Conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad (16/17 december 2010) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Europese Raad en de Commissie over de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad (16/17 december 2010). Ingevolge het Verdrag wordt het verslag gepresenteerd door de voorzitter van de Europese Raad, de heer Van Rompuy.
Herman van Rompuy
voorzitter van de Europese Raad. - (EN) Om te beginnen wil ik u een gelukkig Nieuwjaar wensen. Dat is mijn wens, en ik wens dat in deze moeilijke tijden voor u persoonlijk en voor de Unie. Nu de laatste Europese Raad alweer een maand achter ons ligt, wil ik u eraan herinneren dat ik elke keer uitgebreid verslag doe van de resultaten van de Europese Raad aan de Conferentie van voorzitters, enkele uren na afloop van de Raad.
Tijdens de Europese Raad van december hebben we ons de eerste dag gefocust op economische kwesties en de tweede dag op buitenlands beleid. Met betrekking tot het economisch beleid hebben we enkele belangrijke conclusies getrokken. In de eerste plaats hebben we een besluit genomen over het voorstel voor een beperkte Verdragswijziging, die nodig is om een permanent mechanisme voor het waarborgen van de financiële stabiliteit in de eurozone als geheel in te stellen. Nadat we tijdens onze vergadering in oktober in beginsel waren overeengekomen dat deze Verdragswijziging noodzakelijk was, heb ik de leden van de Europese Raad geraadpleegd over de mogelijke bewoording en de inhoud ervan. Ik heb overeenstemming weten te bereiken over een tekst van twee zinnen, die zullen worden toegevoegd aan artikel 136 van het Verdrag. Ik citeer:
"De lidstaten die de euro als munt hebben kunnen een stabiliteitsmechanisme instellen dat geactiveerd wordt indien dat onontbeerlijk is om de stabiliteit van de eurozone in haar geheel te waarborgen. De verlening van financiële steun, indien vereist, uit hoofde van het mechanisme zal aan strikte voorwaarden gebonden zijn.”
Dit is een essentieel onderdeel van onze inspanningen om Europa beter tegen crises te wapenen. Dit is niet alleen belangrijk voor de rechtszekerheid, maar ook voor de geloofwaardigheid in de markt. Omdat deze wijziging de bevoegdheden van de Unie niet zal vergroten, hebben alle leden van de Europese Raad ermee ingestemd dat het passend is om een vereenvoudigde herzieningsprocedure te gebruiken. Dit vereist een advies van uw Parlement, evenals van de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank. We hopen dat u hiermee zult instemmen. Ik hoef u er nauwelijks aan te herinneren hoe belangrijk het is, in een periode dat de marktvolatiliteit nog steeds een zorg is, dat deze procedure zo snel en zo soepel mogelijk zal verlopen.
Ik weet dat u en de verantwoordelijke commissies van het Parlement dit nauwlettend volgen, niet in het minst tijdens het werk van de door mijzelf voorgezeten werkgroep Economisch bestuur, die verschillende vergaderingen met de zeven voorzitters van de meest betrokken parlementaire commissies heeft gehouden. Ik wil Voorzitter Buzek bedanken voor zijn bijdrage tijdens de Europese Raad en voor zijn mededeling aan de Europese Raad dat het Parlement bereid is deze kwestie met spoed te behandelen.
Met uw steun zal de Europese Raad dit ontwerpbesluit tijdens zijn vergadering van maart in een definitief besluit kunnen omzetten. Vervolgens zal de Verdragswijziging door elke lidstaat moet worden goedgekeurd. Het doel is om de wijziging uiterlijk op 1 januari 2013 in werking te laten treden, zodat het permanente mechanisme zelf in juni 2013 zal kunnen worden ingesteld.
De Europese Raad heeft ook onderzocht wat de voornaamste kenmerken van het toekomstige mechanisme moeten worden. Al in oktober hebben we de Commissie gevraagd de voorbereidende werkzaamheden uit te voeren. Dit resulteerde in de verklaring van de ministers van Financiën van de Eurogroep van 28 november, die volledig is bekrachtigd tijdens de vergadering van de Europese Raad. Daarin wordt bepaald dat het toekomstige Europees Stabiliteitsmechanisme zal worden ontworpen op basis van het huidige mechanisme, waardoor ook de betrokkenheid van het IMF wordt voorzien. De EU zal zich strikt houden aan de standaardpraktijken van het IMF en andere internationale standaardpraktijken. Over de rol van de private sector zal per geval worden besloten, zodat betrokkenheid van de private sector geen voorafgaande voorwaarde voor het ontvangen van steun in het kader van het toekomstige Stabiliteitsmechanisme zal zijn.
Tot slot heeft tijdens de Europese Raad ook een zeer goede en diepgaande gedachtewisseling plaatsgevonden over de recente economische ontwikkelingen en de wijze waarop de uitdagingen voor alle Europese economieën op de korte termijn en op de lange termijn het hoofd kan worden geboden. Ook de president van de Europese Centrale Bank was hierbij aanwezig, en een verklaring van de staatshoofden en regeringsleiders van de landen van de eurozone en de aanwezige EU-instellingen werd door de Europese Raad verwelkomd. In deze discussie werd de geest van vastberadenheid en eenheid onder de lidstaten en de instellingen opnieuw bevestigd. Iedereen rond de tafel was het eens met de basisanalyse. Ik herhaal: alle 27 lidstaten waren het eens met de basisanalyse, ook al heeft deze analyse voornamelijk betrekking op de zeventien eurolanden. Er bestaat dus een gemeenschappelijke wil om onze economieën meer crisisbestendig te maken en de structurele economische groei in Europa te versterken.
Ik zal nu de elementen van deze gezamenlijke aanpak noemen. Deze elementen zijn ook onderdeel van de verklaring die is aangenomen. Drie punten hebben betrekking op taken voor de nationale regeringen. In de eerste plaats is dat begrotingsverantwoordelijkheid, in de tweede plaats is dat stimulering van de groei, en in de derde plaats moeten de twee landen met steunprogramma's verplicht de noodzakelijke maatregelen toepassen. We verwelkomen de inspanningen van deze twee regeringen, van Griekenland en Ierland, en hun bevolkingen.
Twee andere punten hebben betrekking op het werk dat door de lidstaten en de instellingen samen moet worden verricht. In de eerste plaats vraagt de Europese Raad de andere instellingen, en niet in de laatste plaats uw Parlement, om ervoor te zorgen dat de afspraken over het Stabiliteitspact en macro-economisch toezicht die in oktober zijn gemaakt, op basis van het werk van de werkgroep waarvan ik voorzitter was, tegen de zomer zullen zijn aangenomen. Dat is onze gemeenschappelijke plicht. In de tweede plaats zijn we overeengekomen om nieuwe stresstests uit te voeren in de bankensector teneinde volledige transparantie te krijgen in de bredere context van de jaarlijkse beleidscyclus van de EU.
We zijn vastbesloten. De staatshoofden en regeringsleiders van de eurozone en de instellingen van de EU "zijn bereid alles te doen wat nodig is om de stabiliteit van de eurozone in haar geheel te verzekeren". Er wordt momenteel gewerkt aan de ontwikkeling van de afzonderlijke elementen van deze algemene aanpak.
Op de tweede dag van onze vergadering hebben we ons geconcentreerd op onze betrekkingen met strategische partners. Mevrouw Ashton heeft voortgangsverslagen gepresenteerd over de wijze waarop we onze strategische partners tegemoet moeten treden, en ik heb de collega's een korte toelichting gegeven op de positieve resultaten van drie toppen. Dat zijn de top met president Obama, tijdens welke we nieuwe wegen voor trans-Atlantische samenwerking op het gebied van groei, werkgelegenheid en veiligheid hebben geopend, zoals groene groei en cyberveiligheid, de top met president Medvedev, die een bilaterale overeenkomst heeft opgeleverd over de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie, wat een zeer belangrijk resultaat is, en de top met premier Singh van India, die tot goede progressie heeft geleid op weg naar een ambitieuze en evenwichtige vrijhandelsovereenkomst, hopelijk met een resultaat in de eerste helft van dit jaar. Tijdens deze laatste top hebben we ook een gezamenlijke verklaring over internationaal terrorisme aangenomen.
Deze bijeenkomsten hebben allemaal laten zien dat de Europese Unie voor onze partners niet alleen een economische unie en een handelsblok is, maar ook een geopolitieke partner.
De Europese Raad heeft ook besloten om Montenegro de status van kandidaat-lidstaat te geven. Dit onderstreept de overtuiging van de Europese Raad dat de landen van de westelijke Balkan een Europese roeping hebben.
Tot slot hebben we een besluit genomen over het standpunt ten aanzien van Ivoorkust, dat in overeenstemming is met het standpunt dat de ministers van Buitenlandse Zaken enkele dagen eerder hadden ingenomen en dat een duidelijk signaal afgeeft over de noodzaak om de resultaten van democratische verkiezingen te respecteren.
Zoals u weet, zal tijdens de Europese Raad van 4 februari vooral onze agenda voor groei centraal staan. Innovatie en energie - met name energiezekerheid - zijn in dit verband belangrijke onderwerpen. In maart zullen we ons voor het eerst bezighouden met het zogeheten Europees Semester. Het is niet de bedoeling dat dit een bureaucratisch proces wordt, maar het moet een gelegenheid worden om echt een grondige discussie te voeren over hoe onze economie ervoor staat en welke maatregelen we moeten nemen.
Collega's, we weten natuurlijk dat we de economische coördinatie en de convergentie in de eurozone moeten versterken en verdiepen. We zullen zo veel mogelijk in een alomvattend kader werken en ik ben ervan overtuigd dat we de noodzakelijke consensus zullen bereiken.
José Manuel Barroso
Mijnheer de Voorzitter, vorig jaar werd de Europese Unie meermaals zwaar op de proef gesteld en de Europese Raad van december heeft duidelijk gemaakt dat wij vastbesloten zijn om alle noodzakelijke besluiten te nemen om de door ons behaalde successen te consolideren. Met name het besluit om een Europees Stabiliteitsmechanisme in te stellen en de daarmee samenhangende Verdragsbepalingen aan te passen getuigt van ons rotsvaste voornemen de eurozone te steunen en de lidstaten te steunen die ten voordele van de hele EU van deze zone gebruik maken.
De Commissie zal voor de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad haar officiële standpunt bepalen over het voorstel tot wijziging van het Verdrag. We zullen zeker het onze doen om aan de Europese burgers uit te leggen waarom deze bescheiden aanpassing hun steun verdient. Dit besluit stelt ons in staat om voortvarender te werk te gaan en de Commissie zal nauw samenwerken met de Ministers van Financiën om de laatste geschilpunten over het permanente stabiliteitsmechanisme voor aanvang van de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad glad te strijken. Hoewel het hier om een intergouvernementeel mechanisme gaat, wat de enige mogelijkheid was die de lidstaten open stond, is het wel zaak om dit mechanisme zo vorm te geven, dat het volledig strookt met het Verdrag en dat het onze stabiliteitsregels sterker maakt, zoals de principes van begrotingstoezicht van ons verlangen.
Deze besluiten hangen samen met een algemener beleid dat we voeren in antwoord op zowel de economische crisis en haar gevolgen als op de noodzaak om een groei te verwezenlijken die banen oplevert. De Europese Raad heeft dat ingezien. De staatshoofden en regeringsleiders van de eurozone, maar vooral de Europese instellingen hebben er ook geen misverstand over laten bestaan dat ze klaar staan om al het noodzakelijke te doen om de stabiliteit van de eurozone als geheel te waarborgen. De regeringsleiders hebben in het bijzonder aangedrongen op doortastend optreden om gepaste financiële steun via de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit te waarborgen, zolang het permanente mechanisme nog niet van kracht is. Dat waren de conclusies van de laatste Europese Raad.
De Europese Raad drong er verder op aan om de Commissie-voorstellen voor economisch bestuur van vorig jaar september versneld vast te stellen, uiterlijk in juni. Men onderschrijft de belangrijke rol die voor de Europa 2020-strategie ook is weggelegd om Europa weer op het pad van de duurzame groei te brengen. Het Europees Semester, dat we vorige week bij de jaarlijkse groeianalyse ten doop hebben gehouden, brengt al deze intenties op een gemeenschappelijke noemer. Ik geloof echt dat het nieuwe wegen inslaat en voor een aanmerkelijke verbetering zorgt in de manier waarop wij onze onderling afhankelijke economieën binnen de Europese Unie aansturen en op elkaar afstemmen. Het Europees Semester introduceert een waarlijk Europees economisch bestuur. Dit is wat ons nieuwe economische bestuur in de praktijk betekent, een vorm van bestuur die het in zich heeft een integraal antwoord op de crisis te geven.
De Commissie heeft dat als stellige overtuiging uitgesproken in de jaarlijkse groeianalyse. Ik zou daar graag wat langer bij stilstaan omdat ik, mede gezien de hoogst belangrijke conclusies van de Europese Raad van december, denk dat het er nu meer dan ooit op aankomt om naar de vervolgstappen te kijken. Ik denk dat een nieuwe realiteit aan het ontstaan is. De politiek is anders aan gaan kijken tegen economisch bestuur en economische coördinatie en heus niet alleen omdat de zogenaamde federalisten daar om vroegen. De markten vragen er zelf om. Onze internationale partners vragen erom. Het zijn simpelweg maatregelen die het gezond verstand ingeeft en wij nemen die maatregelen en zullen die blijven nemen.
Het nieuwe Europees Semester paart strakkere fiscale regelgeving via een versterking van het Pact voor Stabiliteit en Groei aan een doeltreffende vorm van economische coördinatie. Het biedt de mogelijkheid van coördinatie vooraf, wat betekent dat we elkaars beleid bespreken, zowel op economisch als fiscaal gebied, vóórdat dit wordt aangenomen. In plaats van achteraf wijzigingen aan te brengen, kijken we vooruit om onze koers te bepalen.
Deze anticiperende werkwijze is de eigenlijke reden waarom hier van een historische stap voor de Europese Unie gesproken kan worden. Feitelijk voegen we een werkelijk Europese dimensie toe aan het nationale begrotings- en economische beleid. Voortaan dragen wij al in het eerste uur bij aan de beleidsvorming, in plaats van die achteraf te beoordelen en mogelijkerwijs te corrigeren.
Natuurlijk is de uiteindelijke beslissing over de nationale begrotingen aan de parlementen van de lidstaten. Dat is helemaal zoals het hoort, maar tegelijk is deze nieuwe vorm van economisch bestuur niets anders dan de nuchtere erkenning van een nieuwe werkelijkheid.
Gezien de grote mate van onderlinge afhankelijkheid in de eurozone en de Europese Unie als geheel moet een lidstaat bij zijn besluiten op de hoogte kunnen zijn van wat zijn buurlanden van plan zijn te doen. Een dergelijke uitwisseling van informatie verstevigt juist de positie van de nationale parlementen en ondermijnt geenszins hun gezag.
De jaarlijkse groeianalyse brengt dit proces op gang en doet dat met een niet mis te verstane boodschap: herstel de stabiliteit, stel structuurhervormingen niet langer uit en neem versneld groeibevorderende maatregelen. Eerste deel van de boodschap is het herstel van de stabiliteit door de overheidsfinanciën op orde te brengen. Alleen als we inkomsten en uitgaven weer in evenwicht brengen, keert het vertrouwen in de Europese economieën terug. Als we dat vertrouwen niet herstellen, lopen we het gevaar van economische stagnatie, met alle negatieve sociale gevolgen van dien, vooral op het gebied van de werkgelegenheid.
Maar we moeten dat op een nuchtere en weldoordachte manier aanpakken. Begrotingssanering betekent niet het terugdringen van schulden door genadeloos te snijden in de uitgaven. Het is bovenal een kwestie van prioriteiten stellen en bepaalde terreinen, zoals innovatie, onderwijs en nieuwe energiebronnen, komen eerder dan andere voor zo'n voorkeurspositie in aanmerking.
De tweede boodschap van de jaarlijkse groeianalyse is doorgaan met structuurhervormingen, zodat we nieuwe vormen van werkgelegenheid kunnen creëren. De keuze is een simpele: willen we een groei met of zonder banen? Is het eerste het geval, dan staan ons een paar dingen te doen. Dan moeten we er bij de lidstaten op aandringen dat zij zich dit jaar op arbeidsmarkthervormingen concentreren en de hindernissen aanpakken die een hogere arbeidsparticipatie in de weg staan. We moeten de mensen helpen weer aan het werk te komen door het werk aantrekkelijker te maken. We moeten de pensioenstelsels hervormen en ervoor zorgen dat werklozen niet slechter af zijn als ze werk vinden.
Voor alle duidelijkheid: structuurhervormingen staan niet gelijk aan het aantasten van de sociale zekerheid, maar betekenen re-integratie van hen die momenteel van de arbeidsmarkt zijn uitgesloten, vooral onze jongeren. Het jeugdwerkloosheidspercentage in sommige lidstaten, zelfs in tijden van voorspoed, is een schandaal. Iedereen die werkelijk om een sociaal Europa geeft, weet dat dit zo niet langer kan. In het licht van een verscherpte internationale concurrentie kunnen we onze sociale markteconomie alleen overeind houden door ons aan te passen.
De derde boodschap van de jaarlijkse groeianalyse is het voorop stellen en bespoedigen van groeibevorderende maatregelen. Dat staat of valt met ons programma Europa 2020. Daarbij dienen we ons te concentreren op maatregelen die op korte en middellange termijn een duidelijk economisch effect sorteren en die vrij snel door te voeren zijn. Dat betekent investeren in sectoren die groei genereren, betekent het volle potentieel van onze interne markt aanspreken, versterkt investeren in energie, transport en ICT-infrastructuur - deels door innovatieve financieringsvormen, waar naar onze mening de projectobligaties van de Europese Unie zeker bij horen - en erop blijven aandringen de Doha-ronde tot een goed einde te brengen, ondertussen werk makend van vrijhandelsakkoorden met onze voornaamste economische partners. Dit alles dient zijn neerslag te krijgen in het concept voor het eerstvolgende meerjarig financieel kader. Europa's volgende begroting moet een groeibevorderende begroting worden.
Dames en heren, onze economieën beginnen zich in de juiste richting te ontwikkelen. Het herstel is aangeslagen en zet momenteel ook in de reële economie door. Dit jaar mogen we een groei van ongeveer 1,5 procent in het bruto binnenlands product verwachten, oplopend tot 2 procent in 2012. De Europese industrie presteert de afgelopen maanden aanmerkelijk beter. We kunnen ook een gestage verbetering van de werkgelegenheidsvooruitzichten tegemoet zien, terwijl op dit moment de staatsschulden weer beginnen af te nemen, wat grotendeels te danken is aan eerder genomen begrotingsmaatregelen, die in sommige gevallen aan kracht winnen door een herlevende groei. Naar verwachting daalt in de Europese Unie de staatsschuld van 6,8 procent dit jaar naar een gemiddelde van 4,2 procent van het bruto binnenlands product in 2012.
Maar het zou een ernstige vergissing zijn om nu een zucht van verlichting te slaken en terug te vallen in oude gewoonten. De wereld is veranderd. We kunnen niet terugvallen op de aanpak van vroeger. Als we nu niet handelen, nu we geconfronteerd worden met de grootste crisis sinds het begin van de Europese integratie, wanneer zullen de lidstaten dan wel klaar zijn voor een werkelijk doeltreffend economisch beleid, een beleid dat te rijmen valt met de doelen die zij zelf geformuleerd hebben? Als wij op Europees niveau hen er niet toe aanzetten zulke besluiten te nemen, wie dan wel? Alleen door onze schulden weg te werken en de overheidsfinanciën in evenwicht te brengen, kunnen we van crisismanagement overstappen naar het stimuleren van groei - geen groei zonder meer, dat spreekt voor zich, maar duurzame, sociaal verantwoorde groei.
Dat komt neer op structuurhervormingen, waarvan een deel nu al een aantal jaren door ons bepleit wordt - hervormingen die voor geen enkele structuur terugdeinzen, maar dan wel met de bedoeling om de prijzen omlaag te brengen, het ontstaan van nieuwe banen in de hand te werken en innovatieve werkwijzen te bevorderen. Ik ben ervan overtuigd dat we aan onze burgers verplicht zijn om de weg van groei met banen te kiezen. De jaarlijkse groeianalyse wijst daarvoor de weg.
Laten we daarom nu volmondig ja zeggen tegen een fatsoenlijke coördinatie van economisch beleid en een echt Europees economische bestuur, in dienst van het gezamenlijk belang en van al onze burgers. Ik dank u voor uw aandacht.
(Applaus)
Joseph Daul
namens de PPE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Rompuy, mijnheer Barroso, de afgelopen Europese Raad heeft duidelijk laten zien dat de euro een essentiële pijler van de Europese integratie is. Wij moeten al het mogelijke doen om de munt te stabiliseren en versterken.
Onze staatshoofden en regeringsleiders hebben dan ook opnieuw hun sterke gehechtheid aan de Europese munt uitgesproken, en het feit dat Estland begin dit jaar tot de eurozone is toegetreden, is nog een signaal in die richting, waarmee tevens een heel goed voorbeeld wordt gesteld van hoe aan de criteria moet worden voldaan voor de grote landen die hier niet aan voldoen.
Dit gezegd hebbende, onderschat niemand de ernst van de situatie die Europa momenteel op economisch en sociaal vlak doormaakt binnen de eurozone. In 2011 moet alles in het werk worden gesteld om deze problemen te boven te komen en de markten gerust te stellen, niet op een oppervlakkige maar op een structurele manier, dat wil zeggen door de juiste voorwaarden te scheppen voor groei en werkgelegenheid op de lange termijn. Ik denk dat wij op dit punt dezelfde taal spreken.
Dit betekent in de eerste plaats dat de nationale overheidsfinanciën weer gezond moeten worden gemaakt. Laten wij hier hard aan werken en niet zwichten! Het betekent in de tweede plaats dat de lidstaten hun begrotingsbeleid, maar ook hun fiscale en sociale beleid meer op elkaar moeten afstemmen.
Het betekent ook dat wij snel overeenstemming moeten bereiken over het steunfonds voor de eurozone en dat dit fonds enkel zin heeft als het gepaard gaat met een strikte toepassing van de regels inzake begrotingsdiscipline. Onze burgers moeten weten dat de landen die zij in moeilijke omstandigheden bijstaan, hun overheidsrekeningen scherp in de gaten houden, want anders zullen ze niet langer bereid zijn om geld op te hoesten, als ik het zo mag stellen.
Tot slot moeten wij, zoals ik al zei, de voorwaarden scheppen voor groei en werkgelegenheid. Dat betekent ook dat de Europese interne markt moet worden voltooid en dat er meer moet worden geïnvesteerd in onderzoek en innovatie, en in onderwijs en scholing tijdens het gehele leven. Mijn fractie wil dat op al deze gebieden de voorkeur wordt gegeven aan de communautaire aanpak boven de intergouvernementele aanpak, simpelweg omdat dit veel doeltreffender en veel duurzamer is.
Mijnheer Van Rompuy, ik verzoek u ervoor te zorgen dat de Verdragswijziging, die bekrachtigd is tijdens de afgelopen Europese Raad, zo spoedig en zo snel mogelijk wordt afgerond.
Het begrotingsdebat is nog maar net begonnen. Mijn fractie zal blijven oproepen tot een grondig heronderzoek van de Europese overheidsfinanciën in de komende jaren, met als doel, eens te meer, om de voorwaarden te scheppen voor groei en werkgelegenheid in Europa.
Mijnheer Barroso, laten wij alles in detail onderzoeken, laten wij niet bang zijn en, zoals ik al verschillende keren heb gezegd, laten wij een, twee of drie voorbeelden van begrotingen nemen: bijvoorbeeld, hoe kunnen wij Europa er, na de huidige problemen, weer bovenop laten komen met 1, 2 of 5 procent? Dat zal ons niet lukken door te snijden in de financiële middelen. Als wij banen willen creëren, dan hebben wij meer Europese middelen nodig, hetgeen niet wil zeggen dat de lidstaten meer geld moeten uitgeven.
Laten wij niet bang zijn, mijnheer Van Rompuy en voorzitter Barroso. Leg ons deze voorstellen voor en dan zullen wij - de staatshoofden en regeringsleiders, evenals het Parlement - verplicht zijn de goede oplossing te vinden; maar geef ons in ieder geval een paar opties waaruit we kunnen kiezen.
Stephen Hughes
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad van december gaf ons in elk geval een politiek akkoord over een permanent crisismechanisme, maar - gezien de reactie van de markten na Kerstmis, met nieuwe angsten over de solvabiliteit van Portugal, Spanje en België - we moeten ons afvragen of dit niet opnieuw een geval van 'als het kalf verdronken is' was. Het voorgestelde Europese stabilisatiemechanisme zelf wierp nieuwe vragen op over de financiële markten en het bestaande financiële stabilisatiemechanisme wordt nu als ontoereikend beschouwd. Opnieuw hebben we kansen gemist.
In december gaf het Parlement een duidelijk signaal over euro-obligaties af aan de Raad, maar hierop is geen constructieve reactie gekomen van de Raad of de Commissie. Sinds 2008 is er herhaaldelijk sprake geweest van aarzeling en intern geruzie tussen de lidstaten en de instellingen, en elke keer kwam er een pijnlijk afgedwongen reactie - maar deze kwam te laat en leverde minder op dan nodig was.
Het duidelijkste voorbeeld van het probleem is het feit dat we, in het licht van de huidige economische en monetaire uitdagingen, eenvoudigweg niet beschikken over de instrumenten die we nodig hebben. Alle instrumenten zijn ontoereikend of ontbreken in het geheel. Onze institutionele besluitvormingsprocessen zijn complex en weinig democratisch, en de strategie van ons economisch beleid is verdeeld en ineffectief.
De financiële markten houden ons niet alleen onder druk wegens hoge schulden en tekorten, voorzitter Barroso: ze doen dit ook omdat ze willen worden gecompenseerd voor het risico dat komt kijken bij het lenen van geld aan een project dat niet in staat lijkt te zijn volledig tot ontwikkeling te komen of zijn eigen doestellingen te realiseren.
Wat de eurozone op dit moment bij elkaar houdt, is niet zozeer de droom van de grondleggers, maar eerder de nachtmerrie van het alternatief: een totale ineenstorting van het systeem. Het totale onvermogen om met de crisis om te gaan, zorgt ervoor dat het Europese project in een politieke impasse raakt. Welke kans bestaat er momenteel op sterkere en meer democratische instellingen die voortkomen uit een herzien verdrag?
Intelligente oproepen tot meer politieke integratie, zoals die van het hoofd van de Duitse Bundesbank, maken werkelijk geen enkele kans. Tegen deze achtergrond, voorzitter Barroso, schokt mij de frontale aanval van de Commissie op het sociale Europa en de inmenging in de nationale arbeidsmarkten, zoals in Ierland het geval is. De jaarlijkse groeianalyse is in wezen een frontale aanval op reeds lang bestaande rechten van de werkenden die van sociaal en economisch belang zijn, en op het wezenlijke concept van collectieve onderhandelingen.
Als de analyse door de Europese Raad wordt geratificeerd, is dit naar mijn mening de slechtst denkbare strategie in de situatie waarin we ons momenteel bevinden. Deze strategie zal niet alleen economische waanzin blijken te zijn, maar zal ook ernstige schade toebrengen aan het Europese project.
Grote ideeën kunnen ook mislukken, mijnheer de Voorzitter, en ik maak me oprecht zorgen over dit Europese project. Uit de geschiedenis blijkt dat mensen de kans op mislukking tot het allerlaatste moment blijven ontkennen. Laten we de kans op mislukking nu al erkennen.
Mijnheer Farage knikt instemmend. Als wij het nalaten om actie te ondernemen, voorzitter Van Rompuy, voorzitter Barroso, is dit koren op de molen van de heer Farage en zijn bondgenoten. Laten we in hemelsnaam actie ondernemen!
Sylvie Goulard
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Rompuy, mijnheer Barroso, ik zou twee opmerkingen willen maken over de conclusies van de Europese Raad van afgelopen december.
Ten eerste wil ik u erop wijzen dat er een simpele reden is waarom de crisis zo'n uitzonderlijke invloed op de Europese Unie heeft: wij zijn van het begin af aan een rechtsgemeenschap geweest, en in een rechtsgemeenschap is de wet heel belangrijk. Het gaat er niet om de eerbiediging van de wet ter discussie te stellen, maar als wij te maken hebben met een dergelijke ernstige crisis - zoals blijkt uit de jaarlijkse groeianalyse die u onlangs hebt gepubliceerd, mijnheer de voorzitter - dan is het tijd voor actie, en niet voor formalisme.
U zegt ons dat deze herziening van de Verdragen van essentieel belang is om de markten gerust te stellen. Om te beginnen - als u mij een kleine impertinentie toestaat - waren de markten volgens mij na de bijeenkomst van de Europese Raad in oktober niet bepaald gerustgesteld. Pas dus op, als u van plan bent de markten gerust te stellen. Stelt u zich eens voor wat er zou gebeuren als deze herziening mocht mislukken.
Ik kom uit een land dat het trauma heeft ervaren van een negatief referendum zonder dat er een plan B was. U hebt dit zelf meegemaakt, mijnheer Barroso. Soms moeten wij ons afvragen wat er gebeurt als wij tegen de markten zeggen: "Wij moeten de Verdragen wijzigen; voor die en die datum moet alles klaar zijn", en dan hopen dat het ook gebeurt. Het is dus logisch dat u voor de vereenvoudigde procedure kiest, in de hoop dat het gebeurt. Als het dan echter gebeurt, zult u misschien de markten geruststellen, maar de bevolking zeker niet.
En daarin ligt mijn tweede punt: much ado about nothing. U wijzigt de Verdragen vanwege een rechtsvraag. U verandert ze niet om de burgers de antwoorden te geven die zij verwachten. Wij werken hier met zes rapporteurs aan het pakket "economische governance", dat de Commissie heeft opgesteld zonder dat het nodig was de Verdragen te wijzigen. Wij waren het erover eens dat er bij deze werkzaamheden geen noodzaak was om de Verdragen te wijzigen, maar in de loop van het proces kregen wij te horen: "We gaan de Verdragen wijzigen." Het lijkt alsof wij tegen de mensen zeggen dat wij de Verdragen kunnen veranderen, dat wij ondanks alle juridische rompslomp zo ver kunnen gaan, maar dat wij het - als het er echt op aankomt - niet doen om ervoor te zorgen dat de 2020-strategie serieus wordt genomen of dat er werkgelegenheid en groei voor hen wordt gecreëerd.
Daar komt dus nog bij dat de Europese Raad van december ons verzoekt onze werkzaamheden te bespoedigen. Prima, laten wij het tempo opvoeren! Ik zou willen dat de Raad wat sneller was, mijnheer Van Rompuy. Het Parlement heeft zijn verslagen al gepresenteerd. Er is een heel eenvoudige manier om sneller te gaan: u schuift iets meer op in de richting van onze standpunten en wij beschouwen de medebeslissing niet langer als een procedure waarin de Raad besluit en het Parlement zich aanpast.
Rebecca Harms
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Rompuy, hetgeen ik mij in de eerste plaats herinner van de laatste bijeenkomst van de Raad, kwam in uw samenvatting niet voor, en daarom kom ik ook tot een andere slotsom. Als ik vandaag terugkijk, dan is het belangrijkste wat ik me herinner het feit dat ratingbureau Moody's nog tijdens de top van staatshoofden en regeringsleiders de kredietwaardigheid van Ierland verlaagde.
Dat was het punt waarop we beseften hoezeer we er niet in zijn geslaagd om de crisis, die we vandaag nog altijd te boven moeten komen, aan te pakken. Wie de belangrijkste cijfers voor de schuldencrisis vergelijkt, kan niet anders dan verbaasd zijn over hoe succesvol er nog altijd tegen de euro wordt gespeculeerd, terwijl een land dat veel grotere problemen heeft dan Portugal of Spanje, namelijk de VS, uit het vizier van de speculanten blijft die de euro aanvallen. Dat is de stand van zaken.
Er is een nieuw jaar aangebroken waarin we voor nieuwe problemen gesteld worden. We zouden ons hier en nu bezig moeten houden met het probleem dat we nog tijdens de vergadering hadden voorspeld, namelijk dat wat daar werd vastgesteld, niet volstaat. Ik denk dat we intussen allemaal hebben ingezien dat veel Europese landen in moeilijkheden verkeren. Ze kampen met een enorme schuldenlast, zowel particuliere schulden als een onaanvaardbaar grote staatsschuld. Veel van de lidstaten van de Europese Unie zullen hun problemen niet zonder hulp kunnen oplossen.
Wat moet onze volgende stap zijn? Volgens ons volstaat het op zichzelf niet om de staatsschuld terug te dringen, zoals veel landen nu beginnen te doen en waartoe ze worden aangespoord door de Europese Unie en haar gemeenschappelijke resoluties, en volgens ons worden de landen gedwongen de grenzen van het aanvaardbare af te tasten. Er moet nieuwe overeenstemming worden bereikt over de manier waarop dit kan functioneren zonder onaanvaardbaar te zijn. Ik denk dat bijvoorbeeld ontwikkelingen in Hongarije de alarmbel doen rinkelen met betrekking tot datgene wat er gebeurt als de verdeling van de welvaart in de landen van de Europese Unie te onrechtvaardig en de kloof te groot is. We moeten bij het verminderen van de staatsschuld veel meer aandacht schenken aan rechtvaardigheid dan we tot dusver hebben gedaan.
Wij zijn verder van mening, en dat zeg ik hier met nadruk, dat de bankensector geherstructureerd moet worden. Wij zijn er niet van overtuigd dat we een verdere stijging van de staatsschuld kunnen rechtvaardigen om financiële instellingen te redden die ten dode zijn opgeschreven. Ik zou met nadruk willen bevestigen wat mevrouw Goulard heeft gezegd: we hebben een benadering nodig die ons in het kader van een Green New Deal daadwerkelijk in staat stelt om de Europeanen voor te bereiden op de toekomst en om in deze crisis een nieuwe koers uit te zetten. Ik zou nogmaals willen benadrukken dat Europa een schitterende plaats is om te leven, en we hebben veel werk voor de boeg om ervoor te zorgen dat dit zo blijft.
Timothy Kirkhope
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad heeft belangrijke beslissingen genomen over crisisbeheersing in de toekomst, maar ik ben het met Voorzitter Barroso eens dat de onderliggende problemen blijven bestaan: de noodzaak om terug te keren naar begrotingsdiscipline en de onwil van sommige lidstaten om te streven naar vergaande economische hervorming.
Er werd ons verteld dat lidstaten bij een gemeenschappelijke munt niet langer zouden kunnen devalueren om hun problemen op te lossen, maar dat zij in plaats daarvan hun economie zouden moeten hervormen om hun concurrentiepositie te verbeteren. Hoewel dit oppervlakkig gezien een aantrekkelijke bewering was, hebben velen van ons er verstandig aan gedaan zich hierdoor niet in de luren te laten leggen, aangezien dit een onjuist vooruitzicht is gebleken. Sommige lidstaten hebben andere oplossingen kunnen vinden om hun economie kunstmatig te ondersteunen: door inflatie van activaprijzen, deels veroorzaakt door een ongepast laag rentepercentage en de weigering om op andere manieren corrigerende maatregelen te nemen; of door op niet-verdedigbare schaal overheidsmiddelen te injecteren en in sommige gevallen de omvang van het resulterende begrotingstekort te verhullen.
Hoewel we uiteraard oplossingen moeten vinden om te kunnen omgaan met de directe gevolgen van dergelijk beleid en fiscale bezuinigingen essentieel zijn, moeten we onszelf evengoed toeleggen op economische hervorming: we moeten de flexibiliteit van de arbeidsmarkt verbeteren om banen te scheppen, markten openstellen, handelsbarrières wegnemen en particuliere investeringen stimuleren, zodat we het gat kunnen opvullen dat door verminderde uitgaven in de publieke sector is ontstaan.
De financiële en economische crisis heeft ertoe geleid dat grootschalige overheidsinterventie in de economie onvermijdelijk werd, maar we mogen een lapmiddel niet verwarren met een oplossing. Een grotere overheid is niet de oplossing op lange termijn. De oplossing op lange termijn is economische groei die wordt gerealiseerd door succesvolle bedrijven en ondernemers die actief zijn op concurrerende markten, die de consument toegevoegde waarde kunnen bieden en banen kunnen scheppen voor onze burgers.
Daarom zijn bijvoorbeeld de strategie Europa 2020, de interne markt en de Innovatie-Unie zo belangrijk; deze concepten moeten dan ook de aandacht krijgen die ze verdienen. Er staat veel op het spel. Terwijl wij bezig waren deze actuele crisis te bedwingen, hebben andere landen over de hele wereld - waarvan er sommige hele andere politieke waarden lijken te hebben dan wij - gestaag vorderingen gemaakt. Als we niet uit deze crisis komen op een progressieve koers naar hervorming, zullen we worden veroordeeld tot een onverbiddelijk relatief verval met zeer ingrijpende gevolgen voor het uitdragen van onze waarden en zelfs voor de toekomst van de hele planeet.
Joe Higgins
namens de GUE/NGL-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het permanente financiële stabiliteitsmechanisme dat momenteel van kracht is, is niets meer dan het zoveelste instrument om de grote Europese banken te beschermen tegen de gevolgen van hun roekeloze speculaties op de financiële markten. Het is een mechanisme om de arbeidersklasse in heel Europa te laten betalen voor de crisis van een gebrekkig financieel systeem en het door crisissen geteisterde Europese kapitalisme.
Mijnheer Barroso en mijnheer Van Rompuy, vertel mij deze ochtend eens - want dat hebt u nog niet gedaan - over de ethiek achter de overdracht van tientallen miljarden euro's aan particuliere oninbare vorderingen die door speculanten en bankiers wild zijn vergokt op de Ierse vastgoedmarkt, om die schulden vervolgens te laten neerkomen op de schouders van het Ierse volk, dat hier geen enkele verantwoordelijkheid voor draagt. De interventie van het IMF en de EU in Ierland is alles behalve een financiële reddingsoperatie, maar juist een mechanisme om de Ierse belastingbetalers vazallen van de Europese banken te maken. U maakt onze diensten en de levensstandaard van onze bevolking kapot. U beweert democratisch te zijn, maar u maakt de beroepsbevolking van Europa tot slaven van de markten, de financiële markten die met u kunnen doen wat zij willen.
Uw financieel stabiliteitsmechanisme is een gevaarlijk wapen dat door de markten wordt voorgeschreven onder het mom van iets goedaardigs. Wij, links Ierland, staan erop dat het mechanisme in een referendum aan het Ierse volk wordt voorgelegd voordat het wordt doorgevoerd.
Nigel Farage
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, wat is het meest gebruikte woord in verband met de euro? Nee, het is niet 'mislukking' - hoewel het dat ook heel goed had kunnen zijn. Het is 'stabiliteit', toch? Tien jaar geleden zei iedereen dat de euro ons stabiliteit zou brengen als deze eenmaal was ingevoerd. Nou, tien jaar later zou ik eerder willen zeggen dat de euro enkel chaos, onenigheid en ellende heeft gebracht voor miljoenen mensen, en desondanks wordt hier deze ochtend nog steeds het woord 'stabiliteit' gebruikt. Zowel mijnheer Barroso als mijnheer Van Rompuy hebben gesproken van 'stabiliteit'.
We geven elkaar zelfs schouderklopjes omdat de obligatieveilingen in Portugal vorige week goed gingen, terwijl de realiteit is dat de Europese Centrale Bank in feite het geld van belastingbetalers heeft gebruikt om haar eigen schuld te kopen. Uw geruststellingen dat alles goed gaat, werken niet.
Wie denkt u eigenlijk voor de gek te houden, mijnheer Van Rompuy? Het rendement van obligaties steeg gisteren naar bijna 7 procent in Portugal. Het publiek in de hele Unie steunt de valuta niet langer, en de strijd om Spanje is nog niet eens begonnen. Het model zelf mislukt en toch is het enige wat u wilt, de omvang van het reddingsfonds verdubbelen. U wilt zelfs de reikwijdte van het reddingsfonds vergroten zodat u, net als de ECB, ook nog meer van uw eigen schuld kunt kopen.
U gebruikt de crisis als machtsmiddel om ons in de richting van een fiscale unie te leiden. Als u daarin slaagt, moeten we de naam veranderen: de 'Europese Unie' wordt dan omgedoopt tot de 'Schuldenunie'. Als u hierin slaagt, sluit u de zuidelijke landen op in een economische gevangenis waarin het lijden van de bevolking ongehoord zal zijn, terwijl de noordelijke landen tot in de eeuwigheid een enorme rekening en rentetarieven moeten betalen die veel te hoog zijn voor hun eigen economieën. We hebben een punt bereikt waarop het eigenlijk niet uitmaakt wat iemand van u zegt. Niemand gelooft u nog. Het publiek steunt u niet. Ik hoop en bid dat de markten u zullen breken.
Barry Madlener
Voorzitter, geachte Europese leden, tussen alle mooie holle woorden van mijnheer Barroso heb ik vooral één ding gehoord, namelijk dat de rijke landen betalen voor de zwakke lidstaten, want dat is de realiteit. Dat lijkt ook nog heel lang te gaan duren. We moeten andere landen helpen horen we, maar hoe we dat doen, dat zegt men er niet bij. Het komt er vooral op neer dat de Nederlandse burgers de portemonnee moeten trekken en moeten opdraaien voor de zwakke lidstaten die soms met fraude zijn toegetreden tot deze euro.
Barroso zegt, kiezen voor duurzame groei. Al die holle woorden. Maar hoe we dat moeten doen, dat zegt hij er niet bij. En wat als het niet lukt? Waarom werken we geen scenario uit dat landen als Griekenland hun eigen munt weer kunnen invoeren? Dat lijkt niet mogelijk te zijn en u bent niet bereid om dit soort scenario's uit te werken, terwijl die scenario's volgens veel economen wel heel goed zouden kunnen werken en het misschien wel de beste keuze is.
Dan de voorwaarden voor groei en werkgelegenheid scheppen. Hoe moeten we dat doen? Ik hoor vooral dat dat moet gebeuren door minder overheidsuitgaven en dat is precies wat wij in Nederland doen. En wat doet de Europese Unie? Die beloont Nederland met nóg meer uitgaven. Weet u nog, u wilde 6 procent meer budget voor de EU en dat betaalt natuurlijk vooral de Nederlandse burger, dus ook daar bent u zeer ongeloofwaardig.
Kortom, wat mijn hier punt is: Nederland betaalt voor de zwakke landen door een lagere economische groei in Nederland. Nederlandse burgers staan voor 27 miljard aan risicokapitaal bloot en dat lijkt alleen maar te stijgen. Ieder jaar betalen we 4,5 miljard netto aan deze EU die vooral naar de zwakke landen toevloeit, de EU-uitgaven stijgen, terwijl wíj moeten bezuinigen en de euro wordt steeds minder waard, waardoor ook de prijs voor de Nederlandse burger stijgt. Voorzitter, deze EU is ongeloofwaardig.
Olle Schmidt
(EN) ('Blauwe kaart'-vraag aan Nigel Farage krachtens artikel 149, lid 8) Mijnheer de Voorzitter, het is altijd - of in elk geval soms - amusant om te luisteren naar de heer Farage, omdat hij altijd alle antwoorden al weet en zichzelf vervolgens alle vragen stelt.
Maar mijnheer Farage, zou het alternatief van zestien, zeventien of misschien wel twintig verschillende munteenheden - zoals we hadden in de jaren negentig, toen de pond sterling instortte - de voorkeur verdienen? Zou dat de huidige situatie in Europa hebben verbeterd? Geen enkele econoom zou het op dat punt met u eens zijn, mijnheer Farage. U kunt niet eenvoudigweg beweren dat we in het verleden leven. We hebben nu te maken met kwesties die het Europa van vandaag de dag aangaan. U geeft nooit antwoord op de vraag hoe we met de huidige situatie en met de toekomst moeten omgaan. U bent een populist en het is te gemakkelijk voor u om al uw eigen vragen te beantwoorden.
Nigel Farage
(EN) Mijnheer de Voorzitter, tien jaar geleden heb ik inderdaad gezegd dat Griekenland en Duitsland niet samen lid zouden kunnen zijn van één monetaire unie en dat dit niet zou werken. Als u naar de geschiedenis kijkt, dan ziet u dat als mensen in een bedrieglijke monetaire unie bij elkaar worden gevoegd, als regeringen denken dat zij het beter weten dan de markten, regeringen altijd het onderspit delven.
U vraagt mij wat mijn oplossing nu is. Dat lijdt geen twijfel. Griekenland, Portugal en Ierland horen niet thuis bij de euro. Wat wij moeten doen, wat de heer Van Rompuy moet doen om echt leiderschap te tonen, is een alternatief plan lanceren en deze landen de mogelijkheid bieden om hun eigen valuta weer in te voeren, zodat zij kunnen concurreren met devaluaties en zodoende een kans maken, want met dit beleid zorgen we ervoor dat zij ten onder gaan.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Mijnheer de Voorzitter, iedereen die de krant leest, zal vandaag twee conclusies trekken: we bevinden ons op dit moment op een cruciaal moment van de staatsschuldcrisis en dat het antwoord van Europa een opeenvolging is van geïsoleerde maatregelen zonder onderlinge coherentie.
Alleen nu al zullen de volgende onderwerpen aan de orde komen: het Europees Semester, het pakket voor economische governance, een permanent en voorlopig crisismechanisme, de euro-obligaties - de zogenaamde eurobonds - om het gedeelte van de staatsschuld, dat als veilig wordt beschouwd, te dekken en een noodplan, gebaseerd op de Europese Investeringsbank en obligaties voor specifieke projecten, die in het voorstel staan dat de Commissie ons heeft gestuurd over de interne markt.
De rapporteurs proberen allereerst deze maatregelen samen te voegen zodat ze aan de burgers een compleet ontwerp, een definitieve blauwdruk, kunnen presenteren aan de burgers. Ten tweede moet dit ontwerp een Europees ontwerp zijn dat Europa niet in tweeën deelt - we mogen geen Europa van twee snelheden worden - en er moet met dezelfde intensiteit twee doelen worden nagestreefd: begrotingsdiscipline - zoveel als maar nodig is - en economische groei om aan de crisis te kunnen ontsnappen.
Ik heb een opmerking bij het crisismechanisme waarover de fungerend voorzitter van de Raad sprak. In zijn eerste verklaring zei hij dat particuliere investeerders deel zouden uitmaken van het reddingsplan, tot ontzetting van de voorzitter van de Europese Centrale Bank, die hiertegen protesteerde. Vervolgens werd dit genuanceerd, zoals de heer van Rompuy zojuist ook gedaan heeft, eerst door te zeggen dat dit per geval bekeken zou worden - maar wie bepaalt dit en op basis van welke criteria? - en ten tweede werd vermeld dat de criteria van het Internationaal Monetair Fonds gevolgd zullen worden. De enige keer dat het Internationaal Monetair Fonds gebruik heeft gemaakt van een dergelijk reddingsplan was in 2003 in Argentinië. Het land kwam vervolgens in een chaos terecht waar het nog altijd niet uit is en waarbij de particuliere bezitters van obligaties hun geld nog altijd niet gezien hebben.
Er is al veel gezegd over de euro-obligaties. Ik wil slechts twee aanvullingen doen. De euro-obligaties zullen zorgen voor net zo'n liquide markt als de Verenigde Staten en de euro als reservemunt zal een duwtje in de rug krijgen door de centrale banken en de staatsinvesteringsfondsen de mogelijkheid te bieden om hier hun reserves te investeren.
Nog één laatste opmerking: dit moet aangevuld worden door de Europese Investeringsbank en de specifieke obligaties die bijdragen aan de groei.
Pervenche Berès
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Rompuy, u hebt ermee ingestemd om een zogenoemde Groep van Wijzen voor te zitten. Deze bestond uit ministers van Financiën die het risico liepen dat hun staatsschuld zou verslechteren. Waren zij in staat een groep van wijzen te vormen? Het gekrakeel waarvan het debat tussen de heer Trichet, voorzitter Barroso en bondskanselier Merkel momenteel is doordrongen, en de onrust op de markten leren ons dat deze groep niet bepaald een groep van wijzen was.
Er is u gevraagd de crisis rond de euro in goede banen te leiden. Het beheer van de euro moet ten goede komen aan de Europese burgers en niet aan speculanten. Daartoe hebt u gemakshalve ingestemd met een herziening van het Verdrag, ook al had onze Conferentie van voorzitters gezegd dat deze herziening onnodig was - woorden die bevestigd zijn door de voorzitter van de Eurogroep.
Het gevaar bestaat echter, mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Rompuy, dat u ons een pad laat inslaan dat wel eens naar de weg van 'te weinig, te laat' zou kunnen leiden. Er komt namelijk een dag waarop u behoefte hebt aan de wijsheid van dit Parlement, aan een conventie om het Verdrag te herzien, zodat er in de toekomst sprake zou kunnen zijn van belastingharmonisatie, een Europese schatkist, en leningen voor het onderling beheren van de schulden en om werkgelegenheid weer tot de kern van ons economisch beleid te maken.
Als u niet wilt dat het Verdrag wordt herzien, dan moet u de koe bij de horens vatten en een nauwere samenwerking voor de eurozone instellen, teneinde sturing te geven aan de problemen en verantwoordelijkheden van de lidstaten van deze zone, in plaats van de eurozone op en neer te laten golven met de markten.
Martin Callanan
(EN) Mijnheer de Voorzitter, aangezien dit een bijzonder belangrijke aangelegenheid voor de Europese economie als geheel is, ook al maakt mijn land - gelukkig - geen deel uit van de eurozone, verwelkom ik in ieder geval een aantal maatregelen waarover de Raad voor de eurozone overeenstemming heeft bereikt, met name het feit dat landen van de eurozone zelf verantwoordelijk zijn voor het oplossen van hun eigen problemen.
Ik ben eveneens ingenomen met het feit dat de Raad, zij het aan de late kant, erkent dat artikel 122 van het Verdrag volkomen ongeschikt is ter ondersteuning van het reddingsmechanisme. Het gaat hier niet om natuurrampen en het was niet zo dat dit buiten de invloedssfeer van de betreffende lidstaten lag. Bij de voorbereidingen van de basis voor de inwerkingtreding van dit mechanisme, wellicht in 2013, mogen we echter niet vergeten dat we ons nog steeds in een ernstige crisis bevinden.
De situatie in een aantal lidstaten is vooralsnog bijzonder bedroevend: Portugal zal zo goed als zeker in de problemen komen, Spanje en België wellicht eveneens. Waar ik me echter voornamelijk zorgen over maak, zijn de gevolgen hiervan voor de democratie in deze landen. Feitelijk worden deze landen steeds meer economische protectoraten onder leiding van de heer Barroso, de heer Van Rompuy en anderen. De besluiten van nationale electoraten in deze landen met betrekking tot hun prioritaire uitgaven en het economisch beleid dat zij nu volgen, hebben nauwelijks effect. Zij staan onder de controle van Brussel evenals van internationale financiële instellingen.
Zodra we deze crisis hebben overwonnen, moeten we dringend bekijken hoe de democratie in deze landen kan worden hersteld en hoe hun nationale electoraten weer de bereidheid tonen om de controle over hun eigen nationale economische beleid te hebben.
Miguel Portas
(PT) Mijnheer de Voorzitter, in de politiek zijn er redelijke maatregelen, verkeerde maatregelen en ongepaste maatregelen. Het is redelijk dat Europa Europese overheidsobligaties uitgeeft, al is mevrouw Merkel daar niet voor te vinden. Het is redelijk dat Europa een gedeelte van onze staatsschuld spreidt, al is mevrouw Merkel daar niet voor te vinden. Wat echter ongepast is, is het recentelijk bekendgemaakte nieuws dat het Europees Stabiliteitsmechanisme en het Internationaal Monetair Fonds wellicht een deel van de door privébanken geaccumuleerde staatsschuld zullen spreiden tegen een rente van 6 of 7 procent, in het geval van Portugal, nadat diezelfde banken zichzelf gefinancierd hebben bij de Europese Centrale Bank tegen een rente van 1 procent.
Mijnheer Van Rompuy, mijn vraag luidt als volgt: hoelang denkt Europa op te treden als het wondermiddel van het financieel kapitaal? Hoelang denken wij private schuld te blijven omzetten in overheidsschuld? Hoelang denken wij de Europese belastingbetalers, de werknemers en de gepensioneerden te laten opdraaien voor de schuld die is veroorzaakt door de private bankensector die ons aanvalt?
Dat is de kwestie waarom het hier vandaag werkelijk gaat.
Mario Borghezio
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de Verenigde Staten is een wet ingevoerd die de Federal Reserve verplicht aan te geven hoeveel van de 3 300 miljard dollar aan kapitaalinjecties naar welke banken is gegaan.
Ik vraag me af of het brutaal zou zijn om u te vragen dezelfde transparantiecriteria te hanteren, tenzij de superlobby van financiële en bancaire instellingen dit tegenhoudt. Laten we de situatie eens bekijken: welke toekomst heeft deze geforceerde unie van vrije landen, een unie waarin de sterkste landen de schulden van de zwakste landen overnemen?
Willen wij, in technische zin, erkennen dat de euro een munt is die aan de rand van de afgrond staat? Hoe kunnen wij denken dat we landen met een zwakke economie kunnen verplichten deze munt te gebruiken? Is een gecentraliseerd monetair beleid aanvaardbaar voor landen die zulke uiteenlopende rentevoeten hebben?
Zelfs de heer Trichet, die ontkent dat het risico bestaat dat de ECB failliet gaat, geeft toe dat een van de redenen voor het verhogen van de kapitaalvoorraad het aanpakken van een kredietrisico is, met andere woorden, dat aangeschafte obligaties waardeloos worden. Het is bovendien tijd om de grootste banken aan nieuwe stresstests te onderwerpen en om meer rekening te houden met risicovolle bankschulden, zoals de minister van Economie heeft verzocht.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Ioannis Kasoulides
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de politieke boodschap van de recente besluiten van de Raad aan speculanten, de media en de markten is dat EU-lidstaten al het mogelijke zullen doen om de eurozone veilig te stellen en de euro te beschermen. Welke discussies er intern ook worden gevoerd, onder meer over de vraag of de middelen van het financiële instrument moeten worden verdubbeld, evenals het recht om obligaties te kopen, of het financieel stabiliteitsmechanisme na 2013 bezuinigingen dan wel de verkoop van euro-obligaties met zich mee zal brengen, dat zijn allemaal ideeën die door geen enkele lidstaat worden uitgesloten. Alleen het tijdpad staat ter discussie; in hoeverre zijn deze maatregelen noodzakelijk en zo ja, wanneer en op welke wijze. De media en analisten mogen zich geen illusies maken. De EU zal alle vereiste maatregelen nemen, op het moment waarop dat noodzakelijk is.
Volgens het besluit van de Raad is het financieel stabiliteitsmechanisme een mechanisme "dat moet worden geactiveerd indien dat onontbeerlijk is om de stabiliteit van de eurozone in haar geheel te waarborgen". Kan ik als afgevaardigde uit een kleine lidstaat de verzekering krijgen dat dit eveneens geldt voor lidstaten als Malta, Cyprus, Estland en Slovenië? Als zij in moeilijkheden komen, zijn zij wellicht immers niet onontbeerlijk voor de stabiliteit van de eurozone in haar geheel.
Anni Podimata
(EL) Mijnheer de Voorzitter, wij moeten toegeven dat alhoewel Europa institutioneel en politiek gezien volledig onvoorbereid was op de crisis, het vanaf het begin serieus heeft geprobeerd om deze het hoofd te bieden. Zo werd een jaar geleden een steunpakket voor Griekenland vastgesteld en heeft nu de laatste Europese Raad besloten om een permanent stabiliteitsmechanisme in het leven te roepen. Dat zijn dus belangrijke stappen vooruit. Toch oefenen de markten meer en meer druk uit op niet alleen de meest kwetsbare economieën van de eurozone. Daaruit blijkt dat onze besluiten als los zand aan elkaar hangen en niet afdoende zijn om een integraal antwoord te geven op de crisis.
Wij hebben dus behoefte aan een alomvattend Europees antwoord op de crisis. Dat mag echter geen antwoord zijn waarmee de verantwoordelijkheid van de lidstaten wordt weggenomen of wordt genegeerd, want de lidstaten moeten hun verplichtingen nakomen en hun overheidsfinanciën saneren Veeleer moet dat een antwoord zijn waarmee deze economieën worden beschermd tegen de aanvallen van de markten en waarmee hun inspanningen in goede banen worden geleid.
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft met zijn resolutie van enkele dagen geleden de Commissie verzocht om onmiddellijk een haalbaarheidsstudie uit te voeren voor de uitgifte van euro-obligaties.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Ilda Figueiredo
(PT) Mijnheer de Voorzitter, het Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting is afgelopen. Hebben de leden van de Raad de balans opgemaakt van de resultaten? Het antwoord is nee.
Indien dat wel was gebeurd, zouden zij tot de conclusie zijn gekomen dat de armoede nooit eerder zo sterk is toegenomen en dat in het welvarende Europa thans meer dan honderd miljoen mensen in armoede leven. Zij zouden tevens hebben geconcludeerd dat de beslissingen die zij hebben genomen alleen maar zullen leiden tot nog meer werkloosheid, nog meer ongelijkheid en nog meer sociale uitsluiting. De winsten van de grote economische en financiële groepen blijven echter stijgen, alsook de woekerwinst op overheidsschuld. Deze ontwikkeling wordt mede in de hand gewerkt door de richtsnoeren van de Europese Centrale Bank en het beleid van de Raad en de Commissie.
Is dit het doel van de eurozone?
Landen met een zwakkere economie worden nog steeds onder druk gezet en blijven het slachtoffer van chantage. En de regeringen, die het hoofd moeten bieden aan de protestacties en de strijd van de werknemers, maken gebruik van repressie en geweld tegen de vakverenigingen en de werknemers, zoals gisteren in Portugal.
De reden van ons protest, onze verontwaardiging en onze sterke overtuiging is dat wij een ander soort Europa willen: een Europa gebaseerd op sociale vooruitgang, een Europa dat mensen die werken en strijden voor hun rechten met de nodige eerbied behandelt. Neemt u van mij aan dat wij schouder aan schouder met de werknemers zullen strijden om met uw beleid te breken.
Tunne Kelam
(EN) Mijnheer de Voorzitter, met vreugde kan ik zeggen dat Estland vandaag negentien dagen lid is van de eurozone, maar Estland heeft hier al sinds zijn toetreding naartoe gewerkt. Zelfs het ontwerp van de Estse euromunt was zes jaar geleden al tijdens een referendum goedgekeurd. Lid worden van de eurozone is echter niet zomaar een kwestie van een individuele keuze - het gaat daarbij om solidariteit, gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen en actief bijdragen aan de stabiliteit van het continent in zijn geheel.
In tijden van economische crisis zijn morele normen en waarden belangrijker geworden. We kunnen constateren dat economisch potentieel alleen niet voldoende is. Het is daarentegen van fundamenteel belang of men er bij een land op kan vertrouwen dat het bereid en in staat is om tijdig aan zijn verplichtingen te voldoen en om ingrijpende structurele hervormingen door te voeren.
Ik ben ingenomen met het feit dat de Raad kon instemmen met het Europees stabiliteitsmechanisme, maar een praktische manier om economische groei en stabiliteit te bereiken is op de eerste plaats de voltooiing van de interne markt, meer in het bijzonder van de Europese digitale interne markt. Deze moet worden opgenomen in de routekaart voor de Europese interne markt en op de Europese digitale agenda worden gezet.
Dit zou daadwerkelijk een kans zijn om het Europese concurrentievermogen in de wereld een stevige impuls te geven. De Europese burgers verwachten dat wij commerciële activiteiten eenvoudiger maken in de digitale sfeer, waar handelingen zoals elektronische betalingen en e-identificatie coherent en begrijpelijk moeten zijn. Een digitale interne markt vereist bovendien resolute maatregelen ter ontwikkeling van een dienstenmarkt.
Jean-Pierre Audy
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Rompuy, mijnheer Barroso, ik zou twee gedachten aan de orde willen stellen.
De eerste gedachte betreft de toepassingssfeer van het permanente crisismechanisme. De staten die geen lid zijn van de eurozone kunnen feitelijk worden onderverdeeld in twee categorieën: ten eerste het Verenigd Koninkrijk en Zweden, die niet verplicht zijn de euro aan te nemen, en ten tweede de overige staten, die, samen met de leden, 25 staten vertegenwoordigen. Ik stel voor dat deze staten, die verbonden zijn aan de euro, een speciale behandeling krijgen binnen het mechanisme, iets waarin momenteel niet is voorzien.
Ten tweede zou ik uw aandacht willen vestigen op de nationale parlementen. De nationale parlementen zijn niet betrokken bij de vereenvoudigde procedure, behalve als het om de ratificatieprocedures gaat. Ik stel voor om de nationale parlementen, op vrijwillige basis, op te nemen in de raadplegingsprocedure, omdat het de vraag is wie de politieke controle van het toekomstige mechanisme zal waarborgen. Zal dat het Europees Parlement zijn of de nationale parlementen? Aangezien de eurozone echter geen parlementaire dimensie heeft, weten wij niet hoe wij de politieke controle van dit mechanisme gaan regelen. Dit is een vraag die ik aan u voorleg.
Roberto Gualtieri
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Rompuy, dames en heren, ik zie twee grote problemen met betrekking tot het voorstel tot wijziging van artikel 136, namelijk een institutioneel probleem en een politiek probleem.
Allereerst het institutionele probleem. Artikel 3 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie stelt dat het monetaire beleid van de landen met de euro een exclusieve bevoegdheid is van de Unie. Artikel 2 stelt echter dat de lidstaten een exclusieve bevoegdheid mogen uitvoeren, mits de Unie daar toestemming voor heeft gegeven. Het is lastig te begrijpen waarom de tenuitvoerlegging van een voorschrift dat duidelijk in het Verdrag is vastgelegd een hervorming van datzelfde Verdrag zou vereisen.
Dan is er nog het politieke probleem. De keuze voor de optie om het Verdrag te hervormen, in plaats van artikel 2 of de artikelen 352 en 136 te gebruiken, betekent dat het Europees stabiliteitsmechanisme 27 ratificeringsprocessen moet doorlopen.
Realiseert men zich dat als maar een van deze ratificeringsprocessen mislukt, het heel lastig zal worden om een plan B voor de euro te vinden? Realiseert de Europese Raad zich dat de toekomst van de euro met de keuze voor deze procedure op het spel komt te staan?
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Rompuy, mijnheer Barroso, de stabiliteit van de euro en het opzetten van het crisisbeheersingsmechanisme zijn onze belangrijkste operationele taken met het lanceren van een zodanige groei waarmee nieuwe banen worden gecreëerd en tegelijkertijd de staatsschulden van de lidstaten worden verlaagd - daarover zijn alle lidstaten het eens. De uitvoering van deze taken mag echter niet betekenen dat we de behandeling van andere kwesties van strategisch belang, zoals innovatie, voor ons uitschuiven, zoals in december al is gebeurd. De volgende top in februari is een goede gelegenheid om belangrijke strategische beslissingen te nemen over belangrijke onderwerpen als energie. Het Hongaarse voorzitterschap is begonnen met de voorbereiding van de energietop. De belangrijkste regels zijn vorig jaar al vastgesteld. De verordening inzake de zekerheid van de aardgasvoorziening is inmiddels van kracht geworden. Mijnheer de Voorzitter, stelt u me gerust dat het onderwerp van de energietop niet wordt overschaduwd door de bezorgdheid voor de stabiliteit van de eurozone.
Nikolaos Salavrakos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend werd de regering van de Verenigde Staten voor de tweede keer in deze financiële crisis gedwongen drastische maartregelen te nemen en steun te verlenen aan de twee grote ingestorte banken en aan de verzekeringsonderneming ING. Aldus heeft zij 700 miljard dollar financiële steun toegekend aan haar bankensector. Toch had de economie van de VS ondanks deze maatregelen nog meer hulp nodig en daarom heeft de Amerikaanse regering onlangs nog eens, heel royaal, 600 miljard dollar beschikbaar gesteld om de economie uit de recessie te halen. Het is duidelijk dat de Verenigde Staten geld drukken.
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot de Amerikaanse economie houdt de eurozone vast aan het beginsel van begrotingsdiscipline en aan een streng gecontroleerd monetair beleid, waardoor de diverse speculanten ruimte krijgen om te speculeren ten koste van de minst drukbestendige lidstaten. Ik stel daarom voor, mijnheer de Voorzitter, om na te denken over de mogelijkheid van monetaire verruiming in de eurozone. Dat zou wel eens het ei van Columbus kunnen blijken te zijn.
Liisa Jaakonsaari
(FI) Mijnheer de Voorzitter, er bestaat geen twijfel over dat er een tweesnijdend zwaard van Damocles boven Europa hangt, namelijk de economische crisis en het toenemende nationalisme, en beide zijn met elkaar verbonden.
De heer Hughes vroeg namens de Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement of de Europese Unie op dit moment bijeen wordt gehouden door de dromen van haar oprichters of door de nachtmerrie van haar ondergang. Helaas is de nachtmerrie nu de voornaamste trend. Ik hoop daarom dat de Commissie krachtiger optreedt als het gaat om kwesties met betrekking tot een sociaal Europa. Het is zeer vreemd dat zij op dit gebied zwak is. Het gaat er momenteel niet eens om of het beleid wordt beheerst door de markt of door de politiek, want de politiek gaat nu de straat op. Zij schuift op in de richting van demonstraties en komt in handen van verschillende extremistische groepen en extreem rechts. De Commissie zou daarom de voorkeur moeten geven aan kwesties met betrekking tot een sociaal Europa, maar helaas gebeurt er niets.
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot vele sprekers wil ik de heer Van Rompuy en de heer Barroso complimenteren met het feit dat ze in ieder geval proactief optreden in de huidige crisis en maatregelen nemen die in de toekomst hopelijk succes opleveren. Of dit nu wel of niet zal gebeuren, dat kunnen we op dit moment niet met zekerheid zeggen. Als dat wel het geval is, zullen ze als helden worden beschouwd. Als dat niet gebeurt, zullen ze wellicht in een kwaad daglicht worden gesteld, maar geef hun het nodige voordeel van de twijfel. Hopelijk zal de architectuur voor het financiële toezicht ervoor zorgen dat vele tekortkomingen die tot de huidige situatie hebben geleid in de toekomst niet meer voorkomen.
Met betrekking tot mijn eigen land moet ik helaas opmerken dat wij om steun hebben moeten verzoeken en dat was grotendeels te wijten aan de roekeloosheid van onze banken en slecht bestuur. Over een paar maanden zullen wij een nieuwe regering hebben en hopelijk zal die politieke stabiliteit brengen, maar ik wil er bij de heer Van Rompuy en de heer Barroso op aandringen om te proberen het huidige rentepercentage voor de steun te verlagen. Dit percentage is te hoog en zou ons land ernstige schade kunnen berokkenen.
José Manuel Barroso
Mijnheer de Voorzitter, dit debat heeft op de eerste plaats aangetoond hoe complex de crisis en de antwoorden daarop zijn. Er is één ding dat ik tegen u wil zeggen - en er is duidelijk een overgrote meerderheid die de Europese idealen deelt en Europese antwoorden wil - en dat is dat we niet verdeeld moeten zijn door enkele meningsverschillen die er niet daadwerkelijk toe doen.
Zoals enkelen onder u reeds hebben opgemerkt, is er sprake van een echte uitdaging - soms een bedreiging - voor de Europese integratie op dit moment. We hebben deze dreiging kunnen zien tijdens het debat van vandaag. Ik heb uitspraken gehoord, nationalistische uitspraken, bevooroordeelde uitspraken, die ik eerlijk gezegd niet gewend ben te horen in het Europees Parlement.
Deze uitspraken waren afkomstig van een minderheid, maar ze waren erop gericht de verdeeldheid te vergroten tussen Europeanen onderling, tussen zogenaamd rijke en zogenaamd arme Europeanen. En tegen degenen die deze uitspraken deden - en ik ben verbaasd over deze uitspraken - tegen Europese solidariteit, teneinde de kloof tussen arm en rijk te vergroten, wil ik het volgende zeggen: waar was u toen Europa uw boeren na de oorlog financiële steun verleende om uw eigen mensen te eten te geven? Waar was u toen Europa financiële steun voor uw infrastructuur verleende met het oog op de ontwikkeling en het concurrentievermogen van uw landen? Waar was u toen Europa zorgde voor de interne markt waar u uw diensten en goederen kunt aanbieden? Waar was u toen Europa na de oorlog de basis voor de welvaart en groei van uw landen vormde?
Alleen egoïstische, kortzichtige kortetermijnvisies kunnen de basis voor dergelijke uitspraken tegen Europese eenheid vormen. Dat is mijns inziens een ernstig probleem dat door enkelen onder u is benadrukt. Ik wil iedereen die het Europese ideaal deelt, oproepen om eensgezind te streven naar een adequaat antwoord op een serieus vraagstuk waarvoor, toegegeven, een consensus moet worden bereikt. Dat is niet altijd eenvoudig in een Europese Unie met 27 lidstaten, met een eurozone die nu 17 lidstaten telt - en hierbij wil ik Estland van harte welkom heten als nieuw lid - en met een besluitvormingsproces dat niet altijd het meest eenvoudige is, deels omdat we uitgaan van het beginsel van democratie. We hebben niet alleen de Europese instellingen; we hebben 27 democratieën.
De taak die ons te wachten staat, is uiterst lastig. Om die reden wil ik iedereen die het Europese ideaal deelt oproepen om zich niet te laten afleiden door mogelijke meningsverschillen ten aanzien van beleidsoriëntatie.
Mijnheer Hughes, ik heb groot respect voor uw streven naar een sociaal Europa, maar laten we hier volledig open over zijn. Wat is de beste manier om regeringen zoals de Griekse regering, de Spaanse regering en de Portugese regering te ondersteunen, die door bijzonder vooraanstaande leden van onze politieke familie worden geleid? Moeten we de hervormingen stimuleren die zij zo moedig doorvoeren, of moeten wij eenvoudigweg zeggen dat deze hervormingen in strijd zijn met de Europese waarden?
We hebben structurele hervormingen nodig in Europa, ook van de arbeidsmarkt. Dat is de realiteit. Als u het premier Papandreou, premier Zapatero of premier Sócrates vraagt, dan zullen zij antwoorden dat dit precies is wat ze aan het doen zijn of dat ze zelfs ingrijpender hervormingen willen doorvoeren. Mijns inziens kunnen we de moedige inspanningen die we in Europa allemaal in een ander tempo willen doen, het beste ondersteunen door eerlijk te zijn.
In de huidige concurrerende wereld, waarin we nu te maken hebben met de druk van een aantal sterkere opkomende economieën, moeten we ons aanpassen, anders brengen we onze sociale markteconomie in gevaar. Die hebben we nodig. Ik ben ervan overtuigd dat we dit gaan doen zonder de rechten van werknemers ter discussie te stellen. Ik herhaal nogmaals - ik zal zo meteen antwoord geven op uw vraag, die ben ik niet vergeten - dat het mijns inziens bijzonder belangrijk is dat wij de beginselen van de sociale dialoog eerbiedigen. Dat heb ik gisteren gezegd en dat wil ik vandaag onderstrepen. Als u echter niet bereid bent tot een dergelijke consolidatie van de begroting en sociale hervormingen, is er geen vertrouwen en zonder vertrouwen is er geen groei, en zonder groei kunnen we onze burgers geen banen bieden.
Tegen het geachte lid van dit Parlement uit Ierland dat in zijn vraag suggereerde dat de problemen in Ierland zijn veroorzaakt door Europa, wil ik het volgende zeggen: de problemen in Ierland zijn veroorzaakt door onverantwoorde financiële praktijken van een aantal Ierse instellingen en door het gebrek aan toezicht op de Ierse markt. Europa levert nu een bijdrage aan de oplossing en wil Ierland helpen. Het was echter niet Europa dat deze onverantwoorde budgettaire situatie en deze onverantwoorde financiële praktijken heeft veroorzaakt.
Europa wil Ierland steunen omdat het belangrijk is te weten waar verantwoordelijkheden liggen. Het is daarom belangrijk voor degenen onder ons - en dat is duidelijk de meerderheid - die in Europese idealen geloven, dat wij zoveel mogelijk een gemeenschappelijk antwoord moeten kunnen geven.
Een andere vraag die door enkelen onder u aan de orde werd gesteld was: wat is het ambitieniveau? Ik wil nogmaals het standpunt van de Commissie duidelijk maken. Wij pleiten voor het meest ambitieuze geïntegreerde antwoord. Daarom wil de Commissie diverse maatregelen ondersteunen die een aantal van u heeft voorgesteld. We bevinden ons echter in een situatie waarin wij van mening zijn dat het in tijden van crisis zoals nu, in tijden van marktinstabiliteit, van essentieel belang is dat wij bijdragen aan een consensus ten aanzien van lidstaten en er was inderdaad sprake van enige verdeeldheid bij de aanpak van deze crisis.
Met betrekking tot herziening van het Verdrag wil ik het volgende opmerken: u kent het standpunt van de Commissie. Wij hebben van begin af aan gezegd dat wij ervan uit gingen dat het mogelijk was om een permanent mechanisme in te voeren zonder dat het Verdrag moest worden herzien. In ieder geval één lidstaat van de Europese Unie - bij dergelijke vraagstukken is unanimiteit vereist - heeft duidelijk aangegeven dat een herziening van het Verdrag noodzakelijk was. Aangezien het volgens ons belangrijk is dat er een permanent stabiliteitsmechanisme is, heeft de Commissie een constructieve bijdrage aan een beperkte herziening van het Verdrag geleverd. Mijns inziens zou het een complete vergissing zijn om nu verdeeld te zijn over deze aangelegenheid; aangezien wij de stabiliteit willen versterken, is het belangrijk dat we het eens worden over de beperkte herziening van het Verdrag.
Sommigen onder ons willen nog verder gaan. Persoonlijk wil ik verder gaan in de zin van het aanbrengen van structuur en diepgang in de communautaire aanpak. Juist nu moeten we echter verstandig zijn en streven naar de meest ambitieuze en niet naar de minst ambitieuze gemeenschappelijke deler. Daarom wil ik nogmaals benadrukken dat enkele van de voorstellen die zijn gedaan als zodanig inderdaad interessant zijn, maar dat ze niet de nodige consensus kunnen behalen, en dat de Commissie bijzonder omzichtig moet zijn in haar bijdrage aan de totstandkoming van deze consensus.
Tot slot moet iedereen mijns inziens een bijdrage leveren. Ik ben geen voorstander van verdeeldheid op grond van het verschil tussen rijk en arm, nieuw en oud of centrum en periferie. Alle landen in Europa zijn allemaal even gelijkwaardig en dergelijke ideeën van discriminatie onder lidstaten vormen feitelijk een groot gevaar voor het Europese project. Hoe moeten we dan te werk gaan? We moeten alle lidstaten in een kwetsbare positie vragen al het nodige te doen om het vertrouwen in hun economieën te herstellen door middel van adequate macro-economische stabiliteit, consolidatie van de begroting en structurele hervormingen; dat is van doorslaggevend belang op dit moment. Wij helpen hen niet door te suggereren dat ze aan deze weg kunnen ontsnappen; dat is geen hulp.
Tegelijkertijd moeten de landen die zich in een betere positie bevinden, tevens solidariteit met deze landen betonen. Het is mijns inziens van cruciaal belang dat wij een sterk antwoord kunnen geven met betrekking tot de stabiliteit van de eurozone; dat we niet, zoals in het verleden dikwijls is gebeurd, achter de feiten aanhollen, maar het voortouw nemen; dat we adequaat reageren, zodat het vertrouwen in de vastberadenheid van de eurozone en de Europese Unie in haar geheel wordt hersteld, niet alleen met woorden, maar ook met daden. Dat is belangrijk, dat is een kwestie van geloofwaardigheid. Woorden zijn belangrijk, maar woorden alleen zijn onvoldoende; het is belangrijk dat we in actie komen en gezamenlijk streven naar een sterker bestuur van de eurozone en de Europese Unie. Dat is inderdaad wat de markten van ons vragen.
Er is een verschil van inzicht ten aanzien van de vraag hoe we besluiten kunnen nemen en op welke wijze we deze besluiten ten uitvoer leggen. We hebben dus een sterker bestuur van de eurozone nodig; we hebben een versterkte coördinatie van het economisch beleid in de Europese Unie in haar geheel nodig en in feite moeten we allemaal de beginselen van solidariteit en verantwoordelijkheid nastreven. Het is niet alleen een kwestie van verantwoordelijkheid; het is ook een kwestie van solidariteit. Het is niet alleen een kwestie van solidariteit; het is ook een kwestie van verantwoordelijkheid. Alleen dan kunnen we stabiliteit bereiken, en stabiliteit is de basis voor onze welvaart in de toekomst.
Herman Van Rompuy
voorzitter van de Europese Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil allereerst beginnen met een aantal positieve aspecten. Neemt u mij niet kwalijk dat ik mij zo nu en dan van mijn positieve kant laat zien.
Ten eerste is de economische groei nu veel sterker dan wij een paar weken of maanden geleden dachten. De werkloosheid daalt in sommige landen. Wie had dat in 2008 of in 2009 kunnen denken? Wat de Europese Unie in het algemeen betreft, zal de werkgelegenheid vanaf 2010-2011 over het geheel genomen opnieuw toenemen, na de grootste crisis sinds zeventig jaar. Ik zeg het nogmaals: een paar maanden geleden zag het daar niet naar uit, en toch gebeurt het.
Ten tweede: natuurlijk is er sprake van een crisis, maar onze gemeenschappelijke munt - in ieder geval de gemeenschappelijke munt van zeventien landen - is stabiel, in die zin dat de wisselkoers van de euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar nu 1,30 is. Er is een tijd geweest waarin dit 0,85 was. In die tijd zei niemand dat de euro in gevaar was. Vergeleken met andere continenten en andere belangrijke munteenheden hebben wij een evenwichtige betalingsbalans, en vergeleken met andere grote landen hebben wij een begrotingstekort dat maar half zo groot is als dat van hen. Dit verklaart dan ook waarom de euro, ondanks al onze problemen, een stabiele munt is. Ik wilde dit even benadrukken alvorens in te gaan op andere punten.
Natuurlijk zijn wij ons er volkomen van bewust dat wij vorderingen moeten maken, maar wij moeten ons realiseren, zoals ik de laatste keer dat ik hier was al zei, dat wij de crisis van de eurozone - die eerder een crisis van de eurozone is dan van de euro - zijn ingegaan zonder de juiste instrumenten. Wij hebben ze praktisch ter plekke moeten verzinnen. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid, maar het verklaart ook waarom wij niet zo snel gingen als we in het begin dachten, of niet zo snel als de omstandigheden vereisten.
Wij hadden echter niets. Er was een stabiliteits- en groeipact dat niet werd nageleefd. Er was geen macro-economisch toezicht. Er was geen crisismechanisme - noch tijdelijk, noch permanent - en er waren geen krachtige instellingen om financieel toezicht te verschaffen. Wij moesten alles ter plekke verzinnen, midden in de crisis, en dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Sommigen van u hebben gezegd: "Het is te weinig en te laat" (too little and too late). Welnu, het feit dat wij weinig of geen instrumenten hadden, verklaart waarom wij ons niet in een too little and too late-scenario, maar in een stapsgewijze (step by step) situatie bevinden. Dat is een plausibele verklaring.
Een tweede punt dat ik aan de orde wil stellen, is dat sommigen van u hebben gezegd: "Ja, maar de crisis is niet onder controle. Kijk naar de ontwikkelingen op de markten." Tegelijkertijd, en in dezelfde adem, zeggen andere - en soms precies dezelfde - mensen echter: "Je kunt je handelingen niet laten bepalen door de markten." Het is het ene argument of het andere, maar het is niet altijd even coherent.
Wat de genomen maatregelen betreft, moeten er natuurlijk hervormingen worden doorgevoerd in de lidstaten, niet alleen in de landen die te kampen hebben met problemen, maar in alle lidstaten: hervormingen om het werkgelegenheids- en groeipotentieel vrij te maken. Natuurlijk zijn hervormingen vaak pijnlijk. Natuurlijk moet er een enorme klus worden geklaard om de inspanningen die van de mensen moeten worden gevraagd, op een rechtvaardige manier te verdelen.
Ik wil u er echter op wijzen dat sommige grote landen die de economische crisis nu sneller te boven komen, vier, vijf of zelfs zes jaar geleden maatregelen hebben genomen, zeer harde maatregelen in het eigen land, die destijds op veel weerstand stuitten in het sociale kamp. Maar deze maatregelen hebben wél effect gehad voor de groei en voor de toename van de werkgelegenheid. Wij moeten door een moeilijke tijd heen, maar we moeten beter ons best doen om de last eerlijk te spreiden. Onze Unie kan dit ondersteunen met belangrijke voorbeelden om aan te tonen dat dit de juiste aanpak is.
Hervormingen zijn nodig op het niveau van de lidstaten, en hervormingen zijn - natuurlijk - nodig op het niveau van de Unie zelf en van de eurozone in het bijzonder. Daarom is het heel belangrijk om de economische governance, waartoe besloten is in de taskforce en waarover gediscussieerd is op basis van de zes voorstellen van de Commissie aan het Parlement, zo snel mogelijk op poten te zetten en om overeenstemming te bereiken met alle partijen die betrokken zijn bij de medebeslissingsprocedure. Dat is dringend noodzakelijk.
Dit moet gebeuren als wij nog een stap verder willen gaan in de onderlinge afstemming van de economische ontwikkelingen en in het economisch beleid binnen het kader van de eurozone. Als wij dit kunnen bereiken door middel van overeenkomsten tussen de landen van de eurozone, dan moeten wij hier niet alleen over nadenken, maar eraan werken om de komende weken en de komende maanden tot een besluit te komen. Misschien moeten wij in de eurozone echter nog verder gaan dan besloten is binnen de taskforce die betrokken was bij de voorstellen van de Commissie. Want als er namelijk een gemeenschappelijke munt is, dan is er meer behoefte aan een gemeenschappelijk economisch beleid en aan een gelijklopende economische ontwikkeling tussen alle leden van de eurozone.
Zijn wij de structurele economische groei vergeten? Nee! Dat is waarom wij midden in de crisis, in maart, tot de Europa-2020 strategie hebben besloten. Dat is waarom wij over een paar dagen, tijdens de Europese Raad van februari, over het innovatie- en energiebeleid zullen discussiëren. Want te midden van alle problemen die de crisis ons dwingt op te lossen, mogen wij niet voorbijgaan aan de vooruitzichten op de lange termijn, aan de structurele vooruitzichten voor groei en werkgelegenheid. Bovendien zijn wij op de zeer korte termijn bezig met het ontwikkelen van een totaalaanpak ter versterking van de instrumenten die in 2010 zijn gecreëerd om de crisis te boven te komen.
Er ligt een agenda - een duidelijke agenda. Kunnen wij sneller te werk gaan? Jazeker! Zoals ik al zei, waren er twee obstakels. Het eerste hing samen met het feit dat wij alles ter plekke moesten uitvinden, en het tweede hing samen met de noodzaak - aangezien wij in een democratie leven - om overeenstemming te bereiken onder onze 27 lidstaten, onze 27 democratieën.
Dames en heren, degenen die het Europese project een warm hart toedragen, zijn veruit in de meerderheid in dit Europees Parlement. Laten wij niet toegeven aan de neiging om tegen elkaar op te bieden om te zien wie het meest Europees is. Ik denk dat de kloof tussen degenen die het Europese project steunen en degenen die dat niet doen, steeds groter wordt, maar ondanks al onze problemen is het belangrijk om op koers te blijven, om de ingeslagen richting te volgen en om gefocust te blijven. Dat is veel belangrijker dan vooruitgang die afzonderlijk wordt geboekt. Wat telt, is de gezamenlijke wil om wat het Europese project betreft in dezelfde richting te werken, zoals ook meerdere malen tijdens de Europese Raad van december is gezegd.
Aan de hand van deze geleidelijke, progressieve aanpak zullen wij hierin slagen. Ik ben ervan overtuigd dat wij de goede richting opgaan. Ik ben ervan overtuigd dat er sprake is van een gezamenlijke wil. Ik ben ervan overtuigd dat wij uiteindelijk succesvol zullen zijn.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijnheer de voorzitter, dank u wel voor uw verslag. De volgende bijeenkomst van de Europese Raad vindt op 4 februari plaats. Daarna, ook in februari, wordt het volgende verslag van voorzitter Van Rompuy behandeld.
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Bastiaan Belder
schriftelijk. - De Europese Raad stelt een permanent noodfonds in voor de eurozone. Dat kan nodig zijn om het vertrouwen van de financiële markten in de staatsobligaties van zwakke eurolanden te herwinnen. Toch doet het vragen rijzen bij de fundamenten van onze economische en monetaire unie. Degenen die het fonds instellen, zijn er blijkbaar niet gerust op dat de lidstaten prudent begroten en zich houden aan de regels van het stabiliteits- en groeipact. Ik had graag gezien dat de Europese Raad meer zegt over wezenlijke ongelijkheden binnen de eurozone, waaronder het verschil in concurrentiepositie tussen lidstaten.
Zal de diversiteit binnen de monetaire unie te groot blijken voor een uniforme rente? Of zijn er afdoende oplossingen voor de verschillen in concurrentiepositie, begroting en sociale en economische structuur?
Met het oog hierop moeten eventuele extra garanties voor het tijdelijke noodfonds gepaard gaan met concrete afspraken en vooruitgang bij de structurele hervormingen en bezuinigingen van de zwakke eurolanden. Ik wens de lidstaten in Raadsverband veel wijsheid bij het besluiten hierover! Het doel moet zijn dat de afspraken worden nagekomen en dat we het niet opnieuw veel te ver laten komen. Op zowel de lidstaten als de Europese Commissie rust daarom een grote verantwoordelijkheid.
João Ferreira
De aard en de doelstellingen van het Europese kapitalistische integratieproces worden steeds duidelijker naarmate de gevolgen van de crisis van het kapitalisme in de Europese Unie schrijnender worden, de economische en sociale situatie in tal van lidstaten achteruitboert en de ongelijkheden de pan uit rijzen. Dat is nog maar eens gebleken tijdens de jongste bijeenkomst van de Europese Raad. Daar is met geen woord gerept van de sociale situatie in de Europese Unie, de werkloosheid, de armoede en de sociale uitsluiting, die is toegenomen in de loop van 2010, dat was uitgeroepen tot het Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Er is met geen woord gerept van de oorzaken van deze ontwikkelingen. Geen woord over de belasting op financiële transacties of het opdoeken van belastingparadijzen. Het Verdrag dat zogezegd een hele generatie moest meegaan, zou nu gewijzigd worden op basis van een vereenvoudigde procedure omdat de heren van de Europese Unie dat wensen. Doel hiervan is een mechanisme in het leven te roepen dat volgens hen "naadloos aansluit op het beleid van het Internationaal Monetair Fonds”. In de toekomst zullen landen als Portugal nog steviger in een dwangbuis worden gekluisterd en het doelwit worden van abjecte drukmiddelen, chantage en bedreigingen vanwege het financiële kapitaal, met de actieve medeplichtigheid van de Europese Unie. Dit alles gaat gepaard met een verdieping van de antisociale en antidemocratische maatregelen die gerelateerd zijn aan het zogenaamde economisch bestuur en de opgelegde "structurele hervormingen”.
Niki Tzavela
In zijn onlangs verschenen boek zegt de Britse ex-premier Gordon Brown dat door de trage besluitvorming van de EU met betrekking tot de economische crisis in Griekenland de kredietbehoefte van Griekenland met nog eens 90 miljard is toegenomen. Duitsland pleegde obstructie toen werd geprobeerd meer vaart te zetten achter de procedure voor de verhoging en de kwalitatieve structurering van het leningsfonds, waardoor nog grotere financiële lasten ontstonden voor Griekenland en Ierland. Daarom wil ik de Commissie vragen met welke maatregelen zij de lidstaten kan helpen die het slachtoffer zijn van de trage besluitvorming van de Raad. Zal de Commissie Griekenland steunen als het probeert te ontdekken waarom de schuld sinds de aankondiging van de Griekse crisis is toegenomen?
(De vergadering wordt kortstondig onderbroken)
