Voorbereiding van de Europese Raad (24 juni 2011) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereiding van de bijeenkomst van de Europese Raad (23-24 juni 2011).
Enikő Győri
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, dit is de laatste keer dat ik het Parlement namens de Raad in een plenair debat toespreek.
In januari hebben we een Parlementvriendelijk voorzitterschap beloofd. We waren ons bewust van de consequenties van het Verdrag van Lissabon en beseften dat nauwe samenwerking met het Europees Parlement en zijn leden in de toekomst essentieel zou zijn voor het welslagen van elk voorzitterschap. Het Europese publiek verwacht resultaten van de EU, zonder zich al te zeer druk te maken over het onderscheid tussen het Parlement, de Commissie en de Raad. En daar hebben de mensen gelijk in. We hebben een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid en daarom delen we ook ons succes of falen.
De komende Europese Raad markeert het einde van het Hongaarse voorzitterschap. Dit debat is daarom een prachtige gelegenheid om verslag te doen van hetgeen er op een aantal dossiers, in nauwe samenwerking met dit Parlement, is bereikt.
Laat ik beginnen met het economisch beleid. De Europese Raad zal het eerste Europees semester afsluiten. Dit brengt in één beleidscyclus de twee armen van economisch herstel samen: financiële stabiliteit die is gebaseerd op begrotingsconsolidatie, weerspiegeld in stabiliteits- en convergentieprogramma's, en structurele hervormingen voor slimme, duurzame en banen scheppende groei zonder sociale uitsluiting. Dankzij de uitstekende samenwerking tussen de Commissie, de Raad en de lidstaten in de behandeling van de nationale hervormingsprogramma's en aanbevelingen, heeft het eerste Europees semester een semester geduurd, en geen dag langer.
De Europese Raad zal worden uitgenodigd om de specifieke aanbevelingen per land te bekrachtigen die door de Raad zijn gedaan, die door alle lidstaten moeten worden vertaald in hun nationale besluiten met betrekking tot hun begrotingen en structurele hervormingen. Zelfs in de trialoogbesprekingen hebben we een verwijzing opgenomen naar het Europees semester, zodat het Parlement passend kan worden geïnformeerd over deze ontwikkelingen.
Wat betreft het Euro Plus-pact, hebben de deelnemende lidstaten toezeggingen gepresenteerd die in totaal meer dan honderd aparte maatregelen omvatten. Deze toezeggingen zijn een goede stap op weg naar de verwezenlijking van de doelstellingen van het pact, die nu op nationaal niveau ten uitvoer moeten worden gelegd.
De mate van ambitie en precisie van deze eerste toezeggingen verschilt echter. Bij de voorbereiding van hun volgende toezeggingen zullen de lidstaten zorgen voor een grotere reikwijdte, een concretere aanpak en een hoger ambitieniveau.
Ik kom nu op de zes wetgevingsvoorstellen over economische governance, in ons gemeenschappelijke jargon het 'sixpack' genoemd. Ik zal niet in detail treden, omdat het als zelfstandig punt op de plenaire agenda staat. Ik wil u er alleen aan herinneren dat het Hongaarse voorzitterschap van de Europese Raad de opdracht heeft gekregen om voor eind juni politieke overeenstemming te bereiken met het Parlement. Nadat de Raad in maart een algemene aanpak had vastgesteld, zijn we onmiddellijk aan de slag gegaan en hebben met het Parlement en de Commissie intensieve trialoogbesprekingen gevoerd.
De drie instellingen hebben enorm veel werk verricht. Het aanvankelijke standpunt van het Parlement bevatte circa tweeduizend amendementen. Inmiddels zijn we erin geslaagd om de openstaande punten terug te brengen tot één grote kwestie en enkele technische aspecten. Ik ben ervan overtuigd dat de tekst die we nu op tafel hebben liggen, sterker is en geschikter is om toekomstige crises te voorkomen. We zullen het voorzitterschap van de Europese Raad dienovereenkomstig informeren en zo verslag uitbrengen aan het orgaan dat ons deze missie heeft gegeven.
Ik ben persoonlijk betrokken geweest bij fascinerende gesprekken met een groot aantal leden van dit Parlement. Ik grijp deze gelegenheid aan om u allemaal oprecht te bedanken voor deze ervaring. Als een Parlementvriendelijk voorzitterschap hopen we dat de resultaten die ons op het randje van een akkoord hebben gebracht, niet verloren zullen gaan. De financiële markten, het Europese bedrijfsleven en, wat heel belangrijk is, onze Europese medeburgers verwachten dat we verantwoordelijkheid tonen en dat we besluiten nemen en iets doen aan de schuldenlast - het belangrijkste probleem van onze economieën. Tot slot weten we ook dat de kwestie van Griekenland ook op de agenda van de Europese Raad zal staan.
Ik kom nu op justitie en binnenlandse zaken. De Europese Raad zal strategische aangelegenheden bespreken die verband houden met asiel, migratie en Schengen, voortbouwend op de conclusies die door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken op 9 juni 2011 zijn aangenomen.
In het licht van de recente ontwikkelingen zal de Europese Raad ideeën bespreken en meer politieke leiding en samenwerking verschaffen in het Schengengebied. Hij zal ook ideeën bespreken met betrekking tot een mogelijk vrijwaringsmechanisme. Ik wil echter benadrukken dat de lidstaten voor het goed functioneren van Schengen de regels volledig ten uitvoer moeten leggen en zo het wederzijdse vertrouwen onder elkaar moeten vergroten. Er is ook een doeltreffend en bijgewerkt systeem voor toezicht en evaluatie voor nodig.
Dan ga ik nu naar het vrije verkeer van personen. Dit behoort tot een ander hoofdstuk van het acquis communautaire dan Schengen, maar toch zijn de twee onlosmakelijk met elkaar verbonden. Beide behoren tot de meest zichtbare en populaire resultaten van de Europese integratie. De lidstaten zijn zich hiervan bewust en zijn volledig van plan om ze te beschermen. De redenering achter Schengen is onveranderd: een steeds efficiënter beheer van de buitengrenzen is een voorwaarde voor reizen zonder grenscontroles binnen de Schengenzone.
Zoals u weet zijn er intensieve onderhandelingen geweest over de verordening tot wijziging van de Frontex-verordening. We hebben in Frontex een Europees instrument par excellence dat onmisbaar is voor het controleren van onze buitengrenzen. Het voorzitterschap verwelkomt het positieve resultaat van de laatste trialoogbijeenkomst. De lidstaten bespreken de resultaten vanmiddag, en we zijn optimistisch gestemd dat er op tijd voor de Europese Raad overeenstemming kan worden bereikt.
Wat betreft het Europees asielbeleid: recente ontwikkelingen hebben dit beleid onder druk gezet. Er zijn veilige en efficiënte asielprocedures nodig voor mensen die bescherming behoeven. Het is daarom cruciaal dat het gemeenschappelijk Europees asielstelsel voor 2012 wordt voltooid - een stelsel gebaseerd op hoge beschermingsnormen, gecombineerd met eerlijke, doeltreffende procedures die in staat zijn om misbruik te voorkomen en een snel onderzoek van asielaanvragen mogelijk maken, teneinde de houdbaarheid van het stelsel te waarborgen.
De Europese Raad zal ook de voortgang evalueren die is gemaakt bij het opstellen van plannen voor capaciteitsopbouw om migratiestromen en vluchtelingenstromen te beheersen. De doelstelling moet zijn de basisoorzaken van onregelmatige migratie aan te pakken. Daartoe zullen partnerschappen met zuidelijke buurlanden worden ontwikkeld. Als eerste stap zal met deze landen een brede gestructureerde dialoog over migratie, mobiliteit en veiligheid worden opgezet, met het doel tastbare voordelen voor hen en voor de EU te behalen.
Ik wil nu enkele woorden zeggen over Kroatië. De afronding van de toetredingsonderhandelingen met Kroatië was een van de topprioriteiten van ons voorzitterschap. Dankzij de reusachtige inspanningen van Kroatië, de Commissie en het voorzitterschap, met de nodige steun van het Parlement - waarvoor het grote lof verdient -, zal de Europese Raad verzoeken om afronding van de toetredingsonderhandelingen met Kroatië voor eind juni 2011. De ondertekening van het toetredingsverdrag wordt voorzien vóór het einde van het jaar.
Deze ontwikkelingen geven het Europese perspectief van de Westelijke Balkan een nieuwe impuls. De Europese Raad zal op dit onderwerp terugkomen in zijn bijeenkomst van december 2011. In dit verband zal hij naar verwachting de arrestatie van generaal Mladić en diens overbrenging naar Den Haag verwelkomen. Servië heeft een reusachtige stap gezet in de richting van toetreding tot de EU.
Wat betreft het zuidelijke nabuurschap: de Europese Raad zal naar verwachting de nieuwe benadering van de betrekkingen met de Europese buurlanden bekrachtigen die maandag is overeengekomen in de Raad Buitenlandse Zaken. Gezien de ernstige ontwikkelingen in delen van het zuidelijke nabuurschap van de Unie, zal de Europese Raad naar verwachting ook een verklaring afleggen over de recente gebeurtenissen in de regio.
Wat betreft andere onderwerpen, kan ik u mededelen dat de Europese Raad naar verwachting Mario Draghi zal benoemen als volgende gouverneur van de Europese Centrale Bank, waarover het Parlement nog zal stemmen.
Last but not least, zal de Europese Raad waarschijnlijk de EU-strategie voor het Donaugebied goedkeuren, alsmede het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma, waarmee twee verdere prioriteiten van het Hongaarse voorzitterschap worden verwezenlijkt.
De strategie voor het Donaugebied is opgezet om de kansen te verbeteren voor een hele regio, die een verscheidenheid aan lidstaten en derde landen op de Westelijke Balkan omvat: naties, volken en gemeenschappen. Met het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma pakken we voor het eerst op Europees niveau de moeilijke situatie van de Roma aan en maken we die tot een kans voor ons allemaal.
Een speciaal woord van dank aan dit Parlement, omdat het zo'n uitstekend verslag - het verslag-Járóka - heeft opgesteld, en voor het besluit, dat een uitstekende basis was voor ons werk in de Raad. Europa zal zo laten zien dat het, in de woorden van premier Orban, "een hart heeft, en niet slechts hersenen".
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, het Hongaarse voorzitterschap koos 'een Sterk Europa' als motto. Ik spreek de hoop uit dat u het eens bent met het oordeel van Voorzitter Buzek, die onlangs zei: "Na het Hongaarse voorzitterschap zal Europa sterker en beter zijn."
Ik bedank u nogmaals vanuit het diepst van mijn hart voor uw samenwerking in de afgelopen zes maanden.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad van deze week heeft een heel omvangrijke agenda. Minister Győri heeft de agenda in het algemeen gepresenteerd, namens het Hongaarse voorzitterschap van de Raad. Ik wil haar op dit moment bedanken voor de inzet die zij in deze zes maanden heeft getoond.
Ik zal me op enkele specifieke punten concentreren: ik heb de leden van de Europese Raad een brief geschreven waarin ik de standpunten van de Commissie heb verwoord over wat volgens mij de belangrijkste agendapunten zijn, en ik wil onze standpunten graag met u delen. Aan het einde zal ik ook enkele opmerkingen maken over Griekenland.
Deze Europese Raad zal heel belangrijke stappen zetten om te waarborgen dat de economische beleidsvorming van de Europese Unie zowel samenhangender als doeltreffender wordt.
Op de eerste plaats hebben we het pakket voor economische governance. Ik ben het Parlement oprecht dankbaar voor het uiterst zware werk die het heeft verricht en de inzet die het heeft getoond in het handhaven van een hoog ambitieniveau op dit punt. Later vanmiddag zal commissaris Rehn, namens de Commissie, onze gedetailleerde standpunten over deze uiterst belangrijke aangelegenheden verwoorden. Ik verwacht dat het Parlement en de lidstaten nu tot overeenstemming zullen komen, want vaststelling van het pakket voor economische governance is fundamenteel voor ons veelomvattende antwoord op de crisis.
Overeenstemming over dit pakket is van wezenlijk belang. Het zal uiterst moeilijk zijn om aan onze burgers uit te leggen waarom we het niet eens kunnen worden over de fundamentele pijlers van het antwoord op deze crisis, wanneer we proberen te reageren op uitdagingen van deze grootte. Ik denk dat het akkoord over dit pakket onze economische toezichtmechanismen op Europees niveau zal versterken. Het zal de Europese Unie veel beter in staat stellen om te voorkomen dat er onhoudbare overheidsschulden en -tekorten en schadelijke macro-economische onevenwichtigheden ontstaan. Ook al is voorkomen beter dan genezen, we zullen ook beter in staat zijn om actie te ondernemen om deze situaties te corrigeren, als ze zich toch voordoen.
Op de tweede plaats verwacht ik dat de staatshoofden en regeringsleiders de specifieke aanbevelingen per land goedkeuren die de Commissie op 7 juni heeft gepresenteerd. Zoals u weet, is dit de eerste keer dat we een dergelijke collectieve exercitie op Europees niveau uitvoeren.
De aanbevelingen zijn gebaseerd op een uitgebreide analyse door de Commissie van de plannen van de lidstaten voor duurzame groei en het scheppen van werkgelegenheid, in combinatie met gezonde overheidsfinanciën. De aanbevelingen zijn gericht, meetbaar en afgestemd op de meest urgente uitdagingen van elk land. Natuurlijk zijn de discussies tussen de Commissie en de lidstaten over deze aanbevelingen bij tijd en wijlen zeer intens geweest, maar ik ben blij dat het algemene resultaat het hoge ambitieniveau heeft behouden.
We kunnen niet aan de ene kant de voordelen van de eengemaakte markt opstrijken en aan de andere kant roekeloze economische beleidsvorming negeren. Het is zinloos om een splinternieuw pakket voor economische governance te ondertekenen, als de lidstaten in dezelfde week vraagtekens plaatsen bij de methodologie en onafhankelijke aanbevelingen van de Commissie in de exercities per land. Deze nieuwe manier van beleidsvorming is ook een krachtig verzoek om collectieve verantwoordelijkheid, want de economische ruimte van de Europese Unie is zo veel meer dan de som van onze afzonderlijke economieën.
Op de derde plaats zal de Europese Raad naar verwachting in 2013 de verdragswijziging goedkeuren die nodig is om de oprichting van het Europees stabiliteitsmechanisme mogelijk te maken, met zijn capaciteit om - onder strikte voorwaarden - de lidstaten in de eurozone in financiële moeilijkheden bij te staan.
Het Europees stabiliteitsmechanisme is, tezamen met de verhoging van de effectieve leencapaciteit van de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF), een duidelijk blijk van onze inzet om de stabiliteit van de eurozone te waarborgen op basis van gezonde en duurzame overheidsfinanciën.
U herinnert zich wellicht dat de noodzaak om de effectieve leencapaciteit van de EFSF te versterken een heel belangrijk onderwerp was, toen de Commissie in januari de jaarlijkse groeianalyse presenteerde. We kregen toen heel veel kritiek, maar nu hebben de regeringen van Europa - unaniem - besloten om de effectieve leencapaciteit te vergroten. Ik vraag me af of het niet mogelijk was geweest om dit een paar maanden geleden goed te keuren.
Het pakket voor economische governance, de specifieke aanbevelingen per land en de stabiliteitsmechanismen: dit is hoe Europa serieus lessen moet trekken uit de crisis en daarnaar moet handelen. De Commissie zal haar uiterste best doen om deze onwrikbare standvastigheid in alle te bespreken aangelegenheden te behouden.
Om te reageren op de economische crisis moeten alle sectoren een bijdrage leveren, en geen enkele sector meer dan de financiële sector. Ik heb het Parlement beloofd dat de Commissie met een formeel wetgevingsvoorstel over een financiële belasting zal komen.
Het voorstel zal drie doelen hebben. Op de eerste plaats versnippering van de interne markt voor financiële diensten voorkomen, want er wordt een toenemend aantal ongecoördineerde nationale belastingmaatregelen ingevoerd. Op de tweede plaats heeft deze financiële belasting ook tot doel passende ontmoedigingen in te voeren voor al te risicovolle of puur speculatieve transacties. Op de derde plaats wil zij waarborgen dat financiële instellingen een eerlijke en substantiële bijdrage leveren aan het delen van de kosten van de recente crisis, alsmede iets doen aan zorgen met betrekking tot excessieve winsten.
De zeer hoge bonussen die nog steeds worden betaald aan bankiers - bankiers die soms zijn gered met hoge sommen geld van de belastingbetalers - wijzen erop dat er excessieve winsten worden gemaakt in de bankensector en dat de bankensector ook moet bijdragen aan het gemeenschappelijk algemeen belang.
(Applaus)
Het tweede grote onderwerp voor de Europese Raad is migratie. De kwestie van de migratie is in de afgelopen maanden op de voorgrond getreden, in het bijzonder onder druk van de recente gebeurtenissen in het zuidelijke Middellandse Zeegebied.
Ik heb het Parlement in mei toegesproken over het migratiepakket van de Commissie, dat recente en toekomstige beleidsinitiatieven in een kader plaatst dat de EU en haar lidstaten in staat stelt om asiel, migratie en mobiliteit van onderdanen van derde landen in een veilige omgeving te beheersen.
Laten we eerlijk zijn, migratie is een onderwerp dat met veel emoties is omgeven. Ik wil echter duidelijk zeggen dat de Commissie pogingen om de principes van Schengen te ondermijnen niet zal accepteren. Ik denk zelfs dat we precies het tegenovergestelde zullen zien, door een versterking van de Europese aanpak van migratie en het vrije verkeer.
De Commissie heeft voorgesteld om het bestuur van het Schengengebied te versterken, om zo het vertrouwen van de lidstaten in het doeltreffende beheer van onze buitengrenzen te vergroten.
Dit zal worden gedaan zowel door versterking van het agentschap voor de buitengrenzen Frontex als door een evaluatiemechanisme volgens welk nationale agentschappen voor het beheer van grenzen gezamenlijk zullen werken aan de beoordeling van bedreigingen. We verkennen ook de haalbaarheid van een waarborgenstelsel dat het mogelijk maakt om op Europees niveau besluiten te nemen om mogelijke moeilijke situaties het hoofd te bieden, wanneer onze gemeenschappelijke buitengrenzen onder exceptionele druk staan of wanneer lidstaten verzuimen om hun verplichtingen na te komen om hun grenzen te controleren. Besluiten over de beste wijze om zulke situaties aan te pakken zouden moeten worden genomen op het niveau van de Europese Unie, zodat unilaterale acties door de lidstaten worden vermeden. Als uiterste mechanisme, en als de kritieke situatie dit rechtvaardigt, zouden deze besluiten kunnen voorzien in de tijdelijke herinvoering van controles aan de binnengrenzen, maar altijd in een communautair kader.
Dit betekent niet dat de afschaffing van de binnengrenzen ongedaan wordt gemaakt. Dit is een manier om de Europese dimensie van het stelsel te versterken, zodat individuele lidstaten zich niet gedwongen voelen om unilateraal op te treden. Ik zal duidelijke steun van de Europese Raad zoeken voor deze aanpak, zodat gedetailleerde voorstellen van de Commissie definitief kunnen worden gemaakt en een kans van slagen hebben.
Het migratiepakket wordt vervolledigd door voorstellen voor een gemeenschappelijk, efficiënt en beschermend asielstelsel dat asielzoekers gelijke behandeling in de hele Europese Unie garandeert. Ik vertrouw erop dat het Parlement en de Raad de voorstellen die zijn vervat in de herziene voorstellen van de Commissie voor minimumnormen voor de opvang van asielzoekers en voor de vluchtelingenstatus zullen goedkeuren. Ik zal de Europese Raad vragen om de voltooiing van het hele asielpakket zo snel mogelijk en binnen de overeengekomen termijn te steunen.
De Europese Raad heeft ook de situatie in ons nabuurschap besproken, in het bijzonder de tenuitvoerlegging van het Partnerschap voor democratie en gedeelde welvaart met de zuidelijke Middellandse Zeelanden. Dit partnerschap is uiterst belangrijk voor onze Arabische partners, die van de Europese Unie steun hopen te krijgen voor de democratische overgang in het zuidelijke Middellandse Zeegebied. We mogen hen niet teleurstellen.
Een ander punt op de agenda van de komende Europese Raad is de aanbeveling van de Commissie dat Kroatië de achtentwintigste lidstaat van de Europese Unie wordt, hopelijk per 1 juli 2013. Er moet nog veel werk worden verricht, maar ik hoop dat we aan het einde van de maand tijdens de toetredingsconferentie de resterende hoofdstukken kunnen ondertekenen.
Tot slot een woord over Griekenland, want ik hoop dat de lidstaten ook gelegenheid zullen hebben om op het hoogste niveau over deze situatie te spreken, die niet alleen belangrijk is voor een van de lidstaten van onze Unie, maar volgens mij ook voor de stabiliteit van de eurozone en voor de stabiliteit van de Europese Unie als geheel. De kwestie Griekenland brengt heel belangrijke kwesties naar voren, niet alleen in termen van financiële stabiliteit, maar ook in termen van sociale betrokkenheid en in termen van de politieke vastberadenheid van de Europese Unie.
De stemming van gisteravond in het Griekse parlement stelt de regering in staat om te bouwen aan consensus en steun voor het met de Europese Unie en het IMF overeengekomen hervormingspakket van fiscale maatregelen, privatiseringen en hervormingen die noodzakelijk zijn voor Griekenlands terugkeer naar groei. Want laten we volstrekt eerlijk zijn, er is geen alternatief voor dit plan. Laten we daar dus naar handelen.
Ik weet dat veel mensen in Griekenland een periode doormaken van grote problemen en onzekerheid. Mijn boodschap aan de Grieken is dat Europa haar woord houdt, als de regering actie onderneemt. Als Griekenland kan aantonen dat het zich werkelijk verbindt tot het met de Europese Unie en het IMF overeengekomen hervormingspakket, begeleiden wij Griekenland op zijn weg terug naar groei. Begrotingsconsolidatie is absoluut noodzakelijk, maar het doel is groei.
We mogen nooit vergeten dat een euro die wordt uitgegeven aan rente op schulden, een euro is die niet naar de bevolking van Griekenland kan gaan, dus het is van zeer groot belang de schuld te verkleinen en het tekort te beheersen, zodat we het vertrouwen in de Griekse economie kunnen herstellen, teneinde groei te bevorderen.
Tegelijk is het uiterst belangrijk dat de Grieken begrijpen dat een nationale consensus nodig is in het licht van zulke moeilijke omstandigheden: een nationale consensus en geen kortzichtige partijpolitiek. We hebben een nationale consensus nodig in Griekenland, zodat Griekenland het vertrouwen van de partners en de markten kan winnen op het punt van de zeer belangrijke hervormingen die nodig zijn.
(Applaus)
Maandagavond heb ik een ontmoeting gehad met premier Papandreou, en we hebben ook gesproken over een strategischer gebruik van onze Europese structuurfondsen. Griekenland kan uit hoofde van het cohesiebeleid toegang krijgen tot een aanzienlijk bedrag aan Europese middelen. Ik denk dat we hun absorptietempo moeten verhogen en deze middelen naar voren moeten halen, om een aanzienlijk effect op de verbetering van het concurrentievermogen en de werkgelegenheid te bereiken.
Dit zal gebeuren binnen de bestaande middelen. Het zal een veelomvattend programma van technische bijstand zijn, gericht op groei en banen, maar met het karakter van een noodmaatregel, want - ik herhaal - Griekenland verkeert in een noodsituatie.
Ik zal deze kwesties met de Europese Raad bespreken: wat we samen met Griekenland kunnen doen. Wij, de Commissie, kunnen dit invoeren, bilateraal met de regering, maar ik denk dat iedereen die iets bij kan dragen, een inspanning moet leveren, en wel in de vorm van technische bijstand afkomstig van de verschillende lidstaten.
De Griekse regering is bereid om met ons aan de slag te gaan met deze aanpak. Ik denk dat we ook bereid moeten zijn om hier op een heel positieve manier op te reageren, altijd op basis van strikte voorwaardelijkheid voor wat betreft de noodzakelijke hervormingen voor dat land.
De tenuitvoerlegging van de hervormingsplannen van Griekenland vraagt om exceptionele inspanningen van de Griekse bevolking. De Commissie stelt nu een exceptioneel antwoord voor, als een teken aan de Griekse bevolking dat er hoop is. Zij brengen offers, en we weten dat ze offers brengen, maar aan het einde van de weg gloort hoop, en oplossingen liggen binnen hun bereik. Zij voeren diverse belangrijke bezuinigingen door, maar deze bezuinigingen zijn noodzakelijk voor groei. Groei is het antwoord, en we zullen er samen met de Griekse autoriteiten en de Griekse bevolking aan werken om die doelstelling te verwezenlijken.
Joseph Daul
namens de PPE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Commissie, fungerend voorzitter van de Raad, minister Győri, ik wilde eerst kort het woord tot u richten, als blijk van erkenning voor al het werk dat u hebt verricht en vooral voor de methodische aanpak die u hebt gehanteerd en de uren die u aan deze klus hebt besteed, samen met het Parlement vooral. Ik denk dat dit moet worden gezegd, en dus, nogmaals, hartelijk dank.
(Applaus)
U geeft haar applaus, en hoe kan het ook anders: we hebben haar goed opgeleid binnen onze fractie. Daarom kent ze het reilen en zeilen binnen het Parlement.
Zelden heeft een bijeenkomst van de Europese Raad in een zo moeilijke en beladen context plaatsgevonden. Zelden hebben de mensen in onze lidstaten zulke hoge verwachtingen gehad, verwachtingen over moedige en gezamenlijke besluiten van hun leiders over de brandende kwestie van de euro en de schuldencrisis, maar ook over economische governance. In verscheidene landen, en met name in Griekenland, zijn onze medeburgers het spoor bijster, bang en buitengewoon bezorgd over hun toekomst en die van hun kinderen. Ik zou graag van deze gelegenheid gebruik maken om drie boodschappen over te brengen aan onze Griekse vrienden.
Allereerst, Europa is solidair met hen en wij Europeanen doen alles wat in onze macht ligt om ze uit een buitengewoon moeilijke situatie te bevrijden, in een geest van solidariteit en verantwoordelijkheid - en ik leg de nadruk op het woord verantwoordelijkheid.
Ten tweede, de situatie waarmee zij momenteel geconfronteerd worden komt voort uit het feit dat ze jarenlang boven hun stand hebben geleefd - net als talloze andere landen in Europa overigens. Dit moet gezegd, en ik roep alle Europeanen op de werkelijkheid onder ogen te zien.
Mijn derde boodschap vloeit voort uit de eerste twee: Europa kan Griekenland, of om het even welk ander land dat in moeilijkheden verkeert, alleen helpen als het er alles aan doet om zijn economische en financiële situatie duurzaam te saneren. Dit zal gepaard gaan met offers, maar zal uiteindelijk leiden tot positieve veranderingen voor het land. Ook dit moet gezegd, en onwillekeurig moet ik denken aan het voorbeeld van Letland, dat enkele jaren geleden nagenoeg failliet was en dankzij een moedig herstelbeleid onder leiding van de tot tweemaal toe herkozen premier Valdis Dombrovski zijn begroting weer in evenwicht heeft weten te brengen.
Tegenover de huidige situatie kunnen we twee verschillende houdingen aannemen: of we gaan demonstreren en staken - dat is onderdeel van de vakbeweging (ik was zelf vakbondslid) - of, na uiting te hebben gegeven aan onze bezorgdheid, gaan we aan de slag om de situatie te herstellen door middel van rechtvaardig beleid.
Dames en heren, mijn fractie pleit voor een krachtige impuls. Alle lidstaten moeten onder ogen zien dat veranderingen even noodzakelijk als heilzaam zijn. We zullen niet uit deze crisis geraken door zondebokken aan te wijzen (Europa, het Internationaal Monetair Fonds of anderen), maar door onze mouwen op te stropen - en met 'we' bedoel ik uiteraard de politiek, maar ook alle 500 miljoen Europese burgers.
Daarmee kom ik weer uit bij de Europese Raad, waarvan we verwachten dat hij de Europese solidariteit bevestigt. Maar los van de huidige crisis en om een duurzaam herstel te bewerkstelligen, verwachten we ook verregaande hervormingen op het gebied van economische governance; immers, we hebben het monetaire gedeelte van de economische en monetaire unie weliswaar voltooid, met de euro, maar het economische gedeelte laat te wensen over, en daarvoor betalen we nu een hoge prijs. De Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) roept op de communautaire methode te hanteren bij de onderhandelingen over het wetgevingspakket, zodat onze lidstaten hun verplichtingen niet te makkelijk kunnen ontlopen, zoals ze in het verleden hebben gedaan. Wanneer de Raad, samen met het Parlement, economische regels invoert die de 27 lidstaten geacht worden na te leven, kan het niet zo zijn dat er bij de eerste de beste gelegenheid van wordt afgeweken. We willen gewoon een garantie dat ze zullen worden nageleefd. Als de crisis die we momenteel doormaken ergens goed voor is, dan is het dat we van het verleden moeten leren. Ik hoop dat iedereen in dit Parlement hiervan doordrongen is.
Laat ik met iets positiefs afsluiten, door het verwachte besluit van de Raad over de op handen zijnde toetreding van Kroatië toe te juichen. Kroatië zal naar verwachting over een paar maanden de 28e lidstaat van de Europese Unie worden. Dit besluit zal een beloning zijn voor de enorme inspanningen van het Kroatische volk en hun regering, waarvan ik de moed en gemeenschapszin hier wil loven. Deze toetreding is een belangrijk en positief signaal voor de Europeanen, die momenteel aan zichzelf twijfelen. De waarden die Europa belichaamt - solidariteit, verdraagzaamheid, openheid naar anderen, respect voor minderheden, eerbied voor de mensenrechten en de menselijke waardigheid - hebben onze steun nog nooit zo verdiend als in deze tijden van mondialisering, nu het machtsevenwicht alle andere belangen te vaak naar de achtergrond dringt. Ik weet zeker dat als de Europeanen dit willen, en als gemeenschapszin het wint van verdeeldheid en populisme, we sterker uit deze moeilijke tijden zullen komen. Ik hoop dat de staatshoofden en regeringsleiders de voorkeur zullen geven aan deze visie boven elke andere overweging.
Martin Schulz
namens de S&D-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Europees Parlement heeft zich zelden tijdens een heviger crisis opgemaakt voor een vergadering van de Europese Raad. Ik geloof dat wij ons weinig illusies hoeven te maken. Deze vergadering van de Europese Raad zal een historische worden, omdat er over de toekomst van deze Unie zal worden besloten.
Ik las van de week een interessante stelling in een Duitse krant. De markten, zo schreef deze Duitse krant, wantrouwen de Europese Unie omdat zij er geen vertrouwen meer in hebben dat deze een oplossing voor de problemen vindt. De bevolking van Europa, de burgers, wantrouwen de Europese Unie omdat zij er geen vertrouwen meer in hebben dat de regeringen een oplossing voor de problemen vinden. Wij verkeren in een ernstige crisis. Wij verkeren in een vertrouwenscrisis ten aanzien van het Europese project. Iedereen krijgt de crisis die hij verdient. Onze problemen zijn al veel langer bekend. De vraag is of wij deze willen aanpakken op doortastende of wankelmoedige wijze, en of wij de moed hebben de problemen ook echt aan te pakken of dat onze lafheid ons uiteindelijk op de knieën krijgt.
Laat ik één ding zeggen, en dat is misschien wel een van de meest impopulaire boodschappen waarmee wij in Europa momenteel kunnen komen. Toch zal ik het niet laten te zeggen, omdat het ook echt mijn overtuiging is dat het klopt. Wij hebben geen behoefte aan minder Europa, wij hebben behoefte aan meer! Wij moeten de moed tonen om de crisis te overwinnen op basis van Europese middelen.
(Applaus)
Waarom hebben wij behoefte aan meer Europa? Deze bijeenkomst van de Raad gaat voornamelijk over twee dingen. Ten eerste moeten de staatshoofden en regeringen hun gezag terugwinnen, aangezien het niet alleen de staatshoofden en regeringen zijn die beslissen. In de wereld waarin wij leven zijn er 43 ondernemingen met een balanstotaal dat groter is dan de nationale begroting van een middelgrote EU-lidstaat als Polen. Dat betekent dat er 43 directeurs zijn die minstens even machtig zijn als de minister-president van Polen. Deze mensen beslissen over het lot van mensen in ons continent. Is hier ooit wel eens gedebatteerd - en dit is weer een heel ander punt - over de vraag of het wel juist is dat precies voorafgaand aan een vergadering van de Raad Ecofin, aan een vergadering van de Europese Raad, een, twee of drie kredietbeoordelingsbureaus bepalen of de oplossingen die zijn voorgesteld, wel passend zijn? Wie zwaaien er nu eigenlijk echt de scepter over de economische ontwikkelingen in Europa? En wie zit daar achter?
En wie betaalt deze kredietbeoordelingsbureaus eigenlijk voor hun beoordelingen? Ze doen het immers toch niet alleen voor een plekje in het hiernamaals? Uiteraard ontvangen zij voor hun voorstellen geld van belanghebbenden. De staatshoofden en regeringen moeten daarom de moed opbrengen om de soevereiniteit over hun nationale en democratische bevoegdheden om in te grijpen, weer terug te winnen. De enige manier waarop zij dit kunnen doen, is door zich te verenigen.
(Applaus)
Zij zullen hier nooit in slagen als zij zichzelf opsplitsen in afzonderlijke delen. In de 27 lidstaten van de EU woont momenteel 7,8% van de wereldbevolking. Uit bevolkingsstatistieken blijkt dat in 2050 nog slechts 4% van de wereldbevolking hier zal wonen. De resterende 96% van de wereldbevolking zal zich niet alleen op Europa oriënteren. De opkomende machten, de opkomende economieën van deze wereld zitten er niet op te wachten dat Europa zich opsplitst in afzonderlijke delen, van grote delen zoals Duitsland tot heel kleine deeltjes zoals Malta, in de overtuiging dat elk afzonderlijk deel zichzelf wel op eigen houtje kan redden - de renationaliseringsretoriek waar veel politici hun kiezers op trakteren. Wij kunnen binnen de intercontinentale concurrentie alleen overleven - in ecologisch, economisch, financieel en monetair opzicht - als wij onszelf verenigen, en als wij de gezamenlijke wil hebben om uit te groeien tot de sterkste economie van de wereld - want dat is wat Europa is als het zijn eenheid weet te behouden - en om het Europese project te laten slagen doordat wij ons verenigen in solidariteit. En solidariteit betekent dat wij zullen moeten delen. De sterkste schouders wat meer dan de zwakste. Dat betekent overigens niet dat wij een financiële belasting moeten heffen; het betekent wel een belasting op financiële transacties. Als ik naar de supermarkt ga en ik koop een pak melk, dan betaal ik btw. Als ik een financieel product verkoop, hoef ik geen belasting te betalen. Dat klopt niet. Daarom is deze belasting op financiële transacties nodig.
(Applaus)
Deze dingen zijn allemaal al eerder uiteengezet. Zij liggen nu op tafel. Of wij slagen erin Europa in eenheid samen te brengen en niet de ene lidstaat uit te spelen tegen de andere, en niet de gevoelens van de een uit te spelen tegen die van een ander, of het Europese integratieproject staat op losse schroeven. Als de Europese Unie als transnationaal project ter waarborging van de vrede en de welvaart mislukt en de Unie uiteenvalt, dan valt er meer uiteen dan alleen maar een politieke Unie. Dan zullen de demonen van de 20ste eeuw die dit continent in de ellende hebben gestort, snel weer de kop opsteken. De verdediging van Europa is meer dan een Europese top, het is de verdediging van een formidabel idee.
(Applaus)
