Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 21 februari 1997 werd onderbroken, te zijn hervat.

Mededeling en verklaring van de Voorzitter
De Voorzitter
Ik moet u meedelen dat ik afgelopen vrijdag een condoléancetelegram heb verstuurd aan de ouders van Lubna Benaïsa, wier stoffelijk overschot gisteren in Brussel gevonden is. Ik heb dat zowel uit eigen naam als namens u allen gedaan, omdat ik ervan overtuigd ben dat ik hiermee het leedwezen en de droefenis van het hele Parlement om deze nieuwe misdaad tegen de meest weerlozen vaan onze samenleving heb overgebracht.
Staat u mij ook toe hier te zeggen dat ik diep onder de indruk ben van het voorbeeld van waardigheid en samen-leven dat zowel de familie Benaïsa als de hele Brusselse bevolking ons gegeven hebben.
Aangezien het afgelopen zaterdag de Internationale dag van de vrouw was, zou ik niet willen dat het Parlement een zo belangrijke gebeurtenis ongemerkt voorbij liet gaan.
De Internationale dag van de vrouw heeft zich een vaste plaats verworven op de politieke agenda als gebeurtenis van de eerste orde. Het is een dag waarop de balans wordt opgemaakt van de vorderingen die gemaakt zijn om tot een rechtvaardiger en meer solidaire maatschappij te komen; een dag ook, om doelstellingen te bepalen, en om verder te werken aan de volledige integratie van de vrouw in alle aspecten van het bestaan, een integratie gelijkwaardig aan die van de man. In tijden als de huidige, waarin de werkloosheidscijfers in sommige lidstaten recordhoogtes hebben bereikt, is het zaak dat we deze beginselen nog eens benadrukken, en dat we ons uitspreken tegen uitsluiting en ervoor zorgen, dat de bescheiden vorderingen die er zijn, niet ondermijnd worden.
Dit jaar komt de Internationale dag van de vrouw op een cruciaal moment, want hij valt samen met de Intergouvernementele Conferentie voor de herziening van de verdragen tot oprichting van de Unie. De Conferentie verkeert in een fase waarin de standpunten worden bepaald, waarbij ook de richtlijnen al worden vastgesteld voor wat de nieuwe teksten zullen zijn, op grond waarvan de Unie in de toekomst gestalte zal krijgen.
De Europese opbouw heeft een essentiële rol gespeeld in het langzame proces om de traditionele hindernissen uit de weg te ruimen die deelneming van de vrouw op de arbeidsmarkt bemoeilijkten. Toch is het noodzakelijk dat er in het Verdrag globalere stellingen worden opgenomen die de grondslag vormen van een beleid van gelijke kansen, en dat positieve acties tegen discriminatie expliciet aan de orde worden gesteld.
De voorstellen die zijn vervat in de tekst die door het Ierse voorzitterschap is voorbereid, vormen een belangrijke stap in die richting. Het Parlement zal erop toezien dat die voorstellen geconsolideerd worden en dat ze worden opgenomen in het nieuwe verdrag.
Het is evenwel niet nodig de resultaten van de Intergouvernementele Conferentie af te wachten om verder te gaan met de opzet van een wettelijk kader van waaruit gelijkheid van kansen beter kan worden gestimuleerd. In dat verband dient grote betekenis te worden toegekend aan de ontwikkeling van de communautaire wetgeving. Het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de bewijslast in geval van discriminatie op grond van het geslacht is een hoeksteen van het nieuwe stelsel van wettelijke bescherming.
Ik vind dat de instellingen van de Unie het goede voorbeeld moeten geven, zoals ook werd gesteld in het verslag van mevrouw Larive van afgelopen herfst; de Europese openbare functie is een terrein bij uitstek voor de toepassing van een ambitieus beleid ter bevordering van gelijke kansen, waardoor de vrouw tot op de hoogste niveaus van de besluitvorming vertegenwoordigd kan zijn.
Ofschoon het Europees Parlement de instelling is die het hoogste percentage vrouwen onder zijn hogere ambtenaren telt, bedraagt dat toch nog maar nauwelijks 20 %. Een bestuur dat doelmatig is, kan zich zo'n ongelijke situatie niet veroorloven. Het gaat echter niet alleen om percentages. We moeten houdingen zien te veranderen, ervoor zorgen dat de procedure waarmee toegang wordt verkregen tot Europese openbare functies, herzien wordt, we moeten programma's voor beroepsopleidingen bieden die nieuwe perspectieven openen met het oog op de mobiliteit, en we moeten nieuwe mogelijkheden scheppen om zowel de vrouw als de man in de gelegenheid te stellen, een carrière te combineren met het gezinsleven.
Afgelopen vrijdag ben ik bijeengekomen met vertegenwoordigers van de Europese lobby voor vrouwen, en met een delegatie van het paritair comité voor gelijke kansen van onze instelling, die me een reeks concrete voorstellen hebben voorgelegd om vooruitgang te boeken met de opbouw van een meer solidaire maatschappij en een doeltreffender bestuur. Ik heb beloofd dat ik me er in het kader van mijn functies voor zou inzetten, dat deze doelstellingen worden verwezenlijkt. Ik ben ervan overtuigd, dat ik in dit verband zal kunnen rekenen op uw beslissende steun, dames en heren.
(Applaus)
Van Dijk
Voorzitter, ik ben u uiteraard zeer dankbaar voor het feit dat u zojuist deze verrassende verklaring hebt afgelegd en dat u zo goed op de hoogte bent van de dossiers die op dit moment in de Commissie rechten van de vourw spelen. Ik wil graag met u even stilstaan bij die 8ste maart in de wetenschap dat de verklaring die afgelegd zou worden door de Europese Commissie en haar Voorzitter moeilijkheden opleverde in verband met de belangrijke dossiers die we morgen op de agenda hebben staan. Ik zal mij daar als voorzitter van de Commissie rechten van de vrouw bij neerleggen en ik ben u dankbaar dat u begonnen bent om op deze zitting even stil te staan bij de 8ste maart. U hebt een aantal dossiers genoemd die inderdaad nog steeds heel erg veel problemen veroorzaken zoals bij de voorbereiding van de Intergouvernementele Conferentie en de voorstellen die daarin gedaan zijn door het Ierse Voorzitterschap. Ik wil u natuurlijk niet teleurstellen, maar juist ook op het gebied van vrouwenzaken is het Nederlandse voorzitterschap bezig een aantal van deze zaken enigszins uit te kleden. Dat gaat o.a. over een antidiscriminatieparagraaf.
Voorzitter, ik ben vooral ook blij dat u de hand in eigen boezem wilt steken en wilt toegeven dat in de Europese instellingen, waaronder het Europees Parlement, veel en veel te weinig vrouwen doorstromen in hogere posities en omdat u dat zo duidelijk hebt gezegd, ga ik er zonder meer van uit dat u in de komende twee en een half jaar van de gelegenheid gebruik zult maken om de procedures voor het aannemen van personeel én voor promoties binnen het Parlement drastisch te veranderen, zodat vrouwen ook werkelijk een kans maken om door te stromen. Ik hoop dat wij in april uitgebreid over vrouwenzaken met elkaar zullen spreken en dan ook in aanwezigheid van de Europese Commissie en van de heer Santer. Ik dank u voor deze verklaring.

Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Hory
Mijnheer de Voorzitter, onder verwijzing naar artikel 19, lid 4, van het Reglement zou ik u zowel willen bedanken als complimenteren.
Iedereen weet dat het Parlement zich de woede van de Franse regering op de hals heeft gehaald wegens de op 20 februari aangenomen resolutie tegen racisme en vreemdelingenhaat.
De Fractie Europese Radicale Alliantie, die het initiatief voor deze resolutie had genomen, hecht eraan erop te wijzen dat de resolutie een juridische grondslag had en dat de preambule van het Unie-Verdrag de Unie en haar lidstaten verplicht de in de Europese Conventie voor de bescherming van de rechten van de mens neergelegde en gewaarborgde grondrechten te eerbiedigen. Juridisch was de resolutie dus in orde, en als één der opstellers van de resolutie wil ik erop wijzen dat zij ook politiek gesproken een grond had: wij verzochten immers om intrekking van een Frans wetsontwerp en met name van een bepaling die een soort verklikkingsplicht oplegde aan mensen die het vertrek van bij hen ondergebrachte vreemdelingen zouden moeten melden.
Politiek gezien hadden wij dus gelijk. Het bewijs daarvan is dat de Franse regering uiteindelijk de meest controversiële bepaling in het wetsontwerp heeft ingetrokken. De Franse autoriteiten hadden dan ook niet het Parlement een of andere tekórtkoming moeten verwijten, maar ons juist moeten bedanken voor het feit dat wij er, samen met anderen, voor gezorgd hebben dat een politieke fout vermeden is. Echter, aan deze misstap heeft de Franse regering nog een andere toegevoegd: de Franse minister van Buitenlandse Zaken meende er goed aan te doen te verklaren dat het Europees Parlement de naam parlement onwaardig was. Ik wil daar verder niet op ingaan. Zoals ik al heb gezegd, wil ik mij ertoe beperken u, mijnheer de Voorzitter, dank te zeggen en u ermee te complimenteren dat u enerzijds onomwonden het standpunt van het Parlement naar voren hebt gebracht en anderzijds dit incident gerelativeerd hebt.
Immers, het incident was op zichzelf onbeduidend. Het was echter anderzijds veelbetekenend omdat de Franse regering, die geen woorden kon vinden om de racistische uitspraken te veroordelen, haar tegenstander heeft aangewezen: het Europees Parlement! Ziedaar hoe een eigenaardige opvatting omtrent het evenwicht tussen de instellingen aan het licht komt, die ons ook laat zien wat het Franse standpunt zal zijn bij de afronding van de Intergouvernementele Conferentie.
Wat ons betreft, wij zullen onze stem blijven verheffen telkens wanneer in een lidstaat, dan wel in landen buiten de Unie, de waarden van het Europese humanisme, waarop de Europese eenwording berust, in het gedrang komen.
(Applaus van de Fractie Europese Radicale Alliantie)

De Voorzitter
Mijnheer Hory, ik dank u wel, maar ik denk dat het woord nu verleend moet worden aan wie daarom verzocht hebben.

Green
Mijnheer de Voorzitter, vorige week donderdag hebben alle fractievoorzitters die de vergadering van de Conferentie van voorzitters bijwoonden u persoonlijk en namens hun fractie gecomplimenteerd met de zeer waardige wijze waarop u in Parijs bent opgekomen voor dit Parlement en zijn resoluties. De heer Hory heeft zojuist een lange politieke verklaring afgelegd. Ik wil slechts dat het Parlement weet dat wij u allen gecomplimenteerd hebben met het waardige standpunt dat u hebt ingenomen.

Martens
Mijnheer de Voorzitter, in naam van onze fractie heb ik u een brief geschreven om u te feliciteren met de houding die u hebt aangenomen, en ik leg er de nadruk op dat ook onze Franse delegatie volledig aanwezig was op de receptie die u gegeven hebt in Parijs, en dat zij, solidair met onze fractie, uw houding hebben goedgekeurd. Ik bevestig u dat hier. Dit was geloof ik ook een van de elementen van bespreking tijdens de Conferentie van Voorzitters; wij moeten zien wanneer wij over de urgenties beslissingen nemen in dit Huis en dat dit gebeurt op een representatieve manier.
U onderstreept, en ik wil dat nog even opmerken, dat de urgenties zullen moeten komen op een belangrijk moment in onze agenda. Ik kan niet anders dan deze uitspraak van u, mijnheer de Voorzitter, onderstrepen en zeggen dat ik daar ook in naam van onze fractie volledig mee akkoord ga.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat wij allemaal onze spreektijd benutten, ook al vervallen we daarbij misschien in herhalingen, want afgelopen donderdag bleek al duidelijk dat er unanimiteit onder alle fracties bestond; wat mijn fractie betreft, ik heb de mening van al onze afgevaardigden verwoord, die van oordeel waren dat u het Europees Parlement in Parijs op uitstekende wijze vertegenwoordigd heeft, en dat uw optreden op geen enkele wijze kan worden beschouwd als inmenging in de soevereiniteit of het binnenlands beleid van een ander land - in dit geval Frankrijk -, maar dat u juist bent opgekomen voor een aantal grondrechten van de burger waarover het Europees Parlement de plicht heeft, zich uit te spreken. U heeft aan die verplichting voldaan. U heeft dat bovendien op zeer adequate manier gedaan, en daarmee heeft u alle fractievoorzitters van deze Vergadering op een unaniem standpunt gebracht. Gaat u zo door, mijnheer de Voorzitter, met dezelfde behoedzaamheid en slagvaardigheid.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil u bedanken. Ik vind ook dat u er goed aan hebt gedaan om meteen te reageren omdat de hele gang van zaken immers nogal ongehoord was. Het Europees Parlement heeft intensief gediscussieerd over de kwestie racisme en vreemdelingenhaat en heeft iets gedaan waarin het zich van sommige regeringen onderscheidt. Het heeft namelijk niet alleen maar plechtige verklaringen afgelegd, maar inderdaad met zijn kritiek de vinger op de wonde gelegd, en wel niet alleen maar over het wetsvoorstel-Dubré, maar ook over de plannen van de Duitse minister voor binnenlandse zaken Kanther om een visum voor kinderen in te voeren.
Het Europees Parlement heeft dus datgene gedaan wat het moet doen, het heeft politiek bedreven. De reactie is voor ons volledig onacceptabel, namelijk om aan de ene kant te zeggen dat de kwestie van de mensen- en grondrechten in de Europese Unie een binnenlandse kwestie is - zoals de heer Chirac en Hervé de Charette hebben beweerd - en aan de andere kant te zeggen dat het Europees Parlement heeft laten zien dat het overbodig is. Ik ben van mening dat het Europees Parlement door dit besluit juist het tegendeel heeft bewezen, dat het namelijk in staat is om politiek te reageren en juist meer te doen dan alleen maar plechtige leuzen te uiten.
Ik wil u echter ook vragen of er een reactie van de kant van de Franse regering is geweest. Is er een soort van excuus geuit voor datgene wat de minister van buitenlandse zaken heeft gezegd? Ik vind dat een excuus op z'n minst op zijn plaats zou zijn geweest. Heeft de heer Chirac op welke manier dan ook zijn stellingname over diens uitlatingen aangegeven? Als u daar iets van weet, vraag ik u ons dat te laten weten.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Roth. Ik beschouw dit incident als afgesloten, en daarom achtte ik elke vorm van excuses in het openbaar natuurlijk overbodig, vooral omdat de heer Hervé de Charette in zijn betoog voor de Franse Tweede Kamer blijk heeft gegeven van zijn respect voor het Europees Parlement. Verder zal ik me naar alle waarschijnlijkheid gedurende de komende weken met de heer de Charette onderhouden in Rome om, wat voor de hand ligt, de onderwerpen te behandelen die dit Parlement in de Intergouvernementele Conferentie ter harte gaan, dat wil zeggen, de belangrijkste onderwerpen.

Van Bladel
Voorzitter, het gaat over de Notulen van de twintigste februari. Ik heb een onvolledigheid in het volledig verslag aangetroffen met betrekking tot de resolutie over de mensenrechtenconferentie in Genève. Er is vooral over China gesproken wat mij betreft, en ik heb toen de delegatie van het Congres van de Verenigde Staten die hier op de tribune was, ook uitgenodigd om samen met ons bepaalde waarden en mensenrechten met betrekking tot China in Genève te verdedigen. Dat heb ik niet in het verslag aangetroffen en ik hoop dat dat gecorrigeerd kan worden, Voorzitter.

De Voorzitter
Mevrouw Van Bladel, we zullen nagaan of er in de Notulen inderdaad een resolutie of iets van hetgeen gezegd is, ontbreekt.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag even terugkomen op de door de heer Hory aangesneden kwestie, niet om - zoals hij deed - hier een Franco-Frans debat op te voeren waarvoor geen enkele aanleiding bestaat, maar om u te vragen of aan deze kwestie een aantal positieve conclusies kunnen worden verbonden omtrent onze urgentiedebatten. Deze debatten zijn ingevoerd in 1979, toen het Parlement nog niet de bevoegdheden - met name wetgevende bevoegdheden - bezat die het tegenwoordig heeft en toen het Parlement het ook belangrijk achtte zich als een soort forum op te werpen.
De ontwikkeling die de werkzaamheden van het Parlement sindsdien hebben doorgemaakt, heeft ertoe geleid dat de urgentiedebatten worden uitgesteld tot een moment in de zittingsperiode waarop ten gevolge van de geringe aanwezigheid van leden in de voltallige vergadering vraagtekens kunnen worden geplaatst bij de representativiteit van het Parlement, en in elk geval bij de portée van bepaalde teksten die in stemming worden gebracht, zoals u zelf heeft opgemerkt. Maar afgezien van dit probleem, rijzen er heel wat vragen omtrent de ontvankelijkheid van teksten, in het bijzonder van amendementen, en dan vooral van amendementen die op de valreep worden ingediend. Het is bijvoorbeeld goed gebruik dat in een urgentiedebat geen kwesties aan de orde worden gesteld waarover het Parlement naar aanleiding van een verslag heeft beraadslaagd.
Naar aanleiding van de Intergouvernementele Conferentie rijst heel fundamenteel de vraag naar de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen. Is het redelijk dat vraagstukken waarover door een nationaal parlement is beraadslaagd maar waarover nog geen beslissing is genomen, dat die hier het onderwerp vormen van een urgentie-resolutie, dat wil zeggen, dat er hier over gestemd wordt zonder dat er een verslag is opgesteld?
Ziedaar het soort vraag - waar een bittere smaak aan zit - die gesteld moet worden naar aanleiding van dit incident. Ik zou u erkentelijk zijn als u deze vraag bij het Bureau en bij de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten zou willen aankaarten, zodat wij in het vervolg actualiteiten- en urgentiedebatten kunnen voeren die niet dit soort controversen veroorzaken en waardoor ook u dit soort incidenten bespaard blijven.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Nordmann, maar ik zou u erop willen wijzen dat elke fractie, mits zij dat nodig acht, deze kwestie aan de Conferentie van voorzitters kan voorleggen. Ik zal uw verzoek in elk geval overbrengen aan de Conferentie van voorzitters, die het in behandeling zal nemen als zij dat noodzakelijk acht.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, op 17 februari kwam er op mijn kantoor in Den Haag een brief aan en die luidde als volgt: in opdracht van de Voorzitter doe ik u hierbij de tekst toekomen van een motie van afkeuring tegen de Commissie ingediend door 63 leden overeenkomstig artikel 34 van het Reglement en die was ondertekend door mijnheer Vinci. Deze brief, Voorzitter, die betrof dus de motie van afkeuring jegens de Commissie die wij diezelfde week in Straatsburg gingen stemmen.
Ik heb geen enkel probleem met deze brief, maar wel met de wijze waarop deze brief tot mij is gekomen. Hij is namelijk op vrijdagmiddag uit Brussel per koerier naar Nederland gezonden en ik neem aan ook naar alle andere collega's in hun woonplaats. Hij is dus aangekomen op een moment dat ik al in Straatsburg was. Mijn vraag is, wat is het nut van deze actie, dat is mijn eerste vraag, en ten tweede, wat zijn de kosten geweest met deze actie. Want ik denk dat naar 626 leden een brief per koerier sturen, terwijl wij allemaal een fax hebben, zowel op ons kantoor in Brussel als in Straatsburg, dat dat een beetje weggegooid geld is.
(Applaus )

De Voorzitter
Mevrouw Plooij-van Gorsel, uw vraag kan ik zonder probleem beantwoorden. De brief is niet aan alle 626 afgevaardigden verstuurd, maar aan diegenen wier faxnummer niet bij de diensten van het Parlement bekend was. Alle afgevaardigden - en dat zijn er waarschijnlijk velen - die hun faxnummer aan onze diensten hebben opgegeven, hebben hierover bericht ontvangen per fax.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, u heeft zich zojuist beroepen op het feit dat de fracties unaniem het standpunt steunden dat u bij uw bezoek aan Parijs naar voren heeft gebracht. Ik verzoek u vriendelijk ervan kennis van te nemen dat de Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van Nationale Staten niet tot deze fracties moet worden gerekend.
In feite heeft u het standpunt van de meerderheid vertegenwoordigd, en dat is ook vanzelfsprekend in uw hoedanigheid van Voorzitter van het Parlement. Niettemin zou ik eenieder die hoogdravende verklaringen aflegt over het belang van de werkzaamheden van het Parlement, erop willen wijzen, dat de beroemde resolutie - de zoveelste - inzake racisme en vreemdelingenhaat op die beroemde donderdagnamiddag aangenomen is met 106 tegen 101 stemmen, en dat het Parlement in feite, door zich uit te laten - zoals het die donderdagnamiddag ook heeft gedaan - over steeds meer onderwerpen waarover steeds minder goed wordt nagedacht, afbreuk doet aan zijn geloofwaardigheid.
Wat de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Hervé de Charette, heeft gezegd, is niets anders dan wat iedere objectieve waarnemer van het Europees Parlement zal vinden wanneer hij de inhoud van onze resoluties ziet. Immers, het Parlement aarzelt niet om zich over ieder onderwerp uit te spreken. Dat heeft het ook die donderdagnamiddag gedaan, terwijl op dat ogenblik een nationaal parlement - de uitdrukking van de soevereiniteit van een staat, de belichaming van de democratische legitimiteit en de vertegenwoordiging van geheel een volk - zich nog over diezelfde kwestie boog. Het Europees Parlement heeft zich dus uitgesproken over een kwestie zonder dat het daartoe bevoegd was.
Dit standpunt, laat dat duidelijk wezen, weerspiegelt de mening van een groot aantal Europese burgers.
Ik ben van mening dat uit deze ervaring een andere les moet worden geleerd dan die welke de heer Nordmann heeft genoemd - waarmee ik het overigens wel eens ben -: er dient voor gewaakt te worden dat op donderdagnamiddag teksten op de agenda worden geplaatst waarover goed nagedacht is en die behoren tot de bevoegdheid van het Parlement. Door te handelen zoals het Parlement nu gedaan heeft, met name tijdens het bezoek van het Franse staatshoofd aan Straatsburg, zal het Parlement zeker verscheidene staten, waaronder Frankrijk, ertoe hebben aangezet om te weigeren de bevoegdheden van een volksvertegenwoordiging uit te breiden die zulks niet verdient.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, ik zal mij niet uitlaten over de inhoud van uw woorden, die ik net iedere andere interventie respecteer. Ik hecht er evenwel aan u erop opmerkzaam te maken dat ons Reglement geen bepaling kent die het het Parlement, of wie dan ook, toestaat om te verklaren dat de inhoud van bepaalde teksten ontoelaatbaar is.
Het zijn de fracties die ervoor moeten te zorgen dat teksten in dier voege op de agenda worden geplaatst, respectievelijk in stemming worden gebracht, dat zij de waardigheid van het Parlement of de maatstaven die iedere fractie goeddunkt, geen afbreuk doen.
Anders dan andere parlementen, die terecht hun agenda beperken tot datgene wat de regeringen erop wensen te plaatsen, kent het Europees Parlement een eigen traditie, en het Bureau kan geen beperking aanbrengen in de amendementen, hoe deze ook mogen luiden!
(Applaus)
Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u in de eerste plaats complimenteren met uw bewonderenswaardige verklaring naar aanleiding van de viering van de Internationale dag van de vrouw. In dat verband zou ik nogmaals de aandacht van het Parlement willen vestigen op de nog steeds slechte toestand van Róisín McAliskey, die in een Britse gevangenis, Holloway Prison, opgesloten is; die de status heeft gekregen van Categorie A-gevangene; die de laatste dagen in iets minder strenge afzondering wordt gehouden; maar die zeven maanden zwanger is en niet 24 uur per dag een behoorlijke medische behandeling kan krijgen. Bovendien zijn er nog geen regelingen getroffen die haar de zekerheid bieden dat zij veilig van haar ongeboren kind kan bevallen. Ik verzoek dit Parlement - wij hebben hiervoor de vorige keer ook al gepleit en wij doen dat nogmaals - om op humanitaire gronden zijn steun te betuigen; niet om een oordeel uit te spreken over de schuld of onschuld van mevrouw McAliskey, maar om op louter humanitaire gronden een beroep te doen op de Britse en Duitse regering om het mogelijk te maken dat zij op elk uur van de dag behoorlijk medisch behandeld kan worden en ervoor te zorgen dat zij haar kind onder normale omstandigheden ter wereld kan brengen, zonder dat zij aan gevangenbewaarders geketend wordt, en haar toe te staan haar kind na de geboorte bij zich te houden.

De Voorzitter
Ik zou uw aandacht willen vestigen op het feit, dat de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken zich met het door u genoemde onderwerp bezighoudt, en dat zij de Vergadering datgene zal voorstellen wat zij wenselijk acht.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, de meeste collega's zullen vast wel gezien hebben dat er een nieuwe secretaris-generaal van het Parlement naast u zit. Het is niet alleen juist om hem welkom te heten, maar het is ook juist om hem mede te delen dat de meesten van ons erkennen dat hij een zeer belangrijke en invloedrijke positie bekleedt. Wij heten hem welkom en memoreren met erkentelijkheid dat de secretariaten-generaal dit Parlement in het verleden bijzonder goede diensten bewezen hebben. Ik ben ervan overtuigd dat wij hem allen het beste en veel succes in zijn nieuwe functie toewensen.

De Voorzitter
Mijnheer Provan, ik dank u voor uw woorden.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag even het woord naar aanleiding van punt 16 van het verslag over genetisch gemodificeerde maïs.
Tijdens de vorige zittingsperiode zijn de mondelinge vragen over dit onderwerp uitgesteld tot een later tijdstip, te weten de huidige zittingsperiode. Dit is althans wat volgens de aanwezige leden het geval is.
Het verslag maakt echter geen melding van de reden van dit uitstel. De leden waren van oordeel dat de Commissie niet op een voldoende bevoegd niveau vertegenwoordigd was: noch de heer Fischler, noch mevrouw Bonino, noch mevrouw Bjerregaard vonden het nodig om dit debat bij te wonen. Nochtans is dit een heel belangrijk debat: het gaat om een cruciale kwestie die de komende jaren veel kwalijker vormen kan gaan aannemen en die - wie weet - in de komende tijd nog eens kan ontaarden in een nieuwe gekke-koeienaffaire.
Ik meen daarom dat het heel belangrijk is dat in het verslag de reden van het verzoek om uitstel wordt opgenomen.

De Voorzitter
In principe is dat niet nodig, mijnheer Berthu, maar we zullen een en ander nagaan, en de reden van uitstel zal in het verslag van de interventies van de verschillende sprekers worden opgenomen. Daardoor zal duidelijk naar voren komen welke motieven zij hadden om om uitstel te verzoeken.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de regeling van de werkzaamheden.
De definitieve ontwerpagenda die door de Conferentie van voorzitters is opgesteld, overeenkomstig artikel 95 van het Reglement, is rondgedeeld.
De volgende wijzigingen zijn voorgesteld:
Maandag: In overeenstemming met de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid stel ik u voor, de volgorde van de twee verslagen van deze commissie om te keren. Dat wil zeggen, dat we eerst het verslag behandelen van de heer Van Velzen over het Groenboek "Leven en werken in de informatiemaatschappij" , en daarna het verslag van mevrouw Waddington over het Witboek van de Commissie inzake onderwijs en opleiding: " Onderwijzen en leren" .
Geen bezwaren?
(Het Parlement stemt hiermee in)
Dinsdag: De Fractie De Groenen wenst dat ofwel dinsdagavond ofwel donderdagmiddag de gecombineerde behandeling van zeven mondelinge vragen aan de Commissie over genetisch gemodificeerde maïs, die op 21 februari werd uitgesteld, aan de agenda wordt toegevoegd. Ik deel u mee dat de Conferentie van voorzitters besloten heeft, dit onderwerp op de agenda voor de vergaderperiode van april in te schrijven.
Het woord is nu aan mevrouw Breyer.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, we hadden dat de afgelopen keer verzet omdat de verantwoordelijke commissaris Bjerregaard het niet noodzakelijk achtte om bij dit belangrijke agendapunt aanwezig te zijn. Zoals u weet, worden er veel discussies gevoerd over de toelating van genetisch gemanipuleerde maïs en er zijn intussen alarmerende studies die bevestigen dat de risico's voor de gezondheid en het milieu groot zijn. Op grond van deze risico's hebben zowel Oostenrijk als Luxemburg medio februari verordeningen in werking gesteld die een importstop beogen. We waren het erover eens dat het niet zo mag zijn dat slechts twee landen hun bevolking beschermen, maar dat het Parlement hierover moet discussiëren en duidelijk moet maken hoe het staat met deze genegeerde studies, met deze toelating - ook binnen de Commissie waren er immers mensen die beweerden dat deze beslissing op basis van een wetenschappelijke discussie werd getroffen, op basis van de belangen van de gentechnische industrie en de VS en dat de kwestie van de risico's voor de gezondheid naar de achtergrond werd verdrongen.
Daarom vinden wij het dringend noodzakelijk dat de discussie nog deze maand plaatsvindt. Waarom? Als deze producten nu op de markt komen, zou het problematisch kunnen worden als we in april bijvoorbeeld tot de conclusie komen dat het niet is toegestaan om deze marktlicentie af te geven, want dan zijn deze producten immers al op de markten van alle Europese lidstaten aanwezig, behalve in Luxemburg en Oostenrijk.
Daarom wil ik u nogmaals vragen om over ons voorstel hoofdelijk te laten stemmen, zodat er nog deze week over dit zo belangrijke agendapunt kan worden gedebatteerd.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of de vertolking in het Grieks overeenstemt met wat u zo-even heeft gezegd. Om misverstanden en verwarring te voorkomen, wil ik er evenwel op wijzen dat de Conferentie van voorzitters alleen voorstellen doet en het Parlement de besluiten neemt.

De Voorzitter
Ik leg het verzoek van de Fractie De Groenen aan u voor.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
Woensdag en donderdag (geen wijzigingen)
Vrijdag:

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik zie dat er een punt op de agenda staat dat de gemeenschappelijke marktordening in de sector rijst betreft. Bij mijn weten is dit punt, hoewel het in het werkdocument was opgenomen, nooit in de Conferentie van voorzitters besproken. Eerlijk gezegd is mijn fractie er niet vóór om dit onderwerp op de agenda voor deze week te plaatsen. Wij geven er de voorkeur aan dit naar april te verschuiven. Ik wil u derhalve verzoeken dat aan het Parlement voor te leggen, want ik denk dat de andere fractievoorzitters zullen bevestigen dat de Conferentie van voorzitters daarover geen overeenstemming heeft bereikt.
Het andere punt betreft de woensdagavond. U ziet wel dat een van de laatste verslagen op de agenda voor woensdagavond het verslag-Linkohr is. Het gaat om een tweede lezing. Als dit verslag woensdag niet behandeld wordt - soms kan er, zoals u weet, iets tussen komen - kunnen wij dan de verzekering krijgen dat het donderdagmorgen als eerste aan de orde komt, aangezien er donderdag omstreeks twaalf uur over gestemd moet worden?

De Voorzitter
Wat dat laatste punt betreft, mevrouw Green, is het geen enkel probleem om het debat op donderdagochtend voort te zetten, als het op woensdag nog niet is afgesloten. De agenda hoeft daarvoor niet te worden gewijzigd.
Wat het eerste punt betreft dat u genoemd heeft, zie ik geen enkel probleem om de Vergadering het verzoek voor te leggen dat mevrouw Green namens haar fractie indient, om punt 42, de mondelinge vraag aan de Commissie over de ernstige crisis in de rijstsector, van de afgevaardigden Fraga Estévez, Colino Salamanca, Fantuzzi en anderen, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, van de agenda te schrappen.

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, ik wil blijk geven van onze instemming met het verzoek van de woordvoerster van de socialistische fractie. Ik heb een aantal ondertekenaars van de mondelinge vraag geraadpleegd, en zij zijn het er volkomen mee eens dat die vraag in de vergaderperiode van april aan de orde komt.

De Voorzitter
Ik leg het verzoek van de socialistische fractie om de mondelinge vraag over de crisis in de rijstsector uit te stellen tot april, ter stemming aan u voor.
(Het Parlement willigt het verzoek in)

Santini
Mijnheer de Voorzitter, van deze unanieme stemming, die weer wat redelijkheid heeft teruggebracht in de agenda van vrijdag, wil ik profiteren om u en de Conferentie van voorzitters aan te sporen tot herziening van een standpunt dat in de afgelopen drie of vier plenaire zittingen ongewijzigd is gebleven, namelijk om op vrijdag, liefst ook nog als hekkesluiter van de agenda, landbouwonderwerpen te zetten.
Naar verluidt is destijds opzettelijk besloten landbouwthema's op vrijdag te zetten, om ervoor te zorgen dat er op die dag meer leden in Straatsburg zouden blijven. Maar aangezien dit doel volgens mij voorbijgeschoten is, zou ik u willen vragen - en ik geloof dat ik hierbij ook de mening vertolk van veel collega's van de landbouwcommissie - om de debatten over landbouwvraagstukken onderhand een centralere plaats te geven. Het wordt tijd dat de landbouw met het nodige respect wordt bejegend, en dat geldt dan in de eerste plaats voor het ernstige probleem van de rijstproductie.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Santini. Volgens mij zijn alle leden van de Conferentie van voorzitters hier aanwezig, zij hebben kennis genomen van uw verzoek, en voor zover zij dat nuttig achten, zullen zij daarmee rekening houden wanneer zij hun beslissingen nemen.
(Het Parlement neemt de aldus gewijzigde agenda aan)

De toekomst van Schengen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0014/97) van mevrouw Lancker, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de werking en de toekomst van Schengen.

Van Lancker
Voorzitter, ik kan mij voorstellen dat collega Fabre-Aubrespy wel zou zeggen, mocht hij hier nog geweest zijn, dat dit Parlement helemaal geen uitstaans heeft met Schengen, maar ik denk dat dit rapport over Schengen op een bijzonder cruciaal moment komt, op een moment namelijk dat in het kader van de IGC gediscuteerd wordt over de toekomst van Schengen en over de mogelijkheden om Schengen eindelijk te doen terugkeren waar het thuishoort en dat is in het Verdrag, Voorzitter. Schengen is altijd voorgesteld geweest als een laboratorium voor een toekomstige Europese regeling. Maar die Europese regeling mag dan ook geen loutere kopie zijn van het proefmodel maar moet op bijzonder veel punten verbeterd worden.
Het feit collega's, dat Schengen-landen, bij gebrek aan een Europese consensus, zélf inspanningen leveren om het recht op vrij personenverkeer én de interne veiligheid van hun inwoners te realiseren, is voor mij een goede zaak. De kritiek van dit Parlement gaat vooral over de manier waarop deze doelstellingen nagestreefd worden.
Ten eerste, Schengen is wel bijzonder ver afgeweken van zijn oorspronkelijk doel, namelijk een grote Europese ruimte creëren waar mensen zich vrij kunnen bewegen. In de praktijk zijn de regeringen steeds meer voorwaarden gaan koppelen aan dat vrij personenverkeer. En nu al bijna twee jaar, collega's, blijft de Franse regering halsstarrig vasthouden aan haar binnengrenscontroles. Elk argument is daarbij goed: GIA-terroristen zouden via België binnensluipen, Nederland zorgt voor drugsoverlast en morgen zal Italië die illegale migranten niet kunnen tegenhouden. Nationale soevereiniteit weegt blijkbaar nog altijd veel zwaarder dan internationale samenwerking. Maar ook andere nationale staten misbruiken Schengen dikwijls voor repressieve politiek, vooral ten aanzien van ongewenste vreemdelingen, migranten en vluchtelingen. In het jaarverslag van Schengen blijkt dat het Schengen-informatiesysteem hoofdzakelijk gebruikt wordt als databank voor ongewenste vreemdelingen. Vluchtelingen worden steeds meer de toegang tot het Schengen-grondgebied gewijgerd aan de buitengrenzen en op luchthavens. En Schengen bouwt zelfs een tweede gordel rond haar grondgebied zonder enige garantie dat asielzoekers hun recht om asiel te vragen en hun recht op "non refoulement" gerespecteerd zien.
Men koestert met Schengen een gevaarlijk idee, namelijk de idee dat antimigratiepolitiek gelijk staat met verhoogde veiligheid. Dit Parlement heeft nochtans tot vervelens toe herhaald dat internationaal georganiseerde criminaliteit al lang niet meer kan bestreden worden door het dichtgooien van grenzen. Maar ondertussen hinkt de politiesamenwerking, die tegen de criminaliteit moet optreden, bedroevend achterop. Politiemensen maken amper gebruik van Schengen, alleen de kleine bilaterale regelingen in de grensregio's beginnen stilaan een paar kleine succesjes af te werpen, behalve dan, o cynische realiteit, in de samenwerking met Frankrijk, waar ze absoluut niet functioneren. Ondertussen zorgt het Schengen-labyrint er wél voor dat de dagdagelijkse praktijk een gevaarlijk grijs circuit laat bestaan van persoonlijke contacten tussen politiemensen waarop absoluut geen enkele democratische en gerechtelijke controle bestaat. Schengen moet dus dringend haar prioriteiten verleggen, andere prioriteiten kiezen als men veiligheid werkelijk au sérieux neemt. Ten tweede, dit Parlement heeft steeds het gebrek aan parlementaire en gerechtelijke controle op Schengen aangeklaagd. Uit dit rapport blijkt nog maar eens dat de meeste nationale parlementen nauwelijks de informatie en de wettelijke mogelijkheden hebben om via hun eigen minister de Schengen-afspraken te controleren. Het gerechtelijk toezicht op Schengen is minimaal, aangezien het Europees Hof van Justitie geen enkele bevoegdheid heeft, moeten conflicten over interpretaties en definities van Schengen-bepalingen door nationale rechters beslecht worden, ook door het uitvoerend comité. Het gevolg daarvan is vaak een reuze kakofonie. Trouwens, internationale gegevensuitwisseling én internationale politiesamenwerking zonder internationale gerechtelijke en parlementaire controle is een gevaar voor de democratie. Vandaar dat het Europees Parlement naar aanleiding van dit rapport opnieuw aandringt op communautarisering van de Schengen-materies waardoor eindelijk de Europese Commissie een initiatiefrecht zou krijgen inzake materies van vrij personenverkeer, inzake materies ook van interne veiligheid van de inwoners van Europa, waarbij het Europese Hof en het Europees Parlement eindelijk hun rol zouden kunnen spelen.
Het is duidelijk dat de Ierse voorstellen, maar eigenlijk nog veel minder de Nederlandse voorstellen met betrekking tot de Schengen-materies aan onze eisen voldoen. Inderdaad, vrij personenverkeer zoals het vastligt in deze voorstellen wordt verzopen in een hele resem van voorafgaande compenserende maatregelen en ik denk dat ik dus met recht en reden mag zeggen dat vrij personenverkeer in deze voorstellen wordt uitgesteld tot sint-juttemis. De rol van het Europees Parlement en van het Hof van Justitie wordt eigenlijk niet ingevuld of zelfs totaal getorpedeerd. Ik denk dat op deze IGC, zoals de voorstellen er nu liggen, meer dan ooit hernationalisering van dit beleid op de agenda staat en dat is iets wat dit Parlement nooit zou mogen laten gebeuren. Het is daarom ook belangrijk dat nu dit Schengen-rapport voorkomt omdat er nog maar eens op willen aandringen dat veiligheid van de burgers en vrij personenverkeer materies zijn die Europees moeten geregeld worden als we democratische en gerechtelijke controle op deze hoogstbelangrijke materies willen uitoefenen. Ik hoop dan ook dat dit Parlement met een grote meerderheid dit rapport zal kunnen goedkeuren.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Lancker. Ik zou de heer Fischbach, minister van Justitie van het Groot-Hertogdom Luxemburg en voormalig collega van ons, willen begroeten in ons midden, die zo attent is geweest om hier vandaag voor dit debat aanwezig te zijn.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Minister, geachte collega's, mijn collega Van Lancker heeft bij haar toelichting een sleutelzin gebruikt voor het debat over het vrije verkeer binnen de Europese Unie, namelijk dat dit debat zich steeds meer afspeelt op de grondslag van hernationalisering, een - naar mijn mening - gevaarlijke hernationalisering, omdat hiermee - en dat is in het verslag van mevrouw Van Lancker ook duidelijk geworden - binnen de Unie een discussie op gang wordt gebracht die lijkt op twee treinen die op elkaar inrijden.
We hebben binnen de Europese Unie aan de ene kant op basis van het Gemeenschapsrecht het vrije verkeer van diensten, kapitaal en goederen, maar we hebben nu juist geen vrij verkeer van personen. Als ik enerzijds een Unie maak waarbinnen ik koeien kan vervoeren, waarheen en in welke toestand ik maar wil, zonder dat ik word gecontroleerd, waarin ik geld kan overmaken - zoveel, zolang, zo vaak en waarheen ik maar wil -, waarbinnen ik elk soort van dienstverlening - laten we eens de bouwsector als voorbeeld nemen - vaak buiten de legaliteit om kan transporteren zonder daarvoor te worden vervolgd, maar waar ik anderzijds als eerzaam burger die bijvoorbeeld als lid van het Parlement van Duitsland via Luxemburg naar Frankrijk wil reizen om hier op zijn werkplek zijn werk te doen, moet meemaken dat ik iedere keer weer word gecontroleerd omdat de Franse regering beweert dat ze aan haar grenzen erop moet letten dat er geen Nederlandse drugsdealers het land binnenkomen - en zo vergaat het niet alleen eerzame burgers die in het Europees Parlement zitten, maar ook veel andere mensen - dan moet je toch wel de indruk krijgen dat er een Europese Unie is waarin je met geld, met goederen en diensten alles kunt doen, maar wier burgers met ongeloofwaardige uitvluchten worden uitgesloten van het vrije verkeer. Deze argumenten hebben meestal iets te maken met het feit dat regeringen - en dat wil ik nu eens heel provocerend zeggen - hun binnenlandse politieke problemen, of die nu van economische of sociale aard zijn, niet meer onder controle krijgen en de grenscontroles ter geruststelling van de bevolking ensceneren als toneelstukken volgens het motto: we hebben alles onder controle wat de criminaliteit betreft, als we maar genoeg politie aan de grenzen zetten.
Hoe stom denken de regeringen van de lidstaten eigenlijk dat hun eigen burgers zijn? Gelooft u nu werkelijk dat de drugsdealer wegens het niet nakomen van Schengen met een koffer naar de grens tussen Luxemburg en België rijdt om daar antwoord te geven op de vraag: " Hebt u iets aan te geven?"
Dat het Schengen-informatiesysteem anderzijds wordt misbruikt en als afweermechanisme moet worden gebruikt tegen een illegale immigratie, die overigens niet onder controle kan worden gehouden doordat er in de Europese Unie nog steeds niet genoeg mensen zijn die openlijk zeggen dat we een immigratiecontinent zijn en dat we daarom immigratieregelingen hebben, heeft mijn collega Van Lancker heel terecht opgemerkt.
Als we er niet voor zorgen dat het Schengen-kader wordt gecommunautariseerd, dan zullen we iets gaan beleven - mijnheer de Minister, ik zeg dat tegen u als voorzitter van de uitvoerende raad van Schengen - wat de Raad misschien graag zou zien maar wij als Parlement niet, namelijk dat het vrije verkeer binnen de Europese Unie niet op basis van het Gemeenschapsrecht wordt gerealiseerd, zoals het zou moeten worden gerealiseerd, maar op basis van de intergouvernementele samenwerking buiten het Gemeenschapsrecht om op internationaal verdragsniveau, wat er uiteindelijk toe zal leiden dat de Raad zal zeggen, ja, we hebben het vrije verkeer, maar we hebben het vervolgens niet daar waar het juridisch gezien thuishoort. Daarom is het absoluut noodzakelijk dat het Parlement vandaag verklaart dat we het vrije verkeer willen. We staan ook heel positief ten opzicht van de constructieve elementen van het verdrag van Schengen, maar we willen dat de gemeenschapsrechtelijke basis met parlementaire controle eindelijk wordt gegarandeerd.

Chanterie
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de Voorzitter van het Schengen-ministerscomité, waarde collega's, allereerst ter verduidelijking en om misverstanden te vermijden: Schengen maakt geen deel uit van de Europese Unie, hoezeer we dat ook betreuren. Het behoort niet tot de intergouvernementele samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, en het vormt geen gemeenschapsonderdeel. Schengen blijft tot nader order een tussenstatelijke aangelegenheid. Natuurlijk staat Schengen niet los van het Unie-Verdrag, al was het maar omdat het Schengenakkoord uitdrukkelijk bepaalt dat het communautair acquis geëerbiedigd moet worden en het is inderdaad zo dat Schengen ophoudt te bestaan zodra de personencontroles binnen de Unie verdwenen zijn, maar zover is het niet.
Ten tweede, Schengen beoogt met de afschaffing van de personencontroles aan de binnengrenzen en de versterking van de personencontroles aan de buitengrenzen, een evenwicht te bewerkstelligen tussen vrijheid en veiligheid. En wat men er ook van denkt, beide zijn van fundamenteel belang voor de Europese burgers. Met de EVP zeggen wij, wie vrijheid van verkeer wil realiseren zonder begeleidende maatregelen om criminaliteit en illegale immigratie te bestrijden, zet niet alleen de veiligheid van de burgers op het spel, maar ook het vrije verkeer zelf.
Ten derde, Schengen gaat over de afschaffing van personencontroles aan de binnengrenzen met daaraan gekoppeld een reeks begeleidende maatregelen. Uiteraard gaat het dan ook over Europees drugsbeleid, asiel- en immigratiepolitiek, privacy en noem maar op. Die afgeleide problematieken houden allemaal wel verband met Schengen. Ik neem aan dat collega Nassauer op sommige van deze elementen ook nog zal terugkomen. Daarom zal ik daar nu verder niet op ingaan.
Ten vierde, met de werking van Schengen worden we het sterkst geconfronteerd in de grensregio's. Wie de grenscontroles afschaft, moet gebruik kunnen maken van specifieke instrumenten om allerhande vormen van grenscriminaliteit tegen te gaan. Samenwerking is hier de boodschap, zowel op politioneel als op gerechtelijk vlak. En ik moet inderdaad ook vaststellen, samen met mevrouw Van Lancker, dat die niet altijd blijkt uit de houding van de Franse autoriteiten.
Ten vijfde, in bepaalde paragrafen wordt een belerend of een bezwerend vingertje opgestoken naar de nationale parlementen van de Schengen-landen. Maar wij denken dat het niet aan ons is om de nationale parlementen de les te spellen. Wij kijken wel uit naar de herziening van het Verdrag in gunstige zin, dit wil zeggen, communautarisering van Schengen. De vorderingen van de onderhandelaars lijken misschien niet zo hoopgevend op dit ogenblik. Maar we zijn wel van mening dat de communautarisering van Schengen, en we willen daar graag ook uw mening over kennen, mijnheer de minister, een grotere rol moet toekennen aan het Hof van Justitie, de Europese Commissie en het Europees Parlement. Fundamenteel, mijnheer de Voorzitter, is de EVP voorstander van Schengen. Wij zijn echter niet blind voor de moeilijkheden en we zijn bereid mee oplossingen te zoeken. Schengen heeft een belangrijke rol te spelen ter voorbereiding van het vrije verkeer van personen en het afschaffen van binnengrenzen. In de commissie hebben we tegen het verslag-Van Lancker gestemd. Nochtans hebben we sedertdien heel wat besprekingen kunnen voeren, hebben we gemeenschappelijk ook compromis-amendementen kunnen indienen en zal ook, hoop ik, de rest van het stemgedrag in overleg kunnen gebeuren. Wij hebben een aantal klemtonen die we in het verslag willen tot uiting brengen en daartoe ook een aantal amendementen ingediend. Wij willen de toon van het verslag wijzigen maar we willen ook de inhoud bijsturen. Hoe dan ook, ik wil de rapporteur danken voor haar bereidwilligheid en voor het overleg dat het heeft mogelijk gemaakt en ik hoop inderdaad dat we met een brede meerderheid dit verslag kunnen goedkeuren.

Schaffner
Toen op 14 juni 1985 de eerste Schengen-staten de gelijknamige conventie ondertekenden, hadden zij ongetwijfeld deze frase van Montesquieu in gedachte: " Politieke vrijheid voor een burger is die gemoedsrust die voortkomt uit de opvatting die eenieder omtrent zijn eigen veiligheid heeft" . Bij de inwerkingtreding van de conventie in maart 1995 moet dezelfde gedachte hebben gespeeld. De verdragstaten ontdekten al snel onvolkomenheden in het systeem. Nederland onthulde dat het moeilijkheden had bij de controle van reizigers op de luchthaven Schiphol. Frankrijk van haar kant beriep zich op de in artikel 2 van de Schengen-conventie opgenomen vrijwaringsclausule, enerzijds wegens de storingen in het Schengen-informatiesysteem (SIS) en de lakse houding inzake migratiestromen, en anderzijds wegens de zwakke, neen zelfs onverantwoordelijke houding van bepaalde verdragstaten inzake verdovende middelen. Deze problemen bestaan nog steeds, ook al zijn de scherpe kantjes eraf.
Bij het lezen van het verslag van mevrouw van Lancker krijgt men soms de indruk - en ik overdrijf nauwelijks - dat de Schengen-ruimte in feite één grote gevangenis is, dat de individuele vrijheden bedreigd worden en dat het recht op vrij verkeer, het fundament van de Unie, verdwenen is.
Een dergelijke voorstelling van zaken is absurd. Het tegendeel is het geval: om de geest van Schengen te laten heersen moet deze kracht worden bijgezet met de nodige begeleidende maatregelen, ten einde een Europa te creëren waarin veiligheid op vrijheid rijmt. Niet vergeten mag worden dat de Schengen-akkoorden, al vertonen zij dan tekortkomingen, de burgers van de verdragstaten hebben doen inzien wat vrij verkeer van personen werkelijk betekent, hetzelfde vrije verkeer van personen waarnaar ook het Unie-Verdrag streeft maar dat tot op heden in EU-verband een dode letter is gebleven, terwijl het in Schengen-verband tot leven is gekomen.
Ziedaar waarom mijn fractie niet voor dit verslag kan stemmen zonder dat bepaalde wijzigen worden aangebracht, wat niet wegneemt dat ik bepaalde zorgen van de rapporteur deel. Ik denk bijvoorbeeld aan de noodzaak van een betere coördinatie tussen de betrokken organen (Europol, SIRENE, SIS), welke bepalend is voor het welslagen van Schengen, en aan conformiteit van het beheer van de gegevensbestanden aan de conventies van de Raad van Europa.

Wiebenga
Voorzitter, er is veel kritiek mogelijk op het Schengen-Verdrag en de uitvoering ervan. Er is ook hier weer sprake van een geheimzinnig en oncontroleerbaar optreden van regeringen; geen parlementaire controle, geen behoorlijk justitiële controle, enzovoort. Schengen kan dus alleen een overgangstoestand zijn. In de toekomst zullen wij Schengen moeten inbedden in de Europese Unie en wel, zoals ook gezegd door de rapporteur, bij de komende herziening van het Verdrag van Maastricht. Daarbij moeten wij zo veel mogelijk van de zaken die Schengen nu omvat vergemeenschappelijken. Dat betekent dat het Europees Parlement bevoegd moet worden, ingeschakeld moet worden dus, en dat ook het Hof van Justitie bevoegd moet worden op dit terrein. Het Schengen-secretariaat moet daarvoor ook ondergebracht worden bij de Europese Unie.
Mijn volgende opmerking heeft betrekking op de drugsoorlog Nederland-Frankrijk zoals hij weleens aangeduid wordt. Ik vind dat Frankrijk de bewaking van zijn noordgrens nu moet beëindigen zoals ook de hoofdregel van het SchengenVerdrag impliceert. De Nederlandse regering daarentegen moet meer doen om aan de buitenlandse kritiek op het Nederlands drugsbeleid tegemoet te komen. Toenadering en op den duur Europese harmonisatie van het drugsbeleid is nodig. Frankrijk moet de hulpverlening aan verslaafden verbeteren en Nederland moet de bestrijding van de productie van drugs en de drugshandel verbeteren; samen moeten deze landen met de andere lidstaten het probleem aanpakken. De algemene teneur, waarschijnlijk na de stemming over de amendementen op het verslag van mevrouw Van Lancker, steunen wij en wij zullen dus vóór stemmen. Wij complimenteren haar met het verrichte werk.
(Applaus )

Mohamed Alí
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik mevrouw de rapporteur willen gelukwensen met het verslag dat zij vandaag aan de Vergadering voorlegt. Het is een verslag waarin een duidelijke, kritische analyse wordt gegeven van de werking en de toekomst van Schengen. Het vrije verkeer van personen is een van de vier vrijheden die moeten worden verwezenlijkt in het kader van het Verdrag betreffende de Europese Unie. De Overeenkomsten van Schengen hebben een tijdelijk karakter, en zij zullen door communautaire wetgeving moeten worden vervangen, zodanig dat de rechterlijke controle door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen en de democratische controle door het Europees Parlement wordt gewaarborgd.
Wat betreft de werking van de Schengen-akkoorden betreuren wij het, dat er nieuwe vormen van discriminatie ontstaan zijn: enerzijds, tussen burgers van de Unie onderling op basis van hun nationaliteit, en anderzijds jegens burgers van derde landen die legaal in de Unie verblijven.
Verder is kritiek op zijn plaats op de tenuitvoerlegging van de Overeenkomsten, die, onder het voorwendsel van meer veiligheid en een beleid van migratiebeperking en ordehandhaving, een reeks politionele en juridische maatregelen in de hand heeft gewerkt. De opheffing van de grenzen mag niet leiden tot systematische controles in de grensgebieden of tot het hermetisch afsluiten van de buitengrenzen.
Tot slot zou ik nog willen wijzen op de verontrustende ontwikkeling dat het informatiesysteem van Schengen hoofdzakelijk gebruikt wordt als databank met betrekking tot ongewenste vreemdelingen, met inbegrip van vreemdelingen zonder strafblad of zonder mogelijkheden tot verhaal. Uiteindelijk is het zaak, dat we het vrije personenverkeer mogelijk maken, waarbij de Schengen-akkoorden in communautair beleid worden omgezet, en waarbij elke vorm van discriminatie jegens burgers uit derde landen die legaal in de Unie verblijven, vermeden wordt, zonder dat Europa onder onze ogen tot een ware vesting wordt omgebouwd.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, Schengen wordt door de deelnemende regeringen graag beschouwd als een succes-story. Afgelopen jaar werd ons vol trots een eerste jaarverslag gepresenteerd, overigens de enige bron waaruit het publiek ooit iets over de manier van werken van Schengen te weten kan komen! Daarbij ging het vooral om de trefcijfers van het Schengen-informatiesysteem met zijn 3, 7 miljoen records. Het ging om de hoge controledichtheid aan de buitengrenzen en om de zogenaamde compensatiemaatregelen aan de binnengrenzen. Het was - zoals mijn collega Van Lancker al heeft gezegd - inderdaad een verslag over het gecoördineerd afhouden van vluchtelingen.
Het openstellen van de binnengrenzen was nu immers precies het zoethoudertje dat voor de nieuwe muren aan de buitengrenzen van Schengen werd aangeboden, waarmee ook werd gelegitimeerd dat binnen de Europese Unie nieuwe Schengen-grenzen zijn ontstaan. Deze openstelling van de grenzen is - als het dat al is - echt alleen maar schone schijn, want in werkelijkheid werden de grenzen een stuk naar binnen toe verschoven. Misschien worden wij niet meer zo vaak gecontroleerd, maar vraagt u dat alstublieft eens aan mensen met een zwarte huidskleur of van Aziatische afkomst. Zij gelden op grond van hun uiterlijk al als verdacht!
De ondemocratische totstandkoming en de ondemocratische manier van werken zijn door dit Parlement al vaak bekritiseerd. Desondanks werd nu zonder wijziging met Noorwegen en IJsland een samenwerkingsovereenkomst gesloten die deze landen ertoe verplicht om Schengen zonder meer te accepteren, hen echter elk recht ontneemt om mee te beslissen of in de uitvoerende commissie te worden vertegenwoordigd. Dat is een tweeklassenstelsel en het is voor mij overigens ook het model van een kern-Europa zoals ik het echt niet wil!
Wat thans wordt voorgesteld voor de Intergouvernementele Conferentie, namelijk Schengen over te nemen, is nu echter juist niet de communautarisering die wij eisen, dat wil zeggen het opgaan van Schengen in de Europese Unie. Schengen moet veeleer onveranderd zo ondemocratisch worden overgenomen als het is. Daar zijn wij absoluut tegen omdat het ook de bestaansgarantie van het Verdrag zou ondermijnen. Ik hoop dat het bij deze tendens blijft. Dan steunen wij het verslag van mevrouw Van Lancker van ganser harte!

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, als men dit verslag leest, doemt iedere keer weer dezelfde vraag op: wat voor een Europa willen wij? Willen wij een Europa van regeringen of een Europa van burgers? Onze regeringen zeggen dat zij Europa dichter bij de burger willen brengen. In feite is dit alleen maar mooi gepraat en schone schijn.
Het Europees burgerschap is en blijft het doel. Het vrij verkeer van personen is daar, met toepassing van artikel 7A van het Unie-Verdrag, een cruciaal bestanddeel van. Als het zo is dat tien miljoen Duitse marken of Britse ponden in enkele milliseconden tijds het continent kunnen oversteken, dan worden de obstakels voor het vrije verkeer van personen werkelijk ontoelaatbaar. Met Schengen verzanden wij in de intergouvernementele samenwerking en wordt ongelijkheid tussen en discriminatie van burgers in de Unie bevestigd, en dat geldt nog sterker voor de burgers van derde landen.
Er bestaat een gebrek aan democratische controle, een gebrek aan juridische controle, een gebrek aan solidariteit en tot slot een flinke portie hypocrisie. Want laten we wel wezen, het land waar ik vandaan kom heeft Schengen ondertekend, wat zeg ik, het heeft Schengen geproclameerd, en het heeft zich er onmiddellijk weer uit teruggetrokken, nu eens omdat er een bom in Parijs ontplofte, dan weer wegens meningsverschil over het beleid van één van de lidstaten van de Unie over marihuana. Op dit punt dient waarschijnlijk de Intergouvernementele Conferentie een oplossing te vinden, met dien verstande dat het hier om een tijdelijk iets gaat en dat de Conferentie geïntegreerd moet worden in de derde pijler, die op communautair niveau moet worden gebracht. Bovendien dient in alle kwesties betreffende het vrije verkeer van personen de unanimiteitsregel in de Raad afgeschaft te worden, zodat Europa eindelijk eens een Europa van de Europeanen kan worden.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw van Lancker over de werking en de toekomst van Schengen is het resultaat van een eigen initiatief van het Europees Parlement op een terrein dat niet tot zijn bevoegdheden behoort. Ten eerste omdat de Schengen-akkoorden buiten de Unie omgaan. Ten tweede omdat, voor zover de derde pijler in het geding zou kunnen zijn, het Parlement niet op basis van artikel 6K door het presidium van de Raad om advies is gevraagd. We hebben hier dus te maken met één van die vormen van inmenging van het Parlement die zijn imago meer schaden dan ten goede komen. Dit geldt te meer omdat de inhoud van de ontwerpresolutie volgens ons wel heel erg ver afstaat van het gevoelen van de Europese burger en van de meeste regeringen die verenigd zijn in de Intergouvernementele Conferentie.
Laat ik een voorbeeld noemen. Men kan zich terecht afvragen of de Schengen-akkoorden, die dikwijls gepresenteerd zijn als een proefstation, uitgebreid kunnen worden tot de gehele Unie. Maar om die vraag te kunnen beantwoorden, zou eerst eens lering moeten worden getrokken uit de proef. Waar zou het proefstation anders goed voor zijn? Welnu, er zijn ten minste twee lessen waar men niet omheen kan en waar het Parlement geen weet van heeft, maar waar - gelukkig! - de regeringen van de lidstaten zich beter van bewust blijken te zijn.
Ten eerste is het volslagen inopportuun om alle personencontroles aan de binnengrenzen te willen afschaffen. Terzijde zij opgemerkt dat wij het betreuren dat het Europees Parlement meent dat het andermaal de Franse autoriteiten moet veroordelen wegens hun anti-drugscontroles aan de Belgisch-Luxemburgse grens, terwijl die controles volkomen terecht en wettig zijn.
Ten tweede moet de reeks begeleidende maatregelen waarin de Schengen-akkoorden voorzien versterkt worden en niet afgezwakt, zoals het Parlement suggereert en mevrouw van Lancker zojuist nog gevraagd heeft, met name toen zij de in het Schengen-informatiesysteem (SIS) opgeslagen gegevens over ongewenste vreemdelingen bekritiseerde. Die maatregelen dienen dus juist versterkt te worden. Men dient zich er bijvoorbeeld van te vergewissen dat het systeem van verklaringen van binnenkomst op het Schengen-grondgebied, dat van toepassing is op onderdanen van derde landen die een binnengrens overschrijden, goed functioneert. Het is niet door erop te gokken dat er geen vragen gesteld zullen worden over zulke cruciale veiligheidskwesties dat het Parlement de sympathie van de burgers van de lidstaten zal verwerven.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, beste dames en heren, na alle kritiek wil ik nu een lans breken voor het Schengen-akkoord. Het Schengen-proces werkt in Europa, wat we maar van weinig andere instellingen kunnen zeggen. Het heeft gezorgd voor concrete vooruitgang bij de kwestie van het vrije verkeer en vormt daardoor voor de burgers een tastbaar Europa. Veel burgers kunnen nu van Finland tot Portugal doorreizen zonder te stoppen, ook al zou in een enkel geval het een en ander zeker nog beter kunnen. Een positief resultaat dus, dat overigens ook duidelijk maakt dat je met flexibiliteit in Europa wat kunt bereiken als je sommigen wat sneller vooruit laat komen dan iedereen het aanvankelijk gezamenlijk wil. Dat is een duidelijk positief signaal voor Europa.
Als mijn college Schulz erover klaagt dat elk rund de grenzen ongemerkt en ongecontroleerd kan passeren, terwijl hij zijn paspoort moet laten zien, dan komt dat duidelijk door het feit dat hij blijkbaar geen rund is en daarom van tijd tot tijd ook eens moet worden gecontroleerd.
Bij Schengen hoort naast het afbouwen van de binnengrenzen natuurlijk de versterkte beveiliging van de buitengrenzen, en wel niet alleen tegen criminaliteit, vooral tegen de georganiseerde misdaad, maar ook tegen een tweede probleem waarmee in Europa veel landen worstelen, namelijk tegen illegale immigratie. Ook hier heeft Schengen voor vooruitgang gezorgd. Met het Schengen-informatiesysteem hebben we voor het eerst een functionerende politiesamenwerking die duidelijk kan maken dat politiesamenwerking meer oplevert dan controles aan de binnengrenzen. Over het geheel genomen zijn we daarom voor dit proces en we willen dat het doorgaat.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde collega Van Lancker feliciteren met het uitmuntende werk dat zij heeft afgeleverd. Natuurlijk staan er in haar verslag een paar punten die misschien nog wat opgehelderd moeten worden, maar dat kan mede via het debat van vandaag gebeuren. Ik geloof hoe dan ook dat uitgegaan moet worden van een specifieke constatering: namelijk dat wij het vertrouwen van de Europese burgers in Europa dagelijks een nieuwe deuk bezorgen. Wij hadden immers de burgers beloofd dat die onzinnige, achterhaalde binnengrenzen vanaf 1 januari 1993 geslecht zouden zijn. Men kan stellen dat Schengen een stapje vooruit is, maar het is toch allemaal niet voldoende, want Schengen vormt een intergouvernementeel akkoord en is niet voortgesproten uit een initiatief van de Europese instellingen.
Het is duidelijk dat Schengen gecommunautariseerd moet worden. Maar toch vraag ik me serieus af of achter al dat mysterieuze gedoe en al die nuanceringen die de verschillende collega's hebben geuit over de diverse flankeringsmaatregelen, niet het voorwendsel schuilt om de gedachte van een communautarisering van de Schengensituatie te blokkeren. Ik vraag me af of er uiteindelijk geen sprake is van een teruglopende politieke bereidheid om verder te gaan met het proces van Europese integratie, met name voor wat betreft de derde pijler.
Ik geloof dat het essentieel is dat vooral het voornaamste gebod van de Europese verdragen en het akkoord van Schengen gerespecteerd wordt, namelijk dat Europa een ruimte van vrijheid en democratie wordt, dus met goed functioneren van het Hof van Justitie en met een democratische controle op de gegevensverwerking. Daarom ook eisen wij dat er garanties voor de burgers komen. Het is duidelijk dat hierachter geen andere voorwendsels mogen schuilgaan: achter een versterking van de veiligheid mag niet het excuus schuilgaan dat men paal en perk wil stellen aan de vrijheid van de burgers!

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat mevrouw Van Lancker een in veel opzichten zeer interessant verslag heeft geschreven, vooral nu zij de ernstige problemen die in verband met het Akkoord van Schengen bestaan, tot uitdrukking heeft durven te brengen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het gebrek aan democratische parlementaire controle over het Akkoord van Schengen en het gebrek aan openheid inzake het Akkoord van Schengen - belangrijke gedeeltes van de toepassing zijn nog steeds als geheim bestempeld, hierop wordt in paragraaf 11 gewezen. Verder wordt benadrukt dat het Akkoord van Schengen een onderdeel is van een restrictiever en onmenselijker vluchtelingenbeleid, dat op het ogenblik in West-Europa wordt ontwikkeld en dat het Akkoord van Schengen vóór alles gaat om controle; Als men de tekst van het Akkoord leest, dan blijkt het gros van de bepalingen helemaal niet over vrijheid of over vrij verkeer te gaan, maar over verschillende soorten controles.
Voor ons uit de Noordse landen, die ertegen zijn dat deze landen aan het Akkoord van Schengen deelnemen, zijn dit belangrijke argumenten tegen het lidmaatschap. Het is prima dat deze door het Parlement worden bevestigd, nu vaak gesteld wordt dat wij bangmakerij bedrijven, als wij deze feiten benadrukken.
De Noordse landen onderhandelen nu immers over opname in de Schengen-ruimte. Deze landen kennen echter sinds tientallen jaren een goed functionerende paspoort-unie, een paspoortunie die dus door het Akkoord van Schengen zou moeten worden vervangen. In het verslag wordt benadrukt dat deze paspoortunie zeer goed gefunctioneerd heeft. Deze houdt voor de Noordse burgers het recht in zonder paspoort de grens te passeren, maar niet op dezelfde manier als in het Akkoord van Schengen, aangezien ze de paspoortvrijheid combineert met het recht op interne grenscontroles, wat volstrekt onverenigbaar is met het Akkoord van Schengen. Men wil nu de Noordse paspoortunie opheffen en deze door een slechter functionerend Akkoord van Schengen vervangen. Dat kan op termijn de paspoortvrijheid in de Noordse landen in gevaar brengen, aangezien IJsland en Noorwegen, die geen lid van de EU zijn, als ze bepaalde besluiten niet goedkeuren elk ogenblik uit het Akkoord van Schengen kunnen worden gegooid.
Bovendien is het zo dat als het Akkoord van Schengen in de toekomst supranationaal wordt, er een grondwetswijziging in Noorwegen vereist is, waarvoor op het ogenblik geen voldoende meerderheid bestaat. Verder loopt dit ook vooruit op de volksreferenda die over de resultaten van de Intergouvernementele Conferentie zullen worden gehouden, en ik denk dat de Noordse landen de te verwachten resultaten van de Intergouvernementele Conferentie bij die referenda zullen afwijzen. Daarom vind ik dat zolang de onderhandelingen van de Intergouvernementele Conferentie duren, het hier besproken Akkoord in de ijskast moet worden gestopt, en niet in werking moet treden.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, het streven om via Schengen als proeftuin uiteindelijk tot een Uniebeleid te komen met een volledig vrij verkeer van personen heb ik nooit kunnen steunen. Het leek mij een utopische gedachte, ingegeven door een optimistische mensvisie. Wel zie ik de meerwaarde in van een intergouvernementeel Schengen, waar unanimiteit van besluitvorming een vereiste is. Binnen deze structuur kan men op een verantwoorde wijze ervaring opdoen met het experiment "vrij verkeer van personen" en verder werken aan de politiële samenwerking in Europa.
Daar waar mevrouw Van Lancker in haar verslag benadrukt dat Schengen snel gecommunautariseerd moet worden deel ik haar mening niet. Dit geldt ook de manier waarop zij de werking van Schengen beoordeelt. Zo is het verslag nogal kritisch ten opzichte van de flankerende maatregelen die voor de Raad en binnen Schengen voorwaarden zijn voor het vrije verkeer van personen. Ik ben eerlijk gezegd juist blij dat de proeftuin-Schengen geleid heeft tot het besef dat deze maatregelen noodzakelijk zijn. Want wat heeft het vrije verkeer van personen voor zin als de veiligheid van deze personen vervolgens niet gegarandeerd kan worden?
Het getuigt van naïviteit te denken dat men een grote, vrije binnenruimte op kan zetten zonder de consequenties daarvan in acht te nemen. Kennelijk wordt het politieke doel dan zo belangrijk geacht, dat de risico's van bijvoorbeeld onveiligheid maar gewoon op de koop toe worden genomen.
Het verslag van de enquêtecommissie betreffende de transitfraude bij het goederenvervoer dat deze week besproken zal worden, geeft wat mij betreft een mooi voorbeeld daarvan: wel de grenzen opengooien, maar je daar niet voldoende de consequenties van realiseren en dus niet voldoende maatregelen treffen om problemen te voorkomen.
Voorlopig zal ik dus een intergouvernementeel Schengen ondersteunen, dat op realistische wijze werkt aan een vrij verkeer van personen en een hoog peil van veiligheid voor de burgers. Het verslag-Van Lancker is echter op een geheel andere leest geschoeid en presenteert een toekomstvisie op Schengen die ik niet kan steunen.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn idee ben ik evenmin een rund, zoals de heer Nassauer over onze collega Schulz zei. Dat is een gegeven dat niet alleen voor ons socialisten geldt, maar voor iedereen die hier zich in deze zaal bevindt, en het is niet daarom dat ik blij ben dat ik niet gecontroleerd word. Om u de waarheid te zeggen, als ik bedenk dat mijn koffers zomaar van de ene naar de andere luchthaven kunnen worden vervoerd, terwijl ik daarentegen mijn identiteitsbewijs of mijn pas moet laten zien, dan voel ik me lichtelijk verbijsterd.
Zoals hier al is gezegd, betekent Schengen uiteraard een stap dichter in de buurt van het vrije verkeer gekomen zijn, dat zal niemand ontkennen. Maar die stap is zo bescheiden, en vooral zo onduidelijk, dat het sommigen onder ons zorgen baart. We hebben vooruitgang geboekt, zeker, maar... in hoeverre? Alleen maar met intergouvernementele overeenkomsten, die door het Europees Parlement niet kunnen worden geverifieerd, en waarop door hun supranationaal karakter moeilijk enige controle kan worden uitgeoefend door de nationale parlementen.
Wij zouden graag willen weten of dit zo zal doorgaan, of dat we, zoals ons al zo vaak gezegd is, een communautaire rechtsgrondslag zullen krijgen waarmee deze kwesties nader kunnen worden uitgewerkt. Daarom is het onderhavige verslag naar mijn idee op zijn plaats, waarmee ik de rapporteur wil gelukwensen, evenals met de inhoud van haar verslag.
Wat hier ter sprake is gebracht, is flexibiliteit. Flexibiliteit ter wille van de vooruitgang. Daarover valt nog te discussiëren, maar in principe zouden wij ons hierin kunnen vinden. Maar hoe moet die vooruitgang worden bereikt? Naar mijn mening moeten we een situatie zien te bereiken waarin sprake is van meer democratie, meer rechten, meer vrijheid, een situatie vooral waarin vermeden wordt dat regeringen onderling overeenkomsten gaan sluiten en daarbij bepaalde problemen opblazen, zoals bijvoorbeeld het probleem van de migratie. Ik weet best dat dit een probleem is, maar we mogen dat niet alleen benaderen vanuit het oogpunt van veiligheid of grenzen om dan meteen op de proppen te komen met zogenaamde oplossingen die op zijn zachtst gezegd weinig transparant zijn. Waar wij voorstander van zijn, is dat we onze belofte aan de burgers gestand doen, de belofte die we gedaan hebben - wij: diegenen waartoe ik mezelf reken die er belang aan hechten dat deze Europese Unie verder tot ontwikkeling komt - om een vrije, Europese Unie te creëren waarin we ons zonder belemmeringen kunnen verplaatsen, waartoe wij ons tot het Hof van Justitie van de Unie moeten kunnen wenden om dit te waarborgen; waar wij voorstander van zijn is een Unie die zo flexibel is als u maar wilt, maar die zich wel ontwikkelt, niet in de richting van een situatie waarin wij - zoals de IGC lijkt voor te staan - weinig te bieden hebben, en waarin de lidstaten het derhalve gemakkelijk op een akkoordje kunnen gooien om te verklaren "maakt u zich geen zorgen, want wat de veiligheid betreft, uw veiligheid, zullen wij het beslist wel eens worden, als u ons maar niet gaat vertellen hoe we dat moeten doen" , maar in de richting van een democratischer scenario.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, Schengen gaat over vrij verkeer, wat een gemeenschappelijk belang van de meerderheid van dit Parlement zou moeten zijn. De burgers verwachten dat zij vrijelijk de binnengrenzen kunnen passeren. Maar wij kunnen niet van de burgers verlangen dat ze dan op de koop toe nemen dat de veiligheid en zekerheid afnemen en dat de verdovende-middeleninvoer vanuit het buurland toeneemt. Het vrije verkeer moet ten goede komen aan de burgers, niet aan de misdadigers. Daarom zijn compenserende maatregelen noodzakelijk.
Waar zouden we vandaag de dag zijn met betrekking tot de ontwikkeling van het vrij verkeer zonder de drijvende kracht van Schengen? De Noordse landen dienen met handhaving van de Noordse Paspoort Unie deel te nemen, conform de verwachting. Voor Noorwegen en IJsland moeten ook in de toekomst praktische oplossingen worden gezocht.
Rapporteur Van Lancker heeft zich tijdens de moeilijkheden in de commissie bereid getoond te onderhandelen. Maar op dit gebied bestaan veel voorkomende misverstanden, bijvoorbeeld dat Schengen er naar zou streven om immigratie in het algemeen te belemmeren, terwijl het er feitelijk om gaat dat illegale immigratie verhinderd wordt, wat in andere verbanden door de meeste fracties gesteund pleegt te worden.
Het is in het belang van de burgers om het vrij verkeer te bevorderen, en dat vereist bepaalde maatregelen. De herzieningen van het Verdrag maken nu ook mogelijk dat de Schengenbepalingen successievelijk in het Verdrag opgenomen worden, zoals de Commissie ook constructief heeft voorgesteld. Dat zou ook het toezicht en de controle van de burgers bevorderen. Als het Parlement zich nu verzet tegen de veiligheidsmaatregelen, dan loopt men het gevaar de ontwikkeling naar vrij verkeer tegen te houden, wat een volstrekt onmogelijke houding van het Parlement zou zijn. Het Parlement heeft alle reden om zich ondubbelzinnig positief op te stellen tegenover de Schengensamenwerking.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, van Europa alleen in commercieel en economisch opzicht één grote binnenmarkt zonder grenzen maken, is een ernstige fout. Dat hebben we gezien in het geval van de Renault-fabriek in Vilvoorde, waar het gebrek aan Europese sociale regelgeving voor iedereen duidelijk aan de dag is getreden.
Hetzelfde gebeurt op het gebied van de veiligheid binnen de grenzen van de Unie. De grenzen openen voor het vrije verkeer van personen zonder acht te slaan op de veiligheid van de burgers - het eerste gaat toch onvermijdelijk gepaard met het tweede - is zeer bedenkelijk. Hoe wilt u dat de burger de Europese eenwording steunt indien hij de indruk heeft dat Europa hem niet voldoende tegen criminaliteit beschermt?
Om deze lacune weg te werken, om het deficit van de communautaire instellingen op te heffen, is de intergouvernementele structuur van Schengen geschapen. Schengen is daardoor een proefstation geworden waar geëxperimenteerd wordt met projecten die vervolgens geïntegreerd moeten worden in het kader van het Unie-Verdrag, al was het maar om de parlementaire controle en de juridische waarborgen in te voeren die momenteel nog ontbreken.
Schengen is derhalve naar ons oordeel een positief initiatief, dat er geenszins toe dient om de burgers dwars te zitten, zoals het verslag van mevrouw van Lancker insinueert, maar dat integendeel de burger een waarborg voor zijn eigen veiligheid biedt. Het politiële beleid tegen criminelen, dieven, de mafia, drugshandelaren en illegale immigranten moet niet worden afgezwakt maar juist worden verbreed en ingepast in de Europese structuren. Alleen dan zullen wij de instemming van de Europese burgers krijgen.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, Schengen is een instrument dat voor mij veiligheid en het vrije verkeer effectief met elkaar verbindt. Wie alleen het vrije verkeer wil, heeft Schengen als instrument voor de veiligheid van de burgers van Europa blijkbaar niet begrepen. Wie 'nee' zegt tegen politiecontroles in het Schengen-informatiesysteem of wie 'nee' zegt tegen de derde-landenregeling heeft Schengen niet begrepen.
Wie Schengen afdoet als een instrument tegen immigratie heeft Schengen ook niet begrepen. Wat wij nodig hebben, is een veiligheidsinstrument zoals Schengen het biedt. Wie een anti-Schengenpakket maakt in de vorm van een ingediende motie, een ingediend verslag, die moet er uiteindelijk rekening mee houden dat deze voorstellen, die zich richten tegen de veiligheid van de burgers, worden afgekeurd.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, mijnheer de minister, ik ben werkelijk ingenomen met het verslag dat thans in plenaire vergadering is gepresenteerd over het huidige functioneren en de toekomstperspectieven van het Verdrag van Schengen. Mijn felicitaties gaan vooral uit naar de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken en haar rapporteur, mevrouw Van Lancker.
Dit ontwerpverslag legt het accent op het specifieke karakter van het akkoord van Schengen: aan de ene kant past het namelijk in het perspectief van afschaffing van de personencontroles aan de binnengrenzen - waarover artikel 7A van het Verdrag rept - maar aan de andere kant ontspint het akkoord zich buiten het kader van de Europese Unie. Dit bijzondere karakter komt zowel naar voren in uw beoordeling over de huidige werking van Schengen, als in uw standpunt over de toekomst ervan.
Het standpunt van de Commissie ten opzichte van Schengen mag als bekend worden verondersteld. Vanaf het allereerste begin heeft de Commissie met sympathie aangekeken tegen het initiatief van Schengen, omdat zij het vooral beschouwt als een testlaboratorium, als een soort voorloper voor de verdere uitbouw van de Europese Unie. Het is echter wel de bedoeling dat Schengen op den duur en geleidelijk wordt vervangen door echte Unie-instrumenten. Tegen deze achtergrond heeft de Commissie op mijn initiatief in juli 1995 drie voorstellen gepresenteerd, die bedoeld zijn als aanvulling op de wettelijke regeling om dit objectief in de gehele Unie te bereiken.
Aangezien de Unie de nodige vertraging heeft opgelopen met de realisering van deze doelstelling en er hoe dan ook geen onmiddellijke uitvoering kan worden gegarandeerd - ook al zouden alle voorstellen dus snel geaccepteerd worden - is het belang van Schengen sterker geworden en zelfs nog toegenomen. Dit akkoord vormt tezamen met de uitbreiding van het Schengen-gebied de enige manier om voor elkaar te krijgen dat de burger terstond aanspraak kan maken op vrijheid en veiligheid van reizen.
Dit betekent echter nog niet dat Schengen de beste van alle mogelijke oplossingen is, en dat het allemaal wel goed zit met Schengen. In het verslag wordt dan ook gewezen op verschillende dingen die niet goed functioneren. Ik kan me vinden in verschillende elementen van bekommernis waar u op gewezen hebt, in de eerste plaats het gebrek aan transparantie, maar ik voel er echter niet voor om alle bekommernis met u te delen, zoals ik wellicht straks zal kunnen uitleggen.
Wat de transparantie aangaat, ik verheul niet dat ik als vertegenwoordiger van de Commissie in het uitvoerend comité van Schengen ten overstaan van dit comité heb gezegd dat er een betere publieksvoorlichting over Schengen moet komen. Naar aanleiding daarvan heeft het uitvoerend comité besloten het Europees Parlement het eerste jaarverslag over de toepassing van de Conventie van Schengen toe te zenden.
Persoonlijk hecht ik er zeer veel belang aan dat de burgers goed voorgelicht worden over hun rechten, want het ligt voor de hand dat wij niet op instemming van de burgers voor de opbouw van Europa hoeven te rekenen zolang wij hun een ene markt bieden die weliswaar in grote mate vrijheid van goederen- diensten- en kapitaalverkeer toont, maar nog te weinig vrijheid voor de burgers zelf - zoals trouwens al herhaalde malen is gezegd. Op dit punt is publieksvoorlichting dus essentieel en dat blijkt ook wel uit de recente, op communautaire leest geschoeide voorlichtingscampagne "Burgers van Europa" .
Ik ben van mening dat een soortgelijke voorlichtingsactie ook voor Schengen opgestart moet worden. Onder meer moeten bijvoorbeeld de burgers van derde landen die in een van de Schengen-landen verblijven, geïnformeerd worden over de rechten die zij op grond van het Verdrag van Schengen genieten, met name het recht dat zij zich mogen verplaatsen onder bepaalde voorwaarden en mits ze voorzien zijn van een verblijfstitel, doch zonder een visum nodig te hebben.
De tweede grote bekommernis waar uw verslag op wijst en waar ik achter sta, houdt verband met de democratische en gerechtelijke controle op Schengen. Schengen ontkomt aan geen enkele democratische en gerechtelijke controle, aangezien de nationale parlementen en de rechtbanken van de betrokken lidstaten uiteraard een vinger in de pap hebben. Het ligt echter ook voor de hand dat, aangezien Schengen gesitueerd is in het perspectief van de realisering van het objectief van artikel 7A, de Europese instellingen, met name het Europees Parlement en het Hof van Justitie, op dit gebied moeten kunnen opereren.
Van deze overwegingen over de huidige institutionele tekortkomingen van Schengen stap ik thans over op het standpunt dat u heeft geformuleerd inzake de toekomst van Schengen. Ik kan me vinden in de twee hoofdlijnen van dat standpunt. In de eerste plaats is dat dus de afschaffing van de personencontroles aan de binnengrenzen: dit hoort tot de doelstellingen van de Unie en zal derhalve bij voorkeur moeten worden gerealiseerd via de besluitvormingsprocedures en juridische instrumenten van de Unie zelf, welke dus geleidelijk in de plaats zullen moeten komen van de Schengenmiddelen. Vandaar ook dat wij onze inspanningen moeten voortzetten, om ervoor te zorgen dat de Raad de desbetreffende voorstellen gaat goedkeuren.
Dan wat betreft de tweede hoofdgedachte voor de toekomst van Schengen zoals het verslag dat brengt: alleen indien deze aanpak geen vruchten afwerpt, zou men aan een andere oplossing moeten denken, namelijk de integratie van Schengen in het Verdrag over de Europese Unie. Ook op dit punt schaar ik me achter uw opstelling. De integratie van Schengen in het Verdrag is alleen aanvaardbaar als dit in institutioneel opzicht een meerwaarde toe kan voegen. Dit betekent dat integratie van de besluiten van Schengen in het Verdrag gelijke tred moet houden met toekenning van meer bevoegdheden aan de instellingen van de Europese Unie.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, mijn collega Nassauer heeft zich zo-even met een vriendelijk woord tot mij gericht. Ik wil graag nog eens herhalen wat hij heeft gezegd. Ik had gezegd dat runderen binnen de Europese Unie ongecontroleerd kunnen reizen, terwijl ik mijn paspoort moet laten zien. Mijn collega Nassauer zag zich genoodzaakt tot de overbodige conclusie dat dit wil zeggen dat men aan de grens ziet dat ik geen rund ben! Ik wil hem graag bedanken voor deze vriendelijke opmerking.
Tegelijkertijd heeft de heer Nassauer erop gewezen dat hij blijkbaar behoort tot de mensen die van Finland tot Portugal ongecontroleerd kunnen reizen. Als ik, omdat ik geen rund ben, mijn paspoort moet laten zien, dan zou ik wel eens willen weten waarvoor de douane-ambtenaren de heer Nassauer aanzien, als hij zijn paspoort niet hoeft te laten zien!

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Informatiemaatschappij
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0045/97) van de heer Wim van Velzen, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het Groenboek "Leven en werken in de informatiemaatschappij: de mens voorop" (COM(96)0389 - C4-0522/96).

Van Velzen, Wim
Mijnheer de Voorzitter, de grote Europese projecten die mankeren steeds hetzelfde, namelijk dat de sociale dimensie steeds achteraan hobbelt. Of je nu de integratie van Europa neemt, de interne markt, de EMU of nu de informatiemaatschappij, voortdurend komen de sociale vraagstukken pas achter op de agenda te staan. Het was, na alle aandacht voor de elektronische snelweg, een verademing dat nu eindelijk aandacht werd gegeven aan de sociale aspecten. Toch heb ik met gemengde gevoelens kennis genomen van het Groenboek van de Commissie. Niet van de subtitel want "de mens eerst" , " de mens voorop" suggereert een heleboel wat mij zou moeten overtuigen. Maar leest men het verslag, dan valt dat tegen. De "mens" wordt eigenlijk vooral als werknemer belicht en belangrijke rapporten die een goed volledig beeld hadden kunnen geven, het verslag van de High Level Group , het verslag van het forum voor de informatiemaatschappij, zijn onvoldoende benut. Eigenlijk is alleen het verslag over werkgelegenheid, de beroepsopleiding, een volledig stuk en is als zodanig goed, met interessante informatie over bijvoorbeeld het snel verouderen van kennis en wijzigingen in de organisatie in bedrijven, zij het dat ik vooral bij die laatste vind, dat dat teveel als een autonoom proces wordt gezien en dat er te weinig kritische vragen worden gesteld bij bijvoorbeeld het terugdringen van de hiërarchie, het platter worden van de organisatie en de gevolgen die dat heeft op de uitstoot van minder geschoold en minder gekwalificeerd werk waarvan we in Europa verschrikkelijk veel nodig hebben.
Ik heb de indruk dat het verslag verder wat lijdt aan overoptimisme. Het "zou" allemaal wel goedkomen als wij de informatie in de communicatietechnologie maar snel invoeren en zoveel mogelijk "liberaliseren" . Volgens mij is dat onzin en ik wijs op een verslag dat niet zo lang geleden is gemaakt voor de Europese Commissie en dat in feite aangeeft dat de verwachtingen over werkgelegenheid pas positief kunnen worden na het jaar 2000, dan zou er een positieve groei zijn in nieuwe banen in de ICT-sector. Maar in het jaar 2000 zullen er dan vervolgens zeer veel traditionele banen vernietigd zijn, meer dan honderdduizend.
Door het optimisme dat men kennelijk wil uitstralen is er naar mijn mening onvoldoende aandacht vervolgens gegeven aan wat ik zou willen noemen het "flankerend beleid" . Als je ervan uitgaat dat er nog zeer veel werklozen zullen blijven, in elk geval de twintig miljoen die wij nog altijd hebben, dan wordt een instrument als arbeidstijdverkorting, dan wordt het meer benutten van de capaciteit in de derde sector een buitengewoon interessante strategie die volstrekt veronachtzaamd is in het voor ons liggende Groenboek.
Vervolgens wordt ook volstrekt geen aandacht besteed aan wat ik zou willen noemen het insider, outsider -probleem. Het scholen van mensen voor de informatiemaatschappij wordt alleen gefocused op mensen die al werk hebben, waarmee dus al die mensen die geen werk hebben, die werkloos zijn, die gepensioneerd zijn of om andere redenen niet in het arbeidsproces zijn opgenomen, buiten spel staan. Daarmee openen wij de weg naar een minstens duale samenleving.
Schrijnend vond ik eigenlijk vooral de beperkte visie bij onderwijs. Als ik kijk wat er over het onderwijs wordt gezegd dan is er eigenlijk alleen aandacht voor de mens die zich dient aan te passen aan de ICT's in plaats van omgekeerd: het inzetten van nieuwe technologieën om actuele maatschappelijke problemen op te lossen, zoals werkloosheid, zoals armoede, zoals milieuvervuiling en zoals de tweedeling van onze samenleving. Onderwijs is meer dan een beroepsopleiding. Onderwijs is ook het doorgeven van een beschaving, is het invoeren van mensen in onze beschaving. Dat aspect ontbreekt volstrekt in het voor ons liggende Groenboek.
Wat dus nodig is in het actieprogramma dat nu hier gemaakt zal worden na aanneming en behandelen van mijn verslag is dat er in elk geval evenwicht in het actieprogramma is. Niet uitsluitend aandacht voor de werkgelegenheid, maar voor alle maatschappelijke factoren, meer coördinatie alstublieft in de Europese Commissie. Op het ogenblik lijdt de Commissie naar mijn mening aan een ernstige verkokering. Het is bijna onmogelijk uit de enorme regen van rapporten te zien wat de visie is van de Commissie daar waar die rapporten elkander ook nog op verschillende wijze tegenspreken. Minder schroom in het actieplan voor nieuwe regelgeving. Ik vind niet dat je nieuwe ontwikkelingen moet blokkeren, dat je er voortdurend de rem op moet zetten. Je moet ze de tijd gunnen. Maar er zijn nu al zwakke plekken te voorspellen in telewerking, in de veiligheid en gezondheid van mensen, bescherming van werknemers waar je met richtlijnen de grenzen zou kunnen bepalen. Ik vind dat de Commissie op moet houden met haar schroomvalligheid en duidelijk moet aangeven waar de rechten en de verantwoordelijkheden liggen van de Europese overheid en ook in de wetgevingssfeer meer activiteit moet tonen dan nu het geval is.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek nu in de plaats van mijn collega Soltwedel-Schäfer die helaas is verhinderd. Als we het document bekijken, moeten we zeggen dat het het tegendeel is van wat we wensen, namelijk een door principes geleide flexibiliteit. Hier worden eerst principes geformuleerd - de heer Van Velzen heeft daar net al op gewezen - en dan wordt het tegendeel uitgevoerd. Boven een ideeënhemel is er dan een fundament, een basis van een uit praktisch oogpunt omgekeerd historisch materialisme in een cynische variant en het enige dat de politiek rest, is zich bezig te houden met de aanpassing van de mens aan de nieuwe technologie. Hier ligt een filosofie aan ten grondslag die luidt: leven is gelijk aan functioneren, is gelijk aan werken, is gelijk aan deelnemen aan de kapitalistische concurrentie. Eigenlijk zijn de particuliere ondernemers dus de enigen die leven.
Ook is er de latente belofte dat door de informatiemaatschappij meer mensen in het genot hiervan kunnen komen, maar ik denk dat Wim van Velzen terecht de vraag anders heeft gesteld, vanuit het perspectief van de sociaal zwakkeren. Ik vind dat je de vraag nog radicaler moet stellen, namelijk de vraag naar de machts- en autoriteitsverhoudingen en de nieuwe mogelijkheden voor sociale en politieke emancipatie die samenhangt met de nieuwe technologie en de nieuwe organisatieconcepten die deze heeft opgeleverd.
Als we ons voorstellen dat onze huidige zandlopermaatschappij, waar de precarisering en de differentiatie van de lonen naar beneden toe steeds meer lagen van de maatschappij raken, zonder voorafgaande vormgeving in aanraking komt met de informatiemaatschappij, dan hebben we het effect van een grote massa nieuwe proletariërs die moeten worden onderhouden door tititainment , zoals men dat sinds kort noemt, een kleinburgerij van passieve gebruikers en een nieuwe nomenklatoera die de macht heeft en masters of the game is.
We hebben verder in een situatie waarin communicatie door het creëren van virtuele realiteiten en gemeenschappen geheel nieuwe dimensies bereikt de twee zijden van een medaille, de cultuurindustrie die zich bezighoudt met het passiveren van de massa als pseudo-activering en de geheime diensten die zich bezig houden met het centraliseren van relevante informatie en het afschermen van informatie als activering van de elite, en dat wordt door de informatiemaatschappij verscherpt en niet opgelost.
We hebben in dit Huis al heel vaak kritiek geleverd op de salamitactiek van de Commissie. Hier is een klein restant ervan overgebleven. De heer Bangemann heeft in dit Huis al beterschap beloofd. Er moet een kaderrichtlijn komen. Het verslag van de highlevel group of experts laat zien dat de mogelijkheid van een omvangrijkere manier van aanpak bestaat. Het actieplan dat ons is beloofd zal hopelijk een eind maken aan deze eenzijdige aanpak. Daarbij moet ook worden gediscussieerd over de rol van de overheid. Moet deze als resterende grootheid functioneren of bij de innovaties het voortouw nemen? Het moet nader worden onderzocht wat faire standaardisatieprocedures zouden zijn waardoor immers niet alleen de economische fracties die de meeste druk uitoefenen hun belangen als algemene normen doordrukken. Er moet een eind komen aan de ongelijktijdigheid van technologische, ondernemers- en regulerende ontwikkeling die er tot nu toe is geweest en die steeds weer vormgevingskansen heeft vergeven en als ik daar nog ceterum censeo aan mag toevoegen: de sociaal-ecologische reorganisatie van de Europese samenlevingen die allang had moeten plaatsvinden, mag niet langer worden uitgesteld. Ook de mogelijke overgang naar de informatiemaatschappij biedt daarvoor niet de geringste uitvlucht.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, een Europese politiek die terecht van zichzelf wil beweren dat ze de mens in de informatiemaatschappij centraal wil stellen, moet de mens in zijn veelvuldige rollen en belangen zien. Het gaat om hem als werknemer, het gaat echter ook om hem als burger. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger is van mening dat met dat laatste te weinig rekening wordt gehouden.
Als rapporteur voor advies mag ik daarom uitdrukkelijk de volgende eisen stellen voor het toekomstige beleid ten behoeve van het creëren van de informatiemaatschappij: de toepassingen van de informatie- en communicatietechnologieën die voor de burger het dagelijks leven, de omgang met de autoriteiten en ook zijn democratische deelname vergemakkelijken, moeten worden uitgebreid en in sterkere mate worden gestimuleerd. Dit komt helaas te weinig naar voren in de documenten die tot nu toe zijn opgesteld. We moeten helaas ook vaststellen dat openbare diensten zoals bijvoorbeeld rechtsinformatiediensten achterblijven bij de particuliere diensten, dat amusement zwaarder telt dan zinvolle informatie voor de burger.
Een tweede centrale eis van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger is dat de informatiemaatschappij een stabiel juridisch kader moet krijgen en dat er voor alle deelnemers een hogere mate van rechtszekerheid moet worden gegarandeerd. We weten dat heel veel richtlijnen en legislatieve voornemens op dit gebied worden voorbereid en we vinden dat het de hoogste tijd is om enkele ervan heel snel te realiseren. Daartoe behoort zeker het terrein van het telewerken, daartoe behoren echter zeker ook kwesties als consumentenbescherming, kwesties als veiligheid in het betalingsverkeer, het auteursrecht en nog veel meer.
Een derde centrale eis aan de toekomstige rechtsorde voor de informatiemaatschappij is dat er in versterkte mate rekening wordt gehouden met de convergentie tussen de informatie- en communicatietechnologische media die zullen leiden tot de toekomstige mediamatrische maatschappij, en dat er een geïntegreerd beleid moet worden gegarandeerd voor alle media en diensten en dat er ook verder moet blijven worden gediscussieerd - dat moet vooral als appèl aan de lidstaten worden beschouwd - over een centrale Europese telecommunicatie-instantie.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, het tijdperk waarin wij nu leven, wordt vaak bestempeld als crisisperiode, maar heeft meer te maken met een diepgaande verandering van de samenleving.
In dit decennium is - in tegenstelling tot de vorige decennia - geen sprake van een evolutie, maar van een ware revolutie. Alles is in een stroomversnelling terecht gekomen, de effecten van de technologische vooruitgang vermenigvuldigen zich en leiden tot mondialisering van de economie, waarbij de markten een steeds grotere rol gaan spelen en de situatie van de mensen in het westen, die in het comfort van een verouderende ontwikkeling leven, steeds kwetsbaarder wordt.
Het kapitaal, de informatie en de producten circuleren met de snelheid van een computersignaal; wij zijn in de informatiemaatschappij beland en de invloed ervan op het dagelijks leven wordt steeds groter, hetgeen positieve effecten heeft maar ook zeker talrijke negatieve effecten, indien we niet op onze hoede zijn.
De rapporteur, de heer Van Velzen, heeft goed werk geleverd, en ik complimenteer hem des te meer aangezien ik zijn standpunt deel. De waarden waarop wij de informatiemaatschappij in de Europese Unie willen bouwen, berusten voor de burger niet alleen op werkgelegenheid, arbeidsplaatsen en opleiding. In het Groenboek wordt weliswaar voorgesteld ook de politieke, sociale en maatschappelijke dialoog te verdiepen, maar helaas wordt er niet gesproken over de gang van zaken in het dagelijks leven van de burgers; het dagelijks leven zal door de informatiemaatschappij ingrijpend gewijzigd worden en er zullen niet alleen nieuwe vormen van isolement ontstaan, maar ongetwijfeld ook een maatschappij met twee snelheden, te wijten aan de verschillen tussen de generaties, sociale kringen en gebieden.
In het Groenboek ontbreekt het aan menselijkheid en individualiteit. De Unie brengt weliswaar de wil tot uitdrukking om het proces van omschakeling van arbeidsplaatsen te steunen, maar er wordt geen rekening gehouden met het bijkomende risico van verplaatsing van arbeidsplaatsen naar derde landen via het door de informatie- en communicatietechnologieën in de hand gewerkte telewerk.
De geplande maatregelen om het gebrek aan individuele vaardigheid te verhelpen, gaan in de richting van een herziening van het onderwijs. Hieruit ontstaat het risico van een breuk tussen de generaties. De omschakeling mag niet uit professioneel oogpunt worden bekeken, maar veeleer uit sociaal oogpunt. Ook moet het probleem aan de orde gesteld worden van de kosten van het gebruik van de nieuwe informatietechnologieën, die het gezinsbudget belasten ten gevolge van contributies, abonnementen, aankoop van software, CD-Roms, schijven of diskettes. De verschillen in koopkracht tussen de burgers van de Europese Unie dreigen namelijk een Europa met twee snelheden te creëren.
Wat het culturele aspect betreft, wordt in het Groenboek geen melding gemaakt van het toenemende gebruik van de nieuwe technologieën in de nationale bibliotheken, musea of fotoarchieven. Het Groenboek gaat dan ook niet in op de uitwerking hiervan op het kennisniveau.
Voorts zou het universele gebruik van het Engels in de informaticawereld - waar ik overigens niet aan wil tornen - deze taal kunnen verarmen: het algemene gebruik van het Engels door een te groot aantal mensen dreigt het gebruik van de talen van kleine landen af te remmen.
En ten slotte dienen wij waakzaam te zijn: de informatiemaatschappij mag geen breuk veroorzaken tussen de jongere en de oudere generaties, en evenmin tussen degenen die genoeg geld hebben om informatiemateriaal te kopen en degenen die niet genoeg geld hebben; bovendien mogen we het intellectuele gevaar van de bevatting van deze informatie niet onderschatten.
Om kort te gaan, ik zou de aandacht van de Commissie en de Raad willen vestigen op de noodzaak de verschillende gebruikers te scholen die in een maatschappij zullen leven die hun ouders niet helemaal zullen hebben kunnen ontcijferen.

Cabezón Alonso
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook mijn gelukwensen aan de rapporteur, onze collega Wim van Velzen, omdat ik weet hoe nauwgezet hij tewerk is gegaan en hoe zorgvuldig hij tewerk is gegaan bij de opstelling van het onderhavige waardevolle verslag.
Gezien de uitdagingen en de sociale gevolgen waarmee wij door de zogenaamde informatiemaatschappij geconfronteerd worden, zou het een goede zaak zijn als de Europese Unie op de verwachtingen vooruit liep, en wij in staat waren een adequaat gemeenschappelijk, wetgevend kader in het leven te roepen om een aantal van de hier genoemde gevolgen via regelgeving te ondervangen, zoals het telewerk, de privacy, de taalverschillen, de impact op de gezondheid, het onderwijs, de noodzakelijke bescherming van de gebruiker in zijn hoedanigheid van gebruiker en van consument, enz.
Niemand is vandaag de dag in staat, met precisie aan te geven waarop de informatiemaatschappij uiteindelijk zal uitdraaien, omdat die toekomst nog in de maak is, omdat het een toekomst in ontwikkeling is die continu in een experimentele fase verkeert. We moeten echter wel op de ontwikkelingen vooruitlopen om de eventuele meest negatieve gevolgen te ondervangen: het losse karakter van de nieuwe banen, een groeiende ongelijkheid, nieuwe monopolies, netwerken waarop geen controle bestaat, risico's van culturele uniformiteit, een toename van speculatieve financiële operaties, enz.
Tegelijkertijd moet worden beklemtoond wat de positieve aspecten de informatiemaatschappij zullen zijn, omdat we naar alle waarschijnlijkheid met een nieuw economisch groeimodel te maken hebben, dat als zodanig een positieve uitwerking zal hebben op de werkgelegenheid. Dit nieuwe groeimodel zal uiteraard andere risico's met zich meebrengen, waarvan sommige ons bekend zijn terwijl we andere alleen maar kunnen voorspellen. De verspreiding van de technologieën van de informatiemaatschappij zal veranderingen teweeg brengen in de structuren van productie, vraag en werkgelegenheid.
Als de technologieën van deze informatiemaatschappij nieuwe producten en nieuwe vormen van dienstverlening in de hand werken, dan zal dat wezenlijke veranderingen op het sociale vlak tot gevolg hebben, maar evenzeer valt te verwachten dat dit, op middellange en misschien zelfs op korte termijn, nieuwe kansen biedt voor de werkgelegenheid, die we uiteraard moeten zien te benutten.
Onze doelstelling zou moeten zijn, dat de informatiemaatschappij de verschillen tussen onze regio's niet verder aanscherpt, maar dat hij fungeert als instrument ter bevordering van de samenhang; dat hij niet leidt tot verdieping van de tweespalt die in onze samenleving bestaat, maar juist dient tot haar integratie; dat hij niet alleen financiële speculaties in de hand werkt, maar productieve investeringen stimuleert, en dat hij niet leidt tot het ontstaan van nieuwe, oncontroleerbare monopolies maar tot de ontwikkeling van diversiteit en pluralisme.
Dat is een van de discussies waarop we zullen terugkeren, die al in gang zijn gezet, omdat de informatiemaatschappij - zoals ik al zei - in volle ontwikkeling is, en omdat hij verbonden is met vele aspecten van ons leven, onder meer met het fundamentele aspect van de werkgelegenheid.

Pex
Voorzitter, ik ben zeer gelukkig met het verslag van de heer Van Velzen en vooral met hetgeen hij vanavond heeft gezegd, en ook met de adviesbijdrage van mevrouw Guinebertière. Een van de punten die hij heeft genoemd is, denk ik, heel belangrijk, het gevaar van verkokering in het beleid, zowel aan de kant van de Europese Commissie, maar dat gevaar dreigt natuurlijk ook een beetje bij de werkmethode die wij er in het Parlement op na houden.
Wat van groot belang is bij dit onderwerp is, dat wij met zijn allen proberen integraal te denken, gelijkwaardigheid te geven aan de aspecten van, en ik noem ze alfabetisch, cultuur, economie, sociale aspecten en technologie, en niet vandaag het ene aspect en morgen het andere aspect. De opmerkingen die ik vandaag maak zou ik ook bij het volgende agendapunt kunnen maken en waarschijnlijk bij elk ander agendapunt dat over dit onderwerp gaat. Ik sluit me kortheidshalve aan bij de opmerkingen van de heer Van Velzen en ook bij die van mevrouw Guinebertière.
Verder, ik heb dat al eens eerder gezegd, vind ik dat de Commissie te veel actieplannen heeft en te weinig acties, en dat in een situatie waarin we ons midden in een revolutie bevinden. We bevinden ons niet in een situatie dat we zeggen er komt een revolutie aan. We zitten er al midden in. Dus moeten we wat doen, en niet alleen maar nadenken met zijn allen over wat we moeten gaan doen.
Wat van groot belang is, is dat we in het beleid culturele componenten accepteren en dan bedoel ik met cultuur de brede maatschappelijke definitie, eigelijk aansluitend bij wat de heer Van Velzen heeft gezegd. Accepeteren artikel 128.4 in het Verdrag.
We moeten niet bang zijn voor de informatietechnologie. Er zijn vele kansen. Waar het om gaat, mijnheer de Voorzitter, is dat we deze kansen weten te benutten, rekening houdend met de belangrijke opmerkingen die vanavond in deze zaal daarover zijn gemaakt.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, ik denk dat hier een belangrijk verslag ligt, temeer omdat ik als rapporteur van de commissie moet constateren dat de Commissie nog steeds te veel redeneert vanuit de technologische en economische kant. Informatietechnologie wordt van zeer groot belang geacht voor Europa vanwege het sterk stijgende aandeel van deze sector in de Europese economie en de catalisatorfunctie voor andere industrieën in Europa, en dat is ook zo. Er mag echter niet vergeten worden dat de mens uiteindelijk in de informatiemaatschappij moet leren werken met de ICT's. Op dit moment mist het grootste deel van de Europese bevolking nog de kennis om ICT's goed te kunnen gebruiken. Ik denk dat er hier terecht gepleit is door de rapporteur de heer Van Velzen, maar ook door de heer Pex voor coördinatie. Ik denk dat wij in de toekomst, zowel binnen de Europese Commissie als tussen de Europese Commissie en de Raad en binnen het Europees Parlement veel meer aan die coördinatie van de diverse beleidsvelden zullen moeten doen.
Wil Europa de slag om de informatie- en communicatietechnologieën kunnen winnen, dan zullen wij daar acties voor moeten ondernemen. En dan denk ik dat wij onze structuurfondsen en actieprogramma's zullen moeten durven aanwenden voor nieuwe onder meer prijsmethodieken en nieuwe mogelijkheden. Op dit moment zijn de structuurfondsen vooral erg gericht op achterstelling van bepaalde regio's. Maar dat zal in de toekomst niet meer alleen om regionale achterstelling gaan. Het zal vooral ook gaan om achterstelling van groepen en ik pleit ervoor dat in de toekomst in ons eigen beleid op te nemen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst de rapporteur, de heer Wim van Velzen, willen danken, maar ook de rapporteurs voor advies van de andere commissies. Hun verslag is constructief, deels ook kritisch, maar dat doet niets af aan het belang van hun werk.
Uw analyse en conclusies, mijnheer Van Velzen, tonen dat de voorbereiding behoorlijk wat tijd heeft gekost en een grondige kennis van de maatschappelijke aspecten van de informatiemaatschappij heeft gevergd. Het Groenboek van de Commissie dat tijdens een Europees overleg in Dublin eind september 1996 is gepresenteerd, heeft op Europese schaal een discussie losgemaakt over de talloze aspecten die de informatiemaatschappij kenmerken, aspecten overigens waar ook de High Level Group en het forum voor de informatiemaatschappij de nadruk op hebben gelegd.
Een hele reeks instellingen, organisaties en afzonderlijke personen, nationale regeringen, instellingen van de Europese Unie, comités, vakbonden, ondernemingen, beroepsgroepen, volksgezondheidsinstanties en vooral ook nationale en Europese vrijwilligersorganisaties, hebben blijk gegeven van een duidelijke consensus over de behoefte aan verdere acties.
Men was het er vooral over eens dat in een bepaald aantal sleutelsectoren verdere acties ondernomen moeten worden in een bepaald aantal sleutelsectoren. Ook werd her en der gepleit voor een grotere bewustwording inzake allerlei aspecten die verband houden met de informatiemaatschappij: bijvoorbeeld, het kweken van een leerattitude op alle niveaus van de informatiemaatschappij, het bevorderen van de werkgelegenheid en het stimuleren van nieuwe banen, de modernisering van instellingen die belast zijn met arbeidsorganisatie, het zorgen voor nieuwe regelgeving, een verdere uitbouw van het menselijk kapitaal, het overbruggen van de specialisatiekloof, bevordering van de sociale cohesie via maatschappelijke integratie en het toekennen van specifieke bevoegdheden, het voortbouwen op Europa's culturele verscheidenheid bij het uitzetten van een Europese weg naar de informatiemaatschappij.
Uit de reacties op het Groenboek is echter ook gebleken dat er over bepaalde aspecten nogal wat bezorgdheid heerst. Knelpunten zijn met name het probleem om veiligheid te rijmen met de organisatie van flex-werk, de noodzaak om op het vlak van de werkgelegenheid een evenwicht te creëren tussen - wat ik zou willen noemen - winnaars en verliezers, de verplaatsing van productieactiviteiten naar regio's overal ter wereld, het regionale gebrek aan evenwicht wat betreft toegang, beschikbaarheid en aanpassing aan het werk, het risico dat niet iedereen in aanmerking kan komen voor gelijke kansen, het creëren van een duurzame ontwikkeling voor alle segmenten van de werkgelegenheid, voor het menselijk bestaan en de democratie.
De Commissie is momenteel bezig met de voorbereiding van een follow-up mededeling, die getiteld wordt "De menselijke dimensie eerst: volgende stappen" . Hierin staan drie grote doelstellingen voorop die, zoals u zult merken, zorgvuldig tegen elkaar afgewogen zijn. In de eerste plaats wordt gestreefd naar coördinatie van het hele proces, zodat de implicaties van de informatiemaatschappij op maatschappelijk vlak en op de arbeidsmarkt terdege worden onderkend en uitgevoerd. In de tweede plaats is het de bedoeling dat in alle sociale strategieën en actieplannen, vooral degene die op Europese leest geschoeid worden, het besef doordringt dat er een dimensie "informatiemaatschappij" is. Ten derde wordt getracht specifieke acties op te sporen om het potentiële vermogen van de informatiemaatschappij beter uit te buiten en om goed in te kunnen spelen op de horizontale relevantie van de informatiemaatschappij voor het sociaal beleid.
Ik kan het Parlement verzekeren dat deze mededeling compatibel wordt met de andere acties die de Commissie op dit vlak onderneemt, en dat de mededeling eventueel een aanvullend karakter zal krijgen.
Nu nog even de specifieke punten die ter sprake zijn gebracht. Ik wil er vooral op wijzen dat de Commissie een nieuwe mededeling in de pijplijn heeft over beroepsopleiding en informatiemaatschappij. Daarin zullen een aantal aspecten aan bod komen die verband houden met het thema van levenslang leren. Deze mededeling geldt als het ware als aanvulling op het actieplan van de Commissie "Voor een Europees initiatief in het onderwijs: leren in de informatiemaatschappij" .
Ook het woord "telewerken" is hier gevallen. De Commissie zal niet vóór het eind van dit jaar met een voorstel over dit thema komen, zoals wel gevraagd was, omdat telewerken al behandeld wordt in een Groenboek over arbeidsorganisatie dat de Commissie binnen een paar weken zal afleveren. Het doel van dit Groenboek is een debat op gang brengen in het kader van de sociale dialoog over kwesties die verband houden met de organisatie van telewerken.
Een laatste specifieke vraag die aan de orde was gekomen, betrof de versterking van consumentenbescherming. Voor zover ik weet, is het Algemeen Directoraat dat verantwoordelijk is voor consumentenbeleid, momenteel bezig met een mededeling over de manieren waarop consumentenbescherming uitgebouwd kan worden.
Ik wens af te sluiten, mijnheer de Voorzitter, door nogmaals de rapporteur te feliciteren met zijn uitmuntende werk. Dit verslag levert een essentiële bijdrage aan de mededeling die de Commissie uw Vergadering binnenkort zal voorleggen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Onderwijs en opleiding
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0056/97) van mevrouw Waddington, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het Witboek van de Commissie (COM(95)0590 - C4-0597/95) omtrent onderwijs en opleiding "Onderwijzen en leren - naar een cognitieve samenleving" .

Waddington
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verdient een compliment voor haar initiatief om een debat op gang te brengen over de noodzaak een cognitieve samenleving te ontwikkelen in de Europese Unie. Het Witboek geeft een analyse van de uitdagingen waarvoor wij staan in de wereldeconomie, waar nieuwe technologieën de aard van het werk ingrijpend veranderen en een werkende bevolking vereisen die zeer goed geschoold, flexibel en gekwalificeerd is.
De uitdagingen waarvoor wij in Europa staan zijn echter nog groter en wij moeten plannen maken om een cognitieve samenleving te ontwikkelen die de eigentijdse en moeilijke problemen onderkent en al onze burgers mogelijkheden biedt om bij te dragen tot economische en sociale vooruitgang. Als wij deze uitdagingen niet het hoofd bieden, is economische en sociale achteruitgang het alternatief.
In mijn verslag wordt aandacht geschonken aan drie extra uitdagingen: ten eerste, de vergrijzing van de bevolking van Europa; ten tweede, het gevaar van een toeneming van het verschijnsel sociale uitsluiting; ten derde, het betrekkelijk lage en in sommige gevallen dalende niveau van de overheidsuitgaven voor onderwijs en opleiding.
Uit analyse van deze drie factoren blijkt dat de nadruk meer gelegd moet worden op permanente educatie dan op concentratie op basisonderwijs en -opleiding, dat een hogere prioriteit verleend moet worden aan het probleem van onvoldoende schoolprestaties en aan de behoefte van bepaalde groepen die thans gemarginaliseerd worden om vaardigheden en kwalificaties te verwerven, alsmede dat een grotere verscheidenheid van actoren, waaronder de sociale partners, een rol moet spelen, tezamen met de lid-staten en de Europese Unie, bij het onderzoeken van de middelen om de cognitieve samenleving te ontwikkelen, in stand te houden en van financiële middelen te voorzien.
Ik zal u een paar voorbeelden geven. Onze werkende bevolking wordt ouder: over tien jaar zal 80 % van de technologie waarvan wij vandaag de dag gebruik maken verouderd zijn, maar 80 % van de werkende bevolking zal werkzaam zijn op grond van kennis die tenminste tien jaar oud is.
Het aantal scholieren dat zakt of de opleiding niet afmaakt neemt toe: volgens de OESO verlaat 15 tot 20 % van de Europese leerlingen de school zonder nuttige kwalificaties en de daling van de vraag naar ongeschoolde werknemers leidt tot een toename van de langdurige werkloosheid voor degenen die niet over goed in de markt liggende vaardigheden beschikken en niet flexibel zijn. Toch volgt slechts 7 % van de werklozen een opleiding, en dat percentage daalt momenteel zelfs nog.
Het percentage van de totale overheidsuitgaven voor onderwijs en opleiding is in elf van de vijftien lid-staten in de afgelopen tien jaar afgenomen. Zowel de Verenigde Staten als Japan besteedt daaraan meer dan wij.
De voordelen van onderwijs en opleiding zijn goed gedocumenteerd. Uit empirisch bewijsmateriaal blijkt dat er een positieve correlatie bestaat tussen onderwijs en werkgelegenheid, hogere verdiensten, productiviteit, economische groei, gelijkheid en kwaliteit van het leven, grotere sociale samenhang, verbetering van de gezondheid, vermindering van de criminaliteit en een sterkere milieubewustheid. Dit in 1996, het Europees Jaar voor onderwijs en scholing tijdens het gehele leven, verzamelde documentatiemateriaal en de resultaten van het zeer brede overleg over het Witboek, wijzen duidelijk uit dat verdere actie noodzakelijk is.
De ontwerp-resolutie omvat een aantal concrete voorstellen naast die van de Commissie, met name betreffende permanente educatie, de bestrijding van de sociale uitsluiting en de ontwikkeling van partnerschappen om een cognitieve samenleving te financieren.
Wij verzoeken de begrotingsautoriteit om meer middelen beschikbaar te stellen en de Commissie om onderzoek- en modelprojecten op te zetten en onderwijs en opleiding een vaste plaats te geven in alle communautaire programma's. Acties zijn beslist noodzakelijk en wij nodigen de Commissie uit om haar huidige actieplan te herzien en een meer alomvattend en gedetailleerd voorstel uit te werken en het Parlement opnieuw te raadplegen over haar herziene plan.
Dit verslag, met zijn kritische beoordeling van de problemen en zijn voorstellen voor verbetering, zal een constructieve bijdrage leveren aan de totstandkoming van een cognitieve samenleving in Europa. Het belang van onderwijs en opleiding, zowel voor de werkgelegenheid als voor de democratie, verplicht de Europese Unie ertoe fundamentele stappen te ondernemen om in de toekomst van al onze mensen, jong en oud, te investeren en te waarborgen dat al onze programma's en al onze middelen bestemd worden voor de ontwikkeling van een samenleving waarin alle mensen de mogelijkheid hebben om op elke leeftijd te leren, zich te scholen en bij te scholen.
Ik zie met belangstelling uit naar het standpunt van de Commissie ten aanzien van onze voorstellen. Ik hoop van harte dat dit Parlement de voorstellen met algemene stemmen zal steunen en dat wij binnenkort concrete voorstellen voor acties mogen verwachten en dat wij, nog binnen de zittingsperiode van dit Parlement, duidelijke en werkelijke voordelen kunnen zien van de ondernomen acties.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, terwijl onderwijs het belangrijkste maatschappelijk instrument is voor de ontplooiing van de lichamelijke, intellectuele en geestelijke mogelijkheden van de mens, gaat het bij de opleiding om het organiseren, verstrekken en verwerven van de noodzakelijke bekwaamheden voor de beroepsloopbaan. Onderwijs en opleiding dragen daarom bij aan een betere ontwikkeling van de capaciteiten van de mens en zijn integratie in de samenleving. In een aantal lidstaten van de Europese Unie is het huidige onderwijsstelsel evenwel onvoldoende toegerust om in te spelen op de uitdagingen die uitgaan van de internationale concurrentie, de technologische veranderingen en de roep van zowel het bedrijfsleven als de arbeidswereld om hoog gekwalificeerd personeel.
Wij zijn van oordeel dat onderwijs en opleiding vanuit een coherente invalshoek moeten worden gezien, teneinde de aanzet te geven tot een nieuwe denkwijze en te zorgen voor een adequaat aanbod van goed opgeleid personeel, met name op het gebied van onderzoek en technologie. Om een dergelijke dimensie in onderwijs en opleiding te bevorderen, moeten de nationale en communautaire inspanningen op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en onderwijs beter worden gecoördineerd en moet een grotere synergie worden bereikt tussen programma's, innoverende initiatieven, onderzoeksactiviteiten en de industrie. Uitgaande van het subsidiariteitsbeginsel, aanvaardt de Commissie dat de hoofdrol hiervoor bij de lidstaten ligt, en stelt zij door de lidstaten te nemen maatregelen voor alsmede ondersteunende acties op communautair vlak.
Ik wil vooral wijzen op de volgende belangrijke aspecten van het probleem.
Ten aanzien van doelstelling 1 - de stimulering van de verwerving van nieuwe kennis - zijn we van mening dat de oprichting van kenniscentra en de mobiliteit van studenten, onderzoekers en docenten gericht moeten zijn op de bevordering van een interdisciplinaire benadering alsmede op nieuwe terreinen. We denken ook dat de Commissie bij de erkenning van essentiële vaardigheden rekening moet houden met onderzoekskwaliteiten en -activiteiten op het gebied van speerpunttechnologieën. Voorts dringen we aan op steun voor de vervaardiging en aanwending van educatieve multimediasoftware die is aangepast aan het onderwijsstelsel van en de maatschappelijke en taalkundige situatie in elke lidstaat.
Ten aanzien van doelstelling 2 - het nader tot elkaar brengen van school en onderneming - zijn we van oordeel dat er kanalen moeten komen voor de communicatie tussen school en bedrijfsleven. We wensen ook dat de Commissie er uit hoofde van de programma's SOCRATES en LEONARDO DA VINCI voor zorgt dat in het kader van de mobiliteit van studenten, onderzoekers en docenten tussen universiteiten, onderzoekscentra en bedrijven tijdvakken worden besteed aan erkend onderzoekswerk en opleiding op terreinen die verband houden met de industrie. De Commissie moet tevens steun verlenen aan de ontwikkeling van netwerken voor informatie- en adviesdiensten die de gebruiker onmiddellijke toegang geeft tot educatieve software.
We verzoeken de Commissie eveneens in samenwerking met Cedefop de totstandbrenging te bevorderen van netwerken voor de uitwisseling van gegevens uit de observatie van ervaringen en geslaagde maatregelen inzake continue beroepsopleiding.
Ten aanzien van doelstelling 3 - de bestrijding van uitsluiting - zijn we ervan overtuigd dat het gebruik van netwerken en multimedia in onderwijs en opleiding het streven naar gelijke toegang tot onderwijs en opleiding ondersteunt.
Tenslotte wijs ik erop dat we met het oog op de gelijke behandeling van materiële investeringen en investeringen in opleiding de Commissie verzoeken in samenwerking met de lidstaten de mogelijkheid van belastingfaciliteiten te onderzoeken voor bedrijven en personen die investeren in of deelnemen aan continue beroepsopleiding.

Hawlicek
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het Witboek wordt over het algemeen positief ontvangen. Juist nu tegen de achtergrond van de werkloosheid en vooral van de jeugdwerkloosheid in Europa wordt de onderwijsdiscussie uiterst serieus genomen. Sue Waddingtons verslag, waarmee ik haar hier van harte feliciteer, waarbij ik haar ook bedank voor de samenwerking, is uitermate waardevol omdat hierin ook rekening wordt gehouden met de nieuwste studies van de EU op het gebied van het onderwijsbeleid waaruit blijkt dat ook in de EU-landen het opleidingsniveau veel te wensen over laat, dat er sprake is van een vermindering van de overheidsuitgaven voor onderwijs en dat een betere opleiding weliswaar leidt tot een vergroting van de individuele opleidingskansen maar nog lang geen garantie is voor een arbeidsplaats.
De conclusies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media richten zich met name op drie punten. Als eerste punt noem ik de financiën. Susan Waddington heeft het eveneens genoemd als eis in haar verslag dat de kostenneutraliteit die in het Witboek wordt genoemd in geen geval een signaalwerking mag hebben, aangezien de programma's SOCRATES en LEONARDO reeds ondergefinancierd zijn en dat extra financiële middelen absoluut voorhanden moeten zijn.
Ten tweede de eis dat de Commissie haar huidige actieplan overdenkt en verdere punten opneemt, te beginnen bij het levenslange leren tot en met maatregelen die ook de sociale uitsluiting tegengaan. Daarbij gaat het zeker niet alleen om de tweede-kansschool maar vooral om scholings- en bijscholingsmaatregelen, integratiemodellen, actief leren, rekening houden met achtergestelden, rol van de docenten, opleidings- en beroepsvoorlichting. Dat alles zou ook moeten worden opgenomen en ook het leren van vreemde talen. Daarmee heeft onze commissie zich in het bijzonder beziggehouden en geëist dat daaronder niet alleen de EU-talen vallen.
Scholing en opleiding kunnen niet enkel en alleen inspanningen van het individu zijn, maar zijn een publieke taak. Ze vallen primair onder de verantwoordelijkheid van de overheid. Alleen zo kan een scheiding van de Europese samenleving in wetenden en onwetenden worden voorkomen.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur bedanken voor haar zeer goede verslag. Opleiding wordt steeds belangrijker, vooral met het oog op de werkgelegenheid. Als Europa in de toekomst op de wereldmarkt moet kunnen concurreren, is het absoluut noodzakelijk dat wij over goed opgeleide arbeidskrachten beschikken. Volgens mij is het concurrentievermogen van Europa gelegen in geavanceerde technologie, en dus ook in goed opgeleide arbeidskrachten. Precies zoals de rapporteur heeft gezegd, is een basisopleiding niet voldoende. Aangezien de veranderingen nu eenmaal zo snel geschieden, en de technologieën elkaar enorm snel opvolgen, is er permanente educatie nodig.
Bovendien heeft opleiding betekenis voor de klassenverschillen. Vroeger berusten de klasseverschillen op de hoeveelheid eigendom of geld. Nu en in de toekomst berusten de klassenverschillen in steeds sterkere mate op de vraag of men over kennis en vaardigheden beschikt of dat men niet over kennis en vaardigheden beschikt. Daarom is het enorm belangrijk dat iedereen deelneemt aan opleidingen en niet slechts een deel. In de huidige situatie is het vaak zo dat degenen die de hoogste opleiding hebben later in hun leven ook de meeste opleiding krijgen. Wij moeten een samenleving scheppen waarin allen een opleiding kunnen krijgen. Het is zeker waar dat wij allen verschillende vooruitzichten hebben, maar het is aan de opleidingen om er voor te zorgen dat deze op het individu afgestemd worden, zodat ze iedereen ten goede komen. Wat herkansing betreft, daar ben ik voor, maar dat kan niet plaatsvinden via een apart stelsel. De gewone opleidingsinstellingen moeten een herkansing geven aan degenen voor wie dat nodig is.
Bovendien wil ik een lans breken voor integratie van gehandicapte leerlingen. Die moeten zo veel mogelijk aan het gewone onderwijsstelsel kunnen deelnemen. Wat ten slotte de positieve discriminatie betreft: op het ogenblik hebben wij beroepsopleidingen waaraan ofwel vooral mannen aan deelnemen ofwel vooral vrouwen. Positieve discriminatie kan bijdragen aan een evenwichtiger verdeling van de seksen.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eens een blik werpen op de flexibiliteit. We weten allemaal dat de arbeidswereld in de afgelopen jaren helemaal is veranderd. We kunnen ervan uitgaan dat een groot deel van diegenen die nieuw zijn op de arbeidsmarkt drie, vier of vijf keer van beroep zullen moeten veranderen. Dat wil zeggen dat flexibiliteit een absolute must is en een levenslang leren, een voortdurende omscholing is noodzakelijk. Alleen wie deze flexibiliteit ook daadwerkelijk aan de dag legt en ertoe bereid is om zich bij te scholen en om te scholen, zal een grotere kans hebben om op de arbeidsmarkt te blijven. Datgene wat de politiek daarbij moet kunnen, is hulp bieden zodat deze flexibiliteit ook door het individu kan worden gerealiseerd.
Ik vind dat de Europese Unie hier goed werk heeft geleverd en wel in verband met de aangeboden opleidings- en mobiliteitsprogramma's, zoals bijvoorbeeld LEONARDO, zoals SOCRATES of zoals al de programma's die in verband met de structuurfondsen moeten worden gerealiseerd, bijvoorbeeld LEADER of YOUTH START of NEW enzovoorts. Dat is allemaal belangrijk opdat het individu op de arbeidsmarkt daadwerkelijk de kans heeft om een opleiding te volgen en daadwerkelijk mobiel te zijn. Ik denk dat deze programma's ook nodig zijn omdat deze mobiliteit voor de vele kleine en middelgrote ondernemingen leidt tot een innovatietransfer.
De grote problemen die er echter zijn als het gaat om de verwezenlijking van dat alles ontstaan doordat er grote belemmeringen zijn bij bijvoorbeeld de wederzijdse erkenning van diploma's die in het kader van de opleiding in het een of andere land worden behaald. Problemen zijn er ook bij de informatie voor de gebruikers of bij de vele nationale regelingen. Het is bijvoorbeeld onduidelijk wat valt onder vakantie respectievelijk werktijd of wat bij de opleiding hoort. Wat we nodig hebben, is daarom een pakket maatregelen van de Commissie opdat al deze barrières zo snel mogelijk worden opgeheven en we met deze programma's een actief arbeidsmarktbeleid kunnen voeren in het belang van de betrokkenen.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, mondialisering van de economie, flexibilisering van de arbeidsmarkt en de zojuist door ons behandelde gevolgen van de informatiemaatschappij nopen ertoe dat levenslang leren centraal komt te staan in onze aandacht. Werknemers moeten in staat gesteld worden regelmatig bij te scholen en jongeren in opleiding moeten zo vroeg mogelijk leren met nieuwe computertechnieken om te gaan. Wij moeten naar hele nieuwe onderwijsvormen toe en naar hele nieuwe vormen van coachen van leraren. Ik denk dat met name de informatiemaatschappij, waar wij het zojuist over gehad hebben, ertoe zal nopen dat de Europese Unie een steeds grotere rol op dit gebied claimt. Het is niet meer voldoende om alleen maar informatie uit te wisselen. Wij zullen ook nationaal beleid moeten durven coördineren.
De Europese Unie zal een sleutelfactor moeten vormen in het afstemmen op elkaar van de verschillende onderwijsstructuren in de verschillende lidstaten om Europa een goede rol te kunnen laten spelen op de wereldmarkt. Ik wil de rapporteur danken voor de aanzet die zij hiertoe gegeven heeft.

Sornosa Martínez
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Waddington oprecht gelukwensen met haar verslag, omdat dit met haar bijdragen en door het opnemen van een groot aantal van de amendementen die in de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid door verschillende fracties zijn ingediend, een aanzienlijke verbetering vormt op het Witboek van de Commissie. In het onderhavige verslag wordt benadrukt dat de Commissie op haar agenda prioriteit dient te verlenen aan de onderwijs, vanuit de overweging dat kwesties zoals sociale uitsluiting en gelijkheid tussen man en vrouw in hoge mate gebaat zullen zijn bij het bevorderen van permanent onderwijs en scholing.
De economische ontwikkeling die door middel van onderwijs en opleiding kan worden bereikt, is niet van kwantitatieve maar van kwalitatieve aard, zodat die vooruitgang niet in termen van meer maar in termen van beter moet worden beschouwd. Wijzigingen op het educatieve vlak alleen kunnen geen sociaal-economische veranderingen teweeg brengen, maar wel is het zo dat onderwijs en opleiding de bestaande ongelijkheid in hoge mate kunnen ondervangen, omdat zij kansen bieden op beter werk en derhalve op meer gelijkheid.
Wij dringen er bij de Commissie op aan, dat zij het onderwerp van onderwijs en opleiding in aanmerking neemt in het kader van een breder programma voor sociale, globale veranderingen, dat gekoppeld is aan de scholing van de mens en aan de overige sociale en economische plannen binnen dit grootse project van de Europese opbouw dat ons aller inzet vergt.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur gelukwensen met haar verslag dat goede en opbouwende kritiek inhoudt en vele goede voorstellen, enerzijds eigen voorstellen, anderzijds amendementen op het Witboek van de Commissie over onderwijs en opleiding. Ik vind het vooral belangrijk dat gewezen wordt op het feit dat de demografische ontwikkeling, die wordt gekenmerkt door vergrijzing van de bevolking, het nodig maakt dat de lidstaten zich meer richten op volwassenenonderwijs en permanente educatie. Wij moeten echter ook de aandacht richten op de gevaren van de bezuinigingen op de scholen en beroepsopleidingen en van het feit dat er minder leraren komen en dat zij minder mogelijkheden hebben om de leerlingen bij problemen te helpen en dat wij leerlingen krijgen die van school afgaan zonder de vereiste basiskennis. Dat zorgt immers ook voor meer sociale uitsluiting.
Wat het opzetten van een systeem van herkansing betreft ben ik het met de rapporteur eens. Wij moeten dit proberen te bereiken via het gewone onderwijssysteem, en naar een grote verscheidenheid streven op het gebied van pedagogiek en mogelijkheden. Verder is nieuwe technologie in school zeer belangrijk, maar het allerbelangrijkste en de basis voor een goede opleiding van hoge kwaliteit zijn goed-opgeleide leraren. Bovendien moeten er voldoende leraren zijn en wij moeten een milieu scheppen dat zowel leraren als leerlingen inspireert.
Ik ben het echter niet met de rapporteur eens over de gedetailleerde onderwijsactieprogramma's. Wat dit betreft zal ik amendement nr. 3 steunen, dat zegt dat de lidstaten zulke onderwijsactieprogramma's moeten opzetten.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de Commissie complimenteren met de kwaliteit van de in het Witboek neergelegde voorstellen. Ik sluit mij op dit punt aan bij mevrouw Waddington, onze rapporteur. Wat betreft de inhoud van de beleidslijnen die zij ontwikkeld heeft, zou ik voorrang willen geven aan het gedeelte dat over het basisonderwijs handelt. Ik vind het op dat punt het belangrijkst dat een juist evenwicht wordt getroffen tussen de basis van het onderwijs - lezen, schrijven en rekenen - en de toegang van leerlingen tot de nieuwe technologieën. Toetsenbord en beeldscherm kunnen niet de pen en het schrift van de eenentwintigste eeuw worden.
Een eerste vraag luidt: is het traditionele onderwijsstelsel aangepast aan de realiteit van de moderne wereld? Het antwoord moet ja luiden, als men van oordeel is dat de wereld van de school slechts de weerspiegeling vormt van een maatschappij waarin het toenemende geweld, de mislukking van de school en de depressieklachten van leerkrachten als dagelijks nieuws worden afgedaan. Het antwoord moet neen luiden als men vaststelt dat in sommige lidstaten nog altijd geen rekening wordt gehouden met het bioritme van een kind. Het antwoord moet ook negatief zijn ook als men moet toegeven dat er tegenwoordig geen referentiemodellen meer voor het onderwijs bestaan. Het Franse systeem, dat op elitevorming is gericht, het Duitse model van beroepsonderwijs en het Zweedse model van specialisatie van leerkrachten hebben alle hun tekortkomingen getoond.
Een tweede vraag luidt: willen wij wel of geen gelijke kansen? De crisis in het Europese onderwijssysteem kan niet worden opgelost door alleen maar op het scenario van de school van de toekomst te wijzen zonder vooraf eens goed na te denken over de filosofie van de school en de relatie school-bedrijfsleven. Een vraag: hoe moeten degenen die in het traditionele onderwijssysteem buiten de boot zijn gevallen opnieuw worden opgenomen? Op korte termijn moeten de tweede-kansscholen worden gestimuleerd en de leerkrachten geholpen worden. Het is veel te gemakkelijk om de leerkrachten als zondebok aan te wijzen. De politiek moet eens ophouden met het doen van concessies. Zij moet de duidelijke wil tonen om van de sociale partners, en dan vooral van de organisaties van werkgevers, intensievere samenwerking met het onderwijs te krijgen. Eerst dan zal technologie daadwerkelijk synoniem worden met vooruitgang.

Moretti
Mijnheer de Voorzitter, zoals elders al het geval is, vooral in de economische sector, zullen wij ook in de sociale sector een Europa met meer snelheden krijgen. Ik feliciteer de rapporteur, die zo haar best heeft gedaan en zo'n uitgebreid verslag heeft geschreven. Ik sta achter de mening dat het doel van onderwijs en opleiding hoofdzakelijk moet zijn een bepaalde groei te garanderen die de nodige banen kan opleveren, die ook andere sociale voordelen in petto heeft en tegelijkertijd maatschappelijke uitsluiting kan tegengaan.
Volgens mij kunnen dergelijke doelstellingen alleen bereikt worden als de lidstaten aangemoedigd worden tot zelfstandig optreden en als zij allerlei strategieën en projecten door hun eigen plaatselijke of regionale overheden kunnen laten coördineren. Zoals dat met ieder land het geval is, zal ook Europa groot kunnen worden als zij haar eigen burgers weet op te voeden qua beschaving en werk, en als zij haar jongeren leert hoe zij volwassen kunnen worden. In dit hele proces vervullen leerkrachten natuurlijk een cruciale rol. Daarom zouden zij verplicht moeten worden de cultuur, taal en tradities te leren van de plaatsen waar zij lesgeven, en net zoals studenten zouden zij elk jaar een toets moeten afleggen, waaruit moet blijken of ze geschikt zijn voor het lesgeven; zo'n examen zou dan moeten worden afgenomen door speciale commissies die via plaatselijke en regionale overheden worden belegd.
Afgezien daarvan zou dit Parlement de jonge Europese burgers het voorbeeld moeten geven: het moet Europa veranderen in een echt federaal Europa, waar de plaatselijke overheden meer in de melk te brokkelen krijgen; onder meer zouden deze overheden het recht moeten krijgen akkoorden te sluiten met regio's van andere lidstaten.
Dit alles zou een verdere stimulans vormen voor onze jonge Europese burgers: een culturele inzet gecombineerd met een krachtige democratische instelling kan heel bevorderlijk zijn voor de echte opbouw van het Europa van de volkeren en van de burgers.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, allereerst wil ik Sue Waddington bedanken voor het uitstekende verslag dat niet alleen heel uitvoerig is, maar ook de zwakke punten van het Witboek van mevrouw Cresson laat zien.
Het debat van de afgelopen maanden heeft duidelijk gemaakt hoe noodzakelijk het is dat alle opleidingssystemen in Europa worden gemoderniseerd en aantrekkelijker en Europeser worden gemaakt voor leerlingen, leraren en opleiders. Daartoe behoren de eerlijke analyse in de lidstaten en effectieve maatregelen ook op Europees niveau. De OESO heeft vastgesteld dat de uitgaven van de overheid op het gebied van het onderwijs sinds 1974 voortdurend zijn afgenomen, met name in de lidstaten van de Europese Unie.
Ik wil me nu met enkele punten richten op het beroepsonderwijs. De gelijkwaardigheid met bijvoorbeeld de academische opleiding is in geen enkele lidstaat gerealiseerd en is schijnbaar alleen maar geschikt voor zondagspraatjes. Daarbij is het juist voor de economische vestigingsplaats Europa heel dringend noodzakelijk om te handelen. Over 10 jaar zal 80 % van de technologie en van de kennis, van de know-how van vandaag zijn verouderd. En al in 2005 of 2006 zal er alleen al in Duitsland een tekort zijn aan gekwalificeerde vakmensen. Nodig zijn moderne beroepsopleiders die openstaan voor nieuwe ontwikkelingen en een nieuwe arbeidsorganisatie. Er moet meer nadruk worden gelegd op essentiële kwalificaties, zoals bijvoorbeeld sociale competentie, kunnen samenwerken, maatschappelijk denken dat ook rekening houdt met de verantwoordelijkheid voor het milieu.
Nieuwe technologieën zijn tot nu toe zeker verwaarloosd. Ik persoonlijk heb 20 jaar lang in de hightech -branche gewerkt en wil daarom ook waarschuwen voor overschatting. Oriënterende kennis kan alleen in een direct gesprek tussen docent en leerling worden opgedaan en alleen zo kunnen complexe structuren overzichtelijk worden gemaakt, verbanden worden gelegd en kritisch onderzocht. Daarom niet het één of het ander, maar een samengaan van leren en doceren van alle mogelijkheden.
Een laatste punt: ik wil mevrouw Cresson vragen om zich niet te laten ontmoedigen door de verschillende, uiterst aarzelende stellingnamen van de lidstaten. Ik ben van mening dat we op Europees niveau moeten kunnen handelen en een Europees perspectief nodig hebben.

Colombo Svevo
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur, mevrouw Waddington, omdat zij er met haar verslag in is geslaagd de concrete problemen van de diverse categorieën werknemers en sociale klassen te verwerken in het meer algemene thema van een nieuw opleidingsproces. Dit is misschien de meest interessante bijdrage die de Commissie in beschouwing zal nemen. Zodra het leven zich vervlecht met projecten, ontstaan er onvermijdelijk spanningen, maar dat kan toch ook wel vruchtbare resultaten afwerpen. In het Witboek over de cognitieve samenleving is er één gegeven dat volgens mij de nadruk verdient: het feit dat wij de uitdaging van de verandering best aankunnen en dat verandering en flexibiliteit zeker wel gestuurd kunnen worden en gericht op het belang van de mens, mits echter het vraagstuk van de opleiding een centrale positie toebedeeld krijgt.
Een goede opleiding is de enige manier om een situatie van flexibiliteit tot stand te brengen die de mens ten goede komt. Het Witboek behandelt dit vraagstuk zowel vanuit de optiek van de algemene ontwikkeling - het is immers interessant dat er naast technische vaardigheden ook sprake is van een herwaardering van de humanistische cultuur, van de menselijke creativiteit en het experimenteringsvermogen - als vanuit de optiek van de voorbereiding op het werk, hetgeen impliceert dat technische en sociale vaardigheden, theoretische kennis en arbeidstoepassingen steeds meer met elkaar vervlecht moeten raken.
Door dit alles wordt het echter wel noodzakelijk dat de opleiding binnen een heel netwerk wordt geïnstalleerd: één instelling kan het allemaal niet meer af. Daarom zullen instellingen, scholen, opleidingscentra, verenigingen en gezinnen steeds meer genoopt worden onderling met elkaar samen te werken.
Er is één specifieke kwestie die de aandacht van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft getrokken: dat is de tweedekansschool. Wij kennen daar de noodzaak van, maar ook de gevaren. Hoe het allemaal afloopt, zal vooral afhangen van de veranderingen die men aan zal kunnen brengen in een vooralsnog te strak systeem. Als we kunnen komen tot een systeem dat voorziet in onderlinge communicatie tussen opleidingsstelsels, scholen en bedrijven, dan kan het idee van de tweedekansschool zich inderdaad ontpoppen als een nieuwe kans.
Wij kunnen ons ook vinden in de genoemde doelstellingen. Volgens ons zijn die doelstellingen ten opzichte van het algemeen kader sterk strategisch en kunnen ze in ieder geval een paar veranderingen ontketenen: van de nieuwe relatie school/bedrijf, via de kennis van talen tot de opleiding als één van de grote investeringen.
Dit Witboek is bekritiseerd, omdat het zich niet afdoende bezig zou houden met de maatschappelijke en menselijke groei. Ik deel die kritiek niet, omdat volgens mij de maatschappelijke en persoonlijke groei niet alleen van het Witboek een steun in de rug krijgt, maar zelfs bestempeld wordt als een waardevol onderdeel voor het curriculum van sollicitanten. Anders valt niet te verklaren waarom het Witboek onder andere ook aandacht schenkt aan het experimenteren met Europees vrijwilligerswerk.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ook ik heb alle lof voor het initiatief dat de Commissie heeft genomen om een Witboek op te stellen over onderwijs en opleiding en ik dank de rapporteur van harte voor haar uitmuntende verslag, dat een verbetering oplevert voor het Witboek.
Ik wilde kort twee aspecten belichten. Het eerste heeft te maken met de zeer nauwe band - waar de rapporteur ook al op heeft gewezen - tussen het opleidingsstelsel en een van de grote uitdagingen die onze maatschappij voor zich heeft: de globalisering van de economie. Het globaliseringsproces vormt aan de ene kant de aanzet tot een gigantische verandering in de arbeidsstructuur en het veroorzaakt problemen van aanpassing aan nieuwe maatschappelijke en economische omstandigheden, maar aan de andere kant kan globalisering ook een uitstekende kans zijn, mits men fors gaat investeren in het opleidingswezen: opleiding van jongeren, omdat hun kennisbestand verruimd moet worden, opleiding in de zin van verwervingsproces van vreemde talen, opleiding als bindmiddel tussen scholen en bedrijven, maar ook als herscholing van volwassenen, om ervoor te zorgen dat dezen zich aan kunnen passen aan de veranderingen van de economie en de samenleving. Het staat en valt dus allemaal met de opleiding: als deze opgevoerd en geherkwalificeerd wordt, dan lukt het om de huidige veranderingen en vernieuwingen als een buitenkansje te benutten.
Om die reden schaar ik me achter de opmerkingen van de rapporteur en achter haar oproep aan de begrotingsautoriteit om ervoor te zorgen dat ook op Europees niveau, dus niet alleen in de afzonderlijke lidstaten, meer middelen ter beschikking worden gesteld voor een basisopleiding die een hele levensduur beslaat, alsook voor wetenschappelijk onderzoek.
De tweede kwestie die ik naar voren wilde halen, betreft de vrouwen. Weliswaar hebben in de afgelopen jaren de opleidingen een sterke toename van vrouwen meegemaakt, maar in het beroepswezen bestaat nog een sterke scheiding der seksen, vooral in bepaalde sectoren. Het wordt dus tijd dat er concrete acties worden ondernomen om de toegang van jongeren en vrouwen tot onderwijs en opleiding aan te moedigen, vooral voor technische vakken en beta-vakken.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, uit tal van onderzoeken blijkt dat onderwijs en opleiding in hoge mate bijdraagt tot de aanpak van het werkloosheidsprobleem en de versterking van het concurrentievermogen van de economie. We moeten ons derhalve afvragen hoe we het algemeen vormend onderwijs kunnen afstemmen op de beroepsopleiding om - zodoende - te komen tot een onderwijsstelsel dat de burgers aanleert voortdurend te leren.
Ik maak van de behandeling van dit verslag dan ook gebruik om het volgende op te merken.
Ten eerste, we mogen niet vergeten dat de Europese Unie beschikt over het Europees Sociaal Fonds, dat een instrument is om beleidsvormen op dit gebied te ontwikkelen en te financieren. Daarom moeten we alles in het werk stellen om de doeltreffendheid en doorzichtigheid van de acties in het kader van dit fonds te versterken.
Ten tweede, we moeten vooral aandacht hebben voor de regeling van de problemen die voortvloeien uit de op til zijnde informatiemaatschappij, welke moet uitgroeien tot een maatschappij die alle burgers - niet een beperkte groep mensen - aanbelangt.
Ten derde, we dienen de nadruk te leggen op het onderwijs van vreemde talen, waarvan het belang in de context van de verwezenlijking van de interne markt niet mag worden onderschat.
Ten vierde, we moeten meer middelen uittrekken voor de programma's SOCRATES en LEONARDO DA VINCI, die een toegevoegde waarde aan de sector onderwijs en opleiding geven.
Tenslotte, de vereisten en ontwikkelingen inzake beroepsopleiding tonen aan dat het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding, het Cedefop, een absolute noodzaak is. Daarom moeten we dit centrum - dat in mijn vaderland is gevestigd - steunen en activeren.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de verschillende commissies, met name de rapporteurs, mevrouw Waddington, mevrouw Hawlicek en de heer Trakatellis.
De Commissie had met haar Witboek voor ogen een bijdrage te leveren aan het debat over de toekomst van onze samenleving, met name voor wat betreft de rol die onderwijs en opleiding kunnen vervullen met betrekking tot de huidige maatschappelijke veranderingen, met een bijzondere aandacht voor de verschillende manieren om het werkloosheidsdrama terug te dringen.
Het is duidelijk dat dit debat nauw verbonden is met de keuze van een maatschappelijk model voor Europa. Het gaat erom de Europese burgers gemeenschappelijke waarden en objectieven aan te reiken, met name wat betreft de ontwikkeling van levenslang onderwijs en opleiding.
Sedert het Witboek gepresenteerd is, heeft het begrip "cognitieve samenleving" zich ontpopt tot een bijzonder referentiekader voor bezinning. Dit aspect komt vooral tot uiting in het advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, dat mevrouw Hawlicek heeft geformuleerd. Daarbij zijn een aantal voorstellen van het Witboek overgenomen, met name verbetering van de algemene ontwikkeling, bevordering van de menselijke creativiteit en het kritisch vermogen, alsook talenkennis.
De drie grote factoren van verandering die het Witboek heeft belicht - mondialisering, informatiemaatschappij, technologische en wetenschappelijke revolutie - zijn niet ter discussie gesteld, maar worden juist steeds meer beschouwd als fundamenteel uitgangspunt om over opvoedingskwesties te kunnen discussiëren: uiteindelijk was dat tot kort geleden ondenkbaar. Echter, het verslag van het Parlement en nogal wat andere standpunten hebben duidelijk gemaakt dat die drie factoren toch nog te beperkt zijn en dat er minstens twee factoren bij moeten komen, factoren die het Witboek eigenlijk een beetje onderschat had. In de eerste plaats is dat de demografische ontwikkeling. Het verslag van het Parlement haalt dit aspect duidelijk voor het voetlicht, zoals het rapport van de Europese Confederatie van Vakbonden dat trouwens ook doet. De evolutie van de leeftijdspiramide van de Europese beroepsbevolking wordt inderdaad te vaak gebagatelliseerd. Wat vooral duidelijk is geworden, is dat deze leeftijdsontwikkeling bijdraagt tot een sterk opkomende behoefte aan opleiding voor werkende volwassenen. Met andere woorden, het hele debat mag niet alleen tot de jongeren beperkt worden. In dit opzicht is het misschien wel nuttig erop te wijzen dat de Commissie binnenkort de Raad en het Parlement een eerste Europees verslag zal aanbieden over de toegang tot permanente educatie in de Unie. Dit verslag is geschreven naar aanleiding van de desbetreffende aanbeveling van de Raad van 1993. Ook zullen er richtsnoeren komen over hoe met deze prioritaire kwestie van de beroepsopleiding in de Gemeenschap moet worden omgesprongen.
Het andere punt waar voorbehoud over is gemaakt en waar zelfs de nodige kritiek op is gekomen, heeft te maken met degenen, personen en instanties, die bepaalde sleutelposities innemen, in de eerste plaats de sociale partners. De verschillende vertegenwoordigers van de arbeidsmarkt en het economisch bestel vervullen een onvervangbare rol en met het oog hierop hebben Mevrouw Boogerd-Quaak en de heer Lindqvist dan ook de nodige toevoegingen voorgesteld.
Het verslag van het Parlement heeft bovendien kritiek op het feit dat het Witboek geen analyses bevat van de opleidingsstelsels in de diverse lidstaten; met name de heer Menrad heeft daarop gewezen. Nu moet ik u wel zeggen dat het doel van het Witboek was een diepgaande discussie los te weken over de evolutie van de maatschappijen, en niet louter van de educatiestelsels. Hoe dan ook, met het werkprogramma van de Commissie zal er een aanzienlijk aantal documenten worden gepresenteerd over verschillende stelsels. Zo zullen er belangrijke gegevens komen over het onderwijs en, voor de eerste keer, ook over de beroepsopleiding. Voorts zal er een verslag over permanente opleiding komen en interimverslagen over SOCRATES en LEONARDO DA VINCI.
Het gaat erom dat er precieze antwoorden komen op een bekommernis die het ontwerpverslag van het Parlement als essentieel heeft bestempeld, zowel tijdens het overleg binnen de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media als tijdens de besprekingen binnen de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken: de financiële middelen.
Het verslag van het Parlement hamert er heel sterk op dat de financiële middelen aangepast moeten worden aan de objectieven van het Witboek en de verwezenlijking van de cognitieve samenleving. Het Witboek heeft een hele reeks experimenten voorgesteld, en daar is in het kader van de bestaande actieprogramma's SOCRATES en LEONARDO DA VINCI een begin mee gemaakt. Voor deze twee programma's zijn al de nodige financiële middelen uitgetrokken. Extra financieringen zijn met name voor de tweedekansscholen ter beschikking gesteld via de Structuurfondsen. De Commissie heeft thans een ontwerpbesluit in beraad over de financiering van het SOCRATES-programma voor de komende twee jaar. Wij rekenen vast op steun van het Parlement.
Wat gaat de Commissie verder nog ondernemen? Het is de bedoeling dat de Commissie nog vóór de zomer de Raad en het Parlement een mededeling presenteert, waarin uiteengezet wordt wat de uitkomst is van de diverse debatten die op lokaal, nationaal en communautair niveau hebben plaatsgehad in het kader van de verschillende communautaire instellingen, binnen de economische en sociale instellingen en met diverse deskundigen. In deze mededeling zal met name rekening worden gehouden met de indicaties die zijn aangereikt tijdens de themaconferenties welke de Commissie heeft georganiseerd rondom de vijf doelstellingen van het Witboek, en tevens zal rekening gehouden worden met alles wat wij kunnen opsteken met de uitvoering van die doelstellingen. Wat trouwens dit laatste betreft, de mededeling zal zich niet beperken tot een algemene lering, maar zal voor elke doelstelling precies uitleggen welke moeilijkheden er zijn gerezen en welke lessen daaruit getrokken zijn.
Het tijdschema dat is opgesteld via de besluiten van de Raad die de programma's SOCRATES en LEONARDO DA VINCI in het leven hebben geroepen, is vrij gunstig. Voor elk programma zou de Commissie in 1997 een verslag moeten presenteren met tussentijdse evaluaties en in de loop van het eerste semester van 1998 moet de Commissie met voorstellen komen over voortzetting van de programma's na 1999, wanneer die programma's dus officieel aflopen. In het evaluatierapport over de realisering van de objectieven van het Witboek zal de Commissie een paar richtsnoeren uitzetten met betrekking tot een meer algemene uitvoering van de doelstellingen. Dit rapport en de tussentijdse evaluatierapporten zullen zowel de Raad als het Parlement in de gelegenheid stellen een eerste oriëntatiedebat te houden tussen eind 1997 en begin 1998.
Op die manier zullen wij voor de voorstellen voor herziening van de programma's SOCRATES en LEONARDO DA VINCI, die tegen het eind van het eerste semester van 1998 zullen worden gepresenteerd, volledig profijt kunnen trekken van deze oriëntatiedebatten. In dit verband staan wij achter de bekommernis die het Parlement gevoelt vanwege het feit dat er een bijzondere actie voor het leerlingwezen wordt bevorderd zonder dat in deze fase het actiemiddel is bepaald.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Exploitatie van de vliegtuigen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0063/97) van de heer Van der Waal, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de beperking van de exploitatie van vliegtuigen van bijlage 16 van het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart (COM(96)0413 - C4-0541/96-96/0209(SYNN).

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, in richtlijn 92/14 is bepaald dat met ingang van 1 april van het jaar 2002 alle zogenaamde Hoofdstuk 2 -vliegtuigen niet meer op de luchthavens van de Unie mogen worden geëxploiteerd vanwege de grote geluidshinder die zij veroorzaken. Daarnaast is in de richtlijn het gebruik van H2vliegtuigen ouder dan 25 jaar, uitgerust met een motortype met een omloopverhouding kleiner dan twee, verboden. Alleen voor ontwikkelingslanden is op dit verbod een uitzondering gemaakt.
Het voorstel van de Commissie tot wijziging van deze richtlijn beoogt in de eerste plaats de lijst van uitzonderingen uit te breiden. Dat is nodig omdat bij het ingaan van de richtlijn in 1992 een aantal vliegtuigen door sommige ontwikkelingslanden niet is aangemeld en bovendien het aantal H2-vliegtuigen ouder dan 25 jaar, is toegenomen. De vervoerscommissie gaat hiermee akkoord voorzover het werkelijke ontwikkelingslanden betreft, zoals bijvoorbeeld Libanon en Swaziland, maar zij heeft er moeite mee daarbij een land als Saudi-Arabië te rekenen. Dit land komt weliswaar voor op de OESO-lijst van ontwikkelingslanden, maar staat daar vermeld onder de inkomenscategorie: hoog. De vervoerscommissie stelt per amendement voor de definitie van ontwikkelingsland te beperken zodat de uitzonderingen alleen ten goede komen aan de armere landen waarvoor de regeling is bedoeld. Een saillant detail is dat het bij de vliegtuigen uit Saudi-Arabië die voor vrijstelling zijn aangemeld bovendien vliegtuigen van particulieren betreft.
Een tweede verandering betreft het beperken van de exploitatie van H2-vliegtuigen. De voorstellen van de Commissie om het vervoer van H2-vliegtuigen te concentreren op bepaalde luchthavens die met andere vliegvelden een luchthavencomplex vormen, worden door ons ondersteund. De vervoerscommissie wil echter nog een stap verder gaan door de lidstaten de mogelijkheid te geven de toegang van de meest lawaaiige vliegtuigen te beperken. Door de sterke groei van het luchtverkeer en de strengere geluidseisen die aan luchthavens worden gesteld, moet er steeds economischer met de beschikbare geluidsruimte worden omgegaan. Zo neemt op de luchthaven Schiphol de start en landing van een H2-vliegtuig de "geluidsruimte" in van minimaal 5 vergelijkbare H3-vliegtuigen. Tijdens de avonduren geldt zelfs een verhouding van één op tien. Vanwege het grote beslag dat H2-vliegtuigen op de beperkte capaciteit leggen, dienen lidstaten de toegang van H2-vliegtuigen tot hun luchthavens te kunnen beperken.
Met de meeste andere wijzigingen van de Commissie kunnen wij instemmen. Terecht wordt met één van de wijzigingen het zogenaamde "sub-leasen" van H2-vliegtuigen uit het ene ontwikkelingsland aan maatschappijen uit een ander land, onmogelijk gemaakt. Vrijstellingen mogen alleen gebruikt worden binnen het ontwikkelingsland waaraan zij zijn toegewezen. De vervoerscommissie heeft deze bepaling nog wat verder aangescherpt.
Tenslotte, omdat het er om gaat het gebruik van H2-vliegtuigen tot het jaar 2002 zoveel mogelijk te beperken, stellen wij voor dat bij eventueel verdere uitbreiding van de lijst van vrijstellingen Raad en Parlement steeds worden geraadpleegd.

Grosch
Geachte mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, de verandering van richtlijn 92/14 maakt deel uit van het streven om luchtverkeer en milieubescherming beter met elkaar in overeenstemming te brengen. Dat met inachtneming van milieufactoren de technische uitvoerbaarheid en ook de economische gevolgen eveneens moeten leiden tot uitzonderingen lijkt me logisch maar er moet zorg voor worden gedragen dat er geen misbruik wordt gemaakt van deze uitzonderingsregelingen.
De Fractie van de Europese Volkspartij juicht daarom het voorstel van de Commissie en alle amendementen van de rapporteur toe, omdat ze onder andere duidelijkheid verschaffen over begrippen als luchtvaartmaatschappij of exploitatievergunning die daarvoor leidden tot een verkeerde uitleg. We zijn het ook eens met het schrappen van de vliegtuigen uit Saoedie-Arabië. Want afgezien van het feit dat in de zin van de richtlijn de uitzonderingsregelingen niet er niet toe dienen te leiden dat het aantal steeds verder toeneemt, moet de uitzondering in dit geval toch zo worden beschouwd dat het begrip "ontwikkelingsland" wel moeilijk in overeenstemming is te brengen met deze particuliere eigendommen.
Ook is de Fractie van de Europese Volkspartij blij met het feit dat de begrippen "leasen" en "subleasen" meer expliciet worden uitgelegd en dienovereenkomstig ook in grotere mate aan banden kunnen worden gelegd. De procedure is vereenvoudigd door de samenstelling van een commissie, maar toch stellen we het op prijs dat dit alleen maar bij schrappingen gebeurt en dat bij verdere opnamen in de uitzonderingsregeling Raad en Parlement opnieuw worden geraadpleegd.
Daarom zal de Fractie van de Europese Volkspartij dit verslag en ook alle amendementen goedkeuren en hoopt ze dat Commissie en Raad de amendementen aannemen, omdat ze in onze ogen helemaal overeenkomen met de geest van de richtlijn, namelijk een gezond compromis tussen milieubescherming respectievelijk in dit geval geluidsoverlast, technologische haalbaarheid en economische gevolgen voor echte ontwikkelingslanden.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, professor Monti, aan u als verantwoordelijke voor de interne markt en voor gelijke voorwaarden stel ik de volgende vraag direct en met nadruk. Luchtvaartmaatschappijen uit de Gemeenschap met vaste rechten die passagiers uit de Gemeenschap vervoeren, moeten een plaats afstaan op de inderdaad door milieunormen beschermde en wat geluidsniveau betreft beperkte luchthavens van de Unie, vanwege twee aspecten die door de Commissie zijn opgelegd. Ten eerste: toegang uit derde landen, zogenaamde ontwikkelingslanden; ik wijs op wat beide voorgaande sprekers gezegd hebben. Ten tweede: nieuwkomers op de luchthavens, dat gaat ten koste van gevestigde maatschappijen omdat u de markt open wil houden en niet wil dat de slots gereserveerd blijven voor die maatschappijen die er al lang zijn en die ten koste van zeer hoge bedragen hun vliegtuigen hebben aangepast en die uitgebreide investeringen doen. Dan komt er een nieuwkomer die niks heeft aangepast, die een categorie 2-vliegtuig heeft, en die moet van u toegang krijgen tot die beperkte geluidsruimte. Vindt u dat een gemeenschappelijke markt met een level playing field . Die vraag stel ik u zeer direct.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, het nu door ons behandelde verslag wil op verschillende wijzen het lawaai van vliegtuigen verminderen. Het door de Commissie gedane voorstel is in veel opzichten goed, maar het is belangrijk het te completeren met de aanvullings- en wijzigingsvoorstellen van de Commissie vervoer en toerisme, die de lidstaten o.a. het recht geven om de toegang voor de meest luidruchtige soorten vliegtuigen te beperken en om zelfs nog verder te gaan wat de mogelijkheid betreft om vliegtuigen die niet meer voldoen aan de voorwaarden van de bijlage direct te schrappen. Ik ga ervan uit dat de Commissie er eigenlijk niets op tegen heeft om het zo te doen. Ik vind het buitengewoon belangrijk en urgent dat de activiteiten om vliegtuiglawaai te beperken voortdurend doorgaan. Het is vooral van belang dat wat dit betreft ook op het gebied van onderzoek en ontwikkeling meer inspanningen worden verricht.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de reden van mijn tussenkomst in dit debat is voornamelijk het probleem van een luchthaven in een regio die een perfecte illustratie is van het debat van vandaag.
Oostende is reeds enkele jaren een toevluchtsoord voor hoofdstuk 2-vliegtuigen, uit o.a. Egypte, Nigeria, Zaïre en voor luidruchtige oude vliegtuigen van maatschappijen zoals African International.
Ik heb de vrijstellingslijsten, zoals voorzien in bijlage 1 bij de richtlijn 9214, alsook de herziene bijlage, zoals voorzien in het nieuwe Commissievoorstel voorgelegd aan de omwonenden van deze luchthaven die zich verenigd hebben om te strijden tegen de slapeloze nachten en om te ijveren voor een normaal wooncomfort. Zij bevestigen mij dat er in werkelijkheid heel wat meer hoofdstuk 2-vliegtuigen afkomstig uit ontwikkelingslanden vliegen op Oostende, dan vermeld op de respectievelijke bijlagen. Er schort dus wel zeker iets met de naleving van deze richtlijnen, mijnheer de commissaris. Hoewel het de bevoegdheid is van de lidstaten, hoop ik dat de Commissie de lidstaten die zich niet aan de regels houden, op de vingers kan en zal tikken.

Dury
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten steunt natuurlijk de voorstellen van de heer van der Waal. Ik geloof dat bij dit soort vraagstukken altijd het collectieve belang, het belang van de gehele samenleving, het belang van de burger voorop moet staan. En soms doet zich een tegenstelling voor tussen het economisch belang - dat wil zeggen dat iedereen dit vervoermiddel daadwerkelijk moet kunnen benutten - en het belang van de bewoners die in de nabijheid een luchthaven wonen. Dit soort tegenstellingen moet worden opgeheven door middel van democratische wetgeving.
Zojuist is gesproken over het probleem van de luchthaven van Oostende. Ik zou u urenlang kunnen vertellen over de sage van de luchthaven Zaventem. De omwonenden hebben herhaaldelijk een klacht ingediend tegen de gevolgen van geluidsoverlast, vooral de nachtvluchten die hun rust verstoren. Er zijn verscheidene vonnissen uitgesproken. Deze kwamen niet altijd overeen met de wensen van de omwonenden. Hier speelt het probleem van de toepassing van wetgeving door de Belgische staat, en ook het probleem van de beoordeling van de geluidsoverlast voor de omwonenden.
Tot besluit heb ik een vraag aan de commissaris: hoe komt het eigenlijk dat men zich hier sterk maakt voor ontheffing voor privé-vliegtuigen? Volgens mij vormt dat een echt probleem voor verscheidene luchthavens, vooral voor die van Brussel. Dit laat zich niet zo goed begrijpen. Andere vliegmaatschappijen of andere vliegtuigen dienen zich te houden aan een aantal beperkingen. Het zou niet zo moeten zijn dat onder het mom van nieuwe economische voordelen op bepaalde maatschappijen andere regels van toepassing zijn.
Op Zaventem en meer in het algemeen in Brussel wacht men op een oplossing, en wij hopen dat de Commissie naar ons zal luisteren.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wens allereerst het Parlement te danken voor het feit dat het dossier over luidruchtige vliegtuigen op de agenda van deze vergaderperiode is gezet. Mijn dank gaat met name uit naar de Commissie vervoer en toerisme en haar rapporteur, de heer Van der Waal, omdat het hun gelukt is in zo korte tijd een verslag op te stellen.
Ik besef heel goed dat het probleem van geluidsoverlast veroorzakende vliegtuigen een bron van bekommernis voor het Europees Parlement is. Zo zou men een paar vraagtekens kunnen zetten bij de concrete invulling van het Commissievoorstel dat wijziging brengt in een vigerende richtlijn over geleidelijke terugtrekking van de meest lawaaierige types vliegtuigen. Het kan namelijk nogal bevreemdend werken te moeten constateren dat in de wijziging van de richtlijn over beperking van exploitatie van lawaaierige vliegtuigen het aantal vliegtuigen van ontwikkelingslanden dat voor vrijstelling in aanmerking komt, gestegen is.
Hier is echter een logische verklaring voor. Toen namelijk destijds goedkeuring werd gehecht aan richtlijn 92/14/EEG van de Raad over geleidelijke terugtrekking van de meest lawaaierige vliegtuigen - de zogeheten H2-vliegtuigen - dacht men rekening te moeten houden met de moeilijke economische situatie van vliegtuigmaatschappijen die in ontwikkelingslanden gevestigd zijn. Vandaar dat deze richtlijn nader aangaf onder welke voorwaarden vliegtuigen die in de registers van ontwikkelingslanden staan ingeschreven en beheerd worden door luchtvaartmaatschappijen van die landen, in aanmerking kunnen komen voor vrijstelling van de verbiedende bepalingen, overigens tot een uiterlijke termijn van 31 maart 2002. Tegelijkertijd werd in de bijlage van de richtlijn aangegeven welke afzonderlijke vliegtuigen van de ontwikkelingslanden in aanmerking komen voor zo'n ontheffing. Maar op het moment van goedkeuring van richtlijn 92/14/EEG was de Commissie niet volledig in kennis gesteld van het bezit aan vliegtuigen van de ontwikkelingslanden, vandaar dat bepaalde toestellen niet in de bijlage kwamen te staan. Daarom is het voornaamste doel van het huidige voorstel van de Commissie dat de lijst van vliegtuigen die in de bijlage op de richtlijn staan, wordt bijgewerkt. Op die manier moet voorkomen worden dat er juridische onzekerheid ontstaat over de situatie rondom vliegtuigen van ontwikkelingslanden.
Maar afgezien daarvan heeft de Commissie in het kader van de initiatieven voor een uniforme en meer rigoureuze interpretatie van de huidige richtlijn binnen de Gemeenschap besloten om een paar definities en redactionele wijzigingen in te voeren. Doel daarvan is dat via de uitvoering van de gewijzigde bepalingen de verzoeken tot vrijstelling van de luchtvaartmaatschappijen op striktere wijze behandeld kunnen worden. Zodoende zou richtlijn 92/14/EEG efficiënter moeten worden in het terugdringen van geluidsemissies rondom luchthavens.
Tenslotte vond de Commissie het een goed idee om de lidstaten toe te staan de verkeersstroom van luidruchtige vliegtuigen te richten op luchthavens die minder gevoelig zijn voor geluidsoverlast, mits die luchthavens natuurlijk deel uitmaken van een bepaald luchthavensysteem. Een dergelijke bepaling doet geen afbreuk aan de evenwichtige aanpak die men heeft gekozen met richtlijn 92/14/EEG, waarin terdege rekening wordt gehouden met technische en economische factoren en milieuoverwegingen.
De heer Wijsenbeek was zo vriendelijk mij een vraag te stellen die vooral de bevoegdheden van de commissaris voor de interne markt betrof en niet die van de commissarissen die ik hier vanavond vertegenwoordig. In antwoord op zijn vraag zou ik willen zeggen dat de toevoegingen aan de lijst vliegtuigen zijn die reeds in bedrijf waren. Het gaat dus niet om nieuwkomers, maar deze zijn niet in de oorspronkelijke richtlijn opgenomen, omdat zij niet waren aangemeld. Met deze nieuwe aanvulling van de lijst is aan alle in de richtlijn vastgestelde criteria voldaan. De opneming daarvan is derhalve slechts een technische wijziging.
(IT) Bij het bestuderen van de door de vervoerscommissie goedgekeurde amendementen heb ik als belangrijk criterium aangenomen dat de evenwichtige aanpak waar ik het zojuist over had, gehandhaafd werd. Wat de vliegtuigen van ontwikkelingslanden betreft, het is van essentieel belang dat de tekst zo rigoureus mogelijk wordt gemaakt, om te voorkomen dat er misbruik wordt gemaakt van de vrijstellingen en ervoor te zorgen dat vliegtuigen die momenteel worden beheerd door maatschappijen die gevestigd zijn in bepaalde ontwikkelingslanden geholpen worden. Het doet me daarom genoegen u te kunnen mededelen dat de Commissie de amendementen 3 en 7 kan overnemen, omdat hiermee de voorwaarden waaronder een vrijstelling geldig kan blijven, worden aangescherpt. De Commissie kan echter niet akkoord gaan met de amendementen 1, 2 en 6, omdat deze indruisen tegen de evenwichtige aanpak die aan de basis staat van de richtlijn, noch met de amendementen 4 en 8, omdat de Commissie daardoor verplicht zou worden een verdere wijzigingsrichtlijn voor te stellen om in de bijlage een gering aantal vliegtuigen uit ontwikkelingslanden op te nemen die in aanmerking zouden kunnen komen voor een vrijstelling in het jaar 2000. Ook de amendementen 5 en 9 kunnen niet door de beugel, aangezien Saoudi-Arabië op de officiële internationale lijst van ontwikkelingslanden staat en omdat de vliegtuigen die van dat land in de bijlage staan tegemoetkomen aan de criteria van artikel 3 van de richtlijn in de gewijzigde versie van de huidige richtlijn. Dankzij de twee amendementen die de Commissie dus overneemt, zullen wij de bepalingen met betrekking tot de ontwikkelingslanden verder kunnen aanscherpen, waarbij echter tegelijkertijd het globale evenwicht behouden blijft.
Ik wens opnieuw de heer van der Waal en de vervoerscommissie te danken en ik bied u mijn excuses aan, mijnheer de Voorzitter, omdat ik misschien door het complexe karakter van dit thema teveel spreektijd in beslag heb genomen.

Cornelissen
Voorzitter, ik heb zorgvuldig geluisterd naar de commissaris, maar ik heb niet het antwoord gehoord op de vraag van de rapporteur, namelijk deze: hebben vliegvelden c.q. lidstaten de mogelijkheid en de ruimte om de lawaaiige categorie-2 vliegtuigen te weren als zij moeite hebben om binnen de geluidsnorm te blijven? Dat is natuurlijk een vraag waar wij voortdurend mee geconfronteerd worden door onze burgers. Als de commissaris niet in staat is om die vraag nu te beantwoorden, mogen we dan daar nog later een schriftelijk antwoord op.

De Voorzitter
Mijnheer Cornelissen, dit is niet zozeer een motie van orde, maar een vraag. Missschien kan de commissaris er antwoord op geven, maar ik weet niet of dat nu lukt.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof te kunnen antwoorden door te verwijzen naar de aanpak van globale harmonisatie.
Van drie amendementen, 1, 2 en 6, is het de bedoeling dat de lidstaten toegestaan wordt beperkingen in te voeren op de activiteiten van H2-vliegtuigen in afzonderlijke luchthavens. Het kan zijn dat de leden van het Parlement er niet van op de hoogte zijn dat dergelijke beperkingen getoetst moeten worden aan de procedure en de voorwaarden zoals bepaald bij verordening (EEG) 2408/92 van de Raad over de toegang tot de markt.
Aangezien richtlijn 92/14/EEG mikt op het doel van een globale harmonisatie, rekening houdend met technische en economische factoren en met het milieueffect, mogen de lidstaten geen strengere voorschriften uitvaardigen, zoals een absoluut verbod op activiteiten van een H2-vliegtuig zolang deze nog niet 25 jaar oud is. Echter, onder behoud van de bepalingen van artikel 9 van verordening (EEG) 2408/92 van de Raad over de toegang tot de markt mogen de lidstaten, indien er zich ernstige milieuproblemen voordoen, beperkingen op die activiteiten leggen: dus geen absoluut verbod, maar wel beperkingen, zoals bijvoorbeeld een verbod op nachtvliegen van H2-vliegtuigen, maar nogmaals, mits een en ander niet resulteert in een absoluut verbod op het gebruik van die vliegtuigen. De lidstaten kunnen bovendien hogere landingsrechten vragen voor vliegtuigen die geluidsoverlast veroorzaken.

De Voorzitter
Ik dank u, professor Monti .

Sluiting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de jaarlijkse zitting 1996-1997 van het Europees Parlement te zijn gesloten en herinner eraan dat onder toepassing van de bepalingen van het Verdrag het Parlement morgen, dinsdag 11 maart 1997, bijeenkomt.
(De vergadering wordt te 20.20 uur gesloten)

