Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Souchet
Mevrouw de Voorzitter, ik wil er alleen op wijzen dat wij woensdag op initiatief van het voorzitterschap voor een onderbreking van het actualiteitendebat over Zaïre hebben gestemd, maar niet voor de sluiting ervan.
Dit punt is echter niet opgenomen in de Notulen van het debat over de dringende kwesties, terwijl een tamelijk groot aantal afgevaardigden gevraagd had zich hierover uit persoonlijke naam uit te spreken. Zij hebben dit niet kunnen doen en ik wil dan ook duidelijk maken dat ik verbaasd en verbijsterd ben dat hieraan zo is voorbijgegaan.

De Voorzitter
Mijnheer Souchet, ik begrijp het, maar mijns inziens heeft de voorzitter van de vergadering duidelijk naar artikel 130 van het Reglement verwezen dat voorziet in de sluiting van het debat en niet de opschorting.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Stemming
Kinnock, Neil
Voorzitter, zoals mijn collega, mevrouw Bonino, gisteren al aangaf, wil de Commissie zich nog niet uitspreken over het verzoek van het Parlement om dit voorstel in te trekken totdat de Raad een standpunt heeft bepaald. De Commissie zal het Parlement natuurlijk volledig op de hoogte houden van elk besluit over de verdere gang van zaken.

Fraga Estévez
Mevrouw de Voorzitter, aangezien de Commissie geweigerd heeft haar voorstel in te trekken, ben ik van oordeel dat de Voorzitter artikel 59, lid 3, van het Reglement moet toepassen en het voorstel moet terugverwijzen naar de bevoegde commissie zonder dat over de ontwerp-wetgevingsresolutie gestemd wordt.

Colom i Naval
Mevrouw de Voorzitter, wat de amendementen betreft: in verband met het eerste amendement heb ik geen commentaar. Ik laat dit over aan de vrijheid van de Vergadering aangezien dit niet besproken is. Men kan echter wel begrijpen dat dit amendement voortvloeit uit het debat dat wij over de EGKS-begroting voor 1997, over het verslag-Giansily, gehouden hebben. In verband met het tweede amendement van de socialistische fractie wil ik verduidelijken dat punt 32 in de Begrotingscommissie gewijzigd is door een amendement van een van onze collega's. Hij heeft een akkoord bereikt met de socialistische fractie en dat is het amendement dat is ingediend. Ik heb begrepen dat dit een vergelijk is maar ik weet niet of iedereen die de tekst, die nu punt 32 vormt, goedgekeurd heeft, het eens is met het compromis dat de oorspronkelijke indiener van het amendement, de heer Samland, en de socialistische fractie bereikt hebben.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Lindqvist
De EU zal geknoei, fraude en verspilling in het bestuur en de begroting van de EU nooit de baas worden, als de begroting van de EU als geheel niet wordt gereduceerd. Ongebruikte reserves zijn ook een uiting van ondoelmatigheid en van een te omvangrijke begroting. Uiteindelijk zijn het de lid-staten die daardoor worden getroffen via hun lidmaatschapsbijdrage, waaraan Zweden ca 21 miljard kroon bruto en ca 12 miljard kroon netto betaalt.
Ik heb dit verslag desondanks gesteund, aangezien de begrotingscommissie de kritiek van de Rekenkamer en anderen onderschrijft. De voorgestelde maatregelen moeten echter in die zin worden aangevuld dat nationale rekenkamers, lokale en regionale autoriteiten ook bij het onderzoek worden betrokken, speciaal waar het gaat om de structuurfondsen.

Europa-overeenkomst met Slovenië
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0362/96) van de heer Posselt, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over het voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie (11278/96 - C40574/96-96/0255(CNS)) betreffende de sluiting van de interimovereenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en de Republiek Slovenië, anderzijds.

Posselt
Mevrouw de Voorzitter, het debat van vandaag over de interimovereenkomst met Slovenië levert het bewijs dat ook in de Europese Unie snel en onbureaucratisch kan worden gehandeld. Ik ben de Commissie dankbaar dat ze me de gegevens vroegtijdig ter beschikking heeft gesteld. De Raad heeft afgelopen maandag de overeenkomst ondertekend en op dinsdag heeft onze Voorzitter ons als Commissie externe economische betrekkingen officieel benaderd. Een dag eerder hadden we het betreffende verslag al unaniem goedgekeurd en vandaag is de plenaire vergadering in staat "ja" te zeggen tegen de interimovereenkomst met Slovenië.
Deze interimovereenkomst is noodzakelijk omdat de associatie-overeenkomst die we tijdens de laatste vergadering van het Parlement met overweldigende meerderheid van stemmen hebben aangenomen, nu nog moet worden geratificeerd in de nationale parlementen. We hopen dat deze ratificatie snel gebeurt, maar we weten uit ervaring met andere, deels minder gecompliceerde associatie-overeenkomsten hoe lang dat in de praktijk heeft geduurd. Daarom moet - zoals gezegd - deze interimovereenkomst op 1 januari van kracht worden die de economische en handelspolitieke bepalingen van de Europa-Overeenkomst van te voren in werking stelt en de rechtsgrondslag vormt voor de organen zoals de samenwerkingsraad die nu wordt omgevormd tot een associatieraad.
In verband hiermee wil ik echter verwijzen naar een verschil tussen theorie en praktijk, namelijk naar het feit dat de samenwerkingsraad helaas in de tijd van de handels- en samenwerkingsovereenkomst, die nu dus wordt vervangen, sinds 1993 nooit meer heeft vergaderd omdat hij geblokkeerd was. Wij zijn van mening dat het noodzakelijk is dat de organen snel weer in staat worden gesteld om te handelen en naar ik heb vernomen zal er zeer binnenkort reeds een eerste zitting zijn.
Wat de inhoud van de overeenkomst betreft, die is zoals gebruikelijk. De meeste invoerheffingen voor de industrie worden snel verminderd. Over uiterlijk zes jaar moet een vrijhandelszone zijn ontstaan, waarbij we hopen dat dit land over zes jaar misschien al lid van deze Europese Unie zal zijn en dat het proces dus aanzienlijk sneller verloopt. Uitzonderingsregelingen zijn er alleen voor landbouwproducten, voor EGKS-producten en voor textiel.
Over de wijn moet een aparte overeenkomst worden gesloten. Ik wil nadrukkelijk een goed woordje doen voor deze overeenkomst, want de Sloveense wijn is uitstekend en Slovenië is één van de weinige landen dat een drinklied als volkslied heeft. Ook dat is een symbool voor de vredelievende aard van de Slovenen, de geest van goed nabuurschap waartegen we met de steun van deze interimovereenkomst ook "ja" willen zeggen. Het feit dat ons Huis binnen twee maanden voor de tweede keer "ja" zegt tegen een overeenkomst is een teken dat we dit land gezien zijn goede macro-economische cijfers als een onontbeerlijk deel van de Gemeenschap van vrije Europeanen beschouwen.
We willen na de verkiezingen in Slovenië van afgelopen weekend ook een Europees signaal aan dit land geven. U weet dat Slovenië afgelopen zondag op erg pluralistische wijze een nieuw parlement heeft gekozen. Er zijn mensen die het misschien wel te pluralistisch vinden. Als je echter kijkt naar bepaalde ontwikkelingen in andere landen dan kun je stellen dat deze heuglijke veelvuldigheid van het partijenlandschap, de geest van de vrije discussie en van het vrije parlementarisme die daar ontstaan zijn, ons de hoop geven dat we een waardevolle partner in de Europese Unie zullen krijgen. Daarom zeggen we na de associatie-overeenkomst ook "ja" tegen de interimovereenkomst.

Bösch
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, ik wil allereerst benadrukken dat onze fractie het betoog van de rapporteur helemaal zal volgen. Ik wil mijn collega Posselt ook feliciteren met het werk dat hij met name in verband met Slovenië tot nu toe al heeft verzet. De snelle omzetting van de interimovereenkomst voor de integratie van Slovenië in de Unie is een belangrijk signaal voor dit Midden-Europese land.
Slovenië heeft inderdaad op sommige gebieden normen bereikt waarvan we in de EU nog het een en ander kunnen en willen leren, want de integratie is - als je het juist opvat - de unieke kans voor wederzijdse verrijking.
Ondanks de ongelooflijke omwentelingen kon juist Slovenië zijn democratische structuren uitbreiden, zijn binnenlandse politieke stabiliteit bewijzen - zoals ook is gebleken uit de verkiezingen van enkele dagen geleden, de economie hervormen en tegelijkertijd de sociale vrede in stand houden. Slovenië heeft met zijn consensueel en gematigd buitenlands beleid blijk gegeven van een bijzondere doordachtheid en het heeft een op Europees niveau voorbeeldige minderhedenbescherming, en dat wel zowel op puur wettelijk niveau - als je bedenkt dat bijvoorbeeld nergens anders minderheden bij algemene legislatieve verkiezingen een dubbel stemrecht hebben - als met betrekking tot de reële positieve integratie in de maatschappij.
Gezien deze uiterst positieve uitgangspunten lijken mogelijke open gebleven kwesties zonder problemen te kunnen worden opgelost. We hopen daarom dat we Slovenië - een land dat inmiddels een gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking heeft dat al met landen van de EU vergelijkbaar is - binnenkort in ons midden mogen verwelkomen.

Habsburg-Lothringen
Mevrouw de Voorzitter, beste dames en heren, ik wil allereerst de rapporteur, Bernd Posselt, van harte feliciteren met zijn werk en ook het Parlement met zijn resolutie van 24 oktober. Ik ben van mening dat het daarmee een land recht doet dat in de afgelopen jaren een ongelooflijke ontwikkeling heeft doorgemaakt, van een onderdeel van het Joegoslavische communistische regime naar één van de meest ontwikkelde landen van het voormalige Oostblok en dit eigenlijk in elk opzicht. De kwestie van de minderheden wordt op een voorbeeldige manier behandeld en dit is een teken voor een goed ontwikkelde democratie, zoals die niet eens in elke lid-staat van onze Unie zonder meer vanzelfsprekend is. De economie heeft een ontwikkeling doorgemaakt die de hoop wekt dat Slovenië snel een volwaardig lid van onze Unie kan zijn. De geografische ligging van Slovenië maakt ons duidelijk dat Europa dit land inderdaad nodig heeft voor zijn daadwerkelijke eenheid. Daarom feliciteer ik u met deze snelle behandeling van de kwestie en ik hoop dat deze ontwikkeling niet alleen bij Slovenië, maar ook bij andere landen dienovereenkomstig zal verlopen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Karl Habsburg, ik was verheugd dat ik tijdens uw eerste betoog voorzitter was. Maar ik geloof dat u gisteren ook reeds heeft gesproken. Ik wens u van harte geluk.

Kinnock, Neil
Ik mag wellicht beginnen met een oude gewoonte binnen het Britse Lagerhuis en de Geachte Afgevaardigde feliciteren met zijn maiden-speech. Het was een bondig, zakelijk betoog en ik weet zeker dat een ieder in het Parlement in de toekomst graag meer van hem zal horen.
U zult zich nog wel herinneren dat mijn collega, de heer Van den Broek, hier nog geen maand geleden was in verband met de goedkeuring door het Parlement van de Europa-Overeenkomst met Slovenië. Hij heeft toen nadrukkelijk gewezen op de politieke betekenis van de interimovereenkomst, als die per 1 januari 1997 in werking zou kunnen treden. Daarbij vroeg hij het Parlement met name om toepassing van de urgentieprocedure ten einde Slovenië te helpen gelijke tred te houden met de andere geassocieerde landen in de voorbereidingen op de toetreding. Ik waardeer ten zeerste de inspanningen van het Parlement om hieraan mee te werken en op die manier een bijdrage te leveren aan de pogingen om Slovenië zonder verder tijdverlies een stap dichter bij Europa te brengen.
Zoals de heer Posselt al opmerkte, komt dit debat net drie dagen na de ondertekening van de overeenkomst door de Raad, de Commissie en de Sloveense regering. Er is dan ook goede hoop dat de overeenkomst nog deze maand kan worden beklonken en op 1 januari 1997 in werking kan treden. Na de enthousiaste pleidooien van de heren Posselt, Bösch en Habsburg, kijk ik inderdaad reikhalzend uit naar het moment dat ik daarop kan toosten met een glas Sloveense wijn.
In dit verband wil ik de rapporteur van de commissie externe economische betrekkingen, de heer Posselt, heel hartelijk bedanken voor zijn bondig en positief verslag dat hij in zeer korte tijd heeft opgesteld. De interimovereenkomst met Slovenië maakt het voor dat land mogelijk om op dezelfde voet deel te nemen aan de voorbereidingen op de toetreding als de andere geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa. Het doet mij deugd dat de Commissie, de Raad en het Parlement zo efficiënt blijken te kunnen samenwerken.
Mijn collega's en ik hebben er alle vertrouwen in dat de nieuwe Sloveense regering op een constructieve wijze aan onze wederzijdse betrekkingen zal blijven werken. Duidelijk is dat het Parlement graag een rol in dat proces wil spelen, nu onze buur zich opmaakt voor toetreding tot de Unie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verbetering van het financieel beheer (SEM 2000)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0331/96) van de heer Colom i Naval, namens de Commissie begrotingscontrole, over het programma van de Commissie voor de verbetering van het financieel beheer (Sound and efficient financial management 2000 - SEM 2000).

Colom i Naval
Mevrouw de Voorzitter, hoewel de naam niet erg duidelijk is, wil ik jullie erop wijzen dat het programma SEM 2000 betrekking heeft op een aantal basisaspecten van de democratie in de Europese Unie of ten minste op de infrastructuur van de democratie in de Unie.
Deze kwesties geven niet alleen aanleiding tot debatten, en ik zou zelfs zeggen tot passionele discussies, onder ingewijden maar ook onder vele medeburgers. SEM 2000 (Sound and Efficient Financial Management) is een ambitieus programma dat het beheer van de overheidsmiddelen, die door de Commissie beheerd worden, tracht te verbeteren en fraude wil vermijden.
Dames en heren, in hoevele aanvallen tegen de Commissie wordt het werkelijke of vermeende slechte beheer van de communautaire begroting niet als argument gebruikt! Het Parlement is in elke democratie de instelling waaraan de uitvoerende macht rekenschap moet geven en verantwoording moet afleggen voor het beheer van de overheidsinkomsten. Het zijn wij, de gekozen vertegenwoordigers van het volk, die in eerste instantie het beheer door de uitvoerende macht moeten beoordelen. Het Europees Parlement heeft, als autoriteit die toezicht moet houden op het beheer van de Unie en dit moet goedkeuren, dan ook het meeste belang bij dit programma. SEM 2000 is een complex programma en ik wil als rapporteur dan ook mijn erkentelijkheid uitspreken voor de onschatbare hulp die ik van het secretariaat van de Commissie begrotingscontrole gekregen heb bij de voorbereiding van deze ontwerp-resolutie. Ik wil ook de medewerking onderstrepen die ik van de commissarissen Gradin en Liikanen en van de diensten van de Commissie gekregen heb. We hebben zelfs medewerking gehad van de Raad - une fois n'est pas coutume - en zijn betrokken geweest bij de werkzaamheden van de groep persoonlijke vertegenwoordigers van ECOFIN. Ik wil dat dit geakteerd wordt.
SEM 2000 is een programma dat in drie opeenvolgende fasen verloopt - ook al kunnen er zich tijdelijke overlappingen voordoen - en een meervoudige structuur heeft, aangezien het alle aspecten van het financieel beheer wil behandelen.
De procedures en de organisatie van de Commissie zelf vormen het eerste actieterrein. Dit impliceert een zekere revolutie in het personeelsbeleid aangezien de beheersfunctie en de budgettaire kennis van onze diensten geherwaardeerd worden. In het licht van de periode na afloop van de Intergouvernementele Conferentie van 1996 en de uitbreiding naar het Oosten moeten zij over bekwaam beheerspersoneel beschikken en moet elk directoraat-generaal over een cel voor financieel beheer beschikken. Deze technische details vormen soms de basis van de grootste politieke successen, dames en heren.
Uitgaande van het personeelsbestand, suggereren wij de Commissie diverse maatregelen om de begrotingsuitvoering te verbeteren. Die zijn samengevat in punt 5 van onze ontwerp-resolutie en ik zal hier dan ook niet verder op ingaan. Een ander aspect dat ik wil benadrukken is dat zo'n 85 % - 85 %, dames en heren! - van de operationele uitgaven door lokale, regionale of nationale administraties van de lid-staten wordt uitgevoerd. Wij moeten bijgevolg niet alleen de financiële vooruitzichten verbeteren maar ook en vooral de coördinatie tussen de administratie - de administraties, zo u wil - van de lid-staten en die van de Unie. We moeten echter ook meer verantwoordelijkheid van de lid-staten eisen bij de uitvoering van de communautaire begroting. Tot nu toe functioneren het sluiten van de rekeningen en de financiële correcties vooral in het EOGFL-Garantie.
Het Europees Parlement is van oordeel dat dit moet worden uitgebreid tot de overige sectoren, bijvoorbeeld via de aanpassing van artikels 23 en 24 van de verordening inzake de coördinatie van de structuurfondsen. Dit brengt ons bij de kwestie van de ontvankelijkheid, waaraan ruim aandacht besteed wordt in het jaarverslag van de Rekenkamer voor 1995. Ik wil jullie er wel op wijzen dat het probleem niet specifiek is voor de structuurfondsen; volgens hetzelfde jaarverslag van de Rekenkamer bedroeg de vertraging bij de betalingen voor PHARE - de landen van Midden- en Oost-Europa - en TACIS - de voormalige Sovjetunie - eind 1995 bijna drie miljard ecu. Er was m.a.w. anderhalf jaar vertraging bij de betalingen voor onze samenwerking met het Oosten.
Dames en heren, deze Vergadering heeft de strijd tegen de fraude altijd ernstig genomen en ik zou zelfs durven zeggen dat wij die veel ernstiger genomen hebben dan een aantal lid-staten die de Commissie van verkwisting beschuldigen. Zo was het bijvoorbeeld niet de Raad maar het Parlement dat verplichtte tot de oprichting van de eenheid voor fraudebestrijding, UCLAF.
Welnu, het Parlement is van oordeel dat fraude ook bestreden wordt met de rationalisatie van de controles en met preventieve maatregelen, dus ex ante .
Wij zijn ons bewust van het enorme aantal operaties dat gecontroleerd moet worden en weten dat het om duizenden betalingsopdrachten gaat. Wij begrijpen dan ook dat steekproeven gebruikt moeten worden maar dit dient te gebeuren met de nodige wettelijke dekking. Wij zijn bijgevolg van oordeel dat een aantal wijzigingen moet worden aangebracht, hetzij aan het Financieel Reglement, hetzij aan de bepalingen inzake de uitvoeringsmodaliteiten. Deze dekking van de bevoegdheden bij de algemene tussenkomst van de Commissie is heel belangrijk.
Mevrouw de Voorzitter, ik zal geen misbruik maken van mijn tijd omdat de punten mijns inziens heel concreet en al te gedetailleerd zijn om ze in zeven minuten te behandelen: ofwel gebruik ik de 25 minuten waarover onze fractie vanmorgen beschikt, ofwel houd ik het hierbij. Ik dank iedereen voor de medewerking en juich de vooruitgang toe die geboekt is. Ik behoud echter namens het Europees Parlement het recht voor om de verdere ontwikkeling van dit programma later opnieuw te bespreken.

Tomlinson
Voorzitter, de heer Colom i Naval was zo goed bezig, dat ik haast geneigd was om hem nog vijf minuten extra te gunnen. Maar het zou niet helemaal eerlijk zijn geweest om hem daarmee plotsklaps te confronteren. Zoals hij al zei, heeft het Parlement steeds een voortrekkersrol vervuld bij de fraudebestrijding en dat vinden wij niet alleen terug in de oprichting van een anti-fraudedienst, waarnaar hij in zijn betoog verwees, maar ook in de omvang van de toegewezen personele en financiële middelen om deze klus te klaren.
Dit debat beperkt zich niet tot louter fraudebestrijding, maar gaat over de vraag wat moet worden gedaan om te zorgen voor een goede en doelmatige besteding van al onze middelen. Fraude is niet meer dan een luttel symptoom van onvolkomenheden in het financieel beheer. Er gaat veel meer geld verloren als gevolg van een slecht beheer en ondeugdelijke controles dan door fraude. Hieraan moet de operatie SEM 2000 juist iets doen door ervoor te zorgen dat wij in al onze procedures doelmatiger en efficiënter met onze middelen omgaan.
Het initiatief van de Commissie vindt denk ik niet alleen steun bij een ieder in dit Huis, maar ook bij al diegenen in de lid-staten die zich verontrust afvragen of er wel op de juiste wijze met de schaarse middelen wordt omgesprongen. De voorstellen die voor ons liggen en waarop de heer Colom i Naval zijn verslag heeft gebaseerd, laten een cultuuromslag bij de Commissie zien. Hieruit spreekt een kritische en zelfkritische houding ten aanzien van wat er moet gebeuren. De Commissie verdient daarvoor een compliment. Zij doet niet voorkomen alsof alles in orde is. Zij begint met de hand in eigen boezem te steken.
Bijzondere lof en waardering verdienen de twee eerstverantwoordelijke commissarissen, de heer Liikanen en mevrouw Gradin. Met deze voorstellen heeft de Commissie een initiatief genomen waar geen enkele communautaire instelling omheen kan. Waar de Commissie met haar voorstellen het voortouw heeft genomen, moeten Parlement en Raad zorgen voor de nodige steun. Die steun zal er op drie belangrijke punten zijn. Vandaag heeft de heer Colom i Naval namens de commissie begrotingscontrole, heel duidelijk de nodige politieke steun van het Parlement toegezegd en ook de verzekering gegeven dat dit Huis zijn steentje zal bijdragen als het gaat om de juridische en financiële ondersteuning die nodig is om een aantal van deze voorstellen ten uitvoer te leggen. De wetgeving zal op enkele punten moeten worden aangepast. Het voorstel tot wijziging van het Financieel Reglement is uiteraard een heikel punt en vereist wijzigingen in de financiële bepalingen. Maar dit Huis is bereid al het nodige te doen om dat deugdelijk financieel beheer tot stand te helpen brengen.
Wij als Parlement moeten deze kwestie echter bezien in het kader van onze algemene verantwoordelijkheden, en daaronder valt ook de bijzondere verantwoordelijkheid die dit Huis heeft ten aanzien van de kwijtingsprocedure. Hiermee is eerder deze week een aanvang gemaakt, toen de heer Friedmann hier namens de Rekenkamer zowel het jaarverslag als de betrouwbaarheidsverklaring kwam aanbieden. Als het gaat om het ondoelmatig gebruiken van middelen, om beleidsterreinen waar beheersprocedures ernstig tekortgeschoten zijn, blijkt uit onderzoek van de Rekenkamer dat bij 90 % van de gevallen van onvolledige informatie of gebrekkige controleprocedures niet de Commissie, maar de lid-staten in de fout gaan, waaronder met name enkele van de landen die altijd om het hardst schreeuwen en te pas en te onpas met de vinger naar de andere instellingen wijzen. De Commissie heeft in deze procedure onze steun, maar wij moeten daarbij wel blijven aandringen op een goede integratie van de boekhoudkundige procedures op communautair en nationaal niveau, opdat in de toekomst, wanneer de Commissie op een verbeterd financieel beheerssysteem overgaat, geen enkele lid-staat de Europese Unie meer kan gebruiken als alibi voor de eigen tekortkomingen in het beheer van Europese kredieten. Dat is de belangrijkste les en mijn fractie staat hierbij volledig achter de heer Colom i Naval en zijn verslag. Wij zullen ons in samenhang met het initiatief van de Commissie met man en macht sterk maken voor het streven dat elke ecu belastinggeld goed, met inzicht en doelmatig wordt besteed.

McCartin
Voorzitter, ik ben zeer blij dat ik, al was het kort dag, toch aan dit debat mag deelnemen en mijn waardering mag uitspreken voor het werk dat de heer Colom i Naval in dit kader heeft verricht, niet alleen in de vorm van dit specifieke verslag, maar ook binnen de commissie waar hij de problematiek grondig heeft geanalyseerd en rationele oplossingen heeft aangedragen. Daarnaast wil ik hem dankzeggen voor zijn bijdrage hier vanmorgen.
Wij moeten erkennen dat met de groei van de communautaire begroting in de loop der jaren, ook de negatieve publiciteit rond de organisatie, de Europese Commissie en de communautaire instellingen in het algemeen fors is toegenomen, vanwege het vermeende gemak waarmee binnen de gehele organisatie met geld werd omgesprongen. Het Parlement is zelf ook voor een deel schuldig aan deze beeldvorming. Naarmate de begroting in omvang toenam, hadden alle instellingen van de Unie er een handje van om regelgeving te maken die niet bevorderlijk was voor een optimale besteding van de beschikbare middelen.
Vorig jaar wees de Rekenkamer op het feit dat niet zozeer de instellingen van de Unie tekortschieten in het financieel beheer, maar dat de problemen meer bij de nationale overheden liggen. Ook is niet altijd duidelijk, met name wat de bijstand aan achtergebleven regio's betreft, op welke basis de financiële middelen beschikbaar zijn. Dit geldt zowel voor onszelf die de betrokken regelingen hebben voorgesteld, als voor de lid-staten die ermee moeten werken. Bij de opstelling van regelgeving wordt maar al te vaak tegemoet gekomen aan alle goede bedoelingen van afzonderlijke Parlementsleden en de diverse commissies, aan elk goed idee en elke populaire trend, zodat het voor nationale overheden heel moeilijk is uit te maken wat de strekking van onze intenties is of hoe het geld precies moet worden beheerd.
Nu wij wat meer ervaring hebben opgedaan met het maken van regelgeving, weten wij ook iets beter hoe wij te werk dienen te gaan. De lid-staten hebben eveneens bijgeleerd en ik hoop dat de nieuwe regelingen die worden voorgesteld, meer doelgericht zullen zijn, helderder geformuleerd en de mogelijkheid zullen bieden om zowel in administratief opzicht als op basis van de praktijk na te trekken waar het geld van de Unie precies is gebleven. Dit bleek met de oude regeling niet mogelijk, en daarbij treft de administratieve diensten van de Commissie geen blaam.

Lindqvist
Geachte mevrouw de Voorzitter en mijnheer de Commissaris. Geknoei, verliezen, fraude en slechte controle, onduidelijke verantwoordelijkheden, vertraagde betalingen en gebrekkige samenwerking tussen de EU en de lid-staten zijn enkele van de sleutelwoorden in de beschrijvingen van het wanbeleid met EU-middelen. Alleen al enkele procenten van de EU-begroting betekenen een financieel verlies van tientallen miljoenen kronen. Dat is altijd verkeerd, maar het wordt bijzonder pijnlijk in de huidige tijden van bezuiniging, waarin vele gezagsgetrouwe burgers de buikriem moeten aanhalen. Mevrouw de Voorzitter, alle maatregelen waar wij anderen om vragen moeten wij eerst onszelf opleggen, willen wij geloofwaardig overkomen. Herzie daarom snel onze eigen voorrechten zoals vacatiegeld en regels voor vergoeding van reiskosten, onkosten en andere zaken, en zorg voor vergoedings- en aanwezigheidsregels die het vertrouwen van het publiek hebben.
Verdere voorstellen waarin wij met het oog op SEM 2000 in geloven, zijn:
Gemeenschappelijke controle-organen van de EU en nationale organen-Meer lokale en regionale controle op de wijze waarop middelen uit de structuurfondsen worden gebruikt-Meer onderzoekers die onafhankelijk zijn van de EU-Systematische controles en follow-up van de wijze waarop middelen worden gebruikt.Daarentegen geloof ik persoonlijk niet in politiële EU-maatregelen zoals sancties en straffen voor lid-staten, in de vorm van intrekking van gereserveerde gelden. Dat is een verkeerde weg in de samenwerking tussen landen; dat schept alleen maar meer wantrouwen jegens de EU.
Minder bureaucratie, eenvoudiger regels, een betere follow-up van de begrotingscontrole in samenwerking met nationale organen zoals douane, politie, belastingexperts en volksvertegenwoordigers vormen naar mijn mening een beter model. Mijn steun aan het verslag en aan de voorstellen van de parlementaire commissie.

Wemheuer
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, 370 miljoen burgers in deze Unie hebben het recht te weten wat er met hun belastinggeld gebeurt. Ze hebben ook het recht om het te weten - en dat horen ze elk jaar wanneer de Rekenkamer haar rapport indient - als zich daar misstanden, mismanagement, fraude en dergelijke onaangename verschijnselen voordoen. Dat hebben we hier deze week ook zeker gedaan. Maar ik vind dat deze 370 miljoen burgers ook het recht hebben om te horen welke moeite wij, het Parlement, de Commissie en hopelijk ook de Raad, ons getroosten om deze misstanden tegen te gaan, om een beter en efficiënter beheer door te voeren.
Gezien dit aspect is het schandalig dat dit verslag, deze discussie, dit debat op een vrijdagmorgen plaatsvindt! Ik weet dat niemand van de vrijdagmorgen houdt. Maar in dit geval, mevrouw de Voorzitter, in een week waarin op dinsdag alle ogen gericht waren op het rapport van de Rekenkamer en iedereen kon zien wat er allemaal niet goed loopt, zou het niet meer dan eerlijk zijn geweest tegenover alle betrokken instanties en natuurlijk ook tegenover onze rapporteur, die veel werk heeft verzet, om het publiek te laten zien dat er ook maatregelen worden genomen tegen mismanagement, tegen fraude en tegen bedrog!
Het mag niet zo zijn dat alleen de misstanden breed worden uitgemeten in de pers en al onze pogingen nauwelijks, omdat datgene wat er door onze pogingen wordt bereikt immers bepaald niet gering is!
Ik roep nu iedereen in dit Huis en alle fracties ertoe op om toch alstublieft eens na te denken over hun houding ten opzichte van zulke kwesties, want anders zou er iets kunnen gebeuren; er zou gezegd kunnen worden dat ook dit Huis schijnheilig is in zijn strijd tegen fraude. We zeggen in de zondagspraatjes: ja, we beschermen jullie geld, dat is onze taak. Het Parlement is altijd actief en loopt steeds voorop. Maar het moet ook worden geïmplementeerd, het moet ook zichtbaar worden. Ik wil dat er nog een keer een debat komt waarbij alle fractievoorzitters aanwezig zijn en ook hun standpunt bepalen en zeggen: ja, we steunen zo'n programma. We bedanken de rapporteurs die het werk hebben verzet. We bedanken de Commissie begrotingscontrole. We bedanken de Commissie en we zetten ons er dan ook thuis voor in dat in onze lid-staten, in de regio's en overal waar er problemen zijn waarop ik niet meer kan ingaan, dat daar ook naar wordt gestreefd, dat er niet alleen iets wordt beslist, maar dat het ook wordt geïmplementeerd. Daarvoor, mevrouw de Voorzitter, hebben we presentie nodig, daarvoor hebben we ook eens een dag nodig waarop de mensen toekijken en waarop niet alleen de afgevaardigden helaas naar huis zijn gegaan, maar ook reeds alle journalisten!
(Applaus)
Kinnock, Neil
Voorzitter, de Commissie wil de heer Colom i Naval dankzeggen voor zijn doorwrocht verslag en is zeer ingenomen met de ontwerp-resolutie van het Parlement over het door de Commissie opgestelde programma SEM 2000. Dit programma is overigens een concrete uitloper van het pleidooi dat voorzitter Santer in januari vorig jaar in dit Huis hield voor een andere cultuur binnen de Commissie op financieel en administratief gebied.
Dit initiatief staat uiteraard onder leiding van mijn collega's, de commissarissen Anita Gradin en Erkki Liikanen.
Fase I was gericht op de procedures binnen de Commissie. In alle DG's zijn eenheden voor financiële en personele middelen opgezet of versterkt, en deze zijn nu rechtstreeks verantwoording schuldig aan het leidinggevend kader. Er is een begin gemaakt met een betere reglementering van de aansprakelijkheid en daarbij wordt toegewerkt naar een situatie waarin ambtenaren van hoog tot laag zich persoonlijk verantwoordelijk voelen voor een optimale besteding van de door de belastingbetalers opgebrachte middelen, opdat wij waar voor ons geld krijgen.
Fase II van het SEM-programma had betrekking op eventuele aanpassingen van procedures, werkmethoden en voorschriften.
In fase III gaat het om het beheer van de communautaire begrotingsmiddelen die aan de lid-staten ten goede komen (80 % van het totaal).
Sinds maart werkt de Commissie, samen met een vooraanstaande groep van persoonlijke vertegenwoordigers van de ministers van Financiën, aan maatregelen om de begrotingsuitvoering te verbeteren, het financieel beheer aan te scherpen en de definitie van subsidiabele uitgaven te verduidelijken. Doel hiervan is om de financiële controle beter te coördineren en gedragsregels uit te wisselen op het gebied van evaluatie en fraudebestrijding.
Wij waren bijzonder blij met het feit dat de betrokken parlementaire rapporteur, de heer Colom i Naval, kon deelnemen aan de werkzaamheden van de groep van persoonlijke vertegenwoordigers en hen kon informeren over de opvattingen van het Parlement over de diverse aspecten van het programma. Ik ga ervan uit dat, naar aanleiding van dit korte debat van vandaag, in de komende tijd nog meer signalen in die richting zullen gaan.
De Commissie neemt nota van het feit dat het Parlement zich het recht voorbehoudt om de voortgang van SEM 2000 in de toekomst te evalueren. De Commissie kan het Parlement verzekeren dat zij zich heel wel bewust is van de omvang van de taak die zij zichzelf heeft gesteld, en dat evaluatie van het programma een wezenlijk onderdeel van de operatie zal vormen.
In het jaarverslag en in de betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer wordt met nadruk gesteld dat de inspanningen van de Commissie en de lid-staten moeten worden opgevoerd. De leden van de Commissie laten heel duidelijk zien dat zij hiertoe bereid zijn.
Ik wil graag kort ingaan op de belangrijkste punten van de resolutie. Wat de hervorming van de procedures en de organisatie binnen de Commissie betreft, zijn Parlement en Commissie het volstrekt eens over de noodzaak om te komen tot een evenwicht tussen het financieel en personeel beheer enerzijds en de beleidsvorming anderzijds. Verder zijn wij er beide van overtuigd dat personeel belast met het beheer van financiën en middelen, goed opgeleid en gemotiveerd moet zijn en daarvoor moet worden beloond via de loopbaanplanning.
Wat de begrotingsuitvoering betreft, pleit het Parlement terecht voor een betere voortgang in de lid-staten. De Commissie is echter van mening dat dit het beste kan door samen te werken en niet door het opleggen van financiële sancties vanwege een onregelmatige informatieverstrekking.
Voor wat betreft de financiële aansprakelijkheid van de lid-staten, de goedkeuring van de rekeningen en de financiële correcties, is de Commissie het met het Parlement eens dat zorgvuldig moet worden toegezien op het beheer van de structuurfondsen. Wij denken hierbij evenwel niet aan een procedure voor de goedkeuring van de rekeningen, zoals die bij het EOGFL-Garantie wordt toegepast, maar willen op korte termijn en in samenwerking met de lid-staten komen tot een betere definitie van het begrip subsidiabele uitgaven. Daarnaast willen wij binnen het bestaande wetgevingskader maatregelen vaststellen om het financieel beheer te versterken en de aansprakelijkheid van de lid-staten en de aangewezen nationale instanties te verduidelijken. Wij zijn eveneens van plan voorstellen te doen voor aanpassingen van de terugvorderingsbepalingen in de regelingen inzake de eigen middelen.
Op het punt van rationalisatie van de controles, coördinatie van de financiële controle en de systeemcontrole en preventie van fraude, is SEM 2000 ons inziens van vitaal belang als het gaat om de rationalisatie van de controles voorafgaande aan de betalingen, en de ontwikkeling van een intern controlesysteem, met inbegrip van een voortgangscontrole.
Naar aanleiding van onderzoek naar een mogelijke herziening van de voorschriften inzake de voorafgaande goedkeuring van de financieel controleur bij afzonderlijke transacties, zijn wij tot de slotsom gekomen dat de toepassing van algemeen aanvaarde controletechnieken, zoals steekproefsgewijze controles, voorlopig mag worden voortgezet in het kader van de bestaande regelingen die de financieel controleur het recht geven om bij transacties voorafgaande controles uit te voeren, indien zulks nodig wordt geacht.
Wat betreft de coördinatie van de financiële controle en de systeemcontrole binnen de Commissie en met de lidstaten, roept de onderhavige resolutie de Commissie op om de nationale controle-instanties meer te betrekken bij de coördinatie en harmonisatie van de controles en de controlemethoden.
Ik kan het Huis zeggen dat de Commissie actief werkt aan een betere coördinatie van de controle-activiteiten via een jaarlijks op te stellen auditprogramma dat betrekking heeft op de diensten van de Commissie, de nationale controle-instanties en de Rekenkamer.
Op het gebied van preventie van fraude en het doorlichten van regelingen op fraudegevoelige elementen, is een van de onderliggende doelstellingen van SEM 2000, zoals het Huis weet, om de fraude met EU-middelen, die momenteel wordt geraamd op 0, 6 % van de communautaire begroting, terug te dringen. Fraude en onregelmatigheden aan de inkomstenzijde van de begroting -met name misgelopen douaneinkomsten- belopen naar schatting 1 % van de begroting.
Zoals het Huis ongetwijfeld weet, beginnen de diensten van de Commissie die zijn belast met de opsporing van fraude en de terugvordering van misgelopen inkomsten voor de Europese belastingbetaler, bemoedigende resultaten te boeken. Daarnaast pakt de Commissie de problemen ook bij de bron aan door te proberen fraude te voorkomen.
Het DG Financiële Controle en de anti-fraudediensten van de Commissie hebben opdracht gekregen om alle ontwerp-besluiten en wettelijke regelingen door te lichten op fraudegevoelige elementen. De Commissie wil daarmee bereiken dat haar diensten heel alert en doortastend optreden.
Wat de evaluatie betreft is de Commissie het met het Parlement eens. Wij willen af van de zogenaamde uitgavencultuur en toewerken naar een cultuur waarin evaluatie en een goede voortgang van de programma's centraal staan. Een en ander zal in samenwerking met de lid-staten gebeuren.
Het welslagen van SEM 2000 hangt uiteraard in de allereerste plaats af van de mate waarin wij onze mensen weten te motiveren, en is natuurlijk ook afhankelijk van de vraag hoe goed de samenwerking met de lid-staten verloopt -zoals enkele Afgevaardigden tijdens dit debat al hebben opgemerkt- en hoe accuraat de lid-staten met de communautaire middelen omgaan.
Natuurlijk is de Commissie blij met de brede steun van het Parlement voor ons initiatief en wij zullen het Parlement nauwgezet op de hoogte blijven houden via de desbetreffende commissies en -niet te vergeten- ook rechtstreeks.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Kinnock.
Het debat is gesloten.
Wij gaan over tot stemming over het verslag van de heer Colom i Naval.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
De heer Tomlinson heeft het woord voor een kwestie van orde.

Tomlinson
Voorzitter, ik mag wellicht nog opmerken hoe betreurenswaardig ik het vind dat het Huis verstoken is gebleven van de goede raad van mensen als de Deense euro-sceptici die enkele maanden geleden tegenover verborgen camera's zo goed wisten te vertellen wat er aan het financieel beheer schortte.
Nu zij hier vandaag de mogelijkheid hebben voor een gedegen debat over dit punt in het Parlement, vind ik het heel jammer dat wij het zonder hun mening moeten doen, alhoewel een zekere Deense dame eerder vanmorgen wel op haar stoel ging zitten.

De Voorzitter
Mijnheer Tomlinson, zoals u wel weet, is dit geen kwestie van orde maar wij nemen toch kennis van uw woorden. Laten we dit debat echter niet heropenen aangezien het afgesloten is met eenparigheid voor het uitstekende verslag van de heer Colom i Naval. Ik feliciteer de heer Colom i Naval en dank hem voor zijn uitstekende werk, zoals we dat overigens gewoon zijn van hem.

Levende planten en bloementeelt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0336/96) van de heer Filippi, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0261 - C4-0390/96-96/0155(CNS)) tot instelling van specifieke maatregelen voor de sector levende planten en produkten van de bloementeelt.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, om te beginnen wil ik u het belang uit de doeken doen van de sector waarmee we ons vanochtend bezighouden; ik vind het nodig dat te doen omdat er, wanneer het gaat om landbouw, industrie en in het algemeen economie, altijd sectoren zijn die belangrijk en strategisch worden gevonden en andere die - mijns inziens ten onrechte - als marginaal worden beschouwd. Dit is een tak van landbouw waarin meer dan een half miljoen mensen werkzaam zijn. Dat is net zoveel als bij de drie grootste Europese automobielfabrikanten samen. Het is een sector die 4, 3 tot 5 % van de totale omzet van de Europese landbouw vertegenwoordigt.
Iedereen heeft de mond vol van werkgelegenheid, maar deze sector heeft met relatief weinig investeringen veel arbeidsplaatsen weten te genereren. Dit voorstel, dat specifieke maatregelen voor de sector sierplanten en bloemen bevat, is dus om verschillende redenen van belang.
Wat is het probleem? Het probleem is dat de sector zich in de steek gelaten voelt.
Ik heb met hen gesproken, en dat is wat er onder de producenten in deze sector leeft. Zij hebben te maken met "begunstigde" importen in de Europese Unie vanuit de ACS-landen op grond van preferentiële overeenkomsten met de Midden- en Zuidamerikaanse landen, en de laatste tijd ook op grond van overeenkomsten met Israël, Marokko, Jordanië en Cyprus: 80 % van de snijbloemen die Europa binnenkomen zijn vrijgesteld van douanerechten.
In andere sectoren worden de Europese producties wel gesteund, maar in deze sector bestonden er in het verleden al geen steunmaatregelen en nu nog steeds niet. Bovendien kampt deze sector met een zware concurrentie van onder andere de industrie van de cadeau-artikelen en de ambachtelijke producten, en moet zij dus ook rechtstreeks op de interne markt concurreren.
De Raad heeft in november 1995, met name na de overeenkomsten met Israël en Marokko, geprobeerd specifieke maatregelen vast te stellen, maar daar is het nooit van gekomen. Daarom hebben de landbouwcommissie en ik afgelopen mei en juni dit vraagstuk aan de orde gesteld in een mondelinge vraag en in een resolutie van het Parlement, waarin verzocht werd maatregelen voor deze sector te nemen.
Ik moet zeggen dat de Commissie snel gereageerd heeft en daarom zijn wij hier nu over maatregelen ter bevordering van deze sector aan het praten. Het voorstel gaat in de goede richting, dat wil zeggen het bevat maatregelen die, in overleg met de lid-staten en de producentenorganisaties, initiatieven in gang zetten om de Europese producties te bevorderen. Wat betreft de tijdstippen waarop deze maatregelen moeten ingaan en de beschikbare financiële middelen is het voorstel evenwel beperkt en onbevredigend - men is van plan pas in 1998 iets te gaan ondernemen. Men gaat uit van steun ter waarde van 10 miljoen ecu, terwijl de afgelopen juni aangenomen resolutie van het Parlement uitging van 60 miljoen ecu, oftewel 4 % van de economische omvang van de sector; dat is dus veel minder dan aan de andere landbouwsectoren wordt besteed. Er moeten dus meer middelen komen, en bovenal moet er met ingang van '97 actie worden ondernomen. Wij weten dat de Raad onze opvatting deelt dat er in '97 begonnen moet worden, en hij heeft al voorgesteld een krediet van 15 miljoen ecu beschikbaar te stellen. Dat vinden wij niet genoeg, er moet meer gedaan worden, ook al omdat als men hier iets wil doen - zoals wij hebben gevraagd -, de kleine en middelgrote ondernemingen in deze sector geholpen moeten worden zich te organiseren, zich te bundelen en geld te besteden aan promotie-activiteiten.
In de toekomst zullen nog andere problemen moeten worden aangepakt, maar als we nu met deze maatregelen ter bevordering van de sector beginnen, zijn we volgens mij op de goede weg om de problemen op te lossen.

Correia
Mijnheer de Voorzitter, het de weersomstandigheden van de Autonome Regio Madeira scheppen in het kader van de Gemeenschap en van de mondialisering van de economie vergelijkende voordelen voor de bloementeelt. Het subtropisch klimaat maakt de produktie van snijbloemen in de open lucht of in serres mogelijk, waarbij de bestaande structuur van kleine bedrijven uitstekend geschikt is voor deze produktie. De markt van kwaliteitssnijbloemen gebeurt vandaag de dag voornamelijk via de lucht. Met een bevoorrecht klimaat, een aangepaste eigendomsstructuur en binnenkort een behoorlijk functionerende luchthaven zijn alle voorwaarden aanwezig voor een ontwikkeling van de bloementeelt. Voor een dergelijke ontwikkeling van de op kleine bedrijven gebaseerde bloementeelt is echter een handelsstructuur met infrastructuur nodig die de bloemenproduktie op Madeira kan bereiken.
Als de verbinding met de buitenwereld eenmaal wordt gewaarborgd, hebben wij, bevoorrecht door de natuur als wij zijn, dringend behoefte aan een oorspronkelijke markt of een zone waar produktie en financiering worden geconcentreerd. Zonder het bestaan van deze oorsprongsmarkt of een concentratiezone die verbonden is met de kleine producenten, waardoor de commercialisering gewaarborgd, de kwaliteit opgelegd en de produktie bevorderd wordt, blijven de bestaande vergelijkende voordelen onbenut. Voor ons als perifere regio moet het voorstel van het Parlement voor deze regio's de financiering van de handelsinfrastructuur omvatten, zodat alle mogelijkheden kunnen worden benut en de kleine producenten kunnen samenwerken, ten einde in een economisch achtergestelde regio een sector met een grote toekomst op te zetten.

von Habsburg
 Señor Presidente , beste dames en heren, ik wil allereerst iets heel anders zeggen. Mevrouw Wemheuer heeft in het vorige debat gezegd dat niemand van de vrijdag houdt. Ik wil hier zeggen dat tenminste deze afgevaardigde van de vrijdag houdt, want het is voor ons een plicht om eindelijk eens te erkennen dat we het onze kiezers schuldig zijn dat we op de dagen waarop we hier zijn hier ook werken.
Ik wil verder alleen maar zeggen dat de bloemenmarkt waarover de heer Filippi een uitstekend verslag heeft uitgewerkt, waarvoor ik hem hier van harte wil bedanken, voor ons van heel groot belang is en wel belangrijker dan de meeste mensen weten. Op een enkel punt ben ik misschien een iets andere mening toegedaan dan de heer Filippi. Ik vind dat de geplande steunmaatregelen uiterst onbevredigend zijn. Het is niet voldoende om hier te proberen - helaas is dat nu juist het belangrijkste punt van de steunmaatregelen - de markt eenvoudigweg te stimuleren aan de hand van promotiecampagnes. Ik ben mijn collega uit Madeira er heel dankbaar voor dat hij op het belang van de eilanden heeft gewezen, want ook voor de Azoren of voor de Canarische Eilanden geldt hetzelfde als voor Madeira. Ik ben, en dat geef ik openlijk toe, geïnteresseerd in de Canarische Eilanden, want veel nevenproducenten op de Canarische Eilanden komen uit Beieren. Van hen weet ik welke problemen ze hebben doordat men onze bloemenmarkt niet afdoende heeft beschermd doordat men hier import van buitenaf toestaat en stimuleert, speciaal uit Zuid-Amerika, zoals wordt beweerd. Ik heb niets tegen Zuid-Amerika, integendeel. De boeren daar hebben recht op onze steun! Maar als ik zie wie er vanuit Zuid-Amerika bloemen naar ons toe sturen, dan doet me dat op een onheilspellende manier denken aan onze toenmalige bananendiscussie, toen er steeds weer werd gezegd dat de bananen namens de boeren werden geïmporteerd, terwijl het in werkelijkheid grote kapitalistische maatschappijen waren die onze markt overspoelden met bananen.
Ik zal enthousiast instemmen met het verslag-Filippi.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer von Habsburg. U weet dat de Voorzitter institutioneel gezien heel onpartijdig moet zijn en in geen geval persoonlijke standpunten mag vertolken. Ik wil mij toch aansluiten bij uw eerste woorden en stellen dat ik mij persoonlijk heel vereerd voel dat ik de zitting van vrijdag mag voorzitten.
De heer Santini heeft namens de Fractie Unie voor Europa het woord voor vier minuten.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, ook wij zijn vereerd dat we vandaag in zo'n hartelijke ambiance kunnen werken, die overigens nog eens extra prettig wordt door het onderwerp dat we hier behandelen: bloemen. Over bloemen gesproken: er zijn geen rozen zonder doornen. Er bestaat weliswaar sinds 1968 een marktordening voor bloemen, maar het is een raadsel waarom deze belangrijke vrucht van de aarde nooit de waardigheid en de achting heeft gekregen die wel zijn weggelegd voor andere sectoren die onder de landbouw in de engste zin des woords vallen.
Er zijn geen steunmaatregelen voor de producenten voorzien, er zijn geen stimuleringsmaatregelen om de promotie en de export op te vijzelen, terwijl bloemen, planten en bloembollen de Europese handelsbalans steeds meer opstuwen en met hun mooie kleuren steeds grotere stukken grond bedekken. In de Europese Unie worden op het ogenblik op 42.000 hectaren bloemen en planten op de koude grond gekweekt, op 23.000 hectaren in de kas en op 68.000 hectaren in kwekerijen. Ik weet niet of rapporteur Filippi deze cijfers ook genoemd heeft, zo ja, dan mijn verontschuldigingen hiervoor, maar ze moeten genoemd worden om duidelijk te maken dat het wel om iets groters gaat dan het bloemenwinkeltje op de hoek, namelijk om een zeer belangrijke sector, die op dit moment meer dan 510.000 arbeidsplaatsen telt en een productiewaarde van naar schatting meer dan 11 miljard ecu vertegenwoordigt.
Vooral Nederland weet daar het fijne van, want dat land heeft van bloemen een echte nationale industrie gemaakt. Ze produceren daar bloemen, maar zijn ook grote afnemers. Je kunt dus wel stellen dat hier sprake is van een echte bloemencultuur in de dubbele betekenis des woords; in het Italiaans kun je dat met een woordspeling uitdrukken, maar die gaat misschien in andere talen verloren.
Het schijnt dat de Europese burgers jaarlijks 19 miljard ecu aan bloemen uitgeven, dat is 51 ecu per hoofd van de bevolking. Ofschoon wij Italianen als romantici te boek staan, bevinden we ons in gezelschap van de Zweden en de Oostenrijkers ergens onderaan de lijst. Ook hier komen de Nederlanders weer als beste uit de bus.
De communautaire productie wordt niet beschermd, en daar zitten de doornen een beetje: we hebben de GATTvoorschriften die sinds 1 juli 1995 de prijzen hebben verlaagd, we hebben geprivilegieerde betrekkingen met sommige landen, vooral met ontwikkelingslanden of landen die de strijd tegen drugs aanbinden; en verder hebben we nog betrekkingen met de APS-landen en met de landen van de Overeenkomst van Lomé.
De Europese bloemenproducenten hebben dus met een moordende, geprivilegieerde concurrentie te maken en zien deze vorm van privilegiëring uiteraard met lede ogen aan. Volgens berekeningen is momenteel ongeveer 80 % van de ingevoerde bloemen vrijgesteld van invoerrechten.
Het prijzenpakket '96-'97, waarvan ik - met gepaste trots zeg ik dit - rapporteur in dit Parlement ben geweest, heeft enkele kleine maatregelen uitgevaardigd, die deze sector enigszins stimuleren, maar het is nog te weinig.
Voor het eerste jaar is een bedrag van 15 miljoen ecu voorgesteld, en voor de komende jaren in totaal 60 miljoen ecu, terwijl volgens de sectororganisaties de gederfde inkomsten als gevolg van de preferentiële tarieven jaarlijks 50 miljoen ecu bedragen.
Als de communautaire producenten concurrerend moeten zijn, moeten ze noodgedwongen ook bloemen en planten die ze zelf invoeren in de handel brengen. Daarom vragen ze nu om hulp bij de promotie, en bij de export, kortom hulp bij hun werk. Een hulp, mijnheer de Voorzitter, die mijns inziens des te gegronder is als men bedenkt dat in deze tak van industrie geen grote multinationals actief zijn. Ze leunt hoofdzakelijk op kleine en middelgrote ondernemingen, voor het grootste deel familiebedrijven.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Santini. Ik moet de mensen op de tribune verwittigen dat het hen krachtens het Reglement verboden is enige tekenen te geven. Ik vraag dan ook dat jullie zouden zwijgen. Zoniet zal ik mij helaas genoodzaakt zien jullie te verzoeken de tribune te verlaten.
Dan heeft nu de heer Mulder het woord voor twee minuten namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik zou net zoals zovele anderen in de eerste plaats de heer Filippi willen feliciteren met zijn uitstekend verslag. Veel mensen zullen zich afvragen: waarom is het nodig om in het landbouwbeleid te beginnen met een nieuwe subsidielijn voor een tak van landbouw die tot nu toe ongesubsidieerd is gebleven. De bloementeelt kent in Europa nauwelijks subsidie. Het is een volkomen vrije markt. Toch ben ik van mening dat het in deze omstandigheden nodig is om ook voor deze tak van landbouw te beginnen met subsidies, zij het heel geringe. Waarom is het nodig? Omdat de Europese Unie in de laatste jaren in steeds grotere mate vrijhandelsakkoorden heeft afgesloten met landen, die vaak ideële doelen moeten dienen. Ik ben het met de heer von Habsburg eens, het is de grote vraag of die doelen ook worden bereikt, maar het gevolg is dat in de Europese Unie op grote schaal bloemen worden ingevoerd zonder enige vorm van bescherming. Dat betekent grote concurrentie voor de Europese tuinders.
Het gaat er dus om: welk bedrag moeten wij geven? Het bedrag dat de Commissie voorgesteld heeft, is 0, 1 % van de totale omzet in de Europese Unie. Dat is een schijntje. Ik ben dus van mening dat wij extra steun kunnen geven, zoals wij dat ook al eerder in het Parlement hebben gedaan in juni, dacht ik, van dit jaar. Ik ben het eens met het voorstel van de rapporteur om te gaan tot een bedrag van 60 miljoen. Dat is dan 0, 5 %. Sommige mensen zullen zeggen: waarom niet een volkomen liberaal beleid? Waarom niet een volkomen vrij beleid? Neen, wij moeten eerlijke concurrentie hebben. In Europa hebben wij sterke milieumaatregelen. In de rest van de wereld helaas nog niet. Daarom is deze steun noodzakelijk.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ook ik erken dat we hier te maken hebben met een heel belangrijke markt - veel arbeidsplaatsen, veel omzet, goede zaken - en weet u, waarom dat zo is? Omdat we deze sector tot nu toe buiten de marktordeningen hebben gehouden! En nu komen de voorstellen om deze sector te reguleren, zelfs van de kant van de Liberalen! Mijnheer Mulder, ik ben echt zeer verbaasd over het feit dat u nu eist om subsidies in te voeren voor deze bloeiende markt, terwijl iedereen zegt dat we de subsidies moeten terugdringen!
Het probleem van deze markt is er toch in gelegen dat hij zo goed heeft gewerkt; daarom werd de productie gestimuleerd en nu zijn er problemen met de afzet. Nu moet de overheid steunmaatregelen nemen voor een markt en een handel die zo'n hoge omzet heeft, opdat, zoals hier staat, de mensen het hele jaar door bloemen kopen, en niet alleen maar eens af en toe, maar het hele jaar door. Als dat wenselijk is, dan moet deze industrie daar zelf maar voor zorgen, deze markt moet dat zelf regelen! Als we er hier mee beginnen dan gaat juist de deur open om niet alleen steunmaatregelen te financieren, maar ook - zoals de heer Santini stelt - om de export te subsidiëren en te steunen; dat is namelijk de volgende stap.
Dan komt de meneer uit Madeira en zegt: maar ik wil, omdat we zo aan de rand liggen, ook nog een graantje hiervan meepikken, omdat we het hier door onze afgelegen ligging zo slecht hebben getroffen! Terwijl de voorwaarden voor bloemen bij jullie beter zijn dan waar ook! De Nederlanders moeten immers aardolie gebruiken en veel energie en bij jullie groeien ze zo! De afgelegen ligging rechtvaardigt echter natuurlijk ook nog eens subsidies.
Wat we hier in gang zetten, is het startschot geven voor een wedloop om de publieke potjes en de volgende etappes zijn praktisch voorgeprogrammeerd. En het moet mij van het hart, mijnheer Mulder, dat ik uiterst verbaasd ben dat u als Liberaal nu deze bloeiende markt ook nog wat wilt toespelen!
Een andere overweging: Bij de import zijn er met Israël bijvoorbeeld afspraken over minimuminvoerprijzen; anders wordt er invoerbelasting geheven. Dat zou men natuurlijk ook met derde landen kunnen doen, dat zou een verstandige maatregel zijn. Maar je grijpt toch niet in in een bloeiende markt door hem nu een marktordening op te dringen! Over andere maatregelen valt te praten, dit verslag kunnen we zo echter niet goedkeuren! Ik ben weliswaar de enige die zich er hier tegen uitspreekt, maar ik heb het idee dat hier echt een groep onverstandige mensen bij elkaar zit als u allemaal de verkeerde richting uitgaat!

Vieira
Mijnheer de Voorzitter, mijn eerste woorden zijn van misprijzen voor de vorige spreker, aangezien hij geen oog heeft voor het werkelijke belang van de ultraperifere regio's en hun respectieve bloementeelt (of andere landbouwactiviteiten) die dienen te worden beschermd, omdat hun markt sterk wordt benadeeld door de kosten van hun afgelegen ligging, waarmee in deze Gemeenschapsinstellingen rekening moet worden gehouden.
De Europese bloementeelt maakt vandaag de dag geen welvaardige of gemakkelijke commercialisatieperiode door, vooral omwille van de toenemende concurrentie waaraan de Europese Unie zelf heeft bijgedragen. Vandaar dit voorstel voor een verordening van de Raad en het uitstekende verslag van de heer Filippi, die betrekking hebben op de vaststelling van geschikte specifieke maatregelen met het oog op de bevordering van de commerciële produktie van bloemen en levende planten. Wij gaan volkomen akkoord met dit voorstel, dat de consumptie van deze op communautair grondgebied verkregen produkties aanzienlijk zal doen stijgen. De lidstaten hechten niet altijd het vereiste belang aan de commercialisatieproblemen en laten de producenten instaan voor de oplossing van de zich voordoende moeilijkheden. Nu hebben zij echter de mogelijkheid om zich meer te interesseren voor en te participeren aan dit commercialisatiegebied.
Wij geven blijk van onze steun aan het verslag-Filippi dat het voorstel voor een verordening aanzienlijk verbetert, niet alleen omdat hierin een grotere bijdrage van de Europese Unie vanaf 1997 wordt voorgesteld om de acties inzake de toename van de consumptie van levende planten en bloemen uit de Gemeenschap te steunen, maar ook omdat het hierin mogelijk wordt gemaakt dat één enkele lid-staat maatregelen en acties met het oog op de ontwikkeling van de consumptie indient en uitvoert, en hiervoor aanspraak kan maken op de financiering van de Gemeenschap.
Omdat ik uit een ultraperifere regio met optimale voorwaarden voor de exotische bloementeelt kom, die nog ontzettend veel kan groeien indien deze behoorlijk wordt aangepakt door mijn land en de Europese Unie, kan ik niet anders dan nogmaals pleiten voor iets dat al lang geleden had moeten gebeuren: de bescherming van vele regionale kwaliteitsprodukten door middel van de toepassing van het beginsel inzake de communautaire preferentie, vooral in de regio's en lid-staten waar gebrek is aan natuurlijke rijkdommen en waar de produktieactiviteit nog weinig gediversifieerd en ontwikkeld is.

Kinnock, Neil
Voorzitter, ik zou de commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en haar rapporteur, de heer Filippi, willen danken voor het diepgaande en positieve verslag. Zoals U allen ongetwijfeld weet, is de door de Commissie voorgestelde verordening gericht op ondersteuning van afzetbevorderende maatregelen voor levende planten en producten van de bloementeelt overeenkomstig de gedane toezeggingen van de Raad Algemene Zaken van november vorig jaar. De bedoeling is dat in een of meer lid-staten programma's worden opgezet om de vraag naar uit de Gemeenschap afkomstige levende planten en bloemen te vergroten, zowel binnen Europa als daarbuiten.
De kosten van de programma's komen voor 60 % voor rekening van de communautaire begroting en de Commissie verwacht van deze maatregelen een positief effect op de inkomens van de telers en op het hele afzetcircuit. Aangezien het belangrijk is dat de beschikbare middelen voor 1997 efficiënt worden benut en de programma's geen vertraging oplopen, is het uiteraard wenselijk dat de Raad nog dit jaar tot een besluit komt.
Ik wil nog enkele opmerkingen maken over de amendementen. Wat de amendementen 1, 2 en 3 inzake de eerste overweging betreft, is de Commissie van mening dat haar voorstel al voldoende duidelijk is. Ook amendement 4 wordt al gedekt door het financieel memorandum bij het voorstel en nadere bepalingen zullen in de uitvoeringsmaatregelen worden opgenomen. Wat amendement 5 betreft doet het de Commissie deugd te kunnen mededelen dat de Raad bereid is het budget voor 1997 op te trekken tot 15 miljoen ecu, in plaats van de oorspronkelijke 10 miljoen ecu. Ik hoop dat dit de steun van het Huis kan wegdragen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
Wij gaan over tot stemming over het verslag van de heer Filippi.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben tegen dit verslag gestemd, juist omdat we deze sector zo belangrijk vinden. Het is weliswaar een sector die niet meteen een vetpot is, maar die ons vreugde schenkt, maar dat is immers niet minder belangrijk en hij heeft in de afgelopen jaren juist zo'n goede ontwikkeling doorgemaakt, omdat er geen marktordening was. Wij hebben een soortgelijke sector, dat zijn de aardappelen. Ik teel geen bloemen maar aardappelen en ik zou me er als teler beslist tegen verzetten als er een marktordening voor aardappelen zou komen, omdat dat namelijk de mogelijkheden voor onze ontwikkeling in deze sector zou afkappen. Dat kun je allemaal bij andere sectoren zien, waarin er marktordeningen zijn geweest. Dat zijn de zieke sectoren van de landbouw, terwijl de andere enigszins het hoofd boven water weten te houden. Precies zo is het in de sector van de bloemen en nu moet er worden begonnen - weliswaar eerst met een voorzichtige aanzet tot het stimuleren van de afzet - met het toetreden tot een interventiesysteem en u heeft het gehoord van mijn collega's hier: het moet niet ophouden bij de steun, maar het moet uiteindelijk leiden tot interventies en steun voor de export die we nu echter in de andere sectoren dringend moeten verminderen.
Als sommige sprekers nu hebben gezegd dat we de afgelegen gebieden niet zouden willen steunen, dan klopt dat niet. Juist wanneer ze worden gebonden aan deze steun - dat kun je in de andere sectoren ook zien - leidt dat niet tot steun, maar tot een concentratie op de beste grond en de afgelegen gebieden hebben dan het nakijken. Dat is het resultaat geweest van de marktordening. Dat willen we niet. Daarom zijn we niet tegen de ontwikkeling van de afgelegen gebieden, maar ervoor en dat is gebleken uit ons stemgedrag.

Van Dijk
Voorzitter, ik moet zeggen dat ik met stijgende verbazing het debat over de verordening voor de bloementeelt heb gevolgd en dat ik zelfs van liberale kant moest horen dat die verordening nodig is en bovendien niet alleen nodig, maar dat er ook nog een forse hoeveelheid geld tegenaan moet worden gegooid. Dat vind ik werkelijk schande! Wij weten allemaal, en zeker in Nederland, dat de bloementeelt de tak van de agrarische industrie is die werkelijk het meest vervuilend is, waar enorme hoeveelheden pesticiden worden gebruikt, waar inderdaad geen olie, maar aardgas wordt verspild en waar nu op een schandalige wijze ook nog geld tegenaan moet worden gegooid om dat een beetje te promoten! Zelfs heb ik hier gehoord dat de export moet worden gesubsidieerd, terwijl nota bene een aantal arme landen in Afrika pogingen doen om bloemen te slijten op onze markt.
Ik heb dus tegen gestemd omdat ik er toch voor ben dat we een beetje in lijn blijven stemmen met wat we buiten dit Huis vaak zeggen, namelijk dat we vinden dat er toch meer openheid op onze markten moet komen. Ik begrijp hier werkelijk niets van.

Ahlqvist, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij hebben ervoor gekozen om ons te onthouden van stemming over dit verslag, omdat een verslag waarin wordt gestreefd naar steun aan de bloementeeltsector met 60 miljoen ecu, ons absurd voorkomt.
Ten eerste kan niet elke afzonderlijke sector binnen de landbouw steun krijgen op het moment dat die sector problemen krijgt. Dat geldt immers niet voor andere sectoren, zoals de industrie- en bedrijfssector. Bovendien is het verslag te zeer doordrenkt van protectionisme, aangezien planten en bloemen uit de Derde Wereld worden benadeeld.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, even een korte reactie op wat mevrouw Van Dijk juist zei. Het gaat hier om afzetbevordering in de Europese Unie zelf. Die afzetbevordering van bloemen is noodzakelijk omdat er steeds meer vrijhandelsakkoorden worden afgesloten om diverse redenen, met Zuid-Amerika om de drugsproductie te verminderen, met allerlei andere gebieden om weer andere redenen. De grote vraag is of het doel wordt bereikt, maar de vraag is ook of er dan sprake is van eerlijke concurrentie. Want in de Europese Unie kunnen wel veel bestrijdingsmiddelen gebruikt worden, maar daarbuiten worden nog veel meer bestrijdingsmiddelen gebruikt die schadelijk zijn. Die bloemen kunnen binnenkomen zonder enige bescherming. Ik geloof niet dat dat eerlijke concurrentie is, en ik geloof zelfs niet dat de groenen daar voor staan. Daar zou ik erg voor zijn.

De Voorzitter
Mijnheer Mulder, zoals u wel weet, is dit geen kwestie van orde. Ik heb u of de andere sprekers niet onderbroken - en ik zal dat ook nooit doen - maar ik zou wel willen dat wij met zijn allen het Reglement correct trachten toe te passen. Uw woorden heropenen immers het debat hoewel we reeds over dit verslag gestemd hebben.
Ik vraag u en alle andere afgevaardigden dan ook dat jullie mij voortaan helpen om onze debatten zo goed mogelijk te leiden en dat wij onze tijd steeds gebruiken waarvoor hij bestemd is. Ik dank u omdat ik er zeker van ben dat ook u mij in de toekomst hierbij zal helpen.

Gelijke kansen voor vrouwen en mannen
in overheidsdienst
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0283/96) van mevrouw Larive, namens de Commissie rechten van de vrouw, over gelijke kansen voor vrouwen en mannen in overheidsdienst.

Larive
Voorzitter, nu steeds meer vrouwen goed zijn opgeleid en ook op de arbeidsmarkt aanwezig zijn, is het hoog tijd dat ze ook in besluitvormende posities gaan meebeslissen. In de praktijk stoten veel vrouwen nog keihard hun hoofd tegen het zogenaamde glazen plafond. Een groot deel van het personeel in overheidsdienst is vrouw, soms meer dan de helft. Gemiddeld in de Europese Unie is dat zo'n 44 %. Maar op de plekken waar de besluiten vallen, zijn vrouwen ernstig ondervertegenwoordigd of schitteren zelfs door afwezigheid. Dit geldt zowel voor de nationale als voor de Europese overheid.
Vrouwen zijn meer dan de helft van de bevolking en zij dienen mee te beslissen over de vorm van onze samenleving. Gelijke vertegenwoordiging is essentieel voor de democratie en voor het weerspiegelen van de samenleving in de overheid en ook om de zogenaamde mainstreaming te bereiken, d.w.z. een beleid waar gelijke kansen geïntegreerd zijn in het algemeen beleid en waar niet achteraf via allerlei sluipweggetjes zaken moeten worden rechtgezet. Daarom dringt de Commissie rechten van de vrouw er bij de lidstaten op aan een aantal maatregelen te nemen of, als ze al bestaan, te intensiveren zoals jaarlijkse plannen en streefcijfers voor gelijke kansen. Controle op die plannen is nodig. Evaluatie van deze plannen is nodig en dan door speciaal aangestelde personeelsleden, liefst vrouwen, aan de hand van meetbare indicatoren.
Ook willen wij sancties tegen die ministeries en publieke lichamen die zich niet aan de afspraken houden. We vragen de Europese Commissie om communautaire wetgeving voor te leggen die de lidstaten ertoe verplicht om voor de overheidssector wetgeving inzake gelijke behandeling vast te stellen indien dat nog niet gebeurt.
Deze wetgeving dient in ieder geval de volgende zaken te omvatten. Programma's voor loopbaanbevordering van de vrouw, instanties voor controle van het beleid, erg belangrijk; herziening van de taakomschrijving en vervanging van het anciënniteitsbeginsel bij bevorderingen door het beginsel van verdienste. Ook paritaire samenstelling van selectie-, promotie- en aanstellingsorganen.
De Europese instellingen zelf, het Europees Parlement voorop, dienen eindelijk het goede voorbeeld te geven. De genoemde maatregelen moeten bij alle Europese instellingen worden toegepast. Het in eigen Huis, in dit Parlement, aanvaarde systeem van een voorkeurstelsel voor vrouwen als zij in een bepaalde rang of sector ondervertegenwoordigd zijn, zullen wij op de voet volgen, dat beloof ik u. Ook is dringend onderzoek nodig naar alle aspecten van het Europees vergelijkend onderzoek. Want hoe kan het bijvoorbeeld dat 46 % van de kandidaten voor het Oostenrijkse A8-concours vrouw was, maar dat geen enkele vrouw tot de reservelijst is doorgedrongen. We vragen de nationale en de Europese overheid harde streefcijfers toe te passen. We willen dit omzetten in quota met een minimumpercentage voor beide geslachten, ook voor de mannen dus, als deze streefcijfers in het jaar 2000 niet zijn gehaald.
Dit brengt mij op het Kalanke-arrest van oktober 1995. Wij zijn daar niet blij mee. Dit arrest geeft steun aan mensen die de rechtmatigheid van bepaalde positieve acties betwisten. Maar wij laten ons niet uit het veld slaan. Want ik zeg het met name tegen de manlijke collega's: positieve actie is geen discriminatie van een bepaalde sekse, maar een maatregel om bestaande discriminatie op te heffen. Het gaat nadrukkelijk om actie die dus de reeds bestaande discriminatie van vrouwen als groep moet bestrijden zolang zij zijn ondervertegenwoordigd in bepaalde sectoren en rangen. Het gaat dus om tijdelijke maatregelen, hoop ik.
Onze Commissie rechten van de vrouw acht het daarom urgent dat de richtlijn van 1976 die in het Kalanke-arrest gebruikt is voor de negatieve uitspraak, zodanig wordt aangepast dat positieve actie uitdrukkelijk wordt toegestaan. Daarnaast dienen de lidstaten bij de verdragsherziening in het kader van de Intergouvernementele Conferentie in te stemmen met de nieuwe rechtsgrondslag voor gelijke behandeling en gelijke rechten waarmee een wettelijke basis wordt gelegd voor positieve actie.
Collega's, uit ervaring, met name in de nieuwe lidstaten, blijken positieve actie en gelijke-kansenplannen in de overheidssector als katalysator te fungeren. Ze hebben een kettingreactie ten gevolge in de particuliere sector en in de rest van de samenleving. Ze hebben een voorbeeldfunctie.
Overigens beschouwen wij kinderopvang, flexibele werkregeling en ouderschapsverlof niet als positieve actie voor vrouwen, want zowel vrouwen als mannen hebben hier baat bij.
Ten slotte het subsidiariteitsbeginsel: wordt te pas en te onpas altijd uit de kast gehaald, maar ik denk dat het juist hier bij positieve actie een belangrijk beginsel is. Ik vind dat lidstaten de vrijheid moeten hebben en houden om op eigen wijze invulling te geven aan positieve actie. Deze zijn een uiting van nationale cultuur en van nationale identiteit. Ik ben blij over de grote consensus in dit Parlement over ons verslag. Er is slechts één amendement ingediend wat ik van harte zal steunen. Voorzitter, laat de Europese Commissie alsjeblieft niet slaafs achter één uitspraak van het Hof van Justitie aanlopen, in casu Kalanke, maar laat zij zich in onze rijen voegen, eigen actie ondernemen en samen met ons de lidstaten oproepen ervoor te zorgen dat vrouwen gaan meebeslissen over de samenleving van de eenentwintigste eeuw.

Zimmermann
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Larive allereerst bedanken voor haar uitstekende verslag dat hier vandaag werd ingediend. Ik ben van mening dat er - zoals zij ook al heeft gezegd - hier in het Huis grote overeenstemming is over haar verslag en dat wij het allemaal eens zijn met haar verslag, zoals zij dat heeft ingediend, en ook met het amendement.
Ik wil echter ingaan op twee punten. Ten eerste wil ik zeggen dat het heel duidelijk weer zo is zoals het altijd is, dat alles wat van de Commissie rechten van de vrouw afkomstig is op de laatste dag min of meer in het laatste uur of 's avonds in de avondzitting wordt behandeld als er in dit Hoge Huis al bijna niemand meer aanwezig is. Volgens mij wordt daardoor ook duidelijk, hoe vrouwenthema's hier worden behandeld, hoe wij vrouwen, die eigenlijk toch de helft van de maatschappij vormen, ook hier in ons Huis worden behandeld. Ik hoop dat ook onze onderwerpen in de toekomst gelijkberechtigd op de agenda op goede tijden komen te staan. Desalniettemin wil ik toch nog het een en ander eraan toevoegen: ik vind het erg belangrijk dat mevrouw Larive ook heeft opgeteld welke eisen we stellen om de vrouwen daadwerkelijk positief te steunen, vooral in de overheidssector.
Ik kom zelf uit de overheidssector en ik weet waar vrouwen de meeste kansen hebben om daadwerkelijk posities te krijgen, namelijk in de laagste loonschalen, d.w.z. in de sectoren waar je eigenlijk wordt beschouwd als bijverdiener om het salaris van je man aan te vullen. We moeten er alles aan doen om dit te veranderen. Daarom vind ik het ook belangrijk dat juist voor de hogere posities quota worden ingesteld, positieve quota om deze zolang als het ware als krukken te gebruiken, totdat vrouwen gelijk behandeld worden, totdat vrouwen gelijke kansen en gelijke posities hebben. Vooral moet er volgens mij veel meer op worden gelet dat de kwalificaties die vrouwen thuis opdoen als ze er lang tussenuit zijn om zich aan het gezin te wijden, bij de aanstelling ook voor hogere posities meetellen.

Van Lancker
Voorzitter, collega's, ik zou eerst en vooral Jessica Larive willen feliciteren met haar schitterend verslag. Het is niet alleen een zeer goed verslag, het is ook leuk om te lezen. Er staan goede argumenten in en dus, vind ik, verplichte lectuur voor al degenen die nog niet overtuigd zouden zijn dat positieve acties voor vrouwen noodzakelijk zijn.
Onze fractie staat alvast volledig achter de voorstellen van het verslag-Larive. Positieve actieplannen zijn nodig, op basis van goede analyses met controle en evaluaties, met ook veel aandacht voor werkorganisaties, kinderopvang en verlofregelingen, en vooral voor de criteria die gehanteerd worden bij aanwerving en promotie. Wij weten ondertussen dat anciënniteit tegen vrouwen speelt, dat schriftelijke tests vaak nadelig uitvallen en ik ben ervan overtuigd dat dat meer met de tests te maken heeft dan met de vrouwen. Selectieproeven voor politie bijvoorbeeld, die vragen aan vrouwen om de honderd meter in tien seconden af te leggen - volgens mij kan dit alleen gehaald worden als Marylin Otty ambities zou hebben om politie-agente te worden.
Wij staan vooral ook op keiharde doelstellingen in alle departementen en op alle niveaus, inclusief quota en inclusief voorrangsregelingen. Ik wil dus nog eens herhalen dat mijn fractie zeer sterk aandringt bij de Commissie om naar aanleiding van het verschrikkelijk Kalanke-arrest ons een voorstel te doen waar naar aanleiding van deze uitspraak positieve acties als een positief middel voor bevordering van gelijke kansen van vrouwen worden voorgesteld.
Wij zullen maar geloofwaardig zijn, collega's, als de Europese instellingen zelf het goede voorbeeld geven. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om zowel het Parlement als de Europese Commissie hier te feliciteren met de positieve actieplannen die hier nu zijn, met streefcijfers op alle niveaus, ook op de hoogste graden, maar het is duidelijk dat wij in percentages, 16 % en 18 % op topniveau, nog ver verwijderd zijn van gelijke kansen.
Ik ben ook blij dat ik hier kan aankondigen dat ook de socialistische fractie een offensief gelanceerd heeft, en zelfs al hebben wij nu 20 % vrouwen in A-rangen, wij blijven op pariteit staan. Ons streefdoel moet zijn, denk ik, 50 %.
Ik zou de collega's willen waarschuwen voor een redenering die ook de laatste tijd steeds meer opduikt. Ik dacht dat ik ze ook bij mevrouw Larive hoorde. Dat is namelijk dat gelijke kansen voor mannen en vrouwen in openbare diensten ook gepaard moet gaan met specifieke maatregelen voor mannen in uitvoerende functies. Ik zou het wel leuk vinden als er meer mannelijke telefonisten, meer mannelijke bodes en ook mannelijke secretariaatsfuncties zouden zijn, maar toch denk ik dat dit een foute redenering is. Positieve actieplannen zijn bedoeld om discriminaties in de maatschappij ten aanzien van vrouwen weg te werken, in de maatschappij en in de arbeidswereld. Dus wij hebben quota nodig en positieve actieplannen voor vrouwen, en vooralsnog niet voor mannen. Dat is de redenering die achter amendement 10 van de socialistische fractie op paragraaf 3 staat. Ik hoop dan ook dat iedereen in dit Huis dit amendement zal kunnen steunen.

Mann, Thomas
 Señor Presidente , in overheidsdienst zijn 44 % van de werknemers vrouwen, in enkele lid-staten zelfs nog meer dan de helft, maar als het om leidinggevende functies en grotere verantwoordelijkheden gaat, zijn ze nog steeds ondervertegenwoordigd, ondanks uitstekende beroeps- en examenresultaten. Als ondernemingen, bedrijven en instanties kosten besparen en banen schrappen, worden vooral vrouwen ertoe aangespoord om hun baan op te zeggen. Het argument dat het gezin de enige plek is waar ze hun talenten helemaal kunnen ontplooien, wordt naar voren geschoven. Voor ons in de fractie van de Europese Volkspartij staat de betekenis van het gezin buiten kijf. Ze vormt een pijler van ons maatschappijpolitiek concept. Vrouwen dragen nog steeds de grootste verantwoordelijkheid voor het gezin. Ze zijn zich inlevende psychologes, verjaagsters van de stress, perfecte organisatoren, deskundigen op het gebied van de financiën, kortom dappere managers van het leven van alledag en ze zitten bovendien boordevol energie.
Het beperken van deze bekwaamheden tot het privéhuishouden is in tegenspraak met de keuzevrijheid van het individu en het partnerschap van man en vrouw, met de keuzevrijheid om naar eigen overtuiging te kiezen voor beroep en gezin respectievelijk beroep of gezin. De door de vrouwen behaalde successen, bijvoorbeeld op het gebied van de communicatie, van de geneeskunde en in creatieve beroepen, zijn aanzienlijk, maar ze worden genegeerd door de macho's en door de laatste aanhangers van de vastgeroeste rolverdeling tussen man en vrouw.
Het kleine aantal vrouwen met een managementfunctie probeert men te verklaren door te zeggen dat ze zelf niet hogerop willen, wat zou blijken uit het geringe aantal vrouwelijke deelnemers aan managementcursussen en opleidingen. Het is echter veeleer zo dat vrouwen hun eigen capaciteiten vaak onderschatten en zich terughoudend opstellen. Het is dus zaak om maatregelen te nemen die hun bewustzijn op een positieve manier veranderen. Het versterken van hun zelfvertrouwen en de sensibilisering van mannen voor gelijke kansen moeten parallel verlopen.
We moeten Jessica Larive uit onze Commissie rechten van de vrouw feliciteren! Haar verslag is heel goed onderbouwd en analyseert nauwkeurig. Het verwijst ook naar de gevolgen van het Kalanke-arrest dat vaak wordt beschouwd als een afwijzing van de eis van gelijke kansen voor vrouwen en mannen.
Wie het vonnis zorgvuldig leest, stelt vast dat het Europese Hof van Justitie slechts heeft geoordeeld over een enkel geval waarin regelingen te ver waren gegaan - volgens het Hof; het accepteert echter nadrukkelijk positieve maatregelen waardoor de daadwerkelijke ongelijkheden worden weggenomen en verminderd. Tot deze positieve maatregelen - dus concrete acties tegen ongelijkheid - behoort op politiek gebied het quotum of, zoals in mijn partij, de quotering. Het reserveren van elke derde plaats voor een vrouw in partijbesturen en parlementen is nodig als vrouwen onvoldoende zijn vertegenwoordigd.
Ik weet dat veel zelfbewuste vrouwen deze regelingen niet accepteren. Ze zijn geen excuus-Truus - gelukkig niet - en willen op basis van hun capaciteiten worden geaccepteerd en gekozen. Quotaregelingen vormen echter juist voor jonge en werkende vrouwen een aanmoediging om zich politiek te engageren.
Bij de overheid moet het onvoldoende rekening houden met vrouwen door steunplannen worden gecompenseerd. Ze moeten worden geïmplementeerd, regelmatig worden geëvalueerd en geactualiseerd, zodat voortgangsrapporten ontstaan. Alleen met feiten kunnen vooroordelen worden veranderd. Veelzeggende gegevens zijn de basis voor bijscholingsprogramma's, het stimuleren van carrièrekansen en voor vacatures waarbij vrouwen de voorkeur moeten krijgen, wanneer ze in ondervertegenwoordigde sectoren werken. Zo zou de overheidssector een voorbeeld kunnen worden voor de verdere ontwikkeling van gelijke kansen ook in de particuliere sector.
Wanneer er geen plannen voor gelijke kansen worden opgesteld of deze niet worden geïmplementeerd, dan moet dat bij alle instanties op Europees, nationaal, regionaal of plaatselijk niveau sancties tot gevolg hebben. De overheidssector heeft wetten voor gelijke kansen nodig, beleidsmedewerkers voor vrouwenzaken en paritair samengestelde commissies die verantwoordelijk zijn voor aanstellingen en promoties.
Om deze wetten op het niveau van de lid-staten veilig te stellen, moet er een gemeenschappelijk kader worden ontwikkeld. Daartoe, mijnheer de Commissaris, roepen we de Commissie op om een concept-richtlijn op te stellen.
Mijn laatste punt betreft de Intergouvernementele Conferentie. Het stimuleren van gelijke kansen moet een onderwerp vormen van de beraadslagingen over Maastricht II. Zo zou een uitbreiding van het door artikel 119 bestreken gebied gelijke rechten voor vrouwen en mannen kunnen garanderen.
De EVP-fractie stemt in met het overtuigende verslag van mevrouw Larive.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, collega's, ook ik wil collega Larive feliciteren met het uitstekend werk en een ondersteunend woord spreken voor haar verslag. Met name de paragrafen 17 en 18 uit dat verslag acht ik van buitengewoon groot belang om de achterstelling van vrouwen weg te werken. Een communautaire wetgeving voor de overheidssector waarbij met name de loopbaanbevordering voor de vrouw geregeld wordt, is geen luxe maar een absolute noodzaak. Uit ervaring - ik heb een tijd lang in mijn land in een organisatie een leidinggevende functie mogen vervullen - weet ik dat vrouwen juist niet op hogere posten belanden omdat ze op de posten daaronder, van waaruit zij zouden moeten doorstromen, ook al niet benoemd zijn. Dan krijg je het proces dat vrouwen niet geschikt zouden zijn voor de allerhoogste posten, omdat ze daarvoor geen kansen hebben gehad. En alleen buitengewoon goede personeelsfunctionarissen, loopbaanplanning en personeelbegeleiding zal die achterstand wegwerken, omdat alleen met quota wij op dat punt niet verder komen.
Ook paragraaf 18 is buitengewoon belangrijk als het gaat om bewijslast betreffende gelijke beloning en gelijke behandeling van mannen en vrouwen. In mijn land is het bijvoorbeeld zo dat nog steeds niet het verdrag van de Verenigde Naties is ondertekend op het punt van gelijke behandeling in sociale zekerheid.
Ik wil u een schrijnend voorbeeld noemen uit het gedrag van een aan een overheid gelieerd pensioenfonds in mijn land, dus in feite het overheidspensioenfonds, dat kans ziet om een vrouw die zelf pensioen heeft opgebouwd en in een echtscheidingsprocedure verwikkeld raakt, om die minder dan de helft van haar pensioenrechten toe te kennen en meer dan de helft aan de man. De reden daarvoor is dat vrouwen langer leven en men dus op grond daarvan een ander gemiddelde heeft genomen bij die toekenning. Ik vind dat een grof schandaal, dat soort praktijken. Er dient dus regelgeving te zijn en te komen waarmee dat soort praktijken bestreden wordt.
Ik ben in de sociale commissie rapporteur voor demografie en één van de cijfers die wij zien in de demografische ontwikkeling in Europa is dat er nog slechts 1, 4 kind per vruchtbare vrouw in Europa geboren wordt. Nu ga ik hier geen pleidooi staan houden voor het opvoeren van het aantal geboorten, maar wij hebben wel te maken met een geweldige ontgroening, een enorme vergrijzing en steeds meer vrouwen die ervoor kiezen om geen kinderen te hebben, domweg omdat de omstandigheden niet deugen. Als wij niet met elkaar er kans voor zien om die omstandigheden zodanig te maken dat de verantwoordelijkheden voor kinderen door mannen en vrouwen beide gedragen worden en dat de overheid daarin het voorbeeld geeft, denk ik dat Europa er niet goed voorstaat. Daarom wil ik van harte nogmaals mijn steun uitspreken voor het verslag-Larive.

Mohamed Alí
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ik mevrouw Larive feliciteren met het werk dat zij in dit verslag geleverd heeft.
De overheidssector en in het bijzonder de overheidsdiensten van de lid-staten moeten fungeren als voorbeeld voor de toepassing van de communautaire richtlijnen inzake gelijke kansen.
Wij beschikken over aanbevelingen, communautaire actieprogramma's voor gelijkheid, de bevordering van positieve actie voor de vrouw, de overeenkomst over de afschaffing van discriminatie en een aantal resoluties van het Parlement en de Verenigde Naties. Het is dan ook paradoxaal dat de vrouw nog altijd niet over gelijke kansen op de arbeidsmarkt beschikt. Dit is zeker onaanvaardbaar in de overheidssector, waarover we hier hebben.
Wij vinden deze resolutie heel belangrijk omdat wordt erkend dat, ondanks alle inspanningen om een evenwaardig arbeidspatroon te creëren, het aandeel aan vrouwelijke ambtenaren nog altijd veel hoger ligt in categorie C dan in de overige categorieën, met name in vergelijking met categorie A. Ook in de technische diensten zijn de vrouwen ondervertegenwoordigd.
We moeten niet alleen de bestaande wetgeving ontwikkelen en verbeteren maar moeten ook bereid zijn ze daadwerkelijk toe te passen. De aanbevelingen of de te nemen maatregelen zijn vaak niet bindend en er worden ruime marges gelaten voor de toepassing zodat de vooruitgang minimaal of eenvoudigweg nominaal is.
Het concept van mainstreaming of de noodzaak aan gelijkheid op alle gebieden, dreigt louter retoriek te blijven als het niet stilaan op een coherente manier en op alle niveaus wordt toegepast. Hiertegenover staan echter de budgettaire besparingen, die vooral een weerslag hebben op de vrouwen in overheidsdienst.
Tegen de directe discriminatie van de vrouw worden min of meer doeltreffende maatregelen genomen en het is vooral op het vlak van de indirecte discriminatie dat het meeste verzet bestaat tegen wijzigingen en een strikte toepassing van positieve acties nodig is. Deze positieve acties worden in vraag gesteld op grond van hetzelfde argument als de discriminatie en hierdoor komt de kans op echte successen in het gedrang.
Een aantal als positief beschouwde maatregelen, zoals ouderschapsverlof en soepele arbeidstijden, komen zowel de man als de vrouw ten goede en mogen dan ook niet langer voorkomen in het hoofdstuk met acties ten voordele van de vrouw. Ze moeten plaats maken voor andere maatregelen die rechtstreekse en niet-overdraagbare voordelen opleveren.
Een van de problemen in de situatie van de vrouwen in overheidsdienst is de scheiding. Bepaalde departementen tellen bijna geen vrouwen terwijl er in andere departementen heel veel vrouwen werken. Waar bijna geen vrouwen werken, blijkt de toepassing van programma's voor gelijke kansen heel moeilijk, zelfs wanneer dit verplicht is in een lid-staat. Anderzijds stellen we vast dat de andere sectoren met een oververtegenwoordiging van de vrouw vaak ondergewaardeerd worden. Een eerste stap naar de rechttrekking van deze situatie zou zijn dat maatregelen genomen worden om deze sectoren te herwaarderen en ze op hetzelfde peil te brengen als de overige sectoren.
Deze onregelmatigheden zullen niet weggewerkt worden zonder specifieke studies die nagaan welke elementen de toepassing van het gelijkheidsbeginsel in de verschillende lid-staten in de weg staan. Het nieuwe Verdrag moet dan ook een rechtsgrond invoeren die positieve acties, die op gelijkheid gericht zijn, legitimeert en het moet tevens een duidelijke en formele definitie van het begrip positieve actie bevatten.
De lid-staten moeten wettelijke bepalingen uitvaardigen inzake gelijkstelling in de overheidssector en moeten o.a. promotieprogramma's, de benoeming van afgevaardigden voor gelijke kansen of de bevordering van de paritaire samenstelling van organen voor selectie, promotie en aanwerving overwegen en dit met inachtneming van het subsidiariteitsprincipe en binnen het algemene kader dat voorzien is in het Gemeenschapsrecht.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik vanuit mijn positie als man een premisse onderstrepen, zonder dewelke geen enkele bestaande of geplande maatregel tot gelijkheid kan leiden: juridisch gezien kunnen wij het leven van de vrouw op het werk en in de samenleving niet verbeteren als we niet eerst de verzoening van werk en gezin en de herverdeling van solidaire verantwoordelijkheden mogelijk maken.

Van Dijk
Voorzitter, ik zal niet herhalen wat iedereen hier al gezegd heeft, maar ik wil inderdaad wel zeggen dat het verslag van mevrouw Larive een uitstekend verslag is, waarin precies staat aangegeven wat er allemaal zou moeten gebeuren om de positie van vrouwen in de overheidsdiensten te verbeteren.
Ik wil het heel graag bij Europa houden omdat we zo'n fantastisch voorbeeld hier hebben. Dan bedoel ik fantastisch in de beroerde zin. Ik hoop dat de commissaris goed luistert, want ik ga hem een paar indringende vragen stellen.
We hebben in feite te maken met een continue voorkeursbehandeling van mannen. Heel veel mensen beseffen dat niet, zeker mannen niet, maar we zullen die voorkeursbehandeling voor mannen slechts op kunnen heffen als we dus voorkeursbehandelingen voor vrouwen in het leven roepen en als we die dan ook doorvoeren. Dat betekent dus, hoe vervelend dat dan ook is, dat als je wilt dat vrouwen gelijk behandeld worden, ook in de overheidsdiensten, dat er mannen ruimte zullen moeten maken, want zonder dat zou het niet gaan.
Wat betreft de innerlijke tegenstellingen binnen de Europese Commissie heb ik het volgende probleem. We hebben al het arrest-Kalanke gehad, dat vonden wij hier een verschrikkelijk arrest en dat vonden we allemaal heel vervelend, maar eerlijk gezegd vind ik het nog vervelender dat de Europese Commissie zeer snel daarop gereageerd heeft met een wijziging van een richtlijn, nota bene met een wijziging van een richtlijn in een totaal verkeerde richting, terwijl het Hof toch zei: de richtlijntekst geeft ons geen andere mogelijkheid dan deze uitspraak te doen. Dus de Commissie zou die richtlijntekst in een andere zin kunnen verbeteren. Maar aan de ene kant komt de Commissie dus met een voorstel om die richtlijn te verslechteren, en aan de andere kant probeert commissaris Liikanen, allemaal de Commissie, om een positieve-actiebeleid in de Europese instellingen door te voeren.
Ik zou van commissaris Kinnock - ik ben blij dat hij hier is en misschien kan hij er ook een antwoord op geven - graag willen hebben dat hij daar een helder antwoord op geeft hoe dat nu precies zit, of je aan de ene kant kunt proberen je eigen beleid te verbeteren, terwijl je aan de andere kant probeert om voor de rest van Europa dat beleid in te snoeren, niet ten gunste van vrouwen dus, maar juist ter verslechtering van de positie van vrouwen; daar komt het in feite op neer. Die innerlijke tegenstelling moet er echt uit.
Ik hoop dat we met dit verslag niet alleen de vrouwen in de overheidsdiensten verder helpen, maar ook al die andere vrouwen. Nogmaals, het zal niet gaan zonder dat mannen ruimte scheppen.

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, dit is een bijna perfecte resolutie. Het is een volledige en nauwkeurige leidraad met duidelijke, goed beredeneerde onderwerpen, die bestemd is voor de lid-staten, de communautaire instellingen en de Commissie. Als de resolutie eenmaal is aangenomen, geeft ze uiting aan de wil van de mannen en vrouwen die wij vertegenwoordigen en dan kan de commissaris er dus ook niet omheen.
Deze belangrijke resolutie valt niet in twee minuten toe te lichten, maar wel kunnen de belangrijkste onderwerpen eruit gelicht worden. Om te beginnen de aandacht aan een groeiend probleem dat verband houdt met het risico dat de bezuinigingen die alle landen doorvoeren om maar bij de Monetaire Unie te kunnen behoren, zal leiden tot een verlies van werkgelegenheid voor vrouwen, die in deze sector de meerderheid uitmaken.
Op de tweede plaats de oproep aan de regeringen om in het kader van de intergouvernementele conferentie in het nieuwe Verdrag een apart artikel op te nemen waarin de gelijkheid van man en vrouw wordt vastgelegd en de rechtmatigheid van positieve acties erkend wordt om de aanwezigheid van mannen en vrouwen op alle niveaus in evenwicht te brengen.
Op de derde plaats, de herbevestiging van het subsidiariteitsbeginsel op het vlak van de positieve acties, tegen foutieve of ondoordachte interpretaties van het Kalanke-arrest in. Als laatste - maar er valt nog veel meer over te zeggen - een oproep aan de communautaire instellingen en aan de lid-staten om instanties in het leven te roepen die de ontwikkelingen voortdurend in de gaten houden en natuurlijk hopelijk kunnen verbeteren.
Commissaris Kinnock, wij zijn blij dat u hier aanwezig bent, en wij rekenen erop dat u bij het uitvoeren van uw taken als commissaris de nodige ontvankelijkheid aan de dag zult leggen.

Kinnock, Neil
Voorzitter, om te beginnen wil ik graag reageren op wat mevrouw Marinucci zei, en blijk geven van mijn belangstelling voor dit onderwerp. Ik sta hier niet alleen als commissaris, maar ook als vader van een dochter en sinds drie weken grootvader van een kleindochter. Ik moet zeggen dat ik me daardoor misschien wel meer voor deze onderwerpen ben gaan interesseren dan passend zou zijn voor de officiële functie die ik als Europees commissaris bekleedt. Niettemin zal ik trouw de opvattingen van de Commissie op dit punt uitdragen.
Ik ben de commissie rechten van de vrouw en met name de rapporteur, mevrouw Jessica Larive, zeer dankbaar voor het belangrijke werk dat zij hebben verricht in het kader van dit verslag. Natuurlijk ben ik ingenomen met het feit dat Parlement en Commissie op een lijn zitten als het gaat om de bevordering van positieve acties voor vrouwen en de wijze waarop de publieke sector de bewustwording kan helpen vergroten en als voorbeeld kan dienen voor de opzet van positieve acties in de particuliere sector. Dit is zonder twijfel een heel belangrijk punt, vooral daar vrouwen vaak hun hoop op de Europese Gemeenschap hebben gesteld als het gaat om het bevorderen van gelijke kansen.
Zoals het Huis ongetwijfeld weet, en verscheidene sprekers hebben hierop al gewezen, heeft het Kalanke-arrest van het Hof van Justitie van oktober 1995 in heel Europa -op z'n zachtst gezegd- de discussie doen oplaaien over de wettigheid van quota-regelingen en andere vormen van positieve actie die bedoeld zijn om meer vrouwen in bepaalde sectoren of functies te krijgen. Het Huis zal zich nog wel herinneren hoe snel de Commissie daarop heeft gereageerd met een mededeling over de interpretatie van het arrest en een voorstel om de richtlijn inzake gelijke behandeling aan te passen.
Als mevrouw nog een klein beetje geduld kan opbrengen, zal ik zo uitleggen waarom wij wel zo moesten reageren. Dat heeft allereerst te maken met de functie van de Commissie als hoedster van de Verdragen. Het zou voor de Commissie dan ook uiterst ongepast zijn, wat haar beweegredenen ook zouden zijn en hoezeer deze onderwerpen haar ook ter harte gaan, om in haar handelen af te wijken van de bepalingen in het Verdrag. En aangezien de Commissie zich onomstotelijk aan de wet dient te houden, zijn wij met een tekst gekomen waaruit duidelijk onze opvatting spreekt dat maatregelen voor positieve actie -afgezien van strakke quota- op grond van de Gemeenschapswetgeving toegestaan zijn. Het staat lid-staten en werkgevers dan ook vrij dit soort maatregelen toe te passen.
De Commissie is blij met de vele suggesties voor verbeteringen die in dit verslag van het Parlement worden gedaan. Zij zijn bijzonder nuttig, omdat het steeds duidelijker wordt dat de anti-discriminatiewetten die zo'n 20 jaar geleden zijn vastgesteld, niet toereikend zijn om voor vrouwen gelijke kansen te scheppen op het gebied van de arbeid.
In het onderhavige verslag worden enkele punten naar voren gehaald, die de Commissie ook al heeft opgepakt in het Vierde Actieprogramma voor gelijke kansen. Natuurlijk wil ik graag benadrukken dat de Commissie reeds een aanzet heeft gegeven voor integratie van het beginsel van de mainstreaming (gelijke kansen voor mannen en vrouwen) in alle relevante beleidsvormen en acties van de Gemeenschap. Deze nieuwe benaderingswijze komt voor het eerst goed tot uiting in de mededeling van dit jaar, die momenteel, zoals het Huis bekend zal zijn, in behandeling is bij de desbetreffende parlementaire commissie.
Ten aanzien van haar eigen personeelsbeleid heeft de Commissie, zoals U bekend zal zijn, in 1988 twee programma's voor positieve acties aangenomen. De huidige Commissie met haar commissarissen voor gelijke kansen en rechten van de vrouw zien het beginsel van gelijke kansen als een prioritaire beleidstaak, zowel voor de Commissie zelf als daarbuiten. Er zijn voor 1995 en 1996 ambitieuze doelstellingen geformuleerd als het gaat om de aanwerving en benoeming van vrouwen, die verder gaan dan de doelstellingen van het huidige programma voor positieve acties en ook rekening houden met de prioriteitsstelling in verband met de uitbreiding.
De vastgestelde maatregelen liggen zonder meer in de lijn van de acties waar in het verslag en in dit debat om wordt gevraagd. Zij hebben tot aanzienlijke verbeteringen geleid, vooral in de hogere kaders binnen de Commissie. Toen de nieuwe Commissie in januari 1995 aantrad, waren er welgeteld vijf vrouwelijke directeuren. Nu zijn er 15 vrouwen in de rang A2, een stijging van 200 % in nog geen twee jaar tijd.
Onze inspanningen hebben zich echter vooral gericht op de lagere regionen van categorie A, waar een strategie voor de middellange en de lange termijn is uitgezet om de aantallen mannen en vrouwen in de A-rangen beter met elkaar in evenwicht te brengen. In de afgelopen twee jaar heeft de Commissie 51 % vrouwen uit de nieuwe lid-staten en circa 30 % uit de Twaalf aangeworven. Dit proces wordt nauwlettend gevolgd om ervoor te zorgen dat deze ontwikkeling zich gestaag voortzet.
De Commissie heeft zich niet alleen bepaalde doelen voor de aanwerving gesteld, maar heeft zich ook over de selectieprocedures gebogen. Om alle mogelijke vormen van indirecte discriminatie tegen vrouwen te elimineren zijn er concoursen voor de lagere functieniveaus georganiseerd. De Commissie heeft haar voorlichtingsstrategieën voor externe onderzoeken aangepast om de functieomschrijvingen vrouwvriendelijker te maken en heeft, waar mogelijk, vrouwen in de selectiecomités opgenomen. Deze maatregelen hebben ertoe geleid dat vrouwen nu 32 % van de ambtenaren in de rang A8 uitmaken.
Wat hierbij ook zeker van belang is, is het feit dat de Commissie bij de schriftelijke concoursen voor nieuwe ambtenaren de leeftijdsgrens met vijf jaar verhoogt voor kandidaten die hun werk hebben opgezegd voor de verzorging van hun kinderen. In overleg met de andere instellingen zou in de toekomst kunnen worden overwogen om op het punt van de vrijstellingen in bepaalde gevallen nog verder te gaan.
Wij weten dat er momenteel grote maatschappelijke veranderingen gaande zijn en dat vrouwen terecht een veel actievere rol willen spelen op alle niveaus van de arbeidsmarkt. Zo ver is het helaas nog lang niet. Wel is zonneklaar dat er nog steeds grote behoefte is aan maatregelen op het gebied van de bewustmaking en de nuancering van de meningsvorming over de vraag wat mogelijk en wat wenselijk is, dus eigenlijk over wat juist is uit een oogpunt van de rechten van de burger.
Ik wil het Parlement nogmaals bedanken voor zijn niet-aflatende steun voor de zaak van de positieve actie. Ik ben ervan overtuigd dat wij onze samenwerking op dit gebied zullen voortzetten met dezelfde prioriteiten voor ogen en met dezelfde inzet. Het beginsel van gelijke kansen voor mannen en vrouwen moet om tal van redenen krachtig worden ondersteund. Daarbij moeten wij vooral zorgen voor een actiever beleid voor de bevordering van de integratie van vrouwen op de arbeidsmarkt, op elk volwaardig niveau en uitsluitend op basis van verdienste en niets anders.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Dames en heren, ik dank jullie van harte voor de hulp die ik van de Vergadering en met name van mijn vriend, de heer Bertens, krijg. Jullie zullen echter begrijpen dat mijn blik toch naar links gaat. Mevrouw van Dijk heeft dan ook het woord voor een verduidelijking.

Van Dijk
Voorzitter, ik zou toch nog één vraag willen stellen naar aanleiding van het antwoord van de commissaris: acht de commissaris het verslag zoals dat hier ligt en zoals dat vermoedelijk unaniem zal worden goedgekeurd, in overeenstemming met het voorstel voor de richtlijn naar aanleiding van het Kalanke-arrest, en acht de commissaris dit verslag in overeenstemming met de uitspraak van het Hof waar het hier vandaag over gegaan is?

Kinnock, Neil
Ik ben blij dat mevrouw Van Dijk dit punt aan de orde stelt en haar vraag in deze vorm heeft gesteld. Ik heb het verslag met veel belangstelling gelezen, en met name de bladzijden 22 en 23, waar wordt gepleit voor krachtdadige wettelijke maatregelen. Aangezien de Geachte Afgevaardigde mij om mijn mening heeft gevraagd, moet mij van het hart dat ik veel sympathie voor deze zaak heb. Het punt is echter -en ik herhaal wat ik al eerder heb gezegd- dat het er niet toe doet wat de Commissie, individueel gezien of desnoods als collectief, hieraan goed of slecht vindt. Van ons wordt strikte vervulling van onze wettelijke plichten en naleving van de wet verlangd. Ik wil deze nieuwe gelegenheid dan ook aangrijpen om duidelijk te stellen dat de wijzigingen die in het verslag worden verlangd -ongeacht de steekhoudendheid van de daarvoor aangevoerde argumenten- alleen kunnen worden bewerkstelligd door een wijziging van de primaire wetgeving en niet door invoering van een nieuwe regeling.
Ik kan dat als individu betreuren. Ik moet echter als realist erkennen dat dat de feitelijke situatie is.

Larive
Voorzitter, ik zou de commissaris naar aanleiding van het antwoord dat hij aan mevrouw Van Dijk gaf willen vragen: is het zo dat de Commissie het als haar taak ziet om elke keer als er een uitspraak van het Hof van Justitie is op basis van bepaalde Europese wetgeving, de wetgeving onmiddellijk aan te passen aan de uitspraak van het Hof? Zou het niet ook een optie kunnen zijn, commissaris, dat de Commissie de wetgeving in andere zin aanpast, zodat een volgende keer een dergelijk arrest niet meer gewezen kan worden?

Kinnock, Neil
De Geachte Afgevaardigde die zich uitermate heeft ingespannen, niet alleen voor dit verslag, maar ook voor de zaak in het algemeen, is zich ongetwijfeld ter dege bewust van het feit dat de positie van vrouwen binnen de Europese wetgeving sterk was uitgehold ten gevolge van het arrest van het Hof. In de situatie die toen ontstond, was het absoluut noodzakelijk om nieuwe voorstellen te formuleren. Dat die voorstellen niet beantwoordden aan haar wensen en misschien ook wel niet aan de mijne, doet niets af aan het feit dat dat toch het beste was wat destijds onder die omstandigheden kon worden gedaan. Tegen die achtergrond moest de Commissie een respons geven op het arrest van het Hof, afgezien nog van andere maatregelen om programma's voor positieve acties niet verder af te zwakken.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
Wij kunnen nu nog luisteren naar een aantal standpunten aangezien na de stemming nog de stemverklaringen volgen. Het debat is dus gesloten maar er volgen nog een aantal overwegingen.
Wij gaan over tot stemming over het verslag van mevrouw Larive.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
Dames en heren, mag ik nog even jullie aandacht voor de stemverklaringen? Ik wil tevens mevrouw Larive feliciteren met haar uitstekende verslag en met de eenparigheid die haar verslag gehaald heeft. Ik ben er zeker van dat ik hier de mening van de Vergadering vertolk. Mevrouw Larive, ik weet dat u momenteel niet naar mij aan het luisteren bent maar ik wil toch ook nog zeggen dat ik mij heel vereerd voel omdat ik deze zitting mocht voorzitten en rechtstreeks getuige mocht zijn van het belang en de hoge kwaliteit van alle debatten.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Larive bedanken voor haar uitstekende verslag dat zich onwrikbaar uitspreekt vóór het subsidiariteitsbeginsel dat één van de belangrijkste principes van ons sociaal beleid is. Ik ben blij met dit heel zakelijke verslag over gelijke kansen voor vrouwen en ik ben blij dat er in deze plenaire vergadering vandaag veel mannen aanwezig waren, in tegenstelling tot vele andere vrouwendebatten. Ik betreur het overigens dat veel mannen zich vaak niet interesseren voor dit belangrijke onderwerp.
Ik wil echter wel zeggen dat het subsidiariteitsbeginsel op enkele andere plaatsen weer een beetje in twijfel werd getrokken, maar over het algemeen kan ik het eens zijn met het verslag en ik wil mevrouw Larive er hartelijk voor bedanken dat ze in dit verband ook de rol van de moeders heeft genoemd. Er werd gesproken over de openbare dienst en de belangrijkste openbare dienst die mannen en vrouwen moeten uitoefenen is de openbare dienst in het gezin. Daarom juich ik het toe dat hier ook de moeders worden genoemd en ik zou de aanzet willen geven tot het schrijven van een verslag over de moeders in de Europese Unie.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mevrouw Larive daarnet duidelijk gemaakt hoe zeer we het eens zijn met haar verslag, met haar intenties en met het uitstekende debat dat we in de Commissie rechten van de vrouw hadden. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken, omdat we het over het overbruggen van verschillen hadden, om een collega hier in dit Huis van ganser harte te feliciteren, en wel de Duitse Sociaaldemocraat, de heer Schulz. Zijn moeder krijgt morgen een erepenning voor 50 jaar lidmaatschap van een partij, van mijn partij, van de CDU. Daaraan kunnen we zien dat verschillen in geen geval tot in de eeuwigheid verschillen hoeven te blijven.

Schulz
Dank u wel, beste collega Mann! Het is erg vriendelijk dat u aan mijn beste moeder hebt gedacht die inderdaad morgen wordt onderscheiden voor haar vijftigjarig lidmaatschap van de CDU, wat - staat u mij toe dat zo te zeggen - het bewijs is dat ook grote vrouwen zich kunnen vergissen!

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Schulz. Maak in ieder geval onze gelukwensen over aan uw moeder en wel om twee redenen: eerst en vooral omwille van de prijs die zij ontvangen heeft en vervolgens ook omdat ze de moeder is van zo'n befaamd Parlementslid.

Van Dijk
Voorzitter, ik heb uiteraard voor het verslag van mevrouw Larive gestemd, en van harte. Maar ik wil toch nog even van deze gelegenheid gebruik maken om duidelijk te maken dat het Europese Hof in zijn Kalanke-arrest helemaal niet gezegd heeft dat de betreffende regeling in Bremen in strijd was met artikel 119 of in strijd was met het Verdrag, maar slechts in strijd was met de tekst van een deel van de tweede richtlijn; die betreffende tekst is inderdaad ook buitengewoon onhelder geformuleerd omdat hij het over gelijke kansen heeft, en niets, maar dan ook helemaal niets, staat de Europese Commissie in de weg - en erg veel juristen zijn dat helemaal met mij eens - om juist de tekst van die richtlijn te wijzigen. Daarmee wordt niet in strijd gehandeld met het Verdrag. Ik wil nu onderhand dat de Europese Commissie deze redenering van tafel haalt, want die redenering is niet correct, het spijt mij erg.

Lindqvist
Ik heb vóór het verslag gestemd, maar ik mis belangrijke maatregelen voor meer gelijke kansen.
Het grootste probleem in het Europa van vandaag is de werkloosheid. Dat is ook een belangrijke kwestie wat de gelijke kansen betreft, omdat de werkloosheid over het algemeen hoger is onder vrouwen dan onder mannen. De arbeidsmarkt voor vrouwen moet worden verbreed en flexibeler worden gemaakt. Het is van belang dat er richtsnoeren komen voor ouderschapsverlof, en er zijn rechtvaardige regels voor deeltijdwerk nodig op Europees niveau. Er moeten mogelijkheden komen om werk met ouderschap te combineren. De huidige minimumniveaus voor ouderschapsverlof moeten worden verlengd en beide ouders betreffen.
De toegang tot goede kinder- en ouderenzorg is van beslissende betekenis voor de gelijke kansen. De EU moet zich inspannen om de toegang tot dat soort zorg in de lid-staten te vergroten.
De scholingsprogramma's en de structuursubsidies van de EU dienen in ruimere mate te worden gericht op vrouwen die een eigen onderneming willen beginnen. In het Verdrag betreffende de Europese Unie is het beginsel van gelijke beloning van gelijk werk opgenomen, maar dat wordt slecht nageleefd en moet in alle lid-staten worden toegepast. De vraagstukken rond de gelijke kansen zijn in hoge mate nationaal, maar de EU kan een bijdrage leveren aan de informatie en opinievorming. Binnen de eigen bestuursorganen kunnen en moeten eigen regels op het gebied van gelijke kansen worden toegepast.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag over de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Het verslag doet een krachtige oproep tot de Commissie om onder andere de regelgeving van de EU aan te passen volgens het arrest-Kalanke, dat betrekking heeft op het begrip positieve discriminatie.
De openbare diensten tellen intussen een groot aantal vrouwen onder hun werknemers. Het is goed dat we hier resultaten zien van de positieve discriminatie en dat de Commissie op dit gebied verder wil gaan.
Wij wensen echter ook dat de privé-sector meer verantwoordelijkheid toont bij de aanwerving van vrouwen. Het bedrijfsleven moet gewoon meer onder druk worden gezet om meer vrouwen aan te werven. Anders zitten we over 10 jaar met een situatie waarin alle vrouwen in openbare dienst werken en alle mannen in de privé-sector. Goede werkomstandigheden, bevorderingsmogelijkheden, ook al heeft een vrouw gezin en kinderen en wil ze haar gezinsleven niet aan de carrière opofferen, mogen niet alleen de zaak van openbare diensten zijn. Deze twee dingen moeten gewoon in alle sectoren gecombineerd kunnen worden. De arbeidsmarkt moet ook voor een vrouw aantrekkelijk zijn.

De Voorzitter
Dames en heren, ik dank jullie voor jullie medewerking en de agenda is hiermee afgerond.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt te 11.30 uur gesloten)

