Niestabilność finansowa i wpływ na rzeczywistą gospodarkę (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji dotyczące niestabilności finansowej i wpływu na rzeczywistą gospodarkę.
Manuel Lobo Antunes
Panie przewodniczący, członkowie Komisji, panie i panowie! Jak państwo wiedzą, jeszcze za wcześnie, by ocenić ostatnie niepokoje na rynkach finansowych. Musimy poczekać na bardziej konkretne dane ekonomiczne a, jak państwo wiedzą, Rada nie odbyła posiedzenia od końca lipca, ale zgadzam się z panem Jean-Claudem Junckerem, przewodniczącym Eurogroup, że w tej chwili nie istnieje widoczny wpływ na prognozy wzrostowe w strefie euro jako całości.
Gospodarka europejska nadal wykazuje silny wzrost oparty na solidnych podstawach. W tym roku osiągnięto bardzo pozytywne wyniki w dziedzinie zmniejszania deficytu budżetowego, stabilności euro, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.
To na tym tle musimy rozważyć ostatnie niepokoje finansowe, o których mówiłem wcześniej. To wszystko, co mam w tej chwili do powiedzenia na ten temat. Jestem przekonany, że podczas nieformalnego posiedzenia ministrów Ecofin, które odbędzie się 14. i 15. września w Porto w Portugalii, sytuacja ekonomiczna i finansowa Unii Europejskiej zostanie przeanalizowana bardziej szczegółowo, jak zwykle w przypadku tych posiedzeń Rady, w oparciu o pełniejsze i bardziej aktualne dane.
Pragnę również zapewnić państwa, że prezydencja portugalska będzie nadal dążyć do utworzenia wspólnego rynku usług finansowych. Ponadto ciągłe znaczące inwestycje na rzecz konwergencji praktyk nadzorczych i stałe usprawnianie ram ostrożnościowych jasno dowodzą, że nie zaniedbaliśmy znaczenia systemu wspierającego stabilność finansową.
Wreszcie prezydencja jest ogólnie zaangażowana w kontynuację wdrażania agendy lizbońskiej. Wdrożenie agendy to najlepsze, co możemy zrobić dla wzmocnienia potencjału rozwojowego gospodarki europejskiej i utrzymania jej solidnych podstaw. Prezydencja portugalska jest nadal silnie zaangażowana w te działania.
Joaquín Almunia
Komisja. - (ES) Panie przewodniczący, panie i panowie! W ostatnich tygodniach doszło do poważnych niepokojów na rynkach finansowych, spowodowanych początkowo pogorszeniem na rynku kredytów hipotecznych typu sub-prime w Stanach Zjednoczonych.
Pogorszenie to rozszerzyło się na wszystkie rynki finansowe poprzez papiery wartościowe i produkty finansowe wspierane za pomocą tych kredytów, które w ostatnich latach były nabywane w znacznych ilościach przez instytucje finansowe niemal na całym świecie.
Jeśli przyjrzymy się korektom na rynkach giełdowych w ostatnich tygodniach, nie były one większe niż poprzednie korekty rynku w ostatnich dwóch latach. Jednak ostatnie wydarzenia są nietypowe, ponieważ doprowadziły do kryzysu płynności na rynkach międzybankowych, zmuszając banki centralne do zapewnienia zastrzyku znacznych sum pieniędzy. Problemy z płynnością są jasno powiązane ze spadkiem zaufania w wyniku braku informacji na temat światowej ekspozycji operatorów rynkowych na produkty powiązane z kredytami wysokiego ryzyka w Ameryce Północnej.
Wpływ tych niepokojów może być większy niż doświadczyliśmy do tej pory i dlatego wymaga naszej szczególnej uwagi i w pełni uzasadnia naszą dzisiejszą debatę. Jest jeszcze za wcześnie, by ocenić konsekwencje tego kryzysu dla gospodarki.
Ostateczny wpływ zależeć będzie zasadniczo od trzech czynników. Po pierwsze musimy ustalić, jaki jest bezpośredni wpływ pogorszenia na rynku mieszkaniowym w Stanach Zjednoczonych na całą gospodarkę amerykańską, choć bez wątpienia wpływ ten będzie negatywny, a wzrost gospodarczy w Stanach Zjednoczonych okaże się niższy niż do tej pory przewidywano. Biorąc pod uwagę wpływ gospodarki amerykańskiej na całą gospodarkę światową, spowolnienie wzrostu w Stanach Zjednoczonych będzie mieć pewne znaczenie dla całego świata, a zwłaszcza dla gospodarek europejskich. W naszym przypadku wpływ ten powinien zasadniczo pozostać ograniczony, ponieważ państwa UE handlują głównie z innymi państwami w ramach Unii. Ponadto gospodarka światowa nadal cieszy się dość wysokim wzrostem, między innymi dzięki dynamice państw wschodzących. Państwa wschodzące na pewno nie zostały silnie dotknięte w wyniku tego kryzysu.
Drugim ważnym czynnikiem podczas oceny potencjalnego wpływu niepokojów finansowych są zmiany w warunkach finansowania przedsiębiorstw i gospodarstw. Już doświadczamy ponownej wyceny premii za ryzyko, aby lepiej dostosować ją do rzeczywistej oceny tego ryzyka. W ten sposób koryguje się sytuację, w której duża płynność doprowadziła do pewnego rozluźnienia oceny ryzyka. Ma to zalety, ale gdyby warunki finansowania zostały zaostrzone ponad pewien poziom, działalność gospodarcza niewątpliwie ucierpiałaby wskutek ograniczonej dostępności kapitału.
Trzecim, prawdopodobnie najważniejszym i najtrudniejszym do przewidzenia czynnikiem, jest wpływ na zaufanie. Zaufanie to kluczowa siła napędowa decyzji inwestycyjnych i nabywczych, lecz w odróżnieniu od poprzednich czynników stanowi wartość subiektywną opartą na ogólnych przesłankach, postrzeganiu i informacjach otrzymywanych przez podmioty gospodarcze. Obejmuje to między innymi informacje pochodzące od władz, w tym rządów, przedstawicieli parlamentu, oraz od organizacji międzynarodowych.
Uważam zatem, że niniejsza debata stanowi dobrą okazję nie tylko do oceny bezpośrednich skutków tego, co stało się na rynkach w ostatnich tygodniach, ale również do przypomnienia i podkreślenia, że, jak przed chwilą powiedział przedstawiciel Komisji, gospodarka europejska nadal opiera się na silnych podstawach, które nie powinny w znaczący sposób osłabnąć w wyniku ostatnich zawirowań i dlatego nasza gospodarka ma duże szanse poradzenia sobie z zaistniałymi niepokojami.
Jak już mówiłem, gospodarka światowa nadal jest niezwykle dynamiczna i dzięki temu nadal istnieje nadwyżka handlowa w zewnętrznym sektorze naszej gospodarki, jak dowodzą najnowsze statystyki opublikowane przez Eurostat. Inwestycje, zwłaszcza w dobra kapitałowe, pozostają na wysokim poziomie, wspomagając bieżącą działalność gospodarczą i zapowiadając przyszłą poprawę wydajności. Konsumpcja prywatna wzrasta dzięki stałemu tworzeniu miejsc pracy. Nasze najnowsze statystyki wykazują, że stopa bezrobocia w strefie euro i w UE jest niemal porównywalna do historycznie najniższych poziomów: w przypadku strefy euro bezrobocie wynosi poniżej 7%. Inflacja utrzymuje się na stałym poziomie.
Dzięki tym wszystkim czynnikom przedsiębiorstwa osiągają wyniki dodatnie, które powinny umożliwić im sprostanie ewentualnemu zaostrzeniu warunków kredytowania, nie zmuszając ich równocześnie do rewizji planów inwestycyjnych i rozwojowych. Krótko mówiąc, panie i panowie, biorąc pod uwagę fakt, że jedno z zagrożeń kryzysowych, przed którym ostrzegano nas od jakiegoś czasu, gdy publikowaliśmy nasze prognozy ekonomiczne - ryzyko kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych i jego wpływ na gospodarkę Stanów Zjednoczonych - spełniło się, nie ma wątpliwości, że wzrost w tym i przyszłym roku w Unii Europejskiej i w strefie euro nie przekroczy naszych prognoz podanych w maju bieżącego roku.
Mimo wszystko mamy powody, by nie obawiać się o podstawy gospodarki europejskiej i jej zdolność przezwyciężenia obecnych zawirowań. We wtorek 11 września przedstawię w imieniu Komisji przejściowe prognozy wzrostowe na rok 2007 zarówno dla strefy euro, jak i dla UE, które pozwolą nam wstępnie ocenić wpływ kryzysu.
Tego samego dnia będę miał okazję przedstawić państwu te prognozy na posiedzeniu Komisji ds. Gospodarczych i Monetarnych. Jak państwo wiedzą, z prognozami na rok 2008 i następne będziemy musieli poczekać do opublikowania naszych prognoz ekonomicznych, jak zwykle w listopadzie.
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Kryzys kredytów hipotecznych typu sub-prime w Stanach Zjednoczonych i jego potencjalny wpływ w Europie zajmowały naszą uwagę przez ostatnie tygodnie. Europejski rynek kredytów hipotecznych charakteryzuje się innymi cechami niż rynek amerykański, a zatem istnieje mniejsze prawdopodobieństwo, że problemy o podobnej skali pojawią się w najbliższej przyszłości w Europie. W Unii Europejskiej kredyty typu sub-prime są bardzo ograniczone w porównaniu ze Stanami Zjednoczonymi i mamy odpowiednie zabezpieczenia, takie jak przepisy dotyczące pożyczek oraz ograniczania wartości kredytu w stosunku do wartości zabezpieczenia.
Jednak ostatnie zamieszanie pokazało wyraźnie wzajemne powiązania i globalizację rynków finansowych. Ryzyko rozłożyło się w rozsądny sposób. To dobra wiadomość. Problemem pozostaje jednak przenoszenie się ryzyka. Niektóre banki i fundusze inwestycyjne w Europie są narażone na ryzyko związane z papierami wartościowymi opartymi na kredytach typu sub-prime. Pojawiły się pewne poważne problemy, przede wszystkim w wyniku zmniejszenia płynności na rynkach ABS i papierów komercyjnych.
Jaką lekcję może wyciągnąć z tego kryzysu Europa? Za wcześnie na konkretne wnioski, ponieważ niepewność rynku pozostaje zbyt duża. Ważne jest również, by reagować w sposób rozsądny, nie spiesząc się z oceną sytuacji. Reakcje w postaci szybkich decyzji prawdopodobnie okażą się niewłaściwe.
Z naszych wstępnych ustaleń wynika, co następuje:
Po pierwsze, wzajemne powiązania rynków dowodzą wagi spójnego podejścia do uregulowań w postaci rozsądnych zasad ostrożnościowych i odpowiednich standardów ochrony inwestorów. Sprawia to, że dialog regulacyjny Komisji ze Stanami Zjednoczonymi i innymi instytucjami staje się jeszcze bardziej istotny. Wysokie standardy uregulowań są niezbędne na wszystkich globalnych rynkach finansowych, biorąc pod uwagę "efekt rozlewania”.
Po drugie nieuchronnie pojawiają się pytania o kredyty hipoteczne w Stanach Zjednoczonych. Choć jestem za samym ułatwianiem dostępu do rynku mieszkaniowego dla osób, których normalnie nie byłoby stać na zakup mieszkania, bez wątpienia należy dyskutować o kwestii odpowiednich uregulowań i ochrony konsumenta z perspektywy czasu. Poprawki są w trakcie przygotowywania, ale trochę potrwa, zanim uda się rozwiązać ten problem.
Jednym z wniosków z tego kryzysu jest to, jak ważna jest ciągła edukacja finansowa obywateli przy zapewnieniu równocześnie odpowiedzialnego kredytowania. W Unii Europejskiej już przyglądamy się tym kwestiom w ramach naszej bieżącej pracy nad kredytami konsumenckimi i hipotecznymi oraz edukacją konsumentów.
Po trzecie, centralną kwestią tego kryzysu jest przenoszenie kredytów hipotecznych i związanego z nimi ryzyka na inne osoby. Czasem ryzyko to powraca do banku wyjściowego, gdy jego instrumenty finansowe nie są w stanie sprzedać lub sfinansować papierów wartościowych pochodzących z banku.
Zdecydowanie musimy przyjrzeć się bliżej zachodzącym tu mechanizmom, czyli roli strumieni i instrumentów finansowych specjalnego przeznaczenia, oraz ich znaczeniu dla banków europejskich.
Analizy wymagają również kwestie wyceny złożonych produktów sekurytyzacyjnych oraz rynkowe mechanizmy rozliczeniowe w stresowych sytuacjach rynkowych. Ostatni kryzys rynkowy podkreślił także znaczenie ryzyka reputacyjnego, jak i ryzyka płynnościowego, jako ważnych czynników oceny ryzyka ponoszonego przez banki w przypadku transakcji złożonych.
Po czwarte, co z Basel II, nową umową dotyczącą wymagań kapitałowych banków? Basel II zapewnia bankom i firmom inwestycyjnym możliwość właściwej oceny ryzyka i odpowiedniego kalibrowania kapitału. Podobnie jak Solvency II, odpowiednik Basel II dla sektora ubezpieczeniowego.
Jednak nie oznacza to, że powinniśmy być z siebie dumni. Pojawią się kwestie wymagające dokładnej analizy przez ustawodawców. Na przykład niezbędna będzie dalsza praca nad kalibracją kapitałową produktów złożonych i zdolnością banków do określania potencjalnych problemów w sytuacjach kryzysowych, w tym potencjalnej koncentracji ryzyka w niektórych dziedzinach.
Po piąte, wiele funduszy hedgingowych jest szczególnie aktywnych na ustrukturalizowanych rynkach kapitałowych. Wiele z tych funduszy oraz ich zamożnych inwestorów prywatnych i instytucjonalnych mogło w ostatnich miesiącach ponieść straty, niektóre z nich poważne. Tak działają rynki.
Wiedzą o tym profesjonalni gracze rynkowi. Rynki finansowe funkcjonują w oparciu o ryzyko. Nie krytykuję tych, którzy zbijają fortuny w dobrych okresach, i nie będę wylewał teraz łez, jeśli dochodzi do strat. Jednak najważniejsze jest to, że niepowodzenia funduszy hedgingowych nie przeniosły się raczej na cały system finansowy. Przetrwały zasady działania funduszy inwestycyjnych (USIT). Tak jak się spodziewaliśmy, nasze ramy ostrożnościowe i kontrola ryzyka bankowego zapobiegły sytuacji, której problemy na rynku funduszy hedgingowych powodowałyby szersze zakłócenia w systemie.
Choć wiele osób stara się demonizować fundusze hedgingowy, to nie one są przyczyną trudności na rynku. Nie zapominajmy o korzeniach obecnego kryzysu: niskiej jakości kredytów, w połączeniu z gwarantowaniem tych kredytów za pomocą ich pozabilansowej sekurytyzacji instrumentami, których ryzyko niewiele osób rozumiało. To kwestie, na których będą musiały skupić się organy ostrożnościowe i nadzorcze w przyszłości.
Po szóste, jaką rolę odegrały w tym kryzysie agencje ratingowe? Wyrażałem się już krytycznie o powolności, z jaką obniżyły one swój rating kredytów dla finansów strukturalnych opartych na kredytach typu sub-prime. Jak silna była metodologia ich działania? Jak dobrze wyjaśniono i rozumiano ograniczenia ratingu produktów strukturalnych w porównaniu ze standardowymi ratingami korporacyjnymi?
Kolejną niepokojąca kwestią są potencjalne konflikty interesów agencji ratingowych: z jednej strony, ponieważ funkcjonują one jak doradcy dla banków w kwestii organizacji oferty tak, aby uzyskać jak najlepsze połączenie ratingów; z drugiej strony, agencje ratingowe ogłaszają ratingi, na których generalnie polegają inwestorzy. Ustawodawcy również biorą je pod uwagę w związku z ich znaczeniem dla naliczania wymagań kapitałowych dla banków.
Mówiło się, że dochodziło do niezagwarantowanego podwyższania ratingu produktów strukturalnych. Rola agencji ratingowych musi być jaśniejsza: czym się zajmują, a czym nie, do jakiego stopnia można na nich polegać, a do jakiego nie. Zajmuję się tymi tematami wraz z Komitetem Europejskich Regulatorów Rynku Papierów Wartościowych (CESR) i zamierzam również poruszyć je w rozmowach z naszymi partnerami międzynarodowymi.
Potrzebujemy jasnych, konkretnych, metodologicznych reguł i zasad, które będą rygorystycznie przestrzegane, oraz znacznie głębszego zrozumienia zastosowania i ograniczeń ratingów i ich wiarygodności lub jej braku przez inwestorów. Należy jasno określić zakres konfliktów interesów, mogących wpłynąć na ratingi. Oczywiście niezbędna jest też należyta staranność ze strony innych graczy rynkowych. Gdzie się to zdarzyło? Czy firmy i zatrudniani przez nich profesjonaliści stale i obiektywnie oceniali jakość nabywanych i zbywanych instrumentów oraz ryzyko związane ze strukturą tych instrumentów, czy też opierali się wyłącznie na przypuszczeniach? Czy zastanawiali się nad rentownością leżących u ich podstaw aktywów, nad ryzykiem nadużyć, nad historią podmiotów wyjściowych i tendencjami na rynku? Czy oceniali samodzielnie ratingi i czy mieli dostęp do niezbędnych do tego danych jakościowych i ilościowych?
Mam nadzieję, że zarządy wszystkich firm finansowych przeanalizują swoje poczynania i wyciągną właściwe wnioski. Wierzymy, że delikatne uregulowania oparte na zasadach stanowią optymalne podejście dla sektora finansowego - zostało to dowiedzione w praktyce. Jednak musimy pozostać czujni i uczyć się na błędach. Wszystkie zainteresowane strony muszą wziąć na siebie odpowiedzialność i potraktować to poważnie.
John Purvis
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie przewodniczący! Gdy Rada nie odbywała posiedzeń, przynajmniej Europejski Bank Centralny pracował i myślę, że można mu pogratulować powstrzymania ewentualnego dalszego rozprzestrzeniania się choroby w Europie. Miejmy nadzieję, że będzie nadal odgrywać tę rozsądną, przemyślaną i wrażliwą rolę.
Często jednak wydaje się, że nieuniknionym elementem życia finansowego jest to, że dążenie do przewagi konkurencyjnej prowadzi do nadużyć, a te z kolei do łatwego do przewidzenia upadku. Te naciski są w dużym stopniu odpowiedzialne za potrzebę tworzenia innowacyjnych instrumentów finansowych opisanych przez komisarza McCreevy'ego, kryjących się za kryzysem na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych typu sub-prime i w konsekwencji za jego przeniesieniem się do Europy.
Nie uważam, by sytuacja ta uzasadniała polowanie na czarownice urządzane na fundusze hedgingowe. Do pewnego stopnia były one być może wyrafinowanymi lub naiwnymi ofiarami tych nowomodnych alchemii. Podobnie zazwyczaj konserwatywne lecz naiwne banki, kuszone wyższymi stopami procentowymi osiąganymi dzięki tym rzekomo udanym instrumentom decydowały się na coś, co okazywało się zbyt piękne, aby mogło być prawdziwe.
Wygląda na to, że niewiele podmiotów na rynkach finansowych, w tym prawdopodobnie niewiele organów nadzorczych, wystarczająco dobrze rozumie te instrumenty - kredytowe instrumenty pochodne, obligacje zabezpieczone długiem. Tym bardziej nie rozumieją potencjalnego ryzyka i skutków. Dlatego niezbędne jest, by władze w Stanach Zjednoczonych i Europie zapoznały się lepiej z tymi mechanizmami wraz z ich strukturą i elementami, w jaki sposób te elementy są oceniane, wyceniane, księgowane, wraz z ich marketingiem, płynnością i zbywalnością. Cieszę się, że pan komisarz McCreevy tak poważnie zajmie się tym konkretnym aspektem
Innowacja jest tak samo mile widziana w mechanizmach finansowych jak w innych dziedzinach. Nie należy jej ograniczać, ale gdy mogą pojawić się tak poważne problemy, podstawową kwestią jest to, by menedżerowie i organy nadzorcze wzięli na siebie odpowiedzialność za ich pełne zrozumienie oraz wprowadzanie odpowiednich ograniczeń w odpowiednim czasie tam, gdzie to konieczne.
Robert Goebbels
Panie przewodniczący! Nie ujawnił się jeszcze koszt sierpniowych zawirowań na rynkach finansowych. Jak przed chwilą usłyszeliśmy Komisja oczekuje negatywnych skutków dla wzrostu. Rzeczywiste straty banków i innych jednostek obecnych na rynkach finansowych zostaną określone po przygotowaniu przez nie rozliczeń rocznych.
Według pana komisarza Almunii nadal brak nam informacji o rzeczywistym, całkowitym narażeniu wszystkich podmiotów. Pokrywanie kosztów przez tych, którzy podejmowali zbyt wysokie ryzyko, jest pouczające, ale poza spekulantami świata finansowego są również inne ofiary: rodziny schwytane w pułapkę kredytów mieszkaniowych opartych na obietnicy nieograniczonego wzrostu na rynku nieruchomości oraz drobni inwestorzy narażeni na ryzyko niedocenione przez żyjących z wysokich prowizji, w tym przez agencje ratingowe.
Grup Socjalistów od lat domaga się zwiększonego nadzoru funduszy hedgingowych i wszelkich szczególnych instrumentów mnożących się na rynkach. Jak powiedział Carlo Ciampi, nagły rozwój produktów pochodnych pozbawiony jest wszelkiej kontroli. Nawet dyrektorzy wielkich banków nie rozumieją już tych mało przejrzystych instrumentów. Prawdziwe ryzyko, na przykład kredyty na nieruchomości, dzielone jest w nieskończoność i wielokrotnie zawierane w produktach związanych z funduszami inwestycyjnymi i instrumentach giełdowych. W rezultacie nikt nie jest już w stanie określić ryzyka wyjściowego.
Rynek oczekuje, że banki centralne przyjdą z pomocą spekulantom. EBC rzeczywiście tak zrobił jako pożyczkodawca ostatniego szczebla. Można więc zadać sobie pytanie, dlaczego EBC musiał wstrzyknąć na rynek więcej kapitału, gdy nagle stracił on płynność, niż Rezerwa Federalna, chociaż kryzys kredytów typu sub-prime wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych. Czy banki europejskie były bardziej naiwne? Czy władze nadzorcze nie wykonały poprawnie swoich zadań? Grupa Socjalistów żąda, by Komisja wyciągnęła wnioski z wydarzeń na rynku finansowym, który stał się zbyt mało przejrzysty i w związku z tym niezwykle niebezpieczny dla samej gospodarki.
(Oklaski)
Margarita Starkevičiūtė
Po pierwsze chciałabym odpowiedzieć na pytanie pana posła Goebbelsa o to, dlaczego Europejski Bank Centralny przeznaczył większe kwoty niż Bank Centralny Stanów Zjednoczonych. Stało się tak dlatego, że gospodarka UE jest teraz największą gospodarką świata. To dla nas wszystkich wielkie wyzwanie. Fakt, że tego samego dnia OECD i Komisja Europejska inaczej oceniły możliwe skutki rynkowych problemów finansowych, zaskoczył mnie i zasmucił. Oznacza to, że Komisja Europejska powinna prawdopodobnie dostosować swoje modele oceny, zwłaszcza że najczęściej są one oparte na modelach matematycznych. Jest to niepokojące, ponieważ prognozowanie polityki gospodarczej jest kwestią skomplikowaną i niezbędne narzędzia muszą być elastyczne.
Co powinniśmy zrobić wobec nowych wyzwań? Nie chciałabym teraz wypowiadać się na temat pojawiających się problemów, inni posłowie doskonale to poruszyli. Pragnę tylko podkreślić jedną kwestię. Po pierwsze, do kryzysu doszło w związku z agresywną polityką monetarną w ramach UE, gdy próbowano rozwiązać problem bańki internetowej. Nie możemy wpływać na różne decyzje państw trzecich. Możemy rozwijać dialog i współpracę z instytucjami nadzorczymi, ale Unia Europejska stoi przed dylematem: obecnie dochodzi do globalnej fuzji instytucji międzynarodowych i możliwe, że nie będziemy już mieli do czynienia ze wspólnym rynkiem. Będziemy mieć w dziedzinie papierów wartościowych rynek transatlantycki, być może jakiś inny rynek w dziedzinie ubezpieczeń. Oznacza to, że musimy zdecydować, czy postrzegamy Europę jako wspólny rynek i wymagamy, by wszystkie porozumienia zawierane były na szczeblu europejskim. Czy możemy zaakceptować projekty pilotażowe, w ramach których jeden z naszych rynków wchodzi na arenę światową w sposób niezależny? Niezbędne jest nam porozumienie w tej sprawie, inaczej trudno będzie poradzić sobie z tym kryzysem.
Chciałabym podkreślić jeszcze jedno. Rynki finansowe podlegają przeobrażeniu. Sami uznaliśmy rolę instytucji bankowych w Dyrektywie SEPA. Musimy przyznać, że pojawiają się liczne banki i fundacje islamskie i wreszcie że sieci handlowe wchodzą na rynek finansowy. Dlatego niezbędne jest uregulowanie działania także instytucji niebankowych - uregulowanie wspólne, które wprowadzi identyczne zasady dla instytucji bankowych i niebankowych. Tak wygląda dziś rzeczywistość.
Trzecią kwestią, na którą pragnę zwrócić uwagę, jest moje zaniepokojenie, że stosujemy jako podstawę wyłącznie modele ryzyka. Ta zasada oceny ryzyka okazała się bardzo subiektywna, i w związku z tym mam wątpliwości co do Solvency II i Basel II. Możemy nie ufać agencjom ratingowym, możemy je krytykować, ale problem nie zniknie. Powinniśmy ufać instrumentom rynkowym, czyli płynności. Jeśli nie możemy sprzedać jakiegoś rodzaju papierów na rynku lub jeśli rzadko się nimi handluje, żadna agencja ratingowa nie będzie w stanie ich ocenić. Trzeba to w pełni zrozumieć i musimy ograniczyć zależność naszego ustawodawstwa od opinii agencji ratingowych.
Podsumowując, chcę zdecydowanie powiedzieć, że nie ma potrzeby ratowania instytucji finansowych. Z własnego doświadczenia po kryzysie finansowym na Litwie mogę powiedzieć, że gdy bankierzy spędzili parę tygodni w więzieniu, szybko nauczyli się zarządzać bankami.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Brian Crowley
w imieniu grupy UEN. - Panie przewodniczący! Chciałbym poprosić panów komisarzy o odpowiedź.
Wydarzenia, które miały miejsce w sierpniu na rynku kredytów typu sub-prime uzmysłowiły nam wszystkim kilka kwestii. Po pierwsze globalny charakter rynków finansowych, z którym mamy obecnie do czynienia, oraz w jakim stopniu uregulowania lub nadzór mogą nadążyć za tempem tworzenia nowych produktów i pomysłów. Jednak przywodzi to również na myśl to, co powiedział mi niegdyś stary farmer z West Cork w południowo-wschodniej Irlandii: nie istnieje olejek mogący sprawić, że zaczną nam rosnąć włosy - przepraszam tu posłów walczących ze swymi mieszkami włosowymi; nie istnieją okulary umożliwiające patrzenie przez ubranie, a codziennie rodzi się głupiec. Prawda jest taka, że udostępniane produkty niosły ze sobą podwyższone ryzyko i cokolwiek się mówi, zasada caveat emptor powinna była leżeć u podstaw wszelkich decyzji związanych z bankami lub innymi funduszami, które planowaliśmy inwestować w te produkty wysokiego ryzyka. Kwestionuje to zdecydowanie rolę agencji ratingowych i ich odpowiedzialność nie tylko w odniesieniu do udzielanych przez nie porad, ale w szczególności w odniesieniu do informowania nas w sposób przejrzysty, czy reprezentują same fundusze czy też udzielają rzeczywiście jasnych niezależnych porad.
Pamiętają państwo zapewne, że kilka lat temu dyskutowaliśmy nad dyrektywą o kredytach konsumenckich, nad całą kwestią przejrzystości i niezależne doradztwo dostępne dla klientów było wtedy jednym z kluczowych elementów. Teraz śmieszne jest, że największe instytucje finansowe na świecie i niektóre w Europie, czyli ci, którzy wydają ogromne sumy pieniędzy na nabycie wiedzy specjalistycznej i doradzają nam w Europie, jak zarządzać naszą gospodarką, same wpadły w pułapkę w wyniku złej polityki inwestycyjnej.
Gratuluję panu komisarzowi McCreevy'emu chęci zajęcia się tym tematem i rozwiązania części z tych problemów. Uważam również, że niezbędne jest teraz, byśmy przyjrzeli się nie tylko agencjom ratingowym, ale również ryzyku, na które narażone są europejskie banki w związku z polityką części z tych inwestycji, a w przyszłym tygodniu ...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Alain Lipietz
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! W związku z kryzysem jestem zmuszony zwrócić uwagę na trzy elementy.
Po pierwsze kryzys ten wynika z kryzysu biedy wśród urzędników amerykańskich. Trzeba zrozumieć, że wszyscy urzędnicy amerykańscy mają bardzo duże deficyty określane przez nas jako amerykańskie deficyty bliźniacze. Przeszliśmy ten kryzys, będą i inne związane z wielkimi amerykańskimi przedsiębiorstwami, stanami lub nawet z rządem federalnym. W najbliższych latach powinniśmy spodziewać się kolejnych poważnych kryzysów wywodzących się ze Stanów Zjednoczonych.
Po drugie, do kryzysu doszło w marcu w Stanach Zjednoczonych. Rozprzestrzenił się on na cały świat poprzez fundusze hedgingowe, z których dwa pierwsze upadły w czerwcu. Dotknął banków europejskich dopiero pod koniec lipca - na początku sierpnia. Mieliśmy czas, by zdać sobie sprawę z tego, że pożar sięga coraz dalej. Angela Merkel, nasza przewodnicząca w czasie szczytu G8, mówiła nam, byśmy podjęli odpowiednie kroki w związku z funduszami hedgingowymi, ale nikt jej nie posłuchał. Co gorsza Holandia jest w trakcie przygotowywania polityki uwalniającej tworzenie funduszy hedgingowych w tym kraju. Unia Europejska wypowiada się przeciwko funduszom hedgingowym, a równocześnie zachęca do ich rozwoju na swoim terytorium. Wskazuje to na całkowite niepowodzenie prób narzucenia środków nadzorczych i reguł ostrożnościowych w ramach Unii Europejskiej.
Jako były sprawozdawca wypowiadający się za regułami ostrożnościowymi i nadzorem nad konglomeratami finansowymi postrzegam to jako osobistą porażkę. Pamiętam, że potrzebowaliśmy więcej niż jednej kadencji parlamentu, aby sformułować uproszczony prospekt dotyczący wydawania papierów wartościowych w Europie. Dziś jeden bank nie jest w stanie przeczytać skomplikowanego prospektu publikowanego przez inny bank na temat zawartości sprzedawanych przez siebie funduszy. Do tego już doszło.
Jak mówiłem w Banku Centralnym wiele lat temu, trzecią kwestią jest niemożliwość regulowania systemu walutowego wyłącznie za pomocą środków nakierowanych na stopy kredytowe. Uważam, że kryzys w Europie został przyspieszony w wyniku podwyższenia przez Europejski Bank Centralny stóp procentowych pod koniec ostatniego kwartału. Nie sądzę, by wystarczyło powiedzieć, że trzeba zmniejszyć stopy o 0,5%, utrzymać te same stopy czy podwyższyć je o 0,5%. Mamy do rozwiązania prawdziwy problem - ponowne wprowadzenie wybiórczej polityki kredytowej, tak by stopa procentowa mogła być ustalana na poziomie 0% w przypadku niezbędnych inwestycji, takich jak zwalczanie zmian klimatycznych, a na poziomie znacznie wyższym w przypadku pożyczek na spekulacje.
Godfrey Bloom
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! Chciałbym skierować moje uwagi do galerii, na której zasiada znacznie więcej osób niż posłów tu w Hemicyklu. Mam nadzieję, że mają państwo założone słuchawki, ponieważ dzisiejsze decyzje podejmowane są przez ludzi niemających absolutnie pojęcia o finansach międzynarodowych.
Od 40 lat zajmuję się usługami finansowymi, jestem zawodowym ekonomistą. Mówimy o funduszach hedgingowych, o walucie międzynarodowej. Jeśli sprawdzą państwo w materiałach, jaką wiedzę mają posłowie Parlamentu Europejskiego, jestem przekonany, że będą państwo srodze zawiedzeni. Ale oto podejmujemy decyzje w kwestii światowych finansów. 40 procent brytyjskiego PKB pochodzi z londyńskiego City. A tu ludzie z Polski, Czech i Łotwy, nieznający się zupełnie na tych sprawach, podejmują decyzje o naszych działaniach w przyszłości w kwestii finansów międzynarodowych.
(Oburzenie)
Nie rozumieją tych problemów. Nie wiedzą o nich nic, podobnie jak o polityce rolnej, rybołówstwa, o tym wszystkim, ale tak to wygląda.
Szanowni goście na galerii, jeśli chcą państwo doświadczyć finansów międzynarodowych, pojedźcie do Dubaju, do Nowego Jorku, do Los Angeles, na Bermudy. Patrzycie teraz z góry na tych ludzi tu w dole - przyjrzyjcie im się. Nikt z nich nigdy nie wykonywał prawdziwej pracy. To jest posiedzenie Myszki Mickey i przegramy w tej grze.
(oklaski)
Przewodniczący
Chciałem Panu Posłowi zwrócić uwagę, że przemawiając w Wysokiej Izbie, zwraca się do przewodniczącego i do posłów, a osoby, które uczestniczą w posiedzeniu, są słuchaczami. Proszę o okazanie szacunku tym, którzy słuchając Pana, okazują Panu szacunek.
(oklaski)
Luca Romagnoli
w imieniu grupy ITS. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Załamanie na amerykańskim rynku kredytów wysokiego ryzyka rozprzestrzeniło się wciąż odczuwalnie na rynki giełdowe, powodując kryzys uderzający w spekulantów i oszczędzających.
Operatorzy na amerykańskim rynku nieruchomości zrobili coś, o czym wszyscy wiemy: oferowali kredyty, które potem nie były spłacane, osobom z grup wysokiego ryzyka, prowadząc w ten sposób do kryzysu nie tylko produktów finansowych, ale i wielu banków. W tym roku bardzo wysoki odsetek kredytobiorców zaprzestał spłacania rat, wywołując kryzys całego systemu.
We Włoszech oprócz ruchów na rynku giełdowym wydaje się, że kryzys miał jedynie ograniczone skutki dla krajowego systemu bankowego, ponieważ banki włoskie prawdopodobnie nie są bezpośrednio narażone na kredyty typu sub-prime. Inaczej było w przypadku banków niemieckich, brytyjskich i francuskich i dlatego przeprowadzamy dziś tę debatę. Musimy więc mieć przynajmniej nadzieję na rozpoczęcie dochodzenia w sprawie największych międzynarodowych agencji ratingowych i ich roli w tych wydarzeniach, a zatem działań związanych z niestabilnością finansową i jej wpływem na rzeczywistą gospodarkę.
Szanowni państwo, pozwolę sobie powiedzieć, co dzieje się we Włoszech, ponieważ w moim kraju zaciąga się wiele kredytów i kupuje wiele nieruchomości. Opowiem również, co napisał znany włoski tygodnik L'Espresso na temat etyczności zachowania niektórych włoskich polityków (którzy nota bene byli naszymi kolegami w parlamencie) wobec cierpień tylu oszczędzających i osób usiłujących spłacić kredyty, podczas gdy tak prosty pomysł jak kredyty socjalne mógłby umożliwić im spełnienie marzeń o własnym domu. Biorąc to wszystko pod uwagę, proszę posłuchać, co L'Espresso ujawnia na temat pewnych polityków lewicowych - to warto podkreślić - jak i kilku figur z centrum, przede wszystkim jednak z lewicy.
Owi panowie, których imiona, nazwiska i adresy zostały wymienione, korzystali z wyjątkowo korzystnych warunków zakupu nieruchomości w Rzymie. Można powiedzieć, że rekomendacje są praktyką, może nawet akceptowaną praktyką, być może praktyką z tradycjami w moim kraju - zresztą nie tylko we Włoszech, może i na całym świecie. Jednak jeśli występuje się o rekomendację i uzyskuje przywilej od banku lub firmy ubezpieczeniowej, zadaję sobie pytanie, co dają w zamian ci, którzy są u władzy?
Według tygodnika pan Veltroni, następca Prodiego, pani Cossutta, córka jednego z najbardziej radykalnych i najbardziej zaangażowanych komunistów; pan Violante, były premier i jeden z najbardziej znanych krytyków etyki innych osób oraz pan Marino, pan Mancino, pan Mastella, pan Casini, pan Proietti i pan Baccini kupili domy w Rzymie, czasem aż 25-30 pokoi w cenie sięgającej jednej czwartej lub mniej ceny rynkowej dzięki specjalnym warunkom przyznanym przez właścicieli, którymi zupełnie przypadkiem były banki i firmy ubezpieczeniowe.
Powiedzą państwo, że demokracja kosztuje i tak jak kosztował niegdyś proletariat, tak dziś kosztuje socjalizm progresywny, który odziedziczył po swoich poprzednikach zdolność konkretnego działania w celu osiągnięcia własnych interesów. Jeśli uginacie się co miesiąc pod ciężarem kredytu hipotecznego i tak jak ja macie szczęście cierpieć z tego powodu nieco mniej dzięki temu miejscu w Parlamencie i dzięki działalności współmałżonka, który się dokłada, powinniście winić komunistów, starych i nowych, którzy zdecydowali o liberalizacji licencji taksówkarskich i godzin otwarcia zakładów fryzjerskich oraz o tym, by sprzedawać leki w supermarketach, ale pozostawili bankom wolność decydowania o tym, jakie poświęcenia narzucać naszym rodzinom, jak zastawić naszą przyszłość i nasze życie.
Obywatele włoscy i europejscy, możecie winić wyłącznie siebie, jeśli zdecydowaliście się na pracę inną niż praca dla jednej z partii włoskich zarządzających obecnie lub w przeszłości miastami, regionami i narodami, a które w tym zarządzaniu zarządzane są przez banki.
Cristobal Montoro Romero
(ES) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panowie komisarze! Chciałbym zacząć od wyrażenia moich podziękowań za słowa naszych specjalistów dotyczące zachowywania optymistycznego podejścia wobec kryzysu, którego doświadczamy.
Równocześnie jednak chciałbym wnieść do tej debaty jak najwięcej realizmu, ponieważ ukrywanie powagi faktów będzie prowadzić jedynie do zamieszania przy poszukiwaniu rozwiązań.
Po pierwsze mamy do czynienia z kryzysem, który był oczekiwany. Nie jest to kryzys z zaskoczenia. Wiadomo było, że to się stanie co najmniej rok wcześniej i zabrakło staranności i zdolności reagowania.
Po drugie, stanęliśmy przed poważnym kryzysem. Powiedział tak sam prezes Bundesbanku zaledwie trzy dni temu. Możliwe, że znajdujemy się na skraju klasycznego bankowego kryzysu wycofania zaufania.
Po trzecie Europa została zalana instytucjami bankowymi w krajach niezdolnych do osiągnięcia zysków, ponieważ ich gospodarki znajdowały się w relatywnej stagnacji, i dlatego szukały zysków przy podwyższonym ryzyku. Można zatem powiedzieć, że władze nadzorcze, europejskie władze ostrożnościowe, nie zdołały temu zapobiec.
Europejski Bank Centralny zainterweniował więc jako pierwszy podczas tego kryzysu jako bank przeznaczający najwięcej pieniędzy, właśnie dlatego, że znajduje się w Europie, w sercu Europy, która obecnie odradza się gospodarczo, tam gdzie ten kryzys mógł okazać się najbardziej poważny. Potrzebujemy więc większej jasności co do rzeczywistych reperkusji i prawdziwych rozmiarów tego kryzysu.
Bez wątpienia czwartą cechą sytuacji, której doświadczamy, i warunków, w jakich się znajdujemy, jest krótko mówiąc reakcja naszych władz walutowych - reakcja Europejskiego Banku Centralnego.
Moim zdaniem EBC postąpił słusznie, dokonując tego zastrzyku kapitału, ponieważ mamy do czynienia z wycofaniem płynności. Jednak prawdą jest również, że paradoksalnie zdarza się to dokładnie wtedy, gdy Europa podnosi stopy procentowe w celu ograniczenia płynności systemu, w celu ograniczenia kredytów. To wielki paradoks, który należy odpowiednio wyjaśnić, bez zamieszania związanego z wyjaśnieniami przekazywanymi przez cały sierpień.
Wyjaśnienia są niezbędne, bo mówimy o zadłużających się milionach rodzin, milionach małych i średnich przedsiębiorstw zależnych od zmiennych stóp procentowych w Europie. Dlatego koniecznie musimy wyjaśnić scenariusz działania stóp procentowych i poprosić o ostrożność w podwyższaniu stop procentowych w Europie w celu przyspieszenia wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, tak bardzo potrzebnych na tym etapie integracji UE.
Pervenche Berès
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Musimy być realistami: choć jesteśmy potężnym europejskim ciałem ustawodawczym, nie będziemy w stanie nic poradzić na źródła tego kryzysu. Jesteśmy bezsilni wobec ustawodawstwa amerykańskiego nieuwzględniającego ochrony konsumentów w kredytach hipotecznych, czy to przez banki czy przez inne instytucje.
Bądźmy realistami: stajemy przed kryzysem, którego skutkom musimy pilnie zaradzić, ale również wyciągnąć długoterminowe wnioski.
Powiedzmy sobie jasno: obywatele europejscy całkiem słusznie niepokoją się konsekwencjami tego kryzysu dla finansowania rzeczywistej gospodarki. Powiedzmy sobie jasno: nasi współobywatele nie rozumieją, że aby poradzić sobie z ryzykanctwem nielicznych osób, których sposób wynagradzania nie kieruje się żadną logiką ekonomiczną, instytucje publiczne takie jak Europejski Bank Centralny w końcu zmuszone są interweniować, aby zagwarantować płynność rynku.
Rozwiążmy ten problem. Zachowajmy się tak, jak powinni zachować się Europejczycy, w oparciu o realistyczne podejście i propozycje. W końcu Bank Centralny wykonał swoje zadanie jako pożyczkodawca ostatniego szczebla. Jednak jako organ nadzorczy nie jest on w stanie poznać rzeczywistego ryzyka podejmowanego przez graczy rynkowych. Musimy usprawnić moce nadzorcze władz europejskich i pana zadaniem, panie komisarzu, jest odegranie w tym aktywnej roli.
Rozwiążmy ten problem: od wielu lat mówimy o wartości godziwej, a ta sama wartość godziwa pogorszyła dziś warunki wyceny sub-prime.
Rozwiążmy ten problem: jeśli chodzi o agencje ratingowe, panie komisarzu, kodeks postępowania IOSCO nie spełnia wymagań obecnej sytuacji. Potrzebujemy prawdziwie konkurencyjnego rynku, gdzie nie ma konfliktu interesów, rynku charakteryzującego się większą przejrzystością..
Wreszcie bądźmy utopistami i miejmy nadzieję, że wykorzystanie stworzonej w ten sposób bańki finansowej zacznie wreszcie uwalniać środki na długoterminowe inwestycje, których Europa potrzebuje, aby sprostać wyzwaniu klimatycznemu i energetycznemu. Czasem utopia może stanowić najlepszy rodzaj realizmu.
Andrea Losco
- (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Po raz kolejny w tym Parlamencie stajemy przed problemem, z którym mieliśmy do czynienia w lipcu. Wtedy wyrażono niepewność w związku z kryzysem, który miał wkrótce dotknąć strefy euro. Kryzys był do przewidzenia, ponieważ wskazywały na niego wieści dobiegające z USA.
Już od pewnego czasu jasne było, że ceny nieruchomości w Stanach Zjednoczonych były nadmiernie podwyższane i że system amerykański umożliwiał zbyt łatwe udzielanie kredytów osobom niewypłacalnym lub udzielanie ich przy bardzo wysokim oprocentowaniu, a w konsekwencji zawirowanie na rynku światowym było nieuniknione.
Kto odegrał rolę w tej grze? Inwestorzy, obywatele, głównie amerykańscy, ale również europejscy, cierpią z powodu jej negatywnych skutków; obywatele i inwestorzy - oszczędzający. Dlatego warto zadać sobie pytanie czy ta Izba i ogólniej instytucje dbają o ochronę oszczędzających. Ochrona oszczędzających oznacza zrozumienie roli innych jednostek w danym systemie lub scenariuszu, roli przedsiębiorstw ratingowych, często działających w sposób bardzo niekonsekwentny i wdających się w konflikty, na które nieraz nie zwraca się uwagi. Uważam, że należy tu wprowadzić pewne zasady i standardy.
Kryzys uwypuklił również widoczną sprzeczność, gdy EBC został zmuszony do ruchów finansowych na rynku, a równocześnie musiał podnieść stopy procentowe, aby zapobiec ryzyku inflacji. Miejmy nadzieję, że ta sytuacja się zmieni.
Jednak fakt, że coś takiego się stało, oznacza, że musimy zadać sobie pytanie, w jaki sposób narzucający standardy na poziomie globalnym (ponieważ kryzys ten po raz kolejny podkreślił kwestię globalizacji) powinni określać zachowanie wszystkich jednostek.
Guntars Krasts
(LV) Panie przewodniczący, obecna niestabilność finansowa nie powinna była nas zdziwić, ale gdy rzeczywiście do tego doszło, wszyscy byli zszokowani. Niebezpieczne kredyty konsumenckie i hipoteczne spowodowały zwiększony popyt na płynność. Dochodzi do korekt rynku, ponieważ od dawna pieniądze były zbyt tanie, co zaburzyło standardy oceny inwestycji. Brak zaufania na rynku zniszczył nawet atrakcyjne aktywa, które nie powinny podlegać korekcie cen w dół. Teraz możemy być pewni, że łatwo dostępne tanie pieniądze nie prowadzą do stabilnego rozwoju. Podstawą stabilnego rozwoju jest proaktywna reforma systemów, skuteczne inwestycje i rynki funkcjonujące w sposób bardziej swobodny i przejrzysty. W tej chwili główny niepokój koncentruje się wokół kryzysu płynności, który może zmienić się w kryzys niewypłacalności. Niestabilność, z początku w postaci kryzysu płynności, może przekształcić się w kryzys niewypłacalności, ponieważ jednostki obecne na rynku, przekonane, że ich poziom wiedzy jest niewystarczający, niechętnie będą nawzajem sobie udzielać pożyczek. Kryzys na rynku nieruchomości może nieść poważne skutki w niektórych państwach członkowskich UE, nie tylko w Stanach Zjednoczonych. Inwestorzy i deponenci nie odzyskają zaufania do rynku finansowego, dopóki nie zostaną przekonani, że wyceny są właściwe. Oznacza to, że premie za ryzyko mogą wzrosnąć, a w związku z tym konsumpcja firm i gospodarstw zostanie ograniczona. Może to ograniczyć ruchy inwestorów, a w niektórych przypadkach nawet zupełnie je wstrzymać. Decydenci europejskiej polityki fiskalnej i monetarnej muszą być na to przygotowani. Większość odpowiedzialności za stabilizację sytuacji spadnie na tworzących politykę fiskalną. W dziedzinie polityki monetarnej możemy spodziewać się niższych stóp procentowych, których pragnęło wielu polityków europejskich. Równocześnie rynek nie powinien wspierać błędnego przekonania, że ryzykowne inwestycje przetrwają. Zarówno stopy kredytów jak i popyt na dodatkowe zabezpieczenie powinny ograniczyć szkody moralne, które mogłoby wywołać takie przekonanie. W dłuższej perspektywie banki centralne muszą usprawnić mechanizmy regulacyjne dla rynków finansowych, aby uzyskać większą przejrzystość i pewność na rynkach. Dziękuję.
Karsten Friedrich Hoppenstedt
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Całkowity wymiar niestabilności odczuwany na światowych rynkach finansowych nie jest jeszcze znany. Słabe strony finansów światowych to niska wiarygodność kredytobiorców na amerykańskim rynku nieruchomości oraz błędy popełnianie podczas oceny ryzyka kredytowego aktywów i/lub podczas ich kontroli. Można zadać sobie pytanie, co się stało z Basel II na tym etapie w Stanach Zjednoczonych; wiem, że nie została ona jeszcze wprowadzona, ale byłaby pomocna.
W Stanach Zjednoczonych do tej pory dostosowano poziom kredytów hipotecznych na kwotę 120 miliardów dolarów. Samo to spowodowało szok na wiadomą skalę związany z dostosowywaniem stóp. W najbliższych dwóch latach mają zostać dostosowane kredyty na kolejne 700 miliardów dolarów. Większa wrażliwość inwestorów jeszcze pogłębiła problem, obniżając zaufanie i apetyt na inwestycje wysokiego ryzyka. Nawet zarządy banków przyznają teraz, że nie wiedziały, co robią. Brak zaufania inwestorów i realistycznych ocen uniemożliwia obecnie przywrócenie normalnego poziomu. Na pewno trochę to potrwa i nie oszczędzi nawet specjalistów w organach nadzorczych sektora bankowego.
Zaufania nie można wyrażać formułami matematycznymi. Przejrzystość pozwala jednak budować i utrzymywać zaufanie i ułatwia kontrolę ryzyka. Panie komisarzu, wspomniał pan o dyrektywie Solvency II. Ryzyko związane z funduszami hedgingowym i kredytami hipotecznymi typu sub-prime do tej pory było raczej niskie w sektorze ubezpieczeniowym i tak powinno być nadal. Dlatego Solvency II ma na celu zapewnienie odpowiednich punktów wyjścia i zachęt.
Zgodnie z obecnymi propozycjami, inwestycje alternatywne, takie jak fundusze hedgingowe i papiery oparte na aktywach, również często narażone na ryzyko sub-prime, będą wymagały własnego wkładu w wysokości 45% na mocy zapisów dyrektywy Solvency II. Na pierwszy rzut oka może się to wydawać wysokim udziałem, ale zdecydowanie zachęca przedsiębiorstwa do zmuszania branych pod uwagę funduszy hedgingowych, by te ujawniały inwestycje inwestorom. Moim zdaniem stosuje się tutaj zasada że osoby same posiadające niezbędną wiedzę powinny dokonywać inwestycji na wyższe kwoty.
Parlament Europejski od dawna domagał się przejrzystości w kwestii poszczególnych produktów i mechanizmów finansowych. Komisja spóźnia się ze stworzeniem dalszych reguł przejrzystości dla ponad 9000 istniejących funduszy hedgingowych. Potrzebujemy również zasad przejrzystości obowiązujących agencje ratingowe. Na bardziej realistycznej ocenie ogólnego ryzyka kredytowego skorzystałyby obie strony.
Przez ostatnich kilka lat budżety i gospodarka europejska zaciągały liczne długi. Grzech polegający na zaciąganiu pożyczek przy nęcąco niskim oprocentowaniu automatycznie prowadzi do nierównowagi między wynikami monetarnymi a rzeczywistą gospodarką.
Ieke van den Burg
Panie przewodniczący! Dużo można mówić o tym kryzysie finansowym, ale wykorzystam przysługujące mi zaledwie dwie minuty, by skoncentrować się na trzech dziedzinach, gdzie moim zdaniem musimy zacząć działać.
Po pierwsze - brak uregulowań. Kilku posłów już o tym mówiło. Skomplikowane nowe produkty, a w szczególności dywersyfikacja i zabezpieczenie ryzyka, to kluczowe elementy tego kryzysu. Przedstawiano nam je jako doskonałą metodę pozbycia się ryzyka, ale teraz jasne jest, że dywersyfikacja oznaczała także rozprzestrzenianie ryzyka i panującego obecnie braku bezpieczeństwa.
Drugą kwestią w związku z uregulowaniami jest to, że działania te zazwyczaj odbywają się poza rynkiem regulowanym: w postaci działań pozagiełdowych i wspomnianych już funduszy hedgingowych. Naprawdę uważam, że musimy przyjrzeć się temu, dokąd prowadzą te białe plamy. Wiem, że pan komisarz McCreevy nie zgodzi się ze mną, ale uważam, że naprawdę najwyższy czas, byśmy przyjrzeli się możliwościom uregulowań - aby nie przesadzić z uregulowaniami, nie panikować, ale rzeczywiście przeprowadzić poważną analizę. To właśnie powinna zrobić Komisja.
Kolejny element to brak informacji i przejrzystości. To też zostało już kilkakrotnie wspomniane. Chcę również odnieść się do agencji ratingowych oraz zasad księgowania, o których mówiła pani posłanka Berès - kwestii godziwej wartości. Wiąże się to z moim trzecim punktem, czyli brakiem koordynacji i współpracy. To kwestia , z którą mieliśmy teraz do czynienia w związku z działaniami podjętymi przez EBC, który słusznie zapewnił płynność, ale nie posiadał informacji ani narzędzi niezbędnych do ukarania odpowiedzialnych za ten kryzys. Powinien istnieć znacznie bliższy związek między EBC oraz jego wiedzą a organami nadzorczymi. Bardzo ważna jest współpraca oraz wspieranie i umacnianie nadzoru na szczeblu europejskim, nadzoru rzeczywiście obejmującego te zjawiska w górnych warstwach ryku, jak i nowe zjawiska.
Kilkakrotnie mówiłam, że potrzebujemy takiego nadzoru na szczeblu europejskim. Wtedy słyszę od innych, nawet jeśli się ze mną zgadzają, że musimy poczekać, aż kryzys się pojawi, ponieważ nie istnieje teraz pilna potrzeba. Uważam, że teraz jest najwyższy czas, mamy już do czynienia z kryzysem, więc powinniśmy działać.
Olle Schmidt
(SV) Panie przewodniczący! Finansowa niestabilność tego lata wyraźnie pokazuje, jak ściśle połączone są ze sobą rynki. Światowy rynek finansowy funkcjonuje dwadzieścia cztery godziny na dobę, realizując miliony transakcji, które wpływają na każdego z nas. Nowe technologie tworzą całkowicie inne warunki. W sposób zdumiewający wzrosła możliwość tworzenia nowych perspektyw rozwoju. Dostęp do kapitału inwestycyjnego o wysokim stopniu ryzyka odgrywa tu bardzo istotną rolę. Wiele nowych instrumentów finansowych, z których część jest dziś kwestionowana, jest w większości korzystnych, a także zwiększyły one płynność i możliwości inwestycyjne.
Ostatnie burzliwe tygodnie na rynkach finansowych pokazały, że fakt istnienia w Europie silnego banku centralnego jest rzeczą pozytywną. EBC potrafił szybciej zareagować niż jego odpowiednik w Waszyngtonie i podjąć szybkie działania, aby uspokoić rynki. W związku z tym EBC zasługuje na uznanie.
Nadal nie wiemy, jaki będzie zasięg kryzysu związanego z kredytami w Stanach Zjednoczonych. Najważniejsza będzie jesień, kiedy pojawią się nowe statystyki. Miejmy nadzieję, że rynek dostosuje się do tego w sposób normalny, bez żadnych zawirowań mogących wpłynąć na gospodarkę regionalną, która w zasadzie jest zdrowa w Unii Europejskiej. Mam nadzieję - najwyraźniej w przeciwieństwie do innych posłów tutaj obecnych - że my w Europie nie przesadzamy i nie uważamy, że rozwiązanie zawsze wymaga ustanowienia kolejnych przepisów i decyzji podjętych w zbyt dużym pośpiechu, jak powiedział Charlie McCreevy. Pomimo amerykańskiej ustawy Sarbanes-Oxley Act wraz z obszernymi przepisami, ryzykowne kredyty nie zostały ujawnione na czas. Bezproblemowo funkcjonujący rynek finansowy wymaga zrównoważonego podejścia oraz przestrzeni na nowe metody połączone z legislacją wzmacniającą interesy klientów. Myślę, ze dobrym przykładem jest tu dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych.
Dla mnie jako liberała otwartość i przejrzystość odgrywają kluczową rolę na rynkach finansowych. Chciałbym, aby współpraca pomiędzy organami finansowymi UE była ściślejsza, co pomoże zwalczać sytuacje kryzysowe oraz dostarczać szybkich odpowiedzi.
Panie przewodniczący, panowie komisarze! Muszę zgłosić jedną uwagę: kiedy coś na świecie szwankuje, jasnym jest, że mała waluta i mały rynek taki jak rynek szwedzki natychmiast to odczuje. Wydarzenia, które miały miejsce tego lata przyniosły kolejny powód, dla którego Szwecja powinna wejść do strefy euro.
Mario Borghezio
- {IT} Panie przewodniczący, panie i panowie! Poważna katastrofa, która powstała w wyniku kredytów hipotecznych wisi także nad europejskimi bankami. Duża liczba funduszy zarządzających nieodpowiedzialnie zajęła się instrumentami pochodnymi. Istnieje poważne ryzyko zakażenia przez fundusze private equity. W sposób nieodpowiedzialny banki wcisnęły inwestorom instytucjonalnym, a tym samym również osobom oszczędzającym listy zastawne, wpajając im, iż mają notę AAA - czyli, że teoretycznie są one równie bezpieczne co obligacje skarbu państwa - zamiast wysokiego ryzyka straty, jak w przypadku negatywnej hipoteki.
Spekulacje wypowiadane tak, aby przedstawić światowy rynek finansowy w lepszym świetle, doprowadziły do tego, że pojedyncze osoby oszczędzające uwierzyły, że instrumenty pochodne są drogą do trzeciego tysiąclecia. Nic bardziej mylnego. Łańcuch zdarzeń na pewno nie jest zamknięty, a ci, którzy są za niego odpowiedzialni pozostają bezkarni - pozostający w ukryciu pomysłodawcy złożonych i dużych transakcji. Uczestnicy tej debaty ograniczyli się do wskazania winy agencji ratingowych, ale dlaczego pozwoliliśmy, aby ocena i kontrola ryzyka produktów finansowych była sprawowana przez firmy mające swój własny interes w rozwoju rynku pozostającego pod toksycznym wpływem spekulacji?
Proszę mieć odwagę i stanąć przed faktem: szkodliwe jest nie tylko nieprawidłowe korzystanie z instrumentów pochodnych, lecz instrumenty same w sobie. Instrumenty pochodne mają się tak do gospodarki realnej jak lichwa do oszczędności i gospodarki produkcyjnej. Wspaniały amerykański poeta Ezra Pond uczy nas słowami pieśni: "Gdzie lichwa, nie ma nikt domu z kamienia słusznego, każdy blok cięty gładko, stawiony ściśle, aby zamysł równał się marzeniu, gdzie lichwa, żaden Gonzaga nie opatrzy dzieci i nałożnic, żaden obraz nie powstanie, by trwał - i z nim ludzie, ale po to, by go sprzedać i to rychło - gdzie lichwa, grzech przeciw naturze. Pietro Lombardo nie stał się przez lichwę, Duccio nie urósł przez lichwę ani Pier della Francesca; Zuan Bellin' nie przez lichwę i nie przez nią powstała "Calunnia”. Nie stał się Angelico przez lichwę; Lichwa rdzą kryje dłuto, Kryje rdzą rzemiosło i mistrza. Lichwa morduje dziecko w łonie, Kładzie kres młodzieńczym zalotom, Wniosła paraliż do łoża, zalega Między panną młodą i mężem.” Lichwa nie jest sposobem na zarządzanie światem, ochronę szerokich interesów uczciwych ludzi, którzy pracują, produkują i oszczędzają.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Poul Nyrup Rasmussen
Panie przewodniczący! Ten kryzys finansowy wszystkich nas wybudził z letargu, a także komisarza Charliego McCreevy'ego. Zaledwie kilka miesięcy temu Charlie McCreevy zapewniał nas, że rozmowa na temat ryzyka finansowego i kryzysów finansowych jest teoretyczna i nigdy nie znajdziemy się w nowych tarapatach. Właśnie w jednych jesteśmy i mają one według dzisiejszego numeru gazety Financial Times, poważne konsekwencje na OECD i inne wyspecjalizowane instytucje.
Mam cztery pytania do Charliego McCreevy'ego.
Po pierwsze, jeśli chodzi o instrumenty pochodne - kredytowe instrumenty pochodne, rynek kredytowy - oskarża Pan agencje, twierdząc, że nie są one wystarczająco dobre. Ja zaś uważam, że w ogóle nie wiemy, co się dzieje. Czy jest Pan gotowy zaproponować publiczną klasyfikację złożonych instrumentów pochodnych w taki sposób, aby publiczne i prywatne agencje potrafiły wskazać nam zagrożenia z nimi związane? Ponieważ dzisiaj jest to niemożliwe.
Moje drugie pytanie dotyczy konfliktu interesów. Jeśli spojrzymy na domy maklerskie, fundusze hedgingowe, fundusze private equity, to zobaczymy, że są one uwikłane w złożoną sieć interesów. Uzyskują dochód od siebie nawzajem, handlują między sobą, a my nie wiemy, co się dzieje. Czy jest Pan gotowy wprowadzić zasady przejrzystości, ujawniania informacji oraz odpowiedzialności, które dadzą nam prawdziwą możliwość kontrolowania rynku?
Moje trzecie pytanie dotyczy funduszy emerytalnych. Wiemy, że osoby pracujące ponoszą straty z tytułu umieszczenia pieniędzy na rynku instrumentów pochodnych w wyniku spekulacji o funduszach hedgingowych. Czy jest Pan gotowy wprowadzić zasady chroniące fundusze emerytalne i firmy ubezpieczeniowe, które starają się zarządzać przyszłościowo pieniędzmi osób pracujących tak, aby wiedzieli oni, że z oszczędzania płyną im odsetki, a straty są ograniczone?
Moje ostatnie pytanie brzmi: jak może Pan uzasadnić fakt, iż fundusze hedgingowe, inwestycje i banki inwestycyjne są ostatnią deską ratunku na nieuregulowanych rynkach międzynarodowych i finansowych? Mamy w zwyczaju regulowanie działalności banków i funduszy zbiorczych, dlaczego powinny być one - fundusze hedgingowe, fundusze private equity, banki inwestycyjne - ostatnią deską ratunku? Ja nie potrafię tego wyjaśnić, Pan nie potrafi tego wyjaśnić. Nadszedł czas, abyśmy postawili wspólne interesy na pierwszym planie i dlatego potrzebujemy przepisów.
(Oklaski)
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Panie przewodniczący! Niebo nie rozchmurzyło się jeszcze po burzy, a we mgle niepewności istnieje potrzeba gospodarczej stabilności, bezpieczeństwa finansowego, wzrostu i tworzenia nowych miejsc pracy.
Ten kryzys jest doskonałą okazją do podjęcia działań na czterech głównych obszarach.
Po pierwsze, musimy działać w taki sposób, aby ograniczyć jego wpływ na gospodarkę jako całość. Rynek zareagował poruszeniem w akcjach oraz usztywnieniem warunków finansowych. Odpowiedź Europejskiego Banku Centralnego o dostarczeniu płynności była pozytywna.
Instytucje finansowe już podniosły swoim klientom stopy procentowe, oczekując przewidywanych podwyżek w ciągu kilku miesięcy, uwzględniając wzrost gospodarczy oraz zapowiedzi Europejskiego Banku Centralnego. Mam nadzieję, że Europejski Bank Centralny będzie działać w sposób stabilny i ostrożny wobec naszej gospodarki.
Po drugie, musimy działać tak, aby usprawnić zarządzanie ryzykiem i poprawić ład gospodarczy. Istnieje symetria pomiędzy światowym rynkiem usług finansowych a systemem nadzoru. Jeśli nie będziemy promować w Unii Europejskiej tych celów sposób w zintegrowany, nie będziemy potrafili postulować ich na szczeblu światowym, a tym samym nie będziemy chronić naszych obywateli ani bronić ich interesów.
Po trzecie, musimy działać tak, aby uczynić rynek bardziej przejrzystym. Dywersyfikacja i rozproszenie ryzyka mogą być pozytywne, jeśli nie uniemożliwiają kontrolowania ryzyka na rynku. Musimy podjąć działania w celu zidentyfikowania zagrożeń finansowych.
Wreszcie musimy działać tak, aby podmioty były w większym stopniu odpowiedzialne. Udzielanie bardzo drogich kredytów osobom o ograniczonych zasobach, co można określić rabunkiem, gdy ma to miejsce w czasie wzrostu stóp procentowych, a także koniec trendu wzrastającego na rynku nieruchomości, mogą wywoływać problemy.
Banki, które złagodziły warunki uzyskania kredytu z uwagi na możliwość przenoszenia tych kredytów, agencje ratingowe, które nie ostrzegły o jakości papierów wartościowych, inwestorzy, którzy nieostrożnie zakupili papiery wartościowe i instytucje finansujące je bez dodatkowych gwarancji - wszyscy oni są odpowiedzialni i musimy dołożyć wszelkich starań, aby to się nie powtórzyło.
Peter Skinner
Panie przewodniczący! Proces dotyczący kredytów hipotecznych jest sporym problemem. Spowodował zawirowania finansowe, których byliśmy świadkami tego lata. To jest jasne. Trudniej jest jednak zidentyfikować inwestorów i strony, które mogą być lub nadal są pod presją. Ustalenie tego jest bardzo ważne.
Jak często dzisiaj słyszymy, przyczyną tego jest złożoność instrumentów finansowych, postrzegana przez niektórych jako coś w rodzaju alchemii. Jednakże należy się uważnie zastanowić nad tym, co należy z nimi uczynić oraz przyjrzeć się skutkom wywołanym przez te zawirowania. Wyolbrzymianie może być równie szkodliwe co mające miejsce wydarzenia, gdyż w rezultacie cena kredytu rośnie. Należy pamiętać, że nie jest to dobre dla procesu lizbońskiego.
Co się zatem wydarzyło w Stanach Zjednoczonych i zakończyło niektóre kwestie? Można by rzec, że drzwi do stajni zostały zamknięte gdy koń był na pastwisku. Jednakże mówiąc ogólnie, obszar kredytów hipotecznych nie był uregulowany. To jest fakt, którym zajęto się obecnie w sposób bezpośredni, gdyż, jak mi powiedziano, inicjatywy regulujące przemysł i inicjatywy legislacyjne są już przygotowywane. Równocześnie pod auspicjami Białego Domu powstała grupa robocza wysokiego szczebla, mająca zbadać agencje ratingowe i złożone spółki finansowe.
Możemy z powyższego wyciągnąć wniosek, że ważna jest bliska współpraca ze Stanami Zjednoczonymi i innymi światowymi rynkami, gdyż mamy takie samo zdanie w odniesieniu do przejrzystości na tych rynkach. Światowe rynki są ściśle połączone, więc jeśli tego nie zrobimy, możemy stracić korzyści, potencjalnie dodane przez wnioski, które musielibyśmy dzielić.
Co się wydarzyło w UE, a co w Stanach Zjednoczonych? Mam dziś pewne zaufanie do Komisji oraz do EBC, jak i rezerwy federalnej w Stanach Zjednoczonych do tego co zrobili. Pomogły uspokoić rynki, a tego właśnie potrzebowaliśmy.
Mogę się jednak zgodzić z niektórymi dzisiejszymi mówcami wzywającymi do proporcjonalnych odpowiedzi, zachowując przy tym moje zaufanie. Uważam, że sekurytyzacja i spółki specjalnego przeznaczenia, które będą przedmiotem dochodzenia wraz z agencjami ratingowymi, muszą podlegać głębszej analizie i przejrzystości. Jak już powiedziała pani Berès, jest to oczywiste. Powiedzmy otwarcie. Złożoność instrumentów finansowych jest dla wielu z nas trudna do zrozumienia, a rola agencji ratingowych jest otwarta.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Udo Bullmann
(DE) Panie przewodniczący! Europejski udział inwestycyjny w rynku, o którym dziś mówimy wynosi blisko 10% lub około 300 miliardów euro. Nie wiemy, jaka dokładnie część tych 300 miliardów euro jest zaangażowana w negatywne ryzyko, jednak 300 miliardów euro nie jest zadziwiającą sumą: stanowi ona trzykrotność rocznego budżetu UE, a wpływ obecnego kryzysu można już odczuć. W moim rodzinnym kraju, Niemczech, największej gospodarce Unii Europejskiej, oczekiwania w odniesieniu do przyszłych warunków prowadzenia działalności spadły. Trzymiesięczne fundusze znacznie podrożały, co oznacza, że zdrowe przedsiębiorstwa, które potrzebują natychmiastowych środków, mogą mieć pewne trudności.
Chciałbym wiedzieć, jakie wnioski wyciągnęliśmy z zaistniałej sytuacji. Prawie wszyscy uczestnicy tej debaty wspomnieli o agencjach ratingowych. Jako obywatel zainteresowany przedmiotem tej dyskusji znalazłem w Internecie następującą rzecz związaną z przemówieniem komisarza Charliego McCreevy'ego wygłoszonym w Dublinie w dniu 5 sierpnia 2005 r.:
"Agencje ratingowe nie będą na chwilę obecną podlegać regulacjom prawnym UE - powiedział komisarz ds. rynku wewnętrznego Charlie McCreevy podczas przemówienia w Dublinie w dniu 5 kwietnia 2005 r. Komisarz Charlie McCreevy powiedział, że nie zamierza wprowadzać konkretnych przepisów dla agencji ratingowych, ale taka możliwość będzie "stale brana pod uwagę”. Ostrzegł, że "ustanawia nadzór” nad przemysłem.
(DE) Panie komisarzu! Kiedy etap obserwacji się zakończy? Kiedy będziemy gotowi podjąć działania? Kiedy będziemy w stanie powiedzieć coś więcej o agencjach ratingowych, tak aby móc stworzyć publiczną tablicę informacyjną z ich wynikami i błędami? Nasz system odnosi się tylko do siebie, jest nieskuteczny i wyraźnie pozostaje spadkiem z przeszłości. Chciałbym uzyskać uczciwą odpowiedź. Chciałbym uzyskać uczciwą odpowiedź. Nie możemy stanąć przed społeczeństwem podczas wyborów w 2009 r. i powiedzieć: "Powołaliśmy komisję, która przez pięć lat wspaniale pracowała nad obserwacją, gdzie leży problem”.
Harald Ettl
(DE) Panie przewodniczący! Przekaz dla Komisji Europejskiej był wystarczająco wyraźny. Możemy już przewidzieć, że amerykański kryzys w kredytach będzie mieć też zauważalne skutki negatywne. Wielkość niespłaconych kredytów hipotecznych już przewyższa dług publiczny Stanów Zjednoczonych. Nawet spekulacje, opierające się na przyszłym wzroście wartości ziemi oraz mniejszych stopach procentowych zadłużenia, okazały się nieprawdą. Coraz głośniej mówi się w Stanach Zjednoczonych o obawach przed recesją. W każdym, razie osiem z dziesięciu recesji rozpoczyna się od kryzysu w nieruchomościach. Wiemy dziś, że mogliśmy ten kryzys przewidzieć, ale to agencje ratingowe nie spełniły swojej roli nadzorcy. Formy kapitału o wysokim ryzyku mogą wyrządzić nam i naszej gospodarce wielką szkodę, dlatego nie mogą one zostać pozostawione ich własnym narzędziom i spekulantom. Należy zagwarantować zasadę przejrzystości i obowiązek udzielania informacji oraz kontrole. Komisja powinna teraz przedstawić swoje propozycje w tym zakresie.
Benoît Hamon
(FR) Panie przewodniczący! Jest to trzeci, najważniejszy kryzys w ciągu ostatnich 10 lat. Czy mogliśmy go uniknąć? Charlie McCreevy twierdzi, że mogliśmy. Aby to zrobić, musielibyśmy nauczyć biednych, aby nie pożyczali pieniędzy gdy ich nie mają.
Czym jest rzeczywistość? Głównymi sprawcami i graczami w tym kryzysie są amerykańskie podmioty udzielające kredytów hipotecznych. Aby zwiększyć swoje zyski, zwrócili się do rodzin, które znalazły się pod względem finansowym w niezwykle trudnej sytuacji. W 2006 roku połowa pożyczek została udzielona bez sprawdzenia dochodu. Podmioty udzielające pożyczek zarobiły pieniądze, których nigdy nie powinny byli. Popierały je ich banki; jednak te są kontrolowane przez zarząd dyrektorów, audytorów i organy wykonawcze. Nie powstrzymało to banków od pożyczania pieniędzy agencjom kredytowym ani od sprzedawania klientom intratnych, choć ryzykownych, produktów finansowych natychmiast po udzieleniu kredytu.
Te papiery wartościowe popierane przez rynek kredytów hipotecznych były kupowane na masową skalę przez fundusze hedgingowe najczęściej z siedzibą w rajach podatkowych, które nie podlegają żadnym przepisom. Tym samym zawiódł łańcuch kontroli i nadzoru.
Moje pytanie jest proste. Jakie poważne inicjatywy zamierza podjąć Komisja, aby nie nastąpiło przeniesienie rynków finansowych na amerykańskie rynki nieruchomości, a jutrzejsze aktywa nie skończyły w taki sam sposób: kryzys na giełdzie, a następnie spadek wzrostu?
Elisa Ferreira
(PT)Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Kryzysy finansowe nigdy nie ograniczają się wyłącznie do sfery finansowej. Obecny kryzys przyczyni się do ograniczenia kredytów i już wywindował ceny, bez względu na to, jaką decyzję podejmie jutro Bank Centralny.
Zaufanie naszych podmiotów gospodarczych także drastycznie spadło i pomimo optymizmu komisarza Joaquina Almuni, wzrost gospodarczy nie jest ani powszechny ani gwarantowany. Istnieje nawet wiele regionów dotkniętych poważnymi gospodarczymi trudnościami.
Chciałbym wiedzieć jak wyjaśnić obywatelom, choć nie jest to łatwe, że alarmujący wzrost zadłużenia rodzin, odstraszenie publicznych inwestycji, przeszacowanie eksportu dóbr produkowanych w Europie z uwagi na zarządzanie stopami procentowymi są poświęceniem, którego nie można uniknąć. Taki był tradycyjny sposób kontrolowania nieistniejącej inflacji. W dzisiejszych czasach ograniczone są opcje radzenia sobie z łatwymi do przewidzenia rezultatami przesadnego ryzyka podejmowanego przez podmioty finansowe, którego nie uregulowaliśmy lub nie mogliśmy uregulować na czas.
Myślę, że należy wyciągnąć dwa wnioski. Po pierwsze, jak już wspomniano, istnieje konieczność poprawienia przepisów, przejrzystości oraz współpracy na rynkach finansowych. Po drugie, istnieje nagląca potrzeba przyjrzenia się powiązaniu polityki monetarnej z jej skutkami na gospodarkę realną, sytuację rodzin, inwestycje i zatrudnienie.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Powiem krótko, zwłaszcza, że wyraziłem już podstawowe stanowisko Rady w tej sprawie w moim pierwszym przemówieniu.
Chciałbym teraz podziękować wszystkim obecnym za ich wypowiedzi oraz wskazówki. Wszystkie one zostały przeze mnie odnotowane wraz z towarzyszącymi im obawami, w szczególności tymi, które że mają charakter społeczny, tj. konsekwencje, jakie ostatnie zawirowania finansowe mogą mieć na obywateli. Będziemy pamiętać o tej kwestii jako obawie wyrażonej przez kilku posłów.
Chciałbym potwierdzić, że prezydencja oraz jako Rada będą kontynuować pracę nad zbieżnością praktyk związanych z nadzorem, jak również nad programami i mechanizmami, które umożliwią stałe doskonalenie rozsądnych ram.
Zarówno Rada, jak i Komisja wspomniały tutaj, że wszelkie dostępne na obecną chwilę dane wskazują, iż osiągnęliśmy nasze gospodarcze i finansowe cele: deficyty, wzrost gospodarczy i zatrudnienie rosną. Podchodzimy do tego całkowicie realistycznie, jednakże, ponieważ wspomniano o realizmie, chciałbym powiedzieć, że prezydencja i Rada będą patrzyć realistycznie. Będziemy zwracać uwagę na te wszystkie kwestie i kierunki rozwoju, jakie przyniesie przyszłość, a Rada i prezydencja, zgodnie z ich interesami i w uzasadnionych przypadkach, podejmie stosowne działania, aby dostarczyć odpowiedź na wszelkie obawy i problemy, które mogą się pojawić.
Joaquín Almunia
Komisja Europejska. - (ES) Panie przewodniczący! W odniesieniu do wpływu na gospodarkę realną zawirowań lub kryzysu, jeśli tak chce pan to nazywać, na rynkach finansowych w ostatnich tygodniach, powtarzam, że zgodnie z naszymi wstępnymi szacunkami - prognozy opublikujemy we wtorek - jak również według opinii wydanych publicznie przez inne organy oraz podmioty prywatne i publiczne, wpływ tych zawirowań na aktywność gospodarczą, wzrost gospodarczy i zatrudnienie w gospodarkach europejskich w 2007 roku będzie odczuwalny, ale w niewielkim stopniu.
Duża część wyników za 2007 rok została już zagwarantowana przez wyniki uzyskane w pierwszych dwóch kwartałach, poprzez udostępnianie informacji na temat naszych rynków w trzecim kwartale oraz pozytywną opieszałość w odradzaniu się gospodarki opartej na dobrych, trwałych podstawach, które odziedziczyliśmy z 2006 r.
Ryzyko stanie się bardziej wyraźne, gdy patrzymy na rok 2008. Według naszych prognoz w maju stopy wzrostu za 2008 r. były już dotknięte przez dojrzewanie cyklu gospodarczego oraz wpływ decyzji przyjętych w ramach polityki monetarnej banków centralnych. W Europie i poza nią kryzys finansowy, wstrząsy finansowe oraz w konsekwencji bardziej rygorystyczne warunki kredytowe zwiększą lub już zwiększają ryzyko spadku wyników za 2008 r. Nadal jednak uważam, że jest zbyt wcześnie, aby dokonać rozstrzygającej analizy, na podstawie której można wysunąć ostateczne wnioski na ten temat.
Musimy mieć nadzieję, że o ile duża liczba czynników zachęcających do wstrząsów z ostatnich tygodni dotyczy zaufania, jeśli odnowimy zaufanie i jeśli wszyscy przyczynimy się do rygorystycznej wizji i diagnozy sytuacji w celu poprawy zaufania lub jego wzmocnienia, wyniki za rok 2008 będą lepsze lub w mniejszym stopniu niepokojące niż niektórzy myślą.
Uważam, że większość osób, które zabrały głos zgadza się, co do powodów wzrostu niestabilności i wstrząsów na rynkach finansowych oraz uważa, że należy znaleźć rozwiązania. Nie są one jednak proste i nie powinniśmy przesadnie reagować.
Tak jak dobrzy aktorzy w teatrze dobrzy politycy nie powinni w okresie zamętu wpadać w panikę. Musimy dokonać bardziej szczegółowej analizy i lepiej zrozumieć fakty. Musimy starać się znaleźć skuteczne rozwiązania dla wyzwań, które istnieją, dla tych które są jasne i tych, których jeszcze nie odkryliśmy.
Patrząc na debaty w Parlamencie Europejskim bądź sprawozdania Funduszu Monetarnego lub Banku Centralnego w sprawie stabilności finansowej, analizy Komisji Europejskiej i nasze własne wypowiedzi w ostatnim czasie, nie wiedzieliśmy gdzie i kiedy, ale wiedzieliśmy, że tego typu wstrząsy mogą mieć miejsce, biorąc pod uwagę rozwój rynków finansowych i złożoność instrumentów i technik wykorzystywanych przez instytucje finansowe.
Powtarzam to, co powiedziałem na początku: europejska gospodarka nadal ma mocne podstawy. Chroni nas euro. Po raz kolejny pokazało nam swoją zdolność do ochrony i zatrzymywania wstrząsów, które w innych okolicznościach, przed wprowadzeniem euro, przysporzyłyby nam i naszej gospodarce większych trudności, zarówno z monetarnego, jak i finansowego punktu widzenia. Kończąc moją wypowiedź, pragnę zauważyć, że w ramach swojej odpowiedzialności Europejski Bank Centralny zadziałał w sierpniu rozsądnie i poprawnie.
Charlie McCreevy
komisarz -Panie przewodniczący! Będę mówił krótko. W pełni zgadzam się z tym, że nie możemy być zadowoleni z wyzwań związanych z nadzorem, które pojawiają się w wyniku coraz bardziej złożonych produktów finansowych oraz spółek pozabilansowych. Nie możemy również być naiwni i wierzyć, że Bazylea I, Bazylea II i Solvency II rozwiążą zaistniałe problemy. Należy wyciągnąć ważne wnioski, którymi zajmę się w przyszłości, przy współpracy wszystkich zainteresowanych osób.
Tak jak powiedziałem na wstępie, uważam, że najlepszym podejściem są przepisy oparte na jasnych zasadach. Jestem przekonany, że kolejne przepisy byłyby najgorszą rzeczą, jaką moglibyśmy teraz zrobić dla rynków finansowych. W każdym wypadku myślę, że nie ma potrzeby wprowadzania dodatkowych przepisów. Być może zaskoczę pana Rasmussena wiadomością, że zgadzam się z czymś, co postulował, np. większą przejrzystością. Niemniej, można to osiągnąć innymi sposobami niż w formie przepisów.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Ilda Figueiredo  
na piśmie. - (PT) Ta debata miała na celu wyjaśnienie najważniejszego obecnie zagadnienia, tj. przyczynę braku stabilizacji finansowej. Nie wystarczy identyfikacja problemu, który już wcześniej był oczywisty. Mniej pomocne jest zgłaszanie środków zaradczych, które w praktyce służą jedynie złagodzeniu niektórych konsekwencji na daną chwilę, lecz które w krótkiej lub średnioterminowej perspektywie, niczego nie zmienią.
Wszyscy wiemy, że gospodarka realna opiera się na produkcji, dystrybucji i konsumpcji dóbr według potrzeb ludzi, bez względu na to, czy są one prawdziwe, wymyślone czy kreowane poprzez reklamę. Oznacza to, że pieniądze będące w obiegu powinny odpowiadać gospodarce realnej. Jednakże chciwość tych, którzy wciąż pragną wyższych zarobków doprowadziła do powstania giełdy oraz teoretycznych zysków w gospodarce opartej na kasynie, przekładając na drugi plan sektor produkcyjny oraz zachęcając do większej aktywności systemu na rynkach finansowych.
To jest sedno obecnego problemu, który banki centralne próbują załagodzić poprzez umieszczenie większej ilości pieniędzy w obiegu oraz podwyższanie stóp procentowych. Te procesy mają swoje ograniczenia i tworzą ryzyko powstania nowych spekulacji lub szkód w gospodarce realnej, zwiększając tym samym koszty ponoszone przez rodziny.
