Hervatting van de zitting
De Voorzitter
 Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 7 februari 2002 werd onderbroken, te zijn hervat..

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Ik heb vandaag de droevige plicht namens het Europees Parlement, met de steun van alle afgevaardigden in dit Parlement en in het bijzonder van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, uitdrukking te geven aan mijn ernstige verontrusting over de ontvoering van een parlementariër en kandidaat in de aanstaande presidentsverkiezingen in Colombia, mevrouw Ingrid Betancourt, door de zogenaamde Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (FARC).
Het Europees Parlement spreekt zijn onvoorwaardelijke veroordeling uit over dergelijke aanvallen op onschuldige burgers en deze inmenging in een verkiezingsproces. Als Voorzitter doe ik een beroep op de ontvoerders om mevrouw Ingrid Betancourt onmiddellijk vrij te laten, evenals de vijf andere gegijzelde parlementariërs en de veertig burgers die in het recente verleden zijn ontvoerd en die nog altijd wederrechtelijk worden gevangengehouden. Voorts herinner ik de ontvoerders eraan dat het met name onmenselijk is personen met een zwakke gezondheid te gijzelen en dat deze onmiddellijk op humanitaire gronden dienen te worden vrijgelaten.
Zoals de afgevaardigden zich zullen herinneren hebben wij - na de verklaring van president Pastrana in de plenaire zitting op dinsdag 29 oktober 1999 - het vredesproces in Colombia krachtig gesteund met talloze resoluties over het plan-Colombia. Het Europees Parlement betreurt des te meer dat de vredesonderhandelingen zijn mislukt en dat de vijandelijkheden onlangs hervat zijn en roept de betrokken partijen op wederom via onderhandelingen en op democratische wijze een vredesregeling voor Colombia tot stand te brengen.
Het Parlement betuigt zijn solidariteit met de families van de gijzelaars en met het volk van Colombia.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, dank u wel voor deze verklaring. Wij zullen iemand naar Colombia sturen om te zien wat wij als fractie van het Europees Parlement kunnen ondernemen en wij hopen binnen enkele weken meer te kunnen doen dan slechts te betreuren dat onze kandidaat is ontvoerd.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de aandacht van onze collega's vestigen op het feit dat op dit moment voor het Parlement ongeveer drieduizend mensen uit Frankrijk, Italië, België en elders bijeen zijn gekomen om Europa op te roepen alles in het werk te stellen om een rechtvaardige vrede te bewerkstelligen in het Midden-Oosten, overeenkomstig de resolutie die wij tijdens onze laatste zitting hebben aangenomen. Wij dienen deze bijeenkomst mijns inziens te begroeten. In het kader van ons debat over de toekomst van Europa is het namelijk een goede zaak dat burgers zich in zo' n groten getale mobiliseren omdat ze vinden dat Europa zijn verantwoordelijkheid op het internationale toneel geheel op zich moet nemen. Bovendien gaat het hier om een demonstratie voor vrede, rechtvaardigheid en menselijke waardigheid. Gezien de verschrikkelijke tragedie die zich momenteel afspeelt, dienen wij hier blijk te geven van een bijzondere betrokkenheid. Het doet mij genoegen dat de meeste fracties zich bereid hebben verklaard om met deze delegaties van burgers een veelbelovende dialoog aan te gaan. De volgende stap die wij nu moeten zetten is het zenden van een officiële delegatie van ons Parlement naar Palestina en Israël. Ook moeten wij een bezoek van president Arafat aan Europa regelen.

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de regeling van de werkzaamheden.2
Mevrouw Pack, ik begrijp dat u een verzoek wilt indienen met betrekking tot de agenda voor donderdag.3

Pack
Mijnheer de Voorzitter, namens alle collega' s van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport wil ik u vriendelijk verzoeken donderdagmorgen geen gecombineerd debat te houden over cultuur, onderwijs en jeugd. Deze drie onderwerpen zijn immers niet met elkaar te verenigen. Ze hebben weliswaar een aantal raakvlakken, maar ze moeten apart worden behandeld. Ik wil u verzoeken deze drie onderwerpen te behandelen in dezelfde tijd die voor het gecombineerd debat is vastgesteld en ik denk dat wij daarvoor wel de toestemming van het Parlement zullen krijgen.

De Voorzitter
Laat ik u dan een voorstel doen dat het Parlement in zijn wijsheid kan aannemen of verwerpen. In het licht van dit verzoek stel ik voor de drie verslagen van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport in afzonderlijke debatten te behandelen.
(Het Parlement keurt het voorstel goed)

Berès
Mijnheer de Voorzitter, u hebt ons een wijziging in de agenda voorgesteld die verband houdt met de beschikbaarheid van de Raad. Uiteraard hebben wij hier alle begrip voor. Uw verzoek leidt er echter toe dat de verslagen van de heer MacCormick over de verzoeken om opheffing van de parlementaire immuniteit nu al in behandeling moeten worden genomen. Ongeacht de kwaliteit van het werk van de Commissie juridische zaken en interne markt, die zich afgelopen week over beide verslagen heeft uitgesproken, vinden wij dat de termijn voor de bestudering van deze beide verzoeken nu wel erg kort wordt. Als we een goed debat willen voeren en het goede functioneren van onze parlementaire democratie willen waarborgen, dienen wij ervoor te zorgen dat iedereen zich met het oog op deze zeer belangrijke procedure betreffende de opheffing van de parlementaire immuniteit naar eer en geweten kan uitspreken. Dit kan alleen als iedereen de gelegenheid krijgt om alle stukken van dit dossier te raadplegen en dus niet zonder kennis van zaken hoeft te stemmen. Het lijkt ons dan ook beter dat deze beide verslagen blijven ingeschreven op de agenda van Straatsburg. Ik hoop dat ons Parlement onze mening in dit opzicht deelt.

De Voorzitter
Artikel 6, lid 6 is zeer duidelijk: "Zodra het verslag van de commissie bij het Parlement is ingediend, wordt het als eerste punt op de agenda van de eerstvolgende vergadering geplaatst." Ik stel voor vandaag de procedure te hanteren zoals die in het Reglement is neergelegd. Het artikel zelf laat aan duidelijkheid niets te wensen over en het is niet aan de Voorzitter, of op dit moment aan het Parlement zelf, om daar verandering in te brengen.
Ik heb begrip en waardering voor uw verzoek om meer politieke voorbereiding, maar mijns inziens dienen wij ons te houden aan onze regeling van de werkzaamheden in overeenstemming met het Reglement van het Europees Parlement.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, in uw voorstel maakte u geen gewag van deze wijziging van de agenda. Deze wijziging vloeit direct voort uit het feit dat de Raad niet beschikbaar is. Tot op heden was het gebruikelijk dat dergelijke verzoeken tot opheffing van de parlementaire immuniteit tijdens de vergaderperioden in Straatsburg werden behandeld. Ik kan dus heel goed begrijpen dat dit vraagstuk als eerste punt voor de maandag wordt ingeschreven, maar wat nu gebeurt was mijns inziens niet zo gepland, ook niet na afloop van de stemming van de Commissie juridische zaken en interne markt van afgelopen week.

De Voorzitter
Mevrouw Berès, ik heb voorgesteld het verslag-MacCormick om 16.00 uur te behandelen in verband met de afwezigheid van de fungerend voorzitter van de Raad, niet omdat ik ervan uitging dat de verslagen vandaag niet behandeld zouden worden.
Het was oorspronkelijk de bedoeling dat de verklaring van de Raad inzake de Europese Raad van Barcelona vandaag bovenaan onze agenda zou staan. De verslagen van de heer MacCormick zouden normaliter op de agenda van vandaag zijn geplaatst op grond van ons Reglement. Ik heb slechts aangekondigd dat de volgorde gewijzigd is in verband met de afwezigheid van de Raad.

Tijdens haar vergadering van vandaag genomen besluiten
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Prodi, over de jaarlijkse beleidsstrategie voor volgend jaar.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik heb het genoegen u vandaag te informeren over drie belangrijke onderwerpen waarmee de Commissie zich heeft beziggehouden. Mijn uiteenzetting moet duidelijk maar ook enigszins gedetailleerd zijn, en daarom bied ik u bij voorbaat mijn excuses aan als het her en der wat saai wordt.
Het eerste onderwerp houdt verband met de politieke prioriteiten van de Commissie voor 2003, het tweede met de menselijke en financiële hulpbronnen van de Commissie en het derde met de Conventie die morgen haar taak zal aanvangen. Ik begin met de politieke prioriteiten van de Commissie voor 2003. De vaststelling daarvan is een van de belangrijkste momenten in de organisatie van ons politieke bestaan. Het zal dit jaar de eerste keer zijn dat de drie belangrijkste instellingen diepgaande besprekingen voeren over de politieke prioriteiten en over het wetgevings- en werkprogramma van het komend jaar. Deze besprekingen zullen gegrondvest zijn op het nieuwe akkoord dat op 31 januari jongstleden aan de Conferentie van voorzitters werd voorgelegd.
Voor het komend jaar hebben wij drie prioriteiten vastgesteld: uitbreiding, stabiliteit en veiligheid, en een duurzame en solidaire economie. Vanaf het moment waarop de Commissie werd geïnstalleerd heeft zij alles in het werk gesteld om de uitbreiding volledig te doen slagen. De uitbreiding is dus ook in het tweede gedeelte van mijn mandaat een fundamentele prioriteit. Daarvoor zal 2003 een jaar van doorslaggevend belang zijn. Dan zullen wij gevraagd worden onze verantwoordelijkheid jegens de nieuwe lidstaten waar te maken, en zullen wij klaar moeten zijn om onze collega' s uit de nieuwe lidstaten in de Commissie welkom te heten en de nieuwe vereisten het hoofd te bieden. Bij wijze van herinnering wil ik vermelden dat als 2002 het jaar zal zijn waarin de onderhandelingen worden afgesloten, 2003 het jaar van de ommezwaai zal zijn, het jaar waarin wij de noodzakelijke voorbereidingen moeten treffen om goed beslagen ten ijs te komen voor de toetreding per 1 januari 2004.
De Commissie is derhalve van plan om in de loop van 2003 verscheidene maatregelen te nemen, ten eerste om de toekomstige lidstaten te helpen bij de voorbereiding op hun nieuwe verantwoordelijkheden na de toetreding, ten tweede om de Commissie in staat te stellen vanaf de eerste dag van toetreding haar verplichtingen na te komen en ten derde om de beleidsvormen van de Gemeenschap in heroverweging te kunnen nemen. Dit zal de belangrijkste uitbreiding zijn uit de geschiedenis van de Europese integratie, en daarom moeten wij ons absoluut afvragen aan welke gemeenschappelijke beleidsvormen de uitgebreide Unie behoefte zal hebben.
Als wij van de uitbreiding echter een klinkend succes willen maken moeten wij ook de twee andere genoemde prioriteiten een zeer hoge betekenis toekennen. De drie onderwerpen van vandaag zijn namelijk sterk onderling verbonden. Ten eerste stabiliteit en veiligheid. Het hoofddoel van de Europese Unie is de totstandbrenging van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De bestrijding van de criminaliteit in welke vorm dan ook - met inbegrip van terrorisme of, liever gezegd met name terrorisme - is dus het eerste punt op onze agenda. Mijns inziens moet eveneens bijzondere aandacht worden geschonken aan het vraagstuk van de immigratie, met al de ingewikkelde aspecten van dien.
Op extern vlak hebben wij ook nog een andere prioriteit: wij willen zorgen voor stabiliteit en veiligheid op heel het Europees continent en in de buurgebieden van de uitgebreide Unie. Daarom moeten wij ons partnerschap met de buurlanden versterken. Wij hebben het euromediterraan partnerschap nieuw leven ingeblazen, maar deze mag niet alleen tot doel hebben een nieuwe markt te creëren maar moet eveneens uitmonden in de totstandkoming van een echte, door goede nabuurbetrekkingen gekenmerkte gemeenschap. Daarom zullen wij onze strategie voor de versterking van het proces van Barcelona voortzetten. Wij willen samen met de landen van het zuidelijke Middellandse-Zeebekken initiatieven en projecten op met name economisch vlak ontwikkelen, die de EIB als spil hebben - vanmorgen hebben wij trouwens onze goedkeuring gehecht aan de hypothese dat het daarbij moet gaan om een instantie waarin de EIB de meerderheid heeft - en gegrondvest zijn op de door de Commissie goedgekeurde richtsnoeren.
Wij zullen verder ons uiterste best doen om een bijdrage te leveren aan de oplossing van het conflict in het Midden-Oosten. Dankzij de laatste ontwikkelingen is er na maanden van tragedie een lichtpuntje gekomen in de situatie. Wij zullen eveneens het associatie- en stabilisatieproces in de Balkan voortzetten en op internationaal vlak steun geven aan de wederopbouw van Afghanistan.
De derde prioriteit voor 2003 is een duurzame en solidaire economie. Ik vertrouw erop dat het economisch herstel niet al te lang op zich zal laten wachten. Veel zal evenwel afhangen van de inspanningen die de Unie zal ondernemen met betrekking tot de strategie van Lissabon. De externe dimensie van die strategie is zeer belangrijk, zeer zeker als wij beseffen dat wij hiermee een bijdrage kunnen leveren aan het in goede banen leiden van de globalisering. Het doel van de globalisering moet immers zijn de voordelen daarvan over een zo groot mogelijk aantal landen te verdelen.
In die context zal de Commissie op verschillende fronten moeten optreden. Ten eerste zal - niet dit jaar maar in 2003 - de cruciale fase aanbreken van de in Doha op gang gebrachte onderhandelingen. Eveneens moeten wij de verbintenissen van Kyoto ten uitvoer leggen en tot slot moeten wij het globaal partnerschap tussen het noorden en het zuiden van de wereld verbeteren en de solidariteit van Europa met Afrika op concrete wijze bevestigen. Deze vraagstukken zullen aan de orde komen in de besprekingen die over enkele weken in Monterrey zullen beginnen. De situatie laat beslist te wensen over, en wij hebben ook geen reden om optimistisch te zijn en te denken dat eindelijk een serieuze inspanning zal worden ondernomen ten behoeve van de derde wereld, maar de Commissie zal haar uiterste best doen.
Het tweede onderwerp van vandaag betreft de financiële en menselijke hulpbronnen van de Commissie. De jaarlijkse politieke strategie is niet slechts een weergave van de belangrijkste politieke prioriteiten. Het doel daarvan is eveneens ervoor te zorgen dat de Commissie over de geschikte middelen voor de tenuitvoerlegging van haar taken kan beschikken. Daartoe had ik mij namelijk aan het begin van mijn mandaat verplicht en dit begint nu geleidelijk aan vaste vorm te krijgen. Ons doel is tot een samenhangend geheel te komen van politieke besluiten, activiteiten en hulpbronnen. Deze Commissie heeft nooit enige taak op zich genomen - en zal dat ook nooit doen - als zij niet van tevoren wist dat over de noodzakelijke hulpbronnen beschikt zou kunnen worden. Daarom moeten wij ijveren - en aan het plan daarvoor werken wij momenteel - voor een optimaal gebruik van de menselijke hulpbronnen. Wij hebben elk middel te baat genomen om de situatie te verbeteren, dat wil zeggen via productiviteitsverhoging, afdanking van taken - ofwel afschaffing van negatieve prioriteiten - en interne herstructurering. Een adequate voorbereiding van de uitbreiding vereist echter meer personeel. Onder dat verzoek komen wij niet uit. Daarover bestaat geen enkele twijfel: denkt u alleen maar eens aan het feit dat het aantal gebruikte talen zal worden verdubbeld, niet alleen in dit Parlement maar in alle werkzaamheden van de verschillende instellingen.
Zoals bekend moet de Commissie ook in staat zijn de toepassing van het acquis communautaire te waarborgen en wel vanaf de eerste dag van de toetreding. Dat betekent dat wij alle vraagstukken in verband met de voorbereiding op de uitbreiding voor eind 2003 rond moeten hebben. Daarom heeft de Commissie na nauwgezet onderzoek besloten in de jaarlijkse politieke strategie een verzoek op te nemen tot aanwerving van 500 niet-permanente personeelsleden. Wij hebben deze mensen nodig voor de geleidelijke voorbereiding op de toetreding. U weet dat wij met het huidig plafond voor de huishoudelijke uitgaven daarvoor niet de benodigde middelen hebben. Daarom is het volgens de Commissie van essentieel belang dat gebruik wordt gemaakt van het door haar voorgestelde flexibiliteitsinstrument. Het verzoek om 500 extra, niet-permanente personeelsleden voor 2003 maakt deel uit van een meer algemeen pakket dat betrekking heeft tot het met de uitbreiding belaste personeel en wordt gedaan nadat de Commissie nauwkeurig heeft onderzocht welke activiteiten zij in de toekomst moet verrichten. De volledige resultaten van dat onderzoek zullen op tafel worden gelegd ter gelegenheid van de indiening van de ontwerpbegroting 2003, en hier aan een debat worden onderworpen.
Ook de twee andere prioriteiten - veiligheid en een duurzame economie - brengen extra verantwoordelijkheden met zich mee voor de Commissie. Om nog meer verzoeken om extra personeel te voorkomen hebben wij besloten slechts die initiatieven goed te keuren die uitvoerbaar zijn met een interne herverdeling van de reeds aanwezige personeelsleden en/of met een geleidelijk afstoten van andere activiteiten. Aldus tonen wij aan dat wij serieuze pogingen en inspanningen ondernemen om de prioriteiten van de Commissie het hoofd te bieden zonder de begrotingsdiscipline daarmee op de helling te zetten. Hier is trouwens ook de voor begroting bevoegde commissaris aanwezig, en zij staat klaar om mij aan mijn jasje te trekken als ik mij niet aan deze verplichting houd.
Wat de financiële middelen betreft moeten de Commissie en de begrotingsautoriteit zo snel mogelijk een meer structurele oplossing zien te vinden voor het chronisch tekort aan middelen in rubriek 4 voor het extern beleid. Door het huidige gebrek aan flexibiliteit kunnen wij niet optimaal optreden, met andere woorden: wij verspillen geld.
De internationale ontwikkelingen van vorig jaar, en met name de gebeurtenissen van 11 september en de daaropvolgende oorlog in Afghanistan, tonen eens te meer aan dat de Unie specifieke mechanismen nodig heeft voor het snel vlottrekken van buitengewone middelen voor optreden in crisissituaties. Dat is zeer belangrijk als wij de Europese Unie daadwerkelijk meer stem in de wereld willen geven. De door de Commissie voorgestelde middelenverdeling in rubriek 4 houdt dan ook rekening met enkele cruciale politieke prioriteiten, zoals Afghanistan, de euromediterrane bank en het Wereldgezondheidsfonds, maar tornt niet aan de andere externe activiteiten. Ik vraag derhalve het Parlement en de Raad om het probleem van de financiële middelen binnen een zo kort mogelijk tijdbestek bij de hoorns te vatten. De door mij genoemde acties mogen namelijk niet op zich laten wachten.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de presentatie van de politieke prioriteiten van de Commissie voor 2003 mag ons niet uit het oog doen verliezen dat een daadwerkelijk historische gebeurtenis voor de toekomst van Europa op til is. Morgen zal namelijk voor het eerst hier in dit gebouw de Conventie bijeenkomen, die is belast met de uitwerking van voorstellen voor het Europa van de XXI eeuw en met de opstelling van een ontwerp voor een toekomstige Europese grondwet.
Volgens de huidige Verdragen heeft de Commissie het initiatiefrecht op wetgevingsgebied en moet zij het algemeen communautair belang behartigen. Het is derhalve niet meer dan normaal dat wij met een krachtige politieke boodschap duidelijk willen maken hoe belangrijk de Conventie en haar doelstellingen zijn. Ten eerste wil ik u eraan herinneren dat de Conventie het daglicht kon aanschouwen dankzij de gemeenschappelijke inspanningen van het Europees Parlement en de Commissie. Wij mogen trots zijn op deze inspanningen, want enkele maanden, of zelfs weken geleden was de Conventie nog ver van menige geest.
De Commissie is blij dat er nu een constitutioneel debat over de toekomst van Europa op gang is gebracht, en dat dit debat niet meer uitsluitend door gedelegeerden van de nationale regeringen wordt gevoerd maar door een meerderheid van gekozen vertegenwoordigers.
Tot mijn genoegen kan ik vaststellen dat de aangewezen vertegenwoordigers van zeer hoog niveau zijn. Niemand mag de illusie koesteren de Conventie te kunnen sturen of voorwaarden en werkmethoden op te kunnen leggen. De Conventie wordt gevormd door vooraanstaande persoonlijkheden die zelf de werkzaamheden zullen regelen. Ik ben ervan overtuigd dat de Conventie niet alleen vrij en uitstekend zal werken maar uiteindelijk met resultaten zal komen die de regeringen niet zomaar naast zich neer kunnen leggen als zij moeten besluiten over de hervorming van de Verdragen. De regeringen zijn ongetwijfeld soeverein maar het werk van de Conventie zal van doorslaggevend belang zijn voor de toekomst van Europa.
Zoals wij weten staat de Conventie open voor bijdragen en ideeën uit het maatschappelijk middenveld. Men zal dus niet meer kunnen beweren dat diplomaten en bureaucraten in Brussel de auteurs van het nieuwe verdrag zijn en de burgers volkomen buiten spel waren gezet. Laten wij niet vergeten dat het verlangen naar een conventie ontstond na de nacht van Nice. Dit verlangen ontstond toen men begon in te zien dat het zo niet langer verder kon. Dit verlangen was geen toevallige ingeving, maar een gevolgtrekking uit de vaststelling dat de gevolgde methode tot mislukken gedoemd was.
Geachte afgevaardigden, de Commissie is van plan een actieve rol te spelen in de werkzaamheden van de Conventie niet alleen via de twee aangewezen commissarissen maar ook met persoonlijke en rechtstreekse bijdragen van mijn kant. Wij zijn ons ervan bewust dat veel op het spel staat en weten dat de Europese opbouw in feite het enige nieuwe is, de enige serieuze poging tot institutionele verandering in deze wereld. Europa is de enige concrete poging - in vergelijking met de vloed van woorden - tot democratische globalisering.
Via deze Conventie moeten wij echter ook een concreet ontwerp voor onze samenleving op tafel leggen, een ontwerp waarin onze burgers zich kunnen vinden, en daarom moeten wij van meet af aan in de Conventie afspreken waaraan wij samen willen werken, in welk soort samenleving wij in de komende jaren willen leven. Het ontwerp voor een Europese samenleving zal moeten bepalen welke middelen en bevoegdheden de Europese Unie nodig heeft om haar doelstellingen te bereiken, en niet omgekeerd! Met andere woorden, wij moeten eerst nadenken over hetgeen wij samen willen bereiken en dan moeten wij de institutionele architectuur aanpassen aan onze doelstellingen. Wij zijn van mening dat de communautaire methode nog steeds een geschikt instrument is. Zij is het instrument waarmee wij Europa groot en anders hebben kunnen maken. Wij mogen ons nu echter niet behoudend opstellen en ons beperken tot het verdedigen van de waarde van de verschillende aspecten van ons bouwwerk, maar moeten innovatieve oplossingen voorstellen om dit bouwwerk aan te passen aan de problemen van het Europa van morgen.
Ik vertrouw erop dat het Europees Parlement de Commissie zal steunen in het zoeken naar oplossingen waarmee de efficiëntie en het democratisch gehalte van het europees besluitvormingsproces kunnen worden gegarandeerd.
(Applaus)

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nu niet ingaan op de principekwestie of het zinvol is een zo belangrijke bijdrage aan het debat van de Commissievoorzitter af te wikkelen volgens het catch the eye-systeem. Daar zullen wij het een andere keer echter zeker over moeten hebben.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, alles wat u gezegd heeft, kan uiteraard onze goedkeuring wegdragen. In verband met uw woorden over de uitbreiding zou ik u willen verzoeken het volgende in overweging te nemen - en wellicht later in de praktijk te brengen. Na de ondertekening van de toetredingsverdragen willen wij waarnemers uit de kandidaat-lidstaten in het Parlement opnemen. Is het binnen de Commissie eveneens mogelijk dit systeem toe te passen? Ziet u ook mogelijkheden om vertegenwoordigers van kandidaat-lidstaten als medewerkers in de Commissie aan te stellen zolang deze landen nog geen lid zijn?
Verder kwam in uw betoog de Middellandse Zee ter sprake. Naar verluidt komen er op de Middellandse Zee ieder jaar ongeveer 7000 mensen om het leven tijdens de overtocht per boot van Marokko naar Spanje of Portugal. Is er geen mogelijkheid om enerzijds de situatie in die landen te verbeteren en om anderzijds de veiligheid te verbeteren om te voorkomen dat die arme drommels niet om het leven komen?
U heeft gewag gemaakt van een euromediterrane bank. Wij zijn daar geen tegenstanders van, want die bank kan een positief element zijn. Er mogen echter geen aanvullende structuren bij de Europese Investeringsbank gecreëerd worden. Ik zou u derhalve zeer erkentelijk zijn als u daar iets over zou willen zeggen.
U heeft het over stabiliteit gehad. Wat betreft de stabiliteit en de sanering van de nationale begrotingstekorten wil ik de Commissie het volgende op het hart drukken: Wijk niet van uw koers af! Schrijf, zoals u van plan was, die blauwe brief...

... aan deze beide lidstaten. Een systeem waarin landen die in aanmerking komen voor kritiek zelf wel uitmaken of ze die kritiek wel of niet krijgen, is onaanvaardbaar! Hiervoor moet mijns inziens een geheel nieuwe beoordelingsmethode worden opgesteld.
Mijn laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter, is eigenlijk misschien meer aan onszelf gericht. Ik zou de Commissievoorzitter echter zeer erkentelijk zijn als hij daarop zou willen reageren.
(Interrupties)
Windt u zich nu niet op! Ik spreek toch ook in het belang van uw overtuigingen! De Raad is vandaag niet aanwezig. Ik wil nu niemand bekritiseren, maar wij moeten er in de toekomst voor zorgen dat de Raad vertegenwoordigd is als de Commissievoorzitter een belangrijk standpunt meedeelt, ook nadat er hervormingen bij de Raad zijn doorgevoerd. Dit is niet alleen een pleidooi aan het Spaans voorzitterschap. Het gaat hier om een algemene kwestie die bij de hervorming van de Raad behandeld moet worden. En mijns inziens zijn er dringend hervormingen nodig bij de Europese Ministerraad!
(Applaus)

De Voorzitter
Voordat ik de voorzitter van de Commissie het woord geef, wil ik nog opmerken dat dit een lange minuut was, mijnheer Poettering, en dat wij er niet vanuit zijn gegaan dat de Raad hier zou zijn. Ons debat over de strategie voor volgend jaar staat op de agenda voor 20 maart.
Wanneer wij in deze omstandigheden vragen stellen aan de Commissie is de Raad daar gewoonlijk niet bij aanwezig.

Prodi
Mijnheer Poettering, ik antwoord graag op uw vragen en zal proberen het kort te houden.
U stelde de kwestie van de waarnemers uit de kandidaat-landen in de Commissie aan de orde. Volgens mij zouden wij dat kunnen doen. Technisch gezien is het weliswaar niet gemakkelijk maar als wij willen dat de Commissie meteen na de toetreding op volle toeren draait, moeten wij nu beginnen met dit onderwijs- en leerproces. Dit is niet gemakkelijk want het is duidelijk dat de kandidaat-landen nu nog niet klaar zijn om ons te zeggen wie hun toekomstige commissarissen zullen worden, en bovendien zijn de regels nog niet helemaal duidelijk. Ik verzeker u evenwel dat wij hierover al hebben nagedacht en dit probleem op een open en opbouwende manier willen oplossen.
Tweede vraag: veiligheid. Ik heb altijd erop aangedrongen dat het grote probleem van de macro-immigratie - zoals elk groot probleem - nooit op nationaal niveau kan worden opgelost. Het is uitgesloten dat het vraagstuk in verband met de grote golven van immigranten uit het Oosten of het Zuiden kan worden opgelost op nationaal vlak. Daarvoor is Europese samenwerking nodig. Daarom moeten wij de agenda van Tampere volledig ten uitvoer leggen en samenwerken bij het door ons voorgesteld vraagstuk van de grensbescherming.
Een andere vraag: de euromediterrane bank. Wat was daarvan het politiek en economisch doel? Het kader was duidelijk. Wij hebben in de afgelopen jaren steeds meer spanning te bespeuren gekregen vanuit de landen aan de zuidkant van de Middellandse Zee ten gevolge van onze preferentie - zoals zij dat op hun populaire en rechtstreekse wijze noemden - voor het Oosten. Ik heb hen uitgelegd dat de geschiedenis ons inderdaad heeft gedwongen tot deze onmiddellijke uitbreiding, maar dat ik het als mijn plicht beschouwde om, zodra mogelijk, te beginnen aan de strategie voor het Zuiden. Dat hebben wij ook gedaan. Wat de bank betreft konden wij kiezen tussen enerzijds een fonds, zoals dat heet, of een facility, dat wil zeggen een specifiek voor dit doel bestemd fonds, en anderzijds een echte bank. Een echte bank heeft meer autonomie, kan gemakkelijker optreden in de particuliere sector, is flexibeler en kan zich vooral gemakkelijker bezighouden met opvoedingsactiviteiten en de leiders van de zuidelijke Middellandse-Zeelanden gemakkelijker ertoe aanzetten met onze mensen samen te werken. Wij hebben dus gekozen voor een bank maar wel rekening gehouden met uw zorg, geachte afgevaardigde, die door alle hier aanwezigen en de lidstaten wordt gedeeld, dat namelijk niet uit het niets een geheel nieuwe bureaucratie, een geheel nieuwe bank in het leven mag worden geroepen. Wij hebben immers al een Europese Investeringsbank die nu reeds voor 9 miljard aan investeringen - en dat is iets uitzonderlijks - in het zuidelijk gedeelte van de Middellandse Zee verantwoordelijk is. Wij moeten hierbij aantekenen dat in geen enkel geval sprake is van insolventie, met uitzondering van de investeringen in Gaza, en u zult begrijpen waarom er daar insolventie is. Wij willen gebruik maken van de ervaring van de EIB en daarom stelt de Commissie een bank voor waarin de Europese Investeringsbank de meerderheid heeft en waarbij de Commissie, de verschillende landen-aandeelhouders en met name de landen aan de zuidkant van de Middellandse Zee zijn betrokken, die weliswaar met een bescheiden aandeel zullen beginnen maar hun aanwezigheid in de bank geleidelijk aan zullen versterken.
Wat uw laatste vraag betreft hoeft de Commissie geloof ik het Parlement niet uit te leggen wat zij heeft gedaan. Zij is consequent haar verplichtingen nagekomen en heeft zich van haar mandaat gekweten. Zij heeft het early warning-signaal gegeven in de gevallen waarin de cijfers daartoe noopten. Wij hebben niets speciaals gedaan. Wij hebben ons gehouden aan onze belangrijke plicht en dat is gehoorzamen aan ons mandaat. Dat zullen wij ook in de toekomst doen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een klacht en drie boodschappen. Ik betreur het dat wij het steeds weer voor elkaar krijgen om belangrijke debatten te bagatelliseren. Ofschoon de werkzaamheden van het Europees Parlement tijdens het komende jaar om zo te zeggen staan of vallen met dit debat wordt deze kwestie hier afgedaan als een formaliteit die zo snel mogelijk van tafel moet. Eerlijk gezegd vind ik dat wij er op die manier een potje van maken. Wij moeten de zaken anders aanpakken.
Mijn boodschappen luiden als volgt. De eerste is aan de Commissie gericht. Mijnheer de Commissievoorzitter, in december was u het mikpunt van kritiek, maar nu verdienen de inspanningen van de Commissie onmiskenbaar woorden van lof. Ik geef ruiterlijk toe dat vice-voorzitter de Palacio actief heeft bijgedragen aan de totstandkoming van dit akkoord dat in een wetgevend programma en een werkprogramma voorziet. Ga zo door!
U hebt ons met het oog op de uitbreiding verzocht uw voorstel voor meer ambtenaren en meer middelen te steunen. Ik herinner u eraan dat het Parlement reeds in Agenda 2000 heeft aangedrongen op een aanpassing van de vooruitzichten van het jaar 2000 teneinde de uitbreiding veilig te stellen. U hebt gewag gemaakt van Afghanistan en andere prioriteiten. Het is van wezenlijk belang dat uw woorden ook tot de Raad doordringen. Die werpt immers de meeste obstakels op. Er is hier geen enkele vertegenwoordiger van de Raad aanwezig. Ik heb geconstateerd dat de heer Poettering zich ditmaal, wellicht in een vlaag van grootmoedigheid, niet op de Poettering-doctrine heeft beroepen. Ik veronderstel dat hij die zal toepassen zodra er een staatssecretaris ten tonele verschijnt. In dat geval zal hij ongetwijfeld signaleren dat hier een minister aanwezig had moeten zijn. Hoe het ook zij, het is van fundamenteel belang dat deze boodschap van de Commissie ook de Raad bereikt. U kunt in elk geval op onze steun rekenen.
Mijnheer de Voorzitter, het ligt niet in mijn bedoeling om alle punten hier één voor één uit de doeken te doen, temeer daar zij alle bijzonder belangrijk zijn en per slot van rekening een gemeenschappelijke doelstelling betrachten. Ik wil het alleen nog even hebben over de Conventie. Op dit vlak gaan wij ten volle akkoord. U hebt onderstreept dat het hier om een gezamenlijk initiatief van het Parlement en de Commissie gaat, hetgeen ons ten zeerste verheugt. Vandaag staat in een vooraanstaande Italiaanse krant immers in grote letters te lezen dat deze onderneming enkel en alleen aan u te danken is. Ik ben blij dat u dit bericht uit de Italiaanse pers hebt ontkend door te benadrukken dat de totstandkoming van de Conventie op een gezamenlijke inspanning berust.
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft zowel vóór het Handvest van de grondrechten, als daarna en ook nu weer aangedrongen op een methode als die van de Conventie. Dat moet gezegd worden.
Mijnheer de Commissievoorzitter, de Commissie is de hoedster van de Verdragen. Daarom zou ik graag van u vernemen of u bereid bent om in de Conventie uw initiatiefrecht uit te oefenen teneinde de communautaire methode veilig te stellen en te versterken.

Prodi
Een snel antwoord op een snelle vraag. Ik dank u, mijnheer Barón, dat u waardering hebt voor de dynamiek die wij hebben ontwikkeld. Ik had u trouwens al tijdens een voorgaand debat gezegd dat mijn dynamiek op die van een dieselmotor leek: een dieselmotor komt langzaam op gang maar ontwikkelt geleidelijk aan snelheid en loopt dan jarenlang gesmeerd.
Flexibiliteit in de begroting is een enorm belangrijk probleem. Laten wij de zaken echter niet door elkaar halen. Natuurlijk is striktheid geboden. U moet controle uitoefenen en de Commissie moet zich aan uw controle onderwerpen. Dat is de grondslag bij uitstek voor de democratische legitimiteit. Dat vraagstuk mogen wij echter niet verwarren met de noodzaak rekening te houden met de grote nieuwe gebeurtenissen, met de soepelheid vergende veranderingen. Dit betekent aanpassing en dat vraagstuk moeten wij tezamen oplossen. Wij moeten de noodzakelijke begrotingsaanpassingen leren beheersen; wij moeten deze bespreken en aantonen, en daarover overeenstemming bereiken. Dat is onze houding.
Dan de gemeenschappelijke inspanningen en hetgeen in de Italiaanse kranten stond. Ik heb niet gezegd dat ik alleen was. Ik heb gezegd dat ik ' s morgens op die persconferentie alleen was. Ik stond er ook echt alleen voor, want ik zat tussen Chirac en Jospin en tegenover mij zaten de journalisten. Ik kan u verzekeren dat niemand ook maar een moment aan een conventie dacht. Inderdaad had het Parlement deze al eerder voorgesteld - dat is duidelijk - en wij hebben daarvoor ook gestreden, maar op dat moment leek die volledig onrealistisch te zijn. Alleen door de dramatische gebeurtenissen kon dit voorstel op de voorgrond treden en konden wij vorderingen maken. Als die crisis er niet geweest zou zijn, zouden wij nu geen Conventie hebben gehad. Daar kunt u donder op zeggen. Ook een crisis kan leerzaam zijn.
Dan het initiatiefrecht. Dit is inderdaad de belangrijkste factor waardoor de communautaire instellingen zich van elkaar onderscheiden, en het initiatiefrecht komt ons toe. Het is, zoals u al zei, heel belangrijk dit initiatiefrecht te verdedigen en te versterken. Wij moeten dit echter ook aanpassen, moderniseren en harmoniseren met de werkzaamheden van het Parlement. Het initiatiefrecht is namelijk niet iets dat je tegen iemand gebruikt: het is de motor in de werking van de instellingen. Wij moeten op absoluut verantwoorde wijze hiervan gebruik maken: dat is ons doel.

Barón Crespo
... Ik stel voor dat u de dieselmotor van een turbo voorziet.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, de geachte Commissievoorzitter stelt hier belangrijke kwesties aan de orde. Er is reden om daarop terug te komen en er verder over te debatteren. Ik verheug mij op het debat dat wij over enige weken zullen houden naar aanleiding van gedetailleerdere voorstellen over zaken waaraan u hoge prioriteit geeft.
Ik wil u graag bedanken voor uw bijdrage aan de nieuwe procedure die wij nu in het leven hebben geroepen. Vooral wil ik een woord van dank richten tot de vice-voorzitter van de Commissie, mevrouw de Palacio. Wij beschikken nu over een tijdschema en nieuwe procedures om een betere samenwerking tussen de Commissie en de Raad tot stand te brengen op het punt van het jaarlijkse wetgevings- en werkprogramma. Ik geloof dat deze wisselwerking in het partnerschap zeer goed zal functioneren, dat het voor de burgers en anderen makkelijker wordt om de procedures te volgen, dat er een betere follow-up komt, enzovoort. Ik ga ervan uit dat de verschillende parlementaire commissies reeds over een paar weken gesprekken zullen beginnen met de desbetreffende leden van de Commissie.
Het bereikte resultaat is zowel voor het Parlement als de Commissie een belangrijke stap op de weg naar de hervorming van de diverse instellingen van de Unie. Mijnheer de Commissievoorzitter, ik zou u willen vragen hoe u als Commissie denkt verder te gaan met het werk aan het Witboek over goed bestuur, dat in maart van het vorig jaar is uitgekomen. Veel van de vraagstukken rond democratie en de toekomst van Europa zullen tijdens de conventie worden besproken, maar daarnaast zijn er natuurlijk ook nog "dagelijkse problemen" die eveneens vallen onder de werknaam "goed bestuur" , bijvoorbeeld meer openheid, eenvoudigere procedures en een grotere betrokkenheid van de burgers. Ik vraag mij af of u hier iets over kunt zeggen.

Prodi
Het antwoord op een dergelijk vraag kan heel kort zijn. Wij werken trouwens met het Parlement samen in een interinstitutionele groep die zich juist met dergelijke vraagstukken bezighoudt. Wij hebben reeds talloze, en door iedereen erkende vorderingen gemaakt. Wij hebben vooral het vraagstuk van de transparantie op gecoördineerde wijze met het Parlement in de steigers gezet. De grote veranderingen van de regels kunnen echter alleen binnen de Conventie worden behandeld, maar ik kan u wel verzekeren dat de gewoonte is veranderd. De regels veranderen kunnen wij nu alleen samen.

Modrow
Mijnheer de voorzitter, hartelijk dank voor uw engagement! In het kader van de opdracht van de Conventie heeft u gezegd dat wij moeten bepalen wat voor samenleving wij willen en wat wij daarvoor nodig hebben. Mijn vraag is nu: moet het een samenleving zijn waarin de markt alles regelt, ook de sociale kwesties? Of moet het een samenleving zijn waarin sociale rechtvaardigheid ook op lange termijn wordt geschapen en verdedigd, door de samenleving wordt gedragen en waarvan men zich rekenschap geeft? Moet het Europa van de 21e eeuw een Europa van solidariteit blijven, niet alleen in het kader van de Europese Unie zelf, maar ook via de samenwerking tussen de partners. Ik doel hierbij op de Europese landen die nog geen lid zijn van de Europese Unie, maar dat wel willen worden.

Prodi
Hier zijn wij bij een fundamenteel probleem aanbeland, waar wij allen in Europa vrij veel aandacht aan hebben geschonken. Het lijdt geen twijfel dat wij allen verwikkeld zijn in een strijd waarin de meesten onder ons blijk geven van grote solidariteit. Liberalisatie van de markten, eenmaking van de regels, opruiming van vastgeroeste toestanden, opruiming van monopolies, voorrechten, enzovoort: dat is allemaal goed en wel, maar - en hier schaar ik mij achter de zorgen van de afgevaardigde die de vraag stelde - wij zien ook in bijna alle Europese landen de ongelijkheden groter worden. Deze zijn onbetwistbaar. Hierover bestaan statistieken. Ik oordeel en veroordeel niet, maar geloof wel dat hier een nieuw debat nodig is. Wij moeten al deze vraagstukken nog eens goed overpeinzen, want het Europees model was altijd al ook een kwestie van rechtvaardigheid en solidariteit en niet alleen van efficiëntie. Er is geen enkele twijfel dat als wij daarvan afzien, wij de mislukking van het Europees model bij voorbaat inbakken.
Wij geven evenwel voorbeelden van solidariteit. De uitbreiding is een unicum, het enige geval ter wereld waarin landen met soms hemelsbreed verschillende economische situaties zich verenigen. Wie doet ons dat na? Laat iemand ons voorbeeld eens navolgen. Onze pogingen zijn een concreet bewijs van solidariteit. Wij moeten deze weg voort bewandelen, maar nogmaals, wij kunnen geen genoegen nemen met de verstrooide aandacht die wij allen in Europa nu deze oh zo belangrijke vraagstukken van solidariteit en sociaal evenwicht geven. In de tijd waarin wij leven verdienen deze vraagstukken veel diepere bezinning. Het lijkt namelijk wel of een enkele, ver doorgedreven mening het hele debat beheerst.

Rübig
Mijnheer de voorzitter, door de uitbreiding staan ons nu werkelijk interessante taken te wachten. Ik denk dat het voor de bevolking belangrijk is dat wij zichtbare bruggen bouwen. Een voorbeeld daarvan is de brug tussen Wenen en Bratislava. Wij moeten naar mijn mening in het programma van de TEN - de trans-Europese netwerken - nu echt een begin maken met de bouw van zichtbare bruggen. Ik wil de Commissie verzoeken al het mogelijke te doen opdat de bevolking kan zien dat deze bruggen de toekomst van Europa waarborgen.

Prodi
Wij moeten niet alleen zichtbare bruggen bouwen, maar ook de verwoeste bruggen herbouwen. Laten wij niet vergeten dat de Donau weliswaar opnieuw is opengesteld maar er nog steeds obstakels zijn, zoals pontonbruggen, waardoor de vaart slechts voor een deel hersteld kon worden. Niet alleen is er dus sprake van een gebrek aan vooruitgang, maar objectief gesproken zelfs van achteruitgang. Mijns inziens moeten wij hieraan veel meer aandacht, en andere middelen besteden dan tot nu toe het geval is geweest.

Van den Burg
Mijnheer Prodi, ik wil het niet hebben over een vandaag door u genomen besluit, maar juist over iets dat u vandaag niet besloten heeft. Het betreft de richtlijn inzake uitzendkrachten die nu reeds geruime tijd in voorbereiding is.
Ik ben teleurgesteld omdat het Parlement al sinds vorige zomer op dit voorstel wacht. Het was kennelijk bijna voltooid en klaar om gepubliceerd te worden. Afgelopen maandag stond er een artikel in de Financial Times waarin veel kritiek op dit voorstel werd geleverd en het lijkt erop dat de Commissie zwicht voor deze druk en de beslissing opnieuw uitstelt. Ik zou u dus willen vragen of dergelijke perscampagnes werkelijk zoveel indruk op u maken en wanneer u van plan bent het voorstel in te dienen.
Naar mijn mening sluit het voorstel perfect aan op de agendapunten voor de Top van Barcelona en dient het vóór deze topconferentie ter tafel te worden gelegd. Ik zou u er eveneens aan willen herinneren dat het voorstel al geagendeerd is door de Raad sociale zaken van volgende week.

Prodi
Eerlijk gezegd, mevrouw Van den Burg, lezen wij voor de vaststelling van de agenda niet eerst die op roze papier gedrukte krant. Wij proberen die agenda zelf te bepalen. Reeds geruime tijd geleden hadden wij het probleem van de uitzendkrachten voor 20 maart op onze kalender gezet. Wij wilden dit probleem op 20 maart bespreken omdat bepaalde technische aspecten nog verfijning behoefden. U weet immers dat er oplossingen zijn - met betrekking tot niet zozeer het algemene aspect maar eerder enkele specifieke aspecten - die gevolgen met zich meebrengen voor de kosten en ook het werk als dusdanig in de verschillende Europese landen. Daarom hebben wij ongeveer een maand geleden onze agenda opgesteld en onszelf de tijd gegeven tot 20 maart, temeer daar dit vraagstuk niet onder het tijdschema voor Barcelona valt. Hoe dan ook, tijdens de bijeenkomst van de Commissie na Barcelona zullen wij dit probleem onmiddellijk bij de hoorns vatten.

Mulder
Voorzitter, het lijkt mij volkomen terecht dat de Commissie voor het volgend jaar de nadruk legt op de uitbreiding en op noodsituaties in landen zoals Afghanistan.
Mijn vraag aan de Commissie is: hoe denkt ze dat te financieren? Denkt zij dat te financieren binnen de bestaande rubrieken 4 en 5, dus door verschuiving van de gelden? Denkt de Commissie extra geld te krijgen uit andere rubrieken van de begroting of denkt zij volledig te breken met de financiële vooruitzichten en met een geheel nieuwe begroting te komen voor volgend jaar?

Prodi
Ik antwoord in telegramstijl en daarna zal mevrouw Schreyer meer gedetailleerd antwoorden. Wij hebben een document ingediend over de uitbreiding waarin wij binnen de perken van de agenda van Berlijn blijven. Wij hebben enorme offers gebracht. Wij hebben onvrede teweeggebracht in de toetredingslanden, maar er is wel degelijk sprake van een substantiële overdracht van middelen. Wij geven hun jaarlijks een bedrag dat overeenkomt met 4% van hun nationaal inkomen, en dat is een massale middelenoverdracht, een overdracht zonder weerga. Dan geef ik nu het woord aan commissaris Schreyer die de betrokken rubrieken nader zal toelichten.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, op de vraag van de heer Mulder wil ik het volgende zeggen: natuurlijk zullen in 2003 meer begrotingsmiddelen uitgetrokken moeten worden voor het buitenlands beleid, omdat er steeds meer eisen aan het Europees beleid gesteld worden. De voor Afghanistan noodzakelijke middelen die tijdens de donorconferentie in Tokio zijn toegezegd kunnen wij uit het budget voor het buitenlands beleid financieren. Eventueel zullen wij echter ook voor bijvoorbeeld Cyprus meer geld moeten vrijmaken. Als wij er immers in slagen een politiek proces op gang te brengen dat ertoe leidt dat Cyprus in 2004 tot de Unie toetreedt, moeten wij in 2003 reeds pre-toetredingsmiddelen daarvoor beschikbaar stellen. Dat zal - hopelijk, moet ik erbij zeggen - een nieuwe eis zijn.
In het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid heeft de Raad besloten vanaf 1 januari 2003 een politiemacht in Bosnië in te zetten. Ook dat betekent een extra belasting voor de Europese begroting. Wij moeten ons hier gezamenlijk voor inzetten. Wij moeten verklaren dat wij een gedeelte van deze inzet gezamenlijk willen financieren, omdat het om een gemeenschappelijk actie gaat. Dat moeten wij duidelijk onderstrepen! Mijnheer Mulder, gisteren waren wij in de gelegenheid hierover te spreken. De Commissie heeft voor crisisinterventies een nieuw financieringsinstrument voorgesteld en ik ben blij dat het Europees Parlement daar zo positief op heeft gereageerd. Misschien kunnen wij samen de Raad ervan overtuigen dat een gemeenschappelijke financiering van dergelijke crisisinstrumenten de juiste oplossing is.

Randzio-Plath
Mijnheer de voorzitter, ik wil enkele woorden wijden aan de euromediterrane bank. Ik juich het toe dat het proces van Barcelona wordt verdiept en geconcretiseerd. Ik snap echter niet waarom u de optie van een faciliteit heeft verworpen en ik zou graag willen dat u nog eens duidelijk uitlegt waarom. Uit een dergelijke faciliteit zou namelijk dit jaar nog kunnen blijken dat wij ons volledig inzetten voor een actief Middellandse-Zeebeleid. Er gaat immers veel meer tijd overheen voordat een bank of een dochter echt operationeel is - dat hebben wij gezien bij de oprichting van de Oost-Europabank. Bovendien wordt uw oplossing op personeels- en middelengebied een stuk duurder. Trouwens, heeft u al een politieke oplossing voor het volgende probleem? Als wij partners in de Arabische landen nodig hebben - daar zijn al een groot aantal fondsen voorhanden zodat zeker niet alle Arabische landen zullen deelnemen - wat doen wij dan als ook Israël aan deze bank wil meedoen? Een en ander zou betekenen dat de bank al vanaf de oprichting met een probleem is opgezadeld. Zou het derhalve niet beter zijn om gebruik te maken van een faciliteit waaruit voor iedereen blijkt met hoeveel overgave de Europese Unie zich inzet voor het Middellandse-Zeebeleid?
Tot slot nog één vraag: wanner gaat de Commissie, die erop moet toezien dat de lidstaten zich verbinden aan de Europese rechtsgemeenschap, een blauwe brief versturen naar de lidstaten die de rechtsstaatbeginselen in twijfel trekken.

Prodi
Hartelijk dank, mevrouw Randzio-Plath, dat u bent teruggekomen op het vraagstuk van de euromediterrane bank. Ik merk namelijk dat een aantal punten nog enige verduidelijking behoeven. U hebt de euromediterrane bank rechtstreeks vergeleken met de EIB. Juist om de lange interne procedures van de EIB te vermijden hebben wij gekozen voor een structuur waarin de Europese Investeringsbank de meerderheid heeft. De EIB heeft 9 miljard euro geïnvesteerd in dit gebied. Zij heeft deskundigen en kan bogen op een zekere traditie. In de afgelopen tijd heb ik bijna dagelijks contact gehad met de president van de EIB, de heer Maystadt, om enkele technische aspecten met hem te bespreken. Van de kant van de EIB is er geen enkel probleem; zij kunnen zonder meer van start gaan.
In mijn uiteenzetting van zojuist heb ik nog onderstreept dat er geen sprake is van gevallen van insolventie. Waarom heb ik dit vermeld, geachte afgevaardigde? Wel, volgens mij is dit een bewijs dat de EIB niet over een nacht ijs gaat en zeer voorzichtig is in haar beleid, maar tegelijkertijd kunnen wij - in tegenstelling tot hetgeen het geval zou zijn geweest met een facility - activiteiten ontplooien die wij tot nu toe nooit hebben ontplooid. Zo kunnen wij veel meer doen in de particuliere sector. Wij kunnen met lokale, regionale en nationale banken samenwerken en aldus onze activiteiten vermenigvuldigen. Met andere woorden, wij kunnen op een heel andere manier actief worden.
Deze structuur geeft bovendien ook een gedeeltelijk antwoord op uw tweede vraag. Ik herhaal, wij zijn nog in de fase van het Commissievoorstel en zullen dus nog op het vraagstuk terugkomen, maar ik zie dat de landen van het zuidelijk gedeelte van het Middellandse-Zeegebied voldaan zijn over een structuur waarmee zij betrekkingen kunnen aanknopen en kunnen samenwerken, waarvan zij aandeelhouders en lid van de raad van bestuur kunnen worden. Met deze compromisformule kunnen wij een actieve, verantwoorde medewerking van de kant van deze landen garanderen. Zij nemen deel aan de raad van bestuur, vervullen dus een actieve rol en kunnen tegelijkertijd profijt trekken van de ervaring van de EIB, waar wij trouwens allen op kunnen bouwen.
Welke landen zullen deelnemen? De bank is open voor de zuidelijke landen van het Middellandse-Zeegebied, maar wij hebben ons nog niet over de specifieke problemen gebogen. Daaraan zal een politiek debat worden gewijd met de Raad. Evenmin hebben wij gesproken over wat er in de toekomst met de derde landen zal gebeuren. Mijns inziens is het goed om van start te gaan met de zuidoever van de Middellandse Zee. Wij zullen met deze landen aan de slag gaan en zien dan wel hoe deze samenwerking verder kan worden opengesteld. Ik kan u evenwel verzekeren dat wij ook hebben nagedacht over de coördinatieproblemen met de Wereldbank. De Wereldbank is reeds actief op dit gebied, maar haar investeringen belopen slechts een kwart van die van de EIB. Zij investeert viervijfde van haar middelen in één land, Turkije, en is niet overal actief in het Middellandse-Zeegebied. De Afrikaanse bank is weliswaar actief in heel het Middellandse-Zeegebied maar de omvang van haar activiteiten is absoluut te verwaarlozen. De ontwikkeling van onze bank zal absoluut van vitaal belang zijn en daarom is gekozen voor een evenwicht tussen innovatie en voorzichtigheid.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, eerst een opmerking over de Conventie, die morgen van start gaat met een ontwerpagenda die volstrekt onaanvaardbaar is. De heer Giscard d' Estaing wil uitmaken of de voorstellen van de leden goed genoeg zijn om te worden vertaald en besproken. Ieder lid moet natuurlijk het recht hebben om voorstellen in te dienen, ze te laten vertalen en op de agenda laten plaatsen en er ten slotte over te laten stemmen. Onze delegatie heeft vandaag de vijfde ontwerpagenda gekregen. De eerste vier kennen wij niet, en daarom wil ik onze eigen voorzitter vragen om te garanderen dat wij in het vervolg alle documenten even snel krijgen als ze bij het Parlement komen.
En dan wend ik mij nu tot Commissievoorzitter Prodi. Ik zie dat de Commissie tegenstander is van een catalogus van bevoegdheden, waarmee men de activiteiten van de EU kan afbakenen. In dit verband zou ik de heer Prodi willen vragen of de Commissie zich niet tenminste wil voorbereiden op de tijdens de Conventie te houden onderhandelingen, door voorstellen in te dienen over zaken die kunnen worden terugverwezen naar de lidstaten, voor het geval men bijvoorbeeld zou worden gedwongen om de hoeveelheid wetgeving te halveren. Voor het opstellen van een bevoegdhedencatalogus is inzicht in elk afzonderlijk gebied nodig, en alleen de Commissie en de nationale regeringen beschikken over dat inzicht.
En dan ten slotte alleen nog een woord van dank aan de heer Prodi omdat wij nu, twee jaar na het desbetreffende besluit, agenda' s en notulen van de Commissievergaderingen kunnen krijgen. Dat is een grote vooruitgang.

Prodi
Mijnheer Bonde, ik ben niet ingegaan op het vraagstuk van de bevoegdheden. Ik heb alleen gezegd dat wij allereerst moeten vaststellen wat gemeenschappelijk gedaan moet worden, en daarna volgt vanzelf het vraagstuk van de werking van de instellingen. Het allerbelangrijkst is mijns inziens dat wordt vastgesteld wat de Unie in de toekomst zal doen, welke rol zij in de geglobaliseerde wereld wil gaan vervullen en welke taken dus op communautair niveau moeten worden verricht om onze doelstellingen te bereiken. Dan zullen wij ons in tweede instantie moeten buigen over het vraagstuk van de bevoegdheden. Het is duidelijk dat wij het daarbij vooral over de subsidiariteit moeten hebben. Wij willen absoluut het subsidiariteitsbeginsel niet overtreden. Dit is veeleer een leidraad, ook voor hetgeen wij niet kunnen doen.

De Voorzitter
Dank u, voorzitter Prodi. Ik dank de voorzitter van de Commissie en commissaris Schreyer dat zij deze mededeling hier vanmiddag hebben toegelicht. Graag herinner ik mijn collega' s eraan dat dit de eerste gelegenheid was waarop wij de algemene strategie van de Commissie konden vernemen. Het echte, op 20 maart te houden debat wordt hierdoor geenszins vervangen of verzet. Bij dat debat zullen de Raad van ministers en het fungerend voorzitterschap aanwezig zijn. Dit was voor deze vergadering niet de bedoeling. Een Commissiemededeling en de daarop volgende vragen leiden nooit tot een volledig debat en het is evenmin gebruikelijk dat de Raad daarbij aanwezig is. Ik zou graag willen dat dit in de notulen wordt vermeld.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij beperken tot de volgende opmerking. Mevrouw Fogg is de vertegenwoordiger van de Europese Commissie in Turkije. Zij zit nu in grote moeilijkheden, omdat haar e-mails zijn onderschept en gelezen en vervolgens in een krant zijn gepubliceerd. Wij konden Turkije slechts met moeite overhalen hier een einde aan te maken. Mijnheer de Voorzitter, dit is tevens van belang voor de contacten tussen de vertegenwoordiger van de Commissie en het Parlement. Ik wil u daarom verzoeken Turkije erop te attenderen dat wij dit niet kunnen accepteren en dat wij verwachten dat Turkije er alles aan zal om uit te vinden wie de dader is, of dat nu de geheime dienst is of wie dan ook, en te verhinderen dat e-mails van persoonlijke of officiële aard in kranten worden gepubliceerd.

De Voorzitter
Mijnheer Swoboda, aangezien ook ik dit een zeer ernstige zaak vind, heb ik reeds vorige week een persoonlijk en openhartig gesprek gevoerd met de Turkse ambassadeur voor de Europese Unie en hem de bezorgdheid van ongetwijfeld dit gehele Parlement kenbaar gemaakt.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, ik vroeg zojuist het woord voor een motie van orde. Dit is wat ik u had willen zeggen:

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, enkele dagen geleden heeft de regering van president Pastrana onder het voorwendsel van de vliegtuigkaping - waarvan de FARC zeiden dat het een provocatie was en zij daar part noch deel aan hadden - de onderhandelingen opgeschort. Zij bombardeert nu de gedemilitariseerde zone en geeft op die manier uitvoering aan het Colombia-plan van de Verenigde Staten. Het doel van dat plan is de FARC uit te roeien en een militaire oplossing op te leggen tegen de belangen van het Colombiaanse volk in. Het lijdt geen enkele twijfel dat volgens het Amerikaanse plan na de moordende bombardementen militaire troepen zullen worden ingezet om de slachtpartij af te maken.
Ik verzoek u derhalve, mijnheer de Voorzitter, niet alleen stappen te ondernemen voor de vrijlating van de groene kandidate, maar ook bij de regering-Pastrana aan te dringen op stopzetting van de bombardementen, vrijlating van de honderden, onder onmenselijke omstandigheden gevangen gehouden FARC-kaderleden en uw drie Ierse landgenoten die onder dezelfde omstandigheden vastzitten. Ik wil u ook vragen aan te dringen op hervatting van de onderhandelingen over een vreedzame oplossing van de problemen.

De Voorzitter
Dat was uiteraard de verklaring waarmee ik de vergadering heb geopend en het is precies waartoe ik heb opgeroepen.

Verzoek om opheffing van de parlementaire immuniteit van de heren Pasqua en Marchiani
De Voorzitter
Aan de orde zijn de twee verslagen (A5-0032/2002 en A5-0033/2002) van de heer MacCormick, namens de Commissie juridische zaken en interne markt over de verzoeken om opheffing van de immuniteit van de leden Pasqua en Marchiani.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, in de onderhavige zaken worden zeer ernstige beschuldigingen geuit tegen twee leden van dit Parlement. Deze worden genoemd op de eerste bladzijde van de toelichting in mijn verslag en ik adviseer de geachte afgevaardigden ze te bekijken. De procedures werden in juli 2000 geopend en betroffen illegale wapenhandel, machtsmisbruik ten gunste van derden, misbruik van maatschappelijk vermogen, misbruik van vertrouwen en heling. Dit alles had betrekking op de verkoop van wapens aan diverse Afrikaanse landen, waarmee een aantal ondernemingen de Franse wapenhandelwetgeving hebben overtreden. Via deze ondernemingen heeft een groot aantal overmakingen, en zelfs stortingen in contant geld, plaatsgevonden aan een niet gering aantal personen.
De heer Pasqua wordt illegale financiering van een verkiezingscampagne door aanneming van giften ten laste gelegd, evenals financiering van een Europese verkiezingscampagne welke niet in overeenstemming is met de voorschriften van artikel L 52.8 van de kieswet. Deze aanklacht is niet ingediend tegen de heer Marchiani. Gezien deze beschuldigingen, waarvan de eerstgenoemde met betrekking tot illegale wapenhandel enzovoort tegen zowel de heer Pasqua als de heer Marchiani zijn ingebracht en de tweede alleen tegen de heer Pasqua, verzoeken de onderzoeksrechters om opheffing van de parlementaire onschendbaarheid van deze twee heren, opdat een gerechtelijk onderzoek naar hen kan worden ingesteld. Het zou hun dan verboden worden in contact te treden met diverse personen die in deze procedures als getuigen of medeaangeklaagden optreden, of zich naar bepaalde landen te begeven. Ook kan eventueel een borgsom van hen worden geëist.
De formele afsluiting van het vooronderzoek werd allereerst toegezonden aan de procureur van de Republiek op het niveau Departementsrechtbank, vervolgens aan de procureur-generaal bij het Hof van Beroep in Parijs, daarna aan de minister van Justitie en uiteindelijk aan het Europees Parlement. In dit verband moet worden opgemerkt dat de procureur van de Republiek zijn volledige steun geeft aan het verzoek om een gerechtelijk onderzoek dat van de onderzoeksrechters is uitgegaan. Hij legt daarbij de nadruk op de aard en de ernst van de ten laste gelegde feiten en verklaart dat dit onderzoek zijns inziens om principiële redenen noodzakelijk is.
De procureur-generaal bij het Hof van Beroep daarentegen was van mening dat - en ik citeer - "niettegenstaande dit oordeel (van de procureur van de Republiek) het onderhavige verzoek tot opheffing van de parlementaire onschendbaarheid (naar zijn eigen mening) aanleiding geeft tot zekere reserves". Zo wordt enerzijds in het verzoek om een gerechtelijk onderzoek niet aangegeven naar welke landen het de verdachten verboden zou zijn zich te begeven, en moet anderzijds, ingevolge een besluit van het Hof van Cassatie, het Hof van Beroep nog in een gerechtelijk besluit vaststellen wat de reikwijdte is van de procedure die uiteindelijk zal worden gevolgd. De Franse minister van Justitie beperkte zich ten slotte tot doorzending van het verzoek om opheffing van de parlementaire onschendbaarheid, vergezeld van de brieven van de procureur van de Republiek en de algemeen procureur, zonder er enig commentaar aan toe te voegen. Dit is de situatie waarin wij een besluit moeten nemen.
Ik wil in de allereerste plaats zeggen dat de aan deze afgevaardigden ten laste gelegde feiten zeer ernstig zijn. Wij hebben de absolute regel dat wij ons er geen mening over vormen of de beschuldigingen terecht zijn, maar dat de onschuldpresumptie voor de Parlementsleden geldt. De Franse procureur moet zijn plichten in overeenstemming met de wet kunnen vervullen en het Parlement kiest in dezen geen partij. Het gaat om ernstige strafbare feiten waarop de parlementaire onschendbaarheid normaliter niet van toepassing zou zijn, aangezien zij geen verband houden met de normale en geëigende werkzaamheden van een lid van dit Parlement of van een politicus in een democratische samenleving.
Het is daarom echter wel belangrijk om tevens te erkennen dat beide afgevaardigden met klem verklaren onschuldig te zijn en datgene hekelen dat zij als oneigenlijke elementen in het vervolgingsproces beschouwen. Uit de aard der zaak kan ik daarover evenwel geen standpunt innemen en dat zou het Parlement evenmin moeten doen. Onderhavig verzoek om opheffing van de parlementaire onschendbaarheid betreft dus niet de vraag of de vervolgingen overeenkomstig het Franse recht kunnen of dienen te worden voortgezet. Krachtens artikel 10 van het Protocol van 1965 bestaat er geen ter zake dienende immuniteit voor een lid van de Franse Assemblée Nationale en derhalve ook niet voor een Frans lid van het Europees Parlement dat dergelijke feiten ten laste wordt gelegd.
De kwestie van parlementaire onschendbaarheid en het verzoek om opheffing ervan betreffen slechts de vraag of het Hof bindende bevelen mag uitvaardigen om de bewegingsvrijheid van Parlementsleden of hun vrijheid om contact met anderen op te nemen aan banden te leggen. Ik wijs mijn collega' s erop dat dit nu juist essentiële vrijheden zijn voor het uitoefenen van het beroep van volksvertegenwoordiger. De vrijheid om met andere burgers en de burgers van andere landen te communiceren en de vrijheid om te gaan en staan waar men wil is van cruciaal belang voor dit werk, vooral in een parlement als dit.
In zijn huidige vorm lijkt het verzoek om opheffing van de immuniteit onaanvaardbaar vaag. De in dit geval overgelegde documenten wekken de indruk dat geen aandacht is besteed aan een aanbeveling om slechts verder te gaan met het verzoek om opheffing van de immuniteit op basis van een preciezere verklaring omtrent de betrokken plaatsen en personen. Aan deze zaak is nog een ander aspect verbonden dat helaas doet vermoeden dat de eisende partij niet voldoende rekening houdt met de voorwaarden voor vrij parlementair debat. Tijdens het ontstaan van dit verslag is namelijk bekend geworden dat de procureur op een gegeven moment onze Voorzitter, uw voorganger, om informatie over het stemgedrag van deze twee Parlementsleden heeft verzocht, teneinde nader te onderzoeken of sprake was geweest van onbehoorlijke beïnvloeding. Voorzitter Fontaine heeft de procureur scherp in herinnering gebracht dat krachtens Artikel 9 van het Protocol geen enkele gerechtelijke actie tegen ons kan worden ondernomen op grond van de mening of de stem die wij in de uitoefening van ons ambt hebben uitgebracht.
In deze context stelt de Commissie juridische zaken en interne markt voor - en ik sta daar volkomen achter - het van de Franse minister van Justitie ontvangen verzoek om opheffing van de parlementaire immuniteit in de vorm waarin het aan het Parlement is voorgelegd, af te wijzen. Ik hoop dat de beslissing, inclusief de toelichting, zal worden doorgestuurd indien het Parlement dit voorstel steunt. De zaak zal hiermee misschien niet zijn afgedaan. De Commissie juridische zaken en interne markt achtte dit verzoek om opheffing van de parlementaire immuniteit in de vorm waarin wij het ontvangen hebben echter onaanvaardbaar en ik beveel dat standpunt aan bij het Parlement.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn twee minuten spreektijd niet nodig hebben. De PPE-DE-Fractie is het eens met de rapporteur en de Commissie juridische zaken en interne markt. Wij zijn eveneens tegen een opheffing van de immuniteit.

Zimeray
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een paar opmerkingen willen maken over dit verslag. Allereerst betreft het een buitengewoon ernstig vraagstuk. Niet alleen de aangerekende feiten zijn zeer kwalijk, maar ook de vrijheid van de burgers en die van de afgevaardigden zijn hier in het geding.
Ik zou graag vier opmerkingen willen maken over dit verslag.
Allereerst moet het debat uiteraard gaan over het doel van de parlementaire immuniteit, aangezien dit doel niet goed door de publieke opinie wordt begrepen. De immuniteit wordt vaak als een privilege beschouwd, maar dat mag ze eigenlijk niet zijn. Wij moeten dit debat voeren omdat de burger dit punt niet goed begrijpt en omdat het hier om bijzonder ernstige en opmerkelijke feiten gaat.
Voorts dient in een rechtsstaat de procedure strikt te worden gerespecteerd. Wij moeten er daarom op toezien dat deze kwesties overeenkomstig de rechtsregels worden beoordeeld en dat de procedures strikt worden opgevolgd.
Mijn derde opmerking heeft betrekking op de aandacht die in de media aan de procedures wordt geschonken. Deze situatie staat een onpartijdige rechtsgang in de weg.
Tot slot wil ik opmerken dat het Europa van de mensenrechten duidelijk nog niet gerealiseerd is. Zo bestaat er in Frankrijk geen habeas corpus, ook al zijn er al zeer belangrijke vorderingen geboekt, met name dankzij de inspanningen die de regering van Lionel Jospin zich heeft getroost op het gebied van de presumptie van onschuld. Frankrijk heeft dan wel misschien de doodstraf afgeschaft, maar met 125 zelfmoorden per jaar in gevangenissen is er in de praktijk echter nog altijd niet echt een einde aan gekomen.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur, professor MacCormick, voor deze twee zeer moeilijke en controversiële verslagen. Ik wil echter met name twee opmerkingen maken in verband met deze verzoeken. Ten eerste zijn er aanwijzingen, zij het misschien niet expliciet, dat er sprake is van politieke inmenging in de uitvoering van het gerechtelijk onderzoek naar deze strafbare feiten die de heren Pasqua en Marchiani ten laste worden gelegd. Ten tweede is er voortdurend naar de media gelekt, hetgeen de correcte rechtsgang en het onderzoek belemmert en verstoort. Het Britse rechtssysteem kent de grondregel "uitgesteld recht is onrecht" en deze zaak is keer op keer uitgesteld. Op grond van al dan niet opzettelijke misinterpretatie van het Reglement van dit Parlement is deze kwestie nog meer gerekt en letterlijk omdat iemand kandidaat is in verkiezingen, of aanstaande verkiezingen, in Frankrijk, wordt zij gebruikt als stok om mee te slaan.
Wij moeten derhalve instemmen met het standpunt van de rapporteur en de Commissie juridische zaken en interne markt dat de wijze waarop deze procedure verloopt niet juist is en dat de immuniteit niet opgeheven dient te worden. Dit verslag is de steun van het Parlement waard.

De Voorzitter
 Hiermee is het debat beëindigd.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Europese Raad van Barcelona
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereidende werkzaamheden met het oog op de Europese Raad van Europa;
het verslag (A5-0030/2002) van de heer Bullmann, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de bijeenkomst van de Europese Raad in het voorjaar 2002;
het verslag (A5-0031/2002) van de heer Karas, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de economische gevolgen van de aanslagen op 11 september 2001;
de mondelinge vragen (B5-0006/2002 en 0007/2002) van mevrouw Jackson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, aan respectievelijk de Raad en de Commissie over de duurzame ontwikkelingsstrategie voor de Top in Barcelona.

Rato y Figaredo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, op 7 januari heb ik het woord gevoerd in de Economische en Monetaire Commissie. Nu biedt het Europees Parlement mij de gelegenheid om mij tot de plenaire vergadering te richten. Mijn oprechte dank hiervoor. Het is voor mij een waar genoegen om de economische en financiële prioriteiten van het Spaans voorzitterschap voor dit halfjaar uiteen te zetten, met name voor wat de Top van Barcelona betreft, zoals de Voorzitter ook al zei.
Sinds 7 januari - de dag waarop ik de Economische en Monetaire Commissie heb toegesproken - is er op verschillende vlakken aanzienlijke vooruitgang geboekt. Denkt u bijvoorbeeld maar aan de overeenkomsten van het Parlement, de Commissie en de Raad inzake harmonisatie van financiële diensten. Ik dank de parlementaire fracties, en met name de Commissie constitutionele zaken, dan ook van harte voor de inspanningen die zij hebben geleverd om op dit punt een akkoord te bereiken.
Binnen nauwelijks twee weken vindt in Barcelona de door Spanje voorgezeten Europese voorjaarstop plaats. Mijnheer de Voorzitter, met dit vooruitzicht voor ogen zal ik hier nu de voornaamste economische agendapunten van die bijeenkomst nader toelichten.
Om te beginnen lijdt het geen twijfel dat de invoering van de euro, waarover tijdens de Raad van Barcelona verslag zal worden uitgebracht, een waar succes is geworden, niet alleen vanuit technisch en monetair oogpunt, maar ook op politiek gebied. Dat is onder meer te danken aan het feit dat de eenheidsmunt overal, in heel de Europese Unie, in alle eurolanden, op de steun van de burger kon rekenen. Ook de inspanningen van de Europese Centrale Bank en haar uitstekende medewerkers en de inzet van andere belangrijke sectoren uit de Europese samenleving, onder meer de financiële sector en de handelswereld, zijn uiteraard niet vreemd aan het welslagen van de invoering van de chartale euro.
In die zin is de Europese samenleving dan ook dank verschuldigd aan alle werknemers en zelfstandigen die er mede voor hebben gezorgd dat de consumenten en de gezinnen als het ware probleemloos zijn binnengestapt in het tijdperk van de euro.
Zoals ik op 7 januari tijdens de bijeenkomst van de Economische en Monetaire Commissie van het Europees Parlement ook al zei, dient het gunstige onthaal van de euro te worden beschouwd als een positief antwoord van de burger, niet alleen op de invoering van de eenheidsmunt, maar ook op de hervormingsprocessen en de economische veranderingen. Gelet hierop ben ik van oordeel dat de slogan van het Spaans voorzitterschap, het streven naar "meer Europa" , geheel in lijn is met de verwachtingen van al die miljoenen Europese burgers die van meet af aan hebben ingestemd met het bestaan van een gemeenschappelijke eenheidsmunt voor alle burgers en alle eurolanden.
Vanuit economisch oogpunt zet 2002 duidelijk in met een sterker dan verwachte groeivertraging van de Europese economie. Dit blijkt onder meer uit de negatieve groei van het product. Ook sommige grote industriesectoren blijven hiervan niet gespaard. Anders gezegd, de Top van Barcelona vindt plaats in een kader waarin de groei van de Europese economie onze burgers zorgen baart. Zij dringen aan op een versterking van het groeivermogen van onze economieën. Het voorzitterschap is derhalve van oordeel dat de regeringen, het Europees Parlement en de Commissie op dit verzoek een afdoend antwoord moeten bieden.
Op sommige momenten, bijvoorbeeld na de gebeurtenissen van 11 september, hebben de Europese overheden snel gereageerd. Los hiervan is het voorzitterschap er evenwel van overtuigd dat het groeipotentieel vanuit economisch oogpunt een fundamentele rol speelt bij het herstel van het vertrouwen van de Europese burgers in een duurzame en stabiele groei in heel de regio. Wij worden in deze overtuiging gesterkt door de degelijke macro-economische grondslagen van de euro-economie, zowel vanuit het oogpunt van de begrotingsstabiliteit - een punt waarop ik later nog zal terugkomen - als op het gebied van de ontwikkeling van de inflatie.
Ik ga er ten volle mee akkoord dat de toename van de werkgelegenheid, en met name de totstandkoming van volledige werkgelegenheid in de Europese Unie, afhankelijk is van de potentiële groei op de middellange en lange termijn, zoals blijkt uit het verslag-Bullman, dat hier in deze vergadering over de Europese voorjaarstop of de Europese Raad van Barcelona zal worden besproken, en uit het verslag-Karakas over de economische gevolgen van de aanslagen op 11 september.
Daarom dient de Raad van Barcelona uiteraard aandacht te besteden aan de coördinatie van de economische beleidslijnen, maar mijns inziens moet de nadruk worden gelegd op de structurele hervormingen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou kort willen ingaan op de coördinatie van de economische beleidslijnen van de landen van de Europese Unie, met name van de eurolanden. Er zij op gewezen dat de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, samen met het stabiliteits- en groeipact, het voornaamste instrument voor de beleidscoördinatie op economisch terrein vormen. Zoals u weet, worden de richtsnoeren goedgekeurd door de Ecofin-Raad zodra de Europese Raad daarvoor in juni het licht op groen zet.
Het voorzitterschap is derhalve van oordeel dat de Europese Raad van Barcelona de ministers van Economische Zaken en Financiën zal helpen bij het vaststellen van de punten die onder geen beding mogen ontbreken in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. De suggesties zullen worden opgenomen in de kernpuntennota die door het voorzitterschap aan de Raad van Barcelona zal worden voorgelegd.
Dit document van het voorzitterschap is momenteel in voorbereiding. Het wordt opgesteld in samenwerking met alle landen van de Europese Unie op grond van de conclusies van de informele Ecofin-Raad van februari en van 5 maart aanstaande. De tekst is onder meer bedoeld om de coördinatie van de beleidslijnen van de verschillende lidstaten en met name van de eurolanden te bevorderen, de verplichtingen met het oog op de instandhouding van het begrotingsevenwicht te consolideren, de duurzaamheid en kwaliteit van de overheidsfinanciën te waarborgen en zeker ook om het groeipotentieel van de Europese economie te versterken door structurele hervormingen aan te brengen.
Mijnheer de Voorzitter, in dit verband zijn er twee punten die extra aandacht verdienen: de coördinatie van het economisch beleid en de structurele hervormingen. Voor wat de coördinatie van het economisch beleid betreft, staat het buiten kijf dat de consolidatie van de interne markt en de bevordering van de integratie en onderlinge samenhang van de economieën van de lidstaten een betere coördinatie vereisen van de economische beleidslijnen van alle landen uit de regio en met name van de eurolanden.
Nogmaals, de globale richtsnoeren voor het economisch beleid spelen hierbij een fundamentele rol. Daarom is het belangrijk dat zij nu meer dan ooit speciaal worden afgestemd op de eurozone.
In het kader van de voornoemde beleidscoördinatie dringen verschillende landen aan op een aantal verbeteringen waarmee het voorzitterschap volmondig kan instemmen. Het is inderdaad wenselijk dat de Europese statistieken en indicatoren, zowel in macro-economische termen als op het gebied van de structurele hervormingen, geharmoniseerd en verfijnd worden. Tevens dient men de beleidsmix in de eurozone op gezette tijden aan een analyse te onderwerpen teneinde te garanderen dat de combinatie van het begrotingsbeleid en het monetair beleid naar behoren inspeelt op de behoeften van de Europese economie, uiteraard met inachtneming van de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank.
Zoals ik op 7 januari in de Economische en Monetaire Commissie heb aangekondigd, werd de beleidsmix eind januari in het kader van de Eurogroep voor het eerst geanalyseerd op grond van een verslag van zowel de Europese Centrale Bank als de Commissie en het Economisch en Financieel Comité. De conclusie van de analyse luidt dat de sturing van de macro-economische beleidslijnen - zowel op monetair als begrotingsgebied - in Europa momenteel geheel in lijn is met de behoeften van de Europese economische cyclus. Het Spaans voorzitterschap is overigens voornemens om vóór eind juni nog een ander specifiek debat inzake beleidsmix te openen.
Ik wil het thema van de economische beleidscombinatie niet afronden zonder het belang van de beginselen van macro-economische stabiliteit en terugdringing van het overheidstekort te onderstrepen. Deze elementen liggen immers niet alleen ten grondslag aan de stabiliteit van de eurozone in het bijzonder en van de Europese Unie in het algemeen, maar bovendien zorgen zij er mede voor dat de ontwikkeling van de rentevoeten op de middellange en de lange termijn bijdraagt aan de totstandkoming van een gunstig investeringsklimaat en het herstel van het vertrouwen van de bedrijfswereld, hetgeen ongetwijfeld de opleving van de Europese economieën in de hand zal werken.
Ook de politieke verplichting van de Europese landen ten aanzien van het stabiliteitspact en de convergentieprogramma' s mag niet uit het oog worden verloren. Er zij op gewezen dat alle lidstaten zich ertoe hebben verbonden om hun begroting, zoals gepland, uiterlijk in 2004 in evenwicht te brengen.
Ook de duurzaamheid en de kwaliteit van de overheidsfinanciën worden onder de loep genomen op grond van een analyse van de bevolkingspiramide en de vergrijzing in de verschillende landen van de Unie. Zoals u weet, heeft de Commissie de lidstaten ertoe aangezet passende maatregelen te nemen om de duurzaamheid van de overheidsfinanciën veilig te stellen.
Bovendien buigt de Ecofin-Raad zich uitgerekend gedurende de eerste twee maanden van het jaar over het jaarlijkse stabiliteits- en convergentieprogramma van de lidstaten. Tijdens de bijeenkomsten van januari en februari hebben wij de programma' s voor 2002 gereviseerd en de aanbevelingen van de Commissie betreffende de verschillende stabiliteits- en convergentieprogramma' s unaniem goedgekeurd. De landen waar de huidige economische situatie ten gevolge van de daling van de binnenlandse vraag en de daaruit voortvloeiende vertraging van de economische cyclus aanzienlijk achterblijft bij de oorspronkelijke verwachtingen hebben zich er in dit verband nadrukkelijk toe verbonden om zowel de korte- als de langetermijndoelstellingen van het stabiliteitspact te verwezenlijken.
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, voor wat het hoofdstuk van de structurele hervormingen betreft, zal de Europese Raad van Barcelona bijzondere aandacht besteden aan de liberalisering en openstelling van diverse markten. In deze context wil ik graag drie punten aanstippen die mede de kern van de Raad van Barcelona zullen vormen: de hervormingen van de netwerkindustrieën, de liberalisering van de financiële markten en van de kapitaalmarkten en de aanpassing van de arbeidsmarkten. Mijnheer de Voorzitter, ik zal deze elementen nader toelichten in de voornoemde volgorde.
De hervormingen van de netwerkindustrieën hebben hoofdzakelijk betrekking op de vervoersector en de energiesector. Het is een feit dat zich in de loop van de laatste jaren binnen de Europese Unie asymmetrische liberaliseringsprocessen hebben doorgezet. Het gevolg hiervan is dat er momenteel acties moeten worden ondernomen om het liberaliseringsniveau van de verschillenden landen van de Unie te harmoniseren. Wij moeten met andere woorden enerzijds waarborgen dat alle Europese markten gekenmerkt worden door een identieke liberaliseringsgraad en anderzijds vermijden dat er ongelijkheden ontstaan die de concurrentie tussen de lidstaten aantasten. Tezelfdertijd bestaat er behoefte aan duidelijke regels inzake uitwisseling en grensoverschrijdende netwerken die de totstandkoming van een echte Europese vraag- en aanbodmarkt in de hand werken, zowel op energiegebied als in de vervoersector.
Het voorzitterschap is van oordeel dat de Raad van Barcelona het licht op groen moet zetten voor een echte energiemarkt over de minimumgrenzen van de huidige richtlijn heen. Daartoe dienen voor de liberalisering van de gas- en elektriciteitsector ambitieuze tijdschema' s te worden vastgesteld zodat de klant een contract kan sluiten met een leverancier naar keuze, met name voor wat de bedrijfsmarkt betreft.
De ervaring van de landen met een vergevorderd liberaliseringsproces leert dat de liberaliseringsmaatregelen enerzijds gepaard moeten gaan met een verhoging van de kwaliteit van de dienstverlening en anderzijds de toevoer moeten veiligstellen. Wij mogen immers niet vergeten dat de energietoevoer in alle landen tot de openbare dienstverlening wordt gerekend en derhalve aan de bijbehorende voorwaarden moet voldoen.
In het kader van het liberaliseringsproces moeten evenwel ook instrumenten ten uitvoer worden gelegd die ons in de gelegenheid stellen de openheid van de gehomogeniseerde markten te meten ten overstaan van de landen van de regio. Bovendien is het van wezenlijk belang dat de toegang tot de grote vervoersnetwerken onderhevig is aan transparante regels zodat het concurrentievermogen van derde landen die tot een geliberaliseerde interne markt willen toetreden niet wordt aangetast.
Voorts moet het liberaliseringsproces, zoals ik al zei, vergezeld gaan van een reeks gekwantificeerde doelstellingen die de onderlinge aansluiting van de netwerken van de lidstaten in de hand werken. Daartoe moeten de maatregelen van het door de Commissie op 21 december jongstleden goedgekeurde wetgevingspakket in de praktijk worden gebracht, met inbegrip van de voorstellen voor de ontwikkeling van infrastructuurprojecten en de aanpassing van het financieringssysteem van de trans-Europese energienetwerken.
Op vervoergebied, mijnheer de Voorzitter, streeft het voorzitterschap met het oog op de Top van Barcelona twee doelstellingen na: enerzijds de toepassing van het maatregelenpakket betreffende de totstandkoming van één Europees luchtruim in het kader van de luchtvaart en anderzijds de tenuitvoerlegging van het tweede pakket spoorwegmaatregelen teneinde ook deze sectoren geleidelijk aan te liberaliseren, met name voor wat het goederenvervoer betreft.
Mijnheer de Voorzitter, het volgende punt betreft de financiële markten.
De afronding van dit proces ... mijnheer de Voorzitter ... Is het hier in het Europees Parlement de gewoonte om de spreker water aan te bieden?

De Voorzitter
Ik weet zeker dat wij het voorzitterschap van de Raad van dienst kunnen zijn.

Rato y Figaredo
Het voorzitterschap van de Raad is u dankbaar voor uw barmhartigheid, mijnheer de Voorzitter. Niet alle parlementen zijn zo vriendelijk voor hun regering.
Voor wat de hervorming van de kapitaalmarkten en financiële diensten betreft, is het voorzitterschap van oordeel dat de afronding van het integratieproces van het Europees financieel stelsel binnen de algemene doelstellingen van het voorzitterschap een vooraanstaande plaats inneemt.
In die zin worden met het oog op de totstandkoming van een echte Europese financiële markt en kapitaalmarkt drie fundamentele elementen nagestreefd: ten eerste, de verwezenlijking van een volledig geïntegreerde effectenmarkt of een markt van perfect op elkaar afgestemde Europese beurzen uiterlijk in 2003; ten tweede, de tenuitvoerlegging van het zogenaamde "Actieplan financiële diensten" uiterlijk in 2005 en tot slot, de verwezenlijking van de doelstellingen van het "Actieplan risicokapitaal" , dat van wezenlijk belang is voor de financiering van het midden- en kleinbedrijf.
Het gaat hier ongetwijfeld om ambitieuze doelstellingen, mijnheer de Voorzitter. Ik geloof dat alle Europese instellingen het erover eens zijn dat de verwezenlijking van deze doelstellingen staat of valt met de versoepeling en vereenvoudiging van de bestaande wetgevingsprocedure. Het is belangrijk dat de huidige procedure wordt afgestemd op de dynamiek van de - zoals wij allen weten - in alle opzichten geglobaliseerde financiële markten.
In navolging van de onder het Frans voorzitterschap genomen initiatieven is in dit verband een werkgroep onder leiding van de heer Lamfalussy ingericht die aan de Europese instellingen een reeks aanbevelingen heeft doen toekomen. Het daaropvolgende onderhandelingsproces tussen de Commissie, de Raad en het Parlement is uitgemond in een aantal overeenkomsten waarvoor ik het Parlement bijzonder erkentelijk ben. Ik dank u nogmaals voor uw medewerking.
Ik geloof dat het Spaans voorzitterschap het nieuwe wetgevingskader in de eerste plaats zal trachten toe te passen op richtlijnen waarover reeds onder druk van vroegere voorzitterschappen een politiek akkoord is bereikt. In dit verband verdienen met name de inspanningen van het Belgisch voorzitterschap een woord van lof.
De richtlijn inzake misbruik van machtspositie is - zoals het Parlement weet - van fundamenteel belang aangezien zij de investeringsmaatschappijen ertoe aanzet om een reeks gedragsregels na te leven die garanties bieden voor een afdoende bescherming van alle investeerders op Europees niveau.
Het Parlement buigt zich momenteel ook over de richtlijn inzake financiële garanties die wellicht nog onder het Spaans voorzitterschap zal worden aangenomen. Geheel in lijn hiermee zal tevens een regelgeving voor internationale accountantsnormen worden uitgewerkt. Zodoende zal een nieuw Europees accountantskader worden gecreëerd dat transparantie in de hand werkt en voor alle Europese financiële markten vergelijkbare gegevens aandraagt.
In Barcelona dient eveneens voortgang te worden gemaakt met richtlijnen die weliswaar niet meer onder het Spaans voorzitterschap zullen kunnen worden goedgekeurd, maar desalniettemin een aanzienlijke stap voorwaarts betekenen en tijdens volgende voorzitterschappen kunnen worden aangenomen. Denkt u maar aan de richtlijn over prospectussen, die de harmonisatie van de verplichtingen inzake transparantie moet bevorderen, of aan de richtlijn inzake financiële conglomeraten, op grond waarvan wij een prudentiële Europese regelgeving zullen kunnen opstellen. Zoals reeds in het verslag-Brouwer werd onderstreept, vermindert een betere samenwerking wellicht de kans op zogenaamde systeemrisico' s. Ook de richtlijn inzake pensioenfondsen speelt een fundamentele rol bij de totstandkoming van een echte Europese markt van aanvullende pensioenfondsen ten behoeve van de werknemers en de burgers in het algemeen. In dit verband moet noodzakelijkerwijs worden gestreefd naar een bevredigend evenwicht tussen de behoeften van de burger, de veiligheid van de investeerder en de vrijheid om de portefeuilles van de voornoemde fondsen te diversifiëren met inachtneming van de nodige veiligheidsregels. Er worden momenteel ook op andere terreinen vorderingen gemaakt. Wij hopen derhalve dat het Spaans voorzitterschap nog meer richtlijnen in een versnelling zal brengen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik hier nog een laatste prioriteit van de Raad van Barcelona bespreken, namelijk de hervorming van de arbeidsmarkt in Europa. Ofschoon de werkgelegenheid in Europa een gunstige ontwikkeling heeft doorgemaakt, is er nog heel wat werk aan de winkel. Dat blijkt onder meer uit het feit dat het structurele werkloosheidscijfer van de Europese economie zelfs op momenten van hoogconjunctuur aanzienlijk hoger ligt dan dat van andere regio' s zoals de Verenigde Staten. Anderzijds lijdt het geen twijfel dat het aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkt aan de ontwikkelingen van de economische cyclus het economisch herstel bespoedigt en derhalve op momenten van duurzame groei of hoogconjunctuur ook de werkgelegenheid ten goede komt.
In die zin is het voorzitterschap van oordeel dat de actieve beleidsmaatregelen ten behoeve van de arbeidsmarkt meer aandacht verdienen. Onze inspanningen moeten daarbij vooral gericht zijn op bevolkingsgroepen die nauwelijks toegang tot de arbeidsmarkt hebben en op de vermindering van de belastingdruk op arbeid. Ofschoon er reeds stappen in deze richting zijn ondernomen, achten wij het van fundamenteel belang dat onze inspanningen zich blijven toespitsen op de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van het arbeidsaanbod, zoals die welke gebaseerd zijn op een herziening van het proces van Luxemburg. Het scheppen van werkgelegenheid dient immers op afdoende wijze te worden aangemoedigd. Voor wat de arbeidsvraag betreft, moeten werklozen ertoe worden aangezet om actief een baan te zoeken. Onze beleidsmaatregelen moeten er met andere woorden voor zorgen dat het, zowel individueel als collectief gezien, beter is te werken dan een uitkering te ontvangen, niet alleen om redenen van zelfontplooiing maar ook vanuit financieel oogpunt. Het is tevens belangrijk dat onze acties aansturen op een verhoging van de pensioenleeftijd in alle lidstaten.
Verder moeten wij oog hebben voor bepaalde concrete aspecten. Zo moet de aanstelling van vrouwelijke arbeidskrachten worden bevorderd en moet bijzondere aandacht worden besteed aan vrouwen met kleine kinderen zodat zij de verantwoordelijkheden die eigen zijn aan het gezinsleven kunnen verenigen met de vereisten van hun beroepsleven. Ook het aanpassingsvermogen van de Europese bedrijfswereld aan de ontwikkeling van de vraag is aan verbetering toe. Het is immers van wezenlijk belang dat de bedrijven in staat zijn om hun kosten af te stemmen op de situatie van de Europese en internationale vraag. Er bestaat tevens behoefte aan een loonregeling waarin voor de sociale partners uiteraard de rol wordt weggelegd die hen toekomt, maar waarin anderzijds ook voldoende ruimte is voor flexibiliteit en decentralisering, De bedrijven moeten immers over de nodige bewegingsvrijheid kunnen beschikken om in te spelen op sterk uiteenlopende geografische en sectorale markten in het kader van de Europese en mondiale economie.
Ook de bevordering van de mobiliteit is een van de uitdagingen, niet alleen op Europees maar ook op nationaal en met name op regionaal niveau. In dit verband moeten wij mijns inziens op zoek gaan naar beste praktijken door de beleidsmaatregelen van de verschillende landen met elkaar te vergelijken. Daarop moeten wij in Barcelona hoe dan ook aandringen.
De voornoemde aspecten, die alle betrekking hebben op de arbeidsmarkt, moeten uitmonden in een herziening van het proces van Luxemburg. Zij moeten ons ertoe aanzetten om de nodige structurele hervormingen aan te brengen in de arbeidsmarkt van de verschillende landen van de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, naast de drie voornoemde kwesties - financiële markten, netwerkindustrieën en arbeidsmarkt - zal het voorzitterschap tijdens de Raad van Barcelona ook voor het eerst een analyse van de relatie tussen groei en milieu voorleggen. Anders gezegd, wij zullen onderstrepen dat duurzame groei en respect voor het milieu onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Daarom moeten er onverwijld formules voor duurzame ontwikkeling ten uitvoer worden gelegd.
Over de opname van de strategie inzake duurzame ontwikkeling in de Europese Raad van Barcelona wil ik het volgende zeggen.
Krachtens de afspraken van de VN-Vergadering van 1997 in Rio werd - zoals ik al zei - tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad in Göteborg aan het economisch hervormingsproces een derde milieudimensie toegevoegd. In overeenstemming hiermee stelt de Raad jaarlijks een draaiboek vast waarin de milieumaatregelen worden opgetekend die door het voorzitterschap van de Raad in samenwerking met de Commissie ten uitvoer gelegd moeten worden in het kader van de strategie inzake duurzame ontwikkeling.
De Europese Raad van Laken heeft het licht op groen gezet voor de toepassing van milieu-indicatoren met het oog op de follow-up van de tenuitvoerlegging van de strategie inzake duurzame ontwikkeling. De Raad sprak in Laken tevens zijn voldoening uit over de gunstige ontwikkeling betreffende de Europese ratificatie van het Protocol van Kyoto.
Op grond van de voornoemde door de Europese Raad van Laken goedgekeurde milieu-indicatoren werd op 17 januari 2002 voor het eerst een syntheseverslag ingediend waarin het ontwikkelingsproces wordt geëvalueerd.
Tijdens de vergadering van de Ecofin-Raad van 5 maart zal een verslag over deze kwestie, over het syntheseverslag, worden besproken dat reeds is opgesteld door het Comité voor het economisch beleid. Dankzij dit syntheseverslag zal de voorjaarstop, niet alleen nu in Barcelona maar ook tijdens de komende jaren, blijvende garanties bieden voor de correcte toepassing van de drie dimensies inzake duurzame ontwikkeling. Op 25 en 26 juni, aan het einde van het Spaans voorzitterschap, moet de Europese Raad van Sevilla er op grond van de conclusies van Barcelona en de mededeling van de Commissie in slagen om het standpunt van de Europese Unie vast te stellen met het oog op de voor september 2002 geplande Top over duurzame ontwikkeling in Johannesburg.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik het nog even hebben over de ontwikkeling van een Europees bedrijfskader. De Raad heeft zich reeds meermaals over deze belangrijke kwestie gebogen en zal dat in Barcelona opnieuw doen. Met name de vaststelling van een passend kader voor kleine ondernemingen en nieuwe ondernemers in Europa zal op de agenda een prioritaire plaats innemen.
Vorig weekend heeft het voorzitterschap in Aranjuez, Spanje, een informele Ministerraad over het midden- en kleinbedrijf belegd. Ik zou de plenaire vergadering van het Europees Parlement graag in kennis stellen van de conclusies van deze bijeenkomst.
Ten eerste heeft de Raad zich ertoe verplicht om de aan de structurele hervormingen gewijde voorjaarstop te laten voorafgaan door een informele Raad die aan de voorjaarstop specifieke aanbevelingen over het midden- en kleinbedrijf dient voor te leggen. Wij mogen immers niet vergeten dat deze sector meer dan 90% van de Europese bedrijfswereld uitmaakt en het leeuwendeel van de werkgelegenheid voor zijn rekening neemt.
Ten tweede werd tijdens de bijeenkomst van Aranjuez, met name met het oog op de Top van Barcelona, besloten de lidstaten en de Commissie op te roepen om op tweeërlei manieren bij te dragen aan de ontwikkeling van een passend kader voor het midden- en kleinbedrijf: enerzijds door de termijnen in te korten en de administratiekosten te beperken middels invoering van nieuwe juridische formules die door de ondernemer gemakkelijker kunnen worden toegepast en anderzijds door gebruik te maken van telematische ondersteuning. Dit streven naar een soepel en betaalbaar kader in termen van tijd en geld vergt een gedetailleerde studie over de impact van de verschillende wetgevingsmaatregelen op het midden- en kleinbedrijf.
Daarom is het van wezenlijk belang dat de wetgevers en de regeringen op kleine schaal te werk gaan en rekening houden met de gevolgen van de door hen uitgevaardigde wet- en regelgeving voor het midden- en kleinbedrijf. Bij deze denkoefening speelt het overleg met de werkgeversorganisaties van het midden- en kleinbedrijf uiteraard een onmisbare rol.
Voor wat de prioriteiten van het Spaans voorzitterschap betreft, mijnheer de Voorzitter, zal de Ecofin-Raad volgende week tijdens zijn bijeenkomst van 5 maart ook een nieuwe impuls geven aan een mandaat van de Raad van Laken. Wij zullen meer bepaald alles in het werk stellen om onze bijdrage aan de ontwikkeling van de landen ten zuiden van de Middellandse Zee te vergroten en te versterken. De kostenfactor mag daarbij uiteraard niet uit het oog worden verloren, maar anderzijds is het van wezenlijk belang dat de landen ten zuiden van de Middellandse Zee in dit kader een actieve rol spelen. Wij moeten een partnerschap tot stand brengen dat de economische en sociale ontwikkeling van deze landen in de hand werkt. Infrastructuur en bouwwerken volstaan niet; er moet een solide netwerk van industrieën en privé-ondernemingen worden opgebouwd. De landen ten zuiden van de Middellandse Zee hebben immers behoefte aan een economisch en maatschappelijk middenveld dat die naam waardig is.
In die zin werken de Ecofin-Raad en het Economisch en Financieel Comité momenteel, in overleg met de Europese Investeringsbank, aan de mogelijke oprichting van een agentschap voor de ontwikkeling van het Middellandse-Zeegebied dat wellicht in het kader van de Europese Investeringsbank en in samenwerking met de Commissie zijn werkzaamheden zal uitoefenen. Ofschoon de deelname van de Europese instellingen, en met name van de Europese Investeringsbank, in deze context uiteraard doorslaggevend zal zijn, wordt voor de vaststelling van de ontwikkelingsprogramma' s ook gerekend op de medewerking van voor leningen in aanmerking komende landen en binnen en buiten de regio gelegen derde landen die in het kader van dit initiatief met Europa en de landen ten zuiden van de Middellandse Zee willen samenwerken.
Ter afsluiting wil ik nog signaleren, mijnheer de Voorzitter, dat in Barcelona ook de kandidaat-landen zullen deelnemen. In dit verband zijn op de bijeenkomst van de Europese Raad in Barcelona niet alleen de staatshoofden maar ook de ministers van Economie uitgenodigd. Zij zullen samen met de ministers van Economie van de Europese Unie vergaderen over de structurele hervormingen in de kandidaat-landen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn redevoering besluiten met een woord van dank aan het Europees Parlement, dat zo vriendelijk is geweest om het voorzitterschap aan deze vergadering te laten deelnemen. Nu onze standpunten bekend zijn, denk ik dat het moment is aangebroken om een antwoord te formuleren op de vragen en initiatieven van de verschillende parlementaire fracties en afgevaardigden betreffende de structurele hervormingen in Europa en de prioriteiten van het Spaans voorzitterschap.
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, geachte afgevaardigden, ik zal proberen heel kort te zijn want dit is vandaag al mijn tweede toespraak voor het Parlement. Minister Rato heeft trouwens al uitvoerig uit de doeken gedaan wat er in Lissabon gaande is, en als ik kort ben kan ik misschien ook het voorzitterschap een glaasje water besparen.

De Europese Raad van Barcelona is de eerste na de invoering van de euro. De euro was een groot succes en is met enorm enthousiasme onthaald. Nu moeten wij daar echter de noodzakelijke consequenties uit trekken en met name zorgen voor voltooiing van het proces van Lissabon. In Barcelona zullen wij belangrijke stappen zetten, ofschoon het economisch klimaat totaal anders is dan in Lissabon. Het optimisme van Lissabon is er niet meer. Door de vertraging in de wereldeconomie is het evenwel nog noodzakelijker geworden deze strategie te voltooien en daarin zal Barcelona een belangrijke etappe zijn.
Zoals minister Rato zei hebben wij in de eerste twee jaar al veel werk verzet, en ik wil het Parlement dan ook van harte gelukwensen. Vooral in de laatste maanden hebben wij in een perfect tandem gewerkt en echte successen kunnen behalen op het gebied van de telecommunicatie, de financiële diensten en in talrijke sociale programma' s.
Er is echter nog veel werk aan de winkel. Ik denk bijvoorbeeld aan het communautair octrooi, het Galileo-project - in de afgelopen uren is daar kennelijk een nieuwe impuls aan gegeven en hopelijk zullen nu echte vorderingen mogelijk worden - en aan het nieuwe rechtskader voor overheidsopdrachten. Met een besluit over deze zaken zullen wij zeer zeker een belangrijke bijdrage leveren aan de Europese ontwikkeling.
Wij hebben natuurlijk ook talrijke zorgen. Men vraagt zich af of Europa wel de moed heeft om de voor de ontwikkeling op lange termijn noodzakelijke maatregelen te treffen, of Europa de moed zal hebben vorderingen te maken in de richting van ons doel, van een meer concurrentiekrachtige en solidaire samenleving. Als ik met de burgers en de bedrijven spreek bespeur ik bezorgdheid. Zij hebben nog geen concrete resultaten te zien gekregen van de door ons genomen besluiten, en dat is begrijpelijk want wij hebben pas de eerste fase in dit politiek besluitvormingsproces achter de rug. Dit proces is nog niet afgesloten en daarom moeten de Raad en het Parlement nu onverwijld de wetgevingen, programma' s en beleidsvormen aannemen waarmee het proces van Lissabon kan worden voltooid. Dan zal eindelijk de fase van de concrete resultaten kunnen volgen, en dan zal ook de publieke opinie begrijpen wat wij doen.
Geachte afgevaardigden, de Europese Raad van het voorjaar is een elk jaar wederkerende gebeurtenis geworden. Ook dat was een mooi stuk innovatie. In het voorjaar worden de economische beleidsvormen onder de loep genomen. Deze bijeenkomst van de Europese Raad is een tastbaar bewijs van de dialoog tussen de instellingen, en ik reken erop dat, zoals minister Rato al heeft gezegd, de ontmoeting van Barcelona concrete resultaten zal opleveren voor de stimulering van de hervormingen, de schepping van werkgelegenheid, de versterking van de samenhang en de verbetering van het milieu. Het is immers de Raad die op deze gebieden de prioriteiten moet vaststellen.
In Barcelona moet in eerste instantie het vastberaden streven naar macro-economische stabiliteit worden bevestigd, naar een op gezonde overheidsfinanciën en inflatiebeteugeling gegrondveste stabiliteit. Hierop ben ik al ingegaan in de antwoorden op de vragen van zojuist maar daar zullen wij beslist nog op terug moeten komen. Deze stabiliteit is namelijk de grondslag voor een duurzaam succes en zal ervoor zorgen dat de voordelen van de euro en de offers die in zoveel landen voor deelneming daaraan zijn gebracht, niet verloren gaan.
Ook zullen wij in Barcelona - en dit is een delicaat maar mijns inziens ook fundamenteel onderdeel van de Commissievoorstellen - moeten zorgen voor coördinatie van de economische beleidsvormen, tenminste binnen de eurozone. Men moet niet denken dat monetaire coördinatie volstaat. Het is zelfs zo dat voor monetaire coördinatie, voor monetaire eenheid, coördinatie van de macro-economische beleidsvormen noodzakelijk is. Daarom moeten wij van meet af aan zorgen voor meer transparantie, snellere informatie van de Commissie en de andere landen en gemeenschappelijke gedragsregels op het gebied van het monetair beleid.
Ten tweede ontleent de strategie van Lissabon haar kracht aan het feit dat de daarin opgenomen activiteiten elkaar versterken. Elke activiteit is belangrijk maar alle activiteiten tezamen zijn het recept voor succes op lange termijn.
Ten derde moet in Barcelona een antwoord worden gegeven op de huidige economische situatie en worden nagegaan welke vorderingen zijn gemaakt met de verschillende beleidsvormen in de verschillende landen. Men moet de specifieke prioriteiten vaststellen waarop de inspanningen van de komende twaalf maanden moeten worden toegespitst. Wij moeten ons nu inzetten voor en investeren in de groei en de werkgelegenheid van heel het decennium. Wij zullen ons dus, zoals reeds werd gezegd, moeten buigen over de werkgelegenheid, de economische hervormingen en de investeringen in kennis.
Het vierde doel is de analyse van de vorderingen op het gebied van de duurzame ontwikkeling. Wij moeten daarmee rekening houden ook in enkele specifieke besluiten die wij moeten nemen voor bijvoorbeeld de openstelling van de energiemarkten en de hervorming van de vervoerssector. Ook duurzame ontwikkeling kan groei en werkgelegenheid creëren. Ik denk bijvoorbeeld aan de sector van de schone technologie. Dat betekent natuurlijk wel dat wij deze sector moeten stimuleren en middelen ter beschikking moeten stellen.
Tot slot verwachten wij dat de Europese Raad vastberaden zal wijzen op het belang van de levenswetenschappen en de biotechnologie. Er is geen enkele reden waarom Europa in deze sector niet toonaangevend zou worden in de wereld. Wij hebben wetenschappelijke capaciteiten in zowel de lidstaten als de kandidaat-landen en met een goede organisatie kunnen wij snel naar de wereldtop doorstoten.
Tot slot moeten wij het hoofd bieden aan de externe gevolgen van onze beleidsvormen. Ik verwacht dat de Europese Raad een belangrijke bijdrage zal leveren aan de voorbereidingen op de top van Johannesburg.
Ik wil afsluiten met een korte opmerking over een ander onderwerp dat indirect, maar nadrukkelijk, aan de orde zal worden gesteld in Barcelona: de werkmethode met het oog op de uitbreiding. Wij moeten namelijk een dialoog beginnen met de kandidaat-landen om na te gaan wat zij zelf, met de bijdrage van de Gemeenschap natuurlijk, kunnen doen om de prioriteiten en doelstellingen van Lissabon te verwezenlijken. Kortom, in theorie zullen de beslissingen van deze top misschien alleen de lidstaten aangaan, maar in feite betreffen zij wel degelijk ook de nieuwe landen. Daarom ben ik, zodra Barcelona achter de rug is, voorstander van een gezamenlijke aanpak met de kandidaat-lidstaten.
Tot dat doel is besloten de kandidaat-landen deel te laten nemen aan een werkvergadering van de Europese Raad. Tijdens die vergadering kunnen de kandidaat-landen hun mening geven over Lissabon en de implementatie van Lissabon. Vanaf 2003 zullen de kandidaat-landen opgenomen worden in de structurele indicatoren die de Commissie gebruikt om de vorderingen in de strategie van Lissabon te meten. Daarom moeten deze landen op actieve wijze worden betrokken bij de doelstellingen en werkmethoden. Onze strategie moet met andere woorden een hulp en geen obstakel zijn voor hun toetreding.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, geachte afgevaardigden, ik vertrouw erop dat de Europese Raad van Barcelona een begin zal zijn van een jaar van grote veranderingen en vorderingen in de succesvolle implementatie van Lissabon. Alleen op die manier zullen wij in staat zijn volledig te antwoorden op het enthousiasme voor en de zin in Europa waar wij in de afgelopen weken tastbare bewijzen van hebben gekregen. Ik hoop van ganser harte dat Barcelona een succes zal zijn voor het Spaans voorzitterschap maar vooral een succes voor de Europese burgers, een succes voor heel Europa.
(Applaus)

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de voorzitter. Ik zie dat u na de gedane arbeid van een glas water geniet. Eerder heeft u zichzelf in dit Parlement vergeleken met een dieselmotor. Ik vreesde dat u om een glas benzeen zou vragen, hetgeen uiteraard niet in overeenstemming zou zijn geweest met de veiligheidsvoorschriften van het Parlement.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, om te beginnen neem ik er met voldoening kennis van dat de Commissie hier zo ruim vertegenwoordigd is. Niet alleen de voorzitter, de heer Prodi is aanwezig, maar ook de vicevoorzitter, mevrouw de Palacio, alsmede de Commissieleden mevrouw Reding en de heer Solbes. Ik geloof dat mevrouw Wallström ook aanwezig is, op de tweede rij. Neemt u mij niet kwalijk dat ik u niet direct genoemd heb, maar nu ik u apart heb begroet, geeft dat natuurlijk toch meer een persoonlijk tintje. Daaruit blijkt dat wij zeer veel waarde hechten aan de samenwerking tussen de instellingen, tussen de Raad, de Commissie en het Parlement. Hier kom ik aan het eind van mijn betoog nog op terug.
Wij zijn het volledig eens met het standpunt van de voorzitters van de Raad en de Commissie met betrekking tot Barcelona. Mijnheer de voorzitter van de Raad, u heeft in Spanje de afgelopen jaren veel succes geboekt met uw persoonlijke beleid. Het staat buiten kijf dat uw optreden past in de traditie van de besluiten van Lissabon, en daarin zijn geen geringe doelstellingen geformuleerd. Zo wordt ernaar gestreefd van Europa de meest dynamische en concurrerende regio van de wereld maken. Ik denk dat iets meer bescheidenheid geen kwaad kan; dan kan er ook niet zo veel kritiek geleverd worden als wij niet aan deze beginselen en doelstellingen kunnen voldoen.
Onze fractie zou het zeer hebben toegejuicht als de ministers van Financiën van de Europese lidstaten de voorstellen van de Commissie opgevolgd hadden om een tweetal lidstaten van de Europese Unie met klem te verzoeken zich ook echt aan het stabiliteits- en groeipact te houden. Wij zien echter in dat het Spaans voorzitterschap in dit geval in een lastig parket is gebracht en in die zin willen wij ook niet zozeer kritiek uitoefenen op het voorzitterschap. Er is echter sprake van een institutioneel probleem als landen die de slechte cijfers behalen, zelf hun rapport gaan invullen en daarbij ook nog durven te beloven dat ze voor 2004 hun staatshuishouding nagenoeg helemaal op orde willen hebben, terwijl nu al vaststaat dat dit vrijwel onhaalbaar is.
Wij eisen daarom geloofwaardigheid en stabiliteit en naleving van de overeenkomsten betreffende de gemeenschappelijke Europese munt. Ik moedig de Commissie aan - u kunt daarbij steeds op onze steun rekenen - haar stabiliteitskoers consequent te blijven vervolgen. Wij zouden het toejuichen als de Raad van ministers van Financiën dit ook zou doen.
Mijnheer de Voorzitter van de Raad, u heeft terecht gesproken over de kleine en middelgrote ondernemingen. Het doet me deugd dat er een informele Raad heeft plaatsgevonden. Mijns inziens moeten wij in ons gemeenschappelijk economisch beleid veel meer aandacht schenken aan de kleine en middelgrote ondernemingen. Het beste economisch beleid is een gematigd belastingbeleid. Als wij de kleine en middelgrote ondernemingen in fiscaal opzicht minder belasten en de bureaucratische rompslomp verminderen, hebben zij meer kans om te investeren waardoor er meer arbeidsplaatsen kunnen ontstaan. Dat is weer ten voordele van de werknemers. Het is dus zeer goed de kleine en middelgrote ondernemingen centraal te stellen.
U heeft terecht de liberalisering van de verkeers- en de energiemarkt aangestipt en daar wil ik de post- en financiële diensten aan toevoegen. Als wij het woord liberalisering gebruiken, kan de indruk ontstaan dat het hier gaat om een voordeel wat betreft de inkomsten van de ondernemingen. Dat is echter niet het geval, dames en heren. Sterker nog: liberalisering betekent meer concurrentie en meer concurrentie betekent lagere prijzen. En lagere prijzen zijn weer voordelig voor de mensen de consumenten. Het is daarom van belang dat wij deze concurrentie creëren.
Tot slot nog een laatste opmerking, zodat ik binnen mijn spreektijd blijf. Mijnheer de voorzitter van de Raad, onze fractie zal het Spaans voorzitterschap ook beoordelen op het al dan niet slagen van de hervorming van de Raad. Als ik welingelicht ben, zal de secretaris-generaal van de Raad, de heer Solana, in Barcelona een aantal voorstellen voor een hervorming van de Raad presenteren. Er is ook een document van de regeringsleiders van Groot-Brittannië en Duitsland dat de heer Aznar van positief commentaar heeft voorzien. Als wij de Raad willen hervormen, zijn openbare verklaringen allleen niet voldoende. Die verklaringen moeten de permanente vertegenwoordigers als leidraad worden aangereikt! Ik heb de indruk dat de institutionele werkgroep van Raad, Commissie en Parlement onvoldoende op de hoogte is van de ideeën van de regeringsleiders. Daarom wil ik u verzoeken ertoe bij te dragen de Raad zodanig te hervormen dat deze als wetgever in openbare zitting bijeenkomt en steeds aanwezig is bij belangrijke debatten in het Parlement. Als u dat kunt bereiken, zal uw voorzitterschap een succes zijn! Wij willen dat het een succes wordt, omdat wij een gemeenschappelijk succes voor Europa nastreven. De Commissie staat in ieder geval aan de zijde van het Parlement en als wij gezamenlijk handelen zal Europa succes boeken. De glorie van dat succes zal voor een deel ook afstralen op het Spaans voorzitterschap, wat ik u van harte gun. Overigens hoop ik dat u bij uw volgende bezoek aan het Parlement direct iets te drinken krijgt aangeboden. Wij willen onze gasten namelijk altijd goed onthalen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie en overwegend vrouwelijke Commissieleden - hetgeen ongetwijfeld dient te worden toegejuicht -, geachte afgevaardigden, de voorzitter van de Raad is zijn uiteenzetting begonnen met een verwijzing naar de succesvolle invoering van de euro. Het welslagen van deze onderneming moet op naam van de Europese bevolking worden geschreven. De resultaten hebben zelfs de meest optimistische vooruitzichten van de Europese instellingen ruimschoots overtroffen. De voorzitter van de Raad heeft zijn felicitaties uitgesproken aan de Europese Centrale Bank en haar diensten. Ik zou hem willen verzoeken ook de Commissie, met name voorzitter Prodi en de vorige Spaanse minister van Economie, de heer Solbes, in zijn dankwoord te betrekken, niet omdat het streekgenoten van mij zijn, maar omdat zij baanbrekend werk hebben verricht.
Het probleem is dat de succesvolle invoering van de euro een welbepaald antwoord vereist: een actief economisch beleid op Europees niveau.
Wij bevinden ons in een volstrekt nieuwe situatie. De voorzitter van de Raad heeft hier de verdiensten van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, de Ecofin-Raad en andere soortgelijke instrumenten in herinnering gebracht. Het is evenwel gebleken dat vanouds geldende oplossingen niet steeds het gewenste effect sorteren wanneer er nieuwe problemen opduiken. In die zin heeft de veranderde economische ontwikkeling van de lidstaten aangetoond dat sommige landen vanuit politiek oogpunt in hun eigen val zijn gelopen. Hun stabiliteits- en groeiprogramma was bedoeld om anderen in het gareel te houden en uiteindelijk zijn zij daar zelf het slachtoffer van geworden. Dat is voor mij geen reden tot leedvermaak, integendeel. Het komt erop aan dat wij het voortbestaan van de euro op de middellange termijn waarborgen, en op dat punt schiet de huidige economische beleidsstructuur ernstig te kort.
In de tweede plaats heeft de voorzitter van de Raad gewag gemaakt van de structurele hervormingen en de beleidsmix sinds Lissabon. Wij identificeren deze combinatie van beleidslijnen met het streven naar volledige werkgelegenheid, sociale cohesie en duurzame groei. Het is van wezenlijk belang dat Europa de nodige investeringen doet, met name in personele middelen, om op technologisch vlak weer terug aan de top te komen. Het komt er derhalve op aan om een passende beleidscocktail samen te stellen. Ons inziens berust die op een harmonieus en evenwichtig samenspel van de voornoemde drie elementen.
In de tijd die mij rest, zou ik met het welnemen van de voorzitter van de Raad de hier door hem uiteengezette liberaliseringsvoorstellen willen bespreken.
Mijn fractie is sinds vele jaren actief betrokken bij de structurele hervormingsprocessen voor de verwezenlijking van interne markten in de Unie. Denkt u maar aan de totstandkoming van de interne markt en de vierhonderd bijbehorende richtlijnen. De voorzitter heeft dit onderdeel van zijn betoog ingeluid met een toespeling op de netwerkindustrieën: energie, vervoer en telecommunicatie als netwerkactiviteit. Wij zijn van oordeel dat wij de nodige inspanningen moeten leveren - zoals wij overigens al sinds geruime tijd doen - om deze markten zo spoedig mogelijk tot stand te brengen. Tot onze grote verrassing heeft de voorzitter van de Raad en premier van de Spaanse regering evenwel in het openbaar gesignaleerd dat de onenigheden met de socialistische meerderheid een struikelblok voor Barcelona vormen. Hij heeft deze uitspraak op geen enkel moment ontkend en heeft in dit verband drie regeringen bij naam genoemd, namelijk de Duitse, de Franse en de Portugese regering. Ik vraag mij werkelijk af waar de schoen dan wel wringt. Daarom verzoek ik de voorzitter van de Raad deze kwestie hier in het Parlement nader toe te lichten.
Wij pleiten voor georganiseerde markten. Wij geloven niet in een liberalisering die wonderen doet en alle regels overboord gooit. Wij zijn van oordeel dat er regels moeten worden vastgesteld ter bescherming van de producenten enerzijds en van de consumenten en de burgers anderzijds. Ik wil hier geen interne aangelegenheden aan de grote klok hangen, maar de Spaanse minister van Economie heeft het al moeilijk genoeg om in eigen land een oplossing te vinden voor bepaalde problemen die aan de liberalisering van de energiemarkt verbonden zijn.
Het tweede punt betreft de financiële diensten. Het verheugt mij dat de Raad zich kan vinden in het akkoord over het zogenaamde voorstel-Lamfalussy dat in het verslag-von Wogau wordt gesuggereerd. Er zij desalniettemin op gewezen dat dit akkoord ons weliswaar uit een benarde situatie heeft gered, maar geen oplossing voor het bestaande probleem aandraagt. Anders gezegd, het is van wezenlijk belang dat wij in democratisch verband - bijvoorbeeld in het kader van de Conventie - nadenken over de essentie van de basiswetgeving en de ontwikkeling van wetgevingsmaatregelen onder toezicht van het Parlement.
Mijnheer de Voorzitter, nog een laatste woord over de liberalisering van de arbeidsmarkt. Mijns inziens heeft de voorzitter van de Raad in deze context talloze verstandige uitspraken gedaan. Op sommige punten heeft hij evenwel zodanig veel eufemismen gebruikt dat men niet echt kan uitmaken of hij pleit voor een liberalisering van de ontslagregeling dan wel voor meer soepelheid op grond van overleg.
Mijnheer de Voorzitter, ik attendeer u erop dat de burgers zich zorgen maken. Laat mij dit aan de hand van het volgende citaat illustreren: "Wij moeten de fouten en gebreken aan de kaak stellen van het tomeloze liberalisme dat, wars van regels en verplichtingen, uitmondt in onzekere arbeidsplaatsen en een maatschappijmodel waarin de globalisering ons belet de ernst van de uitzichtloze onzekerheid, het diepe wantrouwen en het grenzeloze individualisme onder ogen te zien" . Mijnheer de Voorzitter, dit is geen citaat van Karl Marx, maar van de kardinaal van Milaan, de heer Carlo Maria Martini, die onlangs met pensioen is gegaan.
Ik meen te mogen besluiten dat velen van onze medeburgers de voornoemde bezorgdheid delen. Het is weliswaar een goede zaak dat wij voortgang maken met de hervorming van de arbeidsmarkten, maar wij mogen niet vergeten dat de burgers geen oren hebben naar een liberalisering die het einde van het Europees sociaal model betekent of in het kader waarvan overheidsmonopolies vervangen worden door privé-monopolies. In die zin hopen wij dat de Top van Barcelona gunstige resultaten oplevert en geen inzet wordt van de verkiezingsstrijd.

Watson
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, morgen zal dit Parlement stemmen over een amendement op uw nationaal waterplan, dus wij hopen dat u vandaag van uw glas water geniet.
Als de Europese Unie het proces van Lissabon een schoolrapport zou geven, dan zou daarin vermoedelijk staan: "moet beter zijn best doen" . Wij hebben het afgelopen jaar enige vooruitgang gezien met betrekking tot de doelstellingen van dit proces: de Raad heeft het telecommunicatiepakket aangenomen, er is overeenstemming bereikt over het Statuut van de Europese Vennootschap en de belastingdruk is met driekwart procent van het BBP verlaagd. Al deze dingen dragen bij aan groei en werkgelegenheid, mits zij in overeenstemming zijn met het groei- en stabiliteitspact. Het is daarnaast duidelijk dat wij minder belasting moeten heffen over de zaken waarvan wij meer willen, zoals banen, en meer over de zaken waarvan we minder willen, zoals vervuiling.
Ik vrees echter dat uit dit schoolrapport eveneens zou blijken dat de Unie op teveel gebieden een onvoldoende haalt. In de Commissiemededeling aan de Europese Raad van Barcelona wordt verklaard dat men vastberaden vasthoudt aan het groei- en stabiliteitspact, waardoor het vertrouwen zal toenemen. Als dat al zo is, bleek dat in elk geval helaas niet toen de ministers van Financiën onlangs besloten Duitsland en Portugal geen 'vroege waarschuwing' te geven.
Het feit dat de richtlijn inzake het overnamebod verworpen is betekent een grote tegenslag voor het concurrentievermogen binnen de Unie en ik roep de andere politieke fracties en de Raad op samen met ons het nieuwe Commissievoorstel via een versnelde procedure te behandelen, zodat we het tegen het eind van dit jaar in het publicatieblad kunnen opnemen. Wij hebben eveneens gefaald met betrekking tot de richtlijn inzake pensioenen: de Raad is er niet in geslaagd hierover een gemeenschappelijk standpunt te bereiken, hetgeen niet alleen essentieel is om de oudere bevolking een verzekerde oude dag te bieden, maar ook voor de mobiliteit van de arbeidsmarkt. Het Europees Parlement heeft zijn werk gedaan. Wij hebben u in juli vorig jaar in de eerste lezing ons standpunt kenbaar gemaakt en nu verwachten wij van het Spaans voorzitterschap dat het ons tegen juni dit jaar een gemeenschappelijk standpunt toestuurt. Dit is immers noodzakelijk als wij de doelstelling van de Commissie, namelijk dat het gemeenschappelijk standpunt tegen het einde van dit jaar wordt aangenomen, willen halen.
Een ander punt waarover de schoolmeester de Raad op de vingers zou tikken is het Europees octrooi. Als wij de kloof tussen Europa en de Verenigde Staten op het gebied van vernieuwing willen dichten, dan hebben wij eenvoudigere, goedkopere en snellere pan-Europese octrooibescherming nodig. Ik betwijfel of de Unie een goed cijfer zou krijgen voor haar gedrag in de klas. Ik juich het toe dat de Commissie vanmiddag besloten heeft de Raad voor de rechter te dagen vanwege zijn poging de bevoegdheden van de Commissie inzake overheidssteun te verminderen. Wij hebben regels voor overheidssteun om ervoor te zorgen dat de interne markt goed functioneert en wij moeten factoren die concurrentie en vrije handel belemmeren, uit de weg ruimen, zodat de Commissie toezicht kan houden. De Raad zou zich eerlijk gezegd moeten schamen dat hij de Commissie op dit punt tegenwerkt.
Tot slot zou ons rapport laten zien dat deze leerling te weinig ambitie heeft. Als wij willen dat de Europese Unie uitblinkt in de klas, moeten wij voortmaken met de liberalisering van de energie- en gasmarkten, de tenuitvoerlegging van het actiekader voor financiële diensten en de overeenstemming aangaande een kader voor overheidsaankopen. Het proces van economische hervorming is geen doel in zichzelf. Het gaat erom de welvaart van ons volk te verhogen en de Europese Unie op de uitbreiding voor te bereiden. Welke boodschap geven wij de kandidaat-lidstaten als wij zelf niet in staat zijn de veeleisende hervormingen door te voeren die wij van hen verwachten?
Wanneer de Top van Barcelona wordt geëvalueerd, zullen wij u beoordelen naar uw schoolrapport. Zoals de zaken er nu voorstaan, moet de leerling beter zijn best doen.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, op de Europese Raad van Barcelona zal misschien veel gebeuren, maar niet datgene wat in Göteborg in het vooruitzicht was gesteld, namelijk een toetsing van de maatregelen in het kader van de strategie voor duurzame ontwikkeling. Een strategie voor duurzame ontwikkeling moet namelijk gegrondvest zijn op een evenwicht tussen economie, sociale samenhang en milieu, drie elementen die - zoals door alle Europese instellingen, Commissie, Parlement en Raad, wordt erkend - onverbrekelijk met elkaar verbonden zijn. Na Göteborg dachten wij allen dat aan één ding niet meer getornd kon worden, dat namelijk met het proces van Lissabon de Europese Unie tot 2010 moest zijn uitgegroeid tot niet alleen de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld maar ook de meest eco-efficiënte economie.
Kennelijk hebben wij ons vergist. Enerzijds wil het Spaans voorzitterschap terugkeren tot de oorspronkelijke filosofie van Lissabon en die drie heilige koeien - liberalisatie, deregulering en neoliberale globalisering - in ere herstellen, en anderzijds is de Commissie kennelijk niet van plan aan te dringen op haar op zich lovenswaardige voorstellen van vorig jaar. De expliciete instemming met een milieupijler is aldus veranderd in een haast clandestien addendum op de agenda van Barcelona. In haar mededeling aan de Europese Raad van Barcelona schenkt de Commissie ons inziens te weinig aandacht aan de milieucomponent en de noodzakelijke aanpassing van het huidig model van economische ontwikkeling. Wij nemen dit hoog op. Hieruit blijkt namelijk dat geen enkele Europese instelling in staat is een zekere continuïteit te garanderen in de gemeenschappelijk vastgestelde prioriteiten. Die kunnen niet om de zes maanden op de kop worden gezet, al naar gelang de politieke kleur van het fungerend voorzitterschap.
Dit zo zijnde druist ons inziens het aandringen van het Spaans voorzitterschap op versnelling van het liberalisatieproces in de meest uiteenlopende sectoren in tegen de strategie voor duurzame ontwikkeling. Wij hebben de grootste twijfels over een model van economisch en maatschappelijk bestuur dat gegrondvest is op deregulering, flexibiliteit en verdere liberalisatie van de interne markt, waarvan recentelijk nog een bevestiging werd gegeven in een gemeenschappelijke verklaring van Blair en Berlusconi. Het is trouwens geen toeval dat daarin nooit de woorden "duurzame ontwikkeling" voorkomen. Dat vinden wij een trieste zaak gezien de op til zijnde bijeenkomst van Johannesburg waar de staatshoofden van heel de wereld bijeen zullen komen om tien jaar na Rio de Janeiro de pols te nemen van het milieu.
Volgens ons zou de top van Barcelona veeleer een gelegenheid moeten zijn om enkele belangrijke stappen te zetten in de richting van integratie van de milieuvraagstukken in alle beleidsvormen van de Europese Unie. Dit vereist echter een onderzoek en evaluatie van alle sectorale strategieën.
Ik wil even, mijnheer de Voorzitter, stil blijven staan bij het vraagstuk van de energie-efficiëntie. Daar hebben wij ongetwijfeld nog talrijke problemen, en daarom moeten wij nogmaals wijzen op het belang van de hernieuwbare energiebronnen. Wij kunnen natuurlijk niet verzwijgen dat wij het helemaal niet eens zijn met een heropening van de discussie over kernenergie waarop kennelijk door vooral ook het Spaans voorzitterschap steeds sterker wordt aangedrongen. Dat is gevaarlijk en ouderwets, zeer zeker als wij denken aan niet alleen het maatschappelijk draagvlak voor kernenergie maar vooral ook de duurzaamheid van het milieu.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, vrezen wij dat Barcelona een gemiste kans zal zijn voor het streven naar duurzame ontwikkeling. Wij hopen van harte dat wij ons vergissen, maar wij zien elkaar hoe dan ook nog terug na de Top van Barcelona voor een beoordeling.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, het proces van Lissabon was van het begin af aan onduidelijk en dubbelzinnig. Het hield twee verschillende strategieën in. De ene strategie gaf voorrang aan geavanceerde technologie, inovaties op wetenschappelijke grondslag, e-economie, liberalisering van netwerkmarkten en dergelijke. De andere strategie gaf daarentegen voorrang aan volledige werkgelegenheid, sociale integratie en scholing voor allen.
Op deze manier hadden alle groeperingen het idee dat ze gewonnen hadden in Lissabon, en daarom juichte iedereen de besluiten toe. Nu zien we echter steeds duidelijker de kloof tussen deze twee benaderingen: de benadering die op de elite was gericht en de benadering die was gericht op de gewone mensen, wat vaak wil zeggen: op de sociaal zwakke groepen.
Ik vind dat rapporteur Bullman zich werkelijk tot het uiterste heeft ingespannen om de eensgezindheid en de lijn van het sociaal-economische compromis te bewaren. Wij kunnen echter constateren dat bepaalde lidstaten en bepaalde politieke partijen steeds ongeduldiger zijn geworden en de weg van het compromisbeleid willen verlaten.
Wij van de GUE/NGL-Fractie zijn zeer ongerust over veel van de ingediende amendementen. Als die morgen worden aangenomen, zullen de meeste leden van onze fractie zich gedwongen zien om bij de eindstemming tegen te stemmen. Dat doen wij liever niet, maar er zijn grenzen. Je kunt met een compromis ook te ver gaan. Wij zullen de stemming daarom van amendement tot amendement volgen voordat wij ons standpunt bepalen.
Ten slotte wil ik een protest laten horen tegen het feit dat de behoeften en de belangen van de kandidaat-landen tijdens onze discussie met het oog op de Top van Barcelona nauwelijks aan de orde zijn geweest. De uitbreiding is nog maar een paar jaar van ons verwijderd, en het wordt hoog tijd dat wij dat feit onder ogen zien. Het is een schande dat wij daar niet duidelijker en op grotere schaal aandacht aan besteed hebben.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij ons voorbereiden op een topconferentie die zo groot is en zoveel mogelijkheden biedt als de Top van Barcelona, is het noodzakelijk rekening te houden met wat in het verleden heeft plaatsgevonden en met enige zekerheid te voorspellen waar wij in de toekomst naartoe moeten: niemand, of het nu de Raad, de Commissie of zelfs dit Parlement is, moet denken dat wij bij iedere afzonderlijke topconferentie nieuwe ideeën moeten aandragen.
Er moet nog zoveel werk worden verzet en er zijn nog zoveel in Lissabon, Stockholm of Cardiff gestelde prioriteiten die verwezenlijkt moeten worden. Wij dienen ons meer te richten op het verbeteren van de kwaliteit van onze voorstellen en ervoor te zorgen dat zij tegemoetkomen aan de eisen en behoeften van de volken van Europa en - belangrijker nog - dat zij een stevige basis leggen voor de toekomstige ontwikkeling van economische welvaart, stabiliteit en duurzame ontwikkeling.
Ik geloof niet dat economische ontwikkeling en duurzame ontwikkeling met elkaar in strijd zijn. Evenmin geloof ik dat wij geen agressief belastingbeleid zouden kunnen voeren om werkgelegenheid te scheppen, en om ervoor te zorgen dat een concurrentieklimaat ontstaat waarin het bedrijfsleven en de industrie kunnen slagen en gedijen. Volgens mij hoeft een dergelijk beleid ook niet per definitie ten koste te gaan van sociale bescherming of van investeringen in sociale voorzieningen als onderwijs, gezondheidszorg en de ontwikkeling van infrastructuur. Ik zou mij absoluut verzetten tegen alle maatregelen of ideeën die ten doel hebben het belastingbeleid binnen de Europese Unie te harmoniseren of te coördineren. Op dit gebied moeten uitsluitend de regeringen van de lidstaten het laatste woord hebben. Het is ook, zoals reeds vele malen gebleken is, niet waar dat hogere belastingen betekenen dat men meer kan uitgeven aan sociale bescherming, om de eenvoudige analogie van vroeger tijden maar eens te gebruiken.
Die gedachte is achterhaald door de economische realiteit in de bestaande lidstaten en eveneens door het beleid dat sommige lidstaten gevoerd hebben. Met name mijn eigen lidstaat, Ierland, is een voorbeeld van dat laatste. Daar heeft men gekozen voor een agressief fiscaal beleid, waardoor de arbeidskosten en de inkomstenbelasting omlaag worden gebracht. Zo kan het bedrijfsleven overleven in een klimaat van geharmoniseerde industriële verhoudingen en komt het inkomen van de werknemers voor het grootste gedeelte bij henzelf terecht en niet bij de belastingdienst. Tegelijkertijd wordt het niveau verhoogd van de beschikbare maatregelen ter bescherming van de meest kwetsbaren in onze samenleving en wordt er meer geïnvesteerd in onderwijs en gezondheidszorg.
Er is een nieuwe en andere manier mogelijk die de regeringen en de Europese Unie in haar geheel, maar ook - en dat is het allerbelangrijkste - de burger ten goede komt. Wat wij van het proces van Lissabon en de Top van Lissabon meenemen is in de allereerste plaats: toegang tot onderwijs, opleidingen, scholing en kennis. Als wij onze burgers niet de vaardigheden geven waarmee zij nieuwe arbeidskansen kunnen benutten, dan ontzeggen wij hun het wezenlijke mensen- en burgerrecht volledig deel te nemen aan de maatschappij. Als de Top van Barcelona íets oplevert, zal het een herbekrachtiging en herbevestiging zijn van het belang van levenslang leren en een kennismaatschappij waarin iedereen toegang heeft tot onderwijs en opleidingen. Dat is het voornaamste aspect dat wij kunnen verwachten.

Blokland
Prachtige woorden zijn er op de afgelopen vergaderingen van de Europese Raad gesproken over de integratie van een duurzaam milieubeleid in het economisch en sociaal beleid. Mooie woorden die helaas weinig weerklank vinden in de plannen die onder het Spaans voorzitterschap aan ons worden voorgehouden. Muchas palabras sin hechos. Daarom roep ik Raad en Commissie op in de concrete beleidsplannen de milieuafspraken van Göteborg serieus te nemen en uit te voeren.
Dat betekent in de eerste plaats dat er een eenduidig systeem van indicatoren moet komen. Daarbij is een goede samenhang tussen indicatoren van groot belang voor de ontwikkeling en beoordeling van een duurzaam milieubeleid. Dit moet uiteraard geïntegreerd worden in de wijze waarop de ontwikkeling van het economisch en sociaal beleid wordt gemeten. In de tweede plaats dient de uitwerking van de door de Commissie toegezegde duurzaamheidseffectbeoordeling op korte termijn vorm te krijgen.
Verder wil ik aandacht vragen voor de liberalisatie van de energiemarkt. Het openstellen van de energiemarkt mag niet leiden tot ongewenste monopolievorming. Bij een goede waarborg voor de levering van energie moet overheidsingrijpen mogelijk blijven om levering te garanderen. Californische toestanden kunnen nu nog door tijdig ingrijpen in de plannen van de Commissie worden vermeden.
Mijnheer de Voorzitter, niet alleen woorden, maar de daad bij het woord voegen, juist daar waar het gaat om de verantwoordelijke rol die wij hebben als rentmeesters in Gods schepping.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft zojuist met het oog op de Europese Raad van Barcelona een actieplan gepresenteerd ten behoeve van de mobiliteit van individuen in Europa. Wij willen dit plan om meerdere redenen aan de kaak stellen.
Sommige voorstellen zijn ontegenzeggelijk verstandig, zoals die met betrekking tot de permanente educatie, een betere onderlinge aanpassing van de sociale zekerheidsstelsels en de overdraagbaarheid van pensioenrechten. De Commissie plaatst haar initiatief evenwel in een vreemd perspectief. Ze laat namelijk direct weten dat de geografische mobiliteit in de Verenigde Staten vijf keer groter is dan in Europa. Ze lijkt hiermee te willen zeggen dat het de bedoeling is dat de Europese lidstaten identiek moeten worden aan de Amerikaanse staten. Dat is toch zeker een verkeerde voorstelling van zaken. Wat de meerderheid van onze medeburgers daadwerkelijk wil is dat de naties, de leefomgeving, de culturen en de talen waaraan ze geheel legitiem gehecht zijn, worden gerespecteerd. De prioriteiten moeten niet op slinkse wijze worden omgedraaid, want daarmee gaan we echt in een totalitaire richting. De Commissie heeft in dit actieplan overigens opgeroepen tot een gemeenschappelijk integratiebeleid. Dit punt heeft werkelijk niets te maken met de kwestie die hier ter tafel ligt. Het integratiebeleid is een vraagstuk van geheel andere orde. We moeten voorkomen dat de lidstaten met dit actieplan bepaalde richtsnoeren krijgen opgedrongen zonder dat ze zich daarvan bewust zijn.

Bullmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte leden van de Commissie, geachte afgevaardigden.
Ik merk dat iedereen mij kan verstaan en daarom begin ik nu aan mijn betoog. Geachte afgevaardigden, wat is tot dusver onze reactie na deze discussie? Wat is onze reactie op de lage groeicijfers? Wat is ons antwoord op de opnieuw stijgende werkloosheidscijfers? Wat mogen wij dus concreet van Barcelona verwachten? In Lissabon zijn ambitieuze doelstellingen opgesteld. Wij willen dat Europa in 2010 de meest concurrerende regio van de wereld is, dat er tegen die tijd sprake is van volledige werkgelegenheid; dat er een sociale deelname is verwezenlijkt die het Europees sociaal model vernieuwt en aanpast. Moeten wij deze doelstellingen opgeven? Moeten wij nu weer inbinden en met de huidige situatie tevreden zijn? De heer Poettering heeft ons geadviseerd een meer bescheiden houding aan te nemen. Op zich kan ik daar inkomen, want bescheidenheid is een menselijke deugd, maar wij moeten wel één ding goed begrijpen, mijnheer Poettering: wij mogen bescheidenheid niet verwarren met moedeloosheid!
Wij kunnen het ons niet veroorloven om op lange termijn onze economische capaciteiten maar ten dele te benutten. Er werden ondanks alle scepsis, hooggespannen verwachtingen gekoesterd van de komst van de euro. Wij mogen daarom de burgers niet teleurstellen door in de gegeven situatie niet met concrete acties te komen. Ons verslag is met meer dan driekwart meerderheid in de Economische en Monetaire Commissie en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken goedgekeurd en dat is een duidelijk 'ja' voor een pro-actief beleid en een duidelijk 'ja' voor de geïntegreerde politieke aanzet van Lissabon. Hiermee wordt eveneens duidelijk aangegeven dat wij alles in het werk moeten stellen en alle obstakels moeten wegnemen om ervoor te zorgen dat de economie weer gaat groeien.
Ik wil de vele collega' s hartelijk danken die veel werk in dit verslag gestoken hebben en die een frisse wind door dit vraagstuk hebben laten waaien. Allereerst de heer García-Margallo Marfil. Hij was de rapporteur voor advies en vertegenwoordigde de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten in de Economische en Monetaire Commissie. Verder wil ik alle schaduwrapporteurs van beide commissies danken, met name de heer Thomas Mann in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, die zich met volle overgave hebben ingezet voor ons gemeenschappelijk verlangen.
Wat verwachten wij nu concreet van de nieuwe voorjaarstop in Barcelona? Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik ben er vast van overtuigd dat deze voorjaarstop en de voorbereidingen daarop uit het bureaucratisch circuit gehaald moeten worden. Het mag niet zo zijn dat alleen deskundigen zich over deze kwestie buigen en dat er alleen in kleine groepen gediscussieerd wordt over de wijze waarop en op welke punten er vooruitgang geboekt moet worden. Ik zal u ook zeggen waarom. Er zullen altijd lidstaten zijn, en daarvoor wordt in deze discussie gewaarschuwd, die de boel op grond van nationale belangen traineren. Er zullen altijd lidstaten zijn die het met het oog op nationale verkiezingen beter vinden om de volgende stap naar "meer Europa" , zoals dat in de slogans heet, achterwege te laten. Daar moet ik aan toevoegen dat er in het Europees Parlement ook wel eens een oppositiepartij is geweest die heeft geprobeerd de Europese vooruitgang vanwege nationaal egoïsme tegen te houden. Ik roep u op dit alles te overwinnen, zowel op nationaal als op Europees niveau, en gezamenlijk daadkrachtig het Europees project aan te pakken, zodat wij samen vooruit kunnen komen.
Ik wil u nogmaals wijzen op de kern van de boodschap van Lissabon en aangeven waar de meeste aandacht naar uitgaat. In Lissabon is duidelijk vastgelegd dat de mensen, de burgers van Europa centraal staan in onze strategie. Wij moeten de werknemers, de ondernemers, de leerlingen, de studenten, met andere woorden iedereen die wil deelnemen aan onze economische en sociale samenleving in Europa de kans geven zich maximaal te kunnen ontplooien. Dat is de centrale strategie van Lissabon waaraan wij moeten werken. Als wij dat accepteren, is het betrekkelijk eenvoudig om op basis daarvan aparte onderwerpen en concrete eisen te duiden. Wij moeten het werkgelegenheidsbeleid duidelijk verbeteren om iedereen de kans te geven weer toe te treden tot de arbeidsmarkt. Wij moeten zorgen voor flexibiliteit, maar ook voor zekerheid op de arbeidsmarkten, teneinde een situatie te scheppen waarin de talenten van de werknemers optimaal kunnen gedijen en waarin zo productief mogelijk wordt gewerkt. Wij dienen duidelijk beleid uit te werken en op heldere wijze uit te voeren. Dat is met name van belang voor de kleine en middelgrote ondernemingen, omdat die voor de meeste banen zorgen. Zij moeten in staat worden gesteld om ongehinderd innovatieve wegen te verkennen binnen onze economie waardoor Europa in zijn totaliteit wordt versterkt. Die boodschap moeten wij afgeven en die verwachting koesteren wij van de voorjaarstop in Barcelona.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, ik ben verheugd dat er vóór de Top van Barcelona en het verslag-Bullmann over het verslag over de economische gevolgen van 11 september voor Europa wordt gedebatteerd. De gevolgen van 11 september hangen immers zeer nauw samen met de toekomstige ontwikkeling en uitvoering van het proces van Lissabon.
Velen zijn inmiddels weer overgegaan tot de orde van de dag, maar de aanslagen van 11 september hebben in de westerse wereld een aanzienlijke schok teweeggebracht. Terreuracties met een dergelijke omvang werden tot dusver immers alleen voor mogelijk gehouden in films. Bovendien bevond de wereldeconomie zich net in een kritieke fase waarin de meeste industrielanden te maken hadden met een duidelijke afname van de groei. Ook wij zijn daar niet van verschoond gebleven. Daarom wil ik de lidstaten en de ondernemingen ervoor waarschuwen de gebeurtenissen van 11 september als enige oorzaak aan te wijzen voor de conjuncturele dip om zodoende de eigen economische en politieke fouten af te dekken. De gebeurtenissen van 11 september hebben onze economische problemen in hoge mate versterkt. Wij moeten duidelijk onderscheid maken tussen de problemen die reeds voor 11 september bestonden, en die door de aanslagen zijn verergerd, en de problemen die door de aanslagen zijn ontstaan. Er zijn echter redelijk wat signalen die erop duiden dat de negatieve gevolgen van de terreuraanslagen voor de Europese economie beperkt blijven. Op een aantal gebieden zijn de problemen zelfs volledig opgelost, zoals de heer Duisenberg een paar dagen geleden gezegd heeft.
De sectoren die de meeste schade ondervonden hebben, zijn het verzekeringswezen en, in iets mindere mate, het toerisme, waarbij met name op het gebied van de stedenreizen en het incentive toerisme grote verliezen werden geboekt. Gelukkig kon een groot deel worden opgevangen door de versterking van de conjunctuur van de interne markt. Met name grote bedrijven hebben op het vlak van de verzekeringen veel schade geleden evenals vliegtuigmaatschappijen en luchthavens. Het verslag maakt een duidelijk onderscheid tussen deze beide gebieden.
Wij zijn ook blij dat de samenwerking tussen de Europese Centrale Bank en de Amerikaanse Fed zo goed is verlopen en dat de heren Duisenberg en Greenspan zo goed met elkaar hebben samengewerkt. Ook dat moeten wij vandaag benadrukken. De euro heeft in deze moeilijke fase standgehouden en ondanks de zeer schokkende gebeurtenissen is de wereld niet in een economische crisis gekomen en heeft Europa geen monetaire crisis doorgemaakt. Wij hebben echter ook moeten constateren dat wij nog veel te afhankelijk zijn van de Amerikaanse economie en dat onze interne markt en conjunctuur nog te veel van de wereldeconomische ontwikkelingen afhangen. Daar moeten wij zelf iets aan gaan doen. Daarom verzoeken wij de Top van Barcelona een nieuwe groei- en innovatiecampagne op gang te brengen teneinde op basis van een gefundeerd conjunctureel optimisme groei, investeringen en werkgelegenheid te stimuleren. Wij moeten nauwkeurig bekijken waarvan de interne markt nog hinder ondervindt. Welke richtlijnen zijn nog niet omgezet? Waar leiden verschillen in bevoegdheden tot problemen bij de verwezenlijking van gemeenschappelijke doelstellingen zoals het actieplan voor financiële diensten, het proces van Lissabon of andere nog verder gaande maatregelen? Wij moeten er alles aan doen om nieuwe bedrijven en kleine en middelgrote ondernemingen te ondersteunen. Daarom heeft mijn fractie een amendement op het verslag-Bullmann ingediend waarin de Commissie en de lidstaten wordt verzocht ervoor te zorgen dat bij de herziening van het akkoord van Bazel en het EU-kader voor de vorming van eigen vermogen rekening wordt gehouden met de kenmerken van de structuur van de Europese ondernemingen. De kleine en middelgrote ondernemingen moeten worden ondersteund bij het opstellen van kadervoorwaarden om ervoor te zorgen dat het proces dat in Bazel is opgestart geen negatieve maar positieve uitwerking heeft op de economie.
Ik ben bovendien van mening dat wij meer gebruik moeten maken van het initiatiefrecht om de obstakels binnen de interne markt weg te nemen, autonomer te worden en tegelijkertijd de economische kracht van Europa in overeenstemming met onze doelstellingen volledig te benutten. Als dit gebeurt, als wij lering trekken uit 11 september en onszelf serieus nemen, kunnen wij de kansen benutten die door de nieuwe blik op de wereld ontstaan en onze rol in de wereld op basis van ons ordeningsbeginsel van de economisch-sociale markteconomie beter en misschien met meer elan vervullen.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, dit debat zal, afhankelijk van de commissie waarin men zitting heeft, zeer verschillende richtingen uitgaan. Als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid wil ik mij concentreren op milieukwesties in het kader van de Top van Barcelona.
Allereerst wil ik beklemtonen dat de Milieucommissie - en, naar ik hoop, het Europees Parlement - er belang aan hecht een milieudimensie toe te voegen aan de jaarlijkse beoordeling van economische groei en sociale samenhang in het kader van het proces van Lissabon. Sterker nog, het verbaasde de Milieucommissie in feite nogal dat het milieuaspect van duurzame ontwikkeling niet als een even belangrijke pijler werd beschouwd als de sociale en economische pijlers.
Ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om namens mijzelf en mijn collega' s het Europees Milieuagentschap te bedanken voor het werk dat het gedaan heeft met betrekking tot de milieu-indicatoren. De directeur van het Milieuagentschap, de heer Beltrán, gaat binnenkort met pensioen en wij zijn hem zeer dankbaar voor het werk dat hij verzet heeft.
Het is eveneens van belang dat wij er niet mee volstaan onszelf ermee te feliciteren dat wij deze indicatoren hebben opgesteld. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid vindt het buitengewoon belangrijk dat wij de milieu-indicatoren koppelen aan duidelijke doelstellingen en tijdschema' s voor de werkzaamheden van de Commissie en het Parlement.
Ik wil mijn collega' s erop wijzen dat wij in dit Parlement nu echt meer werk moeten gaan maken van duurzame ontwikkeling. Wij zouden, bijvoorbeeld, een jaarlijks debat moeten organiseren waarbij een jaarlijkse voortgangsrapportage wordt gepresenteerd voor alle gebieden waarop onze commissies werkzaam zijn. Het is van essentieel belang dat wij erop blijven toezien dat in andere beleidsvormen rekening wordt gehouden met het milieu. De commissaris voor milieuzaken, mevrouw Wallström, is daar altijd al op gebrand geweest. Zij zal nog behoorlijk strijd moeten leveren.
Een beleidsterrein waarop duidelijk wordt hoezeer het nodig is dat rekening wordt gehouden met het milieu, is de visserij. Ik vertegenwoordig het zuidwesten van Engeland. Wij hebben daar een aantal vissershavens en momenteel ondervinden wij de gevolgen van een gemeenschappelijk visserijbeleid waarin geen enkele rekening is gehouden met het milieu. Onze visbestanden zijn uitgeput. Er valt voor onze vissers geen vis te vangen. Er spoelen dode dolfijnen aan op de kusten van Bretagne en Cornwall, omdat industriële trawlers hen midden in het Kanaal met een sleepnet vangen en hen vervolgens voor dood achterlaten. Dat is een zeer goed voorbeeld van niet-duurzame ontwikkeling en het wordt hoog tijd dat het Parlement hier iets tegen gaat doen.
Duurzame ontwikkeling zal bij de uitbreiding een zeer belangrijke rol spelen. Waarschijnlijk willen de kandidaat-lidstaten in Oost- en Midden-Europa zich zo snel mogelijk onze levensstandaard aanmeten - de hemel sta hen bij. Dat betekent een groeiende behoefte aan meer wegen en auto' s, met als gevolg meer vervoersemissies enzovoort. Een en ander betekent waarschijnlijk dat de milieudruk zal toenemen. Zonder ons te bezondigen aan cultureel imperialisme dienen wij uit te zoeken hoe voorkomen kan worden dat een snelle economische ontwikkeling in de landen van Oost- en Midden-Europa ten koste gaat van het milieu, en vooral van het natuurlijk milieu, in de nieuwe lidstaten.
Op de Top van Rio de Janeiro zal weer op grote schaal lippendienst bewezen worden aan het milieu. Het valt nog te bezien of deze topconferentie ook werkelijk iets zal betekenen en of die concrete resultaten zal opleveren. Het is jammer dat de Commissie haar document zo laat ter tafel heeft gelegd. Daardoor kunnen wij nu niet in de context van de Top van Barcelona onze gemeenschappelijke visie geven. Dat document voor de Top van Rio de Janeiro bevat een aantal zeer goede punten - ik denk hierbij met name aan de nadruk die wordt gelegd op het bevorderen van milieu- en maatschappijvriendelijke handelspraktijken via hiertoe stimulerende maatregelen. De Milieucommissie is voorts van mening dat de Europese Unie duidelijkheid moet scheppen over haar standpunt ten aanzien van de productie van genetisch gemodificeerde gewassen in de derdewereldlanden.
In december kwam uit Zuid-Afrika het nieuws dat het totale grondareaal dat aldaar bestemd is voor de productie van genetisch gemodificeerde gewassen aanzienlijk is toegenomen. Welke boodschap moeten wij overbrengen aan dat soort landen? Moeten wij zeggen dat hoe meer genetisch gemodificeerde gewassen zij produceren, hoe minder zij naar ons mogen exporteren? Is dat de 'duurzame' boodschap die wij moeten afgeven aan een land dat probeert een zelfstandig bestaan op te bouwen?
Tot besluit nog een opmerking over het gevreesde Spaans nationaal waterplan, dat steeds vaker onderwerp van gesprek is in het Europees Parlement. Het is niet juist om een lidstaat te veroordelen vanwege maatregelen die in goed vertrouwen zijn genomen door een democratisch verkozen regering. In dit geval heeft de Spaanse regering een milieueffectbeoordeling van dit plan voorgelegd aan de Europese Commissie, die zich momenteel daarover buigt. Dit is niet het moment om Spanje te veroordelen.
Het zal niet eenvoudig zijn voor de Britse leden van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten te bepalen hoe zij moeten stemmen met betrekking tot het Spaans nationaal waterplan. Op dit ogenblik doet de heer Tony Blair zijn uiterste best de heer Aznar tot zijn bondgenoot te maken. De Britse sociaal-democraten moeten dus enerzijds hun premier steunen en anderzijds tegen het amendement van mevrouw Roth-Behrendt stemmen. Dat is geen begerenswaardige positie en ik benijd hen dan ook niet.

García-Margallo y Marfil
, rapporteur voor advies van de Economische en Monetaire Commissie. (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik ben een welopgevoed man en daarom wil ik in de eerste plaats mijn dank uitspreken aan de heer Bullmann. Als vertegenwoordiger van een eerder naar rechts overhellende centrumpartij verheugt het mij ten zeerste dat wij erin geslaagd zijn om een akkoord en compromis te bereiken.
Ten tweede richt ik mij tot de Raad met een algemeen verzoek van zowel de Commissie werkgelegenheid als de Economische en Monetaire Commissie. Wij dringen erop aan dat het Europees Parlement betrokken wordt bij de vaststelling en follow-up van de strategieën die in Barcelona aan de orde zullen worden gesteld. Om het met de woorden van Pablo Neruda te zeggen: "De taak die ons te wachten staat, doet mij denken aan de oude wijn uit mijn vaderland. Die wordt niet door één persoon vervaardigd maar door velen. Bovendien wordt hij niet bereid uit één plant maar uit vele planten."
Mijn derde telegram heeft betrekking op de hier uiteengezette punten van overeenkomst. Ik ben het met de voorzitter van de Raad eens dat er onder geen beding aan dogma' s zoals prijsstabiliteit en begrotingsdiscipline mag worden getornd of gesleuteld, noch in de grote noch in de kleine landen. Dit Parlement kent de gevolgen van monetaire uitspattingen en begrotingsexcessen. Het is net zoals wanneer je de bloemetjes buitenzet. Je houdt er de volgende ochtend een flinke kater aan over.
Zoals hier is gebleken, roepen de concurrentiebevorderende structurele hervormingen in bepaalde gelederen twijfels en bezwaren op. Op de liberalisering van strategische sectoren zoals vervoer, elektriciteit, gas, telecommunicatie of financiële diensten is ons inziens de volgende Cubaanse zegswijze van toepassing: geen stap terug, zelfs niet om een aanloop te nemen.
Ten vierde onderschrijf ik de woorden van de sprekers die hebben aangedrongen op het belang van de strategische ontwikkelingsfactoren: levenslang leren en ondersteuning van het kleinbedrijf.
Tot slot wil ik mij nog even tot mevrouw Jackson richten. In tegenstelling tot wat in het amendement wordt beweerd, is het nationaal waterplan geen voorbeeld van niet-duurzame ontwikkeling. Het is juist een toonbeeld van duurzame ontwikkeling. Het ligt immers in onze bedoeling om overtollig water te laten afvloeien naar plaatsen waar mensen nu eens heiligenbeelden bovenhalen om regen af te smeken en dan weer in bootjes rondvaren ten gevolge van de alles overstelpende stortregens. Zoals mevrouw Jackson terecht heeft gesignaleerd, gaat het hier om een parlementaire beslissing van een legitiem parlement die tot stand is gekomen na een breed debat en vrijwel unaniem wordt gesteund door de Nationale Waterraad. Daarin zijn alle autonome regio' s vertegenwoordigd, met inbegrip van de regio' s waar de socialisten aan de macht zijn.
Iemand heeft in dit Parlement een valse munt verkocht. Ik verzoek u na te gaan wie daarvoor de verantwoordelijkheid draagt. Die valse munt moet onverwijld worden vervangen door een goede munt, zoals die welke reeds in de Europese Unie in omloop is.

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, ik zie dat er zich hier in het Parlement interessante ontwikkelingen voltrekken. Steeds opnieuw wordt - mijns inziens terecht - beweerd dat wij geen debatten voeren. Als nieuwste consequentie hebben wij nu Barcelona, 11 september en het water, maar of dat laatste een debat wordt, waag ik echter te betwijfelen. Ik wil het nu hebben over de gevolgen van de gebeurtenissen van 11 september, waarop mijn advies betrekking heeft. Ik zou nog een aantal punten willen toevoegen aan een aantal zeer terechte opmerkingen die de heer Karas gemaakt heeft. Wij kunnen niet alles toeschrijven aan de aanslagen, maar daaruit is wel gebleken dat wij kwetsbaar zijn. De eerste conclusie die wij uit 11 september moeten trekken is dat de politiek weer de drijvende kracht geworden is. If you lke it or not - dat wordt inmiddels ook door de grote ondernemingen ingezien. Het probleem is echter dat de politiek juist op Europees niveau faalt!
Er is in de geschiedenis van de mensheid nog nooit eerder zo' n grote tweedeling geweest tussen rijk en arm. Die tweedeling is een bedreiging voor de wereldvrede; zoveel hebben de gebeurtenissen van 11 september ons laten zien. Bovendien berooft die tweedeling ons op een breed vlak van mogelijkheden op de markt. Door deze nieuwe situatie, en doordat de politiek het laat afweten, komt het bedrijfsleven onder grote druk te staan. Voor de ondernemingen zou 11 september een nieuwe kans kunnen betekenen als zij op een geloofwaardige manier datgene zouden doen waar de wereldpolitiek tot dusver niet in geslaagd is, en dat is de onvoorwaardelijke eerbiediging van de rechten van de mens.
Wij zien dat bepaalde stromingen op de markten en ideeën aan het veranderen zijn of aan invloed toenemen - al dan niet onder invloed van 11 september. Ik denk hierbij aan de terreurbestrijding, aan onze ideeën over hoe wij onze wereld gestalte willen geven en aan zaken als mobiliteit. Als de politiek en het bedrijfsleven hun taken verzuimen, heeft de consument het voor het zeggen met zijn stem. De consument wil dat bedrijven niet alleen op een ecologische, maar ook op een sociaal-economisch verantwoorde wijze te werk gaan. Daarom ben ik zeer verheugd dat het standpunt van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie opgenomen is in het verslag. Dat standpunt behelst dat de consument zich moet laten leiden door sociaal verantwoorde overwegingen bij de aanschaf van producten. Het ontbreekt echter aan de consequentie die de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie hieruit getrokken heeft, maar die in het verslag helaas niet terug te vinden is. Wij hebben behoefte aan een Marshallplan op wereldniveau. Als dit plan er niet komt, zullen wij de verkeerde conclusies uit deze gebeurtenissen hebben getrokken en zal ook Barcelona niets opleveren.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag over de voorjaarstop in 2002 hebben de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Economische en Monetaire Commissie getracht innovatieve wegen in te slaan. Dat is op een groot aantal gebieden ook gelukt. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten wil ik de heer Bullmann feliciteren met zijn werk en met zijn bereidheid om de dialoog aan te gaan en compromissen te sluiten. Wat moet in Barcelona op de agenda staan? Allereerst de hervorming van de onderwijssystemen. Het PISA-onderzoek heeft in Duitsland bijvoorbeeld een positieve schok teweeggebracht. Eindelijk hebben opleiding en onderwijs politieke prioriteit gekregen. Er moeten hogere eisen aan leerlingen worden gesteld en vervolgens dienen zij goed te worden begeleid. Ze moeten zo vroeg mogelijk beginnen met een breed vakkenpakket en zo laat mogelijk met specialisatie. Een goede beheersing van vreemde talen is een voorwaarde voor een onbelemmerde toegang tot de open arbeidsmarkten van Europa.
Ten tweede de hervorming van de arbeidssystemen. In de Europese Unie zijn 13,6 miljoen werklozen en die verdwijnen niet zomaar met behulp van statistische trucjes die de situatie op de arbeidsmarkt een rooskleuriger aanzien geven. In plaats van werkloosheid te beheren, dienen wij de kansen op een baan te verhogen door kwalificatieverhogende maatregelen, marktgerichte bijscholing en aansluiting op internet. Simpele uniforme oplossingen, zoals de Europese arbeidstijdverkorting leveren geen substantiële bijdrage. Wij hebben intelligente, gedifferentieerde oplossingen nodig, zoals flexibelere arbeidstijden, die zijn afgestemd op de verschillende sectoren en regio' s.
Ten derde de hervorming van het sociale partnerschap. Met name in moeilijke periodes moet de sociale dialoog zijn diensten bewijzen. Het Europese sociale model heeft een aanzienlijke bijdrage geleverd aan de sociale vrede en de verhoging van de productiviteit in Europa. Het is een flexibel en allesbehalve star model en is daarom de moeite waard om uitgebreid te worden.
Ten vierde de regulering. Het midden- en kleinbedrijf is de ruggengraat van alle Europese economieën en daarom van vitaal belang voor de werknemers. 70 procent van alle werknemers is immers in dienst bij kleine en middelgrote ondernemingen, die daarnaast nog eens 75 procent van alle opleidingsplaatsen leveren. Daarom moeten de oprichting en het innovatieve vermogen van dergelijke bedrijven worden ondersteund. Naarmate deze bedrijven zich verder ontwikkelen bouwen zij steeds meer ervaring op. Wij mogen hun kwaliteiten daarom niet uithollen door belastingen, heffingen of overregulering.
Tot slot de hervorming van de staatshuishoudingen. Onze fractie staat erop dat alle EU-lidstaten zonder uitzondering voldoen aan de verplichtingen van het stabiliteits- en groeipact en zich niet beroepen op conjuncturele problemen om dat na te laten. Alleen al het feit dat er met de blauwe brief gedreigd werd, heeft er in Duitsland bijvoorbeeld toe geleid dat er in ieder geval gekeken wordt naar de mogelijkheid van een consequenter bezuinigingsbeleid. Het geldt echter niet alleen voor Duitsland dat alle overheidsuitgaven en subsidies onder de loep genomen moeten worden. Ik heb veel vertrouwen in het Spaans voorzitterschap van de Raad. Dat kent het belang van ons Europees sociaal model en een duurzame economische groei. Wij koesteren hoge verwachtingen van zijn beleidsmotieven tijdens de voorjaarstop in Barcelona!

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij leven in een gevaarlijke wereld, ook al lijkt de Europese Unie van buitenaf een vredig oord. Natuurlijk is niet alles in Europa geheel zoals het moet zijn. Wij moeten onze economische en sociale structuren moderniseren en ons voorbereiden op de uitdagingen die met het globaliseringsproces gepaard gaan, zodat wij onze kansen hierin kunnen grijpen. In dit proces willen de socialisten het Europees sociaal model verdedigen. Er moet voortdurend naar sociale rechtvaardigheid en sociale integratie worden gestreefd. Dit betekent echter niet dat er geen hervormingen op de arbeidsmarkt dienen plaats te vinden. Maar als flexibiliteit en mobiliteit de wondermiddelen zijn waarmee volledige werkgelegenheid kan worden bewerkstelligd, hoe dient dan de recente toename van de werkloosheid in de Verenigde Staten te worden verklaard? In Silicon Valley, het hart van de nieuwe economie, is het werkloosheidspercentage momenteel 6%. De betrokken werknemers, die in het algemeen zeer goed zijn opgeleid, hoeven niet naar elders te vertrekken. Dit geldt wel voor de 500.000 specialisten die niet de Amerikaanse nationaliteit hebben en die door toedoen van een speciale wet slechts over een tijdelijke werkvergunning beschikken. Als we de arbeidsmarkten met elkaar vergelijken, mogen we ook niet over het hoofd zien dat twee miljoen Amerikanen gevangen zitten, tegen 80.000 in Duitsland en 60.000 in Groot-Brittannië. Het Amerikaanse model geniet niet altijd de voorkeur. Conclusie: wij staan open voor sociale hervormingen, maar weigeren ons sociale stelsel te verkwanselen.
Na Lissabon dienen de economische hervormingen in Barcelona een extra impuls te krijgen. De socialisten wensen een daadwerkelijke interne markt. Liberalisering betekent echter niet deregulering. Liberalisering vereist betere regels en een daadwerkelijk toezicht op de naleving ervan. Dit is wat de zaak-Enron ons geleerd zou moeten hebben. De economie moet worden gemoderniseerd, maar de publieke diensten moeten doelmatig blijven en het belang van met name de meest bescheiden burgers dienen. Nu in de Verenigde Staten de deugden van de publieke dienst worden herontdekt, mag Europa op dit punt niet achterblijven. De socialisten zijn voorstander van macro-economische stabiliteit. Het stabiliteitspact moet echter op niet-dogmatische wijze worden toegepast, dat wil zeggen dat er rekening moet worden gehouden met de wereldwijde conjunctuur. Wij zijn voorstander van de begrotingsdiscipline, maar vinden wel dat de benodigde flexibiliteit moet worden tentoongespreid wanneer de internationale economische situatie dat vereist. De Amerikanen gaan momenteel pragmatisch te werk wat betreft het budgettair en fiscaal beleid. Voorts zijn wij voorstander van globalisering, maar dit proces moet wel volgens vastgestelde regels verlopen die in multilateraal verband zijn opgesteld en aanvaard. Geen internationalisering zonder solidariteit met vooral de ontwikkelingslanden. De gebeurtenissen van 11 september hebben dit ons op wrede wijze in herinnering gebracht. De ontwikkelde landen kunnen alleen in vrede leven als ze een bijdrage leveren aan de oplossing van de conflicten die, overal ter wereld, werkloze jongeren doen geloven dat ze in een wereld zonder perspectieven leven. Mijnheer de Voorzitter, het is onze taak om aan te tonen dat er een gezamenlijke toekomst mogelijk is.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, het was geen gemakkelijke taak om de discussiebijdrage van het Parlement met het oog op de komende Top te formuleren. De heer Bullman heeft zijn best gedaan, waarvoor ik hem hartelijk dank. Mijn fractie maakt echter een voorbehoud inzake bepaalde paragrafen in het verslag, dat volgens ons op bepaalde plaatsen gekenmerkt is door een grote angst voor liberalisering. Voor ons bestaat er geen tegenstelling tussen een vrije markteconomie en goede sociale voorzieningen, integendeel. De ervaring leert dat wij als consumenten allemaal profiteren van een vrije concurrentie, die voor lage prijzen en goede kwaliteit zorgt.
Op de Top van Barcelona zullen de regeringsleiders hun standpunt bepalen over een zeer ambitieus actieprogramma ter bevordering van kwalificaties en mobiliteit in de EU gedurende de komende vijf jaar. Ik vind dit programma een echt goed initiatief. Er moeten besluiten op EU-niveau genomen worden waardoor mensen die op zoek zijn naar nieuwe uitdagingen makkelijker kunnen gaan werken of studeren in een ander EU-land, doordat hun sociale rechten worden gegarandeerd. Er is echter ook een lange lijst initiatieven die de lidstaten moeten nemen om de opleidingen te verbeteren. Dat moet gebeuren door middel van open coördinatie, en ik vind het een heel goed idee dat wij op dit gebied open coördinatie toepassen. Wel vind ik het belangrijk dat dat gepaard gaat met een open debat waaraan alle betrokken partijen deelnemen, want zonder zo' n debat is er een democratisch tekort in de open coördinatie. Ik vind ook dat wij moeten oppassen dat open coördinatie niet te pas en te onpas wordt toegepast, en dat wij niet voor alle mogelijke zaken gemeenschappelijke Europese doelen en quota' s moeten vaststellen. Anders helpen wij een goed idee om zeep. Wij zijn in elk geval tegen open coördinatie van kinderopvang.

Mayol i Raynal
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij als Catalaan genoegen dat Barcelona twee dagen lang de hoofdstad van Europa zal zijn. Ik vrees echter dat aan de grote verwachtingen van mijn streekgenoten ten aanzien van de Unie niet zal worden voldaan. Voor de staatshoofden en regeringsleiders is de Top van Barcelona het moment om na te gaan in hoeverre de uitdaging van Lissabon is gerealiseerd. Catalonië verwacht echter veel meer van Europa dan deze enigszins onnozele uitdaging. Ze verwacht in de eerste plaats dat de Unie haar erkent voor wat ze is, namelijk een belangrijke natie. Ze wil verder dat de Unie erkent dat haar eeuwenoude taal, die door bijna acht miljoen mensen wordt gesproken, wordt erkend als officiële taal en als een van de werktalen van dit Parlement. Ten slotte wil Catalonië volop kunnen participeren binnen de verschillende Europese instellingen. Ze wil geen politiek Europa waarin het stimuleren van de ondernemingszin ten koste gaat van de burgers die naar rechtvaardigheid snakken, waarin liberalisering tot de ontmanteling van de overheidsdiensten leidt en waarin ondanks de behoefte aan duurzame ontwikkeling geen nationaal waterplan kan worden aangenomen, ondanks de druk die momenteel op dit gebied op onze schouders ligt. Ze wil een Europa dat immigranten de hand reikt en solidair is met de volkeren die tegen nieuwe vormen van kolonisatie vechten. Catalonië heeft Europa beslist nodig, maar dit geldt ook zeker andersom. Het seny, het gezonde Catalaanse verstand, kan wonderen doen binnen de Raad en de Commissie. Over enkele dagen zullen mijn streekgenoten ongetwijfeld krachtig - en beter dan ik nu hier - blijk geven van een deel van hun aspiraties. Ik hoop dat zij - of beter gezegd: wij - gehoord zullen worden.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, uit het Commissiedocument blijkt dat de strategie van Lissabon - een economische groei van 3% - in 2000 en 2001 niet gewerkt heeft. De economie is immers in een vertraging geraakt. Bovendien zien we dat het document aandringt op twee fundamentele doelstellingen, die trouwens ook in het verslag-Bullmann genoemd worden: het nakomen van de in het stabiliteitspact opgenomen doelstellingen - ik noem hier in de eerste plaats het "nultekort" in 2004 -, en het wegwerken van achterstanden. Erkend wordt dus dat de armoede en ongelijke inkomensverdeling nog steeds zorgwekkend zijn. En toch wordt in de voorstellen aangedrongen op een versnelde liberalisering van de openbare markten. De risicokapitaalmarkt moet in 2003 gerealiseerd worden, de markt voor financiële diensten in 2005. Ook de markten voor gas en elektriciteit moeten worden geliberaliseerd - dat moet in 2003, respectievelijk 2004 gebeurd zijn. Voor spoorvervoer wordt een tweede liberaliseringspakket voorgesteld, terwijl ook de arbeidsmarkt moet worden hervormd.
Dit document bevat een aantal positieve voorstellen voor maatregelen op sociaal vlak: de armoede moet in 2010 met de helft zijn teruggebracht, en er is overeenstemming over de indicatoren voor sociale insluiting. Daar staat tegenover dat de privatisering versneld wordt doorgevoerd en dat geprobeerd wordt de arbeidsmarkt flexibeler te maken. Bovendien blijft de Commissie met betrekking tot het stabiliteitspact onbuigzame criteria hanteren, zonder rekening te houden met de verschillen tussen de lidstaten en het feit dat sommige lidstaten met ernstige sociale problemen te kampen hebben. En dat leidt tot meer armoede en meer werkloosheid.
De grote werkgevers vertrouwen erop dat de Top van Barcelona een succes wordt, en dat is symptomatisch. Wij verzetten ons tegen dit Commissiedocument. Wat het verslag-Bullmann betreft: dat verslag was aanvankelijk veel beter, maar is later afgevlakt, en komt nu wel erg dicht in de buurt van het Commissiestandpunt. Daarom zijn we ook tegen dit verslag.

Krarup
Mijnheer de Voorzitter, de burgerlijke regering in mijn land, Denemarken, heeft vandaag een internationaal bekende oplichter, een zekere heer Lomborg, aangesteld als hoofd van het zogenaamde nationale instituut voor milieueffectbeoordeling en heeft daarmee een grote stap gezet op weg naar de afschaffing van welke duurzame ontwikkeling dan ook. Het voorzitterschap van de Raad lost de maatschappelijke en mondiale conflicten op een wat elegantere wijze op, namelijk door middel van manoeuvres, eufemismen en geheimhouding, maar het resultaat komt eigenlijk op hetzelfde neer. Zo werd er beweerd dat het programma voor geïntegreerde vervoerssystemen gunstig was voor het milieu, maar alleen al de uitbreiding van het snelwegnet van de EU sinds de aanneming van het Verdrag van Maastricht tien jaar geleden heeft ertoe geleid dat de CO2-uitstoot van het verkeer met 15% is gestegen, en dat alles ondanks politieke besluiten over reductie van de totale uitstoot. Niets in de programma' s duidt op radicale veranderingen. Het programma van de Top houdt totaal geen rekening met een duurzame ontwikkeling, en dat geldt niet alleen voor het milieu. Hoe zit het met de economische en sociale duurzaamheid van deze wereld? Het hoofdpunt in Barcelona is zoals bekend het bevestigen en het uitbouwen van het EU-aandeel in de economische wereldheerschappij. Niet alleen het milieu wordt hieraan opgeofferd, maar de meerderheid van de wereldbevolking. Het verband tussen het verwezenlijkte kapitalisme van de EU en de politieke en militaire onderdrukking door diezelfde EU is griezelig duidelijk voor iedereen - behalve voor de EU-elite.

Moreira Da Silva
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, duurzame ontwikkeling is helaas een nog steeds te verwezenlijken opgave, en niet een realiteit die hier en daar verbetering behoeft. Het is wordt nu, tien jaar na de Top van Rio de Janeiro, steeds duidelijker wat de gevolgen van niet-duurzame ontwikkeling zijn, en ons antwoord op deze problematiek blijft ontoereikend. Het is daarom heel belangrijk dat op de Raad van Göteborg besloten is een Europese strategie op te zetten voor duurzame ontwikkeling. Het proces van Lissabon krijgt daarmee een aanvulling in de milieusfeer. Dat besluit, en de pogingen het protocol van Kyoto te redden, tonen aan dat de Europese Unie op het gebied van het milieu een leidersrol vervult.
Het is volgens mij van fundamenteel belang dat tijdens de Raad van Barcelona drie doelen verwezenlijkt worden. Het accent moet liggen op actie. Er moeten dus doelstellingen en tijdsschema' s worden vastgelegd en er moeten vastomlijnde acties worden ontworpen om de niet duurzame aspecten van de ontwikkeling binnen de Europese Unie bij te stellen. In de tweede plaats moet het milieu in elk gemeenschappelijk beleid van de Europese Unie worden geïntegreerd. Ten derde moet er een set milieu-indicatoren worden ontworpen die bij de jaarlijkse beoordeling als referentie kunnen dienen. We moeten daarbij heel ambitieus zijn.
Tot slot een opmerking over amendement nummer 10, die een veroordeling van het Spaans nationaal waterplan inhoudt. Daarmee komen de geloofwaardigheid en het evenwicht tussen de instellingen in het geding. Het Parlement mag namelijk niet een soort eerste instantie van het Gerechtshof van de Gemeenschap worden. Het gevaar bestaat dat we zo een precedent scheppen. De Europese burgers en de europarlementariërs beschikken over mechanismen om vast te stellen of bepaalde projecten binnen het kader van de communautaire rechtsorde aan de wettelijke eisen voldoen of niet. Dit amendement is daarom onaanvaardbaar en kan de goedkeuring van de resolutie in de weg staan. Ik hoop dat het gezonde verstand van de indieners uiteindelijk de overhand zal krijgen.

Trentin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte commissarissen, ik ben het roerend eens met de in het verslag-Bullmann aangegeven oriëntaties en met name met de verwijzing naar enkele doelstellingen van Lissabon. De visie die daarin tot uitdrukking komt is die van een welfare state, die echter niet als een soort uitkeringsaanhangsel van het economisch beleid moet worden beschouwd maar als een essentiële factor van een op werkgelegenheid en verbetering van de levenskwaliteit afgestemd beleid voor duurzame ontwikkeling. Ik sta ook achter een groot aantal van de redelijke oriëntaties uit het verslag van de heer Karas.
In Lissabon werd een strategische rol toegekend aan het beleid voor onderzoek en ontwikkeling, onderwijs en levenslang leren, toename van de actieve bevolking en bevordering van de werkgelegenheid van oudere werknemers. Deze doelstellingen moeten echter geïntegreerd worden in het economisch en sociaal beleid. De uitwerking en besluitvorming daarvan moet in één enkele instantie geschieden en gekenmerkt zijn door overleg, eventueel met toepassing van de open-coördinatiemethode. Daarom zijn wij zeer bezorgd over de achterstand die is ontstaan op het gebied van de openbare en particuliere investeringen, van het onderzoek en het levenslang leren, ofschoon juist daarmee het mobiliteits- en flexibiliteitsproces kan worden gekoppeld aan de absolute voorwaarde van veiligheid en inzetbaarheid. Nog bezorgder zijn wij evenwel over de vertraging die zich aftekent in de opbouw van de policy mix die noodzakelijk is om de coördinatie van de economische beleidsvormen voor duurzame ontwikkeling te verbinden met het werkgelegenheidsbeleid en het beleid voor sociale samenhang via een herleving van de sociale dialoog.
Men wil opnieuw een scheiding aanbrengen tussen het - overigens nog steeds spoorloos - gemeenschappelijk economisch beleid en het sociaal beleid. Dat laatste dreigt te worden gedegradeerd tot een soort bijstandsbeleid. Als deze tendens in Barcelona wordt onderschat en niet openlijk wordt bestreden, zullen de in Lissabon voor 2002-2010 vastgestelde doelstellingen onvermijdelijk en definitief schipbreuk lijden. Dit is een groot gevaar temeer daar deze tendens schijnt samen te vallen met het streven van bepaalde, uit verschillende politieke stromingen bestaande gelederen die openlijk aan de strategische inhoud van de besluiten van Lissabon tornen. Ik denk hierbij met name aan het document van de regeringsleiders van Italië en Groot-Brittannië waarin steun wordt gegeven aan niet de structurele hervorming van de arbeidsmarkt maar de deregulering daarvan, waarmee de collectieve arbeidsovereenkomsten worden ondermijnd en afhankelijk worden gemaakt van de vrijwillige aanvaarding door werkgever en werknemer. Dit is een aanval op artikel 30 van het Handvest van de grondrechten en daaraan mag men in Barcelona niet meedoen.

Clegg
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard ben ik verheugd over het feit dat liberalisering een zo belangrijke doelstelling is voor de Top van Barcelona over het proces van Lissabon. Ik wil evenwel voor twee zaken waarschuwen. Ten eerste is wat wij niet doen even belangrijk als wat wij wèl proberen te doen. Omwille van onze concurrentiekracht moeten wij leren de Europese Unie niet te belasten en dicht te timmeren met een overdaad aan regelgeving of met initiatieven die niet strikt noodzakelijk zijn.
In dit licht hoop ik dat de Top van Barcelona aandacht zal besteden aan de cruciale kwestie van gereglementeerde effectbeoordelingen. Maar al te vaak worden initiatieven ontplooid zonder dat eerst volledig onderzocht is wat hun daadwerkelijke effect zal zijn, niet alleen op het bedrijfsleven en het milieu, maar ook op consumenten en overheden. Laten wij allen de maatregelen verscherpen die aan de feitelijke tenuitvoerlegging van initiatieven voorafgaan.
Ten tweede gaat het proces van Lissabon - en ongetwijfeld zal daarover tijdens de Top van Barcelona weer gesproken worden - gebukt onder een hele reeks doelstellingen. Doelstellingen zijn prima, maar zij kunnen de geloofwaardigheid van het proces al snel ondermijnen als zij niet gehaald worden of als lidstaten ze slechts halen door gegoochel met statistieken. Ik zou de Raad en de Commissie willen aanraden ervoor te waken teveel doelstellingen vast te stellen en ten uitvoer te leggen als het duidelijk is dat deze niet altijd gehaald zullen worden.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie staat al geruime tijd kritisch tegenover het proces van Lissabon, niet in de laatste plaats vanwege het daaruit sprekende onvoorwaardelijke geloof in economische groei als zodanig. Er wordt geen enkele poging gedaan deze groei aan welke kwalitatieve criteria dan ook te toetsen. Desalniettemin blijven we ons vastklampen aan de idee dat economische groei de belangrijkste indicator is voor economisch welzijn en nemen we maar aan dat dit ook maatschappelijk welzijn betekent. Als ik mijn huis moet omheinen, een inbraakalarm moet installeren, dievenklauwen moet aanbrengen enzovoort, is dat misschien goed voor de economie, maar niet voor de kwaliteit van mijn leven. Wij hekelen ook de ambitie de meest concurrerende kenniseconomie te worden, omdat elke concurrentiestrijd verliezers heeft, zowel binnen de Europese Unie als wereldwijd.
Wij moeten ervoor waken dat sociale samenhang, een van de andere doelstellingen van het proces van Lissabon, het slachtoffer wordt van ons streven naar concurrentiekracht. Wij beseffen ook terdege dat de strategie van Lissabon niet voldoende is. In Göteborg is ook milieubescherming tot doelstelling gekozen en is besloten de in het voorjaar gehouden topconferenties, zoals de Top van Barcelona, aan duurzame ontwikkeling te wijden. Mijn fractie is van mening dat in alle topconferenties dit onderwerp aan bod zou moeten komen, maar ik zou al tevreden zijn als er voorlopig minstens één per jaar zou zijn waarin men zich aan duurzaamheid zou wijden. Het milieu vormt immers de basis van onze economische ontwikkeling en zonder duurzame ontwikkeling kunnen wij het groei- en stabiliteitspact wel vergeten.
Het oorspronkelijke verslag van de heer Bullmann heeft ons uitvoerig een aantal zaken in herinnering gebracht die te maken hebben met werkgelegenheid, sociale samenhang en het belang van duurzame ontwikkeling. Ik ben echter van mening dat dit verslag aanzienlijke spanning oproept door bepaalde hierin opgenomen oplossingen afkomstig van de Economische en Monetaire Commissie. Ik denk daarbij met name aan paragraaf 25, waarin wordt aangedrongen op liberalisering zonder enige kwalitatieve beoordeling van de maatschappelijke en milieugerelateerde kant daarvan. Een ander voorbeeld is paragraaf 36, waarin ons verteld wordt dat de Europese Unie in Doha een uitstekende bijdrage heeft geleverd aan de liberalisering van het wereldhandelsverkeer als katalysator voor de internationale groei. Wij moeten af van de idee dat duurzame groei zo ongeveer op een lijn kan worden gesteld met een jaarlijkse economische groei van drie procent als wij daardoor onze beperkte natuurlijke rijkdommen uitputten en ons milieu verontreinigen. Wij moeten als Europese Unie vaststellen wat wij bedoelen met duurzame economische groei en dat is niet waarover wij hier stemmen.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, het thema "meer Europa" van het Spaans voorzitterschap is bij uitstek een ambitie die wij kunnen onderschrijven. De vraag dient echter gesteld te worden om welk Europa het hier gaat. Terwijl de Unie behoefte heeft aan een sterk economisch en sociaal elan, en dient te beantwoorden aan de wensen van de burgers, wordt de Top van Barcelona aangekondigd als een doorslaggevende fase in de tenuitvoerlegging van een versnelde liberalisering van de publieke diensten, die zojuist door de fungerend voorzitter met de term "netwerkindustrie" werden aangeduid. Liberalisering wordt beschouwd als een magische oplossing. Steeds luider klinkt echter de roep om meer ambitieuze en hoogwaardige publieke diensten. Is dit een vorm van nationaal egoïsme? Volgens mij gaat het hier om een universele behoefte. De mate waarin de burgers toegang hebben tot deze diensten verschilt sterk van land tot land. Daarom is het niet meer dan rechtvaardig dat er gemeenschappelijke Europese normen worden opgesteld die gebaseerd zijn op de beste Europese gebruiken op dit gebied. Het mag namelijk niet zo zijn dat de publieke diensten worden ingeperkt. Ze moeten juist verder worden ontwikkeld, gedemocratiseerd en gemoderniseerd. Binnen de Unie bestaat nog altijd het idee dat de publieke diensten of diensten van algemeen belang in strijd zijn met de mededingingsregels. Deze diensten moeten echter een centrale plaats krijgen toebedeeld binnen de Europese sociale samenhang. Ze vormen immers het instrument bij uitstek om vooruitgang binnen Europa te bewerkstelligen. Deze diensten moeten als een van de referentiepunten en waarden van de Unie gaan gelden. In het kader van het hier gepresenteerde tussentijdse verslag over de samenhang binnen de Unie vraag ik mij af hoe lang we nog doorgaan met deze situatie waarin zaken eerst worden opgebouwd om vervolgens te worden afgebroken. Op de Top van Barcelona gaat het uiteraard niet alleen om dit vraagstuk, maar de achterliggende oorzaken zijn voor alle kwesties hetzelfde, of het nu gaat om de economische situatie, de strijd tegen het terrorisme, de uitbreiding, of de behoefte aan meer democratische instellingen. Al deze vraagstukken noden ons om opnieuw het debat aan te gaan over het doel en de ambities van de Unie. Morgen vindt de eerste bijeenkomst van de Conventie plaats. Het is niet langer toereikend formeel te stellen dat Europa een socialer gezicht moet krijgen als het dichter bij de burgers wil komen te staan. Er is behoefte aan sterke signalen en concrete daden. In het kader van de Top worden momenteel de verkeerde oplossingen voorgesteld. Men zegt dat men meer Europa wil, maar in de praktijk krijgt de markt het steeds meer voor het zeggen en wordt Europa steeds liberaler. De burgers willen wat anders. Ze zullen dit duidelijk kenbaar maken tijdens de demonstraties die voor aanvang van de Top gehouden zullen worden. Het is van groot belang dat er naar ze wordt geluisterd.

Pronk
Mijnheer de voorzitter, minister en commissarissen, ik denk dat we vandaag met een heel belangrijk onderwerp bezig zijn en ik ben erg blij dat dit onder Spaans voorzitterschap gebeurt.
Nergens is de werkloosheid zo sterk teruggedrongen als juist in Spanje. Ik heb zojuist uitgerekend dat de totale werkloosheid in de Unie door de geweldige inspanningen van Spanje met 1% is afgenomen: zonder die inspanningen zouden wij een werkloosheidscijfer van 9,5% hebben gehad in plaats van het huidige cijfer van 8,5%. Ik denk dat dat een buitengewoon belangrijke prestatie is waaraan sommige landen een voorbeeld zouden moeten nemen. Die prestatie is tot stand gekomen door een combinatie van economische hervorming, sociale dialoog, enz., en het is de bedoeling dat we in heel Europa, in alle landen, dit voorbeeld gaan volgen.
Dan zijn er natuurlijk een paar onfortuinlijke ontwikkelingen. De eerste is reeds door de heer Poettering genoemd, te weten de kwestie met de "blauwe brief" in Duitsland. Hoe is die tot stand gekomen? Dan komen we op twee perfiditeiten: de ene is dat een land dat geen lid is van de Eurozone, te weten Groot-Brittannië, intervenieert in zaken van onze Eurozone. Daar hebben ze niets mee te maken, ze zijn op geen enkele manier aan ons verbonden, en toch werken ze mee om een gekwalificeerde meerderheid onmogelijk te maken. Dat is werkelijk een schandaal! Straks moeten Poetin en Bush ook nog gaan meebeslissen over onze rentevoet. Dat is niet acceptabel, Voorzitter, en ik denk dat we daar zo snel mogelijk een eind aan moeten maken.
De tweede perversiteit, de interne Duitse Finanzausgleich, is van een andere aard. In het stabiliteitspact proberen we schulden te voorkomen, maar in de Duitse Finanzausgleich wordt schulden maken beloond en worden zelfs deelstaten die niet echt schulden hoeven maken ertoe gedwongen om dat wel te doen. Daar moet ook een eind aan gemaakt worden. Als we dat tot stand kunnen brengen, wordt onze economische rol veel beter en socialer.

Sacconi
Mijnheer de Voorzitter, voor mij was het besluit van Göteborg een fundamentele stap vooruit met betrekking tot de opneming van de milieudimensie in het proces van Lissabon. Ik ben nu echter enigszins pessimistisch gestemd. Ik weet niet of de op handen zijnde Voorjaarsraad in staat zal zijn dat besluit consequent in te vullen. Ik zal slechts drie redenen noemen voor mijn pessimisme, dat hopelijk zal worden gelogenstraft. Ten eerste duurt de gelijkstelling van de milieudimensie met de economische en sociale dimensie veel te lang. Dit blijkt ook uit het feit dat met de huidige indicatoren de gemaakte vooruitgang slechts gedeeltelijk kan worden gemeten. Ten tweede wordt de strategie van Lissabon en Göteborg binnen een te besloten kring beheerd. Noch het Europees Parlement noch de regionale autoriteiten en de sociale partners zijn daar naar behoren bij betrokken. Ten derde zijn de communautaire instellingen, met inbegrip van het Parlement, veel te traag als het erom gaat de noodzakelijk uitrusting te verkrijgen om het concept van duurzame ontwikkeling in praktijk te brengen. Dit ontwikkelingsconcept laat geen ruimte voor bevoegdheidsconflicten en belangenafscherming maar is veeleer gebaseerd op het beginsel van beleidsintegratie, hetgeen maximale coördinatie en samenwerking vereist. Daarom moeten gemeenschappelijke instrumenten voor beleidsontwikkeling, -uitvoering en -toezicht in het leven worden geroepen.
De reden daarvoor ligt voor de hand en houdt verband met de noodzaak van innovatie, onderzoek, opleiding, arbeidskwaliteit en -kwantiteit, milieu- en cultuurvalorisatie. Al deze factoren moeten steeds meer in één beleid worden ondergebracht. Zowel het verslag-Bullmann als de ontwerpresolutie van de Milieucommissie spreken wat dat betreft duidelijke taal en daarom geef ik daar mijn volledige steun aan.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de liberale fractie onderschrijft de hoofdlijnen en doelstellingen die het Spaans voorzitterschap hier met het oog op de vergadering van Barcelona heeft toegelicht. Wij hebben deze kwesties overigens in detail kunnen bespreken tijdens de uiteenzetting van vice-premier Rato ten overstaan van de Economische en Monetaire Commissie. Dat neemt evenwel niet weg dat ik enkele opmerkingen heb. In de eerste plaats dringen wij erop aan dat tijdens de Europese Raad van Barcelona een tijdschema voor de tenuitvoerlegging van de overeengekomen doelstellingen wordt vastgesteld.
Er zijn al twee jaren verstreken sinds Lissabon, maar eerlijk gezegd is de huidige balans van het aldaar op gang gebrachte proces allesbehalve bevredigend. Denkt u maar aan de ongunstige ontwikkeling van de productiviteitsniveaus, de gang van de economie zelf - en dat niet eens in absolute termen maar in vergelijking met de Amerikaanse cijfers - en het uitblijven van fundamentele doelstellingen zoals de liberalisering van bepaalde overbeschermde en derhalve concurrentieverstorende sectoren.
De geloofwaardigheid van de bijeenkomst van de Europese Raad mag niet op de helling worden gezet. Daarom is het van wezenlijk belang dat er opnieuw een inventaris van alle uit te voeren taken wordt opgemaakt, iets waarop overigens reeds herhaaldelijk is aangedrongen. Bovendien moeten de doelstellingen hoe dan ook in het tijdschema worden ingepast.

Flautre
Mijnheer de Voorzitter, de meest optimistische en welwillende Europeanen koesteren twee jaar na de Top van Lissabon een nieuwe wens: ze willen van de Unie de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld maken. In Göteborg is hieraan toegevoegd dat bovendien de sociale samenhang in de Unie moet worden vergroot. Er zou dus gesproken kunnen worden over een strategie van duurzame ontwikkeling op sociaal en milieugebied. Hoewel men graag in deze strategie wil geloven, is er in praktijk nog geen sprake van een daadwerkelijke integratie van de verschillende dimensies op economisch, sociaal en milieugebied. Het Spaans voorzitterschap komt in ieder geval duidelijk voor zijn standpunt uit. Het voorzitterschap verstaat onder de duurzame ontwikkeling van de Unie de doelmatigheid van de markten, dat wil zeggen die van de markt van de goederen en diensten, de kapitaalmarkt en de arbeidsmarkt. Denkt het voorzitterschap nu werkelijk dat wij hierin kunnen geloven? Ze proberen ons de versnelde liberalisering van de vervoersmarkt, de elektriciteitsmarkt en de gasmarkt op te dringen. Zoals iedereen weet heeft een dergelijke liberalisering echter tot gevolg dat deze diensten minder effectief zullen zijn als instrument ter bestrijding van de armoede, en bovendien zal leiden tot minder sociale bescherming, minder territoriale samenhang en minder hoogwaardige banen. Onderzoek heeft dit aangetoond. In plaats van een daadwerkelijk beleid ter bevordering van de werkgelegenheid wordt de arbeidsmarkt juist flexibeler en worden de werknemers mobieler gemaakt. In zijn verslag probeert de heer Bullmann zaken te verenigen die niet verenigbaar zijn. Enerzijds wil hij dat de verplichtingen die in het kader van het stabiliteitspact zijn aangegaan worden nagekomen. Anderzijds pleit hij voor meer investeringen in het onderwijs, het onderzoek, het milieu en de netwerken. Hij wil hoogwaardige banen, maar ook een flexibelere arbeidsmarkt. Nee, wij vinden dat het in Barcelona om de volgende prioriteiten moet gaan: de ontwikkeling van een sociale en solidaire economie, een inkomen dat de onafhankelijkheid van het individu garandeert - met inbegrip van dat van jongeren, onder wie de armoede sterk toeneemt - een daadwerkelijke definitie van de diensten van algemeen belang, een inperking van de arbeidstijd, en investeringen in het milieu en het leefmilieu. Dit zijn voor ons de prioriteiten die op de Top van Barcelona gesteld moeten worden.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik wil mij uitsluitend beperken tot het verslag van de heer Karas.
Ten eerste is het een goede zaak dat er een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de economische gevolgen van 11 september en de problemen op politiek en economisch gebied die er voor die datum ook al waren. Natuurlijk moet de Europese Unie haar lidstaten toestaan ondernemingen die daadwerkelijk als gevolg van de aanslagen in grote moeilijkheden zitten te ondersteunen om negatieve uitwerkingen op de economie en daaraan verbonden sociale gevolgen voor de werknemers te verminderen of te voorkomen.
Ten tweede kunnen ondernemingen beticht worden van onverantwoord gedrag als zij 11 september als voorwendsel gebruiken om reorganisaties en ontslagen door te voeren. Het zou echt onzinnig en schadelijk zijn om dat soort ondernemingen ook nog eens staatssteun te verlenen.
Ten derde vind ik dat er geen bewijs is voor de bewering dat de renteverlaging van de Europese Centrale Bank en de invoering van de euro een internationale financiële crisis in de kiem hebben gesmoord.
Ten vierde voorziet de rapporteur extra negatieve gevolgen voor de economische situatie als gevolg van een verhoging van de uitgaven voor defensie en binnenlandse veiligheid. Die kunnen evenwel grotendeels voorkomen worden door een ontwikkelingsbeleid dat is gericht op het wegnemen van de oorzaken van terrorisme, zoals armoede, onderdrukking, uitbuiting en culturele intolerantie.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, ik wil mij in mijn twee minuten spreektijd concentreren op een onderwerp dat tijdens de Top van Barcelona een grote rol zal spelen en dat de heer Prodi reeds heeft aangestipt, namelijk het actieplan biotechnologie van de Commissie. Het is goed dat dit onderwerp in Barcelona aan de orde wordt gesteld, want de biotechnologie biedt kansen voor groei en werkgelegenheid. Ik ben verheugd dat de Commissie zo moedig is geweest de nodige initiatieven te nemen. Ik wil u er met klem op wijzen dat de meeste toepassingen van de gen- en biotechnologie geen fundamentele problemen veroorzaken op ethisch gebied. Daarom moet de biotechnologie worden ondersteund. Door slimme toepassingen van de biotechnologie kunnen wij bezuinigen op onze hulpbronnen en dat komt ten goede aan de duurzame ontwikkeling.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, sommige zorgen zijn echter terecht. Ik heb de indruk dat de Commissie deze zorgen in het actieplan eerder beschouwt als een acceptatieprobleem. Als er maar genoeg over gepraat wordt en de bevolking voldoende geïnformeerd wordt, zal het probleem vanzelf verdwijnen. Het Europees Parlement heeft er evenwel steeds nadrukkelijk op gewezen dat er grenzen gesteld moeten worden. Die grenzen zijn op zich nodig en moeten politiek vastgelegd worden ter bescherming van het milieu en de gezondheid, maar ook om ethische redenen. Wij zijn nu immers niet meer de Europese Economische Gemeenschap, maar de Europese Unie. In de Unie hebben wij behoefte aan gemeenschappelijke waarden en daaruit moeten bepaalde consequenties getrokken worden. Ik vind het derhalve onjuist dat de Commissie het stamcelonderzoek in haar document slechts kort aanstipt en onvoldoende onderscheid maakt tussen de verschillende ethische problemen op dit vlak.
Minister-president Aznar heeft dat de afgelopen dagen geheel anders aangepakt. Hij heeft de ethische problemen nadrukkelijk bij de horens gevat. Ik wil de Raad en Commissie verzoeken diens voorbeeld te volgen. De afgevaardigden wil ik verzoeken amendement 27 op de ontwerpresolutie-Jackson, waarin de balans tussen kansen en risico' s op uitgewogen wijze is behandeld, te steunen, en ik roep de Raad op hertzelfde te doen.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag op drie punten ingaan: ten eerste, de liberalisering van de energiemarkt, ten tweede, de Europese onderzoeksruimte en de begeleidende maatregelen voor het zesde kaderprogramma en ten derde, ondernemerschap.
Om met het derde punt te beginnen: wordt het niet eens tijd dat wij de resultaten horen van de vele vergelijkende studies die zijn uitgevoerd? Wordt het geen tijd dat wij die lidstaten aan de kaak stellen die verzuimen de noodzakelijke maatregelen te treffen ter bevordering van ondernemerschap en concurrentievermogen? De Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heeft gestemd over de richtlijnen inzake de liberalisering van de interne markt voor gas en elektriciteit en wij zijn tot de conclusie gekomen dat liberalisering zonder aandacht voor de consequenties daarvan voor het milieu, de consument en de samenleving een gevaarlijke ontwikkeling zou zijn.
Wij zouden, bijvoorbeeld, willen voorstellen energie-efficiëntie als indicator te gebruiken in de processen van Lissabon en Barcelona. Als een lidstaat om wat voor reden dan ook niet efficiënt met energie om kan gaan, zal dat land nooit een goede concurrentiepositie in kunnen nemen. Energie-efficiëntie is een van de beste indicatoren voor de wil van dat land om goed te functioneren in de huidige wereld en daarom verzoeken wij om zulke indicatoren te gaan hanteren. En gaarne vernemen wij wat uw vele vergelijkende studies hebben uitgewezen.

de Roo
De milieucommissie heeft een mooie resolutie opgesteld over duurzame ontwikkeling. Iedereen is vóór, maar als het concreet wordt daalt het politieke draagvlak heel snel. Nu wil de regering-Aznar jaarlijks een Europese subsidie van 1 miljard euro voor haar Plan Hidrológico Nacional, een stompzinnig plan dat regelrecht indruist tegen duurzame ontwikkeling: over duizend kilometer water transporteren in plaats van water sparen en zeewater ontzilten. De Commissie neigt ertoe om die 1 miljard te geven. Dat is onaanvaardbaar. Daarom vraag ik al mijn collega's om amendement 10 te ondersteunen, inclusief de verwijzing naar Spanje. Laat ik in het Spaans afsluiten: El plano estupido del Gobierno Aznar no pasará.

García-Orcoyen Tormo
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega' s, door de milieudimensie op één lijn te stellen met de economische en sociale dimensie voegen wij de daad bij het woord in die zin dat wij niet langer alleen maar palaveren over duurzame ontwikkeling maar op dit punt ook concrete acties ondernemen. Hier is waakzaamheid geboden. Het is aan de communautaire instellingen om toe te zien op de correcte toepassing van de criteria voor duurzame ontwikkeling in de lidstaten, zowel voor wat de naleving van de Europese regelgeving als voor wat het gebruik van de communautaire middelen betreft.
In de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid wordt aan deze aspecten bijzondere aandacht besteed. Daarom verdient dit initiatief de steun van het Europees Parlement. Ik vind het evenwel volkomen ongepast dat hier in de plenaire vergadering naar aanleiding van de voornoemde resolutie interne aangelegenheden zoals het Spaanse waterplan aan de orde worden gesteld. Dat is een ernstige misstap die overigens niet wordt ingegeven door de drang naar duurzame ontwikkeling maar door het verlangen om de beginselen van subsidiariteit en onafhankelijkheid van de communautaire instellingen met voeten te treden.
Mijnheer de Roo, iedere poging om een lidstaat a priori, zonder aanvaardbare reden, te beroven van communautaire middelen die onontbeerlijk zijn voor de economische ontwikkeling en de sociale samenhang van zijn regio' s vormt hoe dan ook een beletsel voor de duurzame ontwikkeling van de desbetreffende lidstaat. Het Spaans nationaal waterplan is niet in strijd met de eis van duurzame ontwikkeling. Het berust op een strikte naleving van de communautaire milieuwetgeving en de criteria die aan de strategie voor duurzame ontwikkeling ten grondslag liggen. Bovendien kan het rekenen op de steun en goedkeuring van het merendeel van de bevoegde nationale instanties en zal de uitvoering ervan onafgebroken onder wetenschappelijk en technisch toezicht staan, zowel op nationaal als op communautair niveau. Dankzij dit initiatief kan de levenskwaliteit van meer dan 15 miljoen inwoners worden verhoogd. De overgrote meerderheid van de Spaanse bevolking steunt het plan uit solidariteit. Onze kiezers verwachten van ons dat wij een afdoend antwoord geven op de vraagstukken waarmee wij geconfronteerd worden. Welnu, de beste politieke oplossingen zijn doorgaans het resultaat van overleg, voorzichtigheid en een diepgaande kennis van de betrokken problemen, maar zeker niet van demagogische praktijken.
(Applaus van rechts)

O' Toole
Mijnheer de Voorzitter, vaak lijkt onderwijs op het tweede plan te komen ten opzichte van de liberalisering van de markt, technologische innovatie, het stimuleren van de ontwikkeling van telecommunicatie en het scheppen van een gunstig ondernemersklimaat. Het verslag-Bullmann vestigt onze aandacht echter op het feit dat al deze maatregelen van generlei waarde zijn als er geen ontwikkelde bevolking is die voor de ontwikkeling, het functioneren en de instandhouding van voornoemde sectoren kan zorgen. In de context van een complex productie- en ondernemersklimaat in een maatschappij die om steeds nieuwe basisvaardigheden en om grensoverschrijdende mobiliteit vraagt, wordt onderwijs derhalve een allereerste voorwaarde voor ons succes in een kenniseconomie - het is niet slechts een van de gevolgen van de successen daarvan.
Hoe kunnen we ooit verwachten een concurrerende, dynamische economie te verwezenlijken met nog zoveel analfabetisme in de lidstaten en met de heersende enorme verschillen in taalvaardigheden. Hoe kunnen wij die economie realiseren als men vasthoudt aan de eigen, sterk met die van andere lidstaten verschillende beroeps- en onderwijskwalificaties, en wanneer mobiliteit op talloze financiële en juridische manieren belemmerd wordt? De noodzakelijke veranderingen vereisen een vorm van fundamentele samenwerking tussen de lidstaten, en daar hebben onderwijsministers, rectores magnifici en nationale certificeringsbureaus het uitermate moeilijk mee.
Wat in Barcelona derhalve gedaan dient te worden om deze buitengewone problemen aan te pakken is het volgende. Het onderwijs moet in de steigers worden gezet, er moet gezamenlijke inzet worden getoond en er dient een realistische schatting te worden gemaakt van de benodigde middelen om de kwaliteit van het onderwijs te kunnen bevorderen. Onderwijs is immers van fundamenteel belang voor de concurrerende kenniseconomie in Europa.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, de parlementaire commissies waarin ik zitting heb, hebben de afgelopen dagen belangrijke vorderingen gemaakt op het gebied van de wetgeving inzake de financiële dienstverlening enerzijds en de liberalisering van de energiemarkt anderzijds. Het zou zeer te betreuren zijn als de Europese Raad niet eveneens tegemoet kan komen aan de dringende behoeften van Europa. In overeenstemming met zijn eigen retoriek tijdens de Top van Lissabon dient de Raad het wetgevingsproces op dit gebied spoedig te voltooien.
Daarnaast wil ik beklemtonen dat onderzoek, ontwikkeling en innovatie van cruciaal belang zijn voor de toekomst van Europa. De heer Prodi heeft dit beleidsterrein beklemtoond en zei volkomen terecht dat er geen reden is waarom Europa niet voorop zou lopen in de biotechnologie - een vakgebied dat in de komende decennia ongetwijfeld toonaangevend zal zijn in de wetenschap, de industrie en de werkgelegenheid en dat in belangrijke mate zal bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van leven. Maar wat doen wij? Wij kibbelen over het Gemeenschapsoctrooi, moratoria en tegenstrijdige principes, en werken met procedures die iedere vooruitgang op het gebied van genetisch gemodificeerde gewassen hebben belemmerd, waardoor de geweldige mogelijkheden daarvan voor Europa en vooral de derde wereld onbenut zijn gebleven. Wat doen wij? Wij volgen veel te ingewikkelde, dure goedkeurings- en octrooiprocedures voor nieuwe farmaceutische en gezondheidsproducten. Wij kunnen het ons niet veroorloven onze beste wetenschappers kwijt te raken aan onze concurrenten die hen meer waardering geven, een goed salaris uitbetalen en de ruimte bieden om hun ambities te verwezenlijken.
Het is al twee jaar geleden dat de Top van Lissabon plaatsvond en over slechts acht jaar, in 2010, moeten wij de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld zijn. Daden zeggen meer dan woorden, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Wij hebben weinig of geen tijd te verliezen.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, wij willen de ambitieuze doelstellingen van Lissabon verwezenlijken en van de Unie de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld maken. Daartoe moeten wij in de eerste plaats meer vaart zetten achter onze inspanningen, ten tweede de doelgroepen duidelijker definiëren en ten derde de instrumenten efficiënter benutten. Wij willen dat in 2010 60 procent van de vrouwen deelneemt aan de arbeidsmarkt. Om dat streefcijfer te halen, moeten de lidstaten net als bij de bestrijding van de werkloosheid onder jongeren een actiever beleid voeren en benchmarks vaststellen om vrouwen te stimuleren deel te nemen aan informatietechnologie. Vrouwen zijn daarin nog steeds slechts met 10 tot 20 procent vertegenwoordigd. Slechts 20 procent van de eigenaren van de kleine en middelgrote ondernemingen zijn vrouwen en minder dan 10 procent van de topfuncties wordt door vrouwen vervuld. Waar blijven hun impulsen? In de structuurverordeningen wordt aan de gelijkstelling van vrouwen prioriteit gegeven en in de kaderstrategie worden oplossingen aangedragen voor gender mainstreaming. Desalniettemin verdienen vrouwen al naar gelang land en sector 20 tot 30 procent minder dan hun mannelijke collega' s. Jonge vrouwen hebben hooggespannen verwachtingen van Europa en verlangen flexibele kinderopvang. Dat verwachten de vaders echter ook, mijnheer de voorzitter van de Raad, omdat zij de verantwoordelijkheden willen delen en een betere combinatie wensen van werk en gezin.
Europese initiatieven als levenslang leren en communautaire initiatieven als EQUAL doen recht aan deze verlangens. Hieraan moet echter vervolg worden gegeven en het is van belang dat er nieuwe initiatieven worden ondernomen. Wij willen niet dat vrouwen opnieuw worden teleurgesteld, zoals bij de Conventie. Het percentage vrouwen in de Conventie is immers slechts 20 procent.

Sudre
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, waarde collega' s, in mijn betoog tijdens het debat over de prioriteiten van het Spaans voorzitterschap van januari jongstleden, benadrukte ik dat Spanje de Europese Unie veel kan leren. De eerste minister José Maria Aznar voert namelijk al jaren een in grote lijnen succesvol beleid. Ik wil dat hier vandaag, zo vlak voor de Europese Raad van Barcelona, nogmaals en in krachtigere bewoordingen laten weten. Met het oog op de zwakke internationale economische conjunctuur hadden de staatshoofden en regeringsleiders in Lissabon de wens uitgedrukt om de Europese Unie op middellange termijn een van de meest concurrerende, dynamische en welvarende economische regio' s van de wereld te maken. In Barcelona moet ervoor worden gezorgd dat het niet alleen bij vrome wensen blijft en dat de hervormingen op economisch, sociaal en milieugebied die deze ambitieuze doelstelling impliceert ook daadwerkelijk en onverwijld worden doorgevoerd. Wij moeten de euro als uitgangspunt nemen om een ongefragmenteerd Europa te bewerkstelligen waarin de markten geheel zijn geïntegreerd. In dit Europa moet de gehele Unie als referentiekader en actieveld kunnen dienen voor ondernemingen, werknemers en studenten. Voor onze medeburgers is de uitoefening van een beroep de beste vorm van sociale integratie. In de nieuwe fase van de werkgelegenheidsstrategie dient nog meer het accent te worden gelegd op de structurele hinderpalen die nieuwe banen in de weg staan, op de belastingstelsels en op de socialezekerheidsstelsels. Voorts dienen de nationale diensten die zich bezighouden met de bestrijding van de werkloosheid onderling nauwer samen te werken. Wat al deze kwesties betreft moeten de lidstaten niet hun eigen gang willen gaan en elkaar negeren. Sommige landen van de Europese Unie voeren een eigenzinnig beleid dat burgers hindert in hun mogelijkheden om te ondernemen, te werken en werknemers aan te stellen. In de landen van de Europese Unie die lid zijn van de eurozone wordt daarentegen een klimaat gecreëerd waarin iedereen zijn initiatieven en creativiteit kan ontplooien. Ik hoop dat de Top van Barcelona alle landen van Europa de mogelijkheid biedt om de weg in de slaan van de dynamiek, de ondernemingsvrijheid en de concurrentie, en dat alle lidstaten zich verantwoordelijk zullen opstellen.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, de strategie van Lissabon was een succes. Ik durf dat ook te beweren over de Top die vorig voorjaar in Stockholm is gehouden. Daarentegen ben ik er niet echt zeker van dat dit ook zal gelden voor de Top van Barcelona. Dat hangt ervan af of de verschillende vraagstukken evenveel aandacht zullen krijgen. Tot nu toe heb ik namelijk vooral horen praten over liberalisering van de verschillende markten.
Zelf kom ik uit een land, Zweden, dat geleid wordt door een sociaal-democratische regering, die de markten meer heeft geliberaliseerd dan vele andere regeringen. Ik heb dan ook niets tegen liberalisering als zodanig, maar die moet wel in evenwicht worden gehouden door een sterke werkgelegenheidsstrategie, goede arbeidsomstandigheden, armoedebestrijding en niet in de laatste plaats het streven naar een duurzame ontwikkeling. Deze aspecten lijken in de argumentatie voor de Top van Barcelona niet zo zwaar te wegen.
De heer Bullman is er in zijn verslag in geslaagd om een evenwicht te bereiken tussen enerzijds liberalisering en anderzijds duurzame ontwikkeling, werkgelegenheidsstrategie en goede arbeidsomstandigheden. Ik hoop dat men dit evenwicht tijdens de Top van Barcelona weet te bewaren, omdat die Top beoordeeld zal worden op de resultaten op dit gebied. In Barcelona mag het niet alleen over liberalisering gaan. Wil de Top een succes worden, dan moeten de andere aspecten van de strategie van Lissabon ook in het geheel worden betrokken.

Andria
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik mijn steentje bijdraag aan dit debat moet ik even een zijsprongetje maken om een antwoord te geven aan de heer Trentin. Wanneer in een debat, in een gedachtewisseling de demagogie opduikt hoeft men daar niet veel goeds van te verwachten. De ontmoeting van Berlusconi en Blair was geen ceremonie. Zij hebben elkaar ontmoet wel wetende dat de arbeidsmarkt aan herstructurering toe is. Ons arbeidsmarktmodel is achterhaald en moet gemoderniseerd worden. Wij weten trouwens dat er behoudende krachten zijn die de belangen van de werknemer in theorie verdedigen maar in feite schaden.
Dit gezegd zijnde, waarde collega' s, wil ik allereerst collega Karas van harte gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Dit is een nauwkeurige weergave van de staat van gezondheid waarin de Europese en wereldeconomie na de terreuraanslagen van 11 september jongstleden verkeert. Dit verslag is eveneens een goed werkdocument waarin de keuzen voor de toekomst van de Europese economie worden aangegeven.
Voor een economische heropleving moet een strikte toepassing van verordening 1466/97 ons uitgangspunt zijn. Op grond van deze verordening moeten de lidstaten die deel uitmaken van de eurozone stabiliteitsprogramma' s indienen en toepassen en de andere lidstaten, in afwachting van volledige toetreding, een gezond, strikt en met de eurolanden convergerend economisch beleid voeren. Alle eurolanden moeten deze regels rigoureus toepassen. Elke afzwakking daarvan of elke toegeeflijkheid zal een averechtse uitwerking hebben en leiden tot problemen later, bij het innemen van standpunten jegens andere lidstaten die op papier minder sterk zijn. In het verslag worden ook de sectoren genoemd die het hardst door de crisis zijn getroffen: de verzekeringsmaatschappijen, de luchtvaartindustrie en het toerisme. De hypothese van een herverzekeringsmechanisme van de overheid is eveneens interessant, juist omdat deze terreurdaden niet zijn gericht tegen individuele mensen maar tegen heel de gemeenschap van burgers. Het is van fundamenteel belang dat uit deze crisis lessen worden getrokken voor de toekomst. Een overdreven nationalisme, of de uitoefening van het internationaal leiderschap mag armoede en uitsluiting niet uit het oog doen verliezen. De grootste fout zou zijn als de eigen veiligheid en stabiliteit werd geïdentificeerd met de zwakte van de andere, mogelijk vijandelijke landen.

De Rossa
Mijnheer de Voorzitter, het proces van Lissabon betekende een belangrijke doorbraak omdat besloten werd tot een geïntegreerde benadering van de economische en sociale beleidsdimensies, zodat aan beide evenveel aandacht zou worden besteed in termen van beleidsontwikkeling. Het is van belang dat de Raad in Barcelona niet terugkomt op die belofte. Het is van belang dat men zich in Barcelona realiseert dat de ontwikkeling van Europa een gezamenlijk project van het Parlement, de Commissie en de Raad dient te blijven - en dat nog meer dient te worden - als wij sociale samenhang willen bereiken en wij ons Europese sociale model willen hervormen en ontwikkelen.
Ik verwijs in het bijzonder naar paragraaf 22 van het verslag-Bullmann, waarin wordt ingegaan op diensten van algemeen belang. Het is mijns inziens buitengewoon belangrijk dat dit Parlement deze paragraaf nadrukkelijk steunt. Ongeveer zestien procent van de investeringen vindt in deze sector van de Europese economie plaats en bijna negen procent van de werknemers is er werkzaam. Uiteraard moet deze sector hervormd worden, maar wij dienen er tegelijkertijd voor te zorgen dat de openbare dienstverlening op een billijke, eerlijke en uniforme wijze plaatsvindt. Dat kan niet op ad-hoc-basis. Het lukt niet als iedere commissaris en elke Raad zijn eigen ad-hoc-benadering toepast.
Wij moeten aanmoedigen dat er een voorstel voor een richtlijn wordt opgesteld - niet een algemene richtlijn, maar een kaderrichtlijn voor diensten van algemeen belang, waarin de beginselen waarop deze diensten gebaseerd zijn, worden vastgesteld en waarin een gemeenschappelijke evaluatieprocedure wordt ingesteld.

Gutiérrez-Cortines
Mijnheer de Voorzitter, ik zal hier in mijn uiteenzetting ten overstaan van dit Parlement nader ingaan op de behandeling van het thema van de duurzame ontwikkeling in het kader van de Europese Raad van Barcelona. Ofschoon de resolutie van de Commissie op dit vlak talloze interessante punten bevat, is amendement 10 over de informatie en duurzaamheidsverslagen die moeten worden voorgelegd om voor toekenning van structurele fondsen in aanmerking te komen en over het Spaans nationaal waterplan voor mij een reden tot bezorgdheid. De definitie van de duurzaamheidscriteria laat immers sterk te wensen over. Daar het lang niet duidelijk is wat er precies onder duurzaamheid wordt verstaan, bestaat er gevaar voor subjectieve interpretaties, propagandistische benaderingen en onrechtvaardige oplossingen.
Wij moeten bij de vaststelling van de duurzaamheidscriteria blijk geven van een open geest aangezien een geïntegreerd beleid noodzakelijkerwijs het veelzijdige karakter van het duurzaamheidsbeginsel moet weerspiegelen. Daarbij mogen ook de territoriale criteria niet uit het oog worden verloren. Kortom, er moeten objectieve, territoriale parameters worden gehanteerd, daar duurzame ontwikkeling steeds op een concreet grondgebied van toepassing is. In die zin mag de benadering van de klimaatverandering zich bijvoorbeeld niet beperken tot de uitstoot van gassen, maar dient tevens rekening te worden gehouden met de - overigens perfect meetbare - woestijnvorming en het meten van de regenval.
Er is evenwel nog een ander punt dat mij zorgen baart. Nu wij erin geslaagd zijn om duurzaamheid en milieu tot een transversaal project uit te bouwen, moet ook het milieu zijn deuren openen voor sociale en economische criteria. Duurzaamheid vergt immers ook een evaluatie van de sociale gevolgen, de bewoonbaarheid van het grondgebied, de negatieve impact op de economie en de kosten. Daarom is het van wezenlijk belang dat de criteria voor duurzame ontwikkeling verfijnd worden. Zo niet, dan zullen wij bijdragen aan de totstandkoming van ongelijke en onrechtvaardige situaties die de toekomstige ontwikkeling van het energie- en waterbeleid in het gedrang kunnen brengen.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, in Göteborg hebben wij zeer grote vorderingen gemaakt door het aannemen van een strategie voor duurzame ontwikkeling, waarbij de milieudimensie in de strategie van Lissabon werd geïntegreerd. Tijdens de volgende maand te houden Top van Barcelona kan dus voor het eerst de balans van de invoering van deze milieudimensie worden opgemaakt.
Ik vind dat de uitdagingen op milieugebied onvoldoende aandacht hebben gekregen in het werkprogramma van het Spaans voorzitterschap en in de initiatieven die de Commissie met het oog op de Top heeft genomen. In de Milieucommissie hebben wij met de voorstellen die morgen door dit Parlement worden behandeld geprobeerd dit manco gedeeltelijk te verhelpen. Laat ik een paar voorbeelden noemen. Volgens mij is het belangrijk de strategie van Cardiff inzake milieu-integratie aan te scherpen, zodat wij duidelijke doelen formuleren en duidelijke tijdschema' s vaststellen voor de uitvoering van de strategie. Het is ook belangrijk dat wij zorgen voor systematische evaluaties van de duurzaamheidsaspecten van alle politieke initiatieven van de Unie.
De problemen op het gebied van landbouw en visserij zijn bekend. Het is uiterst belangrijk dat wij ervoor zorgen dat in de nieuwe hervormingen op deze gebieden rekening wordt gehouden met de milieu- en duurzaamheidseisen, ook in verband met de uitbreiding.
En ten slotte hoop ik dat de Europese Raad van de Commissie zal eisen dat er de grootst mogelijke haast wordt gemaakt met het werk aan een nieuw chemicaliënbeleid van de Unie. Ik hoop dat de Raad zal luisteren naar de zeer gerechtvaardigde eisen en aanbevelingen van het Parlement.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, er is al veel gezegd. Ik beperk mij tot twee opmerkingen. De eerste opmerking gaat over de strategie voor duurzame ontwikkeling met het oog op de Top van Barcelona. In deze strategie hebben de inspanningen hun beslag gevonden waarmee vorig jaar in Göteborg een begin werd gemaakt. Daar werd op een mijns inziens succesvolle wijze een brug geslagen tussen milieuvereisten en economische en sociale cohesie. Al deze inspanningen hebben een gemeenschappelijk doel: zij moeten ervoor zorgen dat de Europese Unie een allesomvattende, langademige strategie voor duurzame ontwikkeling ten uitvoer gaat leggen. Een belangrijke sector voor het heden, maar vooral ook de toekomst, is de biotechnologie. Bepaalde aspecten van de biotechnologie kunnen een belangrijke rol vervullen in het streven naar duurzame ontwikkeling, en om die reden heeft mijn fractie amendement 27 ingediend. De biotechnologische procédés en met name het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen zullen, bij een verstandige toepassing, een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan zowel de economie en de handel als aan de milieubescherming, om de talrijke en alom bekende redenen. Als men het vertrouwen van de consument wil versterken moet men rekening houden met zijn zorgen. Terecht dringt de consument aan op niet alleen etikettering en traceerbaarheid van genetisch gemodificeerde organismen, maar ook controle via analyses. Dat is de enige manier om zekerheid, volledige en verantwoorde voorlichting en tegelijkertijd gezonde mededingingsvoorwaarden te garanderen in een zeer veelbelovende sector.
Mijn tweede opmerking betreft het document van de Commissie over het actieplan voor mobiliteit. Het voorstel van de Commissie voor een socialezekerheidskaart heeft inhoudelijk niet veel om het lijf. Weet u waarom? Wel, omdat daarmee geen Europese ruimte van gezondheid wordt gecreëerd, alhoewel zonder een dergelijke ruimte niet tegemoet kan worden gekomen aan de behoeften van de Europese burgers. Dit voorstel is slechts een vereenvoudiging van de bureaucratische procedures. Op die kaart moeten - met instemming van de betrokkene - ook medische, in andere lidstaten bruikbare gegevens worden opgenomen, want anders zal er geen enkele verbetering worden gebracht in de situatie waarin de medische zorg op Europees vlak nu verkeert. Daarvoor moeten evenwel de informatiesystemen van de lidstaten voor medische vraagstukken compatibel worden gemaakt en daar is een belangrijke rol weggelegd voor de Commissie. Wij hadden wat dat betreft meer verwacht van de Commissie.

Smet
Mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris, beste collega's, ik zou het willen hebben over één aspect van de Top, namelijk de werkgelegenheid, wetende dat het sociaal-economisch beleid dat we voeren toch voor een groot deel in functie van de werkgelegenheid staat.
Op de eerste plaats denk ik dat de Top zich moet bezinnen op de vraag of men erin zal slagen de in Lissabon vastgelegde doelstellingen te halen. Volgens mij is dat met het gezapig tempo dat wij momenteel in Europa signaleren onmogelijk. Ik heb de cijfers van de evolutie van werkgelegenheid en werkloosheid bekeken. Het laatste jaar is slecht geweest en wij zullen de streefcijfers dus nooit halen. Dat komt onder meer omdat er geen enkele druk meer is vanuit de Europese Unie om de nationale actieplannen voor werkgelegenheid die elk jaar door de lidstaten voorgelegd moeten worden, ook werkelijk te realiseren.
In de beginperiode van het proces van Luxemburg was het slechte rapport dat de Commissie aan de verschillende lidstaten gaf nog voorpaginanieuws, maar nu wordt er niet meer dan een pro memorie aan gewijd op de laatste bladzijde van sommige kranten. Dat wil dus zeggen dat de druk van de open coördinatiemethode langzaam vermindert. De Top zou zich dus moeten bezinnen op de vraag wat er gedaan kan worden om die druk te vergroten.
En dan twee precieze punten: de kosten voor de werkgevers om werkgelegenheid te creëren zijn veel te hoog. Als ik naar het verschil kijk tussen de kosten en wat de werknemers uiteindelijk overhouden, dan houdt het lagere personeel bijvoorbeeld gemiddeld nog 45% over van de kosten van de werkgelegenheid en het kaderpersoneel 35 of 36%. Als er niets gedaan wordt om die kosten voor de werkgevers te verkleinen, dan zal de uitstoot van mensen uit de arbeidsplaatsen zeer groot blijven.
Tot besluit nog het volgende: het verschil tussen werkloosheidsuitkeringen en loon is te gering. Veel mensen blijven werkloos en combineren die situatie met zwart werk, omdat de lonen te laag zijn.

Grönfeldt Bergman
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de Top van Barcelona zal het twee jaar geleden zijn dat het proces van Lissabon van start ging en men zich ten doel stelde om in 2010 de meest dynamische en concurrerende kenniseconomie ter wereld te zijn. Het wordt nu hoog tijd om de ontwikkeling en consolidatie van het proces ter modernisering van de Europese economie krachtiger te steunen en om de eisen inzake concrete maatregelen te verduidelijken.
Willen wij een dynamisch en concurrerend Europa kunnen scheppen, dan moet er worden gedereguleerd, geliberaliseerd en geherstructureerd en moeten de belastingen worden verlaagd. Dat leidt er op zijn beurt toe dat er gunstige voorwaarden voor nieuwe ondernemingen, nieuwe werkgelegenheid en meer welvaart worden geschapen. Wij bereiken geen dynamisch en concurrerend Europa door nog meer gedetailleerde regels in te voeren of door de EU voor nog meer terreinen verantwoordelijk te maken.
Voor de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon zijn twee zaken essentieel. Ten eerste een interne energiemarkt die gekenmerkt wordt door liberalisering, concurrentie en openheid. Dat is van het grootste belang opdat de Europese industrie en de burgers van Europa betere service en lagere prijzen krijgen. Ten tweede een interne markt voor financiële diensten, waarmee men vanwege de lagere kapitaalkosten en een hogere rentabiliteit betere voorwaarden voor investeringen en economische groei schept.
Een deel van de modernisering van de Europese economie is erop gericht om de werkloosheid in Europa terug te dringen. Dat is onder andere mogelijk door een toename van de mobiliteit van werknemers, wat eveneens van groot belang is voor een positieve ontwikkeling van de gemeenschappelijke munt. Verder moeten vooral goede voorwaarden worden geschapen voor het opstarten en de verdere groei van ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf - en misschien zelfs van grote ondernemingen.
Naar mijn mening hadden deze standpunten de hoofdinhoud moeten vormen van de uitspraken die het Parlement met het oog op de Top van Barcelona heeft gedaan over het proces van Lissabon en de te volgen weg. Helaas is dat niet het geval, wat wij gematigde afgevaardigden betreuren. Het is zelfs zo dat het verslag enige paragrafen bevat die regelrecht in strijd zijn met de ontwikkeling van een dynamisch en concurrerend Europa. Als het verslag het proces van Lissabon werkelijk had willen steunen, dan had het zich moeten concentreren op deregulering, liberalisering en meer concurrentie.

Rato y Figaredo
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Om te beginnen dank ik alle parlementaire fracties namens het voorzitterschap voor hun bijdragen. Ik zal het kort proberen te houden, temeer daar talloze onderwerpen meermaals ter sprake zijn gekomen en diverse afgevaardigden soortgelijke standpunten hebben ingenomen.
In de eerste plaats richt ik mij tot de sprekers die bezwaren hebben geuit bij de procedures ter bestrijding van buitensporige begrotingstekorten, of liever gezegd, bij de procedures voor de follow-up van de door de regeringen opgestelde stabiliteitsprogramma' s.
Er zij op gewezen dat de Eurogroep en de Ecofin-Raad op geen enkel moment de geldigheid van het stabiliteitspact ter discussie hebben gesteld. Voor wat de toepassing door de Commissie van het in artikel 99 genoemde mechanisme voor vroege waarschuwing - early warning - betreft, heeft de Raad geconcludeerd dat de verklaringen van de twee betrokken landen alsmede de specifieke verplichtingen die zij zijn aangegaan om op de korte termijn - in de loop van dit jaar - en op de middellange termijn - tussen nu en 2004 - de doelstellingen van hun stabiliteitsprogramma en van het stabiliteitspact in het algemeen te verwezenlijken en uiterlijk in 2004 een evenwichtige of nagenoeg evenwichtige begroting voor te leggen, beantwoorden aan onze stabiliteitsvereisten.
Als ik het goed heb, heeft de Commissie zelf toegegeven dat beide landen, los van de procedurekwesties, in het kader van de macro-economische stabiliteit van de Europese Unie in het algemeen en van de eurozone in het bijzonder serieuze inspanningen hebben geleverd en verregaande verplichtingen zijn aangegaan.
Voor wat de mededinging en de liberalisering betreft, wil ik onderstrepen dat de Spaanse regering en het voorzitterschap in Barcelona zullen pleiten voor de totstandkoming van politieke akkoorden waarin resoluut voor marktliberalisering wordt gekozen. Aangezien het hier gaat om diensten die vanuit sociaal oogpunt in velerlei opzichten onontbeerlijk zijn, mag onder geen beding worden getornd aan de beginselen van kwaliteit en continue voorziening.
Als ik mij niet vergis, is op geen enkel moment gebleken dat landen met een concurrerende markteconomie slechtere diensten aanbieden dan andere landen, integendeel. De verhoogde efficiëntie, met name inzake middelenbesteding, heeft doorgaans een gunstige invloed op de prijs die de consument voor de dienstverlening betaalt. Spanje is daarvan een goed voorbeeld. De Spaanse gezinnen en thuisconsumenten hebben sinds 1996 2,4 miljard euro bespaard ten gevolge van de liberalisering van de elektriciteitsmarkt. Deze redenering is uiteraard ook van toepassing op de telecommunicatiesector en andere markten.
Ik blijf bij hetzelfde voorbeeld. Dankzij de inspanningen die de Spaanse samenleving heeft geleverd om de arbeidsmarkt te moderniseren is het werkloosheidspercentage in Spanje gedaald van 23% in 1995 tot 12% in 2002. Verwacht wordt dat dit cijfer aan het einde van de huidige regeringsperiode, in 2004, tot 9% zal terugvallen en derhalve de gangbare Europese waarden zal benaderen.
Anders gezegd, liberalisering en concurrentie vormen geen bedreiging voor de burger. Integendeel, zij hebben een daling van de prijs van de overheidsdiensten tot gevolg en bevorderen de werkgelegenheid. Het is uiteraard aan de overheidsinstanties en de regelgevers om de kwaliteit en de continue voorziening van de betrokken diensten veilig te stellen. Ik meen te mogen affirmeren dat onze ervaring - niet alleen in Spanje maar in vele andere landen van de Unie - deze zienswijze staaft.
Geachte afgevaardigden, wij hebben een bijzonder intense en relatief snelle recessie doorgemaakt. Gelukkig is het einde in zicht, zoals de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, de heer Greenspan, vanmiddag heeft gezegd. Nu komt het erop aan om het economisch groeivermogen van Europa te versterken.
De verwezenlijking van de doelstellingen die u hier hebt opgeworpen - met name inzake milieu, samenleving, gezondheidszorg, opvoeding en levenskwaliteit - is grotendeels afhankelijk van de bevordering van het economisch potentieel. In dit verband wil ik het Parlement eraan herinneren dat de groei van de Europese economie in haar geheel tijdens de voorbije tien jaar slechts gedurende één jaar meer dan 3% bedroeg en tijdens al de overige jaren lager lag. In zulke omstandigheden moet men zich troosten met een structureel werkloosheidscijfer van 9 à 10%. Welnu, ik ben ervan overtuigd dat geen van de hier aanwezige fracties voorstander is van een dergelijk beleid, niet alleen vanuit economisch maar vooral ook vanuit maatschappelijk oogpunt.
Ik denk dat de invoering van de euro inderdaad heeft aangetoond dat de Europese burgers meer Europa willen en aandringen op economische hervormingen. Ik maak van de aanwezigheid van de heer Barón gebruik om zijn verzoek in te willigen en ook de Commissie met de invoering van de euro te feliciteren. Verder breng ik mijn felicitaties over aan alle centrale banken, aan de regeringen, aan alle personen die aan de invoering van de euro in Europa hebben bijgedragen, en met name aan de burgers.
Ook het thema van de duurzame ontwikkeling en de bijbehorende problemen zijn hier door diverse sprekers aan de orde gesteld. Mijns inziens zijn de genoemde aspecten perfect verenigbaar met de economische ontwikkeling. Sterker nog, dat is juist het soort economisch beleid waarnaar wij in Europa streven.
Ik wil u eraan herinneren dat de Raad van Barcelona, in navolging van de aanbevelingen van de Raad van Göteborg, rekening zal houden met de derde dimensie van de structurele hervorming, waarin voor duurzame ontwikkeling wordt gepleit. Er zij bovendien op gewezen dat wij sinds de Raad van Laken over een reeks milieu-indicatoren beschikken op grond waarvan in januari 2002, nauwelijks een maand geleden, op 17 januari om precies te zijn, een eerste verslag is ingediend. Dit verslag zal volgende week worden bestudeerd tijdens de bijeenkomst van de Ecofin-Raad van 5 maart. Daarna zal het aan de Europese Raad van Barcelona worden voorgelegd. Wellicht stelt het ons in de gelegenheid om compromissen te bereiken en het Europees standpunt ten aanzien van de Top over duurzame ontwikkeling in Johannesburg vast te stellen.
De fracties en afgevaardigden van het Europees Parlement verlangen dat de milieukwesties in het kader van de structurele hervorming een prioritaire plaats innemen. Ik kan daarvoor het volste begrip opbrengen. In die zin wil ik eens te meer benadrukken dat deze aspecten tijdens de Top van Barcelona aan bod zullen komen, niet in algemene termen maar in verband met de door de Raad van Laken goedgekeurde milieu-indicatoren.
Er is ook een toespeling gemaakt op de kandidaat-landen. Die zullen in Barcelona aanwezig zijn om hun structurele hervormingen toe te lichten. Het gaat derhalve om een weliswaar informele maar effectieve aanwezigheid. Zij zullen kunnen deelnemen aan het debat over de liberalisering van de markten in Europa en de toename van het groeivermogen. Hieruit blijkt de wil van het Spaans voorzitterschap en de landen van de Europese Unie en dit Parlement in het algemeen om de kandidaat-landen nog vóór de afronding van het toetredingsproces daadwerkelijk te betrekken bij de gedachtewisselingen over de vaststelling van de Europese beleidsmaatregelen.
Ook het vraagstuk van het midden- en kleinbedrijf is hier te berde gebracht. Nogmaals, de algemene verklaringen behoren definitief tot het verleden. De concrete voorstellen die vorige week tijdens de informele bijeenkomst in Aranjuez, Spanje, uit de bus zijn gekomen, zullen aan de Raad van Barcelona worden voorgelegd. De lidstaten zullen ertoe worden aangezet de huidige tijdschema' s in te korten, de administratiekosten te beperken en daartoe resoluut het gebruik van nieuwe technologieën te stimuleren. Bovendien zal de Commissie nog onder het Spaans voorzitterschap een reeks aanbevelingen indienen over kwesties die voor het midden- en kleinbedrijf van fundamenteel belang zijn. De eigendomsoverdracht van familiebedrijven neemt vanuit dit oogpunt een prioritaire plaats in aangezien wordt verwacht dat deze operaties tijdens de komende tien jaar ongeveer 30 à 40% van de eigendomsoverdracht binnen de Europese bedrijfswereld zullen uitmaken.
Kwesties zoals Bazel II die hier door de verschillende fracties en enkele afgevaardigden zijn aangestipt, zullen onder het Spaans voorzitterschap tijdens de informele bijeenkomst van de ministers van Economie en Financiën in Oviedo worden behandeld. Daar zal een debat worden geopend over de nieuwe regelgeving waaraan de financiële sector naar aanleiding van de Bazel-akkoorden - die als Bazel-II bekendstaan - zal worden onderworpen. De ministers zullen nagaan welke gevolgen deze nieuwe regels hebben voor de financiering van bedrijven, en met name van het kleinbedrijf.
Voor wat de arbeidsmarkt betreft, is hier terecht gesignaleerd dat flexibiliteit alleen niet volstaat. Daarover ben ik het volstrekt met u eens. Op dit vlak is voor de overheidsinstanties een belangrijke rol weggelegd. Zij moeten instaan voor de bescherming van de rechten van de werknemers, de tenuitvoerlegging van actieve en passieve sociale beleidsmaatregelen die inspelen op de behoeften van de werknemers en de ontwikkeling van opleidingsformules en acties voor positieve discriminatie ten behoeve van concrete bevolkingsgroepen zoals vrouwen of vrouwen met kleine kinderen.
Één ding is zeker: het absolute streefdoel is ongetwijfeld het scheppen van stabiele arbeidsplaatsen van goede kwaliteit. Dat is hoe dan ook het beste beleid, zowel vanuit sociaal oogpunt als op het gebied van de werkgelegenheid. Bovendien is het van wezenlijk belang dat de beleidslijnen verenigbaar zijn met maatregelen ter bevordering van de sociale bescherming en de Europese burgers ertoe aanzetten te werken in plaats van als uitkeringsgerechtigden door het leven te gaan. Dit instrument wordt momenteel in alle landen van de Europese Unie gehanteerd. Benchmarking lijkt mij een passende methode om na te gaan in hoeverre het nuttig is om directe overheidssteun in de vorm van aanmoedigingspremies te verlenen aan werklozen die tot de arbeidsmarkt toetreden en een loon ontvangen dat niet echt in aanmerking komt voor de in onze landen gangbare belastingreducties. Bovendien dienen er formules te worden uitgedokterd die uitkeringsgerechtigden ertoe aanzetten vacatures te vervullen en moeten de opleidingsactiviteiten worden afgestemd op de behoeften van de bedrijven. Het is tevens van wezenlijk belang dat het beroepsleven van de deelnemers aan de arbeidsmarkten wordt verlengd.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik nog even ingaan op het verzoek van sommige afgevaardigden om in Barcelona concrete tijdschema' s voor te leggen. Het spreekt vanzelf dat tijdens de bijeenkomst van de Raad in Barcelona meetbare doelstellingen zullen worden vastgesteld die de lidstaten in de gelegenheid moeten stellen om verplichtingen aan te gaan die op het begrip en de steun van de publieke opinie kunnen rekenen.
Ik acht het belangrijk dat wij de vaak uiteenlopende politieke standpunten ten aanzien van bepaalde uitermate gevoelige kwesties zoals fundamentele dienstverlening met elkaar trachten te verzoenen. In dit verband is het uiteraard aan de overheidsinstanties om de concepten van overheidsdienst en kwaliteit veilig te stellen. Ik ben evenwel van oordeel dat wij tegelijkertijd processen voor de verwezenlijking van authentieke interne Europese markten op gang kunnen brengen. Wij moeten er immers voor zorgen dat de Europese economie kan concurreren met andere mondiale economieën, zeker nu de opbouw van het Europa van de toekomst met de invoering van de euro een grote sprong - in mijn ogen een reuzensprong - voorwaarts heeft gemaakt.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de fungerend voorzitter van de Raad een zeer concrete vraag gesteld over een reeks verklaringen van de premier van de Spaanse regering - de fungerend voorzitter van de Europese Raad - betreffende mijn politieke familie in de Raad. Helaas heb ik tot dusver geen antwoord op mijn vraag gekregen.

De Voorzitter
Het is aan de fungerend voorzitter van de Raad om te beslissen of hij al dan niet op die vraag wenst te antwoorden.

Rato y Figaredo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb er niets op tegen om de heer Barón in te lichten over iets dat hij al weet: de Spaanse regering onderhoudt bijzonder constructieve betrekkingen met de overige Europese landen. Wij zijn erin geslaagd om met alle regeringen politieke akkoorden te sluiten, ongeacht de kleur van hun politieke familie, om het met de woorden van de geachte afgevaardigde te zeggen. Desalniettemin hopen wij dat de heer Barón het aanzien dat hij binnen zijn partij geniet, zal aanwenden om er mede voor te zorgen dat de conclusies van de Raad van Barcelona alle politieke families in de gelegenheid zullen stellen hun steentje bij te dragen aan het welzijn van de Europeanen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Rato, dat u het Europees Parlement heeft willen toespreken. U weet dat wij het Spaans voorzitterschap succes wensen met het mandaat.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.

Internationaal strafhof
De Voorzitter
 Aan de orde is de verklaring van de Raad over het Internationaal strafhof.
Ik attendeer de geachte afgevaardigden erop dat zij zich wegens tijdgebrek strikt aan de hen toegekende spreektijd moeten houden.

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, het is voor mij een waar genoegen om hier vandaag ten overstaan van de plenaire vergadering het woord te voeren en u het standpunt van het voorzitterschap van de Raad uiteen te zetten ten aanzien van de stappen die de Europese Unie momenteel onderneemt met het oog op de spoedige inwerkingtreding van het Internationaal strafhof.
De Europese Unie heeft dit historische initiatief voor de totstandkoming van een permanent en universeel internationaal strafrecht van meet af aan gesteund. Het Europees Parlement kan daarvan meespreken aangezien het op dit vlak een voortrekkersrol heeft gespeeld en steeds vurig heeft gepleit voor de actieve deelname van de Europese Unie aan de verwezenlijking van deze doelstelling die vanuit het oogpunt van de mensenrechten en de rechtspraak van vitaal belang is.
Daarom wil ik hier ten overstaan van u allen nogmaals benadrukken dat de oprichting van het Internationaal strafhof in het buitenlands beleid van de Unie en derhalve ook in het programma van het Spaans voorzitterschap een vooraanstaande plaats inneemt. Daarom verheugt het de Europese Unie ten zeerste dat deze langverwachte doelstelling weldra in vervulling zal gaan. Wij vertrouwen erop dat zij nog in de loop van dit jaar verwezenlijkt zal worden.
Woorden schieten tekort om het belang van dit initiatief, waarvoor zovele vermaarde juristen, verdedigers van de mensenrechten en politici zich met hart en ziel hebben ingezet ten volle te vatten. Het ligt nu eindelijk binnen handbereik. Wij mogen overigens niet vergeten dat deze nabijzijnde overwinning van de mensheid grotendeels aan het energieke en doelmatige optreden van de Europese Unie te danken is
De collectieve ervaring van ons continent, dat tijdens de vorige eeuw ten prooi viel aan talloze conflicten en gruweldaden, zorgt ervoor dat wij, Europeanen, bijzonder goed beseffen hoe belangrijk het is om het internationaal recht te laten uitgroeien tot een mondiaal instrument voor de bescherming van de mensenrechten en de humanitaire waarden. Daarom hoeft het niemand te verwonderen dat de Europese landen en de Europese Unie in haar geheel een leidinggevende rol spelen bij dit streven naar de oprichting van een universeel, onafhankelijk en efficiënt Internationaal strafhof.
De Europese Unie is er ten volle van overtuigd dat de oprichting van het Internationaal strafhof voor heel de wereld verregaande gevolgen zal hebben. Ernstige misdaden die een aanslag op het beschavingsbewustzijn betekenen en collectieve waarden zonder meer met voeten treden, mogen niet ongestraft blijven. In dergelijke gevallen dient de internationale gemeenschap een beroep te doen op de macht van de wet en de rechtspraak. Ernstige schendingen van de mensenrechten en het internationaal recht moeten resoluut worden bestreden en bestraft aan de hand van de in het kader van de gemeenschap van staten vastgestelde mechanismen.
Het Internationaal strafhof zal zich ongetwijfeld ontpoppen als een waardevol instrument ter bevordering van de rechtvaardigheid en ter bestrijding van de straffeloosheid, met name voor wat bijzonder gruwelijke misdrijven zoals oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide betreft. Meer in het algemeen past de oprichting van het Internationaal strafhof in een beweging die de ontwikkeling van onze wereld de laatste jaren sterk heeft beïnvloed. Ik bedoel hiermee de opkomst en consolidatie van een internationaal strafrecht op grond waarvan zware misdrijven over de grenzen heen worden vervolgd omdat zij een ernstige bedreiging vormen voor de veiligheid van alle volkeren. Dergelijke gruweldaden, die niemand onberoerd laten, vereisen een afdoend antwoord, hetzij vanwege de nationale rechtssystemen via mechanismen voor nauwe onderlinge samenwerking, hetzij vanwege correct opgerichte internationale tribunalen zoals het door de Veiligheidsraad opgerichte Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalige Joegoslavië, en het Internationaal strafhof dat spoedig in werking zal treden.
Ook het proces tegen ex-president Milosevic dat dezer dagen in Den Haag van start is gegaan, is een voorbeeld van deze tendens die in heel de wereld, onder druk van de publieke opinie van onze landen, terrein wint. Per slot van rekening is dat een niet meer dan logisch gevolg van de aan de gang zijnde globaliserings- en mondialiseringsprocessen.
Het belangrijkste is dat hiermee een punt wordt gezet achter een cultuur van straffeloosheid, achter een cultuur die berust op stilzwijgen en vergetelheid. In plaats daarvan treedt een cultuur aan waarin auteurs van zware misdrijven ter verantwoording worden geroepen. Deze trend zet zich ook elders door. Mensen kijken bijvoorbeeld niet langer de andere kant op wanneer het huis van de buren in vlammen opgaat, maar voelen zich persoonlijk betrokken en gaan op zoek naar doelmatige oplossingen en samenwerkingsformules om het hoofd te bieden aan onaanvaardbare situaties. Wraak en vergelding zijn uit den boze. Het komt erop aan om de rechtvaardigheid te laten zegevieren. Dat is immers een absolute voorwaarde voor duurzame vrede en verzoening na conflictsituaties.
Mijnheer de Voorzitter, het is alom bekend dat de voorbereidende werkzaamheden voor de oprichting van het Internationaal strafhof zich in een vergevorderd stadium bevinden. Overeenkomstig het in 1998 in Rome aangenomen statuut heeft de voorbereidende commissie reeds de laatste hand gelegd aan het merendeel van de instrumenten die het hof in de gelegenheid moeten stellen om correct te functioneren. De Europese Unie blijft in dit weliswaar technische maar tegelijkertijd zeer verstrekkende en ingrijpende proces een bijzonder gewichtige - of ik zou zelfs durven zeggen - vooraanstaande rol spelen in het kader van de gezamenlijke inspanningen waaraan landen van overal ter wereld deelnemen. Nog belangrijker is dat het ratificatieproces van het Statuut van Rome sneller verloopt dan verwacht. Tijdens de Diplomatieke Conferentie van Rome werd het statuut door 120 landen goedgekeurd, terwijl het Verdrag momenteel reeds door 130 landen - een overweldigende meerderheid van de internationale gemeenschap - is ondertekend. Zoals u weet, zijn er 60 ratificaties of toetredingen nodig om het statuut van kracht te laten worden en het Internationaal strafhof in werking te stellen. Welnu, op dit moment hebben er reeds 52 ratificaties plaatsgevonden. Het voorgeschreven aantal bekrachtigingen zal vermoedelijk tijdens de komende maanden worden bereikt. Ik waag het zelfs om hier te affirmeren dat dit nog vóór het einde van het Spaans voorzitterschap zal gebeuren.
U weet eveneens dat alle lidstaten van de Unie het statuut geratificeerd hebben of althans de nodige grondwettelijke mechanismen op gang hebben gebracht om dat zo spoedig mogelijk te doen. Wij vertrouwen erop dat alle lidstaten zullen kunnen deelnemen aan de nog voor dit jaar geplande eerste bijeenkomst van de vergadering van staten die partij zijn, waarin de laatste concrete beslissingen voor de definitieve inwerkingtreding van het hof zullen worden genomen.
Krachtens het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 11 juni 2001 roept de Europese Unie alle ontbrekende lidstaten ertoe op om zo spoedig mogelijk een akte van ratificatie of toetreding in te dienen zodat het Internationaal Gerechtshof onverwijld van start kan gaan. Er zij op gewezen dat het gemeenschappelijk standpunt onlangs door vijftien kandidaat-landen en partnerlanden is onderschreven die op dit punt nauw met ons samenwerken. Ook de bijdrage van talloze niet-gouvernementele organisaties, die in vele gevallen op de steun en samenwerking van de Europese Unie kunnen rekenen, verdient een speciale vermelding.
In het licht van deze oproep heeft de Unie ook derde landen en groepen van landen ertoe aangespoord om hun interne procedures zo snel mogelijk af te handelen en zodoende de ratificatie van het statuut te bespoedigen. In welbepaalde gevallen werd dit verzoek gekoppeld aan het voorstel om daarvoor ter plaatse technische bijstand te verlenen. Wij zijn voornemens om deze initiatieven tijdens de komende weken op alle continenten aan te scherpen, niet alleen om de inwerkingtreding van het statuut te bespoedigen, maar ook om te waarborgen dat de vergadering van de staten die partij zijn de bonte samenstelling van de internationale gemeenschap zo getrouw mogelijk weerspiegelt.
De legitimiteit en doelmatigheid van het toekomstige Strafhof zijn immers grotendeels afhankelijk van de mate waarin zowel de samenstelling als de verkregen steun een afspiegeling zijn van de internationale gemeenschap in haar geheel. Het is van wezenlijk belang dat alle continenten en alle rechtsstelsels naar behoren in het Strafhof vertegenwoordigd zijn en dat er, zoals voorgeschreven in het Statuut van Rome, mannelijke en vrouwelijke magistraten deelnemen.
Wij moeten derhalve alles in het werk stellen om te waarborgen dat het Strafhof een brede steun geniet. In dit verband is het bijzonder hoopgevend dat de reeds geregistreerde en voor de komende maanden verwachte ratificaties afkomstig zijn van landen uit alle continenten - tot dusver is het aandeel van Europa, Afrika en Latijns Amerika doorslaggevend - met uiteenlopende rechtssystemen en economische en maatschappelijke ontwikkelingsniveaus. Niemand zal kunnen beweren dat het Internationaal strafhof een tribunaal van de westerse wereld of de industrielanden is. Het gaat hier duidelijk om een rechtsinstantie van heel de internationale gemeenschap die volledig onafhankelijk optreedt en aan het systeem van de Verenigde Naties wordt gekoppeld.
Er zij op gewezen dat alle landen, ongeacht of zij het statuut al dan niet hebben ondertekend, actief aan het oprichtingsproces van het Internationaal strafhof kunnen deelnemen door hun medewerking te verlenen aan de werkzaamheden van de voorbereidende commissie, en later ook als waarnemers in de vergadering van staten die partij zijn. De deuren zullen overigens ook in de toekomst onafgebroken openstaan voor alle landen die het statuut willen ratificeren of willen toetreden. In die zin heeft de Europese Unie een permanente en duurzame dialoog geopend met landen die twijfels hebben bij dit initiatief, waaronder sommige van onze sterkste bondgenoten, zoals de Verenigde Staten. Wij zijn bereid om dergelijke uitwisselingen voor onbepaalde tijd voort te zetten teneinde de respectieve standpunten nader toe te lichten en met het oog op de toekomst de bereidheid tot samenwerking te bevorderen.
Het spreekt vanzelf dat de inwerkingtreding van het statuut en de beslissingen die tijdens de eerste bijeenkomst van de vergadering van deelnemende landen zullen worden genomen niet meer dan een begin zijn. Daarna moeten de nodige maatregelen worden genomen om te waarborgen dat de oprichting van de instelling met permanente standplaats in Den Haag zo snel en efficiënt mogelijk verloopt. De voorbereidende commissie en het gastland Nederland treffen daartoe momenteel de nodige voorbereidselen, in samenwerking met de Europese Unie. In een volgende fase moet aandacht worden besteed aan de ontwikkeling en bevordering van alle mechanismen die de nieuwe instelling in haar werkzaamheden moeten ondersteunen en optimale efficiëntie moeten garanderen, zowel thuis als elders. De ervaring met de Tribunalen voor het voormalige Joegoslavië en Rwanda heeft ons geleerd dat het internationaal strafrecht over voldoende personele, materiële en functionele middelen moet beschikken om het gewenste effect te kunnen sorteren. Wellicht geldt dat ook voor het Strafhof, temeer daar het de bedoeling is om aan deze instelling universele bevoegdheden toe te kennen. Daarom zullen er ongetwijfeld nog meer middelen nodig zijn. De Europese Unie en haar lidstaten moeten hierop voorbereid zijn en in voorkomend geval de nodige bijstand verlenen.
Anderzijds zal het Strafhof slechts efficiënt kunnen functioneren als het op de medewerking van de rechterlijke en overheidsinstanties van de verschillende landen kan rekenen. Het optreden van het hof is immers gebaseerd op de beginselen van complementariteit en samenwerking met de nationale rechtsstelsels. Daarom komt het er bij de inwerkingtreding van het statuut vooral op aan om op nationaal niveau maatregelen ter bevordering van de voornoemde samenwerking vast te stellen. Ofschoon deze acties onder de bevoegdheid van de nationale overheden vallen, kan de Europese Unie dit proces ondersteunen door informatie uit te wisselen of technische bijstand te verlenen aan landen die daaraan behoefte hebben.
Al deze initiatieven gaan terug op het eerder genoemde gemeenschappelijk standpunt van juni 2001 dat, indien nodig, kan worden aangevuld met een gedetailleerd actieplan of te gelegener tijd gepreciseerd en bijgesteld kan worden al naargelang de ontwikkeling van het proces. U kunt ervan op aan, geachte afgevaardigden, dat het voorzitterschap van de lidstaten bij de besluitvorming rekening zal houden met de ideeën die tijdens dit debat naar voren zijn gekomen.
Mijnheer de voorzitter, ook wij pleiten voor een snelle en doelmatige oprichting van het Internationaal strafhof. Er bestaat immers dringend behoefte aan een onafhankelijke en onpartijdige instelling die recht spreekt in situaties waarin de mensenrechten en het humanitair recht op gruwelijke wijze met voeten worden getreden, waar ook ter wereld. Op dit punt zijn wij het roerend met elkaar eens: het Europees Parlement, de Raad, de lidstaten en de Commissie zijn vastbesloten om voet bij stuk te houden en hun inspanningen resoluut voort te zetten. Het is dankzij deze wilskracht en vastberadenheid dat de Europese Unie, samen met andere landen die de beginselen van democratie en mensenrechten hoog in het vaandel dragen, in dit proces een leidinggevende rol speelt.
De verwezenlijking van onze doelstelling ligt binnen handbereik: het Statuut van Rome en het Internationaal strafhof zullen spoedig in werking treden. Dit betekent ongetwijfeld een mijlpaal in de geschiedenis van het menselijk streven naar wereldwijde rechtvaardigheid. Ofschoon de bijdrage van Europa aan de inspanningen van de internationale gemeenschap een reden tot trots is, mogen wij niet op onze lauweren rusten. Er kondigt zich een nieuwe fase aan in het streven naar rechtvaardigheid, en ook daarin is voor Europa een fundamentele rol weggelegd. Ik ben ervan overtuigd, mijnheer de voorzitter, dat het ons niet aan vastberadenheid en volharding zal ontbreken om ook die opdracht tot een goed einde te brengen, en ik weet zeker dat wij daarbij steeds op de steun van dit Parlement zullen kunnen rekenen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de Miguel. U kunt er zeker van zijn dat u altijd op de steun van het Parlement kunt rekenen, dat zijn politieke wil in dit opzicht bij herhaling kenbaar heeft gemaakt.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, de strijd tegen het ongestraft laten van ernstige misdrijven en de strijd voor internationale gerechtigheid zijn een integraal onderdeel van het EU-beleid op het gebied van de mensenrechten en democratisering. Het in Rome overeengekomen statuut van het Internationaal strafhof is waarschijnlijk het belangrijkste resultaat van het volkerenrecht sinds de oprichting van de Verenigde Naties. De Europese Unie heeft zich altijd sterk gemaakt voor het Internationaal strafhof en ze ondersteunt de oprichting nadrukkelijk, zoals blijkt uit het gemeenschappelijk standpunt dat de EU in juni 2002 heeft goedgekeurd. In dit gemeenschappelijk standpunt bepleiten wij een spoedige inwerkingtreding van het overeengekomen statuut en de oprichting van het strafhof.
De Commissie ondersteunt de aanzet die in dit gemeenschappelijk standpunt is uitgewerkt volledig. Ik onderschrijf eveneens het standpunt dat de voorzitter van de Raad, de heer De Miguel, zojuist naar voren heeft gebracht. De Commissie juicht het toe dat de Midden- en Oost-Europese landen die met de Europese Unie geassocieerd zijn, met inbegrip van Cyprus en Malta, plus de EVA-landen die deel uitmaken van de Europese economische ruimte in januari 2002 officieel hebben verklaard dat zij zich aansluiten bij de doelstellingen van het gemeenschappelijk standpunt.
Met EU-geld worden projecten van non-gouvernementele organisaties ondersteund die de burgers bewust moeten maken van de noodzaak tot de oprichting van een internationaal strafhof. Sinds 1995 is bijvoorbeeld in het kader van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten ongeveer 6,9 miljoen euro aan dergelijke projecten uitgegeven. In 2001 werd 2,1 miljoen euro ter beschikking gesteld voor drie zich elkaar aanvullende projecten van non-gouvernementele organisaties ter ondersteuning van het Internationaal strafhof.
Het project van de coalitie van non-gouvernementele organisaties voor het strafhof heeft tot doel de participatie van de samenleving alsmede haar samenwerking met de regeringen in het kader van het voorbereidend comité van de Verenigde Naties voor het strafhof te vergemakkelijken. Ook de technische samenwerking moet daardoor gestimuleerd en vergemakkelijkt worden, waardoor na ratificering van het in Rome overeengekomen statuut bindende nationale wetgeving kan worden uitgevaardigd op basis waarvan het statuut kan worden omgezet.
Het project "Parliamentarians for Global Action" voert een parlementaire campagne voor de ratificatie en effectieve omzetting van het statuut van het strafhof en de bevordering van de rechtsstaat. Het project "Geen vrede zonder gerechtigheid" concentreert zich op campagnes voor de publieke bewustwording en de organisatie van conferenties ter bevordering van het strafhof.
In de mededeling van de Commissie over de rol van de mensenrechten en de democratisering in derde landen van mei 2001 werd aan de bestrijding van het ongestraft laten van misdrijven voorrang gegeven boven stimulerende maatregelen. De Commissie zal derhalve de oprichting van het Internationaal strafhof blijven ondersteunen. Voor het speciale begrotingsonderdeel voor het Internationaal strafhof dat eveneens de ad-hoc-tribunalen voor het voormalig Joegoslavië en Rwanda en het onlangs opgerichte tribunaal voor Sierra Leone omvat, is voor 2002 5 miljoen euro uitgetrokken.
In 2002 zal de Commissie zich op twee aspecten concentreren. Ten eerste op de bewustwordingscampagne gericht op het strafhof. Daarvoor wil zij meer landen verzoeken het statuut te ratificeren dan de benodigde zestig, zodat het in werking kan treden. Tegelijkertijd willen wij ervoor zorgen dat alle geografische regio' s vertegenwoordigd zijn.
Ten tweede willen wij ons richten op de aanneming van bindende nationale wetten die nodig zijn om dit plan te verwezenlijken en om de noodzakelijke mensen op te leiden die aan een dergelijk tribunaal verbonden zijn, zoals rechters, advocaten, ambtenaren van het openbaar ministerie en parlementariërs. Verder kan er een beperkte bijdrage geleverd worden aan de dekking van de belangrijkste kosten van het strafhof. Dit jaar maart zal een oproep gedaan worden om de voorstellen te presenteren voor de verwezenlijking van deze doelstellingen.

Oostlander
Gelukkig heb ik ook eerst nog naar commissaris Verheugen kunnen luisteren, zodat ik mij nu bij beide sprekers, zowel die namens het Voorzitterschap als die van de Commissie, kan aansluiten. Hun uiteenzettingen komen volledig overeen met wat de Europese Volkspartij van Christen-democraten ook graag zou willen zien.
Ook hun uiteenzettingen over de betekenis van het Hof delen wij volkomen. Als wij spreken over de noodzaak van verzoening, dan moet inderdaad eerst recht worden gedaan, en het Strafhof dat daarvoor is ingericht is dus een buitengewoon belangrijk middel voor het verzekeren van de internationale rechtsorde, met name ook in zijn preventieve werking naar crimineel getinte personen toe die in hoge politieke posities zijn gekomen, zoals we dat in Joegoslavië en in Afrika bij de Grote Meren hebben gezien. Buitengewoon belangrijk is dat de straffeloosheid absoluut niet meer zal worden geaccepteerd en dat dat nu ook overal bekend is.
De resoluties die het Parlement heeft ingediend bevatten een paar belangrijke punten. In de eerste plaats zijn we als fracties tijdens de onderhandelingen met elkaar overeengekomen om de president en het Parlement van de Verenigde Staten op te roepen het standpunt dat zij ten aanzien van deelname aan het Internationaal strafhof hebben ingenomen, te herzien. Wij achten het belang van de Verenigde Staten dermate groot dat wij deze oproep op een behoorlijke wijze moeten doen. Daarom vind ik ook het amendement op dit punt, dat een oud stuk uit de onderhandelingen betreft, absoluut ongeschikt. Het heeft geen zin te proberen om de Amerikanen met harde woorden te overtuigen. We kunnen beter voorkomen dat de irritaties die er toch al bestaan bij de Amerikanen ten opzichte van Europa nog groter worden en proberen op vriendschappelijke wijze over deze zaken te spreken.
Een ander punt is de noodzaak dat de bepalingen van de Conventie van Genève met betrekking tot krijgsgevangenen wordt geactualiseerd, zodat we rekening kunnen houden met de status van de mensen die op het ogenblik in Guatanamo gevangen worden gehouden. Wij menen als fractie dat het van groot belang is om daar een definitie van te geven. Voorts wensen wij het Spaans voorzitterschap toe dat het erin zal slagen dit internationale strafhof tijdens zijn eigen voorzitterschap tot stand te brengen.

Díez González
Mijnheer de Voorzitter, er is al te veel tijd verstreken sinds op 17 juli 1998 in Rome overeenstemming is bereikt over de oprichting van een Internationaal strafhof om personen die verantwoordelijk zijn voor de ernstigste misdrijven die de wereld teisteren, zoals terroristen, te kunnen berechten.
Tot op heden hebben 52 landen het statuut geratificeerd, maar zoals bekend zijn er 60 ratificaties vereist. Nu zal het Internationaal strafhof naar verwachting in de eerste helft van dit jaar, tijdens het Spaans voorzitterschap worden opgericht. De eerste bijeenkomst van de verdragspartijen zal in september dit jaar in New York plaatsvinden. De Verenigde Staten nemen echter tot op heden geen positief standpunt in en er zijn gefundeerde geruchten dat de Amerikaanse regering een campagne tegen de oprichting van het strafhof steunt en zelfs zo ver zou willen gaan om de handtekening van president Clinton, die op 31 december 2000 bij de VN is ingediend, te annuleren. Tegen deze achtergrond zou ik van uw aanwezigheid gebruik willen maken, mijnheer de Miguel, om u een aantal concrete vragen te stellen.
Welke stappen denkt het voorzitterschap van de Unie ten aanzien van de regering-Bush te ondernemen om te voorkomen dat deze stap terug wordt gezet? Is het voorzitterschap niet van mening dat er een plan met maatregelen en specifieke hulpbronnen zou moeten worden opgesteld om de Verenigde Staten bij het Internationaal strafhof te betrekken? Er zullen, zoals reeds gezegd, 18 rechters worden benoemd die het Strafhof moeten vormen en die op nationaal niveau worden aangewezen. Welke maatregelen wil het voorzitterschap nemen om te waarborgen dat er ten aanzien van deze rechters wordt voldaan aan de criteria kwalificatie, evenwichtige regionale spreiding, ervaring en gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen?
Bij de goedkeuring van het statuut van Rome heeft Kofi Annan verklaard dat hiermee een reusachtige stap naar voren werd gezet. Maar lang geleden heeft Benjamin Ferencz, openbaar aanklager in Neurenberg, gezegd dat er geen vrede kan zijn zonder recht, geen recht zonder wetgeving en geen wetgeving van belang zonder rechtbank die bepaalt wat onder welke omstandigheden rechtvaardig en legaal is. Thans zijn de burgers in het licht van 11 september, in het licht van de conflicten in het Midden-Oosten, van mening dat dit Strafhof met spoed dient te worden opgericht. Dames en heren, mijnheer de voorzitter van de Raad, wij mogen niet toestaan dat de tijd zomaar verstrijkt, dat al deze gebeurtenissen in vergetelheid raken tot een nieuw misdrijf of een nieuwe oorlog ons weer wakker schudt.

Van den Bos
Voorzitter, recht is krom, right is wrong. Als niet alle individuen gelijk behandeld worden, als oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid ongestraft blijven, hoe kunnen we dan minder ernstige schendingen van het recht geloofwaardig veroordelen? Het is buitengewoon belangrijk dat er nu een permanent Internationaal strafhof komt, en wel in Den Haag, de juridische hoofdstad van de wereld. Dit hof is onderdeel van de ontwikkeling van onze beschaving. Het moet natuurlijk universeel zijn. Vooral Aziatische en Arabische landen zijn nog ondervertegenwoordigd, en alle ondertekenaars moeten ook tot ratificatie overgaan, dat zeg ik met klem.
Het is wel zeer schrijnend dat ook de Verenigde Staten weigeren het Verdrag te ratificeren. Het waren vooral de Amerikanen die het in Nürnberg tot internationaal recht maakten dat individuen verplichtingen hebben tegenover de volkerengemeenschap en dat die verplichtingen voorrang hebben op die tegenover de eigen staat.
Inmiddels geldt internationaal strafrecht voor de Amerikanen blijkbaar voor iedereen behalve voor henzelf. Een zeldzaam staaltje van machtsarrogantie is het wetsontwerp dat al door de senaat is aangenomen waardoor het hof en elk land dat er aan meewerkt wordt geboycot. Een ander krankjorum wetsontwerp zou de president van de Verenigde Staten zelfs machtigen om personen die door het hof gevangen worden gehouden met geweld te bevrijden. Als er voldoende garanties worden ingebouwd voor een eerlijke rechtsgang en competente rechters, is er geen enkele reden voor Amerika om dit hof te vrezen. De Raad en ons Parlement zouden dit vriendelijk maar zeer duidelijk moeten overbrengen aan onze tegenhangers in de Verenigde Staten.
Verder moeten op korte termijn zoveel mogelijk landen, gespreid over de verschillende continenten, tot ratificatie overgaan. Het hof mag niet te Europees worden. Het kan in de praktijk aantonen dat staten die niet meewerken ongelijk hebben. Wie weigert het Internationaal strafhof te erkennen, pleegt onrecht en loopt achter bij onze beschaving.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, er ontbreken nog maar acht ratificaties voor de inwerkingtreding van het Verdrag inzake het Internationaal strafhof. Wij willen allen dat dit Straftribunaal een instrument wordt voor de internationale rechtspraak en de bestrijding van straffeloosheid, maar voordat het zover is moeten nog verschillende problemen worden opgelost. De eerste hinderpaal wordt gevormd door de hardnekkig vijandige houding van de Verenigde Staten. Wij vragen het voorzitterschap van de Raad en de Commissie in alle formele en informele bijeenkomsten met de Verenigde Staten te hameren op het belang van dit vraagstuk voor Europa. Het is absoluut niet onrealistisch na te denken over een creatief instrument waarmee druk kan worden uitgeoefend op de Verenigde Staten. Daarover is mijns inziens echter tot nu toe niet nagedacht.
Het tweede probleem is gelegen in de aanpassing van de interne wetgeving aan het statuut van het Tribunaal. Dit is weliswaar een netelig en moeilijk proces maar wij mogen dit niet al te zeer rekken. Ik wil dan ook mijn voldoening uiten over de woorden van commissaris Verheugen die zei met financiële steun van de Commissie te willen bijdragen aan de opleiding van specialisten die het Tribunaal moeten helpen bij een goede werking.

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, ik ben afkomstig uit een land dat het Statuut van Rome reeds geratificeerd heeft. Daarmee zetten we een humanistische traditie voort, met de voor de Portugezen zo kenmerkende rechtvaardigheidsliefde: de doodstraf is in Portugal 450 jaar geleden afgeschaft, levenslange gevangenisstraf 118 jaar geleden. Belangrijker is dat we nu kunnen vaststellen dat deze rechtvaardigheidsliefde - en dus ook de bestrijding van straffeloosheid - zich over alle vijf de werelddelen aan het verspreiden is. Langzaam, toegegeven, maar er is een duidelijke tendens waarneembaar. En het doet me deugd dat het Internationaal strafhof een bijdrage zal leveren door de doodstraf te verwerpen.
Rechtvaardigheid is pas oprecht als ze voor iedereen gelijk is. We zijn ons er allemaal van bewust dat het Internationaal strafhof niet volmaakt is en dat ook nooit zal zijn: het zal vaak de "rechtbank van de overwinnaars" zijn. Dit Strafhof doet onderzoek naar ernstige misdrijven en draagt zorg voor de berechting ervan. Het Hof heeft daarnaast echter ook nog twee andere belangrijke functies. Allereerst is het zo dat het Hof preventief werkt, omdat het mensen ervan weerhoudt nieuwe misdaden te begaan. Bovendien kan het Hof door schadeloosstellingen iets doen voor de slachtoffers. We mogen daarbij niet vergeten dat het Strafhof alleen actie onderneemt als de nationale strafrechtelijke autoriteiten geen onderzoek en vervolging instellen, ofwel omdat de wet daarin niet voorziet, ofwel omdat deze autoriteiten zich niet in een positie bevinden om iets te ondernemen. Wij geloven dat dit een goede oplossing is, als we er maar wel voor zorgen dat ze naar behoren wordt toegepast, om zo het bevoegdheidsconflict tussen het Strafhof en de nationale strafrechtssystemen op te heffen.
Mijnheer de Voorzitter, de onafhankelijkheid en de vrijwaring van het Internationaal strafhof zijn van fundamenteel belang. Ze staan voor de waarden die het belangrijkste erfgoed van de Europese Unie uitmaken: het respect voor de mensenrechten, de grondrechten en de rechtsstaat. We moeten de verheven doelstellingen die bij de oprichting van dit Hof zijn geformuleerd dus altijd blijven nastreven, en er nooit afbreuk aan doen.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens was dit vraagstuk een uitstekend voorbeeld van de samenwerking tussen de Europese instellingen in de afgelopen jaren. Ik wil vanaf deze plaats mijn waardering uiten voor de niet nalatende aandacht van de Commissie, zijn functionarissen, en de Raad, en voor hun open houding ten aanzien van de initiatieven uit de samenleving, uit groepen van parlementariërs en NGO' s. Mijns inziens kunnen wij op deze manier een gemeenschappelijk werkmodel instellen, een model dat ook werd gevolgd bij bijvoorbeeld het verdrag inzake antipersoonsmijnen. Dit model is efficiënt gebleken en het is dan ook de moeite waard daarover serieus na te denken
Er zijn enkele afwezige landen genoemd. Er zijn echter nog andere landen, zoals Rusland en China, waar misschien ook naar verwezen zou moeten worden of waaraan aandacht zou moeten worden besteed. Wij hebben nu tweeënvijftig ratificaties en daarom moeten wij volgens mij nu onze inspanningen richten op de bewerkstelliging van een politiek en geografisch evenwicht. De tijdens de conferentie van Sevilla met de Arabische landen ondernomen inspanningen, het zeer constructief en onverwacht standpunt van de Arabische Liga, en de recente verklaringen van de Mexicaanse president, de heer Fox, doen ons hopen dat wij met een extra inspanning niet alleen het vereiste minimumaantal ratificaties kunnen bereiken maar misschien zelfs meer. Dan zullen wij deze zaak nog meer elan en een nog grotere universele draagwijdte kunnen geven.
Daarom geloof ik dat Europa, evenals in andere gevallen, trots kan zijn op deze tien jaar van vastberaden, hardnekkig, moeizaam en aanvankelijk eenzaam ijveren, waar nu velen waardering voor hebben. De aandacht voor de speciale rechtbanken - zoals bijvoorbeeld de rechtbank voor Sierra Leone die op het punt staat ingesteld te worden - laat zien dat wanneer Europa wil, Europa ook een waardengemeenschap kan zijn.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat wij verheugd moeten zijn over het feit dat reeds 55 landen het statuut hebben geratificeerd. Maar één Europees land ontbreekt nog en wij moeten erop toezien dat ook dit land zich aansluit.
Het Parlement zet zich al sinds 1995 in voor de instelling van een strafhof en heeft in 1998 naar aanleiding van de conferentie van Rome duidelijk de nadruk gelegd op de werkzaamheden die moeten worden verricht om het Internationaal strafhof op te richten. Nu bevinden we ons aan het einde van dit proces, en misschien moeten wij nog een laatste inspanning doen om de 60 ratificaties tot stand te brengen. Maar, mijnheer de Voorzitter, ik wil het Spaans voorzitterschap er ook voor waarschuwen dat wij nu niet hemel en aarde moeten bewegen om uiteindelijk alleen maar een papieren tijger te creëren. Om te waarborgen dat het Strafhof echt een belangrijk instrument wordt, moeten wij het voorzien van een aantal mechanismen voor zijn functioneren. Ik verzoek het Spaans voorzitterschap, tijdens wiens mandaatsperiode het statuut van het Internationaal strafhof naar verwachting zal worden goedgekeurd, alles in het werk te stellen om te garanderen dat het over voldoende middelen zal beschikken om zijn werk te kunnen doen. Dit is iets dat het Parlement al sinds 1995 na aan het hart ligt. Het Internationaal strafhof dient een succes te worden en moet zijn uiterst belangrijke taak die erin bestaat een rechtvaardiger toekomst tot stand te brengen kunnen vervullen.

De Voorzitter
Ik heb zeven ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.

Democratische rechten in Turkije, met name de situatie van HADEP
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de democratische rechten in Turkije, met name de situatie van HADEP.
De heer de Miguel voert het woord namens de Raad.

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, Turkije geeft al jaren te kennen zijn banden met de Europese Unie te willen aanhalen. Er is een lange weg afgelegd sinds de ondertekening van de associatieovereenkomst in 1963, die werd gevolgd door het officiële toetredingsverzoek in 1987 en de Douane-Unie die in 1996 tot stand is gebracht. De niet altijd even soepel verlopende betrekkingen werden gekenmerkt door een wederzijds belang, toenadering en tegelijkertijd de duidelijke eis van Europese zijde dat Turkije diende te voldoen aan een aantal essentiële vereisten die ten aanzien van ieder aspirant-lid van de Europese Unie gelden.
De Europese Raad van Kopenhagen heeft de politieke criteria vastgelegd waaraan de kandidaat-lidstaten dienen te voldoen. Deze houden in dat de landen in kwestie voor de institutionele stabiliteit dienen te zorgen die de waarborg biedt voor de democratie, de rechtstaat, de naleving van de mensenrechten en de eerbiediging en bescherming van minderheden. De Europese Top van Helsinki heeft enkele jaren later het Turkse verzoek om toetreding tot de Unie formeel erkend en verklaard dat Turkije een land is dat is voorbestemd om tot de Unie toe te treden indien het voldoet aan de nieuwe criteria voor de overige kandidaat-lidstaten. Sinds dit moment geldt ten aanzien van Turkije dezelfde pretoetredingsstrategie als voor de overige aspirant-leden, hetgeen de hervormingen in dit land zou moeten stimuleren en bevorderen.
In de conclusies van de Europese Raad van Laken wordt gesteld dat Turkije vooruitgang heeft geboekt ten aanzien van de politieke criteria voor toetreding, in het bijzonder door de recente herziening van de grondwet. Mogelijke toetredingsonderhandelingen met Turkije zijn dus dichterbij gekomen. De Europese Raad heeft Turkije ertoe aangemoedigd verder te gaan op de weg van de eerbiediging van de criteria van Kopenhagen op zowel economisch als politiek vlak, in het bijzonder aangaande de naleving van de mensenrechten. Voorts is bepaald dat Turkije op gelijke voet als de overige kandidaat-lidstaten wordt betrokken bij een zo transversaal aspect als de Conventie voor de toekomst van Europa, die morgen hier in de zetel van het Parlement zal worden geopend.
In het voortgangsverslag 2000 wordt gesteld dat in Turkije een uiterst positief debat op gang is gekomen over de politieke hervormingen die noodzakelijk zijn voor de toetreding. In dit verband werd in het bijzonder benadrukt dat Turkije een aantal internationale overeenkomsten op het vlak van de mensenrechten heeft ondertekend. In 2001 heeft een van de belangrijkste gebeurtenissen in het democratiseringsproces in Turkije plaatsgevonden: de goedkeuring van een pakket van 34 grondwetswijzigingen die de meest diepgaande hervorming van de constitutie sinds haar inwerkingtreding in 1982 met zich mee heeft gebracht. Tot de meest vernieuwende aspecten behoort de erkenning van de vrijheid van gedachte en van meningsuiting, maatregelen ter voorkoming van foltering en ter versterking van de burgerlijke ten opzichte van de militaire autoriteiten evenals belangrijke hervormingen op het stuk van het gevangeniswezen. Deze hervormingen zijn ongetwijfeld ook ingegeven door het feit dat Turkije op erkenning van zijn toetredingsverzoek en het vooruitzicht van een toekomstige toetreding tot de Unie rekent.
Eind januari 2002 heeft de Turkse regering nog een belangrijke stap gezet door haar voorbehoud tegen artikel 5 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens op te geven. Dit artikel heeft betrekking op de vrijheid en de veiligheid in verband met de maximale tijd van detentie voor berechting. De secretaris-generaal van de Raad van Europa heeft zijn tevredenheid uitgedrukt over dit besluit, en verklaard dat hiermee vooruitgang wordt geboekt met betrekking tot de bescherming van de rechten van gedetineerden.
In dit verband zou ik ook willen wijzen op het besluit van de regering om een commissie op te richten waarvan de ministers van Justitie, Binnenlandse Zaken en Mensenrechten deel uitmaken en die tot taak heeft toezicht te houden op de situatie op het vlak van de bescherming van de mensenrechten en indien noodzakelijk maatregelen te nemen. Tevens is in Turkije het nieuwe burgerlijk wetboek van kracht geworden, dat tot aanzienlijke verbeteringen leidt waar het gaat om de non-discriminatie op grond van het geslacht in het gezins- en het erfrecht. Ook zij verwezen naar de wijziging van de wet op de Nationale Veiligheidsraad die een dezer dagen door het Parlement zal worden goedgekeurd en die tot doel heeft deze wet aan te passen aan de nieuwe bepalingen van artikel 118 van de grondwet. Door deze wetswijziging wordt het aantal burgerlijke leden van de Nationale Veiligheidsraad opgetrokken en zijn consultatieve karakter duidelijker benadrukt.
Positief is ook dat de ministerraad amnesty international toestemming heeft verleend om officieel een kantoor in Turkije te openen.
De grondwetswijzigingen geven aanleiding tot hoop met het oog op het democratiseringsproces alhoewel zij enkele steken laten vallen - zo is de doodsstraf bijvoorbeeld nog steeds niet geheel afgeschaft en kan deze in geval van oorlog of bij bijzonder ernstige misdrijven, zoals terrorisme, nog steeds worden toegepast. De wettelijke onderbouwing van deze constitutionele bepalingen laat echter veel te wensen over. Alhoewel het minipakket van wetgeving ter schraging van de constitutionele hervormingen een meer beperkte definitie van het misdrijf van verdediging van het terrorisme omvat en gedetineerden in voorarrest meer garanties biedt, zijn er tegelijkertijd uiterst vage regels ingevoerd en is in sommige gevallen de definitie van strafbare feiten zelfs uitgebreid. Zo gelden er nog steeds beperkingen ten opzichte van het recht van vereniging en demonstratie, hetgeen absoluut onverenigbaar is met de beginselen van de Europese Unie.
En ook het burgerlijk wetboek voldoet niet aan de vereisten. De wijziging van het stelsel van rechtspersonen biedt geen oplossing voor het probleem van de wettelijke belemmeringen met betrekking tot het recht van vereniging of de wet op de stichtingen, die onlangs door het Hooggerechtshof is geratificeerd. Uit hoofde van deze wet mogen stichtingen van religieuze niet-islamitische minderheden in Turkije geen onroerend goed verwerven. In dit verband zij eraan herinnerd dat een van de prioriteiten van het document inzake partnerschap voor de toetreding non-discriminatie op grond van godsdienstige motieven is.
Een ander belangrijk element waarmee rekening moet worden gehouden is de praktische uitvoering van de hervormingen. De goedkeuring van wetgeving is één ding, een effectieve omzetting hiervan een ander. Men zou kunnen stellen dat Turkije over de fundamentele kenmerken van een democratisch stelsel beschikt, maar dat de noodzakelijke hervormingen ter waarborging van democratie en rechtstaat slechts uiterst langzaam op gang komen. Ten aanzien van de rechtbanken voor staatsveiligheid zijn nog steeds geen wezenlijke hervormingen uitgevoerd en in de situatie op het vlak van foltering en mishandeling is vooral in het zuidoosten van het land nog maar nauwelijks verbetering gekomen. Dit is vooral te wijten aan de moeilijkheden bij de berechting van de voor deze daden verantwoordelijke veiligheidskrachten. De onafhankelijkheid van de rechterlijke macht is in de praktijk aan banden gelegd, hetgeen onder andere verband houdt met het feit dat de hoge raad van rechters en openbare aanklagers wordt voorgezeten door de minister van Justitie. Hierdoor is in de praktijk geen scheiding van de bevoegdheden tussen uitvoerende en rechterlijke macht mogelijk. De wet op het strafrecht staat nog steeds geen beroep tegen betwiste uitspraken toe evenmin als maatregelen om schendingen van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens te bestraffen. Het actieplan voor het zuidoosten van het land is nog niet publiek gemaakt en Turkije heeft de kaderovereenkomst inzake bescherming van nationale minderheden van de Raad van Europa nog steeds niet ondertekend. En hier komt nog bij dat ook het juridisch bestel zelf aanzienlijke beperkingen kent.
Afgezien van de wettelijke hervormingen hangt een effectieve verbetering op dit gebied af van een correcte toepassing en interpretatie van de onderbouwende wetgeving. In de praktijk is reeds gebleken dat feiten die tengevolge van de recente hervorming van het wetboek van strafrecht niet meer als strafbaar worden beschouwd, thans uit hoofde van een ander artikel van het strafrecht als strafbaar worden aangemerkt en soms nog strenger worden bestraft.
Een wezenlijk element van het Turkse democratiseringsproces is het zogenoemde nationale programma voor de overname van de verworvenheden, dat door de Turkse regering is gepresenteerd kort na de goedkeuring door de Raad van de Europese Unie van het document inzake partnerschap voor toetreding in maart 2001. Dit programma vormt een eerste stap in de goede richting, maar het vertoont een aantal leemtes waardoor het doel van een volledige verwezenlijking van de door de Unie vastgestelde prioriteiten en doelstellingen op de helling zou kunnen komen te staan.
Dit nationale programma voor de overname van de verworvenheden is op sommige punten onduidelijk geformuleerd, wat problemen oplevert op het vlak van de interpretatie. In die zin kan niet gesproken worden van een stap vooruit. Concreet zij hier verwezen naar de afschaffing van de doodstraf, de onderwerping van de militaire aan de burgerlijke macht, de uitroeiing van de corruptie, de sociaal-economische situatie in het vooral door Koerden bewoonde zuidoosten van het land en de afkondiging van de uitzonderingstoestand in dit gebied. Daarnaast bevat dit plan geen enkele toezegging voor het wegnemen van de obstakels voor radio- en televisieuitzendingen in de moedertaal van de Turkse minderheden en de waarborging van hun culturele rechten.
Het Turkse beleid inzake hervormingen en erkenning van de culturele rechten van de minderheden is ontoereikend. De recente hervorming van de grondwet heeft tot een wijziging van de artikelen 26 en 28 en dientengevolge tot een opheffing van het verbod op het gebruik van andere talen geleid. Maar niettemin zijn de onlangs gehouden demonstraties van studenten en ouders voor de opname van het Koerdisch in de lesroosters door de veiligheidskrachten hardvochtig neergeslagen met als argument dat de Koerdische taal als zodanig niet bestaat en dat de enige nationale taal van de republiek het Turks is. Voorts werd verklaard dat de gearresteerde personen aanhangers waren van de terroristische Koerdische Arbeiderspartij, beter bekend onder de afkorting PKK. Een en ander is ook herhaald door de nationale veiligheidsraad, die verklaarde dat de campagnes voor de invoering van het Koerdisch als lestaal waren georganiseerd door de PKK als duidelijk onderdeel van een separatistische politiek. Hieraan werd nog toegevoegd dat de PKK ernaar streeft nog een stap te zetten in zijn strategie van politisering en oprichting van een Koerdische natie.
Een ander probleem waar men ten aanzien van het legislatieve proces van de Turkse democratisering niet omheen kan, is de erkenning van het recht van vereniging, concreet het illegaal verklaren en verbieden van politieke partijen. In 1994 is na het verbod op de Democratische Partij (DEP), die ervan was beschuldigd banden te onderhouden met de terroristische organisatie PKK, de Democratische Volkspartij (HADEP) opgericht. De vroegere leden van de DEP die lid wilden worden van de HADEP dienden hiervoor expliciet om toestemming van de regering te vragen. Deze verleende de toestemming alleen aan personen zonder strafrechtelijke antecedenten of waartegen geen enkele aanklacht was ingediend. Sinds haar oprichting is de HADEP de belangrijkste politieke kracht in het zuidoosten van het land en levert zij de meeste burgemeesters in de steden in dit gebied. Maar ook de HADEP wordt al sinds haar oprichting met opheffing bedreigd. Het besluit van het Constitutioneel Hof van juni 2001 om de fundamentalistische islamitische partij Fazilet te verbieden heeft de aandacht op de problemen op het vlak van de vrijheid van meningsuiting en van vereniging gevestigd. Thans dient het Constitutioneel Hof uitspraak te doen over de HADEP. De openbaar aanklager heeft om opheffing van deze partij verzocht op grond van haar vermeende banden met de terrorist en PKK-leider Abdullah Öcalan. Voorts heeft hij de HADEP ervan beschuldigd op haar partijcongressen propaganda te hebben gemaakt voor Öcalan en te hebben opgeroepen tot verzet tegen de constitutionele orde en de onschendbare eenheid van de Turkse republiek. Duizenden HADEP-leden zijn in hechtenis genomen en alhoewel de meesten van hen na een korte detentie weer vrij zijn gekomen, zijn zij gearresteerd als vermeende leden van de terroristische organisatie PKK en beschuldigd van deelname aan terroristische activiteiten. Geen van deze personen is gearresteerd en veroordeeld uitsluitend op grond van zijn lidmaatschap van de HADEP.
Dit neemt niet weg dat in Turkije iedere verwijzing naar Koerdistan of de Koerdische vlag of de eis om onderwijs in het Koerdisch als collaboratie of steun aan terroristische activiteiten wordt beschouwd. Maar het is ook een feit dat de HADEP, zolang zij niet verboden is, een legaal erkende partij is en dat niemand kan worden gearresteerd louter op grond van zijn lidmaatschap hiervan. Mocht de partij echter wel worden verboden, dan zou dit betekenen dat Turkije ten aanzien van de toetreding een stap achteruit zet. In dit geval zou de Europese Unie een gezamenlijk standpunt moeten aannemen waarin zij uitdrukking verleent aan haar bezorgdheid over de negatieve gevolgen van dit besluit voor de vrijheid van meningsuiting en van vereniging en voor het politieke pluralisme gezien het feit dat de eerbiediging van de culturele rechten van de Turkse bevolking van Koerdische afkomst een van de belangrijkste doelstellingen van het associatiedocument voor de toetreding is.
Mijnheer de Voorzitter, het staat buiten kijf dat Turkije ten aanzien van de politieke criteria voor de toetreding vooruitgang heeft geboekt. Als gevolg hiervan zijn mogelijke onderhandelingen dichterbij gekomen. Maar deze vooruitgang is nog niet toereikend om echt een begin te maken met de toetredingsonderhandelingen. Een van de belangrijkste belemmeringen is de bescherming van de culturele rechten van alle Turken, ongeacht hun etnische herkomst. Onlangs heeft de secretaris-generaal voor aangelegenheden betreffende de Europese Unie, Volkan Vuran, aangekondigd dat een tweede pakket van legislatieve hervormingen wordt voorbereid. Dit geeft ons hoop op een verdere stap in het Turkse democratiseringsproces die de weg kan openen voor soepelere betrekkingen en in de toekomst wellicht onderhandelingen over de toetreding van dit land tot de Europese Unie.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, de Commissie is blij met het debat vandaag over de democratische rechten in Turkije. Wij kunnen daardoor een tussenbalans opmaken van de mensenrechten in Turkije en de vorderingen die zijn geboekt op het gebied van politieke hervormingen. Dit debat wordt gehouden tegen de achtergrond van het besluit van Helsinki in 1999 om Turkije de status van kandidaat-lidstaat te verlenen en de op grond daarvan overeengekomen pretoetredingsstrategie. Intussen heeft Turkije alle onderdelen van deze strategie gerealiseerd, zoals een nationaal programma voor de overneming van het acquis communautaire om aan de prioriteiten van de pretoetredingsstrategie te kunnen voldoen. Daarmee heeft Turkije eindelijk een hervormingsproces op gang gebracht dat ook in het openbaar debat in dit land een steeds grotere rol speelt. De eerste resultaten daarvan zijn reeds zichtbaar. Turkije heeft met de grondwetsherziening van vorig jaar aangetoond serieus werk te willen maken van de vereiste politieke hervormingen.
De Europese Raad van Laken heeft zijn waardering uitgesproken voor de inspanningen van Turkije en vastgesteld dat Turkije een paar stappen dichter bij de toetreding tot de Europese Unie is gekomen. Daaruit volgt wel de verwachting van de Europese Unie dat het hervormingsproces consequent voortgezet wordt. Op dit moment voldoet Turkije nog niet aan de politieke criteria van Kopenhagen. Tijdens de gesprekken in Ankara een aantal dagen geleden heb ik de Turkse regering uitdrukkelijk aangemoedigd haar politieke en economische hervormingsbeleid onverdroten voort te zetten. De gesprekspartners van alle partijen binnen de regeringscoalitie hebben mij bevestigd dat ze achter de hervormingen staan en zich verder naar de toetreding tot de Europese Unie toe willen werken.
Naar aanleiding van de grondwetsherziening van vorig jaar heeft Turkije deze maand een eerste minipakket voor de verwezenlijking ervan goedgekeurd. De Commissie verwelkomt de bepalingen van het minipakket voor zover ze de arrestatie vóór de gerechtelijke procedure betreffen. Deze bepalingen stemmen overeen met de Europese normen. Wij zijn echter van mening dat de nieuwe wetten betreffende de vrijheid van meningsuiting niet voldoende zijn, omdat wij in de desbetreffende artikelen weinig verbeteringen kunnen herkennen ten opzichte van de geldende wetgeving. Wij hadden verdergaande en uitgebreidere hervormingen verwacht die in overeenstemming zijn met de grondwet. Daarom heb ik Turkije tijdens mijn korte bezoek nadrukkelijk gezegd dat wij verdergaande stappen verwachten wat betreft de vrijheid van vereniging, het gebruik van de talen op radio, televisie en in het onderwijs, de afschaffing van de doodstraf en het toepassen van de beginselen van de juridische bescherming overeenkomstig de rechtspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens.
Wettelijke hervormingen alleen zijn echter niet voldoende. Het is noodzakelijk dat de hervormde wetgeving in Turkije ook echt wordt toegepast. Wij moeten de situatie in Turkije op het gebied van de mensenrechten immers niet toetsen aan de wetten die op papier staan, maar aan de dagelijkse praktijk. Daarbij moeten advocaten en rechters een belangrijke rol spelen. De Commissie biedt daartoe een aantal bijscholingsprogramma' s waarvan Turkije graag gebruikt maakt.
De Commissie volgt, net als het Europees Parlement, nauwlettend de ontwikkelingen in het HADEP-proces voor de Turkse Hoge Raad. Op 1 maart, overmorgen dus, zal er een hoorzitting plaatsvinden en de vertegenwoordigers van de Commissie zullen proberen daarbij aanwezig te zijn.
De Commissie beoordeelt dit geval uiteraard aan de hand van de politieke criteria van Kopenhagen. Wij zijn daarom van mening dat een verbod van HADEP in Turkije niet in overeenstemming zou zijn met onze politieke beginselen. Vorig jaar heeft het Turkse parlement de grondwet herzien om de mensenrechten in Turkije te versterken. Het parlement heeft niet getornd aan de wettelijke basis voor het verbod van politieke partijen. Daarom moeten wij constateren dat de huidige wetten in Turkije niet overeenstemmen met de EU-normen. De Commissie roept de Turkse regering derhalve op zich meer in te spannen teneinde aan deze normen te voldoen.
Wij stellen vast dat Turkije midden in een intensief debat over het vervolg van de hervormingen zit. Sommige terreinen zijn naar onze mening nog steeds voor verbetering vatbaar en in die zin vormen zij een belemmering voor positieve ontwikkelingen zoals de grondwetsherziening. Desalniettemin heb ik er vertrouwen in dat Turkije de kracht en de moed heeft de hervormingen door te zetten. Het is in mijn ogen een positief teken dat Turkije erin heeft toegestemd een bureau van Amnesty International te openen. Ik vind het eveneens positief dat er na het minipakket betreffende de verwezenlijking van de grondwetshervorming, dat enige weken geleden is goedgekeurd, binnen afzienbare tijd een nieuw pakket van wetgevende omzettingsmaatregelen zal volgen. Daarin zullen de perswet, de wet op vergadering, het strafrecht en de wet betreffende de bevoegdheden van de politie worden opgenomen.
Ik hoop en verwacht dat de wil tot hervormingen in deze wetgeving duidelijk tot uitdrukking zal komen. Ik wil daarom van de gelegenheid gebruikmaken Turkije nogmaals aan te moedigen de democratische rechten te versterken en de desbetreffende wetsinitiatieven te stimuleren en af te ronden. Het is en blijft van doorslaggevend belang dat de mensenrechten daadwerkelijk gewaarborgd worden en dat Turkije de normen van een democratische en pluralistische samenleving in praktijk brengt. Een natie als Turkije wordt er immers niet zwakker maar juist sterker door als zij de allerhoogste doelen stelt op het gebied van de democratie en de toepassing van de mensenrechten.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten sluit zich volledig aan bij de woorden van de Raad en de Commissie.
Het Constitutioneel Hof van Turkije wil voor de zoveelste keer een politieke partij onwettig verklaren. In de afgelopen 40 jaar zijn in Turkije maar liefst 23 politieke partijen onwettig verklaard. Daarbij ging het om partijen op religieuze, regionale, culturele en etnische grondslag, die beschouwd werden als strijdig met de structuur van de kemalistische eenheidsstaat.
Staat u mij toe een duidelijke vergelijking te maken. Als wij een dergelijke grondwet in de verschillende lidstaten van de Europese Unie hadden gehad, zou een groot aantal partijen onwettig zijn verklaard. Dat zou bijvoorbeeld ook gelden voor mijn eigen Zweedse christen-democratische partij en haar zusterpartijen in de Unie.
Ik verzeker u dat wij van het Europees Parlement uit alle macht en met alle energie en volharding dit juridische proces in Turkije zullen volgen. Wij zijn van plan om in het kader van een ad-hoc-delegatie te ijveren voor de bescherming van democratische rechten, voor een meerpartijensysteem en uiteraard ook voor de rechten van de Koerdische minderheid in Turkije.
Kemal Atatürk, die meer dan 60 jaar geleden gestorven is, was de grondlegger van een Turkse eenheidsstaat. Het wordt tijd dat de Turkse burgers een debat aangaan over de vraag in hoeverre de desbetreffende grondwet voldoet aan de eisen van de moderne maatschappij en de pluralistische democratie. Ik ben van mening dat de kemalistische eenheidsstaat meer gebaseerd is op autoritaire loyaliteit, macht, bedreigingen en dwang, dan op innerlijke overtuiging, innerlijke loyaliteit en gezonde vaderlandsliefde. Het is uit de tijd dat een constitutioneel hof de ene politieke partij na de andere onwettig verklaart. Het gaat bovendien meestal om grote politieke partijen.
Turkije heeft de Conventie ter bescherming van nationale minderheden van de Raad van Europa niet ondertekend. Men baseert zich principieel op de grondwet van Kemal Atatürk, die uit de jaren ' 20 en ' 30 van de vorige eeuw dateert. Ik vraag mij af of Turkije zichzelf uiteindelijk niet benadeelt door zich niet open te stellen voor de wereld om zich heen en niet op een andere wijze tegen zijn minderheden op te treden. Alleen met openheid en een ander beleid kan Turkije de eigen bevolking en de rest van Europa voor zich winnen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de voorzitter van de Raad en de commissaris hebben terecht vastgesteld dat het ons gelukt is een hervormingsproces in Turkije op gang te brengen dat evenwel op een groot aantal punten nog voor verbetering vatbaar is. Zoals de commissaris zojuist aangaf, is het van doorslaggevend belang dat de hervormingen in praktijk worden gebracht. Soms bekruipt mij het gevoel dat wij misleid worden. Immers, de grondwet wordt wel herzien, maar de uitvoeringswetten niet waardoor de politie en andere veiligheidsdiensten de mogelijkheid krijgen om op te treden tegen mensen die in de Koerdische taal onderwijs willen krijgen en zich daarvoor opgeven. Ik vind dat wij dit niet moeten accepteren.
Wie dacht dat met de arrestatie van Öcalan het Koerdische vraagstuk opgelost zou zijn, heeft zich helaas vergist. Turkije heeft immers nog steeds niet besloten een ander beleid tegenover de Koerden te gaan voeren. Turkije had dit kunnen doen door bijvoorbeeld de burgemeesters in Zuidoost-Anatolië, waarover de voorzitter van de Raad heeft gesproken, financiële steun te verlenen voor de verbetering van de omstandigheden aldaar. Het tegendeel is echter het geval; standvastige functionarissen worden gearresteerd of ontvoerd zonder dat men weet, of tracht uit te vinden, welke dienst of organisatie daarvoor verantwoordelijk is.
Het Parlement zal zich blijven inzetten voor de culturele rechten van de Koerden. Deze rechten zijn immers onvervreemdbaar en hebben niets van doen met separatisme of terrorisme. Ze brengen Turkije niet in moeilijkheden; integendeel, zij betekenen juist de redding van Turkije als Europees land.

Duff
Mijnheer de Voorzitter, de vervolging van de Democratische Volkspartij hangt samen met ongeregeldheden tijdens hun partijcongres in 1996. Sinds die tijd heeft de PKK een staakt-het-vuren afgekondigd en is Turkije begonnen aan zijn langdurige politieke hervorming. Met name de herziening van artikel 69 lijkt bedoeld om de omvang van partijpolitieke activiteiten binnen het politieke systeem uit te breiden.
De hervorming moet snel worden doorgezet, zodat regionalistische partijen en partijen van overwegend Koerdische oorsprong niet langer het gevaar lopen ontbonden te worden. Het zou een zeer duidelijk teken zijn van Turkijes vastberaden wil om aan de Europese integratie te blijven deelnemen als het Hooggerechtshof uitspraak doet over deze zaak, precies op het moment dat Turkije zitting neemt in de Conventie. De ontbinding van de Fazilet-partij vorig jaar was geen goed teken. Als personen serieus van connecties met terroristische organisaties worden verdacht, moeten zij worden aangeklaagd, maar de partij zelf dient voor de parlementaire democratie behouden te blijven.

Lagendijk
Voorzitter, commissaris, Raadsvoorzitter, over de aanleiding tot deze discussie kan ik kort zijn: de aanklacht wegens separatisme tegen HADEP is een slechte zaak, bovenal onterecht. HADEP is een democratische partij die op geweldloze wijze probeert en geprobeerd heeft de zaak van de Koerden te verdedigen. Het is dus terecht dat de Raad, de Commissie en ook het Parlement onomwonden hun afkeuring over deze aanklacht duidelijk maken. Ik kan dan ook alleen maar hopen dat het besluit om deze zaak aanstaande vrijdag nog eens aan de huidige grondwet en de voorgenomen grondwetswijzigingen te toetsen en dus niet volle kracht door te stomen richting verbod, een onderdeel vormt van een wat meer algehele koerswijziging in de centrale kwestie waar het hier volgens mij om gaat, namelijk de vraag hoe politieke, culturele en religieuze minderheden in Turkije een plaats moet worden gegeven in het politieke systeem.
Het gaat om fundamentele mensenrechten: het recht om je eigen taal te spreken, het recht om die taal in de media te gebruiken en het recht om die taal onderwezen te krijgen. Maar vooral gaat het om de noodzaak van cruciale politieke hervormingen. In die zin is het proces tegen HADEP exemplarisch voor de keuze waar Turkije voor staat: of het land kiest voor pluralisme, voor democratie, voor vrijheid van meningsuiting, of deze Europese basisprincipes blijven ondergeschikt aan een dogmatische opvatting van staatsveiligheid.
Er mag echter geen misverstand over bestaan dat deze kritiek op Turkije en deze steun voor de HADEP zijn gebaseerd op één cruciale vooronderstelling, namelijk dat het een goede zaak is dat Turkije kandidaat-lidstaat is van de Europese Unie en dat de Europese Unie alles moet doen om het Turkije mogelijk te maken dat lidmaatschap te verwerven. Mijn steun voor HADEP en mijn kritiek op de Turkse overheid en autoriteiten hebben dan ook niet tot doel niet om Turkije definitief buiten de deur te houden, maar om Turkije voor te bereiden op een volwaardig democratisch lidmaatschap van de Europese Unie.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, toen Turkije afgelopen najaar de weg van de constitutionele hervorming insloeg, is mijn fractie onmiddellijk naar dit land afgereisd om een diepgaande dialoog aan te knopen met zowel de regering en de Grote Nationale Assemblee als de vertegenwoordigers van de burgermaatschappij. Helaas is ons snel duidelijk geworden dat deze constitutionele hervorming de nodige beperkingen heeft. Zo kregen wij geen toestemming om mevrouw Leyla Zana - de winnares van de Sacharov-Prijs - en andere voormalige, van oorsprong Koerdische afgevaardigden die nog altijd in de gevangenis zitten te bezoeken. De mensenrechtenorganisaties, die overigens iedere stap voorwaarts begroeten, laten aan de hand van een groot aantal concrete gebeurtenissen zien dat er nog veel werk moet worden verzet alvorens er gesproken kan worden van het democratische Turkije dat wij allen zozeer wensen.
Enkele weken na ons bezoek aan Turkije hebben wij van de voorzitter van HADEP, de heer Murat Bozlak, vernomen dat hij voor het Constitutioneel Hof was gedaagd met het oog op het waarschijnlijke verbod van de politieke partij die hij aanvoert. Aangezien wij willen dat het Europees Parlement krachtig reageert op deze buitengewoon zorgelijke en arbitraire daad, hebben wij onmiddellijk voorzitter Bozlak uitgenodigd om alle fracties te komen ontmoeten. Voorts hebben wij voorgesteld om een delegatie van ons Parlement naar Turkije te sturen. Ik ben ingenomen met de unanieme reactie op dit dubbele initiatief. De enige misdaad die HADEP heeft begaan, is dat ze in het gehele land voortdurend aan invloed wint. Als er nu verkiezingen zouden worden gehouden, zou deze partij ontegenzeggelijk in het parlement kunnen zetelen, zelfs rekening houdend met de wet volgens welke een partij minimaal 10% van de stemmen moet behalen om in het parlement te mogen worden vertegenwoordigd. Het doet mij verder genoegen dat wij via een gezamenlijke resolutie van alle fracties besloten hebben om samen een duidelijke boodschap af te geven aan de autoriteiten in Ankara. Dit geldt met name voor de volgende boodschap: "het Europees Parlement eist dat de zaak tegen HADEP wordt geseponeerd" . Ik stel dus voor dat wij ons samen tot het einde toe voor de realisering van dit doel blijven inzetten. Dit is toch wel de minste eis die wij mogen stellen aan een land dat vanaf morgen zal deelnemen aan de Conventie over de toekomst van Europa.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mijnheer de Voorzitter, de Turkse regering heeft ongetwijfeld een aantal cosmetische ingrepen uitgevoerd om zijn afschuwelijke staat van dienst op het gebied van mensenrechtenschendingen te verhullen, maar nieuwe repressieve maatregelen geven ons nog ernstiger redenen tot bezorgdheid, zoals de fungerend voorzitter van de Raad reeds gezegd heeft. Vorige week werd tijdens de internationale dag voor moderne talen een kaart getoond waarop de met uitsterven bedreigde talen van de wereld stonden aangegeven. Het merendeel van alle talen staat er uiterst slecht voor. Wij moeten de moed hebben onze afkeuring te laten blijken aan alle regeringen - waaronder de Turkse regering - die hele taalgemeenschappen met uitsterven bedreigen.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het is vanuit democratisch oogpunt toch onaanvaardbaar dat politieke partijen die zich verzetten tegen de verdwijning van talen, verboden wordt hun werkzaamheden uit te oefenen. Moeten wij zelf het slechte voorbeeld geven in Baskenland, waar onze taal dreigt uit te sterven?

Uca
Mijnheer de Voorzitter, in de situatie van de mensenrechten in Turkije is in het afgelopen jaar geen enkele verbetering gekomen. Ik ben er een voorstander van dat Turkije in de EU wordt opgenomen, maar daarvoor moet het wel aan de criteria van Kopenhagen voldoen. Ik ben weliswaar blij met de grondwetsherziening, maar ze voldoet bij lange na niet aan mijn verwachtingen. Turkije moet meer doen om tot de EU toe te kunnen treden. Hoewel de toepassing van de doodstraf is ingeperkt, is de doodstraf op zich nog steeds niet afgeschaft. De Turkse politici tonen weinig enthousiasme bij de uitvoering van de grondwetsherziening. Op de Turkse hogescholen mag wel Arabisch, Engels, Duits of Chinees worden gegeven, maar Koerdisch, dat de moedertaal is van 12 miljoen mensen, is nog steeds verboden in het onderwijs.
Meer dan 10.000 studenten hebben van hun door de grondwet gegarandeerde recht gebruikgemaakt en met petities de toelating van het Koerdisch geëist. Zij moeten nu echter rekenen op een proces, omdat ze worden aangeklaagd wegens separatisme. Om tot een vreedzame politieke oplossing te komen voor het Koerdische vraagstuk moet het verbod op het Koerdisch worden opgeheven en moet het Koerdisch als vak worden opgenomen in het leerplan. In de criteria van Kopenhagen zijn het recht op moedertaal-onderwijs en het recht op het gebruik van de moedertaal in de media opgenomen en deze rechten moeten een voorwaarde voor de toetreding vormen waarover niet onderhandeld kan worden. Er zijn ook leden van HADEP gearresteerd die ervan worden beschuldigd deze campagne voor het Koerdisch te hebben geïnitieerd. Sinds er een procedure op gang is gezet om HADEP te verbieden zijn de repressies tegen HADEP-leden toegenomen. In 2001 werden 3.245 HADEP-leden opgepakt en werden meer dan 55 bureaus doorzocht en gesloten. Op Wereldvredesdag werden meer dan 3.000 HADEP-leden gearresteerd waarbij een persoon zelfs het leven verloor.
Mijnheer Verheugen, ik raad u aan naar Zuidoost-Turkije te gaan en daar eens met de 37 HADEP-burgemeesters te gaan praten. Zij krijgen geen financiële ondersteuning en de verwoeste dorpen zijn nog steeds niet herbouwd. Hoe kunnen de duizenden vluchtelingen nu overleven? Waarom krijgt die regio geen geld van het MEDA-programma, terwijl dat wel in de bepalingen is vastgelegd? Voor de democratie betekent het een achteruitgang als HADEP verboden wordt. Daarmee begeeft Turkije zich op de verkeerde weg als het tot de Europese Unie wil toetreden. Mijn fractie en ik dringen er daarom met klem op aan de procedure tegen HADEP onmiddellijk stop te zetten. Tijdens de Conferentie van voorzitters is het besluit genomen een delegatie naar Turkije te sturen. Zolang Turkije zich immers niet openlijk tegen een verbod van HADEP uitspreekt, moet een delegatie haar solidariteit met HADEP betuigen en deze partij ondersteunen. Wij moeten daar laten zien dat het Parlement geen ondemocratische maatregelen accepteert!

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Uca.
Ik heb vijf ontwerpresoluties ontvangen, overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.39 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat.)

.EU"topniveaudomein voor Internet
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0027/2002) van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de invoering van het ".EU" -topniveaudomein voor Internet (12171/1/2001 - C5-0548/2001 - 2000/0328(COD)) (rapporteur: mevrouw Flesch).

Flesch
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een verordening waarover wij ons momenteel buigen, voorziet in de invoering van het ".EU"topniveaudomein. Met deze invoering kan de zichtbaarheid van de Europese Unie in de cyberspace worden vergroot en de ruimte van vertrouwen die met de interne markt is gecreëerd ten behoeve van het internet worden gebruikt. Tijdens de stemming in eerste lezing van juli 2001 had het Parlement de amendementen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, en van de Commissie juridische zaken en interne markt aangenomen. In deze amendementen werden met name de beginselen van niet-inmenging en zelfbeheer op het gebied van het internet opnieuw bevestigd en een doelmatig, niet bureaucratisch beheer van het ".EU"domein aanbevolen. In zijn gemeenschappelijk standpunt van 6 november 2001 heeft de Raad een groot aantal van onze amendementen geaccepteerd. In een aantal andere amendementen zag de Raad echter weinig heil.
De Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie heeft derhalve opnieuw een verzoek ingediend om het beginsel "wie het eerst komt, het eerst maalt" opnieuw binnen het registratiebeleid in overweging te nemen, teneinde een op terugvordering van de kosten gebaseerd beleid van snelle buitengerechtelijke beslechting van geschillen, en met name een raadplegingsprocedure in het kader van de comitologie, mogelijk te maken. Net als de Commissie acht de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie het noodzakelijk dat het succes van het ".EU"topniveaudomein alleen kan worden gewaarborgd als het op korte termijn operationeel kan worden gemaakt en snel en doelmatig kan functioneren. Tot het eind gold de kwestie van het consultatieve of reglementaire karakter van de comitologie als belangrijkste hinderpaal in het debat tussen enerzijds het Parlement en de Commissie en anderzijds de Raad. Het Parlement, de Raad en de Commissie hebben na de aanneming van de amendementen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie hun contacten in informele sfeer voortgezet en uiteindelijk een akkoord weten te sluiten. Dit akkoord uit zich in de amendementen 7, 8, 9, 10, 11 en 12 die namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij.
Wat de comitologie betreft is er uiteindelijk een compromis bereikt, dat overigens meer aan de wensen van de Raad tegemoet komt dan aan die van het Parlement en de Commissie. De regelgeving is met name van toepassing voor de maatregelen die betrekking hebben op de tenuitvoerlegging van de verordening, namelijk de regels en beginselen inzake het beleid van algemeen belang, de vaststelling van de criteria, en de procedure van de toewijzing van het register. De raadpleging is van toepassing voor het toewijzen van het register en het sluiten van het contract tussen de Commissie en het register. De Commissie en het Parlement hebben zich uiteindelijk achter dit compromis geschaard, hoewel ze er niet erg enthousiast over zijn. Ze vinden echter dat het ".EU"domein zo snel mogelijk ter beschikking van de gebruikers moet worden gesteld, zoals op de Europese Raad van Lissabon is bepaald.
Mijnheer de Voorzitter, namens het Parlement wil ik benadrukken dat de Commissie en de Raad hebben toegezegd snel te zullen handelen om de wens van de Raad van Lissabon ten uitvoer te brengen. Ik weet dat commissaris Liikanen hierover tijdens deze zitting een verklaring wil afleggen. De Raad zal een vergelijkbare verklaring aannemen. Voor aanvang van de stemming van morgen over de amendementen zullen wij van deze verklaring in kennis worden gesteld. Om die reden kan ik het Parlement aanbevelen om de amendementen 7, 8, 9, 10, 11, en 12 aan te nemen.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit van de vele informele contacten die er met de Raad en de Commissie hebben plaatsgevonden en die tot een compromis hebben geleid, wil ik commissaris Liikanen en zijn diensten van harte danken. Dit geldt ook voor het Spaans voorzitterschap, dat zich buitengewoon heeft ingespannen, en voor mijn collega' s: rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken en interne markt Arlene McCarthy en de coördinatoren van de fracties. Samen hebben wij een resultaat bereikt op basis waarvan het ".EU"topniveaudomein nog voor het einde van het jaar in werking kan treden.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een genoegen voor de eerste maal het woord te voeren onder uw voorzitterschap en u mijn gelukwensen aan te bieden. Ik hoop dat u mij tien seconden extra spreektijd zult geven voor deze woorden.
Tot mijn vreugde kan ik deze uiterst belangrijke maatregel ook bij de tweede lezing steunen namens mijn fractie. Ik wil Colette Flesch lof toezwaaien voor de energie en de tijd die zij aan dit verslag besteed heeft, en vooral voor de uitermate scherpzinnige wijze waarop zij de afgelopen weken met de Raad en de Commissie onderhandeld heeft. Daardoor hebben wij nu zeer terecht een compromis waarmee ik namens mijn fractie heb ingestemd. Wij dringen er bij uw collega' s op aan dat zij dit compromis morgen steunen.
Een van de doorslaggevende redenen daarvoor is dat dit nieuwe ".EU"topniveaudomein, ofwel het .eu-TLD, zo snel mogelijk moet worden ingevoerd, zoals mevrouw Flesch zojuist al aangaf in haar interventie. Wij opereren in een drukke markt, collega' s. Het .eu-TLD moet overleven tussen talloze nieuwe domeinnamen en zal alleen als de best mogelijke registratieprocedures worden gevolgd daadwerkelijk nut hebben voor commerciële organisaties, NGO' s en andere instanties die er gebruik van willen maken. Mensen willen dat hun registratie snel en duidelijk wordt afgehandeld en dat hun auteursrechten en handelsmerken gewaarborgd zijn. Zij verwachten immers niet minder dan het beste, gezien alle steun die het .eu-TLD van de instellingen van de Europese Gemeenschap in de gehele Europese Unie krijgt. Er zal kritisch gekeken worden naar het .eu-TLD en het is dus uitermate belangrijk dat dit een beste praktijk wordt. Wij moeten de invoering ervan evenwel zo snel mogelijk zien af te ronden.
Wij zien uit naar de verklaringen van de Raad en de Commissie. Ik zal mijn amendement intrekken, waarin ik een termijn van zes maanden voorstelde waarbinnen het register bekrachtigd zou moeten worden, of, beter gezegd, een termijn van in totaal vijftien maanden voor het publiceren van de inschrijvingsdocumenten. Er is vanuit de sector kritiek op mij geleverd dat ik te grootmoedig was, dus ik hoop dat dit het absolute maximum zal zijn. Wij zien ernaar uit uw verklaring te horen en ik wil tot besluit benadrukken dat dit een belangrijke maatregel is, die goed en snel moet worden ingevoerd.

Carraro
Mijnheer de Voorzitter, ook ik schaar mij namens mijn fractie achter de woorden van mevrouw Flesch en de heer Harbour. De in de amendementen gepresenteerde oplossing - waarvan de aanneming door het Parlement wordt aanbevolen - is een compromis, maar mijns inziens een nuttig en wenselijk compromis daar dit ons in staat stelt snel te komen tot een EU-domein.
Mijns inziens kunnen wij voldaan zijn. Er wordt opnieuw een concrete stap gezet - en ik wil mijn waardering uiten voor de samenwerking met niet alleen de rapporteur, mevrouw Flesch, maar ook de Commissie en met name commissaris Liikanen - waarmee wij dichter in de buurt komen van de verwezenlijking van de op de Top van Lissabon vastgestelde verplichtingen. Wij zien dat op talrijke gebieden de noodzakelijke beslissingen nog op moeilijkheden stuiten en moeilijk hard te maken zijn, maar vanavond hebben wij alle reden tot voldoening.
Ik heb niets meer toe te voegen aan de woorden van mijn collega' s. Ik wacht nu op hetgeen commissaris Liikanen ons zal zeggen, na mij evenwel achter de aanbeveling te hebben geschaard om zoveel mogelijk vaart te zetten achter de invoering, de operationele inwerkingstelling van het EU-domein. Dit is nu nog het enige onderwerp van gesprek en daarom wil ik de commissaris alle ruimte laten om een verklaring hieromtrent af te leggen.

Liikanen
De aannemingsprocedure van de verordening betreffende de invoering van het ".EU"topniveaudomein is nu de laatste fase ingegaan. Ik wil graag in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Flesch, bedanken voor haar niet aflatende inspanningen om een compromis te bereiken. Daarnaast wil ik met name mijn dank betuigen aan mevrouw McCarthy, de heer Harbour en de heer Carraro. Hun inzicht in een aantal van de problemen die in het kader van dit initiatief aan de orde zijn gekomen heeft aanmerkelijk bijgedragen aan het resultaat waarover wij vandaag spreken. Tot mijn genoegen kan ik u meedelen dat de Commissie de compromisamendementen 7 tot en met 12 aanneemt. In verscheidene van de voorgestelde amendementen worden de bepalingen van het gemeenschappelijk standpunt op zinvolle wijze nader verduidelijkt.
De Commissie kan het amendement aannemen waarin de methode "wie het eerst komt, het eerst maalt" als een van de opties wordt voorgesteld voor het bepalen van het registratiebeleid, voor zover deze methode niet in strijd is met de verordening. Ook steunt de Commissie het amendement betreffende het op terugvordering van de kosten gebaseerde beleid inzake buitengerechtelijke geschillenbeslechting. De moeilijkste vraag was ongetwijfeld welk soort commissie en welke procedure in verband met deze verordening moesten worden gekozen. De Commissie accepteert de amendementen 7, 8, 9, 10, 11 en 12.
De Commissie kan niet instemmen met het amendement op artikel 8, ofwel amendement 6 van de aanbeveling voor de tweede lezing, zoals deze is aangenomen door de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Met het oog op de zorg van het Parlement over de invoering van het ".EU" -topniveaudomein, verklaart de Commissie echter het volgende:
De Commissie deelt het standpunt van het Europees Parlement dat het ".EU" -topniveaudomein, wil het kans van slagen hebben, zeer snel dient te worden ingevoerd en niet onder buitensporige regelgeving gebukt mag gaan. De Commissie meende daarom dat een raadplegingsprocedure de aangewezen weg was voor deze verordening. Tijdens de Europese Raad van Stockholm in maart 2001 is echter besloten alle noodzakelijke maatregelen om het ".EU" -topniveaudomein beschikbaar te maken voor gebruikers zo spoedig mogelijk aan te nemen. Om die reden heeft de Commissie besloten de regelgevingsprocedure aan te houden voor artikel 3, lid 1 en artikel 5. Op die manier kan deze verordening sneller worden aangenomen en de Commissie heeft er alle vertrouwen in dat deze stap ook bevorderlijk is voor de geest van samenwerking die nodig is om het tijdens de Raad van Stockholm gestelde doel te bereiken.
Het register dat het ".EU" -topniveaudomein moet organiseren, besturen en beheren dient zo spoedig mogelijk te worden aangewezen. De Commissie benadrukt dan ook dat zij, binnen redelijke grenzen, alles in het werk zal stellen om onmiddellijk na inwerkingtreding van de verordening Voorwaarde is dan uiteraard dat de criteria en procedures voor de aanwijzing van het register op tijd zijn vastgesteld. De Commissie verbindt zich ertoe tijdig voorstellen in te dienen voor de noodzakelijke maatregelen voor de invoering van het ".EU" -topniveaudomein. Zij zal haar uiterste best doen ervoor te zorgen dat de relevante procedures op tijd worden afgerond en dat het register zo spoedig mogelijk na inwerkingtreding van de verordening operationeel wordt, tenzij uitzonderlijke omstandigheden dit verhinderen. De Commissie roept de lidstaten op deze doelstelling ten volle te onderschrijven en mee te werken aan het behalen daarvan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Kwijting 1999 (door de Commissie genomen maatregelen)
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0024/2002) van de heer Blak, namens de Commissie begrotingscontrole, over de maatregelen die de Commissie heeft genomen om gevolg te geven aan de opmerkingen in de resolutie bij het besluit waarbij kwijting wordt verleend voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1999 (COM(2001)696 - C5-0577/2001 - 2001/2123(DEC)).

Blak
Mijnheer de Voorzitter, met het oog op de kwijting over 1999 hebben wij de hele begroting van alle kanten belicht. Alle sectoren zijn onderzocht. Alle EU-instellingen is duchtig de les gelezen, want ook al ligt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de begroting uiteindelijk bij de Commissie, zij staat daarin niet alleen. Zij is gebonden door besluiten die in het Parlement en de Raad genomen worden, en zij is afhankelijk van de doelmatigheid waarmee er in de lidstaten wordt gecontroleerd.
De landbouw is een schitterend voorbeeld. De Commissie stelt een hervorming van het landbouwbeleid voor, maar de Raad en het Parlement verzetten zich en stellen voor de regelingen nog bureaucratischer, genereuzer en fraudegevoeliger te maken. De regelingen voor vlas, melk en suiker zijn goede voorbeelden.
Er is echter nog steeds behoefte aan een fundamentele hervorming en een nieuwe bestuurscultuur bij de Commissie. Wij zijn het niet altijd met de Commissie eens, maar in de grond van de zaak streven wij hetzelfde na, namelijk dat de Commissie een efficiënt en modern bestuursorgaan wordt. Het belangrijkste is dat het hervormingsplan van de Commissie naar behoren wordt uitgevoerd. Oorspronkelijk was ik van plan om de individuele directoraten-generaal van de Commissie met elkaar te vergelijken en ze elk een rapportcijfer te geven. Daarmee zou ik in de geest van de hervorming hebben gehandeld. Wij zijn er echter niet in geslaagd deze vergelijking te maken. Ik wil de Rekenkamer graag oproepen om de praktijk in de lidstaten te onderzoeken.
Tijdens de kwijtingsprocedure over 1999 werd de vinger op enige bijzonder zere plekken in het bestuurspraktijk van de Commissie gelegd. Tot de belangrijkste kritiekpunten behoorden het gebrekkige overzicht over auditrapporten en het ontbreken van follow-up. In het verslag betreffende de kwijting over 1999 wordt de Commissie verzocht om het Parlement twee maal per jaar een verslag te zenden waarin alle auditrapporten worden opgesomd, plus de hierin gedane aanbevelingen en de follow-up daarvan. Blijkbaar wil de Commissie slechts zover gaan dat de interne accountantsdienst het Parlement één keer per jaar een briefing geeft, en dat is absoluut onvoldoende. Voorheen gaf de financiële controleur het Parlement vier keer per jaar een briefing, en wij verwachten dat ook van de nieuwe afdeling.
Informatieverschaffing is altijd het grootste strijdpunt tussen het Parlement en de Commissie. Er is mij in verband met de kwijting over 1999 ongelooflijk veel informatie verschaft, en daar wil ik de Commissie graag voor bedanken. Maar er zijn duidelijke regels nodig, die altijd van kracht zijn, ongeacht wie er kwijtingsrapporteur of commissaris is.
De kaderovereenkomst is een prul. Ze kan worden gebruikt om documenten achter te houden of om ze als vertrouwelijk te bestempelen. Het is namelijk de Commissie die uiteindelijk vaststelt of een document vertrouwelijk is. Bovendien is de overeenkomst bureaucratisch en leidt ze tot grote vertraging. Ik heb de kaderovereenkomst gerespecteerd, omdat ze op dit moment van kracht is, maar ik vind dat wij ons moeten inspannen om er opnieuw over te onderhandelen, en ik wil onze Voorzitter, de heer Cox, graag verzoeken om zich te houden aan zijn beloften inzake openheid en hervormingen, speciaal op dit terrein.
De Commissie begrotingscontrole zou graag meer aandacht aan evaluatie willen besteden. Wij moeten ervoor zorgen dat de burgers waar voor hun geld krijgen. Helaas heb ik de indruk dat de meeste evaluaties regelrecht in het archief belanden. De Commissie heeft beloofd om de resultaten van uitgevoerde evaluaties aan ons voor te leggen. Zij zei daar niet bij hoe vaak zij dat zou doen. Wat zou de Commissie ervan zeggen om eens per kwartaal of halfjaar een briefing te geven? Er zijn verscheidene concrete zaken in verband met de kwijting over 1999 waar een follow-up tot nu toe onmogelijk was doordat de OLAF-onderzoeken niet klaar zijn of doordat er een tuchtrechtelijke procedure bij de Commissie loopt.
Verscheidene van de grote zaken in verband met de kwijting over 1999 liggen nog steeds bij OLAF, dat niet al te snel werkt. Een van die zaken is de IRELA-zaak. Er is veel aandacht geweest voor IRELA, het nu gesloten Instituut voor de betrekkingen tussen Europa en Latijns-Amerika. Ik kan er niet om treuren dat dit instituut gesloten is. De Commissie heeft in de meeste Latijns-Amerikaanse landen tegenwoordig delegaties die zich bezighouden met de betrekkingen tussen Europa en dit werelddeel, maar daar moet eens goed de bezem doorheen. OLAF legt op dit moment de laatste hand aan een intern onderzoek dat moet uitwijzen of er tuchtrechtelijke procedures moeten worden aangespannen. IRELA moet nog steeds 3,4 miljoen euro terugbetalen. ik wil de Commissie graag vragen hoe het met de terugbetalingen staat.
Verder wil ik de Commissie en in het bijzonder mevrouw Schreyer graag prijzen voor de follow-up van de zaak-Flechard. Hieruit is gebleken dat het mogelijk is om een fout toe te geven en de regels te veranderen. Ik vind dat wij in dezen een heel goed resultaat geboekt hebben.
Dan is er nog de zaak rond het kantoor in Stockholm, dat echter niet kan worden gesloten. Ik accepteer dat de zaak bij het openbaar ministerie in Zweden ligt, maar wij moeten er hier ook wat aan doen.
En ten slotte wil ik graag mijn dank uitspreken voor de goede samenwerking gedurende de laatste anderhalf jaar. In het bijzonder bedank ik commissaris Schreyer. Het was een genoegen om samen te werken met een competente persoon, een samenwerking die bijna tot een goede vriendschap is uitgegroeid en waarmee fantastische resultaten zijn bereikt. Daarvoor wil ik in deze zaal graag dank zeggen. Als deze stijl van samenwerking gehandhaafd blijft, hebben wij werkelijk iets om op te bouwen. Dat zou natuurlijk heel fijn zijn.

Stauner
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur hartelijk danken voor dit verslag waarin de kwijting voor de algemene begroting van 1999 wordt afgerond. Het Parlement moet de Commissie controleren bij de besteding van het geld. Dat is echter alleen mogelijk als het Parlement toegang heeft tot alle documenten en informatie. Anders heeft het besluit tot kwijting geen echte controlefunctie en komt het eigenlijk neer op een gunst. Ik wil derhalve benadrukken dat ik de eis in paragraaf 4 onderschrijf dat het Parlement in dezelfde mate toegang moet hebben tot de documenten als de Rekenkamer.
De Commissie weet steeds op inventieve wijze vertragingen en hindernissen te creëren waardoor de documenten buiten ons bereik blijven. Het wordt tijd dat daar eens een eind aan komt. Het meest recente voorbeeld daarvan is het verslag-Van Buitenen van 31 augustus 2001. De Commissie heeft mij in mijn hoedanigheid van rapporteur voor het Leonardo I-programma in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken niet de kleinste aanwijzing gegeven dat er nieuwe gevallen van wanbeleid zijn gerapporteerd die de Commissie en OLAF onderzoeken. Ze zou het Parlement tegen beter weten in liever kwijting hebben laten verlenen voor Leonardo I als ik niet op het laatste moment door derden hierop was gewezen. Sindsdien doet de Commissie alsof er niets aan de hand is en houdt ze ons aan het lijntje.
Mevrouw Schreyer, is dat uw idee van een op vertrouwen gebaseerde samenwerking die u samen met de heer Kinnock steeds opnieuw van ons, het Parlement, verlangt? Wat heeft u in dit geval te verbergen? Inmiddels heeft minstens één Duits persbureau blijkbaar de beschikking over dit gehele verslag en het rapport van OLAF daarover. Vindt u niet, mevrouw Schreyer, dat wij nu ook eindelijk eens de beschikking over dat verslag moeten krijgen?
De overhaaste kaderovereenkomst die onmiddellijk na de kwijting van de algemene begroting van 1998 zonder mogelijkheid tot discussie aan het Parlement werd voorgelegd is voor velerlei uitleg vatbaar en onduidelijk. Ze is duidelijk in strijd met het financieel reglement en is derhalve niet rechtsgeldig. Deze overeenkomst moet aan het reglement worden aangepast en niet omgekeerd, zoals de heer Bourlanges blijkbaar met zijn amendement beoogt. Ik wil u derhalve verzoeken het amendement van de heer Bourlanges niet goed te keuren, maar de bevoegdheden van het Parlement als controlerend orgaan die in het EU-Verdrag zijn vastgelegd onaangetast te laten.
Geen enkele rechtgeaarde Europeaan is een serieuze voorstander van een beperking van de rechten van het Parlement ten gunste van een instelling die toch al oppermachtig is en die Europa in een ongecontroleerd en oncontroleerbaar ambtenarenapparaat kunnen veranderen. En dat willen onze burgers zeker niet.
Met betrekking tot de vervalste boter, de zogenaamde Flechard II-affaire, had ik graag een duidelijkere verklaring gewild. De onverbloemde opheldering van de Flechard II-affaire waarbij het niet alleen om geldverspilling maar ook om een bedreiging voor de gezondheid ging, is evenwel een aangelegenheid die ons in de kwijtingsprocedure voor de algemene begroting van 2000 nog volop zal bezighouden.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij namens mijn fractie eveneens aansluiten bij de felicitaties aan het adres van de rapporteur. Hij heeft zeer veel werk gestoken in het eerste verslag over de kwijting van 1999 en een geweldig resultaat bereikt. Wij willen dit verslag derhalve nadrukkelijk ondersteunen. Mijns inziens heeft de Commissie eveneens haar best gedaan de betreffende resultaten zo snel mogelijk te presenteren. Ik ben het echter eens met de kritiek van mevrouw Stauner. Ook wij hebben de indruk - dat blijkt met name uit de desbetreffende alinea in het verslag-Blak - dat de Commissie nog steeds een kinderachtig spelletje speelt met het Europees Parlement.
De afgelopen dagen alsmede de berichten over een verslag-Van Buitenen hebben uitgewezen dat de Europese werkelijkheid niet wordt geschapen door de Commissie en het Parlement, door ambtenaren en afgevaardigden, maar door 370 miljoen Europeanen. Die mogen wij niet voor de gek houden. Ik zou zeer tevreden zijn als de Commissie voor de toegankelijkheid van documenten en de transparantie van de bestuurlijke procedures een opener systeem zou toepassen, hetgeen mijns inziens in iedere democratie vanzelfsprekend is.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, bij de kwijting voor 1999 hebben de Commissie en het Parlement de weg geëffend voor een betere samenwerking tussen de instellingen. We zijn daarvoor niet alleen de Commissie, maar ook onze collega Freddy Blak dank verschuldigd: hij heeft dit proces steeds op een intelligente en scherpzinnige wijze begeleid.
Op het gebied van de landbouw hebben we zeker voortgang geboekt, vooral door de invoering van een geïntegreerd systeem voor beheer en toezicht. Daar staat tegenover dat we met de bestrijding van de vervalsing van levensmiddelen niet vooruit zijn gekomen. Dat leidt tot een paradoxale situatie: als een tractor er bij de bewerking van de grond een halve meter naast zit, of als een melkkoe op een daartoe ongeëigende dag wordt vervangen stellen we vast dat er iets onregelmatigs gebeurt. We reageren daarop met financiële maatregelen en nemen de geconstateerde onregelmatigheid op in de statistieken. Maar er is nauwelijks controle als het gaat om de vervalsing van levensmiddelen om in aanmerking te komen voor exportsubsidies. En als er een fraudegeval aan het licht komt, dan raakt zo' n zaak meestal verloren in de uithoeken van de nationale rechtssystemen, zonder dat er een communautaire sanctie wordt opgelegd en zonder openbare opheldering. Dat is een gang van zaken waarmee we ons niet kunnen verenigen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte rapporteur, geachte afgevaardigden, de rapporteur heeft duidelijk zijn stempel op de kwijtingsprocedure voor 1999 gedrukt. Er was sprake van een intensieve samenwerking waarbij wij niet steeds hetzelfde uitgangspunt hadden, maar mijns inziens na intensieve discussies toch aanzienlijke resultaten behaald hebben. Ik wil nu niet de gehele procedure bespreken, maar ik wil mij beperken tot het onderwerp "Toegang tot Commissiedocumenten" . Op dit punt zijn wezenlijke veranderingen doorgevoerd die met name aan de vasthoudendheid van de rapporteur te danken zijn.
Uiteraard is de Commissie verheugd dat u in uw follow-up verslag heeft gesteld dat u tevreden bent met het feit dat u alle documenten heeft ontvangen waarom u in uw kwijtingsbesluit gevraagd had. Over de manier waarop dat mogelijk werd, verschillen echter onze meningen. Mijns inziens is duidelijk gebleken dat deze toepassing van vertrouwelijke informatie mogelijk was door de overeenkomst tussen Commissie en Parlement. Ik wil benadrukken dat de toepassing van de overeenkomst buitengewoon goed verloopt.
De rapporteur heef niet alleen zijn stempel gedrukt op de kwijtingsprocedure zelf en op de verschillende verslagen, maar ook op de follow-up ofwel de maatregelen die tijdens de kwijtingsprocedure zijn genomen. Ik wil mij ook nu weer beperken tot een voorbeeld, namelijk de richtsnoeren voor de toepassing van het evenredigheidsbeginsel bij de kwijtschelding van schulden. Tijdens de kwijtingsprocedure zijn hier immers hevige discussies over ontstaan, omdat het Parlement van mening was dat de diensten van de Commissie in 1994 in een geval besluiten genomen hadden die niet transparant waren. Onze langdurige discussies hebben ertoe geleid dat het Parlement het in principe eens is met de toepassing van het evenredigheidsbeginsel, mits er een transparantere procedure op gang gebracht wordt. Deze regeling ligt nu op tafel en is in overeenstemming met de ontwerpresolutie getroffen. Dat betekent dat er steeds bepaalde criteria aangehouden moeten worden en dat de Commissie als bestuursorgaan de beslissing moet nemen vanaf een bepaalde hoogte van de kwijting. Dat geeft zeer duidelijk aan dat het om een politieke verantwoordelijkheid gaat die wordt overgenomen.
Met betrekking tot het follow-up verslag wil ik nog een meningsverschil naar voren halen. De Commissie kan geen begrip opbrengen voor het verzoek dat de interne controleurs, dus de ambtenaren die voor de boekhouding verantwoordelijk zijn, of de financieel controleurs pas na raadpleging van het Parlement benoemd mogen worden. Het gaat hier immers niet om interinstitutionele functies, maar om functies binnen de Commissie waarvoor zij zelf verantwoordelijk is.
Mijnheer de rapporteur, u heeft in uw uiteenzetting geïnformeerd naar het verloop van de procedure rond IRELA. U weet dat de Commissie terugbetaling van belastinggelden gevraagd heeft. Er zijn echter geen belastinggelden terugbetaald, omdat het instituut als zodanig niet meer bestaat. Juridisch gezien bestaat het echter nog wel. Daarom heeft de Commissie besloten de volgende stap te zetten en door de Juridische Dienst te laten onderzoeken in hoeverre personen aansprakelijk gesteld kunnen worden.
Met betrekking tot de kwestie van het dossier dat de heer Van Buitenen heeft samengesteld wil ik u erop wijzen dat hij er zelf op aangedrongen heeft slechts een paar exemplaren te verspreiden. Zelf heb ik van de heer Van Buitenen ook geen dossier ontvangen. Zoals de heer Kinnock reeds heeft aangegeven hebben OLAF en de desbetreffende diensten van het directoraat-generaal Administratie het dossier onderzocht. OLAF heeft daarvoor acht deskundigen ingezet. Ik wil hierbij opmerken dat er geen vertragingen zijn opgetreden, maar dat de rapporteur zelf heeft aangegeven dat het waarschijnlijk tot maart zou duren voor het dossier onderzocht zou zijn. OLAF heeft nu niet aan mij maar aan de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole een verslag gepresenteerd. De heer Kinnock heeft de commissie daar ook over geïnformeerd. Zodra de Commissie de aanbevelingen daaromtrent ontvangt, zal zij zich daarmee gaan bezighouden en uiteraard nieuwe procedures opstarten als dat nodig is.
Dan wil ik nog een aantal opmerkingen maken met betrekking tot de kwestie DAS, omdat die eveneens in het follow-up verslag behandeld wordt. Het gaat om een positieve DAS voor het begrotingsjaar 2003. Namens de Commissie moet ik er nogmaals op wijzen dat wij niet kunnen zeggen wanneer de Rekenkamer een positieve verklaring van betrouwbaarheid af zal geven. Dit is immers een zaak van de Rekenkamer die nog geen benchmark heeft vastgesteld voor het tijdstip waarop een verklaring van betrouwbaarheid wordt afgegeven.
Ik ben evenwel van mening dat wij in de anderhalf jaar durende discussie over de kwijtingsprocedure voor 1999 tot de conclusie zijn gekomen dat het goed zou zijn als wij gemeenschappelijke indicatoren zouden vaststellen. Aan de hand daarvan kunnen dan de ontwikkelingen in het financieel management worden vastgesteld en beoordeeld. Ik neem aan dat deze kwestie ook bij de kwijting voor de begroting van 2000 een rol speelt.
De Commissie heeft met name het financieel management hervormd. Als er beschuldigingen worden geuit dat bepaalde zaken niet volgens de regels zijn gebeurd, dan onderzoeken wij deze beschuldigingen. Als deze beschuldigingen fraude betreffen, gaat OLAF het onderzoek doen. Ik ben het niet eens met de bewering dat een onderzoek door OLAF een vertraging zou betekenen. Dit bureau is nota bene opgericht om dergelijke beschuldigingen te onderzoeken!
Ik wil benadrukken dat de Commissie er nog nooit van beschuldigd is dat zij geprobeerd heeft de onderzoeksresultaten van OLAF te beïnvloeden. Het zou ook dom van ons zijn, als wij iets dergelijks zouden doen, want OLAF is een belangrijk instrument om de samenwerking met de lidstaten bij de bestrijding van fraude te intensiveren en het is een goed, objectief instrument voor intern onderzoek. Ik ben blij met de beslissing gisteren van het Europees Hof van Justitie waardoor OLAF en de betekenis ervan nogmaals zijn versterkt.
De begroting van de Europese Unie zal zeker verder groeien. Wij krijgen steeds meer taken en uiteraard wordt er door de uitbreiding ook meer van ons verlangd met betrekking tot het financieel management. Wat dat betreft, ben ik ervan overtuigd dat er bij toekomstige kwijtingsprocedures en bij toekomstige follow-up verslagen zeer veel belangrijke vragen opgeworpen zullen worden. Ik hoop dat wij die dan samen net zo goed kunnen oplossen als de vragen bij de kwijtingsprocedure voor de begroting van 1999. Ik wil de rapporteur hierbij nogmaals hartelijk danken voor de samenwerking.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat ik alweer het woord neem, maar het verbaast mij nogal dat er een verslag van de heer Van Buitenen is, waar ik niets van weet. Ik wil in deze zaal graag zeggen, en ik meen het heel serieus, dat die man ontslagen zou moeten worden als ambtenaar van de Commissie. Hij verpest de samenwerking en maakt de Europese samenwerking kapot, omdat hij het als zijn levenstaak beschouwt om dwars te liggen en ons op te zadelen met onmogelijke opgaven. Ik vind het ontzettend vervelend dat dit op het allerlaatste moment gebeurt, maar ik wil de Commissie aanbevelen om die man voor eens en altijd te verwijderen. Zo iemand is de pest voor iedereen hier.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Aanvullende raming van het EP - GAB 1/2002
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen namens de Begrotingscommissie:
A5-0056/2002 van mevrouw Buitenweg over de aanvullende raming van de ontvangsten en uitgaven van het Europees Parlement voor 2002, en
A5-0057/2002 van de heer Costa Neves en mevrouw Buitenweg over het ontwerp van de gewijzigde en aanvullende begroting van de Europese Unie voor 2002, afdelingen I, II en III.

Buitenweg
Voorzitter, ik zal het over beide documenten hebben, niet alleen over de begroting van het Parlement maar ook over die van de Conventie, een verslag dat ik samen met de heer Costa Neves heb opgesteld. Beide verslagen hangen namelijk nauw met elkaar samen.
De Conventie over de toekomst van de Europese Unie gaat morgen van start. We zijn dus ruim op tijd om de financiën hiervoor vast te leggen. De Conventie biedt een goede gelegenheid om een daadkrachtigere instelling te krijgen, meer efficiency hier in het Huis te bewerkstelligen en ook de legitimiteit van de instellingen te verhogen.
De idee van zo'n ontmoeting van vertegenwoordigers van Parlement en regeringen heeft zijn oorsprong gevonden hier in dit Huis. Het Europees Parlement hecht veel belang aan het welslagen van deze Conventie. Daarom zijn wij onder andere ook akkoord gegaan met een versnelde procedure. Ik hoop dan ook dat het Parlement het mogelijk maakt dat morgen de gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1/2002 wordt goedgekeurd, op dezelfde dag waarop de Conventie van start gaat.
Enige details over de begroting van de Conventie. Het secretariaat-generaal van de Raad heeft een raming gemaakt en kwam uit op een bedrag van ongeveer 10,5 miljoen euro voor een periode van 10 maanden, tot december 2002. Een deel van dit bedrag, 6,5 miljoen euro, komt voor rekening van de deelnemers: de drie instellingen - Parlement, Commissie en Raad -, de regeringen en de parlementen van de lidstaten of van de kandidaat-lidstaten. Dat betreft dan bijvoorbeeld allerlei reiskosten, die gewoon door de instellingen of de nationale regeringen worden gedragen. Dan blijft er nog een bedrag over van zo'n 4 miljoen euro. Dat is het bedrag waarom het hier eigenlijk gaat, want dat is dan de eigen begroting van de Conventie.
Hoe zal de zeggenschap over die 4 miljoen euro geregeld zijn? Natuurlijk gaat het maar over een beperkt bedrag, maar toch is het politiek erg belangrijk dat de drie instellingen genoeg te zeggen hebben over de begroting. Op het kleine praktische niveau gaan natuurlijk de Conventie zelf en het presidium ervan over de besteding van die begroting , maar als er met uitgavenpotjes geschoven wordt, bijvoorbeeld als men meer geld wil voor dagvergoedingen ten koste van het forum van ngo's en burgers, dan is dat een politieke kwestie. Dan is het ook juist voor een Parlement dat een belangrijke rol wil spelen in de Conventie van belang om ook zeggenschap te hebben over de begroting.
Het probleem is echter dat de Conventie zelf geen rechtsgrondslag heeft en dat de normale begrotingsprincipes dus niet van toepassing waren. De lidstaten stonden erop dat niet het Parlement en de Raad de twee armen van de begrotingsautoriteit zouden vormen, maar dat de gezamenlijke lidstaten van de Europese Unie uiteindelijk de zeggenschap zouden hebben.
Dat was voor ons wel vervelend, maar we hebben in de onderhandelingen begrip getoond voor dit probleem en hebben het zo geregeld dat de lidstaten uiteindelijk de rubberen stempel van goedkeuring kunnen geven, maar pas nadat de drie instellingen hun avis conforme hebben gegeven. De lidstaten kunnen dus alleen iets goedkeuren als de drie instellingen het ermee eens zijn. Daarmee heeft dus ook het Europees Parlement vetorecht, hebben wij zeggenschap over de begroting, hebben wij ook inzage en informatie, kunnen wij kwijting verlenen, enzovoort, en hebben wij dus in de praktijk de belangrijke verworvenheden van het Parlement behouden.
Ik begrijp goed dat deze oplossing geen schoonheidsprijs verdient. Wij hadden natuurlijk gewoon liever gezien dat het bedrag op normale wijze in de begroting opgenomen werd, maar het was niet anders, want er was geen rechtsgrondslag. Tegen deze achtergrond bezien vind ik dan ook dat de Begrotingscommissie een heel degelijk resultaat heeft behaald.
Desondanks is er wat kritiek geuit. Ik was vandaag bij het Bureau en ook daar werd zorg uitgesproken over de rol van het Parlement en over de vraag wat het betekent dat het Parlement zich niet verhoudt tot de Raad maar tot de gezamenlijke lidstaten. Ook in de Commissie begrotingscontrole, de Begrotingscommissie en de Commissie institutionele zaken heerste bezorgdheid. Daarom hebben wij in de resolutie nog een lang amendement opgenomen waarin nog eens nadrukkelijk wordt gezegd welke de verworvenheden zijn van het akkoord en waarin ook wordt gesteld dat dit akkoord in sui geen juridisch karakter heeft: het is een uitzondering, het is een akkoord dat alleen op deze situatie van toepassing is. Ik hoop dat deze toevoeging waarin we zo nadrukkelijk zeggen dat het een uitzondering is, alsook het feit dat we toch de zeggenschap van het Parlement over de begroting hebben weten behouden, ertoe zullen leiden dat dit akkoord op een brede steun kan rekenen.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, bij de op 18 februari gevoerde onderhandelingen tussen de instellingen is een consensus bereikt, en ik geloof dat het Parlement nu in staat is zijn goedkeuring te verlenen aan de aanvullende begroting nr. 1/2002. Die gaat over de middelen die zijn vrijgemaakt voor het speciale "fonds" waarmee de Conventie over de toekomst van de Europese Unie bekostigd gaat worden. Goedkeuring komt dan precies op de dag dat de Conventie wordt geopend. We hebben hier snel gehandeld, en ik geloof dat we met het resultaat tevreden kunnen zijn. We moeten ervoor zorgen dat de Conventie haar taken op een doeltreffende wijze kan uitvoeren. De begroting is nu in ieder geval geregeld - op een transparante wijze en met respect voor het evenwicht tussen de instellingen. De Conventie heeft een geheel eigen karakter en daarom dus ook een speciaal juridisch en begrotingskader. We hebben daarom een "fonds" opgezet, en voor dat fonds gelden bijzondere financiële regels. Daarbij is in de eerste plaats rekening gehouden met het feit dat het hier om een entiteit met een beperkte levensduur gaat. Het fonds moet bovendien flexibel zijn.
De voorwaarden die ik zojuist genoemd heb zijn in een specifiek interinstitutioneel akkoord verwerkt, waarin we hebben vastgelegd welke bijdragen de financierende instellingen - het Parlement, de Raad en de Commissie - geven. Mijn collega Kathalijne Buitenweg heeft dat reeds uitgelegd.
Het op 18 februari in onderling overleg tot stand gekomen akkoord garandeert dat het Parlement bij alle levensfasen van het fonds betrokken zal worden. Ik herinner u er overigens aan dat dit fonds via een intergouvernementele beslissing is gecreëerd. Het Parlement zal controle kunnen uitoefenen op de overdracht van de financiële middelen, en is voorts belast met de kwijting. Het is duidelijk dat het hier om een heel speciaal initiatief gaat, en dat er dus specifieke regels gelden.
Ik besluit met een woord van dank voor alle collega' s. Ik noem in het bijzonder Reimer Böge en Kathalijne Buitenweg, die aan de triloog hebben deelgenomen. Verder bedank ik de Commissie constitutionele zaken en de Begrotingscommissie voor hun bijdragen - ze hebben ervoor gezorgd dat we aan een aantal aspecten extra aandacht hebben kunnen besteden. Ik hoop dat we via de begrotingsprocedure betrokken geraken bij deze Conventie, die wel eens een historische gebeurtenis zou kunnen blijken te zijn.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat ik het een grote eer vind voor het eerst tijdens uw voorzitterschap in het Parlement te mogen spreken! Ik wil benadrukken dat ik met name namens de Commissie begrotingscontrole spreek. De beide rapporteurs, die ik overigens wil feliciteren met hun werk, hebben zojuist gezegd dat de Commissie begrotingscontrole hieraan een grote bijdrage geleverd heeft.
Wij hebben dat gedaan, omdat wij willen dat de Conventie een succes wordt. Daar zijn wij allemaal van overtuigd en dat wil ik hier benadrukken. Op grond hiervan keuren wij ook de gewijzigde en aanvullende begroting goed die de Begrotingscommissie in haar verslag voorstelt. Het moet echter duidelijk zijn dat deze bijzondere begrotingsprocedure eenmalig is en geen precedent mag scheppen. Dat hebben de rapporteurs ook duidelijk aangegeven. Bovendien moeten duidelijkheid en transparantie de allereerste vereisten vormen voor de budgettaire transacties om het in de Conventie gestelde vertrouwen te rechtvaardigen.
De Begrotingscommissie is tevreden met de overeengekomen procedure, maar de Commissie begrotingscontrole behoudt nog een aantal vragen die ze in haar haastig opgestelde advies heeft opgenomen. Dit advies is deels overgenomen in de ontwerpresolutie, waarvoor onze dank. Voor ons staat de kwestie van de kwijting op de eerste plaats. Volgens het Verdrag heeft het Parlement als enige de allesbeslissende stem en kan daarover niet onderhandeld worden. In artikel 20 van het Raadsbesluit over de financiering van de Conventie staat echter dat de vertegenwoordigers van de regeringen de secretaris-generaal kwijting verlenen na de toestemming van Parlement, Raad en Commissie. Ik vraag mij af wat dat precies betekent, aangezien de begrippen toestemming, assent en avis conforme in de verschillende vertalingen onduidelijk zijn. Ook de procedures zijn onduidelijk. Hiervoor moet nog een bevredigende oplossing gevonden worden.
Dan dient de tweede kwestie zich aan, namelijk de toegang van het Parlement tot de documenten. In het Verdrag is duidelijk vastgelegd dat het Parlement toegang moet hebben tot alle documenten en informatie die het voor de kwijtingsbeslissing van belang acht. In artikel 4 van de ontwerpresolutie van de Begrotingscommissie staat echter dat dit alleen voor de Europese Rekenkamer geldt en dat is niet in de geest van het Verdrag. Zoals reeds gezegd is, gaat het hier om een bijzondere procedure die deels van het Verdrag afwijkt. Desalniettemin moet het Parlement volledige en vrije toegang tot alle documenten hebben.
Ik juich paragraaf 5 van de ontwerpresolutie van de Begrotingscommissie toe. Daarin staat dat de kwijtingsprocedure volgens de in het Verdrag vastgelegde regels moet verlopen als de werkzaamheden van de Conventie langer duren dan in het tijdsplan is voorzien. Ik wil nogmaals de hoop uitspreken dat dit verslag morgen wordt aangenomen wat een goede start voor de Conventie zou betekenen.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, morgen moeten wij een besluit nemen over een gewijzigde en aanvullende begroting. Het staat buiten kijf dat het hier gaat om een voor het Parlement historisch besluit. Het gaat immers om 0,005 procent van de begroting van de Europese Unie en daarvoor hebben wij zelfs een eigen debat geïnitieerd. Wij hebben mevrouw Schreyer verzocht persoonlijk een en ander toe te komen lichten. En daar zijn goede redenen voor, want het gaat om de financiering van de Conventie die het Parlement meer dan welke andere Europese instelling heeft gewild. Wij hebben deze instelling gestimuleerd en geëist om in Europa nieuwe procedures te ontwikkelen en toe te passen en om de drie instellingen meer met elkaar te verbinden. Daarvoor is het noodzakelijk dat men elkaar respecteert, dat men weet wie waar werkzaam is en dat alle zaken transparant verlopen.
Wij zijn geschrokken van het voorstel van het Spaans voorzitterschap van de Raad voor de toepassing van de middelen. Daarin wordt de Raad als enige gever, beheerder en controleur van het geld voorgesteld. Over het Parlement wordt met geen woord gerept! Dit mag natuurlijk absoluut geen voorbeeld zijn voor de toekomstige verhouding tussen Parlement, Raad en Commissie. Daarom hebben de Begrotingscommissie en het Parlement zich hier hevig tegen verzet. Wij moesten daarvoor een snelle procedure op gang brengen, omdat wij niet meer tijd hadden. Wij hebben zelfs alleen met de coördinatoren onderling afspraken gemaakt en hebben niet eens fatsoenlijke voorbereidingen kunnen treffen. Wij zijn deze procedure evenwel toch begonnen, omdat het voor ons van belang is dat morgen de Conventie begint.
Het Parlement heeft nu bereikt dat het bij de verdeling van de middelen in overeenstemming met zijn bevoegdheden in de begrotingsautoriteit vertegenwoordigd is. Wij vormen één van de beide delen van de begrotingsautoriteit die over de verdeling van de middelen beslist. Dat betekent dat middelen slechts met onze toestemming toegewezen kunnen worden en dat voor kwijting eveneens onze toestemming vereist is. Daarover bestaan nog enkele vragen waarover wij samen gediscussieerd hebben. De Begrotingscommissie is ervan overtuigd dat de nu opgestelde formulering juist is.
Het beste is echter altijd de vijand van het goede. Als de collega' s van de Commissie constitutionele zaken en de Commissie begrotingscontrole daar nog iets aan toevoegen, zijn wij daar alleen maar blij mee. Wij zullen er in ieder geval op letten dat de Conventie en de omzetting van de procedure van de Conventie geen blauwdruk oplevert voor welke instelling dan ook die ooit op Europees niveau moet ontstaan. Het orgaan dat wij nu hebben - de Coreper - zal een functie krijgen waar het op Europees niveau geen enkel recht op heeft. Dit orgaan zal van Parlement, Raad en Commissie toestemming krijgen tot kwijting. Let wel: de Raad geeft toestemming voor de kwijting van Coreper, een orgaan dat onderdeel uitmaakt van de Raad! Dat is toch wel merkwaardig! Dit zal geen blauwdruk worden voor iets dat in de toekomst gaat gebeuren binnen de Europese Unie en de kwijtingsprocedure zal ook op geen enkele wijze volgens deze blauwdruk worden toegepast. Daar zal het Parlement zich hevig tegen verzetten en zich op zijn rechten beroepen. Wij zullen zeer scherp in de gaten houden wat er allemaal gebeurt. Morgen zullen wij echter onze instemming betuigen, omdat wij weten dat de Conventie moet beginnen. Het moet voor Europa een duidelijk signaal zijn dat wij de oude procedures niet meer toepassen, maar dat wij ons anders gaan opstellen, onszelf gaan hervormen en de toekomst van Europa gestalte willen geven!

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer Walter, voor uw vriendelijke woorden, maar de goede engel ben niet ik vandaag maar de heer Costa Neves die over vijf minuten spreektijd beschikte maar er slechts drie nodig had.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel om 4 miljoen euro vrij te maken voor de morgen van start gaande Conventie is met een duizelingwekkende snelheid door de instellingen gejaagd. De stroperigheid van de besluitvorming die ons vaak terecht verweten wordt, is hier omgeslagen in het tegendeel. Toch spreken we ook hier over gemeenschapsmiddelen die door de burgers zijn opgebracht.
Zonder hier een waardeoordeel te geven over het fenomeen Conventie is het evident dat daaraan kosten zijn verbonden. Gezien de werkwijze van de Conventie zal het leeuwendeel daarvan echter onder de normale activiteiten van nationale parlementen en Europese instellingen vallen. Dat neemt niet weg dat ook die kosten transparant behoren te worden gemaakt, zoals die van de terbeschikkingstelling van infrastructuur.
Noch het karakter van de Conventie, noch de urgentie kunnen Raad of Parlement ontslaan van hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de EU-begroting. Ook dit fonds van 4 miljoen euro behoort transparant en doelmatig besteed te worden. Het zal daarbij onder meer gaan om de kosten van de voorzitter en het secretariaat.
Juist nu de vergoeding van kosten in dit Huis hoog op de agenda staat, is het zaak dat ook de Conventie in dezen een verantwoord beleid volgt. Berichten over exorbitante vergoedingen zijn het best te weerleggen als voor transparantie wordt gezorgd. Aan een project over de toekomst van Europa mag zeker geen geur van zakkenvullerijkleven.
Mijnheer de Voorzitter, er is niets op tegen als dit fonds eind 2002 nog een fors saldo te zien geeft.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Conventie betekent inderdaad een zeer belangrijke stap vooruit. De Conventie over de toekomst van Europa zal mijns inziens ook het gezicht van Europa bepalen. Ik ben blij dat er zo snel overeenstemming is bereikt over de financiering, hoewel er in het begin misleidende speculaties waren over de hoogte van de noodzakelijke middelen. Zoals reeds gezegd worden de totale kosten voor dit jaar op 10,5 miljoen euro geschat. Een deel van deze kosten wordt door de lidstaten en de kandidaat-lidstaten zelf gedragen, namelijk de reiskosten van de afgevaardigden. Het grootste deel van de kosten wordt echter door de Europese instellingen gedragen. Hierbij wil ik met name op de kosten van het Parlement wijzen die in het kader van de infrastructuurmiddelen ter beschikking worden gesteld, namelijk de kosten voor de tolken en vertalers.
Uit een schatting is gebleken dat nog 4 miljoen euro nodig is voor diverse andere uitgaven. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de financiering van de noodzakelijke onderzoeken of voor misschien nog meer vertalers. Volgens de schatting gaat het dus om 4 miljoen euro. Wij zijn buitengewoon snel tot overeenstemming gekomen over de verdeling daarvan onder de instellingen. De Raad moet 400.000 euro bekostigen, het Europees Parlement moet 1 miljoen euro ter beschikking stellen en de Commissie moet 2,6 miljoen euro betalen. Dit geld wordt via de aanvullende begroting direct in een fonds ondergebracht waarover de Conventie de beschikking krijgt.
Met de ondertekening van de interinstitutionele overeenkomst morgen hebben wij een regeling kunnen treffen in de discussie die mijns inziens buitengewoon veel transparantie biedt. Bij de opstelling van de begroting van de Conventie, bij iedere wijziging van deze begroting en bij de kwijting worden alledrie de instellingen betrokken, waarbij met name voor de kwijting de drie instellingen van tevoren hun toestemming moeten hebben gegeven. Het is daarbij van belang dat iedere instelling afzonderlijk zijn toestemming heeft verleend. Ze worden niet allemaal onder één noemer gevat waarbij vervolgens wordt bekeken wat de meerderheid heeft beslist.
Het is overduidelijk dat deze constructie buitengewoon uniek is en ik ben blij dat het Parlement dit in zijn ontwerpresolutie nogmaals benadrukt heeft. Ik wil onderstrepen dat het ook volledig in het belang van de Commissie is dat dit buitengewone karakter wordt benadrukt. De Conventie is uniek en uit de oplossing die wij nu gevonden hebben, blijkt dat het succes van deze Conventie voor alledrie de instellingen van belang is.
Naar mijn oordeel is een ding weer gebleken: tegen alle verwachtingen in hebben wij snel een goede oplossing gevonden. Het zal zeer goed zijn als morgen de interinstitutionele overeenkomst samen met het besluit over de gewijzigde en aanvullende begroting ondertekend kan worden. Samen met de Commissie begrotingscontrole en de Begrotingscommissie hebben wij dan in ieder geval een belangrijke bijdrage geleverd aan de voorwaarden voor het slagen van de werkzaamheden!

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Betrekkingen EU/Zuid-Kaukasus
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0028/2002) van de heer Gahrton, namens de Commissie buitenlandse zaken, rechten van de mens, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid over de betrekkingen van de Europese Unie met Zuid-Kaukasus, krachtens de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten (COM(1999)272 - C5-0116/1999 - 1999/2119(COS))

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, de Zuid-Kaukasus, dat wil zeggen Armenië, Azerbeidzjan en Georgië, is een regio om direct verliefd op te worden, met fantastische mensen en een fantastische natuur. Tegelijkertijd is het een gebied dat ook de beste vrienden tot wanhoop drijft. Alleen al de laatste weken hebben voorlopige resultaten van volkstellingen aangetoond dat Georgië en Armenië sinds hun zelfstandigheid ongeveer een miljoen inwoners hebben verloren. Er is nauwelijks een duidelijker bewijs denkbaar dat het post-sovjetbeleid in sociaal en economisch opzicht een totale mislukking is geworden.
De planeconomie van de sovjets is slechts voor een deel vervangen door een normale markteconomie. In plaats daarvan bloeit een omvangrijke corruptie, gebaseerd op loyaliteit aan de clan en de heerschappij van de maffia. Die rampzalige toestand heeft echter niet alleen interne oorzaken. In een studie van het Centre for European Policy Studies wordt de ontwikkeling in de jaren ' 90 beschreven als "partly a result of liberalisation caused by transition to a free market system".
De miserabele economische en sociale toestanden hebben de heersende politieke, culturele en nationale conflicten in het gebied verergerd. Helaas zijn er geen oplossingen in zicht voor de conflicten rond bijvoorbeeld Nagorno-Karabach, Zuid-Ossetië of Abchazië.
Af en toe komt er positief nieuws, bijvoorbeeld over de benoeming door president Sjevardnadze van een bemiddelaar uit Abchazië, die aanvaardbaar leek voor alle partijen, over regelmatige gesprekken tussen de presidenten Alijev en Kocharian over Nagorno-Karabach, of over het recente besluit van Turkije waardoor Armeniërs gemakkelijker een paspoort kunnen krijgen.
Even vaak komen er echter verontrustende berichten binnen, bijvoorbeeld over een escalatie van Georgische protesten aan de grens met Abchazië, over toegenomen spanning aan de grens tussen Georgië en Tsjetsjenië en over stopzetting van de Armeens-Azerbeidzjaanse gesprekken op presidentieel niveau na de ontmoeting op Key West in april vorig jaar. Tegen deze achtergrond is het niet overdreven te beweren dat de Zuid-Kaukasus een kruitvat is, dat elk moment kan ontploffen. Wat de risico' s nog verergert, is dat het gebied deel uitmaakt van het vervoersnet voor het gas- en olieveld van de Kaspische Zee en Centraal-Azië, en dat het in de buurt van Afghanistan ligt, hetgeen geleid heeft tot mededelingen dat leden van Al-Qaeda zich mogelijk in het grensgebied tussen Georgië en Rusland ophouden. Dit heeft er op zijn beurt toe geleid dat de Verenigde Staten troepen hebben gestuurd naar een land waar zich nog steeds Russische militaire bases bevinden.
De Zuid-Kaukasus kan als een testcase voor het vredesbeleid van de EU worden beschouwd. Tijdens de Top van Göteborg is een programma ter voorkoming van gewelddadige conflicten aangenomen. Een civiel vredeskorps zou een werktuig kunnen vormen voor een dergelijk preventief actieprogramma. Ik stel ook voor dat de EU een duidelijke strategie voor de Zuid-Kaukasus uitwerkt, waarin rekening wordt gehouden met ervaringen met het stabiliteitspact voor de Balkan. Met het oog hierop moet de aanwezigheid van de EU in de regio worden versterkt en uitgebreid met een volledige vertegenwoordiging in Jerevan en Bakoe, en niet zoals nu alleen in Tblisi.
De situatie op milieugebied in de Zuid-Kaukasus is alarmerend. De kerncentrale in Medzamor moet zoals afgesproken op zijn laatst in 2004 worden gesloten. In verband daarmee zijn natuurlijk alternatieve energiebronnen nodig. De EU zou hierbij kunnen helpen met haar expertise. De EU moet ook verder gaan met haar pogingen om regionale samenwerking op te zetten, vooral inzake de spoorlijn tussen Bakoe en Nachichevan.
Verreweg de meeste politici, intellectuelen en vertegenwoordigers van onafhankelijke volksbewegingen in de regio hebben duidelijk te kennen gegeven dat zij nauwer bij Europa betrokken willen worden. Dat gebeurt gedeeltelijk al doordat de drie staten lid zijn van de Raad van Europa. Tegelijkertijd hebben velen ook met nadruk de wens te kennen gegeven om lid te worden van de Europese Unie. Ik vind dat het Europees Parlement het duidelijke antwoord moet geven dat de landen van de Zuid-Kaukasus de mogelijkheid moeten hebben om op aanvraag lid te worden van de Europese Unie.
Wat de amendementen betreft, beveel ik aan om ze alle te steunen, met uitzondering van de amendementen 2, 14 en 16. Speciaal amendement 2 raad ik af, omdat steun daaraan een ongemotiveerde, radicale breuk zou betekenen met het sinds 1987 vastliggende standpunt van het Europese Parlement.
Ik ben mij ervan bewust dat er Armeense kringen zijn die de gebeurtenissen van 1915 trachten uit te buiten om het huidige beleid van Armenië te verontschuldigen. Uit het verslag blijkt echter dat ik mij hierdoor niet heb laten beïnvloeden. Dit verslag staat zeer kritisch tegenover de Armeense bezetting van Azerbeidzjaans grondgebied. Dat wil echter niet zeggen dat de geschiedenis hoeft te worden herschreven. Turkse rechtbanken hebben na de Eerste Wereldoorlog de hoofdverantwoordelijke, Enver Pacha, en vele anderen veroordeeld tot de zwaarste straf die de wet toestond, onder andere voor de massamoord op Armeniërs. Waarom men dit in Turkije 80 jaar later probeert te verdoezelen, is mij een raadsel.
Alle naties hebben historische lijken in de kast. Zij die dit erkennen en openlijk met het verleden afrekenen, dwingen respect af; zij die het verleden ontkennen en verbergen, roepen echter vooral verbijstering en ontgoocheling op.

Zacharakis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u allereerst van harte gelukwensen met uw verkiezing tot ondervoorzitter en u veel succes wensen bij uw voorzitterstaken. Ik wil eveneens de heer Gahrton van harte bedanken voor zijn uitstekende werk. Hij is erin geslaagd de fundamentele standpunten van de fracties over de verschillende vraagstukken tot uiting te brengen en onder een noemer te brengen. Ofschoon dit geen gemakkelijk karwei was, is er uiteindelijk een goed doorwrochte en evenwichtige tekst uit de bus gekomen waarin, onder meer ook dankzij de nuttige amendementen van de collega' s, een realistisch en objectief beeld wordt gegeven van de situatie in de Zuid-Kaukasus, van de problemen en vooruitzichten aldaar, en van de verschillende aspecten en parameters die de betrekkingen tussen de drie landen van dit gebied en de Europese Unie bepalen.
Men is algemeen van mening dat het Zuid-Kaukasisch gebied zeer belangrijk is voor Europa. De Europese Unie heeft dan ook met verschillende politieke en economische middelen uiting gegeven aan haar wil om de vooruitgang, de politieke stabiliteit en de rechtstaat in de onderhavige landen te bevorderen. Juist daarom is het mijns inziens wenselijk de Europese Unie een sterkere rol te geven in de totstandbrenging van een strategie voor de oplossing van de problemen in dit gebied. In een dergelijke strategie moet rekening worden gehouden met de bijzonderheden van de volkeren van dit gebied, met hun nationale en historische gevoeligheden, en moeten de buurlanden - met name Rusland, Iran en Turkije - worden aangemoedigd op opbouwende wijze bij te dragen aan de totstandkoming van vrede in de Zuid-Kaukakus.
Daarom wordt terecht in het verslag erop aangedrongen dat Turkije - dat bovendien een partnerschap heeft met de Europese Unie - beantwoordt aan zijn Europese ambities, een einde maakt aan het embargo tegen Armenië en een basis creëert voor de verzoening met dit land. Dit alles staat in paragraaf 15 van het verslag, dat ik de collega' s overigens van harte wil aanbevelen.
Een ongeveer even belangrijke rol zal Rusland moeten spelen. Rusland kan een soort katalysator zijn bij het voorkomen van conflicten in de Zuid-Kaukasus en bijdragen aan een oplossing voor het uiterst gevoelige energievraagstuk waar de landen in dit gebied als producenten of als consumenten bij betrokken zijn.
Tot slot moet de Europese Unie er mijns inziens voor zorgen dat haar aandacht voor het gebied van de Zuid-Kaukasus geen moment verslapt. Deze landen willen tot Europa horen en in alle sectoren nauw met de Europese Unie samenwerken en daar moet de EU actieve steun aan geven.

Volcic
Proficiat! Dit is een uitstekend en evenwichtig verslag van Per Gahrton. Daarin komt de wens tot uiting dat de Europese Unie haar aanwezigheid versterkt in een gebied dat een brug is tussen Azië en Europa. De Zuid-Kaukasus kan een kruispunt worden maar kan ook een kruitvat blijven. Er schijnt rust te heersen maar in feite broeien er spanningen die onder politiek geschikte omstandigheden tot uitbarsting kunnen komen. Het zou derhalve nuttig zijn de lont uit de historische polemiek tussen Turkije en Armenië te verwijderen. Pararaaf 15 sluit aan bij talrijke internationale opvattingen en hopelijk zal met de aanneming daarvan morgen een stap in de goede richting worden gezet. Als de meerderheid zich schaart achter de formule van de Commissie buitenlandse zaken kunnen wij de blik gericht houden op de toekomst en het verleden overlaten aan de historici.
Dit gebied kent niet alleen etnische en politieke problemen. Hier staan ook grote economische belangen op het spel. Er zijn conflicten rondom de exploitatie van de Kaspische Zee en er is nog geen definitieve route vastgesteld voor de oliepijpleidingen. Het beleid van Rusland leent zich bovendien voor chantage daar Rusland verschillende criteria toepast in elk van de drie landen evenals ten opzichte van de etnische minderheid. Naar het schijnt is de groep van Minsk van de OESO bezig met een studie over een nieuwe aanpak van het compromis met betrekking tot Nagorno-Karabach en de verschillende bezette gebieden. Laten wij het goede ervan hopen! De heer Gahrton heeft gelijk als hij aandringt op de benoeming van een speciale afgezant van de Europese Unie voor de Zuid-Kaukasus. Het zou bovendien nuttig zijn een conferentie te beleggen tussen de Zuid-Kaukasische landen en de Europese Unie. Daarmee zouden goede resultaten kunnen worden geboekt en duidelijk kunnen worden gemaakt welke weg de beste is: een stapsgewijze tactiek of een allesomvattende aanpak.

Schmidt, Olle
Mijnheer de Voorzitter, collega Gahrton en ik zijn het meestal oneens als het om de EU gaat. Het is daarom extra prettig dat ik vanavond de heer Gahrton kan prijzen om zijn in alle opzichten weloverwogen en uitstekende verslag over de Zuid-Kaukasus.
De EU moet zorgen voor een goed doordacht en duidelijk profiel voor deze zo belangrijke regio tussen Europa en Azië. We zijn op de hoogte van de belangrijke rol van Rusland, van zowel de mogelijkheden als de moeilijkheden op het gebied van olie, en van de steeds belangrijker rol van deze regio na de oorlog in Afghanistan.
Vandaag zijn vijf militaire adviseurs in Georgië aangekomen om het leger daar te trainen in terrorismebestrijding. De EU kan dienstdoen als actieve bemiddelaar. Belangrijke taken van de EU zijn het versterken van de democratische krachten en de burgermaatschappij en het bestrijden van de milieuproblemen.
Als een eerste belangrijke maatregel om de aanwezigheid van de EU in de regio te versterken, noemde de heer Gahrton het openen van delegaties in zowel Azerbeidzjan als Armenië, maar er is ook extra financiële steun van de EU voor de regio nodig. Mijnheer de Voorzitter, Per Gahrton en ik zijn het eens: méér EU, ook in Zuid-Kaukasië!

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, wij kunnen ons oprecht verheugen over het verslag van onze collega Per Gahrton omdat hierin mogelijkheden worden geschetst voor de drie republieken van de Zuid-Kaukasus om een einde te maken aan de regionale conflicten en oorlogen, en de weg van duurzame vrede in te slaan die alle partijen en hun volkeren zozeer wensen. Wij hebben de politieke plicht om deze landen te helpen dit doel te bereiken. Uit de overwegingen en voorstellen die in het verslag verwoord staan wordt duidelijk welke diplomatieke perspectieven er bestaan en welke rol de Europese Unie kan spelen. Het gaat hier niet alleen om mooie woorden. De Raad van Europa heeft zijn deuren voor deze drie zusterrepublieken van de Zuid-Kaukasus - elkaars vijanden of vrienden - opengesteld en dankzij de discussies en uitwisselingen die binnen de Raad van Europa hebben plaatsgevonden, konden er al heel wat spanningen worden weggenomen. In deze wachtkamer van Europa moeten deze landen nieuwe mogelijkheden krijgen om toenadering tot de Europese familie te zoeken, zodat de Unie uiteindelijk in staat zal zijn om de eeuwenoude spanningen tussen deze landen weg te nemen. De Unie is hiertoe verplicht, want de wereld - ons continent in het bijzonder - wordt steeds interdependenter. Na het bekende olievraagstuk is nu ook het watervraagstuk een zeer strategische kwestie voor deze regio geworden. Tot slot moet de Unie deze landen haar hulp aanbieden om te voorkomen dat de dreiging van de centrale van Metsamor uitmondt in een ongeluk.

Camre
Mijnheer de Voorzitter, het verslag bevat een groot aantal goede voornemens met betrekking tot de Zuid-Kaukasus, een gebied dat zonder twijfel instabiel en problematisch genoemd mag worden. Europa heeft er natuurlijk belang bij dat de conflicten in dit gebied worden opgelost, maar ik twijfel er eerlijk gezegd aan of de EU wel zo' n grote rol in dit gebied kan spelen als dit verslag nastreeft. Ook al wordt het EU-lidmaatschap van deze landen alleen maar als een mogelijkheid voor de lange termijn genoemd, toch wijs ik er met nadruk op dat deze landen geen vanzelfsprekende kandidaat-lidstaten zijn. Alle mooie woorden zijn waarschijnlijk niet voldoende om de grote problemen in dit gebied op te lossen, en ik ben zo vrij te betwijfelen of de Commissie in staat is om de gewenste veranderingen door te voeren.
Ik wil graag een paar opmerkingen maken over amendement 2 op punt 15. Ik vind het verstandig dat de heer Duff een formulering voorstelt waarin alleen gesproken wordt over het bijleggen van historische onenigheden. Ik wil de collega' s daarom oproepen om voor het amendement te stemmen. Gebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog, die noch de Britse noch de Amerikaanse regering na de destijds uitgevoerde onderzoeken als volkerenmoord kon karakteriseren, kunnen niet worden omschreven zoals dat gebeurt in punt 15 van het verslag. Een dergelijke formulering levert niets op. Op deze manier ontstaat er geen normalisering van economische en diplomatieke betrekkingen. Het klopt dat de landsgrens tussen Turkije en Armenië gesloten is, maar er is geen sprake van een blokkade in de gewone zin van het woord. Er zijn luchtverbindingen tussen deze landen, en Armeense burgers kunnen gewoon naar Turkije reizen. De sluiting van verbindingen via het spoor en over de weg is een gevolg van de nog onopgeloste situatie op politiek en diplomatiek gebied. Wat de EU kan doen, is zich inspannen voor onderhandelingen over een gezamenlijke oplossing van de kwesties die de twee landen verdeeld houden. Dat vereist een weloverwogen en diplomatieke aanpak. Het is niet bevorderlijk voor een oplossing als het Europees Parlement gebeurtenissen uit een ver verleden veroordeelt. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten zal voor het verslag stemmen, op voorwaarde dat amendement 2 op punt 15 wordt aangenomen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, aan de zuidelijke Kaukasus bewaar ik sterke persoonlijke herinneringen. Ruim tien jaar geleden volgde ik daar als journalist het dekolonisatieproces van de Sovjet-Unie. De gastvrijheid en hartelijkheid van de lokale bevolking zijn mij altijd bijgebleven. Tegelijkertijd echter verduisterden interetnische conflicten de staatkundige toekomst van de drie Transkaukasische republieken. De spoedige, gewapende escalatie van deze conflicten belasten de gehele regio tot op vandaag. Denk bijvoorbeeld aan de explosieve crisishaarden Abchazië en Nagorny-Karabach.
Collega Gahrton heeft die schier onontwarbare Kaukasische kluwen van conflicten proberen te ontrafelen. Doel daarvan is het verstrekken van concrete aanbevelingen voor een constructieve Europese bijdrage aan de pacificatie én wederopbouw van de regio. Met name wil ik zijn oproep om voorrang te verlenen aan Europese steun bij de fundering van de rechtsstaat in Georgië, Armenië en Azerbeidzjan onderstrepen. Een westerse Kaukasoloog zei mij gisteren dat op dit belangwekkende punt meer coördinatie tussen de lidstaten en de Europese instellingen geboden is. Wellicht kan de Commissie mij zeggen of zij deze zorg deelt.
Mijnheer de Voorzitter, meer nog dan de ontwerpresolutie prikkelde mij de toelichting van het verslag-Gahrton tot tegenspraak. Laat ik er twee controversiële punten uitlichten. Gahrton's analyse en interpretatie van de postcommunistische sociaal-economische ineenstorting van de Transkaukasische republieken negeert de erfenis van de sovjeteconomie, alsmede de karikatuur die inheemse machthebbers van het privatiseringsproces maakten. Voorts laat de rapporteur zich zeer negatief uit over de rol van de Verenigde Staten in de regio. Of de staten aldaar juist van die kant "neokolonialisme" te duchten hebben of zouden moeten duchten, durf ik tebetwijfelen.
Intussen spreekt mij de idee van een "Organisatie voor Economische Samenwerking in de Zuid-Kaukasus" bijzonder aan. Een praktische stap om wederzijds vertrouwen te kweken, het proces van regionale economische desintegratie te keren en een transnationaal infrastructuursysteem te herscheppen. Huidige Europese hulpprojecten als Traceca en Inogate sluiten daar uitstekend op aan en, wat meer is, bewijzen de waarde van deze Europese inspanningen in de zuidelijke Kaukasus.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij bijzonder veel genoegen dat u daar zo hoog bent neergestreken. Mevrouw de commissaris, waarde collega' s, ik wil rapporteur Per Gahrton bedanken voor zijn herhaalde pogingen om dit verslag op een acceptabel niveau te krijgen. Als ik mij niet vergis heeft hij ons in zijn inleiding heel duidelijk in herinnering gebracht dat wij ons doel nog lang niet bereikt hebben. Zoals de rapporteur heeft aangegeven is de Zuid-Kaukasus een kruitvat, om van de Noord-Kaukasus maar niet te spreken! In de Zuid-Kaukasus zijn er nog heel wat kwesties die moeten worden opgelost, of het nu gaat om Abchazië, Nagorno-Karabach, Zuid-Ossetië of Adjarië. Al deze kwesties zijn al jaren oud. Gedurende de overgangsperiode van dertien jaar waarin deze landen het communisme hebben afgezworen en de weg van de democratie zijn ingeslagen, heeft de Europese Unie een miljard euro in de regio geïnvesteerd. Ik geloof niet dat we kunnen stellen dat het beleid dat Europa in de regio heeft gevoerd een groot succes kan worden genoemd.
De heer Gahrton heeft terecht aangegeven dat het hier met name gaat om het perspectief dat deze landen wordt geboden. De Raad en met name de Commissie weigeren deze landen ieder politiek perspectief te bieden en schijnen niet in overweging te willen nemen dat het enige criterium van verbondenheid met de Europese Unie kan bestaan uit het feit dat de burgers van een land zichzelf Europees voelen. Wij hebben dus geen enkele reden om ze dit Europese perspectief te ontzeggen, zoals wij nu op iedere denkbare wijze doen.
Er is nog een ander zeer ernstig probleem waarvoor voorzitter Prodi in eerste instantie verantwoordelijk is, namelijk dat de fundamentele belangen van de Europese Unie niet in overweging worden genomen. Ik doel hierbij op de overeenkomsten die maand-in-maand-uit en jaar-in-jaar-uit zijn ondertekend met de Russische Federatie. Alle pijpleidingen naar Rusland moeten via Polen worden aangelegd. Iedere aanvoer van energie via de Kaukasus is onmogelijk. Zonder de Amerikanen zou zelfs de kleine pijpleiding die via Azerbeidzjan en Georgië is aangelegd, onmogelijk zijn geweest. De politiek bevordert hier dus de afhankelijkheid in plaats van de interdependentie. Uiteraard gelooft commissaris Poul Nielson dat de Kaukasus een regio is die qua bevolking vergelijkbaar is met Groenland of Antarctica, maar dat is niet zo. De Commissie vergeet dat de Kaukasus de toegang vormt tot Centraal-Azië, dat als de belangrijke energieleverancier van de toekomst kan worden gezien. Dit is dus het perspectief dat de Commissie en de Raad ons bieden. Het Parlement zou de Commissie kunnen verzoeken om een sterk politiek signaal af te geven door deze drie landen uit te nodigen kandidaat-lidstaat van de Europese Unie te worden en over tien jaar toe te treden tot de Unie. Als deze landen dit perspectief wordt geboden, twijfel ik er niet aan dat ze over tien jaar klaar zullen zijn voor de toetreding. Nu is de Kaukasus echter nog het kruitvat waarover Per Gahrton sprak, en dit kruitvat zal waarschijnlijk nog vele malen tot ontploffing komen.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, de delegatie van het Europees Parlement voor de drie landen Armenië, Azerbeidzjan en Georgië is de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijk veiligheid en defensiebeleid zeer dankbaar voor het feit dat wij vandaag aan de hand ven het verslag-Gahrton een diepgaand debat over de Zuid-Kaukasus kunnen voeren. Deze regio aan de grens met Europa kent een grote verscheidenheid aan culturele en christelijke tradities. Ze is voor Europa de poort naar Azië. De Europese Unie heeft met het initiatief van de trojka en het bezoek aan de Zuid-Kaukasus een belangrijke stap gezet, maar de ontwikkelingen verlopen nog te langzaam. Zuidoost-Europa moet zijn opgeschrikt door het bericht dat Rusland vermoedt dat er in Georgië strijders van Al-Qaeda zitten en heeft aangekondigd zijn acties tot Georgië uit te breiden. Georgië daarentegen hoopt op de steun van de VS die intussen wel op gang gekomen is. Maar waar blijft Europa?
Wij hebben na 11 september in het Europees Parlement in Straatsburg over deze kwestie gediscussieerd. Toen hebben wij onze zorgen geuit over de eventuele moeilijkheden als daar iets staat te gebeuren. Helaas ziet het ernaar uit dat onze zorgen terecht waren, want de huidige ontwikkelingen daar zijn dramatisch.
De Zuid-Kaukasus heeft het in de afgelopen eeuwen altijd zeer zwaar te verduren gehad en nu, in het jaar 2002, moet het toch eindelijk mogelijk zijn deze gebieden te stabiliseren en de bevolking daar een toekomst, vrede en een zekere mate van welstand te kunnen bieden. Alledrie de landen doen hun best democratische structuren op te bouwen en onafhankelijk te worden van hun oppermachtige buurlanden. In twee landen zijn echter nog steeds Russische troepen aanwezig. Azerbeidzjan is weliswaar bevrijd, maar een deel van het land is onbereikbaar via Armenië. Dit zijn zaken waarover de bevolking zich niet alleen zorgen maakt, maar die ook tot het ontstaan van agressie kunnen leiden. Daarom wil ik de commissaris erop wijzen dat olie daar een doorslaggevende rol kan spelen. Ik hoop dat er geen situatie zal onstaan waarin alleen de VS en Rusland hun belangen in die regio verdedigen. Ik hoop dat de Europeanen niet alleen tot actie overgaan, maar er ook daadwerkelijk voor zorgen dat er in deze landen stabiele ontwikkelingen gaan plaatsvinden. Deze landen doen immers hun best een democratie op te bouwen, maar dat kost veel moeite. Als corruptie en criminaliteit in die landen de overhand krijgen, gaat de bevolking een ondraaglijke toekomst tegemoet. Wij hebben daarom als Europeanen de zware taak er zo snel mogelijk alles aan te doen een positieve bijdrage te leveren aan de oplossing van dit conflict, zodat deze landen een goede toekomst tegemoet gaan.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft een indrukwekkend verslag gepresenteerd waarin duidelijk wordt dat de Zuid-Kaukasische landen van groot belang zijn voor de Europese veiligheid. Dat heeft vooral te maken met de daar waarschijnlijk aanwezige fossiele brandstoffen, energiereserves en hun strategische positie als doorvoerland voor olie en gas. Ze zijn daardoor interessant voor de wereld en dat is voor hen een vloek en een zegen tegelijk. Nu moeten de sociale en economische ontwikkelingen in deze landen dringend gestimuleerd worden. Daarom lijken mij de door de EU ingezette middelen bij lange na niet voldoende.
Natuurlijk moeten wij een nauwere band van deze landen met de Europese Unie nastreven. De EU moet daarbij blijven hameren op de naleving van de reeds gesloten overeenkomsten, zoals de sluiting van de kerncentrale in Armenië. Met betrekking tot het historisch conflict tussen Turkije en Armenië, moeten wij voorkomen dat er van de EU verwacht wordt dat zij als scheidsrechter in dit conflict gaat optreden.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil hier wijzen op de kans en het belang van paragraaf 15 van de resolutie waarover wij ons in de plenaire vergadering moeten uitspreken en waarin Turkije wordt verzocht voorwaarden te scheppen voor verzoening met Armenië. Zoals iedereen hier weet is deze verzoening een zeer belangrijke voorwaarde voor vrede in Trans-Kaukasië. De internationale gemeenschap mag van Turkije, een belangrijk land, verwachten dat het zich verantwoordelijk opstelt met betrekking tot dit belangrijke vraagstuk. Niemand begrijpt waarom de Turkse regering iedere dialoog weigert en zich stelselmatig vijandig opstelt jegens zijn kleine buurland in het noorden. Turkije houdt zo immers het aanknopen van de diplomatieke betrekkingen met dit land tegen en handhaaft de strikte, desastreuze blokkade die het sinds 1993 tegen Armenië voert. Deze blokkade moet onvoorwaardelijk worden opgeheven, dat wil zeggen dat Turkije hieraan niet de eis mag koppelen dat Armenië moet afzien van zijn legitieme verzoek om internationale erkenning van de volkerenmoord waarvan de Armeense burgers het slachtoffer zijn geworden. Turkije moet in navolging van bijvoorbeeld Duitsland afzien van iedere eis tot revisionisme. Alleen dan kan Turkije zich daadwerkelijk met zijn buurland Armenië verzoenen en kan er een duurzame vorm van vrede in de Zuid-Kaukasus worden bewerkstelligd. Om die reden, mijnheer de Voorzitter, zullen wij paragraaf 15 van de ontwerpresolutie steunen.

De Palacio
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Ik ben uiterst verheugd over het verslag van de heer Gahrton, dat een zinvolle bijdrage vormt tot de huidige discussie over Armenië, Georgië en Azerbeidzjan. Deze drie landen, die lid zijn van de Raad van Europa, hebben het politieke en economische ontwikkelingsniveau dat zij nastreven en dat wij hun toewensen nog niet bereikt.
De conflicten in Nagorno-Karabach, Abchazië en Zuid-Ossetië vormen de belangrijkste bedreiging van de stabiliteit en de ontwikkeling van deze regio en de omringende gebieden. Deze conflicten die momenteel zijn bekoeld, kunnen ieder ogenblik weer in alle hevigheid losbarsten, en derhalve deel ik de opvatting van de heer Gahrton dat de Europese Unie alles in het werk moet stellen om deze problemen te helpen oplossen met het oog op de bevordering van vrede en ontwikkeling in deze regio.
Er is al heel wat gebeurd op dit gebied en daarom zou ik alvorens te willen ingaan op de voornaamste punten van het verslag een korte toelichting willen geven op de stand van onze betrekkingen met de Zuid-Kaukasus.
De samenwerkingsovereenkomsten die met elk van de drie landen zijn gesloten vormen een unieke basis voor de samenwerking op een groot aantal gebieden, van de politieke dialoog, handel en investeringen tot de betrekkingen met het maatschappelijk middenveld. De uitvoering van deze overeenkomsten, die in 1999 van kracht zijn geworden, verloopt steeds soepeler.
Anderzijds verlenen wij nog steeds aanzienlijke steun aan Armenië, Georgië en Azerbeidzjan. Zo hebben deze landen sinds hun onafhankelijkheid in 1991 ongeveer 1 miljard euro van de Europese Unie ontvangen.
Afgelopen jaar heeft de Europese Unie de regio duidelijk gemaakt dat zij meer wenst bij te dragen tot de voorkoming en het oplossen van conflicten en de wederopbouw. In februari 2001 heeft de eerste ministeriële trojka van de Unie deze boodschap aan de regio overgebracht, en een en ander is in de conclusies van de Raad Algemene Zaken van 26 februari bekrachtigd.
In een gezamenlijke verklaring die is aangenomen tijdens de vergaderingen van de Samenwerkingsraad van oktober 2001 hebben de drie landen zich uiterst voldaan getoond over deze voornemens van de Unie.
De heer Gahrton heeft naar een aantal instrumenten verwezen waarvan wij ten aanzien van andere gebieden gebruik maken en stelt voor deze ook in de zuidelijke Kaukasus toe te passen: gezamenlijke strategie, stabiliteitspact, speciale afgevaardigde en andere vraagstukken.
Wij zijn ons ervan bewust dat er grenzen zijn aan wat wij kunnen doen, maar zullen onderzoeken hoever wij kunnen gaan en welke nieuwe financiële behoeften hieruit zullen voortvloeien.
In plaats van nieuwe instrumenten te creëren, zouden wij ons erop moeten concentreren de reeds bestaande instrumenten optimaal te benutten. In dit verband zou ik drie aspecten van onze overwegingen onder de aandacht willen brengen: de politieke wil van de betrokkenen is de conditio sine qua non voor vooruitgang. In de huidige situatie is het van het allergrootste belang dat wij onze inspanningen om bij te dragen tot de totstandbrenging van compromissen, vooral door de politieke dialoog, zo ver mogelijk opvoeren. Er zullen moeilijke beslissingen moeten worden genomen en er dient een compromiscultuur in de Zuid-Kaukasus te worden ontwikkeld.
Ten tweede dient de Europese Unie, wil zij een maximale bijdrage tot het oplossen van conflicten leveren, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid verder te verdiepen en zich sterker in te zetten in het kader van de maatregelen voor het oplossen van conflicten. Hier verwijs ik in het bijzonder naar de Minsk Groep van de OVSE voor Nagorno- Karabach, de groep Vrienden van de secretaris-generaal van Abchazië en de gemeenschappelijke controlecommissie voor Zuid-Ossetië.
Wij hebben de afgelopen tijd vooruitgang geboekt. De Europese Unie neemt sinds vorig jaar deel aan de activiteiten van de controlecommissie voor Zuid-Ossetië, maar er dient nog veel te gebeuren voordat de stem van de Unie in bepaalde bemiddelingsgremia wordt gehoord.
Ten derde dienen wij ervoor te zorgen dat de Zuid-Kaukasus definitief wordt opgenomen in de agenda van onze betrekkingen met de voornaamste landen die belangen in de regio hebben, zoals Rusland, Turkije, Iran en de Verenigde Staten. En dit is, zoals door sommige sprekers hier in het Parlement al gezegd is, ook in ons eigen belang, onder andere met het oog op de energievoorziening.
Tot besluit zou ik erop willen wijzen dat er geen simpel en gemakkelijk antwoord is te geven op de vraag hoe de betrekkingen tussen de Unie en de Zuid-Kaukasus kunnen worden verbeterd. In het verslag-Gahrton wordt geheel ten juiste benadrukt dat wij geduldig verschillende parallelle wegen moeten bewandelen, waarmee naar verwachting veel tijd gemoeid zal zijn en waarbij moet worden uitgegaan van de beschikbare middelen en van de vorig jaar geboekte vooruitgang. De Commissie is voornemens naar nieuwe oplossingen te zoeken om de vrede en de ontwikkeling in de zuidelijke Kaukasus te bevorderen.
Dames en heren, ik zou u eraan willen herinneren dat de opbouw van Europa op een gegeven moment zijn grenzen bereikt en dat wij wat betreft de geografische nabijheid en de historische achtergrond uiterst nauwe banden hebben met bijvoorbeeld Marokko en Algerije of de andere landen in het Middellandse Zeegebied.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Effecten van het vervoer op de gezondheid
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0014/2002) van mevrouw Lucas, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de effecten van het vervoer op de gezondheid (2001/2067(INI))

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd dat ik mijn verslag vanavond tijdens de plenaire zitting kan inleiden. Zoals mijn collega' s zich zullen herinneren is dit een initiatiefverslag en aanvankelijk bestond er in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme enige bezorgdheid dat vervoer en gezondheid wellicht een veel te breed onderwerp voor een verslag zou zijn. Wij waren het erover eens dat wij zeer duidelijk prioriteiten zouden moeten stellen, wilde het verslag enig nut hebben.
Daarom heb ik mij in dit verslag beperkt tot slechts twee hoofdpunten: lacunes in de bestaande wetgeving en de vraag waar extra werk daadwerkelijk toegevoegde waarde kan opleveren. In de eerste plaats heb ik voorgesteld een evaluatie op sanitaire gevolgen te introduceren voor alle belangrijke vervoersprojecten en -maatregelen van de EU. Dit is mogelijkerwijs het op één na belangrijkste initiatief dat kan bijdragen tot de integratie van beleid inzake vervoer en gezondheid en tot het minimaliseren van de negatieve effecten van vervoer op de gezondheid. De tweede maatregel die ik voorstelde was het bevorderen van fietsen en lopen, rekening houdend met het subsidiariteitsbeginsel. Dit zou een enorme invloed hebben op het maximaliseren van de positieve effecten van het vervoersbeleid op de gezondheid.
Om aan te geven waarom het dringend noodzakelijk is maatregelen te treffen, beschrijf ik in mijn verslag een aantal van de belangrijkste, door de toename in vervoer veroorzaakte negatieve gezondheidseffecten, zoals luchtvervuiling, lawaai en gebrek aan lichaamsbeweging. Zo is vervoer inmiddels de belangrijkste bron van luchtvervuiling in stedelijke gebieden en ondanks de verbetering van de luchtkwaliteit in Europa in de afgelopen tien jaar, wordt nog altijd bijna 90% van de bevolking in steden blootgesteld aan zwevende deeltjes in de lucht, NO2, benzeen en ozon. Deze kunnen de ademhalingsfuncties aantasten en leiden tot andere gezondheidsproblemen en ziekten, zoals kanker en hart- en vaataandoeningen.
Hoewel voertuigen relatief minder vervuilend zijn geworden, wordt het effect daarvan over het geheel genomen teniet gedaan door het groeiende aantal voertuigen in combinatie met de stijging van het aantal en de duur van de verplaatsingen. Het belang hiervan is gebleken uit een recente studie, die aan het licht heeft gebracht dat inmiddels meer dodelijke slachtoffers vallen als gevolg van luchtvervuiling dan door verkeersongevallen.
Dit debat wordt ook precies op het juiste moment gevoerd. Zeer recentelijk is uit onderzoek van wetenschappers in Californië gebleken dat uitlaatgassen van auto' s niet alleen astma kunnen verergeren bij mensen die daar al aan lijden, maar dat zij daadwerkelijk astma kunnen veroorzaken. Nieuw onderzoek in het Verenigd Koninkrijk, dat ten dele is gefinancierd door de Britse regering, wijst uit dat kinderen meer moeite hebben met ademen naarmate zij dichter bij hoofdwegen wonen.
Laat ik hier toelichten op welke wijze de twee prioritaire terreinen zijn vastgesteld. Wat de evaluatie op sanitaire gevolgen betreft, blijkt duidelijk uit alle relevante literatuur dat gezondheidskwesties nog altijd niet voldoende geïntegreerd zijn in het vervoersbeleid op EU-niveau. Het meest recent en het meest duidelijk is dit naar voren gekomen in een vorig jaar januari uitgebracht syntheseverslag van de Wereldgezondheidsorganisatie en de Economische Commissie voor Europa van de VN. Op verzoek van Europese ministers werd in dit verslag een overzicht gegeven van de relevante bestaande overeenkomsten en werden verdere aanbevelingen gedaan. Hun eensgezinde conclusie luidde dat "de grootste tekortkoming het ontbreken van een overkoepelende strategie is, die het beleid en de wetgeving inzake vervoer, milieu en gezondheid zou bundelen en tot synergieën zou leiden". Daarnaast zij wij op grond van het EG-Verdrag verplicht deze gebieden beter te integreren. Na een aantal deskundigen te hebben geraadpleegd, ben ik tot de conclusie gekomen dat voor alle belangrijke vervoerprojecten en -maatregelen van de Europese Unie evaluaties op sanitaire gevolgen geïntroduceerd dienen te worden, teneinde een beter inzicht te krijgen in de potentiële negatieve en positieve effecten op de gezondheid van de diverse voorstellen.
Het zou uiterst zinvol zijn deze evaluaties te integreren in de strategische milieuevaluaties. Dit voorstel is in feite een aanvulling op en een verdere uitwerking van ideeën in het huidige voorstel van de Commissie voor een nieuw communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid. Mijn voorstel is dat, wat vervoer en gezondheid betreft, deze belofte nu op zo kort mogelijke termijn in daden wordt omgezet.
Volgens sommigen is deze methodologie nog niet klaar om te worden toegepast. Ik bestrijd dat ten zeerste. Alhoewel deze methodologie, net als alle methodologieën, nog in ontwikkeling is, is er voldoende kennis om te beginnen met de toepassing ervan. Laat daarover geen misverstand bestaan.
Het tweede gebied waarop ik mij in mijn verslag concentreer is de bevordering van fietsen en lopen, met inachtneming van de beginselen van subsidiariteit. Ik doe een aantal voorstellen om die in de EU te helpen bevorderen. Ik wil echter tot besluit nog even terugkomen op een door de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten ingediend amendement als gevolg waarvan de evaluatie op sanitaire gevolgen pas in 2004 van start zou gaan. Ik betreur dat dit amendement is ingediend, aangezien de methodologieën voorhanden zijn om nú met dit proces te beginnen. Het is werkelijk niet nodig om te wachten tot de Commissie over drie jaar slechts voorstellen ter tafel legt. Om die reden dien ik een mondeling amendement in dat beoogt de evaluatie te vervroegen van 2004 naar 2003. Naar ik begrepen heb stemt de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten daarmee in en ik hoop van harte dat de overige fracties dit amendement eveneens zullen steunen.
Er moet op dit gebied dringend actie worden ondernomen. Als wij niet bereid zijn gezondheidskwesties een belangrijke plaats te geven in ons vervoersbeleid, zullen onze kinderen ons gebrek aan daadkracht betalen met hun gezondheid en in toenemende mate met hun leven.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de ondervoorzitter, geachte dames en heren, verkeerskwesties hebben ook met de volksgezondheid te maken. Verkeersdeelnemers krijgen ongelukken, ondervinden stress als ze in de file staan en hebben last van het verkeerslawaai, de uitlaatgassen en nog veel meer. Dat geldt voor de stad, maar ook voor het platteland en zelfs voor een hele lidstaat, zoals wij in Oostenrijk zien met betrekking tot de belastingen door het transitverkeer. Het is daarom verstandig en zelfs noodzakelijk de gevolgen van het verkeer op de gezondheid te onderzoeken, te beoordelen en daaruit de conclusies te trekken.
Het verslag van mevrouw Lucas is daarom zeer welkom. Wij moeten haar met name danken voor haar bereidwilligheid met alle fracties - met name de Fractie van de Europese Volkspartij - tot verstandige compromissen te komen. De tekst die wij morgen naar ik aanneem met een betrekkelijk grote meerderheid zullen aannemen is veeleisend en bescheiden tegelijk en daardoor ook serieus. Wij willen dat de Commissie professionele analyses doet en vervolgens op basis van wetenschappelijke gegevens alleen waar nodig passende wetgevingsvoorstellen doet.
Als dat voor een deel zoals ook in het mondeling amendement van mevrouw Petersen wordt voorgesteld nog voor eind 2003 gerealiseerd kan worden, zijn wij daar alleen maar blij om. Wij willen dat graag onderschrijven. Wij zien het werk van de Commissie en van onze ondervoorzitter, mevrouw de Palacio, vol verwachting tegemoet.

Hedkvist Petersen
Mijnheer de Voorzitter, collega' s, mevrouw de commissaris, ik wil mijn dank uitspreken voor het goede verslag en voor de goede samenwerking tijdens het opstellen ervan. De leden van mijn fractie hebben er wezenlijk toe bijgedragen dat er een goed eindproduct tot stand kon komen.
Goed functionerend vervoer is van cruciaal belang voor onze economie, vooral voor regio' s die in de periferie van Europa liggen. Tegelijkertijd moeten wij, die afhankelijk zijn van zowel personenvervoer als goederenvervoer, het recht hebben om onszelf of onze goederen te verplaatsen zonder dat de volksgezondheid wordt aangetast door luchtverontreiniging en lawaai. We moeten ons dus inspannen voor een samenspel tussen vervoer en volksgezondheid, en we moeten het Verdrag toepassen, waarin staat dat bij elk beleid van de Unie een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid moet worden verzekerd.
Wij steunen het voorstel inzake studies naar de gezondheidseffecten van vervoersprojecten en vervoersmilieus. Daar zijn vele goede voorbeelden van, waarvan wij in de toekomst gebruik kunnen maken. Ik roep de Commissie op dit ook te doen.
Fietsers en voetgangers moeten zich veilig en snel kunnen vervoeren. Auto' s moeten zo worden ontworpen dat ze bij een botsing met voetgangers zo min mogelijk letsel toebrengen. Bovendien moeten wij goede fiets- en wandelpaden in de diverse gemeenten en regio' s in de lidstaten ten voorbeeld stellen aan de rest van de Unie. Van die voorbeelden moeten wij bij het opstellen van ons beleid gebruikmaken.
Verder wil ik mijn steun betuigen aan het mondelinge compromisvoorstel dat de rapporteur heeft ingediend. Ik hoop dat wij een goed besluit zullen nemen.

De Palacio
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Dames en heren, het Parlement heeft het initiatief genomen voor het opstellen van een verslag over de effecten van het vervoer op de gezondheid. Dit is geen makkelijke taak en ik zou de rapporteur voor dit verslag, mevrouw Lucas, voor haar inzet willen bedanken.
Het Witboek "Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen" stelt de burger, de consument, in het middelpunt van ons beleid.
Eén van onze doelstellingen bestaat er simpelweg in het aantal dodelijke ongevallen op onze wegen tot het jaar 2010 met de helft te verlagen; dit zou betekenen dat er in deze periode geen 40.000, maar "slechts" 20.000 slachtoffers vallen.
Ik zou er hier aan willen herinneren dat wij de afgelopen tijd een aantal maatregelen hebben genomen om de vervoersveiligheid te verhogen. Dit betreft bijvoorbeeld de onlangs goedgekeurde richtlijn inzake de werktijden voor het wegvervoer, die duidelijke gevolgen zal hebben voor de veiligheid.
Daarnaast heeft de Commissie het Parlement verschillende concrete maatregelen voorgesteld - en binnenkort zullen er nog meer volgen - die ook allemaal dit doel beogen: de wijziging van de verordening inzake rij- en rusttijden, de invoering van snelheidsbeperkers in kleine vrachtwagens, het verplichte gebruik van veiligheidsgordels in alle voertuigen (concreet ook in bussen) of de invoering van de digitale tachograaf.
Het tweede element is de verontreiniging door het vervoer. Aangaande de uitstoot van verontreinigende stoffen door motorvoertuigen en de door hen veroorzaakte geluidshinder is dankzij de Europese normen in de loop van luttele jaren wezenlijke vooruitgang geboekt, maar er zijn nog meer verbeteringen mogelijk.
De Commissie heeft in haar zesde actieprogramma voor het milieu een ambitieuze strategie ter bestrijding van de luchtverontreiniging en de negatieve gevolgen hiervan op stapel gezet, namelijk het CAFE-programma (Clean Air for Europe) betreffende de luchtkwaliteit.
Met het oog op de toekomst dient een aantal initiatieven te worden genomen waarvan ik de twee belangrijkste zou willen noemen. Het eerste, dat in mijn ogen een essentiële rol speelt, is de vervanging tegen het jaar 2020 van 20% van de klassieke brandstoffen door alternatieve schonere brandstoffen - biobrandstoffen of zelfs waterstof. Ten aanzien van de biobrandstoffen is voor het jaar 2010 een ambitieuze voorlopige doelstelling van 5,75% van de in de Europese Unie verbruikte brandstoffen vastgelegd.
Het tweede initiatief heeft betrekking op steun aan Europese steden die een ambitieuze strategie van duurzame mobiliteit ten uitvoer leggen. Het gaat hier om het van 50 miljoen euro voorziene Civitas-project, dat tot doel heeft steden bij te staan die het voortouw nemen bij de bevordering van een rationeler gebruik van de auto ten gunste van een betere benutting van het openbaar vervoer evenals hiermee gepaard gaande initiatieven ter stimulering van het gebruik van de fiets en verplaatsing te voet.
Onderzoek naar de effecten van het vervoer op de gezondheid is in mijn ogen van groot belang. De Commissie heeft reeds stappen ondernomen om de ontwikkeling van de methoden ter evaluatie van de gezondheidseffecten en de toepassing hiervan in communautair verband te bevorderen.
In het licht van de noodzakelijke perfectionering van de methoden en de verwezenlijking van proefprojecten, zullen uit hoofde van het nieuwe actieprogramma op gezondheidsgebied financiële middelen worden uitgetrokken om de evaluatiemethoden betreffende de gezondheidseffecten te ontwikkelen en te testen. Dit programma wordt momenteel door het Parlement en de Raad behandeld - de rapporteur voor het Parlement is de heer Trakatellis - en zal hopelijk binnenkort van kracht worden.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb aan de hand van een paar voorbeelden trachten duidelijk te maken op welke wijze wij in ons vervoerbeleid rekening houden met de gezondheidsaspecten, zonder evenwel aanspraak te willen maken op volledigheid. Zo heb ik het bijvoorbeeld niet gehad over alle inspanningen die de Commissie doet op het vlak van het luchtvervoer en de gezondheid. Naast het initiatief dat is gericht op de luchtvaartmaatschappijen werkt zij ook met deze ondernemingen samen juist om de gezondheid van de passagiers te waarborgen. Dit doen wij binnen de grenzen van onze bevoegdheden en de ons ter beschikking staande middelen en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel.
De Commissie staat open voor alle voorstellen van het Parlement.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
De stemming vindt donderdag om 11.00 plaats.
Het debat is gesloten.

Loonkostenindex
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0461/2001) van de heer Mayol i Raynal, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de loonkostenindex (COM(2001) 418 - C5-0348/2001 - 2001/0166(COD)).
Het woord wordt gevoerd door de heer Mayol i Raynal.

Mayol i Raynal
Mijnheer de Voorzitter, het is aan mij om u namens de Economische en Monetaire Commissie een voorstel voor een verordening betreffende de loonkostenindex te presenteren. Dit voorstel is gebaseerd op artikel 285 van het Verdrag. Deze nieuwe bepaling is met het Verdrag van Amsterdam van kracht geworden en stelt dat "de Raad volgens de procedure van artikel 251 maatregelen aanneemt voor de opstelling van statistieken wanneer zulks voor de vervulling van de taken van de Gemeenschap nodig is" . Voorts lezen we in dit artikel dat "de productie van communautaire statistieken geschiedt op basis van onpartijdigheid, betrouwbaarheid, objectiviteit, wetenschappelijke onafhankelijkheid, kosteneffectiviteit en statistische geheimhouding; het mag geen buitensporige lasten voor de economische actoren met zich mee brengen" . In het kader van deze medebeslissingsprocedure heeft de Europese Centrale Bank laten weten dat met dit statistische instrument dat de loonkostenindex vormt rekening moet worden gehouden bij de vaststelling van het monetaire beleid. Tijdens de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van 29 september 2000 is er een actieplan voor de statistische behoeften van de EMU aangenomen. Volgens dit actieplan dient er met name een project van conjuncturele statistieken op het gebied van de loonkosten te worden opgezet. Ik zou graag zien dat dit project snel wordt gepresenteerd. Op dit moment bestaat er al een index op het gebied van de loonkosten. Deze LKI is in de loop van de jaren ' 90 bijgewerkt door het Comité statistisch programma. Er bestaat echter geen rechtsgrondslag voor deze index en het rekenmodel laat te wensen over in termen van actualiteit, dekkingsgraad en vergelijkbaarheid.
Aan het verzoek van de ECB en het voorstel van de Commissie ligt het idee ten grondslag dat de arbeidskosten als een potentiële bron van inflatie kunnen worden beschouwd. Het is derhalve belangrijk ervoor te zorgen dat de Europese instellingen die belast zijn met het economisch, werkgelegenheids- en monetair beleid, regelmatig kunnen beschikken over betrouwbare indicatoren op dit gebied. Deze opvatting kan worden betwist. Als ik mij niet vergis wordt deze opvatting binnen de Commissie overigens door één commissie gedeeld en door een andere betwist. Wat de lage salarissen betreft, kan er worden getwijfeld aan de steekhoudendheid van dit standpunt. In sommige lidstaten is de hoogte van het minimumloon immers afhankelijk van de kosten van levensonderhoud en niet andersom. Het is desalniettemin nuttig dat de Unie beschikt over een macro-economisch instrument op dit gebied, dat met name als hulpmiddel kan dienen voor de sociale partners, bijvoorbeeld bij het maken van afspraken.
Doel van het voorstel is de vaststelling van een gemeenschappelijk kader voor de productie, indiening en analyse van vergelijkbare indexcijfers van de loonkosten. Dit punt wordt in artikel 1 uitgewerkt. Deze kosten worden gedefinieerd als de totale kosten die de werkgever in de loop van een kwartaal voor het in dienst hebben van arbeidskrachten moet maken (artikel 2). De gegevens moeten worden uitgesplitst naar economische activiteit. Er moeten vier indexen worden opgesteld: een index voor de totale loonkosten; een index voor de totale kosten met aftrek van onregelmatig uitbetaalde premies; een index voor de lonen en salarissen; en ten slotte een index voor de sociale premies en belastingen ten laste van de werkgever, minus subsidies ter compensatie van directe loonkosten. Wat dit laatste punt betreft dient overigens te worden opgemerkt dat het vaak de staat is die de hoogte van deze premies vaststelt. Er kan dus niet worden gesteld dat de salarissen geheel verantwoordelijk zijn voor de opwaartse inflatiedruk.
De gegevens voor deze index worden berekend op kwartaalbasis (artikel 5.1) en moeten in de vorm van indexcijfers worden verstrekt binnen een termijn van zeventig dagen na afloop van de referentieperiode (artikel 6.1). De overgangsperiodes mogen niet langer duren dan twee jaar vanaf de datum van inwerkingtreding (artikel 9.1). Bij de toepassing van de verordening, met inbegrip van besluiten inzake afwijkingen, zal de Commissie worden bijgestaan door het Comité statistisch programma.
Enkele punten ter overweging. Zoals ik reeds heb aangegeven is de analyse van de loonkosten vanuit macro-economisch perspectief ongetwijfeld een belangrijk element. Enkele kwesties verdienen echter een nadere overweging. Deze index dient verder te worden verfijnd door het creëren van een afzonderlijke index voor de totale kosten minus de ten laste van de werkgever komende kosten voor beroepsopleiding. Verder biedt een door mijn fractie ingediend amendement een extra mogelijkheid. Om technische redenen is deze kwestie niet binnen de Commissie aan de orde gekomen en daarom konden wij dit amendement pas in een later stadium indienen. Het gaat hier om de mogelijkheid om de uurproductiviteit in overweging te nemen, en om de mogelijkheid de eerste termijn voor de indiening van het evaluatieverslag te verschuiven naar 31 december 2003, teneinde een analyse mogelijk te maken op basis van een toepassingsperiode waarbij rekening is gehouden met een eventuele overgangsperiode.
Mijn excuses, ik zie dat de tijd voorbij schiet. Ik ben niet gewend om binnen een strikt vastgestelde tijd verslag uit te brengen en moet constateren dat ik mijn spreektijd met één minuut en elf seconden heb overschreden. Gezien het late tijdstip, begrijp ik dat u mij dit kwalijk neemt. Ik wil u dan ook nogmaals mijn excuses aanbieden.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, meestal zijn de collega' s niet echt geboeid wanneer er hier gesproken wordt over voorstellen die betrekking hebben op het opstellen van statistieken. Ook vanavond is dit weer duidelijk het geval. Ze beschouwen deze kwestie als een technische aangelegenheid waarin ze niet echt geïnteresseerd zijn. Ook onze kiezers voelen zich weinig betrokken bij het werk en de inspanningen die wij aan deze voorstellen besteden.
Ik fungeer hier vaak als rapporteur over voorstellen die betrekking hebben op het opstellen van statistieken door Eurostat. Ik kan mijn collega' s niet vaak genoeg op het hart drukken dat een slecht geïnformeerde burger, politicus of zelfs politica niet goed kan oordelen en beslissen. Dat is een gevaarlijke zaak. Wat de statistieken betreft, willen sommige mensen graag in herinnering brengen dat er drie soorten leugens bestaan, namelijk de gewone leugen, de ernstige leugen en de statistiek. Deze mensen weten namelijk dat de statistiek de meest geraffineerde vorm van liegen vertegenwoordigt. Maar nu even terug naar de werkelijkheid. Laten we niet vergeten dat betrouwbare en vergelijkbare statistieken noodzakelijk zijn. Eurostat verricht op dit gebied uitstekend werk. Voorwaarde is wel dat de politiek haar een rechtsgrondslag en de financiële middelen in handen geeft om deze statistieken op te stellen.
Nu wij allen de euro in onze portemonnee hebben, is het zeer belangrijk dat wij over statistieken over de loonkosten kunnen beschikken. Deze informatie is onontbeerlijk als wij willen weten wat er zich daadwerkelijk op het gebied van de inflatie in de eurozone afspeelt. De inflatie is namelijk bepalend voor de stabiliteit van onze munt, die op drie landen na door alle lidstaten is ingevoerd. In tegenstelling tot de rapporteur denk ik dat de loonkostenontwikkeling wel degelijk van invloed is op de inflatie. De loonkosten gaan immers niet omhoog zonder stijging van de kosten van het levensonderhoud of van de arbeidsproductiviteit. Kijkt u maar eens naar wat er zich in Duitsland afspeelt. Tegen iedere logica in eisen de bonden daar salarisverhogingen. Als met deze verhogingen zou worden ingestemd, zou dat ten koste van duizenden banen gaan en zou de inflatie toenemen, terwijl de grote lidstaten van de Unie ons toch al veel zorgen baren wat betreft de naleving van het stabiliteitsplan.
De heer Solbes kan ons wel eens vertellen wat er zich binnen de Raad van ministers heeft afgespeeld. Veel mensen denken namelijk dat het stabiliteitsplan reeds een natuurlijke dood is gestorven. Daarom moeten wij er alles aan doen om ervoor te zorgen dat wij zo snel mogelijk de beschikking krijgen over een gemeenschappelijk kader voor de productie, indiening en analyse van vergelijkbare indexcijfers van de loonkosten, zoals in dit voorstel voor een verordening staat genoemd. Dit voorstel moet dan ook zo snel mogelijk worden aangenomen. Mijn fractie kan zich overigens niet vinden in de amendementen die de rapporteur namens zijn fractie heeft ingediend. In deze amendementen vraagt hij immers om enkele zaken die niet verwezenlijkt kunnen worden en bovendien contraproductief zijn. Dat is overigens ook de mening van de Commissie en van Eurostat. Wij zullen deze amendementen derhalve verwerpen.

De Rossa
Mijnheer de Voorzitter, ik stel uw grootmoedigheid zeer op prijs, hoewel ik waarschijnlijk geen lang betoog zal houden, aangezien ik noch een econoom, noch een statisticus en naar ik hoop evenmin een leugenaar ben.
Wat mij opvalt aan de verklaring van de Commissie is dat in een zo groot gebied als de EMU de arbeidskosten over het algemeen als de belangrijkste potentiële bron van inflatie wordt beschouwd. Dat is overdreven. Uiteraard kunnen stijgingen in prijzen, lonen en arbeidskosten de inflatie beïnvloeden. Het is in de economieën van onze lidstaten mijns inziens echter niet waarschijnlijk dat de arbeidskosten de voornaamste oorzaak van de inflatie zijn. Onderhandelingen over loontarieven worden immers in toenemende mate op nationaal niveau gevoerd, de loontarieven worden gekoppeld aan productiviteit en er worden nog allerlei andere matigende factoren verwerkt in eventuele loonsverhogingen. Daarmee wil ik niet zeggen dat arbeidskosten geen rol spelen.
Wat daarentegen wel een belangrijke factor is, is de werking van de markt zelf. Ik heb dit persoonlijk ervaren in Ierland, waar de prijzen op de huizenmarkt eenvoudigweg explosief gestegen zijn. Huizen die vijf jaar geleden nog verkocht werden voor 80.000 Ierse pond, brengen nu 250.000 Ierse pond op. Dit is een buitengewone ontwikkeling, die niets te maken had met loonsverhogingen. Zij had te maken met de marktvraag, de groeiende economie enzovoort. In feite hebben indirecte belastingen als onderdeel van het regeringsbeleid ten aanzien van bestedingen waarschijnlijk meer invloed op de inflatie.
Desalniettemin is het nuttig voor de Europese Unie dit instrument te ontwikkelen. Het is belangrijk voor het Europese monetaire beleid. In sommige opzichten is het ontoereikend, aangezien grote inkomensgebieden zijn uitgesloten. Professionele honoraria zijn bijvoorbeeld niet in deze loonkostenindex opgenomen en wij weten allemaal dat deze honoraria in zeer hoge mate vrijwel onbeheersbaar zijn. Over het algemeen bepalen bedrijven hun eigen honoraria, in elk geval in de Republiek Ierland.
Er moet ook rekening gehouden worden met opleidings- en trainingskosten, aangezien dit in de meeste gevallen uiteraard een kostenpost is - of zou moeten zijn - voor werkgevers. Dit is dus een nuttig instrument en wij moeten ermee doorgaan. Wij moeten het standpunt binnen een jaar of twee evalueren om te bekijken hoe de loonkostenindex functioneert en wat daarin eventueel nog meer dient te worden opgenomen. Tot slot wil ik de Commissie eraan herinneren dat zij slechte beleidsbeslissingen zal nemen wanneer zij werkelijk gelooft dat arbeidskosten de belangrijkste potentiële factor vormen bij snel stijgende inflatie.

Solbes
. (ES) Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Ik zou de rapporteur, de heer Mayol, willen bedanken evenals alle sprekers die vanavond aanwezig zijn om deel te nemen aan dit debat over een zeer belangrijk onderwerp. Het gaat hier dan wel om statistieken, maar vooral ook om de definitie van de indicatoren van de kosten van arbeid die ons in staat stellen beter te begrijpen wat er in Europa gebeurt en hoe wij de concurrentie beter het hoofd kunnen bieden en die van wezenlijk belang zijn voor de bepaling van het monetair beleid.
U heeft een debat op gang gebracht dat zeker niet onbelangrijk is, maar dat toch voorbijgaat aan de door ons gepresenteerde ontwerpverordening. Ik ben van mening dat de bezorgdheid waarvan sommigen van u blijk hebben gegeven betreffende het onderlinge verband tussen salarissen en inflatie, een onderwerp dat op een ander tijdstip zou kunnen worden behandeld, weinig te maken heeft met hetgeen er in de preambule van de ontwerpverordening gezegd wordt. Hierin wordt namelijk gesteld dat een pakket van statistieken, waarvan de loonkostenindex een essentieel onderdeel is, een relevant element is om de inflatieprocessen en de dynamiek van de arbeidsmarkt te kunnen begrijpen. Ik geloof dat er weinig tegen deze vaststelling in te brengen valt. Het andere vraagstuk zou natuurlijk ook nader kunnen worden besproken.
Wat het debat zelf aangaat, wil ik mij beperken tot de twee overwegingen van de heer Mayol.
In hoeverre kunnen in de toekomst indicatoren voor de loonkosten worden opgesteld die de kosten voor opleiding niet omvatten en die dit soort kosten uitsluiten? Het gaat hier uiteraard om een puur technisch probleem betreffende de kosten/batenverhouding. Deze totale kosten leggen vrijwel geen gewicht in de schaal. Het gaat hierbij om minder dan 2% van de totale kosten, maar de berekening van de kosten van de beroepsopleiding zou vanuit het oogpunt van de algemene opstelling van de statistieken aanzienlijke kosten met zich meebrengen.
Derhalve zijn wij, zolang wij niet over meer gegevens beschikken die ons in staat zouden stellen deze factor met minder kosten in aanmerking te nemen, tegen een dergelijke benadering.
En wij staan evenmin positief tegenover de idee om het voor eind 2002 geplande verslag uit te stellen. Ik heb begrip voor de argumenten van de heer Mayol in die zin dat wij ons nog steeds in een overgangsperiode bevinden en dat nog niet alle regelgeving voor 100% wordt toegepast. Maar tegen die tijd zullen we juist al een zekere ervaring hebben opgedaan met de tenuitvoerlegging van de regelgeving en bovendien zullen wij duidelijker kunnen maken welke leemtes en problemen zich hebben voorgedaan.
De idee achter het verslag is een beeld te krijgen van de moeilijkheden bij de uitvoering van de verordening en de maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om deze zo efficiënt mogelijk om te zetten. Derhalve is het volgens ons zinvol de termijn van eind 2002 te handhaven. Dit betekent niet dat het Parlement, mocht het later bijkomende informatie over de tenuitvoerlegging van de verordening wensen te verkrijgen, niet het recht heeft hierom te verzoeken en Eurostat en ikzelf zullen deze gaarne verstrekken.
Dit is alles, dames en heren. Ik dank u voor uw medewerking en voor de goedkeuring van deze verordening, die zowel vanuit statistisch oogpunt als met het oog op de vaststelling van het toekomstig monetair beleid van wezenlijk belang is.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 plaats.
(De vergadering wordt om 23.13 uur gesloten)

