard die worden aangevoerd, maar alleen in dat geval. Dat is ook de reden dat nogmaals de Commissie de leden van deze vergadering oproept om zich niet te beperken tot louter principestandpunten.
De ter zake bevoegde parlementaire commissie deelt de zo-even door mij en ook door de heer Harbour geuite mening, maar die commissie stelt dat iedere herziening van de richtlijn van 1985 op onomstotelijke feiten dient te zijn gebaseerd. Alvorens hervormingen te ondernemen moet de communautaire wetgever de effecten van de bestaande wetgeving aan een zorgvuldige beoordeling onderwerpen. Bij die beoordeling dienen onder meer een aantal vragen die in het Groenboek zijn geformuleerd aan de orde te komen. Om die reden gaat men in bepaalde gevallen niet akkoord met pogingen de Commissie tot actie te bewegen. Deze laatste conclusie wordt door de Commissie gedeeld. Het spreekt vanzelf dat in het verslag alle in het Groenboek genoemde zaken grondig zullen worden geanalyseerd. Tot nog toe zijn ongeveer honderd bijdragen binnengekomen afkomstig van nationale en Europese consumentenorganisaties, verschillende sectoren van het bedrijfsleven, overheidsinstellingen van de lidstaten en andere Europese landen en voorts van in productaansprakelijkheid gespecialiseerde instellingen. Daaruit blijkt hoeveel belang er aan dit onderwerp wordt gehecht en hoe juist het is dat het Parlement vanavond aan dit verslag aandacht besteedt.
De analyse van de werking van de richtlijn die op basis van deze bijdragen zal worden gemaakt, zal in het verslag worden opgenomen. De Commissie zal bij de discussie of het al dan niet nodig is de richtlijn van 1985 te herzien op dit ogenblik nog geen uitspraak doen. De Commissie zal zich bij de discussie over of het al dan niet nodig is de richtlijn van 1985 te herzien, door die analyse laten leiden. Indien inderdaad herziening noodzakelijk zal blijken te zijn dan zullen de diensten van de Commissie natuurlijk een ontwerpvoorstel opstellen.
Ik hoop dan ook dat het Europees Parlement zich in deze aanpak kan vinden en het ontwerpvoorstel voor een resolutie dat door de bevoegde parlementscommissie is voorbereid, ongewijzigd zal aannemen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Elektriciteit
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0078/2000) van de heer Turmes, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over elektriciteit uit duurzame bron en de interne markt voor elektriciteit (SEC(1999)0470 - C5-0342/1999 - 2000/2002(COS)).

Turmes
Mijnheer de Voorzitter, waarom een richtlijn over hernieuwbare energiebronnen of een initiatiefverslag van het Parlement? Ik geloof dat we dit verslag, evenals de richtlijn in wording, in het kader moeten plaatsen van het energiebeleid van de Europese Unie dat zich op drie dingen richt: concurrentievermogen, voorzieningszekerheid en milieubescherming.
Sinds 29 februari van dit jaar hebben wij een gemeenschappelijke elektriciteitsmarkt, jammer genoeg met nog altijd aanzienlijke concurrentieverstoringen die helaas ten koste gaan van de gecombineerde warmte-elektriciteitsproductie van duurzame energiebronnen en van het energiebeheer, alsook van toekomstige energievormen. De redenen hiervoor zijn de energieprijzen waarbij de externe kosten niet zijn geïnternaliseerd, en die met aanzienlijke subsidies nog bestaan zowel in de kernenergiesector als in die van de fossiele brandstoffen.
De op handen zijnde richtlijn zou naar mijn mening twee doelstellingen moeten hebben. In de eerste plaats zou er een correctie van deze verstoorde markt moeten plaatsvinden om het nog tere plantje van de hernieuwbare energiebronnen te beschermen en in de tweede plaats zouden de fundamenten moeten worden gelegd voor duurzame energiebronnen, zodat zij de kant op gaan die ze tegen 2030, 2040 moeten zijn ingeslagen. Dat wil zeggen dat zij in staat zijn het leeuwendeel van de energiemix van de Europese Gemeenschap op zich te nemen.
De redenen om deze richting in te slaan zijn talrijk. In de eerste plaats om de bescherming van het milieu, maar ook om het creëren van banen. Wij weten, door cijfermatig ondersteund onderzoek, dat duurzame energiebronnen meer banen creëren dan traditionele energiebronnen. Wij weten dat wij Europa moeten voorbereiden op een wereldmarkt van duurzame energie en wij hebben ook geostrategische voordelen om onze afhankelijkheid van regio' s die zich vaak in crisissituaties bevinden, te verminderen.
Wat zouden de hoekstenen moeten zijn van deze toekomstige richtlijn? Deze moet in de eerste plaats zowel gebaseerd zijn op de artikelen van het Verdrag die gaan over de interne markt als op de artikelen die gaan over het milieu. Er zijn ambitieuze en helder gedefinieerde doelstellingen op Europees niveau nodig in de orde van grootte van het Witboek van de Commissie, dat wil zeggen 12% voor primaire energie en 23% voor elektriciteitsopwekking. Na deze doelstellingen op Europees niveau te hebben vastgelegd, moeten er burden sharing-onderhandelingen tussen de Commissie en de lidstaten plaatsvinden om tot een wederzijds akkoord te komen over de nationale specifieke doelstellingen, die, bij elkaar opgeteld, de Europese doelstelling vormen.
Wat betreft de toe te passen instrumenten, beveelt mijn verslag subsidiariteit aan. Ik denk dat het te vroeg is voor de beoordeling van de verschillende instrumenten die kunnen worden ingedeeld. Enerzijds kennen wij het systeem van de gegarandeerde prijzen waardoor de industrie van de duurzame energie in Europa van de grond is gekomen. Anderzijds kennen we de trading-systemen die zojuist in Nederland en Denemarken zijn ontstaan en waarbij nog veel administratieve en technische problemen moeten worden opgelost.
Wij stellen dus voor dat de Commissie in 2005 de verschillende instrumenten evalueert en dat tot aan die datum het subsidiariteitsbeginsel heerst, en de Commissie zich bovendien terughoudend opstelt met betrekking tot de regelgeving rond subsidies voor duurzame energiebronnen. Ik ben van mening dat het niet zinvol is de subsidies voor duurzame energiebronnen stop te zetten terwijl er veel meer subsidie gaat naar de kernenergie- en kolensector.
Een laatste punt dat ik naar voren wil brengen is dat er een etiketterings- en informatiesysteem nodig is voor alle vormen van elektriciteit. Op de interne markt moet de gebruiker worden geïnformeerd en moet elke sector zorg dragen voor informatie, niet alleen de sector van groene elektriciteit.
Ik wil bij voorbaat alle collega's bedanken die als team hebben geholpen aan de opstelling van dit verslag en ik ben benieuwd naar hun opmerkingen.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik de rapporteur feliciteren met zijn uitstekende verslag. Rond het thema duurzame energie beschikken wij over uitstekende basisdocumenten - waaronder het genoemde witboek - die een prima argumentatie bevatten. Iedereen is het erover eens dat wij deze nieuwe energiebronnen nodig hebben. Nieuwe energiebronnen vormen een wezenlijk aspect van de 21ste eeuw, van het denken in de 21ste eeuw. Maar ieder wil het een beetje anders doen, en het resultaat is heel vaak dat we geen eenduidige lijn hebben kunnen vinden om deze doelen te bereiken.
Punt twee is dat wij met een polarisering te maken hebben. Aan de ene kant zijn er de pleitbezorgers van hernieuwbare energiebronnen, milieubewuste en toekomstgerichte mensen, en aan de andere kant zijn er de energieproducenten, de oliehandelaren en de olieproducenten die precies het tegenovergestelde willen. Hier is een confrontatie in de maak. Ik vind dat we deze tegenstelling moeten overstijgen en erkennen dat er maar één echte vijand het gebruik van duurzame energiebronnen in de weg staat, en dat is de onwetendheid over de fantastische voordelen die zij ons te bieden hebben.
Ten eerste zijn dat de milieuvoordelen, en ten tweede de werkgelegenheidsvoordelen. Ten derde ben ik van mening dat elke besteding in dit domein geen vorm van subsidie of steun is, maar een economisch zinvolle investering. Dat is iets dat wij goed moeten inzien. Ten vierde moeten we beseffen dat fossiele brandstof de laatste tijd aan sterke prijsschommelingen onderhevig is geweest, van 10 tot30 dollar per vat olie. Ten vijfde zijn er steeds meer studies die uitwijzen dat de voorraden fossiele brandstof veel beperkter zijn dan wij tot nu toe hebben gedacht. Ten zesde concurreren wij wereldwijd om de laatste grondstoffen van de aarde, kijk maar naar Tsjetsjenië, de Golf en Afrika.
Als we nu ook nog inzien dat zij voor vrede kunnen zorgen, zetten wij waarschijnlijk een grote stap als wij morgen dit verslag aannemen.

Mombaur
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, dames en heren, sinds 1996 is het Parlement het over deze kwestie in de grond van de zaak eens. Ik zou in herinnering willen roepen dat het het Parlement is geweest dat de vorige Commissie tot dit beleid heeft moeten aanzetten. Niet het witboek stond aan de basis, maar het initiatief van het Parlement, zo mag ik als toenmalige rapporteur wellicht nog eens in herinnering brengen.
Het aandeel van de primaire energiebronnen moet duidelijk verhoogd worden. We zijn daar al een heel eind mee gekomen, maar nog lang niet ver genoeg. Het is een noodzaak, zowel uit het oogpunt van ons klimaat als uit dat van het industriebeleid, want op het vlak van duurzame energie moeten we onze positie op de wereldmarkt innemen. Ik dank de rapporteur namens mijn commissie, en ik stel vast dat over 80% van de conclusies dientengevolge ook geen discussie bestaat. Overigens een tussenopmerking: wie hier vanavond nog aanwezig is, moet niet over duurzame, maar over schier onuitputtelijke energie beschikken! Wij doen het onderwerp dus eer aan.
Helaas moet ik constateren dat in het verslag ook enkele onjuistheden staan en dat het op sommige punten in tegenspraak is met het Verdrag of uit politiek oogpunt geen steun verdient. Onjuist is bijvoorbeeld de heiligverklaring van het netleveringssysteem. Het is natuurlijk juist dat landen waar dit bestaat erg ver staan, maar dat komt niet door het netleveringssysteem zelf, maar door de financiering die daar voorhanden is. Die twee dingen moeten we duidelijk uit elkaar houden. Dat heeft ook tot gevolg dat wij samen met de Commissie van mening zijn dat we de lidstaten eerst eens moeten laten experimenteren. De tijd is nog niet rijp om het ene systeem heilig te verklaren en het andere af te schrijven.
Ten tweede is het verslag dus op verschillende punten in tegenspraak met het Verdrag. Dit geldt met name voor de beschouwingen over het subsidiebeleid. Het is juist dat energiewinning uit hernieuwbare bronnen waarschijnlijk nog geruime tijd gesubsidieerd zal moeten worden. Dat is ook volkomen correct en in overeenstemming met de Verdragen. Wat echter beslist onjuist is, is duurzame energiebronnen dezelfde steun toe te kennen als alle andere vormen van energie. Hun aandeel in de energiemix is namelijk heel verschillend. En het is al helemaal niet juist de steun voor het een afhankelijk te maken van de duur van het ander.
Mijn derde opmerking betreft eveneens een punt waarop de conclusie van het verslag in strijd is met het Verdrag. In de Europese Unie kunnen wij de lidstaten geen dwingende verplichtingen opleggen, daarvoor mist de Europese Unie de rechtsgrondslag en de legitimiteit. Dientengevolge kan de Unie ook geen strafmaatregelen treffen. De Raad heeft deze gedachte in Lissabon trouwens ook in verband met de arbeidsmarkten eensgezind afgewezen. Daarom moet dit beschouwd worden als een economische aangelegenheid van gemeenschappelijk belang, en moet er onderhandeld worden over een lastenverdeling.
Ik kan het vooral niet eens zijn met de passage waarin sprake is van een "vloek van de laagste aanbieder". Een dergelijke bewering geeft blijk van minachting voor de consument en het spel van vraag en aanbod. Bovendien kunnen wij - dat zult u begrijpen - niet warmlopen voor nieuwe vormen van bureaucratie, ook al worden zij fraai opgetooid in de vorm van Europese agentschappen. Mevrouw de vice-voorzitter, ik heb dan ook drie aanbevelingen voor de Commissie.
Ten eerste dient u in de richtlijn waar wij nog op wachten het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te bevorderen en hiervoor in de mate van het mogelijke een eenvormig steunkader voor te stellen.
Ten tweede dient er een onderscheid gemaakt te worden binnen de groep die financiële steun nodig heeft. Daar is heus wel enige differentiëring mogelijk.
Ten derde, en hier is mij veel aan gelegen in het belang van de investeerders: als het systeem dat thans in Europa wordt uitgeprobeerd - hetzij op Europees, hetzij op nationaal niveau - vervangen wordt door een nieuw, mogen degenen die al geïnvesteerd hebben daar natuurlijk niet de dupe van worden. Deze mensen moeten afdoende beschermd worden. Het is voor de markt van belang dat de Commissie hier terdege rekening mee houdt, zowel vanuit het oogpunt van concurrentie- als van energiebeleid.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eveneens de heer Turmes namens mijn fractie bijzonder hartelijk bedanken voor zijn uitstekende en gedetailleerde verslag. Aan verslagen trouwens geen gebrek. We hebben het verslag-Mombaur gehad, het verslag-Rothe, onze vroegere collega, mevrouw Bloch von Blottnitz, heeft een verslag geschreven, mevrouw Ahern heeft een verslag geschreven, en als ik het wel heb, heb ik ook ooit een verslag over dit onderwerp geschreven. Verslagen genoeg dus, en ze zijn stuk voor stuk vertaald in alle mogelijke talen.
Wat we daarom eigenlijk moeten doen, is initiatieven nemen om onze besluiten in de praktijk om te zetten. Wij hebben besloten het aandeel van duurzame energie van 6% tot 12% te verhogen. Als ik de getallen goed in mijn hoofd heb, zitten we nu nog niet eens aan de 6%, hoogstens aan 5,4%. Dit zijn tenminste de cijfers van de Commissie. Hoe gaan we dat voor elkaar krijgen? Biogas en waterkracht maken 95% van de hernieuwbare energiebronnen in de Europese Unie uit. Slechts 5% bestaat uit windkracht, zonne-energie enzovoort. 5% maar! Wil ik dit getal verdubbelen, dat stuit ik voor wat betreft waterkracht eenvoudigweg op fysieke grenzen. We kunnen niet zomaar naar believen grote elektriciteitscentrales gaan bouwen, er is nu eenmaal een grens aan wat we bijvoorbeeld met de Alpen kunnen doen. We hebben dus nieuwe ideeën nodig, en een daarvan zou kunnen zijn dat we een brug naar het landbouwbeleid slaan.
Ik zou u, mevrouw de commissaris, met nadruk willen vragen een brug naar het landbouwbeleid te slaan, een verbond aan te gaan. De Europese Unie gaat zich uitbreiden, en een van de landen die gaan toetreden is Polen, een land met een groot landbouwareaal. Een groot deel van de Poolse bevolking werkt in de landbouw, en in de komende tien tot twintig jaar gaan die mensen grotendeels werkloos worden, omdat zij intensieve landbouw bedrijven. Ik zie daar een zekere speelruimte. Daarbij moeten we dan natuurlijk wel de vraag stellen hoe we dat gaan financieren, maar ik zie hier tenminste technische speelruimte.
Wat betreft energiewinning uit hernieuwbare bronnen en de financiering daarvan op nationaal niveau wil ik in telegramstijl nog een paar opmerkingen kwijt. Ik vind dat de diverse systemen op de middellange termijn compatibel gemaakt moeten worden, zodat we ondanks de onderlinge verschillen toch tot een Europese markt kunnen komen. Ten tweede moeten de subsidies degressief zijn, misschien niet radicaal degressief, anders levert het uiteindelijk ook niets op, maar de tendens moet degressief zijn, zodat de beste technologie de bovenhand krijgt, want ook in de sector van de duurzame energiewinning is er sprake van een voortdurende technische vooruitgang.
Ik kan mij heel goed voorstellen dat wij ook over boetes moeten nadenken, anders heeft het allemaal geen zin. Op dit punt verschil ik met de heer Mombaur van mening. Zo hebben wij in het kader van Kyoto bepaalde quota afgesproken. Niemand kan gestraft worden omdat hij die quota niet haalt. Stel dat we geen boetes hadden voorzien als een van de lidstaten niet aan de criteria had voldaan bij de invoering van de euro, dan zou de eenheidsmunt ook geen succes geworden zijn. Bij hernieuwbare energiebronnen en het CO2-beleid zullen we op den duur ook niet zonder boetes kunnen. We kunnen niet in het wilde weg afspraken maken en die vervolgens niet nakomen. Ik blijf erop hameren: zonder boetes zal dit gemeenschappelijke energiebeleid, want dat is het uiteindelijk, niet werken. Leuk is dat misschien niet, maar als we het niet doen, werkt het niet.

Clegg
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur graag bedanken voor de bijzonder coöperatieve manier waarop hij zich met dit belangrijke verslag heeft bezighouden en het verheugt mij zo laat op de avond deel te nemen aan deze intieme samenkomst van duurzame energiefanaten.
Drie zaken - ten eerste, de hele kwestie van een eerlijke markt. Willen we hernieuwbare energie de ruimte en de impuls geven die deze energievorm verdient, dan is het essentieel dat we streven naar een eerlijke markt. Dit vereist allereerst neerwaartse druk op het onacceptabel hoge en juridisch aanvechtbare niveau van subsidies die nog altijd naar fossiele energiebronnen in de Europese Unie vloeien, tot mijn spijt in het bijzonder naar de steenkoolindustrie van een aantal grote lidstaten. Zolang deze marktverstorende subsidies voor fossiele brandstoffen blijven bestaan, kunnen we in de Europese Unie niet echt spreken van een eerlijke markt. In dat opzicht delen we de opvatting van de rapporteur dat speciale bepalingen ten aanzien van subsidies voor duurzame energie op zijn plaats zijn zolang de marktverstorende subsidies elders blijven bestaan.
Wat de doelstellingen betreft, ben ik het volledig eens met de heer Linkohr. We kunnen hier niet serieus mee omgaan tenzij we de doelstellingen op de een of andere manier, moreel, financieel of anderszins, kunnen afdwingen. We waren niet erg ingenomen met de eerste versies van de rapporteur, omdat de doelstellingen erop gericht leken de markt van hernieuwbare energiebronnen welhaast tot op het kleinste detail te beheersen. Dat is niet uitvoerbaar en ook niet wenselijk, maar een combinatie van druk op het behalen van de doelstellingen en concurrentie tussen effectieve producenten van hernieuwbare energie lijkt ons voor de lange termijn een wenselijke aanpak.
Tenslotte wil ik uit naam van mijn fractie het volgende bepleiten: laten we niet nog een agentschap opzetten. In paragraaf 22 van dit verslag wordt verzocht om het opzetten van een Europees Agentschap voor duurzame energiebronnen. Dit Parlement en de Europese instellingen hebben de Europese Unie overspoeld met een golf van nieuwe agentschappen. Dit hoeft niet zonder meer bij te dragen aan de uitvoering van het gewenste beleid - het kan zelfs tot gevolg hebben dat het beleid wordt gefragmenteerd.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur complimenteren met zijn harde werk en vooral met de uitstekende definitie van hernieuwbare energie. Deze richtlijn zou uitsluitend gericht moeten zijn op ondersteuning van de nieuwe technieken voor hernieuwbare energie die nog niet marktrijp zijn.
Zoals al door andere sprekers is gezegd, moet de richtlijn gepaard gaan met bindende doelstellingen als de lidstaten en de gehele EU een belangrijke toename van het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in de totale energiemarkt willen bereiken. Ik weet dat de Commissie in 2005 een herziening voorstelt, maar ik pleit ervoor dat u de lidstaten ook vraagt om jaarlijks verslag te doen van de resultaten die zijn geboekt bij het behalen van de doelstellingen van het Witboek.
Ik pleit er ook voor dat de richtlijn geen enkele beperking oplegt aan rechtstreekse steunmaatregelen die door de afzonderlijke lidstaten zijn ingesteld. Als belangrijkste punt moet de richtlijn ook eerlijke toegang tot het elektriciteitsnet stimuleren. Daarnaast moet de richtlijn, zoals we al eerder gehoord hebben, de lidstaten ontmoedigen bij het toekennen van marktverstorende subsidies aan traditionele energievormen, in het bijzonder fossiele brandstoffen en kernenergie. Er bestaan al jaren veel verkapte subsidieregelingen voor de kernenergiesector die hoognodig grondig moeten worden herzien, zo niet volledig afgeschaft. De suggestie dat steun voor hernieuwbare energie een verstoring van de markt veroorzaakt is misplaatst gezien de enorme subsidies die in de Europese Unie aan kernenergie en fossiele brandstoffen worden besteed. Ik hoop dat de Commissie dat goed voor ogen houdt.
De richtlijn dient uitdrukkelijk een systeem voor te staan van ondersteuning en bevoordeling van kleine en middelgrote bedrijven die zich bezighouden met gedecentraliseerde productie en distributie van hernieuwbare energiebronnen. Ook moeten lidstaten worden gestimuleerd vooral de plattelandsgebieden te ondersteunen bij het gebruik van deze bronnen, met het oog op arbeidsintensieve landbouwmethoden. Bovenal moet de richtlijn maatregelen voorstellen gericht op doorberekenen van de externe kosten van de traditionele energieproductie.
Tenslotte wil ik benadrukken dat het van belang is dat het totaal van de inspanningen van de lidstaten om hernieuwbare energiebronnen op te nemen in de energiemix in de elektriciteitssector, ten minste gelijk is aan de totale EU-doelstelling die is vastgelegd in het Witboek inzake duurzame energiebronnen, zoals goedgekeurd door de Raad en dit Parlement. Ik wil met name wijze op de onbevredigende vorderingen op dit terrein van het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Frankrijk. Hier laat empirisch onderzoek duidelijk zien dat toegang tot het elektriciteitsnet een veel betere manier is om tot hoge percentages hernieuwbare energie te komen dan de methoden die in deze landen zijn gebruikt.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat iedereen het erover eens is dat de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen wenselijk is. Als we deze zaak serieus nemen, moeten we bereid zijn zowel op nationaal als Europees niveau kapitaal beschikbaar te stellen voor onderzoek en ontwikkeling op dit terrein.
Het Parlement heeft onlangs gestemd voor voortzetting en uitbreiding van steun aan het SAVE-programma voor energiebesparing. Mijn eigen land, Ierland, heeft 125 miljoen euro toegewezen aan de ontwikkeling van een milieuvriendelijker energiesector. Ik ben blij dat de rapporteur verband legt tussen hernieuwbare energiebronnen en bredere politieke overwegingen.
Het creëren van een interne markt voor elektriciteit moet de klant een echte keuze bieden. Invoering van concurrentie zou moeten leiden tot gunstiger prijzen voor de consument.
Hoewel het wenselijk is te streven naar een eerlijke markt, kan het ter stimulering van andere doeleinden ook nodig zijn subsidies te verstrekken voor bepaalde energievormen. Het is duidelijk dat de ontwikkeling van hernieuwbare energieën zowel te maken heeft met milieudoelstellingen als met zaken als werkgelegenheid, regionale ontwikkeling en ondersteuning van plaatselijke initiatieven. Ik ben een voorstander van de ontwikkeling van kleine plaatselijke initiatieven die de ontwikkeling van plattelandsgebieden ondersteunen door het scheppen van ongeveer twintig tot dertig arbeidsplaatsen per project. Dergelijke projecten moeten niet alleen openstaan voor de bedrijfssector. Ook lokale groepen, zoals kleine coöperaties, moeten worden ondersteund bij het tot stand brengen van dergelijke plaatselijke projecten.
In dit verslag wordt verklaard dat steun voor hernieuwbare energieprojecten niet moet worden gezien als een gewone subsidie onder de regels voor overheidssteun. Het is van belang dat het lidstaten wordt toegestaan hernieuwbare energiebronnen te steunen die nog niet marktrijp zijn. Afgezien van de duidelijke voordelen op onder andere het gebied van milieu kan dit standpunt zelfs worden gerechtvaardigd vanuit concurrentie-oogpunt. Het is duidelijk dat er ernstige verstoringen van de energiemarkt bestaan als gevolg van de vele verborgen subsidies aan de kolen- en aardoliesector. Het is vrijwel onmogelijk om deze subsidies in cijfers uit te drukken omdat ze al gedurende tientallen jaren van generatorbouw met de industrie zijn verweven.
We staan nog steeds voor de grote uitdaging om zowel de Kyoto-doelstellingen voor de beperkingen van de broeikasgasemissies te bereiken, als de economische groei te stimuleren. Ik ben van mening dat elke lidstaat weliswaar moet streven naar de doelstelling van 12% hernieuwbare energiebronnen, maar dat het opleggen van één bindende doelstelling niet constructief is gezien de grote verschillen tussen de lidstaten wat betreft de structuur van de energiemarkt.
Mijn reactie is echter niet louter positief. Zo wil ik een kanttekening plaatsen bij het uitsluiten van turf als hernieuwbare energiebron. Turfkrachtcentrales functioneren uitstekend in mijn land en leveren een belangrijke bijdrage aan de energievoorziening van Ierland. Daarnaast wordt in het verslag nadrukkelijk aangedrongen op de invoering van een energieheffing op EU-niveau. Ik ben een groot tegenstander van deze aanpak en verwerp deze heffing. Het spijt mij dan ook te moeten zeggen dat mijn eindoordeel over dit project niet erg positief is.

Vidal-Quadras Roca
Mijnheer de Voorzitter, telkens wanneer onderwerpen als het akkoord inzake het Protocol van Kioto, het nakomen van onze toezeggingen met betrekking tot het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen en de duurzaamheid van ons energiebeleid de revue passeren, blijkt de noodzaak om de ontwikkeling van duurzame energie te stimuleren een centraal thema. Bovendien weet eenieder dat duurzame energie binnen de energieproblematiek een van de belangrijkste troeven is. Dat geldt bijvoorbeeld bij de succesvolle beperking van de kooldioxide-uitstoot en het blijkt ook uit de doelstelling van het Witboek om in het jaar 2010 12% van de energie te betrekken uit hernieuwbare bronnen. Gelet op deze stand van zaken willen wij bij een aantal belangrijke overwegingen stilstaan.
In de eerste plaats moeten wij constateren dat de hernieuwbare energiebronnen momenteel niet concurrerend zijn en dus voor een commerciële toepassing in een eerste fase steun behoeven.
In de tweede plaats moet zo'n steunmechanisme, wil het doeltreffend zijn, niet alleen realistisch en logisch zijn opgezet, maar ook beschikken over een stabiel en adequaat juridisch kader. Elke actie om nieuwe investeringsprojecten op touw te zetten in deze sector moet van meet af aan gestoeld zijn op een rechtsgrondslag waaruit duidelijk blijkt welke normen van kracht zijn.
In de derde plaats kenmerkt deze sector zich door de uiteenlopende beginsituaties op het niveau van de lidstaten. Eventuele oplossingen dienen met deze verschillen rekening te houden.
In de vierde plaats moeten wij het begrip duurzame energie niet te strak invullen, alhoewel het wel verstandig zou zijn om bij die installaties waarvan de omvang en het rendement daartoe nopen, bepaalde beperkingen te hanteren.
Tenslotte ben ik de mening toegedaan dat het door onze collega de heer Turmes aan dit Parlement voorgelegde verslag voldoende rekening houdt met de belangrijkste punten die ik heb aangekaart. Alhoewel wij tevreden zijn over het in het verslag bereikte evenwicht zal ons definitieve standpunt afhangen van het resultaat van de stemming over bepaalde cruciale punten.
Ik wil niet afronden alvorens de rapporteur te hebben gecomplimenteerd met zijn bereidwilligheid om tot een dialoog te komen bij de opstelling van dit complete en baanbrekende verslag.

Adam
Mijnheer de Voorzitter, ik heb belang, hoewel niet van financiële aard, bij dit onderwerp omdat ik voorzitter ben van de Northern Energy Initiative, een bedrijf dat werkzaam is in het noordoosten van Engeland, en dat een agentschap voor hernieuwbare energie omvat dat als doel heeft de ontwikkeling van hernieuwbare energieën te stimuleren.
In het Verenigd Koninkrijk is een laag percentage van de elektriciteit afkomstig van hernieuwbare bronnen. Ik meen dat we tot de landen met de laagste percentages behoren. Tegelijkertijd heeft onderzoek in mijn thuisregio aangetoond dat er een aanzienlijk potentieel voor projecten met hernieuwbare energie is: windenergie, inclusief offshore, kleine waterkrachtcentrales, stortplaatsgas, vuilverbranding, biogas en zonne-energie. Het is van belang om op EU- en nationaal niveau doelstellingen te hebben, maar het is ook van belang om een Europese richtlijn te hebben die inspanningen op lokaal en regionaal niveau ondersteunt, aangezien veel van de beslissingen op dat niveau worden genomen.
In het algemeen dienen ontwerpers en potentiële klanten bewust te worden gemaakt van de beschikbare technologieën. Ondersteuning van demonstratieprojecten moet in elke richtlijn worden opgenomen. Grote projecten krijgen vaak geen bouwvergunning, soms als gevolg van tegenstand van de gemeenschap. Meer proactieve planningsadviezen, bij voorkeur gekoppeld aan regionale hernieuwbare energiedoelstellingen, en haalbaarheidsonderzoeken zouden bruikbare toevoegingen aan de richtlijn vormen.
Toegang tot het elektriciteitsnet tegen redelijke prijzen is van essentieel belang. Andere zaken die de richtlijn moet aanpakken zijn de hoge aansluitkosten op het net vanaf afgelegen hernieuwbare energielocaties en het voorkómen van doorvoerheffingen. Ik hoop dat de Commissie deze punten ter harte zal nemen. Ik dring aan op steun voor het amendement ter ondersteuning van de bevordering van hernieuwbare energieën op de afgelegen eilanden van de Gemeenschap. Dit onderwerp is ongetwijfeld over het hoofd gezien bij het opstellen van het verslag. Ik moet vermelden dat de Britse Labourafgevaardigden tegen het uitsluiten van vuilverbranding van de definitie van hernieuwbare energiebronnen zullen stemmen, met dien verstande dat hiermee wordt verwezen naar materiaal dat niet kan worden hergebruikt.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, het belangrijkste doel van de interne markt voor elektriciteit moet eerlijke concurrentie zijn. Dit doel komt duidelijk naar voren in het werkdocument van de Commissie. Het verslag van collega Turmes vertegenwoordigt deze denkwijze niet in alle opzichten, maar bevat wel veel goede ideeën. Het door de Commissie gestelde doel om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te bevorderen moet natuurlijk worden gesteund. Er moet daadwerkelijk worden geïnvesteerd in het onderzoek naar energiebronnen. Wij mogen echter niet vergeten dat de vrije markt voor elektriciteit in de toekomst gebaseerd moet zijn op lucratieve, vrije concurrentie en niet op het bevoorrechten van hernieuwbare energiebronnen. Alle vormen van elektriciteit moeten een vrije toegang tot de markt hebben. De harmonisatie van de belasting en de steunregelingen is een vraag apart. De producenten van elektriciteit moeten de mogelijkheid hebben te bepalen voor welke prijs ze willen verkopen. Als de Europese Unie de opkomende markt voor elektriciteit gaat vertroebelen met bijvoorbeeld regels voor netlevering of met minimumprijsgaranties en quotasystemen, kunnen wij de vrije markt wel vaarwel zeggen. Hernieuwbare energiebronnen kunnen ook door een toename van de keuzemogelijkheden voor de consument concurrerender worden gemaakt. In dit opzicht is de certificatie van elektriciteit een goed idee. Als wij bijvoorbeeld bereid zijn meer te betalen voor windenergie dan voor andere vormen van energie, dan moeten wij aan deze mogelijkheid de voorkeur geven.
In het verslag wordt de definitie van hernieuwbare energie in twijfel getrokken door turf als aparte kwestie naar voren te brengen. Turf kan niet op dezelfde wijze worden gedefinieerd als bijvoorbeeld biogassen. Daarom moet turf voortaan in een eigen energieklasse worden ingedeeld, zodat de belastingheffing hierop op een reëel niveau kan worden vastgesteld.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde allereerst de rapporteur bedanken voor zijn compromisbereidheid met betrekking tot dit verslag en de amendementen. Binnen het kader van ons streven voor de komende generaties een bewoonbare planeet achter te laten, moeten wij naar mijn mening alles wat gerelateerd is aan duurzame energie als uitermate belangrijk opvatten.
Het blijft merkwaardig dat wij onszelf bijna stapje voor stapje vernietigen zonder dat de vervuiling van onze aardbol de alarmklokken doet luiden. Wat kunnen wij doen? Ik denk dat wij in de eerste plaats alle mogelijke hernieuwbare energiebronnen moeten aanboren, exploiteren, benutten en doelmatig stimuleren, zodat ze rendabel worden ten koste van de vervuilende energievormen.
Dit is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. Als wij echter nu niet in actie komen, zal het niet lang meer duren voordat de generaties na ons met de brokken komen te zitten. Om te beginnen moeten wij mijns inziens een onderscheid maken tussen compensaties en subsidies. Het is bekend dat de meeste traditionele energiebronnen, met uitzondering van onder meer windenergie en waterkrachtenergie, vaak ernstige schade berokkenen aan het milieu. Denkt u bijvoorbeeld maar aan kooldioxide, zure regen en olievlekken. Over het algemeen wordt deze schade door de overheid opgevangen met behulp van terugwinningsprogramma's en milieuzorg. Aangezien de hernieuwbare energiebronnen op generlei wijze nadelig zijn voor het milieu zou, zolang er geen belasting wordt geheven op de uitstoot van schadelijke stoffen als bijvoorbeeld kooldioxide, een compensatie aan deze onschadelijke vorm van energie volgens mij op zijn plaats zijn.
Zolang de overheden blijven opdraaien voor de schade die door verwarmings- en kerncentrales wordt veroorzaakt, subsidiëren wij deze vormen van energie dus eigenlijk ten koste van de hernieuwbare energiebronnen.
Tot slot zou ik graag willen pleiten voor een nieuw, passend juridisch kader waarbinnen de snelle ontwikkeling van dit soort energie kan worden gestimuleerd, gelet ook op het feit dat deze energie op de lange termijn in het grootste deel van onze energiebehoeften moet voorzien.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Palacio Vallelersundi, dames en heren, ik zou de discussie van vandaag willen samenvatten door te constateren dat het om drie hoofdprincipes gaat. Ten eerste de duurzaamheid van onze energiebronnen. Ten tweede de stabiliteit van de aanvoer, wat zeker voor Europa erg belangrijk is, met name met het oog op de politieke instabiliteit in de landen waar momenteel de energie voor Europa vandaan komt. Ten derde natuurlijk de kostprijs, omdat energie een wezenlijk aspect vormt van onze internationale concurrentiepositie, en wij er daarom steeds op moeten letten dat onze energievoorziening economisch verantwoord is.
Ik kom zelf uit Oberösterreich, en die streek is op dit moment recordhouder op het vlak van energiebesparing en gebruik van hernieuwbare energiebronnen. In onze deelstaat geniet duurzame energie de absolute prioriteit. In Oberösterreich is er een energiebesparingsbureau dat uitstekend werkt. Hier geldt het principe van de subsidiariteit. Als ik mij niet vergis, zit dit bureau ook achter de energiebesparingsbeurs die een paar dagen geleden heeft plaatsgevonden. Op die manier wordt ook voorzien in de behoefte aan voorlichting en informatie voor brede lagen van de bevolking. Ik geloof ook dat onderzoek en ontwikkeling op dit terrein meer steun nodig hebben. Tot slot moeten wij pogen in Europa het best practice-model te volgen, dus op zoek te gaan naar voorbeelden - zo hebben wij bij deze energiebesparingsbeurs in het stadje Wels een dikke catalogus met best practice-modellen gepresenteerd -, en anderzijds via benchmarking te laten zien hoe we er in Europa voor staan en welke vooruitgang er in de rest van de wereld wordt geboekt. Het lijkt me dat zo'n beheerssystematiek van bijzonder belang is voor de toekomst van de energievoorziening in Europa.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de heer Turmes danken voor zijn verslag dat voor de werkzaamheden van de Commissie uiterst nuttig zal zijn. Ik wil erop wijzen dat de Commissie in april vorig jaar een werkdocument heeft goedgekeurd over elektriciteit uit duurzame bronnen. Het ging er in dit programma vooral om een compleet overzicht te bieden van de verschillende steunprogramma's die in de lidstaten op dit vlak voorhanden zijn. Bovendien bevatte dit verslag enkele conclusies en mogelijke opties voor communautaire maatregelen op dit gebied.
De Commissie heeft toentertijd in het werkdocument aangegeven dat het hier voorlopige conclusies betrof die in het licht van de door dit document losgemaakte reacties zouden worden omgezet in een definitief standpunt. De bijdrage van het Parlement zal dan ook een bijzonder belangrijke rol spelen in dit proces. Dit Parlement heeft altijd met volle overtuiging beleid gesteund dat er actief op gericht was de ontwikkeling van duurzame energie te stimuleren. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de heer Turmes nogmaals te bedanken voor zijn verslag. Maar het gaat verder. Zoals mijnheer Linkhor al zei, is het ontegenzeggelijk het Parlement dat tot op zekere hoogte de Commissie overhaalt tot het treffen van concretere maatregelen op het vlak van de duurzame energie. Het Parlement heeft zich bij dit onderwerp steeds opgesteld als een stuwende kracht die het voortouw neemt.
Wij zijn het er allen over eens dat er voor de hernieuwbare energiebronnen een hoofdrol is weggelegd bij het veiligstellen van de energievoorziening, bij het minimaliseren van de afhankelijkheid van energie-invoer en bij het naleven van de akkoorden van Kyoto. Maar daarnaast kunnen zij ook instrumenteel zijn voor de technologische ontwikkeling in de Europese Unie en voor de uitvoer van schone technologieën naar andere delen van onze planeet.
Ik wil erop wijzen dat deze opvattingen in het verslag van de heer Turmes volledig worden gedeeld. De Commissie verleent reeds steun aan de productie van wind- en zonne-energie, aan kleine waterkrachtcentrales, aan energiewinning uit de biomassa en de geothermie, kortom, aan alle vormen van duurzame energie met uitzondering van de grote waterkrachtcentrales. Deze centrales beschikken al over genoeg armslag en bovendien kunnen zij grote milieuschade veroorzaken aangezien de bouw van een stuwdam per definitie betekent dat een vallei onder water komt te staan.
Ik moet de heer Turmes wel zeggen dat turf in onze optiek geen duurzame energiebron is.
Het programma ALTENER maakt prachtige zaken mogelijk en het Parlement heeft zich altijd opgesteld als bondgenoot en partner van de Commissie, zelfs - ik val in herhaling- als stuwende kracht achter de voorstellen van de Commissie.
Wij worden geconfronteerd met een grote uitdaging: het definiëren van de meest adequate mechanismen voor de ontwikkeling van groene elektriciteit voor de open elektriciteitsmarkt die wij binnen het kader van de Europese interne markt willen realiseren.
Ik kan u verzekeren dat wij bij de besprekingen over de richtlijn die de komende dagen van start gaan, uitgebreid zullen stilstaan bij alle door u aangekaarte kwesties.
Inhoudelijk kan ik u zeggen dat het verslag van de heer Turmes op bijna alle punten onze bijval geniet en volledig strookt met onze analyses. Alhoewel het verslag uiteraard wat elementen bevat die voor discussie vatbaar zijn en die wellicht verworpen zullen worden omdat ze ofwel niet haalbaar zijn ofwel meer nadelen dan voordelen opleveren, betreft het ook hier punten die een serieuze analyse verdienen. Ik wil er met klem op wijzen dat er in het verslag bijzonder veel belang wordt gehecht aan het streven om het aandeel van duurzame energie aan de bruto binnenlandse energieconsumptie te verdubbelen van 6 naar 12%.
In de ontwerprichtlijn willen wij doelstellingen per land opnemen, toegespitst op de individuele lidstaten. Het betreft hier geen verplichte doelstellingen maar het zijn wel doelstellingen die in ieder geval in politieke zin de resultaten kunnen ombuigen en dat is volgens mij een bijzonder belangrijke stap.
Net als mijnheer Turmes acht ik het noodzakelijk de verschillende nationale systemen die van kracht zijn op het moment dat de richtlijn wordt aangenomen, uit de wind te houden. Dat zullen wij dan ook doen. Dat sluit natuurlijk niet uit dat die systemen wellicht binnen vijf jaar worden herzien met een keuze voor die systemen die zich het meest doelmatig hebben getoond en tot de grootste ontwikkeling van groene energie hebben geleid in de betrokken landen.
Hoe het ook zij, de Energieraad heeft zoals u weet op 2 december 1999 een vragenlijst voorgelegd aan de lidstaten om zich te oriënteren op de bestaande situaties, zodat de Raad vervolgens een richtlijn kan opstellen die genoeg consensus genereert om een snelle afhandeling in het Parlement en de Raad mogelijk te maken. De uitkomst van deze vragenlijsten is in een in mijn ogen uitstekend document geanalyseerd door de diensten en dat document zal, naar ik hoop, kunnen bijdragen aan die snelle afhandeling. Het voorstel - laten wij dat luid en duidelijk zeggen - wil niets meer of minder dan het bevorderen van de elektriciteitsproductie uit duurzame bron in de Europese Unie.
Ik heb aandachtig geluisterd naar de woorden van de heer Linhkor over het landbouwbeleid en het bevorderen van de non food sector. Als voormalig minister van Landbouw gaan deze zaken mij aan het hart en ook deze opmerkingen zullen op de een of andere wijze in het voorstel verwerkt worden.
Het uiteindelijke doel van onze voorstellen is te komen tot een energievoorziening die veiliger en minder kwetsbaar is en tegelijkertijd een minder grote wissel trekt op het milieu in de Europese Unie.
Er is tot slot, mijnheer de Voorzitter, ook gesproken over aflossingen. Zowel mijnheer Vidal-Quadras als mijnheer Valdivieso hebben zich hierover uitgelaten. Duurzame energie kan vandaag de dag niet concurreren met de traditionele energiebronnen. Dit is hoofdzakelijk toe te schrijven aan het feit dat de traditionele energiebonnen externe kosten veroorzaken die vervolgens niet intern worden verrekend.
Duurzame energie moet worden gesteund. Ik denk - maar ik weet dat dit standpunt geen gemeengoed is - dat het momenteel niet haalbaar is de andere energiebronnen te belasten ter beïnvloeding van de groei en de concurrentiepositie. Maar duurzame energie kan gesubsidieerd worden juist vanwege het schone karakter ervan en de verminderde uitstoot. In die zin moeten diegenen die inzetten op de hernieuwbare energiebronnen de garantie krijgen dat hun investeringen een redelijk rendement op zullen leveren. En er moet uiteraard een stabiel kader worden geschapen dat het mogelijk maakt investeringen te doen die pas na een aantal jaar renderen. Dit is, in combinatie met wat andere onderwerpen, één van de moeilijkste thema's waar de Commissie zich momenteel over buigt. Maar uiteindelijk is het zo dat iedereen zich bij de Commissie inzet voor de promotie van groene energie.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur en alle sprekers hartelijk danken en ze verzekeren dat ook dit stabiele kader dat investeringen op middellange termijn mogelijk maakt, een plaats zal krijgen in de ontwerprichtlijn die ik, naar ik hoop, binnenkort aan u voor kan leggen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.10 uur gesloten)

