Stosowanie przepisów socjalnych w transporcie drogowym (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie pana posła Alejandro Cercasa, w imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, w sprawie stosowania przepisów socjalnych w transporcie drogowym.
Alejandro Cercas
Panie przewodniczący, komisarzu! Dziękuję za waszą obecność. Jak państwo wiecie, w marcu 2002 roku Rada i Parlament doszły do porozumienia, w drodze postępowania pojednawczego, w sprawie dyrektywy 2002/15/WE, która ustanawia wymagania dotyczące czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego, mające na celu zapewnienie ich zdrowia i bezpieczeństwa, bezpieczeństwa drogowego oraz ujednolicenie warunków konkurencji dla wszystkich przedsiębiorstw. Dyrektywa objęła swym zakresem wszystkie rodzaje pracy, nie tylko prowadzenie pojazdu, lecz również pracę fizyczną wykonywaną przez kierowców przy załadunku i rozładunku lub myciu pojazdów.
W wyniku tego postępowania pojednawczego rozwiązano najważniejszy problem, czyli to, czy należy objąć zakresem dyrektywy osoby pracujące na własny rachunek. Strony uzgodniły, przy poparciu ze strony Komisji, że osoby pracujące na własny rachunek zostaną włączone do zakresu dyrektywy, w celu zlikwidowania, raz na zawsze, problemów związanych z dublowaniem się przepisów, stosowania podwójnych norm w odniesieniu do kierowców pracujących na własny rachunek i kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
Brak wspólnej regulacji doprowadził do powstania ogromnych problemów: osoby pracujące na własny rachunek pracowały w bardzo dużym wymiarze godzin, co prowadziło do problemów w ich życiu prywatnym oraz stwarzało zagrożenie dla bezpieczeństwa drogowego. Problemem było również to, że kierowcy byli jedynie fikcyjnie zatrudnieni na własny rachunek, co stanowiło zakłócenie zasad uczciwej konkurencji.
Zatem zlikwidowanie raz na zawsze tego dublującego się prawodawstwa w tym zakresie, przy rozsądnym okresie przejściowym, było ogromnym osiągnięciem, i w roku 2002 Komisja, Rada oraz Parlament doszły do wniosku, że był to najbardziej racjonalny i logiczny krok.
Panie komisarzu! Przygotowaliśmy to sprawozdanie z własnej inicjatywy przy wsparciu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Transportu i Turystyki, ponieważ wydaje się, że ta pryncypialność, zaangażowanie ze strony Komisji, Rady i Parlamentu, nie są zbyt wielkie; wydaje się, że istnieje niejasność, że istnieją nieporozumienia i przedstawiono wyjaśnienia, które nas nie zadowalają.
Komisja miała za zadanie przygotować sprawozdanie, które zapewniłoby rzeczywiste uwzględnienie osób pracujących na własny rachunek. Prawda jest taka, że choć sprawozdanie zostało przedstawione zeszłego roku, było ono, co stwierdziła sama Komisja, niewystarczające, w związku z czym czekamy teraz na sprawozdanie końcowe. Oznacza to, że teraz, pół roku po upływie terminu przewidzianego na objęcie tych osób zakresem przepisów, nie mamy żadnego sprawozdania lub inicjatyw ze strony Komisji.
Dlatego, panie komisarzu, wobec zbliżającej się daty objęcia osób pracujących na własny rachunek przepisami - i nie jesteśmy ani przekonani, ani nie jest dla nas jasne, czy nadal istnieje wola, która istniała wówczas, i chodzą pogłoski, że istnieją plany przeglądu kryteriów - Parlament przygotował przedmiotowe sprawozdanie, mając na uwadze dwa cele: przypomnienie i żądanie.
Stanowi ono z jednej strony przypomnienie zobowiązania podjętego przez Radę, Komisję i Parlament wobec pracowników, przedsiębiorstw i wszystkich obywateli, do położenia kresu tej sytuacji, która stanowi doskonałą pożywkę dla pozwów, a także, z drugiej strony, żądanie dotrzymania obietnic. Nie powstały żadne nowe okoliczności uzasadniające zmianę tych powodów. Nadal istnieje ta sama potrzeba. Dlatego przez wzgląd na zdrowie pracowników, przez wzgląd na bezpieczeństwo na drogach oraz poprawę konkurencji, powinniśmy włączyć osoby pracujące na własny rachunek do zakresu dyrektywy.
Na zakończenie jedna prośba, panie komisarzu. Uważam, że bardzo ważne jest na koniec tej kadencji Parlamentu, byście nie wycofali się z podjętego zobowiązania. Żądania gospodarcze lub sektory poszukujące nadmiernej przewagi konkurencyjnej nie powinny być stawiane ponad wspomniane przeze mnie potrzeby publiczne.
Panie komisarzu! W związku z powyższym, a także dlatego, że jest to ważne, pragnę zaapelować do pana, w imieniu wszystkich moich koleżanek i kolegów posłów, byście nie zakłócali równowagi i niezwłocznie przyjęli obiecane prawodawstwo.
Vladimír Špidla
komisarz. - (CS) Panie i panowie! Parlament Europejski debatuje dziś nad wdrożeniem oraz sposobami dalszego opracowania dyrektywy w sprawie czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego. Prawodawstwo to przewiduje organizację czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego, takich jak kierowcy autobusów i ciężarówek. Dyrektywa ta nie obejmuje jednak kierowców pracujących na własny rachunek.
Wielu posłów pamięta, że dyrektywa została przyjęta w 2002 roku w następstwie żmudnej procedury pojednawczej, której rezultatem było przyjęcie złożonej klauzuli. Zgodnie z tą klauzulą, ze skutkiem od 23 marca 2009 r. zakres dyrektywy zostanie rozszerzony o kierowców pracujących na własny rachunek, jeżeli Komisja przedstawi Radzie i Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie zawierające ocenę skutków obecnej sytuacji, czyli wyłączenia z przepisów kierowców pracujących na własny rachunek, a także przygotuje wniosek legislacyjny dotyczący kierowców pracujących na własny rachunek.
Chociaż kwestia tego, czy włączyć kierowców pracujących na własny rachunek do zakresu dyrektywy, czy też nie, stanowi realny dylemat, pozwolę sobie stwierdzić, że jest ona również złudnym problemem. Główny cel, który przyświeca Komisji w przygotowaniach wniosku legislacyjnego dotyczącego warunków pracy w transporcie drogowym, to zapewnienie wysokiego poziomu ochrony socjalnej oraz równych zasad konkurencji, a także poprawa bezpieczeństwa drogowego. W związku z tym Komisja uznała za konieczne wprowadzenie specjalnego systemu dla osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego poprzez przyjęcie szczegółowych przepisów towarzyszących dyrektywie ogólnej w sprawie czasu pracy.
Jednakże, przepisy prawodawstwa dotyczącego kierowców przyjęte po 2002 roku zostały znacząco zmienione, i zmiana ta była pozytywna. Dzięki państwa pomocy, w szczególności pomocy pana posła Markova, w 2005 roku przyjęto nowe przepisy w sprawie czasu jazdy, okresów odpoczynku i procedur kontroli.
Chociaż dyrektywa w sprawie czasu pracy była pierwotnie stosowana wyłącznie w odniesieniu do kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, przepisy przyjęte w roku 2005 dotyczą wszystkich kierowców, zarówno zatrudnionych, jak i pracujących na własny rachunek. Przepisy te dotyczą 80% czasu pracy wszystkich kierowców. W wyniku tego rozwiane zostały uzasadnione obawy Parlamentu związane z tą kwestią wyrażone w toku procedury pojednawczej w odniesieniu do dyrektywy w sprawie czasu pracy z 2002 roku. Co się tyczy przeglądu dyrektywy w sprawie czasu pracy, nie jest tajemnicą, że podejście różnych państw członkowskich do tej kwestii jest bardzo różne, i że podzielone są również opinie w obrębie państw członkowskich i w obrębie sektora transportu.
Komisja opublikowała swoje sprawozdanie w sprawie konsekwencji wyłączenia kierowców pracujących na własny rachunek z zakresu dyrektywy w maju 2007 roku. W sprawozdaniu przyjęto dwie konkluzje. Po pierwsze stwierdzono, że istnieją zarówno wady, jak i zalety włączenia i wyłączenia kierowców z zakresu dyrektywy. Po drugie wdrożenie dyrektywy doprowadziło do kilku problemów, ponieważ państwa członkowskie miały problemy z egzekwowaniem jej przepisów. Problemy te były głównie związane z błędną klasyfikacją niektórych kierowców jako pracujących na własny rachunek. Sektor traktuje w ten sposób niektórych kierowców, którzy choć oficjalnie pracują na własny rachunek, są tak naprawdę uzależnieni od jednego przedsiębiorstwa i nie są w stanie sami planować swojej pracy w sposób, w jaki chcieliby. Znajdują się oni w niepewnej z socjalnego punktu widzenia sytuacji i choć, jak już wspomniałem, przepisy dyrektywy już ich dotyczą, należy doprowadzić do znacznej poprawy ich wdrażania. Komisja bardzo uważnie monitorowała transpozycję przepisów dyrektywy do ustawodawstwa krajowego i w razie konieczności - gdy zaobserwowała naruszenia - wszczynała postępowanie. Jak tylko państwa członkowskie zakończyły transpozycję dyrektywy do przepisów krajowych, przeprowadziliśmy gruntowną kontrolę jakości tej transpozycji. W wielu przypadkach zakończyło się to wszczęciem postępowania, gdy zaobserwowano naruszenie obowiązków.
Obecnie Komisja przeprowadza również ocenę skutków mającą na celu określenie podstawy wniosku legislacyjnego, który ma być opracowany w tym roku. W związku z tym przedwczesne byłoby przyjmowanie przez Komisję już na tym etapie wniosków dotyczących tych aspektów problemów dotyczących kierowców pracujących na własny rachunek, które stanowiłyby odpowiedź na pytanie, czy włączyć ich do zakresu dyrektywy w sprawie czasu pracy, czy też nie.
Z zadowoleniem przyjmuję sprawozdanie pana posła Cercasa, szczególnie rozwiązania związane z zagadnieniem transportu. Jednakże, jak już wspomniałem wcześniej, Komisja jest zdania, że rozwiązanie przedstawione w sprawozdaniu nie uwzględnia problemu pełnej i prawidłowej transpozycji dyrektywy w odniesieniu do pracowników, których już obejmuje. Oto nad czym pracowaliśmy jak dotąd i co zamierzamy osiągnąć poprzez następną nowelizację.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Mary Lou McDonald  
na piśmie. - Transport drogowy jest jedną z głównych gałęzi aktywności gospodarczej w UE. Przestrzeganie przepisów dotyczących jazdy, czasu pracy i okresów odpoczynku stanowi podstawowy warunek zapewnienia bezpieczeństwa drogowego i bezpieczeństwa oraz zdrowia kierowców i pasażerów.
Ze szczególnym zadowoleniem przyjmujemy objęcie przepisami dotyczącymi czasu pracy wszystkich pracowników sektora, w tym kierowców pracujących na własny rachunek, co zapewni równe warunki gry w sektorze.
Należy również jasno powiedzieć, że dyrektywa określa wymogi minimalne, zatem jej przepisy nie mogą w żadnym razie uchylać bardziej korzystnych warunków, które istnieją już w niektórych państwach członkowskich.
