Transgraniczne egzekwowanie prawa dotyczącego bezpieczeństwa drogowego (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady wprowadzającej ułatwienia w transgranicznym egzekwowaniu prawa dotyczącego bezpieczeństwa drogowego złożone przez panią poseł Ayalę Sender w imieniu Komisji Transportu i Turystyki - C6-0149/2008 -.
Inés Ayala Sender
Panie przewodniczący! Chciałabym zacząć od długiej listy podziękowań. Przede wszystkim muszę podziękować Komisji za złożenie dokumentu, który zapewnia nam pilnie potrzebny instrument. Muszę zatem podziękować Komisji reprezentowanej przez wiceprzewodniczącego Tajaniego za przychylność i udostępnienie nam instrumentu, który dzisiaj, w 2008 roku, jest absolutnie niezbędny, po niezwykle słabym roku 2007 pod względem osiągniętej wcześniej poprawy bezpieczeństwa drogowego. Jest on szczególnie potrzebny, ponieważ jesteśmy bardzo blisko ostatecznego terminu - który upływa już za dwa lata - na spełnienie zobowiązania i osiągnięcie celu wyznaczonego przez wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, który polega na ograniczeniu o połowę śmiertelnych wypadków na drogach. Zatem dziękuję za to Komisji.
Składam również wielkie podziękowania prezydencji francuskiej (nawet jeżeli już opuściła tę Izbę), ponieważ uważam, że przekonali nas, dzięki swoim staraniom i uporowi, że można osiągnąć postęp w tej sprawie. Na początku okazała się ona skomplikowana, lecz prezydencja francuska przekonała nas, że warto podjąć wysiłek.
Muszę jednak powiedzieć, że potem, pamiętając o innych ważniejszych sprawach, mieliśmy pewne problemy ze zrozumieniem motywów służby prawnej. Myśleliśmy, że zawsze musi pomagać urzędującym prezydencjom w określaniu priorytetów i celów, lecz w tym przypadku stwierdziliśmy, że była nam pomocna w niewielkim stopniu.
W jednej kwestii Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych przedstawiła pewne wnioski, kierując się najlepszymi intencjami, lecz nie pomogła nam w utrzymaniu rygorystycznego podejścia, w którym chodziło o to, że tekst lub instrument, nad którym teraz pracujemy, jest wyłącznie instrumentem bezpieczeństwa drogowego, mającym służyć zapobieganiu problemom w ruchu drogowym, wypadkom i bezkarności kierowców.
Na koniec kieruję specjalne, ciepłe podziękowanie sprawozdawcom pomocniczym, w szczególności pani poseł Fouré, która pracowała ze mną, mając na uwadze, że tworzyliśmy dobry zespół w poprawianiu tekstu, a także pozostałym członkom komisji, panu posłowi Cocilovo, pani poseł Lichtenberger i innym kolegom. Uważam, że wspólnie udało nam się wreszcie stworzyć lepszy tekst.
Sądzę, że udało nam się uzupełnić procedurę lub system w tych obszarach, w których pominięto niektóre kwestie, takie jak nadanie dalszego biegu sprawom dotyczącym przestępstw lub wykroczeń administracyjnych po wymianie i przekazaniu informacji. W przypadku tych państw członkowskich, w których tego rodzaju przestępstwa lub wykroczenia mają charakter administracyjny, brakowało dodatkowej procedury. Uważam zatem, że zaproponowaliśmy przynajmniej możliwe rozwiązanie.
Znaczący jest również fakt, że wzmocniliśmy kontrole. Jesteśmy świadomi, że w normalnych warunkach nie mamy szans na wzmocnienie kontroli w dziedzinie bezpieczeństwa drogowego i w tym przypadku Komisja nam pomogła.
Należało również zagwarantować ochronę danych osobowych, uznać pracę grup wsparcia dla ofiar i wyjaśnić, jak system ma wpływać na kierowców.
Nie rozumiemy zatem, dlaczego Rada postanowiła obstawać przy stanowisku, przy podstawie prawnej, która nie pomaga nam w żaden sposób. Blokuje natomiast wszelkie możliwe kroki naprzód. W tej kwestii muszę stwierdzić, że jesteśmy przekonani w Parlamencie i w Komisji, że odpowiednią podstawą jest podstawa bezpieczeństwa drogowego i że ważny jest pierwszy krok ku poprawie dokładnie tego obszaru, na którego poprawę liczą wszyscy obywatele europejscy. Ma to pozostać sprawą trzeciego filaru. Trzeci filar jednak wygasa, ponieważ traktat lizboński (ratyfikowany przez państwa członkowskie, które teraz są odpowiedzialne za opóźnienia w Radzie) zmierza do eliminacji trzeciego filaru. Niektóre z nich postrzegają wspomniany trzeci filar jako coś, co można wykorzystać do zatrzymania dalszych postępów nad tekstem.
Mamy nadzieję i wierzymy, że problem spowodowany podstawą prawną zostanie rozwiązany. (Ludzie nie zrozumieją, kiedy wyjaśnimy im, dlaczego nie możemy dać im podstawowego instrumentu do poprawy bezpieczeństwa drogowego i zapobiegania bezkarności tych cudzoziemskich kierowców, którzy przemierzają nasze kraje i łamią prawo, ponieważ czują się bezkarni.) Naprawdę nie możemy zrozumieć, jak takie problemy mogą nadal istnieć. Dlatego apelujemy do przyszłej prezydencji czeskiej, aby odstąpiła od swoich zastrzeżeń i zrobiła krok naprzód w imię bezpieczeństwa drogowego.
Antonio Tajani
Panie przewodniczący, panie i panowie! Na początku chciałbym podziękować pani poseł Ayali Sender za zaangażowanie w pracę, którą wykonywała z prawdziwą pasją, uporem i wielkim obiektywizmem.
Wysiłki Komisji - muszę powiedzieć to raz jeszcze - mają zatem jeden główny cel, jakim jest bezpieczeństwo drogowe. Jeżeli jednak chodzi o treść, przeanalizowaliśmy tekst pani poseł Ayali Sender, poprawki, które przedstawiła, i nie sprzeciwiamy się im; przeciwnie Komisja uważa, że omawiane sprawozdanie zmierza dokładnie w tym samym kierunku, który obraliśmy w przedstawionym wniosku, i pomaga poprawić jego jakość w niektórych aspektach.
Na przykład Parlament Europejski postrzega sieć elektroniczną stworzoną do wymiany informacji jako narzędzie, które powinno być administrowane na szczeblu wspólnotowym, aby zagwarantować ochronę danych osobowych obywateli europejskich. Mogę jedynie powiedzieć, że popieram te poprawki, które uszczegóławiają i precyzują zakres wniosku. Uważam również, że niektóre z poprawek naprawdę zwiększają znaczenie wniosku, który przedstawiliśmy.
Myślę o poprawkach gwarantujących monitorowanie przestępstw i wykroczeń drogowych w ramach administracyjnych organów sądowniczych i o poprawkach zawierających propozycję opracowania wytycznych dla państw członkowskich dotyczących metod i praktyk z zakresu monitorowania. Wszystkie te elementy mają zasadnicze znaczenie, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo drogowe i osiągnięcie celu zmniejszenia co najmniej o połowę liczby śmiertelnych wypadków na drogach europejskich. Chciałbym przypomnieć państwu, że ponad czterdzieści tysięcy osób ginie każdego roku na europejskich drogach; w 2007 roku było ich 42 500. Jeżeli uświadomimy sobie, że to mniej więcej tak, jakby codziennie rozbił się samolot, staje się oczywiste, że to często nie do końca pojęta tragedia. Nie mamy zwyczaju myśleć, z jak powszechnym problemem mamy do czynienia.
Oczywiście powinniśmy zrobić dużo, dużo więcej. Dlatego wyrażam zadowolenie z powodu szybkiego działania Parlamentu w tej sprawie i chciałbym raz jeszcze podziękować pani poseł Ayali Sender, a także Komisji Transportu i Turystyki za ich dokonania i za zrozumienie tego, co wchodzi tutaj w grę, a mowa o bezpieczeństwie obywateli europejskich. Parlament i Komisja zupełnie zgadzają się w tej kwestii, obydwie instytucje kładą nacisk na potrzebę pilnego wprowadzenia przepisów, które naprawdę mogą wpłynąć na ograniczenie wypadków drogowych.
Niestety, na ostatnim posiedzeniu Rady Ministrów nie udało się osiągnąć konsensusu wśród państw członkowskich. Prezydencja francuska próbowała podjąć się mediacji, lecz w dniu 9 grudnia musieliśmy przyjąć do wiadomości, że pomimo porozumienia w sprawie ogólnej strategii ograniczania liczby wypadków śmiertelnych, wiele państw członkowskich obstaje przy kwestii trzeciego filaru. Chociaż Komisja i Parlament podzielają opinie w sprawie pierwszego filaru, wiele państw członkowskich wciąż mówi o potrzebie uregulowania kwestii w ramach trzeciego filaru.
Postrzegam to jako zupełną sprzeczność i chciałbym publicznie powtórzyć przed tą Izbą to, co powiedziałem na posiedzeniu Rady Ministrów. Nie możemy zrozumieć, jak Rada Ministrów może podejmować decyzję o próbie osiągnięcia porozumienia w sprawie przyjęcia traktatu lizbońskiego z nowym referendum w Irlandii - jak państwo wiedzą, traktat lizboński znosi trzeci filar - kiedy jednocześnie państwa członkowskie twierdzą, że musimy regulować wszystkie działania dotyczące transgranicznych kar pieniężnych w ramach trzeciego filaru. Dla mnie to poważna sprzeczność, która nie może prowadzić do pozytywnych wyników, a w konsekwencji prawnych zapasów tracimy czas i nie możemy podjąć praktycznych działań, które zapewniłyby obywatelom praktyczną pomoc.
Wypadki drogowe nie są dziedziną teoretyczną; to rzeczywistość, która może dotknąć każdą europejską rodzinę, w tym nasze własną, w każdym momencie. Nasze dzieci są na drodze, wracając do domów z klubów w sobotę wieczorem lub idąc pograć w piłkę albo na imprezy. Powinniśmy o tym pamiętać; nie chodzi o prawne zapasy i nie mamy czasu do stracenia.
Żałuję, że nie ma tu dziś wieczorem nikogo z Rady, ponieważ chciałbym wygłosić kolejny szczery apel - a sądzę, że mogę to zrobić również w imieniu Parlamentu - chciałbym zwrócić się do Rady o zmianę stanowiska i do Rady ds. Transportu, aby przyjęła taki sam kierunek działania jak Rada Europejska. Musimy patrzeć w przyszłość, musimy patrzeć na traktat lizboński. Wszyscy mamy nadzieję na jego szybkie wejście w życie, ponieważ nie sądzę, abyśmy byli w stanie wciąż patrzeć wstecz, kiedy chodzi o ochronę życia nas wszystkich.
Brigitte Fouré
Panie przewodniczący! Muszę przede wszystkim podziękować pani poseł Ayali Sender za sprawozdanie, ponieważ nasza współpraca była rzeczywiście bardzo konstruktywna. Pani poseł uwzględniła większość poprawek przedstawionych przez różnych członków Komisji Transportu i Turystyki, chcąc zagwarantować, że projekt dyrektywy w uzyskanym przez nas brzmieniu będzie mógł być przyjęty w Komisji Transportu, jeżeli nie jednogłośnie, to przynajmniej zdecydowaną większością głosów.
Chciałabym przypomnieć państwu, jak już wspomniano, o celu tej dyrektywy, czyli bezpieczeństwie drogowym. Po pierwsze chodzi o ograniczenie liczby wypadków śmiertelnych i obrażeń na europejskich drogach, ponieważ mamy do czynienia z prawdziwą katastrofą i tragedią, która rozgrywa się co roku na naszych oczach. Pod tym celem podpisują się oczywiście wszystkie z dwudziestu siedmiu państw członkowskich i wszyscy posłowie do Parlamentu Europejskiego. Chodzi bowiem o ratowanie ludzkich istnień, a jednocześnie o położenie kresu dyskryminacji, która istniała dotychczas między kierowcami krajowymi a kierowcami z innych państw członkowskich. To niedopuszczalne, aby inaczej traktować dwóch różnych kierowców na drodze w danym kraju. To absolutnie nie do przyjęcia, tak dalej nie może być, zwłaszcza kiedy - powtarzam - chodzi o ludzkie życie.
Przestępstwa i wykroczenia uwzględnione w dyrektywie zostały słusznie wybrane jako te, które skutkują największą liczbą wypadków; chodzi o nadmierną prędkość, jazdę pod wpływem alkoholu, niezatrzymanie się na czerwonym świetle i wreszcie niestosowanie pasów bezpieczeństwa. Musimy bezwzględnie kontynuować działania związane z tą dyrektywą.
Na koniec chciałabym przypomnieć państwu to, o czym wspomniał przed chwilą pan komisarz, że Rada Ministrów wysunęła zastrzeżenia co do trzeciego filaru. Uważam jednak, że przez wzgląd na ludzkie życie musimy znaleźć odpowiednie rozwiązania prawne. Niekiedy mam wrażenie, że prawne wybiegi są tylko pretekstem. Uważam, że stoimy przed wyzwaniem wyeliminowania prawdziwej tragedii na naszych drogach, ponieważ nie przystaje to do naszej Europy. Europa musi bezwzględnie pomagać chronić ludzkie istnienia, które zostają przerwane każdego roku.
To jest wyzwanie, które wiąże się z tą dyrektywą. Mam nadzieję, że Parlament Europejski przyjmie ją zdecydowaną większością, a nawet jednogłośnie, co pozwoli poczynić postępy w tej kwestii podczas prezydencji czeskiej.
Silvia-Adriana Ţicău
Przede wszystkim chciałabym podziękować pani poseł Ayali Sender za sprawozdanie na niezwykle ważny temat. Blisko czterdzieści trzy tysiące obywateli traci życie na europejskich drogach, a około milion trzysta tysięcy obywateli uczestniczy w wypadkach. Czterdzieści trzy tysiące wypadków śmiertelnych na europejskich drogach to odpowiednik katastrofy lotniczej średniej wielkości samolotu każdego tygodnia. Uważam, że nie możemy dłużej tolerować tej sytuacji.
Chciałabym zaznaczyć, że zaproponowana dyrektywa nie odnosi się do sankcji karnych ani systemów punktów, które już istnieją w państwach członkowskich. Wzywam do przekazywania danych między państwami członkowskimi w taki sposób, który gwarantuje ich poufność i bezpieczeństwo. Informacje przekazywane między państwami członkowskimi powinny również obejmować dostępne metody płatności i walutę, która będzie stosowana do ich uiszczania.
Ponadto, jeżeli organy centralne państwa członkowskiego zamieszkania postanowią, że nie będą stosować kar pieniężnych nałożonych przez państwo członkowskie, w którym przestępstwo lub wykroczenie miało miejsce, Komisja Europejska powinna bezzwłocznie otrzymać taką informację. Uważam, że omawiana dyrektywa jest niezwykle ważna. Dlatego mam nadzieję, że głosowanie Parlamentu Europejskiego w tej kwestii pomoże również Radzie podjąć kroki w odpowiednim kierunku, innymi słowy, doprowadzi do zatwierdzenia dyrektywy. To bezwzględna konieczność. Dziękuję.
Bilyana Ilieva Raeva
Zwracam się do pani poseł Ayali Sender. Na początku chciałabym pogratulować pani tego, że uczyniła pani naszym wspólnym priorytetem jeden z najtragiczniejszych problemów społecznych. Obecnie, jak powiedział pan komisarz, liczba wypadków śmiertelnych znacznie przekracza dane, które chcielibyśmy mieć na ogólnym szczeblu europejskim.
Mamy prawie siedemdziesiąt norm na różne części zamienne do samochodów, lecz obecnie nie mamy dyrektywy, która pozwalałaby nam ograniczać liczbę osób tracących życie na drogach w Unii Europejskiej. To absurd. Bezpieczeństwo ludzkich istnień na naszych drogach nie jest mniej ważne niż normy dotyczące środowiska, które nakładamy na państwa członkowskie. W tym kontekście musimy poprzeć w głosowaniu, które odbędzie się jutro rano, sprawozdanie pani poseł Ayali Sender zawierające propozycję obowiązkowych transgranicznych kar za cztery główne przestępstwa i wykroczenia, które odpowiadają za ponad 75% wypadków śmiertelnych na drogach.
Wdrożenie środków transgranicznych wymierzonych we wspomniane przestępstwa i wykroczenia doprowadzi do ograniczenia liczby poważnych i śmiertelnych wypadków, pozwoli nam zbliżyć się do celu ich ograniczenia o 50% do 2010 roku. Ogólna polityka drogowa opiera się na ogólnych przepisach drogowych Unii Europejskiej i na ogólnych normach, lecz nie koniecznie na tych samych punktach odniesienia. Mówimy o czerwonym świetle i nadmiernej prędkości, lecz nie mówimy o działaniu sygnalizacji świetlnej lub rondach, o niekorzystaniu z telefonów komórkowych i paleniu podczas jazdy, albo o kursach prawa jazdy w Unii Europejskie, czy też o ogólnych grzywnach, które wstrząsnęłyby nawet najbardziej zatwardziałymi sprawcami.
Jeżeli teraz węgierski kierowca może łamać kodeks drogowy w Niemczech i nie podlega za to żadnej karze, wprowadzenie omawianej dyrektywy i państwa propozycje zapewnią, że zostanie ukarany we własnym kraju. Unia Europejska potrzebuje ogólnej polityki europejskiej dotyczącej bezpieczeństwa drogowego, dzięki której będzie można ustanowić dostateczny poziom bezpieczeństwa, aby chronić ludzkie istnienia na naszych drogach. Państwa członkowskie nie będą zaś mogły od niego odstąpić.
Możemy oczywiście liczyć na Komisję, że ukarze rządy, które nie rozwiązały odpowiednio kwestii odpadów, które nie stosują dyrektywy o czasie pracy lub które szkodziły środowisku. Czy nie potrzebujemy mechanizmów, które gwarantowałyby utrzymanie liczby śmiertelnych wypadków na drogach w granicach średnich europejskich wartości?
W tym kontekście chciałabym raz jeszcze podkreślić, jak ważne jest, abyśmy przyjęli powszechnie akceptowane europejskie wskaźniki wypadków jako nasze kryterium. Zwracam się do pani poseł Ayali Sender: uważam, że pani sprawozdanie to postęp w kierunku stworzenia zintegrowanej ogólnoeuropejskiej polityki bezpieczeństwa drogowego. Omawiana dyrektywa będzie punktem wyjścia dla Europy bez przestępstw i wykroczeń drogowych, bez granic i jakichkolwiek szans na łamanie przepisów.
Eva Lichtenberger
Panie przewodniczący! Przede wszystkim pragnę podziękować sprawozdawczyni. Podjęła ogromny trud osiągnięcia konsensusu w obszarze, który nieoczekiwanie stał się kontrowersyjny, w tym również dla Rady. Rada przyjmuje bardzo nielogiczne i bardzo nieeuropejskie stanowisko w tej sprawie, ponieważ głównym celem wielu rządów jest oczywiście ochrona własnych kierowców przekraczających dopuszczalną prędkość, kierowców, którzy nie zachowują bezpiecznego odstępu, pijanych kierowców, bez względu na to, czyje życie narażają na niebezpieczeństwo.
Obecnie mamy do czynienia z następującą sytuacją: ludzie dostosowują się do ograniczeń we własnym kraju, lecz kiedy tylko przekroczą granicę, z całej siły wciskają pedał gazu w podłogę, dokładnie dlatego, że nie muszą się martwić o to, że będą musieli płacić karę pieniężną. Należy jasno powiedzieć jedną rzecz: małe kraje lub kraje przyciągające wielu turystów mają trudności z zapewnieniem zrozumienia kar przez własnych obywateli, co wiąże się z egzekwowaniem prawa, jeżeli ci ostatni mają absolutną pewność, że inni są w praktyce bezkarni.
Zatem kiedy bezpośrednio za mną jedzie kierowca z rejestracją innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie zachowuje bezpiecznego odstępu, mam zadawać sobie pytanie, czy moje życie jest mniej warte niż życie ludzi w jego kraju, gdyż tylko tam zachowuje bezpieczny odstęp? To nie jest słuszne, to nie jest europejskie, taka sytuacja ogranicza bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Udało nam się opracować dobry tekst. Oczywiście nadal nie wszystko uwzględniono: na przykład kwestia ochrony danych nie została dostatecznie wyjaśniona. Ostatecznie zwracam się jednak do państwa o poparcie dla złożonej przeze mnie poprawki w sprawie granicznej kwoty 70 euro; w ten sposób wyeliminujemy znaczną część debaty o nierównościach. Chodzi tu po prostu o to, aby krytyczny poziom grzywny był rozsądną granicą.
Sebastiano  Musumeci
Panie przewodniczący, panie Tajani, panie i panowie! Czterdzieści tysięcy zabitych rocznie to przerażające dane statystyczne.
Śmiertelne wypadki na drogach należy uznać, jeżeli nie za katastrofę, to z pewnością za niezwykle poważne zjawisko społeczne, w obliczu którego państwa członkowskie często nie mogą zrobić nic więcej niż prowadzić zniechęcające rejestry i opracowywać alarmujące statystyki. Niektórzy powiedzą, że to wynik większej mobilności osobistej; niektórzy powiedzą, że to skutek większej mechanizacji. Bezsprzecznie. Jest to jednak również konsekwencja opieszałej polityki prewencyjnej z jednej strony i zwalczania z drugiej strony. Za taki stan rzeczy odpowiada również Unia Europejska, która dotychczas nie była w stanie zapewnić wspólnej polityki bezpieczeństwa drogowego.
Z ostatniego sondażu przeprowadzonego przez włoski urząd statystyczny wynika, że w 2007 roku wypadki, które miały miejsce nocą między piątkiem a niedzielą stanowiły 44% wszystkich wypadków drogowych we Włoszech. Nieodpowiedzialne zachowanie kierowców nie ogranicza się jednak, niestety, do jednego państwa, zatem powinniśmy zbadać wniosek dotyczący dyrektywy, który stanowi próbę zniechęcenia kierowców do popełniania przestępstw i wykroczeń drogowych bez względu na to, gdzie się znajdują, z zamiarem ograniczenia o połowę wypadków śmiertelnych na drogach do 2010 roku.
To dobry zamiar, lecz wymaga co najmniej kilku dalszych usprawnień. Pozwolę sobie podać tylko jeden przykład: postępowanie w sprawie przestępstw i wykroczeń. Panie komisarzu Tajani! W mojej opinii powinniśmy pójść przykładem Szwajcarii. W Szwajcarii każdy, kto popełnia przestępstwo lub wykroczenie drogowe, jest zatrzymywany kilka kilometrów dalej przez patrol drogowy i możliwe są dwa rozwiązania: albo kierowca natychmiast płaci grzywnę lub jego samochód jest konfiskowany do czasu jej zapłacenia.
Doskonale rozumiem, że nie jest łatwo wdrożyć taką politykę i że może wydawać się ona drastyczna, lecz niewątpliwie jest skuteczna, a ponadto wszyscy wiemy, że nie można wyleczyć nowotworu aspiryną, a teraz mamy do czynienia z przerzutami. Niemniej jednak dobrze oceniam sprawozdanie pani poseł Ayali Sender i oczywiście zamierzam je poprzeć.
Luís Queiró
(PT) Panie przewodniczący! Mój kolega Ari Vatanen, który jest znanym mistrzem sportów motorowych, mówi, że wszyscy musimy kiedyś umrzeć, lecz dodaje, że nie musi to nastąpić za kierownicą samochodu. Tymczasem od 2005 roku liczba śmiertelnych ofiar wypadków drogowych nie spadła, tak jak powinna. Dane z 2007 roku powodują wzrost naszych obaw. Te zmiany najlepiej pokazują nam, jak wiele musimy jeszcze zrobić.
Wszyscy jesteśmy świadomi, że kary nałożone za wiele przestępstw i wykroczeń popełnionych na terytorium państw członkowskich innych niż kraj zamieszkania kierowcy, najczęściej nie są egzekwowane. We wniosku dotyczącym dyrektywy, nad którym debatujemy, słusznie położono nacisk na elektroniczny system wymiany danych, którego celem jest ułatwienie transgranicznego egzekwowania kar pieniężnych za przestępstwa i wykroczenia drogowe, ze szczególnym uwzględnieniem czterech przestępstw i wykroczeń najgroźniejszych dla ludzkiego życia w Europie. System sam w sobie jest uzasadniony. Jednak należy respektować prawo obywateli do ochrony ich danych osobowych.
Z tego względu ocena wdrożenia dyrektywy przez Komisję Europejską ma zasadnicze znaczenie i powinna być rygorystycznie przeprowadzona. Wciąż istnieje problem odmiennej kwalifikacji prawnej przestępstw i wykroczeń przez państwo członkowskie, w którym są popełniane. W niektórych przypadkach wykroczenia mają jedynie charakter administracyjny, natomiast w innych chodzi o przestępstwa. W niektórych przypadkach towarzyszą im dodatkowe kary, na przykład zakaz prowadzenia pojazdów, lecz w innych nie ma takich obostrzeń. To nie jest pora na techniczne szczegóły, lecz czas zaapelować o przeanalizowanie na przyszłość najlepszych rozwiązań dotyczących wdrażania dyrektywy.
Sprawozdawczyni, której muszę pogratulować, proponuje możliwe rozwiązania, które obejmują harmonizację zarówno ustalonych na konkretnym poziomie kar, jak i kontrolę bezpieczeństwa drogowego oraz urządzenia techniczne do przeprowadzania takich kontroli. Naszym zdaniem występują również wątpliwości co do skutecznego prawa do odwołania, jeżeli kierowca nie zgadza się z zastosowaną karą. Czy to prawo można odpowiednio zagwarantować, jeżeli osoba składająca odwołanie musi złożyć je przed sądem kraju innego niż kraj zamieszkania i zaskarżyć przepisy tego kraju? Odpowiedź na to pytanie pozostawiam panu komisarzowi Tajaniemu.
Na koniec, należy właściwie informować kierowców o ich nowych prawach i obowiązkach. Tylko w ten sposób nie będą postrzegać tej inicjatywy jako instrumentu represji, lecz raczej jako sposób zachęcania do bezpieczniejszego prowadzenia pojazdów i zachowania wyrażającego większy szacunek dla innych osób i własnego życia.
Przewodniczący
Dziękuję panie pośle Queiró. Z mojej strony chciałbym pana zapewnić, że częściej używam motoroweru niż samochodu, lecz chciałbym uniknąć śmierci również wtedy, kiedy jadę motorowerem, a nie tylko wtedy, kiedy prowadzę samochód. .
Robert Evans
Panie przewodniczący! To bardzo ważna sprawa. Jestem zatem rozczarowany, że nie ma tu przedstawicieli Rady, która ma teraz istotną rolę do odegrania, mając na uwadze, że jej stanowisko - jak rozumiem - raczej różni się od stanowiska obecnego Parlamentu.
Pani poseł Ayala Sender wspomniała o obawach dotyczących podstawy prawnej. Chociaż popieram zasadę transgranicznego egzekwowania prawa, należy jej zapewnić większą solidność prawną i lepsze ugruntowanie niż teraz.
Przestępstwa i wykroczenia uwzględnione we wniosku ograniczają się do nadmiernej prędkości, jazdy pod wpływem alkoholu, pasów bezpieczeństwa i niezatrzymania się na czerwonym świetle. Pani poseł Fouré powiedziała, że nie można ich tolerować, a pani poseł Ayala Sender wspomniała o ludziach unikających ich konsekwencji. Mam nadzieję, że - skoro wkraczamy w kolejny etap dyskusji - zajmiemy się aspektem unikania konsekwencji. Osoby unikające konsekwencji jazdy pod wpływem alkoholu, nadmiernej prędkości lub niezatrzymywania się na czerwonym świetle stanowią zagrożenie dla innych obywateli, lecz powiedziałbym, że często ci sami ludzie myślą, że inne przepisy drogowe ich nie dotyczą, kiedy mówimy o ograniczeniach dotyczących parkowania, opłatach wynikających z przeciążenia ruchu lub, jak wspomniała pani poseł Raeva, używania telefonu komórkowego podczas prowadzenia pojazdu. Są również tacy, którzy ignorują innowacyjne środki, takie jak strefy niskoemisyjne. To bardzo ważne kwestie i nikt nie powinien ich pomijać. Potrzebujemy transgranicznego, ogólnoeuropejskiego egzekwowania prawa, aby przeciwstawić się wszystkim tym zjawiskom.
Wszyscy, którzy łamią prawo, przyczyniają się do tych czterdziestu dwóch tysięcy ofiar śmiertelnych, o których mówił wcześniej pan komisarz. Jeżeli jakakolwiek inna niż prowadzenie pojazdów europejska działalność skutkowałaby czterdziestoma dwoma tysiącami ofiar śmiertelnych, wyrażalibyśmy naszą złość z tego powodu dzień po dniu, tydzień po tygodniu, miesiąc po miesiącu.
Koledzy! Musimy działać razem, aby nadać większą moc omawianym przepisom dla wszystkich obywateli w 27 państwach członkowskich UE.
Przewodniczący
Chciałbym poinformować państwa, że Sekretariat Rady jest obecny i zapoznał się ze wszystkim, co zostało powiedziane. Mówię to do tych z państwa, którzy już zabrali głos, w nawiązaniu do poczynionych komentarzy. Panie pośle Rack, oddaję panu głos na dwie minuty.
Reinhard Rack
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! To dobrze, że jesteśmy przynajmniej zgodni w kwestii wspólnego ścigania tych samych przestępstw i wykroczeń, lecz to, co w rzeczywistości jest ważne, to faktyczne karanie wspomnianych przestępstw i wykroczeń drogowych. Nie wystarczy tylko powiedzieć, że zgadzamy się, że niektóre przestępstwa i wykroczenia powinny być ścigane.
Kluczowy problem polega w istocie na tym, że wiele państw członkowskich nie ściga tego, co należy ścigać. Dlatego też uważam za niezrozumiałe - i należy to powiedzieć głośno i wyraźnie - że niektóre państwa członkowskie - a są to głównie państwa, które nie chcą karać przestępstw i wykroczeń drogowych popełnionych w innych państwach - chowają się za kwestią prawną i sporem kompetencyjnym. Ważne jest, abyśmy stosowali się do podstawowego stanowiska uwzględnionego w traktacie lizbońskim.
W każdym razie państwa członkowskie nie powinny chronić swoich obywateli przed konsekwencjami czynów popełnionych w innym państwie członkowskim. Dlatego bardzo przykro mi, że muszę zarzucić Komisji - lecz nie mogę tego nie zrobić - że nikt nigdy nie pomyślał o wszczęciu lub przynajmniej zagrożeniu wszczęciem postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom przeciwko państwom członkowskim, które systematycznie odmawiają karania niektórych przestępstw i wykroczeń, a jednocześnie zadać pytanie, dlaczego tak się stało.
Myślę, że byłoby to racjonalne podejście; byłby to bardzo wyraźny sygnał, że część Europy i Wspólnota Europejska żywią w tej kwestii prawdziwą obawę. Chciałbym je zatem szczególnie polecić.
Druga kwestia, która moim zdaniem jest istotna, dotyczy pytania, dlaczego nie włączymy w system również krajów kandydujących? Pochodzę z kraju, w którym jest wielu kierowców z krajów sąsiadujących, które jeszcze nie są lub są od niedawna państwami członkowskimi Unii Europejskiej, i uważam, że przyznawanie im carte blanche w naszym kraju jest całkowicie nieuzasadnione.
Bogusław Liberadzki
(PL) Panie Przewodniczący! Panie Komisarzu! Chciałbym pogratulować sprawozdania pani sprawozdawczyni Inés Ayala Sender. Jest to kolejne bardzo dobre sprawozdanie przygotowane przez jedną z najlepszych posłanek naszej komisji.
Istnieją cztery przyczyny wypadków i cztery obszary regulacji w skali europejskiej, które zostały zidentyfikowane, czyli: łamanie ograniczenia prędkości, zapinanie pasów, kwestia alkoholu i prowadzenia samochodu oraz przejeżdżanie na czerwonym świetle. Rzeczywiście są to przyczyny o kluczowym znaczeniu dla wypadków.
Bardzo dramatycznie zabrzmiało Pana stanowisko, Panie Komisarzu, odnośnie Rady Europejskiej. Jest to przykre, że nasi ministrowie w ten sposób podchodzą do sprawy zasadniczej, czyli bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jest to kwestia naszej przestrzeni unijnej, która jest przestrzenią otwartą. Bezkarność czy poczucie bezkarności jest rzeczywistym źródłem złych zachowań.
I drugi bardzo ważny czynnik: nierówność traktowania obywateli unijnych zależnie od kraju, na obszarze którego się znajdują. Potrzebny jest system skuteczny. Musi istnieć świadomość, że kara jest egzekwowalna niezależnie od obszaru geograficznego Unii Europejskiej. Jeżeli omawiana regulacja przyczyni się do takiego funkcjonowania, będzie to nasz sukces. Mam szczególną przyjemność wypowiadać się znając rzeczywistość mojego kraju, czyli Polski, gdzie mamy 5 600 ofiar rocznie na drodze.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Urządzenie rejestrujące śmiertelne wypadki samochodowe na europejskich drogach wciąż złowieszczo pracuje; chociaż liczba wypadków stale spadała, w ostatnich latach ustabilizowała się. Potrzebujemy zatem nowych działań, aby osiągnąć wyznaczone cele UE. Komisja Europejska opracowała i przygotowała wnioski, sprawozdawcy dodali własne uwagi i mamy sprawozdanie - ważne dla wszystkich - o stosowaniu kar dla sprawców przestępstw i wykroczeń drogowych z innych państw członkowskich. Występują znaczne różnice w liczbie zabitych w poszczególnych krajach Unii Europejskiej. Na drogach litewskich ginie pięć razy więcej osób niż w starych państwach członkowskich UE. Chociaż nie chcę przenosić głównego obciążenia na Brukselę, a jednocześnie podkreślam odpowiedzialność państw członkowskich, wciąż nie mam wątpliwości, że Unia Europejska powinna stopniowo wprowadzić wspólną lub przynajmniej skoordynowaną politykę dotyczącą zachowania kierowców na drogach wraz z odpowiednimi przepisami. Rozmawialiśmy już o tej kwestii, którą w pełni popieram.
Dzieje się tak tym bardziej, że w następstwie rozszerzenia strefy Schengen, w starych i w nowych państwach członkowskich Unii Europejskiej pojawia się coraz więcej samochodów z rejestracjami różnych państw członkowskich. Wszyscy chcielibyśmy mieć do czynienia z inteligentną kulturą jazdy rozpowszechnioną w całej Unii Europejskiej, wszyscy chcielibyśmy, aby zniknęło poczucie bezkarności: "za granicą będę prowadził i parkował tak, jak zazwyczaj robię, i tak mnie nikt nie znajdzie”. Te państwa członkowskie, które sprzeciwiają się omawianej dyrektywie, sprawiają, że urządzenie kręci się szybciej, czy tego chcą, czy nie.
Zuzana Roithová
(CS) Odnalezienie i ukaranie zagranicznych kierowców, którzy popełniają przestępstwa i wykroczenia drogowe w Unii Europejskiej, może być niepopularną propozycją, lecz jest całkowicie logiczne i praktyczne. To niepojęte, że państwa członkowskie mogą osiągnąć porozumienie w sprawie harmonizacji nowych cech bezpieczeństwa pojazdów wytwarzanych z przeznaczeniem na drogi UE w celu ograniczenia skutków obrażeń w wypadkach drogowych, lecz nie chcą zgodzić się na zapobieganie im. Propozycja systemu komputerowego umożliwiającego państwom członkowskim wymianę informacji na temat przestępstw i wykroczeń drogowych powinna być oczywista w środowisku, w którym ludzie swobodnie przemieszczają się od lat.
Niemniej jednak należałoby również zharmonizować systemy przestępstw i wykroczeń drogowych. Mam świadomość, że mogą występować trudności w stosowaniu tego samego kryterium w odniesieniu do południowych Włoch i Europy północnej, a nawet prawdopodobnie niektóre przepisy nie dotyczą tych samych przestępstw i wykroczeń drogowych lub ich ciężaru. Niemniej jednak, w mojej opinii, kraje UE powinny być zdolne do uzgodnienia najważniejszych przestępstw i wykroczeń, o których wiadomo, że skutkują największą liczbą wypadków drogowych rok po roku. Oczywiście popieram wniosek Komisji i dokument sprawozdawczyni.
Marios Matsakis
Panie przewodniczący! To zadziwiające, że potrzeba było aż tyle czasu, aby podjąć próbę nadania prawu drogowemu potencjału potrzebnego do przekroczenia granic państw członkowskich UE w celu ratowania ludzkiego życia. Jeszcze bardziej zadziwiające jest to, że Rada utrudnia to przedsięwzięcie. Zadziwiające jest również to, że wyznaczamy maksymalną dopuszczalną prędkość naszych pojazdów, a produkujemy samochody, które mogą jeździć dwa lub trzy razy szybciej. Zadziwiające jest to, że mamy prawnie wyznaczone granice spożycia alkoholu przez kierowców, a bombardujemy naszych obywateli - zwłaszcza w sezonie letnim - reklamami napojów alkoholowych. A przede wszystkim, w niektórych przypadkach łączymy spożycie alkoholu z powabem i męskością.
Panie komisarzu! Proszę, niech pan walczy dalej! Niech pan walczy z nami przeciwko Radzie, która jest dzisiaj nieobecna, aby ratować ludzkie istnienia i uczynić z naszych dróg bezpieczniejsze miejsce.
Antonio Tajani
Panie przewodniczący, panie i panowie! Muszę podziękować wszystkim tym, którzy wzięli udział w debacie. Nadali oni znaczenia decyzji, którą - jak mam nadzieję - ta Izba jutro podejmie, podobnie jak pracy Komisji w Radzie. Zadanie nie będzie łatwe, lecz wierzę, że razem możemy doprowadzić je do końca.
Muszę podkreślić powagę przestępstw i wykroczeń drogowych, o których dyskutujemy, a które są przyczyną większości wypadków śmiertelnych. Chciałbym powrócić z państwem do kilku statystyk: na podstawie oceny wpływu z 2007 roku, która obejmuje ocenę poprzednich trzech lat, 30% śmiertelnych wypadków na drodze zostało spowodowanych nadmierną prędkością, a 25% przez pijanych kierowców. Powinienem dodać - przez kierujących pod wpływem narkotyków. Dlatego popieram poprawkę 38 złożoną przez panią poseł Lichtenberger, która dodała kilka uściśleń do tekstu Komisji. Mam wątpliwości co do kwestii 70 euro, ponieważ byłoby to nierówne traktowanie.
Przyczyną 17% wypadków jest niestosowanie pasów bezpieczeństwa, a około 4% - niezatrzymanie się na czerwonym świetle. Ogółem, 75% śmiertelnych wypadków drogowych jest wynikiem jednego z tych czterech przypadków naruszenia przepisów drogowych. To wszystko, co mam do powiedzenia. Dla jasności chciałbym zwrócić się do Rady, do jej przedstawicieli, do Sekretariatu Generalnego Rady, aby powtórzyć to, co powiedziałem kilka dni temu na posiedzeniu Rady Ministrów Transportu: Komisja nie ma zamiaru ograniczać uprawnień państw członkowskich; chcemy jedynie zmniejszyć liczbę zabitych na drogach w Unii Europejskiej. Czyniąc to - zwracam się również do pana posła Racka - nigdy nie zamierzamy chować się za stosowaniem przepisów.
Jeżeli chodzi o przestępstwa i wykroczenia, stanowczo występowaliśmy przeciwko państwom członkowskim, lecz jedynie w sprawach dotyczących form transportu innych niż samochody osobowe, ponieważ po raz pierwszy podjęliśmy działanie w sektorze motoryzacyjnym. Mamy przepisy dotyczące kierowania pojazdami ciężarowymi, lecz nie samochodami. Dlatego uważam, że dzięki zachętom płynącym dzisiaj z tej Izby Komisja będzie kontynuować swoje działania - mogę o tym wszystkich państwa zapewnić, również pana posła Matsakisa; nie zamierzamy przestać działać, ponieważ, powtarzam, kiedy chodzi o ratowanie ludzkich istnień, żadne sprzeciwy prawne nie mogą zablokować działań osób, na których spoczywa polityczna odpowiedzialność przed pięciuset milionami obywateli europejskich.
Panie przewodniczący! Podsumowując, mam nadzieję, że w czasie Bożego Narodzenia i Nowego Roku wszyscy ministrowie, którzy wyrażają obawy w związku z tekstem przedstawionym Radzie przez Komisję i popieranym przez Parlament, będą mieli czas na refleksję. Na koniec, ponieważ to moje ostatnie przemówienie przed przerwą świąteczną, chciałbym złożyć w imieniu Komisji najlepsze życzenia wszystkim szanownym posłom, przewodniczącym i całemu Parlamentowi.
Przewodniczący
Dziękuję panie Tajani. Oczywiście życzymy wszystkiego dobrego również panu i Radzie, będziemy mieli dla państwa wielkie worki węgla w wigilię święta Trzech Króli, jeżeli będziecie niegrzeczni!
Inés Ayala Sender
Panie przewodniczący! Miałam zamiar poskarżyć się na brak obecności Rady, lecz rzeczywiście widzę jednego jej przedstawiciela, chociaż oczywiście wolałabym bezpośredniego przedstawiciela prezydencji. Pan Borloo był jednak istotnie bardzo zmęczony.
Chciałabym podziękować kolegom posłom za ich komentarze. Mogę zapewnić niektórych z nich, że rozmawialiśmy z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych w celu zagwarantowania pełnej poufności danych osobowych. Szczególnie w kwestii gwarancji proceduralnych staraliśmy się, z nieocenioną pomocą służb prawnych Komisji i Parlamentu, uwzględnić wszystko, co możliwe na obecnym etapie dyrektywy.
Jeżeli chodzi o system szwajcarski, mogę państwa zapewnić, że obecnie problem leży w tym, że nasza policja nie może normalnie wymieniać danych o nierezydentach lub przekazywać ich. W przypadku zatrzymania takich osób, można nałożyć na nie karę pieniężną, co ma miejsce we wszystkich państwach członkowskich. Niemniej jednak takich danych nie można uzyskać w przypadku stosowania radarów lub kamer - innymi słowy środków mechanicznych - a taki system właśnie teraz wdrażamy.
Chciałabym podziękować wszystkim za cierpliwość, ponieważ w niektórych obszarach nie mogliśmy uwzględnić pracy, na przykład pana posła Evansa, pani poseł Lichtenberger i pani poseł Ticău. Niemniej jednak istnieje klauzula rewizyjna. Komisja zapewniła nas, że zgadza się na przeprowadzenie oceny po dwóch latach od wdrożenia dyrektywy oraz na uwzględnienie nowych aspektów, które okażą się wówczas stosowne.
Oczywiście aby tak się stało, dyrektywa musi najpierw zostać przyjęta. W tym celu potrzebujemy rozwiązań politycznych, a nie błahych strategii prawnych. Dlatego dziękuję zarówno Komisji, jak i prezydencji francuskiej, a przede wszystkim moim kolegom posłom, nie tylko za ich cierpliwość i poparcie, lecz również - jak mam nadzieję - za jutrzejsze głosowanie. W miarę możliwości musimy być jednomyślni, tak aby wraz z Komisją stanąć przed nową prezydencją czeską i podkreślić potrzebę podjęcia dalszych kroków w celu zatwierdzenia dyrektywy.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę 17 grudnia.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Zita Pleštinská  
Nadmierna prędkość, jazda pod wpływem alkoholu, niestosowanie pasów bezpieczeństwa, niezatrzymanie się na czerwonym świetle są głównymi przyczynami wypadków śmiertelnych na drogach europejskich, dlatego też UE po pierwsze stara się zharmonizować przepisy dotyczące tych czterech wykroczeń.
Uważam, że dyrektywa jest wyrazem jednolitego podejścia europejskiego do ściągania i poziomów grzywien oraz używania sieci komputerowej do wymiany informacji. Do jej wad zaliczam brak uświadomienia kierowcom zmiany zasad ściągania grzywien w obrębie UE.
Moim zdaniem Komisja wraz z państwami członkowskimi powinna uruchomić kampanię informacyjną, aby obywatele przekraczający granice państw członkowskich znali z wyprzedzeniem konsekwencje prawne łamania przepisów, jeżeli chodzi o poziomy i nakładanie ewentualnych grzywien. Kierowcy muszą mieć prawo do otrzymywania zawiadomień w języku, który rozumieją, zwłaszcza kiedy dostarczenie zawiadomienia ma prawne konsekwencje. Kierowców należy uprzedzić o ważności orzeczeń, możliwościach odwołania i konsekwencjach braku odpowiedzi.
Uważam, że dzięki tej dyrektywie kierowcy będą jeździć ostrożniej i bezpieczniej, że przyczyni się ona do spadku śmiertelnych wypadków drogowych na drogach europejskich, na których w 2007 roku zginęło czterdzieści tysięcy osób. Popieram przyjęcie dyrektywy w sprawie uproszczenia transgranicznych przepisów w dziedzinie bezpieczeństwa drogowego i z zadowoleniem przyjmuję sprawozdanie pani poseł Ayali Sender.
