Vragenuur (vragen aan de Raad) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B6-0001/2009).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad.
Betreft: Justitie in Rusland
Hoe denkt het voorzitterschap over het rechtsstelsel in Rusland, en met name over het feit dat politici uit de oppositie gevangen worden gezet - zoals Platon Lebedev en Michail Chodorkovski, wier proces en detentieomstandigheden zelfs in strijd zijn met de Russische wet -, en hoe zwaar zullen deze wantoestanden wegen in de onderhandelingen over het partnerschaps- en associatieovereenkomst met Rusland?
Betreft: Justitie in Rusland
Een van de belangrijkste hinderpalen voor politieke en economische betrekkingen zonder spanningen met Rusland en ook voor een nieuwe partnerschapsovereenkomst zijn de ernstige feilen van het Russische justitiële apparaat. Wat doet de Raad om op de correctie aan te dringen van politieke vonnissen - zoals tegen de Yukos-gevangenen Chodorkovsky, Lebedew en Bachmina - , om aan te dringen op de eveneens onwettige voltrekking van deze vonnissen, en om steun te geven aan de opbouw van een justitieel apparaat dat onafhankelijk is van autoritaire politieke structuren?
Betreft: Rechtsstaat en het rechtsstelsel in Rusland
Als een op waarden gebaseerde gemeenschap dient de EU gerechtigheid en de eerbiediging van de mensenrechten tot de hoekstenen in haar betrekkingen met derde landen te maken. Het juridische apparaat in Rusland wordt gepolitiseerd en openlijk als instrument in de handen van de machthebbers in het Kremlin gebruikt en in verband daarmee moeten wetteloosheid en corruptie voor de EU bovenaan de prioriteitenlijst staan wanneer getracht wordt in de toekomst betrekkingen met dit land te onderhouden.
Tegen de achtergrond van de meest recente, zeer spectaculaire zaken-Khodorkovsky, Lebedev en Bachmina wil ik de Raad vragen hoe hij tegenover Rusland reageert wanneer zich dergelijke gevallen van onwettige en corrupte rechterlijk uitspraken voordoen? Hoe zal de Raad deze kwestie in de betrekkingen tussen de EU en Rusland aanpakken en welke maatregelen zal hij nemen om Rusland te dwingen veranderingen in zijn juridische apparaat aan te brengen?
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Ik weet dat mijn vriend Milan Horáček de mensenrechtensituatie in Rusland al geruime tijd observeert en ik wil hem daarvoor bedanken. Dat is immers precies wat deze instelling, deze organisatie zou moeten doen.
Wat zijn vraag over deze specifieke kwestie betreft, zou ik hem willen verzekeren dat de Raad de bezorgdheid over de ontwikkelingen op het gebied van de rechtsstaat en democratie in Rusland volledig deelt.
De Raad is van mening dat ons partnerschap met Rusland gebaseerd moet zijn op de eerbiediging van het internationaal recht, de democratische principes en de mensenrechten. Daarom zal de Raad er bij Rusland op blijven aandringen dat het volledig voldoet aan zijn verplichtingen als lid van de Raad van Europa en natuurlijk de OVSE, alsmede in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de EU.
De door u en uw collega's genoemde vraagstukken geven aanleiding tot grote bezorgdheid en de Raad zal de ontwikkelingen nauwlettend blijven volgen.
De Raad uit zijn bezorgdheid tegenover Rusland regelmatig als onderdeel van de politieke dialoog en in het bijzonder tijdens het halfjaarlijkse mensenrechtenoverleg, dat in maart 2005 is ingevoerd.
Het optreden van Rusland op deze en andere gebieden zal in ogenschouw worden genomen in de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst met Rusland - die van groot belang is - evenals in andere aspecten van de betrekkingen tussen de EU en Rusland.
Zoals staat in het vorig jaar door de Raad goedgekeurd onderhandelingsmandaat, is een van de prioriteiten van de EU dat er duidelijke bepalingen over mensenrechten worden opgenomen in de nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst waarover nu wordt onderhandeld.
Het door sommigen genoemd strategisch partnerschap met Rusland moet worden gebaseerd op gezamenlijke waarden; anders zou het zinloos zijn. De EU heeft de nieuwe overeenkomst nodig, maar dat geldt evenzeer voor Rusland. Het is cruciaal dat de onderhandelingen en de tekst van de overeenkomst de waarden weerspiegelen die wij hoog houden, zoals de rechtsstaat. Persoonlijk kan ik beloven en wil ik benadrukken dat de eenheid van de EU absoluut van doorslaggevend belang is om hier resultaten te boeken.
Milan Horáček
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik heb er moeite mee dat we vroeger van de Raad als antwoord telkens weer te horen hebben gekregen dat de relatie met Rusland prioriteit geniet, maar dat er juist in de concrete gevallen van de heren Chodorkovsky en Lebedew en van mevrouw Bachmina geen enkele vooruitgang kan worden vastgesteld.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de minister, u heeft veel ervaring in de strijd voor de mensenrechten, en ik weet dat te waarderen. Ik heb ook veel respect voor de Tsjechische creativiteit. Daarom zou ik de volgende vragen willen stellen. Kunt u ons helpen om nieuwe wegen te vinden om na jaren van praten een oplossing te vinden voor de kwestie van de Yukos-gevangenen, en dus wat meer initiatieven te nemen? En hoe kunnen we heel concreet in de onderhandelingen met Rusland wat sterker dan tot nu toe de nadruk leggen op de kwestie van de mensenrechten?
Tunne Kelam
(EN) Mijnheer de minister, dank u voor uw antwoorden. Bent u het ermee eens dat als de Raad dit probleem op een krachtige en overtuigende wijze bij Rusland had aangekaart, om te laten zien dat de EU dergelijke schandalige schendingen van het recht serieus neemt, het ook beter gesteld zou zijn met de huidige economische betrekkingen?
Vindt u ook niet dat, tenzij de zaken Khodorkovsky en Lebedev op rechtvaardige en transparante wijze worden opgelost, de EU niet mag verwachten dat Rusland zijn economische verplichtingen zal nakomen?
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Ik denk dat u, met het huidige Tsjechische voorzitterschap, niet kunt verwachten dat wij zullen zwijgen. Ik heb tijdens het overleg over de energiezekerheid niet gezwegen en ook niet in het verleden toen we spraken over de zaak Khodorkovsky en andere zaken.
U weet waarschijnlijk wel dat er in februari een trojka-ontmoeting zal plaatsvinden waar het voorzitterschap zal worden vertegenwoordigd door minister van Buitenlandse Zaken Karel Schwarzenberg. Wij zullen in de door u genoemde zaken zeker overwegen stappen te zetten, maar of dat resultaten zal opleveren, hangt geheel van Rusland af. We kunnen enkel een omgeving creëren waarin wij de druk op de ketel kunnen houden, maar Rusland moet beslissen hoe het reageert.
Daniel Hannan
(EN) Ik wil de minister in het Parlement en Tsjechië als voorzitterschap welkom heten. Ik zou willen dat elk lid van het Parlement hetzelfde zou kunnen zeggen. Ik moet zeggen dat ik geschokt was over de teneur van sommige vragen die vandaag aan de Tsjechische premier zijn gesteld. Een van onze collega's, de heer De Rossa van de Ierse Republiek, verzocht hem om zijn opmerking dat het Verdrag van Lissabon mogelijk niet zo geweldig is als de heer De Rossa denkt, terug te nemen. Afgezien van al het andere is dat toch op zijn minst beledigend voor de meerderheid van de heer De Rossa's eigen achterban...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Betreft: Liberalisering van de wereldhandel
De Tsjechische Republiek laat op de website van het Tsjechische voorzitterschap weten dat liberalisering van de wereldhandel een van de prioriteiten van het voorzitterschap is. Kan het voorzitterschap toelichten hoe de ambities in dit opzicht luiden en welke stappen het met name voorstelt met betrekking tot de continuïteit van de voedselvoorziening in de EU?
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Ik wil u bedanken voor deze vraag omdat ik uit een land kom dat een groot voorstander is van vrije handel. Vrije handel is het fundament van onze economie - circa 80 procent van ons BBP komt op de een of andere wijze voort uit activiteiten in verband met deze handel. Het is voor ons voorzitterschap dan ook van groot belang dat de Unie zich tijdens de Doha-ontwikkelingsronde in het kader van de WTO volledig inzet voor de totstandkoming van een evenwichtige, ambitieuze en alomvattende overeenkomst. Hier zullen wij hard aan werken.
In antwoord op de vraag over de ambities van mijn voorzitterschap ten aanzien van de liberalisering van de wereldhandel, kan ik zeggen dat het voorzitterschap zijn hoofdprioriteit op dit punt duidelijk heeft vastgelegd in het kader van het 18-maandenprogramma van de Raad dat het Franse, Tsjechische en Zweedse voorzitterschap met elkaar hebben afgesproken, evenals in het desbetreffende werkprogramma dat afgelopen week is gepubliceerd en ook hier vandaag tot op zekere hoogte is toegelicht door de premier.
Volgens dit programma blijft het handelsbeleid een uitermate belangrijk instrument om in te spelen op de uitdagingen en kansen van de globalisering en te zorgen voor economische groei, werkgelegenheid en welvaart voor alle burgers in Europa. Er zal permanent worden gewerkt aan de bevordering van een open, marktgericht en op regels gebaseerd wereldhandelsstelsel dat iedereen ten goede komt.
Het handelsbeleid zou ook moeten bijdragen aan de milieu- en klimaatdoelstelling van de Unie, met name door de uitbreiding van de handel in milieugoederen en -diensten te stimuleren. De Unie blijft zich inzetten voor de totstandkoming van een evenwichtige, ambitieuze en alomvattende overeenkomst tijdens de Doha-ronde in het kader van de WTO.
Mijn land heeft bovendien drie prioriteiten vastgesteld voor het voorzitterschap van de Raad. Een van deze prioriteiten betreft de Europese Unie in de wereld. In dit verband zal mijn land het belang onderstrepen van het handelsbeleid als middel om het extern concurrentievermogen, de economische groei en de werkgelegenheid te bevorderen, overeenkomstig de nieuwe EU-strategie voor handelsbeleid getiteld "Europa als wereldspeler”, en de herziene strategie voor groei en werkgelegenheid.
Naast de werkzaamheden in het kader van het multilaterale systeem zal Tsjechië ook de Commissie bijstaan in haar inspanningen om handelsovereenkomsten te sluiten met veelbelovende partners of regio's - zoals Korea, India, ASEAN, Mercosur, de landen van de Andesgemeenschap, Midden-Amerika en mogelijk ook China - en om vrijhandelsovereenkomsten te sluiten met landen van het EU-nabuurschap, zoals Oekraïne, of om onderhandelingen over dergelijke overeenkomsten op te starten zodra aan de randvoorwaarden wordt voldaan, zoals in het geval van Rusland.
Het voorzitterschap zal zijn programma op het gebied van de handel op 20 januari 2009 in de Commissie internationale handel presenteren.
Met betrekking tot de voedselzekerheid in de EU is het voorzitterschap van mening dat protectionisme niet bevorderlijk is voor het veiligstellen van de voedselvoorziening in Europa of wereldwijd. Daarom steunt het voorzitterschap de liberalisering van de wereldhandel in het kader van de ontwikkelingsagenda van Doha (DDA) en de besprekingen over de GLB-hervorming met het oog op de verbetering van de concurrentiepositie van de Europese landbouw. Dat betekent dat de uitvoerrestituties moeten worden afgeschaft.
Met dergelijke elementen, zoals een transparante liberalisering van de wereldhandel en een concurrerende landbouw, kan ook de voedselzekerheid worden verbeterd. De voedselzekerheid in de EU heeft veel te maken met de internationale handel in voedingsmiddelen, die niet alleen ervoor zorgt dat deze tegen concurrerende prijzen worden aangeboden maar ook dat de lidstaten waarin de voedingsmiddelen op de meest effectieve wijze kunnen worden geproduceerd, de juiste stimulansen ontvangen.
De voedselzekerheid is tegenwoordig niet meer louter afhankelijk van lokale voedselproductie, maar veeleer van het vermogen van een land om de invoer van voedsel te financieren middels de uitvoer van andere goederen. In dit opzicht zal een open, multilateraal handelsstelsel een stabiele en zekere voedselvoorziening beter kunnen waarborgen.
Mairead McGuinness
(EN) Ik wil de Raad bedanken voor het uitvoerige antwoord, dat ik weliswaar nader moet bestuderen maar ik denk toch niet dat we het eens zullen worden. Ik zou u willen wijzen op het door het Parlement aangenomen verslag over mondiale voedselzekerheid, waarvan ik rapporteur was. In dit verslag wordt duidelijk gesteld dat de markt niet voor voedselzekerheid zal zorgen en dat de markt boeren zeker niet de stabiele inkomens zal verschaffen die zij nodig hebben. Kunt u daarom aangeven of naar uw mening in de landbouw vrije handel moet worden nagestreefd en of u dit als prioriteit hebt gesteld voor uw voorzitterschap?
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Ik kan u daarop een kort antwoord geven: ja! Vrije handel in de landbouw betekent dat geen honger meer in de wereld.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de minister, er wordt telkens weer gezegd dat het landbouwbeleid er alleen voor de drie procent is die boer is. Honderd procent is echter eter. Ik ben bijvoorbeeld een tamelijk goede eter, en ik wil in alle duidelijkheid zeggen dat de continuïteit van de voedselvoorziening volgens mij van existentieel belang is. We hebben nu al problemen met de afhankelijkheid van derden voor de levering van energie. Ik ben dus wel voor vrije wereldhandel, maar we moeten ons ook kunnen voeden met producten van eigen bodem. Daarom moeten we onze agrarische structuren handhaven. Dat kunnen we niet helemaal aan de markt overlaten.
Syed Kamall
(EN) Allereerst wil ik, net als mijn collega de heer Hannan voor mij, het Tsjechische voorzitterschap welkom heten - het zal een interessant contrast vormen met het vorige voorzitterschap van de EU - en nogmaals mijn excuses aanbieden voor het onbetamelijke gedrag van een aantal van mijn collega's in het Parlement.
Het is op zichzelf goed dat we het WTO-overleg snel op gang willen brengen, maar er zijn verkiezingen geweest in India en de Verenigde Staten en er komen Europese verkiezingen aan. Hoe kunnen we met al deze verkiezingen en machtswisselingen het WTO-overleg echt op gang brengen?
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Wat de GLB-hervorming betreft behoorden wij tot degenen die druk hebben uitgeoefend op de Commissie opdat zij met haar nieuwe voorstellen voor de hervorming van de begroting - het witboek - op de proppen zou komen. Ik heb zelfs getracht om samen met mijn Zweedse collega iets op touw te zetten, aangezien 2009 het jaar is van het Tsjechisch en het Zweeds voorzitterschap en onze ideeën aardig overeenkomen. Het is echter niet aan ons om wetgevingsvoorstellen in te dienen.
Tegen mijn vriend Bernd Posselt wil ik het volgende zeggen: wij hebben een vergelijkbare culturele achtergrond, maar zoals u ook weet, zijn wij beide een levend voorbeeld van het feit dat er geen honger is in Europa, dankzij het simpele feit dat de handel in landbouwproducten de afgelopen decennia is gegroeid. Ik weet daarnaast dat we een aantal speciale producten op de markt moeten behouden, zoals Beiers of Tsjechisch bier, maar over het algemeen denk ik nogmaals dat vrije handel bevorderlijk is voor de welvaart in Europa en in de rest van de wereld.
(EN) Deze vraag betreft het GLB. De Raad herinnert eraan dat in de context van het op 20 november jongstleden gesloten politiek akkoord over de "health check” van het GLB en van de gezamenlijke verklaring van Raad en Commissie, de Raad en de Commissie hadden afgesproken in het kader van de op 23 september gestarte besprekingen in Annecy, Frankrijk, over de toekomst van het GLB na 2013, en onverminderd de nieuwe financiële vooruitzichten voor die periode, zorgvuldig onderzoek te zullen doen naar de mogelijkheden voor de ontwikkeling van rechtstreekse betalingen in de Gemeenschap en de aanpak van de verschillende niveaus van rechtstreekse betalingen tussen de lidstaten.
Ik kan u meedelen dat het Tsjechische voorzitterschap hierover een discussie wil voeren tijdens de informele bijeenkomst van ministers van Landbouw, die in mei in het Tsjechische Brno zal plaatsvinden. Mijn collega in de regering, de heer Petr Gandalovič, kijkt reikhalzend uit naar de opening van dit debat.
Het doel is om een debat te voeren over de toekomst van het GLB en na te gaan welke landbouwbeleidsinstrumenten met name op het gebied van de rechtstreekse betalingen kunnen worden ingezet om een niet-discriminerend en effectief gebruik mogelijk te maken van de financiële middelen van de Europese belastingbetaler voor het GLB. In het debat zal verder worden gesproken over de versterking van de concurrentiepositie van de Europese landbouwers, de verbetering van de positie van de landbouw- en voedingsmiddelenindustrie in een gemondialiseerde en open wereldmarkt, de verbetering van de kwaliteit van landbouwproducten en de voorziening van niet-verhandelbare landbouweffecten, en de bevordering van een duurzame plattelandsontwikkeling.
De uitkomst van deze dialoog zou de weg moeten banen voor, wat ik wil ik benadrukken, het gemoderniseerde GLB met gelijke voorwaarden voor alle lidstaten.
Betreft: Gemeenschappelijk landbouwbeleid 2013-2020
Een van de prioriteiten onder het Tsjechisch voorzitterschap is het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Welke maatregelen denkt Tsjechië als voorzitter te nemen om een vergelijk over het toekomstig gemeenschappelijk landbouwbeleid te vinden?
Seán Ó Neachtain
(GA) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter voor zijn antwoord. Ik zou hem een vraag willen stellen over de plannen van het Tsjechische voorzitterschap voor steunverlening aan kansarme regio's. Naar ik begrijp is er meer hulp nodig, en wel zeer dringend, voor achtergebleven gebieden in het kader van het Europese gemeenschappelijke landbouwbeleid. Ik zou graag willen weten wat het voorzitterschap daaraan denkt te gaan doen.
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Het probleem van de benadeelde gebieden in Europa is een van de centrale problemen die telkens weer worden besproken in verband met het GLB. Ik denk dat wij het er allemaal, of bijna allemaal, over eens zijn dat we over moeten stappen van rechtstreekse steun naar steun voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden, als er sprake moet zijn van een zekere herverdeling, en niet door moeten gaan met protectionistische maatregelen.
Dit zijn dus de mogelijkheden en middelen, en we werken zeker nauw samen met commissaris Fischer Boel. Ik ben geen expert op het gebied van landbouw, maar ik ga ervan uit dat u zeker in de gelegenheid zult worden gesteld om dit nader te bespreken met onze minister van Landbouw.
Avril Doyle
(EN) Ik wil het Tsjechische voorzitterschap graag alle succes toewensen voor de komende ambtstermijn. Ik wil de minister verzoeken in te gaan op de ervaringen die de Tsjechische landbouwers en de Tsjechische voedingsmiddelenindustrie tot nu toe hebben opgedaan met het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Zijn zij tevreden en zijn er duidelijke verbeteringen geweest in hun ondernemingen? Hoe zien zij - en hoe ziet u, het Tsjechische volk - het gemeenschappelijk landbouwbeleid zoals dit toegepast wordt in Tsjechië?
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De economische crisis leidt helaas tot banenverlies. De koopkracht daalt. Een goede levenskwaliteit veronderstelt echter ook gezond voedsel.
Roemenië heeft een zeer groot aantal landbouwers, maar hun bedrijven zijn in de regel klein. Ik zou u willen vragen welke steun u in gedachten hebt voor kleine landbouwproducenten, met name in de nieuwe lidstaten.
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) In de nieuwe lidstaten is de situatie niet overal dezelfde. Er zijn in mijn land bijvoorbeeld niet zo veel kleine boerderijen als in sommige andere Europese landen. Wij hebben een zeer concurrerende landbouwsector met grote boerderijen, maar in buurlanden, zoals Polen, is de situatie weer anders.
Wat betreft de vraag van mevrouw Doyle over hoe het gaat: welnu, enerzijds zijn er boeren in mijn kieskring in Noord-Bohemen die het beter doen omdat zij meer geld krijgen. We hebben nu bijvoorbeeld landbouwers die een Hugo Boss-stropdas dragen. Dat kwam vijf tot tien jaar geleden nog niet voor. Anderzijds is er ook een gevoel van onrechtvaardigheid vanwege het verschil in betalingen tussen de oude en de nieuwe lidstaten. Het is een kwestie van fundamentele rechtvaardigheid binnen het systeem en die zou moeten worden bijgesteld .
Tegelijkertijd vinden we dat hervorming van het GLB noodzakelijk is. Dat is de enige manier om Europa concurrerend te houden. We worden dus geconfronteerd met een complex probleem. Ik ben geen expert die hier uitvoerig op in kan gaan, maar ik denk dat we ten minste over de hoofdlijnen overeenstemming moeten kunnen bereiken.
De Voorzitter
En de vraag van mevrouw Ţicău?
Neemt u me niet kwalijk, mijnheer de minister, ik wist niet zeker of u op beide vragen had geantwoord.
Alexandr Vondra
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Ik heb geprobeerd op beide vragen een antwoord te geven.
De Voorzitter
Het vragenuur is gesloten.
De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
