Voorbereiding van de voorjaarstop 2003 (Brussel, 21/22.03.2003)
De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereiding van de voorjaarstop 2003 (Brussel, 21/22.03.2003).

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter van het Europees Parlement, mijnheer de voorzitter van de Commissie, commissarissen, geachte afgevaardigden, het debat van vandaag over de voorjaarstop is van bijzonder belang. De politieke situatie waarin wij verkeren dwingt ons, als Europese Unie, de aanstaande Top aan te grijpen om vorderingen te maken bij enkele cruciale vraagstukken. Die vorderingen zullen een graadmeter zijn voor ons vermogen om het vertrouwen, het gevoel van zekerheid en het optimisme in Europa te versterken. Mededingingsvermogen, werkgelegenheid, sociale cohesie, duurzame ontwikkeling: dat zijn onze instrumenten bij de verwezenlijking van deze doelstellingen. Wij willen dat de Europese Raad van maart zichtbaar aantoont dat Europa ook onder moeilijke omstandigheden in staat is besluiten te nemen die een positieve dynamiek teweeg kunnen brengen en een positief perspectief kunnen bieden. Dat is het kader van de gedachten en plannen van het Grieks voorzitterschap, die ik nu uiteen zal zetten. Ik zal eveneens aandachtig luisteren naar de bijdragen van voorzitter Prodi en de leden van het Europees Parlement, want een dermate veelomvattende strategie kan enkel slagen als de creatieve bijdragen en de steun van alle betrokkenen - Raad, Commissie, Europees Parlement, en het maatschappelijk middenveld natuurlijk - ten volle worden benut.
Geachte afgevaardigden, sedert 2000 is er aanzienlijke vooruitgang geboekt met betrekking tot een aantal onderdelen van de strategie van Lissabon. Recentelijk nog is een goed akkoord bereikt over de liberalisering van de energiemarkt, het gemeenschappelijk Europees luchtruim, de herziening van de mededingingsvoorschriften en het belastingpakket. Ook is vooruitgang geboekt bij de financiële diensten. Maar er doet zich ook vertraging voor bij de toepassing en implementatie van maatregelen op een groot aantal gebieden.
Inderdaad bevinden wij ons thans op een belangrijk keerpunt. De voorjaarstop 2003 zal plaatsvinden onder veranderde politieke en economische omstandigheden, met nieuwe problemen, maar ook met nieuwe kansen.
De economische recessie in talrijke OESO-landen, de stijgende spanning in de wereld en het daaruit voortvloeiende klimaat van onzekerheid hebben een sterke weerslag op de strategie van Lissabon. Wij hebben achterstand opgelopen bij de verwezenlijking van de tussentijdse doelstellingen van deze strategie. De resultaten van de voorjaarstop zullen dan ook van doorslaggevend belang zijn voor de volgende stappen in de richting van de doelstellingen van Lissabon. Wij moeten ervoor zorgen dat Europa in staat is onzekerheden op de middellange termijn het hoofd te bieden.
Het Grieks voorzitterschap beseft heel goed dat het nu meer dan ooit noodzakelijk is te voorkomen dat de strategie van Lissabon aan actualiteit inboet. Het Grieks voorzitterschap is dan ook vast van plan om aan de hand van de specifieke doelstellingen van deze strategie een evenwicht te bewerkstelligen, hoe moeilijk dit ook moge zijn. Wij willen duidelijk maken dat de strategie van Lissabon allesomvattend is, dat de desbetreffende hervormingen op elkaar zijn afgestemd en elkaar aanvullen. Sedert de besluiten van Lissabon is de Europese Unie niet enkel meer een unie met economische beleidsvormen, maar ook een unie die beleid uitwerkt op het gebied van werkgelegenheid en sociale vraagstukken, een unie die zich inzet voor de kwaliteit van de ontwikkeling zelf. Het evenwicht tussen al die beleidsvormen komt echter niet vanzelf. Het Grieks voorzitterschap zal zich inzetten om het economische aspect aan te vullen met het sociale aspect en de factor duurzame ontwikkeling.
Dames en heren, het is absoluut noodzakelijk vooruitgang te boeken bij deze vraagstukken. Dit blijkt overduidelijk uit de geringe economische groei van de afgelopen jaren en de toenemende zorgen omtrent de economische vooruitzichten, het blijkt uit de vrees voor een nieuwe stijging van de werkloosheid en uit de ontwikkelingen op milieugebied en de daaruit voortvloeiende uitdagingen, en het blijkt ook uit het wijdverspreid pessimisme op de internationale markten, dat nog versterkt wordt door de ongerustheid over de problemen van de ondernemingen en hun verslechterde vooruitzichten. Dit is ons kader en daarbinnen hebben wij als voorzitterschap een aantal cruciale vraagstukken gedefinieerd die wij van het allerhoogste belang achten voor het verwezenlijken van onze drie fundamentele doelstellingen: economische hervormingen en mededingingsvermogen, werkgelegenheid en sociale cohesie, en duurzame ontwikkeling.
Allereerst de economische hervormingen en het mededingingsvermogen. Ik wil hier ingaan op zes vraagstukken: het beheer van het macro-economisch beleid; de openstelling van de markten voor financiële diensten, energie en vervoer; de bevordering van het ondernemerschap, vooral met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf; het belang van beleid op het gebied van onderzoek, technologie en de informatiemaatschappij; de betekenis van onderwijs als beslissende factor voor investeringen in kennis en het menselijk kapitaal; en tot slot de interconnectie van netwerken. Ik zal elk vraagstuk kort behandelen.
Het waarborgen van macro-economische stabiliteit, met inachtneming van het Stabiliteits- en groeipact, is een belangrijk instrument. Wat de rentebelasting betreft weet u ongetwijfeld dat de recente Raad Economische Zaken en Financiën er na veertien jaar discussie in is geslaagd overeenstemming te bereiken over automatische informatie-uitwisseling. Dit is een zeer belangrijk akkoord. Een ander belangrijk punt op belastinggebied is dat we blijven proberen een politiek akkoord te bereiken over een energiebelasting. In de huidige omstandigheden vraagt het probleem van het macro-economisch beheer onze volle aandacht en ik kan u verzekeren dat de Ecofin-Raad, in samenwerking met de Commissie, de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten houdt, zodat hij de meest geëigende besluiten kan nemen.
Volgens het voorzitterschap is verder de eenmaking van de financiële markten een zeer belangrijke factor voor de verbetering van de interne markt in de Unie. Daarmee kan het vertrouwen van de investeerders in de markten worden versterkt en kunnen de economische ontwikkeling, de werkgelegenheid en de welvaart worden gestimuleerd. Daarom hechten wij er groot belang aan dat bij de twee actieplannen op dit gebied, het plan voor de financiële diensten en het plan inzake risicokapitaal, tevredenstellende vorderingen worden gemaakt.
Ik kan u tot mijn genoegen meedelen dat de werkzaamheden met betrekking tot deze twee actieplannen gestaag worden voortgezet. Wij verwachten dat tijdens de voorjaarstop 2003 verslag kan worden uitgebracht over de geboekte vooruitgang. Andere belangrijke vraagstukken voor het voorzitterschap zijn de richtlijn betreffende pensioenfondsen, de richtlijn betreffende beleggingsdiensten en de richtlijn betreffende de kapitaalvereisten voor banken en beleggingsinstellingen. Verder zal een begin worden gemaakt met de behandeling van het voorstel van de Commissie inzake corporate governance. Het Griekse voorzitterschap onderschrijft de conclusies van de groep-Winter en deelt het standpunt dat het vennootschapsrecht geactualiseerd moet worden, met name inzake corporate governance.
Wat meer specifiek het vraagstuk van het openbaar overnamebod betreft kan ik u verzekeren dat wij zullen proberen substantiële vorderingen te maken bij de behandeling van het Commissievoorstel. Verder zullen wij - eveneens met het oog op de versterking van het mededingingsvermogen - onze inspanningen voortzetten met betrekking tot de interconnectie van netwerken, waaronder ook de volledige operationele liberalisering van de energie- en vervoersmarkten valt. Wat energie betreft zal het voorzitterschap alles in het werk stellen om een akkoord te bereiken over de volledige operationele liberalisering van de markt. Daarbij zal rekening worden gehouden met de diensten van algemeen belang, de continuïteit van de voorziening en de bescherming van gevoelige gebieden en kwetsbare bevolkingsgroepen.
Wat het vervoer betreft zal prioriteit worden verleend aan de uitbreiding van de trans-Europese netwerken in de richting van de nieuwe lidstaten en aan de goedkeuring van het tweede pakket wetgevingsvoorstellen voor het spoorvervoer en de veiligheid van het wegverkeer. Wat het voorstel voor de diensten van algemeen economisch belang betreft zijn wij van mening dat dit een zeer interessant voorstel is, zeer zeker gezien het huidige streven naar privatisering en meer mededinging op voor de samenleving belangrijke gebieden. Wij kijken uit naar de voorstellen van de Commissie op deze terreinen.
Wat het mededingingsvermogen betreft leggen wij de klemtoon op de ondersteuning van het ondernemerschap. Dit is niet alleen belangrijk voor de economische groei, maar ook voor de sociale cohesie, de werkgelegenheid en de regionale ontwikkeling. Wij willen bijdragen aan de totstandkoming van een gepast ondernemingsklimaat. De Raad Mededinging zal in maart, vóór de voorjaarstop, bijeenkomen en voorbereidingen treffen voor een aantal vraagstukken met betrekking tot het ondernemerschap en het mededingingsvermogen. De klemtoon zal daarbij liggen op de uitwerking van innoverende methodes voor een versnelde toepassing van het Europees handvest van het midden- en kleinbedrijf en voor de evaluatie van het beleid. Dan zal ook een inhoudelijk debat worden gevoerd over het Groenboek over ondernemerschap.
Onderzoek, technologie, kennis en onderwijs zijn sleutelfactoren als het gaat om het mededingingsvermogen, de economische groei en de levenskwaliteit. Door de invoering van een Europees octrooi en de bevordering van hightechonderzoek zullen de investeringen in onderzoek en technologie zeker gestimuleerd kunnen worden. Ook onderzoek op defensiegebied kan daarin worden opgenomen. Wij willen hier ook streven naar de totstandkoming van een informatiemaatschappij voor iedereen, door gebruik te maken van open normen, door interoperabiliteit tussen de verschillende netwerken en diensten te realiseren en door voldoende financiële middelen voor het eEurope-programma ter beschikking te stellen. Bij een toenemend aantal beleidsvormen van de Unie komt de noodzaak naar voren onderwijssystemen te ontwikkelen die inhaken op de dynamiek van de nieuwe economie. Belangrijke prioriteiten zijn hier de nieuwe communicatie- en informatietechnologieën en het levenslang leren. Dit zijn fundamentele instrumenten voor de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs, de beroepsopleiding en de scholing, met inbegrip van de scholing van speciale bevolkingsgroepen en de opleiding van opleiders.
Ik wil hieraan nog iets toevoegen dat ook onderwerp van gesprek zal zijn: het hergebruik van openbare documenten. U zult ongetwijfeld weten dat daarover nog geen politiek akkoord is bereikt in de Raad. Desalniettemin zijn wij van mening dat in de loop van dit semester redelijke vorderingen kunnen worden gemaakt. Wij zullen onze inspanningen voortzetten en wij hopen dat met de medewerking van het Europees Parlement dit vraagstuk tot een goed einde kan worden gebracht. Wij kijken met spanning uit naar de mening van het Parlement over deze kwestie.
Het tweede grote vraagstuk betreft de werkgelegenheid en de sociale cohesie. Het voorzitterschap is van mening dat de herziening van de Europese werkgelegenheidsstrategie een zeer belangrijk vraagstuk is. De voorjaarstop zal zich buigen over de oriëntatie van deze nieuwe strategie en ons doel is deze strategie tijdens de top van Thessaloniki goedgekeurd te krijgen. Wij geloven dat aan de sociale pijler van Lissabon evenveel belang moet worden gehecht als aan de economische hervormingen. Prioriteit daarbij is vereenvoudiging en efficiëntieverbetering. Wij leggen evenwel de klemtoon op meer en betere banen, op verbetering en versterking van de doelmatigheid van het actieve werkgelegenheidsbeleid en op de ontwikkeling van het ondernemerschap. Dat is in de huidige macro-economische omstandigheden nog belangrijker. Andere belangrijke vraagstukken zijn: gelijkwaardige deelname van vrouwen aan het arbeidsproces, verhoging van het percentage vrouwen op de arbeidsmarkt, het bewerkstelligen van een evenwicht tussen arbeidsflexibiliteit en baanzekerheid, de vraagstukken met betrekking tot de integratie van immigranten en het terugdringen van regionale verschillen met betrekking tot werkgelegenheid en werkloosheid, met name via maatregelen ten behoeve van verafgelegen gebieden.
Wat de modernisering van het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid betreft zijn wij er voor beide beleidsvormen als autonome processen te beschouwen, met dien verstande dat ze elkaar aanvullen en onderling zijn gecoördineerd. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor de Raad Werkgelegenheid en Sociale Zaken, wat de werkgelegenheid betreft, en voor de Ecofin-Raad, wat het economisch beleid betreft. Het voorzitterschap denkt de samenhang en de efficiëntie van beide beleidsvormen te kunnen verbeteren. Het doel daarbij is stimulering van de werkgelegenheid. Wij zullen verder ijveren voor het welslagen van de sociale top die kort voor de voorjaarstop zal plaatsvinden, en voor de verbetering van de kwaliteit van de werkgelegenheid en de productiviteit. Het is eveneens onze taak bij te dragen aan het goede verloop van de wetgevende werkzaamheden van de Unie. Er moet overeenstemming worden bereikt over een aantal vraagstukken, zoals de arbeidsvoorwaarden voor tijdelijke werknemers, de uitbreiding van verordening nr. 1408/1971 tot onderdanen van derde landen, de instelling van de tripartiete sociale top en de Europese gezondheidskaart.
Het derde actieterrein betreft duurzame ontwikkeling. De herziening van de strategie van de Unie voor duurzame ontwikkeling zal op de voorjaarstop 2003 een centrale plaats innemen en onder meer gebaseerd zijn op de resultaten van de Wereldtop van Johannesburg. Dat zal voor ons een gelegenheid zijn om aan te tonen dat de Unie een hoofdrol speelt in de wereld als het om milieubescherming gaat en als beleidsvormen moeten worden uitgewerkt waarin economische groei, milieubescherming en levenskwaliteit gecombineerd worden. De voorjaarstop geeft ons de mogelijkheid om duidelijk aan te geven wat de hoofdlijnen zijn van onze strategie voor een evenwichtige duurzame ontwikkeling en om concrete doelstellingen vast te stellen, doelstellingen die een stimulans kunnen zijn voor verdere vooruitgang. Om het doel van duurzame ontwikkeling te bereiken moeten wij de desbetreffende strategie van de Europese Unie herzien en ervoor zorgen dat economische groei niet per se milieuvervuiling en ongebreideld gebruik van natuurlijke hulpbronnen betekent. Ook moeten wij de besluiten van Johannesburg ten uitvoer leggen. Er zal prioriteit worden gegeven aan het tienjarenkader met programma's voor duurzame productie en consumptie, dat wil zeggen schone technologieën en beperking van het grondstof- en energieverbruik, en aan initiatieven voor de integratie van de milieudimensie in de internationale en communautaire beleidsvormen en acties. Ook zal veel aandacht worden besteed aan de tenuitvoerlegging van het actieplan dat tot doel heeft de barrières weg te werken die de ontwikkeling van milieutechnologieën nog in de weg staan, en aan de ontwikkeling van een wereldwijde strategie voor chemische producten. Verder wil ik er wat duurzame ontwikkeling betreft nog op wijzen dat in de scheepvaartsector het onderzoek naar de veiligheid in de zeevaart prioritair zal zijn, vooral ook met het oog op de preventie van vervuiling van de zee, na het ongeluk met de 'Prestige?. Het voorzitterschap hecht er groot belang aan dat het tijdschema voor de behandeling van het desbetreffende wetgevingsvoorstel kan worden geëerbiedigd. Verder zal de ontwerprichtlijn betreffende toegang tot havenfaciliteiten in tweede lezing worden behandeld.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, ter afsluiting van mijn betoog wil ik nogmaals benadrukken dat wij tijdens het Grieks voorzitterschap alles in het werk zullen stellen om zowel het prioritaire belang van de strategie van Lissabon te bevestigen als het vertrouwen in die strategie en de efficiëntie daarvan te versterken. Ik zeg dit met name gelet op de huidige economische situatie en de op til zijnde uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe lidstaten. In mijn uiteenzetting van zojuist heb ik de fundamentele onderwerpen en acties genoemd van de strategie van Lissabon en de voorjaarstop. Als voorzitterschap kijken wij uit naar een vruchtbare dialoog met u. Wij hopen dat wij dankzij een constructieve samenwerking met het Europees Parlement en de Commissie een bijdrage kunnen leveren aan versterking van de productiviteit, de concurrentiekracht en de sociale rechtvaardigheid in Europa.
De Voorzitter.
Hedenmorgen hebben wij de voorzitter van de delegatie van het Russische parlement in de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Rusland, alsmede haar ondervoorzitters, in ons midden. De heer Vladimir Lukin en zijn collega's zijn hier voor een vergadering van het Bureau. Ik heet hen van harte welkom op de officiële tribune.1

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Yiannitsis, geachte afgevaardigden, een maand geleden had ik de gelegenheid ons voorjaarsverslag te presenteren. Vandaag zijn we hier om te luisteren en met u de voornaamste punten van ons document te bespreken.
Dankzij deze strategie kunnen al positieve resultaten worden bereikt, maar wij benutten nog niet ten volle het groei- en innovatiepotentieel van de Unie. De huidige conjunctuurfase is zeker niet gunstig en dat geldt ook voor de internationale politieke achtergrond die we thans beleven. Bij de endogene oorzaken van de economische vertraging in Europa komen de onzekerheid en de vrees die verbonden zijn met het risico van een conflict en de moeilijkheid de timing en de gevolgen hiervan in te schatten. Dit heeft een belangrijke weerslag op de algemene strategieën en de specifieke besluiten van wie wil ondernemen en investeren. Het gevoel van onzekerheid is overheersend. Het is duidelijk dat deze situatie zal aanhouden tot een nieuwe fase aanbreekt die gunstigere vooruitzichten biedt en noodzakelijk is voor nieuwe strategieën op het gebied van ondernemerschap en investeringen.
Wij spreken vandaag van uiterst belangrijke vraagstukken voor de toekomst van Europa en het model van de Unie dat wij de nieuwe generaties zullen nalaten, maar onze gedachten gaan vooral uit naar de crisis in Irak. Ik blijf ervan overtuigd dat een oorlog niet onvermijdelijk is en blijf hopen dat wij een oorlog kunnen voorkomen,

door de Iraakse dictatuur strenge controles op te leggen en tegelijk de internationale alliantie tegen het terrorisme te versterken. Thans moeten wij allen een gemeenschappelijke koers voor de Europese diplomatie nastreven. De gevolgen van een eventueel conflict zijn niet te voorspellen. Gewapende actie, zelfs in VN-verband - het enige legitieme kader voor welke actie dan ook om bedreigingen van de vrede en de internationale veiligheid te bestrijden -, moet de ultieme oplossing blijven, waarnaar alleen mag worden gegrepen nadat alle andere opties onhaalbaar zijn gebleken. Als een oorlog uitbreekt, betekent dit dat alle alternatieve politieke instrumenten uitgeput zijn.
Uit deze crisis blijkt de tegenstelling tussen de behoefte aan een gezamenlijk Europees optreden - wat de reden is voor de werkzaamheden van de Conventie - en het absolute gebrek aan een gemeenschappelijk Europees beleid. Dit is een probleem dat ons allen rechtstreeks raakt. Maar zonder een gemeenschappelijke houding zullen alle nationale staten van de wereldscène verdwijnen. Europa moet met één stem spreken of het zal onmogelijk worden nauw, permanent en met waardigheid samen te werken met de Verenigde Staten. Zonder samenwerking tussen Europa en de Verenigde Staten zullen de vrede en stabiliteit in de wereld onmogelijk kunnen worden gegarandeerd. Het zijn de gedragingen in tijden van crisis die in het geheugen zullen blijven hangen en het voorbeeld zullen blijven voor de toekomst. In dergelijke tijden wint of verliest men het vertrouwen. 
Wat op het spel staat is de wil om Europa in staat te stellen een belangrijke rol in de wereld te spelen. Met eigen waarde, eigen tradities, eigen belangen en een eigen visie op de wereld. Het is deze wil die vandaag moet worden aangetoond en toegepast door de oude en de nieuwe lidstaten van de Unie. Met gehechtheid aan de gemeenschappelijke zaak, het gevoel te participeren in de schepping van een politieke speler die trouw is aan de eigen allianties en zijn eigen verantwoordelijkheden en rol kent.
Tegen deze internationale achtergrond, die zeker niet bevorderlijk is voor een economische opleving, moeten wij de politieke wil en coherentie versterken om de doelstellingen van Lissabon te kunnen bereiken en de verplichtingen na te komen die wij op de Europese Raden hebben toegezegd. Ik ben ervan overtuigd dat de strategie van Lissabon de beste weg is om onze burgers, ook in de huidige omstandigheden, meer welvaart en sociale samenhang te brengen. Zij is ook de enige strategie die zal leiden tot een krachtig herstel en ervoor zal zorgen dat de baten behouden blijven voor de toekomstige generaties. Het is mijn opdracht - en een basisopdracht van de Commissie - om standvastig en vastberaden de uitvoering van onze strategie te blijven bevorderen. In deze zin heb ik drie maanden geleden aan de staatshoofden en regeringsleiders een brief geschreven waarin ik de aandacht vestigde op enkele punten die ik noodzakelijk acht voor het welslagen van de Raad van het voorjaar. Ik weet dat ik wat dit betreft, kan rekenen op de steun van het Griekse voorzitterschap, dat blijkt ook uit wat u zojuist gezegd hebt, mijnheer Yiannitsis.
De kloof tussen politieke doelstellingen en wetgevende besluiten - waarover ik een jaar geleden heb gesproken - is al kleiner geworden. Er zijn vorderingen gemaakt in de sectoren energie, financiële diensten, enig luchtruim en onderzoek. Er is echter nog meer politieke wil nodig om de kwestie inzake het Europees octrooi te deblokkeren. Dit is een symbool geworden van het vermogen of onvermogen van de Unie om haar doelstellingen te bereiken. Bovendien moeten wij tot bevredigende akkoorden komen over de richtlijnen "overnames", "prospectus" en pensioenfondsen.
Voorts moet de Europese werkgelegenheidsstrategie worden herzien. Op dit gebied verheugt de Commissie zich over het voorstel van enkele landen om een task force van deskundigen van hoog niveau op te richten om haar bij haar werkzaamheden bij te staan. Deze task force zal binnenkort worden opgericht op initiatief van Commissielid Diamantopoulou. Maar vooral moeten wij de kloof dichten tussen de Europese regelgeving en de omzetting ervan in nationale wetgeving. Het verschil tussen het aantal genomen besluiten en de omzetting ervan is nog veel te groot - en neemt nog toe - op het gebied van de hervormingen die verband houden met de interne markt, de werkgelegenheid en de sociale bescherming.
Geachte afgevaardigden, de boodschap die ik u wil geven en die ik, in het licht van het debat van vandaag, wil brengen aan de Europese raad van het voorjaar is: "Europa kan overwinnen". Europa kan de uitdaging van de modernisering en innovatie aangaan en kan bewijzen dat het economisch en sociaal model van Europa een model is voor de hele wereld. Maar deze doelstellingen kunnen niet worden bereikt zonder diepgaande wijzigingen in onze samenlevingen. Voor die wijzigingen zijn politieke besluiten, regels en gemeenschappelijke verwachtingen nodig. Laten we niet de illusie hebben dat de werking van de markt of de eerzucht van de onderzoeker volstaan om de uitdaging van de modernisering aan te gaan: wij hebben behoefte aan eendrachtige besluiten en een gemeenschappelijke wil. 
Elk jaar wordt in de Raad van het voorjaar de ontwikkeling van het economisch beleid en de governance van de Economische en Monetaire Unie onderzocht. Het is belangrijk dat de burgers ons project begrijpen alsmede de werking van ons systeem van toezicht en besluitvorming, dat ervoor zorgt dat alle beschikbare instrumenten worden gebruikt, in het bijzonder de algemene richtsnoeren voor het economisch beleid, het werkgelegenheidsbeleid en het beleid inzake de interne markt. We moeten uitleggen dat deze instrumenten, samen met het Stabiliteits- en groeipact, een coherent en doeltreffend geheel vormen. Dit is onze doelstelling bij de recente indiening van voorstellen met betrekking tot een nieuwe interpretatie van de toepassingscriteria van het Stabiliteitspact, waarbij meer rekening zou worden gehouden met de specifieke economische omstandigheden van elk land en met de noodzaak om de in het kader van de strategie van Lissabon geplande hervormingen te financieren.
Tot slot vind ik het belangrijk om vandaag uitdrukkelijk te wijzen op onze maatregelen inzake onderwijs, onderzoek en innovatie. Deze houden in dat de regeringen hun regelgeving en belastingstelsel moeten herzien om alle obstakels voor het ontstaan en de groei van ondernemingen weg te werken. De Commissie zal daartoe ook het nodige doen: onlangs hebben we een actieplan tot vereenvoudiging van het acquis communautaire goedgekeurd, om dit nauwkeuriger, duidelijker en actueler te maken.
Een andere organisatie en een grotere openheid van het onderzoek zijn fundamentele doelstellingen van de "Europese ruimte voor onderzoek". Hiervoor moet gebruik worden gemaakt van de voordelen van een gemeenschappelijke visie - een ware gemeenschappelijke onderzoekscultuur - in universiteiten en ondernemingen. Naast de economische aspecten, mogen wij ook de sociale gevolgen niet over het hoofd zien. Een coherent beleid inzake onderwijs en onderzoek kan zorgen voor meer werkgelegenheid, participatie en cohesie. 
Ook al zijn er grote verschillen tussen de nationale onderwijsstelsels, aan de gemeenschappelijke uitdagingen kunnen wij enkel samen het hoofd bieden. Het is in dit verband van het grootste belang dat het tot 2010 opgestelde werkprogramma ter verhoging van de efficiëntie van onze onderwijsstelsels snel en coherent wordt uitgevoerd. Wij moeten meer en op een betere wijze investeren in onderzoek en onderwijs. Volgens mij mag de oprichting van enkele wetenschappelijke centra van het hoogste niveau, die het Europees onderzoek naar de absolute wereldtop moeten brengen, niet meer worden uitgesteld. Wij onderzoeken deze weg nu al vele maanden en mijns inziens is het nu tijd om door te zetten en een voorstel ter tafel te leggen. Als we niet in staat zijn om de beste intellecten van deze planeet aan te trekken, kunnen we de strategie van Lissabon namelijk zeker niet ten uitvoer leggen. De doelstelling van de strategie van Lissabon is dat wij wereldleiders worden. Om wereldleiders te worden, moeten wij de knapste koppen van de wereld hebben. We zullen alleen dan de knapste koppen van de wereld naar ons toe kunnen halen als wij grote onderzoekscentra hebben die de beste ter wereld zijn. Het is een eenvoudige, ambitieuze strategie die de Commissie zal voorstellen, niet in de laatste plaats omdat we mijns inziens zonder deze strategie de doelen die we onszelf gesteld hebben met geen mogelijkheid zullen kunnen bereiken.
Indien we werkelijk de grondslag willen leggen voor een "kennismaatschappij", moeten we de doelstelling om 3 procent van het bbp aan onderzoek te besteden vanaf nu letterlijk nemen en 3 procent van het bbp in onderzoek investeren. Ook dit is een doel dat we onszelf gesteld hebben. Kijken we echter naar de begrotingen van de diverse lidstaten, dan zien we dat men dit jaar niet de doelstelling van 3 procent heeft gerealiseerd, maar juist minder heeft geïnvesteerd. We moeten dus of onze doelen veranderen of consequent proberen deze te bereiken. Dit is het doel en daar valt niet aan te tornen: we hebben gezegd '3 procent' en 3 procent betekent 3 procent. Er is geen speelruimte.
Het volstaat evenwel niet om meer te besteden, er moet ook beter worden besteed, zowel in het onderzoek als in het onderwijs: we kunnen niet langer toestaan dat één jongere op vijf zijn studies opgeeft zonder enige kwalificatie. Dat zijn menselijke hulpbronnen die veel vergen van onze maatschappij. We moeten derhalve nadenken over de wijze waarop we onze jongeren voorbereiden op een arbeidsmarkt en een bedrijfswereld die almaar veeleisender worden. Zonder deze concrete maatregelen zullen we in geen geval in staat zijn om de achterstand die wij allen betreuren, in te lopen. We bereiken de wereldtop enkel door het opbouwen van een kennismaatschappij.
(Applaus)
Van Velzen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, uiteraard hebben we met buitengewoon veel belangstelling geluisterd naar uw uiteenzetting, mijnheer de voorzitter van de Raad, en als ik het mag samenvatten dan ging het over twee zaken. Op de eerste plaats: hoe herstellen wij weer het vertrouwen in de Lissabonstrategie en hoe kunnen wij de efficiency van de uitvoering vergroten. Mijnheer de Voorzitter, dat is precies de kern. Ik denk ook dat het een goed moment is om deze analyse nu te maken, omdat de realisering van de doelstellingen van Lissabon onder heel grote spanningen staat. Bovendien zijn de omstandigheden nog veel moeilijker geworden, de conjunctuur zit tegen, de onzekerheden zijn vergroot en zoals de voorzitter van de Commissie terecht zegt, het ondernemerschap is in deze tijd buitengewoon moeilijk.
Mijn fractie verwelkomt dan ook het evaluatieverslag van de Europese Commissie. Daarin wordt een inzicht geboden in wat de lidstaten de laatste paar jaar hebben gepresteerd met betrekking tot de uitvoering van de Lissabondoelstellingen. Dan moet ik zeggen: het beeld is onthutsend. Het gaat over de buitengewoon trage uitvoering door de lidstaten en over de enorm grote verschillen in de uitvoering. Dat betekent ook dat de geloofwaardigheid van de Raad met betrekking tot de uitvoering van Lissabon een enorme knauw heeft gekregen. Terecht heeft u gezegd dat het herstellen van het vertrouwen noodzakelijk is. Maar het herstellen van vertrouwen, mijnheer de Raadsvoorzitter, kan alleen maar als we ophouden met mooie woorden, met prachtige plannen en als we ons werkelijk concentreren op de uitvoering. Daar zit het grote probleem. Dan zeggen wij in onze resolutie: het is tijd dat de Raad en de Commissie komen tot een roadmap. Een roadmap waarin precies staat geformuleerd welke concrete doeleinden in welk tijdbestek moeten worden gerealiseerd, waarin staat dat de Raad een inspanningsverplichting oplegt om dat ook daadwerkelijk te doen, dat er implementatie van EU-wetgeving gaat komen en dat dit dan ook heel nauwkeurig wordt bijgehouden, en dat er coherente en consistente arbeidsverdeling komt tussen de Europese Raad en de vakministers, want daar schort het meestal aan.
Er is een groot aantal onderwerpen die in het Lissabondocument aan de orde komen die voor een gedeelte wèl en voor een groot gedeelte niet onder de bevoegdheid van de Europese Unie vallen en daar hebben we dan het mooie woord open coördinatie voor. Maar het zou een goede zaak zijn als nog veel scherper zou worden afgesproken hoe men dan met die open coördinatie omgaat. Vanuit mijn fractie zou het accent dan gelegd moeten worden op samenwerking, op het uitwisselen van de beste praktijken, op benchmarking maar ook op het respecteren van de rol van de nationale parlementen en van het Europese Parlement. Lissabon is geen one man show van de Europese Raad en zeker niet als je deze performance nu op tafel legt.
Mijnheer de Voorzitter, het economisch en budgettair hervormingsproces dat door de Ecofin-Raad is aangeven, moet worden voortgezet. Dan moeten we ook moedige beslissingen durven te nemen. Dan moeten we het debat over de herziening van het pensioenstelsel ook starten. Wij roepen op om te kijken naar het driepijlersysteem, waarin uiteraard de solidariteit van de staat gehandhaafd blijft met daarnaast ook de solidariteit vanuit het bedrijfsleven en uiteraard de eigen persoonlijke verantwoordelijkheden.
Met een driepijlersysteem zijn we wellicht in staat om in de toekomst het vergrijzingsprobleem beter aan te pakken. Terecht moet er dan een groot aantal obstakels worden weggenomen. Als we pleiten voor meer ondernemerschap, laten we dan die doelstelling van 25 procent reductie doen. Laten we dan ook het Europees Charter voor het MKB gaan uitvoeren. Laten we er dan ook voor zorgen dat er iets aan de obstakels op het gebied van erkenning van diploma's in het onderwijs wordt gedaan. Als we zeggen 3 procent van O&O, waar is dan het tijdpad waarmee we kunnen zien dat die 3 procent in 2010 kan worden gehaald? Dat ontbreekt en dat moet er dus komen.
We praten al zo lang over de octrooien. De knappe koppen, zegt de voorzitter van de Commissie, mogen niet weggaan. Nee, maar hoelang duurt het nog voordat er eindelijk een Europees octrooi komt? Daar zit de geloofwaardigheid van de Raad en daarover moet een keer een standpunt worden ingenomen. Het kan niet zo zijn dat het alsmaar wordt geblokkeerd door een aantal vakministers.
Mijnheer de Voorzitter, de kenniseconomie staat centraal. Maar we hebben er geen notie meer van dat een belangrijk stuk van de softwareontwikkeling, alle research op het gebied van kenniseconomie op het ogenblik naar Japan aan het gaan is, omdat wij in Europa nog steeds niet in staat zijn geweest om de 3G-sector in te voeren. We lopen al twee jaar achter op Japan en vóór we die gaan invoeren, zijn we al vijf jaar achter. Dat is dramatisch in zo'n sector. Ik doe dan ook een dringend beroep op de Raad: ga niet discussiëren over het Franse voorstel om weer zes of negen miljard terug te geven aan een operator, maar ga nadenken over een programma waarmee je 3G daadwerkelijk kan realiseren in Europa. Daar hebben we behoefte aan.
Samenvattend, mijnheer de Voorzitter, het gaat niet om mooie woorden, het gaat om daden, het gaat om een krachtig signaal dat de Raad daadwerkelijk moet gaan implementeren. Het gaat erom dat er een roadmap moet komen, zodat we concreet kunnen zien wie, wanneer en wat gaat doen. Het gaat om een goede samenwerking tussen de verschillende onderdelen van de Raad, tussen de Europese Raad en de vakministers, want anders blijven we doormodderen en dan zullen die knappe koppen daadwerkelijk naar de Verenigde Staten gaan en blijft Europa achter. Dat verdient ons Europa niet.

Goebbels (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega´s, Europa is altijd succesvol geweest wanneer het zich ambitieus heeft getoond. De euro was een van deze ambities, en de voordelen daarvan voor de burger worden steeds duidelijker. Dertien maanden na de invoering staat de euro op gelijke voet met de dollar en is de munt reeds de tweede reservevaluta in de wereld. Sinds de Europese Centrale Bank het monetaire beleid voor zijn rekening neemt, ligt de inflatie in het eurogebied onder de inflatie in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. De langetermijnrente in Europa is nog nooit zo laag geweest en ook die bevindt zich onder het renteniveau in de Verenigde Staten.
Door deze zaken in herinnering te roepen, stel ik me teweer tegen het heersende europessimisme en tegen de neiging tot zelfkastijding van menigeen onder ons. Zeker, Europa staat voor problemen: de groei zwakt af, enkele grote lidstaten hebben fikse tekorten en de werkloosheid neemt toe. Maar welke regio in de wereld blijven deze problemen bespaard? We horen dat Europa lijdt aan een gebrek aan flexibiliteit en structureel geld tekort komt als gevolg van buitensporige sociale voorzieningen. Daarbij wordt het voorbeeld aangehaald van de Amerikaanse economie, die een grotere productiviteit zou hebben en die, dankzij een flexibelere arbeidsmarkt, meer banen zou creëren. Maar wat blijkt? De Verenigde Staten hebben een hogere werkloosheid dan verreweg de meeste lidstaten van de EU. En dan rekenen we niet eens de twee miljoen Amerikanen mee die de leeftijd hebben om te werken en in de gevangenis zitten. Maar dat is niet het belangrijkste. De productiviteit per uur ligt in Europa hoger dan in de Verenigde Staten, hetgeen duidt op meer efficiëntie bij productie en dienstverlening in Europa. Deze efficiëntie zien we ook terug bij de internationale handel, waar de Europese Unie qua volume bijna tweemaal zoveel exporteert als de Verenigde Staten. De Verenigde Staten hebben daarnaast nog andere tekorten. Momenteel bedraagt het federale begrotingstekort, gemeten naar de in het Stabiliteitspact gehanteerde criteria, 5 à 6 procent van het Amerikaanse bbp.
Ik noem deze cijfers niet uit leedvermaak. De Verenigde Staten zijn namelijk een drijvende kracht achter de wereldeconomie. Europa kan deze rol overnemen, mits het zich hiertoe de middelen verschaft. Uit de strategie die we in Lissabon en Göteborg hebben uitgestippeld spreekt de ambitie om er samen de schouders onder te zetten, maar dan moeten de lidstaten eindelijk eens werk maken van deze strategie. De Commissie zou erop moeten toezien dat alle lidstaten zich aan deze strategie houden, en niet alleen aan enkele structurele hervormingen, die weliswaar noodzakelijk zijn, maar niet afdoende om de meest concurrerende kennis- en welvaartseconomie ter wereld te scheppen. In dit verband dient Europa zijn investeringsstrategie te heroverwegen. In 1970 besteedde Europa 4,2 procent van zijn bbp aan overheidsinvesteringen. Op dit moment zitten we nog maar op 2,3 procent.
Ik ben van mening dat stabiliteit cruciaal is om inflatie en overheidstekorten te bestrijden. Ze draagt bovendien bij aan het behoud van de koopkracht van de minst bedeelden in onze samenleving. Om meer groei te realiseren, moeten we echter investeren in infrastructuur, onderzoek en de kennismaatschappij. Ook moeten we onderscheid maken tussen investeringsuitgaven en operationele uitgaven.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geprobeerd een boodschap van optimisme over te brengen. Mocht het echter toch tot een oorlog komen, dan moeten we allemaal onze plannen bijstellen. Een van de eerste slachtoffers van deze oorlog zal ongetwijfeld het Stabiliteitspact zijn, tenzij Europa weigert groei en werkgelegenheid op te offeren ten bate van oorlogsbeluste naties. We moeten ons dan ook verweren tegen deze oorlog om groei en werkgelegenheid te behouden.
De Voorzitter.
Mijnheer Goebbels, uw logica is zeker prijzenswaardig. Ik herinner mijn collega's eraan dat wij vanmiddag twee uur lang zullen debatteren over vraagstukken op het gebied van oorlog en vrede.

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de fungerend voorzitter van de Raad met zijn toespraak en ik wens het voorzitterschap geluk met zijn agenda. De heer Prodi heeft aangegeven welke uitdagingen ons te wachten staan en welke maatregelen nodig zijn; ik denk echter dat dit debat niet nodig zou zijn geweest als de wilskracht van de Unie even sterk zou zijn als haar ambitie.
De lijst van onopgeloste economische hervormingskwesties die op de agenda staan voor de voorjaarstop komt ons helaas bekend voor. Een jaar geleden, aan de vooravond van de Europese Raad in Barcelona, die door een regering betiteld werd als de 'Top van de waarheid? wat economische hervormingen betreft, zat de Unie vast inzake fundamentele kwesties als het gemeenschapsoctrooi, de richtlijn betreffende het openbaar overnamebod en de pensioenrichtlijn. Ministers lagen overhoop over het Stabiliteitspact, daar Duitsland en Portugal niet op tijd gewaarschuwd waren. De staatshoofden en regeringsleiders zouden prioriteit verlenen aan het oplossen van deze kwesties.
Dus hoever zijn we nu, een jaar later? Wat betreft het gemeenschapsoctrooi, dat de heer Prodi noemde, is er geen vooruitgang. De beste kwalificatie voor de nieuwe richtlijn inzake het openbaar overnamebod is 'werk in uitvoering?. Als we akkoord gaan met de pensioenrichtlijn zoals die nu wordt bepleit door de rapporteur van het Parlement, dan doen we een stap terug in plaats van vooruit. En Duitsland en Portugal worden inmiddels vergezeld van Frankrijk op de zwarte lijst van landen die de regels van het Stabiliteitspact overtreden.
Te midden van deze reeks gebreken zijn daar de heren Blair, Chirac en Schröder met een ander treurig voorbeeld van brievenbusdiplomatie. Nadat de eerste minister van het Verenigd Koninkrijk eerst de verdeeldheid binnen Europa inzake Irak heeft benadrukt met de brief van 'de bende van acht? vormt hij nu een vreselijk trio met de heren Chirac en Schröder. Dit trio waagt het andere leiders te vertellen hoe ze hun economie moeten hervormen, terwijl het zelf de economische vooruitgang blokkeert.
De luide roep om economische hervorming van een Britse eerste minister wiens voortdurende besluiteloosheid over deelneming aan de euro banen, groei en investeringen treft, veroorzaakt bepaald meer dan een kleine irritatie.
De president van Frankrijk die zijn naam onder een brief zet met het verzoek om een snelle voltooiing van de interne markt, terwijl Frankrijk koploper is als het gaat om het traineren van de implementatie van de wetgeving inzake de eenheidsmarkt - het is bijna niet te geloven.
Wat werkelijk de kroon spant, is een kanselier die ons de les leest over de noodzaak van hervorming van de Europese arbeidsmarkt en stimulering van de werkgelegenheid. Diezelfde kanselier was verantwoordelijk voor een recordwerkloosheid in Duitsland.
Misschien is enige nederigheid van deze drie leiders op zijn plaats als het om economische hervorming gaat.
We zijn in het derde jaar van het tienjarige Lissabonplan om het concurrentievermogen te verbeteren. De waarheid is dat de progressie tegenvalt. De oplossingen voor meer werkgelegenheid en duurzame groei liggen in gezonde overheidsfinanciën, een dynamische private sector, de voltooiing van de vrije markt, een echte Europese onderzoeksruimte en impulsen voor werk, vakkundigheid en innovatie.
Mijn fractie zou vooral het belang willen benadrukken van de voltooiing van het actieplan inzake financiële diensten, dat gericht is op ondersteuning van het ondernemerschap en op bevordering van de flexibiliteit en het aanpassingsvermogen op de arbeidsmarkt. Ook moeten we de arbeidsparticipatie van vrouwen, immigranten, ouderen en gehandicapten stimuleren en de belasting- en uitkeringssystemen aanpassen, zodat werken loont.
Dat zijn de uitdagingen die ons te wachten staan, en we hebben nog slechts zeven jaar om ons doel te bereiken: het doel om Europa tot de meest concurrerende, dynamische kenniseconomie van de wereld te maken. In plaats van nieuwe grootse doelen te stellen, zouden de staatshoofden en regeringsleiders moeten doorgaan met hun taak om het bestaande 'leveringsgat? tussen hun woorden en daden te dichten.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, we zijn nu wel heel ver verwijderd van de euforische verklaringen van de Top van Lissabon van maart 2000. We hadden het toen over volledige werkgelegenheid en de Unie zou tegen 2010 omgevormd moeten zijn tot de meest dynamische en sterkst concurrerende kenniseconomie ter wereld. De economische groei is echter in een vertraging geraakt: bedrijven verhuizen of sluiten hun deuren. Dat leidt tot meer ontslagen, meer werkloosheid en meer sociale problemen. Deze ontwikkelingen tonen aan wat de risico's zijn van een versneld doorgevoerde liberalisering en privatisering. Bij dit monetair geïnspireerde beleid blijft de nadruk liggen op mededinging, met een gedereguleerde en flexibele arbeidsmarkt en -wetgeving. Het is zonneklaar dat de bases van dit neoliberale beleid drastisch moeten worden herzien. De voorstellen die ons worden voorgelegd wijzen echter niet in die richting.
De Commissie erkent dat er nog steeds onvoldoende bijgewerkte gegevens voorhanden zijn om precies vast te stellen hoe armoede en sociale uitsluiting zich ontwikkelen. Ze erkent ook dat er weinig vorderingen zijn gemaakt bij het onder controle brengen van voortijdige schooluitval en het terugbrengen van de tussen mannen en vrouwen bestaande ongelijkheden. En toch doet ze voorstellen die de toestand alleen maar zullen verergeren, zeker op het gebied van de sociale zekerheid. Ze wil een diepgaande herstructurering van de arbeidsmarkt doorvoeren, met het accent op flexibiliteit en loonmatiging. Banen zullen zo onzekerder worden. Bovendien wil de Commissie steeds meer sectoren liberaliseren.
Deze benadering is dus uitsluitend gericht op liberalisering en flexibilisering van de markten voor producten, diensten, kapitaal en arbeid. Over economische en sociale cohesie wordt met geen woord gerept. Op die wijze dragen de Commissie en de Raad bij tot het ontstaan van steeds grotere sociale problemen, terwijl ze tegelijkertijd het economisch herstel bemoeilijken. In de door mijn fractie voorgestelde resolutie stellen we daarom dat het van het hoogste belang is dat bij de voorjaarsraad de volgende prioriteiten worden vastgelegd: volledige werkgelegenheid en harmonisering van de sociale omstandigheden, om zo vooruitgang, economische en sociale cohesie en duurzame ontwikkeling te realiseren. Het sociale en werkgelegenheidsbeleid mag niet langer ondergeschikt gemaakt worden aan de strikte naleving van de nominale convergentiecriteria. De taakomschrijving en de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank zullen dus opnieuw moeten worden vastgelegd. Als we duurzame ontwikkeling willen, met andere prioriteiten op het gebied van milieu en in de sociale sfeer, dan zullen we de irrationele criteria van het Stabiliteitspact grondig moeten herzien. Daarbij moet rekening worden gehouden met het feit dat de economische en sociale realiteit van land tot land verschilt. De rijkdom moet op een rechtvaardiger wijze verdeeld worden, en de systemen voor sociale bescherming moeten worden hersteld. En ze moeten weer op basis van solidariteit gaan functioneren. Er moeten dus meer openbare investeringen op sociaal vlak worden gepleegd, vooral in onderwijs, onderzoek en de kenniseconomie.
Het is hoog tijd dat we luisteren naar wat de burgers en de werkenden willen. Ze beginnen overal hun stem te laten horen - afgelopen weekend nog tijdens een groots opgezette demonstratie in Lissabon.

Bouwman (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik mag wel zeggen heren voorzitters, en verder geachte dames en heren aanwezigen, het gaat over de voorjaarstop, Lissabon, strategie, economische, sociale en milieuvernieuwing. Dat laatste woord heb ik eigenlijk nog nauwelijks gehoord. De vraag is dan ook of Lissabon op de juiste weg is dat is de vraag in de notitie van de Commissie en of wij nog wel op het goede spoor zijn als EU en met de juiste snelheid.
Wat de goede weg betreft denk ik dat een aantal vooronderstellingen en wat dat betreft wil ik wat dieper graven dan de heer Van Velzen en een aantal analyses die aan het verslag ten grondslag liggen, onjuist zijn. Ik denk dat we niet te maken hebben met een nieuwe economie maar gewoon met een cyclisch karakter van een economie en daar moeten wij rekening mee houden. Ik denk dat wij ook doen aan overkill wat betreft een kenniseconomie, want wij hebben ook banen nodig aan de onderkant van de arbeidsmarkt, maar daar hoor ik niemand over. Wij doen aan overschatting van de mogelijkheden van de liberalisering en wij doen aan onderschatting als het gaat om de mogelijkheden voor lidstaten om richtlijnen en wetgeving te implementeren. Wij zoeken niet naar de oorzaken van die niet-implementatie.
Is de EU nog op het juiste spoor en de juiste snelheid? Ik denk dat de heer Van Velzen dat goed aangeeft en meerderen hebben dat genoemd. Het antwoord is neen. Kijken wij naar de werkgelegenheid: er zijn te weinig nieuwe banen. Met die twaalf miljoen kunnen wij ons rijk rekenen, maar die zijn niet alleen maar aan ons beleid te danken. De arbeidsparticipatie van vrouwen, ouderen en gehandicapten is te laag. De weg naar betere banen is nog lang en wij hebben veel te weinig gedaan aan de modernisering van de arbeidsorganisatie, van de werkorganisatie. Ik hoop dan ook dat de herziening van die werkgelegenheidsstrategie waar wij nu aan gaan werken en de verbetering van de sociale agenda zullen leiden tot een aanpassing op dat gebied.
Kijken wij naar het milieu, dan zien wij dat van de horizontale integratie in het beleid niets terecht is gekomen. Ik zeg het gewoon maar eens heel sterk. Ik heb gisteren ook al aangegeven dat er in de vervoerssector weinig vooruitgang is geboekt, evenmin als in het energiebeleid, het landbouwbeleid en op het gebied van de volksgezondheid. Wie praat er over belastingherzieningen op energiegebied? Enzovoort, enzovoort.
Ook als wij kijken naar de algemene lijn, als het gaat om Kyoto, Johannesburg, heel weinig vooruitgang. Toch moeten er betere indicatoren komen en ga zo maar door. Ik heb het al aangegeven: er is een té eenzijdig beleid op het vlak van kennis en innovatie. Ik ben als ingenieur absoluut vóór die knappe koppen, maar kijk ook naar andere ontwikkelingen. Wij hebben ook andere banen nodig en dat betekent dat wij ook moeten denken aan de onderkant van de arbeidsmarkt, dat wij de informele economie moeten aanpakken, enzovoort.
De stroomlijning van economisch en sociaal beleid is van groot belang, maar dat betekent dat wij consequenties moeten trekken zowel voor het Stabiliteits- en groeipact als voor de oriëntatie van de brede economische richtsnoeren in de richting van het sociaal en milieubeleid. We moeten doorgaan met Lissabon maar met zeer sterke aanpassingen, niet alleen in de lidstaten die van alles moeten implementeren, maar ook inhoudelijke en strategische aanpassingen. Volgens mij is er een grondige evaluatie noodzakelijk van datgene waar wij mee bezig zijn.

Collins (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd over de positieve en pragmatische bijdragen die de Griekse voorzitter en de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, deze morgen hebben geleverd. Ik verheug me over het feit dat leiders van de Europese Unie elkaar ieder voorjaar ontmoeten om het zogenoemde proces van Lissabon te bespreken, dat als doel heeft de Europese Unie tot de meest dynamische en concurrerende kenniseconomie ter wereld te maken. De komende weken zullen er veel ministeriële bijeenkomsten plaatsvinden om belangrijk voorbereidend werk te verrichten, voordat de leiders van de Europese Unie bij elkaar komen op 21 maart 2003.
Dat de Europese Unie veel werk te doen heeft, blijkt uit recente gegevens die een trage economische ontwikkeling in de Unie laten zien. De groeipercentages van het laatste kwartaal van 2002 variëren tussen de 0,1 en 0,4 procent van de groei van het bruto binnenlands product binnen de Europese Unie. De werkloosheid in de Unie bedraagt 8,5 procent. Ik ben verheugd over het feit dat de Griekse voorzitter zich richt op de noodzaak meer en betere banen binnen de Europese Unie te creëren. Het is duidelijk dat tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad in het voorjaar hervormingen van de arbeidsmarkt boven aan de agenda staan.We moeten ons allemaal realiseren dat we het functioneren van de Europese werkgelegenheidsstrategie moeten verbeteren.
Het is goed dat de Griekse regering de participatie van de sociale partners in het proces van de arbeidsmarkthervorming waarborgt. Ik heb altijd steun gegeven aan het idee van sociaal partnerschap, dat is gebaseerd op het verstandige beginsel om vakbondsorganisaties en werkgeversorganisaties te betrekken bij belangrijke beleidskwesties op het gebied van economische en sociale hervorming.
De Griekse voorzitter is bezig met de implementatie van het Groenboek inzake ondernemerschap. Hierbij zal het wegwerken van bureaucratische rompslomp, die de dagelijkse activiteiten van de negentien miljoen kleine en middelgrote bedrijven in Europa belemmert, vooropstaan. Ook zal in dit verband gewerkt worden aan de toepassing van het Europees handvest voor kleine ondernemingen.
We moeten de toegang tot kennis en financiële middelen voor kleine bedrijven verbeteren en we moeten de regelgeving vereenvoudigen. Als de Europese Unie de belangrijkste kenniseconomie in de wereld moet worden, moeten we alle nieuwe informatietechnologieën optimaal benutten. We moeten alle burgers van de Unie algemene toegang tot nieuwe diensten voor telecommunicatie verschaffen. Ook moeten we zorgen voor adequate training en educatieve programma's voor alle gebruikers.
De implementatie van het initiatief van de Europese Unie en de invoering van één Europees octrooisysteem zijn concrete maatregelen die zeker gesteund moeten worden. De Griekse regering dringt er bij alle lidstaten terecht op aan innovatieve structuren te creëren waarmee de financiering van toekomstig pensioenbeleid volledig veiliggesteld kan worden. Gelukkig leven we als samenleving langer en daarom moeten onze regeringen plannen maken voor de demografische veranderingen in de toekomst.

Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, op de voorjaarstop is een bijeenkomst gepland met "Zijne Keizerlijke Hoogheid", de heer Giscard d'Estaing, die achter gesloten deuren bezig is met het opstellen van een ontwerp voor een democratische grondwet, in een presidium waarin vier van de zeven politieke fracties van het Parlement niet vertegenwoordigd zijn. Wij hebben een klacht ingediend bij de heer Giscard d'Estaing en wij hebben inzage in de werkzaamheden van het presidium van de Conventie gevraagd. Tot nu toe hebben wij geen antwoord gekregen.
De heer Giscard d'Estaing heeft een tweede verzoek om toegang tot de documenten afgewezen met als argument dat de EU-regels betreffende transparantie niet voor hem gelden. Mag ik het voorzitterschap verzoeken om de heer Giscard d'Estaing er vriendelijk doch beslist op te wijzen dat ook het presidium van de Conventie gefinancierd wordt met geld van de Europese belastingbetaler en dat ook dit presidium bijgevolg de uitspraken van het Hof van Justitie moet respecteren alsook het principe van transparantie, dat in artikel 255 van het Verdrag is vastgelegd?
Er geldt geen uitzondering voor de heer Giscard d'Estaing, er is geen enkele rechtsgrondslag op basis waarvan vertegenwoordigers van de Commissie, het Parlement en de Raad zouden mogen afwijken van het principe betreffende transparantie, tenzij in de verordening betreffende transparantie anders is bepaald of tenzij na een concrete beoordeling van een document besloten wordt niet tot openbaarmaking over te gaan. De heer Giscard d'Estaing dient voor elk document van het presidium van de Conventie het belang van de tekst voor de onderhandelingen af te wegen tegen het belang van een adequate informatievoorziening van het publiek, en zoals iedereen in de EU moet hij zich ervan vergewissen dat het gelijkheidsbeginsel wordt toegepast.
Het mag niet gebeuren dat drie politieke fracties over documenten van het presidium beschikken terwijl vier andere fracties deze niet hebben, noch dat er bij medewerkers van ministeries van Buitenlandse Zaken documenten van de Conventie in omloop zijn die niet eens aan de leden van de Conventie ter beschikking zijn gesteld. Wij willen een gelijke behandeling - niets meer, niets minder.
In de eerste 16 artikelen komt het woord grondwet 32 keer voor. Zelfs voor degenen die erg traag van begrip zijn moet het nu toch duidelijk zijn dat het gaat om een grondwet en niet om een grondwettelijk verdrag.
Ik zou een oproep willen doen om het presidium opnieuw samen te stellen, zodanig dat het een betere afspiegeling vormt van de burgers van de Unie. Alle politieke fracties moeten vertegenwoordigd zijn. Vrouwen, die de helft van het electoraat vormen, kunnen met twee plaatsen niet tevreden zijn. De dertien kandidaat-landen kunnen geen genoegen nemen met één waarnemer en het is onacceptabel dat de helft van de kiezers die tegen hebben gestemd bij de volksraadplegingen in de weinige landen die naar de stem van de kiezers luisteren, helemaal niet vertegenwoordigd is. Dank u, mijnheer de Voorzitter, hoewel er bitter weinig is om voor te bedanken.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil even terugkomen op het vraagstuk van de voorjaarstop. Voor velen was het doel van Lissabon - binnen tien jaar van de Europese economie de sterkst concurrerende kenniseconomie ter wereld maken - van meet af aan een optimistische en hoopgevende leus. Eerlijk gezegd geeft die leus ons steeds minder hoop, aangezien al drie jaar zijn verstreken en nog steeds nauwelijks vorderingen zijn gemaakt in de richting van dit doel. De Europese economie ligt nog aan de ketting, de noodzakelijke hervormingen worden op iedere top uitgesteld of afgezwakt, en de hoop van de Europese werklozen op werk via economische groei is nog steeds nauw verbonden met een eventueel herstel van die allesbepalende economie, de Verenigde Staten.
Waarschijnlijk zullen de staatshoofden en regeringsleiders op de voorjaarstop - alhoewel je dat in deze tijden natuurlijk nooit met zekerheid kunt zeggen - hun inzet voor de doelstellingen van Lissabon bevestigen. Er is reeds een aan het Grieks voorzitterschap gerichte brief in omloop gebracht waarin gesproken wordt over de noodzaak de Europese economie nieuw leven in te blazen via ambitieuze structurele hervormingen. Prima, zouden wij zeggen, maar als radicalen zijn wij van mening dat het weinig zin heeft steeds weer ambitieuze doelstellingen vast te stellen. Het zou veel beter zijn indien men onmiddellijk iets zou doen en onmiddellijk de juiste weg zou inslaan. Het is bijvoorbeeld hoog tijd dat de socialezekerheidsstelsels worden hervormd. In veel landen zijn deze volstrekt onbillijk jegens de toekomstige generaties en vormen ze een tikkende tijdbom ten aanzien van duurzaamheid van de openbare financiën. Het is eveneens hoog tijd dat de markten in sleutelsectoren zoals energie, vervoer, posterijen en beroepen worden geliberaliseerd. Het is hoog tijd dat er een echte geïntegreerde Europese financiële markt komt. Het is hoog tijd dat de lasten voor het midden- en kleinbedrijf - belastingen, bureaucratie, arbeidswetgeving - drastisch worden verminderd. Deze lasten zijn trouwens ook een reden waarom een niet onaanzienlijk deel van de Europese ondernemers en met name van de kleine Europese ondernemers - ik denk aan Italië maar dat zal niet het enige land zijn - terechtkomt in de illegale economie, in de economie waarin men zichzelf aan de regels en de wet onttrekt om niet te bezwijken onder de loodzware lasten.
Dat zijn dingen die onmiddellijk moeten gebeuren als wij onszelf niet voor de gek willen houden met leuzen en toverformules - die hier maar al te vaak in deze zaal worden gebruikt - zoals 'Europees sociaal model' of 'sociale markteconomie'. Mijns inziens zouden wij er goed aan doen ons af te vragen of wij met die modellen werkelijk in staat zijn de zwakste bevolkingsgroepen, de outsiders, te beschermen.

De Voorzitter.
Dan gaan wij nu over tot de procedure 'catch the eye?. Ik wil u erop wijzen, collega's, dat u twee minuten spreektijd heeft. Als u zich aan die tijd houdt, kunnen wij zoveel mogelijk sprekers aan het woord laten.

Bushill-Matthews (PPE-DE).
Mijnheer de voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter van de Raad graag bedanken voor zijn uitstekende en bemoedigende opmerkingen en voor de vastberadenheid waarmee het voorzitterschap Lissabon wenst waar te maken. Lissabon gaat inderdaad vooral over concurrentievermogen en over banen. Werk zal voor een grotere welvaart zorgen en daardoor voor meer sociale cohesie.
Gisteren heb ik tijdens het vragenuur een kleine aanvaring gehad met commissaris Diamantopoulou over de richtlijn inzake flexibele werknemers. Ik zal de daar behandelde kwesties niet herhalen, maar wel wil ik graag een misverstand ophelderen dat relevant is voor dit debat. Ik heb gezegd dat de gemeenteraad van Birmingham - een raad van overwegend socialisten, een van de belangrijkste werkgevers op het gebied van tijdelijk werk in het Verenigd Koninkrijk - besloten heeft de duizenden tijdelijke arbeidskrachten in aantal terug te brengen. En ik bedoel: 'nu reeds besloten heeft?, als direct resultaat van de voorgestelde richtlijn inzake flexibele arbeidskrachten.
De commissaris had het idee, mogelijk op grond van haar interpretatie, dat dit te maken had met de verzekeringskosten. Het was echter direct gekoppeld aan de kosten van extra loon voor de tijdelijke arbeidskrachten en tevens aan de kosten voor de extra bureaucratie die met het inzetten van tijdelijke arbeidskrachten gepaard gaat. Het resultaat hiervan is dat duizenden arbeidskrachten hun baan zullen verliezen. Als dat al in één raad gebeurt, kan het overal in de Europese Unie gebeuren.
Ik vraag het voorzitterschap te garanderen dat de gehele Commissie het standpunt onderschrijft dat het concurrentievermogen van wezenlijk belang is voor het scheppen van banen en dat het derhalve noodzakelijk is het concurrentievermogen te bevorderen, in plaats van een inflexibele arbeidsmarkt na te streven op basis van een ouderwets dogma.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd over de opmerkingen van voorzitter Prodi met betrekking tot de huidige politieke spanningen in de wereld en over het feit dat hij de Verenigde Naties een grote rol toekent bij de oplossing van deze problemen. Ook wens ik het huidige voorzitterschap van de Raad succes bij de speciale topconferentie volgende week maandag. Ik hoop dat de Europese Unie bij die gelegenheid een gemeenschappelijk standpunt zal weten te bereiken met betrekking tot de huidige gespannen situatie.
Ik wil de Commissie en de Raad voorleggen dat een van de belangrijkste dingen die we tijdens de topconferentie kunnen doen, is erop aandringen dat de lidstaten zich schikken in de afspraken die in de Raad worden gemaakt. Hiermee doel ik zowel op de doelstellingen die worden overeengekomen in het kader van het proces van Lissabon als op de verwezenlijking hiervan, want er zit een duidelijk hiaat in het implementatieproces.
Ik zou graag nog een keer benadrukken wat een aantal leden al eerder naar voren heeft gebracht. Het proces van Lissabon is niet alleen een liberaliseringsproces, hoe belangrijk dat ook is. Het hele proces was bedoeld om tot een gecoördineerde en uitgebalanceerde sociale en economische aanpak te komen om het Europees sociaal model te moderniseren. Als we het unieke karakter van de Europese Unie willen handhaven, dan moeten we ervoor zorgen dat sociale gelijkheid niet opgeofferd wordt ten behoeve van het streven naar liberalisering en concurrentievermogen. Ook dat is essentieel - niet alleen vanuit het oogpunt van sociale rechtvaardigheid, maar ook voor het creëren van een productievere Unie. We moeten ervoor zorgen dat degenen die zich bezighouden met productie, ook voelen dat het de moeite waard is voor henzelf en voor hun kinderen.
Daarom moet de belangrijke rol van de openbare diensten verdedigd worden. Tijdens de topconferentie moeten de Commissie en de Raad ervoor zorgen dat de diensten van algemeen belang kunnen groeien en zich kunnen ontwikkelen en dat ze worden beschermd tegen de verwoestende werking - en dan druk ik me nog voorzichtig uit - van de vrije markt.
Ten slotte wil ik erop wijzen dat we doelen moeten stellen inzake de werkgelegenheid voor jongeren, met name voor de kansarme jongeren. Zij zijn de langdurig werklozen van morgen.

Matikainen-Kallström (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de implementatie op nationaal niveau van de regelgeving voor de interne markt is een absolute voorwaarde voor het bereiken van de in Lissabon gestelde doelen. Toenemende gebreken bij de implementatie leiden tot versnippering van de communautaire markten en verkleinen de voordelen van de interne markt. Als bijvoorbeeld de richtlijnen inzake telecommunicatie in de lidstaten niet ten uitvoer worden gelegd, ontwikkelt die sector zich op uiterst onevenwichtige wijze.
Om onze concurrentiekracht te behouden is het noodzakelijk dat wij de middelen voor onderzoek en onderwijs verhogen. Met bulkproducten en slecht geschoolde arbeidskrachten redden wij het in de toekomst niet. De inkomstenbelasting en de indirecte werkgeverslasten moeten in Europa worden verlaagd om de werkgelegenheid in het algemeen en vooral het werkgelegenheidspotentieel van kleine en middelgrote ondernemingen en groeibedrijven te vergroten. Lagere belastingen bevorderen op hun beurt het Europese ondernemerschap, een van de pijlers van het concurrentievermogen. De belastingheffing moet ook in de toekomst onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen.
Ik roep de lidstaten dan ook op de belastingdruk overeenkomstig de in Lissabon gestelde doelen te verlagen en daarbij rekening te houden met een positieve en eerlijke belastingconcurrentie. De taak van de Europese Unie op dit gebied is het verzamelen van vergelijkbare gegevens en het verspreiden van de beste praktijken.

Caudron (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega´s, ik bedank de voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie voor hun vele goede voornemens, Ik ben er oprecht van overtuigd dat ze alles in het werk zullen stellen om deze voornemens te verwezenlijken. Persoonlijk hecht ik het meeste belang aan de doelstelling van volledige werkgelegenheid, die mijns inziens de voornaamste zo niet enige doelstelling van de Europese Unie moet zijn. Alle andere doelstellingen zijn hieraan ondergeschikt, of het nu gaat om de gelijkheid tussen man en vrouw, het bevorderen van de sociale harmonisatie, het in stand houden en ontwikkelen van de openbare dienstverlening, het realiseren van duurzame ontwikkeling, enzovoort.
Volledige werkgelegenheid vereist namelijk dat het Stabiliteitspact opnieuw wordt bekeken, versoepeld en bijgesteld, dat de sociale partners gerespecteerd worden en dat er naar ze geluisterd wordt, dat wordt opgetreden tegen ondernemingen die mensen ontslaan alleen om winst te maken, met name wanneer ze overheidssubsidies hebben gekregen, dat de Europese Raad een echt commitment aangaat en dat er meer onderzoek wordt verricht.
Geachte collega's, de oude liberale recepten hebben gefaald, wat sommigen daar ook van mogen denken. Er worden te weinig banen gecreëerd, de doelstellingen van Lissabon zijn niet bereikt en de uitbreiding van de Unie dreigt te leiden tot een verslechtering van de situatie in de vijftien huidige lidstaten en in de tien nieuwe lidstaten die zich binnenkort bij ons zullen aansluiten. Dus moeten we volledige werkgelegenheid inderdaad tot de hoofddoelstelling van de Unie maken. Ik geloof heilig dat dit van cruciaal belang is voor onze toekomst, en daarom wilde ik het hier vanochtend nogmaals nadrukkelijk onder de aandacht brengen.

Maaten (ELDR).
Voorzitter, de afspraken die in 2000 zijn gemaakt voor het zogenaamde Lissabonproces, waren heel ambitieus, maar de regeringsleiders hebben daarmee natuurlijk wel een stevige verantwoordelijkheid op zich genomen, en drie jaar later moeten we constateren dat het mooie woorden zijn geweest maar dat er tot nu toe geen noemenswaardige daden tegenover hebben gestaan. Het is toch wel heel ironisch om te verklaren dat de Europese Unie in 2010 de meest dynamische en op kennis gebaseerde economie van de wereld zal zijn en vervolgens helemaal niets dynamisch eraan te doen om het waar te maken. Daarmee maakt de Europese Unie zich tot een lachertje en de Raad komt zijn verantwoordelijkheden niet na. De belangrijkste reden is dat we als Unie tolereren dat de lidstaten gemaakte afspraken niet nakomen.
Het is de afgelopen jaren gebleken dat een land als Frankrijk gewoon geen boodschap heeft aan de afspraken die in 2000 zijn gemaakt. Nog steeds wordt bijvoorbeeld het monopolie van de grootste energieleverancier er in stand gehouden en wordt die gesubsidieerde energie nota bene naar de lidstaten geëxporteerd die wel hun grenzen hebben geopend. Daarmee hebben we het omgekeerde bereikt van wat we wilden. De landen die liberaliseerden worden bestraft voor hun goede gedrag.
Voorzitter, we moeten ervoor zorgen dat de landen hun gemaakte afspraken nakomen. Dus niet meer doelen, maar het nakomen van de gemaakte afspraken. Als we het Lissabonproces niet een enorme flop willen laten worden, zal een concrete actie ondernomen moeten worden, en de Commissie zal een duidelijk tijdpad moeten maken waarin aangegeven wordt hoe de doelen bereikt worden. Daarbij moeten einddata gesteld worden, zodat de lidstaten op hun verantwoordelijkheden aangesproken kunnen worden. De nadruk zal gelegd moeten worden op financiële degelijkheid, op volledige liberalisering van de dienstensector, het scheppen van een kenniseconomie door investeringen in onderzoek en ontwikkelingen en radicale versimpeling van de regelgeving. Dus minder detailwetgeving en meer kaderwetgeving, zodat mensen niet gehinderd worden door onnodige bureaucratie bij het ontplooien van hun activiteiten. Niet alleen het Lissabonproces maar de geloofwaardigheid van de hele Unie staat op het spel.
Ten slotte, Voorzitter, was ik getroffen door het verhaal van de heer Bouwman namens de Groene Fractie, maar één ding wil ik daarbij wel zeggen. Hij zegt: banen aan de onderkant van de markt creëren en niet alleen voor knappe koppen. Ik ben het daarmee eens, maar we moeten ons wel realiseren dat het één een voorwaarde is voor het ander, en daarvoor hebben we een concurrerend Europa nodig.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal eerst reageren op een opmerking van de heer Bushill-Matthews. Om te beginnen is het stadsbestuur van Birmingham geen socialistisch, maar een Labourbestuur. Bovendien roepen zijn opmerkingen veel vragen op over het huidige personeelsbeleid van de gemeentebesturen in het Verenigd Koninkrijk.
Zo krijgen wij bijvoorbeeld de laatste tijd veel informatie van de eenheid 'lage inkomens? waaruit blijkt dat veel mensen die via een uitzendbureau werken momenteel slecht worden betaald, onvoldoende worden beschermd en zeer slecht worden behandeld. Wij moeten daar heel goed naar kijken. De school waar ik heb gewerkt heeft bijvoorbeeld het schoonmaakpersoneel weer zelf in dienst genomen omdat zij deze mensen meer kan betalen en dit uiteindelijk goedkoper is dan via een uitzendbureau. Hier is dus sprake van een win-winsituatie.
De vraag die ik vanmorgen echter in het bijzonder aan de Raad en de Commissie wil voorleggen, heeft te maken met het vraagstuk van de duurzame ontwikkeling. Naar mijn mening is dit een overkoepelend en niet alleen een marginaal concept. Wij moeten niet alleen kijken naar de rol van Lissabon in dit hele proces, maar ook naar die van Göteborg. Sinds Johannesburg wordt het particuliere bedrijfsleven gezien als middel om overheidsbeleid uit te voeren. Er is behoefte aan onderzoek naar het optreden van bedrijven in jonge democratieën en in landen met onderdrukkende regimes. Het bedrijfsleven geniet daar vaak steun van de regering in de vorm van exportkredietgaranties. Wij moeten ons nog eens goed beraden over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen en over een krachtig wettelijk kader hiervoor. Wij moeten de betreffende ondernemingen vragen na te gaan of met het huidige liberale beleid in veel landen en regimes waar zij werkzaam zijn het belang van duurzaamheid, democratie en openheid werkelijk wordt gediend.

Sudre (PPE-DE).
Geachte voorzitter van de Raad, geachte voorzitter van de Commissie, geachte collega´s, ons debat over de voorbereiding van de voorjaarstop vindt plaats in een gespannen internationale context. Voorzitter Prodi gaf dit al aan toen hij vooruitliep op het debat dat we vanmiddag zullen voeren over de situatie in Irak.
De geopolitieke context waarin deze Europese Raad zal plaatsvinden, zal niet alleen aanwezig zijn in de gedachten, maar ook heel concreet in de economische cijfers en prognoses van onze lidstaten. Internationale spanningen zijn altijd schadelijk voor de wereldeconomie en dat was ook precies het doel van de terroristische organisaties die deze spanningen hebben veroorzaakt.
De Europese Raad zal gewijd zijn aan het beoordelen van de maatregelen die zijn genomen om de doelstelling van Lissabon te verwezenlijken, die erin bestaat van de Europese Unie de meest dynamische kenniseconomie ter wereld maken voor 2010. Met name zal worden beoordeeld wat de lidstaten tot stand hebben weten te brengen op het gebied van onderwijs en scholing, of op het gebied van onderzoek en ontwikkeling. Iedereen weet dat de resultaten tot op heden niet voldoen aan de verwachtingen van Lissabon, maar dat is ook geen wonder als we bedenken dat de regeringen van de meeste lidstaten nu bezig zijn de steken op te rapen die hun socialistische voorgangers hebben laten vallen. In plaats van de noodzakelijke maatregelen te nemen toen de economie in de lift zat, hebben de socialisten de overheidsgelden uitgesmeerd over wetenschappelijke programma's zonder perspectief.
De Europese Raad van Brussel is dus een nuttige gelegenheid voor de lidstaten om de doelstellingen van Lissabon aan de economische en sociale werkelijkheid van onze overheidsfinanciën aan te passen en in de internationale context te plaatsen. Tot slot wil ik mijn steun betuigen aan het plan van voorzitter Prodi inzake de vereenvoudiging van de Europese wetgeving, die maar liefst 90.000 pagina´s beslaat. Dit initiatief is meer dan welkom om de zakenwereld het leven te vergemakkelijken en daarmee het concurrentievermogen van de Unie te vergroten. Dit plan heeft tot doel het acquis communautaire tussen nu en 2005 terug te brengen tot zo´n 25.000 pagina´s en om het taalgebruik in de wetsvoorstellen te vereenvoudigen. Ik denk dat niemand zich daarover zal beklagen.

Randzio-Plath (PSE).
Geachte voorzitters, het zijn bepaald geen rooskleurige tijden! Daarom is de komende voorjaarstop politiek-psychologisch gezien van grote betekenis. Van deze Top moet een signaal van vertrouwen uitgaan, omdat de Europese economie en daarmee ook de groei en werkgelegenheid niet op gang zullen komen als het vertrouwen in de politieke leiding van de lidstaten niet kan worden hersteld of verbeterd. Ik denk echter dat niet alleen het vertrouwen in de regeringen van belang is. Het is ook belangrijk dat het Europese bedrijfsleven zijn verantwoordelijkheid neemt en een bijdrage levert aan groei, investeringen en werkgelegenheid. De banen die Europa nodig heeft om daadwerkelijk zijn productiviteit te ontplooien en de meest veelbelovende regio in de wereld te worden, kunnen niet alleen door de overheid worden geschapen. Daarom doe ik een beroep op het Griekse voorzitterschap om door te gaan met het bestrijden van oneerlijke concurrentie op fiscaal gebied. We moeten eindelijk al die belastingparadijzen droogleggen en het niet alleen maar laten bij de eerste doorbraak in het pakket van belastingmaatregelen. Iedereen moet aan de verbetering van de inkomstensituatie van de lidstaten bijdragen. De lidstaten zijn immers op inkomsten aangewezen om daadwerkelijk investeringen te kunnen plegen.
Op deze plaats wil ik nog eens een beroep doen op de particuliere sector om de eigen investeringen te verhogen. We hebben niet alleen te weinig overheidsinvesteringen, maar ook te weinig particuliere investeringen. Alleen door samenwerking van beide sectoren kan Europa voorkomen dat de self-fulfilling prophecy uitkomt waardoor wij vanuit een zwakke economische groei - of, in sommige landen, vanuit stagflatie - in een recessie terechtkomen. Dat kan Europa niet gebruiken. We hebben veel te lage groeicijfers. Daarom doe ik dit beroep op het Griekse voorzitterschap en roep ik ook Commissie en Raad op om de samenwerking tussen de instellingen te verbeteren. Het Europees Parlement is medewetgever en werkt snel. Het zou goed zijn wanneer de Raad dat tempo zou volgen.
Harbour (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de Griekse fungerend voorzitter heeft ons een heel interessante lijst voorgeschoteld van alle zaken waarmee hij bezig is. Het zou echter van echte vernieuwing getuigen - en ik zeg dit in alle nederigheid - als hier nu eens een voorzitter van de Raad Economische Zaken zou komen met een kort lijstje van zaken die hij ook echt gaat bereiken. Een lijst van honderd prioriteiten betekent dat er helemaal geen prioriteiten zijn! Ik wil graag de woorden van mevrouw Randzio-Plath herhalen. Het zou verfrissend zijn als de Raad Economische Zaken tijdens zijn bijeenkomst op 21 maart nu eens echt prioriteiten vaststelt. Dit is zelfs essentieel. Mijn suggestie voor uw prioriteiten zou zijn dat u vertrouwen schept en dynamiek aanbrengt en de bevolking ervan overtuigt dat de premiers van de Europese Unie vastbesloten zijn om een dynamische interne markt te creëren, zodat er meer banen komen en de economie sneller kan groeien. Ik denk dat al mijn collega's het daarmee eens zijn. Als wij de investeerders daar niet enthousiast voor krijgen, mijnheer de fungerend voorzitter, hoe moeten we dan al die andere beloftes op uw lange lijst nakomen? Daar moeten wij aan werken.
Het zou ook zeker verfrissend, en zoals u zei vernieuwend, zijn als u manieren zou vinden om het Europees handvest voor kleine ondernemingen nieuw leven in te blazen. Het zou niet eens zo heel veel vernieuwing vragen als u er voor de verandering eens niet alleen over zou praten maar het vervolgens ook daadwerkelijk zou uitvoeren. Wij moeten constateren dat er in de afgelopen drie jaar helemaal niets is gedaan om het opzetten van nieuwe bedrijven in de hele Unie gemakkelijker en goedkoper te maken, iets wat de premier zegt zo belangrijk te vinden. Ik herhaal nogmaals wat andere leden hebben gezegd: het wordt zo langzamerhand tijd dat de regeringen van de lidstaten hun beloftes inzake het octrooi nu eens gaan nakomen en ernst maken met de voltooiing van de interne markt, het wegwerken van de achterstand op het gebied van de omzetting van de Europese regelgeving en het invoeren van de interne markt voor de diensten.
Mijnheer de fungerend voorzitter, wij zitten met de absurde situatie dat een eenvoudige regeling voor de onderlinge erkenning van de verkoopbevordering door uw Raad wordt tegengehouden. Weest u nu eens duidelijk en stop met het geneuzel over onbelangrijke zaken, ga aan de slag en stel duidelijke prioriteiten, en komt u dan nog eens terug. Dan zullen wij het gevoel hebben dat u echt iets hebt gepresteerd. Wij zitten absoluut niet te wachten op een economische top met een agenda van het type waslijst!

Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat enkele van mijn collega´s met hun opmerkingen over 'mooie woorden? en 'valse schijn? in feite de vinger op de zere plek hebben gelegd. Feit is dat deze voorjaarstop zich moet uitspreken op drie terreinen - economisch beleid, sociaal beleid en duurzame ontwikkeling - terwijl de Verdragen niet de rechtsgrondslagen bieden om op deze drie terreinen gelijktijdig actie te ondernemen. Hierdoor hebben onze woorden veel weg van vrome wensen of goede bedoelingen waarvan we echter weten dat we niet het gereedschap hebben om ze te verwezenlijken.
Onze debatten en de komende voorjaarstop moeten er dan ook in de eerste plaats op gericht zijn deze Verdragen te herzien met het oog op de nieuwe grondwet voor de Europese Unie.
Om te bepalen in hoeverre deze drie elementen Europa in een positieve ontwikkelingsspiraal kunnen brengen, zouden we er goed aan doen nauwkeuriger te kijken naar wat zich binnen de openbaredienstensector afspeelt. Als er een driehoek is, dan zijn de diensten van algemeen belang het zwaartepunt. 
Laten we daarover nadenken en kijken hoe we hier in Europa momenteel mee omgaan.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het is een heilloze weg de totstandbrenging van een interne markt te willen versnellen, met alle gevolgen van dien in termen van liberalisering en uiteindelijk privatisering, en tegelijkertijd het evenwicht te willen bewaren door aan te voeren dat dit zal gebeuren in het belang van alle burgers, van de sociale cohesie, enzovoort. Op grond van eerdere ervaringen moeten we nagaan hoe een economische activiteit - die tegemoet dient te komen aan fundamentele rechten en sociale en territoriale samenhang dient te garanderen - kan of moet worden opgenomen in de nieuwe Verdragen. Hoe staat het met deze beoordeling? Hoe ver zijn we met de kaderrichtlijn inzake diensten van algemeen belang? Hoe ver zijn we met onze voorstellen ter versterking van artikel 16 van het Verdrag, met name wat de middelen en de taken van deze diensten van algemeen belang betreft?
Als we erin slagen een stap vooruit te zetten in onze benadering, zonder in dogma's te vervallen, door te kijken naar wat er gebeurt en wat we zouden moeten doen, dan denk ik dat alles vanzelf op zijn plaats valt. Knappe koppen zijn waardevol, maar waar het bovenal om gaat is de collectieve intelligentie, en die zit vooral bij de gebruikers, de werknemers en de dienstverleners, evenals bij de volksvertegenwoordigers, die dagelijks moeten constateren hoeveel kosten de opheffing van bepaalde openbare diensten in hun regio met zich meebrengt.
Ik denk dat dit een zeer belangrijk uitgangspunt is om ons beleid in de komende jaren richting te geven.

Sacconi (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de moeilijkheden bij de implementatie van de strategie van Lissabon houden, evenals het potentieel van het proces, voornamelijk verband met het feit dat dit een allesomvattende en geïntegreerde strategie is. Er zijn weliswaar enkele timide stappen vooruit gezet maar de hoofdgedachte - de integratie van het economisch, sociaal en milieubeleid - is zowel op nationaal als op communautair vlak nauwelijks van de grond gekomen. Als men consequent vasthoudt aan deze grondgedachte en de sociale en milieukwaliteit niet als bijkomstig beschouwt, maar als een belangrijke factor voor de ontwikkeling en het mededingingsvermogen, moet men mijns inziens ijveren voor een versterking van de open coördinatiemethode. Daarom verheugt het mij dat in de Conventie geleidelijk aan de hypothese terrein wint dat deze methode een grondwettelijke status moet krijgen.
De ervaring leert dat dermate geavanceerde doelstellingen als duurzame ontwikkeling niet bereikt kunnen worden zonder volledige betrokkenheid van alle sociale en institutionele partners. Vooral op milieugebied moeten op elk niveau projecten en stimuleringsinstrumenten worden ingevoerd. Anders komen er nooit milieuvriendelijkere productie- en consumptiemodellen, modellen waartoe wij ons via de conclusies van de Top van Johannesburg hebben verplicht. Men moet met andere woorden alle betrokken partijen aanzetten tot innoverend en verantwoord handelen en ze een perspectief op middellange en lange termijn bieden.
Het feit dat het Parlement er nog steeds niet in is geslaagd de instrumenten op organisatorisch en procedureel vlak te vinden die nodig zijn voor de bewaking, evaluatie en oriëntatie van de beleidsvormen voor duurzame ontwikkeling is mijns inziens een ernstige tekortkoming. Terecht wordt erop aangedrongen dat in het Interinstitutioneel Akkoord een effectieve deelneming van het Parlement aan de vaststelling van de brede richtsnoeren wordt gegarandeerd, maar ook wij moeten ervoor zorgen dat wij beter beslagen ten ijs komen.

Pronk (PPE-DE).
Voorzitter, het is iedereen wel duidelijk dat wij nog niet goed klaar gekomen zijn met Lissabon. Ik denk dat er twee redenen voor zijn. De eerste reden hangt samen met Lissabon zelf. Men is toen al, en zeker nu, uitgegaan van veel te hoge groeiscenario's. Ik denk dat toch te veel mensen denken dat groei iets is dat je zo maar in een boekje kunt schrijven en dat die er dan vanzelf komt. Nee, zoals de heer Van Velzen heeft aangetoond, is het zo dat je dan honderden maatregelen moet nemen die deze groei bevorderen en dat kun je niet doen met mooie verklaringen.
Ten tweede zijn natuurlijk ook allerlei gedane beloftes niet nagekomen. Daar is ook voldoende op gewezen. Wat kunnen wij dan toch nog doen? U hebt, mijnheer Prodi, gesproken over onder andere de take over directive. Dat is zo'n voorbeeld dat ik wil noemen. Er wordt heel veel gepraat over werkgelegenheidseffecten. Wij hebben in onze Commissie sociale zaken nagegaan wat de werkgelegenheidseffecten zouden zijn van die take over directive. Die zijn negatief. Dat was door de Commissie zelf niet nagegaan. Ik zou dus ook wel willen dat er wat meer effectbeoordeling van werkgelegenheid zou zijn, niet alleen op het gebied van sociale maatregelen, wat logisch is, maar ook op andere maatregelen en met name op financiële maatregelen. Vaak blijkt dat totaal anders te zijn dan men denkt.
Nog een punt waar ik de aandacht op zou willen vestigen zijn de cijfers. De Commissie heeft in haar antwoord op een vraag van mij toegegeven dat er eigenlijk geen goede vergelijkingen mogelijk zijn tussen de Europese groeicijfers en de Amerikaanse groeicijfers, waarschijnlijk omdat de Amerikaanse groeicijfers toch altijd met een korreltje zout moeten worden genomen. Het lijkt me wel verstandig dat we niet alleen naar Amerika kijken of naar China, maar dat we in ieder geval goede cijfers gebruiken en niet op verkeerd cijfermateriaal afgaan.
Ten slotte, Voorzitter, er is heel veel gesproken over samenwerking op het gebied van de universiteiten. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Ik denk dat daar nog veel kan gebeuren zonder dat we aan de soevereiniteit van de lidstaten in dit opzicht komen. Ik zou toch aan het voorzitterschap één vraag willen stellen. Hoe is het nu toch mogelijk, als wij bezig zijn met de universiteiten, dat er in Griekenland nog steeds een monopolie bestaat voor staatsuniversiteiten, zodanig dat duizenden Griekse studenten in Amerika studeren en niet in andere Europese landen? Kan daar niet eens een eind aan worden gemaakt? Ik weet dat het een Griekse bevoegdheid is maar misschien zou er tijdens dit voorzitterschap eens over kunnen worden nagedacht.

Procacci (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, naar aanleiding van dit debat van vandaag in het Parlement en de stemming over het standpunt van de Commissie inzake de WTO wil ik het Grieks voorzitterschap vragen hoe men het dramatisch probleem van de mediterrane producten denkt aan te pakken, gezien de plannen voor een geleidelijke afbouw van de steun aan de landbouwproducties. Natuurlijk is het goed dat de steun wordt afgeschaft en dat de vrije markt wordt bevorderd, maar hoe kunt u zorgen voor geleidelijkheid en rekening houden met de behoeften van enerzijds de ontwikkelingslanden en anderzijds de mediterrane landen? De mediterrane landen zouden ongetwijfeld enorme schade oplopen als de liberalisering te plotseling zou geschieden en naar de verkeerde kant zou doorslaan, en als plotseling helemaal geen steun meer zou worden gegeven. Mijns inziens moet het voorzitterschap van een mediterraan land dit probleem met grote aandacht behandelen en aanpakken, onder meer omdat 2010 nadert en de vrije markt een kans is die wij niet willen missen. Wij bereiden ons daar echter nauwelijks op voor. Mijns inziens moeten over dit vraagstuk een groot debat en een grote voorlichtingscampagne in de hele Unie op touw worden gezet.
Ik heb nog een laatste opmerking over de Europese onderzoeksruimte, die mij grote zorgen baart. Onze economie is weliswaar onverbrekelijk verbonden met ons vermogen om meer onderzoek te verrichten, maar een groot aantal zeer kleine bedrijven is uitgesloten van het zesde kaderprogramma, niet omdat zij niet toegelaten kunnen worden maar omdat zij niet over voldoende mogelijkheden beschikken om de kansen zelf te baat te nemen. Daarom zou ik willen vragen na te denken over de mogelijkheid om verbanden van kleine bedrijven stimulansen te bieden, zeer zeker in contexten waarin bij de planning en de programmering van een dergelijke samenwerking nauwelijks nog sprake is.

Zorba (PSE).
Ik wil voorzitter Prodi bedanken voor het feit dat hij nogmaals heeft gewezen op het belang van onderzoek en onderwijs in het kader van het proces van Lissabon. Ik zou hem ook willen gelukwensen met het feit dat hij de oorlog tegen Irak ter sprake bracht. Deze beïnvloedt de algemene sfeer en drukt een stempel op de politieke en economische toekomst van Europa.
Het proces van Lissabon wekte aanvankelijk hoge verwachtingen. Wat onderwijs, onderzoek, levenslang leren en scholing betreft, lijkt de tenuitvoerlegging evenwel niet de gewenste resultaten op te leveren. 3 procent van het onderzoek was een belangrijk doel en de Commissie verdient al onze lof omdat zij erin geslaagd is daarover een akkoord te bereiken, maar bij het streven daarnaar lijkt het wel alsof wij met handen en voeten gebonden zijn en niet in staat zijn elk jaar de noodzakelijke stappen te zetten. Wij hebben de mond vol over scholing, maar de particuliere sector trekt slechts 2,3 procent uit voor investeringen in scholing. Als wij kijken naar de investeringen in levenslang leren, de schooluitval en de immigrantengroepen hebben wij helaas weinig reden om optimistisch te zijn.
Het thans heersende klimaat doet de onderzoekers aan de universiteiten en de leerkrachten de moed in de schoenen zakken. De besluiten worden namelijk niet gevolgd door beleidsvormen voor de tenuitvoerlegging daarvan. Onderwijs en scholing staan helaas niet bovenaan op de agenda, zelfs niet op die van Lissabon. Volgens ons moeten onderwijs en scholing echter wel degelijk in het middelpunt van het beleid blijven staan, zoals dit aanvankelijk vastgelegd was in de planning van Lissabon.

de Roo (Verts/ALE).
Duurzame ontwikkeling en milieu zijn even belangrijk als economie en sociale prestaties. De voorjaarstop moet hier dan ook evenveel aandacht aan besteden en niet uren aan economie, minuten aan sociaal en slechts seconden aan milieubeleid. De Europese Commissie zou elk jaar een duurzaamheidsverslag moeten opstellen en de gemeenschappelijke resolutie vraagt de Europese Commissie dat ook te doen. Een voorbeeld: brandstofcelauto's, de auto van de toekomst. Burgers in de Verenigde Staten en Japan rijden er al in, zij kunnen ze al verkrijgen maar niet in Europa. Hier lopen wij achter. Algemeen gebruik van brandstofcelauto's, gevoed met biomassa, betekent ook dat oorlogen om olie tot het verleden zullen behoren. Milieu, sociale aspecten en economie zijn even belangrijk. Het is erg jammer dat nog lang niet alle regeringsleiders zich dit eigen hebben gemaakt.

Moreira da Silva (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, onze economie is niet uitsluitend een kenniseconomie, maar ook - sinds Kyoto - een koolstofeconomie. Daarin zijn degenen die met de geringste uitstoot hetzelfde productieniveau weten te bereiken de winnaars. Er zijn dus voordelen te behalen - niet alleen in economische zin, maar ook als het gaat om het milieu en de werkgelegenheid.
Ik geloof daarom dat het heel goed is dat de Europese Unie een systeem voor emissiehandel heeft opgezet om zo de uitstoot van de industrie en de energiecentrales te beperken. Vijfduizend ondernemingen participeren in dit systeem, en daarmee is 46 procent van de uitstoot gemoeid. Heel belangrijk is ook dat we met dit systeem de kosten voor naleving van Kyoto met 35 procent terugdringen.
Het terugbrengen van de door de industrie en energieopwekking veroorzaakte uitstoot volstaat echter niet om de in Kyoto gedane beloften na te komen. Het is daarom heel belangrijk dat de Commissie initiatieven neemt op het gebied van vervoer, landbouw en energie. We hebben nu wel een koolstofeconomie, maar het van kracht worden van Kyoto hangt intussen nog steeds van Rusland af. We weten dat de Verenigde Staten op dit moment in Rusland een campagne tegen het protocol van Kyoto aan het voeren zijn. Nu wil ik de Raad en de Commissie graag het volgende vragen: welke concrete maatregelen worden er nu op Europees niveau ontwikkeld om onze Russische vrienden ervan te overtuigen dat ze er verstandig aan doen het protocol van Kyoto ratificeren? Het is van fundamenteel belang dat dit protocol in werking treedt. Alleen dan zullen de Europese ondernemingen akkoord gaan met de volgende serie, niet altijd even gemakkelijk uit te voeren maatregelen voor het terugbrengen van de uitstoot van koolstofdioxide in Europa.

McNally (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over onderzoek en de realisering van de Europese onderzoeksruimte, zowel via het kaderprogramma als via de onderlinge afstemming van nationaal beleid. In Barcelona is besloten dat wij zullen streven naar een investering van 3 procent in onderzoek. Dit voornemen begint echter steeds meer te lijken op mijn eigen goede voornemens voor het nieuwe jaar, namelijk om minder te eten en meer te bewegen, die ook niet worden uitgevoerd en duidelijk wat meer inspanning behoeven.
Ik heb in Griekenland een interessante benchmark-conferentie over onderzoek en technologie bijgewoond. De deelnemers aan deze conferentie hebben voor een aantal terreinen heel nauwkeurig onderzocht hoe de verschillende lidstaten presteerden. Wat de rol van vrouwen in de wetenschap betreft, blijkt bijvoorbeeld dat landen als Spanje, Portugal en Italië uitstekende vrouwelijke wetenschappers en ingenieurs leveren. Andere landen scoren op dat punt echter heel slecht. Op het punt van het stimuleren van jongeren om een natuurwetenschappelijke of technische studie te kiezen, doen de Scandinavische landen het heel goed, net als op vele andere punten. Andere landen presteren duidelijk slechter. Dit is in heel Europa een enorm probleem.
Wat de koppeling van onderzoek en regionaal beleid betreft, presteert Finland ook hier goed, en Ierland zelfs zeer goed, maar scoren andere landen duidelijk lager. Als afgevaardigde voor Cambridge doet het mij genoegen dat een aantal gerenommeerde instellingen in Cambridge momenteel onderzoek doet naar de mogelijkheden van het zuiden van Yorkshire als geschikte locatie voor onderzoeksinfrastructuur. Sommige landen scoren goed op het punt van het clusteren. Hoe meer van dit soort vergelijkende onderzoeken wij doen en hoe meer lering wij daaruit trekken, des te groter wordt de kans dat wij ons nieuwjaarsvoornemen ook uitvoeren. Ik zal voor mijn eigen goede voornemens beter mijn best doen, als de lidstaten dat ook doen voor die van hen!
Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat de huidige crisis in de Europese Unie en in het hele kapitalistische stelsel niet het hoofd kan worden geboden met de voor de voorjaarstop voorgestelde maatregelen. Als die al effect hebben, zal het enkel een negatief effect zijn.
De VS zijn kennelijk vastbesloten om, met de directe of indirecte medeplichtigheid van de Europese Unie, hun dreigementen inzake een oorlog tegen Irak - en tegen wie weet welk land later - om te zetten in daden.
Het doel is te komen tot een herverdeling van de markten en controle te verwerven over de energiebronnen - het is allemaal onderdeel van het niet te stuiten streven van de VS naar de wereldheerschappij.
De Europese Unie en de regeringen van de lidstaten proberen weliswaar met hun communicatiebeleid hoop te wekken voor de toekomst, maar dat is ijdele hoop: de grote volksmassa moet dagelijks aan haar eigen lijf ondervinden hoe barbaars het systeem is en hoezeer de met dat systeem samenhangende maatregelen de belangen van de werknemers en de volkeren schaden. De Europese Unie en de andere internationale economische organisaties geven toe dat de liberale beleidsvormen faliekant mislukt zijn. De economie stagneert en de productie- en groeicijfers kunnen niet meer omgebogen worden met stabiliteitspacten. Het staat als een paal boven water dat het zogenaamde sociaal beleid van de Europese Unie, met de vermindering van de arbeidskosten en de beknotting of zelfs afschaffing van de verworvenheden van de werknemers, geen economische groei kan bewerkstelligen. Evenmin zal de crisis die inherent is aan het kapitalistische systeem daarmee kunnen worden opgelost, zelfs niet als daarbij de met dat systeem verbonden voorwaarden worden toegepast.
Uit het feit dat de doelstellingen van Lissabon en Stockholm met betrekking tot de werkgelegenheid niet zijn verwezenlijkt blijkt hoezeer wij gelijk hadden toen wij zeiden dat het daarbij niet ging om werkloosheidbestrijding maar om een frontale aanval op de rechten van de werknemers en om het creëren van nieuwe voorrechten voor het grootkapitaal. Winstverhoging, zelfs onder crisisomstandigheden: dat is de reden waarom men aandringt op privatisering en liberalisering, zelfs in sectoren als gezondheidszorg en onderwijs, en dat is de reden waarom men de middelen van de sociale zekerheid wil overhevelen naar het grootkapitaal.
Er is maar één oplossing, mijnheer de Voorzitter, en dat is een nog grotere, nog massalere en nog dynamischere, antimonopolistische en anti-imperialistische mobilisatie van de werknemers op nationaal en internationaal vlak. Er moet een nieuw machtsevenwicht tot stand worden gebracht om een eind te maken aan het klimaat van stagnatie en recessie. De weg moet worden vrijgemaakt voor een totaal ander beleid, voor een beleid ten behoeve van onze volkeren.

Brunetta (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat ik precies tegenover u zit, heeft mij kennelijk weinig geholpen om van meet af aan uw aandacht te trekken. Afin, geen man over boord.
De Europese Unie heeft, zoals wij hoorden, behoefte aan structurele hervormingen. De hervormingen van de arbeidsmarkt zijn structurele hervormingen en daarover zal worden gesproken tijdens de voorjaarstop en daarna in Thessaloniki. Arbeidsmarkt en verzorgingsstaat zijn echter twee kanten van dezelfde medaille. Als het goed gaat met de een, de arbeidsmarkt, gaat het ook goed met de ander, de verzorgingsstaat. De verzorgingsstaat wordt immers met de arbeidsmarkt gefinancierd. En omgekeerd, als het niet goed gaat met de arbeidsmarkt, wordt de verzorgingsstaat niet gefinancierd en krijgt commissaris Solbes problemen. Als de arbeidsmarkt evenwel verandert - door wetgeving, door zichzelf of door beide - moet ook de verzorgingsstaat veranderen. Op beide terreinen moeten de veranderingen gelijke tred houden.
Daarom moet men, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, voor de verzorgingsstaat een soortgelijke strategie uitwerken als voor de arbeidsmarkt, waar wij nu al enkele jaren lang het proces van Luxemburg hebben. Dat betekent nationale plannen, consensus over gemeenschappelijke doelstellingen, transparantie, de zogenaamde drie pijlers, open coördinatie zoals dat nu heet - die naam bestond toen nog niet -, enzovoort. Men moet de twee systemen, de twee hervormingsprocessen synchroniseren: men moet de arbeidsmarkt en de verzorgingsstaat synchroniseren. Dat betekent onder meer open coördinatie, verbintenissen en evaluatie van het Stabiliteitspact. Als wij de doelstellingen van Lissabon willen bereiken, moeten al deze vraagstukken tijdens de voorjaarstop zowel in kwalitatief als in kwantitatief opzicht worden ingevuld.

De Voorzitter.
Ik zou de collega's die wel degelijk mijn aandacht hebben getrokken, maar die zich beginnen af te vragen of ik hun blik wel gevangen heb, willen zeggen dat het simpelweg een kwestie van volgorde is. Ik hoop iedereen die aangegeven heeft het woord te willen voeren daartoe de gelegenheid te kunnen geven.

Iivari (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, al bij de besluitvorming inzake de Lissabonstrategie was men het met elkaar eens dat wij van de Europese Unie niet de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld kunnen maken als er niet voldoende in het menselijk potentieel wordt geïnvesteerd. Het is daarom goed dat kennis en innovatie op de voorjaarstop een prominente plaats in de strategie krijgen.
In de mededeling van de Commissie worden de lidstaten opgeroepen in de komende twaalf maanden de investeringen in kennis en innovatie te verhogen. Dat is een goed begin, maar er moet langdurig in onderwijs worden geïnvesteerd. Een stevige basis voor kennis bouw je niet in een jaar op. In de afgelopen jaren zijn de overheidsuitgaven voor het onderwijs in alle lidstaten vrijwel ongewijzigd gebleven. Bij een vergrijzende bevolking en een toename van de behoefte aan arbeidskrachten moeten wij onderwijs beschouwen als een investering in de toekomst en niet alleen als noodzakelijk kwaad.
Samenlevingen waarin met een beleid gebaseerd op gelijke behandeling wordt getracht het potentieel van de hele bevolking te benutten, behalen goede resultaten. Bij het benutten van dat menselijk potentieel zijn overheidsdiensten alleen niet voldoende; ook de privé-sector moet zijn steentje bijdragen, vooral door werknemers de mogelijkheid te bieden zich naast hun werk te scholen. Scholing is de belangrijkste factor voor het vinden van een baan. Het aandeel werkenden in de bevolking is de laatste tien jaar toegenomen: sinds 1996 zijn er bijvoorbeeld twaalf miljoen arbeidsplaatsen bijgekomen. Het grootste deel van de arbeidsplaatsen is ontstaan in sectoren waar een middelbare of hogere opleiding wordt geëist.
Het onderwijsbeleid valt onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten, maar door samenwerking binnen de Europese Unie kunnen wij het doeltreffender maken. De ministers van Onderwijs hebben afspraken gemaakt over gezamenlijke doelen voor onderwijssystemen: in 2010 moet het aantal personen die hun opleiding niet hebben afgemaakt zijn gehalveerd en moet het aandeel van personen tussen 25 en 64 jaar die beroepsonderwijs hebben genoten zijn gestegen naar 80 procent. Op het gebied van wiskunde, techniek en wetenschap moet er meer evenwicht tussen mannen en vrouwen komen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik heb al een paar slaaploze nachten gehad en als ik niet slaap, droom ik niet, en als ik niet droom heb ik moeite met de stemverklaringen die ik in deze zaal pleeg af te leggen. Ik heb geruststellende woorden nodig en daarom richt ik mij tot u, voorzitter Prodi, niet alleen omdat u zo'n overtuigende, rustige, geruststellende en haast vaderlijke stem hebt, maar vooral omdat ik de verklaringen die u tot nu toe heeft afgelegd nog in mijn oor heb. Waarom ben ik ongerust? Iedereen weet dat de voorzitters van de Raad om economische redenen moeten proberen de rekeningen rond te krijgen, en daarom soms ook het mes moeten zetten in de pensioenuitgaven. De gepensioneerden zijn het er mee eens dat de begroting rond moet zijn - een mooie ronde begroting - maar enkele onder hen hebben niets anders om van te leven dan hun pensioen. Zo'n honderd miljoen burgers in Europa - de kandidaat-landen niet meegeteld - moeten rond zien te komen van hun pensioen en zij zeggen: 'Prima, de begroting moet rond zijn, maar waarom zet men dan niet het mes in andere uitgaven? Waarom moeten de pensioenen eraan geloven?? In enkele landen, Italië bijvoorbeeld, zijn door vorige regeringen wetten uitgevaardigd - en de huidige regering handhaaft die - op grond waarvan iemand die voor 99 procent arbeidsongeschikt is en enkele jaren gewerkt heeft, recht heeft op een pensioen van 30 euro per maand. Weduwes van vroeg overleden mensen krijgen bijvoorbeeld een pensioen van slechts 18 euro.
Kunnen wij er dan van op aan en er gerust op zijn - en dus rustig slapen - dat als het mes wordt gehanteerd, dit met verstand gebeurt?

De Voorzitter.
Mijnheer Fatuzzo, het spijt mij zeer te horen dat u 's nachts niet kunt slapen. Ik herinner mij echter uit uw stemverklaring gisteren te hebben opgemaakt dat u de voorgaande nacht wel geslapen had, aangezien u tijdens de vlucht naar Straatsburg vertrouwelijke gesprekken voerde met Pantalone en andere personages.

Andersson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, er is nogal wat kritiek geuit op het proces van Lissabon. Ik vind het ook terecht dat dit proces met een kritisch oog bekeken wordt. Anderzijds mogen wij het nut ervan niet onderschatten. Als wij nagaan hoe wij de tijden van laagconjunctuur vandaag doorstaan in vergelijking met de situatie in het begin van de jaren negentig, dan is het verschil aanzienlijk. Er is weinig groei, en wij hebben de werkloosheid niet verder kunnen terugdringen, maar de situatie is veel beter dan in de jaren negentig. Kan het zijn dat de economische coördinatie en het monetair beleid een rol spelen? Volgens mij wel. Toch ben ik van mening dat een hervorming van het proces van Lissabon noodzakelijk is. Het proces behoeft een betere coördinatie. De samenhang moet verbeterd worden, en er moet meer aandacht besteed worden aan de tenuitvoerlegging. Het is ook belangrijk dat de drie delen van het proces als gelijkwaardig worden beschouwd. Het proces van Lissabon moet in evenwicht zijn.
Zweden, waar ik vandaan kom, is een land waar men gewend is structurele maatregelen te nemen. Wij zijn voor een open economie, concurrentie en structurele hervormingen, maar wij zijn ook voor een hoge sociale standaard, met andere woorden voor sociale systemen die zekerheid bieden en gericht zijn op volledige werkgelegenheid. Als in het proces van Lissabon geen evenwicht gevonden wordt tussen de structurele maatregelen, de werkgelegenheidsstrategie en duurzame sociale systemen, dan zal het uiteenvallen en falen. Het is daarom belangrijk dat dit evenwicht behouden blijft.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over duurzame ontwikkeling. Deze betreft het hele gebied. Ze betreft duurzaamheid op economisch vlak. Ze betreft duurzame sociale systemen, niet in de laatste plaats duurzame pensioenstelsels, met andere woorden stelsels die duurzaam zijn in zowel economisch als sociaal opzicht, zodat ze rechtvaardig zijn.
Duurzame ontwikkeling heeft echter ook met het milieu te maken. Investeringen vormen in dit verband de strategische oplossing. Als wij de investeringen in de nieuwe techniek, de schone technologie, op gang kunnen krijgen, zullen wij het milieu overal in Europa kunnen verbeteren en tevens de groei doen toenemen en meer arbeidsplaatsen scheppen.

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega´s, ik moet toegeven dat ik enigszins teleurgesteld ben, want ik had gehoopt dat de Europese Unie duurzame ontwikkeling nu echt een volwaardige plaats in haar beleid zou geven. Welnu, dat is nog altijd niet het geval.
In Göteborg had de Unie niettemin een grote stap in deze richting gezet door de wens kenbaar te maken in de voorjaarsbijeenkomsten van de Europese Raad na te gaan hoe het staat met duurzame ontwikkeling. Na uw bijdragen te hebben beluisterd, moet ik constateren dat ook de komende voorjaarstop deze doelstelling niet zal realiseren. Duurzame ontwikkeling is geen onderdeel van het Europese project, een hoofdstuk als alle anderen, zoals is gesuggereerd. Duurzame ontwikkeling veronderstelt een nieuwe benadering van het hele Europese beleid, waarin de sociale en milieucomponent evenveel aandacht krijgt als de economie.
Ik vraag me dan ook af of u het Europese beleid bekeken heeft in het licht van deze nieuwe criteria en met name de milieucriteria. Wij zouden graag weten hoe de milieuvraagstukken en maatschappelijke kwesties in uw voorstellen tot uiting komen. Wat zijn de gevolgen van een economie die we zo concurrerend mogelijk willen maken? Nog meer ontslagen? Nog meer milieuschade? We weten inmiddels hoeveel de aantasting van milieu en sociale verworvenheden kost. Dus maak van deze voorjaarstop in hemelsnaam geen top zoals er al zoveel geweest zijn, maar een vernieuwende top. De Europese Unie kan de huidige crisis alleen te boven komen door haar beleid bij te stellen in de richting die de burgers voorstaan, en alleen met een ontwikkelingsprogramma dat gericht is op duurzaam sociaal en milieubeleid kunnen we de dynamiek, het optimisme en het vertrouwen herstellen waaraan het de Raad en de Commissie zozeer ontbreekt. En als onze Europese Unie geen antwoord heeft op de huidige internationale problematiek - en dan denk ik uiteraard aan de kwestie-Irak, waarbij Europa jammerlijk verdeeld is - en niet tegemoet komt aan de Europese burger, die meer van Europa verwacht, wie kan de huidige problemen dan wel het hoofd bieden?

Grönfeldt Bergman (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, iedereen praat over van alles en nog wat, maar niemand, of bijna niemand, stelt voor het aantal taken te beperken. De meeste afgevaardigden voegen er alleen maar nieuwe aspecten aan toe. Steeds meer taken en beleidsterreinen krijgen prioriteit, met als gevolg dat uiteindelijk niets nog prioriteit heeft, want het wordt zo een lange opsomming van politiek correcte toespraken en woorden, terwijl Europa bijna stil staat.
We moeten ons echter concentreren op de totstandkoming van de interne markt, wij moeten druk uitoefenen op de lidstaten opdat zij de EU-wetgeving ten uitvoer leggen en barrières wegnemen, wij moeten de belastingen op ondernemingen verlagen en de rigide arbeidsmarkten flexibeler maken, en we moeten taken en regels die nutteloos zijn voor de stimulering van de groei afschaffen. Er moet meer geïnvesteerd worden in opleiding, onderzoek, ontwikkeling, KMO's en concurrentie. Tevens zijn een strenger toezicht op overheidssteun en een herziening van de regels voor regionale steun noodzakelijk. Kortetermijnmaatregelen inzake financiële steun die een marktverstorend effect hebben, leiden tot concurrentievervalsing en de ontwikkeling belemmeren, ondermijnen het vertrouwen in het Europees bedrijfsleven. Wie durft of wenst te investeren als het risico bestaat dat de bodem onder de eigen onderneming weggeslagen wordt omdat een gelijksoortige fabriek met EU-steun in een buurland wordt opgericht? Al deze zaken moeten opnieuw bekeken worden, de taken moeten selectief verminderd worden en er moet actie ondernomen worden. Wij hebben genoeg mooie verklaringen gehoord. Ze zijn leuk om naar te luisteren, maar nu moet er gehandeld worden!

Lange (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik heb het gevoel dat bij de voorbereiding van de voorjaarstop van dit jaar duurzaamheid slechts als een verlengstuk van de algemene politieke ontwikkeling gezien wordt. Dat is echt betreurenswaardig, omdat de toekomstige ontwikkeling van onze maatschappij volgens mij sterk afhangt van de vraag hoe wij onze bestaansvoorwaarden zo kunnen inrichten dat die ook aan toekomstige generaties een redelijke basis bieden. Daarom zijn er extra inspanningen nodig op het gebied van duurzame ontwikkeling. Ik richt me met name tot de Raad, omdat wij hier in het Parlement, maar ook in de Commissie duidelijke criteria hebben opgesteld, op basis waarvan aan duurzame ontwikkeling invulling kan worden gegeven.
Voorzitter Prodi heeft in het kader van de voorbereiding van de Top van Göteborg hier in het Parlement zeer duidelijke indicatoren en doelstellingen voor duurzame ontwikkeling aangegeven, die ik nadrukkelijk onderschrijf. Deze doelstellingen zijn niet door de Raad overgenomen en ik denk dat de hele discussie daaronder lijdt: wij formuleren doelstellingen voor allerlei beleidsterreinen, maar niet voor duurzame ontwikkeling. Daarom is er ook geen mogelijkheid om hiervoor maatstaven te hanteren en die te toetsen. Ik wil nu geen uitgebreide verlanglijst opstellen zoals we met kerst doen, maar wij moeten ons op een of twee hoofdzaken concentreren: de bescherming van het klimaat is een belangrijk aandachtsgebied, evenals het verkeer. Het gaat om bindende doelstellingen die in de lidstaten moeten worden gerealiseerd. Overigens leidt dat ook weer tot investeringen en dus tot werkgelegenheid. Ik hoef u alleen maar te herinneren aan de windenergie: door deze vorm van energie te stimuleren, zijn in de Europese Unie tienduizenden banen geschapen. We hebben nu concrete doelstellingen nodig en we moeten die ook verwezenlijken. We moeten - zoals Winston Churchill zei - niet alleen grote dingen plannen, maar ook kleine stappen realiseren!

Katiforis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, in de brief die u, mijnheer de fungerend voorzitter, hebt ontvangen van de leiders van de drie grote Europese economieën, de heren Chirac, Blair en Schröder, wordt gewezen op de betekenis van de voorjaarstop en wordt duidelijk gemaakt dat deze meer is dan een routinezaak en een procedurele aangelegenheid. Nu de eenheid in Europa zwaar op de proef wordt gesteld, wordt de voorjaarstop gezien als een symbool van deze eenheid, als een gelegenheid om nieuwe hoop te geven.
Deze brief staat in het teken van een lovenswaardig realisme. In de brief wordt namelijk aan de industrie de waarde toegekend die haar toekomt: niet alleen produceert de industrie 25 procent van het Europees bbp, maar ook biedt zij werk aan 45 miljoen mensen. In deze tijd wordt veel gesproken over diensten, over kennis, enzovoort, maar laten wij niet uit het oog verliezen dat de economie ook een meer materiële en tastbare grondslag heeft. Ook wordt in de brief het vraagstuk van de diensten van algemeen belang in het juiste kader geplaatst. Deze diensten moeten gehandhaafd blijven en op Europese leest geschoeid zijn en niet op andere leest, want dan zijn ze ten dode opgeschreven. Kijkt u maar naar wat in bepaalde sectoren in de Verenigde Staten is gebeurd.
Afgezien daarvan is er ook het vraagstuk van de modernisering van de markten. Men moet voorkomen dat nog meer hinderpalen worden opgeworpen voor de ondernemingen. Dat klopt, en natuurlijk is voor de eenmaking van de markten de eenmaking van de effectenmarkt van zeer groot belang. Daarom zal 2003 een mijlpaal zijn voor het programma van Lissabon. Ook de wetgeving voor de eenmaking van de vervoersmarkten moet worden voltooid, en misschien zou de Commissie ons kunnen zeggen of zij optimistisch is en denkt dat de termijn kan worden gehaald.
In de brief wordt eveneens gewezen op de noodzaak van een hoog werkgelegenheidsniveau. Laten wij niet vergeten dat in Lissabon sprake was van volledige werkgelegenheid en niet van een hoog werkgelegenheidsniveau. Laten wij dit ambitieuze doel blijven nastreven. Er is natuurlijk het probleem van de investeringen. Waar zullen de investeringen vandaan kunnen komen als de beurzen steeds verder wegzakken? Dat probleem moet, mijnheer de Voorzitter, worden aangepakt en ik hoop dat de Griekse regering met haar bekwame team van economen in staat zal zijn een klimaat van optimisme te creëren. Zonder optimisme stort het vertrouwen in en zonder vertrouwen zal noch van vooruitgang van de economie noch van vooruitgang van het programma van Lissabon sprake kunnen zijn. Dit optimisme is van cruciaal belang.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de commissaris, dames en heren, de voorjaarstop is - zoals we allemaal onderstreept hebben - van bijzonder belang omdat de conjunctuur inzakt, de interne markt nog niet klaar is en de doelstellingen van Lissabon steeds vager worden en het vertrouwen daarin steeds minder wordt.
Voor mij is de strategie van Lissabon het Europese antwoord op de globalisering. De strategie van Lissabon vormt het kader van ons economisch model, omdat zij de markt combineert met sociale verantwoordelijkheid en ecologische duurzaamheid. Dit model onderscheidt ons van de Verenigde Staten en andere werelddelen - de zogenaamde ecologisch-sociale markteconomie is het Europees maatschappelijk model. We moeten ophouden van schuld te spreken. We moeten de verantwoordelijkheden duidelijk maken. Wie is verantwoordelijk voor de verwezenlijking van welke doelstelling en voor wanneer? We hebben concrete doelen nodig in plaats van vage verklaringen. Op welke terreinen en binnen welke termijn willen we de nummer één worden? Wie moet welke deeldoelstelling voor wanneer halen zodat de gemeenschappelijk vastgestelde Europese doelstellingen kunnen worden verwezenlijkt? De voorjaarstop zou moeten vastleggen dat de doelstellingen van Lissabon op elk land moeten worden toegepast en dat die doelstellingen in iedere regeringsverklaring en in ieder akkoord tussen regeringen moeten worden opgenomen. Het Stabiliteits- en groeipact is niet in strijd met de doelstellingen van Lissabon, maar is de voorwaarde voor de verwezenlijking ervan. In dit verband moeten wij ervoor blijven zorgen dat de interne markt een werkelijke interne markt wordt en dat voldoende rekening wordt gehouden met het potentieel van het midden- en kleinbedrijf als fundament van onze economische structuur en als motor voor de werkgelegenheid in Europa.

van den Burg (PSE).
Ik wil graag wat zeggen over de brief die drie regeringsleiders voor deze voorjaarstop gemaakt hebben, Tony Blair, Gerhard Schröder en Jacques Chirac. Daarmee proberen zij opnieuw hun eensgezindheid te tonen en de toon te zetten voor het debat op de Top. Op zich is daar niks mis mee, omdat ik denk dat het goed is dat daar ook wat grote lijnen worden uitgezet binnen de veelheid van documenten die rond zo een Top verschijnen, maar ik vind het epistel dat deze drie nu gemaakt hebben echt beneden alle peil. Het is een belediging van het evenwicht en de diepgang die het Lissabonproces kenmerken waar wij nu drie jaar mee bezig zijn en ik denk dat de balans die heel zorgvuldig in de Lissabondoelstellingen zit, ruw verstoord wordt omdat - een aantal punten zijn al genoemd in het debat - een aantal doelstellingen daar volstrekt zijn verdwenen en de nadruk alleen ligt op de belangen van het bedrijfsleven in de industriesector. Het lijkt wel of de brief inderdaad overgeschreven is van CBI, BDI en MEDEFT, de lobbyorganisaties van werkgevers in de respectievelijke landen. Ik ben vooral gevallen over een passage over de Hartz-commissie. Er wordt voorgesteld om op Europees niveau zo een soort commissie in te stellen, naar het voorbeeld van wat in Duitsland gebeurd is. Blijkbaar realiseren de kabinetten daar in Londen, Berlijn en Parijs zich echter niet dat er hier in Europa op dit moment al een richtlijn ligt die in Brussel besproken wordt over uitzendarbeid, het kernstuk van die Hartz-commissie. Juist over die richtlijn is er een merkwaardige deal gesloten tussen Londen en Berlijn om te blokkeren dat die tot besluitvorming leidt, een deal die te maken heeft met een ander dossier, de overnamerichtlijn, waar op dit moment ook over gesproken wordt. Het is echt absurd dat dan in eenzelfde brief die nu voor de voorjaarstop gemaakt wordt, voorgesteld wordt om zo een Hartz-commissie in te stellen die dat wiel weer opnieuw uit gaat vinden, in plaats van nu constructief aan die richtlijn te werken en in maart, in de Sociale Raad tot besluitvorming te komen.

De Voorzitter.
Het debat via de procedure 'catch the eye? is gesloten.

Trakatellis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de strategie van Lissabon is een onontbeerlijk mechanisme om van de Europese Unie de sterkst concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld te maken. Deze strategie is actueler dan ooit, daar over de mogelijke sociale en economische gevolgen voor Europa van een eventueel militair ingrijpen in Irak grote ongerustheid is ontstaan.
Hoe ziet de situatie in de Unie, die een speelbal blijft van de externe ontwikkelingen, er echter uit? De Commissie heeft ons een momentopname laten zien, en daaruit blijkt dat niet alles rozengeur en maneschijn is bij de toepassing door de lidstaten van de nieuwe open coördinatiemethode op alle niveaus van de Unie. In 2000 hadden wij besloten te streven naar duurzame economische ontwikkeling, met meer en betere werkgelegenheid en grotere sociale cohesie. De stappen op de weg daarheen moeten echter als niet tevredenstellend worden beschouwd. Het is duidelijk dat bij het vraagstuk van de werkgelegenheid en het mededingingsvermogen enkele lidstaten ver van het doel verwijderd zijn gebleven en dat wij nu moeten toegeven dat het door de Unie in het kader van de strategie van Lissabon vastgestelde doel niet is gehaald. Daarom moeten met name de acties van de landen die hebben gefaald worden herzien en moet worden nagegaan wat niet is verwezenlijkt en waar we niet verder gekomen zijn dan het vastleggen van voornemens.
Wat duurzame ontwikkeling betreft moet de kloof tussen de verklaringen die we afleggen en het wetgevend instrumentarium voor milieubescherming en volksgezondheid worden gedicht en moet worden gezorgd voor integratie van de milieuaspecten in alle beleidsvormen van de Unie. Wij moeten in het kader van de Europese integratie absoluut streven naar duurzame ontwikkeling. Daar ontkomen wij niet aan, gezien de druk die wordt uitgeoefend door enerzijds de op til zijnde uitbreiding en anderzijds de herziening van de Verdragen van de Unie, en natuurlijk ook door de mondialisering.
Ik zou echter nogmaals willen onderstrepen dat volgens mij de Europese Unie ver achter loopt als het gaat om wetenschap en technologie, en met name biotechnologie. Zonder wetenschappelijke en technologische vooruitgang en innovatie zullen wij niet in staat zijn het hoofd te bieden aan de uitdagingen op het gebied van voeding, medische zorg en milieu en op sociaal-economisch gebied. Wetenschap en technologie zijn de sleutel voor de aanpak van de grote problemen waar de samenlevingen mee geconfronteerd worden. Dat was altijd al een kernelement in de geschiedenis van de mensheid, en dat is ook nu nog zo. Wetenschappelijk en technologisch onderzoek en al hetgeen daarmee verband houdt - onderwijs, opleiding en scholing - zijn absoluut onontbeerlijk. Ik ben van mening, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dat u het wetenschappelijk en technologisch onderzoek op vastberaden wijze moet bevorderen - zoals trouwens ook de voorzitter van de Commissie zei - want onderzoek is het belangrijkste instrument voor het welslagen van het beleid, de strategie en het programma van Lissabon.

Bullmann (PSE).
Geachte voorzitters, beste collega's, ik ben mij er terdege van bewust onder welke omstandigheden het Griekse voorzitterschap de voorjaarstop moet voorbereiden. Het is, mijnheer de voorzitter van de Raad, beslist de moeilijkste voorjaarstop sinds Lissabon, gezien de situatie waarin de wereldeconomie zich bevindt en gezien het feit dat we aan de vooravond staan van een oorlog die we hopelijk nog kunnen voorkomen. Er rust in deze situatie een grote verantwoordelijkheid op uw schouders. Toch is er maar één fout die u echt kunt maken, een ernstige fout. Die fout is dat het u aan moed zou ontbreken: de moed om de door vele ambtelijke apparaten voorbereide verklaringen een keer terzijde te schuiven, de moed om afstand te nemen van de bloedeloze statements die altijd dezelfde teneur hebben, de moed om met elkaar een echte discussie aan te gaan over de vraag hoe de mensen in de Europese Unie er werkelijk voor staan. Van eerdere Raadsvoorzitters weten we dat het betonen van deze moed om rituelen te doorbreken misschien wel het moeilijkste is wat er is. Dat is niet gemakkelijk. Ik wil twee redenen noemen waarom ik denk dat het essentieel is dat u deze moed opbrengt.
Wanneer we de situatie nuchter onder ogen zien, dan zien we dat de particuliere en publieke investeringen in Europa stil liggen. We moeten er daarbij vooral op wijzen dat de publieke investeringen juist in de economieën van die landen inzakken die de verantwoordelijkheid dragen voor een groot deel van onze economische ontwikkeling. Het volstaat niet om op deze plaats plichtmatig op het Stabiliteits- en groeipact te wijzen. Wanneer kiezen wij nu eens voor de gouden regel en geven wij met frisse moed impulsen voor meer investeringen in Europa? Ik kan het in ieder geval niet meer aanhoren hoe ook collega's in dit Parlement plichtmatig het belang onderstrepen van het midden- en kleinbedrijf zonder daarbij tegelijkertijd ook de nadruk te leggen op het verband met publieke investeringen! Op die vraag moet antwoord worden gegeven, en wel snel. U hebt daartoe de mogelijkheid, u kunt dat bewerkstelligen!
Er is een tweede punt dat mij van groot belang lijkt. We hebben prachtige nota's over active ageing. Ik ben op de hoogte van de demografische situatie. Ik weet hoe belangrijk het is om beroepsactiviteit op oudere leeftijd te bevorderen. Als u het echter aan de burgers van Europa vraagt, dan krijgt u de volgende situatie: het zal u grote moeite kosten om iemand die veertig jaar in een fabriek heeft gewerkt, misschien zelfs in ploegendienst, ervan te overtuigen dat hij dat werk langer moet blijven doen. Het zal u nog meer moeite kosten om een ondernemer ervan te overtuigen dat die werknemer nog langer moet werken. U komt echter helemaal in de problemen wanneer de mensen buiten zich realiseren dat degenen die deze nota's schrijven, er vaak voor zorgen dat ze zelf met een gouden handdruk vertrekken als ze vijftig of begin vijftig zijn. Als u echt iets wil doen, dan zorgt u ervoor dat er een beleid is voor gezondheidszorg op de werkplek, dan zorgt u ervoor dat ouderen in deeltijd kunnen gaan werken en stelt u zich vóór alles de volgende vraag: waarom heeft nog steeds bijna 20 procent van onze jongeren op de arbeidsmarkt geen fatsoenlijke opleiding? Wij jagen hen - de toekomst van Europa - de werkloosheid in! Dat is een urgent probleem waarover ik veel te weinig in onze stukken terugvind.

Gasòliba i Böhm (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, er is in dit debat al veel gezegd, zodat er nog maar weinig aan toe te voegen is. Ik zal me dan ook beperken tot het herhalen van de aspecten die mij en de andere leden van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij het belangrijkst lijken voor de voorbereiding van de voorjaarstop.
Als wij de balans opmaken van wat er sinds Lissabon is bereikt, dan blijkt dat wij, althans in relatieve zin, niet vooruit maar achteruit zijn gegaan. Vergelijken we de productiviteit van de Verenigde Staten met die van de Europese Unie, dan valt het verschil negatief uit voor Europa. Onzes inziens komt dat doordat er onvoldoende voortgang is gemaakt met het tot stand brengen van een gunstig kader voor investeringen door het bedrijfsleven. De oorzaak daarvan is dat ondanks de verklaringen die zijn afgelegd tijdens de opeenvolgende Raden van Lissabon, Göteborg en Barcelona, de lidstaten het hebben laten afweten. De lidstaten hebben zich ertoe verplicht een aantal hervormingen door te voeren. Daarvan is met name die van de arbeidsmarkt belangrijk, want die moet zorgen voor meer flexibiliteit en gunstiger voorwaarden voor het opzetten van bedrijven, op een moment waarop er nauwelijks groeiverwachtingen zijn voor de Europese Unie. Het midden- en kleinbedrijf speelt daarin een sleutelrol, maar feit is dat de bureaucratische hindernissen voor iemand die een bedrijf wil opzetten ongelofelijk veel hoger zijn dan die in de Verenigde Staten. De voorwaarden zijn ongunstig voor het beginnen van een bedrijf, groot of klein, en hetzelfde geldt, in sterkere mate, voor bedrijven die met nieuwe technologieën een nieuwe weg inslaan. Met het opzetten van bedrijven en met het toepassen en ontwikkelen van nieuwe technologieën lopen wij dus ook aanzienlijk achter. Verder is het duidelijk dat wij, ondanks de - in Barcelona nog eens herhaalde - toezeggingen en plechtige verklaringen over de liberalisering van de nu nog beschermde sectoren, de energiesector en de telecommunicatiesector, andermaal moeten constateren dat die toezeggingen en verklaringen in de praktijk onvoldoende vervolg hebben gekregen.
Ik hoop al met al dat de Top in Brussel niet zozeer fraaie verklaringen oplevert als wel aanleiding zal zijn voor het nakomen van de gedane beloften.

Papayannakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, heren voorzitters, het is mijns inziens zonder meer duidelijk dat het proces en de strategie van Lissabon geen volslagen mislukking zijn - en ik ben het wat dat betreft dus niet eens met de mening van talrijke collega's - maar anderzijds staat ook vast dat er geen noemenswaardige vorderingen zijn gemaakt. De groei en het groeitempo laten te wensen over. De economie en met name de sectoren van de nieuwe economie - waarop we in een op zijn zachtst gezegd overoptimistische bui alle hoop hadden gevestigd ten aanzien van de strategie van Lissabon - zijn in een recessie verzeild geraakt en zo'n recessie kun je natuurlijk niet wegwuiven. Ook op het gebied van de duurzame ontwikkeling stel ik grote vertraging vast. Wij hadden al bezig moeten zijn met het toezicht op en de uitwerking van de follow-up van Johannesburg. Ik heb de indruk dat men nu zelfs de naam van de stad is vergeten.
Dan is er de brief van de drie leiders, waar terecht naar werd verwezen. Daarmee wordt het evenwicht verstoord dat men met de strategie van Lissabon wilde bereiken. In die brief wordt aangedrongen op een herziening, maar dan wel een herziening in de verkeerde richting. In die brief wordt korte metten gemaakt met het begrip volledige werkgelegenheid en wordt gesproken over een hoog werkgelegenheidsniveau. Daarin staat verder dat voorkomen moet worden dat nieuwe hinderpalen worden opgeworpen voor de ondernemingen en dat bij de nieuwe beleidsvormen die de Commissie zal voorstellen eerst de mening van de ondernemingen en het bedrijfsleven gehoord moet worden. Dat is te gek voor woorden en daar zou ik, mijnheer de fungerend voorzitter, graag uw mening over willen horen. Ik ben niet tegen overleg, maar wat gaat u dan doen met de wetgeving voor chemische stoffen? Wat gaat u doen met de nieuwe wetgeving inzake milieuaansprakelijkheid? Dat zijn toch in zekere zin hinderpalen, en die vallen nota bene ook nog onder de strategie voor duurzame ontwikkeling. Gaan wij ook die overboord zetten? Daar moet mijns inziens een duidelijk antwoord op komen, misschien niet nu maar wel tijdens het debat op de Topconferentie.
Het lijdt geen twijfel dat de oorlog of liever gezegd de invasie in Irak - want dat is het: laten wij elkaar niet voor de gek houden - al deze problemen nog acuter zal maken. Natuurlijk is het niet gemakkelijk daar gedetailleerd op in te gaan en een strategisch debat op poten te zetten over de follow-up van Lissabon. Er zijn echter enkele vragen die beantwoord moeten worden, mijnheer de Voorzitter. Hebt u er überhaupt over nagedacht om opnieuw een debat in gang te zetten over de algemene vermindering van de arbeidstijd teneinde meer werkgelegenheid te creëren? Over financiering van de ontwikkeling in de zogenaamde tertiaire sector? Over de actualisering van de ideeën in het Witboek? Het debat over het Witboek was trouwens de laatste keer dat wij op een concrete, geïntegreerde wijze in de Europese Unie hebben nagedacht over deze problematiek, bijvoorbeeld met betrekking tot de trans-Europese netwerken, de verandering van de belasting - de omzetting van de belasting op arbeid in een belasting op het gebruik van natuurlijke hulpbronnen -, enzovoort. Zullen wij dat alles opnieuw ter sprake brengen in het licht van de mislukkingen tot nu toe, of zijn wij dit allemaal allang vergeten?

Maes (Verts/ALE).
Heren voorzitters en geachte collega's, ik vind de toon in onze discussie te pessimistisch. Ik denk dat we juist in deze tijd heel sterk moeten getuigen van de waarde van het Europese model, dat niet alleen de waarde is van een markt maar dat vooral een model wil zijn voor welzijn, voor duurzaamheid, voor ontwikkeling, voor welvaart gekoppeld aan welzijn. Daarom hebben wij bewust gekozen voor integratie in plaats van confrontatie, voor eenheid in de diversiteit en voor ontwikkeling van de wereld in plaats van dominantie. Zo zijn we gekomen tot de toekomstige uitbreiding van de Unie, maar tegelijkertijd worden wij geconfronteerd met de uitbreiding van de werkloosheid. Daarom hebben wij op dit moment leiding nodig van de Commissie, van de Raad, van het Parlement, van de instanties van de Unie en van de lidstaten.
Maar de lidstaten, de regio's, de lokale autoriteiten, de bedrijfsleiders blijven in gebreke. Iedereen blijft op zijn berg geld zitten en is voorzichtig en doet niet wat moet gedaan worden om deze werkloosheid te bestrijden. Want geloof me vrij, als wij Europa uitbreiden en de werkloosheid blijft ons verder bedreigen, dan is dit de grootste mislukking waar wij op af stevenen.
U spreekt over de research. In het tot stand brengen van een echt Europees beleid zijn wij mislukt. Onze doctores honoris causa komen nog naar onze universiteiten om hun eredoctoraat op te halen en keren dan terug naar Amerika, waar ze werken in zeer performante laboratoria. Waarom doen wij dat zo weinig? Waarom blijven zoveel landen achter inzake research? Opdat duurzame ontwikkeling mogelijk zou zijn, moet elk land meer doen dan het vandaag doet en moeten wij samen meer doen dan wij vandaag doen. Want laat het ons maar bekennen: wij hebben eigenlijk in de tijden dat het goed ging het gaat nu minder goed, maar wij moeten het tij keren met lede ogen moeten vaststellen dat regio's met hoge werkloosheid ook binnen de Unie regio's met hoge werkloosheid zijn gebleven. En daarbovenop komt nu de conjuncturele werkloosheid. Maar er zijn nog altijd overal laaggeschoolden die geen werk hebben, er zijn nog overal te weinig vrouwen aan het werk, overal te weinig actieven, overal bedrijven die hun mensen op 52 systematisch aan de deur zetten en nog te veel landen die dat goedkeuren en dat ook nog met overheidsgeld betalen. Zijn wij op dat stuk niet teveel gepaaid met mooie Toppen en mooie woorden? Ik hoop dat er nu daden komen.

De Voorzitter.
Dat was buitengewoon moeilijk.
Dames en heren op de tribunes, u bent allen van harte welkom in het Parlement, maar ik verzoek u vriendelijk niet mee te praten en niet te applaudisseren.

Abitbol (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, Europa heeft twee bestaansredenen: vrede en welvaart. We kunnen op zijn minst zeggen dat Europa op beide terreinen zijn doel voorbijschiet.
De vrede loopt namelijk gevaar na de ongelooflijke schending van de Verdragen door Groot-Brittannië, Italië, Spanje, Portugal en Denemarken, die alle het Verdrag van Maastricht hebben ondertekend, en ik betwijfel of de Top die maandag van start gaat onder Grieks voorzitterschap hierin veel verandering zal brengen. In feite is het Europees beleid blijven steken in goede bedoelingen en wel om één en dezelfde reden, namelijk dat het niet bestand is tegen druk van buitenaf. Er is net zomin een nieuw als een oud Europa. Er is eenvoudigweg helemaal geen Europa.
Dan de welvaart, waarover dit debat vooral gaat. Als de groei van de Unie de helft lager is dan wat hij zou kunnen zijn, dan is dat vanwege een achterhaald en ouderwets monetair beleid. Het malthusiaanse beleid van de Europese Centrale Bank, en dat wordt door onze vergadering onvoldoende benadrukt, is de voornaamste reden van de stagnerende economie en binnenkort van de recessie in Europa. Dus als u een voorjaarstop belegt, mijnheer Prodi of mijnheer de fungerend voorzitter uit Griekenland, laat deze dan zijn naam waardig zijn! Haal de economie van de Europese Unie uit haar monetaire winterslaap waarin ze gesust is door het beleid van de Europese Centrale Bank. Ik verwijs naar het verslag dat u zelf heeft gepubliceerd over het concurrentievermogen van de Europese lidstaten na de Top van Lissabon. Welke drie landen komen als beste uit de bus? Groot-Brittannië, Zweden en Denemarken, die de euro nu juist niet hebben ingevoerd. Ze doen het beter als het gaat om werkloosheid, inflatie, schuldenlast en concurrentievermogen dan de landen waar de euro is ingevoerd. Dus ligt de conclusie voor de hand. En nu u zich erover verheugt - ik hoorde de heer Goebbels vanochtend zeggen dat de euro eindelijk kleur begint te krijgen - dat de euro de dollar heeft ingehaald - de oude droom! - bedenk dan dat hoe meer de euro in waarde stijgt, hoe meer de Europese groei afneemt. Uw ijdelheid zal worden gestreeld, maar dat gaat zich iedere maand vertalen in zeventienduizend extra werklozen, zoals afgelopen maand nog in Frankrijk.

Berthu (NI).
In haar verslag voor de Europese Raad van 21 maart aanstaande roept de Commissie de lidstaten op een extra inspanning te leveren om de doelstelling die ze in het voorjaar van 2000 in Lissabon hadden geformuleerd te verwezenlijken: binnen tien jaar de meest concurrerende en dynamische economie ter wereld scheppen. Deze oproep komt zeer gelegen, want momenteel lijken we meer op een vastgeroest Europa dat steeds verder wegzakt.
De Commissie en de Raad hebben onlangs interessante actieplannen gepresenteerd, met name voor een Europese onderzoeksruimte waarmee we de knapste koppen van de aarde kunnen binnenhalen én behouden dankzij, laten we dat niet vergeten, een aantrekkelijk fiscaal beleid. Maar de hoofdverantwoordelijkheden liggen bij de lidstaten, en de Europese Unie moet hen op meerdere terreinen beter terzijde staan.
Zo moeten we er allereerst voor zorgen dat uniforme Europese regelgeving niet ten koste gaat van de flexibiliteit van reeds bestaande regels. Op papier zorgt standaardisering voor besparingen als het gaat om informatie en transacties, maar in de praktijk leidt ze ook tot hoge kosten omdat één algemene regel vaak voor niemand geschikt is. Dat is waarschijnlijk wat ons overkomt met de euro. Laten we dit soort fouten niet te vaak maken. Laten we onze flexibiliteit behouden, laten we economische en sociale raadplegingsprocedures handhaven die echt open zijn en niet vanuit een ivoren toren standaardoplossingen opleggen waaraan iedereen gebonden is.
Ten tweede moeten we een halt toeroepen aan het onzalige streven van de Conventie te komen tot een superstaat, die log en beperkend zou zijn. We moeten ons met name resoluut uitspreken tegen een Europese belasting, die onze verplichte heffingen vroeg of laat alleen maar zou verhogen.
Verder dient de Europese Unie de lidstaten te helpen alleen nuttige immigratie op de arbeidsmarkt toe te staan. De heterogene stroom immigranten drukt heel zwaar op onze overheidsfinanciën en op de cohesie binnen onze samenleving. Natuurlijk moeten we de allerarmsten meer helpen, maar in hun eigen land en in ons wederzijds belang. Op dit punt moet de Commissie haar beleid radicaal veranderen, zoals ik ook gisteren heb gezegd bij de behandeling van het verslag-Terrón i Cusí.
Tot slot moet de Unie op internationaal vlak onze belangen strijdlustiger behartigen. Tot onze verbijstering heeft de Commissie onlangs met goedkeuring van de Raad een reductie van 36 procent van onze douanetarieven voor landbouwproducten voorgesteld aan de WTO, waarmee de communautaire preferentie nog wat verder wordt uitgehold. Als we de budgettaire steun geleidelijk willen afbouwen, moeten we tegelijkertijd de communautaire preferentie versterken. De lidstaten moeten alles in het werk stellen om hervormingen door te voeren, maar de Unie moet hen daarbij helpen en niet in de weg staan.

De Voorzitter.
Mijne heren voorzitters, u ziet hoeveel er van u verwacht wordt in deze bijzonder zware economische tijden voor Europa. Het doet me dan ook deugd dat ik de voorzitter van de Raad, minister Yiannitsis, mag vragen ons toe te spreken.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle sprekers bedanken voor hun opmerkingen, standpunten en vragen. Deze zijn zeer nuttig. De Raad en de lidstaten zullen hier nota van nemen en mede aan de hand daarvan proberen de voorjaarstop tot een succes te maken.
Ik geloof dat ik dit debat kan samenvatten in drie sleutelwoorden, drie kernpunten: ten eerste vertrouwen, ten tweede actie en ten derde evenwicht en het Europees model. Ik zal onmiddellijk uitleggen wat ik hiermee bedoel.
De publieke opinie, de burgers van de Europese Unie verwachten van de Raad en de voorjaarstop - waar een debat zal worden gehouden over zeer belangrijke en veelomvattende, als ik dat zo mag noemen, vraagstukken - een boodschap van vertrouwen. Vertrouwen bedoel ik hier niet alleen als een abstract begrip, maar als een concrete vorm van hoop die is gegrondvest op de vaststelling dat de Europese Unie in staat is besluiten te nemen, besluiten waarmee het hoofd kan worden geboden aan de economische vraagstukken, de werkgelegenheidsproblematiek en een reeks andere vraagstukken waarmee de burgers in hun dagelijks leven geconfronteerd worden, zoals de sociale vraagstukken, de pensioenen, de gezondheidszorg, het onderwijs en de levenskwaliteit. Dit is dus een aspect dat vooral verband houdt met de economische en sociale vraagstukken. 
Juist nu, in deze tijd en onder de huidige omstandigheden, mag men zich, als men vertrouwen wil wekken, echter niet beperken tot besluiten over de specifieke problematiek van Lissabon. Deze tijd zou een Tolstoi heel wat inspiratie hebben geboden voor een nieuwe 'Oorlog en Vrede?. Het vertrouwen van Europa in de Europese Unie zal vooral voortvloeien uit ons vermogen om besluiten over politieke vraagstukken te nemen. Iedereen houdt zijn blik gericht op de Europese Unie en vraagt zich af tot welke politieke besluiten wij als Europese Unie in staat zijn. Het Grieks voorzitterschap heeft in overleg met zijn partners voor komende maandag een buitengewone topconferentie bijeengeroepen. Wij willen nagaan wat wij kunnen doen en hoe wij ervoor kunnen zorgen dat Europa aanwezig is in wat er gaande is, hoe wij op dit front het vertrouwen van de Europese burger kunnen winnen. Wij zullen aantonen dat Europa in staat is op georganiseerde wijze op te treden en besluiten te nemen. Voorzitter Prodi heeft gezegd hoe belangrijk een dergelijk beeld onder de huidige omstandigheden kan zijn. Vanmiddag zal ik tijdens het debat over Irak de gelegenheid hebben om hierop terug te komen.
Om terug te komen op Lissabon: vertrouwen is hier afhankelijk van een reeks specifieke vraagstukken. Terecht zeiden enkele sprekers dat voor de meeste van deze vraagstukken de institutionele grondslag ontbreekt om vorderingen te kunnen maken. Er moeten echter vorderingen worden gemaakt. Zoals in de jaren na Lissabon is gebleken heeft de open coördinatiemethode flexibiliteit gebracht in het communautair bestel en ons in staat gesteld enkele stappen vooruit te zetten. Mijns inziens kan het huidige debat in de Conventie een efficiënter institutioneel bestel opleveren - Griekenland is als lidstaat, niet als voorzitterschap, een van de landen die in die richting willen gaan -, een bestel dat besluiten mogelijk maakt over voor de Europese burger belangrijke vraagstukken en niemand de kans geeft zich te verschuilen achter het voorwendsel dat Europa niet de bevoegdheden heeft om besluiten te nemen voor problemen die het dagelijks leven van de burger raken.
Het tweede punt dat hier in het debat naar voren is gekomen en waarop ik nader wil ingaan, betreft de noodzaak van concrete acties. Inderdaad, wij hebben geen nieuwe doelstellingen nodig, maar maatregelen om alle genomen besluiten uit te voeren. Tot dezelfde conclusie zijn ook het voorzitterschap en meer in het algemeen de Raad gekomen. Daarop zullen onze activiteiten dan ook toegespitst zijn. Men kan natuurlijk spreken over al hetgeen niet is gerealiseerd in het kader van Lissabon, maar laten wij daarbij de positieve ontwikkelingen niet vergeten. Ik noem alleen de werkgelegenheid. De werkgelegenheid was een centraal punt in Lissabon. Ik wil u eraan herinneren dat wij in deze moeilijke jaren, met een recessie in 2002, in Europa 600.000 nieuwe arbeidsplaatsen hebben kunnen creëren, en dat wij van 1999 - het jaar vóór Lissabon - tot eind 2003 naar schatting 7.000.000 nieuwe banen in Europa zullen hebben gecreëerd. Natuurlijk is er werkloosheid. Ik wil daar niet verder op ingaan en ik wil ook de bestaande problemen niet bagatelliseren; ik wil enkel aantonen dat men zich niet moet blindstaren op hetgeen ons scheidt van ons doel, maar ook moet kijken naar wat we bereikt hebben op weg naar de verwezenlijking van dat doel.
Ik wil nog een ander belangrijk vraagstuk in verband met Lissabon aanstippen: het evenwicht tussen de beleidsvormen. Mijns inziens is Lissabon een van de vele antwoorden van Europa op de mondialiseringsproblemen, maar dan wel een heel serieus antwoord. Dat is zeer belangrijk. De rode draad van het proces van Lissabon kan met één woord worden weergegeven: evenwicht. Evenwicht tussen de beleidsvormen. Natuurlijk moeten wij nog zien hoe wij dat evenwicht tussen enerzijds het beleid voor de bevordering van het mededingingsvermogen en anderzijds het beleid voor de versterking van de sociale dimensie tot stand kunnen brengen. Dat is de vraag waarop wij een antwoord moeten geven. Wij moeten aangeven hoe wij enerzijds het marktsysteem willen versterken, hetgeen noodzakelijk is, en anderzijds de werkgelegenheid, het sociaal model, de economische groei en de duurzame ontwikkeling willen bevorderen.
Het succes van het naoorlogse Europa is geheel te danken aan het feit dat Europa erin is geslaagd een tevredenstellend antwoord te geven op dit vraagstuk van evenwicht tussen de beleidsvormen. Laten wij Europa niet zo maar met andere modellen vergelijken. Wij kunnen in elk van onze landen via benchmarking nagaan waar wij vroeger stonden en waar wij nu staan, en wij kunnen ook vergelijkingen maken tussen de landen van de Europese Unie onderling, maar niet tussen de Europese Unie en andere landen. In dat opzicht is benchmarking nauwelijks mogelijk, daar geen enkel land in de wereld een sociaal en ontwikkelingsmodel heeft opgezet dat vergelijkbaar is met dat van ons, het Europese model zoals dat na de oorlog is ontstaan. Geen enkel land streeft naar èn hoge economische groei èn sociale bescherming èn duurzame ontwikkeling èn milieubescherming. Benchmarking levert hier dan ook niets op. Er is wel een zeker nut, maar dit nut is zeer beperkt. Wij weten welke prijs wij moeten betalen als wij het mededingingsvermogen vergeten. Daarom zijn wij gedwongen na te denken over de sleutelfactoren die het mededingingsvermogen van onze economie in deze tijd versterken. Zonder mededingingsvermogen komen wij nergens. Wij weten echter eveneens wat de gevolgen zijn als wij alléén het criterium van het mededingingsvermogen toepassen, of alléén het criterium van de werkgelegenheid, de sociale bescherming of het milieubeheer. Mijns inziens is onze grootste zorg na te gaan hoe wij het Europa zoals we dat kennen kunnen veiligstellen, niet het Europa van de rigide structuren van vroeger maar het Europa van de waarden en de verworvenheden, in het besef dat wij ons bewegen in een nieuwe omgeving waarin veranderingen nodig zijn als wij de successen uit het verleden willen kunnen voortzetten.
Talrijke sprekers hebben - terecht zou ik zeggen - gesproken over de werkgelegenheid en de daarmee samenhangende regelingen. Dat is een van de moeilijkste problemen. De vraag is hoe wij het juiste midden kunnen houden tussen de noodzaak van flexibiliteit en de noodzaak van meer concurrentiekracht, hoe wij kunnen zorgen voor kwalitatieve werkgelegenheid en hoe wij de werknemers kunnen beschermen. Dat zijn de waarden die wij tot nu toe in Europa hebben omarmd, en die waarden willen wij handhaven. Er is geen enkel doel dat boven alle andere doelen gaat. Tussen al deze factoren bestaat een heel subtiel evenwicht en daarop zijn al onze zorgen en inspanningen gericht. Europa heeft decennialang nagedacht over dergelijke vragen en heeft zijn eigen antwoord gevonden. Wij zijn van mening dat Europa ook in deze nieuwe, moeilijke fase een eigen antwoord zal weten te vinden.
Er is verder nog een kritische opmerking gemaakt over het feit dat niet voldoende de klemtoon wordt gelegd op de milieuvraagstukken en op duurzame ontwikkeling. Ik zou er hier allereerst aan willen herinneren dat de milieuvraagstukken voor het eerst in Europa aan de orde zijn gesteld. Wij zijn daarmee voor de dag gekomen en nu bekritiseren wij bijvoorbeeld andere landen omdat zij de overeenkomst van Kyoto niet hebben ondertekend. Natuurlijk moet er nog heel wat in deze richting worden ondernomen, en als Grieks voorzitterschap willen wij in de weinige maanden die ons ter beschikking staan een bijdrage leveren aan het wegnemen van de hinderpalen voor milieutechnologie, aan het versterken van de procedures voor de bevordering van hernieuwbare energiebronnen, aan het uitwerken van adequate methoden betreffende de kosten van de vervoersinfrastructuur en het belasten van vervuilende energiebronnen, en aan de behandeling van het milieuverslag dat aan de voorjaarstop zal worden voorgelegd. Verder delen wij de opvatting dat de vraagstukken van de investeringen en de trans-Europese netwerken zeer belangrijk zijn in deze fase, nu in Europa de productie op een laag pitje staat. Wij moeten innoverende methoden zien te vinden voor de financiering en voor de bevordering van investeringen in zowel de particuliere als de openbare sector.
Een zeer belangrijk vraagstuk voor de strategie van Lissabon is de uitbreiding en al hetgeen daarmee verband houdt. De strategie van Lissabon is in wezen het Europees economisch en sociaal model in een notendop. Als wij van de uitbreiding echt een succes willen maken, als de uitbreiding meer moet worden dan een besluit van de Europese Unie, moeten wij nagaan hoe wij dit model kunnen uitbreiden tot de nieuwe landen, hoe wij sociale, economische en politieke structuren kunnen creëren in de toekomstige lidstaten - die voor het merendeel nog vrij ver verwijderd zijn van het huidige model van de Europese Unie -, hoe wij dit model kunnen overplanten en hoe wij de integratie van deze landen kunnen aanpakken. Dat is een nieuwe uitdaging waarmee nog vele voorzitterschappen te maken zullen krijgen. Dit is geen uitdaging die enkel het Grieks voorzitterschap of de aanstaande voorjaarstop aangaat.
Ik wil tot slot nog ingaan op de brief die het voorzitterschap heeft ontvangen van de drie reeds genoemde leiders. Deze brief is een bijdrage en die bijdrage zullen wij onderzoeken. Wij hebben ook van andere lidstaten bijdragen gekregen, die evenwel niet dezelfde publiciteit hebben gekregen. In die bijdragen wordt een reeks vraagstukken genoemd die tijdens de voorjaarstop aan de orde moeten worden gesteld. Ik ben het eens met de opmerking dat wij in maart als Europese Unie moeten aantonen - natuurlijk bezit het voorzitterschap geen toverkracht en kan het geen besluiten nemen voor de Vijftien - dat wij in de huidige omstandigheden wel degelijk in staat zijn besluiten te nemen waarmee nieuwe perspectieven worden geopend, waarmee vertrouwen wordt gewekt en goede ontwikkelingen voor te toekomst van de Europese Unie mogelijk worden.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad! Ik kijk naar de voorzitter van de Commissie. Er is mij namelijk te kennen gegeven dat u vandaag niet zou spreken. Is dat nog steeds het geval of wilt u toch nog iets kwijt, mijnheer de voorzitter?

Prodi
Ik wil enkel een woord van dank tot u richten, want minister Yiannitsis heeft reeds uitvoerig geantwoord en ik ben het in alle opzichten met hem eens. Ik wil enkel wijzen op de teneur van dit debat. Die was, als ik dat zo mag zeggen, nogal pessimistisch. Natuurlijk is dit geen optimaal tijdstip, noch politiek noch economisch gezien. Wij hebben evenwel een doctrine. Wij hebben regels waaraan wij allen hier aanwezig onze goedkeuring hebben gehecht. Ik kan u verzekeren dat als wij volharden in de tenuitvoerlegging van deze doctrine en deze regels, de resultaten niet op zich zullen laten wachten. Wij hebben de structuur gecreëerd voor de grootste en potentieel meest efficiënte markt ter wereld. Wij hebben regels uitgevaardigd en weten waar wij terecht willen komen. Natuurlijk zullen wij niet snel kunnen vorderen op onze weg; daarop komen wij immers problemen tegen in verband met de overdracht van macht en bevoegdheden, problemen die altijd moeilijk op te lossen zijn. Enkele landen geven vol gas, andere staan op de rem, maar laten wij nooit vergeten dat het onze plicht is - als Parlement en als Commissie - om eenieders aandacht te vestigen op de te volgen lijn en de te volgen weg. U zult zien dat dan de resultaten niet lang op zich zullen laten wachten.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, voorzitter Prodi, voor deze bemoedigende en optimistische boodschap. Wij hopen allen dat uw verwachtingen inderdaad uitkomen.
Ik deel u mede dat ik conform artikel 37, lid 2 van het Reglement zes ontwerpresoluties heb ontvangen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, Chili is een republiek die haar pensioenstelsel heeft veranderd, en een goed afgemeten en correcte maatregel heeft genomen op grond waarvan werknemers hun spaargeld kunnen investeren in pensioenfondsen. Ondanks het feit dat de hele wereld dit initiatief van de Republiek Chili met argwaan heeft bekeken, heeft dit goede resultaten opgeleverd. De financiële situatie van het Chileense pensioenstelsel is op orde gebracht en is zelfs dusdanig dat ik de Europese landen wil voorstellen dit systeem aandachtig te bestuderen en na te gaan of dit misschien navolging verdient.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Deze tekst moedigt de Europese afgevaardigden aan hun fiat te geven aan een economisch akkoord tussen de Europese Unie en Chili. Eens te meer worden handelsbelangen opgevoerd als blijk van medemenselijkheid.
Gepretendeerd wordt dat de nieuwe associatieovereenkomst de betrekkingen tussen de Unie en Latijns-Amerika nieuw leven zal inblazen op een moment dat dit gebied zware tijden doormaakt. Maar het is juist door toedoen van de genadeloze Europese ondernemingen dat Argentinië op de knieën is gedwongen. En nu wil men ons laten geloven dat op dezelfde leest geschoeide economische relaties gunstige effecten zullen hebben!
Het lijdt geen twijfel dat deze handelscontacten lucratief zullen zijn voor het Europese grootkapitaal. Maar is dat ook zo voor de Chileense bevolking? Een handvol Chileense grootgrondbezitters blijft zich verrijken, zoals de families die een fortuin vergaard hebben in de wijnhandel. Maar deze verrijking van een groepje bevoorrechten zal het overgrote deel van de bevolking geen enkel voordeel bieden.
In de overeenkomst wordt daarnaast samenwerking in de strijd tegen het terrorisme voorgesteld. Het feit dat het gaat om een land waar een van de grootste misdadigers uit de recente geschiedenis, Pinochet, in alle rust zijn dagen slijt zonder dat de grote mogendheden hem ook maar een strobreed in de weg leggen, is een reden te meer om deze aanbeveling te verwerpen!

Lulling (PPE-DE)
Ik ben blij dat het de Europese Gemeenschap gelukt is om een associatieovereenkomst met Chili te sluiten. Vooral voor de wijnsector is het vastleggen van duidelijke regels op zulke belangrijke terreinen als de erkenning van de oorsprongsbenamingen en productiemethoden van groot belang. De overeenkomst bevat onder andere een uitvoerige lijst met alle Europese oorsprongsbenamingen die in Chili beschermd zijn vanaf het moment dat de overeenkomst van kracht wordt. Dat is een belangrijk resultaat. In Chili mag bijvoorbeeld mousserende wijn niet meer als 'champagne? worden verkocht, ook niet als de juiste herkomst wordt vermeld of als er 'méthode champenoise? in plaats van 'champagne? op het etiket staat. De overeenkomst maakt het ook onmogelijk dat merken de wetgeving betreffende oorsprongsbenamingen omzeilen. Zo verdwijnt bijvoorbeeld na een overgangsperiode van vijf jaar het merk 'Moselle? voor de export, omdat de consument erdoor misleid zou kunnen worden, aangezien de desbetreffende wijn niet uit de Moezelstreek komt.
Ik vind het echter jammer dat verschillende Europese aanduidingen als 'Chateau?, 'Clos? of 'Grand Cru? in Chili gebruikt mogen blijven worden en zelfs internationaal gelegaliseerd worden. Dergelijke aanduidingen kunnen voor de consument misleidend zijn waar het gaat om de werkelijke herkomst van de wijn, vooral omdat die woorden deel uitmaken van het Franse en niet van het Spaanse idioom.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
Gisteren ben ik tijdens het debat overtuigd door de argumenten van de leden Mayol i Raynal en McKenna om uiteindelijk niet in te stemmen met het verslag-Salafranca. Het gaat niet alleen maar om een neutrale overeenkomst met Chili, een land waar men dezelfde taal spreekt als in Spanje en dat steun verdient na het afschudden van de dictatuur. Het blijkt ook weer een verkapte visserijovereenkomst te zijn. Bovendien houdt de huidige Chileense regering weinig rekening met de minderheid die afstamt van de oorspronkelijke indiaanse bevolking en zal Chili de overeenkomst over het Internationaal Strafhof in Den Haag dankzij tegenwerking van de senaat voorlopig niet ratificeren. Onder die omstandigheden vind ik een dergelijke overeenkomst op z'n minst voorbarig.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik steun dit verslag, omdat ik geloof dat het meer doeltreffendheid zal verlenen aan de besluiten die de Commissie voor de instandhouding van de levende rijkdommen in de Antarctische wateren (CCAMLR) aangenomen heeft of nog zal aannemen in het kader van dit verdrag, dat ook door de Europese Unie ondertekend is. De voorstellen van de rapporteur zullen de documentatieregeling voor de vangst van deze vissoort strikter maken. Het is nu veel duidelijker wat de verantwoordelijkheden van scheepskapiteins zijn bij het indienen van gegevens betreffende het schip, de plaatsen waar gevist wordt, de gevangen hoeveelheden en de meegevoerde producten. Dat zal ertoe leiden dat we beter tegemoet kunnen komen aan de doelstellingen van voornoemde Commissie voor instandhouding. Met deze maatregel kunnen we iets ondernemen tegen de sterke toename van de vangsten die zogenaamd buiten de door het verdrag bestreken zone gevangen zijn, maar waarvan vermoed wordt dat ze illegaal binnen de verdragszone gerealiseerd zijn. De Commissie had reeds een aantal maatregelen aangenomen ter bestrijding van illegale vangsten: vangstbeperkingen voor Dissostichus spp. binnen de verdragszone, het verplicht gebruik van een geautomatiseerd satellietvolgsysteem aan boord van vissersschepen (VMS), inspectie in de havens waar de vangsten aan land worden gebracht en het afgeven van vergunningen voor het vangen van Dissostichus spp. door de vlagstaat. Daar komt nu deze nieuwe maatregel bij. Op deze wijze verscherpen we de controle in het kader van de bestrijding van illegale, niet gereglementeerde en niet aangegeven vangsten van deze vissoorten, die - men zij erop gewezen - een hoge handelswaarde vertegenwoordigen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik steun dit in wezen technische verslag. Het vormt, samen met het voorstel van de Raad voor de invoering van een regeling voor de statistische registratie van blauwvintonijn, zwaardvis en grootoogtonijn, het logische vervolg op de programma's die de regionale visserijorganisaties (waarin de Europese Unie participeert) hebben aangenomen ter bestrijding van de illegale, niet gereglementeerde en niet gedeclareerde vangsten van voornoemde vissoorten. Ik heb het dan over de besluiten van de Internationale Commissie voor de instandhouding van tonijn in de Atlantische Oceaan (ICCAT) en de Commissie voor de tonijnvisserij in de Indische Oceaan (IOTC).
Ik steun dit verslag verder omdat ik geloof dat het deze markt transparanter zal maken. De regels worden nu strenger, en dat zal ertoe bijdragen dat de bestrijding van illegale, niet gereglementeerde en niet gedeclareerde visserij efficiënter kan geschieden. Dat is heel belangrijk: volgens schattingen van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties is 30 procent van de aan land gebrachte vis illegaal gevangen. Voor de Europese Unie heeft dat ernstige gevolgen, in het bijzonder omdat de prijs van de vis op deze wijze aanzienlijk lager uitvalt dan billijk is.

Figueiredo (GUE/NGL)
Het programma eEurope moet gezien worden als een invulling van de centrale doelstelling van de strategie van Lissabon. Het gaat erom gebruik te maken van de mogelijkheden die de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën - de zogenaamde 'nieuwe? economie - ons bieden. De nu gevoerde discussie over de informatiemaatschappij (waarvan ook het debat over dit verslag deel uitmaakt) is bedoeld om deze 'nieuwe? economie te stimuleren. Het onderliggende idee is dat de economische structuur wezenlijk veranderd is, en dat de genoemde technologieën een soort wondermiddel zijn voor het realiseren van economische groei, het vergroten van de productiviteit en het scheppen van banen.
Deze innovaties en nieuwe technologieën scheppen echter ook nieuwe problemen. Kennis wordt als handelswaar beschouwd en veel mensen worden uitgesloten en gemarginaliseerd. Dat geldt vooral voor de minder bedeelden en de inwoners van de wat meer perifere regio's of gebieden met specifieke problemen.
Er zal dus een digitale kloof ontstaan tussen degenen die kunnen profiteren van de voordelen die de nieuwe technologieën bieden en degenen die daartoe niet in staat zijn. Een aantal kleine en middelgrote ondernemingen zal geen gebruik kunnen maken van de nieuwe mogelijkheden, aangezien ze niet over de nodige kwalificaties beschikken en geen investeringen kunnen doen. En dat terwijl de concurrentiedruk toeneemt.
De voorjaarsraad zal een besluit moeten nemen over deze poging de 'nieuwe economie? te stimuleren. Deze lijkt het antwoord te vormen op de veranderende omstandigheden. In werkelijkheid zal blijken dat er eigenlijk geen sprake is van een nieuwe of oude economie. Het gaat zoals altijd om economische haalbaarheid.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb dit verslag, dat nauw samenhangt met het verslag-Paasilinna en het verslag-Van Velzen, gesteund. Ik juich het toe dat de Europese Commissie met betrekking tot dit onderwerp een onderzoek heeft verricht onder de economische actoren zelf. Ik ben bovendien heel tevreden over de wijze waarop aan de resultaten van dit onderzoek een vervolg is gegeven.
We moeten investeringen in de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën steeds meer als een prioriteit gaan beschouwen. Dat kan door middelen beschikbaar te stellen, maar ook door een beleid te formuleren. Ik geloof dat deze investeringen de gehele maatschappij moeten bestrijken. Het doet mij daarom deugd vast te kunnen stellen dat de Europese Commissie een onderzoeksmethode heeft gehanteerd waarbij alle belanghebbenden zijn geraadpleegd. Ze stelt nu concrete acties voor om het algemeen gebruik van de nieuwe technologieën te stimuleren, met bijzondere aandacht voor kleine en middelgrote ondernemingen.
Ik geloof ook dat het heel belangrijk is dat de Raad de lidstaten verzocht heeft algemene normen en een gemeenschappelijke gedragscode te formuleren voor het stimuleren van de ontwikkeling van open elektronische markten. Er zullen dan veilige oplossingen moeten worden gevonden voor elektronische handel, elektronische overeenkomsten (zowel in de openbare als in de particuliere sfeer), elektronische handtekeningen en systemen voor elektronische betalingen.
Het wordt steeds duidelijker dat de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën pas werkelijk overal ingang zullen vinden als de economische actoren er vertrouwen in hebben. Ze moeten er dus zeker van kunnen zijn dat hun transacties veilig zijn en dat interoperabiliteit gegarandeerd is. Het is daarom van belang dat we aan dit gevoelige onderwerp meer aandacht besteden en er meer in investeren.

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens onze fractie een stemverklaring over het verslag-Caveri afleggen: de Fractie van de Europese Volkspartij betreurt het dat er acht jaar na toetreding van Oostenrijk tot de Europese Unie voor het transitverkeer door Oostenrijk nog geen oplossing is gevonden die vanuit zowel economisch als ecologisch oogpunt voor alle betrokkenen bevredigend is.
Er is een spoedige oplossing nodig en er moet meer zekerheid komen omtrent de planning. Wij spreken daarom onze waardering uit voor de positieve inspanningen van het Deense en Griekse voorzitterschap en roepen de Raad op om snel met een gemeenschappelijk standpunt te komen waarmee gehoor wordt gegeven aan de opdracht van de Europese Raad van Laken en Kopenhagen. Dat moet het besluitvormingsproces bespoedigen waarin Raad en Parlement tot een gemeenschappelijke oplossing moeten zien te komen die voor alle betrokkenen aanvaardbaar is.
Ik ben de tolken die een en ander zo uitstekend vertaald hebben zeer erkentelijk, want dit was helemaal geen makkelijke tekst.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, hierbij wil ik kenbaar maken dat ik het verslag van collega Caveri die ik anders altijd zeer hoogacht, heb afgewezen. Ik denk dat het in dit geval beter was geweest wanneer het Parlement de lijn van het Deense compromis gevolgd had en dat compromis gehonoreerd zou hebben. Het is volgens mij niet zo zinvol om ons op een nieuw uitgangspunt vast te leggen.
Daarom vertrouw ik erop dat de Raad zich opnieuw inspant om een gemeenschappelijke oplossing te vinden, waarom ook onze fractievoorzitter Poettering zojuist verzocht heeft. Ook aan de regeling voor EURO 4-vrachtwagens kleven namelijk bezwaren, omdat de genoemde gebieden daardoor ecologisch extra worden belast. We moeten daar echt snel een oplossing voor vinden. Er is meer begrip nodig voor deze zo kwetsbare zone.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in het vliegtuig van Bergamo naar Straatsburg dit verslag bestudeerd om te weten te komen hoe ik zou stemmen. Ik las dat het ecopuntensysteem wordt voortgezet. Op dat moment viel ik voor de zoveelste keer in slaap en in mijn droom zag ik hoe Oostenrijk het wereldkampioenschap voetbal van 2006 won. Weet u waarom? Omdat het de meeste punten had. Dus die punten zijn nuttig voor Oostenrijk. Dat zijn de punten waarmee Oostenrijk het wereldkampioenschap voetbal in 2006 kan winnen, als mijn droom tenminste uitkomt, en ik neem aan dat de Oostenrijkers dezelfde droom hebben. Ook de punten van het verslag-Caveri zijn echter nuttig voor de burgers van Oostenrijk, want daarmee wordt de vervuiling teruggedrongen, al wordt het probleem natuurlijk niet opgelost. Daarom heb ik voor dit verslag gestemd.

Raschhofer (NI).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ook ik wil het Parlement laten weten dat mijn fractie en ik het verslag afwijzen. Ik wil dat motiveren. Ik zei het gisteren al: Oostenrijk wil het ecopuntensysteem niet tot in eeuwigheid handhaven, maar het gaat ons om een rechtvaardige en duurzame oplossing van een Europees vervoersprobleem. Zolang die oplossing echter nog niet in het verschiet ligt en vooral zolang de nieuwe richtlijn inzake infrastructuurkosten nog niet is aangenomen, moet er een aanvaardbare overgangsregeling voor het transitprobleem komen.
Om die reden hebben we geen steun gegeven aan het nu voorliggende verslag-Caveri. Wel hebben we de amendementen 19, 20 en 21 gesteund, omdat daarin gevraagd wordt om handhaving van het ecopuntensysteem en om een kwantitatieve bovengrens voor het aantal vrachtwagenritten tot het moment waarop een duurzame oplossing voor het hele Alpengebied van kracht wordt. Dat over amendement 18, dat gebaseerd is op het Deense compromis, niet eens gestemd is, is naar mijn mening een zeer slecht signaal aan de Oostenrijkse bevolking.

Meijer (GUE/NGL)
Tijdens het plenaire debat dat wij gisteren over dit onderwerp hielden, heb ik gezegd dat naar mijn mening iedere nieuwe distributieregeling voor de wegvervoerscapaciteit in Oostenrijk moet worden gewantrouwd. De reden hiervoor is dat de wegtransportbedrijven in Duitsland en Italië zware druk uitoefenen op Oostenrijk om zware vrachtwagens die het buurland Zwitserland niet in mogen, toestemming te geven om via de Oostenrijkse Alpen te rijden. Niettemin heb ik namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links aangekondigd dat een meerderheid in onze fractie het voorstel uitsluitend voor het jaar 2004 toch zou steunen, omdat daarmee het vervoer nog steeds wordt beperkt. Na mijn bijdrage aan dit debat kwamen de Oostenrijkse afgevaardigden van alle partijen en de Fractie van De Groenen/Vrije Europese Alliantie met een ijzersterk argument om de voorstellen van het verslag-Caveri niet alleen te wijzigen maar ze in hun geheel te verwerpen. Dit argument is dat die voorstellen onderdeel worden van een systeem om de feitelijke beperkingen binnen een paar jaar geleidelijk op te heffen. Zij hebben mij uiteindelijk overtuigd. Als verdediger van het milieu en van het nationale zelfbeschikkingsrecht kan ik niet accepteren wat er nu gebeurt. Ondanks mijn waardering voor de bijdrage van de heer Caveri aan een oplossing die min of meer gelijk is aan de situatie in andere delen van de Alpen moet ik daarom toch tegen het verslag-Caveri stemmen.

Queiró (UEN)
We hebben vandaag gestemd over een oplossing waarmee geprobeerd wordt een evenwicht te vinden tussen de bescherming van het milieu en het vrije verkeer van goederen. Dat is altijd moeilijk. De bedoeling is dat minder vervuilende vrachtwagens tussen 2004 en 2006 vrije doorgang krijgen terwijl er in de tussentijd maatregelen zullen worden genomen om de vervanging van dit type vervoer - indirect - te stimuleren.
De Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme heeft er heel verstandig aan gedaan de Oostenrijkse problematiek in een ruimer, Europees perspectief te plaatsen. Hetzelfde probleem speelt immers in alle bergregio's. Er wordt nu voor andere strategische knooppunten in de Alpen eenzelfde oplossing voorgesteld waarin met het milieu rekening gehouden wordt.
Dit was geen eenvoudig compromis. Er is binnen de commissie lang over onderhandeld en net als andere compromissen heeft ook deze oplossing haar voor- en nadelen. Zo gezien is het een alleszins aanvaardbare regeling die de overgang moet vormen naar een definitieve oplossing. Ik heb daarom voor gestemd.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Van Velzen heeft ons een ontwerprichtlijn van de Commissie voorgelegd betreffende het hergebruik van overheidsdocumenten, en met name de documenten van het Europees Parlement, voor commerciële doeleinden. Kunnen dus ook stemverklaringen commercieel worden uitgebuit? Ik dacht van wel. Daarom moét ik dus, ten eerste, wel voor dit verslag stemmen en hoop ik, ten tweede, dat het ook mij zal lukken om de stemverklaringen die ik in deze vijf jaar in het Europees Parlement heb afgelegd commercieel uit te buiten. Natuurlijk zal de winst - als er winst zal zijn - de gepensioneerden ten goede komen, die een bescheiden bijdrage van het Europees Parlement, ook in die vorm, zeer zeker niet zullen afwijzen.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Wij zullen niet stemmen tegen het voorstel op zich om de bevolking toegang te verlenen tot overheidsinformatie.
Maar ook al zijn de Europese instellingen voorstander van transparantie, ze zijn er toch vooral voor dat overheidsdocumenten beschikbaar worden gesteld aan commerciële ondernemingen om winst te maken.
Dat is geen transparantie, dat is informatie voor de ene groep en desinformatie voor de andere. De enige transparantie die op dit gebied de gehele bevolking tot voordeel zou strekken, is de verplichting voor grote bedrijven om iedereen inzage te geven in hun cijfers. Wanneer bedrijven mensen willen ontslaan, kunnen werknemers en bewoners van de betreffende regio´s dan zelf vaststellen dat, gelet op de winst van de onderneming of het persoonlijke vermogen van haar aandeelhouders, de bedreigde arbeidsplaatsen behouden moeten blijven en dat de ontslagen derhalve niet gerechtvaardigd zijn.

Queiró (UEN)
De mate waarin burgers informatie uit de openbare sector kunnen (her)gebruiken verschilt op dit moment nog heel sterk per lidstaat. Dat geldt zowel voor de voorwaarden voor het verkrijgen van die informatie als voor de daaraan verbonden kosten. Het is van belang dat de regelingen op dit gebied vereenvoudigd worden: alle essentiële informatie - die informatie dus die rechtstreeks verband houdt met het functioneren van een democratische rechtstaat - moet gratis verkrijgbaar zijn. De overige informatie moet tegen een redelijke prijs beschikbaar gesteld worden. Voor de openbare culturele sector moet uiteraard een uitzondering gemaakt worden: hier spelen immers zaken als intellectuele en artistieke eigendom een rol.
Het is geen eenvoudig onderwerp. Er zijn er die vinden dat de lidstaten en hun openbare diensten een zekere mate van autonomie dienen te behouden met betrekking tot deze materie. Daartegenover staan de voorstanders van één enkele geharmoniseerde markt met dwingende regels voor de lidstaten inzake de verspreiding en het hergebruik van openbare informatie.
Ik heb mij van stemming onthouden, en dat hangt samen met de huidige stand van de discussie zoals die in mijn land over deze materie gevoerd en met het feit dat ik het met bovengenoemde keuze moeilijk heb.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor het verslag over het actieplan eEurope 2002 gestemd. In de verslagen over dit onderwerp wordt concrete invulling gegeven aan de principes die een aantal achtereenvolgende Europese Raden heeft vastgelegd voor 'een informatiemaatschappij voor iedereen?. De huidige mogelijkheden voor toegang tot en overdracht van elektronische informatie via Internet verplichten ons iets te ondernemen om deze historische ontwikkelingen te begeleiden. Het gaat hier tenslotte ook om de consolidering van de democratie en de principes van de rechtsstaat.
Ik ben het eens met de rapporteur als deze zegt dat overheidsorganen de ontwikkeling van nieuwe diensten moeten stimuleren, door de informatie waarover ze beschikken tegen kostprijs voor hergebruik beschikbaar te stellen. De door de staat beheerde informatie moet verspreid kunnen worden en voor iedereen toegankelijk zijn. Er moet uiteraard een uitzondering gemaakt worden voor strategische informatie, informatie aangaande nationale belangen en informatie in de culturele sfeer. Daarvoor gelden geheel eigen regels.
De richtlijn is niet bedoeld om de stelsels in de lidstaten te harmoniseren. De criteria aan de hand waarvan moet worden vastgesteld welke informatie algemeen toegankelijk is en welke niet, verschillen van land tot land. De bevoegdheid om die criteria vast te leggen moet bij de lidstaten blijven berusten, aangezien ze samenhangen met de nationale context. Wat van belang is, is dat we de uitwisseling van informatie op Europees niveau stimuleren. We moeten dus voorwaarden vastleggen voor de toegang tot die informatie en regels formuleren voor de kosten die voor deze informatie in rekening kunnen worden gebracht.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, met dit verslag wordt advies uitgebracht over de binnenkomst en het verblijf van uit derde landen afkomstige werknemers en zelfstandigen. Op de luchthaven heb ik beeldschone gepensioneerde vrouwen en heel jeugdige gepensioneerde mannen ontmoet die mij het volgende zeiden: 'Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat jullie in het Europees Parlement je alleen bezig houden met het verkeer en het verblijf van werknemers, of burgers in het algemeen? Waarom bekommeren jullie je niet om de gepensioneerden? Ook wij reizen graag door Europa! Moeten wij daarvoor perse uit derde landen komen of werknemers zijn? Komt er ook nog een richtlijn voor het verkeer, de binnenkomst en het verblijf van gepensioneerden in de Europese Unie?? 'Jazeker?, was mijn antwoord, en in afwachting daarvan heb ik voor dit verslag gestemd.

Evans, Robert J.E. (PSE).
Mijn Britse Labourcollega's en ik hebben voor het verslag-Terrón i Cusi gestemd omdat wij het doel ervan onderschrijven, namelijk mensen die werk zoeken in de Europese Unie op legale wijze binnen laten komen.
Het Verenigd Koninkrijk heeft echter besloten hieraan niet mee te werken vanwege het Britse beleid om het aantal toegelaten asielzoekers strikt in de hand te houden. Niettemin hebben de leden van de Labourpartij actief aan de beraadslagingen over dit verslag deelgenomen, enerzijds om ervoor te zorgen dat er een eerlijk pakket van rechten en plichten wordt opgesteld voor onderdanen uit derde landen in de hele EU, anderzijds omdat het Verenigd Koninkrijk in de toekomst wellicht ook zal meedoen.
Daarom konden wij niet instemmen met een aantal bepalingen die specifieke problemen opleveren in het Verenigd Koninkrijk. Het gaat in het bijzonder om de amendementen 2, 55, 27 en 17 en daar hebben wij dan ook tegen gestemd.
Wij zijn ons ervan bewust dat dit verslag onder de raadplegingsprocedure valt. Hoewel de mening van het Parlement een essentieel onderdeel uitmaakt van het wetgevend proces, is het toch de Raad die uiteindelijk over deze zaken zal beslissen.

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE)
De delegatie van de Moderata samlingspartiet in het Europees Parlement staat positief tegenover dit voorstel van de Commissie, dat een gemeenschappelijk immigratiebeleid in de EU een stap dichterbij brengt.
Wat de arbeidsmigratie betreft, zijn wij principieel van mening dat iemand die werk heeft gevonden ook een arbeidsvergunning moet kunnen krijgen. Voorts zijn wij van oordeel dat de autoriteiten nooit beter kunnen weten dan de werkgever zelf wie het meest geschikt is voor een baan.
Het is belangrijk dat onderdanen uit derde landen die een arbeidsvergunning krijgen, de garantie kunnen bieden dat zij tijdens hun verblijf in de Unie in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien.
Aangezien wij het logisch vinden een hoog niveau van subsidiariteit in het immigratiebeleid te handhaven, achten wij het belangrijk dat de lidstaten soepeler regels mogen toepassen dan de richtlijn voorschrijft. Om dezelfde redenen van subsidiariteit stemmen wij voor de bepalingen die de lidstaten toestaan zelf quota's en plafonds vast te stellen met betrekking tot de arbeidsmigratie.

Berthu (NI)
Ik heb reeds in het debat gezegd dat het voorstel van de Commissie over de harmonisatie van de werkvergunningen voor onderdanen van derde landen in strijd is met het subsidiariteitsbeginsel en cruciale bevoegdheden van de lidstaten om hun eigen arbeidsmarkten te reguleren zou overhevelen naar Brussel. Deze centralisatie zou meerdere nadelen met zich meebrengen. Ze zou leiden tot verstarring van een systeem dat flexibel op de lokale behoeften van iedere lidstaat toegesneden moet blijven. Ze zou ertoe leiden dat de lidstaten zich continu moeten verdedigen, zoals blijkt uit artikel 29, lid 4, van de ontwerprichtlijn, die ik ook heb geciteerd in het debat, dat lidstaten verplicht het weigeren van een werkvergunning toe te lichten.
Ook zou de harmonisatie de weg vrijmaken voor talloze andere harmonisaties, zoals heel goed is begrepen door het Europees Parlement, dat in een gulle bui nog een aantal amendementen heeft toegevoegd zonder zich te bekommeren om de gevolgen. Het bewijs wordt geleverd door de rapporteur zelf, die aan het begin van zijn toelichting vraagt een einde te maken aan 'de immigrantenstop die thans vrij algemeen wordt toegepast?. Deze uitspraken maken in ieder geval de verborgen bedoelingen van de tekst duidelijk. Wij keren ons tegen dit beleid, waarbij centralisering aangewend wordt om onze armslag te verkleinen, en wij hebben uiteraard tegen gestemd.

Bonde en Sandbæk (EDD)
De Junibeweging heeft zoveel mogelijk voor de hoogste minimumnormen gestemd. Wanneer deze echter een bedreiging vormen voor het Deense welvaartsmodel, dat met het geld van de belastingbetaler gefinancierd wordt en eenieder burgerlijke en sociale rechten garandeert, hebben wij tegen gestemd.
Wegens bovengenoemd conflict hebben wij ons ten aanzien van dit verslag van stemming onthouden.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
De rapporteur windt er bij het bespreken van de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op arbeid in loondienst geen doekjes om dat zij zich vooral bekommert om wat zij noemt 'de belangen van de arbeidsmarkt?. Net als de Commissie wil zij kapitalistische ondernemingen dus de arbeidskrachten verschaffen die ze nodig hebben. In lang vervlogen tijden sprak men van slavendrijvers.
Wij hebben niet tegen dit verslag gestemd, omdat bepaalde ingediende amendementen de zaken wat zouden vergemakkelijken voor immigrantenarbeiders. Maar wij verwerpen de geest waarin het verslag is geschreven.
Wanneer in het verslag versoepelingen worden voorgesteld ten opzichte van het voorstel van de Commissie, dan is dat omdat de starre reglementering in laatstgenoemde tekst, met name het feit dat het voor zogenaamde illegale arbeiders onmogelijk is om hun situatie te legaliseren of de eis van een vast dienstverband gedurende een bepaalde periode die lang genoeg is om een werkvergunning te verkrijgen, uiteindelijk te veel rompslomp met zich meebrengt voor de werkgevers zelf.
Wat de regularisering van de situatie van de illegalen betreft, een kwestie die in het verslag voorzichtig wordt aangekaart, herhalen we onze eis van een onmiddellijke en onvoorwaardelijke regularisering van de situatie van iedereen die op het grondgebied van de Europese Unie leeft en werkt.

Lang (NI)
Terugdringen van de administratieve of wettelijke beperkingen die worden opgelegd aan kandidaat-immigranten wanneer ze Europa binnenkomen, uitbreiding en vereenvoudiging van de verblijfsvoorwaarden voor onderdanen van derde landen in Europa, een verruimde definitie van 'gezinsleden?, de mogelijkheid collectieve visa te verstrekken aan de grens - de drie verslagen die ons gisterochtend zijn voorgelegd bevatten een hele waslijst van maatregelen die aanzetten tot immigratie.
Maar in het verlengde van deze filosofie die de nationale identiteiten en economieën steeds verder uitholt, staat ons nog meer onheil te wachten. Dat moeten we goed beseffen. Vanaf mei 2004 beslist de Raad over vraagstukken betreffende asiel, immigratie en vrij verkeer namelijk niet langer met eenparigheid van stemmen, maar met gekwalificeerde meerderheid, samen met het Europees Parlement, in het kader van de medebeslissingsprocedure. Door deze in het Verdrag van Amsterdam aangekondigde hervorming verliezen de natiestaten iedere zeggenschap over het beheer van hun migratiestromen en hun immigratiebeleid. Andere lidstaten kunnen dan voor hen beslissen en hen dwingen maatregelen te nemen die ingaan tegen hun eigen nationale belangen. Zonder reactie van de Europese burgers en bestuurders koersen we dan ook onvermijdelijk af op de ondergang van alle landen in Europa, die volledig afhankelijk zijn geworden van het volstrekt onverantwoorde Europese immigratiebeleid.

Lund en Thorning-Schmidt (PSE)
Wij hebben vandaag voor het verslag-Terrón i Cusí (A5-0010/2003) gestemd over de toegang en het verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op arbeid in loondienst en economische activiteiten als zelfstandige. Het voorstel bevat meerdere goede elementen waarmee de aanvraagprocedures verbeterd en vereenvoudigd worden en waarmee alle betrokkenen dezelfde rechten worden gegarandeerd.
Wij merken echter op dat dit gebied onder titel IV van het EG-Verdrag valt en bijgevolg niet voor Denemarken geldt op grond van het protocol betreffende de positie van Denemarken.

Marques (PPE-DE)
De door de Commissie voorgestelde richtlijn waarover we vandaag hebben gestemd is gericht op harmonisering van de in de lidstaten geldende wetgeving voor onderdanen van derde landen die met het oog op tewerkstelling migreren. Voorgesteld wordt om gemeenschappelijke definities, criteria en procedures vast te leggen met betrekking tot de toegang en het verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op arbeid in loondienst en economische activiteiten als zelfstandige.
De rapporteur schrijft: 'Buiten kijf staat dat een nieuw communautair immigratiebeleid in de plaats moet komen van de immigrantenstop die thans vrij algemeen wordt toegepast?. Ze baseert zich daarbij op 'het Verdrag van Amsterdam, waarin de bevoegdheid van de Gemeenschap op de gebieden asiel en immigratie wordt geregeld?. Ze verwijst verder naar een dringende noodzaak die 'door de feiten [wordt] ingegeven?.
Staat u mij toe dat ik het hiermee niet eens ben en de aandacht vestig op het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt, dat onder de verantwoordelijkheid van onze collega Wuermeling tot stand is gekomen. Daarin wordt er - volgens mij terecht - op gewezen dat de Europese Raad van Tampere van oktober 1999 opriep tot een 'toenadering? van de nationale wetgevingen op dit gebied. Het was dus niet de bedoeling dat nationale normen zouden worden vervangen door communautaire regels.
Harmonisering zou bovendien in strijd zijn met het subsidiariteitsbeginsel, aangezien de noodzaak tot harmonisering niet uit de aard der zaak voortvloeit uit het feit dat de lidstaten op dit gebied verschillende normen hebben.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Meijer (GUE/NGL)
Europa staat steeds minder open voor vluchtelingen die hun land moeten verlaten omdat hun leven en hun vrijheid daar in gevaar zijn. Zelfs goed ingeburgerde mensen worden na jaren van verblijf uitgewezen omdat zij niet als vluchtelingen zijn erkend, en lopen het risico om bij terugkeer in het land van herkomst opnieuw in grote moeilijkheden te komen. Aan de andere kant wordt de behoefte aan mensen die beroepen uitoefenen waaraan we in Europa een tekort hebben steeds groter. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om verplegend personeel uit Zuid-Afrika, de Filippijnen of Zuid-Amerika, of om hoog opgeleide scheikundigen, natuurkundigen en wiskundigen uit India. Die mensen zijn niet ingeburgerd in Europa en ze zijn hard nodig in hun land van herkomst. Vaak heeft dat land van herkomst ondanks de lage levensstandaard in belangrijke mate bijgedragen tot de financiering van hun opleiding. Dit voorstel verruimt de toelating van mensen die we in Europa denken nodig te hebben. We zouden beter wat meer kijken naar de mensen die zich hier al gevestigd hebben, en die hopen te kunnen blijven. Overigens mag het niet zo zijn dat alleen mensen met de allerhoogste opleidingen recht van toelating krijgen, want dat maakt het negatieve effect van brain drain voor hun landen van herkomst alleen maar groter.

Miranda (GUE/NGL)
Welke filosofie ten grondslag ligt aan het communautaire immigratiebeleid blijkt overduidelijk uit het voorstel voor een richtlijn dat we nu bespreken: we blijven immigranten uit derde landen ontvangen, maar alleen wanneer deze de economische belangen van de Europese Unie dienen. De voorwaarden waaraan onderdanen van derde landen volgens dit voorstel moeten voldoen om de Unie binnen te komen en er met het oog op arbeid in loondienst een verblijfsvergunning te krijgen zijn zo streng dat maar weinig kandidaat-immigranten eraan zullen kunnen voldoen.
Deze benadering is onaanvaardbaar. Zeker nu er in de communautaire begroting minder middelen beschikbaar worden gesteld voor steun aan de zich ontwikkelende landen. De EU heeft in Monterrey immers aangegeven tot 2006 niet meer dan een miezerige 0,39 procent van het bbp voor ontwikkelingshulp te willen bestemmen, in plaats van de 0,7 procent die reeds lang geleden internationaal is vastgelegd. Bovendien is het zo dat het WTO-beleid voor de armste landen heel ongunstig is. De kloof tussen de rijkste en de armste landen wordt dus steeds groter; zo zijn er de afgelopen tien jaar 100 miljoen armen bijgekomen.
De Europese Unie kan uiteraard niet alle armen van deze wereld naar zich toe halen. Maar dat betekent nog niet dat we er genoegen mee moeten nemen dat de EU dit soort antwoorden formuleert op de armoede in de wereld. En er is ook geen enkele reden waarom we de xenofobie en het racisme die de laatste tijd in een aantal lidstaten zulk een opmars maken zouden moeten aanvaarden. Dat is in strijd met de humanistische waarden die ons beleid op dit gebied zouden moeten schragen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik sta geheel achter de interpretatie die de Commissie juridische zaken en interne markt in haar advies bij dit verslag geeft aan artikel 63, lid 3, alinea a) van het EG-Verdrag. Ook ik vind dat het voorstel van de Commissie moet worden gezien als een poging om alle rechtsnormen aangaande arbeidsmigratie in één geheel onder te brengen. Daarmee gaat ze veel verder dan een grammaticale, logische, systematische en teleologische interpretatie van voornoemd Verdragsartikel toelaat. Ze schendt op deze wijze bovendien het subsidiariteitsbeginsel.
Deze legislatieve samenvoeging is dus gebaseerd op een te ruime interpretatie van de Verdragen, en houdt misschien zelfs een Verdragsschending in. Daar komt bij dat zowel in het Commissievoorstel als in het verslag pogingen worden ondernomen om deze samenvoeging te verdedigen met een verwijzing naar omstandigheden waarvoor geen overtuigend bewijs geleverd wordt.
'Rekening houden met de behoeften van de arbeidsmarkt van de Europese Unie? biedt geen praktische basis. Ik geloof dat het volkomen aanvaardbaar is dat er verschillen bestaan tussen de nationale wetgevingen. Dat hoeft in het geheel geen problemen op te leveren. Als we proberen de wetgevingen op kunstmatige wijze te uniformeren, zou dat wel eens contraproductief kunnen blijken te zijn. Wat ik ook gevaarlijk vind is het gemak waarmee men de grenzen - zowel de buiten- als de binnengrenzen - openstelt. Men vergeet dat de burgers zich vandaag de dag vooral over hun veiligheid zorgen maken.
Ik heb daarom tegen gestemd.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
Zowel uit het debat als uit de meeste ingediende resoluties blijkt zonder meer dat verwoede pogingen zijn ondernomen om aan te tonen dat Porto Allegre en het economisch forum van Davos heel wat met elkaar gemeen hebben. De redenering is dat beide fora streven naar de totstandkoming van een beter wereldbestuur. De werkelijkheid ziet er echter heel anders uit. Men heeft geprobeerd de beweging tegen de kapitalistische mondialisering te bagatelliseren, deze in te kapselen in het systeem of af te doen als een onbeduidende praatclub, maar feit is dat deze beweging in Porto Allegre haar stem verheven heeft tegen de imperialistische oorlog en de sociale onrechtvaardigheid in de wereld.
Deze beweging is niet zomaar uit de lucht komen vallen. Zij is verbonden met de strijd van de arbeidersbeweging en de volksbeweging, wier ervaringen en leuzen een waardevolle bron zijn. Zij kan op geen enkele wijze beschouwd worden als een samenwerkingsverband van klassen, zoals de sociaal-democraten ons willen doen geloven, zogenaamd omdat de fundamentele tegenstelling tussen socialisme en kapitalisme niet langer zou bestaan. Ook kan deze beweging niet gereduceerd worden tot een actiegroep die opkomt voor de belangen van de derde wereld. Het zijn namelijk de volkeren van de ontwikkelde landen die meer dan ooit het doelwit van de plutocratie zijn geworden. De tegenstellingen in de kapitalistische samenleving zullen steeds scherper worden en onvermijdelijk leiden tot een radicalisering van de volksmassa, die de drijvende kracht achter sociale verandering is en ook altijd zal blijven.

Caudron (GUE/NGL)
Ik heb voor de gezamenlijke resolutie gestemd die is ingediend door de linkse fracties, omdat deze in de lijn ligt van de sociale beweging en gericht is tegen ongebreidelde globalisering!
Onze tekst is op het nippertje verworpen ten gunste van een liberaal-conservatieve tekst die indruist tegen de wens van diegenen die hebben betoogd in Porto Alegre en Davos.
Ons Europees Parlement heeft eens te meer aangetoond dat het in meerderheid rechts is. Dat is iets om te onthouden bij de voorbereiding van de Europese verkiezingen van juni 2004!

Alavanos (GUE/NGL)
Ziekten als aids en allerlei epidemieën hebben zich dermate verspreid in de derde wereld dat gesproken kan worden van een ware slachting onder de bevolking. Helaas blijft de internationale gemeenschap zich bij de aanpak van dit vraagstuk blindstaren op de belangen van de grote farmaceutische industrieën. De afgelopen tijd heeft de Europese Unie enkele positieve initiatieven genomen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie, waarmee zij de ontwikkelingslanden in staat wil stellen zogenaamde generic drugs te gebruiken in de strijd tegen deze massale bedreiging van de gezondheid van de bevolking. De resolutie van het Europees Parlement vormt een goede bijdrage in dit verband.

Berthu (NI)
. (FR) Ik heb een stem uitgebracht tegen de resolutie van het Europees Parlement over de nieuwe onderhandelingsronde inzake landbouw in het kader van de WTO, en wel om twee redenen.
In de eerste plaats wordt in de resolutie steun betuigd aan de algemene benadering van de Commissie, die instemt met onderhandelingen op mondiaal niveau over de landbouw met het oog op een versnelde liberalisering, terwijl over de hervorming van het GLB pas later zal worden besloten. Dat wil zeggen dat de Commissie ons voor het blok probeert te zetten. Ten tweede behelst het door de Commissie namens de Europese Unie voorgelegde onderhandelingsvoorstel een verlaging van de uitvoersubsidies (hetgeen aanvaardbaar is, gezien het onrecht dat hieruit kan voortvloeien voor de arme landen), maar tevens een verlaging met gemiddeld 36 procent van onze invoertarieven. Dat wil zeggen dat wij de communautaire preferentie verder uithollen.
In plaats daarvan zouden wij een algemeen beginsel van regionale preferentie moeten invoeren, waarbij elk land of elke groep landen het recht heeft zijn eigen landbouwmodel te behouden. Dit betekent dat de landbouw aan de WTO-regels moet worden onttrokken. Nogmaals, de Commissie duwt ons in een bepaalde richting, en wat dat betreft betreur ik de goedkeuring van de Franse regering in de Raad Algemene Zaken van 27 januari jongstleden.

Figueiredo (GUE/NGL)
De voorstellen van de Commissie voor de landbouwonderhandelingen in het kader van de WTO zijn door de Raad unaniem goedgekeurd. Dat betekent een volgende stap in de richting van een vergaande liberalisering van de handel in landbouwproducten. Daarbij houdt men vast aan het bestaande model, waarin de uitvoer gestimuleerd wordt. Het idee is dat we de zich ontwikkelende landen helpen door de handel te liberaliseren. We vergeten echter dat we deze landen voor hun voedselvoorziening op deze wijze nog afhankelijker van de invoer maken. Ze zullen zich dan nog sterker richten op de monocultuur voor de export, en die wordt beheerst door multinationale voedingsondernemingen uit de ontwikkelde landen.
In plaats van aan te dringen op steeds verdergaande liberaliseringen zouden we in onze voorstellen rekening moeten houden met het onrechtvaardige karakter van het internationale handelssysteem. We zouden moeten erkennen dat alle volkeren soeverein zijn. Alle volkeren hebben dus het recht zelf hun landbouwbeleid te bepalen en vast te stellen hoe zij hun voedselvoorziening veilig willen stellen. Dat betekent ook dat iedereen het recht heeft de handel van het soort dat de WTO voorstaat af te wijzen.
Het Commissievoorstel gaat verder dan Agenda 2000, waarin al veel te veel concessies zijn gedaan ten koste van kleine en middelgrote familiebedrijven. Vandaar dat er zoveel verzet bestaat tegen de landbouwonderhandelingen in het kader van de WTO. Deze zullen immers leiden tot meer concentratie en tot intensivering en verticalisering van de productie. Duizenden kleine en middelgrote ondernemingen zullen zo verdwijnen, vooral in Portugal. Men zij er verder op gewezen dat in dit voorstel de tussentijdse herziening van het landbouwbeleid van meet af aan als voorwaarde wordt gesteld. Dat toont aan hoe hypocriet een aantal delegaties binnen de Raad is.

Mathieu (EDD)
Het voorstel van de Europese Unie voor de WTO-onderhandelingen strookt niet met de doelstellingen van het GLB. Zeker, in de gezamenlijke resolutie wordt gewezen op enkele punten waarop door de onderhandelaars geen concessies mogen worden gedaan, opdat landen zelf over hun bevoorrading kunnen beslissen en hun eigen landbouwmodel kunnen bepalen.
Wij steunen deze resolutie evenwel niet. Enerzijds omdat een advies van het Europees Parlement geen betekenis meer heeft wanneer de Raad reeds een besluit genomen heeft en anderzijds omdat in deze resolutie geen kanttekeningen worden geplaatst bij dit besluit. Hoe kunnen wij de landbouwactiviteit overal behouden en de oorsprongsbenamingen beschermen als wij de steun verlagen en de grenzen steeds verder openstellen zonder dat iets erop wijst dat onze partners bereid zijn tot compensaties en instemmen met de voorgestelde beperkingen? Een aanpassing aan de prijzen op de wereldmarkt tot beneden de productieprijs biedt de landen van het zuiden even weinig perspectief als de landen van het noorden.
Hoewel het huidige voorstel ons zonder evaluatie van de gevolgen wordt voorgelegd kunnen wij reeds vaststellen dat het de Europese Unie ertoe zal verplichten het mes in de steun te zetten.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in paragraaf 66 van het verslag over het Europees vervoersbeleid wordt voorgesteld de verkeersveiligheid te verbeteren. Prima, geen enkel bezwaar, maar wanneer zullen wij de strijd tegen de mist winnen? Wanneer zullen wij eindelijk door de mist heen kunnen kijken en ongelukken kunnen voorkomen? Dankzij de technische vooruitgang en speciale infrarode brillen kunnen wij tegenwoordig ook in het donker zien. Zijn wij bereid om Europees geld te spenderen aan beter onderzoek opdat elke automobilist een mistbril krijgt? Laten wij daarvoor gerust geld uitgeven, want dat levert wat op. Dat zal ons in staat stellen de veiligheid te verbeteren en een verkeersbeleid op poten te zetten waar de hele wereld jaloers op zal zijn.

Raschhofer (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met dit verslag ingestemd. Er wordt in mijn vaderland heftig gediscussieerd over de kwestie van het Witboek inzake vervoer. Het Witboek over het Europese vervoersbeleid wijst in de juiste richting: het openstellen van de spoorwegmarkt, de herziening van de richtsnoeren en de TEN's. Ook wordt er met betrekking tot het vervoersbeleid rekening gehouden met de komende uitbreiding.
Een van de voorstellen van het Witboek is van groot belang, juist ook met het oog op verlenging van het Oostenrijkse ecopuntensysteem waarover momenteel gediscussieerd wordt. Nog in 2002 had een voorstel voor een kaderrichtlijn moeten worden voorgelegd waarin voor alle grensverkeer de uitgangspunten worden vastgelegd voor het vaststellen van tarieven voor gebruik van de infrastructuur. We wachten nog steeds op deze richtlijn inzake infrastructuurkosten. Die moet eindelijk - naar Zwitsers voorbeeld - transsectoriële subsidiëring ten gunste van milieuvriendelijke vormen van vervoer mogelijk maken en het pad effenen voor een verschuiving van vervoer over de weg naar vervoer per spoor.
Die richtlijn inzake infrastructuurkosten zal een graadmeter zijn voor onze geloofwaardigheid en voor het veel geciteerde duurzame Europese vervoersbeleid. We hebben daar dringend behoefte aan!

Savary (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten commissaris Loyola de Palacio dankzeggen voor het Witboek over het vervoer, want voor het eerst beperkt de Commissie zich niet tot het uitvaardigen van regels voor de markt, maar presenteert ze een ambitieuze strategie voor het vervoersbeleid gericht op duurzame mobiliteit, waarbij de voorkeur uitgaat naar niet-vervuilende vervoersmodaliteiten.
Wij begroeten het feit dat onze voorstellen voor een Europese lening ter financiering van de trans-Europese netwerken, voorstellen die bij de Raad vastgelopen zijn, erin zijn opgenomen. Uiteindelijk hebben wij ons ten aanzien van dit verslag evenwel van stemming onthouden, en wel om de eenvoudige reden dat er volgens ons zonder sociale en fiscale convergentie in Europa geen sprake kan zijn van eerlijke mededinging in het vervoer.
De fiscale en sociale verschillen in de lidstaten van vandaag - en dat zal na de uitbreiding alleen maar erger worden - kunnen vooral bij het wegvervoer leiden tot verplaatsing van ondernemingen. Dit verstoort de mededinging en doorkruist ons streven naar opening van de markten en naar een modale verschuiving van de weg naar het spoor.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson, Sandberg en Theorin (PSE)
De Zweedse sociaal-democraten leggen een stemverklaring af over de volgende punten:
Paragraaf 66:
Een intensievere samenwerking tussen de EU-lidstaten voor meer veiligheid op de wegen is erg belangrijk. Het is niet de bedoeling dat een nieuwe Europese autoriteit de besluitvorming die op nationaal, regionaal en lokaal niveau plaatsvindt, overneemt; een dergelijke instantie zou de samenwerking tussen de lidstaten van de EU moeten versterken en moeten zorgen voor de verspreiding van goede praktijken.
Paragraaf 79:
Wij staan niet achter een Europees vervoersfonds. In de bestaande fondsen zijn genoeg middelen aanwezig die niet gebruikt worden. Een onderzoek naar de ontwikkeling van nieuwe methodes om grote infrastructuurprojecten van gezamenlijk Europees belang te financieren, vinden wij daarentegen wel een goed voorstel.
Amendement 26:
Dit amendement bevat veel te veel details. Het vaststellen van gedetailleerde regels betreffende snelheden valt niet binnen het kader van dit verslag.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Het is duidelijk dat het vervoer een rationalisering op Europees niveau behoeft, want het is een anachronisme om de spoorwegen, het wegennet en waterwegen op nationaal niveau te organiseren, om nog maar te zwijgen van het luchtvervoer. Maar wat voor beleid wordt hier voorgesteld? De belangrijkste zorg van de rapporteur betreft de versterkte privatisering van het openbaar vervoer, ook wanneer het nog altijd om een overheidsdienst gaat. Hiertoe doet hij talloze voorstellen voor subsidies en belastingprikkels ten behoeve van het particuliere kapitaal.
Wij verzetten ons krachtig tegen dit beleid, waarin de zogenaamde rationele organisatie van het vervoer niet meer dan een voorwendsel is. Wordt deze voor de samenleving wezenlijke sector georganiseerd op basis van de beginselen van mededinging en maximale winsten, dan leidt dat tot verspilling, misstanden en onveiligheid van de reizigers, zo niet tot rampen.
Een Europees vervoersbeleid moet worden gebaseerd op de openbare dienst zoals die wordt geleverd door de belangrijkste openbare vervoersmiddelen. Bij het openbaar vervoer, dat van essentieel belang is voor de bevolking, moet niet de winst voor de particuliere sector, maar de behoefte het uitgangspunt zijn.
Daarom hebben wij tegen dit verslag gestemd.

Caudron (GUE/NGL)
Gisterenavond heb ik mijn ernstige bedenkingen uitgesproken bij een Witboek en een verslag over het vervoer waarin - zoals op zoveel beleidsterreinen in Europa - de kloof zichtbaar wordt tussen de doelstellingen die worden nagestreefd en de middelen om deze te verwezenlijken.
Vandaag was er bij de stemming nog een "zekere mate van onzekerheid" in verband met de vraag of bepaalde amendementen, met name van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, zouden worden aangenomen.
Rechts heeft evenwel de gelederen gesloten, in de meeste gevallen met steun van de socialisten. Ik heb derhalve tegen een verslag gestemd dat op sociaal vlak en op het gebied van de ruimtelijke ordening en het milieu tekortschiet.

Esclopé (EDD)
Ik heb een van mijn collega's de woorden "revolutie van de vervoerscultuur" in de mond horen nemen. Akkoord! Ik steun de bevordering van schoon vervoer en de beperking van het wegvervoer, ik steun een Europees vervoersbeleid dat bijdraagt tot economische en sociale cohesie. Wij mogen hierbij evenwel niet uit het oog verliezen dat er tussen onze landen geografische en culturele verschillen bestaan die hun stempel hebben gedrukt op het vervoer en die Europa niet mag uitvlakken.
Zo kent bijvoorbeeld Frankrijk met zijn berggebieden en agrarische gebieden een grote landschappelijke diversiteit. Een gelijke behandeling voor onze burgers, waar ze ook wonen in Frankrijk, of meer in het algemeen in Europa, mag niet leiden tot de dogmatische redeneertrant waaraan de Commissie zich in deze mededeling schuldig maakt.
Dit voorstel is niet pragmatisch genoeg en er wordt onvoldoende rekening gehouden met verschillen op lokaal niveau. Gezien de zeer gebrekkige vervoersinfrastructuur in sommige afgelegen gebieden, die toch al te kampen hebben met het probleem van ontvolking, kan ik niet instemmen met de richtsnoeren van een Witboek waarin liberale uitgangspunten nog steeds centraal staan.
(Verklaring ingekort overeenkomstig art. 137, lid 1 van hel Reglement)

Grossetête (PPE-DE)
Ik heb voor dit verslag gestemd. Het vervoersbeleid is essentieel voor onze economische ontwikkeling en voor het behoud van het milieu en van onze leefomgeving. Dit vereist een langetermijnvisie.
Het vervoer verbeteren betekent dat er meer alternatieven voor de weg moeten komen, met name door middel van steun aan de spoorwegen en de inrichting van goede noord-zuidverbindingen (Rijn-Rhône-Middellandse Zee via de as Frankfurt-Lyon-Perpignan-Barcelona) en Europese verbindingen (Lyon-Turijn?). De politieke wil van de regeringen schiet hier nogal eens tekort.
Een verbetering van de doelmatigheid van het vervoer vereist bovendien speciale aandacht voor de trans-Europese netwerken van bevaarbare waterwegen. Projecten op dit terrein lopen maar al te vaak vast. De verkeersveiligheid verhogen betekent ook dat wij moeten voorkomen dat de wegen en luchthavens bij slechte weersomstandigheden geblokkeerd raken en dat de burgers op zichzelf zijn aangewezen omdat op dit soort situaties niet adequaat gereageerd kan worden of omdat de materiële middelen of doeltreffende waarschuwingssystemen ontbreken, terwijl de benodigde technologie wel bestaat.
Ten slotte ben ik geen voorstander van de oprichting van een Agentschap voor de veiligheid op de weg. Het vermenigvuldigen van dergelijke structuren levert mijns inziens geen bijdrage tot de oplossing van de huidige problemen.
(Verklaring ingekort overeenkomstig art. 137, lid 1 van hel Reglement)

Jensen (ELDR)
De Deense liberale leden van het Europees Parlement hebben noch voor noch tegen het eerste deel van amendement 19 gestemd. Wij zijn voorstander van een plan voor het verkeer door de Alpen dat gunstig is voor het milieu, maar een dergelijk plan moet de ontwikkeling van milieuvriendelijk vervoer stimuleren. Dit komt niet duidelijk naar voren in het voorstel.

Korakas (GUE/NGL)
Met het Commissievoorstel en het onderhavige verslag wordt concreet vorm gegeven aan het beleid dat in het Witboek over het mededingingsvermogen uiteen is gezet en wordt volledige liberalisering van het vervoer beoogd.
Het uiteindelijke doel is echter het kapitaal nog meer winstmogelijkheden te geven. De verklaringen over verkeersveiligheid en milieubescherming worden volledig ontkracht door de filosofie van de onbeperkte, teugelloze mededinging.
In het verslag wordt voldoening geuit over de aanzienlijke vorderingen in de richting van liberalisering en versterking van het mededingingsvermogen in de vervoerssector.
Verder wordt in het verslag het criterium van de vraag gehanteerd en wordt gewezen op de voordelen van het wegvervoer. Ook staat daarin dat het noodzakelijk is hoogwaardige noord-zuid- en oost-westverbindingen te creëren. Tegelijkertijd wordt aangedrongen op privatisering van de spoorwegen, met als argument dat de spoorwegen op die manier winstgevend kunnen worden. Verder wordt steun uitgesproken aan de liberalisering van de havendiensten en wordt gewezen op de noodzaak van een gemeenschappelijk belasting- en tariefbeleid voor het vervoer.
De Commissie en de rapporteur lijken zich niet te bekommeren om de gevolgen die dit beleid zal hebben - en reeds heeft - voor het grote publiek wat de vervoerskwaliteit, de verkeersveiligheid en de vervoerskosten betreft.
In het verslag wordt ook steun gegeven aan 'het gemeenschappelijk Europees luchtruim?, hetgeen afschaffing van de nationale vluchtinformatiegebieden en een flexibel gebruik van het civiel en militair luchtruim betekent. Samen met de meer algemene grensveranderingen in het omringende gebied zullen daardoor onder meer gevaren ontstaan voor de veiligheid en de nationale onafhankelijkheid van landen zoals Griekenland.

Marques (PPE-DE)
Ik wil de heer Izquierdo Collado graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag over het Witboek van de Commissie ('Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen?). Ik sta achter dit verslag, vooral als het gaat om het idee de toenemende liberalisering van het vervoer te begeleiden met garanties, investeringen, mobiliteit, subsidies, prijssteun en het behoud van de diensten in de perifere gebieden en de regio's met een eilandkarakter.
Ik vestig daarom graag de aandacht op het belang van het vervoer voor de ontwikkeling van de ultraperifere regio's. Het Europees Parlement moet ijveren voor de nakoming van de beloften die in het Verdrag van Amsterdam ten aanzien van deze regio's zijn gedaan. Op die wijze leveren we immers een bijdrage aan de economische en sociale cohesie.
Belangrijk is ook te vermelden dat de veiligheid niet afhankelijk mag worden gemaakt van de rentabiliteit. Ik sta verder geheel achter de doelstelling van de Commissie om het aantal dodelijke ongelukken op de weg tegen 2010 tot 20.000 teruggebracht te hebben (dat zou een afname van 50 procent betekenen). Ik wacht nu op een voorstel voor communautaire maatregelen om die doelstelling te halen. Die maatregelen moeten een wetenschappelijke basis hebben.

Piscarreta (PPE-DE)
Dat er steeds meer aandacht wordt besteed aan de veiligheid van het wegverkeer is goed nieuws voor Portugal. Als dit verslag wordt aangenomen zullen veel problemen op de Portugese wegen - inzonderheid een aantal wegen in de Algarve - opgelost kunnen worden. Het is volgens mij heel belangrijk dat er een Europees Agentschap voor de veiligheid op de weg wordt opgericht. Dat wordt in dit verslag ook voorgesteld. Het gaat er dan vooral om 'de innovaties op het gebied van de verkeersveiligheid in versneld tempo door te voeren en vrije toegang te verschaffen tot de gegevens inzake de verkeersveiligheid en de informatie omtrent beste praktijken in de Europese Unie als totaliteit?.
Bovendien wordt voorgesteld een Europees vervoersfonds in te stellen. Dat zal een belangrijke hulp zijn bij de ontwikkeling van infrastructuren voor wegen en spoorwegen, zeevervoer, zeehavens, havens langs binnenwateren en vliegvelden. De bedoeling is dat we een Europees netwerk opzetten met een duurzame en evenwichtige infrastructuur.
Om al deze redenen zal ik voor dit verslag stemmen. Dit verslag vormt een goede basis voor mijn land - er wordt immers aangedrongen op nieuwe initiatieven voor het toegankelijker maken van de perifere regio's.

Ribeiro e Castro (UEN)
Het is van groot belang dat we op dit gebied kiezen voor een realistische aanpak, om te beginnen omdat het Witboek van de Commissie tot het jaar 2010 loopt - dat ligt nog vrij ver in de toekomst. Bovendien zal het niet gemakkelijk zijn met zulke bescheiden middelen concrete uitvoering te geven aan een vrij uitgebreide reeks maatregelen. Met extra middelen zouden we het vervoersbeleid meer geloofwaardigheid verlenen.
Met betrekking tot het goederenvervoer pleit ik er al heel lang voor om prioriteit te geven aan de wederopbouw van de spoorwegen. Bovendien moeten we de binnenscheepvaart en het zeevervoer over korte afstanden stimuleren. Het vervoer over de weg komt dan op de tweede plaats - de wegen zijn immers vol. De rapporteur noemt een aantal problemen: de veiligheid van het wegverkeer, mobiliteit, het voorkomen van opstoppingen en het milieu. Veel van die problemen kunnen we ondervangen door opnieuw een evenwicht te vinden tussen enerzijds het vervoer over de weg en anderzijds het spoorvervoer en het vervoer over water. De vervoersmethoden die we tot nu toe verwaarloosd hebben moeten dan de meeste aandacht krijgen. Het doorberekenen van externe kosten (zoals de milieukosten) kan bij het verwezenlijken van dit nieuwe evenwicht een belangrijke rol spelen. De minst efficiënte en meest vervuilende vervoerswijzen (en dat zijn waarschijnlijk ook de vervoerswijzen die de meeste opstoppingen veroorzaken) zullen dan het meest moeten betalen.
Ik heb dus voor dit verslag gestemd.

Sacrédeus (PPE-DE)
Ik heb tegen het verslag gestemd, dat met 406 stemmen voor en 95 stemmen tegen bij 33 onthoudingen is aangenomen.
Ik keur het af dat het Europees Parlement het voorstel voor de oprichting van een nieuwe Europese autoriteit voor de verkeersveiligheid heeft aangenomen (met 344 stemmen voor en 185 stemmen tegen bij 12 onthoudingen.) Verkeersveiligheid is een zeer belangrijk onderwerp. Jaarlijks vallen duizenden slachtoffers op de Europese wegen. De oprichting van een nieuwe Europese autoriteit biedt echter geen oplossing. Een strengere controle op de naleving van de verkeersregels is een grotere prioriteit.
De EU gaat gebukt onder een zware en geldverslindende bureaucratie. Vandaag bestaan er in de meeste lidstaten reeds autoriteiten die tot taak hebben toezicht te houden op de verkeersveiligheid; in het geval van Zweden is dat het orgaan "Vägverket" in Borlänge.
Ik kan evenmin instemmen met het voorstel betreffende de oprichting van een nieuw Europees vervoersfonds, dat met 368 stemmen voor en 145 stemmen tegen bij 13 onthoudingen is aangenomen.
Het gevaar bestaat dat lidstaten die nu een goed wegennet hebben, door het voorstel gedwongen worden te betalen voor landen waar de wegen niet zo goed zijn. De Zuid-Europese lidstaten beschouwen een nieuw vervoersfonds als een manier om middelen te vragen voor hun verwaarloosde wegen, omdat de middelen uit de regionale en cohesiefondsen meer en meer naar de nieuwe Oost-Europese lidstaten zullen gaan. Een Europees vervoersfonds houdt het risico in dat de lidstaten in hun eigen begroting bewust minder middelen voor hun wegen opnemen, omdat zij deze middelen dan kunnen verkrijgen via de gemeenschappelijke Europese begroting.

Vairinhos (PSE)
Het vervoer vormt een strategische sector die bij de duurzame ontwikkeling en de economische en sociale cohesie van de Unie een fundamentele rol speelt. Het gaat hier om een kwestie die veel meer omvat dan enkel de economische belangen van de sector zelf en van de mensen die erin werkzaam zijn: de vervoerssector raakt de gehele gemeenschap op doorslaggevende wijze.
Wij zijn beslist voorstanders van meer spoorvervoer in de Unie. We vinden dat we zo spoedig mogelijk de voorwaarden moeten scheppen om de uitbreiding van dit vervoerstype mogelijk te maken. De spoorwegen moeten kwalitatief goed vervoer kunnen leveren, dat aangepast is aan de behoeften van de markt. Wij vinden daarom dat het beheer van het spoorvervoer op een verantwoorde wijze geliberaliseerd moet worden.
Wij steunen bovendien de instelling van een Europees vervoersfonds.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, een heel belangrijk aspect van de uitrol van het mobiele communicatiesysteem van de derde generatie is de bescherming van kinderen. De ingrijpende veranderingen in de mobiele communicatie kunnen ertoe leiden dat kinderen veel kwetsbaarder worden voor lieden met kwade bedoelingen. De Commissie moet op dit punt met krachtige maatregelen en aanbevelingen komen.
Wij mogen ook het belang van het voorzorgsbeginsel met betrekking tot de mogelijke gezondheidsproblemen niet uit het oog verliezen. Wat zijn de effecten van elektromagnetische golven op het menselijk lichaam? Het wetenschappelijk onderzoek op dit gebied gaat door. De specialisten zoeken nog naar antwoorden. Het is van groot belang dat wij over deze vraag advies inwinnen bij medische organisaties.
Bij de plaatsing van repeaterantennes van de derde generatie moet rekening worden gehouden met het milieu. Voor de mobiele netwerken van de derde generatie zijn vier tot zestien keer zoveel antennes nodig als voor die van de tweede generatie. Om die reden zijn wij voor het idee van gemeenschappelijk gebruik van antennes. De Commissie dient in haar voorstellen terdege rekening te houden met het milieu.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik begin onderhand trek te krijgen en daarom zie ik af van deze stemverklaring.

Caudron (GUE/NGL)
. (FR) Hoewel ik het verslag-Auroi steun en vol lof ben over het werk van onze rapporteur, wilde ik er in de loop van het debat op wijzen dat toepassing van het voorzorgsbeginsel op het gebied van de mobiele telefonie zou betekenen dat wij in het geheel geen mobiele telefoons meer zouden gebruiken.
Ik hoef niet uit te leggen waarom. Laten wij derhalve gedegen onderzoek verrichten om de mogelijke gevaren van deze technologie te beperken en laten we de meest twijfelachtige apparatuur snel verbieden! Wij mogen niet wachten tot er opnieuw een soort 'asbestdrama? ontstaat voordat wij ons rekenschap geven van de gevaren.

Figueiredo (GUE/NGL)
Het is mogelijk dat de implementatie van de mobiele communicatienetwerken en -diensten van de derde generatie vertraging oploopt. Dat is voor een sector die reeds ernstig verzwakt is door het uiteenspatten van de speculatieve bubble in de VS heel gevaarlijk. Het kan namelijk negatieve gevolgen hebben voor de sector communicatie- en informatietechnologie, en dus voor de economie als geheel. De telecommunicatiesector - inzonderheid mobiele telefonie - is voor de economie van een aantal lidstaten immers van groot belang.
Deze toestand is voor een belangrijk deel het gevolg van de enorme verwachtingen die waren gewekt, de wijze waarop de sector zich ontwikkelde en de grote financiële reserves die in een aantal lidstaten via de openbare verkoop van vergunningen voor mobiele telefonie zijn opgebouwd. Dat heeft ertoe geleid dat diezelfde lidstaten nu overwegen deze sector unilaterale steun te geven om de bedrijven te vrijwaren van een al te zware schuldenlast en aldus te 'redden?.
Naast genoemd risico moeten we ook rekening houden met andere kwesties. Burgers moeten gelijke toegang kunnen krijgen tot mobiele communicatiemiddelen van de derde generatie. We moeten ons bovendien afvragen hoe de dienstverlening moet worden opgezet en welke rol de openbare diensten daarin moeten spelen. De gevolgen van de liberalisering van de sector zullen zich vooral hier doen gevoelen. Tot slot zijn er vragen met betrekking tot de gevolgen van de straling die door elektromagnetische velden veroorzaakt wordt. Het is van het grootste belang dat naar die gevolgen uitgebreid wetenschappelijk onderzoek wordt verricht.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, van deze stemverklaring kan ik echt niet afzien. Het document heet: 'eEurope 2005: een informatiemaatschappij voor iedereen?. Voor iedereen? Echt voor iedereen? De heer Berlusconi heeft via een brief opdracht gegeven studenten geld te geven om een computer te kopen. En de gepensioneerden? Worden die weer vergeten? Ik wil graag dat in deze informatiemaatschappij de gepensioneerden niet worden vergeten. Daarom stel ik voor dat men de gepensioneerden, als zij voor het eerst hun pensioen innen, tegelijkertijd een computer cadeau doet, opdat ook zij kunnen genieten van de wonderbaarlijke elektronische wereld en haar weldaden.

Ó Neachtain (UEN)
Wij weten allemaal dat wij, als wij willen dat de Europese Unie concurrerend blijft, optimaal gebruik moeten maken van de nieuwste informatietechnologieën die zich aandienen.
Dat is de kern van het eEurope-actieplan voor 2005, dat de ruime beschikbaarheid van breedbandnetwerken in de gehele Unie garandeert. Met dit actieplan wordt ook gestreefd naar wijdverbreid gebruik van Internet door middel van initiatieven op het gebied van e-overheid, e-leren, e-gezondheid en e-handel.
Ik vertegenwoordig een gebied aan de uiterste rand van de Europese Unie, namelijk de graafschappen in het westen van Ierland en de grensstreek van Ierland met het Verenigd Koninkrijk.
Het streven alle stedelijke en plattelandsgebieden in Europa in gelijke mate te laten profiteren van nieuwe technologieën moet een centraal uitgangspunt van het beleid blijven.
Als men in een bepaald gebied geen toegang heeft tot deze nieuwe technologieën, zullen investeerders voor hun bedrijven locaties zoeken waar de beste technologie beschikbaar is.
Bij vraagstukken zoals de informatietechnologie geldt het principe van de zogenoemde universele toegang.
De kosten van de toegang tot Internet moeten overal hetzelfde zijn, of de gebruiker nu op het platteland van Ierland woont of in een hoofdstad van een lidstaat van de Europese Unie.
Wij moeten ons meer inspannen om een dynamisch e-businessklimaat te bevorderen. Om dat doel te realiseren, moeten wij ervoor zorgen dat de kleine en middelgrote bedrijven ten volle van de nieuwste technologieën profiteren.

Queiró (UEN)
Ik ben heel blij dat het Europees Parlement aandacht heeft willen besteden aan eEurope 2005 - een heel belangrijk plan. Het is de bedoeling dat we de lidstaten helpen hun onlinecapaciteiten te vergroten. Het gaat dan om de sectoren overheid (modernisering van de openbare diensten om ervoor te zorgen dat die voor iedereen toegankelijk zijn), onderwijs (om te verzekeren dat onderwijsinstellingen gemakkelijk en snel toegankelijk zijn), gezondheid (verlening van onlinediensten en gebruik van breedbandnetwerken tussen de verschillende dienstverleners in deze sector: ziekenhuizen, laboratoria en thuiszorg), en 'e-handel?. We mogen niet vergeten dat er voor de verwezenlijking van deze doelstellingen in technologie moet worden geïnvesteerd (meer kanalen, grotere bandbreedten). Ook aan het probleem van de veiligheid van de informatie moet de nodige aandacht worden besteed.
Over dit onderwerp zijn de afgevaardigden het doorgaans wel eens. Het leek me desondanks toch een goede zaak om duidelijk te maken dat ik voor dit verslag stem.

Read (PSE)
Mijn collega's in de Britse Labourdelegatie en ik staan niet achter amendementen waarin kritiek wordt geuit op het veilingsysteem voor de toewijzing van radiofrequenties. Zowel de Raad als de Commissie heeft steeds heel duidelijk gemaakt dat de lidstaten zelf konden kiezen volgens welk systeem zij de radiofrequenties wilden toewijzen. Het Verenigd Koninkrijk heeft terecht gekozen voor het veilingsysteem. Wij zijn het niet eens met de kritiek daarop die uit deze twee verslagen spreekt.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor dit verslag gestemd. Ik sluit me dus aan bij de conclusies die de bevoegde parlementaire commissie met betrekking tot de belangrijkste aspecten van dit onderwerp heeft bereikt. Ik geloof dat ik mijn onvoorwaardelijke steun moet geven aan dit plan voor het bevorderen van de capaciteiten van de lidstaten, met name op technisch en logistiek vlak. Op die manier kunnen we gevolg geven aan de doelstellingen die op de Europese Raden van Santa Maria da Feira en Lissabon zijn geformuleerd en die later door de Raden van Barcelona en Sevilla zijn bevestigd. Volgens die doelstellingen moet de Europese Unie de sterkst concurrerende economie ter wereld worden. Ze moet in de 'wereldwijde informatiemaatschappij? een plaats in de kopgroep innemen.
Dit verslag moet gezien worden in samenhang met het verslag-Van Velzen en het verslag-Khanbhai. Ook daarin wordt gesteld dat we dit nieuwe tijdperk moeten binnentreden met content van hoge kwaliteit. De lidstaten spelen daarbij een belangrijke rol: ze moeten elk hun eigen bijdrage leveren.
Ik geloof dan ook dat het van groot strategisch belang is dat er prioritaire actiekaders worden geformuleerd voor het bevorderen van de onlinecapaciteiten van de lidstaten. Dat wordt in het verslag ook gesuggereerd. Het gaat dan vooral om de sectoren overheid (modernisering van de openbare diensten om ervoor te zorgen dat die voor iedereen toegankelijk zijn), onderwijs (om te verzekeren dat alle onderwijsinstellingen gemakkelijk en snel toegankelijk zijn), gezondheid (verlening van onlinediensten en gebruik van breedbandnetwerken tussen de verschillende dienstverleners in deze sector: ziekenhuizen, laboratoria en thuiszorg).

Alavanos (GUE/NGL)
Van de vooruitzichten en verwachtingen die verbonden zijn met Lissabon is helaas nauwelijks iets terug te vinden in de situatie zoals die thans is in Europa: Europa heeft niet het voortouw kunnen nemen in de ontwikkeling van nieuwe technologieën en heeft zelfs een nog grotere achterstand opgelopen ten opzichte van de VS; de economische groei neemt af; de werkloosheid neemt toe; jonge wetenschappers komen met moeite aan de bak en de regionale verschillen blijven bestaan. Helaas lijkt de Europese Raad niet over een samenhangend programma te beschikken. De voorstellen van de leiders van Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië beperken zich tot de industrie. De voorjaarstop moet nieuwe prioriteiten vaststellen, prioriteiten die aangepast zijn aan de huidige situatie van recessie en internationale spanning. Deze prioriteiten moeten onder meer omvatten: een versoepeling van de criteria van het Stabiliteitspact, belastingmaatregelen ter stimulering van arbeidsintensieve activiteiten, speciale maatregelen voor de ondersteuning van de regio's met technologische achterstand, goed gestructureerde maatregelen voor de verbetering van het onderwijsstelsel en toezicht in elke lidstaat op de verwezenlijking van de eEurope-doelstellingen.

Bastos (PPE-DE)
In deze resolutie over de voorbereidingen voor de voorjaarsraad van 2003 wordt benadrukt dat de we de geloofwaardigheid van de strategie van Lissabon moeten herstellen door haar daadwerkelijk uit te voeren. De bedoeling is dat we het economische en sociale model van de Europese Unie verbeteren, en dat dit tegen 2010 gebeurd moet zijn. Die resolutie verdient onze steun, ook al is het politieke en economische kader veel minder gunstig dan het kader dat als achtergrond diende voor de Europese Raad van Lissabon van 2000.
Het is van belang dat we weer vertrouwen krijgen in de strategie van Lissabon en dat we de doelstellingen van deze strategie verwezenlijken. We hebben het op ons genomen voor dit doel wetgeving op te stellen. Die normen moeten vervolgens in de nationale wetgevingen worden overgenomen. Om dat proces soepel te laten verlopen moeten we het begeleiden, en daarvoor moeten we een road map opstellen.
Benadrukt wordt dat de sociale partners een heel belangrijke rol spelen op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken. Daarnaast moeten de lidstaten maatregelen nemen om de integratie van sociaal achtergestelde groepen op de arbeidsmarkt te vergemakkelijken. Dat kan door te investeren in onderwijs en basisopleidingen. Dit is van groot belang, niet alleen voor de ontwikkeling van het individu, maar ook voor de samenleving als geheel. De bestrijding van armoede en sociale armoede mag intussen niet vergeten worden.
Van belang is ook dat het systeem voor de erkenning van kwalificaties verbeterd wordt om zo een betere mobiliteit te garanderen.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Berthu (NI)
. (FR) De overdaad aan economische en sociale prioriteiten van de zojuist gepresenteerde agenda van de Europese Raad van maart aanstaande kan alleen maar tot verwarring leiden. Dit heeft volgens ons in het bijzonder de volgende drie negatieve gevolgen.
Allereerst is er een volslagen gebrek aan zichtbaarheid voor het grote publiek, temeer daar de onderwerpen die op Europees niveau als prioriteit worden aangemerkt voor de burgers van ondergeschikt belang zijn. Vervolgens komt uit dit alles een beeld naar voren dat wij niet aanvaarden, namelijk het beeld van de Europese Unie als superstaat die zich met alles bezighoudt en zich overal mee bemoeit. Ten slotte - en dat is het belangrijkste - zal er sprake zijn van een ernstig gebrek aan efficiëntie, aangezien een dergelijke overdaad aan prioriteiten wel moet leiden tot een gefragmenteerd optreden van de Unie en de lidstaten.
Zoals ik in het debat heb gezegd zijn veel voorgestelde acties zonder meer interessant, maar wij moeten ons op enkele hoofdlijnen concentreren. De Europese Unie moet niet een bijkomende logge en hinderlijke bestuurslaag zijn, maar een flexibel en gedifferentieerd geheel. Zij moet het optreden van de lidstaten in internationaal verband vergemakkelijken door bij te dragen tot een beperking van de immigratie en door in het kader van de WTO op de bres te springen voor onze veiligheid en voor het behoud van onze identiteit.

Caudron (GUE/NGL)
Ik heb er vanmorgen op gewezen dat deze Top niet mag uitmonden in een waslijst van goede bedoelingen. Volledige werkgelegenheid met alles wat daarbij hoort moet de centrale doelstelling zijn waar al het overige uit voortvloeit.
De resolutie die is aangenomen en ondertekend door de afgevaardigden van het rechtse blok in het Parlement en de PSE is er in de loop van de stemming alleen maar 'liberaler? en dus onaanvaardbaarder op geworden.
Ik heb derhalve tegengestemd!

Muscardini (UEN)
Wij zijn tevreden over de voorstellen en de inzet van het voorzitterschap voor de zaken die ons de komende tijd te doen staan, maar we moeten er tevens op wijzen dat een zich snel ontwikkelende samenleving niet alleen algemeen welzijn maar in bepaalde gevallen ook sociale uitsluiting met zich meebrengt. Een beleid ter ondersteuning van de zwakke bevolkingsgroepen is een teken van beschaving van een menselijke samenleving. Een dergelijke samenleving moet ook rekening houden met de behoeften van de zwaksten.
Wij moeten het recht op een waardig leven waarborgen en het gezin als referentiewaarde behouden. Daarom moeten instrumenten worden toegepast voor gelijke toegang tot onderwijs en arbeid. Ook moeten wij de toename van kinderpornografie tegengaan en elke vorm van fysiek en moreel geweld bestrijden.
Wij moeten meer aandacht schenken aan milieu, veilige voeding en dierenrechten. Dit zijn immers kwesties die betrekking hebben op de kwaliteit van het leven.
Wij moeten paal en perk stellen aan de praktijken die de fysieke integriteit en de waardigheid van het individu aantasten, zoals de verminking van vrouwelijke geslachtsdelen.
Verder moet een kaderregeling worden uitgewerkt opdat in elk land een gegarandeerd minimumloon en pensioen-, gezondheids- en socialezekerheidsstelsels worden ingevoerd die corresponderen met de reële kosten van levensonderhoud, en we moeten de werknemers laten delen in de voordelen en de winsten van de ondernemingen.

De Voorzitter.
 Dames en heren, hiermee is de stemming beëindigd. Ik verklaar de zitting te zijn onderbroken

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Irak.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ik hoef u niet te vertellen hoe cruciaal de komende dagen zullen zijn voor de situatie in Irak. Iedereen beseft dat de tijd begint te dringen. Er wordt beweerd dat de politieke besluiten achterhaald worden door de gebeurtenissen en ontwikkelingen, die een eigen dynamiek creëren die op een gegeven ogenblik wel tot een openlijk conflict met Irak moet leiden.
Ik moet u zeggen dat ik het daar niet mee eens ben. Niets, ook oorlog niet, is een voldongen feit. Er zijn altijd mogelijkheden om in alle nuchterheid te blijven ijveren voor vrede. Het is de plicht van de politiek om alle noodzakelijke inspanningen te ondernemen en alle mogelijkheden uit te putten alvorens te besluiten de oorlog te beginnen. U kent allen de ontwikkelingen in de crisis rondom Irak, en ik hoef daarvan dus geen gedetailleerde beschrijving te geven.
Ik wil alleen enkele recente ontwikkelingen noemen. Ten eerste heeft de Raad Algemene Zaken op 27 januari in zijn conclusies enkele algemene beginselen tot uiting gebracht die ten grondslag liggen aan het beleid van de Vijftien in de kwestie-Irak. Ten tweede hebben wij als voorzitterschap stappen ondernomen bij de vertegenwoordigingen van Irak in Athene, Brussel en New York om duidelijk te maken dat Bagdad volledig, onmiddellijk en onvoorwaardelijk gehoor moet geven aan resolutie 1441 van de Veiligheidsraad. Ten derde heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Powell, op 5 februari aan de Veiligheidsraad gegevens voorgelegd waaruit zou blijken dat Irak nog steeds massavernietigingswapens in zijn bezit heeft en verborgen houdt. Ten vierde heeft president Bush in zijn speech aangekondigd dat er een nieuwe resolutie zal komen van de Veiligheidsraad waarmee het gebruik van geweld wordt toegestaan. Ten vijfde heeft Bagdad recentelijk besloten in te stemmen met rechtstreekse ondervraging van bepaalde wetenschappers door de inspecteurs en met vluchten in het luchtruim boven Irak. Tot slot zullen de inspecteurs op 14 februari een nieuw verslag indienen over de vorderingen van de werkzaamheden in Irak. Wat ik hier zo noem geeft ons geen reden tot optimisme, maar op grond van de laatste zetten van Bagdad meen ik te mogen zeggen dat als dit inderdaad een duidelijk signaal is, er misschien enige hoop is dat Bagdad resolutie 1441 volledig zal eerbiedigen.
Dan wil ik nu de hoofdprioriteit van het voorzitterschap noemen: wij streven naar een vreedzame oplossing en wensen dat de inspanningen van de Verenigde Naties positieve resultaten opleveren. Wij zijn van mening dat Irak de resoluties van de Veiligheidsraad volledig moet eerbiedigen en toepassen en dat de crisis rondom Irak wordt bepaald door drie parameters: de eerbiediging van de internationale rechtsorde en van de territoriale onschendbaarheid en soevereiniteit van elk land, de eerbiediging van de mensenrechten, en de versterking van de vrede, de stabiliteit en de veiligheid in het gebied. In het kader van deze parameters zullen wij er als voorzitterschap voor ijveren dat Europa met één stem spreekt. Wij zullen niets nalaten om ontspanning en een vreedzame oplossing van de crisis te bewerkstelligen. Daarom hebben wij erop aangedrongen dat de gemeenschappelijke uitgangspunten van de Europese Unie inzake deze kwestie duidelijk neergelegd zouden worden in de conclusies van de Raad Algemene Zaken van 27 januari jongstleden. Daarin staat, ten eerste, dat de Europese Unie streeft naar volledige ontwapening en verwijdering van de massavernietigingswapen in Irak; dat, ten tweede, de regering van Bagdad onmiddellijk alle noodzakelijke inlichtingen moet verschaffen en actief moet meewerken met de internationale inspecteurs; dat, ten derde, de werkzaamheden van de inspecteurs ons volledig vertrouwen en onze volledige steun hebben en dat wij instemmen met de voorzetting en de intensivering van de inspecties; dat, ten vierde, dit de laatste kans is op een vreedzame oplossing van de crisis en dat Irak volledig gehoor moet geven aan resolutie 1441, en dat, ten vijfde, de centrale rol van de Veiligheidsraad met betrekking tot de handhaving van de internationale vrede en veiligheid moet worden geëerbiedigd.
Deze hoofdconclusies vormden tevens de kern van onze aanvullende demarche die, zoals ik reeds zei, werd ondernomen bij de vertegenwoordigingen van Irak in Athene, Brussel en New York. Op die manier is er een gemeenschappelijke benadering tot stand gebracht en zijn de belangrijkste punten daarvan vastgelegd. Deze zijn, ik zeg het nogmaals: volledige ontwapening van Irak en verwijdering van alle massavernietigingswapens, uitputtend gebruik van alle mogelijkheden om het probleem op vreedzame wijze op te lossen, volledige eerbiediging van de resoluties van de Veiligheidsraad, actievere medewerking van Irak met en ondersteuning van de werkzaamheden van de inspecteurs, en eerbiediging van de rol van de Veiligheidsraad. Ik hoef niet te vermelden dat als Irak obstructie blijft plegen, Bagdad volledig verantwoordelijk zal zijn voor de gevolgen en de ontwikkelingen. Daarbij mag niet uit het oog worden verloren dat Bagdad tijd rekt en blijk geeft van totale onverschilligheid ten aanzien van de resoluties van de Veiligheidsraad.
Geachte afgevaardigden, de vraag die nu rijst is wat de betekenis is van al hetgeen de laatste tijd gaande is rondom Irak voor een van de interne dimensies van de Europese Unie. Ik heb het over het gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid. De laatste tijd zijn heel wat debatten gevoerd over de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en maanden. Vooraanstaande leden van bepaalde regeringen, van de Commissie en het Europees Parlement en van onafhankelijke denktanks hebben gesproken over het belang van een gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid van de Unie. Nu is het tijdstip aangebroken waarop in de praktijk zal blijken of al deze ambitieuze visies concrete inhoud hebben dan wel, vooralsnog, kracht ontberen. Wij gaan ervan uit dat de tweede hypothese niet opgaat. Wij weten dat dit een moeilijke zaak is die ongetwijfeld tijd vergt, maar anderzijds moeten wij ook beseffen dat Europa nu een aantal besluiten moet nemen. Het moet zijn eenheid en zijn rol op het internationale toneel waarborgen. Die rol wordt misschien niet geschraagd door een militaire macht en kenmerkt zich misschien niet door nadrukkelijk leiderschap, maar gedurende een halve eeuw hebben wij geweldige resultaten geboekt. Als wij die onderschatten, geven wij een verkeerde interpretatie van de geschiedenis.
Geachte afgevaardigden, na hun recente contacten in Bagdad zijn de heren Blix en El Baradei, die de leiding hebben over de internationale inspecteurs, met gematigd optimisme teruggekeerd. Wij wachten met grote belangstelling op het nieuwe verslag dat zij op 14 februari aan de Veiligheidsraad zullen voorleggen. Dat verslag zal bepalend zijn voor de verdere ontwikkelingen. Daarom heeft het voorzitterschap van de Raad besloten aan het begin van de volgende week, om precies te zijn op 17 februari, een buitengewone Europese Raad te beleggen om de situatie te evalueren en een poging te doen om een zo groot mogelijke mate van convergentie ten aanzien van de crisis rondom Irak te bewerkstelligen. Veel zal afhangen van de inhoud van het verslag van de inspecteurs. Als dit enigszins positief is, zal het de situatie positief kunnen beïnvloeden; als in het verslag echter gewag wordt gemaakt van serieuze problemen en onbeantwoorde vragen, moet een grote inspanning worden ondernomen om Bagdad ervan te overtuigen dat resolutie 1441 volledig en definitief moet worden geëerbiedigd, wil een oorlog voorkomen kunnen worden. Het is hoe dan ook noodzakelijk dat Europa enerzijds de ontwikkelingen zoals die zich aftekenen op georganiseerde wijze benadert en anderzijds een gemeenschappelijk standpunt vaststelt dat de geloofwaardigheid van de Unie zal versterken en een inhoudelijke rol mogelijk zal maken. Voorzitter Prodi heeft vanmorgen gesproken over het belang van deze inspanningen. Dit is gezien de huidige omstandigheden en de huidige situatie een allesbehalve gemakkelijke taak, maar men kan zich daaraan niet onttrekken. Ik hoop van ganser harte dat de gemeenschappelijke waarden en beginselen die ons verenigen ons daarbij zullen helpen en ons zullen doen slagen.
Wat verwachten wij van de Topbijeenkomst van 17 februari aanstaande? Wij verwachten dat een nuchtere evaluatie wordt gemaakt van alle naar voren gebrachte standpunten. Wij verwachten dat de gevolgen van de beslissingen over Irak, welke die ook zullen zijn, tegen elkaar worden afgewogen. Wij verwachten dat bevestigd wordt dat zolang niet alle mogelijkheden zijn uitgeput, de Europese Unie de diplomatie en de politiek als middelen om internationale crises op te lossen niet overboord zet. Wij verwachten dat steun zal worden betuigd aan de rol van de Verenigde Naties als belangrijkste organisatie voor het regelen van de internationale betrekkingen. Wij verwachten dat met een moedig besluit duidelijk zal worden gemaakt dat wij Europa, als concept, en ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid niet aan de kant schuiven in de eerste de beste serieuze aangelegenheid waarin onze geloofwaardigheid op de proef wordt gesteld. Wij verwachten steun voor elk mogelijk initiatief in welke richting dan ook, mits dit kan bijdragen aan vrede, ontspanning, ontwapening van Irak en aan het voorkomen van slachtoffers. Meer algemeen verwachten wij dat hoop zal worden gegeven, dat Europa zal aantonen dat het zijn eigen benadering heeft, dat het ook zijn Atlantische partner, de volkeren in het Midden-Oosten, en meer in het algemeen de publieke opinie kan overtuigen en de spiraal van toenemende spanning kan doorbreken die zoveel onzekerheid, onveiligheid en ongerustheid veroorzaakt in grote delen van de wereld.
Tot slot wil ik, dames en heren, nog antwoorden op de vraag of wij al dan niet in staat zijn nader tot elkaar te komen. Mijn antwoord is dat ik niet weet of wij daartoe in staat zijn, maar dat wij het hoe dan ook moeten proberen; wij moeten een weg zien te vinden. Wij mogen in ieder geval geen enkele gelegenheid voorbij laten gaan om dat te bereiken. In de kwestie-Irak staan niet alleen vraagstukken op het spel in verband met het land zelf, het gevaar van massavernietigingswapens of het evenwicht in deze regio. Hier staan ook de geloofwaardigheid van de Europese Unie, haar belangen, haar rol en haar perspectief op het spel. Het Grieks voorzitterschap is van mening dat deze factoren een verworvenheid zijn die wij moeten koesteren en beschermen. Deze zaak gaat de vijftien lidstaten maar ook de tien nieuwe lidstaten aan. Wij hebben eenheid nodig in de Europese Unie. Achter of naast deze eenheid staat solidariteit. Solidariteit vindt u niet alleen in de structuurfondsen; het is een horizontaal begrip. Als dit wordt aangetast, zal dit ernstige gevolgen hebben voor iedereen binnen de Europese Unie, voor elk land afzonderlijk maar ook voor het geheel.
Nielson
Mijnheer de Voorzitter, dit is een cruciaal moment in onze inspanningen om het regime van Saddam Hoessein in Irak te ontwapenen. Het risico dat Saddam Hoessein nog niet goed heeft begrepen dat hij moet ontwapenen, neemt nog steeds toe. Daarom ben ik blij met deze gelegenheid om u deelgenoot te maken van onze visie op de situatie en op de rol die Europa moet spelen.
Het is zonneklaar dat Irak om een oorlog te vermijden actiever en intensiever met de wapeninspecteurs moet meewerken, zowel formeel als inhoudelijk. Er is de laatste tijd sprake geweest van enkele hoopvolle tekenen van medewerking als gevolg van de missie van de heer Blix en de heer El Baradei afgelopen weekend naar Bagdad. Komende vrijdag, als de leiders van de VN-wapeninspecteurs verslag zullen uitbrengen aan de Veiligheidsraad, zullen wij meer informatie krijgen over de mate waarin Irak meewerkt.
Wij staan dan weer voor een cruciaal punt met betrekking tot de vraag of Saddam werkelijk bereid is tot ontwapening. Ook zonder te speculeren is het goed voorstelbaar dat er dan nog steeds sprake zal zijn van een enigszins onduidelijke situatie die verschillend geïnterpreteerd zal worden. Wij moeten in ieder geval blijven afgaan op de beoordeling van de wapeninspecteurs en ons goed realiseren dat oorlog het allerlaatste middel moet blijven.
Als wij een geloofwaardig systeem in stand willen houden waarmee wij de vrede en de veiligheid kunnen garanderen, moeten wij de centrale rol van de VN-Veiligheidsraad en het primaat van het internationale recht als leidraad blijven nemen. De resolutie die het Europees Parlement kort geleden heeft aangenomen en waarin het zijn volledige steun uitsprak voor een multilaterale aanpak sprak wat dat betreft duidelijke taal.
Zoals wij allen weten, bestaan er in de lidstaten duidelijk verschillende opvattingen over dit vraagstuk. De recente gebeurtenissen hebben dit nog eens bevestigd. Het is een enorme uitdaging voor de Europese Unie om over deze kwestie tot een gemeenschappelijk standpunt te komen. De EU lijkt in feite zwakker en verdeelder te zijn dan ooit. Het gaat hier niet om meningsverschillen over onbelangrijke institutionele schoonheidsfoutjes in de architectuur van de Europese Unie. Wij hebben al een Hoge Vertegenwoordiger, die tot taak heeft namens de Europese Unie te spreken. Het gaat om belangrijke en reële verschillen, die aantonen dat voor een werkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid voor Europa een fundamentele verandering nodig is. Dit is een moment van de waarheid. Alleen een systeem van stemmingen met gekwalificeerde meerderheid kan een oplossing bieden. Deze les moeten wij bij het huidige institutionele en constitutionele debat goed onthouden. In ieder geval bestaat er momenteel bij de lidstaten grote behoefte aan overleg om elkaars standpunten te verduidelijken. Wij zijn dan ook bijzonder ingenomen met het initiatief van het Griekse voorzitterschap om komende maandag een buitengewone top bijeen te roepen in een poging Europa met één stem te laten spreken en de positie van Europa met betrekking tot de meest recente gebeurtenissen te bepalen.
Het is niet aan de Europese Commissie om te speculeren over hypothetische mogelijkheden of over de nu te nemen stappen. Er zijn nog vele scenario's mogelijk, met inbegrip van een militaire aanval. Onze belangrijkste opdracht op dit moment is echter om vierkant achter de Veiligheidsraad te blijven staan. Onnodig te zeggen dat ieder van ons tegelijkertijd moet bepalen wat hem of haar te doen staat als de situatie zich anders ontwikkelt dan wij zouden wensen.
Ik wil het nu hebben over de humanitaire aspecten van de crisis. De humanitaire situatie in Irak is na twintig jaar van achteruitgang als gevolg van een langdurige oorlog tegen Iran, de Golfoorlog en tien jaar internationale sancties al uiterst precair. De Europese Unie is met ECHO de grootste buitenlandse donor in Irak, buiten het olie-voor-voedselprogramma, dat door Irak zelf wordt gefinancierd. In de afgelopen tien jaar heeft ECHO humanitaire hulp ter waarde van 156 miljoen euro verstrekt aan de bevolking in Irak.
In juni 2002 heeft ECHO een mondiaal humanitair plan ter waarde van 13 miljoen euro goedgekeurd dat speciaal bestemd is voor de gezondheidszorg, de waterdistributie en sanitaire voorzieningen en dat dient als aanvulling op het olie-voor-voedselprogramma .
Voor 2003 heeft ECHO 15 miljoen euro gereserveerd voor de voortzetting van deze lopende, min of meer 'gewone' humanitaire operatie in Irak. Naar schatting profiteren meer dan 7 miljoen Irakezen van door ECHO verstrekte hulp.
Een eventuele militaire actie tegen Irak zou de leefomstandigheden van het Iraakse volk nog verder verslechteren, in het bijzonder van de meest kwetsbare groepen van de burgerbevolking. Een militaire aanval zou ernstige humanitaire gevolgen hebben in de hele regio. Veel mensen zullen op de vlucht slaan en waarschijnlijk zal ook het Israëlisch-Palestijnse conflict negatieve gevolgen ondervinden.
De Commissie bestudeert en analyseert momenteel noodmaatregelen voor het geval er een conflict uitbreekt. ECHO onderhoudt zeer regelmatige en nauwe contacten met alle belangrijke humanitaire partners en in het bijzonder met de VN-organisaties: het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Zaken (OCHA), UNICEF, de Hoge Commissaris van de VN voor de vluchtelingen (UNHCR), de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), het Wereldvoedselprogramma (WFP), het Rode Kruis - zowel het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) als de Federatie van Rode Kruis- en Rode Halve Maan-verenigingen (IFRC) - en de NGO's in de regio. Ook is het belangrijk dat wij nauwe contacten onderhouden met UNHRA.
ECHO heeft kort geleden twee missies naar Irak en zijn buurlanden gestuurd. Zij hebben de huidige humanitaire situatie en de veiligheidsmaatregelen voor de medewerkers onderzocht en toezicht gehouden op de voorbereidingen van de verschillende humanitaire organisaties op een eventueel conflict in Irak. Het doel hiervan is dat wij snel kunnen reageren op eventuele veranderingen in de humanitaire situatie. Deze missies hebben ook gekeken naar de veiligheidsmaatregelen die voor de medewerkers en de humanitaire operaties nodig kunnen zijn, zoals evacuatieplannen en dergelijke moeilijke onderwerpen.
Om blijvende hulpverlening te kunnen garanderen, is het noodzakelijk dat militaire activiteiten en humanitaire hulp strikt gescheiden blijven. Humanitaire hulp heeft haar eigen regels en doelstellingen. Zij is gebaseerd op de behoeften van de burgerbevolking, en de verstrekking ervan wordt daar volledig op afgestemd.
Neutraliteit en onpartijdigheid zijn van cruciaal belang om toegang te krijgen tot de bevolking en een absolute voorwaarde voor de veiligheid van de medewerkers ter plaatse. Humanitaire hulpverlening door of met hulp van gewapende strijdkrachten is ongewenst. Zij zou in ieder geval nauwkeurig moeten worden gecoördineerd en gecontroleerd door de humanitaire organisaties met het vereiste mandaat en de benodigde kennis en ervaring. Dit zijn onze leidraden bij onze beoordelingen en mogelijke acties op het gebied van humanitaire hulp als er een conflict uitbreekt.

Sumberg (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Wij hebben te maken met een bedreiging van de wereldvrede. Dit is een hoogst ernstige situatie, die wij echter moeten bespreken in een twee uur durend debat. Wij krijgen niet eens de mogelijkheid van 'catch the eye?, zodat slechts een beperkt aantal leden aan het woord kan komen. Daarmee toont dit Parlement dat het op geen enkele manier een rol van betekenis speelt.
Als wij als Parlement wel een rol wil spelen, moeten wij meer tijd uittrekken om iedereen in staat te stellen zijn standpunt naar voren te brengen. Het is onrechtvaardig dat alleen de belangrijke spelers in het Parlement die kans krijgen en de gewone leden niet.

De Voorzitter.
Ik wijs collega's die dit ter discussie willen stellen erop dat zij dit in eerste instantie dienen te doen wanneer wij in de Conferentie van voorzitters de agenda opstellen; dat is de geëigende gelegenheid om dit soort zaken ter sprake te brengen. Dit is ons tweede grote debat over dit onderwerp in enkele weken. Het zal niet ons laatste debat zijn. Ik hoop dat de diversiteit aan meningen in onze debatten tot uitdrukking kan komen.

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste collega's, de Europese Unie en het Noord-Atlantisch bondgenootschap staan op de rand van de afgrond. Europa biedt een treurige aanblik, maar in iedere crisis schuilt ook een kans. Daarom moeten we niet zeggen dat het Europees gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid niets voorstelt, dat het mislukt is. We moeten onze inspanningen juist intensiveren, zodat we een werkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid krijgen.
Daaraan moet echter een heldere analyse ten grondslag liggen. Die analyse is dat het probleem Saddam Hoessein is, die het bevel voert over een schrikbewind dat gebaseerd is op misdaad, terreur en moord. Commissaris, Irak is eigenlijk een rijk land, maar het wordt door zijn dictator leeggeplunderd. Wie het probleem dus bij de Verenigde Staten zoekt, die haalt oorzaak en gevolg door elkaar. Het probleem ligt bij de Iraakse dictator.

Onze fractie is er vast van overtuigd dat massavernietigingswapens in handen van Saddam Hoessein een gevaar voor de regio en een bedreiging voor de vrede in de wereld vormen. Ontwapening moet plaatsvinden in het kader van de Verenigde Naties, als het kan vreedzaam, maar als het niet vreedzaam kan, dan moet het met militaire middelen gebeuren. De verantwoordelijkheid voor de vraag of dit met vreedzame of militaire middelen geschiedt, ligt bij Saddam Hoessein, de Iraakse dictator.
(Applaus)
U moet zich de chronologie van de gebeurtenissen maar eens voor de geest halen. De kern van de Europese en Atlantische onenigheid is het zelf gekozen isolement van de Bondsrepubliek Duitsland, waarvoor de huidige kanselier van de Bondsrepubliek Duitsland verantwoordelijk is.
(Applaus van rechts, interrupties)
De Duitse bondskanselier heeft tijdens de bondsdagverkiezingen om wat voor reden ook het zelf gekozen isolement van Duitsland bewerkstelligd doordat hij zei: 'Wat de Verenigde Naties ook doen, wij zullen nooit meedoen!? Daardoor haalde hij de druk van Saddam Hoessein af en stelde hij zich anti-Europees op. Je overlegt toch eerst met de Europeanen voordat je openlijk op verkiezingsbijeenkomsten verklaringen met een dergelijke draagwijdte aflegt. Hij herhaalde dat vervolgens allemaal bij de deelstaatverkiezingen. Daarmee had hij echter geen succes wat het aantal stemmen betreft.
Dan is er een tweede chronologisch aspect, namelijk de Duits-Franse verklaring naar aanleiding van de feestelijkheden rond het Elysée-verdrag. Hier is in politiek-psychologische zin - ik zeg dit men name ook tegen onze Franse vrienden - ten onrechte de indruk ontstaan dat het Franse standpunt hetzelfde is als het Duitse standpunt. Frankrijk is echter altijd veel genuanceerder geweest, maar politiek gezien is die indruk wel gewekt.
Vervolgens was er de verklaring van de acht. Ik zeg u namens onze fractie: wij betreuren het dat men niet de communautaire procedure gevolgd heeft en wij kunnen dat niet goedkeuren. Inhoudelijk heeft de verklaring echter onze instemming. Zij was ook nodig om onze Amerikaanse partners een teken van onze vriendschap te geven.
(Applaus van het centrum en van rechts)
We staan nu voor de vraag: hoe moet het verder? Ik doe de suggestie om eens na te denken over de vraag hoe wij onze verhouding tot Amerika zien. Wanneer we de eenheid van Europa opvatten als iets dat tegengesteld is aan de Verenigde Staten van Amerika, dan bouwen we dit Europa op zand. Wij willen juist een partnerschap van de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika, gebaseerd op gelijkwaardige samenwerking, op wederzijds deelgenootschap.
Natuurlijk stellen wij daarbij ook eisen aan onze Amerikaanse partners. Wij vinden het niet goed dat de Amerikaanse regering onder president Bush de verhouding van de Verenigde Staten met Europa in de eerste plaats bilateraal opvat, dat wil zeggen als een relatie Washington-Parijs, Washington-Londen, Washington-Rome, Washington-Madrid, Washington-Berlijn, enzovoort. Wij moeten de verhouding tussen de Verenigde Staten en Europa zo definiëren dat de Europeanen gemeenschappelijk handelen en dat de Europese instellingen de onderhandelingspartner voor de Amerikaanse regering zijn.
(Applaus)
Wanneer we dit gelijkwaardige partnerschap met Amerika niet ontwikkelen, dan druist dat ook in tegen het Amerikaanse belang. Dat zien we nu ook, omdat de Europese onenigheid namelijk gevolgen heeft voor het Noord-Atlantisch bondgenootschap. Ook de Amerikaanse regering en president Bush moeten inzien dat de eenheid van Europa ook in het belang is van de Verenigde Staten van Amerika.
Ik zou het een gevaarlijke ontwikkeling vinden - en mijn fractie vindt dat ook - wanneer we in Europa weer die oude assen zouden krijgen. Stelt u zich eens voor dat er aan de ene kant zoiets zou zijn als een gezamenlijke positie Parijs-Berlijn-Moskou - in deze dagen begint zich dat af te tekenen, al wil ik nog niet van een as spreken - en aan de andere kant Londen-Rome-Madrid-Washington. Het zou toch een schrikbeeld zijn wanneer Europa zich op die manier zou presenteren. Daarom moeten we in communautair kader naar buiten treden. Alles wat we nu doen, moeten we gemeenschappelijk doen.
Om die reden, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, steunt onze fractie uw beslissing om een top van staatshoofden en regeringsleiders bijeen te roepen.
Eén zin nog over Turkije: wanneer onze Turkse partners vragen om in onze planning op te nemen dat wij hun defensieve wapens ter beschikking stellen, kunnen wij, vind ik, een dergelijk verzoek, een dergelijke vraag niet afwijzen. Ik hoop dat we ook in deze kwestie tot resultaten komen.
(Applaus)
Ik wens het Raadsvoorzitterschap toe dat we aanstaande maandag drie dingen bereiken: een gemeenschappelijke positie van de Europeanen, overbrugging van de diepe kloof tussen ons en de Verenigde Staten en een signaal aan de Iraakse dictator dat hij moet ontwapenen. Hopelijk gebeurt dit op vreedzame wijze in het kader van de Verenigde Naties!
(Levendig applaus)

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, het belangrijkste wat de Europese Unie heeft bereikt is dat op haar grondgebied oorlog al sinds een halve eeuw niet meer voorkomt en plaats heeft gemaakt voor vrede en een gezamenlijke toekomst. De volkeren van Europa leven niet alleen vreedzaam naast elkaar binnen de Unie, maar delen eenzelfde toekomst op basis van broederschap en wederzijdse verdraagzaamheid. Wij blijven werken aan het project-Europa. Dat is niet eenvoudig, maar het verenigd Europa is noch het oude Europa van de chronische onderlinge oorlogen noch het nieuwe Europa dat werd aangekondigd door het fascisme en nationaal-socialisme. Op dit moment is er veel meer wat ons verenigt dan wat ons verdeelt. Wij willen allemaal vrede, allemaal zijn we tegen wrede dictators en allemaal willen we dat massavernietigingswapens worden uitgebannen.
De Unie is als een familie, in die zin dat wij te maken kunnen krijgen met momenten van spanning, spanning die moet worden opgelost vanuit een gevoel van saamhorigheid en wederzijdse verplichting. Wat Europa kan verenigen is het mandaat van de Verenigde Naties, de eerbiediging van het internationaal recht en de voortzetting van de werkzaamheden van de inspecteurs. Wij zijn niet veroordeeld tot het voeren van oorlog, wij moeten moeite doen om de vrede een kans te geven.
De parlementaire fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten is dan ook verheugd over het initiatief dat voorzitter Simitis terecht en op het juiste moment heeft genomen. Wij moeten alles in het werk stellen om tot een gemeenschappelijk standpunt te komen en een oplossing te vinden voor de meningsverschillen binnen de Raad, evenals voor de meningsverschillen met de kandidaat-landen die al lid zijn van onze Unie.
Staat u mij toe, mijnheer Poettering, u te corrigeren op het punt van de vermeende geïsoleerde positie van de huidige Duitse regering. Ik breng u in herinnering dat de eerste naoorlogse regering van de Bondsrepubliek Duitsland die echt werk heeft gemaakt van haar internationale verantwoordelijkheid de rood-groene coalitie van bondskanselier Schröder is geweest. Daarvóór was het een en al passiviteit. De regering-Schröder staat dus niet alleen maar bevindt zich in heel goed gezelschap.

Als Europees Parlement namen wij met aanzienlijke eensgezindheid onze verantwoordelijkheid toen wij ons in januari met ruime meerderheid uitspraken vóór de resolutie. Vreemd genoeg haakte de Fractie van de Europese Volkspartij te elfder ure af, na over de tekst onderhandeld te hebben. Het verzoek van mijn fractie aan u, mijnheer de Voorzitter, is dat u zich maandag tijdens uw interventie zult laten leiden door die resolutie, dat u nadrukkelijk wijst op de noodzaak van volledige toepassing en naleving van de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, dat u zich verzet tegen iedere vorm van unilateraal optreden en naar voren brengt dat een preventieve aanval niet overeenkomt met het Handvest van de Verenigde Naties, en dat u er tevens bij de Raad en de lidstaten op aandringt het initiatief te nemen om de Iraakse leider bij het Internationaal Strafhof verantwoordelijk te stellen voor oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de menselijkheid.
Wij moeten er in dit verband voor waken dat wij vooruitlopen op de gebeurtenissen. De militaire machinerie mag niet eigener beweging in actie komen en ons in een oorlog storten, want die kan nog altijd worden vermeden, en de Verenigde Naties zijn nog altijd nodig.
Een unilateraal optreden buiten de Veiligheidsraad om zou in geopolitiek opzicht een verwoestende uitwerking hebben, niet alleen voor Irak maar voor het hele Midden-Oosten, met gevolgen die niet te overzien zijn. We moeten niet vergeten dat in Irak ondanks alles nog altijd sprake is van een seculier regime en religieuze pluraliteit, wat belangrijk is met het oog op het toenemende fundamentalisme. Wij hebben geluisterd naar het verslag van de Commissie over het humanitaire aspect, waarvoor ik commissaris Nielson dankzeg. In dat verslag wordt ook gewezen op de risico's op dat vlak.
Wij moeten de inspecteurs daarom blijven steunen, en vasthouden aan de eis dat Irak alle resoluties van de Veiligheidsraad naleeft. Daarbij moeten wij uitvluchten of ontwijkende antwoorden onverbiddelijk van de hand wijzen. Positief is dat, zoals het hoofd van het inspectieteam heeft geconstateerd, Irak toestemming heeft verleend om verkenningsvluchten uit te voeren en thans meewerkt. De internationale gemeenschap vertrouwt momenteel op de wapeninspecteurs. Zij moeten doorgaan met hun werk en wij moeten hen daarbij ondersteunen.
Mijnheer de Voorzitter, sinds elf september hebben wij steeds weer gewezen op de noodzaak onze inspanningen af te stemmen op die van de Verenigde Staten, en wij hebben onze solidariteit betuigd met dat grootse land in de strijd tegen het internationale terrorisme. Dat is niet alleen uit dank of vriendschap vanwege de grote historische betekenis van de Verenigde Staten voor de Europese democratie ten tijde van de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Het gaat er nu niet om in welke mate en op welke wijze we bevriend zijn met de Verenigde Staten. Wij zijn het niet eens met de theorie van de preventieve oorlog, en dat moeten we dan ook niet onder stoelen of banken steken. Waarmee we het nog minder eens zijn en wat wij volstrekt afwijzen, zijn de ongelukkige uitlatingen van minister Rumsfeld vorige week in München, toen hij een lidstaat van de Europese Unie beledigde en naliet uit te leggen wat hij had moeten uitleggen, namelijk waarom hij, toen hij deel uitmaakte van de regering-Reagan, naar Bagdad afreisde om zijn toenmalige bondgenoot Saddam Hoessein te voorzien van massavernietigingswapens. Dat moet hem worden duidelijk gemaakt.
(Applaus)
Ten slotte nog dit, mijnheer de Voorzitter: wij zijn vrienden en bondgenoten die handelen als echte vrienden, want wij zeggen elkaar wat wij denken. Wij zijn bondgenoot van de Verenigde Staten vanwege de beginselen die we met elkaar delen en vanwege een gemeenschappelijke historische verantwoordelijkheid. Wij moeten ons inzetten om vrede en hoop een kans te geven. We zijn niet veroordeeld tot het rampscenario van een oorlog of massavernietiging, en wij vragen voorzitter Simitis te bereiken dat Europa zich aanstaande maandag eensgezind uitspreekt vóór de vrede.
(Applaus)

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt nauwelijks voorstelbaar dat de verdeeldheid in de wereldgemeenschap als geheel, en in de Europese Unie in het bijzonder, nog groter kan worden dan het geval was met de ondertekening door de 'bende van acht' premiers van hun bijzonder onverstandige brief, waarin zij hun steun uitspreken voor het beleid van de VS inzake Irak. Wij zakken nu echter nog verder weg in het moeras van openbaar geruzie. De scheidslijnen lopen niet meer alleen dwars door de VN en de EU, maar ook door de NAVO. De anarchie viert hoogtij in onze internationale instellingen, en dat zal Saddam Hoessein als muziek in de oren klinken.
Als wij willen voorkomen dat deze scheurtjes een echte kloof worden, moeten onze regeringen stoppen met ruziën, terugkeren naar de kern van de zaak en verdergaan op basis van wat hen bindt. Instellingen als de Verenigde Naties, de NAVO en de Europese Gemeenschappen hebben ons goede diensten bewezen en zij zijn te waardevol om als gevolg van de huidige verschillen in benadering zomaar aan de kant te worden gezet.
Dat betekent misschien dat Amerika iets meer geduld moet opbrengen, maar dat kan geen kwaad. De publieke opinie in de VS is lang niet zo eensgezind als president Bush het doet voorkomen. Meer dan eenderde van de bevolking wil nog steeds een nieuwe stemming in de VN om een eventueel conflict te legitimeren en bijna een kwart is hoe dan ook tegen het sturen van Amerikaanse troepen naar Irak. Als een voormalig president pleit voor geduld en als een vooraanstaand senator van de Democratische Partij als John Kerry hoopt op een Amerika 'waar de militaire macht niet wordt vertroebeld door onze behoefte aan olie?, heeft president Bush dan werkelijk de steun van beide partijen in zijn land die hij nodig heeft om geloofwaardig te zijn?
Democratie kan moeilijk zijn. Het verwerven van voldoende steun voor een bepaald standpunt vereist vaak tijd en goede argumenten. Het is echter beter om die tijd ook inderdaad te nemen en die steun echt te krijgen dan overhaast actie te ondernemen. De liberalen feliciteren het Griekse voorzitterschap dan ook met zijn besluit om volgende week maandag een vergadering van regeringsleiders bijeen te roepen. Wij vertrouwen erop dat alle regeringen aanwezig zullen zijn. Zij moeten bereid zijn om te luisteren en punten van overeenkomst te zoeken, en niet domweg standpunten herhalen die al bekend zijn.
De leiders van Europa moeten ook oppassen dat zij hun hand niet overspelen. Terecht is de stelregel van de Hoge Commissaris van de VN voor de vluchtelingen dat de regeringen er het beste van moeten blijven hopen maar zich tegelijkertijd op het ergste moeten voorbereiden door rampenplannen te ontwikkelen voor een eventuele vluchtelingencrisis. Als gezamenlijke defensieorganisatie moet de NAVO zich door datzelfde beginsel laten leiden. Alle NAVO-landen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en het verzoek steunen dat door Turkije is ingediend krachtens artikel 4 van het Noord-Atlantisch Verdrag.
Gezien de bedenkingen die Hans Blix de laatste keer heeft geuit, zal zijn verslag komende vrijdag van bijzonder groot belang zijn. Degenen die aandringen op meer inspecteurs moeten met name zijn opmerking dat 'het grootste probleem niet zit in het aantal inspecteurs, maar eerder in de actieve medewerking van Irak? goed tot zich laten doordringen. Tegelijkertijd moeten de VS en Groot-Brittannië, als de heer Blix melding maakt van vorderingen op het punt van die actieve medewerking, het VN-proces alle ruimte geven.
Te midden van al deze somberheid is er toch ook één straaltje hoop waaruit wij wellicht troost kunnen putten. Als de inspecteurs vrijdag weer verslag uitbrengen, zullen de ogen van de wereld opnieuw gericht zijn op de VN-Veiligheidsraad. Deze instantie beslist uiteindelijk over de internationale gemeenschap en over het lot van Irak. Wij moeten ons erover verheugen dat de VN, die is ingesteld om de vrede in de wereld te bewaren, in dit proces een centrale rol speelt. Laten wij ervoor zorgen dat dat zo blijft.
Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, voor onze vijftien lidstaten is het uur van de waarheid aangebroken. In het standpunt dat zij de komende dagen zullen innemen ten aanzien van een mogelijke nieuwe Golfoorlog zullen de contouren naar voren komen van onze visie op Europa en van ons wereldbeeld. De lidstaten zullen hun verantwoordelijkheid moeten opnemen in een context die geen ruimte laat voor het soort slappe consensussen waarbij wij ons bij het GBVB maar al te vaak hebben moeten neerleggen. Er bestaat geen middenweg tussen de druk die wordt uitgeoefend door de regering-Bush om ons aan te sluiten bij de oorlogscoalitie en de eisen van de Europese publieke opinie, die hier massaal op tegen is: we zullen moeten kiezen.
Wat is in deze omstandigheden de boodschap van het Parlement aan de Europese Raad? Onze resolutie van 30 januari was op de wezenlijke punten duidelijk en de daarin verwoorde standpunten zijn nog altijd geldig. Staat u me toe hier enkele punten toe te voegen op basis van de ingrijpende ervaringen van de delegatie van het Europees Parlement die zojuist uit Irak is teruggekeerd, een delegatie die bestond uit ruim dertig afgevaardigden uit elf landen en vier politieke fracties.
Om te beginnen wil ik de opmerkingen van tafel vegen van iedereen die ons heeft willen afschilderen als waterdragers van Saddam Hoessein. Het tegendeel was het geval. Ook volgens de aanwezige journalisten vormden wij de meest onafhankelijke delegatie die Irak de afgelopen tijd heeft bezocht. Bovendien zijn onze betrekkingen met democratische tegenstanders van het regime van Bagdad en onze absolute afwijzing van Saddam genoegzaam bekend. Ik meen derhalve niet verder op deze ongegronde aantijgingen te hoeven ingaan. Wel wil ik de hoop uitspreken dat de ad-hocdelegatie voor Irak van het Europees Parlement niet alleen naar New York zal reizen, maar tevens Bagdad zal aandoen. Omgekeerd zal onze delegatie spoedig naar New York en Washington reizen, waar de antioorlogsbeweging met de dag aan kracht wint, tot in het Congres aan toe.
Welnu, wat hebben wij in Irak gezien en gehoord en tot welke gezamenlijke conclusies zijn wij gekomen? Om te beginnen hebben wij talloze indrukken opgedaan en informatie ingewonnen over het leven van de bevolking, van de armste voorsteden van Bagdad tot Basra in het zuiden en Mosul in het noorden met zijn enorme kamp voor Koerdische vluchtelingen uit Turkije. Overal heerst verschrikkelijke armoede. Iedereen die het Irak van voor de Golfoorlog heeft gekend, om nog maar te zwijgen van het Irak van voor de oorlog met Iran, heeft ons erop gewezen dat de maatschappelijke achteruitgang onthutsend is.
Afgezien van de olie-export, die tot de helft is gedaald, is er vanwege het gebrek aan investeringen geen economie meer. Op het platteland is de activiteit stilgevallen, de woestijnvorming rukt op en de mensen trekken er weg. De medewerkers van de VN luiden de alarmklok: eenderde van de bevolking lijdt aan chronische ondervoeding en eenderde van de kinderen heeft een ernstig ondergewicht. De kindersterfte is de afgelopen tien jaar explosief toegenomen. Meer dan achtduizend scholen liggen er vervallen bij en voor de hoognodige renovatie ontbreken de middelen. Leerlingen moeten het zonder schoolboeken stellen en onderwijzers verdienen niet meer dan enkele euro's per maand.
Vandaag de dag leven de mensen niet in Irak - ze overleven. Ze proberen zich te redden met de karige bijstand die ze ontvangen via het olie-voor-voedselprogramma, dat wordt gefinancierd met de uitvoer van olie en dat rechtstreeks door de machthebbers wordt beheerd. Dit is het resultaat van twaalf jaar embargo. Aan deze onacceptabele collectieve bestraffing moet onmiddellijk een einde worden gemaakt.
Wie, zoals wij hebben gedaan, de zogenaamde gedemilitariseerde zone in het zuiden van het land bezoekt, krijgt een beeld van de herinneringen die de oorlog heeft nagelaten. Hier liggen talloze wrakken van pantserwagens, auto's, jeeps en bussen, als stille getuigen van het laatste bombardement, dat tijdens de laatste uren van het conflict, toen de Iraakse troepen al op de vlucht waren, nog ruim dertigduizend zinloze slachtoffers maakte.
Tegen die achtergrond overheersen thans gevoelens van fatalisme en berusting en worden in stilte de trauma's verwerkt. Een nieuwe oorlog zou zonder enige twijfel dramatische gevolgen hebben voor de voedsel- en watervoorziening. Een humanitaire ramp zou het gevolg zijn. Voor ons is dit voldoende reden om, ongeacht de omstandigheden, een nieuwe oorlog onvoorwaardelijk af te wijzen. Hierbij komt nog het gevaar van een destabilisering van de gehele regio, om te beginnen in het Midden-Oosten, waar het Palestijnse volk thans een van de moeilijkste periodes van zijn geschiedenis doormaakt.
Een andere ervaring die veel indruk op ons heeft gemaakt was de ontmoeting met de woordvoerder van de wapeninspecteurs en de directeur van het inspectiecentrum van de Verenigde Naties in Bagdad. Wat zij ons vertelden klonk zeer plausibel. In de eerste plaats zal Saddam zolang de inspecteurs aanwezig zijn moeilijk verboden wapens kunnen produceren. Voorts is het volslagen onmogelijk om in slechts twee maanden tijd een inspectiemissie te voltooien. Met de nodige tijd, middelen en samenwerking van de autoriteiten kan de doelstelling van de Verenigde Naties evenwel worden bereikt, namelijk ervoor zorgen dat Irak geen bedreiging meer vormt voor de wereld.
Om deze redenen hebben wij ter plaatse, in het openbaar, verklaard dat volledige samenwerking met de inspecteurs van de Verenigde Naties de enige kans voor Irak is. Om dezelfde reden bieden de Frans-Duitse voorstellen voor een versterking van de middelen van de inspecteurs volgens ons de enige aanvaardbare uitweg uit de crisis. Een militaire operatie is voor ons niet acceptabel.
Dit is ook het standpunt dat onze fractie verwacht van de lidstaten, vooral van de lidstaten die deel uitmaken van de Veiligheidsraad en al helemaal als zij over een vetorecht beschikken. Zij zullen hun veto moeten inzetten als dat het enige middel is om goedkeuring te onthouden aan de beschamende acties van een machtsdronken club die thans de wereldorde en de vrede in de wereld in gevaar brengt. Welk krediet zouden de Verenigde Naties nog hebben als een groep landen het hoofd buigt voor de wet van de sterkste en op zo cynische wijze de geest van het Handvest van de Verenigde Naties schendt?
Komende zaterdag zal in een groot aantal landen een golf van protest als nooit tevoren opgaan om nee te zeggen tegen de oorlog. Wij hopen dat zoveel mogelijk leden van het Europees Parlement zichtbaar aan de demonstraties zullen deelnemen. Europa heeft de plicht om nee te zeggen tegen de imperialistische machinerie, waarvan de aard en de bedoelingen worden weerspiegeld in de nieuwe strategische doctrine die de regering-Bush op 20 september vorig jaar bekend heeft gemaakt: de cultus van militaire macht, de zucht naar overheersing en de pretentie - ik citeer - 'om alleen en zo nodig preventief in te grijpen? om doelstellingen te verwezenlijken die niets met de veiligheid van de wereld te maken hebben.
Wij zijn bondgenoten, doch ongebonden, hebben wij onmiddellijk na 11 september gezegd. Aan dit beginsel moeten wij het handjevol Europese leiders herinneren die bereid zijn Europa op een fluitsignaal van het Witte Huis te verdelen. Wat de kandidaat-landen betreft is dit mijn inziens het aangewezen moment om ze, voor de ratificatie van de toetredingsverdragen, in alle openheid te verstaan te geven dat wij duidelijk moeten zijn over onze gezamenlijke ambitie: wij mogen het nieuwe Europa niet verwarren met een remake van de NAVO.
Laat ons niet achterblijven bij de Europese publieke opinie zoals die zich overal in ons continent manifesteert. Steeds meer van onze burgers zijn van mening dat de Verenigde Staten door de zendingsdrang en de megalomanie van hun leiders aan vertrouwen inboeten wat zij aan macht hebben gewonnen. Onder deze omstandigheden is het de historische plicht van Europa, niet om zich tegen Amerika te keren, maar om zich teweer te stellen tegen de gevaarlijke hegemonistische neigingen van degenen die menen namens Amerika de wereld hun wil te kunnen opleggen en die daarbij het gevaar van een complete chaos voor lief nemen.
Zoals ik heb gezegd is het uur van de waarheid aangebroken. Nog is de geschiedenis niet geschreven. Mogen degenen die de troeven in handen hebben hun verantwoordelijkheden afwegen.
Jonckheer (Verts/ALE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de publieke opinie blijft zich in alle landen van de Europese Unie in grote meerderheid verzetten tegen het idee van een oorlog tegen Irak. Als de ontwapening van Irak daadwerkelijk onze doelstelling is, dan moeten wij de inspectiemissies versterken. De wapeninspecteurs zijn het alternatief voor een oorlog. Is daarentegen onze doelstelling het Iraakse regime met geweld omver te werpen, dan kunnen wij nu meteen net als de Amerikaanse regering stellen dat de inspectiemissies zinloos zijn.
Wij moeten derhalve komende vrijdag in de Veiligheidsraad bevestigen dat de enige doelstelling van resolutie 1441 de ontwapening van Irak is. Dit was overigens ook de strekking van de resolutie die het Europees Parlement op 30 januari heeft aangenomen. Dit betekent allerminst dat wij de dictatoriale aard van de Iraakse regering aanvaarden. Het betekent uitsluitend dat wij geen regimewisseling willen bewerkstelligen met een oorlog. Dat is, mijnheer Poettering, het standpunt van de Duitse regering, die niet geïsoleerd is, en het is ook het standpunt van de Franse en de Belgische regering, en ik hoop dat dit komende maandag het standpunt zal zijn van de Europese Raad en van de vijftien regeringen van de Europese Unie. Ik ben in elk geval trots op het standpunt dat deze regeringen hebben ingenomen.

Ik heb verwezen naar de publieke opinie in Europa, maar ik wil ook, korter dan de heer Wurtz heeft gedaan, ingaan op het lot van de Iraakse bevolking. Ook ik maakte deel uit van de delegatie van 31 afgevaardigden. Onze contacten met het agentschap van de Verenigde Naties en met vertegenwoordigers van NGO's hebben bij ons allemaal tot de conclusie geleid dat de Iraakse bevolking na twee oorlogen en het huidige embargo volledig aan de grond zit. Een nieuwe oorlog zou volgens alle vertegenwoordigers van de Verenigde Naties die wij in Bagdad hebben ontmoet rampzalige humanitaire gevolgen hebben. Is dit de manier waarop men de Iraakse bevolking een toekomst wil geven?
Evenals tijdens de vorige plenaire vergadering wil ik tot slot de noodzaak benadrukken van een wijziging van de afspraken inzake het embargo, om de Iraakse bevolking nieuwe hoop te geven. Voor 11 september 2001 erkende de gehele internationale gemeenschap de negatieve effecten van het embargo, dat de dictatuur versterkt, de bevolking in een toestand van afhankelijkheid houdt en de Iraakse economie verstikt. Ik stel voor dat er naast de versterking van de inspectiemissies een herziening komt van het mandaat betreffende het olie-voor-voedselprogramma om de aanschaf van lokale producten mogelijk te maken en de Iraakse economie weer wat op gang te brengen, waarbij de voedseldistributie moet worden toevertrouwd aan het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties.
(Applaus)

Collins (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, dit is een buitengewoon belangrijk debat. De internationale spanningen lopen op. Als wij niet oppassen en als deze crisis niet goed wordt aangepakt, zal dat voor ons allemaal op vele terreinen ernstige en langdurige consequenties hebben.
Het zou tragisch zijn als het gezag van de Verenigde Naties zodanig wordt verzwakt dat deze organisatie haar internationale geloofwaardigheid verliest. Daarom is het zo noodzakelijk dat de Verenigde Naties bij iedere fase in het proces om de Iraakse regering van haar massavernietigingswapens te ontdoen, wordt betrokken. De internationale veiligheid is het meest gebaat bij een gezamenlijke aanpak, via mondiale organisaties zoals de Verenigde Naties. Voor de kleinere lidstaten is het in veel opzichten nog veel belangrijker dat hun veiligheid wordt beschermd door een internationale organisatie als de Verenigde Naties.
Dit is de kern van het vraagstuk. De bevolking van Europa staat positief tegenover het werk van de Verenigde Naties. Zij steunt dat en heeft er vertrouwen in. Niemand betwist in feite ook maar één moment de deskundigheid en integriteit van de VN-functionarissen die officieel betrokken zijn bij de inspectiemissies in Irak. De Verenigde Naties zijn bij het hele proces om de Iraakse regering van haar massavernietigingswapens te ontdoen, betrokken geweest. De Verenigde Naties moeten een centrale speler blijven in dit voortgaande ontwapeningsproces. Iedere unilaterale actie in de komende weken zou het gezag en de geloofwaardigheid van de Verenigde Naties als de organisatie voor internationaal bestuur in de wereld, ernstige schade toebrengen.
De wapeninspecties moeten doorgaan zolang de inspecteurs zelf en de VN-Veiligheidsraad menen dat dat nuttig is. Wij willen allemaal een vreedzame oplossing van dit probleem door ervoor te zorgen dat de Iraakse regering zich houdt aan resolutie 1441 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Saddam Hoessein moet inzien dat de internationale gemeenschap dit probleem met vreedzame middelen wil oplossen. Hij moet op vreedzame wijze worden ontwapend. Dat is voor ons allemaal verreweg de meest acceptabele en wenselijke oplossing.
De regeringen van de EU komen aanstaande maandag bijeen om de politieke situatie te bespreken. Deze vergadering zal plaatsvinden op een moment dat de spanning tussen de verschillende lidstaten van de Europese Unie oploopt. Ik hoop oprecht dat deze vergadering kan en zal worden aangegrepen om die spanning te verminderen. Niemand heeft daar immers ook maar enig belang bij. De vergadering valt slechts enkele dagen na de eerstvolgende tussenrapportage van de VN-wapeninspecteurs.
Wij moeten blijven streven naar een gemeenschappelijk Europees standpunt over Irak, ondanks de duidelijke meningsverschillen die er momenteel tussen de verschillende regeringen van de EU bestaan over de aanpak van dit vraagstuk. Wij moeten allemaal ons uiterste best doen om in de komende weken kalm en verstandig te blijven.
Wij mogen echter niet toestaan dat Saddam Hoessein het gezag van de Verenigde Naties aan zijn laars lapt, zoals hij dat in het verleden heeft geprobeerd. Wij mogen niet vergeten dat deze man de mensenrechten van zijn eigen volk met voeten treedt. Hij heeft chemische wapens gebruikt tegen zijn eigen volk; hij is in het verleden Iran en Koeweit binnengevallen en heeft Saudi-Arabië en Israël gebombardeerd. Hiermee toont hij toch wel aan wat een meedogenloze agressor hij is. Saddam Hoessein moet worden ontwapend en hij moet inzien dat de internationale gemeenschap zal blijven eisen dat hij ook inderdaad ontwapent. De Verenigde Naties moeten echter de organisatie blijven die toeziet op de uitvoering van VN-resolutie 1441 of van eventuele nieuwe resoluties over dit bijzonder moeilijke en gevoelige onderwerp die de VN wellicht nog zal aannemen.
Belder (EDD).
Met de transatlantische zelfbeschadiging van de afgelopen dagen is noch de Iraakse bevolking, noch de internationale veiligheid gediend. Daarvan kan in feite alleen het huidige schrikbewind in Bagdad profiteren. En dan praten we wel over een potentiële nabuur van de Europese Unie, gelet op de kandidaatstatus van Turkije. Deze politieke optie brengt mij tot een tweetal vragen aan het Griekse voorzitterschap. Berust de Raad in de binnenlandse status-quo in Irak? Met alle gevaarvolle nationale en regionale consequenties van dien? Of streeft de Raad naar een beter intern en extern perspectief voor Irak en betrekt hij daarin dan ook actief de zeer diverse Iraakse oppositie? Vroeg of laat zal een nieuw containmentbeleid tegenover Saddam de internationale gemeenschap en dus ook de Europese Unie zwaar opbreken.
Mijn tweede vraag betreft de opstelling van de Republiek Turkije tegenover de Koerden in Noord-Irak. Naar ik mag aannemen, wordt ook Turkije uitgenodigd voor het Europese crisisberaad over Irak van volgende week maandag. Daarvoor zouden, aldus internationale persberichten, ook de kandidaat-lidstaten een invitatie ontvangen. Is de Raad voornemens om voor dit overleg ook de cruciale factor van de Koerdische kwestie in de Irak-crisis ter sprake te brengen met Turkije? Naar ik mag aannemen, mijnheer de Voorzitter, is de Raad toch niet verdeeld over de handhaving van de territoriale integriteit van Irak!

Bonino (NI).
Mijnheer de Voorzitter, collega's, volgens mij is er maar één mens in de wereld die nu in één van zijn dertien paleizen tevreden achteroverleunt en zich gesterkt voelt door de gebeurtenissen: Saddam Hoessein. Deze man - en ik weet niet of dat zijn boosaardig karakter is of onze stupiditeit - is er in weinig tijd in geslaagd de Europese crisis en de crisis van de NAVO bloot te leggen. Laten wij hopen dat hij de Verenigde Naties ontziet.
Geachte collega's, voor democraten is het alternatief voor oorlog niet de status-quo, dit bloeddorstig en wrede dictatoriale regime dat velen onder u 'vrede? noemen. Het alternatief is de politiek, en het is de taak van de politiek een besluit te nemen over de vraag: welke vrede, welke voorwaarden en welke regels. Hier zijn echter geen politieke ideeën naar voren gebracht, doch enkel wat banaliteiten. Of het dit gewichtige Parlement nu bevalt of niet, het enige politieke voorstel dat op tafel ligt is dat voor een vrij en democratisch Irak met een overgangsregering die onder bescherming staat van de Verenigde Naties; die moeten de democratische overgang voor Irak en de Irakezen voorbereiden. Het enige dat jullie weten te doen is 'vrede? mompelen. Maar wat is vrede? Vrede voor wie? Voor de onderdrukte Irakezen? Jullie gaan met miljoenen de straat op om 'vrede? te roepen, en of jullie dat nu leuk vinden of niet, jullie optreden wordt in de Arabische publieke opinie gezien als een steunbetuiging aan Saddam Hoessein. Kijk, als jullie leus 'een vrij Irak? zou zijn geweest, zou de retoriek alle kracht verloren hebben en het zou een dermate sterk standpunt zijn geweest dat het zelfs voor Saddam interessant zou zijn geweest om te overwegen het veld te ruimen. Maar nee hoor! Wat een schouwspel!
Ik hoop dat tijdens de Europese Raad zal blijken dat dit ene voorstel, dat inmiddels door duizenden ondertekend is, het enige punt is waarover consensus bestaat. Mijns inziens kunnen we met dit voorstel iets van onze waardigheid terugvinden.

Trakatellis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het probleem van Irak is een gordiaanse knoop die met de grootst mogelijke eensgezindheid binnen de internationale gemeenschap moet worden doorgehakt, mede met het oog op de open wond van het terrorisme, dat waarschijnlijk nog zal worden aangewakkerd als stappen worden gezet die niet gelegitimeerd zijn door de Veiligheidsraad. Dat betekent dat eerst en vooral resolutie 1441 over Irak volledig ten uitvoer moet worden gelegd. Bij deze gelegenheid wil ik duidelijk maken dat het voor de internationale orde en de geloofwaardigheid van de Verenigde Naties zeer wenselijk is dat alle resoluties worden uitgevoerd.
Het lijdt geen twijfel dat deze internationale crisis het gevolg is van het feit dat Irak weigert de genoemde resolutie uit te voeren. Daarom moet Saddam Hoessein - die in het verleden reeds heeft aangetoond dat hij zeer gevaarlijk kan zijn, door zonder scrupules biologische en chemische wapens in te zetten, zelfs tegen de burgerbevolking - met de internationale gemeenschap meewerken en de inspecteurs van de Verenigde Naties alle inlichtingen verschaffen over de massavernietigingswapens.
Bovendien wordt Irak op dictatoriale wijze geregeerd. Van eerbiediging van de mensenrechten en de democratie is geen sprake. Het Parlement speelt een hoofdrol in de strijd voor eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en kan een dergelijke situatie dus onmogelijk dulden.
Ten tweede moeten alle vreedzame en diplomatieke middelen worden aangewend om Irak te overtuigen van de noodzaak de resolutie te eerbiedigen. De internationale vrede en de veiligheid in de wereld dienen te worden gewaarborgd en de acties die op internationaal vlak worden ondernomen mogen de geloofwaardigheid van de VN en de Veiligheidsraad niet aantasten. Natuurlijk mag pas in allerlaatste instantie de toevlucht worden genomen tot militaire acties tegen Irak. Die acties moeten in internationaal verband gelegitimeerd zijn en zullen onder meer gebaseerd moeten zijn op het verslag van de inspecteurs.
De internationale crisis heeft ook het onvermogen van de Unie blootgelegd. Mijns inziens moet het Grieks voorzitterschap niet alleen proberen binnen de Vijftien een gemeenschappelijk standpunt te bewerkstelligen in het kader van het GBVB; bij dit gemeenschappelijk standpunt dienen, indien mogelijk, ook de toetredingslanden betrokken te worden. Er moet een eind worden gemaakt aan polariserende acties die de internationale gemeenschap in twee kampen verdelen. De geloofwaardigheid van de Unie en van het GBVB zal een enorme klap krijgen als er geen gemeenschappelijke aanpak gevonden wordt voor de kwestie-Irak.

Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik heb goed naar u geluisterd, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, toen u uitlegde wat u op de buitengewone Top van de zeventiende van plan bent. Ik zou het heel goed vinden wanneer we inderdaad tot een gemeenschappelijk standpunt zouden kunnen komen ten aanzien van de punten die u hebt aangegeven. Dat zijn ook de belangrijkste punten van de resolutie van het Europees Parlement van 30 januari, waarvan u beslist goed op de hoogte zult zijn.
Ik wil het precies over deze vier punten hebben. Dat Irak zijn massavernietigingswapens volledig moet ontmantelen is geen punt van discussie. Ik denk dat we het daar allemaal over eens zijn. Dat geldt waarschijnlijk ook voor de steun aan UNMOVIC en het Internationaal Atoomagentschap, dat wil zeggen de pogingen van de inspecteurs om dat in Irak allemaal voor elkaar te krijgen. Het punt waarbij we in de problemen komen en waarover echt duidelijkheid moet komen, is de erkenning van het primaat van de Verenigde Naties. De internationale organisatie geeft leiding aan het proces en moet dat ook blijven doen. Alleen zij is in de positie om bepaalde maatregelen te legitimeren die in deze situatie nodig zullen zijn. We moeten ook duidelijk maken dat we tegen unilaterale acties zijn en al helemaal tegen een preventieve oorlog. Het laatste punt is dat we alles in het werk moeten stellen, alles wat we maar kunnen bedenken, als individu of als groep, om deze oorlog te voorkomen en een vreedzame oplossing te vinden. Er zijn diverse mogelijkheden. De meest recente voorstellen die in Europa rondgingen, wijzen in die richting.
Ik wil op één punt ingaan, maar eerst wil ik een korte opmerking maken, zodat we de toespraak van collega Poettering begrijpen. Dit Parlement weet misschien niet dat er op 22 september van het afgelopen jaar verkiezingen in Duitsland waren. Die verkiezingen zijn gewonnen door Gerhard Schröder en niet door de heer Stoiber. Collega Poettering kan dat maar moeilijk verkroppen en denkt dat hij door zijn toespraken in dit Parlement de heer Schröder ten val zal brengen. Dat mag u blijven denken, beste collega, maar dat zal het Parlement niet erg interesseren. We hebben heel andere problemen waarmee we ons moeten bezighouden.
Een daarvan is een probleem met de kandidaat-lidstaten. Ik denk dat het nodig is dat we de toekomstige leden van de Europese Unie goed duidelijk maken dat het solidariteitsbeginsel een belangrijk principe is, net zo belangrijk als de criteria van Kopenhagen en alle andere technocratische criteria aan de hand waarvan getoetst is of die landen om zo te zeggen rijp waren voor toetreding. Het is voor mij niet aanvaardbaar dat deze landen op dit moment hun solidariteit betuigen, hoewel ik solidariteit met de Verenigde Staten op zich toejuich, ik heb daar niets tegen. Voorop staat echter de solidariteit met de Europese Unie, die deze landen moet opnemen en die zich geweldige inspanningen heeft getroost om hen op te nemen.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, in deze dagen wordt veel gesproken over de verdeeldheid van Europa. Ik denk dat de bevolking van Europa nog nooit zo eensgezind is geweest als nu het geval is bij de afwijzing van de oorlog in Irak. Tussen de 80 en 90 procent van de mensen in alle lidstaten van de Europese Unie en in de kandidaat-lidstaten is tegen een oorlog.

Ik vraag me af hoe collega Poettering, die ik nu al twintig jaar ken, zich zo ver van het standpunt van zijn eigen bevolking kan verwijderen.
(Applaus)

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, terwijl het roffelen van de oorlogstrommels klinkt, is Europa ruzie aan het maken. Wij maken ruzie met elkaar en met de VS. Het is ontzettend tragisch te zien hoe de grootse droom over een gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid in duigen valt.
Het is jammer dat er onenigheid heerst in de Veiligheidsraad van de NAVO, juist nu we de rangen zouden moeten sluiten. De enige die er beter van wordt is Saddam Hoessein. De verliezers zijn de EU, de NAVO, de VN en onze relatie met de VS, die er sterk onder lijdt. Deze tweespalt kan zeer grote gevolgen hebben, en de verschillende initiatieven die nu vanuit diverse hoofdsteden gelanceerd worden, zijn volstrekt nutteloos als ze niet gecoördineerd worden. Rivaliteit is in deze omstandigheden nefast. Samenwerking is noodzakelijk. Als fervente Europafan schaam ik mij over het onvermogen van Europa.
Saddam Hoessein komt langzamerhand in een benarde positie terecht. Het geduld van de wereld raakt op. Hij, en hij alleen, kan een oorlog tegenhouden. Irak, en niet de VN, moet bewijzen dat het geen massavernietigingswapens bezit. Reolutie 1441 is volstrekt duidelijk op dit punt.
Vrijdag publiceren Hans Blix en zijn inspecteurs een nieuw verslag. In zijn laatste verslag wijst Blix op het gebrek aan bereidheid tot samenwerking bij Saddam Hoessein. Het verslag van komende vrijdag is daarom uiterst belangrijk. Als de heer Blix en zijn inspecteurs meer tijd nodig hebben, dan moeten zij die tijd krijgen. Daarna dient de Veiligheidsraad te beslissen wat er moet gebeuren. Ik betreur de vijandelijke houding die de Duitse bondskanselier ten opzichte van de VN heeft aangenomen. Het gaat hier niet om de binnenlandse politiek van Duitsland, het gaat om heel Europa. De VN heeft onze steun in deze moeilijke tijden nodig. In plaats uit te vallen tegen de kandidaat-landen, mijnheer Sakellariou, zou enige zelfkritiek beslist op haar plaats zijn.

Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wens u voor de bijeenkomst van komende maandag veel succes met uw poging de lidstaten op één lijn te krijgen. Het is misschien te laat, maar het is de laatste kans voor de EU om haar gehavende reputatie op te poetsen. Succes!

Wyn, Eurig (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb ook deel uitgemaakt van een delegatie van de Fractie van De Groenen/Vrije Europese Alliantie die vorige week in Irak is geweest. Sommige leden van dit Parlement hebben zich over dat bezoek kritisch uitgelaten. Tegen hen willen wij zeggen dat dit een belangrijk vredesinitiatief was en dat het op een goed moment kwam. Tijdens dit bezoek hebben wij ook de gelegenheid gehad om in niet mis te verstane bewoordingen kritiek te uiten op de Iraakse regering en aan te dringen op het aftreden van Saddam Hoessein.
De mensen in Irak willen echt vrede. Het land is totaal geruïneerd door de sancties. Leraren en universitaire docenten verdienen niet meer dan 10 dollar per maand en iedere maand sterven 3000 kinderen aan ondervoeding en gebrek aan basismedicijnen. Als daar uiteindelijk de oorlog uitbreekt, zal het enige middel dat het land momenteel nog op de been houdt, het olie-voor-voedselprogramma, worden gestaakt en zal het land in totale chaos belanden. Hierdoor zullen 900.000 mensen op de vlucht slaan. Deze vluchtelingen zullen niet naar Amerika trekken, maar naar landen in het Midden-Oosten en Europa, waar zij een humanitaire ramp van ongekende omvang zullen veroorzaken. Deze cijfers zijn overigens niet van mijzelf, maar ze komen van de Verenigde Naties.
Als de humanitaire ramp die zich voor onze ogen dreigt te voltrekken op vreedzame wijze kan worden opgelost, hebben wij toch geen andere keus dan die mogelijkheid aan te grijpen. Ik put hoop uit het recente initiatief van een aantal landen om aan te dringen op meer menskracht en tijd voor de wapeninspecteurs en op de mogelijke inzet van een VN-vredesmacht. Als wapeninspecteurs de dood van een half miljoen burgers kunnen voorkomen, dan is dat toch zeker onze enige redelijke optie.
Deze dreigende oorlog gaat ook over de mensenrechten en de democratie in Irak. Ik heb een Koerdisch vluchtelingenkamp in Makhtur in het noorden van Irak bezocht, waar tienduizend vluchtelingen uit Turkije gevangen zitten in hun eigen kamp. Alleen onder strikt toezicht mogen zij het kamp verlaten. De jongste overeenkomst tussen Amerika en Turkije, waarin de overdracht van de zeggenschap over het hele Koerdische gebied in het noorden van Irak wordt geregeld, is voor de Koerden een rampscenario. Als dit plan doorgaat, zullen zij opnieuw te maken krijgen met vervolgingen en aanvallen. Hoe lang kan de internationale gemeenschap nog blijven toestaan dat het Koerdische volk moet lijden?
Welk nieuw Iraaks bestuur er ook komt, de democratie moet in ieder geval voor alle burgers gelden: voor de Koerden, de Shia's en de Turkmenen en uiteraard ook voor de Irakezen zelf. Zij moet echter tot stand worden gebracht met vreedzame middelen en niet door het bombarderen en doden van een half miljoen weerloze mannen, vrouwen en kinderen.
Coûteaux (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze trieste kwestie-Irak kent talrijke aspecten. Een groot aantal hiervan is reeds aan bod gekomen, maar mij valt toch vooral op wat een ongelooflijk machtig wapen propaganda is, en met name het wapen van demonisering. Vandaag de dag gelooft een groot aantal mannen en vrouwen overal ter wereld waarschijnlijk oprecht dat Saddam Hoessein de wereldvrede bedreigt of zelfs, zoals de heer Poettering zojuist beweerde - als de toestand niet zo dramatisch was zouden wij hierom kunnen lachen - dat Saddam Hoessein zijn volk uithongert. De waarheid is volstrekt anders en zo eenvoudig dat het haast beschamend is deze in al haar eenvoud te formuleren. Het zijn de Amerikaanse en Britse regeringen die reeds jaren een verschrikkelijk embargo opleggen aan een bevolking die gedwongen is te leven, of eerder te overleven, in een getto.
Irak is aldus een krachteloos land geworden dat niet meer in staat is tot het voeren van welke oorlog dan ook. Volgens Karl Ritter, die aan het hoofd stond van de inspecties die in 1998 werden stopgezet, kan Irak onmogelijk massavernietigingswapens produceren. Nogmaals, het feit dat wij dergelijke leugens voor zoete koek blijven slikken geeft wel aan hoe sterk de propaganda is.
En bovendien, gesteld dat Irak over wapens zou beschikken, waar halen wij dan het recht vandaan het land te beroven van de middelen om zich te verdedigen? Dit is een tweede sterk staaltje van propaganda: getracht wordt ons de ogen te laten sluiten voor een van de voorwaarden voor de wereldorde, dat wil zeggen een wereld waarin soevereine staten onderling samenwerken en elkaar in evenwicht houden. De wapens van Irak zijn niet gevaarlijker dan die van andere landen, zoals de buurlanden Saudi-Arabië, Iran of Syrië, die niet zonder meer betere bedoelingen hebben. Wij hebben het recht niet om Irak of enig ander land te ontwapenen, zoals generaal de Gaulle in 1963 duidelijk maakte met zijn weigering het nucleaire non-proliferatieverdrag te ondertekenen.
Een ander sterk staaltje van propaganda is dat men ons wil doen geloven dat wat de internationale gemeenschap heet, het recht zou hebben een regime omver te werpen. Dit staat haaks op het internationaal recht en - ik rond af, mijnheer de Voorzitter - op het meest fundamentele recht ter wereld, namelijk de vrijheid der volkeren. Ik hoop dat men zich hiervan in de loop van deze eeuw rekenschap zal geven.

Le Pen (NI).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, velen ontdekken thans de onbeschrijflijke ellende die het embargo de afgelopen tien jaar onder de Iraakse bevolking heeft veroorzaakt. Wij hebben met meer dan dertig interventies tijdens openbare vergaderingen geprobeerd de ogen van het Parlement te openen. Tevergeefs! Nog is het niet te laat om het duivelse raderwerk tot staan te brengen dat het GBVB op zijn grondvesten heeft doen schudden en verdeeldheid heeft gezaaid in de Europese Unie en het Atlantisch Bondgenootschap, en dat nu de wereldvrede bedreigt. Beschaafde landen hebben de oorlog, de gesel der mensheid, afgezworen en na de Volkenbond heeft de Organisatie van de Verenigde Naties het herstel en de handhaving van de vrede tot haar belangrijkste doelstelling gemaakt. Alleen een legitieme verdediging rechtvaardigt het gebruik van geweld.
Wie kan geloven dat Irak, een klein, verzwakt en geruïneerd land met 20 miljoen inwoners, een bedreiging vormt voor de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, die honderdmaal of duizendmaal sterker zijn? Van Irak wordt geëist dat het zijn onschuld bewijst. Wij weten maar al te goed dat dit een duivelse eis is, want volgens het recht berust de bewijslast bij degene die beschuldigt. Verwerpelijke, ronduit schandelijke methodes zijn gebruikt om een aanval te rechtvaardigen. De heer Blair heeft het bestaan om in het Lagerhuis een van een student gestolen stuk van tien jaar geleden als bewijsmateriaal te presenteren. Colin Powell heeft hiervan vervolgens de echtheid bevestigd in de Veiligheidsraad. Toen het bedrog aan het licht kwam heeft geen van beiden de enige voor de hand liggende conclusie getrokken, namelijk aftreden. Als deze misdaad met voorbedachten rade ondanks het verzet van het eigen volk inderdaad wordt gepleegd, mogen dan de oorlogsmisdadigers verdoemd zijn en moge het bloed van de kinderen van Irak aan hun hand kleven.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik denk dat hier door collega Le Pen niet helemaal de juiste maatstaven worden aangelegd. De massamoordenaar is Saddam Hoessein, dat staat buiten kijf. De vraag is met welke middelen hij kan worden ontwapend. We moeten duidelijk maken dat iedere mogelijkheid die tot een vreedzame oplossing leidt, moet worden benut, hoe moeilijk dat in de ons nog resterende dagen ook is.
Ik ben het Griekse voorzitterschap zeer erkentelijk dat het ondanks het gedrag van veel lidstaten van de Europese Unie in de afgelopen weken en maanden tot een speciale Top heeft opgeroepen. Daardoor is er in deze strijd van 'iedereen tegen iedereen? in de Europese Unie - zo moet je dat haast omschrijven - toch nog gelegenheid om gezamenlijk voor een moment pas op de plaats te maken en na te gaan waar het gemeenschappelijke aspect is, wat wij gemeenschappelijk nog kunnen bieden om een positieve bijdrage te leveren. Ik hoop dat veel van uw collega's u steunen en dat deze Top maandag tot het nodige succes leidt, zodat Europa in deze kwestie niet helemaal voor schut staat.
Het is denk ik belangrijk om te beseffen dat er geen sprake mag zijn van emotioneel reflexmatig handelen. Het is nooit goed om historische vergelijkingen te maken, maar soms heb ik het gevoel dat het net zo is als in de zomer van 1914. Daarom vind ik dat we allemaal nog eens een goed gesprek met elkaar moeten hebben, zodat wij het als Europeanen over de belangrijkste punten eens zijn en vanuit die positie deel kunnen nemen aan de onderhandelingen over de laatste resolutie van de Verenigde Naties. Die resolutie moet tot doel hebben alle kansen op vrede te benutten, maar tegelijkertijd ook duidelijk maken dat Saddam Hoessein moet worden ontwapend. Als deze resolutie van de Verenigde Naties betekent dat dit desnoods met geweld moet gebeuren - doch alleen als dat niet unilateraal is - dan bestaat de mogelijkheid om dat te doen. Het gebruik van geweld kan echter alleen worden voorkomen als de Europeanen eensgezind optreden. Al degenen die tegen deze eensgezindheid hebben gezondigd, hebben ook de kans verspeeld dat Europa in deze kwestie nog een rol speelt.
Menéndez del Valle (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, Europa is niet verdeeld over Irak. De regeringen zijn verdeeld, maar niet de publieke opinie.
Zoals we allemaal weten, is de Europese publieke opinie in meerderheid verenigd tegen de oorlog. Als wij het hebben over de verdeeldheid van Europa, althans op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, moeten wij dat derhalve niet vergeten. Ik zou, al is het maar terloops, tevens willen opmerken dat ook de Europese kiezers daaraan zouden moeten denken bij de volgende verkiezingen.
Ik maak me echter op één punt grote zorgen en dat is dat een zo groot aantal regeringen van Europese landen die kandidaat zijn voor deelname aan onze Unie zich heeft geschaard achter een operatie die, in plaats van de Europese waarden en beginselen te versterken, kracht verleent aan de oorlogszuchtige aanpak van een niet-Europese supermogendheid waarvan de waarden, zoals de doodstraf of de afwijzing van het Internationaal Strafhof, niet de onze zijn. Dat gezegd hebbende, wil ik wel opmerken vertrouwen te hebben in de publieke opinie van die kandidaat-landen.
Minder optimistisch ben ik over de kloof tussen ons en de Verenigde Staten, of beter gezegd, de kloof die door toedoen van de regering-Bush met de dag groter wordt. Mijns inziens is het geen goed teken dat een deel van de zogenaamd 'liberale? pers in de Verenigde Staten meedoet met het tromgeroffel, en dan nog wel met beledigingen die wij van dergelijke media toch niet verwachten. Zo viel onlangs in The New York Times helaas het volgende te lezen, ik citeer: 'Alleen een idioot of misschien een Fransman kan ongevoelig zijn voor de argumenten van Colin Powell?. Dan verklaar ik me hierbij Fransman en ongevoelig.

Die francofobie gaat hand in hand met germanofobie. Over die andere vermaledijde lidstaat van het oude Europa is dezer dagen minachtend het volgende gezegd: 'De Duitsers spelen geen enkele belangrijke rol meer in de internationale besluitvorming?. Dat waren de woorden van Richard Perle, een van de harde adviseurs van minister van Oorlog Rumsfeld dus. Welnu, dan verklaar ik me hierbij Duitser en sociaal-democraat.
(Applaus)
De naar mijn smaak grootste onzin, en tevens de meest veelzeggende, is echter afkomstig van Richard Boucher, woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Zoals u weet heeft Bin Laden kort geleden heel handig opgemerkt dat tegen de achtergrond van de toenemende oorlogsdreiging alle moslims één front moeten vormen met de Irakezen, ook al zijn die dan socialist of afvallig. In plaats van het tegendeel te beweren, zegt de heer Boucher niet alleen dat daaruit blijkt dat er banden bestaan tussen Al-Qaeda en Irak, maar stelt hij letterlijk het volgende: 'Wij hebben al gezegd dat het gaat om een slag om de beschaving, die tot doel heeft de beschaafde landen te beschermen?.
Kennelijk, mijnheer de Voorzitter, beste vrienden, sponsort de regering-Bush nu de botsing der beschavingen.
(Applaus)

Nicholson of Winterbourne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het gevaar van terrorisme is momenteel overal aanwezig. De sombere dreiging van een plotselinge, onverwachte en gewelddadige dood hangt ons allemaal, militairen en burgers, in al onze landen boven het hoofd. Kort geleden zijn er bewijzen gevonden voor banden tussen het Al-Qaeda-netwerk en pro-Saddamtroepen die strijden tegen het vrije Koerdische volk in Noord-Irak. Sinds 1986 opereert binnen Irak echter een oudere en veel beter georganiseerde terroristische organisatie: de MKO, of MEK zoals de Amerikanen haar noemen. De MKO heeft duizenden leden in Irak en ook duizenden daarbuiten. Zij worden betaald, uitgerust, bewapend en getraind door het Iraakse leger en zijn sinds 1986 actief bij alle oorlogen van Saddam betrokken geweest.
De VS hebben in 1994 de MEK, die gebruik maakte van vele schuilnamen, tot internationale terroristische organisatie verklaard en haar tegoeden bevroren. De EU heeft het voorbeeld van de VS pas in 2001 gevolgd. Toch publiceerde The New York Times vorige week nog een paginagrote advertentie van de MEK met daarin de namen en foto's van de leden van het Amerikaanse Congres door wie men zegt te worden gesteund. Bij onze recente debatten over Irak waren bekende leden van de MKO aanwezig. Deze lieden vormen een bedreiging voor de veiligheid in de wereld. Hun organisatie werkt in stilte, maar met dodelijk effect. Dit is Saddam's internationale privé-leger voor terroristische aanslagen, dat hij tegen ons allen inzet. Wat onze meningsverschillen over de aanpak van Irak in de toekomst ook mogen zijn, laten wij er in vredesnaam in het belang van onze burgers en van de veiligheid in de hele wereld voor zorgen dat onze veiligheidsdiensten veel meer aandacht gaan besteden aan de MKO, want of er nu wel of niet een oorlog komt, de MKO en haar criminele leden zijn voortdurend bezig onschuldige burgers te vermoorden.

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, ik was vorige week met een delegatie van dit Parlement in New York en daar hadden we, moet ik zeggen, indrukwekkende gesprekken met de heer Blix en de heer Kofi Annan, maar we waren als delegatie ook getuige van een beschamende vertoning waarbij vier ambassadeurs van de EU-landen die lid zijn van de Veiligheidsraad geen enkele moeite deden om hun onderlinge verschillen te verbergen. Dat was beschamend, maar is het ook onvermijdelijk? Daarover bestaat geen duidelijkheid. Ik weet dat het buitengewoon lastig zal zijn om komende maandag tot overeenstemming te komen op de Top van de Europese leiders, maar ik weiger te accepteren dat dit onvermijdelijk zou zijn. Er zijn de Franse voorstellen die het aantal en de slagkracht van de inspecteurs willen verhogen. Er is waarschijnlijk aanstaande vrijdag een gematigd positief rapport van de heer Blix en de heer El Baradei om hetzelfde te doen.
Ik wil dan ook een dringend beroep doen op de regeringen van Groot-Brittannië, Spanje en Italië om zich niet langer te gedragen als slaafse vazallen van de Verenigde Staten en om nu eindelijk echt de kansen te grijpen die er nog wel degelijk zijn om Irak op vreedzame wijze te ontwapenen. Ik doe een oproep aan diezelfde regeringen om hun rug niet naar Europa toe te keren. Het is al door veel collega's gezegd hier vanmiddag: alle opiniepeilingen in alle Europese landen wijzen op één ding, namelijk dat niet de Franse regering, niet de Duitse regering en niet de Belgische regering geïsoleerd zijn geraakt, maar dat het Blair, Aznar en Berlusconi zijn die het contact met de Europese werkelijkheid zijn kwijtgeraakt. Aan de eurosceptici in dit Parlement, maar ook aan de Verenigde Staten die blij zijn met deze verdeeldheid onder de Europese lidstaten en die daarin het bewijs zien dat het waarschijnlijk nooit wat zal worden met één Europese gezamenlijke politiek zou ik dit wil zeggen: het is een Europese instelling, dit Parlement, dat in zijn uitspraak in zijn laatste resolutie stem heeft gegeven aan de overgrote meerderheid van de Europese bevolking en die stem zegt: geen oorlog. Ik hoop dan ook van harte dat komende maandag die stem van de overgrote meerderheid van de Europese bevolking doorklinkt in het hoofd, en het hart ook, van de Europese regeringsleiders.
Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, VN-resolutie 1441 moet nageleefd worden. Sommigen zeggen dat dit uitsluitend de verantwoordelijkheid van Saddam Hoessein is. Zij leggen het lot van de wereld in de handen van een psychopaat en dictator. Wij hebben echter ook een verantwoordelijkheid: wij moeten uitmaken in hoeverre wij nu willen samenwerken om een oorlog te vermijden. Toen wij vorige week in Bagdad waren, maakten de wapeninspecteurs heel duidelijk dat Saddam Hoessein onmogelijk nieuwe wapens kan ontwikkelen of bestaande wapens kan gebruiken zolang de inspecteurs in het land zijn. Wij moeten de wapeninspecteurs meer tijd geven. Wij moeten het Frans-Duitse voorstel steunen, ook uit humanitaire overwegingen. De UNCHR heeft erop gewezen dat een paar honderdduizend Irakezen tijdens de eerste 48 uur van een oorlog zullen omkomen; 7 miljoen mensen zullen geen voedsel meer hebben en 22 miljoen Irakezen zullen ernstig verzwakt zijn, omdat ze geen schoon drinkwater meer zullen hebben. Het gevaar voor een burgeroorlog zal reëel worden. Durven wij onze verantwoordelijkheid te nemen door te eisen dat de VN-resoluties onmiddellijk worden nageleefd? Overigens vind ik dit debat veel te ernstig om er binnenlandse politiek van te maken.
Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de gezamenlijke Frans-Duits-Russische verklaring van afgelopen maandag opent met een zin waar iedereen het mee eens zal zijn. De drie partijen bevestigen dat - ik citeer - 'de ontwapening van Irak overeenkomstig de relevante resoluties van de Verenigde Naties het gemeenschappelijke doel van de internationale gemeenschap [is] dat zo snel mogelijk moet worden gerealiseerd?. Deze zin bevat vier beweringen: Saddam Hoessein beschikt inderdaad over wapens, hij zou inderdaad gevaarlijk zijn, hij moet ontwapend worden en dat moet zo snel mogelijk gebeuren.
Effectieve ontwapening vereist dat wij geen afwachtende houding aannemen en dat wij ons niet zoals de afgelopen tien jaar om de tuin laten leiden. Om dit te voorkomen beschikken wij over slechts één nieuw argument: de dreiging van een militaire interventie. Dit argument moet zonder meer geloofwaardig blijven. Wie, zoals wij, wenst dat er schot komt in de besprekingen, moet vermijden dat dit argument aan geloofwaardigheid inboet. Daarom ben ik er stellig van overtuigd, mijnheer de Voorzitter, dat de ogenschijnlijk zo verschillende strategieën van Europa en de Verenigde Staten niet met elkaar in tegenspraak zijn, maar elkaar aanvullen. Dat aanvullend karakter moeten wij beter organiseren als wij Saddam Hoessein niet in de kaart willen spelen.

Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dat de Europese Raad bijeenkomt, zoals mijn fractie had gevraagd, doet ons deugd. Ik neem aan dat het Griekse voorzitterschap op dit moment zeer druk in de weer is om met een gemeenschappelijk standpunt te komen, want het kan niet bij een poging alleen blijven. Zonder deze crisis hadden we echter ook wel kunnen vaststellen dat een van de leemten die wij bij de hervorming van de Verdragen moeten zien weg te werken het gebrek is aan instrumenten voor een beter gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De Commissie, mijnheer Nielson, heeft trouwens op de kop af twee jaar en zeven maanden geleden toegezegd dat zij een initiatief zou aannemen in aansluiting op de voorstellen van het Europees Parlement over een gemeenschappelijke Europese diplomatie. Dat initiatief is er nog altijd niet.
Intussen hebben de lidstaten hun standpunt bepaald. De Frans-Duitse as heeft volgens mij een bijzonder positief effect op de Europese integratie. Uit de aard der zaak is het echter onmogelijk dat één lidstaat voor de 15 landen van de Europese Unie zou spreken, en al helemaal als dat er 25 zijn. Evenmin zou Europa - wat sommigen wel zouden willen - zijn identiteit per definitie moeten ontlenen aan een tegenstelling met de Verenigde Staten.
De Europese instellingen zouden nu concrete initiatieven moeten nemen in het kader van de Euro-mediterrane betrekkingen. Die mis ik namelijk. Het gevaar schuilt immers niet in de islam maar in het regime van Irak. Verder zouden er, ondanks alle problemen, initiatieven moeten komen om het gehavende vredesproces in het Midden-Oosten nieuw leven in te blazen.
Ten slotte, nu wij toch uit de Europese geschiedenis putten: die leert ons dat het op korte termijn wellicht makkelijker en ook populairder is - in 1938 waren er nog geen opiniepeilingen, maar die zijn er nu wel - om ons toegeeflijk op te stellen en te weigeren onze verantwoordelijkheid te nemen tegenover een tiranniek bewind, dat per definitie expansionistisch is. Die houding zullen we echter vroeg of laat met onze vrijheid en met vele mensenlevens moeten bekopen.
Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het gaat er volgende week zeker niet om Europa tegen Amerika uit te spelen, maar om tegenover de Bush-doctrine een duidelijk Europees standpunt te formuleren. De Bush-doctrine draait om het concept van preventieve oorlogen, gebaseerd op unilateraal optreden en militaire kracht. Wij in Europa moeten ons uitspreken voor multilateraal optreden, dus voor de Verenigde Naties. Wij in Europa moeten eerst alle niet-militaire mogelijkheden benutten! Wij in Europa wijzen de theorie van preventieve aanvallen op mogelijke bedreigingen af. Wij zijn een voorstander van het beteugelen van gevaren, vooral als dat kans van slagen heeft.
Wat betekent dit met betrekking tot Irak? Het betekent in de eerste plaats dat we dit regime allemaal vanuit onze diepste overtuiging afwijzen. Het is onmenselijk. Alle inwoners van Irak hebben recht op een democratische regering. Wie zich, zoals ook ik doe, inzet voor de rechten van de Koerden in Turkije, moet al helemaal voor de rechten van de Koerden in Irak opkomen! Geen enkel individueel land, geen enkele alliantie van willigen en geen enkele alliantie van onwilligen en afhankelijken heeft echter het recht om onwelgevallige regeringen gewoon maar te verjagen, en dat ook nog met grof geweld! Vooral niet wanneer een beleid dat gericht is op een beteugeling van het gevaar, kans van slagen heeft.
Alle bewoners van de regio en daarbuiten hebben er uiteraard belang bij dat Saddam Hoessein niet de beschikking krijgt over massavernietigingswapens. Maar is het niet mogelijk om door middel van inspecties, verkenningsvluchten en andere geweldloze maatregelen te voorkomen dat Saddam gevaarlijke wapens in handen krijgt?
Europa mag absoluut niet worden gekenmerkt door een politiek van toegeeflijkheid en apeacement tegenover hedendaagse gevaren. Kan men Europa daarom echter het recht ontzeggen een lichtvaardige houding met betrekking tot oorlogsvoering à la Bush en Rumsfeld af te wijzen? Juist wij Europeanen zetten ons in voor de democratie en het beginsel van de rechtsstaat in de Arabische wereld, maar wij voeren onze strijd nu juist niet met een wapen in de hand. Ook het oude Europa wil zeker zijn van zijn energievoorziening door middel van aardolie en aardgas, maar hebben we daarom het recht oorlogen te voeren om olie? Dat hebben we niet! Omdat eraan getwijfeld werd of wij duidelijk en ondubbelzinnig achter de VN en de VN-resoluties staan: weten we in dit Parlement dan niet hoeveel VN-resoluties niet zijn opgevolgd? Weten we niet dat er juist met betrekking tot deze regio zelfs een VN-resolutie uit 1947 is die nog niet is uitgevoerd? Terecht zijn wij niet bereid oorlogen te voeren!
Daarom vind ik: ja, we moeten ervoor zorgen dat de Verenigde Naties recht wordt gedaan! Ja, we moeten ernaar streven dat alle resoluties worden uitgevoerd, maar dan ook alle resoluties - die over Irak, maar ook die over Palestina. Dan zou er echt sprake zijn van een Europese positie.
(Levendig applaus)

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, 'Nooit meer oorlog!?, zo werd er na de Eerste en ook na de Tweede Wereldoorlog gesteld. Om deze leus in realiteit om te zetten werden er internationale rechtsnormen ontwikkeld die uitdrukkelijk een helder gedefinieerd verbod op geweld bevatten. Het geweldsmonopolie werd toebedeeld aan de Verenigde Naties. Een preventieve aanvalsoorlog zonder toestemming van de Verenigde Naties wordt daarin expliciet afgewezen. Een Amerikaans-Britse preventieve aanval op Irak is een flagrante schending van het internationaal recht. De gevolgen voor het Midden-Oosten en de Arabische wereld, maar ook voor de totale wereldgemeenschap, zijn niet te overzien. Wanneer een of meer landen zich het geweldsmonopolie toe-eigenen en het op eigen houtje toepassen, is er onmiskenbaar sprake van vuistrecht, dat wil zeggen het recht van de sterkste. Het vuistrecht heeft één eigenschap: het werkt nieuw vuistrecht in de hand. Vanuit dat oogpunt moet de Europese Unie alles in het werk stellen om een eenzijdige aanvalsoorlog te voorkomen. De bevolking van Europa heeft dat allang begrepen, nu moet de Europese politiek het nog inzien!

Tajani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit debat komt zeer gelegen, gezien de Top van maandag. Europa moet zijn stem laten horen en pleiten voor vrede, voor elk initiatief waarmee oorlog in Irak kan voorkomen. De Raad, de Commissie en het Parlement kunnen samen deze rol vervullen en de situatie in Bagdad helpen veranderen. Oorlog kan echter alleen worden vermeden indien Saddam Hoessein het land verlaat en concreet aantoont dat hij alle verboden wapens heeft vernietigd. Tot nu toe heeft de dictator niet gedaan wat de Verenigde Naties hem met de resolutie van 1991 hadden gevraagd. Als Irak zich zo had gedragen als Zuid-Afrika, Wit-Rusland of Kazachstan, waren wij nu niet in deze dramatische situatie verzeild geraakt.
Het regime in Bagdad legt de wil van de VN volledig naast zich neer. Irak is nalatig en ik vraag mij echt af of er nog ruimte is om een conflict te vermijden. Misschien wel, maar dan moet Europa de gelederen sluiten en moet ook de internationale gemeenschap de gelederen sluiten. Het Iraakse regime zal uit elk teken van verdeeldheid, uit elke vorm van toegeeflijkheid munt slaan om zijn eigen positie te versterken. Daarom moet de Unie met één stem spreken en aandringen op vrede. Dat is ook van belang om de veiligheid van de burgers te garanderen. Deze veiligheid wordt namelijk bedreigd door terroristische organisaties die dreigen gebruik te zullen maken van de chemische en biologische wapens die zich misschien nog in Irak bevinden.
Daarom onderschrijf ik het standpunt dat de Europese instellingen en regeringen moeten optreden overeenkomstig drie richtsnoeren. Ten eerste moeten zij zorgen voor een versterking van de betrekkingen tussen de landen van de Unie en voor een gemeenschappelijk standpunt. Ten tweede moet worden voorkomen dat een wig gedreven wordt tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie, en wat dat betreft ben ik het met de Italiaanse politicus eens die zei dat 'een van de Verenigde Staten losgekoppeld of een lijnrecht tegenover de Verenigde Staten staand Europa niet kan bestaan?. Ten derde moet alles worden ondernomen om te voorkomen dat de multilaterale organisaties, de NAVO en de VN, hun geloofwaardigheid verliezen.
Tot slot, als Saddam niet wordt gedwongen de resolutie van de VN te eerbiedigen, betekent dat in feite dat de Veiligheidsraad zijn gezag verliest. Dat is ook de lijn die gevolgd wordt door de Italiaanse regering, die in de tweede helft van dit jaar de leiding van de Unie op zich zal moeten nemen. Dit is mijns inziens een reden te meer om de van Rome uitgaande bemiddelingsinitiatieven met grote aandacht te volgen en te steunen.
Titley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik nogal verrast was, toen ik de inleidende woorden van commissaris Nielson hoorde. Hij zei dat de armoede in Irak op dit moment een gevolg is van de oorlog tussen Iran en Irak, de Golfoorlog en tien jaar internationale sancties. Ik heb in het geheel geen verwijzing gehoord naar het feit dat Saddam Hoessein massavernietigingswapens heeft gebruikt om honderdduizenden mensen van zijn eigen volk te doden. Noch is op enigerlei wijze gerefereerd aan het feit dat Irak lijdt onder een corrupte dictatuur, die de vrijheid onderdrukt, initiatieven in de kiem smoort en geld overhevelt dat in het kader van het olie-voor-voedselprogramma eigenlijk bedoeld is voor voedsel en medicijnen voor de eigen bevolking; geld dat in plaats daarvan door Saddam wordt gebruikt om meer paleizen voor zichzelf te bouwen. Saddam Hoessein is de schurk van het verhaal. Punt. Dat moet duidelijk zijn. Elke verzwakking van dat standpunt maakt oorlog waarschijnlijker, en niet minder waarschijnlijk.
Commissaris Nielson heeft ook gezegd dat het hier niet om een institutioneel probleem gaat, maar hij gaf ons vervolgens wel een institutionele oplossing. Hij zei dat we al dit soort problemen zouden kunnen oplossen als er in meer situaties bij gekwalificeerde meerderheid gestemd zou kunnen worden. Maar door een stemming bij gekwalificeerde meerderheid komt niet automatisch de politieke wil tot stand om tot een gemeenschappelijk beleid te komen. We zouden een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid moeten hebben - niet één beleid, maar een gemeenschappelijk beleid.
Elk van ons heeft wel een idee over hoe het komt dat het gemeenschappelijk beleid dat in Kopenhagen is vastgesteld, plotseling minder eensgezind is geworden. De Franse president beheerst zeker de retoriek van de Europese samenwerking, maar als het op de praktische aspecten aankomt is hij minder bekwaam en lijkt hij te denken dat een gemeenschappelijk beleid voor iedereen geldt behalve voor hemzelf. We moeten desondanks een gemeenschappelijk beleid hebben. Dat is een ding dat zeker is.
Laten we niet vergeten dat in resolutie 1441 staat dat Irak al meer dan tien jaar resoluties van de VN heeft geschonden en die nog steeds schendt, en dat elke tegenwerking tot ernstige consequenties zal leiden. We moeten eensgezind zijn in de aanvaarding van het feit dat deze ernstige consequenties inderdaad kunnen volgen. Elke verzwakking van dit standpunt brengt het risico met zich mee dat de veiligheid van de wereld in gevaar komt. Als we deze situatie willen oplossen, hebben we behoefte aan minder gescheld en aan een meer samenhangende benadering.

Bowis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is deze maand twaalf jaar geleden dat we getuige waren van de wapenstilstand na de bevrijding van Koeweit. In maart 1991 werden in VN-resolutie 686 de voorwaarden van de wapenstilstand vastgelegd. In april 1991 verplichtte VN-resolutie 687 Irak om te accepteren dat alle chemische en biologische wapens, middelen en bestanddelen onder internationaal toezicht zouden worden vernietigd, verwijderd of onschadelijk gemaakt. In augustus 1991 werd in VN-resolutie 707 een veroordeling uitgesproken inzake de weigering van Irak om mee te werken.
Nu, na twaalf jaar van genegeerde VN-resoluties, na twaalf jaar van binnenlandse onderdrukking en marteling, na twaalf jaar van geweld tegen de Koerden en sjiieten in zijn eigen land, heeft Saddam Hoessein een laatste kans gekregen. Maar anders dan toen we actie ondernamen om de Falklandeilanden, Koeweit en Bosnië te redden, voelen onze kiezers zich nu verward en onzeker. Ze zien geen eensgezindheid onder de regeringen van Europa. Ze zien lidstaten die weigeren te voldoen aan hun NAVO-verplichting om Turkije tegen mogelijke aanvallen te beschermen. Hun angst dat een Europees defensiebeleid gevaarlijk zou kunnen zijn voor de NAVO, wordt bevestigd. Ze weten niet waarom een militaire interventie wordt voorgesteld, ze weten niet wat er na afloop zal gebeuren, en ze weten niet welke landen erna aan de beurt zijn.
De beoordeling van Saddam Hoesseins misdaden wordt in feite bemoeilijkt doordat onze leiders er niet in slagen om voldoende uitleg te geven. Mijn eigen eerste minister, de heer Blair, is er absoluut niet in geslaagd om de Engelse bevolking te overtuigen. Hij was niet eens in staat om één enkel lid van zijn eigen Labourpartij in het Europees Parlement voor zijn beleid te laten stemmen. Anders dan Irak zijn wij democratieën. Anders dan Saddam, mijnheer Blair, kunt u geen oorlog gaan voeren zonder aandacht te besteden aan de zorgen van uw eigen bevolking.
Het wordt tijd dat we de feiten bij de naam noemen en ophouden sprookjes te vertellen. De VN-inspecteurs zijn niet te vergelijken met een archeologenteam dat resten van het oude Mesopotamië in het zand aan het opgraven is. Hun taak is niet om verstoppertje te spelen met Saddam. Ze zijn in Irak om een beoordeling te geven van Saddams bewijzen ten aanzien van de vraag hoe, wanneer en waar hij zijn massavernietigingswapens heeft vernietigd of overgedragen.
We hebben geen behoefte aan meer inspecteurs. Dat heeft de heer Blix bevestigd. Wat we nodig hebben is medewerking van de kant van Saddam Hoessein. Waar zijn die chemische basisproducten, waar zijn de wapens? Waar zijn de tonnen stoffen voor chemische oorlogvoering: 1,5 ton zenuwgas VX, waarvan 10 milligram op de huid een snelle dood tot gevolg heeft?
Ik geloof niet dat iemand van ons oorlog wil. We willen vrede, maar we willen een vrede die niet wordt bedreigd door terrorisme. Saddam Hoessein moet begrijpen dat de keus aan hem is: óf hij werkt volledig mee met de VN-resoluties, óf hij loopt het risico dat hij zijn eigen bevolking opnieuw onderdompelt in de ellende van een oorlog.

Sudre (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij bespreken vandaag in het Parlement een kwestie die weliswaar de grenzen van ons continent overstijgt, maar die tegelijkertijd ook een enorme uitdaging betekent voor de eenheid van Europa en die een zeer serieuze test is voor het vermogen van onze landen om, op een kritiek moment van onze geschiedenis, onze humanistische waarden overeind te houden. Ik wil de verdeeldheid die we zien binnen de internationale gemeenschap geenszins bagatelliseren, en er moet, in de eerste plaats binnen Europa en vervolgens in de Verenigde Naties, absoluut spoedig een akkoord worden bereikt over de beoordeling van de gevaren die ons daadwerkelijk bedreigen en over de diplomatieke, politieke en militaire middelen om ons hiertegen te wapenen. Mijns inziens is de berichtgeving in de media meer gericht op het inspelen op emoties dan op het geven van een objectieve analyse van de situatie.
De internationale gemeenschap veroordeelt unaniem het huidige Iraakse regime, de wijze waarop het de meest elementaire mensenrechten, zelfs die van de eigen bevolking, met voeten treedt en de voortdurende schending door dat regime van de VN-resoluties, als het niet al soevereine staten binnenvalt. Dit moet het uitgangspunt zijn op basis waarvan de leden van de Verenigde Naties en, met name, van de Veiligheidsraad onvermoeibaar moeten werken aan het bereiken van consensus over de beste manier om de kwestie-Irak tot een oplossing te brengen.
In de beschaafde en democratische wereld waarop wij ons beroepen en die het Iraakse regime veracht en bespot, kan het antwoord op een dergelijke toestand zeker van militaire aard zijn, maar uitsluitend als alle andere opties hebben gefaald. Eerst moeten alle redelijke opties worden onderzocht en uitgeprobeerd. Dit is in ieder geval de aanpak die wij als vertegenwoordigers van vrije en democratische landen moeten voorstaan en ten uitvoer moeten leggen. Het is onzinnig om de huidige situatie te vergelijken met de jaren dertig in Europa, een karikatuur te maken van het standpunt van de Verenigde Staten, dat begrijpelijkerwijs gekleurd is door 11 september, of alle aandacht te vestigen op de meningsverschillen in Europa, dat verdeeld is in voorstanders van versterkte diplomatieke actie vóór een eventuele aanval en voorstanders van onmiddellijke militaire interventie, zonder verder uitstel.
Dames en heren, het gaat hier om oorlog of vrede, om leven of dood van talloze mensen. Er staat te veel op het spel om hier demagogische, overhaaste of tactische standpunten in te nemen. Laten wij gezamenlijk het hoofd koel houden en rustig nadenken. Dan zullen we onze verdeeldheid overwinnen.

Maij-Weggen (PPE-DE).
Voorzitter, met een oorlog voor de deur toont de Europese Unie een verdeeldheid die door onze burgers met ongeloof en met verbijstering wordt aanschouwd. En de belangrijkste vraag is natuurlijk: is een oorlog onvermijdelijk? Wie Saddam de laatste vijftien jaar een beetje heeft gevolgd moet toch wel vaststellen dat wij hier te maken hebben met één van de gevaarlijkste regeringsleiders ter wereld. Een man die uit eigenbelang een vreedzame buurstaat aanvalt. Een man die opstandige Koerdische dorpen met gifgas besproeit en zo duizenden mannen en vrouwen en kinderen ombrengt. Een man die het zuiden van zijn land met een sjiitische bevolking permanent terroriseert. Een man die ondanks de armoede van zijn land, commissaris Nielson, een enorm en zeer kostbaar wapenarsenaal heeft opgebouwd, zowel op conventioneel gebied als op het gebied van chemische en biologische wapens en wellicht ook op het gebied van nucleaire wapens, om daarmee andere landen permanent te bedreigen, te chanteren en de wereldvrede te bedreigen.
Wie het artikel van Khidhir Hamza, gewezen directeur van het Irakees nucleair programma, vandaag in The Wall Street Journal leest hoeft niet zoveel twijfels te hebben over de aanwezigheid van die wapens en de intenties van Saddam Hoessein daarbij. Het is een man die een enorme rijkdom heeft vergaard ten koste van zijn bevolking en er ook nog trots op is persoonlijk executies te hebben uitgevoerd. Naar mijn oordeel is het naïef om daar in dat grote land met 200 inspecteurs naar die wapens te zoeken. Weet u dat in de afgelopen jaren 6000 inspecteurs naar wapens hebben gezocht? Is het niet buitengewoon eenvoudig om in een land met zoveel ontoegankelijke berggebieden dit soort wapens in de grotten te verbergen?
Voorzitter, ik ben voor een tweede veiligheidsresolutie, mits dat de oplossing van het probleem niet verder traineert. Maar de houding van Frankrijk en Duitsland en België daarbij als dissidenten in het Europese kamp is heel erg bedenkelijk. Waarom niet maximaal geprobeerd om op één lijn te komen? Ga samenzitten zoals de ministers van Landbouw dat vroeger deden, totdat de witte rook komt. Ik vind het een uitstekend voorstel om inderdaad maandag bij elkaar te komen; ik hoop van harte dat de Europese leiders dan ook tot één mening komen en dat zij niet opnieuw de Europese bevolking en ook ons in grote verlegenheid brengen.
Voorzitter, ik heb niet zoveel behoefte om de Verenigde Staten te bekritiseren; wij moeten goed weten wie de echte aanstichter is van dat kwaad, dat is Saddam Hoessein en niet George Bush.

Thyssen (PPE-DE).
Voorzitter, we weten allemaal dat de Europese bevolking heel goed weet wat ze wil. Ze wil een vreedzame oplossing voor het conflict in Irak. Ik neem aan dat onze regeringsleiders dat ook beogen, allemaal. De vraag waar de Europese bevolking van haar leiders een antwoord op wil, ligt voor de hand: het is de vraag of alle middelen ingezet zijn om oorlog in Irak te vermijden en/of de diplomatieke marge volledig uitgeput is vooraleer tot militair ingrijpen wordt beslist.
Er is deze dagen veel kritiek te horen op de Verenigde Staten en een kritische houding is natuurlijk niet verboden, mits men zoals onze fractieleider daarnet zei, oorzaak en gevolg maar niet met elkaar verwisselt. Maar met kritiek op de Verenigde Staten kunnen wij vandaag in Europa niet volstaan; we moeten ook zelf een gewetensonderzoek durven doen. Dan staan we voor de vraag of we met Europa de diplomatieke weg maximaal bevorderd hebben door met 5 op de 15 of 8 op 25 landen een eigen positie in te nemen, los van de anderen? Of we de diplomatieke overtuigingskracht ook sterker gemaakt hebben als drie landen beslissingen nemen die niet eens vooruitlopen op een besluit tot oorlog maar die wel de solidariteit binnen de Navo uit haar verband halen? Dat zijn toch wel ernstige vragen, Voorzitter. Als crisissen dan toch kansen zijn, en laat ons dat hopen, dan denk ik dat we nu misschien het best nog sereen afwachten wat de wapeninspecteurs ons vrijdag in de Veiligheidsraad te vertellen hebben en denk ik dat we blij moeten zijn dat we maandag een Europese Top hebben. We moeten die aanmoedigen om niet alleen te overleggen maar ook tot duidelijke, eensgezinde, heldere conclusies te komen. We moeten de Veiligheidsraad aanmoedigen om beslissingen te nemen die doen wat gedaan moet worden in Irak maar op zo'n manier dat de remedie niet erger is dan de kwaal.
Op de lange termijn, Voorzitter, mogen we de hoop toch ook niet verliezen en moeten we in de Conventie erop blijven aandringen dat we ons voorzien van besluitvormingsmechanismen die een effectief buitenlands veiligheidsbeleid mogelijk maken en die ons ook voorzien van een militaire poot, zodanig dat we macht verwerven en dat we een waardige en een volwaardige partner worden van de Verenigde Staten in de NAVO en in de Verenigde Naties.

Pacheco Pereira (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend heeft de Portugese premier een brief verzonden aan de premiers en staatshoofden van de Europese staten, waarin hij aangeeft dat het van fundamenteel belang is dat Irak ontwapent en gevolg geeft aan resolutie 1441. Dat is een standpunt dat de Portugese afgevaardigden van de Europese Volkspartij zonder reserves steunen. Wij steunen dat standpunt zonder enig voorbehoud, omdat het een duidelijk standpunt is, en een standpunt dat de traditie van de Europese democratieën volgt. Die traditie is gebaseerd op het transatlantisch bondgenootschap met de Amerikaanse democratie en - heel belangrijk - Canada, Australië en een groot aantal andere democratische landen in deze wereld.
Het hoeft geen verbazing te wekken dat dit standpunt de steun heeft van de overgrote meerderheid van de Europese landen, of dat nu lidstaten van de Europese Unie zijn, kandidaat-landen die binnenkort zullen toetreden of de overige landen van ons werelddeel. De meest recente gebeurtenissen hebben echter een crisis binnen de NATO veroorzaakt. De dreiging van een veto door landen van de Europese Unie brengt de eenheid van Europa ernstig in gevaar.
We kunnen ons buitenlands beleid niet baseren op anti-Amerikanisme. En we mogen ook niet toestaan dat dictators die de vrede in gevaar brengen, zoals Saddam Hoessein, ongestoord hun gang kunnen gaan. Het is dus zaak dat we de volgende zaken niet vergeten:
één: Europa kan zich niet verdedigen tegen de nieuwe verschijningvormen van het internationaal terrorisme, dat door staten gesteund wordt;
twee: het enige strategische defensiemechanisme waar Europese landen aan deelnemen is de NAVO. Als de NAVO in een crisis geraakt, zal vooral Europa daaronder lijden, meer dan de Verenigde Staten. Europa kan zich immers niet tegen zijn vijanden verdedigen;
drie: de toetredingslanden hebben een nog vers in het geheugen liggende ervaring met totalitaire regimes. Voor hen is veiligheid een eerste prioriteit. Als we nu een crisis in de NAVO veroorzaken is dat voor deze landen een heel ernstige zaak. Ze zullen dan alleen vertrouwen hebben in bilaterale strategische bondgenootschappen met de Verenigde Staten, buiten het kader van de Europese Unie en de NAVO. Het zou een heel kwalijke zaak zijn als een paar landen - ik herhaal: een paar landen - van de Europese Unie dreigen de kandidaat-landen hun vrijheid tot het nemen van politieke besluiten af te nemen, omdat de aspirant-lidstaten het met deze paar landen niet eens zijn.
Een crisis binnen de NAVO zou de Europeanen isoleren, en dat zou de unilaterale neigingen van de Verenigde Staten alleen maar versterken. Als de Verenigde Staten en hun bondgenoten - waaronder de meerderheid van de Europese landen - militaire actie moeten ondernemen om naleving van resolutie 1441 af te dwingen, zonder daarvoor op de expliciete steun van de Europese Unie te kunnen rekenen, terwijl de NAVO in een crisis verkeert, dan zal blijken dat de schade die de betrekkingen binnen Europa hebben opgelopen niet gemakkelijk te herstellen is. Ik roep de Commissie en de Raad dan ook op om de tijd die ons nog rest - en dat is niet veel - goed te gebruiken. Als het tot militaire actie komt om Irak te dwingen resolutie 1441 na te komen, dan moeten de Europese landen het met elkaar eens zijn. Laat ons verhinderen dat er militaire actie wordt ingezet terwijl wij verdeeld zijn.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, ik heb niet veel toe te voegen aan hetgeen ik aan het begin van het debat al zei. Ik wil alle fracties en sprekers van harte bedanken voor de steun die zij hebben gegeven aan het initiatief van het Grieks voorzitterschap om de Europese Raad aanstaande maandag bijeen te roepen.
Ik heb aandachtig geluisterd naar uw standpunten, overwegingen en zorgen en ik heb de door u opgeworpen vraagstukken genoteerd. Dit thema is een topprioriteit en elk voorstel is belangrijk. Wij beraden ons nu op de volgende stappen, en zoals u weet zullen die aanstaande vrijdag, tijdens de voorbereidingen van de Raad van maandag, en op maandag zelf worden gezet.
De Europese Unie moet deze maandag niet zien als een laatste kans voor Saddam, maar als een laatste kans voor zichzelf. Zij zal moeten besluiten welke weg zij gaat volgen en hoe zij haar verantwoordelijkheden op zich zal nemen. Ongeacht de uitkomst van de besluiten van maandag moeten wij ook kijken naar de problemen op humanitair en economisch vlak. Waarschijnlijk zal er een enorme nasleep zijn, en daar moeten wij ons op voorbereiden.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
SCHRIFTELIJKE VERKLARINGEN (ARTIKEL 120)

Maes (Verts/ALE)
De meerderheid van de leden in de Veiligheidsraad lijkt de vrede nog een kans te willen geven. Zij verkiezen, met de wapeninspecteurs, een vreedzame ontwapening van Irak. De druk op Irak om hieraan mee te werken moet verder worden opgevoerd. Het Europees Parlement heeft daartoe bijgedragen door zijn resolutie en doordat een aantal leden naar Bagdad zijn gereisd om ze te verduidelijken. De meerderheid in ons Parlement zit daarmee op dezelfde golflengte als de meerderheid van onze burgers. Het is merkwaardig dat een aantal regeringen van Europese lidstaten liever de zijde van de Verenigde Staten kiezen dan die van de eigen bevolking.
Zelfs Turkije, traditioneel een trouwe volgeling van de Verenigde Staten, vindt een oorlog zeer riskant. En dan zegt men dat Frankrijk, Duitsland en België geïsoleerd staan! Zouden de VS niet veeleer geïsoleerd staan als ze niet een heel arsenaal van drukkingmiddelen in stelling konden brengen?
Het is niet voldoende een militaire invasie in Irak met alle kracht af te wenden. Irak moet immers met vreedzame middelen niet alleen tot ontwapening maar ook tot verandering gebracht worden, tot respect voor mensenrechten, tot bestaansrecht en respect voor diverse volkeren en culturen binnen de Iraakse grenzen en tot respect voor alle volkeren in de regio.
(Verklaring ingekort overeenkomstig art. 120, lid 7 van hel Reglement)

Mayol i Raynal (Verts/ALE)
Het lijkt inmiddels duidelijk dat de Verenigde Staten vastbesloten zijn een oorlog tegen Irak te voeren, ongeacht het besluit van de Veiligheidsraad. Deze oorlog is, met of zonder goedkeuring van de Veiligheidsraad, niet te rechtvaardigen. Wij moeten hopen dat het gezond verstand in de Raad zal zegevieren en dat als het tot een oorlog komt, dat dan een formele schending van het internationaal recht zal zijn.
Ook ik behoorde tot het dertigtal afgevaardigden die onlangs in Irak zijn geweest. Wij hebben kunnen vaststellen hoe het land, dat in de tang zit tussen een wrede dictatuur en de sancties van de internationale gemeenschap, in materieel en moreel opzicht is afgetakeld. Het Iraakse leger is geen schaduw meer van wat het was en is alleen een bedreiging in de waanbeelden van de president van de Verenigde Staten. Het gaat deze Amerikaanse regering met haar olie-obsessie enkel om de controle over het zwarte goud, niet om de massavernietigingswapens die Irak niet eens bezit, zoals de deskundigen maar al te goed weten.
Deze oorlog zal op zijn beurt een zware tol eisen van een bevolking die het reeds zwaar te verduren heeft gehad, met name de Koerden. De oorlog zal bij deze volkeren een diepgewortelde en gerechtvaardigde haat tegen het Westen oproepen en verschrikkelijke gevolgen hebben. Deze crisis toont aan hoe lang de weg is die Europa nog te gaan heeft als het meer wil zijn dan een ruimte van economische integratie.
(Verklaring ingekort overeenkomstig art. 120, lid 7 van hel Reglement)

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de mondelinge vragen (B5-0002/2003 en B5-0003/2003) van mevrouw Ludford, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, aan de Raad en de Commissie, over het jaarlijks debat 2002 over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.

Ludford (ELDR).
Ik verwelkom met groot genoegen deze gelegenheid om de balans op te maken van de vorderingen en resultaten in 2002 terzake van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, zoals we dat elk jaar doen. Volgens het Verdrag horen we ons daarbij strikt genomen te beperken tot zaken binnen de derde pijler, waarbij het enkel gaat om strafrecht, politie en justitiële samenwerking. Maar dat is niet zinnig en dus hebben we onszelf toegestaan ons blikveld iets te verruimen en ons ook bezig te houden met asiel- en immigratiezaken. Ik moet bekennen dat ons blikveld zich, als gevolg van een van die kunstmatige, maar praktische afbakeningen waar we mee moeten leven, niet zal uitstrekken tot burgerrechtelijke maatregelen inzake toegang tot de rechter. Deze worden in het Parlement behandeld door de Commissie juridische zaken en interne markt, terwijl ik de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken vertegenwoordig. Dit is een weinig bevredigende situatie, en onze twee commissies zouden moeten samenwerken aan dit jaarlijkse verslag. Ik word echter bemoedigd door het feit dat mijn eigen commissie zeer eensgezind is in haar duidelijke kritiek op de mate van vooruitgang die is geboekt op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, ook al zijn we het fors oneens als het gaat om de eigenlijke politieke inhoud.
De vragen die we vandaag aan de Raad en de Commissie stellen, weerspiegelen de drie globale punten van zorg - samenhang, evenwicht en democratische verantwoordingsplicht - die we hebben geïdentificeerd in de bijna vier jaar sinds de inwerkingtreding van de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam en in de drieënhalf jaar sinds de Top van Tampere en de routebeschrijving naar vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid die in de conclusies daarvan werd geschetst.
Ons eerste punt van zorg is, of er voldoende samenhang is in het werk dat wordt gedaan; of de strategieën worden gevolgd, de plannen worden uitgevoerd en de scoreboards worden bijgehouden. We hebben het gevoel dat het feit dat de lidstaten gebruik hebben gemaakt van hun initiatiefrecht, niet veel heeft bijgedragen aan een consistente voortgang binnen het werkprogramma. We zouden al een heel eind zijn als er echt overleg zou zijn in de Raad en als een meerderheid van mening zou zijn dat er inderdaad een voorstel nodig is om een tekort in de wetgeving van de Commissie aan te vullen. Maar wat we in de praktijk zien is dat individuele ministers de gelegenheid hebben gekregen om, terwijl ze niet eens altijd duidelijk namens hun regering spraken, voor binnenlands gebruik een paar persconferenties te houden.
Het is zeker goed te begrijpen dat de verschrikkelijke ervaringen van 11 september een stimulans zijn geweest voor antiterroristische maatregelen en voor het Europees arrestatiebevel, maar het is minder goed te begrijpen dat het parallelle doel van verbetering van de garanties voor de grondrechten en burgerlijke vrijheden zo weinig aandacht heeft gekregen. We zijn pas nu zo ver dat we voorstellen kunnen verwachten om het recht op een eerlijk proces te versterken en om naleving van het Handvest van de grondrechten de jure te kunnen afdwingen. Er zijn nog steeds geen maatregelen om de privé-sfeer van gegevens te beschermen tegen gesnuffel in e-mails, telefoongesprekken en internetgebruik.
Er is ook een duidelijk gebrek aan samenhang op het gebied van het asielbeleid, waar we zien dat de verschillende elementen van een gemeenschappelijk beleid helemaal nog niet snel en samenhangend zijn afgerond. Er is nog niet eens overeenstemming over zaken als de definitie van een vluchteling en de procedures om de juistheid van een asielaanvraag te beoordelen.
Ons tweede punt van zorg wordt gevormd door de verwante kwestie van het gebrek aan evenwicht. Ook hiervan bestaan voorbeelden, in het bijzonder op het gebied van asiel en immigratie. Hier ligt veel nadruk op de repressieve aspecten van de strijd tegen illegale immigratie. Die zijn weliswaar noodzakelijk, maar er wordt veel minder aandacht besteed aan doelstellingen als integratie door gezinshereniging en de wettelijke rechten van langdurig verblijvende migranten.
Ons laatste punt van zorg is het feit dat er onvoldoende democratische verantwoordingsplicht is. We verwelkomen het verslag van Werkgroep X van de Conventie. We sluiten ons aan bij conclusies ervan, die erop gericht zijn de belemmeringen voor een democratische verantwoordingsplicht en een coherente besluitvorming weg te nemen. Er wordt aanbevolen dat stemmingen bij gekwalificeerde meerderheid de regel worden in de Raad en dat het democratische toezicht en het volledige partnerschap met het Europees Parlement worden versterkt door een uitbreiding van de medebeslissingsprocedure. We ondersteunen dat ten zeerste.
We willen ook dat er een eind komt aan het derdepijlersysteem voor politiële en justitiële samenwerking en dat de bevoegdheden op een veel simpeler en doorzichtiger manier worden toegewezen aan enerzijds de EU en anderzijds de nationale niveaus. We zijn ook voorstander van een politieke dialoog met de nationale parlementen. We hopen daarom dat de Raad en de Commissie de vragen die we hun vandaag hebben gesteld, willen beantwoorden in het licht van de genoemde punten van zorg, die door het gehele spectrum van politieke fracties in onze commissie worden gedeeld. Er is in 2002 enige voortgang geboekt en er was wat activiteit, maar de conclusie moet toch zijn: 'het had beter gekund'.

Petsalnikos
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het verheugt mij dat mij vandaag de gelegenheid wordt geboden om in het Europees Parlement de resultaten te presenteren die de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken in het jaar 2002 heeft behaald. Het Grieks voorzitterschap hecht grote betekenis aan de dialoog met het Europees Parlement en aan de rol van dit Huis. Wij zijn het met u eens dat een gemeenschappelijk beleid nodig is voor de vraagstukken die ons bezighouden. Ik wil met name barones Ludford danken voor haar mondelinge vraag, die dit debat van vandaag mogelijk heeft gemaakt.
In 2002 heeft de Raad stelselmatig gewerkt aan de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De Raad is daarbij uitgegaan van de richtsnoeren die met name tijdens de Europese Raad van Tampere zijn vastgesteld. De Raad heeft in het kader daarvan een reeks teksten goedgekeurd met betrekking tot de politiële en justitiële samenwerking op strafrechtelijk en civielrechtelijk gebied. Er zijn meer dan 100 verordeningen, kaderbesluiten, besluiten, gemeenschappelijke standpunten, resoluties, aanbevelingen, enzovoort, goedgekeurd. Het Parlement heeft via de raadplegingsprocedure een beslissende bijdrage geleverd aan dit werk en heeft ons geweldig geholpen met zijn uitstekende resoluties.
Ik wil hier met name noemen de oprichting van Eurojust - het Europese orgaan dat tot doel heeft de strijd tegen ernstige vormen van misdaad te versterken - en de goedkeuring van de kaderbesluiten inzake het Europees arrestatiebevel, de uitleveringsprocedures tussen lidstaten en de terreurbestrijding.
Ik wil eveneens wijzen op de oprichting van het Europees Vluchtelingenfonds, de invoering van Eurodac voor de vergelijking van vingerafdrukken, de vaststelling van minimale voorwaarden voor de toekenning van voorlopige bescherming in geval van massale toestroom van vluchtelingen, het geïntegreerd plan voor de bestrijding van illegale immigratie en mensenhandel in de Europese Unie, het plan voor de bewaking van de buitengrenzen, de gemeenschappelijke lijst van derde landen waarvan de burgers visumplichtig zijn en de corresponderende lijst van derde landen waarvan de burgers vrijgesteld zijn van visumplicht, en het gemeenschappelijk formulier voor de toekenning van verblijfsvergunningen aan onderdanen van derde landen. Wat tot slot de civielrechtelijke en handelsrechtelijke aangelegenheden betreft is een politiek akkoord bereikt over een systeem voor rechtsbijstand betreffende ouderzorg, dat tot doel heeft de belangen van het kind te beschermen.
Na deze verre van uitputtende opsomming zal ik ingaan op de vragen. Daarbij wil ik erop wijzen dat aan de verwezenlijking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid bepaalde beginselen ten grondslag moeten liggen, namelijk transparantie en democratische controle. Ik kan u verzekeren dat de Raad zijn activiteiten zal voortzetten en zal blijven streven naar een optimale samenwerking tussen de instellingen van de Europese Unie en naar een opbouwende dialoog met het maatschappelijk middenveld. De Raad werkt in dit kader al samen met het Europees Parlement en vraagt, met volledige inachtneming van de in het Verdrag neergelegde raadplegingsprocedure, reeds in een vroeg stadium van zijn werkzaamheden om uw advies. Bovendien komt het voorzitterschap aan het begin van een nieuw semester hier naar het Parlement om zijn werkprogramma te presenteren en een toelichting te geven op de resultaten van de bijeenkomsten van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken. De Raad antwoordt op alle mondelinge en schriftelijke vragen van de geachte afgevaardigden. Daarnaast worden de informele contacten voortdurend versterkt, met name via bijeenkomsten in het kader van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, en ook tijdens informele ministeriële bijeenkomsten. Tot slot zal deze samenwerking verder worden versterkt met het nieuwe Verdrag van Nice, omdat dan bepaalde vraagstukken waarvoor wij bevoegd zijn, onderworpen zullen worden aan de medebeslissingsprocedure.
Wat de tweede vraag betreft is de Raad niet van mening dat er overdreven veel tijd nodig is voor de goedkeuring van communautaire wetgeving. Op het gebied van justitie en binnenlandse zaken doen zich namelijk zeer gevoelige vraagstukken voor. Ten eerste blijkt uit het aantal besluiten en de inhoud daarvan al hoeveel werk wij hebben verricht om te komen tot een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Natuurlijk moet men aandringen op snelle behandeling, maar dit neemt niet weg dat enerzijds elk vraagstuk aandachtig moet worden besproken en anderzijds de procedures moeten worden geëerbiedigd, met name de raadplegingsprocedure en binnenkort de medebeslissingsprocedure. De Raad is immers gedwongen op gepaste wijze rekening te houden met het advies van het Europees Parlement. Inderdaad hebt u voor het uitbrengen van uw advies soms maar heel weinig tijd, maar dat komt omdat wij de besluitvorming in de Raad zoveel mogelijk willen versnellen.
Dan nu de derde vraag. De Raad wil erop wijzen dat hij zich bij zijn activiteiten moet houden aan de Verdragsbepalingen. Zo zijn bijvoorbeeld immigratievraagstukken opgenomen in titel IV van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen en de vraagstukken in verband met de strafrechtelijke vervolging van personen die meehelpen aan en aanzetten tot illegale immigratie in titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie. U ziet, dit zijn zeer ingewikkelde vraagstukken, en de snelheid van de procedures wordt in zekere zin door de Verdragen zelf bepaald en niet door de intenties van de Raad. U weet dat de Raad geen bevoegdheid heeft om de Verdragen te wijzigen. Wij volgen natuurlijk aandachtig de werkzaamheden die plaatsvinden in de Conventie over de toekomst van Europa. Die zullen waarschijnlijk nieuwe perspectieven bieden, en dat hopen wij ook van harte. Ik kan u verzekeren dat wij, in afwachting daarvan, in de Raad ons uiterste best zullen doen om een samenhangend en consequent beleid te bevorderen en blijk te geven van de noodzakelijke politieke wil.
Wat de vierde vraag betreft wil de Raad erop wijzen dat de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een ontwikkelingsproces is dat zal leiden tot een steeds nauwere samenwerking tussen de lidstaten en de instellingen van de Unie. De initiatieven die de lidstaten in dit kader ieder afzonderlijk dan wel gezamenlijk hebben genomen tonen aan hoe nuttig eigen initiatief van hun kant kan zijn. Ik vermeld hier enkel het initiatief van vijf lidstaten dat geleid heeft tot de oprichting van Eurojust - een orgaan van de Unie dat een belangrijke rol speelt in de strijd tegen ernstige vormen van criminaliteit - en het kaderbesluit van de Raad inzake de status van slachtoffers in strafrechtelijke procedures. Dit kaderbesluit is voortgevloeid uit een initiatief van één lidstaat. De verordening betreffende insolvabiliteitsprocedures komt voort uit een initiatief van twee lidstaten. Dankzij dit initiatief kon een concreet resultaat worden bereikt nadat dertig jaar lang besprekingen waren gevoerd over het communautair kader. De verordening betreffende het vergaren van bewijsmateriaal hoort eveneens in deze reeks successen thuis. De meeste initiatieven van de lidstaten zijn uiteindelijk goedgekeurd en hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de dynamiek op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Zij waren een nuttige aanvulling op de altijd zeer waardevolle initiatieven van de Commissie.
Wat de vijfde vraag betreft kan ik zeggen dat de Raad op grond van het Verdrag van Amsterdam, vijf jaar na de inwerkingtreding ervan, dat wil zeggen in 2004, na raadpleging van het Parlement een unaniem besluit moet nemen over de medebeslissingsprocedure op het gebied van visum, asiel, immigratie en justitiële samenwerking in civielrechtelijke zaken. De Raad is echter nog niet gevraagd een besluit te nemen over het in de vraag aan de orde gestelde thema. Bijgevolg zal de Raad in de toekomst in de gelegenheid zijn een besluit terzake te nemen, en daarbij zal hij natuurlijk rekening houden met de mening van het Europees Parlement. Overigens weet u dat in het reeds in werking getreden Verdrag van Nice voorzien is in de medebeslissingsprocedure bij bepaalde vraagstukken. De Raad zal zich strikt houden aan de nieuwe regels.
Dan nu de zesde vraag. Zoals ik zojuist reeds zei, heeft de Raad aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van asiel en immigratie. Ons doel is de toepassing van het in Tampere vastgestelde programma. De Europese Raad van Sevilla van 21 en 22 juni 2002 was een belangrijke stap vooruit in de verwezenlijking van dit programma. Wat het tijdschema betreft is de Raad van plan zich te houden aan de vastgestelde termijnen, zij het in de mate van het mogelijke, want deze vraagstukken zijn nogal ingewikkeld en bovendien hebben de gebeurtenissen van de laatste tijd ongetwijfeld een verandering teweeggebracht in de manier waarop wordt aangekeken tegen de politieke en legislatieve vraagstukken.
Wat de laatste vraag betreft moet ik nogmaals benadrukken dat de Raad de in het Verdrag neergelegde beginselen eerbiedigt en toepast, met name de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en van de rechtsstaat. Het vraagstuk met betrekking tot de eventuele opneming van het Handvest van de grondrechten in het nieuwe Verdrag valt evenwel niet onder de krachtens het Verdrag aan de Raad toegekende bevoegdheden.
Het tweede deel van deze vraag gaat over de werkzaamheden in verband met de gemeenschappelijke normen inzake het vraagstuk van de procedurele waarborgen voor beschuldigden in strafzaken. De Raad weet dat de Commissie een werkdocument heeft opgesteld en momenteel een nieuwe tekst uitwerkt. Wij zullen het voorstel dat ons zal worden voorgelegd zorgvuldig bestuderen en binnen redelijke termijnen het advies van het Europees Parlement vragen. Deze laatste vraag geeft mij echter de gelegenheid om af te sluiten met enkele gedachten van het Grieks voorzitterschap over het vraagstuk van de mensenrechten op justitieel gebied. Wij zijn ervan overtuigd - en dat is ook de rode draad die door onze initiatieven loopt - dat de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat een fundamenteel beginsel is van de Unie waarin al haar beleidsvormen hun rechtvaardiging vinden. Tegelijkertijd moeten onze beleidsvormen evenwichtig en allesomvattend zijn. Die twee principes zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden. Ik ben van mening dat als de rol van de fundamentele vrijheden wordt miskend, er een reëel gevaar ontstaat dat wij een eenzijdig, incoherent en als los zand aan elkaar hangend beleid krijgen. Dit is een zeer belangrijk aspect voor onze Raadswerkzaamheden. Wij komen daarin namelijk dagelijks in aanraking met het vraagstuk van de relatie tussen vrijheden enerzijds en veiligheid anderzijds. Het zou verkeerd zijn te denken dat deze twee begrippen haaks op elkaar staan. Ik heb herhaaldelijk gezegd - en onderstreep dit nogmaals - dat meer veiligheid niet per se minder vrijheid betekent.
Daarom heeft het Grieks voorzitterschap een voorstel gedaan voor een nieuw kaderbesluit inzake wederzijdse erkenning door de lidstaten van strafrechtelijke besluiten. Wij kunnen niet eenzijdig te werk gaan bij de totstandbrenging van justitiële samenwerking. Wij moeten ervoor zorgen dat geen enkele aangeklaagde wordt vervolgd vanwege een strafbaar feit waarvoor hij of zij reeds in een lidstaat is veroordeeld. Hetzelfde beginsel ligt ten grondslag aan het vraagstuk van de minimumgaranties voor verdachten en aangeklaagden. Wij hebben een Europees arrestatiebevel ingevoerd en wij nemen maatregelen voor de harmonisatie van het materieel strafrecht, maar wij mogen mijns inziens niet vergeten dat garanties nodig zijn voor degenen die getroffen worden door deze maatregelen, met name verdachten en aangeklaagden. Daarom hebben wij het vraagstuk van de minimale gerechtelijke garanties voor verdachten en aangeklaagden op de agenda geplaatst van de informele Raad die eind maart in Griekenland zal plaatsvinden.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil u tot slot nogmaals hartelijk danken voor de gelegenheid die u mij geboden hebt om het Parlement op de hoogte te brengen van de vorderingen op het gebied van justitie en veiligheid. Ik kan u verzekeren dat ik uw steun en samenwerking zeer op prijs stel. Laten wij samen de verwachtingen van de Europese samenleving en haar burgers waarmaken.
Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, dames en heren afgevaardigden, het jaarlijkse debat over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid moet gezien worden in de ruimere context van al hetgeen we het afgelopen jaar dankzij de inspanningen van het Spaanse en Deense voorzitterschap hebben bereikt. We moeten dit debat ook bekijken vanuit het perspectief van de aanstaande uitbreiding en het werk van de Conventie over de toekomst van Europa.
Ik wil om te beginnen barones Ludford bedanken voor de scherpzinnige vragen die ze aan de Commissie heeft gericht. Op de eerste daarvan zal ik meteen antwoord geven, en dat antwoord luidt dat de Commissie nog steeds van mening is dat in het op te stellen Verdrag moet worden vastgelegd dat het recht van initiatief voor wetgeving op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid bij de Commissie moet blijven berusten. Als voor de meeste aspecten van de wetgevende arbeid de medebeslissingsprocedure gaat gelden, dan heeft dat volgens ons alleen zin als we het huidige wetgevende kader aanhouden, en als uitsluitend de Commissie het recht van initiatief heeft. Als één of meer lidstaten het recht van initiatief krijgen, zal dat bij de toepassing van de voor de medebeslissingsprocedure geldende regels steeds tot problemen en verwarring leiden. Daar komt bij dat het recht van initiatief de belangrijkste bevoegdheid is waarover de Commissie op dit moment beschikt, juist omdat ze dit recht uitoefent in het kader van de interinstitutionele programmering die ze met de Raad en het Europees Parlement is overeengekomen.
Met betrekking tot de tweede vraag, over de prioriteit die we toekennen aan de bestrijding van terrorisme en illegale immigratie, kan ik u vertellen dat de Commissie deze punten in 2002 als prioriteiten heeft beschouwd en dat ze deze zelfde punten ook voor 2003 als prioriteiten ziet. De Europese Unie heeft laten zien dat ze een antwoord kan formuleren op de terroristische dreiging. Ze heeft dat gedaan door overeenstemming te bereiken over twee instrumenten: het Europees aanhoudingsbevel en het kaderbesluit inzake terrorismebestrijding. De Commissie is van mening dat de uiteindelijke formulering van deze twee wetgevingsinitiatieven een goed evenwicht vertegenwoordigt: we proberen het onderzoek naar en de strafrechtelijke acties tegen terroristen te vergemakkelijken, terwijl we tegelijkertijd de rechten van verdachten beschermen. Op dat laatste punt zal ik zo meteen terugkomen.
De Europese Raad van Sevilla heeft de aanzet gegeven om de uitvoering van het in Tampere overeengekomen programma voor het scheppen van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid versneld door te voeren. Maatregelen voor de bestrijding van illegale immigratie en het gemeenschappelijk beheer van de buitengrenzen zijn toen als prioriteiten vastgelegd. De Raad van Sevilla heeft ook doelstellingen en tijdschema's vastgesteld voor het formuleren van andere besluiten op het vlak van het asiel- en immigratiebeleid zoals die in het conclusies van de Raad van Tampere reeds voorzien waren.
De Commissie heeft snel op deze nieuwe prioriteit gereageerd door een reeks voorstellen in te dienen voor het gemeenschappelijk beheer van de buitengrenzen. De hoofdpunten van dat voorstel zijn door de Raad goed ontvangen en overgenomen in het actieplan dat in de maand juni van het afgelopen jaar door de Raad is goedgekeurd. Het Europees Parlement heeft dat plan afgelopen maand met een resolutie gesteund.
Deze ontwikkelingen moeten natuurlijk gezien worden in het licht van het tijdsschema en de maatregelenpakketten die in Tampere zijn opgesteld. We moeten proberen een evenwicht te vinden tussen de drie componenten waaruit de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is samengesteld. De Commissie heeft er in haar laatste scoreboard van 16 december 2002 opnieuw op gewezen dat er bij het aannemen van maatregelen op het vlak van immigratie en asiel nog steeds sprake is van vertragingen. We hopen dat het Griekse voorzitterschap er alles aan zal doen om de totstandkoming van de wetgeving zoals die in het kader van de Europese Raad van Sevilla is voorzien te bespoedigen. U heeft zojuist aangegeven, mijnheer de minister, dat daaraan gewerkt wordt.
Met betrekking tot de vierde vraag van mevrouw Ludford kan ik u mededelen dat het Griekse voorzitterschap het debat over familiehereniging en het statuut van onderdanen van derde landen die al lang in de Europese Unie verblijven boven aan de agenda wil plaatsen. Dat geldt ook voor het debat over de richtlijn die gisteren in dit Parlement besproken is - over de toelating van onderdanen uit derde landen die hier werk in loondienst willen verrichten - en het debat over de richtlijn aangaande toegang en verblijf van mensen uit derde landen die hier willen studeren. Dit zijn de belangrijkste punten van het wetgevingskader voor immigratie waarover nu in de Raad gediscussieerd zal gaan worden. De Commissie zal volgende maand bovendien een initiatief nemen en een mededeling presenteren over de integratie van onderdanen uit derde landen in de Europese maatschappijen waarin ze ontvangen worden.
En dan is er de vraag hoe er in de toekomst over deze zaken besloten zal worden. De Commissie is heel tevreden met de conclusies van de werkgroep die zich in het kader van de Conventie bezighoudt met justitie en interne zaken. Deze werkgroep is tot de slotsom geraakt dat voor asiel, immigratie en alle andere met het vrije verkeer van personen verband houdende kwesties in principe steeds de medebeslissingsprocedure moet gelden. De Raad beslist dan bij gekwalificeerde meerderheid. Dit standpunt heeft in voornoemde werkgroep een ruime meerderheid gekregen, en daar ben ik heel blij mee.
Als het gaat om wijzigingen van de Verdragen, dan wil de Commissie graag dat de Conventie kiest voor een duidelijker geformuleerde rechtsgrond. Dan kunnen we een gemeenschappelijk Europees asielsysteem ontwikkelen dat verder gaat dan de gemeenschappelijke minimumnormen die op dit moment in de Raad besproken worden.
U heeft ook nog een vraag gesteld over het nut en de doeltreffendheid van de netwerken. De Commissie wil tegenover het Parlement graag kwijt dat ze positief staat tegenover het werk dat door de netwerken met een operationeel karakter verricht wordt. Dat geldt dus voor het werk van Europol en Eurojust, maar ook voor organismen als de task force van politiechefs en de Europese gerechtelijke netwerken voor burgerlijke en strafzaken. We moeten echter wel erkennen dat niet alle netwerken dezelfde meerwaarde vertegenwoordigen. De Raad moet dus heel voorzichtig zijn bij het vaststellen van prioriteiten voor het opzetten van dit soort netwerken.
Dan zal ik het nu hebben over de betrekkingen tussen de Commissie en het Europees Parlement. De Commissie probeert het kaderakkoord dat op 5 juli 2000 door onze twee instellingen is ondertekend heel nauwgezet na te komen. Het ligt in mijn bedoeling de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken van het Europees Parlement volgende week reeds verslag te doen over de wijze waarop de onderhandelingen over wederopname door derde landen zich ontwikkelen.
Zoals bekend wordt er een evaluatie uitgevoerd van de wijze waarop kaderbesluiten in de interne rechtsorde van de lidstaten geïntegreerd worden. De Commissie wil het Parlement er graag op wijzen dat die evaluatie voor elk kaderbesluit anders is. Onze prioriteit gaat nu uit naar het kaderbesluit inzake terrorismebestrijding. Die moest tegen het einde van 2002 in de rechtsorde van alle lidstaten opgenomen zijn. We zijn in de lidstaten nu gegevens aan het verzamelen over de wijze waarop deze omzetting heeft plaatsgevonden. We hopen hierover aan het einde van dit jaar - 2003 - een verslag te kunnen indienen. Zoals altijd zal de Commissie ook nu weer bijzondere aandacht besteden aan het evenwicht tussen de eerbiediging van de wet en de bescherming van de grondrechten enerzijds, en de noodzaak terrorisme en georganiseerde misdaad te bestrijden, anderzijds. Gevolg gevend aan een aanbeveling van het Europees Parlement heeft de Commissie een netwerk opgezet bestaande uit experts op het gebied van de grondrechten. Het jaarverslag van dit netwerk van experts zal vooral gaan over de vraag of de door de lidstaten en de Europese Unie uitgevaardigde maatregelen voor de bestrijding van terrorisme niet strijdig zijn met de grondrechten.
Dan kom ik nu bij uw laatste vraag, mevrouw Ludford. Die had betrekking op het kaderbesluit inzake de procedurele waarborgen voor beschuldigden in strafzaken. De Commissie is heel blij dat het Griekse voorzitterschap van plan is dit onderwerp tijdens de eind maart te houden informele Raad van Veria aan de orde te stellen. De Commissie zal nog vóór deze Raad een Groenboek uitbrengen over gemeenschappelijke, voor de gehele Unie geldende normen met betrekking tot procedurele waarborgen voor beschuldigden in strafzaken. Met dit Groenboek geven we burgers en juristen - zowel in de huidige als in de toekomstige lidstaten - de gelegenheid een bijdrage te leveren aan het debat over een kaderbesluit dat denkelijk tegen het einde van dit jaar op de agenda zal verschijnen. De Commissie is dus druk bezig met het opstellen van minimumnormen op dit gebied. Dat heeft ze bij de presentatie van het werkprogramma voor 2003 trouwens ook beloofd.
Ik wil graag afsluiten met de mededeling dat er nu ook gewerkt wordt aan garanties voor gelijke behandeling bij het verkrijgen en het behandelen van bewijsmateriaal en aan het recht om tijdens een strafproces te zwijgen, al moet ik wel toegeven dat we hier nog niet zover gevorderd zijn. Dit zijn volgens ons echter wel heel belangrijke onderwerpen als we een gemeenschappelijke basis willen scheppen op het gebied van het strafprocesrecht. De bedoeling is dat we het wederzijds vertrouwen tussen de gerechtelijke autoriteiten vergroten om de bestrijding van de georganiseerde misdaad zo efficiënter te laten verlopen.
Samenvattend kan ik dus zeggen dat er beslist vooruitgang wordt geboekt, al is het natuurlijk wel zo dat niet met alle aspecten van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid evenveel vordering is gemaakt. Toch kunnen we er met deze ervaring toe bijdragen dat in de Conventie over de toekomst van Europa de belangrijkste institutionele en procedurele problemen kunnen worden opgelost, om er zo voor te zorgen dat onze Unie een ruimte van vrede, welvaart, vrijheid, cohesie, veiligheid en solidariteit wordt.

von Boetticher (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste collega's, allereerst wil ik mevrouw Ludford complimenteren met haar belangrijke en uitvoerige mondelinge vraag, die erg goed is.
Ten aanzien van het asiel- en immigratiebeleid kan ik de constitutionele opvattingen van de rapporteur alleen maar steunen. Wat we nodig hebben is het meerderheidsbeginsel in de Raad, het medebeslissingsrecht van het Parlement en de inperking van het recht van initiatief van de lidstaten, waarvan meestal uit binnenlandse politieke overwegingen gebruik wordt gemaakt en dat de Unie slechts zelden verder helpt. Ook is de analyse juist dat de Unie nog ver verwijderd is van de omzetting van Tampere. Barones Ludford, u geeft de Raad daarvan de schuld. Ik ben daarentegen van mening dat de Commissie daar in belangrijke mate medeverantwoordelijk voor is.
Commissaris Vitorino, op grond van de Verdragen worden van u minimumnormen verlangd, maar u wilde meteen het Vluchtelingenverdrag en de nationale rechtsregels royaal uitbreiden. Daarmee hebt u in de Raad verschillende keren bakzeil gehaald. Het zou goed zijn om u onderhand eens uit de droom te helpen. Uw nieuwe voorstel voor gezinshereniging geeft ons hoop. Minimumnormen, barones Ludford, zijn nu eenmaal vaak de kleinste gemene deler. Als christen-democratische fractie juichen wij de inzet van de Commissie bij de bestrijding van illegale immigratie toe. Daarmee laat u zien, commissaris Vitorino, dat u beide kanten van de medaille kent en daaraan ook werkt.
Met betrekking tot de bestrijding van het terrorisme is er in 2002 grote vooruitgang geboekt. Een gemeenschappelijke definitie van terrorisme, het Europees arrestatiebevel en de versterking van Europol waren belangrijke mijlpalen op weg naar een Europese aanpak van de strijd tegen het terrorisme. Ik wil de Raad op deze plaats nadrukkelijk verzoeken om de door ons beschikbaar gestelde middelen ten bedrage van drie miljoen euro voor Europol te gebruiken. Anders zal namelijk, in het geval dat er in Europa een of meer aanslagen worden gepleegd, niemand in staat zijn om politietaken te coördineren en daaraan strategisch leiding te geven. De burgers zullen voor uw geschillen over bevoegdheden in ieder geval geen begrip hebben.
Barones Ludford, u signaleert een gebrek aan evenwicht tussen de methoden van terrorismebestrijding enerzijds en het garanderen van de grondrechten anderzijds. Ik herken dat niet. We hebben zeer goede nationale en Europese rechtsregels voor de bescherming van persoonsgegevens, we hebben omvangrijke systemen voor rechtsbescherming en rechtsbijstand, en een directe interventie kan uiteindelijk nog steeds enkel op nationaal niveau plaatsvinden.
U hebt echter gelijk met uw aanbeveling om Europol en Eurojust, dat succesvol van start is gegaan, te communautariseren. Alleen zo kan een effectieve democratische en rechterlijke controle op de lange termijn worden gewaarborgd en kunnen dubbele structuren worden vermeden. Het ligt voor de hand dat een gecommunautariseerd Eurojust zowel de taken van OLAF op zich neemt als zorg draagt voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Ook het Akkoord van Schengen en het bijbehorende informatiesysteem moeten gecommunautariseerd worden. Verder zal de veelheid aan informatiesystemen alleen dan effectief functioneren wanneer we deze systemen samenvoegen en voorzien van een uniforme regeling van gegevensbescherming, waarop dan ook door de nieuwe toezichthouder voor gegevensbescherming kan worden toegezien.
Er is tevens behoefte aan een nieuwe coördinerende instantie voor de buitengrenzen, dus een soort 'Eurobord? of 'Euroguard?. De bewaking van de Poolse oostgrens, de Italiaanse wateren in de Adriatische Zee en de Straat van Gibraltar is bij open binnengrenzen in het belang van alle lidstaten en vraagt om solidariteit. Voor de oplossing van deze kwesties, die ook nauw verbonden zijn met de uitbreiding van de EU, heeft de Unie overigens kostbare jaren voorbij laten gaan. Commissaris Verheugen heeft ons veel te lang in slaap gesust met zijn wiegeliedje 'Slaap, EU, slaap, hervormingen zijn niet nodig?. Nu komt de tweede generatie van het Schengeninformatiesysteem te laat en ook gemeenschappelijke plannen voor de grensbewaking staan nog in de kinderschoenen. En dat allemaal een jaar voor de uitbreiding! Bij al deze vraagstukken moeten we daarom nu al veel nauwer met de kandidaat-lidstaten samenwerken dan tot nu toe het geval was. We hebben allemaal nog een lange weg te gaan voordat we het Europa van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid aan onze burgers kunnen presenteren. De eerste stappen zijn echter gezet, en overigens ben ik van mening, mijnheer de commissaris, dat de Conventie nog meer moed moet tonen!

Terrón i Cusí (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur feliciteren met de vragen die zij heeft gesteld aan de Raad en de Commissie. Die lopen vooruit op een, naar ik hoop, breed gesteunde resolutie van deze Vergadering. Ik wil ook de Raad en de Europese Commissie bedanken voor hun uitgebreide antwoorden.
Ik ben het met de Raad en de Commissie eens dat met recht kan worden gesteld dat wij aanzienlijke vorderingen hebben gemaakt met de samenwerking op strafrechtelijk gebied. Zozeer zelfs, dat het nu gerechtvaardigd lijkt - en ik hoop dat iedereen het met me eens is - binnenkort de voorstellen te mogen verwachten en verlangen die de commissaris hier meer dan eens heeft aangekondigd. Ik bedoel de voorstellen voor het verbeteren van de rechtsnormen in de Europese Unie en het instellen van bepaalde gemeenschappelijke minimumnormen om de Europese bevolking te garanderen dat dit kader voor samenwerking in strafzaken niet alleen vooruitgang betekent met betrekking tot hun vrijheid en veiligheid, maar ook ten aanzien van de doelmatigheid van het justitieel apparaat. Dat is naar mijn mening een echt positieve ontwikkeling.
Ten aanzien van de strijd tegen de transnationale misdrijven waarover we het hier hebben, is het relevant te wijzen op de in Brussel gehouden conferentie over vrouwen- en kinderhandel. Ik denk dat de burgers van ons verwachten dat wij die kwestie vanuit communautair perspectief benaderen. Wij hebben een verklaring aangenomen, de Verklaring van Brussel, die onze volledige steun kreeg, en ik ben van mening dat wij de eersten moeten zijn om de daarin verlangde maatregelen uit te voeren.
Wat asiel en immigratie betreft, weet ik eerlijk gezegd de hele dag al niet waar ik aan toe ben. Ik kan nauwelijks volgen wat er hier allemaal gebeurt. Wij hebben in deze Vergadering keer op keer gezegd dat wij achter de afspraken van Tampere stonden, dat wij een gemeenschappelijk, evenwichtig en alomvattend immigratiebeleid wilden, overeenkomstig hetgeen alle ministers daarover hebben gezegd in Tampere, ook die van de Fractie van de Europese Volkspartij.
Wij zijn het er allemaal over eens dat het door de heer Vitorino geschetste kader datgene is wat nodig is om ervoor te zorgen dat die gemeenschappelijke ruimte voor asiel en immigratie er komt, op de manier die de Commissie heeft aangegeven en ongetwijfeld ook op de manier die in de debatten van het Parlement en de Raad naar voren is gekomen. Nu blijkt dat echter niet zo te zijn, en lijkt het erop dat wij op immigratiegebied alleen een paar onbelangrijke zaken willen regelen. Ik kan het niet volgen.
Ik hoop, mijnheer von Boetticher, dat wij u hier niet over enige tijd als lid van de regering van uw land hoeven terug te zien om u te horen zeggen dat 'dit een Europees probleem is dat op Europees niveau moet worden aangepakt?, net als zoveel andere ministers-presidenten binnen de Europese Volkspartij dat doen, en terecht.
Ik hoop dat wij hiermee voortgang kunnen maken. Ik hoop dan ook dat de Conventie op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid ons datgene geeft waarom de commissaris had gevraagd, namelijk medebeslissingsbevoegdheden voor het Parlement en de Raad. Wij moeten de burgers immers zekerheid bieden op dit gebied. Ik hoop ook dat de Conventie de Commissie het recht van initiatief teruggeeft, want dat komt de logica en samenhang van de voortgang alleen maar ten goede.

Maaten (ELDR).
Voorzitter, 1999 lijkt alweer een eeuwigheid geleden. Dat was het jaar dat in Tampere de welbekende, overbekende afspraken over het nieuw in te richten Europees asiel- en migratiebeleid gemaakt werden, en er werd zelfs een einddatum aan verbonden, vijf jaar. We zijn inmiddels in 2003, en veel is er niet gebeurd. Ik denk dat ik wat dat betreft toch wat minder enthousiast ben over de resultaten van de Top van Sevilla en dat blijkt ook wel uit onze steun voor de houding van onze rapporteur barones Ludford.
Het is natuurlijk niet helemaal waar wat ik zeg, want er is wel degelijk veel gebeurd, alleen niet in de stoffige kamers van de Raad. Tussen 1999 en nu zijn er per jaar om en nabij 700.000 legale migranten in de Europese Unie aan de slag gegaan. En in die vier jaar zijn er tegelijk rond de twee miljoen illegalen Europa binnengekomen. Dat kon natuurlijk niet de bedoeling zijn. Dan kun je niet zeggen dat Europa al vol is, hoewel in sommige lidstaten zeker het gevoel is gaan ontstaan dat immigratie voor aanzienlijke sociale spanningen heeft gezorgd en dat van een eerlijke verdeling van de verantwoordelijkheid tussen lidstaten volstrekt onvoldoende sprake is. Dat is één van de redenen om tot een Europese aanpak te komen.
In mijn land, Nederland, is de arbeidsmigratie sinds 1998 verdubbeld, maar tegenover deze stroom migranten staat een steeds ouder wordend Europa. In Nederland zal binnen 20 jaar 20 procent van de bevolking ouder dan 65 jaar zijn, in Duitsland is een vergelijkbare verhouding nu al bereikt en daar zorgt de zogenaamde grijze golf ervoor dat in 2050 voor elke 100 werkenden 80 gepensioneerden zullen zijn. Nu is dat nog 100 tegen 40. Men kan zich de gevolgen voor de welvaartstaat en de pensioenen wel indenken.
Naar mijn smaak gaat de Raad voorbij aan de lange termijn. Angstig blijven toekijken hoe het gaat en ad-hocbesluiten nemen, is het verhaal van de laatste jaren. Nu moeten wij reëel zijn, het is tijd om te handelen. Immigratie, van welke aard dan ook, en vergrijzing letten niet op het verstrijken van de tijd; die gaan onverminderd voort. Noch een Fort Europa, noch een verjongingselixir bieden hier soelaas. Mijn voorstel aan de Raad is om nog tijdens het Grieks voorzitterschap een besluit te nemen over het Europese immigratiebeleid en dan niet om de hete brij heen te gaan.
Vandaag heeft het Europees Parlement nog gestemd over een richtlijn over de toegang en het verblijf van derdelanders die in de Unie willen komen werken. Als u als Raad nu echt iets wil betekenen voor de Europese burgers, stem dan in met die richtlijn. Dat zou pas getuigen van een vooruitziende blik en met die aanzet tot een soort blauwe kaart kunnen we arbeidsmigratie effectiever gaan reguleren tot voordeel van beide groepen, de migranten zelf en de landen die ze ontvangen. Ga dat besluit nu niet uit de weg, Raad, en besef goed dat diegene die echt wil wel over dat hoge hek om Europa heen komt met alle sociale spanningen van dien en dan is het slim om een poortje te maken, zodat die binnenkomst gereguleerd gebeurt.

Boudjenah (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou dit jaarlijks debat willen aangrijpen om uitdrukking te geven aan mijn bezorgdheid over de belemmeringen van het vrije verkeer en, meer in het algemeen, het restrictieve immigratiebeleid van de Unie. We moeten helaas vaststellen dat onder het mom van de strijd tegen het terrorisme zogenaamde veiligheidsmaatregelen genomen worden die soms een regelrechte aantasting inhouden van de grondrechten, met het risico dat bestaande misstanden nog verergerd worden. Zo zijn de voorstellen van de werkgroep van de Conventie weliswaar het bestuderen waard, maar de gebeurtenissen van 11 september worden daarin expliciet genoemd als argument voor vergaande communautarisering op gebieden als, ik citeer, grensoverschrijdende criminaliteit, asielbeleid of bewaking van de buitengrenzen van de Unie - maar ik hoor niemand protesteren tegen het feit dat al die zaken op één hoop gegooid worden.
In Frankrijk heeft de minister van Binnenlandse Zaken een wetsvoorstel 'interne veiligheid? ingediend waarin van alles en nog wat onder vuur genomen wordt: illegale vestiging van reizigers, samenscholing in de entree van flatgebouwen, agressief bedelen, 'passief? of 'actief? tippelen, waarmee nadrukkelijk gemikt wordt op buitenlandse prostituees - al deze zaken worden aangemerkt als ernstige delicten waarvoor zware boetes en in sommige gevallen zelfs gevangenisstraffen opgelegd kunnen worden. Het is kortom een wetsvoorstel waarin immigratie, armoede en onveiligheid met elkaar in verband gebracht worden. Daarnaast bestaat het Franse immigratie- en asielbeleid op dit moment enkel uit voorstellen voor de invoering van quota's voor toeristenvisa, de opstelling van een lijst van zogenaamd veilige landen, gedwongen uitzettingen en de oprichting van een Europese grensbewakingsdienst. Vergeten wordt dat het wel erg hypocriet is om quota's vast te stellen of te praten over het beheren van de migratiestromen terwijl tegelijkertijd arbeidskrachten uit het Zuiden aangetrokken worden, als ze met hun hersenen of spierkracht tenminste een nuttige bijdrage kunnen leveren aan de 'Europese markt?. Deze manier van doen ontneemt ons het zicht op de netwerken van mensensmokkelaars en zet aan tot emigratie naar een leven van ellende en uitbuiting en zelfs tot criminalisering van migranten. Dat heeft met een beleid gebaseerd op gelijke rechten en vrij verkeer van personen in het geheel niets meer te maken.
De Europese Raad van Sevilla heeft wat dit betreft een weinig hoopgevend signaal afgegeven door het Europese immigratiebeleid terug te brengen tot een kader waarin enkel steeds strengere voorwaarden inzake toegang en verblijf vastgesteld worden en door op die manier zelfs munt te slaan uit economische steun. Maar wanneer je het vaker hebt over politie en onveiligheid dan over menselijk contact en vrijheid, draag je weinig bij aan de ontwikkeling van die ruimte waar zoveel edelmoedige Europeanen de mond vol van hebben in hun mooie speeches. Zonder menselijk contact, zonder vrij verkeer van personen bereiken we niets. Dat hebben we eens te meer kunnen zien bij de sluiting van het opvangkamp in Sangatte in Noord-Frankrijk: je kunt de grenzen wel sluiten, maar daarmee neem je de wanhoop niet weg van de mensen die op de vlucht zijn voor vervolging, conflicten of armoede. De etnische minderheden en de meest kwetsbare bevolkingsgroepen worden het zwaarst getroffen door dit repressieve beleid. Ik denk bijvoorbeeld aan de Roma in de Europese Unie, die met uitzetting bedreigd worden en ook daadwerkelijk verwijderd worden. Ik denk ook aan de illegalen in Frankrijk, die terecht blijven hopen eens een normaal leven te kunnen leiden, een leven dat hun nu onmogelijk gemaakt wordt door een beleid van beperkingen, arrestaties en uitzettingen.
Toch is er zoveel te doen als het gaat om het nemen van initiatieven waaruit een geest van openheid en gastvrijheid spreekt. Zo moeten we werken aan de totstandkoming van echte ontwikkelingssamenwerking, ons inzetten voor gelijke rechten op sociaal en economisch gebied, voor gelijke toegang tot de arbeidsmarkt voor iedereen, en voor gelijke burgerrechten. Ik denk ook aan de legalisering van illegalen, aan de oproep van Madrid inzake een burgerschap op basis van het land van verblijf, en aan de erkenning van het actief en passief kiesrecht bij gemeenteraadsverkiezingen en bij de Europese verkiezingen. Kortom, wat Europa nodig heeft is een geheel nieuw immigratiebeleid.

Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mevrouw Ludford willen bedanken. Dankzij haar relevante mondelinge vragen kunnen we nu een debat voeren dat in mijn ogen zonder meer interessant te noemen is. Ik ben het grotendeels met haar analyses eens. Je kunt de Raad dit jaar denk ik inderdaad geen gebrek aan daadkracht verwijten. Je zou zelfs kunnen zeggen dat de Raad enigszins koortsachtig te werk is gegaan, duidelijk onder invloed van het klimaat dat is ontstaan na 11 september, de overgevoeligheid van het grote publiek ten aanzien van veiligheidskwesties en, in meer directe zin, electorale overwegingen. Hieruit blijkt toch wel duidelijk dat we de behandeling van een aantal vraagstukken beter gelijkelijk kunnen verdelen tussen de burgers, wier stem tot uitdrukking komt in de standpunten van het Europees Parlement, en de Commissie, die met initiatieven kan komen. Als het gaat om het Europees algemeen belang mogen we ons niet simpelweg laten leiden door de optelsom van nationale belangen.
Ik zou uw aandacht willen vestigen op een activiteit die thans gaande is. Mijn fractie is er tot haar genoegen in geslaagd een aantal actoren op sociaal-cultureel vlak uit geheel Europa bijeen te brengen met de bedoeling te discussiëren over het vraagstuk van de sociale uitsluiting van buitenlanders in Europa. De bevindingen zijn tamelijk schokkend. De analyses die per land zijn gemaakt laten duidelijke tendensen zien die ronduit zorgwekkend zijn. Het aantal opvangkampen neemt snel toe. Er zijn kampen in alle soorten en maten: met of zonder officiële status, open of gesloten, waar de buitenlanders gescheiden worden, waar ze bewaakt, opgesloten en gestraft worden - waar ze, kortom, ingesloten worden met het oog op een al dan niet gedwongen terugkeer. Ik acht deze ontwikkeling, waarbij individuen overduidelijk rechten ontzegd worden, bijvoorbeeld het recht om asiel aan te vragen in Europa, buitengewoon verontrustend.
Ik zou de Commissie willen verzoeken eens goed naar deze zaken te kijken en te onderzoeken in hoeverre beleidsmaatregelen op Europees niveau dit soort dubieuze praktijken van de kant van de lidstaten veroorzaken of in de hand werken, want het gaat hier natuurlijk om zaken waarvoor de lidstaten zelf verantwoordelijk zijn. Zo hebben wij tijdens het seminar waarnaar ik zojuist verwees vastgesteld dat de overeenkomsten inzake het terugnemen van asielzoekers de lidstaten er feitelijk toe aangezet hebben dit soort kampen op te zetten. In het licht van de mijns inziens bevredigende resultaten van de werkgroep van de Conventie zouden we ons dan ook moeten afvragen of we de Raad dit jaar wel moeten aanmoedigen om zich actief op te stellen. Misschien is het wel beter te wachten totdat nieuwe besluitvormingsmechanismen ingevoerd zijn op basis waarvan een beter evenwicht bereikt kan worden tussen de drie dimensies van de ruimte waarover het debat zojuist begonnen is.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, in de loop van 2002 hebben we uitgebreide discussies gevoerd over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Bovendien hebben we met betrekking tot die ruimte een grote hoeveelheid wetgeving geproduceerd. Om voor de hand liggende redenen hebben we ambitieuzere doelstellingen geformuleerd met betrekking tot onderwerpen als - onder andere - illegale immigratie, grenscontrole, het Europees aanhoudingsbevel, politiële en justitiële samenwerking en asiel. Het dynamische optreden van commissaris Vitorino, die voor deze materie verantwoordelijk is, heeft in belangrijke mate bijgedragen tot deze ontwikkelingen, dat staat buiten kijf. Ik wil hem graag bedanken voor zijn positieve bijdragen. We mogen echter niet vergeten dat dit onderwerpen zijn die politiek heel gevoelig liggen. We overschrijden hiermee namelijk de traditionele grenzen van de nationale soevereiniteit. Dat moeten we steeds erkennen, en we mogen de betekenis daarvan niet onderschatten. De recente ontwikkelingen tonen immers aan dat de Europese Unie nog steeds uit soevereine staten is opgebouwd. We hebben het hier echter ook over de rechten en plichten van de burgers van deze staten, en die rechten en plichten moeten we erkennen en op een verantwoorde wijze definiëren, om zo een antwoord te formuleren op de eisen die de ingewikkelde huidige situatie ons oplegt.
Mijnheer de Voorzitter, mijn spreektijd is beperkt, en ik zal mij daarom concentreren op de nieuwe terroristische dreigingen. Die nopen tot internationale solidariteit en interventie op Europees niveau. De wijze waarop we met het huidige terrorisme omgaan verschilt heel sterk van de aanpak die we in de jaren zeventig en tachtig hebben gevolgd. We weten dat de terroristische dreiging tegenwoordig vaak niet goed zichtbaar is, terwijl de motieven voor dit terrorisme lang niet altijd uitsluitend van politieke aard zijn. Het nieuwe terrorisme handelt doorgaans op voltrekt illegale wijze - ik herhaal: op illegale wijze - in naam van een beschaving, en de bedoeling is dan om die beschaving tegenover de onze te stellen. Hoe het huidige terrorisme werkt, is bekend. Het zoekt doelen die opvallen, wat betekent dat ook onze instellingen een potentieel doelwit zijn. We weten dat het nieuwe terrorisme heel mobiel is en net als wij over de modernste communicatiemiddelen beschikt. We weten ook dat dit terrorisme op veel verschillende wijzen gefinancierd wordt, en dat dit vaak gebeurt onder de dekmantel van activiteiten waarmee schijnbaar volstrekt respectabele doelen worden nagestreefd. Verder is bekend - en dat is nog belangrijker - dat terroristen nu over massavernietigingswapens beschikken, inzonderheid chemische en biologische wapens.
Op die dreiging moeten we een antwoord formuleren dat uiteraard het nationaal bereik overschrijdt, en dus ook de reikwijdte van de interne rechtspleging en het nationale veiligheidsbeleid. Daarom is dit debat zo belangrijk. Het is zonneklaar dat het nieuwe terrorisme een aanpak op Europees niveau vereist. Nationaal optreden volstaat niet om de bevolking tegen deze dreiging te beschermen. Maar dat betekent niet dat we er daarom voor zijn om op dit gebied automatisch steeds het communautair recht van initiatief en de procedure van stemming bij gekwalificeerde meerderheid te laten gelden. Wij zijn van mening dat deze ontwikkelingen er niet noodzakelijkerwijs toe hoeven te leiden dat alle procedures binnen de Unie dezelfde vorm krijgen. Ik ben er zeker van dat het mogelijk is beslissingen te nemen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken en tegelijkertijd de structuur van de pijlers te vereenvoudigen, zonder dat we daarmee de medewerking van de regeringen en de nationale autoriteiten aan het gezamenlijk beheer van de Europese Unie verstoren.

Blokland (EDD).
Voorzitter, het jaarlijks debat over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid lijkt grotendeels gericht op de toekomst en niet op het jaar 2002. Mevrouw Ludford dringt middels haar vraagstellling aan op het afschaffen van de derde pijler, het doorvoeren van de medebelissingsprocedure en de opname van het Handvest in het nieuwe Verdrag.
Hierdoor zou democratischer en gestructureerder besluitvorming plaatsvinden binnen de Raad. Want de afgelopen periode heeft een wirwar aan initiatieven laten zien van de lidstaten. Daarnaast komen de wetsvoorstellen van de Commissie op het gebied van asiel en immigratie niet verder, omdat de besluitvorming in de Raad stagneert.
De kritiek is terecht. Een deel van de oplossing ligt in een betere verdragsstructuur en het doorvoeren van andere beslissingsprocedures op bepaalde terreinen. Maar ik blijf ervan overtuigd dat het op Europees niveau tillen van de bevoegdheden de situatie niet per definitie zal verbeteren. Ook een Europese grondwet biedt geen meerwaarde. Jammer dat het Parlement zich niet richt op concrete punten uit het jaar 2002 en altijd gericht blijft op machtsvragen en ideële gedachten over een Europese staat.
In het verlengde hiervan rest de vraag aan de Raad om minder met prestige en meer met resultaatgerichte samenwerking bezig te zijn.

Pirker (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik wil het debat van vandaag en de aanwezigheid van de commissaris en van de ambitieuze fungerend voorzitter van de Raad aangrijpen om de aandacht te vestigen op een mogelijke massale toestroom van vluchtelingen, veroorzaakt door een oorlog tegen Irak die hopelijk niet zal plaatsvinden, maar altijd nog mogelijk is. In dit verband wil ik wijzen op het Europees Vluchtelingenfonds, dat twee jaar geleden is opgericht.
We hebben daarmee volgens artikel 6 de mogelijkheid om in het geval van een massale toestroom van vluchtelingen noodmaatregelen te treffen. Wat ik hier voorstel is dat u - als vertegenwoordigers van de Commissie en de Raad - alle denkbare voorbereidingen treft, zodat de landen er niet alleen voor staan wanneer zich iets dergelijks voordoet, maar de steun krijgen waarin artikel 6 van het Vluchtelingenfonds voorziet. Tot maximaal 80 procent van de middelen zou beschikbaar moeten worden gesteld. Daartoe moeten echter nu al de nodige voorzorgsmaatregelen worden genomen. Aan de landen moet worden gevraagd om van hun kant de nodige voorzorgsmaatregelen te nemen en instanties aan te wijzen die dan het aanspreekpunt voor de Commissie zijn.
Ik geef u ook in overweging - ik richt me tot de Raad en de Commissie - om middelen vrij te maken die eventueel ter beschikking kunnen worden gesteld aan internationale hulporganisaties die ter plekke hulp bieden, want dat zou de eerste en meest efficiënte hulp moeten zijn.
Ten derde stel ik voor dat u de lidstaten in zo'n eventuele dramatische situatie niet aan hun lot overlaat, maar dat u van tevoren nadenkt over een verdeling van de personele lasten. Zoals u weet, moesten tijdens de Balkancrisis een paar landen het grootste deel van de lasten op zich nemen. Wij moeten van onze fouten leren en voorkomen dat dit in de toekomst weer gebeurt. We moeten een verdeling van de personele lasten dus voorbereiden. Ik zou graag willen weten hoe en in welke mate u deze voorstellen denkt te realiseren.

Schulz (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik neem in deze discussie het woord omdat ik twee principiële opmerkingen over de samenwerking met en in het Parlement wil maken. Collega von Boetticher wees er in de weinige goede onderdelen van zijn toespraak op dat wij in de toekomst actiever zullen moeten zijn op het terrein van de wetgeving om te bereiken wat we willen. Het is immers onze wens dat meer onderdelen die binnen het beleidsterrein van de ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid vallen, gecommunautariseerd worden. Ook op dit terrein zou dan in de regel besluitvorming bij meerderheid moeten plaatsvinden en zou de medebeslissingsprocedure van toepassing moeten zijn. Daarbij moet het recht van initiatief niet bij de lidstaten, maar bij de Commissie liggen. Heel goed! Dat kan ik alleen maar onderschrijven.
Als dat echter zo is, dan moeten we nu heel nuchter de balans van de huidige situatie opmaken, zodat we voldoende voorbereid zijn om de toekomstige uitdagingen aan te kunnen, en zodat we een verstandig en effectief beleid kunnen voeren.
Hoe ziet het er nu uit? De heer Vitorino bedenkt iets, iets goeds. Hij komt zijn verplichtingen na en doet voorstellen binnen het bestek van het scoreboard dat hij na Tampere heeft gepubliceerd. Die voorstellen gaan de Raad te ver - als hij ze al leest. Daarna komen de voorstellen aan de orde in het Europees Parlement en het Europees Parlement doet er nog een schepje bovenop. Dan sturen we ze naar de Raad. Wat doet de Raad? Die gooit ze in de prullenmand. Dat is de realiteit van vandaag. Nu wil ik de Raad niet kwetsen. Het Griekse voorzitterschap zal alles lezen, daar ben ik vast van overtuigd. Vat u mijn woorden daarom niet te persoonlijk op.
Wat wij in de toekomst echter nodig hebben, is een andere wetgeving, waarbij het evenwicht tussen de drie instellingen die er bij betrokken zijn, wordt gewaarborgd. Daarbij hoort een drievoudige bereidheid om compromissen te sluiten: de bereidheid van de Commissie, en die is - voor wie commissaris Vitorino kent - aanwezig, zelfs wanneer hij in de Duitse pers - ten onrechte - klappen moet incasseren van een paar jonge, nog niet zo ervaren afgevaardigden. De bereidheid van de Raad tot het sluiten van compromissen staat ter discussie, omdat de Raad zijn beleid niet richt naar Europese maatstaven - althans niet primair - maar naar de nationale behoeften van iedere afzonderlijke lidstaat. Dat is verkeerd. Ten derde ligt de fout bij onze instelling.
En nu moet u eens goed luisteren, collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij! Ik doe u nu een aanbod dat u in deze vorm voor het eerst - en naar ik hoop niet voor het laatst - krijgt: laten we eens kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat we niet altijd alleen minimale consensus bereiken, maar ook wetgeving tot stand kunnen brengen. Wat zijn uw eisen en wat zijn de onze? Op welke punten bent u bereid om zich met minder tevreden te stellen en op welke punten zijn wij bereid om iets van onze standpunten in te leveren? Waarover kunnen we compromissen bereiken die echte wetgeving mogelijk maken?
Tot nu toe gaat hier alles volgens het principe: iedereen die niet voor mij is, is tegen mij en ik stem niet mee met iemand die niet voor honderd procent mijn standpunt overneemt. Dat leidt ertoe dat we in dit Parlement toevallige teksten op basis van toevallige meerderheden vaststellen. Als we echte wetgeving tot stand willen brengen, dan nodig ik u uit voor gesprekken over compromissen, maar dan moet u ook laten zien dat u in staat bent om compromissen te sluiten. Daarbij hoort dat u die paar hardliners in uw gelederen aan de ketting legt. Maar dat moet voor mensen als u, mijnheer von Boetticher en mijnheer Pirker, geen probleem zijn!

Schröder, Ilka (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, beste collega's, een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid: veel collega's in dit Parlement stellen zich daarbij een Europese Unie voor die op het gebied van de mensenrechten een voorhoedepositie inneemt, waarbij de grootst mogelijke ruimte aan persoonlijke vrijheid wordt gegeven en de burgers tegen de staat worden beschermd.
De ontwikkelingen - en niet alleen die van het afgelopen jaar - bewijzen dat precies het tegendeel het geval is: repressieve maatregelen nemen hand over hand toe, de Europese Unie en haar lidstaten intensiveren de controles aan de buitengrenzen en aan de binnengrenzen. Daarbij komt de toenemende controle op persoonsgegevens en vrije communicatie. De privé-sfeer wordt nu ook biometrisch uitgehold. Ten slotte wordt het racistische karakter door de vele tegen zogenaamde 'buitenlanders? gerichte wetten nog verscherpt. De invoering van het Eurodacsysteem en de uitbreiding van het Schengeninformatiesysteem vormen daarbij slechts het topje van de ijsberg.
Deze veiligheid betekent dus een maximale veiligheid voor de staat. Vrijheid in de Europese Unie zou echter een heel ander beleid - sommige zouden zeggen: een meer volwassen beleid - vergen, een beleid namelijk dat gericht is op een effectieve gegevensbescherming, op het afbreken van Fort Europa en op afschaffing van alle racistische bijzondere wetten, inclusief de wet op het staatsburgerschap.
Dat is echter niet het geval. Wij bouwen hier aan een Unie van staatsveiligheid, controle en toezicht. Helaas wordt geen van deze punten in de mondelinge vraag van mijn liberale collega aangeroerd.

Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de fungerend voorzitter heeft ons er zojuist aan herinnerd dat de conclusies van Tampere van 1999 op het gebied van vrijheid, veiligheid, rechtvaardigheid en binnenlandse zaken opriepen tot het transparantiebeginsel en tot het beginsel van democratische controle om de mensenrechten van de burgers te beschermen
In het Koninkrijk Spanje stierf op 13 februari 1983, twintig jaar geleden dus, Joseba Arregi, een Baskische politieke gevangene, als gevolg van marteling tijdens zijn gevangenhouding door de politie. Dat is morgen twintig jaar geleden.
In 2002 werden 634 politiek geëngageerde mensen gearresteerd. In de rechtszaal voerden vervolgens 127 van hen aan dat ze slecht waren behandeld of waren gemarteld.
Hebben de Raad en de Commissie duidelijke informatie over deze kwestie ontvangen van de kant van de Spaanse regering? Zijn de Raad en de Commissie van mening dat het transparantiebeginsel is gerespecteerd door de Spaanse regering? Vorig jaar deed de Spaanse regering een voorstel om een verbod op te leggen aan een aantal organisaties op sociaal vlak - media en culturele verenigingen - die de politieke onderdrukking waaraan Baskische dissidenten blootstaan, aan de kaak hadden gesteld. Als gevolg van een Spaans initiatief heeft de Europese Unie een zwarte lijst opgesteld van organisaties en personen die van specifieke of stilzwijgende steun aan het terrorisme worden beschuldigd. De beschuldigden hebben geen wettelijke middelen om zich te verdedigen, noch kunnen ze zich op effectieve wijze wenden tot de rechter.
Zijn de Raad en de Commissie van mening dat het beginsel van democratische controle met betrekking tot Spanje werkelijk is nageleefd? Zullen de Raad en de Commissie in de nieuwe teksten die worden voorbereid, een beroepsmogelijkheid opnemen voor de personen die op de zwarte lijst van de Europese Unie staan?
Ik wil barones Ludford graag bedanken en mijn erkenning uitspreken voor haar inspanningen op dit belangrijke gebied.

Hernández Mollar (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met weerzin en verbijstering geluisterd naar wat de vorige spreker heeft gezegd, nadat hij zijn zegen en steun heeft gegeven aan personen die niet terugdeinzen voor het begaan van moorden en die de vijanden zijn van vrijheid, democratie en Europa. Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet van plan om mijn tijd te verdoen - waar hij op uit is - door hier op te komen voor datgene waarvoor wij ons hier sterk maken: vrijheid en democratie, en een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Mensen als hij zijn de vijanden van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in Europa. Dat kan niet met genoeg nadruk worden gezegd.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, naar mijn mening is het nieuwe aan dit debat de dimensie die nu op het niveau van de Europese Unie wordt gegeven aan de bescherming van de grondrechten en de rechten van de burger. Die bescherming, die zal worden vastgelegd in het nieuwe Verdrag, is van essentieel belang voor het welslagen van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en zij vormt de grondslag voor de legitimering van de keuze van de Unie.
In feite kunnen wij alleen door de rechten en beginselen van de rechtsstaat te versterken de juiste voorwaarden scheppen om het vertrouwen tussen de lidstaten te vergroten, en daarmee een werkelijk gemeenschappelijk beleid tot stand brengen.
Thans krijgt, na grote vertragingen, een dergelijk gemeenschappelijk beleid duidelijk gestalte op het gebied van justitiële samenwerking en samenwerking in burgerlijke en strafzaken, en we zien nu ook de eerste beleidsmaatregelen op het gebied van visa, asiel en immigratie.
Met de invoering van het Europees aanhoudingsbevel is binnen de justitiële samenwerking de deur geopend naar rechtstreekse samenwerking tussen rechters en is terroristen en moordenaars de mogelijkheid ontnomen zich op Europees grondgebied schuil te houden met het oog op criminele activiteiten en aanslagen.
Wij mogen evenmin vergeten dat het Parlement voortdurend oproept tot het beschermen en steunen van slachtoffers van terroristische aanslagen.
De vooruitgang die op het gebied van immigratie en asiel is geboekt stemt niet helemaal tot tevredenheid. Het Parlement zal er alles aan doen om gedaan te krijgen dat de tijdens de Europese Raad van Sevilla vastgestelde termijnen worden nagekomen. Iedere overschrijding daarvan zou niet alleen wijzen op een gebrek aan solidariteit tussen de lidstaten, maar ook een slecht signaal betekenen op een moment waarop de Unie zich gereed maakt voor een historische uitbreiding. Hoe zouden wij immers met 25 landen een oplossing kunnen vinden voor iets waarover wij met 15 landen geen besluit hebben kunnen nemen?
Ten slotte een opmerking over de zinloze complexiteit van het besluitvormingssysteem binnen de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Die situatie, waarbij besluiten werden aangepast binnen de eerste of de derde pijler, is door het Parlement in 1999 al in een resolutie aan de orde gesteld. Vandaag ontdekken wij tot onze vreugde dat diezelfde argumenten hebben geleid tot consensus binnen de Conventie, die tot taak heeft de hervorming van de Verdragen voor te bereiden .

Sousa Pinto (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik wil om te beginnen natuurlijk barones Ludford feliciteren met het uitstekende verslag dat ons debat hier inspireert. Het jaarlijkse debat over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid biedt ons ook een nieuwe gelegenheid om uitdrukking te geven aan de frustratie en de ontevredenheid van dit Parlement met betrekking tot de trage wijze waarop de derde pijler gestalte krijgt. De schuld daarvoor ligt bij de lidstaten - die hebben onvoldoende politieke wil getoond. De Commissie heeft steeds haar best gedaan.
Belangrijke initiatieven van de Commissie - zowel van voor 11 september als van daarna - komen in de Raad niet verder. In andere gevallen wachten we nog steeds op ratificatie of de omzetting in nationaal recht door de lidstaten. Het lijkt wel of de lidstaten willen compenseren voor hun onvermogen een structuur op te zetten voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid door gebruik te maken van hun recht van initiatief en een stortvloed van voorstellen te doen. Die dragen meestal maar heel weinig bij tot de verwezenlijking van de doelstellingen die de lidstaten zichzelf bij opeenvolgende Europese toppen hebben opgelegd - als ze al niet contraproductief zijn.
En dan is er nog een categorie wilde voorstellen, die geen deel uitmaken van enig plan en op het scoreboard van de Commissie niet voorkomen. Het zijn arbitraire, onsamenhangende voorstellen met een heel gering bereik. Soms worden zulke voorstellen ingegeven door de nationale politieke agenda. Door dit soort voorstellen verandert de derde pijler in een chaotisch, zich voortdurend in alle richtingen uitdijend universum - een normatieve en bureaucratische wildgroei zonder begin of einde. Het is de plicht van het Europees Parlement deze impasse te veroordelen, een impasse die het gevolg is van het politieke onvermogen van de lidstaten en de Raad. Van het hele pakket maatregelen voor de terrorismebestrijding hebben ze niet één belangrijke of van de Commissie afkomstige en in het scoreboard opgenomen maatregel tot geldend recht weten te maken.
De kloof tussen het officiële betoog van de verantwoordelijke politici - vooral de regeringsvertegenwoordigers - en de omzetting van deze woorden in daden heeft schandalige proporties aangenomen als het gaat om maatregelen ter bestrijding van de grensoverschrijdende misdaad. Daar komt bij dat er op het door titel IV bestreken beleidsgebied nog steeds sprake is van een wanverhouding. De rapporteur wijst daar terecht op. Het blijkt vrij eenvoudig te zijn overeenstemming te bereiken over repressieve maatregelen om de immigratie binnen de perken te houden. Het blijkt echter veel moeilijker te zijn een gemeenschappelijk beleid te ontwikkelen voor asiel en legale immigratie, zeker als het gaat om burgerrechten en sociale integratie.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik moet de heer Vitorino beslist bedanken voor zijn inspanning en doeltreffendheid. Die hebben ertoe bijgedragen dat we de afgelopen zes maanden veel vooruitgang hebben geboekt op moeilijk terrein. Het jaar 2002 heeft meer opgeleverd dan voorgaande jaren en het aantal initiatieven op het gebied van justitie en binnenlandse zaken is aanzienlijk toegenomen.
De voorstellen voor een Europees aanhoudingsbevel en een kaderbesluit over het terrorisme waarnaar hier reeds is verwezen vormen het bewijs dat de Unie heel goed in staat is de in het Verdrag van Amsterdam vastgelegde doelstellingen te verwezenlijken. Dat kan als behalve de noodzaak om op te treden ook de wil bestaat om dat te doen. Er is dus veel bereikt, maar zoals barones Ludford aangeeft zijn er 'nieuwe impulsen en richtsnoeren nodig (...) om de achterstand op sommige gebieden in te halen?. Dat is ook in Laken letterlijk zo gezegd.
Er is dus veel vooruitgang geboekt als het gaat om het versterken van de samenwerking tussen de organen die verantwoordelijk zijn voor de toepassing van de wet, de wederzijdse erkenning van strafrechtelijke beslissingen, het Europees aanhoudingsbevel en de harmonisatie van het strafrecht en antiterroristische wetgeving. Daar staat tegenover dat er nog veel gedaan moet worden gedaan om te komen tot een goed werkend systeem voor het garanderen van de rechten van de burgers. Het kan geen kwaad erop te wijzen - en de heer Vitorino heeft dat ook gedaan - dat het heel belangrijk is een evenwicht te vinden tussen de drie componenten van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Veiligheid zonder vrijheid en rechtvaardigheid is onmogelijk.
Een aantal sprekers heeft gewezen op de negatieve gevolgen van het al te frequente gebruik van het recht van initiatief door de lidstaten. Dat is inderdaad een slechte ontwikkeling. Op die wijze komen er steeds meer voorstellen die het Parlement moet afwijzen omdat ze onvoldoende samenhangend en onvoldoende duidelijk zijn geformuleerd. Soms zijn ze volstrekt nutteloos en uitsluitend ingegeven door overwegingen van publiciteit of nationale politiek. Daar komt bij dat de overlapping van onderwerpen die tot de eerste pijler behoren en de middelen die aan de derde pijler zijn toegewezen voortdurend tot problemen leidt. Er moeten snel besluiten worden genomen, vooral als het gaat om zaken als de bescherming van gegevens.
De democratische verantwoording van Europol en Eurojust is helaas nog steeds indirect, gefragmenteerd en onvoldoende afgebakend. Mijnheer de Voorzitter, ik wil er tot slot graag op wijzen dat ook de geringe mate van democratische legitimiteit waar wij mee te maken krijgen onaanvaardbaar is. Het Parlement wordt maar zelden geraadpleegd en vaak gaat het dan om politieke akkoorden die in de Raad reeds gesloten zijn. Op die wijze verwordt de bijdrage van het Parlement tot een nutteloze en irrelevante formaliteit.

Petsalnikos
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen moet ik er in deze korte repliek op wijzen dat de standpunten die de leden van het Parlement hier naar voren hebben gebracht, zeer nuttig zijn voor de Raad en voor mij persoonlijk als fungerend voorzitter van de Raad. Ik denk dat in de meeste standpunten ook de zorgen van de Europese burgers doorklinken. Uw opmerkingen geven in feite weer wat de Europese burgers van het oude en het nieuwe Europa, van het Europa dat wij allen gezamenlijk opbouwen, verwachten.
In veel bijdragen werd duidelijk gemaakt dat er een evenwicht moet bestaan tussen enerzijds de maatregelen die genomen worden - en genomen moeten worden - ter versterking van de veiligheid van de burgers in Europa en anderzijds de bescherming van de rechten en de vrijheden van de burgers. Uw opmerkingen sterken mij in de opvatting dat meer veiligheid geen beknotting en aantasting van de vrijheden mag betekenen. De individuele vrijheden en de mensenrechten maken deel uit van de Europese rechtsbeschaving. Wij mogen het zwaartepunt niet verleggen en slechts inspanningen in één richting ondernemen. Veiligheid is ongetwijfeld een onvervreemdbaar en elementair recht van elke burger, maar wij mogen het zwaartepunt niet verleggen en het gevaar doen ontstaan dat de mensenrechten en de individuele vrijheden beknot en ik zou haast zeggen veronachtzaamd en aangetast worden.
Nogmaals, tijdens het Grieks voorzitterschap zal de klemtoon worden gelegd op het streven naar dit noodzakelijke evenwicht en daarom hebben wij, zoals ik zojuist al zei, onder de thema's voor de informele Raad ook concrete vraagstukken opgenomen in verband met de vrijheden, met inbegrip van de vrijheden van verdachten en beklaagden. Tussen twee haakjes, tijdens de informele Raad zal ook een ander thema worden besproken, dat ons allen in deze tijd na aan het hart ligt: de ontwikkelingen in Europa, dat wil zeggen het debat over de toekomst van Europa.
Ik ben ervan overtuigd dat dit debat onder meer zal leiden tot iets dat wij allen wensen: de versterking van de rol van het Europees Parlement, dat wil zeggen een sterkere betrokkenheid van het Europees Parlement bij de besluitvorming.
Zeer interessant zijn ook de opmerkingen waarin duidelijk wordt gemaakt dat maatregelen genomen moeten worden voor de grensbewaking op Europees niveau. Dat vraagstuk houdt ons allen bezig. Hoe gaan wij de Europese buitengrenzen, de grenzen van de Europese Unie beschermen, bewaken en controleren? Dit thema is vooral voor mijn land, dat dit semester het voorzitterschap waarneemt, zeer belangrijk; dat heeft te maken met onze geografische positie en de bijzondere kenmerken van onze grenzen. Laat ik zeggen dat wij op dit punt bepaalde ervaringen hebben. Een van de thema's die besproken zullen worden - en die besproken zullen blijven - is de verdeling van de lasten. Wij moeten zien te komen tot een billijke verdeling van de lasten op Europees niveau om aldus de grensbewaking te kunnen versterken. Natuurlijk moeten wij paal en perk zien te stellen aan de massale binnenkomst van illegale immigranten. Een massale toestroom van illegale immigranten zal heel wat zaken verslechteren en nog grotere problemen veroorzaken in de Europese Unie. Zelfs de positie van de reeds in de Europese Unie aanwezige immigranten zal daardoor achteruit gaan. Dat betekent evenwel niet dat wij ons niet bezig hoeven te houden met de rechten van de immigranten die zich reeds in de Europese Unie bevinden. Na tientallen jaren ervaring met de opvang van immigranten moet Europa sneller vooruitgang boeken bij de soepele en voorspoedige integratie in de samenleving van de immigranten die zich reeds hier bevinden.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, met een kort antwoord op de vraag of er een risico bestaat van een massale toestroom van vluchtelingen na eventuele gebeurtenissen in Irak. Het risico van een grote toestroom van vluchtelingen uit landen buiten de Europese Unie is iedere dag aanwezig. Daarover worden gediscussieerd in de bevoegde instanties. De noodzaak van communautaire financiële steun en een billijke verdeling van de lasten moet mijns inziens los gezien worden van de mogelijke ontwikkelingen in Irak. Natuurlijk hopen wij allen dat zich geen ontwikkelingen zullen voordoen die ertoe leiden dat nog meer vluchtelingen hun heil zoeken in de Europese Unie. Met andere woorden, wij hopen dat de vrede kan worden gehandhaafd en dat wij niet verzeild raken in moeilijke situaties, situaties die afgezien van alle andere ernstige gevolgen ook tot massale vluchtelingenstromen leiden.
Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met mijn dank uit te spreken aan allen die aan dit debat hebben bijgedragen, en in het bijzonder aan barones Ludford voor haar voortreffelijke bijdrage.
Ik zal slechts ingaan op enkele van de kwesties die tijdens het debat ter sprake zijn gekomen, te beginnen met een opmerking van de heer Schulz. We zouden er allen voor moeten waken het debat over asielkwesties en immigratie tot een louter ideologisch debat te reduceren. Het is inderdaad verleidelijk en erg gemakkelijk om dit te doen door slogans te gebruiken om emoties te manipuleren. Als we het debat tot zulke standpunten reduceren, vraag ik me echter af of we serieus bezig zijn met de dramatische problemen die duizenden mensen op de hele wereld en in het bijzonder in de Europese Unie hebben in verband met asiel en migratie.
Het zou misschien zelfs verleidelijk kunnen zijn om de Commissie tot booswicht uit te roepen. Ik ben aan verschillende rollen gewend, maar dat zou een nieuwe rol voor me zijn. De Commissie heeft echter altijd geprobeerd om het juiste evenwicht te vinden tussen enerzijds een efficiënt beleid ter bestrijding van illegale immigratie en anderzijds het definiëren van de fundamenten van een proactief, positief beleid ten aanzien van migratie. Dat doen we niet om ideologische redenen. We zijn van mening dat we, als we er niet in slagen om een helder, transparant en gecoördineerd beleid ten aanzien van legale migratie tot stand te brengen, niet zullen slagen in de bestrijding van mensenhandel en illegale migratie.
Als ik te genereus lijk, wil ik er graag aan herinneren dat de Commissie een voorstel heeft gedaan voor een kaderbesluit inzake de bestrijding van mensenhandel. De Commissie heeft het actieplan betreffende illegale immigratie voorgesteld dat is overgenomen door de Raad. De Commissie heeft het actieplan betreffende externe grenscontroles voorgesteld dat is overgenomen door de Raad. De Commissie heeft het actieplan voor terugkeer voorgesteld. De Commissie heeft het voorstel gedaan voor een nieuw Schengeninformatiesysteem. De Commissie heeft voorgesteld om een gegevensbestand voor visa op te zetten. Als ik hiermee te genereus ben, moet ik bekennen dat ik met sommige leden van mening verschil over het begrip genereus.
Als het gaat om de nieuwe terroristische bedreiging, moeten we, zoals de heer Queiró heeft benadrukt, erkennen dat we te maken hebben met een fenomeen waar we weinig over weten. We zijn nog niet zodanig voorbereid dat we het nieuwe profiel van de terroristische bedreiging het hoofd kunnen bieden, niet alleen voor zover het gaat om de mogelijkheid van terroristische aanslagen - en in het licht van de ontwikkeling van de internationale gebeurtenissen moeten we voorbereid zijn op alle mogelijke incidenten in de nabije toekomst - maar ook waar het gaat om een sleutelkwestie die u aanroerde: de financiering van de terroristische netwerken.
Daarom hoop ik dat de lidstaten in 2003 in staat zullen zijn om effectieve vooruitgang te boeken bij het bereiken van concrete resultaten en dat ze wetten zullen invoeren om de financiering van het terrorisme te bestrijden. Die wetten zouden niet alleen de illegale financiering van terrorisme moeten betreffen, maar ook de 'legale' financiering van terrorisme in de Europese Unie, met inbegrip van offshore centra op haar grondgebied.
Ik wil in reactie op de bijdrage van mevrouw Terrón i Cusí graag bevestigen dat de Commissie van plan is om in de lente van 2003 een netwerk van deskundigen op te zetten, waarmee uitvoering wordt gegeven aan de Verklaring van Brussel.
Ik kom nu bij de kwestie die is aangeroerd door de heer Coelho. Bij de behandeling van bepaalde specifieke en zeer gevoelige zaken stuiten we op veel moeilijkheden, doordat we een splitsing hebben tussen de eerste en de derde pijler. De bescherming van gegevens is een goed voorbeeld hiervan. We willen benadrukken dat de Europese Conventie een duidelijk signaal heeft afgegeven dat de waarden van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid niet in de knel mogen komen door een schizofrene verdeling tussen pijlers die ons voortdurend hindert.
Ten slotte kan ik ten aanzien van de zeer belangrijke kwestie die heer Pirker heeft aangeroerd, garanderen dat we ons voorbereiden op de mogelijkheid van een massale toestroom. Ik wil niet vooruitlopen op de ontwikkeling van de internationale gebeurtenissen, maar we hebben veel geleerd van de ervaringen in Kosovo. We hebben nu de richtlijn inzake tijdelijke bescherming. Die is in nationale wetgeving omgezet in Zweden, Finland en België, en andere lidstaten beschikken in hun nationale wetgeving al over bepalingen betreffende een plotselinge toestroom van migranten en vluchtelingen. Daardoor kunnen we om de dringendste situaties het hoofd te bieden op heel korte termijn de reserves van het Europees Vluchtelingenfonds mobiliseren. Mijn collega commissaris Nielson onderzoekt samen met ECHO en in nauw overleg met de UNHCR de mogelijkheid om vluchtelingen hulp te bieden in de regio. Ik hoop dat de zaken deze keer beter zullen verlopen, dankzij de vooruitgang die is geboekt op het gebied van tijdelijke bescherming.
Ik wil graag mijn erkentelijkheid uitspreken tegenover het Parlement. Er zijn dit jaar misschien voortgangsproblemen geweest, maar de vertragingen zijn zeker niet aan het Parlement te wijten. Dat heeft zijn meningen altijd op tijd gegeven.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming zal op 11 maart plaatsvinden.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van negen mondelinge vragen aan de Raad en de Commissie over de schadelijke effecten van niet-geëxplodeerde munitie (landmijnen en clusterbommen) en van munitie met verarmd uranium.

Van Hecke, Johan (ELDR).
Voorzitter, aan de vooravond van een mogelijk, hopelijk nog te vermijden conflict in Irak is een debat over het gebruik van antipersoonsmijnen en munitie met verarmd uranium bijzonder actueel. Bij vorige militaire conflicten, zoals in de Golfoorlog in 1991 en in Kosovo is immers gebleken dat soldaten en burgers die in contact waren gekomen met munitie met verarmd uranium later met ernstige gezondheidsproblemen te kampen hadden, het zogeheten Golf- of Balkansyndroom. Zij leden aan geheugenverlies, chronische pijn en vermoeidheid, verlammingsverschijnselen of vertoonden een verhoogde kans op kanker. Statistieken van de Verenigde Naties, gepubliceerd in het gerenommeerd medisch tijdschrift "The British Medical Journal", tonen aan dat het aantal kankergevallen in zuidelijk Irak tussen 1989 en 1994 verzevenvoudigd is. Zelfs het US-Army Environmental Policy Institute heeft de potentiële ernstige medische gevolgen van het gebruik van verarmd uranium erkend.
Wapens en munitie die de bevolking treffen zijn in strijd met het Verdrag van Genève en met het Verdrag inzake conventionele wapens. Dat laatste is zeer duidelijk. Het bepaalt dat er een verbod is op of een beperking van het gebruik van bepaalde conventionele wapens die geacht worden buitensporig leed te veroorzaken of die geen onderscheid maken tussen militaire en burgerdoelwitten. Volgens uitgelekte gegevens van het Pentagon, zouden bij de eerste aanvalsgolf in Irak zo een 3000 geleide bommen worden afgevuurd. De kans dat de VS opnieuw munitie met verarmd uranium zullen gebruiken is groot. Als Europees Parlement moeten wij blijven waarschuwen voor de mogelijke gevaren van het gebruik van dit soort munitie. Er moet hoogdringend een onafhankelijk, wetenschappelijk onderzoek komen naar de gevolgen van het gebruik ervan, niet alleen voor de gezondheid maar ook voor het milieu. In afwachting van de resultaten ervan moet er een moratorium komen op het gebruik van verarmd uranium.
De Europese Unie moet hier een voortrekkersrol spelen, net zoals zij dat deed bij het streven naar een wereldwijd verbod op antipersoonsmijnen, zoals vastgelegd in het Verdrag van Ottawa. En mijn vragen, Voorzitter, hebben betrekking op dat Verdrag, op de ratificering en de toepassing ervan. Heel concreet had ik aan de Raad willen vragen wat men precies van plan is te ondernemen om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk lidstaten en kandidaat-lidstaten dit verdrag zullen ondertekenen. U begrijpt dat ik van de fungerend Raadsvoorzitter ook bijzonder graag had willen vernemen waarop Griekenland eigenlijk wacht om dit belangrijke Verdrag te ondertekenen. In het vooruitzicht een mogelijk internationaal conflict hopelijk te vermijden zou ik ten slotte willen aandringen op een duidelijke verklaring van de Raad waarin hij garandeert dat de Europese lidstaten in huidige of toekomstige gewapende conflicten geen gebruik zullen maken van wapens die krachtens de internationale wetgeving verboden zijn of als illegaal worden beschouwd.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, even een punt van orde. Voor de laatste interventie kregen we geen simultaanvertolking in het Portugees. Ik zou graag willen dat u laat uitzoeken wat er aan de hand is.

Lannoye (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, verarmd uranium is in grote hoeveelheden gebruikt voor de productie van granaten en antitankmunitie die op grote schaal tot ontploffing zijn gebracht op het Iraakse grondgebied, tijdens de Golfoorlog, maar later ook in Bosnië en Kosovo.
Bij de ontploffing verstuift het uranium en komt het in zeer fijne deeltjes in de lucht terecht. Die deeltjes kunnen ingeademd worden door de mens, of ze verspreiden zich onder invloed van de wind in het milieu, en blijven daar achter totdat ze uiteindelijk alsnog ingeademd worden.
Deze fijne deeltjes zenden alfastraling uit, die buitengewoon schadelijk is voor levende cellen. Deeltjes verarmd uranium die in het menselijk organisme achterblijven kunnen veel schade toebrengen aan de gezondheid - niet alleen bij militairen, maar ook bij de burgerbevolking.
Het lijkt me dan ook evident dat wapens en munitie met verarmd uranium rechtstreeks vallen onder de werkingssfeer van het VN-Verdrag van 1980 inzake wapens die geacht worden buitensporig leed te veroorzaken of een niet-onderscheidende werking te hebben.
De Subcommissie voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties heeft zich enige jaren geleden al in die zin uitgesproken. Tot op heden is er evenwel nog geen maatregel tot beperking van of verbod op het gebruik van deze wapens genomen. In wetenschappelijke kring bestaat discussie over de vraag of er sprake is van meetbare effecten op de gezondheid, en die onzekerheid wordt als voorwendsel gebruikt om niets te hoeven doen. Op grond van het voorzorgsbeginsel zou er echter een aanvullend protocol bij het Verdrag van 1980 moeten komen waarin het gebruik van wapens met verarmd uranium expliciet verboden wordt. Dat is wat mijn fractie wil.
Vorige week, tijdens een bezoek aan Irak, hebben wij in het ziekenhuis van Bassora met gevoelens van ontzetting en droefenis rondgelopen tussen de kankerpatiëntjes en misvormd geboren kinderen. De door de universiteit van Bassora gepubliceerde cijfers voor deze regio zijn ronduit schokkend. Tussen 1990 en 2001 is het aantal baby's met aangeboren afwijkingen voortdurend gestegen, met een factor zeven zelfs. Wetenschappers brengen die ontwikkeling logischerwijs in verband met de besmetting van de ouders met verarmd uranium.
Wij kunnen en mogen niet toelaten dat dit soort situaties zich opnieuw voordoet. We hebben hier te maken met de gevolgen van echte oorlogsmisdaden. Toch zijn er in Afghanistan nog krachtiger wapens gebruikt, met een omhulsel van verarmd en zelfs natuurlijk uranium, al wordt dat van officiële zijde ontkend. Het ging hier om computergestuurde bommen en kruisraketten.
Mijns inziens dient de Europese Unie een initiatief te nemen om de huidige ontwikkeling, waarin de zaak lijkt te escaleren, een halt toe te roepen en om de weg voor te bereiden voor een definitief verbod op deze wapens, die net als fragmentatiebommen en antipersoneelmijnen vanuit moreel oogpunt onacceptabel zijn.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening is het nu duidelijker dan ooit dat een internationaal rechtssysteem noodzakelijk is, en het wordt ook steeds duidelijker dat een internationaal rechtssysteem duurzaam moet zijn en zowel voor grote als kleine landen moet gelden. De EU heeft de belangrijke taak erop toe te zien dat zowel de grote als de kleine lidstaten een aantal internationale spelregels volgen. Daarom acht ik het belangrijk dat de Raad en de Commissie werk maken van deze belangrijke kwestie en dat zij de partners van Europa duidelijk maken dat het gebruik van antipersoonsmijnen, fragmentatiebommen en verarmd uranium gelijkstaat aan het gebruik van wapens die zonder onderscheid zowel burgerlijke als militaire doelwitten en zowel onschuldige als schuldige mensen treffen, wapens die lang onontploft kunnen blijven liggen en waarvan de gevolgen misschien pas jaren nadat een eventuele oorlog voorbij is, tot uiting komen. Dergelijke wapens zijn strijdig met de bepalingen van de Conventie van Genève, waarin staat hoe men elkaar tijdens een oorlog dient te behandelen.
Ik ben daarom van oordeel dat de Raad en de Commissie moeten inzien dat het er in de eerste plaats op aankomt te verhinderen dat dit soort oorlogsmisdaden begaan wordt. Wij moeten voorkomen dat dergelijke wapens gebruikt worden in eventuele toekomstige conflicten. Uiteraard denken wij op dit ogenblik allemaal aan Irak. Er zijn echter ook andere gebieden in de wereld waar dit probleem zich kan voordoen. Dit is één zaak. Een ander aspect is de aanpak van misdaden die reeds begaan zijn. In dit verband wil ik graag horen van de Raad en de Commissie hoe zij dit probleem willen aanpakken en hoe zij willen garanderen dat personen die verantwoordelijk zijn voor een zodanig gebruik van wapens dat gesproken kan worden van oorlogsmisdaden, voor het Internationaal Strafhof gebracht en veroordeeld worden. Het is immers niet voldoende dat er spelregels zijn; wij moeten ook bereid zijn deze toe te passen en de sancties waarover wij nu beschikken op te leggen.
De EU moet deze taak op zich nemen. Anders komen wij terecht in een wereld waarin de sterkste landen alleen beslissen en kunnen doen wat ze willen, een wereld waarin zwakke landen volledig overgeleverd zijn aan de nukken en grillen van een sterkere macht. Ik ben benieuwd naar het antwoord van de Raad en de Commissie.

Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals we allemaal weten behoren niet-ontplofte explosieven, landmijnen en fragmentatiebommen tot de wapens die gruwelijke verwondingen en verminkingen kunnen veroorzaken. Ieder van ons die in conflictgebieden is geweest - ik ken zulke beelden uit Midden-Amerika - weet met welke verminkingen en letsels je geconfronteerd wordt.
Het Parlement heeft in diverse resoluties gehamerd op de omzetting van het Verdrag van Ottawa inzake het verbod op landmijnen uit 1997. Ik wil in dit verband de Commissie complimenteren met het uitstekende werk dat zij heeft verricht op het gebied van mijnopruiming, maar ook op het gebied van voorlichting met het oog op de uitbanning van landmijnen. Op dit moment wordt er gewerkt aan de voorbereiding van de volgende toetsingsconferentie inzake het Verdrag van Ottawa, die in september dit jaar in Bangkok wordt gehouden. Ik hoop van harte dat voor die tijd met name ook de laatste Europese landen die het Verdrag van Ottawa nog niet geratificeerd hebben, dat alsnog zullen doen. Ik ben benieuwd naar de reactie van de fungerend voorzitter van de Raad op deze mondelinge vraag. Ik denk dat hij het Parlement ook heuglijk nieuws uit Griekenland kan melden.
De wereldwijde campagne tegen landmijnen heeft al tot grote vooruitgang geleid. Momenteel worden serieuze pogingen ondernomen om ook niet-gouvernementele partijen bij conflicten ertoe te bewegen tot het Verdrag van Ottawa toe te treden. Dat werk wordt gedaan door een niet-gouvernementele organisatie - 'Appel de Genève? - en ik vind dat we blij mogen zijn dat er niet-gouvernementele organisaties zijn die werk doen dat overheidsinstanties niet kunnen doen. In Somalië bijvoorbeeld hebben vijftien niet-gouvernementele groeperingen en oorlogvoerende partijen het Verdrag van Ottawa ondertekend.
Een zeer brandend vraagstuk vormen ook de fragmentatiebommen. Die brengen ook bij onschuldige burgers dermate vreselijk letsel teweeg en maken door de niet-onderscheidende werking zoveel slachtoffers, dat ze absoluut verboden zouden moeten worden. Mijn collega's hebben dat zojuist al uiteengezet, daarom wil ik er slechts kort op ingaan. U kent allemaal de beschrijvingen van de afschuwelijke verwondingen die door fragmentatiebommen zijn toegebracht. Het ergste daarbij is dat de splinters die in het lichaam achterblijven, bijna nooit meer te verwijderen zijn. Deze bommen hebben niet alleen een niet-onderscheidende werking in de zin dat ze slachtoffers onder zowel burgers als soldaten maken, maar ook omdat ze in geografische zin onnauwkeurig zijn: iedere afgeworpen fragmentatiebom heeft een bereik van ongeveer 350 voetbalvelden. Het is dus onmogelijk om precies op militaire doelen te richten en daarmee neemt het risico toe dat onschuldigen gewond raken. Ten slotte hebben deze bommen ook in de tijd gezien een niet-onderscheidende werking, aangezien ze, wanneer ze niet ontploffen, nog jarenlang op scherp kunnen blijven staan.
In december 2001 heeft het Parlement voor het laatst gewezen op het VN-verdrag uit 1980 inzake bepaalde conventionele wapens en een onmiddellijk moratorium van het gebruik van fragmentatiebommen geëist. Het is duidelijk dat een moratorium alleen voorlopig de beste oplossing is, totdat eindelijk een verbod van deze inhumane wapens haalbaar is. Ik vind echter dat we ons pragmatisch moeten opstellen en eerst maar eens een moratorium moeten bewerkstelligen. De Europese Unie zou hierin een voorbeeld kunnen stellen.

Trakatellis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet uitweiden over het thema van de mijnen. Dat is zo vanzelfsprekend. Wij hebben allen beelden gezien op de televisie van kinderen zonder armen of benen, recentelijk nog met betrekking tot talrijke gebieden in het voormalig Joegoslavië. Ik zal mijn redevoering toespitsen op verarmd uranium.
Natuurlijk uranium bestaat voor meer dan 99 procent uit de isotoop uranium 238 en slechts voor een heel klein deel uit uranium 235. Uranium 235 is een uitstekende brandstof voor kerncentrales en wordt ook gebruikt in kernwapens. Daarom wordt het materiaal verrijkt met uranium 235 en wat overblijft is vooral uranium 238, oftewel verarmd uranium. Dit verarmd uranium wordt in bommen gebruikt omdat het een grote dichtheid bezit en omdat het zelfs door dikke vloeren, pantserplaten, enzovoort heen dringt. Het nadeel hiervan is evenwel dat het verarmd uranium verdampt als de bom ontpoft, en als uranium verdampt oxideert het. Door deze oxidatie ontstaan oplosbare uraniumzouten die zich kunnen verspreiden over een gebied van 10 tot 15 km. Vaak ook worden ze door de wind over afstanden van honderden kilometers vervoerd. Ze worden ingeademd, lossen op in water, enzovoort.
Het probleem met uranium 238 is dat het weliswaar een zeer zwakke straling heeft, zo zwak zelfs dat ik het in de hand kan houden zonder enige schade op te lopen, maar ik kan het ook inademen. In mijn lichaam bevinden zich fagocyten, die deze deeltjes vasthouden, met als gevolg dat het genetisch materiaal van de cellen rechtstreeks en van zeer dichtbij aan straling wordt blootgesteld. Daarin ligt de mogelijke gevaarlijke werking van dit verarmd uranium. De studies die op dit gebied verricht zijn hebben weliswaar geen waterdicht bewijs opgeleverd voor deze werking van uranium, maar er zijn talloze gevallen die voor ons reden moeten zijn om zeer voorzichtig te zijn. Dat is ook precies wat er in de resolutie van het Europees Parlement staat. Wij zeggen dat er hoogstwaarschijnlijk gevaren zijn voor de volksgezondheid, dat de blootstelling aan verarmd uranium gevaarlijk is en dat de Commissie daarom dit onderzoek en al hetgeen verband houdt met verarmd uranium, inclusief de mogelijke wijdverspreide vervuiling van het milieu en de langetermijnrisico's voor de menselijke gezondheid, op de voet dient te volgen (paragraaf 7).
Het is volstrekt logisch dat het Parlement belangstelling aan de dag legt voor dit soort vraagstukken; met deze kwesties dient rekening te worden gehouden en het gebruik van dergelijke munitie dient te worden voorkomen. Nogmaals, aan het gebruik van deze munitie kleven zeer ernstige bezwaren. Daar komt nog bij dat dit verarmd uranium een levensduur heeft van duizenden jaren. Als een gebied besmet raakt, zal die vervuiling duizenden jaren voortduren. Alleen al het voorzorgsbeginsel zou ons ertoe moeten aanzetten voorzichtiger te worden met het gebruik van dergelijke munitie, waardoor, ik zeg het nogmaals, gebieden duizenden jaren lang vervuild blijven en waardoor langetermijnrisico's ontstaan voor de volksgezondheid.
Daarom wil ik mijn collega's op het hart drukken voor de resolutie te stemmen. Zowel wat de mijnen betreft als ten aanzien van de munitie met verarmd uranium sluit deze resolutie nauw aan bij de huidige realiteit. Mijns inziens moet het Europees Parlement deze resolutie aannemen en moet de Commissie zich over dit vraagstuk buigen en dit van nabij volgen. Ik hoop dat de Raad en het Grieks voorzitterschap alles in het werk zullen stellen om bij te dragen aan de ratificatie van het Verdrag van Ottawa. Dan komt er misschien een einde aan het gebruik van antipersoneelmijnen en zullen wij wellicht een moratorium krijgen, en later misschien een volledig verbod op het gebruik van munitie met verarmd uranium.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, we voeren nu een debat over niet-ontplofte munitie en munitie met verarmd uranium, en ik wil graag aangeven dat de huidige internationale omstandigheden geen excuus mogen zijn om een objectief debat uit de weg te gaan.
Mijnheer de Voorzitter, oorlog is en blijft oorlog, en de gevolgen van oorlog zijn altijd afschuwelijk. Het is helaas nu eenmaal zo dat er soms geen andere uitweg is dan militair ingrijpen. Dat is de reden waarom we ons nu moeten gaan bezighouden met de gevolgen die het gebruik van dit soort munitie op de lange termijn kan hebben. Ik denk daarbij in de eerste plaats aan onschuldige slachtoffers en zeker aan al die slachtoffers die de schadelijke gevolgen van dit soort munitie ondervinden na afloop van het militaire ingrijpen.
De betrokken gemeenschappen beginnen zich steeds meer zorgen te maken over dit onderwerp, en dat geldt meen ik ook voor het grote publiek. Als het gaat om munitie met verarmd uranium, dan zien we dat er geen klinisch bewijs is dat er een verband bestaat tussen het gebruik van deze munitie en het optreden van ziekteverschijnselen. Dat betekent dat er meer geld en energie moet worden besteed aan onderzoek naar een mogelijk verband. Het optreden van de Raad kan hier heel nuttig blijken te zijn. Ik heb het dan vooral over de steun van de Raad voor het opzetten van werkgroepen van regeringsexperts. Deze moeten onderzoeken wat er verder gebeurt met de in de oorlog gebruikte explosieven en antitankmijnen. Het is heel goed dat de Raad dit als een prioriteit beschouwt.
Het is van groot belang dat de Raad en de Commissie rekening houden met de resultaten van dit onderzoek. Ze moeten binnen het kader van hun onderscheiden bevoegdheden aanbevelingen doen of maatregelen uitvaardigen voor het verbeteren van munitie, zodat deze na afloop van het conflict geen schade meer kan aanrichten. Tot slot, mijnheer de Voorzitter, een opmerking over de groepen die we met dit debat beogen te beschermen. Zelfs als er geen doorslaggevend bewijs is, is het toch een gewetenszaak dat we de slachtoffers - militairen en burgers - en hun familie steun bieden als mensen na afloop van een conflict verwond worden of sterven als gevolg van niet-ontplofte munitie of munitie waarin verarmd uranium is verwerkt. Dat is op zich niet nieuw. Portugal bijvoorbeeld heeft al stappen ondernomen in die zin.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Europese Unie is zeer bezorgd over het grote aantal doden en gewonden dat jaarlijks wordt veroorzaakt door niet-ontplofte munitie die is achtergebleven na gewapende conflicten. Afgezien van de doden en gewonden onder de burgerbevolking is dergelijke niet-ontplofte munitie een hinderpaal voor humanitaire hulpverlening, voor het werk van vredestroepen, voor de wederopbouw na een conflict en voor de ontwikkeling in het algemeen. Daarom moet de Unie in het kader van het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens een actieve rol spelen in het debat over dergelijke niet-ontplofte munitie.
Staat u mij toe enkele voorbeelden te noemen van de activiteiten die de Unie op dit gebied ontplooit. In juni 2001 heeft de Unie een discussiedocument over niet-ontplofte munitie verspreid tijdens een speciale vergadering over deze munitie ter voorbereiding van de tweede conferentie voor de herziening van het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens.
De Raad Algemene Zaken heeft op 19 november 2001 conclusies aangenomen betreffende de bevordering van het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens. Daarin nodigde hij de genoemde tweede conferentie uit een werkgroep inzake niet-geëxplodeerde munitie in te stellen.
Ten derde heeft de Europese Unie in december 2001 tijdens de tweede conferentie voor de herziening van het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens te Genève een werkdocument op tafel gelegd waarin zij aandrong op de invoering van een juridisch instrument voor de bestrijding van niet-ontplofte munitie. De bedoeling daarvan is te werken aan enerzijds preventie met betrekking tot niet-ontplofte munitie, onder meer door bepalingen op te nemen inzake een grotere productbetrouwbaarheid en zelfvernietigingsmechanismen, en anderzijds preventie met betrekking tot lichamelijk letsel dat wordt toegebracht door de niet-ontplofte delen van na oorlogen achtergebleven munitie.
De Unie heeft tevens een beschouwend document over niet-ontplofte munitie voorgelegd aan de tijdens de tweede herzieningsconferentie ingestelde groep van regeringsdeskundigen.
Tijdens de bijeenkomst van de verdragsluitende partijen bij het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens heeft het voorzitterschap er namens de Europese Unie op gewezen dat de invoering van een juridisch bindend instrument voor niet-geëxplodeerde munitie in het kader van dat verdrag voor de Unie een prioriteit is. De verdragsluitende partijen hebben ingestemd met de instelling van een groep regeringsdeskundigen en met het starten van onderhandelingen over een instrument voor deze munitie. De bevoegde werkgroep van de Raad zal de toekomstige activiteiten van de Unie op dit gebied bespreken.
Ik wil hierbij namens de Raad aantekenen dat er geen eensgezindheid bestaat onder de lidstaten van de Unie over het afkondigen van een onmiddellijk moratorium met betrekking tot het gebruik van alle soorten fragmentatiebommen. De Raad heeft geen enkele informatie gekregen over het mogelijk gebruik van fragmentatiebommen door een NAVO-lid. In het gemeenschappelijk optreden van de Unie van november 1997 wordt in de eerste drie artikelen het vraagstuk besproken van de universele toepassing van het Verdrag inzake het verbod op antipersoneelmijnen, waarin de lidstaten van de Unie zich ertoe verbonden hebben zich in te zetten voor een volledige afschaffing van antipersoneelmijnen in de hele wereld. Met het gemeenschappelijk optreden wordt het voorzitterschap gemachtigd de gepaste maatregelen te nemen. Deze maatregelen bestonden tot nu toe uit demarches bij de nog niet aan dit verdrag deelnemende landen, met inbegrip van de geassocieerde landen. Ook werden deze landen ertoe aangespoord tot het verdrag toe te treden. Deze demarches zijn de taak van het fungerend voorzitterschap.
De Unie heeft zich tevens in alle geëigende fora, met name de Verenigde Naties, ingezet voor een universele toepassing van dit verdrag. De besluiten van de Algemene Vergadering inzake de toepassing van het verdrag worden unaniem gesteund door de lidstaten van de Europese Unie. Bovendien staat in artikel 3 van de verordeningen van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2001 inzake de activiteiten ter bestrijding van antipersoneelmijnen in ontwikkelingslanden en in andere derde landen dan ontwikkelingslanden dat alle door de Unie gefinancierde samenwerkingsacties op het gebied van de bestrijding van antipersoneelmijnen in eerste instantie ten goede moeten komen aan landen die verdragsluitende partijen zijn bij het Verdrag inzake het verbod op antipersoneelmijnen. Uitzonderingen kunnen alleen worden toegestaan om humanitaire redenen. Deze stellingname van de Unie was voor veel landen een sterke stimulans om toe te treden tot het Verdrag inzake het verbod op antipersoneelmijnen.
De Europese Unie en haar lidstaten zijn de grootste geldsschieters ter wereld voor de financiering van acties ter bestrijding van antipersoneelmijnen. Dit is een belangrijk middel voor de bevordering en eerbiediging van het verdrag.
Ik wil hierbij tevens aantekenen dat in de Raad geen enkel verslag is ingediend over het gebruik van munitie met verarmd uranium door Amerikaanse en Britse troepen tijdens de interventie in Afghanistan. De Raad heeft zich niet beziggehouden met het vraagstuk van de toepassing van het protocol inzake niet-opspoorbare fragmenten. Dit is een protocol bij het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens waarbij alle lidstaten verdragsluitende partijen zijn.
Verder heeft de Raad geen debat gevoerd over de lopende werkzaamheden in de Verenigde Naties ten aanzien van dit thema in de Verenigde Naties.
Tot slot beschikt de Raad niet over een lijst van op dit moment gebruikte munitie met verarmd uranium. De besluiten over het gebruik van verschillende soorten munitie worden door de lidstaten genomen en vallen onder hun nationale soevereiniteit. Alle lidstaten zijn verdragsluitende partijen bij de Conventies van Genève. Evenmin heeft de Raad informatie ontvangen over het mogelijk gebruik van munitie met verarmd uranium in Tsjetsjenië, noch heeft hij een debat gevoerd over de mogelijkheid om het gebruik van fragmentatiebommen of bommen met verarmd uranium te beschouwen als oorlogsmisdaden overeenkomstig het statuut van het Internationaal Strafhof.

Byrne
Laat ik beginnen met te zeggen dat uit serieuze wetenschappelijke studies is gebleken dat er geen reden is tot bezorgdheid over de schadelijke effecten van munitie met verarmd uranium voor de gezondheid. Vanuit het gezichtspunt van de Commissie wil ik met name verwijzen naar het standpunt van de groep van deskundigen ex artikel 31 van het Euratom-Verdrag die begin 2001 bijeen is geroepen, waarin niet alleen deskundigen uit de lidstaten, maar ook vertegenwoordigers van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP), het IAEA, de WHO en de NAVO hebben deelgenomen.
De groep heeft zich gericht op blijvende besmetting als gevolg van het gebruik van munitie met verarmd uranium op de Balkan en op de mogelijke naoorlogse radiologische risico's voor de gezondheid van de plaatselijke bevolking en de internationale hulpteams.
De groep heeft niet gekeken naar de werkelijke gezondheidseffecten bij soldaten die uitgezonden zijn geweest naar die regio, aangezien dit buiten de opdracht van de Gemeenschap valt en in andere fora zoals de NAVO moet worden besproken. Ik wijs het Parlement nogmaals op de conclusies van zijn eigen STOA-verslag van mei 2001, waarin het ongeveer tot dezelfde conclusie is gekomen over deze kwestie.
Op 6 maart 2001 is het standpunt van de groep van deskundigen ex artikel 31 aan de pers bekend gemaakt. In een notendop: de groep van deskundigen heeft geconcludeerd dat er vanuit radiologisch gezichtspunt geen grote zorgen bestaan, noch met betrekking tot het veroorzaken van kanker op de korte termijn, noch met betrekking tot grote gevolgen voor het milieu. Uitgebreide interventie in de betrokken regio's was niet nodig.
Het rapport dat op 13 maart 2001 door het UNEP is uitgebracht, het rapport van 1 mei 2002 van de WHO en dat van 12 maart 2002 van de Britse Royal Society bevatten vergelijkbare conclusies. Daarnaast gaan de opstellers van de laatste twee rapporten ook in op de chemische toxiciteit van het uranium. Zij concluderen dat waarschijnlijk geen nadelige effecten op de nieren of andere organen zullen optreden.
Eind maart 2001 concludeerde mijn collega commissaris Wallström dat er geen verdere acties nodig leken te zijn met betrekking tot de toepassing van de basisveiligheidsnormen voor de bescherming van de gezondheid van werkenden en het algemene publiek tegen de gevaren van ioniserende straling. Zoals hierboven is gezegd, zijn verdere onderzoeken naar de chemische toxiciteit die niet zijn besproken in het verslag van mevrouw Wallström, sindsdien geanalyseerd in de verslagen van de WHO en de Britse Royal Society.
Hoewel de groep van deskundigen ex artikel 31 heeft geconcludeerd dat individuele monitoring van het eigen personeel van de Commissie en van contractanten die naar de regio zijn gestuurd, niet nodig was, hebben de medische diensten van de Commissie desondanks een programma voor algemeen medisch onderzoek en urineanalyse voorgesteld voor de betrokken personeelsleden.
Er is geen enkel gezondheidseffect waargenomen dat verband houdt met verarmd uranium.
Ik kom nu bij de activiteiten van de Commissie op het punt van de antipersoneelmijnen, volgend op de verordeningen nrs. 1724/2001 en 1725/2001 van het Europees Parlement en de Raad inzake de versterking van de bijdrage van de Europese Unie aan de bestrijding van antipersoneelmijnen. De Europese Unie speelt een leidende rol in het stimuleren van een betere coördinatie tussen de diverse programma's en in het bieden van dynamiek, voorspelbaarheid en effectiviteit voor de samenwerking tussen de partners in het veld. Dit is zeer sterke steun van de kant van de Europese Gemeenschap voor de tenuitvoerlegging van het verdrag inzake het verbod op mijnen dat het Verdrag van Ottawa eigenlijk is. Volgens dit Verdrag zouden alle antipersoneelmijnen (APM's) in 2009 moeten zijn uitgebannen.
In 2001 is krachtens de nieuwe antipersoneelmijnverordening, die voorziet in een speciale rechtsgrondslag voor de coördinatie op het niveau van de Europese Unie, uit de begroting van de Gemeenschap een bijdrage tot 30 miljoen euro geleverd voor mijnopruimingsactiviteiten. Via een geïntegreerd gebruik van diverse communautaire instrumenten zoals geografische begrotingslijnen en begrotingslijnen voor ECHO, APM's en het snellereactiemechanisme, heeft de Europese Commissie vooral onderzoek gesteund, alsook opruimingsactiviteiten, slachtofferhulp en de economische en sociale wederopbouw van de ontmijnde regio's en de teruggekeerde bevolking daarvan.
Op het niveau van de Europese Unie vertegenwoordigen de inspanningen van de Europese Gemeenschap en de activiteiten van de lidstaten tezamen 143 miljoen euro. De Europese Unie is daarmee met de VS de belangrijkste contribuant aan de strijd tegen antipersoneelmijnen, met inbegrip van de vernietiging van voorraden en het creëren van plaatselijke capaciteitsopbouw.
Teneinde duurzaamheid in de loop van de jaren te garanderen, heeft de Commissie in december 2002 de strategie en de meerjarige indicatieve programmering voor mijnacties voor de periode 2002-2004 van de Europese Commissie vastgesteld. Dit document is voorbereid in nauw overleg met de lidstaten, de Verenigde Naties, de VS en de bredere gemeenschap die actie voert tegen mijnen. De Commissie zal de komende weken de noodzakelijke maatregelen nemen om deze strategie aan de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid van het Europees Parlement te presenteren.
Tot slot kom ik bij het probleem van de clusterbommen en andere vormen van niet-ontplofte munitie. Het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens is het huidige internationale kader dat de basis biedt voor het verbod op en de eliminatie van wapens die op een niet-onderscheidende manier werken of buitensporig letsel en lijden veroorzaken.
De meeste lidstaten van de EU zijn partij in het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens en werken aan de herziening van het Verdrag om bepaalde typen wapens, zoals achtergebleven oorlogsexplosieven en antihanteringsmechanismen, verder te verbieden en om gemeenschappelijke beginselen vast te stellen voor antiactiverings-, zelfvernietigings- of zelfneutraliseringsmechanismen voor wapens. Deze beginselen zullen, nadat er overeenstemming over is bereikt, worden toegepast op antivoertuigmijnen en op submunitie - of munitie die wordt afgevuurd door een drager op afstand, zoals een vliegtuig, raket, mijnlanceerinrichting, enzovoort.
De herziening van het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens bevindt zich nog in het stadium van werkgroepen: een werkgroep voor antivoertuigmijnen, een andere voor submunitie. De Commissie volgt de debatten van beide groepen nauwlettend. Deze herziening moet leiden tot een nieuw protocol voor het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens teneinde de problemen aan te pakken die worden veroorzaakt door achtergebleven oorlogsexplosieven. Deze herziening zal dus clusterbommen en submunitie bestrijken, zodat deze wapens kunnen worden opgespoord en kunnen worden uitgerust met effectieve zelfvernietigingsmechanismen.
De werkzaamheden die worden uitgevoerd met het oog op het nieuwe protocol, worden door de EU krachtig gesteund via een gemeenschappelijk standpunt en via diverse gezamenlijke démarches, waarbij wordt verzocht concrete stappen te nemen om in het kader van het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens iets aan dit probleem te doen. Op dit moment wordt onderzocht of het mogelijk is om een volgend gemeenschappelijk standpunt voor te bereiden inzake de voorstellen die zijn ingediend.
Tot slot wil ik opmerken dat de Commissie, naast haar deelname aan het internationale kader van het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens, door haar activiteiten op het punt van de antipersoneelmijnen ook op concreet en operationeel niveau al een indirecte maar tastbare bijdrage levert aan de verkleining van het gevaar van clusterbommen en andere niet-ontplofte munitie. Mijnopruiming houdt de jure en de facto ook opruiming in van andere niet-ontplofte munitie, alhoewel dit geen specifiek submunitie-instrument is.
We zijn al met zulke bredere opruimingsactiviteiten bezig in landen zoals Laos, Kosovo en Afghanistan, waar het probleem van de antipersoneelmijnen onlosmakelijk verbonden is met vervuiling door niet-ontploft oorlogsmateriaal.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik zou u willen bedanken voor de opheldering die u zojuist verschaft heeft; die was hard nodig en geeft aan dat de Commissie de zaak serieus aanpakt. Ik wil me in deze zaal dit keer uitspreken als technisch deskundige, en dan met name met betrekking tot wapens met verarmd uranium. We moeten namelijk voorkomen voedsel te geven - al dan niet bewust - aan het idee dat het gebruik van wapens met verarmd uranium min of meer hetzelfde is als het gebruik van kernwapens, een idee dat leeft onder de burgers, bij het grote publiek, maar ook hier in deze zaal, zoals ik heb kunnen vaststellen. Wat dit betreft heeft u een aantal zeer belangrijke elementen naar voren gebracht, en ik zou me dan ook willen beperken tot het beschrijven van mijn persoonlijke ervaring op dit gebied.
Wapens met verarmd uranium zijn ontwikkeld om door de bepantsering van modern militair materiaal heen te kunnen dringen. De pantserplaten die werden gebruikt in de Tweede Wereldoorlog werden doorboord met granaten met holle lading, op basis van chemische energie. De moderne pantserplaten kunnen alleen maar doorboord worden met granaten die werken op basis van kinetische energie: de zogeheten penetrators. Deze granaten moeten dan ook met een krachtige aanvangssnelheid afgeschoten worden. Ook moeten ze een zware kern hebben. Om die reden heeft men gekozen voor verarmd uranium. Ik wil er echter nogmaals op wijzen dat de verwarring met kernwapens waarover ik zojuist sprak bepaald niet zonder gevolgen is. Zo heb ik een journalist die verslag deed van de missie van onze collega's naar Irak op de televisie tot tweemaal toe - het was dus geen verspreking - met betrekking tot deze munitie horen spreken over 'verrijkt uranium'.
Ik heb deelgenomen aan de ontwikkeling van en de experimenten met deze wapens binnen de technische directie Landmachtbewapening van het Franse leger. We hebben daar te maken met zeer machtige vakbonden, die zich inzetten voor de bescherming van onze arbeiders en ingenieurs. Ik kan u dan ook verzekeren dat als er ook maar het minste risico had bestaan, de productie van deze munitie in Frankrijk systematisch stopgezet zou zijn op basis van het voorzorgsbeginsel dat wij toepassen in onze defensie-industrie.

Linkohr (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wat het verarmde uranium aangaat kan ik me voorstellen dat de commissaris gelijk heeft. Bij mijn weten zijn daar - als ik me goed herinner - zelfs civiele toepassingen voor, maar dat zou nog eens gecheckt moeten worden. We weten echter niets over het effect dat het verspreide materiaal op de lange termijn heeft. Op dat punt komen we misschien nog voor verrassingen te staan.
Ik wil iets over de landmijnen zeggen. U moet weten dat er momenteel in een groot aantal landen nog ongeveer 230 miljoen landmijnen liggen opgeslagen. Er zijn op allerlei plaatsen in de wereld 70 tot 100 miljoen mijnen gelegd. Bovendien worden er steeds weer nieuwe gelegd. Het lokaliseren en vernietigen van deze landmijnen is dus van groot belang: in humane zin, dat wil zeggen dat mensen daarbij geen letsel oplopen, maar ook in economische zin, dat wil zeggen dat de kosten worden teruggebracht. Ik zou de Commissie willen aanmoedigen om de middelen die we in de begroting voor onderzoeksdoeleinden hebben gereserveerd, ook echt te besteden. We hebben in de afgelopen jaren steeds weer middelen aan het kaderprogramma voor onderzoek toegekend voor het zoeken naar nieuwe technologieën om landmijnen te lokaliseren. Die middelen moeten daarvoor ook worden gebruikt. Er is ook vooruitgang geboekt, waarvoor ik uitdrukkelijk mijn dank wil uitspreken. Deze zaken zijn echter buitengewoon gecompliceerd. Ik zou u daarom nogmaals willen aanmoedigen om mee te helpen aan het ontwikkelen van wellicht zoiets als een multifunctionele detector.
Mijn laatste opmerking betreft de ontwapening. Er zijn ook andere wapens die moeten worden afgeschaft, bijvoorbeeld massavernietigingswapens. Uit onze begroting wordt elk jaar ongeveer 100 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de ontmanteling van chemische, biologische en nucleaire wapens in de landen van de voormalige Sovjet-Unie. Ik zou graag zien dat u ons daarover een verslag doet toekomen en dat wij daar een debat over voeren of daar een verklaring over afleggen. Per slot van rekening gaat het om veel geld en vooral om een zeer actueel onderwerp.

van den Bos (ELDR).
Wapens als landmijnen en blindgangers zijn een ware nachtmerrie. Niet alleen maken zij geen onderscheid tussen militairen en onschuldige burgers, maar na jaren strijd eisen ze ook nog slachtoffers onder de bevolking. Deze wapens moeten voorgoed uit de arsenalen verdwijnen. In tegenstelling tot de blindgangers worden landmijnen inmiddels internationaal uitgebannen. Mede dankzij de Europese Unie neemt het gebruik en de productie af, is de handel stopgezet en zijn er minder slachtoffers. Zolang echter niet-statelijke actoren buiten het uitbanningsproces worden gehouden kan er geen sprake zijn van een landmijnenvrije wereld.
Het is daarom belangrijk dat de Europese Unie haar beleid ook richt op deze groeperingen en het onderwerp agendeert voor de volgende bijeenkomst over het Ottawa-Verdrag. Op basis van haar ervaringen met landmijnen is het goed dat de Europese Commissie nu ook strategieën en programma's ontwikkelt voor niet-geëxplodeerde oorlogsmunitie. Deze nieuwe activiteiten mogen echter niet ten koste gaan van de strijd tegen de landmijnen; daarvoor zal extra geld beschikbaar moeten komen. Wapens waarin verarmd uranium is verwerkt, zijn volgens velen ook een risico voor de volksgezondheid. De commissaris heeft gerefereerd aan onderzoek dat zegt dat er eigenlijk geen aanleiding voor deze ongerustheid is, maar ik deel toch de twijfels van een aantal van mijn collega's of dit nu wel voldoende de conclusie rechtvaardigt dat we deze wapens zomaar kunnen gebruiken. Ik ben daar nog niet gerust op. Hoe dan ook, het wordt hoog tijd dat we onze ogen openen voor de blindgangers en dat we eindelijk uit onze nachtmerrie ontwaken.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, in heel Europa zullen mensen met ongeloof en woede reageren op de bewering dat er geen reden tot bezorgdheid is wat betreft wapens met verarmd uranium. Het is tendentieus om de commissie van Euratom te citeren, die nu juist in het leven geroepen is om nucleaire technologie te bevorderen en die oorspronkelijk veiligheidsniveaus voor straling heeft vastgesteld om in de jaren vijftig van de twintigste eeuw bovengrondse proeven mogelijk te maken. Gelukkig zijn we daarvan verlost.
De woede van de burgers is gerechtvaardigd en neemt momenteel toe, omdat zelfs lage doses alfastraling ernstige gevolgen kunnen hebben bij kinderen. We weten uit tests dat deze wapens plutoniummoleculen bevatten die geïsoleerd zijn, maar zeer ernstige gevolgen kunnen hebben wanneer ze in het lichaam worden opgenomen. Bij monsters afkomstig van zes burgers uit de naaste omgeving van doelen van bombardementen in Afghanistan is honderd keer de normale hoeveelheid uranium aangetroffen - besmetting die afkomstig is van verarmd uranium. Afghaanse artsen hebben melding gemaakt van sterfgevallen als gevolg van interne aandoeningen zoals bloedingen, benauwdheid en overgeven, wat allemaal gevolgen van stralingsbesmetting zijn.
Tijdens de Golfoorlog hebben geallieerde troepen toegegeven dat ze meer dan 300 ton verarmd uranium hebben gebruikt. Men vermoedt dat dit uranium een belangrijke factor is in de epidemie van aangeboren afwijkingen en gevallen van leukemie en kanker in Irak. Er is verschil tussen natte gronden zoals in Bosnië en woestijnomstandigheden zoals in Irak en Afghanistan. Dit is uiterst ernstig. Commissaris, ik verzoek u met klem te voorkomen dat u het verwijt krijgt de dood van deze kinderen op uw geweten te hebben. Ik zou graag zien dat u menselijker en serieuzer reageert op deze werkelijk vreselijke situatie.

Belder (EDD).
Voorzitter, oorlog en recht: een spanningsvolle relatie, zoniet een contradictio in terminis. Is oorlog mogelijk zonder schending van de humanitaire rechten? Voor de strijdende partijen is er altijd het dilemma dat al te veel respect voor rechten en plichten kan leiden tot een nederlaag. Juist als men twijfelt aan het respect van de tegenpartij voor het oorlogsrecht. Deze werkelijkheden mogen onze steun voor het humanitaire oorlogsrecht en de ontwikkeling ervan niet ondergraven. Daarom begroet ik de onderhandelingen over het vraagstuk van de ongeëxplodeerde oorlogsmunitie van oorlog. Met name de verantwoordelijkheid voor achtergelaten blindgangers verdient verduidelijking. Ongeëxplodeerde munitie veroorzaakt immers veel extra menselijk leed, tot ver na afloop van een gewapend conflict.
Voor de Europese Commissie zie ik hier vooral een rol in het coördineren, informeren en waar nuttig ondersteunen van lidstaten. Cumulatie van bevoegdheden leidt eerder tot verwarring dan dat het in de praktijk slachtoffers verder helpt.
De spanning tussen recht en werkelijkheid moet ons aan de andere kant voorzichtig maken. Ons respect voor de internationale verdragen mag niet verworden tot misbruik van dit rechtsgebied voor politieke doeleinden. Al te gemakkelijke veroordelingen ondergraven uiteindelijk immers de steun voor het oorlogsrecht. Daarom steun ik de amendementen van de fractie van de Groenen niet. Men beperkt zich tot eenzijdige kritiek op één natie, terwijl het handelen van veel landen in het licht van het internationaal humanitair oorlogsrecht zeer kwestieus is.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar de ontwerpresolutie. De ontwerpresolutie is nogal emotioneel en warrig; men is erin geslaagd drie elementen door elkaar te halen die geen verband met elkaar houden: antitankmijnen, clusterbommen en munitie met verarmd uranium. In de ontwerpresolutie is men er niet in geslaagd de aard te doorgronden van het werk dat de groep van overheidsdeskundigen op het gebied van achtergebleven oorlogsexplosieven verricht - een verstandige groep die oog heeft voor de noodzaak van een goed evenwicht tussen enerzijds humanitaire overwegingen en anderzijds de militaire bruikbaarheid van bepaalde wapens. De strijdkrachten van onze landen en die van onze NAVO-bondgenoten zijn zich ten volle bewust van de noodzaak burgerbevolkingen te beschermen, bijkomende schade te vermijden en ervoor te zorgen dat de gevaren voor onze eigen troepen zo klein mogelijk zijn.
Wat betreft landmijnen ben ik trots dat ik actief betrokken ben geweest bij het werk om antipersoneelmijnen uit te bannen en dat ik behulpzaam heb kunnen zijn bij het vinden van omvangrijke middelen voor steun aan de slachtoffers van mijnen en voor mijnopruimingswerkzaamheden. Ik feliciteer de Commissie met haar voortgaande werk op dit gebied. Onze strijdkrachten zijn het erover eens dat ze ook zonder antipersoneelmijnen kunnen functioneren. Antivoertuig- of antitankmijnen zijn een ander verhaal. De humanitaire gevolgen daarvan zijn alles bij elkaar minder groot en ze vormen een onmisbaar militair wapen zolang er tanks op het slagveld zijn. Niet-ontplofte munitie is een probleem in situaties na afloop van een conflict en er moet meer werk worden verricht op het gebied van zelfvernietigende munitie en de opsporing daarvan.
De woorden 'verarmd uranium' roepen allerlei angsten en denkbeelden met betrekking tot straling op die volkomen misplaatst lijken te zijn. Er wordt erkend dat toxische stofdeeltjes een klein risico zouden kunnen opleveren voor mensen die onbeschermd werken in de naaste omgeving van een voertuig dat is geraakt door munitie met verarmd uranium. Ik probeer een open oor te houden, maar er is momenteel geen betrouwbaar medisch bewijs dat een verband legt tussen verarmd uranium en een slechte gezondheid van militairen of de plaatselijke bevolking.
Deze resolutie gaat niet echt over een van deze zaken. Deze resolutie is paniekzaaierij. Gevraagd wordt om een onmiddellijk moratorium op soorten munitie die belangrijke wapens vormen voor de luchtmachten en de pantsereenheden van de coalitie die thans worden ingezet in de Golf. Het is wellicht geen toeval dat deze ontwerpresolutie komt na het voorstel van Irak afgelopen oktober in de VN, waarin is geprobeerd verarmd uranium aan te merken als massavernietigingswapen. Deze list is in de Verenigde Naties resoluut verijdeld, maar duikt nu opnieuw op in het Europees Parlement. Ik hoop dat de leden van dit Huis zeer kritisch zullen zijn wanneer ze morgen over de resolutie komen stemmen.

Fava (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben eerlijk gezegd behoorlijk bezorgd en verbaasd nu ik de verklaringen van de commissaris heb gehoord. Er is een oorlog op til, een oorlog die waarschijnlijk zal worden gevoerd enkel op grond van het vermoeden dat er chemische wapens aanwezig zijn. Ik ben bezorgd en verbaasd over het gemak waarmee onze vermoedens - dat verarmd uranium is gebruikt in een aantal gewapende conflicten en ernstige gezondheidsschade heeft toegebracht aan burgers - worden weggewuifd.
Ik beperk mij tot drie feiten. Ten eerste heeft de NAVO geen verbod uitgevaardigd op munitie met verarmd uranium, en het feit dat zij dit niet heeft gedaan doet ons het ergste vrezen en versterkt het vermoeden dat deze munitie wel degelijk is gebruikt of misschien nog zal worden gebruikt. Ten tweede heeft de Amerikaanse minister van Defensie in een verklaring in januari vorig jaar gewag gemaakt van verhoogde straling als gevolg van het gebruik van wapens met verarmd uranium in Afghanistan. Ten derde hebben bepaalde medische onderzoeken die door een Canadese NGO - onder de daar heersende moeilijke omstandigheden natuurlijk - zijn verricht, uitgewezen dat de uraniumwaarden honderd keer hoger zijn dan normaal. Dus het is op zijn minst waarschijnlijk dat wapens met verarmd uranium zijn gebruikt.
Daarom ben ik van mening dat men zich hier niet van af kan maken door te zeggen dat er onvoldoende gegevens zijn om onze stem te verheffen en dat er onvoldoende bewijs is om erop aan te dringen dat dit soort wapens niet wordt gebruikt in welk conflict dan ook, en met name niet in Irak. Dat is de strekking van onze resolutie. Morgen zal het echter de taak van de Raad en de Commissie zijn om niet alleen mogelijk te maken dat dit risico definitief uit de wereld wordt verbannen, maar om het ook te eisen.

Lucas (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, precies een week geleden was ik met mijn collega's van de delegatie van ons Parlement in Basra, in het zuiden van Irak. In Basra hebben we zeer aangrijpende beelden gezien van kinderen die zijn geboren met de vreselijkste aangeboren misvormingen als gevolg van straling uit de vorige Golfoorlog, toen geallieerde troepen wapens met koppen van verarmd uranium hebben gebruikt.
Ik zou willen dat Tony Blair en George Bush in dat ziekenhuis waren geweest. Als ze daar waren geweest, zouden ze misschien ophouden te zeggen dat de illegale en immorele oorlog die ze een dezer dagen tegen Irak zullen ontketenen, op de een of andere manier in het belang van de Irakezen is. De mensen in Irak betalen nog steeds de prijs van de vorige oorlog in de vorm van kanker, leukemie en doden. Ik zou willen dat ook commissaris Byrne in dat ziekenhuis was geweest. De feiten liggen er. Als de methodologieën die hij heeft genoemd, ze niet kunnen verklaren, zou ik hem in overweging willen geven na te gaan of zijn methodologieën misschien niet deugen. Het is zelfs zo dat steeds meer wetenschappers aantonen dat het effect van lage doses straling consequent is onderschat. Die methodologieën hebben zwakke punten. Het zijn geen goede methodologieën. Als we dat ontkennen, bewijzen we de mensen in Irak twee slechte diensten en blijven er mensen sterven.

Yiannitsis
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank. Ik beperk mij tot een opmerking, want er is een kwestie in verband met Griekenland en het Verdrag inzake antipersoneelmijnen aan de orde gesteld. Ik wilde u mededelen dat dit verdrag is ondertekend door de Griekse regering en ook reeds is geratificeerd door het Grieks parlement. Ik begrijp die zinspelingen, die opmerkingen van de twee sprekers dan ook niet goed.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, misschien mag ik ingaan op enkele van de punten die zijn aangestipt, met name met betrekking tot gezondheidszaken.
Dit probleem is, zoals ik eerder heb aangegeven, niet alleen door de Commissie en niet alleen door de Raad bestudeerd, maar ook door het Parlement. Zoals ik eerder heb gezegd, wordt in het STOA-verslag van mei 2001 onder meer geconcludeerd dat in het licht van de epidemiologische studies over personen die in Irak en op de Balkan aan verarmd uranium zijn blootgesteld, onder een relatief kleine groep militairen die tijdens de Golfoorlog duidelijk was blootgesteld aan verarmd uranium geen gezondheidsproblemen zijn gevonden die konden worden toegeschreven aan verarmd uranium. Onder de Britse veteranen van de Golfoorlog wijken noch het algemene sterftecijfer noch de cijfers inzake het voorkomen van specifieke doodsoorzaken, zoals kanker, significant af van de cijfers bij een referentiepopulatie. Men heeft geen verband kunnen vaststellen tussen de gezondheidsproblemen van veel veteranen uit de Golfoorlog, dat wil zeggen het Golfsyndroom, en vermoedelijke blootstelling aan verarmd uranium.
In het geval van Duitse Kfor-militairen in Kosovo die mogelijk zijn blootgesteld aan verarmd uranium, kon worden aangetoond dat er geen significante opname heeft plaatsgevonden. De voorlopige resultaten van een deskundig medisch onderzoek laten zien dat de incidentie van leukemie onder de Italiaanse Kfor-militairen niet significant hoger is dan de incidentie bij een referentiepopulatie.
Er kan dus worden geconcludeerd dat er tot nu toe geen wetenschappelijk bewijs is van schade aan de gezondheid onder legerpersoneel of de burgerbevolking als gevolg van het gebruik van munitie met verarmd uranium in de Golfoorlog of de Balkanoorlog.
Controversiële informatie en rapporten over de dramatische gevolgen van verarmd uranium voor de gezondheid van militairen van het Iraakse en Joegoslavische leger en van de burgerbevolking in de betrokken gebieden, doorstaan een kritische beoordeling niet. De Commissie kwam tot precies hetzelfde standpunt toen zij deze problemen en studies bestudeerde, net als de Raad. Het STOA-verslag ging nog verder; daarin werd gezegd dat 'na uitvoerige bestudering en kritische beoordeling van de meeste specialistische wetenschappelijke, in het bijzonder medische, literatuur die betrouwbaar wordt geacht; gelet op de resultaten van de medische observatie van werknemers in de uraniumindustrie over een periode van tientallen jaren, alsook de resultaten van experimenten met dieren; rekening houdend met de resultaten van de recente onderzoeken in Irak en op de Balkan naar het effect van het gebruik van verarmd uranium op de mens en op het milieu?, het gebruik van munitie met verarmd uranium in Irak en op de Balkan 'niet tot ernstige grootschalige besmetting van het milieu heeft geleid en evenmin voor de lange termijn een acuut of waarneembaar gevaar voor de menselijke gezondheid vormt?.
In het verslag worden vervolgens enkele aanbevelingen gedaan, die geen van alle aansluiten bij de standpunten die zijn geuit door de leden van het Parlement van voornamelijk de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie die hier vanavond hebben gesproken.
Gelet op al deze wetenschappelijke studies en het serieuze, omvangrijke werk dat onder meer wordt verricht door vertegenwoordigers van dit Huis, de Raad en de Commissie, zou ik zeggen dat de mensen die de benadering hebben gekozen die wij hebben gekozen - en ik zeg dit als antwoord op mevrouw Ahern - volgens mij een zuiver geweten mogen hebben. Dat kan, vermoed ik, niet worden gezegd van de mensen die ongegronde beschuldigingen uiten aan het adres van mensen die hun best doen om passende antwoorden op deze vragen te geven.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
Ik deel het Parlement mede dat ik overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement zes ontwerpresoluties heb ontvangen over dit thema

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0022/2003) van mevrouw Redondo Jiménez, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties in de Gemeenschap (Forest Focus) (COM(2002) 404 - C5-0351/2002 - 2002/0164(COD)).

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Redondo, bedanken voor haar verslag over het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties (Forest Focus).
Het voorstel heeft als doel om een bijdrage te leveren aan de bescherming van de bossen in de Gemeenschap door de instelling van een bewakingssysteem. Het is gebaseerd op het succes van de twee verordeningen van de Raad betreffende de bescherming van de bossen van de Gemeenschap tegen luchtverontreiniging en branden. Deze verordeningen zijn eind vorig jaar verstreken. Het huidige voorstel heeft echter een bredere invalshoek en omvat ook andere milieuaspecten, zoals biodiversiteit, klimaatverandering, koolstofopslag en de bodem.
De bescherming van bossen en het versterken van hun multifunctionele rol zijn voor de Unie bijzonder belangrijk en daarnaast ook heel urgent. De Gemeenschap en de lidstaten spannen zich in voor de instelling van internationale maatregelen en bewakings- en rapportagesystemen. Verstandige politieke besluiten moeten zijn gebaseerd op betrouwbare informatie.
Wat we nodig hebben is een permanente, geharmoniseerde en alomvattende bewaking van de bossen op Gemeenschapsniveau. Dit is van essentieel belang voor de informatievoorziening betreffende tijdelijke en geografische variaties in de toestand van de bossen. Uit ervaring met eerdere bosbewakingsprogramma's weten we dat de harmonisering van de gegevensverzameling van zeer groot belang is.
Twee sleutelkwesties verdienen bijzondere aandacht. Ten eerste comitologie. In het verslag word ingegaan op de vraag of het subsidiariteitsbeginsel in het geval van Forest Focus moet worden versterkt, en wordt gesuggereerd de lidstaten een grotere rol in het voorgestelde bewakingssysteem toe te kennen.
Bij de uitvoering van het vorige programma is inderdaad gebleken dat voor het opzetten van een efficiënt bewakingssysteem een nauwe samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten is vereist. Daarom heeft de Commissie voorgesteld om de comitologie-regeling uit te breiden met de instelling van een bestuurscomité. Deze benadering sluit aan bij de klaarblijkelijke noodzaak van grotere betrokkenheid van de lidstaten en doet tevens recht aan de, althans voor Gemeenschap-begrippen, bescheiden omvang van het programma. Naar onze mening voldoen de kenmerken van het voorgestelde programma goed aan de criteria voor bestuurscomités zoals neergelegd in het comitologiebesluit van de Raad.
Ten tweede wil ik het hebben over het belangrijke aspect van bosbrandpreventiemaatregelen. Overal in de Gemeenschap heeft men wel te maken gehad met bosbranden, maar het probleem geldt in het bijzonder voor de zuidelijke landen van de Gemeenschap. De Commissie neemt dit probleem serieus en zal ervoor zorgen dat alle maatregelen ter voorkoming en bestrijding van bosbranden, die krachtens de inmiddels verstreken verordening (EEG) nr. 2158/92 van de Raad van toepassing waren, ook in de toekomst van kracht zijn op grond van de communautaire wetgeving. Het voorstel voor 'Forest Focus' en de verordening betreffende plattelandsontwikkeling zorgen hier samen voor. De activiteiten die niet werden gedekt door de bepalingen van de verordening betreffende plattelandsontwikkeling, zoals specifieke onderzoeken en het informatiesysteem voor bosbranden, zijn nu vastgelegd in 'Forest Focus'. De Commissie heeft alle begrip voor de bezorgdheid van het Parlement, die tot uitdrukking komt in de amendementen over bosbrandpreventiemaatregelen.
De Commissie moet echter tot haar spijt mededelen dat de maatregelen ter preventie van bosbranden niet in het voorstel van 'Forest Focus' kunnen worden opgenomen. Net als het Parlement onderschrijven ook wij de doelstelling dat bosbranden moeten worden voorkomen, maar aangezien maatregelen tegen bosbranden al in de verordening betreffende plattelandsontwikkeling zijn opgenomen, zou er sprake zijn van dubbele maatregelen. Dit zou kunnen leiden tot juridische en budgettaire onzekerheid, die wel eens belemmerend konden werken bij het nastreven van onze doelstellingen. Ik wil de geachte afgevaardigden geruststellen door te zeggen dat de door de Commissie voorgestelde aanpak de continuïteit van de maatregelen voor bosbrandpreventie garandeert.
De Commissie heeft er bij de lidstaten al op aangedrongen de nodige wijzigingen aan te brengen in hun nationale of regionale plannen voor plattelandsontwikkeling. De kwestie van de verhoging van de begroting hangt nauw samen met die van de brandpreventiemaatregelen. Aangezien de Commissie het niet eens is met extra brandpreventiemaatregelen binnen het voorstel, ondersteunt zij de daarmee samenhangende voorgestelde verhoging van de begroting logischerwijs ook niet.

Redondo Jiménez (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, zoals de Commissie al zei, ligt voor ons het verslag dat morgen in stemming wordt gebracht en dat is goedgekeurd in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. In grote lijnen heeft die commissie het onderhavige verslag ondersteund, waarvan ik de rapporteur ben. Forest Focus vervangt de twee verordeningen die tot december 2002 van kracht waren, en waarvan de rechtsgrond op 25 februari werd gewijzigd door de vervanging van artikel 130 in artikel 175. Dat houdt in dat de goedkeuring tot stand is gekomen middels de medebeslissingsprocedure. In het onderhavige verslag werd al een analyse gegeven van de bescherming tegen bosbranden en van de atmosferische vervuiling, terwijl er nu ook acties op het gebied van de biodiversiteit, klimaatverandering en koolstofopslag in worden opgenomen. De Commissie en de Gemeenschap zijn verplicht deze acties van het zesde milieuactieprogramma ten uitvoer te leggen. In dit nieuwe voorstel echter worden de meeste maatregelen voor brandpreventie uit de eerdere verordening (EEG) nr. 2158/92 weer ingetrokken.
De commissaris heeft zojuist gezegd dat deze maatregelen zijn opgenomen in de door hem genoemde programma's voor plattelands- of regionale ontwikkeling. De lidstaten hebben hun plannen in het kader van de in het jaar 2000 aangenomen verordening van plattelandsontwikkeling al voorgelegd, waarbij zij echter geen rekening hebben kunnen houden met voorstellen voor brandpreventie. De lidstaten konden toch moeilijk raden dat het Parlement en de Commissie de betreffende verordening in 2003 of eind 2002, zoals eigenlijk de bedoeling was, zouden vervangen en haar zouden onderbrengen bij het programma voor plattelandsontwikkeling. Daarbij werd de begroting bovendien gekort met 5 miljoen euro, die immers niet zijn terug te vinden in het programma voor plattelandsontwikkeling. Dat bedrag moet dus ergens opduiken om de begroting van het jaar 2002 sluitend te maken, met een totaalbedrag van 18 miljoen euro per jaar.
Commissaris, die 18 miljoen euro worden ook daadwerkelijk besteed. Dat is de begroting die is opgemaakt en geconsolideerd in het jaar 2002. De Commissie komt nu met een voorstel van 13 miljoen euro. Het is toch een farce dat we dezelfde maatregelen als het vorig jaar zouden kunnen nemen en daarnaast nog eens maatregelen ten behoeve van de biodiversiteit, klimaatverandering en koolstofopslag, als er zo wordt gesneden in de begroting.
Ik denk dat zowel de Raad als het Parlement belangrijke inspanningen hebben geleverd om een compromisakkoord te bereiken, met daarin een aantal compromismaatregelen die in het jaar 2006 zouden verstrijken. Blijkbaar is de Commissie niet in staat geweest dit akkoord te onderschrijven. Dat vind ik jammer, commissaris, maar over deze verordening wordt in het Parlement beslist via de medebeslissingsprocedure. Ik heb het voorstel dat destijds op tafel lag door middel van amendement 44 ingetrokken, zodat we nu op voet van gelijkheid met elkaar kunnen overleggen. Ik vind dat we in dezen allemaal enige soepelheid moeten betrachten, niet alleen het Parlement.
Van de amendementen die zijn ingediend door de Fractie van de Europese Sociaal-democraten ga ik als rapporteur akkoord met amendement 48. Dat geldt echter niet voor amendement 47, daar dit zou indruisen tegen de strekking van het verslag. Dan heb ik nog een aantal andere amendementen ingediend: twee daarvan van juridische aard, en een derde dat uitsluitend beoogt om in de artikelen het reeds in de considerans vervatte voorstel op te nemen om het toepassingsgebied van het Europese informatiesysteem voor de bosbouw uit te breiden.
Ik had graag nog wat andere ideeën opgenomen, zoals het idee om een aantal methodologische projecten uit te voeren en om de zogenaamde 'vroegere? activiteiten te bevorderen, en dan niet alleen op de manier die wordt voorgesteld in de nieuwe modulen.
Verder lijkt het me raadzaam om een tijdsperiode van een jaar aan te houden en een proefperiode in te lassen, omdat rekening moet worden gehouden met de veelvuldige interacties door deskundigen. Het lijkt me geen goed idee, commissaris, om deze punten over te hevelen naar het programma voor plattelandsontwikkeling. Dan geven we namelijk de enige verordening op die thans onder de medebeslissingsprocedure valt, de enige verordening ook die van invloed is op onze bossen en ze beschermt. Want dan gebeurt hetzelfde - om een voor deze plenaire vergadering ongebruikelijke beeldspraak te gebruiken - als met een snoepje dat je op de drempel van een school laat liggen.
Commissaris, er is nog tijd om opheldering te verschaffen over zowel de begroting als over de overeenstemming van deze richtlijnen. Ik acht het onze plicht dat te doen.

Virrankoski (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Redondo Jiménez heeft een goed en allesomvattend verslag opgesteld over de bewaking van bossen en milieu-interacties, waarvoor mijn hartelijk dank. In het voorstel van de Commissie worden twee eerdere verordeningen gecombineerd waarvan de ene te maken heeft met de bescherming van bossen tegen luchtverontreiniging en de andere met de bestrijding van bosbranden.
De Begrotingscommissie heeft hierover een advies uitgebracht. In haar eerste advies zei zij dat het financiële kader in het Commissievoorstel verenigbaar is met het plafond van rubriek 3 van de financiële vooruitzichten en dat het geen beperking vormt voor de andere acties in de periode 2003-2006. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid verhoogde dit financiële kader van 52 miljoen euro echter naar 67 miljoen euro. Daarop zei de Begrotingscommissie dat het kader verenigbaar is met het plafond van rubriek 3, zo nodig door te korten op andere beleidssectoren of door een beroep te doen op de bepalingen van het Interinstitutioneel Akkoord. In de praktijk waarschuwt de Begrotingscommissie ervoor dat er moet worden gekort op andere beleidssectoren of dat men zijn toevlucht moet nemen tot verhogingen in de financiële vooruitzichten, wat in politiek opzicht zeer moeilijk is.
Het advies van de Begrotingscommissie is gebaseerd op het nieuwe artikel 63 bis van het Reglement, dat de commissie verplicht een standpunt in te nemen over de verenigbaarheid van de ontwerpwetgeving met de financiële vooruitzichten. Dit is bedoeld als aanwijzing voor de plenaire vergadering die natuurlijk vrij is haar eigen besluiten te nemen. Deze week wordt artikel 63 bis behalve op dit verslag ook onder andere op het verslag-Sandbæk toegepast. Men moet beseffen dat als een bevoegde commissie het betrokken financiële kader verhoogt, zij opnieuw een advies van de Begrotingscommissie moet vragen. Het toetsen van de verenigbaarheid is in geen geval een oordeel over de vraag of het voorstel van de bevoegde commissie voor een groter financieel kader doelmatig en verstandig is. Hopelijk wordt deze procedure automatisch en normaal.
De plenaire vergadering moet informatie krijgen over de verenigbaarheid van het financieel kader met de financiële vooruitzichten, zodat zij haar besluiten kan nemen. De procedure vergroot de verantwoordelijkheid van de bevoegde commissie voor elk wetgevingsvoorstel dat wordt behandeld. De al gerealiseerde Activity Based Budgeting heeft hetzelfde tot doel. Het toetsen van de verenigbaarheid van de financiering overeenkomstig artikel 63 bis is dus vooral in het belang van de bevoegde commissie.

Pesälä (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, als rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik u, mevrouw Redondo Jiménez, bedanken voor de grondige voorbereiding en het werk dat u heeft verricht. U heeft al bij uw eigen werk in de voorbereidingsfase rekening gehouden met de strekking van ons advies. Daarvoor mijn hartelijke dank.
Onze voornaamste bronnen van zorg bij de voorbereiding hadden met twee zaken te maken: ten eerste wilde de Commssie de zeggenschap die de lidstaten over bosbouwzaken hebben naar zichzelf toetrekken en ten tweede wilde zij een onrealistische gegevensverzameling van de lidstaten eisen, zonder dat het goed, laat staan mogelijk is dat in de praktijk uit te voeren. Het onrealistische ervan bleek vooral uit de doelstellingen om de biodiversiteit ofwel de soortrijkdom te meten.
Als wij kijken naar de kosten is het niet doelmatig uitgebreidere maatregelen te nemen dan wat tegenwoordig in het kader van de FAO gebeurt. Het is verstandig eerst duidelijkheid te scheppen en dan te bekijken wat men kan doen. Met de wijzigingen die wij hebben aangebracht, garanderen wij dat het bosbeleid in nationale handen blijft en deels ook in handen van het Permanent Comité voor de bosbouw, waarin de lidstaten zijn vertegenwoordigd. De gegevens die in de toekomst in de Europese Unie worden verzameld, zijn van belang voor het evalueren van de ontwikkeling van het bosecosysteem, maar daarop kan het communautair bosbeleid, het beleid inzake het onderhoud en gebruik van bossen, niet worden gebaseerd.
Ik wil in dit verband onderstrepen dat bossen in de verschillende delen van de Europese Unie zeer verschillend zijn en dat bossen en hout in de verschillende lidstaten zeer verschillende dingen betekenen. Vanwege deze verschillen heb ik er mijn bedenkingen bij dat het bosbeleid vanuit Brussel wordt geregeld.

Grossetête (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, allereerst wil ik graag mijn steun toezeggen aan het verslag van mevrouw Redondo Jiménez. Bossen spelen inderdaad een cruciale rol omdat zij multifunctioneel zijn. Als voorzitter van een natuurpark ben ik erg betrokken bij de verschillende maatregelen tot behoud van natuurgebieden en met name van bosgebieden. Bossen zijn onmisbaar voor ons, onder andere om klimaatveranderingen tegen te gaan. Toch moeten we beseffen dat de bossen meer zijn dan enkel de longen van Europa. Ze vormen niet alleen een groene ruimte, maar ook een onmiskenbare bron van economische, sociale en toeristische activiteit.
Op Gemeenschapsniveau moeten we de onderzoeken die in de verschillende lidstaten zijn uitgevoerd met elkaar vergelijken, om zo de uitwisseling van informatie te bevorderen en een praktisch kader voor benchmarking te scheppen. We mogen nooit vergeten dat dit natuurlijk erfgoed het beste op een zo lokaal mogelijk niveau beheerd kan en zal worden. Daarom moet de Europese Unie ook niet als enige verantwoordelijk zijn voor het bosbeheer. Het subsidiariteitsbeginsel is hier van wezenlijk belang en op dit terrein deelt de Unie haar bevoegdheden bijna altijd met de lidstaten, de lokale overheden en de actoren in het veld, zoals die zijn vertegenwoordigd in het Raadgevend Comité voor de bosbouw en de kurkproductie en in het Permanent Comité voor de bosbouw.
De Unie heeft tot taak om, samen met de lidstaten, de grote lijnen voor de maatregelen en de belangrijkste doelstellingen uit te zetten en te zorgen voor voldoende financiële middelen om deze doelstellingen te bereiken. Hierin moet de Raad zijn verantwoordelijkheid nemen. De Commissie wil versterking van de maatregelen voor herstel van de bossen als gevolg van branden. Ik sta volledig achter dit belangrijke voorstel, maar ik vind tegelijkertijd dat het onderzoek naar de oorzaken van bosbranden moet worden uitgebreid. Als het om duurzaam beheer gaat kunnen we ons immers niet enkel tot herstel van de schade beperken. Voor het behoud van onze bosgebieden is bewustwording van belang. De bossen behoren immers in de eerste plaats toe aan de burgers en wij als leden van het Europees Parlement moeten hen daarin vertegenwoordigen. Daarom ben ik van mening dat bossen beslist onder de medebeslissingsprocedure moeten vallen.

Myller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het is belangrijk dat wij zorg dragen voor de Europese bossen. De verplichting tot bewaking van biodiversiteit, klimaatverandering, koolstofopslag en de bodem vereist veel verschillende maatregelen. Op dit gebied zijn acties nodig die wij gezamenlijk op communautair niveau kunnen ondernemen. Dergelijke acties zijn onder andere het ontwikkelen van een gemeenschappelijke databank als basis voor de ecologische bewaking van bossen, zodat wij informatie over de toestand van de bossen krijgen die op concrete gegevens is gebaseerd.
Bij het ontwikkelen van maatregelen moeten wij echter beseffen dat de betekenis van bossen in de verschillende delen van Europa zeer verschillend is. Ook de bossen zelf zijn verschillend. Daarom moet bij boskwesties het subsidiariteitsbeginsel als basis worden genomen. Wij moeten ook geen nieuwe organen in het leven roepen, maar de acties die het communautaire actieprogramma voor de bossen bevat, moeten binnen de huidige regelingen worden uitgevoerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van de bestaande bewakingssystemen.
Op communautair niveau moet de verantwoordelijkheid bij de Commissie en het Europees Milieuagentschap liggen. De Commissie moet ook nauw met het Permanent Comité voor de bosbouw samenwerken.
Ik wil de rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, mevrouw Redondo Jiménez, bedanken voor het feit dat zij bij haar eigen werk het Commissievoorstel in deze richting heeft gestuurd, dus dat zij het subsidiariteitsbeginsel centraal heeft gesteld. Ik vind het daarentegen een probleem dat de rapporteur de bestrijding van bosbranden in deze verordening heeft opgenomen. De Fractie van de Europese Sociaal-democraten is het ermee eens dat de bestrijding van bosbranden een belangrijk onderdeel van de Europese samenwerking vormt en een kwestie is die gezamenlijke solidariteit vereist. Het verschil van mening heeft echter te maken met de vraag hoe die gefinancierd moet worden. Uit de toespraak van de Commissie begrijpen wij dat de Commissie er in haar eigen voorstel vanuit is gegaan dat de bestrijding van bosbranden wordt betaald uit het fonds voor plattelandsontwikkeling.
De Fractie van de Europese Sociaal-democraten heeft amendement 47 ingediend, waarmee wij willen garanderen dat in deze verordening in gelijke mate met alle beleidssectoren rekening wordt gehouden. De fractie steunt niet de door de Milieucommissie goedgekeurde verhoging van de kredieten voor het Forest Focus-actieprogramma. Wij moeten eerst uitzoeken welke maatregelen onder de verantwoordelijkheid van de Europese Unie moeten vallen en welke beter en goedkoper binnen de bestaande regelingen genomen kunnen worden. Pas na een dergelijke opheldering kunnen wij besluiten welke verhogingen van kredieten er nodig zijn. In deze fase zullen wij de voornoemde verhoging van kredieten verwerpen.

Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, ik zou mijn betoog willen beginnen met een bijzonder toepasselijk Spaans gezegde, dat ongeveer als volgt luidt: 'De beschaving van een volk is af te lezen aan zijn liefde voor bomen?. Het ware te wensen dat de bevolking van de Europese Unie die liefde niet onder stoelen of banken stak.
Vanwege hun rijkdom en hun belang voor de internationale gemeenschap vormen de bossen een van de meest interessante ecosystemen ter wereld, daar zij immers een beschermende en een productieve rol spelen.
Voor het Europese continent, gelegen op het noordelijk halfrond, geldt dit algemene beeld eveneens. Met zijn naald- en loofbossen heeft het een bijzonder gevarieerd karakter dat kenmerkend is voor de regionale biodiversiteit en de bioklimatologische rijkdom van het oude Europa.
Op grond van deze overwegingen moet worden erkend dat het verslag van onze collega, mevrouw Redondo Jiménez, van belang is voor de natuur in de Europese Unie. Naar mijn mening zijn daar verschillende redenen voor. Enerzijds geeft het verslag een beeld van de algemene acties die noodzakelijk zijn om de achteruitgang van de communautaire bossen als gevolg van de atmosferische vervuiling tegen te gaan. Tevens wordt gesteld dat de Europese Unie een speciaal beleid ter bestrijding van bosbranden dient te ontwikkelen, een van de verschijnselen waardoor de bossen in hun voorbestaan worden bedreigd. Anderzijds wordt de ecologische rijkdom van bepaalde Europese regio's specifiek erkend, zoals die van de zogenaamde ultraperifere regio's, waarin men bossen aantreft met bepaalde ecosystemen die soms regelrechte botanische musea vormen. Dat is ook het geval in de regio waar ik vandaan kom, de Canarische Eilanden. Er zouden observatieposten moeten worden gevestigd in de unieke bossen van deze eilanden van Macaronesië, een van de biogeografische streken van de Internationale Unie voor het Behoud van de Natuur (UICN) met de grootste biodiversiteit van de hele Europese Unie. Al deze voorstellen zijn echter gedoemd te mislukken als de Commissie niet de financiële middelen beschikbaar stelt waarmee maatregelen kunnen worden genomen die nodig zijn voor het tot stand brengen van een volwaardig Europees bosbouwbeleid.
Ik wens de rapporteur geluk met het feit dat zij openstaat voor de problematiek van de bossen en met haar moedige inspanningen ten behoeve van de bescherming van de communautaire bossen.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in het kader van het onderhavige debat dient ook te worden gewezen op het belang van de maatregelen die zijn ondernomen uit hoofde van verordening nr. 2158/92 betreffende de bescherming van de bossen in de Gemeenschap tegen brand. Door deze aanvullende actie zijn verschillende preventieprojecten mogelijk gemaakt die gericht zijn op de bestrijding van de oorzaken van bosbranden, waaronder vele regio's, vooral in Portugal, ernstig gebukt gaan.
Tussen 1992 en 2002 zijn ongeveer 800 projecten en 18 nationale programma's in zes lidstaten gefinancierd. Duitsland, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Italië en Portugal hebben in totaal zo'n 123,6 miljoen euro ontvangen, waaruit blijkt hoe belangrijk deze verordening is. Gezien de grote doeltreffendheid en het hoge bestedingspercentage van dit programma, waarvoor nooit genoeg middelen ter beschikking stonden, blijkt dat de maatregelen ter bescherming van de bossen (zowel betreffende vervuiling als betreffende bosbranden) die in deze verordening zijn verankerd, moeten worden gehandhaafd. Hierdoor kan worden voldaan aan eerder aangegane verplichtingen, die door de inwerkingtreding van de nieuwe verordening teniet zouden worden gedaan.
Er mag niet uit het oog worden verloren dat terwijl de Noord-Europese bossen vooral met verontreiniging te kampen hebben, bosbranden een typisch zuidelijke plaag zijn. De door de Commissie voorgestelde uitsluiting snijdt derhalve geen hout, vooral gezien het feit dat de preventiemaatregelen waarin wordt voorzien in verordening nr. 2158/92 acties bestrijken die niet onder de verordening inzake plattelandsontwikkeling vallen. Alhoewel de commissaris het tegendeel beweert, worden op het gebied van de bossen en de bosbouw uit hoofde van deze verordening andere doelstellingen nagestreefd.
Wanneer preventiemaatregelen van de onderhavige verordening worden uitgesloten, betekent dit dat er minder middelen ter voorkoming van bosbranden beschikbaar zijn en dat een hele reeks lopende projecten, die de toegevoegde waarde van de communautaire interventies reeds hebben aangetoond, op de helling zouden komen te staan. Ik stem derhalve in met de door de rapporteur ingediende amendementen, waarmee wordt beoogd de acties inzake voorkoming van bosbranden weer in de verordening op te nemen.

Breyer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ook ik wil mevrouw Redondo Jiménez bedanken voor dit verslag. Wij van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie kunnen ons zonder voorbehoud geheel aansluiten bij dit verslag. Ik denk dat het valt toe te juichen dat wij nu eindelijk op Europees niveau onze betrokkenheid bij de toestand van de bossen tonen, maar net als mevrouw Figueiredo ben ik van mening dat we moeten proberen om ons sterker te concentreren op de biodiversiteit, de klimaatveranderingen en de databank voor de bewaking. Ook denk ik dat het fenomeen bosbranden misschien niet zo sterk op de voorgrond moet staan. Over één ding moeten we het eens zijn; dit is ook in het belang van het milieu en daarom moeten we proberen om deze belangrijke stap te ondersteunen. Wij hopen dat we dit verslag zo snel mogelijk kunnen aannemen en dat het al in eerste lezing een brede ondersteuning in het Parlement krijgt, zodat we zo snel mogelijk kunnen beginnen met de verwezenlijking van dit programma en de lidstaten over de middelen beschikken om het eindelijk in de praktijk te kunnen brengen.
Vandaag hoef ik voor het eerst mijn spreektijd niet helemaal vol te maken, want ik geloof dat we het er over eens zijn dat het erom gaat de bossen in Europa een groter belang toe te kennen en ze te beschouwen als een zeer wezenlijk onderdeel van onze leefruimte. Ook moeten we duidelijk maken dat klimaatveranderingen bewaakt moeten worden en dat de Commissie veel meer nadruk moet leggen op de biodiversiteit. Daarom ondersteunen wij dit verslag van ganser harte en hopen we dat de lidstaten zo snel mogelijk aan het werk kunnen gaan. Ik wil nogmaals iedereen bedanken die hierbij geholpen heeft.

Piscarreta (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ieder jaar weer worden de Portugese bossen het slachtoffer van bosbranden, die steeds vaker voorkomen en steeds ernstigere en rampzaligere vormen aannemen. Iedere zomer wordt Portugal door deze plaag geteisterd, die dramatische sporen op economisch, ecologisch, sociaal en menselijk gebied achterlaat. De Portugese bossen branden en worden kleiner en kleiner.
Een duurzaam beheer van de bossen wordt steeds ingewikkelder en hiervoor zijn steeds meer technische middelen vereist. De bossen staan niet alleen bloot aan het gevaar van bosbranden, maar ook aan nieuwe bedreigingen, die verband houden met luchtverontreiniging en klimaatveranderingen. Het belang van de bossen en de grondstoffen die zij leveren kan niet vaak genoeg onder de aandacht worden gebracht. Er zij alleen al op gewezen dat ongeveer 40 procent van het grondgebied van de Unie door bos wordt bedekt en dat dit percentage na de uitbreiding nog zal toenemen.
Ik ben derhalve uiterst ingenomen met de actie Forest Focus, een communautair initiatief dat bijdraagt aan de bescherming en bevordering van de bossen in Portugal en de Unie in haar geheel. Het beleid van de Europese Unie sluit perfect aan bij de samenwerking tussen de lidstaten op het vlak van de verzameling van gegevens en de uitwisseling van ervaringen en informatie.
Het initiatief van de Commissie bestrijkt het vigerende wetgevingskader inzake bescherming van de bossen tegen bosbranden en luchtverontreiniging en introduceert ook een nieuw communautair mechanisme inzake bewaking van de bossen en toezicht op milieu-interacties op de lange termijn. Ter financiering van dit programma is voor de periode 2003-2008 een bedrag van in totaal 67 miljoen euro uitgetrokken.
Bewaking is in feite het sleutelwoord van dit voorstel. Derhalve sta ik met klem achter het standpunt van de rapporteur, mevrouw Redondo Jiménez, dat de specifieke maatregelen inzake voorkoming van bosbranden en plattelandsontwikkeling zouden moeten worden gehandhaafd.
Ik ben voorts net als de rapporteur van mening dat in dit voorstel ook de toezeggingen die zijn gedaan in het kader van het Verdrag inzake klimaatverandering moeten worden opgenomen. Hierin wordt gewezen op de rol van de bossen bij de opslag van broeikasgassen. Tot besluit wil ik erop wijzen dat het voorstel van de Commissie helaas indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel. De lidstaten wordt een weinig actieve rol toebedeeld, hetgeen des te bedenkelijker is omdat de schade in hun eigen bossen optreedt. Nog ernstiger is evenwel dat de maatregelen ter voorkoming van bosbranden die uit hoofde van verordening nr. 2158/92 werden gefinancierd, in het Commissievoorstel ontbreken. Tegen deze achtergrond sta ik achter alle amendementen op de ontwerpverordening waarmee wordt beoogd de rol van de lidstaten te versterken.

Savary (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met het merendeel van mijn collega's eens dat het bosbeheer in wezen een lokale en nationale aangelegenheid is, omdat de bossen overal in Europa verschillend zijn. Aan de andere kant vind ik het niet vreemd dat Europa zich zorgen maakt over de gezondheid van de Europese bossen in hun totaliteit. Luchtvervuiling, bomenziekten en mogelijke natuurrampen kennen nu eenmaal geen grenzen. Daarom is het waarschijnlijk het beste om - waar mevrouw Grossetête zich een groot voorstander van heeft verklaard - te streven naar medebeslissing inzake het bosbeleid.
Al met al denk ik echter dat het programma Forest Focus weliswaar instemming verdient, maar dat het toch afbreuk doet aan eerder beleid, dat veel draagvlak had en erg goed werkte. Ik doel hierbij op verordening (EEG) nr. 2158/92, waar een aantal collega's al op gewezen hebben. Ik ben afkomstig uit een streek in Zuid-Frankrijk waar heel veel wordt geïnvesteerd in het voorkomen van bosbranden. We zijn erg teleurgesteld in wat er nu gebeurt, in het goocheltrucje dat nu wordt toegepast. Met Forest Focus verliezen wij immers een begrotingslijn die in het kader van de medebeslissingsprocedure beheerd werd. Deze begrotingslijn wordt vervolgens onder het mom van plattelandsontwikkeling gerenationaliseerd. En dan te bedenken dat we, zoals mevrouw Figueiredo zonet al zei, niet allemaal dezelfde rechtsgrondslag hebben, we waarschijnlijk niet dezelfde kredieten krijgen en we bovendien niet hetzelfde soort investeringen kunnen doen. Ik betreur dat goed werkend beleid veranderd wordt en dan ging het hier nog wel om veiligheidsbeleid. Terwijl er overal elders in Europa hard wordt gewerkt op het gebied van veiligheid op zee, veiligheid in de lucht, veiligheid op het spoor en zelfs veiligheid op gezondheidsgebied, stelt de Commissie nu voor om zomaar een beleid te schrappen dat betrekking heeft op preventie en veiligheid in de bossen, een terrein dat voor alle Zuid-Europese landen buitengewoon belangrijk is. Ik beschouw dat als een betreurenswaardige achteruitgang. Ik vrees dat, als zich bij ons in Zuid-Europa natuurrampen voordoen, de bevolking ons daarvan de schuld zal geven.
We zeggen altijd maar dat we dichter bij de mensen willen staan, dat Europa solidair moet zijn, dat Europa aan de kant van de Europeanen moet staan. Welnu, op dit uitermate gevoelige terrein, waar we een procedure hadden die erg goed werkte en die een bijzonder groot draagvlak genoot, daar verliest Europa aan zichtbaarheid. Het schrapt deze procedure uit het beleid en brengt het weer terug naar nationaal niveau, uit naam van een buitengewoon riskant beleid van plattelandsontwikkeling Om die reden steun ik het uitstekende werk van collega Redondo Jiménez en in het bijzonder de amendementen die zij heeft ingediend - de amendementen 17 tot 21 - alsmede amendement 47, ingediend door de Fractie van de Europese Sociaal-democraten. Ik hoop, mijnheer de commissaris, dat u op uw eerdere voorstellen terugkomt en dat u verklaart dat de Commissie deze niet zal steunen.

Wachtmeister (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank collega Redondo Jiménez voor haar uitstekend werk. Ten eerste wil ik zeggen dat ik geen bezwaar heb tegen de delen betreffende bosbranden en luchtverontreinigingen, aangezien dit een grensoverschrijdend verschijnsel is dat alle landen op dezelfde manier treft. Met het derde deel over de gezamenlijke bewaking van de biodiversiteit kunnen wij daarentegen niet instemmen. Waarom niet? Omdat dit een kwestie is die alleen de lidstaten aangaat. Het is immers onmogelijk om de biodiversiteit in Noord-Scandinavië te vergelijken met die in Zuid-Spanje, of de biodiversiteit op de Griekse eilanden met die aan de Ierse westkust. Bovendien heeft niemand vandaag een precies idee over de inhoud van het begrip biodiversiteit in een Europees perspectief.
Als men de Commissie vraagt naar het gemeenschappelijk bosbeleid in de Unie, krijgt men het antwoord dat er geen is. Maar als de Commissie vervolgens keer op keer nieuwe bewakingsinstrumenten invoert, schept ze in het geheim wel een bosbeleid, wat niet aanvaardbaar is. Bovendien houdt ze geen rekening met het eigendomsrecht. Wanneer men in het kader van een beleid zou oordelen dat de biodiversiteit van een grondstuk of van een gebied zo belangrijk is dat het voor de toekomst bewaard moet blijven - zojuist werden hier enkele eilanden genoemd - wie compenseert dan degene die zijn of haar gebied verloren heeft? De compensatiekwestie is vandaag voor elke lidstaat een probleem. Waar is de logica in dit besluit?

Sornosa Martínez (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw Redondo gelukwensen met het fantastische werk dat zij heeft verricht in dit verslag. Vermoedelijk vindt iedereen hier het heel belangrijk dat we ons blijven inzetten voor het verbeteren van deze maatregelen om de achteruitgang van de bossen in de Europese Unie tegen te gaan door de oorzaken ervan aan te pakken, zoals bosbranden en zure regen. Daar komt nu nog het voorstel van de Commissie bij om de biodiversiteit te verbeteren. Gezien de onmiskenbare achteruitgang van de bossen vind ik dat de voorstellen van mevrouw Redondo met open armen zouden moeten worden ontvangen.
Een van de kwesties waarvan ik het best op de hoogte ben en dat mijns inziens bijzonder actueel is, is de kwestie van de Europese regio's in het zuiden van de Unie, met hun - u allen bekende - verhoogde kans op bosbranden. Met het oog hierop moet de ontwikkeling en uitbreiding van een speciaal beleid worden voortgezet, terwijl de bosbranden worden bestreden.
Mediterrane bossen kennen een hele reeks strategieën om de strijd tegen de droogte te winnen, maar tegelijkertijd verhogen die strategieën het risico van een bosbrand. Het droge, dorre klimaat, en de - al dan niet met opzet veroorzaakte - ongelukken zijn kenmerkend voor de kwetsbaarheid van dit ecosysteem dat onder zware druk staat en dat aanzienlijke steun behoeft om te blijven voortbestaan.
Daarom zullen wij het verslag van mevrouw Redondo ondersteunen, waarbij wij de Commissie verzoeken om open te staan voor de amendementen van mevrouw Redondo, en voor het merendeel van de betogen van degenen die haar verslag hier vanavond trachten te ondersteunen. Preventie en veiligheid zijn van groot belang voor het behoud van de bossen in Europa, met name vanwege de speciale eigenschappen van de bossen in het zuiden van de Unie. Het is van essentieel belang dat de Commissie hiervan nota neemt, en dat zij ontvankelijk is voor de voorstellen uit het onderhavige verslag, en voor onze betogen ter bescherming van de bossen.

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, iedereen weet hoe belangrijk de bossen in de Europese Unie zijn: zij bedekken 40 procent van het grondgebied en zijn goed voor tweeëneenhalf miljoen banen, om nog maar niet te spreken van hun ecologische belang, dat onlangs nog in het Protocol van Kyoto is onderstreept.
Het is dan ook onbegrijpelijk dat het voorstel van de Commissie niet voorziet in cofinanciering van de maatregelen ter voorkoming van bosbranden die tot dusver uit hoofde van verordening nr. 2158/92 werden gefinancierd. De Zuid-Europese regio's lopen, zoals door verschillende collega's reeds is uiteengezet, een groot risico van verwoestijning, aangezien in deze landen met hun aride en hete klimaat het risico van bosbranden bijzonder groot is. Wie de bossen in Zuid-Europa echt wil beschermen, dient echter ook voor financiering van de maatregelen ter voorkoming van bosbranden te zorgen.
Mocht de Raad niet instemmen met de amendementen die het Parlement met het oog hierop heeft ingediend, dan zal het de zuidelijke lidstaten aan de middelen ontbreken om de op gang gebrachte acties ter voorkoming van bosbranden voort te zetten, acties die overigens niet los kunnen worden gezien van de overige maatregelen inzake toezicht en bewaking die in de verordening aan de orde komen.
Geachte collega's, mijnheer de commissaris, indien de bossen niet tegen brand worden beschermd, dan hoeven wij het niet eens over de biologische verscheidenheid te hebben. Want wanneer het bos brandt, brandt alles, en wordt er geen plant of dier gespaard. Ieder jaar vallen in Portugal en in andere mediterrane landen tienduizenden hectares bos ten prooi aan bosbranden. Het Parlement is zich van deze ernstige problematiek bewust en derhalve hoop ik dat het de door de rapporteur, mevrouw Redondo Jiménez, ingediende amendementen zal aannemen.
Indien de Raad dit niet begrijpt, moet worden betwijfeld of hij wel begrijpt hoe het met de Europese bossen gesteld is. Ik zou mevrouw Redondo Jiménez willen bedanken en feliciteren met haar kennis van zaken en haar grote doorzettingsvermogen waardoor wij zoveel hebben kunnen bereiken.

Keppelhoff-Wiechert (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ook ik wil de rapporteur, mevrouw Redondo heel hartelijk bedanken. Ik ben er een principieel voorstander van dat met het nieuwe voorstel Forest Focus twee oude verordeningen, voor de bescherming van de bossen tegen milieuvervuiling en tegen bosbranden, bij elkaar worden gevoegd. Mijnheer de commissaris, ik wil u duidelijk maken wie er hier over dit thema spreekt; ik kom uit een bosbouwbedrijf, maar dan uit een noordelijk land.
Ik wil nadrukkelijk stellen dat het bosbouwbeleid in principe in handen van de lidstaten moet blijven. Met nadruk wil ik de Commissie aan het subsidiariteitsbeginsel herinneren. Zal Forest Focus positief uitpakken voor de bossen en hun eigenaars, of wordt er hier weer een nieuw leger van bureaucraten aan het werk gezet? Als vertegenwoordigster van een Duitse deelstaat, Nordrhein-Westfalen, moet ik u zeggen dat ik de indruk heb dat men in Brussel überhaupt geen kijk heeft op de realiteit van de Europese bosbouw.
Er zijn 12 miljoen boseigenaren, die binnen de Europese Unie 65 procent van het bosoppervlak onderhouden. Zij ondervinden de grootst mogelijke problemen met betrekking tot het rendement van deze agrarische bedrijfstak. Hierover hebben wij twee jaar geleden een congres in Brussel georganiseerd. In mijn land, mijnheer de commissaris, zijn jonge landbouwers helemaal niet meer geïnteresseerd in de bossen en de bosbouw. De eigendomsrechten van de bosbouwers worden voortdurend verder uitgehold. Wat moet een bosbouwer allemaal niet presteren, zonder een financiële tegenprestatie, en vaak zelfs zonder dat hij erkenning krijgt vanuit de samenleving?
Als wij ja zeggen tegen Forest Focus, dan moet dit voorstel in Europa de sociale, economische en ecologische terreinen afdekken. Biodiversiteit en bewaking zijn mooie woorden, die de bosbouwers echter geen financiële beloning voor hun inspanningen opleveren.
Tot slot zou ik willen zeggen: diegenen die voortdurend over de bossen debatteren zijn niet degenen die de natuur verzorgen en onderhouden. Ik zeg u, als het ons niet lukt de bosbouw in zijn totaliteit binnen de landbouwsector rendabeler te maken, dan zullen er in mijn land jonge mensen zijn die de handdoek in de ring gooien. Nu al zijn ze niet meer bereid om stormschade te herstellen, omdat ze zich volgens eigen zeggen die luxe financieel niet meer kunnen permitteren. Laten we niet beginnen met steeds meer nieuwe dingen van hen te verlangen! Laten we helpen met het schoner maken van de lucht. Laten we ze helpen met financiële maatregelen, zodat ze kunnen bemesten, zodat ze de bodem kunnen verrijken, enzovoort. Er moet eens een keer iets vanuit de praktijk gezegd worden. Het mag niet bij loze woorden blijven, daar wind ik mij zo laat op de avond alleen maar over op.
Nielson
Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik graag mijn opmerkingen over de amendementen afmaken. Ik kan tot mijn genoegen mededelen dat de Commissie 31 amendementen in ieder geval gedeeltelijk of grotendeels kan overnemen. De amendementen die de Commissie niet kan ondersteunen zijn: de amendementen 1, 3, 8 tot en met 11, 14, 21, 31, 35, 40 tot en met 42, 45, 46, 48 en 49.
Wat betreft de discussie over de financiële kwestie van 5 miljoen euro: de begrotingslijn die beschikbaar was voor de verordeningen betreffende luchtvervuiling en bosbranden had ook betrekking op de EFICS. De EFICS heeft de beschikbare middelen nooit gebruikt en er is in het verleden nooit enige poging geweest van de kant van de lidstaten om van de bepalingen in deze verordening gebruik te maken.
Het voorstel is gebaseerd op het bedrag van 16 miljoen euro, de beschikbare middelen voor 2001, het jaar dat de verantwoordelijkheid voor de twee verordeningen definitief werd verdeeld over het Directoraat-Generaal Landbouw en het Directoraat-Generaal Milieu. Dit bedrag is voor de financiering van de bewaking van de bossen herschikt en verdeeld tussen Forest Focus - 13 miljoen euro - en EFICS - 3 miljoen euro.
Aangezien de begroting en de bepalingen ten aanzien van de plattelandsontwikkeling reeds voorzien in maatregelen voor bosbrandpreventie, werd het niet noodzakelijk geacht om extra middelen over te hevelen naar de verordening betreffende plattelandsontwikkeling. Er zou in dat geval geen garantie zijn dat de extra beschikbare middelen niet uitsluitend worden toegekend aan de lidstaten die in het verleden al geld ontvingen in het kader van de verordening betreffende brandpreventie. Ik heb zeer zorgvuldig geluisterd naar de verschillende standpunten die tijdens het debat naar voren kwamen, maar ik blijf bij mijn eerdere opmerkingen over het standpunt van de Commissie in de betreffende kwesties.

Redondo Jiménez (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de commissaris voor zijn verklaringen maar gezien het pakket amendementen dat de Commissie verwerpt, zult u begrijpen dat ik niet al te blij ben. Morgen zal het Parlement het onderhavige verslag in stemming brengen, en vervolgens zullen we verder aan de slag moeten om uiteindelijk een gemeenschappelijk standpunt te bepalen waarin dit Parlement kan vinden.
De standpunten liggen ver uiteen, commissaris, en ik vind dat het nu aan de Commissie is om een duit in het zakje te doen. U heeft zojuist gezegd dat de preventie van bosbranden reeds ergens anders is opgenomen maar de vraag luidt, commissaris: waar? We hebben het daar al heel vaak over gehad, en de kwestie EFICS is nog steeds in beraad terwijl er niet veel argumenten voor zijn. We hebben nu net gezien dat de Commissie geen argumenten meer had. Zij zou zich en wij zouden ons allemaal moeten bezinnen op een gemeenschappelijk standpunt dat de bossen in Europa ten goede komt. Zoals we hier hebben gezien, is zo'n standpunt hard nodig, en het zal dan ook kunnen rekenen op de steun van dit Parlement.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Folias (PPE-DE)
Bossen vormen een nationaal kapitaal van onschatbare ecologische en economische waarde. Zij zijn ook een gezondheidskapitaal voor de hele wereld, voor heel Europa, voor elk individueel land. De Commissie en de nationale regeringen moeten ze dan ook als een kapitaal beheren, anders worden we elk jaar een beetje armer.
Daarom vind ik dat de door de Commissie voorgestelde 'Forest Focus? de juiste richting aangeeft. Toch moet ik opmerken dat het onderhavige voorstel geen melding maakt van maatregelen ter voorkoming van bosbranden. Deze maatregelen staan wel in verordening nr. 2158/92, maar niet in verordening nr. 1257/99. Dat creëert een tegenstrijdige situatie: we krijgen wel meer kredieten om de bossen te bewaken, maar minder voor het voorkomen van bosbranden. Heeft het wel zin bossen te bewaken, als je toch geen bosbranden kunt voorkomen? Daarom stel ik voor dat ook de financiering van preventiemaatregelen wordt gehandhaafd en uitgebreid.
Buurlanden moeten samenwerken om bosbranden op doelmatiger wijze te voorkomen en bestrijden. Bosbranden houden namelijk geen rekening met landsgrenzen.
Teneinde een ambitieus programma mogelijk te maken moet het voor de periode 2003-2006 geprogrammeerde bedrag van 52 miljoen euro worden opgetrokken tot 67 miljoen euro. Na de uitbreiding dient dat bedrag evenredig te worden verhoogd.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0020/2003) van mevrouw Sandbæk, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende steun voor beleid en maatregelen op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in ontwikkelingslanden (COM(2002) 120 - C5-0114/2002 - 2002/0052(COD)).

Nielson
Ik dank de rapporteur, mevrouw Sandbæk, voor haar inspanningen om ervoor zorgen dat haar verslag in eerste lezing wordt aangenomen. Ons voorstel voor een verordening betreffende steun voor maatregelen ter verbetering van de reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in ontwikkelingslanden is van groot belang in het streven naar betere resultaten in de gezondheidszorg en het bereiken van de Millennium-ontwikkelingsdoelstellingen.
Laat mij deze boodschap kracht bijzetten met een triest gegeven: moedersterfte in Afrika is de laatste 10 jaar op ongeveer hetzelfde niveau gebleven en komt vooral voor bij de armste vrouwen. In sommige landen, bijvoorbeeld in Malawi, neemt moedersterfte toe. Dit mag niet worden geaccepteerd en ik vind dat wij als Europeanen blijk moeten geven van onze krachtige inzet om de situatie te verbeteren.
Deze verordening zal bijdragen aan de bestrijding van de onacceptabel hoge sterfte- en ziektecijfers van vrouwen. Zij verschaft ons de middelen om het beleid en de uitgangspunten te realiseren van het actieprogramma van de internationale conferentie over bevolking en ontwikkeling van 1994 in Caïro en om de zogenaamde sleutelmaatregelen uit te voeren die 5 jaar daarna zijn aangenomen.
De belangrijkste uitgangspunten zijn: het grondrecht van de mens om zijn of haar reproductieve en seksuele rechten te verdedigen; het recht op universele toegang tot medische zorg, diensten en producten op dit gebied; en het recht voor mensen om zelf te bepalen hoeveel kinderen ze krijgen en op welk moment.
Met deze verordening dienen vernieuwende, kosteneffectieve maatregelen te worden gefinancierd, die de mogelijkheid bieden om op andere gebieden te worden herhaald of kunnen worden geïntensiveerd met behulp van andere financieringsmiddelen. Met behulp van deze verordening kunnen er samenwerkingsverbanden worden ontwikkeld met verschillende plaatselijke partners en kunnen er eventueel bijdragen worden geleverd aan regionale of mondiale initiatieven.

Sandbæk (EDD)
Allereerst wil ik de twee schaduwrapporteurs, mevrouw Martens en mevrouw Sauquillo, bedanken voor de geweldige samenwerking. Ik zou ook graag de Commissie, de Raad en het secretariaat willen bedanken.
Deze verordening neemt de plaats in van een vorige die in december vorig jaar verstreek. Het was noodzakelijk om te trachten ervoor te zorgen dat deze verordening in de eerste lezing zou worden aangenomen. Zonder de samenwerking van alle partners was dit niet mogelijk geweest. Om dezelfde reden hoeven alleen de amendementen waarover de partners het eens zijn te worden aangenomen. Zoals commissaris Nielson al zei, is dit een erg belangrijke verordening. Elke minuut van de dag worden er 380 vrouwen zwanger. Daarvan zal er één overlijden. 190 van deze vrouwen raken ongewenst zwanger; 110 van deze vrouwen krijgen problemen die te maken hebben met de zwangerschap; 40 vrouwen ondergaan een onveilige abortus.
Het staat vast dat zwangerschap en bevallingen de hoofdoorzaak zijn van sterfte en invaliditeit onder vrouwen in ontwikkelingslanden. Elk jaar sterven 600.000 vrouwen als rechtstreeks gevolg van een zwangerschap. Nog zo'n 30 tot 40% krijgt te maken met ernstige complicaties. Dit is een afschuwelijke situatie, te meer omdat minstens 75% van alle sterfgevallen en complicaties voorkomen kan worden door eenvoudige en goedkope gezondheidsmaatregelen.
Dat is waar het om gaat als we het hebben over reproductieve gezondheidszorg en rechten: het redden van vrouwenlevens. Deze verordening heeft als oogmerk om vrouwen in ontwikkelingslanden toegang te geven tot de meest fundamentele voorzieningen, van het soort dat voor ons vanzelfsprekend is, en om ze, voor zover dat legaal is, de keuze en mogelijkheid te geven om op een veilige manier een abortus te laten uitvoeren.
In de verordening wordt nadrukkelijk vermeld dat abortus nooit mag worden gebruikt als alternatief voor contraceptie. Er wordt ook benadrukt dat al het mogelijke moet worden ondernomen om abortus te voorkomen. Het is trouwens bewezen dat in landen waar reproductieve gezondheidszorg werd geïntroduceerd, de abortuscijfers direct met 25% daalden. Dit was bijvoorbeeld het geval in Rusland.
Er zijn veel beschuldigingen geuit tegen dit verslag. Er is sprake geweest van foutieve, verwarrende, onacceptabele en misleidende informatie, zoals bijvoorbeeld de stelling dat het aanmoedigen van seksuele onthouding in de Verenigde Staten heeft geleid tot een afname van het aantal zwangerschappen bij tieners, terwijl het bewezen is dat juist een goede seksuele voorlichting en een uitgebreide informatievoorziening en begeleiding het aantal zwangerschappen bij de doelgroep doet afnemen. Er is gesuggereerd dat deze verordening de deur opent voor het gebruik van abortus als alternatief voor contraceptie of zelfs als geboortebeperkingsmethode. Er is zelfs gesuggereerd dat deze verordening een middel zou zijn om het aantal armen in de wereld te beperken. Gebruik van condooms is vergeleken met een spelletje Russische roulette. Dit zijn slechts een paar voorbeelden van de beschuldigingen die tegen dit verslag zijn geuit.
Al deze beschuldigingen zijn uiteraard volkomen ongegrond. De commissaris zei reeds dat dit verslag moet worden gezien als een voortzetting van het door alle lidstaten gesteunde Caïro-programma en dat is helemaal juist. Het is overigens een zeer uitgebalanceerd verslag geworden. De rol van onderwijs wordt sterk benadrukt. De rol van goede begeleiding en consultatie wordt ook sterk benadrukt. Niemand die het leest kan beweren dat de toepassing van abortus ergens in het verslag wordt aanbevolen. Sterker nog, er wordt in gezegd dat alles moet worden gedaan om abortus te voorkomen. Als een vrouw in een ontwikkelingsland echter ongewenst zwanger wordt, mag het recht op een veilige abortus haar niet worden ontzegd. Dit is een recht dat in ons deel van de wereld ook bestaat. We mogen een vrouw in de derde wereld niet laten sterven omdat ze ongewenst zwanger is. Dat zou immoreel zijn.
Ik heb veel in Afrika gereisd. Overal waar ik kwam heb ik kleine klinieken bezocht waar reproductieve gezondheidszorg werd verleend. Deze klinieken zijn de enige plek waar mensen zich op HIV/AIDS kunnen laten testen. Wanneer ze hun kinderen meenemen, worden ze ook getest op allerlei andere ziektes. En als blijkt dat ze malaria hebben, dan worden ze daarvoor behandeld. Dergelijke centra voor reproductieve gezondheidszorg zijn dus enorm belangrijk.
De HIV/AIDS-problematiek is een van de redenen dat we in vergelijking met de vorige verordening om meer geld hebben gevraagd. Het is van groot belang dat vrouwen zich kunnen laten testen op HIV. Het is ook van groot belang dat vrouwen worden voorgelicht over hoe ze zich kunnen beschermen tegen HIV/AIDS.
Armoedebestrijding is niet mogelijk zonder seksuele en reproductieve gezondheidszorg. Ik ben erg blij dat we het budget vergeleken met de vorige verordening hebben verhoogd. Ik ben ook erg blij dat we de consensus die zo moeizaam tot stand kwam bij de VN-conferentie in Caïro, alweer bijna 10 jaar geleden, nu hebben geconsolideerd. Binnenkort gaan we naar de Caïro+10-bijeenkomsten en daar kunnen wij een belangrijk signaal geven: wij in Europa, wij van het Europees Parlement, staan nog steeds achter de overeenkomst van Caïro.

Herranz García (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, als rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie voor dit verslag kan ik u zeggen dat wij ons advies in juni jongstleden met de vereiste vlotheid hebben verstrekt zodat het meerjarenprogramma, dat de periode 2003-2006 beslaat, binnen de voorziene termijn ten uitvoer kon worden gelegd. Die vlotheid had echter weinig zin want gezien de huidige datum kan die termijn al niet meer worden gerespecteerd.
Zonder het verslag op zijn inhoud te beoordelen, wat uiteraard de taak is van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, kan ik u vanuit budgettair oogpunt zeggen dat het nieuwe, door de Commissie voorgestelde financieel kader een verhoging inhield van 78% ten opzichte van het vorige programma dat op 31 december 2002 is verstreken. Hieruit blijkt dat de Gemeenschap veel belang hecht aan dit programma voor het verbeteren van de reproductieve gezondheid van mensen in ontwikkelingslanden die niet over voldoende financiële middelen beschikken.
Het in de Begrotingscommissie goedgekeurde financieel kader maakte deel uit van het voorontwerp van begroting van de Commissie, en werd uiteindelijk geratificeerd in de begroting voor 2003. Het voorgestelde bedrag kan onmogelijk worden verhoogd zonder dat dit ten koste gaat van andere beleidsvormen van dezelfde rubriek, daar het financiële plafond reeds vastligt en gedekt is.
Het nieuwe Reglement is al in werking getreden, en dus hebben wij artikel 63 waarin staat: 'Indien de bevoegde commissie het bedrag van de voor het desbetreffende besluit toegewezen middelen wijzigt, verzoekt zij de voor begrotingszaken bevoegde commissie om advies.?. Dat laat niets aan duidelijkheid te wensen over.
De Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft het bedrag echter verhoogd zonder de Begrotingscommissie om advies te vragen. Op de bijeenkomst van coördinatoren van de Begrotingscommissie is vervolgens besloten om namens die commissie een amendement op het wetgevingsvoorstel in te dienen, teneinde dit punt op te helderen en het oorspronkelijke, in mijn verslag vervatte amendement weer op te nemen.
Ik weet dat de commissie ten principale zich grote inspanningen heeft getroost om een consensus te bereiken zodat het onderhavige verslag in de eerste lezing kan worden aangenomen, een prestatie waarmee ik haar gelukwens. Ik weet ook dat de Begrotingscommissie de ondankbare rol heeft gekregen om het slotoordeel te vellen over programma's die gevoelig liggen, waarbij zij zich uitsluitend baseert op het begrotingskader. Zoals gezegd laat ik de inhoudelijke kant van het verslag buiten beschouwing.
Ik vind dat we ons moeten houden aan wat we in die nieuwe verordening hebben vastgelegd, en dat we die ook moeten gebruiken, want daarin schuilt nu juist het verschil tussen onze vergadering en een vergadering van middelbare scholieren.
Geachte collega's, als parlementariërs hebben we de plicht ons op verantwoordelijke en consequente wijze te gedragen, en ik stel u dan ook voor het namens de Begrotingscommissie ingediende amendement te ondersteunen.

Sartori (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ook wij als Commissie gelijke kansen hebben de gelegenheid gehad deze verordening te bespreken. Gelukkig hadden wij daar ook de tijd voor aangezien het advies, dacht ik, van september jongstleden dateert. Wij waren ons er wel degelijk van bewust dat geen gat mocht ontstaan tussen de uitvaardiging van een nieuwe verordening en het verstrijken van de vorige.
Volgens de Commissie rechten van de vrouw moet met name worden gewezen op de noodzaak dat de in deze verordening opgenomen beleidsvormen vergezeld gaan van een programma voor de bestrijding van analfabetisme, voor de bevordering van onderwijs, beroepsopleiding, kennis en cultuur en voor de voorlichting over overdraagbare ziekten, hygiëne, gezondheid en mensenrechten. Wij hechten daar het allergrootste belang aan juist omdat volgens ons in alle overeenkomsten waarover wordt onderhandeld, moet worden aangedrongen op de strikte eerbiediging van de mensenrechten en met name op beleidsvormen voor gelijkheid van mannen en vrouwen. Dit is voor ons een absolute voorwaarde voor onverschillig welk beleid dan ook jegens de landen in kwestie.
Wij zijn ervan overtuigd dat ook de problemen in verband met de reproductieve gezondheid nauw verband houden met armoede en onderontwikkeling. Daarom zijn wij van mening dat enkel een voortschrijden op de aangegeven weg deze problemen kan oplossen. Natuurlijk is er een noodsituatie, en die moet het hoofd worden geboden met vooral preventie en hulpverlening, of het nu gaat om zwangerschap, bevalling of ook de bestrijding van ziekten die overgedragen kunnen worden van moeder op kind.

Martens (PPE-DE).
Voorzitter, we bespreken een belangrijk onderwerp. Jaarlijks sterven honderdduizenden vrouwen aan complicaties tijdens of na een zwangerschap. De overgrote meerderheid in ontwikkelingslanden. Het gaat om nog veel grotere getallen als je de mensen die lijden aan seksueel overdraagbare ziekten zoals HIV en aids erbij betrekt. Dit programma gaat over het hele scala problemen. Aan deze nood wil de EU wat doen.
Het programma is dus gericht op de behandeling en voorkoming van ziektes en infecties, het terugdringen van moedersterfte en het voorkomen van abortus. In de overwegingen is te lezen en ik citeer: "regelingen ter bevordering van sterilisatie of abortus en oneiglijke methode voor het testen van anticonceptiemiddelen in ontwikkelingslanden komen niet in aanmerking voor steun uit hoofde van deze verordening". Commissaris Nielson heeft in een brief onze commissie er nog eens van verzekerd dat dat ook niet valt onder het beleid van de Commissie. Sommigen vrezen misbruik van de regeling maar ik kan het verslag niet lezen als een promotie voor abortus. Misschien is er geen waterdichte garantie te geven dat het nooit zal gebeuren maar met zekerheid is wel te zeggen dat de verordening zelf gericht is op preventie, voorkomen van seksueel overdraagbare ziektes, voorkomen van ongewenste zwangerschappen en voorkoming van abortus. Het is een gevoelig probleem, de meningen zijn verdeeld, ook in onze fractie en de tekst die nu tot stand is gekomen is een compromis. Hij is niet zoals onze fractie hem zelf zou hebben opgesteld maar wij zijn er wel in geslaagd om een redelijk compromis te vinden, gebaseerd op de door alle lidstaten van de Europese Unie in Cairo ondertekende actieprogramma's.
Als je het probleem ziet is het duidelijk dat het niet alleen is op te lossen met de nadruk op rechten, voorzieningen en middelen. Een belangrijk deel heeft te maken met mentaliteit en het dragen van verantwoordelijkheid en daarom ben ik blij dat de invalshoek van onze fractie een veel betere plaats dan voorheen heeft gekregen in de tekst die morgen ter stemming voorligt en dan bedoel ik meer aandacht voor het belang van onderwijs, voorlichting, counselling en persoonlijke verantwoordelijkheid en de speciale rol van de familie. Er wordt duidelijk gesteld dat de bevordering van sterilisatie en abortus niet in aanmerking komt voor steun. Wij hebben onderhandeld om snel te komen tot een oplossing en programma's niet onnodig te hoeven stoppen. Jammer dat de Commissie wat laat was met haar voorstel zodat we het allemaal zo snel hebben moeten afwerken. Dat heeft het niet makkelijker gemaakt.
Wat de begroting betreft ben ik blij met de compromissen die gevonden zijn op amendementen en ik hoop dat die morgen ook aanvaard zullen kunnen worden om uiteindelijk de begrotingsautoriteit het laatste woord te geven. Ik neem aan dat we na dit proces van lange onderhandelingen op de volledige steun van de Raad en de Commissie mogen rekenen. Dank aan allen met wie we constructief hebben mogen samenwerken.

Sauquillo Pérez del Arco (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw Sandbæk gelukwensen met haar verslag waarvoor een brede consensus over een omstreden onderwerp bereikt is.
Reproductieve gezondheid is, vooral in ontwikkelingslanden maar niet alleen daar, een van de fundamentele aspecten die bepalend zijn voor de ontwikkeling. Zoals gezegd zijn zwangerschap en geboorte in deze landen de belangrijkste oorzaak van de sterfte en invaliditeit bij vrouwen. De Fractie van de Europese Sociaal-democraten schaart zich dan ook volledig achter een actief communautair beleid op dit terrein, dat met morele principes niets te maken heeft, maar wel met een universele, ethische noodzaak, met de rechten van de mens en met ontwikkeling. In die zin staan wij achter de onderhavige verordening.
Door middel van deze verordening kan de Europese Unie haar vastberadenheid tot uitdrukking brengen nu andere belangrijke donorlanden, zoals de Verenigde Staten, druk uitoefenen om de afspraken van de in 1994 in Caïro gehouden Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling op losse schroeven te zetten. Die Conferentie was een doorbraak omdat er een andere politieke visie op bevolking werd geformuleerd. Voorheen concentreerde de politiek zich altijd op demografische doelstellingen, maar toen werden de rechten van de vrouw centraal gesteld. Niet minder dan 179 staten zijn toen vanuit die nieuwe visie een actieplan overeengekomen.
Op de vijfde Bevolkingsconferentie, van Azië en de landen rond de Stille Oceaan, die in december is gehouden in Bangkok, is er echter voor gepleit alle verwijzingen naar reproductieve rechten en naar diensten voor de reproductieve gezondheid te schrappen. Dit om de hulp van de Verenigde Staten veilig te stellen, die weigeren om organisaties te financieren die gezinsplanning bevorderen, waaronder ook het Fonds van de Verenigde Naties voor de Bevolking.
In feite is het zo, ter geruststelling van degenen die de rechten inzake de reproductieve gezondheid in eerste instantie afwijzen, dat gezinsplanning, voorlichting en de toegang tot reproductieve gezondsheidsdiensten abortus juist voorkomen. En als abortus onvermijdelijk is, is het veel beter dat dit onder veilige en hygiënische omstandigheden gebeurt, om de jaarlijkse 78.000 sterfgevallen als gevolg van een onveilige abortus te voorkomen.
Het onderhavige verslag en de onderhavige verordening gaan niet over abortus, maar over de bijdrage van de Europese Unie aan de sociale ontwikkeling, de toegang van de bevolking tot informatie, voorbehoedsmiddelen, gezondheidszorg gedurende de zwangerschap en de bevalling, en een verantwoorde manier van omgaan met seksualiteit.
De Europese Unie mag niet krenterig zijn. Daarom zal de Fractie van de Europese Sociaal-democraten, in het kader van de financiële vooruitzichten en in overeenstemming met de begrotingsautoriteit, al het mogelijke doen om de middelen ter ondersteuning van deze verordening te verhogen.
Wij zullen morgen stemmen vóór de amendementen inzake de financiering, en tegen alle andere eventuele amendementen die de inhoud van het onderhavige verslag wijzigen.

Sanders-ten Holte (ELDR).
Voorzitter, mijnheer de Commissaris, collega's, ten eerste wil ik mevrouw Sandbæk ook heel hartelijk danken voor haar geweldige inzet, de verdediging van een belangrijke zaak, namelijk vrijheid van vrouwen om over hun eigen lichaam te beschikken, baas in eigen buik noemen we dat in Nederland en om het belang van preventie en voorlichting te hebben benadrukt. Ik wil graag twee punten aan de orde stellen.
Ten eerste, een financieel punt. Het grootste probleem is dat de financiën achterblijven bij de ICPD-doelstellingen, dat 0,7% ODA niet bereikt wordt en de vermindering van President Bush. Dat alles tezamen brengt met zich mee dat veel programma's niet kunnen worden uitgevoerd. Daarom, mijnheer de Commissaris, is de financiële paragraaf in dit stuk van het allergrootste belang. Ik wil van u weten of de Commissaris amendement 46 steunt, dat gaat over de hoogten van het bedrag, maar ook de toezegging dat de begrotingsautoriteit toestemming moet verlenen. Belangrijker nog: gaat ook de Raad akkoord met dit voorstel? Want wij vinden het heel belangrijk dat er in de eerste lezing overeenstemming wordt bereikt en dat wordt misschien door dit amendement in gevaar gebracht.
Een tweede punt gaat over de anti-abortusacties die zich rond dit dossier afspelen. In Amerika is er een lobbygroep die moord en brand roept omdat deze Europese verordening abortus juist zou bevorderen. Het zou de Chinese politiek van gedwongen abortus als middel tegen bevolkingsgroei steunen. Allemaal onzin. Ik wil dit publiekelijk afwijzen. Natùùrlijk zijn wij tegen de Chinese handelwijze, net zoals wij allen tegen de gedwongen sterilisatie van mannen waren in India in de tijd van mevrouw Ghandi. De keuze voor abortus moet vrijelijk door vrouwen genomen worden maar niet worden gezien als alternatief voor degelijke voorbehoedmiddelen. Als de vrouw de moeilijke beslissing genomen heeft, en neemt u van mij aan dat het een heel moeilijke beslissing is, dan moet ook de mogelijkheid bestaan om het op een verantwoorde wijze te doen, zodat ze niet haar toevlucht hoeft te nemen tot clandestiene abortussen met vaak funeste gevolgen. Bovendien is het voorstel zoals het er nu ligt volledig in overeenstemming met de principes die in 1994 in Caïro zijn aangenomen. Ik ben benieuwd naar uw antwoord.

Boudjenah (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, voortaan kan niemand er meer omheen dat er een verband bestaat tussen armoede en het ontbreken van reproductieve en seksuele rechten. Niemand kan ook meer ontkennen hoe in sommige landen de rechten van vrouwen op dat gebied geschonden worden. Dit avonddebat biedt ons de gelegenheid te laten zien hoe belangrijk het is om aanzienlijke financiële middelen beschikbaar te stellen voor het opzetten van infrastructuren bestemd voor de kwetsbaarste bevolkingsgroepen, voor voorlichting, voor elementaire gezondheidszorg en voor contraceptiemethoden.
De beloften van de Internationale Conferentie van Caïro over bevolking en ontwikkeling moeten worden gehandhaafd en nagekomen. In ontwikkelingslanden sterven elk jaar weer tien miljoen kinderen aan ziekten die prima te genezen zijn en in diezelfde landen zijn er veertig miljoen aids-patiënten en seropositieven. De initiatieven van de Europese Unie zijn uitermate belangrijk, zeker nu blijkt dat de Verenigde Staten - tot dusver gelukkig zonder succes - pogingen doen om in het onlangs in Bangkok aangenomen actieplan te laten opnemen dat huwelijkstrouw en onthouding aangemoedigd moeten worden als enige bescherming tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) en aids.
We moeten in dit debat serieus blijven, en ik dank onze rapporteur voor de manier waarop zij zich daarvoor heeft ingezet. Een samenleving die een model in het leven roept van een zogenaamd ideaal gezin, kan niet anders dan een moralistische, sektarische samenleving zijn, waar vrouwen altijd als eerste het slachtoffer van zijn. Hun rechten zijn maar al te vaak afhankelijk van de man, of die nu hun vader, hun echtgenoot of hun broer is. Met een Amerikaanse staat als Columbia, waar seks buiten het huwelijk nog steeds bij wet verboden is, en een land als Nigeria, waar vrouwen gestenigd worden om dezelfde reden, vraag ik me af wat voor samenleving ze nu eigenlijk denken op te bouwen.
Voor de emancipatie van de vrouw en de ontplooiing van iedereen zijn er dus rechten nodig en maatregelen. Het onvervreemdbare recht van de vrouw om vrijelijk en zonder dwang te beschikken over haar lichaam en met evenveel vrijheid te kiezen wanneer ze moeder wil worden, hoort daarbij. Het recht op abortus moet nog altijd verdedigd of zelfs veroverd worden voor alle vrouwen, ook in Europa. Wat dat betreft wil ik de Commissie en de Raad graag wijzen op een concrete, actuele bedreiging, waarvoor ik werd gewaarschuwd door organisaties van Poolse vrouwen en feministes: De Poolse regering zou graag in het toetredingsverdrag met de Unie, dat zij binnenkort zal tekenen, een verwijzing laten opnemen naar 'de moraal, de cultuur en de bescherming van het leven?, oftewel een legitimatie van de huidige, restrictieve Poolse abortuswet. 60 Procent van de Poolse bevolking is tegen deze wet en in navolging van hen sluit ik me aan bij de oproep om die verklaring niet in het toetredingsverdrag op te nemen. De Commissie en de lidstaten zouden daarmee een erg slecht signaal afgeven aan diegenen, en dan vooral de vrouwen, die geloven in vrijheid, waardigheid en emancipatie, die in onze Europese samenlevingen als belangrijke waarden gelden.
Tot slot lijkt mij de tijd rijp om de kredieten te verhogen voor ontwikkelingshulp die gericht is op gezondheid en onderwijs. Daarom ben ik het eens met het bedrag dat mevrouw Sandbæk hiervoor voorstelt in haar verslag.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, geachte collega's, het is eigenlijk verwonderlijk dat in dit halfrond vanavond alleen maar eenstemmigheid te horen is terwijl achter de schermen zoveel obscure krachten proberen om een dergelijke verordening en de financiering ervan te ondermijnen. Het heeft te maken met het feit dat het recht om autonoom te beschikken over je persoon, je krachten van vruchtbaarheid en voortplanting nog altijd niet aanvaard is. In sommige kringen heeft men blijkbaar nog altijd niet begrepen dat men dit recht aan vrouwen niet kan ontzeggen. Aan mannen evenmin, maar er was in de loop der tijden altijd al meer begrip voor.
Wanneer wij vandaag kijken naar de theorie en de praktijk dan zien we dat er grote verschillen bestaan. Als we kijken naar de Europese Unie, dan stellen we vast, en daar is vandaag nog niet over gesproken, dat de kinderwens van mannen en vooral vrouwen in veel gevallen niet kan vervuld worden omdat die zo moeilijk te combineren valt met een veeleisend beroepsleven en een druk leven in het algemeen. Tot hier toe hebben we dat nog niet als een collectief probleem aangevoeld. Maar wij weten in elk geval dat de kinderwens bij heel veel vrouwen de facto hoger ligt dan het gemiddelde van 1,4 kinderen per gezin dat bijvoorbeeld in België bereikt wordt.
In de derde wereld is het eerder andersom. Daar is de vruchtbaarheid van de vrouw natuurlijk een zegen maar het is tegelijkertijd een doem want het kindertal is daar vaker hoger dan de kinderwens en dan de mogelijkheden om die kinderen dan ook nog een decente opvoeding te geven. Dat heeft natuurlijk te maken met de armoede waarin de vrouwen en kinderen leven. Ook de mannen natuurlijk, maar het aantal alleenstaande vrouwen dat zelfstandig voor kinderen moet zorgen neemt in de derde wereld overhands toe. De toestand is heel erg. Laatst hoorde ik bij de verkiezingen in Kenia in één van de slums van Nairobi van iemand die daar aan sociaal werk deed dat de vrouwen zodanig veel moeite hebben om hun kinderen groot te brengen, dat zij weigeren ook nog te trouwen want dan hebben ze er nog iemand bij die hen slaat en voor wie ze moeten zorgen. Het gezinsleven is door de armoede zodanig ontwricht, dat ze zeggen: we gaan het liever alleen proberen. Die kinderen zijn dan natuurlijk van verschillende mannen die zich van die vrouwen, noch van die kinderen wat dan ook aantrekken. Wij geven ons geen rekenschap van de noodzaak van dit programma want anders zouden wij alle begrotingszorgen opzij zetten en hiervoor veel meer middelen uittrekken.
Maar ik had het over de maatschappelijke implicaties. Bij ons in de Europese Unie en in de rijke landen leidt dit tot wat we dan het vergrijzingsfenomeen noemen, in de arme landen leidt het tot overbevolking en diepere armoede die vaak structurele vormen aanneemt. Uw verordening is echter absoluut niet gericht op die grote maatschappelijke fenomenen. Het is eigenlijk elementair, de hulp, de toegang die vrouwen en mannen maar vooral vrouwen de facto moeten hebben om te kunnen ontsnappen aan de vreselijke gevolgen van ongewenste zwangerschappen, de vreselijke gevolgen van verkrachtingen maar ook de vreselijke gevolgen die in andere samenlevingen voorkomen. Ik hoorde van een geval van Roma-vrouwen die tegen hun zin gesteriliseerd worden op het moment dat zij kinderen op de wereld brengen. Zonder het te weten worden deze vrouwen onvruchtbaar gemaakt. Dat alles is natuurlijk een gevolg van onwetendheid maar vooral van diepe armoede. Daarom zullen wij de Commissaris en de rapporteur en degenen die amendementen indienen steunen, om diegenen in de wereld te bestrijden die bij wijze van verzet pogen om deze verordeningen, de middelen en de mensen die er voor ijveren reproductieve gezondheid inderdaad te bevorderen, verdacht te maken. Wij zullen alles in het werk stellen opdat die financiële middelen ook in de toekomst verhoogd worden en goed gebruikt kunnen worden. Gezien de verspreiding van aids, moeten wij toch vaststellen dat al onze middelen op dit ogenblik ontoereikend zijn. Gelukkig is de officiële politiek daar inmiddels van teruggekomen maar in Kenia zei men enige jaren geleden niet eens aan de moeders die een kind verwachtten en die besmet waren met het HIV-virus, dat zij besmet waren, want men had toch geen middelen om er wat aan te doen. Nu hebben wij gelukkig de middelen die kunnen vermijden dat deze vreselijke kwaal overgedragen wordt van moeder op kind. Dat 36 miljoen mensen met het HIV-virus moeten leven en dat er ieder jaar miljoenen doden zijn, dat moeten degenen zich toch maar eens in de geest prenten die vandaag alleen maar bezorgdheid hebben voor het ongeboren leven en het geboren leven laten creperen.
Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil kort wat zeggen als toelichting op de amendementen die door mijn fractie zijn ingediend en tevens wil ik het Parlement verzoeken deze amendementen te steunen.
Vier ervan, afkomstig van mevrouw Montfort en de heer Mauro, hebben specifiek betrekking op de noodzaak om speciale bepalingen op te nemen ten gunste van de toegankelijkheid van voorzieningen waar aanstaande moeders in nood kunnen worden geholpen hun kinderen ter wereld te brengen.
Het is toch moeilijk voor te stellen dat een verordening die zich richt op de reproductieve gezondheidszorg in ontwikkelingslanden geen rekening zou houden met dergelijke voorzieningen.
De andere kwestie ligt gevoelig maar vereist niettemin een heldere benadering: gaat de Europese Unie wereldwijd abortus financieren, ja of nee? Dit is een cruciaal aspect van de tekst waarover wij zullen stemmen. Onze standpunten hierover verschillen wezenlijk. In verschillende lidstaten gelden verschillende wetten. Ik wil geen debat openen dat buiten de bevoegdheid van de Unie valt.
Wij kunnen niet accepteren dat fondsen van de Europese Unie worden aangewend ten gunste van een beleid dat abortus toestaat. Er moet gewoon helderheid worden verschaft in deze zaak. Het officiële beleid van de EU moet open en duidelijk zijn voor iedereen en niet worden verdoezeld of verzwegen. Dubbelzinnigheid is uit den boze. De amendementen 49 en 53 zijn erop gericht om helderheid te verschaffen.
Ik was op de dag dat het verslag werd aangenomen blij met de geruststellende woorden van commissaris Nielson, dat het onjuist is te stellen dat de EU een abortusbeleid probeert te ontwikkelen en dat degenen die dat beweren zich verkeerd hebben laten voorlichten of een verkeerde voorstelling van zaken willen geven. Het zou nog mooier zijn als ik vanavond weer kan worden gerustgesteld. De EU mag abortus niet steunen.
Een aantal details geven aanleiding tot bezorgdheid. Op een officiële website van de Commissie wordt het begrip 'bevolking' bijvoorbeeld gedefinieerd als 'een verzamelterm die thans wordt gebruikt om kwesties te beschrijven die betrekking hebben op demografie en reproductieve en seksuele gezondheid en rechten, waaronder bijvoorbeeld kwesties als abortus'. Dit is erg verontrustend. Wie bij de Commissie heeft zo'n bevooroordeelde en verwrongen definitie opgenomen en wat impliceert zij?
Het is geen geheim dat een bepaalde NGO, Marie Stopes International, actief heeft samengewerkt met het Parlement om deze wetgeving voor te bereiden. Ik beschik over een bericht, dat enige dagen geleden naar verschillende leden van het Europees Parlement is gestuurd, waarin staat dat Marie Stopes International de functie van secretariaat vervulde van de Werkgroep Bevolking van het Europees Parlement. Als hier maar openheid over bestaat, hoeft dit geen groot probleem te zijn, ook al komt het een beetje vreemd over. Maar in een rapport dat is gepubliceerd door Europese NGO's, verklaart de vertegenwoordiger van Marie Stopes International dat haar organisatie op grote schaal abortus ondersteunt en samenwerkt met Vietnam en andere landen waar abortus wettelijk is toegestaan. Dit is zeer verontrustend. De kennelijk actieve betrokkenheid van Marie Stopes International in de voorbereiding van deze wetgeving maakt de behoefte aan kristalheldere duidelijkheid in ons debat en in de tekst van de verordening nog sterker. Dat is waar we om vragen in de amendementen 49 en 53.

Belder (EDD).
Het verslag- Sandbæk beoogt verbetering te brengen in de gezondheidszorg op het gebied van seksualiteit en gezinsplanning in ontwikkelingslanden. De verordening zal echter eerder leiden tot een slechtere situatie omdat steun aan abortus provocatus niet wordt uitgesloten. Ten eerste is abortus geen Gemeenschapsbevoegdheid. Daarvoor is het te zeer onderscheiden van de doelstelling van ontwikkelingssamenwerking. Het kan dus nooit via die omweg onder Gemeenschapsbevoegdheid vallen. De tweede reden dat abortus geen Gemeenschapsbeleid mag zijn, betreft het aanvullend karakter van het beleid. Het mag het lidstaatbeleid niet vervangen. Bij steun aan abortus zou dat wel het geval zijn, aangezien het in één lidstaat en in meerdere toetredende landen strafbaar is.
Het verslag is voorts onduidelijk omdat een definitie van reproductieve gezondheid ontbreekt. Is derhalve de definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie van toepassing? Die omvat zwangerschapsonderbreking en daarmee abortus! Amendementen 49 en 53 verdienen krachtige ondersteuning, omdat ze abortus duidelijk uitsluiten. Daarnaast zijn de organisaties die het Gemeenschapsbeleid uitvoeren niet ondubbelzinnig in hun streven abortus terug te dringen. Ze hebben namelijk zogenaamd veilige abortus als één van hun doelstellingen. De grootste potentie voor gezondheidsverbetering ligt overigens op een ander terrein dan abortus. Het verslag vermeldt dat 13% van de moedersterfte wordt veroorzaakt door zogenaamde onveilige abortus, alsof er zoiets zou zijn als veilige abortus. Hieruit blijkt dat 87 % een andere oorzaak heeft. Betere zorg bij de zwangerschap en de gezondheid in het algemeen zou dus een aanzienlijk deel van de moedersterfte terugdringen. De 13 % veroorzaakt door zogenaamd onveilige abortus kan eveneens dalen, door meer compassionate counselling van ongewenst zwangere vrouwen.
Vervolgens is het begrotingsdeel van het verslag onevenwichtig. Het jaarlijks budget van 20 miljoen EUR betekent meer dan een verdubbeling ten opzichte van de uitgaven in het afgelopen jaar. Dat zal ten koste gaan van andere begrotingslijnen. Cijfers van het VN-bevolkingsfonds laten zien dat mensen wereldwijd betere toegang hebben tot anticonceptiva dan tot schoon water. We stellen kortom de verkeerde prioriteiten.
Tot slot, verscheidene Afrikaanse landen kennen hoopvolle ontwikkelingen inzake het terugdringen van seksueel overdraagbare aandoeningen, als gevolg van voorlichting met een accent op huwelijkstrouw en onthouding. Is de Commissie op de hoogte van deze positieve resultaten? Ik stel deze vraag nogmaals omdat de Commissie deze vraag niet beantwoordde in het debat over honger, handel en de rol van HIV/AIDS daarin. Ik noem de landen Oeganda en Zambia. In Zuid-Afrika wordt eveneens het gunstige effect onderkend. Huwelijkstrouw en onthouding geven betere resultaten dan de huidige seculiere Europese moraal! Ik wacht het antwoord van Commissaris Nielson gaarne af.

Montfort (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Sandbæk over de hulp die de Europese Unie kan bieden op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in ontwikkelingslanden is een goed initiatief.
Wij Europese vrouwen hebben het geluk een zwangerschap te kunnen voldragen, goed voorgelicht te worden en gezin en werk met elkaar te kunnen combineren. Hoe kunnen wij ons er dan bij neerleggen dat zoveel vrouwen de problemen die ons in Europa bespaard blijven, wel moeten doormaken? We moeten er evenwel voor waken dat we onze hulp afhankelijk maken van onze eigen opvattingen over gezinsplanning. Het zou absurd zijn om aan al die vrouwen één model, namelijk het onze, op te leggen. We moeten hen juist helpen om hun eigen samenleving en hun eigen leven als vrouw en als moeder in te richten aan de hand van hun tradities, hun waarden en hun cultuur.
Daarnaast gaat het bij vrouwenrechten niet alleen om voortplanting en seksualiteit. Deze vrouwen zijn de steunpilaren van hun samenleving. Ze moeten dus meer de gelegenheid krijgen om naar school te gaan, informatie te krijgen en een vak te leren. Al deze verworvenheden kunnen ze dan weer doorgeven aan hun kinderen, zodat hun land zich echt zal kunnen ontwikkelen, waarbij toegang tot gezondheidszorg en voorlichting de plaats zal krijgen die het toekomt.
Hoewel onder vrouwen die in ontwikkelingslanden leven zwangerschap en bevalling de voornaamste oorzaken zijn van overlijden of ziekte en hoewel seksueel overdraagbare aandoeningen in die landen op grotere schaal voorkomen, lossen we deze problemen natuurlijk niet op door de zwangerschap af te schaffen. We moeten niet alleen de gevolgen maar ook de oorzaken behandelen, door - zoals ik al zei - toegang tot informatie en toegang tot medicijnen, en dan vooral, zoals we maandagavond gezegd hebben, generieke medicijnen. Gezondheidszorg mag niet een luxe voor uitsluitend geïndustrialiseerde landen zijn.
Mevrouw Sandbæk, volgens u kan abortus nooit een voorbehoedmiddel zijn. Had u ons daarvan willen overtuigen, dan had u uw tekst preciezer moeten formuleren. Dan had u de amendementen moeten steunen die ik in de commissie ter tafel heb gebracht en die nu juist een alternatief boden voor abortus: namelijk een ontmoetingsplaats voor vrouwen die ondanks hun moeilijkheden ervoor kiezen hun kind te houden. Ik wil collega Ribeiro e Castro bedanken dat hij ze heeft overgenomen, want gezondheid en rechten op het gebied van voortplanting en seksualiteit houden altijd verband met een ieders individuele vrijheid en verantwoordelijkheid. Ik hoop daarom dat deze vrouwen, in alle vrijheid en zonder druk van ons westerse model, hun verantwoordelijkheid kunnen nemen.

Corrie (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, reproductieve en seksuele gezondheidszorg en rechten zijn van zeer groot belang voor ontwikkelingslanden, waar zo veel meer zou kunnen worden gedaan om moedersterfte en de schadelijke complicaties van illegale abortussen te bestrijden.
Verbetering van de gezondheidszorg is hard nodig, maar ligt, zoals uit de e-mailberichten die ik heb ontvangen blijkt, ook erg gevoelig. Het is een kwestie die door iedereen aan beide uiteinden van het politieke spectrum met respect moet worden benaderd. Ik wil mevrouw Sandbæk dan ook bedanken voor het langdurige overleg dat ze heeft gevoerd, eerst met de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie en vervolgens met de coördinatoren, de politieke fracties van dit Parlement.
Zoals bij elke kwestie die zo gevoelig ligt, zal geen van de partijen volmaakt tevreden zijn met het resultaat. Daarom ben ik, ondanks de uitgesproken mening die ik heb over dit onderwerp, oprecht van mening dat het compromis dat is bereikt in de Commissie ontwikkelingssamenwerking ons een pakket biedt dat door het Parlement moet worden aanvaard.
Ik weet dat er problemen zijn met de begrotingsaspecten van dit verslag, maar ik hoop dat de ingediende amendementen acceptabel zijn, zodat het verslag in eerste lezing door een overtuigende meerderheid kan worden ondersteund. Het zou rampzalig zijn voor zieke vrouwen in ontwikkelingslanden indien dit verslag zou worden vertraagd vanwege technische problemen met de begroting. De feiten spreken voor zich. Minstens 75% van alle sterfgevallen en ziekten als gevolg van zwangerschap kunnen - en moeten - worden voorkomen door een betere reproductieve gezondheidszorg. Volgens dit verslag heeft de reproductieve gezondheidszorg betrekking op alle aspecten van de voortplanting en op daarmee verband houdende ziektes zoals HIV/AIDS.
Door middel van langetermijninvesteringen in producten, voorzieningen en voorlichting op het gebied van de reproductieve gezondheidszorg kan het aantal ongewenste zwangerschappen aanzienlijk worden teruggebracht en kan de verspreiding van seksueel overdraagbare aandoeningen enigszins worden afgeremd. Ik hoop van harte dat de geachte leden van dit Parlement het verslag zullen steunen.
Valenciano Martínez-Orozco (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw Sandbæk gelukwensen met haar werk, en in de tweede plaats wil ik uiting geven aan mijn verontwaardiging over het feit dat wij, de afgevaardigden die het onderhavige verslag van meet af aan hebben ondersteund, wederom stelselmatig worden lastig gevallen.
Zoals zich ook al heeft voorgedaan tijdens de behandeling in de commissie en tijdens de behandeling in dit Parlement van het verslag-Lancker, hebben we de afgelopen dagen opnieuw moeten ervaren dat onze e-mailbox verstopt raakte door berichten vol dreigementen, beledigingen, of andere uitingen van agressie. Geen enkele van die berichten bevatte redelijke argumenten of een gedegen, inhoudelijke analyse van het verslag, dat er volgens die berichten enkel op uit zou zijn massale sterilisaties te propageren. Hierbij laat ik u een fragment horen van zo'n bericht, dat letterlijk als volgt luidt: 'Als zij dit verslag aanneemt, zal de Europese Unie een van de belangrijkste pleitbezorgers zijn van abortus en van de cultuur van de dood, terwijl zij anderzijds aanvaardt dat de armen worden uitgeroeid?.
Als men dit Parlement de wens toeschrijft dat het de armen wil uitroeien, kan ik zo'n boosaardig standpunt alleen maar volledig verwerpen, temeer daar argumenten hierin ten enen malen ontbreken. Want het zijn juist deze groeperingen die ons belagen en die zich op grond van hun godsdienstige overtuigingen voordoen als voorstanders van het leven, die vrouwen zonder financiële middelen veroordelen tot ziekte of tot de dood als gevolg van hun reproductieve functie.
Om de werkelijke betekenis en het belang van dit verslag te onderscheiden, dienen we een aantal cruciale aspecten te belichten. In de eerste plaats heeft de vrouw een bijzonder belangrijke rol bij het bevorderen van de gezondheid, en in de tweede plaats - wat iemand hier al heeft opgemerkt - kan een samenleving zich niet ontwikkelen als zij niet gezond is, terwijl de gezondheid van de vrouw rechtstreeks verband houdt met haar reproductieve rol.
20 Procent van de wereldbevolking verkeert op het ogenblik in zijn reproductieve fase en daarom is het van essentieel belang dat er informatie beschikbaar is over seksualiteit en over het reproductieve vermogen, zodat dit deel van de bevolking zich tegen ongewenste zwangerschappen en seksueel overdraagbare aandoeningen kan beschermen. Als vrouwen hun reproductieve rechten niet kennen en als hun de keuzemogelijkheden worden onthouden, veroordelen we niet alleen hen maar ook hun gezinsleden en de gemeenschap waarin ze leven, tot ziekte en armoede. Het staat namelijk vast dat gezondheid een beslissende rol speelt in de armoedebestrijding, een strijd die de Europese Unie heeft toegezegd te ondersteunen.
Deze toezegging - die al jaren geleden is gedaan aan de internationale gemeenschap - moet worden aangescherpt, nu blijkt dat sommige regeringen die er een schijnheilige moraal op nahouden om het leven te beschermen, de gelden voor seksuele en reproductieve gezondheid verlagen. Je kunt niet vóór het leven zijn en tegelijkertijd de vrouwen in de minder ontwikkelde landen het recht op informatie en zeggenschap over hun seksualiteit en reproductieve rol ontzeggen. In ontwikkelingslanden is de sterfte onder vrouwen als gevolg van zwangerschap en bevallingen 33 keer zo hoog als in de geïndustrialiseerde landen.
De reproductieve gezondheidsdiensten maken deel uit van de indicatoren voor het evalueren van de Millennium-ontwikkelingsdoelstellingen. Verbeteringen op het gebied van de reproductieve gezondheid leiden tot lagere zwangerschapscijfers en tot een verlaging van de afhankelijkheidsniveaus. Een slechte gezondheidssituatie gaat samen met hoge zwangerschapscijfers en heeft tot gevolg dat gezinnen in armoede vervallen.
In 2015 zullen 742 miljoen mensen behoefte hebben aan gezondheidsdiensten en -producten voor hun seksuele en reproductieve gezondheid. Zeggenschap over de eigen seksualiteit is een vrouwenrecht dat echter alleen in de rijke landen erkend wordt. De voornaamste oorzaak van ziekte en de gevolgen daarvan waaronder vrouwen in de arme landen gebukt gaan, is gelegen in hun reproductieve functie. De gezondheid van de vrouw is een fundamentele vereiste voor het bevorderen van de ontwikkeling van de arme landen.

Miranda (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat deze problematiek onze volledige aandacht verdient. Er bestaat een nauw verband tussen armoede en een laag ontwikkelingspeil en de reproductieve en seksuele gezondheid. Derhalve zijn maatregelen vereist waarmee de uiterst zorgwekkende toestanden die zich momenteel op dit gebied voordoen en die helaas nog ernstiger lijken te worden, een halt toe te roepen of althans in te perken.
De onderhavige ontwerpverordening evenals het verslag van mevrouw Sandbæk zijn dan ook van het grootste belang. De rapporteur heeft al in de eerste lezing grote inspanningen ondernomen om verbeteringen en compromissen tot stand te brengen, waardoor de voorstellen waarover wij het vandaag hebben op een brede consensus kunnen rekenen. Deze inspanningen verdienen vooral ook onze waardering gezien de onbeschrijflijke verdachtmakingen die zijn geuit en de mislukte pogingen die zijn ondernomen om hierin vraagstukken onder te brengen die niets met de eigenlijke doelstellingen te maken hebben. Gelukkig zijn de rapporteur, de fracties, de andere geraadpleegde commissies evenals commissaris Nielson, kortom iedereen die bij de werkzaamheden betrokken was, erin geslaagd zich op de essentie te concentreren. Ik ben ervan overtuigd dat de plenaire vergadering voort zal gaan op deze weg.
De essentie is hetgeen door de verschillende internationale conferenties over demografie en ontwikkeling is erkend, namelijk het besef dat de toegang tot diensten inzake reproductieve en seksuele gezondheid een wezenlijke element is in de strijd tegen onderontwikkeling en armoede evenals tegen besmettelijke ziekten zoals aids. In deze context mag niet worden verdoezeld dat zwangerschappen en geboortes in de ontwikkelingslanden tot de belangrijkste doodsoorzaken bij vrouwen behoren en veelvuldig invaliditeit tot gevolg hebben. Ook mag niet worden vergeten dat sterfte ten gevolge van zwangerschap voor een groot deel nauw verband houdt met abortussen die in erbarmelijke omstandigheden worden uitgevoerd. Dit zijn onloochenbare en uiterst ernstige feiten waaraan wij door middel van adequate en verantwoorde maatregelen, zoals die welke thans worden voorgesteld, het hoofd moeten bieden.
Tot dusver zijn voor deze doelstellingen niet voldoende financiële middelen beschikbaar gesteld. Er moet actie worden ondernomen, en de Europese Unie dient op dit gebied het voortouw te nemen. Ook tegen deze achtergrond ben ik van mening dat het Europees Parlement, in het kader van zijn bevoegdheden en verantwoordelijkheden en met inachtneming van een geest van consensus en evenwicht, nu al het voor dit doel voorgestelde bedrag zou moeten vastleggen.

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn allen zeer begaan met de moeilijke situatie van vrouwen in ontwikkelingslanden, van wie velen te maken hebben met de acute problemen van honger, ziekte en oorlog. De inspanningen van de Europese Unie om de medische en sanitaire omstandigheden te verbeteren kunnen dan ook op mijn volledige steun rekenen.
Overal in ontwikkelingslanden, en met name in de armste, sterven honderden vrouwen tijdens hun bevalling omdat de gezondheidszorg niet over de middelen beschikt om de nodige medische bijstand en voorzieningen te leveren. Daarom is het zo belangrijk dat de Europese Unie haar steun geeft om de medische faciliteiten in deze landen te verbeteren.
Ik wil voor de goede orde duidelijk maken dat ik de overeenkomst die in 1994 tot stand is gekomen op de Conferentie voor Bevolking en Ontwikkeling in Caïro en die is bijgewerkt in 1999, volledig ondersteun. In deze overeenkomst wordt gesteld dat abortus niet mag worden aangemoedigd als methode voor gezinsplanning en dat over de regelgeving betreffende abortus alleen door de betreffende landen zelf kan worden beslist. Tot mijn voldoening voldoet deze ontwerpverordening volledig aan de voorwaarden van de overeenkomst van Caïro. Ik zal de uitvoering van deze wet echter in alle stadia nauwlettend in de gaten houden, om er zeker van te zijn dat deze volledig in overeenstemming is met de bepalingen van de overeenkomst.
Ik ben me ervan bewust dat de Ierse regering met een zeer kritisch oog kijkt naar de voorwaarden van dit voorstel. Ik wil ook in zeer duidelijke bewoordingen getuigen van mijn toewijding aan de verdediging van de rechten van het geboren en ongeboren kind. De Europese Unie heeft geen enkele bevoegdheid om zich met het onderwerp van abortus bezig te houden. Dat is een zaak die terecht blijft voorbehouden aan de lidstaten zelf. Niets in dit verslag kan aan die juridische realiteit iets veranderen.

Kinnock, Glenys (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn woorden en mevrouw Sandbæk voor de eloquente wijze waarop zij de dringende noodzaak van deze verordening, waarover wij morgen gaan beslissen, heeft toegelicht.
De WHO schat dat 88 tot 98% van alle gevallen van moedersterfte kan worden voorkomen indien vrouwen toegang zouden hebben tot behoorlijke reproductieve en verloskundige voorzieningen. Kort geleden tijdens een bezoek aan Rwanda hoorde ik dat daar per 100.000 geboorten 2000 vrouwen tijdens de bevalling sterven. In mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, zijn dat er zeven.
Moedersterfte neemt in ontwikkelingslanden nog altijd toe. Vrouwen sterven onder andere als gevolg van bloedingen, infecties, hoge bloeddruk en obstructie tijdens de bevalling. Ze sterven ook als gevolg van onveilige abortussen. De laatste spreker had het over het recht van regeringen om zelf te kiezen. Ik zou willen benadrukken dat vrouwen in voornoemde situaties dat recht ook hebben. Als vrouwen in, bijvoorbeeld, mijn land het recht hebben om te kiezen, dan ben ik van mening dat andere vrouwen dat recht ook zouden moeten hebben. Reproductieve gezondheidszorg is geen eufemisme voor abortusvoorziening. Vrouwen hebben het recht op betrouwbare informatie en begripvolle begeleiding.
We moeten koste wat het kost vermijden dat we ons laten verleiden tot debatten die er alleen maar toe kunnen leiden dat we het beleid van de Verenigde Staten gaan nabootsen. De realiteit is dat als dit verslag morgen geen meerderheid krijgt, er geen begrotingslijn zal komen. Door onze ogen te sluiten, zullen we medeschuldig zijn aan de massale sterfte onder moeders in ontwikkelingslanden. Is dat het signaal dat we vanuit dit Parlement willen geven aan de vrouwen van de derde wereld?
Het is tijd dat de Europese Unie - en ik denk hier ook aan de regeringen van de zuidelijke lidstaten - meer gaat doen aan moedersterfte, HIV, reproductieve gezondheidszorg en contraceptie. De noordelijke en zuidelijke lidstaten moeten op diverse terreinen samen aan de slag gaan, bijvoorbeeld door landstrategiedocumenten voor afzonderlijke ontwikkelingslanden op te stellen en door prioriteit te geven aan man-vrouwkwesties en reproductieve gezondheidszorg en rechten.
Tenslotte wil ik zeggen hoe belangrijk het is dat wij beseffen hoe veelomvattend de kwestie van seksuele en reproductieve rechten is. Wij moeten meer aandacht en middelen investeren om ervoor te zorgen dat vrouwen veilig hun kinderen ter wereld kunnen brengen en de vrijheid hebben om zelf te kiezen of, wanneer en hoe vaak zij dat doen.
(Applaus van links)

Cauquil (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de toelichting van dit verslag is eigenlijk een stilzwijgende aanklacht tegen de huidige sociaal-economische orde, zoals die tot uiting komt op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten. Het is een schande dat voor vrouwen in ontwikkelingslanden zwangerschap en bevalling tot de belangrijkste oorzaken behoren van ziekte of overlijden. Van de 600.000 sterfgevallen tengevolge van zwangerschap vindt 99 procent plaats in de ontwikkelingslanden en bij dat verschrikkelijke aantal kunnen nog rustig 50 miljoen vrouwen bijgeteld worden die ernstige complicaties oplopen.
Net zo'n schande is het dat aids, en seksueel overdraagbare aandoeningen in het algemeen, de arme landen oneindig veel harder treffen dan de westerse landen. Daarom lijken de huidige voorstellen me bij lange na niet toereikend om deze situatie het hoofd te bieden. Het is niet alleen geld dat ontbreekt om een gezondheidsbeleid voor arme landen op poten te zetten. Nog veel erger is het dat we machteloos staan tegenover de farmaceutische kartels die zich, om hun winsten zeker te stellen, alleen al tegen het idee verzetten om generieke medicijnen op de markt te brengen. De tirannie van de industriële en financiële concerns op de samenleving is sowieso onverdraaglijk op alle gebieden van het sociale leven, maar heeft dramatische gevolgen voor alles wat met de menselijke gezondheid en lichamelijke integriteit te maken heeft. Ten overstaan van dat schrikbewind zijn deze voorstellen slechts het zoveelste voorbeeld van de machteloosheid van de Europese instellingen zodra het om het leven van mannen en vrouwen gaat.
Toch zullen we voor de amendementen stemmen die een zekere verbetering zouden kunnen opleveren of die tenminste blijk geven van enige menselijke principes, met inbegrip van het recht op geboortebeperking en abortus.

Ferrer (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, een samenleving die zich beschaafd noemt en die de bescherming van de mensenrechten hoog in het vaandel heeft, kan de hoge sterftecijfers onder moeders en kinderen in de ontwikkelingslanden en het lijden van zovele vrouwen niet afdoen als een onvermijdelijke situatie.
In het kader van een wereldwijd beleid ter bestrijding van de armoede moet dan ook speciaal aandacht worden geschonken aan de aspecten die de seksuele en de reproductieve gezondheid betreffen. Vandaar de behoefte aan een ontwerpverordening zoals de onderhavige. Als we het hebben over het recht op seksuele en reproductieve gezondheid, gaat het uiteraard om het recht op toegang tot gezondheidsdiensten die een veilige zwangerschap en een veilige bevalling garanderen, zonder risico's voor moeder en kind.
Waar het hier om gaat is het recht op informatie en voorlichting over veilige en voor iedereen aanvaardbare methodes voor gezinsplanning, het recht op een opvoeding waarin wordt geleerd om op verantwoorde wijze met seksualiteit om te gaan en om seksueel overdraagbare ziekten, met name aids, tegen te gaan.
Naar mijn idee heeft deze verordening geenszins tot gevolg dat de weg wordt vrijgemaakt voor het stelselmatig uitvoeren van abortussen in ontwikkelingslanden, en dat heeft niets te maken met godsdienstige of morele kwesties en nog minder met sektarisme. Het gaat erom dat we prioriteit geven aan het recht op leven, in het bijzonder aan het leven van degenen die het minst beschermd zijn, want dat recht prevaleert boven alle andere rechten, het vormt de basis en het beginsel waarop alle andere rechten rusten.
Juist daarom is het in het kader van de armoedebestrijding van groot belang dat de Gemeenschap haar toezegging nakomt om acties ten uitvoer te leggen op gebied van de seksuele en reproductieve gezondheid, zoals voorgesteld in het verslag-Sandbæk. Deze acties zijn namelijk instrumenten waarmee de sterfte onder moeders en kinderen drastisch kan worden teruggedrongen en dientengevolge kan worden vermeden dat vrouwen hun toevlucht nemen tot abortus, en in die zin zijn deze instrumenten ook gericht op de bescherming van het recht op leven en op gezondheid. Ik hoop, commissaris, dat u dit standpunt met ons deelt.
Howitt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Sandbæk gelukwensen, en commissaris Nielson bedanken voor zijn duidelijke politieke sturing in deze kwestie. Zijn veelbetekenende besluit om het tekort aan te vullen dat ontstond toen de regering-Bush onterecht haar bijdrage aan de UNFPA introk, is weer een heuglijk wapenfeit in zijn buitengewone staat van dienst als commissaris voor ontwikkelingssamenwerking.
De Europese Unie en het Parlement zijn deze week het onderwerp geweest van misleidende publiciteit en pogingen tot beïnvloeding over de bedoeling van deze verordening. In dit e-mailbericht bijvoorbeeld, afkomstig van een ingezetene van mijn kiesdistrict Cambridge, worden wij ervan beschuldigd 'lidstaten te verplichten abortus te financieren', waaraan de schrijver voor alle duidelijkheid nog de kwalificaties 'krankzinnig', 'irrationeel' en 'politiek correct' toekent!
Zoals collega's in dit Parlement al hebben aangegeven, is de verordening onweerlegbaar gebaseerd op de overeenkomst van Caïro, waarin abortus als gezinsplanningsmethode uitdrukkelijk wordt verboden. Sommige mensen, die vanavond helaas bijval hebben gekregen van enkele aanwezigen hier in dit Parlement, willen voorkomen dat vrouwen in ontwikkelingslanden goede reproductieve gezondheidszorg kunnen krijgen, terwijl er in deze landen jaarlijks nog altijd 600.000 vrouwen volkomen onnodig sterven tijdens de bevalling. Reproductieve gezondheidszorg is ook absoluut noodzakelijk in de strijd tegen de verspreiding van HIV/AIDS, waaraan dagelijks 8000 mensen overlijden.
Wij willen mensenlevens redden, niet verliezen.
Zowel mannen als vrouwen moeten hun verantwoordelijkheid nemen op het gebied van seksuele gezondheid. Daarom heb ik mij als man aangesloten bij een aantal andere mannen en vrouwen in dit Parlement om in mijn rol van begrotingsrapporteur te proberen extra geld los te krijgen voor het reproductieve gezondheidsprogramma. We mogen niet vergeten dat we eerder door het verzet van 160 afgevaardigden de gekwalificeerde meerderheid niet haalden, waardoor er zes miljoen euro verloren ging. Dat geld had kunnen worden gebruikt om meer dan twee miljoen vrouwen over de hele wereld een veiligere zwangerschap en bevalling te bezorgen. Ik hoop dat dit geld morgen alsnog beschikbaar wordt gesteld, maar dit hangt af van de goedkeuring van onze collega's van de begroting.
In april verwacht mijn eigen partner ons tweede kind. Ik hoop vurig dat de bevalling goed zal verlopen, maar ik ben gerustgesteld in de wetenschap dat we in Europa kunnen beschikken over de beste medische faciliteiten, uitstekend opgeleid medisch personeel en een goed gezondheidszorgstelsel, waardoor de risico's voor moeder en kind tot een minimum beperkt blijven. Ik zie geen reden waarom moeders elders in de wereld geen recht zouden hebben op dezelfde mate van bescherming.
Daarom zal ik morgen voor stemmen en roep ik iedereen op hetzelfde te doen.
Liese (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, waarde collega's, ik ondersteun de Commissie en ik ondersteun mevrouw Sandbæk als ze voorstellen dat de Europese Unie zich meer moet bezighouden met zaken als anticonceptie, de strijd tegen seksueel overdraagbare ziektes en verbetering van de gynaecologische verzorging in ontwikkelingslanden.
Ik heb zelf een tijd als arts gewerkt in Guatemala, een arm ontwikkelingsland, en ik heb daar met eigen ogen vastgesteld hoe noodzakelijk dergelijke hulp is. Bij deze hele discussie zie ik steeds een vrouwelijke patiënt voor me die ik indertijd heb behandeld, en die op 24-jarige leeftijd haar achtste kind kreeg. Ik vind dat we verplicht zijn om deze vrouwen erop te wijzen dat er mogelijkheden voor geboortebeperking zijn. Ook hebben wij de verplichting om bijvoorbeeld de beschikbaarheid van condooms te vergroten.
Ik zou de commissaris eraan willen herinneren dat de heer Schmid van de socialistische fractie reeds vele jaren geleden voorstelde om een condoomfabriek in Afrika te bouwen, zodat de condooms ter plekke tegen een gunstige prijs konden worden aangeboden. Ik zou de commissaris willen vragen nog eens heel goed naar dit idee te kijken.
Ik ben verder van mening dat niet alleen vrouwen zich bezig zouden moeten houden met de onderwerpen 'anticonceptie en geboortebeperking?. Ik vind dat we de aanzet die de wetenschap heeft gegeven met betrekking tot de ontwikkeling van voorbehoedmiddelen voor de man, sterker moeten ondersteunen. Er is een internationaal consortium dat een aanvraag op dit gebied heeft ingediend voor het zesde kaderprogramma voor onderzoek. Helaas heeft de Commissie dit tot nu toe nog niet behandeld. Ik geloof echter dat dit van groot belang is, omdat er veel vrouwen zijn die bijvoorbeeld om gezondheidsredenen de pil niet kunnen verdragen. Dan moeten er alternatieven zijn. Daarbij moeten de mannen niet altijd zo terughoudend zijn.
Wel ben ik van mening dat wij het onderwerp abortus duidelijk moeten scheiden van het onderwerp geboortebeperking, en ook heel duidelijk van andere onderwerpen die in dit verslag behandeld worden. Terecht wordt abortus gezien als een gevoelig onderwerp. Ik denk niet dat het goed zou zijn als de Europese Unie de schaarse middelen die wij überhaupt hebben voor de ondersteuning van mensen in de ontwikkelingslanden, uitgerekend aan zoiets zou toewijzen.
Ik ben vijf jaar lid geweest van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Van de Commissie kreeg ik steeds te horen dat er te weinig geld was. Veel projecten waarmee de NGO's bij ons kwamen, die in het geheel niet controversieel waren en waarbij iedereen zei dat we ze moesten ondersteunen, werden door de Commissie afgewezen omdat er geen geld was. Om die reden wou ik dat er in het onderhavige verslag, duidelijker dan nu het geval is, tot uitdrukking kwam dat wij veel zaken ondersteunen die ook hier in het Parlement onomstreden zijn, maar dat we abortus niet steunen. In dit verband geloof ik dat amendement 53 op zeer gepaste wijze is geformuleerd.
Ik ben blij dat het is gelukt om in het verslag een zodanige nadruk aan te brengen dat ongewenste zwangerschappen voorkomen worden en dat vrouwen ook daadwerkelijk worden geholpen. Ik wil bovenal mevrouw Martens bedanken voor haar grote betrokkenheid. Het ware mij echter liever geweest, maar misschien is dat morgen nog mogelijk, dat we dit nog iets nauwkeuriger konden formuleren, zodat we werkelijk eensgezind dit programma en dit verslag zouden kunnen steunen.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij mevrouw Scallon vanavond in het Parlement en op de sprekerslijst te zien. Ik zou graag horen dat zij zich verontschuldigt voor de schaamteloze leugens die zij in de Ierse media over dit verslag heeft rondgestrooid. Zo beweerde ze dat de Ierse vissers 50 miljoen euro kwijtraken die zou worden gebruikt om abortus internationaal aan te moedigen. En dat het geld van de Ierse belastingbetaler zou worden gebruikt voor de financiering van abortus over de hele wereld. Grove, schaamteloze leugens die moeten worden ingetrokken! Ik verwacht vanavond een verontschuldiging van mevrouw Scallon voor het feit dat ze dergelijke onwaarheden verspreid heeft.
Ik geloof in de vrije keuze. Ik vind dat het de verantwoordelijkheid is van het individu, man en vrouw, om te beslissen hoeveel kinderen men wil krijgen en wanneer. Daar heb ik niets over te zeggen en daar heeft mevrouw Scallon niets over te zeggen. Dat moet ieder mens voor zichzelf kunnen uitmaken. Als ik een vrouw zie die op het punt staat om te verdrinken, vraag ik haar, voordat ik haar een reddingslijn toewierp, niet eerst of ze zwanger is, of ze pro-abortus is en of er een kans bestaat dat ze haar zwangerschap laat beëindigen. Dit jaar zullen er 600.000 vrouwen als gevolg van hun zwangerschap sterven; vrouwen met kinderen, met ouders en met partners of echtgenoten, die niets liever willen dan dat ze blijven leven. Wil men echt dat wij deze vrouwen het recht op leven ontzeggen?
Helaas is er voor dit programma niet genoeg geld beschikbaar om al deze vrouwen te kunnen redden, maar wij hebben toch het recht én de plicht om ten minste datgene te doen wat wij hier hebben voorgesteld. En laat niemand het doen voorkomen alsof er juist levens worden gered door dit programma tegen te houden.
De houding van mevrouw Scallon en president Bush is gebaseerd op harteloze theologische haarkloverij die mijlenver van het echte leven is verwijderd. Wij moeten eensgezind en overtuigend onze mening laten klinken in dit Parlement en de wereld duidelijk maken dat juist wij opkomen 'voor het leven' en voor de levens van de 600.000 vrouwen die elk jaar sterven.
(Applaus van links)

Scallon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iedereen bedanken die zo hard heeft gewerkt om tot een geschikt compromis te komen. De meningen in dit Parlement mogen uiteenlopen, maar niemand mag twijfelen aan de oprechtheid van de wens van allen die hier aanwezig zijn om de vrouwen in de armste landen zo goed mogelijk te helpen.
Zoals al duidelijk is gebleken aan de bijdragen van vanavond, is er echter één belangrijk probleem: een aantal bepalingen in deze verordening zijn niet duidelijk genoeg. Het is in het belang van iedereen dat de verordening, die zo belangrijk en dringend nodig is voor het welzijn van vrouwen, moeders en hun kinderen, helderder wordt geformuleerd.
Om dit te realiseren, is het vooral belangrijk dat amendement 53 wordt gesteund. Door de formulering van dit amendement wordt elke tegenstrijdigheid uitgesloten. Het is volledig in overeenstemming met het bereikte compromis en het officiële standpunt van de Commissie en de Raad.
Het Europees Parlement heeft in het verleden zeer dikwijls zijn steun gegeven aan deze formulering. Hiermee wordt de positie van de Ierse grondwet beschermd en de regering van Ierland gerespecteerd. Ook vormt het amendement een geruststelling voor de politieke vertegenwoordigers van de kandidaat-lidstaten en ingezetenen van bepaalde minst-ontwikkelde landen, die al tegenover verschillende vertegenwoordigers van de Europese instellingen hun bezorgdheid hebben geuit over de mogelijke interpretatie van een aantal bepalingen van de verordening.
Zoals we allemaal weten heeft de Europese Unie geen wettelijke bevoegdheid om te beslissen over abortus in de lidstaten of om abortus financieel te steunen. De Unie is evenmin gerechtigd om dit te doen in de armste landen van de wereld. Dit houdt echter niet in dat vrouwen geen recht zouden hebben op de allerbeste gezondheidszorg, zodat moedersterfte en ziektes kunnen worden bestreden. Dergelijke zorg geniet ook mijn absolute steun.
In de formulering van dit amendement wordt elke tegenstrijdigheid uitgesloten. Als het wordt goedgekeurd, zullen de goede intenties van het Parlement, de Commissie en de Raad boven alle twijfel verheven zijn. Daarom vraag ik in alle respect om amendement 53 te ondersteunen.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik weet zeker dat als het Parlement deze door de Commissie ontwikkelingssamenwerking overeengekomen verordening steunt, wij in staat zullen zijn om activiteiten en organisaties te financieren die terdege bijdragen aan het bereiken van onze internationale doelstellingen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. De positie van vrouwen zal worden verbeterd en moeder- en kindersterfte zullen worden bestreden.
De amendementen die de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft goedgekeurd hebben veel bijval gekregen en dragen bij aan de kracht en de helderheid van de tekst van de verordening, zonder dat de hoofddoelstellingen worden gewijzigd. De Commissie juicht deze amendementen toe.
Over de amendementen 46 en 47 betreffende het financiële voorstel, kan ik vanavond namens de Commissie geen bindende uitspraak doen, omdat de algemene besprekingen over de toewijzingen nog niet zijn afgerond. Ik zie hierin echter geen aanleiding voor een tweede lezing. Ik heb er alle vertrouwen in dat we een oplossing zullen vinden.

De nieuwe amendementen die tijdens de plenaire vergadering zijn ingediend, de amendementen 48, 49, 50, 51, 52 en 53, verdraaien de essentie en de doelstelling van de verordening en kunnen als zodanig niet door de Commissie worden geaccepteerd.
De heer Ribeiro e Castro heeft, net als een paar andere sprekers, opgemerkt dat er in de lidstaten verschillende wetten gelden en ook iets gezegd over de bevoegdheden van de Europese Unie op dit gebied. Wij hebben in deze kwestie echter zeer sterke grond onder de voeten. Wij hebben het hier niet over het abortusbeleid in Europese lidstaten. Wij hebben het over ontwikkelingssamenwerking en wat wij hier voorstellen is perfect in overeenstemming met de internationale overeenkomsten. Dat is het doel van dit hele gebeuren. Laat deze discussie niet ontaarden in iets totaal anders.
De heer Ribeiro e Castro zei dat amendement 49 slechts een verduidelijking van de tekst is. Daar ben ik het niet mee eens. Het gaat om een inhoudelijke wijziging. Over helderheid gesproken: het mag buiten dan donker zijn, hier is het nog licht genoeg om mijn standpunt met de volgende opmerking te verhelderen.
In de bestaande tekst staat dat 'regelingen ter bevordering van sterilisatie of abortus' niet in aanmerking komen voor steun uit hoofde van deze verordening. In amendement 49 staat botweg dat 'sterilisatie en abortus' niet voor steun in aanmerking komen. Dit is geen verheldering van de tekst. Dit is een inhoudelijke wijziging. Laten we de dingen bij hun naam noemen: een tekst is een tekst en een koe is geen geit.
Als reactie op een paar andere opmerkingen van de heer Ribeiro e Castro, wil ik hem waarschuwen om niet al te kwistig met citaten te strooien die moeilijk te verifiëren zijn. Daarvan hebben we er in dit debat al genoeg gehoord.
Een belangrijke reden om het bij de uiteindelijke versie van de Commissie ontwikkelingssamenwerking te houden, is dat deze versie, zoals de heer Corrie al terecht opmerkte, de consensus van Caïro weerspiegelt, niets meer en niets minder. Tegen de heer Ó Neachtain wil ik zeggen dat ik me geheel bij zijn opmerkingen aansluit. Ze geven een getrouw en nauwkeurig beeld van de realiteit en de formele kant van deze kwestie.
Alles wat afwijkt van het compromis dat de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft gesmeed zou een onaanvaardbare afdwaling zijn van de overeenkomst van Caïro. Ik stel voor om op het juiste spoor te blijven. Als we kijken naar het internationale overleg dat de laatste jaren over deze kwesties heeft plaatsgevonden, zien we telkens weer dat iedere poging om Caïro terug te draaien of juist een stap verder te gaan, zinloos is gebleken. Ook dat is een goede reden voor het Europees Parlement en de Europese Unie om het huidige spoor te blijven volgen. Ik hoop van harte dat ons dat in deze kwestie gaat lukken.
(Applaus)

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag voor mijn eer opkomen. Ik geloof niet dat de commissaris mij beledigd heeft of dat het zijn bedoeling was mij te beledigen. De commissaris had het over de citaten die ik heb gebruikt. Omdat het verslag van deze vergadering door veel mensen wordt gelezen, wil ik erop wijzen dat het vanwege de beperkte spreektijd die tot onze beschikking staat, niet mogelijk was om alles voor te lezen wat ik wilde.
Ik wil ook laten vastleggen dat ik met alle genoegen de commissaris de documenten zal toesturen waaruit ik tijdens mijn toespraak citeerde. Dat geeft de Commissie de gelegenheid om ze in hun geheel te lezen, wat voor mij tijdens de plenaire vergadering natuurlijk niet mogelijk was.

Nielson
Ik heb daar geen enkel bezwaar tegen, maar het gaat er niet om of de heer Ribeiro e Castro zijn bronnen correct citeerde. Het gaat erom of de inhoud van de citaten juist is. Mijn waarschuwing was louter goed bedoeld en gold alleen het feit dat er veel bijdragen aan dit debat zijn geweest die met een flinke portie scepsis behandeld moeten worden.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Gemelli (PPE-DE)
Collega's Sandbæk, Martens en Ferrer hebben goed werk verricht, rekening houdend met de aanvankelijk sterk uiteenlopende standpunten.
Wij mogen nooit uit het oog verliezen dat er teksten moeten worden opgesteld waarin prioriteit wordt verleend aan de eerbiediging van de mensenrechten, de integriteit, de zelfbeschikking en de eigen verantwoordelijkheid. Abortus is een gewelddadige methode en is derhalve uitgesloten als instrument voor gezinsplanning op grote schaal. Met een verordening inzake gezondheidsbescherming mag geen aanslag worden gepleegd op het leven, het hoogste goed waarover de mens vanaf zijn conceptie beschikt. Dat zou tegenstrijdig zijn.
De tweede algemene opmerking betreft de manier waarop de landen die instrumenten aanpakken. Deze komt overeen met de mate waarin elke staat, elke gemeenschap en elke persoon zich bewust is van zijn of haar plicht om het leven te beschermen. Voorlichting, voorbereiding, goede instrumenten, eigen verantwoordelijkheid: dat zijn de maatregelen die de regeringen van de ontwikkelingslanden in samenwerking met de donorlanden moeten treffen om hun bevolkingen te bevrijden uit de toestand van onwetendheid, taboes, bijgeloof en de aan onderontwikkeling eigen, archaïsche methoden.
De laatste opmerking betreft het vraagstuk van de onderdanigheid van de vrouw aan de man. In het derde millennium moet definitief een eind worden gemaakt aan de cultuur van de op kracht gebaseerde hiërarchie. Het derde millennium moet in het teken staan van een cultuur van informatie en kennis en moet bijgevolg vrije uitwisseling mogelijk maken tussen intellecten. Vrouwen moeten met mannen kunnen omgaan zonder nog van enige vorm van seksisme last te hebben.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0026/2003) van de heer Harbour, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de mededeling van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's: Evaluatie van de strategie voor de interne markt - 2002: De beloften nakomen (COM(2002) 171 - C5-0283/2002 - 2002/2143(COS)) (COM(2002) 171 - C5-0283/2002 - 2002/2143(COS)).

Harbour (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij veel deugd om hier mijn verslag te presenteren, hoewel ik nu al voor de tweede opeenvolgende keer in het laatste debat van de avond moet spreken. Namens al mijn collega's van de commissie doe ik een beroep op de organisatie om de kwestie van de interne markt in de toekomst een prominentere plaats toe te kennen.
Zoals u in uw inleiding al zei, gaat mijn verslag over het strategiedocument 'De beloften nakomen? van de Commissie. Dat zal ook het voornaamste onderwerp van mijn toespraak zijn. Maar voor de goede orde wil ik zeggen dat ik ook betrokken ben geweest bij de behandeling van een ware stortvloed aan documenten die de commissaris gedurende de afgelopen maanden over ons heeft uitgestort. Zo heb ik mij gebogen over het tweede tweejaarlijkse verslag over de wederzijdse erkenning, het verslag over de toestand van de interne markt voor de diensten en Scorebord nummer 11 van de interne markt, een interessant en afwisselend document dat u ongetwijfeld allen hebt gelezen.
Voordat ik overga naar de inhoud van het verslag, wil ik zeggen dat ik mijzelf gelukkig prijs dat ik mijn goede vriendin mevrouw Palacio heb mogen opvolgen als rapporteur voor de interne-marktstrategie. Zij was een voortreffelijke voorzitter van onze commissie en heeft zeer belangrijk werk verricht als pleitbezorgster van de interne markt. Zij heeft het hogerop gezocht en is tegenwoordig minister van Buitenlandse Zaken van Spanje.
Door een gelukkig toeval viel het tienjarig jubileum van de interne markt in de periode dat ik aan dit verslag werkte. In november 2002 hadden wij het genoegen om commissaris Bolkestein en de heer Benson, voorzitter van de Raad voor het Concurrentievermogen in het Parlement te verwelkomen. Ik wil beide heren hartelijk bedanken voor het enthousiasme waarmee zij indertijd de zaak van de interne markt propageerden. In zijn toespraak vroeg de heer Bolkestein ons destijds om een ambitieus verslag te produceren dat 'recht voor z'n raap' is. Ik denk dat ik daar wel in geslaagd ben, maar ik geloof niet dat dit mogelijk zou zijn geweest zonder de steun van mijn collega's. Ik heb alle vertrouwen dat dit verslag morgen door een overweldigende meerderheid van het Parlement zal worden gesteund. Mijn dank gaat verder in het bijzonder uit naar de schaduwrapporteur, mevrouw McCarthy, wier waardevolle bijdragen veelvuldig in het verslag zijn opgenomen; naar mijn collega en voormalig voorzitter, de heer Gil-Robles Gil-Delgado, voor wie hetzelfde geldt; en naar de rapporteur voor advies van de Economische en Monetaire Commissie, de heer David Martin. Ook van hem hebben we een aantal punten in het verslag opgenomen. Hopelijk vindt hij dat zijn werk eer is aangedaan.
Ik ben enigszins teleurgesteld dat de banken van de liberale fractie vanavond leeg zijn. Ik hoop dat hun afwezigheid wil zeggen dat ze tevreden zijn met ons werk. Omdat ze tot uw politieke familie behoren, mijnheer de commissaris, kunt u ze dat morgen misschien vragen.
Ik zal een aantal van de punten van het verslag onder uw aandacht brengen. Het is geen toeval dat het verslag juist op dit moment uitkomt, aan de vooravond van de economische top en volgend op het debat dat vanmorgen heeft plaatsgevonden. Onze belangrijkste aanbeveling - en dit is het signaal, mijnheer de commissaris, dat u namens het Parlement aan de top moet overbrengen, zodat de Raad er terdege kennis van neemt - is dat de voltooiing van de interne markt het belangrijkste thema moet worden van de economische top van 2003. Wij willen dat de 'implementatiekloof', een treffende term die van u afkomstig is, mijnheer de commissaris, wordt overbrugd. Wij willen dat de nieuwe Raad voor de Concurrentiekracht de problemen grondig aanpakt en met concrete oplossingen komt. Uiteraard willen wij dat de achterstand in de omzetting in de lidstaten, die in uw scorebord aan het licht komt, wordt ingehaald. Wij willen ook dat er snellere en effectievere maatregelen worden genomen tegen overtredingen van de regels. Als onderdeel van het initiatief voor betere regelgeving willen wij dat er een einde komt aan al te gecompliceerde en opdringerige regelgeving (gold-plating) voor de interne markt. Wij willen ook dat verenigbaarheid met de interne markt een criterium wordt in de toetsingsprocedure.
Wij verzoeken u dringend om op zeer korte termijn werk te maken van de strategie voor de interne markt voor de dienstensector. De betreffende maatregelen zullen zeker niet gemakkelijk zijn, maar zijn wel van cruciaal belang. Zij omvatten belangrijke elementen als wederzijdse erkenning en harmonisering. Wij willen dat de lidstaten een meer volwassen houding aannemen bij de toepassing van wederzijdse erkenning als instrument voor de totstandkoming van de gemeenschappelijke markt. Wij zijn in onze commissie uitermate ontstemd over het feit dat de verordening ter bevordering van de verkoop, een zeer nuttige maatregel voor wederzijdse erkenning in de gemeenschappelijke markt, nog steeds door de Raad wordt tegengehouden. Wij hopen dat u die boodschap ook zult overbrengen.
Ik wil afsluiten met twee belangrijke overwegingen. Ten eerste hoop ik dat u, mijnheer de commissaris, ons zult steunen bij de organisatie van een nieuw interne-marktforum voor het einde van 2003, wanneer we de gelegenheid zullen hebben om de toetreding van 10 nieuwe landen tot de interne markt te vieren. Bij dit evenement willen we consumenten, ondernemingen, lidstaatregeringen en commissarissen betrekken, met het oogmerk een beter functionerende interne markt te realiseren.
Ten slotte hopen wij dat u erin slaagt om de Raad te overtuigen om een krachtige verklaring af te leggen over het streven om de interne markt bij zijn tienjarig jubileum te voltooien. Wij zijn zeker ambitieus en recht voor z'n raap geweest. Wij nodigen de Raad uit om dezelfde aanpak te kiezen.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, dit is een zeer belangrijke kwestie, een van de steunpilaren van de Europese Unie.
Afgelopen november heb ik het Parlement opgeroepen om gedurfde ideeën naar voren te brengen die de interne markt kunnen bevorderen. Het verslag van de heer Harbour heeft ruimschoots aan die voorwaarde voldaan.
In het tienjarig bestaan van de interne markt zijn er 2,5 miljoen banen bijgekomen en zijn we er op het gebied van de welvaart cumulatief 900 miljard euro op vooruit gegaan. Maar dat is nog niet genoeg.
Er zijn nog te veel obstakels. Door de uitbreiding is het nog dringender nodig schoon schip te maken. Elke ingenieur zal u kunnen vertellen dat men, wanneer men een paar verdiepingen aan een gebouw toevoegt, en dat is waar de uitbreiding feitelijk op neerkomt, er eerst voor moet zorgen dat de fundering sterk genoeg is.
Daarom zal bij de nieuwe interne-marktstrategie voor de middellange termijn, die de jaren 2003-2006 beslaat en in april door de Commissie zal worden gepresenteerd, de nadruk vooral komen te liggen op een terugkeer naar de kern van de zaak.
Bij deze 'terugkeer' zal de kwestie van implementatie en naleving op de eerste plaats komen. Ik ben blij dat het Parlement tijdens de volgende intergouvernementele conferentie zijn steun zal geven aan de uitbreiding van de bevoegdheden van de Commissie bij het toezien op de naleving van de wetgeving. In het verslag van de heer Harbour wordt de Commissie ook verzocht om een berekening te maken van de economische kosten die worden veroorzaakt door vertragingen in de omzetting. Dat is inderdaad een aantrekkelijk idee, hoewel de omzettingsachterstand moet worden gezien als een dynamisch gegeven dat een weerspiegeling vormt van verschillende richtlijnen waarvan de economische gevolgen van tijd tot tijd verschillen. Ik heb mijn medewerkers desalniettemin gevraagd of een dergelijke berekening haalbaar is en zal u hierover zo spoedig mogelijk berichten.
Het is nog steeds eenvoudiger om handel te bedrijven binnen een lidstaat dan in de interne markt. De grenzen bestaan nog wel degelijk, misschien niet meer in de fysieke betekenis, maar wel in de hoofden van ambtenaren in de lidstaten, voor wie de Europese denk- en handelwijze vaak nog niet vanzelfsprekend is. Er moet wellicht een aantal disciplinaire regels worden ingesteld om deze houding te veranderen. Zoals u misschien weet, kent de Commissie een zeer hoge prioriteit toe aan een voorstel voor een horizontaal instrument waarmee de belemmeringen in de dienstensector tegen het eind van het jaar moeten worden verwijderd. Wij bestuderen ook mogelijke methodes om de handel in goederen te vergemakkelijken.
Burgers en ondernemingen van de EU verdienen meer en betere informatie over hun rechten op het gebied van de interne markt. In het verslag van de heer Harbour wordt aanbevolen een tweede interne-marktforum te organiseren om zo het contact met de burgers te verbeteren. Ik juich dit idee toe en het zou mij een eer zijn om aan dit forum deel te nemen - mits u mij uitnodigt, natuurlijk!
Een andere hoofddoelstelling is de verwijdering van belastingdrempels. Ik ben blij met de steun van het Parlement voor de mededelingen van de Commissie betreffende de belasting van personenwagens, een onderwerp dat de heer Vatanen zeer na aan het hart ligt en waarover ik het laatst uitgebreid met hem heb gehad. De energie die hij in deze kwestie steekt, dwingt bij mij veel respect af. De Commissie zal dit jaar voorstellen doen om de BTW-regels te moderniseren en te vereenvoudigen, zodat de lasten voor ondernemingen, met name KMO's, worden verlicht.
Deze lijst is niet compleet. We weten allemaal dat de interne markt betrekking heeft op een enorm scala aan onderwerpen. Wij staan nog altijd open voor nieuwe ideeën. In de komende maanden staat mij bij de vorming van onze strategie dan ook een zeer nauwe samenwerking met het Parlement voor ogen.
Ik zal afsluiten door mijn steun te betuigen aan de eerste paragraaf van het verslag van de heer Harbour, waarin wordt gesteld dat de interne markt de hoofddoelstelling moet zijn van de voorjaarstop van dit jaar. Ik ondersteun deze stelling van ganser harte en roep het Parlement op om al het mogelijke te doen om dit te bereiken.

Martin, David (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zou als eerste de heer Harbour willen gelukwensen met zijn verslag en hem bedanken voor het feit dat hij er zo veel ideeën van de Economische en Monetaire Commissie in heeft opgenomen.
De Economische en Monetaire Commissie is het in grote lijnen eens met het beeld van de toestand van de interne markt dat door de Commissie in haar derde jaarverslag wordt geschetst. Net als de Commissie betreuren wij dat in de door het verslag bestreken periode slechts circa 50% van de beoogde maatregelen zijn gerealiseerd. Wij verwerpen echter de beschuldiging van de Commissie dat de Raad en het Parlement evenveel schuld hebben aan deze mislukking.
De door de Commissie zelf opgestelde lijst in het verslag bevat acht voorbeelden van gevallen waarbij wij onze doelstellingen niet hebben gehaald. Maar in zes van deze gevallen ligt de schuld hiervoor duidelijk bij de Raad en in slechts twee gevallen kan het Europees Parlement iets worden verweten. Daarom roepen wij de Commissie op om de Raad tijdens de voorjaarstop aan te sporen zijn prioriteiten duidelijk te formuleren en tevens een tijdschema te produceren voor de verwezenlijking van de doelstellingen waaraan men uit hoofde van het gemeenschappelijke-marktprogramma is gebonden.
De Economische en Monetaire Commissie juicht de vier hoofdpunten voor beoogde maatregelen toe: modernisering van de markten, verbetering van het ondernemingsklimaat, meer levenskwaliteit voor de burger en vooruitlopen op de uitbreiding. Wat betreft de modernisering van de markten zijn we bijzonder te spreken over de oproep om sneller te werk te gaan bij de implementatie van het Actieplan financiële diensten. Financiële diensten zijn de smeerolie voor de economie van Europa en wij delen de mening van de Commissie dat een werkelijk geïntegreerde financiële sector het BBP van de EU jaarlijks met tussen de 0,5 en 0,7 procent zou kunnen opschroeven: ofwel een verbluffende 43 miljard euro per jaar.
Wat betreft de verbetering van het ondernemingsklimaat, zijn wij bijzonder ingenomen met de doelstelling om te garanderen dat in alle lidstaten binnen 18 werkdagen en tegen kosten niet hoger dan 213 euro, een besloten vennootschap zal kunnen worden opgericht.
Wat betreft meer levenskwaliteit voor de burger, zijn wij erg ingenomen met de nadruk die wordt gelegd op het stimuleren van het vrije verkeer van werknemers, met name door de invoering van een Europese zorgpas en de verbeterde wederzijdse erkenning van academische titels en vakdiploma's.
Ten slotte, wat betreft het vooruitlopen op de uitbreiding, denken wij dat het hoog tijd wordt dat de Commissie de capaciteit van de administratieve apparaten in de kandidaat-lidstaten onder de loep neemt, om er zeker van te zijn dat deze straks de wetgeving van de gemeenschappelijke markt kunnen naleven.
Zoals de commissaris al zei, zijn de invoering van de interne markt en de vooruitgang die is geboekt sinds 1992 opzienbarende feiten, maar is er vooralsnog geen reden voor zelfgenoegzaamheid. De Commissie heeft nu een zeer praktische routebeschrijving voor de komende anderhalf jaar opgesteld. Zij zal de steun van mijn eigen commissie krijgen en ongetwijfeld ook van de rest van het Parlement bij het nastreven van de doelstellingen die zij heeft geformuleerd.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte dames en heren, dit is de derde keer dat wij in de afgelopen dagen over de betekenis van de interne markt debatteren. Maandag hebben wij de gevolgen van het Economisch Wereldforum in Davos behandeld. Vandaag hebben we al een debat gevoerd over de voorjaarstop. Beide debatten draaiden om de toekomst van de interne markt en de doelstellingen van Lissabon. Daarmee is duidelijk geworden hoe belangrijk de interne markt is voor ons. De commissaris, en ook de Evaluatie van de strategie voor de interne markt - 2002, hebben de voordelen van de interne markt, en wel voor groei, werkgelegenheid en de concurrentiepositie gedocumenteerd en aangetoond, en daarmee ook het nut ervan voor alle burgers van ons continent. Ondanks deze aanwijsbare voordelen is de interne markt nog niet af en zijn er nog steeds zeel veel zwakheden. Er kwam ter sprake dat 50 procent van de doelstellingen nog niet is bereikt en dat er te weinig vooruitgang is bij het bereiken van deze doelstellingen. Ook is 2,1 procent van alle richtlijnen voor de interne markt nog niet omgezet. Daarom roepen we de Commissie en de Raad op om alle mogelijkheden te gebruiken, door middel van sancties, coördinatie en het initiatiefrecht, en daar waar wij het eens zijn, ook concrete actie te ondernemen. Zonder een succesvolle interne markt, zonder de uitvoering van het Groei- en Stabiliteitspact kunnen we de ambitieuze doelstellingen van Lissabon niet bereiken.
De interne markt en het Groei- en Stabiliteitspact zijn de belangrijkste instrumenten bij het bereiken van de doelstellingen van Lissabon voor 2010. De reden dat ze zo belangrijk zijn, is dat ze geloofwaardigheid verlenen aan de lange termijndoelen. Ze kunnen een wezenlijke bijdrage leveren aan het verwezenlijken van doelstellingen op Europees niveau, met het oog op het vertrouwen van de burgers, de bedrijven en de werknemers.
De tegenstellingen tussen de mooie woorden die op een top worden gesproken en, eenmaal weer thuis, de verwezenlijking ervan zijn frappant. Daarom willen wij dat alle richtlijnen voor de interne markt worden omgezet. Wij willen dat de Commissie de coördinatie van de omzetting in handen neemt en dat haar initiatiefrecht wordt versterkt. Het gaat niet om het aanwijzen van schuldigen, maar om het vastleggen van verantwoordelijkheden en van kortetermijndoelen, op weg naar het gezamenlijke doel. Daarbij gaat het om het belastingbeleid, om de verschillende bevoegdheden, die nog steeds leiden tot concurrentiebelemmeringen en nieuwe obstakels. Het gaat om het onderzoek naar de uitwerking op de kleine en middelgrote ondernemingen, op weg naar een grootse interne markt. Het gaat natuurlijk ook om de interne markt op het gebied van financiële dienstverlening, die alleen al 1,1 procent van de groei, of 130 miljard Euro zou omvatten, en het gaat om het creëren van een interne markt voor dienstverlening. Er staat ons veel te doen. De Evaluatie geeft aan dat we op de goede weg zijn, maar we mogen niet verslappen of het tempo omlaag brengen. Integendeel, we moeten juist een nieuwe dynamiek tot stand brengen. Ik dank de rapporteur dat hij ons op zo'n indrukwekkende wijze heeft geïnformeerd en tevens nieuwe doelstellingen heeft geformuleerd.

Miller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur gelukwensen met het werk dat hij met dit verslag heeft afgeleverd.
Ik vind het nog steeds verbazend dat het mogelijk is dat wij op dit onwaarschijnlijk late tijdstip van de woensdagavond, dat de heer Harbour en ik hier al vaker hebben doorgebracht, misschien wel de belangrijkste wetgeving moeten bespreken die ooit door de Unie is aangenomen. Maar gezien de werkwijze van dit Parlement zit er kennelijk niets anders op.
Het is nu iets meer dan tien jaar geleden sinds de interne markt in werking is getreden. In deze periode zijn er enorme stappen gezet in de richting van de voltooiing van die markt. Niettemin hebben we nog een lange weg te gaan. Er zijn nog steeds een aantal barrières, handelsbarrières wel te verstaan. Als we kijken naar de verschillende belastingstelsels in de lidstaten, zien we dat deze stuk voor stuk worden gebruikt als handelsbarrières, of het nu gaat om indirecte of directe belasting. Als we kijken naar de verschillende soorten wetgeving op het gebied van werkgelegenheid in de lidstaten, dan zien we dat ook deze worden gebruikt als handelsbarrières. Als we kijken naar ons eigen onvermogen om tot een besluit te komen over een Gemeenschapspatent, dan zien we dat ook hierdoor een handelsbarrière wordt opgeworpen, maar wel een waarvan we de oplossing zelf in handen hebben.
We moeten ons echter niet alleen bezighouden met het vrije verkeer van goederen. Ook het vrije verkeer van werknemers, van arbeid, is van belang. Momenteel bespreken wij in de Commissie juridische zaken en interne markt de wederzijdse erkenning van beroepsdiploma's. Hoe eerder dat is geregeld, des te sneller is er weer een barrière uit de weg geruimd.
In het klimaat dat momenteel heerst, is er echter nog een andere barrière waarmee we rekening moeten houden. Dat is de barrière van angst en wantrouwen, die sterk is gegroeid sinds 11 september, maar die daarvoor waarschijnlijk ook al bestond. Dit is een barrière die het vrije verkeer van werknemers belemmert. Wij mogen niet toelaten dat Europa een fort wordt dat intern is opgedeeld door hoge binnenmuren.
Ik heb met belangstelling naar de toespraak van de commissaris geluisterd. Hij zou de lidstaten echter stuk voor stuk eens grondig onder de loep moeten nemen. Hij zou dan zelf kunnen zien dat zij de voltooiing van de interne markt, waarover zij zo eensgezind de loftrompet steken, dikwijls zelf tegenhouden door deze met behulp van binnenlandse regels te frustreren. Dit gebeurt meestal om er op korte termijn politiek munt uit te slaan.
Wij hebben nu de kans om de interne markt daadwerkelijk te voltooien. Mijnheer de commissaris, u hebt dit Parlement uitgedaagd om een verslag te produceren dat recht voor z'n raap is. Dat verslag hebt u nu. Nu dagen wij u uit om het karwei af te maken. Onze steun hebt u.

Bordes (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag wordt de wens uitgesproken dat het Parlement zijn steun toezegt aan de interne-marktstrategie van de Commissie, die tot doel heeft om de verschillende nationale markten op elkaar af te stemmen. De grote discrepantie tussen de intentie om op Europese schaal tot een eenwording van de markt te komen en de terughoudendheid van de afzonderlijke staten, baart de rapporteur zorgen. De werkende klassen van de Europese Unie maken zich daar echter helemaal niet bezorgd om, maar veeleer om de stortvloed van collectieve ontslagen. De grote bedrijven die daarvoor verantwoordelijk zijn hadden geen stem in het Europees Parlement nodig om op dat gebied hun gedrag op elkaar af te stemmen.
Die collectieve ontslagen komen voor rekening van grote bedrijven zoals in Frankrijk AirLib of grote multinationals als Daewoo, ACT, Arcelor, Pechiney of Fiat, die in meerdere Europese landen aanwezig zijn en wier huidige en voormalige aandeelhouders ruimschoots de middelen hebben om de banen te behouden van de mensen die zij nu werkloos maken. Dat de grote bedrijven herstructureringen doorvoeren is hún zaak. Maar het is onaanvaardbaar en ten hemel schreiend dat ze daarmee hun werknemers tot werkloosheid en armoede veroordelen. De aandeelhouders moeten betalen, niet de werknemers. De winsten van de bedrijven en het kapitaal van de aandeelhouders zou in de eerste plaats moeten dienen om de banen en de salarissen van de werknemers veilig te stellen.

McCarthy (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben blij met het verslag-Harbour, ook al proberen we vanavond om de belofte na te komen op een moment dat de meeste mensen al op één oor liggen. Ik ben de heer Harbour zeer dankbaar, niet alleen vanwege zijn edelmoedige opmerkingen over het werk dat ik voor dit verslag heb gedaan, maar ook omdat hij zoveel van de talloze amendementen die ik had ingediend, heeft overgenomen.
In het bijzonder ben ik hem dankbaar dat hij mijn initiatief heeft overgenomen om tijdens de voorjaarstop de lidstaten te verzoeken nogmaals te bevestigen dat zij zich zullen inspannen de beloften van de interne markt na te komen. Dit kunnen zij doen een plechtige verklaring te ondertekenen in dit jaar waarin de tiende verjaardag van de gemeenschappelijke markt wordt gevierd. Ik hoop dat het Griekse voorzitterschap en de Commissie dit initiatief overnemen.
Een dergelijk initiatief is noodzakelijk. Als de lidstaten een schoolrapport zouden krijgen, dan zou geen van hen een goede leerling blijken te zijn. In ieder rapport zou als commentaar staan: 'Beter je best doen!' En in feite zou dat zelfs moeten zijn: 'Veel beter'. Het scorebord van november laat zien dat we niet in staat zijn om onze beloften na te komen. Tegenover ondernemingen, omdat we er niet in slagen allerlei belemmeringen weg te nemen. En tegenover de consumenten, die in veel sectoren nog steeds niet de voordelen zien van meer keuze en lagere prijzen. En ten slotte raken we steeds meer achterop bij ons doel om in 2010 de meest concurrerende economie ter wereld te zijn.
Het scorebord moet voortaan niet alleen de voordelen van de interne-marktwetgeving in cijfers weergeven. Er moet, zoal de heer Harbour voorstelde, een indexcijfer worden opgenomen dat aangeeft wat de kosten zijn van het niet-invoeren van wetgeving. De Commissie moet grondig evalueren waarom lidstaten wetgeving niet invoeren en moet vaststellen wat de belangrijkste reden hiervoor is. Gaat het eenvoudigweg om nationaal protectionisme? Komt het voort uit bezorgdheid over de bescherming van de consument, of uit een gebrek aan capaciteit in de lidstaten om de wetgeving uit te werken en in te voeren? Ik ben voorstander van strenge sancties, snelle actie, bindende deadlines en effectieve middelen om het niet invoeren van wetgeving tegen te gaan. Anderzijds ben ik bang, mijnheer de commissaris, dat wij hier over tien jaar weer bijeen zullen zijn om te spreken over de noodzaak om de interne markt te voltooien.
Het totstandkomen van een interne markt voor financiële dienstverlening kan de economische groei van de EU met één klap met 1,1% omhoog stuwen. Het zou 130 miljard euro toevoegen aan het vermogen van Europa en het zou de kosten om kapitaal te verwerven voor zakelijke doeleinden met 0,5% terugbrengen. De overnamerichtlijn, waarmee de commissaris zoals ik weet akkoord gaat, vormt een essentieel onderdeel van de financiële diensten in een interne markt. Ik ben er een voorstander van om als Parlement deze richtlijn zo snel mogelijk in het wetboek op te nemen.

Gil Robles Gil-Delgado (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik schaar mij achter de gelukwensen aan de rapporteur, de heer Harbour, in verband met zijn bijzonder volledige verslag dat is behandeld vanuit het voor hem kenmerkende streven naar een consensus.
Ik heb getracht de fundamentele doelstellingen van het verslag - die ik volledig onderschrijf - te ondersteunen door middel van een paar amendementen, daar het me zinvol leek nog een aantal punten op te nemen.
In de eerste plaats ben ik het eens met wat de heer Martin zojuist heeft opgemerkt namens de Industriecommissie. Dat wil zeggen dat ik, om de treffende formulering van de rapporteur te gebruiken, de gelijkstelling verwerp - die zonder meer getuigt van al te grote haast van de zijde van de Commissie - tussen het Parlement en de Raad wat betreft de oorzaken van de vertraging van bepaalde regels voor de interne markt. In mijn land bestaat een spreekwoord dat zoveel betekent als: 'ieder moet zijn eigen broek ophouden'. Als sommigen hun broek niet kunnen ophouden, moeten we daar niet allemaal voor verantwoordelijk worden gesteld.
Het tweede punt was de noodzaak - door de heer Harbour meteen onderschreven - om de werknemersorganisaties op te nemen in het voorziene samenwerkingsverband tussen consumenten- en werkgeversorganisaties. In de ogen van degenen die de politieke leer van de sociale markteconomie aanhangen, is deze participatie van alle sociale actoren van essentieel belang. Ik zou hier een uitspraak van de commissaris willen herhalen, namelijk dat zolang de actieve partijen van de Europese samenleving het idee van de interne markt niet hebben omarmd, alle regels en acties die we maar kunnen verzinnen om de interne markt te laten functioneren, ontoereikend zullen zijn. Indien de samenleving echter in beweging komt, is die doelstelling een stuk makkelijker te verwezenlijken.
De rapporteur heeft ook positief gereageerd op mijn verzoek om meer aandacht te besteden aan de obstakels voor het starten van kleine ondernemingen, en aan de initiatieven die nodig zijn om die obstakels uit de weg te ruimen. Natuurlijk kunnen we prachtige demagogische betogen houden over de werkgelegenheid van de grote bedrijven, mijnheer de Voorzitter, maar feit is dat het de kleine en middelgrote ondernemingen zijn die op grote schaal werkgelegenheid bieden in de Europese Unie. Zoals de heer Karas al zei, moeten we ernaar streven dat zij ongehinderd kunnen deelnemen aan de interne markt.
Tenslotte gebiedt de eerlijkheid mij te zeggen dat ik de commissaris, mevrouw de Palacio, dankbaar ben voor haar inzet ten behoeve van de vooruitgang op het terrein van de liberalisering van het aardgas, de elektriciteit en het luchtvervoer. Mijn dank aan de heer Harbour voor het feit dat hij deze punten heeft opgenomen, en voor de gelukkige formulering waarmee hij de essentie van mijn amendement 40 op paragraaf 33 heeft opgenomen. Overigens zij hierbij opgemerkt, mijnheer de Voorzitter, ook ten behoeve van de zittingsdiensten van het Parlement, dat deze paragraaf 33 van de Engelse versie in de Spaanse versie ontbreekt, en dat hij ook in onze taal zou moeten worden opgenomen.
Ik zal dus voor dit uitstekende verslag stemmen waarmee ik de heer Harbour nogmaals gelukwens. Tevens wil ik hem bedanken voor zijn vriendelijke woorden aan onze collega, mevrouw Palacio, niet de commissaris, maar haar zuster, de minister van Buitenlandse Zaken, die zo'n actieve bijdrage heeft geleverd aan de invoering van de interne markt.

Bolkestein
Mijnheer de voorzitter, bedankt dat u mij de gelegenheid biedt om opnieuw het woord te voeren. Ik zal mijn antwoord beperken tot enkele hoofdpunten.
Allereerst doet het mij deugd dat al degenen die hebben gesproken - op één na wellicht - achter het verslag staan dat de heer Harbour heeft opgesteld, en ook duidelijk en krachtig het gehele concept van de interne markt ondersteunen. Zonder de steun van het Parlement zou de Commissie met lege handen staan als het gaat om het stimuleren van de interne markt. Ik verzeker de heer Harbour dat ik met mijn liberale vrienden zal spreken en hen zal vertellen wat ze hebben gemist vanavond. Zoals de heer Harbour weet is het liberale deel van dit Parlement wat minder groot dan de groep waartoe hij zelf behoort. Persoonlijk vind ik dat jammer, maar het is niet anders.
Zowel de heer Harbour als de heer Martin verwezen naar de Europese Raad. De Raad vraagt soms in een terzijde aan betrokken ministers om zich over dit onderwerp te buigen, om vervolgens weer over te gaan op meer verheven onderwerpen. Ik herinner u eraan dat, ongeveer een jaar geleden, de Europese Raad aangaf dat het Gemeenschapspatent zo snel mogelijk behandeld zou moeten worden door de Commissie en de Raad van ministers. Er is nog niets gebeurd. Het heeft weinig zin dat de Europese Raad zich in algemene bewoordingen uitlaat. Ik zou willen dat zij zich meer bezighield met zaken die aan de orde zijn.
De heer Harbour noemde ook het onderwerp van verkoopbevordering. De Commissie zal zeker haar best doen om het Griekse voorzitterschap te helpen tot een oplossing te komen in dit belangrijke dossier. Ik zal de zaak bespreken met de lidstaten die hierover nog vragen hebben. Naar mijn mening sluit het voorstel aan bij het vervolg op het Groenboek over consumentenbescherming, zoals mijn collega commissaris Byrne en ikzelf bij verschillende gelegenheden duidelijk hebben gemaakt.
De heer Martin heeft gesproken over de Europese gezondheidskaart. Het zal hem interesseren om te weten dat de Commissie betrokken is bij activiteiten op het terrein van gezondheidszorg. Het gaat om de kwestie van burgers die in hun eigen land niet snel behandeld kunnen worden en daarom voor behandeling uitwijken naar een ander land. Het Europese Hof van Justitie heeft hierover recent de uitspraak gedaan dat dit niet alleen moet worden toegestaan, maar dat de patiënt voor de behandeling ook een vergoeding dient te krijgen volgens de regels die gelden in het land waarin hij woont. De vraag waar het nu om gaat is, of de patiënt toestemming moet krijgen van de autoriteiten van het land waarin hij woont om in het buitenland een behandeling te kunnen ondergaan.
Afgelopen week was er een bijeenkomst over dit onderwerp in de zogenaamde 'High Level Reflection Group'. Samen met mijn collega's commissaris Diamantopoulou en commissaris Byrne hebben we daar verdedigd dat ook dit onderwerp te maken heeft met de interne markt. Wanneer een patiënt naar het buitenland gaat om een behandeling te ondergaan, betreft het de vrijheid van dienstverlening. Het is dus een onderdeel van de interne markt en wel een dat heel dicht bij de burger staat. Want wat is belangrijker voor een mens dan zijn gezondheid?
Het zal de heer Martin wellicht interesseren om hierover te horen. Hij kan er gerust op zijn dat mijn collega's en ik vastbesloten zijn om verder te werken aan dit onderwerp, hoewel enkele lidstaten het niet eens zijn met deze benadering. Dat vormt een belemmering.
Ten aanzien van het onderwerp dat de heer Karas aanroerde, over de verschillende belastingbarrières die bestaan: ook hier zit de Commissie niet stil. We gebruiken het instrument van inbreukprocedures, in het bijzonder voor het geval waarin burgers van de ene lidstaat een belastingvoordeel genieten wanneer zij pensioenrechten opbouwen in hun eigen land, maar geen belastingvoordeel genieten wanneer zij pensioenrechten opbouwen in een andere lidstaat. Dit een duidelijk voorbeeld van het maken van onderscheid ten opzichte van de tweede lidstaat. De Commissie heeft de inbreukprocedure onlangs in gang gezet. In een specifiek geval heeft het Europese Hof van Justitie al bepaald dat dit niet is toegestaan. De Commissie is vastbesloten om fiscale belemmeringen die van invloed zijn op de interne markt uit de weg te ruimen, maar alleen wanneer het verdrag dit toestaat. Zoals de lidstaten zich zullen realiseren, kunnen besluiten op belastinggebied alleen unaniem worden genomen. Om alle 15 lidstaten op één lijn te krijgen, is al erg moeilijk. Het grenst aan het onmogelijke om 25 lidstaten op één lijn te krijgen.
Ten aanzien van de opmerking van mevrouw McCarthy over het scorebord: het is wellicht niet prettig, maar wel noodzakelijk om de lidstaten steeds weer te wijzen op wat hen te doen staat. Het scorebord is een middel om enige druk op elkaar uit te oefenen, om elkaar aan afspraken te houden en te laten zien wie het goed doen en wie niet. Het vormt geen wettig middel, maar het sluit aan bij de inbreukprocedures. Daarom zullen we deze scoreborden steeds weer op de agenda brengen.
We moeten, zoals mevrouw McCarthy al stelde, ons best doen om ten uitvoer te brengen wat we in Lissabon hebben besloten. In Lissabon is vastgesteld dat we een programma moeten ontwikkelen om op micro-economisch niveau structurele wijzigingen door te voeren. Er is een kloof tussen wat is afgesproken en wat daadwerkelijk is gebeurd, en we presteren niet zo goed als we zouden moeten doen. De belemmeringen doen zich inderdaad meestal voor bij de Raad. Met grote regelmaat wijs ik hen erop dat er sneller gehandeld moet worden. Dat geldt ook ten aanzien van de overnamerichtlijn die genoemd werd door mevrouw McCarthy en anderen.
Ten slotte ben ik het volkomen eens met de heer Gil-Robles Gil-Delgado dat we erop toe moeten zien dat er geen enkele belemmering is om kleine of middelgrote bedrijven op te richten. De tijd die nodig is om een bedrijf op te richten is veel langer dan in de Verenigde Staten. Als we werkelijk een voorsprong willen nemen op de VS als het gaat om het creëren van kleine en middelgrote ondernemingen, dan moeten we erop toezien dat we handelen in overeenstemming met wat de heer Gil-Robles Gil-Delgado heeft gezegd.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.55 uur gesloten)

