Wdrożenie rozporządzenia REACH (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem posiedzenia jest pytanie ustne do Komisji dotyczące wstępnej rejestracji wprowadzonych substancji zgodnie z rozporządzeniem REACH - (B6-0490/2008).
Guido Sacconi
autor. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Nie zajmę państwu wiele czasu, gdyż jest to dobrze znany temat. Mówimy tu o wstępnej rejestracji substancji chemicznych, o fazie wstępnej, w zasadzie o pierwszej fazie wdrażania jakże ważnego rozporządzenia REACH. Jest tak dlatego, że daje ono przedsiębiorstwom możliwość otrzymania prawa do skorzystania z systemu przejściowego; innymi słowy, do rozłożenia w czasie terminów przewidzianych na rejestrację substancji. Jest to bardziej wymagająca procedura, która przede wszystkim, i co ważniejsze, może prowadzić do powstania grup przedsiębiorstw wymieniających się danymi. Oznacza to, że dane będą mogły być przedstawiane wspólnie przez producentów tej samej substancji.
Doskonale wiemy, gdyż otrzymaliśmy informacje, zgodnie z którymi w porównaniu z pierwotnymi prognozami, na których system REACH został oparty, że liczba wstępnych rejestracji jest nie tylko wysoka, ale w rzeczywistości jest zdecydowanie wyższa niż przewidywano. Mówiliśmy o kilkuset tysiącach, jednak liczba wstępnie zarejestrowanych substancji prawdopodobnie przekroczyła milion, a Komisja z pewnością przekaże nam dokładne dane na ten temat. Jest to dla nas problem, który poza tym rodzi wiele pytań dotyczących przyczyn tego gwałtownego wzrostu lub można by rzec fenomenu, który być może jest pozytywny. Najważniejszą rzeczą, o której wiemy, jest to, że ta lawina danych, będących wciąż informacjami wstępnymi i podstawowymi, stanowi ogromne wyzwanie dla utworzonej niedawno w Helsinkach Europejskiej Agencji Chemikaliów.
Dlatego chcemy zadać następujące pytanie: chcemy wiedzieć, co zrobiono, aby problemy te rozwiązać; jaki rodzaj struktury stworzono jeżeli na problemy napotkały przedsiębiorstwa, którym bardzo zależało, z powodu braku lepszego określenia, na dotrzymaniu terminu. Termin na składanie wstępnych rejestracji upłynął 1 grudnia o północy. Ponadto chcielibyśmy wiedzieć, jaka jest analiza i wstępna ocena tego zjawiska przez Komisję i do jakich problemów może ono doprowadzić na kolejnym etapie wdrażania przedmiotowego rozporządzenia.
John Bowis
autor. - Pani przewodnicząca! Podobnie jak poseł Guido Sacconi będę na ten temat mówił krótko. Jest to prawdopodobnie największy zbiór dokumentów, z jakim Parlament miał do czynienia w ostatnich latach. Jest to jedno z największych przedsięwzięć, jakich się on podjął, i ma ono kluczowe znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa osób mających kontakt, używających i spożywających substancje chemiczne, które mogą być niebezpieczne lub ryzykowne i dlatego należy w ich przypadku zachować szczególną ostrożność.
Właśnie dlatego stworzyliśmy REACH. Właśnie dlatego wprowadziliśmy proces wstępnej rejestracji a następnie proces autoryzacji. Właśnie dlatego niepokoi nas, kiedy słyszymy, że rozrósł się on do takich rozmiarów, że praktycznie sparaliżował działalność tej nowo utworzonej agencji.
Poseł Guido Sacconi powiedział, że nie zna dokładnej liczby wstępnych rejestracji, ale uważa, że jest ich ponad milion. Mogę państwu powiedzieć, że 1 grudnia, kiedy proces został zakończony, ich liczba wynosiła ponad dwa miliony. Dokładnie 2 212 129 wniosków rejestracyjnych z 65 655 firm. Właśnie taka jest skala tego, co się wydarzyło.
Pytanie brzmi: dlaczego tak dużo? Przypuszczam, że stało się tak dlatego, że wielu firmom doradzono podjęcie środków zapobiegawczych na wypadek, gdyby musiały przejść przez dużo bardziej kosztowne procesy później.
Ale w związku z tym pytanie brzmi: czy Komisja była w stanie wkroczyć i udzielić wsparcia we wrześniu, kiedy po raz pierwszy zwrócono nam uwagę na ten problem? Czy Komisja uważa, że proces rejestracji będzie teraz zadowalający, i jakie kroki podejmie ona, aby dopilnować, żeby pozostałe procesy, za jakie agencja jest odpowiedzialna, przebiegały płynnie i były skuteczne?
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Chciałbym podziękować panu posłowi Sacconiemu i pozostałym autorom, gdyż zadane przez nich pytanie daje mi możliwość przekazania Parlamentowi Europejskiemu informacji na temat naprawdę zdumiewających wyników procedury wstępnej rejestracji w ramach REACH. Procedura wstępnej rejestracji substancji dostępnych na rynku UE jest pierwszą procedurą w ramach REACH. Jest ona warunkiem wstępnym dla przedsiębiorstw zainteresowanych skorzystaniem z przedłużonych okresów rejestracji, które będą trwać do 2018 roku.
Określony w rozporządzeniu w sprawie REACH okres wstępnej rejestracji rozpoczął się 1 czerwca 2008 r. i zakończył się 1 grudnia 2008 r., innymi słowy sześć miesięcy później. Przyjmując rozporządzenie, założyliśmy, że będziemy musieli liczyć się z rejestracją około 200 tysięcy substancji chemicznych. W rzeczywistości do końca okresu wstępnej rejestracji zgłoszono dokładnie 2 236 625 substancji. Wciąż rozpatrywanych są tysiące wniosków zbiorowych, co może liczbę tę znacznie zwiększyć.
Ostateczna liczba zostanie podana przez agencję w połowie grudnia. Oczywiście zapytaliśmy, jak to możliwe, że szacunki, które stanowiły podstawę naszych przepisów, zostały przekroczone dziesięciokrotnie. Odpowiedź jest prosta, jest nią właśnie to, po co REACH został stworzony: ponieważ po prostu nie wiedzieliśmy - ponieważ nikt nie wiedział dokładnie - ile substancji było dostępnych.
Okazało się, że zakres zadania został niedoceniony przez wszystkie zainteresowane strony. Szacunki zostały opracowane na podstawie wszystkich dostępnych danych z państw członkowskich i przemysłu. Oczywiście początkowo doprowadziły one do problemów, kiedy okazało się, że hipoteza robocza była błędna. Sytuacji takiej nie dało się uniknąć. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie REACH, stworzenie formatu służącego do wstępnej rejestracji i udostępnienie go na stronie internetowej było zadaniem agencji w Helsinkach. System informatyczny REACH oraz odpowiadający mu format do wstępnej rejestracji omawianych substancji został udostępniony przedsiębiorstwom na czas, tj. 1 czerwca bieżącego roku.
W październiku i listopadzie przedsiębiorstwa informowały Komisję, że obsługiwany przez agencję system informatyczny REACH działa w ograniczonym stopniu a czasami nie działa wcale.
Komisja następnie bardzo dokładnie monitorowała działalność agencji i omówiła z nią ulepszenia oprogramowania a nawet plan awaryjny. Przez cały okres wstępnej rejestracji agencja pracowała nad poprawą funkcjonowania i efektywności systemu informatycznego. W kontekście szybkiego przyrostu liczby wniosków o wstępną rejestrację w ostatnich tygodniach - czasami było to do 100 tysięcy wniosków dziennie - agencja wdrożyła dodatkowe środki techniczne i zwiększyła zdolności rozpatrywania wniosków.
Zmiany te umożliwiły poprawę dostępności do systemu i jego szybkość działania. Jednak w momentach największego obciążenia nie można było całkowicie uniknąć opóźnień w udzielaniu odpowiedzi ze względu na bardzo dużą liczbę wniosków składanych równocześnie. Tak naprawdę - i jest z tym związanych kilka pytań - prawie połowa wszystkich wniosków o wstępną rejestrację została złożona w ciągu ostatnich dwóch tygodni okresu wstępnej rejestracji, tj. ponad milion przez ostatnie dwa tygodnie.
Z tego powodu w razie trudności agencja zaleciła dokonywanie wstępnej rejestracji poza godzinami największego obciążenia. Ponadto przedsiębiorstwom doradzono wykorzystywanie formatu dla rejestracji zbiorowej, co było najszybszą opcją. Na ostatnim etapie wstępnej rejestracji agencja uruchomiła dodatkową szybką infolinię w celu pomocy w rozwiązaniu potencjalnych problemów. Dzięki zastosowaniu tego środka czas odpowiedzi w systemie informatycznym REACH stale się poprawiał pomimo dużej liczby wniosków o wstępną rejestrację.
W końcu w ostatnim dniu okresu wstępnej rejestracji wykorzystano przygotowaną wcześniej procedurę alternatywną, która okazała się niezbędna jedynie w ograniczonym zakresie, gdyż system informatyczny REACH działał już prawidłowo do końca. Zakładam, że pomimo zaistniałych trudności wszystkie zainteresowane przedsiębiorstwa były w stanie dokonać wstępnej rejestracji swoich substancji i że w związku z tym pierwszy etap realizacji REACH zakończył się sukcesem.
Carl Schlyter
w imieniu grupy Verts/ALE. - (SV) Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować panu komisarzowi za udzieloną odpowiedź. W związku z tym, że liczba podmiotów chcących dokonać wstępnej rejestracji była znacznie większa niż początkowo zakładaliśmy, uważam, że i tak możemy powiedzieć, że wiele elementów systemu funkcjonowało prawidłowo. W końcu, zgodnie z tym co powiedział pan poseł Bowis, mimo wszelkich trudności rejestracji dokonało 2,2 miliona osób z 65 tysięcy różnych firm. W rzeczywistości fakt, że wiemy, ile substancji chemicznych jest wykorzystywanych, jest bez wątpienia rzeczą dobrą. Być może sytuacja ta wskazuje na pewną nerwowość i podejście typu "lepiej dmuchać na zimne”, które doprowadziły do tego, że ludzie rejestrowali substancje, które być może zostały już wcześniej zarejestrowane itp. Jednak odpowiedzi na to pytanie jeszcze przez jakiś czas nie będziemy w stanie udzielić.
W tym kontekście chciałbym jednak zadać dodatkowe pytanie. Liczba substancji chemicznych, które zgłoszono do wstępnej rejestracji, wyraźnie kontrastuje z liczbą substancji znajdujących się na liście substancji najbardziej niebezpiecznych. W chwili obecnej jest ich zaledwie 15, podczas gdy mamy 27 substancji typu PBT i 800 innych substancji chemicznych, które powinny się już na niej znajdować. Wyobraźmy sobie, że doszłoby do szybkiego wzrostu ich liczby. Jak poradziłaby sobie Europejska Agencja Chemikaliów, gdyby oczekiwano od niej decyzji w trakcie przyszłych działań w ramach REACH i w okresie, w którym zbliżamy się do kolejnego terminu. Moim zdaniem, jeżeli REACH ma się zakończyć sukcesem, musimy znacznie zwiększyć liczbę pracowników Europejskiej Agencji Chemikaliów. Uważam, że w innym przypadku pod koniec następnego etapu, kiedy będziemy oczekiwali decyzji agencji, nie będzie ona w stanie podjąć wymaganych decyzji na czas. Dlatego też głęboko wierzę, że na tym etapie musimy zabezpieczyć znacznie większy budżet dla Europejskiej Agencji Chemikaliów.
Guido Sacconi
autor. - (IT) Pani przewodnicząca! Przede wszystkim chciałbym podziękować panu komisarzowi, gdyż udzielone przez niego odpowiedzi były moim zdaniem bardzo przekonywujące. W szczególności rozumiem to, że ten nagły wzrost liczby wniosków o wstępną rejestrację w oczywisty sposób odzwierciedla jeden z ważnych aspektów tego problemu, co powiedział sam komisarz. Mieliśmy problemy, ponieważ REACH działał zbyt skutecznie i dzięki niemu udało się zidentyfikować w zasadzie nieznane substancje, które zaczynają się pojawiać.
Jeżeli to możliwe, chciałbym zadać pytanie, które jest być może przedwczesne, gdyż prawdopodobnie nie jest jeszcze możliwe uzyskanie wiarygodnych danych i dokonanie oceny tej kwestii. W końcu zawsze myśleliśmy, że system będzie obejmował mniej więcej 30 000 substancji. Znając liczbę wniosków o wstępną rejestrację, czy jest pan teraz lub będzie pan w najbliższej przyszłości w stanie określić liczbę substancji, które zostaną wprowadzone do systemu poprzez procedurę wstępnej rejestracji? Powodem, dla którego zadaję to pytanie, jest to, że znaczne zwiększenie się liczby tych substancji w chwili obecnej, powinno w oczywisty sposób skłonić nas do zastanowienia się nad tym, co stanie się na kolejnych etapach.
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Pani przewodnicząca! Nie jestem w stanie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego wystąpiła tak ogromna różnica między szacunkami i rzeczywistymi wynikami. Nie jestem ani naukowcem, ani pracownikiem administracyjnym. Podobnie jak wszyscy państwo także zakładałem, że szacunki te będą dość dokładne. Jednak nikogo nie winię, ponieważ w rzeczywistości był to przypadek, w którym nie dało się wszystkiego dokładnie ustalić. Gdybyśmy dokładnie wiedzieli, z którymi substancjami mamy na co dzień do czynienia, REACH nie byłby potrzebny. Potrzebowaliśmy REACH właśnie dlatego, że tego nie wiedzieliśmy.
W tym zakresie wstępny wynik, który dziś omawiamy, jest bardzo przekonywującym dowodem, że rozpoczęcie tego projektu było konieczne - widzę, że pan poseł przytakuje - jest to ewidentny dowód na to, że przedmiotowe przepisy, które były tak ostro krytykowane przez opinię publiczną, okazały się jednak potrzebne.
Na etapie wstępnym nie przewiduje się rozszerzenia listy substancji niebezpiecznych. Na etapie tym nie przewiduje się także autoryzacji takiej czy innej substancji. Etap ten przede wszystkim polega na zidentyfikowaniu produkowanych substancji, co da przedsiębiorstwom nabywającym określone substancje możliwość skorzystania z usług tych producentów, którzy dokonali ich wstępnej rejestracji. Zgodnie z rozporządzeniem system będzie rozwijany stopniowo, a w trakcie tego procesu lista substancji niebezpiecznych prawdopodobnie się wydłuży.
Oczywiście można zadać pytanie, z jakimi problemami będzie miał do czynienia przemysł, kiedy REACH będzie wykorzystywany przez dłuższy czas. Będziemy się temu bardzo uważnie przyglądać w oparciu o analizę otrzymanych wniosków o wstępną realizację. Jednak w chwili obecnej nie można jeszcze powiedzieć, co dokładnie mówi nam ta ogromna liczba. Potrzebujemy na to trochę więcej czasu i proponuję, że wrócę do tej Izby albo do komisji i poinformuję państwa o wynikach tej analizy oraz przekażę państwu szczegółowe sprawozdanie dotyczące kolejnych etapów.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
