Χρήση της πληροφορικής στον τελωνειακό τομέα (συζήτηση)
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης του κ. Alexander Alvaro, εξ ονόματος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, σχετικά με την πρωτοβουλία της Γαλλικής Δημοκρατίας για την έκδοση της απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη χρήση της πληροφορικής στον τελωνειακό τομέα (17483/2008 - C6-0037/2009 -.
Alexander Alvaro
Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να χαιρετίσω τον Επίτροπο Kallas και τους συναδέλφους μου βουλευτές. Καταρχήν, το ζήτημα που πρόκειται να συζητήσουμε δεν είναι καθόλου αμφιλεγόμενο. Πρόκειται για την προσαρμογή της τεχνολογίας των πληροφοριών στον τομέα των τελωνείων και των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Για πολλούς, αυτό είναι ένα εξαιρετικά τεχνικό ζήτημα. Ωστόσο, ενόψει των προσπαθειών καταπολέμησης της απάτης και άλλων τύπων εγκλημάτων, αφορά μια πολύ σημαντική πτυχή της συνεργασίας στο πεδίο των τελωνείων και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, καθώς και όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών.
Συνεργαστήκαμε επιτυχώς με τη σουηδική Προεδρία του Συμβουλίου, και γι' αυτό θέλω να ευχαριστήσω όσες και όσους μας στήριξαν και συνεργάστηκαν μαζί μας καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, καθόσον το θέμα αυτό δεν είναι καθόλου νέο. Επιδείξαμε ιδιαίτερο πνεύμα συνεργασίας καθώς το Κοινοβούλιο έκανε δεκτές και ψήφισε στην επιτροπή σημαντικές τροπολογίες, τις οποίες είχε ήδη προτείνει το Συμβούλιο κατά τη διάρκεια των εργασιών του. Επομένως, υποθέτω επίσης ότι η ψηφοφορία επί του θέματος αυτήν την εβδομάδα θα έχει εξίσου θετική έκβαση.
Το μόνο μέτρο με το οποίο δεν συμφωνεί το Κοινοβούλιο είναι η επέκταση των αρμοδιοτήτων της Europol σε αυτόν τον τομέα. Αναμφίβολα, η άποψη αυτή δεν υποστηρίζεται από όλες τις πολιτικές ομάδες στο Σώμα. Εντούτοις, εμφανίζεται στο τελικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας επί της έκθεσης σχετικά με τη χρήση της πληροφορικής στον τομέα των τελωνείων και των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Μέχρις ενός σημείου, το ζήτημα αυτό συνδέεται με τη συζήτηση που διεξήχθη προηγουμένως στο Σώμα, στην οποία η πρόθεσή μας ήταν διαφορετική, συγκεκριμένα να στείλουμε το μήνυμα ότι, με δεδομένο τον πρόσφατο καθορισμό των καθηκόντων της Europol, σύμφωνα με τα οποία θα αρχίσει να λειτουργεί ως οργανισμός, έχουν επεκταθεί ή διευρυνθεί οι αρμοδιότητές της σε μια σειρά από περιορισμένους και εξειδικευμένους τομείς.
Σε μεγάλο βαθμό, ενόψει της σπουδαιότητας και του ρόλου της, είναι επίσης ενδεδειγμένο να καθοριστούν οι αρμοδιότητες της Europol στο πλαίσιο εντολής όπως αυτή στην οποία καταλήξαμε. Κατά τον τρόπο αυτόν προωθείται επίσης η διαφάνεια, έτσι ώστε να γνωρίζουμε όχι μόνον εμείς, αλλά κυρίως οι πολίτες, για λογαριασμό των οποίων θεσπίζουμε τις πολιτικές, με τι επιτρέπεται και με τι δεν επιτρέπεται να ασχολείται η Europol. " διαφάνεια είναι σημαντικό στοιχείο κάθε μηχανισμού που σχετίζεται με τη λειτουργία των δικαστικών και αστυνομικών αρχών των κρατών μελών, και πρέπει να ισχύει εξίσου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πέραν αυτών, δεν υπάρχουν πολλά που να χρειάζεται να προσθέσουμε, και παρά το γεγονός ότι συχνά τείνουμε να θέλουμε να υπερβούμε τον χρόνο ομιλίας μας, σε αυτήν την περίπτωση θα διακόψω νωρίτερα την παρέμβασή μου. Ευχαριστώ την Προεδρία του Συμβουλίου και τους συναδέλφους μου βουλευτές για τη θαυμάσια συνεργασία, είμαι δε βέβαιος ότι θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε θετικά την ψηφοφορία επί του θέματος αυτήν την εβδομάδα.
Siim Kallas
Κύριε Πρόεδρε, η Επιτροπή υποστηρίζει καταρχήν το κείμενο του σχεδίου απόφασης του Συμβουλίου, καθόσον είναι αναγκαίο οι διατάξεις για την αμοιβαία συνδρομή και τη διοικητική συνεργασία να εξελιχθούν στο μέτρο του δυνατού εκ παραλλήλου, είναι δε αναγκαίο να διορθωθούν οι διατάξεις που ορίζουν ότι ο γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων θα επιβαρυνθεί με το κόστος χρήσης του τελωνειακού συστήματος πληροφοριών από τα κράτη μέλη.
Αυτή η νομική διόρθωση δεν πρέπει να συνεπάγεται καμία αύξηση του προϋπολογισμού, ενώ επιβάλλεται να διασφαλιστεί η μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα με τη δράση στο πλαίσιο της συνεργασίας με την Europol και την Eurojust, παρέχοντας το ίδιο επίπεδο πρόσβασης σε αυτές τις υπηρεσίες στο τελωνειακό σύστημα πληροφοριών (ΤΣΠ), περιλαμβανομένου του αρχείου φακέλων τελωνειακών ερευνών (FIDE). Ούτως εχόντων των πραγμάτων, η Επιτροπή δεν μπορεί να συμφωνήσει με την τροπολογία του Κοινοβουλίου με την οποία επιδιώκεται να δοθεί στην Europol και την Eurojust διαφορετικό επίπεδο πρόσβασης στο ΤΣΠ/FIDE.
Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή χαιρετίζει τις περισσότερες από τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου. Σε αυτό το πλαίσιο, θέλω να διατυπώσω τα ακόλουθα σχόλια.
" Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη του εισηγητή, κ. Alvaro, ότι είναι λυπηρή η προσπάθεια να εγκριθεί βεβιασμένα αυτή η πρόταση από τα κράτη μέλη προτού τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας. Άλλωστε, η Συνθήκη της Λισαβόνας παρέχει νέα νομική βάση, σύμφωνα με την οποία η τρέχουσα Σύμβαση ΤΣΠ μπορεί να αντικατασταθεί από κανονισμό, ο οποίος θα μπορεί να εφαρμοστεί απευθείας στα κράτη μέλη χωρίς να απαιτείται μεταφορά στην εθνική νομοθεσία προκειμένου να τεθεί σε ισχύ, όπως ισχύει επί του παρόντος για τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 766/2008 σχετικά με τις διοικητικές πτυχές του ΤΣΠ.
" Επιτροπή συμμερίζεται επίσης την άποψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία, για την εποπτεία της προστασίας των δεδομένων κατά την εφαρμογή των τεχνολογιών της πληροφορίας, η καταλληλότερη λύση είναι η αντικατάσταση της Κοινής Εποπτικής Αρχής (ΚΕΑ) από τον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ). " συνδυασμένη εποπτεία από την ΚΕΑ και τον ΕΕΠΔ θα δημιουργούσε κίνδυνο επανάληψης και επικάλυψης ενεργειών. Εν πάση περιπτώσει, ο μηχανισμός συντονισμού, ο οποίος θα εκδίδει, μεταξύ άλλων, και τις απαραίτητες συστάσεις, πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή.
Petru Constantin Luhan
Κυρία Πρόεδρε, συγχαίρω και ευχαριστώ τον συνάδελφό μου κ. Alexander Alvaro για το έργο του και για την καλή συνεργασία που είχαμε κατά την εκπόνηση αυτής της έκθεσης. Συμφώνησα με τον εισηγητή ως προς τα κύρια σημεία της έκθεσης, και πιο συγκεκριμένα ως προς τη θέση ότι πρόσβαση στα δεδομένα που εισάγονται στο τελωνειακό σύστημα πληροφοριών πρέπει να παρέχεται μόνο σε ειδικά εξουσιοδοτημένα όργανα και προσωπικό όπως τα κράτη μέλη, η Europol και η Eurojust.
Ένα άλλο ζήτημα που θίγεται σε μία από τις τροπολογίες μου και έτυχε της στήριξης του εισηγητή αφορά το γεγονός ότι τα κράτη μέλη, η Europol και η Eurojust δεν επιτρέπεται να διαβιβάζουν δεδομένα σε μη κράτη μέλη και τρίτες χώρες λόγω της ανεπαρκούς προστασίας των δεδομένων στις χώρες αυτές. Κατά τη γνώμη μου, η αναθεώρηση του τελωνειακού συστήματος πληροφοριών όπως περιγράφεται στην έκθεση είναι αναγκαία, προκειμένου να προσαρμοστεί καλύτερα το σύστημα στις απαιτήσεις των εποπτικών αρχών και να δοθεί η δυνατότητα σε περιορισμένο αριθμό χρηστών να πραγματοποιούν αναλύσεις επί των πληροφοριών που περιλαμβάνονται σε αυτό.
" αναθεώρηση θα βελτιώσει επίσης την αποτελεσματικότητα της συνεργασίας και των διαδικασιών ελέγχου των τελωνειακών αρχών χάρη στο κοινό, αυτοματοποιημένο σύστημα πληροφοριών το οποίο θα συμβάλλει στην πρόληψη, τη διερεύνηση και τη δίωξη σοβαρών παραβιάσεων των εθνικών νομοθεσιών.
Marie-Christine Vergiat
Κυρία Πρόεδρε, επιτρέψτε μου καταρχάς να διορθώσω την πληροφορία που αναγράφεται στον πίνακα ανακοινώσεων. Δεν έχω προσχωρήσει στην Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες)· παραμένω μέλος της Συνομοσπονδιακής Ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστεράς των Πρασίνων των Βορείων Χωρών.
Μετά από σχετικό αίτημα της γαλλικής κυβέρνησης, μας παρουσιάστηκε ένα κείμενο το οποίο προβλέπει τη συνεργασία των τελωνειακών διοικήσεων με την Europol και την Eurojust.
Και σε αυτήν την περίπτωση, πρόκειται για τομέα στον οποίο, όταν τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται οπωσδήποτε βάσει διαδικασίας συναπόφασης. Ως εκ τούτου, εκφράζουμε τη λύπη μας διότι, όπως και στην περίπτωση της Europol, η σπουδή υπερίσχυσε της επιθυμίας να προστατευθούν οι θεμελιώδεις ελευθερίες.
Σε σχέση με όλα αυτά τα κείμενα, μας θλίβει το γεγονός ότι απειλείται ολοένα και περισσότερο η κρίσιμη ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, εις βάρος των ελευθεριών, και μάλιστα προκειμένου να επιτευχθούν αποτελέσματα τα οποία ορισμένες φορές δεν πείθουν καθόλου τους πολίτες μας.
Λυπούμαστε επίσης διότι, όσον αφορά το υπό συζήτηση κείμενο, με το οποίο επιδιώκεται η διασύνδεση των αρχείων που διατηρούν τα τελωνεία, η αστυνομία και η Eurojust, η θέση την οποία προτείνει να υιοθετήσουμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ακόμη πιο άτολμη και από τη θέση μας σχετικά με την Europol, δεδομένου ότι οι κίνδυνοι είναι ίδιοι και οι διασφαλίσεις που παρέχουν τα κείμενα που μας έχουν υποβληθεί είναι ακόμα πιο εύθραυστες. Παραδείγματος χάριν, είναι εξοργιστικό το γεγονός ότι δεν έχει τεθεί σαφές όριο στις περιόδους διατήρησης των δεδομένων.
Σε μια περίοδο κατά την οποία, στο σύνολο των χωρών μας, οι θεμελιώδεις ελευθερίες μας υπονομεύονται όλο και περισσότερο από τις πολιτικές ασφαλείας, εκφράζουμε τη λύπη μας για την αδυναμία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις του ως εγγυητής των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών.
Έχουν υιοθετηθεί ορισμένες βελτιώσεις τις οποίες είχα προτείνει σε αυτόν τον τομέα, ιδίως όσον αφορά την Europol. Αυτό με χαροποιεί ιδιαίτερα, και ευχαριστώ τους συναδέλφους μου για την υποστήριξή τους, όμως τα μέτρα αυτά είναι ανεπαρκή, ιδίως σε σχέση με τις αρχές της αναλογικότητας και της αναγκαιότητας, οι οποίες πρέπει πάντοτε να υπερισχύουν όταν διακυβεύονται δικαιώματα και ελευθερίες.
Για τους λόγους αυτούς, αν δεν εγκριθούν άλλες τροπολογίες οι οποίες παρέχουν μεγαλύτερη προστασία στους πολίτες μας, η Ομάδα GUE/NGL θα απόσχει από την ψηφοφορία επί του κειμένου.
Carlos Coelho
(PT) Κυρία Πρόεδρε, αυτή η πρωτοβουλία αποβλέπει στη δημιουργία ενός κοινού, αυτοματοποιημένου συστήματος διαχείρισης πληροφοριών που σχετίζονται με τα τελωνεία, το οποίο θα τεθεί στη διάθεση των τελωνειακών διοικήσεων των κρατών μελών. Ένα τέτοιο σύστημα θα συμβάλει στην πρόληψη, τη διερεύνηση και την εξάλειψη παραβιάσεων τόσο της κοινοτικής όσο και των εθνικών νομοθεσιών.
Χαιρετίζω την επιθυμία διευκόλυνσης της ανταλλαγής πληροφοριών, βελτίωσης και ολοκλήρωσης της συνεργασίας μεταξύ των τελωνειακών αρχών, καθώς και τη θέσπιση διαδικασιών για κοινές παρεμβάσεις. Είμαι βέβαιος ότι η ταχεία και αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών θα δημιουργήσει μια υπηρεσία η οποία θα διαδραματίσει καίριο ρόλο στην καταπολέμηση του λαθρεμπορίου.
Όταν μιλάμε, ωστόσο, για συστήματα πληροφοριών δεν πρέπει να λησμονούμε ότι αυτά περιλαμβάνουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, οπότε οι πτυχές οι οποίες σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων αυτών, καθώς και της ιδιωτικής ζωής των προσώπων, έχουν τεράστια σημασία.
Συμφωνώ με τον εισηγητή, κ. Alvaro, ως προς το ότι πρέπει να επαγρυπνούμε προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν παραβιάσεις βασικών δικαιωμάτων, ιδίως του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή, γι' αυτό οι πληροφορίες προσωπικού χαρακτήρα που εισάγονται στο σύστημα πρέπει να περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία, χωρίς να καταστρατηγείται το ιδιωτικό απόρρητο. Πρέπει να εγγυηθούμε ότι τα δεδομένα αυτά θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνον για σαφώς καθορισμένους σκοπούς, και η ότι χρήση τους θα περιορίζεται εντός του πλαισίου της εφαρμοστέας νομοθεσίας. Επιπλέον, τα δεδομένα αυτά πρέπει να διατηρούνται μόνον για όσο διάστημα είναι απαραίτητο προκειμένου να εκπληρωθεί ο σκοπός για τον οποίο καταγράφηκαν.
Είναι εξίσου σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι η πρόσβαση σε αυτό το σύστημα πληροφοριών θα είναι διαφανής και σύμφωνη με τις διατάξεις που εφαρμόζονται σε παρόμοια συστήματα πληροφοριών, όπως το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν II ή το Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις. Για τον λόγο αυτόν, δεν υποστηρίζω τις τροπολογίες τις οποίες κατέθεσε η Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστεράς των Πρασίνων των Βορείων Χωρών.
Όσον αφορά την εποπτεία της προστασίας των δεδομένων, αντί να προσπαθούμε να δώσουμε ad hoc λύσεις, θα ήταν προτιμότερο και πιο σκόπιμο να διατηρήσουμε και να εφαρμόσουμε το ίδιο σύστημα εποπτείας που έχει επιλεγεί και για άλλα, παρόμοια συστήματα, όχι μόνον για λόγους συνέπειας, αλλά και προκειμένου να αποτρέψουμε τυχόν ανακολουθίες στο θέμα της προστασίας των δεδομένων.
Τέλος, κυρία Πρόεδρε, συμμερίζομαι τις απόψεις του Επιτρόπου Kallas και του εισηγητή, κ. Alvaro, οι οποίοι εξέφρασαν τη λύπη τους για τη σπουδή με την οποία προσπάθησε το Συμβούλιο να ολοκληρώσει την επεξεργασία αυτού του φακέλου προτού τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας.
Alexander Alvaro
Κυρία Πρόεδρε, όπως καταδεικνύει ο μεγάλος αριθμός των συναδέλφων που επιθυμούν να λάβουν τον λόγο, ο συγκεκριμένος νομοθετικός φάκελος παρουσιάζει αυξημένο ενδιαφέρον. Παρ' όλα αυτά, θα ήθελα να εκμεταλλευτώ αυτήν την ευκαιρία για να απαντήσω εν συντομία στα σχόλια του Επιτρόπου Kallas, συγκεκριμένα ως προς το θέμα της απόρριψης από την Επιτροπή των προτάσεων τροπολογιών σχετικά με την Europol. Κατανοώ τα κίνητρα της Επιτροπής, καθώς και την επιθυμία να εξασφαλιστεί η συνέπεια, η οποία είναι όντως θετική.
Μόλις τώρα, ο κ. Coelho έθιξε ένα ζήτημα, το οποίο έχουν θίξει και άλλοι ομιλητές, όπως η κ. Vergiat, το οποίο μας έχει δώσει πολλή τροφή για σκέψη. Όταν καλούμαστε να διασφαλίσουμε τα βέλτιστα δυνατά πρότυπα προστασίας όσον αφορά δεδομένα τα οποία αφορούν τους πολίτες μας, τότε δεν είναι καθόλου χρήσιμο -και αυτό είναι κάτι που θα μπορούσε ίσως να εξετάσει στο μέλλον η Επιτροπή, παρότι έχει απορρίψει τις προτάσεις- να θεσπίζουμε διατάξεις σχετικά με το πλαίσιο λειτουργίας της Europol -με άλλα λόγια ποια δεδομένα μπορεί να διαχειρίζεται, υπό την αρμοδιότητα ποίου γίνεται αυτό ή σε ποιον διαβιβάζονται τα δεδομένα- οι οποίες είναι διάσπαρτες σε πολυάριθμες νομοθετικές δέσμες. Καταλήγουμε έτσι, από ένα σημείο και μετά, να μην είναι σαφές ποια δεδομένα μπορεί να χρησιμοποιεί η Europol και με ποιον τρόπο, και ποια δεδομένα δεν μπορεί να χρησιμοποιεί. Σε σχέση με την εντολή της Europol, θα ήταν πολύ πιο λογικό αν όλα αυτά καθορίζονταν σε γενικές γραμμές, αντί να καταρτίζεται πάντα διαφορετική νομοθεσία για κάθε επιμέρους περίπτωση. Αυτό θα ενίσχυε τη διαφάνεια της νομοθεσίας για τους πολίτες και αναμφίβολα θα διευκόλυνε το έργο της Europol.
Πέραν αυτών, δεν έχω να προσθέσω τίποτε περισσότερο. Ίσως να είναι σκόπιμο να προσθέσω ένα σύντομο σχόλιο σχετικά με ένα θέμα που αναφέρθηκε νωρίτερα, συγκεκριμένα όσον αφορά τα διαφορετικά δικαιώματα πρόσβασης της Eurojust και της Europol. Στην προκειμένη περίπτωση πρέπει ασφαλώς να λάβουμε υπόψη ότι τα όργανα επιβολής του νόμου λειτουργούν διαφορετικά από τις δικαστικές αρχές, οπότε είναι λογικό να υπάγονται σε διαφορετικά πλαίσια πρόσβασης. Ωστόσο, εάν στο μέλλον αποκτήσουμε έναν Επίτροπο Δικαιοσύνης, ίσως να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα αυτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο, στις 12.00.
