Europese Adviescommissie voor statistische governance - Europees Raadgevend Comité voor communautair beleid inzake statistische informatie (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen:
van Sharon Bowles, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van de Europese Adviescommissie voor statistische governance - C6-0348/2006 - en
van Ieke van den Burg, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Raadgevend Comité voor communautair beleid inzake statistische informatie - C6-0379/2006 -.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in 2005 heeft de Commissie met steun van de Raad en het Parlement een proces opgestart om de statistische governance in de Europese Unie te hervormen, met als doel de onafhankelijkheid, integriteit en verantwoordingsplicht van de nationale bureaus voor de statistiek van alle lidstaten en de Unie, en uiteraard van Eurostat, het Europese bureau voor de statistiek, te versterken.
Het eerste aspect van dit proces was de goedkeuring in mei 2005 van een Praktijkcode Europese statistieken. De toepassing van die code heeft geleid tot nauwere samenwerking tussen Eurostat en de nationale bureaus voor de statistiek en tot betrouwbaardere statistische gegevens die voor talrijke doeleinden worden verzameld; in het bijzonder wil ik echter één doelstelling noemen die hier in de loop der jaren onderwerp van discussie is geweest, namelijk de procedure bij buitensporige overheidstekorten.
Toen de Commissie de praktijkcode voorstelde, adviseerde zij ook dat er als tegenwicht voor de focus op zelfregulering een rapportagesysteem zou komen om de naleving van de code te controleren. Daardoor ontstond het idee om een onafhankelijk extern adviesorgaan op te richten dat een actieve rol zou spelen bij het toezicht op de uitvoering van de praktijkcode in het Europees statistisch systeem als geheel.
Tegelijkertijd merkte de Commissie op dat het goed zou zijn de werking en samenstelling van het Europees Raadgevend Comité voor statistische informatie op economisch en sociaal gebied te evalueren, met als doel het comité efficiënter te maken en het een meer strategische rol te geven. De Ecofin-Raad en meer in het algemeen de nationale statistische instanties waren blij met beide aanbevelingen en de Commissie concretiseerde deze vorig jaar oktober in twee voorstellen; vandaag debatteren we over deze voorstellen in de verwachting dat zij in eerste lezing worden aangenomen. Wat dit laatste betreft wordt hopelijk duidelijk of u het met mij eens bent.
In dit verband wil ik vooral de twee rapporteurs, mevrouw Bowles en mevrouw Van den Burg, complimenteren met hun werk en de kwaliteit van hun verslagen.
Deze versterking van de Europese statistische governance wordt aangevuld met een nieuw Commissievoorstel dat slechts enkele dagen geleden, op 16 oktober, is goedgekeurd en dat tot doel heeft de verordening betreffende de productie van Europese statistieken te herzien. Ook dat voorstel moet via de medebeslissingsprocedure door Raad en Parlement worden goedgekeurd en daarom zullen wij de komende maanden de gelegenheid krijgen om het hier te bespreken.
Dankzij al deze initiatieven zal de Unie worden uitgerust met een modern, betrouwbaar en efficiënt Europees statistisch systeem waarmee het vertrouwen van de burger in officiële statistische gegevens kan worden vergroot. Ik verwijs nogmaals naar de debatten die we de afgelopen jaren vaak in dit Huis hebben gevoerd over het belang van betrouwbare begrotingsgegevens of van betrouwbare gegevens voor andere nationale overheidsrekeningen, BBP, enzovoort of de noodzaak van een prijsindex waarop het publiek volledig kan vertrouwen.
Wat betreft de verslagen waarover we vanavond debatteren, hadden wij liever gezien dat er meer respect was getoond voor het evenwicht tussen de instellingen, zoals die volgens ons bedoeld is in het oorspronkelijke voorstel. Het gaat hier om het evenwicht in relatie tot de benoeming van de leden van de Europese Adviescommissie voor statistische governance en de opstelling en verzending van de verslagen van die commissie. Hoe het ook zij, de Commissie erkent dat de amendementen op de oorspronkelijke voorstellen beslist belangrijk zijn; deze amendementen hebben de steun van de Raad en het Parlement en tasten de kern van onze oorspronkelijke voorstellen niet aan.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, wil ik, voordat ik afsluit, opnieuw de rapporteurs en de Commissie economische en monetaire zaken bedanken voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht en voor hun niet aflatende steun voor de inspanningen van de Commissie om ons statistisch systeem te moderniseren en betrouwbaarder en meer solide te maken.
Sharon Bowles  
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit besluit betreft het opzetten van de Europese Adviesraad voor statistische controle. Statistieken worden gebruikt door lidstaten, door de EU, internationaal en door vele andre belanghebbenden voor uiteenlopende doeleinden. Zij worden bijvoorbeeld gebruikt door de Europese Centrale Bank voor economische analyse; de Commissie levert, via Eurostat, statistieken die zijn samengesteld uit gegevens van de lidstaten.
Een paar jaar geleden rezen er vragen over de geloofwaardigheid van statistieken die door een aantal lidstaten aan de EU-instellingen werden verstrekt, en het was duidelijk dat er een soort van kwaliteitscontrole nodig was. Zoals de commissaris opmerkte in zijn reactie, werd er een gedragscode voor statistische procedures samengesteld. Om de consistentie en het volgen van de gedragscode te controleren, wordt elk nationaal bureau voor de statistiek gecontroleerd door een andere lidstaat en Eurostat. Als extra controle werd tevens voorgesteld om een onafhankelijke adviesraad op hoog niveau in te voeren. Deze commissie, nu de Europese Adviesraad voor statistische controle geheten, is het onderwerp van dit voorstel.
Het klopt dat er een hoge mate van gevoeligheid bij alle partijen bestaat over hoe opdringerig de rol van de adviesraad kan zijn. Ik ben het huidige Portugese voorzitterschap dankbaar, en het vorige, Duitse voorschitterschap, en ook de Commissie voor haar eerlijkheid over deze gevoeligheden. Het Parlement was natuurlijk vastbesloten dat de adviesraad meer dan zomaar een waarmerk voor het verslag van de Commissie moest zijn. Wij hebben echter overeenstemming bereikt over een evenwichtig en haalbaar voorstel waarin de meeste van de amendementen van het Parlement in de een of andere vorm zijn opgenomen. Ik ben bijzonder verheugd dat wij erin geslaagd zijn met de Raad overeen te komen dat de dialoog aangemoedigd moet worden, niet alleen tussen de adviesraad en het comité voor statistische programma's en de Europese Adviesraad voor statistische controle, maar ook met belangenorganisaties van de lidstaten.
De adviesraad zal verslag uitbrengen aan het Parlement en de Raad en zal in zijn verslag een beoordeling van de uitvoering van de gedragscode binnen het europees statistisch systeem in zijn geheel opnemen. De adviesraad zal de Commissie ook adviseren over passende maatregelen om uitvoering van de gedragscode in verband met Eurostat en het Europese statististische systeem in zijn geheel te vergemakkelijken. Zij zal nader adviseren over het bekendmaken van de gedragscode bij gebruikers en gegevensverstrekkers en over het updaten van de gedragscode. Maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de adviesraad onafhankelijk blijft en dat het Parlement bij de afspraken wordt betrokken, zijn ook in het verslag opgenomen. Dus na raadpleging van de adviesraad, kiest de Raad de voorzitter van de adviesraad en keurt het Europees Parlement diens benoeming goed. Het Parlement en de Raad stellen ieder drie raadsleden aan. De voorzitter mag geen huidig lid van een nationaal bureau voor de statistiek, of van de Commissie zijn, of een dergelijke functie in de afgelopen twee jaar vervuld hebben. Wij hebben soortelijke uitsluitingen voor alle raadsleden overwogen, maar dat is niet echt praktisch. Wij hebben echter een eis toegevoegd dat de adviesraad een reeks complementaire vaardigheden en ervaringen biedt. Als wij niet voor het juiste evenwicht hebben gezorgd, moet de adviesraad zelf uitzoeken of zij gedwarsboomd is of niet, dus er is een bepaling voor een beoordeling na drie jaar. Dit biedt de adviesraad en de anderen voldoende tijd om aan te kunnen geven of de procedures werken en effectief zijn, of dat er wijzigingen noodzakelijk zijn - en deze beoordeling moet serieus worden uitgevoerd.
Parlement, het Portugese voorzitterschap en de Commissie hebben een zeer effectieve dialoog over dit dossier gehad, en ik bedank hen hiervoor. Ik ben verheugd dat ik dit voorstel er in de eerste lezing door kan krijgen, met de steun van schaduwrapporteurs, die ik eveneens bedank.
Ieke van den Burg  
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, laat mij eerst twee inleidende opmerkingen maken. Ten eerste, is het thema statistieken kennelijk niet een erg opwindend onderwerp en wordt altijd aan het einde van de agenda geplaatst. Maar wat mij enigszins zorgen baart, is dat er politici, parlementsleden en anderen zijn die graag en veelvuldig klagen over het verstrekken van statistieken. Maar als er dan een gelegenheid is om daadwerkelijk iets te verbeteren, zijn zij niet actief betrokken bij het verbeteren van de situatie.
Ten tweede, hoop ik dat de commissaris tenminste waardeert dat wij dit debat houden. Mevrouw Bowes en ik hebben gezegd dat het voor ons niet echt noodzakelijk is om een debat te houden. Maar het is belangrijk om het feit te benadrukken dat u iets aan de statistieken heeft gedaan, en deze kwestie verdient enige aandacht. Dus ik hoop dat u het ons niet kwalijk neemt dat wij u op dit tijdstip nog hier houden.
Laat mij u dan feliciteren met de zeer concrete maatregelen die u heeft genomen ten opzichte van de problemen met statistieken die zich in het recente verleden verschillende malen voordeden. Ik weet dat u dit moest doen in de politieke manoeuvreerruimte die de Raad u heeft verleend, omdat wij ervan op de hoogte zijn dat de Europese Commissie de lidstaten niet kan verplichten om onafhankelijke bureaus voor de statistiek op te richten en ze voor te schrijven hoe ze te werk moeten gaan en hoe ze met cijfers en gegevens om moeten gaan.
De ministers en parlementsleden die het luidst en krachtigst geklaagd hebben over het gebrek aan betrouwbaarheid van de cijfers van anderen, zijn tevens degenen die niet willen dat u zich met hun zaken bemoeit en hun autonomie aantast en hun manier van omgaan met statistieken. Dit is het probleemgedrag waar tegen op getreden moet worden.
Maar in dit licht denk ik dat het verstandig van u was, commissaris, om via een pragmatische benadering vanuit de basis te focussen op beoordelingen van collega's en een gedragscode, en de heersende structuur van het statistische stelsel te hervormen door een nieuwe adviesraad op hoog niveau in te stellen, waar mevrouw Bowles over sprak, en door het bestaande Europees Raadgevend Comité voor statistische informatie op economisch en sociaal gebied (CEIES), dat zich bezighield met economische en sociale statistieken, te hervormen tot een meer gestroomlijnd en kleiner raadgevend comité met een breder mandaat.
In het verslag van mevrouw Bowles en mij hebben wij getracht dit nog meer te verbeteren, en de benadering van de Commissie te verstevigen en versterken. Tegelijkertijd hebben wij er - overeenkomstig uw voorstel - ook voor gezorgd dat deze twee nieuwe organen in de Europese familie naar behoren kunnen functioneren, en met meer onafhankelijkheid van de Commissie en Eurostat.
Mogelijk strookt dit niet volledig met de bedoelingen van de Commissie; ik wil niettemin mijn waardering uitspreken voor de directeur-generaal van Eurostat voor het zeer grootmoedig aanvaarden van het feit dat wij hem zijn stemrechten ontnamen in het stelsel dat wij bedachten.
Ik wil ook mijn waardering uitspreken voor het Portugese voorzitterschap, en voor mevrouw Cordeiro, voor de efficiënte wijze waarop zij de werkgroep van de Raad voorzat, en na onderhandeling met ons een overeenkomst in eerste lezing afsloot. Dit was een zeer efficiënte en zeer tijd- en bureaucratiebesparende procedure. Dus de heer Hans-Peter Martin, die ook gevraagd heeft het woord te voeren, kan een voorbeeld zien van hoe wij op een heel efficiënte manier dit soort medebeslissingsprocedures kunnen afhandelen.
Laat mij in het kort een aantal van de aspecten van de adviesraad statistieken geven, wat ik schriftelijk zal doen. Als u het dossier leest, ziet u waar wij de wijzigingen hebben aangebracht, dus ik zal dit hier niet herhalen. Ik blijf trouw aan mijn wens dat deze twee organen daadwerkelijk enig bewustzijn en enige verbetering teweegbrengen in de wijze waarop de statistiekstelsels functioneren, en ons zullen helpen om betrouwbare cijfers te krijgen en onze economische activiteiten te baseren op betrouwbare gegevens.
Jean-Paul Gauzès
namens de PPE-DE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, de verbetering van het Europees statistisch systeem vindt plaats binnen het bredere kader van gezond economisch bestuur in de Unie en vooral van de aanpassing van het Groei- en Stabiliteitspact. Net als de Commissie en de lidstaten zou ik graag zien dat de kwaliteit van de statistische informatie omhooggaat. Of kan worden vastgesteld dat er sprake is van een buitensporig tekort, hangt mijns inziens af van de betrouwbaarheid van de gegevens. Onbetrouwbare gegevens zetten het hele Groei- en Stabiliteitspact op losse schroeven.
Willen we het Pact flexibel kunnen uitvoeren, waartoe via een hervorming tijdens de Europese Raad van maart 2005 werd besloten, dan moeten de benodigde cijfers onbetwistbaar en verifieerbaar zijn. Deze betrouwbaarheid is eveneens belangrijk met het oog op de uitbreiding van de eurozone. Wij moeten leren van de lessen uit het verleden! De Europese Unie heeft zich reeds genoodzaakt gezien de statistieken met betrekking tot het begrotingstekort en de schulden van een lidstaat opnieuw tegen het licht te houden; op dit moment willen verscheidene lidstaten toetreden tot de eurozone en dus zal de hoeveelheid te verwerken statistische informatie toenemen evenals het aantal partijen dat bij de discussies betrokken zal zijn.
Bij de voorgestelde verbetering van het Europees statistisch systeem gaat het erom de legitieme zorgen weg te nemen over de geldigheid van de gegevens die de lidstaten verstrekken, en over de wijze waarop deze gegevens worden gecontroleerd. We moeten voorkomen dat het hele statistische systeem onder verdenking komt te staan en dat het vermogen van Eurostat om de door de lidstaten verstrekte begrotingsgegevens te verifiëren, in twijfel wordt getrokken.
Daarom steun ik deze hervorming, die ten eerste zal leiden tot de oprichting van een Europees Raadgevend Comité voor communautair beleid inzake statistische informatie en ten tweede tot de instelling van een Europese Adviescommissie voor statistische governance. Beide organen kunnen actief helpen bij het toezicht op de uitvoering van de praktijkcode binnen het hele Europese statistische systeem.
Uiteraard steun ik de voorstellen van onze twee uitstekende rapporteurs.
Wolf Klinz
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, zoals u reeds hebt gezegd, commissaris, zijn statistieken van cruciaal belang voor de Europese Unie en de lidstaten op tal van beleidsterreinen. Willen we verkeerde beslissingen en onwelkome ontwikkelingen vermijden, dan moeten statistische gegevens betekenisvol, betrouwbaar, slechts voor één uitleg vatbaar en dus ook vergelijkbaar zijn. Helaas was dat tot nu toe niet altijd het geval. Daarom ben ik blij met de instelling van het Europees Raadgevend Comité voor statistische informatie en de Europese Adviescommissie voor statistische governance. Hopelijk krijgen beide organen het gezag dat zij nodig hebben door de amendementen die het Europees Parlement heeft ingediend.
Laat ik allereerst benadrukken dat het Raadgevend Comité een onafhankelijke status krijgt en dat alle belanghebbenden daarin vertegenwoordigd worden. Het comité zal veel minder leden tellen dan de voorloper ervan, het Europees Raadgevend Comité voor statistische informatie op economisch en sociaal gebied (CEIES), en door de beperking van het aantal leden van 79 tot 24 zal het aanmerkelijk efficiënter kunnen werken. Ik ben verheugd over het feit dat de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming stemrecht krijgt in het Raadgevend Comité, terwijl de directeur-generaal van Eurostat slechts een lidmaatschap zonder stemrecht wordt verleend. Daarmee wordt de onafhankelijkheid van het comité onderstreept.
Ten tweede vormt de Europese Adviescommissie voor statistische governance een nuttige aanvulling op het Raadgevend Comité. De Adviescommissie zal de uitvoering van de praktijkcode bij alle statistische aangelegenheden bewaken en, naar ik hoop, actief bevorderen.
We kunnen alleen maar hopen dat met behulp van deze beide organen de behoeften van gebruikers meer verankerd zullen worden in het statistisch werkprogramma en dat we ons de praktijkcode zodanig eigen maken dat de opzettelijke of onbewuste verschaffing van verkeerde informatie of onnauwkeurige gegevens in de toekomst tot het verleden gaat behoren.
Tot slot wil ik beide rapporteurs hartelijk bedanken voor hun werk en voor hun bereidheid om controversiële onderwerpen open en constructief te bespreken.
Mieczysław Edmund Janowski
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn waardering uitspreken voor de verslagen die mevrouw Bowles en mevrouw Van den Burg hebben opgesteld.
Wij moeten ons bewust zijn van de rol van het Europees statistisch systeem, misschien wel het beste systeem ter wereld. Het gaat hier niet alleen maar om de duidelijkheid van lijsten met cijfers, tabellen of grafieken. Het belangrijkste punt is de betrouwbaarheid en volledigheid van statistische gegevens op het niveau van de Europese Unie, de lidstaten en ook - en dat wil ik met nadruk stellen - van de regio's. Met het oog daarop is het essentieel de continuïteit van en toegang tot informatie te verzekeren. Daaraan wil ik toevoegen dat uitsluitend statistische gegevens die op dezelfde wijze volgens statistische beginselen zijn verzameld en geordend, betrouwbaar en transparant kunnen zijn en niet worden beïnvloed door kortetermijnbelangen of voorbijgaande prioriteiten. Uit mijn ervaring met regionaal beleid blijkt duidelijk dat zulke risico's bestaan.
Daarom moeten we blij zijn dat we een statistisch programma van de EU voor 2008-2012 hebben. Om dat programma te laten functioneren, hebben we echter voldoende financiële middelen nodig en boven alles adequaat overleg, toezicht op de praktijkcode voor statistische procedures en statistiekenbeheer. Dat is erg belangrijk gezien de verschillende systemen die de lidstaten gebruiken en de noodzaak deze op elkaar af te stemmen en uniform te maken op het niveau van de 27 landen en bureaus voor de statistiek en van Eurostat. In dit kader geef ik graag mijn steun aan deze verslagen.
Hans-Peter Martin
(DE) Mijnheer de Voorzitter, er bestaat een algemene consensus over hoe belangrijk statistieken zijn en niet alleen onder de mensen die hier vanavond nog op dit late uur zijn gekomen. De vraag is of we het doel dat we, naar ik veronderstel, allemaal nastreven, kunnen bereiken met de maatregelen die hier worden voorgesteld. Ik was verbaasd, commissaris, toen u het had over nog een nieuwe verordening die u met ons wilt bespreken. Misschien kunt u ons vertellen of de bepalingen daarvan eveneens betrekking hebben op deze adviesorganen.
Mijn tweede vraag luidt als volgt: met adviesorganen bestaat altijd het grote inherente gevaar dat zij zich autonoom gaan gedragen en alles uitspinnen. Was het niet verstandiger geweest, eventueel met behulp van managementconsultants, kort, beknopt en helder de problemen met Eurostat te evalueren en vervolgens tot snelle overeenstemming met het Parlement te komen in plaats van de zaak opnieuw in de ijskast te zetten en op de lange baan te schuiven? We weten inmiddels allemaal wel dat de koppeling tussen Eurostat en de nationale bureaus voor statistiek de kern van het probleem vormt. Een adviesorgaan kan het probleem hoogstens weer op de agenda zetten, maar het zal zeker niet zorgen voor werkelijke transparantie en efficiëntie.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik u allemaal, vooral de rapporteurs maar ook alle anderen die tijdens dit debat het woord hebben gevoerd, bedanken voor uw betrokkenheid en samenwerking bij de verbetering van de statistische governance in de Europese Unie. Verder wil ik u bedanken voor het feit dat u via de hervorming van het tweede comité de gebruikers meer gaat betrekken bij het economische en maatschappelijke leven in Europa. Dit alles met als doel een beter statistisch systeem tot stand te brengen dat geloofwaardiger is dan voorheen.
We hebben hier te maken met een systeem en zoals mevrouw Van den Burg heeft gezegd, moeten zowel het Europese bureau voor de statistiek (Eurostat) als diens nationale tegenhangers in staat zijn aan onze wensen en verwachtingen te voldoen; zij moeten samenwerken, hun werkzaamheden coördineren en elkaar aansporen; vandaar dat ik zeer positief aankijk tegen de praktijkcode en de manier waarop deze wordt toegepast. Ik hoop dat dit nieuwe orgaan zijn eigen waarde juist weet te schatten en zichzelf kan aansporen om toekomstgericht te werken; op vele terreinen is het immers erg belangrijk toegang tot goede statistieken te hebben.
De heer Gauzès refereerde aan het Groei- en Stabiliteitspact. Dat heb ik in mijn eerste toespraak ook gedaan. Voor het toezicht op de begrotingsdiscipline in dit multilaterale kader zijn betrouwbare cijfers erg belangrijk. Wanneer het om de financiering van de Europese Unie op basis van het nationale product gaat, zijn betrouwbare cijfers eveneens erg belangrijk; verder zijn een betrouwbare prijsindex en statistieken over externe handel, externe investeringen, handelspatronen of geldstromen erg belangrijk.
Bij alle punten die we tijdens het vorige onderwerp - energie - hebben besproken of in mijn geval beluisterd, wordt buitengewoon veel waarde gehecht aan energiestatistieken. Hetzelfde geldt voor statistieken over immigratie of zaken die verband houden met wat tot op heden de derde pijler wordt genoemd. Er zijn talloze activiteitengebieden waarvoor goede statistieken nodig zijn. Dat geldt voor vrijwel alle activiteiten van de Europese Unie. Het belang van dit debat is dus zonneklaar, al is het om met de woorden van mevrouw Van den Burg te spreken een niet erg "sexy” onderwerp. Ik hoop dat de beide organen kunnen waarmaken wat wij in deze twee verordeningen van hen verlangen.
Een andere zeer belangrijke reeks voorschriften vormt de op handen zijnde "statistiekwet”. Gezien dit pakket en de zeer waardevolle inspanningen van Eurostat, alle ambtenaren van Eurostat en die van de nationale bureaus voor de statistiek van de 27 lidstaten, hoop ik dat in de komende jaren elke twijfel over de kwaliteit van de Europese statistieken indien mogelijk zal worden weggenomen. Verder hoop ik dat hierdoor ons beleid en onze besluitvorming doeltreffender worden, met een betere afstemming op de eisen en verlangens van Europese burgers. Daar gaat het immers in essentie om wanneer we over statistiek spreken.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag 24 oktober plaats.
