Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, ik ben in het bezit gekomen van een brief die u gezonden hebt aan een minister in Engeland, de heer Howard, waarin u te kennen gaf dat u geen toestemming verleend hebt voor een ontmoeting met Róisín McAliskey in Holloway Prison; dat het geen officiële delegatie was. Het was ook niet de bedoeling dat het een officiële delegatie zou zijn. De bedoeling was dat een delegatie van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken Róisín McAliskey een bezoek zou brengen. Ierse of Britse leden zouden geen deel uitmaken van deze delegatie.
Om humanitaire redenen wil ik u vragen waarom u de heer Howard dit schrijven hebt gestuurd. Op wiens gezag? Op grond van welk artikel of welke bepaling van het Reglement hebt u deze brief geschreven? Als u zich aan het begin van uw voorzitterschap zo gedraagt jegens Hedy d'Ancona, reeds vele jaren een vooraanstaand parlementslid, dan lijkt mij uw voorzitterschap bijna meteen al tot mislukken gedoemd. Ik moet zeggen dat ik, toen ik dit schrijven aan de heer Howard zag, zeer ontsteld was, evenals de andere leden van het Europees Parlement aan wie ik de brief heb laten lezen.
Mijnheer de Voorzitter, zoudt u zo goed willen zijn het Parlement mede te delen op welke grond en waarom u deze brief geschreven hebt om het bezoek van Hedy d'Ancona en andere leden van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken af te zeggen?

De Voorzitter
Mijnheer Andrews, ik wil uw vraag graag beantwoorden. Overeenkomstig artikel 24 van het Reglement is de Conferentie van voorzitters verantwoordelijk voor alle politieke betrekkingen van de commissies van dit Parlement. Normaliter wendt een commissie, die zich wil verplaatsen, zich dan ook tot de Conferentie van voorzitters, die hiervoor al dan niet toestemming verleent. Ik heb de brief die ik verzonden heb, dan ook verzonden met het medeweten van de Conferentie van voorzitters om erop te wijzen dat het om een niet krachtens de bepalingen van het Reglement gemachtigde delegatie ging. Ik moet erop toezien dat het Reglement gerespecteerd wordt, of jullie dat nu graag hebben of niet. Als jullie het niet eens zijn met deze procedure moeten jullie maar het Reglement wijzigen en de bevoegdheden van de Conferentie van voorzitters schrappen. Dan kan elke commissie zoveel delegaties of groepen zenden als ze maar wil.
Het kan echter niet, mijnheer Andrews, dat een commissie deze toestemming niet vraagt en drie van zijn leden zendt en dat daarna in het openbaar gesteld wordt dat de commissie een delegatie gezonden heeft. De voorzitter van deze commissie, mevrouw d'Ancona, heeft mij immers in een brief meegedeeld dat het niet om een delegatie van de commissie ging en ik heb de autoriteiten van de betrokken lidstaat dan ook enkel meegedeeld dat dit geen delegatie van de commissie was, met name omdat verwarring ontstaan was in de media. Wanneer de voorzitter van de commissie om de nodige inlichtingen gevraagd wordt en zij mij zegt dat het geen delegatie van de commissie is, deel ik dat ook zo mee aan de Britse autoriteiten, zodat hierover geen misverstanden bestaan.

d'Ancona
Voorzitter, ik denk toch dat wanneer wij elkaar normaal en met respect behandelen, dat het dan ook normaal is dat u voordat u een brief schrijft aan de Engelse minister om hem mede te delen dat het hier niet gaat om een officiële delegatie, dat eerst aan de voorzitter van de commissie kunt mededelen en dat ben ík. Ik vind dat geen nette manier van doen!

De Voorzitter
Mevrouw d'Ancona, ik herinner u eraan dat ik u om informatie terzake gevraagd heb en dat u mij in een brief meegedeeld heeft dat het niet om een delegatie van de commissie ging.
Toen ik echter zag dat in de pers wel sprake was van een delegatie, heb ik de Britse autoriteiten enkel de inhoud van uw brief overgemaakt en dit met medeweten van de Conferentie van voorzitters. Wat niet kan is dat men eerst stelt dat men geen delegatie stuurt en daarna een misverstand toelaat. Ik kan dit niet dulden aangezien de Conferentie van voorzitters overeenkomstig ons Reglement toezicht moet houden op de relaties van de organen van deze vergadering die een politieke weerslag kunnen hebben. Dat is alles wat ik gedaan heb en naar mijn mening was de Conferentie van voorzitters, die ik hierover ingelicht heb, het volledig met mij eens dat alle commissies van deze Vergadering eraan herinnerd moesten worden dat zij, wanneer zij delegaties willen zenden, dit moeten meedelen en de nodige toestemming moeten vragen. Anders gaat het niet om delegaties en moeten we dit ook zo meedelen.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, ik weet hoe belangrijk het voor een jurist en Voorzitter van dit Parlement is om de regels in acht te nemen. Wij hebben het hier echter over de wil van de verschillende fracties in dit Parlement die een delegatie wensten te sturen. Kunt u ons de verzekering geven dat u, als een verzoek om een officiële delegatie te mogen sturen naar behoren wordt ingediend, dat verzoek zult inwilligen, gezien het feit dat leden van dit Parlement zich om humanitaire redenen grote zorgen maken? Het is niet iets ongewoons dat leden van het Parlement deze gevangene bezoeken. Vele Ierse parlementariërs hebben haar reeds een bezoek gebracht. Naar mijn mening zou het een teken zijn en misschien kunnen helpen, als u daarvoor toestemming verleent.

De Voorzitter
Mevrouw Malone, ik heb dit al twee maal gezegd maar wil graag voor de derde maal herhalen dat niet ik maar de Conferentie van voorzitters hiervoor verantwoordelijk is. U moet deze vraag dan ook aan de Conferentie van voorzitters voorleggen.
Elk parlementslid kan, wanneer hij of zij dat wil, in eigen naam een bezoek brengen aan een gevangenis wanneer hij hiervoor de toelating krijgt. In eigen naam, als parlementslid. Hij heeft hiervoor geen toestemming nodig van deze Vergadering of de Conferentie van voorzitters. Een delegatie van parlementsleden namens een commissie of een delegatie moet echter wel de toestemming van de Conferentie van voorzitters krijgen. Ik kan u die niet geven en moet dit verzoek overmaken aan de Conferentie van voorzitters. Ik heb geen andere mogelijkheid.

Miller
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog even terugkomen op een opmerking van de heer Andrews. Hij deelde mede dat u een brief had geschreven aan...

De Voorzitter
Genoeg over deze kwestie. Het spijt mij zeer, dames en heren, maar wij kunnen hierover geen debat houden.

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een andere kwestie die onder uw bevoegdheid valt aan de orde stellen, namelijk het gebruik van deze zaal en de daarmee verbonden ruimten. In de gang zag ik een tentoonstelling van foto's van bekende personen, van wie sommige beroemd heten te zijn, van wie ik een paar berucht zou noemen en van één zou ik zeggen dat hij een zeer slechte naam heeft. Ik doel op de foto van Robert Maxwell.
Robert Maxwell was verantwoordelijk voor de diefstal van miljoenen ponden uit pensioenfondsen in mijn land. Hij wist op slinkse wijze het vertrouwen van hooggeplaatste politici te winnen en hun steun te verkrijgen in de tijd dat hij nog gezag genoot. Hij is verantwoordelijk voor de onderdrukking van de vrije meningsuiting in de pers van mijn land door processen aan te spannen. Daarom wil ik u verzoeken, mijnheer de Voorzitter, om te overwegen of de foto van Robert Maxwell niet verwijderd moet worden uit de fototentoonstelling buiten deze zaal.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijnheer Falconer, tentoonstellingen vallen onder de bevoegdheid van de quaestoren en ik zal hen uw verzoek onmiddellijk overmaken.

Thomas
Mijnheer de Voorzitter, alleen ter verduidelijking van wat een vorige spreker gezegd heeft: de minister van Binnenlandse Zaken in Engeland is in feite de minister van Binnenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk...

De Voorzitter
Mijnheer Thomas, ik heb al gezegd dat ik niets meer wil horen over deze kwestie.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, over de stemming over het verslag-Van Lancker, paragraaf 49, tweede deel van de slotresolutie, staat in het stemprotocol dat ik vóór heb gestemd. Het was mijn bedoeling om tegen te stemmen. Daarom wil ik dit aangetekend zien zodat het overeenkomt met de werkelijkheid.

De Voorzitter
Prima, wij nemen hiervan kennis en dit zal worden gecorrigeerd.

Gahrton
 Mijnheer de Voorzitter, hetzelfde geldt voor mij. Ik sta genoteerd als vóórstemmer in dezen. Ik had tegen moeten stemmen.

De Voorzitter
Dit zal worden rechtgezet.
(Het Parlement keurt de aldus gewijzigde Notulen goed)
(De vergadering wordt te 9.25 uur onderbroken en te 10.40 uur hervat)

Communautaire douanevervoer
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag (A4-0053/97) van de heer Kellett-Bowman, namens de Tijdelijke Enquêtecommissie communautair douanevervoer, over het communautaire douanevervoer en-de ontwerpaanbeveling (A4-0054/97), namens de Tijdelijke Enquêtecommissie communautair douanevervoer, betreffende het verslag van de Tijdelijke Enquêtecommissie communautair douanevervoer.
Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, men zegt dat wij het allemaal in ons hebben om één boek te schrijven. Dit moet dan maar het mijne zijn. Het bestaat uit drie delen getuigenverklaringen en documentatiemateriaal, het eindverslag van de commissie en 38 aanbevelingen betreffende het douanevervoer. De enquêtecommissie had de opdracht uitvoerig verslag uit te brengen over de omvang van de fraude binnen het douanevervoerstelsel, de verantwoordelijken aan te wijzen en aanbevelingen te doen om daarin verbetering te brengen.
De Rekenkamer en de Commissie hebben in het verleden beide te kennen gegeven dat het douanevervoerstelsel in een periode van vijf jaar tot een verlies van ongeveer 750 miljoen ecu geleid heeft. Na onderzoek schat ik dat het verlies per jaar minstens 3, 5 miljard ecu bedraagt. Het systeem is zo kwetsbaar dat de gegevens niet betrouwbaar zijn en ik veel hogere bedragen niet kon aanvechten. De ene Europese markt is een succes voor het zakenleven, maar geen zaak heeft zo gefloreerd als de misdaad. Gemeten naar de in winst uitgedrukte groei van de omzet, hebben de criminelen zeker goede zaken gedaan.
Hoe gaat het in zijn werk? De importeur moet alleen belastingen, rechten en accijnzen betalen op een plaats van bestemming in de Gemeenschap en hoeft helemaal niets te betalen, als de goederen de Gemeenschap verlaten. Het enige dat gedaan moet worden is een document, voorzien van stempel en handtekening, per post terugsturen naar het kantoor van inklaring. Hoe kan de douanebeambte er zeker van zijn dat dat stempel en die handtekening bewijzen dat er naar behoren belasting en rechten betaald zijn voor die goederen of dat die goederen de Gemeenschap hebben verlaten? Op een afstand van duizenden kilometers kan de fraudeur sjoemelen met het systeem en dat is ook gebeurd. Ten gevolge daarvan verdwijnen de goederen in het Europese marktcircuit.
Wie lijdt verlies? Wij allen: de begroting van de Europese Gemeenschap, de begrotingen van de lid-staten, de legaal opererende handelaren die immers hun belastingen betalen, de eerlijke aangevers van transitoperaties en de verzekeringsmaatschappijen die de borgsommen moeten verstrekken, wanneer niet aangetoond kan worden dat de transitoperatie voltooid is.
Wie is hiervoor verantwoordelijk? Ik meen te mogen aannemen dat wij er allen schuld aan hebben, omdat deze fraude sinds begin 1993, toen wij de grenzen openstelden, in toenemende mate plaatsvindt. De Raad en de Commissie oefenen controle uit op een stelsel dat in 1968 ontworpen was voor zes lid-staten, vervolgens uitgebreid werd tot twaalf en daarna wisten wij dat het systeem problemen veroorzaakte; er kwamen nog drie lid-staten bij, de EVA-landen traden toe en op 1 juli jongstleden werden de Visegrad-landen opgenomen in dit falende systeem - in totaal zijn 23 landen betrokken bij een op documenten gebaseerd systeem. Het huidige aantal transacties per jaar loopt tegen de 20 miljoen.
De enquêtecommissie kon deze situatie natuurlijk niet accepteren en heeft een aantal aanbevelingen gedaan. In de eerste plaats, gezien het feit dat 15 douanediensten in één douanegebied werkzaam zijn, hebben wij de Commissie aangeraden om een kader in te stellen waarbinnen die douanediensten als één dienst kunnen functioneren. Zij moeten dezelfde regels en dezelfde methodiek toepassen en dezelfde controlebevoegdheden hebben, zowel in de invoerhavens als op het grondgebied daarachter. Er moet een korpsgeest gekweekt worden, waardoor zij informatie gaan uitwisselen over personen die het systeem misbruiken, in plaats van zich weinig te interesseren voor iets dat buiten hun grenzen ligt.
De enquêtecommissie steunt uiteraard het voorstel van de Commissie om het systeem te automatiseren. Computers zullen het probleem niet oplossen, maar maken het een stuk gemakkelijker om het clearingsdocument elektronisch te verstrekken, waardoor de douanediensten binnen enkele dagen gewaar kunnen worden dat er iets aan de hand is, in plaats van weken, maanden of in sommige gevallen zelfs meer dan een jaar te moeten wachten tot een onderzoek wordt ingesteld. Wij hebben het de misdadigers veel te gemakkelijk gemaakt. Wij zijn van mening dat een onderzoeksinstantie opgericht moet worden, min of meer gelijk aan de UCLAF, om berichten dat er iets mis is gegaan bij het douanevervoer nader te onderzoeken.
Wij zouden graag zien dat de juridische diensten in alle lid-staten een manier vinden om samen te werken, teneinde te voorkomen dat geslepen advocaten veel te gemakkelijk vrijspraak krijgen voor hun criminele cliënten, omdat de juridische diensten van de verschillende landen niet tot samenwerking in staat zijn.
Wij zouden verder graag willen dat de Commissie met Zwitserland gaat onderhandelen om te bewerkstelligen dat de veilige havens die Zwitserland biedt voor de criminelen en voor de overdracht van de eigendom van goederen aan een vorm van controle worden onderworpen die in overeenstemming is met het douanevervoerstelsel, zoals dat in de landen van de Gemeenschap en de andere daarbij aangesloten leden van kracht is.
Wij zouden bovendien graag zien dat de Commissie de bevoegdheid heeft om te kunnen optreden wanneer fabrikanten, met name sigarettenfabrikanten, niet volledig met de autoriteiten willen samenwerken om te verhinderen dat hun producten op de zwarte markten van onze lid-staten terechtkomen.
Wij zouden tenslotte graag zien dat de landen die het lidmaatschap aangevraagd hebben schoon schip maken en orde op zaken stellen in eigen huis voordat zij tot de Gemeenschap toetreden. Wij in het Parlement zullen hierin ook iets te zeggen hebben, want het Parlement beslist nu, bij de eindstemming, over de toetreding van nieuwe leden tot de Gemeenschap.
Deze commissie is een oefening in samenwerking tussen leden uit verschillende landen en leden van verschillende fracties geweest. Zij is volstrekt onpartijdig te werk gegaan. Ik wil de leden van de commissie hulde brengen. Ik wil de voorzitter, de heer Tomlinson, dank zeggen. Hij heeft de commissie leiding gegeven en precedenten geschapen die, mijns inziens, nuttig voor het Parlement en toekomstige enquêtecommissies zullen zijn.
Ik wil ook al diegenen bedanken die getuigenverklaringen hebben afgelegd voor de commissie. In nagenoeg alle gevallen - ik kan mij slechts één uitzondering voor de geest halen - werden de verklaringen vrijwillig afgelegd, hetzij schriftelijk, hetzij in eigen persoon in de commissie, waar zij ondervraagd konden worden, en soms ook in beide vormen. Zij hebben ons zeer geholpen. Wij hadden er nooit achter kunnen komen wat zich allemaal afspeelde in de Gemeenschap, als wij niet veel hulp hadden gekregen van een groot aantal burgers.
Ik wil in het bijzonder het personeel van de enquêtecommissie dank zeggen. Toen wij u maandag zagen, hebben wij u reeds medegedeeld dat het personeel dat de enquêtecommissie was toegewezen zich uitstekend van zijn taak had gekweten. Wij hebben u ook verteld over het werk dat de drukkerij en de vertaaldiensten gedaan hebben. Wij weten dat vaak tot diep in de nacht is doorgewerkt. Wij weten dat zij het hele weekend doorgewerkt hebben, opdat wij maandag over deze delen zouden kunnen beschikken.
Met deze woorden van dank, mijnheer de Voorzitter, wil ik u dit verslag aanbieden en de instellingen van de Europese Unie verzoeken aandacht te besteden aan deze aanbevelingen en daaraan gevolg te geven.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, de enquêtecommissie voerde haar werkzaamheden uit in een periode van 15 maanden en hield daarin 37 formele vergaderingen. Ik wil de meeste leden van de commissie hulde brengen voor hun aanwezigheid, ijver en discipline, die noodzakelijk waren om een verslag op te stellen waaruit de mate van overeenstemming spreekt die absoluut vereist is, wil dat verslag respect afdwingen bij de Commissie, de lid-staten, de Raad en degenen die bij het douanevervoer betrokken zijn.
Ik raad alle leden van dit Parlement aan in ieder geval deel I te lezen of, als dat nog te veel is, tenminste de hoofdstukken 1 en 17 van deel I - de samenvatting en de aanbevelingen - zodat zij precies weten wat namens hen gezegd wordt.
Het verslag zou sommigen een technisch verslag kunnen toeschijnen, maar dat is het niet. Het is een zeer politiek verslag met een zeer duidelijke uitgangsstelling, namelijk dat ondanks de crisis in het douanevervoerstelsel en de verliezen veroorzaakt door de problemen met het douanevervoer, douanevervoerregelingen niettemin onontbeerlijk zijn voor de interne markt en veranderingen moeten ondergaan, willen zij voldoen aan de behoeften van de interne markt. Zij moeten gewijzigd worden, omdat zij verouderd zijn, de transitoperaties belemmeren en fraude en corruptie in de hand werken.
Om de leden van het Parlement een idee te geven van de gelden die wij het douanevervoerstelsel toevertrouwen, moet men zich goed realiseren dat op het door de heer Kellett-Bowman genoemde totaal van 18-20 miljoen transitoperaties per jaar, als dat aantal inderdaad 18 miljoen bedraagt, voor elke transitoperatie een recht op vrijstelling van belastingheffing geldt tijdens het vervoer van de goederen. Die vrijstelling van belastingheffing vertegenwoordigt een gemiddelde waarde van 25.000 ecu. Vermenigvuldig die 18 miljoen verplaatsingen met 25.000 ecu en u ziet dat wij dit archaïsche, op documenten gebaseerde douanevervoerstelsel 450.000 miljoen ecu aan verschuldigde belastingen toevertrouwen.
Ik moet zeggen dat wanneer ik op zaterdagmorgen bij mijn plaatselijke Co-op supermarkt in Walsall een blik witte bonen in tomatensaus koop, het belang in dat blik witte bonen in feite beschermd wordt door een betere wetenschappelijke controle dan het geval is met de controle die wij uitoefenen op de financiële aansprakelijkheid in het douanevervoer.
Het gaat bij dit stelsel dus om 450.000 miljoen ecu aan verschuldigde belastingen en die worden toevertrouwd aan een op documenten gebaseerd systeem, daarvoor wordt kwijting verleend door middel van een rubberstempel dat vervalst, gestolen of oneerlijk gebruikt kan worden door een corrupte douanebeambte. Dat is geen adequaat systeem! De gelden die het douanevervoerstelsel door fraude afhandig gemaakt worden, worden niet alleen onrechtmatig onthouden aan de eigen middelen van de Europese Unie, maar ook aan de fiscus van elke lid-staat, want omdat zij aan onze middelen onthouden worden, wordt de Europese belastingbetaler in de lid-staten de BTW en de accijnzen afhandig gemaakt. Daarom vragen wij niet, maar eisen wij van de lid-staten dat zij ons belang behartigen door hun eigen belang te behartigen en dat zij tegelijkertijd maatregelen nemen om dit belang op Europees en nationaal niveau te beschermen.
Fraude betekent niet alleen onrechtmatige winst voor criminelen, maar betekent ook dat van bepaalde beleidsvormen afgezien moet worden wegens het tekort aan openbare middelen; betekent dat de Commissie over beleid had kunnen beschikken zonder verhoging van de eigen middelen; betekent dat de lid-staten beleid hadden kunnen uitvoeren zonder de belastingtarieven te hoeven verhogen. Daarom is fraude op dit gebied niets minder dan een aantasting van onze democratie en moet er volgens de enquêtecommissie actie ondernomen worden. Die actie moet meer inhouden dan het verslag lezen: namelijk uitvoering geven aan de aanbevelingen 1 t/m 6, die de versterking van de douanediensten betreffen; 7 t/m 13, die de vereiste maatregelen ter verbetering van de controle formuleren; 14 t/m 20, die de juridische aspecten behandelen; 21 t/m 26, die betrekking hebben op de verbetering van het douanevervoerstelsel met inbegrip van automatisering; 27 t/m 37, die de politieke keuzen omschrijven die gemaakt moeten worden; en wat onszelf betreft, aanbeveling 38 inzake de aan deze aanbevelingen gegeven gevolgen.
Ik wil in het bijzonder mijn dank betuigen aan de rapporteur, die zich loyaal in dienst gesteld heeft van de commissie, en aan alle leden, het secretariaat, de technische diensten - van de vertaaldiensten tot de drukkerij, de Commissie en de vele getuigen zonder wier verklaring wij de aanbevelingen niet hadden kunnen opstellen, omdat zij stuk voor stuk berusten op het bewijsmateriaal dat ons is verstrekt. Ik beveel het verslag bij het Parlement aan. Tot besluit zeg ik de heer Kellett-Bowman met name dank voor de nauwgezetheid waarmee hij onze bevindingen aan dit Parlement heeft overgebracht.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, al eerder heb ik gezegd dat de enquêtecommissie - de eerste die ooit door het Europees Parlement werd ingesteld - kwalitatief hoogwaardig werk levert.
Mijn dank gaat hier in het bijzonder uit naar de voorzitter van deze commissie, de heer Tomlinson, en naar de rapporteur, de heer Kellet-Bowman, alsmede naar alle leden van de commissie. Namens Commissievoorzitter Santer en al onze collega's hamer ik erop dat de Europese Commissie groot belang aan dit verslag hecht.
Het verslag levert een belangrijke bijdrage aan het debat over het douanevervoer. Het stelt - en ik citeer - dat "de enquêtecommissie erin geslaagd is de kwestie van het douanevervoer uit het administratieve kreupelhout te halen en in de politieke arena te brengen" . Ik kan me geheel vinden in deze constatering, die ook heel belangrijk is voor de hervormwerkzaamheden die ons nog te wachten staan.
Het verslag zet helder uiteen welke cruciale rol de douane zowel voor de werking van de interne markt als voor de internationale handel en de economische groei speelt. Sinds de voltooiing van de interne markt worden de douane-instanties onder vuur genomen. Op de eerste plaats lag het accent op de afschaffing van de interne grenzen en controles. Maar al te vaak is die ontwikkeling gemakshalve gehouden voor een ontmanteling van bestaande structuren. Daarmee gaat men volledig voorbij aan de rol die de douane onafgebroken speelt bij het beheer van de communautaire buitengrenzen, bij de voorbereiding van kandidaat-landen op toetreding, bij de bestrijding van fraude en bij de tenuitvoerlegging van de handelsovereenkomsten. Misschien heeft de Europese Commissie zich in haar programma voor 1993 zelf ook niet goed gerealiseerd hoe belangrijk de nieuwe uitdagingen waren die de douane te wachten stonden, en draagt haar politieke analyse daar ook wel de sporen van.
Op de tweede plaats is het de lidstaten niet gelukt - voor een deel hebben ze zich ook wel terughoudend opgesteld - hun douane-instanties aan de communautaire prioriteiten aan te passen, doordat ze de nationale prioriteiten voorrang hebben gegeven. Ik weet zeker dat ook dit een kwestie van volledig politiek bewustzijn is.
Mijnheer de Voorzitter, ik was niet van plan elk hoofdstuk gedetailleerd te bespreken of op elke aanbeveling apart in te gaan. Liever geef ik aan hoe wij bij het vaststellen van ons beleid rekening denken te houden met de aanbevelingen, in het bijzonder de aanbevelingen die aan de Commissie gericht zijn. Ik zal kort mijn ideeën uiteenzetten over de mijns inziens vijf belangrijkste punten die de enquêtecommissie voor het voetlicht heeft gebracht. Dat "voor het voetlicht gebracht" is als een compliment bedoeld, omdat de enquêtecommissie verschillende elementen in een politiek kader heeft samengebracht, waardoor wij een duidelijker beeld van het vraagstuk en de noodzakelijke oplossingen hebben gekregen.
Die vijf punten zijn: de Europese douanedienst, de diensten die met de onderzoeken worden belast, de hervorming van het douanevervoerstelsel, de relaties met de Europese Economische Ruimte en de LMOE's, en het vraagstuk van de uitstaande schulden.
Ten eerste de kwestie van de Europese douanedienst. Uit de analyse die de enquêtecommissie van de crisis heeft gemaakt, blijkt dat de problemen op het gebied van het douanevervoer voor het grootste deel voortvloeien uit het gebrekkige functioneren van de douane-unie zelf, waardoor dus een algemene hervorming in het kader van het douanebeleid noodzakelijk wordt. Het verslag erkent dat veel van de problemen die het douanevervoer raken een direct gevolg zijn van het feit dat de douane-unie uit vijftien verschillende instanties bestaat. Ofschoon het verslag niet zover gaat de oprichting van een gemeenschappelijke douanedienst te eisen, merkt de Commissie op dat met klem verzocht wordt een Europees kader in het leven te roepen waarbinnen - zoals de rapporteur het stelt - de vijftien nationale douanediensten kunnen functioneren als waren zij één. Dat is eigenlijk het belangrijkste doel.
Dankzij met name het Parlement beschikken wij nu over een middel om dat doel te bereiken: zorgen dus dat de vijftien douanediensten als één dienst functioneren. Ik verwijs hierbij naar het besluit "Douane 2000" , dat afgelopen december is aangenomen. Een aantal van de door de enquêtecommissie gedane aanbevelingen is uitdrukkelijk in het besluit "Douane 2000" opgenomen. Ik heb met de delegaties van het Europees Parlement en de Raad intensief aan de werkzaamheden van de bemiddelingsprocedure deelgenomen en kan u zeggen dat de beleidslijnen van het Europees Parlement hun sporen in het besluit hebben nagelaten.
Het tweede terrein waar ik even bij stil wil staan betreft de diensten die met het onderzoek belast worden. De Commissie neemt met genoegen kennis van de aanbevelingen inzake de oprichting van een gemeenschappelijke onderzoeksdienst en van een gecentraliseerde EU-douane-inlichtingendienst. Wat de antifraude-activiteiten betreft komt dit overeen met de eis die de enquêtecommissie ten aanzien van de taken van de douanediensten heeft neergelegd, namelijk dat de regels gelijkvormig moeten worden beheerd en toegepast. De Commissie staat hier helemaal achter.
Dit idee kan natuurlijk niet via het programma "Douane 2000" worden uitgewerkt, want dat is op andere doeleinden gericht. Mijn collega, commissaris Gradin, zal u ongetwijfeld graag antwoord geven op vragen op dit terrein en haar ideeën hierover willen toelichten. De rol van de Commissie bij de controles dient versterkt te worden om de fraude doeltreffend te kunnen bestrijden. Dit betekent dat DG XXI en de UCLAF veel nauwer moeten gaan samenwerken.
De aanbevelingen over de verbetering van de onderzoeksdiensten houden nauw verband met de aanbevelingen over de organisatie van de diensten, bevoegdheden en administratieve taken in de lidstaten, en ook met de aanbevelingen over de justitiële samenwerking. Ik moet zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat het verslag wat dit betreft op het juiste moment komt; het helpt namelijk begrijpen waarom de onderhandelingen van de intergouvernementele conferentie, die erop gericht zijn het gemeenschappelijke optreden in kwesties van de derde pijler te versterken, met succes moeten worden bekroond.
Het derde punt: de hervorming van het douanevervoerstelsel. Laat ik meteen even zeggen dat de enquêtecommissie eerst het stelsel en de ernstige problemen die ermee gepaard gaan heeft onderzocht, en vervolgens terecht deze kwestie in een algemener kader heeft ondergebracht. Mijn diensten hebben uitvoerige raadplegingen gehouden met de Commissie, de lidstaten, de landen die aan het gemeenschappelijke vervoersysteem deelnemen, en de gehele particuliere sector.
Zoals u weet is de enquêtecommissie nauw betrokken geweest bij dit proces, dat begin februari is uitgemond in de conferentie over het eurovervoer, waaraan 250 vertegenwoordigers uit de openbare en de particuliere sector hebben deelgenomen. De heer Tomlinson heeft nog een betoog aan deze conferentie gewijd. Nu wil de Commissie de resultaten van deze raadplegingen in een concreet aantal acties omzetten. Ik verzeker u, mijnheer de Voorzitter, dat de Commissie de aanbevelingen van de enquêtecommissie zoveel mogelijk zal laten meewegen; overigens ben ik van plan het actieplan voor de hervorming vóór eind april ter goedkeuring aan de Commissie voor te leggen.
De Commissie kan zich vinden in de algemene conclusie van het verslag dat de vervoerstelsels van essentieel belang zijn voor de handel in Europa en daarbuiten, maar dat ze wel radicaal hervormd dienen te worden. Aan het begin van haar mandaat onder leiding van voorzitter Santer heeft de Commissie een debat hierover in gang gezet; eerst met de mededeling van maart 1995, vervolgens met de mededeling van februari 1996 en met het interim-verslag van afgelopen herfst over het vervoerstelsel. De werkzaamheden van de enquêtecommissie, die de situatie helder uiteen heeft gezet en op politieke vlak impulsen geeft, zal er in hoge mate toe bijdragen dat de initiatieven in de praktijk worden gebracht.
Het vierde punt: de Europese Economische Ruimte en de geassocieerde Midden- en Oost-Europese landen. Het verslag toont zich zeer bezorgd over de werking van het gemeenschappelijke vervoerstelsel en over de uitbreiding met de vier Visegrad-landen, die afgelopen juli heeft plaatsgevonden. Eerder al heb ik mijn opvatting gegeven over de politieke wenselijkheid en de technische gefundeerdheid van de uitbreiding en over het feit dat deze tot dusver geen dramatische gevolgen blijkt te hebben opgeleverd. Hier wil ik het bij een enkele opmerking laten.
De Commissie huldigt het standpunt dat het steeds moeilijker wordt om drie verschillende vervoerstelsels in stand te houden - het communautair vervoer, het gemeenschappelijke vervoer en het TIR-systeem. De Commissie zal concrete voorstellen indienen om het communautair vervoer en het gemeenschappelijk vervoer in één conventie onder te brengen. Ook probeert de Commissie tot een nauwere samenwerking met Zwitserland te komen; daar ruimt het verslag een grote plaats voor in. Om dat te bereiken hebben wij een protocol inzake wederzijdse assistentie gesloten, dat niet alleen een belangrijk technisch instrument is, maar ook het bewijs levert dat Zwitserland de politieke wil bezit om met de Commissie samen te werken. Wat het besluit inzake uitbreiding van het stelsel met de Visegrad-landen betreft neemt de Commissie haar deel van de verantwoordelijkheid volledig op zich.
Dit gezegd hebbende blijf ik bij de toezegging die ik ten overstaan van de enquêtecommissie heb gedaan - ik weet hoeveel waarde de heer Tomlinson en de heer Kellett-Bowman hieraan hechten -, dat er verder geen enkele uitbreiding van het gemeenschappelijk vervoerstelsel zal plaatsvinden zolang het stelsel niet hervormd en geautomatiseerd is.
Het vijfde en laatste punt waarover ik iets wil zeggen, mijnheer de Voorzitter, is een delicaat onderwerp: de uitstaande schulden. Ik laat het hier bij een korte opmerking; mijn collega, commissaris Liikanen, zal u hierover zo nodig meer details verstrekken.
Het enquêteverslag roept de Commissie op een voorstel te doen om de uitstaande schulden kwijt te schelden als deze aan wanbeheer te wijten zijn. Het is echter moeilijk voor te stellen hoe zo'n voorstel dat rekening moet houden met de specifieke situatie van elk afzonderlijk geval, eruit zou komen te zien. De douanewetgeving biedt de mogelijkheid in afzonderlijke, elk apart onderzochte en gemotiveerde gevallen de schuld af te lossen, maar het is niet de bedoeling dat dit een algemene regel wordt.
De Commissie is zich bewust van de mogelijke financiële gevolgen voor de betrokken ondernemers, maar toch kan de kwestie alleen op een wettige manier worden opgelost, waarbij elk geval op zichzelf bekeken wordt. Als dat niet zou gebeuren, zou er heel gemakkelijk misbruik kunnen worden gemaakt ten koste van de Europese belastingbetaler en van de financiële discipline waar wij allemaal naar streven. De lidstaten hebben in ieder geval de mogelijkheid per geval gunstige betalingsvoorwaarden vast te stellen, en de Commissie moedigt hen aan gebruik te maken van deze mogelijkheden.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, wil ik zeggen dat ook een lange interventie nog geen recht kan doen aan de enorme veelzijdigheid van het enquêteverslag, dat werkelijk zeer volledig is. Het bevat 38 aanbevelingen, waarvan een groot deel de Commissie oproept voorstellen te doen, studies te verrichten of de lidstaten aan te moedigen duidelijke maatregelen te nemen. Het verslag verzoekt de Commissie zich meer als een politieke leider op te stellen, en de lidstaten meer politieke wil tot samenwerking aan de dag te leggen.
Het moge duidelijk zijn dat tegenover een belangrijkere rol een grotere werkdruk staat, met name voor DG XXI en de UCLAF. Dit betekent dat er voldoende financiële en personele middelen ter beschikking moeten worden gesteld. Welk vervoerstelsel er in de toekomst ook zal zijn, we moeten voldoende middelen en gekwalificeerd personeel hebben om erop toe te zien dat het stelsel juist wordt toegepast, gecontroleerd en aan de veranderingen aangepast. De Commissie rekent op het Parlement voor zijn steun bij het leveren van de nodige financiële en personele middelen, en is ook vastbesloten haar bijdrage te leveren om de aandacht van de lidstaten steeds meer op deze kwesties te richten. Het welslagen van de hervorming hangt ook af van de moed en de vastberadenheid die de Raad, de nationale douane-instanties, de ondernemers en het Europees Parlement aan de dag zullen leggen.
Ik ben van plan de Raad "interne markt" en de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën volledig bij de vervoerkwestie te betrekken, om te zorgen dat ook zij hun verantwoordelijkheden op zich nemen, zoals vaak en terecht wordt benadrukt in het enquêteverslag, waarover ik nogmaals zeer enthousiast ben.

De Voorzitter
Ik dank commissaris Monti. Het applaus van mijn collega's toont duidelijk aan, mijnheer de commissaris, dat de voorstellen die u geformuleerd heeft en de toezeggingen die u gedaan heeft ten zeerste gewaardeerd worden door deze Vergadering.

Gradin
Mevrouw de Voorzitter, de leden Tomlinson, Kellett-Bowman en de overige leden van de tijdelijke enquêtecommissie hebben een uitvoerig verslag samengesteld inzake het douanevervoerstelsel. Het geeft een goede beschrijving van de zwakheden daarvan. Dat gebeurde ook in het verslag over het douanevervoer dat de Commissie in april vorig jaar aan het Parlement heeft gepresenteerd. De georganiseerde misdaad misbruikt de zwakheden van het stelsel, met als gevolg grote verliezen voor de belastingbetalers en ondernemingen in de Europese Unie. De enquêtecommissie heeft een aantal maatregelen voorgesteld. Nu is de politieke wil nodig om deze ook uit te voeren. Zoals mijn collega Monti al heeft gezegd, zal de Commissie constructief verder werken aan deze vraagstukken. Ik hoop dat de lidstaten en andere instellingen ook tot handelen bereid zijn. Wij moeten samen een soepel en tegelijkertijd veilig douanevervoerstelsel opzetten, omdat het douanevervoerstelsel van de Unie een noodzaak is. Dat is immers ondanks alles geschapen om de goederenstroom in de gemeenschap te vergemakkelijken. Sindsdien is de gemeenschappelijke interne markt ingevoerd, waaraan 15 landen deelnemen. De Berlijnse muur is gevallen en de grenzen naar Oost-Europa zijn opengegaan. Dat is belangrijk en positief. Het handelsverkeer is krachtig gestegen en de handel is nog verder geïnternationaliseerd. Maar het controlesysteem is niet aangepast aan de gegroeide goederenstroom die door de Unie en de kandidaatlanden gaat.
Het verslag van de enquêtecommissie is constructief en schaart zich geheel en al achter de inspanningen van de Commissie om het stelsel te moderniseren en doelmatiger te maken. De hoofdtaak voor ons allen is nu om het douanevervoerstelsel snel te hervormen zonder dat dit de vrije handel afremt. De controle moet verbeteren. Het onderzoek naar verdenkingen van fraude moet zo doelmatig worden verricht dat de bendes worden afgeschrikt.
Het is positief dat verscheidene aanbevelingen in het rapport specifiek betrekking hebben op uitbreiding van de controle en op doelmatiger onderzoek. Twee van mijn beleidsterreinen worden hierdoor direct geraakt, namelijk financiële controle en de strijd tegen fraude en bedrog. In aanbevelingen nummer 2 en 3 worden zowel een gemeenschappelijk douane-onderzoeksinstantie als een gemeenschappelijke inlichtingen- en analysedienst voorgesteld. Dat zijn interessante voorstellen. De ervaring van de Commissie met het werk van de UCLAF toont aan dat samenwerking van politie, douanebeambten en andere specialisten van belang is bij de strijd tegen fraude en bedrog. Het stelsel vertoont op dit moment grote gebreken, en ik vind dat deze voorstellen elkaar goed aanvullen. Ik hoop dat het Parlement ook beseft dat voor het verwezenlijken van deze veranderingen financiële middelen ter beschikking moeten worden gesteld, ten behoeve van de noodzakelijke grotere inspanningen op dit terrein. Daar zullen wij op terugkomen bij de discussie over de begroting. Zeker moeten ook wij binnen de Commissie tot herschikking en herstructurering overgaan.
Het voorstel om de juridische samenwerking tussen de lidstaten te versterken en te vergemakkelijken ligt ook geheel in de lijn van het werk dat wij in de Commissie zijn begonnen. Zoals u weet hebben wij een aantal initiatieven op dit gebied genomen. Er is een aantal meerjarenprogramma's van start gegaan. Deze bevorderen de uitwisseling van ervaringen en opleiding tussen verschillende groepen ambtenaren die zich bezighouden met de bestrijding van de internationale misdaad. Een van die programma's, Grotius, is gericht op rechters, officieren van justitie en anderen binnen het rechtsstelsel. Een ander programma, Sherlock, ontwikkelt gemeenschappelijke kennis over het aanpakken van valse documenten. Een derde programma dat wij hebben gestart, heet Oisin, en helpt politiemensen uit onze verschillende lidstaten om tot samenwerkingsvormen te komen.
Tegelijkertijd bespreken de Raad en de Commissie de formele juridische kaders voor een doelmatiger juridische samenwerking in de Unie. Het gaat om voorstellen inzake regels voor directe contacten tussen de rechtshandhavende autoriteiten en over de manieren om netwerken van onderzoeksrechters in de Unie te vormen. De informatie-uitwisseling tussen misdaadonderzoekers en gerechtelijke autoriteiten moet worden verbeterd. Er ligt een belangrijk voorstel om documenten sneller en doelmatiger te kunnen uitwisselen tussen gerechten. Wat wij hopen is dat ze sneller een direct contact kunnen leggen en niet via ambassades en ministeries van buitenlandse zaken hoeven gaan. Een ander voorstel dat wordt besproken, betreft de wederzijdse erkenning van de juridische status van ambtenaren. Ter tafel liggen verder voorstellen inzake de gemeenschappelijke registratie van misdaadonderzoek en een register van rechterlijke uitspraken. Dit alles betreft de inzet om grensoverschrijdende misdaad beter bespreekbaar te maken.
Deze besprekingen gaan echter zeer traag, zoals u weet. De traagheid is voor een deel het gevolg van de moeilijk te hanteren besluitvorming voor de derde pijler. Ik hoop dat de Intergouvernementele Conferentie deze verandert en ons betere en doelmatiger besluitvormingsinstrumenten geeft voor de juridische samenwerking. Een voorbeeld van de traagheid in het huidige stelsel is dat geen van de vier belangrijke overeenkomsten die door de lidstaten zijn ondertekend, is geratificeerd. Dat betreft de overeenkomsten inzake Europol, over de douanesamenwerking, over de uitlevering van misdadigers en over de bescherming van de financiële belangen van de Europese gemeenschappen. Daarom steun ik van ganser harte aanbeveling nr. 16 van de enquêtecommissie, waarin wordt geëist dat de overeenkomst inzake de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen met spoed wordt geratificeerd, iets wat ook dient te gelden voor de andere overeenkomsten. Het is toch immers al twee jaar geleden dat deze overeenkomst werd getekend. Geen enkel land heeft echter voldaan aan wat men heeft ondertekend. Als wij willen beschikken over instrumenten en middelen, is het van belang dat wij dan ook deze respons van de lidstaten krijgen.
De aanbevelingen nr. 19 en 20 houden in dat de lidstaten exterritoriale wetgeving zouden krijgen, dat wil zeggen dat de rechtscolleges in een lidstaat jurisdictie krijgen in verband met douanemisdrijven, ook al is het misdrijf begaan in een andere lidstaat. Dit is immers een zeer belangrijk en noodzakelijk instrument. Bovendien zou de UCLAF het recht krijgen om bewijsmateriaal te leveren ten behoeve van de rechtsgang in onze lidstaten. Ik deel de opvatting van de enquêtecommissie dat de Commissie zodanige juridische bevoegdheden moet krijgen dat ons bewijsmateriaal voor het gerecht kan worden gebruikt. De Commissie dient naar mijn mening de mogelijkheid te krijgen om de rechtsgang bij misdrijven in te leiden en getuigenverklaringen tegenover rechtscolleges af te leggen op dezelfde gronden als nationale autoriteiten. Dergelijke gedachten zijn naar voren gebracht in de topgroep die ook aanwezig zal zijn bij de top van Amsterdam van onze regeringsleiders, waar men internationaal georganiseerde misdaad zal bespreken.
Als we kijken naar aanbeveling 27, zien we dat de enquêtecommissie voorstelt dat de uitstaande douaneschulden die zijn ontstaan als gevolg van wanbeheer bij de douane, worden kwijtgescholden. Ik moet zeggen dat ik hier wat aarzelend tegenover sta. Hierover moet nog eens stevig worden gediscussieerd. Ik vind het een beetje moeilijk te begrijpen waarom kwijtscheldingen van uitstaande douanevorderingen de douanecontroles zouden kunnen verbeteren. Het gaat immers niet om het eigen geld van de douane, maar feitelijk om geld van de belastingbetalers. Volgens mij zijn er andere mogelijkheden om hulp te bieden aan douanediensten die met de grootst denkbare doelmatigheid en integriteit te werk gaan, ondanks bezuinigingen en een toegenomen goederenstroom. Wat wij moeten doen is een samenwerking vinden met het douanepersoneel in de hele Unie. De Commissie moet samen met al deze mensen doelmatige transitocontroles in het leven roepen.
Tot slot wil ik nog zeggen dat de Commissie veel waardering heeft voor het verslag van de tijdelijke enquêtecommissie. Er is zeker reden voor ons om hier bij verschillende gelegenheden op terug te komen.

Green
Mevrouw de Voorzitter, namens de Socialistische Fractie wil ik het verslag van de enquêtecommissie toejuichen en in het bijzonder de rapporteur, de heer Kellett-Bowman, een compliment maken voor het voortreffelijke werk dat hij gedaan heeft met de opstelling van het verslag dat wij vandaag behandelen, en de heer Tomlinson voor de voortreffelijke wijze waarop hij als voorzitter de enquêtecommissie geleid heeft en voor de uitstekende grondslag die deze commissie gelegd heeft voor toekomstige parlementaire enquêtecommissies.
Ik moet eigenlijk ook de commissarissen gelukwensen, die hier bij het begin van dit debat zeker in groten getale aanwezig waren. Ik begrijp waarom een paar van hen zoetjesaan verdwenen zijn, maar ik complimenteer hen met hun aanwezigheid hier. Eerlijk gezegd moet ik bekennen dat ik teleurgesteld ben dat zo weinig leden van dit Parlement gebleven zijn voor dit enorm belangrijke debat. Gezien de opkomst van de Commissie, moet dit wel opgemerkt worden.
Als ik om mij heen kijk, herken ik veel leden van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole, die zich natuurlijk volledig inzetten voor de bestrijding van deze fraude in de Europese Unie. Wij weten allen echter heel goed dat fraude in de Europese Unie en de reactie van de burgers van de Unie daarop een belangrijk politiek punt vormen voor ieder lid van dit Parlement en niet alleen voor degenen die in de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole zitten. Ik kan slechts hopen dat de niet aanwezige leden in hun kamer de vier delen van het verslag van de enquêtecommissie aan het lezen zijn: ik zal mild zijn in mijn oordeel. Ik vind echter wel dat het ons niet past om naar huis te gaan en steen en been te klagen over fraude in de Europese Unie en te praten over wat wij eraan doen, terwijl wij over dit voortreffelijke verslag van de enquêtecommissie beschikken en maar zeer weinig mensen hier aanwezig zijn om dat te bespreken.
Dit verslag laat het Europees Parlement op zijn best zien. Dat is nog een reden waarom ik het betreur dat zo weinig leden aanwezig zijn. Nu hebben wij een Europees Parlement dat in actie komt - voor het eerst eigenlijk, omdat dit de eerste enquêtecommissie is die krachtens het Verdrag van Maastricht werd ingesteld - en de wijze waarop deze commissie haar taak heeft volbracht, de wijze waarop zij geleid is, de getuigenverklaringen die zij heeft afgenomen van mensen uit de Commissie, van autoriteiten van de lid-staten en van particulieren is voorbeeldig geweest en wij zouden graag zien dat toekomstige enquêtecommissies op dezelfde manier te werk gaan. Zij heeft zich met dodelijke ernst, maar zeker ook strijdlustig, op haar taak geworpen en is voor den dag gekomen met een reeks voorstellen die dit Parlement ten volle recht doen wedervaren.
Wij moeten verder goed begrijpen dat de enquêtecommissie aan het licht gebracht heeft dat misbruik gemaakt is van de werking van de interne markt, het paradepaardje van het beleid van de Europese Unie in de laatste jaren. Het gaat in dit verslag vooral om de interne markt, en de meesten van onze burgers verkeerden in de veronderstelling dat de interne markt eigenlijk zodanig werkte dat zou blijken dat niets van dit alles kon gebeuren. Dit verslag bevat duidelijke bewijzen van het falen van de interne markt en van de noodzaak om de regels te verscherpen. Laten wij echter niet vergeten dat dit de eerste door het Parlement ingestelde enquêtecommissie was en dat wij, toen wij in de Conferentie van voorzitters onder leiding van Klaus Hänsch, die op dat moment nog Voorzitter van het Parlement was, voor het eerst gebruik hoopten te maken van onze nieuwe rechten krachtens het Verdrag van Maastricht, er zeker van wilden zijn dat de eerste enquêtecommissie die wij instelden een probleem zou aanpakken waarmee wij werkelijk invloed zouden kunnen uitoefenen op de bewustwording van het publiek. In feite opperde de heer Martens in eerste instantie het idee om de fraude in de Unie te onderzoeken en mijn fractie kwam met het voorstel betreffende het gebied van de fraude waarop ons onderzoek gericht moest zijn. Daardoor konden wij aantonen dat dit Parlement werkelijk effectief zijn taak kan vervullen wat betreft controle, onderzoek, opsporing en onthulling.
Als er één boodschap is die de media van de Europese Unie op grond hiervan moeten overbrengen, dan is het wel dat het Europees Parlement deze fraude ten nadele van de instellingen van de Unie, c.q. de Gemeenschapsbegroting, en uiteraard ook ten nadele van de lid-staten van de Europese Unie, aan de kaak stelt; dat wij nu in feite tegen de regeringen en de parlementen van de lid-staten van de Unie zeggen: " Maakt u alstublieft voort, doet u wat u geacht wordt te doen en geeft u gevolg aan dit verslag." Ik hoop dat de media dat zullen onthouden en zich realiseren dat het Parlement wat de fraude betreft niets verborgen houdt of verbloemt; wij brengen fraude aan het licht en bieden de rest van de Unie de analyse daarvan aan.
Ik vind dat eerlijkheidshalve gezegd moet worden dat de stemming in de tijd dat de enquêtecommissie haar werkzaamheden uitvoerde beslist is omgeslagen: namen de Commissie en andere instanties aanvankelijk een niet zozeer vijandige als wel tot op zekere hoogte sceptische houding aan, later boden zij veel steun en hulp.
De belangrijkste aanbevelingen in het verslag van de enquêtecommissie - en daarmee wil ik besluiten - betreffen eigenlijk de bouten en de moeren, de versnellingsbak en de wielen van het interne marktmechanisme en wij moeten daaraan aandacht schenken en ervoor zorgen dat het goed werkt.
(Applaus)
De Voorzitter
Mevrouw Green, ik wil u zeggen dat het voorzitterschap duidelijk de wens uitgesproken heeft dat vele afgevaardigden dit debat zouden bijwonen.

Garriga Polledo
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, namens mijn fractie en mijzelf wil ik de heer Kellett-Bowman feliciteren met het werk dat hij al deze maanden geleverd heeft en waarvan dit uitgebreide en gedocumenteerde verslag het fysieke bewijs is. Ik erken ook het doeltreffende voorzitterschap van de heer Tomlinson en in het bijzonder zijn onderzoekende manier om dit uit te oefenen. Dankzij deze aanpak hebben wij van vele getuigen, die voor de enquêtecommissie verschenen zijn, meer informatie bekomen dan die welke zij ons aanvankelijk leken te willen geven.
Achter het probleem van het communautaire douanevervoer schuilt meer dan de misdrijven die worden gepleegd door georganiseerde maffiabendes, die het systeem misbruiken om winsten te maken die tegelijk verliezen betekenen voor de communautaire belastingbetalers. We moeten erop wijzen dat achter de slechte werking van het systeem ook de schok tussen twee verschillende douaneculturen schuilgaat. De ene douanecultuur geeft de voorkeur aan een zo snel mogelijke afhandeling ten koste van de controle en het mogelijke verlies aan douanerechten terwijl de andere de prioriteiten omdraait. Dit onderscheid valt grosso modo samen met de scheidingslijn tussen de landen waar het communautaire douanevervoer vertrekt en de landen waar het eindigt. Het conflict tussen beide douaneculturen heeft in ruime mate bijgedragen tot het verval van het systeem van het communautaire douanevervoer. Deze tijdelijke enquêtecommissie heeft aangetoond dat de douanesamenwerking tussen de lidstaten dringend versterkt moet worden. Ze heeft ook aangetoond dat het douanebeleid vaak gebruikt is als wapen in het handelsbeleid, waardoor het behoud van het systeem in gedrang gebracht wordt, hoewel dit van levensbelang is voor de werking van de interne markt. Deze tijdelijke enquêtecommissie heeft ook aangetoond dat fraude en smokkel geen geïsoleerde problemen zijn maar al echt paneuropese problemen zijn. Een duidelijk voorbeeld hiervan wordt gevormd door sigaretten, waar talrijke getuigenissen aantoonden dat de smokkel al algemeen verspreid is over heel Europa. Wij menen dat van commissaris Monti tot alle verschillende betrokken nationale administraties de werkzaamheden en de aanbevelingen van deze commissie met belangstelling gevolgd hebben. Deze aanbevelingen moeten bovenaan de agenda van de Raad staan om de versterking van de douanesamenwerking en het voortbestaan van het systeem te verzekeren.
Naast de tijdelijke reikwijdte van het verslag is er ook de toekomst van de communautaire douanediensten en het antwoord op de vraag of een interne markt kan functioneren met vijftien verschillende douanediensten. Of kan een manier gevonden worden om vooruitgang te boeken in de richting van een gemeenschappelijke douanedienst die geen aanslag vormt op de nationale soevereiniteit maar wel de communautaire dimensie versterkt? Het moet echter vooral duidelijk zijn, dames en heren, dat het Europees Parlement een probleem vastgesteld heeft en dat verschillende politieke krachten op een gezamenlijke en verstandige manier de oorzaken ervan onderzocht hebben en concrete oplossingen gesuggereerd hebben. Mijns inziens kan -en ik gebruik de woorden van mevrouw Green- geen beter voorbeeld gevonden worden van wat dit Europees Parlement moet doen.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, ik had nooit verwacht genoegen te beleven aan een enquêtecommissie en te ontdekken dat, ook in een democratie, een welwillend en bevriend despoot een enquêtecommissie tot een goed einde kon brengen, zoals de heer Tomlinson heel succesvol heeft gedaan.
Ik moet ook zeggen dat ik nooit had verwacht dat het Verenigd Koninkrijk iemand kon voortbrengen die met zoveel bekwaamheid, kalmte, geduld en samenvattingsvermogen een magnifiek werk kon leveren, dat ik kan beschouwen als een handboek voor fraude en de bestrijding daarvan in Europa.
Uit het verslag blijkt dat er talrijke belangrijke thema's zijn, zoals voorlichting, coördinatie, controle, interventie, die niet ten uitvoer zijn gelegd door de Commissie, dat de Commissie op dit punt geen alibi is voor het volgens mij te veroordelen gedrag van de lidstaten. De lidstaten hebben de oude wijsheid van degenen die in de oude koninkrijken de piraten beschermden en in de adelstand verhieven. Heel vaak beschermen zij fraude als een manier om een doeltreffende handelsvorm te vinden om te kunnen concurreren met de andere landen. Dat is de waarheid! Het is de valsheid van de politiek waar het hier om gaat! Het is immers het veredelen van fraude dat ik bemerk in mijn en andere regeringen op een hypocriete, heimelijke, steelse manier! Dat is wat er gebeurt! Dit gedrag dient te worden veranderd door de Commissie. Ik heb vertrouwen in de eerlijkheid van commissaris Monti, ik vertrouw op de integriteit van commissaris Gradin, want in dit geval gaat het om publieke moraal, om eerlijkheid. En dat heeft de hele enquêtecommissie verenigt, waardoor wij onze regeringen om antwoorden hebben gevraagd, wanneer zij vaak niet bereid waren deze te geven, en dit heeft onze handelingen tot een succes gemaakt, dankzij de rapporteur en de voorzitter.
Ik stel voor dat wij deze gang van zaken bestrijden: deze geeft argumenten aan de fanatieke vrijhandelaars, die fraude zien als een middel om beter te kunnen concurreren; deze geeft argumenten aan de georganiseerde misdaad die Europa dankbaar is voor de geschapen situatie; en deze geeft argumenten aan de anti-Europese gevoelens, omdat fraude een niet-democratische manier is om winst te maken en een werkelijk ruïnerende manier om de democratie kapot te maken. Zo zie ik dat en dit is de boodschap die ik wilde overbrengen met mijn dank aan de voorzitter, de rapporteur en ook mijn indrukken aan de Commissie.

De Luca
Mevrouw de Voorzitter, gezegd moet worden dat de enquêtecommissie prima werk heeft geleverd. Ook ik moet me aansluiten bij de niet uit een gewoonte voortvloeiende, maar oprecht gemeende loftuitingen aan het adres van de rapporteur, die zeer kernachtig de eensgezinde gevoelens binnen de commissie heeft weten op te vangen en te verwoorden; een commissie die onder een doortastende leiding stond, waarvoor we haar voorzitter, de heer Tomlinson, erkentelijk moeten zijn; ik dank hem voor zijn inzet.
Mevrouw de Voorzitter, uit de getuigenverklaringen komt een enorme belastingontduiking naar voren, met aanzienlijke verliezen voor de begroting van de Unie en ook voor die van de lidstaten. We kunnen er niet omheen dat in 1993 uitvluchten zijn verzonnen, dat de politiek het van het verstand heeft gewonnen. Er is overhaast een gemeenschappelijk gebied ingesteld zonder rekening te houden met de rampzalige gevolgen van vijftien verschillende organisaties, met enorm verschillende douaneculturen.
Zo bleken de controles in intensiteit flink te verschillen en zijn er ook grote onevenwichtigheden ontstaan doordat sommige landen zich aanzienlijk minder inspanden. Neem Italië: dat heeft zijn strenge douanecontroles gehandhaafd, maar is desondanks zwaar gestraft. Dit alles heeft ernstige gevolgen gehad, zoals onvoldoende bescherming van de financiële belangen van de Unie, ernstige concurrentieverstoringen en grote speelruimten voor de georganiseerde misdaad, die nieuwe mogelijkheden voor lucratieve activiteiten heeft gevonden.
Zo heeft het egoïsme van de landen zich tot dusver geuit; egoïsme waardoor de Raad niet in staat is geweest actie te ondernemen en waar de Commissie met dadenloosheid op heeft gereageerd. De Commissie heeft er namelijk vaak voor spek en bonen bij gezeten omdat ze in de noodzakelijke gesprekken met de Raad geen ruimte kreeg. Als zij zich dan nu, zoals wij met voldoening uit de woorden van commissaris Monti en commissaris Gradin opmaken, begint te roeren, dan is dat te danken aan het nieuwe bewustwordingsproces dat de enquêtecommissie in gang heeft gezet; dat moeten we erkennen, zoals vandaag ook oprecht is erkend.
De enquêtecommissie heeft met haar werk degenen die niets wilden zien of weten in beroering gebracht. Nu zien wij pas hoe ernstig de situatie is. We moeten onmiddellijk een douaneprotocol aannemen dat een gelijkvormig controleniveau in alle vijftien landen mogelijk maakt, om zodoende de huidige, zeer ernstige verstoringen te vermijden. Ook moet er een efficiënt en snel informatiesysteem komen waarmee het huidige papieren systeem wordt afgeschaft, een geautomatiseerd systeem wordt ingevoerd en moderne technologieën worden gebruikt om de middelen in Europa met satellietcontrolesystemen in de gaten te houden. Als laatste moet "Douane 2000" worden versterkt als eerste stap op weg naar de hervorming van het vervoerstelsel en de Europese douane-unie. Dat is de enige oplossing die wij voor de toekomst kunnen bedenken.
Door de globalisering wordt de handel steeds sneller en heeft ze steeds minder last van bureaucratische belemmeringen; dat mag echter niet met grote belastingverliezen gepaard gaan en er evenmin toe leiden dat de georganiseerde misdaad nieuwe ruimte krijgt. De enquêtecommissie heeft een bijzonder verontrustend gegeven aan het licht gebracht: als beter bekend was geweest hoeveel lacunes het stelsel vertoont, was de belastingontduiking nog veel grootschaliger geweest; als de Europese burgers wisten hoeveel geld de Unie vanwege die lacunes kwijtraakt, zouden ze Europa beslist nog veel meer gaan wantrouwen. Omdat dat niet geaccepteerd kan worden, moeten we actie ondernemen en wel onmiddellijk!

Marset Campos
Mevrouw de Voorzitter, de Confederale Fractie Europees Unitair LinksNoords Groen Links steunt volledig de werkzaamheden en de aanbevelingen van de tijdelijke enquêtecommissie communautair douanevervoer.
Zoals al gezegd is, wil ook ik wijzen op de nauwgezetheid en de inzet van de voorzitter van de commissie, de heer Tomlinson, van de rapporteur, de heer Kellett-Bowman en de ambtenaren van het secretariaat en de vertaaldiensten, die op een correcte en punctuele manier voor alle nodige documenten gezorgd hebben.
De ervaringen die wij in deze commissie opgedaan hebben, waren heel belangrijk en het Europees Parlement heeft een belangrijke rol gespeeld om deze kwestie, die de volledige Europese Unie aanbelangt, te kunnen behandelen. Mijns inziens moeten we dan ook de vooruitgang toejuichen die terzake geboekt is.
Ook de aanbevelingen om fraude te vermijden en ervoor te zorgen dat deze aanzienlijke bedragen in de communautaire schatkist terecht komen zijn belangrijk.
Toch wil ik drie opmerkingen maken vanuit ons linkse standpunt en onze aandacht voor een solidair en sociaal Europa.
Ik wil eerst en vooral duidelijk stellen dat de fraude alarmerende proporties heeft aangenomen toen de interne markt in 1993 in werking trad. De neoliberale ideologie om controles af te schaffen en de regels van de vrije markt te bevorderen primeerde immers op de publieke belangen van de Europese Unie. Dit leidt tot een ineenstorting van de douane- en controlediensten en een demoralisering zodat de fraude nog toeneemt. De Commissie en de Raad hebben op zijn minst blijk gegeven van nalatigheid en een gebrek aan publieke verantwoordelijkheid aangezien zij geen maatregelen voorzien en getroffen hebben voor wat nochtans voorzien kon worden.
Mijn tweede opmerking gaat over de bestaande relatie tussen enerzijds het neoliberale ontmantelingsproces van de welvaartsstaat, dat de criteria van Maastricht en de uitbreiding van de interne markt inhouden, en anderzijds het gebrek aan belangstelling voor de Europese overheidsfinanciën, die de Europese sociale beleidslijnen moeten bekostigen. Dit verlies van miljarden ecu getuigt niet alleen van nalatigheid maar het betekent ook dat deze filosofie nog versterkt wordt.
Mijn derde opmerking is de conclusie van wat ik eerder gezegd heb: wij zijn het eens met alle aanbevelingen, die vooral van technische en bureaucratische aard zijn, om de douanediensten te verbeteren, de technische en informaticadiensten te versterken, justitie en fiscaliteit te homogeniseren, specifieke communautaire politieeenheden op te richten enz. maar wanneer de onderliggende neoliberale filosofie niet gewijzigd wordt, zullen al deze inspanningen vergeefs zijn. Wij zijn dan ook van oordeel dat al wat hier bepleit wordt, al deze maatregelen en dit beleid van openbare dienstverlening, nodig zijn maar dat ook een aantal wijzigingen moeten worden aangebracht aan de convergentiecriteria van Maastricht en het stabiliteitspact voor de euro. Wij moeten deze aanbevelingen voor een sociaal en solidair Europa ook overmaken aan de Intergouvernementele Conferentie.

Müller
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, in debatten hoor ik vaak dat het Europees Parlement te weinig bevoegdheden heeft, niet echt kan beslissen en in feite dus ook geen echt parlement is. Wij weten dat dit vooroordeel op een gebrek aan kennis berust, maar ook dat wij die opvatting bij de publieke opinie alleen kunnen veranderen als wij de belangen van de burgers nog doeltreffender dan tot nu toe verdedigen en dat ook duidelijk maken. Maastricht I heeft ons daartoe het nieuwe enquêterecht verleend, dat nu in twee parlementaire commissies kon worden uitgetest. De twee commissies over BSE en transitfraude hebben het Parlement aanzienlijk versterkt.
Wie had een jaar geleden kunnen denken dat wij tegen de Commissie, wegens haar schandelijke aanpak van de BSE-kwestie, ons tijdelijk wantrouwen zouden uitspreken? Wie zou vijftien maanden geleden hebben durven zeggen dat de transitfraude en het daarmee verband houdende probleem van de georganiseerde criminaliteit alle bevoegdheidsniveaus aangaan en niet langer met een eenvoudige verwijzing naar het vlot functioneren van de interne markt kunnen worden afgedaan? Beide enquêtecommissies hebben bewezen dat het Parlement, als het een bevoegdheid heeft, die ook deskundig en doelgericht kan gebruiken.
Met die nieuwe bevoegdheid hebben wij nu een krachtig middel om de Commissie, de Raad en de lidstaten onder de loep te nemen. Wat vroeger verborgen was, komt nu aan het licht. Vroeger waren er alleen maar vermoedens en onbewezen verdenkingen, maar nu kunnen wij aantonen wie op welke plaats zijn bevoegdheden en verantwoordelijkheden heeft misbruikt om de Gemeenschap of individuele burgers schade toe te brengen en hoe die schade eventueel kan worden hersteld. Het belangrijkst is echter dat door die enquêtebevoegdheid een Europese publieke opinie ontstaat die actief aan de gebeurtenissen in de EU deelneemt. Zo wordt het Parlement een instrument van democratische controle en groeit het vertrouwen van de burgers in de Europese instellingen.
Om de enquêtebevoegdheid in de toekomst nog doeltreffender te maken moeten de nog bestaande lacunes worden aangevuld en moeten de gebreken worden weggewerkt. Daarom formuleer ik de volgende vijf voorstellen. Personen die, als vertegenwoordiger van de EU-instellingen of van de lidstaten, politieke verantwoordelijkheid dragen, bijvoorbeeld de nationale ministers, moet de verplichting worden opgelegd voor de commissie te verschijnen en te getuigen. Ik vind het niet normaal dat minister van landbouw Hogg zelf kan beslissen of hij zich voor de BSE-commissie al dan niet komt verantwoorden. In de tweede plaats moet de enquêtecommissie getuigen kunnen oproepen, onder ede horen en bij overtredingen straffen. In de derde plaats moet de enquêtebevoegdheid worden uitgebreid tot handelingen van natuurlijke en rechtspersonen, ook als ze niet in opdracht van de Gemeenschap of de Unie optreden, bijvoorbeeld in de sigarettenindustrie. In de vierde plaats moeten natuurlijke en rechtspersonen ertoe kunnen worden gedwongen documenten voor te leggen. In de vijfde plaats moet een enquêtecommissie het recht krijgen om alle documenten van de Europese instellingen op te vragen.
Ten slotte moeten ook de secretariaten meer middelen krijgen. Michael Shackleton en zijn team hebben vaak het onmogelijke gedaan. Ik wil hen daarvoor hartelijk danken!

Vandemeulebroucke
Mevrouw de voorzitter, geachte collega's, elk van ons heeft de vier boekdelen ontvangen van wat allemaal fout gaat. Fout in de sector van het communautair douanevervoer. Het is een hallucinant dossier en het is ook indrukwekkend qua resultaat. Niet enkel van wat fout gaat, ook van wat kan en moet veranderen en ik wil hier zeer uitdrukkelijk hulde brengen aan rapporteur Kellett-Bowman. Hij was een uitstekend rapporteur en bij deze hulde wil ik ook het uitstekend werkende secretariaat betrekken. Verder wil ik ook hulde brengen aan voorzitter Tomlinson die op een unieke wijze deze commissie heeft geleid.
Het gaat over minimaal één miljard fraude, één miljard Ecu-fraude. Het systeem blijkt volkomen achterhaald te zijn, ouderwets en zelfs een aansporing tot fraude. Vanzelfsprekend heeft de georganiseerde misdaad zich gestort op de zwakte van het systeem. De commissie heeft zich ook toegespitst op een aantal heel specifieke dossiers: de sigarettenfraude is er een voorbeeld van en ik ben ook uitzonderlijk tevreden dat een aantal aanvullingen van mij, een aantal bemerkingen, werden toegevoegd bijvoorbeeld inzake de vleesfraude en de veefraude. Dit dossier behandelt alleen maar de fraude over de weg maar men moet ook beseffen dat het niet enkel over wegvervoer gaat, de maffiabonzen zijn zeer inventief, er zijn verschuivingen naar luchtverkeer, verschuivingen naar overzees vervoer. Ook deze verschuivingen naar andere lidstaten komen aan bod, verschuivingen ook naar andere belastingsparadijzen, Zwitserland heeft en had een zeer kwalijke naam, nu komt ook Cyprus erbij. Velen aan de basis pleiten voor één communautaire douanedienst. Dát is misschien het ideaal, maar toch zou het beter zijn, en daar gaat de rapporteur ook op in, dat we naar concretere stappen gaan. Zeer concrete stappen, praktische stappen naar samenwerking. UCLAF moet veel meer ruimte krijgen. Nu reeds heeft het baanbrekend werk verricht: UCLAF moet niet enkel akte nemen van al wat fout gaat, het moet vooral een doorgeefluik zijn, een zenuwcentrum en vooral ook moet UCLAF recht hebben om dossiers in te leiden bij de juridische diensten van de lidstaten. Het Parlement moet zich hiervan bewust zijn en UCLAF moet dus een groter budget krijgen zodat het meer rechtstreeks contact kan krijgen met de bevolking.
Het verslag brengt een hele reeks concrete voorstellen: onmiddellijk zouden we een douaneacademie kunnen realiseren, inschakeling van de nieuwe technologieën en afstemmen van de computerisering en de informatica op wat nu allemaal fout gaat. Nu reeds moeten wij realiseren wat mogelijk is. Bezoek aan Antwerpen/Rotterdam heeft aangetoond dat bijvoorbeeld een samenwerking binnen de BENELUX onmiddellijk haalbaar is en ook een samenwerking in Noord-Europa kan concreet gerealiseerd worden.
Voorzitter, dit werk is niet af. Gelukkig zal de commissie begrotingscontrole het werk verder zetten en daar zal ik mijn dossier met actuele cijfers die ik heb over de Verenigde Staten en statistieken afleveren. Gelukkig zijn de heren Kellett-Bowman en Tomlinson leden van deze commissie en zij zullen er zeker voor zorgen dat het werk wordt voortgezet.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, mevrouw de commissaris, mijne heren commissarissen, waarde collega's, het verslag van de tijdelijke enquêtecommissie is een uitstekend document over de leemtes in het communautaire douanevervoer en de omvang van de fraude. De 34 leden van de tijdelijke enquêtecommissie -haar rapporteur, haar voorzitter- hebben tijdens het omvangrijke werk dat zij dertien maanden lang gepresteerd hebben, tijdens de 37 vergaderingen die zij gehouden hebben, zeker en vast de taak vervuld zoals die in artikel 136, lid 1, van het Reglement inzake enquêtecommissies is vastgelegd. Ik citeer: " voor het onderzoeken van vermeende inbreuken op het Gemeenschapsrecht of van gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Gemeenschapsrecht kan het Parlement...tijdelijke enquêtecommissies instellen" .
Ik ben het eens met de gestelde diagnose maar ik kan mij niet aansluiten bij de voorstellen die gedaan worden. Dat is ook de reden waarom ik een minderheidsstandpunt heb ingenomen en ik nodig alle collega's uit dit door te nemen op bladzijde 193-196 van dit verslag.
Ik had inderdaad gewenst dat de voorkeur gegeven was aan de snelle uitvoering van doeltreffende maatregelen. Ik wil slechts één voorbeeld geven: aan het cruciale probleem van de illegale handel in sigaretten, waar de Commissie terecht veel aandacht aan besteed heeft, wordt slecht een aanbeveling gewijd, de instelling van een werkgroep. In plaats van de snelle invoering van doeltreffende maatregelen stelt de Commissie de oprichting van één enkele douanedienst in één Europees kader als hoofddoel. Het gaat hier om een ideologische maatregel waarvan zij zelf erkent dat hij niet zou voldoen aan de nood aan onmiddellijke resultaten en dat hij aanzienlijke structurele omwentelingen zou meebrengen.
Het verslag is dan ook een gemiste kans en een duidelijk voorbeeld van de houding van ons Parlement, dat al te vaak aanklaagt, kritiek levert en veroordeelt maar niet ver genoeg gaat in de zoektocht naar doeltreffende oplossingen en de voorkeur geeft aan dogmatische, ideologische oplossingen.
Daarom heb ik mij helaas onderscheiden van mijn collega's en tegen het eindverslag en de aanbeveling gestemd.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, de heer Kellett-Bowman heeft een uitstekend verslag opgesteld over het communautaire douanevervoer, m.a.w. het vrije verkeer tussen derde landen en andere derde landen via de Europese Gemeenschap met schorsing van accijnzen, BTW enz.
Ik zou zeggen dat het een heel mooi geschenk is voor de veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome. De heer Kellett-Bowman maakt vanaf de eerste bladzijde een balans op van veertig jaar. Wat is de balans? De misdadigers overschrijden de grenzen, net als de winsten van illegale activiteiten aangezien er geen grenzen meer zijn! De heer Kellett-Bowman zet vervolgens uiteen dat het personeelsbestand van de douanediensten ingekrompen is, dat degenen die overblijven de moed verloren hebben en dat dit alles natuurlijk gevolgen heeft die men maar niet kan becijferen. Gaat het om 750 miljoen ecu op vier jaar of om 3 miljard ecu per jaar? Het onvermogen om de juiste omvang te berekenen zegt overigens veel over de methodes van de Commissie.
Een tweede geschenk van de heer Kellett-Bowman: dit is een lofzang aan de grenzen, met name aan de douanegrenzen, aan de strafrechtelijke grenzen maar ook aan de grenzen voor de volksgezondheid. Het verslag leert dat Polen alleen al erin geslaagd is ons 1000 vrachtwagens, 150.000 runderen en 6.000 ton vlees te zenden en dit ondanks de epidemieën van mond- en klauwzeer en varkenspest, die zich vrij verspreid hebben omdat er geen grenzen meer zijn. Mijnheer Monti, als er fiscale grenzen zouden bestaan, zou er geen BTW-fraude zijn. Het gemeenschappelijk BTW-stelsel werkt zelf fraude in de hand. Een fout identificatienummer in een ander land volstaat om rustig te frauderen.
De derde belangrijke bijdrage van de heer Kellett-Bowman betreft de werkmethodes van de Commissie. Haar werkwijze is heel eenvoudig, het is de sprong in het onbekende. Men schaft af wat bestaat en vervangt het door helemaal niets. Zoals de Commissie, zoals de heer Medina Ortega inzake de dolle-koeienziekte, houdt de heer Kellett-Bowman het bij "ernstige tekortkomingen" .
Zijn vierde bijdrage gaat over de gevolgen van de te hoge fiscaliteit, met name de accijnzen op sigaretten. Men creëert een situatie zoals ten tijde van de drooglegging in de Verenigde Staten. Het spreekt vanzelf dat men met fraude 83 % kan verdienen wanneer de accijnzen schommelen tussen 76 en 83 % van de prijs van een pakje sigaretten in Portugal.
Inzake oplossingen is er een vlucht naar voor en de wijziging van het transitsysteem, hetgeen heel bescheiden is. De heer Monti stelt dat "de Europese juridische pijler ons de mogelijkheid zal bieden om de tekortkomingen van de Europese administratieve pijler gedeeltelijk op te lossen" . Zo'n controleorgaan zal echter even ondoeltreffend zijn als de al bestaande! De realiteit is dat fraude inherent is aan de Europese integratie. Men heeft van bij het begin gefraudeerd. Men heeft de volkeren bedrogen, men heeft de soevereine landen bedrogen, men heeft de democratieën belogen en een oligarchie gecreëerd van de voorzitter van de Europese centrale bank tot de Europese Commissie.
Mevrouw de Voorzitter, men heeft de naties van bij het begin belogen, men heeft de volkeren belogen. Europa was een jong meisje uit Klein-Azië, een Turks meisje dat dacht dat het ontvoerd werd door een stier maar in feite door Zeus ontvoerd werd. De draagmoeder loog, de natuurlijke vader was zelf ook een leugen. Hoe willen jullie dan dat de kinderen, 2.500 jaar later, de leugen niet in het bloed zouden hebben?

Wemheuer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer Santer, vrijwel niemand van de 370 miljoen burgers van de Europese Unie, die wij hier willen vertegenwoordigen, weet dat douanevervoer bestaat en ook niemand weet dat dit niet functioneert. Dat moeten wij erkennen en ook voortdurend voor ogen houden. Niemand weet dat het stelsel niet functioneert, maar iedereen weet wel dat dit een bedreiging vormt. De heer Kellett-Bowman heeft al gezegd dat vooral de criminaliteit van die slechte werking van het stelsel profiteert. Mevrouw Green heeft vanochtend tijdens het debat over veertig jaar Verdragen van Rome gezegd dat het wantrouwen in het functioneren van onze Europese Unie toeneemt. Het gevoel groeit dat men wordt bedreigd, dat men in de steek wordt gelaten en dat men op sociaal en economisch gebied, maar ook op dat van de interne veiligheid, door het huidige Europa op een of andere manier wordt bestolen. Dat brengt niet alleen de huidige situatie, maar ook de verdere ontwikkeling en toekomst van de Europese Unie in gevaar. Alles bij elkaar genomen is de fraude in het communautaire douanevervoer maar een kleinigheid. Ze vormt echter een deel van een geheel en daarom moeten wij ze in haar politieke context plaatsen en dus ernstig nemen.
Wat ik nu zeg, ontslaat niemand van zijn verantwoordelijkheid, zeker niet de Raad of de Commissie. De kritiek die wij vandaag hebben geleverd steunt op vijftien maanden hard werk en zou in de ogen van de burgers van de Europese Unie ietwat geloofwaardiger zijn als wij onszelf, dit Parlement, in onze kritiek zouden betrekken. Dames en heren, - het is wellicht een voorrecht nu te mogen spreken omdat hier op dit ogenblik toch wat meer afgevaardigden aanwezig zijn - hebben wij gezegd dat het stelsel voor zes lidstaten is geconcipieerd, maar dat wij nu al met vijftien en weldra met nog meer lidstaten zullen zijn? Die vraag hebben wij niet gesteld. Wij mogen de Commissie en de Raad verwijten dat zij die vraag niet hebben gesteld. Wij nemen niets van onze kritiek terug. Ook wij hadden die vraag echter moeten stellen. Als de anderen dat niet doen, moeten wij dat zelf doen.
Mijnheer Monti, u had het over het verband tussen Douane 2000 en de enquêtecommissie. Ik weet dat alle vakmensen dat verband zien. Hebben wij dat hier als Parlement echter ernstig genomen? Hebben wij het debat over Douane 2000 met de nodige ernst en zorgvuldigheid gevoerd? Dat hebben wij niet gedaan. Wij hebben ons immers al moeten inspannen om het op de agenda te krijgen. Dat is het probleem. Wij hebben de algemene samenhang niet gezien.
Aan de 38 aanbevelingen van de commissie, die ik volledig steun, zou ik nog een aanbeveling willen toevoegen: wij zijn het Parlement en willen als dusdanig worden beschouwd; laten wij ons dan ook als Parlement gedragen. Vaak doen wij alsof wij voor onze besluiten niet meer verantwoordelijk zijn zodra wij ze hebben genomen. Onze besluiten blijven echter onze verantwoordelijkheid. Wij kunnen die tijdens de werkzaamheden van een enquêtecommissie op ons nemen maar moeten dat ook in onze dagelijkse werkzaamheden doen. Wij moeten onszelf ernstiger nemen opdat ook de anderen dat doen. Dan kunnen wij onze kritiek op de Raad en de Commissie ook meer gewicht geven.
Mevrouw de Voorzitter, tot besluit zou ik nog een persoonlijke opmerking willen maken. Mijnheer Monti, tijdens de werkzaamheden van de enquêtecommissie heb ik u vaak zeer direct en ook heftig bekritiseerd. Daar ik die kritiek openlijk heb geleverd en die nu ook openbaar wordt gemaakt, wil ik mij bij u verontschuldigen voor wat u heeft gekwetst. Inhoudelijk neem ik niets van mijn kritiek terug, maar ik heb veel waardering voor wat u vandaag heeft gezegd en voor de wijze waarop u heeft laten zien dat verandering mogelijk is. Dat wil ik u vandaag graag zeggen.

Theato
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de interne markt heeft de vier bekende vrijheden met zich meegebracht. Heeft ze echter ook niet een vijfde vrijheid meegebracht, namelijk het recht op vrij verkeer voor fraudeurs, smokkelaars en sluikhandelaars? Het beantwoorden van die vraag was de opdracht van de enquêtecommissie. Die heeft in zestien hoorzittingen, vele reizen en vergaderingen onderzocht welke sluikwegen goederen kunnen volgen die, nadat ze volgens de normale procedure belasting- en tolvrij in de EU zijn ingevoerd, de EU kunnen doorkruisen, waarbij de belastingen pas op de plaats van bestemming worden geheven.
Zoals hier reeds herhaaldelijk is gezegd, is de enquêtecommissie tot de conclusie gekomen dat het douanevervoer op dit ogenblik zeer gebrekkig werkt. Dat hoeft ons niet te verwonderen. Het stelsel stamt nog van het einde van de jaren 1960, toen de Gemeenschap nog kleiner en de handel nog minder omvangrijk was. Op dit ogenblik worden per jaar door ongeveer 3.000 douanekantoren in meer dan twintig landen 18 miljoen verrichtingen uitgevoerd. Bij het douanevervoer zijn vrachtwagenchauffeurs, vervoersbedrijven en douaneambtenaren actief betrokken. Passief zijn daarbij echter ook zij betrokken die van de fraude profiteren, voor wie de goederen uiteindelijk bestemd zijn en die meestal tot criminele organisaties behoren. Zij halen hun winst uit het verschil tussen de belastingvrije invoerprijs en de reële verkoopprijs op de zwarte markt. Zwaar belaste goederen zoals sigaretten zijn dan ook zeer fraudegevoelig. Een containerlading sigaretten heeft een tolof belastingwaarde van ongeveer een miljoen ecu. Door fraude derven de EU en de lidstaten miljarden aan douanerechten, BTW en accijnzen.
Ondanks de interne markt reiken de bevoegdheden van de nationale douanediensten slechts tot aan de grens van hun lidstaat. Hun werkmethodes zijn archaïsch. Zij werken nog met papier, documenten en stempels die gemakkelijk kunnen worden nagemaakt. Door inkrimping van personeel en middelen zijn uitgebreide controles onmogelijk. Met steekproeven kan men echter niet volstaan. Het gebrek aan samenwerking en het feit dat bewijsmateriaal niet wederzijds wordt erkend maken strafvervolging van fraudeurs vrijwel onmogelijk. Bovendien is het feit dat de BTW niet in het land van herkomst maar in het land van consumptie wordt geheven een regelrechte uitnodiging om te frauderen.
Hoe is het zover kunnen komen? Bij de totstandbrenging van de interne markt heeft men bij de Commissie noch bij de Raad aan dit negatieve aspect gedacht. Mijnheer Wemheuer, het Parlement heeft daarvoor echter wel degelijk gewaarschuwd. Voorts heeft men ook jarenlang de almaar toenemende verliezen genegeerd.
De grote verdienste van de enquêtecommissie onder het geëngageerde voorzitterschap van de heer Tomlinson is dat ze de gebreken van het douanevervoer aan het licht heeft gebracht. Wij moeten de rapporteur, de heer Bowman en het secretariaat oprecht danken voor het reusachtige werk dat zij hebben verricht.
Mevrouw de Voorzitter, als een rode draad loopt door de 38 aanbevelingen van de commissie het besef dat wij op lange termijn naar de oprichting van een Europese douane moeten streven. Nu worden echter eerst maatregelen voorgesteld om voor het douanevervoer een gemeenschappelijk kader te creëren. De Commissie heeft zich daarover vandaag gelukkig duidelijk uitgesproken. De Commissie heeft al initiatieven genomen. Ik wil mevrouw Gradin en de heer Monti hier uitdrukkelijk danken.
Ook op het gebied van de justitie moeten wij echter grotere inspanningen doen, meer bepaald inzake rechtshulp en bewijsmateriaal. In het algemeen blijkt dat belangrijke aspecten van het douanevervoer een politiek karakter hebben en nauw met de politieke situatie samenhangen. Daarom moeten de Commissie en de Raad, die hier vandaag gelukkig vertegenwoordigd is, op de aanbevelingen van de commissie ingaan en op de intergouvernementele conferentie vooruitgang boeken. Het Parlement zal de uitvoering van de maatregelen controleren en begeleiden.

De Voorzitter
Ik dank mevrouw Theato. Het debat wordt nu onderbroken en om 15.00 uur voortgezet.

De Voorzitter
De heer Martinez heeft het woord voor een punt van orde.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, een aantal jongeren verdeelt vlak bij de ingang van de vergaderzaal politieke pamfletten. Het doet er weinig toe dat die tegen het Front National gericht zijn. Het zou hetzelfde zijn als ze tegen de communistische of socialistische partij gericht waren.
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag dat u gebruik maakt van uw bevoegdheden als voorzitter opdat een zaalwachter ervoor zorgt dat niet langer politieke pamfletten uitgedeeld worden bij de ingang van onze vergaderzaal.

De Voorzitter
Mijnheer Martinez, u heeft gelijk. Elk Parlement verdient respect en propaganda kan overal verspreid worden -dit is een heel groot gebouw- maar niet aan de ingang van deze Vergadering.

Stemming
Ahern
Ik wil alleen zeggen dat ik in verband met dit onderwerp een kopie heb van een brief van de voorzitter van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie waarop mijn naam staat, ogenschijnlijk omdat ik hiermee zou instemmen. Ik heb nooit mijn instemming hiermee betuigd. Er vond eenzelfde procedure plaats als wij zojuist volgden en ik kreeg de kans niet om te kennen te geven dat ik het niet eens was met dit voorstel en daarom doe ik dat nu.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Ahern. Uw verklaring zal worden opgenomen in de Notulen.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, ik herinner eraan dat amendement 37 bepaalt dat de Commissie de bijlagen van de richtlijn niet wezenlijk kan wijzigen, wat van essentieel belang is voor onder meer de bepalingen die verband houden met de gevarenanalyse - welke de kern van de richtlijn uitmaken. De verwerping van dit amendement betekent dat comités het wezen van de richtlijn kunnen wijzigen. Ik verzoek de vergadering dan ook amendement 37 aan te nemen.
Na de stemming over het gewijzigde voorstel van de Commissie :

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Bjerregaard het volgende vragen.
Ten eerste, kan de Commissie akkoord gaan met de wijziging van de rechtsgrondslag. Ik herinner eraan dat het Parlement op 19 februari het verslag van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE heeft aangenomen waarin wordt aangedrongen op de toepassing van de medebeslissingsprocedure voor alle onderwerpen die met de volksgezondheid te maken hebben.
Ten tweede, de Commissie heeft gisteren verklaard dat ze bereid is een deel van het amendement te aanvaarden dat betrekking heeft op de gevarenanalyse. We wisten dan ook graag welk deel ze wil overnemen. Daar dit amendement de juiste voorstellen behelst voor de analyse van de gevaren en de inrichting van de plaatsen waar werkzaamheden met genetisch gemodificeerde micro-organismen moeten plaatsvinden - en daarom de kern van de richtlijn betreft - verzoeken we de Commissie het hele amendement te aanvaarden.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, gisteren hadden wij de gelegenheid om het voorstel waarover nu gestemd wordt, grondig te behandelen. Ik heb toen uitgelegd waarom de Commissie geen voorstander is van een wijziging van de rechtsgrondslag. Ik onderstreepte ook dat de Commissie anderzijds wel bereid was het amendement te aanvaarden, om het Parlement volledige inspraak over de bijlagen te geven, wat verschillende sprekers bepleit hebben. Er is uiteraard niets gebeurd sinds gisteren behalve dat we nu moeten kijken welke amendementen het Parlement aanneemt.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik acht het mijn plicht de afgevaardigden erop te wijzen dat overweging F niet met de waarheid strookt. In dit amendement 12 staat dat het Verdrag van de Raad van Europa inzake mensenrechten en bio-ethiek klonen expliciet verbiedt en dat dit het eerste volkenrechtelijke verbod op klonen is. Zoals ook vele andere afgevaardigden weten, is dat niet juist. Voor de stemming wilde ik dat nog eens uitdrukkelijk zeggen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Green
Mijnheer de Voorzitter, de volgende stemming op onze agenda betreft de sluiting van de Renault-fabriek. Op de tribune zitten mannelijke en vrouwelijke vakbondsleden, die hier sinds gisteren verblijven en rechtstreeks hierheen gekomen zijn na hun demonstratie in Parijs, als vertegenwoordigers van de 3100 werknemers van de Renault-fabriek in Vilvoorde die hun ontslag zullen krijgen, als dit besluit doorgang vindt en niet wordt teruggedraaid. Ik vind dat wij hen welkom moeten heten op onze publieke tribune en hen moeten tonen dat wij hun zaak steunen.
(Luid en langdurig applaus)

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Green. Ik heb begrepen dat u de institutionele beperkingen van de Voorzitter kent maar uw woorden zullen worden opgenomen in de Notulen, met de nadruk en de klemtoon die de plenaire vergadering ze gegeven heeft.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Green, naar aanleiding van uw vriendelijke begroeting van de dames en heren op de publieke tribune wil ik uiting geven aan mijn ongenoegen over het feit dat hier in ons Parlement op die manier op deze situatie wordt gewezen.
(Interrupties en applaus) Wij zijn allen gekozen afgevaardigden en daarom vind ik het uiterst belangrijk dat het Parlement vrij kan beslissen zonder door de straat of de publieke opinie onder druk te worden gezet. Dat wil ik hier uitdrukkelijk verklaren.
(Tumult op de publieke tribune)
De Voorzitter
Stilte op de tribune! Stilte op de tribune! Mijne heren op de tribune! Mijne heren op de tribune! Stilte! Mijne heren op de tribune, luisteren jullie naar mij. Mijne heren op de tribune, jullie moeten weten dat ons Reglement klaar en duidelijk alle tekenen van goed- of afkeuring verbiedt. Als jullie dus niet blijven zitten en zwijgen, zal ik de zaalwachters spijtig genoeg moeten vragen jullie te verwijderen. Ik vraag dan ook dat jullie blijven zitten en zwijgen.
En u, mijnheer Konrad, moet ik zeggen dat alle afgevaardigden in dit Parlement het woord kunnen voeren en dat zij dat vrijuit kunnen doen bij de stemming.
Dames en heren, het debat over deze kwestie is al gevoerd en wij gaan dan ook over tot de stemming. Ik vraag dat jullie mij helpen om de stemming tot een goed einde te brengen, met de kalmte die zo'n belangrijke kwestie verdient.
Gemeenschappelijke ontwerpresolutie over de sluiting van de Renault-fabriek in Vilvoorde (België)
Vóór de stemming :

De Voorzitter
De heer Giansily vraagt het woord. Ik zal het u verlenen na de stemming.
(Gezien het aandringen van de heer Giansily) Mijnheer Giansily, ik wil u eraan herinneren dat ik de beslissingen neem wanneer ik deze Vergadering voorzit, of die nu fout zijn of niet.Ik heb u al gezegd dat ik u het woord zal geven na de stemming en ik vraag dan ook dat u gaat zitten.
Dames en heren, als jullie de werkzaamheden van de Vergadering niet respecteren, zal ik mij genoodzaakt zien jullie te laten verwijderen. Het werk van dit Parlement moet gerespecteerd worden! Dames en heren, aangezien een deel van de Vergadering al zomaar het woord genomen heeft, zetten we onze werkzaamheden voort.
Mijnheer Giansily, als u de voorzitter niet respecteert, laat ik u verwijderen.
Verlaat de vergaderzaal, mijnheer Giansily.
Dames en heren, nadat ik heer Giansily herhaaldelijk tot de orde geroepen heb, maak ik gebruik van de bevoegdheden die het Reglement mij toekent en ontzeg ik de heer Giansily overeenkomstig artikel 109 van het Reglement de toegang tot de vergaderzaal.
Dames en heren, ik verzoek jullie om kalmte. Ik heb als voorzitter en overeenkomstig de bevoegdheden die het Reglement mij verleent een beslissing genomen. De heer De Vries vraagt het woord.

De Vries
Ik denk dat wij ons er allen van bewust zijn dat de kwestie waarover wij gaan stemmen bijzonder gevoelig ligt. Wij weten ook dat er enkele belangrijke meningsverschillen bestaan over detailpunten, die door de stemming moeten worden opgelost. Wij zijn het aan de mensen van de Renault-fabriek verschuldigd om deze stemming volgens de normen van dit Parlement op rustige en waardige wijze te laten verlopen.
Mijnheer de Voorzitter, ik respecteer uw gezag volledig, zoals wij allen behoren te doen. Ik wil uw gezag als Voorzitter van deze vergadering niet in twijfel trekken. Dat wil ik heel duidelijk zeggen.
Gezien echter het feit dat het nu één uur geweest is, zou het misschien raadzaam zijn om deze stemming om drie uur te laten plaatsvinden, direct na de lunchpauze, opdat wij in alle rust onze stem kunnen uitbrengen. Daarom stel ik voor de vergadering te schorsen.

De Voorzitter
Dames en heren, ik wil jullie erop wijzen dat wij, wanneer wij het voorstel van de heer de Vries aannemen, hierover vanmiddag niet meer kunnen stemmen en dat de stemming pas morgen kan plaatsvinden. Bovendien ben ik van mening dat wij de gemoederen kunnen bedaren en verder kunnen werken. De heer Martens heeft het woord.

Martens
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het beste wat dit Parlement kan doen op dit ogenblik is, de resolutie goedkeuren voor de arbeiders van Vilvoorde. Maar ik vraag u, mijnheer de Voorzitter, dat u om de orde te herstellen in dit Huis en dit Parlement heeft er behoefte aan dat de orde zou hersteld worden, dat u de zitting onderbreekt om het incident te regelen dat er daarnet is geweest met een lid van dit Huis. Ik vraag dus dat u de zitting zou onderbreken om ons toe te laten, om u toe te laten dit incident te regelen zodanig dat wij in orde en kalmte kunnen overgaan tot de stemming van de resolutie.

De Voorzitter
Mijnheer Martens, als ik de vergadering onderbreek, moet de stemming overeenkomstig het Reglement morgen plaatsvinden. Gezien het belang van deze stemming zal ik deze kwestie dan ook trachten op te lossen als de Vergadering mij in haar geheel helpt. Het incident is begonnen toen de heer Giansily het woord vroeg.
Dames en heren, bedenken jullie a.u.b. dat, toen zich op de tribune reacties voordeden, dit voorzitterschap kordaat gereageerd heeft en ermee gedreigd heeft de schuldigen van de tribune te laten verwijderen als dit nog gebeurde. Daarna volgden tal van bijdragen. Opdat de stemming geen vertraging zou oplopen, heb ik heer Giansily gezegd dat ik hem het woord zou geven na de stemming.
Mijnheer Martens, u heeft het woord.

Martens
Mijnheer de Voorzitter, het is perfect mogelijk de werkzaamheden gedurende vijf à tien minuten te onderbreken om dit incident op te lossen en daarna tot stemming over te gaan.

De Voorzitter
Dames en heren, ik stel voor dat wij de vergadering vijf minuten onderbreken.
(De vergadering wordt te 13.15 uur onderbroken en te 13.20 uur hervat)

De Voorzitter
Na overleg met de fractievoorzitters hervatten wij de vergadering, ongeacht het oordeel dat men over dit incident kan hebben en over de middelen die gebruikt kunnen worden om zijn instemming met of afkeuring van het optreden van de Voorzitter te uiten. Elke fractie krijgt één minuut. Ik vraag dat jullie met de Voorzitter samenwerken want het is belangrijk dat we de stemming, die voor vandaag gepland is, kunnen voortzetten.
Mevrouw Dury heeft het woord.

Dury
Mijnheer de Voorzitter, ik ben tevreden dat u een oplossing gevonden heeft om onze vergadering in alle waardigheid voort te zetten, zoals wij allemaal vragen aangezien wij over deze resolutie wensen te stemmen.
Ik heb gisteren gehoord hoe vele collega's het over het sociale Europa en hun steun voor de Renault-werknemers in alle landen en niet alleen in Vilvoorde hadden. Ik vraag dat zij hun woorden hard maken en vóór onze resolutie stemmen. Ik hoop dat zij ook vandaag het woord voeren. Ik ben heel gelukkig met deze oplossing. Laten wij hier allemaal samen op een waardige manier over stemmen en onze gesprekspartners tonen dat het Europees Parlement het sociale Europa kan steunen!

Martens
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, datgene wat we nu moeten doen is ons normaal en gedegen parlementair werk, d.w.z. deze resolutie goedkeuren. Zoals ik daarstraks heb gezegd, dat is het belangrijkste wat we moeten doen, en we moeten leren ons als een waardig Parlement te gedragen. Het wapen bij uitstek is hier het debat en de solidariteitsbetuiging door deze resoluties. Wij lijden allemaal mee met deze werknemers die bedreigd worden in hun bestaan. En datgene wat we moeten doen, is dus respect opbrengen voor de regels van dit Parlement en een eerlijk en fair debat houden. En nu moeten we overgaan tot de stemming over deze resolutie.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, de gebeurtenissen van daarnet zijn totaal onaanvaardbaar. Wij bevinden ons hier in een Parlement en niet in een vakbondsbijeenkomst. De stemming was aan de gang en u had het woord niet mogen verlenen aan mevrouw Green. U had het woord niet mogen geven aan de tribune en u had de vergadering onmiddellijk moeten schorsen en de tribune onmiddellijk laten ontruimen toen deze incidenten zich voordeden.
Ik ben van oordeel dat wij onmogelijk kunnen stemmen in deze omstandigheden en onder deze druk. Als u de stemming voortzet, zal ik mij tot de Conferentie van voorzitters wenden. Dit gezegd zijnde, verzoek ik mijn fractie niet aan de stemming deel te nemen en de zaal te verlaten.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, zoals al gezegd moeten wij gezien het belang van de voorliggende kwestie onze verplichtingen nakomen. Wij hebben al de gemoederen bedaard zodat een sereen en rustig debat in het Parlement kan gehouden worden. Ik feliciteer u met uw besluit om de vergadering te hervatten en u geniet de steun van de meeste fracties bij monde van de fractievoorzitters. Wij zullen dit bespreken en een beslissing nemen. Wij vieren vandaag de veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome maar de viering zou na de retoriek van vanmorgen in mineur eindigen als we deze gewone maar heel belangrijke stemming niet zouden kunnen houden.
Ik moet hier overigens aan toevoegen dat onze fractie verrast was door de formulering van artikel 8 van de gemeenschappelijke resolutie. Dit artikel spreekt de hoop uit dat de directie van de onderneming in overleg met de vertegenwoordigers van de werknemers een sociaal plan opstelt dat de ontslagen aanvaardbaar maakt. Wij kunnen deze resolutie niet langer steunen en trekken onze handtekening in. Wij vragen dat dit artikel 8 niet aangenomen wordt opdat wij de resolutie kunnen steunen. Mijnheer de Voorzitter, kan u er a.u.b. kennis van nemen dat wij onze medeondertekening van de gezamenlijke resolutie intrekken?

Cohn-Bendit
Dames en heren, wanneer het ongeluk van de mensen het Parlement bereikt, moet dit blijk geven van waardigheid en aanvaarden dat de maatschappelijke problemen soms ook in deze vergaderzaal opduiken.
Mijns inziens hoeven we ons niet zo op te winden. Wij hebben stemlijsten en iedereen weet dan ook hoe wij zullen stemmen. Stop jullie spektakel! Houd op met deze show! Laten we blijk geven van waardigheid en bedenken dat miljoenen mensen werkloos zijn! Laten wij ons werk doen! Wij worden hier goed voor betaald! Laten wij stemmen! Laten wij hierover stemmen! Jullie zullen tegen stemmen, wij zullen voor stemmen en de Geschiedenis zal oordelen!
Dank u wel, mijne heren aan de rechterzijde omdat jullie de klassenstrijd in dit Parlement hebben binnengebracht!

Lalumière
Geachte collega's, de zaak Renault is zo ernstig dat wij de emoties en de opwinding begrijpen. Maar precies omdat deze zaak zo ernstig is, hebben wij de plicht onze kalmte te bewaren. Andere collega's hebben dit ook al gezegd. Ons werk, onze verantwoordelijkheid bestaat er vandaag in te stemmen nadat wij deze kwestie besproken hebben. Sommigen zullen misschien vóór stemmen en anderen tegen. Dat is onze politieke verantwoordelijkheid.
Ongeacht de incidenten en de procedurekwesties in verband met het Reglement die zich bij het begin van de stemming hebben voorgedaan en waarop wij later kunnen terugkomen, moeten wij nu mijns inziens heel rustig en heel sereen stemmen.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Pasty zopas terecht gezegd heeft, bent u verantwoordelijk voor de incidenten die zich voorgedaan hebben. Het kan niet langer dat bepaalde leden in ons Parlement bevoordeeld worden tegenover hun collega's. Wanneer u het woord verleent aan één spreker, moet u ook het woord verlenen aan een andere afgevaardigde die op hetzelfde ogenblik om het woord verzocht heeft over hetzelfde onderwerp. Dat is democratie. In een democratie is het verboden een onderscheid te maken tussen afgevaardigden.
Ik heb ook een vraag voor u en het Bureau van ons Parlement. Op de tribune bevinden zich bezoekers. Ik heb deze week zelf twee groepen bezoekers uitgenodigd. Alle plaatsen zijn momenteel echter besproken tot de maand december. Welk Parlementslid heeft de toegang mogelijk gemaakt van deze personen die zich nu laten horen hebben? Van welk contingent? Wanneer is dit gereserveerd? Dat is een heel precieze vraag. U heeft toegelaten - ik wil de aanwezigheid van de mensen die zich op de tribune bevinden niet betwisten - dat zij applaus kregen hoewel het niet om een officiële delegatie gaat.
U heeft niet eens de motie van de heer de Vries in stemming gebracht hoewel u die overeenkomstig artikel 111 in stemming moest brengen. Ik vraag dat u overeenkomstig artikel 132 van het Reglement nu de motie in stemming brengt die fractievoorzitter Pasty heeft ingediend om de vergadering te schorsen.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, persoonlijk verheug ik mij over de aanwezigheid van de Renaultarbeiders. Maar ik kan niet dulden dat u de socialistische afgevaardigden de kans biedt om verkiezingspropaganda te voeren wanneer we weten dat de Renault-fabriek gesloten is door de heer Schweitzer, toch een socialist en een vriend van Laurent Fabius.
Ik zeg dit voor mevrouw Dury en ik waarschuw de arbeiders van Renault ervoor dat de socialisten zich meester zullen proberen maken van hun strijd hoewel zij precies werkloos geworden zijn door de socialisten.
Een tweede opmerking aan het adres van mevrouw Green, die gebruik gemaakt heeft van haar functie om verkiezingspropaganda te voeren. Ik herinner eraan dat Groot-Brittannië ook voor veel leed bij de Belgische arbeiders gezorgd heeft toen British Leyland in 1980 opnieuw naar Groot-Brittannië verhuisde. Toen raakten duizenden Waalse arbeiders werkloos zonder dat iemand hier aandacht aan besteedde. Wij verdedigen in ieder geval de arbeiders en wij doen niet wat de socialisten vandaag gedaan hebben: liegen en bedriegen, zoals zij altijd doen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Féret.
Dames en heren, de heer Fabre-Aubrespy heeft een formeel verzoek ingediend om de vergadering te schorsen dat ik in stemming moet brengen.
Ik breng het verzoek tot schorsing van de vergadering in stemming.
(Het Parlement verwerpt het verzoek) Dames en heren, wij gaan nu dan ook over tot de stemming over de gezamenlijke ontwerpresolutie die door vijf fracties is ingediend, aangezien de heer Puerta zopas meegedeeld heeft dat de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links haar steun voor de gezamenlijke ontwerpresolutie intrekt.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
De Voorzitter
De heer Giansily heeft het woord voor een punt van orde.

Giansily
Beter laat dan nooit, mijnheer de Voorzitter.
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde daarnet helemaal niet agressief doen tegenover u en wilde u eenvoudigweg vragen op welk artikel van het Reglement u zich baseerde om de stemming te onderbreken, het woord te verlenen aan één van onze collega's, die toevallig de grootste fractie van dit Parlement voorzit, en ons onder de druk van een aantal mensen op de tribune over een belangrijke resolutie te laten stemmen. Mijnheer de Voorzitter, u heeft onze Vergadering geen dienst bewezen met deze handelwijze. Onze Vergadering mist geloofwaardigheid naar buiten toe. Ze wordt als een folkloristische vergadering beschouwd. Men hoort er mensen die dertig jaar geleden opriepen om alles te vernielen en nu oproepen om te stemmen.
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat alle aanwezigen voor u gestemd hebben bij de verkiezing van de ondervoorzitters omdat een consensus bereikt was. Mijns inziens bestond deze consensus in het Parlement er eerst en vooral in de parlementsleden te respecteren. Wanneer u echter in een echt onwaarschijnlijke situatie, waarbij mensen op de tribune de vuist opsteken naar de parlementsleden en hen bedreigen, vraagt dat een parlementslid verwijderd wordt, betekent dit, mijnheer de Voorzitter, dat u tekortgeschoten bent in uw taak. Als u een man van eer was, zou u onmiddellijk uw ontslag indienen.

De Voorzitter
Mijnheer Giansily, ik probeer als voorzitter altijd naar een institutioneel evenwicht te streven. Ik kan mij vergissen maar ik heb niets tegen u of iemand anders en ik ben altijd bereid te leren. Hoewel u woorden ongetwijfeld enigszins agressief zijn, vat ik ze op als een les en ik zal voortaan beter trachten te doen.
Mevrouw McIntosh heeft het woord voor een punt van orde.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Niet alleen hebt u vandaag de waardigheid van dit Parlement aangetast, maar ook het ambt dat u als Voorzitter van dit Parlement bekleedt in twijfel getrokken. De bepalingen van artikel 127 van het Reglement zijn bijzonder duidelijk. Een lid mag u erop attenderen dat het Reglement niet in acht wordt genomen. Een verzoek om het woord te voeren voor een beroep op het Reglement heeft voorrang boven alle andere verzoeken om het woord te voeren. Ik zou graag willen weten op grond van welk artikel van het Reglement mevrouw Green het woord vroeg en kreeg. Ik zou ook graag willen weten waarom het overeenkomstig artikel 126 ingediende verzoek om de vergadering te schorsen niet onmiddellijk in stemming werd gebracht; en waarom u, toen artikel 101, lid 3, door de mensen op de tribune niet in acht werd genomen en zij niet alleen de orde in dit Parlement verstoorden, maar vervolgens ook nog eens door bleven gaan met televisie-interviews afnemen op de tribune en telefoongesprekken voeren met mobiele telefoons die ten strengste verboden zijn in dit gebouw, hen niet onmiddellijk ingevolge artikel 101, lid 3, uit de zaal liet verwijderen alvorens tot de stemming over te gaan. Ik zou bovendien graag willen weten waarom een collega van mij, die gebruik probeerde te maken van het recht dat hij krachtens artikel 127 heeft, niet het woord werd verleend en waarom u, mijnheer de Voorzitter, niet overeenkomstig artikel 111 de voorzitterszetel hebt verlaten en meteen de vergadering hebt geschorst tot de orde hersteld was.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw McIntosh. Ik heb tijdens deze vergadering al gezegd -maar ik wil dit nogmaals herhalen- dat ik overeenkomstig artikel 19, lid 1, alle verantwoordelijkheid op mij neem voor hetgeen in deze vergadering gebeurd is. Ik ben dan ook steeds bereid verantwoording af te leggen voor het Bureau en de Conferentie van voorzitters. Mevrouw McIntosh, ik heb dus mijn taak verricht overeenkomstig artikel 19, lid 1 en ik zal dat ook blijven doen zolang ik deze vergadering voorzit, hoe moeilijk dat soms ook is.
De heer Falconer heeft het woord voor een punt van orde.

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, u hebt mevrouw McIntosh gehoord. Nu begrijpen wij waarom juristen terechtkomen op plaatsen waar politici thuishoren. Ik wilde opmerken dat de wijze waarop u vandaag de vergadering van dit Parlement geleid hebt correct was. Mevrouw Geen voerde het woord ten gunste van de resolutie die het Parlement was voorgelegd. U verleende vervolgens iemand van de andere zijde het woord en die spreker verzette zich tegen hetgeen mevrouw Green gezegd had. U hebt dus een voor- en een tegenstander het woord gegeven. Gezien het feit dat hun bestaan op het spel staat, hebben de mensen op de tribune volkomen terecht hun verontwaardiging geuit. Dat was niet aanstootgevend. Een ieder die wel eens als staker bij een fabriek gepost heeft of betrokken is geweest bij een arbeidsconflict zal weten dat dit niet de perken te buiten ging. U hebt de vergadering dus volkomen correct geleid, mijnheer de Voorzitter.
U hebt de heer Giansily niet toegestaan commentaar te leveren, omdat u de stemming wilde voortzetten. Ik wilde slechts zeggen dat de wijze waarop u de vergadering vandaag geleid hebt u tot eer strekt. Ik zou de leden van dit Parlement willen verzoeken niet te vergeten dat zij hier als politici zijn en niet zo'n dikke huid mogen hebben dat zij zich niets aantrekken van de zorgen van gewone werkende mensen die misschien van een uitkering moeten gaan leven vanwege de grillen van multinationals die zich absoluut niet om hun bestaan bekommeren.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de Notulen van dit Parlement laten opnemen dat men gezien heeft dat leden van de British Conservative Party tijdens de besprekingen van vanmiddag, en vooral gedurende de droevige tonelen die zich afspeelden, obscene gebaren maakten tegen de mensen op de publieke tribune. Ik keur dit ten sterkste af en ik wil u verzoeken om te eniger tijd disciplinaire maatregelen te nemen tegen deze leden. Het is absoluut niet gepast dat leden van dit Parlement zich zo weerzinwekkend gedragen jegens mensen die net hun baan verloren hebben.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, de orde en het gezag van dit Parlement zijn afhankelijk van het respect voor de Voorzitter en de besluiten die de Voorzitter neemt. Ingevolge artikel 109 mag een lid dat om disciplinaire redenen door de Voorzitter de toegang tot de vergaderzaal wordt ontzegd, niet in de zaal terugkeren voor de verdere duur van de vergadering. In het geval van het lid dat u de toegang ontzegde, is deze niet alleen wel degelijk weer in de zaal teruggekeerd, maar heeft hij ook nog aan de stemming deelgenomen. Ik wil u bijgevolg verzoeken zijn stem te schrappen. Hij kreeg bovendien het recht om een stemverklaring af te leggen.
Ik wil de gemoederen niet verder verhitten nu de situatie al zo gespannen is, maar het respect voor ons Reglement, dat van fundamenteel belang is voor de leiding van de vergaderingen van dit Parlement, vereist dat ook dat bepaalde deel van het artikel in acht wordt genomen. Want als dat niet gebeurt - dat wil zeggen, hoe het uiteindelijk gesteld zal zijn met het gezag van de Voorzitter en de orde in het Parlement - dan zullen de herrieschoppers het voor het zeggen krijgen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Corbett.
Ik moet ook u zeggen dat ik als Voorzitter alle verantwoordelijkheden neem, ook die welke u nu vermeldt. Wanneer in deze Vergadering verschillende standpunten worden ingenomen, moet de Voorzitter een beslissing nemen en hij kan hierbij niet iedereen tevreden stellen. Hij moet dit op de volgens hem meest correcte manier trachten te doen of soms op een manier die de orde het beste kan herstellen maar hij moet hierbij altijd het Reglement inachtnemen. Ik wilde inderdaad vermijden dat opnieuw een debat zou gestart worden en wilde verdergaan met de stemming -ik ben hier niet in geslaagd en heb tot orde opgeroepen. Ik heb daarna overleg gepleegd met de fractievoorzitters, die mij geholpen hebben om uit de gespannen toestand, waarin we terechtgekomen waren, te raken. Ik wil niet opnieuw voor zo'n gespannen situatie zorgen. Ik zal iedereen die hierom vraagt het woord verlenen maar ik ben hoe dan ook van oordeel dat wij, ook al zijn wij er niet in geslaagd het incident -dat nog altijd openstaat voor verdere bedenkingen- op een bevredigende manier op te lossen, er toch in geslaagd zijn vooruitgang te boeken en een stemming te houden die wij werkelijk allemaal enorm belangrijk vonden.
De heer Pasty heeft het woord voor een punt van orde.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, uw eerste taak als voorzitter bestaat erin ervoor te zorgen dat het Reglement gerespecteerd wordt. U mocht mevrouw Green dan ook het woord niet verlenen bij een stemming. Mevrouw Green heeft een politieke verklaring afgelegd. Zij heeft zich niet beroepen op het Reglement of heeft geen stemverklaring afgelegd maar heeft een politieke verklaring afgelegd. Vanaf dat ogenblik hadden alle collega's gegronde redenen om het woord te vragen. Een spreker per fractie. Maar u heeft hen het woord niet gegeven. U heeft dit zelfs geweigerd, hetgeen heel ernstig is.
Daarna namen de problemen nog toe omdat zich op de openbare tribune incidenten voordeden. Wij respecteren de mensen op de tribune omdat ze onze gasten zijn maar zij moeten ook respect betonen voor ons, Parlementsleden. Welnu, wij hebben kunnen zien hoe sommige afgevaardigden het slachtoffer waren van een agressieve houding. Mijnheer de Voorzitter, u had toen onmiddellijk en zonder dat hierom gevraagd moest worden, de zitting moeten schorsen -zoals in het Reglement bepaald is. Dit was de enige manier om de orde te herstellen en te vragen dat de tribune ontruimd zou worden. U heeft dit niet gedaan. Ik zal deze kwestie ter sprake brengen in de conferentie van voorzitters.
Ik wens eveneens dat het Bureau van het Parlement zich over de zaak buigt want uw gedrag was onaanvaardbaar. Ik zou zelfs zeggen dat u in dezelfde fout vervalt want ik herinner mij een ander incident dat eveneens verband hield met de tribune, toen u de vergadering voorzat. Het ging om een probleem inzake mensen die niet over de nodige documenten beschikten. Dit is dus geen toeval en ik wil dat deze zaak zowel door de conferentie van voorzitters als door het Bureau behandeld wordt, want het is onaanvaardbaar dat ondervoorzitters zich gedragen zoals u dat gedaan heeft.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Pasty. Ik neem kennis van uw woorden, die in de Notulen zullen worden opgenomen. Ik heb al herhaaldelijk gezegd dat ik hoop dat jullie dit bespreken in het kader van de bepalingen en plaatsen die jullie passend achten. Mijns inziens moeten we het hier echter niet langer over hebben. Ik voel mij momenteel hoe dan ook opgelucht omdat wij geen stemmingen meer moeten afwerken.
De heer Cox heeft het woord voor een punt van orde.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd voor een korte interventie naar aanleiding van de opmerking van de heer Corbett. Ik ben ervan overtuigd dat hij het in strikt technische zin wel bij het juiste eind zal hebben wat het onderdeel van het door hem genoemde artikel betreft. Als politieke opmerking had zijn motie van orde echter geen enkel praktisch nut. Het zou de hele vertoning van vandaag met alle vergissingen en verkeerde beoordelingen nog veel erger maken, als het onjuiste besluit om de heer Giansily de toegang tot de zaal te ontzeggen berustte op nauwkeurige uitvoering van een technisch detail. Hij had het recht om te interveniëren en ik betreur het dat hij niet even eenvoudig als anderen in de gelegenheid daartoe gesteld werd. Als hij de zaal zou moeten verlaten op grond van een technisch detail, dan zou ik uit solidariteit met hem ook weggestuurd willen worden.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Cox.
De heer Seppänen heeft het woord voor een punt van orde.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, ik steun de handelwijze van de Voorzitter in deze situatie. Ik zou er tegelijkertijd de aandacht op willen vestigen dat de heer Giansily door een besluit van de Voorzitter van de vergadering is uitgesloten. Naar mijn mening is het terecht dat naar aanleiding daarvan het woord is gevoerd. We kunnen niet iemand van de vergadering uitsluiten en hem vervolgens toestaan deel te nemen aan de stemmingen en het woord te voeren. De persoon in kwestie is van dezelfde fractie als de heer Pasty, die bij een vorige gelegenheid tijdens een plenaire vergadering voor iemand anders heeft gestemd. Nu verzuimt een lid van dezelfde fractie uit de zaal te vertrekken, terwijl hij toch is uitgesloten, en hij neemt vervolgens zelfs deel aan de debatten en de stemmingen. Naar mijn mening moet deze kwestie worden behandeld door de Conferentie van voorzitters, anders moet iedereen hier de mogelijkheid hebben op zijn plaats te blijven zitten, ook al is hij van de vergadering uitgesloten.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, ik meen dat wij naar de kern van de zaak moeten terugkeren. U heeft mevrouw Green bekritiseerd en heeft dan de heer Konrad het woord verleend. Die vond dat hij moest provoceren. Ik vond uw uitlatingen provocerend voor de bezoekers, die met grote verwachtingen hierheen zijn gekomen omdat zij bang zijn voor hun toekomst, hun baan verliezen en omdat hun gezinnen niet weten hoe het nu verder moet. Daarop heeft ook de Voorzitter onze bezoekers bekritiseerd en gezegd dat zij stil moesten zijn of anders de publieke tribune moesten verlaten. Wij weten dat men vanop de publieke tribune niet mag manifesteren, maar deze mensen wisten dat beslist niet.
Laten wij naar de kern van de zaak terugkeren. Vanwaar komen de gevoelens en de angst van die mensen? Moeten wij er ons niet over verheugen - het gaat hier ook om de identiteit van het Parlement - dat mensen die het moeilijk hebben en voor hun toekomst vrezen naar ons toekomen omdat zij van het Parlement een politiek initiatief verwachten? Als men dan, zoals verschillende collega's al hebben gezegd, eist dat zij worden buitengegooid vind ik dat, als men weet met welk probleem die mensen worden geconfronteerd, ronduit smakeloos.
In de tweede plaats wil ik ook een persoonlijke verklaring afleggen. De heer Féret, afgevaardigde van het Front National, heeft zowel mevrouw Green als mijzelf als fascistisch bestempeld. Ik wijs die aantijging met klem van de hand. Als afgevaardigde van het Front National bestempelde hij een sociaal-democrate en een groene als fascistisch. Volgens mij zegt dat voldoende!

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik ben rustig blijven zitten na mijn eerste interventie in dezen. Ik moet zeggen dat ik stomverbaasd was over de reactie op die interventie, omdat het tot de normale gang van zaken behoort, zoals iedereen in deze zaal weet, dat de leden de aandacht van het Parlement vestigen op het feit dat er bezoekers zijn op de publieke tribune tijdens debatten over bepaalde kwesties waar zij belang bij hebben. Het was niet meer dan dat. Ik heb met verbijstering geluisterd naar de reacties op mijn simpele vermelding van het feit dat er een delegatie van de Renault-fabriek aanwezig was, toen wij op het punt stonden over die resolutie te stemmen. Het lijkt mij een zeer vreemde en overtrokken reactie.
Ik moet echter zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat u door de heer Konrad het woord te geven - anders gezegd, door één voorstander en één tegenstander aan het woord te laten - en vervolgens te trachten een eind te maken aan de duidelijke ordeverstoring op de tribune, zich zeer waardig gedragen hebt. Wat daarna volgde ging absoluut buiten de orde.
Het zal mij veel genoegen doen, als de heer Pasty deze kwestie voorlegt aan de Conferentie van voorzitters. Ik zal daarover graag met hem debatteren. De vice-voorzitters van dit Parlement - velen waren hier aanwezig - zullen vast en zeker bereid zijn uw actie in het Bureau te steunen. Mijnheer de Voorzitter, u hebt volkomen correct gehandeld, u hebt u waardig gedragen en uiteindelijk de gemoederen tot bedaren gebracht en het mogelijk gemaakt om de stemming te laten plaatsvinden, en daar ging het tenslotte om.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, wat mij verontrust is niet uw gedrag of dat van de demonstranten op de publieke tribune. Wat mij wel verontrust is het gedrag van mevrouw Green, want zij weet heel goed dat het geen traditie is in dit Parlement om vlak voordat de stemming plaatsvindt te interveniëren met de bedoeling de uitslag van de stemming te beïnvloeden. Het was Pauline's eigen beslissing om dit stukje straattoneel te ensceneren en gebruik te maken van de emoties en de bezorgdheid van die demonstranten om een politiek punt te scoren op een ongeschikt moment tijdens de afhandeling van de agenda van dit Parlement, wat de daaropvolgende chaos veroorzaakte. Als iemand verantwoordelijk is voor de gebeurtenissen van vanmorgen, dan niet u, mijnheer de Voorzitter, en ook niet de demonstranten of de leden van dit Parlement, maar dan is het mevrouw Green, omdat zij ons in een onmogelijke positie heeft gemanoeuvreerd.
Als zij denkt dat dergelijk gedrag de mensen de zekerheid zal geven dat Labour klaarstaat om te regeren, dan moet zij nog veel leren.

De Voorzitter
Dames en heren, ik vrees dat we vandaag slechts laat zullen kunnen gaan lunchen, zoals in ZuidEuropa, maar alle afgevaardigden die het woord vragen, zullen het krijgen. Ik wil de tolkdiensten onze excuses aanbieden want wij maken momenteel misbruik van deze tolkdiensten. Ik ben er zeker van dat zij nogmaals met ons zullen samenwerken maar bied hen toch onze verontschuldigingen aan.
Mevrouw Green heeft het woord voor een persoonlijk feit.

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik werd met naam en toenaam genoemd en beledigd door de heer Spencer en ik heb het recht om daarop te reageren. Als hij mij wil zeggen dat hij zich nooit of te nimmer met politiek bezighoudt in dit Parlement, dan verbaast dat mij zeer.
Gisteravond hebben wij met de werknemers van Renault gesproken. Het was gepast om te wijzen op het feit dat deze mensen hier aanwezig waren. Laten wij nu even reëel zijn: wat is er verkeerd aan om werkelijk oog in oog te kunnen staan met mensen die ineens zonder werk komen te zitten? Ik weet niet of de heer Spencer het eigenlijk wat gênant vindt dat de Britse Conservatieven tegen de resolutie stemden. Misschien is dat de oorzaak van zijn probleem: Hij werd geconfronteerd met mensen die hun baan dreigen te verliezen en die zagen dat hij en zijn medeleden tegen de resolutie stemden.
Welnu, het spijt mij als hij in verlegenheid gebracht is, maar hij weet heel goed dat zich op de tribune vaak mensen uit het bedrijfsleven bevinden, die daadwerkelijk worden aangemoedigd en gesteund door leden van die kant van dit Parlement, en ook mensen van allerlei andere pressiegroepen. Is dat eigenlijk niet hetzelfde? Waarom is dat dan op de een of andere manier gênant of problematisch als er banen van vakbondsleden op het spel staan?

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Green, maar vandaag kan ik dit debat inderdaad niet afsluiten zolang leden het woord vragen. De heer Spencer vraagt nogmaals het woord. Ik wil hem vragen geen persoonlijke opmerkingen te maken want anders kunnen we dit nooit afsluiten.
De heer Spencer heeft het woord voor een punt van orde.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, het gaat in dit geval niet om het politieke spel in dit Parlement, maar om een ongepaste poging een stemming te beïnvloeden door gebruik te maken van een stukje straattoneel en ik weet dat mevrouw Green daar spijt van zal krijgen. Dat is mijn laatste woord hierover, maar het was mevrouw Green die deze wanorde veroorzaakte.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens kan men de zaken soms nog erger maken wanneer men ze tracht op te lossen. Een aantal leden wacht om een stemverklaring af te leggen. Ik ben dan ook van oordeel dat we beter tot de stemverklaringen kunnen overgaan in plaats van een debat te laten aanslepen dat eigenlijk niet had mogen plaatsvinden.

De Voorzitter
U heeft gelijk, mijnheer Bourlanges.

Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
In dit verslag wordt de discussie voortgezet over het gebruik van genetische manipulatie, een vraagstuk dat veel gevoelens oproept. Wij zijn van mening dat de hier behandelde richtlijn de politieke vragen te onduidelijk aan de orde stelt, en in plaats daarvan enorm technisch is opgesteld en zich concentreert op details, waardoor het zeer onduidelijk overkomt. Deze kwestie, die ten slotte toch een beetje ons lot bepaalt, vraagt om duidelijkheid en consistentie, vooral om de burgers in staat te stellen de discussie te volgen.
Desondanks steunen wij in grote lijnen dit verslag met de bijbehorende amendementen, al betreuren wij dat het zo onduidelijk is opgesteld.

Ephremidis
De ongecontroleerde en onbezonnen tussenkomst van de mens in ingewikkelde systemen waarvoor de natuur honderden miljoenen jaren nodig had om ze te perfectioneren, vormt een nieuwe bedreiging voor het leven op aarde. Schijnbaar met het oog op wetenschappelijke vooruitgang en de bestrijding van ziekten wordt al enkele decennia gepoogd te interveniëren in de genetische code van levende organismen, met inbegrip van de mens.
Niemand kan evenwel verzekeren dat de ziekten die met de genetische ingrepen kunnen worden genezen, groter in aantal zullen zijn dan de nieuwe kwalen die als gevolg ervan in "monster" -laboratoria zullen ontstaan. Tot dusver staat alleen vast dat de gevolgen van het bestaan van gemodificeerde soorten niet te voorspellen zijn en slechts duidelijk zullen zijn als we geconfronteerd worden met de rampen die ze veroorzaken.
Het gevaar is groot dat de genetisch gemodificeerde micro-organismen de vervuilers van de toekomst worden - vervuilers die in staat zijn zich te reproduceren, te migreren, zich te wijzigen, zich te vermenigvuldigen en - wat veel erger is - te concurreren met de natuurlijke soorten, welke zich niet afdoende zullen kunnen beschermen omdat hun natuurlijk afweermechanisme - waarvoor duizenden jaren nodig was om het op te bouwen - niet opgewassen is tegen het kunstmatig afweermechanisme van de nieuwe soorten dat in enkele maanden tot stand komt. De ongevallen met de militaire en vreedzame toepassingen van kernenergie zullen verworden tot onschuldige voorvallen in vergelijking met de overheersing van hele continenten door de onzichtbare en geruisloze "neogenetische" klasse.
Daar we inzien dat het heel moeilijk en gevaarlijk is het menselijk denken te remmen en te controleren, willen we de nieuwe uitvindingen en technologische ontwikkelingen niet volledig en onbezonnen van de hand wijzen. We moeten er wel voor zorgen dat ze niet indruisen tegen de natuur - waarvan de mens deel uitmaakt - maar er zich naar schikken.
Het is gevaarlijk om met het oog op de goede werking van de interne markt en de versterking van de concurrentiekracht de mogelijke consequenties van de toepassingen van de biotechnologie over het hoofd te zien en processen en rechtskaders te stimuleren die gericht zijn op de stimulering van economische activiteiten, de schepping van markten en de waarborging van concurrentiële investeringen, die de mogelijkheid openlaten de controlemechanismen te omzeilen en geen enkele garantie bieden dat de deontologie wordt nageleefd.
In die zin moet de richtlijn van de Raad inzake het gebruik van genetisch gemodificeerde micro-organismen grondig worden gewijzigd. Zo moet worden voorzien in een wetenschappelijk orgaan waar universiteiten en burgers bij worden betrokken en dat de geschiktheid van de programma's beoordeelt, de gevaren en baten van experimenten inschat, uiterst strenge veiligheidsvoorschriften bepaalt en op de naleving ervan toeziet.
De openbare opinie moet dringend, volledig en objectief worden voorgelicht over de mogelijkheden en aanwendingen van het genetisch mechanisme, zodat de burgers begrijpen wat genetische modificatie en de toepassingen ervan inhouden, en de echte dimensie en heel belangrijke gevolgen ervan voor de toekomst van de mensheid kunnen inschatten. Ik vrees evenwel dat wat tot dusver op dit vlak werd ondernomen, vooral door grote multinationale ondernemingen, er in de eerste plaats op gericht is het publiek gerust te stellen, de gevaren van de biotechnologie te minimaliseren en een gunstig klimaat te scheppen voor de aanvaarding van genetisch gemodificeerde micro-organismen.

Sandbæk
Het voorstel van de heer Trakatellis verbetert in vele opzichten het bestaande wetsvoorstel en onderscheidt zich door een strengere wetgeving op dit gebied te eisen. Het is positief dat het voorzichtigheidsbeginsel toegepast wordt en dat er een algemene beoordeling gemaakt wordt van de classificatie van activiteiten met ingeperkt gebruik.
Ik kan het voorstel echter niet steunen wegens de gewijzigde rechtsgrondslag. De milieucommissie stelt voor om artikel 100 A als rechtsgrondslag te nemen in plaats van artikel 130 S, zoals de Commissie voorstelt, omdat de voorgestelde wijziging van de richtlijn niets te maken heeft met milieubescherming, maar eerder betrekking heeft op de harmonisatie van de regels op dit gebied. Ik ben het er niet mee eens. Het onderzoek naar het gebruik van GGMs biedt vele mogelijkheden, maar deze activiteiten mogen slechts plaatsvinden op voorwaarde dat de de gezondheid van de mens en het milieu voor de toekomst veilig is gesteld. Het is daarom van het allergrootste belang dat de lidstaten over de mogelijkheid beschikken om hun eigen wetgeving op dit gebied te verscherpen, wat ze met artikel 130 S kunnen.
Ik kan in dit geval dus niet stemmen voor het gebruik van artikel 100 A. Het enige wat men ermee bereikt is dat het Parlement meer inspraak krijgt. Indien niet anders vermeld, verliezen de lidstaten hierdoor echter het recht om strengere normen te hanteren en dat vind ik niet zinvol.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik heb dit verslag vandaag gesteund, omdat het mij, en vele anderen ook, met zorg vervult dat de schappen van onze supermarkten reeds gevuld zijn met genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen.
Gezien de recente stroom van alarmerende berichten over de veiligheid van voedingsmiddelen, moeten wij zoveel mogelijk informatie zien te verkrijgen over de wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van genetische modificatietechnieken. Wie verandert welke plant, welke dieren en welke voedingsmiddelen? Wat zijn de mogelijke voordelen of de potentiële gevaren voor de mens en het milieu meer in het algemeen? Op dat soort vragen moeten de mensen antwoord krijgen.
Daarom juich ik het toe dat in het verslag de nadruk wordt gelegd op het voorkomen van gevaren voor mens en milieu, in plaats van die slechts te beperken.
Het verslag wijst ook terecht op de noodzaak van versterking van de gezondheids- en veiligheidsmaatregelen op dit gebied van de wetenschap.
Tevens wordt terecht benadrukt dat het publiek van informatie voorzien dient te worden.
Ik twijfel er niet aan of de wetenschappelijke ontwikkelingen op dit gebied kunnen ons allen tot voordeel strekken, maar zoals iedere geïnteresseerde consument, wil ik over zoveel mogelijk informatie beschikken om een weloverwogen keuze te kunnen maken. Genetische modificatie is een complex gebied, maar dat is geen excuus om mensen in het duister te laten tasten omtrent de gevolgen daarvan voor hun leven.
Verslag-Soulier (A4-0065/97)
Verwaerde
Mijnheer de Voorzitter, ik houd er eerst en vooral aan mijn collega, de heer Soulier, te feliciteren met zijn uitstekende verslag, dat bij eenparigheid is goedgekeurd in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie.
Het Europees Parlement had al op 16 april 1996 advies uitgebracht op basis van een eerste verslag van de heer Soulier en een meerjarenprogramma ter bevordering van de internationale samenwerking in de energiesector goedgekeurd. Wij zijn vandaag dan ook verbaasd over de houding van de Raad, die artikel 8 inzake comitologie gewijzigd heeft en besloten heeft het Europees Parlement opnieuw te raadplegen.
Deze wijziging van de methode heeft niet alleen tot vertraging maar ook tot een substantiële wijziging geleid aangezien het jaarlijkse budget van 10 miljoen ecu, dat oorspronkelijk voorzien was, teruggebracht is tot 7 miljoen ecu voor 1997.
Ik ben het volledig eens met het standpunt van de rapporteur, die van oordeel is dat er geen enkele reden is om het bedrag te verminderen waarmee het Parlement en de Raad hebben ingestemd. Ten einde de inwerkingtreding van het SYNERGIE-programma niet nog langer te vertragen en in afwachting van een debat te gronde over dit onderwerp, spreek ik mij uit vóór het verslag van mijn collega.
Verslag-Arias Cañete (A4-0061/97)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
De Zweedse sociaal-democratische fractie is absoluut tegen het voorstel van de rapporteur om de steun aan de Canarische producenten van koppotigen niet tot een bepaalde periode te beperken. De fractie heeft daarom bij de stemming gekozen voor het afwijzen van het verslag.
Verslag-Cunha (A4-0013/97)
Ahlqvist, Anderssoin, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Visserijovereenkomsten moeten zo worden ingericht dat ze zowel in het voordeel zijn van de betrokken partijen als de ecologische balans in stand houden. Verscheidene visserij-overeenkomsten met Derde-Wereldlanden zijn duur voor de Unie, terwijl tegelijkertijd een te groot deel van de vangsten uit de lokale visserij verdwijnen. De Zweedse sociaal-democratische fractie staat daarom sceptisch tegenover deze visserij-overeenkomst, en is absoluut van mening dat deze en vergelijkbare overeenkomsten dienen te worden bekostigd door de vissers die de overeengekomen visserijrechten zullen krijgen.

McKenna
De Groenen hebben om twee redenen tegen deze visserijovereenkomsten gestemd. In de eerste plaats zijn wij van mening dat de grondslag waarop de overeenkomsten berusten niet aanvaardbaar is. Aan belangrijke zaken als de wetenschappelijke beoordeling van de gevolgen van de visserij voor de doelsoorten en de niet daartoe behorende soorten, de controle en het toezicht op de visserijactiviteiten, de samenhang met het ontwikkelings- en het milieubeleid van de Europese Unie en het effect van de aanvoerbepalingen op de lokale markten wordt onvoldoende aandacht besteed in de visserijovereenkomsten van de EU met de ontwikkelingslanden.
In de tweede plaats zijn wij, evenals velen van onze collega's, ontstemd over de gevolgde procedure, waardoor het Parlement bij elke overeenkomst voor een fait accompli gesteld werd. Ons advies wordt pas gevraagd, als de onderhandelingen al lang zijn afgerond en de boten reeds uitgevaren zijn om te vissen. Wij protesteren tegen deze toestand door tegen deze twee overeenkomsten te stemmen.

Sandbæk
De EU heeft wegens het dalend visbestand in haar eigen vaarwateren en de overcapaciteit van haar vloot ervoor gekozen om visrechten in derde landen te kopen. Het is nodig de visserij in de EU-vaarwateren duurzaam te maken, maar dat geldt nog meer voor de ontwikkelingslanden waar vis een van de weinige hulpbronnen is die binnen het bereik van de armsten liggen. Kleine vissers in Afrikaanse landen die aan kustvaart doen, hebben hun bezorgdheid geuit over de gevolgen van de visserij door EU-vaartuigen in hun wateren. Voor hen duurt het daardoor langer om een boot met vis te vullen en zijn ze gedwongen steeds dieper in zee te gaan met vaartuigen die er eigenlijk niet geschikt voor zijn.
De vraag is of de EU werkelijk bezig is de roofbouw die de EU-kotters op de visbestanden plegen, over te brengen naar de vaarwateren van ontwikkelingslanden? Het is bedenkelijk dat Angola hetzelfde niveau heeft behouden, terwijl andere ACS-landen de garnalenvangst van de EU beperkt hebben. Voor de visserij met grondbeug en vaartuigen voor visserij met drijflijn worden de mogelijkheden verhoogd. Er mag ook op nieuwe soorten gevist worden. Komt dit doordat Angola gewoon de algemene tendens niet volgt? Of ligt dit aan het feit dat het visserijakkoord tussen Angola en de EU onvoldoende rekening houdt met de werkelijke situatie op gebied van visbestanden en meer algemeen met de ontwikkeling van de visserijsector in Angola?
Het verdient ook kritiek dat er geen rekening is gehouden met het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Ik denk hier in het bijzonder aan de nadruk die de Commissie ontwikkelingssamenwerking legt op de eis dat de visserijovereenkomsten beide partijen ten goede moeten komen en dat een deel van de vangst in de thuishaven ontscheept moet worden. Maar ook hier duiken bepaalde vragen op. Concrete informatie over de aanwending van de middelen ontbreekt. Hierdoor is er geen enkele zekerheid dat de middelen gebruikt zullen worden om een duurzame visserij in Angola te ontwikkelen. Ik onthoud mij bijgevolg van stemming, omdat de Commissie visserij veel te weinig rekening heeft gehouden met het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking ondanks het feit dat Angola een ontwikkelingsland is. Ik ben van oordeel dat alle visserijovereenkomsten met ontwikkelingslanden een bindende gedragscodex moeten bevatten.
Verslag-Macartney (A4-0385/96)
Ahlqvist, Anderssoin, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Visserijovereenkomsten moeten zo worden ingericht dat ze zowel in het voordeel zijn van de betrokken partijen als de ecologische balans in stand houden. Verscheidene visserij-overeenkomsten met Derde-Wereldlanden zijn duur voor de Unie, terwijl tegelijkertijd een te groot deel van de vangsten uit de lokale visserij verdwijnen. De Zweedse sociaal-democratische fractie staat daarom sceptisch tegenover deze visserij-overeenkomst, en is absoluut van mening dat deze en vergelijkbare overeenkomsten dienen te worden bekostigd door de vissers die de overeengekomen visserijrechten zullen krijgen.
Verslag-Waddington (A4-0056/97)
Bernardini
Bij monde van het uitstekende verslag van mijn collega, mevrouw Waddington, feliciteer ik de Commissie met de voorstelling van haar Witboek.
Dankzij de modernisering van onze opleidings- en onderwijsstelsels zal onze Europese samenleving inderdaad de uitdagingen van de toekomst (zoals de informatiemaatschappij) aankunnen. In mijn hoedanigheid van lokaal verkozene blijf ik tevens oog hebben voor acties die de Europese Unie zou kunnen ondernemen.
Zo hebben wij in januari 1996 in mijn stad Istres het derde informaticaplan voor de scholen gecreëerd. Dit project is sterk gericht op multimedia en is een belangrijke stap door het aantal, de kracht en de toegangsmogelijkheden van de computers, die ter beschikking van de leerkrachten en de leerlingen gesteld worden. Bij de start van het nieuwe schooljaar in september 1996 werd met succes een verbinding tot stand gebracht tussen de schooldirecteurs en de centrale server van de stad, die een databank met de gegevens van de schoolkinderen bevat. Dankzij dit luik van het informaticaplan hadden de betrokkenen -schooladministraties, directeurs, de nationale inspecteur voor onderwijs- de moeilijke periode aan het begin van het schooljaar overigens beter onder controle.
Het staat echter vast dat, wanneer de plaatselijke gemeenschap "naar een hogere versnelling wil overschakelen" via een aansluiting op het Internet, zij de financiële kosten van dit project niet alleen kan dragen. De actie van de Europese Unie moet zich dan ook op dit niveau situeren, in het aanreiken van aanzienlijke financiële middelen.
Ik wens dat het actieplan van de Commissie terdege rekening houdt met de noden van de plaatselijke gemeenschappen en zich niet beperkt tot hulp voor projecten die de kleine en middelgrote gemeenschappen niet binnen de gestelde termijnen kunnen realiseren.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag-Waddington over het Witboek van de Commissie betreffende algemeen onderwijs en beroepsopleiding. Dit verslag bevat verschillende punten van kritiek op het Witboek, onder andere omdat de Commissie haar analyse uitsluitend op jonge mensen heeft toegespitst en geen rekening houdt met de vergrijzing van de Europese bevolking. In het verslag wordt de vrees geuit dat de kloof tussen degenen die iets weten en zij die niets weten alleen maar groter zal worden. Om dit te voorkomen zullen we het in de toekomst meer moeten hebben over het begrip "levenslange opleiding" . In het verslag wordt de Commissie verzocht initiatieven te nemen die de mogelijkheden voor bijscholing in de ondernemingen en in het onderwijssysteem verhogen.
De Deense sociaal-democraten staan positief tegenover het debat naar aanleiding van het Witboek en het verslag-Waddington. Zij wensen echter te benadrukken dat ze de kritiek van de heer Waddington bijtreden betreffende het voorstel om tweedekansonderwijs te organiseren voor groepen die met uitsluiting van de informatiemaatschappij bedreigd worden. De Deense sociaal-democraten zijn van mening dat het treffen van maatregelen op gebied van onderwijsbeleid een nationale aangelegenheid is. Dit onderwerp valt onder het subsidiariteitsbeginsel.
Lindqvist (ELDR), Gahrton, Holm, Schörling (V), schriftelijk. (SV) Wij hebben gestemd vóór het verslag - onderwijzen en leren - naar een cognitieve samenleving , aangezien het goede voorstellen bevat en opbouwende kritiek geeft op het Witboek van de Commissie over onderwijs en opleiding.
Wij kunnen ons niet scharen achter de in het verslag gedane voorstellen (paragraaf 49 en 55) waarin wordt aangegeven dat wij de onderwijs- en opleidingsmaatregelen een plaats moeten geven in het relevante EU-beleid, en waarin de Commissie bovendien wordt aangespoord om gedetailleerde actieprogramma's voor onderwijs en opleiding uit te werken. Dit moet voorbehouden blijven aan de lidstaten.

Mann, Thomas
Is Europa klaar voor de 21e eeuw? Hebben de politieke, economische en sociale beleidsverantwoordelijken uitgemaakt hoe wij in de wereldwijde mededinging stand kunnen houden? Of zijn flexibiliteit en mobiliteit, bijscholing en kennis van vreemde talen eisen die niemand hoort?
Mevrouw Waddington neemt in haar voortreffelijk verslag, waarin vele voorstellen van de Fractie van de Europese Volkspartij zijn opgenomen, een standpunt in ten aanzien van het Witboek van de Commissie waarin de sociale aspecten van het onderwijs volledig ontbreken. De jeugd staat centraal, maar van de behoeften aan opleiding van de vrouwen, ouderen en uitgeslotenen is geen sprake. Wij hebben een opleidingsoffensief nodig om in de wereld te kunnen concurreren, maar ook voor de persoonlijke ontplooiing van het individu. Dat betekent:
1.voor de EU: de middelen voor LEONARDO en SOCRATES moeten worden verhoogd. Het Europees Parlement zal de heer Monti daarbij ondersteunen. Gelet op de noodzakelijke begrotingsdiscipline zijn jaarlijkse stijgingspercentages zinvol.2.voor de lidstaten: de afbraak van de middelen voor onderzoek en ontwikkeling moet worden stopgezet. Het huidige kortzichtige beleid moet door een op de toekomst gericht denken en handelen worden vervangen.3.voor de ondernemingen: wie alleen strategieën volgt om op de kosten te bezuinigen, verspeelt zijn toekomstkansen. Om marktniches op te sporen en hun producten te verbeteren, hebben de ondernemingen nood aan gemotiveerde en door bijscholing en opleiding binnen het bedrijf gekwalificeerde medewerkers.4.voor de scholen: er moet een einde komen aan de gespecialiseerde opleiding. Als jongeren een brede basisvorming krijgen, abstract leren denken en zich op latere leeftijd specialiseren, kunnen zij in de loop van hun leven verschillende beroepen uitoefenen.
Menrad
Het Europees beleid moet ervan uitgaan dat voor de inhoud van het onderwijsbeleid de lidstaten bevoegd zijn. Het Europees beleid moet de nationale maatregelen aanvullen en ondersteunen.
Daarom begroet ik de aankondiging van voorstellen voor actieprogramma's voor de uitvoering van de programma's SOCRATES en LEONARDO.
In het onderwijs en de opleiding moet:
gelet op de snel veranderende economische en technologische situatie, de verwerving van nieuwe kennis worden bevorderd, - de samenwerking tussen scholen en ondernemingen worden versterkt, -de uitsluiting worden bestreden. De Commissie sociale zaken van het Europees Parlement staat terecht sceptisch tegenover de in het Witboek voorgestelde afzonderlijke scholen voor tweedekansonderwijs. Tijdens de debatten heb ik er telkens opnieuw op gewezen dat dan gettoscholen dreigen te ontstaan. Anderzijds bestaat in vele lidstaten al een gedifferentieerd systeem om de minderbedeelden te helpen. In Duitsland bijvoorbeeld gaat het dan om de open toegang tot het duale systeem, de oprichting van beroepsvoorbereidende jaren, het tweedekansonderwijs en de zogenaamde programma's voor minderbedeelden volgens de AFG van de Bond.Tijdens de debatten in het Europees Parlement is terecht telkens opnieuw op het verband tussen verschillende beleidsterreinen gewezen. De eerste opdracht van het economisch, sociaal en opleidingsbeleid is de bestrijding van de werkloosheid op nationaal en Europees niveau. In elk geval is het juist dat het gebrek aan werkgelegenheid slechts een zijde van de medaille is en dat werkloosheid ook het gevolg van een gebrek aan beroepskwalificatie is.
Transnationale uitwisselingsmaatregelen op het gebied van het onderwijsbeleid kunnen duidelijk maken hoe belangrijk een hechte verbinding tussen beroepservaring en schoolse opleiding is. Dat geldt voor de basisopleiding, maar ook voor de voortgezette opleiding en bijscholing.
In Duitsland en Oostenrijk zeggen studenten na het eindexamen vaak dat ze uitgeleerd zijn. In onze moderne technologische samenleving moeten wij echter ons leven lang blijven leren.
Bij de toegang tot dat levenslang leren spelen volgens mevrouw Waddington de sociale partners een hoofdrol. Ook het LEONARDO-programma beklemtoont hun belangrijke opdracht. Europa heeft niet alleen nood aan moderne, hoogtechnologische machines maar ook aan werknemers welke die kunnen bedienen. Mensen mogen niet op veertigjarige leeftijd als machines worden afgedankt zodat ze in de werkloosheid terechtkomen.
Het LEONARDO-programma moet streven naar collectieve modelarbeidsovereenkomsten die de opbrengst van de economische vooruitgang niet alleen voor materiële investeringen en de verhoging van de brutolonen gebruiken, maar ook voor de voortgezette beroepsopleiding van de werknemers en dus voor investeringen in menselijk kapitaal.
Ik heb het verslag van mevrouw Waddington goedgekeurd omdat het bijdraagt tot de verwezenlijking van wat ik hier heb uiteengezet.

Heinisch
Het Witboek over onderwijs en opleiding valt bij iedereen in goede aarde. Ook ik meen dat het een belangrijke stimulans voor het op Europees en nationaal niveau onontbeerlijke debat over onderwijs en opleiding kan zijn. Ik ben echter minder tevreden over het opschrift van het Witboek. Het begrip "cognitieve samenleving" is onduidelijk en bovendien onvolledig. Het onderwijs moet niet alleen cognitieve, maar ook emotionele, sociale en ethische leerprocessen omvatten. Wij mogen het belang van de opvoeding tot waarden niet uit het oog verliezen. Ik heb daarom voorgesteld het opschrift te veranderen in "Onderwijzen en leren - langs een ethisch verantwoorde weg naar een op kennis gerichte samenleving" . De Commissie cultuur heeft daarmee echter jammer genoeg niet ingestemd.
Ik verheug mij daarentegen wel over het feit dat een ander van mijn amendementen in het advies van de Commissie cultuur is overgenomen en ook in het verslag van mevrouw Waddington zijn neerslag heeft gevonden, zij het minder nadrukkelijk dan ik had gewenst. Het gaat om het belang van het peuteronderwijs voor alle, maar vooral voor de minderbedeelde kinderen, om de gelijkheid van kansen te vergroten en aldus sociale uitsluiting te voorkomen. Als eerste fase van de opleiding moet het peuteronderwijs veel meer aandacht krijgen dan dat tot nu toe in de meeste Europese landen het geval was. Uit hersenonderzoek blijkt dat reeds in de eerste zes jaar van een mensenleven een groot aantal vaardigheden en interesses worden vastgelegd. Een zo spoedig mogelijke algemene opvoeding met bijzondere aandacht voor muzische elementen en een speelse omgang met vreemde talen bevordert de creativiteit van de kinderen en legt de basis voor een breed opleidingsspectrum.
Een dergelijk peuteronderwijs kan bovendien sociale uitsluiting voorkomen doordat het ervoor zorgt dat alle kinderen al voor zij naar school gaan spelenderwijs leren leren.
Zo kunnen wij hopen dat het door de Commissie, tegen de wil van de lidstaten in, reeds ten uitvoer gelegde project inzake tweedekansonderwijs almaar overbodiger wordt naarmate het einddoel, namelijk alle jongeren aan het gewone onderwijs te laten deelnemen, dichterbij komt. Ik ben het er met mevrouw Waddington over eens dat men, in plaats van naast het bestaande onderwijssysteem scholen voor tweedekansonderwijs op te richten, beter het gewone onderwijs versterkt en het in staat stelt voldoende verscheidenheid aan te bieden en iedereen kansen te geven.
Voorts meen ik dat de rol van de leerkrachten in de informatiemaatschappij veel meer belang moet krijgen dan in het Witboek het geval is. Nog steeds beschouwen vele leerkrachten het gebruik van nieuwe informatietechnologieën niet als een noodzaak maar als een spelletje dat in de toekomst nooit veel betekenis zal krijgen. Zij voelen zich vaak ook ongemakkelijk als zij denken aan alle eisen welke die innovaties hen stellen. Het is duidelijk dat de rol van de leerkrachten bij het gebruik van de nieuwe technologieën grondig zal veranderen. Toch zullen zij hun gebruikelijke rol als "dragers van kennis" niet volledig verliezen. Met behulp van de nieuwe technologieën moeten zij echter ook een andere rol gaan spelen: zij moeten elke leerling duidelijk maken hoe hij de aangeboden informatie moet selecteren, begrijpen en gebruiken. Daarom moeten de leerkrachten met het oog op de uitbreiding van het gebruik van de nieuwe technologieën worden opgeleid en voortdurend worden bijgeschoold.
Bovendien moet de belangrijke opdracht van de ouders en het gezin in het Witboek sterker worden onderstreept. Zij moeten bij de nieuwe onderwijsprocessen worden betrokken. Ten slotte moeten zij, als belangrijkste vertegenwoordigers van onze samenleving, de nieuwe ontwikkelingen aanvaarden en ondersteunen, zonder daarbij het belangrijke aspect van de waardenopvoeding uit het oog te verliezen. Daarom pleit ik voor een intensieve opleiding van de ouders.
Tot besluit zou ik nog kort op het leren van vreemde talen willen ingaan. Het is uiteraard prijzenswaardig dat men het talenonderricht wil bevorderen, maar persoonlijk vind ik het onrealistisch dat men wil streven naar een situatie waarin alle burgers ten minste twee vreemde talen spreken. Bijzonder interessant lijkt mij de aanpak van de Italianen, die vooral naar passieve taalbeheersing streven. Dat leidt tot een beter begrip tussen de burgers van de verschillende lidstaten zonder dat zij de andere taal perfect moeten leren spreken. Het is duidelijk dat men een taal veel gemakkelijker passief dan actief leert beheersen. Ik vind dat een interessante benadering die wij in de discussie over dit onderwerp verder moeten uitdiepen.
Ik ben het in het algemeen met de voorstellen in het Witboek eens, maar vind dat die spoedig door concrete maatregelen moeten worden gevolgd. Ik stem ook in met het verslag van mevrouw Waddington, die ook nog vele andere belangrijke aspecten heeft behandeld.

Sjöstedt en Svensson
Wij stemmen vóór dit verslag, aangezien wij de politieke inhoud zeer goed vinden. Wij willen echter benadrukken dat onderwijs- en opleidingsbeleid een zaak voor de nationale parlementen is en dat dat ook in de toekomst zo moet blijven.
Klonen
Ahern
Kloning roept diepgaande ethische, filosofische en praktische vragen op betreffende het ge- en misbruik van genetische manipulatie en de vercommercialisering van het onderzoek op het gebied van het menselijk genoom. Het klonen van menselijke wezens, zowel experimenteel als in de context van vruchtbaarheidsbehandeling, pre-implantatiediagnose, weefseltransplantatie of voor welk ander doel dan ook, kan onder geen enkele omstandigheid gerechtvaardigd zijn en moet derhalve verboden worden.
Totdat in onze samenleving overeenstemming is bereikt over de vraag of kloontechnieken eigenlijk wel toegestaan moeten worden, moet het klonen van mensen en dieren voor alle doeleinden verboden worden in de EU. Het moet onmogelijk gemaakt worden om octrooi aan te vragen voor dergelijke technieken en voor de biologische stoffen die met behulp daarvan vervaardigd worden en de voorgestelde richtlijn betreffende de juridische bescherming van biotechnologische uitvindingen moet dienovereenkomstig gewijzigd worden.
Alle direct of indirect verstrekte EU-middelen voor onderzoek of ontwikkeling van op mensen en/of dieren toe te passen kloontechnieken moeten met onmiddellijke ingang worden ingetrokken en er moet een lijst gepubliceerd worden van alle projecten van dien aard die door de EU gefinancierd zijn.
Massale productie van dieren met behulp van kloontechnieken leidt onvermijdelijk tot verkleining van de biologische diversiteit van landbouwhuisdieren, ondermijnt de ecologische basis van de voedselproductie en verlaagt de ethische normen voor het houden van deze dieren.
Het klonen van landbouwhuisdieren leidt tot een nieuw rationalisatieniveau bij de veeproductie, zet aan tot verdere industrialisering van de landbouw en verzwakt alle pogingen van dit moment om het gemeenschappelijk landbouwbeleid te heroriënteren met het oog op duurzame landbouw.
Wij moeten nu in iedere lid-staat een conferentie van burgers beleggen om deze vraagstukken te bestuderen en wij moeten een Commissie menselijke genetica instellen om toezicht te houden op en advies uit te brengen over alle toekomstige ontwikkelingen.

Breyer
Als afgevaardigde van De Groenen kon ik de compromis-resolutie, waarin gezwegen wordt over het klonen van dieren, niet steunen. Het is niet te geloven dat de andere fracties in dit door het schaap Dolly ontketende debat besloten af te zien van enige verwijzing naar dieren en genoegen namen met een afgezwakte versie van de resolutie over het klonen van mensen die dit Parlement in 1993 met algemene stemmen had aangenomen.
Als politici is het onze verantwoordelijkheid om zowel de moeilijke als de gemakkelijker kwesties aan te pakken. Het onderlinge verband tussen het klonen van mensen en dieren is duidelijk en daar de vroeger onoverkomelijke barrières tussen de soorten onzichtbaar worden, moeten wij de moed hebben om het klonen van alle dieren, niet alleen van mensen, een halt toe te roepen.
De economische instrumenten die de agenda op het gebied van onderzoek bepalen, omvatten onder meer de door het octrooirecht geboden bescherming. Willen wij klonen verbieden, dan moeten wij ervoor zorgen dat dit verbod in de praktijk doorwerkt door een vergelijkbaar verbod op te nemen in de octrooirichtlijn.
Wat de structuur van een herziening van de ethische normen betreft, leggen wij mijns inziens de nadruk volkomen verkeerd. Het mag er niet om gaan welke commissie van deskundigen deskundiger is dan de andere. Het moet een kwestie zijn van openbaar overleg en brede maatschappelijke discussie, teneinde in onze samenlevingen een consensus te bereiken over de toekomstige richting en toepassing van nieuwe voortplantingstechnologieën. De burgers moeten de bestuurders informeren, niet omgekeerd.
De amendementen om aan deze bezwaren tegemoet te komen zijn hier vandaag verworpen en ik heb mij uit protest daartegen van stemming onthouden.

Gahrton, Holm en Schörling
De nieuwe onderzoeksresultaten die wij nu van onderzoekers in Schotland horen zijn schrikaanjagend. Ons standpunt in deze zaak is heel duidelijk: wij kunnen noch het klonen van dieren, noch van mensen toestaan. De ethische aspecten zijn voor ons zeer zwaarwegend en wij eisen een algeheel verbod, niet alleen op het klonen van mensen, maar ook van dieren.
Dat er dierlijk weefsel moet worden gekloond, gaat volledig in tegen de wijze waarop wij tegen dieren aankijken en de wijze waarop wij mensen deze behandelen. Het klonen van slachtvee leidt tot een grotere rationalisatie van de veeproductie, een verdergaande industrialisering van de landbouw en een ondergraving van ons streven om de landbouwproductie om te buigen in de richting van een ecologisch duurzame landbouw.
Het is ook van belang vast te stellen dat EU-onderzoeksprojecten zich niet moeten bezigheden met onderzoek op het gebied van klonen. Als blijkt dat dat wel gebeurt, moeten deze projecten ogenblikkelijk worden beëindigd en het geld worden terugbetaald aan de EU.

Hautula
Als afgevaardigde van De Groenen kon ik de compromis-resolutie, waarin het klonen van dieren niet op passende wijze genoemd werd, onmogelijk steunen. Het is niet te geloven dat de andere fracties in dit door het schaap Dolly ontketende debat besloten af te zien van enige verwijzing naar dieren en genoegen namen met een afgezwakte versie van de resolutie over het klonen van mensen die dit Parlement in 1993 met algemene stemmen had aangenomen.
Als politici is het onze verantwoordelijkheid om zowel de moeilijke als de gemakkelijker kwesties aan te pakken. Het onderlinge verband tussen het klonen van mensen en dieren is duidelijk en daar de vroeger onoverkomelijke barrières tussen de soorten onzichtbaar worden, moeten wij de moed hebben om het klonen van alle dieren, niet alleen van mensen, een halt toe te roepen.
De economische instrumenten die de agenda op het gebied van onderzoek bepalen, omvatten onder meer de door het octrooirecht geboden bescherming. Willen wij klonen verbieden, dan moeten wij ervoor zorgen dat dit verbod in de praktijk doorwerkt, en wel door een vergelijkbaar verbod op te nemen in de octrooirichtlijn.
Wat de structuur van een herziening van de ethische normen betreft, leggen wij mijns inziens de nadruk volkomen verkeerd. Het mag er niet om gaan welke commissie van deskundigen deskundiger is dan de andere. Het moet een kwestie zijn van openbaar overleg en brede maatschappelijke discussie, teneinde in onze samenlevingen een consensus te bereiken over de toekomstige richting en toepassing van nieuwe voortplantingstechnologieën. De burgers moeten de bestuurders informeren, niet omgekeerd.

McKenna
Dolly, 's werelds eerste kloon van een volwassen schaap, mag dan een fotogeniek schaap zijn, dat het goed doet op de voorpagina's van de kranten, maar achter de mooie foto's loert een dreigend gevaar voor de biologische diversiteit, het meest fundamentele beginsel van de natuur.
Het klonen van dieren moet in samenhang met de BSE-crisis en de negatieve gevolgen van de geïndustrialiseerde landbouw beschouwd worden. Klonen zou excessieve inteelt in de hand werken en kunnen leiden tot een toename van psychische en fysieke aandoeningen onder het vee. Hoe moeten de consumenten beschermd worden tegen de gevolgen van genetische verontreiniging in de voedselketen?
Dr Ian Wilmut, de wetenschappelijk onderzoeker van het Roslin Institute in Edinburgh die voor Dolly verantwoordelijk is, heeft verklaard dat niets de toepassing van de door hem gebruikte technieken op menselijke embryo's in de weg stond.
Het idee om mensen te klonen lijkt meer in de lijn te liggen van Hitlers gedachten over het Arische ras dan van een verantwoorde toepassing van wetenschappelijke ontwikkelingen.
Het klonen van dieren werpt ook ernstige ethische problemen op in verband met de wrede behandeling die mensen dieren doen ondergaan ten behoeve van de wetenschap. Later deze week zal het Europees Parlement een debat wijden aan een verslag over het feit dat de Commissie er niet in geslaagd is plannen goed te keuren om geleidelijk een eind te maken aan het uittesten van cosmetica op dieren. De EU-leiders lijken de politieke wil te missen om het onnodig lijden van dieren uit te bannen en klonen zal slechts meer experimenten met dieren en groter dierenleed ten gevolge hebben.

Mezzaroma
Klonen is op dit moment het grootste probleem voor het Europees Parlement, niet zozeer omdat er allemaal identieke dieren kunnen worden gemaakt, die voor het welzijn van de mensheid noodzakelijk zijn omdat mensen nu eenmaal altijd moeten eten, maar omdat de mens in groot gevaar verkeert, de mens die uniek en enig in zijn soort is.
Commissaris Cresson verzekert ons dat de ethische principes en de moraal geëerbiedigd zullen worden. Nu moeten we eerst omschrijven wat ethiek is en wat moraal is. In het Europees Parlement is het soms, of eigenlijk vaak, de meerderheid die bepaalt wat ethiek en wat moraal is.
Verder verzekert mevrouw Cresson ons dat de Commissie bij dit vraagstuk van het klonen gebruik maakt van deskundigen, deskundigen van hoog niveau zelfs. Dan moet eerst de ervaring van deze deskundigen worden gemeten en worden nagegaan waar en in welke kringen deze ervaring tot stand is gekomen; je moet weten waar ze vandaan komen en welke cultuur ze voor hun bekwaamheid als uitgangspunt hebben genomen; wat hun opvatting van ethiek en moraal is, of ze politiek links of rechts zijn, of wat dan ook.
Alleen als we antwoord op deze vragen krijgen kunnen we vertrouwen krijgen in wat de Commissie ons biedt.
Ik stem vóór als de ethische, de echte beginselen worden geëerbiedigd, beginselen waar de natuurwetten in acht worden genomen, waar de mens als een uniek wezen beschouwd wordt, waar duidelijke regels en vaststaande normen gelden die datgene wat de schepping heeft voortgebracht niet omvergooien.

Roth
Als afgevaardigde voor de groenen kan ik deze gezamenlijke ontwerpresolutie jammer genoeg niet goedkeuren. Ik had graag ingestemd met een verklaring die zich tenminste even consequent als onze resolutie van 1993 uitspreekt tegen de gecoördineerde onverantwoordelijkheid van industrie, wetenschap en politiek die wij bij het klonen van dieren kunnen vaststellen.
Wij mogen de menselijke waardigheid niet pas beginnen te beschermen als de eerste aanvalsgolf al voorbij is. De menselijke waardigheid wordt bedreigd zodra dieren worden gedegradeerd tot louter biologisch dragermateriaal of tot levende vleesfabrieken, zoals ze door de heer Pradier werden geprezen. Als men dat aanvaardt, is de stap niet groot meer om ook mensen volgens nuttigheidscriteria in te delen: de goeden bovenaan, die volgens dit concept van zogezegde maakbaarheid mogen voortleven, en de slechten onderaan, om als wandelende orgaanreserve te dienen. Het gaat hier om een visie die u wellicht bekend voorkomt, niet om een groene waanvoorstelling in de trant van Huxley's "Brave New World" , maar om ideeën die in het Verdrag inzake bio-ethiek en de daarin verdedigde voorstelling van "waarde" en "waardeloosheid" van mensen hun neerslag hebben gevonden.
Ik vind het dan ook uiterst belangrijk dat het Europees Parlement zich consequent en met klem tegen elke ethische dijkbreuk verzet en zich eensgezind tegen het klonen van elk levend wezen en het daarop gericht onderzoek uitspreekt.

Seillier
In de lijst van fundamentele waarden vormt de vrijheid de kern van elk ethisch debat.
Daarom is op het vlak van de gezondheid de instemming van de patiënt een onontbeerlijke voorwaarde voor elke medische ingreep die wordt uitgevoerd. Wanneer de instemming van de patiënt door omstandigheden onmogelijk kan worden bekomen, kan deze vervangen worden door die van de ouders of de voogd, op voorwaarde dat de verwachte resultaten van de ingreep voldoende duidelijk en waarschijnlijk zijn opdat sprake kan zijn van afstand van bevoegdheid.
Wanneer de ingreep echter van geen enkel nut is voor de betrokkene moet ze verboden worden. Men gaat immers uit van het principe dat de instemming geweigerd is omdat ze niet eens bekomen kan worden. Dit is ook het geval bij menselijke voortplanting door klonen, welke methode ook gebruikt wordt. Reeds op het vlak van geneeskundige hulp bij de voortplanting vormt de techniek van een mini-injectie van spermatozoïden in een eicel een bijzonder ernstig ethisch bezwaar aangezien dit een keuze, een vrijwillige keuze van de voortplantingscellen inhoudt. Het klonen van mensen, of dit nu gebeurt door deling van de eicel of transgene techniek, zoals dat gebeurd is bij het schaap Dolly, moet volledig verboden blijven.
De genetische kenmerken van het nieuwe menselijke wezen zouden immers volledig bepaald zijn. Het zou de meest extreme aanslag op zijn vrijheid zijn die men zich kan indenken. Men heeft onvoldoende nagedacht over dit fundamentele kenmerk van de menselijke voortplanting, waarbij de natuurlijke bevruchting volledig onbepaald is nadat de ouders geslachtsgemeenschap gehad hebben, de enige vrijwillige daad die zij stellen.
Het onbepaalde karakter van de bevruchting is de hoogste originele bescherming van de menselijke vrijheid. Zij is gedeeltelijk verdwenen in de medische hulp bij voortplanting. Wat de samenleving aanvaardbaar geacht heeft om iets te doen aan de onvruchtbaarheid van koppels vormt al een inbreuk op deze bescherming van de menselijke vrijheid. De inbreuk mag niet verder gaan.
We moeten overigens beklemtonen dat zowel de medische hulp bij de voortplanting als de methodes voor het klonen bevestigen dat de bevruchte eicel wel degelijk een mens is. In tegenstelling tot de gevolgen die sommigen meenden te kunnen trekken uit de spontane deling van een eicel die een identieke tweeling geeft, toont het unieke karakter van de oorspronkelijk eicel die daarna twee menselijke wezens geeft, niet aan dat deze eicel geen mens zou zijn. Ze vormt de basis voor een menselijk wezen, die daarna twee menselijke wezens geeft, met hetzelfde genetisch materiaal maar elk met een eigen persoonlijkheid.
Het verschil tussen identieke tweelingen als gevolg van een spontane natuurlijke deling of identieke tweelingen als gevolg van een kunstmatig uitgelokte deling hangt precies samen met het onbepaalde karakter van de eerste en de menselijke controle op de tweede.
De grens die beide scheidt, is ook de scheidingslijn tussen de menselijke vrijheid en de totale slavernij. Het verbod op klonen moet voor elke menselijke samenleving een even fundamenteel verbod zijn als dit op incest.

Valverde López
In het debat te gronde over de sociale gevolgen van het wetenschappelijk onderzoek stelt zich de noodzaak van sociale controle op de wetenschap. Er kan een conflict opduiken tussen de vrijheid van onderzoek en een aantal andere sociale waarden maar niemand mag zich hieraan ergeren. De wetenschap is niet louter een intellectuele verklaring van de natuur. De wetenschap heeft ook een weerslag in de praktijk en haar economische en sociale gevolgen zijn enorm in de huidige wereld en vormen ook een macht. Deze externalisering van de gevolgen van de wetenschap vormt dan ook de theoretische grondslag voor een juridische regelgeving terzake.
De regelgeving van de wetenschappelijke activiteiten impliceert dat ze worden opgenomen in de algemene orde van het sociale weefsel. De vrijheid van onderzoek wordt helemaal niet beknot maar vervolledigd in dit juridische kader. Alleen juridische normen kunnen op een onbetwistbare manier het principe van de vrijheid van onderzoek waarborgen. In het licht van hun verantwoordelijkheid voor de ordening van de samenleving kunnen parlementen niet instemmen met de ontwikkeling van een wetenschappelijke of technische activiteit wanneer niet de nodige mechanismen gecreëerd zijn om de risico's te evalueren en de ongewenste gevolgen te voorzien. De mogelijke beperkingen die worden opgelegd zijn een verplichting van de democratische staat. De maatschappelijke weerslag van de genetica en de bezorgdheid van de publieke opinie over een ongecontroleerde vooruitgang vormen de grondslag voor een regelgevend optreden op nationaal, communautair en internationaal vlak. Er is nu dan ook een verklaring van het Europees Parlement nodig die het recht van elk individu op niet-gemanipuleerd genetisch erfgoed bevestigt, die het klonen van mensen verbiedt en sancties voorziet om alle pogingen om dit recht te schenden te verhinderen. Dit is van levensbelang om tot een daadwerkelijke bescherming van de menselijke waardigheid te komen.
Dit gezegd zijnde is het belangrijk dat wij in het huidige debat over de controle van technieken en klonen geen verwarring zaaien in de samenleving. Wij moeten een zorgvuldig onderscheid maken tussen het klonen van mensen en het klonen van cellen en dieren. Wij moeten klaar en duidelijk alle onderzoek verbieden dat gericht is op het klonen van mensen. Het moet echter ook duidelijk zijn dat het klonen van cellen en dieren een essentieel instrument is voor het biomedisch onderzoek. Wij moeten alle nodige ethische en juridische waarborgen treffen opdat de essentiële rechten en waarden van onze maatschappij altijd in acht genomen worden maar wij zijn niet gemachtigd om de wetenschappelijke vooruitgang te verlammen die de mens kan helpen om zijn bestemming als menselijk wezen te vervullen.

Wolf
Het gebrek aan eenduidigheid waarvan vele afgevaardigden hier ten aanzien van de kwestie van het klonen blijk geven is kennelijk terug te voeren tot twee (historisch onderling verbonden) misvattingen.
Een eerste is de ontologische misvatting, die erin bestaat de werkelijkheid te beperken tot objecten en daartegenover, als iets totaal anders en onverklaarbaars, de subjecten te stellen. Dat heeft tot gevolg dat de categorie van de identiteit niet meer kan worden gedacht en tot de feitelijke categorie van de gelijkheid wordt gereduceerd. Leibnitz' metafysisch principe van de identitas in discernibilium baant de weg naar een wetenschappelijke onbezorgdheid: " wat ik niet kan onderscheiden, beschouw ik maar als identiek!" De op die manier uitgeholde identiteit wordt in de praktijk dan ook genegeerd: het individu wordt aan zijn technische reproduceerbaarheid onderworpen.
Een tweede is de ethische misvatting. Die bestaat erin ons, mensen, van elke verantwoordelijkheid voor of medevoelen met de andere levende wezens te ontslaan omdat men die als dingen of zelfs als machines beschouwt. Dat is het begin van een houding van stelselmatige onverantwoordelijkheid voor al wat wijzelf niet zijn, een egocentrische terugtrekking uit de volle werkelijkheid van de eigen praxis.
Dat zet de deur open voor mensvijandige praktijken. Wie ons, mensen, op kunstmatige wijze uit het concert van de levende wezens - de "sentient beings" , zoals men dat in het Engels zo plastisch zegt - afzondert, kan ook andere, even kunstmatige grenslijnen trekken, bijvoorbeeld tussen "gewone" en Übermenschen of tussen Untermenschen en "echte" mensen.
Renault-fabriek
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, mijn stemverklaring valt net goed na de ernstige incidenten en de manipulaties die zich zopas in deze Vergadering hebben voorgedaan. De beslissing van Renault om haar vestiging in Vilvoorde te sluiten had inderdaad een echt onderzoek verdiend naar de aaneenschakeling van de oorzaken en de blijkbaar onhoudbare omstandigheden die deze ernstige onderneming ertoe aangezet hebben zich op deze manier te gedragen. In plaats hiervan hebben wij in deze Vergadering slechts recht gehad op een stroom van foute diagnoses, hypocrisie en demagogie.
Ik heb toespraken gehoord die stelden dat de enige oplossing erin bestond het sociale protocol op te nemen in het Verdrag en een sociaal Europa te creëren waar de besluiten bij meerderheid genomen zouden worden. Sociale richtlijnen kunnen op zich echter geen arbeidsplaatsen redden wanneer de kopers de producten te duur vinden. Het Europees Parlement lijkt mij in dit verband weinig rationele economische ideeën te hanteren.
Ik betreur eveneens de oproepen in deze Vergadering, ook van de rechterzijde, om de structuurfondsen weer op gang te brengen en zo de vraag te ondersteunen. Deze oplossing houdt echter in dat we de belastingbetaler uitkleden om de consument aan te kleden. Er waren ook oproepen voor arbeidsherverdeling maar deze oplossing bestaat er meestal in dat men nog maar eens de belastingbetaler uitkleedt om in dit geval de werknemer aan te kleden.
Ik heb ook gehoord dat de linkerzijde de inspanningen om de begroting te saneren in vraag stelde, waaronder waarschijnlijk verstaan wordt dat men Renault zou moeten kunnen subsidiëren om arbeidsplaatsen te behouden. Dit idee zou ons helaas alleen maar dieper de impasse induwen.
Als wij in Europa echt de prioritaire aandacht voor de menselijke dimensie willen opleggen, moeten we het probleem op een andere manier bekijken. In werkelijkheid is Renault ongetwijfeld het slachtoffer van eigen fouten maar zoals zovele andere ondernemingen ook van de internationale vrijhandel, waarvoor de Unie haar deuren geopend heeft met een gekke onvoorzichtigheid. De burgers weten dit maar al te goed en zij beseffen ook goed dat de eenheidsmunt nog hardere aanpassingen zal vergen en zo de hand zal reiken aan de pletwals van de mondialisering.
Om al deze redenen zijn de burgers zich wel degelijk spontaan bewust van de verantwoordelijkheden van Brussel, die men tijdens het volledige verloop van dit debat in deze Vergadering heeft proberen te verdoezelen.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat de verbetenheid van de socialisten mij doet denken aan de uitspraak van Oscar Wilde over de woede van Caliban, die zichzelf herkent in de spiegel. Waarom gaan de socialisten eigenlijk zo fel tekeer in deze zaak? Eenvoudigweg omdat de directie van Renault is aangesteld door een socialistische regering en uit socialisten bestaat en zij, het dient gezegd, op een uiterst onhandige manier de institutionele verantwoordelijkheden opneemt die haar zijn toevertrouwd. Mijns inziens willen de socialisten eerst en vooral hun eigen verantwoordelijkheid afwentelen.
Ik heb tegen de resolutie gestemd. Zij bevatte heel positieve zaken maar ik heb tegen gestemd omdat ik van oordeel ben dat wij een gelijkaardige fout begaan als Renault zelf. Wij verwijten Renault terecht dat het zijn rol en de wettelijke bepalingen miskend heeft door op deze manier te handelen. Wij gaan echter onze rol te buiten wanneer wij de onderneming raad geven en zeggen dat deze of gene oplossing of strategie verkozen moet worden boven een andere. Wij zijn niet degenen die betalen en mogen dan ook niet degenen zijn die beslissen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, zopas zaten de werknemers van Renault op de tribune maar voor hen hadden daar ook mijnwerkers kunnen zitten want men heeft ook de mijnen gesloten en importeert nu steenkool uit Australië of Vietnam. Zij hadden ook voorafgegaan kunnen zijn door de arbeiders van de hoogovens en de staalfabrieken die zijn stilgelegd nu staal wordt ingevoerd uit Thailand. Zij hadden ook voorafgegaan kunnen zijn door de textielarbeiders want men heeft de textielindustrie gesloten en voert textiel in uit Zuid-Oost-Azië.
En dan die hypocrisie want als Vilvoorde dichtgaat, is dit het gevolg van de Japanse transplants -vijf Japanse fabrieken in Groot-Brittannië-, van de Japanse transplants in Spanje en Duitsland en van de invoer van Koreaanse auto's.
Men heeft natuurlijk de structuurfondsen gebruikt zodat m.a.w. de Europese belastingbetaler betaald heeft om de werkloosheid in de automobielindustrie te creëren, zoals hij ook betaald heeft voor Hoover, dat zijn fabriek in Frankrijk gesloten heeft en naar Schotland verhuisd is. Eigenlijk had Ford het al goed begrepen toen hij zijn arbeiders heel goed betaalde.
Wanneer de automobielindustrie sluit, is dat omdat niemand nog auto's koopt en als niemand nog auto's koopt, is dat omdat Europa 20 miljoen werklozen telt. Deze 20 miljoen werklozen zijn op hun beurt het resultaat van een Europa dat alles op vrijhandel zet.

Barros Moura
De ontwerpresolutie is een teken van onvermijdelijke solidariteit met de werknemers die hun baan dreigen te verliezen door de sluiting van de fabriek.
Weinig meer dan een jaar geleden hebben wij gedebatteerd over een identiek geval van een besluit om het personeel van de produktie-eenheid van Renault in Setúbal in te krimpen met het oog op latere sluiting, omdat de fabriek werd verplaatst.
Hetzelfde bedrijf dat communautaire overheidssteun ontvangt en produktie-eenheden sluit die waren gebouwd om deze steun te kunnen ontvangen.
Dit geval toont aan dat de Commissie met twee maten meet: uiterste nauwgezetheid bij de toepassing van de liberaliserende concurrentievoorschriften; geen enkele nauwgezetheid bij de naleving van de Europese sociale normen (over collectief ontslag en Europese ondernemingscomités).
Het bevestigt bovendien op dramatische wijze de ondergeschiktheid van het sociale Europa aan het Europa van de markt en de munt.
De felle reactie van de Europese sociaal-democraten betekent ook dat wij het niet eens zijn met dit beleid dat de werknemers tegen Europa inneemt en de sociale consensus waarop de Europese Unie is gebaseerd kapot aan het maken is.
Gelukkig hebben de werknemers van Renault in de diverse landen begrepen dat hun strijd om het hoofd te bieden aan het "geglobaliseerd" kapitaal op internationale schaal dient te worden verenigd en dat de oplossing niet in een terugkeer naar de nationale grenzen ligt
Wij steunen hun strijd voor het recht op werk onvoorwaardelijk en willen tevens opmerken dat deze samenvalt met de strijd voor een Sociaal en Politiek Europa dat is gebaseerd op de actieve deelname en de strijd van de burgers.

Baudis (PPE) en Fontaine (PPE)
In het licht van de uiterst bedroevende omstandigheden waarin de stemming over de resolutie betreffende de sluiting van de Renault-vestiging in Vilvoorde verlopen is, waren wij van oordeel dat wij geen deel konden nemen aan deze stemming.
Wij hadden inderdaad gewenst dat het klimaat, waarin deze stemming gehouden werd, overeenstemde met de ernst van het probleem. Dat is niet het geval geweest. Wij betreuren dit ten zeerste.

Burenstam Linder, Cederschiöld, Stenmarck en Virgin
De VS en Oost-Azië spinnen garen bij het feit dat de Europese auto-industrie als gevolg van de sluiting van de autofabriek in België door Renault, aan nog meer moeilijkheden wordt blootgesteld. In vele directiekamers wordt nu overwogen of het niet beter is om de geplande investeringen ergens anders te doen dan in Europa.
Renault had de regels inzake overleg met de werknemers dienen te volgen, alvorens tot sluiting van de autofabriek te besluiten. Maar de resolutie van het Europees Parlement gaat veel verder. De eisen en veroordelingen zouden nog meer problemen voor de ondernemingen met zich meebrengen en daardoor de investeringsbereidheid verminderen.
Het Europees Parlement streeft naar verbetering van de sociale verhoudingen en de werkgelegenheid, maar de methodes die men hiervoor kiest, leiden tot het precies tegenovergestelde. Men zal de werkgelegenheid in Europa nooit kunnen bevorderen door ondernemingen te verhinderen zich aan nieuwe concurrentie-eisen aan te passen. Men moet het juist makkelijker maken voor nieuwe ondernemingen en nieuwe buitenlandse investeerders in Europa.
Een ineenstorting van het "Europees model" op sociaal gebied kan worden voorkomen door een groter concurrentievermogen, niet door meer regelingen.
Renault is een onderneming, in eigendom van de staat, die al te lang geaarzeld heeft met noodzakelijke omschakelingen. Dat een industriële gigant als Renault investeringssubsidies van de EU heeft gekregen, werpt een schril licht op de nadelen van ondernemingssteun die de EU zelf via zijn eigen structuurfondsen op grote schaal toepast.

Caudron
De gebruikte methode moet zeker en vast veroordeeld worden, zoals de heren Chirac en Juppé ook gesteld hebben -dat is het minste wat ze konden doen- maar de grond van de zaak is veel ernstiger en bevat een aantal lessen voor de toekomst van Europa, als die er al is.
Europa herinnert de tegenstanders van de Europese Unie en Maastricht eraan dat het niet aan de grond van deze onaanvaardbare situatie ligt maar het geeft blijk van zijn beperkingen en zijn onvermogen om deze te verhinderen, zoals het ook getoond heeft dat het niet in staat is delokalisaties van ondernemingen van het ene naar het andere land van de Unie te verhinderen.
Wij moeten natuurlijk de Belgische en Franse werknemers van Renault steunen en ik steun hen dan ook. Wij moeten echter ook steun geven aan de Europese automobielindustrie en vechten voor een sociaal Europa dat dergelijk gedrag van bedrijfsleiders verbiedt.
Hiervoor zijn nieuwe Europese bevoegdheden nodig, nieuwe richtlijnen, een versterking van het syndicale Europa en een mobilisering van alle Europeanen die een ander Europees beleid wensen en ongebreideld liberalisme weigeren.
Hoewel ik de resolutie zonder enig voorbehoud steun, wil ik toch zeggen dat wij het hierbij niet mogen laten. Wij moeten onze politieke verantwoordelijkheid nemen. Wij kunnen niet de sluiting van een Renault-vestiging betreuren en tegelijk volledig liberalisme aanvaarden. Genoeg krokodillentranen!

Colombo Svevo
Voor het Europees sociaal beleid is de zojuist aangenomen resolutie over de sluiting van de Renault-fabriek te Vilvoorde een bijzonder belangrijk document.
De resolutie is belangrijk omdat ze de grenzen van het afzonderlijke geval te boven gaat en de relatie tussen de Europese Unie en het industriebeleid bloot legt. De resolutie zwijgt niet over de concurrentieproblematiek, noch over de noodzaak van herstructureringen, maar verzoekt met klem de regels in acht te nemen. Deze herstructureringen en willekeurige sluitingen leiden niet alleen tot een stijging van de werkloosheid, maar creëren ook een onzekere economische situatie die ernstige gevolgen kan hebben voor de toename van de bestedingen, voor de sociale conflicten, kortom voor de algehele economische groei van de Europese Unie.
De resolutie is van belang omdat ze ontslag veroordeelt als enige middel om moeilijkheden op te lossen, zonder dat er naar alternatieve maatregelen is gezocht, hetgeen in strijd is met het Europa zoals wij dat proberen te maken, namelijk een Europa dat meer oog heeft voor de problemen van haar burgers.
De resolutie is van belang omdat ze duidelijk maakt dat sluiting van grote fabrieken bijzonder negatieve gevolgen heeft voor de toeleveringssector en voor het gebied waarin dergelijke fabrieken actief zijn.
De resolutie is vooral van belang omdat ze elk besluit afwijst dat eenzijdig en zonder sociaal overleg genomen wordt; besluiten die kenmerkend zijn voor het doldrieste kapitalisme dat het Europese sociaal model aan gruzelementen slaat.
Het belang van deze resolutie schuilt echter ook in het feit dat alles wat nu over Renault is gezegd en geschreven voor alle situaties geldt die zich op identieke wijze en met zeer nadrukkelijke gelijkenissen in Europa voordoen, ook al bereiken ze dan niet allemaal het Europees Parlement. Eén voorbeeld slechts: in Monza ondergaan honderden arbeiders hetzelfde drama doordat Philips zijn fabrieken overplaatst.
Nu zijn we in de onderhandelingsfase aanbeland, en we hopen dat ook deze voortvarende resolutie ertoe kan bijdragen dat de problemen die andere arbeiders in Europa meemaken worden opgelost.

Grossetête
Ik houd er eerst en vooral aan de methode, die Renault gebruikt heeft, scherp te veroordelen. De onderneming verhult met deze plotse beslissing op een schandalige manier de menselijke dimensie van de crisis die zij doormaakt. Ik erken overigens dat de directie zich minachtend gedragen heeft tegenover de werknemers en ik begrijp en deel hun gevoelens van woede en ontreddering.
Ik betreur echter evenzeer dat de Europese Commissie er niet in geslaagd is soortgelijke situaties te voorzien en dat de Europese Unie er met haar industriële beleid niet in geslaagd is economische en sociale antwoorden te geven op de noodzakelijke herstructureringen van een aantal grote ondernemingen, met name in de automobielindustrie, die door een ernstige crisis getroffen worden.
Opdat dergelijke situaties zich niet meer voordoen, wens ik dat de Europese Unie voortaan doeltreffender kan optreden en dat zij minder dure oplossingen op menselijk vlak aanmoedigt en steunt.

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, De EU heeft lang prioriteit verleend aan vraagstukken rond economie, handel, de markt en mededinging. Het wordt nu tijd om andere vraagstukken bovenaan de agenda te plaatsen, zoals sociale vraagstukken en werkgelegenheidsvraagstukken. Dat wij deze vragen prioriteit geven, betekent niet hetzelfde als dat besluiten supranationaal moeten worden genomen met een gekwalificeerde meerderheid. Integendeel, deze vraagstukken moeten worden aangepakt door de lidstaten. De EU kan doelstellingen formuleren voor bijv. de werkgelegenheid, terwijl de maatregelen om die doelen te bereiken worden opgesteld en uitgevoerd op nationaal niveau.

Péry
De sluiting van de Renault-vestiging in Vilvoorde is een drama dat bij zovele andere fabriekssluitingen komt. Deze afdeling is bovendien heel rendabel en is nog maar pas gemoderniseerd. Dit is een onduldbare economische en menselijke verspilling.
Hoe kan men dan niet begrijpen dat dringend nood is aan een strategie en een industrieel beleid van de Europese Unie? Economische en sociale samenhang zijn onontbeerlijk en moeten hand in hand gaan. Het Europees Parlement ijvert hier al jaren voor.
De mondialisering van de markten -en niet de bouw van Europa!- zet ondernemingen ertoe aan keuzes te maken, herstructureringen te plannen, allianties aan te gaan met derde landen. Om een merk, kennis, arbeidsplaatsen te verdedigen? Dat had je gedacht... Nu de betrokken onderneming na jaren van winst met verlies werkt, laat zij zich hierdoor leiden ten koste van het economische en sociale leven van steden en zelfs volledige regio's in Frankrijk, België en Spanje.
Voorlichting en raadpleging zijn voor alles een blijk van respect voor de andere, zijn werk en zijn rechten.
Het Europees Parlement heeft zich sinds de jaren tachtig over deze kwestie gebogen in naam van het te bouwen sociaal Europa. Dit botste echter op heel wat weerstand bij de meeste regeringen van onze lidstaten! Wij hebben tot september 1994 moeten wachten voor de richtlijn over de Europese ondernemingsraden officieel bekrachtigd werd!
Renault was vooruitgelopen op de Europese wetgeving en had in 1993 een eigen Europese ondernemingsraad opgericht. Moeten we deze onderneming, die lang een voorbeeld voor de industrie en de sociale vooruitgang was, eraan herinneren wat deze ondernemingsraad inhoudt, met name in artikel 1:
" De Europese ondernemingsraad van Renault is een structuur voor informatie en dialoog inzake de strategische richtsnoeren van de onderneming op Europees niveau op economisch, financieel en sociaal vlak, evenals inzake de belangrijkste ontwikkelingen in de vestigingen in de Europese Unie, in de mate waarin zij een weerslag hebben op Europees vlak" .
Dialoog en overleg hadden alternatieve oplossingen mogelijk gemaakt. Ons Parlement vraagt dan ook dat de mogelijkheid van arbeidsduurvermindering bestudeerd zou worden, in lijn met het verslag-Rocard dat onze Vergadering heeft aangenomen. Tevens moeten maatregelen voor permanente vorming voorgesteld worden.
De Europese staking van vorige week was een echte bewustwording van de werknemers voor het sociale Europa. De solidariteit van de Franse en Spaanse arbeiders met hun Belgische collega's is een primeur!
Ik heb altijd gedacht dat het sociale Europa niet eenvoudigweg "van bovenaf" kon opgelegd worden met verordeningen en wetten. Staan wij aan het begin van een nieuwe machtsverhouding tussen de Europese vakbonden en de multinationals?
Ik houd eraan mijn diepe solidariteit te betuigen met de duizenden werknemers van Renault, die volledig in het ongewisse gelaten zijn over de tragische beslissingen van hun directie en met alle arbeiders van de onderaannemers die de verschrikkelijke economische gevolgen van deze sluiting zouden dragen.

Sjöstedt en Svensson
Wij hebben vóór de resolutie over de sluiting van Renault van de fabriek in Vilvoorde gestemd. De resolutie is een belangrijke markering van de opstelling van het Europese Parlement tegen een werkgever die grote meedogenloosheid en wreedheid heeft getoond tegenover zijn werknemers. Wij verklaren ons solidair met de strijd van de Renault-werknemers voor hun recht op werk.
Wat de resolutie betreft zijn wij het niet eens met de formulering dat het sociale protocol in het Verdrag moet worden opgenomen, nu dit de supranationale ontwikkeling van de EU zou versterken. Sociale rechten kunnen op nationaal niveau gewaarborgd worden en verbindend zijn, en dit verdient de voorkeur.

Verwaerde
Ik heb bewust niet deelgenomen aan deze stemming om te tonen dat ik het niet eens kan zijn met zo'n tekst.
Ik stel inderdaad met verontwaardiging vast dat onze Vergadering het nodig acht resoluties op te stellen over alle actuele kwesties. Ik wil het nog niet over inmenging hebben maar ik stel wel een echte ontsporing vast inzake de onderwerpen die in deze resoluties behandeld worden.
Natuurlijk betreur ik ten zeerste dit verlies aan arbeidsplaatsen en de handelwijze van de onderneming. Ik hoop dat het Europees Parlement in de toekomst niet meer zulke resoluties hoeft aan te nemen die alleen maar feiten vaststellen en veroordelen en dat het veeleer bijdraagt tot een doeltreffend industrieel en sociaal beleid, zodat dergelijke situaties, die helaas getuigen van de ernstige crisis die een aantal industrietakken momenteel doormaakt, vermeden kunnen worden.

Wolf
De stuitende houding van de in Frankrijk gevestigde transnationale Europese onderneming Renault stelt vier strategische tekortkomingen van de huidige EG in het licht:
1) de bestaande richtlijnen worden niet of in onvoldoende mate toegepast, zoals hier de richtlijnen over de Europese ondernemingsraden en over de collectieve ontslagen. Men had al lang een gemeenschappelijke strategie moeten uitstippelen om die toepassing te verbeteren door de betrokkenen daartoe te stimuleren en in doeltreffender sancties te voorzien. 2) Het probleem van de subsidieshopping in de EG is nog niet opgelost. Zoals het Parlement, ook op initiatief van de groenen, steeds opnieuw heeft gevraagd, moet men er eindelijk voor zorgen dat alle Europese en nationale steunmaatregelen worden gekoppeld aan langetermijnplannen voor de ontwikkeling op sectoraal en regionaal niveau en dat die steun wordt terugbetaald als een onderneming de aangegane verbintenissen niet nakomt. 3) De Europese automobielindustrie stevent op een ernstige structurele crisis af. De productiecapaciteit ligt drie keer te hoog en noch op de Europese interne markt noch op de wereldmarkt zijn er voldoende expansiemogelijkheden, waarbij wij ons kunnen afvragen of die expansie wel ecologisch verdedigbaar zou zijn. Wij moeten het debat over het Europees industriebeleid heroriënteren en ons afvragen hoe wij de autoindustrie tijdig tot een mobiliteitsindustrie kunnen ombouwen. Er zijn daartoe al aanzetten geweest, maar men heeft daaraan niet voortgewerkt. 4) Om een werkgelegenheidscrisis in de sector te voorkomen pleiten wij voor een snellere verkorting van de arbeidstijd met een gestaffelde looncompensatie en inkomensstabiliserende maatregelen voor de lage en middelgrote inkomens in het kader van een hervorming van de belastingen en heffingen. Het drama is dat de Gemeenschap, de lidstaten en de sociale partners zichzelf voor een gecoördineerde uitstippeling en tenuitvoerlegging van een dergelijke strategie nog altijd de nodige instrumenten niet hebben verschaft. Ook dit betreurenswaardige voorbeeld van het cynisme van de bedrijfsleiding leert ons dat wij die kwestie niet alleen met woorden maar eindelijk ook met daden moeten aanpakken.
(De vergadering wordt te 14.10 uur onderbroken en te 15.05 uur hervat)

Hory
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het woord voeren over de principes die aan de basis van het onafhankelijke karakter van onze debatten liggen.
Aan het einde van de vorige vergadering is heel vaak een beroep gedaan op het Reglement. Ik wil hier uiteraard niet op terugkomen. Het ging grotendeels over de onafhankelijkheid van de debatten in het Parlement en over het feit dat wij niet onder enige druk mogen vergaderen. Ik zou aan een ander beginsel willen herinneren en een beroep willen doen op wat de Fransen "de scheiding van kerk en staat" noemen en hetgeen wij in alle talen zouden kunnen bestempelen als "de neutraliteit van de overheidsinstellingen tegenover godsdienstige invloeden" .
Daarnet heb ik rond 14.00 uur, bij het einde van de vergadering van vanmorgen, vastgesteld -en dit is niet de eerste keer- dat een religieus koor liederen zong bij de ingang van het Europees Parlement. Mooie maar godsdienstige liederen. Het gaat hier echter niet om hun talent en artistieke kwaliteiten en ik wil eenvoudigweg...
(De voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
Mijnheer Hory, ik weet niet wat er is gebeurd. Wij hebben een zware agenda en moeten die voortzetten. Wellicht kunt u zich schriftelijk tot het presidium wenden. Wat u zegt, heeft echter niet alleen met het Reglement te maken. Ik moet u het woord jammer genoeg ontnemen.

Hory
Mevrouw de Voorzitter, ik beroep mij op ons Reglement.

De Voorzitter
Mijnheer Hory, u heeft inderdaad naar het Reglement verwezen. Als u nog meer wil zeggen verzoek ik u dat schriftelijk te doen. Wij zullen de kwestie dan bespreken, maar nu kunnen wij daarover geen debat beginnen.

Communautaire douanevervoer (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over:
het verslag (A4-0053/97) van de heer Kellett-Bowman, namens de Enquêtecommissie communautair douanevervoer, over het communautair douanevervoer; -de ontwerpaanbeveling (A4-0054/97), namens de Enquêtecommissie communautair douanevervoer, over het verslag van de Enquêtecommissie over het communautair douanevervoer.
Mulder
Mevrouw de Voorzitter, als een van diegenen die deelgenomen hebben aan de werkzaamheden van de Enquêtecommissie communautair douanevervoer, heb ook ik de behoefte om de heren Tomlinson en Kellett-Bowman te prijzen voor de manier waarop ze hun werk hebben gedaan. Ik denk dat dit verslag van alle kanten in een behoefte heeft voorzien. Het was voor mij opvallend hoe graag douanediensten en expediteurs wilden deelnemen aan de diverse gesprekken die wij hadden. Ik vraag mij daarom af of het niet goed zou zijn om te onderzoeken of er geen structuur zou kunnen komen opdat deze twee groeperingen geregeld met elkaar zouden kunnen discussiëren onder leiding bijvoorbeeld van de Europese Commissie. Die vrijwilligheid is er en die moet denk ik op het ogenblik benut worden.
Wat betreft het verslag zelf: ik vind het verslag zo compleet dat het moeilijk is om er nog iets aan toe te voegen. Voor mij lijdt het geen twijfel dat als er Europese regels zijn, die Europees gecontroleerd moeten worden. Ik denk dus dat er op de lange duur één of andere vorm van een Europese douanedient moet komen. Ik zeg op de lange duur, want voorlopig zal dat nog wel niet mogelijk zijn. Allereerst moet er een samenwerking komen en dat onder leiding van de Europese Commissie. Ik denk dat de rol van UCLAF moet worden versterkt en misschien is het ook mogelijk dat de Europese Commissie onderzoekt, het is in het verslag niet genoemd, in hoeverre de samenwerking met Europol zou kunnen worden verbeterd. Ik herinner mij dat tijdens de verkiezingscampagne van '89, toen wij het over de voltooiing van de interne markt hadden, iedereen sprak over versterking van de douane aan de buitengrenzen. We hebben gezien dat het tegendeel is gebeurd. Een van de eerste punten die moet gebeuren is, denk ik, dat wij de buitengrenzen versterken en ook ik ben er sterk voor dat wij meer doen aan vliegende brigades, controleren waar dat mogelijk is, overal in Europa. Computerisatie, uiteraard. Een bijzondere rol is toebedeeld aan Zwitserland. Het is een zwakke schakel in het geheel. Ik ben van mening dat wij speciale aandacht moeten geven aan aanbeveling 29 die zegt dat de Commissie jaarlijks een rapport moet uitbrengen over hoe de samenwerking met Zwitserland verloopt op het gebied van justitie en wat dies meer zij. Dit rapport is er nu. Ik denk dat het echte werk nu pas gaat beginnen. Ik zie daarom met belangstelling uit naar het rapport dat commissaris Monti ons voor eind april heeft beloofd. Ik denk dat we dan kunnen beginnen aan de lange etappe die voor ons ligt om de controle op douanegebied in Europa te versterken.

Dankert
Voorzitter, vanmorgen is door de heer Kellett-Bowman en de heer Tomlinson al uitstekend ingegaan op de inhoud van het verslag en ik zit dus ook een beetje met het probleem dat er weinig nieuws aan toe te voegen is. Men moet dat rapport gewoon lezen. Dat lijkt mij essentieel, dan ziet men ook de samenhang. Toch nog een paar punten. Er is tot nog toe erg weinig aandacht besteed aan de problematiek van de 100procent-garantie voor gevoelige goederen. En één van de constateringen die we in dat verslag doen, is dat het systeem van het vervoer van gevoelige goederen over de weg op die 100-procent-garantie volstrekt is vastgelopen en dat die goederen andere uitwegen, waaronder de smokkelweg, zoeken. Dus ik wou toch ook van de kant van de Commissie wel iets meer horen over de mogelijkheden daar vrij snel in te grijpen.
Toen ik commissaris Monti vanmorgen hoorde, kreeg ik toch het gevoel dat hij zich wat makkelijk afmaakt van het probleem Zwitserland. Want ik denk niet dat we er zijn met die samenwerkingsovereenkomst die tussen de douanediensten tot stand gekomen is. Zwitserland is een veel serieuzer probleem. Het is natuurlijk te gek om los te lopen dat je gepatenteerde botersmokkelaars op het "zweite Deutsche Fernsehen" trots in hun tuin ziet staan te vertellen hoe ze dat allemaal doen, zonder dat er enige mogelijkheid is in te grijpen. Dat betekent dus dat we met de Zwitsers in het kader van hun gemiste erelidmaatschap wat hard zullen moeten onderhandelen over onder andere dit vraagstuk van de beschermers van fraudeurs die hun activiteiten op het gemeenschapsgebied of op het terrein van de Europese Unie uitoefenen.
Bij de vorige enquête-discussie was het Nederlandse voorzitterschap niet aanwezig. Dat is dit keer wel het geval. Ik ben daar dubbel verheugd over omdat ik denk dat als we het hebben over een ander onderdeel van dit rapport, namelijk de noodzaak van de verbetering van de problematiek van opsporing en vervolging, ook de IGC aan de orde is.
Het is absoluut noodzakelijk, zonder nu meteen over te willen gaan tot volledige Europese bevoegdheden op het gebied van opsporing en vervolging, dat toch tussen de lidstaten overeenstemming tot stand gebracht wordt over het mogelijk maken van het functioneren van de Europese Unie, als een soort clearing-house, zowel voor de opsporing, dus voor de informatieverzameling, als voor de vervolging. Ik heb van Nederlandse kant, ik geloof van de minister van Justitie, al de gedachte gehoord aan een Europese magistraat bij Europol. Ik denk dat dit soort gedachten ook eens wat zou moeten worden ontwikkeld in de richting van de problematiek die met de transitfraude aan de orde is.
Voorzitter, daarnaast lijkt me, en ik hoop dat dat in de IGC kan, dat geprobeerd zou moeten worden om handen en voeten aan die hele problematiek te geven, wat tot nog toe veel te weinig het geval is.

Sarlis
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de beperkte spreektijd waarover ik beschik, wijzen op de verwezenlijkingen van de Enquêtecommissie communautair douanevervoer, welke aantonen dat degenen die van oordeel zijn dat het Europees Parlement bevoegd moet zijn om enquêtecommissies op te richten, het bij het rechte eind hebben.
De belangrijkste van die realisaties zijn ongetwijfeld de volgende.
Ten eerste, de Enquêtecommissie communautair douanevervoer opent nieuwe - procedurele - perspectieven voor de wijze waarop enquêtecommissies moeten werken. Ze heeft tal van procedurekwesties opgelost, waarbij de interinstitutionele overeenkomst naar behoren werd geïnterpreteerd.
Ten tweede, ze heeft het probleem van het communautair douanevervoerstelsel - terecht - omgevormd van een zuiver technocratisch tot een politiek vraagstuk. Als de enquêtecommissie niet tussenbeide was gekomen, zou de impasse waarin de technocraten van de Unie waren beland, geleid hebben tot de instorting van het stelsel. Het is dan ook duidelijk dat de commissie het douanevervoerstelsel van de ondergang heeft gered.
Ten derde, de enquêtecommissie is erin geslaagd politieke verbintenissen af te dwingen. Zo heeft de Commissie er zich toe verbonden - en ik hoop dat ook de Raad daartoe bereid is - het douanevervoerstelsel niet uit te breiden, zolang het niet volledig is geautomatiseerd en de nodige hervormingen niet zijn doorgevoerd.
Ten vierde, de enquêtecommissie heeft niet alleen politieke verbintenissen bekomen, maar ook de bestaande beleidsvormen beïnvloed. Ik wil er in dit verband op wijzen dat we momenteel met de volgende tegenstelling worden geconfronteerd. Enerzijds bereiken de gemengde comités of werkgroepen van vertegenwoordigers van de lidstaten en de Commissie steeds overeenstemming over de douanekwesties die ze behandelen. Anderzijds blijkt uit de antwoorden op de vragenlijsten dat de vijftien lidstaten het onderling in hoge mate oneens zijn en andere standpunten innemen dan die welke hun vertegenwoordigers in de gemengde comités in Brussel verdedigen. De enquêtecommissie trekt daaruit - heel terecht - de conclusie dat het huidige systeem volledig onbetrouwbaar is.
Tenslotte herinner ik de commissarissen nog aan aanbeveling 29 met betrekking tot Zwitserland, waarnaar de heer Mulder al heeft verwezen, alsmede aan aanbeveling 23, waarin we aandringen op de spreiding van de aansprakelijkheid met betrekking tot het garantiestelsel. Daar de waarborgen niet louter mogen berusten op het "erewoord" van de expediteurs, moeten ook de transporteurs en de eigenaars van de vervoerde goederen bij het stelsel worden betrokken.

Theorin
Mevrouw de Voorzitter, door ons wordt als resultaat van grondig en veelomvattend werk een goed rapport gepresenteerd. Wij hebben veel geleerd over de manier waarop de georganiseerde misdaad door gekonkel en fraude profijt trekt van de interne markt, en vooral hoe Zwitserland bij deze handelswijze stelselmatig gebruikt wordt. Zowel wettelijke als onwettige economische actoren hebben ten volle van de interne markt geprofiteerd. De EU en de lidstaten hebben verscheidene miljarden ecu aan BTW, invoerheffingen en accijnzen verloren, ten voordele van de georganiseerde misdaad. Zoals de heer Tomlinson al heeft gezegd: als slechts 1 % van de transitoperaties op fraude berust, gaat dat om 4, 5 miljard ecu; en als 2 % op fraude berust, gaat 9 miljard ecu onze neus voorbij.
De Commissie kan worden verweten dat zij zich al te lang passief heeft opgesteld. Men heeft niet op tijd gereageerd op de toegenomen fraude als gevolg van het verouderde stelsel. De samenwerking tussen de nationale douanediensten moet functioneren alsof het gaat om een en dezelfde overheid. Zo is dat tot nu toe niet gebeurd. De Commissie moet in samenspraak met de lidstaten een gemeenschappelijk beleid vormen voor fysieke controle overal in de Europese Unie, dus niet alleen bij de grenzen, voor maximale reistijden en voor beperkingen van de routes. Deze bepalingen moeten op een consequente manier door de douanediensten in de lidstaten worden toegepast.
De eerste onmiddellijke stap is het automatiseren van het verouderde douanevervoerstelsel uit 1968. Maar ook een computersysteem is niet 100 % bestand tegen manipulatie. Daarom moet de Commissie ook gebruik maken van andere gekwalificeerde technologie, bijvoorbeeld optische kaarten. Deze zijn gebaseerd op laserstralen, ze kunnen niet worden gewist en ze kunnen grote hoeveelheden gegevens opslaan. Ze worden gekenmerkt door een hoge kwaliteit, duurzaamheid en ze kunnen op alle computers worden aangesloten.
De criminaliteit is goed georganiseerd, ze gebruikt stelselmatig alle gaten in het stelsel en heeft tot nu toe een stap vóór gelegen op de lidstaten en de EU. Het is de hoogste tijd dat de Commissie samen met de lidstaten de consequenties uit de interne markt trekt. Alle gaten in de regelgeving van de EU moeten worden gedicht. Een doelmatige fysieke controle bij alle grenzen en steeksproefgewijze controle overal in de EU moeten worden ingevoerd. De nieuwe technologie is een absolute noodzaak. De douanediensten in de lidstaten moeten samenwerken alsof ze een en dezelfde overheid zijn. De georganiseerde misdaad mag de ontwikkeling niet langer leiden. Nu wordt het tijd dat de EU en de lidstaten handelend optreden. De Commissie en de lidstaten moeten de aanbevelingen van het rapport in daden omzetten.

Fabra Vallés
Mevrouw de Voorzitter, de afschaffing van de binnengrenzen, die de interne Europese markt vanaf 1993 meebracht, vormde een keerpunt voor het probleem van het communautaire douanevervoer.
Het vrij verkeer heeft inderdaad enorme en onbetwistbare voordelen opgeleverd maar vanaf 1993 begonnen criminele organisaties en ondernemers zonder scrupules de fouten in het systeem te ontdekken en gebruik te maken van de nieuwe situatie waarbij bijna geen grenscontroles meer verricht werden.
De hoge bedragen die naar voor geschoven worden als verliezen aan fiscale inkomsten als gevolg van fraude zijn slechts het topje van de ijsberg van de bestaande vormen van fraude. Deze fraude is niet alleen nefast voor de communautaire schatkist maar leidt ook tot aanzienlijke verliezen voor ondernemingen van goede wil.
De voortdurende meningsverschillen tussen de verschillende economische operatoren, de nationale administraties en de Commissie over de globale fraudecijfers tonen hoe dan ook andermaal de verwarring aan waarin wij ons bevinden en de noodzaak om dringend over te gaan tot een ernstige hervorming van het systeem van het communautaire douanevervoer.
Een duidelijk voorbeeld van deze verwarring waarover ik het had, is de uitbreiding van het systeem van het communautaire douanevervoer tot de Visegrad-landen. Ik wil er hier ook aan herinneren dat dit besluit op administratief niveau genomen is en niet op politiek niveau, hoewel zo'n belangrijk besluit dit vereiste. Het uitbreiding van het transitsysteem tot de Visegrad-landen is ongetwijfeld een duidelijk voorbeeld van de nood aan verdieping voor sprake kan zijn van uitbreiding.
Informatisering moet de hoofddoelstelling zijn in de hervorming van het stelsel zodat wij de meer dan 18 miljoen transitoperaties per jaar kunnen beheren. Het is in alle opzichten evident dat het huidige systeem, waarbij documenten van de ene naar de andere douanedienst verzonden worden, archaïsch is, tot enorme vertragingen leidt en de vervalsing van formulieren en de bijhorende stempels vergemakkelijkt.
Ik wil er hier echter ook herinneren dat verschillende landen, waaronder Spanje, al reusachtige stappen gezet hebben in het informatiseringsproces van het systeem. De hervorming van het communautaire douanevervoer moet streven naar een vereenvoudiging van de formaliteiten voor de economische operatoren en naar samenwerkingsmechanismen op douane- en justitieel vlak, vooral met het oog op het opsporen van fraude, het opleggen van sancties, de uitvoering van deze sancties en de controle op vermindering of kwijtschelding.
Tenslotte wil ik eraan herinneren dat vele getuigen, die voor de tijdelijke enquêtecommissie communautair douanevervoer verschenen zijn, het over Zwitserland of het eiland Mann gehad hebben. Ik zou het hier echter ook willen hebben over belastingsparadijzen als Gibraltar. De lakse houding van de autoriteiten van Gibraltar heeft ervoor gezorgd dat dit een gebied is waar het witwassen van geld de problemen, waarover wij het hier vandaag hebben, bevordert.

Katiforis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren afgevaardigden, het verslag dat de heer Tomlinson, voorzitter van de Enquêtecommissie communautair douanevervoer, aan de vergadering heeft voorgesteld, wordt het verslag over transitfraude genoemd. Het kan echter ook worden bestempeld als het verslag over "zelffraude" , hetgeen in het Grieks zoveel betekent als "zelfmisleiding" - wat ongetwijfeld van toepassing is op degenen die denken dat de Europese interne markt al voltooid is. Een interne markt is evenwel een gebied dat een andere - externe - ruimte veronderstelt, waarvan het door een duidelijke scheidingslijn wordt afgezonderd.
Voor de interne markt bestaat die scheidingslijn uit het gemeenschappelijk douanesysteem, dat evenwel geen zin heeft als het niet efficiënt wordt toegepast. De doeltreffendheid van het stelsel wordt beoordeeld aan de hand van de ongeoorloofde praktijken van de transporteurs, waarbij de vervoerders die te goeder trouw handelen, de wet toepassen als het hen zo uitkomt. Als men aan illegale importeurs van Marlboro-sigaretten vraagt wat volgens hen het verschil is tussen de markt in Detroit en de Europese interne markt, antwoorden ze dat het enige onderscheid er wellicht in bestaat dat ze in Amerika bepaalde heffingen betalen, terwijl ze dat in Europa niet doen. Het gaat niet om een bewering die uit de lucht is gegrepen, want de enquêtecommissie heeft dit probleem diepgaand onderzocht.
De enquêtecommissie heeft ook de oorzaken van de douanefraude onderzocht en is tot de vaststelling gekomen dat de explosie ervan het gevolg is van de fragmentering van de douanediensten in de Gemeenschap. De bevoegdheid voor de douanecontroles ligt bij de vijftien nationale douanediensten. We hebben de douanediensten van de lidstaten, die vroeger tot taak hadden de nationale grenzen te bewaken, evenwel hun oorspronkelijke functie ontnomen, en we hebben ze niet op hun nieuwe communautaire opdracht, met name het toezicht op de buitengrenzen van de Unie, voorbereid. We hebben de douaniers uit de lidstaten geen Europese korpsgeest bijgebracht en we hebben geen gemeenschappelijke douaneopsporingsinstantie opgericht die tot die geest kan bijdragen - zodat we ons aan de ontstane chaos konden verwachten.
De voornaamste boodschap van de enquêtecommissie is dan ook dat voorstellen ter hervorming van het douanestelsel - ook al zijn ze juist en logisch - niet volstaan om de problemen op te lossen en de smokkelpraktijken op de interne markt een halt toe te roepen, zolang de douanediensten in Europa gefragmenteerd blijven en geen gemeenschappelijke douaneopsporingsdienst wordt ingesteld.
Om douanefraude tegen te gaan, hebben enkele lidstaten besloten de bilaterale of multilaterale samenwerking op douanegebied te versterken, wat - volgens mij - echter neerkomt op een nieuwe poging van de harde kern van Unielanden om een eigen koers te varen. Daarom moet worden onderzocht of we niet kunnen komen tot een nauwere samenwerking op douanegebied waaraan alle lidstaten van de Unie deelnemen - waarvoor een gemeenschappelijke douaneopsporingsinstantie die het toezicht op het hele grondgebied van de Unie verzekert, ongetwijfeld de beste oplossing is.

Pronk
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Green heeft gezegd dat zij het niet zo prettig vond dat er niet zoveel mensen waren bij het begin van dit debat. Ik vind het wel prettig dat wij nu in zo'n serene sfeer kunnen arbeiden. Want wat wij net meegemaakt hebben, gaf toch wel iets anders te zien. Wat dat betreft geef ik de voorkeur aan het Parlement in deze vorm.
Ik geloof dat de enquêtecommissie een hele goede zaak is geweest. Ik ben zelf vreselijk geschrokken. Ik ben geen lid van de Commissie begrotingscontrole en als je dan zonder lid van die commissie te zijn midden in deze zaak valt, dan schrik je ontzettend als je ziet hoe erg het transitvervoer er eigenlijk aan toe is. Als je een systeem had uitgedacht dat maximale mogelijkheden tot fraude gaf, dan had je dit systeem uitgevonden, denk ik, anders valt het onmogelijk te verklaren. De bedragen waar het om gaat, zoals vermeld in het verslag, zijn gigantisch. In Nederland alleen heeft de Nederlandse overheid toegegeven dat er aan achterstallige belastingen en invoerrechten één miljard gulden uitstaat.
Een tweede punt waar ik de nadruk op zou willen leggen, is de kwestie van de 10 % die de lidstaten mogen houden om een goed douanesysteem tot stand te brengen. De meeste lidstaten houden daar aan over. Nederland gelukkig niet, maar toch wordt driekwart van de hele dienst accijnzen en douane door de Europese overheid betaald zonder dat het Ministerie van Financiën dat op enigerlei wijze aangeeft, terwijl ze toch altijd zo gevoelig zijn voor dingen die zij aan Europa moeten afdragen.
Ik denk dat ons onderzoek toch een indicatie heeft gegeven van een ander probleem, namelijk het gevaar dat lidstaten in het kader van de interne markt inkomsten mislopen, dat de belastingbasis daardoor uitgehold zou kunnen raken, hetgeen er toe bij zou kunnen dragen dat er nog meer belasting geheven wordt bij de eenvoudige bron van inkomsten, namelijk de loon- en inkomstenbelastingen. Dat is nu net wat wij in het kader van de werkgelegenheid niet zouden moeten hebben.
Treurig is de gebrekkige samenwerking tussen de douanediensten. Daar is al door velen over gesproken. Ook de zaak met de landen die echt enorme problemen geven, waar ik het ook helemaal eens ben met de heer Dankert die heeft gezegd dat commissaris Monti daarover toch wat monter geweest is, dat wil zeggen de zaak Zwitserland, Mann, Cyprus, en ook Gibraltar, die landen die op grote schaal onderdak bieden en geen enkele wijze medewerking verlenen terwijl zij weten dat er op grote schaal belasting en accijnzen van de Europese Unie ontdoken worden. Daar moet iets aan gebeuren.

Bösch
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, deze enquêtecommissie heeft bewezen dat het Europees Parlement zich tenvolle wil kwijten van zijn taak de belangen van de belastingbetalers te verdedigen. Wij moeten nu het voortreffelijke werk dat de voorbije vijftien maanden is verricht samen met de Commissie en de lidstaten ook in de praktijk brengen.
Ik wil er alleen maar aan herinneren dat onze medeburgers in deze tijd van budgettaire consolidatie in de lidstaten onder zogenaamde bezuinigingsmaatregelen gebukt gaan en dat niemand hen kan blijven wijsmaken dat zij besparingen in onder meer de pensioenen, de sociale zekerheid en het onderwijs moeten aanvaarden als onze Unie en haar lidstaten ondertussen toestaan dat fraude wordt gepleegd en dat miljarden belastinggeld worden verspild.
Een andere conclusie moet voor ons zijn dat wij de mensen op het terrein eindelijk bij de uitstippeling van het beleid moeten betrekken. De lidstaten hebben bij de douanediensten vele duizenden banen geschrapt. Die mensen zijn natuurlijk gefrustreerd. Wij moeten lering trekken uit hun ervaringen met de huidige, gebrekkige procedures voor het douanevervoer. Mijnheer Monti, geachte leden van de Commissie, in de volgende maanden moeten wij eens onderzoeken hoe het bijvoorbeeld met het douanepreferentiestelsel staat. Dat is niet alleen een kwestie van buitenlands beleid. Wij moeten ook weten hoe wij een dergelijke regeling kunnen toepassen en controleren. Wij herinneren ons nog levendig dat verschillende douanebeambten ons hebben gezegd dat de uiteenlopende regelingen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op dit ogenblik een regelrechte uitnodiging tot fraude zijn. Ook op dat terrein zal de Commissie voorstellen moeten formuleren. Als lid van het Europees Parlement en van de Enquêtecommissie zullen wij u daarin steunen.

Perry
Mevrouw de Voorzitter, het verheugt mij dat ik heb kunnen deelnemen aan de werkzaamheden van deze tijdelijke enquêtecommissie; en trouwens ook dat ik een klein aandeel gehad heb in de totstandkoming van deze commissie. Een jaar of twee jaar geleden, in het eerste kwartaal van 1995, verzamelde ik de handtekeningen van 25 % van de leden van dit Parlement voor een verzoek tot instelling van een enquêtecommissie om de problematiek van de fraude in de Gemeenschap te onderzoeken. Ik heb dat initiatief toen genomen, omdat de inwoners van mijn kiesdistrict fraude ten nadele van de Gemeenschap zeker als een ernstige zaak beschouwen, zoals mevrouw Green vanmorgen al gezegd heeft.
Ik herinner mij dat ik een onderhoud had met de vorige Voorzitter van het Parlement, de heer Hänsch, toen er weinig leek te gebeuren naar aanleiding van dat verzoek, en hij tegen mij zei dat wij alleen van die bevoegdheden gebruik dienden te maken, als wij er zeker van waren daar iets mee te bereiken. Ik kan nu tegen de Voorzitter zeggen dat wij daarmee inderdaad een succes geboekt hebben. Ik breng de voorzitter van de commissie en de rapporteur hulde. Dat succes heeft de Commissie, de douanediensten, de vervoerders en de expediteurs zelf er al toe gebracht de gang van zaken in het communautair douanevervoer te veranderen. Het heeft de smokkelaars er zelfs toe gedwongen om hun werkwijze te veranderen, daar zij weer op de ouderwetse smokkelhandel zijn overgegaan in plaats van fraude te plegen in het kader van het communautair douanevervoerstelsel.
Er moet echter nog meer werk gedaan worden. De Commissie begrotingscontrole moet daar greep op houden. Ik twijfel er niet aan dat mevrouw Theato ervoor zal zorgen dat dit ook zal gebeuren. Het is gewoon een schande dat het systeem nog niet gecomputeriseerd is. Er is geen bistro in deze stad waar een betaalpas niet door koppeling op afstand op een centrale computer kan worden aangesloten. Wij moeten de douanediensten over minstens zoveel moderne technologie laten beschikken als de gemiddelde Franse bistro.
De tijdelijke enquêtecommissie heeft volledig gebruik gemaakt van haar bevoegdheden, en dat geldt ook voor de enquêtecommissie BSE, en daarmee een belangrijke nieuw recht van het Parlement uitgeoefend. Deze twee commissies hebben hun taak verschillend opgevat, maar beide tonen mijns inziens duidelijk de waarde van de nieuwe procedure aan. Het verheugt mij te zien dat de Raad ons debat heeft bijgewoond en ik dank hem daarvoor.
Wat de conclusies betreft: de enquêtecommissie had gelijk dat zij ervan afgezien heeft om voorstellen te doen voor de instelling van één douanedienst. Uit het simpele feit dat de samenwerking op dit moment gebrekkig is volgt niet dat één dienst beter gefunctioneerd zou hebben. De boodschap die wij aan de nationale douanediensten willen overbrengen is echter duidelijk: wij profiteren van de interne markt, wij willen dat de handel in de gehele Gemeenschap toeneemt en wij wensen dat de douanediensten samenwerken, zoals in het verslag staat: om als één dienst te functioneren. Dat is geen slechte doelstelling voor de douanediensten. En dat is ook geen slechte doelstelling voor Europa.

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de heer Perry, op wiens initiatief de instelling van de Enquêtecommissie teruggaat. Deze eerste enquêtecommissie heeft hard gewerkt en dat heeft resultaten opgeleverd. Als men de media volgt, stelt men vast dat nu in Zwitserland, Oostenrijk, Spanje en overal in Europa aandacht wordt besteed aan gevallen van fraude die vroeger onder het vloerkleed werden geveegd. Overal horen wij van sigarettensmokkel en illegale handel in groenten, vee en vlees. Als men weet dat een container sigaretten een miljoen ecu, een container alcohol 400.000 ecu, een container boter of vlees 45.000 ecu en een container suiker 12.000 ecu opbrengen, is smokkel duidelijk een winstgevende bezigheid.
Slachtoffers van de fraude zijn niet alleen de staten en de Europese Gemeenschap - die inkomsten uit belastingen en heffingen derven -, maar ook de eerlijke handelaars die hun belastingen wel betalen en zelfs meer belastingen moeten betalen omdat de fraudeurs dat niet doen.
Ook de verzekeringsmaatschappijen draaien hiervoor op, waardoor de verzekeringspremies stijgen. Uiteindelijk betaalt de Europese consument het gelag. Het Europees Parlement moet de Europese consumenten beschermen en daarom is het belangrijk dat deze Enquêtecommissie het probleem grondig heeft onderzocht.
Het communautair douanevervoer veroorzaakt evenwel ook kosten, vooral voor de lidstaten die aan Oost-Europa grenzen en die daardoor meer douanecontroles dan de andere moeten uitvoeren. wij zouden moeten onderzoeken of wij die landen niet uit de communautaire begroting kunnen helpen.
Voorts hebben wij ook vastgesteld dat de Europese Commissie maatregelen moet treffen, moet nagaan hoe dat op een doeltreffende wijze kan gebeuren en hoe men een aantal veranderingen kan aanbrengen. Dat zou voor de financiën van de Europese Gemeenschap beslist lonend zijn.
Een belangrijk punt is zeker ook de opleiding en bijscholing. Wij hebben de aangekondigde douaneschool dringend nodig. Het zou ook goed zijn die douaneschool aan een grens te vestigen waar men met de douanebeambten in de praktijk kan oefenen. Belangrijk is ook dat een onvervalsbaar basisdocument wordt ontworpen, dat men kan kopiëren, dat men stempels met de nieuwste technologische snufjes gebruikt. Hoofddoel moet zijn de procedure eenvoudiger, sneller, doeltreffender en overzichtelijker en veel goedkoper te maken, zowel voor het bedrijfsleven als voor de Gemeenschap.

Bontempi
Mevrouw de Voorzitter, ook ik dank de rapporteur voor zijn uitstekende werk, en ik dank tevens de commissie en haar voorzitter. De eerste reacties van de Commissie duiden op waardering en laten ook een toezegging doorschemeren, en dat is belangrijk.
Ik wil met name wijzen op een punt uit de aanbevelingen 14 tot en met 20, over de juridische samenwerking, omdat er een heel nauwe band is tussen deze voorstellen en een meer algemene strategie voor de fraudebestrijding; wij weten dat die strijd moet worden aangebonden, en dat dat helaas veel te lang duurt.
We moeten de dingen zien zoals ze zijn. We kunnen fraude niet doeltreffend te lijf gaan met lapmiddelen of met zware middelen zoals die welke we normaal gesproken binnen de derde pijler ter hand nemen, bijvoorbeeld conventies. In de aanbevelingen wordt onder andere de wederzijdse erkenning van bewijzen genoemd.
Dit punt, dat geloof ik in aanbeveling 16 wordt genoemd, staat rechtstreeks in verband met de vorming van een Europese justitiële ruimte die de rechters in staat moet stellen rechtstreeks een interlocutoir vonnis te wijzen, in tegenstelling tot wat op dit moment de praktijk is. Zoals u weet en zoals in ieder geval onlangs gesteld door de rechters van het hof van beroep van Genève, die wij hier in het Europees Parlement gehoord hebben, ligt het gemiddelde van de antwoorden aan de rogatoire commissies op 2, 3 en 6 %. Een rechter die aan een buitenlandse collega bewijzen inzake misdaden vraagt krijgt in niet meer dan 10 % van de gevallen antwoord.
Omdat dit onaanvaardbaar is ben ik van mening dat we, ter gelegenheid van de herziening van het Verdrag, op een rechtsgrondslag moeten mikken die deze vorm van samenwerking tussen rechters mogelijk maakt en de voorwaarden voor een justitiële ruimte schept. Die ruimte is vooralsnog tot fraude beperkt, aangezien daarmee natuurlijk geld gemoeid is en fraude bovendien onder bevoegdheid van de Unie valt.
Ik zou derhalve graag zien dat deze aanbevelingen gepaard gaan van een strategie die de intergouvernementele conferentie moet beschouwen als een hervatting van de strijd tegen fraude in het kader van de communautaire pijler.

Malone
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Kellett-Bowman, de heer Tomlinson, de commissie en uiteraard ook de personeelsleden, die allen zo hard gewerkt hebben aan dit verslag, van harte gelukwensen. Zoals anderen reeds hebben gezegd, blijkt hieruit hoe ijverig en efficiënt het Parlement werkt.
Ik onderschrijf de aanbevelingen in het verslag en ik vind dat het verslag duidelijk aantoont dat sigaretten de fraudeur een enorme winstmarge bieden tussen de prijs exclusief invoerrechten en de werkelijke verkoopprijs in de gehele Europese Unie. De illegale handel in sigaretten in mijn eigen stad Dublin maakt 10 % van de totale markt uit. Dat is een hoog percentage, 4 % nationaal, 10 % in Dublin. Wij moeten ook nadenken over het feit dat niet alleen de georganiseerde misdaad er wel bij vaart: goedkope sigaretten op de zwarte markt bieden de fabrikant de mogelijkheid om zijn marktaandeel te vergroten ten koste van zijn concurrenten.
De beschikbaarheid van goedkope sigaretten heeft ook iets zeer deprimerends, namelijk dat jonge mensen worden aangemoedigd om te roken - op dit moment zijn het vooral jonge vrouwen die met roken beginnen.
Tenslotte wil ik de mensen die op de zwarte markt sigaretten kopen verzoeken om niet te vergeten dat zij geld betalen aan meedogenloze criminelen, die zich mogelijk ook bezighouden met het witwassen van drugsgelden.

Collins, Gerard
Mevrouw de Voorzitter, het probleem van fraude door ontduiking van de invoerrechten is een van de grootste onopgeloste kwesties waarmee de Europese Unie geconfronteerd wordt. Deze vorm van fraude kost de EU jaarlijks miljarden.
Dit is even goed te zien in mijn land Ierland als in iedere andere lid-staat van de EU. Zoals de vorige spreker al heeft gezegd, worden in de voornaamste winkelstraten van Dublin illegale tabaksproducten openlijk verkocht en dat betekent een aanzienlijk verlies voor de Ierse fiscus. Dat is echter ook een bron van frustratie en woede voor burgers die de wet respecteren. Ik hoop dat dit verslag de eerste fase inluidt van een gezamenlijke strijd tegen dit soort fraude. De aanbevelingen in dit verslag, die zeer breed van opzet zijn, moeten ten uitvoer gelegd worden, en wel zeer spoedig.
Wat echter absoluut onontbeerlijk is voor de aanpak van deze fraude is de politieke wil. De huidige situatie, met vijftien verschillende lid-staten die vijftien verschillende douanestelsels toepassen, maakt het er niet gemakkelijker op om succes te boeken. Het is thans van vitaal belang dat de EU een kader voor douanediensten instelt waardoor zij in feite als één dienst kunnen gaan functioneren. Dit punt wordt door de enquêtecommissie uitdrukkelijk genoemd. Het is nu aan de regeringen van de lid-staten om het initiatief te nemen dat dit verslag aan de hand doet en ik verzoek het Nederlandse voorzitterschap om deze kwestie te onderzoeken en te beschouwen als een enigszins spoedeisende zaak.
Verder zijn natuurlijk ook geldmiddelen onmisbaar en de voortreffelijke voorstellen in dit verslag zullen geen werkelijkheid worden als er niet voor voldoende financiële middelen gezorgd wordt. Ook dat is een zaak die ernstig overwogen moet worden door de regeringen van de lid-staten en de financiering van deze maatregelen zou vanuit het oogpunt van de EU een goede investering zijn. De uitgaven die eerst gedaan moeten worden om deze fraude te bestrijden zouden meer dan gecompenseerd worden door de extra belastinginkomsten die de lid-staten verkrijgen.
Er is een sleutelrol weggelegd voor EUROPOL bij de tenuitvoerlegging van dit verslag. Het lijdt voor mij geen twijfel dat de personen die bij deze frauduleuze handel betrokken zijn zich ook met de handel in drugs en soortgelijke activiteiten bezighouden. Als de fraude in het douanevervoer een slag wordt toegebracht, betekent dat ook een positieve actie tegen de georganiseerde misdaad, die een van de grootste problemen vormt voor de Europese Unie.

Van der Waal
Mevrouw de Voorzitter, de tijdelijke enquêtecommissie naar fraude bij het communautair douanevervoer heeft een gedegen onderzoek uitgevoerd en een goed leesbaar verslag aangeboden. Daarmee wil ik haar graag complimenteren. Uit het verslag komt overduidelijk naar voren dat zowel de lidstaten als de Commissie bij het totstandkomen van de interne markt zich in de verste verte niet gerealiseerd hebben welke fraudemogelijkheden daarmee aan kwaadwillenden werden geboden. Het inkrimpen van de douanediensten in plaats van het nemen van maatregelen ter compensatie van het wegvallen van de binnengrenzen, spreekt in dat opzicht boekdelen.
Veel van de aanbevelingen die het verslag als maatregelen tegen de douanefraude noemt, kan ik onderschrijven. Ik neem echter nadrukkelijk afstand van het pleidooi voor een communautaire douanedienst zoals die expliciet in het Verdrag en impliciet in de aanbevelingen is te vinden. Ik onderschrijf wat dat betreft het minderheidsrapport bij dit verslag waarin de belangrijkste aanbeveling staat, namelijk dat de samenwerking tussen de lidstaten versterkt moet worden. Uit de aanbevelingen van het rapport wijs ik ook af het transformeren van de UCLAF tot een Europese opsporingsinstantie. Opmerkelijk is dat de enquêtecommissie stelt dat het niet oprichten van een communautaire douanedienst in strijd is met het subsidiariteitsbeginsel. Dat beginsel geldt echter alleen voor beleidsterreinen waar de Unie met de lidstaten gedeelde bevoegdheden heeft. Juridische zaken en opsporing behoren daar nu juist niet toe. Zij moeten daar ook niet toe behoren. Ze vertegenwoordigen vitale functies van de zelfstandige nationale staten, waaruit de Unie is opgebouwd. Alles overwegend zal ik voor de ontwerpaanbevelingen stemmen vanwege de meerdere goede aanbevelingen en omdat een Europese douanedienst daarin uiteindelijk toch niet is opgenomen.

Patijn
Met veel belangstelling heb ik het zojuist gevoerde debat over het rapport van de tijdelijke enquêtecommissie communautair douanevervoer gevolgd.
Mag ik beginnen met u te complimenteren en te feliciteren met het voltooien van dit rapport. Ik ben de enquêtecommissie erkentelijk voor deze buitengewoon belangrijke enquête. De Commissie is als eerste aan de slag gegaan sinds het Europees Parlement het enquêterecht kreeg met het Verdrag van Maastricht en mijn bijzondere erkentelijkheid gaat uit naar voorzitter Tomlinson en niet in de laatste plaats rapporteur Kellett-Bowman. Als ik er op persoonlijke titel iets aan mag toevoegen, wou ik het compliment uitbreiden tot het gehele Parlement. Ik denk dat hier sprake is van een goede onderwerpkeuze. Ten tweede van juiste timings, ten derde van een praktische werkwijze en ten vierde, wat heel belangrijk is, ook van een goede informatievergaring in de maatschappij zelve. Ik denk dat dat de norm moet zijn voor toekomstige enquêtes. Ik ben blij dat hiermee een precedent is geschapen.
De ruime mate waarin bij het nu door u besproken rapport alle belanghebbende partijen zijn betrokken en de mate waarin ook de stem van het bedrijfsleven is gehoord, zal ongetwijfeld hebben geleid tot een degelijke analyse van de problemen die zich in deze sector reeds sinds jaar en dag voordoen. Deze betrokkenheid weerspiegelt ook het belang dat het Parlement hecht aan de relatie tussen overheid, bedrijfsleven en de burgers van Europa. Meer in het algemeen wordt met de inspanningen van de enquêtecommissie duidelijk nogmaals onderstreept dat ook het Parlement een belangrijke impuls wil geven aan het aanpakken van fraude inzake de EEG-begrotingsmiddelen. Ook de Raad naast uiteraard de Commissie en de Europese Rekenkamer, zet zich daarvoor in. Het tegengaan van fraude en het beter beheer van en controle op Gemeenschapsmiddelen verdienen hoge prioriteit. Fraude, slecht beheer en verspilling van deze gelden ondermijnen immers het draagvlak voor Europa bij de Europese burger. Het is van het allergrootste belang dat tegen te gaan. Juist daarom wil ik deze enquête nog eens nadrukkelijk verwelkomen.
Bij de fraude in het douanevervoer zijn meerdere aspecten in het geding. Enerzijds dient erop te worden gewezen dat de fundamenten van de interne markt in het geding zijn en wel in het bijzonder het vrije verkeer van goederen. Dit is van cruciaal belang voor onze welvaart in Europa. Anderzijds, en het rapport toont dit ook aan, gaat het om complexe problemen in de douanesamenwerking die het risico van fraude in de hand werken. Van inhoudelijk commentaar moet ik mij namens de Raad, zoals u zult begrijpen, op dit moment onthouden. Het rapport is niet besproken in de Raad en alles wat ik daarover zou zeggen is prematuur. Wel wil ik erop wijzen dat in de afgelopen periode mede onder druk van de activiteiten van de enquêtecommissie reeds een en ander is gedaan aan de fraude in het douanevervoer, zowel op communautair alsook op nationaal niveau. Zo aanvaardde de Raad in 1995 een resolutie die oproept tot automatisering in het douanevervoer per 1998. Recentelijk nog is bovendien overeenstemming bereikt over een douanesamenwerkingsverdrag van de Europese Unie met Zwitserland. Hiermee wordt de weg ingeslagen van het oplossen van een deel van dit probleem. Ik meld ook nog dat sinds de Europese Raad in Dublin de high level group inzake georganiseerde criminaliteit is ingesteld die binnenkort haar rapport uitbrengt en die zeer in het bijzonder ook deze aspecten daarvan zal belichten. Dat gaat met name over versterking van de functie van Europol in dit soort zaken en ook het door de heer Dankert genoemde element van contactmagistraten en justitiële samenwerking komt daarbij aan de orde. Uiteraard zeg ik toe mijn collega's te zullen inlichten over hetgeen vandaag hier besproken is. Vanzelfsprekend zal de Raad ook het rapport en met name de daarin gedane aanbevelingen nauwkeurig onder de loep nemen en daar zijn eigen conclusies aan verbinden. Het voorzitterschap zal zich beijveren om het rapport zo snel mogelijk te agenderen. Dat geldt ook voor eventuele voorstellen die de Commissie ter zake wenst in te dienen. Aan het einde van dit voorzitterschap zal verslag worden gedaan over de voortgang van deze werkzaamheden die wat mij betreft zich zullen kenmerken door maximale inzet. Bestrijding van de fraude heeft prioriteit. De Europese burger heeft immers recht op een krachtige en doeltreffende bescherming van de Europese financiën.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik heb met veel belangstelling geluisterd naar de interventies over het verslag van de heer KelletBowman, en namens de Commissie wil ik graag alle sprekers hartelijk bedanken voor hun belangrijke politieke bijdrage aan dit debat.
Uiteraard verschuift nu in het debat het accent meer naar de uitvoering van de hervormingen in het vervoerstelsel en, meer algemeen, van de hervormingen van het douanebeleid.
Op de eerste plaats is onweerlegbaar vastgesteld dat de problemen rond het douanevervoer geen sectoriële technische kwesties zijn, maar een politieke aangelegenheid vormen die voor het gehele douanestelsel van belang is; op de tweede plaats dat de werking en de geloofwaardigheid van de interne markt - het hart van de Europese eenwording - op het spel staan; op de derde plaats dat voor een probleem van deze afmetingen en reikwijdte algemene oplossingen moeten worden gevonden die alle maatregelen op het gebied van programmering, preventie, beheer, controle en repressie in een eenheidsstrategie onderbrengen.
De verwezenlijking van de interne markt hangt af van de hervorming en van alle veranderingen op het gebied van het douanebeleid en ook de belastingen. Deze elementen moeten een plaats krijgen - en dat zal ook wel gebeuren - in het actieplan inzake de interne markt, dat de Commissie op de Europese Raad van Amsterdam zal voorleggen.
Het verslag van de heer Kellett-Bowman en het debat dat wij hier allen met veel belangstelling beluisterd hebben maken duidelijk dat het onderscheid tussen eerste en derde pijler zo langzamerhand tamelijk kunstmatig geworden is en steeds moeilijker overeind te houden is. Om de belangen van de Europese belastingbetalers, van de Europese burgers te verdedigen moeten we binnen de Europese Unie over doeltreffende middelen kunnen beschikken. Zoals door iedereen is benadrukt, is het onderzoek naar fraude heel belangrijk, maar preventie is net zo belangrijk, en de Commissie is van plan deze uitdaging met de vijftien lidstaten ten volle aan te gaan.
De Commissie is zonder meer bereid haar verantwoordelijkheden op zich te nemen. Het Parlement heeft over zijn eigen inzet geen misverstanden laten bestaan; ik hoop dat de Raad en de lidstaten hetzelfde zullen doen - we hebben van de voorzitter van de Raad een belangrijke verklaring gehoord - door een politieke bijdrage te leveren en de in te dienen voorstellen met spoed aan te nemen.
Als laatste dank ik u hartelijk voor uw loftuitingen aan het adres van de Europese Commissie; ik wil die loftuitingen graag aan onze diensten overbrengen omdat zij heel intensief met mij hebben samengewerkt. Wij blijven overigens allemaal nauw met het Europees Parlement samenwerken. Nogmaals mijn gelukwensen aan de rapporteur, de heer Kellett-Bowman, en aan de voorzitter van de enquêtecommissie, de heer Tomlinson.

Tomlinson
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen nog enkele woorden van dank richten tot het Nederlandse voorzitterschap en de Commissie en daaraan een vraag aan elk van beide toevoegen om mee naar huis te nemen.
Ten eerste, een vraag aan de Commissie, omdat zij ons eraan herinnerd heeft dat het waarschijnlijk extra kosten met zich mee zal brengen, als zij gevolg geeft aan de aanbevelingen - dat heb ik van beide commissarissen gehoord. Ik verzoek hen slechts ervoor te zorgen dat de Commissie, als college, haar verantwoordelijkheid aanvaardt voor de opneming van die kosten in het voorontwerp van de begroting voor 1998 en het niet aan Parlement overlaat om haar werk te doen.
Ten tweede, een vraag aan de Raad: ik heb zeer duidelijk gehoord, en juich dat van harte toe, dat het Nederlandse voorzitterschap zijn eigen conclusies zou trekken en verslag uit zal brengen. Ik zou het Nederlandse voorzitterschap willen vragen ervoor te zorgen dat dit verslag formeel en officieel aan het Parlement wordt voorgelegd, zodat daarmee rekening gehouden kan worden bij het voortdurende toezicht op het gevolg dat aan de aanbevelingen gegeven wordt.
Met deze twee vragen dank ik de Commissie en de Raad voor hun actieve deelname aan dit debat.

De Voorzitter
Mijnheer Tomlinson, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Albanië
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Albanië, gevolgd door een debat.

Patijn
Mevrouw de Voorzitter, mede in antwoord op mondelinge vragen van de leden van het Europees Parlement Ahlqvist en Bianco aan de Raad wil ik graag nauwkeurig verslag uitbrengen over de zorgwekkende situatie die in Albanië is ontstaan en over de stappen die de Europese Unie naar aanleiding daarvan tot nu toe heeft ondernomen.
Voor een goed begrip moet ik kort de achtergronden van de huidige crisis toelichten. Na een aanvankelijk gunstig verloop van de politieke en economische hervormingen in Albanië sinds de omwentelingen in 1990-1992 is de uitvoering van het hervormingsprogramma in de aanloop naar de parlementaire verkiezingen in mei/juni 1996 in tempo verlaagd. Het fiscale en monetaire beleid is minder strak geworden, hetgeen onder andere heeft geleid tot een te groot financieringstekort en een stijging van de inflatie.
Albanië bereikte daarom met het Internationaal Monetair Fonds niet langer overeenstemming en nieuwe tranches van de structurele aanpassingkredieten van de internationale financiële instellingen werden dan ook vorig jaar bevroren. Tijdens de parlementsverkiezingen van 1996 werden door de OVSE-waarnemers onregelmatigheden geconstateerd die in het voordeel waren van de democratische partij van president Berisha. De regering van de onder leiding van de nu afgetreden premier leed dan ook aan een groot gebrek aan legitimiteit en draagvlak.
De huidige, politieke en economische crisis rond de zogenaamde piramideschema's moet tegen deze bredere achtergrond worden geplaatst. Deze piramideschema's zijn enige jaren geleden ontstaan vanuit inkomensoverdrachten van Albanese gastarbeiders in het buitenland en dat in samenhang met het ontbreken van een goed functionerend Albanees bankwezen. De meeste van deze schema's kennen nauwelijks of geen economische activiteit en zijn zuivere financiële speculatie. De meerderheid van de Albanese bevolking heeft hierin geparticipeerd. Niet alleen met gewone spaartegoeden, vaak zijn daartoe ook huizen, vee, enzovoort verkocht. Het totale bedrag dat in piramideschema's is ingelegd is niet bekend, maar het wordt door het Internationaal Monetair Fonds geschat op ongeveer één tot anderhalf miljard dollar, dat wil zeggen 40 % tot 60 % van het huidige bruto binnenlands product van Albanië.
De economische en sociale consequenties van het instorten van deze schema's in dit nog altijd zeer arme land zijn dan ook enorm. Er wordt gevreesd voor hyperinflatie en voor massale verarming. Ook de politieke gevolgen zijn ingrijpend, te meer omdat de huidige regering de waarschuwingen van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank in de wind heeft geslagen en sommige leden van de regering wellicht ook bij de piramideschema's betrokken zijn geweest.
De tegenstellingen in het land zijn vanaf het begin van deze crisis eind 1996 dan ook snel verscherpt. Tussen regering en oppositiepartijen, tussen het noorden en het zuiden van het land en tussen regering en burgers. De bevolking eist van de regering compensatie van de verloren fondsen. De regering kan aan deze eis niet voldoen. Regering en oppositiepartijen beschuldigen elkaar ervan politieke munt uit de crisis te willen slaan. Vooral in het zuiden van het land waar de socialistische partij, dat zijn de voormalige communisten, traditioneel haar machtsbasis heeft en waar de piramidefondsen inmiddels failliet zijn gegaan, zijn de spanningen hoog opgelopen. Talloze burgers hebben zich meester gemaakt van wapens van het leger en van de politie. Er vallen doden en gewonden.
Gevreesd wordt voor aanzienlijke vluchtelingenstromen naar Griekenland en naar Italië en voor het overslaan van de spanningen naar de Albanese bevolking in het voormalig Joegoslavisch Macedonië en in Kosovo. Er vindt permanent overleg plaats tussen de Europese Unie-ambassades en Albanië met betrekking tot de daar verblijvende buitenlanders. Wanneer buitenlanders geen dwingende redenen hebben om in Albanië te blijven, wordt hen aanbevolen tot nader order het land te verlaten.
Wat de maatregelen van de Europese Unie betreft kan ik het volgende zeggen. Over deze zorgwekkende ontwikkelingen heeft in Europees Unieverband reeds in een redelijk vroeg stadium overleg plaatsgevonden. Dat heeft geleid tot het besluit van de Algemene Raad op 24/25 februari tot het zenden van een hoge ambtelijke missie van het Europese Unievoorzitterschap en de Commissie gezamenlijk. Deze missie heeft plaatsgevonden op 27/28 februari. Zij heeft in het bijzonder ten overstaan van haar gesprekspartners in Tirana de nadruk gelegd op het afzien van gebruik van geweld en respect voor de democratie. Voorts werden alle politieke krachten in Albanië opgeroepen om in gezamenlijk overleg tot een oplossing van de crisis te komen. In gesprekken met president Berisha, premier Meksi en minister Sheru en de leiders van diverse oppositiepartijen werd door de missie evenwel een zeer inflexibele opstelling geconstateerd van zowel de regering als de oppositie. Sindsdien, na die missie, heeft de situatie in Albanië zich verder verslechterd. De regering Meksi heeft op 1 maart haar ontslag aangeboden, op 2 maart werd de noodtoestand uitgeroepen, op 3 maart liet president Berisha zich door het parlement voor een nieuwe termijn van vijf jaar herverkiezen. De persvrijheid werd beperkt door vergaande censuur. Journalisten, zowel Albanese als buitenlanders, werd het werk onmogelijk gemaakt.
In het licht van deze verdere verslechtering heeft de Europese Unie zich ingespannen om via nader overleg met alle betrokken partijen bij te dragen aan de beheersing van het politieke conflict en het scheppen van voorwaarden voor een stabiele uitgangspositie zodat het land weer op haar hervormingskoers kon gaan zitten. Gezien de speciale positie van enkele Unielidstaten heeft de voorzitter van de Raad, minister Van Mierlo, vergezeld van de Europese Commissie, op 6 maart overleg gepleegd in Rome en Athene over de situatie in Albanië en is hij aansluitend doorgereisd naar Tirana voor besprekingen met president Berisha en met leden van de Albanese oppositie. Kort voor aankomst van het EU-voorzitterschap in Tirana was er door president Berisha en de politieke partijen een verklaring overeengekomen. Hierin werd steun uitgesproken voor herstel van de openbare orde en werd een oproep gedaan om binnen 48 uur de geroofde wapens weer in te leveren. De president zegde in deze verklaring amnestie toe voor burgers die aan deze oproep gevolg zouden geven en geen misdaden gepleegd hadden. Voorts zouden de militaire operaties worden opgeschort tegen hen die in enkele zuidelijke staten het voor het zeggen hebben. De president zal op basis van een zo breed mogelijke consensus consultaties starten over een nieuwe regering en een aan te wijzen nieuwe premier.
Tot slot zou een commissie worden ingesteld die transparantie zou moeten bewerkstelligen voor de pyramidestelsels. De partijen in de verklaring spraken de intentie uit om de dialoog open te houden. Tijdens het bezoek van de voorzitter van de Raad is overleg gevoerd met president Berisha en met vertegenwoordigers van zes politieke partijen. Tevens heeft minister Van Mierlo tweemaal gesproken met zijn Albanese ambtsgenoot Sheru. In al deze gesprekken heeft hij alle vormen van geweld afgewezen en aangedrongen op respect voor de mensenrechten. In het onderhoud met president Berisha heeft de EU-voorzitter met kracht gewezen op de noodzaak de vrijheid van pers te herstellen, inclusief de toegang van alle partijen tot de staatstelevisie. Gezien het gebrek aan legitimiteit en het tekortschietende democratische gehalte van het huidige bewind heeft minister Van Mierlo president Berisha erop gewezen dat het voor het herstel van de orde noodzakelijk is om een parallel spoor in te zetten dat perspectief biedt op het totstandkomen van een nieuw parlement en een regering met voldoende steun. Hiertoe moeten voorwaarden voor democratische verhoudingen worden gecreëerd zoals het opstellen van een nieuwe grondwet en een nieuwe kieswet. Een interimregering op zo breed mogelijke basis zou deze ontwikkelingen moeten bewerkstelligen en ook de economische orde dienen te herstellen. Het EUvoorzitterschap heeft de president dringend geadviseerd snel verkiezingen af te kondigen die op een voor alle partijen aanvaardbare termijn zouden moeten plaatsvinden. De OVSE zou nauw bij dit democratiseringsproces betrokken moeten zijn. Bij de president is dan ook aangedrongen op snel overleg met de persoonlijk vertegenwoordiger van de fungerend voorzitter van de OVSE, de voormalige Oostenrijkse kanselier Franz Vranitzky, die op 8 maart, daags na het bezoek van het EU-voorzitterschap Tirana bezocht.
Naast deze parallelle lijnen tot enerzijds herstel van de openbare orde en anderzijds het openen van een perspectief op democratische ontwikkelingen dient er een afwikkeling van het piramideprobleem gevonden te worden. Hierbij is samenwerking met het IMF en de Wereldbank aangewezen. Ook daarop heeft het voorzitterschap aangedrongen.
In gesprekken met de leden van de oppositie heeft het EU-voorzitterschap eveneens de hier beschreven lijn aangehouden. Zij zijn gewezen op hun zware verantwoordelijkheid bij het voorkomen van het verder gebruik van geweld en gevraagd alle mogelijkheden tot beïnvloeding aan te wenden om verder geweld, met name in het zuiden, te voorkomen en ervoor te zorgen dat de wapens weer worden ingeleverd. Het voorzitterschap heeft dan ook steun gegeven aan de aanbeveling van de Raad van Europa, waarvan gelijktijdig een parlementaire missie Tirana bezocht, waarin de oppositie wordt gevraagd vanuit respect voor de democratische beginselen hun parlementaire zetels in te nemen en deel te gaan nemen aan de werkzaamheden van het Albanese parlement.
Concluderend: het wekt geen verbazing dat de meningen van president Berisha en de oppositie ver uiteenliepen. President Berisha wenste niet te zwichten voor geweld en zag in het onder dwang van wapens uitroepen van verkiezingen een ongewenst precedent. Daarom zag hij geen ruimte voor concessies zolang de wapens niet ingeleverd waren. De oppositie daarentegen was van mening dat het zuiden zich door het inleveren van de wapens volledig zou overleveren aan het in hun ogen ondemocratische bewind van president Berisha. Zonder vergaande concessies vooraf zouden de burgers hier niet aan meewerken. Tevens ontkende men echter voldoende invloed in het zuiden te hebben om de burgers te kunnen overtuigen van het afzien van het gebruik van geweld. Uit deze diametraal tegenover elkaar staande standpunten volgt dat de betekenis van de eerdergenoemde gemeenschappelijke verklaring van alle politieke partijen van 6 maart niet duidelijk was. Het voorzitterschap heeft de regering en de oppositiepartijen erop gewezen dat de Europese Unie bereid is tot het verder verlenen van ondersteuning van de economische en democratische ontwikkeling in Albanië, mits het land de EU hiertoe de mogelijkheid biedt via herstel van de orde en interne aanpassingen. Indien noodzakelijk zal de Unie tevens kunnen overgaan tot noodhulp, maar ik wijs er hier op dat vanaf 1992 Albanië reeds aanzienlijke hulpmiddelen ontvangt, per hoofd van de bevolking zelfs, het hoogste bedrag van alle landen in Centraal- en Oost-Europa. Het voorzitterschap spreekt de hoop uit dat de vooruitgang die in de afgelopen dagen is geboekt, kan worden bestendigd. President Berisha heeft verklaard in te stemmen met een regering van nationale eenheid en met vervroegde verkiezingen en heeft inmiddels een lid van de oppositie aangewezen om een brede coalitieregering te vormen. Dit is een belangrijke stap in de richting van het begin van een meer duurzame oplossing. Ik verwelkom hierbij gaarne ook de inspanningen van de Italiaanse regering om de dialoog tussen de Albanese regering en de oppositie verder te bevorderen.
Het voorzitterschap zal in nauwe afstemming met zijn collega's in de EU en met de OVSE de situatie op de voet blijven volgen en waar mogelijk verdere stappen nemen om een einde te maken aan deze ernstige en instabiele situatie.

Van den Broek
Voorzitter, na het uitvoerig en helder betoog van de Raadsvoorzitter wil de Commissie kort zijn. Uiteraard onderschrijf ik hetgeen de heer Patijn heeft gezegd en u heeft ook vernomen dat de Commissie heeft deelgenomen aan de missies naar Tirana. Ik denk te mogen zeggen dat het debat op een uiterst belangrijk moment komt. Nu de situatie zo is dat er mede op advies van het Raadsvoorzitterschap van de Europese Unie, van missies van de OSCE, onder leiding van oud-kanselier Vranitski en missies van de Raad van Europa, tenslotte een compromis werd bereikt tussen de regering-Berisha, tussen president Berisha en de oppositie, is er thans alles aan gelegen om druk uit te oefenen zodat deze overeenkomst ook daadwerkelijk strikt wordt nageleefd, zowel door president Berisha als door de oppositiepartijen. De overeenkomst behelst de totstandkoming van een overgangsregering van nationale eenheid die op dit moment wordt geformeerd en daarnaast het oppakken van de voorbereiding van algemene verkiezingen in juni.
Voorzitter, ik doe een klemmend beroep op het Europees Parlement om middels een resolutie aan alle partijen op te roepen om dit moeizaam bereikte compromis ook daadwerkelijk en strikt uit te voeren. En ik doe dat niet zonder reden. We hebben intussen met leden van de oppositie gesproken die op dit moment al het gevoel hebben dat zonder terugtreden van President Berisha alsnog de rebellie niet te onderdrukken zou zijn. Dat zou een regelrechte inbreuk betekenen op het overeengekomen compromis. Dus, wat men ook moge denken van de legitimiteit, of van datgene wat de regering Berisha in het afgelopen jaar wel of niet heeft gedaan, wat men ook moge denken van wat precies de motieven zijn van de diverse partijen die deelnemen aan de oppositie en die allen tezamen het compromis met president Berisha hebben gesloten, één ding staat vast: als dat compromis niet wordt uitgevoerd, zal de anarchie in Albanië toeslaan en zal inderdaad de rebellie ongecontroleerde vormen aannemen. Het is thans aan president Berisha én aan de oppositie om de rebellie op te roepen om de wapens daadwerkelijk neer te leggen en de weg opnieuw te openen voor het ontwikkelen van normale democratische verhoudingen. Gebeurt dat niet, dan staat naar wij vrezen Albanië een zeer slechte tijd te wachten waarvan alleen maar de bevolking van Albanië het slachtoffer kan worden.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Patijn, mijnheer Van den Broek, namens mijn fractie, maar wellicht ook namens alle andere fracties, kan ik mij alleen maar aansluiten bij uw oproep om uw inspanningen te ondersteunen. U zegt terecht dat wij ons nu tot alle zijden moeten richten en dat het compromis moet worden uitgevoerd. Daarom moeten wij zowel president Berisha als de anderen duidelijk maken wat er anders zal gebeuren. Ik meen dat u daarbij op de volle steun van het Parlement mag rekenen.
Dit is uiteraard niet het moment om kritiek te leveren of om zich af te vragen of men dit alles tijdig had kunnen voorzien of niet. Ik zou alleen nog kort willen zeggen dat enkele factoren ons tot bezinning moeten aansporen en dat wij ons moeten afvragen hoe het komt dat wij plots met deze puinhoop op de Balkan worden geconfronteerd. Wij hebben ons allen - ik zeg bewust allen en wil niet dat men dat slechts enkelen verwijt - op een enkele persoon verlaten. Ook op andere terreinen van het Europees veiligheidsbeleid denkt men soms dat alles in orde is als men aan het hoofd van de staat een betrouwbaar persoon als gesprekspartner heeft. In Albanië is gebleken dat dit niet zo is.
Ik ben zelf in Albanië geweest en heb daar ook met president Berisha gesproken. In werkelijkheid hebben wij toegestaan dat in Albanië, na de onmenselijkste dictatuur die wij de laatste jaren in Europa hebben gekend, een zuiver, ik zou bijna zeggen roofzuchtig kapitalisme is ontstaan. De zogenaamde vrijheid van een wild kapitalisme heeft, wellicht zelfs samen met het politiek systeem, velen ten slotte in de armoede gestort.
Ik meen dan ook dat de tijd gekomen is om een preventief beleid te voeren. Als ik eraan denk welke gevaarlijke situatie kan ontstaan als de vonk overspringt naar het naburige Kosovo, waarmee wij ons in een ontwerpresolutie ook nog zullen bezighouden en dat mevrouw Pack onlangs nog met een delegatie heeft bezocht, is het niet alleen gerechtvaardigd maar ook volstrekt noodzakelijk dat wij politiek ingrijpen. Wij moeten trachten de mensenrechten te garanderen, wat wij de jongste jaren ook in Albanië niet hebben kunnen doen, en verhinderen dat massale vluchtelingenstromen op gang komen. Wanneer grote vluchtelingenstromen op gang komen, weten wij allen welk leed dat veroorzaakt en welke problemen dat met betrekking tot de houding van de bevolking in onze landen met zich brengt. Daarom meen ik dat u de juiste stappen wil doen. Op dit ogenblik kunnen wij ons tot een politiek optreden beperken als wij dat met voldoende kracht en met de steun van geheel Europa doen.
Albanië staat in brand, in Kosovo smeult het vuur. Als de vonk overspringt, valt er wellicht niets meer te redden. Laten wij de brand in Albanië dus tijdig blussen.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, zoals wij hebben gehoord is de situatie in Albanië buitengewoon moeilijk. Jammer genoeg hebben ook vele westerse persberichten uit Albanië de situatie niet opgehelderd maar de schuld uitsluitend bij de regering van president Berisha gelegd. De onlusten in het zuiden van Albanië zijn echter niet politiek geïnspireerd, maar zijn het gevolg van de ineenstorting van de piramidespelen en van het feit dat de regering van president Berisha in de herfst een einde heeft willen maken aan de maffiapraktijken, vooral in Zuid-Albanië.
Vele speculanten en bedriegers van de gewone mensen zagen hun financieel succes tanen en misbruikten de ellende van de kleine mensen voor eigen doeleinden. Jammer genoeg heeft de oppositie, die vooral uit vroegere communisten bestaat - de collega's van de socialistische internationale hebben nog niet van zich laten horen - de situatie misbruikt voor de eigen politieke doeleinden die ze bij de verkiezingen niet kon realiseren. Ik ben het niet eens met de heer Patijn dat alles vorig jaar verkeerd is gegaan. Dat de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in september dezelfde was als in maart bewijst dat de verkiezingsuitslag van maart juist was. Wij moeten er ook rekening mee houden dat de onregelmatigheden zijn weggewerkt en er dus van uitgaan dat de regering van president Berisha op legale manier aan de macht is gekomen.
Gelet op de chaos in het zuiden moeten wij begrip hebben voor de uitroeping van de uitzonderingstoestand. Welk westers land zou zoiets laten gebeuren? Mijnheer Patijn, dit is volgens mij de eerste keer dat het Westen meehelpt om een legale regering uit het zadel te lichten. Als in Rusland iets soortgelijks zou gebeuren, zou niemand van u ook maar op het idee komen president Jeltsin in de steek te laten.
Dat de oude communisten, die schuld hebben aan het gebrek aan democratische traditie, nu onder druk van buitenaf een democratisch bestel tot stand zouden brengen is een groteske gedachte. De regering van president Berisha heeft op de weg naar de democratie en de markteconomie reeds belangrijke stappen ondernomen. Het Europees Parlement heeft dat in de herfst van vorig jaar eensgezind erkend. Daarom is het verkeerd alle schuld op president Berisha te werpen. Wij weten dat ook hij gebreken heeft. De terreur en de anarchie in het zuiden hebben echter andere oorzaken. Bovendien kunnen wij ons amper een beeld vormen van de eeuwenoude tegenstellingen op het platteland die nu weer aan de oppervlakte komen.
Beide partijen moeten nu de afspraak respecteren die president Berisha en de oppositiepartijen hebben gemaakt. Ik aanvaard dan ook niet dat men mij vandaag vraagt er mee voor te zorgen dat president Berisha het land verlaat en ergens asiel krijgt. Dat is geen manier om een overeenkomst na te leven.
De Europese Unie moet Albanië helpen om democratische structuren tot stand te brengen, het onderwijs en de opleiding te verbeteren, werkelijk sociale markteconomische structuren te creëren, de investeringen te ondersteunen en op die manier voor werkgelegenheid te zorgen. Als de afspraak tussen president Berisha en de oppositie niet opnieuw rust brengt - wat ik jammer genoeg niet verwacht omdat de onrust nu eenmaal, zoals wij hier zouden moeten beseffen, geen politieke oorzaak heeft -, moet een internationale vredesmacht de vrede in Albanië herstellen. Ik ben het er met de heer Patijn wel over eens dat een grondig onderzoek moet worden ingesteld naar wat in Albanië is gebeurd.

Daskalaki
Mevrouw de Voorzitter, hoewel Albanië al langer dan van gisteren door chaos wordt geplaagd, breidt de verwarring zich thans uit tot het gehele grondgebied - met inbegrip van het noorden - en lijkt de regering de controle over de situatie volledig te verliezen. We zien op televisie dat heel het land in opstand is en iedereen, ook kleine kinderen, er gewapend rondloopt - wat een ernstige bedreiging inhoudt.
Het recent financieel schandaal is slechts het topje van de ijsberg en niet - zoals mevrouw Pack beweert - de echte oorzaak van de crisis. Ik herhaal dat de crisis al van vroeger dateert en de toestand reeds geruime tijd explosief is. Daar ons optreden ten aanzien van Albanië vergelijkbaar is met dat van ouders die hun kinderen voldoende zakgeld geven maar niet controleren waaraan ze het besteden, is de Europese Unie medeverantwoordelijk voor de situatie. We moeten het land niet alleen bijstaan om de moeilijkheden te boven te komen, maar we moeten ook ter plaatse nagaan wat er met onze steun precies gebeurt.
We hebben president Berisha - vaak op provocatieve wijze - gesteund, omdat hij geen ex-communist zou zijn - wat ik gezien zijn leeftijd betwijfel. De toestand op dat vlak is in Albanië niet verschillend van die in de andere landen van het vroegere oostblok. Daarbij hebben we hem geholpen zonder te waarschuwen voor de gevolgen van bepaalde van zijn daden zoals die nu aan het licht komen.
De chaotische toestand en de gebeurtenissen in het land, dat in een heel problematische regio is gelegen is, kan tot moeilijkheden leiden in twee lidstaten van de Unie - met name Italië en Griekenland, dat aan Albanië grenst. Daar de toestand er nog explosiever kan worden, moeten we Albanië niet alleen financieel steunen, maar ook stappen ondernemen om - zoals de commissaris heeft gezegd - alle politieke krachten in het land te verzoenen. Bovendien moeten we een langetermijnbeleid ten gunste van het land uitstippelen en de nodige initiatieven nemen om onze aanwezigheid in de regio te verzekeren.

La Malfa
Mevrouw de Voorzitter, het voert te ver - daarvoor is geen tijd - in te gaan op de onderliggende oorzaken voor de zeer ernstige, verwoestende crisis in Albanië, voor de economische zwakte die al decennia lang voortduurt en voor het totale gebrek aan democratische, om niet te zeggen fundamentele structuren. Dit is ontegenzeggelijk een bijzonder moeilijke situatie: het gevaar bestaat dat het oproer naar het naburige Kosovo overslaat, en dat er grote migratiestromen op gang komen naar Griekenland, Italië en de landen van de Europese Unie. Maar het voert te ver hierop in te gaan.
Het Parlement moet nu maar eens zijn mond opendoen tegenover de Raad en de Commissie. Wij zijn van mening dat niet alleen de verslagen die zijn opgesteld heel juist en nauwkeurig zijn, maar ook dat het beleid dat de Raad en de Commissie deze afgelopen weken van hevige crisis hebben gevoerd, een positief beleid is waar ons Parlement zich achter kan scharen. Ik zou dit beleid in drie richtsnoeren willen samenvatten, die ook zijn opgenomen in het document dat morgen ter behandeling aan het Parlement zal worden voorgelegd: ten eerste, een regering van nationale eenheid; de aanzet daartoe is mijns inziens gegeven met de benoeming door de president van Albanië van een premier afkomstig uit de oppositiepartij. Ten tweede, nieuwe verkiezingen, en ten derde de toezegging dat de Europese Unie en de internationale instellingen - het Monetair Fonds en de Wereldbank - financiële steun zullen verlenen mits evenwel de persvrijheid volledig geëerbiedigd wordt, de democratische rechten hersteld worden en er maatregelen worden genomen om de economische situatie in het land te normaliseren. Dat zijn volgens ons de drie belangrijkste punten.
Wat de Unie betreft is voor bepaalde landen, zoals Griekenland en Italië, natuurlijk een speciale rol weggelegd, maar wij willen wel benadrukken dat deze taak in het kader van het beleid van de Europese Unie moet worden vervuld.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, de recente ontwikkelingen in Albanië zijn geen donderslag bij heldere hemel, maar het logische gevolg van het beleid dat de Europese Unie en haar lidstaten ten aanzien van het land voeren, alsmede van de steun die ze aan het impopulaire en absolutistische regime van de heer Berisha verlenen.
Europa en de Verenigde Staten hebben het onwrikbare regime van Berisha niet veroordeeld, maar gedoogd en ondersteund. Ze zijn niet opgetreden toen de resultaten van de - gewelddadige - parlementsverkiezingen in Albanië werden vervalst, en ze hebben niets ondernomen toen de spaargelden van het Albanese volk en de middelen ter stimulering van de economie werden geplunderd. Hoewel wij dus mede aan de basis liggen van de opstand in Albanië, weigeren we de voor de hand liggende conclusies uit de gebeurtenissen te trekken en blijven we hetzelfde - gladde - pad bewandelen. We doen al het mogelijke om de omvang van de volksopstand te minimaliseren en Berisha met onze steun aan de macht te houden, waarbij we niet inzien dat de opstand heeft geleid tot een nieuwe realiteit waarvan de politieke gevolgen nu al zichtbaar zijn.
Mevrouw de Voorzitter, het opstandige volk van Albanië vraagt dat president Berisha onmiddellijk de ontvreemde spaargelden teruggeeft en aftreedt. Als het Parlement echt solidair wil zijn met het Albanese volk, moet het derhalve de amendementen aannemen waarin we op het volgende aandringen.
Ten eerste, het regime Berisha moet de laan worden uitgestuurd, en binnen de kortste keren moeten democratische verkiezingen op het getouw worden gezet om een nieuw parlement en een andere president aan te duiden.
Ten tweede, de bevolking van Zuid-Albanië en haar politieke vertegenwoordigers moeten bij de politieke processen in het land worden betrokken.
Ten derde, alle politieke gevangenen, waaronder de leider van de Albanese socialistische partij, moeten onverwijld worden vrijgelaten.
Ten vierde, we moeten onmiddellijk de nodige financiële, technische en economische steun verlenen teneinde de burgers in Albanië schadeloos te stellen en de economie van het land te stimuleren.
Tenslotte ben ik volledig gekant tegen het zenden van een internationale interventiemacht naar Albanië, wat onvoorspelbare effecten in de hele Balkan kan sorteren.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, Albanië verkeert in een tragische situatie en het risico is aanwezig dat er een burgeroorlog zal uitbarsten. De oorzaak van deze situatie is niet alleen het ineenstorten van de piramidefondsen, waarover we vorige maand al gepraat hebben, maar ook het optreden van de regering-Berisha. Door haar autoritaire optreden tegen de manifestaties van het Albanese volk openbaart deze regering zich steeds meer als een regime in plaats van als een echte regering, en het is zelfs al zover gekomen dat de oppositiepers geïntimideerd wordt. De vertegenwoordiger van de regering - Berisha - vertegenwoordigt het volk niet meer, zoals in deze manifestaties wel duidelijk is geworden; toen wij de allesbehalve democratisch verlopen verkiezingen aan de kaak stelden, gaf die regering trouwens ook al bitter weinig blijk van een democratische instelling. Geconfronteerd met al deze problemen heeft Berisha geen andere uitweg gezien dan zich voor nog eens vijf jaar tot president van de republiek te laten herverkiezen.
Wij als Europees Parlement kunnen echter niet verhullen dat we een maand geleden al onze diepe bezorgdheid hebben uitgesproken: wij hebben aan de vooravond van de verkiezingen, die doordrenkt waren van fraude, al aangegeven bezorgd te zijn over de gevolgen die dit zou hebben; gevolgen die in ieder geval de democratische dialoog tussen de meerderheid en de oppositie in gevaar zouden brengen.
Op 8 februari 1994 al zei Alexander Langer, degene van wie ik deze parlementszetel heb overgenomen, dat de democratische situatie in Albanië nog niet genormaliseerd was, dat de democratie nog geen normale dagelijkse gang van zaken was, en hij riep alle instellingen van de Europese Unie op hier iets aan te doen, want als wij zo'n situatie als in Albanië niet de baas kunnen, hoe denken we dan de problemen die Oost-Europa met zich meebrengt aan te kunnen pakken?
Daarom moeten de Europese Unie, de Raad en de Commissie zich inspannen om door de vorming van een nieuwe regering, door nieuwe verkiezingen onder toezicht van de OESO een situatie van ontspanning mogelijk te maken; voorts stellen wij voor een speciale gezant van de Raad voor Zuidoost-Europa te benoemen, die over de situatie waakt en de Europese Unie aldaar permanent kan vertegenwoordigen. Zoals reeds gezegd kan escalatie van deze situatie noodlottige gevolgen hebben voor Kosovo en Macedonië, en de hele Balkan in brand zetten.

Hory
Mevrouw de Voorzitter, ons Parlement kan de inspanningen voor een politieke regeling van de burgerlijke spanningen, die Albanië momenteel kent, uiteraard enkel steunen en goedkeuren. De Fractie Europese Radicale Alliantie steunt dan ook het proces van nationale verzoening waarover de verschillende politieke krachten in Albanië een akkoord bereikt hebben. Dit lijkt de bevolking, die in opstand gekomen is tegen het geweld dat haar is aangedaan door het zogenaamde financiële piramidesysteem, een karikatuur van de vrijemarkteconomie, echter nog niet overtuigd te hebben. Wij vernemen trouwens dat de bevolking die in opstand gekomen is de jongste uren naar de hoofdstad Tirana zou oprukken.
Zouden wij ons bij deze gelegenheid een aantal vragen kunnen stellen over de deugdelijkheid en de geldigheid van het beleid van de Europese Unie, die al meermaals tekortgeschoten is in deze regio? Wij dachten dat de ineenstorting van het communisme automatisch tot democratie zou leiden. In werkelijkheid leidt dit met alle gevolgen van het communisme tot het moeilijkste leerproces van de democratie. Wij meenden ook dat alle anticommunisten automatisch democraten waren. In feite hebben wij de helft van Europa 45 jaar lang zo erg aan zijn lot overgelaten dat de enige anti-communisten die nog opdoken soms overdreven liberale economen waren, voorvechters van etnisch of religieus obscurantisme of alleenheersers, vaak vroegere en maar half bekeerde communisten.
Wij kunnen vandaag drie politieke conclusies uit de crisis in Albanië trekken. De eerste conclusie is, zoals ook al beklemtoond is door mevrouw Daskalaki, dat we geen Europese hulp meer mogen verlenen zonder aandacht te besteden aan het gebruik dat hiervan gemaakt wordt in samenlevingen die slecht voorbereid zijn op liberalisme. Het tweede besluit is dat dringend een Europees militair korps moet worden opgericht dat alvast kan worden ingezet in crisissituaties die zich op Europees grondgebied voordoen. De derde, meer algemene, conclusie is dat wij, ondanks alle spitsvondigheden, de uitbreiding moeten versnellen want anders zal Europa gescheiden blijven van de helft van zichzelf. Om dit doel te bereiken moeten we regionale samenwerkingsverbanden aanmoedigen in plaats van zwakke en geïsoleerde landen een totaal onevenwichtige dialoogprocedure op te leggen.

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, ook in dit geval heeft de Europese Unie het weer lelijk verknold, zoals zij dingen overigens al zo vaak verknold heeft. Steeds weer maakt ze dezelfde fout: doordat ze niet in staat is in korte tijd een uniform en doeltreffend beleid uit te stippelen, denkt de Unie haar politieke tekort via de portemonnee aan te kunnen vullen, maar geld alléén lost niets op, sterker nog, soms maakt geld het alleen maar erger. Dat hebben we wel gezien in Bosnië, in Mostar, in Zaïre en nu dan in Albanië. Toen afgelopen oktober de eerste tekenen van de Albanese crisis meer dan tastbaar waren, reageerde Europa met: " laten we Albanië geld geven" , het regime van Berisha dus, en daarbij sloot zij de ogen voor de onmiskenbare misstanden en verkiezingsfraude door de president.
Sindsdien, dus in iets meer dan vier maanden tijd, is er bijna 500 miljoen ecu, 1000 miljard lire, in Albanië gepompt; per hoofd van de bevolking is dat de royaalste steun die de Europese Unie ooit heeft gegeven. Gehoopt werd dat de crisis met deze financiële injectie tot staan zou worden gebracht, maar ze is juist in een stroomversnelling geraakt; toen de crisis twee weken geleden in een stroomversnelling raakte, heeft de Europese Unie alleen maar wat geluiden uitgekraamd; het lukte haar niet eens de ministers van Buitenlandse Zaken van de Vijftien voor een topontmoeting bijeen te roepen, zoals de Grieken en Italianen wilden. Pas een week na het begin van de opstand is in Brussel een technisch comité - let wel: het waren geen ministers, maar gewoon ambtenaren van de lidstaten van de Unie - bijeengekomen om een gemeenschappelijk werklijn vast te stellen dat aan het politieke comité moest worden aanbevolen.
Nu lijkt de Raad een iets bredere kijk te krijgen; ik heb dit alles evenwel gezegd om het ontbreken van een gemeenschappelijk buitenlands beleid aan de kaak te stellen; zonder dat beleid kan er van Europa en van integratie geen sprake zijn.

Roubatis
Mevrouw de Voorzitter, de fungerend voorzitter van de Raad heeft gelijk als hij beweert dat we al ruime steun aan Albanië hebben verleend. We hebben het land de afgelopen vijf jaren namelijk met 450 miljoen ecu bijgestaan.
De vraag is dan ook in welke mate die hulp het Albanese volk - en de Unie - ten goede is gekomen. Hierop durf ik te antwoorden dat we in Albanië alleen hebben bijgedragen tot de instelling van een absolutistisch en ondemocratisch regime, alsmede van een wild en barbaars kapitalisme dat de burgers tot opstand heeft aangezet. Voorts is het land sinds 1992 uitgegroeid tot een draaischijf voor de drugs- en wapensmokkel.
Uiteraard zijn er ook de frauduleuze investeringsfondsen, de zogeheten piramidefondsen. Het is derhalve duidelijk dat we de voorbije jaren te weinig aandacht hebben besteed aan hetgeen waarmee we ons moesten bezighouden, met name de bestrijding van de werkloosheid, de voorkoming van de vlucht van honderden burgers naar de buurlanden en - uiteraard - het toezicht op de algemene verkiezingen van mei 1996. Ik herinner eraan dat de socialistische fractie tevergeefs om de nietigverklaring van die verkiezingen heeft verzocht en het Parlement duidelijk te weinig heeft ondernomen tegen de wet inzake religieuze en etnische minderheden, waarvan tientallen politici van de oppositie - waaronder Fatos Nano - het slachtoffer werden. Daarom moeten we nu aandringen op de onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen, vooral van Fatos Nano, die wellicht de enige is die de opstandelingen kan intomen.
De gebeurtenissen in Albanië tonen aan met welke nijpende problemen de Balkan te kampen heeft. Positief is wel het doeltreffend optreden van het Nederlands voorzitterschap en de Commissie die rekening lijken te houden met het advies van Griekenland en Italië - landen die in het gebied gelegen zijn en de regio allang kennen - waarbij evenwel zij opgemerkt dat het in Albanië gaat om politieke problemen die niet van vandaag op morgen kunnen worden opgelost. Als de heer Berisha echt van zijn land houdt en - daarom - in stilte aftreedt en het aan anderen van zijn partij of de andere partijen overlaat te regeren, zal het Albanese volk er wellicht in slagen de problemen zelf op te lossen.

Sarlis
Mevrouw de Voorzitter, zowel het Parlement als de Raad en de Commissie moeten zich scharen achter het devies "Geen nieuw Bosnië" . De wijze waarop we de moeilijkheden aldaar hebben aangepakt, heeft zo'n bittere nasmaak dat we het probleem in Albanië duidelijk anders moeten benaderen. Hoewel we het eens zijn met wat de Raadsvoorzitter zo-even heeft gezegd, heeft hij niets tastbaars voorgesteld.
Ik wil de Raad dan ook vragen of hij al concrete besluiten voor de regeling van de crisis in Albanië heeft genomen. Heeft hij - met andere woorden - een specifiek mechanisme voor de oplossing van het probleem uitgewerkt en de nodige instructies voor de politieke aanpak ervan gegeven? Ik wens dezelfde vraag trouwens te stellen aan de Commissie, die bevoegd is voor het beheer van de communautaire financiën en onder haar leden wel een commissaris telt die al bewezen heeft dat hij buitenlandse problemen kan aanpakken.
Zolang we niet over die informatie beschikken, mag het Parlement geen definitieve stellingname over de crisis in Albanië bepalen en geen van de betrokken partijen bekritiseren. Hoewel de toestand in het land heel instabiel is, moeten we de mogelijkheid voor een politieke dialoog openhouden. Hopelijk komt dit standpunt ook tot uiting in de resolutie die we morgen zullen stemmen.
Om die redenen vraag ik de Raad en de Commissie niet op hun lauweren te rusten en het kader te scheppen waarin Italië en Griekenland acties ten gunste van Albanië kunnen ondernemen - waarop ook de heer La Malfa daarnet heeft aangedrongen. De Raad en de Commissie moeten eindelijk uit hun slaap ontwaken, de terzake bevoegde ministers bijeenroepen en een speciale werkgroep instellen die voor langere tijd naar Albanië wordt gestuurd, er op de evolutie van de crisis toeziet en ze tracht op te lossen. Tenslotte hoop ik dat het Parlement besluit de Delegatie voor de betrekkingen met de landen van Zuid-Oost-Europa naar Albanië te zenden om de toestand ter plaatse te onderzoeken en verslag erover aan het Parlement uit te brengen.

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de situatie in Albanië is dramatisch: al zeven week lang glijdt het land steeds meer af naar stuurloosheid en chaos als gevolg van de economische ramp die de beleggingsondernemingen met hun meer dan tien jaar geleden begonnen frauduleuze praktijken hebben ontketend en waarmee ze duizenden gezinnen tot de bedelstaf hebben gebracht. De situatie wordt met grote belangstelling en bezorgdheid gevolgd door de internationale gemeenschap, meer bepaald door de omringende landen, Griekenland en Italië, welke overspoeld dreigen te worden door vluchtelingen die in hun ellende een gemakkelijke prooi voor criminelen zijn.
Mevrouw Pack doet er goed aan ons te manen geen overhaaste of partijdige oordelen te vellen, zoals ik die hier in deze Vergadering wel heb horen uiten.
President Sali Berisha heeft met de oppositie overeenstemming bereikt over richtsnoeren voor een politieke oplossing, en is er daarbij in geslaagd een overeenkomst te sluiten om een regering van nationale eenheid op te richten waarin alle politieke partijen vertegenwoordigd zijn, en om aan het nationale vredesproces te werken. In de rebellensteden is zowel met vreugdevolle als met woedende geweerschoten gereageerd op het openen van de dialoog. De president heeft in de overeenkomst het parlement aangespoord een nieuwe algemene amnestiewet uit te vaardigen voor alle burgers en militairen die hebben deelgenomen aan de opstand welke als gevolg van de ineenstorting van de beleggingsondernemingen is uitgebroken. Voorwaarde daarbij is wel dat de wapens worden ingeleverd. Voorts heeft de president aangekondigd dat er binnen twee maanden nieuwe verkiezingen onder toezicht van de internationale organisaties zullen worden gehouden, zoals bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen ook is gebeurd; aangetoond is dat deze volgens de regels zijn verlopen. Daarnaast heeft hij om financiële hulp verzocht voor de wederopbouw van de economie, en om humanitaire hulp voor de meest getroffen gebieden van Albanië. Zo is er in Valona op dit moment geen licht en water, en de levensomstandigheden - vooral de hygiëne - zijn zorgwekkend. Dit alles vereist dus maximale inspanningen en pogingen om deze moeilijke situatie op evenwichtige, rustige en rechtvaardige wijze aan te pakken en het democratiseringsproces in het land te volgen, waarbij speciale aandacht moet uitgaan naar de culturele integratie van dit belangrijke deel van het Middellandse-Zeebekken.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, het is prima nieuws dat wij gehoord hebben dat er een overgangsregering tot stand is gekomen, dat binnen twee maanden verkiezingen zouden plaatsvinden onder Europese druk, maar tegelijkertijd meldden de media niet bepaald goed nieuws. Ik vrees dat de burgeroorlog toch aanstaande is en ik vraag me af hoe de Raad en de Commissie en wij allen dat zullen kunnen tegenhouden. Hoe dan ook, ik ben toch verheugd dat de Raadsvoorzitter het afgelopen weekend duidelijk heeft gesproken richting president Berisha. Het autoritaire en ondemocratische gedrag van deze president, dat is toch één van de wortels van deze crisis. Terecht heeft de Raadsvoorzitter hem gewaarschuwd voor het gebruik van geweld en hem opgeroepen persvrijheid en democratie te respecteren, één van de zaken die de heer Berischa, dat hebben de waarnemers destijds met de verkiezingen uitdrukkelijk gezegd, waarschijnlijk aan zijn laars zal lappen.
Mevrouw de Voorzitter, de Unie is een grote buur en de belangrijkste steunverlener van Albanië. Per hoofd van de bevolking hebben de Albanezen het meeste te verwachten en hebben ze gekregen van Europa. Ik ben benieuwd op welke wijze deze beloftes voor de toekomst de Albanese regering en de Albanezen zelf ervan zullen weerhouden niet elkaar de strot af te snijden en dat wij een situatie krijgen van een klein land met grote ellende.
De Unie moet al de partijen op hun verantwoordelijkheden wijzen, militaire terughoudendheid tonen en aansturen op democratie. Laten we hopen dat het niet de laatste keer is dat we over Albanië spreken, maar dan in positieve zin.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat het voorzitterschap en de Commissie hun intenties ten spoedigste realiseren. Toch wil ik eens te meer herinneren aan onze aanpak van de Bosnische kwestie en wens ik te benadrukken dat om de volgende redenen terughoudendheid is geboden.
Ten eerste, er is in Albanië een diepe kloof ontstaan tussen enerzijds de centrale politieke macht en haar combines en anderzijds de bandeloze troep van gewapende opstandelingen die tot op 40 kilometer van de hoofdstad Tirana is genaderd.
Ten tweede, alle beleidsvormen van het huidige regime in Albanië - onder meer op economisch en binnen- en buitenlands gebied - zijn uiterst ongeloofwaardig. Voorts heeft de heer Berisha - in tegenstelling tot wat hier werd gezegd - niets ondernomen om de piramidefondsen te verbieden, zodat hij medeverantwoordelijk is voor hun instorting. We moeten ons dan ook afvragen of we met hem nog wel overeenkomsten kunnen sluiten.
Ten derde, de toestand in Albanië zal niet verbeteren, als het regime Berisha - dat, ik herhaal, totaal onbetrouwbaar is - en de Europese Unie niet de verbintenis aangaan dat de mensen die hun geld verspeelden in de roofoverval van de eeuw - waarvan de buit 35 tot 40 % van het nationaal inkomen van het land bedraagt - schadeloos worden gesteld en ten minste hun beginkapitaal terugkrijgen.

Occhetto
Mevrouw de Voorzitter, ook ik beschouw het als een klinkend succes van het recente initiatief van de Europese Unie dat de meerderheid en de oppositie de hun voorgestelde lijn hebben aangenomen; die lijn gaat om een overeenkomst, om nationale verzoening, en draait om twee belangrijke elementen: een regering gebaseerd op een grotere eenheid en het uitschrijven van nieuwe verkiezingen. Ik vind het echter wel jammer dat het Nederlandse voorzitterschap in zijn recente stellingname de resolutie van het Parlement van februari niet heeft genoemd, terwijl die toch op de risico's van de situatie in Albanië wees en de weg van de overeenstemming als de enige juiste aanwees.
Ik moet daar wel bij zeggen dat de overeenkomst om een nieuwe regering te vormen eigenlijk helaas te laat komt, aangezien de situatie nu zo is dat de twee partijen het land niet meer in de hand hebben; dat moeten we ons realiseren, want anders lopen we het risico over een denkbeeldige situatie te praten. Dit moet dus krachtig worden benadrukt en aan de aandacht van de Commissie en de regeringen van de lidstaten worden voorgelegd. We moeten ons er rekenschap van geven dat er in Albanië inmiddels niet twee partijen meer op het toneel staan, maar drie: de derde partij zijn de gewapende opstandelingen, wier gewelddadig optreden wij terecht hebben veroordeeld en moeten blijven veroordelen.
Zoals bekend zal deze partij zich door de overeenkomst slechts met moeite het zwijgen laten opleggen, en zal zij ook geen genoegen nemen met de twee onderdelen van de overeenkomst tussen meerderheid en oppositie, waarover we het al gehad hebben. Deze derde partij heeft immers de extra eis gedaan dat Berisha van het toneel moet verdwijnen. De situatie kan dus opnieuw verergeren. We moeten niet denken een definitieve politieke oplossing te hebben bereikt. We hebben slechts de weg aangegeven naar een mogelijke politieke oplossing, die overigens direct moet worden voortgezet en zonder omhaal in de vorming van de regering moet eindigen. Er moet nog meer gedaan worden om een evenwichtige situatie te bereiken.
Ik vind dan ook dat de Europese Unie direct moet ingrijpen en de rol van bemiddelaar voortvarend op zich moet nemen, waarbij zij ook moet proberen contact met de derde - gewapende - partij op te nemen, om haar ertoe te brengen onder bepaalde voorwaarden de wapens neer te leggen. Terwijl dit alles gebeurt moeten wij natuurlijk een relatie tussen economische hulp en politieke hulp tot stand brengen. Zoals de heer La Malfa al zei, moeten economische hulp en politieke voorwaarden hand in hand gaan. Voorts lijkt mij dat de Albanese kwestie ons aan het nadenken moet zetten over de beperkingen van het monetarisme, dat hier duidelijk jammerlijk heeft gefaald en ons moet doen inzien dat uit een politieke actie het politieke Europa moet verrijzen, en niet alleen het monetaire Europa.

Bianco
Mevrouw de Voorzitter, ook ik vind dat dit Parlement de kwintessens moet begrijpen, namelijk dat in Albanië een minimumvorm van gezag moet worden hersteld om deze crisis, die in een gevaarlijke burgeroorlog dreigt te ontaarden, in goede banen te leiden. Ik ben het eens met de heer Occhetto wanneer hij zegt dat er een derde gesprekspartner is. Dat zijn de opstandelingen die op dit moment 13 steden in handen hebben, een vierde deel van Albanië bezet houden en aanzienlijke hoeveelheden wapens in hun bezit hebben, waardoor Albanië één groot wapenarsenaal zonder bewakers dreigt te worden, zoals een oppositielid het uitdrukte.
Zowel Berisha als de regering van nationale eenheid dreigt de greep op de situatie te verliezen. Ik ben het echter niet met de heer Occhetto eens dat de situatie gemakkelijker wordt als Berisha van het toneel verdwijnt. Nota bene een lid van de oppositie heeft gezegd dat Berisha op dit moment van cruciaal belang is om een minimum aan orde en legitimiteit te kunnen herstellen, wat anders heel moeilijk zou zijn, en ook dat als de 9000 opstandelingen in het noorden hun wapens moeten inleveren, dat de voedingsbodem kan vormen voor een burgeroorlog tussen noord en zuid, langs de lijnen van eeuwenoude taalkundige en tribale scheidingen.
Daarom moeten alle onderdelen op elkaar worden afgestemd. Ik ben het eens met het voorstel van commissaris Van den Broek om een minimum aan legitimiteit in ere te herstellen, met als uitgangspunt het compromis tussen Berisha en de nieuwe oppositieregering, waarbij een uit het zuiden afkomstige vertegenwoordiger van de socialistische partij dan de taak zou moeten krijgen dit compromis op de rails te krijgen. De Europese Unie en de Raad moeten echter alle organisaties activeren; ik wijs u hierbij op het feit dat ook de WEU, die in Athene bijeen is geweest, haar standpunt in deze kwestie in feite te kennen heeft gegeven. Zoals de Voorzitter al zei, moeten de gebeurtenissen niet alleen gevolgd worden, maar moeten we ook zeer slagvaardig optreden om het - zij het minimale - doel te bereiken, namelijk voorkomen dat in Albanië een burgeroorlog uitbreekt en het land volledig te gronde gaat.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, voorzitter van de Raad, deze zeer breekbare wapenstilstand die nu in Tirana bereikt is, wordt als een verdienste van Europa bewierookt, maar is dat volgens mij helemaal niet. De Europese instellingen moeten juist de schuld bij zichzelf zoeken vanwege de passieve houding die zij tot dusver hebben aangenomen, even daargelaten dat zij allerlei economische bijdragen hebben geleverd die om vele redenen zinloos en soms zelf schizofreen zijn. Eerst hebben we Albanië politiek gezien aan zijn lot overgelaten, daarna hebben we Berisha tot nationale en internationale held gebombardeerd, en vervolgens hebben we hem in het stof geworpen omdat hij tijdens de verkiezingen fraude heeft gepleegd en ongeoorloofde druk heeft uitgeoefend.
Dan is het toch geen wonder dat de situatie nu escaleert: Berisha noch zijn tegenstanders hebben ook maar enige controle over de facties. Overigens geloof ik niet dat deze opstand ontsproten is aan de ineenstorting van de beruchte piramidefondsen, volgens mij zijn hier - zeker in het zuiden van het land - politieke, partijgebonden factoren van een bepaald deel van het land in het spel. Europa moet nu haar verantwoordelijkheden voor de toekomst op zich nemen, met name voor wat er in Albanië is nagelaten. We moeten ons dan niet verbazen als de verschillende situaties op de Balkan politiek gezien escaleren en in een burgeroorlog ontaarden.
Europa moet daarom allereerst de hand in eigen boezem steken en zich anders opstellen. Laten we een voorbeeld nemen aan degenen die in vrede, stabiliteit en mensenrechten investeren!

Pettinari
Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening is het bereikte compromis op dit moment het enige middel om het geweld tot staan te brengen. Ik sluit me dan ook aan bij het verzoek van de commissaris aan het Parlement om via het uitoefenen van druk te zorgen dat het compromis ten uitvoer wordt gebracht; het Parlement zal dit morgen in een resolutie doen. Maar het is waar dat de ongeregeldheden niet beëindigd zijn: er is eigenlijk geen wapenstilstand, maar alleen een akkoord dat toegepast moet worden, en het risico bestaat dat Kosovo er ook bij betrokken raakt.
Ik ben het met collega Occhetto eens dat we speciale aandacht aan Zuid-Albanië moeten besteden; dat probeert de Italiaanse regering te doen via de aanwezigheid van onze ambassadeur in het zuiden van het land. Ik vind dat Europa zich hieraan moet wijden om de ongeregeldheden tot staan te brengen en het land naar de nieuwe verkiezingen te loodsen.
De belangrijkste taak voor het Europees Parlement zal mijns inziens zijn nieuwe, reguliere verkiezingen uit te schrijven, en iedereen weet dat dit dan de eerste reguliere verkiezingen worden, omdat wij - ook wij zijn daar schuldig aan - een regering en een president gesteund hebben terwijl we wisten dat er verkiezingsfraude was gepleegd, maar die steun werd nu eenmaal gedicteerd door het monetarisme en de financiële verplichtingen.
We hebben fouten gemaakt, dat klopt, maar we moeten geen nieuwe fouten maken: daarom moeten we zorgen voor reguliere verkiezingen. Laten we maar eens kijken of we met directe bemoeienissen van bepaalde regeringen - ik denk aan de Griekse en Italiaanse regering - en met flinke bemoeienissen van de Europese Unie de nodige zaken gedaan krijgen, want anders zou er, zoals gezegd, wel eens een burgeroorlog kunnen uitbreken.

Hoff
Mevrouw de Voorzitter, zoals de vorige sprekers hebben gezegd is de situatie in Albanië volledig uit de hand gelopen. Een ondemocratisch regime en gewetenloze economische uitbuiting hebben de gehele Albanese bevolking tot absolute armoede gebracht. Hoewel wij eigenlijk alleen maar medelijden met die mensen kunnen hebben en hoewel hun vertwijfeling meer dan begrijpelijk is, moeten wij klaar en duidelijk veroordelen dat men naar de wapens grijpt. Een burgeroorlog zou de situatie niet oplossen maar nog erger maken.
Wij moeten nu nagaan hoe wij de huidige moeilijkheden kunnen overwinnen. Aan de escalatie van geweld moet een einde komen. Het is goed dat de eerste stap is gezet om de crisis samen aan te pakken en dat eindelijk ook in Albanië de democratie een kans zal krijgen. De oprichting van een meerpartijenregering en de aankondiging van democratische verkiezingen zijn eerste stappen op die weg. Wij hopen dat alle partijen die overeenkomst zullen naleven, maar het gaat hoe dan ook slechts om eerste stappen. Belangrijker is dat de nieuwe regering en het nieuwe parlement de uitvoering van democratische en economische hervormingen inderdaad ter hand nemen. Alleen als men de Albanezen een democratische en economische toekomst biedt, zullen zij bereid zijn de wapens neer te leggen. De Europese Unie draagt niet alleen verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van Albanië, maar voor die van het gehele gebied.
Ik vind het jammer dat wij de voorbije jaren in het Europees Parlement vrijwel uitsluitend naar aanleiding van crisissituaties over de ontwikkelingen op de Balkan hebben gesproken. Wij hebben met vele landen in het gebied samenwerkingsovereenkomsten en met sommige zelfs associatieovereenkomsten gesloten en trachten met het PHARE-programma de hervormingen in Albanië actief te ondersteunen. Toch worden wij door de ontwikkelingen in de regio telkens opnieuw verrast.
Tot besluit van dit debat zou ik de Commissie dan ook willen vragen dat de Raad, de Commissie en het Parlement voortaan samen overleggen hoe wij de democratische en economische hervormingen in dat gebied beter en doeltreffender kunnen ondersteunen en hoe wij het PHARE-programma doelgerichter kunnen aanwenden. Ik meen dat wij de bevolking daarmee beter kunnen helpen dan door in crisissituaties telkens de brand gaan blussen.

Stewart-Clark, Sir Jack
Mevrouw de Voorzitter, wij worden geconfronteerd met een uitermate ernstige situatie. Noch president Berisha, noch zijn regering is vrij van schuld aan de huidige toestand. Zoals u weet, werd in het OVSE/ODIHR-verslag kritiek geuit op de laatste verkiezingen. Iedereen is het erover eens dat het bankroet van de piramidefondsen een tragische gebeurtenis was voor de talloze Albanezen die hun spaargelden verloren hebben. De regering heeft dit laten gebeuren. Wij moeten deze kwestie echter in een juist daglicht stellen. Er zijn nog steeds zeer veel personen in het land die het Hoxha-regime aanhangen. Er zijn sterke bewijzen voorhanden dat zij in het zuiden van het land in verbinding staan met de Albanese maffia, met hun drugssmokkel naar Italië en elders. Ik herinner u eraan dat een van de voornaamste oorzaken van de problemen die in de stad Vlorë ontstonden de inbeslagneming van 100 krachtige speedboten was, waarvan een groot deel gebruikt werd bij smokkeloperaties over de Adriatische Zee.
De EU moet begrip tonen voor de situatie. Meer dan ooit is het noodzakelijk dat alle regeringen van de lid-staten en de internationale organisaties dit probleem op coherente wijze benaderen.
President Berisha heeft, zij het verlaat, enige wijsheid aan de dag gelegd door een coalitieregering van alle partijen te vormen en nu een socialistische premier te benoemen. Hij moet gesteund en niet scherp berispt worden, maar van zijn kant moet hij zijn best doen het vertrouwen van de Albanese bevolking te herwinnen door het recht en de grondwet absoluut te eerbiedigen, toe te zien op de naleving van de mensenrechten en eerlijke verkiezingen te houden. Daarop moet met hulp van onder andere het Europees Parlement zorgvuldig toezicht gehouden worden en ook de media moeten onder toezicht staan, en wel van het Europees Instituut voor de Media.
De implicaties van de burgeroorlog en het escalerende geweld nemen ontzaglijke proporties aan en vormen een grote bedreiging, niet alleen vanwege Albanië zelf, maar ook omdat Albanië een kruitvat is. In Kosovo, waar reeds een gespannen toestand heerst, is 80 % van de bevolking van Albanese oorsprong. In Macedonië vormen de Albanezen een niet geringe minderheid. Deze twee landen zouden hierin verwikkeld kunnen worden. Ook buurland Griekenland zou meegezogen kunnen worden in het probleem.
Mevrouw de Voorzitter, tot besluit: de zorgwekkende situatie waarin Albanië verkeert vraagt om een samenhangende, evenwichtige en krachtige aanpak. Verdeeldheid, uitstel en zwakheid kunnen de Balkan doen ontbranden. Dat mag niet gebeuren. Wij mogen geen tweede Bosnië laten ontstaan door besluiteloos te zijn; wij moeten een crisismechanisme in het leven roepen; er moet één orgaan komen dat gaat zoeken naar een oplossing voor de situatie. Wij hopen dat daarnaar gehandeld wordt.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, het beleid van de Unie ten aanzien van Albanië en zijn president, de heer Berisha, zijn een grote vergissing. Als de Raad even terughoudend tegenover Berisha was geweest als de Verenigde Staten en was ingegaan op de maatregelen die het Parlement naar aanleiding van de gevangenneming van Fatos Nano, de ondemocratische parlementsverkiezingen in het land en de instorting van de piramidefondsen heeft voorgesteld, stonden de zaken er thans wellicht beter voor.
De Raad mag het onwettig regime in Albanië niet langer erkennen en moet zich onmiddellijk van president Berisha distantiëren, die door een illegaal parlement werd aangesteld in omstandigheden welke doen denken aan de staat van beleg. Daarom volstaat het niet dat de Raad hier vandaag enkel aandringt op nieuwe algemene verkiezingen, omdat "het Parlement van oordeel is dat de vorige niet democratisch waren" .
De heer Berisha moet zo snel mogelijk opstappen, niet alleen omdat dit een fundamentele eis is van de hele bevolking in Zuid-Albanië maar ook omdat het de onlusten zal beëindigen en een burgeroorlog in het land kan voorkomen. In die zin vraag ik de Raadsvoorzitter of de Nederlandse regering bereid is politiek asiel aan Berisha te verlenen en zodoende tot de deblokkering van de toestand in Albanië bij te dragen.
Tenslotte wil ik de heer Van den Broek verzoeken dat de Commissie - en de Raad - bij de Albanese regering aandringen op de vrijlating van de politieke gevangenen in het land, in het bijzonder Fatos Nano.

Patijn
Ik wil na mijn uitvoerige toelichting nog eens verklaren dat het voorzitterschap en de Raad de situatie in Albanië van uur tot uur volgen. We maken daarbij gebruik van de EUambassades in Tirana en wij houden zeer nauw contact met de regeringen van de meest betrokken Europese-Unielanden, in Rome en Athene. Wij blijven onverminderd parallelle doelstellingen nastreven en wij richten ons daarbij op de regering-Berisha en de overige politieke partijen. De parallelle doelstelling is het herstel van de openbare orde op korte termijn en dat is alleen realiseerbaar door het nastreven van de tweede doelstelling: het herstel van de geloofwaardigheid van het regeringsgezag door democratische hervormingen en verkiezingen binnen enkele maanden.
Het voorkomen van totale anarchie in Albanië is in de eerste plaats van belang voor het Albanese volk. Het is in de tweede plaats van belang voor de hele regio die het niet kan hebben dat deze hoogst ongelukkige situatie zich in een golfbeweging uitbreidt. Wat betreft de concrete vraag van de laatste spreker over de politieke gevangenen, kan ik bevestigen dat dit door de voorzitter van de Raad tijdens zijn bezoek aan Tirana is opgebracht.

Van den Broek
Mevrouw de Voorzitter, ik ondersteun graag de woorden gesproken door het Raadsvoorzitterschap en voeg daar nog aan toe dat in Albanië de lont bij het kruitvat ligt. Die explosieve situatie bedreigt niet alleen de bevolking, maar ook de buurlanden en de gehele regio. Men moet zich dus afvragen, denk ik, of thans de tijd is om al te lang stil te staan bij de vraag in hoeverre president Berisha en de voormalige regering dan wel de oppositiepartijen of anderen, de ernstige wandaden moeten worden toegedicht. Of het niet de tijd is om toe te zien en aan te dringen, gemeenschappelijk en met één stem, dat het advies dat wij zelf hebben gegeven aan de president en de oppositiepartijen tot vorming van een regering van nationale eenheid en het aankondigen van verkiezingen, of het inderdaad niet de tijd is eendrachtig erop aan te dringen dat het bereikte politieke compromis onverkort wordt uitgevoerd. Als enige kans op de korte termijn om de bevolking van Albanië daadwerkelijk in staat te stellen om langs democratische weg zich uit te spreken over haar toekomst en daarmee ook af te rekenen met het verleden.
Tenslotte, Voorzitter, moeten wij daarbij ook niet erop toezien dat de compromispartijen, de partijen die dit akkoord hebben gesloten, dat niet alleen strikt en loyaal uitvoeren, maar of zij ook niet elk daadwerkelijk de rebellen oproepen om de wapens neer te leggen en een eind te maken aan het geweld en hun verzet niet langer via de loop van het geweer te voeren, maar via de stembus. Als dat krachtige signaal uit kan gaan van Raad, Commissie en Europees Parlement dan is er misschien nog een laatste kans. Als het niet lukt dan kunnen wij ons zelfs niets verwijten, maar thans te trachten het zelf aanbevolen compromis uit te hollen, lijkt mij de geloofwaardigheid van de Europese Unie niet ten goede komen.

McMillan-Scott
Mevrouw de Voorzitter, verschillende sprekers hebben gewezen op de staatsgreep die zich begint af te tekenen in Albanië. Een aantal organisaties - de OVSE, de Europese Unie, de Raad van Europa - heeft in Tirana besprekingen gevoerd met de regering. Wat ik van belang acht, als er een crisis ontstaat die gevolgen kan hebben voor andere landen, is dat deze organisaties - waarbij inbegrepen defensieorganisaties als de NAVO en de WEU - een of ander crisisbeheersingsmechanisme in werking moeten kunnen stellen. Kan de Raad bevestigen dat in de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken, die aanstaande zaterdag zal plaatsvinden, dit punt van crisisbeheersing en coördinatie - de planning voor onvoorziene gebeurtenissen - op de agenda zal staan, voor het geval dat de situatie verslechtert?

Patijn
Tijdens de informele bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken staat Albanië als zodanig niet op de agenda, maar er zal zeker over gesproken worden. Het lijkt mij dat de actuele situatie onvermijdelijk maakt dat de ministers elkaar op dat punt in de ogen kijken. Ik kan bevestigen noch ontkennen dat enigerlei militaire voorbereidingen in het kader van NATO, Westeuropese Unie of een andere organisatie worden getroffen. Het lijkt mij alleen geen bijdrage aan de duidelijkheid van de opstelling van de Europese-Unielanden om te speculeren over militaire interventie in een burgeroorlog. Dat lijkt mij een van de laatste prioriteiten die wij moeten hebben vanuit Europa.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, kan de fungerend voorzitter van de Raad met ja of nee antwoorden op mijn vraag van zo-even of het voorzitterschap al dan niet belang hecht aan het probleem van de vrijlating van de politieke gevangenen in Albanië, met inbegrip van de heer Fatos Nano, leider van de Albanese socialistische partij, de grootste oppositiepartij van het land.
Daar ik vooral belangstelling heb voor het lot van Fatos Nano, had ik graag een antwoord op deze vraag.

Patijn
Ik dacht dat ik de vraag van de geachte afgevaardigde al hebt opgebracht. Het onderwerp is opgebracht door minister Van Mierlo tijdens zijn bezoek in Tirana. Er is ook uitdrukkelijk gesproken over de persoon Fatos Nano.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zeven ontwerpresoluties ontvangen.
De stemming vindt morgenmiddag plaats.

Verwelkoming
De Voorzitter
Namens onze instelling wil ik een delegatie van parlementsleden uit tien Middellandse-Zeelanden, die de verklaring van Barcelona ondertekend hebben, verwelkomen. Wij heten hen van harte welkom.
Ik wil hen in jullie naam ook zeggen hoezeer onze instelling gehecht is aan de versterking van de samenwerking met de landen van het zuiden. Wij weten dat dit voor ons een kans op stabiliteit en vrede is en onze instelling ijvert dan ook zowel voor de versterking van haar betrekkingen met de landen van het zuiden van het MiddellandseZeegebied als voor de versterking van haar betrekkingen met de landen van Oost-Europa. Wij weten maar al te goed dat de vrede van dit evenwicht afhangt. Ik heet jullie van harte welkom!
(Applaus)
Follow-up van de Conferentie van Barcelona
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0027/97) van de heer Sakellariou, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het gemeenschappelijk verslag van het voorzitterschap van de Raad en de Commissie (7987/96 - C4-0414/96) over het Middellandse-Zeebeleid - Follow-up van de Conferentie van Barcelona.

Sakellariou
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, amper zestien maanden na de Conferentie van Barcelona van 27 en 28 november 1995 en iets meer dan een maand voor de follow-upconferentie in Malta bespreken wij hier vandaag een verslag waarin de resultaten van de eerste conferentie van Barcelona worden beoordeeld en nieuwe voorstellen en eisen voor de follow-up-conferentie in Malta worden geformuleerd.
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik uiting geven aan mijn grote vreugde over het feit dat wij dit debat vandaag kunnen voeren in aanwezigheid van onze collega's uit de mediterrane landen waarmee wij dit speciale Euro-mediterrane partnerschap in Barcelona hebben aangegaan.
Wij staan volgens mij aan het begin van een bijzondere parlementaire samenwerking die het proces van Barcelona meer inhoud en nieuwe impulsen kan geven. Dat is in het belang van de vrede, de veiligheid, de economische ontwikkeling en de verstandhouding tussen de culturen en dient het welzijn van alle volkeren aan de Middellandse Zee. Ik verwelkom van harte onze collega's op de tribune.
In de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, in de Commissie externe economische betrekkingen en vrijwel in alle betrokken delegaties en gemengde commissies zijn de verschillende aspecten van het Middellandse-Zeebeleid uitvoerig besproken.
Mijn collega's hebben mij sterk gestimuleerd en ondersteund. Ook daarvoor wil ik iedereen hartelijk danken, in het bijzonder de heer Dimitrakopoulos, die het advies van de Commissie externe economische betrekkingen heeft geformuleerd en daarmee dit verslag voortreffelijk heeft aangevuld.
Dames en heren, niet alleen de resultaten van Barcelona, meer bepaald de eenparig aangenomen gemeenschappelijke verklaring en het bijbehorend werkprogramma, maar ook de resultaten van de in het verlengde van de conferentie verrichte werkzaamheden zijn bijzonder bemoedigend.
Vooral in het kader van de dialoog op het gebied van politiek en veiligheid, die een hoeksteen van het Euromediterrane partnerschap is geworden, zijn opmerkelijk resultaten bereikt. Een lijst vertrouwenwekkende maatregelen werd opgesteld. Daarnaast is een actieplan uitgestippeld waarop de bevoegde commissie haar werkzaamheden zal steunen. Het belangrijkste onderdeel van dit verslag heeft volgens mij evenwel betrekking op de totstandbrenging van een Euro-mediterraan handvest voor vrede en stabiliteit, waarmee de dialoog en de voorkoming van crisissituaties wordt geïnstitutionaliseerd. Dat beantwoordt aan de wens van het Europees Parlement. Daarom meen ik dat dit handvest zowel in de debatten van het Europees Parlement als in de gemeenschappelijke dialoog in het kader van het Euro-mediterrane parlementaire forum een centraal thema moet worden.
Er zijn op dat punt nog een aantal andere waardevolle voorstellen. De parlementen, de regeringen en natuurlijk ook de Commissie moeten uit de positieve intentieverklaringen concrete en bruikbare beleidsopties halen die de vrede en de veiligheid van alle volkeren in de regio kunnen bevorderen.
Van de talloze opdrachten van het Euro-mediterrane partnerschap zou ik er één willen belichten die ik persoonlijk uiterst belangrijk vind. De migratie heeft steeds een belangrijke rol in de culturele uitwisseling tussen de twee oevers van de Middellandse Zee gespeeld. Dat zal ook in de toekomst zo zijn. De steeds grotere economische verschillen tussen de emigratie- en immigratielanden en de onopgeloste sociale en werkgelegenheidsproblemen in deze laatste hebben echter tot gevolg dat immigranten door een combinatie van goedkoop populisme en plomp racisme steeds meer worden gediscrimineerd.
De houding van het Europees Parlement tegen racisme en vreemdelingenhaat is niet alleen bekend, maar ook voor iedereen een voorbeeld. Die houding moet de basis worden voor een beleid van niet-discriminatie in het kader van het nieuwe partnerschap.
Wij hebben een overeenkomst nodig om tot een beheerste immigratie te komen en moeten - dat is voor mij een belangrijke opdracht voor een Euro-mediterraan parlementair forum - samen een handvest van de rechten van de migranten opstellen, waarin de verschillende belangen van de landen en de mensen met elkaar worden verzoend.
Tot besluit zou ik tot de heer Marín in het Spaans het volgende willen zeggen:
Tenslotte wil ik aan het einde van mijn bijdrage de vice-voorzitter van de Commissie, de heer Marín, danken voor zijn hulp en zijn persoonlijk engagement inzake het beleid voor het Middellandse-Zeegebied. Uzelf maar ook uw diensten hebben ons hulp van onschatbare waarde bewezen. Ik hoop dat deze vruchtbare samenwerking wordt voortgezet en zelfs nog toeneemt in de toekomst.
(DE) Dames en heren, ik kijk uit naar uw oordeel over mijn verslag en dank u voor uw aandacht.

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, ik verwelkom de delegatie van parlementsleden uit de Middellandse-Zeelanden die op de officiële tribune de vergadering bijwonen.
Ik wens ook de rapporteur - vriend en collega Jannis Sakellariou - geluk met de inhoud en conclusies van zijn verslag waaraan hij de voorbije maanden ononderbroken heeft gewerkt.
Ik ben het met hem eens dat het proces dat op de Euro-mediterrane Conferentie van Barcelona op gang werd gebracht, moet worden voorgezet. Om succesvol te zijn, moet het evenwel aan de volgende voorwaarden beantwoorden.
Ten eerste, het ontwerp dat ons door de Commissie werd overgemaakt en zowel de essentiële aspecten als de deelterreinen van het Middellandse-Zeebeleid betreft, moet verder worden uitgewerkt en verbeterd.
Ten tweede, we moeten initiatieven lanceren met het oog op de sluiting van een Euro-mediterraan stabiliteitspact inzake bescherming van de rechten van minderheden, wat ons in staat moet stellen de verwezenlijkingen op dat vlak te codificeren en desbetreffende richtsnoeren voor de toekomst vast te stellen.
Ten derde, we moeten vertrouwensmaatregelen aan onze partners voorstellen, waarmee we willen vermijden dat de reeds bereikte vooruitgang op het gebied van de voorkoming en het bijleggen van conflicten teniet wordt gedaan door toekomstige ontwikkelingen in deze ontvlambare regio.
Ten vierde, Europa moet zijn rol in de Middellandse-Zeeregio versterken. In die zin moet de Unie - nadat ze eerst orde op zaken in eigen huis heeft gesteld - stelselmatig alle belangrijke problemen van het mediterrane gebied aanpakken, waarbij het niet alleen gaat om de migratie - waarnaar heer Sakellariou al heeft verwezen - maar ook om de kwestie van het Midden-Oosten en het probleem van het islamfundamentalisme - dat slechts kan worden opgelost als we inzien dat de islam een belangrijke macht vormt en slechts een deel van zijn aanhangers voorstanders zijn van de gewapende strijd, zodat een hysterische benadering als die van het McCarthyisme van de jaren '50 uit den boze is.
Tenslotte herinner ik eraan dat de Commissie externe economische betrekkingen een reeks heel concrete voorstellen heeft geformuleerd die onontbeerlijk zijn voor de voortzetting van het in Barcelona op gang gebrachte proces en vooral verband houden met de ontwikkelingsmodaliteiten van dit proces en waarvan de meeste door de rapporteur in de ontwerpresolutie werden opgenomen, waarvoor we hem danken.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen de heer Sakellariou complimenteren met zijn zeer uitgebreide verslag. Ik wil mij ook aansluiten bij zijn complimenten aan commissaris Marín voor de moeite die hij gedaan heeft ten behoeve van dit partnerschap. Ook mogen wij het door het Spaanse voorzitterschap genomen initiatief niet vergeten, waardoor de Conferentie van Barcelona van de grond kwam.
Het is een duidelijke zaak dat in de situatie die is ontstaan na de val van de Berlijnse Muur, waarin wij de veiligheid in een breder kader van politieke, economische en sociale stabiliteit moeten bekijken, het mediterrane initiatief van vitaal belang is, willen wij de veiligheid in het gebied handhaven en vergroten. Ik wil hierover echter enkele opmerkingen maken.
In de eerste plaats lijdt het geen twijfel dat, ondanks alle inspanningen in het kader van het mediterrane proces en als het vredesproces in het Midden-Oosten niet gegarandeerd kan worden, alles wat wij doen ondermijnd zal worden. Wij moeten daarom het belang van dat vredesproces zeer goed voor ogen houden. In de tweede plaats is het belangrijk dat de lid-staten hun inzet voor dit vredesproces tonen door de reeds goedgekeurde associatieovereenkomsten te ratificeren; en ik onderschrijf het belang van het door de heer Sakellariou ingediende amendement 14.
In de derde plaats, wat de regeringen kunnen doen is uiteraard beperkt. De sleutel tot het succes van dit initiatief ligt in het aantrekken van particuliere investeringen. Op de ontvangende landen - als ik hen zo mag noemen - rust derhalve de plicht te zorgen voor een passend juridisch en politiek kader voor het aantrekken van kapitaal. In het bijzonder moeten eerbiediging van de intellectuele eigendomsrechten, passende belastingstelsels, een effectief mededingingsbeleid en een zo groot mogelijke doorzichtigheid van de betrekkingen tussen overheidsinstanties en particuliere instellingen gewaarborgd worden. Wij van onze kant moeten veel nadruk leggen op de steun die wij verlenen om te bewerkstelligen dat het juiste kader gecreëerd wordt, met name voor het bankwezen en de financiële sector.
In de vierde plaats moeten wij de dialoog over de mensenrechten intensiveren. Dat is geen extra toevoeging. Het is een essentieel vereiste in de moderne economische expansie. Vrijheid is zowel een politiek als een economisch begrip, dat van vitaal belang is voor de ontwikkeling van de regio. In de vijfde plaats moeten wij de samenwerking op het gebied van de watervoorziening versterken. Dat betekent een grote uitdaging, maar ook een grote kans, en ik zal met belangstelling luisteren naar de reactie van de Commissie op het voorstel van de heer Sakellariou voor een Euro-mediterraan wateragentschap, dat mij verder lijkt te gaan dan de Verklaring van Marseille van vorig jaar november. In de zesde plaats moeten wij de regionale samenwerking versterken, teneinde te bewerkstelligen dat de landen zeer nauw samenwerken en hun onderlinge verbondenheid zeer sterk wordt.
Tenslotte is het van belang om het onderlinge begrip te vergroten. Wij moeten uitleggen wat de Europese Unie tracht te bereiken met het plan voor de ene munt en met uitbreiding tot Midden- en Oost-Europa. Wij moeten onze burgers ook uitleggen wat wij trachten te bereiken met het mediterrane project, omdat er, zoals de heer Sakellariou reeds te kennen heeft gegeven, veel misverstanden bestaan over onze doeleinden. Daarom moeten wij meer bekendheid geven aan de doelstellingen van de Europese Unie.

Spencer
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij mijn collega's en dit verslag toejuichen en de heer Sakellariou complimenteren.
Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om de lijst van sprekers in dit debat te bekijken en zie dat de overgrote meerderheid uit de zuidelijke lid-staten komt. Ik wil daarom zeggen dat het succes van het in Barcelona op gang gebrachte proces niet alleen van belang is voor het zuiden van Europa, maar voor geheel Europa.
Mijn eigen land heeft de ontwikkelingen in het mediterrane beleid al vele eeuwen geboeid gevolgd. Dit is een proces waarbij heel Europa zich bezighoudt met het gehele Middellandse-Zeegebied.
In de tweede plaats wil ik beamen wat degenen gezegd hebben die de parlementaire dimensie van dit proces steunden. Het is juist dat wij het werk dat door ministers, commissarissen en ambtenaren gedaan wordt, erkennen en toejuichen. Wil dit proces echter een succes worden, dan moeten zowel de gedachtenwerelden als de volkeren elkaar daarin ontmoeten, en daarom moeten de parlementen van de staten erbij betrokken worden. In de komende twee dagen zullen wij met behulp van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en onze vooraanstaande gasten trachten uit te werken hoe het kader van een parlementair MiddellandseZeeforum eruit zal moeten zien.
Tenslotte juich ik de misschien wel holistisch te noemen aanpak van het in Barcelona op gang gebrachte proces toe - de meerdimensionale aard ervan. De problemen van het Middellandse-Zeegebied bewijzen, op een dramatischer wijze dan ergens anders misschien het geval is, dat buitenlandse zaken meer inhoudt dan een reeks niet met elkaar samenhangende en onvoorspelbare crisissituaties.
Deze aangelegenheden, die wij als politiek bestempelen, die wij buitenlandse zaken noemen, reageren op onderliggende tendensen. Wij weten dat demografische, milieu- en economische kwesties met elkaar in verband staan en samen de door de heer Sakellariou genoemde politieke problemen en migratiestromen veroorzaken. Zij komen voort uit de complexiteit van de cultuur-historische erfenis van een vele millennia lange wisselwerking in het Middellandse-Zeegebied.
Het is misschien gevaarlijk voor een politicus om andere politici aan te raden de geschiedenis te bestuderen, omdat wij allen onze eigen favoriete nationale historici hebben. Ik wil een ieder die bij dit proces betrokken is echter aanbevelen om het werk van de vooraanstaande Franse historicus Braudel te lezen en dan vooral zijn klassieke studie over het Middellandse-Zeegebied ten tijde van Philips II. Zij zullen zien dat het systeem van nauw met elkaar verbonden cultuur en economie dat het Middellandse-Zeegebied is en altijd geweest is daarin duidelijk wordt uitgelegd.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Sakellariou voor zijn prima verslag bedanken, waarin het strategische belang van de Middellandse Zee volop onderkend wordt. Ook ik heet vrienden en collega-afgevaardigden uit de landen aan de andere kant van de Middellandse-Zee van harte welkom. Het Europese beleid dient zonder meer opnieuw op het zuiden te worden afgestemd, omdat in het MiddellandseZeegebied een nieuwe muur van onbegrip tussen het noorden en het zuiden van de wereld dreigt te verrijzen, tussen de christelijke wereld en de moslimwereld, tussen de rijke wereld en de arme. Dat moet voorkomen worden en wat dat aangaat spelen de Verklaring van Barcelona en het partnerschap met de landen aan de overkant van de Middellandse Zee een heel belangrijke rol.
Ook ik ben het eens met de heer Dimitrakopoulos wanneer hij zegt dat de echte islam niet op één lijn moet worden gezet met fanatisme en onverdraagzaamheid, maar met cultuur, verdraagzaamheid en respect voor de meningen van anderen.
Om op het vlak van het politieke partnerschap vooruitgang te kunnen boeken moet mijns inziens aan verschillende voorwaarden voldaan worden: zo moet Europa één politieke gesprekspartner worden die in staat is haar zware bagage van vrijheden en democratie mee te nemen; dat zijn de Verklaring van de Rechten van de Mens, het Hof van Justitie, de beginselen van legitimiteit en democratie, het pluralisme en de verdraagzaamheid.
In economisch opzicht baart één ding mij zorgen. Als voorstander van de vrije markt en de liberalisering van de economie vind ik dat we wat de landbouwproducten betreft protectionisme of internationale dirigistische overeenkomsten niet kunnen verruilen voor liberalisering van de handel. Dat zou heel schadelijk zijn voor Europa en in het bijzonder voor de landen van Europa die aan de Middellandse Zee grenzen.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, de follow-up van de conferentie van Barcelona moet een volgende stap zijn in het dynamisch proces "toenadering Europa" en de buurlanden rond de Mare Nostrum . De omstandigheden waaronder dat plaatsvindt zijn echter niet zodanig dat te hoge verwachtingen moeten worden gewekt. Het vredesproces in het Midden-Oosten verloopt moeizaam en dat heeft zijn weerslag op het Barcelona-proces. De ambities uit het verslag van Sakellariou zijn wel te waarderen, maar ik blijf het niet al te realistisch vinden. Wij moeten stap voor stap doorwerken met concrete plannen en niet vervallen in mooipraterij. Tal van amendementen die het verdrag-Sakellariou moeten aankleden gaan onze fractie jammer genoeg dan ook te ver. Natuurlijk moet dit Parlement wel richting durven aan te geven en op termijn moet het OVSE-model bruikbaar zijn en ook het Euromediterraan stabiliteitspact een interessante gedachte worden. Maar laten we ons nu eerst concentreren op het afronden van de bilaterale akkoorden met onze partners. Daarbij is het Barcelona-proces waardeloos wanneer we niet consistent zijn. Als voorbeeld, de recente uitspraak van een aantal leiders van de Christendemocratie dat bijvoorbeeld de Unie een christelijke gemeenschap is en dat daarom bijvoorbeeld Turkije moet worden uitgesloten, zal in de gehele Middellandse-Zeeregio pijn hebben gedaan. Ik werp die uitspraak dan ook ver van mij. De Unie beoordeelt landen niet op dit soort achtergehaalde criteria en we moeten juist respect voor de mensenrechten en de democratie vooropstellen en bijvoorbeeld Turkije duidelijk maken waaraan ze moeten voldoen om deel te kunnen nemen. Die criteria gelden ook voor Turkije en diverse andere landen in de regio.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij vandaag het proces van Barcelona steunen, betekent dit dat wij de verdieping van dit proces vragen, in het bijzonder op politiek vlak. Europa moet samen met zijn mediterrane partners een echt autonoom regionaal veiligheidssysteem uitbouwen, de aanwezigheid van machten die vreemd zijn aan het gebied -denken we maar aan de Amerikaanse bases en vlootmoet zoveel mogelijk beperkt worden en de bevordering van de democratie en het respect voor de mensenrechten -denken we maar aan Turkije, Algerije of Marokko- moeten fundamentele doelstellingen zijn. Daarnaast moet ook geijverd worden voor de tenuitvoerlegging van maatregelen met het oog op vertrouwen, stabiliteit en conventionele en nucleaire ontwapening. Met het oog hierop moet een regionale instantie gecreëerd worden die gebaseerd is op principes en procedures zoals die van de OVSE. Deze veiligheid in het Middellandse-Zeegebied zal onmogelijk zijn wanneer de verschillende open conflicten niet doeltreffend opgelost worden, het vredesproces in het MiddenOosten niet afgerond wordt of de zelfbeschikking van het Sahrawi-volk en de hereniging van Cyprus niet verwezenlijkt zijn. Barcelona mag de ogen niet sluiten voor het bestaan van deze problemen.
De Unie moet de economische en handelsintegratie in dit gebied steunen maar mag dit niet doen op basis van een extreme liberalisering, die uiteindelijk de levenskwaliteit van de arbeidersklassen treft, of via financiële steun voor de aanpassingsplannen die het IMF vraagt. De Unie moet integendeel modellen voor duurzame ontwikkeling bevorderen zodat we problemen als de schuldenlast kunnen verminderen, de gelijkheid tussen mannen en vrouwen en de werkgelegenheid voor jongeren kunnen bevorderen, de diepere oorzaken van de migratiestromen kunnen bestrijden, die niet kunnen of mogen aangepakt worden met politiemaatregelen of een restrictief en bijna xenofoob grensbeleid, en het sterk aangetaste milieu kunnen herstellen.
In het proces van Barcelona moet met al deze aspecten rekening gehouden worden. Ze moeten ook samen met nog drie andere maatregelen gesteund worden op de volgende afspraak in Malta: de bevordering van de culturele verstandhouding tussen de noordelijke en zuidelijke oever, de uitwerking van mechanismen voor een reële aanwezigheid van de civiele maatschappij en de oprichting van een interparlementair forum van permanente aard, dat over raadgevende bevoegdheid beschikt en voorstellen kan doen. Als dit alles verwezenlijkt wordt, zal de Unie de grondvesten leggen voor een Euromediterrane samenwerking waaraan alle landen kunnen deelnemen, die onmisbaar is voor de eigen stabiliteit en die niet louter gezien wordt als een strategie om marktaandelen te veroveren of neokoloniale opvattingen op te leggen.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er even op wijzen dat velen van ons meer verwacht hadden van de Conferentie van Barcelona, in ieder geval dat het beleid van de Europese Unie, dat veel te vaak nadrukkelijk op de Oost-Europese landen gericht is, meer op het zuiden werd afgestemd. De beperking van de Conferentie van Barcelona uit zich misschien in het feit dat van een echt Europees buitenlands beleid geen spoor te bekennen valt. Men is er vooral mee bezig geweest een grote vrijhandelszone in te richten, zonder een stevige, duurzame basis te creëren voor bredere en goed doortimmerde regionale samenwerkingsverbanden. Dit is onder andere te wijten aan het feit dat slechts twaalf landen van de Afrikaanse oever hebben deelgenomen - Libië, Albanië en de landen van het voormalig Joegoslavië deden niet mee -, aan de inspanningen om het vrije verkeer van goederen te bevorderen, waarbij het vrije verkeer van personen in feite onmogelijk wordt gemaakt, en aan het feit dat er geen sprake was van een echte democratische dialoog tussen alle onderdelen van de burgermaatschappij aan beide oevers van de Middellandse Zee.
De Conferentie van Barcelona is in ieder geval een eerste stap waar we niet omheen kunnen wanneer we de noodzakelijke confrontatie tussen de landen van het Middellandse-Zeegebied in gang willen zetten. Daarom staan wij Groenen achter de opzet van het verslag van collega Sakellariou, en feliciteren wij hem met zijn uitstekende werkstuk. Van groot belang achten wij in het bijzonder het voorstel aan de Commissie om een speciaal verslag over de situatie van de mensenrechten in de twaalf ondertekenende landen uit te brengen, en een Europees civiel vredeskorps op te richten om de humanitaire maatregelen te ondersteunen, een vreedzame oplossing van conflicten te bewerkstelligen, het ontstaan van nieuwe conflicten te voorkomen, en de nodige vertrouwenwekkende maatregelen te nemen. Dat is een voorstel waarvoor De Groenen zich altijd sterk hebben gemaakt. Wij stellen tevens voor een debat over ontwapening in gang te zetten, de bewapening te beperken en een kernwapenvrije zone in het Middellandse-Zeegebied in het leven te roepen.
Wij zijn het eens met de noodzaak het MEDA-programma op een positieve manier te ontwikkelen en de schulden kwijt te schelden, waarbij deze voorstellen gekoppeld moeten worden aan de naleving van de beginselen van de Verklaring. De bedoeling hiervan is een duurzame ontwikkeling op gang te brengen en dit doel eveneens te bevorderen door hernieuwbare energiebronnen te gaan gebruiken en energiebesparend te werk te gaan. Wij hopen dan ook dat het Europees Parlement zich op Malta goed zal laten vertegenwoordigen, en dat alle nietgouvernementele organisaties aan een door de Europese Unie gefinancierd burgerforum zullen deelnemen.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, de conferentie van Barcelona betekende een keerpunt in de vorming van een Euro-mediterrane kern. Toch dienen we regelmatig een stand van zaken op te maken over de ontwikkeling van de acties die gestart zijn opdat de geest van Barcelona levendig blijft. En zoals het uitstekende verslag van de heer Sakellariou stelt, is het belangrijk dat de Europese Unie verdergaat op de weg naar Euromediterrane samenwerking.
Het lijkt mijn fractie van fundamenteel belang dat de handelsrelaties versterkt worden maar we moeten hierbij ook streven naar een vermindering van het tekort op de handelsbalans. Overigens veronderstelt een duurzame ontwikkeling van deze gebieden een goed beheer van de middelen en met name van de watervoorraden.
Op politiek vlak wensen wij dat de gemeenschappelijke beleidslijnen ter voorkoming van conflicten omgebogen worden en dat meer aandacht besteed wordt aan de mensenrechten.
De geest van Barcelona zal echter maar volledig verwezenlijkt worden wanneer cultuur de plaats krijgt die haar tijdens de conferentie toegekend is en fungeert als katalysator voor een toenaderingsproces tussen de volkeren en de strijd tegen onverdraagzaamheid en racisme. Onze fractie zal dan ook de amendementen steunen die erop gericht zijn de culturele contacten, de rol van de civiele maatschappij en het beleid ter bescherming van het erfgoed te versterken.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Sakellariou heeft de verdienste dat het het prioritaire belang beklemtoont dat de ontwikkeling van een nauwe samenwerking met alle oeverstaten van de Middellandse Zee voortaan voor ons moet hebben.
Voor het Europa van na de Koude Oorlog is het Middellandse-Zeegebied de horizon van zijn veiligheid geworden. De twee essentiële factoren voor deze veiligheid, die onverbrekelijk samenhangen als de twee zijden van één muntstuk, zijn de economische ontwikkeling van de landen van het zuiden en oosten van het MiddellandseZeegebied en de beheersing van de migratiestromen.
Dit laatste punt bepaalt niet alleen de interne veiligheid van onze landen maar is ook de drijvende kracht voor de ontwikkeling van onze partners. Zij moeten op gemotiveerde menselijke hulpbronnen kunnen rekenen, op een goed opgeleide elite die meer gehecht is aan de ontwikkeling van haar eigen land dan ze wordt aangetrokken door de illusies van emigratie. Wij moeten er in onze samenwerking en de noodzakelijke hernieuwing ervan dan ook voortdurend over waken dat we de uittocht van competente krachten niet bevorderen.
De heer Sakellariou stelt voor in het Middellandse-Zeegebied een zone van gedeelde voorspoed te creëren. Wij moeten inderdaad de weg van een echt gezamenlijke ontwikkeling inslaan opdat de Middellandse Zee ooit een zone van duurzame stabiliteit kan worden. Wij beschikken hiervoor over troeven die anderen niet hebben. De lange traditie van relaties van vriendschap en samenwerking van sommige van onze landen vormt een kostbaar kapitaal voor de Unie in haar geheel.
Na de spijtige mislukking van een eerste ambitieuze poging voor een Europees-Arabische dialoog, probeert zich een nieuwe dynamiek te ontwikkelen op basis van de Verklaring van Barcelona. Deze keer moeten we slagen en moeten we het Middellandse-Zeegebied op een duidelijke, vastberaden en duurzame manier en met realiteitszin als een prioriteit van Europa stellen.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, de duizend Middellandse Zeeën van Brodel, de oude en nieuwe beschavingen die op de Afrikaanse en Europese oever in onderling wantrouwen en vaak zelfs vijandschap de tijd hebben volgemaakt, hebben juist op de Conferentie van Barcelona de basis voor een gemeenschappelijke toekomst gelegd.
Daar is toen een slotverklaring aangenomen, het resultaat van die vreemde Noord-Zuid-top die zich sterk maakte voor een algemene samenwerking op drie gebieden: een intensievere politieke dialoog, ontwikkeling van de economische samenwerking, en meer aandacht voor de sociale, culturele en menselijke dimensie.
Enkele maanden na dato moeten we echter vaststellen dat de Europese initiatieven tekortschieten. Nu is het moment gekomen om de goede voornemens van de Slotverklaring van de Conferentie van Barcelona in de praktijk te brengen. Volgens ons moet de Raad op gezette tijden vergaderingen beleggen waarin de Verklaring aan de actualiteit wordt aangepast, om zodoende te kunnen vaststellen welke maatregelen het meest geschikt zijn. Ook moet hij nieuwe methoden zien te vinden om de schulden kwijt te schelden: die methoden moeten de schuld niet opheffen, maar de uitgaven ombuigen naar financiële steun voor de ontwikkeling, het onderwijsbeleid, en de aanpassing van de rechtsstructuur aan het geheel van de akkoorden.
Een volgend Euro-mediterraan stabiliteitspact zou onder andere een contractuele verplichting kunnen bevatten op het gebied van erkenning en wederzijds respect voor de territoriale integriteit van alle mediterrane landen, en een clausule voor de oprichting van een kernwapenvrije zone in het gehele Middellandse-Zeebekken.

Colajanni
Mijnheer de Voorzitter, allereerst een hartelijk welkom aan onze vrienden van de Euromediterrane parlementen. Verder wil ik even kwijt dat er alles bijeengenomen goed werk verricht is: u weet, commissaris Marín, hoezeer het Parlement op invoering van dit beleid heeft aangedrongen.
Samenvattend zou je kunnen zeggen dat het Euro-mediterrane beleid al vruchten heeft afgeworpen, omdat het de politieke rol van de Europese Unie in het Middellandse-Zeegebied heeft bevestigd en gerechtvaardigd, en onze betrekkingen met de landen aan de oevers van de Middellandse Zee heeft verbeterd.
Nu zijn wij niet hier om dat te vieren, laten we het maar als een verworvenheid beschouwen: nu moeten we bekijken hoe we verder kunnen. Dit beleid in de praktijk omzetten brengt natuurlijk veel grotere problemen met zich mee dan die we bij de invoering ervan zijn tegengekomen. Wij zijn ons de laatste tijd bewust van problemen en vertragingen: er is vertraging opgelopen bij de omschrijving van de MEDA-verordening; het zogeheten "Stabiliteitspact" moet worden gedefinieerd in antwoord op een voorstel - en dit is belangrijk - dat afkomstig is van de Fractie Europese Radicale Alliantie, dat hopelijk voor Malta klaar zal zijn; in april moet het regionaal indicatief programma door de Commissie zijn opgesteld en tot besluit moet er alles aan gedaan worden om de financiers, de ondernemingen en de sectororganisaties bij het Euro-mediterraan beleid te betrekken. We weten dat er een grens is, en dat is de onevenwichtige situatie in het Midden-Oosten: wij hebben overigens ook altijd gehamerd op het verband tussen de ontwikkeling van het Middellandse-Zeebeleid en het vredesproces in het Midden-Oosten.
De betrekkingen tussen de samenlevingen moeten opgevoerd worden: de instellingen komen tot een bepaald punt, maar dan moeten de samenlevingen eraan te pas komen. Deze moeten meer in contact met elkaar treden; we moeten de middelen daartoe vinden, ook nieuwe middelen, en we moeten ze zelf uitvinden. Dat zal zeker geen sinecure zijn, maar toch moeten we het doen om te zorgen dat de betrekkingen sneller en frequenter worden. De samenlevingen erbij betrekken: van belang is dat wij nagaan hoe we een lichtvoetige, maar toch permanente structuur tussen de parlementen kunnen opzetten. De gedecentraliseerde samenwerking moet een enorme vlucht krijgen, want deze is bevorderlijk voor de betrekkingen tussen de gebieden en regio's en brengt onze culturen, onze volkeren tot volle bloei; de mensen hebben immers operationele en ondernemerscapaciteiten die door een direct contact beter uit de verf zullen komen.
Wat we nu moeten doen is dit directe contact bevorderen: elk middel en elke uitvinding zijn daarvoor welkom en u, commissaris Marín, zult daarbij altijd op onze steun kunnen rekenen.

Viola
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ook ik de heer Sakellariou feliciteren met zijn uitstekende verslag. Het Euro-mediterraan partnerschap is in wezen op drie pijlers gebaseerd: politiek en veiligheid, de economische en financiële pijler en de sociale, culturele en menselijke pijler. Nu is de stand van zaken bij deze drie pijlers in principe wel bevredigend te noemen, maar toch doen zich bij elk afzonderlijk problemen voor die, als ze blijven voortduren, alles in gevaar kunnen brengen.
Wat de eerste pijler betreft - politiek en veiligheid dus - kunnen we er niet omheen dat sinds de Conferentie van Barcelona meer lidstaten van het partnerschap militaire conflicten hebben gehad en hun inspanningen om de vredesprocessen in hun landen tot een goed einde te brengen vooralsnog mislukt zien. Ofschoon er geen echte koppeling tussen vredesproces en europartnerschap is gemaakt, wordt de band tussen die twee door al deze problemen wel zwakker. Daarom moet de Europese Unie meer haar stempel op de Middellandse-Zeeregio drukken en een politieke rol op zich nemen die, gezien de omvang van haar financiële rol, een grote reikwijdte moet hebben.
Wat de tweede pijler betreft - de economische en financiële pijler - is het duidelijker welke vooruitgang er is geboekt. Toch zijn er helaas bij het beheer van de MEDA-programma's ook problemen gerezen, en als gevolg van een loodzwaar verslag van de Rekenkamer heeft de Commissie zich gedwongen gezien de programma's tijdelijk in de ijskast te zetten.
Dan nu de derde pijler - de sociale, culturele en menselijke pijler -; er is op dit terrein flinke vertraging opgelopen, zowel als gevolg van de problemen bij de MEDA-programma's als vanwege de lakse houding van ons Parlement, dat nog niet het forum heeft opgericht dat de ideale ontmoetingsplaats voor de Euro-mediterrane burgermaatschappijen zou moeten worden.
Het Europees Parlement moet derhalve in het tijdsbestek tussen de Conferentie van Malta en Barcelona III proberen een permanente dialoog tussen de verschillende burgermaatschappijen op touw te zetten om het risico te bezweren dat er een gemeenschappelijk Euro-mediterraan bouwsel zonder fundamenten wordt gemaakt, dat wil zeggen zonder het fundamentele en wederzijdse vertrouwen tussen twee samenlevingen die nog wantrouwig tegenover elkaar staan en van elkaar verschillen.
Ik heet daarom de hier aanwezige collega's uit de mediterrane derde landen van harte welkom en juich het initiatief toe om een eerste ontmoeting tussen de leden van ons Parlement en van hun parlementen te arrangeren. Ik roep u voorts met klem op te zorgen dat dit geen op zichzelf staande gelegenheid blijft, maar integendeel de aanleiding voor een geïnstitutionaliseerde en periodieke dialoog zal blijken.

Van Bladel
Voorzitter, ook namens mij hartelijk welkom aan de collega's uit de mediterrane regio. Het gaat nu om de voortzetting van het Barcelona-initiatief in de praktijk en het verslag van de heer Sakellariou is een bijzonder goede aanzet hiervoor. Sinds het begin van deze stabiliteitspolitiek heb ik één ergernis. Het zijn alleen de zuidelijken die zich ermee bemoeien, en gelukkig heeft de heer Spencer datzelfde gevoel en daar moet dus verandering in komen. Wellicht met het Nederlandse voorzitterschap tijdens de vervolgingsconferentie op Malta komt daar een accentverschijving in. In ieder geval hoop ik dat er dan veel aandacht zal zijn voor asiel, migratie, drugshandel, georganiseerde misdaad.
Maar Voorzitter, de heer Titley heeft het het allerbeste gezegd. Er kan alleen maar stabiliteit en veiligheid in die regio komen als de mensenrechten worden gerespecteerd. Ik ben blij dat alle leden van de buitenlandcommissie mijn voorstel om het "monotoring model " van de OVSE te hanteren voor de eerbiediging van de mensenrechten in die regio, te willen onderzoeken. Dan komen we weer een stapje vooruit, hopelijk. Want zonder die richting van de democratie en vooral de onderlinge integratie van die landen, ja, dan hebben we het niet over stabiliteit in die regio, zonder dat dat een stapje vooruit komt. Over die onderlinge samenwerking, Voorzitter, betreur ik dat op dit moment één van onze nieuwste partners via het interim-verdrag, tenminste als de nieuwsberichten correct zijn, de Palestijnse autoriteit zojuist een uitnodiging heeft doen uitgaan aan de Verenigde Staten, de Europese Unie en de Arabische landen, om met uitsluiting van de Israëlische vredespartner, in Gaza te overleggen. Als dat zo zou zijn, dan is het niet in de geest van het Verdrag van Barcelona, maar ik hoop dat die berichten niet waar zijn.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben het eens met de fundamentele aspecten van het verslag van collega Sakellariou en ook met het standpunt van mijn fractie ten gunste van het verslag, zoals dat door mijn collega, de heer Bertens, uiteengezet is. Ik ben het ook eens met de heel positieve beoordeling van de werkzaamheden en de resultaten die vicevoorzitter Marín verzekerd heeft. Ik ga ermee akkoord dat het belangrijk was dat wij in november 1995 in Barcelona, tijdens het Spaanse voorzitterschap, een Middellands-Zeebeleid van de Europese Unie hebben vastgesteld. Ik maak echter iets meer voorbehoud bij een aantal economische aspecten. Collega Bertens heeft eerder de politieke aspecten besproken maar ik zou veeleer de meer economische aspecten willen behandelen. Ik wil met name wijzen op de vertraging bij de goedkeuring en de latere toepassing van de MEDA-verordening, die een aantal projecten bevroor en de verwachtingen, die in Barcelona gewekt waren, enigszins bekoelde.
Ten tweede moeten we ook onderstrepen dat de nadruk moet worden gelegd op de ontwikkeling van projecten die daadwerkelijk bijdragen tot de economische ontwikkeling en -in het bijzonder de economische- verwachtingen in dit gebied en die, zoals hier al gezegd is, op enige terughoudendheid stoten op financieel vlak. Deze aarzelingen moeten overwonnen worden op de bijeenkomst van Londen. Dit is hier nog niet gezegd, dacht ik, maar deze bijeenkomst is mijns inziens belangrijk. Tenslotte moeten we, zoals de heer Sakellariou vraagt, een gemakkelijker toegang voor kleine en middelgrote ondernemingen tot deze projecten waarborgen.

Novo Belenguer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Sakellariou feliciteren omdat hij, zoals al gezegd, de drie basispijlers van de verklaring van Barcelona op een coherente manier behandelt in zijn verslag en alternatieven voorstelt om de problemen op te lossen die de politieke en veiligheidssamenwerking, de economische en financiële, culturele, sociale en menselijke samenwerking kan opleveren.
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het volledig eens met de ziel en de geest van de conferentie van Barcelona maar om misschien een afwijkend standpunt toe te voegen aan dit debat, wil ik hier toch de aandacht vestigen op de grote opofferingen en de allesbehalve positieve gevolgen die een blinde versterking van de Euro-mediterrane samenwerking voor de industrietakken in regio's van doelstelling 1 zou hebben.
De meeste van deze regio's bevinden zich hoofdzakelijk in het Middellandse-Zeebekken en hebben zowat dezelfde industrieën als de derde landen. Ik wil in het bijzonder wijzen op de schade die sectoren als de communautaire landbouw en textiel zouden ondervinden van een versterking van de vrijhandel in het kader van de Euro-mediterrane samenwerking, wanneer wij er geen rekening mee houden dat de meest benadeelde gebieden van de Unie ernstig getroffen zullen worden en nog meer moeilijkheden zullen kennen dan nu al het geval is om het gewenste ontwikkelingspeil te bereiken. Bovendien lopen we het bijkomende risico dat de zekerheden en de stabiliteit van de bestaande overeenkomsten met de derde landen van het MiddellandseZeegebied ernstig geschaad zullen worden.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, zoals de Conferentie van Barcelona bevestigd heeft, maakt Europa deel uit van het Middellandse-Zeebekken, is de Middellandse Zee een binnenzee voor alle landen die haar omgeven en is ze de zee van ons allen.
Wij moeten dan ook samen met zijn allen, die altijd samengeleefd hebben, leren samenwerken. Wij moeten dus over gemeenschappelijke plannen voor economische ontwikkeling, onderzoek, energie en milieubescherming beschikken. Wij moeten samen voor onze gemeenschappelijke veiligheid instaan, wij moeten ijveren voor vrede en ervoor zorgen dat we door middel van een handvest over de concrete middelen beschikken zoals het verslagSakellariou die voorstelt. Wij moeten samen de mensenrechten verdedigen en strijden tegen racisme, onverdraagzaamheid en alle vormen van fundamentalisme. Wij moeten eveneens samen de democratie ontwikkelen waar ze ontoereikend is en ze verdedigen waar ze bestaat, waarbij we natuurlijk rekening moeten houden met onze verschillen. Europa heeft tenslotte ook de plicht om de schulden van haar mediterrane partners te verminderen. Dit is een concreet en sterk signaal dat zij allen van ons verwachten.
Tenslotte wil ik als voorzitter van de delegatie Europa-Israël onze collega, de heer Sakellariou, van harte feliciteren met zijn schitterende werk en zijn uitstekende verslag. Ik wil ook het volledige Europees Parlement en de Europese Unie in haar geheel vragen te begrijpen dat onze toekomst op alle gebieden zal afhangen van onze houding tegenover de landen van het zuiden in het algemeen en de landen van het Middellandse-Zeebekken in het bijzonder. Wij hebben tot nu toe goed werk geleverd maar we moeten er ons van bewust zijn dat alles nog moet gebeuren.

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, voor het eerst sinds de Conferentie van Barcelona kan er in algemene, harmonieuze bewoordingen een authentiek beleid voor de Middellandse Zee worden uitgestippeld. Daartoe moet echter wel aan een aantal strikte voorwaarden worden voldaan. Ten eerste moet het partnerschap gepaard gaan van technische steunmaatregelen, om te zorgen dat de gestelde doelen kunnen worden gehaald. Waar het om gaat is dat we niet menen van bovenaf een beleid te kunnen opleggen, maar dat we goede afspraken met de afzonderlijke landen maken om van daaruit het beleid voor de drie in Barcelona omschreven pijlers te kunnen uitstippelen.
Omdat de tijd ontbreekt om alle onderwerpen toe te lichten, beperk ik me tot één enkele opmerking. Ik heb hier de agenda van de werkzaamheden zoals die door de Commissie is opgesteld; er zijn termijnen vastgesteld voor kwesties die heel belangrijk zijn, maar die hoofdzakelijk met de veiligheidsproblematiek te maken hebben; dat is terecht omdat vrede en stabiliteit een belangrijk doel is. Ook het economische deel is heel belangrijk, maar de culturele aspecten steken daarbij wel heel magertjes af, terwijl die juist een cruciale rol spelen voor het oplossen van de problemen in verband met de verdergaande integratie tussen de mediterrane landen, niet door dingen van bovenaf op te leggen, maar door ze vanzelf te laten rijpen. Ook is cultuur essentieel om de landen meer identiteitsbesef bij te brengen; het gaat daarbij paradoxaal genoeg om slechts twee culturele initiatieven: radio en televisie moeten de gebruikelijke aandacht krijgen, gezien het belang van de televisie, maar ook moet men zich realiseren - dat is misschien wel heel belangrijk - welke programma's er moeten worden uitgezonden, want dat is echte politiek bedrijven. Wat dat aangaat sta ook ik achter het verslag van de heer Sakellariou, maar erken ik tevens de belangrijke bijdrage van de heer Dimitrakopoulos.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen heet ik de delegatie van de vertegenwoordigers van de mediterrane landen op de tribune welkom. Wegens tijdgebrek wil ik verder alleen iets zeggen over de economische aspecten van het Euro-mediterraan partnerschap.
Naar aanleiding van de themavergaderingen die in Bologna, Napels, Brussel, Rome, Triëst en Marseille zijn gehouden, is een goed overzicht ontstaan van de behoeften aan opleiding, technologische overdracht en samenwerkingsverbanden tussen ondernemingen, die de mediterrane samenwerking met zich meebrengt. De ervaringen met de MEDA-programma's hebben ons anderzijds geleerd dat bij een ontwikkelingsprogramma niet alleen de regeringen, maar ook de burgermaatschappij betrokken moet worden, dat wil zeggen de ondernemingen die producten en diensten leveren, de vakorganisaties, de artsencentra en de universiteiten.
Deze aanpak vereist veel middelen, die MEDA op dit moment gelukkig ook bezit. De Commissie moet het beheer van de programma's dringend omschrijven en van de grond krijgen. Zoals bekend vragen veel van de mediterrane derde landen ons om hulp bij het opzetten van de infrastructuren: water, energie, vervoer en telecommunicatie. De Commissie moet onverwijld het Euro-mediterraan wateragentschap oprichten, de samenwerking op energiegebied in het kader van het energiehandvest bevorderen en zorgen dat het netwerk van Innovation Relay Center , dat zich met de Fellow members Innovation Relay Centers naar de Midden- en Oost-Europese landen uitbreidt, ook wordt opengesteld voor de landen van de andere kant van de Middellandse Zee.
Verder verzoek ik de Commissie de initiatieven te bevorderen die erop gericht zijn de multimediale communicatienetwerken aan elkaar te koppelen, ook via satelliet, waarbij mediterrane diensten en toepassingen worden geïntegreerd, en waarbij bruggen over de Middellandse Zee worden geslagen, bijvoorbeeld op het gebied van vervoersveiligheid, toezicht op het gebied en het milieu, telegeneeskunde en afstandsonderwijs.
Ik hoop dat de workshop die op 26 en 27 mei in Cairo over de ruimtelijke toepassingen op de Euro-mediterrane regio wordt gehouden de mogelijkheid zal bieden het belang en de mogelijkheden van deze technologieën scherp te stellen en concrete initiatieven van de grond te krijgen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil aan het begin van mijn bijdrage de inspanningen toejuichen die de heer Sakellariou geleverd heeft in de uitwerking van het Euro-mediterrane beleid en die concreet tot dit verslag, dat ik heel opportuun vind, geleid hebben. Wij willen hier een balans opmaken van onze inspanningen en de verdere actielijnen uitstippelen.
Ik wil er ook aan herinneren dat wij, wanneer wij het over het Euro-mediterrane beleid hebben, onze verantwoordelijkheid moeten opnemen: omwille van budgettaire redenen heeft het ons vorig jaar immers heel wat moeite gekost om onze beloftes na te komen. Mijns inziens moeten we hiermee rekening houden als we met dit voorbeeld willen pronken.
In verband met de actielijnen ben ik van oordeel dat de nadruk, die op de configuratie van het MiddellandseZeegebied als een multilateraal gebied gelegd wordt, heel belangrijk is. We moeten niet alleen een vrijhandelszone creëren maar ook een gebied van vrede en welvaart bouwen, dat vooral stoelt op gemeenschappelijke ervaringen en waarden, op steun voor democratie en respect voor de mensenrechten. Dit moet kaderen in een structuur die zich spiegelt aan wat eerst de Conferentie van Helsinki was en daarna de OVSE werd, zodat wij in alle landen van dit gebied stabiliteit kunnen brengen en hen hieraan deelgenoot kunnen maken.
Ik moet het kort houden maar op economisch vlak is het mijns inziens inderdaad belangrijk dat niet alleen de nadruk gelegd wordt op de deelneming van de civiele samenleving -zoals indertijd ook voorzien werd in de MEDAverordening- maar ook en vooral op de inspanningen voor versterking en organisatie die in het merendeel van de Middellandse-Zeelanden geleverd moeten worden om de eigen maatschappelijke structuren te verstevigen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, ben ik van oordeel dat het hoofddoel van ons Euro-mediterrane beleid moet zijn angst, wantrouwen en conflicten te vervangen door een beleid dat de Middellandse Zee echt tot een Mare Nostrum maakt.

Avgerinos
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom de delegatie van parlementsleden uit de Middellandse-Zeelanden en wens collega Sakellariou oprecht geluk met zijn uitstekend verslag.
De Euro-mediterrane Conferentie van Barcelona heeft aangetoond dat de Europese Unie belangstelling heeft voor de Middellandse-Zeeregio en erkent dat het gebied van grote betekenis is voor ons continent en zijn verdere ontwikkeling. De Unie heeft ook ingezien dat een vreedzaam samenleven in het Middellandse-Zeebekken alleen mogelijk is, als de nijpende problemen van de derde landen in de regio, met name het gebrek aan democratie en ontwikkeling, worden opgelost. De Unie heeft er dus alle belang bij - en is verplicht - die landen op voet van gelijkheid en met inachtneming van hun culturele bijzonderheden te helpen, waarbij zij opgemerkt dat het gaat om een gebied waar verschillende culturen en godsdiensten elkaar raken.
We juichen toe dat het verslag nadrukkelijk aandringt op de eerbiediging van de mensenrechten en de bescherming van minderheden - fundamentele problemen waarmee de mediterrane landen te kampen hebben. Een absolute voorwaarde voor partnerschapsbetrekkingen tussen de Unie en die landen is de waarborging van een vreedzame samenleving in het Middellandse-Zeebekken die berust op het respect voor de territoriale onschendbaarheid en de nationale grenzen. Daar sommige landen die aan de euro-mediterrane conferentie hebben deelgenomen, blijven handelen in strijd met wat in Barcelona werd overeengekomen - en bijvoorbeeld nog steeds een groot deel van het grondgebied van een onafhankelijk land bezetten, wat indruist tegen de internationale rechtsorde en leidt tot voortdurende spanningen - moet een mechanisme worden ingesteld dat de naleving van de conclusies van die conferentie waarborgt.
Aangezien de meeste immigranten in de Unie uit derde landen van het Middellandse-Zeegebied afkomstig zijn, moeten we ook aandacht hebben voor het migratievraagstuk. Het probleem kan echter alleen doelmatig worden geregeld, als het in de landen van herkomst en niet in de landen van vestiging wordt aangepakt. Om de migratiestroom in te perken, moet de Unie dan ook tot de ontwikkeling van die landen bijdragen.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral de aanwezige collega's en de heer Sakellariou groeten. Vervolgens wil ik -mijns inziens terecht- de Commissie feliciteren met het Euro-mediterrane beleid dat zij iets meer dan een jaar gevoerd heeft en met de successen die zij geboekt heeft.
Collega Spencer stelde eerder al in deze vergadering dat alle landen van de Unie zich bij het Euro-mediterrane beleid betrokken moeten voelen. Ik ben optimistisch terzake. De bijdrage van de Britse regering aan de conferentie van Londen is hiervan een voorbeeld.
Mijns inziens moeten wij vooruitgang trachten te boeken met het oog op de toekomst en de overige beleidslijnen van de Europese Unie moeten dan ook rekening houden met de geest van de Euro-mediterrane conferentie.
Ik hoef niet naar de Commissie te gaan, ik hoef niet te verwijzen naar de Europese beleidslijnen om het hierover te hebben, het volstaat dat ik in deze Vergadering blijf en kijk naar de teksten die wij voorleggen. Wij zullen onze geloofwaardigheid niet veel langer kunnen behouden wanneer wij naast verslagen als dit van de heer Sakellariou -die ik hiermee feliciteer-, verslagen die woorden als partnerschap of samenwerking gebruiken, ook teksten voorleggen die woorden als "gevaar" hanteren in verband met vraagstukken op het vlak van landbouw, veiligheid of grenzen.
In vergelijking met wat wij stellen in het deel inzake de samenwerking op sociaal, cultureel en menselijk gebied van de Euro-mediterrane overeenkomst, is het vraagstuk van de immigratie en het beleid van de lid-staten terzake bijzonder teleurstellend. Ik wil er ook op wijzen dat wij in 1995 voor 64 miljard ecu naar deze landen uitgevoerd hebben, hetgeen een positief saldo van 18 miljard ecu oplevert. Dit bedrag vormt op zich al een antwoord op een aantal opmerkingen die in deze Vergadering gemaakt zijn over de problemen die het Euro-mediterrane beleid voor een aantal Europese regio's kan meebrengen. Mijns inziens moeten we dit soort bijdrages zoveel mogelijk vermijden en moeten we ons klaar en duidelijk bewust zijn van wat werkelijk gebeurt.
Ik wil het tenslotte nog even hebben over een onderwerp waar ik stilaan genoeg van heb: het islamitische gevaar. Ik wil slechts één concreet voorbeeld geven: een Pakistaanse vrouw heeft haar vader voor de rechter gedaagd omdat zij niet mocht trouwen met wie ze wilde. Dit conflict heeft zich zo vaak gesteld in Europa maar ik ken niemand die naar de rechtbank kon stappen om het op te lossen.

Donner
Mijnheer de Voorzitter, als ik het verslag-Sakellariou en de goedbedoelde voorstellen daarin bekijk vanuit een noordelijk of noordoostelijk oogpunt, dan zijn er volgens mij enkele zeer interessante verschillen te noemen tussen ons geval, het Oostzeegebied en het Middellandse-Zeegebied. Eén daarvan - en daar gaat het mij hier om - is dat te veel mediterrane landen nog een lange weg moeten gaan voor hun staat vrij is van de invloed van religie of, zoals ik het persoonlijk zou formuleren - godsdienstig bijgeloof. De protestantse traditie in het noorden maakt de scheiding van godsdienst en politieke macht gemakkelijk.
Wij zien dat dit conflict bestaat tussen bepaalde regeringskringen in Turkije en het leger, waarbij het laatste Atatürks idee van een lekensamenleving vertegenwoordigt. Wij moeten ook de aandacht vestigen op het feit dat zelfs in landen waar een broze vrede heerst, vrede en wat dat betekent niet iets is waar men algemeen in gelooft. Daarin spelen de media ook een rol. Het weinige dat ik in landen rond de Middellandse Zee die niet tot de EU behoren heb gezien van reportages over gebeurtenissen in andere landen langs dezelfde kusten geeft vaak een vertekend beeld en eenzijdig beeld van de situatie en draagt niet bij tot begrip van de culturele en politieke verscheidenheid van het gebied.
Ik zie hierin een mogelijkheid voor de EU om morele invloed en druk uit te oefenen op de betreffende landen, wat waarschijnlijk ook de bedoeling is van een groot deel van de goede voorstellen in het verslag van de heer Sakellariou. Zelfs in het gunstigste geval is de financiële bijdrage van de EU echter nog klein in vergelijking met bij voorbeeld de bedragen die de VS aan sommige landen betaalt, met name aan Israël en Egypte. Soms gaat macht gepaard met geld, maar niet altijd.
Het verslag steunt een versterkte aanwezigheid van de EU in het gebied. De bedoelingen zijn goed. Nergens wordt gewag gemaakt van het feit dat de betrokkenheid van de VS van cruciale betekenis is geweest en ook in de nabije toekomst van doorslaggevend belang zal zijn. Ik hoop dat dit zal veranderen. Dat zal ook afhangen van de wil van de mensen in de landen rond de Middellandse Zee. Hoe komt deze wil tot uiting in een dictatuur?

Speciale
Mijnheer de Voorzitter, ook ik acht het verslag van de heer Sakellariou van belang omdat het ons Parlement in de gelegenheid stelt nog eens na te gaan of het in Barcelona overeengekomen beleid van het Euro-mediterraan partnerschap werkelijk in gang moet worden gezet. Inderdaad zijn er al enkele belangrijke vorderingen gemaakt, maar waar het in Malta op aankomt, is dat er een Handvest wordt ontwikkeld voor de vrede, stabiliteit en inzetbaarheid van de samenwerking zoals die door de MEDA-verordening en door de EIB is vastgesteld. Dit is voor de Europese Unie een fundamentele strategie, en zo moet ze ook worden opgevat om van daaruit de aandacht op het zuiden te kunnen richten - te beginnen bij het dichtstbijzijnde zuiden -, en de vrede, de stabiliteit en het wederzijdse begrip te versterken. Daarom is het van vitaal belang dat er een parlementair forum wordt opgericht, een institutionele ontmoetingsplaats voor het Europees Parlement en de parlementaire vergaderingen van de mediterrane derde landen. We moeten toegeven dat we laat zijn, maar daar moeten we onmiddellijk iets aan doen; dat is onze taak en daar moeten we ons zo snel mogelijk van kwijten.
Tot besluit nog een paar punten. Het klopt dat we de voorwaarden moeten scheppen voor een evenwichtiger economische samenwerking tussen de Europese Unie en de mediterrane derde landen, en moeten ijveren voor een intraregionale handel tussen dezelfde derde landen van het Middellandse-Zeebekken. Maar zoals de heer Bianco al zei, moet ook het belang van de culturele dialoog niet onderschat worden; of eigenlijk van de kennis van de culturen, van de overeenkomsten en verschillen in het Middellandse-Zeebekken, om zodoende wederzijds respect en erkenning te creëren, want dat vormt de basis voor begrip en verdraagzaamheid.
Tijdens een belangrijke ontmoeting in Italië tussen schrijvers en intellectuelen uit de mediterrane landen en de Europese Unie is de rijkdom van deze dialoog onderstreept. Cultuur en politiek komen mijns inziens niet ná, maar in zekere zin vóór de ontwikkeling, en scheppen gunstige voorwaarden voor de ontwikkeling, het europartnerschap en het economisch partnerschap. Dat mogen we nooit vergeten!

Marín
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden. Eerst en vooral wil ik de heer Sakellariou feliciteren, niet alleen met de kwaliteit van het voorliggende verslag maar ook met zijn vastberaden en volgehouden steun voor het mediterrane beleid van bij de start. Ik wil hem ook danken voor zijn woorden maar kan dit niet in het Duits doen. U zal het mij vergeven dat ik niet dezelfde perfectie haal op taalkundig vlak en ik dank u oprecht voor uw woorden.
Ik wil ook de heren Spencer en Titley danken die gesteld hebben dat het mediterrane beleid van de Europese Unie inderdaad niet alleen een kwestie kan en mag zijn die ons, laten we zeggen, alleen in het zuiden bezighoudt of zorgen baart of een zekere mate van belangstelling geniet in de Zuid-Europese lidstaten.
Jullie weten dat de Commissie altijd beklemtoond heeft dat het Middellandse-Zeebeleid een Europees beleid is dat alle lidstaten moet aanbelangen. Net zoals het mij absurd lijkt dat het Middellandse-Zeebeleid uitsluitend een zaak van Portugezen, Spanjaarden, Italianen, Grieken of Fransen zou zijn, lijkt het mij een vergissing dat het beleid inzake de landen van Midden- en Oost-Europa alleen de landen van de Benelux of Duitsland zou aanbelangen. De grote denkoefening die we nu houden, betekent inderdaad dat we steeds meer het idee versterken dat het Middellandse-Zeebeleid wel degelijk een zaak van ons allen is waarbij alle lidstaten betrokken moeten zijn.
Mijnheer Sakellariou, dit verslag is heel belangrijk aan de vooravond van de tweede Euro-mediterrane conferentie die in april e.k. in La Valetta zal plaatsvinden. Er blijft nog veel te doen. De Commissie is het eens met een groot deel van de inhoud en de bijdrages die de verschillende fracties tot uw verslag geleverd hebben.
Ik wil één aspect beklemtonen: we kunnen ons heel moeilijk de weg voorstellen die wij in de periode van de conferentie van Barcelona in november 1995 tot de bijeenkomst in La Valetta afgelegd hebben. Dit zal mijn belangrijkste boodschap zijn. Met het oog op de conferentie van Malta stelt de Commissie dan ook voor de principes die in Barcelona zijn vastgelegd te ratificeren en verder te verdiepen in plaats van andere vormen van samenwerking in te voeren. Dat is mijn belangrijkste boodschap. De consolidering van het proces van Barcelona vormt immers ons hoofddoel.
Mijns inziens moeten we enige zin voor historisch geduld aan de dag leggen. Barcelona is een baby. Barcelona is nog maar anderhalf jaar oud. De problemen van de Middellandse Zee zijn enorm en sommige zijn heel ernstig en ingewikkeld. Dit moet bijgevolg noodgedwongen een beleid op lange termijn zijn en zoals elk beleid op lange termijn moet het geleidelijk groeien en altijd heel stevige stappen zetten.
De strategie van de Commissie inzake de bijeenkomst van Malta zal er dan ook vooral in bestaan om hetgeen wij doen elk jaar te consolideren, zodat dit beleid, dat een beleid op lange termijn is, steeds resultaten oplevert.
Vrede, stabiliteit, gedeelde welstand en een dialoog tussen culturen en beschavingen hangen nog altijd onderling samen. Zoals jullie allemaal gezegd hebben -en ik verheug mij over deze consensus- kunnen ze slechts vooruitgang boeken in de mate waarin de drie doelstellingen van Barcelona hand in hand gaan.
Ik zal heel kort een stand van zaken trachten te geven: in het kader van de eerste pijler hebben we een optie - zoals de heer Sakellariou ook stelt in zijn verslag- die erin bestaat een effect te creëren dat de mogelijkheid biedt een zekere gemeenschappelijke visie op de veiligheidsproblemen in het Middellandse-Zeegebied uit te werken. Het handvest is een element voor de toekomst omdat uiteindelijk een doelverband gecreëerd wordt. Het is alvast een stap. In La Valetta zal ongetwijfeld besproken worden of dit een bescheiden of ambitieuze doelstelling is. Mijns inziens volstaat deze doelstelling omdat het anderhalf jaar geleden nog ondenkbaar was dat wij er -bijvoorbeeld in het licht van de gebeurtenissen in de vredesonderhandelingen voor het Midden-Oosten- alvast zouden in slagen een Euro-mediterraan handvest inzake vrede, stabiliteit en veiligheid te bereiken.
Wij beschikken over een basis, over ideeën die jullie gesuggereerd hebben inzake het politieke en veiligheidsaspect. Zo moet gewerkt worden aan veel substantiëler aspecten ten einde een soort mediterrane OVSE te creëren of een veiligheidskader vast te leggen. Ik ben van oordeel dat deze ideeën de moeite lonen maar ze moeten natuurlijk verder uitgediept worden, met inachtneming van de tijd die hiervoor nodig is.
Inzake politieke en veiligheidsaspecten bevestigt de Commissie wat jullie verslag stelt. Dit heeft ons de mogelijkheid geboden voor een zekere nieuwe dynamiek te zorgen. Dankzij een aantal punten kunnen we stellen dat we alvast op de goede weg zijn: de lijst van maatregelen met waarborgen die al zijn goedgekeurd, het communicatienetwerk tussen de 27 landen, het net van het Instituut voor Buitenlands Beleid, het ontwerp voor een mechanisme ter voorkoming van natuurrampen en het actieplan voor de politieke en veiligheidsdialoog, dat al besproken is. Hier worden dus alvast stevige grondslagen voor de dialoog gelegd.
De tweede pijler, of het tweede element van Barcelona, wordt gevormd door het economische deel en de associatie-overeenkomsten. Dit is misschien wel het schitterendste gedeelte -ik zeg dit niet voor mijzelf maar voor mijn directoraat-generaal- omdat wij erin geslaagd zijn in anderhalf jaar te onderhandelen over vier associatieovereenkomsten, die ook al ondertekend zijn: de overeenkomsten met Marokko, Tunesië, Israël en onlangs ook met de Nationale Palestijnse Autoriteit. Bovendien zullen wij voor La Valetta zeker ook de overeenkomsten met Egypte, Libië, Jordanië en Libanon kunnen afronden.
Jullie weten hoe moeilijk het is om in onze Raad definitieve besluiten te bekomen wanneer we zo snel gaan. Wij zijn er immers in geslaagd in anderhalf jaar zeven associatie-overeenkomsten voor vrijhandel te sluiten of m.a.w. twee associatie-overeenkomsten per trimester. Mijns inziens moet een arbeidsritme van twee associatieovereenkomsten per trimester ons allen tevreden stemmen.
De heer Gasòliba verwees eerder naar een reeks elementen die uitgediept moeten worden. Maar, mijnheer Gasòliba, ons werk in de periode van Barcelona tot La Valetta was er eigenlijk vooral op gericht het netwerk van associatie-overeenkomsten te versterken. Die vormen een platform, de juridische, wettelijke, economische en financiële basis met het oog op vrijhandel zodat we de verschillende aspecten van de samenwerking kunnen versterken. Ik beklemtoon nogmaals dat dit een proces op lange termijn is. We mogen niet verwachten dat in de periode tussen Barcelona en La Valetta -nauwelijks anderhalf jaar- de klassieke problemen in het MiddellandseZeegebied als bij wonder verdwijnen. Dankzij dit belangrijke geheel aan overeenkomsten kunnen wij blijven functioneren.
Ik rond af, mijnheer de Voorzitter, omdat mijn tijd bijna opgebruikt is. Ik beloof de geachte afgevaardigden dat ik jullie een schriftelijke versie van mijn bijdrage zal bezorgen zodat jullie kunnen lezen wat ik jullie nog wilde meedelen over de derde pijler van de Overeenkomst van Barcelona: het culturele aspect, het regionale aspect, het sociale aspect en onderling samenhangende negatieve zaken als drugs, terrorisme, fundamentalisme en ongecontroleerde immigratie. Hier wacht ons nog veel werk.
In het licht van jullie uitnodiging aan de vertegenwoordigers van de geassocieerde landen van de Middellandse Zee wens ik dat de ministers van Buitenlandse Zaken in La Valetta de oprichting van het Euro-mediterrane parlementaire forum definitief bevestigen. Dat is alvast mijn bedoeling. Ik ben van oordeel dat dit forum moet worden opgericht na deze vergadering die jullie hier in Straatsburg gehouden hebben.
Ik wil tenslotte nog stellen dat dit geen enkel probleem stelt op begrotingsvlak. Wij beschikken over een budget om dit forum te creëren. Ik wil jullie en de gasten dan ook vragen dat jullie ons helpen om alle 27 ministers van Buitenlandse Zaken ervan te overtuigen dat dit forum moet worden opgericht. Als dit forum er komt, zal het een nog een stap zijn in het kader van dit perspectief op lange termijn. Hier kan een politiek debat gehouden worden tussen parlementaire vertegenwoordigers van beide partijen, dat mijns inziens heel noodzakelijk blijft.
Ik dank jullie, ik heb mijn spreektijd ruimschoots overschreden maar ik vond het nuttig alvast in grote trekken te schetsen wat dit Euro-mediterrane beleid oplevert.

De Voorzitter
Dank u mijnheer Marin.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 plaats.

Ontwikkeling van de IGC
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B4-0018/97/corr. 0-0030/97/corr.) van de heer Giovanni namens de Commissie institutionele zaken aan de Commissie over de ontwikkeling van de Intergouvernementele Conferentie.

De Giovanni
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement maakt zich ernstige zorgen over de ontwikkeling van de onderhandelingen voor de intergouvernementele conferentie. Wij hebben de indruk dat de situatie in een impasse verkeert. Ook weten we dat we in een heel delicate fase van de Europese integratie zijn aanbeland; het Verdrag van Rome is nu veertig jaar oud - vanochtend is dat gevierd - en er zijn, met name sinds 1989, totaal nieuwe problemen bijgekomen.
Je zou kunnen zeggen dat we op een drempel staan: ofwel we gaan echt flink vooruit, ofwel we gaan achteruit. Denk maar aan twee cruciale kwesties: de uitbreiding en de Monetaire Unie. Wat stellen deze twee grootse gebeurtenissen voor als de instellingen niet veranderen? Op de intergouvernementele conferentie rust dus een historische verantwoordelijkheid; toch bestaat de indruk dat de onderhandelingen nog niets hebben opgeleverd, terwijl er nog maar drie maanden te gaan zijn. Is die indruk juist? Dat vraag ik aan de Commissie. Wat onderneemt de Commissie om de regeringen te bewerken? Dat zijn duidelijke vragen die wij vandaag aan de Europese Commissie stellen.
Het Europees Parlement probeert zijn plicht te vervullen door aandacht voor een aantal problemen te vragen. Het legt in de resolutie het accent op drie cruciale punten. Het wijst met klem op de voorrechten van het Parlement als hoeksteen van de democratische legitimiteit van de Unie. En hier komt de bezorgdheid van het Parlement de hoek om kijken. Waar maakt het zich dan zorgen over? Het heeft de indruk dat dit proces tot stilstand kan komen, of zelfs achteruit kan gaan, omdat er volgens hem geen evenwicht is tussen de ontwikkeling van de integratie, de ontwikkeling van de beleidsvormen en bevoegdheden van de Unie, en de wetgevende en controlerende bevoegdheid van het Parlement zelf. Er komen steeds meer grijze gebieden bij waarin comités dingen doen die ook de verkeerde kant op kunnen gaan. Daarom eisen wij dat de codecisieprocedure op het hele wetgevende terrein wordt toegepast, dat de controlerende taken van het Europees Parlement worden uitgebreid, dat de gekwalificeerde meerderheid wordt uitgebreid en dat de wetgeving doorzichtiger wordt. Dan het tweede punt: de vorming van een ruimte van vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid, oftewel de verwezenlijking van het Europees burgerschap en de uitbreiding van de non-discriminatie: de vorming van een Europese burgermaatschappij dus.
Maar is dat mogelijk zolang de belangrijkste kwesties op het gebied van binnenlandse en juridische zaken niet geïntegreerd zijn? Het Parlement vindt van niet, want anders blijven de regeringen dit allemaal bedisselen. Kunnen we duizend Verdragen van Schengen maken? Natuurlijk niet! Daarom eisen wij dat de communautaire instellingen erbij betrokken worden, dat het Europees Parlement een duidelijke rol krijgt en dat het Hof van Justitie een duidelijke rol krijgt.
Als laatste de doos van Pandora van de versterkte samenwerking, waar het op de intergouvernementele conferentie steeds meer om gaat. En waarom? Wij hebben de indruk dat deze samenwerking steeds meer een alibi wordt voor een intergouvernementele conferentie die niet bij machte is de grote vraagstukken op te lossen. Want bedenk maar eens: als het meerderheidsvraagstuk wordt opgelost, is het idee van de versterkte samenwerking eigenlijk de wereld uit. Het Parlement ziet de gevaren hiervan wel in: het evenwicht tussen de landen wordt verbroken, de samenhang kan verloren gaan, en mogelijk wordt de kiem gelegd voor een opsplitsing van de Unie, van de materiële structuur van Europa.
Vandaar dat het Parlement de alarmklok luidt en een belangrijke politieke boodschap naar de landen, de regeringen en de Commissie uitzendt: als versterkte samenwerking noodzakelijk is, moet deze in het Verdrag worden opgenomen en daar niet buiten gehouden worden, met de garanties van de instellingen en de communautaire procedures. Dan kan ze zelfs een ontwikkelingsmogelijkheid van het Verdrag worden, maar dan wel onder strikte voorwaarden, waarvan wij er een paar in de resolutie noemen: eenheid van het institutionele stelsel, instandhouding en ontwikkeling van het acquis communautaire , naleving van het beginsel van gelijkheid van alle landen en burgers, en naleving van het beginsel van solidariteit en samenhang.
Wat betekent dat: eenheid van het stelsel? Ik zal de ondeelbaarheid van het Europees Parlement, los van de ondeelbaarheid van zijn bevoegdheden, heel in het kort behandelen. We moeten niet vergeten - en we zullen dat ook onder de aandacht brengen bij de regeringen die een mogelijke deling van het Parlement hebben aangestipt - dat het Europees Parlement het Parlement van de burgers is, en niet van de landen, en daarom moet het ondeelbaar blijven. Dan zal het namelijk kunnen waarborgen dat de eenheid van het Europese plan niet wordt aangetast, ook niet wanneer de situatie opeens verandert.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, eerst en vooral wil ik de voorzitter van de Commissie institutionele zaken, de heer de Giovanni, danken voor zijn bijdrage. Ik wil tevens de commissie en het Parlement danken voor de vragen die zij gesteld hebben en die mij momenteel uiterst opportuun lijken.
Dit debat vindt immers plaats nu we een cruciale fase in de onderhandelingen ingaan, met name wanneer exact wordt bepaald welk standpunt de Intergouvernementele Conferentie zal innemen over de belangrijkste punten op de agenda: burgerschap, werkgelegenheid, justitie en binnenlandse zaken, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de hervorming van de instellingen en de versterkte samenwerking. De viering van de veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome moet ongetwijfeld als referentie dienen en tevens een blik op de toekomst zijn. Ze moet vooral een toetssteen vormen voor de politieke bereidheid om vooruitgang te boeken in het Europees integratieproces en voor de beslissing om dit op een doeltreffende en democratische manier te doen. De vergadering van de Conferentie, die dezelfde dag zal plaatsvinden, op 25 maart in Rome, moet een heel belangrijke weerslag hebben, aangezien dit een gelegenheid zal zijn -en moet zijn- om een daadwerkelijke politieke impuls te geven op een kritiek ogenblik in de ontwikkeling van de werkzaamheden.
Dan zal ik nu een antwoord geven op de verschillende delen van de mondelinge vraag. Ik wil jullie eerst en vooral zeggen dat de Commissie voornemens is om, bij de viering van de veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome, op te treden in twee richtingen: zij zal enerzijds trachten te bevorderen -maar ze zal dit natuurlijk niet alleen kunnen doen- dat de instellingen, de lidstaten, de getuigen van de Europese integratie, de vertegenwoordigers van de civiele samenleving de positieve resultaten van de Europese integratie bevestigen. En dat ze dit doen in wat het bestaan, de geschiedenis van de instellingen tot vandaag betekend hebben voor vrede en ontwikkeling. Ik wil ook sterk de nadruk leggen op iets wat mij essentieel lijkt, het behoud van ons cultureel model.
De lidstaten zouden afzonderlijk nooit deze resultaten bereikt hebben en alleen samen zullen wij ons samenlevingsmodel kunnen vrijwaren. Wij moeten de burgers dan ook duidelijk maken wat wij al gedaan hebben, welk werk wij al geleverd hebben en de ambitieuze doelstellingen, die wij ons gesteld hebben, benaderen. Daarnaast moeten we, in de verschillende scenario's waarover wij beschikken, eveneens informatie verstrekken over het geheel van onze voorstellen. Zo zijn deze voorlichtingscampagnes die wij voeren een uiterst belangrijk element om uiteen te zetten wat wij doen. Wij moeten de burgers, de samenleving, de niet-gouvernementele verenigingen, die zo vaak geïnteresseerd zijn in het werk dat wij leveren, duidelijk maken welke onze plannen en onze voorstellen zijn. Op institutioneel vlak moeten onze inspanningen vooral gericht zijn op het behoud van het evenwicht tussen de lidstaten en de instellingen. Mijns inziens is er een bijna magisch woord in het proces van de Europese eenmaking, evenwicht , dat waarschijnlijk de grote wijsheid van de stichters van Europa vormde. Dit evenwicht is altijd behouden tijdens de volledige duur van dit proces en het moet ook behouden en gerespecteerd worden bij een uitbreiding van het gebruik van de gekwalificeerde meerderheid en in een aangelegenheid die mij bijzonder belangrijk en gewichtig lijkt en die ook de heer de Giovanni zopas vermeld heeft: de wetgevende medebeslissing.
In verband met de tweede vraag herinnert de Commissie eraan dat zij al tal van voorstellen inzake institutionele aangelegenheden heeft ingediend. Zij heeft al voorstellen gedaan inzake medebeslissing, gekwalificeerde meerderheid, versterkte samenwerking, " communautarisering" van een groot deel van de onderwerpen in het kader van binnenlandse zaken en justitie. Zij heeft nog maar enkele dagen geleden een document voorgelegd over de rol van de Commissie zelf, haar samenstelling en legitimiteit en de versterking van haar banden met het Europees Parlement, waarbij het Parlement zijn vertrouwen schenkt aan het college van commissarissen en zijn voorzitter, wiens bevoegdheden wij willen uitbreiden. De Intergouvernementele Conferentie heeft zich eergisteren over deze kwestie gebogen.
De Commissie zal tevens voorstellen indienen inzake de gekwalificeerde meerderheid ten einde het aantal gebieden waar eenparigheid geldt, zoveel mogelijk te beperken. Wij zijn van oordeel dat eenparigheid hoogst uitzonderlijk is en beperkt moet blijven tot constitutionele of bijna constitutionele kwesties. Op de overige gebieden moet de weg vrijgemaakt worden voor het idee van de gekwalificeerde meerderheid want wij weten dat eenparigheid het optreden van de Gemeenschap verlamt. De Commissie overweegt ook de mogelijkheid om de weging van de stemmen in de Raad te wijzigen.
Inzake de samenstelling van de Commissie vraagt zij dat er één commissaris per lidstaat wordt aangeduid tot een maximumaantal van twintig commissarissen. Vanaf dit aantal zal de samenstelling van de Commissie opnieuw bekeken worden. Tevens wordt gedacht aan een procedure waarbij het Parlement zijn vertrouwen schenkt aan de voorzitter van de Commissie en aan een grotere rol voor het Europees Parlement om de leden van het college te benoemen en de samenhang van zijn werkzaamheden te verzekeren.
Ons standpunt inzake de derde vraag is klaar en duidelijk. De procedure die het Verdrag instelt, met juridisch en politiek recht van initiatief voor de Commissie, is haar belangrijkste reden van bestaan. Het exclusieve recht van initiatief is één van de voorwaarden voor de werking van de Unie.
Het is ook noodzakelijk voor een doeltreffende werking van de Raad en het verantwoordelijke karakter van de voorstellen die aan het Europees Parlement worden voorgelegd. Wij weten wel dat, wanneer dit alleenrecht van initiatief niet zou gelden, de moeilijkheden om vooruitgang te boeken sterk zouden toenemen. Dit alleenrecht van initiatief betekent overigens niet dat de Parlementsleden en de lidstaten niet het recht hebben om politieke initiatieven te nemen. Artikel 100 C, lid 4, 138 B en 152 waarborgen immers dit recht. De Commissie houdt hiermee rekening en gaat hierin zelfs verder dan de letter van deze artikels. Op de tafel van de Raad en het Europees Parlement mag echter slechts één formeel voorstel liggen, dat rekening houdt met de verschillende gevoeligheden en politieke onderhandelingen van communautaire en niet van strikt intergouvernementele aard mogelijk maakt. De Commissie handhaaft haar standpunt terzake en ik heb zelf ook altijd aan dit standpunt vastgehouden in alle vergaderingen van de Intergouvernementele Conferentie waar deze kwesties besproken zijn. Wij zijn er immers van overtuigd dat dit van levensbelang is voor het succes van de Unie. Wij kunnen hoogstens aanvaarden dat, wanneer bepaalde aangelegenheden van de derde pijler naar het communautaire systeem worden overgeheveld, een korte periode wordt overwogen waarin alle lidstaten ook voorstellen voor wetgevende beslissingen kunnen indienen. Na afloop van deze periode moet het systeem opnieuw normaal werken, waarbij Parlementsleden en regeringen uiteraard politieke voorstellen kunnen doen, zoals dat momenteel het geval is.
Het standpunt van de Commissie is ook duidelijk inzake versterkte samenwerking. Het voorstel voor deze samenwerking, dat ter stemming wordt voorgelegd aan de lidstaten, moet uitgaan van de Commissie. De Commissie vertegenwoordigt immers het algemeen belang en heeft de taak een actie, die alle lidstaten omvat, tot een goed einde trachten te brengen. Wanneer dit onmogelijk zou blijken, moeten de lidstaten dit zelf vaststellen en in het licht hiervan zal de Commissie vervolgens een voorstel formuleren.
Het moet echter duidelijk zijn dat de Commissie vooral de nadruk wenst te leggen op het uitzonderlijke karakter van versterkte samenwerking, vooral in het kader van de eerste pijler. Ik kan het terzake dan ook grotendeels eens zijn met de ontwerpresolutie van het Parlement.
Als het communautaire belang dit vereist, en zowel de Commissie als het Europees Parlement moeten dit nagaan, mogen wij de wens van bepaalde lidstaten om hun integratie te versterken niet verhinderen maar dan wel op voorwaarde dat de doelstellingen en de communautaire verworvenheden niet in twijfel getrokken worden of de eenheid van de instellingen van de Unie niet in het gedrang komt.
In het kader van de tweede en derde pijler kan de Commissie dit exclusieve recht van initiatief niet vragen aangezien het hier eigenlijk om intergouvernementele aangelegenheden gaat. Ons inziens zou het echter geen zin hebben de Commissie te verbieden voorstellen inzake deze aangelegenheden in te dienen. De Commissie is niet bereid terug te komen op dit standpunt en heeft dit ook duidelijk gesteld. Ik heb dit zelf ook voortdurend herhaald namens de Commissie in de loop van de onderhandelingen. Verschillende lidstaten zullen dit standpunt van de Commissie geheel of gedeeltelijk steunen.
Wat de laatste vraag betreft, de "communautarisering" van kwesties in het kader van justitie en binnenlandse zaken heeft tot doel ervoor te zorgen dat de besluiten terzake niet alleen op een democratische en juridisch controleerbare manier genomen worden maar ook op een doeltreffende manier. Wij verwerpen het gebruik van een overgangsperiode vóór de "communautarisering" niet maar ons inziens is het aan te raden -aangezien deze methode in het verleden goede resultaten opgeleverd heeft- dat het eenparigheidsbeginsel kan worden gebruikt. Wij zijn van oordeel dat dit ook geldt voor de niet-gecommunautariseerde kwesties van de derde pijler in het licht van de echt bescheiden resultaten die geboekt zijn met de methode die momenteel gebruikt wordt.
Mijnheer de Voorzitter, hiermee besluit ik de -uiteraard heel beknopte- antwoorden op deze vragen. Ik moet jullie zeggen dat de fase die we nu ingaan in de Intergouvernementele Conferentie en waarover jullie zeker zijn ingelicht door jullie vertegenwoordigers, de eigenlijke onderhandelingsfase is. Naast de tekst van Dublin liggen verschillende voorstellen op tafel en het Nederlandse voorzitterschap legt ons een aantal versterkte teksten ter overweging voor. Gisteren hebben wij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de flexibiliteit besproken. Heel wat onderwerpen, zoals de subsidiariteit en de vereenvoudiging en herstructurering van de Verdragen zijn nog hangende. De volgende bijeenkomst vindt plaats op 25 maart, de dag van de herdenking van de veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome en daarna zijn nog drie vergaderingen voorzien in april en vier in mei. Ik blijf erbij dat wij dit zullen afronden voor de Europese Raad van Amsterdam. Hier twijfel ik bijna niet aan maar ik ben er wel niet zo zeker van hoe we dit zullen afronden. Ik blijf erop vertrouwen dat het gezond verstand het zal halen en dat het eindresultaat ons de kans zal bieden de nodige impulsen te geven aan de politieke Unie en deze Unie adequaat voor te bereiden op de uitbreiding. Ik moet jullie zeggen dat wij in heel deze zaak ten zeerste rekenen op de impulsen die wij van het Europees Parlement zullen ontvangen.

Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, veertig jaar Europese Gemeenschap zijn voor ons zowel een historisch succes als een opgave voor de toekomst. De Europese integratie berust op continuïteit en verandering. Opdat de Intergouvernementele Conferentie vruchten afwerpt, moet het Europees Parlement, overeenkomstig het document van Dublin, ten aanzien van de twistpunten een standpunt innemen. Het moet dat tijdens de lopende onderhandelingen doen, voor het ontwerpverdrag in mei wordt voorgesteld.
In de eerste plaats moet de meerderheidsstemming in de Raad worden veralgemeend en moet het Parlement op het gehele terrein van de normale wetgeving medebeslissingsbevoegdheid krijgen. Dat is het centrale punt van de hervormingen, want anders kan de Europese Unie nooit slagkracht krijgen.
In de tweede plaats heeft de EU, om blokkeringen te vermijden, bepaalde uitzonderingen op de regel van de gezamenlijke voortgang nodig. Opdat de Europese Unie zich kan uitbreiden is dat - jammer genoeg - onvermijdelijk.
In de derde plaats heeft de EU nood aan gemeenschappelijkheid, samenwerking en beweging, niet aan flexibiliteit. Dat laatste begrip klinkt wel goed, maar betekent niets en kan door iedereen naar believen worden geïnterpreteerd. Flexibiliteit tast het communautair acquis aan en leidt naar een Europa à la carte. Wij moeten de onderhandelingen op de Intergouvernementele Conferentie vandaag kritisch en ten dele ook met bezorgdheid bekijken, vooral omdat wij willen dat de Top van Amsterdam een succes wordt. Wij hebben dat succes nodig omdat veertig jaar Europese Gemeenschap op basis van supranationaliteit en solidariteit de sluiting van Renault niet heeft kunnen verhinderen. Wij hebben kunnen vaststellen met welke brutaliteit men hier economische macht tegenover de werkgelegenheid en de Europese sociale staat heeft gesteld.
Wij mogen niet langer achter de beslissingen van de multinationale ondernemingen aanlopen, maar moeten een actiever en beter beleid voeren. Dat verwachten de burgers van ons. Dat is ook de basis voor de democratie in het Europa van de 21e eeuw.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, zoals de commissaris terecht gezegd heeft, is dit een cruciaal ogenblik. Wij bevinden ons op enkele maanden voor het einde van deze Intergouvernementele Conferentie en over enkele maanden -anderhalve maand-, begin mei zal het Nederlandse voorzitterschap ons ook het beloofde ontwerp voorleggen. Mijnheer de Voorzitter, wij waren in de Commissie institutionele zaken dan ook van oordeel dat dit een geschikt moment was om, aan de hand van de vragen die voorzitter de Giovanni aan de Commissie gesteld heeft, na te denken over de kwesties die momenteel op tafel liggen in de Intergouvernementele Conferentie. Met de ontwerpresolutie die wij in de Commissie institutionele zaken met een grote meerderheid hebben goedgekeurd -en waarover morgen in de plenaire vergadering gestemd wordt- wensten wij dan ook twee aspecten te behouden: de continuïteit met de eerdere resoluties van het Europees Parlement en de samenhang.
Continuïteit aangezien het Europees Parlement reeds in zijn resoluties Bourlanges-Martin, Dury-Maij-Weggen en de resolutie van Dublin, die het document van het Ierse voorzitterschap behandelde, zijn standpunt uiteengezet heeft over alle onderwerpen van deze Intergouvernementele Conferentie. In dit document wilden wij ons toespitsen op een aantal kwesties die op dit ogenblik van levensbelang zijn en in de loop van de debatten van de IGC zijn opgedoken. Een van de kwesties die momenteel op tafel liggen, gaat inderdaad over de aangelegenheden in het kader van de derde pijler. Ik ben van mening dat al onze burgers -de burgers van onze landen- de veiligheid als een bedreigd goed beschouwen en van oordeel zijn -hetgeen mij uiterst positief lijkt- dat Europa ook oog moet hebben voor dit aspect, dat zo'n invloed heeft op hun leven.
Ik wil er ook op wijzen, mijnheer de Voorzitter, dat de verwachtingen die gewekt zijn inzake de "communautarisering" van verschillende delen van de derde pijler momenteel enigszins getemperd zijn. Mijns inziens ligt de resolutie, die wij in het Parlement gaan aannemen, duidelijk in de lijn van onze vorige resoluties. Ze geeft eerst en vooral duidelijk het standpunt van het Europees Parlement inzake deze te "communautariseren" gebieden en stelt ten tweede welke voorwaarden vervuld moeten zijn voor versterkte samenwerking kan gelden. Mijnheer de Voorzitter, wij zullen in een amendement, dat mijn fractie heeft ingediend, terrorisme als één van de te "communautariseren" doelstellingen opnemen.
Ik wil er ook op wijzen dat een onderwerp waarnaar u verwezen heeft -versterkte samenwerking- een tweede groot deel vormt van de kwesties die in deze resolutie behandeld worden. Vooraleer wij dit thema concreet behandelen, zullen wij de filosofie van dit parlement verdedigen, dat enkel een uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheid in de Raad en de medebeslissing in het Europees Parlement wil. Ik betreur dat de Raad niet aanwezig is en zou willen dat iemand mij uitlegt waarom dit Parlement alleen medebeslissingsrecht krijgt voor bepaalde gebieden. Welke zijn de conceptuele, filosofische of politieke redenen waarom het Parlement niet voor alle gebieden medebeslissingsrecht geniet? Volgens mij is hier geen enkele reden voor, mijnheer de Voorzitter, en wij zullen onze eisen dan ook blijven herhalen.
Ten tweede mag versterkte samenwerking niet het gadget van deze Conferentie zijn. Versterkte samenwerking lost de problemen niet op. Versterkte samenwerking is -laten we dit duidelijk stellen- slechts een noodzakelijk instrument wanneer een lidstaat de toestand blokkeert en is dus een middel om blokkering door een lidstaat te vermijden. Versterkte samenwerking zou overbodig zijn als lidstaten de besluitvorming niet wilden blokkeren.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog kort stellen dat onze resolutie de voorwaarden vastlegt voor deze versterkte samenwerking. Ik ben er zeker van dat mijn collega's, die zo dadelijk het woord zullen voeren, het ook over andere aspecten van deze resolutie zullen hebben en ik hoop dat ze morgen met een grote meerderheid wordt aangenomen.

Schaffner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, toen de Intergouvernementele Conferentie ter herziening van het Verdrag op 29 maart 1996 in Turijn van start ging, kenden de deelnemers drie taken toe aan de IGC: de Conferentie moest de Unie doeltreffende instellingen bieden met het oog op de uitbreiding, Europa daadwerkelijke ambities geven op het vlak van diplomatie en defensie en de organisatie van de derde pijler- justitie en binnenlandse zaken- verbeteren. Deze werkzaamheden zouden in hun geheel tot het Europa van de 21ste eeuw moeten leiden, m.a.w. tot een hechter, democratischer en meer solidair Europa.
Ik wil, één jaar na de start van de Intergouvernementele Conferentie, niet vooruitlopen op de resultaten maar de recente actualiteit heeft herhaaldelijk de beperkingen van de huidige architectuur van de Unie aangetoond. Zo is de Commissie bijvoorbeeld tekortgeschoten in het drama van de dolle-koeienziekte en is de Unie er niet in geslaagd een antwoord te geven op de angst van de werknemers van Renault in Vilvoorde.
Ik wil net als de heer Schäfer in het bijzonder de aandacht van de Commissie en de Raad op dit laatste punt vestigen. Is, naast de drie uitdagingen die de Intergouvernementele Conferentie moet aangaan, inderdaad niet het ogenblik aangebroken om het sociale Europa te bouwen, is het geen tijd dat wij nuchter de drama's bespreken die de werkloosheid veroorzaakt of, beter nog, dat wij proberen ze te vermijden of te verzachten? Gaan wij wachten tot de 18 miljoen medeburgers die werkloos zijn uitgenodigd worden om hun ongenoegen in ons Parlement te komen uiten en zij ons verplichten onder druk te stemmen?
Gaan wij in het licht van de mondialisering van de handel en de explosie van de technologieën de mannen en vrouwen, die onze Unie bevolken, alleen maar deze ontmoedigende keuze tussen onzekerheid en werkloosheid voorstellen? De Eurobarometerenquête van februari 1997 heeft aangetoond dat al onze medeburgers de strijd tegen de werkloosheid als een prioriteit beschouwen en dat dit het hoofddoel van de Intergouvernementele Conferentie zou moeten zijn.
Waarde collega's, gaan wij Europa eindelijk de middelen geven om een derde weg uit te stippelen, de weg van werkgelegenheid en sociale rechtvaardigheid? De tijd is inderdaad gekomen dat wij een echt Europees sociaal model vaststellen, zoals president Chirac ook al gezegd heeft bij de start van de Intergouvernementele Conferentie.
Tenslotte biedt de realiteit, hoe brutaal of pijnlijk ze ook kan zijn, ons een gelegenheid om de Intergouvernementele Conferentie in een nieuw kader te plaatsen zodat we een Unie kunnen creëren die ten dienste van de mens staat en aan de verleiding kunnen weerstaan om enkel over te gaan tot een opschik van onze instellingen, hoe noodzakelijk ook.

Spaak
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals u zopas gezegd heeft, is de Intergouvernementele Conferentie haar laatste fase ingegaan.
Ik heb het gevoel dat de publieke opinie nu nog meer dan bij het begin van de Conferentie getraumatiseerd is door menselijke drama's zoals de sluiting van de Renault-fabriek in Vilvoorde en dat zij geen schuchtere stappen kan dulden die geen positieve weerslag op de werking van de instellingen hebben en dus geen antwoord bieden op de vragen en het scepticisme van de Europese burgers.
Vandaag is ongetwijfeld het meeste vooruitgang geboekt op het vlak van de derde pijler. De bevolking koestert inderdaad een aantal verwachtingen op het vlak van de veiligheid en de strijd tegen drugs en criminaliteit. Onze resolutie heeft deze behoeften erkend. De Raad zou echter ongelijk hebben te denken dat dit zal volstaan. Onvoldoende vooruitgang in de eerste en tweede pijler zal het falen van de Intergouvernementele Conferentie betekenen en het Europees Parlement zal het als zijn plicht beschouwen uiting te geven aan deze ontgoocheling.
Zoals de heer De Giovanni er ook al aan herinnerd heeft, heeft het Europees Parlement in al zijn resoluties duidelijk gesteld wat zijn standpunt is inzake de institutionele ontwikkeling in de toekomst en dan vooral met het oog op de uitbreiding.
In de eerste pijler hebben wij een veralgemening van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad voor alle wetgevende kwesties gevraagd, de uitbreiding van de medebeslissing en de verlaging van de drempel van de meerderheid.
Hoever staat de Intergouvernementele Conferentie inzake de tweede pijler, mijnheer de commissaris? Wij zouden dit graag vernemen. De versterkte samenwerking kan slechts een laatste redmiddel zijn wanneer de toestand geblokkeerd is, een mogelijkheid die voorzien moet worden. Onze resolutie stelt dit duidelijk.
Vanmorgen hebben wij de veertigste verjaardag van de ondertekening van het Verdrag van Rome herdacht. De acteurs van dit historische ogenblik voor onze oude continent hadden ambitieuze doelstellingen en ook en vooral de politieke wil om ze te verwezenlijken. Zij zijn ondanks alle moeilijkheden op koers gebleven en zij hebben dit gedaan in solidariteit. Ik wens de acteurs van vandaag dan ook ambitie en politieke moed toe.

Herzog
Mijnheer de Voorzitter, de oplossing die de heer De Giovanni voorstelt, wil de eenheid van de instellingen versterken en ze democratiseren. Dat is uitstekend en ik ben het hiermee eens. Toch is een belangrijk probleem niet behandeld. De economische en monetaire unie zal immers niet werken zonder een gemeenschappelijk sociaal en economisch beleid.
De dolle-koeienziekte toont de noodzaak van een gemeenschappelijk beleid op het vlak van de volksgezondheid aan; de sluiting van Renault wijst op de noodzaak van een gemeenschappelijk industriebeleid; het probleem van het communautaire douanevervoer op de noodzaak van een gemeenschappelijk fiscaal beleid. Morgen zal een gemeenschappelijk bankbeleid nodig zijn enz. Welnu, de huidige instellingen van de monetaire unie laten niet toe deze beleidslijnen uit te werken en de Intergouvernementele Conferentie heeft deze uitgesloten van zijn werkzaamheden.
Ofwel slagen wij erin, gedeeltelijk in het kader zelf van de Intergouvernementele Conferentie en ook daarna, een echt gemeenschappelijk institutioneel kader uit te werken voor de economische en monetaire unie en de eerste pijler, zodat we samen vooruitgang kunnen boeken, ofwel moeten wij tot onze grote spijt besluiten vooruitgang te boeken via de weg van versterkte intergouvernementele samenwerking in de eerste pijler.
Dit is wat ik beklemtoon in een amendement en ik beveel jullie dan ook dit aan te nemen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, de fractie de Groenen, wil met deze door ons in de volledige vergadering ingediende amendementen zorgen voor een versterking van de resolutietekst, en wel op door ons van fundamenteel belang geachte gebieden, die ook voor de IGC van fundamenteel belang zouden moeten zijn, namelijk democratie, openheid, fundamentele vrijheden en mensenrechten en het vrije verkeer van personen. Met democratie bedoelen wij dat men eerbied voor elkaar en de onderlinge verschillen moet hebben. Wij moeten manieren vinden om de nieuwe lidstaten werkelijk te eerbiedigen en wij mogen geen restricties stellen op het gebied van godsdienst of cultuur, maar wij moeten werkelijk open en democratisch zijn.
Wij zijn sterk gekant tegen het voorstel van het Nederlandse Voorzitterschap om het anti-discriminatie-artikel te wijzigen en dat wat gaat over seksuele geaardheid, leeftijd en handicaps te schrappen. Om te waarborgen dat het lidmaatschap van de Unie een democratische basis heeft, achten wij het bestaan van een uittredingsbepaling noodzakelijk. Deze bepaling moet ook inhouden hoe men uit de Unie kan treden en hoeveel dat kost.
Verder is het noodzakelijk paragraaf 23 te wijzigen, zodat duidelijk is dat wij een civiel buitenslands beleid willen in het kader van een pan-Europees veiligheidsstelsel en dat alle besluiten met unanimiteit moeten worden genomen.
Helaas moet ik mijn tijd te buiten gaan en zeggen dat ik ontevreden ben over de wijze waarop deze resolutie in de Commissie institutionele zaken is behandeld. Deze is absoluut te snel behandeld. Wij kregen de amendementen, teksten en mondelinge wijzigingsvoorstellen tijdens de vergadering. Wij hebben eenvoudigweg geen kans gehad om deze voorstellen goed te bekijken. Ik wil waarschuwen voor de enorme haast waarmee besluiten in de EU worden genomen. Hoe zullen de burgers deze discussie kunnen volgen en al die nieuwe termen die wij gebruiken kunnen begrijpen? Hier wil ik voor waarschuwen. Pak het niet aan zoals wij onlangs in de Commissie institutionele zaken hebben gedaan.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, allereerst sluit ik me aan bij het protest van de heer Méndez de Vigo vanwege het feit dat de Raad niet aanwezig is; ofschoon hij formeel niet verplicht is hier aanwezig te zijn, behoort hij toch via zijn ambtenaren te weten dat het beleid en de keuzen van het Parlement hier in deze Vergadering gemaakt worden, en als hij er dus naar wil luisteren, moet hij hiernaartoe komen.
Van alle punten uit de resolutie die mijn fractie zal aannemen - hopelijk krijgt de resolutie de consensus die vele collega's wensen - wil ik het hebben over de versterkte samenwerking. Ik wil commissaris Oreja verzoeken de inhoud van de resolutie die we morgen gaan aannemen goed te bestuderen, en ook het resultaat van de werkzaamheden van de Commissie institutionele zaken onder de loep te nemen. Dat gaat niet alleen over de eenduidigheid van het Parlement - een probleem dat het Nederlandse voorzitterschap met in ieder geval creatieve oplossingen ter discussie heeft gesteld, die hopelijk spoedig beoordeeld zullen worden -, maar ook over de rol van de Commissie. Ik weet dat de Commissie op zichzelf ertoe neigt af te zien van haar rol van hoedster, van pijler van de structuur van de Verdragen, van de Unie en van wat haar door het Verdrag wordt opgedragen. Wij zien de versterkte samenwerking echter als een aan het Verdrag inherent instrument, en als dus het een of ander land een integratieproces blokkeert, neemt de Commissie als hoedster van de Verdragen het voortouw, omdat we immers deze taak niet alleen aan de lidstaten kunnen overlaten. Daarom doet het mij deugd dat het Parlement deze kant uitgaat, en ik hoop dat hij de Commissie bij haar beraadslagingen terzijde kan staan.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de veertig jaar die ons scheiden van de ondertekening van het Verdrag van Rome kunnen in twee perioden worden ingedeeld wanneer we de ontwikkeling van de publieke opinie bekijken.
Tot het begin van de jaren tachtig krijgen de Gemeenschappen vaste vorm, vinden de instellingen een zeker evenwicht met het compromis van Luxemburg en de creatie van de Europese Raad. Tijdens deze periode slaagt Europa erin bekendheid te verwerven en de burgers beschouwen Europa stilaan als iets positiefs. Sinds het midden van de jaren tachtig lijkt alles echter in de omgekeerde richting te gaan, de instellingen lijken aan evenwicht te verliezen, het democratisch deficit lijkt toe te nemen en vooral het vertrouwen lijkt af te nemen. Velen van ons stellen dit vast in eigen land en dit geldt in ieder geval voor Frankrijk: wanneer vandaag een openbaar debat gehouden wordt over werkloosheid, immigratie, onveiligheid en vrijhandel wordt Europa meteen als een bedreiging gezien en niet als een element van hoop.
Deze enorme ommekeer in de publieke opinie moet ernstig bestudeerd worden en de oorzaken hiervan moeten geanalyseerd worden als men het roer wil omgooien. Volgens mijn fractie is dit vooral te wijten aan het feit dat de doelstellingen, die op Europees niveau gesteld worden, ver verwijderd liggen van de verwachtingen van de burgers. Deze afstand is zelf het gevolg van een gebrekkige controle van de landen op de Europese instellingen. Deze tekortkoming is helemaal niet toevallig maar hangt intrinsiek samen met een systeem dat zich precies tot doel gesteld heeft de naties te overstijgen en zich zo in zekere zin gestraft ziet waar het gezondigd heeft.
Bij deze veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome moet de Intergouvernementele Conferentie zich tot doel stellen de voorwaarden te herstellen opdat de Unie opnieuw het vertrouwen van de burgers kan winnen.
Dit zijn de redenen waarom mijn fractie zich niet aansluit bij de resolutie van de Commissie institutionele zaken die jullie ter stemming wordt voorgelegd. Ze houdt te zeer vast aan de cultus van de communautarisering tegen elke prijs en stemming bij meerderheid, die er in het verleden toe bijgedragen heeft om de Europese administraties te versterken en de naties te verzwakken.
Dit is ook de reden, mijnheer de Voorzitter, waarom mijn fractie een tegen-ontwerpresolutie heeft ingediend die de controle van de lidstaten op de Europese Unie wil versterken en de flexibiliteit bevorderen ten einde de Unie beter aan te passen aan de behoeften van de burger.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement twee ontwerp-resoluties ontvangen

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de voortreffelijke ontwerpresolutie van de heer De Giovanni biedt mij de gelegenheid hier in dit debat op een groot gevaar voor de Europese ontwikkeling te wijzen. De doorgedreven economische integratie dwingt de Europese Unie tot samenwerking op het gebied van het veiligheidsbeleid en tot meer samenwerking op het gebied van de binnenlandse veiligheid.
Het vrij verkeer - dat wij allen wensen - voor de burgers van de Unie en voor de burgers van derde landen die in de Europese Unie verblijven, wordt uitvoerig besproken op basis van het Gemeenschapsrecht, maar ook op basis van de intergouvernementele samenwerking omdat met het vrij verkeer ook aspecten van de interne veiligheid verband houden. Die aspecten van de binnenlandse veiligheid vinden hun neerslag in Europol, het Europees informatiesysteem, de overeenkomst over de buitengrenzen en het Schengen-informatiesysteem, waarover wij gisteren hebben gesproken. Ze vergen een nauwe samenwerking tussen de lidstaten op een aantal terreinen waarop de Gemeenschap, weliswaar op intergouvernementeel niveau maar toch zeer consequent, in de openbare vrijheden ingrijpt.
Ikzelf en vele collega's zouden liever hebben dat men dat op het niveau van het Gemeenschapsrecht en onder de controle en wetgevende bevoegdheid van het Europees Parlement zou doen. Dat hoef ik hier niet meer te zeggen. Dat dit niet gebeurt en dat de bevoegdheid voor die processen steeds meer aan de nationale parlementen wordt onttrokken houdt het gevaar in dat in de derde pijler een democratisch tekort ontstaat dat ook de burgers van de Europese Unie als dusdanig ervaren en het vertrouwen in de democratische legitimiteit van de Europese ontwikkelingen aantast. Daarom wordt in de ontwerpresolutie terecht opgemerkt dat in het bijzonder in het kader van de derde pijler en inzake de uitvoering van artikel 7 a) van het EU-Verdrag iets moet worden ondernomen.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement debatteert veertig jaar na de ondertekening van het Verdrag van Rome over de derde herziening ervan. Hoewel de verwezenlijkingen van de Unie in beginsel bevredigend zijn en ons optimistisch stemmen, vindt deze beraadslaging - jammer genoeg - plaats in een sombere sfeer en vervult de patstelling waarin we dreigen terecht te komen, ons met een angstig en pessimistisch gevoel.
Ik ben het eens met de algemene oorzaken die de heer De Giovanni zo-even voor onze angst en bezorgdheid heeft aangehaald, en vrees dat een crisis onontkoombaar is als de huidige gang van zaken geen wending ten goede neemt. Het enige wat de Intergouvernementele Conferentie ons - volgens mij - in Amsterdam of Luxemburg te bieden heeft, is een opgesmukte versie van het Verdrag, die evenwel niet efficiënter zal zijn dan de huidige. Ik benadruk evenwel dat de vertegenwoordigers van de kleine lidstaten van de Unie zich over nog andere zaken ongerust maken.
Het volstaat niet dat we herinneren aan de beginselen die de Unie de voorbije veertig jaren hebben beheerst en tot belangrijke resultaten hebben geleid, met name de samenhang op institutioneel gebied, de vrijwaring van de communautaire verworvenheden, de versterking van de sociale cohesie, de gelijke behandeling van alle betrokkenen en het streven naar het passend evenwicht. We moeten die beginselen ook eerbiedigen en stimuleren, en we mogen er ons in geen geval van afkeren. Ik wil er de heer Oreja Aguirre in dit verband op wijzen dat ik het niet eens ben met de recente voorstellen van de Commissie om haar toekomstige samenstelling te wijzigen en haar leden in commissarissen van eerste en tweede categorie op te delen. Die voorstellen, die er zogezegd op gericht zijn de efficiënte werking van de Commissie te bevorderen, druisen in tegen de democratische structuur van de instellingen en het beginsel van de gelijke behandeling, zodat we ze niet aan de nationale parlementen en de burgers van de lidstaten kunnen aanbevelen. Ik heb overigens de indruk dat de Unie sneller vooruit zou komen, als we meer belang hechtten aan de beginselen die door bepaalde grote lidstaten - en de belangen die ze behartigen - onder vuur worden genomen. Mijnheer de Voorzitter, wij blijven ons in elk geval voor de verwezenlijking van die principes inzetten.

Cardona
Voorzitter, vandaag vieren wij de veertigste verjaardag van de ondertekening van het Verdrag van Rome. Op weg naar deze vergadering heb ik een uitspraak opgevangen, waarin wordt gezegd dat in veertig jaar meer en beter mogelijk was geweest voor de Europese eenmaking.
Aangezien ik hier voor het eerst het woord voer, kon ik niet anders dan verstoord zijn door de betekenis van die gedachte. Ik wil dat u weet dat ook ik bezorgd ben over de doeltreffendheid van de Europese Unie. Maar moeten wij vrede, veiligheid, vrijheid, democratie en solidariteit opofferen voor doeltreffendheid? Moeten wij in naam van de dringendheid de nobelste doelstellingen opofferen die ons sinds de ondertekening van het Verdrag van Rome tot hier hebben gebracht? De voorzichtigheid leert ons dat snel en goed niet samengaan. Ik ben zelfs van oordeel dat een van de redenen voor het succes van Europa ligt in de stevigheid waarmee het is opgebouwd, na veel werk, moeizame onderhandelingen en werkelijke consensussen, dat wil zeggen Europa is alleen kunnen worden opgebouwd omdat men de nodige tijd heeft genomen, omdat men nooit in de verleiding is gekomen wat dan ook op te leggen, maar men er steeds op uit was de staten te overtuigen vrijwillig toe te treden.
Wanneer men wenst dat onze kleinkinderen in 2057 de honderdste verjaardag van het Verdrag van Rome mogen vieren, dan sluit ik mij hierbij aan. Maar hulde brengen aan degenen die voor ons aan Europa hebben gedacht, die zich hebben ingezet om het om te vormen en ons de taak hebben gegeven hun missie voort te zetten, vereist dat wordt erkend dat het nemen van de nodige tijd altijd de reden voor Europa's succes is geweest.
Laten wij vandaag niet van dit principe afstappen, al was het maar om te kunnen uitleggen wat wij willen, waar wij naartoe gaan en hoe. De burgers van de lidstaten van de Europese Unie hebben dit recht; wij die hen hier wettelijk vertegenwoordigen, hebben deze plicht.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, ik zou kort willen zeggen wat mij in dit debat stoort. Velen doen alsof wij hier op een Pinksterwonder in Amsterdam wachten. Het is nochtans vrij duidelijk dat op de Intergouvernementele Conferentie over geen enkel essentieel politiek probleem eensgezindheid bestaat. Ik denk daarbij aan de fundamentele rechten, de samenstelling van de Commissie, de flexibiliteit en de nieuwe meerderheidsbesluiten. Over geen enkel van die punten is men het eens. Toch zegt iedereen dat die eensgezindheid de voorwaarde is om de onderhandelingen over de uitbreiding te kunnen aanvatten. Daarom is het belangrijk dat het Europees Parlement zich niet in de details verliest, maar zich op de centrale knelpunten concentreert.
Een tweede opmerking is dat ik van de Commissie een offensievere aanpak verwacht. Ik kan er geen genoegen mee nemen dat de heer Oreja zegt dat hij wel verwacht dat de onderhandelingen in Amsterdam hun beslag zullen krijgen maar dat hij niet weet hoe. Hoe moet het dan verder? Belangrijk is in de derde plaats dat wij onze nationale parlementen ertoe brengen hun regeringen onder druk te zetten. Dat is uiterst belangrijk, omdat het anders te laat zal zijn en wij niet alleen de bestaande Unie maar ook de uitbreiding en het Europese project in het algemeen in gevaar brengen. Het is vijf voor twaalf.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, wat mij opvalt als ik deze ontwerpresolutie lees, is dat ik in twee verschillende werkelijkheden leef: een politieke werkelijkheid, thuis in Zweden en één in de Commissie institutionele zaken. Thuis ben ik nog nooit één kiezer tegengekomen die bijvoorbeeld een uniform kiesstelsel eist. Ik ben niemand tegengekomen die een Europees burgerschap eist of een gekwalificeerde meerderheid in strafrechtelijke vraagstukken. Daarentegen heb ik onafgebroken kritiek ontmoet op het gebrek aan werkelijke democratie in de Europese Unie. Het grootste probleem van de EU is niet de derde pijler, of de flexibiliteit, maar het gebrek aan democratische legitimiteit.
Daarom is het zo erg dat de Intergouvernementele Conferentie zo weinig op dit terrein lijkt te doen. Het lijkt erop dat er geen openbare vergaderingen van de Raad komen, wat anders vanzelfsprekend is in een democratie met toezicht op de wetgevende vergadering. Er lijkt een zeer zwakke formulering van het openbaarheidsbeginsel te komen. Het lijkt erop dat er een zeer grote machtsversterking van de Commissie komt, die zoals bekend onderworpen is aan een zeer zwakke parlementaire democratische controle. Dat is een ontwikkeling in de richting van minder macht voor de democratische nationale parlementen en meer supranationaliteit. Wij zijn op weg naar een "nieuw Maastricht" en een nieuwe confrontatie.
Tenslotte wil ik zeggen dat ik het eens ben met de kritiek van mijn collega Schörling op de wijze waarop deze resolutie tot stand is gekomen. Een duidelijk voorbeeld is dat wij niet eens de beschikking hebben over de amendementen bij de bespreking van de kwestie. Daar hoort men toch aan te denken, als men meer macht wil, d.w.z. dat men in het Parlement eerst een werkwijze moet vinden die werkelijk democratisch functioneert.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zelden hebben wij in de geschiedenis van de EU de kloof tussen droom en werkelijkheid zo pijnlijk aangevoeld als vandaag. Terwijl de feestelijke toespraken naar aanleiding van de veertigste verjaardag van de Verdragen van Rome nog naklinken, moeten wij ons daarvoor alleen maar in de vertrouwelijke voorstellen van het Ierse voorzitterschap van de Raad verdiepen. Ik vraag mij af of het Europa van vrijheid, rechtvaardigheid en vrede nog wel iets te maken heeft met het Europa dat op de Intergouvernementele Conferentie wordt aanbevolen en nagestreefd.
Het Europees Parlement bespreekt vandaag een zoveelste ontwerpresolutie. Ik vrees dat deze zoveelste ontwerpresolutie door de Intergouvernementele Conferentie als even irrelevant als alle andere en in het beste geval als storend zal worden ervaren. Wellicht moet het ons eens te meer tot bezinning aansporen dat het voorzitterschap van de Raad het niet eens de moeite waard vindt een dergelijk belangrijk debat in het Europees Parlement bij te wonen. Wij mogen niet telkens opnieuw altijd hetzelfde herhalen, maar moeten ons afvragen over welke politieke pressiemiddelen het Europees Parlement enkele weken of maanden voor de beslissende bijeenkomsten van de Intergouvernementele Conferentie beschikt om de druk op de Intergouvernementele Conferentie daadwerkelijk te verhogen. Tot die middelen behoren volgens mij drastische ingrepen zoals de aanneming van een motie van wantrouwen tegen de Commissie, die in deze aangelegenheid het Parlement niet volgt, of de verwerping van de begroting. Deze Europese Unie is voor ons niet het Europa dat wij de mensen verschuldigd zijn.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, in mijn korte bijdrage wil ik de aandacht van commissaris Marcellino Oreja -als doctor in de rechten, professor internationaal recht, diplomaat, minister van Buitenlandse Zaken, voormalig secretaris-generaal van de Raad van Europa en uiterst efficiënt commissaris- vestigen op een onderwerp waarmee hij goed vertrouwd is.
Wij hebben vanmorgen de veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome herdacht. Zoals vele sprekers, die voor mij het woord gevoerd hebben, gezegd hebben en zoals de heer commissaris wel weet, wordt het Verdrag van Rome -en de Verdragen van de Gemeenschappen, die ontstaan zijn uit de Verdragen van Parijs en Romegekenmerkt door het feit dat ze een nieuwigheid invoeren in het internationale recht: de oprichting van supranationale gemeenschappen, waarin de betrekkingen tussen de landen niet bepaald worden door het traditionele internationale recht.
Ik vrees momenteel echter dat de Raad op het punt staat een grote ontdekking te doen -in Spanje gebruiken we de uitdrukking "een laattijdige ontdekking van de Middellandse Zee" . Sommigen ontdekken plots zaken die al eerder ontdekt waren. Welnu, de Raad staat op het punt het internationale recht te ontdekken en wat een op het communautaire recht gebaseerde gemeenschap was, staat op het punt omgevormd te worden tot een gemeenschap naar internationaal recht zoals de Organisatie van de Verenigde Naties.
Ik wil niet al te veel uitweiden maar aangezien de commissaris aanwezig zal zijn tijdens de onderhandelingen in de Raad wil ik hem toch een kleine raad meegeven: dat hij de leden van de Raad eraan herinnert hoe dit Parlement werkt. Ik ben immers ten zeerste verbaasd over het voorstel van de Raad dat alleen de Parlementsleden van de landen die deel uitmaken van de flexibiliteit aan de parlementaire debatten zouden deelnemen. Wanneer de heer Haarder bijvoorbeeld de vergadering zou voorzitten en een onderwerp behandeld wordt waarvoor Engeland, Finland of Griekenland niet deelnemen aan de flexibiliteit, moet de heer Haarder, die nu de vergadering voorzit, deze afgevaardigden één voor één zoeken en de bodes vragen deze leden te verwijderen zodat deze procedure kan doorgaan.
Daarna volgt een andere vorm van flexibiliteit waar Engeland, Finland en Griekenland wel bij betrokken zijn maar Portugal, Spanje en Duitsland dan weer niet. Dan moet de Voorzitter van het Parlement nogmaals vragen dat deze leden de zaal verlaten en de anderen opnieuw binnenkomen.
Dit zal heel leuk zijn en wij zullen ons amuseren. Maar zoals ik al gezegd heb, vrees ik dat wij, nu de Raad het internationale recht gaat ontdekken, deze Gemeenschap, die wij 40 jaar geleden gesticht hebben, zullen doden.

Lucas Pires
Voorzitter, in termen van historische duur zou 40 jaar een groeiperiode moeten zijn, geen tijd van depressieve crisissen. De indruk die de diplomatische dans van de IGC geeft is evenwel dat de juiste muziek nog niet is gevonden, ook al is de dans al lang geleden begonnen. Na verschillende maanden van ronddraaien lijkt de partituur te ontbreken. Alleen dit kan verklaren dat flexibiliteit het hoofdthema is. Het is symptomatisch dat een uitzonderlijke veiligheidsklep, van het soort "laatste kans" , in het midden van het podium staat. Akkoord indien het de voorwaarde was om de obstructies te doorbreken, maar niet akkoord indien het de weg is om de communautaire verworvenheden of de economische en sociale cohesie af te schrijven, of om de instellingen te verdelen, de parlementaire controle te omzeilen of terug te vallen op egoïstische denkwijzen, waarbij ieder definitief zijn eigen weg gaat, zoals het noord/zuid-geschil over de eenheidsmunt soms naar voren komt.
Vandaar dat wij eenstemmig onze steun hechten aan de formulering van de precieze en beperkte omlijsting voor de zogenaamde nauwere samenwerking. Flexibiliteit kan nuttig zijn, zowel om de uitbreiding tot stand te brengen als om de chantage van de eeuwige obstructionisten te vermijden. Maar zij moet worden vertaald in meer bruggen en open deuren, niet in meer kloven en gesloten deuren.
Wij waren daarentegen van mening dat de democratisering van de instellingen een van de eerste bekommernissen van de Intergouvernementele Conferentie moest zijn. Na Maastricht hebben de burgers duidelijk gemaakt dat zij niet langer Europa wilden zonder meer democratie. Welnu, de uitbreiding van de medebeslissingsbevoegdheden van het Europees Parlement tot alle materies van niet-grondwettelijke aard van de eerste pijler zou een minimale democratisering zijn. Dit zou nog belangrijker zijn aan de vooravond van de eenheidsmunt. Wij mogen immers niet de markt vervolledigen en de democratie halverwege laten.
Een ander punt waarop de burgers evenmin aarzelingen tolereren betreft de interne veiligheid en de bestrijding van de georganiseerde misdaad. De stabiliteitscultuur van de eenheidsmunt vereist een parallelle stabiliteitscultuur in termen van veiligheid op maat van de transnationale staat die de staten afzonderlijk per definitie niet meer kunnen garanderen. Anders zullen de burgers de markt en de munt meer als een bedreiging dan als een positieve overwinning zien.
De communautarisering van het visum- en asielbeleid, de invoering van de gekwalificeerde meerderheid om over deze gebieden te beslissen, de onderwerping daarvan aan de controle van het Europees Parlement en het Hof van Justitie, de harmonisering van de gerechtelijke samenwerkingsprocedures, de invoeging van Schengen in de verdragen en de toekenning van operationele bevoegdheden aan Europol om de misdaad op transnationaal vlak te bestrijden zijn fundamenteel en tevens de voorwaarde om te vermijden dat extremistische bewegingen hun ongezonde voordeel doen met de onveiligheid.
Mijnheer de Voorzitter, wij hopen dat het vertraagde verloop van de IGC nog kan worden goedgemaakt voor de eindstreep. Anders blijven wij vastzitten tussen de verwachtingen van Maastricht III of van een ander Europa dat nog moet worden bedacht.

Van Dijk
Voorzitter, het Nederlandse voorzitterschap heeft leeftijd, handicap en seksuele geaardheid geschrapt uit het antidiscriminatieartikel. Dat is schandalig. Het voorzitterschap suggereert dat de huidige bepalingen volstaan voor maatregelen tegen discriminatie en dat is een zwakke smoes. De Commissie klaagt immers al heel lang over het ontbreken van een rechtsbasis en ik zou dus wel eens willen weten wat de heer Oreja van die opvatting vindt. Het lijkt wel of het voorzitterschap echt bang is dat een artikel zonder directe werking met een unanimiteitsvereiste te duur wordt en hier telt toch niet de poen, maar ik zou eerder zeggen het fatsoen. Gelijkberechtiging van ouderen, gehandicapten, homo's en lesbo's is een elementaire beschavingsnorm die in ons nieuwe verdrag thuishoort. Artikel 119 over gelijke behandeling van mannen en vrouwen, de Ierse formule, gelijke beloning voor arbeid van gelijke waarde, moet kennelijk teruggedraaid worden. Is die dan ook te duur? Op het nu voorgestelde artikel heeft geen enkel parlement greep.
Dat illustreert hoe Europa nog meer een zaak dreigt te worden van geheime onderonsjes van ministers. Waar blijft de Nederlandse inzet voor meer democratie? Ik voel mij zwaar bedrogen.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, het is vrij logisch dat de Raad niet aanwezig is en zich niet wil vertonen met de voorstellen die hij gedaan heeft. Het Nederlandse voorzitterschap is er immers in geslaagd iets te doen wat vrij moeilijk is: achteruitgaan en bewijzen dat het nog altijd slechter kan. De voorstellen die het heeft ingediend zijn duidelijk een stap achteruit. Dit is misschien een taktiek en misschien is het wel de bedoeling dat wij, nadat we geweest zijn waar we nu zijn, enkel verlangen naar vroeger toen het nog slechter was. Het lijdt hoe dan ook geen twijfel dat we vandaag slechter af zijn dan gisteren en morgen zullen we nog slechter af zijn, zowel op institutioneel als op politiek en sociaal vlak.
Bovendien vindt deze ernstige achteruitgang precies plaats op de twee belangrijkste gebieden voor het Europese burgerschap: de rechten van de vrouw en het democratische deficit. Men is bang om het Europees Parlement, de meest verantwoordelijke, meest democratische en meest representatieve instelling van Europa, te versterken of bevoegdheden te geven maar is niet bang om meer macht te geven aan ambtenaren en bureaucraten, die het Europa van vandaag bevolken, dat één groot democratisch deficit vormt. Het Europa van vandaag kent met name deze democratische controle maar in het Europa van morgen zullen wij ons afvragen welke controle zal worden uitgeoefend op de Europese centrale bank en de grote macht die zij zal verwerven.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mijnheer de Voorzitter van het Europees Parlement, wij willen ter gelegenheid van de veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome dan ook alleen maar "meer democratie voor Europa" vragen.

Maij-Weggen
Voorzitter, eigenlijk zou het vandaag een hele feestelijke dag moeten zijn, want de Verdragen van Rome hebben immers heel veel goeds gebracht. We moeten de vaders van Europa, mensen als Schuman, De Gasperi en Adenauer dankbaar zijn, omdat ze op het goede moment staatsmanschap, visie en moed hebben getoond. Een visie op de manier waarop Europa na twee wereldoorlogen in vrede en welvaart verder zou moeten gaan. En de moed om ook noodzakelijke stappen te ondernemen.
Voorzitter, dit is geen feestelijke dag. Veel huidige regeringsleiders, en ook het Nederlandse voorzitterschap, tonen niet de moed en de visie die nodig is om in de IGC de nodige doorbraken te bereiken. Ik noem drie punten waarop het helemaal niet goed gaat. Dat is het thema van de gelijke behandeling, het thema van de flexibiliteit en de derde pijler. Eerst die gelijke behandeling, waar ook mevrouw Van Dijk al over sprak. We hebben nadrukkelijk gevraagd om opname van een breed gelijke behandelings- en anti-discriminatieartikel in het Verdrag. Nu blijkt dat op een aantal punten, wat ouderen betreft, wat gehandicapten betreft, wat sexuele geaardheid betreft, het voorzitterschap het af laat weten. Wij vinden dat onaanvaardbaar en ik kan u verzekeren dat het Parlement en onze fractie het Verdrag straks zal toetsen op dit punt.
Het tweede punt is de flexibiliteit. Daar maken we ons steeds bezorgder over. We moeten vaststellen dat die flexibiliteit steeds meer een dekmantel dreigt te worden voor het falen van oplossingen op andere gebieden. Niet alleen voor de buitenlandse politiek, maar ook de interne veiligheid en het milieubeleid. En wanneer dat gebeurt, dan zal de toepassing van die flexibiliteit geen positief alternatief betekenen, maar een dekmantel en een valkuil die de Unie alleen maar op zal breken. In de resolutie die voorligt worden daarom een aantal harde voorwaarden aan die flexibiliteit gesteld, waarbij onder andere de noodzaak om democratische controle uit te oefenen het belangrijkste is. En het feit dat het Nederlands voorzitterschap het ook niet nodig vindt om de landbouwbegroting onder democratische controle te brengen, is toch wel een teken aan de wand.
Flexibiliteit zonder die democratische controle is ook onaanvaardbaar voor ons.
En dan de strijd tegen de internationale criminaliteit. Wanneer dit gebied niet onder de eerste pijler wordt gebracht, en tot nog toe hebben wij geen officiële stukken gezien waaruit dat blijkt, en wanneer niet bij gekwalificeerde meerderheid wordt besloten, dan zullen we dit probleem in Europa niet oplossen. Dat zal betekenen dat we de drugshandel, de mensenhandel en de wapenhandel gewoon niet in de greep krijgen en dat Europol een zwak instituut zal blijven. Het Nederlands voorzitterschap is in feite niet sturend op dit vlak omdat men het drugsdossier buiten die derde pijler of buiten dat eerste hoofdstuk van het Verdrag wil houden. Maar op die manier zien we eigenlijk dat dankzij de coffeeshops in Nederland de interne pijler en de internationale criminaliteit worden gegijzeld.
Voorzitter, het licht staat niet op groen voor wat betreft de IGC. Het staat zelfs niet op oranje. Het staat op rood. En dat rood is de kleur van de beschaamdheid. De beschaamheid van een Raad die niet in staat is om dat te doen wat in de jaren vijftig gebeurde, namelijk moed en visie tonen. Het is een slappe toestand met betrekking tot de IGC. We zullen wachten wat het wordt, maar ik hoop dat het beter wordt, anders zullen we het zwaar kritiseren aan het eind.

Barros Moura
Voorzitter, toen in 1986 de Europese Akte werd gesloten, heeft Altiero Spinelli in dit Parlement met grote politieke en morele autoriteit verklaard dat de berg een muis had gebaard. Wat zou hij vandaag zeggen, als hij zich moest uitspreken over deze Intergouvernementele Conferentie?
Het in het oog springende politieke onvermogen om de problemen inzake de uitbreiding aan te pakken, alsmede de onzekere weg naar de eenheidsmunt via een effectieve verdieping van de politieke en sociale integratie van Europa heeft de regeringen ertoe gebracht interne veiligheid en nauwere samenwerking als hoofdthema's naar voren te schuiven.
Vanzelfsprekend vereist de toename van de criminaliteit en de onveiligheid van de burgers in samenhang met de eenmaking van de Europese ruimte een doeltreffend en gemeenschappelijk antwoord, het ontbreken daarvan is immers een ernstige factor van gezichtsverlies en afwijzing van de Europese Unie zelf. Het is noodzakelijk dat de Intergouvernementele Conferentie hierop een democratisch antwoord vindt.
De nauwere samenwerking wordt voorgesteld als een middel om vaart te zetten achter de Europese eenmaking door het verzet van bepaalde landen te overwinnen. Maar hoe moeten wij de nauwere samenwerking zien als niet eerst de uitbreiding van het stemmen bij gekwalificeerde meerderheid wordt vastgelegd in het Verdrag, juist om te vermijden dat het vetorecht tot obstructies leidt?
In het licht van de bekende voorstellen is de vereiste dat de bevestiging van de nauwere samenwerking niet mag leiden tot een Europa à la carte heel betekenisvol en ook dat de institutionele politieke eenheid wordt gewaarborgd, evenals de gelijkheid van de staten en de economische en sociale cohesie. Het is echter niet zeker dat dit het geval zal zijn.
Integendeel, gevreesd mag worden dat dit de weg is om een echt bestuursstelsel in te voeren, waartegen wij ons alleen maar kunnen verzetten en dat wij moeten bestrijden. De zorgwekkende tendens van de IGC-voorstellen om terug te keren naar intergouvernementele besluitvormingsmethoden met beperking van de bevoegdheden van het Europees Parlement zouden het democratisch deficit en dat van de burgers nog vergroten.
Voorzitter, door deze ontwerpresolutie te steunen willen wij ons in naam van de democratie en de solidariteit in de Europese Unie vooral verzetten tegen de voorgenomen verdeling van de Unie via deze onzinnige voorstellen.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens mag de herdenking van een ongetwijfeld historische gebeurtenis als de ondertekening van het Verdrag van Rome niet uitsluitend beperkt blijven tot herinneringen aan een feit uit het verleden, hoe eerbaar ook. Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat we moeten zoeken naar de essentie, de principes, de waarden van een fundamentele gebeurtenis, die het aanzicht van ons continent veranderd heeft. We moeten deze interpreteren en bestuderen met het oog op de toekomst en vooral als een stimulans voor de toekomst.
Ik ben van oordeel dat de les die we vandaag moeten trekken overduidelijk is. Mijns inziens is een visie van Europa, die vooral gebaseerd is op het tastbare, op het materiële een legitieme visie van dit project. Naast deze visie, die gebaseerd is op het financiële saldo, op de begrippen netto betaler of netto begunstigde, is mijns inziens echter het ogenblik aangebroken om opnieuw oog te hebben voor de waarden die het optreden van de stichters van Europa inspireerden, voor de ideeën van vrede, eendracht, verstandhouding en solidariteit. Wij moeten deze enigszins zien in het licht van de omstandigheden en de tijd waarin wij leven aangezien het Europa van vandaag enige tijd een gemeenschappelijke markt geweest is.
Dit stadium is al voorbij, mijnheer de Voorzitter, en wij hebben de stap gezet van het begrip "consument" naar het begrip "burger" en van het idee "gemeenschappelijke markt" naar het idee "Parlement" . Ik ben dan ook van mening dat het dit Parlement toekomt om samen met de Commissie een beslissende impuls te geven aan het Europese integratieproces, dat zich op een beslissend moment in zijn bestaan bevindt. Europa moet ontwaken uit zijn lethargie en een stap in de goede richting zetten maar het zal hierin uitsluitend slagen met pragmatisme en een toekomstvisie. Wij moeten mijns inziens dan ook de volgende boodschap overmaken aan de Intergouvernementele Conferentie: de cijfers moeten ten dienste staan van de idealen, we mogen niet vervallen in de kortzichtigheid van degenen die meer aan de komende verkiezingen dan aan de komende generaties denken en ieder van ons moet zijn belang zoeken in het kader van het gemeenschappelijk belang.

Dury
Mijnheer de Voorzitter, ik dank commissaris Oreja voor zijn aanwezigheid want wij willen de Commissie een vraag stellen en zo ons standpunt te kennen geven aan de Raad, die niet vertegenwoordigd is.
Wat kunnen wij anders tegen de Raad zeggen dan dat hij blijk geeft van hypocrisie, dat het probleem er vandaag in bestaat de democratie te bevorderen en dat de regeringen eigenlijk tot doel hebben de Intergouvernementele Conferentie te laten terugkrabbelen. Zij zouden eigenlijk heel tevreden zijn als ze het Europees Parlement konden afschaffen. Dan zouden ze bovendien niet langer verplicht zijn om één dag per maand acte de présence te geven. Ik zal drie voorbeelden geven.
Eerst en vooral hebben wij tijdens de vorige vergaderperiode een resolutie over de mensenrechten en de wetDebré aangenomen. President Chirac windt zich hierover op en de Franse regering vraagt zich bijgevolg in de nationale Assemblée af hoe zij het Europees Parlement kan muilkorven en verhinderen dat het nog zijn mening geeft over mensenrechten en de derde pijler.
Ten tweede weigeren wij al maanden het akkoord met Turkije goed te keuren omwille van de toestand van de mensenrechten. De Raad maakt zich druk over deze houding en bijgevolg stellen de besluiten van Dublin voor het recht op instemming van het Parlement voor associatie- en uitbreidingsovereenkomsten te beperken en ons onze bevoegdheid inzake overeenkomsten, die een weerslag op de begroting hebben en het recht van medebeslissing betreffen, af te nemen. Waarom? Omdat wij storen.
Ten derde zegt men ons dat vooruitgang geboekt is op het vlak van de derde pijler. Dat is prima maar in de praktijk sluit men het Europees Parlement uit ten voordele van de nationale parlementen. Welnu, die hebben een veel gedeeltelijker kijk op de situatie. Bovendien kunnen ze gemanipuleerd worden omdat ze zich in de sfeer van de regeringsmeerderheid bevinden. Waarom wil men het woord niet verlenen aan het Europees Parlement? Omdat het stoort!
In die omstandigheden zullen mijn vragen dan ook niet aan de Commissie gericht zijn, aangezien wij het eens zijn, maar aan de Raad. Ik wil de Raad vragen wat hij doet om de democratie te bevorderen. Zeggen jullie ons eerlijk wat jullie bedoelingen zijn in verband met het Europees Parlement.
Wij storen inderdaad, wij zijn inderdaad geen behoudsgezind Parlement maar dat is de prijs van de democratie.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u. De technische kwaliteit van de Europese hymne was vanochtend afschuwelijk slecht. Wij moeten ervoor zorgen dat het Europees project niet hetzelfde lot ondergaat. Wij hebben een nieuw elan nodig. Wij hebben vandaag een goede reden om de veertigste verjaardag van de Verdragen van Rome te vieren. Ze hebben de burgers in het grootste deel van Europa vrede en een betrekkelijke welvaart gebracht. Wij hebben echter ook redenen om ons over de toekomst van Europa zorgen te maken. De belangrijkste thema's in verband waarmee wij de huidige onderhandelingen op de Intergouvernementele Conferentie als volstrekt ontoereikend beschouwen, zijn hier vandaag al herhaaldelijk aangestipt. Zonder echte institutionele hervorming zetten wij het Europees project op de helling. De meerderheidsstemming moet de regel worden en het Europees Parlement moet voortaan over alle Europese wetten mee kunnen beslissen.
Als op die twee punten in de komende drie maanden geen doorbraak wordt bereikt, zal de Intergouvernementele Conferentie niet met succes worden bekroond. Dan komt ook de start van de toetredingsonderhandelingen met de landen van Centraal- en Oost-Europa op losse schroeven te staan. Als Oostenrijker ben ik onvoorwaardelijk voorstander van de uitbreiding van ons Europa tot onze buren in het oosten. wij hebben daarvoor echter een Unie nodig die bereid is en in staat is die nieuwe landen op te nemen. Wat de voorbije veertig jaar is bereikt mogen wij niet op de helling zetten. In de maanden die ons resten moeten wij werkelijk alles doen om vooral op de belangrijke institutionele knelpunten, waarvoor de Raad tot nu toe massaal is teruggeschrikt, tot goede en haalbare oplossingen te komen.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, de Intergouvernementele Conferentie moet nieuwe mogelijkheden scheppen ter bevordering van interne veiligheid in de Unie. Als dat niet lukt, moeten de burgers van de Unie hiervoor betalen met meer geweld en meer misdaad. De veiligheidskwesties kunnen niet opgelost worden in een Unie van misschien wel 27 lidstaten, die verlamd wordt door vetorecht en blokkades. Besluiten over de grenzen en de immigratie moeten worden uitgevoerd, wil de uitbreiding praktisch mogelijk zijn. Zowel externe als interne veiligheid moet onderdeel van het nieuwe Europa zijn. De versterking van het veiligheidsbeleid door de uitbreiding mag niet leiden tot minder interne veiligheid in de Unie. Zonder openheid, democratie, meerderheidsbesluiten en rechterlijke controle zoals in een rechtsstaat, gebaseerd óók op de grondwetten van de lidstaten, kan er geen werkelijke rechtsbasis op Europees niveau tot stand komen. Dat vereist een precisering van internationale misdaad, handel in verdovende middelen, terrorisme, en juridische en bestuurlijke samenwerking.
Degene die zich verzet tegen doelmatiger, grensoverschrijdende regels voor misdaadbestrijding en immigratie veroorzaakt nieuwe constellaties de identiteit en de duidelijkheid in onze Unie bedreigen. Dat is dus niet de natuurlijke weg om gemeenschappelijk een werkelijk rechtsgebied op democratische basis in het leven te roepen. Onze kinderen en kleinkinderen zullen juridische mogelijkheden voor een veilig leven willen. Als de Raad het met betrekking tot zo'n duidelijke eis, af laat weten, zou dat schandelijk zijn.

Maij-Weggen
Voorzitter, een punt van orde voordat de heer Oreja antwoordt: heel veel collega's hebben opmerkingen gemaakt over het feit dat de Raad niet aanwezig is. Ik vind dat de omstandigheid dat we hier een debat aangaan onder de formele noemer "Vragen aan de Commissie" nooit een reden kan zijn waarom de Raad zich verontschuldigd acht. Dat is eigenlijk een onbegrip van de procedures van dit Parlement. Dat moet het Nederlands voorzitterschap goed weten.
Ik heb begrepen dat morgen nog een mondeling amendement op de resolutie komt. Het lijkt mij goed dat we maar eens vastleggen dat bij alle belangrijke debatten in dit Parlement het Nederlands voorzitterschap en ook andere voorzitterschappen aanwezig horen te zijn. Dat wilde ik zeggen voordat de heer Oreja met zijn antwoord begint.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, ik wil jullie zeker en vast danken voor de verschillende bijdrages die wij hier gehoord hebben. Ik moet jullie zeggen dat deze voor mij uiterst belangrijk zullen zijn in het werk dat ik namens de Commissie in de Intergouvernementele Conferentie moet verrichten.
Ik wil jullie wel het volgende zeggen want ik heb een sfeer van pessimisme vastgesteld in vele van de bijdrages die we hier gehoord hebben. Ik wil jullie zeggen dat de Conferentie nog altijd niet de eigenlijke slotfase, de onderhandelingsfase is ingegaan en jullie weten hoe de vorige conferenties verlopen zijn. Denken we maar terug aan de conferentie van 1985 of aan de conferentie van 1991. Jullie weten dan ook dat we pas in het laatste gedeelte bij de eigenlijke onderhandelingsfase aanbelanden. Tot nu toe is dan ook nog niet echt onderhandeld. De eigenlijke onderhandelingen zijn nog maar enkele weken geleden begonnen. Tot nu toe zijn nauwelijks dialogen maar vooral monologen gehouden en uiteraard zijn dan ook nog geen echte onderhandelingen gevoerd. De onderhandelingen beginnen nu pas omdat we over de teksten beschikken, de artikels die besproken worden. Ik wil jullie dan ook zeker en vast zeggen dat de rol van het Parlement van groot belang is op een ogenblik als dit. Ik ben van oordeel dat al wat het Parlement doet om zijn standpunten, die zoals jullie weten in de meeste gevallen door de Commissie gedeeld worden, duidelijk te stellen van doorslaggevend belang is. Ik kan mij bijvoorbeeld niet herinneren dat de bijdrages van jullie vertegenwoordigers in de Intergouvernementele Conferentie ook maar één tegenstrijdigheid bevatten. Ik heb na afloop van de toespraken van jullie vertegenwoordigers in de Intergouvernementele Conferentie altijd duidelijk gesteld hoezeer ik het hiermee eens was. Ik ben dan ook van oordeel dat dit wel degelijk een beslissend moment is. Wij staan aan de vooravond van 25 maart maar ook bijna aan de vooravond van de Europese Raad van Amsterdam. Dit is mijns inziens dan ook een beslissend moment en wij zullen zien wat er gebeurt.
Ik kan eigenlijk niet antwoorden omdat er in feite geen echte vragen aan de Commissie gesteld zijn. Dit bewijst andermaal de grote eensgezindheid die bestaat. Er is naar een aantal kwesties verwezen, zoals bijvoorbeeld in de vraag van de heer dell'Alba. Ook professor en meester Medina Ortega -ik wil dit hier graag erkennen- heeft dezelfde vraag gesteld of dezelfde opmerking gemaakt over de betrokkenheid van het Europees Parlement inzake de versterkte samenwerking. Jullie kennen het standpunt van de Commissie. Het is hetzelfde als dat van het Europees Parlement. Wij zijn van oordeel dat het unieke karakter van het Parlement niet verbroken mag worden. Dit zou geen enkele zin hebben en dat is het standpunt dat wij zowel in ons advies als in het bijzonder in de toespraken, die ik in de Intergouvernementele Conferentie gehouden heb, ingenomen hebben.
Ik wil het ook even hebben over de kwestie waarnaar de heer Anastassopoulos verwees toen hij het had over de rol van de Commissie. Waarschijnlijk is zelfkennis het moeilijkste. Uiteindelijk heeft alleen de Commissie gezegd wat zij van zichzelf dacht nadat zij zich over de overige instellingen had uitgesproken. De heer Anastassopoulos heeft een opmerking gemaakt waarop ik zou willen reageren. De heer Anastassopoulos had het over commissarissen van eerste en tweede klasse. Ik ben het hier helemaal niet mee eens. Er zijn geen commissarissen van eerste en tweede categorie. Sommige commissarissen hebben een portefeuille toegewezen gekregen terwijl anderen misschien geen portefeuille gekregen hebben maar dit betekent niet dat hun taak minder belangrijk zou zijn. Ik wil jullie een persoonlijke bekentenis doen: ik herinner mij dat commissaris Natali een centrale rol speelde in het toenmalige college van commissarissen toen ik de onderhandelingen startte voor de toetreding van Spanje tot de Europese Gemeenschappen. Hoewel hij geen portefeuille had, hield hij zich bezig met alle kwesties inzake uitbreiding.
Mijns inziens is het dan ook vooral belangrijk dat er een goed evenwicht is. Ik geloof niet dat het al dan niet hebben van een portefeuille noodzakelijkerwijs moet betekenen dat er commissarissen van eerste en tweede klasse zijn wanneer de taken correct verdeeld zijn over een aantal commissarissen die een portefeuille gekregen hebben. Naar mijn mening is inderdaad wel gepoogd iets te doen aan een aspect dat ons essentieel lijkt: de legitimiteit van de Commissie. Wij hebben terzake de klemtoon gelegd op de rol van het Europees Parlement bij de verkiezing van de Commissievoorzitter en de erkenning of de investituur van het college van commissarissen. Mijns inziens is dit essentieel. Ik maakte zelf deel uit van het vorige college van commissarissen en ik kan jullie verzekeren dat ik nu de indruk heb dat ik over een grotere legitimiteit beschik, o.a. als gevolg van de hoorzittingen die hier met de verschillende leden van de Commissie gehouden zijn voor tot de definitieve investituur werd overgegaan. Alles wat een versterking van deze legitimiteit vormt, lijkt mij dan ook positief.
Tenslotte wil ik ook antwoorden op een vraag van de heer Frischenschlager, die stelde dat er geen akkoorden bereikt waren in de Conferentie en dat het niet volstond dat de Commissie stelde dat zij hoopvol was zonder te zeggen waarom. Ik wil hem zeggen dat men het niet eens kan zijn met de standpunten van de Commissie maar zij heeft zich eerst en vooral in een advies over alle punten uitgesproken en ten tweede geven wij voortdurend onze mening. Ik heb met name duidelijk gesteld wat wij denken over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, wat wij denken over de rol van het Parlement en de rol van de Commissie in de derde pijler. Wij geven elke dag onze mening en ik heb de gelegenheid dit vaak te doen tegenover de Commissie institutionele zaken. Ik wil jullie hoe dan ook zeggen dat deze ontmoeting en mijn aanwezigheid hier voor mij heel verrijkend geweest zijn. Ik heb gehoord welke de vragen en standpunten van dit Parlement op dit zo cruciale ogenblik zijn en dit Parlement speelt een sleutelrol omdat het de democratie vertegenwoordigt.
Ik wil dan ook een oproep tot het Parlement richten en jullie vragen dat wij op een zo kritiek en belangrijk ogenblik, aan de vooravond van 25 maart maar ook en vooral aan de vooravond van het slot van de Intergouvernementele Conferentie, altijd het standpunt van dit Parlement kennen zodat we vooruitgang kunnen boeken in de goede richting.

Van Dijk
Voorzitter, het spijt me dat ik dit nog even moet verlengen, maar ik had wel een concrete vraag gesteld aan de commissaris. Daar heb ik geen antwoord op gehad en dat zou ik toch graag willen hebben. Ik heb hem namelijk gevraagd wat de Commissie ervan vindt dat de Raad de opvatting huldigt dat de antidiscriminatiebepalingen voor bejaarden, gehandicapten en homo's maar in het huidige pakket van sociale maatregelen moeten worden gevonden, terwijl ik dacht dat de Commissie steeds gezegd heeft dat ze daar nog altijd geen rechtsbasis voor heeft. Ik zou dus van de Commissie willen weten of zij vindt dat die opvatting van het Nederlands voorzitterschap inderdaad ter zake is of dat ze daar niets mee kan.

Oreja Aguirre
Ik had hier inderdaad nota van genomen maar met alle papieren, die ik hier voor mij heb, ben ik vergeten uw vraag te beantwoorden.
Ik wil u zeggen dat deze kwestie nog niet geregeld is. In verband met dit onderwerp is het principe van de nietdiscriminatie aanvaard, dat in het Verdrag moet worden opgenomen. Dit is een belangrijke stap omdat alles wat het burgerschap betreft voor mij -en dat is ook het standpunt van de Commissie- een sleutelidee is. Dit burgerschap bestaat uit de mensenrechten en moet door niet-discriminatie bepaald worden.
Inzake de opsomming van wat onder niet-discriminatie verstaan wordt, bestaan er twee opvattingen: volgens de eerste moet een uitgebreide lijst worden opgesteld met wat onder niet-discriminatie verstaan wordt maar de tweede opvatting wil het bij een algemene beschrijving houden.
Een aantal leden van de Intergouvernementele Conferentie hebben de vraag gesteld of zo'n concrete beschrijving -met name inzake mindervaliden- niet de erkenning van een rechtsgrond vormde en of dit niet definitief betekende dat voortaan een aantal gemeenschappelijke beleidslijnen van kracht zouden zijn. Dat is echter niet de bedoeling van een aantal andere leden van de Conferentie. Ik wil jullie dan ook zeggen dat deze kwestie nog hangende is en in april aan een nieuwe lezing onderworpen moet worden. Wij wensen nu dan ook geen standpunt terzake in te nemen omdat met name het Nederlandse voorzitterschap zich nog niet definitief over deze kwestie uitgesproken heeft. Ik kan mevrouw van Dijk echter verzekeren dat ik terdege kennis neem van haar wensen en mijns inziens kan ik het overigens grotendeels eens zijn met de standpunten die zij inneemt. Ik hoop dat ik u hier in de plenaire vergadering of in de Commissie institutionele zaken een antwoord kan geven wanneer deze kwestie opnieuw op de agenda van de Intergouvernementele Conferentie staat ingeschreven voor de maand april.

De Voorzitter
Dank u mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 19.55 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Richtsnoeren voor de begroting 1998
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0080/97 van de heer Tillich, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 1998 - Afdeling III; -A4-0079/97 van de heer Tomlinson, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 1998 - Overige afdelingen.
Tillich
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de commissies van dit Parlement danken voor hun medewerking bij de formulering van deze richtsnoeren. Ik dank ook de Commissie, die hier vertegenwoordigd is, en het Nederlandse voorzitterschap voor de openheid waarmee wij over deze richtsnoeren tot nu toe hebben kunnen onderhandelen. Daarmee is volgens mij ook een goede basis voor de verdere besprekingen over de begroting 1998 gelegd. De begroting 1998 van de Europese Unie zal, net zoals de begroting van 1997, niet alleen doeltreffend en transparant moeten zijn, maar zich ook moeten beperken tot programma's en projecten die Europa een meerwaarde geeft. De begroting moet bijdragen tot de verbetering van de werkgelegenheid en tot de sociale en economische ontwikkeling van de Europese Unie. Tegelijkertijd moet ze de inspanningen van de lidstaten ondersteunen om de convergentiecriteria van de Europese economische en monetaire Unie te halen.
In het bijzonder moet de Commissie de landbouwuitgaven beter ramen. Wij zullen daar als Parlement op toezien. Voorts moet de Commissie in haar voorontwerp van begroting van meetaf aan met de effecten van de landbouwprijzen rekening houden.
Enkele lidstaten dringen aan op een nulgroei. Dat lijkt mij onrealistisch. Het Europees Parlement zal met een gematigde stijging alleen instemmen als men voor de problemen - de totstandbrenging van een reserve onder het landbouwrichtsnoer, het ontbreken van een rechtsgrondslag, de uitgaven in de tweede en derde pijler met inspraak van het Europees Parlement en de indeling van de uitgaven - een voor het Parlement aanvaardbare oplossing vindt.
Het Europees Parlement vraagt ook dat de Intergouvernementele Conferentie in de begrotingsregeling van de Europese Unie geen wijzigingen aanbrengt die de budgettaire bevoegdheden van het Europees Parlement inperken. De algemeen rapporteur stelt voor 1998 de volgende prioriteiten voor: de bestrijding van de werkloosheid door de Europese middelen op de investeringen en de werkloosheid te concentreren, de ondersteuning, door middel van innovatieve leninginstrumenten, van de kleine en middelgrote ondernemingen bij het creëren van duurzame werkgelegenheid, de start van de voorbereiding van de kandidaat-landen op hun toetreding tot de Europese Unie, de totstandbrenging van een geschikt instrument om de participatie van de kandidaat-landen aan alle beleidsvormen te vergemakkelijken, de gelijktijdige aanpassing van de beleidsvormen van de Europese Unie met aandacht voor de specifieke problemen van de lidstaten bij de uitbreiding, de bevordering van de bestaande jeugd- en opleidingsprogramma's met een duidelijk multiplicatoreffect en een nieuw elan voor de cultuurprogramma's.
Ik zou nu nog enkele opmerkingen over de verschillende categorieën willen maken. Categorie 1 is de sleutel tot het door de Raad gewenste succes van de begroting 1998. De Commissie en de Raad moeten beseffen dat 3 % groei van de totale begroting, het niet verminderen van de structuurfondsen overeenkomstig de besluiten van Edinburgh en een nulgroei in de andere categorieën niet beletten dat ze nog steeds 2, 3 miljard ecu in de landbouw moeten vinden als ze naar een nulgroei willen gaan. Wij wachten op hun voorstellen.
De greening in de landbouw komt neer op de door het Parlement voorgestelde en door de Commissie gerealiseerde integratie van de milieubescherming in alle beleidsvormen van de Europese Unie. Ik stel daarom voor dat de betrokken parlementaire commissies, namelijk de Commissie landbouw en de Commissie milieubeheer, het in de volgende maanden eens worden over de vraag hoe dat moet gebeuren.
Met betrekking tot categorie 4 stelt de algemeen rapporteur, als prioriteit voor 1998, voor een instrument ter voorbereiding van de toetreding te creëren dat in 1998 aan de diensten van de Commissie structurele veranderingen voorstelt en een programma voor de voorbereiding van de toetreding en de daarmee verband houdende problemen opstelt.
Wij verwachten daarover van de Commissie nog voor de eerste lezing voorstellen. Wat de zwakke uitvoeringsgraad van PHARE, TACIS EN MEDA betreft, dient erop te worden gewezen dat het om Europees belastinggeld gaat. Als de giften in de ontvangende landen aan niemand kunnen worden geschonken, heeft dat zijn redenen.
Wat categorie 5 betreft, moet het administratief beheer worden verbeterd. De logge Eurocratie moet een doeltreffende dienstverlening aan de Europese burgers en ondernemingen worden. Ik verzoek u deze richtsnoeren morgen goed te keuren.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, de resolutie over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 1998 voor de overige instellingen laat niets te raden over. In het algemeen kader dat in de paragrafen 1 tot en met 4 wordt geschilderd, wordt duidelijk gesteld dat we weliswaar niet met besparingsmaatregelen te maken hebben, maar dat verkwisting niet in het minst wordt aangemoedigd. De maatregelen zijn geschikt en zetten niet tot uitspattingen aan. We hebben het daar heel duidelijk over de noodzaak onze interinstitutionele overeenkomsten na te leven om beneden de plafonds van het financiële vooruitzicht te blijven, en we stellen dat de voorgestelde stijging van de kredieten met 3 % geen doel mag vormen, maar een richtsnoer dat niet overschreden mag worden.
Er wordt in het verslag duidelijk iets over personeel gezegd; zonder alles gedetailleerd te willen behandelen wordt gezegd dat de kredieten voor het personeel de afgelopen tien jaar met 23 % zijn gestegen. Een deel daarvan vloeide voort uit nieuwe ambten in verband met de uitbreiding, maar de belangrijkste paragraaf is nummer 10, waarin duidelijk wordt gesteld dat de Begrotingscommissie het standpunt aan dit Huis voorlegt dat er evenals in 1997 in 1998 geen nieuwe posten mogen worden gecreëerd voor de overige instellingen. Wel wordt gewezen op de speciale omstandigheden van de Rekenkamer. De Rekenkamer heeft door het Verdrag van Maastricht de taak opgedragen gekregen de Verklaring inzake de betrouwbaarheid van de rekeningen af te geven. Om daar de nodige mensen aan te kunnen zetten, is het normale, waar-voor-je-geld-auditwerk enigszins in de verdrukking gekomen, en daar moet deze tak van de begrotingsautoriteit begrip voor hebben.
Onder het hoofdstuk over personeel wordt specifiek benadrukt dat het tot aanstelling bevoegd gezag elk voorstel tot opwaardering van posten met redenen moet omkleden, zodat we niet alleen maar algemene voorstellen krijgen, maar ook een bijbehorende motivatie.
Paragraaf 12 stelt dat externe consultants minimaal moeten worden ingehuurd. Ik wil daar in dit Huis geen misverstand over laten bestaan: deze paragraaf zegt niet: maak geen gebruik van deze consultants, maar gebruik ze alleen als hun know-how echt noodzakelijk is om de werkzaamheden van het Parlement aan te vullen.
Dan kom ik nu bij het onderdeel van het verslag dat over kredieten voor vastgoed en leveringen gaat. Ik vraag met name uw aandacht voor paragraaf 15, waarin we opnieuw bevestigen dat het beleid van het Europees Parlement erin bestaat onroerend-goedaankopen over een zo kort mogelijke periode te financieren, voor zover dat strookt met andere begrotingsvereisten. Dit is echt bedoeld als ondersteuning van het huidige standpunt van het Bureau van het Parlement, waar zij het hebben over aankopen over een periode van 10 jaar. Verder wordt dit beleid aan de overige instellingen aanbevolen en wordt erop aangedrongen de interinstitutionele samenwerking op dit terrein te bespoedigen.
En dan nu de informatietechnologie en het voorlichtingsbeleid. Natuurlijk slaat dit verslag op alle instellingen, maar aangezien het grootste deel hier parlementariër is, neem ik een parlementair voorbeeld. Informatietechnologie scoort goed, slecht en middelmatig. Vandaag heb ik de web-site van het Parlement bezocht. Positief was bijvoorbeeld dat ik ontdekte dat het verslag van de enquêtecommissie over douanefraude dat vanochtend werd gepresenteerd, reeds in vijf talen op Internet beschikbaar is: in het Engels, Nederlands, Zweeds, Frans en Duits - dat is heel positief. Maar terwijl ik nog steeds in de web-site van het parlement zat, ontdekte ik iets slechts: ik wilde namelijk de lopende werkzaamheden van de parlementaire commissies bekijken, en ontdekte vreemd genoeg dat er geen een document te vinden was. Daaruit blijkt wel dat ons voorlichtingsbeleid een beetje een allegaartje is. Er zijn heel duidelijke aanbevelingen over de noodzaak consequente voorschriften voor ons voorlichtingsbeleid, ons informatietechnologiebeleid vast te stellen, en niet alleen voor dit beleid, maar ook voor die verbeeldingsvolle projecten die zó verbeeldingsvol zijn dat niet alle leden van het Huis ze volledig doorgronden, bijvoorbeeld Epicentre.
Er zijn dus duidelijke richtsnoeren. Ik beveel het verslag bij het Huis aan. Het heeft in de commissie een overweldigende instemming gekregen en het vormt het uitgangspunt voor het streven om de begrotingen van de overige instellingen in één enkele lezing te behandelen. Het enige dat daar misschien een belemmering voor zou kunnen opwerpen is het vastgoedbeleid. De sleutel van dit probleem is in handen van onze afwezige vrienden van de Raad, die vanavond liever niet bij ons wilden zijn.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, de landbouwcommissie van dit Parlement ziet uit naar een goede samenwerking met de Begrotingscommissie. Wij denken dat beide partijen er bij te winnen hebben als die samenwerking goed is en we hebben alle vertrouwen in de heer Tillich dat het ook werkelijk zal gaan gebeuren dit jaar. Als wij de voorstellen voor landbouw beter bekijken, dan kunnen wij constateren dat de landbouw al jarenlang op een nulgroei zit. Misschien is dat te verklaren: het landbouwrichtsnoer is geen doel om geld uit te geven, het is een maximum en dat staat in tegenstelling tot de structuurfondsen waar wel is aangegeven wat per jaar moet worden uitgegeven. Ik denk toch dat het moeilijk is om aan de gemiddelde burger en vooral aan de gemiddelde boer in Europa uit te leggen dat de uitgaven voor de structuurfondsen dit jaar met 8 % moeten toenemen, terwijl er nog een stuwmeer is van ongeveer 30 miljard aan niet uitgegeven gelden. Wat is de logica daarvan, ook al zou dat dan afgesproken zijn in 1992 in Edinburgh. Eén van de moeilijkste punten in de landbouwbegroting lijkt mij toe dat de inkomenstoeslagen per hectare niet gehandhaafd worden. Als meer inkomensondersteuning in plaats van prijsondersteuning werkelijk de toekomstige politiek wordt van de Unie, dan moet die politiek geloofwaardig blijven en dat kan niet door halverwege de rit te veranderen. Ik denk daarom, en dat staat ook in de resolutie, dat wij nog eens een goede discussie moeten hebben in de begrotingsautoriteit over categorie B1. Wat zijn werkelijk verplichte uitgaven en wat zijn de niet verplichte uitgaven?
Verplichte uitgaven zijn die uitgaven die dienen ter ondersteuning van de prijzen en de inkomens en de nietverplichte uitgaven voor andere dingen, die ook best uit bijvoorbeeld categorie B2 zouden kunnen komen, waar zoals ik gezegd heb toch al teveel geld is. Die discussie willen wij graag aangaan, mijnheer de Voorzitter.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet is de visserij een strategische sector voor de maritieme gebieden van de gehele Europese Unie. Deze sector vormt een bron van arbeidsplaatsen en van economische ontwikkeling die veelal onvervangbaar is in deze uiterst kwetsbare gebieden. Ook al stoelt het gemeenschappelijke visserijbeleid te vaak op een eerder palliatieve dan positieve benadering, toch speelt dit beleid in deze kwetsbare regio's een niet te verwaarlozen rol ten gunste van de vissersgemeenschappen.
Dit gemeenschappelijk visserijbeleid is ingedeeld in een aantal luiken die nauw met elkaar in verband staan, hoewel zij op verschillende begrotingslijnen voorkomen. Namens de Commissie visserij vraag ik u dan ook, mijnheer de algemeen rapporteur, dat u toeziet op het handhaven van de samenhang van ons gehele budget, hetgeen een onlosmakelijk geheel vormt. Hoe kan men de technische maatregelen van het gemeenschappelijk visserijbeleid ten uitvoer leggen als de financiële middelen ontbreken voor een controlesysteem? Hoe kan een redelijk oriëntatieplan ten uitvoer worden gelegd als de structuurfondsen niet zijn veilig gesteld?
Ik heb dit ook voorgelegd aan de voorzitter van de Begrotingscommissie en aan uzelf, en ik dank u dat u reeds, ook al is het nog maar gedeeltelijk, rekening heeft gehouden met de verzoeken die ik heb ingediend.
Wat de visserijakkoorden betreft wil ik erop wijzen dat wij ons tijdens de vergaderperiode van de maand mei moeten uitspreken over het verslag-Crampton inzake de evolutie van de internationale visserijovereenkomsten. Deze akkoorden vormen een bron van werkgelegenheid in een groot aantal maritieme gebieden die structureel kwetsbaar zijn.
Ik wil erop wijzen dat deze visserijovereenkomsten ook bijdragen tot de ontwikkeling en de stabiliteit van een bepaald aantal achtergestelde landen voor welke de visserij een belangrijke bron van inkomsten kan betekenen en dat ook een aantal van onze ACS-partners tot deze landen behoort.
Om die reden vraag ik u, mijnheer de algemeen rapporteur, om de kredietlijn voor deze belangrijke akkoorden in zijn geheel te handhaven.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie wil ik graag over twee dingen iets zeggen, over onderzoek en over energie. Wat onderzoek en ontwikkeling betreft zijn de wetenschappelijke wereld en de industrie het erover eens dat door de EU gefinancierd onderzoek een multiplicator-effect heeft, dat het waarde toevoegt. Daarom is het des te teleurstellender dat de Raad zijn voorstellen inzake middelen voor onderzoek zo laag heeft ingezet. Zoals u weet gingen wij ervan uit dat voor het vierde kaderprogramma een verhoging van 700 miljoen ecu zou worden vastgesteld. Dat is namelijk precies het bedrag dat nodig is om het onderzoek van de EU een duwtje in de rug te geven. In plaats daarvan komt de Raad met zijn krenterige voorstel van 100 miljoen ecu aanzetten, waarvan ook nog eens 35 miljoen ecu aan een nieuwe crisis moet worden besteed: BSE. Volgens ons is 100 miljoen ecu volstrekt ontoereikend om de concurrentiepositie van de Europese industrie en daarmee de werkgelegenheid te vergroten. De Verenigde Staten en Japan besteden veel meer aan onderzoek dan de Europese Unie.
Op de tweede plaats wil ik iets over energie zeggen. De Europese Unie is in Rio en in Berlijn verplichtingen aangegaan om haar aandeel aan klimaatverandering te leveren via maatregelen zoals energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen. Hier speelt een oud en wijdverbreid probleem, namelijk dat van de ontbrekende rechtsgrondslag. Ik weet dat de Commissie haar best doet om een kader in te voeren waarin deze programma's kunnen worden opgenomen. Ik hoop dat dit snel genoeg zal gebeuren om voor de begroting 1998 voldoende middelen vrij te kunnen maken.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik voer namens de Socialistische Fractie het woord. Allereerst wil ik de beide rapporteurs feliciteren. De heer Tillich is allervriendelijkst geweest tijdens zijn onderhandelingen met de verschillende fracties en heeft veel van de suggesties overgenomen, en de heer Tomlinson heeft zijn gebruikelijke voorbeeldige werk geleverd.
Toch moet mij van het hart dat het verslag-Tillich veel te lang is, maar dat valt de rapporteur niet euvel te duiden. In dit stuk worden onze belangrijkste prioriteiten ten aanzien van het VOB van de Commissie uit de doeken gedaan. Het is geen resolutie voor de eerste lezing, wat veel mensen kennelijk wel denken. Maar als er 135 amendementen zijn en 11 commissies inbreng bij die richtsnoer hebben, dan wordt het uiteindelijk onherroepelijk een veel langer stuk dan het korte, bondige document dat we allemaal graag zagen.
Het zal u niet ontgaan zijn dat de tekst niet over een versoberingsbegroting praat, zoals vorig jaar wel het geval was. Evenmin wordt duidelijk gesteld dat het Parlement bereid is de uitgaven terug te dringen. Dat heeft een heel eenvoudige reden: vorig jaar is het Parlement met zo'n strategie in zee gegaan in de hoop dat de Raad ons een wederdienst zou bewijzen door ons te helpen een aantal van de problemen waarmee we moeten leven op te lossen. Om slechts twee van die problemen te noemen: de rechtsgrondslag bij een groot aantal lijnen en het bereiken van overeenstemming over classificatie en uitgaven.
Onze fractie voelt er niets voor die weg wederom te bewandelen. Wij zijn bereid onze plicht in het Parlement te vervullen om de best bereikbare begroting te verwezenlijken, en we zijn bereid dat in goed vertrouwen met de Raad te doen. En dan moeten we maar hopen dat de Raad hetzelfde goede vertrouwen tentoon zal spreiden. Als u ons amendement op paragraaf 3 bekijkt, zult u onze bezorgdheid wel begrijpen, en daarom zeg ik dit ook.
Hetzelfde geldt voor paragraaf 4 van de richtsnoeren van de rapporteur, waar we verwachten dat de normale dialoog die we met de Raad voeren, verbeterd zal worden. De heer Tomlinson zei dat als we naar de trialoogvergaderingen gaan om de Raad te ontmoeten, het een dialoog met doven is. Het is altijd hetzelfde liedje: wij maken onze standpunten kenbaar en de Raad geeft geen antwoord. We moeten maar hopen dat de ervaringen de afgelopen jaren met de Begrotingsraad nu verleden tijd zijn en dat we dit keer in plaats daarvan een echte dialoog met de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën zullen krijgen. Zoals de heer Tomlinson al zei, is het jammer dat er nu niemand van de Raad aanwezig is om dit te vernemen.
Ik zei dat het document over de richtsnoeren te lang was. Het had veel nauwkeuriger kunnen zijn, en het had ook heel bondig kunnen zijn als het alleen uit paragraaf 5(a) had bestaan. Als we paragraaf 5(a) hadden genoemd, hadden we een heleboel vliegen in één klap geslagen, want de daarin genoemde prioriteit is bestrijding van de werkloosheid. De begroting van het Parlement moet een afspiegeling zijn van de politieke prioriteiten van het Parlement. De politieke prioriteiten van mijn fractie draaien om het scheppen van werkgelegenheid. We zullen bovenal beleidsvormen steunen die gericht zijn op het scheppen van werkgelegenheid. Die boodschap willen wij zowel voor het VOB als voor de ontwerp-begroting aan de Commissie en de Raad zenden.
Dan zal ik nu de verschillende rubrieken behandelen. Als de Raad hier aanwezig was geweest, had ik het volgende rechtstreeks aan hem gericht, maar ik hoop dat hij de boodschap door zal krijgen. Als de veelbesproken ad hoc procedure moet worden opgevolgd en zinvol moet zijn, verwachten we dat de Raad daarover eerlijk zal zijn. Wij willen dat hij eerlijk tegen ons is en zegt dat het volgens hem een procedure is waar Raad en Parlement doorheen moeten om een besluit over de landbouwuitgaven en de daarmee gepaard gaande problemen te kunnen nemen. Als hij gewoon weer de draad oppakt van de afgelopen twee jaar, wat neerkomt op die schertsvertoning van net doen alsof hij de resoluties behandelt, terwijl hij donders goed weet dat er uiteindelijk geen echt besluit zal vallen, dan moet hij dat nu zeggen. Dan bespaart hij ons allemaal een boel tijd. Dan bespaart hij ons tijd en moeite, en dan zetten wij ons zelf tenminste niet voor joker door deze schertsprocedure te doorlopen - want dat is het volgens mij de laatste twee jaar. Ik hoop daarom dat de Raad deze procedure heel wat serieuzer zal nemen en ik hoop dat de Commissie dit aan de Raad zal doorgeven.
Wat rubriek 1 aangaat kan ik de rapporteur zeggen dat mijn fractie amendement 11 van de heer Rehder en anderen zal steunen. Er zit echter wel een fout in dat amendement en ik verzoek de diensten dat recht te zetten. Het was namelijk bedoeld als nieuwe extra paragraaf 10(a) en niet als vervanging van paragraaf 9. Met deze correctie zal mijn fractie het amendement steunen.
Wat rubriek 2 betreft is onze fractie niet van plan de maatregelen van het Parlement van vorig jaar te volgen, waar wij tegen stemden; destijds werd 1 miljard ecu aan betalingskredieten uit de structuurfondsen geschrapt. We zijn evenwel bezorgd over de kloof tussen vastleggingen en betalingen, wat het scheppen van werkgelegenheid niet ten goede komt. Het kan wel de fout van de lidstaten zijn, maar we moeten degenen die zich hierover zorgen maken zeer duidelijk maken dat als we samenhang, welvaart en banen willen creëren, de structuurfondsen volledig moeten worden benut. Wij ondersteunen paragraaf 13. Het is alleen jammer dat we iets als dit in de richtsnoeren moeten zeggen.
Dan rubriek 3: net als in het verleden is onze fractie van mening dat TEN's en onderzoek en ontwikkeling cruciaal zijn voor de toekomstige werkgelegenheid, en dat geldt ook voor de hulp aan het MKB. Wij hebben een amendement op paragraaf 21 ingediend om aan te geven dat we het niet simpelweg over bepaalde soorten wegen hebben wanneer we over transeuropese netwerken hebben; en het amendement op paragraaf 22 is bedoeld om het standpunt over het bedrag van 200 miljoen ecu voor onderzoek en ontwikkeling toe te lichten. Tevens geven wij onze volledige steun aan de kleinere lijnen in rubriek 3, die het Parlement als prioriteiten beschouwt, zoals jeugd, onderwijs en cultuur; we geven dus niet alleen de grote programma's onze steun.
Wat de externe maatregelen betreft moet de Commissie echt nota nemen van de paragrafen 27 en 28. Daar wil ik nog bij zeggen: " We dollen niet" als we het over PHARE en TACIS hebben. We verwachten iets veel concreters van het VOB. We hebben in onze discussies met de Begrotingscommissie duidelijk te verstaan gegeven dat de huidige doelstellingen van PHARE niet voortgezet kunnen worden, en dat het sleutelwoord "pretoetredingsstrategie" moet zijn. Verder is het document over rubriek 5 heel duidelijk, dus daar heb ik niets op aan te merken.
Dan als laatste het verslag-Tomlinson; u hebt wel gemerkt dat het bijzonder goed opgesteld is. De heer Tomlinson heeft zoveel mogelijk mensen erbij betrokken. Er is in de plenaire vergadering slechts één amendement ingediend, en dat zegt wel genoeg.
Ik wil graag onze eigen secretaris-generaal en de directeur-generaal voor Personeel en Financiële Zaken bedanken voor hun aandeel aan dit debat, voor hun aanwezigheid op deze vergadering van vanavond en voor hun belangstelling voor deze richtsnoeren. Dat is verdorie heel wat meer dan we van de Raad kunnen zeggen.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, net zoals de voorgaande spreker wil ik onze beide rapporteurs hier vanavond feliciteren. Ik zal me hoofdzakelijk bezighouden met het verslag van de heer Tillich en met het Commissieverslag over de Commissiebegroting voor 1998. Wel moet ik zeggen dat de heer Tomlinson een voortreffelijk verslag heeft geschreven. We weten allemaal dat hij een vooruitstrevend mens is, een beetje een Batman zoals hij over Internet surft, en willen graag weten dat hij ons in deze informatietechnologieën een heel eind vóór is en ervoor zorgt dat het Parlement goed voorzien wordt.
Terug nu naar het verslag van de heer Tillich; ik wil de rapporteur graag feliciteren. Zijn verslag bevat bondige richtsnoeren, zodat we de Commissie en de Raad vanavond een duidelijke boodschap zenden. Het is jammer dat de Raad er niet is. Dat belooft niet veel goeds voor de rest van onze dialoog. Kennelijk heeft het voorzitterschap niet zoveel belangstelling voor de alledaagse procedure die de jaarlijkse begrotingsprocedure steeds meer wordt.
Namens de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik ons fractiestandpunt graag toelichten. Bij de begroting 1997 hebben we ons op de handhaving van onze vastleggingen uit hoofde van de interinstitutionele overeenkomst gericht; die wilden wij toen niet zien verdwijnen, net zomin als we ze tijdens deze begrotingsprocedure willen zien verdwijnen. Ons tweede streven was nulgroei, of bijna nulgroei, in de begroting 1997, omdat de Europese Unie zich op de eenheidsmunt voorbereidt.
Dit jaar is dat standpunt lichtjes gewijzigd wat betreft de mate waarin de Raad bereid is een dialoog met het Parlement als tak van de begrotingsautoriteit aan te gaan. Dat brengt mij ertoe drie punten te noemen over de voorbereidingen voor de begroting 1998. Ten eerste willen wij dat de onafgedane kwesties worden opgelost en we moedigen de Commissie en het Nederlandse voorzitterschap aan zich in het bijzonder op de rechtsgrondslag te concentreren. Die kwestie sleept nu al een tijd lang en wij vinden dat ze vóór de eerste lezing van de begroting 1998 moet worden opgelost.
Ook willen we erop toezien dat de eisen van het Parlement ten aanzien van de intergouvernementele conferentie, meer bepaald het voorbeeld van de verplichte en niet-verplichte uitgaven, in de intergouvernementele conferentie worden meegenomen en dat we er een bevredigende oplossing voor vinden.
Ten tweede, als het op specifieke prioriteiten aankomt zijn de richtsnoeren bijzonder duidelijk. Er worden vier prioritaire gebieden onderscheiden. De Fractie van de Europese Volkspartij wil ervoor zorgen dat projecten met een multiplicator-effect, projecten dus die het EU-geld echt waard zijn, niet aan de kant worden geschoven enkel en alleen omdat de Commissie of de Raad in hun bijdragen aan de richtsnoeren bepaalde projecten die het Parlement dierbaar zijn, aan de kant willen schuiven. Wij willen ervoor zorgen dat we waar voor ons geld krijgen en wij zullen erop aandringen dat de analyse van de afzonderlijke lijnen helder en duidelijk wordt verricht. Daar zullen we het verslag van de Commissie op beoordelen.
Dan tot besluit het belangrijkste onderdeel van deze begroting - daar zal mijn fractie het wel mee eens zijn -: de pre-toetredingsstrategie. Terry Wynn heeft daar in de paragrafen 27 en 28 terecht de aandacht op gevestigd. De Europese Unie staat aan de vooravond van nieuwe uitdagingen, en we weten dat de Commissie later dit jaar verslagen zal uitbrengen over welk soort strategie we de komende tien jaar voor de uitbreiding van de Europese Unie moeten volgen. De begroting 1998 zal dan ongetwijfeld de eerste plek zijn waar we voor het eerst met dit punt rekening houden.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, u ziet dat u mij vandaag uiteindelijk spontaan het woord heeft verleend en daarover ben ik persoonlijk zeer verheugd. Het onderwerp is belangrijk. Het wekt niet, zoals te vaak gebeurt, het enthousiasme op van het grote publiek, want diegenen die aanwezig zijn, zijn gewoonlijk altijd aanwezig, namelijk de leden van de Begrotingscommissie, commissaris Liikanen, de beheerders van de Begrotingscommissie. Maar aangezien al deze personen mij mettertijd hebben leren kennen, ben ik ervan overtuigd dat geen van hen mijn uitzetting zal eisen en dat ik op serieuze en serene wijze de mening van mijn fractie tot uiting mag brengen over de richtsnoeren voor de begroting en over de verslagen van de heren Tillich en Tomlinson die ik gelukwens met hun werk.
De economische context waarin deze richtsnoeren voor de begroting passen, is nieuw. Namelijk het feit dat de markten rekening houden met de komende invoering van de gemeenschappelijke munt. Ik ben er met name van overtuigd dat de druk op de Europese munten, waardoor de speculanten de afgelopen jaren rijk zijn geworden, in grote mate te maken had met de onzekerheid waarin de markt zich bevond voor de totstandkoming van de gemeenschappelijke munt. De daling van de rentevoeten, de terugkeer van spaargelden naar de Europese beurzen, de ineenstorting van de koers van de monetaire sicavs, en de hoge vlucht van de dollar zijn duidelijke tekenen van een terugkeer naar de normale economische activiteiten in Europa en van de hoop op een opleving van de groei, de enige noodzakelijke voorwaarde voor de toename van de arbeidsplaatsen.
Om die reden steunt onze fractie artikel 1 van het hoofdstuk "Algemeen" van het verslag-Tillich, en ik herinner mij vooral de volgende zin: " om de lidstaten te blijven steunen in hun pogingen te voldoen aan de convergentiecriteria" . Ik ben van mening dat men daar nog iets aan toe moet voegen. Ik wil hierbij de woorden van onze collega Wynn aanhalen die zo-even heeft gezegd dat wij de best mogelijke begroting wensen. Nu, men moet hieraan toevoegen dat de best mogelijke begroting niet de grootst mogelijke begroting is, maar de begroting waarvan de kredieten het best zijn gebruikt. En ik ben van mening dat het probleem van de verhoging van het begrotingsvolume voor 1998 niet het cruciale probleem is. Het cruciale probleem is erachter te komen wanneer men eindelijk uitvoeringspercentages zal hebben die maximale uitvoeringspercentages zijn.
Om die reden steunen wij natuurlijk de vier prioriteiten die de Begrotingscommissie heeft geformuleerd, want deze vier prioriteiten omvatten een prioriteit die volgens mij zeer belangrijk is. Ik wil het hebben over het benutten van het potentieel dat het MKB biedt voor het scheppen van arbeidsplaatsen, want de hoop op een toename van de groei is de enige echte voorwaarde voor het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen.
Wat de landbouw betreft blijft onze fractie gehecht aan het principe van de verplichte uitgaven en ik wil het eens te meer herhalen: de landbouwbegroting is geen begroting, het is een regulerend element van de markten waarover in economische termen en niet in begrotingstermen moet worden nagedacht. Dat is overigens een van de redenen waarom ik het regelmatig oneens ben met onze collega Brinkhorst. Dat heeft mij er echter niet van weerhouden om tijdens de vergadering van de Begrotingscommissie zijn amendement te steunen dat nu artikel 4 vormt van het verslag-Tillich, want ik ben van mening dat het aangaan van een daadwerkelijke dialoog met de Raad een van de essentiële voorwaarden is voor het succes van onze begroting. Ik neem van de gelegenheid gebruik om te zeggen dat ik eens te meer gechoqueerd ben over het feit dat de Raad niet aanwezig is om naar onze betogen te luisteren.
Wat het gebruik van de kredieten betreft, is het duidelijk dat de grote onderconsumptie van de kredieten van PHARE en TACIS ons ertoe moet aanzetten om serieus na te denken over een herschikking van de niet-gebruikte kredieten. Ik ben van mening dat men niet kan aanvaarden dat er een niet-gebruikt bedrag van drie miljard ecu terugvloeit in de kas van de lidstaten, terwijl wij in andere sectoren met schrijnende situaties te kampen hebben.
Vanzelfsprekend sta ik achter het intensiveren van de inspanningen en de bijkomende financiering voor het opruimen van mijnen in het voormalige Joegoslavië, omdat ik geloof dat de vluchtelingen niet naar het voormalige Joegoslavië zullen terugkeren als men geen hulp biedt bij de wederopbouw en men kan nu eenmaal pas woningen bouwen na de mijnen te hebben opgeruimd.
Ik zal korter zijn over het verslag van de heer Tomlinson en ik wil alleen een korte opmerking maken over de kredieten voor vastgoed en leveringen. Wij bevinden ons in een abnormale situatie wat het vastgoed betreft. Het systeem van huur voor een Parlement dat bestemd is om eeuwig te bestaan, tenminste toch in de geest van zijn stichters, zou geen verrijking met zich mogen meebrengen voor de projectontwikkelaars van onroerend goed, die de transacties doen. Ik hoop ook dat wij voor het eind van het jaar een bevredigende oplossing vinden voor de onwaarschijnlijke affaire van de kelderverdiepingen van de "Caprice des dieux" .
Wij zullen morgen een afzonderlijke stemming vragen over het eind van artikel 16 van het verslag van de heer Tomlinson. Onze fractie kan geen clandestiene overeenkomst aanvaarden die gesloten is tussen de Voorzitter van het Europees Parlement en de Luxemburgse regering.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor de begroting van afgelopen jaar wil ik allereerst mijn opvolger, de heer Tillich, veel succes toewensen, evenals mijn oude vriend, de heer Tomlinson, omdat 1998 weer zo'n cruciaal jaar wordt, misschien niet zozeer in financieel opzicht, als wel voor de bijdrage die deze begroting aan de institutionele dialoog levert.
Als Europeaan en als Nederlander treft het mij onaangenaam dat het voorzitterschap van de Raad wederom afwezig is, net zoals bij het BSE-debat. Ik zou de heer Liikanen willen vragen wat hij van de dialoog verwacht. De begroting 1998 kan alleen een succes worden als de openstaande kwesties van de begroting 1997 opgelost worden. Anderen hebben daar ook op gewezen. Daar wil ik nog eens een schepje bovenop doen door te zeggen dat als we die kwesties niet kunnen oplossen, we beslist de confrontatiefase ingaan.
Ten tweede is 1998 heel belangrijk, omdat dan zal blijken of budgettaire bevoegdheden die werkelijk bestaan afgenomen zullen worden. Dit hangt opnieuw van het afwezige voorzitterschap af. De tweede en derde pijler zullen in de toekomst heel belangrijk worden, niet zozeer in monetair opzicht, als wel wat de aansprakelijkheid en democratische controle betreft.
Er zijn prioriteiten vastgesteld, en het doet mij deugd dat we dit jaar minder prioriteiten hebben dan we vorig jaar in eerste instantie hadden. Het doet mij deugd dat alle collega's hieraan hebben bijgedragen.
Verder wil ik de pre-toetredingsstrategie op de voorgrond plaatsen. We leven in een periode waarin Europa zeer spoedig uit veel meer landen zal bestaan dan de vijftien die we nu hebben. Daarom moeten er opnieuw instrumenten worden ontwikkeld, niet alleen voor de nieuwe toetredende landen, maar ook voor de huidige landen. Mijn fractie pleit voor zoiets als GMP's voor landen die zich op dit moment in de Europese Unie moeten heroriënteren omdat ze onder speciale druk staan. Het mag geen excuus zijn om de toetreding van nieuwe landen uit te stellen, maar het zal datgene wat op dit moment nog niet mogelijk is in hoge mate vereenvoudigen.
Ten slotte: landbouw blijft belangrijk. De ad hoc procedure van vorig jaar was een mislukking vanwege interinstitutionele kwesties - hopelijk kunnen we die oplossen - en ook vanwege niet-institutionele kwesties. Wederom zou ik de Commissie willen vragen wat de afwezige Raad volgens haar hieraan zal gaan doen.

Miranda
Voorzitter, wij bevinden ons weliswaar nog in een beginfase van de begrotingsprocedure, maar het belangrijke debat dat wij al hebben gevoerd in de Begrotingscommissie en het overigens aanzienlijke aantal amendementen dat het door onze collega Tillich opgestelde verslag heeft teweeggebracht, brengen ons ertoe nu al te stellen wat voor ons een vaste overtuiging is, namelijk dat de tot december af te leggen weg niet gemakkelijk zal zijn.
En dat zeggen wij niet alleen omdat wij niet akkoord gaan met het merendeel van de in de eerste versie van het verslag-Tillich gedane voorstellen. Wij zeggen dit omdat wij de ervaring van vorig jaar nog duidelijk voor ogen hebben en, in het bijzonder, omdat wij van mening zijn dat er ook nu weer sprake is van een fundamentele tegenstrijdigheid, die voortvloeit uit het bestaan, enerzijds, van compromissen met normatieve vertaling die voor iedereen bindend zijn - ik heb het uiteraard over het bepaalde in Edinburgh en de vastgestelde financiële vooruitzichten in het kader van het Interinstitutioneel Akkoord - en, anderzijds, een zekere tendens om tot een aanzienlijk restrictievere weg te komen, gebaseerd op de voor de eenheidsmunt goedgekeurde richtsnoeren, met als hoofddoel de uitbreiding en die bijzonder geconcentreerd is op bepaalde begrotingsgebieden, met name de structuuracties.
In verband hiermee willen wij echter het volgende duidelijk maken: wij weten dat het noodzakelijk is antwoorden te vinden voor de uitbreiding, maar wij verzetten ons vierkant tegen het opofferen van de cohesie of andere doelstellingen die wij prioritair achten voor de Gemeenschap als weg om dit doel te bereiken.
In wezen vloeit hieruit ons verzet voort tegen de aanvankelijk door collega Tillich gedane voorstellen, die een onevenaarbare merite hadden: de duidelijkheid waarmee zij waren voorgesteld. De restrictieve optie was hierin zonder enige reserve van belang doordrongen, zelfs nog voordat het voorontwerp van de Commissie was ingediend of de onderhandelingen met de Raad waren begonnen, in die mate dat hiertoe het subsidiariteitsbeginsel werd ingeroepen.
De bestrijding van de werkloosheid was beperkt tot de bedragen die men wilde opofferen in de structuuracties; maar ondertussen werd expliciet verwezen naar een beperking van de doelstellingen en de begrotingsrubrieken op dit gebied, wat het geringe belang onderstreepte dat effectief aan de sociale problemen werd toegekend.
De breuk met Edinburgh was overduidelijk - en niet alleen in het kader van de betalingen betreffende de structuurfondsen; dit bleek duidelijk uit het aan de Commissie gedane verzoek om in de begroting de bedragen in te schrijven die overeenstemmen met de werkelijk verwachte vergunningen.
Maar tegelijkertijd was men hier nogal kwistig met de uitbreiding en ook met erg specifieke programma's, die tot echte prioriteiten voor het volgende begrotingsjaar werden uitgeroepen.
Behalve dat wij het niet eens waren met deze voorstellen omwille van hun inhoud, plaatsten zij het Europees Parlement in een delicate institutionele positie: het Europees Parlement stond volledig machteloos in de onderhandelingen die het moet voeren met de Raad, waardoor het slechte voorbeeld van vorig jaar werd herhaald en waarschijnlijk verergerd.
Wij zijn van mening dat de stemmingen van maandag in de Begrotingscommissie ertoe hebben bijgedragen dat het aanvankelijke voorstel op belangrijke en positieve wijze is veranderd. Er blijven echter nog redenen voor bezorgdheid.
De classificatie van de veronderstelde standpunten van de Raad als "onrealistisch" is absoluut tegenstrijdig - een juiste classificatie volgens ons -, terwijl de deur ondertussen op een kier blijft staan voor een akkoord met de Raad over de totale maximale stijging van de begroting.
Op dit gebied is het voor ons van levensbelang dat de deur wordt opengezet voor de invoering van een reserve in de landbouwuitgaven. Dit omdat wij nog niet vergeten zijn dat vorig jaar op deze wijze een hele reeks verwikkelingen is begonnen met als resultaat de verkleining van de rol van het Europees Parlement en vooral de inkrimpingen die het merendeel van dit Parlement verwierp, dit jammer genoeg zonder effectieve gevolgen.
Gewoonlijk wordt gezegd dat de geschiedenis zich niet herhaalt, maar de feiten brengen mij ertoe voorzichtig te zijn en deze keer niet een dergelijke gemeenplaats te herhalen, vooral nu ik de verklaringen ken die commissaris Fischler vandaag in de landbouwcommissie heeft afgelegd, volgens dewelke - precies zoals een jaar geleden - een duidelijke band wordt gelegd tussen inkrimpingen in de landbouw en in de Structuurfondsen.
Daarnaast is de formulering van lid 13 op zijn minst dubbelzinnig, dat op verdraaide manieren kan worden gelezen, in die mate dat hieruit kan worden afgeleid dat men een geanticipeerde herziening eist van de verordening inzake de Structuurfondsen, hetgeen wij natuurlijk niet waarborgen.
Wij zouden nog andere kwesties kunnen noemen die ons inderdaad niet geruststellen in deze begrotingsprocedure, maar ik wil in het bijzonder één aspect onderstrepen: betreffende het verslag van onze collega Tomlinson, dat volgens mij een goed verslag is, dat voor continuïteit zorgt en positieve richtsnoeren uit het verleden benadrukt en dat om deze redenen onze steun verdient.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, onze rapporteur, de heer Tillich, wijst het Parlement met zijn prioriteiten in principe de juiste weg. In de praktijk rijst evenwel de vraag hoe de bestrijding van de werkloosheid en de voorbereiding van de uitbreiding in oostelijke richting concrete vorm moeten krijgen en hoe die in cijfers kunnen worden uitgedrukt. Wat hebben die twee met elkaar te maken? Volgens mij houden die twee problemen nauw met elkaar verband omdat wij nu al in een Europa leven, ook al is de weg naar de toetreding van de tien Centraal-Europese landen nog zeer lang. De structurele veranderingen in geheel Oost-Europa, die door de aangekondigde toetreding tot de EU nog worden versterkt en bespoedigd, moeten wij evenzeer mee vorm geven als de structurele veranderingen die onze lidstaten moeten aanbrengen in een industriebeleid dat ten dele als uitloopmodel moet worden beschouwd.
Is het dan niet vanzelfsprekend dat wij ons samen over de uitdaging van de structurele veranderingen in Oosten West-Europa bezinnen en dat wij van elkaar leren? Wij kunnen onze ervaringen met ons huidig structuurbeleid aan Oost-Europa ten goede doen komen en omgekeerd. Daarom stel ik voor dat wij, naast het door de heer Tillich in categorie 4 voorgestelde instrument, in een nieuwe categorie 2a een specifiek structuurinstrument creëren. Zo kunnen wij het belang onderstrepen van een stapsgewijze budgettaire overgang van het buitenlands naar het binnenlands beleid ten aanzien van de kandidaat-landen. Door de totstandbrenging van een negatieve reserve hebben wij meteen ook een technisch zuivere oplossing die de aangegane verbintenissen tegenover de lidstaten niet op de helling zet.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, allereerst wil ik met uw welnemen de Voorzitter een hart onder de riem steken omdat hij vandaag een ware krachttoer moet leveren: mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig achter u! Verder heet ik de secretaris-generaal welkom; ik geloof dat het de eerste keer is dat hij op de tribune een nachtvergadering over twee verslagen bijwoont.
Natuurlijk heb ook ik bewondering voor de twee rapporteurs. Toch kan ik niet onder stoelen of banken steken dat ik enige bezorgdheid koester over met name het verslag-Tillich, maar voor een deel ook over het verslag van de heer Tomlinson. Over het verslag-Tillich, dat door de amendementen verbeterd is, maak ik mij ernstig zorgen en ik wil u daar in deze paar minuten deelgenoot van maken.
Ik houd het niet voor mogelijk dat het Parlement de begroting vanuit een oogpunt van discipline en nulgroei behandelt, afgezien van de resultaten van de Conferentie van Amsterdam en van wat er kan gebeuren als de Europese Unie - met Gods hulp - de manieren vindt om concrete antwoorden te geven op de veelbesproken uitdagingen, zoals werkloosheid enz.
Het lijkt me absoluut geen bemoedigend begin om de zaken zo terughoudend aan te pakken en in maart al te stellen dat we niet van plan zijn de communautaire begroting ook maar met één punt te verhogen, en dat het personeelsbestand met niet één post wordt uitgebreid, terwijl de overige instellingen uit hoofde van de Conferentie van Amsterdam meer bevoegdheden zullen krijgen: de Commissie kan meer bevoegdheden krijgen en de Unie als zodanig kan nieuwe beleidsvormen aannemen. We moeten ons niet laten leiden door deze angst die ons ertoe aanzet uit te rekenen - als ware het een prioriteit - hoeveel posten er jaarlijks buiten de vaste plaatsen vacant worden.
Ik wil er in het bijzonder op wijzen, mijnheer de Voorzitter, dat er met geen woord gerept is van een onderwerp dat in de vorige vergaderperiode centraal stond, waarbij het Parlement bijna zover was gekomen om een motie van wantrouwen jegens Commissievoorzitter Santer en de hele Commissie in te dienen. Ik doel hier op de prioriteit die wij hebben aangewezen en die de Commissie op ons aandringen bereid is te steunen, namelijk het uitvoeren van strengere controles op de kwaliteit van de menselijke levensmiddelen, om zo te zorgen voor een beleid inzake gezondheid en voeding dat concrete inhoud krijgt en door de Commissie kan worden gecontroleerd.
Daar wordt met geen woord van gerept, mijnheer Tillich! Ik heb hier amendementen die u hopelijk aandachtig zult bestuderen. Er was een gezamenlijk amendement dat echter om onverklaarbare redenen is verworpen. Ik hoop echt dat ons Parlement het opnieuw zal oppakken om in ieder geval enige logica in het onderwerp van dit debat aan te brengen.
Wat de voedsel- en humanitaire hulp aan de derde landen betreft, hebben we besproken hoe de lijnen moeten worden ingezet en gebruikt; we hebben ook de gevallen genoemd waarin gesnoeid moet worden. Er zijn begrotingslijnen - B7-210, B7-212, B7-217, B7-219 - die een gebruikspercentage van 180, 160, 152 % hebben; en wat zeggen we daar dan over? " Estime important d'évaluer l'efficacité de la politique de l'aide humanitaire" . Qu'est-ce qu'on doit évaluer?
We moeten dit beleid juist aanmoedigen en zorgen dat het werkt. Ook daarom heb ik een amendement ingediend dat hopelijk aangenomen zal worden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Dell'Alba. Twee maal dank, een maal voor uw betoog en een maal voor uw opbeurende woorden, maar ik kan u verzekeren dat dit Voorzitterschap heel wat kan hebben. Als u me niet gelooft, kunt u dat vrijdagmorgen bevestigd zien wanneer ik weer Voorzitter ben. Maar ik moet zeggen dat over het algemeen, als de afgevaardigden zich, zoals meestal het geval is, aan het Reglement houden, dat het voor mij dan geen werk is om de Vergadering voor te zitten, maar een plezier.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, na kennis te hebben genomen van uw verslag, mijnheer de rapporteur, heb ik uw voorstel vergeleken met dat van de Commissie inzake het "prijzenpakket" van de landbouwproducten 1997-1998.
Het was geen moeilijke vaststelling: een stijging van de algemene begroting met 3 %, een stijging van de landbouwbegroting met 0, 5 %, een stijging van de structuurfondsen met 8 %. Om duidelijk te zijn, een daling van de landbouwbegroting vergeleken met het richtsnoer, onder voorwendsel van het niet-gebruik van de bedragen die sinds enkele jaren toegekend waren aan het EOGFL en een stijging voor de structuurfondsen, terwijl iedereen weet dat wij niet 70 % van de toegewezen bedragen gebruiken. Er wordt met twee maten gemeten en men moet ons uitleggen waarom dit zo is.
Uw voorstel inzake de landbouw, het dubbele van dat van de Commissie, brengt ons - ook in de toekomst - in grote moeilijkheden voor de internationale onderhandelingen van 1999. Als deze voorstellen in de huidige stand worden aanvaard, begaat Europa een grote strategische fout door deze compensaties voor de grote culturen te verminderen. Ik wil u erop wijzen dat op het moment dat wij hierover discussiëren, er precies het tegenovergestelde in de Verenigde Staten gebeurt. Hun nieuwe wetgeving verzekert de graanproducenten tot het jaar 2000 van een subsidieniveau dat minstens even hoog was als voorheen. Onze concurrenten zullen dan ook hun ondernemingen versterken en delen van de markt in beslag nemen. Zoals gewoonlijk zullen wij het tegenovergestelde doen en wij zullen - of u zult - er de verantwoordelijkheid voor dragen.
Met het oog op deze situatie stelt onze fractie u twee eenvoudige amendementen voor die als enige doelstelling hebben de toekomst van onze landbouw veilig te stellen. Enerzijds dient de Europese Unie zich aan haar verplichtingen tegenover onze landbouwers te houden en anderzijds vormen de convergentiecriteria van Maastricht geen alibi.
Aangezien de voorstellen van de Commissie nogal zwak zijn, is het noodzakelijk om het principe van de verplichte uitgaven voor alle landbouwonderdelen te handhaven. Ik vind het onvoorstelbaar, mijnheer de rapporteur, dat u bij de veertigste verjaardag van het Verdrag van Rome het gemeenschappelijk landbouwbeleid gewoon veroordeelt en het grote succes ervan niet in aanmerking neemt.

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik in de regering van mijn land in de oppositie zit, vind ik het standpunt van de Raad redelijker dan de standpunten van de Commissie en ons Parlement.
De voorgestelde stijging van 3 % van de uitgaven lijkt mij overdreven. In geen enkel Europees land stijgen de overeenkomstige uitgaven, dat wil zeggen de investeringsuitgaven, of de interventieuitgaven. Zij stagneren, en dalen soms zelfs. Derhalve zou echte begrotingsdiscipline niet een stijging van 3 % zijn, maar stabiliteit van de uitgaven. De enige groei die aanvaardbaar is voor het Europese belastingwezen en voor de Europese overheidsuitgaven, is de nulgroei. Dat zou een krachtige boodschap zijn voor de belasting betalende burger.
Laat mij even afdwalen. In de Zuid-Franse steden, waar de kiezers burgemeesters hebben gekozen die tot mijn politieke partij behoren, het Front National, zullen de lokale belastingen in 1997 dalen. De publieke opinie en de belastingbetalers vinden dit een uitzonderlijk goede zaak. Dat is een uiterst krachtige boodschap. Ons Parlement zou er goed aan doen om hier een voorbeeld aan te nemen, temeer daar de aan ons voorgestelde verhogingen hoofdzakelijk gerechtvaardigd worden door de stijging van 8 % van de structuurfondsen. Deze stijging is niet realistisch. Het is geen realistische stijging omdat iedereen weet, en dat werd overigens herhaaldelijk gezegd, dat er grote verschillen zijn tussen de vastleggingskredieten en de gebruikte kredieten. Het voorzien van buitensporige uitgaven, meer dan nodig is voor het gebruik, is natuurlijk een bron van verkwisting. Overal waar er buitensporig grote kredieten zijn - en dat is het geval bij de structuurfondsen - zijn er de risico's van verkwisting, de gevaren van politieke klantenbinding.
De rechtvaardiging die voor deze uitgaven voor de structuurfondsen wordt aangedragen, alsmede voor andere begrotingsonderdelen, met name het sociale beleid, wordt gevormd door de werkgelegenheid: de strijd tegen de werkloosheid. Helaas scheppen de structuurfondsen geen arbeidsplaatsen. Zij verplaatsen de arbeidsplaatsen. Zij zetten de arbeidsplaatsen op wieltjes, en rollen ze van de ene naar de andere kant van Europa, zonder dat er arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Er zouden arbeidsplaatsen geschapen kunnen worden door een ander handelsbeleid, door andere betrekkingen met de rest van de wereld, maar niet door de structuurfondsen.
Wij hebben hier overigens vanochtend een duidelijk voorbeeld van gehad - en u moet mij verontschuldigen dat ik hierop terugkom -, namelijk de zaak Renault. Wat is er gebeurd? In de Zuid-Europese landen, namelijk Portugal en Spanje, heeft de Europese Unie een aantal kredieten, de structuurfondsen, ter beschikking gesteld. Vanzelfsprekend bouwde Renault daar fabrieken en konden er voertuigen worden gebouwd met minder kosten dan in andere fabrieken die meer in het noorden lagen. De structuurfondsen hebben bijgedragen aan het scheppen van deze arbeidsplaatsen in Zuid-Europa. Maar omdat er in deze sector geen expansie, maar eerder een inkrimping vast te stellen valt, moest dit gecompenseerd worden door de sluiting van de fabriek in Vilvoorde. Dit zal Europa er waarschijnlijk toe aanzetten om kredieten via de structuurfondsen vrij te maken ter compensatie van de verdwijning van arbeidsplaatsen.
Kortom, de structuurfondsen scheppen geen arbeidsplaatsen, zij verplaatsen ze hooguit. De sociale beleidsvormen die gericht zijn op de strijd tegen de werkloosheid, sorteren geen effect, zij trachten de werkloosheid hooguit draaglijker te maken. Op deze wijze kan men de situatie in Europa echt niet verbeteren.

Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de twee rapporteurs gelukwensen die hier aanwezig zijn; ik zal mij echter concentreren op het verslag van de heer Tillich, waarvan ik wegens de beperkte tijd slechts enkele aspecten zal belichten.
Dit verslag draagt de naam "Guidelines" , dat wil zeggen dat het tot doel heeft, de Raad tot leidraad te zijn, berichten door te geven aan de stuurman, hem te zeggen dat dit de prioriteiten van het Europees Parlement zijn. Ik denk dat als de Raad verstandig is, hij er goed aan doet hiermee bij de eerste lezing rekening te houden.
Het eerste bericht is dat er nog steeds een aantal geschilpunten bestaan die voor het Europees Parlement van groot belang zijn. We zouden die voor eens en voor altijd samen moeten oplossen, onder andere het probleem van de rechtsgrondslag, dat op een groot aantal begrotingslijnen van invloed is, en vooral op lijnen die voor de Europese burger van speciale betekenis zijn.
Verder moet het probleem van de classificering van de uitgaven aan de orde worden gesteld; het is een belangrijk onderwerp, aangezien het Europees Parlement een van de takken van de begrotingsautoriteit is.
Het volgende bericht van het Europees Parlement aan de Raad is dat dit Parlement heel duidelijk voor ogen heeft, welke beleidsvormen voor hem prioritair zijn, en dat de allerbelangrijkste daarvan de bestrijding van de werkloosheid is. Er is waarschijnlijk niemand die eraan twijfelt dat werkloosheid een ware tragedie is voor de gezinnen die erdoor getroffen worden. Dan zou ik mijn betoog niet willen afsluiten zonder deze wens uit te spreken: dat de Raad te zijner informatie het volledig verslag van dit debat leest, aangezien hij het niet nodig heeft geacht hier aanwezig te zijn.

Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Tillich willen gelukwensen met zijn uitstekende verslag, en ook met het feit dat hij dit begrotingsjaar de manier van samenwerken tussen de verschillende parlementaire commissies heeft voortgezet die van start was gegaan met de begroting van 1997, en die kenmerkend is voor de openheid en de bereidheid tot samenwerken van de Begrotingscommissie. Een gevolg van deze openheid is geweest dat naast de Begrotingscommissie niet minder dan elf andere parlementaire commissies amendementen hebben ingediend op deze richtsnoeren voor de begrotingsprocedure: 39 van de 134 ingediende amendementen zijn hieraan te danken. En dat ondanks het feit dat dit geen gemakkelijke taak was. We hadden de beschikking over de vertaalde versie van het verslag van 25 februari, en de termijn voor de indiening van amendementen was 4 maart. Er was feitelijk nauwelijks tijd om met een reactie te komen, temeer daar de gewone parlementaire commissies niet in aanmerking komen voor de voorkeursbehandeling wat betreft termijn, vertalingen, beschikbaarheid van ruimtes en toestemming om te vergaderen waarop de Begrotingscommissie recht heeft.
Om het te hebben over de amendementen van de Commissie regionaal beleid moet gezegd, dat ofschoon ze niet allemaal in hun geheel zijn aangenomen, ze toch voor een groot deel in het verslag van de heer Tillich zijn opgenomen, rechtstreeks of door middel van compromis-amendementen, terwijl nog een ander deel gezien de uiteindelijke tekst van het verslag niet langer hoefde te worden aangenomen.
De Commissie regionaal beleid zag geen heil in de oorspronkelijke versie van de derde alinea van het verslag, niet alleen omdat hierin vanaf het begin van de begrotingsprocedure werd ingestemd met een gemiddelde verhoging die lager lag dan het plafond zoals vastgesteld in de financiële perspectieven, maar ook omdat die vermindering zou moeten worden toegepast op alle categorieën uitgaven, wat zou betekenen dat er niet alleen zou worden besnoeid op de uitgaven binnen categorie 2, maar ook dat de vermindering dit begrotingsjaar de compromis-kredieten zou omvatten; dat zou duiden op onbekendheid met het feit, dat het budget voor de Structuurfondsen zoals voorzien in de financiële vooruitzichten niet alleen maar een machtiging betekent, maar ook een doelstelling van de uitgaven, zoals valt af te leiden uit artikel 12, tweede alinea van de kaderverordening voor de Structuurfondsen.
Wij zijn dan ook blij dat de Begrotingscommissie die genoemde derde paragraaf heeft gewijzigd overeenkomstig het compromis-amendement dat de heer Tillich heeft ingediend, waarbij in de vereisten zoals gesteld door de Raad de naleving is opgenomen van de afspraken die in de kaderverordening voor de Structuurfondsen zijn vastgelegd. Wij zijn van mening dat de begrotingsautoriteit noch de groei noch de werkgelegenheid in gevaar mag brengen.
Om dezelfde redenen was onze commissie verontrust over de oorspronkelijke versie van paragraaf 12 van het verslag; volgens ons is amendement 72 van de heer Christodoulou tot wijziging van deze paragraaf, adequater, omdat hierin gewezen wordt op de noodzaak om, overeenkomstig de afspraken van Edingburgh, het structuurbeleid voort te zetten, waarbij hij echter niet heeft nagelaten te wijzen op zijn verontrusting om de uitvoeringspercentages van deze uitgaven, en waarbij hij de Commissie om een gedetailleerd verslag verzocht heeft, zoals ook om voorstellen die de doeltreffendheid van deze beleidsvormen moeten rationaliseren en verhogen.
Alles tezamen is dit verslag ons inziens heel redelijk, en ik zou de heer Tillich nogmaals willen gelukwensen met het verslag dat hij heeft opgesteld, omdat hierin de vereisten van de begrotingsdiscipline zoals opgelegd door de Economische en Monetaire Unie te combineren zijn met de continuïteit van de economische en sociale cohesie.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, de verslagen die nu aan de orde zijn vormen een goede basis voor het voorbereiden van de ontwerpbegroting voor volgend jaar, en daarmee zou ik de heren Tillich en Tomlinson willen feliciteren. Als belangrijkste doelstelling van de begroting voor volgend jaar is de bestrijding van de werkloosheid vastgesteld. Op de prioriteitenlijst neemt deze doelstelling de twee hoogste posities in.
De werkloosheid is in Europa een plaag. Het aantal werklozen bedraagt bijna 20 miljoen, en het lijkt er helaas niet op dat de groei van de werkloosheid binnen afzienbare tijd zal stoppen. De samenhang binnen Europa krijgt trouwens geen kans, als de burgers geloven dat de Europese Unie niet in staat is een bijdrage te leveren aan het verminderen van de werkloosheid. De samenhang krijgt zelfs nog minder kans, wanneer het vermoeden bestaat dat het communautaire beleid de werkloosheid nog doet toenemen. Om die reden moet de bestrijding van de werkloosheid in de EU een van de hoofddoelstellingen zijn.
Bij het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen speelt het midden- en kleinbedrijf een centrale rol. Daarom is het goed dat de verbetering van de bedrijfsomstandigheden voor het midden- en kleinbedrijf een van de zwaartepunten op de begroting is. Bij het verbeteren van de bedrijfsomstandigheden spelen de structuurfondsen een centrale rol. De bezorgdheid over het grote verschil tussen de vastleggingen en de betalingen van de structuurfondsen die uit het verslag naar voren komt is voor een deel gegrond. Het heeft weinig zin om kredieten te reserveren als ze niet worden benut. Tijdens de afgelopen vijfjaarlijkse periode bleef ongeveer 20 % ongebruikt. Mijnheer de Voorzitter, dit gezegd hebbende zie ik de ontwerpbegroting voor volgend jaar met grote verwachtingen tegemoet.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie kan niet tevreden zijn met het aan ons voorgelegde verslag zoals dit is aangenomen door de Begrotingscommissie. Ik betreur in het bijzonder dat de noodzakelijke begrotingsdiscipline voor de begroting van 1998 bijna volledig uit het verslag is verdwenen. Nu aan de lidstaten grote inspanningen worden gevraagd om hun begrotingstekort te verminderen, om hun overheidsuitgaven te verminderen, om soms ook hun belastingen te verhogen, is het niet normaal om, na de verhogingen die de begrotingen van de jaren 1996 en 1997 hebben gekend, een dergelijke verhoging van de uitgaven te voorzien. De Commissie moet erop gewezen worden dat wij dezelfde discipline willen aanhangen die aan alle lidstaten wordt opgelegd en dat deze discipline ook moet worden gevolgd bij alle communautaire uitgaven.
Ik betreur het eveneens dat het subsidiariteitsbeginsel, dat terecht door de rapporteur werd aangehaald, in het stadium van de behandeling van de begroting volledig is verdwenen. Vanzelfsprekend sta ik achter de opmerkingen van mijn collega's des Places en Souchet inzake de steun voor de inkomens van de landbouwers.
Ik wil nog twee opmerkingen maken waaruit blijkt waarom mijn fractie zo negatief ten opzichte van het verslag staat. De eerste opmerking heeft te maken met het informatiebeleid. Al in de eerste paragrafen werd gezegd dat er de noodzakelijke inspanningen moeten worden gedaan voor het informatiebeleid. In een context van discipline moet men erop letten dat er niet teveel wordt gespendeerd om aan de burgers van de verschillende Europese landen iets te verkopen dat steeds meer op echte propaganda lijkt.
En tot slot kan paragraaf 37, waarin gesproken wordt over de instelling van een werkelijke Europese buitenlandse dienst, evenmin onze goedkeuring wegdragen.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, vanochtend zei Commissievoorzitter Santer bij de viering van de 40ste verjaardag van het Verdrag van Rome: " Het economisch Europa roept het sociaal Europa" . Daarom benadrukt het Europees Parlement met het verslag-Tillich het belang van werkgelegenheid - het wordt als een absolute prioriteit beschouwd -, het belang van de sociale dimensie van de Europese Unie, en de cruciale bijdrage die de communautaire financiële steun aan de verwezenlijking van de doelstellingen op sociaal gebied levert. Het Europees Parlement acht het dus van cruciaal belang dat de door de Unie gefinancierde activiteiten in de verschillende sociale beleidsvormen op de nodige kredieten kunnen blijven rekenen.
Ook ik ben zeer ontstemd dat de Raad niet aanwezig is om hem aan te sporen tot een overeenkomst over de rechtsgrondslagen te komen. Ik begrijp eerlijk gezegd niets van die houding, waarmee de Raad met name het Parlement nutteloos tegen de haren instrijkt.
Voorts acht ik het van fundamenteel belang dat niet alleen het onderwijsbeleid gesteund wordt, maar dat in de financiële middelen voor dit hoofdstuk ook de doelstellingen van het Witboek over onderwijs en opleiding worden opgenomen. Het Parlement heeft vandaag een speciaal verslag aangenomen waarin het Witboek op dit punt wordt beoordeeld.
Ik verzoek de Commissie door te gaan met wat ze in 1996 ook gedaan heeft, namelijk het gebruik van het Europees Sociaal Fonds bewaken en hierover systematischer betrekkingen met de lidstaten onderhouden. Dankzij deze activiteiten is het toepassingspercentage gestegen, en dat bewijst wel dat de kritiek - die hier ook vanavond weer is geuit - over het te lage gebruik van de structuurfondsen en het Sociaal Fonds eigenlijk ongegrond is: we moeten onderzoeken waar er problemen zijn en die dan aanpakken, om te zorgen dat de beschikbare middelen allemaal op de beste manier worden benut.

Sonneveld
Mijnheer de Voorzitter, in dit stadium is het van groot belang dat we met betrekking tot de landbouwbegroting een duidelijke opvatting hebben over de inbreng van het Europees Parlement bij dit belangrijke begrotingsonderdeel. Ik denk dat we nu al kunnen constateren dat er een intensievere discussie over de landbouwbegroting op gang gekomen is dan in voorgaande jaren. Vooral in de landbouwcommissie. Alleen zeer nauwe samenwerking tussen de landbouwcommissie en de Begrotingscommissie kan onze eigen rol als Parlement veilig stellen en de kwaliteit van de begroting in zijn geheel verbeteren. Het gaat daarbij om grotere transparantie, meer realiteitswaarde van de geschatte uitgaven en daardoor ook een optimale benutting van de beschikbare middelen voor de niet-landbouwbegrotingsposten.
Met dit eerste verslag heeft de rapporteur, collega Tillich, een vertrouwenwekkend begin gemaakt. Ik hoop dat hij de nodige vindingrijkheid en flexibiliteit aan de dag zal leggen, zodat een gezamenlijk optreden van de bewuste commissies tot een solide standpunt van het Europees Parlement zal leiden.
Nu over de zaak zelf. Voor het eerst liggen er voorstellen op tafel, waarbij vanwege de landbouwbegroting wijzigingen in de inkomenstoeslagen worden voorgesteld om aan de normen van de uitgaven te voldoen. Maar die normen zijn eerst éénzijdig door de Raad zelf bedacht. Het landbouwbegrotingsrichtsnoer heeft hierbij blijkbaar geen enkele rol gespeeld.
Nog vreemder is het dat de voorgestelde verlagingen van de inkomenstoeslagen van permanente aard zullen zijn, terwijl de aanleiding een tamelijk uniek karakter heeft, namelijk de BSE-crisis. Ik denk dat deze vorm van landbouwpolitiek bedrijven niet bevorderlijk is voor het vertrouwen van de betrokken producenten. Ze hebben recht op een serieuze en diepgaande behandeling van het regime waarvan ze voor hun bestaan afhankelijk zijn en dat vrijwel volledig aan de bevoegdheid van de Europese instellingen is overgedragen.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij allereerst toe de rapporteur, de heer Tillich, te bedanken voor de flexibiliteit die hij getoond heeft toen zijn stuk in de commissie besproken werd, een plaats waarin niet alleen opvattingen van ideologische en regionale aard maar ook die van de Raad en van de Commissie een rol spelen.
Het is om die reden dat het Europees Parlement moeilijk enige invloed zal kunnen uitoefenen als de rapporteur zich niet als eerste doel stelt, een brede consensus over het betrokken document te bereiken. En ter wille van deze consensus lijkt het me een goede zaak dat het idee van tafel is, dat bij de begroting van de subsidiariteit moet worden uitgegaan, terwijl de begroting juist het instrument is waarmee de communautaire beleidsvormen gevoerd worden, niet een instrument voor het bepalen van de subsidiariteit.
Ik ben het volkomen eens met de prioriteiten die de rapporteur heeft gesteld in de vijfde alinea van zijn verslag, mits er rekening wordt gehouden met de al eerder in Turijn vastgelegde bedragen. Ik doel nu op de tweede alinea, want hoe logisch het ook moge lijken dat het niveau van de compromis-kredieten wordt vastgesteld aan de hand van de reële vooruitzichten, het lijkt me toch minder controversieel als we niet breken met de overeenkomsten van Edingburgh. Dat ligt weer anders als we tot de conclusie komen dat het financieel reglement opnieuw moet worden herzien om de compromis-kredieten die niet door de begunstigden gebruikt zijn, automatisch te kunnen intrekken.
Mijnheer Tillich, het is niet eenvoudig om door middel van de jaarlijkse begroting voorwaarden te stellen aan programma's die al zijn goedgekeurd; gebruikmaken van de EOGFL-uitgaven is dus niet de beste manier om in te grijpen in het milieu.
Misschien is het grote vraagteken van deze begroting wat er met PHARE, TACIS en MEDA gebeuren moet. Hoe kunnen we, zoals we zouden willen, realistischer tewerk gaan zonder te tornen aan de bedragen die op de Europese Raad van Cannes zijn overeengekomen?

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Tillich voor zijn verslag bedanken en hem feliciteren met zijn naarstige inspanningen om vrijwel alle standpunten te vertegenwoordigen.
In zijn algemene opmerkingen stelt hij dat de nationale regeringen gesteund moeten worden in hun pogingen aan de criteria van Maastricht te voldoen. Dat lijkt mij niet realistisch. Wij besteden 1, 22 % van het BNP van de Gemeenschap. De nationale regeringen besteden 46 %. Of wij nu met een procentpunt omhoog of omlaag gaan, het zal weinig uitmaken voor de vraag of de nationale regeringen aan de normen van Maastricht kunnen voldoen.
Ofschoon we maar een kleine begroting besteden, gaan er over het algemeen toch heel wat stemmen op de uitgaven terug te dringen. Dat lijkt me niet realistisch. De heer Tillich noemde zijn vier prioriteiten, die de heer Fabra Vallés steunde. Ook ik ondersteun kleine en middelgrote ondernemingen, werkloosheid, jeugd en cultuur. Dat zijn belangrijke onderwerpen. 80 % van de begroting is echter al aan landbouw en structuurfondsen toegewezen. Als we een zinvolle bijdrage aan de als prioriteiten voorgestelde beleidsvormen willen leveren, moet er in ieder geval enig rek zitten in de middelen die ons ter beschikking staan.
Over landbouw zegt de heer Tillich niet zoveel. Maar hij geeft wel te verstaan dat we geld kunnen besparen door de verordeningen te veranderen. Dit zou weinig vertrouwen wekken en getuigen van een slecht beleid, want de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van 1992 was bedoeld om ons de volgende ronde van de GATT-overeenkomsten binnen te halen. We moeten uitkijken naar de dag waarop we de productiviteit en de agrarische inkomens kunnen verhogen en de landbouwuitgaven verminderen. Ik hoop echt dat ons dat ooit zal lukken. Maar vooralsnog moet het blijven zoals het is. Wij maken ons veel te druk. Het was een zesjarenprogramma. Dat het goed wordt besteed is belangrijker dan dat het allemaal wordt besteed.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft vanavond zijn prioriteiten voor de algemene begroting 1998 besproken. In deze fase heeft de Commissie de taak te luisteren. De instellingen zullen tijdens de trialoog over de begrotingsprioriteiten op 9 april dit jaar een eerste debat over hun standpunten voeren.
De Commissie heeft eind januari haar begrotingsrichtsnoeren voor 1998 aangenomen. Dat was de tweede keer. Deze procedure is een van de eerste vernieuwingen om het financieel beheer in de Commissie te versterken, en ze heeft aan de verwachtingen voldaan. In wezen heeft de Commissie besloten door te gaan met de begrotingsdiscipline, een aanpak die ze met de begroting 1997 in gang heeft gezet en die vervolgens door de begrotingsautoriteit verder is versterkt.
De eerste reden om een rigoureuze richtsnoer aan te houden is dezelfde als vorig jaar. In de aanloop naar de economische en monetaire unie zetten de lidstaten hun vaak pijnlijke pogingen voort om hun openbare financiën op orde te krijgen. De communautaire begroting is natuurlijk niet groot, maar toch moet ze binnen haar beperkingen deze pogingen aanmoedigen en stimuleren.
De tweede reden wordt steeds belangrijker. Nu de volgende uitbreidingsronde voor de deur staat moeten de financiën van de Gemeenschap worden voorbereid. Dit heeft gevolgen voor zowel het bestedingsniveau als voor de structurele programma's van de Gemeenschap. Deze kwesties zullen na de intergouvernementele conferentie meer in detail behandeld worden, maar een soepele overgang naar een uitgebreide Gemeenschap is alleen mogelijk als de resterende tijd benut wordt om de nodige aanpassingen door te voeren.
In haar behandeling van het begrotingsrichtsnoer heeft de Commissie eveneens besloten een nieuwe methode te gebruiken om de begrotingsdiscipline opnieuw in te voeren. De traditionele manier om de financiële vooruitzichten met een aantal kleine marges te volgen is namelijk niet geschikt voor 1998. Dat zou voor de communautaire begroting namelijk leiden tot groeipercentages van 10 % of zelfs meer. Vergelijk dit eens met een verwachte groei van minder dan 3 % in de lidstaten. Een dergelijke budgettaire vrijgevigheid op communautair niveau kun je gewoonweg niet aan de burgers en belastingbetalers van Europa verkopen.
Daarom heeft de Commissie een nieuwe methode aangenomen om eerst over een verantwoord algemeen groeipercentage na te denken, en van daaruit vervolgens de prioriteiten te behandelen. Wat 1998 betreft mikt ze erop de stijging tot rond de 3 % te beperken. Ik heb uit het ontwerp-verslag van de heer Tillich vernomen dat de Commissie en het Parlement het erover eens zijn dat de lidstaten gesteund moeten worden in hun pogingen aan de convergentiecriteria te voldoen. De beraadslagingen over de juiste groei voor de begroting 1998 moeten niet overschaduwd worden door voorwaarden die buiten bereik liggen of zouden kunnen liggen.
De heer Brinkhorst vroeg mij naar de bereidheid van het Nederlandse voorzitterschap om tot een wederzijds begrip in deze kwesties bij te dragen. Ik kan over de resultaten niets zeggen, maar wel kan ik zeggen dat het Nederlandse voorzitterschap veel belangstelling voor de begrotingskwesties aan de dag heeft gelegd. Dat blijkt vooral uit het feit dat de begrotingskwesties op twee bijeenkomsten van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën zullen worden behandeld, ook al is het voorzitterschap hier nu niet aanwezig.
Uitroep van de heer Tomlinson Ik moet de heer Tomlinson zeggen dat er vanochtend een ander belangrijk verslag in dit Parlement aan de orde was, dat nauwgezet en intensief door het voorzitterschap gevolgd is.
De 3 %-doelstelling van de Commissie is niet alleen ingegeven door de verwachte ontwikkelingen in de lidstaten. Het lijkt ook een redelijk compromis te zijn tussen de noodzaak van discipline en de naleving van de huidige verplichtingen van de Unie. Wat de financiële vooruitzichten aangaat heeft dit met name betrekking op de vastleggingskredieten voor de structuurfondsen. De besluiten van Edinburgh veronderstellen een groeipercentage van ongeveer 8 % vergeleken met 1997. Dat is onder de huidige omstandigheden behoorlijk hoog. Zolang echter Raad en Parlement het er niet over eens zijn dat de interinstitutionele overeenkomst gewijzigd moet worden - en uit het ontwerp-verslag van de heer Tillich maak ik op dat het Parlement niet aan zo'n overeenkomst deel zal nemen -, zal de Commissie de bestedingsdoelstellingen voor vastleggingskredieten in rubriek 2 aanhouden.
Wat de betalingen betreft moet over-budgettering absoluut vermeden worden. Ofschoon het moeilijk is het algemene doel van 3 % te halen, zal het toch niet onmogelijk zijn als voor een derde van de begroting een groeipercentage van 8 % wordt aanvaard. Maar dat betekent wel dat de uitgaven in de andere rubrieken maar heel weinig mogen groeien. Dit sluit natuurlijk niet uit dat een paar specifieke prioriteiten kunnen worden versterkt als andere activiteiten worden verminderd of sommige andere geleidelijk stopgezet worden.
De Commissie heeft geen standpunt over het evenwicht tussen de rubrieken ingenomen, maar het behoeft geen betoog dat een rigoureus resultaat alleen maar aanvaardbaar is als alle instellingen hun verantwoordelijkheden voor verschillende onderdelen van de begroting op zich nemen. Zo heeft de Commissie vorige week een voorstel aangenomen voor het landbouwprijzenpakket voor 1997 en 1998, dat verenigbaar is met haar algehele begrotingsstrategie als - en dat is cruciaal - de Commissievoorstellen inzake aanpassingen in de graansector of gelijkwaardige besparingen aangenomen worden.
Wat rubriek 4 betreft werkt de Commissie aan een herziening van PHARE in de door de rapporteur beoogde richting; dit onderwerp is ook door de heer Wynn en de heer Elles te berde gebracht. Ik hoop dat de Commissie dit onderwerp komende week of op zijn laatst over twee weken zal kunnen behandelen. Wat haar zelf betreft heeft de Commissie besloten nog een jaar van nulgroei voor haar personeel voor te stellen, behalve voor de uitbreiding, en ze heeft nieuwe, duidelijk omschreven initiatieven genomen om haar menselijke hulpbronnen beter op de prioritaire activiteiten af te stemmen.
Tot besluit wens ik de rapporteurs, de heer Tillich en de heer Tomlinson, evenals de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Samland, een succesvolle begrotingsprocedure voor 1998.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Noord/Zuidsamenwerking op het gebied van de bestrijding van drugs
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0059/97) namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0630/96-95/0167(SYN)) met het oog op de aanneming van de verordening van de Raad betreffende de Noord/Zuidsamenwerking op het gebied van de bestrijding van drugs en drugsverslaving (Rapporteur: de heer Liese).

Liese
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wereldwijd zijn 40 à 50 miljoen mensen aan illegale drugs verslaafd. Achter dat cijfer gaat onnoemelijk menselijk leed schuil. Drugsverslaving en drugshandel hebben vele oorzaken. Daarom moeten wij de strijd tegen dat probleem ook geïntegreerd aanpakken. Vaak vergeet men dat ook het ontwikkelingsbeleid een belangrijke bijdrage aan een succesvolle bestrijding van het drugsprobleem kan en moet leveren.
Armoede en onderontwikkeling zijn rechtstreekse oorzaken van de teelt van illegale drugs in de ontwikkelingslanden. Als geen legale alternatieven bestaan, heeft de maffia het gemakkelijk. Wat men ook vaak vergeet, is dat de grote opbrengsten van de drugshandel de waarde van de nationale munten van de betrokken landen kunstmatig opdrijven. Zij die van legale producten leven, worden daardoor eigenlijk twee keer benadeeld doordat zij ook minder kunnen verdienen. Ook in dat opzicht is wie eerlijk is de klos.
Om het drugsprobleem op te lossen moeten wij daarom ook middelen van de ontwikkelingssamenwerking inzetten. De commissie heeft daarmee eenparig ingestemd. Ik dank allen die bij de opstelling van het verslag hebben geholpen. Ik dank in het bijzonder de Commissie voor onze goede samenwerking en de afgevaardigden die aan dit verslag hebben meegewerkt.
Wij zijn erin geslaagd ideologische tegenstellingen over het ontwikkelingsbeleid te vermijden. Wij hebben ook geen principieel debat over de liberalisatie van de illegale drugs gevoerd. Een dergelijk debat had ons niet ver gebracht en had geen enkel probleem opgelost.
De fundamentele opzet van het verslag en van de Commissie ontwikkelingssamenwerking kan ik als volgt samenvatten. Wij willen dat de landen waarmee wij samenwerken de politieke wil tonen om het drugsprobleem aan te pakken, meer bepaald door nationale wetten tegen het witwassen van geld uit te vaardigen en op de toepassing daarvan toe te zien. Wij willen dat de mensenrechten zo goed mogelijk worden geëerbiedigd en dat men rekening houdt met de belangrijke positie van de vrouw in het proces van de alternatieve ontwikkeling. Wij ondersteunen ook het voornemen van de Commissie om in de strijd tegen drugs met de Verenigde Naties samen te werken.
Als rapporteur heb ik vooral het concept van de alternatieve ontwikkeling in het licht willen stellen. De commissie is mij op dat punt gevolgd. Alternatieve ontwikkeling betekent dat de mensen de kans krijgen om door de teelt van legale producten in hun levensonderhoud te voorzien en dus niet meer van de teelt van illegale drugsgewassen afhankelijk zijn. Dit lijkt eenvoudig, maar is in de praktijk zeer ingewikkeld. Het betekent immers niet alleen dat men de coca- en papaverteelt door een andere teelt moet vervangen, maar dat wij ook een geïntegreerd concept nodig hebben. Wij moeten zorgen voor opleiding, afzetstructuren voor andere producten en vervoersmogelijkheden. Als die voorhanden zijn, kan het concept van de alternatieve ontwikkeling functioneren.
Vorig jaar heb ik in Colombia zelf projecten van de Verenigde Naties kunnen bezoeken die ten dele ook door de Gemeenschap worden gefinancierd. Ik was zeer onder de indruk toen ik vaststelde de het inderdaad mogelijk is de teelt van drugsgewassen op grote oppervlakten door legale teelten te vervangen en de mensen daardoor een perspectief te bieden. Voorwaarde is echter ook in dat geval dat een minimum aan rechtsstaat aanwezig is en dat personen die illegale drugs verhandelen ook weten dat zij zullen worden gestraft.
De Raad heeft vele onderdelen van het verslag in eerste lezing aangenomen. Opmerkelijk vind ik dat de Raad, na aanvankelijke problemen, alle juridische spitsvondigheden over de rechtsgrondslag terzijde heeft geschoven en heeft toegegeven dat het Parlement inspraak heeft. Jammer genoeg heeft de Raad niet met alle punten ingestemd. In het bijzonder met betrekking tot de kwestie van de alternatieve ontwikkeling stellen wij daarom een nieuwe precisering voor.
Wij willen dat de alternatieve ontwikkeling niet alleen uit deze begrotingslijn wordt gefinancierd, maar dat stelselmatig ook de andere financiële instrumenten van de Gemeenschap en het Europees Ontwikkelingsfonds worden doorgelicht om na te gaan of het concept van de alternatieve ontwikkeling kan worden ondersteund. Wij moeten deze kwestie immers krachtiger aanpakken. Dat betekent uiteraard ook dat de ontwikkelingshulp niet mag worden beperkt maar dat wij, ook met het oog op de drugsbestrijding, een verdere stijging van die kredieten nodig hebben. Anders zijn de verklaringen van de Europese Raad over de drugsbestrijding niet erg geloofwaardig.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn gelukwensen aan de rapporteur, de heer Liese, omdat hij de afgelopen maanden zulk voortreffelijk werk heeft verzet en omdat hij in samenwerking met ons allemaal erin geslaagd is de gehele Commissie ontwikkelingssamenwerking tot tweemaal toe op één lijn te krijgen.
Het Parlement heeft zich al geruime tijd geleden tot doel gesteld een samenwerking op het gebied van de bestrijding van drugs en drugsverslaving op touw te zetten, en dat betekent niets meer of minder dan dat er een intelligent antwoord gevonden moet worden op een van de problemen die het leven van miljoenen mensen op zijn kop zetten. Drugsverslaving is zowel in de samenlevingen in het noorden van de wereld als in die in het zuiden een probleem dat de internationale politieke, sociale en economische betrekkingen vergiftigt, en dat vandaag de dag de belangrijkste bron en ondersteuning van de lucratiefste vorm van internationale misdaad vormt.
Ook bij de bestrijding van drugs en de verspreiding van verdovende middelen is ontwikkelingssamenwerking zowel een grootse actie van internationale solidariteit en van samenwerking met de derde landen, als een slimme, preventieve en krachtige manier om vraagstukken waarmee onze samenlevingen direct te maken hebben, aan te pakken en op te lossen.
Wij hebben ons zelf drie fundamentele doelen gesteld, dat wil zeggen de communautaire instellingen stellen zich met dit voorstel voor een verordening drie doelen: op de eerste plaats de gevolgen van de drugsproductie als stimulans voor de vraag naar drugs zelf terugdringen; op de tweede plaats, de macht van de mafia en de kartels beperken door hun op de een of andere manier het gras voor de voeten weg te maaien en ze aan de basis te treffen; op de derde plaats, de economisch centrale plaats die de drugsproductie in het merendeel van de ontwikkelingslanden inneemt indammen.
We moeten een intelligent voorstel maken, omdat we een soort pact met de bevolking in het zuiden van de wereld moeten zien te sluiten, voor wie de productie van en de handel in verdovende middelen vaak de enige of belangrijkste bron van levensonderhoud is.
Wat dat betreft is terecht gesteld dat het onderwijs en de bewustwording van de betrokken bevolkingsgroepen een centrale rol spelen, maar waar het vooral om gaat is dat het ontwikkelingsbeleid en de armoedebestrijding gekoppeld worden aan de drugsbestrijding.
Terecht is gesteld dat het probleem niet gereduceerd mag worden tot het vervangen van de teelten: er moeten in een sociale organisatie maatregelen tegen de onderworpenheid aan de mafia genomen worden; de rol van de vrouw moet ontwikkeld worden en er moeten alternatieve ontwikkelingsprojecten op touw worden gezet, die gebaseerd zijn op de sanering van de economische productiesystemen en, meer in het algemeen, op de sanering van de samenleving.
Na de eerste lezing van het Parlement zijn sommige goedgekeurde amendementen door de Raad overgenomen. Toch vinden wij dat bepaalde kwesties niet voldoende uit de verf zijn gekomen, meer bepaald de centrale rol van de vrouw, de sociale en ecologische gevolgen van de maatregelen op het gebied van de rechten van de mens en het goede beheer. Daarom zal onze fractie voor de 23 amendementen stemmen die in de ontwikkelingscommissie zijn goedgekeurd.

Stewart-Clark, Sir Jack
Mijnheer de Voorzitter, ik heb dit gemeenschappelijke standpunt van de Raad van de Europese Unie aandachtig doorgelezen, en gezien dat daar een buitengewoon indrukwekkende reeks geplande activiteiten in staat. Wij gaan echt proberen de ontwikkelingslanden te helpen! Dat is zeer nobel, want tenslotte exporteren wij synthetische drugs naar deze landen, en bij hoge uitzondering verwijten wij hen nou eens niet dat ze naar ons exporteren.
Maar ik weet, omdat ik iets met drugs te maken heb gehad, en onlangs gesproken heb met de heer Gelbard, een secretaris-generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten, dat zij 1 miljard dollar aan het vernietigen van gewassen in Bolivia hebben uitgegeven. Peru hebben ze nog met rust gelaten omdat ze niet veel medewerking kregen. En dan blijkt al dit fantastische werk dat van 1998 tot en met het jaar 2000 verricht moet worden, 30 miljoen ecu te gaan kosten. Vergelijkt u nu eens die miljard dollar die de Verenigde Staten een gewasvernietiging in één land hebben besteed met de 30 miljoen ecu die over de periode 1998-2000 zal worden besteed in het kader van al die goed doortimmerde en bedachte programma's. Waar zijn we dan mee bezig? Menen we het nou serieus? Ik kan niet geloven dat we het serieus menen als we zo weinig geld besteden. Ik heb verder niets te zeggen.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, bij het uitspreken van mijn gelukwensen aan de heer Liese voor de kwaliteit van zijn verslag wil ik me graag concentreren op de drie amendementen die ik - opnieuw - met zijn steun heb ingediend.
Ten eerste, amendement 3: de noodzaak tegenstellingen tussen het drugsbestrijdingsbeleid van de EU en het beleid van de Wereldbank en de overige financiële instellingen te voorkomen. Alternatieve ontwikkelingsmogelijkheden voor producenten van drugsverwante gewassen in ontwikkelingslanden worden maar al te vaak ondermijnd door een ongunstig macroeconomisch beleid dat die landen direct of indirect opgelegd krijgen. Het wordt voor de boeren steeds moeilijker om onder de huidige structurele-aanpassingsvoorwaarden concurrerend andere exportgewassen te produceren. Onze verordening moet hierover iets zeggen en van de Commissie eisen dat zij binnen de internationale instellingen met de lidstaten samenwerkt om deze voorwaarden af te zwakken.
Ten tweede amendement 4, dat wil dat de criteria om voor EU-steun en voor beoordeling van de projecten in aanmerking te komen in het kader van een dialoog tussen de Gemeenschap en de partnerregeringen en - organisaties vastgesteld worden. Het is van het allergrootste belang dat de EU het voorbeeld van de Verenigde Staten niet opvolgt, want zij hebben in bepaalde landen eenzijdig bepaald dat hulp bij de drugsbestrijding pas gegeven wordt als de doelstellingen op het gebied van gewasvernietiging gehaald worden. Niet alleen is het maar zeer de vraag of gedwongen vernietiging op de lange termijn zinvol is, maar vernietiging koppelen aan voorwaarden is vragen om ernstige sociale instabiliteit in landen zoals Bolivia en Colombia.
Ten derde amendement 5, dat onafhankelijke kleine producenten bij voorrang in staat wil stellen profijt te trekken van de handelspreferenties van de EU. Het is de kleinschalige plattelandssector, met inbegrip van degenen die drugsverwante gewassen verbouwen, waarop onze ontwikkelingshulp op dit vlak zich moet richten, en waarop dus ook de verordening zich moet richten.
Iedereen in dit Parlement slaat de handen ineen om de drugshandel vastberaden te bestrijden. Deze verordening moet echter inzien welke praktische maatregelen vereist zijn als het EU-beleid van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het drugsprobleem verwezenlijkt moet worden: eerbied voor echte culturele verschillen, aandacht op de armoedebestrijding en een structuur voor eerlijke handel kunnen slagen waar repressieve maatregelen hebben gefaald. Laten we ons in onze verordening aan deze doelstellingen verbinden.

Marín
Dank u, mijnheer de Voorzitter, ik wens u een goede avond in deze sfeer van verlatenheid en solidariteit. Mijnheer Liese, dank u voor uw verslag, en gelooft u me: de Commissie heeft de drugsbestrijding tot een van haar prioriteiten gemaakt.
Voor een groot aantal landen in Latijns-Amerika, Afrika, het Midden-Oosten en Azië zijn het gebruik en de productie van drugs en de illegale handel hierin, in combinatie met het witwassen van kapitaal, een probleem aan het worden.
De illegale productie van drugs is bezig te globaliseren - dat is geen geheim, u zegt het zelf in uw verslag -, en het zijn niet langer alleen een paar ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika, Afrika, het Midden-Oosten en Azië die de coca, papaver of hennep verbouwen en verwerken. In de geïndustrialiseerde landen en andere ontwikkelingslanden is helaas de productie van de zogenaamde synthetische drugs op gang gekomen.
Overigens is het illegale drugsgebruik niet langer alleen een probleem in de rijke landen maar is het ook een probleem aan het worden voor de volksgezondheid van een groeiend aantal ontwikkelingslanden.
Deze globalisering is heel nauw verbonden met de winst die voortvloeit uit de activiteiten rond de drugshandel, die, zoals bekend, enorm is. Maar het witwassen van het geld is niet iets wat alleen in de geïndustrialiseerde landen gebeurt, maar eigenlijk overal, van oost tot west en van noord tot zuid.
Zoals u weet, heeft de Europese Unie - om op een van de vragen van de heer Howitt in te gaan - zich gedistantieerd van het beleid van controlemaatregelen zoals bijvoorbeeld door de Verenigde Staten wordt gevoerd, en hebben wij het beginsel van de gedeelde verantwoordelijkheid aanvaard, zowel in ons politieke standpunt in Wenen als in het standpunt dat de Europese Unie over enige tijd zal innemen in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties inzake drugs. Gedeelde verantwoordelijkheid, in die zin dat er dan wel een zware verantwoording moge rusten op de producerende landen - dat valt niet te ontkennen -, maar dat ook de verbruikende landen hun verantwoordelijkheid hebben. We denken dat alleen dankzij de aanvaarding van het beginsel van de gedeelde verantwoordelijkheid, van de medeverantwoordelijkheid, de bases kunnen worden gelegd voor een internationale dialoog waardoor deze plaag kan worden bestreden. We geloven niet - en daarin geef ik u gelijk - dat er op het vlak van de drugsbestrijding vaste doelstellingen kunnen worden bereikt door middel van eenzijdige controlemaatregelen.
Het gaat hierbij om een volstrekt elementaire kwestie, waarop de heer Stewart-Clark ons als kenner van de drugsproblematiek gewezen heeft - hij heeft hierover in het Europees Parlement al verschillende verslagen opgesteld -. Deze begrotingslijn is werkelijk bijzonder bescheiden voor wat betreft de speciale lijn bestemd voor de drugsbestrijding. Toch mogen we niet over het hoofd zien dat in vele van de samenwerkingsprogramma's die thans tot ontwikkeling worden gebracht - hoofdzakelijk in het Middellandse Zeegebied - zoals het geval van Marokko, of, in Latijns-Amerika, het geval van Bolivia en Peru - een groot deel van de samenwerkingsprojecten voornamelijk gericht zijn op de verbouw van alternatieve gewassen. Wat Bolivia betreft, zou ik u graag van het volgende in kennis willen stellen: de verbouw van alternatieve gewassen in de streek van Chaparé, in Bolivia, wordt gefinancierd door de Europese Unie. De Verenigde Staten hebben hier geen dollar in gestoken. En het is zaak enige voorzichtigheid in acht te nemen bij het noemen van zulke indrukwekkende cijfers over de strijd tegen de drugshandel, omdat er een onderscheid moet worden gemaakt tussen ontwikkelingssamenwerking enerzijds en militaire en politionele uitgaven anderzijds. Als de Europese Commissie alle nationale begrotingen van de 15 lidstaten in haar rapport opnam, alle uitgaven van Scotland Yard, van de Franse gendarmerie, alles wat de Duitse politie uitgeeft, de Spaanse Guardia Civil of de Italiaanse Guardia de Finanzas, dan zouden we ongetwijfeld zien dat wat de Europese Unie in totaal aan de bestrijding van drugs uitgeeft ook een indrukwekkend bedrag oplevert. Maar dat is een kwestie die vanuit verschillende perspectieven moeten worden bezien.
Wat het concrete onderwerp van deze begrotingslijn betreft, is het voor niemand een geheim dat op dit vlak de broekriem tot het uiterste moet worden aangetrokken. Ik zou u echter willen waarschuwen: het Europees Parlement, u allen, u heeft in de financiële vooruitzichten van 1996 besloten om het alreeds bescheiden bedrag van 11 miljoen ecu met één miljoen te verminderen. Het is dan ook moeilijk om de Commissie om uitleg te vragen over de vraag waarom uzelf het besluit heeft genomen, het op zich al bescheiden bedrag voor deze lijn nog verder te verlagen.
Maar nogmaals, een groot deel van de programma's voor ontwikkelingssamenwerking zijn op dit soort vraagstukken gericht. Natuurlijk bestaan er problemen zoals de bescherming van de mensenrechten en het globale armoedebeleid - wat dat betreft we kunnen de aanbeveling van het Europees Parlement overnemen -, en ik ben blij, mijnheer Liese, dat u vanavond althans tevreden bent over de Commissie - u weet niet hoeveel het voor ons betekent, dat het Parlement tevreden is over de Commissie, want dat gebeurt niet vaak -, zoals het mij ook deugd doet dat we vrijwel de amendementen voor vrijwel 90 % kunnen overnemen, ofschoon enkele amendementen ons wel voor problemen stellen. Soms om inhoudelijke redenen, zoals amendement nr. 4; andere zoals amendement nr. 21 vooral om redenen van de interne organisatie van de Commissie. Uiteraard geven wij er altijd de voorkeur aan, de uitvoering van de begrotingslijn aan het eind van het jaar voor te leggen en niet in het eerste kwartaal, omdat de Commissie de projecten doorgaans vaststelt in de maanden januari, februari en maart, ze goedkeurt in de maanden april, mei en juni, en de projecten normaliter worden uitgevoerd in de maanden oktober, november en december. Het werk van het eind van het jaar is voor ons dus het logisch gevolg van de interne organisatie van onze werkzaamheden. Wat betreft amendement nr. 3 weet u, dat de Commissie als zodanig geen integrerend deel uitmaakt van de internationale instellingen. Dat is een taak van de Europese Unie, die gewoonlijk vertegenwoordigd wordt door onze achtenswaardige Raad van ministers. Mijn dank, dus. Dit is een waardevol en oriënterend verslag, maar het lijdt geen twijfel dat wat nog ontbreekt, een globaal kader is, met name op het gebied van de begroting, dat het belangwekkende beleid van de drugsbestrijding geloofwaardigheid kan verschaffen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Staat u mij toe u een complimentje te geven met uw uitstekende uitspraak van het Catalaans, en ook omdat u datgene benadrukte dat u, als ik het goed verstaan heb, " solidaire eenzaamheid" heeft genoemd, maar als we het over een zo belangrijke kwestie als de onderhavige hebben, dan moeten we erop vertrouwen dat het aandachtig doorlezen van de Arc-en-ciel de tekortkomingen van het debat kan verhelpen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Steun aan ontwikkelingslanden voor demografische maatregelen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0057/97), namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0631/96-95/0166(SYN)) met het oog op de aanneming van de verordening (EG) van de Raad betreffende de steun aan ontwikkelingslanden voor demografische maatregelen en programma's (Rapporteur: de heer Nordmann).

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de demografische kwesties hetzelfde geluksgevoel teweegbrengen bij het Parlement en de Commissie als alles wat gezegd is over drugs. Om dit geluk te scheppen zal ik niet terugkomen op de kern omdat ons Parlement zich reeds herhaaldelijk heeft uitgesproken voor steun aan ontwikkelingslanden voor demografische maatregelen. Steun die wordt verleend door de Unie en die de humanistische waarden van de vrije individuele keuze zou moeten respecteren, en tegelijkertijd zou moeten dienen als een stimulans voor een betere ontwikkeling van de gezondheidssystemen. Dat is de filosofie die het Parlement trachtte uit te dragen en deze filosofie vormt de basis van het aan ons voorgelegde voorstel voor een verordening.
In de tweede lezing zouden wij op statistisch niveau het geluksgevoel kunnen ervaren waarover de heer Liese het zo-even had, omdat volgens mij 26 van de 40 amendementen van het debat in eerste lezing in het gemeenschappelijke standpunt zijn overgenomen. Bovendien moet worden verduidelijkt dat de niet aangenomen amendementen vooral betrekking hebben op de formulering of op de relatieve soepelheid van het actiekader en dat de Commissie ontwikkelingssamenwerking er niet zo prat op gaat dat ze enkele van deze amendementen heeft voorgesteld.
De eerste wijziging waarop wij de nadruk wilden leggen, is de verwijzing naar bepaalde financiële verplichtingen die aangegaan zijn door de Unie, namelijk tijdens de conferentie van Caïro, in 1994. De Unie had haar voornemen aangekondigd om 300 miljoen ecu financiële steun te verlenen aan de ontwikkelingslanden voor demografische maatregelen tot het jaar 2000. Ook al had de Commissie in eerste lezing geen financiële memoranda ingediend, dan nog blijven de bedragen van de Raad aanzienlijk achter bij hetgeen was aangekondigd, en dit impliceert dat een van onze amendementen verwijst naar deze verplichting. In dat geval is niet alles gezegd en zal niet alles gezegd zijn tijdens de stemming en vanzelfsprekend is het nodig om een begrotingsstrategie te hebben voor de follow-up van deze zaak.
De tweede wijziging is een enigszins rituele wijziging en heeft betrekking op de problemen inzake comitologie. De Raad heeft zich uitgesproken voor een reglementeringscomité, onze commissie heeft zoals gewoonlijk gevraagd om de controle en de follow-up van het beleid toe te vertrouwen aan een adviescomité.
Dan zijn er nog een aantal amendementen die zijn ingediend door de heer Liese, met recht denk ik, voor zover zij de in eerste lezing aangenomen punten overnemen. Zij nemen ook bepalingen over die niet door de Commissie ontwikkelingssamenwerking zijn weerhouden. Ongeacht de waarde en het respectabele karakter van het standpunt van de heer Liese moet ik mij als rapporteur toch tegen deze amendementen uitspreken. Nogmaals, het gaat om slechts zeer geringe verschillen qua standpunt. De enige uitzondering is wellicht amendement 8, want als dat in de huidige staat zou worden aangenomen, zouden er praktische problemen voor de uitvoering ervan ontstaan in bepaalde moeilijke of noodgevallen.
Maar, afgezien van het debat dat dit amendement zou kunnen aanzwengelen, geloof ik toch te kunnen afronden met de woorden dat wij deze procedure met hetzelfde geluksgevoel kunnen afsluiten als bij het voorgaande debat.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, de bevolkingstoename is in vele landen een probleem voor de ontwikkeling. Ze is echter niet de enige en volgens mijn fractie ook niet de belangrijkste oorzaak van de armoede in de ontwikkelingslanden. Men mag de bevolkingstoename dan ook niet als alibi gebruiken om landen de nodige hulp en handelspreferenties te ontzeggen. Toch moet men de bevolkingstoename krachtig aanpakken. Wij moeten oplossingen vinden die de mensen ten goede komen. Ook op grond van mijn eigen ervaring ben ik ervan overtuigd dat de gezinnen, in het bijzonder de vrouwen met hun vele kinderen, niet gelukkig zijn. De vrouwen wensen informatie over geboortebeperking en verwachten bovendien ook concrete hulp. Ik vind het goed dat de Europese Unie hen die informatie en praktische hulp biedt. Uiteraard kan men niet volstaan met hier en daar condooms uit te delen. Wij hebben nood aan een geïntegreerde aanpak. Vooral de opleiding van de vrouwen is een middel om het demografisch probleem onder controle te krijgen.
Zoals uit het debat al is gebleken, wil onze fractie dat vooral ongewenste zwangerschappen worden vermeden. Dat betekent ook dat wij willen - het gaat hier immers om een begrotingslijn voor het demografisch beleid - dat wij hier doen wat de conferentie van Caïro heeft besloten. Abortus is dus geen instrument van geboortebeperking. Aangezien het hier om de demografie en niet om algemene humanitaire hulp gaat, gaat ook het argument van abortus in slechte medische omstandigheden niet op. Het gaat hier om het demografisch beleid. Over de kwestie van de abortus zijn wij het niet eens en zullen wij het in het Parlement en in de Europese Unie ook niet eens worden. Met onze amendementen willen wij de Europese Unie ook geen standpunt ten aanzien van abortus doen innemen. In zover het om het demografisch beleid gaat, moeten wij de conferentie van Caïro ernstig nemen.
Ik zou dan ook graag hebben dat de andere fracties in het bijzonder de amendementen 3, 4 en 5 zouden aannemen. In eerste lezing waren die amendementen door andere fracties ingediend. Zo was amendement 5 een amendement van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten. Daarin staat dat landen en organisaties die gedwongen abortus en het doden van kinderen gebruiken om de bevolkingsgroei af te remmen niet mogen worden ondersteund. Ik vind dat niemand tegen dat amendement enig ernstig argument kan aanvoeren. Daarom verzoek ik u nogmaals het aan te nemen.

Torres Couto
Voorzitter, bij het aansnijden van dit thema wens ik op te merken dat ook al is het demografische probleem niet de enige oorzaak van de problemen in de ontwikkelingslanden het een probeem is dat absoluut niet mag worden genegeerd.
Bijgevolg lijkt mij dat de conclusies van de Conferentie van Cairo volkomen geschikt zijn en dat wij hier allemaal achter moeten staan tot en met de laatste gevolgen, met name wat de zwangerschapsonderbreking betreft, die op de Conferentie van Cairo op onmiskenbare wijze wordt voorgesteld als iets dat niet moet worden beschouwd als een anticonceptiemethode, verdient onze goedkeuring en steun.
Het demografische probleem waarmee de ontwikkelingslanden hoe dan ook kampen is een probleem dat een reusachtige inzet vereist op het gebied van opleiding en preventie. Een aantal beleidsmaatregelen dient te worden uitgewerkt en bijgevolg dient heel serieus te worden gewed op het gezondheidszorgbeleid en ook op de ontwikkeling van een behoorlijk niveau van de sexuele voorlichtingsprogramma's, die verenigbaar moeten zijn met een minimaal positieve aanpak van deze problematiek.
In dit vooruitzicht lijken de door collega Nordmann ingenomen standpunten buitengewoon correct. Enerzijds dient te worden overwogen dat de door de Unie aangegane verbintenis aangaande de toename van de steun aan demografische programma's in de ontwikkelingslanden tot 300 miljard escudos in het jaar 2000 fundamenteel is als minimumbijdrage voor de ontwikkeling van deze kwesties. Ook de comitologiekwesties heeft de rapporteur volgens mij uitstekend aangepakt.
De voorkeur dient te worden gegeven aan comités als het EOF-, het MED- en het ALA-comité, omdat het via voorlichting, samenspraak en permanent overleg is dat dit probleem op een geslaagde en positieve manier kan worden aangepakt door de Unie en de ontwikkelingslanden.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, wij vinden het uiterst belangrijk dat ook de Europese Unie de verbintenissen nakomt die ze op de conferentie van Caïro heeft aangegaan, zodat in de ontwikkelingslanden zoveel mogelijk mensen aan gezinsplanning kunnen doen. Daarom ondersteunt mijn fractie dit verslag. Wij hopen dat het wordt aangenomen in een vorm die niet eenzijdig door een bepaalde wereldbeschouwing wordt overheerst.
Ik kan niet verhelen dat wij ook in de Commissie ontwikkelingssamenwerking zeer verdeeld hebben gestemd over amendementen die nu in plenaire vergadering opnieuw zijn ingediend. Wij zijn het er met de Fractie van de Europese Volkspartij over eens dat de ontwikkelingslanden bij aanbestedingen dezelfde mogelijkheden moeten hebben. Amendementen die door een zeer eenzijdige wereldbeschouwing zijn ingegeven kan onze fractie echter niet goedkeuren. Wij zullen zien wat de plenaire vergadering beslist.
Ik zou het nog even over Caïro willen hebben. Wij menen dat de VN-conferentie van Caïro een belangrijke stap was die de publieke opinie bewust heeft gemaakt van het feit dat wij de bevolkingstoename moeten afremmen om te voorkomen dat de bevolkingstoename, zoals in vele ontwikkelingslanden is gebeurd, de economische groei neutraliseert. Dat men daartoe geen dwangmaatregelen mag nemen, wordt algemeen aanvaard, maar anderzijds menen wij dat wij ons ook niet te zeer met de interne aangelegenheden van andere landen mogen bemoeien. Uiteindelijk zijn de opvattingen over deze kwestie in de verschillende culturen zeer uiteenlopend en hebben wij niet het recht strengere eisen te formuleren dan strikt noodzakelijk is.
Ik heb grote belangstelling voor het beleid ten aanzien van de vrouw en vind het dan ook een grote vooruitgang dat men in Caïro heeft erkend dat de vrouwen vrij moeten kunnen beslissen hoeveel en wanneer zij kinderen willen krijgen. Dat is voor ons de betekenis van dit verslag en zo willen wij dat het wordt aangenomen.

Marín
Dank u, mijnheer de Voorzitter. Mijn dank ook aan u, mijnheer Nordmann, vanwege uw verslag waarmee u het debat van vanavond op een niveau heeft geplaatst waar de Raad, de Commissie en het Europees Parlement elkaar kunnen vinden ten aanzien van een zo belangwekkende kwestie als de demografie, zowel wat de bevolkingsaanwas als wat de aspecten van volksgezondheid en productie wereldwijd betreft.
Algemeen gesproken heeft de Commissie drie prioritaire doelstellingen, waar het Europees Parlement en de Raad zich naar ik meen grotendeels achter scharen, en die zijn: ten eerste, vrouwen, mannen en jonge mensen in staat stellen om vrij en met kennis van zaken te beslissen, hoeveel kinderen ze willen krijgen en wanneer; ten tweede, bijdragen aan de totstandbrenging van het sociaal-culturele, economische en educatieve milieu waarin het mogelijk is, deze keuze zelf te bepalen, in het bijzonder voor vrouwen en meisjes, door middel van de veroordeling en de uitbanning van elke vorm van sexueel geweld, verminking en misbruik waardoor zij in hun gezondheid en hun waardigheid worden aangetast. De Europese Gemeenschap ondersteunt met name - dit zij gezegd om de heer Liese enigszins gerust te stellen - het standpunt inzake abortus dat op de Conferentie van Caïro is aangenomen, tegen het gebruik van abortus als methode voor gezinsplanning. En in de derde plaats willen wij een bijdrage leveren tot de ontwikkeling of hervorming van gezondheidsstelsels, ten einde de toegankelijkheid en de kwaliteit van de gezondheidszorg op sexueel niveau te verbeteren voor vrouw en man, met inbegrip van jonge mensen, en op die manier de risico's voor de gezondheid van vrouwen en kinderen drastisch te verminderen.
Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie is aanzienlijk aangepast - de heer Nordmann heeft gelijk -, want een groot deel van de amendementen die door het Europees Parlement in eerste lezing werden ingediend, zijn inderdaad overgenomen. Ik zou u dus willen bedanken voor uw medewerking in dit opzicht.
Wat de amendementen betreft die nu zijn goedgekeurd door de Commissie ontwikkelingssamenwerking, zou ik het volgende willen opmerken: de Commissie staat positief ten opzichte van amendement nr. 2 betreffende comitologie; wat amendement nr. 1 betreft, inzake verhoging van de communautaire financiële steun voor demografische maatregelen en beleidsvormen, die in het jaar 2000 zou moeten zijn gestegen tot 300 miljoen ecu, moet ik erop wijzen dat de Commissie deze mogelijkheid om puur technische redenen niet zal kunnen opnemen, aangezien dankzij de verordening - of krachtens de rechtsgrondslag van de onderhavige verordening - een rechtsgrondslag zal kunnen worden gevonden voor een begrotingslijn voor demografische doeleinden, die ook over zeer bescheiden middelen beschikt: nauwelijks 8 miljoen ecu, die bestemd zijn voor het financieren van proefprojecten.
Welnu, ik wil nogmaals ingaan op het debat dat ik met de heer Stewart-Clark heb gehad over het geld dat aan drugsbestrijding besteed wordt. Het demografische beleid valt niet alleen onder díe begrotingslijn, want als u alle beleidsvormen die we hebben bij elkaar optelt - voor Latijns-Amerika, Afrika, het Middellandse Zeebeleid, Azië -, en daar nog aan toevoegt wat er gedaan wordt vanuit de bilaterale programma's van de verschillende lidstaten die door ons ondersteund worden, dan komt u op een bedrag uit dat ruim boven de 300 miljoen ecu ligt. En zoals in de communautaire begroting gebruikelijk is, doet zich hier weer de vraag voor, hoe de zaken worden voorgesteld: als we de uitgaven voor demografische doeleinden uit hoofde van de Overeenkomst van Lomé, voor Latijns-Amerika, het Middellandse Zeegebied en Azië meetellen, dan kunt u er zeker van zijn dat we boven die 300 miljoen ecu uitkomen. Als we een begrotingslijn willen opzetten met meer dan 300 miljoen ecu voor demografische doeleinden alleen, dan krijgen we hetzelfde probleem als met de "drugslijn" . We moeten kiezen, en ik denk dat een probleem met de presentatie van de manier waarop de communautaire begroting besteed wordt, te verkiezen valt boven een geschil over cijfers met de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
Dan zijn er nog een paar amendementen - de 3 en 4 - waarmee wij om objectieve redenen problemen hebben. De amendementen 5 en 8 achten wij overbodig omdat de aanleiding hiertoe al voldoende aan bod komt in de overwegingen van het gemeenschappelijk standpunt. Toch zou ik u willen wijzen op een voorbeeld van hetgeen er op demografisch gebied ondernomen wordt, en wel de laatste drie besluiten die we hebben genomen met betrekking tot projecten voor bilaterale samenwerking, om u te laten zien dat we die 300 miljoen ruimschoots halen.
Het eerste bewijs: een steun van 200 miljoen ecu aan het programma ter ondersteuning van het gezin in India, voor het opzetten van een reeks nieuwe beleidsvormen die gericht zullen zijn op gezinsplanning, maar ook op het harmoniseren van maatregelen ter bevordering van de gezondheid. Alleen al voor India trekken wij 200 miljoen ecu uit ten behoeve van het gezin. Het zogenaamde "Azië-initiatief" voor de sexuele gezondheidszorg - ten bedrage van 25 miljoen ecu - dat we onlangs, vorige maand, zijn overeengekomen met dokter Nafis Sadik van het Fonds van de Verenigde Naties voor de bevolking, is een vernieuwend programma dat hoofdzakelijk voor het Aziatische continent geschikt is. En tot slot nog een bilateraal voorbeeld: op de Filippijnen hebben we een programma voor moeder- en kindzorg lopen ten bedrage van 19 miljoen ecu, waardoor de risico's voor zwangere vrouwen en kraamvrouwen zullen afnemen en de sterftecijfers onder deze groepen zullen dalen.
Ik heb deze voorbeelden genoemd - voor India, 200 miljoen; voor het programma voor gezinsplanning van de Verenigde Naties in Azië, 25 miljoen, en tenslotte de 19 miljoen voor de Filippijnen - om aan te tonen dat als we alles wat we via de verschillende bilaterale samenwerkingsprogramma's doen bij elkaar optellen, de Commissie ontwikkelingssamenwerking dan beslist tot de conclusie zal komen dat we in dit concrete geval althans aan haar verzoek gehoor geven, zij het in een andere vorm.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Marín.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Vierde kaderprogramma van werkzaamheden op het gebied van
onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (1994-1998)
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0084/97), namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0041/97-96/0034(COD)) met het oog op de aanneming van een besluit van het Europees Parlement en de Raad houdende de tweede aanpassing van besluit nr. 1110/94/EG betreffende het vierde kaderprogramma van werkzaamheden op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (1994-1998) (Rapporteur: de heer Linkohr).

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie heeft mijn verslag maandag eenparig bij twee onthoudingen aangenomen. De boodschap is vrij eenvoudig. Wij menen dat de middelen niet met 100 maar met 200 miljoen ecu moeten worden verhoogd, dat de middelen - met uitzondering van die voor het BSE-onderzoek, die nu al zeer ruim zijn - van alle programma's moeten worden verdubbeld en dat bovendien voor de hernieuwbare energievormen en water 33 miljoen ecu beschikbaar moet worden gesteld.
Wat de amendementen betreft, wil ik er kort op wijzen dat maandag geen amendementen zijn aangenomen, maar dat nu blijkbaar een reeks amendementen zijn ingediend. Als rapporteur moet ik u aanbevelen die amendementen te verwerpen. Ik vertolk daarmee het standpunt van de commissie, maar heb persoonlijk voor vele van die amendementen begrip. Een aantal ervan vindt men inhoudelijk evenwel reeds in het verslag terug.
Dit conflict heeft echter niets met de amendementen te maken. Het gaat hier alleen om geld. Ik verzoek het Parlement met klem dit verslag met een zo groot mogelijke meerderheid aan te nemen om in het Bemiddelingscomité een kans op succes te hebben. Ik heb daarin vrij veel vertrouwen omdat de Begrotingscommissie achter deze doelstellingen staat en wij dus mogen verwachten dat hard zal worden onderhandeld.
Wat de zaak zelf betreft, vind ik het ietwat vreemd dat de Raad zoveel tijd nodig heeft gehad om tot een besluit te komen en dat hij zich niet staat heeft geacht 100 miljoen extra beschikbaar te stellen. Ik herinner eraan dat die 100 miljoen geen extra belastinggeld is, maar dat het Parlement die middelen in de begroting op andere posten heeft bespaard en dat wij in de nieuwe begroting eveneens 100 miljoen kunnen besparen. Het geld is dus beschikbaar. In de reserve zit een bedrag van 100 miljoen, dat echter maar kan worden uitgegeven als daarvoor een rechtsgrondslag bestaat.
Ik herinner aan wat al vaak is gezegd en aan wat ook de Commissie telkens opnieuw terecht opmerkt, namelijk dat de Europese concurrentiepositie jammer genoeg niet verbetert maar verzwakt. Dat men dat telkens opnieuw herhaalt, neemt niet weg dat het waar is. Dat in Europa vele banen verloren gaan, is ook een gevolg van de verzwakkende concurrentiepositie.
Vanochtend hebben wij heftig over de problemen van en met Renault gedebatteerd. Ook dat heeft gedeeltelijk te maken met het feit dat Europa zijn concurrentievermogen aan anderen heeft afgestaan. Ik hoop dat dit debat en vooral deze discussie met de Raad tenminste een signaal zal zijn. Ik weet dat 100 of 200 miljoen ecu slechts een fractie is van wat in Europa elk jaar aan onderzoek wordt besteed, maar toch kunnen die middelen een signaal zijn.
Jammer genoeg wordt het onderzoek niet door een lobby gesteund. De onderzoekers komen niet op straat en de partijen betalen hen niet omdat zij te weinig talrijk zijn. Daarom moeten de onderzoekers steun zoeken bij het Parlement. Ik hoop dat wij hen die met een grote meerderheid zullen verlenen. Ik hoop dat het Parlement met mijn verslag zal instemmen en dat wij dan zo snel mogelijk een verzoeningsprocedure kunnen aanvatten en tot een conclusie komen, zodat de aanbesteding in het Publikatieblad kan verschijnen. Als wij niet snel tot een conclusie komen, heeft ook de beste conclusie immers geen zin meer daar het geld dan toch niet kan worden uitgegeven. Daarom verzoek ik de vele afgevaardigden die hier vandaag aanwezig zijn het verslag goed te keuren.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Linkohr feliciteren, en niet in het minst vanwege zijn geduld in deze ogenschijnlijk eeuwigdurende kroniek van de herfinanciering van het vierde kaderprogramma. Haast is nu geboden. De maanden vliegen om en intellectuele vermogens kwijnen weg. Wij hopen dan ook dat dit besluit snel genomen en uitgevoerd zal worden. Ik betreur het ten zeerste dat de Raad ogenschijnlijk - ik kan me vergissen - niet aanwezig is bij dit belangrijke debat.
De belangrijkste prioriteit van de Europese Unie is werkgelegenheid. Een manier - maar zeker niet de enige - om banen te scheppen is onze concurrentiepositie door middel van onderzoek en ontwikkeling versterken. Er zijn maatschappelijke problemen waar onderzoek en ontwikkeling ook de helpende hand kunnen reiken. En de Europese Unie voegt waarde toe; zo denken wetenschappers en fabrikanten erover. Er is een multiplicator-effect. Daarom is het ook zo bizar dat de Raad en de lidstaten waaruit die Raad bestaat geld willen terugvoeren naar de eigen landen als dat geen toegevoegde waarde heeft.
Wij zijn teleurgesteld over het feit dat van de geplande 700 miljoen ecu, op grond waarvan natuurlijk voorstellen zijn gedaan, slechts een schamele 100 miljoen ecu is overgebleven, waarvan een derde aan BSE moet worden besteed. Wij van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie danken de Begrotingscommissie van harte voor haar steun. Zij heeft een vooruitziende blik. Ze heeft onderzoek en ontwikkeling tot een van haar prioriteiten verheven en heeft extra geld bij elkaar gesprokkeld om aan onderzoek en ontwikkeling te besteden. De commissie heeft dat geld bij elkaar gesprokkeld en verwacht van de Raad en de Commissie enige erkentelijkheid voor haar inspanningen.
Dan wil ik nu even kort op de inhoud van het verslag van de heer Linkohr ingaan en op de manier waarop volgens ons dat geld besteed moet worden - en vergeet niet: dit is de medebeslissingsprocedure; een aantal van de prioriteiten van het Europees Parlement komt terug in het verslag van de heer Linkohr: de detectie van landmijnen, ontwikkeling van intermodaal vervoer en educatieve multimediadiensten, en met name van hernieuwbare energiebronnen. Ik moet u erop wijzen dat de Begrotingscommissie de voorwaarde heeft gesteld dat een deel van dat extra geld aan hernieuwbare energiebronnen moet worden besteed.
Medische onderzoekers hebben mij verteld dat het bedrag dat aan BSE moet worden besteed onrealistisch hoog is. Om dit verslag echter snel te kunnen aannemen, gaan wij hiermee akkoord. Maar als dat bedrag van 100 miljoen ecu verdubbeld wordt tot 200 miljoen ecu moet het bedrag voor BSE wat ons betreft niet verdubbeld worden. Dit is een redelijk verslag; laten we er allemaal mee instemmen en het snel afhandelen.

Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie zal het verslag goedkeuren, zij het niet zonder pijn. Terloops moet ik zeggen dat ik de rapporteur voor zijn werk bewonder. Ik bewonder de rapporteur alleen al wegens het feit dat hij twee jaar geleden de bemiddelingsprocedure heeft gevolgd. Het resultaat daarvan was 700 miljoen ecu in een reserve, dat is 5 %. Zonder de medebeslissingsbevoegdheid van het Parlement bespottelijk te maken, wat ik uiteraard niet wil, vraag ik mij toch af of het de moeite loont die procedure te volgen.
Bij dit alles heb ik eigenlijk een grote vraag. Wij willen in de toekomst investeren. Vandaag zijn de mensen van Renault naar hier gekomen en in Duitsland zijn er problemen met de mijnwerkers. Als het om het onderzoek, de ontwikkeling en de omschakelingsmogelijkheden van de industrie en dus om de toekomst gaat, willen wij echter bezuinigen. Ik zou dat niet erg vinden als het op Europees niveau bespaarde geld op nationaal niveau op zinvolle wijze voor het onderzoek zou worden uitgegeven. Daarover heb ik echter mijn twijfels.
In elk geval meen ik dat wij voor de toekomst van ons onderzoeksbeleid een andere vorm van financiering moeten vinden dan een herbudgetteringsdebat in het midden van het kaderprogramma. Ik heb dat vier jaar geleden ook al eens meegemaakt; ik vond dat toen niet opbeurend en vind dat ook nu niet.
In de tweede plaats maak ik mij ook bedenkingen bij de rol van de Commissie. Ik heb dat al gezegd. Hoe ernstig zijn voorstellen waarbij men eerst 700 miljoen voor task forces uittrekt en daarvoor zware pressie uitoefent, als die voorstellen nadien met een pennentrek kunnen worden gewijzigd? Waar bleef eigenlijk de bundeling van de middelen toen bleek dat wij geen 700 maar slechts 100 miljoen konden krijgen? Als ik nu de lijst en de verdeling van de middelen bekijk, vraag ik mij eerlijk gezegd af wat het aan de zaak verandert of wij hier of daar twee miljoen geven. Waar blijft de concentratie? Concentratie van middelen betekent ook dat wij eindelijk de moed moeten hebben te zeggen wat wij niet willen. Dat hebben wij niet gedaan.
Voor mij en mijn fractie is dit alles een leerproces. Ik meen dat wij voor het vijfde kaderprogramma een andere vorm van samenwerking nodig hebben. Wellicht hebben wij ook andere structuren nodig. In elk geval zal ik grote inspanningen doen om die samenwerking gestalte te geven. Als ik de rapporteur nu mijn volledige steun toezeg, doe ik dat met enige berusting. Voor de toekomst zijn wij op die manier niet gewapend.

Scapagnini
Mijnheer de Voorzitter, het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is een stap achteruit ten opzichte van de eerste lezing van het Parlement. Onderzoek wordt met de dag belangrijker, en het lijkt mij in deze historische fase verkeerd dit programma niet de middelen mee te geven die nodig zijn om de Europese Unie in staat te stellen het gecoördineerde onderzoek te verbeteren en te ontwikkelen en te zorgen dat de lidstaten gezamenlijk het gemeenschappelijk nut nastreven. We moeten niet vergeten dat de Europese Unie steeds meer met de Verenigde Staten en Japan en de opkomende economieën moet concurreren, waar de onderzoeksector altijd al veel meer financiële ondersteuning heeft gekregen en ook in de toekomst zal krijgen.
De door de Raad voorgestelde stijging is erop gericht de eigen financiële prioriteiten te begunstigen, zonder rekening te houden met de suggesties die het Europees Parlement in de begrotingsprocedure 1997 heeft gedaan; het had toen besloten voor onderzoek een reserve van 100 miljoen ecu vast te stellen. Dankzij deze reserve zou het kaderprogramma met minstens 200 miljoen ecu kunnen stijgen. Alle inspanningen van het Parlement blijken dus door de houding van de Raad tevergeefs. Gezien deze financiële uitgangspunten lijkt het mij goed erop te wijzen, zoals collega Linkohr al deed, dat met een stijging van 200 miljoen ecu onder andere een deel van de middelen aan hernieuwbare energiebronnen zou kunnen worden besteed, die ook voor het MiddellandseZeegebied van belang zijn.
Hierover hebben wij samen met de heer Malerba een amendement ingediend waarin gewezen wordt op het belang van een nieuwe vorm van hernieuwbare en niet-vervuilende elektrochemische energie, de zogeheten brandstofcellen.
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, in het gemeenschappelijk standpunt wordt van de 100 miljoen ecu 35 miljoen aan onderzoek naar BSE, vaccins en infectieziekten besteed. Dit is natuurlijk bijzonder belangrijk voor de volksgezondheid en de toekomst van de Unie; maar zoals andere sprekers al hebben gezegd, kan deze 35 % wellicht ten koste gaan van andere belangrijke kwesties.
Ten slotte hoop ik dat de Raad zijn best zal doen zijn gemeenschappelijke standpunt te wijzigen, en dat er zo snel mogelijk onderhandelingen worden geopend om deze situatie op te lossen.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, graag wil ik de heer Linkohr complimenteren met zijn arbeid tot nu verricht voor de financiële top-up van het vierde kaderprogramma.
Voorzitter, mijn fractie betreurt het dat de oorspronkelijke verhoging van het vierde kaderprogramma met 700 miljoen Ecu door de Raad is teruggebracht tot slechts 100 miljoen. Dit als gevolg van een overschrijding van de financiële perspectieven door de BSE-affaire en de weigering van de Raad om de financiële perspectieven aan te passen. Maar Voorzitter, het Parlement wordt nu opgezadeld met de problemen die de Commissie en de Raad zélf veroorzaakt hebben door niet op tijd te reageren op de BSE-crisis. Daarnaast wordt het Parlement op voorstel van mevrouw Cresson voor een fait accompli " gesteld want van de schamele 100 Mecu van de Raad wordt 35 Mecu bestemd.
Wederom voor BSE in plaats van 15 miljoen Ecu zoals door het Parlement voorgesteld. Daarmee gaat mijn fractie dus niet akkoord. Alleen als de Raad bereid is het budget te verhogen tot 200 miljoen Ecu is 35 miljoen Ecu voor BSE proportioneel. Gaat de Raad hiermee niet akkoord, dan zal mijn fractie, volgens de voorwaarden van de Begrotingscommissie, vóór de begroting van 1998 nogmaals 100 miljoen Ecu voor onderzoek willen reserveren. Laat het de Raad eens en voor altijd duidelijk zijn dat het Europees Parlement over onderzoeksuitgaven in de begrotingsprocedure het laatste woord heeft.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links ondersteunt het voorstel van de heer Linkohr betreffende de aanvullende financiering van het vierde kaderprogramma. Wij zouden echter de aandacht willen vestigen op een drietal kwesties: ten eerste de besnoeiing op de financiering, die erop duidt de Europese Unie zich aan haar plicht wil onttrekken om het onderzoek te stimuleren, dat tot doel heeft een concurrerende maatschappij in stand te houden, en arbeidsplaatsen te scheppen - wat bijzonder ernstig is -.
Ten tweede zijn wij verontrust over de heimelijke invoering van het begrip "Taks Forces" als verticale structuur tegenover de horizontale structuur van de opeenvolgende kaderprogramma's, en dat een naar mijn idee zorgwekkende inleiding vormt van het vijfde kaderprogramma.
De derde kwestie heeft betrekking op de noodzaak om een lijn te openen voor onderzoek naar het welzijn van bejaarden, een probleem dat in de toekomst van de Europese bevolking een cruciale rol zal gaan spelen, en daarom stellen wij voor dat het voor BSE uitgetrokken bedrag, dat op geen enkele manier te billijken valt, navenant verlaagd wordt.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, wie niet nieuwsgierig is, wordt oud. Een samenleving die niet op een georganiseerde wijze aan onderzoek doet, gaat achteruit. Belangrijk is natuurlijk ook waarnaar men nieuwsgierig is en wat men onderzoekt. Ik hoef wellicht geen beroep te doen op uw fantasie opdat u zich mensen kunt voorstellen die hun nieuwsgierigheid op zelfvernietiging richten. Jammer genoeg doen ook onze Europese samenlevingen dat.
Als wij kijken wat in dit pakket zit, stellen wij vast dat - ik heb dat eens uitgerekend - lucht- en ruimtevaart, vingerafdruktechnologieën en productie-organisatie met inaanmerkingneming van het waterverbruik op zichzelf al 60 miljoen ecu vertegenwoordigen. Het BSE-onderzoek kost in het totaal 34, 5 miljoen ecu. Als men de zaak van dichterbij bekijkt, stelt men vast dat men daarbij vooral denkt aan dierproeven, die naar verwachting over zowat tien jaar resultaten zouden moeten opleveren. Dat is evenwel niet het probleem. Het probleem is dat wij ons landbouwbeleid moeten herzien en dieren niet meer met vleesmeel mogen voederen. Ook als men kijkt waarop het onderzoek met betrekking tot de informatiemaatschappij zich richt, heeft men soms de indruk dat men zich op de virtuele werkelijkheid voorbereidt in plaats van het onderzoek te richten op het raakvlak tussen de maatschappelijke processen en technologische veranderingen en op de opties en uiteenlopende doelstellingen die men daarvoor kan formuleren.
In een samenleving die zich in een fase van grondige maatschappelijke en ecologische veranderingen bevindt, wordt voor het sociaal-economisch onderzoek in het totale programma 147 miljoen ecu uitgetrokken. Hier stellen wij een ernstige onevenwichtigheid vast. Ten aanzien van de problemen waarmee wij worden geconfronteerd legt men de verkeerde klemtonen. De heer Linkohr heeft enkele correcties aangebracht. Het bedrag van 33 miljoen ecu voor niet-nucleaire energie is uiteraard positief, maar onvoldoende om ons van dit concept te overtuigen. Dit is inderdaad een stap achteruit in vergelijking met de eerste lezing. Met het telkens opnieuw aangevoerde argument van het tanende concurrentievermogen van Europa, dat men bewust heeft afgestaan, wil men aandacht vragen voor de maatschappelijke, technologische en wetenschappelijke problemen waarmee wij worden geconfronteerd. Dat gebeurt hier echter nog niet. Wij zullen ons dan ook onthouden.

Desama
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, vanavond spreek ik namens de Begrotingscommissie. Ik doe dit met des te meer plezier omdat men vandaag - eenmaal is geen maal - alleen maar positieve woorden over de Begrotingscommissie heeft gehoord. Dat moet worden benadrukt en het is jammer dat er niet meer aanwezigen waren die deze tegelijkertijd uitzonderlijke en welverdiende lof hebben gehoord.
Zoals de rapporteur en andere collega's reeds hebben gezegd, heeft de Begrotingscommissie inderdaad in het kader van de begrotingsprocedure voor 1997 de honderd miljoen losgekregen waarmee de Commissie ons vandaag een voorstel doet.
Ik wil overigens zeggen dat deze geschiedenis van de herfinanciering van het vierde kaderprogramma een geschiedenis is van verbroken beloftes en van zwakheid. De Raad heeft zijn woord niet gehouden want tijdens de onderhandelingen inzake het vierde kaderprogramma, die wij met Rolf Linkohr en enkele andere collega's hebben gevoerd, heeft de Raad beloofd een bedrag van 700 miljoen beschikbaar te stellen voor de herfinanciering. Nu doet hij dit niet en voert als excuus aan: " De Ecofin-Raad wil de financiële vooruitzichten niet herzien" .
Wat een zelfverloochening voor deze Raad van ministers van Onderzoek! En wat een zwakheid van de Commissie, die - en ik ben u erkentelijk, mevrouw de commissaris - na een oorspronkelijk ambitieus voorstel te hebben gedaan van 700 miljoen, volledig teruggekrabbeld is, nadat men op de top van Florence heeft gezegd, samen met de Ecofin-Raad die dit heeft gevolgd: " geen 700 miljoen, we zullen proberen iets anders te vinden" . In feite heeft de Commissie helemaal niets gevonden. Het Parlement heeft de 100 miljoen gevonden en zal nog eens 100 miljoen vinden tijdens de begrotingsprocedure voor 1998.
Om die reden vraag ik de Commissie om de voorstellen van Rolf Linkohr en het Europees Parlement te steunen. Op die manier hebben wij nog eens 100 miljoen in 1998. De rekening klopt met tweehonderd miljoen. Ik vraag de Commissie nu dan ook om het Parlement te steunen.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, hulde aan de rapporteur voor zijn verslag en gelukwensen voor het feit dat hij de deelneming tot 200 miljoen ecu heeft opgetrokken en zijn eigen doel met betrekking tot de landmijnen heeft nagestreefd. Daar zal een aantal van mijn kiezers blij mee zijn, ook al zijn ze bang dat het meeste geld naar consultants zal gaan en er aan praktische resultaten misschien niet zo heel veel te tonen valt.
Het is mij niet ontgaan dat het oorspronkelijke bedrag van 700 miljoen ecu door de Raad is gekort. Het verbaast me niet dat ze hier flink in gesnoeid hebben, want - dat moet gezegd - Commissie en Parlement hebben geen duidelijke prioriteiten weten vast te stellen. Volgens mij duidt een wisselend aantal taakgroepen voor een verscheidenheid aan onderwerpen meer op mensen die manieren zoeken om geld uit te geven, dan dat ze met een zorgvuldig onderbouwd actieprogramma aankomen om het vierde kaderprogramma aan te vullen.
Mijn hulde dus aan de rapporteur, maar net zoals mijn collega, mevrouw Quisthoudt-Rowohl, hoop ik dat deze ervaring ons bij de behandeling van het vijfde kaderprogramma te pas zal komen.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik de leden van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie bedanken en in het bijzonder de rapporteur, de heer Linkohr, voor de verrichte werkzaamheden. Zoals gewoonlijk stelt de heer Linkohr een evenwichtig en constructief antwoord voor op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad.
Dit antwoord concentreert zich op de essentie: de totale toewijzing van de financiële aanvulling en de verdeling ervan. Het is duidelijk dat dit problemen met zich meebrengt voor de Raad die slechts met moeite tot een akkoord is gekomen over de inhoud van de aanvulling. Zoals de rapporteur overigens in zijn toelichting ook vermeldt, heeft de Raad, na de eerste lezing van het Parlement, meer dan zes maanden nodig gehad om de vereiste meerderheid te bereiken voor een gemeenschappelijk standpunt. Dat toont eens te meer dat de medebeslissing wel nuttig is, door constructieve uitwisselingen die zij veroorzaakt, maar dat de unanimiteitsregel van de Raad haaks staat op de wil om het onderzoeksbeleid van de Unie doeltreffend en reactief te maken. Dit zal een van de belangrijkere onderwerpen zijn waarvoor de intergouvernementele conferentie een oplossing moet vinden.
Het debat over de aanvulling heeft in feite veel te lang geduurd. De bedragen in kwestie zijn niet van dien aard dat ze het begrotingsevenwicht verstoren. Verschillende acties bevinden zich in de voorbereidende fase, zoals het onderzoek inzake de overdraagbare spongiforme encephalopathie of de educatieve media.
In tal van opzichten is het volgens mij dan ook belangrijk om de wetenschappelijke en industriële wereld spoedig een positief politiek signaal te zenden.
Ondanks deze omstandigheden is er een verzoening tussen het Parlement en de Raad in zicht. Alle partijen moeten water bij de wijn doen. De Commissie zal alles op alles zetten op tot een aanvaardbaar compromis te komen. De bases van een dergelijk compromis beginnen overigens geleidelijk vorm te krijgen.
De Raad heeft het onderzoek inzake het opsporen en de vernietiging van de antipersoneelsmijnen als prioriteit uitgeroepen. Hij heeft een essentieel amendement van de eerste lezing van het Europees Parlement overgenomen. Zijnerzijds betwist de heer Linkohr niet het belang van een intensivering van het onderzoek inzake de overdraagbare spongiforme encephalopathie.
Deze intensivering is dringend noodzakelijk zoals in het verslag van de heer Medina Ortega, namens de enquêtecommissie, ook is onderstreept. Het is positief dat hiervoor zowel de steun van het Parlement als van de Raad is verkregen, zowel inzake het principe als inzake de bedragen van de kredieten, op grond van de analyse die de Commissie vorig jaar november in haar actieplan heeft ingediend.
Teneinde het ontstaan van een compromis tussen het Europees Parlement en de Raad te kunnen aanmoedigen in de komende weken, wil de Commissie in dit stadium de door de heer Linkohr voorgestelde amendementen niet overnemen, ook al heb ik er veel sympathie voor. Vanuit dat standpunt wil de Commissie in haar voorontwerp van de begroting voor 1998 overigens een voldoende ruime marge voorzien zodat de begrotingsautoriteit verder kan gaan dan de 100 miljoen ecu die nu al op de begroting van 1997 zijn geplaatst.
Ik wil hierbij de Begrotingscommissie en de heer Desama bedanken voor hun waardevolle hulp.
Tot slot heb ik nog een opmerking inzake het tijdschema. Het vierde kaderprogramma waarvoor de financiële aanvulling bestemd is, loopt volgend jaar ten einde. Het vijfde kaderprogramma bevindt zich in de voorbereidingsfase en de Commissie zal volgende maand het formele voorstel indienen. Er dient dan ook snel een beslissing te worden genomen over de financiële aanvulling om deze operationeel te maken en om iedere verstrengeling met de discussie over het vijfde kaderprogramma te vermijden.
Het Europees Parlement heeft met de snelle afronding van zijn tweede lezing het voorbeeld gegeven. Ik dank het Parlement hiervoor.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Cresson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
Dames en heren, dan heb ik nu een goed bericht voor u. Het is tijd om op adem te komen; staat u mij dan ook toe, al onze medewerkers te bedanken voor hun hulp, en u allen voor het feit dat we, zoals de heer Chichester al zei, zo'n rustig debat hebben gehad dat daarom niet minder belangwekkend was, en dat mij persoonlijk, dat moet ik u bekennen dames en heren, bijzonder deugd heeft gedaan. Ik dank u allen dus van harte, en ik wens u een goede nacht.
(De vergadering wordt te 23.45 uur gesloten)

