Contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Janusz Wojciechowski, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1868/94 tot vaststelling van een contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel C6-0046/2007.
Mariann Fischer Boel
lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de rapporteur, de heer Wojciechowski, en de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bedanken voor hun inspanningen ten behoeve van dit verslag.
Ik zal eerst dit voorstel nader toelichten. Sinds in 1995 de aardappelzetmeelcontingenten werden ingevoerd hebben we geprobeerd een strategie te bepalen die de ontwikkeling van deze belangrijke sector kon garanderen, verbeteren en stimuleren. In de afgelopen tien jaar is het landbouwbeleid van de Europese Unie drastisch veranderd. Het is marktgerichter geworden, waarbij de meeste steunbetalingen zijn ontkoppeld en de marktordening in bijna alle sectoren is hervormd.
Ondanks het bestaan van contingenten wordt er meer aardappelzetmeel geproduceerd dan waaraan de Europese markt behoefte heeft, met als gevolg dat we ongeveer 40 procent van onze productie moeten afzetten op de wereldmarkt, meestal met het voordeel van uitvoerrestituties. Voor wat betreft de voorstellen waarover we vandaag praten: het is van cruciaal belang om de stabiliteit van deze zeer kwetsbare sector te behouden en tegelijkertijd rekening te houden met de fundamentele veranderingen die het gevolg zijn van de hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid.
Het eerste belangrijke doel van het voorstel is om de contingenten met nog twee jaar te verlengen, waardoor we de contingenteringsregeling voor aardappelzetmeel kunnen beoordelen in het kader van de evaluatie van het landbouwbeleid, de zogenaamde 'health check'. Met een verlenging tot vier jaar, die u in uw verslag voorstelt, zou ons de kans worden ontnomen om in het kader van deze evaluatie diepgaand op deze belangrijke sector in te gaan. Daarom zult u wel begrijpen dat we dit amendement niet kunnen aanvaarden.
Het tweede belangrijke doel is verlenging van de bestaande contingenten, die eigenlijk tot een betrekkelijk stabiele markt voor aardappelzetmeel in de Europese Unie hebben geleid. Ik ben mij ervan bewust dat er herhaalde verzoeken van bepaalde lidstaten zijn geweest om hun contingenten te vergroten, en ik ben de verklaring van de Raad niet vergeten. Uit een analyse van de huidige marktsituatie is echter gebleken dat de contingenten voor de productie van aardappelzetmeel op het moment beter niet kunnen worden vergroot. Als we de contingenten vergroten op een moment dat er sprake is van overproductie in de Europese Unie, zouden de prijzen nog meer onder druk komen te staan. We moeten de kans aangrijpen om de voorgestelde verlenging met twee jaar door te voeren en dan tijdens de evaluatie nader in te gaan op de vraag hoe de aardappelzetmeelsector een levensvatbare toekomst tegemoet kan gaan.
Janusz Wojciechowski 
rapporteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement buigt zich al voor de vijfde keer over de verordening tot vaststelling van een contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel. Ik heb de eer om het verslag over de verordening hier vandaag voor de tweede keer voor te stellen. Dat genoegen viel me een eerste keer te beurt in 2005.
In de praktijk moeten we twee belangrijke knopen doorhakken. Ten eerste moeten we beslissen met welke periode de contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel moet worden verlengd. Ten tweede moeten we ons afvragen of de aan de afzonderlijke landen toegekende productiequota ongewijzigd moeten blijven of herzien moeten worden. De Europese Commissie heeft voorgesteld om de contingenteringsregeling nog twee jaar te behouden en om de productiequota niet te wijzigen. Vele leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling waren echter van mening dat een periode van twee jaar veel te kort is om redelijk te kunnen plannen. De commissie heeft daarom ingestemd met een periode van vier jaar.
Als rapporteur heb ik dat voorstel gesteund. Het lijkt me een verstandig voorstel, aangezien de landbouwers en zetmeelproducenten niet overrompeld mogen worden met te snelle en plotse veranderingen.
De grootte van de productiequota voor zetmeel is een veel moeilijkere aangelegenheid. Twee nieuwe lidstaten, Polen en Litouwen, hebben er - net als twee jaar geleden - op gewezen dat de hun toegewezen quota te laag zijn in verhouding tot hun potentieel en hun behoeften. De productiequota van Litouwen bedragen om en bij de 1 200 ton. Dat is minder dan de productiecapaciteit van één enkel landbouwbedrijf, met als gevolg dat Litouwen de productie van zetmeel heeft gestaakt, hoewel het land ongeveer 4 700 ton zetmeel wil en moet produceren. Polen, de grootste aardappelproducent van Europa, of liever, van de Europese Unie, moest genoegen nemen met quota van 144 000 ton. Dit is slechts een luttele fractie van de hoogste quota die aan Frankrijk, Duitsland en Nederland werden toegekend.
In mijn hoedanigheid van rapporteur heb ik voorgesteld om de productiequota voor Polen en Litouwen op te trekken. Deze verhoging zou, voor beide landen samen, neerkomen op iets minder dan 40 000 ton, dus op minder dan 2 procent van de totale productiequota van 1 948 000 ton. Dit voorstel werd in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling evenwel door een kleine meerderheid verworpen. Twintig leden stemden tegen het voorstel, zeventien voor.
Als rapporteur is het mijn taak om de argumenten van de - weliswaar beperkte - meerderheid voor te stellen. Het is echter ook mijn plicht om gewag te maken van de argumenten van de minderheid, die een aantal amendementen heeft ingediend. In de commissie heerste algemene bezorgdheid over het feit dat een verhoging van de productiequota de markt zou kunnen ontwrichten. Naar mijn mening is deze vrees ongegrond. Ik leg uit waarom. Ten eerste gaat het slechts om een beperkte verhoging, die amper 2 procent van de totale quota bedraagt. Ten tweede is de markt veranderd. Hoewel aardappelzetmeel kwalitatief beter is, wordt het geleidelijk aan verdrongen door tarwezetmeel van een lagere kwaliteit. Het aandeel van aardappelzetmeel in de totale zetmeelproductie is de afgelopen drie jaar van 25 tot 20 procent gedaald. Daardoor is er op dit moment een tekort aan aardappelzetmeel. Ten derde is er een duidelijke wanverhouding in de verdeling tussen de oude en de nieuwe lidstaten. Aangezien 90 procent van de totale quota aan de oude lidstaten werd toegewezen, bleef er slechts 10 procent over voor de nieuwe lidstaten, hoewel zij meer dan 25 procent van het menselijk kapitaal van de Unie vertegenwoordigen. Ten vierde worden de toegewezen quota vaak niet volledig benut. In sommige gevallen gaan quota ter waarde van enkele tot zelfs enkele tientallen procentpunten verloren. Wanneer de oogst mislukt, leidt dit tot een tekort aan zetmeel op de markt. Dit wordt in de loop van de daaropvolgende jaren niet gecompenseerd, althans niet buiten de toegelaten compensatie van ongeveer 5 procent van de productiequota. Ten vijfde heeft de Europese Commissie eerder zelf al toegegeven dat Polen en Litouwen de grootste slachtoffers zijn van deze contingenteringsregeling. Commissaris Fisher Boel, die hier vandaag aanwezig is, beloofde twee jaar geleden in hoogsteigen persoon dat er rekening gehouden zou worden met de specifieke situatie van beide landen. Dat is echter nooit gebeurd. Ten slotte zou Europa zich van zijn solidaire - en niet van zijn egoïstische - kant moeten laten zien met het oog op de uitgesproken behoeften van deze twee lidstaten die zo duidelijk benadeeld zijn door het huidige systeem. Het is een feit dat er tijdens de toetredingsonderhandelingen vijf jaar geleden een aantal zaken overeengekomen zijn, maar betekent dit dat we eeuwig aan deze afspraken moeten vasthouden en onze ogen moeten sluiten voor de economische veranderingen die zich intussen hebben voorgedaan?
Dames en heren, tot slot zou ik uw aandacht willen vestigen op amendement 8, dat aan de basis zou kunnen liggen van een goed compromis. Dat amendement stelt het volgende voor: wanneer bepaalde quota in een bepaald jaar niet worden benut, zouden de geïnteresseerde lidstaten - wel uitsluitend nieuwe landen - het daaropvolgende jaar een verzoek aan de Commissie mogen richten over de toewijzing van extra quota binnen de grenzen van de niet-gebruikte productiequota van het vorige jaar. Op deze manier zal de productie, die over een periode van meerdere jaren is berekend, de maximale productiequota van 1 948 000 ton niet overschrijden en krijgen de nieuwe lidstaten de mogelijkheid om hogere quota aan te vragen. Ik vraag u met klem om de goedkeuring van dit amendement in overweging te nemen, aangezien het ons een mooi compromis zou kunnen opleveren.
Esther de Lange
namens de PPE-DE-Fractie. - Voorzitter, na vanmiddag beëdigd te zijn, gaat mijn maidenspeech dus over aardappels, over zetmeelaardappels. Dat kan bijna geen toeval zijn aangezien ik ben opgegroeid met een vader die nogal graag voorlas uit Duitse kinderboeken - dat moet mijnheer Graefe zu Baringdorf wellicht aanstaan - en er kwam altijd een verhaal voorbij over "Die Bedeuting der Kartoffel". Wie het geschreven heeft, weet ik niet, maar mijn vader las het graag voor en dat mijn maidenspeech dus over aardappels gaat, kan bijna geen toeval zijn.
Maar alle gekheid even daargelaten: dit voorstel van de Europese Commissie is natuurlijk wel van groot belang voor een aantal regio's in Europa, waaronder ook het noordoosten van mijn eigen land waar de aardappelzetmeelindustrie voor aanzienlijke werkgelegenheid en productie zorgt. Deze sector en dus de producenten en hun regio hebben belang bij duidelijkheid en zekerheid, als het gaat om de planning en de bedrijfsvoering op hun individuele bedrijf, zeker na de fundamentele hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in 2003 en gezien de onzekerheden die de nog altijd voortdurende WTO-onderhandelingen met zich meebrengen.
Het werd al gezegd: ten tijde van de laatste verlenging van het huidige systeem voor aardappelzetmeel hadden wij als Parlement eigenlijk liever ook al een langere periode gewild. De Commissie stelt nu opnieuw voor om te verlengen met twee jaar, de rapporteur maakte daar drie jaar van en uiteindelijk sprak de landbouwcommissie zich uit voor vier jaar, een duidelijk signaal dus aan Commissie en Raad, zoals ik het zie; steun in principe, mevrouw de commissaris, voor de voorgestelde verlenging, maar het liefst nog voor een iets langere periode, zodat de betrokkenen weten waar ze de komende jaren aan toe zijn. Weten waar je aan toe bent, betekent naar mijn mening ook dat je tijdens deze periode niet aan de bestaande quota tornt. Voorstellen voor quotumverruiming in individuele lidstaten kunnen in ieder geval dan ook niet op onze steun rekenen.
Bogdan Golik
namens de PSE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, dit is het tweede debat tijdens de huidige zittingsperiode van het Europees Parlement over de contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel. We hebben deze kwestie een eerste keer behandeld in mei 2005. Jammer genoeg is er de afgelopen twee jaar bitter weinig vooruitgang geboekt betreffende de verhoging van de productiequota voor aardappelzetmeel voor twee nieuwe EU-lidstaten, Polen en Litouwen. Hoewel de Europese Commissie in 2005 formeel verklaard heeft dat de quota herbekeken zouden worden en dat de verzoeken tot verhoging van de aan Polen en Litouwen toegewezen quota in overweging genomen zouden worden, is er op dit vlak niets veranderd.
Ik kan dus alleen maar herhalen wat ik hier twee jaar geleden tijdens mijn toespraak heb gezegd, namelijk dat de door de Commissie toegewezen quota voor de productie van aardappelzetmeel niet in overeenstemming zijn met de productiecapaciteit van de Poolse en de Litouwse landbouwbedrijven, met hun grondstofvoorraden en met de toenemende vraag naar zetmeel.
Er is bezorgdheid geuit over het feit dat een verhoging van de productiequota zou neerkomen op het openen van de doos van Pandora. Als we ermee zouden instemmen om de quota voor Polen en Litouwen op te trekken, zou dat tot gelijkaardige verzoeken leiden van overige lidstaten voor andere landbouwproducten. We mogen echter niet uit het oog verliezen dat de markt van zetmeelproducten zich voortdurend ontwikkelt en dat de vraag naar deze producten verder toeneemt. Daarenboven is vastgesteld dat de invoer van zetmeel en zetmeelproducten systematisch gestegen is sinds de toetreding van Polen tot de Europese Unie. Om die reden is het handelstekort voor zetmeel aanzienlijk toegenomen, wat een rechtstreeks gevolg is van de beperking van het productievolume.
De Europese Commissie meent dat de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie waarschijnlijk niet alleen tot een verlaging van de uitvoerrestituties zullen leiden, maar ook tot een vermindering van de tariefbescherming op de invoer van maniokzetmeel, waardoor de beschikbaarheid van zetmeel op de communautaire markt zal toenemen. De Commissie houdt er echter geen rekening mee dat, gedurende de periode waarin de quota gelden, dus in de loop van de volgende twee verkoopseizoenen, de kans nagenoeg onbestaande is dat de bepalingen van een toekomstige landbouwovereenkomst in de Wereldhandelsorganisatie ten uitvoer worden gelegd. De invloed van multilaterale overeenkomsten op de beschikbaarheid van geïmporteerd zetmeel op de communautaire markt zal bijgevolg verwaarloosbaar zijn. Ik vertrouw erop dat de leden van dit Huis het verslag van de heer Wojciechowski zullen goedkeuren en dat de Europese Commissie de verzoeken van de Poolse en de Litouwse regering tot verhoging van hun productiequota zal inwilligen.
Kyösti Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik de rapporteur, mijnheer Wojciechowski, bedanken voor het uitstekende verslag. Ik constateer dat de aardappel een lastig te telen gewas is. De jaarlijkse oogst ervan varieert nogal en de prijs ervan schommelt ook veel. De aardappel is echter goed geschikt voor regio's met ongunstiger omstandigheden, waaronder het noordelijkste deel van de Europese Unie, en in die zin is het een zeer waardevol gewas. Op veel boerderijen is het een duidelijk geldgewas. Bijvoorbeeld in mijn eigen land wordt ongeveer een derde van het aardappelzetmeel in eigen land geproduceerd en wordt twee derde uit andere landen geïmporteerd, omdat de bosbouw het leeuwendeel in beslag neemt. Wanneer de quota worden bekeken, hopen wij dat er meer rekening wordt gehouden met dit non food-gebruik van het product.
Andrzej Tomasz Zapałowski
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, dit debat geeft een vrij duidelijk beeld van de solidariteit die de vijftien oude EU-lidstaten aan de dag leggen met het oog op een regeling die de nieuwe lidstaten in staat stelt om hun productie van aardappelzetmeel te verzekeren, uitsluitend om aan de nationale vraag te kunnen voldoen. Hoewel Polen altijd een belangrijke producent van aardappelzetmeel is geweest, is het land nu gedwongen om dit zetmeel in te voeren. Wat de melkquota betreft, bevindt mijn land zich in een vergelijkbare situatie, aangezien de door de Europese Commissie vastgelegde limieten ook hier lager liggen dan het nationale verbruik.
Onlangs hebben we in dit Parlement een debat gevoerd over zacht fruit. Toen werd al duidelijk hoe weinig moeite de Commissie zich getroost om de nieuwe lidstaten te helpen bij de bescherming van hun nationale markten. De Commissie verwijst voortdurend naar de toetredingsovereenkomsten, die echter onder zware druk gesloten zijn en op het vlak van talrijke quota nadelig zijn voor de nieuwe lidstaten. Dit maakt het voor de nieuwe lidstaten onmogelijk om op de communautaire markten op voet van gelijkheid te concurreren.
Er is in dit Huis al meermaals gezegd dat het van cruciaal belang is dat de nieuwe lidstaten hun ontwikkelingsachterstand wegwerken. Dit soort situaties, zoals de onverzettelijke houding van de Commissie over het behoud van de productiequota, met de sluiting van bedrijven en de liquidatie van boerderijen tot gevolg, tonen aan dat de nieuwe lidstaten in deze Unie niet als gelijkwaardige partners worden behandeld. Als het Parlement dit symbolische amendement opnieuw verwerpt, is dat het bewijs dat er daadwerkelijk twee Unies bestaan. Bovendien zet deze gang van zaken het verdere uitbreidingsproces van de Europese Unie op de helling. Misschien doen we er goed aan om dat proces ingrijpend te vertragen?
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de contingenten voor aardappelzetmeel zijn niet willekeurig vastgelegd door de Commissie, daarover is voor de toetreding onderhandeld met de Poolse regering, en die heeft het verdrag ondertekend. Er bestaat dus een verdrag, en daar moet iedereen zich aan houden. Ik denk dat het de Poolse ziel eigen is om af en toe wat te klagen, ieder volk heeft zijn eigen hebbelijkheden. Ik verwacht dat het amendement met de saldering morgen wordt aangenomen. U weet nog wel dat het amendement al eerder was aangenomen, maar dat de Commissie verteld heeft dat ze technische problemen heeft bij de omzetting in de praktijk.
In de parlementaire commissie is hetzelfde weer gebeurd. Ik doe een beroep op u. Morgen wordt er gestemd over een amendement dat het totale contingent niet verhoogt, maar dat gaat over de saldering. Vertel uw medewerkers die hiervoor verantwoordelijk zijn niet waarom het niet mogelijk is, maar probeer om ze te vertellen hoe het wel mogelijk is. Pak het alstublieft wat positiever aan. Dat hoeft natuurlijk niet te betekenen dat de totale hoeveelheid die kan worden gesaldeerd daadwerkelijk ter beschikking wordt gesteld, maar ik zou het als een positief gebaar van de Commissie waarderen als ze haar goede wil zou tonen, hopelijk binnen een redelijke termijn.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, in het kader van dit debat over de contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel lijkt het me verstandig om een aantal sleutelfactoren van deze markt in het achterhoofd te houden. De argumenten die aangehaald worden door de tegenstanders van hogere productiequota - mogelijke problemen op de markt en de vorming van aanzienlijke overschotten van aardappelzetmeel - houden geen steek. Ook de argumenten met betrekking tot de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie zijn van weinig belang. Die zouden onder meer tot de afschaffing van de uitvoerrestituties moeten leiden, waarschijnlijk na 2013, terwijl we op dit moment over de quota voor de volgende twee jaar debatteren, dus voor de periode 2007-2009.
Ik heb de indruk dat niet iedereen weet hoe uitgebreid en gevarieerd de toepassingen van aardappelzetmeel zijn. Ik zou erop willen wijzen dat aardappelzetmeel niet alleen in de voedsel- en de veevoederindustrie wordt gebruikt, maar ook in de papier-, de farmaceutische, de textiel- en zelfs in de staalindustrie. Aangezien de markt voor zetmeelproducten groeit en de vraag naar een groot aantal zetmeelproducten stijgt, zie ik niet in waarom het onmogelijk is om de onrechtvaardig lage productiequota van Polen en Litouwen op te trekken. Ik merk terloops op dat er meer dan zeshonderd zetmeelproducten bestaan.
Mevrouw Fisher Boel, de Poolse zetmeelproducten zijn van voortreffelijke kwaliteit. Ze zijn bijgevolg in staat om de concurrentie op de externe markt het hoofd te bieden. U beweert, mevrouw de commissaris, dat u ervoor wil zorgen dat de landbouw van de Europese Unie op mondiaal niveau kan concurreren, maar hoe wilt u dat doel bereiken als de productie door lage quota aan banden wordt gelegd? Als we uit de markt signalen opvangen dat de vraag naar dit product toeneemt, lijkt het me aangewezen om hogere productiequota toe te kennen aan de landen die daarom vragen. Als de hervormingen in 2003 in de eerste plaats bedoeld waren om de marktgerichtheid van de Europese landbouwsector te vergroten, moeten we de quota in elk geval verhogen.
Marc Tarabella
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil mijn collega Janusz Wojciechowski complimenteren met zijn werk als rapporteur voor de contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel. Ik zal mijn aandacht uitsluitend richten op de amendementen die tot doel hebben de productiequota voor Litouwen en Polen te verhogen.
Er wordt voorgesteld het contingent voor Litouwen te verviervoudigen, namelijk van 1 211 tot 4 855 ton, en het contingent voor Polen te verhogen van 144 985 tot 180 000 ton. Ik begrijp de gedachte die ten grondslag ligt aan de amendementen 5, 6 en 7, waarbij amendement 7 de som van de andere twee amendementen is, aangezien het om kleine producenten gaat. Ik vrees echter dat als deze amendementen worden aangenomen, er een doos van Pandora opengaat en andere lidstaten eveneens om een quotaherziening zullen vragen voor de levensmiddelen die voor hen het belangrijkst zijn. Ik denk aan olijfolie en melk en vele andere producten.
Daarom, dames en heren, pleit ik net als in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voor aanneming van dit uitstekende verslag, maar zonder de amendementen die voor deze vergaderperiode zijn voorgesteld. Het toeval wil dat we ons vanavond, 23 april, in de plenaire vergadering over dit onderwerp uitspreken en dat we er morgen tussen de middag over stemmen met daartussenin een vergadering van een werkgroep van mijn fractie over landbouw. Daar zullen wij dit probleem met een aantal collega's bespreken, want de meningen over deze amendementen zijn nogal verdeeld. De schaduwrapporteur, de heer Golik, kan dat beamen. Waarschijnlijk zullen wij dus ons definitieve standpunt over deze amendementen morgenvroeg, nog voor de stemming, bepalen.
Jan Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ook mijn complimenten aan de rapporteur. Ik zou ook mijn nieuwe Nederlandse collega, Esther de Lange, willen gelukwensen met haar maidenspeech. Ik wist niet dat het onderwerp aardappelen zo toepasselijk was.
Ik raad de Commissie een termijn van vier jaar aan. Waarom vier jaar? Ik denk dat iedereen een beetje zekerheid wil, ook boeren. Vier jaar is ook een goede periode om de suikerhervorming te evalueren. Dat is op het ogenblik nog bepaald niet duidelijk; er is een duidelijk verband tussen isoglucose en aardappelzetmeel. Ik denk dat wij pas over vier jaar weten waar we aan toe zijn en vandaar dat ik die vier jaar zeer sterk steun.
Door een aantal mensen is het al gezegd: het Graefe zu Baringdorf-amendement is ideaal. Ik weet het niet. Hoe kun je op basis van vorig jaar de oogst van dit jaar voorspellen? Quota's zijn niet overdraagbaar van het ene jaar naar het andere. Als je dat wel doet, ook al is het quotum het ene jaar te weinig en het andere jaar te veel, dan heb je er nog niet zo veel aan, want een boer kan nooit de productie voorspellen. Dus ik weet niet of het technisch uitvoerbaar is.
Zdzisław Zbigniew Podkański
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de kwestie van het aardappelzetmeel staat opnieuw op de agenda van het Europees Parlement en dat zal zo blijven tot er rechtvaardige en verantwoordelijke beslissingen worden genomen. Het probleem van het aardappelzetmeel zal blijven bestaan zolang de grootste aardappelproducent van de Europese Unie, Polen, nadeel blijft ondervinden van de productiequota voor zetmeel en zolang de Commissie het Europees Parlement blijft negeren. Ik wil u eraan herinneren dat het Europees Parlement twee jaar geleden bijna unaniem het idee heeft gesteund om de niet gebruikte quota van de oude lidstaten toe te wijzen aan de nieuwe lidstaten. De Europese Commissie heeft jammer genoeg geen werk gemaakt van deze aanbeveling. Ook dit keer is haar antwoord negatief. Ons, Poolse afgevaardigden, verbaast dat nog nauwelijks. Het antwoord van mevrouw Fisher Boel luidt immers altijd "nee” als het over Polen gaat. Haar afkeer van Polen en de Poolse landbouwers is algemeen bekend. Maar ook met het kleine Litouwen heeft ze geen mededogen. De weigering om Litouwen een extra contingent van amper 3 500 ton zetmeel toe te wijzen, illustreert op treffende wijze hoe de sterke landen in onze Unie alles wat ze wensen kunnen krijgen, terwijl de zwakkere landen alleen maar mogen bedelen. Toch is er een sprankje hoop. Wat de heer Graefe zu Baringhof hier vandaag heeft gezegd, maakt duidelijk dat er in dit Huis ook afgevaardigden zetelen die in staat zijn om in het belang van de hele gemeenschap te denken en om de underdog te begrijpen. Ik ben hem daarvoor bijzonder dankbaar.
Šarūnas Birutis
(LT) Er is een situatie ontstaan die ik paradoxaal zou willen noemen. Dergelijke dingen zouden zich niet mogen voordoen onder partners.
Wegens de lage zetmeelquota liggen de fabrieken in Litouwen stil en is er geen werk voor de mensen. De aan Litouwen toegekende quota is een tiende van wat nodig is in het land. Daarom moet zetmeel worden ingevoerd, terwijl de Litouwse productielijnen stil liggen. Tegelijkertijd zijn er echter landen met buitensporig hoge zetmeelquota, die niet worden gebruikt. Moet zo iets worden getolereerd in een interne markt?
Wat de besproken tijdspanne betreft, betekent de aan Litouwen toegekende zetmeelquota van 1 200 ton dat de fabrieken slechts op 9 procent van hun productiecapaciteit werken. Daarom heeft men de Europese instellingen gevraagd om een verhoging van de productiequota. Daardoor zouden de voorwaarden worden gecreëerd voor een economisch rendabele werking van de fabrieken en de voortzetting van de aardappelteelttraditie in Litouwen. Het antwoord daarop was echter negatief.
De verhoging van de quota voor Litouwen en Polen zou de andere lidstaten geen enkele schade berokkenen en zou zeer belangrijk zijn voor de economie van Litouwen. Bovendien zou dit een blijk zijn van solidariteit en gedeelde belangen.
Wiesław Stefan Kuc
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het huidige debat over de contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel is een uitstekend voorbeeld van de waarheid die verborgen zit in het spreekwoord "de rijken zullen de armen nooit begrijpen”. Ik kan moeilijk begrijpen waarom productiequota, die in bepaalde lidstaten niet volledig worden gebruikt, niet opnieuw kunnen worden toegekend aan andere landen die te lage quota toegewezen kregen. Het is echter nog veel moeilijker om dit aan de landbouwers uit te leggen.
Waarom wordt er meer belang gehecht aan de twijfels van Europese bureaucraten dan aan de logica, de reële behoeften en de solidariteit tussen de lidstaten van de Europese Unie? Als landbouwers uit Denemarken, Frankrijk, Italië of Duitsland onrechtvaardig zouden worden behandeld, dan zouden hun collega's uit Polen als één man achter hen staan. De door de rapporteur voorgestelde quotaverhoging zal niemand schade berokkenen. Ze zal de begroting niet wijzigen. Als de productiequota niet verhoogd worden, bewijst dat ontegenzeggelijk dat in de Europese Unie het volgende principe wordt gehanteerd: "wat van jou is, is ook van mij, maar wat van mij is, daar kom je niet aan”. Is dat echt wat we willen?
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Al sinds de toetreding van Polen tot de Europese Unie discussiëren de Poolse afgevaardigden met de commissaris over de kwestie van de verhoging van de productiequota voor aardappelzetmeel voor Polen en Litouwen. Tijdens de bijeenkomst van de Raad op 30 mei 2005 heeft de Commissie zelfs formeel verklaard dat ze bereid was om het Poolse en Litouwse verzoek hieromtrent te onderzoeken, maar wel pas na het verstrijken van een periode van twee jaar waarin de huidige productiequota van kracht bleven. Die periode loopt nu ten einde. We debatteren vandaag over de verordening van de Raad over deze kwestie, maar noch de Raad, noch de Commissie lijkt van plan zich aan hun eerdere verklaringen te houden.
Naar mijn mening zijn er minstens drie redenen waarom de productiequota voor zetmeel verhoogd zouden moeten worden voor de nieuwe lidstaten en voornamelijk voor Polen en Litouwen. Ten eerste, in het kader van de huidige contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel werd maar liefst 90 procent van de totale quota aan de vijftien oude EU-lidstaten toegewezen en minder dan 10 procent aan de nieuwe lidstaten. Als we daarentegen de aardappelproductie van naderbij bekijken, zien we dat slechts 70 procent van de totale productie afkomstig is uit de vijftien oude lidstaten en maar liefst 30 procent uit de tien nieuwe landen.Ten tweede wordt het zetmeel in de nieuwe lidstaten door kleine landbouwbedrijven geproduceerd, die van cruciaal belang zijn voor de lokale economie en voor de ontwikkeling van het platteland. Een verhoging van de productiequota zou bijgevolg in belangrijke mate bijdragen tot het terugdringen van de werkloosheid in deze gebieden. Ten derde werd de landbouwproductie in de nieuwe lidstaten aan strikte beperkingen onderworpen, die zowel de plantaardige als de dierlijke sector zwaar getroffen hebben. Deze beperkingen hebben een negatieve invloed op de ontwikkeling van de plattelandsgebieden.
Mariann Fischer Boel
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is een bijzonder interessant debat geweest, dat duidelijk heeft laten zien dat er grote verschillen bestaan tussen de standpunten van de leden van het Europees Parlement met betrekking tot de mogelijkheden om de contingentering van de productie van aardappelzetmeel voor twee lidstaten, Polen en Litouwen, te wijzigen.
Het is vandaag al opgemerkt dat deze quota aan de nieuwe lidstaten zijn toegekend op basis van historische productiecijfers. Ze zijn geaccepteerd door alle nieuwe lidstaten, ook Polen en Litouwen. We moeten niet uit het oog verliezen dat we heel voorzichtig moeten omgaan met het evenwicht op de markt. Ik zou dat evenwicht niet willen verstoren, evenmin als andere zetmeel producerende lidstaten.
Zoals ik al eerder heb gezegd, denk ik dat het voorstel voor een termijn van twee jaar het ons mogelijk maakt om de discussie over de toekomst van de quota voor zetmeelproductie op te nemen in onze health check. Het stelt ons ook in de gelegenheid de eerste effecten te analyseren van de suikerhervorming, waarbij de productie van zoetstoffen die ook gebaseerd zijn op zetmeel, nu onder zware druk komen van de concurrentie met buiten het quotum geproduceerde suiker voor de chemische en fermentatie-industrie. Ik ben ervan overtuigd dat dit een sneeuwbaleffect zou kunnen hebben op de zetmeelmarkt, wat ertoe kan leiden dat ook de markt voor aardappelzetmeel onder extra druk komt te staan.
Tot slot wil ik graag kort reageren op het punt dat de rapporteur heeft aangeroerd over herverdeling van niet-gebruikte quota. Dit is ook opgenomen in een nieuw amendement. Het is duidelijk dat dit voorstel zal leiden tot een globale toename van de productie van aardappelzetmeel. Het moet daarom worden gezien in samenhang met de toelevering aan de markt voor aardappelzetmeel, waar op dit moment 40 procent van de productie moet worden geëxporteerd. Het leidt ook tot vragen omtrent gelijke behandeling, omdat de quota voor alle lidstaten op dezelfde manier worden vastgesteld. Ik denk dat de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor deze tekorten, zullen willen profiteren van de overdracht. De Commissie zal dan ook het idee van een periode van vier jaar niet steunen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaring (artikel 142 van het Reglement)
Witold Tomczak 
schriftelijk. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, is het mogelijk om de wereldproblemen op te lossen zonder eerst voor de eigen deur te vegen? Die vraag komt telkens opnieuw in mij op als ik zie hoe er in de Europese Unie wordt omgegaan met de problemen van de nieuwe lidstaten.
Vandaag staat het zoveelste probleem van de nieuwe lidstaten op de agenda. Dit keer gaat ons debat over de markt voor aardappelzetmeel, een probleem dat slechts twee landen treft. Uit de beschikbare statistieken blijkt overduidelijk dat de huidige marktorganisatie niet alleen kunstmatig en onrechtvaardig is, maar ook geen rekening houdt met de werkelijkheid. Polen, de belangrijkste aardappelproducent van de Europese Unie, ziet zich vandaag gedwongen om aardappelzetmeel in te voeren, niet omdat het land zelf niet in staat is om zetmeel te produceren of omdat zijn zetmeel te duur of van slechte kwaliteit is. Nee, Polen moet vandaag zetmeel invoeren als gevolg van de politieke beslissingen over de omvang van de toegewezen productiequota. We zouden ons moeten schamen over dit soort beslissingen, want ze houden geen steek en getuigen van een gebrek aan gezond verstand. Ze hebben een situatie teweeggebracht waarin aardappelzetmeel van betere kwaliteit van de markt wordt verdrongen door tarwezetmeel van een lagere kwaliteit. Is het echt nodig dat we de Unie te kijk zetten en onze geloofwaardigheid op het wereldtoneel verliezen?
Er wordt wel eens gezegd dat slimmeriken hun fouten inzien en dat dommeriken hardnekkig voet bij stuk houden. De huidige contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel kan zonder enige twijfel als een fout worden beschouwd. Ik vertrouw erop dat de Europese Unie in staat is om deze fout recht te zetten. De constructie van het uitgebreide Europa doet me vaak denken aan de bouw van een huis dat echter niet vanaf de fundamenten opgetrokken wordt, maar vanaf het dak.
