Economische en sociale gevolgen van de herstructurering in de autosector in Europa (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over de economische en sociale gevolgen van de herstructurering in de autosector in Europa.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het reorganisatieplan dat Volkswagen in november aan het bestuur van zijn Belgische fabriek en aan de pers heeft aangekondigd, zal zowel binnen als buiten de onderneming in kwestie grote sociale en economische gevolgen hebben. Staat u mij toe dat ik om te beginnen mijn grote bezorgdheid uitspreek over de gevolgen die dit plan waarschijnlijk zal hebben voor enkele duizenden werknemers en hun gezinnen, evenals voor het economische en sociale klimaat van de onderneming.
Reorganisaties zijn soms noodzakelijk om het concurrentievermogen en het voortbestaan van ondernemingen te waarborgen en, uiteindelijk, om de werkgelegenheid te behouden. Ik ben mij ervan bewust dat het voor Volkswagen, net als voor veel andere Europese ondernemingen in de sector, noodzakelijk is om tot reorganisatie over te gaan. Het is echter belangrijk ervoor te zorgen dat dit proces goed wordt voorbereid en beheerd, teneinde de economische en sociale kosten ervan tot een minimum te beperken. Om die reden heeft de Commissie in maart 2005 een mededeling goedgekeurd met als titel "Herstructureringen en werkgelegenheid”. In deze mededeling werden de belangrijkste aspecten uiteengezet van een proactieve strategie, waarmee u volledig hebt ingestemd, te weten anticipatie, partnerschap en coördinatie van de beleidsmaatregelen en instrumenten.
Onmiddellijk nadat de directie van Volkswagen de reorganisatie had aangekondigd, heeft de Commissie alles in het werk gesteld om de instrumenten die tot haar beschikking staan te mobiliseren. Ik heb een ontmoeting gehad met de leden van de Belgische regering om hun onze solidariteit te betuigen en om te onderstrepen hoe belangrijk het is dat de toepasselijke voorschriften uit het Gemeenschapsrecht worden nageleefd, met name de richtlijnen inzake het informeren en raadplegen van de vertegenwoordigers van de werknemers. Daarnaast hebben mijn collega, mevrouw Hübner, en ik laten weten dat er een beroep kon worden gedaan op de diensten van de Commissie voor een flexibel gebruik van de instrumenten voor financiële steun, met name de structuurfondsen, teneinde de werknemers die door de reorganisatie worden getroffen, bij te staan. Het Europees Sociaal Fonds heeft in het verleden laten zien hoezeer snelle en gerichte acties ertoe kunnen bijdragen dat de werknemers die wegens bedrijfsreorganisaties ontslagen worden, weer een plaats vinden op de arbeidsmarkt.
De diensten van de Commissie zijn uitgenodigd om deel te nemen aan het crisiscentrum dat door de Belgische autoriteiten is opgezet. Dit crisiscentrum zal onder meer onderzoek doen naar de concrete mogelijkheden om gebruik te maken van kredieten, van ofwel de kredieten die overblijven van de huidige programmering die eind 2006 afloopt, ofwel de kredieten uit hoofde van de nieuwe programma's die vanaf 2007 in werking zullen treden en die in ruimere mate beschikbaar zullen zijn. Ik kan u in ieder geval meedelen dat de Commissie zich proactief en zo flexibel mogelijk wil opstellen wat de gebruikmaking van de Europese begroting betreft.
De Commissie heeft op 24 november haar task force "Herstructureringen”, die naar aanleiding van de mededeling "Herstructureringen en werkgelegenheid” in maart 2005 was opgericht, bijeengeroepen. Doel van de bijeenkomst was om alle ter beschikking staande instrumenten te mobiliseren, teneinde de gevolgen van de reorganisatiemaatregelen die samen met de Belgische autoriteiten genomen waren, te verzachten en om de ontwikkelingen in de autosector op te nemen in een toekomststrategie voor Europa. De autosector is van essentieel belang voor Europa: hij vertegenwoordigt drie procent van het Europese BBP en biedt werk aan twaalf miljoen mensen. De sector levert een cruciale bijdrage aan de onderzoeks- en ontwikkelingsinspanningen en zorgt jaarlijks voor een handelsoverschot met de rest van de wereld van ongeveer 25 miljard euro. Net als alle andere sectoren van de economie moet de autosector het hoofd bieden aan een aantal ingrijpende veranderingen. Hij is er evenwel in geslaagd zich aan te passen aan de belangrijkste ontwikkelingen waarmee hij werd geconfronteerd. Dat blijkt wel uit de cijfers die ik zojuist genoemd heb.
Los van het specifieke geval dat ons vandaag bezighoudt, maken herstructureringen in de autosector over het algemeen deel uit van een noodzakelijk streven naar aanpassing. De Commissie wil en kan de verplichtingen en verantwoordelijkheden in het lopende reorganisatieproces echter niet van de onderneming overnemen. Ik heb de president van de Volkswagen Groep in een persoonlijke brief deelgenoot gemaakt van onze bezorgdheid en hem gevraagd alles in het werk te stellen om de economische en sociale kosten van de aangekondigde reorganisatie tot een minimum te beperken. Ik heb hem herinnerd aan de noodzaak ervoor te zorgen dat de toepasselijke richtlijnen uit het Gemeenschapsrecht inzake het informeren en raadplegen van de werknemers in alle lidstaten worden nageleefd. In deze communautaire documenten wordt gesteld dat vertegenwoordigers van de werknemers op het juiste niveau vooraf moeten worden geïnformeerd en geraadpleegd over een mogelijke verplaatsing van de productie en de ontslagen die dit met zich meebrengt. Het is van essentieel belang ervoor te zorgen dat alle mogelijke vormen van voorlichting en raadpleging die nuttig kunnen zijn - of het nu gaat om economische besluiten of om de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid - op het juiste niveau plaatsvinden.
Ik wil er tevens op wijzen dat de Europese sociale partners in 2003, als reactie op een raadpleging van de Commissie over dit onderwerp, gezamenlijk richtsnoeren hebben opgesteld om het fenomeen "verandering” en de sociale gevolgen daarvan in goede banen te leiden. In deze richtsnoeren wordt gesteld dat een positieve houding ten opzichte van verandering en het bestaan van een kwalitatief hoogstaande sociale dialoog in een sfeer van vertrouwen, belangrijke factoren zijn om de negatieve sociale gevolgen van een reorganisatie te voorkomen of te beperken. Het is van fundamenteel belang dat deze richtsnoeren ten uitvoer worden gelegd, als wij de communautaire doelstellingen inzake het anticiperen op en begeleiden van veranderingen willen verwezenlijken. Daarom heeft de Commissie in maart 2005 opnieuw contact gezocht met de Europese sociale partners en hun gevraagd doeltreffende methoden uit te werken om deze richtsnoeren overal in Europa te ontwikkelen en ervoor te zorgen dat ze worden toegepast. Ik wil op korte termijn een ontmoeting hebben met de vertegenwoordigers van de sociale partners om samen met hen te bekijken op welke manier wij sneller en effectiever vooruitgang kunnen boeken in deze richting.
Dan kom ik nu terug op de kwestie die de aanleiding vormde voor dit debat. Waar het nu om gaat is dat er ruimte wordt gemaakt voor onderhandelingen binnen het concern waar de reorganisatie plaatsvindt. Onlangs is gebleken dat de betrokken partners - directie en personeelsvertegenwoordigers - bereid zijn tot een serieuze discussie over de industriële toekomst van de diverse vestigingen in Europa, evenals over de sociale maatregelen die moeten worden getroffen. De Commissie houdt vast aan haar aanbod om steun te bieden, maar is van plan de autonomie van de sociale dialoog die zich binnen het concern ontwikkelt, te respecteren. De Commissie neemt initiatieven binnen de grenzen van haar bevoegdheden en stelt de haar ten dienste staande middelen ter beschikking. Onder de huidige omstandigheden wens ik niets liever dan dat alle betrokken partijen zich er vastberaden toe verbinden om in deze richting verder te gaan.
Ivo Belet
namens de PPE-DE-Fractie. - Voorzitter, commissaris, ik zou vooraf de werknemers van Volkswagen Vorst, de toeleveranciers en hun vertegenwoordigers van harte welkom willen heten. Zij zitten hier boven in de tribune en ik zou ook onze oprechte solidariteit met hen in deze moeilijke omstandigheden willen uitspreken.
Dames en heren, de voorbije dagen is nogal makkelijk verkondigd dat de politiek machteloos staat in zaken als deze. Maar dat is iets te kort door de bocht, zoals dat heet.
De politiek kan wel degelijk greep houden op een aantal belangrijke factoren. Ten eerste kan de nationale regering door een betrouwbaar en degelijk bestuur wel degelijk ruimte creëren om de lasten op arbeid, de premies in dit geval, zo laag mogelijk te houden en zo de concurrentiekracht van onze industrie te vrijwaren.
Maar ook Europa, beste collega's, moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Duizenden werknemers verliezen hun baan en we zijn verplicht om daaruit op zijn minst lessen te trekken. Europa, mijnheer de commissaris, heeft hier een unieke kans om te tonen dat het wel een sociaal gezicht heeft. De gemeenschappelijke Europese markt, die een economisch karakter heeft, vraagt ook om een sociale dimensie. Zoveel is duidelijk. En die sociale dimensie moeten we nu op korte termijn wel degelijk versterken.
Ten eerste, door ervoor te zorgen dat de getroffen werknemers ook en snel in aanmerking komen voor steun uit het nieuwe Europese Fonds voor globalisering. Wij, christen-democraten in dit Parlement, staan 100 procent achter deze invulling van het Fonds en we rekenen, mijnheer de commissaris, in deze ook op de loyale steun van de Commissie. Het belangrijkste is dat we alles in het werk stellen opdat het Fonds tijdig kan starten.
Ten tweede, beste collega's, moeten we ook werk maken van echte inspraak van werknemers. De Europese richtlijn uit 1994 moet sowieso worden geëvalueerd. Dat staat erin. Mijnheer de commissaris, u hebt al verwezen naar de mededeling van de Commissie van maart vorig jaar. Wel, laten we het sociale drama van VW Vorst aangrijpen om de richtlijn nu bij te sturen.
Dames en heren, ik geloof rotsvast in de toekomst van de Europese automobielindustrie, maar dan moeten we maximaal inzetten en, ik rond af, voorzitter, op energiezuinige en 100 procent milieuvriendelijke auto's. En ik hoop dat de Audi A1 zo'n auto wordt en dat die in Vorst geproduceerd zal worden, zodat het voortbestaan van de fabriek in Vorst, ondanks de donkere wolken die er nu boven hangen, toch gegarandeerd is.
Stephen Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik heb drie korte punten. Het doet me genoegen te zien dat de Commissie naar manieren aan het zoeken is om de structuurfondsen te gebruiken om de sociale gevolgen van deze vreselijke ontwikkeling op te vangen. Er is echter twijfel ontstaan over de vraag of er nu een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering komt of niet. Welnu, ik hoop dat het nieuws van deze week dat Volkswagen fabrieken gaat neerzetten in India en Rusland, duidelijk maakt dat er op wereldschaal moet wordt gedacht en dat het fonds zal worden gebruikt om in te grijpen.
In de tweede plaats verwelkom ik het nieuws dat de productie van de Audi A1 wellicht naar de fabrieken in Vorst wordt overgeplaatst om het banenverlies enigszins te beperken, maar de werknemers zijn al gewaarschuwd dat een verhuizing gepaard moet gaan met een verlaging van de arbeidskosten. Ik hoop dat dit geen cynische manoeuvre van VW zal blijken te zijn, waarbij het met de ene hand terugneemt wat het met de andere hand heeft gegeven, terwijl ondertussen de lonen ingrijpend worden verlaagd en de arbeidsvoorwaarden worden aangetast. VW moet weten dat wij de ontwikkelingen de komende maanden nauwlettend zullen volgen.
Tot slot nog een vraag aan de commissaris: als de richtlijn die een algemeen kader voor informatie en raadpleging schept en de richtlijnen inzake de Europese ondernemingsraad van kracht zijn en in België worden nageleefd, hoe kan het dan dat het nieuws vorige week als een schok kwam? Als de Commissie niet onverdroten de toepassing en handhaving van de sociale wetten waarborgt, zal het sociale Europa in een zeer kwalijk daglicht komen te staan en zullen de burgers de EU geheel terecht de rug toekeren.
Ik ben blij te horen, mijnheer de commissaris, dat u nu actie onderneemt, maar eerlijk gezegd is dat een beetje laat voor de werknemers in Vorst.
Tot slot hoop ik dat de fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten zich vierkant achter het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering opstelt. Dat is niet wat ik tot dusver heb gehoord. Ik hoop dat we bij de stemming over twee weken volledige steun voor het fonds zullen zien.
Jean Marie Beaupuy
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in het debat dat wij thans voeren is het belangrijk dat wij niet alles door elkaar halen en de verschillende verantwoordelijkheden niet met elkaar verwarren. Aangezien wij op het niveau van de Europese Unie optreden, moeten wij laten zien over welke middelen wij op dit niveau beschikken om ervoor te zorgen dat dergelijke problemen zo goed mogelijk worden opgelost, of dat nu in de metaalbewerkende industrie is of in andere sectoren.
Zoals u zojuist aan het begin van uw betoog hebt gezegd, mijnheer de commissaris, zijn er twee aspecten. Enerzijds zijn er de ondernemingen. Als wij willen dat de werkgelegenheid in de Europese Unie op termijn op peil blijft, dan hebben wij succesvolle ondernemingen nodig. Anderzijds zijn er de werknemers, die steun nodig hebben. Onze Europese Unie beschikt - in de vorm van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), het Europees Sociaal Fonds (ESF) en zeer binnenkort, naar ik hoop, het Europees Monetair Fonds (EMF) - over de middelen om iedere werknemer individueel bij te staan met opleidingen, het opnieuw vinden van een baan of het starten van een eigen onderneming. Aan deze bijstand op maat, mijnheer de commissaris, die door de Europese Unie wordt verschaft, moet door de media aandacht worden besteed als uw mededelingen openbaar worden gemaakt, zodat de Europese burgers volledig op de hoogte zijn van de activiteiten die de Europese Unie ontplooit.
Bovendien is het absoluut noodzakelijk dat, zoals u hebt gezegd, er snel kan worden gereageerd. Als bepaalde sectoren van de automobielindustrie - en nu is dat Volkswagen - behoefte hebben aan onze fondsen, dan is het van belang de werknemers op zeer korte termijn te helpen, zodat de steun die wij bieden echt vruchten afwerpt en hen in staat stelt om snel een andere baan te vinden.
Pierre Jonckheer
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, de vakbondsafgevaardigden van Volkswagen die deze namiddag in het Europees Parlement aanwezig zijn, zeiden dat hun eerste doelstelling is om van de directie van de autofabrikant een industrieel plan te krijgen. Bovendien verwachten ze dat Europa een einde maakt aan de sociale en fiscale concurrentie tussen de lidstaten, die iedereen benadeelt. Bijna tien jaar geleden zeiden de werknemers van Renault Vilvoorde ons hetzelfde. Wat is er veranderd?
Mijnheer Špidla, mijns inziens is uw toespraak absoluut onvoldoende. U heeft het over de autonomie van de sociale dialoog, maar u weet heel goed dat de werkgevers terughoudend zijn ten opzichte van die dialoog. We beschikken over instrumenten. De richtlijn betreffende de Europese ondernemingsraad moet versterkt worden. Dat heeft het Parlement u reeds in maart 2006 gevraagd. Er moet eveneens een Europees juridisch kader gecreëerd worden aan de hand waarvan sectoren en groepen op Europees niveau gemeenschappelijk kunnen onderhandelen. Zoals reeds staat in het verslag van de heren Cottigny en Hutchinson, moet de Commissie meer controle uitoefenen op de overheidssteun en de communautaire fondsen, zodat die niet voor delokalisatie binnen de Europese Unie gebruikt worden.
Tenslotte moeten we een aantal fiscale vraagstukken op Europees niveau harmoniseren, en ik kies mijn woorden nu zorgvuldig. Het volstaat niet om een gemeenschappelijke belastinggrondslag voor Europese ondernemingen te bespreken. Er moet een Europees minimumtarief komen voor de belasting van ondernemingen. Onder die voorwaarden kunnen we misschien vandaag - en hopelijk morgen - de de hier aanwezige werknemers iets anders zeggen dan wat we hebben gezegd over de situatie bij Renault.
Francis Wurtz
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, allereerst verwelkom ik op mijn beurt de omvangrijke delegatie van de werknemers van Volkswagen Vorst die op de bezoekerstribune heeft plaatsgenomen, evenals de verantwoordelijken van alle vakbonden in het bedrijf en van de onderaannemers.
(Applaus)
Mijn fractie heeft gisteren met een grote delegatie de bezette fabriek bezocht en lange gesprekken gevoerd met de arbeiders en de vakbondsafgevaardigden. Wat is daaruit voortgekomen?
De eerste en belangrijkste eis, mijnheer de commissaris, is dat de werkgelegenheid in die vestiging behouden blijft. De Europese Unie laat het serieus afweten omdat ze geen industrieel beleid heeft. De crisis in de auto-industrie dateert niet van gisteren, zoals Pierre Jonckheer reeds opmerkte. Tien jaar geleden hadden we Vilvoorde en sindsdien werden andere fabrieken gesloten of met sluiting bedreigd.
Welk beleid hebben we gevoerd op het gebied van onderzoek, investering, evenwichtige ruimtelijke ontwikkeling, opleiding en werkzekerheid? Wat hebben we gedaan om schone, veilige en betaalbare auto's, waarnaar vandaag vraag is, te ontwerpen of om het economische stelsel en het aanbod van stabiele, gekwalificeerde en redelijk betaalde arbeidsplaatsen te diversifiëren? We hebben grote bedrijven de vrije hand gelaten in naam van de heilige open markteconomie met vrije mededinging. In de nabije toekomst is het eenieders taak, ook die van de Europese Unie, om zich in te spannen voor het behoud van de arbeidsplaatsen in Vorst, van zowel de werknemers van de groep als de 8 000 werknemers bij toeleveranciers. Mijn collega Jacky Henin komt daar zo dadelijk op terug.
Als men, ten tweede, ondanks deze mobilisatie toch nog gedwongen is om het vraagstuk van de schadevergoeding aan de orde te stellen, moet de Volkswagengroep aangemaand worden, opdat zij haar verantwoordelijkheid volledig op zich neemt. De vakbondsverantwoordelijken hebben ons een gedetailleerd weergave gegeven van de lange lijst met staatssteun die deze fabriek in de vorm van verscheidene vrijstellingen heeft gekregen.. Daarvan is een groep in het genot gekomen die overigens gedurende de afgelopen twee jaar een sterke winsttoename heeft genoteerd, sterk genoeg in elk geval om, zoals ze gisteren heeft gedaan, investeringen van honderden miljoenen in Azië aan te kondigen. Uiteraard moet ook de Europese Unie een bijdrage leveren tot die schadevergoeding.
Maar volgens ons ligt de oplossing in een structurele verandering van de economische strategie, die wordt uitgevoerd in naam van wat de Commissie een concurrerend Europa in een gemondialiseerde economie noemt. Prozaïscher uitgedrukt betekent dat een vermindering van de loonkosten, flexibilisering van de arbeidsvoorwaarden, shareholder value, oftewel premies voor aandeelhouders, het tegen elkaar uitspelen van de werknemers, chantage met delokalisatie.
We raken zo aan het hart van dat fameuze liberale Europa waarin steeds meer Europeanen zich - terecht - niet meer herkennen. Enkel een trendbreuk kan de weg banen naar een sociaal Europa en kan het vertrouwen van onze medeburgers herstellen. De heer Barroso pleit vaak voor een Europa dat spijkers met koppen slaat. Volkswagen Vorst is een van die spijkers van het huidige Europa. Gisteren zei een vakbondsafgevaardigde: we hebben niet genoeg van Europa, maar we hebben nood aan een ander Europa. Deze eis zal zaterdag vast en zeker krachtig weerklinken in de straten van Brussel.
(Applaus)
Frank Vanhecke
Voorzitter, 4 000 ontslagen bij Volkswagen in Vorst, nog eens minstens 2 000 banen die sneuvelen bij de toeleveranciers... Het zijn in mijn land werkelijk zwarte dagen voor de getroffen werknemers en voor hun gezinnen.
De Belgische regering van premier Verhofstadt heeft in een eerste reactie gedaan wat ze altijd doet. Wanneer er namelijk economische meevallers zijn, dan steekt men de pluimen op de eigen politieke hoed, maar wanneer er problemen zijn, tegenvallers, dan is het altijd de schuld van iemand anders.
In een enigszins xenofobe reactie verweet premier Verhofstadt de Duitsers zelfs een soort "eigen volk eerst"politiek te voeren - dat is in mijn politiek correcte land zowat het ergste verwijt dat men kan krijgen - daarbij negerend dat ook in Duitsland 20.000 banen verloren gaan en dat we met het sociale drama van Vorst eigenlijk maar een voor ons land voorlopig hoogtepunt meemaken van een enorme Europese crisis van de automobielindustrie.
Laten we eerlijk zijn, niemand heeft een mirakeloplossing voor wat zich op dit ogenblik in Europa afspeelt. Maar vooraleer de schuld bij anderen te leggen, de zwarte piet naar anderen door te schuiven, moeten onze regeringen, en in de eerste plaats de Belgische regering, zich toch eens afvragen of zij wel alles gedaan hebben om zoveel mogelijk werkgelegenheid te redden, vandaag in Vorst, maar eerder bij Renault in Vilvoorde, bij DHL, bij Sabena en elders.
Bijna acht jaar nadat in mijn land een regering aantrad die zei van het probleem een prioriteit te maken, kampt België nog steeds met een loonhandicap van zo'n 10% ten opzichte van de buurlanden. Deze loonhandicap wordt veroorzaakt door een loodzware belastingdruk.
Dat is niet dé oorzaak van wat is gebeurd, maar het is alvast een van de oorzaken waarvoor men de schuld bij de Belgische regering moet leggen. Ik zeg wel degelijk de Belgische regering, want in Vlaanderen bestaat al lang de politieke wil om ons land met een cocktail van economische maatregelen terug aantrekkelijk te maken voor investeerders en zo werkgelegenheid te creëren.
Ja, wij zijn ook voor een efficiënt gebruik van de Europese fondsen in deze zaak, maar een mirakeloplossing is dat niet en de voorstellen die men doet voor nog meer Europese bureaucratie, zijn mijns inziens zelfs contraproductief.
Het wordt hoog tijd dat we allemaal beseffen dat onze materiële welvaart en onze werkgelegenheid niet vanzelf zullen blijven, dat de internationale concurrentie alleen maar groter wordt en dat wij met meer flexibiliteit, lagere lasten en een ondernemersvriendelijk klimaat werkelijk voor elke individuele arbeidsplaats moeten strijden. Vooral moeten wij eens nadenken over een manier om de concurrentiekracht van onze bedrijven te ondersteunen, ook tegenover bedrijven uit landen waar geen of nauwelijks sociale bescherming bestaat.
José Albino Silva Peneda
(PT) Voorzitter, commissaris, normaliter vindt delokalisatie plaats naar landen waar de productiekosten lager zijn en de arbeidswetgeving flexibeler is. Hier is het omgekeerde gebeurd: verplaatsing naar een land waar de productiekosten hoger zijn en de arbeidswetgeving strenger. Alles duidt erop dat deze beslissing niet gebaseerd is op de marktwerking, maar zeer waarschijnlijk op de machtsverhoudingen tussen bedrijf en vakbonden.
Dit lijkt op een nieuw soort factor die invloed kan hebben op toekomstige delokalisatie, en die ik delokalisatie van vakbondsmacht zou willen noemen. Dat is echter altijd een delokalisatie die gericht is op het centrum en op het begunstigen van de sterken. Als dergelijke praktijken zich uitbreiden, begeven we ons in een richting die in flagrante tegenspraak is met de essentiële waarden van het Europees project. Immers, de marktwerking wordt niet in acht genomen, de productiviteit wordt niet gestimuleerd en de basisbeginselen van solidariteit en regionale en sociale cohesie worden geschonden.
Met het oog op een dergelijke handelswijze vrees ik voor de toekomst van de Volkswagenvestiging in Portugal: als er iets dergelijks gebeurt, moeten we serieus gaan nadenken over een manier om te voorkomen dat een belangengroep de overhand krijgt op de normale marktwerking. Dat is onze verantwoordelijkheid.
Mia De Vits
Voorzitter, collega's, ik vind dat de politieke wereld bij zo'n drama niet machteloos kan toezien. Uiteraard moeten de sociale gevolgen opgevangen worden en als het globalisatiefonds hiervoor niet bedoeld is, dan begrijp ik er niets meer van.
Uiteraard moet de sociale dialoog werken, meneer Špidla, maar hij heeft niet gewerkt. Voor ons socialisten is er meer nodig.
De Europese Commissie onderzoekt bij fusies van bedrijven of de concurrentie niet wordt vervalst, maar zij controleert niet of herstructureringen gebeuren op basis van objectieve en economische criteria. Het lijkt mij intelligenter en meer van nut een commissaris te hebben die herstructureringen begeleidt dan een commissaris voor meertaligheid.
Ik vraag het Europees Parlement dit idee te steunen. Ik ben verheugd dat de Belgische regering deze ideeën meeneemt naar de Raad van december. Multinationals kunnen niet vrijuit gaan. Zij zijn verantwoording verschuldigd.
Jacky Henin
(FR) Mijnheer de Voorzitter, elke dag ziet men in de auto-industrie honderden banen verdwijnen. De multinationals oefenen een enorme druk uit op de werknemers. Ze willen hun een schuldgevoel aanpraten door hun verworven rechten in vraag te stellen, door hen bijna als rijken voor te stellen. Welnu, nog nooit waren ze zo productief en zo onzeker als in de afgelopen vijftig jaar. Nog nooit was hun koopkracht zo laag als in de afgelopen dertig jaar. De auto-industrie wordt in moeilijkheden gebracht niet door de concurrentiekracht van de werknemers maar door de kapitaalbewegingen, waarmee in zo kort mogelijk tijd een zo hoog mogelijke rentabiliteit wordt beoogd. De autofabrikanten plegen chantage met de werkgelegenheid om uit hun vestigingen het maximum te halen. Zodra ze de plaatselijke kas geplunderd hebben, verhuizen ze naar waar het gras groener is.
Het is hoog tijd dat het Parlement ophoudt genoegen te nemen met loze woorden, en duidelijke initiatieven neemt om het Europese bedrijfspotentieel te verdedigen, om de uitbuiters te treffen waar hun dat het meeste pijn doet, namelijk in hun portemonnee, en om het recht van de werknemers op echte werkgelegenheid en opleiding te verzekeren. Dat zijn enkele denksporen die mijn fractie heeft opgenomen in het handvest waarmee wij onze auto-industrie willen verdedigen en ontwikkelen.
Alain Hutchinson
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat we vandaag op zo spectaculaire wijze meemaken door de brutale beslissing van Volkswagen en de dramatische gevolgen ervan, vormt uiteindelijk slechts het topje van de ijsberg die drijft op de oceaan van 'vrij ondernemen' en 'vrij concurreren, de leuzen van deze Europese Unie. Elke dag verdwijnen namelijk honderden banen door delocalisatie en, op een veel discretere wijze, door talrijke herstructureringen. Er wordt niets of heel weinig gedaan om het industrieel en sociaal beleid te ondersteunen, dat in deze omstandigheden veronachtzaamd wordt.
Mijnheer de commissaris, onlangs zijn in dit Parlement resoluties inzake enerzijds delocalisatie en anderzijds herstructurering van bedrijven aangenomen. Wanneer zullen de Commissie en de Raad het fatsoen hebben om ons minstens een antwoord daarop te geven, om minstens een greintje interesse te tonen voor die resoluties? Dat hebben zij tot nu toe niet gedaan. Het is weliswaar belangrijk dat wij vandaag de slachtoffers van die nieuwe sluiting actief, efficiënt en pragmatisch steunen, maar het van even groot belang dat wij erop toezien dat morgen wordt overgegaan van woorden op daden in deze Europese Unie, die de gang van zaken op een veel ernstiger wijze zal moeten aanpakken. De Unie is het slachtoffer van een beleid dat ze zelf gewild heeft.
De Keyser
(FR) Mijnheer de Voorzitter, is het belachelijk dat er vandaag sprake is van een debat zonder resolutie over Volkswagen en waarin elke spreker maar één minuut heeft? Nee, het is beschamend! Welk drama heeft de Commissie nodig om over te gaan tot een herziening van de richtlijn betreffende de ondernemingsraad, die ze nog steeds tegenhoudt? Hebt u aandacht geschonken aan het verslag-Hutchinson over delokalisatie? Gaat u toestaan dat Volkswagen gebruik maakt van het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering? Nee, de Volkswagenfabriek wordt niet met sluiting bedreigd omdat het liberalisme niet goed gewerkt heeft, maar omdat er vandaag de dag in Europa nog steeds geen sociale regeling van de Europese markt is.
Tegen rechts, dat zich verzet tegen elke wetgeving op dit vlak, wil ik zeggen dat het sociale Europa er zal komen. Het zal er komen of u nu wilt of niet. Het zal er komen met bloed, het zal er komen met tranen, maar het zal er komen. Ik eis vandaag niet enkel een commissaris voor herstructureringen, maar ook een Volkswagen-richtlijn, in naam van alle werknemers van Vorst en ook in naam van degenen in mijn regio en in uw regio's, beste collega's, die vandaag hun twijfels hebben bij Europa en bij de politiek.
Jean Louis Cottigny
(FR) Mijnheer de Voorzitter, Europees sociaal model, strategie van Lissabon, sociaal Europa: welke zin kunnen we nog geven aan deze woorden, die slechts zand zijn in de rood geworden ogen van de werknemers van Volkswagen en hun gezinnen? Onzekerheid is tot norm verheven, het uitspelen van werknemers tegen elkaar is een praktijk geworden, net zoals ontslag of werkloosheid. Een steeds groeiend aantal werknemers neemt genoegen met een voortdurende onzekerheid, omdat ze geen andere keuze hebben.
Europa is opgebouwd op vrede. De sociale oorlog wordt aangewakkerd, met alle dramatische gevolgen van dien: een groeiend wantrouwen ten opzichte van Europa en een toenemend extreem gedrag bij elke stembusgang. Zullen we toestaan dat er op de stoep van onze instellingen 4 000 banen, meer dan 10 000 arbeidsplaatsen ongestraft verloren gaan door het gedrag van een groep die tegelijkertijd de oprichting van een fabriek in India aankondigt?
De Europese fondsen moeten aangesproken worden, waaronder het nieuwe fonds voor aanpassing aan de globalisering. Wij zullen daarop toezien en - waarom eigenlijk ook niet - een Volkswagen-amendement indienen. Het is de hoogste tijd dat de werknemers waardering ondervinden in Europa, in het Europees Parlement, voor onze deur.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Dames en heren, de kwestie Volkswagen Vorst is in de hele geschiedenis van de markteconomie uiteraard slechts één uit vele. Ik ben ervan overtuigd dat voor de werkgelegenheid de Lissabonstrategie de juiste weg is, want deze strategie is geheel en al en fundamenteel gericht op het bereiken van een grote, op hoogwaardige kennis gebaseerde concurrentiekracht, alsook op het scheppen van hoogwaardige werkgelegenheid. Deze strategie is voor mij dan ook de juiste weg, en dient daarom volledig te worden geïmplementeerd.
Iets anders is te bezien hoe men dient om te gaan met de situatie bij Volkswagen. Het moge duidelijk zijn dat er op het niveau van het bedrijfsleven, de lokale overheden, de nationale overheden en op dat van de Europese Unie verschillende, uiteenlopende verantwoordelijkheden liggen. Al deze verschillende capaciteiten dienen dan ook dienovereenkomstig te worden ingezet. Het doet mij deugd dat de EU-instellingen er direct, en naar mijn mening zeer effectvol, bovenop zijn gesprongen, en dat zij de nodige middelen hebben verstrekt om op de juiste manier en effectief de situatie aan te pakken. Het is ook duidelijk gebleken dat de sociale dialoog een zeer gewichtige rol speelt. Er is mij meegedeeld dat er onderhandelingen plaatsvinden in het kader van de sociale dialoog binnen het bedrijf, hetgeen voor mij een zeer belangrijk gegeven is. Het is verder ook geheel en al duidelijk dat het voor het behoud van een efficiënte Europese sociale dimensie noodzakelijk is dat de wetgeving op dit gebied in acht wordt genomen. Daarom heeft de Commissie een onderzoek ingesteld naar het al dan niet naleven van de desbetreffende richtlijnen. Ik veronderstel dat dit wel degelijk het geval zal zijn, hetgeen de oplossing van deze kwestie alleen maar naderbij zal brengen.
Dames en heren, er kwamen tijdens dit debat vele gedachten en voorstellen naar voren, gebaseerd op verschillende aspecten en gepresenteerd vanuit verschillende invalshoeken. Het is duidelijk dat we bepaalde, uit onze verantwoordelijkheden, uit het Verdrag en uit de huidige Europese structuur voortvloeiende verplichtingen hebben. Ik ben ervan overtuigd dat elk individueel geval een discussie op gang zal brengen, die telkenmale zal uitmonden in een verbetering van het juridisch kader, alsook in een wijziging van zowel onze processen als onze instrumenten om op gebeurtenissen in te kunnen spelen. Dat is een duidelijk voorbeeld van een goed functionerend en een zich ontwikkelend Europa.
Tot slot wil ik nog even terugkomen op het begin. Op dit moment is het noodzakelijk om alle middelen die wij ter beschikking hebben, in te zetten. Op Europees niveau wordt dit al gedaan.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaring (artikel 142)
Ilda Figueiredo
(PT) De dreiging die de 4 000 werknemers van Volkswagen in België boven het hoofd hangt, toont aan dat de multinationals nog steeds zeer onverantwoordelijk te werk gaan, slechts gedreven worden door de zucht naar steeds grotere winst en totaal onverschillig zijn tegenover de sociale problemen en de problemen van regionale ontwikkeling die ze veroorzaken. Ze beschouwen de werknemers als nummers, als radertjes in een machine, waarvoor ze alleen belangstelling hebben als er winst mee kan worden gemaakt. Deze situatie is een vast bestanddeel van het internationale handelproces, de liberalisatie en de deregulering van de arbeidsmarkt, zoals dat wordt gesteund en aangemoedigd door de Europese Unie.
Duizenden werknemers in Portugal bevinden zich in een soortgelijke situatie, met name bij OPEL/GM in Azambuja, bij Johnson Controls, Lear en vele andere bedrijven.
Het is tijd om maatregelen te nemen die voor eens en altijd een eind maken aan deze toestand, maatregelen die leiden tot een sterkere verdediging van de rechten van de werknemers. Die maatregelen moeten er ook voor zorgen dat de Europese ondernemingsraden volledig betrokken worden bij het besluitvormingsproces, met inbegrip van het recht ontslagen en bedrijfsverplaatsingen een halt toe te roepen. Verder moet er een doeltreffende controle komen op het gebruik van de communautaire fondsen die aan de multinationals worden toegekend, zodat zij worden gedwongen te voldoen aan alle rechten van de werknemers.
