Zarządzanie flotami rybackimi zarejestrowanymi w najbardziej oddalonych regionach Wspólnoty (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez Pedro Guerreirę w imieniu Komisji Rybołówstwa w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 639/2004 w sprawie zarządzania flotami rybackimi zarejestrowanymi w najbardziej oddalonych regionach Wspólnoty - C6-0298/2008 -.
Pedro Guerreiro
sprawozdawca. - (PT) Wobec uwarunkowań i stałych utrudnień strukturalnych, jakim poddane są regiony najbardziej oddalone, konieczne jest przyjęcie szczegółowych środków w celu wspierania społeczno-gospodarczego rozwoju tych regionów. Za podstawę takich środków nie można przyjmować kryteriów przejściowych ani przypadkowych czy sztucznych trendów wskazujących na dobrobyt.
Sektor rybacki w tych regionach ma strategiczne znaczenie zarówno pod względem zapewnienia dostaw ryb dla zamieszkującej tam ludności, jak i zapewnienia zatrudnienia w tym sektorze oraz gospodarczej równowagi w społecznościach rybackich. Mimo odnotowanej poprawy, floty rybackie w tych regionach, zwłaszcza te małe, składają się jednak w przeważającej mierze ze starych statków, które mają średnio ponad 30 lub 40 lat.
Nowe wsparcie finansowe na odnowienie i modernizację flot rybackich w tych regionach jest bardzo ważne i niezrozumiałe jest, dlaczego Unia Europejska takie wsparcie blokuje. Stałe wsparcie na odnowienie i modernizację flot rybackich to warunek konieczny dla poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa rybaków oraz warunków zachowania zasobów rybnych.
Komisja Rybołówstwa w Parlamencie Europejskim proponuje jedynie rozszerzenie pomocy publicznej na odnowienie flot w regionach najbardziej oddalonych do 2009 roku oraz umożliwienie rejestracji tych statków do roku 2011. Wykraczamy co prawda poza zakres propozycji Komisji Europejskiej, ale w naszym odczuciu propozycje te są niewystarczające, ponieważ nie przewidują konieczności zaspokojenia faktycznych potrzeb rybaków w tych regionach, zwłaszcza małych flot. Dlatego przedłożyliśmy poprawki mające na celu zapewnienie pomocy publicznej na odnowienie i modernizację flot rybackich, bez narzucania terminów i stosownie do potrzeb sektora w tych regionach.
Aczkolwiek nie ma takiej bezwzględnej konieczności, to możemy powiedzieć, że środek ten nie spowoduje dodatkowych kosztów dla budżetu Wspólnoty ani zwiększenia zdolności floty. W rzeczywistości są to propozycje przyjęte wcześniej przez sam Parlament Europejski, który w 2005 roku wielokrotnie mówił o konieczności wsparcia na odnowienie i modernizację flot rybackich w przyszłości, w interesie opłacalności oraz konkurencyjności danego sektora w tych regionach. Z propozycjami tymi zgodziła się również parlamentarna Komisja Rybołówstwa, która już wcześniej w tym roku wskazała na konieczność zapewnienia nowego wsparcia na odnowienie i modernizację flot w regionach najbardziej oddalonych, mając na uwadze, że wyeliminowanie wspólnotowej pomocy na odnowienie flot utrudniłoby rozwiązanie problemu opóźnienia tych flot w stosunku do flot z kontynentu europejskiego. W związku z tym, że nadszedł krytyczny moment na podjęcie decyzji, zwyczajnie zwracamy się do tego Parlamentu, aby podtrzymał swoje stanowisko.
Joe Borg
komisarz. - Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym wyrazić podziękowania Komisji Rybołówstwa, zwłaszcza jej sprawozdawcy - panu posłowi Guerreiro, za przygotowanie tego sprawozdania.
Komisja rozumie trudności, z jakimi borykają się najbardziej oddalone regiony w wykonywaniu decyzji w sprawie modernizacji flot, przyjętych w 2006 r. Nie może jednak zgodzić się na kontynuację pomocy publicznej na odnowienie i modernizację floty, ponieważ prowadzi to do nadmiernej zdolności floty i niskiej efektywności ekonomicznej w perspektywie średnio- i długoterminowej. Rozumiemy jednak kwestię podniesioną przez sprawozdawcę, że podjęte już przez nas decyzje doprowadziły w niektórych przypadkach do nawału pracy w stoczniach, które nie mogą się uporać w terminie z planowanymi robotami. Dlatego jesteśmy gotowi przychylić się do propozycji sprawozdawcy i zgodzić się na przedłużenie terminu wejścia do floty do 2011 roku. Jestem zatem skłonny przystać na poprawki nr 2 i 7.
Komisja jednak uważa, że trzeba zagwarantować podstawowe zasady zarządzania flotą, czyli system wejścia i wyjścia zapobiegający zwiększeniu zdolności, jak również wycofanie dotacji publicznych na takie zwiększenie zdolności. W przeciwnym razie zachodziłoby ryzyko, że najbardziej oddalone regiony wygenerowałyby - tak jak to miało miejsce w przypadku floty kontynentalnej - nadmiar zdolności połowowych, które w końcu zachwiałyby ich gospodarką.
Proszę pozwolić, że w tym kontekście wspomnę o pakiecie paliwowym, który przyjęto w lipcu bieżącego roku w związku z kryzysem gospodarczym napędzanym przez wysokie ceny paliwa. Chciałbym zachęcić wszystkie zainteresowane podmioty z najbardziej oddalonych regionów do jak najlepszego wykorzystania tego pakietu w celu zwiększenia energooszczędności ich flot i zapewnienia ich ekonomicznej opłacalności za sprawą programów oferowanych w ramach pakietu, takich jak restrukturyzacja i częściowe wycofanie z eksploatacji. Dlatego właśnie, na podstawie tego, co powiedziałem wcześniej, Komisja nie jest gotowa zgodzić się na poprawki nr 1, 3, 4, 5, 6, 9, 10 oraz 11. Na koniec chcę powiedzieć, że można by przyjąć poprawkę nr 8 w zakresie, w jakim jest ona rozumiana jako dopuszczenie opóźnienia terminu przedstawienia przez Komisję sprawozdania do czasu uzyskania wszystkich informacji na temat zastosowania odstępstw przewidzianych w rozporządzeniu.
W kwestii dotyczącej apelu do Komisji, aby ewentualnie zaproponowała nowe środki, to mogę zaznaczyć, że mieści się to w zakresie prawa do inicjatywy przysługującego Komisji, która i tak zaproponuje nowe środki, o ile uzna, że będzie to konieczne i stosowne.
Emanuel Jardim Fernandes
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Jeżeli chodzi o przedmiotowe sprawozdanie, muszę przede wszystkim podkreślić konieczność uwzględnienia potrzeb sektora rybackiego w regionach najbardziej oddalonych. Po drugie, muszę podkreślić rozszerzenie odstępstwa od ogólnego systemu wejścia/wyjścia na regiony najbardziej oddalone.
To uzgodnione w Komisji Rybołówstwa rozszerzenie oznacza, że statki rybackie korzystające z pomocy państwa mogą, w ramach odpowiedniego odstępstwa, wejść do floty rybackiej omawianych regionów do 2011 roku bez konieczności rekompensowania tego wejścia nowych zdolności wyjściem zdolności równoważnych. Przedmiotowa poprawka, zaproponowana przez Komisję Rybołówstwa, była wynikiem porozumienia między Grupą Socjalistyczną w Parlamencie Europejskim a grupą PPE-DE oraz zaangażowanymi w tę sprawę posłami z tych dwóch grup, pochodzącymi z regionów najbardziej oddalonych, jak też sprawozdawcą - panem posłem Guerreiro, który, jak właśnie usłyszeliśmy, chciał się posunąć dalej. Jako kontrsprawozdawca z grupy PSE jestem zaangażowany w realizację tego celu i dlatego nakłaniam posłów, aby jutro zagłosowali za przyjęciem przedmiotowego sprawozdania. Apeluję do Komisji, komisarza oraz Rady o uwzględnienie rezolucji Parlamentu Europejskiego, która - mam nadzieję - zostanie jutro przyjęta.
Kathy Sinnott
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! Wydaje się, że podstawowe problemy dotykające sektora rybackiego w regionach najbardziej oddalonych są takie same, z jakimi borykają się wszyscy rybacy, tylko o większym natężeniu. Przyszłość sektora rybackiego w tych regionach jest prawdziwie zagrożona - piractwo, odrzuty, malejące zasoby itd., stare statki i floty - ale dla nich te problemy stanowią jeszcze większe obciążenie, ponieważ już teraz są one bardzo narażone.
Musimy pomóc naszym najbardziej oddalonym społecznościom rybackim zachować nie tylko źródło utrzymania, ale także ich umiejętności, które doskonalili z pokolenia na pokolenie i które w przypadku braku ochrony mogą zostać utracone, co byłoby niebezpieczne nie tylko dla tych społeczności, ale też dla nas.
Musimy wszyscy mieć na uwadze zmieniające się potrzeby społeczno-gospodarcze tych najbardziej oddalonych regionów, uwzględniając również skutki, których doświadczają w ich sektorze. Aby im pomóc przetrwać, musimy umożliwić im większy udział w zarządzaniu nimi oraz zapewnić szczególne środki, takie jak przedłużenie czasu na odnowienie floty.
Paulo Casaca
(PT) Panie przewodniczący! Uważam, że Komisja Rybołówstwa wraz z naszym sprawozdawcą, różnymi grupami politycznymi oraz Komisją Europejską wykonały niezwykle owocną pracę. Doprowadziła ona do wypracowania konkluzji, z którą niemalże wszyscy się zgadzają, w tym również Komisja Europejska, a mianowicie że najwłaściwszym sposobem na rozwiązanie przedmiotowego problemu jest wydłużenie terminu do 2011 roku oraz przygotowanie sprawozdania oceniającego ewentualną potrzebę dalszego rozszerzenia tego środka.
Muszę podziękować wszystkim kolegom posłom z grupy PPE-DE, którzy zgodzili się z tym przyjętym przez nas stanowiskiem, jak również Komisji Europejskiej - za jej dążenia do wypracowania tej konkluzji. Teraz pozostało nam tylko mieć nadzieję, że Rada również okaże się czuła na to, o czym zdecydowaliśmy, rozumiejąc konieczność zapewnienia najbardziej oddalonym regionom dłuższego okresu na spełnienie tego wymogu.
Sérgio Marques
(PT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Czy należy zezwolić na przyznawanie pomocy państwa na odnowienie i modernizację flot rybackich w regionach najbardziej oddalonych tylko do końca 2009 r., czy należy ją kontynuować przez czas nieokreślony? Szczególny charakter przemysłu rybackiego w tych regionach uzasadnia przyznawanie tej pomocy po 2009 r. bez żadnego uszczerbku dla środowiska morskiego.
Pomoc państwa na odnowienie i modernizację flot na czas nieokreślony nie jest równoznaczna z pomocą stałą i zewnętrzną. Zostanie ona natychmiast wstrzymana, jeżeli taką konieczność wskażą badania i oceny Rady Naukowej oraz regionalnych komitetów doradczych. To najlepsze rozwiązanie, zważywszy na bardzo specyficzną sytuację przemysłu rybackiego w regionach najbardziej oddalonych. Odmienne traktowanie w odniesieniu do pomocy na odnowienie i modernizację floty uzasadniają takie same powody, dla których rybacy ze wszystkich najbardziej oddalonych regionów korzystają z wyłącznej rezerwy połowowej do 100 mil. Cieszę się, że Komisja Rybołówstwa znalazła najlepsze rozwiązania, aby zaspokoić szczególne potrzeby sektora rybackiego w regionach najbardziej oddalonych.
Avril Doyle
Panie przewodniczący! Chciałabym jedynie zamanifestować pewien rodzaj solidarności jako osoba pochodząca z narodu wyspiarskiego, zamieszkałego w peryferyjnym regionie, w którym rybołówstwo odgrywa niezmiernie ważną rolę z uwagi na kulturę, tradycje i umiejętności, a w regionach takich niezmiernie trudno jest urzeczywistnić alternatywne sposoby życia czy pracy zawodowej. Jeżeli potrafimy okazać naszą solidarność z regionami peryferyjnymi w Europie, to co musimy okazać wobec regionów najbardziej oddalonych, będących najdalszym krańcem peryferyjności? Chciałabym poprzeć podniesioną tu sprawę wspierania umiejętności, tradycji oraz kultury społeczności rybackich w tych najbardziej oddalonych i odizolowanych regionach, często społeczności żyjących na bardzo małych wyspach na peryferyjnych obszarach UE.
Chcę się podpisać pod słowami moich kolegów i namawiałabym pana komisarza Borga, aby umożliwił nam, we wszystkich naszych działaniach, możliwie największą wspaniałomyślność w kwestii rozszerzenia pomocy państwa pod względem okresów na odnowienie flot rybackich.
Manuel Medina Ortega
(ES) Panie przewodniczący! Pan komisarz mówił o nadmiarze zdolności połowowych lub nadmiernych zdolnościach floty w najbardziej oddalonych regionach.
Zgadzam się z nim. Mam do pana komisarza następujące pytanie: czy Komisja ma świadomość, że najbardziej oddalone regiony - Wyspy Kanaryjskie, Azory i Madera na środkowym Atlantyku, Gwadelupa, Martynika i Gujana na Karaibach oraz Reunion na Oceanie Indyjskim - są otoczone w ogromnej większości obszarami morskimi, w których zasoby rybne stopniowo zmniejszają się wskutek przełowienia? Czy Komisja dysponuje jakimikolwiek danymi na ten temat? Czy Komisja uważa, że pomoc flocie rybackiej w tych regionach mogłaby polegać na ochronie zasobów rybnych na tych obszarach?
Joe Borg
komisarz. - Dziękuję państwu bardzo za wszystkie uwagi. Mogę państwa zapewnić o moim zaangażowaniu w sprawę pomocy flotom w najbardziej oddalonych regionach, w miarę moich możliwości i możliwości ogólnie.
Proszę jednak pozwolić zaznaczyć, że utrzymanie czy nawet zwiększenie zdolności tych flot nie zapewnia rozwiązania, a w rzeczywistości może stać się częścią problemu. Jak już powiedziałem w uwagach wstępnych, jeżeli potrzebny jest środek restrukturyzacji tych flot, to zachęcałbym państwa do rozważenia przyjętego ostatnio pakietu paliwowego, w ramach którego przewiduje się szereg możliwości, które mogą być korzystne dla flot w najbardziej oddalonych regionach. Powtarzam, że mogę się zgodzić na odroczenie terminu wpisu do rejestru floty w związku z problemami stoczni spowodowanymi nawałem pracy, ale nie mogę zgodzić się na dalsze rozszerzenie pomocy państwa w odniesieniu do budowy i systemu wejść/wyjść, ponad to, co już dopuszczono w ramach Europejskiego Funduszu Rybackiego, kiedy to uwzględniono w sposób szczególny regiony najbardziej oddalone, gdyż nie rozwiąże to żadnych problemów, a tylko ich przysporzy.
Zgadzamy się, że występuje przełowienie i potwierdzamy, że spowodowane jest ono nadmiernymi zdolnościami. Komisja nie chce przyczyniać się do tworzenia nadmiaru zdolności w regionach peryferyjnych, gdyż doprowadzi to tylko do problemów w przyszłości. W kwestii dotyczącej możliwości przełowienia w regionach peryferyjnych, to przyglądaliśmy się tej sprawie i Rada przyjęła właśnie rozporządzenie w sprawie nielegalnych, niezgłaszanych i nieuregulowanych połowów, mając na to zgodę Parlamentu Europejskiego. Z dniem 1 stycznia 2010 r. nie będzie można wprowadzać na europejski rynek ryb w przypadku braku zaświadczenia o legalności połowu. Przejmujemy również inicjatywę w regionalnych organizacjach rybackich, aby zawsze, kiedy tylko mamy głos, proponować zrównoważone połowy w oceanach. Działania te prowadzimy w niemal wszystkich regionalnych organizacjach rybackich. Zamierzamy wytrwać w tych dążeniach, abyśmy mogli w ten sposób zagwarantować zrównoważone połowy nie tylko w naszych wodach, ale też w wodach międzynarodowych, które mają tak zasadnicze znaczenie dla regionów najbardziej oddalonych.
Pedro Guerreiro
sprawozdawca. - (PT) Dziękując panu za wypowiedź, chciałbym również zaznaczyć, że zgodnie z postanowieniami traktatów, środki mające na celu wspieranie najbardziej oddalonych regionów są możliwe i pożądane. Możliwość taka musi zatem prowadzić do konkretnych działań. Sektor rybacki ma dla tych regionów znaczenie strategiczne. Potrzebuje wsparcia na odnowienie i modernizację, w związku z czym jest to kwestia całkowicie naturalna. Fundusze wspólnotowe istnieją i jak dowiodła ta debata, nie ma ani jednego przekonywującego argumentu, aby nadal stawać na przeszkodzie przyznawaniu pomocy państwa na odnowienie i modernizację flot rybackich w tych regionach. Wbrew temu co tu powiedziano, odnowienie i modernizacja tych flot niekoniecznie musi skutkować nadmiarem zdolności czy wzrostem nadmiaru zdolności.
Dlatego trzeba zadać pytanie, czemu nie podejmuje się środków na rzecz wspierania tego sektora? Po dzisiejszej debacie jesteśmy bardziej niż kiedykolwiek przekonani, że nie tylko zachodzi konieczność przedłużenia terminu na wejście statków korzystających z pomocy państwa na modernizację, jak zaproponowały Komisja Europejska i Komisja Rybołówstwa, ale zachodzi także konieczność zapewnienia możliwości korzystania w tych regionach z pomocy publicznej na odnowienie i modernizację flot, zwłaszcza małych, bez narzucania jakichkolwiek terminów, czego ponownie razem dowiedliśmy.
Chcemy zatem, aby jutro przyjęto poprawki, które złożyliśmy w tej sprawie. Sytuacja tego wymaga i z czasem okaże się, że mieliśmy rację.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się we wtorek.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Margie Sudre  
na piśmie. - (FR) Cieszę się, że Parlament Europejski zgodził się na budowę statków rybackich do dnia 31 grudnia 2011 roku w przypadku flot zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych i korzystających z pomocy państwa na odnowienie.
Chciałabym podziękować posłom, którzy współdziałali ze mną w zaciętych negocjacjach z Komisją, mających na celu pozyskanie dwóch lat więcej niż wstępnie proponowano. W rzeczywistości późne przyjęcie prawa zezwalającego państwom członkowskim na przyznawanie tej pomocy oraz ograniczone zdolności stoczni nie umożliwiłyby budowy tych statków w terminie. Jestem szczęśliwa, że Komisja Europejska wysłuchała żądań rybaków, aczkolwiek ubolewam z powodu decyzji Grupy Komunistycznej, która postanowiła nie popierać naszego stanowiska.
Porozumienie to dowodzi, że Unia Europejska nadal uwzględnia specyficzne uwarunkowania w regionach najbardziej oddalonych i w rzeczywistości robi więcej niż kiedykolwiek, zgadzając się rozszerzyć system odstępstw w stosunku do tych regionów. Nie zapominajmy, że od 2005 roku pomoc państwa na budowę nowych statków jest w Unii Europejskiej zakazana.
Wzywam ministrów rybołówstwa do jak najszybszego wydania tej decyzji, aby rybacy w najbardziej oddalonych regionach mogli nabywać nowoczesne statki, zapewniające im optymalne warunki bezpieczeństwa.
