Hervatting van de vergadering
De Voorzitter
Om technische redenen zullen de notulen van de vergadering van gisteren pas tegen het begin van de middag beschikbaar zijn en om 15.00 uur ter goedkeuring worden voorgelegd.

Stemming over de verzoeken om urgentverklaring
De Voorzitter.
De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft het verslag van mevrouw Keppelhoff-Wiechert hierover gisteren goedgekeurd. Ik zou graag de mening van de commissie ten principale over dit verzoek om urgentverklaring horen.
Wie spreekt namens de commissie?
Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE), voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. (DE) Mevrouw de Voorzitter, de landbouwcommissie stelt voor het verzoek om urgentverklaring in te willigen. In de eerste plaats is spoed vereist. Wij moeten nog dit jaar over dit voorstel stemmen. In de tweede plaats zijn wij het met de nagestreefde doelstellingen eens. De overgrote meerderheid van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is van mening dat het gebruik van BST dit jaar volledig moet worden verboden.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)
Voorstel voor een verordening van de Raad betreffende financiële bijdragen van de Gemeenschap voor het Internationaal Fonds voor Ierland (COM(1999) 549 - C5-0285/1999 - 1999/0221(CNS)) (Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme)
De Voorzitter. De Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme zal ons haar mening geven over dit verzoek om urgentverklaring.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, het verzoek om deze zaak met urgentie te behandelen, is op zichzelf het gevolg van nalatigheid van het Raadssecretariaat. Dit was al lang aan te zien komen. Maar het is de mening van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme dat de bevolking van Ierland daarvan niet het slachtoffer mag zijn en dat is de reden dat we instemmen met deze urgentie.

McKenna
Ik wilde alleen vragen of het mogelijk is om deze kwestie later in de week te bespreken. Een van de dingen waar het Parlement namelijk nog geen aandacht aan heeft besteed, is de rol van de wapenindustrie in het vredesproces in Noord-Ierland.
Toen enkele jaren geleden een verslag werd behandeld in de commissie, heb ik geprobeerd om amendementen erdoor te krijgen waarin stond dat de wapenindustrie geen rol mocht spelen in het vredesproces. Tot nu toe werd echter maar één baan gecreërd in verband met het vredesproces, namelijk in Derry, bij Raytheon, de derde grootste wapenproducent van de VS. Volgens mij is het tegenstrijdig te praten over een vredesproces en tezelfdertijd werk te verschaffen in de wapenindustrie aan een door geweld gedecimeerde bevolking.

Colom i Naval
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag uw aandacht voor het volgende. Talloze collega' s zitten vast in hun hotels in het centrum van Straatsburg, in het gebied van Novotel en Ibis. Toen de eerste auto met een half uur vertraging vertrok, werd mij gevraagd dit protest aan u voor te leggen. Minstens 15 collega' s bevinden zich in een en hetzelfde hotel en zij kunnen vanwege deze vervoersproblemen niet deelnemen aan de stemming.

De Voorzitter
Dat vind ik jammer, mijnheer Colom i Naval. Wij zullen zien hoe wij dergelijke problemen in de toekomst kunnen voorkomen en de collega' s in staat kunnen stellen zo snel mogelijk bij ons te zijn.

Gallagher
Om te vermijden dat hier een verkeerde indruk wordt gewekt over het vredesproces en het Internationaal Fonds voor Ierland, zou ik als lid van het Parlement voor de aangrenzende provincies in de notulen willen laten opnemen dat de Ieren, en ik denk dat namens alle Ieren mag spreken, veel waardering hebben voor de belangrijke, positieve en praktische rol die het Europees Parlement en de Europese instellingen hebben gespeeld in het vredesproces. Wie het tegenovergestelde beweert, vertolkt volgens mij niet de mening van het Ierse volk.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)
Voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van acties in het kader van de pretoetredingsstrategie voor Cyprus en Malta (COM(1999) 535 - C5-0308/99 - 1999/0199(CNS)) (Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid)

Sakellariou
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben hierover in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid gedebatteerd. Wij zien geen reden voor urgentverklaring en willen graag een verslag opstellen waarin wij de pretoetredingsstrategie uitwerken en de positie van het Europees Parlement toelichten. Daarom hebben wij bezwaar tegen de spoedbehandeling waar de Raad om vraagt.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om urgentverklaring)

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, ik zou op deze speciale dag een aantal parlementsleden bij de president van de Franse republiek willen verontschuldigen voor hun afwezigheid. Zij komen uit een van de meest perifere landen van de Europese Unie en zijn niet moedwillig afwezig, maar worden eenvoudigweg niet in staat gesteld om hun parlementaire taak adequaat te vervullen. Ik ben ervan overtuigd dat het ook voor hem ontoelaatbaar is dat men bijvoorbeeld vanuit bepaalde delen van mijn land sneller en gemakkelijker naar Caracas reist dan naar Straatsburg.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Galeote Quecedo. Ik ben mij heel goed bewust van de moeilijkheden die een aantal van onze collega's ondervinden om naar Straatsburg te komen. Zoals u weet, stel ik alles in het werk om de verbindingen te verbeteren. Dat is een van mijn doelstellingen.

Europese Raad / Fins voorzitterschap, Tsjetsjenië, OVSE
Sturdy
Om de heer Galeote Quecedo en nog een paar andere leden behulpzaam te zijn in dit state-of-the-art halfrond, vraag ik me af of het in de toekomst misschien mogelijk is de leden een vaste plaats te geven. Nu lijken we voortdurend van plaats te veranderen en hebben we vaak moeite om onze plaats te vinden. Zelfs in de oude zaal waar we officieel geen vaste plaatsen hadden, konden we tenminste op dezelfde plaats blijven zitten. Ik vraag mij werkelijk af hoe lang men nog zal doorgaan met het drukken van nieuwe plaatstoewijzingen. Kan hier wat aan gedaan worden?

De Voorzitter
Mijnheer Sturdy, door de nieuwe samenstelling van de Technische Fractie van onafhankelijke leden zijn inderdaad wat problemen ontstaan. Wij zullen dat echter snel in orde brengen.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de bijeenkomst van de Europese Raad van 10 en 11 december 1999 te Helsinki en de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad over de werkzaamheden onder het Fins voorzitterschap, met inbegrip van de situatie in Tsjetsjenië en de Topconferentie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.
De heer Lipponen laat weten dat hij wat later komt. De heer Prodi is hier aanwezig. Als hij het goed vindt, wil ik hem als eerste het woord verlenen.

Prodi
Mevrouw de Voorzitter, geachte Parlementsleden, het is mij een genoegen hier vandaag ten overstaan van dit Parlement te kunnen verklaren dat de Commissie uiterst tevreden is over de afloop van de Europese Raad van Helsinki.
Allereerst wilde ik echter u, mevrouw de Voorzitter, hulde brengen voor de manier waarop u de werkzaamheden van deze Top heeft geopend. Uw bijdrage heeft uiterst gunstige reacties geoogst en heeft de weg geëffend voor een debat dat uiterst constructief was, vooral toen de betrokkenheid van het Parlement bij de intergouvernementele conferentie ter sprake kwam.
In Helsinki lagen er drie belangrijke gespreksthema's op de onderhandelingstafel: uitbreiding, defensie en intergouvernementele conferentie. Wij zullen daar nu kort en puntsgewijs op ingaan.
Allereerst de uitbreiding: tot mij voldoening heeft de Europese Raad besloten om het komende jaar onderhandelingen te openen voor toetreding van de zes kandidaat-landen van de tweede ronde. Dit betekent dat wij ons zullen opmaken voor de opneming van twaalf nieuwe lidstaten en waarschijnlijk nog vóór het eind van het jaar 2002 de besprekingen met de eerste landen zullen afronden, mits het ons natuurlijk tegen die tijd gelukt is onze instellingen te hervormen en de Verdragsherziening af te ronden. Een goede afloop van de IGC is namelijk een absolute voorwaarde voor welke vorm van uitbreiding dan ook. Het verheugt mij tevens dat de staatshoofden en regeringsleiders de historische stap hebben gezet om Turkije officieel als kandidaat-land te erkennen. Wij willen Turkije gaarne een handje helpen om de weg naar volledige eerbiediging van de criteria van Kopenhagen af te leggen. Nu de Europese Raad het signaal voor ons op groen heeft gezet, kunnen wij de specifieke modaliteiten uitwerken waarmee dit land in het kader van de pre-toetredingsstrategie bijgestaan zal worden.
Het tweede punt betreft de defensie. Het doet mij deugd dat de Europese Raad de hoofdlijnen van het nieuwe Europese veiligheids- en defensiebeleid heeft uitgestippeld door met name de militaire en niet-militaire faciliteiten voor snelle interventie van de Unie te ontwikkelen. Met een snelle-interventiemacht van 50 à 60.000 man kunnen wij op slagvaardige wijze optreden om branden voor onze deurdrempel in de kiem te smoren, zeer zeker wanneer onze NAVO-bondgenoten geen betrokkenheid wensen. Dat er behoefte is aan veiligheid in Europa en aan een grotere Europese ruimte van vrede blijkt ten overvloede uit de situatie die momenteel in Tsjetsjenië heerst. De Europese Raad heeft met betrekking tot deze situatie een heel precieze verklaring aangenomen. Eén van de specifieke maatregelen die men heeft aanbevolen is de heroriëntatie van de TACIS-kredieten, met dien verstande dat de klemtoon moet komen te liggen op humanitaire programma's. Een desbetreffend voorstel zal de Commissie bijtijds ten uitvoer leggen. Dit is een treffend voorbeeld van een beleidsgebied waar de Commissie rechtstreekse verantwoordelijkheid heeft en een specifieke bijdrage kan leveren om de crisis te verhelpen.
Tsjetsjenië bleek ook het voornaamste onderwerp van gesprek te zijn geweest tijdens de OVSE-Top van vorige maand in Istanboel. In de bij die gelegenheid ondertekende politieke verklaring wordt gesteld dat het van essentieel belang is een politieke oplossing te vinden voor de vijandigheden in Tsjetsjenië. Bovendien wordt hierin nadrukkelijk verwezen naar een aantal OVSE-principes, ondanks de sterke druk die her en der, en vooral van de zijde van de Russische Federatie, is uitgeoefend met het oog op verzachting van die principes. Dit geldt bijvoorbeeld voor het recht van de OVSE om een standpunt in te nemen in geval van conflicten die een inbreuk zijn op de door alle deelnemende landen aangegane verplichtingen inzake mensenrechten en rechtsstaat. Op de Top van Istanboel heb ik er nogmaals op gewezen dat de Europese Unie zich ferm zal inzetten voor de wederopbouw van Zuid-Oost-Europa. Wij willen dit gebied opnemen in de algehele ontwikkeling van ons continent. Ik heb bovendien benadrukt hoeveel hulp wij momenteel reeds leveren en in de toekomst zullen blijven leveren aan de regio. Tijdens de Top in Istanboel is tevens de herziene versie van het Verdrag over de beperking van de conventionele strijdkrachten in Europa ondertekend en is het document van Wenen van 1999 aangenomen. Ook is het handvest voor Europese veiligheid ondertekend. Hierin worden de gemeenschappelijke uitdagingen en de grondslagen van de Europese veiligheid in het nieuwe millennium omschreven en worden nieuwe instrumenten voorgesteld waarmee de OVSE deze uitdagingen het hoofd kan bieden. Voorzitter Ahtisaari en ik hebben namens de Europese Unie onze handtekening gezet onder dit handvest waarin tot mijn voldoening het door de Europese Unie geopperde platform voor veiligheidssamenwerking is opgenomen.
Terug naar Helsinki en het derde belangrijke thema dat ter bespreking stond: de intergouvernementele conferentie. De Europese Raad heeft heel wijselijk, vind ik, besloten om deze conferentie reeds in februari a.s. van start te doen gaan, zoals wijzelf herhaaldelijk hadden bepleit. Hij heeft ook geen enkel voorbehoud gemaakt ten aanzien van de agenda. Wij allen beginnen nu pas enigszins te beseffen wat een Europa met meer dan vijfentwintig lidstaten inhoudt en het zou dus zeker onbezonnen zijn geweest als wij de agenda nu al hadden vastgelegd. Gelukkig dus maar dat het gezonde verstand gezegevierd heeft! Tijdens de intergouvernementele conferentie zullen niet alleen de kwesties worden besproken die in Amsterdam onbeantwoord zijn gebleven, maar ook allerlei andere, daaruit voortvloeiende vraagstukken, zoals de nieuwe zetelverdeling in dit Parlement na uitbreiding. Ook zullen alle andere institutionele kwesties in verband met de uitbreiding tegen het licht gehouden worden. De Commissie heeft overigens reeds suggesties gedaan voor een aantal kwesties. Ik verwacht dat het Parlement en de Commissie deze opnieuw aan de orde zullen stellen in de formele adviezen over de IGC die zij in januari a.s. moeten uitbrengen. Geen enkel agendapunt van de IGC is eenvoudig en het kan zijn dat, naarmate de conferentie vordert, andere thema' s moeten worden toegevoegd. Nu is dus het moment aangebroken om de mouwen op te stropen en aan het werk te gaan, waarin u en wij mijns inziens heel veel tijd moeten steken. Ik kan u hoe dan ook geruststellen met de mededeling dat de inspanningen van de Commissie om het Europees Parlement de rol toe te spelen die hem in de IGC toekomt, beloond zijn: het Parlement krijgt een volwaardig statuut van waarnemer in de groep van persoonlijke vertegenwoordigers.
Tenslotte vind ik het teleurstellend dat er in Helsinki geen enkele vooruitgang is geboekt met het Europees belastingpakket. Men heeft alleen afgesproken de werkzaamheden met nog eens zes maanden te verlengen. Dit was niet één van de hoofddossiers, maar het is wel een belangrijk thema dat vooral sterk leeft in de Europees publieke opinie. Wij zitten nu ondanks al die inspanningen van twee jaar met een mager resultaat opgescheept. Vandaar dat ik erop wil hameren dat dit vraagstuk zo spoedig mogelijk definitief geregeld wordt. Het is van eminent belang dat de burgers inzien wat het ware doel van dit belastingpakket is. Het gaat er namelijk niet enkel om schadelijke mededinging op belastinggebied te voorkomen - ook al is dat al een belangrijk oogmerk - of een correcte werking van de binnenmarkt te verzekeren. Dat zijn, nogmaals, ongetwijfeld belangrijke doelstellingen, maar voor de meeste mensen is het allemaal te bureaucratisch en te ver weg van hun eigen realiteit. Nee, het is veel eerder de bedoeling iets heel concreets te doen voor het dagelijks leven in Europa, namelijk banen scheppen! Als immers elke vorm van belasting op kapitaal uit de weg gegaan wordt, zoals in het achter ons liggende decennium het geval was, moeten de belastingen op arbeid per se omhoog. Dat lijkt me echter niet de beste manier om de strijd tegen de werkloosheid aan te binden!
Er is voorts een andere, heel simpele redenering: belastingontduiking is niet terecht, deze gaat ten koste van de werkgelegenheid en daar moeten wij ons met alle geweld tegen verzetten. Als het ons niet lukt doeltreffende instrumenten te vinden voor de vermogensaanwasbelasting, komt heel de belastingdruk op het arbeidsinkomen terecht. Daardoor zou het grootste probleem waar wij mee te kampen hebben alleen nog maar verder op de spits worden gedreven.
In de komende maanden zal ik persoonlijk, met de grootste aandacht, de besprekingen over het belastingdossier volgen en ik zal commissaris Bolkestein, die in deze maanden uitstekend werk heeft verricht, met raad en daad terzijde staan.
Dames en heren, de Europese Raad heeft ons met een massa werk opgezadeld. Het is dus zaak dat wij de handen ineenslaan. Voor de eerste keer hebben wij ook echt een groot terrein waarop wij kunnen samenwerken. Wij zullen ons dus vastberaden van onze taak kwijten en zijn bereid tot samenwerking in een sfeer van wederzijds vertrouwen. Ik dank u van harte voor de constructieve sfeer die tussen onze instellingen is ontstaan.

De Voorzitter
Ik dank de heer Prodi en heet de heer Lipponen welkom.
Mijnheer Lipponen, wij hebben vernomen dat uw auto vertraging had en u bent dus bij voorbaat verontschuldigd. Ik geef u, mijnheer de premier, onmiddellijk het woord.

Lipponen
Mevrouw de Voorzitter, leden van het Parlement, ten eerste wil ik u bedanken voor de mogelijkheid die u mij biedt om meteen na de Europese Raad van Helsinki met het Europees Parlement te komen praten over de belangrijkste gebeurtenissen van het Finse voorzitterschap. Ik geef eerst een overzicht van de belangrijkste resultaten die tijdens het Finse voorzitterschap zijn geboekt, waarbij ik mijn aandacht met name zal richten op de tijdens de Europese Raad van Helsinki genomen besluiten. Op verzoek van het Parlement zal ik eveneens een toelichting geven op de standpunten van de fungerend voorzitter inzake de situatie in Tsjetsjenië en een beeld schetsen van de belangrijkste uitkomsten van de OVSE-top van november jongstleden in Istanboel.
Ik wil de Voorzitter van het Parlement, mevrouw Fontaine, hartelijk bedanken voor de standpunten van het Parlement die zij aan het begin van de werkzaamheden van de Europese Raad uit de doeken heeft gedaan. Wij hebben een vruchtbare discussie gehad. Ik wil dan ook zowel namens de Finse regering als de Raad het gehele Europees Parlement bedanken voor de goede en constructieve samenwerking.
Het eerste besluit van de Europese Raad van Helsinki betrof de millenniumverklaring die tijdens de vergadering van vrijdagochtend werd aangenomen. In deze verklaring wordt kort en bondig uiteengezet welke waarden ten grondslag liggen aan de Europese Unie, en welke uitdagingen en doelstellingen ons te wachten staan aan het begin van het nieuwe millennium. In verband met deze verklaring wil ik hier slechts de absolute voorwaarde noemen waaraan wij moeten voldoen als wij in staat willen zijn het hoofd te bieden aan de uitdagingen van het nieuwe millennium: een open, democratische en efficiënte Unie. Alleen een dergelijke Unie kan deze verplichtingen nakomen.
Tijdens de eerste vergadering van de Europese Raad werd met name gesproken over de uitbreiding van de Unie. De genomen besluiten zijn van historisch belang voor Europa. De nieuwe fase van het uitbreidingsproces dat in Helsinki op gang is gebracht zal uiteindelijk uitmonden in de toetreding van dertien nieuwe lidstaten. In Helsinki werd overeengekomen om toetredingsonderhandelingen te beginnen met Letland, Litouwen, Bulgarije, Roemenië, Slowakije en Malta. Er was geen aanleiding tot verdere discussie aangezien hierover al tijdens de Europese Raad van Tampere overeenstemming was bereikt. De intergouvernementele conferentie die vooraf zal gaan aan de onderhandelingen met de nu uitgenodigde zes landen gaat in februari volgend jaar van start. Ten aanzien hiervan werd afgesproken dat ieder kandidaat-land zich op zijn eigen voorwaarden voorbereidt op het lidmaatschap. Aan de toetreding werd geen enkele tijdslimiet verbonden. De Unie stelde zich daarentegen wel ten doel om vanaf eind 2002 gereed te zijn voor opneming van nieuwe leden. De tussenliggende periode zal nodig zijn om de intergouvernementele conferentie de kans te geven haar werk af te ronden en de lidstaten daarna de kans te geven de wijzigingen in het EG-verdrag te ratificeren.
De Europese Raad vestigde bij de behandeling van de uitbreiding de aandacht onder andere op het belang van de nucleaire veiligheid in Oost- en Midden-Europa. De Europese Raad uitte zijn voldoening over de onderhandelingen over de kwestie-Cyprus die op 3 december in New York van start gingen, en stelde dat een politieke oplossing de toetreding van Cyprus zou vergemakkelijken. Wel werd daarbij opgemerkt dat een politieke oplossing geen voorwaarde mag zijn voor de toetreding van Cyprus.
De Europese Raad heeft verder besloten Turkije als kandidaat-lidstaat te erkennen. Dat is naar mijn mening een historisch besluit. Dit besluit van de Europese Unie werd met name mogelijk gemaakt dankzij het moedig en opbouwend optreden van de Griekse premier Kostas Simitis. De Voorzitter heeft toen de voorwaarden genoemd voor een gunstig besluit. Nadat de Europese Raad de conclusies met betrekking tot Turkije had goedgekeurd, werd een stevige en verhelderende discussie met Turkije op gang gebracht. De contacten werden aangevuld met een brief van mij, fungerend voorzitter, aan de Turkse premier Bülent Ecevit. De Europese Raad heeft toen eveneens een delegatie naar Ankara gestuurd, bestaande uit een vertegenwoordiger van de voorzitter, de secretaris-generaal en hoge vertegenwoordiger Javier Solana en commissaris Günter Verheugen. De delegatie heeft de inhoud van de in Helsinki genomen beslissingen mondeling uiteengezet aan de Turkse regering.
De besluiten van Helsinki konden worden beklonken met de deelneming van Turkije aan de gezamenlijke lunch die in het kader van de Europese Raad in Helsinki werd gehouden met de overige kandidaat-landen en de belangrijkste vertegenwoordigers van de landen en regeringen van de Unie. Ik wil benadrukken dat premier Bülent Ecevit in Helsinki heel duidelijk heeft bevestigd dat Turkije instemt met de vernieuwingen en zich verbindt tot eerbiediging van de criteria van Kopenhagen. In de besluiten van Helsinki wordt Turkije behandeld als iedere andere kandidaat-lidstaat. De toetredingsonderhandelingen met Turkije zullen pas van start kunnen gaan als Turkije heeft voldaan aan de politieke criteria van Kopenhagen. Het grootste probleem wordt gevormd door de tekortkomingen in de interne situatie in Turkije, de gebreken in het democratisch bestel aldaar en de schendingen van de mensenrechten, met inbegrip van de minderheidsrechten in Turkije. Samen met Turkije zal een voorbereidings- en begeleidingsfase worden ingeluid tijdens welke de vorderingen van Turkije bij de eerbiediging van de EU-wetgeving zullen worden getoetst. In de politieke besprekingen met Turkije zal met name de nadruk worden gelegd op de mensenrechten.
In de in Helsinki genomen besluiten worden alle kandidaat-lidstaten aangemoedigd om de nog bestaande grensconflicten en andere daarmee verband houdende kwesties op te lossen. Zo zij hierin niet slagen, worden zij verzocht de geschillen binnen een redelijk tijdsbestek ter behandeling voor te leggen aan het Internationale Hof van Justitie. De Europese Raad zal aan het einde van het jaar 2004 opnieuw bekijken of er eventueel nog geschillen bestaan. Hij zal met name nagaan welke invloed deze geschillen uitoefenen op het toetredingsproces, en proberen om via het Internationale Hof van Justitie een oplossing te vinden. In het besluit wordt de positie van Turkije als kandidaat-land erkent. Intensivering van de discussie tussen de Unie en Turkije is van belang voor de stabiliteit in de regio en een oplossing voor de kwestie-Cyprus. Door de samenwerking met Turkije verder te versterken kan de Unie bijdragen aan vrede en eerbiediging van de mensenrechten, hetgeen een van haar basistaken is.
Mevrouw de Voorzitter, de Europese Raad is uiterst bezorgd over de situatie in Tsjetsjenië. De Europese Raad heeft een afzonderlijke verklaring aangenomen over de situatie aldaar. Daarin dringen wij bij Rusland aan op een politieke oplossing en zetten wij uiteen welke invloed deze situatie heeft op de relaties tussen de Unie en Rusland. Alleen een politieke oplossing kan een einde maken aan de crisis in Tsjetsjenië. De maatregelen die Rusland heeft getroffen om tot een oplossing te komen, zijn tot nu toe onvoldoende gebleken. Daarom moeten de Unie en de internationale gemeenschap politieke druk blijven uitoefenen. In de verklaring worden de bombardementen, de bedreiging van de bewoners van Grozny en de behandeling van de binnenlandse vluchtelingen veroordeeld. De regionale soevereiniteit van Rusland wordt niet in twijfel getrokken, evenmin als zijn recht om op te treden tegen terrorisme. Dat neemt niet weg dat de Russische acties tegenstrijdig zijn met het internationale humanitaire recht, en met de verplichtingen ten aanzien van de mensenrechten die door Rusland, als lid van de OVSE en de Raad van Europa, zijn goedgekeurd.
Het gevaar bestaat dat de crisis in dat gebied zich uitbreidt. Bovendien zou de regionale onschendbaarheid van Georgië op de helling komen te staan. De Europese Raad concludeerde dat de situatie de tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijke strategie jegens Rusland bemoeilijkt, en dat deze strategie opnieuw moet worden bekeken. De gesprekken hierover beginnen al deze week. De zaterdag in Helsinki aangenomen verklaring werd nog dezelfde dag doorgestuurd aan de Russische regering, met een brief van de voorzitter van de Europese Raad en de hoge vertegenwoordiger.
De Europese Raad is van mening dat de uitvoering van enkele onderdelen van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst opgeschort moet worden, en dat de daarin vervatte bepalingen inzake het handelsbeleid strikt moeten worden toegepast. De fungerend voorzitter verzoekt de juridische diensten van de Commissie en de Raad nog deze week de juridische standpunten ten aanzien van deze kwestie in een werkgroep toe te lichten. De Commissie heeft hierbij het initiatiefrecht en de zaak wordt uiteindelijk besloten in de Raad. Dit jaar zal ons dat echter niet meer lukken. Zodra de interne besluiten van de Unie genomen zijn, zal men kunnen voortgaan op basis van de bepalingen van het APS. In Helsinki werd ook besloten te overwegen of een deel van de TACIS-middelen gereserveerd kan worden voor humanitaire hulp. Het mag hierbij echter alleen om Rusland gaan. TACIS heeft betrekking op het hele GOS-gebied, en de Unie ziet geen reden om iets te veranderen aan de samenwerking met andere GOS-landen en Mongolië.
Ik wil echter eveneens vermelden dat de Unie niet de bodem mag wegslaan onder de langdurige samenwerking met Rusland. Wij moeten deze samenwerking voortzetten om het democratiseringsproces en een stabiele ontwikkeling in Rusland te steunen. Het zou niet in het voordeel van de Unie zijn deze samenwerking te ondermijnen. De Europese Raad heeft dit duidelijk tot uiting gebracht door te wijzen op de noodzaak van voortzetting van de initiatieven op het gebied van de mensenrechten, de rechtsstaat, ondersteuning van de burgermaatschappij en nucleaire veiligheid.
De Europese Raad verzoekt de OVSE en de Raad van Europa om, in het licht van de gemeenschappelijke strategie jegens Rusland, hun eigen terrein van activiteiten nader te bekijken. Tijdens het bezoek van de voorzitter van de OVSE in die regio - dat deze week, oftewel op dit moment, plaatsheeft - zal blijken of er veranderingen zijn te constateren in de houding van Rusland. We moeten dit bezoek nauwlettend volgen en afwachten welke resultaten uit de bus komen. De Raad van Europa moet uitzoeken of de maatregelen met betrekking tot Rusland op het gebied van de mensenrechten en de burgermaatschappij geïntensiveerd kunnen worden, waarbij het echter niet het doel is Rusland uit te sluiten van de activiteiten van de Raad van Europa.
Het is mijn overtuiging dat het niet in het voordeel is van Rusland afgezonderd te raken van Europa en de rest van de wereld, vooral ook als wij de toekomst, de tijd na de verkiezingen in Rusland, in overweging nemen. Het is te hopen dat in Moskou realisme snel weer de boventoon zal voeren. Een afgezonderd Rusland is evenmin goed voor de Europese Unie, of voor wie dan ook.
Mevrouw de Voorzitter, de Europese Raad heeft het verslag van het voorzitterschap over de intergouvernementele conferentie goedgekeurd. De intergouvernementele conferentie zal in februari volgend jaar moeten beginnen en in december 2000 moeten worden afgerond. Op de agenda staan de vraagstukken die in Amsterdam onopgelost zijn gebleven, zoals de omvang en samenstelling van de Commissie, de stemverhoudingen in de Raad en de eventuele uitbreiding van de besluitvorming per gekwalificeerde meerderheid in de Raad. Daar komen dan nog andere institutionele kwesties bij die verband houden met de hiervoor genoemde punten. De volgende EU-voorzitter, Portugal, brengt aan de Europese Raad verslag uit over de tijdens de intergouvernementele conferentie geboekte vooruitgang en over eventuele toevoeging van andere onderwerpen aan de agenda. De Raad Algemene Zaken draagt de volledige verantwoordelijkheid voor de intergouvernementele conferentie. De voorbereidingen daarvoor geschieden in een werkgroep van regeringsvertegenwoordigers uit ieder lidstaat. De Commissie is vertegenwoordigd op politiek niveau en tijdens de voorbereidingen.
We verwachten dat bij de voorbereiding van de Verdragswijzigingen de samenwerking met het Parlement goed zal verlopen. De positie van het Europees Parlement is verstevigd ten opzichte van de vorige intergouvernementele conferentie. Nu zijn twee leden van het Parlement uitgenodigd om als waarnemer deel te nemen aan de vergaderingen van de voorbereidende werkgroep. De twee vergaderingen op ministerieel niveau zullen, zoals ook tijdens de vorige IGC' s het geval was, worden voorafgegaan door onderhandelingen met de Voorzitter van het Europees Parlement.
Geachte leden, de Europese Raad heeft ook gesproken over de ontwikkeling van het gemeenschappelijke Europese veiligheids- en verdedigingsbeleid en vooral crisisbeheer. Op grond van verslagen van het voorzitterschap is een discussie gevoerd over de mogelijkheden ter bestrijding van zowel civiele als militaire crises. In de conclusies wordt in herinnering gebracht dat er momenteel geen sprake is van de oprichting van een Europees leger.
In Helsinki werd overeenstemming bereikt over een gemeenschappelijk doel met betrekking tot alle op korte termijn inzetbare militaire reserves die nodig zijn om de Petersberg-taken inzake crisisbeheer te kunnen uitvoeren. Er zullen in de Unie snel gemeenschappelijke reserves op het gebied van leidinggeven, informatie en strategische transportmogelijkheden worden ontwikkeld. Wat de ontwikkeling van crisisbeheer betreft, is met name haast geboden bij de verbetering van de mogelijkheden tot politieoptreden en snelle financieringsregelingen.
In de slotverklaring van de Voorzitter wordt gezegd dat wat het huidige goedgekeurde document betreft, de Europese Raad in Lissabon een eerste situatieschets zal worden voorgelegd. Er is alle reden tot tevredenheid over het feit dat de lidstaten tijdens ons voorzitterschap hebben aangetoond bereid te zijn tot snelle vooruitgang bij de verbetering van de mogelijkheden tot crisisbeheer van de Unie.
De Europese Raad stelde tot zijn voldoening vast dat in steeds meer lidstaten een sterke economische opleving op gang komt. Een gezonde economische grondslag - te weten goede investeringsmogelijkheden, lage inflatie en uitbreiding van de openbare voorzieningen - is de basis voor deze opleving. De komst van de euro heeft een gunstige werking gehad op de vooruitzichten. De uitdagingen waar we ons voor geplaatst zien, houden onder andere verband met de demografische veranderingen, de verscherping van de concurrentie ten gevolge van de mondialisering, en de daaruit voortvloeiende behoefte tot innovatie en structurele vernieuwing. De Europese Raad stelde vast dat het economische beleid, het werkgelegenheidsbeleid en het structuurbeleid sterker op elkaar afgestemd moeten worden, aan de hand van het verslag van de Raad. Binnen de Unie moet men zich toespitsen op een efficiënte toepassing en stroomlijning van de huidige processen en regelingen. Met brede richtsnoeren voor het economisch beleid moet men de gemeenschappelijke politieke doelstellingen en tendensen vaststellen. In de buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad in Lissabon in maart zal de behandeling van deze kwesties worden voortgezet. Ik denk dat dit een heel belangrijke bijeenkomst zal worden.
U weet dat, zoals ook de voorzitter van de Commissie reeds zei, er ook kwesties zijn waarover in Helsinki geen overeenstemming kon worden bereikt. Dit geldt onder andere voor het belastingpakket. In de besluiten over de belastingen wordt niettemin bekrachtigd dat de in de lidstaten van de Europese Unie woonachtige burgers op al hun spaarinkomsten belasting moeten betalen. Een werkgroep op hoog niveau zoekt uit hoe dit principe het beste in praktijk kan worden gebracht. Het belastingpakket blijft dus op tafel liggen, en we kunnen dan ook niet zeggen dat iemand de dans zal ontspringen. Over deze kwestie, en over andere onderdelen van het belastingpakket wordt uiterlijk in juni 2000 verslag uitgebracht aan de Europese Raad.
Wat het milieubeleid betreft benadrukte de Europese Raad de noodzaak om in de komende jaren tot een compacter takenpakket te komen. De Europese Raad besloot te streven naar de voorwaarden die het de lidstaten mogelijk zullen maken het Verdrag van Kyoto voor het jaar 2002 te ratificeren. Bovendien wordt in de slotverklaring de Commissie verzocht om voor eind 2000 een voorstel te doen voor het zesde actieprogramma voor milieu. Ook hebben wij de Commissie verzocht om aan de Europese Raad van juni 2001 een voorstel in te dienen betreffende een langetermijnstrategie voor duurzame ontwikkeling waarmee kan worden gezorgd voor een betere onderlinge afstemming van de beleidsvormen op economische, sociale en ecologische gebied.
De belangrijkste gebeurtenis die tijdens het Finse voorzitterschap in het kader van de OVSE plaatsvond, was de Top van Istanboel op 18 en 19 november jongstleden. De Europese Unie is in grote lijnen voldaan over de daar geboekte resultaten. Tijdens die conferentie werd een Europees veiligheidsverdrag ondertekend. Dit verdrag borduurt voort op eerder aangegane verplichtingen en legt de nadruk op democratie, vrede en eerbiediging van de mensenrechten. Het verdrag onderstreept ook de daadkracht van de OVSE bij de uitvoering van haar taken. Onderdeel van dit verdrag is ook het voorstel van de Europese Unie tot het opstellen van een samenwerkingsmodel tussen internationale organisaties op het gebied van met name conflict- en crisisbeheer: het zogenaamde platform. Het verdrag bekrachtigt bovendien het vermogen om snel op te treden in civiele crises. Bovendien is met het oog op de Russische acties in Tsjetsjenië zeer belangrijk dat volgens het verdrag ook in geval van interne conflicten de verplichtingen moeten worden nagekomen.
Tevens werd ook een verklaring over actuele politieke vraagstukken aangenomen. Daarin wordt een standpunt bepaald ten aanzien van Kosovo en de situatie in Tsjetsjenië. Bovendien werd het TAE-verdrag dat tijdens de Top werd gesloten, ondertekend door de partijen die betrokken waren bij het verdrag inzake conventionele wapens in Europa. Dit verdrag garandeert een limitering per land van de conventionele bewapening, waarmee de situatie die na de Koude Oorlog is ontstaan, het hoofd wordt geboden.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, namens de Fractie van de Europese Volkspartij dank ik het Finse voorzitterschap hartelijk voor zijn werk en goede wil. Mijnheer de voorzitter van de Raad, uw werkzaamheden, die van uw minister van Buitenlandse Zaken en van minister Sasi bewijzen dat ook kleinere lidstaten goed werk kunnen verrichten. Wij zijn u daar zeer dankbaar voor, temeer daar de Republiek Finland voor het eerst het voorzitterschap van de Raad mocht bekleden. Nogmaals hartelijk dank!
Enkele deelnemers aan de Top - en ook u, mijnheer de voorzitter van de Raad - hadden het over historische besluiten. Ik vind die omschrijving voorbarig. De toekomst zal moeten uitwijzen of de in Helsinki genomen besluiten werkelijk in positieve zin historisch waren. Misschien zullen zij in negatieve zin historisch blijken te zijn. Alleen historici zullen ons kunnen zeggen of Helsinki een door uitbreidingsroes gekenmerkte Top was, waar alleen maar minihervormingen in het vooruitzicht werden gesteld, of een Top die de Europese Unie echt slagvaardig heeft gemaakt voor de 21ste eeuw. Laten wij hopen dat de Top van Helsinki een voorbeeld en symbool wordt van kracht en slagvaardigheid in het Europa van de 21ste eeuw. Dat hopen wij van ganser harte, maar dat zal afhangen van de daden en niet van de woorden in de conclusies van het voorzitterschap.
Wij zijn blij dat met Letland, Litouwen, Slowakije, Bulgarije, Roemenië en Malta toetredingsonderhandelingen worden geopend. Dat is altijd het beleid van de Fractie van de Europese Volkspartij geweest. Europa moet één worden.
Wat de hervorming van de Europese Unie betreft zijn wij blij dat de deur op een kier is gezet voor hervormingen die verder gaan dan de drie left-overs van Amsterdam. Wij hopen dat het Portugese voorzitterschap van de Raad zal doen wat nodig is. Mijnheer de voorzitter van de Raad, wij zijn echter bezorgd over punt 16 van de conclusies van de Raad. Daarin staat dat de mogelijkheid van uitbreiding van de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid in de Raad moet worden onderzocht. Die mogelijkheid hoeft niet te worden onderzocht. Om de Europese Unie klaar te maken voor uitbreiding moet men meer vraagstukken met gekwalificeerde meerderheid gaan besluiten. Wij zeggen dat heel duidelijk voor de intergouvernementele conferentie van start gaat.
Wij willen dat de Europese Unie rechtspersoonlijkheid krijgt en het Europees Parlement op elk gebied van de wetgeving medebeslissingsbevoegdheid krijgt. Wij willen dat het Europees Parlement voor Verdragswijzigingen het recht krijgt op instemming. Wij houden ook vast aan het voorstel van de heren Dehaene, von Weizsäcker en Simons om het Verdrag op te splitsen in een basisverdrag en een uitgebreid verdrag, zodat de Europese burgers weten welk niveau bevoegd is en hoe de Europese Unie er in de 21ste eeuw zal uitzien.
Over Turkije zegt de heer Prodi terecht dat er een debat over de geografische grenzen van de Unie moet komen. Men had er echter beter aan gedaan dit debat eerder te voeren en niet pas nu, nu Turkije al is uitgeroepen tot kandidaat-land.
(Applaus)
De meerderheid van onze fractie is het niet geheel eens met de toekenning van de status van kandidaat-land aan Turkije. Ook in andere fracties is niet iedereen het daarmee eens. Het gaat om een belangrijke kwestie en het kan dan ook geen kwaad daarover van mening te verschillen. De grote meerderheid van onze fractie is sceptisch. Wij weten immers dat met toetreding van Turkije de politieke, economische en culturele kenmerken van de Europese Unie zullen veranderen. Wij hopen dat Turkije, dat wij als een bevriend land beschouwen, erin zal slagen een echte burgermaatschappij op te bouwen en de Koerdische minderheid, binnen het Turkse staatsverband en binnen de Turkse natie uiteraard, een eigen identiteit te geven. Wij hopen dat de Turkse militairen, die een bondgenoot zijn van het Westen - en dat is eigenlijk het tragische van heel de situatie - in de Koerdische kwestie bij het gebruik van de middelen de proporties niet uit het oog zullen verliezen en de problemen met de Koerden niet met militaire middelen maar door een dialoog zullen proberen op te lossen. Wij hopen dus dat Turkije erin zal slagen een echte burgermaatschappij tot stand te brengen.
Mijn laatste opmerking betreft het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid. Wij feliciteren het Finse voorzitterschap van de Raad met de moedige stap die het als neutraal land heeft gedaan. Op woorden moeten echter daden volgen. Wij mogen het niet over een Europees defensiebeleid hebben zonder de daarvoor benodigde middelen ter beschikking te stellen. Dat zou voor de Europese Unie niet goed zijn. Bovendien lopen wij het risico op die manier ook een wig te drijven tussen onszelf en onze Amerikaanse partners van de NAVO. Wij moeten nu overgaan tot daden om de Europese Unie sterk en slagvaardig te maken. Er moet een echt democratisch en op de mensenrechten afgestemd beleid worden uitgestippeld om van de Europese Unie in de 21ste eeuw een factor van stabiliteit, vrede, ontwikkeling, mensenrechten en democratie te maken. Dat is onze opdracht. Wij hopen dat Helsinki daarvoor een basis heeft gelegd en dat op woorden nu daden volgen.
(Applaus)
Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten wil ik Finland van harte feliciteren met dit eerste voorzitterschap. Het is een uitstekend voorzitterschap gebleken te zijn. Finland is erin geslaagd op de drempel van een nieuw millennium, op een historisch zwaar beladen moment, een creatief toekomstbeeld te schetsen voor de met zoveel uitdagingen geconfronteerde Europese Unie. Minister-president Lipponen en minister van Buitenlandse Zaken, mevrouw Halonen - die hier vandaag niet aanwezig kan zijn vanwege verplichtingen elders - hebben naar mijn mening voortreffelijk werk geleverd.
De belangrijkste kritiek die ik heb op het Finse Voorzitterschap en de Top is dat, vanuit het oogpunt van onze burgers bekeken, de inhoud geslaagder is dan de vorm. Ik denk dat het commentaar en de kritiek van het Europees Parlement zich daarop moet toespitsen. Waarom? Omdat in het uitbreidingsproces heel duidelijk een open, politiek criterium tot uiting komt dat alle landen de mogelijkheid biedt om aan ons avontuur mee te doen, om toe te treden tot de Unie en in een sportieve geest de concurrentiestrijd aan te gaan. Er is ook een reusachtige stap voorwaarts gezet in de betrekkingen met Turkije. Ik kan u namens mijn fractie - die zeer uitvoerig over dit onderwerp gesproken heeft - zeggen dat wij unaniem een gunstige houding innemen ten opzichte van Turkije. Nu deze stap is gezet - en wij mogen niet vergeten dat de betrekkingen met Turkije niet van vandaag of gisteren zijn: de eerste contacten dateren uit 1963 - hopen wij dat ook Turkije op een juiste manier zal reageren, zowel in zijn intern democratiseringsproces als in de betrekkingen met niet alleen de Europese Unie maar vooral ook het land dat zich zo bewonderenswaardig flexibel heeft opgesteld: Griekenland en zijn regering.
Wat de intergouvernementele conferentie betreft, wat dus de inspanningen betreft die wij ons gemeenschappelijk moeten getroosten om vóór uitbreiding ons huis op orde te krijgen, is er volgens mij belangrijke vooruitgang geboekt. Ik vind het echter wel frappant dat de Raad dat wat hij doet, systematisch onderwaardeert. Er wordt altijd gesproken over de left-overs van Amsterdam: de kliekjes die normaal gesproken in de vuilnisbak belanden. Het gaat hier wel degelijk om zeer belangrijke beslissingen. Wat voor een zin heeft het namelijk besluitvorming bij gewone meerderheid als regel in te voeren in de Gemeenschap en als basis te gebruiken voor het politieke bedrijf in de Unie - hetgeen voor het Parlement zeer belangrijk is met het oog op zijn medebeslissingsbevoegdheden - wat voor een nut heeft het de Unie rechtspersoonlijkheid te verlenen en tijdens de conferentie reeds door de Raad genomen besluiten te behandelen, zoals bijvoorbeeld het opstellen van een Handvest van grondrechten, als dit niet alles zijn beslag vindt in de Verdragen?
Er zijn vorderingen gemaakt op het vlak van de gemeenschappelijke defensie en veiligheid waaruit blijkt, en dat wil ik benadrukken, dat de gemeenschapszin hand over hand toeneemt. Wie durfde een jaar geleden nog te beweren dat op het moment dat de voorzittershamer in het bezit van Finland zou zijn, de defensie- en veiligheidsidentiteit van de Europese Unie op zo'n beslissende manier gestalte zou krijgen? Volgens mij bewijst dit dat wij met elkaar opbouwend werk verrichten.
Vreemd genoeg weten wij dit echter niet naar buiten te brengen. Wij verkopen onszelf niet. Evenmin stemt men in met een belangrijke taak voor dit Parlement, alhoewel men juist in naam van openheid en duidelijkheid zou moeten streven naar voor alle burgers begrijpelijke, nieuwe Verdragen. Ik herinner mij dat deze uitermate belangrijke mogelijkheid in het Verdrag van Amsterdam wordt genoemd, maar niemand is daar ooit op terug gekomen, niemand is bereid deze hard te maken. Daarom moet mij van het hart dat de precisie waarmee men tijdens de Top gestalte heeft gegeven aan de deelneming van het Europees Parlement op zich weliswaar een goede zaak is, maar het feit dat sprake is van waarnemers van het Parlement bij ons grote bezwaren oproept. Wij willen "vertegenwoordigers" van het Parlement omdat dat is wat onze instelling toekomt.

Als ik terugdenk aan de gebeurtenissen rondom de Top in Seattle, meen ik te moeten vaststellen dat wij ons grote inspanningen moeten getroosten om onze burgers duidelijk te maken waar wij mee bezig zijn. Als wij wat dat betreft in gebreke blijven, lopen wij het gevaar geconfronteerd te worden met ongewenste reacties.
Dan heb ik, mevrouw de Voorzitter, nog een laatste opmerking over een vraagstuk dat mijn fractie ten zeerste verontrust. Wij vinden het absoluut essentieel dat er vooruitgang wordt geboekt bij de vermogensaanwasbelasting. De Europese opbouw mag niet worden opgevat als een proces waarbij kapitaal steeds lichter en arbeid steeds zwaarder belast wordt. Als wij dat pad zouden volgen, zouden degenen die werken zich wel eens tegen het Europese proces kunnen keren, zeker als de mondialisering van de financiële wereld plaatsvindt zonder de daarbij behorende spelregels. Daarom vind ik dat het Finse Voorzitterschap een reuzenstap voorwaarts heeft gezet. Nu moet men deze moeilijke taak met toewijding en volharding voortzetten. Voor alles moeten wij echter onze burgers, de mannen en vrouwen in onze lidstaten, duidelijk maken wat wij doen. Dat is onze belangrijkste opdracht.

Cox
Ik zou namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij het Finse voorzitterschap hartelijk willen feliciteren. Het eerste voorzitterschap van Finland is op een bijzonder succesvolle manier verlopen. U heeft zich op een heel bekwame manier gekweten van uw taken.
Het resultaat van de Top voldoet aan de eisen van deze tijd. Het is het einde van de eeuw, we staan voor een nieuw millennium en het is tijd voor een overzicht, voor een blik in de toekomst en voor nieuw optimisme. Ik geloof dat de Top dit heeft waargemaakt. Ik geloof dat de belangrijke beslissingen die werden genomen inzake uitbreiding, hervorming en defensie laten zien dat wij ons met onverminderde ijver blijven inzetten voor onze gemeenschappelijke Europese taak. Dit is een belangrijke boodschap en het is de voornaamste verdienste van uw succesvol voorzitterschap. Daarvoor verdient u alle lof!
In verband met de uitbreiding zou ik willen zeggen dat mijn fractie, zoals dit vandaag al door anderen werd gezegd, buitengewoon voldaan is over het feit dat spoedig onderhandelingen met zes nieuwe Midden- en Oost-Europese landen zullen beginnen. Het is belangrijk dat we het uitbreidingsproces nieuw politiek leven inblazen. We mogen namelijk niet uit het oog verliezen dat het uitbreidingsproces in de eerste plaats een politiek proces is, ondanks de vele technische aspecten die eraan verbonden zijn.
Wat Turkije betreft, verwelkomt mijn fractie de beslissing om ook Turkije het statuut van kandidaat-land toe te kennen. Wij vinden dit een goede stap en hopen dat de moderniseringskrachten binnen de Turkse politiek en maatschappij deze mogelijkheid zullen aangrijpen om te zorgen voor gunstige ontwikkelingen in Turkije. Ofschoon wij deze beslissing toejuichen, moeten wij toch benadrukken dat de moderniseringskrachten in Turkije moeten zorgen voor duidelijke vooruitgang bij de eerbiediging van de mensenrechten, in de verhouding tussen leger en burgermaatschappij, bij de afschaffing van de doodstraf en de volledige inachtneming van de rechten van minderheden, in het bijzonder van de Koerdische minderheid in Turkije. De Europese Unie heeft er tijdens uw voorzitterschap terecht op aan gedrongen dat het hervormingsproces van de Verdragen klaar en operationeel moet zijn tegen het jaar 2002. Hierdoor kan de spoedige toetreding van deze landen worden vergemakkelijkt. Het hervormingsproces mag immers geen struikelblok worden voor het uitbreidingsproces.
De intergouvernementele conferentie kan de efficiëntie en het democratische karakter van de Europese Unie versterken. We vinden het echter ontgoochelend dat de agenda die in Helsinki werd uitgestippeld voor de intergouvernementele conferentie beperkt is gebleven tot de left-overs, de restjes van Amsterdam. Ik begrijp ook wel dat het niet alleen maar restjes zijn, want het zijn belangrijke hervormingen, maar we moeten deze kans grijpen om meer te doen. Mijn fractie zal samen met andere leden en de Commissie het komende Portugese voorzitterschap ervan trachten te overtuigen om ambitieuzer te zijn bij de hervorming, zonder natuurlijk het tijdschema uit het oog te verliezen.
Ik ben het met andere leden eens dat het Parlement bij de hervorming niet louter een passieve rol mag spelen. Ik verwelkom het feit dat we mogen deelnemen, maar we willen deelnemen op voet van gelijkheid en niet slechts als toeschouwer.
Op het stuk van defensie staan we volledig achter de invoering van een snel inzetbare troepenmacht. Wij beschouwen dit als een belangrijke en noodzakelijke stap voorwaarts: sinds Kosovo weten we immers hoe noodzakelijk dit is. Niettemin wenst de liberale fractie nogmaals te benadrukken dat deze maatregel moet worden gezien in het kader van een sterk Atlantisch bondgenootschap. We mogen de naar isolationisme neigende krachten in de Amerikaanse politiek, die in de huidige presidentsverkiezingen sterk op de voorgrond treden, niet in de kaart spelen.
In dit opzicht is het misschien zinvol om een commissie voor buitenlands beleid en veiligheid op te richten en een militaire commissie. We zouden willen dat de minister van Defensie van het nieuwe voorzitterschap zo vlug mogelijk naar het Parlement komt om een verklaring af te leggen. We moeten een aantal dingen ophelderen, zoals de rol in deze troepenmacht van EU-lidstaten die geen lid zijn van de NAVO en van NAVO-leden die geen lid zijn van de EU maar wel aan deze troepenmacht willen deelnemen. Dergelijke kwesties moeten op democratische wijze worden behandeld en het Parlement is de plaats om dit te doen op Europees niveau.
Dan nog een laatste opmerking: ik kan niet gaan zitten zonder uiting te geven aan onze diepe bezorgdheid over Tsjetsjenië. We verwelkomen het feit dat men zich in Helsinki met deze kwestie heeft beziggehouden. We roepen het IMF op om harde maatregelen te nemen op dit punt, want ofschoon elke staat het recht heeft om zich te verdedigen tegen terrorisme, staat hetgeen in Tsjetsjenië gebeurt in geen enkele verhouding tot de dreiging die volgens Rusland uitgaat van dit gebied. Wij moeten deze agressie bij iedere gelegenheid aan de kaak stellen en veroordelen.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijn fractie wil in de eerste plaats de Finse vertegenwoordigers haar erkentelijkheid kenbaar maken over het feit dat zij, wat het Europees Parlement betreft, op diverse terreinen de doorzichtigheid en de informatievoorziening hebben verbeterd. Finland heeft ons veel beter geïnformeerd dan vele andere voorzitters. Dit is heel belangrijk, daar volgens het Verdrag van Amsterdam de banden tussen het Europees Parlement en de Raad aangehaald moeten worden. In de slotverklaring van de Top wordt met tevredenheid vastgesteld dat de Commissie in januari eindelijk een voorstel zal doen voor het vraagstuk van de voorwaarden waaronder burgers toegang kunnen krijgen tot documenten van de instellingen. Deze ontwerpverordening is echter uitgelekt, wat zeer verontrustend is. Dat dient de doorzichtigheid niet! Integendeel, dat werkt eerder in het nadeel van doorzichtigheid. Daarom wil ik hier uw aandacht op vestigen. In het definitieve voorstel kunnen ongetwijfeld nog verbeteringen worden aangebracht, zodat de doorzichtigheid werkelijk verbeterd wordt.
Wat de uitbreiding betreft zijn we uiterst voldaan over het feit dat de Raad nu eindelijk heeft ingestemd met een beoordeling van elke kandidaat-lidstaat op zijn eigen merites. Dat model had van begin af aan onze voorkeur. We dienen er nu voor te zorgen dat deze vooruitgang in de onderhandelingen ook daadwerkelijk merkbaar wordt, dat in de kandidaat-landen inderdaad voldoende aandacht wordt geschonken aan sociale zekerheid, gelijke kansen van mannen en vrouwen, arbeidsvraagstukken en milieubescherming.
Wat Turkije betreft gaan we ervan uit dat de Europese Raad zegt wat hij denkt, oftewel, dat voor Turkije dezelfde criteria gelden als voor de andere landen die de status van kandidaat-lidstaat hebben gekregen. We eisen dat u zich uiterst serieus bezig gaat houden met de positie van de Koerden. De islam is ook in de Europese traditie al diep geworteld, dus we vrezen niet dat de Europese Unie in de toekomst met een groter scala aan godsdiensten te maken krijgt. We hebben geweigerd om ons aan te sluiten bij degenen in het Europees Parlement die nauwkeurig de toekomstige grenzen willen vastleggen, alsof de islam iets is dat niet bij Europa hoort. Wij zijn juist de tegenovergestelde mening toegedaan.
Een meerderheid van onze fractie lijkt in te stemmen met een bevoegdheid van de Europese Unie voor militair crisisbeheer en voor bestrijding van humanitaire rampen. We zijn absoluut niet tevreden over de manier waarop in de Europese Raad en de onderhandelingen rekening is gehouden met de publieke opinie en de bijdrage van de burgers. Democratie is belangrijk, in het buitenlands en veiligheidsbeleid net zo goed als op andere beleidsterreinen. U dient deze discussie aan te gaan, opdat de burgers weten wat de volgende fasen zijn in dit proces. We willen niet dat de Europese Unie de Europese militaire pijler wordt van de NAVO. We willen daarentegen dat u het civiele crisisbeheer verder ontwikkelt, omdat dat, zoals we allen weten, het verstandigste is. Crisisbeheer met niet-militaire middelen heeft altijd de prioriteit. Een euro voor het beheer van militaire crises moet beantwoorden aan een euro voor beheer van civiele crises.
Tot slot moet ik vaststellen dat u met uw standpunt in de kwestie-Tsjetsjenië een stap in de juiste richting hebt gezet. Ik ben ervan overtuigd dat de door het Europees Parlement gestelde voorwaarden met betrekking tot de bevriezing van de economische samenwerking, wel degelijk van invloed zijn geweest. We gaan er dan ook van uit dat u zich daaraan houdt, en niet doet alsof er nooit iets is gebeurd.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, een kwart eeuw geleden, ten tijde van de OVSE-top, hing er in Helsinki een sfeer van vrede en samenwerking. Nu staat alles in het teken van militarisering van Europa. Op de Top van Helsinki was de militarisering van de Unie onderdeel van de agenda. De Europese Unie is bezig haar eigen euroleger op te zetten, ook al wordt het niet zo genoemd. De lidstaten moeten hun eigen gezag afstaan aan een euroleger van 50 000 man, en troepen beschikbaar stellen voor gezamenlijke Europese acties. Bovendien wordt er een snelle interventiemacht gevormd die maximaal een jaar in een oorlog kan worden ingezet.
In Amsterdam werd eerst gesproken over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Daarna was in Keulen sprake van een gemeenschappelijk veiligheids- en verdedigingsbeleid. Nu spreekt men, de Commissie voorop, over een gemeenschappelijke verdediging. Uit de gebruikte begrippen blijkt al waar het om gaat. De EU wordt stilaan een oorlogsbondgenootschap, een militair bondgenootschap. In Helsinki werden de ministers van Defensie officieel uitgenodigd om deel te nemen aan de vergaderingen van de Raad Algemene Zaken. De EU krijgt dus een Raad Militaire Zaken. In Helsinki werd een permanent comité voor politieke en veiligheidszaken opgericht. Sinds de Top in Helsinki vormen de opperbevelhebbers van de strijdkrachten van de afzonderlijke landen een militair EU-comité dat onder geen enkel democratisch toezicht staat. In Helsinki werd ook besloten een militaire instantie op te richten die planning van spionage en mobilisatie tot taak heeft. Daarom moest ook worden gesproken over de noodzakelijke verhoging van de kredieten voor militaire doeleinden. Via de nieuwe instanties wordt er binnen de EU geleidelijk aan een verdedigingsdimensie gevormd, ofschoon nergens in het Verdrag staat dat gemeenschappelijke oorlogshandelingen onderdeel zijn van het takenpakket van de EU. Deze besluiten moeten dan ook aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap worden voorgelegd. Kunnen de premiers de activiteiten van de EU uitbreiden zonder daarvoor goedkeuring van de parlementen te vragen?
Het is ongetwijfeld de bedoeling van de NAVO-landen om de besluiten uit te voeren die werden genomen tijdens de bijeenkomst ter ere van het 50-jarig jubileum. Sinds de besluiten van Washington mogen de NAVO-landen ook buiten het gebied van hun lidstaten optreden. Ze hebben zichzelf het recht gegeven om zonder mandaat van de VN of de OVSE andere landen aan te vallen. Binnen de NAVO worden dit humanitaire interventies genoemd, omdat hiervoor een internationaal juridisch mandaat ontbreekt. In Helsinki werd geen besluit genomen over het mandateren in verband met crisisbeheer en het afdwingen van vrede. Wanneer de EU militariseert, gebeurt dat op mandaat van de NAVO.
Het Finse voorzitterschap eindigt slecht wat de instandhouding van de ongebondenheid van ongebonden landen betreft. Als dit een historische top was, was dat alleen vanwege het besluit tot militarisering van de EU. Wat de uitbreiding en de intergouvernementele conferentie betreft, bevatte de agenda niets nieuws. De Russische aanval op de burgers van Tsjetsjenië dient volgens onze fractie sterk veroordeeld te worden, wat in Helsinki ook gebeurde. Wat de werkloosheid betreft, wensen we Portugal meer succes toe dan Finland heeft gehad.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, vooraf werd de Top van Helsinki van Europese staatshoofden en regeringsleiders terecht bestempeld als de uitbreidingsconferentie van de Europese Unie, en het lijdt geen twijfel dat de Europese Raad in Helsinki aan deze bijzondere verwachting heeft voldaan.
De staatshoofden en regeringsleiders van de EU hebben het inclusieve karakter bevestigd van het uitbreidingsproces, dat thans 13 kandidaat-lidstaten in één enkel kader omvat. Concreet betekent dit dat Letland, Litouwen, Slowakije, Bulgarije, Roemenië en Malta in maart 2000 onderhandelingen zullen beginnen over hun toetreding tot de Europese Unie. Deze nieuwe landen voegen zich bij de oorspronkelijke zes landen die al uitgebreide gesprekken voeren met de Unie over 38 verschillende hoofdstukken met betrekking tot het uitbreidingsproces.
Alle landen die willen toetreden tot de EU beschouwen het lidmaatschap van de Unie als een essentieel bestanddeel van de hervorming van hun economische en politieke structuren. De staatshoofden en regeringsleiders van de vijftien huidige lidstaten van de EU zijn van mening dat er wezenlijke veranderingen moeten worden aangebracht in het interne besluitvormingsproces van de EU om het uitbreidingsproces te laten verlopen op een gestructureerde en efficiënte manier.
De staatshoofden en regeringsleiders van de EU hebben afgesproken eind 2002 als uiterste termijn vast te stellen voor de voorbereidende werkzaamheden binnen de EU, met name voor de ratificatie van alle institutionele hervormingen die worden overeengekomen op de volgende intergouvernementele conferentie.
We weten allemaal dat zonder een hervorming van de interne besluitvormingsprocedures van de Europese Unie het uitbreidingsproces niet kan plaatsvinden. Maar het tijdschema dat werd vastgesteld voor de volgende intergouvernementele conferentie is wel bijzonder ambitieus.
Ik ondersteun de doelstelling om te streven naar een akkoord tegen het einde van volgend jaar, maar we mogen ook niet al te overhaast besluiten tot fundamentele hervormingen van de bestaande Verdragen. Deze moeten wel degelijk grondig worden overwogen en onderzocht. Het lijdt geen twijfel dat het buitengewoon moeilijk en zelfs onmogelijk zak zijn om de steun van het Europese publiek te krijgen voor invoering van het unanimiteitsbeginsel (meerderheidsbeginsel) bij besluiten inzake belastingharmonisatie of het buitenlands en veiligheidsbeleid in het kader van de Europese Raad. We moeten voorzichtig te werk gaan bij Verdragswijzigingen, om de eenvoudige reden dat we er zeker van moeten zijn dat de 340 miljoen burgers in de EU dit soort wijzigingen ondersteunen.
Turkije heeft de status gekregen van kandidaat-lidstaat van de EU, al zal het moeten voldoen aan de politieke criteria die werden vastgelegd voor toekomstige toetreding. Een van deze criteria is natuurlijk de eerbiediging van de mensenrechten en Turkije zal moeten bewijzen dat deze een vast onderdeel is geworden van het leven in Turkije.
Wat Tsjetsjenië betreft heeft de Europese Raad er goed aan gedaan om Rusland zijn woede te uiten over het gewelddadige optreden van Rusland in dit gebied. De enige manier om tot een duurzame vrede te komen in Tsjetsjenië is nog altijd een onderhandeld vredesakkoord. De Europese Unie moet alle diplomatieke middelen blijven inzetten om de oorlog in Tsjetsjenië te helpen beëindigen.

Vanhecke
Voorzitter, ik vrees dat de toekomst zal uitwijzen dat de aanvaarding in Helsinki van Turkije als kandidaat-lidstaat van de Europese Unie, dat dit een politieke vergissing is waarvan de gevolgen voor onze lidstaten en voor Turkije dramatisch dreigen te worden. Turkije moet immers inderdaad gerespecteerd worden als een belangrijke, cultureel rijke natie, als een bevriend buurland waarmee wij de allerbeste betrekkingen willen onderhouden, maar Turkije hoort niet thuis in Europa. Dat is de logica zelf van de geschiedenis, van de aardrijkskunde en van het gezond verstand. Wij moeten de moed hebben om dat aan dit bevriend buurland te zeggen. Historisch, cultureel of religieus of politiek, heeft Turkije nooit tot de Europese beschaving behoord. Integendeel zelfs. In Helsinki zijn de Europese landen nog maar eens plat op de buik gegaan voor de Amerikaanse geopolitieke belangen en voor niets anders. Of moet ik hier een landkaart bovenhalen om eraan te herinneren dat slechts drie porcent van Turkije op Europees grondgebied ligt. Hoe kan men Europa zo uithollen en het ontdoen van zijn historische werkelijkheid dat men een land dat in een ander werelddeel ligt als kandidaat-lidstaat nog maar in overweging neemt.
Tenslotte wil ik toch nog iets zeggen over de logica van het gezond verstand want wij worstelen nu reeds in verschillende lidstaten met een massaal, bijna niet meer te controleren immigratieprobleem. De mogelijke toetreding van Turkije tot de Europese Unie zal dat probleem gigantisch maken. Dan komt er een invasie tot stand zoals een invasie waar de Franse president Valérie Giscard d'Estaing ooit voor gewaarschuwd heeft. Vandaar dat mijn partij, het Vlaams Blok, zich zal blijven verzetten tegen de mogelijke toetreding van Turkije tot de Europese Unie.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, de Top van Helsinki werd een historische top. De EU heeft haar eigen militaire interventiekorps gekregen. Het grootste handelsblok ter wereld begint met de opbouw van een leger. De wereld telt binnenkort naast de VS een nieuwe superstaat. Men heeft weliswaar gesteld dat het Europees korps geen EU-leger is omdat het geen permanent korps is, maar dan bestaat er ook geen Euro-korps en geen NAVO-verdediging. Het EU-leger is op dit ogenblik een leger met een commandostructuur, troepen en uitrusting, dat voor verschillende acties wordt ingezet. Laat ons het kind bij zijn naam noemen en een EU-leger een EU-leger noemen. Met een munt, politie en een leger beschikt de EU over de machtsinstrumenten die bij elke normale staat horen. De EU heeft nu al meer wetgevende macht dan andere federale staten en de kern van het nieuwe Verdrag is het toenemende aantal meerderheidsbesluiten. Wij zijn op weg van een statenbond naar een federale staat. Voorlopig zijn we nog maar bij het voorlaatste verdrag vóór de grondwet van de federale staat, want niemand zal het vetorecht voor verdragswijzigingen, inning van nieuwe belastingen en het zenden van troepen naar oorlogshaarden prijsgeven.
Het volgende verdrag bevat ook overblijfselen van de goede oude nationale staten. Frankrijk en Engeland laten hun kernwapens buiten de EU. Wij krijgen een statenbond met de kenmerken van een federale staat, die gedomineerd wordt door de drie grootste landen, Europa's vroegere grote mogendheden. De uitbreiding is geen aanleiding om een nieuw eengemaakt democratisch Europa te scheppen. De eerste eis van de uitbreiding is dat de landen in Oost- en Centraal-Europa al hun eigen besluiten opzij schuiven en vervangen door de communautaire wetgeving, het heilige algemene acquis communautaire. Hun pas verworven recht om nieuwe wetten door verkozen parlementen te laten aannemen, moeten ze alweer uit handen geven aan onderhandelaars die in Brussel opnieuw achter gesloten deuren blijken te werken. Hun kiezers en verkozen parlementsleden moeten hun macht aan ambtenaren en ministers overdragen. Hun democratie wordt een zeldzaamheid, net zoals bij ons gebeurd is.
Mijnheer de Voorzitter, zo erg hoeft het niet te zijn. Wij kunnen alleen maar hopen dat een van de bevolkingen het voorlaatste verdrag vóór de grondwet durft te verwerpen en aldus het terrein effent voor een Europa van democratie en diversiteit, in plaats van een Europa van uniformiteit en centralisme. Na deze woorden van kritiek, mijnheer de Voorzitter, wil ik het Finse voorzitterschap complimenteren met zijn streven naar meer openheid met de invoering van een website van het voorzitterschap. Dit was zeer nuttig en ik hoop dat het Portugese voorzitterschap op de ingeslagen weg zal voortgaan.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, toen ik vorig weekend de slottekst doornam, was ik verbaasd over de manier waarop die is opgebouwd. Ik begrijp dat men in het kader van de nieuwe, snelle toetredingsstrategie van de Commissie prioriteit verleent aan de uitbreiding van de Unie. Op deze Top over de uitbreiding was het echter verstandiger geweest de intergouvernementele conferentie voorop te plaatsen en zo te onderstrepen dat zonder oplossingen voor de institutionele problemen zelfs de kleinste uitbreiding onmogelijk is.
Het deed mij daarentegen genoegen te zien dat men in Helsinki weerstand heeft geboden aan de verleiding en de grote druk van de Commissie en het Parlement en de agenda voor de intergouvernementele conferentie vooral op de bekende left-overs van Amsterdam heeft toegespitst. Zo kunnen we ervoor zorgen dat andere onderwerpen pas worden behandeld, als die problemen van de baan zijn. De verbeteringen in het Verdrag van Amsterdam op institutioneel gebied betreffen niet alleen fundamentele kwesties, maar zullen ook grote inspanningen vergen.
Of het besluit over Turkije de Unie en Turkije voordeel oplevert, zal de geschiedenis uitwijzen. Wij betwijfelen dat ten zeerste. De vorderingen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn daarentegen zeer positief, hoewel ook daar enkele - voor Oostenrijk belangrijke - vragen onbeantwoord zijn gebleven. Hoe belangrijk vooruitgang op dat gebied is, blijkt wel uit wat op dit ogenblik gebeurt. De Unie komt met formele protesten, maar staat in feite machteloos tegenover de gebeurtenissen in Tsjetsjenië.
Wat het werkgelegenheidsbeleid betreft, verwacht ik nog altijd meer van de voorspelde economische groei dan van papieren actieplannen.
Echter, alles bij elkaar genomen is het resultaat van Helsinki interessant.

Suominen
Mijnheer de Voorzitter, de fungerend voorzitter van de Raad, premier Lipponen, en de voorzitter van de Commissie, Romano Prodi, hebben ons een goede samenvatting gegeven van de besluiten die werden genomen tijdens het Finse voorzitterschap en van de taken die in de toekomst op ons wachten. Hoewel ik met recht tevreden ben over Finse manier van leidinggeven, en over het feit dat bij een aantal omvangrijke kwesties ofwel grote vooruitgang werd geboekt, ofwel definitieve besluiten werden genomen, is het duidelijk dat de goede resultaten tot stand konden komen dankzij het verlangen van de gehele Unie om de gemeenschappelijke Europese structuur verder te ontwikkelen. Ik wil echter eveneens een aantal vraagstukken onder de aandacht brengen waarover wij teleurgesteld zijn, ofschoon ik daarvoor niet met een beschuldigende vinger naar het voorzittende land, Finland, wil wijzen. Voor een aantal kwesties is gewoon nog meer tijd nodig om tot een oplossing te komen. Er rijden treinen met verschillende snelheden over het spoor, en de wagons met de zwaarste vracht zijn meestal ook de langzaamste.
Ik ben uiterst voldaan over de vooruitgang die is geboekt op het gebied van het crisisbeheer en de verdedigingsdimensie. Groei van de werkgelegenheid en de economie, binnenlandse veiligheid en maatregelen tegen criminaliteit, alsmede een gemeenschappelijk extern, politiek en militair veiligheidssysteem vormen de harde kern van de burgerlijke veiligheid in een democratische en op de markteconomie gebaseerde Unie, in een Unie die de principes van de rechtsstaat respecteert.
Het besluit om alle dertien landen te betrekken bij de uitbreiding maakte een eind aan de kunstmatige tweedeling van de kandidaat-lidstaten. Het besluit om ook Turkije de status van kandidaat-lidstaat te geven, neemt niet weg dat het geheel van dit grote en belangrijke land zelf afhankelijk is of het lidmaatschap ooit tot stand zal komen.
De noordse dimensie raakte, als gevolg van de crises in Kosovo en Tsjetsjenië, een beetje ondergesneeuwd. Ik sluit me aan bij de opmerking van premier Lipponen, die de hoop uitsprak dat Rusland zich in de toekomst een beter lid van de internationale gemeenschap zal tonen dan tot nu toe, zodat grensoverschrijdende samenwerking tussen de Unie en het noorden van Rusland tot de mogelijkheden zal gaan behoren. Daardoor zou ook de noordse dimensie aan belang kunnen winnen.
Het besluit om met het oog op de concurrentiepositie van de Unie de mogelijkheden van de informatietechnologie verder te bevorderen, en het streven om Europa als informatiesamenleving een leidende positie in de wereld te geven, vormen een essentieel onderdeel van de bevordering van de economische zekerheid. Commissaris Liikanen heeft hieraan in de toekomst een zowel interessante als omvangrijke taak.
Aanleiding tot teleurstelling gaven wederom enkele belangrijke kwesties op het gebied van de interne markt en de ontwikkeling, alsmede vraagstukken betreffende het besluitvormingsproces. Van samenstelling van een belastingpakket, of van een geringe mate aan harmonisatie van belastingen, is geen sprake. De Europese BV kon niet verder worden doorgevoerd, en de vleesoorlog die de Europese wetten schond, woedt nog steeds.
Tot slot wil ik een kleine maar voor mijn eigen sector belangrijke kwestie aanstippen. Waar is de WADA (World Anti Doping Agency) gebleven, de arts die de ziektes in de sport moet opsporen en genezen, en waarover op 1 december verslag werd uitgebracht door mevrouw Reding? De Unie zou daarin een belangrijke rol moeten gaan spelen. De lidstaten zijn toch niet bang voor bestaande en toekomstige geheimen binnen de eigen gelederen? Verlangen zij niet zelf de hoofdverantwoordelijkheid te blijven dragen binnen de Unie?

Myller
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de Top van Helsinki zal de annalen ingaan vanwege de daar genomen besluiten. Deze bijeenkomst heeft richting gegeven aan de ontwikkeling van de Unie tot ver in de toekomst. De Europese Unie zal het komende millennium heel andere grenzen krijgen. De onderhandelingen die zijn gestart met zes kandidaat-landen, en de instemming met de kandidatuur van Turkije, betekenen een belangrijke stap voorwaarts en vormen een essentieel onderdeel van de Europese politiek, die erop gericht is stabiliteit en welzijn te creëren op dit continent.
Tegelijkertijd moeten we echter de aandacht gericht houden op de vraag in hoeverre de EU zelf klaar is voor uitbreiding, en hoeveel tijd daarvoor nodig is. Het tempo van uitbreiding moet worden afgestemd op de mogelijkheden van de kandidaat-landen, maar ook de EU zelf. Anders zullen wij misschien teleurstellingen tegemoet gaan. De toekomstige uitdagingen waarvoor de huidige EU en zeer zeker een uitgebreide EU zich geplaatst ziet, zullen ook tijdens de volgende ICG niet worden opgelost. We moeten ons daarom nu al gaan voorbereiden op uitbreiding van de agenda van de IGC. Dat neemt niet weg dat het besluit tot het opstarten van een nieuwe IGC voor de oplossing van de hangend gebleven vraagstukken van Amsterdam zeer belangrijk was. Met name werd tijdens de bijeenkomst in Helsinki duidelijk dat de regels inzake besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid een ruimere toepassing moeten krijgen.
Het feit dat de belastingkwestie in Helsinki onopgelost is gebleven, mag ons niet beletten kordaat voorwaarts te gaan. We zullen niet kunnen voorkomen dat er nog grotere ongelijkheden ontstaan in de samenlevingen en tussen de burgers onderling, als wij kapitaalwinsten niet minimaal gaan belasten op heel de interne markt. Het Europees Parlement heeft voortdurend een grotere doorzichtigheid geëist van alle EU-instellingen. Het gebrek aan doorzichtigheid was met name een hinderpaal voor de besluitvorming in de Raad. Finland heeft als fungerend voorzitter een begin gemaakt met het verbeteren van de doorzichtigheid. Ik hoop dat die maatregelen al voordat de echte regels worden opgesteld ingeburgerd zullen raken. Ook bij de milieukwesties werd vooruitgang geboekt. Belangrijke stappen zijn hier de integratie van het milieubeleid in alle andere beleidsvormen en het scheppen van voorwaarden voor een snellere ratificatie van het Kyoto-protocol dan aanvankelijk voorzien. Desondanks moeten we ons deze herfst op een teleurstelling voorbereiden bij het statuut van de medewerkers van de leden. Daar is nauwelijks van vorderingen sprake. Ik weet wel dat het land van het voorzitterschap hieraan geen schuld heeft. Dit land heeft zich daarvoor actief ingezet en zich bereid getoond tot compromissen. De problemen en schuldigen moeten wij helaas eerder onder onszelf zoeken.

Duff
Ik wil graag mijn voldoening uitspreken over de hervorming van de Raad zelf en over met name het programma ter verbetering van de efficiëntie en de coördinerende functie van de Raad Algemene Zaken. De uitbreiding van de bevoegdheden van de Europese Unie tot het domein van defensie maakt nog duidelijker dat de Raad zelf beter moet worden georganiseerd. Het is ook noodzakelijk dat het Parlement zijn bevoegdheden uitbreidt tot het gebied van defensie, vooral wanneer de Vergadering van de West-Europese Unie zal worden ontbonden. Wij moeten immers de democratische controle op dit gevoelige en controversiële gebied waarborgen.
Ik wil het voorzitterschap vragen welke plannen het heeft voor het aangaan van een dialoog met het Parlement over veiligheids- en defensiekwesties, en wanneer de minister van Defensie van het voorzitterschap een verklaring zal afleggen over de ontwikkeling van een gemeenschappelijk beleid voor Europese veiligheid en defensie? Ik zou het voorzitterschap bijzonder dankbaar zijn voor een antwoord op deze vragen.

Frassoni
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik geloof dat het Finse voorzitterschap, ondanks al dat gepraat over transparantie en openheid waar onze noordelijke vrienden zo dol op zijn, uiteindelijk voor elkaar gekregen heeft wat de regeringen in feite willen: de besluitvorming en de acties van de Europese Unie vast in eigen hand houden en deze afschermen tegen iedere storende inmenging, niet alleen van dit Parlement, maar ook van de Commissie.
Nu vraag ik me toch echt af, voorzitter Prodi, waarom u zo in uw nopjes bent, als de Commissie praktisch gedegradeerd wordt tot leverancier van verslagen over de meest uiteenlopende vraagstukken en zij duidelijk buiten het centrum wordt gehouden waar de besluiten en initiatieven genomen worden, zowel op het vlak van de IGC als van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik sta er ook echt van te kijken dat, terwijl u ons sedert de maand september voorhoudt dat er absoluut behoefte is aan een algehele hervorming en dat u bereid bent met de Raad daarover in overleg te treden, u vandaag blij bent dat de agenda nog open is.
Ik hoop dat er een grondige bezinning komt alvorens het Parlement zijn advies over de opening van de IGC verleent, want dat is het enige, nietige instrument dat wij in handen hebben. Ik hoop ook dat men op alle mogelijke manieren de Commissie tracht te overtuigen van de noodzaak een duidelijke confrontatie met de Raad en diens leden aan te gaan, met inbegrip van de Italianen, Belgen en Fransen, wier inbreng op dit gebied nogal aan de bescheiden kant was. Dat is immers de enige manier om te trachten de besluitvorming over de toekomst van de Europese Unie te ontnemen aan de diplomaten en nationale regeringen. Volgens mij is het hartgrondig verkeerd om te doen alsof alles goed gaat, terwijl de gekozen weg zonder enige twijfel in de richting van een uitbreiding zonder verdieping gaat.

Frahm
Wanneer men de documenten en notulen van de Top leest, stelt men vast dat George Orwell niet tevergeefs heeft geleefd. In elk geval hebben zijn waarheidsministerie of de principes ervan hem overleefd. Nu heet het niet langer oorlog. Nu heeft men het over een humanitaire campagne en een leger heet niet langer een leger. 60.000 gewapende soldaten vormen een humanitair interventiekorps. Ondanks het feit dat het Finse voorzitterschap zich actief heeft ingezet voor meer openheid, heeft de Commissie van haar kant een voorstel betreffende openheid gedaan waarin zij de openheidsprincipes van Orwell volgt. Openheid geldt slechts in beperkte mate en het geldt niet als men er te vaak naar vraagt, zoals journalisten doen, en als men van plan is informatie te publiceren om de verkoop van kranten te bevorderen. In dat geval is er geen sprake van openheid.
Turkije is in het ministerie der waarheid ook aan de orde geweest. Nu is het democratischer geworden, hoewel de Koerden en Turken nog steeds onderdrukt worden. Het debat van gisteren in deze zaal over de Europese cultuur was een zeer onaangename ervaring. Aanleiding van het debat was de toezegging dat Turkije voor lidmaatschap in aanmerking komt. Wat is de Europese gemeenschappelijke cultuur? Ik zal het u meteen zeggen: ik heb cultureel bitter weinig gemeen met Jörg Haider in Oostenrijk of Le Pen in Frankrijk of zelfs met mijn landgenoot Mogens Camre in Denemarken. Ik voel mij cultureel veel nauwer verbonden met progressieve Turken en Koerden, die voor rechtvaardigheid, vrijheid en democratie vechten. Ik kijk uit naar de dag waarop we hen in een Europees samenwerkingsverband zullen kunnen begroeten. Het verheugt mij dat dit Europa haar multi-etnische cultuur au sérieux begint te nemen. Dit is echter niet het juiste ogenblik om de Turkse regering het signaal te geven dat het land tot de Unie kan toetreden, zolang zij de terdoodveroordeling van Öcalan niet intrekt.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, het is een goede zaak dat de Europese Unie bereid is andere landen toe te laten zodat de democratie daar verder geconsolideerd kan worden en deze landen economisch beter opgewassen raken tegen de wereldmarkt, waar - en dat zeggen wij voor de zoveelste maal - de typische kenmerken van de nationale productie in bescherming moeten worden genomen tegen een te ver gaande normalisering, die immers onmiskenbaar de oorzaak is van het teloorgaan van specifieke en hoogwaardige producten. Maar daarnaast is het nodig dat het Parlement nadrukkelijk eist dat een land pas lid mag worden als het de sedert Amsterdam uitgevaardigde voorschriften ook daadwerkelijk toepast.
Wij herinneren er in dit verband aan dat het probleem van verouderde en gevaarlijke kerncentrales - waarover het Parlement zich overigens al uitgesproken heeft - nog onopgelost is. Afgezien daarvan blijkt heel duidelijk dat als de uitbreiding volgens het geplande tijdpad verloopt, de Unie niet alleen geen kans krijgt om op korte termijn een gemeenschappelijk buitenlands beleid ten uitvoer te leggen, maar evenmin een economisch beleidsplan op papier krijgt, hoe spoedeisend dit laatste ook moge zijn door onder andere de appreciatie van de dollar tegenover de euro en de teleurstellende resultaten van Seattle.
Wij moeten derhalve, zij het met een bezwaard gemoed, de verwachtingen die wij hadden aanpassen aan de huidige eisen. De enige oplossing lijkt te zijn dat, voordat nieuwe leden toetreden, een nieuw soort pact wordt gesloten binnen de Unie door de landen die dezelfde belangen hebben bij een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, bij gemeenschappelijke wetten ter bestrijding van criminaliteit, drugs en ongebreidelde immigratie en die het recht terug willen krijgen om schendingen van de mensenrechten te bestrijden en actief op te treden tegen barbaars geweld en massamoord.
Het in Helsinki genomen besluit om een eerste aanzet te geven tot de vorming van een Europees leger, gaat de goede kant uit en dient door het Parlement te worden gesteund. Wij hopen echter dat dit initiatief niet al bij de eerste stap blijft steken. Wij staan achter dit idee en hopen dat er eindelijk discussies op gang komen over eventuele nieuwe akkoorden tussen al degenen die dezelfde doelstellingen nastreven. Dit streven mag men echter niet verwarren met hetgeen bedoeld wordt met een Europa van meerdere snelheden. Veeleer moet dit gezien worden als een Unie met twee niveaus: een politiek niveau voor de huidige lidstaten die bereid zijn om op dit vlak een sprong naar voren te maken, en een tweede niveau, een economisch niveau voor de huidige vijftien lidstaten en de nieuwe leden.
Natuurlijk zal mettertijd ieder land dat zulks verzoekt en aan de voorwaarden beantwoordt, een plaatsje krijgen binnen de politieke dimensie. Als wij vandaag echter niet met rasse schreden in deze richting voortgaan en als wij ervan uitgaan dat wij zomaar kunnen uitbreiden door het aantal lidstaten praktisch te verdubbelen, zonder weloverwogen en beproefde institutionele hervormingen door te voeren - tijd om nu nog te experimenteren is er niet meer - schrijven wij de droom van een politiek Europa met al zijn specifieke eigenschappen, culturen en tradities onherroepelijk ten dode op. Wij moeten juist helpen bij de totstandbrenging van een nieuw model van Europees burgerschap. Het is duidelijk dat de uitbreiding zoals sommigen die opvatten, geen versterking van de Unie vormt, maar juist een verwatering, het verlies van datgene waar de oprichters van de Gemeenschap al hun hoop op gevestigd hadden.
Tot slot vraag ik aan de Commissie om niet steeds weer nieuwe maatregelen voor asperges of tuinbonen te produceren, maar ons te voorzien van een politiek en economisch plan, voordat het te laat is en wij allemaal voor aap staan.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik denk dat wij allemaal, en in het bijzonder mevrouw Fontaine, het onaanvaardbaar vinden dat twee leden van het Parlement in het kader van de intergouvernementele conferentie de status van een niet-gouvernementele organisatie hebben. De Voorzitter moet duidelijk maken dat wij dat niet kunnen aanvaarden. Willen wij een NGO zijn? In dat geval zijn wij gewone waarnemers. Het Parlement moet dat weigeren.
Meer in het algemeen moet ik zeggen dat wij een selectief geheugen hebben. In Amsterdam kwam de intergouvernementele conferentie tot het besluit dat wij, als wij de kaap van 20 lidstaten passeren, ten minste drie hervormingen moeten uitvoeren. Nu gaat het echter al om 27 lidstaten, en in de toekomst komen er nog meer. Er zijn dus nog veel grondigere hervormingen nodig. Als wij deze conclusies aanvaarden, worden wij en de Raad samen verantwoordelijk voor een beleid dat in de komende jaren zeer belastend zal blijken te zijn en de hele Europese Unie zal verlammen.
Wij kunnen niet doen alsof onze neus bloedt. Wij kunnen geen dialoog met het Portugese voorzitterschap aangaan, zoals sommige collega's hebben gezegd, als wij weten dat een meerderheid in de Raad weigert de agenda te verruimen. Wij moeten strijden met het enige wapen dat wij hebben. Als de heer Barnier bezwaren heeft tegen het woord staking, laten wij het dan verzet noemen. In ieder geval kunnen wij een veldslag die wij in januari moeten leveren, niet tot juni uitstellen.
Ons probleem is dat wij al in januari, nog voor het begin van de intergouvernementele conferentie, een advies moeten geven. Wij kunnen natuurlijk doen alsof wij er zeker van zijn dat het Portugese voorzitterschap overtuigd kan worden en op zijn beurt de andere lidstaten zal kunnen overtuigen. Wij kunnen elkaar natuurlijk van alles en nog wat wijsmaken, dat hebben wij al vaker gedaan, maar nu wordt het tijd dat het Parlement ontwaakt.
Wat de uitbreiding betreft, denk ik dat wij onbewust een aantal landen beledigen. Wij hebben Turkije tot kandidaat-lidstaat uitgeroepen. Dat is goed, al hebben wij dat, zoals altijd, te laat gedaan. Landen zoals Albanië, Macedonië, Kroatië laten wij echter in de kou staan. Toch is er geen enkele reden om dat te doen, aangezien wij hebben besloten dat elk land tot de Unie mag toetreden als het de nodige hervormingen heeft uitgevoerd. Wij moeten ook die landen onverwijld de mogelijkheid bieden om kandidaat-lidstaat te worden. Het wordt ook hoog tijd dat wij beseffen dat Tsjetsjenië niet op de maan ligt, maar in een Europese regio, het Transkaukasisch gebied. De Europese Unie moet voor die regio dringend een beleid uitstippelen dat die naam waardig is. Als wij dat niet doen, zal die regio, net als de Balkan in de voorbije tien jaar, oorlogsgebied worden.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, wie haalde eind vorige week nu wie over om Turkije de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie te verlenen? De Raad annex de Commissie of de aspirant zelf? De diplomatieke spoedmissie van de heren Solana en Verheugen tendeert naar een curieus antwoord op deze vraag.
Een stand van zaken die heel direct aangeeft hoe moeizaam nog altijd de onderlinge betrekkingen tussen Athene en Ankara zijn. Want bovenal Griekse voorwaarden inzake Turkije's EU-kandidatuur - denk vooral aan de kwestie-Cyprus en grensgeschillen in de Egeïsche Zee - deden Solana en Verheugen immers haastig het luchtruim kiezen richting premier Ecevit. En slechts, naar verluidt, met Amerikaanse assistentie aanvaardde de Turkse coalitieregering uiteindelijk de Europese promotie.
Wie in Europa moet over deze bijzondere procedure eigenlijk verheugd zijn? Zeker nu premier Ecevit voet bij stuk houdt in de politieke tweedeling van Cyprus. En dan reppen wij nog geen eens over een van de meest cruciale impliciete toetredingseisen voor Turkije: een vrijwillige afstand van zijn aanzienlijke politieke macht door 's lands sterke militaire apparaat.
Typerend is in elk geval dat Ecevit terecht wees op de grote geostrategische betekenis van zijn vaderland voor het Westen. Een argumentatie die beslist aan kracht wint gelet op de barbaarse, imperiale pacificatietactiek van Rusland in Tsjetsjenië. Voor militair even- en tegenwicht in de broeierige Kaukasusregio dient evenwel alleen de NAVO te zorgen en niet de Europese Unie.
Tot de positieve resultaten van de Top rekenen wij de acceptatie van nog vijf Oost-Europese staten als kandidaat-lid van de Europese Unie én de verklaring, of beter gezegd, de duidelijke vermaning van de Raad aan het adres van Ruslands politieke leiders. Tien jaar na de val van de Muur van Berlijn, tien jaar na de spectaculaire omwenteling in Midden- en Oost-Europa blijft, treurig genoeg, vrees voor Moskou de naties van die regio veiligheid én economische voorspoed doen zoeken in het Westen. Deze realiteit is evengoed een spoedmissie van Solana en een Europese commissaris richting het Kremlin waard.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, het Finse voorzitterschap van de Raad heeft de ontwikkeling van de Europese Gemeenschap zeker vooruitgeholpen. Als wij naar de houding van Europa ten aanzien van het conflict in Tsjetsjenië en Grozny kijken, is het evenwel duidelijk dat het Europees veiligheidsbeleid faalt. De Europese Unie kan voor de wereld, maar ook voor de eigen bevolking, pas geloofwaardig zijn als ze niet bij elk conflict een andere houding aanneemt.
Mijns inziens bestaat er echter een probleem met de mensenrechten van de verschillende minderheden in de Unie, vooral wat de godsdienstvrijheid betreft. Er zijn in de lidstaten nog steeds extreem grote verschillen bij de erkenning van religieuze gemeenschappen. Zo is het voor de orthodoxe joodse gemeenten in Duitsland praktisch onmogelijk een eigen gemeenschap te vormen. Het volgende voorzitterschap heeft de speciale verantwoordelijkheid om de rechten van de religieuze gemeenschappen in de Europese Unie te regelen.

Van Velzen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Commissie, ik sluit mij graag aan bij de positieve woorden die zijn uitgesproken door onze fractievoorzitter Hans-Gert Poettering en door collega Suominen. Ik ga dat niet herhalen. Maar, mijnheer de Raadsvoorzitter, u heeft ook gezegd dat de Top van Helsinki niet het onderste uit de kan heeft gehaald. Ik vond dat ook een hele goede typering. Laat ik eens drie teleurstellende uitkomsten noemen.
Mijn eerste voorbeeld is de IGC. Terecht is door de heer Poettering er al op gewezen dat de drie overblijfselen van Amsterdam, dat toch wel dat een heel minimaal pakket is en vooral ook het gegeven dat gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming nog steeds een groot punt van discussie is in de Raad. De deur staat al op een klein kiertje open maar we moeten gewoon ook constateren dat de Top van Helsinki de aanbevelingen van het Comité van Wijzen onder leiding van de heer Dehaene na uitstekende voorstellen die zijn voorbereid door de Europese Commissie onder leiding van commissaris Barnier, dat die niet zijn overgenomen. Ik vond het een zeer teleurstellende ontwikkeling en ik hoop dus inderdaad dat Commissie en Parlement in staat zijn om het Portugese Raadsvoorzitterschap te overtuigen dat er iets meer moet gebeuren dan thans het geval is.
Veiligheid is natuurlijk een ander aspect wat zeer zwak op dit moment nog geregeld is. Wat is nou precies de rol van de heer Solana? Welke rol speelt de Europese Commissie? Als u dus kijkt naar die annexes dan zie je dus veel vragen met betrekking tot het hele vraagstuk van de democratische controle. Wat gaat het Europees Parlement doen? Wat gaan de nationale parlementen doen?
Het belastingdossier was inderdaad geen kernpunt maar je kunt het ook aan de burgers niet uitleggen dat na zoveel jaren de belasting van kapitaal, dat een klein beetje meer zou worden, nog steeds niet geschiedt. 3.000 arbeidsplaatsen in één lidstaat gaan voor ten opzichte van de arbeidsplaatsen in de andere lidstaten. Dat is geen solidariteit. Dat is ook niet uit te leggen. Ik hoop dus dat bij het volgend voorzitterschap de heer Prodi de leiding zou overnemen opdat het eindelijk gaat doorklinken bij de lidstaten.

Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, in Helsinki is inderdaad een historisch besluit genomen. Het is een wissel op de toekomst, waarvan - laten wij eerlijk zijn - noch u, noch ik weet hoe wij hem kunnen honoreren. Nu wij over het uitbreidingsproces een eenparig besluit hebben genomen, kan over onze bereidheid en die van Turkije om zo snel mogelijk aan de criteria van Kopenhagen te voldoen, geen twijfel meer bestaan. Volgens het besluit van Helsinki moet de Europese Unie over enkele jaren 28 staten omvatten. Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat doet enkele vragen rijzen over de draagwijdte van ons besluit.
Gelooft u werkelijk dat, als wij de left-overs van Amsterdam wegwerken, de Unie met 27 of 28 lidstaten handelingsbekwaam, transparant en democratisch zal blijven?
Gelooft u werkelijk dat wij met 15, 16, 17, 18 talen in onze instellingen de huidige taalregeling kunnen behouden? Gelooft u dat wij het interne functioneren van onze instellingen - Raad, Parlement en Commissie - en het evenwicht ertussen met 27, 28 staten kunnen bewaren?
Dames en heren, gelooft u werkelijk dat wij met de toetreding van Turkije, het land met het grootste aantal inwoners van Europa en met een roemrijke geschiedenis, gewoon een 28ste lidstaat opnemen en dat verder de Europese Unie kwalitatief dezelfde blijft? Moeten wij ons niet beraden over de verschuiving van de grenzen van de Schengenlanden tot aan de Tigris en de Eufraat? Moeten wij ons niet afvragen hoe wij gaan reageren op de toetredingsaanvragen die na het besluit van Helsinki uit Oost-Europa en de Kaukasus op ons af zullen komen? Hoe zullen wij daarbij met Rusland omgaan? Ik hoop dat wij de flexibiliteit zullen vinden die nodig is om de Europese Unie bijeen te houden. Die flexibiliteit hebben wij nu nog lang niet bereikt. Ik hoop dat wij in de komende jaren de kracht en de moed zullen opbrengen om zelf oplossingen te vinden voor dergelijke problemen, voordat anderen ze ons aanreiken en wij onze eigen politieke wil niet meer kunnen volgen.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, wij hadden gehoopt dat de val van de muur een einde zou maken aan de onrechtvaardigheden in deze wereld. Daarom hebben wij geïntervenieerd in Kosovo, waar een walgelijk regime bezig was een heel volk op de vlucht te jagen, en waren wij blij dat het gewelddadig optreden van Indonesië in Oost-Timor eindelijk werd gestopt. Nu zien we in Tsjetsjenië echter een meedogenloze staatsterreur over een heel volk. Wij zien een leger dat terrorisme aanpakt door steden met de grond gelijk te maken en honderdduizend mensen op de vlucht te drijven. Wij zien een regering en een presidentskandidaat die populariteit trachten te winnen door op het Tsjetsjeense vijandsbeeld te hameren. Wij zien dat er in de verkiezingsstrijd in Rusland bijna geen oppositie bestaat tegen deze afschuwelijke oorlog.
De EU heeft slechts zwakke protesten en sancties geuit, waardoor wij de liberale en democratische krachten in Rusland in de steek hebben gelaten. Wij kunnen de Raad danken omdat hij nu eindelijk klare taal heeft gesproken over de evidente schending van een aantal internationale verplichtingen door Rusland. Nu moet de Raad ook de daad bij het woord voegen en alles in het werk stellen om een eind te maken aan deze slachting en om de noodzakelijke humanitaire hulp te bieden aan honderdduizenden burgers. Mijnheer de Voorzitter, deze eeuw is erg genoeg geweest. Het einde van de eeuw biedt nochtans ook hoopvolle perspectieven. Wat Tsjetsjenië betreft, is het werkelijk de vraag of dit de laatste tragische stuiptrekking van een ongelukkige eeuw zal zijn. Of is het misschien de start van een nieuwe eeuw die even tragisch wordt?

Lipponen
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de vriendelijke woorden aan het adres van Finland als fungerend voorzitterschap van de Unie, maar tegelijkertijd ben ik u ook erkentelijk voor uw kritiek. In de discussie is veel aandacht besteed aan de intergouvernementele conferentie en aan de noodzaak tot wijziging van de Verdragen. De Europese Raad van Helsinki is ervan uitgegaan dat de intergouvernementele conferentie binnen een redelijk tijdsbestek afgerond moet kunnen worden, indien mogelijk nog voor het einde van volgend jaar, opdat de Verdragen dan geratificeerd kunnen worden en de uitbreiding van start kan gaan.
Er is hier naar mijn mening sprake van twee visies en die wil ik graag onder uw aandacht brengen. Ten eerste zijn deze drie zogenaamde onopgeloste kwesties van Amsterdam, de left-overs, niet al te omvangrijk. Er is hier al gesproken over de verruiming van de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid. Het feit dat deze kwestie op de agenda staat, geeft naar mijn mening aan dat we in die richting moeten verdergaan. De agenda is zelf al een grote, principiële kwestie: al bij het opstellen daarvan komen de uiteenlopende opvattingen van de lidstaten boven water. Maar de deur is op een kier gezet en blijft op een kier staan. Tijdens de intergouvernementele conferentie zal worden gesproken over de vraag of ook andere belangrijke wijzigingen van het Verdrag noodzakelijk zijn, hetgeen betekent dat de Europese Raad op deze kwestie kan terugkomen.
Ik wil hierover nog een tweede visie uiteenzetten: zijn we dan van mening dat we moeten afzien van uitbreiding? Mijns inziens hebben wij bij het wijzigen van het Verdrag met dermate fundamentele vragen te maken dat voldoende tijd moet worden uitgetrokken voor een discussie in de lidstaten, tegen de tijd dat de nationale parlementen de Verdragswijzigingen moeten ratificeren. De nationale parlementen moeten dan ook betrokken worden bij deze vernieuwingen. Dat is geen gemakkelijke taak, dat geef ik volmondig toe, en ik wil de Voorzitter van de Commissie, Romano Prodi, dan ook bedanken voor het feit dat hij zo moedig is geweest om deze kwesties naar voren te brengen. Ze zijn zeer belangrijk voor de toekomst van Europa, en men zal daar in de komende jaren absoluut over moeten spreken. We kunnen echter niet alles in een keer doen, en daar wringt precies de schoen. De taalkwestie bijvoorbeeld vereist veel moed, en tijd om te rijpen. Als vertegenwoordiger van een klein land kan ik u zeggen dat ook daarvoor vaardigheden nodig zijn.
Er is hier veel gesproken over het veiligheids- en verdedigingsbeleid. Op de vraag of de ministers van Defensie hier naartoe zouden komen, kan ik geen ontkennend antwoord geven, maar ik herinner u eraan dat de Raad Algemene Zaken deze vraagstukken behandelt, en dat de ministers van Defensie daarbij indien nodig aanwezig zullen zijn. Het is begrijpelijk dat het Europees Parlement deze kwesties wil behandelen en ik ben het dan ook eens met de geachte afgevaardigde Poettering, wanneer hij zegt dat hierin geen vertraging mag optreden. Daarom zijn wij in Finland uiterst voldaan over het feit dat we tijdens het Finse voorzitterschap zo ver met dit besluit zijn gevorderd dat actielijnen konden worden uitgestippeld. De geachte afgevaardigde Seppänen heeft wellicht het Verdrag van Amsterdam niet gelezen. We hebben ons gehouden aan het kader van het Verdrag van Amsterdam. In de in Helsinki aangenomen conclusies wordt vastgesteld dat er geen sprake is van een Europees leger, en dat we ook echt niet bezig zijn met het treffen van maatregelen voor crisisbeheer of het oprichten van een militaire crisismacht die op oorlogspad wordt gestuurd.
De noordse dimensie werd genoemd in de toespraak van de heer Suominen. We hebben hierin juist datgene bereikt wat we als voorzitter wilden bereiken. Tijdens de reeds eerder in Helsinki gehouden conferentie waren zowel de lidstaten als de partnerlanden van mening dat er een actieprogramma moet worden opgesteld. Dat werd tijdens de Europese Raad van Helsinki bekrachtigd. In Finland zijn we daar natuurlijk uiterst voldaan over, maar ik wil nogmaals benadrukken dat we in Europa niet alleen een noordse maar ook een zuidelijke, oosterse en westerse dimensie hebben. Daar hebben we allemaal mee te maken. Bij de noordse dimensie gaat het met name om de langdurige samenwerking met Rusland, die voor ons van groot gemeenschappelijk belang is, ongeacht wat er momenteel in Rusland en Tsjetsjenië gebeurt.
Er is hier een vraag gesteld over sport. Waarom stond die niet op de agenda van de Top? Sport is zonder twijfel een aanzienlijke maatschappelijke factor en belangrijk voor miljoenen Europeanen. Het is mijns inziens noodzakelijk om op deze zaak terug te komen. Het gaat natuurlijk om de bevoegdheid, en om het feit dat we hier te maken hebben met kwesties die vanuit vele standpunten bekeken kunnen worden, zoals dat van de interne markt, zie de zaak-Bosman, en dat van de gezondheid, zie doping. Alles bij elkaar genomen is er alle aanleiding om deze zaak goed voor te bereiden, en daarom wilde de Europese Raad in zijn besluiten ten aanzien hiervan geen standpunt innemen. De benodigde voorbereidingen en discussies hebben immers nog niet plaatsgevonden.
Tot slot hoop ik dat, als een soort nalatenschap van het Finse voorzitterschap, in alle instellingen doorzichtigheid en goed bestuur serieus genomen gaan worden. Ik snap heel goed dat we te maken hebben met verschillende culturen. Geen enkel land kan claimen dat de zaken bij hem thuis het beste zijn geregeld. We moeten begrip opbrengen voor elkaar, maar tegelijkertijd meer doorzichtigheid betrachten. In het Verdrag van Amsterdam werd het Fins standpunt en initiatief overgenomen, volgens welke doorzichtigheid de regel moet zijn en daarop eventueel uitzonderingen kunnen worden gemaakt, en niet andersom. Ook in de toekomst moeten de vraagstukken volgens dat principe worden aangepakt.
Evenwichtigheid tussen de verschillende instellingen is belangrijk. Wij Finnen hebben daar als voorzitter de nodige ervaringen mee opgedaan. Ik hoop dan ook dat we als instellingen meer gaan samenwerken en minder wedijveren. Wat doet het er toe wie wat als eerste voor elkaar heeft gekregen? Iedere instelling heeft een belangrijke taak. Voor ons als klein land is een sterke Commissie noodzakelijk. We hebben een goed functionerende Raad nodig die het algemeen belang vooropstelt. Vervolgens moet het Europees Parlement controle uitoefenen. Hier in het Parlement kunnen nieuwe ideeën naar voren worden gebracht. Dit is het forum waarom de Europeanen elkaar kunnen treffen om te discussiëren over belangrijke vraagstukken. Namens Finland wil ik u bedanken voor de grote steun die we van alle instellingen en van alle lidstaten van de Europese Unie mochten ontvangen.

De Voorzitter
Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om namens het Parlement al uw medewerkers van harte te bedanken voor de goede samenwerking tijdens de afgelopen zes maanden.

Prodi
Ik wil nog graag heel even het woord, mijnheer de Voorzitter, om enkele opmerkingen te maken over het huidige debat.
Ik zie dat men bijna unaniem spijt heeft betuigd over het feit dat er geen akkoord is bereikt over het belastingdossier en ik geloof dat wij het ruimschoots eens zijn over de achtergronden daarvan. Er bleek eveneens bijna algehele consensus te bestaan over het probleem Tsjetsjenië en over het feit dat wij niet met twee maten moeten meten in ons buitenlands beleid, maar de beginselen moeten honoreren die de grondslagen van de Europese Unie vormen. Tevens waren er in het algemeen gunstige reacties over de snelle interventiemacht van de Europese Unie, zij het dat er hier en daar ook andere geluiden te beluisteren vielen. Dit laatste hoort overigens bij de gewone gang van zaken, niet alleen in het Europees Parlement maar in vele nationale parlementen, zodra er militaire vraagstukken ter sprake komen, of men nu wel of niet kan spreken van een Europees leger.
Maar er is één kwestie waar de meningen wel sterk over uiteenlopen, namelijk de intergouvernementele conferentie, en daar wilde ik snel iets over zeggen. Het klopt helemaal niet dat de Commissie buiten spel staat in de besluitvorming van de IGC. Ik moet u ook bekennen dat de rol van het Parlement nu sterker is dan destijds in Amsterdam, ook al is er op dit vlak minder vooruitgang geboekt dan de Commissie en de Voorzitter van het Parlement in de besprekingen van Helsinki hadden gewenst. Een beetje vooruitgang is er dus en dat valt ook in alle rust te constateren: twee vertegenwoordigers van het Europees Parlement zullen deelnemen aan alle onderhandelingssessies en aan het begin van iedere bijeenkomst van de IGC mogen zij het woord voeren. Bovendien zal er tijdens elke bijeenkomst van dit type sprake zijn van overleg tussen de Voorzitter van het Parlement en de staatshoofden en regeringsleiders. Dit is niet echt een grote stap vooruit, maar ik verzeker u - en dat is de belangrijke boodschap die ik door wilde seinen - dat de Commissie en de Voorzitter van het Parlement eensgezind zijn opgetreden om te trachten de aanwezigheid van het Parlement te versterken. Dit is dan ook mijns inziens de weg die wij verder moeten bewandelen. Wij moeten dus zeggen dat wij op de juiste weg zitten, maar het tempo nog aan de lage kant ligt vergeleken met wat wij in gedachten hadden. Het is echter zaak dat wij niet alleen naar het verleden kijken: dit alles is ook een waarschuwing, een les die wij voor ogen moeten houden bij de taak die ons in de komende zes maanden te wachten staat.
Het feit dat wij de deur hebben opengelaten wat betreft de concrete invulling van de IGC is juist een kans voor de Commissie en het Europees Parlement om de handen ineen te slaan en via deze conferentie de door ons bepleite hervormingen er door te drukken. Voorheen, tijdens de Top van Helsinki, was de deur nog dicht. Het is natuurlijk niet zo dat het openwrikken van een onderhandelingsdeur een resultaat is waar wij over naar huis mogen schrijven, maar het is toch veel meer dan wij hadden verwacht en veel meer dan men nog kortgeleden vóór het begin van de Conferentie nog wilde toegeven. Dit moet dus voor ons een les zijn om in de komende maanden samen op te trekken. Wij kunnen een intensieve samenwerking goed gebruiken, juist omdat de broodnodige hervormingen via deze deur kunnen worden binnengeloodst.
Ik sluit af met een opmerking over het thema van de uitbreiding. Het is waar, zoals de heer Poettering zei, dat de geschiedenis wel zal uitwijzen of het besluit historisch was of niet, maar in ieder geval is het een groots besluit. Als gevolg hiervan moeten wij een enorme massa regels veranderen en bakens verzetten. Wij zullen veel moeten veranderen in ons leven, onze cultuur, onze begrotingen, onze opvattingen, in alles waar wij mee bezig zijn. Dit is dus een besluit dat nog geïmplementeerd moet worden. Anderzijds is het duidelijk dat wij daarvoor jaren nodig hebben en de zaken strikt moeten analyseren. Wij moeten immers de mensen van de toetredende landen geruststellen door hun onze realiteit te laten zien, door samen met hen de verschillende juridische, economische en politieke aspecten en het vraagstuk van de transparantie te onderzoeken. Kort gezegd, er is een ontwikkeling in gang gezet die ons tot een historisch resultaat zal voeren. Dat resultaat hebben wij nog niet bereikt, maar wat wij in Helsinki hebben besloten zal van enorme invloed zijn op het leven van dit Parlement en de Europese Commissie. Dit is dan ook een ander punt waarvoor wij gezamenlijk moeten ijveren: samen kunnen wij de cirkel rond krijgen en ervoor zorgen dat onze landen en de toetredingslanden in de toekomst samen kunnen groeien en zich samen kunnen ontplooien, zowel in politiek als in economisch opzicht.

Napolitano
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde opmerken dat er een zeer korte bespreking is geweest. Wij hebben gehoord wat de fungerende voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie hebben geantwoord op de leden die hier het woord hebben gevoerd. Ik weet niet wat voor zin het heeft om dit debat nog voort te zetten. Volgens mij is het niet serieus om op deze wijze in het Parlement te werk te gaan.

Voor mij is het debat met de antwoorden van de fungerende voorzitter en van de voorzitter van de Commissie afgesloten. Ik verzoek u dus mij van de lijst van sprekers te schrappen.
(Applaus)
(Het debat wordt om 10.30 uur onderbroken voor een plechtige vergadering en om 15.00 uur hervat)

Inauguratie - Louise Weiss-gebouw
De Voorzitter
Geachte President van de Republiek, met groot genoegen heet ik u hartelijk welkom in het Europees Parlement. U hebt ermee ingestemd om ons nieuwe gebouw in Straatsburg in te wijden en hiermee bent u het eerste staatshoofd van de Europese Unie dat wij in deze nieuwe vergaderzaal ontvangen. Dat spreekt vanzelf, omdat het Parlement hier de gast van Frankrijk is.
Het Parlement is vereerd met uw aanwezigheid, evenals twee jaar geleden in Brussel, toen koning Albert II van België het Espace Léopold heeft ingewijd.
Veertig jaar na de oprichting heeft het Europees Parlement eindelijk een eigen onderkomen in dit architectonisch bouwwerk dat een harmonieus geheel vormt op een plaats waar twee armen van een vredig stromende rivier samenkomen, als symbool van de vastberadenheid van Europa om via een dialoog in vrede tot eenwording te komen.
Evenals Europa een collectief bouwwerk is, is dit gebouw het resultaat van de werkzaamheden van een groot aantal bedrijven die hebben meegewerkt aan de bouw ervan, het grootste project dat ooit door de Franse overheid is uitgevoerd.
Sta mij toe in de eerste plaats te wijzen op de enorme inzet van de Franse staat, de president van de Republiek en de regering die financiële garanties heeft gegeven, alsook de inzet van de prefecten van de regio en het departement die de staat vertegenwoordigden, en ook te wijzen op de aandacht waarmee u, mijnheer de president, persoonlijk het verloop van de bouw en de voltooiing van de werkzaamheden heeft gevolgd.
Verder wil ik hulde brengen aan de autoriteiten van de stad Straatsburg, met name de burgemeester, de heer Roland Ries, en aan zijn opvolger, mevrouw Catherine Trautmann, minister van Cultuur en onze vroegere collega.
Uw doortastend optreden werd slechts geëvenaard door de liefde voor uw mooie stad en uw streven om de internationale uitstraling ervan te helpen vergroten.
Bij deze hulde betrek ik uiteraard ook de heer Pierre Pflimlin,
voormalig voorzitter van de Raad van Frankrijk, die gedurende 24 jaar burgemeester van Straatsburg is geweest en van 1984 tot 1987 voorzitter van het Europees Parlement. Hij is voor mij een van de drijvende krachten achter de opbouw van Europa en hij kan verzekerd zijn van ons diep gevoelde respect en van mijn genegenheid.
(Applaus)Hier in Straatsburg is een Europees bouwwerk gevoelsmatig een zaak van de hele Elzas en ik onderstreep de morele en financiële inzet van de Regionale Raad van de Elzas en van de Algemene Raad van het departement Bas-Rhin onder de impulsen van hun voorzitters, Marcel Rudloff die niet meer onder ons is, Daniel Hoeffel, Adrien Zeller, eveneens onze voormalige collega in het Parlement, en Philippe Richter.
Uiteraard gaat onze dank voor dit bouwwerk ook uit naar al degenen die het hebben ontworpen en tot stand gebracht, de opdrachtgever, de architecten en de duizenden ingenieurs, technici, arbeiders en onderaannemers die enthousiast aan het project hebben meegewerkt.
Beste collega's, vandaag heb ik het gevoel dat de tekortkomingen en problemen voor wat betreft het functioneren van het gebouw die wij in juli jl. terecht hebben betreurd, maar die snel verholpen zijn, nu al voor het grootste gedeelte vergeten zijn.
Met Brussel en Luxemburg heeft het Europees Parlement drie vergaderplaatsen. Dat is een bijzonderheid die wij echter aanvaarden als erfenis van de geschiedenis.
Ik zou alleen willen zeggen dat men bij de naam Straatsburg denkt aan geesteskracht en herinnering en dat dit in het Verdrag van Amsterdam wordt bevestigd.
Lord Ernest BEVIN, minister van Buitenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk, heeft Straatsburg al in 1949, nu net 50 jaar geleden, voorgesteld als plaats die in sterke mate symbolisch is voor het nieuwe Europa van de hervonden vrede.
(Applaus)Hij drong erop aan dat deze grote stad, die getuige was geweest van de stupiditeit van de mensheid, een symbool zou worden van de Europese eenheid, de juiste plaats om dit grote streven tot ontplooiing te brengen in een sfeer van goede wil, en niet van overheersing.
Dit gebouw, waarin de nieuwe vergaderzaal is gevestigd, draagt voortaan de naam van Louise Weiss. Niet zonder ontroering herinner ik aan deze onverschrokken politieke journaliste die in 1893 is geboren en meteen na het einde van de Eerste Wereldoorlog de strijd aanbond voor de vrede, de opbouw van Europa en kiesrecht voor vrouwen.
Louise Weiss is het symbool gebleven van een visionaire inzet ten behoeve van de vrouw en van Europa, zaken die nog steeds hoogst actueel zijn. Bij de eerste rechtstreekse algemene verkiezingen voor het Europees Parlement in 1979 was zij het oudste lid in jaren van het Parlement. Na afloop van de openingszitting, waarbij zij uit dien hoofde als Voorzitter optrad, werd tot haar grote genoegen mevrouw Simone Veil, wier aanwezigheid ik hier met ontroering en vriendschap begroet, tot eerste Voorzitter van het Europees Parlement gekozen.
(Applaus)De inwijding vandaag geschiedt op een moment waarop de Europese Raad onlangs in Helsinki op stoutmoedige wijze de weg heeft geëffend voor de hereniging op termijn van geheel Europa binnen de Unie, voor aanpassing van de instellingen aan deze uitbreiding en voor een zelfstandige Europese defensie.
Gemakkelijk zal dit niet zijn. Maar deze halve eeuw geschiedenis van de Europese opbouw werd voortdurend gekenmerkt door de inspanningen die een ieder zich moest getroosten om de aanvankelijke belangenconflicten en meningsverschillen tussen onze landen te overwinnen waarbij uiteindelijk solidariteit tot stand kwam en het gemeenschappelijk belang zegevierde. De ernstige problemen die zich de afgelopen dagen tussen twee lidstaten hebben voorgedaan en waarvan ik het menselijke en het economische aspect zoals u weet, inzie, ontkomen niet aan deze regel, ik bedoel aan deze dynamiek om tot overeenstemming te komen en ik wens ten zeerste dat dit gebeurt en ik ben er ook van overtuigd.
Deze inwijding vindt ook plaats op een moment dat het Parlement zijn politieke rijpheid bereikt, dankzij de vooruitgang die door de Verdragen van Maastricht en Amsterdam is geboekt. Het Parlement wordt voortaan binnen en buiten de grenzen van de Unie volledig erkend. Ik verheug mij over de aanwezigheid hier vandaag van de belangrijkste hoogwaardigheidsbekleders van alle Europese instellingen, met name de Raad, waarvan Finland momenteel voorzitter is, - ik begroet de heer Lipponen
(Applaus) - en de Europese Commissie onder leiding van de heer Romano Prodi, alsook de talrijke ministers en vertegenwoordigers van de parlementen van de lidstaten, uiteraard nog afgezien van de Raad van Europa met het Europese Hof voor de rechten van de mens die na zo lange tijd onze gastheer te zijn geweest, onze buur blijven.
Het is nu zaak de democratische verantwoording van het Parlement in overeenstemming te brengen met de nieuwe bevoegdheden die de Europese landen en volkeren het Parlement hebben toevertrouwd. U allen die hier door uw aanwezigheid aan deze inwijding haar volledige Europese dimensie verlenen, kunt ervan verzekerd zijn dat onze instelling zich hier terdege van bewust is.
Moge de plechtigheid van vandaag, die u, mijnheer de president, met uw aanwezigheid opluistert, op de drempel van het jaar 2000 een teken van eenheid zijn voor alle burgers van de Europese Unie. Mijnheer de president, het woord is aan u.
(Levendig applaus)
Chirac
Mevrouw de Voorzitter, heren voorzitters van de Europese instellingen, dames en heren ministers, dames en heren afgevaardigden, dames en heren, allereerst wil ik u, mevrouw de Voorzitter, danken voor uw vriendschappelijke en warme ontvangst.
Uw verkiezing tot Voorzitter van het Parlement afgelopen zomer was de bekroning van uw grote enthousiasme voor Europa: in 15 jaar lidmaatschap van het Parlement heeft u het respect verworven van uw collega's, en meer nog, van allen die zich inzetten voor Europa.
Na u wil ik ook de prominente persoon van Louise Weiss noemen, wier naam dit gebouw thans draagt. Zij was afkomstig uit de Elzas, maar haar wortels lagen ook in Duitsland, Oostenrijk en Tsjechië. Haar hele leven heeft zij zich ingezet voor Europa. In deze vaak zo tragische eeuw heeft zij tegen alle stromen in geloofd in verzoening en in de Unie van onze volkeren. Wellicht weet u dat deze onvermoeibare voorvechtster van de rechten van de vrouw en van Europa in 1979, op 86-jarige leeftijd, inging op mijn verzoek om zich voor het eerst kandidaat te stellen. Haar inzet kreeg gestalte in uw Parlement.
Deze plechtige opening, dames en heren, is een mijlpaal in de geschiedenis van uw Parlement. Hoeveel is er niet gebeurd sinds de eerste vergadering in 1962 van de gemeenschappelijke vergadering van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal en sinds de eerste rechtstreekse verkiezing van de leden van het Europees Parlement, nu al weer 20 jaar geleden!
Het Parlement, dat dagelijks groeide in zijn legitimiteit en in zijn rol, moest zijn autonomie veroveren ten opzichte van de Raad van Europa, die hem bijna een halve eeuw lang gastvrijheid heeft geboden. Het was niet alleen wenselijk maar ook noodzakelijk dat het Parlement eindelijk zijn eigen gebouw kreeg.
Ik wil eer betonen aan allen die aan dit enorme project hebben meegewerkt: de architecten, de Maatschappij voor ruimtelijke ordening en inrichting van de regio Straatsburg, de ondernemingen, de technici en de arbeiders die hebben deelgenomen aan dit grote avontuur van vier jaar om dit Huis van Europa gestalte te geven.
Ik dank de territoriale overheden, de regio Elzas, het departement Bas-Rhin en de gemeente Straatsburg, die in overleg met de staat hun steun hebben gegeven aan de verwezenlijking van dit bouwwerk.
Straatsburg, zo vaak de speelbal van de geschiedenis op het strijdtoneel van Europa, belichaamt thans het ideaal van vrede en democratie op ons hele continent. Als gastheer van uw Parlement, maar ook van de Raad van Europa met het Hof van de mensenrechten is Straatsburg in zekere zin de hoofdstad van de Europese burger geworden.
Nu moeten we nadenken over hoe onze verschillende hoofdsteden in een Europa na de uitbreiding kunnen voortleven. De verbindingen tussen de steden die zetel zijn van de instellingen en de lidstaten moeten zo frequent en gemakkelijk mogelijk zijn. Wij weten wat u verlangt, en u kunt er zeker van zijn dat ik mij in mijn positie samen met de Franse regering zal inzetten om hieraan te voldoen.
Toen het Parlement deze gebouwen betrok, binnenkort alweer zes maanden geleden, is er veel gezegd en geschreven over dit nieuwe gebouw en de problemen die in de eerste weken aan het licht traden. Er zijn terechte zorgen geuit, die gedeeld werden door allen, afgevaardigden, administrateurs, ambtenaren, journalisten, technici, en ook bezoekers, die hier werken en verkeren. Ik ben ervan overtuigd dat het hier om kinderziekten gaat, die waarschijnlijk moeilijk te voorkomen waren, de omvang van het project in aanmerking genomen. Zij worden stuk voor stuk opgelost dankzij de energieke maatregelen die u, mevrouw de Voorzitter, met uw secretaris-generaal sinds uw ambtsaanvaarding hebt getroffen.
Ik ben er zeker van dat iedereen zich binnenkort hier thuis zal voelen. Binnenkort zal, naar ik hoop, alleen bewondering weerklinken over dit fraaie bouwwerk dat uw Parlement een thuisbasis verschaft die in overeenstemming is met de opdracht die de Verdragen het Parlement verstrekken. Een zeer belangrijke opdracht, dames en heren afgevaardigden, die steeds verder in omvang toeneemt. Uw instelling, waar de stem van onze volkeren wordt gehoord, is aanwezig in alle debatten die Europa bezighouden en het jaar dat thans afloopt zal ongetwijfeld gelden als het jaar van het Europees Parlement.
Het collectieve ontslag van de Commissie afgelopen voorjaar naar aanleiding van het rapport van het Comité van Wijzen, waartoe uw instelling de opdracht heeft gegeven, gaf het einde van een tijdperk aan. Hierdoor kwam een einde aan een wellicht al te technocratische, al te gesloten opvatting over de opbouw van Europa. Uw wakend oog op het gebruik van de Europese middelen heeft laten zien dat u uw bevoegdheden in hun volle omvang wenst uit te oefenen. Voor eens en altijd moet worden afgerekend met het idee dat het Europees Parlement slechts weinig bevoegdheden heeft. Met de Verdragen als mijlpalen langs de weg naar de Unie heeft het Europees Parlement onophoudelijk het terrein van zijn bevoegdheden en verantwoordelijkheden uitgebreid. Na de begrotingsbevoegdheden heeft het Verdrag van Maastricht het Parlement de status van medewetgever verleend, die nog is versterkt sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam enkele maanden geleden.
Sinds de uitbreiding van de medebeslissingsbevoegdheid zijn er slechts weinig gebieden die thans aan uw zeggenschap ontsnappen, en de Europese burgers die de hoorzittingen met de kandidaten voorafgaande aan de benoeming van de nieuwe Commissie aandachtig hebben gevolgd, hebben niet alleen de rol van uw instelling, maar ook de onpartijdigheid en de kundigheid van ieder van u kunnen beoordelen in de procedure ter benoeming van de leden van de Europese Commissie. Staat u me toe om vanaf deze plaats eer te betonen aan de omvang en de kwaliteit van het werk dat hier verricht wordt, of het nu gaat om de parlementaire commissies, de plenaire vergaderingen of het comité dat bemiddelt tussen uw Parlement en de Raad, waar de Europese wetgeving wordt gesmeed.
Dit dagelijkse wetgevings- en toezichtwerk is een belangrijk onderdeel geworden van het leven van onze Unie, zonder echter afbreuk te doen aan de rechten van de Raad of van de Commissie, want wij allen wensen het evenwicht tussen de instellingen, zoals ingesteld door de Verdragen te eerbiedigen. Uw taak is het zich nog verder te ontwikkelen naar aanleiding van de nieuwe hervorming van de instellingen waarmee de Europese Raad van Helsinki een begin heeft gemaakt, en staat u mij toe eer te betonen aan het vertrekkend voorzitterschap, dat uitmuntend werk heeft gedaan om de laatste top van Helsinki te doen slagen.
Naast de geplande uitbreiding van het stemmen bij gekwalificeerde meerderheid tot nieuwe terreinen lijkt het me volstrekt natuurlijk dat uw Parlement zijn bevoegdheden als medewetgever tot deze zelfde terreinen uitgebreid ziet. Het is noodzakelijk dat u uw standpunt over deze institutionele hervorming naar voren kunt brengen. Het was uw wens, en de Europese Raad heeft in Helsinki stappen in deze richting gezet. In een geest van openheid zal ik toezien op de tenuitvoerlegging ervan tijdens het Franse voorzitterschap van de Unie, waarin het naar ik hoop mogelijk zal zijn de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie tot een einde te brengen. En ik verheug mij, mevrouw de Voorzitter, dat u na onze geslaagde ervaring in Helsinki bij iedere Europese Raad opnieuw een inhoudelijke dialoog kunt voeren met de staatshoofden en regeringsleiders en niet uitsluitend een toespraak houdt.
Uw Parlement is een instelling wier macht in de Unie toeneemt, maar er zijn te veel Europese burgers die uw rol nog onderschatten. Hiervan getuigt helaas de geringe deelname van onze medeburgers aan de Europese verkiezingen in bijna alle lidstaten. Laten we onze inspanningen dus verenigen om uw Parlement beter bekend te maken. Laten we onze inspanningen verenigen om in heel Europa het kiesstelsel de burgers dichter bij hun vertegenwoordigers in Straatsburg te brengen. Laat ons tenslotte een echt statuut van de leden goedkeuren, waarin alle privileges van uw Parlement worden geëerbiedigd.
(Applaus)Dit alles kan ertoe bijdragen dat onze medeburgers zich beter in hun vertegenwoordigers herkennen. Het zou hen aanmoedigen om in versterkte mate de dialoog aan te gaan met de leden van hun Europees Parlement. Uzelf, mevrouw de Voorzitter, geeft het voorbeeld door uw veelvuldig optreden in het openbaar, waarbij u onvermoeibaar de taak van uw instelling uiteenzet en een sterk, wilskrachtig en grootmoedig beeld schept van uw Parlement. En uw enthousiasme is aanstekelijk.
Dames en heren afgevaardigden, deze pedagogische inzet mag zich niet beperken tot een beter imago van uw Parlement. Ieder weet dat maar al te goed. Om onze medeburgers in hart en geest meer bij Europa te betrekken moeten ook hun opvattingen over Europa veranderen. Onze volkeren vinden Europa vaak technocratisch, afstandelijk of abstract. Wij luisteren naar hun verwijten. De Verdragen en de regelgeving zijn slecht zichtbaar. De Unie gaat te vaak voorbij aan de dagelijkse zorgen van de burger. Vaak is de Unie zelfs oorzaak van beperkingen. Zij houdt niet voldoende rekening met het subsidiariteitsbeginsel, maar zet zich tegelijkertijd niet voldoende in voor de bestrijding van de grote problemen als werkloosheid, maatschappelijke uitsluiting, drugs en misdaad. Laten we samen op deze kritiek reageren.
We zullen inderdaad meer moeten doen om ons economisch beleid beter te coördineren, ons sociaal model te versterken, en een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te scheppen. Maar allereerst moeten we onze medeburgers nog beter uitleggen wat de Unie hun nu reeds brengt, welke waarborgen zij hun geeft, hoe zij hen beschermt en een beter leven geeft; simpelweg uitleggen hoe de Unie werkt. Deze voorlichting hebben we met het oog op de euro met alle noodzakelijke middelen gegeven. De verschijning van de euro in de vorm van biljetten en munten zal de mentaliteit, maar ook de gewoonten van onze volkeren grondig veranderen. Door de euro zullen zij in hun leven van alledag denken en handelen als Europeanen. Dat is een echte culturele revolutie die wij actief voorbereiden, en de overgang naar de euro wordt door onze volkeren goed ontvangen omdat wij de middelen ter hand hebben genomen om hen hierover uitgebreid voor te lichten.
We moeten dezelfde pedagogische benadering kiezen, en meer voorlichtingscampagnes organiseren om de Europese gedachte in zijn volle omvang, om onze instellingen en ons beleid beter begrijpelijk te maken. Om deze noodzakelijke stappen uit te voeren moeten we financiële middelen vrijmaken. Ook is een grote inzet nodig van allen die op politiek terrein verantwoordelijkheid dragen en u, die bij algemeen kiesrecht verkozen bent, dient voorop te gaan om de weg te wijzen. Maar om iedereen mee te krijgen, dames en heren afgevaardigden, moeten wij ook in staat zijn om Europa echte diepgang te geven. Wij moeten werken aan een Europa van de burgers waarbij een ieder zich betrokken voelt. Wij moeten bouwen aan een gemeenschappelijke identiteit, met eerbiediging van de nationale identiteit, met respect voor de volkeren die de Unie vormen, met respect voor hun taal en hun cultuur. Onze volkeren willen niet in Europa opgaan en hun identiteit verliezen. Zij willen integendeel juist door Europa meer zichzelf zijn. Wij moeten dus de bouw van dit grote gemeenschappelijke huis, waar iedereen zich toch thuis kan voelen, doen slagen. Een huis waarin allen solidair samenleven, maar waarin ieder ook zijn eigenheid behoudt.
Wij zullen steun krijgen als wij het accent leggen op hetgeen ons bindt, namelijk een bepaalde visie op de mens, zijn vrijheid, zijn waardigheid en zijn rechten, een sociaal model dat in onze gemeenschappelijke geschiedenis is verankerd en berust op een traditie van collectieve onderhandelingen, bescherming tegen de wisselvalligheden van het bestaan en een overheid die garant staat voor sociale samenhang. Daarom wenst Frankrijk dat het handvest van de fundamentele rechten van de Europese Unie onder zijn voorzitterschap wordt goedgekeurd. Uw Parlement zal bij de opstelling ervan een essentiële rol vervullen, naast de lidstaten en de nationale parlementen. Dit handvest, met zijn rechten en plichten, zal dienen als kader, referentie en corpus voor het Europees burgerschap.
Europees burgerschap betekent ook dezelfde gehechtheid aan onze identiteit en onze geschiedenis, een lange traditie van verwantschap tussen onze nationale culturen, onze denkers en onze kunstenaars, een traditie die teruggaat tot de Middeleeuwen en die ons het humanisme heeft gebracht, kortom alles wat de basis vormt van onze Europese beschaving. Laten we nooit vergeten dat Europa is ontstaan op de geboortegrond van de grote denkers. Dat Europa moeten wij leven inblazen en doen opbloeien om het geliefd te maken, vooral bij onze jeugd.
Daarom zullen onderwijs en kennis en uitwisseling tussen universiteiten en laboratoria tijdens het voorzitterschap van Frankrijk prioriteit krijgen om jongeren, studenten, onderzoekers en technici, jonge afgestudeerden op zoek naar een baan of jonge werknemers in staat te stellen hun horizon tot geheel Europa te verbreden. Daartoe zal Frankrijk zijn partners een ambitieus en concreet programma voorleggen, met stimulansen voor mobiliteit. Wij moeten de nieuwe generaties helpen hun Europees bewustzijn vorm te geven.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, u bent de afgevaardigden die Europa het volgende millennium binnen zullen leiden. Met de lidstaten en met de Commissie zult u Europa voorbereiden op de grote uitdagingen van de toekomst. Laten wij ons ervoor hoeden om vandaag de contouren van een voltooid Europa af te bakenen. Europa is een project, maar het is ook een proces. Zelfs de stoutmoedigsten onder de oprichters hadden zich de euro niet kunnen voorstellen. Laten wij met trots vaststellen wat tot stand is gebracht en laten wij samen nadenken over onze ambities voor morgen.
Onze geschiedenis, met de Renaissance, legt ons verplichtingen op. Vijf eeuwen lang heeft Europa een schitterende beschaving opgebouwd, maar daarna heeft de schok van fel nationalisme en de radicale ontkenning van onze waarden ons continent en de wereld meegesleept in twee verschrikkelijke oorlogen die Europa hebben verwoest en weggevaagd. Al vijftig jaar scheppen wij met volharding en succes de voorwaarden voor een nieuwe Europese renaissance. De Europeanen moeten nu leren geschiedenis en geografie met elkaar te verzoenen. Veertig jaar lang hoefde de Europese Unie haar grenzen niet af te bakenen, deze werden haar opgelegd door de tanks van het Warschaupact langs het IJzeren Gordijn.
Door zich open te stellen voor dertien kandidaat-lidstaten die naar ik hoop in een later stadium worden gevolgd door de landen van de westelijke Balkan bevestigt de Unie haar taak om de hele Europese familie samen te brengen. Een ambitieuze onderneming! Ik verzoek degenen die de Europese leiders verwijten dat het hen soms aan moed en ambitie ontbreekt, enkele ogenblikken na te denken over de uitdaging die wordt gevormd door de geleidelijke en onvermijdelijke integratie in de Europese Unie van ongeveer 200 miljoen mannen en vrouwen uit een twintigtal landen.
Alvorens haar deuren te openen, moet de Europese Unie haar instellingen hervormen. Het werk dat wij in Helsinki zijn begonnen, is noodzakelijk, maar wij weten nu al dat dit slechts één stap is. Wij moeten onze reflexie op de langetermijngevolgen van deze uitbreidingen verdiepen. Dat is een grote uitdaging. Hoe kunnen wij een gemeenschap van volkeren leven inblazen die zo verschillend zijn wat betreft hun levensstandaard en hun ervaring met de opbouw van Europa? Hoe kunnen wij dit doen, terwijl tegelijkertijd de onontbeerlijke verdieping van ons gemeenschappelijk beleid wordt voortgezet? Moeten wij niet nadenken over een flexibelere benadering van onze vorderingen, zoals wij reeds hebben gedaan met Schengen, en vervolgens met de euro?
Dit zich uitbreidende en verdiepende Europa moet geleidelijk aan al zijn verantwoordelijkheden op het wereldtoneel op zich nemen. De Europeanen wensen dit, zoals het drama in Kosovo heeft aangetoond. Zij willen een sterk Europa, een Europa dat in staat is volledig bij te dragen aan de opbouw van een welvarende en vreedzame wereld, een Europa dat zich doet gelden als een van de belangrijkste polen in het mondiale evenwicht. De Europese Unie is al het belangrijkste economische en handelsblok van de wereld. Zij beschikt over de euro, die andere belangrijke munteenheid naast de dollar. Zij heeft blijk gegeven van samenhang en vastberadenheid en van haar vermogen om bij de besprekingen in het kader van de WTO in Seattle haar belangen en haar model te verdedigen, en daarbij met één stem te spreken. Van dit vermogen moet de Europese Unie in de toekomst ook op het gebied van het buitenlands beleid en defensie blijk geven.
De Europese Raad van Helsinki was reeds een belangrijke stap vooruit, maar in het komende jaar moeten nog meer stappen worden gezet. Deze groeiende macht van Europa en het imago dat onze grote partners ervan hebben dragen bij tot een verbetering van het beeld dat onze medeburgers zich vormen van Europa en van zichzelf.
Dit, dames en heren, zijn de taken waartoe wij, politieke leiders en gekozen vertegenwoordigers van de Unie, ons moeten zetten. Frankrijk zal na Portugal de eer en de verantwoordelijkheid hebben om de Unie volgend jaar voor te zitten en Europa het derde millennium binnen te leiden. De Franse prioriteiten vallen samen - dat weet ik - met die van uw Parlement; een Europa van mensen, van kennis en innovatie, een handvest van de fundamentele rechten, hervorming van de instellingen, de uitbreiding en een Europese defensie. U kunt ervan verzekerd zijn dat mijn land vastbesloten is u volledig te betrekken bij de werkzaamheden en debatten tijdens het Franse voorzitterschap.
Om precies te zijn over een jaar sta ik opnieuw in deze vergaderzaal om met u de balans op te maken van zes maanden voorzitterschap. We zullen dan meten welke vooruitgang is geboekt. Ik ben ervan overtuigd dat wij dan samen, met dezelfde visie op Europa en met dezelfde ambities voor de Unie nieuwe stappen vooruit zullen hebben gezet. We zullen Europa meer doeltreffendheid, solidariteit en identiteit hebben gegeven. We zullen Europa kort gezegd dichter bij onze volkeren hebben gebracht. Zo gaat het met Europa: sneller en verder dan men zou denken. De 21ste eeuw zal, daar ben ik zeker van, weer een humanistisch en welvarend, sterk en vreedzaam Europa te zien geven, een hoofdrolspeler op het wereldtoneel. Ja, de 21ste eeuw moet en zal de eeuw zijn van een Europese renaissance.
(Zeer levendig applaus)
Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat tenminste de heer Patten hier aanwezig is om dit belangrijke debat te volgen. Wij moeten hier immers dringende zaken bespreken. De Raad heeft eindelijk sancties tegen Rusland uitgesproken. De oorlog in de Kaukasus duurt echter al heel lang en dus komt die beslissing veel te laat om een oplossing voor het conflict te bewerkstelligen. Gelet op de massale verdrijving van de burgerbevolking is dit besluit ook veel te zwak.
Stelt u zich eens voor wat daar gebeurt. In Ingoesjetië zijn er momenteel meer vluchtelingen dan eigen burgers, maar is er geen humanitaire hulp zoals in Kosovo. De partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst moet daarom onmiddellijk worden opgeschort. Rusland moet van de G8-Top worden uitgesloten en de Russische regering mag geen kredieten meer krijgen tot ze bereid is te streven naar een vreedzame oplossing van het conflict.
Welk buitenlands beleid voeren wij op dit ogenblik? Er zijn wel plannen voor een leger, maar een besluit over een snelle indamming van de crisis wordt wekenlang uitgesteld. Europa mag er niet alleen voor de olieconcerns zijn. Het moet een Europa van de mensenrechten worden. De groene fractie wil dat er in samenwerking met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, een conferentie wordt belegd over de Kaukasus en eindelijk iets wordt gedaan voor de vrede in die regio. Wij zullen ons overleg met mensenrechtenactivisten in Tsjetsjenië voortzetten en onder meer met hen over projecten spreken. Ik hoop dat de Commissie die regio zal helpen door zich voor vrede en conflictpreventie in te spannen. Dat is veel belangrijker dan het leger waartoe in Helsinki is besloten.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, met zijn besluit tot oprichting van een militaire crisismacht heeft de Raad een beslissende stap gezet in de richting van militarisering van de Europese Unie. Als je echter wil weten hoe de Europese Unie over crisissen denkt, hoef je maar te kijken naar haar deelneming aan de vernieling van Joegoslavië en naar met name de barbaarse en moorddadige aanval op het Joegoslavische volk. Ook de deelneming aan de bezetting van Kosovo en de niet aflatende pogingen om het democratisch gekozen leiderschap van Joegoslavië uit het zadel te wippen, spreken wat dit betreft boekdelen.
De Raad heeft verder met zijn besluit tot afschaffing van eenparigheid van stemmen, zelfs bij besluitvorming over zeer belangrijke vraagstukken, de democratie nog meer beknot. Ook heeft hij besloten Turkije de status van toetredingsland te verlenen. Hij heeft daarmee ongetwijfeld een politieke geste willen maken in de richting van het Turks regime, ondanks het feit dat dit regime niet de geringste poging heeft ondernomen om aan de bekende voorwaarden van de Europese Unie te voldoen. Op die manier moedigt hij Turkije alleen maar aan om door te gaan met de schending van de mensenrechten, met de volkerenmoord op de Koerdische bevolking, met de bezetting van 38% van het Cyprisch grondgebied en met de territoriale aanspraken op Grieks grondgebied in de Egeïsche Zee. Dit besluit zet tevens een flinke domper op de strijd van het Turkse volk, waarmee wij onze solidariteit willen betuigen.
De besluiten van Helsinki tonen aan dat achter de vitrine van democratie, achter de mooie woorden omtrent mensenrechten, het sluipend fascisme van de imperialistische belangen schuil gaat. Geweld gaat daarachter schuil, geweld tegen de volkeren die zich verzetten tegen de nieuwe orde. De volkeren komen echter na de val van het socialisme in Europa geleidelijk aan weer bij hun positieven en beginnen zich te organiseren om de tegenaanval in te zetten.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat er vele, uiteenlopende interpretaties mogelijk zijn over datgene wat zich in Helsinki heeft afgespeeld. Wat de uitbreiding betreft zijn sommigen bijvoorbeeld verheugd over het feit dat Turkije de status van kandidaat-land heeft verkregen, terwijl anderen daar een geheel andere mening over zijn toegedaan. Maar niemand kan mijns inziens iets afdingen op het feit dat het fungerend voorzitterschap van de Raad erin geslaagd is substantiële vooruitgang te boeken bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Daarbij zijn de werkzaamheden van de Raad zodanig gereorganiseerd dat het vinden van een niet-militaire uitweg uit de crises een extra impuls krijgt. In het geval van de Oekraïne werd een gemeenschappelijke strategie goedgekeurd en ook wat Tsjetsjenië betreft nam de Raad een verklaring aan, alhoewel die verklaring wat ons betreft - en ik denk dat de tijd ons in het gelijk zal stellen - wel wat duidelijker taal had kunnen spreken.
De resultaten op institutioneel gebied en op het vlak van de intergouvernementele conferentie zijn echter bepaald niet om over naar huis te schrijven. In dergelijke omstandigheden kun je twee dingen doen: of je gaat bij de pakken neer zitten, of je probeert - en dat is wat realistischer - in te spelen op de mogelijkheden die de verklaring van de Top ons biedt en te volharden in je doelstellingen.
Ik kies voor deze tweede optie en het lijkt mij evident dat wij daarbij het harmonieuze tweespel tussen de Commissie en het Parlement, die in Helsinki geen bijval hebben geoogst voor hun stellingen, nieuw leven moeten inblazen.
Ik geloof echt dat dit Parlement, dat toch net wat stoutmoediger en ambitieuzer is dan de Commissie en ook - het mag wel eens gezegd worden - wat meer engagement aan de dag legt waar het de hervorming van de instellingen betreft, in staat moet worden geacht van de dissonanten uit het verleden in de toekomst een harmonie te maken. Ik meen dat wij allen dit hervormingsproject van de Europese Unie kunnen stimuleren, waarbij het onze volle overtuiging is dat dit project slechts dan tot een goed einde gebracht kan worden als wij ons de zorgen en angsten van de burgers ter harte nemen.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, de fundamentele besluiten van de Europese Raad betreffen natuurlijk de uitbreiding. Wat heeft de Raad daar gedaan? Hij heeft de theorie die tot nu toe voor de uitbreiding gold, gewoon op zijn kop gezet. Wij hebben nu geen groepen van kandidaten meer, waarmee achtereenvolgens wordt onderhandeld, maar één grote wedloop voor alle landen tegelijk. Ook heeft de Raad Turkije aan de kandidaat-landen voor toetreding toegevoegd.
Mijn partij, de Alliantie van Links en Vooruitgang, en ook ik persoonlijk, zijn van mening dat het besluit inzake Turkije in principe juist was. De Raad en de Commissie moeten zich echter wel realiseren dat de betrekkingen met dit land in het vervolg Euro-Turkse betrekkingen zullen zijn en geen Grieks-Turkse betrekkingen, zoals men tot nu toe altijd op zo'n schijnheilige en klungelige wijze heeft beweerd. Ik moet hier echter aan toevoegen dat men de grenzen van de Unie nu weliswaar heel ver weg legt, maar tegelijkertijd in de Balkan een echt zwart gat openlaat. Dit zwarte gat bestaat niet alleen uit Servië, maar ook uit talrijke andere landen. In het centrum van uw nieuwe geografie laat u dus een zwart gat open. Is dit een kwestie van kortzichtig beleid of simplistische wraakoefening? Daar ben ik nog niet achter.
Verder heeft men met het oog op de uitbreiding een nieuwe intergouvernementele conferentie en herziening van de Verdragen aangekondigd. Weer eens gaan wij een herziening en een intergouvernementele conferentie organiseren zonder communautaire methode, zonder de Commissie een stem in het kapittel te geven, zonder het Europees Parlement een belangrijke rol te geven, zonder contact met de nationale parlementen en tot slot zonder doorzichtigheid en rekenschap jegens de burgermaatschappij. Is dat een manier om de Europese eenmaking prestige te verlenen en aantrekkelijk te maken? Hebben de staatshoofden, regeringsleiders en communautaire instellingen dan helemaal niets geleerd van Seattle?

Ludford
Mijnheer de Voorzitter, dit was inderdaad een top van historische betekenis, met name wat het veiligheidsbeleid en de uitbreiding betreft, maar niet wat de intergouvernementele conferentie betreft. De Unie is eindelijk bereid om de uitdagingen waarvoor het Europese veiligheidsbeleid staat onder ogen te zien. Ik zou in het bijzonder willen wijzen op de kandidatuur van Turkije. Ik erken dat de toekenning van de status van kandidaat-land aan Turkije het democratiseringsproces en de verbetering van de mensenrechtensituatie in dit land zal bespoedigen. Wij maken ons zorgen over deze aspecten, niet omdat we vijandig staan tegenover Turkije, maar omdat de toekomst van Turkije in Europa ons na aan het hart ligt.
De weigering van Turkije om de rechten van de Koerden te erkennen vormt zijn belangrijkste schending van de Europese normen inzake mensenrechten en democratie, en vormt ook het voorwendsel om zijn gemilitariseerde staat in stand te houden. Het is dan ook verbazingwekkend dat noch in de slotverklaring van de OVSE-Top, noch in de conclusies van Helsinki ook maar met een woord wordt gerept over de Koerden.
Turkije zal onmogelijk aan de Europese waarden en normen kunnen beantwoorden, of mede zorg kunnen dragen voor de Europese veiligheid, zolang het de identiteit van zijn Koerdische burgers niet erkent. Ik ben verheugd over de signalen dat de doodstraf van Abdullah Öcalan misschien zal worden herroepen. Maar de EU moet Turkije duidelijk laten weten dat we de toetredingsonderhandelingen zullen afbreken als Öcalan wordt terechtgesteld. We moeten erop aandringen dat de Turkse autoriteiten ingaan op het staakt-het-vuren van het PKK en stappen zetten in de richting van een politiek akkoord, dat erkenning inhoudt van de culturele en democratische rechten van de Koerden.
Tenslotte wil ik opmerken dat de Britse regering geen exportkredieten mag geven voor de financiering van de Ilisu-dam, die rampzalige gevolgen kan hebben voor de mensenrechtensituatie van de Koerden, evenals voor het milieu.

Van den Bos
Voorzitter, de Europese Top is minder succesvol dan hier vanochtend werd gesteld. Positief zijn de besluiten over de uitbreidingen, de interventiemacht en de Turkse kandidatuur, maar de formulering over de IGC verhult een grote politieke onwil. Formeel is de agenda nog open, maar niets wijst erop dat de regeringen echt fundamentele wijzigingen willen. Integendeel, tot nu toe is niets gedaan met alle voorstellen van de Europese Commissie en van het Europees Parlement. Ik wil graag van het Finse voorzitterschap weten waarom eigenlijk niet.
Algemene meerderheidsbesluitvorming en versterkte samenwerking zijn essentieel. De politieke onwil om hiervoor expliciet te kiezen, zal leiden tot een verlamming van de besluitvorming zodra Europa is uitgebreid. Wie grondige hervormingen blokkeert, wil Europa klein houden. Ook al beweert hij het tegendeel.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, op de Top van Helsinki heeft men nota genomen van het voorstel voor een Handvest van grondrechten. Vandaag heeft president Chirac verklaard dat een grotere Europese Unie gebaseerd moet zijn op de eerbiediging van de grondrechten. Wij zijn het daarmee eens, maar we wensen te benadrukken dat voor de opbouw van een democratische Europese Unie de naleving van de rechtsstaatbeginselen van even groot belang is als een handvest van grondrechten. Mijn collega van de SNP, de heer Hudghton, en ikzelf hebben vanmorgen niet deelgenomen aan het onbeleefde en kinderachtige gedoe van sommige leden die wegliepen bij de redevoering van president Chirac. Hierdoor kon de heer Hudghton ons standpunt meedelen aan president Chirac en heeft hij de belofte gekregen dat we een antwoord zullen krijgen op de brief die we gisteren hebben verstuurd.
Een andere actuele kwestie is de uitbreiding van de Unie. We delen het enthousiasme voor de uitbreiding, op voorwaarde dat er eerst werk wordt gemaakt van de vereiste institutionele hervormingen. Er moet echter op worden gewezen dat niet alleen Midden- en Oost-Europese landen willen toetreden tot de Unie, maar dat er ook oude West-Europese naties zijn, hier vertegenwoordigd door de Vrije Europese Alliantie, die als volwaardig lid van Europa erkend willen worden. Het verlegen stilzwijgen waarop onze eisen worden onthaald, contrasteert scherp met het onthaal dat anderen ten deel valt. We verdienen meer dan dat. De institutionele hervormingen moeten ruimte scheppen voor de passende erkenning van bestaande regio's en niet-vertegenwoordigde naties.
Er was een tijd dat er veel werd gesproken over het Europa van de regio's, maar deze formule hoort men tegenwoordig veel minder dan een paar jaar geleden. Niet alleen heeft de Europese Raad van Helsinki nauwelijks vorderingen geboekt bij de bestrijding van het democratisch tekort, maar hij heeft helemaal niets gedaan aan het regionaal tekort, dat een reëel probleem is en ook als zodanig moet worden erkend. Het is de taak van de Vrije Europese Alliantie om ervoor te zorgen dat dit probleem wordt erkend en wordt opgelost met behulp van onze collega's in de Fractie de Groenen/Vrije Europese Alliantie.

Thors
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de commissaris, helaas zijn er geen ministers aanwezig! Ik zou de Top in maritieme termen willen bespreken: de tewaterlating van de grote, op stapel gezette projecten was geslaagd: er was geen sprake van frictie toen het schip in zee gleed. De tewaterlating kan echter wel gelukt zijn, maar men weet daarmee natuurlijk nog niet of het schip zeewaardig is, of het bestand zal zijn tegen de stormen die het ongetwijfeld zal moeten trotseren. Ik denk daarbij vooral aan de uitbreiding. Hoe zal die uitpakken? In de conclusies van de Top worden met betrekking tot de kandidaat-landen duidelijke voorbehouden gemaakt. Deze houden in dat verscheidene landen zelfs op middellange termijn nog niet zullen kunnen voldoen aan de criteria van Kopenhagen. Verder zal men in maart evalueren in welke mate er aan de economische criteria wordt voldaan.
Bij het verdere verloop van het uitbreidingsproces moeten wij volgens mij goed nagaan in welke mate de kandidaat-landen kunnen zorgen voor goed bestuur, corruptiebestrijding en stabiele instellingen. Het belangrijkste is dus niet een gedetailleerde toets van het acquis: die geeft niet de doorslag in de vraag of de Unie kan worden uitgebreid en of de kandidaat-landen klaar zijn om lid te worden. Het gaat veeleer om de zojuist door mij genoemde fundamentele vraagstukken. Er is werkelijk een andere aanpak nodig, niet de aanpak die werd gevolgd bij de laatste uitbreiding met Zweden, Finland en Oostenrijk.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, na de Topconferentie van Helsinki zullen wij mijns inziens met twee groepen van problemen worden geconfronteerd. De eerste groep betreft de op til zijnde intergouvernementele conferentie. Het spijt ons ten zeerste dat ondanks de uitvoerige besprekingen hier in het Europees Parlement de tijdens de Top van Helsinki aangenomen conclusies van het voorzitterschap zo summier zijn ten aanzien van de intergouvernementele conferentie. Deze conclusies zijn weliswaar minder pover dan wij hadden gevreesd, maar blijven ver achter bij hetgeen volgens ons noodzakelijk zou zijn geweest om de Europese Unie goed beslagen ten ijs te doen komen voor de 21ste eeuw.
Het lijdt geen twijfel dat de intergouvernementele conferentie en de herziening van de Verdragen, waar de Europese Unie op is gegrondvest, dit keer sterker dan ooit tevoren verbonden zijn met een ander belangrijk besluit van de Europese Unie: de uitbreiding. Omdat de Europese Unie met deze uitbreiding een groot aantal landen wil opnemen, is het logisch dat zij zich daarop wil voorbereiden.
De vraag die echter naar aanleiding van de conclusies van het voorzitterschap rijst, is of de Europese Unie met de daarin voorkomende verbintenissen en opvattingen wel in staat is zich voor te bereiden op de opneming van nieuwe leden. Ik vrees dat het antwoord op deze vraag ontkennend is. Het Europees Parlement heeft met een reeks resoluties aangegeven in welke mate veranderingen noodzakelijk zijn en in hoeverre de Verdragen moeten worden herzien. Natuurlijk zal het Europees Parlement aandringen op de door hem aangegeven weg, temeer daar, zoals ik zojuist al zei, de besluiten van de Topconferentie van Helsinki wat de intergouvernementele conferentie betreft helaas heel pover zijn. Hierin wordt niets gezegd over het verloop van de werkzaamheden, over het ideaal waar Europa naar moet streven. Er wordt geen gewag gemaakt van de te volgen methode en evenmin van de nieuwe vraagstukken die verband houden met de doelstellingen en de problemen van de 21ste eeuw.
Het lijdt evenmin twijfel dat de uitbreiding een zeer belangrijk vraagstuk is. Het uitbreidingsproces moet worden voortgezet, geïntensiveerd en afgerond. In dit proces is een nieuw kandidaat-land opgenomen: Turkije. Men heeft Turkije een nieuwe status, de status van kandidaat-land voor toetreding verleend, maar tegelijkertijd een reeks voorwaarden geformuleerd waaraan Turkije moet voldoen om ooit lid te kunnen worden van de Europese Unie. Deze voorwaarden moeten worden geëerbiedigd. Dat is zeer belangrijk. Turkije moet laten zien dat het werkelijk lid wil worden van de Europese familie. Daarvoor moet het de mensenrechten, de democratie en de buurlanden eerbiedigen. Turkije zal moeten laten zien dat het werkelijk van plan is de problemen op een rustige en vreedzame wijze op te lossen.

Wiersma
Voorzitter, de Raadsvoorzitter besteedde vanochtend summiere aandacht aan de recent gehouden topconferentie van de OVSE. Andere Helsinki-zaken gingen voor. De OVSE moet opereren in de schaduw van de EU en de NAVO die bij het publiek veel bekender zijn. Het belangrijkste optreden, tussen aanhalingstekens, tijdens de Top van Istanboel was weggelegd voor president Jeltsin die het Tsjetsjenië-beleid kwam uitleggen. Die uitleg was weliswaar onbevredigend maar de Russen zien de OVSE blijkbaar als de enige organisatie in Europa waar zij verantwoording dienen af te leggen en die toegang mag krijgen tot het gebied. Vandaag is de OVSE-voorzitter ook weggegaan naar Tsjetsjenië. De Russen voelen zich daar blijkbaar gelijkwaardig. De NAVO is niet populair in Rusland en daarmee ook het partnerschap voor het Peace-programma niet.
De EU wordt overigens door de meeste Russen, zo blijkt uit opiniepeilingen, nog wel gewaardeerd. Wellicht verandert dat na Helsinki. De OVSE berust op bepaalde principes die in Istanboel nog werden uitgebreid. Bij sommige interne conflicten en bij grove mensenrechtenschendingen kan en mag de OVSE actie ondernemen voordat het tot daadwerkelijk geweld komt. Op basis daarvan kan de OVSE als pan-Europese organisatie, niet-exclusief en civiel van karakter, een grotere rol gaan spelen. Ook als forum voor een open dialoog met Rusland. De OVSE biedt een preventief instrument dat bij mogelijke crisishaarden kan worden ingezet. Er is veel goed werk verricht door de Hoge commissaris voor de minderheden, de OVSE bemiddelt in Wit-Rusland tussen regering en oppositie, de OVSE helpt een uitweg te zoeken uit de problemen in Moldavië en de OVSE stimuleert verdere conventionele wapenvermindering. De EU zou meer oog moeten hebben voor de waarden van de OVSE. Samen kan veel bereikt worden.
Tsjetsjenië is een voorbeeld van een conflict met mogelijke vlekwerking in de hele regio van de Kaukasus. Daarvoor is - vind ik - te weinig aandacht. Het beleid van de Europese Unie ten aanzien van de landen in die regio is versnipperd. Waarom gebruikt de EU de OVSE niet om samen met die landen, met de Russische federatie, met de Verenigde Staten en met Turkije tot een stabiliteitspact voor de Kaukasus te komen? Als daar opnieuw een oorlog uitbreekt, mogen we onszelf niet kunnen verwijten dat we weer eens te laat waren.

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, in de laatste zes maanden heeft Finland diplomatieke inspanningen gedaan om ook bij de sociale vraagstukken en de werkgelegenheid vorderingen te maken in de Europese Unie. De oprichting van een werkgelegenheidscomité maakt het voor de lidstaten eenvoudiger om hun beleid op dit terrein goed te coördineren. Namens de Europese Volkspartij verheug ik mij erover dat het voorzitterschap de richtsnoeren voor de werkgelegenheid voor 2000 tijdens verschillende ministerbijeenkomsten en -conferenties goed heeft voorbereid. Helaas hebben vele nationale regeringen en de Raad daaraan niet voldoende willen meewerken.
Zo werd in Helsinki maar een klein deel van de voorstellen van het Parlement voor de richtsnoeren overgenomen. Het Parlement wil in de strijd tegen de langdurige werkloosheid en jeugdwerkloosheid meer bereiken dan de Raad voorstelt. Wij willen vooral een duurzame integratie in de arbeidsmarkt door meer actieve dan passieve maatregelen. Er moeten met andere woorden meer werklozen worden bij- of omgeschoold. Het gebrek aan banen is immers maar een zijde van de medaille. De andere is het gebrek aan geschoolde arbeidskrachten in de Europese Unie.
Ik dank het Fins voorzitterschap voor zijn bijdrage aan een betere coördinatie van het Europese werkgelegenheidsbeleid. De Gemeenschap heeft echter nog steeds geen werkgelegenheidsstrategie op langere termijn om het maatschappelijk potentieel aan creativiteit, innovatie, ondernemingszin, investerings- en prestatiebereidheid te ontsluiten. Hervormingen ter bevordering van een dynamische concurrentie en flexibiliteit moeten worden afgestemd op het behoud en de modernisering van de socialezekerheidsstelsels. Dat is voor ons het Europese model van de sociale markteconomie.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in de Europese opbouw domineerde tot nu toe het economische element. Onze topprestaties hier zijn ongetwijfeld de invoering van de eenheidsmunt en de oprichting van de Europese Centrale Bank.
De zuiver economische betekenis van deze twee organen staat als een paal boven water, maar is niet hun enige betekenis. Deze twee organen hebben tevens de burgers op tastbare wijze aangetoond dat de oprichting van nieuwe communautaire organen voor de uitvoering van geïntegreerde beleidsvormen, waarvoor voordien regeringen of nationale instanties van de lidstaten bevoegd waren, geen verlies betekent van nationale soevereine rechten, maar veeleer leidt tot een efficiëntere, gezamenlijke uitoefening daarvan. Het leerproces dat wij met de eenheidsmunt hebben doorgemaakt, is nu een kostbaar wapen in ons streven naar uitdieping van onze instellingen, een uitdieping die onontbeerlijk is als wij de Unie willen uitbreiden zonder haar samenhang op de helling te zetten.
Met de noodzakelijke nieuwe ontwikkelingen in onze instellingen en met de noodzakelijke nieuwe organen - zoals de uiterst belangrijke militaire interventiemacht tot de oprichting waarvan nu besloten is - komen wij echter voor moeilijke vraagstukken te staan in verband met de bevoegdheidsverdeling over de nationale en de communautaire gezagsinstanties. Daarbij mogen wij niet vergeten wat wij met de EMU hebben geleerd: de communautaire organen zijn succesvol indien het subsidiariteitsbeginsel juist wordt toegepast en indien een tegengewicht wordt geboden voor de macht van de grote lidstaten door verankering van de rechten van de kleine lidstaten. Dit zijn belangrijke wapens in het uitbreidingproces dat qua ambitie geen weerga kent. Bij deze uitbreiding worden niet eenvoudigweg stukken grondgebied aan de Europese Unie vastgeplakt, maar worden hele samenlevingen opgenomen die onder invloed van de Unie diepgaande wijzigingen zullen ondergaan.
Van de Turkse regering was enorme politieke durf vereist om de uitdaging van een kandidatuur te aanvaarden die dit land zal dwingen tot enorme veranderingen in zijn samenleving. Deze veranderingen zullen zeer zeker ook een bevredigend herstel van de rechten van het Koerdisch volk moeten behelzen. Ook de Griekse regering en haar leider, de Griekse premier Kostas Simitis, hebben van grote politieke durf blijk gegeven. Zij besloten te mikken op een succesvolle uitkomst van deze veranderingen en te vertrouwen op gunstige ontwikkelingen. Aldus konden zij Turkije de hand reiken en van dit land een partner maken met wie men omgaat zoals men met alle Europese partners, met de leden van de Unie, omgaat. Het lijdt geen twijfel dat in het Griekse besluit de garantie voor een wrijvingloos verloop van de toetreding van Cyprus een zeer belangrijke rol heeft gespeeld. Daarom menen wij te mogen zeggen dat in Helsinki een nieuw, groots hoofdstuk werd geopend en wij hebben goede hoop dat dit hoofdstuk met succes zal worden bekroond.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard ben ik bijzonder blij met de bekrachtiging door de Raad van het standpunt dat door de Commissie ook al is voorgedragen, dat de uitbreiding van de Europese Unie een proces zal zijn waarbij alle Midden-Europese landen die zich als kandidaat-lid hebben gemeld, betrokken zijn zonder enig onderscheid en op basis van hun eigen merites. Ik ben er blij om dat er daardoor ook een streep gezet is onder een oude eenzijdigheid. We waren vroeger een Europese economische gemeenschap, nu hebben we geconstateerd dat het wezenlijke van ons verbond is dat wij een bond zijn van democratische rechtsstaten. Dat is wezenlijk een omwenteling in de manier van denken en terug naar de oorspronkelijke idealen van de Europese integratie. Ik denk dat het van belang is dat de Midden- en Oost-Europese landen ook weten dat ze in een goedfunctionerende Unie terechtkomen. Vandaar dat het absoluut noodzakelijk is dat wij ons huiswerk doen en we kunnen ons daarvan niet afmaken door een of andere kreet van: maken wij de kandidaat-lidstaten niet een gijzelaar van onze hervormingen? Zo geformuleerd is het volkomen fout gezien want diegenen die de Midden- en Oost-Europese landen een bouwval willen aanbieden, zijn doorgaans ook de tegenstanders van de Europese integratie als zodanig.
Mijnheer de Voorzitter, er is nog veel aandacht te geven aan Turkije en ik wil daar ook best bij stilstaan. Het heeft nu een kandidaat-status officieel ook gekregen. We nemen daar zonder enthousiasme kennis van. De politieke cultuur van Turkije is moeilijk te veranderen blijkbaar. Nu heeft de Turkse regering al eisen gesteld voordat de kandidatuur als lid kan worden aanvaard door Turkije. Dat is de cultuur van de brute macht, de cultuur van de grote mond en zo een cultuur wensen wij niet. Noch van een lidstaat en al helemaal niet van een kandidaat-lidstaat.
Wij vinden dat de Europese Unie ook Turkije goed voor ogen moet houden dat het zeker geen soepeler behandeling krijgt dan bijvoorbeeld Slowakije, waarbij de verandering in feite veel makkelijker was van de ene regering naar de andere. Turkije zal er niet omheen kunnen om zich drastisch te veranderen en stappen in de richting van de Europese Unie te doen, stappen die tot op heden volkomen achterwege zijn gebleven. De Europese Unie moet niet dezelfde fout maken als de Raad van Europa die destijds Turkije heeft aanvaard terwijl het flagrant in strijd was met de criteria voor het lidmaatschap van de Raad van Europa die betrekking hebben op de bescherming van minderheden en van mensenrechten.
Mijnheer de Voorzitter, er wordt wel gezegd dat Turkije buiten de EU valt; voor mij vallen de grenzen van de Europese Unie samen met die waar democratische rechtsstaten bestaan. Geen nieuw territoriaal Yalta maar een onderlijning van elke inspanning om de rechtsstaat te bevorderen.

Schori
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding is de belangrijkste bijdrage aan de stabiliteit en de welvaart in Europa. Duurzame veiligheid kan het best worden gewaarborgd door volkeren en naties te verenigen en in positieve zin van elkaar afhankelijk te maken, precies zoals de Unie tot nu toe heeft gedaan. Behalve voor een doorbraak met de nieuwe uitbreidingsstrategie heeft de Top van Helsinki ook gezorgd voor de noodzakelijke invulling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De kwestie-Kosovo heeft ons geleerd dat wij in extreme gevallen moeten kunnen ingrijpen, zowel tijdig als op geloofwaardige wijze. Het is een goede zaak dat wij daarvoor de middelen in het leven roepen.
Nu verwachten wij sociaal-democraten dat de Raad en de Commissie, in de persoon van commissaris Patten, dezelfde creativiteit, energie en doortastendheid aan de dag leggen voor crisispreventie. Je kunt zeggen wat je wilt, maar het is altijd veel beter om conflicten te voorkomen dan gedwongen te worden in te grijpen als het conflict er al is. Ik zie de Unie liever als een brandweercommandant die brand voorkomt dan als een brandweerman die brand blust.
De bruutheid van de Russische veldtocht in Tsjetsjenië laat zien dat er nog een lange weg te gaan is om tot een Europese vredesorde te komen. De Top sprak in dezen gelukkig duidelijke taal: men veroordeelde enerzijds de gewelddaden in scherpe bewoordingen, en overwoog de strategie voor Rusland in te perken en delen van de TACIS-hulp over te brengen naar humanitaire bijstand. Anderzijds hield men rekening met de lange termijn door vast te houden aan de dialoog en de samenwerking met Rusland. In Europa kunnen we niet om Rusland heen. Er kan geen sprake zijn van veiligheid in Europa zonder democratie en welvaart in Rusland. Rusland kan anderzijds niet om Europa heen. Na de uitbreiding zal Rusland voor meer dan de helft van zijn handel aangewezen zijn op de EU. Nu al heeft het zijn belangrijkste uitvoerhavens in een gebied dat aan de EU grenst, namelijk het Baltische gebied.
Het besluit inzake de status van kandidaat-land voor Turkije wordt door de Fractie van de Europese Sociaal-democraten toegejuicht. De Griekse regering komt in dit verband grote hulde toe voor haar wijsheid en beginselvaste houding. Nu hebben wij allen de garantie gekregen dat grensconflicten op vreedzame wijze zullen worden opgelost, eventueel via internationale arbitrage. De toetredingsstatus van Cyprus is er ook niet bij ingeschoten. Onze belangrijkste boodschap aan Turkije is vermoedelijk dat dit land kandidaat-lid kan worden op duidelijke voorwaarden. Er staat met andere woorden geen ondoordringbare Berlijnse muur aan de Bosporus. Nu is het aan Turkije om zijn European vocation met daden te staven. Wij willen nu concrete vorderingen zien, vooral waar het gaat om volledige burgerrechten voor de Koerdische minderheid.

Maij-Weggen
Voorzitter, net als zoveel leden in dit Parlement ben ik ook niet erg tevreden over datgene wat in Helsinki is gebeurd. Ik wil speciaal iets zeggen over de IGC, iets over het charter en ook iets over de vergaderplaats.
Wat de IGC betreft heeft Helsinki eigenlijk alleen maar besloten de drie leftovers in behandeling te nemen. Verder heeft men gelukkig nog de deur opengezet voor aanvullende punten op de agenda. Ik wil met betrekking tot de derde leftover toch heel nadrukkelijk melden dat als men zal besluiten om meer met meerderheid te besluiten, dat dan natuurlijk wel moet met medewetgevende kracht van dit Parlement. Anders heeft dat nog niet veel zin. Dat is één van de belangrijkste toetsstenen die ook dit Parlement zal gebruiken om te zien of dit onderdeel is gelukt.
Een tweede punt is dat dit natuurlijk nu al enigszins in kaart is gebracht en op Europees niveau is getild, maar dat daarbij helemaal niet de nodige communautaire voorzieningen zijn getroffen. Integendeel, de heer Solana lijkt toch vooral een vertegenwoordiger van de Raad te zijn en nauwelijks gelieerd met de Commissie en nog minder met dit Parlement. Ik denk dat het heel belangrijk is dat wij proberen om althans nog iets van die nieuwe politiek onder te brengen in communautaire besluitvorming en regelgeving.
Dan het charter. Daar is niets over gezegd voor zover ik heb kunnen nagaan, maar ik mag er toch vanuit gaan dat het charter, het Handvest voor de mensenrechten, ook onderdeel wordt van de Verdragen. Anders is ook dat een lege huls.
Tenslotte, Voorzitter, de Nederlandse delegatie is voor het overgrote deel niet aanwezig geweest vanmorgen bij de plechtige opening van dit gebouw. Wij hebben dat nadrukkelijk niet gedaan, omdat wij het besluit in Amsterdam ons te dwingen hier twaalf keer per jaar te vergaderen een fout besluit vinden. Wij vinden dat het Europees Parlement toe is aan één vergaderplaats, waar efficiënt gewerkt moet kunnen worden. Wij vinden, met alle waardering en respect voor Straatsburg, dat dat de efficiency ten goede komt. Wat ons betreft zou het nieuwe Verdrag een herziening moeten zijn van dat deel in dat Verdrag. Er gaat nu 120 miljoen euro per jaar verloren aan het op en neer reizen, maar er gaat bovendien heel veel tijd verloren voor de parlementsleden. Wij hebben niet genoeg tijd om hier goed ons werk te doen. Ik vind dat deze twee vergaderplaatsen een foute beslissing was van Amsterdam, die bij het Verdrag van Parijs moet worden rechtgezet. Daarom waren wij vanmorgen niet aanwezig.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben verheugd dat de heer Patten hier aanwezig is. Enkele dagen geleden waren wij als officiële delegatie van het Parlement in Turkije. Zijn interview in Der Spiegel heeft enige beroering gewekt. Dat was wellicht eerder te wijten aan wat Der Spiegel heeft geschreven dan aan wat de heer Patten heeft gezegd. Sinds ik hem voor het eerst in Hongkong heb ontmoet, waardeer ik hem zeer voor zijn open en onconventionele manier van doen. Ik geloof echter dat een en ander moet worden verduidelijkt.
In de eerste plaats ben ik de Commissie zeer dankbaar voor de voorbereiding van de Top. Daar is immers een duidelijk standpunt ingenomen. Turkije is kandidaat. Dat betekent echter ook dat Turkije zich voortaan als kandidaat-land moet gedragen en dat daar de nodige veranderingen moeten plaatsvinden. De heer Oostlander zei al dat Europa ophoudt waar de mensenrechten met voeten worden getreden. Ik weet wat hij bedoelde. Ik hoop dat de mensenrechten ook buiten Europa worden aanvaard. Alleszins is het zo dat een land pas bij de Europese Unie kan horen als het de mensenrechten aanvaardt. Dat kan niet anders.
Wij moeten Turkije daarbij helpen. Zoals wij echter in onze gesprekken met alle partijvoorzitters en andere politici duidelijk hebben gemaakt, moet Turkije het werk doen. De veranderingen zijn in het belang van Turkije. Met Europa zullen zij hopelijk beter, sneller en doortastender kunnen werken. Wij kunnen het werk echter niet voor hen doen.
De Commissie moet nu - zoveel mogelijk samen met het Parlement - concrete jaarprogramma's opstellen met wenken voor wat Turkije moet doen en hoe wij het daarbij kunnen helpen. Turkije moet beloven de doodstraf volgend jaar of het jaar daarop af te schaffen. Binnen dat tijdsbestek moet het zijn politieke gevangenen vrijlaten en zich over de Koerdische kwestie buigen. Sedert enkele maanden erkent Turkije in die besprekingen dat er een Koerdische kwestie bestaat. Hoe het probleem moet worden opgelost, is echter nog niet duidelijk. Turkije heeft echter wel al vorderingen gemaakt.
Na de in dit opzicht goed verlopen Top van Helsinki, waar vooral Griekenland zich voorbeeldig heeft gedragen en waar eindelijk ook Turkije een wijze houding heeft aangenomen, is het werk nog niet gedaan. Het moet nog beginnen. Het positieve van het besluit van Helsinki is dat wij nu kunnen beginnen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, vandaag is een grote dag voor Straatsburg. Ik ben het niet met mevrouw Maij-Weggen eens. Straatsburg is het politieke en parlementaire gezicht van een Europa van de cultuur dat zich van de bureaucratie heeft bevrijd. Ik ben tevreden over wat vandaag is gebeurd. Wij kunnen, zonder aan het Verdrag te raken, een einde maken aan het heen-en-weergeloop door de overbodige vergaderperiodes in Brussel af te schaffen. Dat kunnen wij zelf. Wij zouden dan onmiddellijk kosten kunnen uitsparen. Ik verzoek mevrouw Maij-Weggen mij daarin te steunen.
Wat de Raad betreft, waren er in Helsinki hoogte- en laagtepunten. Een hoogtepunt was zonder twijfel het duidelijke signaal voor de landen van de tweede groep in Midden- en Oost-Europa. Die weten nu dat ze niet meer geïsoleerd zijn en dat er onderhandelingen komen. Ik vind dat vooral goed voor Slowakije en de Baltische Staten.
Bijzonder belangrijk is echter het besluit over Tsjetsjenië. Tweeënhalf maand geleden hebben wij in het Parlement heel duidelijk geëist dat de Raad de handels- en samenwerkingsovereenkomst gedeeltelijk opschort en de financiële steun van de TACIS-programma's in humanitaire hulp omzet. Zo weet Rusland dat het deze volkenmoord moet staken. Wij kregen toen veel tegenwind. Ik ben blij dat de Raad nu doet wat wij hem twee maanden geleden hebben gevraagd.
Ik verzoek de Raad en de Commissie ervoor te zorgen dat de TACIS-steun echt in humanitaire hulp wordt omgezet. Wij kunnen immers niet langer een kruising tussen een bloedige verkiezingsstrijd en een bloedige koloniale oorlog blijven steunen. Wij willen Rusland als partner, maar alleen als het de mensenrechten respecteert. Zoals de heer Oostlander al zei, komt het Europees Parlement op voor een Europa van de mensenrechten. Rusland kan alleen een partner zijn, als het een einde maakt aan de volkenmoord.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in Helsinki werden maatregelen en besluiten genomen over de uitbreiding, het veiligheids- en defensiebeleid en de intergouvernementele conferentie.
Die drie dingen kunnen een historische betekenis krijgen. Als wij echter niet weten waar overstretching begint en dus de politieke unie ophoudt, of als wij geen oplossing vinden voor het legitimatieprobleem, zullen wij het politieke project Europa misschien op de helling zetten. Daarom is de intergouvernementele conferentie zo belangrijk. Alleen als wij op die conferentie de burgers aantonen slagvaardigheid, transparantie en democratie hoog in het vaandel te schrijven, zullen wij zowel aan het gevaar van overstretching door uitbreiding, als aan het gebrek aan legitimatie het hoofd kunnen bieden.
Daarom is van die drie: uitbreiding, intergouvernementele conferentie en buitenlands en veiligheidsbeleid, de intergouvernementele conferentie het allerbelangrijkst. In geen enkele fase, of er nu 12 of 13 toetredingskandidaten zijn, mag van de criteria van Kopenhagen worden afgeweken. Het Parlement zal dat niet toestaan en zal verdragen die dat mogelijk maken, niet ratificeren.
Hoe sterker de Unie tijdens de intergouvernementele conferentie wordt uitgediept, hoe sneller uitbreiding mogelijk wordt. De kandidaat-landen moeten dan echter ook overwegen of ze bereid zijn het daarmee gepaard gaand verlies van soevereiniteit op de koop toe te nemen.
Dit is tevens een zeer belangrijk aspect in verband met Turkije. Mijn laatste opmerking is dat op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid grote vorderingen zijn gemaakt. De hoge vertegenwoordiger, de Commissie en de commissaris voor Buitenlandse Zaken zouden echter nauwer bij de besluitvorming moeten worden betrokken. Daarop werd reeds tijdens de voorbereidingen de nadruk gelegd, maar wij moeten ervoor zorgen dat dit ook wordt hard gemaakt, anders krijgen wij een intergouvernementele conferentie die niets nieuws oplevert en enkel voor nieuwe opschriften zorgt. U weet immers dat aan de scharnieren in de bepalingen van de Verdragen wel het een en ander hapert. Het Parlement zal erop toezien dat dit alles in orde komt.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, ik wil drie heel eenvoudige kwesties aankaarten. Om te beginnen wil ik het hebben over de betrokkenheid van het Europees Parlement bij de komende intergouvernementele conferentie en de rol die wij hierin moeten spelen. Er is ongetwijfeld vooruitgang geboekt vergeleken bij de vorige intergouvernementele conferentie. Maar wat zeer verontrustend is, is dat de Raad niet heeft ingestemd met het voorstel dat op tafel lag om het Europees Parlement in deze onderhandelingen een belangrijkere rol toe te kennen, een soortgelijke rol als die van de Commissie. Wij weten dat dit het grootste probleem is. Dit heeft immers te maken met de aard van het Europees Parlement, dat niet in het kader functioneert van een normaal constitutioneel bestel zoals dat in onze landen het geval is.
Wij dienen evenwel duidelijk te maken dat wij niet zullen instemmen met een ondergeschikte rol van het Europees Parlement bij belangrijke besprekingen, zoals de herziening van het Verdrag van de Europese Unie. Twee vertegenwoordigers van het Europees Parlement nemen deel aan de werkzaamheden van de werkgroep die de conferentie moet voorbereiden. Dat is voor ons weliswaar belangrijk, maar het is anderzijds onaanvaardbaar dat men de Voorzitter van het Europees Parlement geen plaats inruimt naast de staatshoofden en regeringsleiders, met wie zij uitsluitend in contact zou moeten treden, en dat zij alleen vóór de vergaderingen van de Raad Algemene Zaken wordt gehoord. Een dergelijke behandeling is dit Parlement onwaardig.
Mijn tweede opmerking betreft de inhoud. Zoals wij ook al tijdens de minizitting in Brussel zeiden, was de Commissie heel ambitieus bij de uitbreiding, maar veel minder of in het geheel niet ambitieus bij de herziening van het Verdrag. Wij dienen nog een oplossing te vinden voor de resterende vraagstukken van Amsterdam en de implicaties voor het Verdrag van de defensiekwesties en eventueel het Handvest van grondrechten. Maar er bestaat een kans - of misschien een kansje - dat het Portugees voorzitterschap voor een wonder zorgt. Dit wonder was niet mogelijk na Amsterdam. Wij spreken hier dan ook onze bekommernis over uit. Als het debat alleen over de resterende vraagstukken van Amsterdam gaat, zal niet de opbouw van de Europese Unie centraal staan, maar enkel een doeltreffende werking daarvan. Het debat zal misschien over het machtsspel gaan en tot een Directoire kunnen leiden. In dit verband is een essentiële rol weggelegd voor de Commissie. Men moet voorkomen dat de agenda van de intergouvernementele conferentie de grootste gemene deler wordt van de belangen van de verschillende lidstaten. De agenda moet veeleer een alomvattende visie bieden voor de Europese eenmaking. De Commissie moet dan ook haar verantwoordelijkheid op zich nemen en concrete voorstellen in die zin doen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik de nadruk leggen op twee kwesties die tijdens het komende Portugese voorzitterschap aan bod zullen komen. Allereerst krijgen wij de Top over de werkgelegenheid. Dit is mijns inziens een belangrijke Top waaraan wij in het Parlement meer aandacht hadden moeten besteden. Vervolgens moet de bescherming van de volksgezondheid en de voedselveiligheid tot prioriteit worden uitgeroepen. Dan heb ik nog een vraag, maar ik weet niet of een vertegenwoordiger van de Raad aanwezig is om deze te beantwoorden. Ik wil ze desalniettemin stellen, mijnheer de Voorzitter: hoe staat het met de Euro-Afrikaanse top die voor het komende halfjaar is aangekondigd?

Langen
Mijnheer de Voorzitter, in de conclusies van Helsinki heeft de voorzitter twee stellingen geponeerd: het uitbreidingsproces moet efficiënt en geloofwaardig blijven en de kandidaat-landen moeten op voet van gelijkheid aan het toetredingsproces kunnen deelnemen. Turkije is toetredingskandidaat, maar kan niet deelnemen aan de conferentie die in het voorjaar van 2000 wordt gehouden. Hieruit blijkt dat de status van kandidaat-land overijld is toegekend. Turkije heeft een ongedekte blanco cheque gekregen. Ook de door de Raad en de Commissie vastgestelde verbeteringen in Turkije moeten met enige scepsis worden bekeken. Denkt u maar eens aan de bevestiging van de doodstraf van de heer Öcalan, aan het feit dat mevrouw Leyla Zana, winnares van de Sacharovprijs, nog steeds in de gevangenis zit omdat zij is opgekomen voor haar rechten als lid van een minderheid, aan de onopgeloste Koerdische kwestie en aan alles wat in verband met de vorderingen van Turkije in dit document staat. Uit hetgeen voor en achter de schermen werd besproken, blijkt duidelijk dat Europa niet eerlijk met Turkije omgaat.
Op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid en het defensiebeleid zijn de besluiten van Helsinki zeer positief. Wat betreft de toetreding van Turkije echter zijn ze dubbelzinnig. Het gevaar bestaat dat in deze fase van het uitbreidingsproces men zowel van Europa als van Turkije te veel vergt.
Wie lid wil worden, moet dat doen op de voorwaarden van de Europese Unie. Ik heb gelezen dat de heer Ecevit op deze conferentie heeft gezegd dat Turkije principieel recht heeft op lidmaatschap van de Europese Unie. Ik vind dat een zeer gewaagde uitspraak. Ik weet niet of de politieke klasse in Turkije weet wat er zal gebeuren als Turkije afstand moet doen van zijn soevereiniteit.
Wij vinden het besluit van de Top dan ook overhaast en verkeerd. Als wij kijken naar de voorwaarden, op grond waarvan voorlopig geen onderhandelingen met Turkije kunnen worden geopend, maar Turkije alleen de status van kandidaat-land krijgt en dus van een eigen rechtsinstrument absoluut geen sprake is, zien wij - en dat kunt u nalezen - dat de VN in het geweer moet komen om de geschillen te definiëren. Op basis van VN-resoluties moet dat voor 2004 gebeuren. Daarom is het volgens ons niet gerechtvaardigd om Turkije nu de status van kandidaat-land te geven.
Het gezicht en de doelstellingen van Europa zullen met de toetreding van Turkije grondig veranderen. De heer Prodi zelf heeft gezegd dat wij het dringend over de waarden en de grenzen moeten hebben. Een partnerschap voor vrede, de verdere ontwikkeling van de douane-unie en een permanente dialoog zijn volgens ons beter dan de status van kandidaat-land. Een dergelijk status is uiteindelijk niets waard en zorgt eerder voor problemen dan voor oplossingen.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement 14 ontwerpresoluties ontvangen ter afsluiting van het debat.1
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur en donderdag om 12.00 uur plaats.

Begroting 2000
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0095/1999 van de heren Bourlanges en Virrankoski, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2000 als gewijzigd door de Raad (alle afdelingen) (C5-0600/1999)
en
de nota's van wijzigingen 1/2000 (11568/1999 - C5-0313/1999) en 2/2000 (13482/1999 - C5-0311/1999) op de ontwerpbegroting 2000;
A5-0100/1999 van de heer Virrankoski, namens de Begrotingscommissie, over de aanvullende raming op de raming voor de begroting van het Europees Parlement voor het jaar 2000 (C5-0312/1999).
Verder deel ik de leden mee dat het verslag van de heer Colom i Naval over de herziening van de financiële vooruitzichten is ingetrokken.
Ik geef allereerst namens de Raad het woord aan mevrouw Siimes.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, tot mijn vreugde kan ik u de resultaten mededelen waartoe de Raad is gekomen na de tweede lezing van de ontwerpbegroting voor het jaar 2000. De amendementen en wijzigingen van het Europees Parlement zijn daarin meegenomen. Ik zou ook van de gelegenheid gebruik willen maken om u het voorstel van de Raad met betrekking tot de financiering van de hulp aan Kosovo in het jaar 2000 uit de doeken te doen. We weten dat enkelen onder u nog steeds van mening zijn dat de financiële vooruitzichten voor de periode 2000-2006 te krap bemeten zijn en het maximum van categorie 4 te laag is. We zijn daarentegen van mening dat het maximum voor het jaar 2000, waarover we hier juist een besluit moeten nemen, wel degelijk toepasselijk is. Voor de onvoorziene kredietbehoeften die door Kosovo ontstonden, volstaat volgens de Raad voorlopig het flexibiliteitsinstrument. We begrijpen de zorgen van het Parlement inzake de begrotingsprocedure van dit jaar. Ik geloof echter dat het ons gemeenschappelijke doel is om zonder nodeloze vertragingen de bevolking van Kosovo de zo broodnodige hulp te bieden. Het is eveneens ons gemeenschappelijke doel om hulp te reserveren voor anderen die daar behoefte aan hebben, en ik doel hier met name op de armere landen. Daarom hebben wij grotendeels voet bij stuk willen houden.
Een van de voordelen van het nieuwe interinstitutioneel akkoord is de mogelijkheid om gebruik te maken van uitgebreidere overlegprocedures. Dankzij deze procedures heeft het Parlement diverse gelegenheden gehad om zijn eigen standpunten uiteen te zetten en andermans standpunten te beluisteren. We hebben regelmatig contact gehad met leden van het Parlement, en met name met de heren Wynn, Bourlanges en Colom i Naval, en zijn zo tot een evenwichtige bemiddeling gekomen, waarmee een stabiel economisch beleid in het jaar 2000 mogelijk wordt. Dankzij deze procedures kunnen wij ook in de komende jaren een goede interinstitutionele samenwerking waarborgen. De Raad heeft zich na dit overleg bereid verkaard in te stemmen met een volledige toepassing van het flexibiliteitsinstrument. Dit is nu juist een van middelen waarover het interinstitutioneel akkoord beschikt om de financiële vooruitzichten aan te passen aan onvoorziene situaties.
De Raad kan nu ook instemmen met een aantal in de inleiding voorkomende paragrafen en opmerkingen. Deze vormen een wezenlijk onderdeel van het bemiddelingspakket en laten de mogelijkheid open voor onderhandelingen volgend jaar over de financiering van de onder categorie 4 vallende vraagstukken, zoals het westelijk gedeelte van de Balkan. We vonden desondanks niet dat het maximum van categorie 4 permanent bijgesteld moet worden, buiten het flexibiliteitsinstrument om. De belangrijkste reden hiervoor is dat Kosovo, met zijn minder dan 2 miljoen inwoners slechts in beperkte mate hulp kan absorberen. De oorspronkelijke verwachtingen lagen veel hoger.
De Raad is het met het Europees Parlement eens dat de in het jaar 2000 voor Kosovo bestemde kredieten veel geringer zijn dan de kredieten waar de Commissie in eerste instantie om had verzocht. Maar aangezien de behoeften voor het jaar 2000 relatief lager liggen, en wel duidelijk onder de op de begroting opgenomen 400 miljoen euro - een begroting die qua omvang de 90 miljard ruim overschrijdt - en aangezien de Commissie nog niet in staat is geweest om de jaarlijkse behoeften na 2000 vast te stellen, is het technisch gezien niet per se nodig om de financiële vooruitzichten permanent te herzien.
De Raad is eveneens van mening dat een zekere stabiliteit en ernst noodzakelijk zijn om de instellingen van de Europese Unie geloofwaardigheid te verlenen. Als we een zojuist ondertekende overeenkomst meteen met voeten treden, of haar onmiddellijk wijzigen, heeft dat onherroepelijk een ongunstige weerslag op het imago en de naam van de Gemeenschap. We moeten laten zien dat wij, als leiders van de EU, serieus werk verrichten, weloverwogen en verstandig besluiten en na onze besluiten ook ons woord houden en het overeengekomene honoreren.
Ik wil nu inhoudelijk ingaan op categorie 4 en u duidelijk maken dat categorie 4 in financieel opzicht voldoet aan de eisen van het Europees Parlement. Het eerste voordeel van het door de Raad voorgestelde pakket is het feit dat voorzien wordt in hulp aan Kosovo en Oost-Timor zonder daarmee enig ander hulpontvangend land te kort te doen. Ik weet dat praten over cijfers tegen alle spreekvaardigheidregels indruist, maar in deze fase moet ik toch enkele getallen noemen. Het doel van onze procedure is om een begroting voor het jaar 2000 aan te nemen en een begroting bestaat nu eenmaal grotendeels uit cijfers.
Het Europees Parlement en de Raad zijn overeengekomen dat aan Kosovo hulp ter waarde van 360 miljoen euro toegekend moet worden. De Commissie deelde ons mee dat met de begroting voor 1999 60 miljoen euro beschikbaar kon worden gesteld voor het jaar 2000. Dat betekent dat er op de begroting 2000 300 miljoen euro gereserveerd moet worden voor hulp aan Kosovo. Bij de eerste lezing hadden wij echter al 60 miljoen gevonden uit het OBNOVA-programma en 20 miljoen uit het ECHO-programma, die in ieder geval voor Kosovo gebruikt zullen worden. Wij stemmen er bovendien mee in dat 40 miljoen beschikbaar wordt gesteld via overdrachten voor het jaar 2000. Aldus moesten wij nog 180 miljoen euro zien te vinden voor de nieuwe financiering van Kosovo in 2000. We weten ook dat het Europees Parlement hulp ten waarde van 20 miljoen euro wil toekennen aan Oost-Timor. Dat is in totaal 200 miljoen euro. Dit is precies het bedrag dat uitgaande van het voorstel van de Raad beschikbaar is in het kader van het flexibiliteitsinstrument, en dat bovenop het voor categorie 4 toegestane maximum komt. Met andere woorden, de Raad stelt voor om alle nieuwe kredieten die in het jaar 2000 benodigd zijn voor de hulp aan Kosovo en Oost-Timor in hun geheel te betalen uit het supplementaire deel van de financiële vooruitzichten. Aldus was geen kredietherschikking nodig, en hoefde men evenmin het mes te zetten in de kredieten voor andere hulpontvangende landen. Dat was een van de wensen van het Europees Parlement, en de Raad willigt die wens in zijn geheel in.
Hoewel de huidige procedure enkel tot doel heeft een begroting op te stellen voor 2000, heeft de Commissie in een mededeling in het Publicatieblad al aangegeven dat ze voor april 2000 een voorstel wil doen voor een hulpprogramma 2000-2006 ten behoeve van heel de westelijke Balkan, en eveneens een wijzigingsvoorstel zal doen voor de financiële vooruitzichten. Het Europees Parlement en de Raad hebben in tweede instantie ingestemd met de opstelling van een dergelijk meerjarenprogramma. Daar is echter tot nu toe niets van terechtgekomen en daarom moeten wij ons nu beperken tot de problemen voor 2000, waar haast bij geboden is. Pas volgend jaar kunnen wij dan, na kennisneming, de voorstellen van de Commissie onderzoeken.
De Raad heeft herhaaldelijk aangegeven grote waarde te hechten aan samenwerking met het Europees Parlement bij de opstelling van de begroting. Dit is niet zomaar een holle frase. Dit heeft wel degelijk gevolgen voor de praktijk. Zo heeft de Raad bijvoorbeeld bijna alle amendementen aanvaardt met betrekking tot de huishoudelijke uitgaven van het Europees Parlement. Die hielden bijna allen verband met interne beleidsvormen, waarvan we weten dat die met name uw interesse hebben. Tegelijkertijd heeft de Raad ingestemd met de bedragen die het Parlement wilde toevoegen aan programma's zoals SOCRATES, LEONARDO, gelijke kansen voor mannen en vrouwen, ALTENER, SYNERGY, LIFE, alle actieprogramma's betreffende gezondheid en onderzoek, en nog vele andere. De Raad heeft eveneens ingestemd met de nieuwe begrotingslijnen voor de met de actieprogramma' s verband houdende huishoudelijke uitgaven, die duidelijk gedefinieerd moeten worden, alsmede met de controle op de Bureaus voor Technische Bijstand. Ook dat was een van de primaire doelstellingen van het Europees Parlement dit jaar. De Raad ging verder akkoord met een verhoging met 50 miljoen van de kredieten voor levensmiddelenveiligheid. Deze verhoging was voor het Europees Parlement van groot belang.
Ik wil hier ook nog OLAF noemen, het Europese bureau voor fraudebestrijding, als een voorbeeld van de vruchten die een goede samenwerking kan afwerpen. Dankzij de intensieve samenwerking tussen het Parlement en de Raad konden de verordeningen en de rechtsgrondslagen voor OLAF, niettegenstaande de complexiteit van de materie, de eerste medebeslissingsprocedure worden die in één lezing kon worden beklonken, en wel in een recordtijd van vijf maanden. Bovendien werden, eveneens dankzij de intensieve samenwerking tussen het Parlement en de Raad, de aanvullende en gewijzigde begrotingen 4 en 5 snel aangenomen. Nu ligt bovendien de nota van wijzigingen betreffende de begroting 2000 te wachten op goedkeuring. Daarmee zal het mogelijk worden het personeelsbestand van OLAF binnen een jaar bijna te verdubbelen. Tot slot lijkt het erop dat het Europees Parlement en de Raad vandaag overeenstemming zullen bereiken over een nieuwe directeur voor OLAF, waardoor OLAF volledige slagvaardigheid verwerft.
We weten allemaal dat het vaak veel aantrekkelijker is een eigen lijn te volgen en de daarmee gepaard gaande, ogenschijnlijke vrijheid te genieten, dan samen te werken. Samenwerking betekent immers allerlei verplichtingen. Toch geloven wij dat wij door samenwerking tot betere resultaten voor de hele Gemeenschap kunnen komen. Normaal gesproken is dat voor iedere betrokken partij beter dan een agressieve strategie te volgen. De Raad wil dan ook graag samenwerken bij de financiering van de hulp aan Kosovo en Oost-Timor in 2000. Met de gevonden oplossing kan men zonder nodeloze vertragingen aanzienlijke middelen ter beschikking stellen van de meest hulpbehoevenden in Kosovo en Oost-Timor. Op grond van dit voorstel kan men met behulp van het flexibiliteitsinstrument de behoeften volledig financieren uit het supplementaire deel van de financiële vooruitzichten, zonder een beroep te moeten doen op geld voor andere doelstellingen. De Raad is bovendien bereid mee te werken aan een oplossing volgens welke voor 2 miljard zal worden gesneden in de betalingskredieten, waarbij de verplichte en niet-verplichte uitgaven bij elkaar worden opgeteld. De Raad geeft daarmee aan dat hij aan de wensen van het Parlement tegemoet wil komen. Hij stemt in met diverse, voor het Parlement belangrijke amendementen en is bereid bij de oplossing voor Kosovo en Oost-Timor zoveel mogelijk rekening te houden met uw zorgen. De Raad hoopt dan ook dat het Europees Parlement zijn begrotingsbesluit zal baseren op het voorstel van de Raad.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, wij bevinden ons in een bijzonder vreemde situatie. Wij hebben drie maanden geleden onze eerste lezing goedgekeurd. Wij hebben toen in verschillende gremia uitvoerig onderhandeld. De Commissie heeft haar nota van wijzigingen voorgelegd, de Raad heeft in tweede lezing de begroting aangenomen en de Begrotingscommissie heeft verleden week haar eigen tweede lezing goedgekeurd.
Normaal gesproken zou alles dus in kannen en kruiken moeten zijn en zouden wij donderdag moeten stemmen. Hoewel alles kant en klaar is, slaagt de Raad er blijkbaar niet in een standpunt te bepalen. Dat is echter maar een uitdrukking, want in feite past hij zijn standpunt geleidelijk aan. De vermaarde Franse schrijver Jean Paulhan noemde dat 'vrij trage vooruitgang in de liefde', wat trouwens tevens de titel is van een zeer interessant werk, dat ik u aanbeveel. Met liefde verricht werk vordert kennelijk traag en dus is misschien nog niet elke kans verkeken. Wij wachten echter vol ongeduld op vorderingen en begrijpen maar niet waarom de Raad al weken lang niet in staat is te zeggen wat hij al dan niet kan aanvaarden.
Dat getalm - ik heb vorig jaar over de problemen in de werking van de Raad verslag uitgebracht - wijst op een verontrustende en almaar toenemende verlamming van deze instelling. Wij hebben die tijdens verschillende bemiddelingsvergaderingen kunnen vaststellen. De heer Wynn, de heer Colom i Naval en ikzelf weten hoe het daarbij in zijn werk gaat en niet altijd alles van een leien dakje gaat, maar de meeste collega' s zijn geen oude rotten in het vak zoals wij en hebben van deze vergaderingen regelrechte trauma' s opgelopen. De bemiddeling verliep ook moeizaam. Mevrouw de fungerend voorzitter, uw standpunten blonken ook niet bepaald uit door redelijkheid.
Waar staan wij nu? Ik weet het niet. Vanavond is er een triloog. Zult u voorstellen doen? Waarom zou u vandaag voorstellen doen die u gisteren, verleden woensdag of twee weken geleden niet kon doen? Of hebt u een geheim wapen om uw collega's van mening te doen veranderen?
Wat wil het Parlement eigenlijk? Wat willen wij met een compromis bereiken? Wij willen eigenlijk vijf dingen. In de eerste plaats willen wij dat de tweede lezing van het Parlement zo nauw mogelijk aansluit bij de eerste lezing. De uitslag van de stemming in de eerste lezing weerspiegelt onze politieke opties. Wat is daarvan nu terechtgekomen? Er zijn verschillende scenario' s, scenario' s die tot tevredenheid strekken. In het begin van de procedure werd ons voorgesteld de kredieten voor categorie 4 ten opzichte van het voorontwerp van begroting met ongeveer 500 miljoen te verlagen. In het compromis dat wij hebben aangenomen, bedraagt die verlaging slechts 150 miljoen, maar dan niet ten opzichte van het voorontwerp van begroting, maar ten opzichte van hetgeen wij in eerste lezing hebben aangenomen. De andere categorieën - 2, 3, 5, 6 en 7 - blijven ongewijzigd. Het Parlement krijgt dus voldoening, behalve met betrekking tot Kosovo, waarover ik het straks nog zal hebben.
Er werd ook met onze verplichtingen - de fungerend voorzitter heeft ons daaraan herinnerd - in verband met het visserijakkoord, Timor en Turkije rekening gehouden. Ook dat stemt ons tot tevredenheid.
In de tweede plaats willen wij voor Kosovo een financiering boven het maximum van rubriek 4. Na een moeizame start vinden wij het voorgestelde flexibiliteitsinstrument - dat trouwens niet het meest geschikte instrument is - waardoor voor Kosovo 200 miljoen meer beschikbaar is, op zichzelf een goede zaak. Als wij het over de rest eens worden, is dit jaar een goede financiering van de steun voor Kosovo mogelijk. Het voorstel is trouwens beter dan de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie. Laat dat duidelijk zijn, Commissie!
In de derde plaats willen wij dat de financiële vooruitzichten na het begrotingsjaar 2000 worden herzien. Op dat gebied hebben wij minder, en naar mijn mening ook een twijfelachtig succes geboekt. In vergelijking met wat wij wilden, hebben wij hier een belofte met twee negatieve kenmerken. In de eerste plaats geldt de herziening voor de gehele Balkan, terwijl wij vinden dat de kwestie-Kosovo op zich al herziening rechtvaardigt. Bovendien is deze verbintenis aan voorwaarden gebonden. De door de Commissie geraamde en door de Raad aanvaarde kredieten voor de Balkan moeten veel hoger liggen dan die voor de bestaande programma's.
Ik vrees dat de Raad met de herziening van de financiële vooruitzichten wil wachten tot de heer Milosevic van het toneel verdwenen is. Die zienswijze verontrust mij. Dictators houden het immers soms langer vol dan wij wensen. Saddam Hoessein is daar een voorbeeld van. Het probleem is dus niet opgelost.
In de vierde plaats tenslotte willen wij meerjarige, serieuze en bindende ramingen van de behoeften van de Balkan, ramingen waarnaar wij onze inspanningen kunnen richten. Mevrouw Siimes was daarnet bang om cijfers te noemen en sprak een taal die via een andere taal moest worden vertolkt, wat een onbegrijpelijk resultaat garandeert.
Uit deze cijferdans bleek in elk geval dat ons uitgangspunt volkomen verkeerd was. De ramingen zijn niet serieus. Het uitgangspunt was 500 miljoen. Dat cijfer werd alleen gekozen omdat het veel nullen bevat en gemakkelijk is uit te spreken. Vervolgens is iedereen, behalve wij, ramingen beginnen te maken: ik haal hier 140 miljoen weg, ik breng de humanitaire hulpverlening elders onder, ik voeg de over te dragen kredieten erbij en dus heb ik zus en zoveel nodig. Er werd geen serieuze raming van de behoeften gemaakt, op basis van een duidelijk onderscheid tussen wat wij moeten doen om de oorlogsschade te herstellen en wat nodig is om het land en de maatschappij te moderniseren.
Wij verwachtten serieuze, meerjarige en bindende verbintenissen. Op dit punt schenkt het compromis mijzelf noch de leden van de Begrotingscommissie voldoening. Het compromis hield immers een gematigde verlaging van de betalingskredieten in. Als we een beroep hadden gedaan op artikel 272, hadden we op de niet-verplichte uitgaven 2,8 miljard moeten bezuinigen. Daarom hebben wij deze zienswijze niet willen volgen. Wij willen geen verlaging van die omvang.
Dat was de inhoud van het compromis. Als ik de balans opmaak, krijgen wij op twee punten voldoening. Over de herziening zijn wij maar half tevreden, over de raming van de behoeften in Kosovo helemaal niet, en over de verlaging van de betalingskredieten weten we het niet goed. Ik hoop dat u daar iets zult aan doen.
Wat gaan wij nu doen en wat is ons scenario? Ik vind het compromis onaanvaardbaar, vooral omdat de behoefteraming voor Kosovo geen voldoening schenkt, waardoor wij het geld van de belastingbetaler over de balk gooien. Ik weet niet wat de Begrotingscommissie zal beslissen, maar als zij voor het compromis kiest, onthoud ik mij van stemming over deze begroting. Voor mijn collega's is de verlaging van de betalingskredieten het belangrijkst. Komt die er door? Ik weet het niet. Het is afwachten geblazen.
Wat wij in de Begrotingscommissie hebben goedgekeurd en u nu voorstellen, is eenvoudig. In de eerste plaats doen wij geen beroep op artikel 272, om te voorkomen dat de betalingen ons verstikken. In de tweede plaats gaan we in categorie 4 tot het maximum. Wij willen Kosovo financieren voor zover dat mogelijk is. Wij maken daarvoor ook gebruik van 115 miljoen overgedragen kredieten. Wij geven de heer Mingasson en mevrouw Schreyer wat ze elke maand nodig hebben. Wij geven Kosovo wat het elke maand nodig heeft en wachten op een serieuze raming van de behoeften van Kosovo en de Balkan. Daarna overleggen wij met de Raad en de Commissie over de kern van de zaak, namelijk een bevredigende raming van de behoeften van Kosovo, een raming van de totale behoeften van de Balkan en de herziening van de financiële vooruitzichten. Dat gaan wij doen. Wij willen geen oorlog, maar samenwerking. Wij hebben voor een bevredigende raming nog drie maanden nodig. Dan zien wij elkaar terug.
Mevrouw Siimes, dit is geen oorlogsverklaring. Wij willen geen oorlog. Als u echter, zoals markiezin de Merteuil met burggraaf de Valmont in Les liaisons dangereuses, oorlog met ons zoekt, krijgt u die. In dat geval zullen wij voor 2001 op basis van redelijke overwegingen een beroep doen op artikel 272. Dat is echter niet wat wij willen. Wij bieden u samenwerking aan. Het akkoord wordt enkele maanden uitgesteld en de Commissie krijgt de zekerheid dat Kosovo zal worden gefinancierd. Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor uw geduld.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, de begroting voor het jaar 2000 voor de andere instellingen dan de Commissie is bijzonder eenvoudig. De Raad heeft alle amendementen van het Parlement overgenomen en eveneens ingestemd met de begroting van het Parlement op basis van het gentleman's agreement, hetgeen betekent dat hij hieraan niet heeft getornd. Ik wil hiervoor mijn dank uitspreken.
In deze behandeling van onze begroting voor komend jaar moeten wij echter ons standpunt enigszins wijzigen en iets opnemen waarvan in de oorspronkelijke begroting nog geen sprake was. Het gaat om de situatie die ontstaan is nu het Gerecht van eerste aanleg de TDI-fractie heeft erkend als politieke fractie. Deze fractie heeft, overeenkomstig de regels van het Parlement, recht op een personeelsbestand van veertien mensen. De secretaris-generaal heeft de middelen daarvoor kunnen vinden via herschikking van de kredieten voor twaalf van de veertien benodigde werknemers. Om in de behoeften te kunnen voorzien, stelde de Conferentie van Voorzitters uiteindelijk voor om twee nieuwe tijdelijke C5-posten en een nieuwe A6-post te creëren. Om de behandeling van dit vraagstuk in overeenstemming te kunnen brengen met de agenda van het Parlement, heeft de Begrotingscommissie toepassing van artikel 183 geëist. De Voorzitter diende een voorontwerp van begroting in dat gisteren op basis van een verslag door de Begrotingscommissie werd behandeld en goedgekeurd. Dit verslag wordt momenteel samen met de begroting voor het volgend jaar behandeld, en het is de bedoeling om daar morgen, woensdag, over te stemmen. We hopen dat ook de Commissie dan haar nota van wijziging overeenkomstig de procedures zal presenteren. Aldus kan de Raad op zijn beurt de kwestie op woensdag behandelen en goedkeuren, waarna de zaak op donderdag 16 december bij de rest van de begroting kan worden gevoegd.
De procedure zelf vereist geen extra geld van de begroting van volgend jaar, alleen moeten de posten worden gecreëerd. Wel toont dit alles aan hoe log en lastig onze administratie werkt. Het Europees Parlement heeft in totaal 1700 verschillende C-posten. Een deel daarvan is vrij, een deel ervan komt vrij. Het is daarom nodig om de huidige administratieve voorschriften van het Parlement snel te versoepelen. Nu staan zij namelijk een zakelijk en vlot bestuur in de weg. Het Europees Parlement voegt nu aan de onderhavige begroting nieuwe posten toe op een manier die niet in overeenstemming is met de begrotingsdiscipline, tenminste niet als wij een vergelijking maken met de vijf voorgaande jaren. De eerbiediging van de begrotingsdiscipline is en kan echter geen verantwoordelijkheid zijn van de Begrotingscommissie. Wat het Parlement betreft ligt de meeste verantwoordelijkheid natuurlijk bij de Conferentie van Voorzitters en ook bij de fractievoorzitters.
Tot slot wil ik nog een aantal opmerkingen maken over de begrotingsprocedure in het algemeen. Het grootste probleem van dit jaar was categorie 4, extern beleid. Tijdens de begrotingsbehandeling werden daaraan 500 miljoen euro aan nieuwe kredieten voor Kosovo toegevoegd, overeenkomstig het voorstel van de Topconferentie van de Europese Unie. Later kwamen daar de visserijovereenkomst met Marokko, Turkije, en enkele andere punten bij, ter waarde van in totaal 190 miljoen euro. Alles bij elkaar ging het om bijna 700 miljoen euro, oftewel 15 procent van de financiële vooruitzichten. Aangezien de begroting voor 1999 al dicht aan het maximum zat, konden we er moeilijk van uitgaan dat er in de andere uitgaven nog een dergelijke speelruimte te vinden was. De leden van de Raad leken in ieder geval niet van zins om de financiële vooruitzichten te wijzigen, toen niet en nu niet. Ze leken zelfs niet bereid om overschrijvingen tussen de categorieën onderling goed te keuren. Als tegenwicht voor de inzet van het flexibiliteitsinstrument werden, en worden, andere uitgaven aanzienlijk verminderd, zelfs met het tienvoudige. De Begrotingscommissie had dus eigenlijk maar één keus: de begroting in overeenstemming brengen met de financiële vooruitzichten. Als gevolg hiervan staat er nu op de huidige begroting slechts zo'n 100 miljoen euro voor Kosovo. De Raad bracht eerder al in zijn begroting het bedrag terug van 500 miljoen naar 360 miljoen euro. Hieruit kunnen wij twee conclusies trekken. Ten eerste moe men, voordat men uit naam van de Europese Unie beloften gaat doen, goed onderzoeken of er wel middelen zijn om die beloften na te komen. We moeten goed nadenken voordat wij beloften gaan doen die ons dwingen elders in de begroting het mes te zetten. Hetzelfde geldt voor de programma' s op lange termijn. Als de EU van plan is voor de komende zes à zeven jaar 5,5 miljard euro, oftewel 800 à 900 miljoen euro per jaar, te spenderen aan de wederopbouw van de Balkan, is het van belang om te weten hoe men dit gaat financieren. In dat opzicht is het onderhavig verslag van de Begrotingscommissie heel nuttig, omdat hierin de nadruk wordt gelegd op realisme.
Ten tweede heeft de Europese Unie een uit twee takken bestaande begrotingsautoriteit. Daarvan is het Parlement er één. Het Parlement heeft zich niet zelf deze taken gegeven. Deze zijn hem door de lidstaten opgedragen. Als tak van de begrotingsautoriteit draagt het Parlement verantwoordelijkheid, en dit feit mag men in de werking van de EU niet negeren. Tijdens de onderhandelingen van de laatste paar dagen en weken is gesproken over mijns inziens heel onbeduidende kwesties, aangezien de ministers van Financiën van bijna alle lidstaten, en zelfs de staatssecretarissen, thuis op eigen houtje over veel grotere bedragen kunnen beslissen. Ik wil hiermee geen kritiek leveren op de procedures die het land van het voorzitterschap heeft gevolgd. Het voorzitterschap heeft ongetwijfeld zijn best gedaan om datgene te doen wat gedaan moest worden om tot een gemeenschappelijk standpunt te komen. We hebben absoluut een begroting nodig voor volgend jaar. Als er geen overeenstemming bereikt kan worden, dienen de onderhandelingen in januari te worden voortgezet.
Tot slot wil ik de algemeen rapporteur, de heer Bourlanges, feliciteren met zijn uitstekende werk, dat waarschijnlijk nog wordt voortgezet, en hem en de voorzitter van de commissie Terence Wynn bedanken voor de goede en constructieve samenwerking en de vele steun. Ik bedank ook de coördinatoren van de fracties, en met name de heer Böge van de PPE en de heer Walter van de PSE, voor de prettige samenwerking. Datzelfde geldt ook voor de leden van de commissie. Mijn bijzondere dank gaat ook uit naar minister Suvi-Anne Siimes, die namens de Raad meewerkte aan de begroting. Zij heeft zich echt in haar taak verdiept en zich daar zeer consciëntieus van gekweten. Ik wil eveneens de vertegenwoordiger van de ambtenaren, Heikki Joustie, bedanken voor de manier waarop hij zijn steentje heeft bijgedragen aan deze uiterst gecompliceerde internationale omstandigheden.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Siimes, dames en heren, vanochtend werden de resultaten van de Top van Helsinki gepresenteerd en besproken. De besluiten van Helsinki over de uitbreidingsstrategie, de intergouvernementele conferentie en het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn voor de toekomst van de Unie van groot belang. Het Finse voorzitterschap van de Raad heeft een belangrijke agenda afgewerkt. De Top was een succes, een goed einde van 1999 en met de millenniumverklaringn ook een goede start voor de toekomst. Het zou dan ook erg jammer zijn als wij niet ook de begrotingsprocedure tot een goed einde zouden kunnen brengen. Wij hebben voor het jaar 2000 een nieuwe begroting die een goede grondslag is voor een deugdelijk beleid. Wij hebben tijdens de begrotingsprocedure moeizame onderhandelingen gevoerd. Ik zal echter niet het hele proces opnieuw doornemen. Wij zijn het nu in principe over een aantal belangrijke punten eens. Zoals mevrouw Siimes daarnet al zei, zijn het Parlement en de Raad het erover eens dat het flexibiliteitsinstrument in zijn geheel voor de financiering van Kosovo kan worden gebruikt. Vooral zijn wij het erover eens dat - en het Parlement hecht daar terecht zeer veel belang aan - de Europese Unie voor Kosovo en de Balkan gedurende enkele jaren geld beschikbaar moet maken. De financiering van de desbetreffende uitgaven kan betekenen dat de uitgaven voor het buitenlands beleid uiteindelijk hoger zullen uitvallen dan in het begin van dit jaar was aangekondigd. Wij gingen toen immers van een andere politieke situatie uit. Om deze extra behoefte in de volgende jaren te kunnen financieren en vooral ook om het algemene begrotingskader, dat in Berlijn voor de volgende jaren werd afgesproken, te kunnen respecteren, moeten de financiële vooruitzichten misschien worden herzien. De nieuwe prioriteiten en de begrotingsdiscipline maken dat misschien noodzakelijk.
De Commissie kan nog niet zeggen hoeveel geld er voor de Balkan precies nodig is. De Commissie, en in het bijzonder de heer Patten en de administratie werken momenteel hard aan de opstelling van deze ramingen. Over de wederopbouw van Kosovo is echter een zeer zorgvuldige studie van de Wereldbank en de Commissie beschikbaar, waaruit blijkt dat er in de komende jaren behoefte is aan buitenlandse hulp voor een bedrag van 2,3 miljard dollar of euro. Er is immers niet alleen oorlogsschade, maar ook schade als gevolg van de humanitaire ramp die de politieke situatie van de laatste jaren in Kosovo heeft veroorzaakt. De grootste behoefte aan geld doet zich nu gevoelen. De reparatie van huizen en scholen en van de elektriciteitsvoorziening kan immers niet wachten. Dat moet onmiddellijk gebeuren. De tijd dringt en ik hoop dan ook dat wij vandaag nog kunnen beginnen.
Wij zouden kunnen afspreken dat voor het jaar 2000 300 miljoen op de begroting wordt opgenomen, naast de 60 miljoen die door de herschikkingen van dit jaar beschikbaar zijn, en dat de 140 miljoen die op de donorconferentie werd beloofd, als deel van het voor 2001 toegezegde bedrag wordt beschouwd.
In Helsinki werden ook met betrekking tot de uitbreiding van de Europese Unie belangrijke besluiten genomen. De onderhandelingen met de zes kandidaat-landen worden voortgezet en met zes nieuwe kandidaat-landen worden onderhandelingen geopend. Daarvoor omvat de begroting pretoetredingssteun, die van 1,3 miljard dit jaar tot 3,1 miljard volgend jaar wordt opgetrokken. Er zullen ook nieuwe programma's worden gefinancierd, namelijk voor landbouw, infrastructuur, vervoer en milieubescherming. Daarmee worden belangrijke bakens uitgezet om de kandidaat-landen op hun toetreding voor te bereiden.
Het gebruik van die gelden wordt, in het bijzonder met het oog op de financiële controle, ook door mijn diensten op de voet gevolgd. Het systeem van financiële controle vormt een hoofdstuk apart in de onderhandelingen.
Met betrekking tot de raming van de eventueel nog voor de uitbreiding noodzakelijke uitgaven - het financieel kader van Berlijn voorziet in uitgaven vanaf 2000 - zal ik de Commissie voorstellen de economische situatie en de daaruit voortvloeiende onontbeerlijke uitgaven voor de uitbreiding voortdurend door te lichten. Ook de bevolking van de lidstaten moet immers duidelijk weten dat de uitbreiding geen financieel avontuur is.
Voor de ondersteuning van het structuurbeleid in de lidstaten zijn in de begroting 2000 32 miljard euro aan vastleggingskredieten opgenomen. De nieuwe steunperiode 2000-2006 kan dus uit financieel oogpunt van start gaan. Er is een nieuw programma waarmee met name wordt gegarandeerd dat de steun uit de structuurfondsen de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, de milieubescherming en de werkgelegenheid ten goede komt. Ik kan u verzekeren dat wij erop zullen toezien dat de lidstaten die middelen zo spenderen dat wij onze doelstellingen kunnen bereiken.
De begroting 2000 omvat 41 miljard euro voor het landbouwbeleid. Ik vestig de aandacht op de kredieten voor de tweede pijler van het landbouwbeleid, namelijk de programma's voor de bevordering van de plattelandsontwikkeling. Het Europees Parlement heeft zich sterk gemaakt voor deze tweede pijler en ik zal dan ook alles in het werk stellen om die programma's goed van start te laten gaan.
Ik wil nog vermelden dat - zoals al werd gezegd - OLAF in de begroting 2000 meer personeel krijgt, zodat het Europees bureau voor fraudebestrijding zijn taken beter zal kunnen uitvoeren.
Ik wil er ook op wijzen dat - en dit is in het bijzonder te danken aan de heer Bourlanges - de Commissie haar gehele systeem van uitbesteding van activiteiten aan Bureaus voor Technische Bijstand zal onderzoeken. De heer Bourlanges heeft met name voorgesteld een nieuwe administratieve eenheid in het leven te roepen, die de vorm van een agentschap moet krijgen. De Commissie heeft een tijdschema voor de hervorming van het huidige systeem afgesproken.
Ik dank de heren Bourlanges, Virrankoski en Colom i Naval - ook al behandelen wij diens verslag niet vandaag - en vooral ook de voorzitter en de leden van de Begrotingscommissie van ganser harte voor het vele werk dat zij de laatste maanden hebben verricht.
Ik wil ook de Raad danken en u, mevrouw Siimes, feliciteren met het Finse voorzitterschap. Ik meen te hebben begrepen dat u ook voor het laatste knelpunt tussen de Raad en het Europees Parlement een oplossing hebt aangereikt, namelijk een vermindering van de betalingskredieten met 2 miljard euro. Ook dat moet ik hier onderstrepen.
De kracht van de Europese Unie ligt in het compromis. De onderhandelingen hebben veel tijd gevergd, maar wij staan op het punt een akkoord te sluiten. Wij moeten de begroting en het jaar 2000 nu goed van start laten gaan en ik wil graag wat dat betreft een beroep doen op het Parlement. Laten wij deze weg bewandelen.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om te beginnen namens mijn commissie willen zeggen dat ik de opmerkingen van de fungerend voorzitter van de Raad bijzonder waardeer. Dit geeft uitzicht op een snel akkoord over de begroting. Ik zou het Finse voorzitterschap ook willen bedanken dat het ons zo ver heeft gebracht.
Ik kan mij echter nog niet helemaal achter haar verklaring scharen, want ik begrijp niet wat zij zei over rubriek 4. Ze zei dat de Raad niet wil dat het maximum van rubriek 4 voortdurend wordt gewijzigd. Betekent dit dat we rubriek 4 zullen blijven beheren op een ad hoc basis, dat we ieder jaar gebruik zullen maken van het flexibiliteitsinstrument en op die manier doen alsof wij aan de financiële vooruitzichten niet tornen, wel wetend de realiteit er heel anders uitziet? Ik zou op dit punt tot voorzichtigheid willen manen omdat, zoals de heer Bourlanges heeft gezegd, we te maken hebben met een onvoorspelbare situatie in de Balkan, niet enkel in verband met de heer Milosevic, maar ook door het overlijden van de heer Tudjman. Deze gebeurtenissen doen vragen rijzen omtrent het langetermijnperspectief van ons huidige Balkanbeleid. Ik zou hier graag opheldering over krijgen.

Morgan
Dit was om vele redenen een historisch jaar. Ik twijfel er niet aan dat de Commissie sommige dramatische gebeurtenissen van de lente het liefste zou vergeten, net zoals sommigen van ons de dramatische verkiezingsuitslagen van de zomer graag zouden vergeten! Maar laten we niet vergeten waarom de Commissie moest opstappen: fraude en wanbeheer, dat waren de voornaamste redenen. Dit is ook de reden waarom de begroting van dit jaar moest beantwoorden aan strengere procedures op het gebied van begrotingscontrole. Als rapporteur voor advies van de Commissie begrotingscontrole over de begroting 2000 zou ik nogmaals de oprichting van een nieuw orgaan voor fraudebestrijding en de toekenning van nieuwe posten aan OLAF in de begroting 2000 willen toejuichen. De procedure voor de benoeming van een directeur voor OLAF is in een ver gevorderd stadium. De Commissie begrotingscontrole heeft na hoorzittingen met de kandidaten drie personen voorgedragen. Naar ik heb vernomen, zullen vanavond de vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie bijeenkomen om hierover een beslissing te nemen.
Laten we ook niet vergeten dat de Bureaus voor Technische Bijstand een grote rol hebben gespeeld in het gedwongen ontslag van de Commissie. In het op 10 december aangenomen Commissiedocument over strategische kwesties wordt vastgesteld dat kerntaken niet mogen worden uitbesteed en dat de Commissie moet kunnen beschikken over een ruimer scala van mogelijkheden voor niet-essentiële overheidstaken. Hier ben ik het volledig mee eens. De Commissie houdt zich nu met zoveel verschillende taken bezig dat niet-essentiële overheidstaken op allerlei verschillende manieren moeten kunnen worden vervuld. Het heeft geen zin om uit te gaan van een eenvormig model voor al deze taken. Wat we nodig hebben is een hervorming van het personeelsstatuut zodat we kunnen zorgen voor een flexibel personeelsbeleid door op contractuele basis personeel in te huren om deze taken te vervullen.

Görlach
Mijnheer de Voorzitter, als wij de voorzitter van de Raad goed begrijpen, is het feit dat de Raad het Parlement tegemoetkomt, op zichzelf al een belangrijk signaal. Na de ervaringen van de laatste weken hoor ik die boodschap wel aan, maar kan ik er geen geloof aan hechten. Wij moeten weten wat die boodschap eigenlijk inhoudt. Het Parlement heeft zich de laatste weken hard ingespannen om de Raad tegemoet te komen. Bij de Raad was er amper beweging te bespeuren. Als dat nu alsnog gebeurt, moeten wij ons afvragen waarom dat nu gebeurt en niet een beetje eerder. Als wij het goed begrijpen - wat ik nog steeds betwijfel - gaat het erom hoe wij dit probleem technisch aanpakken. Zolang dat niet is opgelost, blijf ik achter het besluit van de Begrotingscommissie van gisteravond staan.

McNally
Commissies zijn, als zij hun werk goed willen doen, sterk afhankelijk van de rapporteur. Ik ben blij te kunnen zeggen dat de heer Bourlanges dit jaar een betrouwbare collega en een bekwame onderhandelaar is gebleken voor de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Hij heeft zowel zijn eigen ideeën als die van de Begrotingscommissie doorgezet. Het gaat hierbij met name om de noodzaak de administratieve uitgaven duidelijk in de begroting op te nemen, zodat zij gemakkelijk kunnen worden gecontroleerd. Daarin ondersteunen we hem volledig.
We zijn verheugd over het compromis dat is bereikt over het vijfde kaderprogramma. Hierdoor kunnen we dit op doeltreffende manier controleren zonder daarmee tegelijkertijd het beheer van deze programma' s voor de Commissie onmogelijk te maken.
Wat het energiebeleid betreft, zijn we teleurgesteld over de relatief kleine bedragen die werden uitgetrokken voor hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie. We zullen hier volgend jaar nieuwe voorstellen voor doen.
Over het geheel genomen zijn we tevreden. We zullen heel nauwlettend toezien op de besteding van de gelden waarover we donderdag zullen stemmen.

Jöns
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken moet ik zeggen dat de nu ingediende begroting inderdaad een sociale begroting is. Dankzij onze verbeteringen wordt nu rekening gehouden met de maatregelen voor het werkgelegenheidsbeleid. Wie acties wil ten gunste van de gezinnen, wie wil dat studenten buitenlandse ervaring kunnen opdoen en wie de sociale uitsluiting wil bestrijden, moet onze amendementen morgen aannemen.
Wie voorts wil dat de Europese werkgelegenheidsstrategie geen dode letter of alleen maar een thema voor topconferenties blijft, maar daarentegen wil dat deze strategie ook op lokaal vlak verankerd wordt, zal ook onze nieuwe werkgelegenheidsinitiatieven moeten aannemen. Een sociaal Europa veronderstelt echter ook sterke vakbonden en werkgeversorganisaties die voortdurend een dialoog met elkaar voeren. Wij kunnen dat succesmodel niet snel genoeg ook in Midden- en Oost-Europa introduceren. Daarom hebben wij de bezuinigingen van de Raad geschrapt.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij om te beginnen willen aansluiten bij de dankbetuigingen van mijn collega's aan het adres van de rapporteur voor het werk dat hij dit jaar heeft gedaan. Ik ben voor het eerst verantwoordelijk voor het begrotingsadvies namens de milieucommissie, en ik vind dat de rapporteur heel behulpzaam is geweest en veel rekening heeft gehouden met mijn suggesties. Hij was het niet altijd met mij eens, maar hij heeft zich heel onpartijdig opgesteld.
Ik verwelkom ook de beslissingen van de Commissie en de Raad. Hun beslissing over de financiële middelen voor de wederopbouw van Kosovo heeft ons een stuk vooruitgeholpen. Ook over de andere akkoorden die werden bereikt is de milieucommissie vrij tevreden.
Ik ben blij dat mevrouw Schreyer zojuist heeft gesproken van extra financiële middelen voor het Veterinair Comité. Dit is bijzonder belangrijk, als we dit orgaan tenminste in staat willen stellen om de problemen in verband met de BSE-crisis, de dioxinecrisis in België en natuurlijk de aanhoudende problemen in Portugal ook daadwerkelijk op te lossen. Deze middelen zijn noodzakelijk en we zijn zeer verheugd dat u daarmee heeft ingestemd.
Op het gebied van de volksgezondheid werden slechts enkele kleine verbeteringen aangebracht. De bedragen die zijn opgenomen in de begrotingslijnen voor de milieucommissie zijn over het algemeen heel beperkt, maar ze hebben ons in staat gesteld om het voorbereidend onderzoek te beginnen dat ons zal helpen bij de verdere ontwikkeling van de in het Verdrag van Amsterdam vastgestelde bevoegdheden inzake volksgezondheid. Het gaat om een klein, maar belangrijk bedrag.
Wat het consumentenbeleid betreft, zijn we zeer verheugd over het feit dat het vorig jaar bereikte akkoord over het verslag-Whitehead werd gerespecteerd en dat de desbetreffende kredieten zullen worden vrijgemaakt. We kijken uit naar volgend jaar, wanneer we hier allemaal de vruchten van zullen plukken.
Op milieugebied was de belangrijkste maatregel natuurlijk de aanneming van het verslag-Lienemann en het in het bemiddelingscomité bereikte akkoord over LIFE. We zijn optimistisch en verwachten goede resultaten ten aanzien hiervan.
Ik heb nog één verzoek. We moeten dringend een beslissing nemen over de kredieten voor het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling, aangezien we de verordening inzake weesgeneesmiddelen in februari zullen aannemen. Er moet dus snel iets gebeuren.

Watts
Ik wil namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme waardering uitspreken voor het feit dat de Raad en vooral de Begrotingscommissie steeds meer rekening houden met onze wensen. Onze commissie staat volledig achter de door de Begrotingscommissie gevolgde koers op alle domeinen, maar ondersteunt in het bijzonder haar inspanningen om de betalingskredieten voor de structuurfondsen te verhogen.
Ten tweede willen wij benadrukken dat de Begrotingscommissie heeft getracht de bezuinigingen bij INTERREG ongedaan te maken door betalingskredieten ter waarde van 33 miljoen euro op de desbetreffende begrotingslijn te zetten. Ten derde zouden wij de Begrotingscommissie willen bedanken voor het feit dat zij heeft geprobeerd de onaanvaardbare bezuinigingen in de begrotingslijn voor vervoersveiligheid ongedaan te maken. Ten vierde en ten laatste verwelkomen wij de poging om de bezuinigingen in de begrotingslijn voor duurzame en milieuvriendelijke vervoermiddelen ongedaan te maken. We ondersteunen alle inspanningen die de Begrotingscommissie tot nu toe heeft gedaan en staan ook achter haar voorstel om 20% van de betalingskredieten in de reserve te plaatsen voor de communautaire initiatieven INTERREG en URBAN, in afwachting van een bevredigende beslissing over de desbetreffende richtsnoeren.
Wij ondersteunen u volledig, mijnheer Bourlanges, en we hopen dat het Parlement tijdens de stemming deze week de voorstellen van de Begrotingscommissie zal bekrachtigen.

Perry
Dit is de derde keer dat ik rapporteur ben voor het advies over de begroting van de cultuurcommissie en ik zou in het bijzonder de heer Bourlanges, de rapporteur van de Begrotingscommissie, willen bedanken voor zijn hulp en samenwerking. Ik heb net genoeg tijd om twee opmerkingen te maken. Een van deze opmerkingen wordt vaak gemaakt: cultuur en onderwijs zijn belangrijk voor Europa, niet alleen voor het verleden maar ook voor de toekomst van ons continent. We verwaarlozen deze, en brengen daardoor onze eigen toekomst in gevaar. Door jaar na jaar voor cultuur- en onderwijsprogramma' s minder uit te geven dan aan tabaksbouw, verwaarlozen we deze niet alleen, maar gooien we onze prioriteiten volledig ondersteboven. Als wij zo weinig financiële middelen ter beschikking hebben moeten wij ervoor zorgen dat ze op een efficiënte en doelgerichte manier worden gebruikt.
Weet u ten tweede dat vandaag, 14 december 1999, het Europees Jeugdorkest, het Europees Jeugdparlement, de Jehudi Menuhin-stichting - om er maar drie te noemen - nog steeds wachten op de hen voor dit jaar toegekende subsidies? Ze krijgen te horen dat de cheques op de post zijn, maar het is de vraag of hun banken dit excuus zullen aanvaarden. Er wordt veel beloofd, maar daar blijft het dan ook meestal bij. Deze vaststelling is denk ik maar al te vaak van toepassing op Europa en ik roep de commissaris dan ook op herhaling hiervan te voorkomen.

Carlotti
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bourlanges, uw voorstel is redelijk. In afwachting van een realistische evaluatie van de behoeften kunnen wij op die manier 115 miljoen euro voor de financiering van Kosovo vrijmaken, eventueel gedekt door een gewijzigde en aanvullende begroting in de lente. Dat is een goede zaak.
Wij moesten ook 150 miljoen besparen. Om de nieuwe prioriteiten Timor, Turkije en het visserijakkoord met Marokko te financieren moeten wij opnieuw bezuinigen in rubriek 4. Die prioriteiten vallen weliswaar niet uitsluitend onder het extern beleid, maar wij hebben daarmee ingestemd.
Dat zijn erg zware offers, vooral omdat in het voorstel staat dat 35 miljoen moet worden weggehaald bij de ECHO-kredieten. Men presenteert dit als een lening, maar het is helemaal niet zeker of dat geld wordt terugbetaald. Wij zullen ons daarvoor echter met alle kracht inzetten.
Ik steun uw voorstel dus, zij het dan met weinig enthousiasme, zoals u zult begrijpen. Namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking moet ik mijn ongerustheid tot uitdrukking brengen over de begroting 2000. Doordat de financiële vooruitzichten niet worden herzien, worden de armste landen het kind van de rekening.
Toch sluiten wij ons aan bij het standpunt van de Begrotingscommissie. Ik wens u veel geluk tijdens de komende triloog.

De Voorzitter
Geachte collega's, wij onderbreken nu het debat over de begroting en zetten dit vanavond om 21.00 uur voort. Ik wil de Commissie vragen of zij nu haar verklaring kan afleggen.
In afwachting van de komst van de commissaris verleen ik het woord aan de Raad, die - denk ik - het woord wil voeren over de Top van Helsinki.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil enkel mijn toespraak van zojuist toelichten. Ik zei letterlijk dat de Raad op dit moment van mening is dat een voortdurende wijziging van het begrotingskader voor het jaar 2000 niet nodig is, en wij voor rubriek 4 het gebruik van het flexibiliteitsinstrument aanbieden.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad.
In afwachting van de komst van de vertegenwoordiger van de Commissie wordt de vergadering voor enkele minuten onderbroken.

Mededeling van de Commissie - Tijdens haar vergadering van vandaag genomen besluiten
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over de tijdens haar vergadering van vandaag genomen besluiten.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil om te beginnen de Voorzitter van harte gelukwensen. De Commissie heeft vanmiddag in Straatsburg vergaderd en heeft de volgende besluiten genomen.
Zij heeft allereerst besloten Frankrijk een met redenen omkleed advies te sturen inzake het invoerverbod op Brits rundvlees. Frankrijk heeft daarbij een antwoordtermijn van vijf dagen. Daarnaast heeft de Commissie drie beschikkingen vastgesteld ter uitvoering van verordening nr. 4064/89 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen en verordening nr. 17/62 betreffende de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag. Zij heeft alle ondernemingen die onjuiste inlichtingen hebben verstrekt op het verzoek om informatie, boetes opgelegd van 3000 tot 100.000 euro.
De Commissie heeft tevens haar goedkeuring gehecht aan een mededeling waarin de doelstellingen en de beginselen van het gemeenschappelijk audiovisueel beleid op middellange termijn en een strategie voor het zogenaamde "digitale tijdperk" worden vastgelegd. Deze mededeling bevat een aantal principes dat volgens de Commissie beslag moet vinden in de regelgeving en steunmechanismen voor de audiovisuele sector.
De Commissie heeft verder nog een andere mededeling goedgekeurd, die nauw samenhangt met bovengenoemde mededeling. Deze behelst een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad en een voorstel voor een besluit van de Raad inzake een programma ter ondersteuning van de Europese audiovisuele industrie, het MEDIA PLUS-programma 2001-2005. De mededeling staat in het teken van een nieuwe visie en een aantal beginselen voor de toepassing van het MEDIA PLUS-programma. Het eerste voorstel betreft de concrete uitwerking van een opleidingsprogramma voor beroepsmensen in de Europese audiovisuele sector, het zogenaamde programma Media-Opleiding, waarvoor voor de periode 2001-2005 50 miljoen euro wordt uitgetrokken. Het tweede voorstel heeft tot doel een steunprogramma voor de ontwikkeling, distributie en promotie van volledig Europese audiovisuele werken te creëren. Voor MEDIA PLUS-Ontwikkeling, Distributie en Promotie wordt voor de periode 2001-2005 350 miljoen euro uitgetrokken.
In aansluiting op de Europese Raad van Helsinki - waarover vanmorgen in aanwezigheid van de Commissievoorzitter een debat in de plenaire vergadering heeft plaatsgevonden - heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een voorstel voor een besluit van de Raad met het oog op de formele aanneming van de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten in 2000. Na haar belofte tot herziening van het beleid inzake uitbesteding van diensten te hebben herhaald, heeft de Commissie in het kader van haar interne hervorming tevens een mededeling goedgekeurd waarin de krachtlijnen en het tijdschema voor de tenuitvoerlegging van dit uitbestedingsbeleid zijn opgenomen.
Tenslotte heeft de Commissie, mijnheer de Voorzitter, een voorstel goedgekeurd voor een besluit van de Raad met het oog op de oprichting van een Europees Vluchtelingenfonds. Dankzij dit instrument, dat een geplande looptijd zal hebben van vijf jaar, kan in het kader van een meerjarenplanning daadwerkelijke steun worden gegeven aan maatregelen ter verbetering van de opvang en integratie van vluchtelingen, en ter vereenvoudiging van de procedures inzake vrijwillige terugkeer en reïntegratie van vluchtelingen en ontheemden in de landen van herkomst. Bovendien kunnen met dit fonds noodmaatregelen gefinancierd worden wanneer men geconfronteerd wordt met een toevloed van mensen op zoek naar internationale bescherming. Voor het eerste toepassingsjaar van het fonds wordt 36 miljoen euro uitgetrokken: 26 miljoen voor het structuurbeleid en 10 miljoen voor noodsituaties.
In verband met deze laatste kwestie wil ik erop wijzen dat de traditie van financiële hulp aan vluchtelingen in 1997 door dit Parlement werd ingeluid en elk jaar steun wordt verleend. Overigens zijn wij door de Top van Tampere uitgenodigd een vaste rechtsgrondslag voor een meerjarenprogramma aan te geven. De Europese Raad van Tampere verzocht de Commissie te onderzoeken of een fonds voor noodsituaties kan worden opgericht. De Commissie is daarbij uitgegaan van de lessen die zij met de ervaringen in Kosovo heeft geleerd. Dit fonds beoogt bijgevolg niet alleen de verstrekking van noodhulp, maar tevens de financiering van steunmaatregelen van structurele aard voor de opvang, integratie en vrijwillige repatriëring van vluchtelingen en asielzoekers.
Deze twee nauw met elkaar verwante begrotingslijnen hebben dus uiteenlopende doelstellingen. Op structureel gebied is het de bedoeling dat de lidstaten in de komende vijf jaar beleidslijnen uitwerken voor de opvang en integratie van vluchtelingen en asielzoekers. Deze moeten vooral op prioritaire en heel concrete acties zijn afgestemd. In dit verband is het volgens ons belangrijk dat de lidstaten zorgen voor de nodige uitrusting en infrastructuur voor de opvang, het onthaal en de integratie van vluchtelingen en asielzoekers.
Overeenkomstig het Commissievoorstel moet het bedrag van 26 miljoen euro over de lidstaten worden verdeeld aan de hand van een verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel houdt vooral rekening met het aantal asielaanvragen dat tijdens de afgelopen drie jaar in de verschillende lidstaten werd ingediend en met het aantal vluchtelingen dat zich gedurende de afgelopen drie jaar op het grondgebied van de verschillende lidstaten bevond. Het eerste criterium zal twee derden van de nationale bijdragen aan het fonds bepalen, het tweede criterium één derde. Bij het beheer van het fonds wordt in het Commissievoorstel de klemtoon gelegd op medefinanciering door de lidstaten en beheer in de lidstaten, zodat alle lidstaten concrete maatregelen moeten nemen om het lot van de vluchtelingen en asielzoekers in de landen van onze Unie te verbeteren.
De Commissie behoudt zich het recht voor 10% van de financiële middelen rechtstreeks te beheren, zodat zij de ontwikkeling van innoverende projecten en transnationale maatregelen kan steunen. De Commissie opteert in haar voorstel voor een raadgevend comité en wenst in dit verband het systeem van het Bureau d'assistance technique, dat in de periode 1998-1999 van kracht was, te vervangen. Ik ben ter beschikking van het Parlement, mijnheer de Voorzitter.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris. Allereerst wil ik u zeggen dat uw enigszins verlate binnenkomst ruimschoots gecompenseerd wordt door uw belangrijke mededeling, en het Parlement verheugd is over de mogelijkheid van een onmiddellijk debat tussen het Parlement en de uitvoerende macht. Wij hopen dat deze nieuwe werkwijze een kader gaat worden voor actuele politieke debatten. Dat kan dit Parlement en zijn relaties met de Commissie enkel ten goede komen.
Dan gaan wij nu over tot het debat.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u. Mijn vraag betreft het MEDIA PLUS-programma 2001-2006. Bij de Europese verkiezingen was de opkomst jammer genoeg kleiner dan 50%. In dit programma moet ook de nadruk worden gelegd op informatie en op opleiding van journalisten in de Europese Unie.
Ik geloof dat de Europese Unie steeds meer behoefte heeft aan goede communicatie met de burger. Tijdens de WTO-conferentie bijvoorbeeld hadden de Europese zenders veel beter vertegenwoordigd moeten zijn. Als wij in de wereld een leidende rol willen spelen, moeten wij op het gebied van de berichtgeving aan de top staan. Ik wil daarom graag weten of wij hier geen journalisten uit Europa en de rest van de wereld kunnen uitnodigen om hen ons werk toe te lichten en te tonen wat de voordelen van de Europese Unie zijn.

Vitorino
Om te beginnen wil ik de geachte afgevaardigde zeggen dat ik de bekommernis die hij zopas uitsprak, deel. Alle Europese instellingen moeten inderdaad in staat zijn een informatie- en communicatiebeleid te voeren, zodat alle Europese burgers niet alleen op de hoogte zijn van de inhoud van de debatten, maar ook inzien dat de besluiten van het Parlement, de Commissie en de Raad toegevoegde waarde creëren voor hun dagelijkse leven.
MEDIA PLUS is evenwel niet het meest geschikte kader voor informatie- of communicatiecampagnes van de communautaire instellingen voor de Europese burger. Met deze programma's willen wij vooral opleiding van beroepsmensen in de Europese audiovisuele industrie steunen, en kunstschepping en Europees onderzoek op audiovisueel vlak bevorderen. Het gaat hier bijgevolg niet om informatieprogramma's in de strikte zin van het woord, maar veeleer om programma's ter ondersteuning van creatieve initiatieven, met een duidelijk Europees karakter, van beroepsmensen in de audiovisuele sector.
Wij zijn ons er allen van bewust dat het aandeel van de Europese audiovisuele producties die in de Europese ruimte bekeken worden, uiterst laag ligt, zelfs wanneer we rekening houden met de nationale producties van alle lidstaten en met de producties die als Europees beschouwd worden omdat er meer dan een lidstaat bij betrokken is. Met dit programma en met name met een beleid ter ondersteuning van het concipiëren, produceren en uitzenden van echt Europese audiovisuele producties wensen wij het totale aandeel van Europese audiovisuele producties de komende vijf jaar aanzienlijk te verhogen.

Rübig
Mijnheer de commissaris, ik heb nog een tweede vraag over het werkgelegenheidsbeleid in het jaar 2000, waarover u vandaag hebt gestemd. In hoeverre wordt onderzocht welke begrotingslijnen op de begroting van de Europese Unie de werkgelegenheid bevorderen? Die vraag duikt steeds weer op. Er zijn uitgaven waarmee wij beslist de werkgelegenheid bevorderen en nieuwe banen en ondernemingen tot stand brengen. Er zijn begrotingsposten waarmee wij de werkgelegenheid veiligstellen, maar er zijn ook andere begrotingsposten waarmee wij banen vernietigen.
Zijn er plannen voor een wetenschappelijk onderzoek of bestaan er studies over de vraag welke uitgaven of eventueel inkomsten het werkgelegenheidsbeleid in Europa positief beïnvloeden?

Vitorino
Ik moet u bekennen dat werkgelegenheid niet mijn specialiteit is. Ik kan daarom geen direct antwoord geven op uw vraag met betrekking tot het totale beleid van de Commissie. Ik kan u wel verzekeren dat de bijdragen aan het werkgelegenheidsbeleid in het kader van de herstructurering van de begroting van de Unie niet ter sprake zijn gekomen op de vergadering van de Commissie.
We hebben vandaag wel onze goedkeuring gehecht aan de bijdrage van de Commissie aan de richtsnoeren voor de nationale werkgelegenheidsplannen voor het jaar 2000, in het kader van de follow-up van de zogenoemde procedures van Cardiff, Luxemburg en Keulen. We zijn van mening dat de komende top van Lissabon in maart een uitstekende gelegenheid is om te praten over de concrete bijdrage van de Unie aan de werkgelegenheidsontwikkeling in Europa. Dit zal ook de juiste plaats en het juiste moment zijn om de drie procedures te evalueren die ik zopas heb genoemd: Keulen, Luxemburg en Cardiff. Aan de andere kant is dit ook een geschikte gelegenheid om de strategie voor het werkgelegenheidsbeleid af te bakenen, een synthese te maken van de macro-economische beleidsmaatregelen, doelstellingen vast te leggen op het gebied van innoverende ondernemingsstrategieën en in te gaan op de uitdaging van de nieuwe informatiemaatschappij.
Ik hoop dat we op de top van Lissabon een duidelijker beeld zullen krijgen van hoe de begroting van de Unie kan bijdragen tot ons gemeenschappelijke doel om nieuwe banen te creëren in Europa.

Graefe zu Baringdorf
(Verts/ALE). (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de afgevaardigden geen tijd doen verliezen, maar de commissaris heeft in het begin gezegd dat men tegen Frankrijk een inbreukprocedure wil openen. Het gaat echter niet alleen om Frankrijk, maar ook om Duitsland.
In het compromis tussen Frankrijk, de Commissie en Groot-Brittannië was afgesproken dat de tests, ook de tests voor diagnostische doeleinden, daadwerkelijk zouden worden uitgevoerd en dat uit het uitvoerprogramma komend Brits rundvlees zou worden geëtiketteerd. Duitsland stelde dezelfde eisen. Mijn vraag luidt als volgt: als u, zonder de resultaten van de tests af te wachten en zelfs nog voor de tests zijn uitgevoerd, nu al een inbreukprocedure opent - commissaris Byrne moet nog een voorstel doen - en als ook de etikettering uit logistiek oogpunt nog niet geregeld is, hoe kunt u dan verwachten dat Frankrijk en Duitsland in die omstandigheden hun invoerbeperkingen opheffen?
Moet de Commissie dus niet eerst de voorwaarden voor zoiets creëren en controleren? Mijnheer de Voorzitter, morgen legt de Commissie hierover nog een verklaring af. Misschien kunnen wij dan nog nader op deze kwestie ingaan.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden. Morgenochtend zal de heer Byrne deze kwestie op passende wijze behandelen in het Parlement. Ik stel voor dat u deze vraag morgen stelt, dan zult u een veel beter antwoord krijgen dan ik u kan geven.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, nu er toch een vrij debat wordt gevoerd, wilde ik vermelden dat ik vanmorgen in de Franse krant Liberation de verklaring van de heer Ecevit heb gelezen. Na de aanvaarding van Turkije als kandidaat-land voor toetreding tot de Europese Unie, heeft hij het volgende verklaard: "De grenzen van Europa zullen onvermijdelijk steeds meer naar het oosten toe opschuiven...., Midden-Azië en uiteindelijk heel het Aziatische vasteland zullen worden opgenomen" . In een tweede verklaring spreekt hij over Cyprus. Daarin onderstreept hij dat Turkije elke discussie over het huidig bestel op Cyprus van de hand wijst. Hij houdt dus wat dat betreft totaal geen rekening met hetgeen in Helsinki is besloten.
Aangezien de Commissie met zoveel enthousiasme de kandidatuur van Turkije heeft gesteund, zou ik de commissaris willen vragen of dergelijke verklaringen stroken met de geest van de verklaringen van de Raad en de Commissie, toen zij Turkije uitriepen als aspirant-lidstaat en of men hieruit kan afleiden dat Turkije zich in de toekomst inderdaad zal houden aan zijn verplichtingen.

De Voorzitter
Mijnheer Marinos, ik wil slechts een kleine opmerking maken: wij moeten ons allemaal aanpassen aan deze nieuwe en mijns inziens beloftevolle werkwijze, die een vrij debat met de Commissie mogelijk maakt. Zoals u echter wel weet, staat in het Reglement dat dit debat rechtstreeks verband moet houden - daarom is het ook ingesteld - met de verklaring die de Commissie zopas heeft afgelegd en met de kwesties die zij hierin aan de orde stelt. Ik erken dat het door u aangestipte vraagstuk politiek gezien heel belangrijk en actueel is, maar de Commissie heeft hier natuurlijk geen verklaring over afgelegd. Het komt de heer commissaris toe te beslissen of hij al dan niet op deze vragen wil antwoorden.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik uw interpretatie steun. Commissievoorzitter Prodi heeft hier vanmorgen in de plenaire vergadering het standpunt van de Commissie over de conclusies van de Top van Helsinki uiteengezet en ik verwijs bijgevolg naar zijn verklaring voor informatie over het standpunt van de Commissie.

Soares
Ik verontschuldig mij voor het feit dat ik niet bij het begin van de vergadering aanwezig was. Ik woonde een vergadering bij met Xanana Gusmão. Ik ben heel benieuwd naar hetgeen in Helsinki beslist is inzake de derde pijler, waarvoor commissaris Antonio Vitorino juist bevoegd is. Die kwestie heeft in de pers weinig aandacht gekregen.
Op de Top van Tampere zijn vraagstukken in verband met de derde pijler, interne veiligheid, justitie, enzovoort, uitgebreid aan bod gekomen, en de heer commissaris kon dan ook een aantal concrete voorstellen naar de Top van Helsinki meenemen. Als de commissaris deze vraag kan beantwoorden, zou ik graag weten wat in Helsinki gebeurd is.

Vitorino
Mijnheer Soares, de Commissie had beloofd dat zij in december de eerste versie van het scorebord aan de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken zou voorleggen, dus niet aan de Europese Raad van Helsinki, maar aan de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken. Dat is ook wat zij begin december gedaan heeft. De Commissie hoopt dat dit scorebord tijdens het Portugese voorzitterschap in de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van maart 2000 in Lissabon goedgekeurd kan worden.
Tijdens de Europese Raad is beslist dat de staatshoofden en regeringsleiders zich tijdens de Europese Raad van juni 2000 in Santa Maria da Feira opnieuw over de kwesties in verband met justitie en binnenlandse zaken zullen buigen. Zij zullen de zogenaamde externe dimensie van justitie en binnenlandse zaken grondiger onderzoeken. Zij zullen met andere woorden de gevolgen bestuderen die de nieuwe, tijdens de Top van Tampere goedgekeurde prioriteiten voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zullen hebben voor het buitenlands beleid van de Europese Unie.

Lage
Mijnheer de commissaris, ik waardeer de mededeling die u zonet namens de Commissie gedaan heeft over het MEDIA II-programma ter ondersteuning van het scheppen en produceren van Europese cultuurwerken. Alleen lijkt het bedrag dat hiervoor wordt uitgetrokken mij ontoereikend te zijn voor de doelstellingen die de Commissie met dit programma en deze strategie wil verwezenlijken. De bedoeling is nochtans goed en lovenswaardig.
Mijns inziens is evenwel een pedagogische benadering van de Europeanen zelf nodig. Moeten wij de smaak en de waardering voor de Europese cultuur niet stimuleren en de talrijke slechte programma's uit andere delen van de wereld verwerpen, opdat de Europese audiovisuele producten meer kansen krijgen? Uiteraard is de Commissie niet verantwoordelijk voor deze pedagogische benadering. Dit is een taak voor de Europeanen zelf, een taak van opleiding, onderwijs en media.
Ik steun en waardeer desalniettemin uw mededeling. Ik heb u echter al gevraagd of dit programma te rijmen valt met een ander standpunt van de Commissie, volgens welke Europese audiovisuele producten en in het bijzonder televisieprogramma's beschermd moeten worden tegen concurrentie, hetgeen de Fransen de "culturele uitzondering" noemen.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u van harte voor de vraag die mij gesteld werd. Om te beginnen wil ik de heer Lage zeggen dat hetgeen de Commissie vandaag goedgekeurd heeft - het MEDIA PLUS-programma - volledig in overeenstemming is met de strategie die zij onlangs in het kader van het zogenaamde programma I-Europa ontwikkeld heeft. Wij hopen dat deze strategie tijdens de buitengewone Europese Raad van Lissabon in maart 2000 zal worden goedgekeurd.
Wij moeten Europa voorbereiden op de uitdagingen van het digitale tijdperk, zowel qua infrastructuur als qua productie van audiovisuele programma' s. Wij gaan er dus vanuit dat Europa een belangrijke rol wil spelen in de nieuwe digitale economie en de nieuwe internationale cultuur- en informatiemaatschappij.
In antwoord op de concrete vraag van de geachte afgevaardigde kan ik zeggen dat wij niet van plan zijn een strategie uit te werken waarvan het hoofddoel is onze producties tegen concurrentie te beschermen. Wij willen een strategie ontwikkelen waarin de mededingingsregels in acht worden genomen, maar waarmee tegelijkertijd de schepping, productie en distributie van Europese programma' s wordt gesteund, teneinde deze concurrentie beter het hoofd te kunnen bieden. Wij streven dus niet naar minder, maar naar eerlijker en rechtvaardiger concurrentie, waaraan de Europese instanties steun verlenen.

Gutiérrez Cortines
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de hoorzitting van commissaris Vitorino heb ik mijn blijdschap geuit over het feit dat hij als enige commissaris heeft gewezen op het belang van opneming van het onderwijs in de derde pijler. Het viel mij toen op met hoeveel gedrevenheid en enthousiasme hij daarop reageerde.
In Spanje zijn wij momenteel bezig een vreemdelingenwet aan te nemen die geënt is op integratie en erkenning van alle rechten. Ook voor ons is het echter noodzakelijk dat Europa op het gebied van onderwijs een stap voorwaarts zet. Er ontstaat namelijk een nieuwe groep van analfabeten, een nieuwe groep van kansarmen die de taal niet spreekt van het gastland. Deze nieuwe groep van analfabeten begrijpt zelfs de veiligheidsinstructies op het werk niet. Men begrijpt de verkeerstekens niet. Het gaat hier om een nieuwe vorm van analfabetisme, om een nieuwe vorm van bittere armoede die tot de sociale kenmerken van Europa gaat behoren. Wij hebben geen greep op deze kwestie, wellicht omdat wij over te weinig informatie en onderzoeksresultaten beschikken.
Zou het niet mogelijk zijn een systematisch onderzoek uit te voeren naar de omstandigheden waarin deze groep verkeert, naar de echte behoeften en de meest nijpende problemen? Zonder gegevens en kennis van de werkelijkheid is het immers onmogelijk een beleid en programma's op te stellen. Er moeten in deze kwestie solide fundamenten gelegd worden, want niemand houdt zich bezig met het onderwijs.

Vitorino
Ik ga graag in op de door de geachte afgevaardigde gestelde vragen. Ik kan haar zeggen dat onderwijs een kernelement is van het integratiebeleid en ik zal daar twee voorbeelden van geven.
Ten eerste heeft de Commissie een ontwerprichtlijn voorgesteld voor gezinshereniging van legaal in de Unie verblijvende immigranten. In deze richtlijn wordt bepaald dat voor kinderen die zich voegen bij een familielid dat zich legaal gevestigd heeft in een van de lidstaten, dezelfde voorwaarden en hetzelfde totaalpakket aan onderwijsrechten gelden als voor kinderen van EU-burgers.
Ten tweede zal in het kader van het EQUAL-initiatief worden onderzocht hoe het onderwijssysteem in de onthaallanden als integratie-instrument kan worden ingezet voor immigranten. Ik kan u verzekeren dat zowel het directoraat-generaal Justitie en Interne Zaken als ook het directoraat-generaal Werkgelegenheid en Sociale Zaken diep doordrongen zijn van het feit dat toegang tot onderwijs voor kinderen van legaal in de Unie verblijvende immigranten van strategisch belang is.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B5-0036/1999).
Eerste deel

De Voorzitter
Daar de indiener van vraag nr. 33 afwezig is, komt deze vraag te vervallen.

David W. Martin
Vraag nr. 34 van (H-0689/99):
Betreft: Handvest van de grondrechten van de Europese Unie Dient het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat wordt opgesteld op basis van een mandaat van de Top van Tampere kracht van wet te krijgen?

Vitorino
Op de Europese Raad van Keulen is besloten dat voor de Europese Raad van december 2000 een ontwerp moet worden opgesteld van het handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Dit is de taak van een orgaan bestaande uit 15 vertegenwoordigers van de staatshoofden en regeringsleiders, 16 leden van het Europees Parlement, waaronder het geachte lid, 30 leden van nationale parlementen en ikzelf als vertegenwoordiger van de voorzitter van de Commissie. De samenstelling van dit orgaan werd vastgesteld in Tampere en het zal voor de eerste keer bijeenkomen op vrijdag 17 december.
Wat de status is van het handvest, is een fundamentele vraag. Desalniettemin heeft de Europese Raad deze vraag open gelaten. In zijn conclusies verklaart de Europese Raad dat moet worden overwogen of en hoe het handvest kan worden geïntegreerd in de Verdragen. Hoewel het aan de staatshoofden en regeringsleiders is een beslissing te nemen over de definitieve status van het handvest, zal het met de opstelling belaste orgaan in zijn voorstel twee vragen tegen elkaar moeten afwegen: wil men een bindende wettekst die zonder meer kan worden opgenomen in het Verdrag, of wil men een plechtige politieke verklaring. Bij de overwegingen zal men ook rekening moeten houden met de desbetreffende voorbereidende werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie.
Volgens de Commissie moet men bij het Handvest van de grondrechten twee aspecten voor ogen houden: zichtbaarheid en bescherming. Wat de zichtbaarheid betreft, zou men kunnen zeggen dat een plechtige politieke verklaring van de Europese instellingen die wordt bekendgemaakt via alle media volstaat. Op het gebied van wettelijke bescherming moeten we nagaan hoe het handvest kan bijdragen tot een betere bescherming van de grondrechten in de Europese Unie. Het is moeilijk in te zien hoe een niet-bindende tekst het huidige systeem van bescherming beter en doorzichtiger kan maken.
Volgens de Commissie moet het aan de staatshoofden en regeringsleiders voor te leggen ontwerp een reële toegevoegde waarde hebben. De beste manier om dit te bereiken is door ons te concentreren op de fundamentele rechten die voortvloeien uit de Unie zelf. Het bevoegde orgaan zal een manier moeten vinden om een tekst uit te werken die aan de ene kant voldoende politieke betekenis heeft en aan de andere kant kan worden geïntegreerd in het Verdrag. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat het handvest kan rekenen op ruime ondersteuning en dat de burgers verwachten dat het handvest een fundamentele tekst zal worden op het gebied van de grondrechten. Het is de overtuiging van de Commissie dat we aan deze verwachtingen moeten voldoen.

Martin, David
De commissaris heeft mij aangenaam verrast door zo ver te gaan in zijn verklaringen en ik ben heel verheugd over zijn antwoord. Ik verheug me op onze samenwerking in het orgaan dat belast is met de opstelling van het ontwerp.
Ik ben benieuwd of u het met mij eens bent als ik zeg dat wij, als we uiteindelijk niet verder komen dan een politieke verklaring, een jaar lang voor niets zullen hebben gewerkt. Het is niet nodig om 62 mensen aan het werk te zetten voor enkel een politieke verklaring. Als dit het uiteindelijke resultaat zal zijn, kunnen we evengoed een paar ambtenaren belasten met de opstelling van een ontwerp met de nu al in het Verdrag voorkomende grondrechten. Wij moeten uiteindelijk streven naar een bindende regelgeving voor de grondrechten van de Europese burgers.

Vitorino
Ik ben ervan overtuigd dat we de vereiste consensus zullen bereiken en kunnen zorgen voor een handvest dat van reële invloed zal zijn op het dagelijks leven van onze burgers. We hebben natuurlijk af te rekenen met een aantal problemen, politieke problemen en ook enkele technische problemen. Het is duidelijk dat we de kwestie van de gerechtelijke bevoegdheid met het oog op de naleving van het handvest moeten onderzoeken. Ik ben er werkelijk van overtuigd dat we met een nauwe samenwerking tussen de Commissie, de Raad, het Parlement en de nationale parlementen uiteindelijk tot een goed resultaat zullen komen, mits wij in de eerste plaats de belangen van de burgers voor ogen houden.

De Voorzitter


Theodorus J. J. Bouwman, vervangen door de heer Messner
Vraag nr. 35 van (H-0670/99):
Betreft: Verlenging van de concessies van de autowegmaatschappijen in Italië De Italiaanse regering is van plan om de concessies aan de 20 maatschappijen te verlengen die op het ogenblik het beheer over de Italiaanse autowegen voeren. Na de goedkeuring van de concessie aan de aandelenmaatschappij Autostrade, die ongeveer 50% van het Italiaanse autowegennet onder haar beheer heeft, stelt ze voor om de concessies aan de 19 andere kleinere maatschappijen eveneens te verlengen. In ruil voor de verlenging hebben de maatschappijen enorme investeringen in nieuwe autowegen voorgesteld, voor een bedrag van ongeveer 20.000 miljard Italiaanse lire. Is de Europese Commissie niet van oordeel dat de verlenging van de concessies de richtlijnen op de toewijzing van openbare aanbestedingen en arbeidscontracten overtreden (92/50/EEG1, 93/37/EEG2 en 89/440/EEG3), aangezien er geen Europese openbare aanbesteding uitgeschreven wordt en elke andere EU-maatschappij dus uitgesloten wordt van die belangrijke markt? Denkt de Europese Commissie ook niet dat het aanbod van de belanghebbende maatschappijen om nieuwe infrastructuur aan te leggen, gebruikt wordt om hun monopolie te verdedigen, en dat de aanlegwerken in strijd met het EU-beleid voor een meer verantwoord evenwicht tussen de verschillende vervoerswijzen zouden zijn?

Bolkestein
In antwoord op deze vraag, gesteld door de heer Bouwman, zou ik namens de Commissie het volgende willen opmerken. De Commissie wijst het geachte lid van dit Parlement erop dat zij op dit ogenblik drie inbreukprocedures over deze kwestie heeft lopen. De procedure in verband met Autostrade s.p.a zou wel eens een positieve uitkomst kunnen krijgen, aangezien de Italiaanse autoriteiten zich bereid hebben getoond eendrachtig met de Commissie samen te werken en stappen hebben ondernomen om het bedrijf te privatiseren. Gezien de grote gevolgen die deze zaak kan hebben, zal de Commissie het proces evenwel blijven volgen en het dossier zal niet worden gesloten voordat de Commissie er zeker van is dat de beginselen van transparantie en gelijke behandeling worden nageleefd.
In verband met de andere concessies is de Commissie twee inbreukprocedures begonnen en doet zij onderzoek naar de kwesties die hiermee verband houden. Gezien hun economisch, politiek en sociaal belang zullen deze zaken ook worden besproken in een ontmoeting met de Italiaanse autoriteiten die op korte termijn zal plaatshebben.
Om dit algemene probleem op meer structurele wijze aan te pakken, is de Commissie onlangs bovendien een horizontale enquête gestart naar de bestaande situatie in alle lidstaten, om gemeenschappelijke problemen en problemen die zich alleen in een bepaalde lidstaat voordoen te signaleren. Indien deze enquête mogelijke inbreuken aan het licht brengt, zal de Commissie nadere stappen ondernemen om deze problemen op te lossen.
De door Italië voorgenomen nieuwe investeringen in infrastructuur zijn niet noodzakelijkerwijs in tegenspraak met het vervoersbeleid van de Europese Unie. Ofschoon de lidstaten verantwoordelijk zijn voor beslissingen over dergelijke investeringen meent de Commissie dat deze gebaseerd moeten zijn op de positieve uitkomst van een volledige analyse van de sociale kosten en baten.

Messner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bolkestein, uiteraard vind ik het goed dat de Commissie deze problemen heeft onderzocht en drie inbreukprocedures heeft geopend. Wij wachten allemaal op een antwoord. Ik meen evenwel dat het in deze context misschien goed is te onderzoeken hoe wij tot samenwerking kunnen komen tussen de Commissiediensten voor vervoer en voor mededinging om de besluitvorming over het vervoer in Europa te verbeteren.
Wij willen en moeten het zware vervoer meer via het spoor laten gebeuren. Het goede voorbeeld op dat gebied, namelijk de verlening van de concessie van de Brennerautoweg in ruil voor investeringen in de Brennertunnel, kan wellicht in geheel Europa worden nagevolgd. De concessie voor de Brennerautoweg moet worden toegewezen - maar dat is nog niet gebeurd - in ruil voor de verbintenis dat de opbrengst van de autoweg wordt gebruikt voor de Brennertunnel, met andere woorden voor de omschakeling op het spoor. Als de voor vervoer en mededinging bevoegde Commissiediensten samenwerken, kan hier een belangrijke stap worden gedaan om het zware vervoer van de weg naar het spoor te verleggen.

Bolkestein
Mag ik de heer Messner hartelijk danken voor zijn aanvullende opmerkingen die de Commissie terdege ter harte zal nemen. Ik zeg dat niet alleen namens mijzelf, maar zeker ook namens mijn collega Loyola de Palacio, die zoals bekend de commissaris is die belast is met het vervoersbeleid. Deze zaak heeft zonder enige twijfel onze aandacht. Ik zou graag nader ingaan op de vraag van de heer Messner en willen herhalen dat het de verantwoordelijkheid is van de lidstaat om vervoersbeleid te voeren. Natuurlijk hopen wij dat dit zoveel mogelijk kan worden afgestemd op het vervoersbeleid van andere lidstaten en van de Commissie zelf.
Wat betreft de verschuiving van vracht van weg- naar spoorvervoer, zou ik willen opmerken dat het punt van de heer Messner wel degelijk veel aandacht verdient. Ik kan hem verzekeren dat er in verschillende lidstaten een proces van meningsvorming aan de gang is dat ertoe dient de verschuiving die hij voorstaat, te laten plaatsvinden. Het is natuurlijk zo dat het vrachtvervoer over de weg een mate van flexibiliteit heeft die het vervoer per rail niet heeft. Dat neemt niet weg dat vooral over de lange afstand het railvervoer buitengewoon veel voordelen heeft, zeker omdat - en dat zal de heer Messner ook ter harte gaan - de omgeving, het milieu, daardoor minder schade lijdt. Wat betreft de concessie inzake het vervoer over de Brennerpas, zoals door de heer Messner aangekaart, geldt dat deze concessie nog moet worden verleend. De Commissie zal zich op de hoogte stellen van de wijze waarop deze concessieverlening geschiedt omdat, en dat is ook het onderwerp van gesprek van dit ogenblik, natuurlijk ook de verlening van concessies moet gebeuren bij voldoende vervulling van de voorwaarden die aan concessieverlening in het algemeen zouden moeten worden gesteld.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bolkestein, de concessies zijn uiteindelijk ook telkens weer een middel om dringende projecten te financieren. Wanneer verwacht u in Europa een richtlijn inzake road pricing waarmee de onontbeerlijke modernisering en verbetering van de autowegen kan worden aangevat? Volgens mij zal road pricing uiteindelijk ook de mobiliteit goedkoper maken, omdat wij dan minder files, minder ongevallen en vooral door minder luchtverontreiniging en lawaai, zullen hebben. Ook zal men dan in een aantal andere opzichten voor een betere milieubescherming kunnen zorgen. Meent u dat zulk een richtlijn binnen afzienbare tijd zal worden voorgesteld?

Bolkestein
Wat betreft deze aanvullende vraag zou ik willen opmerken dat het onderwerp van road pricing in sommige lidstaten buitengewoon omstreden is. Men zou natuurlijk van het liberale beginsel kunnen uitgaan dat datgene wat schaars is duur moet worden. In dit geval is ruimte op de weg schaars dus zou men kunnen zeggen: die schaarste moet zich vertalen in hogere prijzen. De totale kosten blijven natuurlijk dezelfde. De totale kosten zijn wat zij zijn. Alleen vindt er een verschuiving plaats van de publieke bestrijding van die onkosten naar de particuliere gebruiknemer van de ruimte op de weg. Ik kan het geachte lid van het Parlement verzekeren dat in bijvoorbeeld een lidstaat die ik toevallig het beste ken, het onderwerp van road pricing zeer veel aandacht verdient maar politiek ook zeer omstreden is.
Met andere woorden, het onderwerp staat volop op de agenda maar heeft nog niet het punt bereikt waar besluiten kunnen worden genomen en bij mijn weten, maar het geachte lid van het Parlement weet dat het niet behoort tot mijn portefeuille, dus ik spreek met enige omslachtigheid en omzichtigheid, is een dergelijke richtlijn nog niet in de maak bij de Europese Commissie.
Evenwel, mocht ik mij daarin vergissen, dan zeg ik toe dat daar een nader bericht per brief over zal volgen.

De Voorzitter
Daar de indiener van vraag nr. 36 afwezig is, komt deze vraag te vervallen.

Juan Andrés Naranjo Escobar
Vraag nr. 37 van (H-0760/99):
Betreft: Kwaliteit van het onderwijs en een Europees leerplan In juni 1998 gaf de Conferentie van onderwijsministers van de EU en de kandidaat-landen voor toetreding in Praag opdracht voor de vaststelling van een reeks criteria om de verschillende nationale onderwijsstelsels te kunnen evalueren. Op 26 november deelde de Commissie de Raad mede dat het ad hoc comité van deskundigen reeds een tweede voorstudie over referentiecriteria en -niveaus heeft opgesteld, die als grondslag zal dienen voor het eerste Europese verslag over de kwaliteit van het onderwijs dat op de komende conferentie van Boekarest in juni 2000 ingediend zal worden.
Is de Commissie, gezien het verloop van de werkzaamheden en het belang dat de Raad hecht aan samenwerking tussen de lidstaten ter verhoging van de kwaliteit van het onderwijs als middel om het economische concurrentievermogen te versterken in het belang van de werkgelegenheid, niet van mening dat er een permanent comité van deskundigen van de EU en de kandidaat-landen voor de kwaliteit van het onderwijs moet komen?
Is de Commissie het ermee eens dat dit comité van deskundigen, met volledige eerbiediging van artikel 149, lid 1 van het Verdrag van Amsterdam, belast zou kunnen worden met de opstelling van criteria en aanbevelingen voor de totstandbrenging van een gemeenschappelijk leerplan naast de bestaande nationale onderwijsstelsels, met name voor de eerste fase van het basisonderwijs?
Tweede deel
Vragen aan de heer Kinnock
Kinnock, Neil
Zoals de geachte afgevaardigde weet, is de politieke samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van de kwaliteit van het onderwijs de afgelopen jaren versterkt. De in september 1998 aangenomen aanbeveling over de kwaliteitsbeoordeling van het hoger onderwijs en het voorstel voor een aanbeveling over de kwaliteitsbeoordeling van het schoolonderwijs laten zien hoe belangrijk het is om op Europees niveau te praten over de kwaliteit van het onderwijs.
Tijdens de Onderwijsraad van 26 november heeft men het belang van dit thema nog eens extra bekrachtigd en besloten dit tot een van de prioriteiten voor de komende jaren uit te roepen. Daartoe is een resolutie aangenomen over een voortschrijdende agenda.
Na de Conferentie van de Europese ministers van Onderwijs in Praag van juni 1998 werd een comité van deskundigen voor referentiecriteria opgericht. Dit bestaat uit vertegenwoordigers van 26 Europese landen. Er zijn reeds voortgangsrapporten voorgelegd aan de ministers van Onderwijs, één in juni en één in oktober van dit jaar.
Het eerste Europees rapport over de kwaliteit van het onderwijs zal worden voorgelegd aan de Onderwijsraad tijdens de conferentie van de Europese ministers van Onderwijs in Boekarest in juni 2000 alsook aan het Parlement. Bij de beraadslaging van dit rapport zal de Commissie voorstellen doen voor de toepassing van referentiecriteria en -niveaus voor de kwaliteit van het onderwijs in het kader van de voortschrijdende agenda en de jaarlijkse conferentie van ministers van Onderwijs. Het comité van deskundigen is een belangrijk forum gebleken te zijn waarin de lidstaten en kandidaat-lidstaten besprekingen kunnen voeren en informatie en ervaringen kunnen uitwisselen op onderwijsgebied. De Commissie is van plan voor te stellen het comité zijn werk voort te laten zetten.
De Europese werkzaamheden op het gebied van de referentiecriteria en -niveaus zullen uitmonden in gedachtewisselingen over de oorzaken van de prestatieverschillen tussen de verschillende onderwijssystemen. Verklarende factoren zoals leerplannen, lerarenopleidingen, beschikbare middelen, evaluaties en wat dies meer zij, worden thans besproken in het comité en op ministerieel niveau. De landen die deelnemen aan het comité profiteren van de uitwisseling van informatie en ervaringen op dit gebied.
De Commissie verwelkomt de actieve deelname van het Parlement op het gebied van de kwaliteit van het onderwijs, met name in het komende debat over de referentiecriteria en -niveaus voor de kwaliteit van het onderwijs.

Naranjo Escobar
Ik dank u voor uw antwoord, mijnheer de commissaris, maar ik moet zeggen dat uw reactie op deze zeer concrete zaken mij niet geheel tevreden stemt.
Ik ben van mening dat de rechtsgrondslag, artikel 149, ons toelaat verder te gaan dan het zeer behoedzame mandaat van Praag. Het kwaliteitsconcept heeft in het onderwijs meer om het lijf dan een kwantitatieve meting van de middelen per systeem of een rendementsevaluatie van bepaalde schoolvakken.
De onderwijsministers hadden mijns inziens op 26 november het voorstel voor een comité van deskundigen inzake de kwaliteit van het onderwijs op de agenda kunnen plaatsen.
In het licht van het eerste Europese verslag over de kwaliteit van het onderwijs, waar dit Parlement alle aandacht aan zal besteden, vraag ik mij af of het niet mogelijk is dit of een ander comité te belasten met de opstelling van gemeenschappelijke referentieniveaus voor de leerplannen.
Ik zou de Commissie willen aanzetten tot meer politieke durf bij deze uitdaging. Wij moeten verder gaan dan het mandaat van Praag. Wij moeten het oude debat over uniformiteit en nationale bijzonderheden voor altijd achter ons laten. De discussie over onderwijskwaliteit moet juist een opening creëren die het Europese bewustzijn bij nieuwe generaties aanwakkert.

Kinnock, Neil
Ik heb nota genomen van wat het u heeft gezegd en ik waardeer uw goede bedoelingen, maar zoals u weet, bepaalt het Verdrag dat de Gemeenschap moet bijdragen tot de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. We moeten nu eenmaal erkennen dat de lidstaten bevoegd zijn voor de inhoud van het onderwijs en de organisatie van het onderwijssysteem. Bijgevolg is het beter dat wij blijven werken aan een strategie waarmee wij lidstaten kunnen aanmoedigen zo veel mogelijk gebruik te maken van de mogelijkheid om van initiatieven in andere Europese landen te leren en deze zelf ook in praktijk te brengen. Dit heeft meer zin dan al te ambitieuze plannen koesteren die zouden kunnen indruisen tegen het subsidiariteitsbeginsel en zelfs het enthousiasme van de lidstaten zouden kunnen dempen.
Aangezien het geachte lid veel belangstelling heeft voor dit thema, zal hij wel weten dat we pas in de beginfase zijn van de beleidsontwikkeling op dit gebied. De Commissie wil zorgen voor een duurzame en continue vooruitgang en ik ben er zeker van dat hij het daarmee eens is.

De Voorzitter


Maria Izquierdo Rojo
Vraag nr. 38 van (H-0728/99)
Betreft: Administratief machismo Het probleem van de ondervertegenwoordiging en uitsluiting van vrouwen van hoge posten kan niet worden opgelost door de aanwezigheid van welmenende mannen. Welke maatregelen stelt de Commissie voor om verandering te brengen in de huidige situatie waarin 90% van de hoge posten niet door vrouwen wordt bezet?
Vragen aan de heer Patten
Kinnock, Neil
De Commissie is het met het geachte lid eens dat vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd zijn in de hogere bestuursgelederen van de Commissie, maar ook van andere instellingen. Nochtans zou ik met alle respect voor de geachte afgevaardigde willen opmerken dat het niet waar is dat vrouwen worden uitgesloten van deze ambten. Het is ook niet correct om de Commissie te verdenken van seksisme.
Sinds 1988 heeft de Commissie drie actieprogramma's aangenomen ter bevordering van promotiemogelijkheden en gelijke kansen voor vrouwen binnen de Commissiediensten. We hebben bijzondere aandacht besteed aan de verhoging van het percentage vrouwen in management- en middenkaderfuncties. In 1996 hebben we de resultaten van de twee positieve actieprogramma's voor gelijke kansen geëvalueerd. Daarbij hebben we vastgesteld dat er belangrijke wijzigingen waren opgetreden in de situatie van vrouwelijke medewerkers in categorie A en in managementfuncties, en dat dit vooral te danken was aan de jaarlijkse doelstellingen van de Commissie.
In 1992 bestond het personeel in categorie A voor 11,5% uit vrouwen; in september van dit jaar was dit percentage gestegen tot 19,3%. In 1992 werd ongeveer 2% van de A2-ambten, dit wil zeggen directeursfuncties, bekleed door vrouwen. In september van dit jaar was dit percentage gestegen tot 11%. Het derde actieprogramma voor gelijke kansen van vrouwen en mannen in de Commissie voor de periode 1997-2000 moet deze vooruitgang consolideren en de huidige beleidslijn voortzetten.
Hoewel ik de aandacht wil vestigen op deze vorderingen, wens ik ook te benadrukken dat dit voor de Commissie geen reden is tot zelfgenoegzaamheid. Op 29 september heeft de Commissie zich ertoe verbonden om door verdere maatregelen ervoor te zorgen dat een groter aantal vrouwen toegang krijgt tot leidinggevende functies. We zullen daartoe specifieke voorstellen doen in het kader van de komende hervormingsstrategie. Het zal de geachte afgevaardigde misschien interesseren dat de Commissie woensdag jongstleden een door mij voorgelegd beleidsvoorstel heeft goedgekeurd over beloning naar verdienste, gelijke kansen en geografisch evenwicht. Dit beleidsplan omvat positieve acties ter bevordering van de carrièremogelijkheden voor vrouwelijke ambtenaren. De Commissie heeft besloten dat wanneer er mannelijke en vrouwelijke kandidaten zijn voor leidinggevende functies de voorkeur zal worden gegeven aan de vrouwelijke kandidaat. Daarenboven zal de Commissie ernaar streven om het aantal vrouwen in leidinggevende functies te verdubbelen tegen het einde van dit mandaat.
Kortom, er worden vorderingen gemaakt. Mijn collega's en ikzelf zouden graag snellere en grotere vorderingen zien. We werken hieraan. We hopen dat andere instellingen, misschien ook deze instelling, dezelfde koers zullen volgen, vooral ten aanzien van topfuncties.

Izquierdo Rojo
Ik wil commissaris Kinnock bedanken voor zijn antwoord en de positieve houding die daarin doorklinkt. Ik stel vast dat diezelfde houding ook spreekt uit de door hem ontwikkelde activiteiten. Dat laat echter onverlet, mijnheer de commissaris, dat de Commissie zich al 20 jaar hult in hypocrisie bij de normalisering van de vertegenwoordiging van vrouwen. Zij verschuilt zich achter een schijnheilig "ik wil wel maar ik kan niet" en dit schijnheilige onvermogen is uitermate schadelijk voor de hele wereld.
U weet heel goed dat mijn vraag niet ging over uitsluiting. Er wordt in mijn vraag geconstateerd dat nauwelijks 10% van de hoge posten door vrouwen wordt bekleed. De - nauwkeuriger - cijfers die u hier in het plenum van het Europees Parlement noemt, zijn bespottelijk en schandalig. Een instelling als de Europese Commissie die al jaren beweert te streven naar vertegenwoordiging van vrouwen in topfuncties, kan niet tevreden zijn over de uitsluiting die uit deze cijfers spreekt. De foto's van de Europese Raden zijn een afschuwelijke afspiegeling van het machismo dat in het Europese besluitvormingsproces heerst.

Kinnock, Neil
Ik zou de geachte afgevaardigde te kort doen indien ik geen direct antwoord zou geven op haar aanvullende vraag.
Als zij ten eerste klachten heeft over het gebrek aan vrouwelijke ministers in de lidstaten, stel ik voor dat ze zich richt tot de lidstaten zelf.
Ten tweede heb ik heel duidelijk gezegd - en dat zeg ik niet alleen in deze plenaire vergadering, maar ook bij de acties die ik heb ondernomen in de twaalf weken dat ik hiervoor bevoegd ben in de Commissie en eigenlijk al jaren lang - dat we absoluut niet tevreden zijn over het aantal vrouwen in topfuncties of in A-ambten in het algemeen binnen de Commissie. In plaats daarover alleen maar te praten, probeer ik daar echter wat aan te doen.
Ik zou willen opmerken dat een instelling als het Parlement, waar slechts één directeur - ik herhaal, één directeur - op de tien een vrouw is, ook eens moet nadenken over zijn eigen situatie. Ik sta geheel tot uw beschikking om raad te geven over de bevordering van gelijke kansen tussen mannen en vrouwen, en ik denk niet dat men de Commissie kan beschuldigen van hypocrisie. We hebben ons voortdurend ingespannen om het aantal vrouwen in belangrijke functies te verhogen. Misschien kan de geachte afgevaardigde deze kwestie aankaarten bij de verschillende lidstaten, om ervoor te zorgen dat meer vrouwen een baan krijgen op de lagere trappen van de A-graad, zodat er in de toekomst meer vrouwen beschikbaar zijn voor managementfuncties. Ook op dit specifieke punt streef ik naar een praktische aanpak. Ik wil mij namelijk niet beperken tot holle frases en driftige gebaren.
Wat betreft uw opmerking dat 10% een belachelijk en schandelijk percentage is, zou ik willen opmerken dat de Commissie inderdaad meer had kunnen doen en moeten doen, maar dit is niet te wijten aan een gebrek aan motivatie of inzet. Een Commissie die pas twaalf weken in functie is en nadrukkelijk heeft toegezegd te zullen streven naar een verdubbeling van het aantal vrouwen binnen de vijf jaar, zou moeten kunnen rekenen op wat meer geduld, zo niet lof.
De Voorzitter. Daar de indiener van vraag nr. 39 afwezig is, komt deze vraag te vervallen.

De Voorzitter


Paul Rübig
Vraag nr. 40 van (H-0683/99):
Betreft: Bruggen over de Donau in het voormalige Joegoslavië Tijdens de NAVO-bombardementen in Kosovo resp. in Servië werden niet alleen militaire installaties, maar ook talrijke burgerdoelen beschadigd of vernietigd. Tot deze burgerdoelen behoorden o.a. de bruggen over de Donau. De brokstukken van de vernielde bruggen vormen momenteel nog steeds een obstakel voor de scheepvaart op de Donau en bemoeilijken daardoor het economisch herstel in aanzienlijke mate.
Bovendien moet in de komende winter met de volgende problemen worden gerekend: Omdat de betonnen brokstukken van de vernielde bruggen nog steeds in de rivier liggen, zouden, aldus de vrees van tal van deskundigen, ijsschotsen niet stroomafwaarts drijven, maar aan deze obstakels blijven hangen.
De logische consequentie hiervan zou zijn dat de waterstand van de Donau vanwege de blokkerende ijsschotsen aanzienlijk zou stijgen en er daardoor grote overstromingen zouden kunnen ontstaan. Door deze overstromingen zouden de herstelkosten weer toenemen, wat ook niet in het belang van de Commissie kan zijn.
Is de Commissie zich van deze situatie bewust en heeft zij voor de oplossing van dit concrete probleem al voorstellen in de maak of financiële hulp in het vooruitzicht gesteld?

Patten
Ik zou de heer Balfe willen bedanken voor zijn welwillendheid. De Commissie is zich bewust van de ernstige economische gevolgen die de vernietiging van de Donaubruggen heeft voor de landen aan weerszijde van deze rivier. Deze vernietiging heeft niet enkel nadelige gevolgen voor de bilaterale economische betrekkingen tussen Servië en zijn buurlanden, maar ook voor de andere landen aan de Donau, voor wie deze rivier altijd een vaarroute is geweest tussen de Rijn en de Zwarte Zee. Sommigen hebben ook gewezen op het gevaar van overstromingen in stroomopwaarts gelegen gebieden. De Raad Algemene Zaken heeft deze problemen erkend op zijn bijeenkomst van 15 november.
Het geachte lid is er ongetwijfeld van op de hoogte dat de Servische autoriteiten druk proberen uit te oefenen op de internationale gemeenschap om de sancties tegen ex-Joegoslavië op te heffen en de vernielde bruggen te herstellen. De Servische regering tracht dit te bereiken door internationale hulp bij het herstel van de bruggen als voorwaarde te stellen voor de heropening van het Servische deel van de Donau voor de scheepvaart. Dit is onaanvaardbaar. De Commissie kijkt nu samen met de Donau-commissie naar mogelijkheden om de Donau vrij te maken. We willen graag helpen, hoe moeilijk dit ook is, maar we zijn vastbesloten om onder geen beding toe te staan dat de Servische autoriteiten de vrijmaking van de Donau voor de scheepvaart gebruiken als ruggensteun voor de heer Milosevic.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Patten, ik meen dat de infrastructuur in de regio voor de toekomst erg belangrijk is. Wij debatteren nu over de wederopbouw in het gebied. Wij hebben het over een investering van 500 miljoen of een miljard, in elk geval een zeer groot bedrag. Wat wil u daarmee in de eerste plaats doen? Zal de grootste aandacht gaan naar spoorwegen, wegennet, luchtvervoer, energie of telecommunicatie? Weet de Commissie, als daarover eensgezindheid bestaat, waarvoor dat geld bij voorrang zal worden gebruikt?

Patten
Zoals de geachte afgevaardigde waarschijnlijk weet, heeft men in het kader van het Stabiliteitspact een aantal projecten uitgekozen waarvoor in de komende jaren aanzienlijke bedragen zullen worden uitgetrokken.
De geachte afgevaardigde heeft volkomen gelijk wanneer hij zegt dat infrastructuur, zowel de reparatie van beschadigde infrastructuur als het aanleggen van nieuwe infrastructuur, van cruciaal belang is voor de economische heropleving van de regio. Ik moet hier echter wel aan toevoegen dat hoeveel men ook investeert in infrastructuur - en op de donorconferentie van begin volgend jaar zullen hiervoor concrete toezeggingen moeten worden gedaan - het doorslaggevende in feite de bevordering is van vrijere en intensievere handelsbetrekkingen tussen de landen van de regio, en in sommige gevallen binnen de landen zelf. Ik ben het dus volledig met de geachte afgevaardigde eens dat het belangrijk is om te investeren in infrastructuur; maar ik denk dat het ook van cruciaal belang is om normale handelsbetrekkingen tussen deze landen te bevorderen.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, uit het eerste gedeelte van het antwoord van de commissaris heb ik kunnen opmaken dat de Commissie zich in het geheel niets aantrekt van de gevolgen die de verwoesting van de bruggen over de Donau hebben veroorzaakt en dat haar maar één ding interesseert: hoe zij deze verwoesting - waaraan zij zelf een steentje heeft bijgedragen - het beste kan gebruiken om het wettelijk en democratisch gekozen leiderschap van Joegoslavië uit het zadel te wippen. Wij hoeven daar echter niet versteld van te staan. Deze houding strookt volledig met het algemene beleid van de Europese Unie terzake. Ik wil graag dat de commissaris mij commentaar geeft of mij eventueel tegenspreekt als ik het misschien niet goed begrepen zou hebben.

Patten
Ik zal proberen mij duidelijker uit te drukken. We willen de Donau opnieuw bevaarbaar maken door het puin van de beschadigde bruggen te verwijderen uit de rivier en de rivierbedding. Als we daar niet in slagen, zullen er grote problemen ontstaan, zoals overstromingen in de omliggende gebieden. We wachten dus op een voorstel van de Donau-commissie dat ons hopelijk in staat zal stellen om zo snel mogelijk in actie te komen.
Ik hoop ook dat we ten gepaste tijde bijstand kunnen verlenen aan Servië bij de wederopbouw, en niet alleen voor de herstelling van bruggen maar ook voor andere projecten. Dit zal afhangen van twee factoren: vrije en eerlijke verkiezingen in Servië en, dat hoop ik althans, het vertrek van de heer Milosevic. Het is de schuld van Milosevic en zijn beleid dat er niet wordt geïnvesteerd in zijn land. De schuld ligt niet bij degenen die niet willen investeren. Zij investeren niet omdat Milosevic aan de macht is. Er is een gemakkelijke manier om van Servië opnieuw een respectabel en welvarend land te maken en dat is door Milosevic opzij te zetten.

De Voorzitter


Ioannis Souladakis
Vraag nr. 41 van (H-0704/99):
Betreft: Actie van de EU tegen de illegale handel in NCB-materiaal Ondanks de ernstige aanwijzingen over illegale handel in materialen die geschikt zijn om nucleaire, chemische en biologische wapens (NCB) aan te maken, worden er geen fundamentele initiatieven genomen om dit probleem aan te pakken, terwijl de besprekingen terzake door diverse gremia en de akkoorden om NCB-materialen te controleren, niet blijken te volstaan. Er wordt vaak beweerd en geschreven dat deze circuits hoofdzakelijk hun oorsprong vinden in de Oekraïne, Tsjechië en Rusland, dat Istanboel en Boedapest de belangrijkste illegale handelscentra zijn, en dat een groot deel van de doorvoer via de Balkan en in het bijzonder via Kosovo gebeurt. Welke houding neemt de Commissie aan tegenover dit ernstige probleem en tegenover de landen waar deze gevaarlijke illegale handel plaatsvindt, in het bijzonder wanneer er aanwijzingen bestaan dat dergelijke gevaarlijke praktijken worden verhuld en dat precies sommige van deze landen streven naar toetreding tot of associatie met de EU?

Patten
De Commissie is het niet eens met de bewering dat er geen noemenswaardige initiatieven worden genomen om de smokkel in nucleaire, chemische en biologische wapens aan te pakken. We hebben wel degelijk een heleboel gedaan. De wettelijke bevoegdheden van de Commissie zijn echter beperkt tot de civiele aspecten van nucleaire controle en boekhouding in het kader van het Euratom-Verdrag. Dit betekent dat de Commissie op zich geen enkele bevoegdheid heeft om zich bezig te houden met de controle en boekhouding van massavernietigingswapens. Het is enkel op grond van het zich ontwikkelende gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dat de lidstaten overwegen om het actieterrein van de EU uit te breiden tot initiatieven ter vermindering van massavernietigingswapens. De lidstaten en de Commissie voeren thans gesprekken over een gemeenschappelijk optreden dat normaal gezien voor het einde van dit jaar zal worden goedgekeurd en gericht is op de implementering van de veiligheids- en non-proliferatieaspecten van de gemeenschappelijke strategie jegens Rusland. In het kader van dit gemeenschappelijk optreden, dat bestaat uit concrete maatregelen ter vernietiging van chemische wapens, krijgt de Commissie de opdracht om de acties van de Europese Unie te coördineren. We staan klaar om ons van deze belangrijke nieuwe taak te kwijten in overleg met de lidstaten en de heer Solana en hopelijk ook in nauwe samenwerking met de Russische autoriteiten. De Commissie houdt zich intensief bezig met de bestrijding van de smokkel van kernmateriaal en radioactieve stoffen. De Commissie heeft een aantal bijzondere acties gestart ter ondersteuning van nationale autoriteiten, zowel van EU-lidstaten als kandidaat-lidstaten, die betrokken zijn bij de strijd tegen de illegale handel van kernmateriaal. Het gaat onder andere om seminaries, trainingsprogramma's en technische bijstand.
Het Bureau voor Euratom-veiligheidscontroles in Luxemburg heeft nu sinds 1992, naast zijn specifieke controletaken op het grondgebied van de Europese Unie, een begin gemaakt met een aantal gelijkaardige activiteiten buiten de Europese Unie. Dit gebeurt onder toezicht van de G8 en in nauwe samenwerking met de Internationale Organisatie voor Atoomenergie.
Sinds 1992 worden er ook preventieve acties ondernomen in de vorm van samenwerkingsprogramma's met Midden- en Oost-Europese landen, waaronder Rusland. Het gaat onder andere om trainingsprogramma's en de versterking van nationale controle- en boekhoudsystemen voor kernmateriaal.
Wat onze samenwerking met de kandidaat-lidstaten betreft, is de samenwerking op het gebied van douane, grenscontrole en politie duidelijk vastgelegd in het horizontale PHARE-programma inzake justitie en binnenlandse zaken. Dankzij deze maatregelen kunnen we de risico's beperken die voortvloeien uit de gebrekkige controle op kernwapens en kernmateriaal. De Commissie is zich niettemin bewust van de enorme en zich snel ontwikkelende problemen op dit gebied en hoopt deze kwestie grondiger aan te kunnen aanpakken zodra zij in het bezit is van de passende wettelijke bevoegdheden.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord smokkelhandel gebruikt, al hoewel dit woord niet toepasselijk is. Om smokkelhandel te hebben moet men immers eerst handel hebben en ik geloof niet dat er sprake is van handel in dergelijk materiaal, in dergelijke grondstoffen, waarvan wij allen weten waar die toe kunnen leiden. Wij weten echter ook dat na de zijdeweg ander wegen kwamen: de aardolieweg, de cocaïneweg, de heroïneweg en nu helaas deze weg, de smokkelhandel in dergelijk materiaal. Dit materiaal is echter levensgevaarlijk voor de vrede en de veiligheid van de burgers.
Aangezien echter deze smokkelwegen lopen via landen die willen toetreden tot de Europese Unie, zijn wij hier geconfronteerd met een politiek vraagstuk dat de grootste aandacht verdient. Natuurlijk is het noodzakelijk te voorzien in bescherming van de wetenschappers die de knowhow bezitten en die niet vanwege hun economische behoeften op het verkeerde pad terecht mogen komen, maar afgezien daarvan moet men absoluut politieke voorwaarden stellen aan de kandidaat-lidstaten en hen verantwoordelijk maken voor hetgeen op hun grondgebied gebeurt. Deze vraagstukken houden verband met nieuwe vormen van gevaar. Het gaat hierbij niet om nieuwe vormen van terrorisme, zoals enkelen zeggen, maar om nieuwe vormen van vrede en veiligheid van de burgers. Dit is een zeer urgent politiek vraagstuk en moet een internationale prioriteit worden. Men kan een dergelijke smokkelhandel niet bestrijden met politieagenten. Die hebben vaak een heel andere mentaliteit en zijn niet op de hoogte van deze nieuwe vormen van gevaar waartegen de Europese Unie haar burgers moet beschermen.

De Voorzitter
Ik wil de geachte afgevaardigden verzoeken te wachten tot ik hun het woord geef. Dan maakt u het ten eerste de Voorzitter gemakkelijker om het debat te leiden en biedt u ten tweede de commissaris de gelegenheid het begin van de vraag via de vertolking te beluisteren.

Patten
Ik ben het volledig met de geachte afgevaardigde eens dat het hier gaat om bijzonder belangrijke kwesties. De Commissie maakt zich hier ernstige zorgen over, en tijdens de toetredingsonderhandelingen zullen we ook nadrukkelijk de aandacht moeten vestigen op deze kwesties.
Misschien kan ik nog enkele overwegingen toevoegen aan het nogal uitgebreide, misschien te uitgebreide, antwoord dat ik heb gegeven op de vraag van de geachte afgevaardigde. Ten eerste is het absoluut noodzakelijk dat we zo nauw mogelijk samenwerken, onder toezicht van de G8 en de Internationale Organisatie voor Atoomenergie. Samenwerking op dit uiterst belangrijke gebied is van cruciaal belang.
Ten tweede had de geachte afgevaardigde het vooral over de kandidaat-lidstaten en daarom wil ik duidelijk maken dat ik natuurlijk doelde op de mogelijkheden van het horizontale PHARE-programma. Ik zou met name willen wijzen op een veelbelovend project, namelijk de ontwikkeling van partnerschappen tussen lidstaten van de Europese Unie en de betreffende nationale instellingen van de kandidaat-lidstaten. Dit is een belangrijke stap voorwaarts. Deze partnerschappen kunnen eveneens worden ondersteund door PHARE en moeten worden geïntegreerd in het actieprogramma dat we verder zullen ontwikkelen om dit buitengewoon ernstige probleem, zoals u het terecht heeft genoemd, aan te pakken.

De Voorzitter


Luisa Morgantini
Vraag nr. 42 van (H-0746/99):
Betreft: Colombia: oorlog tegen vreedzame demonstranten De berichten die uit Colombia komen, zijn steeds verontrustender. Sinds 10 november hebben zich in het zuiden van het land (Cauca) tienduizenden boeren en Indianen vreedzaam verzameld. Zij vragen de Colombiaanse regering om de beloften na te komen die zij hun een vorige keer heeft gedaan. Als reactie zijn er ordetroepen op hen afgestuurd die op 19 november naar de wapens hebben gegrepen en verschillende demonstranten hebben verwond.
Kan de Unie een actievere rol spelen bij het oplossen van dit maatschappelijk conflict met zoveel verschillende facetten waar het land al tientallen jaren onder gebukt gaat?
President Pastrana heeft de Europese Unie verzocht om het "Colombia-plan" van zijn regering te financieren. Dit geld van de Unie mag niet dienen om de oorlog te voeden in plaats van deze te beëindigen; kan de Unie er daarom voor zorgen dat deze hulp pas wordt goedgekeurd nadat er vredesovereenkomsten zijn gesloten?
Hoe denkt de Unie ervoor in te staan dat eventuele hulp gepaard gaat met eerbiediging door Colombia van de aanbeveling van de hoge commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten? Dit is een essentieel onderdeel van de samenwerking van de Unie.
Kan de Unie ervoor zorgen dat alle hulp aan Colombia gepaard gaat met nauwkeurige toezeggingen waarvan de toepassing om de zoveel tijd dient te worden geverifieerd, zo mogelijk met hulp van Europese en Colombiaanse NGO's, op het punt van de noodzakelijke democratisering, bestrijding van de straffeloosheid, ontmanteling van paramilitaire groepen en maatschappelijke hervormingen (zoals landbouwhervormingen)?
Welke rol is voor het Europees Parlement weggelegd in een dergelijk proces?

Patten
Zoals het Parlement weet, wordt Colombia al verscheidene jaren geteisterd door burgeroorlog, drugshandel en een golf van ontvoeringen en geweld. Het rechtssysteem werd hierdoor ernstig ondermijnd. Ik ben diep geschokt - en ik weet zeker dat alle leden van het Parlement dat ook zijn - over de recente moorden, waaronder de moord op een jonge Spanjaard die meewerkte aan een door de Commissie gefinancierd project. Blijkbaar werd hij, samen met een priester, vermoord door een groep paramilitairen. De Commissie heeft bij de Colombiaanse autoriteiten aangedrongen op een onderzoek naar de omstandigheden van deze misdaad.
President Pastrana is nu volop bezig met het zoeken naar een onderhandelingsakkoord over de beëindiging van dit conflict, dat, zoals de geachte afgevaardigde heeft opgemerkt, buitengewoon complex is. De Colombiaanse regering is bezig met de uitwerking van de details van het Colombia-plan. Colombia zal in hoge mate afhankelijk blijven van de steun van de internationale gemeenschap. De specifieke terreinen waarvoor Colombia steun zou willen krijgen, inclusief financiële steun van de Europese Unie en anderen, moeten nog preciezer worden overeengekomen. De Commissie heeft al laten weten dat zij bereid is om het vredesproces in Colombia te steunen binnen het kader van het Colombia-plan, zoals zij dit de afgelopen jaren heeft gedaan in verscheidene landen van Midden-Amerika. Voordat zij communautaire steun gaat verlenen zal de Commissie natuurlijk alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat alle partijen hun verplichtingen nakomen.
Op dit moment concentreert de Commissie zich op de hulp aan vluchtelingen binnen Colombia. Daarvoor wordt per jaar ongeveer 7 tot 8 miljoen euro uitgegeven. Eveneens geeft zij financiële steun aan een reeks initiatieven die gericht zijn op de bevordering van de mensenrechten in dit land. De Commissie financiert ook het grootste deel van de kosten voor het bureau van de hoge vertegenwoordiger van de mensenrechten in Colombia en heeft onlangs nog een meerjarenprogramma goedgekeurd ter bevordering van de mensenrechten in het Andes-gebied. Hiervoor worden kredieten beschikbaar gesteld ten bedrage van ongeveer 11,5 miljoen euro, waarvan het grootste deel zal gaan naar Colombia.

Morgantini
Mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw antwoord. Ik waardeer ook ten zeerste de verklaring over de financiering van een plan om Colombia te steunen, op voorwaarde dat de betreffende verbintenissen worden gehonoreerd. Helaas zijn volgens de Human Rights Watch een paar militaire topfiguren - hun namen zijn bekend, zij zijn belast met militaire trainingen en betrokken bij diverse moordpartijen - nog niet uit hun ambt ontzet. Ook gaan de botsingen tussen militaire en paramilitaire groeperingen op dramatische wijze voort. Wat commissaris Patten heeft verklaard lijkt me dus belangrijk: deze dingen mogen wij niet over ons heen laten gaan; dit mag niet in stilzwijgen worden gehuld.
Het doet me ook groot genoegen te vernemen - maar ik beken dat ik op dit terrein niet zo goed thuisben - dat er zelfs grootse projecten zijn voor ontheemden, humanitaire hulp en commissies voor mensenrechten. Ik vraag me af of de Commissie met het oog op de totstandkoming van de vredesonderhandelingen de hulp aan de sociale bewegingen binnen Colombia alsook aan de mensenrechtenorganisaties fors kan opschroeven.

Patten
Zoals de geachte afgevaardigde weet, woedt er in Colombia een burgeroorlog die enorme ravage aanricht. Ik betwijfel of de regering momenteel meer dan de helft van het grondgebied onder controle heeft. Ik weet ook niet of zij nog invloed kan uitoefenen op de strijdende partijen en nog enig overzicht heeft over de schendingen van de mensenrechten die door hen worden begaan.
Onze steun is in de eerste plaats bedoeld voor de slachtoffers van deze mensenrechtenschendingen en voor vluchtelingen die hun huis en land hebben moeten verlaten. Deze mensen hebben onze steun juist het hardst nodig en hen proberen wij ook het meeste te helpen. President Pastrana was een paar weken geleden in Europa. Als ik het goed heb, heeft hij in het Parlement gesproken over het Colombia-plan. Ik heb genoten van de gesprekken die ik met hem heb gevoerd tijdens zijn bezoek. Hij heeft gezegd dat hij in februari concrete voorstellen zal doen voor de manier waarop de Europese Unie het Colombia-plan kan ondersteunen. Zodra we deze voorstellen ontvangen, zullen we deze graag bespreken met het Parlement. We zullen dit ook doen in het licht van de begrijpelijke bezorgdheid van het Parlement over sommige rapporten over mensenrechtenschendingen, die jammer genoeg blijven doorgaan en waarover we ook continu worden geïnformeerd door prominente organisaties, zoals de door de geachte afgevaardigde genoemde organisatie.
We zullen heel zwaar blijven tillen aan mensenrechtenschendingen en er ook veel aandacht aan blijven besteden. We zullen ons uiterste best doen om de slachtoffers van mensenrechtenschendingen te helpen. Ik zou nogmaals de mensen willen gedenken die zich hebben ingespannen voor de tenuitvoerlegging van onze eigen Europese programma's in Colombia en daarbij het slachtoffer werden van geweld of zelfs zijn vermoord.

González Álvarez
Wij danken uiteraard de heer Patten voor de zojuist verstrekte informatie. Er bestaat in Colombia inderdaad een bureau voor de bescherming van de mensenrechten. Dit Parlement heeft daar jarenlang op aangedrongen met als uiteindelijk resultaat dat de Commissie, in samenwerking met de Verenigde Naties, dit bureau voor mensenrechten in Colombia financiert.
Maar diegenen die hier al een aantal jaren meelopen, weten heel goed wat binnen de Colombiaanse context de woorden "ontheemden" (800.000) en "dodelijke slachtoffers" betekenen. De afgelopen dagen zijn er buiten de Spanjaard Egiluz en de Colombiaanse priester Mazo twee journalisten vermoord. In de afgelopen tien jaar is het aantal journalisten dat werd vermoord, opgelopen tot 150. Het is veelal ook geen enkel geheim dat de paramilitaire bendes achter deze aanslagen zitten.
Wij weten dat het een complex en moeilijk onderwerp betreft maar toch wilde ik u, mijnheer de commissaris, twee vragen stellen. Bent u het in de eerste plaats met mij eens dat er naast de dialoog - die naar mijn menig altijd gaande moet worden gehouden - druk moet worden uitgeoefend op de Colombiaanse regering opdat zij voor eens en altijd probeert de voor deze aanslagen verantwoordelijke paramilitaire bendes op te rollen?
In de tweede plaats, mijnheer de commissaris, wilde ik weten wat er waar is van de geruchten dat de Verenigde Staten met het oog op de handel in verdovende middelen eventueel zouden overwegen te interveniëren in Colombia.
Ik denk dat de Europese Unie zich actief met Colombia moet bezighouden omdat het risico bestaat dat er een door niemand gewenste spiraal van geweld in gang wordt gezet.

Patten
Wat het laatste punt betreft, moet ik zeggen dat wij een aantal acties hebben ondernomen. Daaronder vallen preferentiële regelingen die tot doel hebben de Colombiaanse regering te helpen bij de bestrijding van het buitengewoon ernstige drugsprobleem. Wij zullen deze acties voortzetten.
Wat uw eerste punt betreft, denk ik niet dat de Colombiaanse regering het belang ontkent van onderhandelingen met de paramilitaire troepen. Een van de grootste problemen is dat de Colombiaanse regering al jaren niet in staat is om ze langs militaire weg te beteugelen. Ik hoop van harte dat de huidige onderhandelingen zullen leiden tot de vrede waar het Colombiaanse volk recht op heeft. Wat mij, en ik denk ook de geachte afgevaardigde, ernstige zorgen baart, is de problematische veiligheidssituatie van mensenrechtenactivisten in Colombia. Ze moeten ontzettend moedig zijn om dit belangrijke werk te doen. Er is een grens aan wat we zelf kunnen doen om hun persoonlijke veiligheid te verhogen, maar we blijven druk uitoefenen op de Colombiaanse autoriteiten, opdat ook zij hier wat aan doen. We proberen de situatie ook van nabij te volgen via de ambassades van de lidstaten in Bogotá. We doen dus ons best, maar het blijft me zorgen baren dat zoveel mensen, ook jonge mensen, hun leven in de waagschaal moeten leggen voor de mensenrechten in hun land.

De Voorzitter


Bernd Posselt
Vraag nr. 43 van (H-0755/99):
Betreft: Stabilisatie van Macedonië Welke stappen overweegt de Commissie in het jaar 2000 voor de economische en politieke stabilisatie van Macedonië met haar multi-etnische en democratische regering, en welke balans trekt zij voor het jaar 1999?
Vragen aan de heer Monti
Patten
Laat ik om te beginnen een overzicht geven van wat we dit jaar hebben gedaan. De Europese Gemeenschap heeft aangetoond dat zij zich krachtig inzet voor de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. In puur financiële termen hebben we, afgezien van technische bijstand in het kader van PHARE ten bedrage van 22 miljoen euro en het financieel protocol, een rentesubsidie gegeven voor leningen van de Europese Investeringsbank ter waarde van 20 miljoen euro. Verder hebben wij 143 miljoen uitgetrokken voor uitzonderlijke steun aan Macedonië met het oog op de bestrijding van de gevolgen van de oorlog in Kosovo.
Minstens zo belangrijk is echter dat Macedonië het eerste land is dat actief wordt betrokken in het stabilisatie- en associatieproces van de Europese Unie. De Raad zal normaal gezien in januari een onderhandelingsmandaat vaststellen voor een stabilisatie- en associatieovereenkomst. 2000 belooft dus een goed jaar te worden voor de uitbreiding van de samenwerking tussen de Europese Unie en Macedonië. Het zal een jaar worden van onderhandelingen en, naar we hopen, een jaar dat zal culmineren in de ondertekening van een overeenkomst.
Tezelfdertijd zal de Commissie het politieke en economische hervormingsproces in Macedonië blijven begeleiden op grond van de bestaande samenwerkingsovereenkomst en via het PHARE-programma sof via een nieuw financieel instrument ter vervanging van PHARE.

Posselt
Mijnheer Patten, ik dank u voor uw concrete antwoord. Macedonië was eerst het slachtoffer van de communisten en hun erfgenamen, vervolgens van twee boycots en ten slotte van de oorlog om Kosovo. In Macedonië is er nu een multiculturele regering die zeer bewust naar verzoening met het Albanese deel van de bevolking streeft. Ze heeft echter economische successen nodig, want anders zal het nationalisme er opnieuw de kop opsteken. Ik zou dan ook willen weten of u denkt dat u binnen afzienbare tijd zelf naar Macedonië kunt reizen. Meent u dat volgend jaar - die vraag hebt u al bijna beantwoord - een associatieovereenkomst kan worden gesloten?

Patten
Ten eerste heb ik de minister van Buitenlandse Zaken van de FYROM, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, al gedreigd met een bezoek. Hij leek dit een goed idee te vinden. Ik verheug mij erop om in de eerste maanden van volgend jaar naar de FYROM te kunnen gaan. Ik heb ook gezegd dat als ik ga, ik daar een bureau van de Europese Unie wil kunnen openen. Wij moeten daar namelijk zorgen voor een sterkere permanente aanwezigheid dan nu het geval is. Ik hoop echt dat we volgend jaar kunnen beginnen met onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst. Hoe eerder we deze onderhandelingen met de FYROM kunnen afsluiten des te beter, want des te vlugger kunnen we deze overeenkomst ratificeren met de lidstaten.
Zoals de geachte afgevaardigde weet, is FYROM het eerste land waarmee we onderhandelingen willen aanknopen. Ik hoop ten zeerste dat we niet al te lang na het begin van deze onderhandelingen ook onderhandelingen kunnen beginnen met andere landen, misschien in de eerste plaats met Albanië. Maar ik geloof dat we op dit punt nog niet ver genoeg zijn.

Titley
Eerder op de dag hebben we gedebatteerd over de begroting voor volgend jaar en over het probleem van de Europese Unie om voldoende financiële middelen bijeen te brengen voor de financiering van de wederopbouw van Kosovo. Ik zou de Commissie daarom willen vragen of zij een analyse heeft gemaakt van de kosten die kunnen ontstaan als Macedonië wordt gedestabiliseerd. Ook zou ik, inhakend op zijn laatste opmerking, willen weten in hoeverre het waar is dat we moeten zorgen voor stabiliteit in Albanië om ook in de FYROM de stabiliteit te handhaven.

Patten
Een van de lessen die we moeten trekken uit de akelige ervaringen van de laatste jaren in de Balkan is dat het veel beter is om instabiliteit te voorkomen, door bijtijds politieke en economische maatregelen te treffen, dan te wachten tot er een ramp gebeurt, niet slechts in één land, maar in verschillende landen, en dan de kosten hiervan te moeten betalen. Dat is het verhaal van de laatste jaren. We praten veel over conflictpreventie en crisisbeheer. Als we willen weten wat de voordelen zijn van conflictpreventie, hoeven we alleen maar te kijken naar de Balkan.
Ik twijfel er niet aan dat de instabiliteit in Macedonië, Albanië en Montenegro gevolgen heeft voor de hele regio. Ik wil dus dat we in een positie komen waarin we actief kunnen bijdragen tot de structurele, economische en sociale ontwikkeling van deze landen om instabiliteit te voorkomen.
Op gevaar af van de verdenking dat ik u wil provoceren door terug te komen op eerder gehouden debatten in het Parlement, zou ik willen opmerken dat ik van harte hoop dat de belangrijke programma's die we proberen van de grond te krijgen in de Balkan niet in het gedrang zullen komen door de discussies tussen de Raad en het Parlement over de begroting voor volgend jaar. Ik begrijp dat er constitutionele bezwaren zijn, dat er politieke bezwaren zijn, maar probeert u dat eens uit te leggen aan iemand in Kosovo die geen dak boven zijn hoofd heeft. Probeert u dat eens uit te leggen aan een gepensioneerde in Montenegro die bijstandsuitkeringen nodig heeft. Probeert u dat eens uit te leggen aan iemand in de FYROM voor wie de moeilijke stappen die dit land de afgelopen jaren heeft genomen meer ondersteuning verdienen van de Europese Unie.
Ik begrijp dat deze politieke argumenten voor veel beroering zorgen. Ze zullen ook wel mijn petje als commissaris voor externe betrekkingen te boven gaan. Maar ik hoop dat ik volgend jaar deze ingewikkelde constitutionele kwesties niet hoef uit te leggen aan de mensen in de Balkan of ergens anders in de wereld die niet de steun krijgen die ze verdienen.

De Voorzitter
Wij danken de heer Patten voor zijn antwoorden van vanmiddag.
Daar de tijd voor vragen aan de heer Patten is verstreken, worden de vragen nr. 44 tot 47 schriftelijk beantwoord1.

De Voorzitter


Sebastiano (Nello) Musumeci
Vraag nr. 48 van (H-0677/99):
Betreft: Speelhuizen Volgens een arrest van het Hof van Justitie moet de organisatie van kansspelen worden aangemerkt als een economische activiteit van dienstverlening, die bijgevolg onder de werkingssfeer van het EG-Verdrag valt. Het Hof preciseert dat de maatregelen van de lidstaten voor het verlenen van vergunningen tot het openen van een speelhuis evenredig aan het nagestreefde doel en niet discriminatoir moeten zijn (zaak-Schindler C275/92). Doordat de Italiaanse regering weliswaar een bewijs eist van toeristisch nut en van kredietwaardigheid van de kandidaat, maar deze criteria niet verder omschrijft, getuigen de besluiten dienaangaande van een verregaande willekeur. Tot nu toe zijn voor heel Italië slechts vier vergunningen voor het openen van een casino verleend (in het VK 119, in Duitsland 102), alle in Noord-Italië, waardoor een ernstige discriminatie is ontstaan ten nadele van de regio's van Doelstelling 1, waarvoor de opening van speelhuizen een aanzienlijke bron van inkomsten zou kunnen betekenen in termen van omzet van het toerisme en economische expansie. Meent de Commissie niet dat het optreden van de Italiaanse regering indruist tegen de communautaire wetgeving inzake non-discriminatie en vrije mededinging, inzonderheid de artikelen 12 en 86 van het Verdrag?

Monti
De Commissie is van mening dat het Hof van Justitie een duidelijk standpunt heeft ingenomen met betrekking tot de specifieke rechten inzake kansspel. Het Hof heeft onlangs bevestigd dat een lidstaat wel toestemming kan geven tot kansspelen, maar dat het hoe dan ook het recht heeft om grenzen te stellen aan het aanbod daarvan, een en ander met het oog op het openbaar belang, zoals controle op gokverslaving, voorkomen van fraude of misdrijven en het inzetten van de verkregen winst voor doeleinden van openbaar nut. Iedere lidstaat heeft het recht om zelf te bepalen hoever de bescherming moet reiken voor kansspelen op zijn grondgebied. De Commissie kan dus niet betreuren dat in Italië momenteel slechts vier casino's worden toegestaan en ook niet dat die zich allemaal in Noord-Italië bevinden, want er zijn geen gegevens voorhanden die doen denken dat buitenlandse ondernemingen gediscrimineerd worden ten gunste van nationale bedrijven.

Musumeci
Mijnheer de commissaris, ik denk dat het probleem vooral binnen de lidstaten gevoeld wordt. In het geval van Italië is de houding van de regering niet eerlijk en wordt er duidelijk gediscrimineerd. Onlangs heeft de Italiaanse regering afwijzend gereageerd op het verzoek van een gemeente die een duidelijke toeristische trekpleister is, Taormina, om een casino op te richten. Tegelijkertijd heeft het casino van Venetië toestemming gekregen om een filiaal in Mestre te openen. Vormt dit alles in de ogen van de Commissie geen duidelijke discriminatie binnen eenzelfde lidstaat en worden daardoor de bewoners die in Midden- en Zuid-Italië wonen, soms niet gedwongen om naar andere lidstaten te reizen - Europa telt honderden speelhuizen - als zij niet in Noord-Italië willen spelen waartoe zij zich hoe dan ook niet aangetrokken voelen?

Monti
Geachte mijnheer Musumeci, het enige wat ik kan doen, is teruggrijpen op het beeld dat ik zojuist geschetst heb. De situatie van de casino's varieert inderdaad van de ene lidstaat tot de andere. Wij hebben gezien dat het Hof heeft bevestigd dat de lidstaten de bevoegdheid hebben om zelf besluiten te nemen in deze materie. Ik moet hieraan toevoegen, inhakend op hetgeen u zei over de verdeling van casino's op nationaal grondgebied, dat de mededingingsregels en het beginsel van non-discriminatie niet zodanig zijn dat de lidstaten rekening moeten houden met regionale aspecten bij het afgeven van vergunningen voor casino's of andere mogelijkheden om kansspelen te organiseren. De mededingingsregels vormen geen beletsel voor de criteria die een lidstaat mag hanteren en wij mogen dus niet op grond van die regels het besluit van een lidstaat over de verdeling van casino's op zijn eigen grondgebied bestempelen als willekeurig en dus als een inbreuk op de voorschriften.

De Voorzitter


Eduard Beysen
Vraag nr. 49 van (H-0684/99):
Betreft: Bekendmaking overeenkomstig artikel 5 van verordening 19/65/EEG van de Raad van 2.3.1965 Heeft de Commissie rekening gehouden met de specifieke eigenheid en diversiteit van de horecasector in België die bekend is om zijn hoeveelheid gezellige cafés met talloze verschillende biersoorten en de gevolgen die het invoeren van de verordening1 met zich mee zal brengen, meer bepaald dat de kleine café-uitbaters het slachtoffer worden? De grote marktaandeelhouders zullen immers bij gebrek aan brouwerijcontracten geen investeringen meer doen in de cafés waar zij hun producten afzetten, doch de vrijgekomen gelden spenderen aan massale reclame om hun marktpositie te verstevigen. Uiteraard zal een zware prijzenslag worden gevoerd, hetgeen nadelig is niet alleen voor de kleinere brouwerijen, maar tenslotte ook voor de café-uitbaters. Is de Commissie op de hoogte van het feit dat de marktleiders niet alleen hun producten afzetten, maar vaak ook zorgen voor financiële (interessante leningen) materiële (het verschaffen van een tapinstallatie, meubels, glazen, enz.) en technische ondersteuning (koeltechniekers)?
Er wordt dus onder deze zo kabbalistische nummers een vraag gesteld over de verkoop van bier in België. Het woord is aan mijnheer de Commissaris.

Monti
Ondanks de kabbalistische getallen bent u heel duidelijk geweest. Ik geloof dat ik de vraag die de heer Beysen heeft gesteld, begrepen heb. Het is de Commissie bekend dat bierbrouwerijen dikwijls financiële en technische steun verlenen aan café-uitbaters. De Commissie begrijpt echter niet de vrees van de geachte afgevaardigde dat het voorgestelde beleid over verticale restricties een nadelige uitwerking kan hebben op de Belgische brouwerijen of horeca. Integendeel, een doelmatige concurrentie garandeert de consument een goede service, wat betreft het aantal cafés en het aantal aangeboden biersoorten.
In de eerste plaats slaat de voorgestelde vrijstelling per groep van akkoorden op contracten voor bierleveranties die een clausule bevatten inzake een mededingingverbod en gesloten zijn tussen bierfabrikanten met een marktaandeel van minder dan 30 procent en eigenaars van cafés of openbare gelegenheden. Voor de Belgische brouwerijen betekent dit dat ze allemaal, met uitzondering van Interbrew, mogen blijven opereren op grond van de huidige distributieakkoorden. Bovendien zorgt de algemene groepsvrijstelling ervoor dat die brouwerijen meer contractvrijheid krijgen dan ze momenteel hebben op grond van de specifieke vrijstelling die per sector geldt.
In de tweede plaats komt de voorgestelde groepsvrijstelling er niet op neer dat de akkoorden inzake niet-mededinging, die met een brouwerij worden gesloten met een marktaandeel van meer dan 30%, onwettig zijn. Een brouwerij die zo'n marktaandeel bezit kan bij de Commissie melding maken van haar netwerk van niet-mededingingsakkoorden. De Commissie zal dan in de eerste plaats beoordelen wat de effectieve uitwerking van de mededingingsakkoorden is. Als het om een ingrijpende uitwerking gaat, dan kan de Commissie hoe dan ook rekening houden met de aan die akkoorden verbonden economische voordelen en op grond daarvan beoordelen of op deze akkoorden eventueel een afzonderlijke vrijstelling op grond van artikel 81, lid 3 van toepassing is.
Als er ten derde op die akkoorden geen afzonderlijke vrijstelling van toepassing is, kan de Commissie bekijken welke mogelijke oplossingen zich binnen het bestaande distributiesysteem voordoen. Kortom, in beginsel zal de Commissie trachten de eventuele mededingingsproblemen op te lossen met in eerste instantie een wijziging van de bestaande akkoorden, door rekening te houden met de economische voordelen die daaruit voortvloeien. De geachte afgevaardigde zal vast en zeker begrijpen dat de Commissie als Europese mededingingsautoriteit alle akkoorden die worden gesloten door grote marktdeelnemers, nauwlettend in de gaten zal houden. Dit soort akkoorden kan immers door eventuele marktafsluiting concurrentievervalsend werken, niet alleen ten aanzien van de producenten van andere lidstaten, maar ook ten aanzien van kleine Belgische brouwerijen. Ook om die reden heeft de Commissie onlangs een procedure tegen Interbrew geopend.
Afrondend kan ik zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat volgens de Commissie het nieuwe beleid over de verticale restricties in de bierbrouwerij en de horeca in België niet dusdanig ingrijpende structuurwijzigingen zal teweegbrengen dat de biercultuur in dat land erdoor bekneld raakt.

Beysen
Ik zou de commissaris willen danken voor het uitvoerige antwoord dat hij mij heeft willen verstrekken en waaruit blijkt dat er vanzelfsprekend nog een verdere toelichting nodig was op het beleid dat momenteel door de Commissie wordt gevoerd. Toch ben ik het niet helemaal eens met het feit dat daardoor de concurrentie niet verstoord zou worden, alhoewel ik akte neem van het feit dat u nu ook in een contractuele uitzonderingsmogelijkheid voorziet.
Wat mij betreft, mijnheer de commissaris, is er nog altijd een grote bezorgdheid en niet alleen van mijnentwege maar ook in de sector, met betrekking tot het gebrek aan inzicht dat er momenteel, veertien dagen voor de inwerkingtreding van deze verordening, heerst ten aanzien van de richtsnoeren en van wat mag en wat niet mag. Uw verduidelijking heeft wel enige helderheid verschaft, maar ik denk dat het gepast is om dat ook aan de sector te laten weten.
Mijn vraag hierbij is waarom men het systeem wijzigt wanneer de toepassing tot dusver geen klachten heeft opgeleverd? Heeft men te weinig geloof in de zelfregulering en wil men per se deze verordening doordrukken in een sector die het toch al niet al te gemakkelijk heeft?

Monti
Geachte mijnheer Beysen, ik ben het met u eens dat ook in deze materie een goede informatievoorziening belangrijk is. Daarom heeft de Commissie bij het formuleren van de ontwerpverordening terzake een beleid van open informatie gehanteerd. Momenteel zijn wij bezig de antwoorden te bestuderen die wij van alle betrokken partijen hebben ontvangen naar aanleiding van de bekendmaking van het voorstel in het Publicatieblad. Als alles bestudeerd is, zullen wij opnieuw overleg plegen met de lidstaten. Wij rekenen erop dat we nog vóór het eind van het jaar de nieuwe verordening kunnen aannemen. Wij hebben iedere passage uitvoerig uit de doeken gedaan en daarom denken wij dat wij ons voldoende hebben gekweten van onze informatie- en raadplegingsplicht. Uiteraard is de Commissie te allen tijde bereid ieder aspect dat eventueel nog in nevelen gehuld is nader te verduidelijken.

De Voorzitter
Omdat de vragen 50 en 51 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

Robert Evans
Vraag nr. 50 van (H-0688/99):
Betreft: Autoprijzen Het zal de Commissie vanwege de grote publiciteit die hieraan is gegeven bekend zijn dat autofabrikanten voor eenzelfde auto in het Verenigd Koninkrijk veel meer berekenen dan in andere landen van de EU.
Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om deze en soortgelijke vormen van afpersing door grote ondernemingen tegen te gaan?

Arlene McCarthy
Vraag nr. 51 van (H-0747/99):
Betreft: Autoverdelers en het mededingingsbeleid Het is de Commissie stellig bekend dat het Verenigd Koninkrijk de duurste markt blijft voor 62 van de 75 meest verkochte auto's in Europa en dat inwoners van het VK problemen ondervinden om in andere EU-landen een auto te kopen.
Kan de Commissie zeggen of dit strijdig is met de Europese concurrentieregels?
Wat is zij van plan tegen de prijsverschillen te ondernemen in het licht van het komende verslag over de automobieldistributie?
Wat kan zij ondernemen om beperkende maatregelen uit de weg te ruimen en ervoor te zorgen dat de Britse consument een eerlijke prijs betaalt?

Monti
Ik ben op de hoogte van de prijsverschillen tussen het Verenigd Koninkrijk en andere lidstaten en ik deel de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde hierover. De Commissie is tot de bevinding gekomen dat deze prijsverschillen gedeeltelijk te wijten zijn aan het sterke Britse pond, maar ook te maken hebben met de lage nettoprijzen in lidstaten met hoge belastingen op auto's. Dit is met name het geval in Denemarken, Finland en Nederland.
De toenemende prijstransparantie en de invoering van de euro zijn volgens mij factoren die ertoe leiden dat steeds meer consumenten die zich op zogenoemde high price markets, markten met hoge prijzen, bevinden, voertuigen gaan kopen in andere lidstaten. Deze parallelhandel is een belangrijke marktprikkel die zou moeten bijdragen tot kleinere prijsverschillen over de hele Gemeenschap.
De Commissie heeft een aantal initiatieven genomen om ervoor te zorgen dat de consument kan profiteren van deze vrijheid. In haar verslag over de toepassing van verordening 1475/95 betreffende de distributie van motorvoertuigen, dat voor het einde van 2000 zal verschijnen, zal de Commissie de impact evalueren van de vrijstelling van de automobieldistributie op het gebied van autoprijzen. Dit zal ongetwijfeld een belangrijke grondslag vormen voor het komende debat over het toekomstige wettelijk kader voor de distributie van motorvoertuigen na het vervallen van de huidige verordening op 30 september 2002.

Evans, Robert
Ik dank u voor uw antwoord, mijnheer de commissaris. In mijn vraag heb ik gerefereerd aan gelijkaardige voorbeelden. Autoprijzen zijn misschien het bekendste voorbeeld, maar er zijn nog andere voorbeelden van bedrijven die een loopje nemen met de interne markt.
Het Zweedse meubelbedrijf IKEA, dat u waarschijnlijk wel kent, levert hier twee voorbeelden van in zijn recente catalogus: voor een spiegelkast die minder kost dan 70 GBP in Denemarken, betaalt u 94 GBP in het Verenigd Koninkrijk. Een hoekbank die in Denemarken minder dan 600 GBP kost, kost in het Verenigd Koninkrijk bijna 875 GBP. Dit zijn slechts twee voorbeelden bij één bedrijf. Er zijn een heleboel andere voorbeelden van hoe consumenten in het Verenigd Koninkrijk en bij mijn weten ook in andere lidstaten worden uitgebuit door bedrijven. Ik zou willen weten of de Commissie maatregelen overweegt ter bescherming van de consumenten. Zij rekenen erop dat het Europees Parlement en de Commissie hen beschermen als burgers. Zou u maatregelen willen verwegen, en dan niet enkel op het gebied van auto's, dat weliswaar het bekendste voorbeeld is.

De Voorzitter
U ziet wel, mijnheer de commissaris, dat de vragen zich niet beperken tot auto's maar ook over bankstellen gaan. U heeft er ongetwijfeld een antwoord op.

Monti
ik dank u voor deze aanvullende vraag. Ik geloof inderdaad dat de behartiging van consumentenbelangen de hoeksteen is van het concurrentiebeleid in de Europese Unie.
Is het waar dat we pas kunnen spreken van een interne markt als de prijzen overal hetzelfde zijn? Ik zou zeggen van niet, omdat er altijd factoren zullen zijn die bepaalde prijsverschillen veroorzaken. We zouden zelfs kunnen stellen dat wanneer de prijzen op een bepaalde markt volkomen gelijk zijn, dit er misschien op wijst dat deze markt wordt beheerst door een kartel. Dit gezegd zijnde ben ik het met u eens dat veel prijsverschillen op de huidige interne markt worden veroorzaakt door de nog steeds bestaande wrijvingen en obstakels.
Er zijn thans twee belangrijke factoren in het spel waardoor de markt deze prijsverschillen te boven kan komen, en dit zal meer en meer het geval zijn. De eerste is natuurlijk de invoering van de euro. Dit zal op zichzelf al prijsvergelijkingen vergemakkelijken. De tweede factor, die een enorme invloed zal hebben op de distributie van goederen en diensten, is Internet.
U vraagt of de Commissie niet moet optreden tegen bepaalde gevallen van grote prijsverschillen. Ja, dat moeten we en dat doen we ook. Als wij met name kijken naar de autosector, zien wij dat daar, zoals u wel weet, in het verleden maatregelen zijn genomen. Ook heel recentelijk nog is de Commissie opgetreden tegen beperkingen die door autofabrikanten werden opgelegd aan parallelimport van auto's. De publicatie van een vergelijkende lijst van autoprijzen gaat zeker ook in die richting. De laatste uitgave is gepubliceerd op 22 juli 1999.
We zijn het met u eens dat de Commissie ook haar instrumenten van het concurrentiebeleid moet inzetten voor dit doel. Ik kan u verzekeren dat zij dit ook doet.

McCarthy
Het verheugt me dat de commissaris, net zoals de Britse minister van Handel en Industrie, de heer Byers, heeft geconstateerd dat de Europese auto-industrie de Britse consumenten inderdaad benadeelt. Maar ik moet zeggen dat ik het niet met u eens ben dat dit gewoon maar een kwestie is van wisselkoersen, want dit verklaart niet waarom sommige auto's ongeveer vierduizend Britse pond meer kosten in het Verenigd Koninkrijk dan bijvoorbeeld in Nederland.
Als het alleen maar een kwestie was van wisselkoersen, zouden prijzen ook moeten dalen bij variabele wisselkoersen. Waarom worden dan, om een voorbeeld te noemen, geïmporteerde auto's, die nu meer dan 70% van de Britse markt uitmaken, duurder als het Britse pond sterker wordt? Hoe kan het dat Britse autofabrikanten een recordaantal auto's exporteren naar het continent in een tijd dat export duurder is? Waarom zijn auto's die in het Verenigd Koninkrijk worden gemaakt goedkoper op het continent, alhoewel nu het Britse pond onze uitvoer duurder zou moeten maken? Het spijt me, maar ik kan de logica hiervan niet helemaal aanvaarden.
Ik denk - na een 18 maanden durend onderzoek door een Britse krant dat inhaakte op uw onderzoek - dat de auto-industrie eieren voor zijn geld kiest en nu zelf wil dat deze kwestie wordt geregeld. Als ik een ronde tafel zou organiseren met de auto-industrie, met de verdelers en fabrikanten, zou u dan bereid zijn om hieraan deel te nemen en met hen te praten over een oplossing voor dit probleem? Bent u ook bereid om tezelfdertijd instrumenten van het mededingingsbeleid in te zetten als dit nodig mocht zijn?

Monti
Ik dank u, mevrouw McCarthy, ook voor het feit dat u de nadruk heeft gelegd op de noodzaak de mededingingsinstrumenten te gebruiken. Dat doen wij ook. Mag ik opnieuw uw aandacht vestigen op het feit dat we al een behoorlijk aantal onderzoeken hebben ingesteld naar beperkingen van parallelimport, en dat in sommige gevallen deze onderzoeken al hebben geleid tot fikse boetes.
Natuurlijk zou het een vergissing zijn om prijsverschillen, met name bij auto's, uitsluitend te verklaren door wisselkoersen. Ik heb dit genoemd als één factor, maar het is niet de enige. De belastingverschillen voor de verschillende autotypes zijn natuurlijk een andere factor, maar dat brengt ons tot de vraag in hoeverre de Europese Unie kan beslissen over fiscale kwesties.
Ik stel uw uitnodiging voor een ronde tafel op prijs. Ik zal dit zeker overwegen, maar ik kan u nog niets beloven, want u begrijpt dat ik als commissaris vele uitnodigingen krijg en mij dus niet altijd kan vrijmaken.
U bent er ongetwijfeld van op de hoogte dat we een verslag aan het opstellen zijn over de toepassing van de huidige vrijstellingsverordening. Daar houden wij ons op dit ogenblik het meeste mee bezig. We hebben al veel antwoorden ontvangen op de vragenlijsten die we hebben verstuurd in het kader van onze raadpleging. Dit verslag, dat tegen het einde van het jaar zou moeten worden gepubliceerd, zal nog geen voorstellen bevatten, maar wel een analyse geven van de impact die de eind 2000 aflopende vrijstelling van de automobieldistributie heeft. Het rapport zal ook een grondige analyse bevatten van de groepsvrijstelling en dit zou de basis moeten vormen voor verdere beslissingen.

Newton Dunn
Ik zou willen weten of de commissaris het met mij eens is dat de laatste twee vragenstellers, die de Commissie vroegen om op te treden, er beter aan zouden doen hun eigen partijleider, de heer Blair, te vragen de extreem hoge koers van het Britse pond, die zo hoog wordt gehouden door de hoge interestvoeten in het Verenigd Koninkrijk, terug te brengen tot een normaal peil. Ze zouden de heer Blair ook moeten vragen om campagne te voeren voor de euro, want dit zou zorgen voor meer transparantie. Zou dit niet helpen?

De Voorzitter
Zoals u gemerkt heeft, mijnheer de commissaris, betreft het hier een zuiver Brits vraagstuk maar u mag hierop reageren indien u dat wenst.

Monti
Als dit belangrijke thema zou vallen onder de bevoegdheden van de commissaris voor mededingingsbeleid, zou ik hier graag op antwoorden. Maar dit is jammer genoeg niet het geval.

De Voorzitter


Karin Riis-Jørgensen
Vraag nr. 52 van (H-0693/99):
Betreft: Overheidssteun aan de Duitse houtindustrie Welke maatregelen heeft de Commissie genomen of overweegt zij ten aanzien van Duitsland dat steeds meer steun verleent aan zagerijen in voormalig Oost-Duitsland? Het betreft kleine en middelgrote ondernemingen die door de hoge mate van doelmatigheid waarmee zij werken zo weinig personeel nodig hebben dat zij voeldoen aan de EU-normen voor de verlening van overheidssteun aan het midden- en kleinbedrijf, maar die tegelijkertijd in staat zijn op ongelijke voorwaarden te concurreren en de mededinging op de markt te vervalsen.
Acht de Commissie het verdedigbaar dat in hoge mate geautomatiseerde en bijzonder doelmatig opererende Duitse zagerijen een zo omvangrijke overheidssteun ontvangen dat andere markt deelnemers door de ongelijke mededingingsvoorwaarden uit de markt worden gedrukt? Kan zij voorts mededelen of zij de huidige regels voor de toekenning van overheidssteun, o.a. een personeelsbestand van ten hoogste 250 personen als basis voor de regeling, nog adequaat acht?

Monti
Het is de Commissie bekend dat de houtzagerijen van de voormalige DDR omvangrijke overheidssteun ontvangen. Ofschoon het mogelijk is dat die steun verenigbaar is met de Duitse voorschriften en de Verdragen, houdt de Commissie toch wel haar hart vast voor de concurrentieverstoring die met deze staatshulp gepaard gaat, aangezien er sprake is van groeiende capaciteitsconcentratie in deze bedrijfstak. Wat betreft de aanvaardbaarheid van de overheidssteun, is de Commissie bezig nauwkeurig te onderzoeken in hoeverre de reeks steunmaatregelen - waar een groot aantal bedrijven voor in aanmerking komt, met name KNT, Klenk en Pollmeier - compatibel is met de gemeenschappelijke markt.
Opgemerkt moet worden dat de vorming van nieuwe capaciteit plaatsvindt in gebieden die op grond van artikel 87, lid 3, sub a) van het Verdrag aanspraak hebben op bijstand, dat wil zeggen regio's waar de levensstandaard abnormaal laag is of waar een hoog werkloosheidspeil heerst. De beoordeling van de compatibiliteit van alle toegekende hulp is nog niet afgerond omdat de betreffende informatie onvolledig is. Het onderzoek richt zich met name op de vraag of de criteria die in de regionale voorschriften zijn vastgelegd, daadwerkelijk nageleefd worden.
De Commissie heeft bovendien stappen ondernomen om te bezien of de steunontvangers voldoen aan alle criteria die de Commissie in haar aanbeveling van 1996 heeft vastgesteld voor de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen. In dit opzicht wil ik er vooral op wijzen dat het belangrijk is te garanderen dat de regels op geen enkele manier ontdoken worden. De bedrijven die officieel voldoen aan de criteria om tot de kleine en middelgrote bedrijven te worden gerekend - vooral omdat hun personeelsbestand onder de 250 ligt - maar die in feite gecontroleerd worden door één of meerdere grote ondernemingen, mogen niet in aanmerking komen voor stimuleringsmaatregelen die speciaal voor het MKB bestemd zijn. Tenslotte wil ik op de vraag of de huidige voorschriften voor toekenning van overheidshulp aan het MKB wel adequaat zijn, antwoorden dat een algemeen onderzoek op dit vlak inderdaad zinvol zou zijn.
Wat de specifieke kenmerken van de bosbouw betreft, heeft de Commissie in oktober van dit jaar een mededeling gepubliceerd over de concurrentiepositie van houtproducerende en aanverwante bedrijven in de Europese Unie. In dit document wordt onder meer opgemerkt dat men, met het oog op een duurzaam, mondiaal concurrentievermogen van de bedrijven in de Europese Unie die houtproducten afleveren of gerelateerd zijn aan de bosbouw, moet zorgen voor een dusdanig ondernemingsklimaat dat eerlijke mededinging kan worden gestimuleerd en de betreffende bedrijfstak van de Europese Unie kan worden aangemoedigd tot aanpassing aan een meer strijdlustige concurrentie.

Riis-Jørgensen
Ik dank u commissaris Monti voor het zeer uitgebreide antwoord. Ik kijk ernaar uit dat de Commissie eerst en vooral het onderzoek naar de omvangrijke overheidssteun voortzet en vooral nagaat of de voorwaarden voor overheidssteun aan kleine en middelgrote ondernemingen niet gewijzigd moeten worden. Ik hoop en ga ervan uit dat ik permanent op de hoogte zal worden gehouden over deze kwestie, die voor de industrie uitermate belangrijk is, niet alleen in Denemarken, maar ook in andere landen, waaronder het westelijke deel van Duitsland.

Monti
De Commissie kent en waardeert de diepgaande en steevaste belangstelling van mevrouw Riis-Jørgensen voor kwesties in verband met overheidssteun. Ik kan haar verzekeren dat het onderzoek zal worden voortgezet, dat wij ook onderzoeken in hoeverre deze bepalingen toepasselijk zijn op kleine en middelgrote ondernemingen en dat bij alle onderzoeken naar overheidssteun de gevolgen voor de handel tussen de lidstaten centraal in onze analyses worden opgenomen.

De Voorzitter
Mijnheer Monti, hartelijk dank voor uw aanwezigheid deze middag.
Daar de tijd van het vragenuur aan de Commissie is verstreken, worden de vragen 53 tot 107 schriftelijk beantwoord1.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.10 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Beste collega's, voordat wij met ons werk beginnen wil ik twee opmerkingen maken. Mijn eerste opmerking is vooral gericht tot de nieuwe collega's. Ik wil u verzoeken om zo langzaam te spreken dat onze tolken u kunnen volgen. Als u dat niet doet, wordt u of slecht, of helemaal niet vertaald en dan is het effect van uw redevoering nihil.
Ten tweede wil ik u verzoeken zich aan de spreektijd te houden. Dit heeft niet zozeer met mijzelf te maken: ik heb alle tijd. Veel collega' s en met name nieuwe collega' s staan er echter niet bij stil dat bij zo' n plenaire vergadering heel veel mensen betrokken zijn, niet alleen wij hier en de tolken, maar ook een hele reeks mensen achter de schermen, die er bijvoorbeeld voor zorgt dat u morgen de beschikking hebt over het volledige verslag van de vergadering. Deze mensen willen graag ook een keer naar huis! U doet ons allemaal een plezier als u zich enigszins aan de spreektijd houdt. Ik dank u voor uw begrip!

De Voorzitter. Ik geef het woord aan de heer Gorostiaga voor een motie van orde.

Gorostiaga Atxalandabaso
Ik heb een motie van orde overeenkomstig artikel 108 van het Reglement, in samenhang met artikel 112. In verscheidene Spaanse en Franse gevangenissen zijn 18 Baskische politieke gevangenen sinds 1 november in hongerstaking. Zij protesteren tegen het feit dat hun door de Franse en Spaanse autoriteiten elementaire mensenrechten worden ontzegd. Een van de hongerstakers is in bijzonder slechte conditie naar het Hôtel de Dieu-ziekenhuis in Parijs overgebracht nadat hij 44 dagen niets had gegeten en 24 kilo was afgevallen.
Achttien jaar geleden hield het moedige Britse parlementslid Bobbie Sands met 10 andere Ierse politieke gevangen een hongerstaking waarop de dood volgde. Pas toen de hongerstaking voorbij was, maakte Thatchers minister voor Noord-Ierland, James Prior, bekend dat de Britse regering bereid was tot hervormingen.
Het is dringend noodzakelijk dat de Spaans en Franse regering nu, voor het te laat is, een soortgelijke uitspraak doen. Wij verzoeken het Parlement deze kwestie overeenkomstig artikel 112 van het Reglement urgent te verklaren.

De Voorzitter
Mijnheer Gorostiaga, artikel 112 betreft de urgentverklaring en daarvoor hebben wij vaste voorschriften. De termijnen hiervoor zijn afgelopen. Bij artikel 108 hebt u de steun nodig van een tiende van de leden van het Parlement en die zijn hier overduidelijk niet aanwezig. Ik zal uw verzoek doorgeven, maar op het ogenblik kunnen wij hier, vrees ik, niets aan doen.

Begroting 2000 (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over de begroting 2000.

Böge
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag namens mijn fractie de beide rapporteurs hartelijk danken. Als we bedenken waar wij aan het begin van de begrotingsprocedure nog stonden, en zien wat wij tot op heden tijdens moeizame en soms zelfs zeer moeizame onderhandelingen hebben bereikt, mogen de resultaten er volgens ons best zijn.
Ik waardeer eveneens, commissaris Schreyer, dat u een bemiddelingspoging hebt gedaan in het moeizame en uiteindelijk vruchteloze overleg, ofschoon het gedrag van de Commissie zelf, over heel de procedure bekeken, bepaald niet vrij van tegenstrijdigheden was.
Enerzijds benaderde de Commissie de verklaring in de notulen inzake het interinstitutioneel akkoord te schroomvallig en ging zij internationale verplichtingen over meerdere jaren aan, maar anderzijds wilde zij het financieringsprobleem aanvankelijk uitsluitend voor het jaar 2000 oplossen. Voor ons was dat onvoldoende. Eveneens bleek dat de heer Prodi tegelijkertijd reeds bezig was met de grove planning tot het jaar 2006. Dan kan men zich enkel afvragen of de coördinatie misschien niet te wensen over laat, mijnheer de Commissievoorzitter.
Overigens roepen de besluiten van de Europese Raad uiteraard de vraag op naar hetgeen in de toekomst met rubriek 7 van de begroting gaat gebeuren. Moeten wij niet, nu de Europese Raad met zijn besluit tot uitbreiding van de kring van toetredingskandidaten heeft gekozen voor dynamiek, beginnen aan een herziening van de financiële vooruitzichten? Nee, het gaat ons als Parlement erom dat wij in deze begrotingsprocedure ook bij de financiering van nieuwe prioriteiten internationaal geloofwaardig en qua begrotingsbeleid betrouwbaar blijven. Het Parlement is zich daarbij bewust van zijn verantwoordelijkheid als tak van de begrotingsautoriteit. De lof van de heer Chirac vanochtend over de begrotings- en controlefuncties van het Europees Parlement heeft dit nogmaals onderstreept. Dit jaar waren wij een soort reparatiebedrijf. Telkens weer moesten wij met aanvullende en gewijzigde begrotingen en kredietoverschrijvingen de zaakjes oplappen. Die ervaring willen wij liever niet overdoen.
Daarom wil ik de Raad nadrukkelijk zeggen dat hij ons deze week, door niets te doen, door niet in te gaan op de voorstellen van het Parlement in het kader van optie 3, in een zeer moeilijke situatie heeft gebracht. Daarbij zijn wij de grens van wat reglementair nog is toegestaan, wel erg dicht genaderd. Doet u dat nooit weer! Verder blijft het aanbod van het Parlement overeind. Wij zijn bereid te zorgen voor een symbiose tussen enerzijds begrotingsdiscipline en bereidheid tot gedetailleerd - en niet met de grove bezem zoals u dat wilt - nadenken over kortingen, en anderzijds onderzoek van de mogelijke financiering van de noodzakelijke politieke prioriteiten. Ik wil ook namens mijn fractie zeggen dat als u, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, morgenochtend op de proppen kunt komen met de door ons geëiste schriftelijke verklaring, wij bereid zijn het compromis te steunen en uit te voeren.
Ik wil echter een ding in alle duidelijkheid zeggen: met de daarmee verbonden verklaringen van de instellingen, ook over de kwestie van de beperkte herziening van de financiële vooruitzichten - die wij voor april van de Commissie verwachten - en met de bereidheid van de Raad deze te behandelen, schrijft u, zoals dat in de geldwereld heet, een wissel uit. Als u een wissel niet honoreert, verliest u uw kredietwaardigheid. Op grond van de ervaringen en ook naar aanleiding van de opmerkingen van vandaag, moet ik daarom een zeer duidelijke waarschuwing laten horen aan het adres van de Raad: wanneer wij in het voorjaar geen bevredigende oplossing hebben voor het meerjarenprogramma voor Kosovo en de westelijke Balkan, een oplossing die gepaard moet gaan met een overeenkomstig engagement van de Raad, manoeuvreert u zichzelf voor wat betreft de begroting 2001 in uiterst moeilijk vaarwater. Wij als Parlement wensen dat niet. Het ligt aan u of wij zowel de begroting 2000 als een redelijk meerjarenprogramma voor de financiering van deze prioriteiten op de rails zullen zetten.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, de begroting 2000 moet ons het volgende millennium binnenvoeren en is richtinggevend, zowel wat de inhoud van ons beleid betreft als de manier waarop wij niet met elkaar moeten omgaan.
Om te beginnen wil ik graag vermelden dat wij als Parlement onze rapporteurs dank verschuldigd zijn voor de onderhandelingen over de begroting 2000. Zij hebben uitstekend werk verricht en vraagstukken op tafel gelegd waarover in dit Parlement lang is gediscussieerd. Denkt u maar eens aan de nieuwe regeling voor de BTB' s: commissaris Schreyer heeft daar vandaag nog naar verwezen. Wij hadden in de afgelopen week een vergadering van de Begrotingscommissie, tijdens welke zeer duidelijke verplichtingen voor de toekomst werden aangegaan. Wij willen vooruitgang op dit vlak en zullen deze vooruitgang ook toetsen. Wij zullen u met kritische welwillendheid begeleiden bij de verdere ontwikkeling van de BTB' s. Wij hebben namelijk met ons besluit tot extra personeel voor OLAF bakens uitgezet aan de hand van onze ervaringen uit het verleden met betrekking tot het regelmatig gebruik van middelen.
Wij hebben voor een van de grootste uitgavenposten op de begroting, namelijk het landbouwbeleid, zeer duidelijke signalen gegeven. Wij willen af van pure subsidiëring en meer de richting uitgaan van plattelandsontwikkeling. Daarvoor worden in de volgende begroting extra middelen ter beschikking gesteld.
Wij hebben duidelijk gemaakt dat in dit Europa alleen de consument belangrijk is. Om dit te onderstrepen hebben wij het Bureau voor Levensmiddelenveiligheid versterkt en voor de sociaal zwakken hebben wij passende middelen in de begroting opgenomen. Wij willen namelijk dat vooruitgang wordt gemaakt bij de bestrijding van werkloosheid.
Dit zijn de vraagstukken die in dit Parlement heel eensgezind zijn besproken en die op initiatief en met steun van onze rapporteurs naar voren zijn gebracht. Het beslissende punt in deze uiteenzetting, en tevens het punt dat ons het meeste werk en de meeste kopzorgen heeft bezorgd, was natuurlijk de vraag hoe wij een van de grootste uitdagingen waar Europa momenteel mee geconfronteerd wordt, behoorlijk kunnen financieren. Ik heb het natuurlijk over de Balkan en meer in het bijzonder over Kosovo voor komend jaar.
U kunt ervan uitgaan dat wij in dit Parlement met alle kracht zullen ijveren voor een solide grondslag. Wij hebben dit zeer duidelijk gemaakt tijdens de begrotingsprocedure. Wij hebben belang bij een goede grondslag, zodat wij niet van het ene probleem op het andere moeten overspringen, maar op een gezonde basis en over meerdere jaren kunnen samenwerken. Het probleem op de Balkan is immers geen probleem van een enkel jaar. Wij hebben zeer duidelijk laten zien dat wij hier niet louter extra eisen stellen, maar ook ons huiswerk maken. Wij zijn heel gericht in de begroting gaan herschikken. Wij hebben geen lineaire korting doorgevoerd, maar daar verminderd waar verminderingen mogelijk waren. Wij maken nadrukkelijk een uitzondering voor NGO's en hulpprogramma's, zoals het programma inzake AIDS-bestrijding in hulpbehoevende landen van de derde wereld. Wij zijn met grote eensgezindheid te werk gegaan. Dit toont ook aan hoe belangrijk deze aangelegenheden voor ons zijn. In dit Parlement hebt u bij ieder debat en tevens bij alle stemmingen kunnen zien dat wij zeer eendrachtig zijn. Geheel onafhankelijk van onze ideologische achtergrond hebben wij ons hier op een wijze gedragen die u duidelijk heeft moeten maken dat de omgang met elkaar en de manier waarop dat gebeurt voor ons van uitermate groot belang is. Dat zal ook volgend jaar onze maxime zijn. Ik kan de heer Böge hier alleen maar van ganser harte ondersteunen.
Ook in de toekomst zullen wij ons ervoor blijven inzetten in de omgang met elkaar een vertrouwensbasis te creëren, een vertrouwen waaraan het dit jaar wellicht hier en daar ontbroken heeft, zowel van ons ten aanzien van u als van u ten aanzien van ons! Wij reiken u dus de hand - wij als sociaal-democraten en socialisten - om aan te geven dat, indien u morgenochtend daadwerkelijk de verklaring zoals beschreven voorlegt, wij deze zullen steunen. Wij zullen er dan voor zorgen dat er een ordentelijke begroting komt voor het jaar 2000, een begroting met perspectief. Wij zullen er echter ook heel consequent naar streven - en er in de komende jaren ook nauwlettend op toezien - dat hier niet sprongsgewijze te werk wordt gegaan, maar aan de hand van een degelijke planning waar iedereen op kan bouwen, vooral diegenen die het geld werkelijk nodig hebben. Dat zijn namelijk degenen die nu binnen de Europese Unie wonen, maar ook de mensen daarbuiten die aanspraak kunnen maken op onze solidariteit. Ook in de toekomst zullen wij ons huiswerk blijven maken. Wij zullen uiterst zelfbewust gebruik maken van onze mogelijkheden als Parlement. Daar kunt u van op aan. Wij zullen echter ook proberen de afstand tussen ons en u wat korter te maken, zodat wij niet meer zoals dit jaar nog op het laatste moment tot een oplossing moeten zien te komen. Als men al zoiets als een triloog en een overlegorgaan heeft, dient men die ook te gebruiken. De bedoeling daarvan is niet op de valreep pas tot een compromis te komen.
Komt u ons tegemoet, dan komen wij u tegemoet! U kunt echter, zoals gezegd, er donder op zeggen dat wij onze mogelijkheden kennen, dit voor het geval men in de verleiding mocht komen een spelletje met ons te spelen.

Mulder
Voorzitter, ik wil ook beginnen met de twee rapporteurs te bedanken voor hun noeste arbeid. Het was niet gemakkelijk dit jaar.
De eerste les die wij kunnen trekken uit de begrotingsbehandeling van dit jaar is dat de Commissie en de Raad ervoor moeten waken om in het openbaar verklaringen af te leggen over hoeveel geld er beschikbaar is voor een bepaald doel zonder dat zij weten hoe het precies gefinancierd moet worden. Dit lijkt mij niet voor herhaling vatbaar.
Dan de begroting als zodanig. Ten eerste, de landbouwbegroting zelve. Categorie 1 A. Ik vraag mij af wat de zin is geweest van de exercitie die wij drie jaar geleden begonnen zijn, de zogenaamde ad hoc procedure dat wij ons zouden baseren op de laatste schattingen voor het volgend jaar en al naar gelang daarvan de begroting voor de verplichte uitgaven vaststellen. Ik kan alleen maar constateren dat de Raad heeft vastgehouden aan de begroting van juli. Het vooruitzicht van de Raad is natuurlijk uniek, maar ik zie niet in waarom je altijd moet vasthouden aan wat je in juli hebt vastgesteld. Ik geef toe dat er tussen bepaalde begrotingslijnen wel wat is gewisseld.
Wat betreft categorie 1 B. Ik waardeer het dat de Raad het amendement van het Parlement heeft overgenomen om te komen tot een kwaliteitspolitiek voor Europese landbouwproducten. In een tijd dat de consumenten meer en meer bezorgd zijn over de kwaliteit van het voedsel, denk ik, dat dat hoognodig is en daarvoor dus mijn waardering.
Wat betreft de andere amendementen in categorie 1 B, mijn fractie zal die steunen. In de tijd van de WTO-onderhandelingen dat iedereen praat over een goede plattelandspolitiek is het goed dat de Europese Unie op dit gebied een actief beleid voert.
Dan wat betreft categorie 4 van de begroting, inclusief Kosovo. In de eerste plaats, denk ik, dat het Parlement zijn goede wil heeft getoond door de benodigde gelden voor Timor en Turkije binnen de begroting zelf te financieren. Dat is duidelijk de goede wil van het Parlement geweest.
Andere opmerkelijke zaken voor categorie 4 van de begroting: wij kunnen constateren dat op 30 september van ieder jaar voor ongeveer 10 procent een project is gevonden en dan miraculeus twee maanden later is ongeveer 100 procent van het geld geëngageerd. Hoe komt die inventiviteit zo spoedig tot stand? Kan het niet wat regelmatiger en kan wat dat betreft ook aandacht worden gegeven aan de opmerking van de Rekenkamer hierover?
De fractie kan instemmen met de wijze van financiering zoals die voorlopig geregeld is voor Kosovo. Het verschilt aanzienlijk van de oorspronkelijke bedragen van de Commissie. Wij kijken ernaar uit dat er zo snel mogelijk een nieuwe begroting komt als dat nodig mocht zijn. Het doel van mijn fractie is niet om de financiële vooruitzichten per se te verbreken, alleen welomlijnd als het goed geargumenteerd is dan zijn wij ten volle bereid om daarover te praten.
Ik wacht ook het compromis af dat er hopelijk morgen komt over de betalingskredieten. In mijn fractie is men daarover verdeeld. Een aantal leden vindt dat de betalingskredieten duidelijk verlaagd moeten worden. Maar als ik de geluiden goed begrijp, dan gaat dat ook gebeuren.
Kosovo mag wat ons betreft geen reden zijn voor een interinstitutionele oorlog. Wij moeten dat kunnen oplossen op basis van argumenten. Vrede in de Balkan is ons een prijs waard.

Buitenweg
Voorzitter, wij zitten in de laatste fase van de begroting voor 2000. Het is de eerste Europese begrotingsbehandeling waar ik bij betrokken ben en ik kan wel zeggen dat ik in deze onervarenheid de rationaliteit waarmee met belastinggeld wordt omgegaan ernstig heb overschat. De eerste die daarvoor aangekeken moet worden, is toch wel de Raad van ministers. Deze was zoveel meer begaan met de eigen nationale portemonnee dan met de bevolking van Kosovo dat aan eerdere beloften werd gemorreld.
In Berlijn was een protocol afgesproken op basis waarvan financiële vooruitzichten konden worden aangepast indien de wederopbouw van Kosovo dit nodig maakte. Op twee donorconferenties committeerde de Europese Unie zich aan een bijdrage van 500 miljoen euro. Een rapport van de Wereldbank stelt dat dit bedrag geabsorbeerd kan worden. Een frontload approach, veel geld in de eerste paar jaar, zou de beste manier zijn om ervoor te zorgen dat de economie weer op gang komt.
De 500 miljoen zijn nodig, zij zijn beloofd en zij kunnen worden gevonden binnen de huidige begroting. Wel is het noodzakelijk, om te voorkomen dat ontwikkelingslanden de rekening gepresenteerd krijgen, gebruik te maken van marges uit andere categorieën dan buitenlandse uitgaven. Zo is er een riante marge bij categorie 1 B, plattelandsontwikkeling. Voorstellen om deze marge aan te wenden en Kosovo perspectief te bieden, werden door de Raad niet eens in overweging genomen. De harde les van het belang van conflictpreventie, het protocol van Berlijn, ... rationele argumenten telden niet toen de nationale ministers selectief de afspraken van Berlijn verdedigden en onderwijl ongetwijfeld uitrekenden hoeveel ongebruikt geld uit de marges zij aan het eind van het jaar terug zouden krijgen.
Nog surrealistischer werd het om te onderhandelen over deze paar honderd miljoen toen Commissievoorzitter Prodi de Europese Unie voor wel 5,5 miljard euro politiek committeerde aan de wederopbouw van de hele Balkan. Het is een verdienste van de rapporteur dat deze uitspraken niet in de lucht zijn blijven hangen, maar handen en voeten hebben gekregen in een verklaring. Ik wil de heer Bourlanges daar ook expliciet hartelijk voor danken.
Deze verklaring is de afgelopen weken veel besproken en zelfs vandaag was zij nog onderwerp van hectiek. Ik geloof dat wij ook morgen en overmorgen daarover gaan praten. Het is een beetje een rare situatie. Het is geen toonbeeld van een rationeel afgewogen besluit, maar meer van paniekvoetbal. Ik op mijn beurt hou van Ajax en daar gaan schoonheid, snelheid en tactiek goed samen.
Aangezien het nog onduidelijk is waar wij donderdag precies over gaan stemmen zal ik aangeven welke zaken mijn fractie over de streep kunnen trekken. Ten eerste, totdat nieuwe cijfers over de noden in Kosovo bekend zijn, blijf ik uitgaan van het rapport van de Wereldbank en de 500 miljoen die zijn beloofd. Ik ben bereid tijdelijk over een maximum te praten dat onder dit bedrag ligt, maar ik wil bevestigd zien dat het meerjarenprogramma, dat in april moet worden samengesteld, voor de hele Balkan inclusief Kosovo van 2000 tot 2006 loopt. Indien het nodig blijkt moet Kosovo het volle pond krijgen, ook in het jaar 2000.
Het tweede punt is dat het tijdpad voor de toekenning van de gelden aan Kosovo het ook mogelijk moet maken dat het volle pond zinnig besteed wordt. Dit houdt in dat april voor mij de uiterste datum lijkt om tot besluitvorming over te gaan. Het tijdpad én de mogelijkheden van het aanpassen van de huidige begroting, indien dat in april nodig blijkt, zijn dan ook voor de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie cruciaal.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, ik ben net als mevrouw Buitenweg een nieuweling op het gebied van de begroting, maar net als iedereen weet ik dat iedere begroting per definitie de uitdrukking is van een politieke wil. Nou, wanneer ik kijk naar de laatste voorstellen die we aan het einde van wekenlange moeizame onderhandelingen tussen het Parlement en de Raad gekregen hebben, vrees ik dat onze politieke wil op z'n zachtst gezegd warrig en wankel overkomt, met name voor wat betreft ons voornaamste geschilpunt, het extern beleid.
Er is namelijk een opvallende kloof tussen de ronkende verklaringen van de Unie over haar ambitie om een meer offensieve rol te spelen bij het oplossen van grote internationale problemen enerzijds, en anderzijds de koehandeldiscussies die we gedwongen worden te voeren met de vertegenwoordigers van de regeringen wanneer het erom gaat de financiering voor de nieuwe prioriteiten te vinden.
Bij de eerste lezing had mijn fractie zich uitgesproken tegen elke vermindering van de kredieten die bestemd zijn voor de oude, maar nog altijd even belangrijke prioriteiten - en met name van de kredieten die bestemd zijn voor de samenwerking met en de ontwikkeling van de zuidelijke landen - om aldus de nieuwe uitgaven te kunnen bekostigen: aan de ene kant weghalen wat je aan de andere kant uitgeeft is nog nooit een teken van grote politieke creativiteit geweest.
Wij hebben ons dus uitgesproken voor een redelijke herziening van de financiële vooruitzichten over meerdere jaren. Het voorstel van onze algemeen rapporteur, de heer Bourlanges, die om een dergelijke herziening voor categorie 4 vroeg, ging de goede kant op. Mijn fractie heeft steun betuigd aan zijn strategie die bedoeld was om de Raad op zijn verantwoordelijkheid te wijzen: ofwel wij krijgen de financiële middelen die het ons mogelijk maken onze politieke beloften in te lossen, ofwel wij vallen terug op artikel 272 van het Verdrag, dat ons toestaat om zelf - zij het binnen strikte grenzen - over de niet-verplichte uitgaven te beslissen.
Welnu, na de ene veer na de andere gelaten te hebben, zitten we vandaag, uit naam van de ijzeren logica van het stabiliteitspact voor de begroting, ten eerste opgescheept met de ramingen en de financiële behoeften voor de wederopbouw van Kosovo. Deze behoeften zijn op raadselachtige wijze geslonken van 500 miljoen euro - het getal dat genoemd werd door de Commissie, de Wereldbank, de lidstaten en de media - tot 420 en daarna tot ruim 300 miljoen. Ten tweede zijn wij geconfronteerd met een vermindering van de door ons goedgekeurde kredieten voor Oost-Timor en de aardbevingsslachtoffers in Turkije en ten derde met besnoeiingen in de kredieten die bestemd zijn voor samenwerking, voedselhulp, hulp aan Palestina en de landen ten zuiden van de Middellandse Zee, voor het TACIS-programma voor Oost-Europa, de steun ter bevordering van mensenrechten en tenslotte zijn de betalingskredieten met een totaal van zo'n 2 miljard ingekort.
Het uiteindelijke resultaat is ongetwijfeld minder slecht dan het oorspronkelijke standpunt van de Raad, maar desalniettemin moeten wij ons afvragen welke verantwoordelijkheid wij op ons nemen wanneer we een dergelijk compromis aanvaarden. Ik zal een enkel voorbeeld noemen: morgen gaan we de heer Gusmão onderscheiden, de leider van het verzet van de Oost-Timorese bevolking. Moeten we hem dan tegelijkertijd vertellen dat we instemmen met een vermindering met een derde van de hulp voor de wederopbouw van zijn land? Daarom vinden wij, mijnheer de Voorzitter, dit compromis onaanvaardbaar, en mijn fractie zal er niet mee kunnen instemmen.

Turchi
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wilde ik mijn waardering uiten voor het verslag van de heer Bourlanges. Hij heeft in deze hele periode op werkelijk prijzenswaardige wijze gewerkt, niet alleen voor de begroting maar ook, dunkt me, voor twee van de kernproblemen die wij het hoofd moeten zien te bieden.
Het eerste probleem is Kosovo. Objectief gezien komt Kosovo naar voren als een grote politieke boodschap van de Commissie, en terecht. Het is de bedoeling de Europese politiek op internationaal niveau nieuw leven in te blazen en duidelijk te maken dat er daadwerkelijk sprake is van een serieuze interventie van Europa, van een Europa dat niet alleen economisch van aard is. Wij allen hebben onze goedkeuring gehecht aan deze politieke boodschap, maar nu komt men er ineens achter dat er geen geld is. Dat is nou net een houding waar ik helemaal niet tegen kan, want het is niet eerlijk dit Parlement op te zadelen met de verantwoordelijkheid voor kosten waarvan niet eens vooraf een raming is gemaakt. Daar doen wij niet aan mee, ik persoonlijk niet, maar mijn delegatie ook niet! Ik zeg dit met de nodige stemverheffing, om te voorkomen dat deze verantwoordelijkheid ons morgen in de schoenen wordt geschoven. Dit is een politieke verantwoordelijkheid die niet eenvoudigweg afgedaan mag worden als een economische kwestie.
In de tweede plaats wilde ik in herinnering brengen wat men ons nog niet zo lang geleden bij de presentatie van de begroting heeft beloofd op het vlak van de administratieve hervorming, van de zogeheten bureaus voor technische bijstand. Misschien lukt het ons in de toekomst om geld te vinden voor de verschillende begrotingslijnen, maar dan moet er naar mijn gevoel eerst een billijke hervorming worden doorgevoerd. Wij moeten de afdelingen steunen die geweldige prestaties leveren, zowel qua personeelsbezetting als qua onderzoek. Die hervorming zal onmiddellijk haar beslag moeten krijgen, en wel onmiddellijk na aanneming van deze begroting, zodat wij kunnen beginnen met een goede planning. Als het zo in zijn werk kan gaan, krijgen wij de kans om invloed uit te oefenen op onze staatshuishoudingen. Dan zullen wij misschien één van de doelstellingen kunnen realiseren die wij als parlementsleden voor ogen hebben: herstel en ontwikkeling van onze landen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik zou allereerst uiting willen geven aan mijn achting voor onze rapporteur en hem mijn steun en vriendschap willen toezeggen voor het werk dat hij tot en met vanmiddag heeft weten te verzetten.
Mevrouw de voorzitter van de Raad, u moet wel beseffen dat dit Parlement, dat op het punt stond te zeggen dat het interinstitutioneel akkoord moest worden herzien en klaar stond met allerlei eisen, morgen waarschijnlijk het feit zal toejuichen dat u in Helsinki besloten hebt om ons twee waarnemers te geven, in plaats van twee vertegenwoordigers, en dat u zich wilt beperken tot de thema's die volgens het Parlement onmogelijk konden worden besproken.
Voor wat de begroting betreft wordt het hetzelfde verhaal, mevrouw de voorzitter. Onze rapporteur had de visie, de moed om ons zover te brengen dat we, voor het eerst, datgene wat wij rechtvaardig vonden ook diepgaand gingen bespreken. Wanneer u Kosovo wilt financieren, wanneer u de wat al te overhaaste toezeggingen van de voorzitter van de Commissie aan die regio, wilt nakomen, moet u ons de budgettaire middelen geven om serieus en coherent te zijn en dan moet u ons de mogelijkheid geven de financiële vooruitzichten te herzien.
In werkelijkheid stopt u ons wat toe en laat u wat veren. U vindt het goed dat wij wat flexibiliteitsinstrumentjes krijgen en dit Parlement zal uiteraard morgenochtend bereid zijn om zijn goede naam te grabbel te gooien, om de weg die was uitgestippeld - en die de juiste was - te laten vallen, teneinde een botsing met de Raad over principes te kunnen voorkomen. Ook op dat terrein zult u wel aan het langste eind trekken. Dat is bedroevend voor onze instelling, omdat ze eens te meer laat zien dat ze een woord mist dat begint met een "b". Laat ik maar zeggen dat ze de bravoure mist om dat gebaar te maken en dat tot het einde toe te respecteren.

Saint-Josse
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, de begroting voor het jaar 2000 zal onvermijdelijk uitdraaien op een verhoging, en die verhoging zal groter zijn dan die van de nationale begrotingen. Hoe komt het dat de begroting van de Unie wordt vrijgesteld van de bezuiniging die Europa aan onze landen oplegt? Ik vind het best dat men spreekt van het atypische karakter van de Europese constructie, maar je moet toch vermijden dat er met twee maten gemeten wordt, al naar gelang het onderwerp.
Zouden we soms vergeten zijn dat het steeds dezelfde burgers zijn die de zaak bekostigen, of het nu gaat om de nationale begrotingen of om de communautaire begroting? Zoals gewoonlijk wordt de eis van efficiëntie weer eens misbruikt om de actie van de Europese Unie te rechtvaardigen, en ik zal niet terugkomen op de gedane politieke keuzes, noch op het gesjacher dat het grootste deel van de begrotingsdiscussie tussen de Raad en het Parlement in beslag nam. Wij hebben dat al aan de kaak gesteld vanaf de eerste lezing van deze begroting.
Ik snijd dit punt aan omdat wij de indruk hebben dat het hier gaat om een vast gegeven in het communautair beleid. Het voorbeeld van de landbouw is trouwens erg interessant. De landbouw is tot gemeenschappelijk beleid verheven, was het cement van de Europese constructie en is vandaag de grote verliezer in de begrotingsdiscussie. Dat kunnen wij niet aanvaarden. Eens te meer is Europa bezig de prijs voor zijn incoherentie te betalen. De wedloop om de wereldprijzen en de stijging van de rendementen hebben ons kostbaarste bezit in gevaar gebracht: de kwaliteit van ons voedsel en het overleven van onze banen in de plattelandsgebieden. Het is de kwaliteit van ons bestaan die hier verkwanseld wordt, en dat zal ook morgen nog kosten met zich meebrengen.
Dat zijn de prioriteiten die wij graag willen financieren. Dat is beter dan programma's te vermenigvuldigen die voor een deel onduidelijk zijn. Trouwens, de voorzitter van de Rekenkamer heeft gisteren in deze zelfde zaal gesproken over, en ik citeer, "het voortbestaan van een uitgavencultuur binnen een Gemeenschap die zich meer zorgen maakt over de omvang van de uitgaven dan over de kwaliteit ervan".
In wezen doet Europa, omdat het te veel wil doen, niets goed. Daarom zullen de Franse leden van de EDD-fractie tegen deze begroting stemmen. Deze voldoet niet aan de verwachtingen van de Europeanen.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, de behandeling van de begroting verloopt dit jaar zo vreemd, dat zelfs na de toespraak van de algemeen rapporteur aan het begin van dit debat nog verscheidene relevante vergaderingen hebben plaatsgevonden. In chronologische volgorde waren dat: een informele vergadering van de Begrotingscommissie, een vergadering van de begrotingsministers, en een bijeenkomst van de fracties.
Dat komt doordat de onderhandelingen tussen de instellingen heel slecht zijn verlopen. Wij hebben over bijzaken gediscussieerd terwijl de Raad de belangrijke beslissingen uitstelde. Nu de tijd bijna om is, moeten we de klok stilzetten om verder te onderhandelen.
In mei van dit jaar vond er in dit Parlement een harde confrontatie plaats tussen degenen die, zoals ik, akkoord wilden gaan met Agenda 2000 en de financiële vooruitzichten van Berlijn, en degenen die dat om begrotingstechnische of binnenlands-politieke redenen niet wilden. Uiteindelijk werd er bij gewone meerderheid een akkoord gesloten. Wat echter bleef liggen was Kosovo, en een verklaring van de Raad waarin deze toezegde de financiële vooruitzichten van rubriek 4 te zullen herzien vanwege een buitengewone omstandigheid. Oorlog in Europa is altijd een buitengewone omstandigheid, de meest buitengewone die er is om een gedeeltelijke herziening van de financiële vooruitzichten te rechtvaardigen. Het peil van deze discussie lag in het Parlement hoger dan in de Raad.
Ik ben ervan overtuigd dat het overdreven was geweest een beroep op artikel 272 te doen, en dat het zelfs averechts had gewerkt als het zover was gekomen. Dat dit middel haast is gebruikt, ligt echter aan het feit dat de Raad buitengewoon onwillig was om te onderhandelen.
Uiteindelijk is de Raad door het dreigende vooruitzicht van hoge betalingen op zijn schreden teruggekeerd, en aanvaardt nu wat het Parlement in de eerste lezing had gevraagd.
Was het niet veel eenvoudiger geweest deze verzoeken van het Parlement eerder in te willigen en zo al dit haastwerk op het laatste nippertje te voorkomen? Dat is immers erg slecht voor het serieuze en efficiënte imago dat de Europese instellingen horen te hebben.
Ik verwelkom dit akkoord en dit compromis. Het Parlement kan hierdoor al zijn politieke prioriteiten financieren, inclusief de visserijovereenkomst met Marokko, die economisch van kapitaal belang is voor Spanje, waar ik vandaan kom. Maar vergist u zich niet: dit compromis, waar wij ons allemaal bij aansluiten, is bijzonder ernstig te nemen. Als de Raad zich er niet aan houdt, zal dat niet alleen voor het vertrouwen tussen de instellingen, maar zelfs voor de begrotingsprocedure van 2001 rampzalige gevolgen hebben.
Het is aan de Raad om ervoor te zorgen dat dit niet gebeurt. Wij hebben de financiële vooruitzichten van Berlijn verdedigd, en zullen die blijven verdedigen. De Raad moet echter bedenken dat zelfs wij niet zouden kunnen aanvaarden dat volgend jaar april het maximum voor het externe beleid niet wordt verhoogd als dat gelet op de cijfers raadzaam is.

Wynn
voorzitter van de Begrotingscommissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal eerst de gebruikelijke bedankjes aan de rapporteurs uitspreken voor het geval ik aan het eind tijd tekort kom. Het is altijd beleefd om dat te doen, maar dit keer wil ik de heer Bourlanges, de heer Virrankoski, en bij deze gelegenheid ook de heer Colom werkelijk oprecht bedanken voor het werk dat zij tijdens deze bijzonder moeilijke procedure hebben gedaan. Ik wil ook de parlementaire medewerkers bedanken die aan het welslagen van deze begroting hebben bijgedragen. De heer Bourlanges noemde bij de eerste lezing al de medewerkers van de Begrotingscommissie, die niet alleen 's avonds, maar ook in het weekend overwerken om ervoor te zorgen dat wij verder kunnen. Dank ook aan alle fractiemedewerkers, met inbegrip van de heer Westenbroek, die soms echt op mijn zenuwen werkt. Hoe dan ook: dank aan iedereen die ons heeft geholpen het zover te brengen.
We moeten de inhoud van deze begroting niet uit het oog verliezen. We hebben het nu alleen over de vraag hoe we Kosovo moeten financieren, maar er staat veel in deze begroting waar we trots op mogen zijn. De heer Walter en anderen hebben ons daar al aan herinnerd.
De laatste keer dat we hier een begrotingsdebat hielden, waren de stoelen van de Raad geloof ik allemaal leeg. Aan het aantal vertegenwoordigers van de Raad te oordelen dat nu aanwezig is, moet dit wel een heel belangrijk debat zijn. Als we de vertegenwoordigers van Raad en Commissie bij elkaar optellen, zijn ze samen waarschijnlijk talrijker dan de aanwezige parlementsleden, wat betekent dat ze op bepaalde uitspraken wachten. Ik weet niet zeker of die van ons of van u, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, worden verwacht, maar in ieder geval zit men hier iemand in de gaten te houden.
Ik ben van plan enkele vragen te stellen, mevrouw de fungerend voorzitter, en ik hoop dat we daar morgen een antwoord op kunnen vinden.
Gisteren hebben wij bij de stemming in onze commissie een standpunt bepaald waarmee ik - en ik denk de overgrote meerderheid van onze commissie - heel tevreden ben. Laat ik het zo zeggen: wij hebben geen probleem, u wel. Nu hoopt u dat wij uw probleem zullen oplossen. Ik verwijt het Finse voorzitterschap helemaal niets. U bent integer met ons omgegaan. Het zijn de mensen achter u die u de nodige problemen hebben bezorgd; dat weten we best. Het komt erop neer dat wij in deze toestand verzeild zijn geraakt, en dat ons nu wordt gevraagd u uit de brand te helpen.
Ik hoop wat meer duidelijkheid te krijgen over wat u in uw toespraak heeft gezegd, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad. Ik heb een buitengewone vergadering van de Begrotingscommissie belegd die morgen om 9.15, of in de buurt daarvan, zal plaatsvinden, zodra de stemming is afgelopen. We zullen over het verslag-Colom stemmen en, indien noodzakelijk, over eventuele wijzigingen in het verslag van de heer Bourlanges. Maar eerst moeten er een paar dingen worden verduidelijkt.
Ik richt me nu tot de Commissie omdat er in deze tekst drie verklaringen staan, en de eerste is van de Commissie. In de oorspronkelijke tekst stond het bedrag van 5,5 miljard euro dat mevrouw Buitenweg noemde. De Raad heeft dat cijfer uit de tekst gehaald.
Ik wil de Commissie vragen om te bevestigen of het inderdaad om een bedrag van 5,5 miljard euro gaat wanneer we het over de steun aan Kosovo en de Balkan hebben die we, gelet op de woorden van voorzitter Prodi en commissaris Patten, moeten verlenen. Dat moet de Commissie verduidelijken.
Ik wil ook in verband met rubriek 4 om opheldering vragen. Naar aanleiding van de opmerking van de fungerend voorzitter over hulpverlening aan gebieden als Kosovo en Oost-Timor, wil ik de Raad er echter eerst aan herinneren dat hij geen geld heeft uitgetrokken voor Oost-Timor: wij hebben dat gedaan. Zelfs bij de tweede lezing trok de Raad zijn beurs niet, wij wel. Als u niet akkoord was gegaan met de 125 miljoen euro voor Marokko, nog voordat er een overeenkomst was gesloten, zou de situatie er nu waarschijnlijk heel anders uitzien. Maar daar gaat het nu niet om.
Voor onze commissievergadering van morgen moet ik over drie dingen meer duidelijkheid krijgen. We hebben daar informeel al over gesproken, maar ik wil dat u het vanavond ook hier zegt. Ik heb genoteerd wat u heeft gezegd, en in het Engels zei u dat het maximum voor rubriek 4 niet permanent zou moeten worden aangepast. U verduidelijkte dat door te zeggen dat de woorden "op dit moment" daar nog aan moesten worden toegevoegd. Betekent dat, om de zaak te vereenvoudigen, dat u met die zin alleen naar het jaar 2000 verwijst? Als u zegt dat rubriek 4 niet hoeft te worden herzien, heeft u het dan alleen over het jaar 2000? Dat is het eerste punt dat moet worden verduidelijkt.
Het tweede punt is dit: kunt u bevestigen dat het standpunt van de Raad over de 2 miljard euro aan betalingen van verplichte en niet-verplichte uitgaven ook het standpunt van de lidstaten is, en niet alleen het uwe? Mogen wij ervan uitgaan dat daar niet aan wordt getornd voordat wij er morgenochtend over stemmen?
In de derde plaats wil ik u vragen of u voor onze vergadering van morgen uw standpunt op papier kunt zetten, zodat de heer Colom i Naval voorstellen kan doen. Als we over deze dingen meer duidelijkheid krijgen, denk ik dat we de oplossing kunnen vinden waar de Raad naar zoekt.
Eén opmerking nog: wij moeten hier allemaal lering uit trekken, en ik denk dat de Raad vooral moet leren niet te denken dat met het Parlement wel goed zit.

Rühle
Ook ik wil graag beginnen met een woord van dank, en wel aan mijn collega' s van de Begrotingscommissie. Mevrouw Buitenweg en ik zijn beiden als Groenen nieuw in de Begrotingscommissie en wij hadden aanvankelijk enkele problemen bij het inwerken. Ik moet echter zeggen dat, in tegenstelling tot hetgeen op nationaal niveau gebeurt, één ding mij opvalt in Europa: het financieel beleid wordt partijoverkoepelend gevoerd en wanneer het om financiële kwesties gaat is het Europees Parlement zich sterk bewust van zijn verantwoordelijkheid, een verantwoordelijkheid die uiteraard door de lage opkomstcijfers bij de Europese verkiezingen nog sterker is geworden, of sterker op de voorgrond is komen te staan.
Wij weten allen dat wij juist op het vlak van begroting en begrotingscontrole de burgers van Europa een solide beleid moeten presenteren, dat wij hier voor efficiëntie en transparantie moeten zorgen. Daar heeft het Europees Parlement volgens mij tijdens deze begrotingsonderhandelingen succes geboekt. Ik denk dat wij gesterkt uit deze begrotingsonderhandelingen tevoorschijn komen en dat lijkt mij erg belangrijk. De Raad moet namelijk goed begrijpen dat men niet enerzijds steeds meer taken naar Europees niveau kan overhevelen als men anderzijds niet serieus wil onderhandelen met het Parlement over hoe deze extra taken gefinancierd moeten worden. Dat zal nooit en te nimmer mogelijk zijn.
Het ging dit jaar niet alleen om Kosovo, Oost-Timor en de aardbeving in Turkije. Wij weten allemaal dat het ook gaat om de uitbreiding naar het Oosten. Wij weten allemaal dat de besluiten van Helsinki met betrekking tot Turkije, tot de uitbreiding naar het Oosten in het algemeen, vroeger of later tot hogere uitgaven zullen leiden. Daarom moeten wij op het vlak van de begroting serieuze onderhandelingen voeren en de Raad kan blij zijn dat dit Europees Parlement in deze begrotingskwesties meer verantwoordelijkheid heeft gekregen en zichzelf in deze kwesties heeft opgetrokken tot een politieke instantie. Wij zullen er in de toekomst veel nadrukkelijker op letten dat de begroting op Europees niveau zakelijk wordt uitgevoerd.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft zich tijdens de eerste lezing van de begroting duidelijk uitgesproken voor een herziening van het interinstitutioneel akkoord om de taken die voortspruiten uit de visserijovereenkomst, de hulp aan Kosovo, de hulp aan Oost-Timor en de steun aan de aardbevingsslachtoffers te kunnen uitvoeren. Wij hebben hier met een ruime meerderheid duidelijk gemaakt dat nieuwe politieke prioriteiten niet ten koste van niet vervulde andere taken mogen worden gefinancierd. Het compromis uit de onderhandelingen tussen Raad en Parlement dat vandaag voor ons ligt, houdt eigenlijk totaal geen rekening met dit fundamentele uitgangspunt van het Parlement. Ik vraag mij af waar hier het compromis eigenlijk ligt, waarom het woord compromis gebruikt wordt. Wij proberen met grote moeite sociale rechtvaardigheid op deze wereld tot stand te brengen. Dan kan het niet door de beugel dat wij middelen afpakken van armen in het ene deel van de wereld, om ze aan armen in een ander deel van de wereld te geven.
Bij sociale taken korten om uitdagingen het hoofd te bieden in het buitenlands beleid is geen oplossing. Een begroting die zo is geconcipieerd en bovendien niet eens voor de zogenaamde nieuwe prioriteiten voldoende middelen ter beschikking stelt, voert al onze politieke verklaringen en besluiten ad absurdum. Daarom moet het Parlement nee zeggen tegen dit pseudo-compromis. Hier is moed nodig, moed om de consequenties uit de ontwikkeling van de Europese integratie te trekken en de EU de adequate middelen voor het uitvoeren van haar taken ter beschikking te stellen. Het is de hoogste tijd om werkelijk Europees te denken en te handelen en de volledig gerechtvaardigde belangen in deze context te plaatsen. Het is niet acceptabel dat bij begrotings- en belastingkwesties nog altijd omgekeerd wordt gehandeld. Het Parlement moet voet bij stuk houden en een herziening eisen van de financiële vooruitzichten. De daartoe benodigde speelruimte kan worden gevonden in het kader van besluiten van de Europese Unie, van besluiten namelijk waarmee een hogere benuttingsgraad mogelijk wordt van de aan een maximumpercentage van het BBP gebonden eigen middelen. Als we een einde willen maken aan dit jaarlijkse lap- en verstelwerk, moeten wij ons daadwerkelijk serieus gaan bezighouden met de hervorming van de Europese eigen middelen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, tussen de eerste en de tweede lezing van de ontwerpbegroting voor het boekjaar 2000 hebben we drie en een half miljard euro toegevoegd, dat wil uiteindelijk zeggen: drie en een half miljard extra belastingen. Dat zou weinig zijn wanneer dat geld niet binnen Europa en vooral buiten Europa verspild werd. Binnen Europa hadden wij de kredieten voor de wederopbouw van Kosovo kunnen sparen, als we Kosovo niet vernietigd hadden - overigens op basis van vermeende slachtpartijen die aan de Serviërs werden toegeschreven, zoals de OVSE onlangs heeft toegegeven. Het is zelfs nog erger: men haalt, om Kosovo te financieren, 110 miljard euro weg van de middelen voor plattelandsontwikkeling. Met andere woorden, onze landbouwers worden uitgekleed om de Albanezen aan te kleden, uit naam van het principe "de anderen vóór de onzen".
Dat is niet erg gezond, zoals het ook niet erg gezond is om 50% van onze debatten sinds vanmiddag te besteden aan een provincie van de Servische staat die geen lid is van de Europese Unie. Het is waar dat het nog erger kan met onze Europese begroting: men strooit ook met geld buiten Europa: 10 miljoen euro voor Centraal-Azië, 14 en een half miljoen voor de verstrooide bevolkingsgroepen van Latijns Amerika, 4 miljoen voor de mensenrechten in zuidelijk Afrika en in Timor, enzovoorts. Dat zou sympathiek zijn als men niet tegelijkertijd van plan was om de kredieten voor onze imkers met 5 miljoen euro te korten, die toch al concurrentie krijgen door de import van onzuivere honing uit het buitenland.
Bovendien is het zo dat, terwijl wij hier uitgeven, sociale bezuinigingen worden opgelegd in onze 15 landen. De Franse ziekenhuisverplegers en -artsen, die het toppunt van vakbekwaamheid zijn, zijn vandaag in staking gegaan omdat de begrotingsbezuinigingen leiden tot inkrimping van ziekenhuiskosten en kosten voor de volksgezondheid. Die situatie is des te weerzinwekkender omdat wij ondertussen 45 miljoen uitkeren aan de producenten van ACS-bananen, waarvan sommigen Amerikaanse multinationals zijn die zich in Kameroen en in Ivoorkust gevestigd hebben en die nu 45 miljoen ontvangen uit die Europese begroting.
Dit zijn gewoonweg dwaze uitgaven die bovenop uitgaven voor vriendjes komen, die bovenop ideologische uitgaven komen. Dat is veel, veel te veel van het goede en voldoende reden om tegen te stemmen.

Van Dam
Voorzitter, als er één onderwerp is waarbij Raad en Parlement eensgezind zouden moeten optreden is het wel de wederopbouw van Kosovo. Maar tot nog toe is daar geen sprake van. Parlement en Raad hebben Kosovo onderwerp gemaakt van een prestigestrijd over het financiële plafond van categorie 4. Die gaat zo ver dat de rapporteur zelfs dreigde om slechts 115 miljoen euro in de begroting op te nemen terwijl 500 miljoen euro nodig is. Als dat zou gebeuren, zijn de Kosovaren de grote verliezers. De enige strohalm die dan overblijft is een aanvullende en gewijzigde begroting, later in het jaar. Maar de onderhandelingen daarover zullen ook dan uiterst moeilijk verlopen, zeker als ze worden gekoppeld aan een debat over een meerjarenprogramma voor de hele Balkan.
Het is daarom van het grootste belang dat er voor aanstaande donderdag alsnog een compromis wordt bereikt tussen Raad en Parlement over Kosovo. Een akkoord ligt binnen handbereik, zeker nu de Raad akkoord lijkt te gaan met een kleinere korting op de betalingen voor de structuurfondsen.
Naast een akkoord over Kosovo zullen Raad en Parlement het op termijn ook eens moeten worden over een hulpprogramma voor de gehele Balkan. Hoe moet dat worden gefinancierd? De omvang van het in Agenda 2000 vastgelegde financiële pakket voor het externe beleid geeft aan dat de Europese Unie op dat vlak slechts een aanvullende taak heeft. Dat geldt ook voor de Balkan. De houding van de Raad is dan ook ambivalent. Enerzijds weigert hij het financiële plafond voor categorie 4 te verhogen, en terecht. Maar anderzijds is de bereidheid van de lidstaten om bij te dragen aan de financiering van de Balkan ver onder de maat. Met als gevolg dat de Europese Unie-begroting wordt overbelast, waarvan de ontwikkelingslanden de dupe zullen worden.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, beste collega's, men zou kunnen denken dat wat lang duurt uiteindelijk wel goed moet worden. Nu heeft deze zaak bijna te lang geduurd om nog goed te kunnen worden. Als ik alleen maar aan vanmiddag denk, moet ik ronduit zeggen dat de situatie uiterst onbevredigend is en dat wij als Europees Parlement nu bijna ons eigen Reglement geweld aan moeten doen om te redden wat er te redden valt. Ik wil ook nogmaals duidelijk stellen dat de hele situatie uitermate onbevredigend is, onbevredigend, omdat wij - ook dat tekende zich al af bij de top in Helsinki - een Raad hebben die zeer onbekommerd beloften doet. De Raad doet beloften en dan mogen wij als begrotingsautoriteit, waartoe ook de Raad zelf behoort, zien hoe wij alles in kannen en kruiken krijgen.
Bovendien is dit de eerste begroting die wij in het kader van de besluiten van Berlijn over Agenda 2000 moeten afwikkelen. Nu al zijn wij echter in een situatie terechtgekomen waarin deze besluiten onvoldoende zijn om aan al datgene wat de Raad wil, ook financieel vorm te geven. Wij zullen hier in de komende jaren nog vaker problemen krijgen, wanneer namelijk hetgeen in Helsinki is besloten - ik denk dan met name aan de uitbreiding - uiteindelijk zijn beslag moet krijgen in de begroting. Hier verwacht ik dus - ook de vorige sprekers hebben hier vanavond al op gewezen - een beetje meer consistentie in de besluiten van de ministers van Buitenlandse Zaken en die van de ministers van Financiën. Volgens mij kan iedere regering daar in haar eigen lidstaat voor zorgen en dan kunnen wij ook gemeenschappelijk de problemen oplossen.
Ik wil nog op een tweede thema ingaan, namelijk op de bureaus voor technische bijstand die ook in het verleden een bijzondere rol hebben gespeeld. Hier hebben wij als Parlement al gewezen op de verantwoordelijkheid en duidelijke oplossingen aangedragen. In deze samenhang wil ik in het bijzonder rapporteur Bourlanges bedanken, die hiervoor met vastberadenheid en steun van dit Parlement voorstellen heeft gedaan. Als er iemand is geweest die in de begrotingsprocedure 2000 zijn verantwoordelijkheid voor de begroting hard heeft gemaakt, dan is het wel het Europees Parlement. Ik wil dit nogmaals duidelijk vaststellen. Het is op de lange duur onaanvaardbaar dat wij ons alsmaar moeten voortslepen van begrotingcrisis naar begrotingscrisis. De Raad moet nu duidelijke bakens uitzetten, opdat dergelijke problemen zich niet meer voordoen!
Wat de kleine begrotingen betreft - ook hier een woord van dank aan de heer Virrankoski - staan wij aan de goede kant: daar is alles onder controle. Wat onze eigen begroting betreft, gaat het Parlement te werk op een manier die wij ook van anderen verlangen. Dat vind ik ook een belangrijk punt. Ik wil met name wijzen op de dienstreiskosten van ambtenaren. Ook voor dat probleem moet dringend een oplossing worden gevonden. Ten slotte zijn er talrijke andere punten die wij mijns inziens al in de eerste lezing goed hebben opgelost en nu uiteindelijk kunnen aannemen.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, rapporteur zijn of geen rapporteur zijn, dat is de vraag - als ik zo onbescheiden mag zijn. Zelden heeft een verslag-Colom in de Raad zoveel bijval gekregen. Ik vraag me af wat ik fout doe. De Europese Raad van Berlijn was geobsedeerd door bezuinigingen: de Raad nam niet alleen het initiatief om de middelen voor het structuurbeleid te verminderen ten opzichte van 1999, maar vergat ook dat er nog andere communautaire beleidsterreinen bestaan. Het lijkt wel alsof de Raad hardop dagdroomt over een Europese Unie die de lidstaten niets hoeft te kosten. Met veel pijn en moeite is het Parlement er na zes weken onderhandelen met de Raad in geslaagd om de rubrieken 3 en 5 te fatsoeneren. De Raad weigerde echter rubriek 4 aan te passen, ook al werd Kosovo gebombardeerd terwijl wij aan het onderhandelen waren. Het was toen al zonneklaar dat de Unie een paar maanden later aan de wederopbouw zou moeten bijdragen en humanitaire hulp zou moeten verlenen. Het was ook te voorzien dat de Unie Roemenië en andere landen schadeloos zou moeten stellen voor de verliezen die zij op de handel over de Donau leden.
Ik denk dat hier sprake is van bijziendheid. De Raad weet kennelijk geen onderscheid te maken tussen de financiële vooruitzichten, het meerjarenkader voor de begroting en de begroting zelf. Volgens mij is de Raad net een van die mensen die je niet kunt vragen een brief te posten omdat ze de gleuf van de brievenbus niet van een putdeksel weten te onderscheiden. De Raad vraagt om precieze getallen waar alleen maar schattingen kunnen worden gemaakt. Ik heb aan de onderhandelingen deelgenomen, en het enige coherente argument van de Raad is dat de onderhandelingspositie van de Unie op de donorconferentie niet mag worden verzwakt. Daarvoor is een voorstel gedaan dat we nu hebben aangenomen, zodat we nu sterk staan.
Er bestaat verwarring over de cijfers. De commissaris had het over 500 miljoen voor het jaar 2000, terwijl de fungerend voorzitter van de Raad het op dezelfde dag over 12 miljard voor een periode van zeven jaar had. Dat moet natuurlijk worden opgehelderd. Als het nodig is, kunnen we ook wachten op betere cijfers, zonder dat daarbij enige onduidelijkheid over het begrotingskader hoeft te bestaan. Alles op zijn tijd, maar ik denk dat we de zaak heel goed door middel van een gewijzigde begroting I/2000 kunnen oplossen. Zo kunnen we bovendien aan de wens van de Raad voldoen om de begroting voortdurend bij te stellen.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben de door het Europees Parlement in eerste lezing gevolgde strategie inzake de begroting voor het jaar 2000 gesteund, en zijn nu van oordeel dat het Europees Parlement geen gezichtsverlies kan of mag lijden als het ook niet zijn geloofwaardigheid wil verliezen.
Ik zeg dit in het licht van de vooruitzichten die ons in de huidige fase van de procedure geboden worden. Ik betwijfel niet dat de jongste oplossing die de Begrotingscommissie heeft voorgesteld, niet zo negatief is als het voorstel van de Raad. Ze wekt evenwel weinig enthousiasme op en bovendien wijst alles erop dat er nog een aantal nieuwe en onaanvaardbare compromissen aan toegevoegd zullen worden.
Uit het voorstel dat nu is goedgekeurd, kunnen we inderdaad al opmaken dat niet alleen de idee van een herziening van de financiële vooruitzichten voor categorie 4 geschrapt wordt, maar dat ook wordt afgestapt van het beginsel dat tegenover nieuwe doelstellingen nieuwe middelen moeten staan. Bijgevolg wordt onvermijdelijk op heel arbitraire wijze in begrotingscategorie 4 bespaard en wordt voor 150 miljoen euro bezuinigd. Dat heeft vooral gevolgen voor de voedselhulp, ontwikkelingssamenwerking, het Middellandse-Zeegebied en het TACIS-programma. Bovendien zullen ook de middelen voor ECHO met 35 miljoen euro verminderd worden vergeleken bij de eerste lezing.
Natuurlijk kunnen wij niet tevreden zijn met zo'n oplossing en dat zal ook blijken tijdens de stemming. Het Europees Parlement zet niet alleen een stap terug, maar een aantal prioriteiten voor dit begrotingsjaar zullen bijgevolg verder bekostigd worden met middelen die voor eerdere doelstellingen waren uitgetrokken.
Ik voeg er nog aan toe dat in deze oplossing ook de middelen die voor een aantal geplande prioriteiten waren uitgetrokken, verminderd zullen worden, en dat met name maar 20 in plaats van 30 miljoen euro voor Oost-Timor zal worden uitgetrokken. Wij verheugen ons er natuurlijk over dat de begrotingslijn die wij voor Oost-Timor hebben voorgesteld, aangenomen is en dat hiervoor middelen worden uitgetrokken, maar zoals wij ook al in eerste lezing stelden en nu met nog meer reden mogen stellen, is het geplande bedrag ongetwijfeld ontoereikend. Dit zijn de redenen waarom wij de huidige begrotingsprocedure uiterst onbevredigend vinden.

Pronk
Voorzitter, wij bevinden ons op een moeilijk moment in de begroting. Ik wil iedereen van harte feliciteren die het zover gebracht heeft, want het was geen gemakkelijke begroting. Ik wil zeggen dat categorie 3 en in het bijzonder het sociaal werkgelegenheidsbeleid in ieder geval in deze begroting goed naar voren komen.
Voor het overige hebben wij te maken gehad met een zeer chaotische procedure. Mijn persoonlijke wens is altijd geweest dat wij tot een wettige begroting zouden komen, een begroting die door de Voorzitter zou kunnen worden ondertekend. Het ziet er naar uit dat dat kan. Of het nu gaat langs de weg van het plan-Colom, om het zo eens te zeggen, dus de begroting zoals die maandag door onze Begrotingscommissie is aangenomen, ofwel via een overeenkomst met de Raad op het laatste moment.
In beide gevallen hebben wij een wettelijke begroting. Dat is, denk ik, de kracht van dit Parlement. Wij bepalen uiteindelijk wat de begroting is en niet een of ander vaag compromis. De Raad kan zich aansluiten en een compromis maken, maar wij kunnen zelf de begroting vaststellen zonder dat wij daar op zichzelf de Raad voor nodig hebben. Dat is buitengewoon belangrijk.
De zaak heeft zich erg toegespitst op Kosovo. Hoe langer ik me met het probleem bezig houd hoe verbaasder ik erover ben geworden. Ten eerste over het gemak waarmee kennelijk vertegenwoordigers vanuit Europa zomaar 500 miljoen beloven. Mevrouw Buitenweg heeft gezegd: ja, die 500 miljoen is beloofd. Nee, het is natuurlijk niet zo. Het is beloofd door mensen die daartoe niet gerechtigd waren. Als ik 20.000 gulden aan Greenpeace wil geven en ik zeg: haal het maar af van het salaris van mevrouw Buitenweg, dan denk ik toch niet dat zij met deze handeling zou instemmen. Precies hetzelfde doet de Commissie. De Commissie komt altijd weer terug op die 500 miljoen. Want men kan natuurlijk wel de onderzoeken van de Wereldbank oproepen, maar het merkwaardige is dat er altijd 500 miljoen uit komt, wie het ook onderzoekt. Dat is toch niet echt geloofwaardig. Daarom ben ik zo blij dat wij het op één punt met de Raad eens zijn geworden, namelijk over de vraag dat wij nagaan hoeveel geld er echt nodig is, met inachtneming van alle punten. Ook het punt of de geldhoeveelheid in Kosovo niet teveel gaat stijgen. Als je één miljard in een land stopt dat een BNP van 1 miljard heeft, is het de vraag of een land dat kan hebben of niet. Zijn wij dan niet bezig met iets verkeerds?
Wij hebben na de Tweede Wereldoorlog heel veel ervaring opgedaan met het Marshall-plan, zowel in Frankrijk als in Duitsland alsook in Nederland. Daarbij is de eerste prioriteit altijd geweest herstel van de economie en niet het zomaar geven van geld zonder dat men zich afvroeg wat de gevolgen voor de economie zouden zijn.
Ik denk dat het buitengewoon belangrijk is dat wij ons dat hierbij ook afvragen. Ik denk dat de eventuele overeenkomst met de Raad die mogelijkheid opent en dat wij er blij om moeten zijn. Maar laten wij ons alsjeblieft afvragen: kan deze Unie zich veroorloven door allerlei vertegenwoordigers in het buitenland cadeautjes te laten ronddelen die uiteindelijk niet in de begroting in te schrijven zijn. Wij moeten daar werkelijk naar blijven zoeken. Ik heb het betreurd dat de Commissie in eerste instantie onvoldoende in staat was om het te onderbouwen. De Commissie moet onderbouwen. Men kan niet zomaar alles aannemen.

Färm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de begroting van de EU voor het jaar 2000 is een flinke stap in de goede richting. We moeten niet vergeten dat de zaken waaraan wij prioriteit geven, belangrijke zaken zijn. Wij streven naar een milieuvriendelijke landbouw, naar bescherming van dieren en gewassen en naar veilige levensmiddelen. Wij verhogen onze inspanningen ten behoeve van achtergestelde bevolkingsgroepen en onze inzet in de strijd tegen de armoede in Europa. Wij zetten ons in voor de werkloosheidsbestrijding en vooral voor lokale werkgelegenheidsinitiatieven. Wij bereiden de uitbreiding met nieuwe lidstaten voor en wij benadrukken dat het uitbreidingsproces een duidelijke burgerdimensie moet krijgen. Wij eisen dat de sociale dialoog op de arbeidsmarkt wordt uitgebreid met de kandidaat-landen en dat het Comité van de regio's de kans krijgt om een lokale en regionale dialoog te ontwikkelen. Zelf heb ik een voorstel ingediend inzake middelen voor gedecentraliseerde samenwerking rond de Oostzee.
Ondanks deze prioriteiten zijn we erin geslaagd om de begrotingsverplichtingen te beperken. Het is uiteraard dan ook triest dat wij gisteren toch niet verder kunnen komen, ook al waren we het over veel zaken eens. Zelf heb ik de hele tijd gehoopt op een compromis. Wij moeten dat compromis natuurlijk kunnen bereiken. Het Parlement is volgens mij namelijk al heel ver in de richting van een compromis gegaan. Wij houden niet langer vast aan ons principiële standpunt dat wij reeds voor het jaar 2000 de begrotingsplafonds moeten herzien, en wel omdat de Raad grote nieuwe uitgaven wil toevoegen voor onder andere Kosovo, Oost-Timor en Turkije.
Wij zijn akkoord gegaan met aanzienlijke besnoeiingen op de betalingen, hoewel wij reeds een berg van betalingen voor ons hebben liggen. Men kan niet jaar na jaar besluiten tot omvangrijke verplichtingen zonder te betalen. Ondanks ons verzet tegen lineaire bezuinigingen op de hulp hebben wij aanvaard dat er krachtig wordt bezuinigd op de uitgaven, mits dit doelgerichter gebeurt.
Het is belangrijk te constateren dat er geen onenigheid is over Kosovo. Ik ben dan ook blij dat de Raad nu van plan lijkt te zijn om naar het Parlement terug te komen en onze voorstellen goed te keuren. De bevolking van Kosovo mag niet lijden doordat wij het niet eens kunnen worden over de begroting.
Nu blijft er nog een belangrijke kwestie over: willen wij opgewassen zijn tegen de uitdagingen waarvoor we staan, tegen de uitbreiding, de toekomstige ontwikkeling op de Balkan? Dan moeten wij tot een betere manier van samenwerken zien te komen. Laat dat de lering zijn die wij uit het hier gevoerde debat trekken.

Cauquil
Mijnheer de Voorzitter, wat de budgettaire goocheltoeren ook mogen zijn om de hulp voor de wederopbouw van Kosovo te financieren, de Raad weigert evenals het Parlement om het werkelijke probleem aan te snijden: de wederopbouw van Kosovo. Dit geldt trouwens ook voor de wederopbouw van Servië die net zo noodzakelijk is en gefinancierd zouden moeten worden uit de militaire begrotingen van de landen die verantwoordelijk zijn voor de bombardementen.
Uit die begrotingen moet men ook de sommen halen die nodig zijn voor de schadeloosstelling van de buurlanden: Montenegro, Albanië, Macedonië. Zij hebben allen onder de oorlog geleden die de westerlingen in hun regio gevoerd hebben.
Ook al verontschuldigt niets het beleid dat Milosevic voerde en voert tegenover de Albanese bevolking van Kosovo, noch zijn beleid tegenover zijn eigen volk, de kruimels die gestrooid worden voor de wederopbouw van Kosovo alleen - kruimels die in geen enkele verhouding staan ten opzichte van het geld dat in de oorlog is uitgegeven - kunnen het feit niet verbergen dat de westerse interventie in de Balkanlanden niet alleen de problemen van die regio eens te meer onopgelost laat, maar ze zelfs nog verergert.
De toch al arme landen van de regio zijn nu nog armer geworden, de levensomstandigheden van hun bevolking zijn verslechterd en de bommen hebben zeker geen einde gemaakt aan het chauvinisme agressie over en weer.
Wij weigeren het verslag van de heer Bourlanges aan te nemen is omdat wij zowel het beperkte en belachelijke karakter van de overwogen hulp, als het beleid van de westerse machten in de Balkanlanden aan de kaak willen stellen.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, het spreekt vanzelf dat de mechanismen voor democratische controle versterkt worden naarmate de Europese eenmaking evolueert. Deze controlebevoegdheid ligt deels bij het Europees Parlement, en wij oefenen die met name uit via de evaluatie die aan de aanneming van de begroting voorafgaat.
Wij mogen ons niet beperken tot een reeks formaliteiten zonder inhoud of gevolgen, anders zullen wij een soort democratisch alibi worden. Zodoende zouden wij de burgers die wij vertegenwoordigen, verraden. De boodschap die wij tijdens de bespreking van de begroting voor 2000 geven, moet dan ook au sérieux genomen worden. Het Europees Parlement wil dat tegenover nieuwe taken voor de Europese Unie nieuwe financiële middelen staan. Dat geldt zowel voor Kosovo en de Balkan als voor alle andere begrotingslijnen.
Het heeft geen zin totaal ondoorzichtige trucs te blijven gebruiken, zoals het onderschatten van nieuwe vastleggings- of betalingskredieten of van beide. Dat leidt tot lineaire besparingen in eerdere vastleggings- of betalingskredieten en onvermijdelijk tot vertraging bij de uitbetaling en tientallen overschrijvingen van middelen in de loop van het jaar.
Als het probleem te wijten is aan een ontoereikend inkomstenstelsel van de Europese Unie, moet het financieringssysteem van de Unie gewijzigd worden. Tenslotte wil ik het hebben over drie situaties die ik op de voet zal volgen: allereerst is er de onaanvaardbare vertraging bij de betalingen in het kader van de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid. Dergelijke vertragingen komen neer op een ontkenning van het beginsel van economische en sociale samenhang. Ten tweede moet steun voor de wederopbouw van Oost-Timor verleend worden, en het is belangrijk dat wij resoluties aannemen waaruit onze belangstelling voor de toestand ter plaatse blijkt. Wij hebben de Sacharovprijs terecht aan Xanana Gusmão toegekend. Laten we ons er evenzeer van bewust zijn dat de 20 miljoen euro die op de begroting voor 2000 voor Oost-Timor worden uitgetrokken, slechts een begin zijn.
Tenslotte hoop ik dat de verbintenissen die zijn aangegaan tegenover de ultraperifere gebieden, die sinds Amsterdam in artikel 299 - II van het Verdrag betreffende de Europese Unie worden vermeld, volledig worden nagekomen.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, wij zijn inderdaad het enige politieke orgaan in de Europese Unie dat onophoudelijk nadenkt. Hier gaat het om de prioriteiten van Agenda 2000. Wij moeten ervoor zorgen dat deze behouden blijven, want reeds met de eerste begroting wordt een poging ondernomen om deze ongedaan te maken.
Kredietverminderingen voor landbouw, sociale uitgaven en externe activiteiten met betrekking tot derde landen zijn niet opportuun. Voor de nieuwe beleidsvormen zijn extra kredieten nodig en daarom moeten de financiële vooruitzichten worden herzien. Ik moet hierbij aantekenen dat wij er tot onze spijt niet in geslaagd zijn in de begroting kredieten op te nemen voor natuurrampen. Evenmin zijn wij erin geslaagd de kredieten voor Cyprus en Malta over te hevelen naar de toetredingsprocedures.
Ik ben geen econoom maar civiel ingenieur, hetgeen mij echter niet belet de waarde te onderkennen van het uitstekende werk van de heer Bourlanges en de andere rapporteurs. Ik hoop dat zij ons zullen helpen als aanverwante vraagstukken aan de orde worden gesteld en wij aan de hand van de resultaten moeten beoordelen in welke mate de Commissie haar op de begroting opgenomen politieke besluiten ten uitvoer legt en daarmee geen resultaten bewerkstelligt die niet bedoeld zijn.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, wat een heuglijk feit: twee vrouwen aan de top van twee instellingen voor een uiterst belangrijke kwestie! Voor het eerst een vrouwelijke meerderheid op Europees niveau, proficiat!
Nieuwe bezems vegen schoon, zo heet het. Wij worden geconfronteerd met een groot probleem. De commissie heeft vandaag over het werkgelegenheidsbeleid 2000 beraadslaagd en besloten. Ik geloof dat wij ook in verband met de begroting steeds opnieuw de vraag kunnen stellen hoe wij kunnen zorgen voor verbetering van de werkgelegenheidssituatie in Europa. Het lijkt mij uiterst raadzaam dat wij erover nadenken met welke begrotingsposten werkgelegenheid wordt gecreëerd in Europa, met welke posten wij werkgelegenheid veilig kunnen stellen en met welke posten wij werkgelegenheid vernietigen. Ik geloof dat men dergelijke overwegingen grondiger moet analyseren met behulp van onderzoeksprogramma's en daar ook de noodzakelijke conclusies uit moet trekken.
Een tweede belangrijk feit is de bevestiging van de ambten voor OLAF. Fraudebestrijding moet een prioriteit voor ons zijn. Wij stellen vast dat ons budget in feite ongeveer gelijk is aan de fraude, fraude die zich in veel gevallen voordoet. Wij discussiëren hier bij wijze van spreken over een paar miljoen, terwijl door fraude vele miljarden verloren gaan. Daarom is het instellen van OLAF voor mij van cruciaal belang. Ik hoop dat het ons zal lukken eerlijke, nette mensen weer meer kansen op de markt te bieden, evenals degenen die hun werk keurig opgeven bij de belasting en er zo toe bijdragen dat ons sociale systeem functioneert.
Daarom wil ik graag met name mijn collega' s bedanken voor het feit dat het gelukt is de begrotingslijn ten behoeve van kleine en middelgrote bedrijven met zo'n 15 miljoen euro te verhogen. Ik geloof dat dit de juiste weg is. Deze sector zorgt immers voor nieuwe arbeidsplaatsen; hier zien wij de grootste groei; hier komen de hoogste belastingopbrengsten vandaan. Wanneer wij over geldverdelen spreken, mogen wij het geldverdienen nooit vergeten. Op dit punt presteren de kleine bedrijven zeer goed en daarom zijn de START-programma's en de ondersteuningsprogramma's met name heel belangrijk. Hiermee maken wij duidelijk dat wij begrip hebben voor de kleine bedrijven.
Wij hebben echter ook 10 miljoen ter beschikking gesteld voor de digitale inhoud. Dit is de sector die in de toekomst de meeste werkgelegenheid zal bieden. Commissaris Liikanen heeft ons gezegd dat tegen 2002 ongeveer 1,2 miljoen arbeidsplaatsen op het gebied van de multimedia waarschijnlijk niet kunnen worden bezet, omdat de juiste opleidingen ontbreken. Dat moet ons te denken geven. Wij moeten de nadruk leggen op die gebieden waarin wij geld kunnen verdienen, waar wij ervoor kunnen zorgen dat wij ook in de toekomst in de Europese Unie genoeg geld hebben om ons met de problemen van onze planeet bezig te kunnen houden.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de heer Wynn heeft mij drie vragen gesteld, waarop ik kort antwoord wil geven. Ten eerste vroeg hij wat ik in de toespraak die ik vandaag hield bedoelde met de uitdrukking "wat het financieel kader voor categorie 4 betreft". Ik zei bijna letterlijk dat het financiële kader van categorie 4 op dit moment niet gewijzigd zou moeten worden. Ik had het toen dus over de begroting voor het jaar 2000, waarin het gebruik van het flexibiliteitsinstrument in categorie 4 deel uitmaakt van het compromisvoorstel van de Raad. De Raad zal in de toekomst natuurlijk alle voorstellen van de Commissie onderzoeken. De tweede vraag betrof de bezuiniging van 2 miljard op de verplichte en niet-verplichte uitgaven. Hierbij moeten we ons realiseren dat, zoals dat in de regels van de Raad is vastgelegd, de voorzitter het standpunt van de Raad vertegenwoordigt. Ik presenteer dus als voorzitter het standpunt van de Raad en ik ben daarvoor verantwoordelijk. Ten derde is het document waarop het compromis is gebaseerd al aan het secretariaat van het Parlement toegezonden.

De Voorzitter
Collega Wynn, is het aldus duidelijk?

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, de punten 1 en 3 zijn daarmee opgehelderd, maar punt 2 is me nog steeds niet duidelijk. Als het moet, neem ik er genoegen mee dat punt 2 morgenochtend om 9 uur verder wordt toegelicht. Ik weet niet zeker wat de Raad nu precies over het tweede punt heeft gezegd.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, ik heb er helemaal niets van begrepen. Ik heb met name niets begrepen van punt 1. De heer Wynn heeft een specifieke vraag gesteld. U, mevrouw de voorzitter, werd verzocht om uw plechtige verklaring, die u aan het einde van het debat van vanmiddag hebt afgelegd, toe te lichten waarin u zei - wanneer ik de vertaling die ik heb gekregen goed begrepen heb - dat de Raad tegen een permanente herziening was - ik ga niet zeggen wat een permanente herziening is, maar omdat u dat zegt, zult u wel weten wat daarmee bedoeld wordt - tegen een permanente herziening "op dit moment". "Op dit moment" wil niets zeggen.
De heer Wynn heeft u gevraagd, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, of "op dit moment" betekent dat de Raad tegen een herziening van de financiële vooruitzichten is voor het begrotingsjaar 2000, hetgeen ons volkomen coherent lijkt met het compromis dat we bezig zijn te sluiten, of dat "op dit moment" iets vagers betekent? U werd verzocht te antwoorden. U heeft tegen ons gezegd dat u zou antwoorden, maar u hebt iets geantwoord dat onbegrijpelijk was.
Wilt u dit verduidelijken, en degenen onder ons verlichten die niet de intelligentie bezitten om esoterische verhalen te begrijpen.

De Voorzitter
Om dit manco te verhelpen geef ik het woord nogmaals aan de minister en vervolgens aan de Commissie.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, over de verklaringen waarvan nu sprake is kan ik zeggen dat die zijn goedgekeurd in de vorm waarin ze door het Parlement zijn gepresenteerd. Ik zie niet wat daar onduidelijk aan is.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, voor alle duidelijkheid wil ik zeggen dat u de tekst al tot uw beschikking heeft. Het is de tekst waarover is onderhandeld; die had u ook al in de vergadering van afgelopen maandag.
Mijnheer Wynn had nog een vraag aan mij gesteld over het bedrag van 5,5 miljard euro. De Voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, heeft op de OVSE-top in Istanboel de politieke taken in heel de regio van de West-Balkan beschreven, voor de periode 2000-2006. Hij heeft toen aangekondigd dat de commissie een bedrag in de orde van grootte van 5,5 miljard euro als noodzakelijke steun overweegt. U, het Parlement, heeft de Commissie nu opgeroepen voor die specifieke regio en voor die specifieke periode concrete ramingen in de vorm van een meerjarenplan voor te leggen. Daaraan wordt gewerkt. Ik verzoek u daarom niets bij voorbaat vast te leggen, maar u te houden aan de eis van een nauwkeurige en concrete raming van de Commissie voor dit gebied en voor de genoemde periode. De Begrotingscommissie, respectievelijk de begrotingsautoriteit en het Parlement moeten deze raming dan natuurlijk kunnen controleren.
Laat mij afsluitend nog zeggen dat het debat vanavond nogmaals heeft aangetoond dat de onderhandelingen moeizaam zijn geweest. De Commissie waardeert de inspanningen van het Parlement, van met name de rapporteurs en de Begrotingscommissie, maar ook van het Fins voorzitterschap. Ik denk echter dat als er uiteindelijk een goed resultaat uit de bus komt, het werk de moeite waard is geweest. Ik hoop van ganser harte dat er morgen werkelijk een goede last-minute oplossing gevonden zal worden.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats.

Benoeming van 8 leden van de Rekenkamer
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0090/1999) van mevrouw Theato, namens de Commissie begrotingscontrole over de benoeming van 8 leden van de Rekenkamer (C5-0231/1999, C5-0232/1999, C5-0233/1999, C5-0234/1999, C5-0235/1999, C5-0236/1999, C5-0237/1999, C5-0238/1999 - 1999/0820(CNS)).

Theato
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, voor acht leden van de Europese Rekenkamer loopt begin volgend jaar het mandaat af. Het spijt mij dat het Fins voorzitterschap van de Raad ons nu verlaat, want ook de Finnen zouden graag willen dat hun lid van de Rekenkamer opnieuw werd benoemd.
Krachtens artikel 247, lid 3 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en van andere overeenkomstige bepalingen uit het EGKS- en Euratom-Verdrag moet het Parlement advies uitbrengen over de kandidaten, waarna de Raad unaniem de leden van de Rekenkamer voor zes jaar benoemt. Herbenoeming is daarbij mogelijk. De Raad heeft met zijn schrijven van 3 november 1999 het Parlement om advies verzocht en ons de namen en curricula van de kandidaten doen toekomen. Het gaat hierbij om de benoeming van de heer Reynders uit België, mevrouw Geoghegan-Quinn uit Ierland, de heer Caldeira uit Portugal en de heer Fabra Vallés uit Spanje, alsmede de herbenoeming van de heer Mohr uit Denemarken, de heer Salmi uit Finland, de heer Clemente uit Italië en de heer Karlsson uit Zweden, overeenkomstig de alfabetische volgorde van de landen van herkomst van de kandidaten.
Zoals in artikel 35 van ons Reglement staat, heeft de bevoegde Commissie, de Commissie begrotingscontrole, op 22 en 23 november 1999 de voorgestelde kandidaten afzonderlijk gehoord en hen vragen gesteld. Daarbij hebben wij ons ten eerste laten leiden door de bepalingen van het Verdrag, volgens welke de kandidaten nu of in het verleden lid moeten zijn geweest van een rekenkamer, ofwel bijzonder geschikt moeten zijn voor dit ambt. Onafhankelijkheid is hierbij in ieder geval een onvoorwaardelijke vereiste. Ten tweede hebben wij ons in onze beraadslagingen en beoordelingen gehouden aan de richtsnoeren uit de twee resoluties van het Parlement terzake, die van de heer Lamassoure en van de heer Bourlanges uit respectievelijk 1992 en 1995.
Op grond hiervan kan ik u meedelen dat de Commissie begrotingscontrole na grondig onderzoek tot de conclusie is gekomen dat de kandidaten voldoen aan de criteria voor dit hoge ambt in de Rekenkamer. Wij wensen gunstig advies uit te brengen over alle acht sollicitanten. Het verheugt ons vooral zeer dat, wanneer het Parlement hiermee instemt, er 2 vrouwen zullen zijn onder de 15 leden van de Rekenkamer. Ik herinner u eraan dat wij bij de vorige benoeming als voorwaarde hadden gesteld dat er onder de te benoemen kandidaten ten minste één vrouw moest zijn, en wij hadden daarbij duidelijk aangegeven dat men anders van het Parlement geen goedkeuring hoefde te verwachten. Wij hebben toen een vrouw erbij gekregen en ook nu is er weer een vrouw bijgekomen. Wij boeken dus vooruitgang.
Met de stemming in de plenaire vergadering op donderdag voldoen wij als Parlement aan onze plicht om tijdig advies tijdig uit te brengen en aldus een naadloze overgang naar de samenstelling van de nieuwe Rekenkamer mogelijk te maken. Dat verzekert ons ook van de noodzakelijke samenwerking met de Rekenkamer. Dit zijn de bepalingen van de te volgen procedure. Voor het Parlement komt hier echter meer bij kijken. Het gaat hier namelijk om de toekomst. Maandag hebben wij het verslag van de Rekenkamer voor 1998 besproken. Toen is gebleken dat ons enkele belangrijke taken te wachten staan, waarvan wij ons nu moeten gaan kwijten.
Ik denk hierbij vooral aan hetgeen de Rekenkamer zo onomwonden in zijn verslag zegt, en waar ik het overigens roerend mee eens ben: wij moeten aansturen op een andere uitgavencultuur. Hier heeft de Rekenkamer heel belangrijke aanwijzingen gegeven. Wij hebben zojuist een uitvoerige discussie gehad over de begroting 2000. Als wij als Parlement de richting uit willen gaan van een meerjarenplanning van de financiële behoeften voor de crisisgebieden, zoals de Balkan, moeten wij dat doel ook voor ogen houden en niet langer onze aandacht versnipperen over kleine, afzonderlijke programma's en projecten. Daar is dan ook geen doeltreffende controle op mogelijk en geven wij meer geld uit aan personeel dan aan de daadwerkelijke beoogde doelstellingen. Wij willen graag doelgericht werken, niet uitgavengericht. Daarom ben ik het volledig eens met de Rekenkamer: wij hebben inderdaad een beter financieel beheer nodig. Wij hebben gedeeltelijk al voorstellen van de Commissie ontvangen over de wijze waarop dit kan gebeuren. Hierover moet echter ook het Parlement advies uitbrengen, en daarbij moet het Parlement in de diepte gaan. Wij kunnen het ons niet langer permitteren dat de bevolking in de Europese Unie in groten getale nee zegt tegen Europa. Wij moeten daar met ons allen aan werken en luisteren naar hetgeen de Rekenkamer zegt. Wij moeten dit meenemen in onze beoordelingen en er aldus voor zorgen dat wij bij de Europese bevolking weer een positieve weerklank vinden voor datgene wat ons verenigt.

Stauner
Mijnheer de Voorzitter, met de toeneming van de bevoegdheden van de Europese Unie groeit ook de betekenis van de Europese Rekenkamer, die sinds het Verdrag van Maastricht een zelfstandige instelling is van de Gemeenschap. De waarde van een instelling staat of valt echter met de persoonlijkheden die daarbinnen de verantwoordelijkheid dragen. Daarom is het bijzonder belangrijk dat de leden van de Rekenkamer niet alleen zakelijk en competent zijn, maar ook over een sterk karakter en een onafhankelijke persoonlijkheid beschikken. De taken van de Rekenkamer zijn niet altijd even aangenaam. De leden van de Rekenkamer moeten toezien op een zorgvuldige omgang met Europese middelen en meedogenloos op alle onregelmatigheden attent maken.
Juist door de manier waarop Europese instanties met geld zijn omgegaan, is in het verleden het vertrouwen van de Europese burger vaak ernstig geschokt. Dat tekortkomingen zijn ontdekt, is ook te danken, en met name te danken aan de Rekenkamer. Nu moeten we echter het vertrouwen van de Europese burger in de zorgvuldige omgang met geld in de EU weer zien te herstellen. De taak van de Rekenkamer en zijn leden zal daarom in de komende jaren belangrijker en moeilijker worden dan ooit tevoren. Alle uitdagingen - uitbreiding, internationale concurrentie, aanhoudend hoge werkloosheid - zijn verbonden met de financieringskwestie. Vanuit deze optiek bekeken is het overigens niet uitgesloten dat ook de taakstelling van de Rekenkamer zal veranderen. Ik denk dat er meer preventieve taken komen. De acht personen die in de Commissie begrotingscontrole lang en intensief zijn gehoord, voldoen naar mijn mening aan de voorwaarden om deze taak tot tevredenheid van alle belanghebbenden te vervullen.
Ik hoop voor ons allen dat u de moed en de kracht zult hebben om ook in de toekomst de vinger onverstoorbaar op de zere plek te leggen, als dit nodig is. Een sterk Europa heeft ook een sterke Rekenkamer nodig. Ik wil echter geenszins verhelen dat de Rekenkamer aan kracht inboet ten gevolge van het feit dat het aandeel vrouwen in dit orgaan niet adequaat, laat staan representatief is. Dit is een wanklank in de samenstelling van deze instelling, ook al is er onder de huidige kandidaten een zeer indrukwekkende dame. Wij blijven dus een beroep doen op de lidstaten om ook vrouwen voor deze taak voor te dragen. Het zal toch inmiddels wel in heel Europa bekend zijn dat vrouwen kunnen rekenen; aan moed om tekortkomingen aan de kaak te stellen, schort het hen in ieder geval niet!

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, volgens de Verdragen heeft het Parlement het recht om te worden geraadpleegd over de benoeming van de leden van de Rekenkamer. De Commissie begrotingscontrole heeft op 22 en 23 november hoorzittingen gehouden, en heeft bij geheime stemming over ieder van de kandidaten een gunstig oordeel uitgesproken. Net als mevrouw Stauner was ik echter teleurgesteld dat er zo weinig vrouwelijke kandidaten waren. Onder de acht kandidaten die de Raad voorstelde, was maar één vrouw. Dat betekent dat vanaf volgend jaar twee van de 15 leden van de Rekenkamer vrouwen zijn. Dat is een verbetering, maar het is nog steeds niet voldoende. Ik wil de lidstaten daarom oproepen om in eigen huis orde op zaken te stellen.
Ik wil ook enkele algemene opmerkingen maken over de samenstelling van de Rekenkamer. Het systeem van één lid van de Rekenkamer per lidstaat zal bij de uitbreiding moeten worden hervormd. De Rekenkamer mag niet onbeperkt doorgroeien, net zomin als de Commissie en het Parlement dat mogen. Dat punt zal op de IGC aan de orde moeten komen. In het geval van de Rekenkamer is het echter belangrijk om helemaal af te stappen van het systeem van nationale benoemingen. Het is de taak van de Rekenkamer alle inkomsten en uitgaven van de Gemeenschap te onderzoeken en na te gaan of de inkomsten op een wettige en regelmatige manier zijn besteed, en of er sprake is van deugdelijk financieel beheer.
Ik zie niet in waarom die taak zou moeten worden uitgevoerd door mensen die door de lidstaten zijn benoemd. Dat systeem is gewoon niet te handhaven in een dergelijke instelling. De leden van de Rekenkamer zouden op basis van hun bekwaamheid en hun specifieke vaardigheden moeten worden benoemd, niet op basis van hun nationaliteit. Het gevaar bestaat dat door de lidstaten benoemde leden een zekere loyaliteit jegens hun eigen regering blijven behouden. Ook kan de indruk ontstaan dat zij kritiek op hun eigen lidstaat proberen af te zwakken. Wij hebben daarentegen een Rekenkamer nodig die onafhankelijk is van de belangen van de lidstaten, en ook als zodanig wordt gezien.
Uiteindelijk zou dat moeten leiden tot een systeem waarin we echte, gekwalificeerde controleurs benoemen tot lid van de Rekenkamer. De gebeurtenissen van het afgelopen jaar hebben nog duidelijker gemaakt hoe belangrijk het is dat wij een Rekenkamer hebben die kritiek uit kan oefenen wanneer dat nodig is, zowel op de Commissie als op de lidstaten. De lidstaten zijn immers verantwoordelijk voor het beheer van zo'n 85% van de financiële middelen.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie begrotingscontrole heeft over alle hier ter discussie staande sollicitanten een gunstig advies uitgebracht. Dat is geen louter formele kwestie en evenmin een automatisme. In het verleden zijn er kandidaten geweest die geen gunstig advies hebben gekregen in dit Parlement, omdat er twijfel bestond over hun kwalificaties of hun onafhankelijkheid.
Dit keer konden wij een dergelijke situatie gelukkig vermijden. Het is zelfs zo - en ik verklap hiermee geen geheim - dat twee van de kandidaten naast een gunstig advies ook een aanzienlijk vertrouwensvoorschot hebben gekregen.
Staat u mij derhalve toe een paar opmerkingen van principiële aard te maken over de Rekenkamer. Ook de Rekenkamer heeft, met het oog op de uitbreiding van de Unie, dringend behoefte aan hervormingen. Zoals mevrouw Morgan al zei, valt dat, net als bij de Commissie, het duidelijkst af te lezen aan het aantal leden. Momenteel bestaat de Rekenkamer uit 15 leden, traditiegetrouw 1 lid per lidstaat, ook al schrijft het Verdrag dit niet uitdrukkelijk voor. 15 Leden, dat zijn er 5 minder dan in de Commissie, maar juist bij een relatief kleine instelling als de Rekenkamer maakt iedere uitbreiding de instelling topzwaarder en stroever. Nu al werkt de Rekenkamer stroef, hetgeen blijkt uit de veel te omslachtige procedures die moeten worden gevolgd voordat eindelijk hun rapport kan worden gepubliceerd. Daar moet over worden nagedacht tijdens de komende intergouvernementele conferentie. Ik zou er daarom voor willen pleiten de Rekenkamer niet verder uit te breiden, maar in dit geval eens de omgekeerde weg te bewandelen en een vermindering van het aantal leden te overwegen.
Anderzijds ben ik echter absoluut van mening dat het aantal de Rekenkamer ter beschikking staande financiële controleurs moet worden verhoogd. Kortom: minder generaals, meer soldaten, als u mij deze militair klinkende vergelijking toestaat.
Bovendien moeten wij erover nadenken, en dit is het tweede punt dat ik hier naar voren wil brengen, of de Rekenkamer geen nieuwe taken dient te krijgen op het vlak van de begrotingsdiscipline. De achter ons liggende crisis van de Commissie heeft tenslotte overduidelijk aangetoond dat er geen echt mechanisme bestaat om ambtenaren van de Europese Unie ter verantwoording te roepen wanneer zij ernstige bestuursfouten hebben gemaakt, of nog erger. Dat ligt ook met name aan het feit dat de disciplinaire procedures een interne aangelegenheid van de Commissie zijn en collega's over collega's recht moeten spreken. Men kan het de betrokkenen dus eigenlijk niet eens kwalijk nemen wanneer zij dergelijke zaken van meet af aan zeer - men moet helaas zeggen, al te - mild en coulant behandelen. De enige oplossing is de procedure elders, bij een externe instantie onder te brengen. Wij hebben een instantie nodig voor begrotingsdiscipline en ik denk dat een dergelijke instantie zeer goed ondergebracht kan worden bij de Rekenkamer. De Rekenkamer beschikt immers over de nodige deskundigheid in financiële kwesties en de nodige onafhankelijkheid. Ook voor deze hervorming is echter een wijziging van de Verdragen noodzakelijk. Als wij een dergelijke hervorming niet doorvoeren, zullen al die gratuite aankondigingen die wij nu horen, dat er namelijk een volgende keer strenger zal worden opgetreden, slechts een dode letter blijven.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, met de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam heeft het Europees Parlement heel wat meer bevoegdheden verworven en met name nieuwe bevoegdheden in het kader van de medebeslissingsprocedure op het gebied van preventie en bestrijding van fraude ten nadele van de financiële belangen van de Gemeenschap.
Met het nieuwe artikel 280 van het Verdrag krijgt ook de Rekenkamer nieuwe bevoegdheden. Het gaat hier met name om de oprichting van een juridische instantie die daadwerkelijk gelijke bescherming biedt tegen fraude en alle andere illegale activiteiten in de lidstaten.
De harmonisatie op het gebied van de toepassing van het nationaal strafrecht en de rechtsbedeling in de lidstaten vergt noodzakelijkerwijs een onderlinge aanpassing van de wetgevingen ter bestrijding van fraude en andere illegale activiteiten ten nadele van de communautaire begroting. Dit betekent dat de Rekenkamer dient te verzekeren dat de financiële belangen van de Gemeenschap voortaan beschermd worden op grond van één enkel corpus juris, en niet langer op grond van afzonderlijke, onsamenhangende en tegenstrijdige wetgevingen. Als gevolg hiervan werden de verschillende aanslagen op de financiële belangen van de Gemeenschap tot op heden overeenkomstig het desbetreffende beleid behandeld, in plaats van overeenkomstig een aantal billijke principes.
Er moet dan ook een einde komen aan de strikte opsplitsing tussen het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de structuurfondsen, de eigen middelen van de Gemeenschap en het intern en extern beleid van de Gemeenschap. Wij moeten verzekeren dat voor al deze beleidslijnen met één maat en één gewicht gemeten wordt. Wij moeten komaf maken met de eigen domeinen en de aparte administratieve en bureaucratische diensten en bewijzen dat in alle diensten de bereidheid aanwezig is om blijk te geven van rechtvaardigheid en discipline. Op die manier kan ons inziens de controle van en het toezicht op de communautaire begroting op een almaar doeltreffender, evenwichtiger en onpartijdiger wijze verlopen.

De Voorzitter
Dank u, collega.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats.

Economische hervormingen en economisch herstel van de NOS en Mongolië (TACIS)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0081/1999) van de heer Valdivielso de Cué namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie over het voorstel voor een verordening (Euratom, EG) van de Raad betreffende bijstand aan de Nieuwe Onafhankelijke Staten en Mongolië bij de economische hervormingen en het economisch herstel (COM(1998) 753 - C4-0038/1999 - 1998/0368(CNS)).

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben door middel van het TACIS-programma ons uiterste best gedaan om Mongolië, Rusland en de rest van de Nieuwe Onafhankelijke Staten te steunen bij het uitvoeren van hervormingen. Om de totstandkoming van een democratische maatschappij die berust op een vrijemarkteconomie te vergemakkelijken, heeft TACIS tevens bijgedragen aan de politieke en administratieve omschakeling van de sociale en economische instellingen in deze landen.
Zoals we allemaal weten, gaat het hier om een ambitieus programma, dat voor de Europese Unie een grote financiële inspanning betekent: om en nabij de 4 miljard euro in zeven jaar. De tekst van dit voorstel voor een verordening van de Commissie en de Raad heeft dan ook lang op zich laten wachten. Desondanks is men van oordeel dat de tekst weinig concreet en onvolledig is, omdat de uitvoeringsbepalingen er niet in staan.
Dit is een moeilijk verslag geweest, en het heeft ons veel tijd gekost om een redelijke mate van overeenstemming te bereiken. Het behoeft bovendien nauwelijks vermelding dat wij er ook niet van overtuigd waren dat Rusland en de Nieuwe Onafhankelijke Staten de middelen als een goed huisvader zullen beheren - zoals dat in het recht heet - wanneer die eenmaal zijn overgemaakt. Eerder waren wij over het beheer en de verdeling van de middelen wat ongerust.
Het was de Begrotingscommissie die aanvankelijk om meer controle en een striktere toepassing van dit steunprogramma vroeg. Er zijn nu zes maanden verstreken na die eerste gedachtewisseling, en we mogen trots zijn op de wijzigingen die - voornamelijk door de Begrotingscommissie - in de ontwerpverordening zijn aangebracht. De verordening bevat nu meer garanties dat de middelen goed zullen worden gebruikt.
De comitologie van dit programma leverde in de oude REX-commissie ook een probleem op. Dat kon echter worden opgelost nadat de Raad op 28 juni 1999 besloot om de verschillende comités die toen bestonden te standaardiseren.
De vaststelling van de rechtsgrondslag van dit verslag is ook niet zonder twist verlopen. Uiteindelijk heeft de commissie juridische zaken artikel 235 als rechtsgrondslag aangewezen. Velen van ons waren niet bijzonder gelukkig met die beslissing.
Een van de grootste obstakels waarop we zijn gestuit is dat er nog altijd geen geharmoniseerde uitvoeringsbepalingen in de ontwerpverordening staan. Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om de vertegenwoordiger van de Commissie te vragen wanneer er geharmoniseerde bepalingen komen die een grotere transparantie en doelmatigheid garanderen, zoals dat in het tweede rapport van het Comité van wijzen werd aanbevolen.
Ik wil mijn interventie niet afsluiten zonder op de rampzalige gebeurtenissen te wijzen die zich momenteel in Tsjetsjenië afspelen. In verband daarmee wil ik een mondeling amendement indienen, waarin wordt voorgesteld de steun aan Rusland op te schorten zolang dit conflict voortduurt. Ik voeg daar meteen aan toe dat het niet mijn bedoeling is amendement 39 van mijn verslag wezenlijk te veranderen, maar wel om het aan de gebeurtenissen van het moment aan te passen. We hebben daartoe met de leden van de PSE-Fractie in onze commissie overlegd, en zo een grotere coherentie, consensus en technische kwaliteit bereikt.
De tekst van het amendement dat we u voorstellen luidt als volgt: "Overeenkomstig de resolutie van het Europees Parlement van 18 november 1999, wordt de afsluiting van contracten die zijn bestemd om acties ten gunste van Rusland te bekostigen in het kader van de begroting van het begrotingsjaar 2000 opgeschort, met uitzondering van de TACIS-begrotingslijn voor de democratie, totdat er een bevredigende oplossing wordt gevonden voor het conflict in Tsjetsjenië, in overeenstemming met de aanbevelingen van de Europese Unie en op basis van de procedure die wordt omschreven in artikel 13 van deze verordening."
Nog één ding. Zowel met betrekking tot dit laatste punt als met betrekking tot het verslag in zijn geheel, wil ik de vertegenwoordiger van de Commissie vragen of hij werkelijk rekening zal houden met de aanbevelingen die in het kader van deze raadpleging zijn gedaan, wanneer ze eenmaal door het Parlement zijn aangenomen.

Krehl
Dank u, mijnheer de Voorzitter. Geachte collega's, allereerst zou ik graag de heer Valdivielso willen feliciteren met zijn prima en politiek uitgebalanceerde verslag over de nieuwe TACIS-verordening. Ook wil ik de Commissie danken voor de uitstekende samenwerking bij de voorbereiding van dit verslag. TACIS is een belangrijk politiek instrument van de Europese Gemeenschap, niet alleen in Rusland maar in alle republieken van de voormalige Sovjet-Unie, met uitzondering van de Baltische landen en Mongolië. Ook binnen TACIS is eindelijk de filosofie doorgedrongen dat de middelen steeds meer in wederzijds belang moeten worden ingezet. Dat betekent dat wij niet meer uitgaan van de door de ontvangende landen gepresenteerde aanvragen, maar kijken naar het belang van beide partijen bij een goed gebruik van de middelen. Dit uitgangspunt zal volgens mij veel doeltreffender zijn en wij moeten er dan ook als Parlement in de toekomst op letten dat van Europese zijde invloed kan worden uitgeoefend op het gebruik van de middelen.
Dit geeft het programma in zijn geheel een flexibiliteit die het tot op heden niet had. Ook zal men hiermee herschikking van kredieten tegen kunnen gaan. In de afgelopen jaren heb ik, net als veel van mijn collega's die in Oost-Europa actief zijn, moeten vaststellen dat de begrotingsmiddelen van de EU in het TACIS-gebied niet altijd op de meest efficiënte manier worden gebruikt. Ik wil hier absoluut niet uitwijden over de vervelende ervaringen die wij met honderden studies hebben opgedaan. Die waren enerzijds te wijten aan de beperkingen in de verordening zelf en anderzijds aan bestuursproblemen. De voor mij belangrijkste tekortkomingen zijn met de nieuwe ontwerpverordening gereduceerd. Met name zal de concentratie op 2 prioriteiten, in plaats van de tot nu toe 12 prioriteiten per partnerland, leiden tot een grotere professionaliteit en zichtbaarheid.
Met de nieuwe bepalingen voor investeringsmogelijkheden wil men de hetzij embryonale of zelfs niet-bestaande sector van het MKB ontwikkelen. Het MKB is in een modern economisch systeem de ruggengraat van de economie. Daarom heb ik ook in een amendement het idee geopperd om aan investeringen geen bovengrens van 25% van de totale omvang te verbinden, maar deze aan te passen aan de opnamecapaciteit van het desbetreffende partnerland.
Verder is volgens mij de zichtbaarheid en daarmee de draagwijdte van onze programma's een probleem waarmee wij als EU niet alleen in het TACIS-gebied geconfronteerd zijn. Hier zouden wij iets van de Verenigde Staten kunnen leren. De nieuwe TACIS-verordening staat toe in crisissituaties middelen voor humanitaire doelstellingen te gebruiken, wat overigens ook onder de eerste verordening mogelijk was. Dat deze flexibiliteit uitermate belangrijk is blijkt juist nu, nu de EU enerzijds, overeenkomstig de besluiten van Helsinki, enkele TACIS-projecten in Rusland wil stopzetten, en anderzijds geconfronteerd wordt met een dringend behoefte aan humanitaire hulp. Mijnheer Valdivielso, ik hoop dat ik het door de vertaling niet goed begrepen heb, maar voor mij is het wel degelijk uitermate belangrijk dat juist in Rusland het TACIS-Democracy-Project verder wordt uitgevoerd en men zeer nauwkeurig uitzoekt in welk gebied men TACIS stopzet. Wij hebben dit in het geval van Wit-Rusland gedaan en wij zouden dit ook bij Rusland moet doen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, we vragen ons allemaal af hoe de toekomst van Rusland eruit ziet na deze crisis. Oorlogen eindigen immers altijd, en aan deze oorlog zal waarschijnlijk na de presidentsverkiezingen een einde komen. Maar geachte collegae, het zal van ons optreden op dit moment afhangen of, en op welke manier, Rusland in de toekomst deel kan uitmaken van samenwerkingsverbanden. Als we kiezen voor vernedering van dit land, zou het resultaat wel eens averechts en zelfs gevaarlijk kunnen zijn. Het TACIS-programma is in die zin een goed middel dat dicht bij de praktijk en dicht bij de normale burger staat.
Ik zou een aantal belangrijke punten willen aanstippen. Ten eerste worden over vijf dagen belangrijke verkiezingen gehouden in Rusland. Ten tweede moeten we de samenwerking dusdanig voortzetten dat daarvan een goede invloed kan uitgaan op de democratie en de ontwikkeling van de burgermaatschappij in Rusland. Dat is zowel voor de Russen als voor onszelf van belang. Ten derde moet er naar mijn mening meer hulp beschikbaar worden gesteld aan de normale mensen, aan de noodlijdende Russen en niet aan Moskou. Het geld werd immers tot nu toe met onbekende bestemming en zonder al teveel controle gegeven. Ten derde is er voldoende reden om omvangrijke projecten voor de lange termijn te ontwikkelen in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Deze projecten zijn gericht op de situatie zoals die over een jaar of twintig zal zijn. We zullen dan - ongeacht wie er in Rusland en in de Europese Unie aan het roer staat - de Russische hulpbronnen nodig hebben, en met name het Russische gas, aangezien de Noorse gasbronnen uitgeput zullen zijn. Bovendien heeft Rusland de grootste bos- en mineraalreserves ter wereld, afgezien van al het andere. We moeten de ontwikkeling van de infrastructuur erbij betrekken, alsmede het milieu. Dit zijn projecten die ver over de crisis van nu heen reiken.

Clegg
Mijnheer de Voorzitter, ik wil twee relatief korte opmerkingen maken.
Ten eerste heb ik een verzoek aan de Commissie. Enkele jaren geleden heb ik een paar ongelukkige jaren doorgebracht als beleidsmedewerker van het TACIS-programma. Ik probeerde bij iedereen belangstelling te wekken: bij de plaatselijke vervoersautoriteiten in Kishinev tot en met het ministerie van energie in Oezbekistan. Wat ik daarvan heb geleerd, is dat bij TACIS-projecten hetzelfde gebeurt als op zoveel beleidsterreinen van de EU: we nemen eigenlijk te veel hooi op onze vork, wij verspreiden onze acties over te veel geografische gebieden en te veel sectoren. Ik denk dat we ons allemaal bewust zijn van het gevaar van versnippering van de EU-steun in verafgelegen oorden. Daarom zou ik graag willen dat men, wanneer deze verordening eenmaal van kracht is geworden, de nog altijd talrijke mazen in de verordening gaat dichten. Daardoor is het immers mogelijk dat kleine en te dun uitgesmeerde projecten kunnen blijven gedijen. In plaats daarvan zou men ervoor moeten zorgen dat de projecten die worden uitgevoerd werkelijk, en in sommige gevallen misschien zelfs meedogenloos, worden geconcentreerd.
Mijn tweede opmerking is aan de rapporteur gericht, en betreft het politieke initiatief om tenminste het TACIS-programma tijdens het begrotingsjaar 2000 op te schorten. Ik ben blij te horen dat de rapporteur flink is opgeschoven in de richting van het amendement van de ELDR-Fractie. Velen van ons zijn er gevoelsmatig nog steeds niet van overtuigd dat opschorting, in welke vorm dan ook, de juiste manier is om op de huidige situatie te reageren, maar desondanks lijkt dat de tendens van het debat te zijn. Daarom wil ik voorstellen dat we er op zijn minst voor zorgen dat onze uitspraken over de gedeeltelijke opschorting van het TACIS-programma tijdens het begrotingsjaar 2000 volledig stroken met wat in Helsinki is besloten. Dat betekent met name dat als we de begrotingslijn voor democratisering willen behouden, we ook de begrotingslijn voor nucleaire veiligheidsprojecten moeten behouden.

Piétrasanta
We zijn de heer Valdivielso de Cué dankbaar voor het werk dat hij verzet heeft voor dit verslag. Toch voelden we ons gedwongen een aantal amendementen in te dienen waarvan sommige door de commissie zijn goedgekeurd. Ik wil hier echter de nadruk leggen op de punten die we alsnog graag overgenomen zouden zien, wat momenteel nog niet het geval is.
Allereerst zijn we het helemaal eens met het door mevrouw Krehl namens de socialisten ingediende amendement 51. Daarin wordt, gezien de oorlog van de Russen tegen Tsjetsjenië, voorgesteld enkel hulp te verstrekken voor democratisering en sociale ontwikkeling.
Ten tweede wensen wij dat als kredieten worden verstrekt voor herstelwerkzaamheden aan kerncentrales, die gekoppeld worden aan de sluiting en de vervanging van die centrales, waarvan wij de levensduur niet wensen te verlengen. Daarom hebben we amendement 48 ingediend, waarbij we erop wijzen dat de formulering daarvan, zoals die hier is aangegeven, door de liberalen aanvaard werd.
Ten derde willen wij geïntegreerde projecten met een milieuaspect steunen. Deze zijn bescheidener dan projecten op nationale schaal en hebben een plaatselijke en regionale draagwijdte, hetgeen een betere controle van de verstrekte kredieten mogelijk maakt.
Tenslotte zijn wij van mening dat reservering van 25% van de kredieten voor investeringen overdreven is. Wij zouden dit graag willen beperken tot 2% en wel tot investeringen in proefprojecten, waarbij evenwel een hoger percentage kan worden vastgesteld voor projecten van experimentele aard.
Ik dank u voor uw aandacht voor deze voorstellen..

Gemelli
Ik dank rapporteur en vriend Valdivielso de Cué voor zijn werk. Hij heeft tussen de verschillende - en overigens legitieme - visies over het nieuwe economische instrument van samenwerking met de Nieuwe Onafhankelijke Staten en Mongolië door moeten laveren om tot een gemeenschappelijke noemer te komen. Al met al was het een moeilijke klus, maar dankzij de deskundigheid en vasthoudendheid van de rapporteur kunnen wij de betreffende maatregel goedkeuren..
Ik heb de indruk dat het nieuwe financiële programma voor ontwikkeling van de NOS en Mongolië, dat TACIS vervangt, meer doelgerichte middelen behelst dan het vorige programma. Het partnerschap en de onderlinge wedijver tussen de partnerlanden bij het verwerven van fondsen is bevorderlijk voor een actieve rol van de landen. Hierdoor zal men geneigd zijn de bestaande professionaliteit beter uit te buiten en zodoende de totstandkoming van een leidinggevende klasse op grond van eigen verdiensten een kans te geven.
Doordat het noodzakelijk is doorlopend controle uit te oefenen op de uitvoering van de projecten - zoals in het document vermeld staat - wordt de Europese Unie in bescherming genomen tegen flagrante pogingen tot fraude zoals die zich in het verleden hebben voorgedaan, en wordt er gestreefd naar duidelijke en dus toetsbare acties. Door te kiezen voor zichtbare acties wordt aan de voorwaarde beantwoord om de positieve rol van de Europese Unie op de voorgrond te plaatsen, vergeleken met de puinhoop die het communisme tien jaar geleden heeft achtergelaten. Ook wordt daarmee de deugdelijkheid van de westerse democratische methode afgezet tegen de - mislukte - geleide economie van het verleden.
Overeenkomstig de voorschriften moeten de maatregelen afgestemd worden op de economische, maatschappelijke en civiele situatie in de verschillende landen van de NOS en Mongolië. Daarbij moet men twee criteria hanteren: bestrijding van armoede en sociale en economische uitsluiting - zonder enige nuancering en zonder bepaalde landen voor te trekken - en evaluatie van de economische, maatschappelijke en civiele deugdelijkheid, teneinde de volkeren van de NOS en Mongolië nader tot de Europese Unie te brengen. Met de maatregelen moet men dus een veiligheidskader zien te scheppen tussen enerzijds de NOS en anderzijds de Europese Unie en haar lidstaten, en aldus steeds sterkere voorwaarden zien te creëren voor vrede en stabiliteit.
De Europese Unie moet van de NOS absoluut eisen dat zij de burgerrechten eerbiedigen. De democratische beginselen en het cultureel, religieus, politiek en etnisch pluralisme moeten steeds dieper wortel kunnen schieten en de levensomstandigheden moeten verbeterd worden. De mogelijkheid dat de maatregelen gestaakt worden, indien onverhoopt een crisis mocht uitbreken, heeft zonder meer een forse afschrikkende werking. Dat zal voor de NOS en Mongolië en stimulans zijn om hun onderlinge conflicten zoveel mogelijk via onderhandelingen bij te leggen of deze terug te voeren tot het niveau van een normaal politiek steekspel.
Mijns inziens moet het Europees Parlement zijn goedkeuring hechten aan het nieuwe instrument dat in de plaats komt van het TACIS-programma, ook al geeft de grootste van de nieuwe staten, Rusland, momenteel het Europees Parlement aanleiding tot een initiatief, en terecht. Wij willen immers het verdrag inzake technologische samenwerking opschorten ten gevolge van de oorlog van Rusland tegen Tsjetsjenië. De problemen van Rusland houden hier echter niet op. Rusland is een groot land dat in een zware politieke, economische en maatschappelijke crisis verkeert en zich aan het voorbereiden is op de presidentsverkiezingen. Het is een groot land dat een moeilijke overgangfase doormaakt. Volgens mij mogen wij Rusland niet aan zijn lot overlaten. Evenmin mag het afgestraft en geïsoleerd worden. Rusland moet daarentegen juist geholpen en gerustgesteld worden, via een nauwe politieke relatie en een economische relatie, ook al is de eerste dialectisch van aard en speelt de tweede zich op het concurrentiële vlak af.
Rusland heeft veel aandacht van de Europese Unie nodig, een aandacht die nu eens op behoedzaamheid, dan weer op stimulering geënt moet zijn. Als het nodig is mag de Unie zich ook kritisch tonen, echter zonder daardoor verbreking van de relaties te riskeren. Die relaties moeten juist intenser worden, ook met het oog op de totstandbrenging van een nieuwe juridisch-administratieve structuur die iedere neiging tot wangedrag in de kiem smoort.
Wij hebben de plicht om voorwaarden te scheppen voor vrede, samenwerking, steun, hulp en partnerschap. De Nieuwe Onafhankelijke Staten, Mongolië en vooral Rusland hebben echter de plicht te laten zien dat zij ons aanbod verdienen. Dat betekent dat zij moeten voldoen aan de objectieve voorwaarden die de bescherming van de basisbeginselen van de burgersamenlevingen met zich meebrengt.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik tegen collega Paasilinna zeggen dat hij er goed aan zou doen in het vervolg vrij te spreken. Dat zou makkelijker zijn voor de tolken, want hij spreekt altijd zo ontzettend snel als hij zijn redevoering van papier opleest.
Ik moet zeggen dat ik in alle bescheidenheid deelneem aan dit debat. Volgens mij zijn er namelijk maar weinigen die weten hoe men deze vraagstukken moet aanpakken. Wij voelen ons altijd heel dapper als wij de hulp willen stopzetten, maar wij moeten wel tegelijkertijd erkennen - ook al zeggen we dat niet zo duidelijk als de Raad - dat velen in Rusland het liefst zouden willen dat wij met de TACIS-hulp ophielden. Wij keren het deel van de Russische bevolking, dat nu behoefte heeft aan onze hulp, misschien de rug toe, en dat illustreert hoe weinig gericht het sanctiewapen in zijn algemeenheid is. Daarom lijkt het mij uiterst belangrijk dat wij het compromis-amendement waarover collega Clegg het had, aannemen. Daarmee kunnen wij onze bijdrage leveren aan een ontwikkeling van beneden naar boven en omgekeerd. Dat wij jongeren in de toekomst moeten helpen, wordt ook benadrukt in een van de amendementen, en op termijn is dat de enige juiste aanpak. Wij moeten zorgen voor onderwijs aan jongeren die niet weten wat markteconomie is en daarover ook niets te weten kunnen komen, omdat ze geen boeken over dat verschijnsel hebben. Zij moeten de mogelijkheid hebben om te leren. Wij kunnen niet zomaar met wat Amerikaanse modellen aankomen, maar voor mij is dit punt van doorslaggevend belang: wij moeten de jongeren helpen; wij moeten hen helpen bij hun toekomstige ontwikkelingen.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, er moet druk worden uitgeoefend op Rusland om tot een politieke oplossing te komen voor de gebeurtenissen in Tsjetsjenië. Dat mag naar mijn mening echter niet ten koste gaan van het TACIS-programma. Bevriezing daarvan, of bezuiniging op de desbetreffende uitgaven, raakt de gewone Russische burger en de belangrijke samenwerkingspartners. Wij moeten bij de samenwerking met Rusland het oog op de toekomst houden. Rusland mag niet afgezonderd worden of zich afzonderen. De samenwerking moet een middel zijn om de maatschappelijke omstandigheden in Rusland te verbeteren en te stabiliseren en de democratie een steviger fundament te geven. De gebreken die bij de verwezenlijking van eerdere programma's aan het licht kwamen, dienen gecorrigeerd te worden. De initiatieven zijn nu helaas vaak halverwege blijven steken. Er zijn in de praktijk weinig resultaten geboekt, terwijl de westerse consuls en lokale intermediairs degenen zijn die het meest geprofiteerd hebben. Het gebrek aan coördinatie van het INTERREG-programma heeft de resultaten ook afgezwakt. De doelstellingen moeten zorgvuldiger worden uitgekozen en sterker beslag vinden in de praktijk. Lokale partners dienen zich ook tot nauwere samenwerking te verplichten en verplichtingen moeten van beide zijden worden nagekomen.

Patten
Dit debat is bedoeld om het Parlement de kans te geven zich over de nieuwe TACIS-verordening uit te spreken, en ik zal zo meteen reageren op de opmerkingen die de geachte afgevaardigden in dit debat over de nieuwe verordening hebben gemaakt, en op de amendementen die zijn ingediend.
Onze aandacht gaat vanavond onvermijdelijk uit naar Rusland. Onze gedachten zijn gericht op de bevolking van Grozny, die de nacht opnieuw onder dreiging van bombardementen moet doorbrengen. Tsjetsjenië werpt onvermijdelijk een sombere schaduw over dit debat.
Ik heb het Parlement voor het laatst toegesproken op 17 november, vlak voor de OVSE-top in Istanboel. Ik zei toen dat betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland onder aanzienlijke druk stonden. Die druk is in de weken daarna geleidelijk toegenomen, totdat de Europese Raad van Helsinki besloot op te treden.
De verklaring die vorig weekend is aangenomen, laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Wij begrijpen en delen de Russische bezorgdheid over terrorisme en over de territoriale integriteit van het land. Daar bestaat geen enkele twijfel over, en die is er ook nooit geweest. Het recente en huidige optreden van Rusland wordt daardoor echter niet gerechtvaardigd. Wij veroordelen het buitensporige en willekeurige geweld dat Rusland tegen de Tsjetsjeense bevolking gebruikt. Wij veroordelen het feit dat Rusland zich niet aan het internationale humanitaire recht houdt. Wij veroordelen het gebrek aan samenwerking met internationale humanitaire organisaties. Tevens veroordelen wij het ontbreken van een zinvolle dialoog met gekozen Tsjetsjeense leiders en het gebrek aan bereidheid om bemiddeling van buitenaf toe te staan, bijvoorbeeld door de OVSE.
De Commissie zet nu stappen om, samen met het voorzitterschap en de lidstaten, de operationele conclusies van de Europese Raad in praktijk te brengen. Eerst zullen we met de Raad de implementatie van de gemeenschappelijke strategie voor Rusland herzien. In de tweede plaats is ons gevraagd voorstellen uit te werken om sommige delen van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst op te schorten. Daar werken we aan. Ook is ons gevraagd om geen enkele inbreuk toe te staan op bestaande handelsovereenkomsten met Rusland, zoals de staalovereenkomst. Ik wil de heer Paasilinna erop wijzen dat deze aspecten ons weliswaar zorgen baren, maar dat ook moet worden bedacht dat 40% van de Russische export naar de Europese Unie gaat, terwijl 3% van de totale export van de Europese Unie naar Rusland gaat. Bovendien heeft Rusland een handelsoverschot van 10 miljard euro met de Europese Unie.
In de derde plaats - en dat brengt me dichterbij het onderwerp van dit debat - moeten wij de technische bijstand aan Rusland herzien. Ik hoop dat de heer Valdivielso de Cué, de heer Clegg en de heer Piétrasanta het eens zullen zijn met de argumentatie die ik nu kort zal weergeven.
De Europese Raad heeft de begrotingsautoriteit in overweging gegeven het TACIS-budget voor Rusland voor het jaar 2000 gedeeltelijk voor aanvullende humanitaire bijstand te gebruiken. Algemeen gesproken zou dat kunnen worden gedaan door middelen die bestemd zijn voor traditionele technische bijstand te gebruiken om de onmiddellijke behoeften van deTsjetsjeense bevolking te dekken, met inbegrip van een stukje wederopbouw. De belangrijkste voorwaarde daarvoor is dat de situatie voor internationale hulporganisaties voldoende veilig is om daadwerkelijke hulp mogelijk te maken. Daar moet men van op aan kunnen. De Europese Raad heeft besloten nieuwe verbintenissen strikt te beperken tot gebieden die voor de Europese Unie van direct belang zijn en waar de Russische regering niet direct bij gebaat is. Daaronder valt het bevorderen van de mensenrechten, de rechtsstaat, de burgermaatschappij en nucleaire veiligheid.
Al met al zou de TACIS-steun voor Rusland hierdoor met tweederde kunnen worden verminderd: van ongeveer 120 miljoen euro tot zo'n 40 miljoen. Ik schep er beslist geen genoegen in deze maatregelen op te sommen. Sterker nog, zij zullen ook voor de Europese Unie ongunstige gevolgen hebben, zoals ik de vorige keer al in het Parlement zei. Tegen het eind van dit debat werd dit ook door twee sprekers gesuggereerd. Ik zou graag willen dat het anders was.
Ik hoop dat de omstandigheden spoedig weer zodanig zullen zijn dat onze betrekkingen met Rusland kunnen worden genormaliseerd. Ik vind dat bijzonder belangrijk, en wil me daarvoor inzetten. Dit zal echter uitgesloten zijn, zolang de Russen geen gevolg geven aan de waarschuwing van de Europese Raad. De hevige aanvallen op de burgerbevolking van Grozny moeten stoppen. Militair ingrijpen moet plaats maken voor politiek overleg, en er moet voor worden gezorgd dat humanitaire hulp veilig kan worden verleend.
Het Russische beleid moet veranderen. Wij kunnen ons ongenoegen kenbaar maken en druk uitoefenen door zonder enige aarzeling de zojuist door mij genoemde economische, financiële en politieke maatregelen ten uitvoer te leggen. We moeten daarbij echter wel bedenken dat TACIS niet alleen om Rusland draait: het gaat om een veel groter gebied. Mevrouw Krehl wees daarop, en ik heb het aan het begin ook gezegd. Dertien landen met een totale bevolking van zo'n 300 miljoen zullen profijt hebben van de onderhavige verordening. Het zou ongetwijfeld een fout zijn als wij met onze pogingen om Rusland te doen inzien dat het hoe dan ook een prijs zal moeten betalen voor zijn gedrag, uiteindelijk de vele andere landen zouden straffen die op TACIS rekenen en waarmee we geen enkel geschil hebben. Ik hoop daarom dat het Parlement gunstig advies zal uitbrengen over deze nieuwe verordening.
Ik wil nu op enkele zaken ingaan die hetzij in dit debat, hetzij in eerdere discussies aan de orde zijn gesteld.
De nieuwe verordening is flexibel opgezet, zij is zo opgesteld dat op veranderende omstandigheden kan worden gereageerd.
Ik hoop dat een aantal van de belangrijkste lessen die wij de laatste jaren hebben geleerd, in deze verordening zijn beslag heeft weten te vinden. In deze verordening is ook rekening gehouden met de opvattingen van de leden van dit Parlement. Uw bijdragen zijn voor ons bijzonder waardevol geweest bij de opstelling van deze nieuwe verordening.
Ik ben blij dat u waardering heeft voor de nieuwe elementen in het programma, zoals koppeling met de partnerschap- en samenwerkingsovereenkomsten, regionale differentiatie en concentratie. Dit laatste punt werd door de heer Clegg vanuit zijn eigen ervaring naar voren gebracht. Zoals hij al zei, moeten we ons op een beperkt aantal thema's concentreren waarbij meerdere sectoren zijn betrokken. Nieuw is eveneens het veelvuldiger gebruik van de mogelijkheid tot investeringsfinanciering, en de invoering van een stimuleringsregeling om door middel van concurrentie de kwaliteit van projecten te bevorderen.
Een bijzonder belangrijk aspect is de grotere nadruk op overleg met de nationale autoriteiten in de begunstigde landen, om te verzekeren dat ons wederzijds belang beter tot zijn recht komt in de nationale programma's.
De behandeling in de Raad verloopt voorspoedig. Over veel punten, zoals de procedures voor aanbestedingen en het sluiten van contracten, is uitvoerig gediscussieerd. Wij houden rekening met uw voorstel -, waar de Raad het mee eens is - om de bestaande procedures te blijven gebruiken totdat er nieuwe, geharmoniseerde procedures zijn aangenomen.
De Commissie gaat daar - met lichte tegenzin, moet ik zeggen - mee akkoord, omdat het de enige praktische manier is om ervoor te zorgen dat de verordening op tijd wordt aangenomen. Aangezien echter algemeen wordt erkend dat de procedures over de hele linie moeten worden vereenvoudigd en geharmoniseerd, hopen wij dat deze overgangsregeling maar kort zal gelden. De Commissie komt binnenkort met voorstellen om het hoofdstuk over externe bijstand van het Financieel Reglement zodanig te wijzigen dat de belangrijkste onderdelen van de nieuwe, geharmoniseerde procedures juridisch worden afgedekt.
Ik geloof niet dat u er nu, op dit tijdstip - alhoewel ik op grond van mijn ervaringen als lid van het Britse Lagerhuis van enkele jaren geleden, geneigd zou zijn te zeggen dat het nog vroeg op de dag is - prijs op stelt dat ik uitputtend op alle argumenten inga die bij eerdere discussies over de verordening naar voren zijn gebracht. Ik zal me daarom tot enkele hoofdpunten beperken.
Enkele afgevaardigden hebben gesuggereerd dat de voorgestelde maxima voor investeringsprojecten en de nieuwe stimuleringsregeling in de verordening strijdig zijn met de exclusieve bevoegdheden van de begrotingsautoriteit. Wij hebben het volste respect voor de rol van de begrotingsautoriteit. De voorgestelde maxima zijn echter bedoeld om voor flexibiliteit te zorgen, zodat we op deze gebieden actief kunnen zijn. TACIS blijft we degelijk hoofdzakelijk op gestructureerde samenwerking en technische bijstand aan de betrokken landen gericht.
Wij weten dat veel parlementsleden bezorgd zijn over de sleutelrol van NGO's. Wij moeten onder ogen zien dat de NGO's in de regio nog niet zoveel aankunnen als wij allemaal zouden wensen. Het is daarom niet realistisch te zeggen dat zij veel meer hooi op hun vork kunnen nemen. In veel landen bestaat niet eens een wettelijke grondslag voor de vestiging van NGO's. Daarom zouden wij de landen nu allereerst moeten helpen bij de uitvaardiging van de nodige regelgeving. Desalniettemin blijven NGO's natuurlijk in aanmerking komen voor financiering van geschikte projecten binnen het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten.
Ik ben het volkomen eens met het idee dat het delegeren van de verantwoordelijkheid voor het projectbeheer naar de mensen in het veld onze bijstand effectiever maakt en wij zo sneller kunnen reageren. Voordat delegaties van de Europese Unie echter een grotere rol kunnen gaan spelen, moet vaststaan dat zij beschikken over het voor de nieuwe taken benodigde personeel en middelen. Dat zullen wij moeten bekijken bij de evaluatie van het beheer van de eerder vandaag aangekondigde externe hulp. Tegelijkertijd mogen we geen risico's nemen door verantwoordelijkheid te delegeren aan begunstigde landen als de plaatselijke autoriteiten misschien niet voldoende zijn toegerust om die verantwoordelijkheid daadwerkelijk te dragen. Waarschijnlijk geldt dit op dit moment voor alle TACIS-partnerlanden.
Ik wil het Parlement bedanken voor dit debat. De Commissie is het eens met veel van de ideeën die aan de amendementen van het Parlement ten grondslag liggen, en zal die in de tekst verwerken. Om zuiver formele redenen kan ik in bepaalde gevallen de letterlijke formulering niet aanvaarden. De Commissie gaat echter volledig akkoord met de amendementen 4,5,8, 22 en 32, en gedeeltelijk met de amendementen 1, 14 en 19.
Ik wil nog één opmerking maken. Als ik zo naar de bijdragen aan het debat van vanavond luister, merk ik dat de meeste parlementsleden, net als ik, van mening zijn dat wij rond deze eeuwwisseling een historische verantwoordelijkheid dragen. Wij moeten proberen om de fouten te vermijden die gedurende deze eeuw de Europees-Russische verhoudingen hebben vertroebeld, en om een strategische relatie, een partnerschap met Rusland te ontwikkelen waardoor Rusland bij de Europese familie wordt betrokken.
De liefde kan echter niet van een kant komen. Het is zonder meer een zaak van geven en nemen. Velen van ons vinden het, op zijn zachtst gezegd, bijzonder spijtig dat het Russische optreden in Tsjetsjenië in de afgelopen weken en maanden onze pogingen om zo'n relatie op te bouwen zo zwaar onder druk heeft gezet dat het bijna tot een breuk is gekomen. Ik hoop van harte dat de besluiten van de Raad en de speeches die vandaag in het Parlement zijn gehouden, zullen helpen om Rusland ervan te overtuigen dat zijn optreden in de noordelijke Kaukasus onverstandig is, dat het een inbreuk is op de toezeggingen aangaande zijn gedrag die het zowel aan ons als aan de internationale gemeenschap heeft gedaan, en dat het de eer van een grote en beschaafde natie te na is. Ik hoop dat we in de toekomst weer een zodanige relatie met Rusland kunnen onderhouden dat de gewone gang van zaken kan worden hervat.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Mevrouw Thors, u krijgt het woord voor een aanvullende vraag, maar houdt u het alstublieft kort!

Thors
Het spijt mij te horen dat de commissaris amendement 7 niet steunt. Het is immers bekend dat de Unie uit hoofde van de VN-Conventie over de Rechten van het Kind verplicht is verslag uit te brengen over wat er voor kinderen wordt gedaan.
In de tweede plaats verontrust het mij bijzonder dat de commissaris niet echt steun aan NGO' s overweegt. Dat is precies wat veel mensen zeggen die aan democratiseringsprojecten werken. Volgens hen wordt het geld op de begrotingslijn voor democratie en mensenrechten gezet in plaats van het naar andere projecten door te sluizen.

De Voorzitter
Geachte collega, u hebt mijn gulheid uitgebuit. Dat was geen aanvullende vraag. U hebt zichzelf gewoon meer spreektijd bezorgt. Dat is, met uw permissie, niet helemaal correct.
Mijnheer de commissaris, staat u mij eveneens een persoonlijke opmerking toe. U verwees naar het House of Commons. Ik ben zo vrij te zeggen dat niet alle ervaringen uit het House of Commons in alle nuances kunnen worden overgedragen op het Europees Parlement. Ik ben twintig jaar lid van dit Parlement en mijn ervaringen hebben mij geleerd dat de populariteit van een spreker, althans op den duur en zeker tegen het einde van een nachtvergadering, omgekeerd evenredig is aan de lengte van zijn spreekbeurten. Dat is uiteraard geenszins een poging het reglementaire recht van de Commissie om zo lang te spreken als zij wil aan banden te leggen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Technische reglementen voor wielvoertuigen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling (A5-0079/1999) van de heer Bodrato, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie betreffende het voorstel voor een besluit van de Raad tot sluiting van de Overeenkomst betreffende de vaststelling van mondiale technische reglementen voor wielvoertuigen, uitrusting en onderdelen die kunnen worden aangebracht en/of gebruikt op wielvoertuigen ("parallelle overeenkomst") (10167/1999 - COM(1999) 27 - C5-0073/1999 - 1999/0011(AVC)).

Bodrato
Mijnheer de Voorzitter, met deze aanbeveling wordt het Parlement verzocht in te stemmen met het voorstel van de Raad betreffende de technische harmonisatie in de automobielsector. Dit voorstel wordt namelijk beschouwd als een belangrijke factor voor de ontwikkeling van de wereldmarkt. Harmonisatie heeft tot doel een zo hoog mogelijk niveau van veiligheid en milieubescherming te bereiken en is een belangrijke stimulans in de richting van kwaliteit, met voordelen voor zowel het bedrijfsleven als de consument.
Deze aanbeveling is gebaseerd op een overeenkomst die al in 1958 is gesloten in het kader van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties. Deze overeenkomst is nadien vrij ingrijpend gewijzigd en ook landen buiten Europa kregen de kans eraan deel te nemen. Op die manier is de Europese Gemeenschap deel geworden van een gewijzigde overeenkomst die thans ook Japan omvat. De Verenigde Staten hebben, om procedurele redenen en ook omdat hun certificatiesysteem anders georiënteerd is, een dergelijk besluit niet willen nemen.
Om deze moeilijkheden te overwinnen is er onderhandeld over een parallelle overeenkomst waarmee geharmoniseerde technische voorschriften kunnen worden aangenomen, mits daarvoor unanimiteit bestaat. Bovendien zijn de verdragsluitende partijen niet verplicht tot wederzijdse erkenning van certificaten en vergunningen. De Europese Gemeenschap neemt zo een belangrijke bemiddelingsrol op zich omdat zij verdragsluitende partij is van beide overeenkomsten.
De regels die in deze parallelle overeenkomst staan, vallen samen met de regels van de VN/ECE-overeenkomst, maar er is voorzien in een specifieke besluitvormingsprocedure voor het geval een bepaalde ontwerpverordening niet in de overeenkomst van 1958 in ogenschouw wordt genomen. In ieder geval is voor overneming van de technische verordeningen in de Gemeenschapswetgeving een overeenkomstige richtlijn van de Commissie vereist, waaraan het Parlement via de medebeslissingsprocedure zijn goedkeuring moet hechten. Zodoende wordt de rol van het Parlement gewaarborgd en wordt gegarandeerd dat de Commissie de op wereldniveau van toepassing zijnde ontwerpverordeningen eerst aan het Parlement voorlegt.
Ik sluit af met de opmerking dat met aanneming van deze aanbeveling de Europese Gemeenschap in de gelegenheid wordt gesteld om volledig deel te nemen aan de parallelle overeenkomst. Daarmee wordt haar leidende positie in het harmonisatieproces en in het beleid van marktuitbreiding bevestigd.

Harbour
Ik verwelkom het verslag van de heer Bodrato van harte, en wil hem bedanken voor zijn bijzonder duidelijke presentatie. Dit is een belangrijke stap. Daarmee wordt de regelgeving aangepast aan de werkelijkheid van de mondiale auto-industrie.
Toch wil ik ook een waarschuwend geluid laten horen. Europa moet binnen dit mondiale kader vanuit een sterke positie onderhandelen. In de Verenigde Staten gaat de markt een heel andere kant op dan in de rest van de wereld. De Amerikaanse consument is verliefd op grote en zware auto's, die veel verbruiken. Het Europese model van lichte en zuinige auto's wint daarentegen meer en meer terrein in de rest van de wereld, maar niet in de Verenigde Staten. Wij moeten ervoor zorgen dat een mondiale regelgeving niet ten koste gaat van de Europese positie op de markt voor het soort voertuigen dat de meeste consumenten op de wereld verkiezen.
Ik maak graag van de gelegenheid gebruik om, los van de regelgeving, nog een ander aspect van de mondiale concurrentie in de auto-industrie aan de orde te stellen. In de auto-industrie is de situatie tegenwoordig dusdanig dat ieder bedrijf, iedere fabriek gedwongen wordt wereldwijd te concurreren om langetermijninvesteringen in de wacht te kunnen slepen. In Oost-Europa, Zuid-Amerika en de Verenigde Staten wordt daarom steun verleend om plaatselijke investeringen aan te moedigen. In dit verband wil ik de heer Liikanen vanavond nadrukkelijk vragen om aandacht te besteden aan de onzekere situatie van duizenden van mijn kiezers die in de BMW/Rover-fabriek in Longbridge bij Birmingham werken. Daar worden momenteel grote investeringen gepland om nieuwe modellen kleine auto's voor de wereldmarkt te produceren.
Ik wil hier met trots een persoonlijk belang kenbaar maken. Mijn loopbaan in de auto-industrie begon 32 jaar geleden in die fabriek. Vorige week werd bekend gemaakt dat de Commissie opnieuw geen beslissing heeft genomen over de steun van de Britse regering aan de fabriek, die het bedrijf in staat moet stellen mondiaal te opereren. Dit uitstel ondermijnt het vertrouwen van de consumenten en de toekomst van de fabriek. Ik wil u vragen of u dat met uw collega Monti snel kunt oplossen, mijnheer Liikanen. Daarnaast wil ik de Commissie vragen om een eerlijk mechanisme op te zetten dat ons in staat stelt in de toekomst snel op dergelijke situaties te reageren. Zolang zo'n mechanisme niet bestaat, zal het mondiale concurrentievermogen van de Europese auto-industrie daaronder lijden en zullen we niet optimaal kunnen profiteren van de door de heer Bodrato voorgestelde regeling.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik heb een paar opmerkingen over de parallelle overeenkomst. De mondialisering van de economie, maar ook de mondialisering van de milieuzorg, dwingen ons inderdaad afspraken te maken over gemeenschappelijke normen. Daarvoor hebben wij echter - en dat is een dringend verzoek met betrekking tot deze overeenkomst - een gemeenschappelijke politieke filosofie nodig. Er is natuurlijk ook een andere weg. Wij kunnen ook ambtenaren, geheel buiten de politiek om, normen laten afspreken, maar die weg is uit den boze.
Wij hebben hier twee weken geleden een symposium gehouden met leden van het Amerikaanse Congres tijdens welke wij juist dit vraagstuk hebben besproken: hoe kunnen wij een gemeenschappelijke filosofie voor de harmonisatie van op economische en ecologische vereisten gebaseerde technische normen ontwikkelen? Daarbij betekent harmonie, net als in de muziek, niet dat iedereen dezelfde noot zingt, maar dat het geheel harmonisch is. Harmonie betekent dus ook dat men rekening houdt met het feit dat de vereisten in Europa en de Verenigde Staten uiteenlopen. Deze harmonie is echter zaak van de politiek en niet alleen de techniek.
Hier wordt ten tweede een in feite onnodige overeenkomst gesloten. Met de overeenkomst van 1958 kan men eigenlijk alles regelen. De extra overeenkomst wordt alleen gesloten omdat in een bepaald land aan de overkant van de Atlantische Oceaan een specifieke belangensituatie bestaat. De zoektocht naar gemeenschappelijke normen kan daardoor echter wel vertraging oplopen, omdat voor gemeenschappelijke normen immers unanimiteit vereist is. Dat leidt dan ook tot de vraag of men misschien niet te veel rekening houdt met de eisen van een specifiek land?
Dan heb ik nog een opmerking over een derde punt dat ons ten zeerste aangaat. Tijdens de discussie over de toetreding tot de overeenkomst van 1958 - het toenmalige verslag-Kittelmann - zijn de gemoederen hoog opgelaaid over de vraag in hoeverre daarmee de participatie van het Parlement aan de beleidsvorming, en meer bepaald zijn medebeslissingsrecht, op losse schroeven komt te staan. Door deze parallelle overeenkomst wordt dit probleem natuurlijk nog eens extra aangescherpt, omdat wij, als Europees Parlement, hier nog minder in de melk te brokken hebben.
Mijnheer de commissaris, uw voorganger, de heer Bangemann, heeft destijds verzekerd dat wij regelmatig geïnformeerd zouden worden over de besprekingen in het kader van de overeenkomst van 1958 en betrokken zouden worden bij de besluitvorming. Tot op heden hapert hier nog het een en ander aan. Kunt u ons misschien eens een keer duidelijk kunnen zeggen hoe het Parlement onderdeel kan worden van de besluitvormingsprocedures, hoe kan worden gegarandeerd dat wij tijdig onze bijdrage kunnen leveren, hoe continuïteit in de rapportage kan worden gegarandeerd - bijvoorbeeld door vaste rapporteurs of door kleine groepen van deskundigen - hoe Commissie en Parlement samen kunnen zorgen voor toezicht op de overeenkomst van 1958. Dus heel concreet vraag ik u: hoe garandeert de Commissie dat de medebeslissing van het Parlement niet wordt ondermijnd door deze overeenkomst?

Liikanen
Tot mijn genoegen stel ik vast dat het Europees Parlement de toetreding van de Gemeenschap tot de parallelle overeenkomst zeer snel heeft behandeld, en bereid is daar vandaag mee in te stemmen. Daarmee wordt een beslissende bijdrage geleverd aan de versterking van het mondiaal concurrentievermogen van onze automobielindustrie, en worden er tegelijkertijd hogere veiligheids- en milieueisen gegarandeerd ten voordele van de consument.
In antwoord op de vraag van de heer Harbour wil ik zeggen dat het hier, zoals u weet, om nationale steunmaatregelen gaat. Daar is de heer Monti bevoegd voor. Ik zal hem dan ook op de hoogte stellen van de door u aangestipte punten.
Tegen de heer Lange wil ik zeggen dat, zoals bekend, elk stuk nieuwe Gemeenschapswetgeving dat via de procedure van Genève wordt aangenomen, door het Parlement moet worden goedgekeurd. Dat gebeurt via de instemmingsprocedure als het om de Overeenkomst van 1958 gaat, of via medebeslissing als het de parallelle overeenkomst betreft. Ik sta open voor discussie als u nog in andere punten belang stelt. Ik hoop dat we een gelegenheid zullen vinden om later, informeel of in een commissievergadering, over de juiste formule te spreken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Men merkt dat u dit Parlement al langer kent.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.35 uur gesloten)

