Trwające negocjacje w sprawie umów dwustronnych pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki a niektórymi państwami członkowskimi w odniesieniu do wiz i informacji na temat pasażerów (Passenger Name Record - PNR) (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem jest oświadczenie Komisji w sprawie trwających negocjacji w sprawie umów dwustronnych pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki a niektórymi państwami członkowskimi w odniesieniu do wiz i informacji na temat pasażerów (Passenger Name Record - PNR)
Franco Frattini
wiceprzewodniczący Komisji. - Pani przewodnicząca! Proszę pozwolić mi rozpocząć od stwierdzenia, że - jak każdy wie - wspólna europejska polityka wizowa dotychczas przyniosła ostatnio konkretne wyniki w kilku państwach trzecich, takich jak Kanada i Australia. Niestety nie stało się tak w przypadku Stanów Zjednoczonych.
Od 2004 r. bardzo ciężko pracowaliśmy nad tym, aby osiągnąć cel wprowadzenia we wszystkich państwach członkowskich programu zniesienia wiz do Stanów Zjednoczonych. Wraz z urzędującym przewodniczącym Rady stale naciskaliśmy na administrację Stanów Zjednoczonych, aby glosy wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej były słyszalne w Waszyngtonie. Przewodniczący Barroso, jak państwo wiecie, podnosił osobiście tę kwestię w rozmowach w prezydentem Bushem, a także liderami kongresu USA podczas każdej oficjalnej wizyty w Waszyngtonie.
Wszyscy argumentowaliśmy, że państwa członkowskie spełniają już dodatkowe kryteria bezpieczeństwa ustanowione w ostatnio przyjętym przez Sany Zjednoczone prawodawstwie reformującym. W pełni rozumiemy, że brak postępu ze Stanami Zjednoczonymi spowodował silną frustrację wśród tych, którzy jeszcze nie są częścią programu zniesienia wiz do USA. Nasi obywatele mają uzasadnione prawo, aby nie rozumieć powodów takiej dyskryminacji.
Nie możemy sobie jednak pozwalać na to, abyśmy byli podzieleni i zastraszeni w odniesieniu do pójścia poza to, co ostatnio zostało uzgodnione i zaakceptowania tego, co powinno być niepodważalne - na przykład zapewniając innym dostęp do danych na temat migracji lub azylów w strefie Schengen. Wszytko to powinno być poza dyskusją.
Potrzebujemy szczegółowej debaty, negocjacji i rozważenia wzajemności. Przede wszystkim razem bardzo wiele osiągnęliśmy. Ostatnio świętowaliśmy poszerzenie strefy Schengen na większość krajów Europy. To z kolei nakłada na nas zbiorowy obowiązek zajęcia się wszystkimi kwestiami związanymi z bezpieczeństwem na granicach zewnętrznych i zapewnienia prawidłowego przetwarzania i przechowywania danych dotyczących wszystkich tych, którzy odwiedzają nasze wspólne terytorium.
Nie podważam prawa państw członkowskich UE do zobowiązywania się wobec Stanów Zjednoczonych w odniesieniu do kwestii, które należą do prerogatyw krajowych, na przykład współpracy pomiędzy służbami wywiadowczymi lub programami "air marshal”, ale jesteśmy zdania, że to, czego domaga się od nas wszystkich USA w poszczególnych aspektach związanych z wizami podnosi ważne prawne i polityczne kwestie.
Proszę pozwolić mi podkreślić, że mimo iż pilny charakter może być zrozumiały, wszyscy musimy potwierdzić, że podpisanie protokołu ustaleń nie sprawi, ze ktokolwiek znajdzie się w programie zniesienia wiz następnego dnia. Stany Zjednoczone muszą ustanowić elektroniczny system zezwoleń podróżnych i kontrolę wylotów. Odbędą one zakrojone na szeroką skalę wizyty badawcze w danych krajach. W związku z tym nie ma potrzeby spieszenia się do czegoś, co jest podważalne z prawnego punktu widzenia i pozostawia każde państwo samemu sobie podczas negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi.
Ponieważ dotyczy to wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej, zarówno tych ubiegających się o zniesienie wiz jak i tych, które już należą do tego programu, i wszystkie prowadzą rozmowy ze Stanami Zjednoczonymi, Coreper - ambasadorzy państw członkowskich przy Unii Europejskiej - przyjął w dniu 5 marca wspólną podstawę: zespół wspólnych parametrów, którymi będą się kierować państwa członkowskie w indywidualnych rozmowach ze Stanami Zjednoczonymi. Będzie to dobra podstawa do rozmów z partnerami z USA na posiedzeniu ministerialnej trójki UE i USA w dniu 13 marca 2008 r.
Jednocześnie przedstawię jutro mandat dotyczący własnych negocjacji UE ze Stanami Zjednoczonymi w kwestiach wynikających z polityki wizowej. Poprzez stosowanie wspólnego podejścia opartego na wspólnych parametrach wzmocnimy możliwość osiągnięcia w krótkim okresie porozumienia z naszymi amerykańskimi partnerami w sprawie mandatu proponowanego przez Komisję.
Musimy pamiętać, że UE i Stany Zjednoczone są bliskimi sojusznikami. Zostało to wielokrotnie wykazane. Zwalczanie terroryzmu jest wyzwaniem światowym, które dotyczy nie tylko nas, ale które może być skutecznie odparte tylko wtedy, gdy będziemy współpracować. Unia Europejska jest gotowa do odegrania swojej roli poprzez zjednoczenie państw członkowskich i szanuje wspólne prawodawstwo europejskie oraz wspólne kompetencje.
Podsumowując, będziemy negocjować ze Stanami Zjednoczonymi. Niemożliwe jest po prostu podanie się, zrezygnowanie nie tylko z naszego europejskiego prawodawstwa, ale także z naszych wspólnych kryteriów, w oparciu o które negocjowaliśmy. Będziemy kontynuować negocjacje. Żadne państwo członkowskie nie będzie upoważnione lub nie zezwoli mu się na naruszenie lub odstąpienie od prawodawstwa w tej kwestii.
Urszula Gacek
w imieniu grupy PPE-DE. - Pani Przewodnicząca! Wspólna polityka wizowa należy do kompetencji Wspólnoty. Ponadto państwa członkowskie są zobowiązane do uszanowania zasady solidarności w tej dziedzinie. Jeżeli ta zasada jest naruszona, warto zastanowić się dlaczego. Rada twierdzi, że amerykański visa weaver program powinien ostatecznie stworzyć te same prawa dla wszystkich obywateli Unii. Niestety, jak brakowało, tak nadal brakuje konkretnego scenariusza kiedy i jak ten cel miałby być osiągnięty.
Komisja tłumaczy, że obywatele tzw. nowych państw, które weszły do strefy Schengen, z końcem ubiegłego roku, osiągnęły ogromny sukces. Tak, wejście do strefy Schengen jest prawdziwym dobrodziejstwem dla obywateli. Tym bardziej uwiera upokarzająca, czasochłonna i kosztowna procedura uzyskania wizy turystycznej do Stanów Zjednoczonych. Mam pytanie: jakie są dotychczasowe wyniki pracy Komisji w negocjacjach z USA? Czy Komisja może nas teraz zapewnić, że podejmie wszystkie niezbędne kroki, aby każdy obywatel Unii był równo traktowany przez Stany Zjednoczone? Czy Komisja może zapewnić Parlament, że aktywnie przejmie rolę koordynatora, aby bilateralne umowy stały się zbędne?
Parlament też nie jest bez winy. Szczególnie lewa strona tej Izby, swoją niewybredną i ostrą krytyką Stanów Zjednoczonych utwierdza je w przekonaniu, że spokojnie i skutecznie można negocjować z indywidualnymi państwami, wiąże też ręce Komisji. Państwa nieobjęte programem visa weaver muszą pokazać kręgosłup polityczny, aby nie poddać się presji zniecierpliwionych obywateli. Ci, którzy łamią zasadę solidarności, zwiększają presję obywateli na pozostałe rządy, aby również postawiły partykularny narodowy interes ponad zasadą Wspólnoty.
Państwa, które są objęte programem, nie mogą traktować faktu, iż programem nie są objęte wszystkie państwa Unii, jako problemu wyłącznie tych, którzy na ten etap jeszcze czekają. W imieniu mojej grupy mogę zapewnić Komisję, że będziemy w pełni popierać jej działania w celu osiągnięcia możliwości bezwizowego ruchu turystycznego na równych zasadach dla wszystkich obywateli Unii.
Stavros Lambrinidis
w imieniu grupy PSE. - (EL) Pani przewodnicząca! Presja wywierana ostatnio przez rząd USA na poszczególne rządy państw europejskich w związku z udziałem w programie zniesienia wiz powinna zostać całkowicie potępiona i powinna prowadzić do wprowadzenia znaczących sankcji. W żadnym przypadku, panie komisarzu, jakakolwiek inna odpowiedź nie może mieć miejsca. Innymi słowy, nieakceptowalne żądania rządu USA, który już kończy swą kadencję i którego przewodniczący dwa dni temu zawetował ustawę zakazującą służbom informacyjnym USA stosowania tortur, nie mogą być wykorzystywane przez Komisję do uzasadnienia włączenia takich przepisów do prawa wspólnotowego pod pretekstem zachowania solidarności.
Dwustronne żądania i presja wywierana przez Stany Zjednoczone narusza suwerenność narodową poszczególnych państw członkowskich i prawa podstawowe naszych obywateli. Na Grecję i 11 z 12 nowych państw członkowskich wywierana jest presja, aby umożliwić organom bezpieczeństwa USA dostęp do szeregu niezmiernie delikatnych danych osobowych, czego nie wymagają inne kraje europejskie. Jest tak, jak gdyby wybrane kraje były najuboższymi krewnymi europejskimi lub królikami doświadczalnymi dla nowych amerykańskich środków bezpieczeństwa.
Po drugie, środki te naruszają wspólną politykę wizową, ponieważ, jak wiemy, kraje trzecie są zobowiązane traktować jednakowo wszystkie kraje UE. Nie mogą one dzielić nas na dobrych i złych Europejczyków. Wszystkie wymówki przedstawiane w tym kontekście, że paszporty niektórych krajów europejskich były rzekomo niepewne, są teraz nieważne; niemniej jednak Stany Zjednoczone podtrzymują je bez względu na to!
Po trzecie, środki te naruszają ostatnie porozumienie międzynarodowe PNR pomiędzy Europą a Stanami Zjednoczonymi, które wyraźnie stanowi, jakie środki Amerykanie mogą przyjąć, a jakich nie mogą.
Po czwarte, środki są sprzeczne z prawodawstwem wspólnotowym dotyczących gromadzenia i przetwarzania danych, takim jak konwencja z Schengen. W odniesieniu do tej kwestii słusznie pani powiedziała, że Amerykanie domagają się zapewnienia dostępu do tych danych.
Pani przewodnicząca! Rząd USA wspiera wszystko to, co jest w jego własnym interesie, poprzez swą ulubioną metodę "dziel i rządź". Pytanie brzmi: co Europa czyni w celu chronienia swojej władzy, prawa i obywateli? Niestety, jak na razie odpowiedź nie jest zachęcająca. Przez wiele lat Komisji Europejskiej nie udało się przekonać Stanów Zjednoczonych do rozszerzenia programu zniesienia wiz na wszystkie kraje UE na takich samych warunkach, otwierając w ten sposób drzwi dla dwustronnych negocjacji z poszczególnymi krajami. Czechy w międzyczasie wydają się być w nieprzyzwoitym pośpiechu, aby zaakceptować niezgodne z prawem warunki, naruszające politykę wspólnotową i zasadę solidarności.
W środku tego ula presji politycznej i tajnych negocjacji, zachęcające jest, panie komisarzu, że odpowiedział pan dzisiaj. Jednakże w świetle tego, co pan powiedział, zwracamy się do pana o udzielnie dokładnych odpowiedzi na następujące kwestie:
Po pierwsze, czy zamierza pan podjąć kroki przeciwko państwom członkowskim, które zawierają dwustronne umowy ze Stanami Zjednoczonymi? Czy wniesie pan skargę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przeciwko Czechom, jeśli okaże się, że środki wdrażające umowę są sprzeczne w prawem wspólnotowym?
Po drugie, czy zwrócił się pan do rządów innych państw członkowskich, które teraz negocjują ze Stanami Zjednoczonymi, aby nie ustępowały takiej presji? Jeśli tak, z którymi rządami pan rozmawiał lub prowadzi pan rozmowy obecnie? Co dokładnie im pan mówi, w zakresie tego, co jest im dozwolone a co zakazane?
Po trzecie, jeśli rząd amerykański będzie kontynuował tę politykę, jakie szczególne środki zamierza pan podjąć przeciwko krajowi trzeciemu, który narusza politykę i prawo wspólnotowe?
Po czwarte, czy może nas pan zapewnić, panie komisarzu, że nie zaproponuje pan i nie zgodzi się pan na żadną zmianę obecnego porozumienia PNR, wspólnej europejskiej polityki wizowej lub innych rodzajów polityk wspólnotowych? Czy taka zmiana doprowadzi do nieograniczonego naruszania danych osobowych obywateli europejskich, polityki niefortunnie wspieranej przez Stany Zjednoczone?
Sophia in 't Veld
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Chciałabym rozpocząć od wyrażenia mojego zrozumienia dla frustracji Czech i innych krajów nienależących do programu zniesienia wiz. Jednakże byłoby niezmiernie destrukcyjne, gdyby Czesi mieli do niego dołączyć sami i nie powinniśmy przystawać na taktykę "dziel i rządź” stosowaną przez USA. Mam nadzieję, że Komisja i Rada wyciągnęły ważną lekcję: że własny mandat i zatwierdzenie ze strony Parlamentu Europejskiego nie jest przeszkodą dla negocjacji, ale raczej wzmacnia pozycje Unii Europejskiej. USA powinno działać jako lojalny i wiarygodny sojusznik i przestrzegać prawa UE.
W odniesieniu do PNR, zastanawiam się, dlaczego w ogóle powinno ono być zawarte w protokole ustaleń, jeśli już jest objęte umową pomiędzy UE a USA. Tusz na porozumieniu PNR pomiędzy UE i USA jeszcze nie wysechł i jeszcze nie wszystkie państwa członkowskie UE je ratyfikowały, więc czego jeszcze Amerykanie chcą w tej kwestii?
Czy Komisja była w stanie ustalić, czy środki wdrażające protokół ustaleń są zgodne z porozumieniem pomiędzy UE a USA i czy możemy zakładać, że porozumienie to stało się nieważne? Ponieważ jeśli tak jest, wtedy porozumienie już nie istnieje i powinniśmy rozpocząć nowe rozmowy i zakładam, że wtedy zostanie zastosowana procedura współdecyzji ze strony Parlamentu Europejskiego.
Patrząc wstecz jest to nawet bardziej godne ubolewania, że Rada i Komisja zaakceptowały porozumienie PNR pomiędzy UE a USA na takich niejednoznacznych i otwartych warunkach, ponieważ pozostawia to USA dużo swobody w odniesieniu do dalszego poszerzania zakresu porozumienia PNR pomiędzy UE a USA.
Wreszcie, myślę, że UE będzie mieć właściwą pozycję wobec Stanów Zjednoczonych tylko wtedy, gdy będzie przemawiać jednym głosem, ponieważ jeśli tak nie będzie - jeśli będziemy podzieleni - wtedy nasze zasady będą ustanawiane w Waszyngtonie, a nie tutaj czy w Brukseli.
Eva Lichtenberger
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Pani przewodnicząca! Sprawa wymiany danych pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską powodowała od początku wielkie problemy. Debata nad przekazywaniem danych zawierających nazwiska pasażerów oraz nad trudnościami związanymi z porozumieniem PNR i jego postawą prawną wystarczyła, aby pokazać nam, że po porostu nie ma czegoś takiego jak wyważone negocjacje w tych kwestiach. Strona amerykanka wciąż poszerza swe żądania i domaga się więcej danych, podczas gdy Unia Europejska ma trudności z przemawianiem jednym głosem i stałym odpieraniem tych nieuzasadnionych żądań.
Kwestie te wzbudzają wielkie zaniepokojenie wśród społeczeństwa europejskiego, w szczególności w odniesieniu do ochrony danych osobowych. Obywatele europejscy obawiają się, że ich dane zostaną nieprawidłowo wykorzystane i dlatego też podejście przyjmowane przez Unię Europejską, czy to w odniesieniu do przekazywania danych dotyczących pasażerów, czy to polityki wizowej, było w centrum ich zainteresowania. Nie możemy pozwolić, aby próby czynione w tym zakresie doprowadziły do różnić pomiędzy państwami członkowskimi, ponieważ jeśli to uczynimy, tylko osłabi to poszczególne kraje. Nie możemy także pozwolić, aby niektóre państwa członkowskie zostały wybrane przez Stany Zjednoczone do odmiennego traktowania pod względem specjalnych żądań i wymogów.
Komisja przedstawiła dwa żądania w tej kwestii: poza jednolitym podejściem w szczególności zwraca się ona o to, aby pokazać kręgosłup, kręgosłup i jeszcze raz kręgosłup. Stałe kłanianie się w pas Stanom Zjednoczonym prowadzi tylko do bardziej uciążliwych żądań.
Sylvia-Yvonne Kaufmann
w imieniu grupy GUE/NGL. - (DE) Pani przewodnicząca! Proszę pozwolić mi powiedzieć kategorycznie, że nie możemy pozwolić Stanom Zjednoczonym na podzielenie Europy. Unia Europejska musi działać jako jedno ciało, ponieważ jest to jedyny sposób, aby odcisnęła ona znak i zaważyła na scenie międzynarodowej. Dotyczy to w szczególności jej interesów ze Stanami Zjednoczonymi.
Jedno państwo członkowskie z pewnością posiada mniej siły niż Unia Europejska jako wspólnota. Niemniej jednak państwo członkowskie działając samo może rzeczywiście poważnie osłabić Unię jako całość. Takie podejście nęka sam rdzeń wiarygodności Europy. Faktycznie daje Stanom Zjednoczonym młotek, serwowany na srebrnej tacy, którym może wbić klin w Europę, umożliwiając Waszyngtonowi uzyskanie od poszczególnych państw tego, czego nie mogą otrzymać od Unii jako całości.
Negocjacje pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a UE, które doprowadziły do zawarcia w lipcu 2007 r. porozumienia w sprawie przekazywania danych dotyczących nazwisk pasażerów wykazały, że Unia z trudnością mogła zapewnić przyjęcie przez USA wszelkich jej stanowisk. Zdaniem wielu Europejczyków, a także według mnie, porozumienie to już daje Stanom Zjednoczonym dostęp do wielu informacji na temat europejskich pasażerów transportu lotniczego. Ponadto nie wiemy nawet dokładnie, jak te dane są wykorzystywane lub komu są one przekazywane. Fundamentalne pytanie brzmi, czy te stosy danych służą w ogóle do jakiegoś celu w walce z terroryzmem. Uważam zatem za całkowicie groteskowe, że poszczególne państwa członkowskie posuwają się teraz nawet dalej, niż tego wymaga porozumienie i pozwalają sobie na wciągnięcie się w coś na kształt handlu końmi, gdzie zniesienie wiz jest wymieniane za przekazywanie większej ilości danych. Nie może to leżeć w interesie społeczeństwa. Obywatele tych państw członkowskich z pewnością powinni mieć prawo do podróżowania do Stanów Zjednoczonych bez wizy, tak jak mogą to już czynić inni obywatele UE, ale jakim kosztem dla nas wszystkich?
Nie, takie podejście naraża Europę na ryzyko szantażu. Jeśli państwa członkowskie nie będą razem działać i okazywać solidarności oraz jeśli nie wykształcą spójności Unii, nie powinniśmy być zaskoczeni, jeśli ludzie w Stanach Zjednoczonych nie będą poważnie traktować Unii Europejskiej.
Carlos Coelho
(PT) Pani przewodnicząca, panie wiceprzewodniczący Komisji, panie i panowie! Przedstawię kilka krótkich uwag. Pierwsza: dziel i rządź. Strategia administracji amerykańskiej zmierzająca do dwustronnego negocjowania z państwami członkowskimi UE nie zaskakuje mnie. Zasada dziel i rządź jest bardzo starą taktyką, ale nie możemy pozwalać państwom członkowskim UE na pomaganie i podżeganie do tej strategii.
Druga: osłabienie pozycji Europy. Negocjacje pomiędzy Komisją i administracją amerykańską przedłużają się. Niestety żaden kraj członkowski nie powinien decydować się na podpisanie umowy dwustronnej, osłabiając w ten sposób wspólną pozycję Unii Europejskiej w odniesieniu do żądań USA, w szczególności w przededniu posiedzenia ministerialnej troiki Unia Europejska-Stany Zjednoczone, jakie odbędzie się w ten czwartek w Słowenii.
Trzecia: upadek solidarności. Jako sprawozdawca Parlamentu Europejskiego do spraw Schengen wzywałem do wczesnego rozszerzenia strefy Schengen i zniesienia granic wewnętrznych. Objawy radości zaledwie dwa miesiące temu teraz zdają się ignorować fakt, że zarządzamy wspólnym obszarem. Całkowicie potępiam ten brak solidarności europejskiej.
Czwarta: zgodność umowy z prawem. Istnieje niepokojący płaszcz tajemnicy zakrywający pewne nieznane szczegóły umowy. Będzie to szczególnie niebezpieczne, jeśli będzie ona zmierzała do obejścia porozumień pomiędzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi w sprawie wymiany danych na mocy porozumienia PNR i jest to szczególnie nie do zaakceptowania, jeśli bezpośrednio lub pośrednio umożliwia ona Stanom Zjednoczonym dostęp do europejskich baz danych, takich jak systemy VIS czy SIS.
Piąta i ostatnia uwaga: zamrożenie tych umów. Wzywam Radę do osiągnięcia porozumienia w odniesieniu do zamrożenia tych niepożądanych dwustronnych umów w trybie pilnym i wzywam pana komisarza Frattiniego i Komisję Europejską, jako strażnika Traktatów, aby wykorzystali w tym celu wszelkie instrumenty, jakimi dysponują.
Gérard Deprez
(FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Wiele osób już to powiedziało, ale muszę to powtórzyć: uważam, że jest to szczególnie poważana kwestia. Po pierwsze jest ona poważna, ponieważ nasi sojusznicy amerykańscy świadomie postanowili - musimy sobie to uświadomić, że uczynili to świadomie - negocjować oddzielnie z państwami członkowskimi Unii Europejskiej nad kwestami, co do których bardzo dobrze wiedzą, że leżą one w zakresie kompetencji Unii Europejskiej, wykorzystując to do przedstawiania nieuzasadnionych żądań dotyczących bezpieczeństwa.
Kwestia ta jest poważna także z punktu widzenia Unii. To smutny widok zobaczyć jak państwa członkowskie osobno ustawiają się w kolejce, aby móc zaoferować swym obywatelom perspektywę podróżowania do Stanów Zjednoczonych bez wizy, w zamian za środki bezpieczeństwa, jakich Amerykanie nie mogliby wynegocjować z samą Unią. Uważam, że ten bałagan jest niefortunnym wynikiem tragicznego braku strategii politycznej z naszej strony.
Dotychczas Komisja i Rada negocjowały pragmatycznie ze Stanami Zjednoczonymi, w oparciu o każdy indywidualny przypadek, za każdym razem na wniosek Amerykanów, nigdy nie mając odwagi, aby domagać się od Amerykanów wzajemności. Nie kieruję tej uwagi do pana Frattiniego, ponieważ wiem, że próbował, ale nie był wspierany. Jeśli dobrze rozumiem, biorąc pod uwagę poważny i pilny charakter sytuacji, Komisja obecnie zwraca się o wyraźnie wynegocjowany mandat w celu zapewnienia, że Amerykanie będą przestrzegać tego, czego powinni przestrzegać od początku, czyli prawa wspólnotowego i kompetencji Unii.
Poprzemy wysiłki Komisji w tej kwestii, ale Komisja nie może zapominać, że będzie potrzebować Parlamentu, zwłaszcza jeżeli Traktat zostanie ratyfikowany, ponieważ żadne obecne działania nie mogą wejść w życie, jeśli nie zatwierdzi ich Parlament. Pan komisarz powinien powiedzieć to swemu następcy, czy to tymczasowemu, czy też stałemu.
Jan Zahradil
(CS) Pani przewodnicząca, panie i panowie, panie komisarzu! Jak już wcześniej usłyszeliśmy, sytuacja jest nie do obrony. Trzy lata po rozszerzeniu Unii Europejskiej istnieje nierówność pomiędzy starymi i nowymi państwami członkowskimi, a negocjacje pomiędzy Komisją Europejską a Stanami Zjednoczonymi w zakresie wyeliminowania tej nierówności nie uczyniły dużego postępu.
Nie powinno być zatem sprzeciwów wobec dwustronnych negocjacji pomiędzy przedmiotowymi krajami, w szczególności dlatego, że nie stanowią one naruszenia jakiejkolwiek części prawodawstwa wspólnotowego. Przeciwnie, Czechy zawarły wymogi UE w protokole, tak aby był on w pełni zgodne z prawem UE. Jest to także odzwierciedlone w opinii wydziału prawnego Rady. Kompetencje Wspólnoty w zakresie wspólnej polityki wizowej także nie zostały naruszone, ponieważ elektroniczny system zezwoleń podróżnych, który jest ustanawiany, nie jest systemem wizowym.
Z pewnością prawdą jest, że USA pragnie negocjować w sprawie włączenia krajów do programu zniesienia wiz tylko na zasadzie dwustronnej, ponieważ kraj ten jest do tego zobowiązany swoim prawem krajowym. Tylko kraje mogą zostać przyjęte to tego programu, a nie organizacje lub wspólnoty międzynarodowe. To jest prawda dotycząca tego rozwiązania.
Nie utworzono żadnego precedensu dla innych krajów. Moim zdaniem Czechy i inne kraje powinny i mogą kontynuować dwustronne negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi. Oczywiście będą one zawsze gotowe do tego, aby działać w sposób przejrzysty, wymieniać się informacjami i dyskutować nad ich następnym krokiem z Komisją Europejską i prezydencją.
Chciałbym podziękować komisarzowi za jego realistyczną postawę, jaką wykazał w swoim przemówieniu. Chciałbym jedynie ostrzec przed wywieraniem jakiejkolwiek zewnętrznej presji na szczeblu UE na poszczególne państwa członkowskie, która może wiązać się z zagrożeniami politycznymi i podważyć obraz Unii Europejskiej, zwłaszcza teraz, gdy w poszczególnych państwach odbywa się proces ratyfikacji nowego traktatu reformującego.
Jeanine Hennis-Plasschaert
(NL) Amerykańska taktyka dziel i rządź w roku 2008 wyznacza strukturę relacji transatlantyckich. Jednakże bardziej niż z czegokolwiek innego musimy sobie zdać sprawę z tego, że tylko siebie możemy za to winić. Tym razem Czechy były pierwsze w ukierunkowaniu swych działań i osiągnięciu korzyści. W ubiegły czwartek Komisja nie była także w stanie zaprzeczyć ani potwierdzić, czy prawo wspólnotowe i przepisy zostały naruszone. Czy to nie jest dziwne? Kiedy państwa członkowskie zdadzą sobie sprawę, że każde z nich, w większym lub mniejszym stopniu, jest krzykiem na pustyni?
W negocjacjach politycznych z resztą świata, a zatem i z USA, zasadnicze znaczenie ma to, aby państw członkowskie przemawiały jednym głosem. Stosunki transatlantyckie są niewątpliwie bardzo ważne, ale żadne z państw członkowskich - jakkolwiek lojalne - nigdy nie stanie się 51. stanem Stanów Zjednoczonych Ameryki. To musi się zakończyć. Piłka jest w rękach Europy. I całkowicie szczerze jestem wściekły, że Rada nie jest w tym momencie reprezentowana w Izbie. To dowodzi całkowitego braku zrozumienia tego, co oznacza pilny charakter sprawy.
Sarah Ludford
Pani przewodnicząca! Jak inni powiedzieli, protokół ustaleń jest niezgodny z prawem Wspólnoty i UE, które przyznaje Wspólnocie lub Unii kompetencje w zakresie polityki wizowej, kluczowych aspektów walki z terroryzmem i polityki bezpieczeństwa oraz przekazywania danych dotyczących pasażerów. Z pewności niezgodne z prawem jest przekazywanie przez Republikę Czeską Stanom Zjednoczonym jakichkolwiek informacji ze wspólnych baz danych UE, takich jak wizowy system informacyjny.
Jednakże, co jeszcze ważniejsze, jest to katastrofalne z punktu widzenia polityki. Niektórzy z nas dowiedzieli się na początku ubiegłego roku podczas wizyty w Waszyngtonie jak szkodliwe dwustronne lobbowanie wysiłków - nawiasem mówiąc nie tylko tych z Czech - było dla prób stanowienia przez Komisję i prezydencję jednolitego frontu w interesie całej UE.
Ale nie - niektóre państwa członkowskie jeszcze tego nie pojęły. Oczywiście rozumiem frustracje krajów, których żołnierze walczą i umierają wraz z Amerykanami, nie tylko w Afganistanie, ale także w Iraku, a także faktem, że ich obywatele są podejrzewani o terroryzm, kiedy chcą odwiedzić Stany Zjednoczone. Jest gdzieś w tym ironia. Jednakże jak głupie jest dać złapać się w pułapkę zasady "dziel i rządź”!
Pozostaje to wielce niezgodne z aspiracjami UE, aby mieć znaczenie w świecie, powoduje niemalże popadnięcie w rozpacz i naraża Radę jako całość na drwiny. Podobnie jak pan Hennis-Plasschaert zauważam, że nie ma ich tutaj, aby odpowiedzieć na ten zarzut dzisiaj wieczorem.
Zita Pleštinská
(SK) Słowacja, tak jak Polska, Litwa, Estonia i niektóre w pozostałych państw członkowskich UE długo starały się, aby tak jak Republika Czeska znaleźć się na liście krajów, których obywatele nie będą potrzebować wizy, aby wyjechać do Stanów Zjednoczonych.
Każdy postęp na drodze ku zniesieniu wiz jest bardzo ważny dla naszych obywateli, ponieważ oznacza on osiągnięcie równości dla wszystkich obywateli UE. Wierzę, że zarówno Komisja, jak i prezydencja słoweńska zdadzą sobie sprawę z tego, że złożenie skargi przeciwko Republice Czeskiej z uwagi na to, że kraj ten podpisał z USA protokół ustaleń, nie byłoby dobrym sygnałem z Brukseli, właśnie w czasie, gdy trwa proces ratyfikacji traktatu lizbońskiego.
Jestem za przyjęciem kompromisu pomiędzy jednolitym podejściem UE i zasadami, zgodnie z którymi państwa członkowskie mogłyby także angażować się dwustronne negocjacje z USA.
Oldřich Vlasák
(CS) Panie i panowie! Proszę pamiętać, że z wyjątkiem Słowenii wszyscy obywatele nowych państw członkowskich muszą uzyskać wizę. W przeciwieństwie do innych Europejczyków, obywatele ci muszą stać w kolejkach w ambasadach amerykańskich i płacić znaczne kwoty, a przez wiele lat czekali na próżno na wsparcie Unii w czynionych przez nich wysiłkach o włącznie do programy zniesienia wiz. Spośród starych państw członkowskich, tylko Grecy są w takiej samej sytuacji.
Prawdą jest, że Unia Europejska prowadziła przez długi czas dyskusje ze Stanami Zjednoczonymi w tej kwestii i że zwłaszcza po rozszerzeniu strefy Schengen urzędnicy w Brukseli zwiększyli presję wywieraną na Amerykanów, aby włączyć nowe państwa członkowskie do programu zniesienia wiz. Jednakże upłynęły cztery lata od naszego przystąpienia i nic się dotychczas nie wydarzyło. Dlatego też Republika Czeska postanowiła działać sama i spełnić pragnienie swych obywateli.
Protokół podpisany pomiędzy Republiką Czeską a USA musi zatem być uważany za wkład do wspólnych wysiłków, aby zapewnić wszystkim członkom Unii te same prawa. Proszę nie zapominać, że ten krok jest w pełni zgodny z prawem UE i nikt nie powinien tego kwestionować.
Alexander Alvaro
(DE) Pani przewodnicząca! Dyskutowaliśmy nad tą kwestią także w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych i nie ma ani jednej osoby w komisji, która nie sympatyzowałaby z sytuacją, w której nowe państwa członkowskie się znalazły, w szczególności w odniesieniu do polityki wizowej i dwustronnych negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi. Ponadto są także stare państwa członkowskie - w tym kontekście wspomniano o Grecji - które także czekają na zmianę polityki wizowej USA. A zatem nikt nie kwestionuje ich praw do wyłamania się z szeregu, ale musimy spytać, czy to, co jest zgodne z prawem jest bezwzględnie uzasadnione. W tym wypadku nie jest to uzasadnione, ponieważ osłabia jednolite podejście ze strony Unii Europejskiej i w ten sposób hamuje zawarcie porozumienia, które miałaby zastosowanie do całego terytorium Unii Europejskiej.
Zasadnicze znacznie ma stopniowe podejście. Właśnie pomyślnie zakończyliśmy proces przystąpienia nowych członków do strefy Schengen. Następnym krokiem jest rozważenie tego, w jaki sposób można uzyskać ogólne rozwiązanie w kwestii wiz.
Jedno ostatnie zdanie: uważam grożenie traktatem lizbońskim za całkowicie haniebne.
Ivo Strejček
(CS) Proszę pozwolić mi przedstawić kilka szczegółów dotyczących debaty przeprowadzonej tutaj kilka minut temu.
Wielokrotnie powiedziano, że my, to znaczy Unia Europejska, musimy stosować jednolite i wspólne podejście w negocjacjach ze Stanami Zjednoczonymi. Wydaje się, że tego właśnie dotyczy cała sprawa, w zakresie poruszonym przez większość osób, które zabrały głos. Nie dotyczy ona indywidualnych korzyści dla poszczególnych posłów lub poszczególnych państw członkowskich: dotyczy ona wspólnej antyamerykańskiej polityki.
Proszę pozwolić mi powiedzieć, że dla większości obywateli czeskich program zniesienia wiz stanowi symboliczny ostatni krok historycznego powrotu ich kraju do grupy państw demokratycznych. Chcę także państwa zapewnić, że proces ratyfikacji zniesienia wiz przez parlament czeski będzie dużo szybszy niż proces ratyfikacji traktatu lizbońskiego.
Piia-Noora Kauppi
Pani przewodnicząca! Podobnie jak moi koledzy, także uważam, że jedność Unii Europejskiej jest bardzo ważna, nie tylko w zakresie polityki wizowej, ale także w zakresie innych kwestii związanych ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki.
Chciałabym jednak zapytać pana komisarza konkretnie: czy myśli pan, że USA obecnie żąda od tych państw członkowskich, które próbują niezależnie wynegocjować przystąpienie do programu zniesienia wiz, różnych poziomów wymogów w oparciu o inne powody niż bezpieczeństwo? Czy myśli pan, że USA nastawia państwa członkowskie przeciwko sobie i próbuje wykorzystać inne kwestie, także związane z tą sprawą? Czy też są to tylko obawy związane z bezpieczeństwem ze strony USA?
Franco Frattini
wiceprzewodniczący Komisji. - (IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dziękuję państwu za wystąpienia.
Ponieważ swoboda przepływu jest moim zdaniem prawem podstawowym naszych drogich obywateli europejskich, które zostało uznane poprzez rozszerzenie strefy Schengen, pierwszą rzeczą jaka musi być powiedziana jest to, że Komisja Europejska i instytucje europejskie muszą pracować w celu osiągnięcia absolutnego, a nie względnego, rezultatu. Wszyscy obywatele wszystkich państw członkowskich muszą mieć prawo podróżowania do Stanów Zjednoczonych bez wiz. Jest to naszym wyraźnym celem, w związku z tym rozumiem obawę i zaniepokojenie, a także niepokój niektórych z państw członkowskich, które są w Unii Europejskiej od wielu lat, takich jak Grecja, lub są jej członkami od lat czterech.
Jednakże pierwszym aspektem, jaki należy wyjaśnić, jeśli chcemy mieć pełen obraz, jest fakt, iż nieprawdą jest to, że nie osiągnęliśmy żadnych rezultatów! Nasza praca na szczeblu wspólnotowym a nie krajowym dostarczyła znaczących rezultatów, na przykład ostatnio w przypadku Kanady. Odbyłem wizytę w Kanadzie, w czasie kiedy żadne z nowych państw członkowskich nie było objęte programem zniesienia wiz z Kanadą. Dwanaście miesięcy później wszystkie już są nim objęte.
Uzgodniliśmy system równego traktowania z Australią, co doprowadziło do tego, że nie ma dyskryminacji pomiędzy starymi i nowymi - w cudzysłowie - państwami członkowskimi Unii Europejskiej.
Musimy jeszcze osiągnąć takie rezultaty w odniesieniu do Stanów Zjednoczonych, to prawda, ale chciałbym przypomnieć posłom, którzy mówili o czterech latach, czyli dacie, w której ich kraje przystąpiły do Unii Europejskiej, że Stany Zjednoczone zmieniły swe prawo niecały rok temu, w sierpniu 2007 r. Dopiero wtedy Stany Zjednoczone stwierdziły, że chcą rozszerzyć program zniesienia wiz. Niemożliwe jest zatem mówienie o czterech latach, nie uwzględniając faktu, że negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi sięgają nawet dalej, ale od niecałych 12 miesięcy są one oparte na nowym prawie. To co wynegocjowaliśmy wcześniej, w oparciu o prawo, które teraz się zmieniło, oczywiście nie ma już żadnego znaczenia.
Moim zdaniem, musimy pracować ze Stanami Zjednoczonymi, aby włączyć wszystkich obywateli europejskich do systemu, w którym nie potrzebują oni indywidualnej wizy, a pewne państwa członkowskie nie mogą myśleć, że mogą osiągnąć taki rezultat przed innymi. Mówię to bardzo szczerze. Dlaczego? Ponieważ zapewniłoby to przewagę w negocjacjach naszemu rozmówcy, a tym przypadku naszym amerykańskim przyjaciołom, którzy mogą być naszymi przyjaciółmi i sojusznikami, ale niemniej jednak prowadzą negocjacje i będą naciskać w tych negocjacjach, jeśli znajdą jakikolwiek słaby punkt w naszej europejskiej Izbie. Musimy zapewnić, że nie okażemy żadnej słabości: to jest nasz cel i musimy to powiedzieć bardzo wyraźnie.
Pamiętacie państwo, że kiedy przedstawiałem w tej Izbie porozumienie PNR pomiędzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi, porozumienie, które niektórzy skrytykowali a inni przyjęli z zadowoleniem, powiedziałem, że porozumienie to umocniłoby pozycję Europy wobec Stanów Zjednoczonych. Teraz chciałbym powiedzieć, że ci którzy poparli europejskie PNR mieli rację, ponieważ jedną z kluczowych kwestii mandatu, jakiego się domagamy, jest to, aby nie było wymiany danych i informacji ponad to, co jest przewidziane w tym porozumieniu, a jeśli takie wnioski zostaną przedstawione, Unia Europejska je odrzuci.
Jest to dowód, że takie europejskie porozumienie rekompensuje słabą pozycję państw członkowskich, od których zażądano dodatkowych danych - i nie ma wątpliwości, że będzie się tego od nich żądać - a także dostępu do baz danych, które należą do nas, Unii Europejskiej. Jednakże w rezultacie takiego porozumienia, które nieliczni skrytykowali a inni poprali, możemy obecnie powiedzieć naszym amerykańskim kolegom bardzo wyraźnie, że niemożliwe jest wyjście poza postanowienia europejskiego porozumienia PNR. Jest to moim zdaniem znakiem siły, a nie słabości.
Już wiemy, co można, a czego nie można zrobić. Ustaliły to nasze rozporządzenia, prawodawstwo wspólnotowe i porozumienia, które podpisaliśmy i zainicjowaliśmy. W tym względzie jest oczywistym, że Europa musi przemawiać jednym głosem, kiedy zajmuje się tymi kwestiami, a także oczywistym jest, że podejście "dziel i rządź” jest z europejskiego punktu widzenia najbardziej błędnym podejściem ze wszystkich i jest podejściem, które musimy odeprzeć i któremu instytucje oczywiście muszą się sprzeciwić.
Dlaczego zatem dyskutujemy nad tą kwestią dzisiaj w tej Izbie? Ponieważ nawet mimo tego, że mamy zrozumiałe prawodawstwo, nawet mimo tego, że mamy szczegółowe porozumienia, istniała pokusa, jeśli mogę to tak to nazwać, aby je obejść. Pokusa, która może być zrozumiała z politycznego punktu widzenia dla obywateli krajów, których to dotyczy, ale nie do zaakceptowania pod względem instytucjonalnym. To dlatego musieliśmy zareagować, oczywiście w duchu solidarności ze wszystkimi państwami członkowskimi, w tym z tymi, które aspirują do przystąpienia do systemu zniesienia wiz.
Co uczyniliśmy? Zwróciliśmy się do Coreperu, czyli do ambasadorów państw członkowskich, aby uzgodnili dokument ustanawiający linię graniczną. Uważamy ten dokument za czerwoną linię: powtarza on co można, a czego nie można robić. Zwróciliśmy się także do państw członkowskich, aby zapewniły, że wszelkie polityczne negocjacje nie będą wykraczać poza czerwoną linię, ten kluczowy punkt, i powtórzyliśmy, na przykład, że wymiana informacji poza to, co już zostało ustalone w europejskich porozumieniach, nie może być dozwolona oraz że kwestie takie jak powrót osób bezprawnie przedłużających pobyt muszą być negocjowane na szczeblu europejskim, a nie krajowym. Szczerze mówiąc, kwestie tego rodzaju niekoniecznie musiały być powtarzane, ponieważ istniał formalny mandat. Uczyniliśmy to z myślą o przejrzystości, aby powiedzieć raz na zawsze, że rozumiemy obawy państw członkowskich, które obecnie nie są objęte programem zniesienia wiz, ale że zasady Unii Europejskiej mają pierwszeństwo przed tymi obawami. Gdybyśmy je podważylibyśmy, ponownie, ustanowilibyśmy precedens, który byłby wielokrotnie naśladowany, a za każdym razem byłoby to coraz bardziej niebezpieczne.
Podsumowując, pani przewodnicząca, pracujemy w tym tygodniu nad zaproponowaniem mandatu negocjacyjnego z USA, który bardzo wyraźnie określi, że państwa członkowskie, jednogłośnie, nawet przedstawiciele Republiki Czeskiej i Estonii, zgodziły się, że linia graniczna nie może zostać przekroczona w indywidualnych negocjacjach. Czy istnieje margines indywidualnych negocjacji? Oczywiście tak, w obszarach, w których Unia Europejska nie posiada kompetencji, to jest oczywiste. Jednocześnie w przypadku wszystkich tych kwestii, w których Unia posiada kompetencje, a są one w przeważającej większości, państwa członkowskie udzielają nam jednogłośnie mandatu; mogę powiedzieć, że to jest linią postępowania, którą prezydencja słoweńska jest bezwzględnie zdecydowania podążać. Jutro zwrócę się do Komisji o formalny mandat, aby poinformować Stany Zjednoczone o naszym stanowisku i w odniesieniu do tego stanowiska nie może być żadnych ustępstw ani zwolnień.
Sophia in 't Veld
Pani przewodnicząca! Uważam, że nie otrzymaliśmy odpowiedzi na nasze pytania, co ma miejsce często podczas tych debat. Postawiłam panu komisarzowi bardzo precyzyjne pytanie: czy był w stanie ustalić, czy środki wdrażające dotyczące części PNR obejmującej protokół ustaleń są zgodne z porozumieniem pomiędzy UE a USA, a jeśli nie, to czy to oznacza, że porozumienie jest nieważne?
Pan komisarz powiedział, że niektórzy posłowie sprzeciwili się porozumieniu, a inni je poparli. Chciałabym przypomnieć panu komisarzowi, że kiedy przyjmowaliśmy rezolucję w tej Izbie w ubiegłym roku w lipcu, przyjęliśmy ją niemalże jednogłośnie i pan komisarz powiedział, że porozumienie jest w dużej mierze wadliwe.
Franco Frattini
wiceprzewodniczący Komisji. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Powiem bardzo krótko. Myślałem, że wyraziłem się jasno, ale proszę pozwolić mi powtórzyć: nie będzie żadnych przepisów wdrażających, w przeciwieństwie do dokumentu przyjętego przez Coreper i mandatu, o jaki się zwracam. Nie ma jeszcze przepisów wdrażających, ponieważ Republika Czeska zgodziła się na nasz wniosek, aby nie przedstawiać przepisów wdrażających zanim nie zostanie osiągnięte wspólne europejskie stanowisko. Osiągnęliśmy stanowisko, a rząd Republiki Czeskiej będzie go przestrzegał.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
