Normy jakości środowiska w dziedzinie polityki wodnej (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem obrad jest zalecenie do drugiego czytania wystosowane przez Anne Laperrouze w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w sprawie wspólnego stanowiska Rady na temat przyjęcia dyrektywy Parlamentu i Rady w sprawie norm jakości środowiska w dziedzinie polityki wodnej oraz zmiany dyrektyw 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG, 86/280/EWG i 2000/60/WE (11486/3/2007 - C6-0055/2008 -.
Anne Laperrouze
sprawozdawczyni. - (FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Sprawozdanie, które dziś przedstawiamy do drugiego czytania jest wynikiem pracy grupowej, dzięki której udało nam się dojść do porozumienia z prezydencją słoweńską i Komisją Europejską. Praca ze współsprawozdawcami ze wszystkich grup politycznych na rzecz tego kompromisu była dla mnie prawdziwą przyjemnością. Miałam okazję współpracować z kompetentnymi i doświadczonymi osobami, które uważnie przysłuchiwały się prowadzonym rozmowom i były obecne podczas negocjacji. Chciałabym serdecznie podziękować tym osobom oraz sekretariatowi Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, doradcom grup politycznych i mojemu asystentowi, panu Sylvainowi Maréchalowi.
Użyłam wyrażenia "praca grupowa”, ponieważ obejmowała ona współpracę z przedstawicielami prezydencji słoweńskiej, którzy wzięli pod uwagę zalecenia Parlamentu, oraz z przedstawicielami Komisji Europejskiej, którzy dostarczyli nam odpowiedzi na nasze pytania i ułatwili nam zrozumienie wniosku dotyczącego dyrektywy. Myślę, że wszyscy będą mogli wyrazić uznanie dla owoców tej współpracy, głosując za przyjęciem zmian kompromisowych podczas jutrzejszego głosowania. Dlatego jeszcze raz dziękuję wszystkim za pomoc w wypełnieniu moich obowiązków jako sprawozdawczyni w tej sprawie.
A teraz przejdę do rzeczy. Dyrektywa ramowa w sprawie polityki wodnej przedstawia strategię walki z chemicznym zanieczyszczeniem wody. Wniosek dotyczący dyrektywy pochodnej w tej sprawie ma na celu zagwarantować wysoki poziom ochrony przed ryzykiem związanym z wpływem niektórych substancji na środowisko wodne poprzez ustanowienie odpowiednich norm jakości.
Pozwólcie państwo, że podkreślę główne wyniki naszej pracy. Wprowadziliśmy dwie główne zasady: zasadę płatności ze strony osoby zanieczyszczającej oraz zasadę priorytetowych działań naprawczych u źródła. Najważniejsze są aspekty praktyczne. Na przykład przejściowe obszary przekraczania - redefiniowane jako strefy mieszania - nie są już po prostu określonymi strefami, lecz mają służyć jako narzędzie służące do podkreślenia problemu i to od państw członkowskich zależy, jakie środki naprawcze podejmą.
Podstawowym przedmiotem tej dyrektywy była harmonizacja norm na szczeblu wspólnotowym. Z tego wynika, że Komisja ma za zadanie określić wytyczne w sprawie harmonizacji wykazów emisji, wypływów i stref mieszania. Udało nam się to osiągnąć. Zdołaliśmy również zagwarantować, że większą uwagę będzie się przywiązywać do transgranicznych wód powierzchniowych pomiędzy państwami członkowskimi, również w krajach trzecich.
Jeżeli chodzi o substancje dodatkowe, Parlament liczył na dodanie konkretnej liczby. W oparciu o wstępne badania Komisja wymieniła 13 substancji mogących stanowić zagrożenie. Kompromis jasno zakłada, że w oparciu o dane naukowe Komisja będzie mogła opracować ostateczną klasyfikację tych substancji i przedstawić propozycje odpowiednich ograniczeń z nimi związanych w ciągu 24 miesięcy. Jest to dość duży postęp, ponieważ główne substancje zaliczane do grupy niebezpiecznych to PCB, wolny cyjanek, EDTA, dioksyny i bisfenole.
Jeżeli chodzi o osady oraz faunę i florę, z powodu braku kompromisu przewiduje się, że państwa członkowskie powinny je obserwować w celu określenia długoterminowego oddziaływania substancji, z którymi mamy w tych przypadkach do czynienia.
Ostatnią sprawą jest wypracowanie kompromisu w sprawie nowych działań kontrolnych dotyczących emisji, których ku zdziwieniu posłów nie było w przedstawionym wniosku. Kompromis przewiduje w art. 7, że Komisja będzie oceniać skuteczność obowiązujących przepisów i postępy w zakresie ograniczania zasięgu stref mieszania na podstawie sprawozdań przedstawianych przez państwa członkowskie, a następnie proponować zmiany lub nowe przepisy w tej sprawie.
Chciałabym prosić szanownych posłów o poparcie tego kompromisowego pakietu rozwiązań.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Panie przewodniczący, panie i panowie! Tematem dzisiejszych obrad jest jedno z największych wyzwań polityki dotyczącej ochrony środowiska: ochrony naszych zasobów wodnych z korzyścią dla nas oraz dla przyszłych pokoleń.
Chciałbym rozpocząć od gratulacji dla sprawozdawczyni, pani Laperrouze oraz dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności i podziękowania za doskonałą pracę i rzetelną współpracę w związku z tworzeniem tej dyrektywy.
Jak państwo pamiętają, ramowa dyrektywa wodna, czyli nasze podstawowe narzędzie ochrony zasobów wodnych w UE, przewiduje rozszerzenie prawodawstwa w dwóch kierunkach: w sprawie norm jakości wód gruntowych UE oraz norm jakości dotyczących substancji priorytetowych w wodach powierzchniowych.
Dyrektywa w sprawie wód gruntowych została przyjęta z końcem 2006 r. w postępowaniu pojednawczym. Obecnie Parlament Europejski ma zadecydować w drugim czytaniu, czy przyjąć proponowaną dyrektywę na temat norm jakości dotyczących substancji priorytetowych w wodach powierzchniowych. Dyrektywa ta przedstawia zharmonizowane normy jakości dla 33 substancji tak, aby podstawowe pojęcie dobrej jakości wody zostało wyrażone liczbowo w oparciu o najbardziej wiarygodne dane naukowe i najlepszą wiedzę. W związku z tym dyrektywa przyczyni się do zapewnienia wyższego poziomu ochrony środowiska wodnego i zdrowia ludzkiego. Co więcej, jest to cel ramowej dyrektywy wodnej.
Komisja ma zamiar bacznie się przyglądać stosowaniu się do założeń tej dyrektywy oraz ramowej dyrektywy wodnej. Ma również zamiar kontrolować i oceniać informacje dotyczące obecności i wpływu substancji nieumieszczonych na liście priorytetowej, bądź też liście priorytetowych substancji niebezpiecznych. Planuje przedstawić wnioski w sprawie ewentualnych przyszłych działań w tym zakresie.
W procesie negocjacyjnym interwencje Parlamentu przyczyniły się do utrzymania ambitnego poziomu celów, jakie wyznaczyła na samym początku Komisja. Odnosi się to przede wszystkim do: przyszłej rewizji listy substancji priorytetowych, która jest obecnie jasno związana z normami jakości środowiska i zostanie zamknięta w ciągu dwóch lat od wejścia w życie dyrektywy; listy substancji do zbadania podczas rewizji obowiązującej listy oraz kryteriów wykazu emisji, wypływów i wycieków, a także stref mieszania.
Chciałbym jeszcze krótko wspomnieć o kontroli emisji zanieczyszczeń. Jak państwo wiedzą, ramowa dyrektywa wodna proponuje podejście łączące kontrole emisji z normami jakości. Za kontrolę emisji w dużej mierze odpowiedzialne jest obowiązujące prawodawstwo Wspólnoty. Oprócz kontroli emisji w ramach dyrektyw w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych, zanieczyszczenia spowodowanego przez azotany pochodzenia rolniczego oraz zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (dyrektyw, które obowiązywały jeszcze przed przyjęciem ramowej dyrektywy wodnej w 2000 r.), Komisja zaproponowała lub uchwaliła ponad 30 innych wspólnotowych narzędzi prawnych. Chciałbym wymienić dla przykładu niektóre z nich. Są to na przykład rozporządzenie w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), rozporządzenie w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych, dyrektywa w sprawie odpadów górniczych oraz ograniczenia związane z używaniem określonych substancji w ramach dyrektywy w sprawie pestycydów, a także dyrektywa w sprawie ograniczeń dotyczących cyrkulacji i wykorzystania niektórych substancji niebezpiecznych.
W związku z tym uważamy, że państwa członkowskie dysponują wystarczającą liczbą narzędzi prawnych potrzebnych do osiągnięcia celów wyznaczonych w ramowej dyrektywie wodnej.
Oprócz tego Komisja oceni ewentualną potrzebę wprowadzenia dodatkowych środków kontroli na szczeblu Wspólnoty oraz przedstawi wnioski w sprawie rewizji listy substancji priorytetowych. Komisja oceni również, czy należy zaklasyfikować substancje priorytetowe jako priorytetowe substancje niebezpieczne, biorąc pod uwagę nowe informacje, które zostaną w przyszłości udostępnione, a także oceni najnowsze osiągnięcia związane z rozporządzeniem REACH.
Chciałbym na koniec jeszcze raz wyrazić moje uznanie dla wyników wspólnie wykonanej pracy, a szczególnie dla pani sprawozdawczyni. Jeszcze raz potwierdzam, że Komisja w pełni popiera pakiet kompromisowy w sprawie tego jakże ważnego narzędzia prawnego.
Robert Sturdy
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie przewodniczący! Chciałbym pogratulować pani poseł Laperrouze. Okazała się ona doskonałą sprawozdawczynią i z przyjemnością wspominam naszą współpracę. Niezmiernie cieszy mnie pozytywne zdanie Komisji na temat naszego sprawozdania.
Proponowana dyrektywa - i nie będę już mówił o sprawach poruszonych przez panią poseł Laperrouze, mam natomiast do dodania kilka własnych komentarzy - dyrektywa pochodna ramowej dyrektywy wodnej stanowi ostatnią, brakującą część przepisów dotyczących jakości wody w poszczególnych państwach członkowskich. Przeprowadziliśmy wiele rozmów wspólnie ze sprawozdawczynią, Radą i Komisją i myślę, że w końcu doszliśmy do porozumienia w sprawie pakietu kompromisowego, co do treści którego wszyscy jesteśmy zgodni. Dlatego podobnie jak sprawozdawczyni usilnie proszę o głosowanie za przyjęciem tego pakietu rozwiązań. Myślę, że jest to pakiet dość wyważony: zapewnia on ochronę środowiska, podwyższenie jakości wody dostępnej dla naszych obywateli i nie obciąża zanadto naszej gospodarki, co jak myślę jest równie ważne. W ramach negocjacji rozmawialiśmy z wieloma organizacjami pozarządowymi i przedstawicielami przemysłu, co pozwoliło na opracowanie doskonałego rozwiązania.
Nasza propozycja ogranicza gromadzenie się substancji chemicznych, niebezpiecznych grup substancji, w tym metali ciężkich; niektórych pestycydów i innych niebezpiecznych chemikaliów w wodach powierzchniowych. Jest ona w dużej mierze oparta o działania zapobiegawcze. Państwa członkowskie mogą wyznaczyć - jak mówiła sprawozdawczyni - strefy mieszania, w których stężenie chemikaliów może przekraczać wartość wyznaczoną w ramach norm jakości środowiska w niektórych przypadkach, jednak oczywiście będzie to musiało być kontrolowane ze szczególną uwagą. Mamy strefy, które można wyznaczyć jako strefy mieszania w transgranicznych zbiornikach wodnych, co jest doskonałym rozwiązaniem prawnym. Jest również mowa o tym, że państwa członkowskie mogą zbierać informacje, w tym mapy. Myślę, że zdobyć mapy może być trudno, jednak mimo wszystko jakoś to rozwiążemy. Dyrektywa mówi o przygotowaniu planu zagospodarowania rzek, pogłębianiu koryta rzeki i żegludze - nawet to prowadzi do wycieków i emisji. Możemy również doprowadzić do strat substancji priorytetowych pod warunkiem dostosowania tej dyrektywy do ramowej dyrektywy wodnej.
Panie i panowie! Na koniec chciałbym powiedzieć państwu jeszcze tylko jedną rzecz. Woda jest niezbędna do życia, dlatego ta dyrektywa jest dla nas tak ważna. Nawet na Marsie woda jest źródłem życia.
Marie-Noëlle Lienemann
w imieniu grupy PSE. - (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Ja również chciałabym się dołączyć do podziękowań dla pani Laperrouze i sprawozdawców pomocniczych, a także dla prezydencji słoweńskiej za wykonaną pracę.
Jest to ostatnia dyrektywa pochodna ramowej dyrektywy wodnej, dlatego ważne było osiągnięcie kompromisu, który stanowiłby prawdziwy postęp jeżeli chodzi o nasze ambicje związane z ochroną przed zanieczyszczeniami, a szczególnie chemicznym zanieczyszczeniem wody. Codziennie dowiadujemy się jak duże szkody powoduje bifenyl polichlorowany obecny w naszych zasobach wodnych.
Pani poseł Laperrouze wymieniła dziedziny, w których poczyniliśmy postępy. Oczywiście, jak to zawsze ma miejsce w przypadku kompromisów, chcielibyśmy osiągnąć więcej, jednak myślę, że ustanowiliśmy doskonałe podstawy do działania. Oczywiście pozostaniemy czujni, ponieważ wiele będzie teraz zależało od Komisji i mamy nadzieję, że gdy Komisja podejmie działania w sprawie badań ekspertów, okaże się bardzo ambitna jeżeli chodzi o klasyfikację substancji priorytetowych i priorytetowych substancji niebezpiecznych w przyszłości - tych właśnie słynnych 13 substancji, które mają być poddane klasyfikacji w niedalekiej przyszłości. Będziemy się również starali zagwarantować, że obecna niepewność związana z osadami oraz fauną i florą nie spowoduje zmiany podejścia, które w perspektywie długoterminowej sprawi, że Unia Europejska przestanie starać się zrozumieć znaczenie ochrony osadów oraz fauny i flory oraz podwyższać ich jakość.
Ostatnią sprawą jest potrzeba poprawienia stanu stref mieszania oraz wiedzy na temat substancji zanieczyszczających i źródeł zanieczyszczeń, a także potrzeba monitorowania emisji. Będziemy się starać zachować czujność w Parlamencie, a ja chciałabym podziękować panu komisarzowi za zwrócenie uwagi na fakt, że oprócz przepisów kompromisowych, które będą przedmiotem głosowania, Komisja chce dostarczać informacji na temat wdrożenia ramowej dyrektywy wodnej oraz, jeśli to konieczne i będziemy mieli do czynienia z opóźnieniami państw członkowskich lub jakimikolwiek wątpliwościami, zaproponować działania uzupełniające, tak aby upewnić się, że cel, jakim jest ekologicznie akceptowalna woda do 2015 r. zgodnie z naszym głosowaniem z 2000 r., został osiągnięty.
Chris Davies
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Ponieważ sprawozdawczyni jest członkiem mojej grupy i moją bliską znajomą, zrozumieją państwo, że będę bronił jej zdania w tej sprawie. Być może można było zrobić więcej, może mogliśmy uwzględnić w pakiecie rozwiązań jeszcze inne substancje chemiczne, jednak opinie naukowców są podzielone, a wola polityczna nie zawsze jest silna. Jak mówił poprzedni sprawozdawca, można by to opisać słowami: "lepiej być nie może”.
Myślę, że polityka wodna należy do sukcesów europejskiej polityki ekologicznej. Powinniśmy złożyć wyrazy uznania na ręce Komisji za lata pracy włożonej w tę sprawę oraz pani Lienemann za pracę nad ramową dyrektywą wodną przeprowadzone jakieś siedem lat temu. Nawet nie biorąc pod uwagę spraw transgranicznych, zbiorowa determinacja związana z walką z obecnymi i dawnymi problemami zanieczyszczeń pozwoliła na odpowiednie inwestycje w poprawianie jakości wody, które okazały się dużo bardziej skuteczne niż miałoby to miejsce w przypadku, gdybyśmy zostawili państwom członkowskim wolną rękę. Przepisy, które ustanowiliśmy, są w tym przypadku jasne. Zanieczyszczenia można rozpoznać i zmierzyć. Wymogi związane z zapobieganiem zanieczyszczeniom są wykonalne, a nowe przepisy stanowią krok naprzód w naszej polityce, wprowadzając kolejne zakazy związane z szeregiem chemikaliów, pestycydów i substancji zanieczyszczających, które stanowią zagrożenie dla organizmów żyjących w naszych wodach oraz życia ludzkiego.
Jednak widzimy również sprawozdania Europejskiej Agencji Środowiska mówiące o tym, że niektóre z państwa członkowskich nadal nie stosują się do przepisów w takim stopniu i w taki sposób, jak powinny. Dlatego w ramach powszechnej zgody w tym Parlamencie na wprowadzenie tych właśnie przepisów i zgodnie z dobrym kierunkiem, jaki obrała Europa w zakresie ochrony jakości wód, Komisja powinna powiedzieć: "Macie odpowiednie środki, by badać tę sprawę, działać i egzekwować prawo - wykorzystajcie je”.
Margrete Auken
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DA) Panie przewodniczący! Ja również chciałabym podziękować pani poseł Laperrouze za przyjazne nastawienie i zobowiązującą współpracę. Rzeczywiście okazało się, że mimo wszystko udało się zachować resztki pozytywnych wyników pierwszego czytania, jednak to, co widzimy tu dziś jest słabym przedstawieniem. Większość osiągnięć została zaprzepaszczona w wyniku lobbingu przemysłu rolno-chemicznego i co mniej skutecznych organów regulacyjnych. To, co jest przedmiotem dzisiejszej debaty to jedynie smutne pozostałości po tych działaniach.
Naszym celem przewodnim jest stopniowe poprawianie jakości wody w rzekach i jeziorach europejskich. Powszechne wykorzystywanie pestycydów w rolnictwie oraz odpady przemysłowe muszą zostać ograniczone. Należy wprowadzić surowe przepisy związane z ilością substancji priorytetowych lub priorytetowych substancji niebezpiecznych dopuszczalnych w wodzie. Słabym punktem przedłożonego sprawozdania jest brak woli politycznej związanej z analizą większej ilości substancji. Już teraz wiemy, że obecny system, według którego należy zbadać substancje znajdujące się na liście i wprowadzić nowe, działa co najmniej zbyt wolno. Gdybyśmy mieli się kierować zasadą zapobiegawczości, zbadane zostałyby również i inne substancje, jednak pozwoliliśmy, by taka możliwość przeciekła nam przez palce.
Oprócz tego nie jest jasne na jakiej zasadzie uznaje się daną substancję za tak niebezpieczną, że musi być całkowicie zakazana. Okazało się, że istnieje szereg substancji, które są najprawdopodobniej bardzo niebezpieczne, jednak Komisja wzdraga się od ostatecznego ich zakazania. Jest to nie do pomyślenia: jeżeli dana substancja jest niebezpieczna to jest niebezpieczna. Powinniśmy kontrolować prace Komisji w zakresie badania tych substancji i pilnować, czy nie będzie w dalszym ciągu odkładać na później przyjęcia jasnego stanowiska w tej sprawie, powołując się na brak wystarczających informacji. W takim przypadku Komisja powinna zebrać odpowiednie dane.
Jest kilka pozytywnych zmian. Przykładem może być fakt, że kraje mogą obecnie rejestrować źródła zanieczyszczeń oraz uwzględniać substancje zgromadzone w osadach oraz w faunie i florze wodnej. Ponadto Komisja nie może już czekać aż do roku 2025, jak planowała, ze zbadaniem sytuacji. Ocena sytuacji ma być przedstawiona w 2018 r.
Tak, będziemy głosować za przyjęciem tego sprawozdania. Jesteśmy wdzięczni za tych kilka niewielkich dobrodziejstw po negatywnych wydarzeniach, z jakimi mieliśmy do czynienia po pierwszym czytaniu.
Wiesław Stefan Kuc
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Źródeł zanieczyszczeń wód powierzchniowych i gruntowych są tysiące - nie tylko rolnictwo i przemysł rolno-spożywczy, kopalnie, zakłady chemiczne, ale także gospodarstwa domowe.
Wszędzie tam, gdzie nie ma oczyszczalni, zatruwamy coraz bardziej nasze skąpe zasoby wody. Wysypiska śmieci są źródłem wielu trujących substancji, a z płynących z nich ścieków nie oczyszczą oczyszczalnie biologiczne, bo bakterie też się trują. Takim samym zbiorowiskiem substancji trujących są osady denne w jeziorach i sztucznych zbiornikach wodnych. Jak je wyczyścić - to jest problem. Jeżeli popłyną do mórz czy oceanów, wtedy zatrują cały glob i tak się sukcesywnie dzieje. Oczyszczenie z tych osadów zbiorników będzie bardzo kosztowne, a i metod brakuje.
Przy okazji chcę jeszcze raz wspomnieć o tysiącach ton przestarzałych pestycydów, które systematycznie trują naszą wodę i dotarły już na głębokość sięgającą 1000 metrów w głąb ziemi. I dlatego nasza grupa uważa, że pomimo kosztów dyrektywa powinna szerzej traktować ochronę wód.
Jens Holm
w imieniu grupy GUE/NGL. - (SV) Celem tej dyrektywy było określenie norm jakości związanych z szeregiem niebezpiecznych substancji chemicznych, które ma prowadzić do ochrony wód przed chemikaliami i innymi szkodliwymi substancjami. Niestety lobbyści z łatwością wpływają na działania Komisji Europejskiej i Rady Ministrów. Teraz, kiedy sprawą tą zajmujemy się ponownie w drugim czytaniu, niestety dobre chęci zostały zaprzepaszczone. Przykładem tego może być fakt, że jedynie 11 z 29 chemikaliów, którymi chcieliśmy by zajmował się Parlament, zostało uznane za substancje niebezpieczne. Nie będzie także konkretnych wymagań dla państw członkowskich w związku z docelowym ograniczeniem ilości szkodliwych substancji. Niemniej jednak kompromis ten jest dużo lepszym wynikiem niż to, co zaproponowała początkowo Komisja. Dlatego grupa GUE/NGL popiera proponowane rozwiązanie, jednak mogą być państwo pewni, że będziemy się uważnie przyglądać tej sprawie i starać się zapewnić lepszą ochronę naszych zasobów wodnych w przyszłości. Mamy nadzieję, że przy okazji oceny funkcjonowania proponowanych rozwiązań będzie można podjąć odpowiednie działania. Chciałbym zadać pytanie komisarzowi Dimas, który jest dziś obecny na tej sali: Jak zareagowałby pan gdyby państwa członkowskie chciały pójść nieco dalej i przyjąć szerzej zakreślone strategie niż ta proponowana w ramach tej dyrektywy? Gdyby poszczególne państwa członkowskie chciały umieścić na liście substancji niebezpiecznych większą ilość substancji, czy pozwoliłby im pan na kontynuowanie tego rodzaju działań?
Johannes Blokland
w imieniu grupy IND/DEM. - (NL) Panie przewodniczący! Po pierwsze chciałbym podziękować sprawozdawczyni, pani Laperrouze, za doskonałą pracę i udane negocjacje z Radą.
Myślę, że udało nam się opracować bardzo dobry pakiet kompromisowych rozwiązań w sprawie norm jakości wody. Szczególnie cieszy mnie, że zachowane zostało pojęcie stref mieszania. W związku z tą sprawą chciałbym zadać pytanie komisarzowi Dimas.
Z punktu widzenia wykonalności jest to niezwykle ważne pojęcie, oczywiście pod warunkiem, że nie mamy do czynienia ze zbyt dużymi szkodami dla środowiska. Ramowa dyrektywa wodna mówi o ograniczeniu wysiłków na rzecz oczyszczania wody pitnej. Normy dotyczące wody pitnej są zdecydowanie bardziej surowe niż normy jakości wody. Istnieje wiele różnych punktów pozyskiwania wody pitnej w powierzchniowych zbiornikach wodnych i może się zdarzyć, że w praktyce będą one się znajdować blisko źródeł zanieczyszczenia, a więc na przykład w strefie mieszania, przez co zwiększają się wysiłki przedsiębiorstw na rzecz oczyszczania wody. Czy może mnie pan zapewnić, panie komisarzu, że zrobi pan wszystko, co w pana mocy, aby uniknąć problemów związanych z punktami pozyskiwania wody w przypadku stref mieszania?
Richard Seeber  
na piśmie. - (DE) Panie przewodniczący! Ja również chciałbym podziękować sprawozdawczyni oraz Komisji za wysiłki włożone w tę sprawę.
Chciałbym przypomnieć wszystkim obecnym w Izbie, że jest to pakiet kompromisowy. Wypracowaliśmy doskonały kompromis, który jest kolejnym ważnym elementem działań na rzecz doprowadzenia jakości wody w Europie do perfekcji. Chciałbym podkreślić, że Europa jest kontynentem, bądź też jednostką polityczną, która przywiązuje dużą wagę do jakości środowiska naturalnego i wprowadza wysokie standardy. Być może dałoby się osiągnąć wyznaczone cele szybciej, jednak jeśli porównamy Europę z innymi częściami świata, możemy powiedzieć, że nasze standardy są bardzo wysokie i należy je utrzymywać, a nawet podwyższać w przyszłości.
W związku z tym chciałbym również przypomnieć Komisji, że musimy w sposób skuteczny dzielić się osiągnięciami, które bez wątpienia stały się naszym udziałem jeżeli chodzi o europejską politykę ochrony środowiska, a szczególnie politykę wodną. Jednakże przede wszystkim referendum przeprowadzone w Irlandii świadczy o tym, że nie udało nam się przekazać wieści o naszych osiągnięciach. Europa odniosła duży sukces w zakresie ochrony środowiska, jednak bardzo niewielka część jej mieszkańców zdaje sobie sprawę z przewodnictwa europejskiego na tym polu. Być może powodem tego były działania lobbystów, jednak część z nich pomogła w przeforsowaniu tego kompromisu, tak aby zwiększyć wysiłki ekologiczne przedsiębiorstw przemysłowych, rolników i innych sprawców zanieczyszczeń.
Dlatego chciałbym przypomnieć o tym, że woda jest z pewnością jednym z tych elementów naszej polityki, na które musimy zwrócić szczególną uwagę w przyszłości. Chciałbym prosić pana komisarza o to, by uważnie przyglądał się rozwojowi sytuacji, ponieważ w przyszłości czekają nas nowe problemy, związane szczególnie ze zmianami klimatycznymi, a znaczenie wody dla gospodarki i życia ludzkiego będzie jeszcze większe.
Ogólnie rzecz biorąc, jest to wyważony kompromis i proszę wszystkich posłów o jego poparcie. Osiągnęliśmy wszystko, co dało się osiągnąć w tej sprawie.
Dorette Corbey
(NL) Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Laperrouze, za wysiłki, które doprowadziły do zadowalających wyników w drugim czytaniu. Czyste wody powierzchniowe to oczywiście temat niezwykle istotny. Regularnie ukazują się sprawozdania mówiące o zbyt dużej zawartości rtęci i innych szkodliwych substancji w rybach. Jest to niezdrowe dla ludzi i środowiska, a więc musimy za wszelką cenę działać w tej sprawie. W przypadku proponowanych dziś rozwiązań mamy do czynienia z zachowaniem odpowiedniej równowagi między ochroną środowiska a opłacalnością dla biznesu, przedsiębiorstw wodnych i rządów. Parlament Europejski z powodzeniem naciskał na zmiany w polityce wodnej. W związku z tym strefy mieszania położone w pobliżu punktów zrzutu, gdzie dozwolone są większe ilości zanieczyszczeń muszą być jasno oznaczone, a państwa członkowskie muszą określić, w jaki sposób można je ograniczyć w przyszłości.
Parlament dysponuje również rozwiązaniami na przyszłość: substancje, które mogą się okazać szkodliwe należy umieścić na oddzielnej liście i poddać odpowiednim badaniom. Jak najbardziej się w tym zgadzam.
Popieram również pytanie związane z punktami zrzutu i punktami pozyskiwania wody w strefach mieszania, zadane komisarzowi przez posła Bloklanda.
Chciałbym również zwrócić uwagę na kilka działań u źródła, szczególnie w pobliżu szpitali, a także na pozostałości po lekach. Jest to kolejna ważna sprawa, którą należałoby się zająć w przyszłości.
Hiltrud Breyer
(DE) Panie przewodniczący! Jak wiemy, woda jest najcenniejszym zasobem i nie możemy dopuścić do tego, by ją tracić z powodu braku ambitnej polityki wodnej. Wielka szkoda, że rozmach, z jakim Parlament Europejski zajął się tą kwestią w pierwszym czytaniu został zmarnowany przez wydłużenie o połowę listy substancji niebezpiecznych, które należy poddać kontroli oraz obowiązek ograniczenia emisji zanieczyszczeń nałożony na państwa członkowskie. W wyniku tych działań straciliśmy szansę na to, by zrobić więcej w celu ochrony naszych wód. W sprawach związanych z ochroną wody niezwykle ważna jest spójność działań we wszystkich dziedzinach ustawodawczych. Potrzebny jest zakaz emisji pestycydów rakotwórczych, mutagennych i mających toksyczny wpływ na rozrodczość oraz endokrynologicznie zaburzające czynniki. Dlatego szkoda, że Komisja w dalszym ciągu zajmuje się odkładaniem problemu na bok kosztem środowiska naturalnego i zdrowia publicznego. W 2006 r. Komisja powiedziała, że w swoim projekcie działań na rzecz jakości środowiska naturalnego nie miała zamiaru proponować ograniczenia ilości i toksyczności priorytetowych substancji niebezpiecznych. Należy to zrobić w ramach rozporządzenia REACH oraz przepisów dotyczących pestycydów. Ale co się tak naprawdę wydarzyło? To właśnie sprawozdanie Parlamentu, wniosek, który wyszedł od nas, z tej Izby, uspójniło działania dzięki ramowej dyrektywie wodnej i przepisom na temat substancji zanieczyszczających. Dokonał tego Parlament, nie Komisja, która obiecała to zrobić.
Dlatego chcemy, by żaden z pestycydów figurujących na liście priorytetowych substancji niebezpiecznych nie został zatwierdzony. Najprostszym rozwiązaniem jest upewnić się, że te substancje niebezpieczne w ogóle nie dostaną się do naszych wód.
Cristina Gutiérrez-Cortines
(ES) Panie przewodniczący! Chciałabym pogratulować pani poseł Laperrouze, która włożyła w to sprawozdanie wiele wysiłku razem z innymi posłami z mojej grupy i członkami Parlamentu ogółem, mając na celu dojście do porozumienia w sprawie norm jakości wody.
Cieszy mnie wprowadzenie tej dyrektywy, która mówi o kilku bardzo ważnych rzeczach. Po pierwsze, jak mówiła pani poseł Lienemann, zrównoważony rozwój to cały długi proces, a gospodarka wodna, poprawa jakości wody i polityka wodna wchodzą w skład tego procesu, który rozpoczął się już zresztą wiele lat temu. Przede wszystkim jest to proces, który musi być realistyczny, ponieważ wszystkie ustalone działania należy zastosować w praktyce.
Dużo łatwiej jest ustanawiać prawo niż je później egzekwować. Dużo taniej jest ustanawiać prawo niż je później egzekwować. Wprowadzenie zakazu nic nie kosztuje. Jednak stosowanie się do tego zakazu oznacza, że przedsiębiorstwa, rolnicy i władze lokalne muszą w praktyce wykonać jego postanowienia, co nie zawsze jest proste.
Uważam, że przedstawiony kompromis jest ważnym krokiem naprzód, jednak musimy myśleć realnie, ponieważ, jak mogliśmy wczoraj zauważyć w przypadku referendum, nie zawsze jest łatwo być Europejczykiem. Kosztuje to dużo pracy i pieniędzy, czego właśnie doświadczamy, szczególnie że są to działania obowiązujące w całej Europie.
Cała polityka wodna musi być realizowana na przestrzeni całej Europy, dlatego musimy stawić czoła niezwykle złożonym problemom, w których rolę odgrywa wiele czynników, w tym niezwykle istotne czynniki geofizyczne.
Chciałabym jeszcze wspomnieć o dwóch innych aspektach tej dyrektywy, które świadczą o tym, że poczyniliśmy postępy. Po pierwsze dyrektywa wymaga dużo większej przejrzystości działań na szczeblu rządowym. Woda zawsze była dziadziną dość mętną. W ramach europejskiego forum na temat wody (European Water Forum) jednym z naszych celów jest przejrzystość w podawaniu informacji do wiadomości publicznej. Obecnie poważnie zajmujemy się sprawą zaangażowania w szerzenie przejrzystości w przekazywaniu informacji społeczeństwu.
To samo dotyczy wskaźników, w tym mięczaków, dlatego chciałabym podkreślić znaczenie badań wody dla dobra naszego zdrowia.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Chciałbym pogratulować sprawozdawczyni i wyrazić moje pełne poparcie dla pomysłu zaostrzenia przepisów związanych z jakością wód powierzchniowych i skutecznością oceny prawodawstwa Wspólnoty.
Niewielkie państwa UE położone przy jej zewnętrznych granicach muszą się zmagać z bardzo delikatnym problemem, mianowicie zanieczyszczeniem pochodzącym z krajów sąsiadujących z UE. Oddzielanie się od reszty krajów za "żelazną kurtyną” w sprawach ekologii oraz w innych dziedzinach nie jest ani życzeniem, ani zamierzeniem UE. Dlatego równie ważne jest ograniczenie zanieczyszczeń w UE, jak i w jej sąsiedztwie. Poprawka 26 wskazuje na obowiązek Komisji związany z przedstawieniem szczegółowego sprawozdania na temat zanieczyszczeń pochodzących z krajów trzecich w ciągu roku od wejścia w życie dyrektywy. Komisja powinna zrobić więcej, by zachęcać do dalszego wywiązywania się z obowiązków związanych z ochroną środowiska podczas negocjacji z krajami sąsiednimi. Jest to sprawa szczególnie ważna dla krajów, które mają te same zbiorniki rzeczne, co kraje sąsiadujące z UE.
Christa Klaß
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! "Woda to życie”, "Woda - tak cenna jak diament”: takie były hasła i źródła motywacji podczas wprowadzania ramowej dyrektywy wodnej w 2000 r. Teraz mamy przed sobą dyrektywę na temat norm jakości wód - ostatnie dziecko tego niezwykle ważnego narzędzia ekologicznego. Jej celem jest ustanowienie norm jakości dla substancji priorytetowych i priorytetowych substancji niebezpiecznych, aby się upewnić, że nasza woda - źródło życia - była w jak największym stopniu chroniona przed zagrożeniami - chodzi mi o najwyższy możliwy stopień ochrony, który jest możliwy i potrzebny w oparciu o najnowsze badania naukowe.
Moim zdaniem jednak oznacza to również, że ochrona wody jest zadaniem stałym. Będziemy musieli uważnie obserwować badania naukowe i odkrycia w celu przyswojenia nowych informacji i zagwarantowania nieprzerwanej ochrony wody w każdych okolicznościach i zgodnie z najnowszymi odkryciami naukowymi i technologiami. Nie może się nigdy więcej zdarzyć, że - jak to ma miejsce teraz - Komisja nie wypełnia swojego mandatu i pozwala, byśmy tracili czas nie podejmując żadnych działań. Lista priorytetowych substancji niebezpiecznych powinna być systematycznie weryfikowana bez żadnej zwłoki. Brak działania ze strony Komisji zmusił Parlament do podjęcia odpowiednich inicjatyw i zaproponowania drugiej listy - listy substancji, które należy zbadać w oparciu o najnowsze odkrycia naukowe. Lista ta nie może zawierać wstępnej klasyfikacji czy typów potencjalnie niebezpiecznych. Powinna również umożliwiać uwolnienie niektórych substancji z podejrzeń. Oczywiście umieszczanie substancji na tej liście nie może być czysto przypadkowe. Grupa PPE-DE nawołuje do szybszego i bardziej pilnego badania substancji, na temat których mamy już udostępnione wystarczające informacje wskazujące na zwiększone zagrożenie. Uważamy, że sześć miesięcy to okres jak najbardziej wystarczający na te działania.
Mam nadzieję, panie komisarzu, że wyznaczony okres 24 miesięcy będzie okresem maksymalnym i nie będzie traktowany jako standard, ponieważ w tych sprawach należy zawsze unikać zbędnej zwłoki. Wyrażamy poparcie en bloc dla kompromisu zaproponowanego przez panią poseł Laperrouze.
Péter Olajos
(HU) Dziękuję panie przewodniczący. Większość europejskich rzek przepływa przez kilka krajów równocześnie, co oznacza wspólne dzielenie się ich zasobami, ale i też obowiązkami z nimi związanymi. Jakość wody w poszczególnych państwach członkowskich zależy od kierunku, w którym płynie rzeka. Na przykład Dunaj przepływa przez siedem krajów, Drawa przez sześć, a Ren i Tisza przez pięć. Stanowi to duże wyzwanie dla krajów europejskich i wymaga współpracy na dużą skalę. Miejmy nadzieję, że uchwalenie tej dyrektywy pomoże zakończyć problemy, z którymi borykamy się od siedmiu lat w przypadku rzeki Raby. Obecnie kąpiel w na jedynych prawdziwych podmokłych obszarach rzecznych na Węgrzech jest wskazana jedynie w przypadku, gdy ma się na sobie jeden ze strojów kąpielowych pokazanych na zdjęciach, które otrzymali posłowie obecni na sali, i które zostaną również umieszczone na ulotkach i plakatach. Oczywiście rzeka Raba służy jedynie jako papierek lakmusowy, który ma pokazać, że coś jest nie tak z obowiązującymi przepisami, skoro mimo że wszyscy stosują się do wyznaczonych limitów, w rzece tej nadal widać grube warstwy piany. Dlatego musimy zmienić przepisy, a więc proszę państwa o głosowanie na rzecz pakietu kompromisowego w dniu jutrzejszym.
Gyula Hegyi
(HU) Koledzy mówili już o tym, że świeża woda jest prawdopodobnie najcenniejszym zasobem w XXI wieku i nie sposób się z tym nie zgodzić. Równie prawdziwe jest to, że w Europie sytuacja ma się w miarę dobrze, tak jeśli chodzi o ilość, jak i jakość świeżej wody. Chciałbym zwrócić państwa uwagę na sprawę, która nie została do tej pory poruszona, mianowicie na fakt, że w wyniku zmian klimatycznych krzywa opadów atmosferycznych i w związku z tym również krzywa ich rozłożenia i świeżej wody, którą możemy dzięki nim uzyskać, osiąga coraz bardziej skrajne wartości. Oznacza to, że mamy długie, gorące okresy letnie i ulewne deszcze w całej Europie. Tak więc oprócz wszystkich innych rozwiązań ekologicznych, o których już mówiliśmy, powinniśmy również pomyśleć o systemie gospodarowania zasobami wody, który, w przeciwieństwie do obecnego systemu, będzie w stanie zbierać tą wodę i magazynować ją w celu późniejszego wykorzystania podczas lat suszy. Równie ważne jest to, by stało się to elementem polityki ogólnoeuropejskiej, ponieważ w ten sposób będziemy mogli utrzymywać ilość świeżej wody w Europie na odpowiednim poziomie, podczas gdy nasze prawodawstwo zapewni jej odpowiednią jakość. Dziękuję.
Marios Matsakis
Panie przewodniczący! Z zanieczyszczeniem wody mamy do czynienia w przypadku rzek, jezior i wód gruntowych, jednak może do niego dochodzić również podczas transportu. Ryzyko to uległo ostatnio dodatkowemu zwiększeniu w związku z suszami, jakie mają miejsce w Europie Południowej, gdzie duża liczba tankowców jest przekształcana w pojazdy do przewożenia wody pitnej. Jest to dziedzina, w której brakuje nam specjalistycznej wiedzy. Chciałbym poprosić pana komisarza, by upewnił się, że tego typu transport jest całkowicie bezpieczny i pozbawiony zanieczyszczeń aromatycznymi węglowodorami, które, jak wszyscy wiemy, mogą powodować poważne problemy zdrowotne u ludzi i zwierząt.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Panie przewodniczący! Oprócz tego, o czym mówiłem podczas mojej mowy wstępnej, proponowana dyrektywa przyczynia się również do uproszczenia przepisów unijnych związanych z wodą.
Z pewnością pamiętają państwo, że ramowa dyrektywa wodna zawiera przepisy uchylające siedem aktów prawnych z lat 70. i 80. Nowa dyrektywa uchyli jeszcze pięć innych dyrektyw i równocześnie uprości proces składania sprawozdań na temat wody sporządzanych dzięki nowo utworzonemu systemowi informatycznemu wód w europie (WISE). W ten sposób będziemy dysponować lepszą bazą informacji stanowiącą podstawę do podejmowania decyzji na szczeblu politycznym i technicznym.
Z pewnością pamiętają państwo również, że Parlament przywiązywał szczególną wagę do wyeliminowania lub stopniowego pozbywania się niektórych substancji, o których była mowa w ramowej dyrektywie wodnej. Planowany wykaz, który ma zawierać również mapy, będzie niezbędnym źródłem informacji dla każdego. Będzie służył jako narzędzie oceny w ramach działań Komisji, których celem będzie stwierdzenie, czy dany cel ekologiczny związany ze stopniowym eliminowaniem substancji został spełniony.
Ramowa dyrektywa wodna i jej dyrektywa pochodna będą stanowiły długofalową podstawę decyzyjną na każdym szczeblu, od pojedynczego dorzecza, przez działania lokalne i aż po decyzje na szczeblu europejskim. Jest to szczególnie ważne w przypadku opracowywania planów zagospodarowania dorzeczy i programów działań, które mają zostać przedłożone do grudnia 2009 r. W zeszłym roku Komisja przedłożyła pierwsze sprawozdanie w sprawie wdrożenia ramowej dyrektywy wodnej. Sprawozdanie to zawierało ocenę osiągnięć i słabe punkty działań. Teraz przyszła kolej na to, by państwa członkowskie wypełniły swoje obowiązki na czas.
Tutaj chciałbym skorzystać z okazji i przypomnieć państwu, że pomoc finansowa UE jest dostępna w ramach regionalnych planów rozwoju, strategii spójności oraz działań związanych z rozwojem wsi. Wybór inicjatyw i priorytetów jest prawem przysługującym każdemu państwu członkowskiemu z osobna, a także ich obowiązkiem.
Art. 7 ramowej dyrektywy wodnej wskazuje na obowiązki związane z wodą pitną, a obecny kompromis nie zmienia przepisów i działań w nim przedstawionych.
Chciałbym zauważyć, że państwa członkowskie muszą składać sprawozdania na temat stosowania się do warunków art. 15 ramowej dyrektywy wodnej oraz działań podjętych na rzecz ograniczenia rozprzestrzeniania się stref mieszania, a także międzynarodowej współpracy w sprawie ustanawiania stref mieszania. Ponadto, jeżeli któreś z państw członkowskich będzie chciało narzucić bardziej surowe normy ekologiczne, Komisja nie będzie się temu sprzeciwiać.
Podsumowując, Komisja z przyjemnością wyraża pełne poparcie dla pakietu działań kompromisowych, którego celem jest dojście do porozumienia w sprawie tej dyrektywy w drugim czytaniu. Chciałbym jeszcze raz podziękować sprawozdawczyni za doskonałą pracę.
Jeżeli chodzi o sprawę poruszoną przez pana posła Matsakisa dotyczącą transportu wody na Cypr, zdaję sobie sprawę z problemu i chciałbym wyrazić opinię Komisji na ten temat nieco później.
Anne Laperouze
sprawozdawczyni. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Dziękuję za wkład w tę debatę. Być może zadają sobie państwo pytanie, jakie są nasze ostateczne cele związane z tą dyrektywą. Oczywiście chodzi o poprawienie jakości powierzchniowych zbiorników wodnych. Nie chcemy nadal znajdować w wodzie ołowiu, kadmu, niklu, rtęci, rozpuszczalników czy jakichkolwiek innych substancji toksycznych i rakotwórczych, takich jak PCB. Dwa tygodnie temu pani Lienemann mówiła o reportażu, w którym mówiono o substancjach PCB gromadzących się w rybach, które zostały następnie zjedzone przez człowieka. Nie możemy dłużej zgadzać się na tego typu sytuacje. Myślę, że obywatele europejscy również oczekują wyraźnego sygnału ze strony Europy, tak aby wreszcie zacząć skutecznie chronić środowisko i nasze zdrowie. Myślę, że uda nam się przekazać wszystkim sens tych działań, jeśli tylko będziemy szanować postanowienia tej dyrektywy ramowej na temat wody oraz wszystkich jej dyrektyw pochodnych.
Niektórzy posłowie mówili o tym, że proponowana lista nie zawiera wystarczającej ilości substancji, że jest to krok w tył ze strony Parlamentu w porównaniu z pierwszym czytaniem. W pierwszym czytaniu proponowaliśmy 33 + 28 substancji, czyli razem 61 zbadanych substancji. W drugim czytaniu mówimy o liczbie 33 + 13, czyli 46, jednak należy podkreślić, że są to substancje niebezpieczne, które wzbudzają nasze największe obawy i nie powinny być dłużej obecne w naszych wodach. Kolejnym ważnym punktem tej dyrektywy jest to, że pozwala ona na kontrolę stosowania się do przepisów UE - myślę tutaj o wdrożeniu rozporządzenia REACH oraz Międzynarodowej Konwencji Ochrony Roślin. Obecnie dysponujemy narzędziem umożliwiającym kontrolę tych działań.
Pan komisarz słyszał od moich kolegów, że jeżeli Rada i Parlament zatwierdzą ten tekst, wtedy sprawa przejdzie w ręce Komisji. Ma ona przed sobą wiele ważnych działań, badań do przeprowadzenia i wykazów do sporządzenia. Życzę Komisji jak najlepiej. W każdym bądź razie będziemy nadal obserwować sprawy związane z tymi przepisami.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się we wtorek, 17 czerwca 2008 r.
