Przyszła globalna struktura rynków finansowych i przyjęcie planu uzdrowienia gospodarki dla UE (debata) 
Przewodniczący
Witamy studentów z Europejskiego Uniwersytetu w Rzymie, którzy są obecni na balkonie.
Następnym punktem posiedzenia jest debata w sprawie pytania ustnego skierowanego do Rady i Komisji w sprawie przyszłej globalnej struktury rynków finansowych i przyjęcia planu uzdrowienia gospodarki dla UE - B6-0487/2008) i - B6-0488/2008).
Pervenche Berès
Panie przewodniczący, panie komisarzu Almunia, panie urzędujący przewodniczący Novelli, panie przewodniczący Barroso! Dopiero co powiedziano nam, że nadszedł czas, by Komisja zaczęła bardziej kategorycznie postępować z państwami członkowskimi. Jeżeli taka jest strategia Komisji, miło nam panów widzieć w Parlamencie. Będziecie mieć nasze pełne poparcie we wdrażaniu takiej strategii.
Naszym zdaniem obecny problem tkwi w stopniu współpracy pomiędzy państwami członkowskimi. Zbyt często zauważamy uświadomienie sobie pilności sytuacji i zestawienie rozwiązań krajowych przedstawianych następnie jako rozwiązanie europejskie. Naszym zdaniem, jeśli chcemy lepiej wykorzystać nasze zasoby, musimy postępować inaczej.
Jeśli chodzi o globalną strukturę rynków finansowych, odbyło się spotkanie grupy G20, na którym ustalono przyszłe terminy. Kiedy patrzę na przyjęte wczoraj konkluzje Rady ECOFIN, uderza mnie jedna rzecz: mianowicie nie widzę w tych konkluzjach żadnego mandatu dla Komisji. Dlatego chciałabym, żeby Rada powiedziała mi, jak zamierza wdrażać swe wnioski, szczególnie w odniesieniu do walki z niechęcią niektórych jurysdykcji do współpracy i określania roli MFW w stosunku do innych międzynarodowych instytucji finansowych.
Chciałabym też, aby Rada i Komisja powiedziały nam, jakie są kolejne etapy w świetle przyjętego harmonogramu i na jakich warunkach Parlament może się zaangażować w te debaty, ponieważ uważam, że tak musimy działać, jeśli chcemy zapewnić Europie odpowiednią dynamikę.
Jeśli chodzi o plan naprawy, mówiono o wartości 1,5%. W porównaniu z wcześniejszymi danymi trzeba to uznać za krok we właściwym kierunku. Czy to wystarczy, czy to naprawdę 1,5%, czy tylko zmiana nazwy już zaplanowanych wydatków? Musimy to zbadać bardziej szczegółowo.
Natomiast jeśli chodzi o sam plan, chcę zgłosić trzy uwagi. Po pierwsze, jeżeli nie będzie prawdziwej koordynacji w rozumieniu traktatu, w rozumieniu artykułu 99, w którym wzywa się państwa członkowskie do postrzegania ich polityki gospodarczej jako kwestii wspólnego interesu, to będzie porażka. Dziwi nie, że nawet w konkluzjach wczorajszej Rady ECOFIN ta metoda wciąż nie jest stosowana. Koordynacja polityki gospodarczej w tej krytycznej fazie nie może zawierać jedynie przedstawienia przez państwa członkowskie planów naprawy pierwotnie omówionych w ich rządach, a następnie ocenionych przez Komisję. To nie wystarczy.
Po drugie, dziwi mnie, że nie ma w tym dokumencie odniesienia do perspektywy powrotu do normy, co, jak wiem, jest niezgodne z Traktatem w jego obecnej formie, ale nie ma też już odniesienia do tu i ówdzie słyszanej, moim zdaniem całkiem słusznej, koncepcji ewentualnego systemu zabezpieczeń typu pooling stosowanych do pożyczek państw członkowskich w strefie euro.
Jeżeli Komisja chce działać odważnie, to teraz jest czas na zapoczątkowanie tego sposobu prowadzenia debaty. Być może Rada nie od razu poprze taki wniosek, ale zważywszy na państwa liczbę w tej Izbie, jestem niemal pewna, że będziecie w stanie uzyskać poparcie tu, w Parlamencie, a zatem warto trzymać się tego sposobu postępowania.
Trzecia kwestia dotyczy miejsc pracy i płac. Właśnie odnieśli się panowie do tego, jak ważny jest cel w kontekście miejsc pracy. Proszę nie zapominać, że muszą to być miejsca pracy wysokiej jakości, w przeciwnym bowiem razie nie osiągniemy celów określonych w naszej strategii lizbońskiej.
Ostatnia moja uwaga dotyczy Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Obecnie ma on wiele zadań, ale musimy monitorować to, jak same banki wdrażają te instrumenty i narzędzia, które są obecnie znowu proponowane, skoro MŚP są zobowiązane do korzystania z systemu bankowego, aby mieć do nich dostęp. Wiemy, jak kruchy jest system bankowy, dlatego proszę państwa o głębszą analizę tej kwestii i zachęcam wszystkich, abyśmy wspólnie wyciągnęli naukę z przeszłości, innymi słowy, abyśmy określili wydatki publiczne potrzebne w dążeniu do naszych długoterminowych celów w skoordynowany sposób. W przeciwnym bowiem razie owe wydatki publiczne będą pozbawione sensu.
Przewodniczący
Witamy ponownie naszego urzędującego przewodniczącego Rady, pana Novellego, który był jednym z posłów w latach 1999-2002, jeśli dobrze pamiętam.
Hervé Novelli
Panie przewodniczący, panie komisarzu, szanowni posłowie i posłanki! Chcę najpierw odpowiedzieć pani poseł Berès, zarysowując pokrótce to, co działo się w ciągu mniej więcej ostatniego roku.
Jak państwo wiecie, wciąż odczuwamy konsekwencje kryzysu, który rozpoczął się w Stanach Zjednoczonych. Ponieważ sytuacja w sektorze finansów wydaje się ustabilizowana i widać oznaki poprawy, to choć jeszcze nie wszystko się unormowało, od tej pory naszym wyzwaniem jest jak największe ograniczenie skutków tego kryzysu finansowego w realnej gospodarce i w przedsiębiorstwach.
Prognoza podana przez Komisję na początku listopada przewiduje znaczny spadek wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej, który szacuje się na 1,4% w roku 2008, a który tylko w roku 2007 wynosił 2,9%.
Komisja przewiduje stagnację działalności gospodarczej w Unii Europejskiej w roku 2009 na poziomie średniej rocznej stopy wzrostu 0,2% PKB. Szacuje się, że wzrost będzie powracał bardzo wolno w ciągu roku, aby w roku 2010 osiągnąć średnio 1,1%. Taka będzie sytuacja, na ile można ją przewidywać, w nadchodzących tygodniach i miesiącach.
Jeśli chodzi o sytuację finansową, to o ile wydaje się ona iść w lepszym kierunku niż kilka miesięcy temu, to jest to głównie rezultat zdecydowanego działania państw członkowskich i banków centralnych, włącznie z Europejskim Bankiem Centralnym, a ponieważ obszernie omówił tę kwestię mój przyjaciel Jean-Pierre Jouyet, nie będę do tego wracać.
Głowy państw strefy euro spotkały się 12 października i po raz pierwszy uzgodniły wspólny plan działania, którego zasady zatwierdziła Rada Europejska w dniach 15 i 16 października.
Wszystkie państwa członkowskie przyjęły już krajowe środki zgodne z zasadami tego planu, na przykład, jak państwo wiecie, poprzez zapewnienie mechanizmów gwarancji dotyczących finansowania banków i systemów umożliwiających ich rekapitalizację.
Ponadto EBC włożył znaczny wysiłek w zapewnienie płynności rynku, poprzez dywersyfikację zaproszeń do składania ofert i rozszerzenie zakresu swych zabezpieczeń.
Uważam, że wykazaliśmy solidarność, popierając państwa członkowskie uwikłane w trudności finansowe. Na początku listopada pomogliśmy jednemu państwu członkowskiemu, Węgrom. To trzeba było zrobić. Teraz zgodziliśmy się także co do potrzeby podniesienia górnego limitu pożyczek, jakich Unia może udzielać na mocy tych ustaleń, z 12 miliardów euro do 25 miliardów euro.
Uważam, tak jak już powiedziała pani poseł Berès, że pora odbudować naszą gospodarkę. Państwa członkowskie i Unia muszą działać zgodnie i przyczyniać się do bardziej kompleksowej reakcji na szczeblu globalnym.
Jeśli chodzi o naprawę gospodarki europejskiej, Komisja podjęła inicjatywę opublikowania w dniu 26 listopada komunikatu w sprawie europejskiego planu naprawy dotyczącego wzrostu i miejsc pracy. Rada jest bardzo zadowolona z tego komunikatu, a ja jestem zadowolony, pani poseł Berès, że pani uważa to za krok we właściwym kierunku.
Aby do końca zaradzić kryzysowi, a szczególnie wyciągnąć z niego naukę, musimy przeanalizować to, co się stało. Pierwotne turbulencje finansowe, jak państwo wiecie, pojawiły się na rynku subprime w USA. Następnie stopniowo się one rozszerzały, ujawniając poważne niedomagania naszych systemów finansowych.
Z makroekonomicznego punktu widzenia kryzys ten odzwierciedla także implikacje nierównowagi wewnętrznej w odniesieniu do zadłużenia gospodarstw domowych oraz nierównowagi zewnętrznej, szczególnie obecny deficyt w USA. Chcę jednak podkreślić, że przede wszystkim jest to kryzys regulacji rynków finansowych, który ujawnia wady pewnych aspektów naszych ram dotyczących regulacji i monitorowania.
Wiele z tych aspektów omówiono już w ramach planu działania i prac prowadzonych przez Radę ECOFIN w czasie prezydencji francuskiej. Jednak oprócz pilnych działań podjętych na szczeblu wspólnotowym, aby przywrócić zaufanie do rynków finansowych i chronić depozyty oszczędzających, wesprzeć instytucje finansowe i zapewnić państwom członkowskim pomoc w trudnościach, fundamentalne reformy, o jakie pani prosi, pani poseł Berès, są już moim zdaniem w toku.
W tej kwestii chcę wyrazić swe zadowolenie z porozumienia osiągniętego w Radzie w sprawie czterech projektów dyrektyw, które będą miały decydujący wpływ na poprawę stabilności sektora finansowego, ochronę indywidualnych osób i na dalsze wzmocnienie rynku wewnętrznego. Są to dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych, dyrektywa w sprawie gwarancji systemów depozytów, dyrektywa dotycząca systemu Solvency II, oraz dyrektywa w sprawie przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).
Co więcej, trwają prace nad monitorowaniem instytucji finansowych, które dotąd nie były monitorowane. Prace nad regulacjami europejskimi dotyczącymi agencji ratingowych już się rozpoczęły i mają potrwać do wiosny 2009 roku.
Nie wątpię, że Parlament podziela naszą determinację w zapewnianiu, by te teksty zostały przyjęte jak najszybciej. Co więcej, francuska prezydencja Rady podjęła się zapoczątkowania długofalowych prac nad procyklicznością regulacji finansowych, mając na celu przegląd ram nadzoru i odpowiedzialności, oraz nad zachętami oferowanymi w sektorze finansowym, badając bardzo ważną kwestię wynagrodzenia menadżerów i podmiotów rynkowych. Jeśli chodzi o nadzór w Europie, już od kilku miesięcy odnotowuje się wspólny postęp: większą spójność między praktykami krajowych systemów nadzoru służąca temu, aby każdy wdrażał dokumenty w jednakowy sposób; wzmocnienie systemu nadzoru grup transgranicznych poprzez powołanie rad nadzorczych; oraz bardziej skuteczne działanie europejskich komitetów nadzoru, wraz z wprowadzeniem głosowania większością kwalifikowaną na ich posiedzeniach w celu usprawnienia procedur decyzyjnych.
Uważam jednak, że potrzebne są tu bardziej radykalne zmiany i niecierpliwie oczekujemy wyników prac grupy wysokiego szczebla pod przewodnictwem pana Jacquesa de Larosière, która także zajmie się nadzorem, a szczególnie kwestią nadzoru funduszy inwestycyjnych.
W każdym razie wszystkie te osiągnięcia i prace wskazują na Unię Europejską jako siłę napędową w międzynarodowych pracach prowadzonych w odpowiedzi na kryzys finansowy. Unia zdecydowanie jest siłą napędową w międzynarodowych działaniach mających na celu dogłębną reformę globalnej struktury rynków finansowych, a szczególnie zwiększenie możliwości międzynarodowych instytucji finansowych w zapobieganiu nawrotom czynników kryzysu.
Kryzys pokazał wyraźnie, że problemy, których skala jest globalna, muszą być rozwiązywane na szczeblu globalnym. Prezydencja francuska podjęła więc inicjatywę zaproponowania Stanom Zjednoczonym organizacji międzynarodowego szczytu, na którym reprezentowane byłyby najważniejsze kraje o gospodarkach wschodzących, który określałby zasady i wstępne działania, jakie należy podjąć w celu przywrócenia międzynarodowej struktury rynków finansowych.
Mając to na uwadze, prezydencja przedstawiła swe wnioski państwom członkowskim. Wnioski te zostały omówione w Radzie ECOFIN, a następnie przyjęte przez szefów państw lub rządów. Europa zdołała więc, co uważam za bardzo ważne, zaprezentować jednolite stanowisko na spotkaniu w Waszyngtonie 15 listopada.
Przed spotkaniem grupy G20 Rada ECOFIN odegrała swą rolę poprzez określenie wspólnego komunikatu Unii Europejskiej jeśli chodzi o globalną strukturę rynków finansowych. Na spotkaniu 4 listopada zbadała ona wszelkie ważne kwestie, aby podjąć decyzję w sprawie reakcji Europy na kryzys, a jej wniosek został następnie zaaprobowany przez szefów państw lub rządów na nieoficjalnym spotkaniu 7 listopada.
Uważam, że ta europejska jedność umożliwiła znaczny postęp, szczególnie ze strony naszych partnerów w USA i w krajach o gospodarkach wschodzących, zarówno jeśli chodzi o wsparcie globalnego wzrostu, jak i regulację i nadzór nad globalnymi rynkami finansowymi, których zasadę rozszerzono na wszystkich zainteresowanych, na wszystkie rynki i jurysdykcje.
Jestem przekonany, że ten szczyt jest punktem wyjścia do przeglądu instrumentów i zasobów międzynarodowych instytucji finansowych. MFW musi dysponować szerokim wachlarzem instrumentów, które umożliwią mu elastyczne i szybkie wspieranie państw członkowskich. Trzeba zmobilizować Bank Światowy, by zapewnił niezbędne środki krajom o gospodarkach wschodzących i krajom biednym, umożliwiając im radzenie sobie z niedoborami i wzrostami cen zasobów rynkowych.
Co więcej, międzynarodowe instytucje finansowe muszą nie tylko mieć środki, by walczyć z kryzysami, ale muszą też odgrywać rolę w zapobieganiu im. Szczególnie MFW, wraz z Forum Stabilności Finansowej, musi być w stanie zauważyć każdą kumulację ryzyka i wrzenie w systemie finansowym, i proponować odpowiednią politykę gospodarczą.
Rada popiera więc w pełni oświadczenie szefów państw lub rządów krajów grupy G20 opublikowane dnia 15 listopada. Mamy więc już wszystko, by opracować wspólne europejskie stanowisko, aby ta "deklaracja waszyngtońska” mogła być wdrożona zgodnie z kolejnymi międzynarodowymi terminami.
Kończąc, chcę powiedzieć, panie przewodniczący, że uważam, iż oprócz postępu w sprawach podstawowych, widać tu jeszcze dwa istotne zjawiska.
Po bardzo szybkich przygotowaniach Europa zajęła na szczycie w Waszyngtonie jednolite stanowisko. Europa musi zatem pozostać siłą napędową w obecnej debacie w sprawie reformy globalnej struktury rynków finansowych.
Musimy kontynuować nasze wewnętrzne dyskusje i reformy, które będziemy nadal przyjmować, abyśmy mogli wspierali ten proces, który dopiero się zaczyna.
Joaquín Almunia
Panie przewodniczący, panie Novelli, panie Jouyet, pani Berès, panie i panowie! Niespełna miesiąc temu rozmawialiśmy w Strasburgu o wynikach i wnioskach spotkania w Waszyngtonie.
Dziś pani poseł Berès pyta Radę i Komisję, jakie kroki trzeba podjąć, aby te wnioski znalazły odzwierciedlenie w praktyce, kto powinien je podjąć i jakie działania powinna w tym zakresie podjąć każda instytucja europejska.
Muszę powiedzieć, że całkowicie zgadzam się z tym, że decyzje takie jak przyjęte od września 2007 roku w Radzie ECOFIN i w Radzie Europejskiej, muszą być podejmowane szybko i z poszanowaniem roli wszystkich instytucji Wspólnoty. Wszystkie instytucje Wspólnoty muszą być zaangażowane w budowanie konsensusu, aby Europa mogła zajmować jednolite stanowisko we wszystkich sprawach koniecznych w związku z bardziej skuteczną regulacją systemu finansowego i szukaniem rozwiązań dla jego problemów. Wówczas UE będzie w stanie nadal odgrywać w świecie wiodącą rolę w znajdowaniu rozwiązań na kolejnych spotkaniach następujących po spotkaniu w Waszyngtonie.
Komisja oczywiście nad tym pracuje. Z jednej strony odgrywamy naszą rolę w grupie pana de Larosière'a, a z drugiej - rozwijamy własne inicjatywy. Właśnie wczoraj Komisja zaktualizowała te ogłoszenia w Radzie ECOFIN. Ponadto Komisja z pewnością wykorzysta swe własne uprawnienia, wraz z Radą i Parlamentem, aby jak najszybciej osiągnąć niezbędne porozumienia.
Bardzo ważna jest koordynacja działań i stanowisk UE w dziedzinie finansów, ponieważ będziemy uczestniczyć w procesie globalnej koordynacji, a Europa nie może się zajmować globalną koordynacją, reprezentując kilka odmiennych stanowisk. Musimy zająć jednolite stanowisko, które zostało formalnie przyjęte w Unii Europejskiej.
Jeśli chodzi o naprawę gospodarczą i plan reflacji omawiany wczoraj przez Radę ECOFIN, ministrowie zgodzili się ze zdaniem Komisji, że, zważywszy na sytuację gospodarczą i recesję wpływającą na Stany Zjednoczone, Japonię, strefę euro i niektóre ważne gospodarki UE poza strefą euro, niezbędny jest jakiś bodziec fiskalny. Polityka pieniężna musi nadal podtrzymywać popyt, ale nie może sama nieść całego ciężaru, szczególnie w związku z obecną sytuacją na rynkach finansowych i kredytowych.
Polityka fiskalna i budżetowa musi także zadbać o jakiś bodziec. Komisja zaproponowała bodziec, który uważa zarówno za niezbędny, jak i możliwy w sytuacji takiej jak ta, w której się znaleźliśmy. Określiliśmy, w jakim stopniu zaangażujemy się ze środkami i działaniami europejskimi, zarówno poprzez budżet UE, jak i poprzez działania Europejskiego Banku Inwestycyjnego i EBOiR. Przyznaję, że wielu członków ECOFIN niestety nie przyjęło z zadowoleniem naszego wniosku do Rady i Parlamentu dotyczącego umożliwienia bardziej elastycznego wykorzystania niewykorzystanych środków bez zmiany ogólnego limitu budżetu UE, co umożliwiłoby nam przeznaczenie kwoty 5 miliardów euro na inwestycje w infrastrukturę i walkę ze zmianami klimatu na szczeblu europejskim.
Niestety, wniosek ten nie zyskał sobie wystarczająco jednomyślnego poparcia. Mimo to mamy nadzieję, że się uda. Oprócz tego, że podjęliśmy wysiłki na szczeblu europejskim (poprzez budżet UE plus Europejski Bank Inwestycyjny, a ministrowie rzeczywiście zgodzili się zwiększyć kapitał, jak zaproponowała Komisja, do końca 2009 roku), prosiliśmy także państwa członkowskie o podjęcie wysiłku rzędu 170 miliardów euro w 2009 roku i przyjęcie takich działań, jakie uważają one za najbardziej stosowne w celu zwiększenia popytu w ich aktualnej sytuacji.
Wniosek ten uwzględnia własną odpowiedzialność państw członkowskich, jako że dysponują one budżetem na finansowanie naprawy poprzez politykę fiskalną. Uwzględnia on także fakt, że nie wszystkie państwa członkowskie mają takie same możliwości manewru. Nie możemy prosić Węgier czy Łotwy o taki sam wkład jaki wnoszą Niemcy czy Holandia. To oczywiście nie jest stanowisko Komisji. Wszystkie państwa członkowskie powinny odczuć korzyści płynące ze zwiększonych środków i wynikającej stąd naprawy, choć nie wszystkie mogą mieć taki sam wkład, ponieważ ich sytuacja wyjściowa jest odmienna. Dlatego niezbędna jest koordynacja.
Koordynując działania, możemy sprawić, że jeden plus jeden będzie się równać trzy. Natomiast bez koordynacji jeden plus jeden może dać wynik ujemny. To wyraźna ilustracja pilnej potrzeby koordynacji. Niektóre kraje nie mają możliwości manewru, natomiast inne muszą zdecydować, czy wykorzystać możliwości, które mają. Jeżeli nie zmaksymalizujemy energii i możliwości każdego kraju, wszyscy w końcu stracimy. Taki komunikat Komisja przekazała wczoraj ministrom ECOFIN.
Mam trzy szczególne uwagi.
Po pierwsze, w poprzedniej debacie poseł do tego Parlamentu powiedział, że pakt stabilności i wzrostu już nie obowiązuje. Jak mówiłem Parlamentowi przy wielu okazjach i powtarzam to znów, pakt stabilności i wzrostu obowiązuje w pełni, a to dlatego, że w roku 2005 zweryfikowaliśmy go i wprowadziliśmy elastyczność potrzebną do tego, by był on przydatny w sytuacji takiej jak ta. Pakt obowiązuje, ponieważ zweryfikowaliśmy go w 2005 roku i nie ma potrzeby ponownego jego opracowywania ani zmiany. Natomiast musimy go wdrażać i przestrzegać, ale w granicach i z elastycznością, jakiej wymaga polityka budżetowa w takich czasach.
Po drugie, pani poseł Berès odniosła się do europejskich dłużnych papierów wartościowych. Są pewne ważne kraje, które ewidentnie odrzucają taką możliwość i nie chcą jej rozpatrywać. Czy należy rozważyć wspólną emisję krajowych publicznych dłużnych papierów wartościowych? W strefie euro są pewne ważne kraje, które odrzucają tę możliwość. Jest też jednak i trzecia możliwość, która zyskała sobie jednogłośne poparcie i z której chcemy skorzystać. Dotyczy ona zapewnienia przez Europejski Bank Inwestycyjny dodatkowych i bardziej konkretnych funduszy na inicjatywy i działania uważane za niezbędne dla podtrzymania popytu i maksymalizacji wpływu tych zakrojonych na europejską skalę wysiłków w takich czasach jak nasze.
Na koniec chcę powiedzieć, że w pełni zgadzam się z wezwaniem pani poseł Berès do tworzenia dobrych miejsc pracy. Kiedy Komisja zawarła w planie naprawy nie tylko bodźce fiskalne, ale i dziesięć działań priorytetowych dotyczących inteligentnych inwestycji, chodziło nam o większy wzrost, większą stabilność i lepszą jakość zatrudnienia niż to zapewniają niektóre środki krótkoterminowe. Takie środki mogą rzeczywiście być przejściowe, co jest jednym z wymogów takiego zastrzyku. Nie mają one jednak pozostałych dwóch cech potrzebnych do tego, by te działania fiskalne będą dobrej jakości, mianowicie powinny one zwiększać popyt w krótkiej perspektywie, a także zwiększać możliwości naszej gospodarki w czasie naprawy gospodarczej, która z pewnością nastąpi.
Jean-Paul Gauzès
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, ministrowie, panie komisarzu! Po pierwsze, w odniesieniu do pytań, chcę powiedzieć, że jasno pokazują one życzenie Parlamentu, aby uzyskiwać stosowne informacje i bardziej angażować się w proces reformowania struktury rynków finansowych. Parlament jest także zdeterminowany, by Europa była jednomyślna, jak to już powiedziano.
Jeśli chodzi o naprawę gospodarczą Europy, oczywiście niezbędne jest zgodne i skoordynowane działanie, jak podkreślono. Z naszej strony popieramy wniosek Komisji dotyczący połączenia wszystkich dostępnych dźwigni politycznych Europy i poszczególnych krajów w celu zwalczenia tego kryzysu. Rzeczywiście, zadanie polega teraz na tym, by odbudować zaufanie Europejczyków i konsumentów.
Musimy także znaleźć równowagę pomiędzy perspektywą długo- i krótkoterminową. Szczególnie środki podjęte w odniesieniu do sektora bankowego są dobre w walce z kryzysem finansowym: wzrost kapitału, gwarancje pożyczek międzybankowych i gwarancje kredytowe. Musimy jednak pamiętać o celu przyjmowania tych środków, jakim jest przywrócenie bankom ich zasadniczej roli dostawców płynności i kredytów; krótko mówiąc - celu, jakim jest finansowanie realnej gospodarki.
Trzeba wzmocnić rolę EBI i EBOiR. Rezerwy EBI muszą być wykorzystane do wzmocnienia jego bazy kapitałowej. Odpowiednia struktura budżetu jest także krokiem we właściwym kierunku. Jednak tym, co naprawdę się liczy jest wdrożenie planowanych środków. Musimy unikać niepewności. Wspomnę tu o pomocy państwa w odniesieniu do programów związanych z bankami. Wspomnę też - a dopiero co o tym była mowa - o pakcie stabilności i wzrostu. Musimy sobie uświadomić, że nasi współobywatele, którzy w czasie kryzysu oczekują, że Europa znajdzie rozwiązania, nie powinni mieć wrażenia, że Europa mówi jedno, a na drugi dzień robi rzecz całkiem przeciwną.
Wreszcie, panie ministrze, co do rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych, w odniesieniu do którego jestem sprawozdawcę w tej Izbie, będziemy pilnie pracować nad wdrożeniem skutecznego i pragmatycznego systemu, który reaguje nie tylko w bieżącej sytuacji, ale umożliwia tym agencjom działanie długoterminowe.
Poul Nyrup Rasmussen
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący, po pierwsze chcę potwierdzić za panem komisarzem Almunią, że "jeden plus jeden” daje nie dwa, a trzy, jeśli działamy razem. Spróbuję to wyjaśnić mojemu wnuczkowi, który na pewno to zrozumie, bo staje się dobrym Europejczykiem.
Nie zamierzam popierać koordynacji tylko dlatego, że uważam, że podkreśla tę kwestię moja dobra koleżanka, pani poseł Berès, jak i pan sam. Chcę tylko powiedzieć - a kieruję te słowa także do prezydencji Unii Europejskiej i Rady - że istnieje wielkie niebezpieczeństwo, że nasze państwa członkowskie nie zrozumiały jeszcze powagi potrzeby inwestycji finansowych. Pozwólcie państwo, że zilustruję tę kwestię: jeżeli naszym celem jest utrzymanie obecnego poziomu zatrudnienia w Unii Europejskiej, musimy zainwestować o 1% PKB więcej nie tylko w roku 2009, ale także zadbać o dodatkowy procent w roku 2010 i w roku 2011. Potwierdzają to nasze makroekonomiczne wyliczenia obejmujące całą Unię Europejską.
Mam nadzieję, że przed świętami uda nam się zacząć - i wiem, że francuska prezydencja podziela tę ambicję. Dlatego proszę o wyznaczenie terminu: oceńmy efekty do wiosny przyszłego roku i przed wiosennym posiedzeniem Rady. Bądźmy gotowi do stworzenia nowych bodźców finansowych przed wiosennym posiedzeniem Rady. Obawiam się bowiem, że obecna prognoza Komisji - sporządzona najlepiej jak się dało - zostanie uzupełniona nową, która pokaże nam, że zadanie, które mamy do wykonania, jest jeszcze trudniejsze.
Na koniec chcę powiedzieć o regulacji. Dziękuję bardzo prezydencji za nazwanie tej sytuacji kryzysem regulacyjnym. Zgadzam się. Dlatego jestem tak rozczarowany informacją, jaką dostałem wczoraj w Komisji Gospodarczej i Monetarnej pod przewodnictwem pani poseł Berès. Jednogłośnie zgodziliśmy się tu, w Parlamencie, ze sprawozdaniem mówiącym, że z powodu tego kryzysu regulacyjnego potrzebne nam są nowe regulacje nadające określone uprawnienia wszystkim podmiotom finansowym bez wyjątku - włącznie z funduszami hedgingowymi i private equity.
Wczoraj otrzymałem od komisarza McCreevy'ego wiadomość takiej treści: "zapraszam wszystkie podmioty do nowych konsultacji w sprawie funduszy hedgingowych”. Dwa lata temu mieliśmy ostatnie konsultacje w sprawie funduszy hedgingowych, które koncentrowały się tylko na tych z City of London. Teraz, dwa lata później, mamy nowe konsultacje. Nie potrzebujemy więcej konsultacji. Potrzebne nam regulacje. Problem znamy dokładnie. Pan komisarz McCreevy powiedział wczoraj: "przy okazji, nie zamierzam robić nic z private equity”. Pyta natomiast organizacje lobbujące na rzecz private equity, czy byłyby tak miłe i poprosiły tych, których nie obejmuje kodeks postępowania, aby zostali nim objęci.
(Wtrącenie innego posła)
(FR) Panie i panowie, teraz moja kolej!
Próbuję powiedzieć, że potrzebuję waszej pomocy - i apeluję do pana, panie komisarzu Almunia - proszę zrozumieć, że ludzie po prostu nie pojmą, że my, Unia Europejska, nie jesteśmy w stanie spełnić naszego obowiązku kompleksowej regulacji rynku finansowego tak, byśmy mogli mieć pewność, że ta sytuacja się nie powtórzy; i że możemy sfinansować to rozszerzenie dokładnie tak, jak to opisał pan komisarz Almunia.
Naprawdę proszę o odpowiedź przed Bożym Narodzeniem, abym mógł powiedzieć swemu wnukowi: "zróbmy to!”.
Daniel Dăianu
w imieniu grupy ALDE. - Jeśli nie osiągniemy naprawdę wspólnego stanowiska w UE na rzecz rzeczywistej reformy, to osiągnięcie adekwatnych globalnych zasad w odniesieniu do rynków finansowych będzie znacznie trudniejsze. Rozsądni powiedzą, że wielka porażka zarówno regulacji, jak i nadzoru, wraz z ujawnionymi wadami zbyt uproszczonego paradygmatu ekonomicznego, daje niewątpliwą odpowiedź na to, co robić. Niektórzy jednak uważają, że normą nowego systemu powinny być miękkie regulacje. Moim zdaniem są w błędzie, bez względu na to, czy naprawdę tak myślą, czy kierują się zaściankowymi interesami.
Jeden z elementów dziedzictwa intelektualnego Keynesa mówiący, że bardzo zmienne przepływy kapitału nie sprzyjają handlowi ani dobrej koniunkturze - okazał się z całą mocą w obecnym wielkim chaosie i w innych kryzysach, włącznie z tymi na rynkach wschodzących. Od dziesięcioleci na całym świecie słyszy się mantrę: w krajowej polityce nie da się wiele zdziałać, ponieważ rynki globalne odegrają się na rządzie. Ale czy globalne rynki finansowe mają nadprzyrodzoną moc? Czy rynki globalne, poza napędem technologicznym, nie są także wynikiem ludzkich decyzji o ustalaniu zasad rządzących finansami, handlem i inwestycjami? Twierdzenie, że nic się nie da zrobić z finansami, podczas gdy wkoło nędza, jest nieprzekonujące. Dużo da się zrobić, regulując działalność wszystkich podmiotów finansowych (włącznie z funduszami hedgingowymi i private equity), ograniczając dźwignię, wpływając na procykliczność i rachunkowość, lepiej koordynując politykę, regulując agencje ratingowe.
Upadek paradygmatu, który identyfikuje gospodarkę rynkową z brakiem regulacji, należy postrzegać w kontekście coraz bardziej wielobiegunowego świata gospodarczego próbującego imitować nowy międzynarodowy system finansowy. Od niego zależy los otwartego systemu gospodarczego świata. Jeżeli nie zrobimy teraz tego, co trzeba, narażamy się na ryzyko okaleczenia naszej liberalnej demokracji. Mam nadzieję, że nowa administracja amerykańska będzie w tym względzie otwarta. Ale my, u siebie, w Europie musimy stanąć na wysokości zadania w tym okresie.
Rebecca Harms
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący! Chcę przede wszystkim z całego serca poprzeć zdanie pana Rasmussena, że mówimy tu o zupełnie nowych relacjach pomiędzy państwem a rynkiem w odniesieniu do całego świata finansowego. Myślę, że co do tego się zgadzamy. Jeśli chodzi o rolę pana McCreevy'ego, ja także chcę powiedzieć, że powinien on odgrywać mniejszą rolę niż dotychczas i nie powinniśmy mu pod żadnym pozorem pozwalać na opóźnienia.
Z załamania rynków finansowych możemy się nauczyć, co dzieje się, kiedy państwo za bardzo się wstrzymuje i nie ma odwagi stosować zasad, które uważa za słuszne.
Chcę ponownie powiązać bieżący spór o zielony nowy ład z europejskim planem naprawy. Moim zdaniem wciąż jest w Radzie i w Komisji Europejskiej zbyt wielu bojaźliwych, którzy zakładają, że strategie stabilności lub agresywna ochrona klimatu odbywać się będzie kosztem miejsc pracy. A te same siły, które hamują tam sprawy, naszym zdaniem - zdaniem, Zielonych, którzy też troszczą się o miejsca pracy - hamują rozwój przyszłościowych metod produkcji, przyszłościowych systemów gospodarczych i przyszłościowych nowych produktów, a także blokują nasze wyjście z Europy na przyszłościowe rynki globalne.
Uważam, że jest to bardzo niebezpieczne. Uważam, że słabe rozporządzenie w sprawie samochodów, nad którym aktualnie pracujemy, jest przykrym wyrazem tego, jak bardzo się boimy. Nasz plan naprawy jest teraz trochę keynesowski, trochę zielony, ale w gruncie rzeczy zawsze chodzi o to samo.
Nie sądzę, aby Europie wystarczyły jedynie niewielkie zmiany. Być może koordynacja zyska sobie większe poparcie, jeżeli strategie będą formułowane w sposób bardziej konsekwentny. Przegląd całego budżetu UE na początku przyszłego roku powinien dać Komisji szansę zaradzenia różnym większym kryzysom, którymi musimy zajmować się w sposób systematyczny i jednolity.
Sergej Kozlík
(SK) Panie przewodniczący! Szanowni posłowie do Parlamentu oraz zaproszeni goście! Pochwalam inicjatywę instytucji Unii Europejskiej, która stała się bodźcem do zajęcia się kryzysem finansowym w skali globalnej. Jednakże w mojej ocenie reakcja gospodarcza na skutki kryzysu finansowego, oparta na planie przywrócenia wzrostu i odbudowie zatrudnienia w Unii Europejskiej sprawia bardziej wrażenie pośpiesznej improwizacji.
Plan zawiera wyidealizowany obraz sytuacji i nie uwzględnia faktu, iż Unia Europejska to grupa państw narodowych, z których każde znajduje się w innej sytuacji oraz ma inne priorytety i rozwiązania dotyczące problemów gospodarczych i rozwoju gospodarczego. W planie nie docenia się znaczenia skoordynowanego rozwoju infrastruktury energetycznej jako całości, a nie tylko w zakresie "zielonej energii”, ani skoordynowanego rozwoju infrastruktury drogowej i kolejowej jako warunku wstępnego dla efektywnego rozłożenia inwestycji, jak również nie docenia się potrzeby działania w zakresie finansowania sektora rolnego. Dzieje się tak dlatego, że - obok kryzysu finansowego - świat stoi też wobec groźby kryzysu energetycznego i żywnościowego.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Panie przewodniczący! Nie powiem zbyt wiele na temat wyjątkowego, historycznego charakteru obecnego kryzysu. Wszyscy koledzy posłowie o tym wspominali, a wyraził to bardzo dobrze pan poseł Rasmussen. Chcę w tym miejscu dodać trzy elementy: jest to najgorszy kryzys płynności, jaki w ogóle znam, a przybywa mi lat, brak jest jakichkolwiek map nawigacyjnych lub drogowych dla tego kryzysu; a po trzecie - doskonale zdajemy sobie sprawę, że kryzys finansowy trwa i że rynki "wyschły”.
Dlatego pierwszą rzeczą, jaka musimy zrobić, jest uregulowanie rynków finansowych, a w tym względzie zamierzam wypowiedzieć się na temat Europejskiego Banku Centralnego.
W tej Izbie panuje swoisty nabożny respekt w stosunku do Europejskiego Banku Centralnego. Jestem laikiem w wielu dziedzinach, z tą dziedziną włącznie, natomiast muszę powiedzieć, że EBC powinien szybko obniżyć stopy procentowe i to w trybie pilnym. Mechanizmy transmisji nie działają w sposób prawidłowy, jak to się okazało w październiku, gdy oficjalna obniżka stóp procentowych nie przełożyła się odpowiednio na realne stopy procentowe.
Po drugie, płynność musi być zapewniona w dłuższym okresie niż ma to miejsce obecnie. Zdaję sobie sprawę, że aby to nastąpiło, konieczna jest zmiana struktury gwarancji, lecz musi to być zrobione. Instytucje finansowe udzielają pożyczek na długie okresy i potrzebują solidnego finansowania także w długich okresach.
Banki krajowe wspierają politykę Banku Centralnego w zapewnianiu płynności, a to może skutkować udzielaniem pomocy krajowej, która zakłóca konkurencję. Dlatego musimy bacznie przyglądać się temu obszarowi.
Trzeci i ostatni punkt, do jakiego chcę się odnieść: właśnie teraz okazało się, że polityka budżetowa odgrywa centralną, wiodącą rolę w daleko większym stopniu niż polityka monetarna. Polityka budżetowa wywołuje konsekwencje zewnętrzne, a to znaczy, że decydujące znaczenie ma ścisła koordynacja. Całkowicie zgadzam się z wypowiedzią pana komisarza.
Idąc dalej - zgadzam się również ze stwierdzeniem, iż ważne jest wydatkowanie pieniędzy, natomiast przede wszystkim ważne jest, aby wydatkować mądrze na jasno określone cele, które służą rozwojowi konkurencyjności gospodarki europejskiej. To jedyna droga prowadząca do ponownego średniookresowego zrównoważenia naszego budżetu.
Zgadzam się z tym, że pakt stabilności i wzrostu nadal obowiązuje i pierwszą sprawą, którą pan komisarz powinien zrobić, to powiedzieć nam, co rozumie przez "odstąpienie od wartości referencyjnej”. Czy chodzi tutaj o zmianę o kilka setnych, kilka dziesiątych czy o kilka punktów? Panie komisarzu! Niech pan mi wierzy, będę się bacznie przyglądał pracy, jaką pan będzie musiał wykonać w odniesieniu do paktu stabilności i wzrostu, by nadal obowiązywał. Jeżeli pan to osiągnie, niech Bóg panu wynagrodzi, a jeżeli nie - niech On pana osądzi.
Elisa Ferreira
(PT) Kilkakrotnie słyszeliśmy dzisiaj, że zwykle kryzys stwarza pewną okazję i to prawda. Jeżeli pragniemy skorzystać z okazji, która się nadarza, podjęcie decyzji w sprawie kierunku działania jest łatwe.
Po pierwsze, na szczeblu Unii Europejskiej zdajemy sobie sprawę z konieczności wprowadzenia mechanizmów zapewniających przejrzystość rynków finansowych oraz ich regulację i nadzór nad nimi. Nie ma potrzeby, aby pan komisarz McCreevy rozpoczynał dalsze konsultacje, ani by prezydencja analizowała nowe badania i wnioski, czy je uzyskiwała: nie ma potrzeby patrzeć dalej niż propozycje socjalistów, które zostały przedłożone we właściwym czasie i z których wiele zostało przez ten Parlament podjętych.
Po drugie, na płaszczyźnie międzynarodowej: Europa nie może być pasywnym podmiotem na arenie międzynarodowej. Musi odgrywać aktywną rolę w budowaniu nowego porządku międzynarodowego i musi być obrońcą nowej architektury, w której nie pozostawiono czarnych dziur w systemie, w rodzaju obecnie prezentowanych przez raje podatkowe.
Po trzecie, słyszeliśmy tu dzisiaj słowa pana przewodniczącego Komisji, który powiedział, że w różnych państwach występuje opór wobec koordynowania strategii. To prawda, że gdybyśmy tak wiele razy nie słyszeli z ust członków Komisji, że rynki same się regulują, że państwo nie powinno się angażować i że rynki finansowe nie mają żadnego wpływu na wzrost lub zatrudnienie - być może w różnych krajach duch solidarności byłby silniejszy i przejawiałby się w większej aktywności.
Jednakże wniosek, który dzisiaj mamy przed sobą, jest wnioskiem stanowiącym zaledwie pierwszą część długiego procesu, jeżeli porównamy go z programami Chin i Stanów Zjednoczonych; brakuje w nim również dostatecznie jasnego zdefiniowania celu, a tym celem musi być zatrudnienie; wreszcie, program europejski nie może być zbitką planów krajowych.
Czas teraz, byśmy pokazali obywatelom Europy, że Europa to sieć praw, która także obejmuje sferę gospodarczą, że ich chroni w czasie kryzysu i że propaguje solidarność z małymi i średnimi przedsiębiorstwami oraz promuje programy rozwoju i wsparcia dla nich przeznaczone - dla przedsiębiorstw, które obecnie nie uczestniczą w efektach działań interwencyjnych prowadzonych w sektorze bankowym. Gospodarka realna dokładnie na tym polega, a my jesteśmy tu, jako Europejczycy, aby pokazać obywatelom, że Europa jest także tutaj, a przede wszystkim, że jest po ich stronie.
Sophia in 't Veld
(NL) Panie przewodniczący! Wydaje mi się to dość dziwne, że w ostatnich latach nigdy nie było wystarczających środków na edukację, opiekę, innowacje i środowisko i że nagle teraz powinny popłynąć miliardy. Najlepszy plan ratunkowy na przyszłość to silny europejski rynek w połączeniu ze zdrowymi funduszami rządowymi, ponieważ nie powinniśmy trwonić dziedzictwa przyszłych pokoleń.
Kryzys długu prywatnego nie powinien po prostu zostać zamieniony na kryzys długu publicznego. Komisja powinna zająć twarde stanowisko w sprawie ścisłego stosowania się do postanowień paktu stabilności oraz zasad przyznawania pomocy państwa, i w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuję oświadczenia wygłoszone przez pana komisarza Almunię i panią komisarz Kroes. W końcu nie tylko bankierzy, ale również i politycy powinni rozważnie wydawać pieniądze obywateli. To nie maszyny drukujące banknoty, lecz strategię lizbońską należy przełączyć na najwyższe obroty, ponieważ właśnie stamtąd będzie płynąć wiele korzyści.
Na przykład wolny rynek usług może tworzyć setki tysięcy nowych miejsc pracy, bez dodatkowych kosztów. Dlatego według mnie jest zdumiewające, że państwa członkowskie są tak powolne we wprowadzaniu dyrektywy w sprawie usług. Plan ratunkowy dla rosnącej liczby osób, które opuszczają szkołę, a nie posiadają żadnych kwalifikacji, jest co najmniej tak trudny, jak dla naiwnych ciułaczy, ponieważ bez kwalifikacji ci młodzi ludzie zupełnie nie mają żadnej pozycji w życiu.
Powinniśmy ewentualnie starać się osiągnąć ustalony w 2000 roku cel w postaci 3%, które mają być przeznaczane na badania i rozwój. Ostatecznie, pomimo że przemysł nigdy nie zrealizował obiecanego udziału w wysokości 2%, otrzymuje obecnie wsparcie rzędu miliardów.
I wreszcie, z uwagi na to, że na wolnym rynku sprawy mogą przyjąć niekorzystny obrót, reguły i organy nadzoru rynkowego oczywiście nie są żadnym luksusem, lecz mimo wszystko, nie ma porównania ze zniszczeniami w wymiarze gospodarczym i społecznym, jakie pozostały po różnych eksperymentach z nacjonalizmem i państwową gospodarką socjalistyczną.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie przewodniczący! Nie jestem odosobniony w przekonaniu, że trudno przyłączyć się do pojawiającego się u europejskich decydentów poczucia własnej ważności, gdy chodzi o zarządzanie kryzysem rynków finansowych, ponieważ gdyby w Europie, gdyby w UE funkcjonowała demokracja, najpierw należałoby podnieść kwestię odpowiedzialności i postawić pytanie, w jako sposób mogło to wszystko się wydarzyć.
To po prostu nieprawda, że wszystkie problemy, wobec których teraz stoimy, wiążą się z tsunami, czymś spowodowanym przez naturę. To dzieło człowieka. Przy całym "zapale regulacyjnym”, który jest dla tej Unii charakterystyczny, rodzi się pytanie, dlaczego nie podjęto działania wówczas, gdy banki zaczęły wychodzić poza granice krajowe w tak znacznym zakresie? Dlaczego, pomimo odpowiednich ostrzeżeń, nie podjęto działania, kiedy po cichu pojawiły się instrumenty pochodne (derywaty). Wyraźnie pamiętam, że Joseph Stiglitz, laureat nagrody Nobla, mówił o wszystkich tych elementach. Panowała cisza, był to temat tabu. Z tego właśnie miejsca należałoby wyjść, ponieważ uznanie własnych błędów jest jedynym kluczem do znalezienia rozwiązania w przyszłości.
Margaritis Schinas
(EL) Parlament Europejski musi przekazać wyraźne przesłanie o obydwóch stronach dzisiejszej dyskusji: po pierwsze, dotyczącej uzasadnienia przyszłego systemu finansowego, jaki musimy zbudować i po drugie, naszej wstępnej reakcji na plan uzdrowienia gospodarki przedłożony przez Komisję w dniu 26 listopada. Jeżeli chodzi o sprawę pierwszą, nie ma wątpliwości, że ewidentnie Komisja zrozumiała, iż era samoregulacji czy też braku regulacji raz na zawsze się skończyła. Jeżeli w Komisji lub nawet w Parlamencie, są tacy, którzy mieliby wrażenie, że gospodarkę realną można zbudować na racjonalnej podstawie pozbawionej reguł, to obecne wydarzenia dowiodły, że nie mają oni racji. Zajęło nam to trochę czasu, ale teraz rozumiemy. Nie sądzę, by winę ponosił pana komisarz Almunia. Możliwe, że inni wprowadzili Komisję w ten tok rozumowania, lecz teraz jest za późno. Teraz należy zbudować nowy porządek ekonomiczny na podstawach, które podporządkowane są regułom, regułom i jeszcze raz regułom.
Druga część planu uzdrowienia, przedłożonego przez Komisję w ubiegłym tygodniu, obejmuje kilka pozytywnych elementów i musimy przyznać, że Komisja potrafiła (a wiem, jakie to trudne) pogodzić różnice zdań i zaproponować rządom wewnętrznie powiązane ramy działania oparte na wspólnych podstawach. Teraz z lewej i prawej strony mogę słyszeć osoby mówiące rzeczy w rodzaju "chcieliśmy zrobić to inaczej”, "może się to okazać zbyt kosztowne” lub "to się nam nie podoba”. Są to ci sami ludzie, którzy w razie gdyby Komisja nic nie zrobiła, powiedzieliby "Komisja nic nie robi”, "czekamy na przedstawienie nam planu przez Komisję”. Dlatego uważam, że drugie przesłanie, jakie musimy skierować do pana komisarza, polega na tym, że podstawy tego pakietu są prawidłowe, że pomoże on rządom i że może okazać się tratwą ratunkową, na której gospodarka realna będzie mogła przetrwać podczas pierwszych dni kryzysu. Dziękuję.
Donata Gottardi
- (IT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Przygotowując plan ratunkowy i plan uzdrowienia gospodarki europejskiej, Unia Europejska przekazuje wstępne przesłanie swoim obywatelom, niezależnie od przesłania kierowanego do rynków. Wiążą się z tym wielkie nadzieje i nie możemy zawieść oczekiwań. W czasie, gdy konsolidacja finansowa oraz poziom długu publicznego są narażone na niekorzystny wpływ publicznych działań interwencyjnych - w zakresie zasobów zarówno rzeczywiście udostępnionych, jak i gwarantowanych, w dążeniu do ratowania głównych podmiotów finansowych i przemysłowych, co powoduje oczywiste reperkusje dla finansów publicznych i dochodów osobistych - potrzeba nam skoordynowanego podejścia na szczeblu europejskim, także po to, aby zwalczać uchylanie się od płacenia podatków oraz raje podatkowe. Ważne jest, żeby wszystkie środki budżetowe i plany krajowe były ściśle i skutecznie skoordynowane i aby były ukierunkowane na ten sam cel.
Z przyjemnością zwracam uwagę na to, że istnieją plany mające wyjaśnić elastyczne stosowanie paktu stabilności, które musi być zorientowane na cel, przejściowe i odpowiednie, z uwzględnieniem mechanizmów, które mają służyć zmianom strukturalnym, efektywnemu podziałowi środków publicznych, restrukturyzacji wydatków publicznych oraz nakładów na rozwój gospodarczy zgodnie z celami strategii lizbońskiej, przy czym szczególna uwaga powinna być skupiona na roli małych i średnich przedsiębiorstw. Wspólne podejście musi również obejmować makroekonomiczne polityki budżetowe, jak również polityki płacowe oraz stopniową, radykalną obniżkę obciążeń podatkowych wiążących się z pracą i emeryturami. Musi to być realizowane z wykorzystaniem ulg podatkowych, skorygowanych stawek podatkowych i rekompensaty z tytułu presji podatkowej, aby zmniejszyć ubóstwo, a nie tylko skrajne ubóstwo, oraz aby promować konsumpcję i wzrost gospodarczy poprzez zapewnienie antycyklicznej reakcji na obecny kryzys, który zapowiada recesję. Natomiast w ramach ostrożności musi być realizowane zadanie utrzymywania dochodów i ponownego uruchomienia popytu konsumenckiego, przy czym rzeczywiście należy się koncentrować na równowadze środowiskowej i społecznej, unikając konieczności ślepego powtarzania modeli i systemów, które ujawniły wszelkie swoje słabości.
Margarita Starkevičiūt
Panie przewodniczący! Czego mi brak w omawianym planie uzdrowienia, to odniesienia do rynków finansowych. Na początku bieżącego roku, gdy toczyły się dyskusje na temat szerokich wytycznych ekonomicznych, Parlament wysunął propozycję, aby w tych wytycznych uwzględnić wymiar rynków finansowych.
Niestety, w owym czasie Komisja była temu wnioskowi przeciwna. Rozwój wydarzeń pokazał jednak, że mieliśmy rację. Nalegam, aby tego błędu znów nie popełnić i aby powiązać plan uzdrowienia gospodarki z nową wersją planu działania w zakresie usług finansowych. Jeżeli podejmiemy tę strategię, w długim okresie będzie możliwe uwzględnienie potrzeb gospodarki realnej w trwającym procesie unowocześniania architektury finansowej UE.
- (LT) Chciałabym również zachęcić do dokonania analizy państwa wniosków z punktu widzenia uczestników rynku finansowego. Komisja przedstawia teraz tak wiele nowych wniosków, że nawet nam - posłom -trudno się nimi zająć. Nie są bowiem zbyt dobrze skoordynowane. Proszę tylko pomyśleć, co muszą odczuwać szefowie instytucji rynku finansowego oraz inwestorzy, którzy naprawdę mają problemy przy podejmowaniu decyzji. Wrażenie, że nasz rynek jest stabilny, jest jeszcze bardzo odległe; dlatego uważam, że konieczna jest wzmożona koordynacja.
John Purvis
Panie przewodniczący! Słyszeliśmy tutaj wiele o koordynacji, lecz ja zaczynam się zastanawiać, czy koordynacja jest jeszcze wystarczająca, czy też musimy raczej iść w kierunku solidarności, a nie samej koordynacji, ponieważ kryzys przeszedł z poziomu banków - co już jest wystarczająco złe - na poziom kryzysu krajów. Podobnie jak koordynacja słusznie przeszła z poziomu krajowego na poziom europejski, poziom globalny, być może teraz musimy rozważyć, czy konieczna jest większa solidarność. Chciałbym zapytać Komisję i Radę, czy rzeczywiście zajmują się kwestią instytucji globalnych, ponieważ pytanie ustne dotyczy szczególnie Międzynarodowego Funduszu Walutowego lub innych instytucji, które mogłyby zająć się kwestią solidarności w układzie globalnym.
Moje drugie pytanie wiąże się z tym rodzajem bodźca, którego należałoby szukać w bodźcu fiskalnym, o ile jest to rzeczywiście preferowana droga. Być może tą drogą byłby podatek od wartości dodanej i możliwe byłoby obniżenie stawek podatku od wartości dodanej w niektórych obszarach z poziomu wysokiego lub średniego do poziomu niższego - a co w tej sprawie czynimy? A czy takie skoncentrowane działanie nie jest czasem znacznie lepsze niż szerokie stosowanie omawianego rozwiązania na znacznie niższym poziomie obniżki?
Regulacja: wiele słyszymy, zwłaszcza od naszych kolegów sympatyzujących z lewicą, że musimy mieć coraz więcej regulacji, musimy niszczyć fundusze hedgingowe i inwestycje na niepublicznym rynku kapitałowym, agencje ratingowe i tak dalej. Czy mógłbym jednak zasugerować Komisji i Radzie wzięcie pod uwagę rzeczy następującej? Musimy czekać, musimy poważnie pomyśleć i dobrze się zastanowić i za wszelką cenę musimy unikać niezamierzonych konsekwencji. Jeżeli nowa regulacja jest uzasadniona - a może być - musi to być regulacja prawidłowa i nie wolno dopuścić do tego, by okazała się przeszkodą w uzdrawianiu gospodarki lub je uniemożliwiała bądź opóźniała. Pod pewnymi względami chciałbym udzielić panu komisarzowi McCreevy'emu wsparcia w związku z jego wyważoną reakcją na problemy i go nie potępiać, jak to wielu naszych kolegów - jak się zdaje - pragnie uczynić.
I na koniec, finanse publiczne. Pakt stabilności i wzrostu ma wpływ zarówno na kraje strefy euro, jak i na kraje spoza tej strefy. Jeżeli występowanie przejściowych nadmiernych deficytów jest uzasadnione - a jest to wielkie "jeżeli” - muszą być one rzeczywiście przejściowe, muszą być możliwe do naprawienia w realistycznych terminach, a jeżeli niektóre kraje mogą udźwignąć zadłużenie, natomiast inne nie, wówczas z pewnością powracamy do wspomnianej kwestii solidarności wzajemnej. Chciałbym prosić Komisję i Radę, aby powiedziały, jakie terminy uważają za realistyczne z punktu widzenia rozwiązania tej kwestii.
Paul Rübig
(DE) Panie przewodniczący! Panie komisarzu! Panie i panowie! Moje pytanie odnosi się do państwa stanowiska w kwestii wprowadzenia euro jako drugiej waluty w Islandii i na Węgrzech. Czy sądzicie państwo, że mogłoby to rozwiązać problemy tych dwóch krajów?
Drugie pytanie: czy sądzicie państwo, aby było możliwe wprowadzenie premii z tytułu ryzyka w przypadku instrumentów pochodnych, w celu późniejszego wykorzystania do wzmocnienia kapitału własnego banków?
Moje trzecie pytanie brzmi: czy nie sądzicie państwo, że obniżka podatku od wartości dodanej sprzyjałaby przywozowi, w szczególności z Chin i Indii? Czy rozsądniejszym rozwiązaniem nie byłoby rozważenie obniżki podatków dla naszych przedsiębiorstw i dla naszych pracowników, wypłacanie premii inwestycyjnych, koncentrowanie się na amortyzacji progresywnej, a przede wszystkim - dziesięciokrotne zwiększenie aktywów o mniejszej wartości, aby uniknąć opodatkowywania fikcyjnych zysków i aby zatrzymać pieniądze w przedsiębiorstwie, i w ten sposób również umożliwić łatwiejsze wypłacanie wynagrodzeń?
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) W planie uzdrowienia gospodarki UE przewiduje się solidne inwestycje i właśnie dlatego popiera się w nim zwiększenie środków budżetowych o około 200 miliardów euro w najbliższym okresie, jako część paktu rozwoju gospodarczego i stabilności gospodarczej.
W szczególności cenię sobie gotowość Europejskiego Banku Centralnego do cięcia stóp procentowych w celu zapewnienia poziomów płynności wymaganych przez system bankowy, by mógł inwestować w gospodarkę realną.
Cenię sobie też zwłaszcza wniosek, który został złożony w celu wprowadzenia zmian w ramach finansowych, aby w ciągu dwóch następnych lat zainwestować 5 miliardów euro w rozwój infrastruktury szerokopasmowej i w połączenie europejskich infrastruktur energetycznych.
Z zadowoleniem przyjmuję uruchomioną przez Europejski Bank Inwestycyjny i niektóre banki krajowe inicjatywę mającą na celu utworzenie funduszu roku 2020; fundusz ten ma być przeznaczony na działania w dziedzinie energetyki i zmiany klimatu oraz na rozwój infrastruktury transportowej.
Będzie możliwe wykorzystywanie pomocy państwa na wspieranie prac badawczo-rozwojowych, innowacje, technologii komunikacyjnych i informacyjnych, transportu i efektywności energetycznej.
Ján Hudacký
(SK) Sądzę, że dwuletni plan uzdrowienia gospodarki może stać się właściwą, skoordynowana reakcją Unii Europejskiej na kryzys gospodarczy pod warunkiem, że będzie realizowany i wdrażany w sposób rozsądny. Wnioskowana wielkość finansowania przeznaczonego na wsparcie gospodarki Unii powinna stworzyć ramy finansowe wystarczające dla stymulowania gospodarek państw członkowskich w kierunku nowych impulsów rozwojowych. 30 miliardów euro, które ma być zapewnione w równych częściach z budżetu Unii Europejskiej oraz z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, musi być ukierunkowane na rozwój gospodarki opartej na wiedzy i gospodarki niskoemisyjnej, jak również na średniookresowe i długofalowe programy dotyczące efektywności energetycznej.
Jeżeli chodzi o zachęty podatkowe sądzę, że środki te powinny pozostać w gestii państw członkowskich. Osobiście jestem zwolennikiem pomysłu obniżenia stawek podatku VAT w przypadku niektórych produktów ściśle związanych z efektywnością energetyczną, która może stymulować znaczne oszczędności w zużyciu energii.
Kończąc muszę przyznać, że żywię pewne obawy co do zamiaru stosowania maksymalnej elastyczności, które staje się możliwe dzięki nowej wersji paktu stabilności i wzrostu. Niektóre rządy przejawiają skłonność do nadużywania tego rodzaju środków do własnych celów populistycznych i czysto politycznych, bez wyraźnej koncepcji w zakresie rozwoju.
Charles Tannock
Panie przewodniczący! Chciałbym wyrazić szczególne uznanie dla niemieckiej kanclerz, pani Angeli Merkel, która stała się nową Margaret Thatcher Europy. Podobnie jak "żelazna dama”, pani kanclerz wierzy w zrównoważone budżety, natomiast nie wierzy, aby bez zabezpieczenia finansowego można było znaleźć wyjście z kryzysu kredytowego i gospodarczego. Natomiast w odróżnieniu od niej, brytyjski premier, Gordon Brown, ma kryzysowy gospodarczy reflacyjny pakiet fiskalny zakładający szerokie zaciąganie pożyczek i intensywne wydatki, bez jakichkolwiek widoków na posiadanie zrównoważonego budżetu.
Chociaż przyznaję, że to przede wszystkim nasze własne brytyjskie banki lekkomyślnie udzielające kredytów wpakowały nas w to bagno przy słabej regulacji i słabym nadzorze ze strony rządu, uważam, że takiej polityce fiskalnej - która jest wysoce nieodpowiedzialna - muszą również towarzyszyć cięcia w wydatkach publicznych i dobrze przemyślane plany finansowania tych wydatków w długim okresie. W przeciwnym razie, po okresie kurczenia się gospodarki, sprowadzimy na siebie okres ogromnej inflacji, która spowoduje spadek wartości wszystkich naszych oszczędności i osłabi gospodarkę europejską.
Colm Burke
Panie przewodniczący! Z zadowoleniem przyjmuję prace wykonywane przez państwa członkowskie, Radę i Komisję, w celu zajęcia się tą trudną kwestią. Wielu moich kolegów już szczegółowo odniosło się do wymaganych działań. Jednakże obecnie państwa członkowskie nie powinny zmieniać swoich zobowiązań wobec krajów rozwijających się. Istnieje potrzeba, aby państwa członkowskie Unii Europejskiej utrzymywały oficjalną pomoc rozwojową (ODA). Przewiduje się, że kryzys finansowy będzie miał poważny wpływ na finansowanie pomocy humanitarnej, przy czym niektórzy analitycy przewidują cięcia w ODA aż o jedną trzecią lub nawet większe.
Państwa członkowskie UE nie powinny ustawać w dążeniu do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju teraz, gdy istnieje pokusa zmniejszania wydatków. Ogólnoświatowy krach finansowy uwydatnił współzależny globalny charakter naszego świata. Nawet jeżeli dzięki swojej ograniczonego otwarcia na rynki globalne kraje rozwijające się uniknęły wielu bezpośrednich skutków kryzysu finansowego, ekonomiści ostrzegają, że wystąpi efekt domina w sensie ograniczenia napływu pomocy, jak również przekazów, bezpośrednich inwestycji zagranicznych i wzrostu gospodarczego.
Moglibyśmy być świadkami, jak kraje rozwijające się odczuwają poważne skutki finansowego bałaganu, którego nie spowodowały. Dlatego państwa członkowskie powinny utrzymać status quo.
Przewodniczący
Przepraszam pana posła Gollnischa i pana posła Siekierskiego, którzy prosili o głos, lecz niestety zrobiło się bardzo późno i dlatego musimy poprzestać na pięciu wystąpieniach.
Hervé Novelli
urzędujący przewodniczący Rady. - (FR) Panie przewodniczący! Panie komisarzu! Panie i panowie! Chciałbym przede wszystkim powiedzieć panu komisarzowi Almunii, że słusznie położył nacisk na trzy aspekty, które są bardzo ważne dla zapewnienia skuteczności uzdrowienia gospodarczego.
Pierwszy - to odpowiednie zdecydowanie w działaniu. Z tej perspektywy półtora procent PKB to cel uzdrowienia, który moim zdaniem jest dość znaczny, biorąc pod uwagę kwoty, o które chodzi.
Drugi - to uwzględnienie różnych sytuacji w państwach członkowskich. Pan komisarz słusznie podkreślił, że kraje te - ośmielam się to powiedzieć - nie jechały na tym samym wózku, jeżeli chodzi o sytuację gospodarczą czy budżetową, natomiast nie powoduje to ich wyłączenia z zakresu naprawdę skoordynowanego działania. Jest to rzecz, nad którą prezydencja zamierza pracować przed kolejnym posiedzeniem Rady Europejskiej. Jestem przekonany, że właśnie w ten sposób - chociaż nie wiem, jak długo to potrwa - ostatecznie będziemy w stanie doprowadzić do ożywienia wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.
Panie pośle Gauzès! Pragnę powiedzieć, że słusznie pan zauważył, iż wszystkie nasze starania skupiają się na finansowaniu gospodarki realnej. Jeżeli pomagamy bankom, dzieje się tak dlatego, że mogą one inwestować w tę gospodarkę, a naszym jedynym celem - i miał pan słuszność kładąc nacisk na ten element - ma być finansowanie małych i średnich przedsiębiorstw. Uważam, że wczoraj Rada przekazała Komisji informację dotyczącą pomocy dla banków i oczywiste jest, że chcemy elastycznego i szybkiego podejmowania decyzji odnoszących się do wsparcia, które w obecnej sytuacji można udzielić bankom i instytucjom finansowym. Uważam, że Rada została wysłuchana i pragnę panu powiedzieć, panie pośle Gauzès, że Rada w ogromnym stopniu podziela pańskie pragnienie skutecznej regulacji, jakiej powinny podlegać agencje ratingowe na europejskim i - dodałbym - międzynarodowym szczeblu, jak powiedziało wielu moich kolegów i wielu posłów do PE.
Panie pośle Rasmussen! Jakkolwiek pana wystąpienie było raczej skierowane do Komisji, pragnę powiedzieć, że zgadzałem się z panem, gdy mówił pan a naciskiem o tym, iż żaden segment rynku nie powinien być wyłączony spod regulacji czy nadzoru. Jeżeli istnieje rzeczywiście jedno przesłanie, które weźmiemy ze sobą, chodzi w nim o to, że brak jest regulacji niektórych segmentów rynku. Dlatego ta regulacja musi być udoskonalona i niekiedy musi powstawać w sytuacjach, w których ma znaczenie decydujące. Takie silne przesłanie przyszło ze szczytu w Waszyngtonie w dniu 15 listopada, a Europa musi oczywiście pracować na rzecz tych celów, także w obszarze funduszy spekulacyjnych.
Panie pośle Dăianu! To prawda, że regulację rynków finansowych należy skoordynować na szczeblu międzynarodowym; z tego względu z inicjatywy Unii Europejskiej odbyło się waszyngtońskie spotkanie na szczycie. Uważam, że właśnie głos Europy, Europy zjednoczonej, był tym głosem, który miał decydujące znaczenie podczas omawianego szczytu i który umożliwił wytyczenie przez uczestników szczytu swoistej mapy drogowej dla autentycznej regulacji międzynarodowych rynków finansowych; stało się tak dlatego, że Europa potrafiła efektywnie pracować nad swoim własnym programem.
Pani poseł Harms! Dokładnie mówiąc, plan uzdrowienia gospodarki zawiera propozycje inwestycji długofalowych, być może niewystarczających w stosunku do pani oczekiwań, niemniej jednak takie propozycje w nim się znajdują.
Panie pośle Kozlík! Chcę powiedzieć, że tak, musimy wspierać politykę rolną, jak również inne ważne polityki europejskie. Wspomniał pan o polityce energetycznej; uważam, że miał pan rację to czyniąc. Są pewne priorytety i powinny zachować swój charakter, nawet w tak trudnym okresie.
Panie pośle García-Margallo! Moim zdaniem praca Europejskiego Banku Centralnego odegrała decydującą rolę w przezwyciężaniu trudności, jakich doświadczyliśmy tak niedawno, a jego prezes wyraźnie wskazał, że w Europie inflacja ulega zahamowaniu i że dlatego przewiduje on, jak wielu posłów do PE zauważyło, nowe pole manewru w dziedzinie polityki monetarnej.
Miałem wrażenie, że pani poseł Ferreira była zbyt krytyczna wobec reakcji Unii Europejskiej. W odróżnieniu od tego, co powiedziała, uważam, że Unia Europejska szybko zareagowała na kryzys podejmując zdecydowane decyzje w krótkim czasie, dzięki udanej współpracy naszych instytucji - Komisji, Rady i Parlamentu Europejskiego - i za to dziękuję.
Co do wsparcia dla MŚP - wkrótce przeprowadzimy debatę nad decyzjami podjętymi przez Radę ds. Konkurencyjności, a odnoszącymi się do przyjęcia europejskiego programu Small Business Act, i uważam, że również w tej dziedzinie Europa odegrała swoją rolę związaną z finansowaniem MŚP oraz z priorytetowym ich traktowaniem, także w okresie zastoju gospodarczego.
Pani poseł in't Veld! Słusznie pani zwróciła uwagę na fakt, iż uzdrowienie krótkoterminowe powinno dokonywać się w oparciu o długofalowe reformy strukturalne w ramach strategii lizbońskiej. Strategia ta nigdy nie miała tak kluczowego znaczenia, jak właśnie w okresie zastoju gospodarczego, a reformy strukturalne muszą biec swoim torem.
Panie pośle Martin! Wyraźnie pana słyszałem, gdy wzywał pan do wspólnego działania w kierunku wyznaczania prawdziwych priorytetów.
Panie pośle Schinas! Mieliśmy reguły, lecz te reguły nie działały; taka jest prawda w tej kwestii. Dlatego potrzeba nam reguł, lecz reguł skutecznych; oczywiście nie ma mowy o nadregulacji, lecz o ramach prawnych z prawdziwego zdarzenia, które są odpowiednie z punktu widzenia konkurencyjności europejskiej.
Pani poseł Gottardi! Chcę powiedzieć, że w pełni podzielam pani pragnienie, aby zwalczać oszustwa podatkowe. Co więcej, prezydencja francuska wyznaczyła to jako zadanie priorytetowe na szczeblu europejskim. Chcę pani również powiedzieć, że zgadzam się z pani trafnymi uwagami na temat konieczności skutecznego uzdrowienia gospodarki.
Pani poseł Starkevičiūté! Przyznaję, że normalne zmniejszenie dynamiki w sektorze finansowym jest integralną częścią uzdrowienia gospodarki europejskiej i że to powinno mieścić się w skoordynowanych ramach.
Panie pośle Purvis! Przyznaję - musimy iść w kierunku większej solidarności, to ważne. Co więcej, właśnie to proponujemy opierając reformę międzynarodowego systemu finansowego na instytucjach utworzonych w Bretton Woods, w tym w szczególności na Międzynarodowym Funduszu Walutowym, instytucji o zasięgu globalnym i posiadającej umocowanie polityczne, której pozycja - co do tego jestem przekonany - będzie wzmocniona w nadchodzących latach. Wspomniał pan kwestię podatku VAT. Prezydencja faktycznie obecnie opowiada się za obniżką podatku VAT, której celem jest w szczególności sektor branż charakteryzujących się wysoką pracochłonnością oraz sektor działalności, która nie nadaje się do przeniesienia.
Panie pośle Rübig! Mówił pan na ten sam temat. Podatek VAT to instrument, który może - oczywiście wówczas, gdy go się obniża - działać w kierunku utrzymania działalności, zwłaszcza zatrudnienia, natomiast takie obniżki podatku VAT mogą jedynie być konkretnie ukierunkowane, a przez to rozumiem, że musi być możliwe wykazanie, że są w pełni właściwe. Jak pan jednak wie, debata na ten temat jeszcze nie jest gotowa.
Pani poseł Ţicǎu! Uważam, że jedną z zasad, na których oparte są wnioski Komisji dotyczące uzdrowienia gospodarki to inwestycje, które są realne i realizowane w odpowiednim czasie, ale także trwałe i mające charakter strukturalny; całkowicie się z panem zgadzam w tej kwestii.
Panie pośle Hudacký! Tak, Europejski Bank Inwestycyjny to bardzo ważny instrument z punktu widzenia wspierania uzdrowienia gospodarki, w tym poprzez różne inwestycje. Uważam, że to element podstawowy. Będziemy mieli sposobność to odnotować podczas debat Rady w przyszłym tygodniu.
Panie pośle Tannock! W pełni podzielam przekonanie, podobnie jak cała Rada, że potrzeba nam uzdrowienia, które ma charakter skoordynowany, lecz które może ulec diametralnej zmianie w przypadku, gdy nastąpi powrót do warunków wzrostu.
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Kończąc, pragnę powiedzieć, że ta debata i wszystkie pytania z państwa strony były bardzo ważne i bardzo ciekawe dla Rady. Pokazują, że między nami istnieje szerokie porozumienie, jeżeli chodzi o potrzebę posiadania silnego i spójnego głosu Europy, słyszanego na forach międzynarodowych. Wsparcie Parlamentu Europejskiego na zasadnicze znaczenie. Za to pragnę podziękować.
Musimy - i co do tego jestem przekonany - ponownie gruntownie przemyśleć nasze podejście do systemu finansowego i jego regulacji. Musi to nastąpić na szczeblu europejskim, lecz także z uwzględnieniem rozwiązań, które zostaną znalezione na poziomie międzynarodowym, ponieważ jeżeli rzeczywiście jest jakiś wniosek, który powinniśmy wyciągnąć z tego kryzysu, to polega on na tym, że dzisiejszy system finansowy ma naprawdę międzynarodowy wymiar; dlatego rozwiązania muszą być znalezione - pod wpływem impulsu ze strony Europy - na poziomie międzynarodowym.
Joaquín Almunia
Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie i panowie! Przede wszystkim jestem bardzo wdzięczny za zgłoszone uwagi i spostrzeżenia oraz za zainteresowanie, jakim obdarzyli państwo inicjatywy Komisji, zwłaszcza plan uzdrowienia gospodarki, który omawialiśmy dzisiaj po południu. Nie zamierzam powtarzać wielu odpowiedzi, jakich przed chwilą udzielił pan przewodniczący Novelli. Zgadzam się praktycznie ze wszystkimi jego uwagami na tematy, o których mówili posłowie w swoich wystąpieniach.
Chciałbym tylko wymienić bardzo szybko sześć elementów. Po pierwsze, zgadzam się z tymi z państwa, poczynając od pana posła Gauzèsa, którzy powiedzieli, że kryzys kredytowy jest wyjątkowo poważny i że jest podstawowym źródłem ogromnych problemów, z jakimi boryka się obecnie gospodarka realna. Zaledwie wczoraj podczas posiedzenia Rady ECOFIN omawialiśmy sposoby podniesienia efektywności planu dokapitalizowania oraz planu gwarancji depozytów - planów, które są i mają być przyjęte przez różne państwa członkowskie. Chodzi o duże kwoty pieniędzy podatników: znaczne środki zostały przeznaczone na zagwarantowanie funkcjonowania banków i instytucji finansowych lub na dostarczenie im kapitału. Teraz chodzi o spowodowanie przepływu kredytów z powrotem do gospodarki, ponieważ jest to zasadniczy element decydujący o jej właściwym funkcjonowaniu.
Dlatego, że to nie działa należycie, prognozy ekonomiczne przywołane przez pana posła Rasmussena - które prezentowałem miesiąc temu - niestety nie są już tymi prognozami, które przedstawiłbym dzisiaj. Z tego względu w dniu wczorajszym powiadomiłem również ministrów, że w 19 stycznia przedstawię nowe prognozy ekonomiczne.
W między czasie Międzynarodowy Fundusz Walutowy, OECD i inne instytucje opublikowały szacunkowe dane dotyczące roku 2009, które są jeszcze bardziej niepokojące niż dane uwzględnione w prognozach Komisji z dnia 3 listopada. Prognozy Europejskiego Banku Centralnego mają się ukazać jutro i są także przygnębiające.
Druga moja uwaga dotyczy tego, że z pewnością będzie więcej regulacji w zakresie usług finansowych. W rzeczywistości już obecnie tych regulacji jest więcej. Zaledwie wczoraj, z inicjatywy Komisji, Rada - jak pan Jean-Pierre Jouyet wcześniej stwierdził - zatwierdziła w sensie politycznym cztery - jeżeli dobrze pamiętam - inicjatywy Komisji dotyczące regulacji różnych aspektów rynków lub usług finansowych. Istniejące regulacje muszą ulec zmianie, obszary niepodlegające regulacjom muszą im podlegać oraz konieczne są usprawnienia w dziedzinie jakości regulacji oraz sposobu, w jaki wdrożenie tych regulacji jest nadzorowane na szczeblu europejskim i globalnym. Rozmawiamy o wszystkich tych sprawach.
Ze względu na to, że decyzja w sprawie projektu dyrektywy dotyczącej systemu Solvency II już niebawem trafi pod obrady Parlamentu, pozwólcie państwo, że powiem, iż reakcje w Radzie nie zawsze idą w parze z własnymi oświadczeniami Rady na temat tego, co musi zostać zrobione pod względem regulacji finansowych i nadzoru finansowego. Parlament ma tego świadomość, ponieważ przeprowadza rozmowy z Radą w sprawie wymienionej dyrektywy. Nie ma zgody co do tego, jak najlepiej koordynować działania nadzoru w sektorze ubezpieczeń. W trybie pilnym musimy osiągnąć porozumienie w sprawie tego nadzoru w skali europejskiej i już rozmawiamy na temat organu nadzoru nad instytucjami, które działają w skali globalnej.
Jeżeli chodzi o fundusze hedgingowe, opieramy nasze poglądy na zasadzie, że ich funkcjonowanie musi podlegać regulacji. Stwierdziliśmy to na forum Komisji, Rada to stwierdziła i stwierdzono to podczas spotkania waszyngtońskiego.
Grupa wysokiego szczebla, pod przewodnictwem Jacquesa de Larosière'a, analizuje tę kwestię, obok innych czynników. Pan komisarz McCreevy spotkał się wczoraj z Komisją Gospodarczą i Monetarną.
Byłem świadkiem, jak przewodniczący Komisji powtarzał państwu w tej Izbie podczas swoich niedawnych wizyt, że Komisja zamierza dokonać regulacji funduszy hedgingowych i że właśnie to powinniśmy zrobić. Debata dotyczyła tego, w jakim zakresie, w jakich dziedzinach i w jakiej części działalność związana z funduszami hedgingowymi musi podlegać regulacjom, albowiem będzie to oddziaływało nie tylko na same fundusze hedgingowe. Ważny wkład do tej debaty pochodzi ze sfery zatrudnienia i ze sprawozdania przygotowanego przez Parlament z inicjatywy pana posła Rasmussena.
W pełni zgadzam się z tymi osobami, które wymieniły inwestycje i potrzebę powiązania niezbędnych średniookresowych i długofalowych nakładów z pakietem dotyczącym energii i zmian klimatu. Zgadzam się z tymi osobami, które mówią, że w naszej polityce monetarnej jest pole manewru, bez konieczności narażania na szwank niezależności Europejskiego Banku Centralnego lub innych banków centralnych. To oczywiste. Pod koniec listopada inflacja w strefie euro wynosiła - wg Eurostatu - 2,1%. Zaledwie kilka miesięcy temu mówiliśmy o danych dotyczących inflacji, które były dwukrotnie wyższe i ta różnica obecnie jest wykorzystywana. Jutro tutaj w Brukseli odbędzie się posiedzenie Banku Centralnego. Nie wiem, co Bank zamierza zrobić, lecz słyszałem oświadczenia prezesa Banku, pana Tricheta, i dotyczą one wyraźnie tego tematu.
Kolejny punkt dotyczy paktu stabilności i wzrostu. W pakcie tym wyraźnie stwierdza się, że deficyt przekraczający próg 3% powoduje uruchomienie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu, z jednym wyjątkiem, a mianowicie wówczas, gdy gospodarka znajduje się w sytuacji wyjątkowej - my jesteśmy w sytuacji gospodarczej, która jest wyjątkowa. Drugi warunek, który stosuje się równocześnie z pierwszym, polega na tym, że nadmierny deficyt powinien być przejściowy, a przejściowy nie oznacza okresu kilkuletniego, lecz tylko okres roczny. Trzeci warunek, równoczesny z pierwszymi dwoma, mówi, że nadmierny deficyt nie może zbyt daleko odbiegać od wartości referencyjnej, a tutaj, panie pośle García-Margallo - nie wchodząc w szczegóły techniczne nienadające się dla przeważnie niewtajemniczonych słuchaczy w tej Izbie - mówimy o kilku dziesiątych punktu procentowego.
I na koniec udzielając odpowiedzi panu posłowi Parishowi i jeszcze komuś, kto wspomniał o kwestii podatku od wartości dodanej - dokument i plan Komisji obejmuje szereg instrumentów, które można będzie wykorzystać w celu opracowania zachęty fiskalnej, a jednym z tych instrumentów z pewnością będzie obniżenie wysokości tak znacznego podatku, czy też raczej stawki tak znacznego podatku, jakim jest podatek VAT. Faktem jest jednak również to, że Komisja nie zmusza nikogo, aby to robił. Proszę przeczytać ten plan, a zobaczą państwo, że nie ma żadnego obowiązku, ponieważ w rzeczywistości takiego obowiązku być nie może. Trzeci punkt - i jest to informacja wynikająca z wczorajszych rozmów podczas posiedzenia ECOFIN - dotyczy tego, że wczoraj tylko jedno państwo członkowskie na 27 opowiedziało się za stosowaniem tego instrumentu i było to państwo członkowskie, które już z niego korzysta.
Przewodniczący
Panie komisarzu! Dziękuję zwłaszcza za ustosunkowanie się do tematów - d matematyki po teologię.
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
\
Louis Grech  
na piśmie. - Kryzys finansowy postawił poważne wyzwania przed UE i gospodarką światową. Skoordynowane wysiłki państw członkowskich są skuteczne w procesie stabilizowania systemu bankowego UE, natomiast wiele pozostaje do zrobienia, jeżeli chodzi o zapobieganie rozprzestrzenianiu się kryzysu w szerzej pojmowanej gospodarce oraz o ochronę gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i miejsc pracy. W świecie, który jest współzależny, sprostanie podobnym wyzwaniom mogłoby dla UE być okazją do przejęcia inicjatywy w przywracaniu przejrzystości, odpowiedzialności społecznej i przewidywalności w światowej architekturze finansowej.
Każde wdrożenie środków zaradczych musi przychodzić w porę, mieć szerokie zastosowanie i musi mu towarzyszyć odpowiednie działanie w sferze regulacji dotyczącej podstawowych przyczyn kryzysu. Szczególną uwagę zwrócić należy na regulacje dotyczące nowych produktów finansowych, takich jak kredyty hipoteczne typu sub-prime i ich derywaty, jak również na regulacje odnoszące się do podmiotów, które zajmują się ich marketingiem, takich jak banki, fundusze hedgingowe i inwestorzy na niepublicznym rynku kapitałowym. Istnieje potrzeba oceny modelu handlowego agencji ratingowych oraz znaczenia prawnego ich ratingów kredytowych.
W procesie uzdrawiania gospodarki musimy przyznać pierwszeństwo rozwiązaniom, które chronią miejsca pracy, wzrost i jednostki najsłabsze, promują energię i stabilność gospodarczą, z jednoczesnym zapewnieniem, że podmioty zainteresowane zachowaniem status quo, są trzymane z daleka.
Gábor Harangozó  
na piśmie. - (HU) Z zadowoleniem przyjąłem połączone europejskie wysiłki na rzecz zaradzenia kryzysowi oraz inicjatywy zmierzające do utrzymania europejskich miejsc pracy i do tworzenia nowych.
Jednocześnie chciałbym zwrócić uwagę na fakt, iż kraje znajdujące się w tak tragicznej sytuacji fiskalnej, jak Węgry, nie dysponują żadnymi monetarnymi lub liczącymi się instrumentami fiskalnymi, bądź też możliwościami obniżki podatków. Stąd w takich krajach zachęty ekonomiczne postrzegane są przede wszystkim jako przesunięcia i efektywne wykorzystanie zasobów europejskich, jak również jako zmniejszenie kosztów płacowych, zwiększenie efektywności regulacji w dziedzinie konkurencji oraz obniżanie kosztów administracyjnych.
Cieszę się zwłaszcza z tego, że nasze wspólne starania w tym względzie mają wsparcie ze strony pana komisarza Joaquína Almunii. Z tego powodu uważam inicjatywy odnoszące się do funduszy strukturalnych za bezwzględnie najważniejsze i zdecydowanie popieram ich niezwłoczne przyjęcie. Przyspieszenie zatwierdzenia ważnych projektów, jak również wsparcie w formie kredytów dla MŚP, może pobudzić popyt.
Jednocześnie uważam, że nasze wysiłki na rzecz najbardziej potrzebujących są nadal niedostateczne i dlatego apeluję, aby włączyć do obszaru wsparcia dla mieszkalnictwa również sprawę zagospodarowania terenu oraz kwestię nowych budów. W regionach i osadach słabo rozwiniętych znajdują się pewne tereny lub osiedla, które nie nadają się do remontu i stąd musimy promować budowę nowoczesnych, energooszczędnych mieszkań. Czyniąc to możemy przyczynić się do realizacji celów Unii Europejskiej w zakresie oszczędzania energii, jak równie tworzenia miejsc pracy, a jednocześnie udzielić pomocy osobom najbardziej potrzebującym.
Janusz Lewandowski  
na piśmie. - (PL) Ogłaszając plan antykryzysowy, Komisja Europejska odpowiedziała na realną potrzebę wspólnotowej akcji na rzecz stabilizowania i ożywienia gospodarki. Nastąpiło to jednak w kilka dni po tzw. koncyliacji, przesądzającej kształt budżetu Unii Europejskiej na rok 2009. Nie przewidziano w nim dodatkowych środków na walkę z kryzysem, a trudno sobie wyobrazić plan rzędu 200 miliardów euro zupełnie neutralny budżetowo.
Długotrwały spór o znalezienie źródeł finansowania 1 miliarda euro na pomoc dla krajów zagrożonych klęską głodu dowodzi, że nie będzie łatwo o zgodę 27 krajów na dodatkowe fundusze - ponad 116 miliardów euro płatności uzgodnionych w dniu 21 listopada pomiędzy Parlamentem Europejskim i Radą na rok 2009. Choćby z tego powodu plan Barroso jest przede wszystkim sumą wysiłków narodowych, zaopatrzoną w obietnice większej tolerancji dla deficytu budżetowego i reguł pomocy publicznej.
Mam jednak nadzieję, że ewentualne rozmiękczenie Paktu Stabilizacji i Wzrostu nie będzie jedynym skutkiem planu Komisji Europejskiej. Tak się stanie, jeśli zrealizowana zostanie obietnica większego zaliczkowania i udrożnienia funduszy strukturalnych, które w latach 2009-2010 powinny pełnić rolę lokalnych i branżowych pakietów antykryzysowych. Byłoby to odwrócenie fatalnego trendu rozwierania się nożyc pomiędzy zobowiązaniami a faktycznie skonsumowanymi środkami polityki regionalnej.
