Agenda
Howitt
Mijnheer de Voorzitter, een beroep op het Reglement op grond van artikel 41 en bijlage II van het Reglement. Mij werd gisteren per brief meegedeeld dat mijn vraag nr. 41 over de moeilijke situatie van een Kosovaarse vluchteling niet tijdens het vragenuur aan de Raad van vanmiddag aan de orde zou komen, aangezien het onderwerp reeds onder punt 144 van de agenda wordt behandeld. Dit is mijns inziens een ernstige vergissing. De vraag gaat over de specifieke verblijfsstatus van een specifieke vluchteling uit Kosovo en de grote problemen die hij ondervindt om visa te krijgen van ambassades van andere EU-landen. Dit is duidelijk geen onderwerp voor een algemeen debat over Kosovo. Ik wil u vragen of uw diensten een en ander kunnen uitzoeken en bewerkstelligen dat deze vraag tenminste schriftelijk wordt beantwoord, opdat deze man niet voor zijn baan hoeft te vrezen en niet naar Kosovo wordt teruggestuurd, waar hij zijn leven niet zeker is.

De Voorzitter
Mijnheer Howitt, u weet dat in bijlage II, punt A - Richtlijnen - , lid 2, is bepaald dat "Een vraag niet wordt aanvaard indien zij betrekking heeft op onderwerpen die reeds op de agenda staan om in aanwezigheid van de betrokken instelling te worden behandeld" . Doel hiervan is nu juist dat een algemeen debat niet wordt verstoord door specifieke punten die via een ander kanaal worden aangedragen. In ieder geval kunt u de bewuste vraag de volgende keer stellen of in een andere vorm gieten. Wat ik vandaag wel kan doen, is uw vraag aan de orde laten komen tijdens het algemeen debat over Kosovo waar elke willekeurige fractie uw vraag kan opnemen. Een afzonderlijke behandeling in het vragenuur is niet mogelijk. Ik heb helaas geen andere oplossing voor u.

Resultaten van de buitengewone Europese Raad van24/25 maart 1999 te Berlijn
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de resultaten van de buitengewone Europese Raad van 24/25 maart 1999 te Berlijn.
Ik heet Bondskanselier Schröder hartelijk welkom bij zijn eerste bezoek aan dit Parlement.
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zeven ontwerpresoluties ontvangen.
Applaus

Schröder
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, drie weken geleden kwam, omstreeks dit tijdstip, de Europese Raad voor een buitengewone top in Berlijn bijeen. Al bij onze afreis naar Berlijn was de vrees groot dat geen vreedzame oplossing voor het conflict in Kosovo kon worden gevonden. In de dagen voor de Top van Berlijn hadden de Servische veiligheidstroepen hun aanvallen ...
Tekenen van onrust
... tegen de Albanese meerderheid van de bevolking opgevoerd. President Milosevic gebruikte de onderhandelingsweken in Rambouillet en Parijs om een stelselmatige verdrijving van de Albanezen uit Kosovo op gang te brengen. De internationale gemeenschap kon daarbij niet lijdzaam toezien.
Levendig applaus
De Albanezen in Kosovo verwachten terecht dat ook hun mensenrechten, hun recht op vrijheid, veiligheid en een thuis worden geëerbiedigd. De Europese waardegemeenschap zou een holle frase worden als wij, Europeanen, toestonden dat op slechts één uur vliegen hiervandaan, in het hart van ons continent, de beginselen waarop de Europese Unie is gegrondvest, met voeten worden getreden.
Applaus
Die beginselen zijn: democratie, recht en wet, vrijheid en solidariteit met de zwakkeren. Sedert de avond van 24 maart voeren de geallieerde strijdkrachten luchtaanvallen op doelwitten in Joegoslavië uit. Nog diezelfde avond keurde de Europese Raad in Berlijn de actie van het Noord-Atlantisch bondgenootschap unaniem goed.
Laat dit duidelijk zijn: wie, zoals president Milosevic, op zulke brutale wijze de mensenrechten schendt, mag van ons een vastberaden antwoord verwachten!
Applaus
Wie, uit koele berekening, zijn heerschappij vestigt op het leed, de vervolging en zelfs de uitroeiing van een etnische minderheid, moet weten dat de Westerse waardegemeenschap bereid is tot het uiterste te gaan om erger te voorkomen en haar fundamentele waarden te doen respecteren. Wij hebben zeker niet lichtvaardig besloten militaire middelen aan te wenden. Wij hebben dat pas na zorgvuldige afweging van alle argumenten gedaan. Ik ben er vast van overtuigd dat wij in het licht van de dramatische ontwikkelingen in Kosovo geen andere beslissing konden nemen.
De crisis in Kosovo, het ontslag van de Commissie en Agenda 2000 waren ongetwijfeld de grootste uitdagingen waarmee een Europese Raad ooit werd geconfronteerd. Elk van die drie was in normale omstandigheden voldoende geweest om er een volledige Europese top aan te wijden. In Berlijn zijn wij erin geslaagd al die drie uitdagingen gelijktijdig aan te gaan. In Berlijn hebben wij op indrukwekkende wijze de slagvaardigheid van de Europese Unie bewezen. Dat is de boodschap die naar ons aller overtuiging van Berlijn uitgaat. Europa neemt vandaag zonder aarzelen zijn verantwoordelijkheid op zich. De Europese Unie laat niet toe dat een wig wordt gedreven tussen haar leden. De boodschap van Berlijn is dat wij, Europeanen, met een enkele stem spreken.
In de vroege ochtend van 26 maart zijn wij erin geslaagd Agenda 2000 goed te keuren. In Berlijn hebben wij een compromis gevonden waarbij iedereen water bij de wijn heeft moeten doen. Het is een goed compromis, waarmee iedereen vrede kan hebben. Daarom is dit volgens mij een billijk en rechtvaardig compromis.
In Berlijn hebben wij de heer Prodi als kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie voorgedragen. Dames en heren, met uw instemming zullen wij al in de zomer een goed geleide en slagvaardige Commissie hebben. Tot mijn genoegen kan ik bevestigen dat in Berlijn ook de weg naar een handels- en samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika is vrijgemaakt.
Applaus
Ik weet dat vele afgevaardigden zich sterk voor het nieuwe Zuid-Afrika inzetten. Ook voor mij persoonlijk was het een grote voldoening dat wij, aan het einde van de ambtsperiode van president Mandela en na vele jaren onderhandelen, eindelijk een doorbraak konden forceren.
De besluiten van Berlijn over Agenda 2000 vormen een stevige basis voor de werking van de Europese Unie in de komende jaren. Ze zijn tevens een duidelijk signaal voor niet alleen de Europese burgers en de markten, maar ook de toetredingskandidaten. In Berlijn is duidelijk gebleken dat de lidstaten van de Europese Unie bereid zijn hun gemeenschappelijke verantwoordelijkheid boven hun nationale belangen te plaatsen. Ik hoef hier niet op de bijzonderheden van het in Berlijn bereikte akkoord in te gaan. Ik wil er wel op wijzen dat twee principes het akkoord beheersen: stabiliteit van de uitgaven en solidariteit met de zwakkeren. Wij zijn in Berlijn overeengekomen in Europa een strenge begrotingsdiscipline te handhaven. Daarnaast willen en zullen wij, zoals in het Verdrag wordt bepaald, de cohesie tussen de lidstaten blijven bevorderen.
U weet allen dat de standpunten van de lidstaten ten aanzien van een aantal aspecten van Agenda 2000 nog de dag voor de Top van Berlijn ver uit elkaar lagen. Ik zal mij die bewuste nacht in Berlijn als een van de moeilijkste en langste onderhandelingsrondes van de laatste tijd blijven herinneren. Als bondskanselier van Duitsland heb ik er in Berlijn geen twijfel over laten bestaan dat mijn land bereid was een goede, algemene oplossing boven zijn rechtmatige nationale belangen te plaatsen. Dit blijk van Europees verantwoordelijkheidsbesef heeft een voor iedereen aanvaardbare oplossing mogelijk gemaakt. Uiteindelijk waren alle partners van mening dat de Europese meerwaarde hoger moest worden aangeslagen dan hun specifieke eigenbelang. Zo werd een compromis mogelijk, dat voor de Europese Unie de weg naar de 21ste eeuw effent.
Het Europees Parlement heeft de voorbereiding van Agenda 2000 tot de Top van Berlijn op voortreffelijke en uiterst zorgvuldige wijze begeleid, alhoewel het daarbij soms onder grote tijdsdruk stond. Ik dank u hartelijk voor uw inspanningen, uw soepelheid en uw bereidheid om voor iedereen aanvaardbare oplossingen te vinden. In dit verband zou ik u ook willen vragen alles in het werk te stellen om de wetgevingsprocedures zo snel mogelijk af te ronden. Van de uitvoering van de besluiten van Berlijn hangen niet alleen de verdere stappen in het uitbreidingsproces af. Ook de naadloze voortzetting van de structurele steun na het einde van dit jaar komt in gevaar als wij niet vlot samenwerken. Hopelijk kunnen de onontbeerlijke wetgevingsbesluiten spoedig worden genomen.
Onze burgers, de Europese volkeren, willen integratie. In ons goede nabuurschap en in onze ontelbare culturele, economische en sociale contacten is het gemeenschappelijk Europa allang een feit. De Europese burgers vragen echter ook terecht dat de Europese instellingen slagvaardig zijn en blijven. Zij hebben geen begrip voor een ondoeltreffende uitvoering van het communautair beleid en verwachten van iedereen persoonlijke integriteit. Na de collectieve ontslagneming van de Commissie onder leiding van Jacques Santer dreigde in de Europese Unie een zware institutionele crisis. Door de heer Prodi al op de eerste ochtend van de Top van Berlijn voor te dragen, heeft de Europese Raad een belangrijke bijdrage geleverd om de dreigende crisis af te wenden. Ook dat is een belangrijk en blijvend succes van de Top van Berlijn. Vanuit Berlijn heb ik, als voorzitter van de Europese Raad, aan de Voorzitter van het Europees Parlement meegedeeld dat wij hadden besloten de heer Prodi voor te dragen. Bij die gelegenheid heb ik duidelijk gemaakt dat bij zijn nominatie in elk geval de procedure van het Verdrag van Amsterdam in acht moet worden genomen. Ik verzoek u tijdig over de toekomstige Commissievoorzitter te stemmen, opdat de voorgedragen voorzitter en de regeringen van de lidstaten de overige leden van de Commissie kunnen aanwijzen en de gehele Commissie nog deze zomer kan worden benoemd.
Het Europees Parlement heeft de jongste maanden heel wat aan betekenis gewonnen. Ik ben ervan overtuigd dat de mensen in Europa dat met een hoge opkomst voor de verkiezingen van 10 tot 13 juni zullen honoreren.
Vanmiddag komen in Brussel de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie informeel bijeen. Wij zullen ons in de eerste plaats over de ontwikkelingen in Kosovo buigen. Aan het einde van mijn uiteenzetting kom ik daarop nog terug. Vervolgens willen wij met de heer Prodi spreken over de toekomstige werkwijze van de Commissie. Wij zijn er vast van overtuigd dat de Europese Unie een sterke Commissie nodig heeft die de nodige efficiëntie en transparantie aan de dag legt en, hetgeen zeer belangrijk is, dicht bij de burger staat. Wij zullen de voorgedragen Commissievoorzitter Prodi daarom verzoeken in overleg met het Europees Parlement en de lidstaten een programma op te stellen waarin de nieuwe werkwijze van de Commissie duidelijk wordt omschreven. Bepaalde verbeteringen op dat gebied zullen een Verdragswijziging vergen. Wij moeten derhalve gebruik maken van de gelegenheid die de komende intergouvernementele conferentie voor de oplossing van de in Amsterdam opengebleven institutionele kwesties ons biedt. Ik zal mijn collega's voorstellen op de Europese Raad van Keulen het tijdschema goed te keuren voor die intergouvernementele conferentie en te besluiten deze, zo mogelijk, voor het einde van volgend jaar af te ronden.
Applaus
Dames en heren, later zal blijken dat de voorbije jaren voor de Europese Unie en het Europese beleid goede jaren zijn geweest. De invoering van de euro was een belangrijke stap in de Europese integratie.
Applaus
De deelnemende landen hebben met een soeverein politiek besluit hun nationale bevoegdheid voor een kernelement van het economisch beleid aan een Europese instelling overgedragen. Met het Verdrag van Amsterdam werd onder meer de basis gelegd voor een gemeenschappelijk beleid op het gebied van justitie en binnenlandse zaken en voor een gemeenschappelijk en slagvaardig buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie. De medebeslissingsbevoegdheid van het Europees Parlement werd aanzienlijk versterkt. Het uitbreidingsproces werd op gang gebracht en met de best voorbereide kandidaat-landen hebben wij toetredingsonderhandelingen geopend. Volgens ons kan de Europese integratie immers alleen slagen als ons Europa niet bij het vroegere IJzeren Gordijn ophoudt. Evenals de goedkeuring van Agenda 2000 in Berlijn, was ook dit mede de verdienste van de aftredende Commissie onder leiding van de heer Santer.
Applaus
Ondanks alle kritiek en ondanks alle redenen tot kritiek, wil ik de heer Santer en de andere leden van de Commissie hier nogmaals van ganser harte voor hun inspanningen bedanken.
Applaus
Ons wachten nu wederom grote uitdagingen. Om die het hoofd te bieden hebben wij een sterke en slagvaardige Commissie nodig. Met de heer Prodi hebben de staatshoofden en regeringsleiders voor het voorzitterschap van de Commissie een kandidaat voorgedragen die volgens mijn vaste overtuiging voldoet aan alle voorwaarden om samen met ons en met u die uitdagingen aan te gaan. Reeds voor de crisis in Kosovo wisten wij dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie moest worden versterkt. Het Verdrag van Amsterdam, dat op 1 mei in werking treedt, houdt een duidelijke verbetering in. Op de Europese Raad van Keulen willen wij de toekomstige hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid benoemen. Wij moeten de samenwerking op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid intensiveren. Wat Rusland betreft moeten wij een gemeenschappelijke strategie uitwerken die zich niet beperkt tot één pijler, maar daarboven uitgaat. Daarmee willen wij het ondubbelzinnige signaal geven dat de Europese Unie haar betrekkingen met Rusland verder wil en zal uitbouwen.
Applaus
Wij hebben onze samenwerking met Rusland een kwalitatieve dimensie kunnen geven die wij van onze kant zeker niet meer op losse schroeven willen plaatsen. Wij zijn ingenomen met de Russische inspanningen om in de huidige crisis een positieve invloed op Belgrado uit te oefenen. Ik onderhoud met president Jeltsin en premier Primakov nauwe contacten. Ik ben ervan overtuigd dat Rusland een belangrijke factor van stabiliteit in Europa is en dat wij het land in staat moeten stellen zijn hervormingen voort te zetten. De Europese Unie blijft bereid met Rusland samen te werken en wil die samenwerking zoveel mogelijk intensiveren. Zoals ik tijdens mijn gesprekken heb kunnen opmaken, wordt dat in Moskou zeer gewaardeerd.
Dames en heren, wat de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken in de Europese Unie betreft, wacht ons nog heel wat werk. Ook op dat terrein opent het Verdrag van Amsterdam nieuwe mogelijkheden. Wij willen die met beide handen aangrijpen. De gulle en solidaire behandeling van de naar de Europese Unie komende vluchtelingen uit Kosovo zal een eerste toetssteen zijn.
Applaus
Een belangrijke doelstelling van de Europese Unie moet de bestrijding van de massale werkloosheid zijn. Wij moeten middelen vinden om ondanks de druk van de wereldwijde concurrentie in de 21ste eeuw, de sociale cohesie en het Europees sociaal model te behouden. In de aanloop tot de invoering van de euro hebben wij op het gebied van het economisch beleid heel wat bereikt. Wij mogen ons echter niet fixeren op enkel een strak stabiliteitsbeleid. Dat kunnen wij ook tegenover onze burgers op lange termijn politiek niet verantwoorden. Daarom willen wij het Pact voor stabiliteit en groei, waar wij achter staan, in Keulen met een Europees werkgelegenheidspact aanvullen.
Applaus
De uitbreiding van de Europese Unie naar het oosten en het zuiden blijft een belangrijke opdracht voor de toekomst. Als wij de Unie niet voor nieuwe lidstaten openstellen, blijft de Europese eenmaking een halfslachtig project dat politieke logica ontbeert en daarom tot mislukken gedoemd is.
Dames en heren, ook met betrekking tot de kandidaat-landen kunnen wij uit de crisis in Kosovo lering trekken. Sommige van die landen hebben hun stabiliteit op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid inmiddels in de NAVO gevonden. Wat die landen echter willen en nodig hebben, is ondersteuning van die stabiliteit met economische stabiliteit. Daarom willen zij, terecht, tot de EU toetreden. Ook voor de huidige lidstaten is de uitbreiding echter van groot belang. Uit de gebeurtenissen in Joegoslavië moeten wij de les leren dat vrede in Europa alleen mogelijk is als geheel Europa zich economisch en sociaal kan ontwikkelen.
Applaus
Onder het Duits voorzitterschap hebben wij de toetredingsonderhandelingen bespoedigd. De Europese Raad van Berlijn heeft zich in een boodschap aan de kandidaat-landen opnieuw met klem voor de voortzetting van het uitbreidingsproces uitgesproken.
Met de goedkeuring van Agenda 2000 is wederom een voorwaarde daarvoor vervuld. De intergouvernementele conferentie over de grote institutionele problemen moet de Europese Unie in staat stellen ook de laatste hinderpaal voor de toetreding van nieuwe lidstaten definitief uit de weg te ruimen. Dan is het aan de kandidaat-landen te zorgen voor overname van het communautaire acquis, aan de eisen waarvan zij moeten voldoen. Daarbij zullen wij ze met alle kracht blijven ondersteunen. Ik wil er met klem op wijzen dat de kandidaat-landen al indrukwekkende vorderingen hebben gemaakt en dat dit ons hoopvol stemt.
Tenslotte wil ik het nogmaals over de situatie in Kosovo hebben. U houdt vandaag een debat over de ontwikkelingen in het conflict. Dat is een goede zaak. Europa moet in deze dagen duidelijk zijn stem laten horen. Dit geldt echter niet alleen voor de leden van de nationale regeringen en de nationale parlementen. Ook het Europees Parlement moet, als spreekbuis van het nieuwe Europa, duidelijk maken dat het voor vrede, stabiliteit en eerbiediging van de mensenrechten in Joegoslavië is.
De afschuwelijke gebeurtenissen in Kosovo zijn geen Joegoslavisch binnenlands probleem. Ze gaan ons allen aan. Medemenselijkheid en recht houden niet aan de staatsgrenzen op. Wij zijn samen verantwoordelijk voor wat op ons continent gebeurt. Voor een cynische politiek van verdrijving en deportatie van honderdduizenden mensen kan en mag geen enkele rechtvaardiging, van welke aard dan ook, bestaan.
Applaus
Een miljoen mensen hebben hun huizen en woningen moeten verlaten of zijn door de Servische veiligheidstroepen verdreven. Sedert maart zijn al 500.000 mensen op de vlucht gedreven. In Albanië bevinden zich meer dan 300.000 vluchtelingen uit Kosovo. Ook in het kleine Macedonië is de situatie dramatisch. De lidstaten van de Europese Unie hebben daarom samen met andere landen een grootscheepse hulpactie op touw gezet. Wij willen het leed van de vluchtelingen verlichten en onze solidariteit met de buurlanden van Kosovo betuigen. Daarom heeft de Raad vorige week donderdag besloten voor humanitaire hulp aan de vluchtelingen 150 miljoen euro beschikbaar te stellen.
Aan Albanië, Macedonië en de Joegoslavische deelrepubliek Montenegro, die de meeste vluchtelingen opvangen, zullen wij 100 miljoen euro extra steun verlenen.
Interruptie: wij ook!
Mooi zo! De Raad heeft de Commissie bovendien verzocht voorstellen te doen voor een verdere intensivering van de betrekkingen van de Europese Unie met Macedonië en voor een eventuele associatieovereenkomst. De verantwoordelijkheid voor de huidige situatie ligt uitsluitend bij de extremistische leiding in Belgrado. Die moet de operaties van het leger en de veiligheidstroepen definitief en op controleerbare wijze beëindigen en een terugkeer van de vluchtelingen mogelijk maken. Wij kunnen geen genoegen nemen met enkel verklaringen over wapenstilstanden die niet serieus gemeend zijn en waarvan de ongeloofwaardigheid is gebleken tijdens de oorlogen in Kroatië en Bosnië-Herzegovina.
Belgrado moet meteen controleerbare stappen doen om het conflict te beëindigen. Dat betekent niet alleen een echte wapenstilstand, maar ook dat alle Joegoslavische troepen, ook van de beruchte paramilitaire organisaties, uit Kosovo worden teruggetrokken, de vluchtelingen kunnen terugkeren en in Kosovo een internationale troepenmacht wordt gestationeerd ter bescherming van de vluchtelingen en de bevolking.
Applaus
Dames en heren, die eisen worden ook ondersteund door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Kofi Annan, die vanavond in Brussel op de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders te gast is. Nu moeten de Joegoslaven beslissen of zij bereid zijn de eisen van de internationale gemeenschap onvoorwaardelijk te aanvaarden en onmiddellijk uit te voeren. Pas dan zal voor het conflict een politieke oplossing mogelijk worden.
Het Westers bondgenootschap strijdt in de Balkan niet alleen tégen leed en vóór recht en gerechtigheid. Ook de geloofwaardigheid en het aanzien van het Europees beschavingsmodel staan op het spel. Het regime in Belgrado voert oorlog tegen zijn eigen bevolking. Daarom moesten de democratische en op de beginselen van de rechtsstaat gebaseerde Europese landen de confrontatie met het totalitaire regime aangaan. Het toekomstgerichte model van de Europese integratie botst hier met het hermetisch gesloten concept van etnisch nationalisme dat voor minderheden en andersdenkenden geen ruimte laat. Met andere woorden, de 21ste eeuw botst hier met de 19de eeuw.
Op langere termijn is er voor de landen en volkeren in de regio maar één toekomst mogelijk. Als wij in de regio een duurzame democratie willen vestigen en er de mensen, waartoe ik uitdrukkelijk ook de bevolking van Joegoslavië reken, voor het Europese model willen winnen, moeten wij hun ook een Europees perspectief bieden.
Applaus
Ik bedoel daarmee niet dat die landen op korte termijn tot de Europese Unie kunnen toetreden. Dat zou van die landen zelf te veel vergen. Ik denk veeleer aan een algemene regionale strategie, een soort stabiliteitspact voor de Balkan. Die strategie moet de weg effenen voor toenadering tot de Europese Unie, de interne markt en de Europese waardegemeenschap. Het Duitse voorzitterschap van de Raad heeft daartoe een concept voorgelegd.
Door ons vastberaden optreden moeten wij duidelijk maken in welk perspectief Europa deze bloedige eeuw van nationaal egoïsme en opgeklopte ideologieën zal beëindigen. Het is onze plicht ervoor te zorgen dat in heel Europa democratie, eerbiediging van de mensenrechten en grensoverschrijdende samenwerking voor altijd kunnen bestaan. Telkens wanneer het leed van de mensen in deze regio ons dat gebiedt, zullen wij edelmoedig handelen en solidair zijn met de zwakken.
Dames en heren, laten wij die taak, in naam van Europa, in naam van zijn burgers en zijn waarden, samen op ons nemen. Ik dank u voor uw aandacht.
Langdurig applaus

Santer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, op 14 juli 1997 voerde ik het woord in uw Parlement om Agenda 2000 te presenteren: een van de grootste hervormingspakketten in de geschiedenis van de Unie. Ik heb er toen ook op gewezen dat dit een historische kans was om de Unie te versterken en de uitbreiding voor te bereiden.
Ik ben vandaag heel tevreden dat wij er tijdens de Europese Raad van Berlijn in geslaagd zijn deze uitdaging met succes af te ronden. Dit resultaat zou onmogelijk geweest zijn zonder sterke, onafhankelijke en handelsbekwame instellingen. De onderhandelingen over Agenda 2000 waren natuurlijk ingewikkeld en moeilijk. Wij dienden niet alleen de in 1992 begonnen landbouwhervormingen voort te zetten en de essentiële aspecten van de economische en sociale samenhang te beschermen, maar moesten ook oog hebben voor de uitbreiding en de begrotingsdiscipline.
De onderhandelingen, die een jaar geleden van start gingen op basis van de door de Commissie ingediende wetgevingsvoorstellen, zijn op bevredigende wijze verlopen tijdens het Britse en het Oostenrijkse voorzitterschap en zijn nu dankzij de stimulans van de Duitse bondskanselier afgerond. Hem wil ik namens de Commissie feliciteren.
Het werk is natuurlijk niet af. Er moet nog wetgevend werk afgerond worden vóór het einde van uw zittingsperiode. We moeten ook nog onderhandelen over het interinstitutioneel akkoord, waaraan u terecht veel belang hecht. In het akkoord van Berlijn is evenwel de politieke basis gelegd om een pakket af te ronden dat ik als "ambitieus" omschrijf. Ik weet wel dat er ook enkele kleine teleurstellingen zijn, maar in het algemeen hebben we alle reden om tevreden te zijn over dit akkoord, dat past in het kader van de richtsnoeren die de Commissie sinds 1997 heeft vastgesteld.
Op landbouwgebied dienden wij het concurrentievermogen en de uitvoermogelijkheden van deze almaar meer multifunctionele sector te beschermen en het platteland te ontwikkelen. Zoals bekend wilde de Commissie verder gaan in deze hervormingen. Ik ben desalniettemin van oordeel dat Agenda 2000 echt een stap vooruit is.
Voor de gemeenschappelijke marktordeningen werd het beginsel van prijsdalingen met gedeeltelijke compensatie behouden. Onze voorstellen voor plattelandsontwikkeling werden in hun oorspronkelijke vorm overgenomen. Dat is een belangrijke heroriëntering. Dankzij deze hervormingen zullen wij de landbouw kunnen versterken en tevens een streng begrotingskader voor de gehele nieuwe periode in acht nemen. Bovendien zullen deze hervormingen de uitbreiding en een overeenkomst in het kader van de Wereldhandelsorganisatie vergemakkelijken.
Voor de tweede grote uitgavencategorie, de structurele acties, was het de bedoeling de economische en sociale samenhang te bewaren in het kader van een concentratie van de beschikbare middelen. De Commissie achtte het van essentieel belang dat de in 1999 bereikte steunniveaus voor de ergst getroffen regio's en sociale groepen behouden werden. Dat doel is bereikt.
Ten tweede dienden een aantal specifieke problemen opgelost te worden. In plaats van de objectieve criteria voor de toekenning van de middelen te wijzigen, heeft de Raad ervoor gekozen om binnen het budget in zijn geheel een klein bedrag te reserveren om concreet op deze gevallen te kunnen reageren. Zodoende konden de hoofdbeginselen van de voorgestelde hervormingen behouden worden, ook al gaat dit inderdaad gepaard met een vrij vervelende opsomming van ad hoc oplossingen.
Ten derde wilde de Commissie de Unie in de door ons voorgestelde Agenda 2000 de nodige middelen geven om de voorwaarden te scheppen voor duurzame groei die veel banen oplevert. Met het oog hierop wilde de Commissie rubriek 3 inzake het intern beleid versterken. Het in Berlijn bereikte resultaat bevindt zich aan de onderkant van de door het voorzitterschap voorgestelde vork. Ik heb de Raad er herhaaldelijk op gewezen dat uw Parlement veel belang hecht aan rubriek 3, en ik ben er zeker van dat u er tijdens de onderhandelingen over het interinstitutioneel akkoord in zult slagen het niveau van de doelstellingen te verhogen.
Het laatste element inzake de uitgaven betreft de administratieve uitgaven. De Commissie had in Agenda 2000 al een bezinning over haar eigen herstructurering aangekondigd. In dit verband is het van cruciaal belang dat de administratieve middelen en de politieke doelstellingen op elkaar afgestemd zijn. De resultaten die in Berlijn inzake rubriek 5 bereikt werden, bevinden zich weliswaar aan de bovenkant van de door het voorzitterschap voorgestelde onderhandelingsmarge, maar zullen amper volstaan om het personeelsbestand van de instellingen op peil te houden. Dat is onvoldoende. Ook hier zullen de onderhandelingen over het interinstitutioneel akkoord het Parlement de kans bieden om dit recht te zetten.
Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkeling van de Unie zal niet alleen met de huidige vijftien lidstaten worden voortgezet. De toetreding van onze bevriende buurlanden wordt op intensieve wijze voorbereid. De Commissie heeft in Agenda 2000 voorgesteld een aanzienlijk deel van de middelen voor het pretoetredingsproces en de komende uitbreiding te reserveren. Ik stel vast dat onze voorstellen, die een echt Marshallplan vormen, volledig zijn overgenomen in dit pakket. Het gaat om een bedrag van 80 miljard euro.
Verdieping en uitbreiding, dat waren de twee doelstellingen die aan elkaar gekoppeld moesten worden in een streng, doeltreffend en billijk financieel kader. Het akkoord van Berlijn moet nu tot een interinstitutioneel akkoord leiden, zodat wij de begrotingsdiscipline binnen de door de strenge, maar realistische financiële vooruitzichten vastgestelde grenzen kunnen handhaven. De kredieten voor de Unie van de Vijftien zullen in 2006 lager liggen dan het voor 2000 geplande niveau, hetgeen een heel aanzienlijke besparingsinspanning zal betekenen. Dankzij de stabilisatie van de uitgaven van de vijftien zal binnen de grenzen van de eigen middelen de nodige ruimte gecreëerd worden om de nieuwe lidstaten in de loop van de periode 2000-2006 te kunnen opnemen.
Ook dat is solidariteit, dames en heren. Tenslotte kon ook een akkoord over de eigen middelen bereikt worden dat tot een billijker systeem moet leiden. De BTW-eigenmiddelenbron zal gedeeltelijk vervangen worden door de BNP-eigenmiddelenbron, zodat de bijdragen van de lidstaten meer in overeenstemming zullen zijn met hun draagkracht. De aanpassing van de sleutel voor de financiering van de Britse restitutie zal tot een verlichting van de lasten voor de landen met de grootste begrotingsonevenwichtigheden leiden, maar zal geen nieuwe correctiemechanismen invoeren. De Commissie zal voor het einde van de nieuwe periode van de financiële vooruitzichten het stelsel van de eigen middelen kunnen onderzoeken, met inbegrip van de gevolgen van de uitbreiding en de kwestie van de nieuwe autonome eigen middelen, die uw Parlement na aan het hart ligt.
Mijnheer de Voorzitter, het in Berlijn bereikte akkoord over Agenda 2000 is een succes, het is een succes voor de Unie. Ik reken erop dat het Parlement de enkele noodzakelijke nuances zal aanbrengen. De Unie heeft andermaal bewezen dat zij oplossingen kan vinden zodat Europa vooruitgang kan boeken. Ik verhul niet dat ik verheugd ben dat ik tezamen met mijn collega's in de Commissie zelf ook aan dit positief resultaat kon bijdragen. Dit is de laatste belangrijke afspraak in de reeks van data die ik u op 17 januari 1995 heb gepresenteerd.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de voorzitter van de Raad heeft de situatie in Kosovo zopas gedetailleerd beschreven. Ik wil hier slechts enkele opmerkingen aan toevoegen. Wij maken ons uiteraard ernstig zorgen over de gebeurtenissen in Kosovo. Ik zal niet terugkomen op de oorzaken van deze situatie en wil enkel onderstrepen dat ze volledig te wijten is aan de afwijzing van elke vreedzame oplossing door de autoriteiten in Belgrado. De vertegenwoordigers van de internationale gemeenschap en Europa in het bijzonder hebben alles in het werk gesteld om een vreedzame en rechtvaardige oplossing voor Kosovo te vinden, een rechtvaardige oplossing voor iedereen, zowel voor de bevolking van Albanese oorsprong als voor Servië.
Deze inspanningen zijn evenwel mislukt en de huidige militaire acties moeten het mogelijk maken beginselen en waarden die de bestaansreden van Europa zijn, met geweld te doen naleven. Wanneer we niets doen, aanvaarden we dit alles en Europa mag deze moorden, deportaties, terreur en haat tussen volkeren niet aanvaarden. Europa en zijn partners, die bondgenoten zijn in een moeilijke militaire actie, hebben duidelijke eisen gesteld. De internationale gemeenschap wil er nu voor zorgen dat de leiders in Belgrado instemmen met de beëindiging van de repressie, de terugkeer van de vluchtelingen en de aanwezigheid van een internationale troepenmacht. Op termijn moet met het oog op stabiliteit in de Balkan een alomvattend initiatief genomen worden, zoals het voorzitterschap dat ook tijdens de jongste Raad Algemene Zaken schetste. De Commissie zal hier zijn volledige medewerking aan verlenen.
Wij worden momenteel geconfronteerd met een humanitaire crisis met dramatische afmetingen voor Europa. De buurregio's Montenegro, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Albanië worden het ergst getroffen. Wij moeten ook oog hebben voor de ontheemden in Kosovo zelf. De Commissie heeft onmiddellijk beslist om communautaire middelen uit te trekken om de ergste nood te lenigen. Zoals gewoonlijk werken wij nauw samen met het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties.
U weet tevens dat de Commissie tijdens een speciale zitting twee belangrijke initiatieven genomen heeft, die zij aan het Europees Parlement en de Raad heeft voorgelegd. Allereerst moeten wij het nodige doen om bijkomende middelen voor humanitaire hulp uit te trekken. Wij hebben de begrotingsautoriteit bijgevolg verzocht 150 miljoen euro van de reserve voor spoedhulp naar de ECHO-begrotingslijn over te hevelen. Met inbegrip van deze 150 miljoen euro zal de Gemeenschap aldus uit hoofde van de begroting voor 1999 180 miljoen euro vrijmaken voor humanitaire hulp aan de vluchtelingen in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Albanië en Montenegro.
De Commissie is tevens van oordeel dat bijstand moet worden verleend aan de buurregio's van Kosovo die vluchtelingen opvangen: dat geldt om te beginnen voor Albanië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Montenegro, maar ook andere gebieden kunnen in aanmerking komen als zij massaal vluchtelingen opvangen. Wij weten immers dat deze toevloed van vluchtelingen een zware aanslag op de begrotingen van deze landen betekent.
De Commissie is voornemens tot 100 miljoen euro uit te trekken om de directe kosten verbonden aan de opvang van de vluchtelingen, de kosten in verband met hun veiligheid, administratieve uitgaven, bijkomende kosten voor vervoer, elektriciteit, watervoorziening, enzovoort te dragen. Een delegatie van de Commissie brengt momenteel een bezoek aan de regio om de behoeften in kaart te brengen. Voor alle duidelijkheid: deze hulp zal enkel worden verleend op voorwaarde dat de begunstigden daadwerkelijk hun internationale verplichtingen, met name uit hoofde van de Conventie van Genève, nakomen.
Deze specifieke bijstand aan derde landen is volledig in overeenstemming met de keuze die gemaakt is om de vluchtelingen bij voorkeur voorlopig in de buurregio's van Kosovo op te vangen. In dit verband moet ik echter vermelden dat het mogelijk is dat de lidstaten, in antwoord op de oproepen van het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen, besluiten vluchtelingen tijdelijk op te vangen. Teneinde steun uit hoofde van de communautaire begroting aan deze lidstaten te kunnen verlenen, heeft de Commissie haar voorstel voor een gemeenschappelijk optreden gewijzigd, zodat zij een beroep kunnen doen op het Europees vluchtelingenfonds, waarvoor - ik herhaal het - 15 miljoen euro is uitgetrokken. Deze regeling houdt rekening met de nieuwe situatie die door de oorlog in Kosovo ontstaan is. Ze heeft de steun van uw Parlement gekregen en nu moet ook de Raad zich hier nog over uitspreken.
Voor al deze operaties hebben wij de volledige medewerking van uw Parlement nodig. Voor de humanitaire hulp is er geen probleem en kunnen wij een beroep doen op de reserve voor spoedhulp. Voor de hulp ten bedrage van 100 miljoen euro die bestemd is om de kosten van de opvang van de vluchtelingen in de buurregio's van Kosovo te vergoeden, lijkt de situatie moeilijker. Het hoofddoel van de Commissie in dit verband is dat deze middelen snel ingezet kunnen worden.
Ik wil tevens uw aandacht vestigen op een andere belangrijke kwestie die ik vast en zeker wil vermelden, namelijk het feit dat het personeelsbestand van de Commissie versterkt moet worden voor deze nieuwe operaties. Mijns inziens is uw Parlement zich er terdege van bewust dat de Commissie over de nodige middelen moet beschikken om zich onder goede voorwaarden van haar taken te kunnen kwijten. Men kan niet zeggen, men kan niet meer zeggen dat de materiële invulling later vanzelf komt.
De Commissie zal meer personeel nodig hebben in Brussel en in haar delegaties om deze operaties tot een goed einde te brengen en om in te staan voor de verdere behoeften op het vlak van de wederopbouw. Zij zal tevens een beroep moeten doen op technische en administratieve bijstand ter plekke. De Commissie zal dus op heel korte termijn personeel moeten overplaatsen, maar dat zal niet volstaan. Zij moet versterking krijgen uit hoofde van de volgende begroting. Dat geldt zowel voor deze kwestie als voor een aantal andere gebieden. Uit de huidige situatie blijkt nogmaals dat de Commissie extra personeel moet krijgen om de haar toevertrouwde taken te kunnen uitvoeren.
In de mededeling die u vorige week gedaan werd, wordt op deze behoefte aan financiële middelen en personeel gewezen en ik reken erop dat uw Parlement en de Raad rekening zullen houden met deze behoeften. Alle instellingen moeten hun bijdrage leveren opdat Europa op doeltreffende en verantwoordelijke wijze op deze crisis kan reageren. Mijn inziens moet uw debat over deze twee fundamentele kwesties - financiële behoeften en nood aan personeel - een duidelijk antwoord opleveren.
Applaus

Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou kort eerst een persoonlijke opmerking willen maken. Ik ben blij dat ik, als eerste spreker van mijn fractie, de Duitse bondskanselier als voorzitter van de Europese Raad in het Europees Parlement mag begroeten. U begrijpt wellicht allemaal dat ik mij daarover als sociaal-democraat bijzonder verheug, vooral na de uiteenzetting die de voorzitter van de Raad hier zopas heeft gehouden.
Applaus
Zelden heeft een Raadsvoorzitterschap zulke belangrijke beslissingen moeten nemen als u in de eerste drie maanden van uw ambtsperiode. Wat wij van die beslissingen ook mogen denken, in elk geval heeft onze Europese Unie laten zien dat ze slagvaardig is. Wij danken u daarvoor.
Onder uw voorzitterschap heeft de Europese Raad binnen een uur een kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie voorgedragen. Vijf jaar geleden waren daarvoor nog meer dan twee Europese Raden nodig. In onze Unie is dat een hele vooruitgang. Wij zullen ervoor zorgen dat het Europees Parlement nog tijdens deze zittingsperiode, in mei, met de aanstelling van de heer Prodi instemt en dat de stemming over de gehele Commissie uiterlijk begin september kan plaatsvinden. Dat stemt, naar ik meen, met uw tijdschema overeen.
Het ontslag van de Commissie was overigens geen institutionele crisis, integendeel. Ik vind dat ontslag een stap naar normale verhoudingen in Europa. Het moet de regel zijn dat het Parlement controleert en straft. Het moet en zal ook heel gewoon worden dat de organen van de EU hun politieke verantwoordelijkheid voor tekortkomingen en fouten op zich nemen.
Applaus
Dat dit nu voor het eerst is gebeurd, verdient ons respect. Wij moeten de politieke structuur en cultuur in Brussel nu grondig herzien. Dat is niet alleen de taak van de nieuwe Commissie, maar ook van de Raad en het Parlement. Wij willen geen zwakkere, maar een sterkere Commissie. De nieuwe Commissie moet kunnen uitgroeien tot wat ze moet worden: een Europese regering.
Als wij de Commissie taken toevertrouwen, moeten wij ervoor zorgen dat ze genoeg geld heeft om het nodige personeel te betalen om die taken ook te kunnen uitvoeren. Als ik het financiële akkoord van Berlijn bekijk, heb ik niet de indruk dat de Raad dat al helemaal heeft begrepen. Ook hier in het Parlement hebben wij overigens nog niet helemaal begrepen dat wij de Commissie de nodige gelden ter beschikking moeten stellen om de verantwoordelijkheid te kunnen dragen die wij haar opleggen.
Applaus
De besluiten van Berlijn over Agenda 2000 zijn een compromis. Dat is normaal, maar toch is het akkoord op bepaalde punten moeilijk te aanvaarden omdat een aantal compromissen die tussen de nationale belangen moesten worden gevonden, ten koste van Europa gaan. Het Parlement zal die kwestie in de komende weken kritisch onderzoeken. U kunt erop rekenen dat wij in dat compromis nog heel wat zullen vinden dat ons niet zint. Ik wil daarop echter nu niet nader ingaan. Ik merk alleen op dat de landbouwhervorming over een langere periode werd uitgesmeerd. U zult daaraan spoedig iets moeten doen, niet alleen omdat de hervorming ontoereikend is om de uitbreiding op te vangen, maar ook met het oog op de komende WHO-onderhandelingen.
In de tweede plaats is voor een nieuw financieel vooruitzicht een interinstitutioneel akkoord nodig. Wij willen de financiële afspraken van Berlijn niet betwisten, maar een aantal aspecten zo regelen dat ze beter met onze eisen en prioriteiten overeenstemmen, onder meer wat de maatregelen inzake langdurige werkloosheid en ondersteuning van een actief arbeidsmarktbeleid betreft. Wij wensen een interinstitutioneel akkoord over het financiële vooruitzicht, maar niet tot elke prijs. Uiteindelijk gaat het om een akkoord, niet om een dictaat. Toch moet ik zeggen dat u in Berlijn met Agenda 2000 de grootste hervorming van het EU-beleid op gang hebt gebracht die wij ooit hebben uitgevoerd.
Mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, wij zullen alles in het werk stellen om daarvoor in het Europees Parlement de vereiste meerderheid te vinden en Agenda 2000 nog voor het einde van de zittingsperiode goed te keuren. Wij weten dat Agenda 2000 slechts een van de onontbeerlijke hervormingen is om de EU op de uitbreiding voor te bereiden. Daarom verheug ik mij erover dat u vandaag hebt aangekondigd dat u in juni in Keulen het tijdschema voor de onontbeerlijke institutionele hervormingen wil vaststellen. Wij ondersteunen uitdrukkelijk uw voornemen om het hervormingsproces tot een goed einde te brengen voordat het eerste Oost-Europese land tot de Europese Unie toetreedt.
Wij verwachten van uw Raadsvoorzitterschap ook nog iets anders. De Europese Unie is er gelukkig in geslaagd een pact te sluiten om de gemeenschappelijke munt te stabiliseren. Ze moet nu ook een pact sluiten om de mensen werk te verschaffen. Daarom ondersteunen wij uw plannen voor de top van Keulen.
Applaus
Kosovo is voor ons allemaal, ook voor de leden van mijn fractie, een moeilijke kwestie. Wij zijn ingenomen met het feit dat de Europese Raad van Berlijn zich eensgezind achter het militaire optreden van de NAVO in Kosovo heeft geschaard. Dat was ook een toetssteen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Op die manier hebt u laten zien dat Europa niet alleen een economische, maar ook een waardegemeenschap is. De grote meerderheid van de leden van mijn fractie is het eens met de houding van de lidstaten ten aanzien van de militaire interventie. Wij achten die militaire interventie onvermijdelijk en noodzakelijk, maar toch zou ik enkele opmerkingen willen maken. Wij moeten de misdadiger Milosevic, zijn krijgsvolk en moordenaarsbenden inderdaad tegenhouden. Aan het einde van deze bloedige eeuw mogen nationalisme en racisme nergens in Europa nog een kans krijgen.
Het volkenrecht steunt op nationale soevereiniteit en territoriale integriteit. Dat zijn kostbare waarden, maar nationale soevereiniteit en territoriale integriteit mogen voor geen enkel land in Europa een vrijbrief voor onderdrukking, verdrijving en volkenmoord zijn.
Applaus
Naast de militaire interventie, die nu noodzakelijk is geworden, moeten wij daarom het volkenrecht verder ontwikkelen. Wij nodigen u ertoe uit daaraan mee te werken. De volkeren in de Balkan zullen pas in een Europees perspectief vrede vinden. Wij verheugen ons over uw initiatief voor een Balkanconferentie met het oog op de politieke, economische en sociale wederopbouw van de getroffen regio. Wij zijn het uitdrukkelijk eens met de voorstellen die u hier vandaag hebt geformuleerd.
Tenslotte danken wij de soldaten van de lidstaten die zich ten dienste van de NAVO hebben gesteld. Wij danken hen dat zij hun leven beschikbaar stellen om aan de etnische zuiveringen in Kosovo een einde te maken.
Applaus
Wij danken ook de mannen en vrouwen van de niet-gouvernementele organisaties, die eveneens grote inspanningen doen om de situatie van de vluchtelingen en gedeporteerden in de regio wat draaglijker te maken. Ook hun zijn wij dank verschuldigd.
Applaus
Mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, u hebt het voorzitterschap op u genomen op een van de moeilijkste momenten die de Europese Unie tot nu toe heeft moeten doorstaan. Wij wensen u succes, want uw succes is ook dat van de Europese Unie en onszelf. Bij de uitvoering van de moeilijke opdracht die u nog wacht, zult u in ons, het Europees Parlement en vooral mijn fractie, een soms misschien uiterst kritische, maar altijd betrouwbare partner vinden. Ik dank u.
Applaus

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik ben ervan overtuigd dat ook mijn fractie het Raadsvoorzitterschap ondersteunt in zijn inspanningen om de mensenrechten te doen eerbiedigen en de mensen in Kosovo te beschermen. Wij weten welke zware verantwoordelijkheid het Raadsvoorzitterschap op dit ogenblik draagt. Wij moeten echter ook duidelijk kunnen zeggen wat wij met deze oorlog willen bereiken en moeten de militaire actie ook tot een goed einde kunnen brengen. Mevrouw Pack zal daarop nog nader ingaan.
Dit moet ons er ook toe aanzetten eindelijk werk te maken van een slagvaardig Europees buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid.
Applaus
Mijnheer de voorzitter van de Raad, tijdens uw ambtsperiode tot eind juni is het uw taak een aantal belangrijke punten van het Verdrag van Amsterdam op dat terrein uit te voeren. U mag dat niet aan de technocraten overlaten. U moet de mogelijkheden van het Verdrag van Amsterdam politiek benutten om onze slagvaardigheid te vergroten, zodat wij in de toekomst een buitenlands beleid kunnen voeren waarmee wij situaties zoals die in Kosovo kunnen voorkomen en dus niet naar de wapens hoeven te grijpen.
Applaus
Wat Berlijn betreft, meen ik dat niet in, maar al voor Berlijn fouten zijn gemaakt. Ik ben het er met u over eens dat de heer Prodi een goede keuze is. Indien het voorzitterschap van de Raad in deze aangelegenheid echter al in januari van dit jaar met het Parlement had willen samenwerken, hadden wij de huidige situatie wellicht kunnen voorkomen.
Applaus
Als ik terugdenk aan wat sommigen in december van vorig jaar hebben gezegd, ben ik geneigd de resultaten van de onderhandelingen over Agenda 2000 te beoordelen in het licht van wat u toen zelf voor de Duitsers hebt geëist. Ik vertegenwoordig hier echter niet Duitsland, maar spreek uit naam van mijn fractie. Als voorzitter van de Raad moet ook u dat onderscheid leren maken.
Gelach
Ik bedoel daarmee dat wij aan Agenda 2000 inderdaad niet mogen tornen. Het Europees Parlement vindt het echter uiterst belangrijk dat er ook ruimte komt voor andere beleidsterreinen, zoals het buitenlands en veiligheidsbeleid, maar ook de uitbreiding. De onzekerheid over het landbouwbeleid heeft tot gevolg dat de kandidaat-landen zich zorgen maken over het tijdschema. Wij moeten duidelijk zeggen dat de onduidelijkheden in Agenda 2000 de uitbreiding niet zullen vertragen. De ervaring met Kosovo leert ons dat wij alle mogelijkheden moeten gebruiken om de Unie zo snel mogelijk uit te breiden. Dat is onze politieke verantwoordelijkheid.
Applaus
U moet nu de top van Keulen voorbereiden. Het gaat om de intergouvernementele conferentie. Wij kijken uit naar de formulering van de opdracht van die conferentie en vragen ons af hoe het Europees Parlement bij de werkzaamheden ervan zal worden betrokken. Wij willen daaraan op dezelfde wijze als de Commissie deelnemen.
Voorts zou het een positieve stap in die richting zijn geweest als de Voorzitter van het Europees Parlement vandaag aan de informele top had deelgenomen. Hij werd echter niet uitgenodigd.
Applaus
Het zou ook zinvol zijn gebruik te maken van de mogelijkheden die het Verdrag van Amsterdam op het gebied van justitie en binnenlandse zaken biedt. Gelet op wat nu in Kosovo gebeurt, zouden wij op het gebied van asiel- en immigratiebeleid zo snel mogelijk tot meerderheidsbesluiten moeten komen. Daartoe volstaat een eenvoudig besluit van de Raad. Dat is nodig om de Unie echt slagvaardig te maken.
Ik vind het goed dat op de top van Keulen grote aandacht naar het werkgelegenheidsbeleid zal gaan. Wij willen echter dat daar een inhoudelijk debat plaatsvindt. Wij moeten duidelijk maken wie in Europa een actief werkgelegenheidsbeleid kan voeren. Als in Keulen een werkgelegenheidspact wordt goedgekeurd dat inhoudelijk niets voorstelt en dat de indruk wekt dat Europa het probleem kan oplossen, en als vervolgens blijkt dat Europa dat niet kan doen omdat het daarvoor niet over de nodige middelen beschikt, zal dat Europa in diskrediet brengen. Een Europees werkgelegenheidsbeleid mag geen alibi voor het falen van de nationale werkgelegenheidsmaatregelen zijn. Bij de beoordeling van de top van Keulen zullen wij daaraan veel belang hechten.
Levendig applaus

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, vandaag zult u een ontmoeting hebben met de onlangs voorgedragen Commissievoorzitter, de heer Romano Prodi. Wij hopen dat u zult vasthouden aan wat u eerder zei, namelijk dat wij een sterke Europese Commissie nodig hebben. Het is duidelijk dat er op administratief en politiek gebied een cultuuromslag zal moeten plaatsvinden, maar daarvoor hebben wij een sterke Commissie nodig. Ik wil voorzitter Santer danken voor hetgeen hij de afgelopen jaren, alle moeilijkheden ten spijt, heeft gedaan.
Voorts dient het Europees Parlement de komende tijd volledig te worden betrokken bij de werkzaamheden op dit punt. Er zijn bepaalde onduidelijkheden over de tussenliggende periode. Het kan niet zo zijn dat de Raad drie maanden de tijd zou hebben, terwijl het Parlement zich in twee of drie dagen dient uit te spreken over de benoeming van de voorzitter.
Het akkoord over het maatregelenpakket van Agenda 2000 is, zoals u reeds aangaf, onder buitengewoon moeilijke omstandigheden tot stand gekomen in verband met de NAVO-bombardementen naar aanleiding van de Kosovo-crisis en het terugtreden van de Commissie. Wij zijn blij dat u de Europese Unie in deze moeilijke periode bijeen hebt weten de houden. De Unie zou anders in een hopeloze en hulpeloze staat zijn achtergebleven. Dat zou een onacceptabele situatie zijn. Maar daartegenover staat dat de prijs van het overeengekomen pakket wel zeer hoog is. De Top was vooral een optreden van elf individuele EU-landen en niet van de Europese Unie als geheel. De prijs hiervan is een onaanvaardbare vermindering van de marges voor beleidsterreinen die essentieel zijn voor de innovatie en vernieuwing van de Europese Unie. Zoals de heer Prodi hier gisteren al zei, moeten wij een nieuwe richting inslaan. De financiële basis om de Europese Unie dat ook te laten doen, is echter in hoge mate afgebrokkeld.
Zoals anderen hier al hebben opgemerkt, is het Europees Parlement voorstander van een nieuw interinstitutioneel akkoord, maar niet tot elke prijs. In dit verband wil ik benadrukken dat het Parlement zich in de afgelopen vijf jaar een zeer efficiënte en nuttige partner heeft getoond. Maar alle betrokkenen moeten dan wel inzien dat het van essentieel belang is om voor de toekomst flexibele marges vast te stellen. Tegen deze achtergrond wil ik u persoonlijk, mijnheer de Voorzitter, oproepen naar nieuwe mogelijkheden te zoeken die ons de nodige flexibiliteit en ruimere marges geven. Anders zal het Parlement de komende zeven jaar op budgettair gebied wederom weinig kunnen uitrichten. Ik zal dit met twee voorbeelden illustreren.
Het eerste heeft betrekking op wat u zei over Kosovo. De Begrotingscommissie van het Parlement is gisteren inderdaad overeengekomen om 250 miljoen euro beschikbaar te stellen. Hiermee is echter de gehele financiële marge die u in Berlijn voor externe aangelegenheden heeft vastgesteld, uitgeput. Daaruit blijkt wel dat de financiële structuur van de Unie nog steeds te wensen over laat.
Tegen die achtergrond pleiten wij voor het opstellen van een ontwerpbegroting die de Commissie meer armslag biedt. Ik hoop dat u de ruimte zult vinden om meer flexibiliteit in te bouwen dan momenteel het geval is.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, de context waarbinnen de Top van Berlijn zich heeft afgespeeld was zeer moeizaam. Enerzijds was er de diepgaande institutionele crisis in de Europese Unie, met het aftreden van de Commissie, en anderzijds de ernstige crisis in de Balkan. Ondanks het feit dat de staatshoofden en regeringsleiders op de vroege ochtend van 26 maart een akkoord hebben weten te bereiken over Agenda 2000, is de algemene indruk van deze Top er een van strijd en gebrek aan toekomstvisie. In Berlijn heeft het eigenbelang hoogtij gevierd; niemand heeft enig oog gehad voor het gemeenschappelijk belang van de Unie.
De Europese Raad is er opnieuw niet in geslaagd de noodzakelijke middelen beschikbaar te stellen. Met een begroting die in het beste geval een schamele 1, 27 % van het communautaire bruto binnenlands product bedraagt, kunnen geen grootse doelen gerealiseerd worden. Alleen met behulp van extra middelen kan het economisch beleid van de lidstaten op één lijn worden gebracht, alleen dan kan de werkgelegenheid gestimuleerd worden en de solidariteit versterkt.
Een aantal van de in Berlijn genomen besluiten is, ons inziens, teleurstellend. De bedragen die zijn uitgetrokken voor het structuurbeleid en het intern beleid maken een einde aan de in 1988 ingezette stijgende tendens die in 1993 verder werd aangescherpt. Bovendien worden de middelen die nodig zijn voor de uitbreiding van de Unie niet gegarandeerd, waardoor uitstel nu dreigt. Cijfermatig bezien is het zo dat de 240 miljard euro die in Agenda 2000 begroot wordt voor het structuurbeleid is afgekalfd tot 213 miljard en dat het voor het cohesiebeleid geplande percentage van het BBP gefaseerd terugloopt; van de huidige 0, 46 % tot 0, 42 % in het jaar 2006.
Het compromis dat in Berlijn op het vlak van de landbouw is bereikt, behelst een voortzetting van de hervorming van 1992 die onder meer geleid heeft tot de teloorgang van een groot aantal agrarische bedrijven met de daarbij behorende werkgelegenheid. De invoering van correctiemechanismen had in Berlijn zijn beslag moeten krijgen, maar heeft niet plaatsgevonden. Wij houden vooral ons hart vast voor de kleine familiebedrijven, aangezien de prijsdalingen, die slechts gedeeltelijk door inkomenssteun gecompenseerd worden, de kleine en middelgrote bedrijven het zwaarst zullen treffen. Kritiek verdient ook het uitblijven van een steunsysteem met een rechtvaardiger spreiding ten gunste van de kleine producenten. De huidige situatie, waarbij 80 % van de steun bij 20 % van de landbouwers belandt, dient te worden rechtgezet.
Wat de institutionele crisis betreft zijn wij verheugd over de snelheid waarmee de heer Romano Prodi aangewezen is als kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie op basis van het Verdrag van Amsterdam. Wij constateren echter dat het door een gebrek aan dialoog en overeenstemming met het Parlement, onmogelijk is een investituurdatum te bepalen voor de nieuwe Europese Commissie en zo op korte termijn een einde te maken aan de huidige overgangssituatie. Een snelle investituur zou de democratische legitimiteit van deze instelling ten goede komen.
Er zal op een later tijdstip een debat worden gevoerd over de oorlog in Kosovo maar namens mijn fractie, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links wil ik nu al zeggen dat de Vijftien hebben volstaan met een goedkeuring achteraf van de militaire interventie van de NAVO in Joegoslavië. Het is ontegenzeggelijk waar dat de houding van het regime van Milosevic het militair ingrijpen van de NAVO heeft ontketend: de aanhoudende onderdrukking van de Albanese Kosovaren na de opheffing van de autonomie in Kosovo, het totale gebrek aan respect voor de mensenrechten, de weigering om in Rambouillet tot een akkoord te komen. Dat neemt echter niet weg dat vanuit de optiek van het internationaal recht bezien, deze straffe, niet aflatende militaire interventie die buiten de Verenigde Naties om tot stand is gekomen, een ernstig precedent schept van partijdige betrokkenheid. Bovendien heeft deze interventie tot nog toe geresulteerd in het tegendeel van datgene wat werd nagestreefd: de steun van het Servische volk voor Milosevic als reactie op de NAVO-bombardementen en de daarbij omgekomen, onschuldige burgers, de vernietiging van de infrastructuur van het land, de verslechterde situatie van de Albanese Kosovaren die het land worden uitgezet als gevolg van een etnische zuivering zonder weerga, en de oplopende spanningen met de Russische Federatie en het gevaar voor een algehele destabilisatie van de Balkan.
Ik moet helaas, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dit betoog afsluiten met woorden van spijt. Ik vind het betreurenswaardig dat de Europese Unie, en haar instellingen, zich heeft geplooid naar de beslissingen van een militaire organisatie en zo lang haar politieke verantwoordelijkheid op dit continent heeft laten liggen. Voorkomen is beter dan genezen. Dan zouden wij niet dit soort gedrag tentoon hoeven te spreiden.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, ik wil kanselier Schröder, die hier namens het Duitse voorzitterschap aanwezig is, bijzonder hartelijk welkom heten. Ik dank hem oprecht voor wat ik beschouw als een van de beste verklaringen die ik in lange tijd hier in dit Parlement van een fungerend voorzitter heb gehoord. Ik dank hem voor wat hij over de crisis in Kosovo zei. Het Parlement heeft middels een applaus zijn instemming daarmee betuigd. Ik wil hem tevens oprecht bedanken voor de in Berlijn genomen besluiten op dit punt.
Ik weet dat de fungerend voorzitter vanmiddag een bespreking heeft met de staatshoofden en regeringsleiders en daar dient hij zijn collega's duidelijk te maken dat het van het allergrootste belang is dat de hulpacties voor de Kosovo-Albanezen doorgaan en dat de Europese Unie het voortouw neemt bij de humanitaire hulpverlening. Financiële middelen moeten worden vrijgemaakt om voortzetting van de hulpprogramma's te verzekeren en ervoor te zorgen dat de benodigde medicamenten en voedingsmiddelen de vluchtelingen in nood ook bereiken.
Wij hadden gehoopt dat wij tegen het einde van dit millennium het schrikbeeld van oorlog in Europa wel achter ons zouden hebben gelaten. Helaas is er de totalitaire despoot Milosevic, die aanzet tot volkerenmoord en de Kosovo-Albanezen in een diepe ellende stort. Mijn stellige mening is dat Milosevic niet vrijuit mag gaan en dat hij op een zeker moment voor oorlogsmisdaden zal moeten terechtstaan.
Ik heb één aanmerking waarop ik kanselier Schröder wil aanspreken. Ik twijfel niet aan de oprechtheid van uw lovende woorden over de rol van het Parlement. Maar uw geloofwaardigheid krijgt wel een deukje door het feit dat onze voorzitter, de heer Gil-Robles, niet voor de bijeenkomst van vanmiddag is uitgenodigd. Dat betreur ik. Ik zie het als een vergissing die ergens in het traject is gemaakt en ik vind dat u dit besluit alsnog, ook al is het in dit late stadium, moet terugdraaien. Het is een kwalijke vergissing die een verkeerd signaal afgeeft.
Ik wil jegens de heer Santer een speciaal woord van dank en waardering uitspreken voor het geweldige werk dat hij de afgelopen vier-en-een-half jaar voor de Europese Unie heeft verricht. Ik dank hem oprecht voor zijn bijdrage hieraan en ook zijn collega's in de Commissie. Ik betreur het zeer dat hij uitgerekend nu het slachtoffer van bepaalde omstandigheden is geworden. Ik heb alle respect voor u, voorzitter Santer, en ik heb grote waardering voor wat u tijdens uw ambtsperiode voor Europa hebt gedaan.
De Top van Berlijn van 25 maart was een goede top. Er is veel bereikt als het gaat om de algemene financiële parameters voor de EU-uitgaven in de periode 2000-2006. Sinds de eerste publicatie van de hervormingsvoorstellen van Agenda 2000 in maart 1998 klonken er vanuit sommige hoeken almaar geluiden dat het moeilijk zou worden een evenwichtig akkoord te vinden waarbij geen enkel gebied van de Europese Unie tekort zou worden gedaan. Het Duitse voorzitterschap kan troost putten uit het feit dat de budgettaire parameters voor de uitgaven van de Unie in de periode 2000-2006 het vertrouwen en de goede wil van alle lidstaten van de Europese Unie afdwingen.
Uit het totale budget van 1669, 8 miljard gulden worden verscheidene programma's gefinancierd, die de basis moeten leggen voor de aanstaande uitbreiding van de Europese Unie. Daarnaast zijn er de nodige middelen gereserveerd om het gemeenschappelijk landbouwbeleid adequaat te kunnen financieren en een groot aantal sociale en regionale steunprogramma's ten behoeve van de armere EU-lidstaten na 1999 te kunnen voortzetten.
Ik wil nog enkele opmerkingen maken over bepaalde aspecten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van dit moment. In een document over de toekomstige financiering van de Europese Unie, waarmee de Commissie vóór de Kerst kwam, opperde zij de mogelijkheid om 25 % van de landbouwuitgaven door de nationale schatkist van de afzonderlijke lidstaten te laten financieren. De Europese Unie zou daarmee een stap terug hebben gemaakt met zeer schadelijke gevolgen, aangezien een van de sterke punten van het GLB juist is dat het in alle gebieden van de Europese Unie op een uniforme wijze wordt beheerd. Renationalisering van een deel van het GLB zou uiteindelijk alleen maar tot desintegratie en fragmentatie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zelf hebben geleid.
Tot slot zou ik nog dit willen zeggen tot kanselier Schröder: uw voorzitterschap had een wat moeizame start, maar u bent de laatste tijd flink vooruitgegaan. Er staan nog heel wat belangrijke onderwerpen op de agenda, waarover vóór het einde van uw voorzitterschap knopen moeten worden doorgehakt. Ik complimenteer u met de vooruitgang die u tot op heden hebt geboekt. U bent nu op twee derde van de eindstreep. Wij verwachten van u een extra inspanning tussen nu en eind juni.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, de oorlog in Kosovo stelt alles in de schaduw wat in Europa gebeurt, ook de Top van Berlijn. Elk vreedzaam compromis is plotseling waardevoller dan oorspronkelijk was gedacht. Elk vreedzaam compromis is echter pas waardevol als het ons in staat stelt de Europese Unie in de volgende zeven jaar te hervormen en uit te breiden. In dat opzicht was de Top van Berlijn, waar tal van besluiten zijn genomen, een volledig succes. Uit budgettair oogpunt zou ik drie opmerkingen willen maken.
In de eerste plaats ben ik ingenomen met het bereikte financiële akkoord, omdat u erin geslaagd bent de gelden voor de kandidaat-landen definitief te reserveren. Dat vond mijn fractie uiterst belangrijk. De EU van de Vijftien heeft zich beperkingen opgelegd, in het bijzonder op het gebied van de structurele steun. Op die manier heeft Berlijn een duidelijk en betrouwbaar signaal naar de kandidaat-landen gestuurd.
In de tweede plaats moeten wij het financiële akkoord kritisch bekijken, omdat een grondige hervorming van het landbouwbeleid volgens mij jammer genoeg is uitgebleven. Dat legt een zware hypotheek op het geheel, waardoor wij dat vroeger dan gepland zullen moeten herzien. De Duits-Franse motor loopt nu eenmaal niet op melk. Wij weten dat allemaal. Na de verkiezingen en met de nieuwe Commissie zal dit thema beslist opnieuw op de agenda moeten worden geplaatst.
In de derde plaats is het financiële akkoord voor het Parlement onaanvaardbaar met betrekking tot het binnen- en buitenlands beleid, de administratieve uitgaven en de gevraagde flexibiliteit. De afschuwelijke gebeurtenissen in Kosovo bewijzen dat wij in de komende jaren op het gebied van het buitenlands beleid steeds meer opdrachten op ons zullen moeten nemen en dat wij dus meer dan ronkende verklaringen nodig hebben om in Europa tot een goed gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te komen.
Ik neem aan dat wij de nog beschikbare marge tijdens de triloog zullen kunnen gebruiken en vraag daarvoor uw steun. Voorts sluit ik mij aan bij het verzoek van de heer Collins om nog eens na te denken over de vraag of de heer Gil-Robles, als vertegenwoordiger van het Europees Parlement, vanmiddag toch niet aan de informele bijeenkomst van de Europese Raad kan deelnemen.
Applaus

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, de buitengewone Top van Berlijn was inderdaad in meer dan één opzicht buitengewoon.
Deze Top vond plaats tegen de achtergrond van het verschrikkelijke drama in Kosovo. Eerder had het ontslag van de Commissie tot de eerste politieke crisis van de Europese Unie geleid, en op de Top moest een duidelijke beslissing genomen over de krachtlijnen en met name over de budgettaire krachtlijnen van Agenda 2000 voor de eerste jaren van het nieuwe millennium.
Mijnheer de bondskanselier, u bent erin geslaagd resultaten te boeken voor alle kwesties die u moest behandelen. Bovendien had Duitsland niet alleen oog voor de eigen belangen en is het erin geslaagd zichzelf te overtreffen en zijn rol als voorzitter van de gehele Unie te spelen. Overtuigde Europeanen als wijzelf danken u hiervoor oprecht. Dit is positief voor het imago van Duitsland en goed voor de gehele Unie.
Natuurlijk zijn wij niet volledig tevreden over het uiteindelijke compromis. Zo maken wij er ons op begrotingsvlak nog altijd zorgen over dat een plafond voor de middelen is vastgesteld, terwijl de uitgaven in het licht van de uitbreiding en de hulp aan Kosovo zouden moeten toenemen. Wij hadden op zijn minst een clausule gewenst waarin bepaald werd dat de financiële vooruitzichten bij elke uitbreiding automatisch herzien zouden worden.
Met betrekking tot het gemeenschappelijk landbouwbeleid vrezen wij dat wij met het schuchtere compromis dat uiteindelijk werd goedgekeurd, helemaal niet gewapend zijn om de toekomstige onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie aan te vatten. Voor de structuurfondsen hadden wij liever gezien dat de inspanningen van de Unie ten gunste van de economische en sociale samenhang meer in overeenstemming waren met de meer genereuze voorstellen van de Commissie.
Ondanks deze bezwaren zijn wij uiteindelijk toch tevreden dat de belangrijkste kwesties vlot getrokken zijn in Berlijn.
U hebt snel gehandeld inzake de benoeming van de voorzitter van de Commissie. Laten we hopen dat de verdere procedure doeltreffend en zonder overhaasting verloopt. We moeten er evenwel voor zorgen dat de Europese Unie onverwijld over een nieuwe, hervormde Commissie beschikt die echt een politieke rol kan spelen.
Dan is er nog de belangrijkste kwestie, Kosovo. Natuurlijk kon deze tragedie niet opgelost worden in Berlijn, maar wat in Berlijn gesteld werd en wat u ook vanmorgen nog gezegd heeft, gaat in de goede richting. Ik denk met name aan de politieke rol die Rusland kan en moet spelen. Ik denk aan uw oproep aan onze landen om de ontheemden en vluchtelingen onmiddellijk, maar tijdelijk op te vangen. Ik denk aan de idee van een soort stabiliteitspact voor de Balkan om deze volkeren te helpen uit hun ellende en isolement te geraken.
Dat is een goed idee dat u voorstelt. Wanneer u, mijnheer de voorzitter van de Raad, ons zegt dat Europa met krachtige stem moet spreken en dat Europa de waarden die de basis van de Europese eenmaking vormen, moet respecteren, kunnen wij het alleen maar met u eens zijn en hopen dat iedereen naar uw boodschap luistert!

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de kanselier, Shakespeare heeft gezegd: "To be or not to be, that's the question" . De Raad zegt nu terzelfder tijd dat de Commissie er kan zijn en niet kan zijn. De Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten en de Junibeweging willen dat de Commissie aftreedt en vervangen wordt door een schoonmaakploeg die opruimt en schoon schip maakt vooraleer een nieuwe Commissie gekozen wordt. Wij doen een oproep tot de nationale parlementen om aan te duiden wie hun land in de Europese Commissie moet vertegenwoordigen. Noch Prodi noch een meerderheid in dit Huis mag bepalen wie het Deense lid van de nieuwe Commissie wordt. Het Deense lid mag niet de EU-afgevaardigde voor de Denen zijn, hij of zij moet de Deense bevolking in Brussel vertegenwoordigen. Overigens zijn 1000 comités, 10000 verschillende wetten en 100000 projecten veel te veel om vanuit Brussel bestuurd te worden. Zet het mes erin! Zet de EU op dieet en geef de democratie in onze landen meer vrijheid!

Parigi
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, Italiaans Democratisch Rechts - Nationale Alliantie (Destra democratica italiana - Alleanza Nazionale) hoopt dat de Voorzitter van het Parlement vanmiddag kan deelnemen aan de door u bijeengeroepen vergadering en betuigt zijn volledige solidariteit met de NAVO-initiatieven in het voormalige Joegoslavië. Wij zijn alleen zo vrij op te merken dat als de strategen van de NAVO in de afgelopen tien jaar een geschiedenisboek hadden gelezen, zij hadden vastgesteld dat etnische zuivering schering en inslag is bij bepaalde Balkanvolkeren. Daar zijn vijftig jaar geleden ook 350.000 Italianen het slachtoffer van geworden die op gewelddadige wijze, met wapens, uit de kuststreek werden verdreven waar zij sinds mensenheugenis woonden.
Agenda 2000 leek, bij zijn eerste verschijning op het Europese toneel, een boek vol illusies te zijn, ofschoon daarin de meest delicate problemen van de Gemeenschap op strikte wijze bij de hoorns werden gevat. Na de herbewerking daarvan door de in Berlijn bijeengekomen regeringsleiders lijkt het eerder een boek van desillusies geworden te zijn. Er staan zoveel onzekere en tegenstrijdige dingen in! Agenda 2000 is dan ook in feite een afspiegeling van de onzekere en tegenstrijdige situatie in de lidstaten, waar de voor het merendeel in socialistische handen zijnde regeringen hun volslagen gebrek aan ideeën proberen te camoufleren met Agenda 2000.
De pogingen een evenwicht te bewerkstelligen in de landbouwsector hebben geleid tot een reeks aanpassingen die eerder lijken op een zondagcollecte en eens te meer een groot segment van de zuidelijke landbouw de tol laten betalen. Men heeft niet de moed om met Agenda 2000 ingrijpende maatregelen te treffen voor het dramatische werkloosheidsprobleem. Blijkbaar onderschat men nog steeds het belang van het midden- en kleinbedrijf en van de enorme technologische achterstand van de Europese Unie in vergelijking met de Verenigde Staten.
In Agenda 2000 is geen spoor te bekennen van een heldere, strategische visie op de uitbreiding, hetgeen achteraf bekeken duidelijk blijkt uit hetgeen in de Balkan plaatsvindt, waar van een buitenlands beleid van de Unie geen sprake is. De Balkan is echter een onderdeel van de Europese geschiedenis en als zodanig is haar een Europees lot beschoren. De dwaasheden van de communist Milosevic veranderen daar niets aan. Het gebrek aan ideeën van de in Europa heersende linkse regeringen kwam ook duidelijk tot uiting in Milaan, toen hun leiders daar enige tijd geleden besloten de suggesties van Clinton voor de economie en de werkgelegenheid over te nemen. Aldus geven zij onverhuld toe op wetenschappelijk, ideologisch en cultureel vlak de mindere te zijn. Als men deze weg voortzet, zal vroeg of laat uit de Verenigde Staten het bericht komen dat ene Christopher Columbus met drie zeilschepen de baai van Houston heeft verlaten en Europa heeft ontdekt.

Medina Ortega
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de fungerend voorzitter van de Raad complimenteren met wat er tijdens de Top van Berlijn is bereikt. Ik heb in eerdere interventies gezegd dat het fungerend voorzitterschap van de Raad een moeilijke taak wachtte en het Duitse voorzitterschap heeft met zijn volharding getoond opgewassen te zijn geweest tegen die taak. Het is echter niet meer dan logisch dat het Parlement hier en daar wat kanttekeningen plaatst bij de in Berlijn afgesloten begrotingsakkoorden.
Er is stevig gekort op de voor de Europese Gemeenschap beschikbare middelen. Ik weet dat dit een van de doelstellingen was van het Duitse voorzitterschap maar het staat haaks op de wensen van het Parlement. Zoals de voorzitter van de Europese Commissie al aangaf, spreekt het voor zich dat de uitwerking van de akkoorden van Berlijn een nieuw interinstitutioneel akkoord vergt waarin rekening wordt gehouden met de standpunten van het Europees Parlement. Deze standpunten hebben betrekking op een aantal reeds aangestipte aspecten, zoals bijvoorbeeld de noodzakelijke flexibiliteit. Wat gebeurt er wanneer zich een crisis voordoet die extra uitgaven met zich meebrengt, zoals in Kosovo?
Aanzienlijke bezuinigingen zijn doorgevoerd voor die hoofdstukken die kunnen worden aangewend voor de bestrijding van de werkloosheid en er komt eveneens minder geld vrij voor het intern en extern beleid en het personeelsbeleid van de Gemeenschap. Op dit moment kampt de Gemeenschap met personeelstekorten juist omdat de Commissie niet genoeg middelen tot haar beschikking heeft. Men kan zich afvragen of de Commissie nog wel zal kunnen functioneren op basis van de haar nu toegekende middelen.
En laten wij ook de andere sectoren niet vergeten. Zo is er bijvoorbeeld geen herzieningsclausule voorzien voor het geval van de uitbreiding. Wij weten hoe groot de noden zijn van de landen van Midden- en Oost-Europa en het is zeer de vraag of die noden met de huidige middelen gelenigd kunnen worden. Als wij willen dat deze uitbreiding zijn beslag krijgt binnen de periode van de nieuwe financiële vooruitzichten, met andere woorden vóór het jaar 2006, dan zouden wij juist moeten zorgen voor meer financiële armslag.
Op het gebied van de landbouw is men er niet in geslaagd de voorwaarden te scheppen voor een ingrijpende hervorming die de concurrentiepositie van de landbouw intact laat en tegelijkertijd de levenskwaliteit van onze plattelandsbevolking op een hoger plan tilt. Het is onaanvaardbaar dat deze bevolkingsgroep nog steeds als tweederangsburgers behandeld wordt.
Maar het is wellicht het structuurbeleid dat het meest gehavend uit de strijd te voorschijn is gekomen. De Commissie - en commissaris Wulf-Mathies is hier aanwezig - had een zeer krappe prognose opgesteld voor het structuurbeleid waarin de Raad aan de hand van misschien begrijpelijke criteria vervolgens het mes heeft gezet. Dit zal het cohesiebeleid in de Europese Unie bepaald niet vergemakkelijken. Er is een hele reeks minder ontwikkelde regio's en landen die onder zeer moeilijke omstandigheden moeten concurreren om te kunnen voldoen aan de criteria van het stabiliteitspact, iets wat met veel problemen gepaard zal gaan. Een voorbeeld van een mogelijk zeer schadelijke wijziging is het feit dat ultraperifere regio's niet langer worden vrijgesteld van de 75 %-eis om als doelstelling 1-regio geclassificeerd te kunnen worden. Men plaatst de ultraperifere gebieden blijkbaar op één lijn met de continentale regio's zonder rekening te houden met de enorme problemen waarmee deze gebieden te kampen hebben.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil namens de socialistische fractie het Duitse voorzitterschap, de Raad en de regeringen van de lidstaten feliciteren met hun daadkrachtige houding in de Kosovo-crisis. Er is hier sprake van een nieuwe toepassing van een internationaal humanitair recht; een internationaal humanitair recht dat ontspruit aan het Handvest van de Verenigde Naties uit 1945 en de processen van Neurenberg. Het leed dat de heer Milosevic toebrengt aan een deel van de Joegoslavische bevolking, aan de Kosovo-Albanezen, is absoluut ontoelaatbaar. Een dergelijk gedrag kan van geen enkele regeringsleider, van geen enkel staatshoofd getolereerd worden.
Ik denk dat de lidstaten van de Europese Unie op dit moment, binnen het kader van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie, handelen namens de gehele wereldgemeenschap. De leden van het Europees Parlement, of in ieder geval de leden van de socialistische fractie, steunen dit soort maatregelen. Wij hopen dat op deze manier, wellicht met behulp van initiatieven als die welke door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties is ondernomen, de problemen snel tot een oplossing kunnen worden gebracht. Die oplossing zou moeten resulteren in de terugtrekking uit Kosovo van de strijdkrachten van Milosevic, de terugkeer van de Kosovo-Albanezen naar Kosovo onder internationale bescherming en, op wat langere termijn, de wederopbouw en het economisch herstel van Kosovo.
Er rest het Duitse voorzitterschap weinig tijd, maar in het Europees Parlement hopen wij dat dit voorzitterschap de vredespogingen van de NAVO blijft voeden en steun blijft bieden aan de Albanese bevolking uit Kosovo.

Fontaine
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de Europese Unie die u momenteel voorzit, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, had zich een ambitieus doel, misschien een te ambitieus doel gesteld en wilde namelijk, in het vooruitzicht van een uitgebreid Europa en in een heel onstabiel internationaal kader, de communautaire begroting voor de komende zes jaar herzien.
De communautaire gedachte had te pletter kunnen lopen op het rif van de nationale belangen. Een mislukking zou een politieke ramp geweest zijn, drie maanden na de lancering van de euro, twee maanden voor de Europese verkiezingen, en ook en vooral midden in de tragedie in Kosovo, die enkel goed kan aflopen als de solidariteit van onze vijftien lidstaten intact blijft.
Wij stellen vandaag vast dat het hoger belang van de Gemeenschap het gehaald heeft. Zoals u ook al zei, is Europa erin geslaagd met één stem te spreken; het heeft zijn daadkracht bewezen, de essentie is bewaard gebleven en wij kunnen u hier alleen maar mee feliciteren. De kracht van de Unie ligt immers in haar vermogen om solidair voor de algehele evenwichten te zorgen die nodig zijn voor de werking van een markt waarvan het doel niet koudweg economisch, maar sociaal en zelfs humanistisch is.
Aangezien ik onze delegatie voor de onderhandelingen met de Raad over de structuurfondsen voorzat, wil ik het hier meer in het bijzonder over hebben. Wij hebben tijdens al onze vergaderingen de vrijmoedigheid, de hartelijkheid en de luisterbereidheid van minister Verheugen gewaardeerd. Wij hebben momenteel de indruk dat grotendeels met onze opmerkingen rekening gehouden is. Een aantal van de krachtlijnen die ons Parlement na aan het hart lagen, zijn overgenomen in het akkoord van Berlijn, en wij kunnen het enkel eens zijn met de drie krachtlijnen die de Raad terzake gevolgd heeft: concentratie, vereenvoudiging en doelmatigheid. Een aantal kwesties is echter nog altijd niet volledig geregeld. Mijn collega's - de heer Arias Cañete, onze rapporteurs, en zopas ook nog de heer Medina Ortega - hadden het hier ook al over, en wij moeten de dialoog met de Raad voortzetten zodat wij dit voor het einde van onze zittingsperiode tezamen kunnen afronden. Dan moeten de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten en het nieuw interinstitutioneel akkoord wel tot voor het Parlement aanvaardbare compromissen leiden.
U mag gerust zijn, mijnheer de fungerend voorzitter, het Europees Parlement zal blijk geven van flexibiliteit, maar het verwacht ook dat de Raad volledig de democratische rol van onze instelling erkent. Dat is de reden waarom wij er voorstander van zijn dat de Voorzitter van het Europees Parlement kan deelnemen aan de informele vergadering van de Raad die vanmiddag plaatsvindt.
Ik twijfel er niet aan dat de benoeming van de heer Prodi tot voorzitter van de nieuwe Commissie, waarover alle staatshoofden en regeringsleiders het unaniem eens waren - in afwachting van, naar ik hoop, de instemming van ons Parlement - een belangrijk element zal zijn voor het succes van deze hervorming. Deze hervorming zal bepalend zijn voor het welslagen van onze Unie en de uitbreiding is hierbij een uiterst belangrijke politieke vereiste.

Neyts-Uyttebroeck
Mevrouw de Voorzitter van het Parlement, mijnheer de voorzitter van de Raad, collega's, mijn fractie en ikzelf hebben voor de toespraak van Raadsvoorzitter en kanselier Schröder geapplaudisseerd omdat wij zijn vurige oproep tot het overstijgen van nationaal egoïsme, tot het resoluut uitdragen en verdedigen van het Europees cultureel en beschavingsmodel, evenals het afwijzen van elke vorm van etnonationalisme volmondig goedkeuren. Ook kunnen we best begrijpen dat de kanselier zeer tevreden is over de afloop van de Top van Berlijn. Er zijn daar inderdaad akkoorden gesloten over moeilijke en gevoelige aangelegenheden. De inhoud van die akkoorden klopt jammer genoeg niet met de hooggestemde retoriek van de Raadsvoorzitter.
Eén enkel voorbeeld. De Raadsvoorzitter meldt ons dat beslist werd om 150 miljoen euro vrij te maken voor de vluchtelingen van Kosovo. Wij juichen dat toe. Doch, hoe schril steekt dat af tegen conclusie 45 van de Top van Berlijn waar in de rubriek bijzondere situaties 2000-2006 voor zomaar eventjes 5200 en nog een aantal miljoen euro geschenken worden uitgedeeld aan de lidstaten zelf. Meer dan 5200 miljoen euro voor de regeringen om uit te delen aan hun bevolkingen terwijl nauwelijks 150 miljoen beschikbaar komt voor de vluchtelingen, terwijl de Raad er vorige week niet in geslaagd is een eensgezind standpunt in te nemen over de opvang van de vluchtelingen en terwijl in de financiële vooruitzichten de kredieten voor dringende aangelegenheden bijna tot niets worden herleid voor de ganse periode 2000-2006. De harde realiteit van het cijferwerk van Berlijn logenstraft de retoriek van Berlijn. Dergelijke discrepanties dreigen de Europese burgers elk vertrouwen in de Unie te doen verliezen.
Wat de Europese Commissie en haar kandidaat-voorzitter betreft, oordeelt mijn fractie eveneens dat de Raad zijn verantwoordelijkheid niet ten volle heeft genomen. Wij begroeten het akkoord over de voordracht van Romano Prodi. Wij kunnen tevens alleen vaststellen dat de Raad door niets te wijzigen aan de samenstelling van de Commissie het Parlement voor grote moeilijkheden stelt. Met name de handhaving van mevrouw Cresson kunnen wij niet aanvaarden. Mijn fractie zal met haar niet samenwerken en wij geven haar de raad hier niet meer te verschijnen. Romano Prodi die we hoog achten en van wie wij veel verwachten, beschouwen we als de formateur van de nieuwe Commissie waarover dit Parlement zich na de verkiezingen zal dienen uit te spreken. Elke andere interpretatie zou immers leiden tot constitutionele problemen. Ik vernam graag van het voorzitterschap of het die visie deelt.

Moreau
Mevrouw de Voorzitter, de Europese volkeren, die zelf zoveel geleden hebben tijdens de oorlog, maken zich ernstig zorgen over de gebeurtenissen in Kosovo. Terwijl de luchtaanvallen de problemen alleen maar verergeren, moet alles in het werk gesteld worden om een politieke regeling uit te werken. Alleen een politieke oplossing kan een einde maken aan de wreedheden van het Milosevic-systeem en aan de ellende van het Kosovaarse volk en kan alle vormen van nationalisme bestrijden.
Met betrekking tot het pakket van Berlijn zei u, mijnheer de bondskanselier, dat de Raad een goed compromis gesloten heeft in Berlijn. Ik wil genuanceerder zijn. Ook al heeft dit akkoord enkele vorderingen mogelijk gemaakt, het vertoont een aantal tekortkomingen en houdt een aantal risico's voor de toekomst in. De meest brutale opties zijn inderdaad geschrapt, maar er is niets geregeld voor de toekomst. Zo zijn de prijsdalingen voor de landbouw wel niet zo groot als de Commissie eiste, maar ze zijn nog altijd aanzienlijk en, wat meer is, ze worden slechts gedeeltelijk gecompenseerd. Ze zullen negatieve gevolgen hebben voor het inkomen van de landbouwers, in het bijzonder voor dat van kleine en middelgrote landbouwers, aangezien het plafond voor de steun geschrapt is. Bovendien schept het akkoord niet de beste voorwaarden om tijdens de komende onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie de Amerikaanse druk te weerstaan.
Ik verheug mij erover dat de cofinanciering verworpen werd en aldus het principe van de financiële solidariteit overeind is gebleven, en dat we naar een billijker financiering gaan. Hoewel met name de Commissie een aantal mogelijkheden had voorgesteld, heeft de Raad de zoektocht naar nieuwe eigen middelen terzijde geschoven. Waarom wordt geen belasting op financiële transacties ingesteld, zodat degenen die het meest van de interne markt profiteren aan de financiering van de Europese eenmaking bijdragen en voor meer rechtvaardigheid gezorgd wordt?
Tenslotte verheug ik mij over de positieve politieke signalen die de Raad inzake Zuid-Afrika en Palestina gegeven heeft.

Kaklamanis
Dames en heren collega's, de fungerend voorzitter van de Raad, bondskanselier Schröder, heeft ons vandaag weliswaar zijn zienswijze uiteengezet, maar hij heeft niet begrepen dat hetgeen hij logischerwijze zou moeten vertegenwoordigen, te weten Europa, helaas niet bestaat. Het Europa van onze dromen heeft plaats moeten maken voor een protectoraat van de Verenigde Staten van Amerika. Dat is de waarheid, een harde, onplezierige en dus lastige waarheid.
U hebt gezegd dat u zich voornamelijk hebt beziggehouden met drie zaken:
Wat de crisis in de Commissie betreft, is het een goede zaak dat de heer Prodi als voorzitter werd voorgedragen. Toch dient de heer Prodi wel te begrijpen dat hij niet voorzitter van de Commissie kan zijn en tegelijkertijd partijleider in Italië kan spelen.
Agenda 2000 zal schipbreuk lijden, mijnheer de bondskanselier, nog voor u daarmee van wal kunt steken, indien de begroting op 1, 27 vast blijft zitten.
Men kan niet enkel met woorden de Europese familie uitbreiden, de werkloosheid bestrijden en een ontwikkelingsbeleid voeren.
Ik was stomverbaasd u over Kosovo te horen zeggen dat de Europese beschaving ons verplicht tot het bombarderen van Joegoslavië. Denkt u nu echt dat de bommen op Milosevic vallen, die inderdaad heel veel op zijn kerfstok heeft? Helaas heeft Milosevic met de bombardementen zijn positie zelfs nog kunnen versterken! De bommen vallen echter wel op kerken en begraafplaatsen en op de burgerbevolking in treinen en ziekenhuizen. Deze bombardementen hebben helemaal niets uit te staan met de Europese beschaving of de Europese geschiedenis.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, de Top van Berlijn leert ons hoe gevaarlijk het voor de Gemeenschap is als nationale belangen de bovenhand krijgen en de vooruitgang van de Gemeenschap op de tweede plaats komt. Toch is alles goed afgelopen. De Top van Berlijn heeft weliswaar geen hervorming opgeleverd, maar wij hebben nu toch een aantal maatregelen waarmee wij de Unie door de volgende jaren kunnen loodsen. De Top van Berlijn heeft voor Europa ook een belangrijk baken uitgezet: in Berlijn is afgesproken dat de uitbreiding snel zal gebeuren. Dat is voor de kandidaat-landen en de bevolking daarvan een onontbeerlijk signaal en een aansporing om hun hervormingsproces voort te zetten.
Vrede is een kostbaar goed. Daarom kan ik alleen maar herhalen dat Europa pas een toekomst heeft als wij kunnen voorkomen dat nieuwe grenzen worden getrokken en dat de nationale belangen de bovenhand krijgen. Voorts is op de Top van Berlijn ook een tijdschema voor de institutionele hervormingen in het vooruitzicht gesteld om de Unie op de uitbreiding voor te bereiden. Ik hoop dat de Raad het Parlement dan als gelijkgerechtigd zal erkennen en het eindelijk meer bevoegdheden en initiatiefrecht zal verlenen. Alleen op die manier kan het eenparigheidsvereiste, dat vaak remmend werkt, worden doorbroken. Mijnheer de voorzitter van de Raad, beeldt u eens in dat u 20 of 25 cadeaus moest weggeven om de instemming van iedereen te krijgen!
Meer rechten voor het Europees Parlement betekent ook een democratischer Europese Unie die dichter bij de burgers staat. Dat is de toekomst: een sociaal, ecologisch en democratisch Europa. Dat willen en moeten wij bereiken.

Escolá Hernando
Mevrouw de Voorzitter, als ik het akkoord van Berlijn met betrekking tot Agenda 2000 in één zin zou moeten samenvatten, zou ik zeggen dat Berlijn staat voor de triomf van diegenen die minder Europa willen, want Berlijn heeft geresulteerd in minder Europa.
Het door de Europese Raad bereikte akkoord is het gevolg van onderhandelingen waarin de nationale belangen werden verdedigd, en niet de Europese belangen die borg staan voor de opbouw van Europa.
Onze regering heeft in Berlijn gekozen voor een speculatief beleid, een kortetermijnbeleid en het is de taak van dit Parlement om zijn uiterste best de doen de bakens te verzetten en terug te keren op ware Europese pad.
Met een houding als die in Berlijn zullen wij er niet in slagen de uitdagingen die voor ons liggen, het hoofd te bieden. De uitbreiding van de Unie, de hervorming van de instellingen, het cohesiebeleid en het solidariteitsbeleid blijven loze woorden, niets dan kretologie, als ze niet gepaard gaan met een adequaat begrotingsbeleid en de federalistische houding die de Europese Unie in het verleden vorm heeft doen krijgen en die in Berlijn ver te zoeken was.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, op de Europese Raad van Berlijn werd slechts schijnbaar een akkoord over het financieel kader van de Unie voor de periode 2000-2006 bereikt.
In feite gaat het om een oppervlakkig compromis, dat waarschijnlijk enkel tot doel heeft de periode van de Europese verkiezingen zonder moeilijkheden door te komen, vooraleer de echte problemen opnieuw opduiken in de toekomst.
Inzake de structuurfondsen worden de totale middelen en uitgaven voor samenhang weliswaar behouden, maar wanneer binnenkort de uitvoeringsmodaliteiten bekend worden, zal blijken dat het deel van de middelen dat naar landen als Frankrijk gaat, sterk daalt. Ook het behoud van de kredieten voor de landbouw is louter schijn, aangezien dit slechts mogelijk was door het EOGFL-Oriëntatie over te dragen en op te nemen in het landbouwrichtsnoer. In feite dalen de andere uitgaven sterk in het kader van een vermindering van de communautaire preferentie.
De publieke opinie en ongetwijfeld ook heel wat nationale Franse verkozenen zien nog niet duidelijk in waartoe deze richtsnoeren zullen leiden. Ze volstaan niet eens om een duurzaam evenwicht voor de financiële vooruitzichten te verzekeren. Overigens heeft de Commissievoorzitter hier zopas nog bijkomende werkingsmiddelen gevraagd. De Raad is zich hier overigens zozeer van bewust dat hij de Commissie in een uithoek van zijn conclusies verzoekt een algemeen onderzoek in te stellen naar het eigenmiddelenstelsel. Hij voegt er zelfs aan toe dat, ik citeer, "in het kader van dat onderzoek ook dient te worden ingegaan op de vraag hoe nieuwe autonome eigen middelen kunnen worden gecreëerd" of hoe, duidelijker gezegd, Europese belastingen kunnen worden gecreëerd. Het lijkt duidelijk dat de Europese Unie zich klaarmaakt om de putten te vullen met de instelling van nieuwe verplichte heffingen.
Keuren de Franse liberalen de conclusies van Berlijn terzake goed? Dat zouden wij wel eens willen weten.

Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, de Top van Berlijn vond in moeilijke institutionele en internationale omstandigheden plaats. Daardoor kon aan de hervormingen van Agenda 2000 minder aandacht worden besteed dan eigenlijk nodig was. Tegen de achtergrond van het conflict rondom Kosovo worden alle andere beleidsmaatregelen minder dringend.
Wat Agenda 2000 betreft, wijs ik erop dat de uitgaven voor het structuurbeleid werden gestabiliseerd, maar dat in de structuurmaatregelen toch grote wijzigingen werden aangebracht en andere financiële accenten werden gelegd. Ik denk daarbij aan het feit dat de financiële middelen voor de cohesie met 3 miljard euro werden verhoogd. In het kader van de nieuwe doelstelling 2, die onder meer de plattelandsontwikkeling moet bevorderen, is de steun met 5 % teruggeschroefd. Ik kan mij niet onttrekken aan de indruk dat de middelen pas op de meest noodlijdende regio's konden worden geconcentreerd nadat her en der in Europa voor meer dan 4 miljard euro financiële cadeautjes waren rondgedeeld.
Toch vinden wij in de conclusies een antwoord op het probleem van de verdere financiering van de huidige Gemeenschap van de Vijftien en van de uitbreiding van Europa. Zo verzoekt de Raad de Commissie intensief naar nieuwe, autonome eigen middelen te zoeken. Voorts is ook duidelijk afgesproken dat het financiële vooruitzicht - overigens met een gekwalificeerde meerderheid in de Raad - zal worden aangepast. Dat verklaart ook waarom mevrouw Wemheuer en de heer Santer beiden hebben gezegd dat op het huidige akkoord weldra een nieuwe hervorming zal moeten volgen. Ik ben het dan ook niet eens met sommige collega's in het Parlement dat het besluit over Agenda 2000 de grote doorbraak betekent.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte Commissie, in Kosovo woedt een oorlog tussen de NAVO en Joegoslavië. Hoe men de zaken juridisch ook bekijkt, dat is de realiteit. Een oorlog is normaal gesproken niet het geschikte moment voor een genuanceerde benadering, een grotere gevoeligheid of een evenwichtige combinatie van rede en gevoel. Toch moeten wij vandaag daarnaar streven. In tijden van oorlog moeten wij immers niet alleen aan de vrede denken, maar daar ook aan werken. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik ben dan ook ingenomen met wat u hier hebt verklaard: u hebt dat gevoel tot uiting gebracht.
Een militaire actie was onvermijdelijk geworden. Zoals vele anderen ben ook ik daar niet gelukkig mee, maar het zou nog veel erger zijn als wij moesten toekijken hoe nog meer slachtpartijen worden aangericht en als wij niet zouden proberen daaraan een einde te maken. Velen van ons hadden graag gehad dat deze actie onder de vlag van de Verenigde Naties had plaatsgevonden. Jammer genoeg werd dat door de houding van Rusland en China onmogelijk gemaakt. Toch zou ik namens mijn fractie duidelijk willen zeggen dat wij vasthouden aan het principe dat zulke acties door de Verenigde Naties moeten worden uitgevoerd en dat wij alles moeten doen om de Verenigde Naties zo te hervormen dat dit in de toekomst mogelijk wordt. Mijnheer de voorzitter van de Raad, zoals u hebt gezegd, moet het beginsel van de eerbiediging van de mensenrechten daarom boven de soevereiniteit worden geplaatst. Wij weten dat soevereiniteit in de geschiedenis een belangrijke doelstelling was. In Europa hebben wij echter geleerd dat er een hogere waarde dan de totale en absolute eerbiediging van de nationale soevereiniteit bestaat. Dat moeten wij ook de anderen van doordringen.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, met de militaire actie streven wij duidelijk humanitaire doelstellingen na. Ik verzoek iedereen aan die doelstellingen vast te houden. Wij willen geen volk verslaan. Zoals de heer Hänsch heeft gezegd, willen wij de overwinning behalen op een regime, op Milosevic en zijn krijgsvolk. Jammer genoeg maakt dat de Serviërs op dit ogenblik - dat is een normaal effect - nog eendrachtiger dan vroeger. Zelfs de weinige opposanten en vooral de intellectuelen en kritisch ingestelde mensen in Servië hebben geen begrip voor de actie van de NAVO en scharen zich zelfs achter Milosevic. Wij moeten proberen duidelijk te maken dat wij een onderscheid maken tussen het regime, dat zijn eigen volk in het ongeluk heeft gestort, en het volk, dat wij evengoed als alle andere volkeren in Europa en de Balkan bij Europa willen hebben. Wij moeten alles doen om tijdens de militaire acties zo weinig mogelijk burgerslachtoffers te maken. Daarnaar moeten wij streven, niet alleen om humanitaire redenen, maar om een duidelijk onderscheid tussen het regime en de bevolking te maken. Voor de vluchtelingen is al veel gedaan. Soms kwam de hulp wellicht wat laat, maar het heeft geen zin daarover nu te klagen. Wij zullen alles moeten doen om de vluchtelingen hulp te bieden en de reusachtig grote hulpvaardigheid van de Europese bevolking en vele niet-gouvernementele organisaties te ondersteunen. Wij zeggen wel dat de mensen tegenwoordig hardvochtig zijn, maar in Kosovo en uit de reactie van de mensen in Europa blijkt dat velen ook zeer edelmoedig zijn. Daarvan moeten wij gebruikmaken. Ik ben in het bijzonder mevrouw Bonino zeer erkentelijk dat zij ons daarbij zo krachtig steunt.
Ik zou in alle duidelijkheid willen zeggen dat wij vooral ter plaatse hulp moeten bieden. Wij mogen Milosevic niet de triomf gunnen dat hij alle Albanezen uit Kosovo kan verdrijven en dat de Albanese bevolking overal in Europa wordt verspreid en niet meer naar huis kan terugkeren. Wij moeten verhinderen dat Milosevic op die manier zijn doel bereikt. Wij moeten echter vooral de buurlanden helpen, die in deze moeilijke omstandigheden prachtig werk verrichten. Voor Albanië, Macedonië en Rome is de situatie beslist niet gemakkelijk. Wij moeten ze helpen om een humanitair vluchtelingenbeleid te voeren.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, tenslotte hebt u ook duidelijk naar de toekomst verwezen en gezegd dat er een Balkanconferentie - of hoe wij dat ook willen noemen - moet komen. Wij moeten een soort Marshallplan of stabiliteitspact opzetten. Dat kost geld. Oorlog, crisissen en onlusten kosten echter nog meer en eisen vooral ook veel mensenlevens. U hebt ook gezegd dat wij de 21ste eeuw op de 19de eeuw moeten doen zegevieren. U hebt daarin gelijk. De 19de eeuw was een eeuw waarin niet alleen de Balkanvolkeren door hun nationalisme hebben gefaald, maar waarin de Europese mogendheden de Balkanvolkeren ook hebben gebruikt om hun eigen belangen te dienen. Het gaat er niet om de bevolking van een bepaald Balkanland tegen die van een ander Balkanland op te zetten. Wij moeten ons inspannen om de mensen met elkaar te verzoenen en hun te laten zien dat zij, zoals wij in West-Europa, ook na een oorlog kunnen samenleven. Velen zeggen wel dat de Albanezen in Kosovo nooit met de Serviërs zullen kunnen samenleven, maar toch zullen zij dat moeten doen. Zij zullen in Europa en in hun regio moeten samenleven. Europa moet uit zijn eigen fouten leren, die fouten goedmaken en de Balkanvolkeren in een vreedzaam en niet-nationalistisch Europa bij elkaar brengen.
Applaus

Pack
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, namens mijn fractie ondersteun ook ik de gezamenlijke actie van de EU- en de NAVO-landen, die alleen tot doel heeft de volkenmoord in Kosovo te beëindigen. Het voorbije jaar hebben wij eindelijk ingezien in welke ellendige omstandigheden de Albanezen in Kosovo moesten leven. Eindelijk hebben wij ook alle politieke middelen aangewend, hoewel die bij de beul in Belgrado geen enkel uitzicht op succes boden. Gezien onze ervaringen in Bosnië hadden wij dat al kunnen weten.
Ik begrijp echter wel dat democratische landen militair geweld gebruiken, vooral omdat ze niet voortdurend over het schrikbewind van Milosevic in Kosovo werden geïnformeerd. Milosevic interesseert zich volstrekt niet voor de inwoners van zijn land. Hij minacht mensen! Dat bewijzen de massagraven in Kroatië en Bosnië, de deportaties in Kosovo, de gewelddaden en gruwelijke moorden op talloze Albanezen. Het apartheidsregime heeft in Kosovo gedurende vele jaren talloze slachtoffers van moord en marteling door de handlangers van Milosevic geëist. Ikzelf heb in de jaren 1991 tot 1998, toen alle Westerse politici nog de andere kant opkeken, vele van die gruweldaden in Kosovo zelf kunnen vaststellen en telkens opnieuw aan de kaak gesteld.
Milosevic bekommert zich ook niet om het welzijn van de Serviërs, die onder zijn bewind al sedert jaren economisch en psychologisch verkommeren. Jammer genoeg hebben de bombardementen op Servië sommige Serviërs ertoe aangezet ten onrechte de kant van Milosevic te kiezen. Milosevic heeft het nationalisme altijd als middel gebruikt om aan de macht te blijven. Zoals wij in de loop van deze eeuw echter meermaals hebben kunnen vaststellen, stompt nationalisme de mensen af en misleidt het hen.
Milosevic heeft zijn duivelse machinerie voor de uitroeiing van een heel volk niet pas na de eerste NAVO-bombardementen in gang gezet. Die bombardementen waren jammer genoeg het enige logische antwoord op zijn gruweldaden. Nog langer afzijdig blijven zou het Westen met een nog grotere historische schuld hebben beladen dan deze gerichte bombardementen, waarmee een hopelijk duidelijke politieke doelstelling wordt nagestreefd. De politieke oplossing kan echter in geen geval in de opsplitsing van Kosovo bestaan. Als wij daarmee zouden instemmen, zouden wijzelf een brandhaard voor de volgende honderd jaar creëren. Sedert 1990 heb ik tevergeefs geprobeerd de Raad en de Commissie aan het verstand te brengen dat Milosevic planmatig te werk gaat. In het sanu memorandum van de Servische academie voor wetenschappen van 1985 wordt beschreven hoe Milosevic de zaken aanpakt. Daarin staat ook dat, als niemand erin slaagt Milosevic tegen te houden, Kosovo zal worden opgesplitst in het ertsrijke noorden, de zogenaamde wieg van de Serviërs, en het arme zuiden, dat vroeg of laat het bestaan van Macedonië als staat op de helling zou zetten en aldus de gehele regio in grote moeilijkheden zou brengen.
De enige oplossing is volgens mij een autonoom Kosovo, waarheen de burgers onder bescherming van een internationale troepenmacht zo snel mogelijk worden teruggebracht. De politieke toekomst van dat Kosovo is vooral afhankelijk van een verandering van regime in Belgrado en van de democratisering van Servië. Milosevic en de andere leiders rondom hem moeten voor het Internationaal Tribunaal van Den Haag worden gebracht. Namens mijn fractie ondersteun ik alle diplomatieke inspanningen van het voorzitterschap van de Raad. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik verzoek u echter ook met klem nog meer inspanningen te doen opdat onze Sacharovprijswinnaar, Ibrahim Rugova, en zijn gezin het land kunnen verlaten.
Applaus
Het Westen moet er, nadat het de pacifist Rugova jarenlang onder het apartheidsregime gebukt heeft laten gaan, nu voor zorgen dat hijzelf en zijn gezin Servië kunnen verlaten. Ik verzoek u op die manier voor een humane oplossing te ijveren.
Levendig applaus

Haarder
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het met mevrouw Pack eens. Ik wil graag iets zeggen over de Commissie en de voorbije problemen die het voorwerp van kritiek waren. Ik onderstreep dat de Raad de grootste verantwoordelijkheid draagt voor wat er gebeurd is. Het was de Raad die het advies van het Parlement in maart in de wind sloeg en de begroting voor 1997 goedkeurde, precies op de dag waarop het rapport van de vijf experts duidelijk maakte dat de begroting niet goedgekeurd had mogen worden. Het Parlement had dus gelijk. Het is onbegrijpelijk dat de Raad geen rekening heeft willen houden met de hardnekkige kritiek van het Parlement, die onder andere door mijn partijgenoot, Eva Kjer Hansen, meermaals naar voren is gebracht.
De Raad draagt de belangrijkste verantwoordelijkheid voor de verouderde en stijve personeelsregels. De Raad heeft commissaris Liikanen niet gesteund toen de broodnodige personeelshervorming een jaar geleden door de verstokte vakverenigingen tegengehouden werd. Het is nu aan de Raad om ervoor te zorgen dat deze voorstellen tot in de puntjes uitgevoerd worden samen met de hervormingsplannen SEM 2000 en MAP 2000, die dringend nodig zijn. De Raad moet nu aandringen op flexibiliteit, decentralisatie van de taken, meer tijdelijke contracten en betere mogelijkheden om minder goede medewerkers te kunnen ontslaan. Alleen de Raad kan de nationale en geografische quota's in het personeelsbeleid afschaffen, zodat men in de toekomst altijd voor de beste kandidaat kan kiezen. Het is de Raad die de Commissie onder de vele grote en kleine programma's bedolven heeft zonder haar de mogelijkheid te geven deze programma's behoorlijk te beheren. De Raad moet ervoor zorgen dat het subsidiariteitsbeginsel geen holle frase blijft. De Raad moet besparingen doen en alles in hoge mate vereenvoudigen om de uitbreiding met de landen in Centraal- en Oost-Europa mogelijk te maken, maar het uitgavenplafond toch op het niveau van 1, 25 % te houden. Helaas is het enige wat de Raad gedaan heeft, de dringend noodzakelijke landbouwhervormingen, waarover de ministers het nochtans eens waren geworden, afzwakken.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik hoop dat u zich dit alles zult herinneren tijdens uw ontmoeting met de nieuwe voorzitter van de Commissie deze namiddag en dat het een vruchtbare bijeenkomst wordt. Om af te sluiten wil ik u nog danken voor uw vastberadenheid in de Kosovo-kwestie.

Novo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissarissen, waarde collega's, de uiteenzetting die de kandidaat-voorzitter van de Commissie gisteren in Berlijn heeft gehouden, doet vermoeden dat men niet bepaald voornemens is de neoliberale koers van de Europese constructie bij te sturen. Wij kunnen alleen maar vaststellen dat in Berlijn de verplichtingen die uit het stabiliteitspact voortvloeien zonder enige wijziging zijn aanvaard. Bovendien zijn de aldaar goedgekeurde financiële middelen ontoereikend om een afdoend antwoord te bieden op de communautaire beleidslijnen en de uitdagingen waaraan wij in het licht van de samenhang en met het oog op de toekomstige uitbreidingen het hoofd zullen moeten bieden. Het Akkoord van Berlijn handhaaft onaanvaardbare uitzonderingen voor wat de eigen middelen betreft, zonder aanvullende maatregelen voor het afstraffen van speculatieve kapitaalbewegingen in het vooruitzicht te stellen. Het feit dat de cofinanciering van de landbouw onder de tafel is geveegd, betekent niet dat wij onze ogen mogen sluiten voor de ongelijkheden en de privileges ten gunste van de rijkste en machtigste landen waarvan het GLB nog steeds bol staat. Vanuit regionaal oogpunt zal de algemene inkrimping van het Cohesiefonds voor Portugal, dat toevallig een van de cohesielanden is, een verlies van tenminste 18 miljard escudo's per jaar meebrengen. En indien aan deze drastische vermindering andere nieuwe beperkingen worden toegevoegd zou het best kunnen dat de structurele middelen nog lager uitvallen.
In tegenstelling tot de plechtige verklaringen en de in Berlijn aangekondigde heropleving van de interne vraag zullen het gebrek aan solidariteit en de niet-eerbiediging van het cohesiebeginsel een Unie tot stand brengen die gekenmerkt wordt door een hardnekkige stagnatie, een hogere werkloosheid, slechtere arbeidsomstandigheden en een afname van het maatschappelijk welzijn.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik vind dat u een prijzenswaardige uiteenzetting hebt gehouden en dat u zich tegenover dit Parlement zeer fijngevoelig en voorkomend hebt betoond. Toch schenken de resultaten van Berlijn mij niet helemaal voldoening. Het landbouwbeleid is niet uw politiek terrein bij uitstek, maar u hebt op dat gebied zeker niet de grote doorbraak geforceerd. U hebt in uw uiteenzetting gezegd dat aan de markten een duidelijk signaal moet worden gegeven. De Europese Raad heeft echter het verkeerde signaal gegeven. Voor de Centraal- en Oost-Europese landen houdt de handhaving van de interventie immers de boodschap in dat ze zich van hun markten moeten afwenden en voor de interventie moeten werken. Dat is verkeerd.
U hebt, zij het in een andere samenhang, over solidariteit met de zwakkeren gesproken. Ook in de landbouw zijn er echter zwakkeren. Door het uitblijven van de degressiviteit en de glijdende schaal wordt niets voor de kleinere bedrijven gedaan. Die worden het slachtoffer van de prijsverminderingen en het feit dat die niet volledig worden gecompenseerd. Ik zou graag hebben dat u als bondskanselier niet langer zegt hoe goed de grote bedrijven wel presteren. De EU-gelden vloeien immers juist naar die grote, gerationaliseerde bedrijven, waardoor die het gemakkelijk hebben. De kleinere bedrijven hebben zich op de markt gericht. Ze hebben iets gepresteerd en hadden onze steun moeten krijgen. Ik geef toe dat daarvoor in de tweede pijler stappen zullen worden ondernomen. Dat is op landbouwgebied het enige lichtpunt.
Wat in de derde plaats de begrotingsdiscipline betreft, is bezuinigen op zichzelf geen verdienste. Ik hoop dat u het daarover met mij eens bent. Er hadden grotere verschuivingen moeten plaatsvinden en de kredieten voor de landbouw hadden, zoals de Commissie voorstelde, beter moeten worden gebruikt. Ik wil hier nogmaals hulde brengen aan de heer Fischler. Indien men de voorstellen van de Commissie had aanvaard, zou dat ook voor de kleinere bedrijven een signaal zijn geweest dat ze zich op de markt moesten richten. De Commissie moet nu slagvaardig blijven.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, op de intergouvernementele conferentie moet u zich inspannen om de medebeslissingsbevoegdheid tot het landbouwbeleid uit te breiden. Het Parlement moet ook op dat terrein dringend mee kunnen beslissen.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, de Top van Berlijn heeft door de recente gebeurtenissen in Kosovo en rond de Europese Commissie een andere agenda gekregen dan oorspronkelijk de bedoeling was. Toch zijn ook de al lang geplande punten over Agenda 2000 aan de orde gekomen. Het is een goede zaak dat hier nu in ieder geval beslissingen over zijn genomen, al moeten we constateren dat de Raad veel problemen voor zich uit heeft geschoven. Zo is het een slechte zaak dat de hervormingen in de zuivel pas in 2005 ingaan. Dat betekent dat de Unie zeker op dit gebied niet op tijd klaar is om lidstaten uit Midden- en Oost-Europa toe te laten treden. De Raad is er wel in geslaagd een zuinige meerjarenbegroting vast te stellen voor de komende jaren. Deze financiële vooruitzichten bieden een goede kans voor een interinstitutioneel akkoord tussen Raad, Commissie en Parlement.
De spoed die de Raad heeft betracht met de voordracht van de heer Prodi voor het voorzitterschap van de Europese Commissie heeft onze instemming. Dit is echter maar een eerste stapje. Daarom herhaal ik aan het adres van de Raad mijn verlangen dat de nieuwe Europese Commissie zo snel mogelijk aan de slag kan gaan en wel vóór de Europese verkiezingen.
De verklaring over het Midden-Oosten vind ik onverstandig. Het uitroepen van een Palestijnse staat door Arafat leek meer een politiek drukmiddel dan een realistisch plan. Met de Europese ondersteuning van die Palestijnse staat kunnen de vredesonderhandelingen wel eens op een verkeerde manier onder druk zijn gezet. Want wat wordt precies bedoeld met deze Palestijnse staat?
Het optreden van de NAVO in Kosovo was en is onontkoombaar. De Nederlandse subgroep steunt het EU-standpunt over Kosovo onvoorwaardelijk.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de bondskanselier, mijnheer Santer, ik wil u zeggen, mijnheer Santer, dat wij blij zijn u weer te zien. Men heeft u onrechtvaardig behandeld, want wanneer we van de regeringen van de vijftien lidstaten de eerlijkheid zouden eisen die van uw Commissie geëist werd, zou geen enkele regering kunnen aanblijven. De corruptie die u verweten wordt, was waarschijnlijk de rustige corruptie van de socialisten van de jaren "80 - de regering van de heer Gonzalez, die van de heer Craxi, de regeringen van de heer Mitterrand, misschien met uitzondering van die van collega Rocard, en in België van de heer Van den Broeck, de leider van de socialistische partij, die ondanks de Agusta-affaire lijsttrekker is in Vlaanderen. Overigens hebben de schoenen van mevrouw Cresson geen 2000 euro gekost! Uw grootste vergissing was misschien dat u in de BSE-kwestie de erfenis van uw voorganger Jacques Delors op u genomen hebt, deze democraat die in heel zijn politieke carrière nooit kandidaat was bij verkiezingen, met uitzondering van de gemeenteraadsverkiezingen in Clichy.
Mijnheer de bondskanselier, in Berlijn, een symbool waarvan de naam toch rillingen veroorzaakt en bepaalde beelden oproept, is beslist dat het leger van de heer Cohn-Bendit voor de eerste maal opnieuw zou worden ingezet op plaatsen waar er nog mensen zijn die herinneringen hebben. In Servië, in Belgrado, zijn zes straten naar Franse generaals uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog genoemd, toen de Serviërs een heroïsche strijd tegen de as-mogendheden leverden, toen mensen echt gedeporteerd werden en toen er echte kampen waren die, dacht ik, concentratiekampen genoemd werden. Europa laat in Servië net als in Irak de kans liggen om een onafhankelijk buitenlands beleid te voeren. Wanneer men een grootmacht wil zijn, met een eenheidsmunt, de euro, die de dollar concurrentie moet aandoen, wanneer men een schitterend BBP wenst, moet men in Servië de problemen van de Europese familie binnenskamers oplossen en mag men zich geen sheriff van buitenaf laten opdringen, die uiteindelijk vooral een moslimgebied wil creëren met Kosovo, Albanië en misschien Bosnië. In Berlijn werd inderdaad ook de heer Prodi, de leider van de olijfcoalitie, tot nieuwe Commissievoorzitter benoemd. Een olijf op het ogenblik dat men een oorlog begint! Mijnheer Schröder, u koppelt Britse humor aan Duitse kwaliteiten.
In Berlijn heeft men in tweede instantie ook een aantal technische besluiten genomen. Om te beginnen werd - overigens ten koste van Frankrijk - een bescheiden compromis inzake het gemeenschappelijk landbouwbeleid gesloten: de uitgaven worden bevroren, de prijzen voor vlees dalen met 20 in plaats van 30 %, de graanprijzen met 15 in plaats van 20 %, de prijsdalingen worden voor de helft gecompenseerd, en net als in 1992 worden ook en vooral de voorbereidingen getroffen om zich in de internationale handelsbesprekingen naar de wensen van de Verenigde Staten te schikken. Europa is het continent van de gebondenen, en het is dan ook normaal dat Joegoslavië, het symbool van de niet-gebonden landen, gebombardeerd wordt. Duitsland heeft ook een nederlaag geleden op het gebied van de structuurfondsen...
Uitroepen vanuit verschillende banken
In Berlijn werden ook een aantal financiële beslissingen genomen. Mijnheer Schröder, u bent ervaren genoeg om te beseffen dat wij gedwongen zullen worden een Europese belasting te creëren...
Spreker wordt door de Voorzitter verzocht af te ronden
Mevrouw de Voorzitter, ik krijg de kans niet mijn betoog af te maken!
Wij zullen gedwongen worden een Europese inkomens- of vennootschapsbelasting in te stellen, tenzij de Groenen ons een CO2 -heffing opleggen om de kosten van de luchtverontreiniging als gevolg van de bombardementen op raffinaderijen te betalen.

Myller
Mevrouw de Voorzitter, in de humanitaire ramp in Kosovo moet de Europese Unie, vooral nu de situatie voor de vluchtelingen zo hopeloos is, de situatie van de vluchtelingen, of beter gezegd de gedeporteerden, verzachten. Ook het onderbrengen van vluchtelingen buiten het gebied, in de Europese Unie, moet een alternatief zijn als de andere alternatieven in menselijk opzicht slechter zijn. De Europese Unie moet de positie behouden waarin ze actief kan bevorderen dat er onderhandelingen over een rechtvaardige vrede worden geopend. Geprobeerd moet worden ook Rusland bij deze onderhandelingen te betrekken. Alles moet in het werk gesteld worden om de menselijke nood te lenigen.
De buitengewone Europese Raad te Berlijn vond in ieder geval in zekere zin onder bijzondere omstandigheden plaats. Als gevolg van het ontslag van de Commissie een maand geleden ontbrak het de Gemeenschap immers aan een locomotief. De lidstaten en bovenal het Duitse voorzitterschap moeten gecomplimenteerd worden met het feit dat ondanks de problemen in Berlijn besluiten konden worden genomen. Dat komt doordat men serieus naar resultaten heeft gestreefd, er werd niets aan het toeval overgelaten; men ging ervan uit dat al voor de beslissende fase goed was onderhandeld.
Wat de inhoud ervan betreft, hebben velen van ons moeite Agenda 2000 te accepteren of ze hebben er in ieder geval aanmerkingen op. Dat het landbouwbesluit veel lidstaten tevreden heeft gesteld, betekent ook dat de grote problemen onder tafel zijn geschoven. Er moet vooral wat de landbouw betreft worden gezegd dat er nog voor de uitbreiding nieuwe besluiten genomen moeten worden. De WHO-onderhandelingen zullen met de huidige resultaten evenmin slagen. Een goed landbouwbesluit betekent een betere integratie van milieukwesties, en hiervoor heeft de Commissie een zeer goede basis gelegd. Goed is ook dat uiteindelijk de omstandigheden voor de landbouw in het noorden redelijk in acht zijn genomen en dat men erin geslaagd is de uitgaven voor de landbouw in ieder geval redelijk te beperken.
Wat het regionaal en structuurbeleid betreft, kan daarentegen worden gezegd dat men het in grote lijnen beter had kunnen doen. Het belangrijkste is, dat het stelsel eenvoudiger en doeltreffender wordt. Nu moet het Parlement ervoor zorgen dat over de problemen die nog op tafel liggen wordt onderhandeld, zodat het Parlement in mei Agenda 2000 als één pakket kan behandelen. Dit is vooral een voorwaarde voor het succes van de uitbreiding en voor het op doeltreffende wijze voortzetten van de werkzaamheden van het Europees Parlement. Als ik enkele problemen in het regionaal- en structuurbeleid naar voren breng, moet ik natuurlijk zeggen dat het teleurstellend is dat doelstelling 3, het werkgelegenheidsinitiatief, achterbleef bij de doelstellingen, terwijl we hier in het Parlement het oplossen van het werkgelegenheidsvraagstuk toch als de belangrijkste taak van de hele Europese Unie beschouwen. Nu moeten we ervoor zorgen dat in doelstelling 1 en 2 de werkgelegenheid zeer duidelijk en beter dan nu naar voren komt.
Er moet snel een nieuwe Commissie worden benoemd, maar tegelijkertijd moet gegarandeerd worden dat de doelstellingen die het Parlement heeft voor de hervorming van de Commissie ook gerealiseerd worden.
Ik wens het Duitse voorzitterschap succes voor de rest van zijn tijd. Ik hoop dat de ontwikkeling die onder druk in Berlijn in gang is gezet, ook tot het einde toe stand houdt. Mijn complimenten nog voor het feit dat Agenda 2000 in Berlijn is goedgekeurd. Dit geeft voor het komende Finse voorzitterschap goede mogelijkheden succes te boeken bij zijn eigen grote uitdagingen. De nieuwe Finse regering treedt waarschijnlijk rond deze tijd aan.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, het regime van Milosevic heeft zich sinds tien jaar schuldig gemaakt aan grootscheepse onderdrukking en een reeks van oorlogen. Het sluitstuk is op het ogenblik Kosovo, maar het houdt niet op. Pogingen tot destabilisatie in Macedonië en Montenegro zijn in gang en op Albanië wordt alvast geschoten.
De etnische verdrijvingen en de massamoorden in Kosovo bewijzen de verachting die het regime-Milosevic voor menselijke waarden heeft. Een verachting die sommigen onderstrepen door het uitdagend koketteren met een schietschijf die alleen maar hun spot tot uitdrukking brengt met de humanitaire waarden van de regeringen van de NAVO-landen die zoveel mogelijk burgerslachtoffers, zoals wij weten, wensen te ontzien.
Zo'n regime kan eigenlijk geen gesprekspartner meer zijn. Het deelt niet in de waarden waar de Raadsvoorzitter, de bondskanselier, straks terecht over sprak. Dit regime zou eigenlijk moeten worden vervangen, zoals een verstandige orthodoxe Servische bisschop een paar maanden geleden hier zei in dit gebouw: het wordt nooit wat met Servië en Kosovo als Servië geen rechtsstaat wordt. Als Servië een rechtsstaat wordt, dan kun je rekenen op respect voor minderheden en op respect voor mensenrechten.
Intussen zwerven bijna een miljoen verdrevenen in Kosovo en aangrenzende landen rond. Hulp is dringend geboden en wij stemmen daarom in met het beleid van de Commissie om Albanië en Macedonië en Montenegro indringend bij te staan. De inzet van diverse lidstaten is zeker lofwaardig en onmisbaar, maar het Parlement prefereert eigenlijk een voluit Europees Uniebeleid. Goede opvangfaciliteiten van de Europese Unie zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke woonplaats kan coördinatie van hulp vergemakkelijken en kostenverdelingsvraagstukken vermijden. Daardoor kunnen wij minder het slachtoffer worden van het dorre boekhoudersegoïsme dat sommige regeringen in Berlijn ook ten toon hebben gespreid.
De Commissie behoeft daartoe inderdaad voldoende deskundig personeel. Wij steunen die oproep van de heer Santer. Extra mogelijkheden voor Macedonië, een land waarvan wij eigenlijk al veel te lang erg veel eisen, zijn zeer op z'n plaats en worden door ons gesteund. Uiteindelijk is ook de politieke steun aan Montenegro buitengewoon op z'n plaats omdat daar nu juist de Serviërs wonen die de perspectieven op Europa openhouden. Daar moeten wij zuinig op zijn.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, waarde collega's, het succes dat u in Berlijn geboekt hebt, mijnheer de fungerend voorzitter, betreft vooral Agenda 2000, aangezien deze kwestie op de agenda stond.
U hebt succes geboekt omdat de lidstaten een aantal geschillen beslecht hebben, zodat het gemeenschappelijk beleid van de Unie hersteld kon worden. Wij verheugen ons hierover, ook al hebben wij zeker niet het ambitieuze doel bereikt dat de heer Jacques Santer aanvankelijk gesteld had. Wij hebben de Unie overeind geholpen, maar haar niet noodzakelijkerwijs alle troeven gegeven om voluit de uitbreidingsonderhandelingen te voeren. Zoals wij allemaal weten, volgen nog een aantal andere afspraken.
U kende succes omdat u een aantal niet-communautaire mechanismen, die de Unie tot een vrijhandelszone gemaakt zouden hebben, hebt afgewezen. U hebt immers de cofinanciering verworpen, die een slecht teken geweest zou zijn voor de ontmanteling van het enige echt geïntegreerde beleid van de Unie, net op het ogenblik dat de onderhandelingen over de uitbreiding van start gaan.
U hebt eveneens afgezien van het nivelleringsmechanisme, dat tegen alle communautaire solidariteitsmechanismen zou hebben ingedruist. Het enige probleem is dat men misschien meer had kunnen doen op het gebied van de bestaande mechanismen van de juste retour .
In verband met de landbouw wil ik enkel zeggen dat ik betreur dat het degressieve karakter van de steun niet duidelijker aanvaard werd in het akkoord, want degressiviteit zou mijns inziens hebben bijgedragen aan een evenwichtiger en billijker landbouw, waar de steun naar degenen gaat die haar het meeste nodig hebben.
Mijnheer de fungerend voorzitter, u hebt ook de kwestie van de institutionele hervorming behandeld. Met de benoeming van de heer Prodi is de hervorming van de Commissie klaar en duidelijk aan de orde. Wij verheugen ons hierover. In deze Commissie moeten de verantwoordelijkheden meer op collegiale wijze uitgeoefend worden. Deze Commissie mag niet functioneren met feodale gebieden, baronieën en voorbehouden terreinen.
Ook het buitenlands beleid van de Unie moet beter gecoördineerd worden. Hoe kan een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid gevoerd worden als vijf commissarissen voor deze gebieden bevoegd zijn?
Dat is een dringende kwestie. Ook het volledige pakket van de institutionele hervormingen is echter dringend, aangezien de Unie nood heeft aan deze hervormingen en ze een voorwaarde voor de komende uitbreiding zijn, zoals u vanmorgen heel terecht in herinnering bracht. Wij verheugen ons hierover.
Dan is er de kwestie-Kosovo. De stem van Europa moet duidelijk weerklinken in deze crisis en deze oorlog, omdat ze onontbeerlijk is in Europa. Wij zijn het eens over het beoogde doel, het einde van de etnische zuiveringen. Niet-discriminatie staat ingeschreven in onze Verdragen en onze rechten. Wij moeten ervoor zorgen dat dit beginsel niet alleen binnen, maar ook buiten onze grenzen gerespecteerd wordt.
Wij weten kortom dat wij niet zomaar vrede zullen bereiken. Wij hebben troepen ingezet. Wij moesten dat doen. Wij moeten er nu ook voor ijveren dat de Verenigde Naties en Rusland opnieuw betrokken worden bij het vinden van een oplossing. Er moet een humanitaire zone komen, die beschermd wordt door een vredesmacht. Er moet een conferentie over de Balkan gehouden worden, die tot een Europese Unie van de Balkan leidt; uw stabiliteitspact moet hiertoe bijdragen. Wij moeten ons ook bezinnen over de gevolgen die het vooruitzicht van een Europese defensie-identiteit en verregaande voorstellen voor een hervorming van de Verenigde Naties voor ons kunnen hebben.

Bourlanges
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijns inziens zijn de meeste collega's van oordeel dat de Europese Raad goed werk geleverd heeft in Berlijn.
Er lag een zware agenda op tafel. U hebt de grootste moeilijkheden uit de weg geruimd. U hebt om te beginnen de institutionele kwestie ingevolge het ontslag van de Commissie aangepakt en de heer Prodi tot nieuwe Commissievoorzitter benoemd. U hebt het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet hervormd, maar behouden. U hebt de noodzakelijke besluiten inzake Kosovo genomen en u hebt zich verbonden tot financiële vooruitzichten die keuzes weerspiegelen waarmee wij het in het algemeen alleen maar eens kunnen zijn.
Mijns inziens heeft de Europese Raad zich dus van zijn taak gekweten, en moeten wij u hiervoor prijzen, mijnheer de bondskanselier.
Ik wil het even over de financiële vooruitzichten hebben, want daar is naar mijn mening een probleem. De Europese Raad heeft in Berlijn twee keuzes gemaakt. Hij heeft om te beginnen voor begrotingsdiscipline gekozen, waar wij het mee eens zijn; hij heeft echter ook flexibiliteit afgewezen en daar maken wij ons wel zorgen over. U hebt voor begrotingsdiscipline gekozen en wij hebben begrip voor deze keuze, ook al is deze discipline soms gezichtsbedrog. Zo ligt het totaalbedrag voor de landbouw bijvoorbeeld lager dan de som van de afzonderlijke vastleggingskredieten. Dat geldt ook voor categorie 5, waar Commissievoorzitter Santer er terecht op wees dat de middelen niet volstaan om de behoefte aan personeel te dekken.
Wij aanvaarden dat u voor begrotingsdiscipline kiest - het Parlement heeft dat altijd al gezegd en stond altijd al achter deze keuze - maar u hebt desalniettemin, dat is belangrijk, de flexibiliteit afgewezen. Welnu, zonder flexibiliteit is geen begrotingdiscipline mogelijk. Waarom? Neem bijvoorbeeld categorie 4: door de uitgaven voor Kosovo zal deze categorie uit zijn voegen gaan barsten.
Dit is helemaal niet agressief bedoeld, mijnheer de bondskanselier, maar u moet weten dat dit Parlement over de juridische en institutionele middelen beschikt om de door ons noodzakelijk geachte flexibiliteitsmarge te herwinnen. Het zal hier ook gebruik van maken als u de komende dagen geen stappen in onze richting zet om ons deze flexibiliteit te geven. Wij vinden die veel belangrijker dan u en wij hechten hier evenveel belang aan als u aan begrotingsdiscipline hecht.

Willockx
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, dit debat en het Duits voorzitterschap, het is al gezegd, beleven wij midden in een dramatische periode. Opnieuw worden wij in Europa geconfronteerd met de verschrikkelijke gevolgen van wat fanatiek nationalisme, racisme, fascisme kan meebrengen.
De geschiedenis herhaalt zich. Mijnheer de Raadsvoorzitter, het Duits voorzitterschap dwingt respect af in deze moeilijke periode. Toch wordt ook u geconfronteerd met de belangrijkste kwaal van de werking van de Europese instellingen, met name de eenparigheidsregel in de besluitvorming op heel belangrijke domeinen. Het geldt niet alleen voor het gemeenschappelijk veiligheids- en buitenlands beleid. Dit geldt ook voor de ministers van Buitenlandse Zaken die vorige week op een beschamende manier zelfs geen humanitair antwoord wisten te formuleren in deze huidige tragische omstandigheden.
Ten aanzien van de Top van Berlijn zelf, mijnheer de Raadsvoorzitter, hebt u ongetwijfeld de verdienste een algeheel akkoord te hebben afgedwongen. U hebt op sommige punten een goed akkoord gemaakt. U hebt op andere punten volgens ons een slecht akkoord gemaakt. U hebt een goed akkoord gemaakt rond Commissievoorzitter Prodi die gisteren ook reeds in dit Huis heeft aangetoond dat hij uit goed hout gesneden is. U hebt volgens ons een slecht akkoord gemaakt over de begroting van Europa. Enerzijds op het vlak van de inkomsten. Het eigen middelen-besluit, het eigen middelen-compromis is volgens mij een capitulatie voor de lidstaten die al jaren pleiten voor het juste retour -principe. Wij hebben hier in het Parlement gepleit voor meer transparantie en voor minder "rebates" . We hebben minder transparantie en meer "rebates" gekregen. We kunnen dat alleen maar betreuren. Ook inzake het interinstitutioneel akkoord hebben we geen genoegdoening gekregen, zowel kwalitatief als kwantitatief. De rapporteur in dit Parlement, de heer Colom i Naval is steeds een heel gematigd man. Hij formuleerde vorige week zeer scherp dat de voorstellen die voorliggen inzake een interinstitutioneel akkoord als het ware een provocatie zijn. Ik denk dan ook dat er nog enorme inspanningen zullen nodig zijn om uiteindelijk te komen tot de verwezenlijking van een akkoord.
Mijnheer de Raadsvoorzitter, ik ontken niet dat uw toespraak van vanmorgen op mij grote indruk heeft gemaakt. Wij ondersteunen ten volle uw voluntarisme naar de top van Keulen toe. Wij hopen dat u daar een duidelijk tijdschema afdwingt voor nieuwe institutionele verdieping die onmisbaar is voor de geloofwaardigheid van Europa. We hopen ook dat u slaagt in een concreet Europees werkgelegenheidspact waarmee wij de mensen kunnen overtuigen van een nieuw geloof in de toekomst van Europa. Keulen moet met andere woorden inhoudelijk beter worden dan Berlijn. Daarvoor rekenen wij op uw slagkracht.

Arias Cañete
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte commissarissen, beste collega's, gelet op de praktische moeilijkheden waar de afsluiting van Agenda 2000 op stuitte, kunnen wij, bij een beoordeling van de resultaten van Berlijn, niet anders dan het Duitse voorzitterschap prijzen voor een akkoord dat volgens velen grensde aan het onmogelijke.
Maar ook het voltallige college van commissarissen verdient lof voor de uitstekende manier waarop zij Agenda 2000 hebben voorbereid en de toewijding waarmee zij het dossier zijn blijven volgen.
Wat het regionaal beleid betreft heeft het Europees Parlement onomwonden gesteld dat de Europese Unie voor het cohesiebeleid minimaal 0, 46 % van het BNP moest uittrekken wilde zij over genoeg middelen beschikken om de regionale verschillen binnen een aanvaardbaar tijdsbestek te verkleinen. Dit staat zowel in het kwartaalverslag als in het zesde verslag over de situatie van de Europese regio's.
Die hele bedroevende discussie over nettobetalers en buitensporige financiële bijdragen - een discussie die overigens voorbijgaat aan de positieve handelsbalans die voor de meest welvarende landen van de Unie het gevolg zal zijn van een evenwichtige ontwikkeling van het communautair grondgebied - heeft geleid tot flinke kortingen op de op zich al gematigde voorstellen van de Commissie voor het cohesiebeleid.
De eerlijkheid gebiedt ons echter te zeggen dat er weliswaar bezuinigd wordt, maar dat het concentratiebeginsel gevrijwaard blijft. Dat betekent dat met meer dan twee derde van de structuurfondsen bestemd voor doelstelling 1-regio's, het streven naar cohesie in die gebieden op eenzelfde of hoger niveau kan plaatsvinden dan in de voorgaande programmeringsperiode.
Wij constateren eveneens met genoegen dat doelstelling 3 horizontaal wordt en dat het Cohesiefonds blijft voortbestaan, waarmee een einde komt aan een steriele en zinledige discussie.
Net als de heer Bourlanges zijn wij echter verontrust over het uitblijven van de financiële vooruitzichten. Deze zijn noodzakelijk voor het scheppen van een meerjarig financieel kader voor een beleid op lange termijn. Het regionaal beleid kan niet zonder.
Mocht de Raad flexibel genoeg zijn om een opening te vinden voor het afsluiten van het interinstitutioneel akkoord, dan zou dat de parel in de kroon van de overeenkomst van Berlijn zijn. Dat akkoord is onmisbaar voor een financieel stabiele Gemeenschap in de komende eeuw.

Schröder
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik u van ganser harte voor uw lof voor ons werk. Het is voor ons een hart onder de riem dat wij voor ons werk niet altijd kritiek krijgen, maar af en toe, in elk geval in dit Parlement, ook eens worden geprezen.
Uiteraard moet ik in de eerste plaats reageren op de kritiek die hier is geleverd. Ik zal dat met genoegen doen. Ik verheug mij echter over de eensgezindheid waarvan het Parlement, op enkele kritische stemmen na, ten aanzien van de kwestie-Kosovo blijk heeft gegeven. Ik heb met grote belangstelling vastgesteld hoezeer het Europees Parlement zich over de schendingen van de mensenrechten in Kosovo zorgen maakt en met welke vastberadenheid de overgrote meerderheid van de afgevaardigden de houding van het Westen ondersteunt.
Wat de beoordeling van de situatie betreft, wil ik reageren op wat mevrouw Pack heeft gezegd. Zij heeft de situatie voortreffelijk geanalyseerd en ook zeer duidelijk gezegd welke gevaren dreigen als de internationale gemeenschap zich niet vastberaden blijft inspannen om met een combinatie van militaire maatregelen en politieke inspanningen tot een politieke oplossing van de crisis in Kosovo te komen. Het moet voor iedereen duidelijk zijn dat wij oorzaak en gevolg niet door elkaar mogen halen. De oorzaak van het conflict is het meedogenloze beleid van Milosevic. Onze militaire maatregelen dienen alleen om de mensen in Kosovo te beschermen en een politieke oplossing voor het conflict te vinden. Ik ben het volkomen eens met wat hier is gezegd. Wij willen niemand straffen, maar een einde maken aan de humanitaire ramp die zich op dit ogenblik voltrekt, en beletten dat nog meer mensen omkomen.
Applaus
Ik stel met voldoening vast dat de Raad en het Parlement het op dat punt volkomen eens zijn.
Wat in de tweede plaats de kritiek op de resultaten van Berlijn betreft, heb ik begrip voor wat de heer Graefe zu Baringdorf over het landbouwbeleid heeft gezegd en over het feit dat wij niet al onze doelstellingen hebben kunnen bereiken, zelfs niet die welke op zichzelf als uiterst belangrijk kunnen worden beschouwd, bijvoorbeeld een nog grotere stabilisering van de kleinere bedrijven. Dat heeft ook te maken met het feit dat de lidstaten uiteenlopende belangen proberen te dienen. Uiteraard is het onderdeel van het akkoord over de landbouw, net zoals dat over de structuurfondsen en het Cohesiefonds en dat over de financiering, een compromis dat, zoals elk compromis, een aantal positieve, maar ook negatieve aspecten vertoont. Mijnheer Graefe zu Baringdorf, als u dat kan troosten, kan ik u zeggen dat ikzelf, als ik alles alleen had kunnen doen, nog meer aan uw wensen tegemoet was gekomen. U begrijpt echter allemaal dat dit onmogelijk en eigenlijk ook niet wenselijk was.
Gelach
Wat vervolgens de structuurfondsen en het Cohesiefonds betreft, heb ik vastgesteld dat wij de wensen van sommigen in verband met de omvang van de middelen niet hebben vervuld. Dat was echter onvermijdelijk omdat de structuurfondsen en het Cohesiefonds hoofdzakelijk door een deel van de lidstaten worden gestijfd - om elk misverstand te voorkomen wijs ik erop dat het niet alleen om Duitsland gaat - en andere lidstaten geld uit het Cohesiefonds en de structuurfondsen krijgen.
De belangen lopen dus sterk uiteen, waardoor alleen een compromis een uitweg bood. Wat de omvang van de middelen van de structuurfondsen en het Cohesiefonds betreft, is het inmiddels duidelijk geworden dat wij een goed compromis hebben gevonden. Wat de belangen van het Europees Parlement betreft, komen er nog onderhandelingen over de flexibiliteit en een aantal soortgelijke eisen die hier werden geformuleerd. Ik meen dat ook die onderhandelingen zullen worden gevoerd om bepaalde doelstellingen te bereiken en tot resultaten te komen. Dat is in ieder geval de wens van de Raad. Ook de reeds afgeronde onderhandelingen ter voorbereiding van de nodige rechtsbesluiten zijn op die manier verlopen. Ik denk wel dat de door het Parlement gewenste flexibiliteit tot stand kan worden gebracht.
Applaus
Wat over de verdere doelstellingen is gezegd, kan ik alleen maar beamen. Uiteraard moeten wij de institutionele hervormingen nu op de rails zetten. Naast de financiering is de institutionele hervorming immers een van de basisvoorwaarden voor het welslagen van het uitbreidingsproces. Alleen als wij, parallel met de toetredingsonderhandelingen, ook onze instellingen kunnen hervormen, zullen wij de kandidaat-landen volgens plan kunnen laten toetreden. Zonder institutionele hervorming zou het uitgebreide Europa, dat dan niet langer aan de oostelijke grens van Duitsland ophoudt, onbestuurbaar worden. De afgevaardigden weten dat, maar ook de Raad is zich daarvan bewust. Daarom is dat een van onze grote opdrachten. Onder ons voorzitterschap kan die niet meer tot een goed einde worden gebracht, maar moeten de werkzaamheden wel van start gaan.
Tijdens het debat werden ook twee andere grote doelstellingen vermeld. In de eerste plaats moeten wij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid concrete vorm geven en institutioneel regelen en een belangrijke en vooraanstaande persoon aanwijzen om het gemeenschappelijk buitenlands beleid te vertegenwoordigen en te helpen uitvoeren. In Keulen willen wij over die persoon een besluit nemen en met de uitstippeling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid beginnen. Wij merken dat het Parlement ons voor onze verantwoordelijkheid plaatst en vinden dat goed. Wij willen ons daarvoor inspannen. Vervolgens moet het - ik richt mij nu tot hen die zich kritisch over het werkgelegenheidsbeleid in Europa hebben uitgelaten - duidelijk zijn dat het Europees werkgelegenheidsbeleid, het werkgelegenheidspact dat wij tot stand willen brengen, niet als vervanging voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten mag worden opgevat. Dat zou totaal verkeerd zijn. Het werkgelegenheidspact moet het beleid van de lidstaten aanvullen. Dat is onze bedoeling.
Als wij erin slagen de aanzienlijke middelen van de lidstaten door middel van een gecoördineerd nationaal begrotingsbeleid meer op die doelstelling te richten en als wij daarnaast ook de Europese middelen op dat doel kunnen richten, meen ik dat wij echt iets kunnen doen om de werkloosheid, vooral onder de jongeren, in Europa te bestrijden. Zo zouden wij de Europese gedachte vooral bij de jongeren beter ingang kunnen doen vinden dan iemand dat voor ons ooit heeft gedaan. Dat willen wij in Keulen bespreken en op stapel zetten.
Ik zou tenslotte nog iets over onze verhouding tot het Parlement willen zeggen. Zoals elke door het parlement gecontroleerde en door het parlement gekozen regeringsleider heb ik uiteraard respect voor de parlementsleden. Als regering zijn wij echter zelfbewust genoeg om de rechten van de parlementsleden in een constructieve dialoog te aanvaarden en te erkennen, maar ook om erop te wijzen dat het beleid, meer bepaald aan de uitgavenzijde, door ons moet worden verantwoord zolang de regeling niet fundamenteel is gewijzigd. Wij moeten aan de mensen uitleggen waarom zij voor bepaalde doelstellingen geld moeten geven. Die vorm van rekenschap doet ook een stuk zelfbewustzijn ontstaan. Ik kijk uit naar een constructieve dialoog met de leden van het Parlement, waarin niemand de andere iets cadeau doet, maar iedereen weet dat Europa alleen kan floreren als de instellingen voortdurend beter samenwerken.
In dit verband zou ik nog op het volgende willen wijzen. Het gaat om het ceterum censeo dat ik hier in vele betogen heb gehoord, het ceterum censeo dat de Voorzitter van het Parlement op de informele bijeenkomst van vandaag moet worden uitgenodigd. Wij hebben uw Voorzitter al meermaals uitgenodigd en zullen dat zeker nog doen. Vandaag hebben wij om een eenvoudige reden beslist dat niet te doen. In de eerste plaats heb ik zo meteen een onderhoud met de Voorzitter, in de tweede plaats hebben wij deze informele bijeenkomst belegd om met de heer Prodi van gedachten te wisselen. Het Parlement heeft met de heer Prodi al besprekingen gevoerd en dus had het niet veel zin uw Voorzitter uit te nodigen. Bovendien was het duidelijk dat de staatshoofden en regeringsleiders in de huidige situatie niet konden bijeenkomen zonder ook over Kosovo te spreken. Wij hebben daarvoor welgeteld anderhalf uur. Om die redenen, en dus niet omdat wij iets tegen uw Voorzitter of tegen het Parlement hebben, wensten wij de Voorzitter van het Europees Parlement deze keer niet uit te nodigen, wat overigens zeker geen gewoonte zal worden. Als u dat niet goedvindt, vraag ik u tenminste begrip voor onze beslissing. Ik verzoek u van mij aan te nemen dat dit geen kwestie van gebrek aan respect of hoffelijkheid, maar uitsluitend een kwestie van tijd was.
Ik hoop dat ik heb kunnen antwoorden op een aantal kritische opmerkingen die hier werden geformuleerd. Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik dank u dat ik hier het woord heb mogen voeren. Dat was voor mij een grote eer. Ik dank u dat u mij in de gelegenheid hebt gesteld te antwoorden op wat de sprekers hier hebben gezegd. Ik wens u bij uw werkzaamheden en derhalve ook ons allemaal in en voor Europa veel succes.
Applaus

De Voorzitter
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik dank u voor wat u hier vandaag hebt gezegd. Ik wens u vanmiddag op de informele top vruchtbare besprekingen toe.

Hatzidakis
Mevrouw de Voorzitter, het is bekend dat aan het akkoord in Berlijn over Agenda 2000 een moeilijk bevalling was voorafgegaan. Dergelijke moeilijke bevallingen zijn sedert het Verdrag van Maastricht echter schering en inslag geworden in de Europese Unie.
Volgens mij komt dat doordat de politieke leiders eerst eurosceptisch waren en nu haast eurofoob zijn geworden. Daarom geven zij de Europese Unie niet de politieke en financiële middelen die zij nodig heeft om haar, tenminste op papier besloten, doelstellingen te bewerkstelligen. Het gebrek aan besluitvaardigheid bleek eens te meer tijdens de crisis in Kosovo. Door de inefficiënte uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid kon escalatie van de crisis niet worden voorkomen en werd weer eens de Verenigde Staten de mogelijkheid geboden de scepter te zwaaien en wel op ons eigen gebied.
Ook bij de vraagstukken van Agenda 2000 is er een grote tegenspraak tussen de woorden en de daden. Het is natuurlijk een goede zaak dat een compromis is gevonden. Dit compromis leidt echter tot een aanzienlijk kleiner economisch pakket dan hetgeen de Commissie en het Parlement aanvankelijk hadden voorgesteld.
Wat de verordeningen van de structuurfondsen betreft, wijken de besluiten voor bijvoorbeeld het subsidiariteitsbeginsel en de efficiëntiereserve niet veel af van de voorstellen van het Parlement, en dat is een goede zaak. Bij de financiële hulp aan de vier armste landen werd echter besloten de uitgaven per hoofd van de bevolking te handhaven op het niveau van 1999. Dat mag Spanje, Portugal en Ierland misschien tevreden stellen, maar ik begrijp niet hoe mijn land, Griekenland, ingenomen kan zijn met deze oplossing. Griekenland is immers het armste land, het enige land dat in zijn geheel onder doelstelling 1 valt. Evenmin begrijp ik hoe men zijn instemming kon betuigen met een verhoging van Spanje's aandeel aan het Cohesiefonds van 55 % naar 62 %, terwijl ons aandeel wordt teruggebracht van 18 % tot 17 %. Maar, zoals Kipling zou zeggen, dat is een ander verhaal!

Rack
Mevrouw de Voorzitter, zoals wij hier vandaag al herhaaldelijk hebben gehoord, loonde de reis naar Berlijn de moeite. Het zal echter nog heel wat werk vergen om de doelstellingen van de Europese Raad van Berlijn uit te voeren. Dat geldt in het bijzonder voor de uitbreiding, de grote uitdaging waarover hier terecht voortdurend is gesproken. Hier is het parool dat wij voor elkaar niet bang mogen zijn, maar naar elkaar moeten toegaan. De Commissie, de Raad en het Europees Parlement hebben het communautaire initiatief INTERREG door hun voorbeeldige samenwerking tot een signaal voor de samenwerking over de huidige buitengrens heen gemaakt. Mevrouw de commissaris, ik dank u daarvoor.
Nu moeten wij er ook voor zorgen dat de Europese rechtsbesluiten en steungelden tot een constructieve samenwerking tussen de mensen aan beide zijden van de EU-grens leiden. In mijn land, Oostenrijk, maar ook in andere lidstaten aan de grens met kandidaat-landen, kunnen wij die Europese samenwerking met concrete projecten in praktijk brengen. Laten wij dat doen. Zulke zeer concrete samenwerking tussen de Europese instellingen en de Europese burgers bestaat in mijn land op dit ogenblik ook in verband met een ander Europees thema, het probleem van de vluchtelingen in en uit Kosovo.
In Oostenrijk hebben de burgers zelf, met de krachtige steun van de media, de ORF en de kranten, in het kader van een voorbeeldige actie "Buur in nood' hun zeer persoonlijke Europese signaal uitgezonden. Binnen enkele dagen hebben de mensen - vooral de gewone mensen, die het zelf altijd moeilijk hebben om met hun inkomen rond te komen - al meer dan 100 miljoen schilling geschonken. Dat is een tastbaar bewijs van de Europese solidariteit waarover wij, politieke ambtsdragers in Europa, al te vaak alleen maar spreken. Wij, Raad en Parlement als Europese begrotingsautoriteit, moeten dat voorbeeld volgen.
Applaus

Cunha
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het in Berlijn bereikte akkoord over Agenda 2000 staat weliswaar borg voor de werking van de Europese Unie op korte termijn, maar biedt geen garanties op lange en middellange termijn.
In de eerste plaats omdat de moed ontbrak om de huidige status-quo van de communautaire beleidsterreinen en het daaruit voortvloeiende verdelingsschema te wijzigen. Ten tweede omdat de financiering van de uitbreiding van de Unie onvermijdelijk tot de stagnatie van het structuur- en cohesiebeleid en de opschorting van de financiële en landbouwhervorming leidt. Ten derde omdat er geen specifiek mechanisme is uitgewerkt om de zwakste en meest kwetsbare economieën op de uitbreiding voor te bereiden. Dit geldt onder meer voor mijn eigen land. De vierde reden is dat in het GLB alles om zo te zeggen bij het oude blijft, hetgeen betekent dat de landbouwers van de Unie in dit opzicht nog steeds ongelijke oplossingen voorgeschoteld zullen krijgen. Deze situatie zal de onderhandelingen in het kader van de volgende ronde van de Wereldhandelsorganisatie absoluut niet ten goede komen. Binnen drie jaar zal van buitenaf dan ook sterke druk op ons worden uitgeoefend om een nieuwe hervorming door te zetten.
Tot slot wil ik onderstrepen dat het akkoord betreffende de structuurfondsen voor Portugal geen slecht akkoord zou zijn als wij niet aan de vooravond van de uitbreiding van de Europese Unie stonden. Het is namelijk een slecht akkoord omdat onze economie het meest onder de uitbreiding te lijden zal hebben en omdat er geen compensatiemechanismen in het vooruitzicht worden gesteld. De hervorming van het GLB laat nog meer te wensen over. Het minst ontwikkelde landbouwgebied van de Europese Unie kreeg hier niet eens de kans zijn irrigatie-oppervlakte uit te breiden, niet alleen met het oog op het enorme Alqueva-project, maar in het algemeen. Dit ondanks het feit dat in een streek als de onze modernisering van de landbouw en irrigatie hand in hand gaan.

Goepel
Mevrouw de Voorzitter, het principiële akkoord dat op de Top van Berlijn over het onderdeel van Agenda 2000 over de landbouw werd bereikt, is in tegenspraak met de bewering van de Commissie dat ze de Europese landbouw concurrerender wil maken en aldus het voortbestaan ervan wil verzekeren. Doordat de Raad de Commissievoorstellen voor prijsverlagingen in de sectoren melk, graan en rundvlees gedeeltelijk heeft overgenomen, worden die prijzen weliswaar beter op de wereldmarktprijzen afgestemd, maar de aangekondigde compensaties dekken de inkomensverliezen lang niet. De hervorming van de melkmarkt zal pas vanaf 2005 in drie stappen worden uitgevoerd en het quotastelsel wordt pas in 2008 afgeschaft. Wij zijn ingenomen met de facultatieve oppervlaktebinding. Wij hebben daarom gevraagd. Ook in de graansector gelden de overeengekomen maatregelen voorlopig slechts tot 2002. Dan zullen ze eventueel opnieuw worden bekeken. Er wordt verder onderhandeld over prijsverlagingen van 5 %, maar dan kan de compensatie opnieuw van 63 tot 66 euro per ton worden verhoogd. Blijkbaar is het echter niemand opgevallen dat vooral de producenten van oliehoudende zaden zwaar worden getroffen. Volgens het compromis van de ministers van Landbouw kregen zij 66 euro, nu nog maar 63. Anderzijds vinden wij het wel goed dat de braaklegging tot 2006 op 10 % wordt gehandhaafd. Wat rundvlees betreft, bieden de besluiten over Agenda 2000 noch voor het probleem van de overschotten noch voor dat van de inkomens een oplossing. De melkveehouders hebben gewonnen, de traditionele stierenmesters hebben verloren. Beste Raadsvoorzitterschap, zo eenvoudig staat het met Agenda 2000.

Garriga Polledo
Mevrouw de Voorzitter, collega's, de Begrotingscommissie is met deze resolutie en, in meer algemene zin, met haar strategie een onverantwoorde weg ingeslagen die dreigt uit te monden in een echt begrotingsconflict.
Het in Berlijn bereikte financiële akkoord is vandaag de dag een belangrijk succes dat binnen de huidige omstandigheden al onhaalbaar zou zijn. Vandaar dat wij dit akkoord volledig steunen ondanks het feit dat het niemand, en dat is kenmerkend voor een goed akkoord, voor honderd procent tevreden stelt.
Sommige onder ons zijn zelfs bereid zich tegen een op zich legitieme uitbreiding van de begrotingsbevoegdheden van dit Parlement uit te spreken indien een dergelijke uitbreiding ertoe zou leiden dat de structuur- en cohesiefondsen op losse schroeven zouden komen te staan.
Het politieke signaal dat van deze resolutie uitgaat, luidt een bedreiging in voor de financiële vooruitzichten van Berlijn en zou bovendien resulteren in een zeer hachelijke jaarlijkse begrotingsprocedure die de toekenning van middelen aan het Cohesiefonds en de structuurfondsen niet bij voorbaat garandeert. Als wij kijken naar de financiële afspraken die in Berlijn voor een periode van 7 jaar gemaakt zijn, dan constateren wij dat er tussen ons en de Raad een verschil zit van slechts 0, 38 %.
Voorzitter Santer zei het al - het akkoord ligt binnen handbereik en zou zonder verder oponthoud, ten laatste in juni moeten zijn afgerond.
Waar het echt om draait, is dat er binnen dit Parlement een politieke stroming bestaat die de voorkeur geeft aan een jaarlijkse begrotingsprocedure zonder financiële categorieën en dus zonder een jaarlijks vastgestelde, vaste budgettering voor het structuurbeleid.
Wij kunnen begrip opbrengen voor deze argumenten alhoewel wij ze niet onderschrijven. Wat wij echter niet begrijpen is dat diegenen die welhaast verplicht op de bres staan voor een Europees model van sociale en economische cohesie, voor deze weg kiezen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 12.00 uur plaats.

Stemming
De Voorzitter
Wij zullen onmiddellijk een bode naar deze man zenden als hij ons niet hoort.
Ik zie dat hij ons gehoord heeft en ik kan u verzekeren dat zijn persoonsgegevens grondig gecontroleerd zullen worden.

Balfe
Mevrouw de Voorzitter, mag ik u erop attenderen dat deze fotograaf daar nog steeds zit? Er is een bode bij hem geweest, maar hij weigerde te vertrekken. Ik zou graag zien dat hij wordt verwijderd, dat wordt nagetrokken wie hij is en dat de mogelijkheid wordt overwogen om zijn pasje in te trekken of ten minste iets in die trant te doen. Het kan niet zo zijn dat wij op de publieke tribune fotografen met telelenzen hebben zitten die weigeren te vertrekken.
Applaus

De Voorzitter
Mijnheer Balfe, ik had dat inderdaad ook gezien. Ik hield de tribune in de gaten en ik maakte mij dezelfde zorgen als u. Ik verzoek deze man de zaal te verlaten.

Bourlanges
Mevrouw de Voorzitter, ik wil gewoon voorstellen de voorzitter die op dit ogenblik de vergaderingen leidt een beloning te geven, want zij breekt alle snelheidsrecords op het gebied van de stemmingen. Ik denk dat u, tezamen met de heer Martin, aan kop gaat. Maar de wedstrijd is nog onbeslist.
Applaus

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik heb tegen de resolutie over de Europese Raad van Berlijn gestemd omdat een amendement is aangenomen waarin dit Parlement, zonder enig verband met de Top van Berlijn en de daar geboekte resultaten, verklaart niet tot enige samenwerking met een commissaris, namelijk mevrouw Cresson, bereid te zijn. Mijns inziens hebben wij in dit Parlement herhaaldelijk de gelegenheid gehad teksten over kwesties als het Comité der wijzen en het ontslag van de Commissie te behandelen, te bespreken en aan te nemen.
Wanneer nu op het laatste ogenblik een amendement over de Raad van Berlijn, de landbouwprijzen of eender welke andere kwestie wordt ingediend, wordt onze instelling in diskrediet gebracht. Deze houding strekt ons niet tot eer en lijkt mij ongerechtvaardigd, overhaast en ongepast. Ik herhaal het, ik heb tegengestemd en ben daar trots op. De Commissie heeft ontslag genomen en wij hebben hier op alle niveaus een politiek oordeel over uitgesproken. De handelwijze die ik aanklaag, lijkt mij schadelijk voor het beeld dat het Europees Parlement de afgelopen maanden van zichzelf gegeven heeft.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, de volkeren van de Unie zijn zich ongetwijfeld nog niet bewust van alle gevolgen van de Europese Raad van Berlijn van 24 en 25 maart jongstleden en zullen zoals gewoonlijk slechts geleidelijk merken waartoe deze akkoorden leiden.
Nemen wij bijvoorbeeld het landbouwbeleid. Commissaris Fischler heeft de genomen maatregelen omschreven als "de meest radicale hervorming uit de geschiedenis van het gehele gemeenschappelijk landbouwbeleid, die des te belangrijker is omdat zij de bekroning vormt van de in 1992 aangebrachte wijzigingen" . Deze radicale hervorming, met andere woorden de opneming in de wereldmarkt en de daling van het inkomen van de landbouwers, is eigenlijk een opsomming van concrete technische maatregelen, waarvan een leek moeilijk de algemene richting kan ontwaren.
Dergelijke onduidelijkheid lijkt ons des te erger omdat de genomen besluiten de basis zullen vormen om in de toekomst heel wat andere richtsnoeren vast te stellen. Zo wordt in de conclusies van de Raad bijvoorbeeld gezegd dat "de besluiten die in het kader van Agenda 2000 voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn aangenomen, essentiële elementen zullen zijn bij het bepalen van het onderhandelingsmandaat van de Commissie voor de komende multilaterale handelsbesprekingen in de Wereldhandelsorganisatie" .
Aldus zouden wij zonder het zelf te beseffen al een beslissing nemen over de onderhandelingspositie van de Europese Unie in de toekomstige internationale onderhandelingen. Deze weliswaar normale handelwijze in Brussel is totaal ongehoord in het licht van de gebruikelijke normen in democratische landen, des te meer daar - dat wil ik toch onderstrepen - de nationale parlementen helemaal niet bij de ratificatie van deze akkoorden betrokken worden.
De ironie hiervan blijkt nog duidelijker wanneer we weten dat wij tijdens een hoorzitting die ons Parlement niet lang voor de Raad van Berlijn organiseerde, tot de conclusie kwamen dat er een gebrek aan debat en democratische controle is in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen.
Dat is precies de toestand die de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten al lang aanklaagt en die tot de rampzalige gevolgen van de Uruguay-ronde geleid heeft. Deze methode mag in de toekomst zeker niet meer gebruikt worden. Wij eisen bijgevolg dat de conclusies van Berlijn terzake genegeerd worden, dat een grondig openbaar debat over het mandaat van de Commissie en de Raad voor de komende WHO-onderhandelingen gehouden wordt en dat de nationale parlementen zich hier formeel over uitspreken.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, ik stel vast dat de Fractie van de Europese Volkspartij al met haar verkiezingscampagne begonnen is, zelfs wanneer de belangen van dit Parlement op het spel staan! Toen de heer Martens hier gisteren zei dat het ontslag van Edith Cresson genoeg was geweest om de crisis te bezweren, voerde hij mijns inziens duidelijk campagne.
Het Parlement begaat een juridische vergissing door het amendement inzake de resolutie over de Europese Raad van Berlijn aan te nemen. Wij hebben iets absurds goedgekeurd. De Commissie heeft ontslag genomen omdat zij collectief verantwoordelijk is. Politiek gezien is dat een belangrijk feit. De heer Martens wil echter liever niet zien wat er gebeurt, en wil ook het rapport van het Comité der wijzen niet lezen, waarin duidelijk sprake is van collectieve verantwoordelijkheid.
Wij van onze kant hebben naar mijn mening de volwassenheid van dit Parlement bewezen, de kennis van de waarheid bevorderd, de Commissie de kans geboden haar geloofwaardigheid te herwinnen en de democratie de gelegenheid gegeven vooruitgang te boeken. Ik verheug mij hierover, maar betreur de stemming van dit Parlement, die ons niet tot eer strekt.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, ik wil aan de uitstekende redenen die werden uiteengezet door mijn collega Georges Berthu, die ons ertoe aangespoord heeft tegen de resolutie over de Top van Berlijn te stemmen, enkele opmerkingen inzake paragraaf 2 - de benoeming van de nieuwe Commissie - toevoegen.
Het Parlement spreekt zichzelf tegen en capituleert andermaal op open terrein vóór het nog maar strijd geleverd heeft. Ik herinner mij hoe sommigen de onmiddellijke vervanging van de aftredende Commissie eisten. Dezelfde leden gaan er nu mee akkoord dat de nieuwe Commissie vanaf januari 2000 aantreedt en dat het Europees Parlement zich eventueel over de benoeming van deze Commissie uitspreekt.
Wij hebben in dezelfde vergadering ook het schandalige amendement 2 aangenomen. In dit amendement, dat op het laatste ogenblik door de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij werd ingediend, verzetten wij ons ertegen dat mevrouw Cresson op haar plaats blijft zitten en verklaren wij dat wij niet met haar zullen samenwerken zolang zij aanblijft. Wij hebben echter wel de amendementen 16 en 17 verworpen, waarin de vervanging van de Commissie geëist werd en gevraagd werd dat de commissarissen zich niet kandidaat zouden stellen bij de Europese verkiezingen. Het Parlement heeft niets begrepen van het rapport van het Comité der wijzen, waarin de Commissie als collegiale instelling ter discussie gesteld werd.

Burenstam Linder, Carlsson, Cederschiöld, Stenmarck en Virgin
De werkloosheid in Europa kan niet teruggedrongen worden met een arbeidsmarktbeleid op Europees niveau. We hebben daarom tegen paragraaf 4 van de resolutie gestemd. In plaats van een nog actiever arbeidsmarktbeleid te voeren, iets dat in Zweden duidelijk geen resultaat heeft opgeleverd, moeten we de arbeidsmarkt dereguleren en de belasting op arbeid uitbreiden.
Er is geen enkele reden om een ruimer arbeidsmarktbeleid op supranationaal niveau te gaan voeren. De situatie is voor de afzonderlijke lidstaten verschillend en voor zover men een arbeidsmarktbeleid wenst te voeren, kan dit het best geschieden door besluitvorming binnen de lidstaten zelf. We hebben ook tegen paragraaf 4 gestemd omdat hiermee het subsidiariteitsbeginsel wordt aangetast.
Aangezien we zeer terughoudend moeten zijn in het doen van uitgaven, is het een goede zaak dat de Raad in de gemaakte afspraken voorzichtigheid betracht met het geld van de belastingbetalers. De middelen die verder nog vrijgemaakt kunnen worden, dienen aangewend te worden om de uitbreiding naar het oosten te vergemakkelijken. Hier worden nieuwe groeimarkten gecreëerd. Dit zal nieuwe, rendabele arbeidsplaatsen opleveren voor de huidige lidstaten en daarmee zal de werkgelegenheid meer gestimuleerd worden dan met een uitvoeriger AMS-beleid ooit mogelijk zou zijn.

McCarthy
De reden dat ik voor de resolutie over de Top van Berlijn heb gestemd, was vooral om steun te geven aan het akkoord over de structuurfondsen, dat het Duitse voorzitterschap in het kader van Agenda 2000 heeft weten te bereiken.
Ik ben blij dat de Raad verscheidene aanbevelingen uit mijn verslag over de algemene kaderverordening heeft overgenomen. Heel belangrijk in dit verband is de toezegging dat de steun voor het vredesproces in Noord-Ierland in de vorm van het speciale vredesinitiatief zal worden gecontinueerd volgens de lijnen die tijdens de Top van Cardiff zijn uitgezet.
Dan is er nog één belangrijke kwestie die in samenspraak met de Raad moet worden opgelost alvorens wij onze goedkeuring kunnen geven, en dat is het verzoek van het Parlement om de communautaire initiatieven URBAN en CRISIS te handhaven. Het Parlement is uiteraard bereid tot een compromis op dit gebied, maar hierin moeten wel de prioriteiten die het Parlement stelt ten aanzien van de communautaire initiatieven terug te vinden zijn. Ons streven is, ik wil dat hier nogmaals benadrukken, om onze politieke prioriteiten te verwezenlijken en onze plichten jegens de mensen in onze regio's te vervullen.

Malone
Het valt te betreuren dat de Europese Raad niet is ingegaan op het verzoek van het Parlement om het URBAN-initiatief weer op te pakken. Dit initiatief heeft zijn nut bewezen bij het tegengaan van stedelijke verpaupering. Nu de plattelandsontwikkeling met LEADER wel wordt voortgezet, zou bij wijze van tegenwicht ook URBAN een vervolg moeten krijgen.
Handhaving van URBAN is met name van belang voor steden als mijn woonplaats Dublin die nu waarschijnlijk veel minder geld uit de structuurfondsen tegemoet kan zien, omdat Dublin niet langer onder doelstelling 1 valt.
Ik heb mij sterk gemaakt voor handhaving van URBAN, omdat het zou kunnen fungeren als financiële basis voor mijn voorstel om een speciaal fonds in het leven te roepen voor de ontwikkeling van achterstandswijken. Deze wijken zijn zowel absoluut als relatief gezien in het nadeel, omdat zij ook vaak veel mensen aantrekken.
Ik hoop dat het overleg van vanavond ertoe zal leiden dat URBAN gehandhaafd blijft. Ik wil de algemene structuurfondsen een aanzienlijke bijdrage laten leveren aan de bestrijding van de stedelijke verpaupering. Ik zou graag zien dat de geldende voorschriften voor het ESF en het EFRO zodanig worden gewijzigd dat meer geld uit deze fondsen beschikbaar komt voor sterk verpauperde wijken en ik zou ook graag zien dat de richtsnoeren voor regionale steun zodanig worden aangepast dat stedelijke gebieden met een ernstige achterstand voor meer overheidssteun in aanmerking komen.

Martin, David
Ik zal voor de gezamenlijke resolutie over de Top van Berlijn stemmen, aangezien ik zeer tevreden ben over de snelle voordracht van een kandidaat-voorzitter voor de Europese Commissie, waartoe de Europese Raad heeft besloten.Het in Berlijn bereikte akkoord over de structuurfondsen laat zien welke waarde de Europese Raad hecht aan de continuering en de hervorming van de economische en sociale bijstand binnen de Unie. Ik ben zeer verheugd over de toegezegde subsidie van 300 miljoen euro voor de Schotse hooglanden en de bij Schotland behorende eilanden. Deze gebieden hebben weliswaar goed gebruik gemaakt van de middelen die via het bestaande programma onder doelstelling 1 beschikbaar waren, maar zij ondervinden nog steeds nadelen van hun perifere ligging en de lage bevolkingsaantallen. Voortzetting van de steun zal deze regio helpen deze nadelen te overwinnen.
Het enige minpuntje van de Top was de beperkte hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Een veel radicalere hervorming is noodzakelijk.

Souchet
De hervorming van de structuurfondsen waartoe op de Top van Berlijn beslist werd, biedt helemaal geen oplossing voor de tekortkomingen van het regionaal beleid. Ze zal de economische en sociale samenhang niet helpen verbeteren. Ze zal een bijzonder schadelijke breuk in het regionaal beleid meebrengen, die met name ten koste van tal van Franse plattelandsgebieden zal gaan.
De visserij is de enige reden tot tevredenheid. Dankzij mijn bijdrage als rapporteur voor advies van de Commissie visserij konden wij de nodige middelen krijgen om structurele acties ten gunste van de visserij (herstructurering van vloten, enzovoort) te financieren in gebieden die niet onder doelstelling 1 vallen, of de begunstigden nu wel of niet wonen in gebieden die in aanmerking komen voor doelstelling 2. In totaal wordt 0, 39 % van het structuurbudget, of 875 miljoen ecu, voor het FIOV voorbehouden. Dit politieke resultaat werd niet zonder moeite bereikt, aangezien de Commissie hier aanvankelijk volledig tegen gekant was.
Wij zijn echter lang niet zo tevreden op het gebied van het regionaal beleid.
Op de Europese Raad van Berlijn werd beslist om de middelen hiervoor aanzienlijk te verhogen: 195 miljard ecu voor het structuurbeleid, 18 miljard ecu voor het Cohesiefonds en 49 miljard voor de pretoetredingsinstrumenten. Het leeuwendeel gaat met 69, 7 % naar de gebieden van doelstelling 1, hetgeen ten koste gaat van doelstelling 2 (11, 5 %).
Iedereen put zich uit in argumenten om meer middelen te eisen, maar niemand stelt zich de vraag of het geld wel doeltreffend besteed wordt.
Wat moeten we zeggen van de budgettaire maatregel om een uitgavendoel in plaats van een uitgavenplafond vast te stellen, om tegen elke prijs naar projecten te zoeken om de goedgekeurde kredieten toch maar te kunnen uitgeven in plaats van ze aan bestaande projecten te besteden? Geld uitgeven wordt een doel op zich en het bewijs van het succes van een programma.
De door de Commissie gepubliceerde statistieken wijzen voor wie zich de moeite getroost ze te analyseren nochtans op de beperkingen van het gevoerde beleid:
het belang van de rijkste regio's van de Europese Unie is toegenomen tussen 1986 en 1996, hetgeen getuigt van een concentratie van de rijkdom en de activiteiten in bepaalde gebieden: Hamburg, Brussel, Antwerpen, Luxemburg, Ile-de-France, Darmstadt, Oberbayern, Bremen, Wenen... en in mindere mate Karlsruhe en Emilia-Romagna.Als gevolg van de tenuitvoerlegging van de Economische en Monetaire Unie zullen de meest perifere, de meest landelijke en dunst bevolkte gebieden nog meer verlaten worden ten voordele van de centrale as van de Unie (de Benelux, Noord-West-Duitsland, Noord-Italië, Ile-de-France...).
de armste regio's halen langzamerhand hun ontwikkelingsachterstand in. Het gemiddelde van de tien armste regio's is van 41 % van het communautair BNP in 1986 tot 50 % in 1996 gestegen. De vooruitgang is bijzonder duidelijk in Portugal en Ierland.Hoewel de rijken almaar rijker worden en de heel armen minder arm worden, ziet het ernaar uit dat de gemiddelde regio's die middelen uit hoofde van doelstelling 2 ontvangen een soms aanzienlijke daling van hun BNP en een verslechtering van de werkgelegenheidssituatie kennen. Dat is bijzonder duidelijk in Frankrijk: het BNP van de Pays-de-Loire is gedaald van 95 tot 91 % van het communautaire gemiddelde, dat van Poitou-Charentes van 91 tot 83 % en dat van Midden-Frankrijk van 103 tot 92 %. Dat is een algemene tendens en Rhône-Alpes en de Elzas worden evenmin gespaard. Deze tendens wordt bevestigd in Zweden, in Finland, waar de werkloosheid de jongste jaren angstwekkend gestegen is, en in bepaalde gebieden van het Verenigd Koninkrijk.
Het kan dan ook vreemd lijken dat doelstelling 2, die gericht is op industrie- en plattelandsgebieden die een economische herstructurering doormaken, tijdens de onderhandelingen aan doelstellingen 1 en 3 werd opgeofferd: de middelen voor de periode 1999-2006 bedragen 22, 5 miljard ecu, een bedrag dat zowat gelijk is aan dat voor de periode 1994-1999. Vooral de plattelandsgebieden van doelstelling 5b zullen de dupe van deze situatie worden: in Frankrijk zal een derde van de bevolking die voor deze steun in aanmerking komt na de overgangsperiode geen middelen uit de structuurfondsen meer ontvangen.
Dat is niet het enige mankement in de hervorming van de structuurfondsen. Zo genieten tal van regio's dankzij politiek gemarchandeer van bijzondere regelingen, zodat zij aan de strenge communautaire besluiten ontsnappen. Slechts drie landen worden hiervan uitgesloten: Luxemburg, Finland... en Frankrijk. Belgisch Henegouwen is een heel veelzeggend geval: deze regio krijgt 15 miljoen ecu extra omdat ze niet langer voor doelstelling 1 in aanmerking komt, terwijl het aanpalende Frans Henegouwen niets krijgt. Deze discriminatie kan niet gerechtvaardigd worden door het BNP of het werkloosheidspeil in beide regio's.
Dit voorbeeld toont vrij duidelijk de positie van Frankrijk na afloop van de onderhandelingen aan. Frankrijk werd door Duitsland verzwakt inzake landbouwkwesties, het werd slecht behandeld op regionaal vlak en het is er niet in geslaagd zijn posities in het gemeenschappelijk landbouwbeleid te behouden.
Zoals op zovele andere gebieden is de Top van Berlijn ook op dit gebied een mislukking, een mislukking voor Frankrijk, een mislukking voor Europa.
Verslag-Happart (A4-0168/99)
Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het over het verslag van de heer Happart hebben. Wij zijn het eens met de prijsvoorstellen in het verslag, omdat die om juridische redenen onontbeerlijk zijn om het inkomen van de boeren te garanderen. Ik merk op dat de maatregelen om het bestaan van de boeren te garanderen ontoereikend zijn. De landbouwprijzen blijven immers onveranderd, terwijl het algemene prijsniveau als gevolg van de inflatie voortdurend stijgt. Daardoor dalen de inkomens in de landbouw - in Oostenrijk bijvoorbeeld met 1, 7 % in 1997 -, terwijl ze bijvoorbeeld in de industrie stijgen.

Konrad
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik heb tegen het verslag gestemd omdat ik meen dat wij in het Parlement een fundamenteel debat over het landbouwbeleid moeten voeren. Ik wens dat de landbouw meer op de markt wordt gericht.
Volgens de OESO komt een derde van het totale inkomen van de boeren in de industrielanden niet van de afzet van producten op de markt, maar van overheidssteun voor de landbouw. In de Europese Unie komt zelfs 40 % van het inkomen in de landbouw uit belastingen en overheidssteun. Ik vind dat wij ons daarover dringend moeten bezinnen. Het gaat ook om de ondersteuning van de prijzen en om de subsidies, bijvoorbeeld voor suiker, waarvoor wij twee of drie keer zoveel als de wereldmarktprijs betalen maar de productie toch nog met quota voor elk bedrijf afzonderlijk moeten reguleren.
Ik vind dat wij onze landbouw beter op de markt moeten afstemmen. Ik hoopte dat dit zou gebeuren.

Andersson, Hulthén, Lööw en Sandberg-Fries
Wij nemen aan dat nu door de Commissie gevolg gegeven zal worden aan de afspraken die door de Raad in Berlijn zijn gemaakt en die het gemeenschappelijk landbouwbeleid betreffen. Wij zijn daarom van mening dat het Parlement de situatie niet gecompliceerder moet maken met nog meer voorstellen voor gemeenschappelijke taken. Wij hebben er gezien de huidige situatie voor gekozen de voorstellen van onze fractie te volgen, ook al blijven we bij onze eerdere kritiek op het gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Blak, Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het verslag-Happart, omdat het een prijsverhoging voor landbouwproducten voorstelt. Wij kunnen een prijsverhoging niet steunen, nu we juist een hervormingspakket hebben aangenomen, waarin een prijsverlaging voorzien is. Dit is gewoon zinloos. Het is beter de prijzen te verlagen, vooral binnen de suiker- en suikerbietensector, waarvoor geen gemeenschappelijke marktordening bestaat. De kunstmatig hoge prijzen van onze landbouwproducten moeten geleidelijk naar beneden tot het niveau van de wereldmarktprijzen. Dit moet vóór het uitbreidingsproces gebeuren.

Ephremidis
De tekst die wij hier in handen hebben, is de gevaarlijke uitkomst van hetgeen reeds door Agenda 2000 werd aangekondigd en nu van toepassing is geworden met de verordeningen voor een groot aantal landbouwproducten. Daarmee worden prijzen en contingenten vastgesteld waaraan niets veranderd kan worden zolang de verordeningen zelf niet worden gewijzigd. De rest is ogenschijnlijk onderwerp van onderhandelingen en discussies, terwijl het in feite gaat om de kroniek van een aangekondigde dood.
In de voorstellen van de Commissie komt bij alle landbouwproducten het woord "daling" voor. De landbouwcommissie heeft die voorstellen aanvaard en alle amendementen verworpen waarin om prijsverhoging werd gevraagd. Nu zitten wij opgescheept met gevaarlijke voorstellen, waarin geen sprake is van evenwicht tussen mens, land en productie, en prijzen en producten van elkander zijn losgekoppeld. Het doel is de plattelandsbevolking nog verder uit te dunnen en, met het oog op meer concurrentiekracht, de prijzen en productiekosten nog verder naar beneden te halen. Deze voorstellen maken niet alleen het gebrek aan evenwicht in de productie groter, maar zullen ook een direct gevaar betekenen voor de productkwaliteit, het milieuevenwicht, de werkgelegenheid in de landbouw, het sociaal evenwicht en de cohesie.
De herziening van het GLB van 1992 heeft, zoals de rapporteur zelf ook opmerkt, geleid tot ondermijning van de markt en het inkomen van de boeren. Het is nu zelfs zover gekomen dat kleine en middelgrote familiebedrijven in vooral de Middellandse-Zeegebieden van de Gemeenschap het bijltje erbij neerleggen. Dat leidt tot een drastische vermindering van het aantal bedrijven en arbeidsplaatsen, tot een recordwerkloosheid op het platteland en een gevaarlijk hoge landvlucht. Het gemiddelde inkomen in de landbouw daalde over de gehele EU met 3, 9 % ten opzichte van 1997. U droomt echter van nog meer daling; vandaar die nieuwe voorstellen voor de landbouwprijzen. Deze zijn Agenda 2000 naar letter en geest trouw. Deze voorstellen betekenen niet alleen dat de bestaande situatie wordt verlengd, zij het dan met "technische aanpassingen" en een technocratische aanpak van het inkomensprobleem van de boeren, maar ook dat de weg naar de inkomensvermindering wordt voortgezet. Het uiteindelijk doel - en daar komt men nu ook openlijk voor uit - is de inkrimping van de landbouwbevolking zelf. Men wil gewoon dat de boeren ermee ophouden!
Men zegt ons dat men het platteland wil beschermen en ontwikkelen. De prijzen en subsidies worden echter voor het elfde opeenvolgende jaar bevroren of verlaagd; de interventieregeling wordt afgezwakt of afgeschaft; de kleine en middelgrote boeren worden overgeleverd aan de genade van tussenhandelaars en multinationals; subsidies verdwijnen als sneeuw voor de zon door de vernietigende medeverantwoordelijkheidsheffingen; kleine en middelgrote familiebedrijven wordt nu zelfs openlijk en in versterkte mate onrecht aangedaan, terwijl de grote landbouwbedrijven steeds meer worden bevoordeeld en niet minder dan 80 % van de communautaire steun kunnen innen. Blijkbaar dient het uitgestippelde beleid enkel de mammon, de geldgod, van de grote belangen en daarom zijn al deze mooie verklaringen van bescherming van het platteland je reinste farizeïsme en huichelarij. Precies zoals dat ook het geval is met de verklaringen over humanitaire hulp aan en bescherming van de Albanese bevolking van Kosovo, hetgeen zonder een regen van moordende bommen blijkbaar niet mogelijk is.
Stap voor stap werkt men aan een nieuw feodalisme, met nieuwe horigheden, moderne methodes van medeverantwoordelijkheidsheffingen, cofinanciering, enzovoort. Dit debat heeft een verkeerde naam. Hier worden geen prijzen besloten, maar onrechtvaardigheden jegens de kleine en middelgrote boeren, jegens de zuidelijke producenten, jegens de consumenten, het sociaal bestel en het milieuevenwicht.
U zegt dat u Joegoslavië om "humanitaire redenen" bombardeert. De boeren ontwortelt u om "ecologische" redenen. Blijkbaar wordt het "gezonde milieu" van de "mondialisering" en de "mededinging" verontreinigd door de inspanningen en de strijd van de landbouwers. Daarom moeten zij terug naar het vagevuur van de "Nieuwe Orde" .
De boeren hebben echter met hun strijd en hun acties in alle vijftien lidstaten - waarbij kort geleden in Brussel een massale landbouwdemonstratie heeft plaatsgevonden - en zelfs met acties in een aantal kandidaat-landen, zoals Polen, bewezen dat zij dergelijke plannen niet zullen aanvaarden en er al helemaal niet aan zullen meewerken. U zaait wind en zult storm oogsten. U zult gedwongen worden voor een Neurenberg van de volkeren verantwoording af te komen leggen voor uw uiterst onvriendelijk landbouwbeleid en uw anti-vredebeleid.

Souchet
Het verslag van collega Happart is het laatste verslag over de landbouwprijzen in het kader van het huidige gemeenschappelijk landbouwbeleid. De meerderheid van dit Parlement heeft andermaal tegen de amendementen gestemd waarin gevraagd werd dat bij de vaststelling van de prijzen en de compensatiesteun rekening zou worden gehouden met de muntontwaarding. Het inkomen van de landbouwers wordt door deze muntontwaarding getroffen. Welke sociale klasse zou aanvaarden dat haar inkomen stagneert en dus eigenlijk daalt in reële termen?
Ook de invoering van de euro op 1 januari jongstleden had negatieve gevolgen voor het inkomen van de Europese landbouwers, aangezien de groene ecu werd afgeschaft. Het gecombineerde effect van de inflatie en het verdwijnen van de groene ecu zal voor het komende verkoopseizoen tot een daling van de institutionele prijzen en de compensatiesteun van zo'n 4 % leiden.
Wanneer wij het in het algemeen over de landbouw hebben, horen wij vaak pleidooien voor plattelandsontwikkeling, de traceerbaarheid van producten en voedselveiligheid, respect voor het milieu, het welzijn van dieren, enzovoort. Wanneer wij echter stemmen over de financiële middelen die nodig zijn om het inkomen van de landbouwers op peil te houden, verminderen wij die voortdurend. In het licht van deze vermindering van de steun en deze prijsdalingen zit er voor onze landbouwers niets anders op dan naar intensivering te streven, hetzij door schaalvergroting, hetzij door de invoering van niet-grondgebonden activiteiten. Waarom ziet men niet in dat het tegenstrijdig is strenge normen voor milieubescherming, volksgezondheid of dierenwelzijn vast te stellen en tegelijk voortdurend het beginsel van de communautaire preferentie te beperken? Voor Europese productiekosten en Europese omstandigheden moeten Europese prijzen gelden. Dat moet de krachtlijn zijn van de deskundigen en de politieke verantwoordelijken die de Europese landbouw wensen te verdedigen.

Titley
Ik zal vandaag stemmen voor billijke landbouwprijzen van producent naar consument. Dat is steeds het beleid van de Labourregering geweest. Zo heeft Labour zich bijvoorbeeld op de onlangs gehouden Top in Berlijn sterk gemaakt voor een hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, die de Britse consumenten op den duur jaarlijks circa 1 miljard pond zal schelen, terwijl de landbouwinkomens worden ontzien.
De Labourregering heeft op de Top van Berlijn ook weten te bewerkstelligen dat Groot-Brittannië een redelijker aandeel in de Europese regionale steun krijgt. Labour heeft niet alleen de structurele steun voor Merseyside veilig weten te stellen, maar heeft ook nieuwe subsidiemogelijkheden voor South Yorkshire, West-Wales en Cornwall in de wacht gesleept. Labour heeft daarnaast speciale steun voor de Schotse hooglanden en Noord-Ierland bedongen.
Dit alles is bereikt, terwijl daarnaast is voorzien in een stabilisatie van de EU-begroting. De Labourregering heeft met succes de korting op de Britse EU-bijdrage verdedigd. Zij heeft er tevens voor gezorgd dat de EU-begroting tot in de volgende eeuw binnen de marge van 1, 27 % van het BNP zal blijven.
De Conservatieven hebben er op EU-topconferenties altijd een potje van gemaakt. Het meest illustere voorbeeld hiervan is wel toen zij Jacques Santer als voorzitter van de Europese Commissie wilden. Op Labour kun je daarentegen rekenen als het op concrete resultaten aankomt.
Verslag-Jové Peres (A4-0164/99)
Konrad
Mevrouw de Voorzitter, ik heb tegen de drie verslagen over de landbouw gestemd en ga ervan uit dat mijn stemverklaring voor alle drie geldt.

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, ik ben ingenomen met de aangekondigde invoering van voorlichtings- en afzetbevorderingsmaatregelen voor landbouwproducten in derde landen. Ik vind deze instrumenten volstrekt onontbeerlijk om tegen de internationale mededinging te kunnen optornen. De Europese Unie moet een actief uitvoerbeleid hebben dat niet alleen uit de toekenning van uitvoerrestituties bestaat, maar ook een positief effect op de afzet van landbouwproducten heeft. Gelet op het grote belang van deze verordening moeten de voorgestelde kredieten en financiering toereikend zijn. Er moet een eigen begroting beschikbaar zijn om dit instrument voor het uitvoerbeleid ook echt doeltreffend te maken. Aangezien ik het belangrijk vind dat de maatregelen uitvoerbaar zijn, heb ik mij met klem tegen de oprichting van een nieuw beheerscomité verzet.
Verslag-Fantuzzi (A4-0173/99)
Souchet
Het is jammer dat de Commissie meer dan twee jaar gewacht heeft om het voorstel voor een verordening inzake voorlichtings- en afzetbevorderingsmaatregelen voor landbouwproducten in derde landen te presenteren. De Landbouwraad had de Commissie al begin 1997 verzocht te onderzoeken of een horizontaal kader voor de steun aan acties ter bevordering van de uitvoer van landbouwproducten kon worden vastgesteld.
Ik wil allereerst onderstrepen dat de Commissie hier heel weinig middelen - 15 miljoen euro per jaar - voor wil uittrekken. Ik wil een parallel trekken met het vrijhandelsakkoord dat met Zuid-Afrika gesloten is. Om Zuid-Afrika voor het niet-gebruiken van Europese oorsprongsbenamingen (port, sherry) te compenseren, heeft de Commissie er in haar onderhandelingen met de Zuid-Afrikaanse autoriteiten mee ingestemd om 15 miljoen euro uit te trekken opdat de Zuid-Afrikaanse wijnbouwproducten op de Europese markt kunnen worden afgezet.
Met betrekking tot de door dit promotiefonds gedekte acties hebben wij natuurlijk het amendement gesteund waarin wordt voorgesteld te schrappen dat "missies van vertegenwoordigers van de Gemeenschap op het hoogste niveau voor steun in aanmerking komen" . Waarom zouden Europese kredieten gebruikt worden om verplaatsingen van commissarissen of directeurs-generaal van de Commissie naar derde landen te betalen? Persoonlijk denk ik niet dat een commissaris de rol van handelsreiziger moet spelen.
Tenslotte heeft onze fractie tegen het amendement 23 gestemd, dat, jammer genoeg, door de meerderheid van onze Vergadering is aangenomen. In dit amendement wordt gezegd dat de Commissie een studie dient uit te voeren naar de mogelijkheid uitvoerrestituties af te bouwen en het beschikbaar gekomen geld deels voor afzetbevorderingsmaatregelen beschikbaar te stellen. In een tekst die positief zou kunnen zijn voor de Europese landbouw tasten de verdedigers van de internationalisering en de mondialisering van de landbouwmarkten andermaal het beginsel van de communautaire preferentie aan.
Verslag-Viceconte (A4-0166/99)
Caudron
Ik stel met tevredenheid vast dat de volharding van ons Parlement vruchten heeft afgeworpen. Het Parlement is sinds het begin van het debat over het voorstel van de Commissie betreffende zware ziekten zowat een jaar geleden vastberaden op zijn standpunt blijven staan. Dat heeft geleid tot een vergadering van het bemiddelingscomité, waar de essentiële, door het Parlement ingediende amendementen uiteindelijk gunstig onthaald werden door de Raad. Ik ben dan ook heel tevreden.
Zeldzame ziekten zijn lange tijd veronachtzaamd door artsen, onderzoekers en de samenleving, maar nu wordt men zich bewust van deze ziekten en worden ze echt een doel op het gebied van de volksgezondheid. Ze moeten een prioriteit van het communautair beleid inzake volksgezondheid vormen.
Dat is het doel van het actieprogramma dat wordt voorgesteld door de Commissie, die uitgaat van de vaststelling dat, als hieraan geen impuls gegeven wordt op Europees niveau, de werkzaamheden op dit gebied nooit zullen vorderen. Aangezien dit zeldzame ziekten zijn, zouden de kosten voor het ontwikkelen en op de markt brengen van geneesmiddelen om deze ziekten te voorkomen of te behandelen nooit terugverdiend kunnen worden door de verkoop van deze geneesmiddelen. Overigens ligt een voorstel voor een verordening inzake deze geneesmiddelen, die dan ook weesgeneesmiddelen genoemd worden, op tafel en ik wens dat dit voorstel zo snel mogelijk wordt aangenomen.
Met het oog op de gelijke behandeling van alle zieken moeten we bijgevolg alle nodige maatregelen nemen om het werk van de onderzoekers en het op de markt brengen van doeltreffende geneesmiddelen te bevorderen. Het lijkt duidelijk dat dit het beste op communautair niveau kan gebeuren. Alleen dankzij supranationale samenwerking kunnen wij op gecoördineerde wijze de passende acties ontplooien, de kennis hierover bevorderen en de uitgaven rationaliseren. Het Europees Parlement heeft daarom maatregelen voor de oprichting van een Europees informatienetwerk, samenwerking tussen de vrijwilligersorganisaties in de verschillende lidstaten, de opleiding van deskundigen en de bevordering van netwerken tussen deskundigen geëist en verkregen.
Het Europees Parlement vroeg ook een verdubbeling van de middelen, maar wij konden de Raad niet overreden om hier meer middelen voor uit te trekken.
Dat is natuurlijk heel teleurstellend. Toch wordt in een gemeenschappelijke verklaring inzake het voorstel van de Commissie met het oog op de vaststelling van een nieuw kaderprogramma op het gebied van de volksgezondheid gesteld dat "terdege rekening gehouden moet worden met de budgettaire gevolgen" . Het gaat hier om een compromis. Het Europees Parlement zal erop toezien dat dit compromis nageleefd wordt.
Verslag-Ghilardotti (A4-0186/99)
Andersson, Hulthén, Lööw, Palm, Sandberg-Fries, Theorin en Wibe
Het verslag over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de informatie en raadpleging van werknemers in de EU is goed. Door de richtlijn wordt een van de belangrijkste rechten van werknemers versterkt. Dit is van vitaal belang voor de sociale dialoog, maar ook om het wederzijds vertrouwen binnen bedrijven te vergroten.
De afbakening van het toepassingsgebied van de richtlijn, dat wil zeggen bedrijven met minstens 50 werknemers, hadden wij graag anders gezien. Wij zijn van mening dat er geen afbakening moet komen, maar bepleiten juist het recht van alle werknemers op informatie en raadpleging. De voorgestelde afbakening is echter aanvaardbaar als we ervan uitgaan dat de richtlijn een minimumrichtlijn is, die door de lidstaten uitgebreid kan worden met extra regels.

Blak, Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten hebben zich van stemming over het voorstel voor een richtlijn inzake informatie en raadpleging van werknemers onthouden. Wij kunnen niet voor het voorstel stemmen, omdat het gevaar bestaat dat dit voorstel in zijn huidige vorm gevolgen heeft voor het typisch Deense sociaal overlegmodel, waar informatie en raadpleging geregeld worden in overeenkomsten betreffende samenwerkingscomités tussen de sociale partners.
Wij hebben echter niet tegen het verslag gestemd, omdat informatie en raadpleging van de werknemers een deel van de sociale dimensie van de EU is. Wij willen dit niet tegenwerken uit solidariteit met de werknemers in de EU en in de toekomstige lidstaten, waar de informatie en raadpleging van werknemers nog niet geregeld is. Wij hopen daarom dat de Raad een oplossing zal vinden die enerzijds het recht van de werknemers op informatie en raadpleging overal in de EU op een hoog niveau garandeert en anderzijds toelaat dat de lidstaten reeds bestaande, goede regelingen kunnen behouden.

Cars
Bij de eindstemming heb ik tegen het verslag gestemd, omdat ik vind dat de kwesties die in het verslag behandeld worden een aangelegenheid zijn voor de lidstaten zelf, dat wil zeggen dat ze onder het subsidiariteitsbeginsel vallen.

Caudron
Ik wil mijn enorme tevredenheid uitspreken over het voorstel voor een richtlijn van de Raad en het verslag van mevrouw Ghilardotti.
Het gaat hier om het legitieme recht van werknemers om geïnformeerd en geraadpleegd te worden over de besluiten inzake het beheer en de organisatie van de ondernemingen waarvoor zij zich geheel inzetten. Er gaapt namelijk een diepe kloof tussen dit recht en de realiteit, en werknemers worden al te vaak gewoon als poppetjes behandeld waarmee afhankelijk van de economische conjunctuur geschoven kan worden.
In Europa leeft bij de werknemers evenwel echt de wil om inspraak te hebben en een rol te spelen in het functioneren van hun ondernemingen. Dat is kenmerkend voor ons Europees sociaal model en wij moeten dit kenmerk tegen elke prijs behouden. De wetgeving moet oog hebben voor hun vragen. Het voorstel van de Commissie past in dit kader. Het is de bedoeling minimumnormen voor informatie en raadpleging te verzekeren. Ook al is dit het "syndicale minimum" , om een Franse uitdrukking te gebruiken, wij moeten bedenken dat dit slechts een eerste stap is in een strategie op langere termijn ter versterking van de rol van de werknemers.
Concurrentievermogen en sociale dialoog zijn geen tegengestelden, integendeel! Ik ben het volledig eens met de idee dat noodzakelijke herstructureringen, zelfs als ze tot banenverlies of overplaatsingen leiden, beter aanvaard zullen worden als de werkgevers hun maatregelen uiteenzetten en naar de opmerkingen van de werknemers willen luisteren. Deze bepalingen moeten voor zoveel mogelijk bedrijven gelden. De drempel van minstens 50 werknemers is goed, maar dat neemt niet weg dat ook kleine ondernemingen rekening moeten houden met de mening van hun personeel. Wij moeten mechanismen ter bevordering van deze dialoog in het leven roepen.
Het spreekt vanzelf dat wij, in het kader van dit streven om het toepassingsgebied van deze bepalingen zo ruim mogelijk te houden, niet akkoord kunnen gaan met de door de Commissie voorgestelde uitzonderingen voor ondernemingen die politieke, ideologische of religieuze doelen nastreven. Een goede toepassing van deze bepalingen vereist natuurlijk de vaststelling van afdoende sancties.
Mevrouw Ghilardotti bevestigde in dezelfde gedachtegang terecht dat wij niet langer kunnen dulden dat vakbondsafgevaardigden gestraft worden wegens hun functie, en ik zal haar zeker niet tegenspreken.
Als wij willen vermijden dat Europa een onbekend sociaal voorwerp voor de werknemers blijft, moeten wij de nodige middelen uittrekken om hun fundamentele rechten te waarborgen.

Haarder, Kjer Hansen en Riis-Jørgensen
Wij stemmen tegen het verslag over informatie en raadpleging van werknemers in nationale ondernemingen. Het voorstel is een opvallend voorbeeld van het gebrek aan respect voor het subsidiariteitsbeginsel. Ten eerste ontbreekt in het voorstel het grensoverschrijdend aspect, ten tweede is het probleem in de meeste lidstaten reeds geregeld, bijvoorbeeld in Denemarken via de collectieve overeenkomsten. Deze kwestie kan op nationaal niveau en tussen de sociale partners geregeld worden. Alleen zo kunnen het subsidiariteitsbeginsel, de nationale verschillen en tradities in de EU gerespecteerd worden.

Lindqvist (ELDR), Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling (V)
Het aantal bedrijven dat is gesloten of verplaatst, is toegenomen. In Zweden hebben bedrijven moeten sluiten doordat de EU-steun andere landen begunstigd heeft. Dit is niet het doel van de EU-steun. Sluiting of verplaatsing hebben gevolgen voor de werknemers van bedrijven. Het is belangrijk dat er tijdig informatie verstrekt kan worden aan de mensen voor wie dergelijke besluiten van belang zijn.
Dit kan worden geregeld door afspraken en regelgeving in de afzonderlijke lidstaten, in Zweden door de MBL, het recht op medezeggenschap.
De voorgestelde richtlijn is in het leven geroepen om de informatie over grote veranderingen binnen bedrijven te bevorderen door regelgeving over raadpleging van de werknemers door de bedrijven. Men kan zich terecht afvragen of dit op EU-niveau moet gebeuren. De richtlijn is echter een minimumrichtlijn, aangezien zij de lidstaten of de arbeidsmarktpartners vrijlaat die regels te behouden of in te voeren die verplichten tot meer informatieverstrekking.

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, ik heb tegen het verslag gestemd omdat het niet met de rechtsgrondslag strookt.
Ik heb tegen het verslag in zijn geheel gestemd.

Theonas
Ieder voorstel of maatregel die leidt tot versterking van de rol van de werknemers in de bedrijven, tot verbetering van hun informatie en hun controle, kan onze goedkeuring wegdragen. Dat betekent echter niet dat wij ons illusies maken. Wij weten wel degelijk dat dergelijke wetgevingen slechts tot op zekere hoogte de dagelijkse praktijk van het systeem waarin wij leven, kunnen regelen.
Daarom zijn wij het erover eens dat een efficiënt wetgevingsinstrument in het leven moet worden geroepen, waarmee wordt voorzien in een zo tijdig en uitvoerig mogelijke informatie en raadpleging van de werknemers over zaken zoals de strategie en de vooruitzichten van het bedrijf, de werkgelegenheid, de arbeidsbetrekkingen en, meer in het algemeen, over alle beslissingen en aangelegenheden die een directe weerslag hebben op de belangen van de werknemers en dus op hun leven en levensstandaard.
Wij zijn echter absoluut gekant tegen de richting die de Commissie aan deze procedures wil geven. Zij ziet informatie en raadpleging als een middel om "de aanpassing" van de werknemers te "stimuleren" of, zoals in de toelichting op de ontwerprichtlijn staat, als een voorwaarde voor het welslagen van de omschakeling en de aanpassing van de bedrijven aan de door de mondialisering van de economie veroorzaakte, nieuwe omstandigheden, waarvoor het belangrijkste middel de ontwikkeling van nieuwe vormen van arbeidsorganisatie moet zijn.
Voor ons dient om het even welke procedure voor informatie-raadpleging-participatie een instrument te zijn voor de werknemers, een instrument waarmee zij hun rol en hun invloed kunnen versterken en hun belangen op doelmatige wijze kunnen behartigen. Een dergelijke procedure mag echter nooit een middel zijn om de werknemers achteraf deelgenoot te maken van allang genomen beslissingen. Hoe deze middelen worden gebruikt, hangt natuurlijk af van de werknemers zelf, maar grotendeels ook van de opvattingen en het niveau van hun vertegenwoordigers. Het absolute verzet van de werkgevers tegen deze - toch al slappe en beperkte - tekst van de Commissie, bewijst trouwens dat deze regelingen, wanneer zij goed functioneren, wel degelijk kunnen bijdragen tot een doelmatige behartiging van de belangen van de werknemers. Ook de stormvloed van amendementen die in de sociale commissie en hier in de plenaire vergadering zijn ingediend, en die tot doel hebben de tekst uit te hollen, spreken wat dat betreft boekdelen.
Wij zien niet in hoe de richtlijn doeltreffend kan zijn als deze slechts op 3 % van de bedrijven van toepassing is, zoals de Commissie zelf toegeeft. Wij vinden dat de grens voor de toepassing van de richtlijn moet worden verlaagd tot 5 werknemers, zodat ook de KMO's eronder vallen. Deze vormen immers de overgrote meerderheid van alle bedrijven. Dankzij de door de arbeidersbeweging uitgeoefende druk, kon deze limiet trouwens in sommige nationale wetgevingen reeds zijn beslag vinden.
De beperkingen die worden voorgesteld met het oog op het vertrouwelijke karakter van bepaalde informatie en de bescherming van het fabrieksgeheim, zijn onaanvaardbaar. Als deze uiteindelijk van toepassing worden, zal het recht op informatie en raadpleging in feite ongedaan worden gemaakt. Voorts moeten strenge bepalingen gelden voor het tijdstip en de omvang van de informatie-raadpleging. Deze moet tijdig gebeuren, nog voor de beslissing is gevallen, opdat de werknemers de kans krijgen te reageren. Ook moet deze informatie-raadpleging alle veranderingen betreffen die van invloed zijn op de arbeids- en socialezekerheidsrechten. Typische voorbeelden daarvan zijn eventuele plannen tot herorganisatie, fusie of samenwerking, investeringen, verplaatsing van het bedrijf, gehele of gedeeltelijke sluiting van het bedrijf of een onderdeel daarvan, veranderingen in de arbeidsbetrekkingen en, meer in het algemeen, de strategie, de toestand en de ontwikkeling van het bedrijf.
Het is verheugend dat met het verslag van de sociale commissie gepoogd wordt de tekst van de Commissie te verbeteren. Zo wil men het toepassingsgebied van de richtlijn uitbreiden, de inhoud en de reikwijdte van de informatie en raadpleging verbeteren, de mogelijkheid afschaffen voor de lidstaten om het toepassingsgebied van de richtlijn te beperken tot alleen grote bedrijven (met ten minste honderd werknemers) en de bescherming van de vertegenwoordigers van de werknemers versterken. Afgezien daarvan willen wij echter benadrukken dat het voor ons van het allergrootste belang is dat in het Commissievoorstel één bepaling blijft staan, namelijk de bepaling op grond waarvan wetgevingsbesluiten die werden genomen zonder eerbiediging van de voorschriften inzake informatie en raadpleging, geen wettelijke gevolgen kunnen hebben. Daarom moeten de amendementen waarin wordt gevraagd om schrapping van deze bepaling worden verworpen, want anders verwordt de richtlijn tot een dode letter. Deze bepaling moet daarentegen betrekking hebben op alle beslissingen die zijn genomen zonder naleving van de informatie- en raadplegingsplicht - en niet alleen op beslissingen betreffende arbeidsrelaties of arbeidsovereenkomsten. Ons doel moet zijn de instrumenten te versterken die ons in staat stellen overtreding van de richtlijn te voorkomen.

Thors
Ik heb dit verslag bij de eindstemming niet kunnen steunen, aangezien de richtlijn op een radicale manier ingrijpt in onze nationale systemen voor de informatie van werknemers, zonder dat er voldoende reden is voor een supranationale regelgeving. Omdat we niet hebben kunnen discussiëren over de mogelijke consequenties, kan de richtlijn te radicale gevolgen voor de arbeidsverhoudingen met zich meebrengen. Dit is de reden waarom ik het voorstel niet heb kunnen steunen, hoewel het ook vele goede punten bevat. Er is onder andere reden om de informatie voor werknemers binnen de collectieve sector te verbeteren.
Verslagen-Ghilardotti (A4-0186/99) en -Chanterie (A4-0184/99)
Konrad
Mevrouw de Voorzitter, ik wil een stemverklaring afleggen over de verslagen van mevrouw Ghilardotti en de heer Chanterie, waarin bepaalde thema's in verband met het sociaal beleid worden behandeld. Wij hebben alle redenen om ons eens grondig te bezinnen over de vraag in hoeverre wij bepaalde beleidsterreinen op Europees niveau willen brengen.
Ik heb tegen de twee verslagen gestemd, omdat ik meen dat wij binnen de Europese Unie geen sociale unie tot stand moeten brengen. Wij moeten ook geen belastingunie nastreven. In de afzonderlijke lidstaten moet de overheid optreden. Wij hebben daaraan echter geen behoefte op Europees niveau. Het arbeidsmarktbeleid moet op nationaal niveau worden gevoerd. Volgens de twee verslagen moet de arbeidsmarkt op Europees niveau worden geregeld door in geheel Europa de raadpleging te garanderen en de arbeidstijd te regelen, zoals in het verslag van de heer Chanterie wordt voorgesteld.
Volgens mij moeten wij op dit terrein de nationale regelingen handhaven. Niet alles moet op Europees niveau worden geregeld. Wij hebben geen doorslag van de nationale staat op Europees niveau nodig. Daarom heb ik tegen deze verslagen over het sociaal beleid gestemd.
Verslag-Chanterie (A4-0184/99)
Caudron
De grote verdienste van deze door onze collega's Chanterie en McMahon gepresenteerde verslagen is dat zij opnieuw onze aandacht op arbeidsduurverkorting vestigen, ook al is het vandaag niet de bedoeling de voordelen hiervan in de strijd tegen de werkloosheid te bespreken.
Dit gezegd zijnde gaan de voorliggende voorstellen wel degelijk in de richting van een aanzienlijke verbetering voor de beroepen die tot op heden van de al bestaande bepalingen waren uitgesloten. Ik sluit mij in dit verband aan bij het voorstel van Raphaël Chanterie om de periode die de lidstaten nodig hebben om zich naar de nieuwe bepalingen van de richtlijn te schikken, tot vier jaar te beperken.
Net als Hugh McMahon kan ik het alleen maar eens zijn met de idee om zelfstandige chauffeurs in de richtlijn betreffende de arbeidstijden voor het wegvervoer op te nemen. Al te vaak blijkt dat te lange rijtijden de risico's op ongevallen op de weg op dramatische wijze verhogen.
Ik stel tevens met tevredenheid vast dat in het verslag aandacht besteed wordt aan de belangrijke ontwikkeling van de onderaanneming, die te veel vrijheid geeft in het licht van de geldende wetgeving.
Tenslotte ben ik zo vrij om te hopen dat de lidstaten inderdaad de gevraagde controles op arbeids- en rijtijden uitvoeren, maar ik maak mij hier toch enige zorgen over.
Ik heb de commissarissen regelmatig vragen gesteld over de arbeidstijden in het wegvervoer en over de arbeidsvoorwaarden in bepaalde scheepvaartondernemingen. Ik zal er in de toekomst dan ook nauwgezet op letten of deze nieuwe richtlijnen daadwerkelijk worden toegepast.
Het economische Europa staat op het punt verwezenlijkt te worden. Onze medeburgers konden wellicht begrip opbrengen voor een aantal verplichtingen die met deze fase samenhingen, maar nu is het ogenblik gekomen om een Europa van de burgers te bouwen waar het sociale een belangrijke plaats moet krijgen. Zo niet zal de Europese gedachte zelf ter discussie gesteld worden!

Fayot
Iedereen weet dat het wegvervoer een van de gebieden is waar het sociale Europa niet bestaat. Bij gebrek aan een akkoord tussen werkgevers en werknemers is het dan ook positief voor dit sociale Europa dat de Commissie haar verantwoordelijkheid op zich genomen heeft en de voorliggende richtlijn heeft voorgesteld.
Tezamen met de vakbonden hebben de rapporteur en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken de tekst van de Commissie in grote lijnen goedgekeurd, maar hem toch op een aantal sociale vlakken verbeterd:
de 48-urige werkweek zal de minimumnorm zijn voor alle chauffeurs in de Europese Unie, -de arbeidstijd mag tot 60 uur bedragen op voorwaarde dat het gemiddelde van 48 uur de referentieperiode blijft, -de richtlijn zal ook gelden voor zelfstandige chauffeurs, en de arbeidstijd zal voor chauffeurs in loondienst en zelfstandige chauffeurs gelijk zijn.Een aantal andere bepalingen verduidelijken en omlijnen het wegvervoer, zoals bijvoorbeeld een restrictievere definitie van nachtwerk.
In het algemeen valt te hopen dat de Vervoersraad een akkoord bereikt, zodat de veiligheid op de weg en het sociaal welzijn van de chauffeurs gewaarborgd zijn, en de sociale dumping op een gebied waar het sociale Europa al te lang op zich laat wachten eindelijk doeltreffend bestreden wordt.

Lis Jensen en Krarup
Dit voorstel wil de richtlijn van 1993 inzake arbeidstijd tot bepaalde groepen werknemers uitbreiden. De principes van de richtlijn uit 1993 en die van het onderhavige voorstel zijn dezelfde. De richtlijn van 1993 heeft veel problemen teweeggebracht in de Deense vakvereniging. Ten eerste biedt de richtlijn de werknemers geen betere juridische positie dan de bestaande overeenkomsten. Daarnaast eiste de Deense overheid dat de richtlijn in de overeenkomsten werd opgenomen. Dit is naar onze mening absurd en vormt samen met de steeds toenemende EU-inmenging in het Deens sociaal overleg een schending van de vrije cao-onderhandelingen.
Wij begrijpen dat het voorstel op bepaalde punten een vooruitgang kan zijn in de EU-landen waar geen sterke vakverenigingen bestaan om dergelijke verbeteringen via collectieve overeenkomsten af te dwingen. Op grond van de Deense ervaringen en omdat de EU de vrije cao-onderhandelingen moet respecteren, kunnen wij niet voor dit voorstel stemmen, dat de reguleringsmacht van de EU uitbreidt.

Ryynänen, Thors, Väyrynen en Virrankoski
Wij hebben tegen het verslag-McMahon over de organisatie van de arbeidstijd in de vervoerssector gestemd, omdat we niet kunnen accepteren dat zelfstandige chauffeurs worden betrokken bij de organisatie van de arbeidstijd. Dit zou in de Finse situatie namelijk uitermate lastige regelingen met zich mee brengen en ernstige hindernissen opwerpen voor het functioneren van het hele Finse vervoerssysteem dat op kleine ondernemingen drijft . Om dezelfde reden kunnen we ook de in het verslag genoemde beperkingen voor nachtwerk niet accepteren.

Schlechter
Eindelijk heeft het Europees Parlement de gelegenheid een richtlijn van de Raad betreffende een wettelijke regeling van de rij- en werktijden van de beroepschauffeurs te bespreken en met een aantal amendementen aan te nemen.
Deze richtlijn, waarop wij al sedert 1993 wachten, is dus in de laatste rechte lijn gekomen. Wij hopen dat ze tijdens de besprekingen in de Raad niet meer wordt gewijzigd.
In 1993 werden alle vervoerssectoren uitgesloten van richtlijn 93/104, waarin de algemene regels voor de arbeidstijd werden vastgelegd. Met deze richtlijn wordt goedgemaakt wat toen werd verzuimd.
Wie herinnert zich nog de heftige debatten over richtlijn 3820/85, die voor de vakbonden niet ver genoeg en voor de werkgevers wegens te veel inmenging in de ondernemingen veel te ver ging?
Nu kunnen wij zeggen dat richtlijn 3820/85 misschien niet alles regelde zoals wij hadden verwacht, maar dat het toch goed was dat ze werd uitgevaardigd om orde te scheppen in een beroep waarvan de arbeidsrechtelijke voorwaarden nog uit de tijd van Emile Zola's "Germinal' stamden.
Vandaag vragen wij ons echter wel af hoe het mogelijk was dat de mobiele werknemers - dus alle werknemers in de vervoerssector - van de algemene sociale regeling inzake rij-, rust- en arbeidstijd werden uitgesloten.
Toen de onderhandelingen met de werkgevers over een regeling in het kader van een collectieve arbeidsovereenkomst eens te meer waren mislukt, zag de Commissie zich genoodzaakt een wetgevend initiatief te nemen.
De wekelijkse arbeidstijd wordt nu voor alle beroepschauffeurs op 48 uur vastgesteld. Die arbeidstijd kan tot 60 uur per week worden verlengd als de gemiddelde arbeidstijd van 48 uur per week gedurende meer dan vier maanden wordt gerespecteerd. Er was wel een amendement om die termijn van vier maanden tot een maand terug te brengen, maar dat werd, hoewel het zeer aantrekkelijk was, door de meerderheid verworpen.
Jammer is ook dat bij de regeling van de nachtarbeid niet de in alle andere beroepssectoren gangbare formule van 22.00 tot 6.00 uur werd gebruikt. De vraag rijst inderdaad waarom de nachtarbeid voor werknemers in het vervoer van 24.00 tot 05.00 uur wordt berekend, hoewel velen van hen gedurende de gehele nacht blijven werken. Daarmee worden de internationale vrachtrijders en taxichauffeurs die "s nachts werken, welverdiende premies door de neus geboord.
De grootste verbetering in de richtlijn betreft de werktijd. De Commissie heeft eindelijk ingezien dat de vervanging van het begrip rijtijd door het begrip werktijd de verkeersveiligheid verhoogt, de arbeidsvoorwaarden van de rijders verbetert en de harmonisering van de concurrentievoorwaarden tussen de ondernemingen bevordert. Vroeger gold alleen de rijtijd, nu geldt voor de beroepschauffeurs de tijd van het begin tot het einde van hun arbeid en worden dus al hun werkzaamheden zoals rijden, laden en lossen, technisch onderhoud van het voertuig en oponthoud bij de douane meegerekend.
Wij moeten er echter voor zorgen dat de praktische problemen met betrekking tot het toezicht op de naleving van de sociale bepalingen voor het wegvervoer worden opgelost.
Een goed uitgangspunt daarvoor is de nieuwe tachograaf, die vanaf 2000 in gebruik wordt genomen. Daardoor kan de arbeidstijd niet alleen over vier maanden, maar ook over het gehele jaar worden gecontroleerd. Misschien kan die tachograaf zelfs dienen om te bewijzen dat beroepsrijders veel meer uren werken dan andere werknemers en dus ook recht hebben op pensioen met 55 jaar, zoals de vakbonden vragen.
Hoe dan ook, de nieuwe richtlijn zal, als ze wordt nageleefd, een grote verbetering inhouden, ook al wacht ons daarna nog heel wat werk.
Verslag-Blokland (A4-0183/99)
Breyer
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben het verslag goedgekeurd omdat de samenvoeging van de twee richtlijnen betreffende de verbranding van gevaarlijk en ongevaarlijk afval een goede zaak is. Wij vinden het echter jammer dat het Parlement niet is ingegaan op het voorstel van de Groenen om een nul-emissienorm voor dioxine in water na te streven. Wij weten dat dioxine de gevaarlijkste chemische stof is die de mensheid ooit heeft geproduceerd. Ook de WGO heeft op grond van nieuwe wetenschappelijke bevindingen op het probleem van de maximale belasting voor de mensen gewezen en haar waarden verlaagd.
Het is dan ook onbegrijpelijk dat het Parlement nog steeds niet is ingegaan op een voorstel dat de Commissie al lang geleden heeft geformuleerd. Zulke verontreiniging van het water met dioxinen is volgens mij het Waterloo van de gezondheid. Ik zou het onverantwoordelijk vinden als het Parlement niet op die voorstellen ingaat. Dat zou immers betekenen dat het buigt voor de druk van de industrie. In het geval van een zo gevaarlijke stof als dioxine, het gif van Seveso, vind ik dat onbegrijpelijk.
Het Parlement, dat met de reductie van de dioxine-emissies in de lucht en met de verlaging van de waarden heeft ingestemd, had ook de waarden in water moeten verlagen. Waarom in water vijfmaal meer dioxine mag zitten dan in lucht, is onbegrijpelijk. Water is immers levensnoodzakelijk, en het is niet uitgesloten dat lekwater in het grondwater terechtkomt en dat de dioxinen in de lucht in het water neerslaan. Wij vinden het daarom erg jammer dat het Parlement er niet mee heeft ingestemd dat de emissies van gevaarlijke stoffen in water worden gehalveerd tot ze de waarde nul bereiken. Wij hadden daarvoor een lange periode tot 2020 voorgesteld. Dat was technisch haalbaar. Jammer genoeg is het ons niet gelukt de consumentenbescherming op de eerste plaats te stellen.

Grossetête
Ik wil hier vandaag mijn verbazing uitspreken over de door de heer Blokland en de Commissie bepleite strategie, die de ontwerprichtlijn van de Commissie inzake de verbranding van ongevaarlijk afval wil samenvoegen met richtlijn 94/67 betreffende de verbranding van zogenaamd gevaarlijk afval. Dit voorstel om beide richtlijnen samen te voegen is in vele opzichten verontrustend.
Om te beginnen zal richtlijn 94/67 overeenkomstig de artikelen 13 en 18 vanaf 1 juli 2000 voor bestaande installaties voor de verbranding van gevaarlijk afval gelden. Dat betekent dat deze installaties investeringen gepland hebben om uiterlijk op 1 juli 2000 volledig de normen van deze richtlijn te kunnen naleven. Vandaag zouden we deze normen als achterhaald moeten beschouwen, nog vóór ze overal op het communautaire grondgebied worden toegepast. Laten we serieus zijn, de economische actoren hebben een minimum aan standvastigheid en rechtszekerheid nodig.
Deze samenvoeging heeft een legitiem doel; ze wil het Gemeenschapsrecht vereenvoudigen en leesbaarder maken, maar in feite leidt ze tot een lager niveau van milieubescherming, aangezien ze ertoe aanzet gevaarlijk en ongevaarlijk afval in dezelfde installaties te mengen. Zodoende wordt de capaciteit van de ovens, die in sommige lidstaten onderbenut worden, ongetwijfeld volledig benut. Verkeerde investeringen mogen evenwel niet rechtgezet worden met minder strenge veiligheidsnormen voor gevaarlijk afval.
Er moet inderdaad een klaar en duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen deze twee soorten afval, en het verschil in aard en giftigheid rechtvaardigt de vaststelling van specifieke technische kenmerken. Hiermee dient in alle fasen van het beheer van dit afval rekening gehouden te worden: bij de inzameling, de inontvangstneming, het onderhoud van de installaties, de behandeling, de opruiming van residuen, enzovoort. Als dit beginsel van een verschillende behandeling van afval in acht genomen wordt, verliest het vooropgestelde doel inderdaad veel aan belang.
Wij kunnen het evenwel alleen maar eens zijn met de idee om iets te doen aan de economische distorsies die het gevolg zijn van de verschillen tussen de normen voor de uitstoot in de lucht en in het water, maar dat mag niet ten koste gaan van de vooruitgang die dankzij richtlijn 94/67 inzake gevaarlijk afval geboekt werd.
Aangezien ons Parlement deze koppeling heeft goedgekeurd, heb ik tegen het aldus gewijzigde voorstel gestemd.

des Places
Wij hebben tegen alle amendementen gestemd die tot doel hebben richtlijn 94/67 inzake gevaarlijk afval en de ontwerprichtlijn inzake ongevaarlijk afval samen te voegen. De stap die de heer McMahon voorstelt, houdt tal van gevaren in.
Wij lopen het gevaar dat de voorschriften voor de verbranding van gevaarlijk afval versoepeld worden omdat impliciet wordt toegestaan dat dit afval in installaties voor ongevaarlijk afval verbrand wordt.
Met betrekking tot de toepassing van de richtlijn betreffende ongevaarlijk afval dreigt de samenvoeging van beide teksten tot vertraging te leiden bij de aanneming van nieuwe emissiegrenswaarden zoals in richtlijn 94/67 is bepaald.
Met betrekking tot de controles valt te vrezen dat de specifieke voorafgaande controleprocedures voor de verbranding of medeverbranding van gevaarlijk afval zullen worden afgeschaft. Deze controles, die met de volledige medewerking van de producenten van speciaal afval verricht worden, mogen niet gekoppeld worden aan de controles die uitgevoerd worden bij de inontvangstneming van ongevaarlijk afval in verbrandingsinstallaties voor ongevaarlijk afval.
Met betrekking tot het evenwicht tussen de verschillende sectoren dreigen bepaalde sectoren bevoordeeld en andere benadeeld te worden door de samenvoeging van deze richtlijnen en de onaangepaste grenswaarden die hiervan het gevolg zijn, terwijl de vier bestaande sectoren behouden moeten worden: de gespecialiseerde verbranding van ongevaarlijk afval, de gespecialiseerde verbranding van gevaarlijk afval, de medeverbranding (verbranding in cementovens) en de verbranding in aangepaste verbrandingsinstallaties. Wij moeten ons ervoor hoeden één van deze sectoren te bevoordelen, aangezien de milieu- en energiebalans aan erkende noden beantwoordt.
Tenslotte en niet in het minst dreigt een nieuwe stijging van de behandelingskosten die weinig voordeel voor het milieu zal opleveren, als grenswaarden voor niet-specifieke verontreinigende stoffen bij afvalverbranding (bijvoorbeeld zwaveldioxide of stikstofoxide) worden vastgesteld die niet alleen aan het soort installaties, maar ook aan de capaciteit van deze installaties aangepast moeten zijn.

Theonas
Met dit voorstel wordt in wezen de bestaande richtlijn 94/67/EG aangevuld - het vervangt artikel 8 - bij een vraagstuk dat voor het milieu van cruciaal belang is. Hierin worden concrete grenswaarden vastgesteld voor de concentratie van vervuilende deeltjes in het bewerkte afvalwater dat afkomstig is van de zuivering van verbrandingsgassen en wordt tevens voorzien in concrete controles en toezichtsprocedures.
Het voorstel is in beginsel juist. Het is ontoelaatbaar dat de vervuiling van de ene milieudrager (de lucht) wordt verplaatst naar een andere milieufactor (het water en de grond). Het kan dus niet door de beugel dat enerzijds strenge grenswaarden worden vastgesteld voor de concentratie van vervuilende deeltjes in de uitstootgassen van verbrandingsinstallaties (die dus moeten worden gezuiverd en worden ontdaan van de grote hoeveelheden vervuiling) en anderzijds een groot deel van die vervuiling (vanwege de onvolledige bewerking van het zuiveringswater) wordt doorgesluisd naar andere milieudragers.
Wij willen hier het volgende opmerken:
1.Uit de opzet en de aanpak van het voorstel blijkt, ook van een ander standpunt uit gezien, duidelijk dat verbranding als verwerkingsmethode van (niet alleen) gevaarlijke afvalstoffen behept is met tegenstrijdigheden. Hoe meer pogingen wij ondernemen om de luchtverontreiniging te verminderen (door de verbrandingsgassen van het grootste deel van de giftige stoffen te ontdoen), des te meer problemen wij krijgen met de bescherming van de twee andere milieudragers, bodem en water, waarvoor natuurlijk ook weer de noodzakelijke financiële middelen moeten worden uitgetrokken.2.Tot nu toe bestaat er geen enkele zekerheid over de graad van gevaarlijkheid van de vervuilende deeltjes in de bewerkte uitstoot van verbrandingsinstallaties. Ook daarom is de verbrandingsmethode voor de bescherming van het milieu en de volksgezondheid een onbetrouwbare methode. Dit gebrek aan zekerheid blijkt ook uit de toelichting op het verslag, waarin sprake is van enorme verschillen tussen de in de economisch ontwikkelde landen vastgestelde grenswaarden voor de uitstoot. Deze grenswaarden verschillen onderling soms zelfs met een factor duizend, al naar gelang het land of de installatie.3.Het bovengenoemde is dus een bevestiging van het standpunt dat een groot deel van de wetenschappelijken en alle niet-gouvernementele organisaties huldigen, volgens welke het verbranden van gevaarlijk afval moet worden beperkt of stopgezet. Dit is ook een bevestiging van het beginsel dat preventie, dus het niet produceren of het beperkt produceren van gevaarlijke afvalstoffen de voorrang moet hebben.4.Dit alles gaat ook volledig op voor de verbranding van niet-gevaarlijke, vaste afvalstoffen (ook daarvoor willen wij dienovereenkomstige regelingen). Ook deze verbranding brengt een aantal nadelen met zich mee: a) De verbrandingsinstallaties hebben een veel grotere capaciteit en produceren dus veel meer rookgassen.b) Door de verbranding ontstaan, onnodig , giftige stoffen, daar niet-gevaarlijke afvalstoffen (zoals huisafval en soortgelijk afval) weliswaar geen, of te verwaarlozen hoeveelheden giftige stoffen bevatten, maar bij verbranding wel degelijk alle bovengenoemde problemen doen ontstaan: er komen dioxinen vrij, zware metalen, zwevende deeltjes, enzovoort.- Verslag-Lienemann (A4-0180/99)
Souchet
Om coherent en doeltreffend te zijn moet elke strategie op milieugebied de wetgevende aanpak noodzakelijkerwijs met economische en fiscale instrumenten combineren en moet ze met adequate financiële instrumenten gepaard gaan.
LIFE is het enige communautaire financieringsinstrument dat volledig tot doel heeft een milieubeleid te steunen dat de gehele Europese Unie dekt en dat de samenwerking met de buurlanden op milieugebied omvat. LIFE onderscheidt zich van de overige instrumenten voor onderzoek en ontwikkeling en ter ondersteuning van structurele investeringen die eveneens aan de milieubescherming bijdragen, door het soort projecten dat het financiert.
In de onderhavige ontwerpverordening wordt de derde fase van LIFE gepresenteerd; daarin zijn drie thematische onderdelen te onderscheiden:
LIFE-Natuur ten behoeve van de cofinanciering van natuurbeschermingsprojecten die bijdragen aan de instandhouding en het herstel van de natuurlijke habitats en van de soorten (begrotingslijn B4-3200);
LIFE-Milieu voor de cofinanciering van nieuwe milieuacties, demonstratieprojecten en voorbereidende projecten voor de integratie van het milieu in projecten voor landgebruik en industriële productie, ter verbetering van het afvalbeheer en ter beperking van de milieugevolgen van producten (begrotingslijn B4-3201);
LIFE-Derde Landen voor de cofinanciering van technische steunprojecten ter oprichting van instrumenten en administratieve structuren voor het milieu en ten behoeve van de ontwikkeling van het milieubeleid en van actieprogramma's in naburige derde landen, andere dan toetredingslanden (begrotingslijn B4-810).
De leden van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten hebben voor de amendementen gestemd die de tenuitvoerlegging en toepassing van het LIFE-programma bevorderen. Wij willen evenwel onderstrepen dat in de met steun van LIFE ondernomen acties rekening gehouden moet worden met het communautaire milieubeleid. Wij hebben dan ook tegen het amendement gestemd waarin gezegd wordt dat in de ontwikkeling van dit beleid rekening gehouden moet worden met de resultaten van het LIFE-programma. Als dat zo zou zijn, zouden de in het programma uitgetrokken middelen totaal ontoereikend zijn, in het bijzonder in het licht van de uitbreiding van de Europese Unie naar de landen van Midden- en Oost-Europa.
De vergadering wordt om 13.50 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat

Situatie in Kosovo
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over Kosovo.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, aangezien Kosovo ons dag en nacht bezighoudt, vind ik het geen probleem om hier onvoorbereid enkele inleidende opmerkingen te maken, mede gelet op het feit dat het Duitse voorzitterschap en de voorzitter van de Commissie vanmorgen ook bij deze uitermate belangrijke kwestie hebben stilgestaan. Wij - en dat geldt voor zowel Raad als Commissie - zijn ons heel bewust van de ernst van de situatie en de menselijke tragedie die zich nu voltrekt, en vinden dat niets ons ervan mag weerhouden onophoudelijk te zoeken naar een politiek bevredigende oplossing voor deze afschuwelijke situatie.
Dat is natuurlijk niet zo eenvoudig. Wij mogen blij zijn dat de Westerse Alliantie, inclusief de Europese Unie - en ook Rusland in hoge mate - eensgezind van mening blijven dat de barbaarsheid in Kosovo op ons continent niet thuishoort. Het is dan ook van het grootste belang dat deze eenheid wordt bewaard. De Commissie heeft het voorzitterschap in elk initiatief gesteund, in een poging duidelijk te maken dat naar onze mening militaire middelen weliswaar geen oplossing voor deze tragedie zijn, maar president Milosevic in ieder geval wel kunnen beletten zelf een militaire oplossing op te leggen en zijn militair overwicht tegen de Albanezen in Kosovo te gebruiken. Dat zal niet worden getolereerd.
De laatste weken heeft het Duitse voorzitterschap druk overleg gevoerd met de andere Europese, de Amerikaanse en de Russische partners over hoe militair optreden en politieke initiatieven hand in hand kunnen gaan. Het Parlement zal ongetwijfeld weten dat er gisteren in Oslo belangrijk overleg plaats heeft gehad tussen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Albright en haar Russische collega Ivanov, in een poging overeenstemming te bereiken over een plan dat vandaag ook weer aan de orde komt op een bijeenkomst van onze regeringsleiders met de secretaris-generaal van de VN. Daar zal worden geprobeerd overeenstemming te bereiken over een resolutie van de Veiligheidsraad waarin Milosevic te verstaan wordt gegeven dat hij in de eerste plaats maatregelen moet nemen om de vluchtelingen - of misschien moeten wij wel van gedeporteerden spreken - veilig naar Kosovo te laten terugkeren. Dit zou kunnen worden bereikt indien hij zijn troepen en paramilitaire eenheden terugtrekt en de nodige garanties geeft voor de veiligheid van deze mensen door akkoord te gaan met de aanwezigheid van een internationale troepenmacht in het gebied.
Mevrouw Bonino en ik hebben geprobeerd actieve steun te geven aan de buurlanden van Kosovo die zwaar gebukt gaan onder de massale toestroom van honderdduizenden vluchtelingen. Wij namen dan ook verheugd kennis van de steun vanuit de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken, die afgelopen maandag eensgezind 250 miljoen euro voor deze landen beschikbaar stelde. Hiervan is 150 miljoen euro afkomstig van ECHO en dit bedrag zal voor het merendeel, zoals te doen gebruikelijk, via niet-gouvernementele organisaties, waaronder uiteraard met name de UNHCR, worden besteed. De resterende 100 miljoen euro gaat naar de landen waar veel vluchtelingen moeten worden opgevangen. Dit geld moet de desbetreffende regeringen helpen bepaalde maatregelen te treffen om destabilisatie in hun landen als gevolg van deze massale en onverwachte vluchtelingenstromen te voorkomen. Hierbij denken wij in de eerste plaats aan Albanië, maar ook aan de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. Bovendien proberen wij de banden aan te halen met de regering van Montenegro waar ook tienduizenden ontheemden moeten worden opgevangen.
Ik hoop dat wij binnenkort definitieve voorstellen aan het Parlement kunnen voorleggen. Ik heb met de voorzitter van de Begrotingscommissie reeds contact gehad over de toekenning van de 100 miljoen euro, die in de begroting moet worden gevonden zonder te beknibbelen op andere belangrijke programma's die vaak dezelfde landen ten goede komen als die waarvoor wij 100 miljoen euro extra beschikbaar willen stellen.
Dit is vast niet de laatste keer dat wij over dit onderwerp te spreken komen: de situatie is voortdurend in beweging. Ik kan mijn inleidende opmerkingen alleen besluiten met de woorden dat wij allen ten zeerste hopen dat Milosevic alsnog tot bezinning komt. Als buitenwereld willen wij hem geen militaire oplossing opdringen, wij willen alleen heftig - en met overtuiging - protesteren tegen de wreedheden, de etnische zuiveringen en de deportaties waarvan de mensen in Kosovo het slachtoffer zijn. Wij zullen alles in het werk stellen om hun situatie zoveel mogelijk te verlichten. Aangezien mevrouw Bonino hier aanwezig is, neem ik aan dat zij meer in het bijzonder zal spreken over de humanitaire inspanningen. Tot zover mijn inleidende opmerkingen.
Applaus

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in aanvulling op wat bondskanselier Schröder als voorzitter van de Europese Raad vandaag al heeft gezegd, wil ik benadrukken dat de Europese Unie zich in de huidige zware crisis in en om Kosovo zeer eensgezind en slagvaardig heeft getoond. Wij hebben ons eensgezind getoond in de politieke beoordeling van wat daar gebeurt - wat, zoals u allemaal weet, niet altijd het geval was -, en blijk gegeven van slagvaardigheid in onze hulpverlening aan de getroffen mensen, onze inspanningen om de landen in de regio te stabiliseren en de bevestiging van het primaat van de politiek op de oorlog. Als de wapens spreken, mogen wij de politiek niet eenvoudig terzijde schuiven. Wij moeten onze politieke inspanningen voortzetten. Politieke initiatieven kunnen ertoe bijdragen dat aan het wapengeweld een einde komt.
Mevrouw Bonino en ik waren twee weken geleden in Tirana en Skopje. Mevrouw Bonino zal daarover zeker nog verslag uitbrengen. Ik wil alleen zeggen dat deze reis voor ons beiden geheel buiten de politieke routine viel. Ik ben diep geschokt - en dat geldt waarschijnlijk ook voor mevrouw Bonino - door wat ik daar heb gezien. En dat terwijl ik al veel gezien heb. Ik zag gemartelde mensen in Zuid-Afrika, hongerende mensen in Somalië en verdreven mensen in Afrika, maar zulk een massale, systematische schending van de mensenrechten als daar zag ik nog nooit, en dat midden in Europa, voor onze deur! Wij moeten dan ook vasthouden aan onze doelstelling deze onmenselijke wreedheden te doen ophouden. Zoiets mogen wij in Europa aan het einde van deze eeuw niet meer dulden!
Applaus
Er is ook politieke verbeeldingskracht nodig om het probleem op te lossen. Het Duitse voorzitterschap legt zich daar momenteel met grote energie op toe. Ik ben blij u te kunnen zeggen dat er brede internationale instemming is met de volgende aanpak: aan de Joegoslavische regering wordt een wapenbestand van 24 uur aangeboden zodra ze haar toepen en paramilitaire eenheden begint terug te trekken. Dat bestand wordt verlengd als de terugtrekking wordt voortgezet. Als alle troepen teruggetrokken zijn en aan de andere eisen is voldaan, kan met de uitvoering van een vredesregeling worden begonnen, nog steeds op basis van wat in Rambouillet werd besproken.
Dat is echter slechts het antwoord op de vraag wat wij moeten doen als de gevechten worden gestaakt. Er is ook nog de vraag hoe wij een beleid kunnen ontwikkelen dat de hele regio duurzame stabiliteit en vrede kan brengen. Wij hebben de idee van een stabiliteitspact voor de hele regio naar voren gebracht. Wij moeten ons daarbij een proces op middellange en lange termijn voorstellen, dat niet uitmondt in een nieuwe ordening waarbij grenzen worden verlegd of mensen hun thuis moeten verlaten, maar in een nieuw politiek concept dat het de volkeren van de regio mogelijk maakt samen te werken en in vrede met elkaar te leven.
In de huidige situatie is het van het grootste belang dat wij, Europese Unie en internationale gemeenschap, geen twijfel laten bestaan over onze vastberadenheid. Wij moeten daarom vasthouden aan onze voorwaarden voor de beëindiging van de militaire acties. Milosevic kan gemakkelijk aan deze voorwaarden voldoen. Hij alleen kan ervoor zorgen dat zijn land niet verder wordt verwoest en dat de mensen in zijn land niet in hun bestaan worden bedreigd.
Nogmaals, de internationale gemeenschap voert geen oorlog tegen Servië of tegen het Servische volk. Het gaat niet om de verovering van grondgebied, heerschappij over mensen of uitbreiding van onze invloedssfeer. Het gaat ook niet om grondstoffen of olie, maar uitsluitend om fundamentele mensenrechten. Het gaat erom dat de Verklaring van de rechten van de mens in Europa geen holle frase is, maar dat...
Interrupties
Het heeft geen zin te roepen, ik versta u toch niet. Ik begrijp uw taal niet. Dit heeft geen zin. Ik versta u toch niet.
Wij moeten duidelijk maken dat wij bereid zijn voor onze gemeenschappelijke overtuigingen offers te brengen en vastbesloten zijn hen die op misdadige wijze alles willen vernietigen wat wij in Europa aan beschaving tot stand hebben gebracht, te dwarsbomen.
Applaus

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, gisteren werd in Israël de holocaust herdacht. Die herdenking doet sterk denken aan onze belofte van "nooit meer!" die de basis legde voor de oprichting van de Europese Unie. Wij mogen nooit meer onze ogen sluiten voor genocide, wij mogen nooit meer etnische zuiveringen over onze kant laten gaan, wij mogen nooit meer concessies doen aan een wrede dictatuur. Vanuit deze vergaderzaal en vanuit de internationale gemeenschap moet het signaal worden gegeven dat de door Milosevic gevoerde campagne van etnische onverdraagzaamheid moet eindigen waar zij tien jaar geleden begon - in Kosovo! Wij moeten hem duidelijk maken dat hij aan de vooravond van het nieuwe millennium niet meer kan schermen met gebeurtenissen uit 1389 om massamoorden heden ten dage te rechtvaardigen. Wij laten ons niet door hem mee terug voeren naar de barbarij van de Middeleeuwen.
Rumoer
Ik wil het Duitse voorzitterschap prijzen voor zijn vastberaden optreden en leiderschap in dit conflict. Wij allen weten voor welke enorme problemen dit Duitsland heeft gesteld en ik bewonder de moed van met name de Duitse kanselier en zijn minister van Buitenlandse Zaken. Ik wil tevens de Commissie loven voor haar snelle respons op de humanitaire crisis ondanks de moeilijke situatie waarin zij momenteel verkeert.
De socialistische fractie heeft altijd volgehouden dat militair ingrijpen voor haar het laatste redmiddel was, gezien alle gevaren die daaraan kleven en die zich nu ook openbaren. Toen echter op een zeker moment alle onderhandelingsmogelijkheden waren uitgeput - en er is geen mogelijkheid onbenut gelaten - was militair ingrijpen onvermijdelijk en het Huis zou daarvoor ook zijn steun moeten uitspreken.
De militaire acties moeten net zo lang doorgaan totdat de Kosovo-Albanezen in vrede naar hun huizen kunnen terugkeren. Wij mogen Milosevic geen enkel succesje gunnen en hem geen enkele kans geven opnieuw met de internationale gemeenschap te sollen. Wij moeten slagvaardiger optreden ten aanzien van de ontheemden. Deze mensen zijn geen vluchtelingen, zij zijn uit hun huizen verdreven.
Wij dienen bovendien lering te trekken uit deze gebeurtenissen. Het is zonneklaar dat er een Europese defensie-identiteit moet komen en daarom moet het initiatief van St Malo snel een vervolg krijgen.
Duidelijk is ook dat Europa niet de middelen voor een Europese defensie-identiteit heeft: wij kunnen geen campagne opzetten zonder steun van Amerika en de NAVO. Als wij dan stellig geloven in vredestaken, moeten de lidstaten wel bereid zijn het defensiebudget op onze ambities af te stemmen. Wij moeten het niet bij woorden laten, maar ook tot daden overgaan!
De laatste les die wij hieruit dienen te trekken is deze: er is veel aandacht voor de belangrijke rol van Rusland en Amerika in dezen, maar er is, zoals deze hele tragedie onderstreept, ook nog een ander land in Europa van groot belang, en dat is Turkije. Turkije is onmiskenbaar van cruciaal belang voor de vrede en stabiliteit op dit continent. De Europese Unie is verplicht haar verantwoordelijkheid ten aanzien van Turkije serieus te nemen en zij moet ervoor zorgen dat Turkije zich deel van Europa kan voelen.

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, er zal veel tijd nodig zijn vooraleer wij een juist oordeel kunnen vellen over de Europese houding ten aanzien van de tragedie in Kosovo. Zolang echter geen einde komt aan de bombardementen en het drama van de vluchtelingen, zal een dergelijk oordeel hoe dan ook onmogelijk zijn.
De militairen zullen doorgaan met hun schaduwgevechten en de doeltreffendheid van de luchtaanvallen proberen aan te tonen, die nu al drie weken lang diepe sporen van verwoestingen trekken. De gewone burgers zetten echter grote vraagtekens bij de leidersrol die Europa via de NAVO wederom de Amerikanen heeft toegekend.
Laten wij niet vergeten dat eerst tientallen jaren voorbij moesten gaan voordat McNamara de gigantische interventie in Vietnam als een misdadige fout betitelde. Ook moeten wij bedenken dat, zoals nu Milosevic "de beul van Kosovo" wordt genoemd, Saddam Hoessein "de beul van Bagdad" werd genoemd. De gigantische interventie in de Golf heeft echter niet kunnen voorkomen dat deze man nog steeds leeft en heerst, terwijl de kinderen in Irak van honger en ziekte sterven.
Nu er een totale impasse is en het drama zijn hoogtepunt bereikt, is het onmogelijk een koelbloedig antwoord te geven op de verschillende vragen. Wel groeit de angst voor de catastrofale gevolgen van het uitblijven van een politieke oplossing. Men vreest dat de hele Balkan wordt gedestabiliseerd, als men landtroepen gaat inzetten en de onschendbaarheid van de grenzen niet meer als het hoogste goed voor ogen houdt. Men vreest dat de spoken van de koude oorlog weer opduiken en de Verenigde Naties als hoedster van de vrede en de internationale rechtsorde volledig buiten spel wordt gezet.
Laten wij hopen, mijnheer de Voorzitter, dat vanmiddag de Raad in Brussel, zij het dan te elfder ure, de werkelijke verantwoordelijkheid op zich zal nemen en zal besluiten tot bescherming van niet in eerste instantie de geloofwaardigheid van de NAVO, maar de vrede in Europa en de samenwerking van al zijn volken.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen zeggen dat ik de mening van de heer Lambrias respecteer. Hij heeft echter niet de mening van de Fractie van de Europese Volkspartij weergegeven. Ik heb die vanochtend in aanwezigheid van de Voorzitter van de Raad naar voren gebracht.
Applaus
Ik wil dat uitdrukkelijk zeggen. Dit moet ook in de notulen worden vermeld.

De Voorzitter
Ik voelde al aankomen wat u wilde zeggen, mevrouw Pack. Dat probleem had u echter eerder moeten oplossen, in uw eigen fractie. De heer Lambrias heeft het woord gevoerd namens de Fractie van de Europese Volkspartij. Deze kwestie gaat het voorzitterschap in feite niet aan. Die moet u in uw eigen fractie regelen.

La Malfa
Mijnheer de Voorzitter, velen van ons hebben dit jaar een ontmoeting gehad met de heer Ibrahim Rugova. Tijdens zijn talrijke bezoeken aan de Europese hoofdsteden en aan Brussel heeft de heer Rugova ons meermalen en op steeds bezorgdere toon gewaarschuwd voor een op handen zijnde tragedie in Kosovo en voor het gevaar dat het geweld van Milosevic de bevolking van Kosovo, en met name het jongere deel daarvan, tot een gewapende strijd zou aanzetten.
Helaas hebben wij aan die indringende waarschuwingen geen gehoor gegeven. Misschien wilden wij dat wel, maar zijn wij daarin niet geslaagd. Het kost heel veel tijd om tot intergouvernementele overeenstemming te komen. De VN zijn daar een mooi voorbeeld van, maar voor de Europese besluitvormingsmechanismen geldt in feite hetzelfde. Onze besluitvorming wordt dus eigenlijk door procedures ingegeven in plaats van door urgente situaties en feiten.
De NAVO had al veel eerder moeten ingrijpen. Onze collega's van de EVP-fractie mogen dit dan duidelijk van de hand wijzen, maar ik kan mij niet voorstellen dat dit het standpunt van al onze collega's is. De NAVO-acties hebben de etnische zuiveringen niet uitgelokt. Zij hebben alleen de omvang ervan blootgelegd. Zij hebben Milosevic niet tot deze daden aangezet. Zij hebben alleen duidelijk gemaakt dat Milosevic een oorlogsmisdadiger is.
Wij respecteren de mening van degenen die oprecht tegen het gebruik van wapens zijn. Wij respecteren de mening van katholieke leiders als de paus, maar als wij niets tegen Milosevic ondernemen, zal het geweld doorgaan en zich verder uitbreiden. Een eensgezinde en vastberaden houding is hard nodig. Daarom had de ELDR-fractie liever gezien dat het Europees Parlement zich al over een eventuele inzet van grondtroepen had gebogen. Voor het overige sluiten wij ons volledig aan bij de gezamenlijke verklaring en bij wat kanselier Schröder vanmorgen heeft gezegd.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de crisis in Kosovo, die de Europese actualiteit zozeer beheerst dat de overige behandelde kwesties hierbij in het niet zinken, moet uit drie oogpunten bekeken worden: militair, humanitair en politiek en diplomatiek.
Als gevolg van de mislukking van de conferentie van Rambouillet, waar geen akkoord bereikt kon worden tussen alle bij het conflict betrokken partijen, is de volgorde van de prioriteiten jammer genoeg gewijzigd en hangt momenteel alles af van de afloop van de militaire fase. Deze afloop hangt natuurlijk volledig af van de houding van Slobodan Milosevic. Hij mag geen moment gaan twijfelen aan de vastberadenheid van de NAVO-bondgenoten, die de militaire actie slechts zullen stopzetten als de veiligheid van alle inwoners van Kosovo daadwerkelijk gewaarborgd zal zijn binnen de grenzen van de Joegoslavische Federatie en als alle vluchtelingen en slachtoffers van etnische zuiveringen naar hun land kunnen terugkeren. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, heeft deze onvoorwaardelijke eis onlangs nog heel terecht in herinnering gebracht, en de overgrote meerderheid van de publieke opinie in Europa staat daarachter.
Met zijn blinde weigering om deze realiteit onder ogen te zien, neemt de Joegoslavische ex-communistische dictator een zelfmoordhouding aan voor zichzelf en het hele Servische volk, wiens oprechte en bewonderenswaardige vaderlandsliefde misbruikt wordt. De NAVO en de bondgenoten moeten militaire druk blijven uitoefenen, maar moeten tevens het hoofd bieden aan deze humanitaire ramp zonder weerga. De buurlanden van Kosovo worden overrompeld door de vluchtelingenstroom en dreigen politiek gedestabiliseerd te geraken. Het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties, dat verstrikt zit in zijn eigen bureaucratie en misschien wel verlamd is door zijn onvermogen om snel het nodige te doen, heeft bewezen dat het tekortschiet, maar de inzet van de niet-gouvernementele organisaties en het Internationale Rode Kruis was opmerkelijk.
Gezien de omvang en het dringende karakter van de noodsituatie, moeten de humanitaire hulpacties gecoördineerd worden. De opvang in Europa en aan de overzijde van de Atlantische Oceaan van de meest kwetsbare vluchtelingen - vrouwen, kinderen, zieken - lijkt momenteel beter verzorgd te worden dan in het begin. Deze opvang mag vast en zeker niet geïnterpreteerd worden als een de facto erkenning van de door Slobodan Milosevic georganiseerde etnische zuiveringen, maar is ongetwijfeld nodig om de druk op Albanië te verlichten, aangezien de verdreven Kosovaren natuurlijk niet onmiddellijk in alle veiligheid naar huis kunnen terugkeren.
Een definitieve uitweg uit de crisis vergt uiteraard een politieke en diplomatieke oplossing. In deze zoektocht naar een duurzame oplossing voor de crisis in Kosovo is Rusland een partner waar we zeker niet omheen kunnen. Rusland, dat al aanzienlijke diplomatieke inspanningen geleverd heeft om de Joegoslavische dictator tot rede te brengen, moet een essentiële rol spelen in het sluiten van vrede en het handhaven van de vrede, en moet met name soldaten leveren voor buffertroepen in het kader van een VN-mandaat.
Op binnenlands vlak is in Kosovo een essentiële rol weggelegd voor Ibrahim Rugova, die enkele maanden geleden de Sacharovprijs van het Europees Parlement kreeg. Opdat de heer Rugova niet gebruikt wordt door de Joegoslavische dictator - die hem nu als gijzelaar gevangen houdt - moeten wij eisen dat hij zich opnieuw vrij kan bewegen en de direct bij het conflict betrokken ambassadeurs kan ontmoeten. Ons Parlement moet het initiatief nemen om hem uit te nodigen in de commissie buitenlandse zaken.
De Europese Unie, die er niet in geslaagd is de conflicten in Kosovo en Bosnië te vermijden - ook al waren ze volledig voorspelbaar - moet de lessen trekken uit deze mislukkingen en moet eindelijk een echt geloofwaardig gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid ontwikkelen. De Europese Unie heeft de verzoening van de vijanden van weleer mogelijk gemaakt en moet in de toekomst als model voor de Balkan dienen. Wij moeten klaar en duidelijk stellen dat er in de groep van Europese landen zeker plaats is voor een democratisch en vreedzaam Servië, met inbegrip van Kosovo. Dat is de boodschap van hoop die wij onze Servische vrienden moeten geven. Zij worden nu immers misbruikt door een cynische dictator, die hun land naar een collectieve zelfmoord leidt in plaats van naar de schitterende toekomst die hij hun voorspiegelt om zijn eigen misdadige doelstellingen beter te kunnen verwezenlijken.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens is het terecht en bemoedigend dat de Europeanen zich met miljoenen inzetten om iets te doen aan het menselijk drama waarvan de Kosovaren het slachtoffer zijn.
Europa moet hulp bieden aan de vluchtelingen; asiel verlenen aan degenen die dat wensen; hun recht op terugkeer bevestigen; Europese buffertroepen sturen zodat zij veilig naar huis kunnen terugkeren; een statuut met ruime autonomie voor Kosovo eisen en een Europese conferentie voor vrede, veiligheid en de wederopbouw van de Balkan houden. Dat is wat wij, soms al geruime tijd, voorstellen.
Ik veroordeel hier radicaal het beleid van Milosevic. Ik beschouw de etnische zuiveringen en de gedwongen exodus van de bevolking als een gruwel en een misdaad. Of de Serviërs hier nu verantwoordelijk voor zijn, zoals vroeger in Bosnië en nu in Kosovo, dan wel het slachtoffer, zoals eerder in de Krajina in Kroatië, ik ben van oordeel dat soevereiniteit weliswaar een heel belangrijk gegeven is in de internationale betrekkingen, maar niet toelaat dat machthebbers hun volk of een minderheid om het even wat aandoen.
Daarmee zijn we het eens. Wij zijn het er echter niet mee eens dat de oorlog wordt beschouwd als een vanzelfsprekend middel om problemen op te lossen, en dat men geen oog heeft voor de zware menselijke, materiële en politieke gevolgen. Wij zijn het er niet mee eens dat men weigert in te zien dat de gevolgen van de bombardementen volledig in strijd zijn met de doelstellingen die hier officieel aan toegeschreven worden. Wij zijn het er niet mee eens dat men de onduidelijke en onverantwoordelijke houding van bepaalde westerse kringen tegenover het UCK aanvaardt. Wij zijn het er niet mee eens dat de Verenigde Naties genegeerd worden en dat partners als Rusland ongegeneerd opzijgeschoven worden, hoewel we nu vaststellen dat beide onmisbaar zijn om de crisis op te lossen. Al deze strategische vergissingen dragen een kenteken, het kenteken van de NAVO en de Amerikaanse leiders, vlak voor de top in Washington, die bedoeld is om hun hegemonie over Europa in de periode na de koude oorlog te codificeren.
Ik ben er dan ook van overtuigd dat Europa zich in deze zaak in de val heeft laten lokken en dat Europa er alle belang bij heeft dat wij al het mogelijke doen om uit deze dramatische impasse te geraken. In dit verband volg ik met aandacht en belangstelling de aan de gang zijnde Europese diplomatieke initiatieven.
Dat is de richting die wij moeten inslaan. Wij moeten weten dat alle organisaties in de Joegoslavische burgermaatschappij die moedig voor de mensenrechten en autonomie voor Kosovo en tegen de macht van Milosevic strijden, zopas een gezamenlijke oproep gedaan hebben waarin zij stellen dat, ik citeer, "de militaire actie van de NAVO alle resultaten die zij geboekt hadden, tenietgedaan heeft en het overleven zelf van de burgermaatschappij in Servië in het gedrang brengt" .
Laten wij ook luisteren naar de pleidooien van de christen-democratische ondervoorzitter van de parlementaire Assemblee van de OVSE, van Mgr. Bottazzi, Helmut Schmidt, Mario Soares, belangrijke politieke leiders in Zweden, Oostenrijk, Duitsland, Italië en Frankrijk, en van tal van mensen uit Europese progressieve kringen voor de stopzetting van de bombardementen en de ontwikkeling van een grootscheeps politiek offensief ten gunste van een rechtvaardige en duurzame vrede in het hart van ons continent.

Aelvoet
Voorzitter, voorzitter van de Raad, collega's, in tijden van oorlog is de dominante realiteit een realiteit van fronten die als gesloten blokken worden georganiseerd en in stand gehouden. Elk dissonant geluid is verraad en moet worden uitgevlakt. De ruimte voor debat verschrompelt en collega's, ook in tijden van oorlog is afwezigheid van debat zeer gevaarlijk. Laten wij onszelf alstublieft toch niet wijsmaken dat alle deugdelijke en humane argumenten in één analyse en in één enkele aanpak vervat zijn.
Wie kan hier beweren dat de NAVO-aanvallen zonder VN-mandaat geen enkel probleem creëren op het vlak van internationaal recht en internationale betrekkingen? Wie kan hier zeggen dat de blokkering van de VN geen vacuüm schept, want de VN hebben enerzijds geen groen licht gegeven voor een actie maar zij hebben ook geen veroordeling uitgesproken over de aanvallen. Uiteraard gebeurt er in zo'n vacuüm oftewel lange tijd niets of springt een andere actor, in casu de NAVO, in het gat met zowel humanitaire als militair strategische bedoelingen. Terzake zou ik u allemaal willen aanraden om het artikel met de heer Brezinski dat vandaag in de Süddeutsche Allgemeine Zeitung staat te lezen, waarin dit zeer klaar wordt uitgewerkt.
Wie kan hier met zekerheid zeggen dat de criminele behandeling van de Kosovaarse bevolking, die uiteraard al lang voor de NAVO-aanvallen begonnen was plots, als bij wonder zou zijn opgehouden? Maar wie kan ontkennen dat die aanvallen de repressie en de deportatie van de Kosovaren niet dramatisch hebben doen toenemen? Wie kan bovenal vergeten dat die massale uittocht en verdrijving totaal onderschat is geweest en de opvang onthutsend slecht georganiseerd? Wie ziet niet in dat de aanhoudende vernietigende bombardementen niet alleen het regime maar vooral ook de bevolking en haar levensvoorwaarden op langere termijn zullen raken?
Maar het allerbelangrijkste is dat wat nu op het spel staat, namelijk dat de politiek opnieuw aan het woord komt. Wij moeten weg van militaire doelwitten, opnieuw naar politieke doelstellingen. Daarom verheugen de groenen er zich over dat het Duitse voorzitterschap met Joschka Fischer zich zo sterk inzet voor het totstandbrengen van een vredesplan. Het is onze diepe overtuiging dat er geen duurzame politieke oplossing kan komen zonder inschakeling van de VN en zonder participatie van Rusland. Wij zijn van mening dat de Raad de voorwaarden moet scheppen om door een beperkte opschorting van de bombardementen de weg voor te bereiden voor een aanvaarding van een staakt-het-vuren dat uiteraard aan voorwaarden moet zijn gekoppeld, voorwaarden die ook door Kofi Annan zijn vermeld.
Ik ben oneindig dankbaar dat de Europese burgers zich zo genereus melden om Kosovaarse vluchtelingen op te vangen. Hun ethische beslissing is een klaar signaal aan hun regeringsleiders dat zij zich op hun niveau moeten plaatsen in plaats van beschamend achterna te hinken.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens mogen wij stellen dat de geest van München sinds enkele dagen eindelijk iets minder overheerst in ons Parlement. Dat was een maand geleden nog niet het geval. Na de ontwikkelingen pakt men de situatie nu eindelijk ook aan en doet men niet alsof men, zoals mevrouw Aelvoet zegt, niet inziet dat het VN-probleem niet door Kosovo gecreëerd werd en al voor de crisis in Kosovo bestond. Wij kennen de kracht van het vetorecht in de Veiligheidsraad en weten dat bepaalde landen voortdurend van dit recht gebruik maken om elk initiatief van de internationale gemeenschap te frustreren. Mevrouw Aelvoet, de NAVO kon niet anders dan tussenbeide komen. Ik ben het ermee eens dat dit jammer is, maar het is nu eenmaal zo.
De heer Pasty wil ik zeggen dat ik hem optimistisch vind. Door te stellen dat Milosevic zelfmoordneigingen heeft, bewijst men hem nog te veel eer. Men weigert in te zien dat het beleid dat hij ook nu nog altijd voert en dat volledig op zijn initiatief gevoerd wordt, weldoordacht is.
Ik heb heel wat twijfels en ben heel sceptisch over het Duitse voorstel. Milosevic zal van het Duitse voorstel gebruik maken om zijn troepen geleidelijk terug te trekken tot waar hij dat wil, zodat we tenslotte geconfronteerd zullen worden met de situatie waar wij sinds augustus tegen protesteren: de opsplitsing van Kosovo. Milosevic zal als overwinnaar uit de strijd komen en Kosovo zal worden verdeeld, zodat hij 40 of 50 % van het grondgebied kan inpalmen waar toevallig enkele kloosters liggen, maar ook en vooral veel rijkere gebieden zoals mijnen. Hij zal dit deel annexeren en vervolgens weigeren zich nog verder terug te trekken. De internationale gemeenschap, moe van de inspanningen en de lange weken van actie, zal instemmen met de overwinning van Milosevic, zoals ze dat ook al in Dayton deed. Zoals ze Milosevic in Dayton de helft van het grondgebied van Bosnië toekende, zal ze hem nu 50 % van het grondgebied van Kosovo geven, dat natuurlijk volledig gezuiverd zal zijn van alle Kosovaren.
Dat is het risico dat wij lopen. Mijns inziens moeten wij dit duidelijk voor ogen houden. Wij kennen de intellectuele vermogens en de misdadige gedachten van Milosevic. Wij weten dat hij tot alles in staat is. Hij heeft dat nog maar eens bewezen. Voor mij hoefde hij dat niet meer te bewijzen, maar naar mijn mening moest hij dat wel nog bewijzen voor tal van collega's, zodat hun ogen eindelijk opengingen. Mijns inziens moeten wij onze ogen goed openhouden en er intussen voor blijven ijveren dat Milosevic voor het Hof van Den Haag gebracht wordt, aangezien hij al lang geen politieke gesprekspartner meer is. De internationale gemeenschap moet dat eindelijk eens inzien.
Applaus

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, de NAVO heeft geen rekening gehouden met de Verenigde Naties en is op eigen houtje een oorlog begonnen om een einde te maken aan een onaanvaardbare strategie van etnische zuiveringen. Wij stellen vandaag evenwel vast dat deze actie onbetwistbaar heeft bijgedragen aan een versnelling en uitbreiding van de etnische zuiveringen; de aanvankelijke bombardementen, die volgens de heren Vedrine en Cook slechts enkele dagen zouden duren, zijn snel veranderd in een totale oorlog tegen een Europees land. Men wil de economische infrastructuur van Servië stelselmatig vernietigen en treft hierbij noodzakelijkerwijs ook de burgerbevolking, terwijl men momenteel niet weet hoever deze escalatie moet gaan als de Joegoslavische autoriteiten niet toegeven.
Aanvankelijk werd gezegd dat men met geweld wilde bereiken wat men niet via onderhandelingen dacht te kunnen bereiken: de tenuitvoerlegging van het plan van Rambouillet en ruime autonomie voor Kosovo, met inachtneming van de Joegoslavische soevereiniteit en onder het toezicht van een aanzienlijke NAVO-troepenmacht. De vijandschap tussen Serviërs en Albanezen heeft nu echter een bijna onomkeerbaar stadium bereikt, zodat samenleven in de toekomst in het door Rambouillet geschetste kader niet langer realistisch lijkt.
In het licht van deze problemen en deze impasse beseft iedereen nu dat een militaire escalatie geen oplossing biedt en dat wij niet mogen luisteren naar de onverantwoordelijke vechtersbazen die willen dat grondtroepen worden ingezet en/of de UCK-milities bewapend worden. Iedereen ziet in dat het verkeerd was de Verenigde Naties te negeren en Rusland opzij te schuiven, en dat wij hen dringend opnieuw bij een oplossing van het conflict moeten trachten te betrekken. Iedereen beseft dat alle mogelijkheden, alle kansen om de dialoog opnieuw op gang te brengen en een politieke oplossing te vinden benut moeten worden. Wij moeten alles in het werk stellen opdat zo snel mogelijk van een oorlogs- naar een vredeslogica wordt overgestapt en opdat de vluchtelingen zo snel mogelijk en onder veilige voorwaarden naar huis kunnen terugkeren. Wij moeten opbouwen wat vernield is.
Het door het voorzitterschap opgestelde vredesplan dat u ons zopas gepresenteerd heeft, mijnheer de voorzitter, breekt gelukkig eindelijk met het verder opvoeren van de militaire acties. Het toont een weg die in geen geval die van een militaire escalatie mag zijn, want die moeten wij tegen elke prijs verwerpen. Mijnheer de voorzitter, wij moeten evenveel inspanningen leveren om de vrede te herstellen als we inspanningen geleverd hebben om de oorlog te beginnen, vóór de wrok die Europa opnieuw diep kan verdelen, voortwoekert.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb hier in 1991 zelf het recht op onafhankelijkheid van de Kroaten en de Slovenen verdedigd en ik ben toen ingegaan tegen de heren Delors en Mitterrand, voorstanders van het communistische Joegoslavië van Milosevic. Het rode leger van Milosevic bombardeerde toen Dubrovnik en richtte slachtpartijen aan in Vukovar, terwijl dit Parlement onverschillig toekeek. Ik heb in de beweging Christendom-Solidariteit vijf jaar lang meer dan driehonderd Kroatische kinderen uit Bosnië geholpen. Ik durf hier dan ook mijn volledige solidariteit, dezelfde solidariteit betuigen met de kinderen van het Servische volk, dat het slachtoffer is van de meest perfecte technologische wreedheden die er bestaan.
Kosovo is Kroatië niet. Kosovo is voor de Serviërs niet alleen een provincie, maar ook en vooral de wieg van hun natie. De NAVO bombardeert niet het regime van Milosevic, maar een volledig land, een volledig volk, de volledige toekomst van een oude Europese en christelijke natie. Historici zullen ooit moeten uitleggen waarom de NAVO tot op heden alleen deze oorlog is begonnen. De NAVO, die in 1949 werd opgericht om Europa tegen het sovjetimperialisme te beschermen, is de Berlijners niet te hulp gesneld in 1953, de Hongaren in 1956 of de Tsjechen in 1968. De NAVO is in feite louter een instrument van de Verenigde Staten. Die hebben niet gereageerd tegen de volkerenmoord in Tibet of Cambodja of tegen de slachtpartijen in Libanon. De volkerenmoord op de christenen van Timor en Soedan wordt momenteel volledig straffeloos voortgezet. De NAVO bekommert zich niet om het lot van de Koerden in Turkije of van de Kabyliërs in Algerije, waar de FLN-gewoonte om vrouwen en kinderen systematisch de keel door te snijden nog altijd wordt voortgezet.
Waarom wordt dan deze oorlog tegen Servië gevoerd? Voor de Kosovaren? Helemaal niet! Zij zijn zelf ook het slachtoffer van de waanzin van Clinton, die het UCK steunt. Wij mogen niet vergeten dat dit net als de Koerdische PKK een terroristische en communistische organisatie is. Het optreden van de NAVO is geen remedie die erger is dan de kwaal; het is een kwaal die veel erger is dan de bestaande kwaal. Met deze bombardementen op Servië negeert de NAVO niet alleen de soevereiniteit van dit land, maar ook de regels van de Verenigde Naties en voert zij het recht van de sterkste in. Zij maakt gebruik van de meest grove middelen om onze volkeren verkeerde informatie te geven en te hersenspoelen en overtreedt ook de oorlogswetten. Men voert oorlog tegen de Serviërs, maar ontzegt hun het moreel recht om zich te verdedigen en gevangenen te maken. Zij zouden zelfs op democratische wijze, ik citeer, "hun radio en televisie ter beschikking moeten stellen van hun agressors" . Nooit eerder in de geschiedenis hebben wij zo'n aanmatigende houding en zo'n misprijzen voor de tegenstander gezien. Dat strekt onze tijd niet tot eer. De Serviërs zijn de oorzaak van alle problemen. Zij durven ontkennen dat de bombardementen goed voor hen zijn, aangezien het toch uitsluitend om precisiebombardementen gaat. Wij willen hen helpen en de smeerlappen protesteren! De Serviërs zijn de grote boosdoeners, ze zijn inktzwart. De NAVO is smetteloos wit, zij is het goede geweten van de humanist Clinton.
Alle gekheid op een stokje: Clinton, de koele moordenaar van honderdduizenden Iraakse kinderen, gedraagt zich andermaal als een misdadiger. Zijn misdaden zijn misdaden tegen de mensheid. Laten we hopen dat zijn oorlog, waarmee u slaafs instemt, niet voor een kettingreactie zorgt en niet tot een derde wereldoorlog en het einde van onze beschaving leidt.
Applaus

De Voorzitter
Mevrouw Müller, kunt u mij zeggen uit hoofde van welk artikel van het Reglement u mij het woord vraagt?

Müller
Ik verwijs naar het artikel van het Reglement dat u ertoe noopt een lid van het Parlement dat de president van de Verenigde Staten een moordenaar noemt, ter verantwoording te roepen.

De Voorzitter
Waarde collega's, met roepen bereikt u niets! Toen zojuist andere collega's het woord voerden, leverde de heer Le Pen commentaar op de redevoeringen van de fungerend voorzitter van de Raad en commissaris Van den Broek. Ik heb hem weliswaar tot de orde geroepen, maar in feite was dat verkeerd. Ook is het verkeerd te beginnen te roepen wanneer de heer Antony spreekt. Daar schiet men niets mee op. Wij weten wat hun ideeën zijn en laten wij die respecteren, ook al zijn wij het er absoluut niet mee eens.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst eer betonen aan de journalist Slavko Curuvija, een Servische democraat die zijn pleidooi voor democratie met het leven heeft moeten bekopen. Hij werd zondag jongstleden vermoord nadat hij publiekelijk had verkondigd dat Milosevic slechts crisis, en geen vrede kon brengen. Ik denk dat wij vandaag ook die Serviërs moeten eren die in de strijd voor vrede en vrijheid in eigen land hun leven op het spel zetten.
Ik zal mij momenteel, mijnheer de Voorzitter, beperken tot 2 punten. Kanselier Schröder heeft vanmorgen zeer terecht gezegd dat de Europese Unie een gemeenschap van waarden moet zijn en niet louter een economisch marktgebeuren. De waarden waar het in deze om gaat, zijn de naleving van de mensenrechten en het respect voor het leven, de meest elementaire waarde die er bestaat. Deze door ons verdedigde beginselen worden systematisch met voeten getreden in Kosovo. Maar wij hebben gezien dat sinds het tragisch uiteenvallen van voormalig Joegoslavië dit soort schendingen al jarenlang regelmatig plaatsvinden in het Slavische gebied, in Bosnië, nu in Kosovo en morgen wellicht, wie zal het zeggen, in Montenegro.
Wij kunnen dit als Europeanen onmogelijk toestaan. Vandaar dat wij, nu en in de toekomst, de Commissie, die goed werk verricht, krachtig moeten steunen. Wij moeten ook benadrukken dat het ons niet louter en alleen te doen is om een militair ingrijpen. Zoals bondskanselier Schröder vandaag al zei, stellen wij voor een globaal Balkanplan op te stellen om de weg te effenen voor datzelfde proces dat de West-Europese landen in staat heeft gesteld vele eeuwen van barbarij en oorlog definitief achter zich te laten.
Vandaar, mijnheer de Voorzitter, dat wij naar mijn mening dit plan moeten ondersteunen. Wij moeten het zelfs vastberaden ondersteunen opdat de vluchtelingen naar hun huizen kunnen terugkeren. Dat kun je niet afdwingen met resoluties; daarvoor heb je een interventiemacht nodig. Ik wil erop wijzen dat in het Verdrag van Amsterdam dit soort taken omschreven staat als "Petersberg-taken" . Laten wij die toepassen.

Soulier
Eénmaal gedaan is nog geen gewoonte, maar, mevrouw Bonino en mijnheer Van den Broek, ik dank u desalniettemin voor uw snelle bijdrage.
Weet u nog dat hier vier maanden geleden een man met een eigenaardig sjaaltje om de Sacharovprijs, de prijs voor de vrijheid van denken, in ontvangst kwam nemen? Wij moeten deze man beschermen, want anders heeft het geen enkele zin om elk jaar in december deze onderscheiding, die een soort Nobelprijs voor het denken is, uit te reiken.
Ik wil hier wijzen op de bijzondere situatie van deze man. Hij wordt als een pacifist beschouwd. Hij heeft geen schot gelost. Hij heeft niet opgeroepen tot rebellie, hetgeen een aantal van zijn gewapende landgenoten hem misschien wel aanrekenen. Milosevic, die bij monde van een aantal hier aanwezige collega's verklaart dat hij te goede trouw handelt, en die de heer Rugova niets ten laste kan leggen, beweert dat hij hem nu in Pristina in bescherming neemt tegen de Serviërs, die hem misschien wel willen vermoorden.
Het Europees Parlement moet ingrijpen. Zoals ik in de resolutie heb voorgesteld, moeten wij om te beginnen de heer Rugova naar Brussel of Straatsburg uitnodigen om tezamen met ons de situatie te bespreken en ons uit te leggen hoe het nu zit, met name omdat hij verbitterd is. Zoals mevrouw Renate Flottau ook al zei, is het moeilijk te begrijpen dat al degenen die hem jarenlang het hof gemaakt hebben, hem prijzen gegeven hebben, met hem op de foto gingen voor de media, nu zwijgen en machteloos toekijken hoe hij door de Servische dictator vernederd wordt.
Ik vrees dat hij aan ons denkt en ik wil een voorstel doen. Onze regels zijn inderdaad ingewikkeld. Het Europees Parlement heeft Servië niet de oorlog verklaard. Het is vrij en de parlementsleden mogen vrij spreken. Ik heb enkele dagen geleden een brief naar de Servische zaakgelastigde in Brussel geschreven om hem mee te delen dat ik als voorzitter van de Subcommissie mensenrechten, maar momenteel zonder mandaat, net als een aantal andere collega's bereid ben om naar Belgrado of Pristina te reizen. Het Europees Parlement moet overwegen om een delegatie te zenden - dat kan snel gaan - die een ontmoeting met de heer Rugova moet hebben en hem mee moet brengen. Milosevic wil ik het volgende zeggen: "Aangezien u de heer Rugova niets kunt verwijten, is dit een symbolische gelegenheid om te bewijzen dat u een terugkeer naar de vrede voorbereidt. Geeft u ons Rugova" .

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met wat de heer Soulier net zei. Ik heb echter een andere motie van orde, namelijk of u ons kunt zeggen waar het Duitse voorzitterschap is gebleven. Ik had gedacht dat het voorzitterschap, nu er een oorlog op ons continent woedt, op z'n minst de beleefdheid jegens ons had kunnen opbrengen om hier tot het einde van het debat aanwezig te zijn.

De Voorzitter
Ik kan geen antwoord geven op uw vraag, mijnheer Spencer. Volgens mijn inlichtingen zou de Raad hier tot het einde van het debat aanwezig moeten zijn.

Van Bladel
Voorzitter, ik ben het eens met wat de Raad vandaag over Kosovo heeft opgemerkt en ook wat de commissaris heeft gezegd. Maar laten we eerlijk zijn. De westerse wereld krijgt de rekening gepresenteerd van haar halfhartige houding begin jaren negentig ten aanzien van het militair afstraffen van de gruwelijkheden in de Balkan. Het erkennen van de onafhankelijke staten met uitzondering van Bosnië was in zichzelf deels een acceptatie van de etniciteit die we tegelijkertijd verafschuwen. Dat staat nu met Kosovo opnieuw voor de deur. Weinig is geleerd uit het uiteenvallen van Joegoslavië. Weinig gedaan voor de Servische oppositie, weinig gedaan voor mijnheer Rugova. Hoewel Rugova de Sacharovprijs heeft gekregen, was een deel van dit Parlement bezig de UCK in haar streven te bemoedigen.
Voorzitter, ik ben een overtuigd NAVO-aanhanger. Maar de cynisch technologische briefings van de NAVO verhullen dat we klem geraakt zijn in een ontwikkeling waarvan we de gevolgen niet in zijn volle omvang kunnen overzien. Vandaar mijn vragen, Voorzitter. Hoe kunnen we verhinderen dat Milosevic Montenegro, Macedonië, Albanië meesleurt in zijn val? Hoe komt de NAVO uit deze fuik zonder grondtroepen? De geest van een onafhankelijk Kosovo is uit de fles. De eenzijdige afspraken van Rambouillet achterhaald. Hoe gaat de Raad voorkomen dat een groot Albanië zich formeert? Die vragen zijn belangrijk. Inmiddels rust op ons de plicht de vluchtelingen op te vangen, ruimhartig de schade te herstellen, ook voor Servië na Milosevic.
Tenslotte ben ik het geheel eens met collega Soulier. Ik hoop dat de Russische diplomatie ons uit de problemen helpt en Rugova hier brengt om met hem persoonlijk zijn strategie te bespreken en die in te passen in het stabiliteitspact dat de Raad heeft voorzien.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, tot mijn groot betreuren en mijn grote verontwaardiging moet ik vaststellen dat vanaf heden het Europees Parlement de handlanger is van al die onmenselijke en schijnheilige politieke leiders van de Verenigde Staten en Europa, die proberen te vuur en te zwaard hun verloren geloofwaardigheid te herwinnen.
De hier voor ons liggende gezamenlijke resolutie is een schande voor het Europees Parlement. De indiening hiervan is alleen al een schande. Dit document zal, indien het wordt aangenomen, tientallen jaren lang een smet op ons blazoen zijn. Als het Europees Parlement een juiste rol wil spelen, kan het in naam van de Europese volkeren alleen maar een noodkreet slaken: stopt onmiddellijk de oorlog! Eerbiedigt de vrede! Laat de regering van Joegoslavië en de legale leiders van de Kosovo-Albanezen hun problemen zelf oplossen! Zij hebben bewezen dat zij dat kunnen! Houdt op met hen daarin te belemmeren! Vraagt u anders, zoals de heer Titley heeft voorgesteld, het Turkse leger of het even zijn "goddelijk" werk, waarmee het dood en verderf zaait onder de Koerden in Koerdistan, wil onderbreken om in Kosovo de mensenrechten te redden, waarvoor u op de bres springt.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wanneer iemand zegt dat hij geen oorlog wil, juicht iedereen dat mijns inziens toe. Wanneer iemand zegt dat hij oorlog haat, zal iedereen mijns inziens applaudisseren. Wanneer iemand echter niet zegt dat hij etnische zuiveringen haat, dat hij etnische zuiveringen afwijst, is er een probleem. Er wordt gezegd dat de Serviërs en de Kosovaren hun problemen, de problemen van de Kosovaren moeten oplossen: welnu, Milosevic regelt die nu al tien jaar en hij heeft tien jaar geleden al gezegd wat hij wilde doen. Hij heeft in de toespraak die hij in 1989 op het Merelplein hield, al alles gezegd. Ik heb in mijn jeugd geleerd dat men boeken moet leren lezen. We hebben gelezen wat Hitler geschreven heeft en hij heeft uitgevoerd wat hij geschreven had. We hebben gelezen en gehoord wat Milosevic geschreven heeft en op het Merelplein gezegd heeft en hij heeft gedaan wat hij gezegd heeft, hij heeft gedaan wat hij geschreven heeft. Hij wilde Kosovo zuiveren zodat de Serviërs het opnieuw konden inpalmen: zo ziet de situatie er uit. In deze situatie zijn er pogingen tot onderhandelingen geweest, werden fouten gemaakt. Iedereen heeft fouten gemaakt. Het vreedzaam verzet van Rugova, die wij hier een prijs gegeven hebben, heeft niet gewerkt. Dit is een verschrikkelijk drama, maar de bombardementen hebben de etnische zuiveringen niet verergerd, want ook vóór de bombardementen waren er al etnische zuiveringen aan de gang.
Ik ben trots op de Duitse regering. Ik ben trots op de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, die momenteel een diplomatieke uitweg, een politieke oplossing voor dit conflict tracht te vinden. Een politieke oplossing, een diplomatieke uitweg en het einde van de oorlog mogen evenwel nooit betekenen dat de etnische zuiveringen worden voortgezet. Wij hebben Europa niet op het puin van de Tweede Wereldoorlog gebouwd om nu opnieuw met het drama van een oorlog geconfronteerd te worden. Dit is een afschuwelijk drama en ik had nooit gedacht dat mijn zoon nog een oorlog in Europa zou meemaken. Wij hebben het recht niet om uit lafheid niets te doen en etnische zuiveringen te dulden. Selectie en deportatie waren de wapens van Hitler. Wij willen dat de Serviërs naar Europa terugkeren en deel uitmaken van Europa, dat Servië naar Europa terugkeert en er deel van uitmaakt, maar wij kunnen geen etnische zuiveringen dulden.

De Voorzitter
Mijnheer Spencer, waarde collega's, ik deel u mede dat de Raad deelneemt aan een informeel tripartiet overleg met onze ondervoorzitter, mevrouw Fontaine, over de structuurfondsen en om half zes weer hier zal zijn voor de beantwoording van de vragen.

Maes
Voorzitter, tot hiertoe hebben de NAVO-bombardementen helaas geen einde gemaakt aan de etnische zuivering, integendeel. Kosovaren werden onder dramatische omstandigheden uit hun land verdreven of zijn er nu zelf binnen het land vluchteling. Zij zijn de slachtoffers van een totalitair etnocentrisch nationalisme dat wij veroordelen. Maar tegelijkertijd kan ik het optreden van de NAVO niet veroordelen want ik stel vast dat Europa, zoals door Cohn-Bendit daarstraks werd gezegd, gedurende tien jaar machteloos heeft toegezien op de ontbinding van ex-Joegoslavië en toen door Milosevic tien jaar geleden het autonomiestatuut van Kosovo werd weggenomen, is door diegenen die het terrein kenden, voorspeld wat zal gebeuren in de jaren nadien. We hebben toen niets gedaan.
Toch moeten we terug naar een politiek kader, mijnheer de Voorzitter. Een aanvaardbaar internationaal juridisch kader waarin dus ook de Verenigde Naties, de OVSE, waarin ook de Russen betrokken worden. Wij wensen dat er een spoedige terugkeer plaatsvindt van de Kosovaren naar Kosovo, maar zonder politieke oplossing zal dit moeten gebeuren met militaire bescherming zoals in onze gemeenschappelijke resolutie is gesteld.
Maar wij willen er toch op wijzen dat wij zouden betreuren indien dit een militaire bescherming zou zijn van louter NAVO-regels. Wij sluiten ons aan bij diegenen die pleiten voor een Europees perspectief voor de volkeren van Oost- en Zuid-Europa opdat respect voor mensenrechten en volkenrecht zou kunnen samengaan in vrede en ontwikkeling.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, laten wij hopen dat de nieuwe Commissie en het nieuwe Parlement nauwer zullen samenwerken en de Raad - die wij vandaag voor zijn afwezigheid excuseren - duidelijk zullen maken dat hij een van de drie instellingen is en zeker niet de belangrijkste.
In dit Parlement kan men ons niet opsplitsen in afgevaardigden van links en van rechts, in oorlogszuchtige en pacifistische afgevaardigden. Wij zijn - hoop ik tenminste - eerst en vooral mensen, die goed beseffen dat zonder eerbiediging van mensenrechten, van internationale rechten geen sprake kan zijn. Daarom kan er tussen ons maar een scheidslijn worden getrokken: tussen mensen van goede wil en mensen van kwade wil, tussen mensen die strijden voor principes en mensen die dat niet doen. Daarbij mogen wij niet vergeten dat men omwille van de principes soms gedwongen is de situatie met geweld aan te pakken. Geweld en oorlog zijn niet ofwel goed, ofwel slecht. Soms moet men zijn toevlucht nemen tot geweld. Soms moet men dergelijke besluiten nemen, als men vaststelt dat het leven en de waardigheid van de mensen in het geding zijn.
Rambouillet heeft hoe dan ook eens te meer aangetoond dat een Europese politieke unie niet bestaat. Als men enkele jaren geleden een politieke unie tot stand had gebracht, waren wij vandaag misschien niet geconfronteerd geweest met deze tragedie. Als de Unie in Rambouillet als politieke unie aanwezig was geweest en niet met de vertegenwoordiging van slechts vier belangrijke landen en als Europa als politieke unie, voor Rambouillet, dat wil zeggen tenminste vanaf 1992, Milosevic onomwonden duidelijk had gemaakt hoe de vork in de steel zat, zouden wij vandaag misschien niet al deze oorlogen, die afslachtingen en die tragedies mee hebben moeten maken. Dat het zover heeft kunnen komen, is in zekere zin ook het gevolg van de keuze van bepaalde regeringen en politieke krachten. De Europese Unie is afwezig en daarom moet de NAVO voor ons wel dat vertegenwoordigen wat wij zelf niet kunnen vertegenwoordigen. Laten wij daarom hopen dat dit Europa in de toekomst in staat zal zijn zichzelf een politiek gehalte te geven, een stabiliteitspact in de Balkan te bewerkstelligen en de ontheemden de zekerheden te geven die zij nodig hebben om naar huis te kunnen terugkeren, dat wil zeggen hoop op de toekomst. Laten wij tevens hopen dat Europa echte solidariteit, en niet alleen in woorden, zal weten te betuigen met degenen die daadwerkelijk iets ondernemen, zoals de grensgebieden en zoals de regio Apulië.
Wij willen commissaris Bonino en de organisatie Arcobaleno bedanken voor hun inzet en herinneren aan hetgeen men in het oude Rome placht te zeggen: "Parcere victis, debellare superbos" : "spaar de onderworpenen, bestrijd de hoogmoedigen" . Milosevic moet overwonnen worden, anders zullen oorlogszuchtige, arrogante lieden de rechten van de mensen van goede trouw en van de weerloze burgers blijven schenden.
Tot slot heb ik nog een verzoek, mijnheer de Voorzitter. Misschien kan het Europees Parlement een buitengewone vergadering beleggen aan de grens tussen Albanië en Kosovo. Dat zou een goed signaal zijn aan het einde van deze zittingsperiode. Wij hebben weliswaar geen politieke unie zien ontstaan, maar onder ons is tenminste wel de gemeenschappelijk wil ontstaan om zo dicht mogelijk bij de volkeren te staan.

De Voorzitter
Ik dank u voor uw voorstel. Wij moeten daar dan wel ongewapend naar toe, want anders lopen wij het risico bij de schermutselingen betrokken te raken.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, hetgeen momenteel in Kosovo gebeurt, is de ergste tragedie die wij sedert het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa meemaken.
De situatie in de Balkan is zeer ernstig en wij moeten er absoluut voor zorgen dat de politiek weer de rol gaat spelen die zij moet spelen.
In de komende uren komt de Europese Raad bijeen. Misschien zal men erin slagen de Europese Unie en de Verenigde Naties opnieuw het voortouw te geven. De deelneming van de secretaris-generaal van de VN aan de bijeenkomst van de regeringsleiders van de Europese Unie is een mogelijke voorbode voor een Europees initiatief, dat de Raad hier trouwens al heeft aangekondigd. Als van Joegoslavische kant bemoedigende signalen komen, is met een dergelijke initiatief misschien de terugkeer tot de onderhandelingstafel mogelijk.
Er is echter een absolute voorwaarde verbonden aan de stopzetting van de NAVO-bombardementen op Servië: Servië moet elke militaire actie in Kosovo stopzetten, zijn troepen terugtrekken en een einde maken aan de repressie en de verdrijving van de Kosovaarse bevolking. Hier gaat het om principes en ten aanzien daarvan moet een zo hecht mogelijke eenheid onder alle Europese landen worden gewaarborgd. Wij zullen over enkele uren de details kennen van de voorstellen van de Europese Unie en de VN. Het lijdt echter geen twijfel dat alles afhangt van het Joegoslavische antwoord daarop.
Nogmaals dient echter duidelijk te worden gemaakt dat de noodzaak van vastberadenheid en eensgezindheid onder de Europese landen en de NAVO-landen geenszins betekent dat voor een politieke oplossing geen plaats meer is. De weg daartoe moet open blijven. De militaire acties van de NAVO kunnen op zichzelf geen oplossing zijn. Deze acties waren, en zijn, alleen nodig om een einde te maken aan iets dat verdacht sterk begon te lijken op volkerenmoord op de Albanees sprekende bevolking van Kosovo.
De gebeurtenissen van deze dagen tonen duidelijk aan dat men veel meer vaart moet zetten achter een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en dat de Unie alle politieke en concrete instrumenten moet krijgen die nodig zijn om de vrede, de veiligheid, de eerbiediging van de mensenrechten te garanderen, zowel aan haar grenzen als elders ter wereld.
Als de Unie een oplossing wil van het ingewikkelde probleem in de Balkan, moet zij bovendien een strategie, een plan uitwerken om een politiek en economisch stabilisatieproces op lang termijn op gang te brengen, hetgeen onder meer nauwere betrekkingen met de Unie zelf betekent.
Vandaag betalen wij misschien de prijs voor het feit dat wij niet tijdig ook de Balkanlanden de mogelijkheid van opneming in de Unie in het vooruitzicht hebben gesteld. Ook wordt steeds duidelijker hoe noodzakelijk het is heel Europa, met inbegrip van Rusland, een "alles dekkend" samenwerkingsperspectief te bieden, op grond waarvan men kan werken voor vrede, vooruitgang en stabiliteit op heel het continent.
Naast politieke en diplomatieke initiatieven moeten wij echter ook zorgen voor coördinatie en versterking van de humanitaire hulpverlening aan de vluchtelingen en aan al degenen die het slachtoffer zijn van de Joegoslavische repressie. Daar is men overal in Europa uiterst gevoelig voor. De "Regenboogactie" van de Italiaanse regering heeft ruime instemming gevonden onder een groot deel van de Italiaanse bevolking die werkelijk uitzonderlijk actief is geworden.
Wij geloven dat, afgezien van al hetgeen reeds is gedaan - en dit is niet onbelangrijk - de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten en heel de internationale gemeenschap hun inspanningen voor hulpverlening aan de bevolking in dit gebied moeten intensiveren. Deze crisis is een waarachtige proefbank voor de opbouw van Europa's heden en Europa's toekomst.

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier in deze discussie niet om onze vastberadenheid in de strijd tegen Milosevic. Deze moet buiten kijf staan, daar de Servische dictator uit elk teken van zwakheid munt zal slaan. Waar het om gaat zijn de schijnbaar uitzichtloze militaire acties. Hoe gaan wij die aanpakken? Men kan niet tot in het oneindige bommen blijven gooien. Met bommen kun je geen zaak beslechten die met vrede moet worden beslecht. Volkomen terecht besloot men tot ingrijpen. Er moest immers een einde worden gemaakt aan de waanzin van een dictator die onmenselijke en mensonwaardige plannen koestert. Als bommen echter geen oplossing zijn, moet men politiek gaan denken en tot onderhandelingen komen, tenzij de heer Dupuis grondtroepen wil sturen, hetgeen tot nu toe werd uitgesloten. Daarom moeten wij voorkomen dat wij voor de keuze worden geplaatst van een oorlog winnen of een oorlog verliezen.
Zoals de fungerend voorzitter, de heer Verheugen, reeds zei, zijn wij niet van plan een oorlog tegen Servië te voeren. Wij willen alleen dat de mensen die van hun woonplaats zijn verdreven, terug kunnen keren. Daarom moeten wij Kofi Annan en de VN helpen bij de verwezenlijking van hun initiatieven. Rusland moet worden betrokken bij een eventuele oplossing en Rugova moet een gesprekspartner kunnen worden.
Dan heb ik nog een laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter. Wij verdedigen een bevolking die verstrooid dreigt te raken. Er zijn enkele urgente maatregelen nodig en wij zijn de commissarissen Bonino en Van den Broek dan ook dankbaar voor hun inzet. Deze maatregelen zijn echter slechts een druppel op een, letterlijk, gloeiende plaat. Zoals de heer Vecchi reeds zei, zijn door de mensen in Italië 150 miljoen euro bijeengebracht. Wij willen graag precies weten hoe groot de behoeften zijn. Wij hebben met name grote belangstelling voor het voorstel betreffende een stabiliteitspact, waarvoor ook de voorzitter van de Raad zich heeft uitgesproken. Dit is ons inziens het juiste doel dat wij moeten nastreven, als wij tenminste de vrede willen laten winnen en niet de oorlog.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, als parlementariërs moeten wij waken over de naleving van het internationaal recht als beste strijdmiddel tegen de schending van de mensenrechten. Ik vraag me dan ook af hoe het komt dat vóór 24 maart niemand een klacht tegen Milosevic heeft ingediend bij het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag.
Europees Unitair Links heeft een aanklacht ingediend tegen Pinochet die nu afgehandeld wordt. Als wij over documenten en getuigen zouden beschikken, zouden wij hetzelfde doen tegen Milosevic.
Krachtens artikelen 1, 3 en 5 van VN-resolutie 3314/29 van 14 december 1974 zijn de agressie van de NAVO en de door Solana genomen beslissing oorlogsmisdaden.
De beste humanitaire hulp die wij de door ons geholpen Kosovo-Albanezen kunnen bieden, is nu vrede, kortweg vrede. De Europese Unie moet tegenover het Amerikaanse geweld haar stem terugvinden: de stem van de dialoog, van de onderhandelingen, van het beleid. Samen met de VN en de OVSE moet er op die manier gewerkt worden aan de vrede.

Carrère d'Encausse
Mijnheer de Voorzitter, voor de eerste maal sinds een halve eeuw woedt opnieuw een oorlog op ons continent. Wij weten niet hoelang deze oorlog zal duren en hoe hij zal aflopen, maar er komt altijd een einde aan oorlogen.
Gezien mijn beperkte spreektijd zal ik het niet over de oorzaken, de doelstellingen of de verantwoordelijken voor deze oorlog hebben. Ik wil enkel vooruitblikken naar de periode na de oorlog, naar het Europese landschap wanneer er opnieuw vrede heerst, naar de doelstellingen van de vrede. Een deel van ons continent, waar nu een oorlog woedt, valt voortaan ten prooi aan demonen waarvan wij dachten dat ze verdwenen waren. De inhoud van deze doos van Pandora waar ze uit opduiken, is afschuwelijk. Allereerst is er de ellende van de bevolking, van al degenen die het slachtoffer van de oorlog zijn. Niet alleen de Albanezen die verdreven werden, maar ook de Serviërs, die we niet mogen verwarren met Milosevic, staan doodsangsten uit vanwege de bommen en kijken met ontsteltenis toe hoe de economie van hun land verwoest wordt.
Er is nog zo'n kwade geest terug: de opsplitsing van Europa. De hoop op eenheid voor ons continent is op sterven na dood. Ze heeft plaats gemaakt voor een klassieke situatie met een sterk en verenigd Europa - het onze - dat over zijn lot kan beslissen, enerzijds, en een ander Europa, dat een lot moet ondergaan waarover het zelf nog niet beslist, anderzijds. Tal van tekenen wijzen op deze scheiding. Oekraïne heeft besloten opnieuw een kernmogendheid te worden. De boodschap van het voorstel voor een unie tussen Rusland, Wit-Rusland en Joegoslavië is duidelijk, ook al is dit een uitzichtloos voorstel. Het Slavische Europa probeert zich te organiseren tegenover het Europa van de Vijftien. Wat een nederlaag voor ons allemaal!
Een andere demon - nationalisme - was nooit helemaal verdwenen, maar duikt nu opnieuw op en neemt almaar toe. We mogen niet vergeten dat de meerderheid van de Serviërs Milosevic tot voor kort als een dictator beschouwde. Nu scharen de Serviërs zich vanuit een louter nationalistische reflex als één man achter hem. Ingevolge de opleving van het nationalisme wordt opnieuw meer belang gehecht aan etnische en religieuze verschillen. Wat een achteruitgang! Na de oorlog zullen Serviërs en Albanezen nochtans opnieuw moeten leren samenleven en met behulp van de tijd hun haat moeten vergeten. Geen enkele vredesmacht kan hiervoor zorgen. Het zijn de mensen zelf die hierover beslissen. Een heel ernstig gevolg van deze oorlog is dat in Oost-Europa het prestige van figuren die uit het totalitair stelsel komen, opnieuw gestegen is, ten koste van degenen die voor democratie en hervormingen pleiten. Er is moed nodig om momenteel deze evolutie af te remmen in Rusland en zich in Wit-Rusland tegen Loekasjenko te blijven verzetten. We zouden nog een aantal andere voorbeelden kunnen geven.
Tenslotte is niet alleen Servië, maar de gehele Balkan gedestabiliseerd en groeit de twijfel over het legitieme karakter van grenzen en de mogelijkheid om met verschillende volkeren in vrede samen te leven. Er moeten onmiddellijk antwoorden gevonden worden voor deze verwarde situatie in Europa, het kader voor de vrede van morgen. We moeten om te beginnen dringend opnieuw naar politieke oplossingen streven. Oorlog is nooit een doel op zich en is een uitzonderlijk middel in de politieke relaties tussen landen.
Ten tweede moeten twee actoren die onterecht opzijgeschoven werden, onverwijld opnieuw bij het debat betrokken worden: de Verenigde Naties, het symbool van het recht, en Rusland, dat nog altijd heel invloedrijk is in de Balkan. Ook andere landen uit de regio kunnen zich nuttig maken en soldaten leveren voor buffertroepen, die Milosevic moeilijker kan afwijzen dan de NAVO. Werd die mogelijkheid al beproefd?
Tenslotte moet het Europa van de Vijftien het initiatief nemen om op zijn continent de weg van de onderhandelingen in te slaan en de algehele destabilisatie van de Balkan een halt toe te roepen. De toekomst van ons Europa, van ons continent en van de volkeren die er wonen, hangt hiervan af. De tijd dringt, laten we ons haasten!

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, hier en daar in het debat wordt beweerd dat wij binnen de vredesbeweging, die eist dat de NAVO met zijn bombardementen niet het spel van Milosevic moet meespelen, een passieve Münchentactiek bepleiten, dat we geen alternatieven aandragen. Dat is natuurlijk volstrekt onwaar. Wij veroordelen de criminele zuiveringspolitiek van het Joegoslavische regime volledig, en wij vinden dat Milosevic voor het gerecht gesleept moet worden. Wij vinden dat de internationale gemeenschap de verantwoordelijkheid draagt om in te grijpen om de mensenrechten veilig te stellen. Wij vinden dat de oplossing uit moet gaan van het recht van alle Albanese Kosovaren om terug te keren naar een onverdeeld en autonoom Kosovo onder bescherming van de VN of OVSE in het kader van een Zuid-Oost-Europees stabiliteitspact.
Wij vinden echter dat de NAVO-bombardementen verkeerd zijn en een mislukking zijn gebleken! Daarom moet er ruimte komen voor een vreedzaam alternatief. Dat kost tijd en vergt geduld. Nelson Mandela heeft jarenlang onderhandeld. De Dalai Lama eist na 40 jaar ballingschap geen luchtbombardementen - hij eist onderhandelingen met een regime dat door dit Parlement veroordeeld is wegens schending van de mensenrechten. Waarom hebben we de pacifist Rugova in de steek gelaten en steunen we een guerillabeweging waar we helemaal niet veel van weten? Ik ben het geheel met collega Soulier eens.
Wat heeft de NAVO nu te bieden? Na drie weken van bombardementen wil de NAVO 300 nieuwe gevechtsvliegtuigen en reservisten mobiliseren, en daarmee de militaire campagne voortzetten - dat is wat de NAVO te bieden heeft - een campagne die volgens het International Peace Bureau "has so far done nothing but accelerate the repression, unite the Serbian nation around Milosevic and alienate the Russians" .
De VN is ook belachelijk gemaakt. Ik citeer de vroegere Zweedse premier Ingvar Carlsson die samen met zijn co-voorzitter in de VN's Commission on Global Governance , Shridath Ramphal in The Guardian van 2 april jl. de NAVO-bombardementen "een daad van agressie" genoemd heeft. Hij stelde de vraag: "What if in a virtuous rage China invades Taiwan?" . Er is een gevaarlijk precedent geschapen en daar dient iedereen zich van bewust te zijn.
Maar laten we toch aannemen dat de NAVO het serieus meent! Laten we zeggen dat alle beschuldigingen dat de NAVO cynisch zou zijn, misplaatst zijn, dat de vredesretoriek echt serieus bedoeld is! Zou het dan ook niet op zijn plaats zijn te erkennen dat het resultaat in de praktijk laat zien dat de bombardementen mislukt zijn, dat ze gestopt moeten worden? Of denkt men aan te kunnen tonen dat de operatie geslaagd is ook al is de patiënt overleden?

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, vandaag staat in een Duitse krant dat oorlog steeds het gevolg is van een beleid dat zijn doel niet heeft bereikt. Om die reden mogen de generaals pas ingrijpen als de politici hebben gefaald. Wat moet de militaire leiding echter doen, als ze van de politici de opdracht krijgt een oorlog te winnen zonder hem te voeren? Het noodzakelijke militaire optreden van de NAVO steunt op de verantwoordelijkheid van een groep politici die zich vroeger in de vredesbewegingen als pacifisten en tegenstanders van oorlog profileerden en nu opdracht geven voor een oorlog zonder daarbij de handen vuil te willen maken.
Er gaapt een diepe kloof tussen de opdracht en de middelen. Als de vrede via politieke weg moet worden bereikt, moet het leger zich terugtrekken. Als ze via militaire weg moet worden bereikt, moeten de politici zich terugtrekken. Thans is er een amateuristische vermenging van beide, waarbij twee helften volstrekt geen geheel vormen. De verantwoordelijkheid voor het leed van de mensen ligt niet alleen bij de agressor, maar ook bij degene die niet in staat is op het juiste moment de juiste methode te gebruiken om in te grijpen.

Wiersma
Voorzitter, ik spreek wel namens mijn fractie en laat ik meteen met het belangrijkste beginnen. Wij steunen het optreden van de NAVO inzake Kosovo. Militaire actie was helaas onvermijdelijk in het licht van de reacties van Milosevic. Deze actie is nodig om voor de Albanezen in Kosovo een houdbare situatie te scheppen. Het Europees Parlement mag vandaag geen twijfel laten bestaan over zijn opstelling. Natuurlijk blijft het vinden van een politieke oplossing uitgangspunt, maar op basis van Rambouillet, met een internationale militaire aanwezigheid ter plekke en met terugkeer van de vluchtelingen naar een autonoom en democratisch Kosovo. Dat zal, na wat er sinds Rambouillet gebeurd is, veel op een internationaal protectoraat lijken. Dat moet dan maar. Daarvoor is een troepenmacht nodig. Wat mij betreft, is die zo Europees mogelijk, met inbegrip van de Russen. Het gaat uiteindelijk om een Europees conflict. Voorwaarden zijn wel, een robuust mandaat en een effectieve commandostructuur. De EU is de NAVO niet. Militair staat de EU aan de kant en enige bescheidenheid past daarbij. Alle voornemens om tot een Europees veiligheidsbeleid te komen, zijn tot op heden illusies gebleken. Voor de tweede maal speelt de Europese Unie een ondergeschikte rol ondanks datgene wat in het Verdrag van Amsterdam is vastgelegd. Maar dat betekent geenszins dat er voor de EU geen rol zou zijn. De EU staat politiek achter de NAVO-actie, zoals de Duitse bondskanselier hedenochtend nog eens benadrukte. De EU moet het voortouw nemen bij de opvang van vluchtelingen, om te beginnen in de regio en later daarbuiten. Albanië en Macedonië hebben hulp nodig. De EU moet de verantwoordelijkheid nemen voor de wederopbouw van Kosovo zoals zij dat ook heeft gedaan in Bosnië. De EU moet vooruit kijken en het niet op een derde Balkanconflict laten aankomen, want ook na Kosovo blijft er voldoende conflictstof. De stabiliteit in de regio mag niet alleen gezien worden als een militair vraagstuk. Investeringen in samenwerking, in sociaal-economische ontwikkeling en in de kwaliteit van de democratische samenleving zijn van minstens even groot belang. Dat zou de inhoud van een stabiliteitspact voor de zuidelijke Balkan moeten zijn waarbij de Europese Unie in het kader van het Verdrag van Amsterdam het voortouw zou moeten nemen, bijvoorbeeld ook op basis van een gemeenschappelijke strategie. Aan zo een benadering of stabiliteitspact moet het perspectief van steeds nauwere samenwerking met de EU gekoppeld worden. Want die samenwerking, de integratie, dat is en blijft het beste instrument voor vrede dat Europa te bieden heeft.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik heb heel goed naar dit debat geluisterd. Steeds weer werden dingen gezegd die met de realiteit niets van doen hebben. Men heeft het erover opnieuw te gaan onderhandelen. Er is al langdurig onderhandeld, maar het enige resultaat daarvan was dat het steeds erger werd. Wij moeten de situatie eindelijk onder ogen zien en vaststellen dat wij, om geloofwaardig te zijn, een geloofwaardig democratisch standpunt moeten innemen. Dat wil zeggen dat de volkeren er niet zijn voor de Staten, maar de Staten voor de volkeren. Als wij van de Kosovaren verlangen dat zij terugkeren onder de heerschappij van diegenen die hen van hun geboortegrond hebben verdreven en hun familie hebben vermoord, dan verlangen wij van hen iets onmenselijks.
Wij moeten eindelijk realistisch en zakelijk zijn. Er wordt steeds weer over het eventuele inzetten van grondtroepen gesproken. Ik vind dat een grote vergissing. Europese grondtroepen hebben in dat gebied al vaker gefaald. De Kosovaren zijn thuis. Ik heb in Kroatië zelf vastgesteld - ik ben tijdens de oorlog vaak in Kroatië geweest - dat de Kroaten successen boekten, als ze over ongeveer dezelfde wapens als de Serviërs beschikten. Zij verjoegen hen, omdat mensen die hun eigen land verdedigen veel sterker zijn dan de invallers, die nog altijd met een slecht geweten komen.
Om af te sluiten wil ik nog iets bemoedigends zeggen. Men vraagt altijd wat er met de Serviërs zal gebeuren. In de eerste plaats is Milosevic Servië niet. De Serviërs zijn Milosevic niet, net zoals de Duitsers Hitler niet waren. Wij moeten echter eindelijk begrijpen dat wij met Milosevic geen vrede kunnen sluiten, omdat hij steeds weer opnieuw met zijn misdadige activiteiten zal beginnen. Ten tweede moeten wij alles in het werk stellen om een realistisch en geen illusoir beleid te voeren.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik mijn minuut spreektijd gebruik om een minuut stilte te betrachten uit medeleven met de tien slachtoffers, waaronder een aantal kinderen, van de door NAVO-vliegtuigen gebombardeerde trein. Onschuldige Servische burgers vonden tijdens de orthodoxe Paasdagen ten gevolge van deze bombardementen de dood.
Het Parlement neemt een minuut stilte in acht

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, als het Duitse voorzitterschap hier nog aanwezig was, zou ik het willen zeggen dat wij in deze situatie niet kunnen volstaan met onze afschuw uit te spreken. Wij moeten lessen trekken uit de gebeurtenissen van de laatste maanden. Zo'n vier maanden terug zei ik hier in deze vergaderzaal dat Europa zou vechten en dat Europa dat op goede gronden zou doen en dat het erom ging de heer Milosevic te doordringen van de ernst van onze intentie om aan te vallen. En niet alleen vanuit de lucht. Dat is de eerloosheid van een beperkte interventie verhullen. Daaruit spreekt de arrogantie dat je zonder risico's kunt zegevieren of de dingen zonder bloedvergieten naar je hand zetten.
Door Milosevic te zeggen dat wij geen grondoorlog wilden, hebben wij de wrede en voorspelde Servische respons op de killing fields van Kosovo in de hand gewerkt. Deze week betalen 1 miljoen mensen de prijs voor de harde les die wij allen hieruit dienen te trekken, vooral de aanhangers van de derde weg - of dat nu Europese regeringen zijn of de Amerikaanse - en die les luidt dat er in geval van oorlog en vrede geen derde weg is. Het is niet waar wat de heer Bianco zegt dat dit geen oorlog tegen de Serviërs is. Het voelt wel degelijk aan als een oorlog tegen de Serviërs.
Ik wil derhalve tot de Raad zeggen dat er met Milosevic alleen maar te praten valt over een vreedzame toelating van een internationale troepenmacht, als wij hem er eerst van weten te overtuigen dat wij ten langen leste bereid zijn om Kosovo met grondtroepen binnen te vallen. Het een gaat niet zonder het ander als je met Milosevic van doen hebt.
Rambouillet is een gepasseerd station. Op de lange termijn moeten wij ons richten op een onafhankelijk Kosovo, maar dat moet dan wel een onafhankelijk Kosovo zijn op een nieuwe Balkan, in een nieuw Europa en met een democratisch Servië. Dat is de gedachtelijn die u net in de Raad bent begonnen te volgen. Ik roep u dringend op dat proces te versnellen.

Ripa di Meana
Men zegt, mijnheer de Voorzitter, dat de oorlog in Kosovo een juiste oorlog is. Men beroept zich op het beginsel van humanitair ingrijpen. Om te voorkomen dat dit nog enigszins wazige beginsel ontaardt in willekeur en selectieve toepassing van geweld, moet dit zijn beslag vinden in universeel recht en aan de hoede van een instelling worden toevertrouwd, aan de Verenigde Naties.
Dit beginsel wordt echter ingeroepen door een militair bondgenootschap, door een instantie van brutale machtsuitoefening.
Na drie weken oorlog heeft het humanitaire drama in Kosovo een gruwelijke omvang aangenomen. De mensen hebben niet alleen te lijden onder de etnische razzia's van Milosevic, maar ook onder een regen van DU's, van NAVO-uraniumkogels. De Kosovaren zullen, als zij terugkeren, eeuwenlang worden geconfronteerd met radioactieve grond.
Wat een prachtig voorbeeld van beschaving, mijnheer Schröder! De morele oorlog is het kind van de morele staat.
Europa, denk na! Europa, jij bent de wieg van het recht, verlaat die absurde militaire weg! Deze is een flagrante schending van het volkenrecht en het nationale soevereiniteitsprincipe dat daar de grondslag van vormt! Reageer, voordat dit als een boemerang op onze eigen landen terugvalt!

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen enkele twijfel dat de etnische zuivering en het massale geweld tegen de Albanese bevolking niet aanvaard kan worden. Het lijdt evenmin twijfel dat de EU de wil heeft om de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor de enorme vluchtelingenstromen, zowel vanuit humanistisch als economisch oogpunt. Ook staat buiten kijf dat de normen van de internationale gemeenschap ten aanzien van de mensenrechten de soevereiniteit van de nationale staten dienen te leiden. Maar internationale wetten mogen niet opzijgeschoven worden. Als dergelijke wetten niet de juiste zijn, moeten ze gewijzigd worden - en niet overtreden.
Het is een ernstige zaak dat Europa betrokken is geraakt bij een oorlog die 1 miljoen vluchtelingen met zich meebrengt, en dat geen enkele politiek de crisis heeft kunnen oplossen. Een kolonel met jarenlange ervaring met de crises in het uiteengevallen Joegoslavië zei daarover het volgende: "Of het was dom te besluiten deze oorlog te beginnen, of men nam het buitengewoon cynische besluit dat het deze hoge prijs van vluchtelingenstromen en menselijke tragedies waard was" .
De belangrijkste taken van de EU zijn nu het zoeken naar een politieke oplossing, het stoppen van de etnische zuivering, het helpen van de vluchtelingen, een einde maken aan het bloedbad en ervoor zorgen dat de vluchtelingen een reële mogelijkheid hebben terug te keren. Daarom moet de EU het initiatief van Kofi Annan om te bemiddelen niet alleen toejuichen, maar ook actief steunen.
Het is ook de taak van de EU om de VN weer aan te wijzen als het belangrijkste orgaan van de internationale rechtsgemeenschap. Daarom moet de EU eisen dat er een VN-macht wordt ingesteld met een Russische vredesmacht als onderdeel om ervoor te zorgen dat etnische Albanezen naar hun eigen land kunnen terugkeren. Daarom moet de EU bevorderen dat het speciale VN-tribunaal voor Joegoslavië snel begint met het onderzoek naar oorlogsmisdaden, maar de EU moet ook meewerken aan de ratificatie van het permanent internationaal tribunaal om een instrument te creëren dat het plegen van oorlogsmisdaden in de toekomst tegenwerkt.
Het kan niet de taak zijn van de EU om de militaire initiatieven van de NAVO te sanctioneren. Het is de taak van de EU om te zoeken naar constructieve oplossingen voor dit en andere conflicten - in politiek, diplomatiek en economisch opzicht.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat de Servische regering de hoofdverantwoordelijke is voor dit conflict. Er is geen enkel excuus voor de terreur die gepleegd wordt jegens de Albanese bevolking van Kosovo. Milosevic heeft zijn land van de ene catastrofe in de andere gestort. Dit betekent echter niet automatisch dat de bombardementen van de NAVO een oplossing zijn of dat ze een positieve oplossing aandragen.
Het is zonder meer duidelijk dat de NAVO een oorlog begonnen is waarvan niemand echt weet hoe deze zal eindigen. Dat blijkt onmiskenbaar uit de twijfel die over de inzet van grondtroepen heerst. Het is ook evident dat de etnische zuivering die al eerder was begonnen, in een stroomversnelling is geraakt door de bombardementen van de NAVO. Het is bovendien duidelijk dat de NAVO-bombardementen de bijzonder onheilspellende politieke krachten wind in de zeilen geeft, niet alleen in Servië, maar ook in zekere mate in Rusland.
Er is maar één oplossing, en dat is de VN. Dat is een staakt-het-vuren. Een politieke oplossing. Door onderhandelingen.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het tijdens deze twee minuten uitsluitend hebben over de Kosovo-crisis en meer bepaald de humanitaire ramp die zich uitgestort heeft over de honderden en honderden vluchtelingen in deze zone.
Ik wilde in de eerste plaats de Commissie, mevrouw Bonino, de NGO's en de organisaties voor humanitaire hulp in dit gebied bedanken voor het belangrijke werk dat zij hebben verricht.
Maar tegelijkertijd, mijnheer de Voorzitter, komt er bij mij een vraag naar boven: hoe lang nog blijven wij in de Europese Unie dit soort situaties beschouwen als een plotse crisis, als een donderslag bij heldere hemel, een aardbeving?
Niets was zo voorspelbaar als deze humanitaire crisis in de Balkan, en wij blijven maar doen, wij blijven maar reageren alsof het gaat om een door een orkaan geteisterd gebied, alsof een aardbeving het hart van een van onze landen in puin heeft gelegd. Ik vind dat bijzonder ernstig.
Gisteren, mijnheer de Voorzitter, hebben wij hier in dit Parlement een debat gevoerd over negen verslagen met betrekking tot justitie en binnenlandse zaken. Eén van die verslagen ging over de integratie van vluchtelingen, een ander over de strategienota inzake het migratie- en asielbeleid van de EU.
Ik herinner mij debatten van heel lang geleden over een voorstel tot een gemeenschappelijk optreden van de Commissie voor de tijdelijke bescherming van ontheemden; dat was in 1997 en het werd ingeleid door mevrouw Gradin. Dat voorstel is nooit goedgekeurd en dus beschikken wij momenteel niet over een dergelijk instrument. Het had ons in staat gesteld de situatie op een heel andere manier op te vangen.
Waarom hebben wij het Verdrag van Amsterdam geratificeerd? Wij hebben voor onze burgers een steekhoudend argument: "Beste dames en heren, wij hebben geen juridisch instrument, wij hebben geen begrotingsinstrumenten om deze situatie het hoofd te bieden omdat het Verdrag van Amsterdam niet vóór mei wordt goedgekeurd."
Ik hoop dat wij hierover nadenken, ik hoop dat deze maatregelen getroffen zullen worden en dat wij de volgende, voorspelbare keer dat een dergelijke situatie zich voordoet, beter uitgerust zullen zijn.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, net als ieder ander ben ik zeer bezorgd over met name de berichten in de media vandaag dat generaal Mladic en nog een aantal anderen weer vrij spel hebben gekregen om de terreur in Kosovo op te voeren. Deze mensen lopen al jarenlang vrij in Bosnië rond, ondanks de aanwezigheid van SFOR, en zij kunnen nog steeds hun gang gaan, ondanks de zware beschuldigingen die tegen hen zijn geuit.
Wat ons ook zorgen moet baren is de escalatie van het conflict buiten Kosovo en naar Albanië toe. De Serviërs moeten onmiddellijk ophouden met hun invallen in Albanië. Wat mij bijzonder getroffen heeft, was de oprechtheid van het optreden van het Duitse voorzitterschap hier en trouwens ook van commissaris Van den Broek. Het hier ontvouwde vredesplan in drie stappen juich ik toe.
Het betrekken van de Verenigde Naties bij het conflict zou een welkome stap in de goede richting betekenen. Ik ben benieuwd naar de verdere uitwerking van dit plan en ik hoop dat het de basis kan leggen voor serieuze vredesbesprekingen.
Wij allen zijn zeer verontrust door de mediaberichten die ons vanuit Kosovo bereiken, met name over het feit dat verkrachting als wapen in de strijd wordt gebruikt. Dit betekent een onverkwikkelijke herhaling van de meest gruwelijke misdaden die tijdens eerdere conflicten dit decennium in Joegoslavië zijn begaan.
President Milosevic voert al tien jaar een politiek van terreur en manipulatie. Hij heeft herhaaldelijk laten zien dat hij etnische spanningen kan uitbuiten en hij leidt een regime dat door middel van terreur zijn machtspositie probeert uit te breiden. Een oplossing voor de afschuwelijke bombardementen die al 20 dagen aanhouden, zal uiteraard met onderhandelingen gepaard gaan. Wij mogen niet onze ogen sluiten voor de berichten over grootschalige schendingen van de mensenrechten. Wij willen vrede, jazeker, maar niet tegen elke prijs. De rest van mijn tijd laat ik aan de stilte, zoals trouwens ook mijn collega naast mij deed.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, de verschrikkingen die de etnische Albanezen van Kosovo te verduren krijgen, moeten grondig aan de kaak worden gesteld en ondubbelzinnig worden veroordeeld, maar het terugtrekken van de waarnemers en het beginnen van een offensief door de NAVO waren daarvoor niet de aangewezen middelen. De bombardementen hebben de moordpartijen niet doen stoppen, maar verergerd. Zij hebben geen einde gemaakt aan de grote humanitaire ramp, maar deze juist vergroot. Zij hebben een politieke oplossing niet versneld, maar vertraagd. Zij hebben de positie van Milosevic in de Servische publieke opinie verstevigd en de oppositie verzwakt.
De opvatting dat de NAVO-bombardementen buiten de Verenigde Naties om gerechtvaardigd waren, omdat twee permanente leden van de Veiligheidsraad dat zouden hebben tegengehouden, is een zware slag voor de VN en schept een bijzonder gevaarlijk precedent. De bombardementen moeten stoppen. De voorstellen voor een vredesregeling op basis van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad compleet met een VN-vredesmacht waaraan ook Rusland deelneemt, zouden wij van ganser harte moeten steunen. Er zou in de eerste plaats een onmiddellijk staakt-het-vuren moeten komen, zodat wij ons kunnen richten op het leed van de vluchtelingen en hun repatriëring.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, de beelden van de etnische zuivering in Kosovo die we in ons geheugen hebben, zijn nog eens het treurige bewijs dat wij in de bloedigste eeuw van de wereldgeschiedenis leven. Bij de vredesonderhandelingen in Rambouillet buiten Parijs is achteraf gebleken dat de vertegenwoordigers van de Joegoslavische president Milosevic slechts voor de schijn aan de onderhandelingstafel zaten. Ondertussen kan Servië in de schaduw van de vredesonderhandelingen verder gaan met de etnische zuivering van de Kosovo-Albanezen. Dit gebeurde ook tijdens de onderhandelingen in Rambouillet. Op dat ogenblik waren 60.000 Kosovo-Albanezen op de vlucht en de laatste jaren zijn er honderdduizenden op de vlucht gedreven. Daarom diende de NAVO Milosevic van repliek met de middelen die men had aangekondigd indien de onderhandelingen niets zouden opleveren, namelijk een militair optreden. Milosevic wist dat dit kon gebeuren. Hij geloofde alleen niet dat het Westen deze middelen echt zou gebruiken om hem duidelijk te maken dat de onderhandelingen voorbij waren - er zijn lange onderhandelingen geweest, maar Milosevic wilde niet onderhandelen. Nu zou hij moeten onderhandelen, maar er moeten eerst bommen vallen vooraleer hij aan de onderhandelingstafel komt zitten.

Donner
Mijnheer de Voorzitter, Bosnië heeft ons geleerd dat vrede alleen te handhaven is als zij wordt afgedwongen. Het is nu eenmaal niet anders. Dat betekent in concreto dat er militair personeel, wapens, artillerie en ander materieel in Kosovo moeten worden gestationeerd - en dat voor lange tijd - zoals in het geval van Bosnië. Bij het SFOR-optreden in Bosnië zijn alleen militairen bij verkeersongelukken om het leven gekomen, niet bij gevechten. De dreiging dat er gewapenderhand kan worden ingegrepen, is voldoende.
Het hele concept van vredeshandhaving moet op de schop en in een andere vorm worden gegoten. Dat is de les die wij hebben geleerd van een operatie die al van meet af aan slecht was opgezet, maar Kosovo op den duur vrijheid zal brengen onder de dreiging van wapengekletter. In deze trieste omstandigheden is er geen andere optie.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, in dit zeer ernstige debat over de oorlog in Kosovo wil ik u dankzeggen voor het feit dat ik hier bij wijze van uitzondering mag spreken over het geval van één bepaalde vluchteling, een ingezetene van mijn kiesdistrict in Essex, die vreest om op zo'n beetje het hoogtepunt van het conflict naar zijn land te worden teruggestuurd. De betrokken persoon beschikt over een legale verblijfsstatus in Groot-Brittannië en voorziet zelf in zijn levensonderhoud middels een baan waarvoor hij buitenlandse reizen naar andere EU-landen moet maken. Maar als gevolg van de trage afgifte van de nodige visa door de ambassades van de lidstaten in Londen dreigt hij nu zijn baan te verliezen, en daardoor ook zijn verblijfsstatus.
Terwijl heel Europa de ogen op de honderdduizenden vluchtelingen langs de grenzen van Kosovo gericht houdt, wekt het misschien bevreemding om voor dit specifieke geval aandacht te vragen. Onze humanitaire zorg moet echter elke individuele vluchteling betreffen zolang de veiligheid van deze mensen gevaar loopt, waar zij zich ook mogen bevinden.
Nu mijn parlementaire vraag toch naar dit debat is verwezen, wil ik mevrouw Bonino vragen of zij in haar antwoord - en met medeweten van de vertegenwoordiger van de Raad - een onderzoek kan toezeggen naar dit individuele geval en naar de discrepanties in de Europese immigratieprocedures tussen de lidstaten onderling die de status van de betrokkene bedreigen. Wij mogen deze man niet terugsturen naar een oorlog die hij mogelijk niet zal overleven.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in dit debat waren mijns inziens alle fracties, op één na, unaniem in hun veroordeling van de massadeportatie door Milosevic, waar hij beslist niet nu pas mee begonnen is. Wel heb ik enkele nuances kunnen waarnemen in de standpunten ten aanzien van hetgeen ons te doen staat.
Wij willen allen vrede, met uitzondering van Milosevic zelf misschien. Dat moeten wij goed voor ogen houden. Als er iemand is die nu al tien jaar lang een ultranationalistisch beleid voert, dan is dat Milosevic wel. Natuurlijk kan hij historisch gezien hier niet ver mee komen, maar intussen doet hij wel veel bloed vloeien en is hij er de oorzaak van dat miljoenen Kroaten en Bosniërs het leven hebben verloren. Hij heeft tien jaar lang op deze oorlog aangestuurd. Wij willen vrede, maar hij niet en dat moet gezegd worden. Het probleem is, hoe wij na tien jaar deze man tot bezinning kunnen brengen en kunnen zorgen voor een oplossing en voor herstel van een redelijke situatie. Na tien jaar was er mijns inziens maar één oplossing: geweld. Ik zeg dit niet alleen als lid van een instelling, maar als iemand die absoluut tegen geweld is. Dat is echter niet het enige. Tien jaar lang heeft men met Milosevic onderhandeld, conferenties zus en conferenties zo belegd, halve akkoorden en hele akkoorden gesloten en wat is daarbij uit de bus gekomen? Niets! Elk akkoord was enkel een voorloper van de volgende slachtpartij.
Ik geloof dat men in onze landen aan geheugenverlies begint te lijden. Betekenen namen zoals Osiev, Vukovar, Srebrenica, Bihac, Sarajevo dat helemaal niets meer?
Applaus
Misschien is dit wel helemaal niet gebeurd! Of zijn wij het gewoon vergeten? Was u het niet die zei dat men iets moest doen tegen de schande van Sarajevo, of vergis ik mij? Hebt u niet gezegd: "Laat het de laatste keer zijn dat wij een dergelijke schandelijke en lafhartige daad als in Sarajevo meemaken" ?
Dit keer, dames en heren, gaat het niet om aardolie, om diamanten en zelfs niet om veroverd land. Dit keer gaat het om recht, om het recht van een volk op thuiszijn en op een vreedzaam en waardig leven. Maar nu wij hebben besloten geweld te gebruiken, kan het plotseling niet. Waarom kan dit niet? Vanwege Rambouillet 45? Deze vraag moeten wij geloof ik wel degelijk stellen en vooral ook beantwoorden. Ik hoop dat dit antwoord gegeven kan worden tijdens een serieuze conferentie, tijdens welke niet alleen serieuze, maar ook toepasbare en controleerbare verbintenissen kunnen worden aangegaan. Ik wil niet dat men weer in de val trapt van halfslachtige akkoorden die er bijvoorbeeld alleen toe zullen dienen om de weg te effenen voor de afslachting in Montenegro.
Applaus
Ik wil in dit debat een ding duidelijk maken. Kosovo, een heel volk wordt de vernieling in gestuurd. Deze ramp is niet op 24 maart begonnen, waarde collega's, maar in augustus toen 400.000 ontheemden in de bergen in Kosovo rondzwierven. Toen werden die mensen het land niet uitgelaten en nu gooit Milosevic hen als menselijke bommen op Albanië en Macedonië. Laten wij alleen hopen dat hij Montenegro ontziet.
Ik wil tevens duidelijk maken dat, ook vanuit een humanitair standpunt bekeken, geen enkele humanitaire organisatie in staat is in enkele dagen tijd een bom van 500.000 mensen op te vangen. Geen enkele organisatie heeft daarvoor het mandaat, de menselijk hulpbronnen en de noodzakelijke voorbereiding. Natuurlijk is deze Commissie demissionair, corrupt en weet ik niet wat nog meer, maar misschien moet men toch ook oog hebben voor de bijzondere institutionele situatie waarin wij moeten functioneren en ik dacht dat wij daaraan met al hetgeen in ons vermogen lag, het hoofd hebben geboden. Nogmaals, geen enkele humanitaire organisatie is in staat een dergelijke mensenbom van 500.000 personen in enkele dagen tijd te verwerken.
Er wilde nog twee punten noemen die uit humanitaire overwegingen belangrijk zijn. Ten eerste, wat gebeurt er momenteel precies in Kosovo? De Kosovaarse bevolking is verstoken van elke hulp en bescherming en zelfs van getuigen. Het tweede punt betreft Montenegro. Als 100.000 ontheemden gedwongen worden naar Montenegro uit te wijken, zal ook daar door destabilisatie een drama ontstaan.
Ik heb heel kort nog drie andere opmerkingen van humanitaire aard. Deze crisis toont ons in eerste instantie aan dat in dergelijke ingewikkelde situaties - zoals toentertijd ook met de orkaan Mitch in Midden-Amerika - de hulpverleners zijn aangewezen op militaire ondersteuning. Het zou inderdaad beter geweest zijn, als wij de WEU hadden kunnen gebruiken. Ik dacht echter dat de WEU momenteel niet veel meer was dan een virtuele organisatie en ik ben het dan ook eens met het verzoek van mevrouw Ogata in haar brief aan de NAVO, waarin zij vraagt om technische hulp bij tenminste zaken zoals vervoer en inrichting van kampen. Wij moeten wel degelijk beseffen dat, zoals in het geval van de orkaan Mitch, ook hier de inzet van militaire structuren voor civiele doeleinden absoluut onontbeerlijk is. Dit is alleen al vanuit logistiek oogpunt beschouwd onontbeerlijk. Ten tweede heeft mijn collega, de heer Van den Broek reeds gesproken over de noodzaak van hulpverlening aan de landen waar deze grote massa vluchtelingen naar toe gaat. Natuurlijk zullen wij het individuele geval dat werd genoemd, doorgeven aan mevrouw Gradin. Dan heb ik tot slot nog een aanbeveling. Ik hoop dat de solidariteit, ook van de kant van de publieke opinie, op gecoördineerde en gedisciplineerde wijze kan worden georganiseerd. Het risico bestaat namelijk dat alles zich ophoopt in de beperkte haven- en luchthaveninfrastructuur en dat er knelpunten ontstaan. Bovendien is het beter ter plekke het nodige te kopen. Met andere woorden, geld is beter dan levensmiddelenpakketten. Als iemand ons kan helpen bij het doorgeven van deze boodschap, zou dat een goede zaak zijn.
Tot slot wil ik nog de lidstaten bedanken, om te beginnen Italië, voor zijn prompte en snelle reactie, maar ook de andere lidstaten die zich werkelijk van hun beste kant laten zien. U weet dat wij op de begroting de beschikking hebben over een reserve van 150 miljoen euro. De bilaterale hulp, de giften van de lidstaten bedroegen tot nu toe 177 miljoen euro. Daar moet mijns inziens rekening mee worden gehouden om de noodzakelijke synergie te bewerkstelligen.
Waarde collega's, ik hoop van ganser harte dat deze instelling de publieke opinie zal weten te oriënteren en een gevoel van leiderschap zal weten te geven. Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen agressors en slachtoffers, tussen aanvallers en aangevallenen, ook onder de Serviërs. De humanitaire hulp is wel degelijk ook bestemd voor de Servische bevolkingsgroepen en wordt verstrekt via het Rode Kruis. Wij maken wat dat betreft geen onderscheid. Ik hoop dat wij samen deze harde en ingewikkelde strijd kunnen leveren. Wij moeten duidelijk maken dat nationale soevereiniteit geen bezit betekent en het individueel recht een trapje hoger moet komen te staan.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, naar verluidt wordt in het conflict gebruik gemaakt van bommen waarin verarmd uranium zit. Verarmd uranium is radioactief en zeer gevaarlijk. Deze stof kan met de wind natuurlijk overal terechtkomen. Ik wil vragen of wij niet op korte termijn van de Commissie en ook van de Raad een verslag kunnen krijgen met daarin de resultaten van een onderzoek naar het mogelijk gebruik van bommen met verarmd uranium. Per slot van rekening zal een radioactieve besmetting van het milieu ons altijd blijven achtervolgen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Bonino.
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement acht ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, donderdag, om 11.30 uur plaats.

Tweede halfjaarlijks verslag over de BSE-follow-up
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0083/99) van de heer Böge, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en mevrouw Roth-Behrendt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's getiteld: "Tweede halfjaarlijks verslag over de BSE-follow-up" (COM(98)0598 - C4-0686/98).

Böge
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, de drie letters BSE stonden in het verleden, voordat het Europees Parlement zich met de zaak ging bezighouden, voor een bonte mengeling van wanbeheer, beoordelingsfouten en nalatigheid, zowel bij de Commissie als in vele lidstaten. In het licht van een aantal nieuwe, onrustbarende cijfers in de lidstaten kunnen wij bijna van een never ending story spreken. Laten wij echter niet in paniek raken. Vele van onze huidige problemen hebben wij eigenlijk uit de periode van voor 1996 overgeërfd. Wat wij vandaag bespreken mag ons niet doen vergeten dat wij de laatste jaren door het werk van de BSE-enquêtecommissie en van de follow-up-commissie heel wat hebben bereikt. Een groot deel van de door de BSE-enquêtecommissie geformuleerde aanbevelingen werden uitgevoerd. Ik ben ervan overtuigd dat wij samen met de Commissie en de diensten de goede weg hebben gekozen. Enerzijds werd het vertrouwen in de samenwerking tussen de Europese instellingen hersteld, anderzijds is er bij de Europese consument ook een nieuw vertrouwen in de slagvaardigheid van de Europese Unie ontstaan.
Mevrouw Bonino, ik wil u, directeur-generaal Reichenbach en zijn adjunct, de heer Heine, van DG VI hartelijk danken voor wat u hebt gepresteerd, uitgaande van de situatie zoals die door in het verleden gemaakte fouten is ontstaan. Ik vind dat u allemaal een grote bijdrage hebt geleverd om op dit gebied het vertrouwen in het werk van Europa te herstellen.
Uiteindelijk hebben wij voor de toekomst positieve resultaten bereikt. Wij hebben de preventieve consumentenbescherming niet alleen met betrekking tot BSE aanzienlijk verbeterd. Ook de rechtspraak door het Europees Hof van Justitie is verbeterd. Wat op het vlak van de herstructurering van de diensten werd gepresteerd, de nieuwe initiatieven in de wetgeving en de discussie over de transparantie in het wetenschappelijke debat zijn belangrijke elementen die niet alleen in de Europese Unie, maar in de toekomst ook op internationaal niveau een belangrijke rol zullen spelen. Ik denk daarbij aan de debatten over het gebruik van hormonen of over BST.
Het feit dat veel lidstaten bij de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht niet altijd willen of kunnen meewerken, baart ons nog steeds zorgen. Er moeten in het kader van de volgende intergouvernementele conferentie nieuwe initiatieven worden genomen om te garanderen dat de Commissie sneller kan optreden tegen lidstaten die verdragen niet nakomen, sneller inbreukprocedures kan openen en bij gevaar voor vertraging sneller sancties kan opleggen. Dat is buitengewoon belangrijk.
Ik zou ook nog iets over de kwestie van de tests willen zeggen. Ik geloof dat wij met de tests waarover wij het vandaag hebben, in de huidige stand van zaken niet met zekerheid kunnen zeggen of een gebied of product BSE-vrij of BSE-veilig is. Daarom moeten wij ook hier omzichtig te werk gaan en mogen wij ons niet tot overreacties laten verleiden.
Samenvattend wil ik zeggen dat wij wel de weg gewezen hebben om de preventieve consumentenbescherming in de Europese Unie te verankeren. De Commissie heeft haar huiswerk goed gemaakt. Laten wij de BSE-crisis als een waarschuwing voor de toekomst beschouwen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Böge.

Roth-Behrendt
) Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het in het Parlement al sedert tweeënhalf jaar over dit onderwerp. Nu komt het einde van onze werkzaamheden in zicht. Er zijn natuurlijk nog open vragen en problemen. Daar wil ik het vandaag, aan het einde van het debat, echter niet meer over hebben. Voor mij is van belang welke lessen wij uit de BSE-crisis voor het toekomstige beleid in de Europese Unie kunnen trekken. Hoe kunnen wij verhinderen dat zoiets opnieuw gebeurt? Ik zou willen weten of zulk een ramp zich opnieuw kan voordoen. Dat is de vraag die wij ons nu moeten stellen.
Zijn onze inzichten - daarmee bedoel ik de inzichten van het Parlement en van de huidige en toekomstige Commissie - en de stijl van ons beleid nu fundamenteel anders dan drie, vijf of tien jaar geleden? Daarvoor is absolute transparantie natuurlijk van het grootste belang. Het moet bijvoorbeeld vanzelfsprekend zijn dat wetenschappelijk overleg wordt gepleegd, dat wetenschappelijke controles, onderzoekingen en inspecties worden uitgevoerd en dat de resultaten daarvan, hoe onaangenaam ook, worden aanvaard. Het is, zoals ook de heer Böge al zei, ook belangrijk dat preventieve consumentenbescherming en het preventieprincipe op alle beleidsterreinen de grootste aandacht krijgen. Misschien ligt dat moeilijk, maar dat was het vroeger ook. Het is wellicht onaangenaam voor het landbouwbeleid, het economisch beleid en de buitenlandse handel. Het is op alle beleidsterreinen erg storend.
Alleen als de Commissie en het Europees Parlement bij twijfel het preventieprincipe hanteren, zullen wij echter in de toekomst iets als BSE kunnen voorkomen. Voor de onderhandelingen met de WHO betekent dit dat het preventieprincipe belangrijker is dan een vlotte wereldhandel.
De vraag of wij met groeihormonen behandeld vlees uit de Verenigde Staten in de Europese Unie zullen toelaten, zal weldra een proef voor ons zijn. Wij willen zien of de Commissie op haar harde standpunt blijft. Mevrouw Bonino heeft bij haar werk in verband met BSE blijk gegeven van grote standvastigheid en degelijkheid. Ook de heer Böge heeft dat zopas erkend.
Voor mij en voor mijn fractie is een criterium voor de beoordeling van de nieuwe Commissie de vraag of consumentenbescherming en preventieve gezondheidszorg belangrijker zijn dan een ongestoord handelsbeleid. Ik ben ervan overtuigd dat wij alleen dan ons vertrouwen in een nieuwe Commissie kunnen uitspreken en dat wij alleen dan kunnen hopen dat een catastrofe zoals de BSE-crisis kan worden voorkomen.
In de komende maanden zal blijken of dat het geval is. Wij zullen zien wie als lid van de nieuwe Commissie wordt voorgesteld en wat de voorgedragen Commissievoorzitter doet. De heer Prodi had het in zijn toespraak voor het Europees Parlement gisteren niet één keer over preventieve consumentenbescherming, het preventieprincipe of iets dergelijks. Wij hopen dat hij daar tenminste aan denkt. Wij weten het niet. Wij zullen zien. Ik ben er echter van overtuigd dat het een vergissing van ons hier in het Parlement zou zijn, als wij hem of een nieuwe Commissie zouden steunen, als zij niet zeer duidelijk zeggen dat zij bij twijfel niet voor de handel of de landbouw zullen kiezen. Ook wij moeten onze opdracht vervullen. Daarom hebben wij de Commissie altijd achter de vodden gezeten.
Ook in de toekomst bestaat onze opdracht erin de nieuwe Commissie, die - ongeacht haar samenstelling - nog niet in functie zal zijn, grondig door te lichten en te ondervragen. Welke beslissing zal ze in een bepaalde situatie nemen? Als wij serieus zijn, mogen wij deze Commissie slechts ons vertrouwen geven als haar antwoorden ons voldoening schenken. Dan kunnen wij wellicht hopen dat de Commissie de preventieve consumentenbescherming werkelijk au sérieux neemt, zodat een ramp zoals de BSE-crisis zich niet meer kan voordoen.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beide rapporteurs feliciteren en dit verslag bij het Huis aanbevelen. Hierbij wil ik trouwens nog aantekenen dat een en ander in mijn ogen een rechtvaardiging betekent voor de oprichting van het contactcomité dat wij een tijdje hebben aangehouden, en de twee speciale commissies op dit gebied, die de opvattingen van de rapporteurs onderschrijven.
BSE was een ramp voor Groot-Brittannië en ook voor Europa. En dat is het nog steeds. Na alle ellende die wij daarvan in ons land hebben ondervonden, zien wij tot onze schrik dat de ziekte in een aantal andere Europese landen nog steeds de kop opsteekt. Wij hebben in Groot-Brittannië 2, 5 miljoen runderen afgemaakt. Wij hebben zo'n 2000 bladzijden aan rapportages moeten overleggen over hoe de ziekte in ons land is bestreden, al is zij nog niet volledig uitgeroeid. Wij worden dagelijks geconfronteerd met de kwestie van de mensen die aan de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jacob lijden, waarnaar de rapporteurs verwijzen.
Toch zijn er momenteel - naar hun zeggen - tegen dertien landen inbreukprocedures ingeleid door de Commissie. Dat is een schandalige toestand. Het Parlement heeft de plicht ervoor te zorgen dat de veiligheidsvoorschriften die wij in acht moeten nemen, overal in de EU worden ingevoerd. Het Parlement moet de Commissie steunen om op dit punt de druk op de Raad te vergroten. De houding van de Raad van de laatste twee jaar was niet erg bevredigend. Als iemand gevaar loopt, lopen wij allemaal gevaar. Volledige veiligheid is er pas als elk risico is uitgesloten. Als wij naar de huidige situatie in Europa kijken, is die gewoonweg niet bevredigend.
Mevrouw Roth-Behrendt zei dat het voorzorgsbeginsel de aangewezen benaderingswijze was. Dat vind ik ook. Het voorzorgsbeginsel in geen overbodige luxe, het is een absolute noodzaak. Dat moet het Parlement de Raad luid en duidelijk te verstaan geven.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag borduurt voort op de inspanningen van het Parlement om toepassing van zijn aanbevelingen betreffende de bovine spongiforme encefalopathie verzekerd te krijgen Ook is het onze taak toezicht uit te oefenen op de toestand die ontstaat door de ontwikkeling van het volksgezondheidsbeleid in de Europese Unie.
Wij geven zonder meer toe dat vooruitgang is geboekt bij de reorganisatie en de personeelsbezetting van de Commissiediensten. Het verheugt ons ook dat het wetgevend werk nu is losgekoppeld van de taken van de raadgevende, wetenschappelijke en ook controlerende comités en diensten. Zo wordt de onafhankelijkheid van de wetenschappelijke comités gegarandeerd en zowel een betere beoordeling van de gegevens, alsook een zo groot mogelijke doorzichtigheid van de werkzaamheden met betrekking tot BSE bewerkstelligd. Wat de controle en de inspecties betreft, lopen veel lidstaten achter. Volgens ons moeten deze controles worden geïntensiveerd. Tegelijkertijd moet echter de samenwerking en de uitwisseling van informatie tussen de Commissie en de lidstaten worden versterkt.
Het is absoluut noodzakelijk een wettelijk kader uit te werken voor het toezicht op veevoeders. Dit is onontbeerlijk voor de bestrijding van besmettelijke veeziekten. Eveneens kan daarmee een beter inzicht worden verworven in het gebruik van antibiotica en groeihormonen in de veehouderij.
Wij moeten er tevens op wijzen dat er aanzienlijke achterstand bestaat in de omzetting van de communautaire bepalingen in het nationaal recht. Voorts dient te worden opgemerkt dat de BSE-zaak niet alleen verantwoordelijkheden en nalatigheden aan het daglicht heeft gebracht, maar ook leemtes in het functioneren van de Europese instellingen. De belangrijkste leemtes is wel dat het Parlement geen volledig controle kan uitoefenen. Daarom willen wij dat de medebeslissingsprocedure ook van toepassing wordt op het landbouwbeleid in het algemeen. Met het Verdrag van Amsterdam geldt dit al voor veterinaire en fytosanitaire maatregelen en wij willen dat dit dus wordt uitgebreid tot het gehele landbouwbeleid.
Mijnheer de Voorzitter, de gezondheid is een van de kostbaarste bezittingen van de mens en daarom moet mijns inziens de bescherming van de gezondheid van de Europese burger een van de hoogste prioriteiten voor de Europese Unie zijn. Deze moet een belangrijke plaats innemen in het Europese wordingsproces
Ik wil de beide rapporteurs, de heer Böge en mevrouw Roth-Behrendt, mijn hartelijke dank betuigen voor hun inderdaad uitstekende werk.

Kofoed
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, eerst wil ik beide rapporteurs danken voor het evenwichtige verslag dat een uitstekende beschrijving geeft van de situatie. Niets is gek genoeg, wordt gezegd en dat geldt ook hier, want de BSE-ziekte was eigenlijk de aanleiding voor de grote schoonmaak in de Commissie. Door de BSE-crisis kwam alles aan het rollen en werd duidelijk dat de Commissie haar verplichtingen niet nakwam. Ik vind dat we voortreffelijke resultaten geboekt hebben en ik dank de Commissie omdat ze de aanbevelingen van onze commissie heeft gevolgd. De verantwoordelijkheden waren slecht verdeeld in de Commissie, maar dat is nu verbeterd. We zijn er ook in geslaagd het eens te worden dat het Wetenschappelijk Comité gescheiden moet blijven van de andere organen. Dat vind ik zeer belangrijk. We zijn erin geslaagd het Wetenschappelijk Comité onafhankelijker te maken, ook van de parlementaire controle. Een wetenschappelijk comité moet gesloten zijn, zodat de wetenschappers niet blootgesteld kunnen worden aan politieke druk, wanneer hun advies gevraagd wordt. Het is zeer belangrijk dat de wetenschappelijke grondslag juist is om de juiste beslissingen te kunnen treffen.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat de BSE-ziekte gelukkig aan het verdwijnen is. We weten ongeveer wanneer ze helemaal weg zal zijn. Er zullen nog wel enkele gevallen opduiken. De ziekte van Creutzfeldt-Jakob is vermoedelijk ook aan het verdwijnen. Welke lessen hebben we er nu uit getrokken? Het ziet ernaar uit dat de genomen maatregelen effect hebben en daarom denk ik dat we herhaling van deze situatie kunnen voorkomen. Wij hebben nu een apparaat dat functioneert. Naar mijn mening mogen we tevreden zijn. Wij kunnen de consumenten geen 100 % garantie geven. Wij zijn nu echter beter gewapend dan vroeger om dergelijke problemen aan te pakken.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, zoals u weet, werd naar aanleiding van de toename van het aantal BSE-gevallen in Portugal besloten de uitvoer van Portugees rundvlees te verbieden. Aan dit besluit lagen zowel van vroeger daterende lacunes als meer recentere nalatigheden ten grondslag. Het is echter de plicht van het Europees Parlement politieke voorstellen in te dienen die een antwoord bieden op de situatie van alle lidstaten, zonder uitzondering.
Daarom dienen wij een amendement in dat een nog nauwere samenwerking tussen de Portugese regering en de Commissie nastreeft en ons in de gelegenheid moet stellen de ziekte te overwinnen en het embargo binnen de geplande termijn op te heffen. Te dien einde stellen wij nog een ander amendement voor waarin wij om mechanismen verzoeken die de door de Portugese producenten geleden schade moeten helpen verlichten. De ziekte moet worden uitgeroeid en zowel het Europees Parlement als de gehele publieke opinie van de Europese Unie moeten uitvoerig over de stand van zaken worden ingelicht. Deze eisen maken het voorwerp uit van een derde amendement. Mijnheer Böge, mevrouw Roth-Behrendt, ik feliciteer u met uw werk en ik hoop van harte dat al onze amendementen zullen worden aangenomen. Dat zou het verslag vanuit politiek oogpunt evenwichtiger en billijker maken.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de auteurs van dit verslag, de Commissie en met name ook mevrouw Bonino bedanken voor de voorbeeldige samenwerking die wij hier tot stand hebben weten te brengen. Dankzij het optreden van het Parlement konden wij het probleem in de afgelopen jaren bij de hoorns vatten en ons inzetten voor een optimale, constructieve, en niet destructieve oplossing daarvan.
Wij hebben de sectoren gescheiden en aanzienlijke vooruitgang geboekt. Wel moeten wij vandaag vaststellen dat ondanks de maatregelen van de Commissie het verzet van de lidstaten nog niet is gebroken. Van de vijftien landen passen er dertien de aanbevelingen niet geheel toe en dat betekent dat wij samen met de Commissie hieraan moeten blijven werken en ervoor moeten zorgen dat het beleid ter bescherming van de consumenten en de eerbiediging van de consumenten een echt beleid van de Unie wordt.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, gezien de nalatigheid van alle betrokkenen was dit een moeilijke opgave. De ziekte is immers in bepaalde lidstaten nog lang niet uitgeroeid - terwijl dat wel alom gewenst is - en de consumenten en de veehouders maken zich hier zorgen over, ook al zeggen ze het niet expliciet.
Ik wil collega's Roth-Behrendt en Böge dan ook feliciteren met hun uitstekende aanbeveling en hun de inhoud van de belangrijkste amendementen die ik heb ingediend, uiteenzetten.
Inzake paragraaf 24 zijn wij van oordeel dat zonder meer verduidelijkt moet worden dat het voorzorgsbeginsel ook moet gelden voor de bestemming van de kadavers en dieren die in de slachthuizen in beslag genomen worden. Het Europees Parlement moet zich hierover uitspreken om de voedselveiligheid te verzekeren, niet alleen voor het vee, maar uiteindelijk ook voor de consument.
Wat paragraaf 26 inzake het Groenboek "Algemene beginselen van het levensmiddelenrecht" betreft, dit probleem moet op alomvattende wijze aangepakt worden, waarbij met name ook aandacht besteed moet worden aan andere gebieden, zoals voeding voor mens en dier en de bescherming van gewassen. Alle besluiten moeten op basis van wetenschappelijke bewijzen genomen worden en bovendien moeten de risico's op het niveau van de Gemeenschap geëvalueerd worden. Het beginsel van voedselveiligheid voor de Europese consument geldt voor alle sectoren, niet alleen maar voor bepaalde. Dat mogen we niet vergeten.
Wat tenslotte paragraaf 29 inzake het gebruik van antibiotica in de vleesproductie betreft, het is juist dat dit tot een toenemende resistentie van de consument tegen antibiotica kan leiden. Resistentie tegen antibiotica is echter niet alleen te wijten aan het gebruik ervan in de vleesproductie. Het doet ons deugd dat de vergunning voor het gebruik van vier antibiotica als additief in veevoeder is ingetrokken, maar ik wens dat in het licht van de resultaten van de studies en met het oog op een doeltreffende bescherming van de volksgezondheid bijkomende maatregelen genomen worden.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, ook ik dank de heer Böge en mevrouw Roth-Behrendt, alsmede mevrouw Bonino en haar medewerkers. Met het werk van de BSE-enquêtecommissie en de door de Commissie voorgenomen hervorming en herstructurering lopen wij vooruit op de preventieve gezondheids- en consumentenbescherming waarin het het Verdrag van Amsterdam voorziet. Dat is erg belangrijk voor de duurzame ontwikkeling van de Unie.
Ik geloof dat wij het preventiebeginsel, dat wij nu in onze wetgeving hebben verankerd, verder moeten bevorderen. Ik geloof dat de principes van transparantie en machtenscheiding, die wij nu in de Unie hebben, ook in internationale verdragen en overeenkomsten moeten worden opgenomen. Zo kunnen wij niet alleen voor de burgers in de Unie, maar ook met betrekking tot producten uit andere landen die uiteindelijk in de Unie terechtkomen, op een preventieve gezondheids- en consumentenbescherming aansturen. Ik meen dat het Parlement ook in het kader van de voorbereiding van de onderhandelingen over die internationale verdragen van de Commissie transparantie moet eisen. Wij moeten dus meer informatie krijgen over hoe deze voorbereidingen verlopen, wie zich daarmee bezighoudt, welke doelstellingen daarmee uiteindelijk worden nagestreefd, hoe die kunnen worden bereikt en of ze misschien al bereikt zijn.
Als rapporteur voor het Groenboek over de toekomst van de levensmiddelenwetgeving had ik een sterkere impuls in die richting verwacht. Ik betreur dat die er niet gekomen is. Ik hoop dat er nog voor de uitbreiding van de Unie een moderne levensmiddelenwetgeving komt.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik dank in het bijzonder de heer Böge en mevrouw Roth-Behrendt voor hun consequente werk in de BSE-enquêtecommissie en ook daarna. Het BSE-schandaal heeft de Europese Unie in een diepe crisis gestort. Het werd ons duidelijk dat er ook voor de mens van vandaag grenzen zijn die hij niet mag overschrijden. De natuur heeft haar wetten. Als wij in het belang van de mensheid vooruitgang willen boeken, moeten wij die wetten respecteren. De crisis, die het gevolg was van onverantwoordelijk gedrag, is jammer genoeg nog niet voorbij. Wij zullen waarschijnlijk pas over tientallen jaren de gevolgen ervan kunnen overzien.
Ik wil vandaag ook mijn waardering uitspreken voor de Commissie onder het voorzitterschap van de heer Santer, die de moed en het geduld heeft gehad om de schandalige wantoestanden, waarvan sommige tot het midden van de jaren "80 teruggaan, ondanks het verzet in de lidstaten, bloot te leggen. Ook al is het schandaal al lang en breed bekend en hebben de media hun belangstelling nagenoeg verloren, toch mogen wij de BSE-tragedie niet vergeten. Daarom is het erg belangrijk dat ook de volgende Commissie het Parlement altijd op de hoogte houdt van wat ze doet. Als het om de gezondheid van de mensen gaat, mogen wij geen risico's nemen. Als gekozen afgevaardigden hebben wij de plicht ons voor de mensen in te zetten. Mevrouw de commissaris, ik moet eerlijk zeggen dat ik erg ongerust ben omdat ik denk dat wij nog niet kunnen inschatten hoeveel BSE- en Creutzfeldt-Jacob-gevallen in de volgende jaren nog zullen opduiken.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beide rapporteurs complimenteren met hun werk. Al vanaf het begin van de BSE-crisis hebben beiden zowel in de presentatie van hun verslagen als in hun analyse van de problematiek blijk gegeven van een zeer constructieve instelling. Helaas komt BSE nog steeds voor en dat feit moeten wij onder ogen zien. Wij moeten ook onder ogen zien dat het vertrouwen van de consument danig is geschaad en dat dit moet worden hersteld. Wij zijn al een flink stuk op de goede weg, maar wij moeten hieraan blijven werken.
In de hele Unie moeten wij erkennen dat, als wij onze dieren goed voer hadden gegeven, de BSE-crisis nooit was uitgebroken. In mijn eigen kiesdistrict in Noord-Ierland gelden nu zeer strikte controles. Deze kosten veel geld dat moet worden opgebracht door de noodlijdende rundvleesproducenten in mijn kiesdistrict en zij hebben, heel eerlijk gezegd, zo hun twijfels bij sommige van die controles. Zij zijn uiteindelijk wel bereid deze voor lief te nemen, omdat zij weten dat daarmee het vertrouwen van de consument kan worden teruggewonnen.
Terwijl er binnen de Unie strenge controles zijn, gelden die niet voor voedingsmiddelen die vanuit andere landen de Europese Unie binnenkomen, of dat nu uit de Verenigde Staten is of uit welk ander land dan ook. Zolang wij dat probleem niet aanpakken en direct regelen, moet ik tot de commissaris zeggen dat de boeren in Europa er geen vertrouwen in hebben dat de Europese Unie opgewassen zal zijn tegen de uitdaging waarvoor wij nu staan. Het is de volgende uitdaging die wij onder ogen moeten zien en wij mogen daar niet voor weg lopen. Op dit moment vindt er in het Verenigd Koninkrijk een inspectie plaats en ik hoop dat daaruit een op feiten gebaseerde regeling zal voortkomen.
Aan het einde van zijn betoog zei de heer Böge dat dit voor ons een waarschuwing voor de toekomst is. Laten wij allen hier in dit Huis vandaag goed bedenken wat voor narigheid het BSE-vraagstuk ons de afgelopen jaren heeft bezorgd en laten wij zijn waarschuwing ter harte nemen.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft bewezen zich concreet bezig te kunnen houden met een zaak die de Europese burgers zorgen baart. Dat blijkt vooral uit de manier waarop het Parlement de BSE-crisis, die de Europese Unie nog steeds teistert, heeft behandeld. De complimenten voor dit kordate optreden komen vooral toe aan de rapporteurs, dit is al menigmaal gezegd. Direct nadat het Parlement kennis had genomen van deze crisis, werd een tijdelijke onderzoekscommissie opgericht. Op basis van de resultaten van het onderzoek moest de Commissie het gemeenschappelijk beleid op het gebied van de levensmiddelenproductie grondig onderzoeken voor wat betreft de veiligheid van levensmiddelen en de consumentenbescherming.
Het is belangrijk dat het Europees Parlement actief blijft volgen welke invloed de genomen besluiten hebben en controleert of de lidstaten juist handelen. Naar mijn mening moet er echter een verschil worden gemaakt tussen de lidstaten waar geen risico's op het uitbreken van BSE bestaan en de lidstaten waar dit wel het geval is. In de landen waar het risico niet bestaat, moeten de maatregelen minder drastisch zijn dan in de landen waar het risico wel bestaat.

Otila
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie legt in haar landbouwhervormingen de nadruk op het hanteren van milieuvriendelijke productiemethoden en het verbeteren van de kwaliteit van de producten. In Agenda 2000 worden de milieuaspecten echter onvoldoende benadrukt. De BSE-crisis, de gevallen van varkenspest en het ontstaan van resistente salmonellabacteriën, vertellen hun eigen zorgwekkende verhaal over het afbrokkelen van het fundament van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Er moet meer aandacht worden geschonken aan de landbouw- en levensmiddelenproductie. De consumenten moeten meer zekerheid krijgen over de veiligheid van de producten. We kunnen ons geen arrogantie veroorloven.
De wetenschappelijke kennis over BSE is nog steeds heel beperkt. Het onderzoek naar de gevolgen op de lange termijn is complex en vordert langzaam. Er mogen niet te snel bepaalde conclusies worden getrokken. De gekkekoeienziekte haalde vijf jaar geleden al de krantenkoppen en de vraag rijst of er meer bereikt had kunnen worden op het gebied van onderzoek. Zijn de middelen voor het beheersen van de crisis op de best mogelijke manier benut?
De gebrekkige kennis over het ontstaan van BSE en de gevolgen ervan voor de mens komt de Unie duur te staan. De BSE-crisis kost de Unie in totaal enkele miljarden euro. Het is nog steeds niet duidelijk welke maatregelen genomen moeten worden en welke draagwijdte de maatregelen moeten hebben. Wat betreft het verwijderen van risicomateriaal zoals de hersenen en het ruggenmerg van runderen en schapen, hoeven de maatregelen in de verschillende landen niet dezelfde te zijn.
De BSE-crisis is nog niet overwonnen. Het vertrouwen van de consumenten in Europese landbouwproducten moet zekergesteld worden. De Commissie heeft een groot deel van de aanbevelingen betreffende BSE in praktijk gebracht. De aanbevelingen zijn bedoeld om de gezondheid en de bescherming van de consumenten te verbeteren. Er is echter geen reden tevreden te zijn over de huidige situatie. Ook dit voorjaar hebben zich weer te veel nieuwe gevallen voorgedaan.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarschijnlijk is dit de laatste keer in deze zittingsperiode dat ik het woord voer en ik kan een zeker gevoel van ongerustheid maar niet van mij afschudden. Het is alsof ik een nog niet geheel genezen kind aan de kant van de weg laat staan en mij afvraag wie er nu voor hem moet zorgen. Zullen wij ook in het nieuwe Parlement twee terriërs vinden zoals de heer Böge en mevrouw Roth-Behrendt die het werk voortzetten? Ik hoop van wel. Mevrouw Roth-Behrendt is er niet, maar ik hoop dat ik haar met het woord "terriër" niet beledig. Ik heb dit woord gebruikt, omdat deze twee collega's hun bot niet hebben losgelaten, ook niet toen het vraagstuk wat minder actueel werd en het dus veel gemakkelijker was om het te laten liggen dan er telkens weer duizenden vergaderingen aan te wijden.
Met de enquête- en controlecommissies hebben wij heel wat antwoorden gegeven op onze vragen, maar er zijn nog genoeg vragen over. Daarom vraag ik mij af wie er in hun plaats komt. Wie zal bijvoorbeeld de nodige druk uitoefenen op de onderzoekers en de wetenschappelijken van wie wij nog heel wat antwoorden op onze vragen verwachten? Ook vraag ik mij af of de controle en de inspecties in het Verenigd Koninkrijk zullen worden voortgezet en daarmee bedoel ik niet alleen epidemiologische controle, maar ook controle in de havens waar misschien her en der nog ongezonde levensmiddelen liggen opgeslagen. Verder vraag ik mij af of het vademecum van de consument, ook in zijn laatste herziene versie, volstaat. Kunnen wij daarmee degenen voor wie onze actie bestemd is, duidelijk maken hoe zij zich moeten gedragen?
Dan wil ik nog een vraagstuk meegeven aan het volgende Parlement en aan de geesten die daar zullen rondwaren. Wie zal de consumenten beschermen? Zal de manier waarop wij hun belangen hebben behartigd met dezelfde overtuiging worden voortgezet? De gezinnen die door de nieuwe vorm van de Creutzfeld-Jacob-ziekte zijn getroffen, zijn gedeeltelijk schadeloosgesteld, maar wij mogen niet de verschrikkelijke waarschuwing vergeten van een professor die zei: "Pas op, de incubatietijd is vijftien jaar!" . Daarom mogen wij ons bot niet loslaten.
Tot slot staat in het tweede halfjaarlijks verslag dat bijna alles is gedaan. Wat nog ontbreekt is onder andere het vervolg op het Groenboek over het levensmiddelenrecht. Daarom vraag ik mij af wie daarvoor zal zorgen. Werk ze!

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteurs bedanken. Ik moet zeggen dat ik dit debat met belangstelling volg, aangezien ik in Schotland rundvee en schapen houd. Daar ik voor mijn inkomen grotendeels afhankelijk ben van de export van stamboekvee, heb ik financieel gezien belang bij een opheffing van het exportverbod voor Brits rundvlees. Als veehouder heb ik gezien wat de BSE-crisis heeft aangericht, niet alleen onder de Britse boeren, maar ook in alle aanverwante sectoren zoals het veevervoer, de veemarkten, de slachthuizen en de verwerkende industrie. De Britse landbouw verkeert momenteel in een algehele crisis.
Hoewel ik het onderhavige verslag toejuich, omdat het ons de mogelijkheid biedt de situatie te evalueren, wil ik toch een aantal kanttekeningen maken. Om te beginnen is het bijzonder jammer dat BSE van meet af aan als een Brits probleem en niet als een Europees probleem is bestempeld. Gezien het feit dat tienduizenden tonnen besmet veevoer naar het Europese vasteland zijn uitgevoerd, was er beslist sprake van een Europees probleem.
Het is zeer verheugend dat de Commissie in de hele Europese rundvleessector zo'n harde lijn volgt op het gebied van de voedselveiligheid. Dit is de enige manier om het vertrouwen van het publiek te behouden en het is jammer dat sommige landen daarvan minder sterk doordrongen zijn.
Gezien mijn nauwe betrokkenheid bij de sector, kan ik de leden verzekeren dat er enorme inspanningen zijn geleverd om het Britse rundvlees veilig te maken. Hoewel BSE in sommige veestapels - veelal melkveestapels - nog steeds hier en daar opduikt als gevolg van besmet voer, heeft zich bij het merendeel van de vleesveekuddes nooit een geval van BSE voorgedaan - en dat geldt ook voor mijn eigen veestapel - , maar wij ondervinden wel allemaal de gevolgen ervan. Er zijn nu registratieregelingen van kracht om de dieren vanaf de geboorte tot het biefstukje in de winkel te kunnen traceren. De boeren hebben hier heel veel extra werk aan, maar dat is het waard om de markt weer open te krijgen. De markt en de slachthuizen worden door en door gecontroleerd en de kosten daarvan maken momenteel ongeveer 75 % van de totale kosten voor de wetshandhaving uit.
Het exportverbod voor Brits rundvlees met been is stompzinning en onnodig en moet worden opgeheven. Desalniettemin ben ik blij met dit verslag.

De Voorzitter
Ik zou mevrouw Roth-Behrendt namens het Voorzitterschap willen danken omdat zij afstand heeft gedaan van haar spreektijd en wij zodoende meer tijd hebben gehad om het debat te beëindigen. Mevrouw Bonino heeft het woord.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier kort met een opmerking van meer politieke aard op reageren. Allereerst wil ik echter de twee rapporteurs bedanken voor hun werk en zeggen dat dit in feite voor ons allen het laatste debat is, ook voor deze Commissie. Ik zal het missen. Ik zal het missen, niet alleen omdat wij samen resultaten hebben geboekt, zoals ook duidelijk in het verslag staat, maar vooral omdat wij een werkmethode hebben uitgewerkt. Dat was geen gemakkelijke opgave, voor u niet, maar ook voor ons niet. Met deze werkmethode is een ieders verantwoordelijkheid duidelijk vastgesteld, institutionele verwarring voorkomen en samenwerking mogelijk geworden.
Dit is geloof ik, afgezien van de specifieke vraagstukken, het belangrijkste onderdeel van ons gezamenlijk leerproces. De toekomstige Commissie en het toekomstige Parlement moeten dit methodologisch erfgoed voor de relatie tussen de twee instellingen zien te bewaren. Dit geldt zowel voor de transparantie als voor de moeilijkheden en het uitmuntende wetenschappelijke werk. Afgezien van BSE - waar, zoals de heren Imbeni en Santini opmerkten, nog problemen moeten worden opgelost - zijn er andere dossiers met zeer ingewikkelde vraagstukken. Ik denk bijvoorbeeld aan de hormonen, waar ook mevrouw Roth-Behrendt naar verwees, en aan de genetisch gemodificeerde producten. Kortom, wij hebben voor onze opvolgers een aantal ingewikkelde dossiers betreffende de voedselveiligheid klaar liggen.
Mijn laatste opmerking gaat over het voorzorgsbeginsel. Mijns inziens is het belangrijk hier op Europees vlak een begin mee te maken en daarna een poging te doen dit op internationaal vlak erdoor te krijgen. Wij hopen op 19 april overeenstemming te bereiken over de opneming van het voorzorgsbeginsel in het procedurehandboek van de codex alimentarius . Als wij ook deze horde genomen hebben, zullen wij een belangrijke stap vooruit hebben gezet bij de invoering van dit principe in niet alleen de Unie, maar ook op internationaal vlak.
Dit is in zekere zin uw nalatenschap aan het volgende Parlement en onze nalatenschap aan de nieuwe Commissie. Ik hoop echter nogmaals dat deze werkmethode, los van de specifieke problemen, gemeenschappelijk erfgoed zal worden. Ik heb nog nooit de diensten van de Commissie en mijn kabinet bedankt, maar met uw toestemming wil ik dat dit keer doen. Zij hebben samen met u blijk gegeven van heel veel geduld en heel veel vasthoudendheid.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Bonino.Ik van mijn kant zou u namens het Voorzitterschap willen zeggen dat wij hier in deze Vergadering steeds met bijzonder veel aandacht naar u hebben geluisterd. Wij nemen uw blijk van sympathie jegens het Europees Parlement in dank af en ook wij betonen u onze erkentelijkheid. Wij wensen u het allerbeste voor de toekomst en wensen u succes toe in uw politieke carrière.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0157/99).
Ik wil eerst de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Verheugen, hartelijk welkom heten. Ik waarschuw u bij voorbaat dat de heer Verheugen vandaag noodgedwongen om 18.50 uur het Parlement zal moeten verlaten vanwege zijn terugreis. Dat betekent dat het verstandig zou zijn de vragen kort en bondig te houden zodat de heer Verheugen een zo groot mogelijk aantal vragen kan behandelen. Ik heb bij hem in ieder geval de toezegging afgedwongen dat hij tijdens de volgende vergaderweek 10 minuten langer zal blijven, ter compensatie voor het feit dat de omstandigheden hem vandaag nopen tot een vervroegd vertrek. Ik heb de plenaire vergadering van dit feit op de hoogte gebracht.

De Voorzitter

Vraag nr. 1 van Patricia McKenna (H-0222/99):
Betreft: Europees Stelsel van Centrale Banken en Europees Monetair Systeem Kan de Raad mededelen hoe de regelmatige nieuwe uitgiften in euro zullen verlopen nadat de valuta van de lidstaten vervangen zijn, en of het enkel gaat om euro-obligatieleningen aan de commerciële banken (waardoor er eigenlijk nieuwe schulden in het systeem ontstaan) of om vrije uitgiften in euro (waardoor er geen schulden ontstaan), of om een combinatie van beide? Een belangrijk doel van het systeem, de daaraan verbonden convergentiecriteria en het Stabiliteitspact is immers schuldvermindering.
Kan de Raad aan het Parlement mededelen in welke lidstaten de centrale banken volledig particulier eigendom zijn, in welke lidstaten ze gedeeltelijk particulier eigendom zijn, en in welke lidstaten de centrale banken overheidsinstellingen zijn? Kan de Raad zeggen of hij het opportuun vindt dat gedeeltelijk of volledig particuliere centrale banken deel uitmaken van het Europees Stelsel van Centrale Banken, en zelfs voor een deel eigenaar zijn van de Europese Centrale Bank, terwijl beide opgericht zijn in het kader van de Europese Verdragen? Hierdoor zouden particuliere financiële belangen een bepaalde mate van controle over het Europees monetair systeem verwerven, wat wellicht niet bevorderlijk is voor het vooropgestelde doel van monetaire stabiliteit.
Het woord is aan de heer Verheugen in antwoord op de vraag van mevrouw McKenna.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, volgens de aanbevelingen van de Europese Raad van Madrid van december 1995 geven de lidstaten vanaf 1 januari 1999 nieuwe staatsleningen uit in euro. Tegelijkertijd zetten ze, overeenkomstig verordening nr. 974/98 van de Raad van 3 mei 1998, het grootste deel van hun uitstaande staatsschuld in euro om. Tijdens de overgangsperiode van 1 januari 1999 tot 31 december 2001 kunnen privé-emittenten uitstaande waardepapieren volgens voornoemde verordening van de Raad omzetten in euro. Nieuwe waardepapieren kunnen zij uitgeven in euro. Na de overgangsperiode zullen alle nieuwe waardepapieren van overheids- en privé-emittenten in euro of in vreemde valuta worden uitgegeven. Alle uitstaande leningen, die in de dan niet meer bestaande nationale valuta's werden uitgegeven, kunnen vanaf 2002 alleen nog in euro worden beheerd en terugbetaald.
Volgens besluit 317/98 van de Raad van 3 mei 1998 zijn de wetten betreffende de centrale banken van de lidstaten die aan de Europese Monetaire Unie deelnemen, in overeenstemming met de bepalingen van het EU-Verdrag en garanderen ze de volledige onafhankelijkheid van de centrale banken van de aan de Europese monetaire unie deelnemende lidstaten.

McKenna
Als het gaat om gelduitgiften waarbij geen schulden ontstaan, wordt vooral gehamerd op het feit dat dat inflatie in de hand werkt. Commerciële banken vermeerderen de geldhoeveelheid ten minste 10 tot 15 keer en daarom groeit de staatsschuld, zodat - met andere woorden - de banken van die enorme winsten kunnen behalen. Gezien het feit dat dit hele project eigenlijk was bedoeld om schulden te verminderen of uit te bannen, denk ik niet dat wij er zo komen, denkt u wel?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Mckenna, ik ben het daar niet mee eens. De omvang van de particuliere schuld en de omvang van de staatsschuld zijn twee volledig verschillende indicatoren voor de economische ontwikkeling. De omvang van de staatsschuld is wellicht meer een kritische indicator, de omvang van de particuliere schulden weerspiegelt wellicht vooral de toename van de investeringen. U moet daar een duidelijk onderscheid tussen maken. U vroeg echter vanaf wanneer dat alles in euro gebeurt. Die vraag heb ik beantwoord.

Sjöstedt
Ik heb een aanvullende vraag. Ik kom net uit Zweden. Zoals de Raad vast weet, is daar momenteel een debat gaande over de vraag of ons land zich bij de gemeenschappelijke munt moet aansluiten; ik ben zelf vaak bij vergaderingen aanwezig waar dit wordt besproken.
Ik krijg vaak een vraag waar ik geen antwoord op weet. Ik dacht daarom dat ik wellicht hulp van u zou kunnen krijgen. Er is altijd wel iemand die vraagt wat er gebeurt als een land afstand wil doen van de gemeenschappelijke munt. Als men tot de conclusie komt dat de sociale en economische effecten negatief zijn, is er dan een rechtmatige mogelijkheid om afstand te doen van de gemeenschappelijke munt en om dan weer de eigen nationale munt en bank in te voeren?

Verheugen
Mijnheer Sjöstedt, dat is een interessante vraag. Ik geef geen juridisch, maar een politiek antwoord. Wat u in uw vraag zegt, is onmogelijk. Daarover staat niets in het Verdrag. Wie meedoet met de gemeenschappelijke munt, kan niet meer terug.

De Voorzitter

Vraag nr. 2 van Alexandros Alavanos (H-0224/99):
Betreft: Uitvoering van het programma "Philoxenia" Het Europees Parlement, de Commissie en het Economisch en Sociaal Comité hebben reeds groen licht gegeven voor het opzetten van een meerjarenprogramma ter bevordering van het Europees toerisme onder de titel "Philoxenia" . De toeristische sector vervult een belangrijke rol bij het creëren van banen en bij de verspreiding van de Europese cultuur. Niettemin blijft de Raad van ministers van Toerisme de goedkeuring van dit programma voortdurend uitstellen. Kan de Raad meedelen voor wanneer de definitieve goedkeuring van dit programma is gepland? Kan hij het Parlement en de Commissie bevestigen dat dit programma zo snel mogelijk zal worden uitgevoerd? Kan hij zeggen of er binnen de Raad misschien problemen zijn voor de definitieve goedkeuring?
Het woord is aan de heer Verheugen om antwoord te geven op de vraag van de heer Alavanos.

Verheugen
In de Raadsorganen is al meermaals over dit onderwerp gedebatteerd. Jammer genoeg zijn er, ondanks de grote inspanningen van het Oostenrijkse voorzitterschap, nog altijd fundamentele meningsverschillen. Enkele delegaties hadden bedenkingen, hoewel het voorzitterschap had voorgesteld de langetermijnbegroting voor het programma terug te schroeven. Jammer genoeg kan ik nu niet zeggen of en wanneer het voorstel van de Commissie door de Raad kan worden goedgekeurd.

Alavanos
Het antwoord van de fungerend voorzitter heeft mij teleurgesteld. Wel heeft hij er op het laatste nippertje nog aan toegevoegd dat hij geen idee heeft wanneer dit voorstel erdoor komt. Ik zou hem het volgende willen vragen:
Ten eerste: bestaat er een kans dat dit voorstel nog tijdens het Duitse voorzitterschap wordt aangenomen?
Ten tweede is het toerisme een zeer actueel aspect van dit vraagstuk. Ik zou willen weten of de Raad zich heeft gebogen over de ernstige gevolgen van de crisis in Kosovo voor het toerisme in veel Balkangebieden en voor eventueel ook Noord-Griekenland, als er niet snel een einde komt aan de crisis. Heeft de Raad de mogelijkheid van steunmaatregelen voor de toeristische ondernemingen overwogen?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp uw teleurstelling, maar het voorzitterschap kan u alleen zeggen wat de lidstaten willen. In dit geval heeft een aantal lidstaten zelfs fundamentele bedenkingen bij dit programma ter bevordering van het toerisme in Europa. Ze willen het helemaal niet. Andere lidstaten willen het niet in zijn huidige vorm. In de Raad groeit geen consensus over het probleem. Het spijt mij dan ook u te moeten zeggen dat ik geen enkele kans zie om dit dossier nog onder het Duitse voorzitterschap af te sluiten, althans niet in positieve zin.

De Voorzitter

Vraag nr. 3 van Nikitas Kaklamanis (H-0227/99):
Betreft: Verklaringen van premier Ecevit na de arrestatie van de Koerdische leider Öcalan De Turkse premier Bülent Ecevit (die in 1974 het bevel gaf voor de aanval tegen Cyprus - lid van de VN en momenteel kandidaat voor toetreding tot de EU) verklaarde onmiddellijk na de arrestatie van PKK-leider Abdullah Öcalan tegenover Turkse en buitenlandse journalisten dat "Turkije van geen enkel Europees land instructies zal dulden in verband met het proces-Öcalan" .Hoe staat het Voorzitterschap van de EU tegenover deze verklaring van de premier van een land dat de "Koerdische Democratische Partij" van de verkiezingen blijft uitsluiten en beschuldigd wordt van flagrante misdaden tegenover de volkeren die op zijn grondgebied wonen?
Mijnheer Verheugen, kunt u ingaan op de vraag van de heer Kaklamanis?

Verheugen
Mijnheer Kaklamanis, in haar verklaring van 22 februari van dit jaar nam de Europese Unie kennis van de belofte van de Turkse regering dat de heer Öcalan een eerlijk proces zou krijgen. De Europese Unie verwacht dus dat de heer Öcalan fair en correct wordt behandeld, dat er een openbaar en met de beginselen van de rechtsstaat strokend proces voor een onafhankelijke rechtbank komt, dat de beklaagde vrije toegang krijgt tot een advocaat van zijn keuze en dat internationale waarnemers tot het proces worden toegelaten.
De Europese Unie onderstreept nogmaals dat ze de doodstraf met klem afkeurt. Tegelijkertijd bevestigt de Europese Unie dat ze elke daad van terrorisme veroordeelt. Bij de legitieme strijd tegen het terrorisme moeten de mensenrechten, de waarden van de rechtsstaat en de democratische normen in acht worden genomen. Wat de uitsluiting van de verkiezingen van de Democratische Volkspartij betreft, weet u beslist dat het Turkse Constitutioneel Hof op 8 maart 1999 het voorstel van de procureur-generaal om de partij van de verkiezingen uit te sluiten, eenparig heeft verworpen.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, ik heb vanmorgen bondskanselier Schröder horen zeggen dat de bombardementen van de NAVO worden uitgevoerd in naam van de mensenrechten en ter bescherming van de Albanese minderheid in Joegoslavië. Ik geloof dat u evenmin aanvaardt dat alleen in bepaalde gevallen sprake kan zijn van mensenrechten, dat de mensenrechten als het ware à la carte worden behandeld. Verder stond gisteren in de Turkse kranten dat bij het proces tegen Öcalan geen internationale waarnemers aanwezig mogen zijn en daarvoor ook geen toestemming zal worden gegeven. Daarom zou ik u ten eerste willen vragen mij concreet te vertellen wat de Raad zal doen, als die toestemming uiteindelijk niet wordt gegeven. Wat doet u dan ten aanzien van een land als Turkije dat met de Unie is geassocieerd? Ten tweede ben ik verbaasd dat u niet op de hoogte bent van een later genomen besluit, op grond waarvan de deelname van de Koerdische Democratische Partij aan de verkiezingen absoluut wordt verboden, en dus 20 miljoen Koerden beroofd worden van hun fundamenteel recht op het uiten van hun politieke mening via verkiezingen. Wat denkt u te doen?

Verheugen
Mijnheer Kaklamanis, de Raad maakt van al zijn politieke en diplomatieke mogelijkheden gebruik om de Turkse regering duidelijk te maken wat de Europese norm inzake mensenrechten is en te zeggen dat wij verwachten dat ze die norm in alle gevallen en situaties respecteert.

Ephremidis
Ik zou de vertegenwoordiger van de Raad de volgende vragen willen stellen:
Gelooft u ten eerste, uitgaande van de ervaringen van zowel uzelf als het Parlement, werkelijk dat het huidige Turkse regiem een proces zal voeren volgens de beginselen van de rechtsstaat? Gelooft u dat werkelijk, en zo ja, waar baseert u dat geloof op?
Ten tweede wilde ik weten waarom u overal het kaartje "terrorisme" op plakt, of dat nu wel of niet bestaat? Wilt u daarmee Turkije soms een vrijbrief aan de hand doen om Öcalan, of om het even welke gevangene, naar willekeur te behandelen? Bent u soms de advocaat van de Turkse autoriteiten? Geeft u de Turkse autoriteiten echt zo'n vrijbrief?

Verheugen
Mijnheer Ephremidis, het gaat niet om wat ik denk. Het gaat zelfs niet om wat de Raad denkt dat de Turkse regering zal doen. Het gaat erom dat wij gebruik maken van onze mogelijkheden om invloed uit te oefenen en om onze gemeenschappelijke doelstelling te bereiken, in dit geval een eerlijk en een rechtsstaat waardig proces. Ik heb u al gezegd dat wij bijna dagelijks mogelijkheden benutten om onze invloed aan te wenden.

De Voorzitter

Vraag nr. 4 van Maj Britt Theorin (H-0228/99)
Betreft: West-Sahara De bevolking van West-Sahara heeft net als de bevolking van andere gekoloniseerde gebieden recht op zelfbeschikking en zelfstandigheid. Dit wordt echter verhinderd door Marokko, dat West-Sahara in strijd met besluiten van de Verenigde Naties en het internationale recht nu al bijna 24 jaar bezet houdt. Marokko heeft het vredesplan van de VN tegengewerkt, vertraagd en geblokkeerd. Desondanks verleent de EU in ruime mate financiële hulp aan Marokko.
Hoe valt de steun van de EU te rijmen met het feit dat Marokko West-Sahara bezet houdt? Op welke manier is de Raad van plan ervoor te zorgen dat het vredesplan van de VN doorgang vindt?Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, zou u willen ingaan op de vraag van mevrouw Theorin ?

Verheugen
mevrouw Theorin, de Raad is al nauw betrokken bij de activiteiten van de Verenigde Naties in verband met het referendum over zelfbeschikking voor West-Sahara in 1999 en 2000. De lidstaten en de Verenigde Naties volgen de ontwikkelingen op de voet. In het kader van het gemeenschappelijke buitenlands- en veiligheidsbeleid worden de initiatieven van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties vooral in de bevoegde GBVB-werkgroep regelmatig besproken.
Het voorzitterschap heeft op 29 december 1998 namens de Europese Unie een verklaring afgelegd waarin het de inspanningen van de Verenigde Naties voor een faire en duurzame oplossing volledig ondersteunt. De Europese Unie heeft daarom met grote belangstelling kennisgenomen van de volgende besluiten van de Marokkaanse regering. In de eerste plaats is er de erkenning van de status van het UNHCR in het betrokken gebied. De voorafgaande registratie in de kampen van Tindouf moet nu kunnen worden hervat. Wij hopen dat ook het debat met het UNHCR over het ontwerpprotocol over de terugkeer van de vluchtelingen van start kan gaan.
In de tweede plaats moet het akkoord over de status van de MINURSO worden ondertekend. Dit besluit zal de geordende en tijdige verdeling van de voor de uitvoering van het vredesplan benodigde krachten mogelijk maken en tegelijkertijd de dagelijkse uitvoering van de MINURSO-operaties vergemakkelijken. De Europese Unie heeft dus geen enkele reden om haar hulp aan Marokko wegens de ontwikkelingen in West-Sahara op losse schroeven te stellen.

Theorin
Hartelijk dank voor uw antwoord. Ik heb begrepen dat er gisteren al begonnen is met onderhandelingen tussen de VN en Marokko. Het zou interessant zijn om te horen of de Raad daar enige informatie over kan geven.
Volgens mij is het belangrijk dat we allemaal ongelooflijk lang op de totstandkoming van dit referendum hebben gewacht en dat we vooral druk op Marokko hebben uitgeoefend. Dan is het uiteraard interessant om te horen of de Raad bereid is zijn positie en macht te gebruiken, ook al geven we economische hulp aan Marokko, om druk op de Marokkaanse regering uit te oefenen, zodat deze niet opnieuw een besluit over een referendum neemt en het dan op de lange baan schuift zonder het uiteindelijk werkelijk door te voeren.
Er zitten ongeveer 160.000 mensen in verschillende vluchtelingenkampen en er zijn ongeveer evenveel soldaten die deze vluchtelingen bewaken. Daarom is er reden genoeg om deze kwestie op een rechtvaardige en correcte manier op gang te brengen. Ik zou graag horen wat de Raad bereid is te doen.

Verheugen
Mevrouw Theorin, de Raad is het volkomen eens met de politieke doelstellingen waarnaar u verwijst. Wij willen ook dat met het referendum en vrije verkiezingen eindelijk een oplossing voor dit conflict wordt gevonden. De Raad heeft daarom zelf een aantal initiatieven genomen en een aantal andere ondersteund. Hij zal dat blijven doen. Wij zullen de nodige politieke druk blijven uitoefenen om onze gemeenschappelijke doelstelling te bereiken en nagaan hoe de situatie zich na elke nieuwe beslissing ontwikkelt. Als nieuwe gebeurtenissen dat vereisen, zullen wij onze houding herzien en nieuwe besluiten nemen.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens zullen wij de Raad moeten verzoeken zowel inzake Turkije als Marokko een handleiding over diplomatieke invloed, doelstellingen of pressiemiddelen op te stellen, want dat lijkt allemaal vrij onduidelijk.
In de eerste vraag werden een aantal duidelijke zaken gevraagd. Wij begrijpen dat u economische steun als pressiemiddel kunt gebruiken, maar u zegt ons dat u dat niet van plan bent. Welke andere pressiemiddelen stelt u dan voor? Vervolgens zegt de Raad ons na al deze onduidelijkheid - zoals we die nu ook voor Kosovo kennen - dat alle mogelijkheden op diplomatiek vlak beproefd werden.
Wij hebben enkele redenen om hieraan te twijfelen. Hoe kunt u invloed uitoefenen? Dat zouden wij graag weten. Het is net als voor Turkije: waar haalt u deze garanties, hoe kunt u invloed uitoefenen en met welke middelen? Het lijkt ons vanzelfsprekend dat hiervoor financiële middelen gebruikt worden. Zou u echter eventuele andere pressiemiddelen iets meer kunnen verduidelijken? Dit zijn toch geen staatsgeheimen.

Verheugen
Ik hoop dat ik mevrouw Pailler verkeerd heb begrepen. Ik had bijna het gevoel dat zij mij ertoe wilde aanzetten te zeggen dat wij in Marokko ook militaire middelen kunnen gebruiken om ons doel te bereiken. Ik hoop dat het om een misverstand gaat en dat zij dat niet wilde insinueren. De situatie is heel anders. Wij beschikken over vele mogelijkheden om op Marokko in te werken en gebruiken die ook. Marokko doet mee aan een proces van dialoog en overleg. Marokko heeft de status van geassocieerd land en neemt deel aan het Barcelona-proces. Morgen gaat in Stuttgart de Middellandse-Zeeconferentie Barcelona II van start. Natuurlijk zal daar ook over deze problemen worden gesproken. Wij maken, zoals al werd gezegd, gebruik van alle politieke en diplomatieke mogelijkheden die ons ter beschikking staan.De Raad vindt het gebruik van andere middelen momenteel niet raadzaam. Dat heb ik al gezegd.

González Álvarez
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, misschien vindt u het wel hinderlijk dat wij in het Parlement zo vasthoudend zijn wat dit probleem betreft, maar u moet toch begrijpen dat er precedenten zijn die, waren ze voorkomen, veel leed hadden bespaard.
Zoals u weet, heeft de speciaal-afgezant, de heer Baker, met redelijk succes bemiddeld tussen West-Sahara en Marokko - het is overigens triest dat die rol door een Amerikaan en niet door een Europeaan is vervuld. Nu hebben wij het bericht ontvangen dat de speciale vertegenwoordiger van de heer Baker, de heer Charles Cunbar, de handdoek in de ring heeft gegooid vanwege de continue tegenwerking van het Koninkrijk Marokko tegen de voorstellen van de Verenigde Naties om het referendum over autonomie in de Sahara eerlijk en gestroomlijnd te doen verlopen.
En dan nu mijn vraag. Denkt u niet dat de Europese Unie dit proces niet alleen moet steunen maar ook actief haar positieve invloed op Marokko moet aanwenden om te eisen dat in de komende zes hachelijke maanden een eerlijk referendum gehouden wordt, iets waar de bevolking van West-Sahara al zeer lang op wacht? Onze excuses dat wij zo vasthoudend zijn, maar beter zo dan dat wij in december met spijt moeten constateren dat de Europese Unie geen enkele invloed heeft.

De Voorzitter
Ook mijn excuses, mevrouw González, voor mijn vasthoudendheid, maar u heeft uw spreektijd met 30 seconden overschreden. Ik wil u allen opnieuw met klem vragen u aan de spreektijd te houden zodat er zoveel mogelijk vragen aan bod kunnen komen.
Mijnheer Verheugen, u heeft het woord om in te gaan op de vraag van mevrouw Laura González Álvarez.

Verheugen
Mevrouw González Álvarez, ik vind u helemaal niet hinderlijk. U kunt mij op mijn woord geloven dat ik dat probleem even serieus opvat als u. U wil nu echter een politiek debat met mij voeren. Ik kan dat niet doen. Ik kan alleen het standpunt van de Raad vertolken. Dat heb ik al gedaan. Nogmaals, wij zijn het eens over de te bereiken doelstellingen, maar de uitvoering van het plan ligt bij de Verenigde Naties. De Europese Unie steunt deze doelstellingen met alle mogelijkheden waarover ze beschikt. Als uit de ontwikkelingen blijkt dat de tot nog toe ingezette politieke middelen niet volstaan, zullen wij andere middelen moeten overwegen. Op dit ogenblik vind de Raad dat echter niet nodig.

De Voorzitter
Omdat de vragen 5 tot en met 8 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

Vraag nr. 5 van Francisca Bennasar Tous (H-0235/99):
Betreft: De eilandgebieden in de nieuwe context van het Verdrag van Amsterdam In artikel 158 van het Verdrag van Amsterdam wordt bepaald dat de Gemeenschap zich ten doel stelt de achterstand van de minst begunstigde regio's of eilanden te verkleinen en in de aan het Verdrag gehechte verklaring nr. 30 wordt erkend dat "insulaire regio's (...) onder structurele handicaps (lijden) die verband houden met hun insulaire status, welke door hun blijvend karakter de economische en sociale ontwikkeling van deze regio's nadelig beïnvloeden" . Aangezien de meerkosten van het transport van personen, goederen en energie één van de belangrijkste oorzaken vormen van het feit dat de eilandgebieden niet onder gelijke voorwaarden op de interne markt kunnen concurreren, en in artikel 129 B (nieuw artikel 154) uitdrukkelijk wordt gewezen op de noodzaak om de insulaire regio's met de centrale regio's van de Gemeenschap te verbinden, wordt de Raad verzocht mede te delen welke specifieke maatregelen er zullen worden getroffen om voor een doeltreffende integratie van de eilandgebieden in de interne markt onder gelijke voorwaarden te zorgen.

Vraag nr. 6 van Roy James Perry (H-0241/99):
Betreft: Interreg voor eilandenIs de Raad voornemens om verzoeken te steunen met het oog op het opnemen in het Interreg-programma van een speciaal onderdeel voor interinsulaire samenwerking waarop in amendementen van het Parlement tijdens de eerste lezing van het verslag-Varela Suanzes-Carpegna over het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling is aangedrongen?

Vraag nr. 7 van Vincenzo Viola, vervangen door mevrouw Bennasar Tous (H-0246/99):
Betreft: Geïntegreerd programma voor de insulaire regio's van de EUIn het licht van de artikelen 154 en 158 van het Verdrag van Amsterdam en de bijgevoegde verklaring nr. 30 heeft DG XVII van de Commissie een mededeling opgesteld over het gebruik van hernieuwbare energie in de insulaire regio's van de EU. Te voren had DG XII opdracht gegeven voor een studie over onderzoek en technologische ontwikkeling in de insulaire regio's en DG XI had een gedragscode opgesteld voor het afvalbeheer op de eilanden. Tot nu toe zijn deze voornemens, ondanks het duidelijke verzoek van het EP in deze zin, nog niet in de praktijk gebracht in een geïntegreerd programma ten behoeve van de communautaire eilandgebieden, waar 14 miljoen burgers van 12 lidstaten wonen, teneinde hen op de gemeenschappelijke markt dezelfde concurrentiepositie te geven als de andere continentale regio's die niet van meet af aan te lijden hebben onder hun geografische nadeel als eiland.
Welke maatregelen denkt de Raad te treffen, o.a. in het kader van de hervorming van de structuurfondsen en het communautaire initiatief Interreg, om te concretiseren wat hij zelf in het Verdrag van Amsterdam heeft verklaard?

Vraag nr. 8 van Konstantinos Hatzidakis (H-0260/99):
Betreft: Maatregelen voor steun aan de insulaire regio's van de Europese UnieArtikel 158 van het Verdrag van Amsterdam bepaalt onder meer dat de Unie verplicht is maatregelen te nemen om de achterstand van de minst begunstigde regio's of eilanden, te verkleinen. Bovendien wordt in de bij het Verdrag gevoegde verklaring nr. 30 erkend dat insulaire regio's lijden onder structurele handicaps die verband houden met hun insulaire status en wordt de Unie gevraagd rekening te houden met deze handicaps en indien dat gerechtvaardigd is bijzondere maatregelen te nemen om hen beter en onder eerlijke voorwaarden in de interne markt te integreren. Kan de Raad in het licht hiervan zeggen welke voorbereidingen hij heeft getroffen, zodat bij de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam de bepalingen van artikel 158 en van verklaring nr. 30 bij dit Verdrag, in de praktijk worden vertaald in concrete acties en programma's?
Mijnheer Verheugen, kunt u alstublieft op deze vier vragen antwoorden?

Verheugen
Mijnheer Hatzidakis, de Raad is zich bewust van de bijzondere problemen van de eilandgebieden en heeft altijd bijzonder veel belang gehecht aan politieke strategieën die de integratie van de eilandgebieden in de gemeenschappelijke markt kunnen bevorderen. Ook bij de hervorming van de structuurfondsen en het Cohesiefonds in het kader van Agenda 2000 is een van de belangrijkste doelstellingen de concentratie van de hulp op de minst begunstigde en de armste regio's. In deze samenhang erkent de Raad dat de ontwikkeling van alle potentieel, het uitbannen van structurele verschillen en achterstand en de bevordering van de economische en sociale vooruitgang in de benadeelde regio's, waaronder de eilandgebieden, een taak van het regionaal beleid is. De eilandregio's zullen daarom ook in de volgende periode steun genieten. Op het ogenblik wordt, in het kader van het informele overleg en de wetgevingsprocedure, met het Europees Parlement nog over de concrete inhoud van de bijzonder belangrijke verordening betreffende de Europese regionale fondsen onderhandeld. Ik heb net aan het informeel overleg over dit onderwerp deelgenomen en kan u vertellen over iets wat pas drie kwartier geleden is gebeurd. Het ziet ernaar uit dat over de nog onopgeloste problemen vrij snel een akkoord tussen het Parlement en de Raad kan worden bereikt.
Ik wil er nog op wijzen dat de Commissie onlangs heeft gezegd dat in het kader van het communautair initiatief INTERREG C ook bijzondere aandacht aan de eilandregio's moet worden besteed. Ook dat lijkt mij, zonder dat ik op het verdere verloop van de procedure wil vooruitlopen, zeer zinvol.

Bennasar Tous
Dit is de eerste keer dat wij met de Raad van gedachten kunnen wisselen over de eilandgebieden. Artikel 158 van het Verdrag van Amsterdam, de grondslag van het cohesiebeleid, is in een aantal officiële talen van de Unie foutief vertaald. Dankzij het addendum van de Raad in Amsterdam is de enige logische interpretatie van dit artikel dat alle insulaire regio's in de Unie gerekend worden tot de minst begunstigde regio's vanwege hun geografische handicap die onder meer leidt tot hogere vervoers- en energiekosten.
De Raad heeft bovengenoemd artikel in de EFRO-verordening evenwel restrictief opgevat door te spreken over de minst begunstigde eilanden. Dat is een onscherpe definitie. Hanteert men hierbij een economisch, een geografisch of een perifeer criterium? Ik vind bovenal dat dit onjuist is omdat het indruist tegen de aan het Verdrag gehechte verklaring nr. 30 en omdat het niet logisch is.
Waarom zou er in Amsterdam besloten zijn tot een verwijzing naar de minst begunstigde eilanden als deze de facto al waren opgenomen bij de minst begunstigde regio's van het oude artikel? Zou het niet de bedoeling van de Raad zijn geweest een nieuwe categorie regio's, alle eilanden, toe te voegen aan de minst begunstigde regio's van Europa ?
Waarom houdt de Raad in de nieuwe verordeningen voor de structuurfondsen niet vast aan dit in Amsterdam ingenomen standpunt ten gunste van de eilanden ?

Verheugen
Mevrouw Bennasar Tous, de Raad is het helemaal niet met uw interpretatie van het Verdrag van Amsterdam eens. Hij heeft een andere opvatting en blijft daarbij. Volgens de Raad moeten wij, als wij beoordelen of een eilandgebied steun moet krijgen, uiteraard ook met het criterium van de behoeftigheid rekening houden.

Perry
Ik zou de fungerend voorzitter willen vragen nog wat dieper op dat punt in te gaan. De door de Commissie vastgestelde richtsnoeren voor INTERREG bepalen klip en klaar dat speciale aandacht dient te worden gegeven aan ultraperifere en insulaire gebieden. Ik ben afgevaardigde voor het eiland Wight, dat voor de Engelse zuidkust ligt. Het gaat hier onmiskenbaar om een perifere regio met een BNP dat 64 % van het Europese gemiddelde bedraagt. Kan ik naar Wight teruggaan en de mensen daar mededelen dat volgens de nieuwe INTERREG-voorstellen steun voor eilanden zoals Wight verzekerd is?

Verheugen
Mijnheer Perry, ik dank u voor deze informatie en zal ze aan de Commissie doorgeven. Het is niet mijn taak of die van de Raad te beslissen welke gebieden in Europa op grond van welke criteria worden gesteund. Dat is de taak van de Commissie. Ik wil u er echter opmerkzaam op maken dat een gebied waar de welvaart onder de 75 % van het Europese gemiddelde ligt, zelfs voor structurele steun in het kader van doelstelling 1 in aanmerking komt. Bespreekt u dat met de Commissie. Dit is geen onderwerp voor de Raad.

Hatzidakis
Mijnheer de minister, wij hebben zojuist nog onder vier ogen gesproken, maar nu moeten wij hetzelfde of vrijwel hetzelfde nog publiekelijk zeggen.
U bent zelf geen eilandbewoner. Eilanden zijn niet alleen vakantieoorden, met zon en zee, maar ook gebieden die vooral in de winter flinke problemen ondervinden omdat zij van de buitenwereld zijn afgesloten. Dat is nu eenmaal altijd en eeuwig de grote handicap van eilanden en dit heeft gevolgen voor talrijke sectoren.
Hier zitten veel parlementariërs die zich met dit onderwerp bezighouden. U hebt, mijnheer de minister, zojuist de besprekingen gevolgd in het raadgevend comité, waar ik de standpunten van het Europees Parlement uiteenzette. Wij moeten de eilanden goed in de gaten houden. Hetgeen in Amsterdam is besloten, moet in daden worden omgezet. INTERREG is een eerste gelegenheid daartoe. Wij willen dat niet alleen in de ver afgelegen gebieden, maar ook op de eilanden INTERREG alle steun krijgt, en wij willen wat dat betreft graag een toezegging van de Raad.
Tot besluit wil ik de minister vragen of iemand in de Raad misschien een concrete strategie uitwerkt voor de eilandgebieden. Ik denk dat het antwoord ontkennend zal zijn, maar ik vestig mijn hoop op de toekomst.

Verheugen
Mijnheer Hatzidakis, wij willen doen wat de Europese Raad in Berlijn over Agenda 2000 heeft besloten. In Agenda 2000 wordt volgens mij in hoge mate met de belangen en behoeften van de eilandregio's rekening gehouden. Wij staan op het punt de politieke besluiten van Berlijn in verordeningen om te zetten. De Raad is van mening dat wij daarmee volkomen rekening houden met wat de eilandregio's nodig hebben.

Medina Ortega
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijn vraag heeft betrekking op een speciaal soort eilanden, namelijk de eilanden van de ultraperifere gebieden, waarvoor in lid 2 van artikel 299 van het nieuwe Verdrag van Amsterdam een speciale status wordt voorzien. Vermoedelijk hoeft de heer Verheugen zelfs niet in zijn aantekeningen te kijken voor de beantwoording van mijn vraag, aangezien hij, voor zover ik weet, "s avonds aanwezig was bij de bijeenkomst van de Europese Raad in Berlijn.
Agenda 2000 bevat een tekst van de Commissie van de Europese Gemeenschappen krachtens welke deze ultraperifere regio's vrijgesteld worden van de voor doelstelling 1-regio's geldende eis van 75 % van het communauraire BBP per capita.
De Spaanse premier heeft diezelfde avond nog verklaard dat dit doel was bereikt, maar nu wij de tekst erop naslaan, blijkt dit niet het geval te zijn. Ik zou graag willen weten of de fungerend voorzitter van de Raad zich herinnert wat er die avond is overeengekomen en wat sinds Berlijn nu precies de situatie is van de ultraperifere regio's met betrekking tot de doelstelling 1-categorie.

Verheugen
Mijnheer Medina Ortega, u overschat mijn geheugen. Ik wil niets verkeerds zeggen. Ik moet het protocol van Berlijn nog eens bekijken. Ik kan mij de discussie waarover u het hebt, volstrekt niet herinneren. Ik kan u alleen zeggen dat ook voor de ultraperifere gebieden - allemaal eilanden - geldt wat ik heb gezegd. Als ze aan het criterium van de behoeftigheid voldoen, krijgen ze steun.

De Voorzitter.

Vraag nr. 9 van Roberto Speciale (H-0236/99):
Betreft: De koop en verkoop van menselijke wezens in Soedan Uit een recent artikel in een Italiaans dagblad met grote oplage is veel aandacht geschonken aan het feit dat er in Soedan, en vooral in het zuidelijke deel van het land, sprake is van de koop en verkoop van menselijke wezens, waaronder ook minderjarigen, een situatie waarvan vooral tot de stammen Dinka en Nuba behorende personen het slachtoffer zouden zijn.
Is dit de Raad bekend?
Zo ja, heeft hij contact opgenomen met de plaatselijke autoriteiten om te verifiëren of dit inderdaad het geval is en duidelijk te laten weten dat de Europese Unie het hiermee volstrekt niet eens is?
Welke eventuele sanctiemaatregelen (zoals het opschorten van alle steun- en samenwerkingsprogramma's) denkt de EG te nemen om een einde te maken aan deze handel?
Mijnheer Verheugen, kunt u alstublieft antwoorden op de vraag van de heer Speciale.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is op de hoogte van de deportaties, slavernij, slavenhandel en andere zware schendingen van de mensenrechten in Soedan. In een verklaring over de mensenrechtensituatie in Soedan heeft de Europese Raad al op 14 april 1998 vastgesteld dat de mensenrechten in dat land zwaar worden geschonden. De Europese Unie eist dat de mensenrechten overal in Soedan worden geëerbiedigd en spant zich vooral in om waarnemers voor de mensenrechten in Soedan te kunnen stationeren. De Europese Unie wil ook vrije toegang voor internationale waarnemers tot gebieden waaruit berichten over deportaties, slavernij en slavenhandel komen. De Europese Unie heeft op de 55ste zitting van de Commissie voor de rechten van de mens in Genève een ontwerpresolutie voorgelegd, waarin het probleem van de slavernij uitdrukkelijk wordt vermeld. De Europese Unie zal de mensenrechten bij de Soedanese regering blijven aankaarten om de Soedanese regering ertoe te brengen haar houding, ook tegenover slavernij, te herzien. De economische samenwerking tussen de Europese Unie en Soedan werd, met uitzondering van de humanitaire hulp, al geschorst. De stopzetting van de humanitaire hulp zou uitsluitend ten koste van de burgerbevolking gaan en komt dan ook niet in aanmerking als middel om op de Soedanese regering druk uit te oefenen.

Speciale
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord. Ik ben daar tevreden over. Het doet mij groot genoegen dat de Raad op de hoogte is van deze situatie en van plan is iets te ondernemen. Ik hoop dat zich snel concrete dingen zullen voordoen, met name een wijziging in de houding van de Soedanese regering, alhoewel iets dergelijks niet van ons afhankelijk is. Wel geloof ik dat wij met vastberadenheid een flink eind komen.
Ik weet dat in de komende dagen in Nairobi vredesonderhandelingen zullen starten over de binnenlandse situatie in Soedan en ik vraag mij af, mijnheer de fungerend voorzitter, of dit vraagstuk misschien niet in die onderhandelingen aan de orde kan worden gesteld. Dan voelt Soedan tenminste de sterke druk van de internationale gemeenschap. Ik dank u nogmaals voor uw antwoord.

Verheugen
Mijnheer Speciale, ik stel vast dat wij het over de politieke doelstelling geheel eens zijn. Uw vraag of wij het thema van de mensenrechten al vanaf de aanvang van de besprekingen in Nairobi kunnen aansnijden, kan ik niet zomaar beantwoorden. Ik vraag u dat te begrijpen. Eerst moet ik weten waarover die besprekingen hoofdzakelijk zullen gaan. Daarna zal ik uw vraag schriftelijk beantwoorden.

De Voorzitter

Vraag nr. 10 van Jonas Sjöstedt (H-0238/99):
Betreft: Verdrag van Amsterdam Wanneer verwacht de Raad dat het Verdrag van Amsterdam in werking zal kunnen treden? Wat staat de inwerkingtreding nog in de weg? In hoeverre zal het Verdrag van Amsterdam invloed hebben op de deelname van Noorwegen en IJsland aan de Overeenkomst van Schengen?
Mijnheer Verheugen, u heeft het woord.

Verheugen
Na de deponering van de laatste akte van bekrachtiging op 30 maart 1999 treedt het Verdrag van Amsterdam overeenkomstig artikel 14 op 1 mei 1999 in werking. De Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen worden, overeenkomstig artikel 6 van het Protocol tot opneming van het Schengen-acquis in het kader van de Europese Unie, betrokken bij de uitvoering van het Schengen-acquis en de verdere ontwikkeling ervan op basis van de op 19 december 1996 in Luxemburg ondertekende overeenkomst. De procedures daarvoor worden vastgelegd in een overeenkomst die de Raad, met eenparigheid van zijn 13 in artikel 1 van het Schengen-Protocol genoemde leden, met Noorwegen en IJsland sluit.
Het voorzitterschap van de Raad heeft, samen met de Commissie en op basis van de door de Raad goedgekeurde richtsnoeren, met Noorwegen en IJsland onderhandeld. De Raad is van het resultaat van de onderhandelingen op de hoogte gebracht: de associatieovereenkomst moet zo snel mogelijk na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam worden gesloten.

Sjöstedt
Eerst wil ik de Raad bedanken voor het antwoord en verder heb ik een aanvullende vraag. Bij lezing van het protocol dat aan het Verdrag van Amsterdam is toegevoegd en dat zegt dat het Schengen-aquis bij het EU-recht ingelijfd moet worden, staat dat de Raad dient vast te stellen welke rechtsgrondslag zal gelden voor de verschillende onderdelen van het Schengen-aquis. Ik vraag me af hoe ver men met deze kwestie is gevorderd, of vastgelegd is wanneer het klaar moet zijn en of er vandaag iets gezegd kan worden over welke rechtsgrondslag zal gelden voor de verschillende onderdelen van het Schengen-aquis volgens het EU-recht.

Verheugen
Ik kan dit natuurlijk niet weten en dus wil ik nog een slag om de arm houden om het te kunnen controleren, maar ik kan u wel zeggen dat de werkzaamheden nog niet zijn afgerond. Het probleem is dat een van de lidstaten, zoals u wellicht weet, met betrekking tot deze kwestie principiële bezwaren heeft. Wij proberen die lidstaat ertoe te bewegen die bezwaren te laten vallen.

Posselt
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u. Bondskanselier Schröder kondigde vandaag een nieuwe intergouvernementele conferentie aan die volgend jaar al moet worden afgerond. Ik wil alleen vragen of die intergouvernementele conferentie nog voor de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam haar opdracht zal krijgen, en over welke concrete onderdelen van het Verdrag daar opnieuw zal worden onderhandeld.

Verheugen
De opdracht wordt gegeven op de bijeenkomst in Keulen in de eerste week van juni. Er zal niet opnieuw over onderdelen van het Verdrag van Amsterdam worden onderhandeld. Het gaat onder meer over de beruchte left-overs van Amsterdam, maar er zijn ook nog andere onderwerpen.

Andersson
Ik wil alleen maar een vraag stellen over de overeenkomst met Noorwegen en IJsland die immers aangegaan moet worden om het Akkoord van Schengen in het Verdrag van Amsterdam op te nemen. Krijgt het Parlement iets te horen over deze overeenkomst?

Verheugen
Hier gelden de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam.

De Voorzitter

Vraag nr. 11 van Peter Truscott (H-0242/99):
Betreft: Situatie in Jammu en Kasjmir Hoe denkt de Raad over de vooruitzichten voor vrede in Jammu en Kasjmir? Overweegt de Raad niet zijn goede diensten aan te bieden als bemiddelaar tussen India en Pakistan, om te helpen de kwestie Jammu en Kasjmir op te lossen?
Mijnheer Verheugen, u heeft het woord om een antwoord te geven op de vraag van de heer Truscott.

Verheugen
De Europese Unie maakt zich al lang zorgen over de gespannen situatie in Kasjmir, die een bedreiging vormt voor de vrede en stabiliteit in de regio. De Unie volgt de ontwikkelingen ginds dan ook met bijzondere aandacht. De Europese Unie is van mening dat de dialoog tussen Indië en Pakistan de sleutel is tot de oplossing van het conflict in Kasjmir, dat de betrekkingen tussen beide landen bijzonder bemoeilijkt. De Unie heeft beide partijen dan ook steeds opnieuw opgeroepen om te onderhandelen en een oplossing te zoeken voor alle problemen - in het bijzonder voor Jammu en Kasjmir - die er tussen de landen bestaan.
Na de recente topontmoeting tussen de premiers van Indië en Pakistan in Lahore rijst de hoop dat beide landen ernstige inspanningen zullen doen om goede betrekkingen met elkaar aan te knopen. Dat zou de kansen op vrede in Jammu en Kasjmir ten goede komen.

Truscott
De Raad is ongetwijfeld op de hoogte van het feit dat India op 11 april een proef heeft gehouden met een ballistische middellangeafstandsraket, de Agni II, die een bereik heeft van 2000 km en met kernkoppen kan worden uitgerust. Gezien deze ernstige ontwikkeling die de instabiliteit in de regio verder zou kunnen doen vergroten, wil ik vragen of de Raad nog voornemens is een extra diplomatieke inspanning te leveren om de kwestie Jammu en Kasjmir tot een oplossing te brengen.

Verheugen
Ik kan daar positief op antwoorden. De Raad maakt zich zorgen over de bewapeningswedloop in die regio. Het politiek comité buigt zich zeer binnenkort over het probleem waarop u hebt gewezen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 12.

De Voorzitter

Vraag nr. 13 van Ulla M. Sandbæk (H-0243/99):
Betreft: De euro en Joschka Fischer's toespraak op 12 januari 1999 De voorzitter van de Raad zei in zijn toespraak voor het Europees Parlement dat de invoering van de euro grote kansen, maar daarnaast evengrote risico's met zich mee brengt. Dergelijke risico's doen zich voor als "op de moedige stap van de EU niet als logisch gevolg andere, even moedige stappen volgen ter voltooiing van de integratie" .
Kan de voorzitter van de Raad toelichten welke verdere stappen ter voltooiing van de integratie hij noodzakelijk acht en waarom?
Mijnheer Verheugen, u heeft het woord om te reageren op de vraag van mevrouw Sandbaek.

Verheugen
In de conclusies van de Europese Raad van Wenen van december 1998 staat onder meer dat de euro het voor Europa gemakkelijker zal maken werkgelegenheid, groei en stabiliteit te bevorderen en dat de invoering van een gemeenschappelijke munt de behoefte aan coördinatie van de economie zal versterken. De Europese Raad beklemtoonde vooral dat de coördinatie van het economisch beleid moet worden versterkt en verdiept om het succes van de Economische en Monetaire Unie te verzekeren en een duurzame, werkgelegenheidsbevorderende groei te ondersteunen.
De Europese Raad was van mening dat de huidige economische uitdagingen doeltreffende en gecoördineerde antwoorden vergen, ook wat het budgettair, monetair en structuurbeleid betreft. Tenslotte verzocht de Europese Raad de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën in Helsinki verslag uit te brengen over de wijze waarop het economisch beleid in de derde fase van de Economische en Monetaire Unie wordt gecoördineerd.
In de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap voor 1998 en 1999 staat voorts dat het economisch beleid van de lidstaten, in het bijzonder hun financieel en monetair beleid - dat voortaan onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap valt - en de structuurhervormingen dwingend zijn en elkaar moeten ondersteunen om tot een lage inflatie te komen die met een duurzame, werkgelegenheidsbevorderende groei gepaard gaat.

Sandbæk
U heeft gezegd dat het begrotings- en valutabeleid gecoördineerd moeten worden, maar zou u precies kunnen aangeven binnen welke gebieden van het economisch beleid men de integratie wil bevorderen in het kader van de EMU?

Verheugen
Meer coördinatie op alle macro-economische terreinen, dus op dat van het financieel, begrotings- en belastingsbeleid en van de economische ordeningspolitiek in beperkte zin, is volgens de Raad onontbeerlijk.

Martin, David
De fungerend voorzitter heeft zeker gelijk als hij zegt dat de monetaire unie een verdere economische samenwerking vereist. Maar is hij het niet met mij eens dat de Verenigde Staten een duidelijk voorbeeld zijn van een interne markt met een gezamenlijke munt, doch zonder een geharmoniseerd belastingstelsel? Om de euro tot een succes te maken, is het dan ook niet nodig de directe en indirecte belastingen te harmoniseren.

Verheugen
Ik neem daar kennis van en wijs erop dat ik het niet over een harmonisering van de belastingen heb gehad. Ik had het over de coördinatie ervan.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Verheugen, voor deze duidelijke begripsbepaling.

De Voorzitter

Vraag nr. 14 van José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra (H-0245/99):
Betreft: Top van Rio de Janeiro Het Europees Parlement heeft vanuit zijn institutionele positie een belangrijke impuls gegeven aan de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika. Het Parlement heeft de laatste jaren de verhoging van de kredieten op de belangrijkste begrotingslijnen voor de samenwerking met deze regio goedgekeurd en was steeds aanwezig op de formele en informele topbijeenkomsten van de staatshoofden en regeringsleiders, evenals op de vergaderingen van de ministerconferenties van San José en de Groep van Rio.
Wat zijn de voornemens van het fungerend voorzitterschap van de Raad in verband met de deelname van het Europees Parlement aan de volgende Top van staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en de landen van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, die in juni a.s. plaatsvindt in Rio de Janeiro?
Mijnheer Verheugen, u kunt nu antwoorden op de vraag van de heer Salafranca.

Verheugen
Deze vraag was onderwerp van de triloog van vanmiddag. Het is een onderwerp dat tijdens bijna elke triloog tussen Raad, Parlement en Commissie wordt besproken. Het resultaat is altijd hetzelfde. De eventuele deelname van leden van het Europees Parlement aan de conferentie van staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie, Latijns Amerika en het Caribisch gebied, die eind juni in Rio de Janeiro plaatsvindt, hangt samen met de procedure die de Raad op 30 oktober 1998 heeft vastgesteld. Het Oostenrijkse voorzitterschap heeft het Europees Parlement die procedure tijdens de triloog van 16 december 1998 uitgelegd. Zoals ik al zei, was ze ook onderwerp van de triloog van vandaag.
Deze procedure vindt haar oorsprong in een debat over het onderwerp tijdens de triloog van 17 juli 1998 in Straatsburg tussen vertegenwoordigers van de drie instellingen - Parlement, Raad en Commissie. De Raad zal het verzoek van de Voorzitter van het Europees Parlement van 11 maart 1999 dan ook onderzoeken. Hij zal met andere woorden onderzoeken of deelname van leden van het Europees Parlement op individuele basis mogelijk is.

Salafranca Sánchez-Neyra
Uiteraard wist ik op het moment dat ik deze schriftelijke vraag indiende niet dat dit onderwerp deze ochtend besproken zou worden binnen het kader van de triloog.
Ik heb deze vraag ook al gesteld aan de vertegenwoordiger van het fungerend voorzitterschap bij de Conferentie van delegatievoorzitters. In wat bondskanselier Schröder vanochtend zei over de rol van het Parlement in het Europese integratieproces lijkt een bevestigend antwoord op mijn vraag door te klinken. Maar mijn vraag luidt: "Steunt het Duitse voorzitterschap deelname van het Parlement - zoals het Parlement ook aanwezig was op de vergaderingen van de ministerconferenties van San José en de groep van Río - en is er ook steun voor een actieve aanwezigheid van het Parlement?" Een actieve deelname lijkt niet meer dan logisch aangezien het onderwerp bepaald niet onbelangrijk en het valt zeker niet uit te sluiten dat er op deze top financiële besluiten worden getroffen die gevolgen kunnen hebben voor de bevoegdheden van dit Parlement. Wat is het standpunt van het fungerend voorzitterschap? Is er wel of niet steun voor een actieve aanwezigheid van het Parlement?

Verheugen
Zoals ik al heb gezegd zal het probleem van de medewerking van het Europees Parlement aan de conferentie van Rio volgens de door de Raad vastgestelde principes worden aangepakt. Het voorzitterschap moet zich aan die principes houden. Het voorzitterschap kan niets beloven dat daarmee niet in overeenstemming is. Als het Parlement meer verlangt, wil dat zeggen dat dit probleem tijdens de institutionele hervormingen, die weldra worden aangevat, moet worden aangepakt. Het voorzitterschap zal er evenwel strikt op toezien dat de verschillende taken, bevoegdheden en niveaus in de Europese Unie niet door elkaar worden gehaald. Om de burgers de nodige transparantie te bieden moet het altijd duidelijk zijn op grond van welke bevoegdheid elk orgaan van de Europese Unie handelt. De Raad vindt het niet goed dat de bevoegdheden door elkaar worden gehaald en dat de afbakening ervan vervaagt.

De Voorzitter

Vraag nr. 15 van Robin Teverson (H-0248/99):
Betreft: Stemrecht in Gibraltar Het Europese Hof van de Rechten van de Mens heeft bepaald dat de Gibraltarezen stemrecht moeten hebben voor de Europese verkiezingen. Om hiervoor te zorgen is er binnen de Raad een besluit met algemene stemmen nodig, alsmede ratificatie door de lidstaten teneinde de huidige wetgeving te wijzigen krachtens welke Britse onderdanen, maar niet de Gibraltarezen stemrecht hebben voor de Europese verkiezingen.
Wat is de Raad, in het licht van deze uitspraak, voornemens te doen om het Verdrag te wijzigen, zodat de inwoners van Gibraltar kunnen stemmen?
Mijnheer Verheugen, graag een reactie op de vraag van de heer Teverson.

Verheugen
Dit is een zeer netelig onderwerp. De Raad zou het zeer op prijs stellen als beide betrokken landen het hierover eens kunnen worden. De Raad heeft zich nog niet over de eventuele consequenties van de bewuste uitspraak gebogen. De Raad hecht veel belang aan het stemrecht voor de verkiezing van het Europees Parlement en in dat verband aan de toepassing van het in artikel 138 van het EG-Verdrag opgenomen principe van de algemene en rechtstreekse verkiezing.
Om het besluit betreffende de algemene en rechtstreekse verkiezing van de afgevaardigden in het Europees Parlement te wijzigen zou de Raad daartoe, met de instemming van het Europees Parlement, eenparig een besluit moeten nemen en de lidstaten aanbevelen dat besluit overeenkomstig hun grondwettelijke voorschriften te ratificeren. De Raad zou zeer graag weten hoe het Europees Parlement hierover denkt.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, dit is zeker een netelige kwestie. Maar het is ook een principiële zaak, een zaak die niet slechts in theorie speelt, maar ook, zoals ik in mijn vraag heb aangegeven, door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is getoetst. De uitspraak waartoe de rechters van dat college kwamen, was geen krap meerderheidsbesluit, maar kwam met 15 tegen 2 stemmen tot stand, een forse meerderheid dus, ten faveure van het beginsel dat uit een oogpunt van de mensenrechten ingezetenen van Gibraltar de mogelijkheid moesten hebben om aan de Europese verkiezingen deel te nemen. Het stelt mij dan ook teleur dat de fungerend Raadsvoorzitter hoopt op overeenstemming tussen de twee lidstaten, want dit lijkt mij zonder meer een terrein waar de Raad positieve stappen zou moeten ondernemen, niet alleen uit een oogpunt van mensenrechten, maar ook naar aanleiding van de uitspraak van een instelling die weliswaar niet tot de EU behoort, maar wel respect geniet en ook in het Verdrag van Amsterdam is opgenomen. Is de Raad voornemens positieve stappen te ondernemen om deze inbreuk op de mensenrechten te corrigeren?

Verheugen
Mijnheer Teverson, u weet welk probleem achter alle vragen over Gibraltar schuilgaat. Ik kan u niet zeggen wat de Raad op aanvullende vragen kan antwoorden. Elke aanvullende vraag moet met de lidstaten besproken worden. Ik zal uw vraag schriftelijk beantwoorden. Dat geldt ook voor alle volgende aanvullende vragen. Ik mag hier immers niet zomaar meningen uiten. Ik moet alle verdere vragen schriftelijk beantwoorden, omdat daarover intensief overleg met de betrokken landen moet plaatsvinden.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dit probleem wordt niet voor het eerst in het Europees Parlement besproken. Het werd tijdens het vragenuur al vaak behandeld. Deze vragen worden vaak gesteld, en eerlijk gezegd is uw antwoord dat u verdere vragen niet kunt beantwoorden, voor het Parlement volstrekt onbevredigend. Mag ik u ook nog op het volgende wijzen en vragen dat u dat aan de Raad voorlegt of zelf een antwoord geeft? De huidige grenzen van Gibraltar zijn niet dezelfde als de historische grenzen. Daarom moeten wij er rekening mee houden dat Gibraltar onder twee verschillende rechtssystemen valt. Een deel van Gibraltar behoort zonder twijfel tot Groot-Brittannië. Het andere, noordelijke deel is Spaans gebied onder Brits bestuur. Zou het bijvoorbeeld niet mogelijk zijn tenminste de mensen in dat laatste gebied stemrecht te geven? Dat moet toch mogelijk zijn.

Verheugen
Mijnheer Habsburg-Lothringen, de vraag over deze uitspraak is hier voor het eerst gesteld en wordt hier ook voor het eerst behandeld. Als uw vraag luidde of u mij op een bepaald feit mocht wijzen, is mijn antwoord ja, dat mag u.

Salafranca Sánchez-Neyra
Het probleem van Gibraltar, een kolonie van een lidstaat binnen een andere lidstaat van de Europese Unie, iets wat op de drempel van de 21ste eeuw een anachronisme moge heten, is te veelomvattend om hier de aandacht te kunnen krijgen die het verdient.
Maar ik wilde hier toch een heel concrete, nauwelijks filosofisch te noemen vraag stellen. Meent het fungerend voorzitterschap dat de Europese Gemeenschap een rechtsgemeenschap is en dat de rechtsnormen, in dit geval de Verdragen, opgesteld worden met het oog op een verplichte naleving ervan? Als de Verdragen bepalen dat er een besluit met algemene stemmen nodig is, dan denk ik dat de rechtsnormen die wij onszelf hebben opgelegd en die de Raad heeft opgesteld in het Verdrag van Amsterdam, door de Raad moeten worden nageleefd.
Meent de Raad dat de rechtsnormen van het Verdrag alleen rechtsgeldigheid bezitten door de verplichte naleving van die normen ?

Verheugen
Mijnheer Salafranca Sánchez-Neyra, uw vraag is zo principieel dat ik ze wel moet beantwoorden. De Raad is uiteraard van mening dat de Europese Unie een rechtsgemeenschap is die zich strikt aan haar eigen normen en waarden moet houden.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 16.

De Voorzitter

Vraag nr. 17 van Vassilis Ephremidis (H-0254/99):
Betreft: Inhoud van de informele Raad van ministers van Binnenlandse Zaken van de EU Volgens berichten in de pers vond er onmiddellijk na de ontvoering van de Koerdische leider Öcalan door geheime diensten, in het grootste geheim in de buurt van de Duitse hoofdstad een informele buitengewone bijeenkomst van de ministers van Binnenlandse Zaken van de EU plaats, waaraan ook de Zwitserse minister van Binnenlandse Zaken deelnam. Deze bijeenkomst handelde over de coördinatie van de acties om de logistieke infrastructuur van de PKK te ontwrichten, het opstellen van codes voor wederzijdse informatie-uitwisseling en samenwerking tussen geheime diensten en het "aanpakken" van het communicatienetwerk van de Koerden in Europa, in het bijzonder de televisiezender MED-TV en de krant Özgür Politika.
Kan de Raad meedelen welke de redenen waren om deze buitengewone en informele top bijeen te roepen, waarom deze geheim werd gehouden, welke de conclusies en de besluiten ervan waren, welke rol Europol in deze kwestie heeft gespeeld, welke andere nationale, internationale of Europese instanties bij de uitvoering van deze besluiten betrokken zijn, en of deze uitsluitend betrekking hebben op Koerdische organisaties of ook op andere organisaties en bewegingen die in landen van de EU actief zijn?
Mijnheer Verheugen, u heeft het woord om te antwoorden op de vraag van de heer Ephremidis.

Verheugen
Wegens de gebeurtenissen na de arrestatie van de heer Öcalan op 23 februari 1999 heeft de Duitse minister van Binnenlandse Zaken een conferentie bijeengeroepen waaraan de ministers van Binnenlandse Zaken van verschillende lidstaten van de Europese Unie en van Zwitserland en vertegenwoordigers van de Commissie en het Secretariaat van de Raad hebben deelgenomen.
De doelstelling van de bijeenkomst, waarvan de media op de hoogte werden gebracht, was de beoordeling van de gebeurtenissen in de deelnemende landen. De uitwisseling van informatie betrof in het bijzonder de aard van de door de PKK georganiseerde demonstraties en het aantal personen dat eraan deelnam. Er werd niets beslist. Het ging immers niet om een zitting van de Raad van de Europese Unie. De deelnemers kwamen, met het oog op soortgelijke feiten in de toekomst, alleen overeen om de uitwisseling van informatie te verbeteren.

Ephremidis
Waarom al die geheimzinnigdoenerij? Waarom die geheime samenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken? Waar blijft de doorzichtigheid die de Europese Unie zo hoog in haar vaandel schrijft? Waarom moet dit verborgen blijven voor de burgers van de Europese Unie, voor de burgers die de Unie dichterbij wil hebben? Hierop bestaat geen antwoord, mijnheer de Voorzitter.
Wat hebben zij besloten? Wat hebben zij gezegd? Gingen de discussies alleen maar over de PKK? Hebben zij die gevonnist, veroordeeld en onder speciaal toezicht geplaatst? Of ging de discussie ook over andere organisaties die in de Europese ruimte actief zijn? Krijgen wij soms een herhaling van de methodes die Hitler met zijn Gestapo eerst op communisten en joden, daarna op sociaal-democraten en tenslotte op alle democraten toepaste? Wordt de Europese Unie soms door een nieuwe McCarthy-beweging overspoeld? Is dat de reden dat u het allemaal verstopt? Verstopt u het om geheime beslissingen te kunnen nemen en demonstraties tegen de oorlog en andere demonstraties te verbieden, zoals in Brussel dezer dagen al is gedaan door de Belgische regering?
Ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, daar een antwoord op te geven. Tenzij u zegt dat u daar niet op kunt antwoorden, want dan heb ik medelijden met u. Dan staat u hier voor ons, als minister, en kunt niet antwoorden.

Verheugen
Ik moet zeggen dat ik meer dan verbaasd ben over dit standpunt - een vraag was het niet - van de geachte afgevaardigde. In geen enkele lidstaat van de Europese Unie of rechtsstaat mogen zij die voor de binnenlandse veiligheid bevoegd zijn, vertrouwelijke besprekingen, bijvoorbeeld over het inwinnen van inlichtingen, in de openbaarheid brengen. Zulk een bijeenkomst zou volstrekt geen nut hebben, als bijzonderheden openbaar worden gemaakt. Ik geloof niet dat er in de Europese Unie landen zijn waar dat anders is.
Ik wil echter gedeeltelijk aan uw verlangen naar transparantie tegemoetkomen. Ik zal u iets vertellen van wat daar werd besproken en geen geheimhouding behoeft. De deelnemers aan de conferentie betreurden het bijvoorbeeld dat Griekenland zijn EU-partners niet onmiddellijk van de arrestatie van de heer Öcalan door Keniaanse veiligheidsdiensten en van zijn overbrenging naar Turkije op de hoogte had gebracht.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, wij weten dat MED-TV en de krant Özgür Politika zeer veel informatie verspreiden. Wij kennen ook de inhoud daarvan. Is de Raad voornemens via deze kanalen ook de bij ons verblijvende Koerden informatie te verstrekken?
Mijn tweede vraag luidt welke modellen voor de integratie van de Koerden in Europa worden gebruikt.

Verheugen
Mijnheer Rübig, ik zie het verband tussen uw vraag en de oorspronkelijke vraag niet. Ik kan uw vraag daarom alleen schriftelijk beantwoorden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Verheugen
Collega's, dan zijn wij nu aanbeland bij de laatste vraag. Ik heb u al verteld dat de heer Verheugen ons vandaag, vanwege zijn terugreis, om 18.50 uur moet verlaten. Wij hebben nog twee minuten; ik hoop dan ook dat wij erin slagen met behulp van de beknoptheid die wij van mijnheer Verheugen gewend zijn en met de medewerking van mevrouw Eriksson, die de heer Seppänen vervangt, deze laatste vraag in twee minuten af te handelen.

De Voorzitter

Vraag nr. 18 van Esko Olavi Seppänen, vervangen door mevrouw Eriksson (H-0256/99):
Betreft: Statuut van de ambtenaren van de EU Kan de Raad zijn visie geven op de vraag of eenzelfde persoon legaal zowel een salaris als een pensioen van een instelling van de EU kan krijgen? Wat denkt de Raad te doen op basis van artikel 232 van het EG-Verdrag in het geval zulks niet legaal is en zich een dergelijk geval voordoet?
Mijnheer Verheugen, u heeft het woord.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is nog geen enkel geval van cumulatie bekent. De Commissie heeft de Raad ook nog geen voorstel tot wijziging van het cumulatieverbod in het Statuut voorgelegd.

Eriksson
Dit heeft collega Seppänen eerder met de Raad besproken. Waar het om gaat is dat een van de directeuren van de Europese Centrale Bank zijn aanzienlijke pensioen en ook zijn salaris meeneemt, wat betekent dat er een voor de Finse burgers onaanvaardbaar hoge som aan de persoon in kwestie betaald moet gaan worden. Daarom vragen wij ons nu af of u dit accepteert en of u deze uitzondering voor directeuren van de Europese Centrale Bank wilt maken.

Verheugen
Mevrouw Eriksson, ik wist al wel om wie het gaat - in zekere zin om een goede, oude bekende. Ik wijs u erop dat dit probleem zeer onlangs tijdens het vragenuur al uitvoerig is behandeld. Ik heb het geval waaraan u denkt, al uitvoerig besproken. Mijn visie op de situatie en de rechtspositie is in de tussentijd niet veranderd.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Verheugen.
Aangezien de tijd voor vragen aan de Raad verstreken is, zullen de vragen nrs. 19 tot en met 44 schriftelijk beantwoord worden.
Ik dank de heer Verheugen voor zijn aanwezigheid hier.
Het vragenuur aan de Raad is gesloten.

De Voorzitter
Dan heeft nu de heer Ephremidis het woord voor een motie van orde.
Mijnheer Ephremidis, even voor alle duidelijkheid: het vragenuur is afgelopen en wij hebben afscheid genomen van de heer Verheugen. Als u nu het woord vraagt voor een motie van orde, dat moet u zich tot het voorzitterschap wenden. Het voorzitterschap moet reageren op moties van orde. U heeft het woord voor een motie van orde.

Ephremidis
Nu de vertegenwoordiger van de Raad op het punt staat te vertrekken, wilde ik hem voor zijn terugreis meegeven dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan parlementaire lafheid. Hij beschuldigt mijn land ervan Öcalan gearresteerd, of niet gearresteerd, te hebben. Dat moet hij in de Raad bespreken met de vertegenwoordigers van de Griekse regering! Hij kan hier niet dergelijke ongeoorloofde beschuldigingen spuien. Dat is, ik herhaal, parlementaire en politieke lafheid, en ik vraag mij af hoe het mogelijk is dat het Parlement dergelijke verwerpelijke uitlatingen van een vertegenwoordiger van de Raad duldt. Daarom heb ik om het woord gevraagd, en niet om een aanvullende vraag te stellen. Ik ken het Reglement heel goed en ik heb zojuist van u vernomen dat ik geen tweede aanvullende vraag mag stellen. Laat mijnheer de vertegenwoordiger dus met de bevoegde ministers spreken over de werkelijke toedracht van de zaak-Öcalan en over de rol die mijn vaderland heeft gespeeld in de uitlevering van Öcalan aan zijn Turkse beulen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Ephremidis. Uw woorden worden in de notulen opgenomen, en zij worden dus gehoord.
Mijnheer Papayannakis, gaat het om een motie van orde? Gaat uw gang, ik wens u succes.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet, bepaalt artikel 42 van het Reglement dat de vragen die voorrang hebben, binnen drie weken moeten worden beantwoord. Ik ken dit artikel bijna uit mijn hoofd en u kent het waarschijnlijk nog beter dan ik.
Ik heb hier, mijnheer de Voorzitter, mijn schriftelijke vraag met voorrang die ik op 7 januari 1999 heb gesteld. Ik heb deze naar behoren, volgens de regels ingediend. Ik heb daarop geen enkel antwoord gekregen en dat wil ik hier aan de kaak stellen. Dit is een vraag aan de Raad - en natuurlijk luistert de Raad niet, alhoewel hij hier is - en ik had allang een antwoord moeten hebben. Tot wie moet ik mij wenden om mijn recht te halen, zoals wij in Griekenland zeggen? Ik wil een antwoord, mijnheer de Voorzitter, want anders zal ik ook schriftelijk mijn beklag doen bij de Voorzitter.

De Voorzitter
Mijnheer Papayannakis, wanneer u geen antwoord krijgt, doet u inderdaad wat u nu doet: in de plenaire vergadering vragen waarom er geen antwoord is gekomen op uw vraag. Ik zal onmiddellijk proberen te achterhalen waarom u geen reactie hebt gekregen binnen de hiervoor vastgestelde termijn. U heeft nu dus gedaan wat u moest doen. De Voorzitter moet u op zijn beurt gaan antwoorden op de vraag wat er met uw vraag is gebeurd. Zou u dus zo vriendelijk willen zijn mij het nummer van de vraag en de vraag zelf mee te delen evenals de datum waarop u deze hebt ingediend, zodat ik de zaak kan uitzoeken.
Het woord is aan mijnheer Rübig voor een motie van orde.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen de bezoekers uit Opper-Oostenrijk van de vakbond van werknemers van de particuliere sector hartelijk welkom heten in het Europees Parlement. Ik dank u voor uw begrip.

De Voorzitter
Dat heeft u bij deze gedaan en het zal worden opgenomen in de notulen.
De vergadering wordt om 18.55 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat

Functioneren van de instellingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0158/99) van de heer Herman, namens de Commissie institutionele zaken, over de verbeteringen in het functioneren van de instellingen zonder wijziging van het Verdrag.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik presenteer u vandaag mijn laatste verslag. Het komt misschien erg ongelegen op dit late uur, maar anderszins is de timing perfect. Waarom? Omdat de heer Prodi gisteren nog gezegd heeft dat de Europese instellingen diepgaand moeten worden hervormd. Dat is dan tenminste een standpunt waarvoor hij brede steun geniet. Wij willen natuurlijk niet dat hij er alleen voor staat, en daarom helpen we hem een handje met een aantal ideeën en beleidslijnen die gebaseerd zijn op een brede consensus binnen onze commissie.
We hoeven niet altijd aan de Verdragen te sleutelen om de werking van de instellingen te verbeteren. Zoals de ervaring heeft uitgewezen, zijn we daar in het verleden ook al in geslaagd door middel van institutionele overeenkomsten of interne hervormingen. Maar normaliter is het zo dat elke instelling voor zichzelf zorgt. Dat taboe is nu doorbroken, we hebben ons nu met een andere instelling bemoeid. Niet dat er niets te verbeteren viel aan het Parlement - we weten allemaal wel beter - maar na wat er de laatste tijd is gebeurd, moesten we ons wel met de Commissie bemoeien.
Over de Raad hebben we het al eens gehad in een speciaal verslag van de heer Bourlanges, dat wij nog niet zo lang geleden hebben aangenomen. Daarin stond een reeks suggesties voor verbetering, en ik zal daar in dit bestek dus niet op terugkomen. Laten we ons beperken tot de Commissie en het Parlement.
De problemen bij de Commissie staan nu officieel te boek, maar ze dateren niet van gisteren en hebben zelfs diepe wortels in een ver verleden. Als openbaar bestuurslichaam zou de Commissie onpartijdig moeten zijn, maar door de groeiende nationale en politieke belangen zijn met name de aanwerving, het promotiestelsel en de motivatie van het personeel ernstig aangetast. Dit heeft geleid tot de problemen waar we nu voor staan.
Zoals wij weten is de Commissie oorspronkelijk in het leven geroepen om een wetgevend kader te scheppen ter bevordering van de harmonisering, niet om programma's te beheren. Haar cultuur, structuur en traditie stonden dus op gespannen voet met de taken die haar in de loop der jaren zijn toegeschoven. Een van de redenen waarom het is misgelopen, is dat de Commissie ook niet de middelen kreeg om die taken naar behoren uit te voeren, noch van de Raad, noch naar ik vrees van het Parlement. Aan de andere kant had de Commissie al die taken ook niet op zich mogen nemen. De andere oorzaak van de problemen ligt uiteraard bij de kabinetten. Die zijn een steeds belangrijker rol gaan spelen, en dat verklaart wellicht waarom bepaalde commissarissen - ik zeg niet alle - de greep op hun ambtelijke apparaat hadden verloren, zoals het Comité van wijzen heeft vastgesteld.
De Commissie heeft almaar meer directoraten-generaal gekregen om het groeiend aantal commissarissen iets te doen te geven. Binnenkort gaan we van 20 naar 30 commissarissen, en als we zo doorgaan komen er weer tien directoraten-generaal bij. Dit heeft niets meer te maken met interne samenhang of homogene taakverdeling en als we op die voet voortgaan stevenen wij op een regelrechte ramp af. Kijk maar naar de buitenlandse betrekkingen: die vallen nu al onder vier verschillende directoraten-generaal.
Onze voorstellen voor het Parlement liggen natuurlijk iets gevoeliger, omdat ze bovenop de aanbevelingen van de Commissie reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten komen. Bovendien is hiervoor parlementaire consensus nodig, en die is niet altijd even gemakkelijk te bereiken. Maar onze voorstellen gaan vooral over de Commissie. Ze zijn gebaseerd op de diagnose die ik u zojuist gegeven heb, en ik geloof dat we het daarover grotendeels eens zijn.

Pronk
Voorzitter, ik spreek hier als rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Wij hebben ons beperkt tot één onderwerp dat ons aan het hart gaat, namelijk de agentschappen. Ik moet in de eerste plaats de rapporteur van harte bedanken voor de manier waarop hij in zijn verslag ook op deze agentschappen is ingegaan. Het is iets wat nog wel eens vergeten wordt, maar de vakcommissies die ermee bezig zijn en ook de Begrotingscommissie hebben zich daar nog wel eens over verwonderd.
Wat is er aan de hand met die agentschappen? Zij vervullen, zoals de rapporteur zelf zegt, een belangrijke rol. Zij worden keurig verdeeld over de verschillende staten. Er zijn, zoals de rapporteur zelf terecht zegt, geen oude lidstaten die nog geen agentschappen hebben en wij zijn ervan overtuigd dat er wel nieuwe agentschappen voor de nieuwe lidstaten zullen worden gevonden.
Een tweede probleem met de agentschappen is, denk ik, dat zij altijd meer personeel kunnen krijgen dan de Commissie zelf. Waar komt dat uit voort? Zowel de Begrotingscommissie als dit Parlement, als de Raad, als de Commissie zelf willen graag de indruk geven dat zij geen extra personeel aannemen. Maar de landen van herkomst willen graag toch een wat uitgebreider agentschap hebben dan het eerst was en die willen dat dus wel. Dus het is mogelijk om bepaalde taken die de Commissie niet meer aan kan aan die agentschappen toe te vertrouwen. Wat is de manier om het op te lossen? Zoveel mogelijk eenvormigheid, niet een totale eenvormigheid, zoals wij het in ons verslag gezegd hebben en zoals de rapporteur heeft overgenomen, maar zoveel mogelijk eenvormigheid om in ieder geval aan dezelfde criteria te voldoen.
Die agentschappen moeten zeer in de gaten worden gehouden omdat, als het zo doorgaat, er waarschijnlijk op den duur meer door de Unie betaalde mensen in die agentschappen werken dan bij de Commissie zelf. Ik ben erg blij dat de rapporteur op deze manier aan ons verslag gevolg heeft willen geven.

Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, nooit in de geschiedenis van de Europese eenmaking zijn in zo korte tijd zo veel besluiten genomen en hebben zich zoveel dramatische gebeurtenissen voorgedaan als sedert 1 januari. Ik denk aan de succesvolle start van de gemeenschappelijke munt, de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, het ontslag van de Commissie en het toetredingsproces, waaraan tien landen deelnemen. Dat alles wordt op dit ogenblik overschaduwd door de oorlog in Kosovo, waarbij ook de Europese Unie en haar lidstaten betrokken zijn. Nog nooit stond de Europese Unie voor grotere uitdagingen: ze moet slagvaardig blijven en zich op de uitbreiding voorbereiden. Daarom leveren wij in het verslag van de heer Herman kritiek op de structuren van de Commissie en op onze eigen werkwijze.
De belangrijkste opmerkingen zijn in de eerste plaats dat voor de leden van de Commissie en hun adjuncten werkterreinen moeten worden afgebakend zoals dat voor de ministers en staatssecretarissen in de nationale regeringen gebeurt. Wij hebben een evenwicht nodig tussen het collegialiteitsprincipe en de individuele verantwoordelijkheid van de verschillende Commissieleden. Het allerbelangrijkste is tenslotte de transparantie. De nieuwe Commissie onder leiding van de heer Prodi zal een enorme stap in de richting van een Europese regering moeten doen.
In de tweede plaats moet het Parlement zich op zijn hoofdopdrachten concentreren. Dat zijn in de allereerste plaats de wetgeving en vervolgens de keuze en controle van de Commissie en de begrotingsbesluiten. Dat alles moet in het openbaar gebeuren en tegenover de publieke opinie verdedigbaar zijn. Wij trekken vandaag lering uit onze vroegere fouten en bereiden ons op nieuwe taken voor. Dat is de maatstaf voor de burgers, die op hun beurt onze maatstaf zijn.
Dit is het laatste verslag van de heer Herman. Namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten wil ik hem danken voor het werk dat hij gedurende twintig jaar heeft verricht, en in het bijzonder voor zijn inzet, creativiteit en al wat hij op institutioneel gebied heeft gerealiseerd. Wij bespreken vandaag het laatste verslag van een - dat durf ik hier te zeggen - groot Europeaan. Wij behoren niet tot dezelfde partij, maar streven in feite dezelfde doelstellingen na en huldigen dezelfde principes. Volgens mij koesteren velen van ons ook dezelfde dromen. Namens mijn fractie breng ik Fernand Herman hulde voor zijn levenswerk.
Applaus

Spaak
Mijnheer de Voorzitter, beste collega Herman, allereerst wil ik u gelukwensen met uw voortreffelijke verslag en het feit dat u voortdurend open heeft gestaan voor de suggesties van uw collega's. Uw ervaring als rapporteur en uw opmerkelijke bijdrage aan de vooruitgang van de Europese Unie maken deze tekst tot een voortreffelijk uitgangspunt voor de volgende Commissie institutionele zaken. U heeft uw hele carrière lang een wezenlijke bijdrage geleverd aan de vooruitgang van onze Europese Unie, de heer Schäfer heeft ons daar zojuist nog aan herinnerd.
Met het eerste amendement beoogt de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij paragraaf 32 van de tekst aan te scherpen, teneinde het Europees Parlement zijn controlerende rol ten volle te laten uitvoeren. Op die manier zouden we geen beroep meer hoeven te doen op comités van wijzen. Dit was een van de punten waarover wij het niet met elkaar eens waren, mijnheer de rapporteur, maar ik wil toch even zeggen dat een van de leden van het Comité zich niet zo wijs heeft gedragen, omdat hij allerlei politieke verklaringen in het rond heeft gestrooid die moeilijk met zijn functie te rijmen vielen.
Het tweede amendement was ingediend door de heer Corbett, maar werd door de commissie verworpen omdat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Volkspartij er niet achter stonden. De bedoeling was de voorzitter van de Europese Commissie de bevoegdheid te geven om desnoods een commissaris te vervangen. Volgens ons ligt dit voorstel in het verlengde van verklaring nummer 32 uit de bijlage bij het Verdrag van Amsterdam. Het had de laatste weken kunnen worden toegepast en had ons een hoop hoofdbrekens kunnen besparen.
Voor het overige, mijnheer de rapporteur, vallen uw conclusies, zoals u net zei, gelukkig samen met de hervormingen die de heer Prodi voor ogen staan. Hij had het gisteren over ruimere bevoegdheden voor de voorzitter, meer efficiency, meer transparantie en zowel een individuele als een collectieve verantwoordelijkheid.
Net als u dring ik er sterk op aan dat het Europees Parlement de hand in eigen boezem steekt. Er moet zo snel mogelijk van gedachten worden gewisseld over hoe we transparanter kunnen gaan werken. Daarbij hoort ook dat er minder machtspolitieke afspraken gemaakt worden tussen de twee grote fracties, want dat gaat ten koste van de openheid die iedereen wil.
Applaus

Vanhecke
Voorzitter, een mooi Nederlands spreekwoord zegt dat de weg naar de hel geplaveid is met goede voornemens. Ik geloof dat dit spreekwoord in acht genomen mag worden door al diegenen die denken dat het democratisch deficit, het gebrek aan toezicht, het onzorgvuldig beheer en last but not least het inmiddels berucht geworden profitariaat op Europees niveau verkleind kan worden door nog méér bevoegdheden en nog méér werkingsmiddelen en mogelijkheden naar dat niveau te versassen.
Ik denk dat het tegendeel zou moeten gebeuren. De praktijk leert ons immers dat politieke administraties slechts efficiënt gecontroleerd worden en vooral, wat belangrijker is, efficiënt aan zelfcontrole doen wanneer die zo dicht mogelijk bij de burger staan. Dat is trouwens - denk ik - de eerste toepassing van het hier toch door iedereen, althans met de lippen beleden, subsidiariteitsbeginsel.
Willen wij de werking van de Europese Unie en van alle Europese instellingen verbeteren, dan staat of valt deze verbetering dus bij een doorgedreven consequente toepassing op alle gebieden van het subsidiariteitsbeginsel. Kort samengevat: we kunnen Europa verbeteren door minder eurocratische bevoegdheden, minder bemoeizucht, eurocratische rompslomp en bureaucratie. Dat is - denk ik althans - de kern en de basis van een gezondmaking van instellingen die nu allemaal, zonder uitzondering - het zou vanwege het Parlement belachelijk zijn om alleen met de vinger naar de Commissie te wijzen - die zonder uitzondering allemaal, en grotendeels terecht, vrees ik, een imago van bemoeizuchtige, geldverslindende en onproductieve instellingen met zich meedragen.
Het voorliggende verslag bevat heel wat interessante voorstellen, maar bevindt zich hoe dan ook in de lijn van de meest blinde eurofederalistische logica. Het doet bijgevolg alleen maar aan kurieren am Symptom . De voorgestelde maatregelen zijn dus slechts, om met een ander Nederlands spreekwoord te eindigen, pleisters op een houten been.

Barros Moura
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik - als hij tenminste luistert - mijn collega en vriend Herman gelukwensen met al het werk dat hij gedaan heeft en vooral met dit verslag, dat ik van groot belang vind. Ik wil ook zeggen dat ik het grotendeels eens ben met de voorstellen die erin staan.

Barros Moura
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag toont aan dat het in het kader van het huidige Verdrag heel goed mogelijk is de werking van de Commissie op zodanige wijze aan te passen dat zij wordt omgevormd tot een instelling die echte politieke impulsen aan de Europese constructie kan geven en haar onafhankelijkheid ten aanzien van de regeringen en privé-belangen weet te bewaren. Tevens wordt duidelijk gemaakt hoe ook de werking van het Europees Parlement, de instelling die rechtstreeks door de burgers wordt gekozen en dus de spil vormt waarom het politieke leven van de Europese Unie draait, grondig kan worden veranderd. Het enige dat hiervoor nodig is, is politieke wil.
Ik ben van oordeel dat het merendeel van de voorstellen de goede richting uitgaat. Er zijn echter een aantal specifieke punten waar ik bedenkingen bij heb. Het is inderdaad onontbeerlijk dat de commissarissen reële en duidelijk afgebakende portefeuilles krijgen, maar ik begrijp niet waarom men het aantal portefeuilles wil terugdringen juist nu de bevoegdheden van de Commissie toenemen. En wat ik zeker niet kan accepteren is het voorstel om twee categorieën te creëren en op het niveau van de Europese Unie een onderscheid te maken tussen commissarissen en ondergeschikte commissarissen, naar het voorbeeld van de ministers en staatssecretarissen. Dit is immers strijdig met het beginsel dat de taakverdeling tussen de Commissieleden het evenwicht tussen kleine en grote lidstaten niet in gevaar mag brengen. Het verheugt mij dan ook te constateren dat de rapporteur mijn voorstel hieromtrent heeft overgenomen. Dat is dus een van de aspecten waarmee ik het beslist niet eens ben.
Anderzijds vind ik ook dat de heer Herman, die niet voor niets Belg is, een te centralistisch standpunt inneemt. Hij wil namelijk alle diensten in Brussel onderbrengen en koestert een zeker wantrouwen jegens de agentschappen. Ik ben daarentegen van mening dat de agentschappen, los van het feit dat zij grondig moeten worden gerationaliseerd, een uitstekende gelegenheid bieden om de burgers nauwer bij de Europese Unie te betrekken.
Met uw welnemen zou ik nog een laatste opmerking willen maken. Er zal pas dan een ware hervorming van het Europees Parlement plaatsvinden - en ik spreek hier volledig vrijuit aangezien ik toch niet wordt herkozen - als er eens en voor altijd een einde wordt gemaakt aan de absurde situatie die zich momenteel in de plenaire vergadering voordoet. De eindeloze stemmingen moeten plaats maken voor politieke debatten. Dat is toch uiteindelijk wat men van gekozen afgevaardigden verwacht. Ik geloof dan ook dat de voorstellen van de heer Herman de goede weg inslaan. Hopelijk bestaat bij onze opvolgers de politieke wil om dit logge toerbeurtsysteem van de twee grote fracties definitief onder de tafel te vegen, zodat het politieke debat, en daarmee de stem van de burgers van de Europese Unie, op de voorgrond kan treden.

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wil ik onze collega Fernand Herman lof toezwaaien, omdat dit inderdaad het laatste verslag is dat hij ons aanbiedt. Zijn gehechtheid aan het Europese ideaal is er duidelijk in terug te vinden. Fernand Herman heeft zijn beste krachten aan de Europese Unie gegeven, en ik wil hem daarvoor nadrukkelijk bedanken.
Voorzitter, de resolutie over verbeteringen van de instellingen die geen wijziging van het Verdrag vereisen, is één van de bouwstenen die het Parlement aanbrengt om de Europese Unie uit te rusten voor de toekomst. Ze betreft, zoals dus gezegd, de Commissie, de agentschappen en het Parlement zelf. Kandidaat-Commissievoorzitter Prodi zal er zijn profijt mee kunnen doen, evenals het Raadsvoorzitterschap, bij de voorbereiding van de volgende intergouvernementele conferentie die ons hedenochtend werd aangekondigd. Ik hoop dat ook het secretariaat-generaal van de Commissie en de dienstverantwoordelijken de aanbevelingen zullen opvolgen. Maar ik ben er nog niet zo zeker van, want hun beslissing om de heer Van Buitenen niet in zijn vroegere functie te herstellen, doet het ergste vrezen.
Het Parlement van zijn kant heeft gehoor gegeven aan de heer Herman door de Reglementswijzigingen in verband met stemmingen en amendementen goed te keuren en door de reductie van het aantal commissies waartoe wij nog tijdens deze zitting zullen besluiten. Als dat Parlement zich ook in de toekomst meer terughoudend zal opstellen in het opleggen van steeds meer taken aan de Commissie, dan zal het blijven handelen in de geest van de resolutie van collega Herman aan wie ik graag nogmaals hulde breng.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, voor ons ligt het verslag van de heer Herman, dat een reactie is op de maatregelen die zijn voorgesteld om het functioneren van de instellingen te verbeteren. Het is een briljant stuk werk dat helder, doelgericht en moedig is.
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat dit verslag de fundering, de hoeksteen moet zijn voor al het werk dat erop volgt. Het is jammer dat het juist nu uitkomt, ook al is dat niet te vermijden, want door de crisis in de Commissie komen nog altijd ernstige problemen, behoeften en antwoorden aan het licht.
Het nieuwe Verdrag treedt over enkele weken in werking, en het tweede rapport van het Comité van wijzen zal pas over een paar maanden af zijn. Het is dus onvermijdelijk dat in dit verslag niet alle verbeteringen aan de orde kunnen komen die noodzakelijk zullen blijken. In het verslag wordt echter wel ingegaan op een ernstig probleem waar de Commissie mee kampt. Er is sprake van een scheve verhouding tussen enerzijds de bevoegdheden van de Commissie, het beheer van programma's en andere taken die de Commissie worden toevertrouwd, en anderzijds de middelen waarover zij de beschikking heeft. Dit bijzonder ernstige probleem was nog in geen enkel ander verslag van het Parlement aan de orde gesteld. De heer Herman is daar nu uitgebreid op ingegaan, en hij komt bovendien met antwoorden. Misschien geeft hij niet alle antwoorden, maar de antwoorden die hij geeft voorzien in ieder geval in een behoefte en kunnen een uitgangspunt voor de toekomst vormen.
De paragrafen die ingaan op de noodzaak de stemprocedure in dit Parlement te vereenvoudigen zijn mijns inziens ook volkomen terecht, mijnheer Herman. Ik hoop dat daar rekening mee zal worden gehouden, want dat zou in ieders belang zijn.
Hartelijk dank en mijn gelukwensen aan collega Herman.
Applaus

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, in de minuut die ook mij vanavond ter beschikking staat, wil ik onze collega en vriend Fernand Herman zeggen dat ik het voor het overgrote deel met hem eens ben, zoals zo vaak het geval is wanneer hij voorstellen in verband met de Europese instellingen doet.
Het is inderdaad zo dat onze Europese instellingen stuk voor stuk transparanter, democratischer en rigoureuzer moeten worden. Om te beginnen is er de Commissie. Daar wordt veel over gesproken, en er wordt ons van alles beloofd, maar persoonlijk wacht ik liever de resultaten af. Dan is er ons Parlement. Dat moet zich meer met de hoofdzaken bezighouden en niet steeds allerlei zijwegen inslaan, want dat heeft meer weg van een schijndemocratie dan van iets anders.
Tot slot is er de Raad. Wil de Raad ooit een echte regering worden, dan gelden daar bovenal de wachtwoorden transparantie, democratie en rigoureus optreden. Dit valt buiten het verslag-Herman en zelfs buiten dat van de heer Bourlanges, maar het sluit aan op wat ik de fungerend voorzitter van de Raad vanochtend heb horen aankondigen. Hij had het over een intergouvernementele conferentie, iets waar ik bijzonder naar uitzie, mocht dat nieuws bevestigd worden.
Nogmaals mijn felicitaties, mijnheer Herman. Ik wens u het allerbeste.

Van den Broek
Commissie. Voorzitter, mag ik van mijn kant namens de Commissie de heer Herman complimenteren met zijn gedetailleerde en creatieve verslag over een, wat toch mag heten, cruciaal geworden probleem, namelijk de wijze waarop de instellingen functioneren. Het spreekt vanzelf dat dit verslag door deze Commissie verder niet behoeft te worden becommentarieerd en zelfs niet mag worden becommentarieerd, maar dat dat veeleer een zaak is voor de nieuwe voorzitter van een nieuwe Commissie die ongetwijfeld zeer gaarne gebruik zal maken van de rijke ervaring van de heer Herman, die naar ik begrijp met dit verslag en dit politieke testament in feite afscheid neemt van het Europees Parlement. Mag ik van deze gelegenheid in ieder geval ook gebruik maken om hem mede namens de Commissie heel hartelijk te danken voor het buitengewoon vele en creatieve werk dat hij heeft gedaan, ook in samenwerking met de Commissie. Wij hebben ons altijd buitengewoon verheugd in de nauwe en constructieve samenwerking met hem.
Ik denk dat normaal gesproken, en zeker als er een Verdragswijziging plaatsvindt zoals nu met Amsterdam, het altijd goed is om het functioneren van de instellingen onder de loep te nemen. Het spreekt vanzelf dat het in dit bijzondere geval, na de crisis die de instellingen hebben doorgemaakt en met name de Commissie, van het grootst mogelijke belang is dat vooral de beheersfunctie van de Commissie nog eens zorgvuldig wordt doorgelicht. Hier spreek ik uit eigen ervaring, maar ik refereer ook bijzonder graag aan datgene wat deze Commissie, collega's van mij, voorzitter Santer met name, in gang hebben gezet om te proberen juist op dat punt het functioneren van de Commissie te verbeteren.
Ik wil voorts spontaan de hoop uitspreken dat de hervormingen binnen de Commissie als zodanig de institutionele balans, zoals die bestaat, zal versterken en niet zal veranderen, laat staan ongedaan maken. En ik hoop tevens dat de motorfunctie die de Commissie traditioneel getracht heeft te vervullen, en waarbij zij uiteindelijk ook de grote drijvende kracht is geweest om de integratie binnen de Europese Unie verder te zetten, ook in de toekomst kan worden voortgezet.
De heer Herman zal het dan ook billijken wanneer ik vanaf deze plaats deze gelegenheid benut om de inkomende voorzitter en straks zijn nieuwe ploeg buitengewoon veel succes toe te wensen bij het opnieuw kracht geven aan de Europese Commissie en haar opnieuw een rol te geven die ook de burgers van de Europese Commissie verwachten; waar ik dan nog aan toevoeg dat de huidige Commissie zeer wel kan inzien dat de crisis die wij op dit moment doormaken ook haar gunstige kanten kan hebben voor wat betreft de versterking van de democratische kwaliteit, het democratisch gehalte van onze instellingen als zodanig. Dus in die zin kunnen wij de positieve kanten van de crisis wel degelijk accepteren.
Mag ik daarmee eindigen, Voorzitter, want ik zeg nogmaals, het is wat onrealistisch om in de bijzondere politieke situatie van dit moment namens de Commissie commentaar te geven op dit verslag. Ik kan de heer Herman in ieder geval wel zeggen dat ik het verslag heb gelezen en daarin zeer veel herken van hetgeen ons ook binnen de Commissie in de afgelopen jaren heeft beziggehouden. Ik ben ervan overtuigd dat de nieuwe Commissie met vele van deze aanbevelingen haar voordeel zal kunnen doen.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, ik kan al deze lof niet zonder een woord van dank laten passeren. Wij zijn altijd de grootste voorvechters van de Commissie geweest, en daarom is het ook logisch dat we soms kritiek uiten als zij volgens ons van het rechte pad afwijkt.
Ik ben erg geroerd door uw blijken van achting en uw waardering voor mijn verslag, al moet ik er meteen bij zeggen dat dit een collectief werkstuk is en niet alleen uit mijn koker komt. Een groot aantal mensen heeft mij binnen de Commissie institutionele zaken steeds gesteund en in staat gesteld dit werk tot een goed einde te brengen. Ik wil hen op mijn beurt bedanken en zeggen hoezeer ik geroerd ben door hun waardering.
Applaus

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Herman, voor het waardevolle document dat u ons hebt voorgelegd en dat naar mijn vaste overtuiging door al uw collega's bijzonder zal worden gewaardeerd.
Ook wil ik graag een woord van dank en waardering richten tot commissaris Van den Broek, en daar op persoonlijke titel aan toevoegen dat we mijns inziens een veel betere Commissie zouden hebben gehad als er meer commissarissen van zijn kaliber in hadden gezeten.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgenochtend om 11.30 uur plaats.

Verzoeken om toetreding
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0149/99 van de heer Donner, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van Estland op de weg naar toetreding (COM(98)0705 - C4-0110/99), -A4-0154/99 van de heer von Habsburg, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van Hongarije op de weg naar toetreding (COM(98)0700 - C4-0113/99), -A4-0151/99 van de heer Speciale, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van Slovenië op de weg naar toetreding (COM(98)0709 - C4-0112/99), -A4-0157/99 van de heer Carnero González, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van de Tsjechische Republiek op de weg naar toetreding (COM(98)0708 - C4-0111/99), -A4-0148/99 van mevrouw Hoff, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van Polen op de weg naar toetreding (COM(98)0701 - C4-0109/99), -A4-0159/99 van de heer Bertens, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van Cyprus op de weg naar toetreding (COM(98)0710 - C4-0108/99), -A4-0165/99 van mevrouw Malone, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het verslag betreffende de actualisering van het standpunt van de Commissie inzake de toetredingsaanvraag van Malta (COM(99)0069 - C4-0163/99) en-A4-0123/99, van mevrouw Myller, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's en de kandidaat-lidstaten in Midden- en Oost-Europa over de toetredingsstrategieën op milieugebied: Hoe de uitbreiding met de kandidaat-lidstaten in Midden- en Oost-Europa tegemoet moet worden getreden (COM(98)0294 - C4-0380/98).
Donner
Mijnheer de Voorzitter, aangezien dit waarschijnlijk de laatste keer is dat ik het Parlement toespreek zal ik deze interventie in mijn eigen taal houden, het Zweeds.

Donner
Estland heeft grote vorderingen geboekt op de weg naar lidmaatschap. De datum of het jaar kunnen nog niet vastgesteld worden, omdat er hoogstwaarschijnlijk meer landen, waaronder Letland en Litouwen, dit jaar worden opgenomen in het proces, wat in de praktijk een nieuwe intergouvernementele conferentie betekent. Mijn eigen schatting is 2004 of 2005. Het probleem is dat een te lang onderhandelingsproces negatieve effecten kan hebben op de publieke opinie in de kandidaat-landen, dus ook in Estland.
De evidente vorderingen van Estland mogen niet verdoezelen dat het land leeft met een hardnekkige erfenis van oorlog en bezetting door de Sovjet-Unie. Vroeg of laat - liever vroeg dan laat - moet het land zijn minderheidskwesties op kunnen lossen en een samenleving creëren waar iedereen, ongeacht zijn of haar taal, zich houdt aan de spelregels van de democratie en de rechtsstaat. Loyaliteit is niet alleen gebaseerd op nationaliteit, maar ook op gemeenschappelijk normen en waarden. Het gros van de vreemdelingen en stateloze personen in Estland is in het land zelf geboren en is waarschijnlijk niet van plan om het land te verlaten. Ondanks verbeteringen in de wetgeving, met name wat betreft kinderen die geboren zijn vanaf 1992, lijkt het politieke establishment van Estland mee te werken aan de instandhouding van een, naar mijn mening, conservatieve visie op het staatsburgerschap. Estland zal altijd een multiculturele en veeltalige samenleving blijven.
Het niveau van de buitenlandse investeringen in Estland is het afgelopen jaar gestegen, met name in het bankwezen. Desondanks, en ondanks het feit dat de economie van de hoofdstad Tallinn voor een groot deel draait op toeristen uit Finland, vertoont de betalingsbalans een tekort. Gesubsidieerde import van levensmiddelen uit de EU heeft de problemen van de eigen landbouw vergroot. De economische verschillen tussen rijk en arm, tussen de hoofdstad en de provincie, zijn erg groot. De sociale overdrachtsuitgaven, bijvoorbeeld voor werklozen, zijn minimaal.
Door de open grenzen en de vrije arbeidsmarkt zal een aantal Esten werk zoeken in nabijgelegen EU-landen. Dit hele proces is evenwel noodzakelijk om de verschillen tussen rijk en arm, tussen de rijke en de arme landen, tot op zekere hoogte te verkleinen.
Enkele woorden over de kwestie van de veiligheid van Estland als buurland van Rusland. In mijn land, Finland, was men vóór het lidmaatschap in 1995 van mening dat de Europese Unie als zodanig veiligheid creëerde en waarborgde. De rol en de militaire capaciteit van de NAVO werden niet onderschat, maar er bestond geen uitgesproken behoefte aan toetreding tot het bondgenootschap. Estland heeft daarentegen wel het lidmaatschap van de NAVO aangevraagd en dat is naar mijn mening gebaseerd op onrealistische illusies. Men kan zich bij de huidige Balkancrisis afvragen of het voor het aan Rusland grenzende Estland of Finland gunstig zou zijn geweest om lid te zijn van een NAVO die er tot dusver niet in is geslaagd om een overtuigend beleid te formuleren ten aanzien van de tragedie in Kosovo.
In verband met de discussies omtrent het noordelijke element binnen de EU, kan er een allesomvattend realistisch programma tot stand gebracht worden dat van toepassing is op de Baltische kandidaat-landen, op delen van Rusland, Scandinavië en de arctische gebieden.
De beste garantie voor de toekomst van Estland is, naast het toekomstige lidmaatschap van de EU, een vreedzame samenwerking met Rusland, dat wellicht op een dag zijn enorme problemen overwint en inziet dat beide buurlanden profijt hebben van een goede verstandhouding.
Met deze interpretatie zijn de aanzienlijke vorderingen sinds de bevrijding ook gunstig voor Rusland. Een uitgebreide Unie waarvan alle Baltische staten lid zijn, versterkt de Unie. Dat is iets wat in ieder geval het huidige Duitse voorzitterschap inziet.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, in het debat over de uitbreiding wordt telkens opnieuw allerlei dingen beweerd die niet met de concrete werkelijkheid stroken. Ik heb de jongste jaren zeer veel tijd in Centraal- en Oost-Europa doorgebracht. Ik was er vrijwel elke maand. Ik weet dan ook dat wij vooral moeten bedenken dat vooruitgang alleen mogelijk is als de vrede verzekerd is. Voorwaarde voor vooruitgang is dus gegarandeerde vrede en politieke stabiliteit. Economische vooruitgang komt dan vanzelf wel. In de kandidaat-landen blijkt werkelijk dat de politiek en de veiligheid volledige prioriteit verdienen. Pas daarna kunnen wij meer vooruitgang nastreven. Dat is op dit ogenblik een belangrijke gedachte, nu de landen die op de uitbreiding wachten aan hun grenzen met een brandhaard geconfronteerd worden. Ik doel op de oorlog in Kosovo. Wij moeten daarom voor ogen houden dat wij in de politiek altijd op het ergste bedacht moeten zijn. Als dat ergste niet gebeurt, mogen wij dankbaar zijn, maar wij zijn dan in ieder geval op alles voorbereid als het verkeerd gaat en wij overrompeld worden.
De uitbreiding is voor ons in deze gevaarlijke tijd dan ook de beste, zo niet de enige garantie voor vrede, die de volkeren op den duur datgene brengt wat ze wensen. Als wij die landen bezoeken en die volkeren begrijpen, moeten wij - de heer Donner zal mij beslist niet tegenspreken - vooral erkennen dat de vrede voor hen de eerste opdracht is. Vrede kan echter niet zomaar tot stand worden gebracht door ervoor te bidden, maar alleen door beslissingen te nemen en een duidelijk beleid te voeren.
Er zijn uiteraard een aantal bedenkingen. Zo hoor ik vaak dat de uitbreiding veel geld kost. De enige persoon die werkelijk van de financiën van de Europese Unie op de hoogte is, namelijk de voorzitter van de Rekenkamer, de heer Friedmann, heeft nog niet zo lang geleden in onze pan-Europese werkgroep hier in het Europees Parlement gezegd dat de kosten van de uitbreiding volstrekt overschat worden omdat niemand de kosten van de niet-uitbreiding in rekening brengt. Die zijn echter enorm. Bovendien horen wij uit sommigen hoeken - demagogen zijn er genoeg, ook hier in het Parlement - dat miljoenen werkzoekenden na de uitbreiding naar ons toe zullen komen. Mensen die dat beweren hebben geen ervaring. Wie, zoals ik, 85, of liever 86 jaar is, mag zeggen dat hij alles al heeft meegemaakt.
Ik herinner mij nog goed wat er allemaal werd verteld toen Spanje mocht toetreden. Toen zouden de Spanjaarden naar ons toe komen. Twee jaar later vroeg men mij waar onze Spanjaarden in vredesnaam heen waren gegaan. Het antwoord was natuurlijk dat zij liever onder de Andalusische zon dan in het mistige Ruhrgebied aan de Spaanse economische opleving werkten.
Die ervaringen moeten wij voor ogen houden. Belangrijk is dat wij niet verwachten dat die landen massaal kunnen toetreden. Elk van die landen moet op zijn eigen kenmerken en eigen ontwikkeling worden beoordeeld. Bovendien moeten wij ervan uitgaan dat het land dat vooruitgaat, de andere meetrekt. Als wij ons altijd op de traagste afstemmen, komen wij niet vooruit. Dat geldt voor alle landen. Als rapporteur voor Hongarije zou ik u willen zeggen dat Hongarije een uiterst gewichtig land is. Het heeft op dit ogenblik de leiding, omdat het altijd op twee punten vooruitgang heeft geboekt. Het mooie is in de eerste plaats dat er in het Hongaarse parlement geen partijpolitici zitten maar patriotten die van hun land houden. Zij handelen eensgezind. In de tweede plaats zien die mensen in dat zij hun land moeten vertegenwoordigen als zij zich in het buitenland bevinden. Daarna kunnen zij elkaar gerust uitschelden. Gelukkig gebruiken wij in Hongarije een taal die de anderen niet begrijpen, zodat zij niet weten wat er gezegd wordt.
Hetzelfde geldt echter ook voor de andere landen op de lijst. Ik zou hier in het bijzonder iets over de Baltische Staten willen zeggen. Ik vind het schitterend dat Estland in de Unie kan worden opgenomen. Wij mogen echter ook Letland en Litouwen niet vergeten. De drie landen vormen een eenheid. Wij mogen vooral niet vergeten dat Europa tijdens de Tweede Wereldoorlog door toedoen van een Europees land - om Duitsland niet te noemen - de Baltische volkeren aan de beul heeft uitgeleverd. Wij hebben daarom de morele plicht de Balten zo spoedig mogelijk in de Unie op te nemen. Dat geldt ook voor de andere landen van de eerste groep, maar tevens voor de landen die na die eerste groep komen en die voor onze veiligheid van het allergrootste belang zijn. Dat zijn Slowakije, Roemenië, Bulgarije en zeker ook Kroatië. Kroatië is immers een van de landen die zich het krachtigst hebben ontwikkeld. Kroatië spant zich het sterkst in, hoewel het van ons vrijwel geen hulp krijgt. Daarom moeten wij het ondersteunen.
Alle Europese volkeren hebben recht op Europa, zelfs de Serviërs, over wie zoveel is gezegd. Ik ben er absoluut voorstander van dat ook de Serviërs kunnen toetreden zodra zij van Milosevic verlost zijn en een democratische regering hebben. Wij moeten ons voor alle volkeren inspannen, omdat de Europese eenmaking de enige concrete weg naar vrede en welvaart is. Daarop moet ons beleid in de toekomst steunen. Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog een laatste verzoek formuleren: laten wij ons haasten. Laten wij niet wachten, want historische gelegenheden gaan al te snel voorbij.
Applaus

Speciale
Mijnheer de Voorzitter, als u het mij toestaat zou ik graag wat willen zeggen over het onderwerp van mijn eigen verslag, Slovenië.
Zoals gesteld in mijn verslag heeft Slovenië een solide economie en voldoet het land ook aan de politieke criteria en de criteria ten aanzien van een stabiele democratische orde. Van alle landen die een aanvraag tot toetreding hebben ingediend heeft Slovenië misschien wel de beste papieren, wat deels te danken is aan de geringe omvang van het land. De Europese Commissie heeft zich echter kritisch uitgelaten over deze eerste fase en erop gewezen dat de geboekte vooruitgang, met name op het vlak van de omzetting van de communautaire wetgeving, qua tempo en inhoud nog wel wat te wensen over laat. De Sloveense autoriteiten hebben dit kritische oordeel geaccepteerd en wekken de indruk er op constructieve wijze op te willen inspelen. Zo heeft de regering de afgelopen weken een nationaal programma gepresenteerd voor overname van het acquis communautaire en een reeks zeer belangrijke wetten aangekondigd inzake BTW-heffingen, accijnzen en het recht op aankoop van onroerende goederen. Het van kracht worden van de Europa-Overeenkomst zal een positief effect hebben op de voortgang van de onderhandelingen.
We moeten er mijns inziens alles aan doen om deze nieuwe inspanningen van de Sloveense autoriteiten te consolideren en ze van een nieuwe impuls te voorzien. Zo kunnen we de volgende fase onder een gunstiger gesternte betreden en de onderhandelingen versnellen. Uiteraard blijven er in dit land, zoals in andere landen, op allerlei terreinen nog altijd veel vragen onbeantwoord. Die vragen betreffen, om te beginnen, de aanpassing van de administratieve en juridische voorzieningen en de hervormingen die nodig zijn om die aanpassingen te kunnen doorvoeren. De Commissie en het Europees Parlement dienen de Sloveense autoriteiten als vrienden te helpen en te stimuleren, en hun inspanningen dus ook kritisch en aandachtig te volgen. Precies dat is onze taak, en dat is wel anders dan voor notaris spelen.
Hoewel de overgrote meerderheid van de politieke partijen in Slovenië zich blijft uitspreken voor aansluiting bij de Europese Unie, lijkt zich dat niet altijd te vertalen naar een gemeenschappelijk enthousiasme. Dat de Sloveense burgers niet erg overtuigend bij het bereiken van deze doelstelling worden betrokken blijkt bijvoorbeeld uit de voorlichtingscampagne, die de indruk wekt nog maar kort geleden te zijn begonnen en nogal lauw van toon is, hetgeen op zich al genoeg zegt. We waren met stomheid geslagen toen de verantwoordelijke functionaris ons uitlegde dat met deze voorlichtingscampagne niet in eerste instantie wordt beoogd de burgers ervan te overtuigen dat aansluiting bij de Unie een onverdeeld gunstig effect zal hebben op Slovenië. Op zo'n moment vraag je je af waar men met die campagne dan wel naartoe wil. Het mag dan ook niet verwonderlijk heten dat het aantal voorstanders van toetreding afneemt in de peilingen, hoewel die voorstanders nog altijd een meerderheid vormen. In zo'n situatie kunnen de twijfels, het wantrouwen en de neiging van mensen in hun schulp terug te kruipen juist toenemen in plaats van afnemen en dat kan conflictsituaties veroorzaken tussen de achterban van de partijen en de politieke vertegenwoordigers. Op die manier raakt de consensus zoek en neemt de onzekerheid toe.
Er hebben zich in deze context de laatste tijd verschijnselen voorgedaan die ook in de Sloveense pers tot een zekere bezorgdheid hebben geleid. In een naar het mij voorkomt nogal ongebruikelijke en controversiële zaak heeft het Constitutioneel Hof besloten de plaatselijke verkiezingen in de gemeente Koper, ofwel Capodistria, op te schorten. De burgemeester van die gemeente heeft zijn toevlucht genomen tot het Tribunaal voor de Mensenrechten en plaatst de autoriteiten daarmee voor een bijzonder precair probleem. Pas de afgelopen dagen heb ik in de kranten kunnen lezen dat er tegen een parlementslid, uitsluitend omdat hij die beslissing tijdens een gemengde bijeenkomst van het Europees Parlement en het Sloveens parlement had aangevochten, een procedure is begonnen die volkomen buiten de parlementaire en democratische tradities staat.
Ik wil echter voorkomen dat we ons blindstaren op dit soort incidenten. Ik denk dat ze het gevolg zijn van een tijdelijke situatie van verwarring en dat politici en autoriteiten in Slovenië erin zullen slagen een en ander recht te trekken. Ik denk dat Slovenië aan alle randvoorwaarden voldoet en ook de capaciteit heeft om snel vooruitgang te kunnen boeken. De positieve ontwikkelingen zijn mijns inziens nog altijd in de meerderheid, en juist daardoor is het terecht dat wij veel van de regering en het parlement verwachten. Met zijn krachtige politieke structuur, zijn ontwikkelde burgermaatschappij en zijn menselijke, culturele en economische hulpbronnen heeft Slovenië meer dan genoeg in huis om als voorbeeld te kunnen dienen voor veel andere landen. Dat is de context waarin ik mijn werkzaamheden als rapporteur heb opgevat, en de bijdragen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid zijn me daarbij van veel nut geweest, evenals trouwens de ingediende amendementen.
Afsluitend zou ik willen zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat Slovenië weliswaar een klein land is, maar dat het een cruciale geografische positie inneemt tussen het noorden en het zuiden van Europa, en ook tussen oost en west. Slovenië kan een politieke en culturele aanwinst zijn voor de Europese Unie, en omgekeerd kan de Unie van grote betekenis voor Slovenië zijn. Daar is dan wel een grote vastberadenheid voor nodig. In de gehele Balkan is er behoefte aan stabiliteit, ontwikkeling en integratie die aan de nationale identiteit van de afzonderlijke Balkanlanden ontstijgt. Slovenië kan een wezenlijke bijdrage leveren aan dat proces. Ik ben van mening dat het volgende Europees Parlement prioriteit moet blijven geven aan uitbreiding van de Europese Unie en, als het enigszins mogelijk is, daar niet alleen nachtzittingen aan zou moeten wijden.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik nogmaals willen opmerken dat de publieke opinie in de Tsjechische Republiek vrijwel eenstemmig vóór toetreding van het land tot de Europese Unie is. De Tsjechische politiek heeft deze prioritaire doelstelling dan ook nooit ter discussie gesteld, zelfs niet na de recente politieke en institutionele veranderingen. Sterker nog, gezien de vasthoudendheid en de overtuiging waarmee Praag heeft aangestuurd op toetreding tot het Atlantisch Bondgenootschap, mag het duidelijk heten - voor zover dat nog nodig was - dat er in het land een sterke politieke wil bestaat om deel uit te maken van de verschillende Europese organisaties, welke dat ook mogen zijn.
Ik denk dat het ook heel belangrijk is te onderstrepen dat de Tsjechische Republiek de fundamentele waarden die ten grondslag liggen aan het communautaire Europa duidelijk en volledig heeft overgenomen. Dit communautaire Europa is natuurlijk niet alleen maar een economisch proces; het is ook de bedoeling dat zij een politieke ruimte wordt waarbinnen de belangen van de verschillende volkeren van Europa daadwerkelijk op een harmonieuze manier kunnen samengaan. In dat opzicht lijkt het me belangrijk dat de Tsjechische regering de beginselen heeft aanvaard die de basis vormen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De Tsjechische regering heeft zelfs het initiatief genomen voor een versterking van de politieke samenwerking tussen de landen die willen toetreden tot de Europese Unie.
Het toetredingsproces is echter vanzelfsprekend een langdurig proces van steeds verdergaande aanpassing aan het acquis communautaire . En net als in de overige kandidaat-landen moet er wat dat betreft nog heel wat gebeuren in Tsjechië. In het periodiek verslag van de Europese Commissie wordt daar terecht op gewezen. Dit verslag is overigens een soort screening. Het moet niet worden gezien als een schoolrapport maar eerder als een stimulans om een correcte benadering te kiezen voor hetgeen gedaan moet worden ten behoeve van de Tsjechische Republiek en haar toetreding tot de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook een punt aanstippen waarover ik mij al vanaf het begin van mijn werk als rapporteur bezorgd heb getoond. Het gaat om de toestand van de zigeunerminderheid in Tsjechië. De regering in Praag heeft weliswaar het interministerieel comité dat zich met deze minderheid bezighoudt gereorganiseerd en de heer Petr Uhl benoemd tot regeringsvertegenwoordiger voor de mensenrechten, maar het probleem van de sociale en culturele integratie van de zigeunerminderheid ligt nog steeds op tafel. Natuurlijk, het gaat om een kwestie waarvoor een globale oplossing moet worden gevonden, en daarvoor moeten eerst alle groepen in de Tsjechische samenleving cultureel weer nader tot elkaar komen. Desondanks is het aan de regering in Praag om alle wettelijke maatregelen te treffen die deze integratie kunnen bevorderen. De overheid mag haar verantwoordelijkheid nooit ontlopen, en de maatschappij heeft vanzelfsprekend het recht om van de overheid te eisen dat zij die verantwoordelijkheid op zich neemt.
Een ander punt waarop moet worden gewezen is de toenemende werkloosheid in de Tsjechische Republiek. Volgens de Commissie is die voornamelijk te wijten aan een vertraging van de economische activiteit en aan de gevolgen van de industriële en economische herstructurering van het land. De Europese Commissie moet de Tsjechische regering blijven helpen de sociale gevolgen van de aansluiting bij het acquis communautaire op te vangen, voor zover dat nodig is. Wat dat betreft, lijkt het me volkomen terecht dat het Duitse voorzitterschap het initiatief heeft genomen om het PHARE-programma zo uit te breiden dat er ook steun kan worden verleend aan de sociale dimensie van de economie van de kandidaat-landen.
Tot besluit van mijn interventie nog twee opmerkingen, mijnheer de Voorzitter. De toetreding van de kandidaat-landen tot de Europese Unie is een doelstelling waar wij allemaal achter staan, maar om dat doel te kunnen bereiken moeten wij zelf ook consequent zijn. Daarom wil ik nog eens herhalen dat een institutionele hervorming van de Unie een noodzakelijke voorbereiding is op de uitbreiding. Bovendien moet de Unie over de nodige middelen beschikken om zo'n opgave als de uitbreiding het hoofd te kunnen bieden. Wat dat laatste betreft, mijnheer de Voorzitter, denk ik dat er op de Top van Berlijn nu niet bepaald een demonstratie is gegeven van de beslissingen die nodig waren geweest, maar er is altijd nog tijd om dat recht te zetten.

Hoff
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, na het debat van vanmiddag over het conflict in Servië en de verdrijvingen uit Kosovo wordt het nog duidelijker waarom de uitbreiding van de Unie met de Centraal- en Oost-Europese landen momenteel het belangrijkste instrument is - en dat zal in de toekomst ook zo moeten blijven - om vrede te garanderen. Voor ons, Europeanen, geldt dat een duurzame vrede in Europa en in de wereld alleen in samenwerking met onze buren in het oosten kan worden gegarandeerd.
Wij weten dat Polen sedert medio maart lid van de NAVO is. Polen is het grootste kandidaat-land van Centraal- en Oost-Europa en technisch gezien schiet het toetredingsproces daar goed op. Wij mogen aannemen en hopen dat tegen het einde van dit jaar een volledig overzicht van de stand van het toetredingsproces zal zijn gemaakt. Volgens mij is dat ook het geschikte ogenblik om ons over een tijdschema voor het verdere verloop van het toetredingsproces te bezinnen en daarover eventueel een besluit te nemen. De Poolse regering, Sejm en Senaat, wensen dat ten zeerste. Wij mogen daar de ogen niet voor sluiten, maar moeten de Commissie ertoe aansporen samen met de Poolse leiders een ontwerp van tijdschema op te stellen.
In het Commissieverslag van november 1998 over de geboekte vooruitgang wordt Polen beschreven als een land dat stabiele sociale en politieke verhoudingen heeft en vooruitgang boekt op de weg naar een goed functionerende markteconomie. Als wij de economische gegevens bekijken en de economische prognoses aanvaarden, is Polen nog altijd een van de sterkste economieën van de Centraal- en Oost-Europese landen. De groei bedraagt er meer dan 50 %, de werkloosheid en inflatie minder dan 10 % en de inkomens stijgen met 4, 5 %. De Poolse staatsschuld bedraagt ongeveer 48 % en het begrotingstekort bedroeg in 1997 2, 7 %. Polen voldoet dus aan de normen van Maastricht.
Doordat het aandeel van de buitenlandse handel met de Russische Federatie slechts 6, 4 % en dat van de buitenlandse handel met de Europese Unie 64 % bedraagt, werd Polen door de recente crisis in Rusland vrijwel niet getroffen. Maar ondanks die positieve economische ontwikkeling zullen er problemen rijzen in de sectoren die geherstructureerd moeten worden, meer bepaald de kolen- en staalindustrie. Bij die herstructurering zijn ongeveer 210.000 werknemers gemoeid. Problemen zijn er ook in verband met de door die bedrijfstakken veroorzaakte milieuverontreiniging. De omvang daarvan is al door de herstructurering van de kolen- en staalindustrie en door vermindering van de capaciteit positief beïnvloed, maar er zijn nog grote investeringen nodig.
Polen investeert momenteel ongeveer 1, 7 % van zijn bruto binnenlands product in de verbetering van zijn natuurlijke hulpbronnen. Op dit ogenblik gaat 10 % van alle economische investeringen naar milieubescherming. Ook voor de landbouw zijn nog grote inspanningen nodig. Zoals u weet, is een kwart van de werkende bevolking in de landbouw werkzaam, die evenwel slechts 6 % van het bruto binnenlands product genereert. De meeste boeren produceren echter niet voor de markt, maar voor eigen gebruik. De landbouwsector telt twee miljoen landbouwbedrijven met een gemiddelde oppervlakte van slechts 8 hectare en dat wordt dan ook een groot regionaal en sociaal probleem.
De kolen- en staalindustrie en de landbouw zijn dus de sectoren waarin nog grote inspanningen moeten worden verricht. Op andere terreinen werpen de hervormingen echter al vruchten af: de bestuurlijke hervorming, de vermindering van het aantal woiwodes, de hervorming van de gezondheidszorg, de oprichting van ziekenfondsen en de pensioenhervorming. De hervorming van het onderwijs begint in september van dit jaar. Dit is over het algemeen een positief verslag van de Commissie, waaruit blijkt dat Polen zich goed ontwikkelt.
Ik kom nu kort terug op wat ik in het begin heb gezegd. Tien jaar na de historische ommekeer van 1989 moeten wij alles doen om het toetredingsproces vooruit te helpen. Dat geldt zowel voor de Europese Unie als voor de Centraal- en Oost-Europese kandidaat-landen zelf. Wij moeten ons op basis van Agenda 2000 op de uitbreiding voorbereiden. Ook de kandidaat-landen moeten dat doen. Wij mogen niet het risico lopen dat het enthousiasme voor de toetreding in de Centraal- en Oost-Europese landen langzaam maar zeker wegebt. In het vooruitzicht van de vijfde rechtstreekse verkiezing van het Europees Parlement medio juni en in het kader van een door de Poolse regering geplande informatiecampagne moeten wij deze gelegenheid aangrijpen om de bevolking nog beter over betekenis en doelstellingen van de aanstaande uitbreiding en toetreding te informeren.
Het is zaak dat wij niet alleen de grote sociale en economische betekenis daarvan belichten, maar ook het belangrijke aspect van de vrede in geheel Europa beklemtonen. Daarbij kunnen de huidige en toekomstige EU-lidstaten een essentiële bijdrage tot de doelstellingen van de Politieke Unie leveren.
Applaus

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Cyprus kwam vorige week in het kader van het geweld in Kosovo op een eigenaardige wijze in het nieuws. De Noord-Cypriotische leider Denktash bood de Moslim-vluchtelingen honderdduizend woonplaatsen aan in de spookstad Magusta. Nicosia reageerde op eigen wijze door de heer Kyprianou naar Milosevic te sturen om daar te proberen, zoals hij zei, op basis van eeuwenoude betrekkingen drie Amerikaanse militairen vrij te krijgen. Ik zeg dat, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, omdat men hieraan ziet met wat voor een gemak men in Cyprus overgaat niet tot de orde van deze dag maar wellicht tot de wanorde van overmorgen.
We weten dat dat voortslepende conflict een kwart eeuw geleden begon. Dat voortslepende conflict heeft wat overeenkomsten met hetgeen zich heden ten dage afspeelt in de Balkan. Iedere dag worden we eraan herinnerd waartoe dat kan leiden.
Naast alle diplomatieke inspanningen van de Verenigde Naties, de Verenigde Staten, de Europese Unie, ziet het er niet naar uit - moet ik eerlijk zeggen - dat die stabiliteit en veiligheid, waar de heer von Habsburg naar verwees, op het eiland Cyprus zal zijn verzekerd. De toetreding tot de Europese Unie kan wellicht leiden tot de oplossing van de deling, maar ik wil liever zeggen de bezetting, van Cyprus.
Helaas, de toetredingsonderhandelingen tussen Cyprus en de Unie zijn tot nu toe niet bepaald succesvol geweest. De heer Denktash heeft als laatste voorwaarde gesteld: mijn republiek moet worden erkend, en wat nog vreemder was, Nicosia moest onmiddellijk ophouden met zijn Europese aspiraties.
Mijnheer de Voorzitter, die onderhandelingen tussen beide gemeenschappen gaan fout. Even kreeg ik het idee dat er wel iets goed ging, namelijk toen de president van Cyprus, de heer Klerides, zei dat hij geen S300-raketten, waarvan ik begrepen heb dat ze tweedehands waren want ze kwamen uit Rusland, zou plaatsen. De veiligheidssituatie van Cyprus zou een dergelijke plaatsing enerzijds wel kunnen rechtvaardigen maar anderzijds zou door zo'n plaatsing de veiligheid van hetzelfde Cyprus verminderd worden. Op geen enkele wijze heb ik enig gebaar gezien, noch van Noord-Cyprus, natuurlijk niet, maar zeker niet van Turkije.
Wat de oplossing niet dichterbij brengt, zijn de verklaringen van enkele lidstaten, inclusief mijn eigen land, Nederland, die zich min of meer tegen het lidmaatschap van Cyprus verzetten zolang de deling niet is beëindigd. Dit neemt, mijnheer de Voorzitter, de katalyserende werking van het toetredingsproces weg en geeft Turkije als het ware een veto bij de keuze van de Unie om Cyprus als lidstaat op te nemen. Het zal Turkije verre van aanmoedigen om zich na een kwart eeuw terug te trekken uit Cyprus. En dat juist nu Cyprus, zo blijkt uit het voortgangsrapport van de Commissie, op de goede weg is. Slechts op het terrein van de telecommunicatie en informatietechnologie vraagt Cyprus om overgangstermijnen. De overige hoofdstukken die tot op heden zijn gescreend, vormen nauwelijks een probleem. De cijfers van de republiek Cyprus zijn vijftig procent hoger dan de economisch-financiële indicaties van Noord-Cyprus. De relaties tussen Cyprus en de Europese Unie worden intensiever en over enkele jaren zal het associatie-akkoord uit 1973 overgaan in een douane-unie. Niettemin moet het proces worden versneld. Er zou gedacht kunnen worden aan een soort PHARE-fondsenactie of opzet voor Cyprus.
Mijnheer de Voorzitter, ik roep tot slot de Commissie op om de resterende 17 miljoen euro van het huidige protocol te bestemmen voor de pretoetredingsstrategie. Die financiële injecties zullen de toetreding dichterbij kunnen brengen, hetgeen de stabiliteit - ik heb dat uit proberen te leggen - in de regio zal verhogen.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, met een heel simpele huishoudelijke mededeling. In de Nederlandse tekst staat een pijnlijke vergissing of drukfout. In de operatieve paragraaf 2, waar het gaat over de aanzienlijke vooruitgang die geboekt is in de overname van het acquis communautaire , staat als laatste "justitie en buitenlandse zaken" . Ik heb gezien dat in de Engelse en Franse tekst daar duidelijk "binnenlandse zaken" staat. En dat hoort ook zo. De Nederlandse tekst, mijnheer de commissaris, moet zijn: "binnenlandse zaken" .

Malone
Mijnheer de Voorzitter, het is me een waar genoegen het Parlement tijdens deze plenaire vergaderperiode opnieuw te mogen toespreken over de toetreding van Malta tot de Europese Unie. Iedereen in deze vergaderzaal is bekend met de geschiedenis van de toetredingsaanvraag van Malta. Onze laatste besprekingen over deze aanvraag, in het kader van mijn verslag in 1995, werden afgesloten met een zeer gunstige aanbeveling van dit Parlement. Er heeft in 1996 echter een regeringswisseling plaatsgevonden. De nieuwe regering besloot tot opschorting van de toetredingsaanvraag ten gunste van versterking van de associatieovereenkomst. Sinds er na de verkiezingen van september weer een nieuwe regering is aangetreden, is de situatie opnieuw gewijzigd. De toetredingsaanvraag is weer geactiveerd en ligt hier vanavond ter tafel.
Hoewel Malta zijn aanvraag dus twee jaar lang heeft bevroren, heeft het land zijn bijzonder sterke positie behouden. Het heeft stabiele democratische structuren en de economische kengetallen wijken nauwelijks af van het gemiddelde van de Gemeenschap. Hoewel de Maltese regering inmiddels BTW-heffingen heeft ingevoerd, is er nog wel heel wat nieuwe wetgeving nodig om de aansluiting van het Maltese rechtsstelsel op dat van de EU te verbeteren.
Afgezien van dit voorbehoud doet het me deugd de aanvraag van Malta warm bij u te kunnen aanbevelen. Ik ben bijzonder blij met het feit dat de Commissie heeft aanbevolen de doorlichting van de Maltese wetgeving zo spoedig mogelijk te laten beginnen, zodat de onderhandelingen aan het eind van dit jaar kunnen beginnen.
Wel betreur ik het dat zowel de Raad als de Commissie op dit punt nogal traag hebben gehandeld. Vooral de Raad was terughoudend en vroeg de Commissie eerst om een actualisering van haar standpunt uit 1993, dat ze wilde toetsen aan de criteria van Kopenhagen. Uiteindelijk kwam de Commissie afgelopen februari met dat herziene standpunt, maar niet nadat het proces aanzienlijke vertraging had opgelopen. De onderhandelingen met de eerste groep kandidaat-lidstaten waren toen inmiddels in volle gang. Ik betreur die vertraging.
Wat de verschillende amendementen betreft, ik kan u zeggen dat ik morgen zal pleiten voor een stemming in onderdelen over amendement 1. Ik kan het voorstel dat de Maltese burgers nauw bij de toetreding moeten worden betrokken, absoluut aan dit Huis aanbevelen. Iedereen die de Maltese media een beetje bijhoudt, weet dat de regering van plan is een referendum te houden over dit onderwerp. Met dat specifieke onderdeel van amendement 1 ben ik het dus eens. Het tweede gedeelte kan ik echter niet overnemen, omdat ik dat voorstel beschouw als een onaanvaardbare inmenging in de interne aangelegenheden van het Maltese volk.
Amendement 2 kan ik ook van harte aanbevelen. De wijze waarop we moeten stemmen over amendement 3 laat ik over aan de discretie van dit Huis. Wel denk ik dat we op dit punt niet moeten afwijken van de wijze waarop we andere toetredingsverslagen hebben benaderd.
Tenslotte doe ik een beroep op de Europese Raad van Keulen om te besluiten de onderhandelingen over de toetreding van Malta aan het eind van dit jaar te openen. De Commissie dient een partnerschap voor toetreding op te stellen, evenals een programma voor financiële steun gedurende de pretoetredingsfase, om de Maltese autoriteiten te helpen de economische kloof die nog tussen Malta en de Europese Unie bestaat te dichten.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer tevreden met het feit dat mijn verslag over de invloed die de uitbreiding op het milieu heeft in het Parlement wordt behandeld op het moment dat er gesproken wordt over de toetreding. Op deze manier wordt een van de voornaamste stellingen van mijn verslag onderbouwd, namelijk dat milieukwesties prioriteit moeten krijgen bij de toetredingsonderhandelingen en dat milieuvraagstukken op grond van het horizontaliteitsbeginsel bij het gehele onderhandelingsproces betrokken moeten worden.
De volgende onderhandelingsronde wijkt behoorlijk af van de voorgaande wat betreft de nadruk die op het milieu komt te liggen. In het begin van 1995 werden voor het laatst nieuwe lidstaten tot de Europese Unie toegelaten: het ging toen om Oostenrijk, Zweden en Finland. De milieuwetgeving van deze landen was op vele punten zelfs verder vooruit dan die van de Europese Unie. De situatie ligt nu geheel anders: de achtergebleven milieuwetgeving van de toetredingslanden vormt een van de grootste uitdagingen die zij voor zich hebben.
We hebben nu ook te maken met de verplichtingen die het Verdrag van Amsterdam ons oplegt en die bepalen dat het milieubeleid geïntegreerd dient te worden in alle besluitvorming binnen de Europese Unie. De uitvoering van de verplichtingen van het Verdrag van Amsterdam moet voor de verschillende lidstaten herzien worden tijdens de volgende topconferenties van de Europese Unie. Bij de vordering van de onderhandelingen dient ook de voortgang van de kandidaat-lidstaten op dit vlak gecontroleerd te worden.
De milieuproblemen waar de tien Midden- en Oost-Europese toetredingslanden mee kampen zijn enorm groot en de middelen die tot hun beschikking staan zijn naar verhouding uiterst beperkt. Desondanks is de toestand van het milieu sinds 1989 verbeterd. De kandidaat-landen bezitten bijvoorbeeld uitgestrekte gebieden waar de natuur nog nagenoeg onaangetast is. Wat de diversiteit van het natuurlijk milieu betreft is de situatie in deze landen zelfs zeer goed te noemen, of in ieder geval aanmerkelijk beter dan in de meeste van de huidige lidstaten.
De snelle groei van de economie schept aan de ene kant kansen om het milieubeleid vooruit te helpen, maar aan de andere kant kan de milieuvervuiling hierdoor juist erger worden indien men niet tegelijkertijd zorgt voor aanscherping van de milieuwetgeving. Nieuwe productieve investeringen moeten dan ook in overeenstemming zijn met de beste technologie die momenteel ter beschikking staat, en dit reeds in de fase waarin de landen onderhandelen over het lidmaatschap. Het is zelfs zo dat de grootste inspanningen ten bate van het milieu al vóór de toetreding moeten worden geleverd. Tegelijkertijd dient gegarandeerd te worden dat de bedragen die onder andere in Agenda 2000 aan de kandidaat-lidstaten worden toegekend, volledig ten goede komen van deze landen.
Dit neemt niet weg dat het budget van de Europese Unie maar een deel van de kosten vermag te dekken. De grootste economische verantwoordelijkheid ligt bij de kandidaat-landen zelf. Het geld dat in de begroting van de Europese Unie is opgenomen kan, via het ISPA- en PHARE-programma, hooguit als katalysator fungeren. Het doel dient dan ook uiteindelijk te zijn dat via deze instrumenten twee tot vier keer deze hoeveelheid geld wordt vrijgemaakt voor milieu-investeringen.
De huidige milieuproblemen zijn te wijten aan langdurige tekortkomingen en verwaarlozing met name op het vlak van water- en afvalbeheer en emissies van de industrie, alsook aan tekortkomingen in de energieproductie en het snel groeiende verkeer. Iedereen is voorts bekend met de grote problemen rondom de nucleaire veiligheid en de opslag van kernafval. Ook voor het oplossen van dit probleem zijn enorme economische middelen nodig, waarbij ook de medewerking van internationale investeringsbanken vereist is.
Al met al moet toch gezegd worden dat de uitbreiding van de Europese Unie naar het oosten een positieve invloed kan hebben op het Europese natuurlijke milieu, als namelijk het lidmaatschap resulteert in een striktere milieuwetgeving, als de economisch groei op een duurzaam niveau wordt getild en de betrokken landen zich aan de internationale milieueisen kunnen conformeren. Om dit te kunnen bereiken moet met ieder kandidaat-land een realistisch tijdschema worden afgesproken dat uitgaat van de specifieke situatie van ieder land. Daarbij moet de nadruk komen te liggen op de periode vóór het lidmaatschap. Overgangsperiodes op het gebied van de milieuwetgeving kunnen alleen in uitzonderingsgevallen worden toegestaan, en alleen dan wanneer de kandidaat-landen daar zelf om vragen en overeenkomstig een precies afgesproken tijdschema. Desondanks mag de overgangsperiode niet langer dan 5 jaar duren.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, iemand die vanuit de ruimte op ons werelddeel neerkijkt ziet geen Europese Unie, kandidaat-lidstaten en derde landen, maar slechts het dichtbevolkte, complexe en met dwarsverbanden gelardeerde Euraziatische schiereiland. In het licht van de uitdagingen waar de uitbreiding ons voor stelt is dat een heilzame gedachte voor ons allen. De milieuverontreiniging is een erfenis die we allemaal met elkaar delen.
Het is vooral onthutsend wat je te zien krijgt als je Europa eens niet benadert vanuit haar politieke structuur, maar als een verzameling rivierenstelsels. Tijdens een symposium dat ik vorig jaar bijwoonde op een schip op de Zwarte Zee was ik verbijsterd toen ik hoorde dat een zeer groot deel van de vervuiling waar de Zwarte Zee momenteel aan ten onder gaat, niet door de oeverstaten wordt geproduceerd, maar afkomstig is uit stikstof en landbouwchemicaliën die, als gevolg van slecht functionerende milieuparagrafen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid, in Oostenrijk en Duitsland in de grond terechtkomen en honderden kilometers verderop nog hun verwoestende werk doen.
Nu we onderzoeken welke milieutechnische gevolgen en uitdagingen de uitbreiding van de Unie met zich meebrengt, doen we er goed aan de landen die om toetreding hebben verzocht niet dezelfde rampzalige projecten door de strot te duwen die we de afgelopen veertig jaar zelf, in onze onwetendheid, binnen de Unie hebben uitgevoerd.
Ik heb nog één andere opmerking. Hoewel het milieu mij grote zorgen baart ben ik een optimist. Ik geloof, samen met de schrijver van het verslag, dat we tijdens het uitbreidingsproces wel degelijk veel voor het milieu kunnen doen. Ik wantrouw diegenen die de milieutechnische uitdagingen gebruiken als argument om de uitbreiding van de Unie op de lange baan te schuiven. Ik denk dat er heel veel mogelijk is. Dit probleem kan worden opgelost, zolang we ons ervan bewust zijn dat het milieu en de ecologische structuren van ons continent zich niet aan grenzen houden.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding is natuurlijk een enorm grote uitdaging voor de Europese Unie. Het is een grote en belangrijke taak die op ons wacht. De uitbreiding vereist omvangrijke veranderingen, zowel voor de kandidaat-landen, voor Hongarije, als voor de Europese Unie. Zo wordt het onder meer noodzakelijk om het Europese landbouwbeleid, waar momenteel de helft van het budget van de EU aan besteed wordt, grondig te veranderen.
De uitbreiding vereist ook aanpassingen van de kandidaat-landen wanneer ze aan de zogeheten criteria van Kopenhagen moeten voldoen. De democratische beginselen en de mensenrechten moeten worden bekrachtigd, en verder is consideratie met en bescherming van de minderheden een belangrijke kwestie in een land als Hongarije. Het is ongetwijfeld wenselijk dat het hele proces zo snel mogelijk verloopt, maar het is moeilijk het tijdstip vast te stellen waarop deze onderhandelingen afgesloten kunnen worden.
Voor alle kandidaat-landen - ook voor Hongarije - is het belangrijk om de maatregelen tegen corruptie aan te scherpen. Het is van belang dat zowel de Commissie als de Hongaarse regering rekening houden met de sociale gevolgen van het economische en financiële herstructureringsproces. Het aanpassingsproces voor toetreding tot de EU mag niet ten koste gaan van de situatie van de minder bedeelden in de vorm van toenemende werkloosheid, een groter wordende kloof tussen de mensen of uitsluiting van verschillende etnische groeperingen. De onderhandelingen over toetreding tot de Europese Unie moeten de hele samenleving behelzen. Daarom is het belangrijk dat de Hongaarse regering een voortdurende dialoog voert met zowel de oppositie als de sociale partners.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, namens de Fractie van de Europese Volkspartij maar ook op persoonlijke titel wilde ik uiting geven aan mijn respect, achting, waardering en erkentelijkheid ten aanzien van Otto von Habsburg. Zoals hij hier vandaag heeft gesproken, doet hij dat in het Europees Parlement al twintig jaar lang, sedert 1979. Ik herinner mij nog zeer goed dat hij de Sovjet-Unie het laatste koloniale rijk op aarde noemde dat de drie Baltische staten, Estland, Letland en Litouwen, had ingelijfd. Waarde mijnheer von Habsburg, sommigen glimlachten toen. Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat u gelijk had. U had visie en vond dat die landen vrij moesten worden. Nu wordt die visie werkelijkheid. Die landen kunnen zich bij de Europese Unie aansluiten. U bewijst dat de mensen met een visie de echte realisten zijn.
Wij spreken vandaag over Estland, Hongarije, Slovenië, de Tsjechische Republiek, Polen, Cyprus en Malta. Zoals de heer von Habsburg vandaag zei, moeten wij echter ook naar Letland, Litouwen, Slowakije, Bulgarije en Roemenië kijken. Als Europese Volkspartij beschouwen wij het toetredings- en onderhandelingsproces als één geheel en wij zijn ervan overtuigd dat wij woord moeten houden en dat al die landen, waarmee wij nu een Europa-overeenkomst hebben, spoedig moeten kunnen toetreden. Uiteraard moeten zij daarvoor aan bepaalde voorwaarden voldoen. Zo moeten zij hun hervormingsproces snel en intensief voortzetten. Wij stellen in ieder geval voldaan vast dat ze al grote vorderingen maken.
Wij moeten die landen aanmoedigen en wij mogen niets doen waardoor zij ontmoedigd worden. Als wij immers die landen ontmoedigen, dan dreigt het gevaar dat ook hun hervormingsproces en hun dynamiek stilvallen, hetgeen zowel voor de betrokkenen zelf als voor de Europese Unie een ramp zou zijn. Daarom zeggen wij tegen die landen dat ze welkom zijn, dat hun mensen welkom zijn in de Europese Unie omdat zij zich bij onze gemeenschap van waarden willen aansluiten. Daarom vragen wij van de Europese Raad van Helsinki op het einde van dit jaar dat ook de toetredingsonderhandelingen met Letland, Litouwen, Slowakije en natuurlijk ook, zoals wij allemaal wensen, met Malta van start kunnen gaan.
De Baltische Staten hebben deze eeuw al veel geleden. De heer von Habsburg heeft daar reeds op gewezen. Als ze niet in de NAVO worden opgenomen, zullen ze in de Europese Unie veiligheid zoeken. Als wij vandaag naar Kosovo kijken, moeten wij erkennen dat wij de plicht hebben de Baltische Staten zo snel mogelijk in de Europese Unie op te nemen.
Bovendien moeten wij ook de hervormingen in de Europese Unie zelf op gang brengen. Dat institutionele hervormingen nodig zijn, staat als een paal boven water, als wij althans slagvaardig willen blijven. Het gaat er echter ook om dat wij praktische stappen nemen. Wij hebben bijvoorbeeld voorgesteld dat de afgevaardigden uit de kandidaat-landen als waarnemers aan onze commissievergaderingen in het Parlement mogen deelnemen als deze problemen in verband met de toetreding behandelen. Wij hebben echter ook specifieke vragen aan bijvoorbeeld de Tsjechische Republiek. Wij vragen dat Tsjechië nog meer wetten en decreten schrapt die uit de jaren 1945 en 1946 dateren en betrekking hebben op verdrijving van bevolkingsgroepen in het vroegere Tsjecho-Slowakije.
Wij staan voor een grote uitdaging. Dat wij in 1999 deze problemen zouden kunnen bespreken, hadden wij in 1989 niet durven dromen. Toch doen wij dat nu en daarom moeten wij alles in het werk stellen om deze visie, die almaar concreter wordt, binnen afzienbare tijd tot werkelijkheid te maken, om aldus de volkeren van Centraal-Europa in de Europese Unie en het Europees Parlement te kunnen verwelkomen.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook ik sluit mij aan bij de woorden van de heer von Habsburg, die gevraagd heeft dat wij ons zouden haasten om deze historische gelegenheid niet te laten voorbijgaan. Ook ik acht dit van het hoogste belang. Als ik de kandidaat-landen bezoek, valt mij op dat ze niet begrijpen waarom wij talmen. Als bijvoorbeeld een datum voor hun mogelijke toetreding wordt genoemd - voor Hongarije het jaar 2002 -, begrijpen ze niet waarom wij niet meteen enthousiast aan de slag gaan. Het is duidelijk dat de kandidaat-landen moeten voldoen aan de criteria om te kunnen toetreden. Duidelijk is ook dat de kandidaat-landen op vele terreinen goede vorderingen maken. Ik denk aan de economie, de democratisering en de politieke criteria. Op andere terreinen, zoals dat van de bestuurlijke hervormingen en vooral de hervorming van justitie, is dat merkwaardig genoeg niet het geval. Soms valt het ons niet mee die landen uit te leggen dat een echte rechtscultuur op het gebied van justitie en in de rechtbanken evengoed een voorwaarde voor een goed functionerende interne markt is als de democratie een voorwaarde voor de politieke Unie is. Wij moeten nog heel wat doen om de landen daarvan te overtuigen. Anderzijds moeten wij in onze kritiek echter ook een grote fijngevoeligheid betrachten om niet precies het tegenovergestelde effect te bereiken. Vaak hebben wij de indruk dat die landen niet alleen onze kritiek liever niet horen - wie doet dat wel? - maar dat wij daarmee zelfs hun nationale trots krenken en hen tegen ons opzetten.
Over één punt bestaat nochtans geen enkele twijfel: wij moeten duidelijk zeggen dat wij het uiterst belangrijk vinden dat die landen zo spoedig mogelijk kunnen toetreden zodra ze aan de criteria voldoen. Wij mogen onze problemen niet op de kandidaat-landen afwentelen en we mogen niet bang zijn voor hun economie of voor hun mensen. Dat is het allerbelangrijkste. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat die landen zo vlug mogelijk kunnen toetreden zodra ze de criteria vervullen. Dat moeten wij in alle besprekingen met die landen duidelijk onderstrepen.
Applaus

Posada González
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb enkele algemene bedenkingen bij de toetreding tot de Unie van de kandidaat-landen waarmee momenteel toetredingsonderhandelingen aan de gang zijn.
Ik ga er uiteraard volledig mee akkoord dat de Unie met deze nieuwe landen wordt uitgebreid. Ik vrees echter dat met het oog op de financiële vooruitzichten en aangezien deze landen minder welvarend zijn dan de huidige lidstaten van de Unie, het perifere en excentrische karakter van bepaalde gebieden zoals Galicië of Portugal ten gevolge van de afslanking van de structuurfondsen nu meer benadrukt wordt. Dit zou ongetwijfeld de onontbeerlijke Europese economische en sociale samenhang in het gedrang brengen.
Tijdens de vorige zittingsperiode heb ik voor de toetreding van de drie rijke landen Oostenrijk, Finland en Zweden gestemd. Het lijdt geen twijfel dat ook de minder welvarende landen die nu bij de Europese Unie aankloppen het volste recht hebben om tot onze gemeenschap van economische en sociale belangen te worden toegelaten. Ik beschouw het dan ook als onze plicht bij te dragen aan de ontwikkeling van deze landen zodat wij de uitbreiding van de Unie in oostelijke richting kunnen voortzetten en de weg die naar Santiago leidt tot in Moskou en de Oeral kunnen verlengen. Binnen twintig of dertig jaar is deze droom wellicht reeds werkelijkheid geworden.
Het staat bovendien als een paal boven water dat deze landen ons nu reeds een unieke kans bieden om onze betrekkingen met Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland uit te diepen. Samenvattend kan gesteld worden dat de verschillende rapporteurs van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid enerzijds aandacht vragen voor de moeilijkheden die nog moeten worden overwonnen, maar zich anderzijds ook verheugen over de vooruitgang die al geboekt is. Verder dringen zij erop aan dat de hervormingen gepaard gaan met maatregelen die de sociale gevolgen ondervangen. In dit opzicht is het hoogst noodzakelijk dat landen als Polen radicale hervormingen opstarten in de sociale sector, in de gezondheidszorg alsook in administratief opzicht. Deze hervormingen zullen vooral de meest kwetsbare bevolkingsgroepen aangaan, met name de gepensioneerden.
Wat Malta betreft kijk ik positief aan tegen de aanbeveling van de Commissie waarin wordt aangedrongen op de noodzaak de Maltese wetgeving zo spoedig mogelijk kritisch door te lichten zodat nog vóór het einde van dit jaar onderhandelingen met dit land kunnen worden opgestart.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, ik wil deze twee minuten gebruiken om het belang van het verslag-Myller te onderstrepen. Het gaat over het milieu en bespreekt een toetredingsstrategie met betrekking tot het milieu in verband met de uitbreiding. Het verslag-Myller is uitstekend en ik vind dat te merken is dat het is geschreven door een geëngageerd rapporteur. De milieukwesties behoren overigens tot de belangrijkste uitdagingen die de uitbreiding met zich meebrengt.
Ik wil twee punten benadrukken. Ten eerste denk ik dat we de middelen moeten benutten die momenteel te vinden zijn in de Oost- en Midden-Europese landen die willen toetreden tot de Unie. Dit geldt in de eerste plaats de voorsprong die deze landen wellicht vooral in de landbouwsector hebben. Dankzij hun specifieke economische situatie kunnen zij landbouw bedrijven op een ecologische manier, op een iets andere manier dan wij in de Unie gewend zijn. Ik vind dat wij op alle mogelijke manieren landbouwmethodes moeten bevorderen die zo gifvrij mogelijk zijn.
Ten tweede dienen we ook een ander verschijnsel te bevorderen dat in veel Oost- en Midden-Europese landen een feit is: wij moeten een uitgebreid openbaarvervoernet voorstaan in plaats van het autorijden nog verder te stimuleren.
Het gaat er immers niet alleen om een wetgeving van bovenaf op te leggen, maar ook is het belangrijk dat men zich richt op de bestaande plaatselijke organisaties in de Unie, zowel de vrijwilligersorganisaties als bijvoorbeeld Urban Forum, om er dus voor te zorgen dat dit verschijnsel zich ook kan verspreiden naar Oost- en Midden-Europa.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Hulthén. U had eigenlijk anderhalve minuut, vandaar dat ik u een seintje gaf dat u rustig door kon gaan.

Tindemans
Mijnheer de Voorzitter, na de uitstekende inleiding over het probleem van de uitbreiding door collega Otto von Habsburg wens ik alleen enkele opmerkingen te maken in verband met Slovenië naar aanleiding van het, overigens, goede verslag van collega Speciale.
Wij vergeten al te gemakkelijk dat Slovenië vroeger tot de Joegoslavische Federatie behoorde. Het heeft zich daarvan losgemaakt, zoals Kroatië, zoals Servië, zoals Bosnië-Herzegovina, en nu zou het zeer graag lid willen worden van de Europese Unie. Slovenië is inmiddels een soevereine staat geworden en bij ons zou men zeggen: klein maar dapper.
Psychologisch heeft het land blijkbaar geen moeilijkheden om zich op te stellen in het Europese landschap. Slovenië staat van alle kandidaat-landen het dichtst bij de voorwaarden die vervuld moeten worden om een volwaardig lid van de Europese Unie te worden. Het land zal bijgevolg een grote symbolische waarde hebben indien daarover vrij snel een akkoord zou worden bereikt. Het zou ook een voorbeeld kunnen zijn voor de andere kandidaten. Wat moeten zij nog doen? Nu al wordt in het verslag verwezen naar het volgende jaarverslag.
Het zal dus blijkbaar nog een tijdje duren alvorens over positieve resultaten zal kunnen worden gesproken. Als ik mij goed herinner waren de voorwaarden voor toetreding dat het acquis communautaire , Maastricht en Europa verder ontwikkeld zouden worden, alsook de markteconomie en de mensenrechten. Mijn vraag is: wat eist men tijdens de onderhandelingen in verband met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid? Er bestaat mijns inziens nu een uitstekende gelegenheid voor de Vijftien om juist nu daarover enkele basisbeginselen vast te leggen die bijgevolg ook door nieuwkomers aanvaard zouden moeten worden. Nu of nooit, nu zou moeten blijken in hoeverre het ons ernst is met zulk gemeenschappelijk beleid.
En hoe wordt het probleem van de solidariteit besproken. Wat betekent in de onderhandelingen convergentie van standpunten? Wat is het standpunt van Slovenië? Ik zou eraan willen toevoegen: hoe oordelen zij over subsidiariteit? Moeten wij ze niet helpen de inflatie ook in technisch opzicht te bestrijden om aldus de economie zo snel mogelijk op een hoger peil te brengen?

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van de Europese Unie naar het oosten vormt ook wat ons gemeenschappelijk milieu betreft een enorme uitdaging. In het beste geval biedt de uitbreiding een stevige basis voor een duurzame economische groei in de kandidaat-lidstaten. Dit gebeurt echter niet automatisch. We hebben te maken met enorme problemen en moeten zoveel mogelijk resultaten leveren met een relatief krap budget. Vandaar dat het nodig is dat er prioriteiten worden aangegeven, de eigen middelen van de kandidaat-lidstaten moeten worden benut en het is zaak dat men op maat gesneden oplossingen gaat bedenken. Dit is duidelijk een proces waarbij flexibiliteit en aanpassingsvermogen vereist zijn. Ik steun de gedachten die rapporteur Myller naar voren heeft gebracht dan ook volledig. Ik vind ze heel realistisch. Er moet een lijst worden gemaakt van de belangrijkste aandachtspunten in de milieuwetgeving, en vervolgens dient met behulp van objectieve graadmeters gecontroleerd te worden in hoeverre die punten gerealiseerd zijn. Ik wil de aandacht vestigen op de vraag hoe investeringen in duurzame ontwikkeling in de praktijk gerealiseerd en gecontroleerd worden. Voor het ambtenarenapparaat van de toetredingslanden is de uitvoering van de milieuwetgeving een enorme uitdaging, en juist om die reden dient een en ander op EU-niveau gesteund te worden, onder meer via specifieke scholing en informatie-uitwisseling.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik begin zou ik u willen vragen mij toe te staan om, evenals de heer Poettering heeft gedaan, blijk te geven van mijn waardering voor het werk van de heer von Habsburg. Als coördinator van de socialistische fractie zou ik hem willen bedanken voor de hulp en de adviezen die hij altijd geboden heeft sinds ik coördinator ben, en voor het werk dat hij voor de commissie heeft verricht. Ik ben de laatste die namens de socialisten spreekt. Het is daarom niet mijn taak over afzonderlijke landen te spreken, maar een samenvatting te geven van de algemene debatten.
Ik zou willen aanvangen met iets te citeren uit de Tsjechische aanvraag voor toetreding tot de Europese Unie. In de preambule van deze aanvraag stellen de Tsjechen namelijk het volgende: "Het opbouwen van Europa heeft zich altijd gekenmerkt door een verlicht en visionair beleid, politieke moed, volharding, een kritische houding, nuchter realisme, solidariteit en het vermogen om samen te werken, in te schikken en compromissen te sluiten" . Ik denk dat we het proces dat we momenteel doorlopen niet op een betere manier zouden kunnen verwoorden.
Als de uitdaging voor de Europese Unie in de jaren tachtig de verwezenlijking van de interne markt was, en de uitdaging in de jaren negentig de totstandbrenging van de eenheidsmunt, dan geldt de uitbreiding van de Europese Unie ongetwijfeld als de grote uitdaging voor de eerste jaren van het nieuwe millennium. Deze uitbreiding dient te leiden tot verdieping van de Europese politieke samenwerking en tot verwezenlijking van een stabiele Unie binnen Europa. Dit is onze kans om Europa te herenigen, om een nieuw Europa te bouwen, gebaseerd op de beginselen van vrede, stabiliteit en voorspoed. We hoeven maar naar de situatie in het voormalige Joegoslavië te kijken om ons te overtuigen van de waarde van deze beginselen. We moeten ons laten leiden door de droom van een herenigd Europa en onszelf behoeden voor het nachtmerriescenario dat zich in het voormalig Joegoslavië voltrekt. Dat is de keuze die wij hebben.
De Tsjechen spreken in hun aanvraag over nuchter realisme. Dit dient inderdaad een van de drijvende krachten te zijn. De uitbreiding van Europa is een complex proces waarvan wij de moeilijkheden in geen geval moeten onderschatten. Wij hebben onze eigen moeilijkheden, die al eerder vandaag in het debat over Agenda 2000 ter sprake zijn gekomen. Maar de kandidaat-lidstaten moeten een economisch hervormingsproces doorlopen en er daarbij voor zorgen dat ze op koers blijven.
Wij moeten er met name voor zorgen dat er in de kandidaat-lidstaten een effectief concurrentiebeleid gevoerd wordt en dat de intellectuele eigendom wordt gerespecteerd, zodat er meer animo komt voor de zo belangrijke exogene investeringen. Ook dienen wij deze landen aan te sporen tot modernisering van hun overheidsapparaat.
Zoals ik bij eerdere gelegenheden al heb gezegd, zijn de zwakste punten van de kandidaat-landen hun bestuur, hun rechtsstelsel, de haperende modernisering en achterblijvende investeringen. Die landen zullen eveneens de nodige maatregelen tegen corruptie moeten treffen, want, zoals wij zelf maar al te goed weten, wordt in geval van corruptie de politieke gang van zaken ondermijnd. Het hele aanpassingsproces moet zorgvuldig worden gepland en doorlopen. We moeten eerlijk en realistisch zijn, en solidariteit en begrip tonen voor de moeilijkheden die deze landen doormaken. We moeten verder garanderen dat wij de sociale gevolgen van de hervormingen voor rekening kunnen nemen.
Aan de andere kant moeten de kandidaat-lidstaten ook inzien dat zij nog geen van allen volwaardig lid van de Europese Unie zijn. Zij zullen allen op hun eigen verdiensten beoordeeld worden. Zij moeten de processen voortzetten die zij in hun landen in gang gezet hebben en ze moeten geduld aan de dag leggen in het onderhandelingsproces.
Voor de uitbreiding van Europa is, zoals de Tsjechen al aangegeven hebben, ook behoefte aan een visionair toekomstbeeld en politieke moed. Alle politieke problemen kunnen opgelost worden, zolang de wil er maar is. Ik stel voor om nu die verbeeldingskracht en moed te laten blijken, zodat we de Europese Unie nog vóór de volgende Europese verkiezingen in 2004 kunnen uitbreiden.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met mijn gelukwensen aan de rapporteurs. Ondanks mijn toewijding aan het uitbreidingsproces ben ik me ervan bewust dat we voor een aantal dilemma's zullen komen te staan. Enerzijds hebben we de politieke en zelfs morele plicht nieuwe leden toe te laten tot de Unie, overeenkomstig het Verdrag. Anderzijds moeten we ervoor oppassen dat de komst van nieuwe leden geen nadelig effect op het functioneren van de Verdragen gaat sorteren. In het jargon van de Unie wordt dit probleem heel goed verwoord: moeten we eerst verdiepen en dan verbreden, of eerst verbreden en dan pas verdiepen?
Bij de laatste uitbreiding hadden wij een zeker risico genomen door drie nieuwe leden toe te laten voordat er wezenlijke institutionele hervormingen waren doorgevoerd om de gevolgen van die uitbreiding te kunnen opvangen. Dat risico werd nog eens verhoogd doordat in twee van die nieuwe lidstaten zeer grote anti-Europese minderheden wonen die, als ze tot een meerderheid waren uitgegroeid, het hele functioneren van de Gemeenschappen hadden kunnen verlammen. Ik hoop dat die dreiging inmiddels van de baan is. In ieder geval denk ik dat we nooit meer zo'n risico moeten nemen, zelfs niet als dat betekent dat we de uitbreiding moeten uitstellen. Als wij de Gemeenschap uitbreiden zonder de noodzakelijke hervormingen door te voeren, stellen we haar voortdurend en in steeds hogere mate bloot aan meningsverschillen die ons zouden kunnen blokkeren in ons streven naar wat ons uiteindelijke doel is: een Verenigde Staten van Europa. Het zou me overigens niet verbazen als dit stiekem de ware bedoeling is van diegenen die zich als voorstanders van een snelle uitbreiding profileren.
We hebben nu een reden te meer om de uitbreiding met beheerste voortvarendheid ter hand te nemen. De euro is gezond ter wereld gekomen en heeft inmiddels haar plek in die wereld gevonden, maar dat neemt niet weg dat de munt nog in de kinderschoenen staat. De blijvende gezondheid van de eenheidsmunt is een absolute vereiste, niet alleen voor de economische gezondheid van de Unie en haar lidstaten, maar zelfs voor hun economische levensvatbaarheid. Er kan van uitbreiding geen sprake zijn tenzij de kandidaat-lidstaten zich voldoende voorbereiden op aansluiting bij de eurozone, zodat zij geen bedreiging kunnen vormen voor de status en integriteit van de euro. Die landen moeten bereid zijn de munt daadwerkelijk in te voeren om zo het probleem van het Europa van twee snelheden niet op de spits te drijven. Ik hoop trouwens dat alle huidige lidstaten nog vóór de volgende uitbreiding tot inkeer zullen komen en zich bij de eenheidsmunt zullen aansluiten, zodat de kandidaat-lidstaten wat dat betreft geen keus meer zullen hebben.
Als de uitbreiding maar onder de juiste omstandigheden plaatsvindt, zullen de nieuwe leden ongetwijfeld kunnen meeprofiteren van de voordelen van de Verdragen. Maar als de uitbreiding onder verkeerde omstandigheden geschiedt, dan zal alle vooruitgang onvermijdelijk tot stilstand komen en waarschijnlijk zelfs ongedaan gemaakt worden. We moeten hier dus heel zorgvuldig te werk gaan, maar ik weet zeker dat ons dat wel zal lukken.

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden en u simpelweg zeggen dat ik hoop dat we erin zullen slagen de verloren tijd in te halen en Malta op korte termijn in de Europese Unie kunnen verwelkomen. Ik doe dus bij dezen een oproep aan de Raad en de Commissie om alle aarzeling en onzekerheid die hun tot op heden parten hebben gespeeld, opzij te zetten. Qua oppervlakte en bevolking is Malta natuurlijk een klein land, maar desalniettemin speelt het een wezenlijke rol bij het op gang brengen en consolideren van ons mediterrane beleid, een beleid dat één van de toetsstenen wordt op grond waarvan het Europa van morgen beoordeeld zal worden. Wij moeten er rekening mee houden dat er zich nieuwe scenario's aandienen en bijvoorbeeld het feit dat de Libische autoriteiten hun, laat ik maar zeggen, negatieve houding hebben laten varen, is van wezenlijk belang om het beleid in de regio te consolideren.
Dit alles betekent dat we de toetreding van Malta in de aanloop naar de komende Top van Keulen positief moeten benaderen. Ik denk dat aan alle voorwaarden inmiddels is voldaan: het standpunt van de vorige, sociaal-democratische regering is inmiddels vervangen door een vastberaden en positieve houding van de huidige regering, en de voornaamste macro-economische indicatoren ogen gunstig, zoals ook door de rapporteur, mevrouw Malone, wordt erkend. Ik hoop daarom, mijnheer de Voorzitter, dat er enige haast wordt gemaakt met dit proces.

Burenstam Linder
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Donner al heeft aangegeven, valt er veel positiefs te zeggen over de vorderingen en het tempo van hervormingen van Estland, maar trouwens ook van Letland en Litouwen. Ik heb met vreugde kennisgenomen van de uitslag van de verkiezingen in Estland op 7 maart. De partijen die zich het meest nadrukkelijk inzetten voor het lidmaatschap van de EU hebben gewonnen en een regering gevormd. Het is met name verheugend dat Mart Laar minister-president is geworden. Van 1992 tot 1994 leidde hij immers de regering die voor Estland een nieuwe, succesvolle koers van hervormingen heeft uitgezet.
Op 25 maart jl. was het precies 50 jaar geleden dat er 20.000 Estische burgers door de Russische bezettingstroepen massaal uit Estland werden gedeporteerd. Deze tragedie was in tegenstelling tot de verschrikkingen van nu niet op de televisie te zien, wat des te meer reden is om er hier nog eens aan te herinneren.
De huidige lidstaten hebben al vóór de uitbreiding zeer veel profijt gehad van de hervormingen en inspanningen van de kandidaat-landen om aan de gestelde eisen te voldoen. Dat is dan ook een gegeven dat wij de kiezers voor ogen kunnen houden bij de verkiezingen in juni. De omschakeling naar een markteconomie in deze landen heeft voor nieuwe afzetmarkten en werkgelegenheid gezorgd. Door hun grotere stabiliteit hebben zij zelf de Russische crisis beter het hoofd kunnen bieden, zodat hulpverleningsprogramma's achterwege konden blijven. Met name hun inspanningen om onenigheden uit de weg te helpen en de mensenrechten te verbeteren hebben ervoor gezorgd dat onze nabije omgeving niet met "Kosovocrisissen' werd opgezadeld. Dit is een nieuw aspect van de EU als vredesproject.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de commissaris, waarde collega's, de uitbreiding van de Europese Unie is ongetwijfeld de eerste grote uitdaging waarmee de Europese Unie bij de overgang van de 20ste naar de 21ste eeuw wordt geconfronteerd.
Een van de fundamentele voorwaarden voor het welslagen daarvan is de eerbiediging van het geografische evenwicht bij de toetreding van de kandidaat-landen. Daarom is de toetreding van Cyprus uitermate belangrijk. Het is een goede zaak dat de toetredingsonderhandelingen met Cyprus normaal begonnen zijn en goed vorderen. Men moet zo doorgaan en ervoor zorgen dat deze met succes kunnen worden afgesloten. Bepaalde landen van de Europese Unie proberen helaas hinderpalen op te werpen voor deze onderhandelingen. Zij willen de uiteindelijke toetreding koppelen aan de oplossing van het politiek-militaire probleem dat nu al 25 jaar lang het eiland teistert. Dat zijn, op zijn zachtst gezegd, diplomatieke misstappen die echter absoluut niet passen bij de filosofie van de Europese Unie, bij de filosofie van haar uitbreiding, en die zelfs een bedreiging vormen voor een succesvolle afronding daarvan.
Het verslag van de heer Bertens, die ik bedank voor zijn uitstekende werk, is een belangrijke stap in de goede richting en daarom moeten wij hier voor stemmen.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Myller heeft een zeer interessant en goed verslag geschreven over de strategie die op milieuvlak moet worden toegepast in verband met de toetreding van de Oost- en Midden-Europese landen tot de EU. Dit is een belangrijk verslag, dat bovendien goed past in de betrokkenheid van het Europees Parlement bij milieuvraagstukken.
Toch wil ik hier even ingaan op een paar punten in het verslag waar ik me niet in kan vinden. Er wordt onder andere beweerd dat de huidige privatiseringsprocessen in de kandidaat-landen waarschijnlijk een aantal beschermde gebieden en het behoud van de biologische diversiteit in gevaar brengen. Mijn mening staat hier lijnrecht tegenover. Ik denk dat de huidige privatiseringen essentieel zijn binnen een verstandig milieubeleid. De Oost- en Midden-Europese landen hebben immers een trieste geschiedenis achter de rug van totalitaire regimes die juist ernstige milieuproblemen hebben achtergelaten. Het is nu aan de afzonderlijke landen en de EU om de milieusituatie met vereende krachten te verbeteren.
Mensen zijn zuinig op hun bezittingen. Daarom is het van zo groot belang dat de wetgeving het recht op eigendom beschermt. Als iemand mijn grond vervuilt, moet ik hoe dan ook compensatie van de vervuiler kunnen eisen. Dat is immers de basis van het alom geprezen principe van "de vervuiler betaalt" .
Mevrouw Myller schrijft eveneens in haar verslag dat een steeds intensievere land- en bosbouw en de voortschrijdende wegenbouw het milieu schade toe kunnen brengen. Ook met die analyse ben ik het niet eens. Alle menselijke activiteiten leiden tot veranderingen in het milieu. Deze hoeven niet per se schadelijk te zijn, maar soms heeft het menselijk ingrijpen inderdaad negatieve gevolgen voor het milieu. Juist met het oog hierop is het essentieel om duidelijke grenzen te stellen en om bepaalde verschijnselen niet pertinent af te keuren. Het is niet zo dat een normale land- en bosbouw noodzakelijkerwijs schade toebrengt aan het milieu. Daarom komt het niet van pas de kandidaat-landen aan te sporen om af te zien van wat wij beschouwen als normale land- en bosbouwactiviteiten. Het is daarentegen wel belangrijk dat die landen zich aan onze milieurichtlijnen houden.
Tot slot wil ik onderstrepen dat de uitbreiding een grote winst voor het milieubeleid zal betekenen en vast en zeker zal leiden tot een beter milieu in heel Europa.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou het graag over Malta willen hebben. In de eerste plaats dank ik allen die ertoe hebben bijgedragen dat Malta opnieuw samen met de andere kandidaat-landen wordt besproken, zoals dat op de Europese Raden van Korfoe en Essen in het vooruitzicht was gesteld. Mijnheer Van den Broek, ik dank ook u voor uw duidelijke inspanningen sinds de huidige regering van Malta het toetredingsverzoek opnieuw geactiveerd heeft.
Toch heb ik in dit verband nog een paar vragen aan de Commissie. Wij hebben een task force voor de uitbreiding. Voor elk land is er een speciale eenheid. Wanneer kan de voor Malta bevoegde eenheid haar werkzaamheden aanvatten?
Mijn tweede vraag betreft het vierde financiële protocol. Volgens dat protocol staat er op de begroting voor 1999 zowel voor Malta als voor Cyprus vijf miljoen euro ingeschreven. Mede met de hulp van de Commissie is nog vóór de laatste verkiezingen in Malta overeengekomen het financiële protocol voor Malta met een jaar te verlengen. Nu blijken een paar miljoenen euro niet beschikbaar te zijn omdat ze niet in de begroting zijn opgenomen. Ziet u een mogelijkheid om, bijvoorbeeld via de Notenboom-procedure, het verlengde financiële protocol uit te voeren?
Mijn derde opmerking betreft het verslag zelf. Ik vind het zeer jammer dat de rapporteur het niet nodig heeft geacht hier tijdens dit debat aanwezig te zijn. Ik wil het hebben over de amendementen die op het verslag zijn ingediend. Amendement 1, dat de Maltese regering ertoe dwingt haar instemming met de toetreding tot de Europese Unie te handhaven, is volgens mij aan het verkeerde adres gericht. Tenslotte heeft ook in Noorwegen de bevolking uiteindelijk beslist wat er zou gebeuren, zonder dat wij de regering daarvoor al vooraf verantwoordelijk hadden gesteld. Alles bij elkaar genomen ben ik wel blij dat wij hier vandaag dit debat kunnen voeren.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, veel dank aan de rapporteurs en de anderen die vanavond hebben geïntervenieerd over het belangrijke onderwerp van de uitbreiding van de Europese Unie. Laat ik beginnen met nog eens te onderstrepen, en dat geldt in feite ook voor allen die binnen de Commissie met de uitbreidingsvoorbereiding zijn belast, dat we diep doordrongen zijn van de historische en unieke kans die de Europese Unie krijgt om vrede en stabiliteit over grotere delen van dit continent uit te spreiden. Ik ben het dus volledig eens met de heer von Habsburg en met al diegenen die het hem vanavond hebben nagezegd dat wij juist in deze weken en maanden van strijd in Kosovo ons opnieuw zo sterk bewust worden van wat het betekent om in vrede en vrijheid en zonder onderdrukking in deze waardengemeenschap te mogen leven. Al diegenen die aspireren om daarvan deel te gaan uitmaken, dienen wij te helpen bij dit moeilijke en gecompliceerde integratieproces.
Ik ben dan ook erkentelijk voor het feit dat wij vandaag de mogelijkheid hebben om nog eens even stil te staan bij de stand van zaken in dit proces dat zich uit de aard der zaak niet van de ene dag op de andere kan voltrekken. Ik wil in ieder geval, zoals ik dat ook bij de kandidaat-landen heb gedaan, alle geachte afgevaardigden geruststellen dat de, zeg maar institutionele crisis, waar we op dit moment mee te maken hebben en die natuurlijk ook in zekere zin het werk van de Commissie beïnvloedt, wat ons betreft niet tot vertraging in het uitbreidingsproces zal mogen leiden en ook niet zal leiden. In die zin gaan alle voorbereidingen en ons werk onverminderd door en hetzelfde geldt voor de onderhandelingen die worden gevoerd met elk van de landen afzonderlijk.
Wij hebben in december vorig jaar samen uitvoerig gesproken over de situatie in de kandidaat-landen met wie de formele onderhandelingen nog niet zijn geopend. Vandaag zijn de andere zes aan de beurt.
Voorzitter, laat ik beginnen met te zeggen dat alle pretoetredingsinstrumenten waarover wij beschikken om die kandidaat-landen te helpen bij de voorbereiding volledig worden benut. De Commissie zal dit najaar verdere voortgangsrapporten opstellen, maar we zijn ook voornemens om de u bekende toetredingspartnerschappen dit jaar in oktober, dat wil zeggen nog vóór de topconferentie van Helsinki, aan te passen of zelfs bij te stellen, op basis van de dan geconstateerde vooruitgang en ontwikkeling. Op dit ogenblik kunnen we in ieder geval zeggen dat alle tien Europa-overeenkomsten in werking zijn getreden en dat de pre-toetredingssteun, waarover op de Europese Raad van Berlijn overeenstemming is bereikt, de financiële bijstand aan de landen van Midden- en Oost-Europa zal verdubbelen. De verwachting is dat in het kader van het PHARE-Twinningsprogramma in de loop van dit jaar nog zo'n 100 deskundigen vanuit onze EU-lidstaten ter plaatse zullen zijn in die kandidaat-landen en dat het aantal van 100 in het jaar 2000 wat ons betreft moet worden verdubbeld. Deze deskundigen hebben tot taak hun kennis over de implementatie van het EU-acquis aan de belangrijkste ministeries in de kandidaat-landen over te dragen. Dan gaat het om detacheringen van langere duur op het gebied van landbouw, justitie, binnenlandse zaken, financiën en milieu.
Daarnaast heeft elke kandidaat-lidstaat een nationaal programma voor aanvaarding van het acquis goedgekeurd waarin de vereiste personele en budgettaire en ook institutionele middelen zijn gespecificeerd. Aan die landen is ook gevraagd om hun programma tegen het begin van deze zomer verder bij te stellen en in overeenstemming te brengen met de meest recente ontwikkelingen.
Voordat ik over elk van de zes landen afzonderlijk iets zeg, is het misschien een zinnige gedachte een enkel woord over Malta te zeggen, omdat Malta zich natuurlijk in een ietwat bijzondere positie bevindt als gevolg van de onderbreking in zijn toetredingsaanvraag. In december jongstleden mocht ik u meedelen dat de Malta-aanvraag opnieuw was geactiveerd. Dat heeft ertoe geleid dat de Raad ons heeft gevraagd om zijn advies uit 1993 opnieuw bij te stellen en dat hebben wij op 17 februari bekend gemaakt. De conclusie van dat advies luidde in het kort dat zich ten aanzien van de politieke criteria voor Malta eigenlijk geen problemen voordoen, maar dat er op economisch gebied wel degelijk aanvullende of structurele hervormingen nodig zijn. Voorts werd geconcludeerd dat die onderbreking van twee jaar in de voorbereiding van Malta op het lidmaatschap ook geleid heeft tot een zekere achterstand bij de overname van het acquis . Volgens de Commissie verdient het aanbeveling om zo spoedig mogelijk te starten met de screening, en dat zal ook gebeuren, zodat, zoals wij in dat rapport stellen, de toetredingsonderhandelingen aan het eind van dit jaar zouden kunnen beginnen. Daarmee geven wij hopelijk een aanmoediging in de richting van de Top van Helsinki in december, alhoewel uiteindelijk die Top zelf zal moeten beslissen over het starten van die onderhandelingen.
Wij hebben ons daar verder geheel op voorbereid. Ik kan mevrouw Günther ook geruststellen, want ten aanzien van de task force -onderhandelingen hebben wij al voorzien dat die kunnen worden uitgebreid op elk moment dat de formele onderhandelingen met Malta daadwerkelijk worden gestart. Zoals ik al tegen de heer Bertens zou kunnen zeggen, maar in dit geval ook tegen mevrouw Malone, zullen wij ook nagaan in hoeverre zowel voor Cyprus als voor Malta het huidige financiële protocol omgezet kan worden in een met de andere kandidaat-landen vergelijkbaar financieel instrument. Daar wordt op dit moment aan gewerkt en wij komen daar zo spoedig mogelijk op terug.
De onderhandelingen zelf zijn op zich een gecompliceerd proces, maar ik vind het verheugend om te kunnen mededelen dat eind vorig jaar 7 van de in totaal 31 onderhandelingshoofdstukken reeds geopend waren. Geconfronteerd met de noodzaak om hun onderhandelingsposities te bepalen, hebben de kandidaat-landen hun interne organisatie en coördinatie op betrekkelijk korte termijn sterk verbeterd. De door ons gestelde vragen naar hun capaciteit om dat acquis ook te kunnen uitvoeren, waren voor die landen een extra stimulans bij hun voorbereiding op dit cruciale gebied. Ik zeg dat tegen de heer Titley die daarover een opmerking maakte.
Wij zijn zeker voornemens, wat de Commissie betreft, om het tempo van de opening van deze hoofdstukken te handhaven. Dat betekent dat vóór de zomer nog acht extra onderhandelingshoofdstukken kunnen worden geopend. Het Duitse voorzitterschap heeft dat zelf ook aangekondigd. Een en ander houdt in dat tegen het midden van dit jaar de helft van alle onderhandelingshoofdstukken geopend zal zijn. Als dat tempo kan worden volgehouden, dan zal aan het eind van dit jaar zo ongeveer driekwart van alle onderhandelingshoofdstukken geopend zijn. Dat zegt wel wat, zowel van de inspanning van de kandidaat-landen zelf als van die van het voorzitterschap en de Commissie. Wij willen het tempo er wel degelijk inhouden.
U weet dat het gaat om politieke criteria, om economische criteria alsmede het acquis en de administratieve capaciteit. Voordat ik enkele opmerkingen per land maak wilde ik even een paar algemene opmerkingen plaatsen over deze vier belangrijke criteria die destijds in 1993 in Kopenhagen werden vastgesteld. Wij hebben bij onze evaluatie van de november-rapporten van vorig jaar grondig onderzocht hoe de democratie in de kandidaat-landen daadwerkelijk functioneert. Wij hebben met grote tevredenheid, om niet te zeggen enthousiasme, dan toch kunnen constateren dat die democratieën zich over het geheel genomen goed hebben geconsolideerd.
Er zijn wel nog steeds een aantal belangrijke aspecten inzake rechtsstaat en democratie die de aandacht blijven vragen en waar verdere voortgang noodzakelijk is. Ik denk aan het minderhedenbeleid, dat zeker in deze dagen een heel actueel onderwerp is, maar ook bijvoorbeeld aan de versterking van de rechterlijke macht. Wij zien in zeer veel landen, overigens niet alleen in de kandidaat-landen maar ook in onze lidstaten, dat er nogal grote vertraging is in de rechtsgang, veelal door gebrek aan voldoende bezetting van de rechterlijke macht.
Een algemene opmerking over de economische criteria. Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt in de richting van markteconomie door al deze landen met wie wij onderhandelen, maar meer in het bijzonder wordt geconstateerd dat er sterke economische vooruitgang is geboekt in landen als Estland, Hongarije en Polen, die zich overigens sedert de publicatie van de adviezen ook ononderbroken hebben ingezet voor de hervormingen. Wij hebben er in het rapport geen geheim van gemaakt dat wat dat betreft de vooruitgang in Slovenië en in de Tsjechische Republiek minder was en dat daar duidelijk een zekere aansporing tot versnelling nodig was. Dat hebben wij die landen ook laten weten. Zij hebben dat erkend en nemen thans de nodige maatregelen daartoe.
Dan de kwestie van het tempo van de aanpassing aan het acquis . De vraag is niet alleen of die landen in staat zijn om die wetgeving over te nemen maar ook in hoeverre zij in staat zijn de wetgeving ten uitvoer te leggen. Nu, op dit terrein lopen, denk ik, de resultaten, de prestaties van de kandidaat-landen nogal sterk uiteen. Wij hebben in november vastgesteld dat Hongarije en Estland door de bank genomen een goed aanpassingstempo hebben aangehouden, en dat Polen op een aantal gebieden forse vooruitgang heeft geboekt maar op andere gebieden weer achterstanden heeft opgelopen. En verder hebben wij moeten constateren dat ook op dit punt de Tsjechische Republiek en Slovenië wat achterop hinken.
Voor het wederzijds vertrouwen dat onmisbaar is voor het lidmaatschap van de Europese Unie is het ook van cruciaal belang dat de kandidaat-landen beschikken over de vereiste administratieve en justitiële capaciteiten. De landen kunnen zich bij de voorbereiding niet veroorloven om dit terrein te verwaarlozen. Dat is ook de reden waarom wij zoveel werk hebben gemaakt van de hele twinning -operatie, waarbij voor langere tijd deskundigheid uit de lidstaten ter beschikking kan worden gesteld van de regeringen van de kandidaat-landen.
Ik ga snel even langs elk van de zes landen met nog een aantal bijzondere opmerkingen. Polen bijvoorbeeld heeft door de inwerkingtreding van het nieuwe Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en ook door de aanstelling van een commissaris voor de bescherming van de burgerrechten, belangrijke resultaten geboekt op het vlak van de politieke criteria. Op economisch vlak heeft Polen het voorbije jaar een hoge jaarlijkse groei gekend, ik zeg dat mevrouw Hoff na, en een afnemende werkloosheid en inflatie, stevige valuta en een toename van de buitenlandse directe investeringen. Parallel daaraan is een serieuze inspanning geleverd voor de economische herstructurering van de sociale zekerheid, de ijzer- en staalsector en de steenkolensector.
Minder vooruitgang werd er geboekt op het vlak van de aanpassing van het acquis , met name op milieugebied en het wetgevende werk dient dan ook te worden versneld evenals de inspanningen om investeringen aan te trekken in die milieusector. Belangrijke wetten inzake certificering en conformiteitsbeoordeling hebben achterstand opgelopen, hetgeen aanleiding geeft - daarom noem ik ze - tot problemen inzake de toegang tot de Poolse markt. Dan wat de bekendste sector in Polen betreft, de landbouw, waar mevrouw Hoff ook op gewezen heeft: ik ben het volledig eens met haar analyse dat het noodzakelijk is om de structurele hervormingen voort te zetten, vooral op het gebied van plattelandsontwikkeling en verbetering van de veterinaire en fytosanitaire voorzieningen. Wat het programma voor herstructurering van de ijzer- en staalindustrie betreft, prijs ik de Polen voor al wat daarin is geïnvesteerd. Wel dient er een nog grotere inspanning te worden geleverd om de hele privatiseringsstrategie van de twee grootste bedrijven verder te verduidelijken en een duidelijk tijdschema aan te brengen voor privatisering en herstructurering.
Ik stem graag in met de aanbeveling van mevrouw Hoff om voort te gaan met de ondersteuning vanuit PHARE van begeleidende sociale maatregelen in de herstructurering van de ijzer- en staalsector. Daar zal dan ook in het programma van PHARE voor dit jaar rekening mee worden gehouden. Hier is een enorm werkgelegenheidsprobleem mee gemoeid.
Dan de Tsjechische Republiek. Ik heb daar al eerder over gesproken. Hier kon slechts beperkte vooruitgang worden gemaakt met betrekking tot het algemeen aanpassingsproces en de tenuitvoerlegging van de prioriteiten voor de korte termijn van het partnerschap voor toetreding. In het verslag van de heer Carnero González wordt een aantal prioriteitsgebieden aangegeven ten aanzien waarvan de Tsjechische Republiek zijn pre-toetredingsmaatregelen zou moeten opvoeren, zoals bijvoorbeeld de aanpassing van de wetgeving aan het acquis in het algemeen, maar ook de hervorming van het overheidsapparaat, de hervorming van het rechtswezen, de privatisering van staatsbanken, het beleid inzake staatssteun, de bescherming van het milieu en de verdere integratie - war de heer González ook terecht op heeft gewezen - van de Roma-minderheid.
Het programma van de nieuwe regering bevat talrijke prioriteiten welke inderdaad overeenkomen met die van het partnerschap voor toetreding, maar wij hopen dat de regering er ook in zal slagen om thans die prioriteiten in concrete resultaten om te zetten.
Over Hongarije kan ik vrij kort zijn. Daar is belangrijke vooruitgang op een aantal gebieden geboekt, met name door de goedkeuring van een algemeen hervormingspakket voor het rechtswezen en de voltooiing van de structurele economische hervormingen. Een zeer gunstige ontwikkeling is eveneens de versterking van het Hongaarse overheidsapparaat door uitbreiding van het personeelsbestand - wij zijn daar als Commissie natuurlijk jaloers op - en de organisatie van opleidingsprogramma's voor de middellange termijn.
Op sommige gebieden, zoals milieubescherming, verloopt het rechtsharmonisatieproces echter nogal traag en ook de planning inzake regionale ontwikkeling staat nog in de beginfase. Er zijn nog bijkomende inspanningen nodig met betrekking tot het opzetten van een goed functionerende dienst voor controle op staatssteun: op zich een heel belangrijk onderwerp.
Ik ga over naar Estland. Hier is sprake van duidelijke vooruitgang. Dit is echt een koplopersland, waarbij vooral de ontwikkelingen ten aanzien van de burgerschapswetgeving zijn toe te juichen. Wij weten met welke politieke inspanningen dat gepaard is gegaan. Des te meer hopen wij, en ik verheel niet dat ik enige zorg daarover heb, dat nog eens goed gekeken kan worden naar de taalwet en de wet voor parlements- en raadsverkiezingen die aangenomen zijn na de publicatie van ons laatste verslag, omdat die wetten, naar onze eerste indruk, op gespannen voet zouden kunnen staan met de internationale normen op dit gebied. De Commissie is graag bereid om met Estland aan oplossingen te werken en deelt het standpunt van de heer Donner dat meer maatregelen gericht op de integratie van de niet-Estischtaligen nodig zijn. Voorts moet ook wat Estland betreft - maar daarin is dit land dus geen uitzondering - een extra inspanning worden gedaan voor versterking van de administratieve capaciteiten.
Slovenië is de een na laatste in de rij van onderhandelingslanden. Vooral de voortgangsrapportage van november heeft duidelijk gemaakt dat bij Slovenië de harmonisatie over het geheel bekeken niet genoeg vorderingen had gemaakt. Wij hebben daar ook tijdens een bezoek aan de regering in Ljubljana uitvoerig over gesproken. Ik wil het vertrouwen uitspreken dat hier een inhaalslag zal worden geleverd, omdat ik het eens ben met degenen die over Slovenië hebben geïntervenieerd en gezegd hebben - onder andere de heer Tindemans - dat het een land is dat over alle capaciteiten beschikt om een spoedige en vlotte integratie mogelijk te maken. Maar daarom ook vallen de prestaties van Slovenië, althans zo was het in november vorig jaar, wat tegen. Maar ik zeg het nogmaals, ik hoop dat de regering in staat is om die achterstand weer in te lopen. Slovenië weet precies wat nodig is en wat gedaan moet worden en nu moet ook de politieke aanmoediging daarvoor worden gegeven om dat te realiseren.
Tenslotte, last but not least , Cyprus. Laat ik beginnen met te zeggen dat wij grote waardering hebben en ook in zekere zin gerustgesteld waren - ik zeg dat de heer Bertens na - dat president Klerides de wijsheid heeft gehad om spanningen op het eiland te voorkomen door de beslissing over plaatsing van die defensieve raketten alsnog ongedaan te maken. Er is zeker een bijdrage geweest aan de stabiliteit op het eiland. Laat ik ook hier de hoop uitspreken dat er nieuwe politieke initiatieven zullen komen die het VN-proces over de deling van het eiland en ook de dialoog tussen president Klerides en de heer Denktash weer op gang kunnen brengen. Intussen vind ik wel - en dat zeg ik ook tegen de heer Dimitrakopoulos - dat de voorbereidingen van de toetreding van Cyprus tot de Unie onverminderd moeten voortgaan. Er ligt nog steeds een genereus aanbod van president Klerides aan de Turks-Cypriotische gemeenschap om in de delegatie aan die toetredingsonderhandelingen deel te nemen. Wij hopen wat dat betreft ook nog steeds op betere tijden.
Ten aanzien van de economische ontwikkelingen wil ik het volgende zeggen. Sinds het advies uit 1993 over Cyprus is nog steeds te bevestigen dat die economie over de basiscapaciteit beschikt om zich aan te passen aan de uitdagingen van de uitbreiding. In die zin dient wel meer aandacht te worden besteed aan de herstructurering van de binnenlandse financiële sector, om ervoor te zorgen dat die sector ook opgewassen zal zijn tegen de concurrentiedruk als gevolg van de liberalisering van het kapitaalverkeer. En ten aanzien van de overname van het acquis is de nodige vooruitgang geboekt met name in de context van de douane-unie. Maar aanzienlijke verdere inspanningen zijn nodig op het gebied van de interne markt en dan denk ik weer met name op fiscaal en financieel gebied. Maritiem vervoer, telecommunicatie, justitie en binnenlandse zaken zijn ook punten die bij Cyprus bijzondere aandacht vragen. In verband met het verzoek van de heer Bertens aangaande de indiening van een voorstel voor een financieel mechanisme, herhaal ik dat ik ten aanzien van Malta al eerder heb gezegd dat wij werken aan vervanging van het financieel protocol. Wij komen daar nog op terug.
Voorzitter, ik sluit af, maar niet voordat ik nog een aantal woorden kan wijden aan het interessante en doorwrochte verslag van mevrouw Myller. In mei 1998 heeft de Commissie een mededeling aangenomen over de toetredingstrategie op het gebied van milieu. De noodzaak voor die strategie steunt direct op de voorstellen van Agenda 2000, waarin wordt erkend dat overname van het milieu-acquis een enorme opgave voor de LMOE zal zijn die slechts op langere termijn en slechts tegen heel hoge kosten te verwezenlijken is: er werd toen namelijk gesproken over bedragen van 100 tot 120 miljard euro. De mededeling onderzoekt enkele van de praktische vragen die relevant zijn voor het opzetten van nationale strategieën voor het overnemen van het acquis door de LMOE zonder vooruit te lopen op de allocatie van fondsen uit hoofde van de pre-toetredingsinstrumenten. Twee van de belangrijkste punten uit die mededeling zijn de inspanningen die de LMOE moeten leveren. Die zijn aanzienlijk maar ook duur. Het is evenwel belangrijk te onderkennen dat zij niet alleen een milieubelang dienen, maar ook op economische gronden gerechtvaardigd zijn. Omdat de financiële bijstand van de Unie slechts een zeer klein deel van de benodigde middelen omvat, is een gerichte, effectieve en strategische aanpak van dit toenaderingsproces absoluut essentieel.
Voorzitter, ik denk dat ik daarmee in vogelvlucht, maar wellicht nog te lang, de stand van zaken heb proberen weer te geven, aangezien waarschijnlijk deze Commissie niet meer de verantwoordelijkheid zal hebben, althans dit college van commissarissen, voor het uitbrengen van het volgende rapport. In ieder geval wil ik ook deze gelegenheid benutten om het Parlement, met name de rapporteurs en allen die grote belangstelling hebben getoond of betrokken waren bij het spreken over het uitbreidingsproces, van harte te danken voor de aanmoediging die zij telkens en opnieuw aan de Commissie hebben gegeven om zelf ook nieuwe initiatieven te nemen teneinde het tempo in het uitbreidingsproces te houden.
Ik zou willen afsluiten met te zeggen, ook in de richting van de uitbreidingslanden zelf, dat het onze filosofie was en ook vandaag de dag nog steeds onze filosofie is dat elk van de uitbreidingslanden op hun eigen merites en eigen voortgang moet worden beoordeeld, ook als dat tot een zekere differentiatie aanleiding kan geven. Daarbij is het dan vervolgens buitengewoon belangrijk om duidelijk te maken dat de uitbreidingsfamilie een totale familie blijft, ook al kan de een op enig moment meer vooruitgang hebben gemaakt dan de andere. De zogenaamde all-inclusiveness is ook voor allen die zich met deze uitbreiding bezighouden een basisprincipe, een uitgangspunt, en dat zal het in ieder geval ook blijven.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Van den Broek, voor uw gedetailleerde en interessante interventie.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Overeenkomsten en onderlinge gedragingen
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A4-0137/99) van mevrouw Thyssen, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over:
I.het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging van verordening nr. 19/65/EEG betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op groepen van overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen (COM(98)0546 - C4-0627/98-98/0287(CNS)) enII.het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging van verordening nr. 17 van de Raad, eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (COM(98)0546 - C4-0628/98-98/0288(CNS)).Het woord is eerst aan de rapporteur, mevrouw Thyssen.

Thyssen
Voorzitter, het verslag dit ik hier mag toelichten, is door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid op één stem na eenparig goedgekeurd. Het heeft betrekking op het mededingingsbeleid en wel op twee voorstellen met betrekking tot verticale afspraken. Het ene wijzigingsvoorstel betreft de eerste Raadsverordening over de toepassing van artikel 85 en 86 van het Verdrag. Dit is de fameuze verordening 17/62 die de Commissie machtigt tot het geven van individuele vrijstellingen. Het andere betreft een aanpassing van verordening 19/65 die de machtiging van de Commissie tot het verlenen van groepsvrijstellingen regelt. Het systeem van groepsvrijstellingen, dat de Commissie al meer dan dertig jaar gebruikt, is blijkbaar niet meer soepel genoeg om aan te sluiten bij de snel veranderende distributiestructuren. Bovendien wordt meer en meer het risico onderkend dat afspraken die weliswaar voldoen aan de juridische voorwaarden om in aanmerking te komen voor groepsvrijstelling, in de praktijk toch concurrentievervalsende effecten kunnen hebben als ze gesloten worden tussen ondernemingen met een grote marktmacht.
In 1997 heeft de Commissie deze en andere vaststellingen op een rijtje gezet en over de verticale afspraken een groenboek gepubliceerd. Ook het Parlement heeft toen de gelegenheid te baat genomen om zich hierover uit te spreken. We hebben de noodzaak van een beleidswijziging erkend maar deelden toch niet onvoorwaardelijk de mening van de Commissie over invoering van het marktaandeel als essentieel onderscheidingscriterium. Met de voorstellen die nu ter tafel liggen, zet de Commissie een eerste concrete wijzigingsfase in. De Commissie wil in de toekomst één grote groepsvrijstelling invoeren voor alle groepen van overeenkomsten en dit met betrekking tot wederverkoop van zowel goederen als diensten, alsook intermediaire goederen en industriële eigendom.
Daartoe is in de eerste plaats een uitbreiding van het toepassingsgebied van verordening 19/65 noodzakelijk. Bovendien wil de Commissie de al te strakke juridische voorwaarden op het vlak van de contractuele inhoud weglaten. Verder wil ze de nationale mededingingsautoriteiten de bevoegdheid geven om het voordeel van een groepsvrijstelling op hun grondgebied in te trekken. Om dit alles juridisch in consequente banen te leiden, moet ook de werkingssfeer van verordening 17/62 aangepast worden, hetgeen de Commissie ook voorstelt, en tot slot wil de Commissie de mogelijkheid invoeren om overeenkomsten die niet individueel aangemeld zijn, maar wel voor een vrijstelling in aanmerking komen, met terugwerkende kracht vrij te stellen tot op de datum waarop ze gesloten werden. Tot zover de voorstellen.
Wat de houding van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid betreft, stel ik vast dat ze in grote lijnen de mening van de Commissie deelt daar waar deze stelt dat de voorgestelde wijzigingen het mededingingsbeleid in de toekomst meer doen aansluiten bij de economische realiteit. Maar toch zijn er ook bezwaren. In de eerste plaats heb ik moeten vaststellen dat, in tegenstelling tot wat de Commissie volhoudt, het niet zo is dat alle economische sectoren de voorgestelde beleidsoriëntatie verwelkomen. Het is alvast niet het geval voor de biersector en voor de tankstationcontracten. Sectoren die specifieke regels kennen, die hun waarde in de praktijk bewezen hebben, met name de bierleveringscontracten, werken nu tot tevredenheid van de horeca, de grote en de kleine brouwerijen, de groothandel en ook de consumenten. Toch stelt de Commissie dat er onvoldoende economische en juridische argumenten zouden bestaan om voor hen een speciale regeling te handhaven. Mijn eerste vraag aan de Commissie luidt dan ook: welke overtuigende motieven zetten de Commissie ertoe aan een tot ieders voldoening goed functionerend systeem dat de concurrentie in de markt niet schaadt voor deze sector te vervangen?
Ten tweede zou ik van de Commissie willen vernemen hoe in de algemene groepsvrijstelling zal omgegaan worden met de looptijd van de contracten en met name wilde ik weten of contracten die gepaard gaan met lange termijninvesteringen nog even lang zullen kunnen lopen als vandaag.
Ten derde heb ik een vraag over de overgangsperiode voor lopende afspraken: kunnen afspraken die gemaakt zijn onder het huidige stelsel ook volledig onder dit stelsel uitgevoerd worden of wordt het nieuwe regime daarop toegepast, en zo ja, vanaf wanneer?
Ten vierde wil ik graag een publieke bevestiging van de toezegging van de Commissie om het Parlement te informeren en de ruimte te geven zodat dit een verslag kan opstellen over de voorgenomen groepsvrijstellingsverordening en de guidelines alvorens de Commissie definitief deze beslissingen neemt.
Tot slot en afrondend, Voorzitter, ben ik nieuwsgierig naar de houding van de Commissie ten aanzien van amendement 9 dat betrekking heeft op het beroepsgeheim van bedrijfsjuristen en ook ben ik benieuwd welke houding de Commissie zal aannemen ten aanzien van de automobieldistributiesector wanneer de groepsvrijstellingsverordening voor deze sector in 2002 afloopt. Dank bij voorbaat, mijnheer de commissaris, voor heldere antwoorden terzake.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij bespreken vandaag een deel van de maatregelen ter hervorming van het Europese mededingingsrecht. Zoals in de Verenigde Staten sedert het einde van de vorige eeuw is gebeurd, heeft de antitrust-autoriteit zich in de voorbije jaren ook in de Europese Unie tot speerpunt van de Europese Unie ontwikkeld. Wij hebben regels nodig om borg te staan voor de vrije markt en bescherming tegen monopolies te bieden. Alleen een mededingingssituatie garandeert de laagste prijzen voor de consumenten, kwaliteit, vrije toegang tot de markt, innovatie en werkgelegenheid.
Mijnheer de commissaris, u hebt terecht al meermaals op de steun van het Europees Parlement in de contacten met de bevoegde diensten gewezen. De Commissie mag er ook in de toekomst op rekenen dat het Parlement in de komende hervorming van het mededingingsrecht een positieve rol zal spelen. Dat houdt uiteraard ook een zorgvuldige analyse van deze mededeling over de verticale distributiebeperkingen in. De groepsvrijstellingsverordeningen moeten - ik beklemtoon dat - in overeenstemming zijn met de praktijk. Wij kunnen de situatie op de interne markt beter beheersen door de gevolgen van verticale afspraken te beoordelen dan door strenge formele criteria op te leggen. Dit geldt des te meer omdat ook kleine marktdeelnemers het voordeel van eenvoudiger formele vereisten genieten. Daarbij is het dienstig dat wij alle sectoren van de noodzaak van die hervorming overtuigen.
Mevrouw Thyssen wijst er terecht op dat er niets op tegen is indien men uitzonderingen of specifieke methodes toestaat voor bedrijfstakken waarin de huidige opzet tot tevredenheid van de marktdeelnemers functioneert. Bepaalde afspraken beantwoorden aan een bedrijfseconomische noodzaak, bijvoorbeeld in verband met de omvang van de gedane investeringen of het rendement daarvan. In elk geval moeten voor veranderingen in gevoelige sectoren passende overgangstermijnen gelden. In mijn land hangen daarvan miljardenvermogens af.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het feit dat de Commissie waakt over de juiste toepassing van het Verdrag en optreedt tegen concurrentievervalsing op de interne markt, is zonder meer lovenswaardig. Daarbij valt vooral de inzet van commissaris Van Miert op, een bekwaam man van wie niet bepaald gezegd kan worden dat hij de greep op zijn ambtenaren verloren heeft. Helaas is hij niet aanwezig, zodat ik deze woorden niet tot hem persoonlijk kan richten.
Toch moeten we ook weer niet te veel ijver aan de dag leggen. De biersector werkt tot nu toe bijvoorbeeld prima, tot tevredenheid van zowel de brouwerijen als de horeca. Dit is te danken aan de exclusieve afnameovereenkomsten, en we moeten dus oppassen dat we de hele sector niet in gevaar brengen door de concurrentieregels op de verticale afspraken ter discussie te stellen. Zoals onze rapporteur mevrouw Thyssen terecht heeft opgemerkt, investeren brouwerijen in de gebouwen en installaties van hun afnemers in ruil voor de zekerheid dat ze hun waar - die tamelijk bederflijk is - kunnen afzetten. Caféhouders, restauranthouders en hoteleigenaren hebben hier evengoed belang bij, omdat ze dit soort investeringen zelf niet kunnen financieren of voorfinancieren. Waarom zou dat dus niet mogen?
Het gaat hier om aanzienlijke investeringen die pas op relatief lange termijn renderen. Daarom moet een brouwerij afzetcontracten kunnen blijven sluiten voor een periode van minstens tien jaar. Wat voor hervorming er ook komt, de Commissie moet inzien dat hier niet aan getornd mag worden, en wij willen op dat punt geruststellingen van haar.
Behalve bier zijn er bijvoorbeeld ook nog de koolwaterstoffen. In die sector zijn de marktdeelnemers al even tevreden met de bestaande toestand. Er zijn twee mogelijkheden. Ofwel wordt voor dit soort sectoren een uitzondering op de algemene verordening gemaakt, ofwel komt er een specifieke regeling voor elke sector afzonderlijk. Het is uitgesloten dat de Commissie hiervoor carte blanche van ons krijgt.
We willen dus van de Commissie horen dat zij haar standpunt herziet en in deze kwestie het Parlement volgt. Vooral in een klein land als het mijne kan een verordening met nieuwe marktaandeeldrempels de plaatselijke brouwerijen simpelweg van de kaart vegen, mijnheer de Voorzitter, en daar kan gewoon geen sprake van zijn. Laat de Commissie dat goed beseffen.

Van den Broek
Met de aanname van het Groenboek in januari 1997 begon de Commissie de herziening van haar mededingingsbeleid ten aanzien van distributieovereenkomsten. Sindsdien hebben wij in een open dialoog met het Europees Parlement de steun ontvangen voor deze herziening. Die steun voor een van de belangrijkste hervormingen van het Europese mededingingsbeleid is uiteraard van groot belang. De twee ontwerp-verordeningen van de Raad die vandaag op de agenda staan, vormen een tweede stap. Ze moeten de Commissie in staat stellen om nieuwe regels ten aanzien van distributie-overeenkomsten aan te nemen. Ik ben de rapporteur, mevrouw Thyssen, dankbaar voor de steun die zij door middel van haar verslag aan de voorstellen van de Commissie heeft willen geven.
Nadat de Raad de verordening heeft aangenomen, zal de Commissie een ontwerpgroepsverordening voorstellen voor alle verticale overeenkomsten beneden een zekere marktaandeeldrempel. Gelijktijdig zal de Commissie ontwerprichtlijnen voorstellen voor die overeenkomsten die buiten de groepsvrijstelling vallen. Het Europees Parlement zal worden geïnformeerd over beide voorstellen vóór de aanname van de definitieve teksten door de Commissie. De Commissie stemt in met een aantal van de amendementen. Laat me echter alleen die amendementen aanduiden waar de Commissie grote moeite mee heeft en die ze niet kan steunen. De Commissie kan amendement 2 betreffende verordening 19/65 en amendement 1 betreffende verordening 17 overnemen. Het is niet juist te stellen dat in het bijzonder kleine en middelgrote ondernemingen in de bier- en benzinesector mogelijke nadelen zullen moeten dragen van de beleidsherziening. Het MKB zal in alle sectoren profiteren van de deregulering die voortvloeit uit de beleidsherziening terwijl het gebruik van de marktaandeeldrempels ervoor zal zorgen dat dominante ondernemingen de markt niet kunnen afsluiten.
Dit is de reden waarom een aantal brouwers en de groothandel in bier de beleidsherziening steunen terwijl sommige dominante spelers tegen zijn. Er zijn een aantal biermarkten waar afsluiting een probleem lijkt en dat onderstreept alleen maar de noodzaak deze sector als elke andere te behandelen. Echter, in de richtlijnen zal aandacht worden geschonken aan de specifieke situatie van langetermijninvesteringen in deze sectoren en andere sectoren. Om dezelfde redenen kan de Commissie amendement 3 betreffende verordening 19/65 niet aanbevelen. Het is bovendien overbodig om te onderstrepen dat sectorspecifieke regels mogelijk blijven want dat blijft altijd mogelijk.
De Commissie heeft ook bezwaar tegen de amendementen 3 en 4 betreffende het principe van wettelijk voorrecht voor bedrijfsjuristen. De wet beschermt de vertrouwelijkheid van geschreven communicatie tussen een onafhankelijke jurist en een onderneming en maakt het daarmee onmogelijk voor de Commissie zulke documenten te gebruiken als bewijs bij de toepassing van de Europese concurrentieregels. Deze bescherming wordt gewoonlijk betiteld als legal privilege . Daar staat tegenover dat documenten ontvangen of geschreven door een bedrijfsjurist voor de onderneming waar deze werkzaam is, niet zijn beschermd. De voorgestelde amendementen stellen voor het principe van legal privilege uit te breiden, ook naar bedrijfsjuristen. De Commissie erkent het belang van de kwestie maar kan de amendementen niet steunen en wel om drie hoofdredenen.
In de eerste plaats valt deze kwestie buiten het bereik van de huidige beleidsherziening die zich immers alleen richt op de mededingingspolitiek ten aanzien van verticale overeenkomsten. De brede consultatie die de Commissie heeft gevoerd naar aanleiding van haar Groenboek heeft zich in het geheel niet betrokken op de kwestie van legal privilege voor bedrijfsjuristen. Acceptatie van de amendementen zou leiden tot een wijziging van het onderwerp van de huidige wetgevingsprocedure en leiden tot een beslissing zonder voorafgaande consultatie van alle betrokken partijen.
In de tweede plaats zijn we momenteel bezig om een verregaande hervorming van verordening 17 te overwegen, inclusief een herziening van de onderzoeksbevoegdheden van de Commissie. Als er al iets moet worden gedaan aan het principe van legal privilege, dan dient het in dat kader te gebeuren.
Ten derde denken wij niet dat het nu het juiste moment is om de kwestie van legal privilege voor bedrijfsjuristen op te lossen. De voorgestelde uitbreiding van het principe noodzaakt in het bijzonder de vastlegging van een nieuwe Europese status voor bedrijfsjuristen gebaseerd op vergelijkbare regels voor professionele ethiek en discipline. Dat zal nog wel enige tijd vergen.
Voorzitter, nu heeft mevrouw Thyssen ter aanvulling op haar verslag nog een vijf of zestal vragen gesteld. Ik stel mij voor de eerste hier mondeling te beantwoorden en wil verder vragen of mevrouw Thyssen het goed vindt dat ik de overige vragen morgen schriftelijk laat beantwoorden. Ik heb ze hier wel handgeschreven op papier, maar om tijd te sparen wil ik graag schriftelijk antwoorden.
Wat betreft de vraag die ook door mevrouw Lulling werd gesteld, namelijk wat de overtuigende redenen zijn om de regels voor de biersector te wijzigen, luidt het antwoord dat de huidige groepsvrijstelling afsluiting vrijstelt. Er is geen onderscheid of een brouwer nu vijf procent, veertig procent of negentig procent van de cafés aan zich bindt. Dat is geen goed beleid want het beschermt niet de concurrentie. De huidige groepsvrijstelling is onnodig gedetailleerd in haar vormeisen. Dit leidt tot onnodige juridische onzekerheid. Voorbeeld daarvan is de Britse markt. Als er geen afsluiting van de markt is, dan heeft men onder nieuwe regels ook niets te vrezen. Voorzitter, daarmee wilde ik graag de beantwoording afsluiten.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog een vraag: ik zou ook willen weten op welke manier - daarover is hier al gedebatteerd - het geografische verzorgingsgebied van de marktdeelnemers moet worden bepaald. Op welke manier gebeurt dat op lokaal, regionaal, nationaal en Europees niveau? Volgens mij is dat een essentieel criterium voor vrijstelling. Misschien kunt u deze vraag schriftelijk beantwoorden.

Van den Broek
Ik zou ook deze vraag graag schriftelijk beantwoorden.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik neem ook geen genoegen met het antwoord van de commissaris, al weet ik dat dit niet onder de bevoegdheid van de heer Van den Broek valt, maar onder die van de heer Van Miert. In een klein land als dat van mij kunnen er geen marktaandeeldrempels komen. Het kan best zijn dat een kleine brouwerij daar de markt domineert, maar die markt is dan ook heel beperkt. Vlak naast ons staat Bitburger, een brouwerij die een veel sterkere positie heeft en een veel grotere omzet, maar die wordt niet als dominant beschouwd omdat Duitsland in vergelijking met het Groothertogdom Luxemburg gigantisch is. Dit zou het einde van onze brouwerijen betekenen, en daar kan gewoon geen sprake van zijn. We zullen het hier nog met de heer Van Miert over hebben. Ik wil de heer Van den Broek geen verwijten maken, want dit valt niet onder zijn bevoegdheid, maar dit soort antwoorden kan gewoon niet. Zo kunnen we niet praten.

Thyssen
Voorzitter, ik zal het kort houden. Ik ben uiteraard tevreden met de schriftelijke antwoorden op mijn vragen maar op één vraag had ik toch nog graag een mondelinge reactie gehad omdat ik denk dat het belangrijk is dat ze in het publiek gegeven wordt. Dat is de vraag of de Commissie er zich toe engageert wat de diensten van het concurrentiebeleid in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid toegezegd hebben, namelijk of de Commissie, voordat de algemene groepsvrijstellingsverordening definitief wordt aangenomen en vooraleer de guidelines vastgelegd worden, met de voorstellen naar het Parlement wil komen en wij de kans krijgen daarover nog een verslag te maken. Want ik denk dat dat belangrijk is om dieper in te gaan op de concrete zaken die hier ook door de collega's aan de orde gesteld zijn.

Van den Broek
Wat betreft de interventie van mevrouw Lulling lijkt het mij inderdaad wijs, zoals zij zelf eigenlijk al suggereert, dat haar punt nader met commissaris Van Miert wordt opgenomen. Ik zou haar natuurlijk graag nu een bevredigend antwoord geven. Zij heeft erkend dat dat op dit moment misschien van mij wat minder te verwachten valt.
Tegen mevrouw Thyssen zou ik willen zeggen dat ik eigenlijk meende haar eerste vraag in mijn interventie te hebben beantwoord. Ik hoor alleen hier dat men ten aanzien van die groepsvrijstelling wel onder een zekere tijdsdruk staat op dit moment. Dus waar van consultatie sprake moet zijn, zal dat binnen een korte termijn moeten gebeuren. Aan het eind van dit jaar lopen de huidige groepsvrijstellingen af.
Tenslotte zou ik willen zeggen dat waar mevrouw Thyssen gesproken heeft over consulatie, als ik het goed heb beluisterd, de heer Van Miert hier waarschijnlijk meer dacht aan informatie; wat niet wegneemt dat ook met informatie natuurlijk een gedachtewisseling kan ontstaan. Dat voeg ik er nu maar op eigen gezag bij.

Thyssen
Voorzitter, alleen om te zeggen dat wij in elk geval met de Parlementsleden die zullen terugkomen, of daar heel hard op rekenen, van plan zijn om ook heel hard te werken en snel te werken in de komende zittingsperiode. Als het snel moet gaan, dan zullen wij ervoor zorgen dat het snel gaat. Maar we zouden graag de gelegenheid hebben om daar toch nog van gedachten over te wisselen vooraleer definitieve beslissingen worden genomen. Het is ook in die geest dat ik mijn verslag heb opgesteld. Ik heb me in loyale samenwerking met de diensten van de Commissie beperkt tot de zaken die juridisch nu aan de orde waren, precies omdat we de toezegging gekregen hadden dat we nadien op de details konden terugkomen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Thyssen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
Commissaris Van den Broek heeft om het woord gevraagd.

Van den Broek
Ik heb een wat ongebruikelijk verzoek. Het heeft te maken met het onderwerp uitbreiding dat vóór dit onderwerp aan de orde was. Per abuis - ik ben daar door de heer Speciale, die rapporteur was voor Slovenië, op attent gemaakt - heb ik gewezen op een aantal achterstanden die Slovenië heeft opgelopen bij de voorbereiding tot de toetreding en heb daarbij niet de volgende positieve zinnen uitgesproken die ik alsnog zeer graag aan het verslag over het vorige onderwerp toegevoegd zou willen zien, als dat kan. Die woorden luiden als volgt: sinds de publicatie van het periodiek verslag is hier echter meer schot ingekomen, bedoeld wordt meer schot in de voorbereidingen voor de uitbreiding. Zo zijn enkele belangrijke wetten aangenomen, onder andere op het gebied van BTW, accijns en vennootschapsrecht en de bankwet en er is een regeringsprogramma goedgekeurd voor 82 prioritaire wetten, in verband met het acquis , die vóór het eind van dit jaar verkorte parlementaire procedures zullen doorlopen. Voorzitter, ik zou het zeer op prijs stellen als de rapporteur wat dat betreft recht kan worden gedaan en ik bied hierbij dan ook mijn verontschuldigingen aan de heer Speciale aan voor deze omissie.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Van den Broek. Uw interventie zal worden opgenomen in de notulen.
Waarde collega's, hiermee is de behandeling van de agenda van vanavond voltooid. Graag bedank ik de diensten van het Parlement voor hun hulp, die van onschatbare waarde is tijdens zo'n lange en drukke dag als vandaag.
De vergadering wordt om 23.50 uur gesloten

