De toekomst van het strategische partnerschap Afrika/EU aan de vooravond van de derde Afrika-EU-top (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de toekomst van het strategische partnerschap Afrika/EU aan de vooravond van de derde Afrika-EU-top.
Olivier Chastel
fungerend voorzitter van de Raad, namens de vicevoorzitter van de Commissie en hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik ben u in de eerste plaats zeer erkentelijk dat u mij de gelegenheid geeft te spreken over de volgende topbijeenkomst tussen de Europese Unie en Afrika, waarin, zo veel is mij duidelijk, een groot aantal van u belang stelt.
De eerste top in Caïro in 2000 heeft het proces van continentale samenwerking in gang gezet. Tijdens de tweede, in Lissabon in 2007, is het nieuwe programma van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Afrika vastgesteld. Op de derde, die van Tripoli, moet ons strategisch partnerschap worden geconsolideerd en dienen er eindelijk concrete resultaten te worden geboekt.
De voorname rol van de Afrikaanse Unie is het belangrijkst in kwesties als vrede en veiligheid. In Sudan was de Afrikaanse Unie de eerste die een missie voor vredeshandhaving inzette. In Darfur speelt de Afrikaanse Unie, dankzij een door de heer Mbeki geleid panel, een leidende politieke rol op het hoogste niveau. De recente vooruitgang die is geboekt in de onderhandelingen over een akkoord tussen Noord en Zuid zijn een stap voorwaarts in de richting van een vreedzame overgang. De inzet van een missie van verkiezingswaarnemers van de Unie, die op dit moment gaande is, onderstreept overigens duidelijk onze vastberadenheid om bij te dragen een vreedzame machtsoverdracht in Sudan. In Somalië is AMISOM, de vredeshandhavingsmissie van de Afrikaanse Unie, de enige actor die aanwezig is in Mogadishu.
Wat staatsgrepen betreft, biedt de strikte nultolerantie die de Afrikaanse Unie toepast bescherming en speelt ze een bepalende rol in het herstel van de grondwettelijke orde. De Afrikaanse Unie is de organisatie die de normen vaststelt, niet alleen op dit gebied, maar ook op het gebied van politiek bestuur, op het Afrikaanse continent en in het economisch integratieproces. Zij levert het politieke kader dat de lidstaten en de regionale economische gemeenschappen in staat stelt inter-Afrikaanse en transnationale infrastructuren te bevorderen. De gehele portefeuille van het nieuwe partnerschap voor de ontwikkeling van Afrika, met inbegrip van zijn sociaaleconomisch ontwikkelingsprogramma, is nu volledig in de Afrikaanse Unie geïntegreerd.
Dit interne proces gaat samen met de in gang gezette hervormingen in de internationale bestuursstructuren voor wat betreft de Afrikaanse vertegenwoordiging. De Afrikaanse Unie verkeert op dit gebied in een gunstige positie om de Afrikaanse standpunten in de internationale arena te coördineren. Wat betreft de klimaatverandering bijvoorbeeld, is de premier van Ethiopië door de Afrikaanse Unie gemandateerd om namens Afrika het woord te voeren op het internationale podium.
Voor de Europese Unie is de Afrikaanse Unie onontbeerlijk in een groot aantal zaken waarbij wij Afrikaanse oplossingen en bijdragen nodig hebben, of het nu gaat om vredeshandhaving, migratie, drugshandel, klimaatverandering, of het Internationaal Strafhof. Afrika biedt ook mogelijkheden die de Unie zou moeten benutten, bijvoorbeeld samenwerking op het gebied van energiebetrekkingen, het verdrag inzake de wapenhandel, de door de private sector geboden vooruitzichten, om maar enkele zaken te noemen. Het Internationaal Strafhof is in het kader van de samenwerking tussen de Europese Unie en de Afrikaanse Unie uiteraard een bijzondere uitdaging. De Afrikaanse partners hebben bijgedragen aan de totstandkoming ervan en hun samenwerking blijft van essentieel belang voor deze politieke doelstelling die voor de Europese Unie van het grootste belang is. Zij hebben echter kritiek geuit op de wijze waarop de zaak van de Sudanese president al-Bashir is behandeld en op het feit dat de Veiligheidsraad geen opschortingsprocedure in gang heeft gezet, wat de Afrikaanse Unie heeft doen besluiten zich van het Hof te distantiëren. Wij van de Unie blijven uiteraard volledig voorstander van de onafhankelijkheid van het Hof en kunnen, ten aanzien van een mogelijke opschortingsprocedure, niet anders dan vertrouwen op de Veiligheidsraad. Op de volgende top zullen wij heel duidelijk onze mening geven, in de volle wetenschap dat deze top zeer waarschijnlijk niet zal leiden tot een verandering van opvatting van de Afrikaanse Unie, die ook heel duidelijk naar voren is gebracht.
Europa blijft de belangrijkste partner voor Afrika. De politieke, economische, institutionele en ontwikkelingssamenwerking overstijgt nog altijd die van elk ander regionaal partnerschap of van elke relatie met een nationale regering. Maar de Unie mag de snel groeiende deelname van opkomende partners niet onderschatten. De Unie zou ingenomen moeten zijn met deze nieuwe context, maar aangezien die van invloed is op de betrekkingen tussen de Europese Unie en Afrika, vraagt zij tevens dat men zich toespitst op de erkende onderdelen die pluspunten vormen en meerwaarde bieden, dat er voor een betere coördinatie wordt gezorgd en dat er prioriteit wordt gegeven aan situaties die in ieders voordeel zijn.
Wat de Unie betreft, verkeren we in een institutionele omstandigheid die uniek is in de wereld: twee Unies die regionale integratie tot doel hebben en willen bijdragen aan de totstandkoming van een multilateraal stelsel van mondiaal bestuur. De Afrikaanse Unie ziet met belangstelling toe hoe er uit hoofde van het Verdrag van Lissabon nieuwe instellingen worden gecreëerd. Een Afrika dat zich op zijn gemak voelt, dat door vele partners het hof wordt gemaakt en voor het eerst in lange tijd veelbelovende groeiperspectieven biedt, wil uiteraard als gelijke worden behandeld.
De voorbereiding op deze top is dus in volle gang. De gesprekken met de Libische gastheren en de collega's van de Afrikaanse Unie zijn nuttig geweest. Een groot aantal Europese en Afrikaanse leiders hebben hun deelname op het hoogste niveau bevestigd. De voornaamste debatten tijdens de top zullen betrekking hebben op het centrale thema: investeringen, economische groei en groei van de werkgelegenheid, alsmede op enkele hieraan verwante subthema's. Wij hopen dat deze debatten tot concrete resultaten zullen leiden.
Deelnemers aan de politieke dialoog op ministersniveau, die in Malawi heeft plaatsgevonden, hebben de laatste hand weten te leggen aan het communiqué van de top, de Verklaring van Tripoli, en het gemeenschappelijke actieplan 2011-2013. Dit laatste vormt een stevige basis voor onze toekomstige werkzaamheden, door een goed evenwicht te bewaren tussen traditionele ontwikkelingsprioriteiten - infrastructuur, millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling -, politieke thema's - vrede en veiligheid, democratisch bestuur en mensenrechten, migratie, mobiliteit, banen - en de nieuwe veelbelovende samenwerkingsgebieden, zoals hernieuwbare energie, klimaatverandering, informatietechnologie en ruimte, om er maar enkele te noemen.
Tot besluit wil ik u namens voorzitter Van Rompuy zeggen dat ik zeer ingenomen ben met de positieve deelname van het Europees Parlement aan de gesprekken over de toekomstige betrekkingen tussen Afrika en de Europese Unie en ik ben verheugd over de bijeenkomst van het Europees Parlement en het Pan-Afrikaans Parlement, die op 27 november in Tripoli wordt gehouden, vlak voor de top. Deze bijeenkomst biedt een uitstekende kans om de inhoudelijke aanbevelingen te formuleren voor het debat dat tijdens de top in plenaire zitting zal worden gehouden. Ik ben evenzeer verheugd over de teneur van het debat van vandaag en wacht met belangstelling uw standpunten af.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, het klopt dat verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en armoedebestrijding nog steeds de kern vormen van het partnerschap van Europa met Afrika. Tegelijkertijd gaan onze betrekkingen veel verder dan dat. De samenwerkingsmogelijkheden van de twee continenten zijn enorm.
Eerder deze maand presenteerde de Commissie een aantal voorstellen over hoe onze relatie kan worden bestendigd door deze te versterken en de nadruk te leggen op inclusieve en duurzame groei op de lange termijn. De top in Tripoli zal een uitstekende gelegenheid zijn om te bespreken op welke manier wij onze samenwerking op dit vlak kunnen verbeteren.
De Commissie is van oordeel dat de politieke en beleidsdialoog moet worden versterkt en verder moet gaan dan traditionele ontwikkelingsscenario's. De EU en Afrika moeten bilateraal en tevens op het internationale toneel samenwerken om ons gezamenlijk belang te bevorderen, namelijk een oplossing zoeken voor klimaatverandering, vooruitgang boeken op het vlak van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen en vrede en veiligheid, democratisch bestuur en mensenrechten bevorderen.
Dit streven is om ervoor te zorgen dat beide partijen de mondiale uitdagingen die de agenda van de top zullen domineren gezamenlijk te lijf kunnen gaan en het pad te effenen voor een daadkrachtiger samenwerking waar beide partijen profijt van hebben.
Gezien de focus van de top op investeringen, groei en het creëren van werkgelegenheid, moeten we ook overeenstemming bereiken over hoe we kunnen samenwerken om de gevolgen van de economische en financiële crisis te boven kunnen komen. Hiervoor is de bevordering van een beter bedrijfs- en investeringsklimaat nodig. Op de top zullen we veelbelovende terreinen bespreken, zoals duurzame energiebronnen, informatie- en communicatietechnologieën, wetenschap, enzovoort. Dit zijn zaken waar in Afrika veel vraag naar is en waar Europa veel te bieden heeft. We kunnen ook voortborduren op de gezamenlijke successen tot op heden: vrede en veiligheid en regionale integratie.
Deze ambitieuze agenda vereist dat we voortborduren op het succes van de top van Lissabon in 2007 en de resultaten die sinds die tijd zijn geboekt door de gemeenschappelijke strategie Afrika-EU en haar eerste actieplan. We hebben lering getrokken uit de lessen van het verleden en weten nu dat de communicatie ook vereist dat beide partijen meer doen om de huidige fragmentatie van beleidskaders en financiële instrumenten te bestrijden. We moeten voor betere synergieën zorgen tussen EU-beleidsmaatregelen, met name met de landen ten zuiden van de Sahara en het Middellandse Zeegebied, om te zorgen voor daadwerkelijke samenhang en meer doeltreffendheid en zichtbaarheid. Tevens zijn een betere interne coördinatie met de lidstaten en de actieve betrokkenheid van alle belanghebbenden (Parlement, maatschappelijk middenveld en de private sector) noodzakelijk.
Teneinde betere resultaten te boeken, dient het actieplan voor 2011-2013 prioriteit te geven aan activiteiten die een duidelijke regionale, continentale of mondiale toegevoegde waarde hebben. De top biedt ons een uitstekende kans om vooruit te komen, maar zal tevens veranderingen aan Europese zijde vereisen en daarvoor moeten wij de manier waarop de EU haar betrekkingen met Afrika onderhoudt verbeteren.
Ik denk dat we dit debat na de top zullen moeten voortzetten, maar ik kijk erg uit naar het debat van vandaag, zodat we goed op de top voorbereid zullen zijn.
Filip Kaczmarek
namens de PPE-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, Afrika en de Europese Unie staan voor gemeenschappelijke uitdagingen die helder en ondubbelzinnig zijn. Zowel de heer Chastel als de heer Piebalgs hebben hierover gesproken. Armoedebestrijding, vrede en veiligheid, democratie en mensenrechten, mondiaal bestuur en klimaatverandering kunnen hier zonder twijfel toe worden gerekend. We hebben ook concrete doelstellingen op internationaal niveau, namelijk de millenniumontwikkelingsdoelstellingen. Ik ben het met de heer Piebalgs eens, dat het bereiken van die doelstellingen cruciaal is voor de ontwikkelingssamenwerking en de toekomst van Afrika.
We hebben ook bepaalde additionele doelstellingen geformuleerd die erg belangrijk zijn voor de wederzijdse relatie tussen de Europese Unie en Afrika. Het gaat hierbij om versterking van de kwaliteit van het politiek bestuur en een effectief, eerlijk en duurzaam beheer van natuurlijke en economische hulpbronnen. We rekenen erop dat het strategisch partnerschap Afrika/EU en de gezamenlijke strategieën en maatregelen zullen leiden tot het beoogde resultaat. Zo hopen we bijvoorbeeld dat de economische groei die in veel Afrikaanse landen zichtbaar is, een positieve invloed heeft op de maatschappelijke participatie, en de armoede en sociale ongelijkheid vermindert. Daarom willen we voorwaarden scheppen voor investeringen, handel en de daarmee gepaarde gaande werkgelegenheid. Ook hopen we dat die ontwikkeling duurzaam is en zal leiden tot de opbouw van een effectieve, milieuvriendelijke en concurrerende economie.
Een aspect dat tijdens de top zeker benadrukt zal worden, is het enorme, ongebruikte potentieel van Afrika op het gebied van hernieuwbare energie, dat hydraulische en geothermale energie, zonne- en windenergie en biomassa omvat. Dit potentieel is tot nu toe nog niet ten volle benut. Zoals zoveel aspecten van het Afrikaanse potentieel werkt het niet altijd in het voordeel van de bevolking. Als we ons concentreren op goed bestuur en aanwending van dit potentieel, leidt dit, of kan dit leiden, tot een kwalitatieve verandering.
Monika Flašíková Beňová
namens de S&D-Fractie. - (SK) Mevrouw de Voorzitter, het strategische partnerschap Afrika/EU is het enige intercontinentale partnerschap van de Europese Unie.
Toen ik het document las dat de Commissie voorafgaand aan de aanstaande top heeft gepubliceerd, leek het me bijna te positief. Het leek alsof het geschreven was door iemand met een roze bril op.
De werkelijkheid is juist allesbehalve rooskleurig. Willen we bepaalde problemen oplossen, dan dienen we er openlijk over te spreken. In Afrika speelt desintegratie nog altijd een grote rol. Het politieke mandaat van de Afrikaanse Unie is zwak en het Afrikaans continent is nog steeds verdeeld, ook op economisch vlak.
De economische partnerschapsovereenkomsten tussen de Europese Unie en Afrikaanse landen werken niet en de Afrikaanse regionale economische gemeenschappen maken de hele situatie er alleen nog maar onoverzichtelijker op.
Kortom, er kan moeilijk gesproken worden over Afrika als een geheel. Daar staat echter weer tegenover dat de Europese Unie en haar lidstaten geen coherent beleid voeren jegens Afrika en vaak alleen maar voordeel willen trekken uit de partnerschappen of zich paternalistisch opstellen. Het zou goed zijn als de Commissie in haar verslag ook stil zou staan bij deze aspecten.
Charles Goerens
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, in de huidige, door de crisis getekende tijden, zou er weinig ruimte moeten zijn voor oude methoden en gemeenplaatsen. Wil de top tussen de EU en Afrika niet voor niets worden gehouden, dan moet deze er in slagen werkelijke problemen te lijf te gaan. Bovendien, en dat is met afstand het belangrijkste aspect, moeten er perspectieven geboden worden ten aanzien van de grote mogelijkheden van het Afrikaanse continent.
Van Afrika wordt verwacht dat het een duidelijke boodschap afgeeft met betrekking tot de verbetering van zijn bestuur, zijn vermogen toegevoegde waarde tot stand te brengen en zijn vastbeslotenheid om de plundering van zijn grondstoffen een halt toe te roepen. We verwachten ook van Afrika dat het ons aangeeft wat de obstakels zijn die het zelf nog niet op eigen kracht kan wegruimen.
Van Europa wordt verwacht dat het beter luistert en Afrika beter bijstaat in zijn ontwikkeling, dat het zich inzet voor de bevrijding van het continent uit zijn politieke, economische en handelsketenen. De verantwoordelijkheid van Europa is op dat gebied overweldigend.
Als de top van de Europese Unie en Afrika ertoe bijdraagt dat de weg wordt bereid naar een betere vertegenwoordiging van Afrika in de Veiligheidsraad en de G20, en dat de armoede effectiever kan worden bestreden, dan zal de top niet voor niets zijn geweest.
Judith Sargentini
namens de Verts/ALE-Fractie. - Voorzitter, de verstandhouding tussen Europa en Afrika staat onder druk. Ik denk dat dat niet alleen maar komt door de economische crisis, maar ook doordat wij op korte termijn denken in plaats van op lange termijn. Willen wij op korte termijn vrijhandel in heel Afrika en bij al die landen dus hun EPA erdoor drukken, of willen wij op lange termijn een stabiele groeiende economie in Afrika, waar we dán ruimhartiger mee kunnen handelen? Willen we nú dat Afrika zijn migranten thuis houdt, of erkennen we bij onszelf dat wij in de toekomst gaan vergrijzen en dan arbeidskrachten nodig hebben? Willen we nú niet betalen voor de opwarming van de aarde en de problemen die dat in Afrika brengt en willen we straks geconfronteerd worden met een land dat destabiliseert, een continent dat destabiliseert, en grote groepen vluchtelingen? Willen we nú makkelijk de strijd aangaan met China en zo snel mogelijk grondstoffen binnenhalen? Of willen we straks ook nog kunnen genieten van de voorspoed die Afrika heeft? En primair, hoe zorgen we ervoor dat Afrika ook op de lange termijn van zijn eigen grondstoffen kan genieten? Hoe zorgen wij ervoor dat Afrikaanse burgers Afrikaanse leiders tot verantwoording kunnen roepen? Want deze top in Tripoli laat ook zien dat wij dealen met leiders die hun tijd al lang hebben uitgezeten. Buteflika, Dos Santos, Mugabe, allemaal heren waarvan je je mag afvragen of zij het beste voor hebben met hun bevolking. Die vragen, daar moeten wij een antwoord op vinden.
Nirj Deva
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, Afrika is het rijkste continent ter wereld, maar zijn inwoners de armste, als we kijken naar het inkomen per hoofd van de bevolking. Hoe kan dit? Commissaris Piebalgs zei het volgens mij precies goed toen hij zei dat we concrete maatregelen nodig hebben, op regionaal en continentaal niveau.
Om dat te bereiken, hebben we niet meer uitkeringen nodig, want die houden mensen juist arm. We moeten ons inspannen om meer economische groei te realiseren. Economische groei kan alleen uit ondernemerschap en onderwijs komen, maar onderwijs en ondernemerschap komen er alleen als er instrumenten zijn om economische groei te creëren. Een groot deel van Afrika heeft bijvoorbeeld geen elektriciteit, met als gevolg dat Afrika niet over het juiste onderwijs, de juiste computers of de juiste infrastructuur beschikt voor economische groei. We moeten nu zorgen voor meer elektriciteit in Afrika, voor schoon water en we moeten zorgen voor voedselzekerheid. Ik ben zeer verheugd dat de Afrikaanse Unie nu een zero-tolerancebeleid voert voor staatsgrepen. Hoera!, zoals de Raad zei.
Wat we nu moeten doen is Afrika beschouwen als een moderne, opkomende economische tijger en Afrika de mogelijkheid bieden sneller te worden "gevoed" om rijker te worden.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Richard Howitt
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Deva voor zijn bijdrage, maar ik wil hem graag iets vragen. Als hij zegt dat de tijd van euro-uitkeringen voorbij is, betekent dit dan dat hij het er niet mee eens is dat alle lidstaten, inclusief het Verenigd Koninkrijk, zich aan het streven moeten houden om in 2013 de millenniumdoelstelling te verwezenlijken om 0,7 procent van het BBP te bestemmen voor ontwikkelingshulp?
Zo nee, hoe kan zijn streven naar schoon drinkwater, voedselzekerheid en het opheffen van de armoede dan worden gerealiseerd als de internationale gemeenschap zich niet houdt aan haar beloftes over hulppercentages?
Nirj Deva
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de vorige spreker hartelijk voor zijn interventie. Ik heb tegen het Parlement gezegd dat uitkeringen geen oplossing zijn voor armoede.
Natuurlijk steun ik de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en ik ben verheugd over het feit dat de conservatieve regering onze ontwikkelingshulp heeft geoormerkt en zelfs met 27 procent heeft verhoogd, terwijl er zo'n 30 procent op onze nationale begroting moest worden bezuinigd.
Ik ben de heer Howitt zeer dankbaar voor het feit dat ik de aandacht kan vestigen op deze buitengewone daad van consistentie en generositeit van de coalitieregering in Londen.
Maar zelfs een verhoging van het budget met 27 procent en zelfs als we de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling verwezenlijken, zullen we de armoede in Afrika niet uitroeien als we Afrikanen niet helpen om zelf rijker te worden.
Europa is niet geworden wat het nu is door armoede uit te roeien en op bestaansniveau te leven. Europa is rijk geworden door rijkdom te creëren. Zolang wij geen rijkdom creëren in Afrika die in Afrika blijft en niet terugkeert naar Europa, zullen we armoede nooit uitroeien.
Elie Hoarau
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, de Europese Unie stelt economische partnerschapsovereenkomsten vaak voor als een kans voor Afrikaanse landen. En vaak is het er haar alles aan gelegen dat deze overeenkomsten zo snel mogelijk worden ondertekend.
De vraag die zich dan opwerpt is: waarom haasten deze landen zich niet om deze overeenkomsten te ondertekenen, als die zo in hun voordeel zijn? Duidelijk is dat de meningen over de kwaliteit van deze overeenkomsten verschillen, en zo lang als deze meningsverschillen blijven bestaan, zo lang zullen de ACS-landen (Afrika, Caribisch gebied en Stille Oceaan) aarzelen ze te ondertekenen.
Zou het niet raadzaam zijn de dialoog en ons begrip te intensiveren door te luisteren naar de zorgen en wensen van de ACS-landen? Zij willen praten over ontwikkelingsstrategieën en het antwoord van Europa is vaak enkel het openstellen van markten.
Dat is de taak van de Paritaire Parlementaire Vergadering van de ACS en de Europese Unie: luisteren. Ik meen dat de overige Europese instanties op dezelfde manier te werk moeten gaan, willen wij een werkelijk strategisch partnerschap opbouwen tussen Afrika en de Europese Unie.
Giancarlo Scottà
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de derde Afrika-EU-top is een belangrijke kans om de relatie tussen de beide partijen te consolideren.
Tijdens dit evenement, waarbij gesproken zal worden over economische groei, duurzame ontwikkeling en politiek bestuur, zullen enkele dossiers bekeken worden, waaronder het onderzoek van de landbouwsector en van de voedselzekerheid in het kader van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling.
Om voedsel voor iedereen beschikbaar te maken, armoede in de landelijke gebieden te bestrijden en de kwaliteit van de landbouwproductie te verbeteren, is deelname van producentenorganisaties en brancheverenigingen noodzakelijk, zodat zij betrokken en bewust kunnen zijn en de verspreiding en het beheer van natuurlijke hulpbronnen kunnen verbeteren.
De Europese Unie moet deze mogelijkheden zo goed mogelijk benutten en de dialoog en de samenwerking versterken ten gunste van regionale integratie in Afrika. In het bijzonder dienen onevenwichtigheden en onregelmatigheden bij samenwerkingsinitiatieven te worden aangepakt. De verantwoordelijkheden van de overheden mogen die van het maatschappelijk middenveld niet overheersen en de medewerking van alle partijen die betrokken zijn bij het beleid voor duurzame economische en sociaal groei moet gegarandeerd worden.
Franz Obermayr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, tijdens de Afrika-EU-top zullen specifieke initiatieven voor groei en werkgelegenheid nader worden besproken en dat is een goede zaak. Het is echter niet goed als er met Europese steun een krankzinnig project als de trans-Afrikaanse Super Highway wordt gerealiseerd, want de vijfhonderd kilometer lange weg die men in 2012 dwars door Tanzania en Kenia, dwars door het grootste wildreservaat ter wereld, de Serengeti, wil aanleggen, is een project dat moet worden afgekeurd. Jaarlijks trekken miljoenen wilde dieren door de Serengeti naar hun drinkplaatsen in het noorden. Wetenschappers waarschuwen uitdrukkelijk voor de ecologische ramp die zich dan zal voltrekken: de dieren kunnen niet meer bij het water komen, het ecologisch systeem zal in elkaar storten, de biodiversiteit zal verloren gaan en het lokale toerisme, dat 23 procent van de inkomsten van Tanzania uitmaakt, zal hier de schade van ondervinden. Ik dring er derhalve bij de Raad en de Commissie op aan om vastberaden 'nee' te zeggen tegen dit project, dat in ecologisch en economisch opzicht krankzinnig is. Laten we de laatste Afrikaanse hulpbronnen beschermen, laten we de Serengeti een tweede maal redden. Ik wil u tevens verzoeken om de schriftelijke verklaring te ondertekenen die ik tegen dit project, de Serengeti Highway, heb ingediend.
Cristian Dan Preda
(RO) Mevrouw de Voorzitter, de top tussen de EU en Afrika die volgende week plaatsvindt in Tripoli, geeft ons gelegenheid om eens na te denken over de richting die wij willen geven aan het partnerschap dat ons verbindt met Afrika.
Naar mijn mening is de mededeling van de Commissie van 11 november welkom. Ik ben met name verheugd dat er in dit document nadruk wordt gelegd op de noodzaak om de ontwikkelingssamenwerking aan te vullen met specifieke maatregelen die een duurzame, inclusieve groei in deze regio zouden kunnen stimuleren.
Sterker nog, als wij willen dat de landen in Afrika echte partners van de Unie worden en hun eigen lot in handen nemen, dan is er geen andere manier om dit te bereiken dan door hun economische groei te stimuleren. Ik zou drie punten willen benadrukken, waarvan ik vind dat ze van specifiek belang zijn voor onze toekomstige betrekkingen met Afrika:
Ten eerste, als wij willen dat er in Afrika wordt geluisterd naar de Unie, zullen wij ervoor moeten zorgen dat wij te maken hebben met een partner die ontvankelijk is voor onze boodschap. In dit opzicht is versterking van de Afrikaanse Unie in institutionele en operationele zin een prioriteit.
Ten tweede geloof ik dat partnerschap op het gebied van vrede en veiligheid het werkterrein is waarop samenwerking met Afrika momenteel het beste functioneert. Daarbij baseer ik mij op analyses van zowel de Commissie als deskundigen. Ik geloof echter ook dat wij nog meer kunnen doen. Naar mijn oordeel moeten wij het aspect van conflictpreventie aanscherpen, alsmede de consolidatiemechanismen, aangezien conflicten tezamen met de fragiele situatie in sommige landen in de regio een duidelijke invloed hebben op de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen.
Tot slot zou ik willen benadrukken hoe belangrijk het is om te zorgen voor democratie en respect voor de mensenrechten. De Europese Unie en Afrika verschillen hierover regelmatig van mening. De politieke dialoog moet daarom worden versterkt en de invoering van democratie in deze regio moet een prioriteit vormen, die stelselmatig wordt betrokken in alle betrekkingen met Afrika.
Joanna Senyszyn
(PL) Mevrouw de Voorzitter, het bereiken van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen heeft een strategische plaats in het nieuwe plan voor de tenuitvoerlegging van een gezamenlijke Afrika/EU-strategie. Het fundamentele probleem is het terugdringen van de armoede, die is verergerd als gevolg van de crisis. Bijna 30 procent van de wereldbevolking leeft in extreme armoede en moet rondkomen van minder dan 1,25 dollar per dag. Meer dan honderd miljoen mensen hebben geen toegang tot veilig drinkwater. Iedere minuut sterven bijna tachtig mensen van de honger, waarvan zestig kinderen. Per jaar zijn dit veertig miljoen mensen, evenveel als de bevolking van een groot Europees land. De situatie is het ergst in Afrika, vooral bezuiden de Sahara.
Naast strategische maatregelen vraagt dit ook om een toename van de noodhulp. Stervenden kunnen niet wachten. De Unie is de grootste donor van ontwikkelingshulp, meer dan de helft van de officiële middelen komt bij ons vandaan en daar mogen we trots op zijn. We moeten de hulp aan Afrika intensiveren en effectiever maken. Ik steun daarom de plannen van de Commissie voor versterking van de ontwikkelingssamenwerking, gebaseerd op duurzame groei en het tegengaan van sociale uitsluiting.
Louis Michel
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Chastel, in 2007 waren wij Afrikanen en Europeanen erg ambitieus. Onze gezamenlijke strategie leunde op een plan van actie met acht zeer concrete strategische partnerschappen.
Tijdens de top in Tripoli zal een tweede plan van actie worden aangenomen. Ikzelf zou het accent willen leggen op vier eisen waaraan moet worden voldaan, wil dit plan een werkelijk succes worden. Ik dring in de eerste plaats aan op ruimere deelname van nationale, Europese en pan-Afrikaanse parlementen aan de uitvoering van deze gemeenschappelijke strategie.
In de tweede plaats dienen de gemeenschappelijke strategie en de Overeenkomst van Cotonou beter op elkaar te worden afgestemd.
In de derde plaats, wil de top van Tripoli, die is gewijd aan investeringen, economische groei en het scheppen van banen, een succes worden, dan dient die grote nadruk te leggen op een beter ondernemingsklimaat: ik heb dit in diverse toespraken gehoord, maar het is van essentieel belang. De juridische en justitiële onschendbaarheid van private investeringen is een van de sleutels tot economische en sociale ontwikkeling in Afrika. Er is geen andere ontwikkelingsstrategie mogelijk, mijnheer Hoarau, dan het openstellen van markten. De rest is liefdadigheid, en helaas heeft die tot nu toe niet gewerkt, in ieder geval niet genoeg.
Tot besluit, zou ik u, commissaris, willen vragen of het niet nuttig zou zijn om snel op Commissieniveau een discussie te voeren en voorstellen te doen opdat onze bedrijven die met name in de sector van natuurlijke hulpbronnen actief zijn in ontwikkelingslanden, de Dodd Act naleven die door het Amerikaanse Congres is aangenomen, of zich daarmee verenigen, want dit zou een enorme stap voorwaarts zijn in de strijd tegen de plundering van natuurlijke hulpbronnen en de corruptie.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Nirj Deva
(EN) Mevrouw de Voorzitter, gezien zijn indrukwekkende carrière als commissaris voor het ontwikkelingsbeleid en zijn enorme ervaring in Afrika, wilde ik de heer Michel het volgende vragen: zou hij ervoor kunnen zorgen dat de Afrikaanse parlementen, in het bijzonder de publieke controlecommissies inzake financiën en begrotingen, meer zeggenschap krijgen, versterkt worden en meer steun van ons krijgen, zodat ze daadwerkelijk kunnen achterhalen hoe hun ministers en presidenten handelen, duidelijkheid verschaffen en verantwoording afleggen tijdens het wetgevings- en uitgaveproces? Is hij het er niet mee eens dat dit iets heel belangrijks is dat wij praktisch kunnen doen?
Louis Michel
(FR) Mevrouw de Voorzitter, dat zou zeker een mogelijkheid zijn. Ik merk overigens op dat de Commissie al vele jaren de acties en capaciteiten van de nationale parlementen van ontwikkelingslanden financiert, juist om ze de middelen te geven deze controle uit te oefenen. U weet dat onze collega Glenys Kinnock zich in een ander parlement en in een andere tijd sterk maakte voor het idee de landenstrategiedocumenten en de regionale documenten noodzakelijkerwijs, ik zou haast zeggen uit voorzorg, proactief, in de nationale parlementen te bespreken.
U weet bijvoorbeeld ook dat een van de voorwaarden voor begrotingsondersteuning, een blijk van vertrouwen in de instellingen van een ontwikkelingsland, is dat de staatsbegroting, en dus het gebruik van ontwikkelingsgeld, in het nationaal parlement worden besproken. Ik meen dat wat de Commissie betreft, er in dat licht al een hele reeks voorwaarden en een hele reeks methoden worden uitgevoerd.
Charles Tannock
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de Afrikaanse Unie is soms een teleurstelling gebleken bij de aanpak van de vele problemen van Afrika. De Afrikaanse Unie hult zich te vaak in stilzwijgen als zij wordt geconfronteerd met autocratie, corruptie, verkiezingsfraude en illegale staatsgrepen.
Als de EU en Afrika hun strategische samenwerking in de toekomst willen verdiepen en versterken, moeten we onze verwachtingen over Afrika op duidelijke en eerlijke wijze kenbaar maken. In de praktijk betekent dit dat de Afrikaanse Unie als organisatie meer verantwoordelijkheid en daadkracht moet tonen en daadwerkelijke morele en politieke autoriteit moet krijgen.
Wanneer Afrika hulp nodig heeft om humanitaire crises het hoofd te bieden, moeten wij uiteraard de benodigde financiële middelen en mensen blijven leveren. De EU moet er in het bijzonder voor zorgen dat haar inzet voor de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling onveranderd sterk blijft. De EU moet tevens kijken naar de schade die zij de Afrikaanse economieën heeft toegebracht door haar handelsbeleid en haar (soms nogal absurde) stelsel voor landbouwsteun.
Maar uiteindelijk kunnen alleen Afrikanen de problemen van Afrika oplossen. We moeten ons dit realiseren en deze gedachte centraal stellen in onze benadering van dit strategische continent en onze betrekkingen ermee.
Mariya Nedelcheva
(FR) Mevrouw de Voorzitter, het heeft geen nut om eraan te herinneren dat een gemeenschappelijke strategie een strategie is waarin gemeenschappelijke prioriteiten en doelstellingen worden vastgelegd. Een dergelijke strategie hebben we al. Waaraan we nu behoefte hebben is de aanwending van concrete middelen om deze doelen te bereiken.
Hiertoe hebben we duidelijke beleidslijnen nodig, alsmede samenhangend economisch beleid en stabiele sociale criteria. Op politiek niveau blijft eerbied voor democratische waarden en voor de mensenrechten onze hoofdlijn. In dat kader verzoek ik onze partners om zo snel mogelijk het handvest van de Afrikaanse Unie voor democratie, verkiezingen en goed bestuur te ratificeren en ervoor te zorgen dat de aangegane verplichtingen door de twee partijen worden nagekomen.
Op economisch gebied zal het succes van onze gezamenlijke acties aanvullend worden gewaarborgd indien wij zorgen voor passende en transparante financiering van de strategie en de corruptie in alle geledingen bestrijden. Het is ook uitermate belangrijk om onze inspanningen voor de vestiging van regionale markten voort te zetten, markten met een erkende plaats voor landbouw.
Op sociaal niveau moet de dialoog met lokale NGO's en alle partijen van het maatschappelijk middenveld worden begunstigd. Sociaal beleid moet constant worden verbeterd. Wat dat betreft meen ik dat we een speciale plaats dienen toe te wijzen aan onderwijs, opleiding en mobiliteit van jongeren, teneinde een nieuwe mondiale dynamiek te lanceren. Onze twee parlementen, Pan-Afrikaans en Europees, moeten hun uiterste best doen te zorgen voor een regelmatige follow-up van verslagen en jaarlijkse actieplannen, met de hulp van gezamenlijke deskundigen. Er wachten ons dus vele uitdagingen. Om die het hoofd te bieden, moeten we de verschillen tussen en binnen onze continenten overstijgen. De top tussen de EU en Afrika biedt de kans om gemeenschappelijke oplossingen aan te dragen, en het is aan ons om deze kans te grijpen.
Norbert Neuser
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de voortekenen van de Afrika-EU-top zijn veelbelovend. De top zal geheel in het teken staan van een gelijkwaardig partnerschap voor een betere gezamenlijke toekomst. Twee maanden na de topbijeenkomst over de millenniumontwikkelingsdoelen in New York doet zich de unieke gelegenheid voor om verdere bindende stappen in de bestrijding van armoede in Afrika te zetten.
Wij volgen uiteraard nauwlettend alle grootscheepse activiteiten van China op het Afrikaanse continent om zijn eigen grondstoffenvoorziening veilig te stellen. Dit lijkt in veel opzichten op het gedrag van koloniale landen. Daarom moet de Europese Unie aandringen op een regulering die gericht is op het algemene belang van en de sociale vooruitgang in de Afrikaanse landen. Dat levert werkgelegenheid op die duurzaam is. Om die reden ben ik bijzonder ingenomen met het voorstel van de Commissie om in het kader van het grondstoffenbeheer effectieve controles in te stellen. Samen met de Afrikaanse partners moeten wij een structureel beleid ondersteunen dat duurzame groei en klimaatbescherming bevordert, zodat de Afrikaanse bevolking aan de armoedeval kan ontsnappen. Wij steunen de voorstellen van de Commissie inzake sociale samenhang, omdat deze zullen bijdragen aan het scheppen van arbeidsplaatsen. Wij moeten de burgers in Afrika in staat stellen om door hun eigen werk in hun eigen levensonderhoud te kunnen voorzien.
Tot slot wil ik een samenvatting van de volgende prioriteiten geven. Ten eerste moeten de Afrikaanse Unie en al haar vertegenwoordigingen in alle internationale organen - de Veiligheidsraad, de G20 en het Pan-Afrikaans Parlement - worden versterkt. De millenniumdoelen moeten tegen 2015 in Afrika door middel van verdere initiatieven zijn behaald. Wij moeten ervoor zorgen dat de sociale normen die door de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) worden voorgeschreven, in alle economische en handelsovereenkomsten tussen de EU en Afrika worden opgenomen en verplicht worden gesteld.
Geoffrey Van Orden
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het actieplan voor het strategisch partnerschap tussen de EU en Afrika bevat een onderdeel over democratisch bestuur en mensenrechten, welke als "essentieel voor duurzame ontwikkeling" worden beschouwd. Wij hebben deze doelstellingen echter nauwelijks ten uitvoer gelegd.
Een goed voorbeeld hiervan is het feit dat het niet is gelukt voor echte veranderingen te zorgen in Zimbabwe. In 2007, in de aanloop naar de eerste top tussen de EU en Afrika, hadden wij ernstige bezwaren over de hypocrisie van de EU door enerzijds Mugabe en zijn familie een reisverbod op te leggen en zijn tegoeden te bevriezen en hem anderzijds uit te nodigen naar een top in een Europese hoofdstad (Lissabon). Nu zien we dat Mugabe opnieuw is uitgenodigd voor een top tussen de EU en Afrika, ook al vindt die in Libië plaats, en wij gaan daarin mee alsof het allemaal niets uitmaakt. Omgaan met Mugabe druist in tegen onze principes en is volledig in strijd met het door de EU zelf uitgesproken standpunt. Het feit dat er Afrikaanse regeringen zijn die nog respect hebben voor Mugabe betekent dat onze diplomatie in Afrika heeft gefaald.
Mevrouw de Voorzitter, mag ik de Raad en de Commissie twee vragen voorleggen? Zullen vertegenwoordigers van de EU in Libië hun afkeuring uiten over de aanwezigheid van Mugabe? Ten tweede: wat doet de EU om goed bestuur actief te bevorderen? Zonder goed bestuur is er weinig hoop op een welvarende, democratische toekomst voor Afrika.
Enrique Guerrero Salom
(ES) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, in een periode van een paar weken heeft de Europese Unie een leidende rol gespeeld op een groot aantal toppen, te beginnen met China, vervolgens Azië, de Verenigde Staten en de G20. Binnenkort gaan we naar Cancún en volgende week naar de top tussen de EU en Afrika.
We zouden dit als een pure agendakwestie kunnen zien, een routineuze opvolging van toppen, waar we elk jaar, of iedere zoveel tijd, mee te maken krijgen. We zouden het echter ook kunnen zien als een serie toppen waar we inhoudelijk vooruitgang moeten boeken, waar we de benodigde hervormingen moeten doorvoeren om het hoofd te kunnen bieden aan een veranderende wereld en de bijbehorende problemen, oplossingen en actoren.
Zo moeten wij de komende top tussen de Europese Unie en Afrika zien. Er komen tachtig landen bijeen, een derde van de lidstaten van de Verenigde Naties, die 1,5 miljard burgers vertegenwoordigen: een vierde van de wereldbevolking. Helaas geldt dezelfde verhouding niet voor het bruto binnenlands product, aangezien een aantal van de 53 Afrikaanse landen tot de armste ter wereld behoort.
Wat moeten we doen om ons handelen te verbeteren? In de eerste plaats moet onze prioriteit liggen bij meer infrastructuur, meer voedselzekerheid en meer steun voor goed bestuur.
In de tweede plaats moeten we onze hulpinstrumenten gericht inzetten, het maatschappelijk middenveld steunen, private initiatieven steunen en de rol van het Europees Parlement en het Pan-Afrikaanse Parlement versterken. Ten slotte moeten we samen optrekken met Afrika via een aantal strategische betrekkingen, bijvoorbeeld in internationale financiële instellingen.
De hervorming van de Wereldbank heeft opkomende landen meer macht gegeven, maar Afrika macht afgenomen. De president van de Wereldbank zei in april dat de "derde wereld" als concept nu de geschiedenisboeken in kan. Helaas is dat niet het geval, maar we kunnen er wel voor zorgen dat dit in de nabije toekomst gebeurt.
Salvatore Iacolino
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, we moeten voor alles onthouden dat Afrika de tiende wereldmacht is, zelfs in een jaar dat in het teken staat van een belangrijk onderwerp, namelijk armoede, waar Afrika zeker mee te maken heeft, evenals veel andere continenten.
De associatieovereenkomsten moeten versterkt worden, en er moet gewerkt worden aan economische duurzaamheid - en dat gaat niet zonder infrastructuur, onderwijs, volksgezondheid, waterbronnen - met concrete controles op de gepastheid van de aan de Afrikaanse landen toegekende financiële middelen, rekening houdend met de onderlinge verschillen tussen de Afrikaanse regio's. Sommige regio's hebben bijvoorbeeld specifieke behoeftes, waardoor stromingen van vaak clandestiene migranten ontstaat. Deze migratie zou echter gericht moeten worden op de behoeftes van de arbeidsmarkt. Een constructieve dialoog kan zonder twijfel de fundamentele rechten beschermen en de governance ondersteunen in dit zo belangrijke continent.
Ana Gomes
(EN) Mevrouw de Voorzitter, op de aankomende top tussen de EU en Afrika in Libië zullen EU-leiders Meles Zenawi ontmoeten, de premier van Ethiopië. Ethiopië is niet alleen het op één na dichtst bevolkte land van Afrika en het land waar het hoofdkwartier van de Afrikaanse Unie is gevestigd, het is tevens de partner uit hoofde van de Overeenkomst van Cotonou, die heeft voorkomen dat de EU haar verkiezingsverslag kon indienen in Addis Abeba in 2005, evenals recentelijk in 2010, om te voorkomen dat de ongeregeldheden en de verkiezingsmanipulaties naar buiten zouden komen.
Wat heeft het voor zin om met Afrikaanse gesprekspartners te praten over democratie, mensenrechten en goed bestuur, als Meles Zenawi, de dictator van Ethiopië, de gesprekspartner is voor Afrika?
Jaroslav Paška
(SK) Mevrouw de Voorzitter, we weten allemaal heel erg goed dat de inwoners van talrijke Afrikaanse landen aangewezen zijn op humanitaire hulp uit de ontwikkelde landen. Onze hulp dient zich in de toekomst echter beduidend meer te richten op de stimulering van de economische ontwikkeling van dichtbevolkte gebieden, zodat de bewoners van de Afrikaanse landen zelf, op eigen kracht het karakter van hun landen geleidelijk aan kunnen veranderen .
Met hun grote menselijke en minerale hulpbronnen kunnen Afrikaanse landen zich, wanneer ze op een verantwoorde wijze worden bijgestaan door de industriële landen, uit de achterstand en de armoede werken. Het spreekt voor zich dat vóór er sprake kan zijn van transfer van werkgelegenheid, knowhow en omvangrijke investeringen naar Afrika, er daar eerst sprake moet zijn van grotere politieke stabiliteit, een regulier juridisch kader, alsook aanvaardbare regels voor het bedrijfsleven, dat dan bereid zal zijn om daar op eerzame wijze zaken te doen.
De wispelturige autoritaire regimes aldaar vormen hier echter een groot obstakel voor. Door hun manier van doen raken eerlijke mensen bij voorbaat al ontmoedigd om op wat voor manier dan ook met hen samen te werken. Dit is mijns inziens hét probleem waardoor het ontwikkelingspotentieel van het Afrikaans continent maar niet tot bloei komt. Dat probleem moet worden opgelost.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, er is een bekend Afrikaans spreekwoord dat zegt: "Armoede is als een leeuw. Als je niet vecht, word je opgevreten." Als we kijken naar de huidige ontwikkelingshulp en de samenwerking tussen Afrika en de Europese Unie, dan kunnen we ons niet aan de indruk onttrekken dat er op dit moment eerder miljarden als voer voor de leeuwen worden geworpen dan dat deze worden gebruikt om mensen te helpen.
Het Afrikaanse continent heeft uiteraard te kampen met een groot aantal problemen. Enerzijds zijn er de talloze gewapende conflicten die we niet daadwerkelijk tot een vreedzaam einde kunnen brengen en die door de financiële hulpmiddelen, die dikwijls in de verkeerde handen terechtkomen, steeds weer worden aangewakkerd. Anderzijds is het feit dat economische groeicijfers nauwelijks samengaan met successen in de strijd tegen armoede een probleem. In dat verband moeten we de kritiek serieus nemen dat de EU de Afrikaanse landen ertoe dwingt hun markt open te stellen, waardoor de armoede en de honger nog verder kunnen toenemen. Dat moet in het kader van de besprekingen over vrijhandelsovereenkomsten tijdens de Afrika-EU-top onder de aandacht worden gebracht, evenals de kritiek dat de goedkope export van voedsel het bestaan van hele bevolkingsgroepen bedreigt.
Elena Băsescu
(RO) Mevrouw de Voorzitter, de aanstaande top tussen de EU en Afrika biedt een goede gelegenheid om een realistische samenwerkingsstrategie te ontwerpen.
Ik denk dat de voorstellen die door de Europese Commissie in de zin van het versterken van de betrekkingen tussen beide continenten ter tafel zijn gebracht, de weg bereiden om tijdens de top een specifiek actieplan aan te nemen. De beslissingen die worden gemaakt door de staatshoofden of regeringen die bij deze gelegenheid samenkomen, hebben betrekking op 1,5 miljard mensen in tachtig landen.
Armoedebestrijding, mensenrechten en economisch bestuur zijn gemeenschappelijke uitdagingen die een gemeenschappelijke aanpak vereisen. Juist daarom is het zo belangrijk dat het partnerschap tussen de EU en Afrika niet alleen een partnerschap blijft tussen donor en begunstigde, maar ook uitgroeit tot een partnerschap tussen gelijken.
Net als bij de debatten over armoedebestrijding zou ik het belang willen benadrukken van het verwezenlijken van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen. Ik denk dat met name betere coördinatie tussen de volgende vier prioritaire actiegebieden vereist is: financiering, voedselveiligheid, volksgezondheid en onderwijs.
Alf Svensson
(SV) Mevrouw de Voorzitter, er zou misschien ook op moeten worden gewezen dat Afrika in de afgelopen tijd zelf vooruitgang heeft geboekt. We weten echter dat er nog heel wat werk te doen is.
De economische crisis heeft Europa doen wankelen en doet Europa nog altijd wankelen. We analyseren de dagelijkse gang van zaken, maar we analyseren ontzettend weinig wat er met de ontwikkelingslanden is gebeurd ten gevolge van de mondiale economische crisis. Ik denk dat het zeer belangrijk zou zijn om zo'n analyse op te stellen. Welke invloed heeft de economische crisis op de ontwikkelingslanden gehad?
Vervolgens zou ik ook willen onderstrepen hoe belangrijk het is dat we investeringen vergemakkelijken, of beter gezegd de voorwaarden verbeteren voor investeringen in ontwikkelingslanden, ook voor Europese investeringen in ontwikkelingslanden. Het ontbreekt de ontwikkelingslanden zelf niet aan ideeën en investeringen, maar er is stabiliteit nodig. Het zou ontzettend positief zijn als de bijstand - of hoe we het ook willen noemen - zou kunnen bijdragen aan het creëren van stabiliteit voor de ideeën, projecten en investeringen van Afrikaanse oorsprong die in de ontwikkelingslanden zouden kunnen worden uitgevoerd en plaatsvinden.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, dit was een uiterst interessant debat en ik wil graag een paar punten aanstippen in antwoord op enkele vragen.
Ik denk dat het onjuist zou zijn om niet te erkennen dat Afrika aanzienlijk is veranderd. Afrika heeft meer zelfvertrouwen en dat is ook geheel terecht. Er is sprake van economische groei en in zekere zin is Afrika beter met de economische en financiële crisis omgegaan dan Europa.
Afrika is veel meer georganiseerd en veel sterker, sterker zelfs dan de Europese Commissie, en heeft meer macht, in de vorm van de Afrikaanse Unie. Tegelijkertijd moeten we de Afrikaanse Unie niet vergelijken met de Europese Unie, omdat het verschillende unies zijn die niet met elkaar moeten worden vergeleken. Desondanks is het duidelijk dat er een Afrikaanse Unie is.
Het is ook van belang dat Afrika inziet wat zijn macht is op het internationale toneel. Afrikaanse landen zoeken naar vertegenwoordiging die overeenstemt met hun politieke manier van doen. Dat maakt deze top zeer specifiek. Het is zeker geen donor/ontvanger-top. Het is misschien ook niet de allerbelangrijkste top, maar we moeten deze relatie wel laten bloeien.
Ik denk dat we twee essentiële zaken aan de orde moeten stellen. De eerste is een eenvoudiger kwestie, namelijk dat de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling op een duurzame manier moet gebeuren, door middel van inclusieve groei. Daarom richten wij ons op de energiekwestie. Daarom leggen wij veel nadruk op duurzame landbouw, omdat onze resultaten op het gebied van de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen, armoedebestrijding en het creëren van meer stabiliteit in gevaar komen zonder duurzame landbouw.
De tweede kwestie is een zeer serieus politiek debat. Ja, goed bestuur en mensenrechten staan op de agenda. Maar het is niet langer zo dat de ene partij luistert en de andere partij haar punt maakt. Het is tweerichtingsverkeer. Dat is enerzijds een uitdaging en anderzijds een kans. Mensenrechten en goed bestuur vormen in onze maatschappijen de ruggengraat van stabiliteit. Wij willen geen preek afsteken, maar we zijn wel van mening dat het onmogelijk is de millenniumontwikkelingsdoelstellingen te verwezenlijken en armoede uit te roeien zonder deze zaken aan te pakken.
Dat betekent dat goed bestuur in al onze programma's een sleutelrol moet spelen. In de ex ante procedure gaan wij geen betrekkingen aan met regeringen waar we geen hoop hebben op goed bestuur. In dat geval werken we met NGO's; we proberen de bevolking op andere manieren te steunen. Bij elk project leggen we echter steeds meer nadruk op de rol van goed bestuur en mensenrechten.
Ook duurzaamheid speelt een centrale rol in ons beleid. Zo geven wij bijvoorbeeld geen geld voor de Serengeti-projecten. Er gaat geen EU-geld naar projecten die schadelijk zijn voor het milieu. Elk project wordt beoordeeld aan de hand van een milieueffectbeoordeling. We hanteren een zeer duurzame aanpak van de projecten. Tegelijkertijd is echter duidelijk dat we niet kunnen verwachten dat een continent waarvan de bevolking zeer binnenkort zal zijn verdubbeld het milieu niet zal beïnvloeden.
Nogmaals, op dit moment is onze rol om te streven naar duurzame groei; en duurzame energie is essentieel om die groei te realiseren.
Ik ben van mening dat dit een zeer bijzondere top is. Het is een top die niet zozeer draait om politieke slogans, maar om het bestaande vertrouwen. Dat is behoorlijk kwetsbaar. We kunnen veel profijt hebben van deze betrekkingen, maar er kan ook veel schade worden berokkend.
Naar mijn mening zal deze top een blijvende impact hebben, omdat de nadruk volgens mij op de juiste gebieden ligt. We kijken naar Afrika's politieke rol vanuit het standpunt van Afrika zelf. We hebben veel steun verleend om Afrika te helpen het huidige punt te bereiken en we zullen Afrika blijven steunen om het vooruit te helpen, met name door Afrika aan te sporen zelf verantwoordelijkheid te nemen voor de ontwikkelingen op het continent.
Olivier Chastel
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, een beetje ter aanvulling van wat de Commissie ons zojuist heeft meegedeeld en bij wijze van afsluiting, zou ik willen zeggen dat de derde top tussen de Europese Unie en Afrika in Tripoli een belangrijk politiek signaal moet afgeven, gericht op een intensievere samenwerking met Afrika in de komende jaren.
Het gaat om betere samenwerking ten aanzien van de uitdagingen waarvoor beide werelddelen zich zien geplaatst, een betere benutting van de mogelijkheden die de combinatie van hun enorme potentieel biedt en een betere coördinatie van de internationale standpunten. De Afrikaanse en Europese leiders zullen niet nalaten richtsnoeren aan te geven over het te volgen traject. In dit debat is een aantal specifieke richtsnoeren genoemd en wij zullen uiteraard niet nalaten deze door te geven. Met name alle door de parlementariërs geleverde bijdragen zijn welkom.
Verder wil ik in het bijzonder één vraag beantwoorden. Sommigen onder u hebben specifiek de economische partnerschapsovereenkomsten vermeld die, dat is waar, een gevoelig punt zijn en die al een belangrijk geschilpunt waren tijdens de top van Lissabon in 2007. Gezien de sterke Afrikaanse weerstand tegen het sluiten van de economische partnerschapsovereenkomsten, willen sommige spelers inderdaad dat er een politiek signaal wordt gegeven, waaruit blijkt dat we rekening houden met de Afrikaanse standpunten. Anderen pleiten voor een veel proactievere en positievere benadering, wat de aard van onze voorstellen betreft.
We menen oprecht dat we op de top met betrekking tot deze kwestie het beste kunnen streven naar een overeenkomst, waardoor deze onderhandelingen in ieder geval weer op gang kunnen komen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de volgende vergaderperiode in december plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Nuno Teixeira
schriftelijk. - (PT) Dankzij het strategisch partnerschap Afrika/EU, dat in 2007 tijdens de Top van Lissabon tot stand gekomen is, hebben de beide continenten gezamenlijke belangen en strategische doelen geformuleerd die verder gaan dan het traditionele ontwikkelingsbeleid van de EU. De doelstellingen zijn in praktijk gebracht door de aanneming van de gezamenlijke strategie Afrika-EU en middels het actieplan 2008-2010 waarin de acht prioritaire aandachtsgebieden zijn vastgelegd: vrede en veiligheid; democratisch bestuur en mensenrechten; handel, regionale integratie en infrastructuur; millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling; energie; klimaatverandering; migratie, mobiliteit en werkgelegenheid; wetenschap, informatiemaatschappij en ruimte. Het thema van de derde Top Afrika-EU, die zal plaatsvinden in Tripoli, de hoofdstad van Libië, zal zijn "investeringen, economische groei en werkgelegenheid", waarmee beoogd wordt op lange termijn tot gezamenlijke richtsnoeren op deze gebieden te komen, met behoud van de prioriteiten die in het kader van de EU 2020-strategie zijn vastgesteld. Ik ben van mening dat dit voor Portugese bedrijven een kans is om hun handelsnetwerk op de Afrikaanse markt uit te breiden, maar ook moeten de problemen worden aangepakt op het gebied van onveiligheid en de enorme criminaliteit waarvan de Portugese gemeenschap melding doet, in het bijzonder de gemeenschap van migranten uit Madeira in Zuid-Afrika. Het is daarom belangrijk dat er een betere en concrete samenwerking tot stand komt en dat deze wordt afgestemd op de nieuwe uitdagingen in de internationale betrekkingen.
