2. Wsparcie dla Specjalnego Trybunału ds. Sierra Leone
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest debata dotycząca sześciu projektów rezolucji w sprawie wsparcia dla Specjalnego Trybunału w Sierra Leone.
Corina Creţu
autor. - (RO) Jednym z problemów dotykających systemów prawnych w wielu krajach świata jest nie tyle brak dobrze ukształtowanych ram prawnych, ale brak egzekucji wyroków orzekanych przez sądy. W krajach dotkniętych przez koszmar wojny domowej, ciągłych konfliktów i ludobójstwa, konsekwencje tej sytuacji są katastrofalne zarówno z punktu widzenia humanitarnego, jak i rozwojowego.
W przypadku Specjalnego Trybunału ds. Sierra Leone tym ważniejsze jest, by orzecznictwo prawne były egzekwowane, jako że trybunał ten ustanawia wiele ważnych precedensów w prawie międzynarodowym. Jest to nie tylko pierwszy trybunał tego rodzaju powołany w kraju, w którym miały miejsce osądzane wydarzenia, ale też pierwszy, który wystosował akt oskarżenia i skazał Charlesa Taylora, byłego prezydenta Liberii, który jeszcze w chwili rozpoczęcia procesu sprawował urząd jako głowa państwa afrykańskiego.
Te aspekty, w połączeniu z niedawnym skazaniem trzech byłych przywódców rebeliantów z okresu wojny domowej, są ważnym wskaźnikiem determinacji społeczności międzynarodowe i rządu Sierra Leone w walce przeciw poczuciu bezkarności tych, którzy dopuszczali się okrucieństw przez całe dziesięciolecie.
Międzynarodowa społeczność musi doprowadzić do końca wdrażanie projektu zaproponowanego dla wzmocnienia sprawiedliwości i prawa w Sierra Leone. Mandat Trybunału niedługo się zakończy - w 2010 roku - a rząd Sierra Leone szczerze przyznaje, że nie jest w stanie zapewnić egzekwowania wydanych wyroków.
Dlatego szczególnie ważne dla Unii Europejskiej i jej międzynarodowych partnerów zaangażowanych w proces pokojowy jest egzekwowanie wyroków wydanych przez Specjalny Trybunał. Zależy od tego nie tylko postęp w zaprowadzaniu pokoju i stabilizacji w regionie, ale również wiarygodność trybunałów specjalnych ustanowionych przez społeczność międzynarodową w innych krajach.
Charles Tannock
autor.- Panie przewodniczący! międzynarodowe prawo humanitarne jest względnie nowym i jeszcze niedoskonałym zbiorem jurysprudencji, ale już odniesiono w tym zakresie znaczne sukcesy. W Europie Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii odegrał niezwykle istotną rolę w przywracaniu sprawiedliwości w regionie rozdartym przez srogie wojny. Podobnie trybunał w Tanzanii osądził odpowiedzialnych za ludobójstwa w Rwandzie w 1994 roku.
A zatem znany nam jest potencjał takich trybunałów w zakresie pomocy rozdartym wojną regionom poprzez zerwanie z atmosferą bezkarności i pozostawienie rozliczeń za sobą. W wielu przypadkach tak wprowadzana sprawiedliwość jest równie cenna jak finansowa pomoc z Unii Europejskiej. Dlatego wspólnota międzynarodowa powinna nadal wspierać Specjalny Trybunał ds. Sierra Leone zapewniając bezpieczne więzienia w państwach członkowskich, jeśli będzie to konieczne i kiedy się o to zwróci, w celu uwięzienia skazanych tyranów.
Jednym z moich osiągnięć w tym Parlamencie, z których jestem najbardziej dumny, była rola, jaką odegrałem w odniesieniu do rezolucji Parlamentu wzywającej Nigerię do postawienia Charlesa Taylora przed Trybunał, co się w końcu udało dzięki mediacji ONZ. Jest jednak jeszcze wielu innych, którzy bez istnienia opartego na solidnych podstawach i dofinansowanego trybunału specjalnego ds. Sierra Leone, pozostaną bezkarni.
Mikel Irujo Amezaga
autor. - (ES) Panie przewodniczący! Dwa lata temu, jako członek misji pod przewodnictwem mojej koleżanki, obecnej tu w Izbie pani poseł Isler Béguin, miałem sposobność odwiedzić Sierra Leone, wziąć udział w posiedzeniach Specjalnego Trybunału i uświadomić sobie jak ważne zadanie spełnia on nie tylko w Sierra Leone, ale również w odniesieniu do całej ludzkości.
Specjalny Trybunał ds. Sierra Leone ustanowił oczywiście precedens, jak już zostało wspomniane. Jak stwierdza się w rezolucji, bezprecedensowe jest, że jest to pierwszy międzynarodowy trybunał finansowany z dobrowolnych składek, pierwszy utworzony w kraju, w którym miały miejsce domniemane zbrodnie, a także pierwszy trybunał - na co zwrócono już uwagę - który postawił w stan oskarżenia byłą głowę państwa.
Z tych wszystkich powodów, nie tylko dlatego, że jest to precedens, lecz również dlatego, że stanowi punkt odniesienia dla innych trybunałów utworzonych i uformowanych na jego wzór - takich jak trybunały ds. Rwandy, byłej Jugosławii, Kambodży, czy Libanu - uważamy, że rezolucja, nad którą pracujemy wraz z trybunałem od kilku miesięcy, powinna zostać przyjęta.
Dwa lata temu przyjęliśmy rezolucję w sprawie finansowania trybunału, jako że wtedy Specjalny Trybunał przechodził trudny okres, był bez żadnych środków finansowych i nie posiadał koniecznego wsparcia - i powinniśmy w tym miejscu również podziękować Komisji Europejskiej, która zaoferowała trybunałowi wsparcie finansowe.
Teraz chcemy przede wszystkim dwóch rzeczy: po pierwsze, aby ci, którzy zostali skazani, odbyli swoje wyroki - stawką jest tu nie funkcjonowanie Specjalnego Trybunału, który zakończy pracę w przyszłym roku, ale spuścizna, jaką nam po sobie zostawi, a po drugie, oczywiście, cały ten proces powinien być wspierany przez dalsze finansowanie.
Krótko mówiąc, Specjalny Trybunał ds. Sierra Leone jest dobrym przykładem i wzorem dla nas wszystkich i dla wszystkich trybunałów zajmujących się zbrodniami. Jest dobrym przykładem i punktem odniesienia, stanowi też dobrą lekcję daną nam przez drugi pod względem ubóstwa na naszej planecie: kiedy weszliśmy do budynku trybunału, zobaczyliśmy hasło "nie ma pokoju bez sprawiedliwości”. Właśnie dlatego mamy moralny obowiązek, nie tylko jako Europejczycy, ale jako ludzie, żeby zagwarantować, by spuścizna Specjalnego Trybunału odcisnęła swój ślad w historii.
Erik Meijer
autor. - (NL) Panie przewodniczący! Sierra Leone, tak jak sąsiad tego kraju, Liberia, doświadczyły okrucieństw na niesłychaną skalę, skutkiem czego wielu obywateli straciło życie lub odniosło poważne rany fizyczne lub psychicznie.
Zbrodniarze, którzy zmuszali dzieci-żołnierzy do obcinania kończyn niewinnym ludziom, powinni zostać ukarani i nie można dopuścić, by znów popełniali zbrodnie. Wydaje się jednak, że starania od ukaranie zbrodniarzy między rokiem 2000 a 2010 nie powiodą się. Specjalny Trybunał ONZ ds. Sierra Leone nie jest w stanie funkcjonować. Uznani za winnych nie mogą być więzieni w Sierra Leone przez odpowiedni okres.
Pojawia się pytanie, co możemy zrobić, by zagwarantować lepsze rezultaty? Trybunał nie będzie działał bez finansowania z zewnątrz, bez przedłużenia jego kadencji, ani bez więzień poza Sierra Leone. Rezolucja słusznie zwraca na to uwagę. Ta rezolucja powinna szybko znaleźć odbicie w działaniu. Inaczej będzie za późno.
Filip Kaczmarek
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie przewodniczący! Jest takie powiedzenie: jak powiedziało się "a”, to trzeba powiedzieć "be”. To zwrot pasujący do naszej dzisiejszej debaty dotyczącej przede wszystkim finansowania Specjalnego Trybunału do spraw Sierra Leone. To prawda, żyjemy w dobie kryzysu, a Trybunał utrzymywany z dobrowolnych kontrybucji różnych krajów pochłania duże kwoty pieniędzy. Nie wolno jednak dopuścić do sytuacji, w której ten jedyny w swoim rodzaju organ zakończy swoją pracę międzynarodowym blamażem. A blamażem byłoby zakończenie jego prac i wypuszczenie oskarżonych z powodów finansowych.
Obowiązkiem nie tylko Unii Europejskiej, ale w moim przekonaniu przede wszystkim ONZ, jest doprowadzenie do końca prac Trybunału, zadbanie o jego finansowanie i wykonanie orzeczonych przez Trybunał kar.
Praca Trybunału i jego wysokie koszty są też przedmiotem dużych kontrowersji w samym Sierra Leone, co wynika z faktu, że mnóstwo ludzi czeka tam na odszkodowania, a jest to jeden z najbiedniejszych krajów. Dlatego rozliczając przeszłość, nie możemy zapominać o przyszłości.
Ewa Tomaszewska
w imieniu grupy UEN. - Panie przewodniczący! Specjalny Trybunał ds. Sierra Leone skazał Issę Hassana Sesaya, głównego przywódcę Zjednoczonego Frontu Rewolucyjnego, na 52 lata więzienia, Morrisa Kallona, jednego z przywódców Frontu, na 40 lat więzienia, a Augustinea Gbao, odpowiedzialnego we Froncie za sprawy bezpieczeństwa, na 25 lat więzienia.
Zorganizowali oni jeden z najokrutniejszych współczesnych ruchów rebelianckich. Drastyczne okaleczenia ludności cywilnej, w szczególności amputacje kończyn na skalę masową, przemoc seksualna jako metoda walki, wcielanie do armii dzieci - to tylko niektóre z brutalnych działań Zjednoczonego Frontu Rewolucyjnego kierowanego przez podsądnych.
Surowy wyrok w ich sprawie jest mocnym sygnałem, który powinien powstrzymać innych przed podobnymi działaniami i znakiem, że cywilizowany świat demokratyczny nie będzie milczał i ma mocne narzędzie do oddziaływania na sprawców takich zbrodni. Tym mocnym narzędziem jest Trybunał i Trybunał ten winien być wspierany zarówno finansowo, jak i politycznie.
Marie Anne Isler Béguin
(FR) Panie przewodniczący! Cieszę się, że ta debata ma miejsce, gdyż usiłowaliśmy wprowadzić ją do porządku obrad przez kilka posiedzeń.
Więc dziś, niedługo przed upływem obecnego mandatu, chcielibyśmy istotnie podkreślić, że należy wspierać Sierra Leone, jeden z najbiedniejszych krajów na świecie, któremu jednak udało się ustanowić Specjalny Trybunał z zamiarem osądzenia odpowiedzialnych za popełnione okrucieństwa.
Jako przewodniczący misji obserwatorów z ramienia UE podczas wyborów w Sierra Leone, uważam, że naszym rzeczywistym obowiązkiem politycznym i moralnym jest wspierać ten trybunał, gdyż byłoby nie do zaakceptowania i nie do wyobrażenia, gdyby z powodów finansowych trybunał nie mógł kontynuować swoich prac.
Dlatego też, oczywiście, zachęcam Komisję do udzielenia mu wsparcia finansowego. Ponadto sędziowie tych trybunałów poprosili nas o wsparcie finansowe, aby pomóc w funkcjonowaniu tego Specjalnego Trybunału.
Jednakże, teraz sprawa rozgrywa się na szczeblu politycznym, ponieważ Trybunał kończy prace w 2010 roku. Musimy...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Antonio Tajani
wiceprzewodniczący Komisji. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Komisja Europejska mocno zaangażowała się we wspieranie Sierra Leone w przechodzeniu od sytuacji powojennej w kierunku wzrostu i rozwoju. Komisja wspiera kraje angażujące się w umacnianie pokoju, stabilizacji, a przede wszystkim demokracji.
W związku z tym Komisja docenia i uznaje istotną rolę, jaką Specjalny Trybunał ds. Sierra Leone odegrał i nadal odgrywa w kwestii przywrócenia pokoju i stabilności w Sierra Leone. Jesteśmy przekonani, że działalność Specjalnego Trybunału pokaże, iż żadna zbrodnia przeciw ludzkości, żadne ludobójstwo i żadna zbrodnia wojenna nie pozostaną bezkarne.
Specjalny Trybunał ds. Sierra Leone odegrał zasadniczą rolę w rozwoju prawa międzynarodowego z racji stworzenia orzecznictwa dotyczącego werbowania dzieci do wojska oraz w sprawie przymusowych małżeństw, które były tematem pierwszych wyroków Specjalnego Trybunału. Komisja wspiera działanie Specjalnego Trybunału od 2003 roku. Przekazaliśmy Specjalnemu Trybunałowi 2 700 000 euro ze środków europejskiego instrumentu na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka. Celem tego finansowania jest wspieranie działalności Specjalnego Trybunału promującej praworządność, międzynarodowe prawo humanitarne i prawa człowieka w Sierra Leone oraz w całym regionie zachodniej Afryki.
Co więcej, w 2008 roku Komisja, w ramach dziesiątego Europejskiego Funduszu Rozwoju, przyjęła projekt o wartości miliona euro, opracowany wraz ze Specjalnym Trybunałem i rządem Sierra Leone. Projekt, który ma być realizowany w latach 2009 - 2010, ma na celu zintegrowanie wcześniejszych działań i zapewnienie trwałej spuścizny, na której będzie można się oprzeć po zakończeniu działalności Specjalnego Trybunału, w szczególności poprzez zwiększenie kadry prawników oraz wzmocnienie instytucjonalne całego systemu prawnego w Sierra Leone.
Po otrzymaniu informacji o problemach budżetowych Specjalnego Trybunału, w 2008 roku Komisja zapewniła mu pomoc specjalną w wysokości 2,5 miliona euro, pochodzących z instrumentu na rzecz stabilności, na pokrycie kosztów, głównie wynagrodzeń pracowników Specjalnego Trybunału. W związku z tym Komisja z zadowoleniem przyjęła informację, że Specjalny Trybunał zdołał pokryć deficyt budżetowy z kilku miesięcy. Jesteśmy przekonani, że mimo światowego kryzysu finansowego społeczność międzynarodowa zdoła znaleźć środki niezbędne, by Specjalny Trybunał nadal wypełniał skutecznie swoje zadania i zakończył proces Charlesa Taylora, byłego prezydenta Liberii.
Zanim zakończę, chciałem wyrazić moje poparcie dla wniosku o dalsze badanie roli i funkcji różnych trybunałów specjalnych i w tym miejscu mam przyjemność poinformować państwa w imieniu Komisji, że w ramach siódmego programu ramowego w zakresie badań zostaną sfinansowane dwie inicjatywy w tej dziedzinie, w pozycji "konflikty i bezpieczeństwo” dotyczącej praw człowieka.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się dziś o godzinie 12.00
