Προβλήματα και προοπτικές της ευρωπαϊκής ιθαγένειας (συνοπτική παρουσίαση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει μια σύντομη παρουσίαση της έκθεσης της κ. Gacek, εξ ονόματος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, σχετικά με προβλήματα και προοπτικές που αφορούν την ευρωπαϊκή ιθαγένεια (2008/2234 (INI)).
Urszula Gacek
εισηγήτρια. - Κύριε Πρόεδρε, είναι χαρά μου που παρουσιάζω την έκθεση για τα προβλήματα και τις προοπτικές που αφορούν την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα από την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (LIBE) τον περασμένο μήνα.
" ευρωπαϊκή ιθαγένεια δεν αντικαθιστά την εθνική ιθαγένεια. Είναι ένα πρόσθετο πλεονέκτημα, που δίνει στους πολίτες της ΕΕ μοναδικά δικαιώματα, ιδίως το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας, το δικαίωμα προξενικής προστασίας και το δικαίωμα αναφοράς προς το Κοινοβούλιο και τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή. " έκθεση του Κοινοβουλίου λαμβάνει υπόψη την πέμπτη έκθεση της Επιτροπής για την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, η οποία καλύπτει την περίοδο από την 1η Μαΐου 2004 έως την 30η Ιουνίου 2007. Είναι μια μοναδική περίοδος. Πριν από πέντε χρόνια, την 1η Μαΐου 2004, 10 νέα κράτη μέλη προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το αποτέλεσμα της εν λόγω προσχώρησης, ιδίως των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ήταν μια πρωτόγνωρης μέχρι τώρα κλίμακας μετανάστευση στο εσωτερικό της Ένωσης. Οι νέοι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενστερνίστηκαν τα δικαιώματα που τους χορηγήθηκαν, ιδίως το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας. Επωφελήθηκαν από τη δυνατότητα να εκπαιδεύονται στο εξωτερικό και, σε εκείνες τις χώρες που άνοιξαν τις αγορές εργασίας τους, ανέλαβαν νόμιμη εργασία.
" κλίμακα της μετανάστευσης όμως δημιουργεί πολλές προκλήσεις για τις χώρες υποδοχής. Είναι προκλήσεις τόσο για τις κεντρικές, όσο και για τις τοπικές αρχές. Οι τοπικές αρχές, ιδίως εκεί όπου είναι υπεύθυνες για την παροχή υπηρεσιών, όπως στέγαση, υγειονομική περίθαλψη και πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, έρχονται συχνά αντιμέτωπες με τα καθημερινά προβλήματα των νέων μεταναστών.
Πολλά έχουν γίνει για να υποβοηθηθεί η ενσωμάτωση, καθώς και για να βοηθηθούν οι νεοαφιχθέντες να επωφεληθούν από τα ίδια δικαιώματα όπως οι πολίτες των χωρών υποδοχής τους. Ωστόσο παραμένουν κρούσματα διακρίσεων. Μερικές φορές είναι αποτέλεσμα νομικών κενών και μερικές φορές αποτέλεσμα της έλλειψης γνώσης του τρόπου εφαρμογής του νόμου.
" επιτροπή LIBE έκανε μια πολύ εποικοδομητική και πρακτική προσέγγιση στην εργασία της. Υπήρξε διακομματική συμφωνία ότι προτεραιότητά μας ήταν να επισημάνουμε τους προβληματικούς τομείς και να λάβουμε μέτρα για την αποκατάστασή τους παρέχοντας στην κεντρική κυβέρνηση και την τοπική αυτοδιοίκηση στα κράτη μέλη τους απαραίτητους πόρους και υποστήριξη. " κύρια ανησυχία μας είναι ότι ο κάθε πολίτης δεν πρέπει να παρεμποδίζεται με κανένα τρόπο από το να επωφελείται από τα δικαιώματά του.
Το δεύτερο δικαίωμα που ανέφερα, εκείνο της προξενικής προστασίας, εξακολουθεί, δυστυχώς, να εφαρμόζεται ελλιπώς. Αυτό το γεγονός τράβηξε έντονα την προσοχή μας όταν δικοί μας συνάδελφοι βρέθηκαν σε δραματική κατάσταση κατά τη διάρκεια των τρομοκρατικών επιθέσεων στη Βομβάη. Αν βουλευτές του ΕΚ είχαν πρόβλημα στο να ασκήσουν το δικαίωμα προξενικής προστασίας τους σε μια τέτοια ακραία κατάσταση, τι πιθανότητες έχει ο μέσος πολίτης σε πιο καθημερινές περιστάσεις;
" αυξανόμενη συνειδητοποίηση των πολιτών για τα δικαιώματά τους ήταν ένα βασικό ζήτημα που τέθηκε σε ολόκληρη την έκθεση και προτείνεται μια σειρά μέτρων για μεγαλύτερη συνειδητοποίηση. Αν μόνο το 31% των πολιτών θεωρούν ότι είναι καλά ενημερωμένοι για τα δικαιώματά τους, έχουμε ακόμη πολλά να κάνουμε.
Θέλω να πιστεύω ότι η Επιτροπή θα λάβει υπόψη τις συστάσεις του Κοινοβουλίου και θα απαντήσει στην έκτη έκθεσή της σχετικά με τη συγκεκριμένη πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους σκιώδεις εισηγητές μου, το προσωπικό των πολιτικών ομάδων και τη γραμματεία της Επιτροπής LIBE για τη σκληρή δουλειά τους. Απευθύνω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους εκείνους που συμμετείχαν στη δημόσια ακρόαση για την έκθεση, ιδίως στους εκπροσώπους των ΜΚΟ. Είναι σωστό ότι, σε μια έκθεση για την ιθαγένεια, τη φωνή του πολίτη, μέσω των ΜΚΟ, ελήφθη υπόψη κατά την κατάρτιση της τελικής έκθεσης.
Günter Verheugen
Κύριε Πρόεδρε, κυρία Gacek, φαίνεται ότι τώρα είμαστε εντελώς μόνοι σε αυτό το Σώμα. Εκ μέρους της Επιτροπής, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω γι' αυτή την πολύ σημαντική και εντυπωσιακή έκθεση και να σας δώσω τα συγχαρητήριά μας.
Το ζήτημα εδώ είναι κάτι πολύ σημαντικό: η ευρωπαϊκή ιθαγένεια. Πολλοί πιστεύουν ότι η "Ευρωπαϊκή ιθαγένεια" είναι μια κενή φράση και δεν σημαίνει τίποτα, αλλά η έκθεσή σας καθιστά απολύτως σαφές ότι αυτό δεν ισχύει. " ευρωπαϊκή ιθαγένεια γίνεται πραγματικότητα μέσω δικαιωμάτων που ορίζονται με ακρίβεια στη Συνθήκη, δηλαδή ελεύθερη κυκλοφορία και δικαίωμα διαμονής, δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις τοπικές και ευρωπαϊκές εκλογές, δικαίωμα στην προξενική προστασία, δικαίωμα αναφοράς προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δικαίωμα υποβολής καταγγελίας στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή και δικαίωμα γραπτής επικοινωνίας με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
" Επιτροπή έχει την άποψη ότι είναι πια καιρός να δημιουργηθεί ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα πολιτικής για την ευρωπαϊκή ιθαγένεια. Γι' αυτό το σκοπό η Επιτροπή προτίθεται να προβεί σε μια ολοκληρωμένη διαδικασία διαβούλευσης, για να μπορέσουν να συγκεντρωθούν συγκεκριμένες πληροφορίες για τα προβλήματα της ευρωπαϊκής ιθαγένειας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε νέες προτάσεις που θα αποτελέσουν τη βάση για την έκτη έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια της Ένωσης, η οποία έχει προγραμματιστεί για το 2010.
Όμως πέρα από αυτά, η Επιτροπή εργάζεται και θα συνεχίσει να εργάζεται καθημερινά για να εξασφαλίσει ότι οι πολίτες μπορούν πράγματι να ασκούν τα πολιτικά τους δικαιώματα, και μάλιστα κάθε μέρα. Σε ένα μεγάλο αριθμό τομέων, όπου η έκθεσή σας, κυρία Gacek, καλεί την Επιτροπή να ενεργήσει, η Επιτροπή ήδη λαμβάνει μέτρα για να εξασφαλίσει ότι αυτά τα δικαιώματα ενισχύονται και να επεκτείνονται. Θα ήθελα να δώσω το παράδειγμα του σχεδίου δράσης της Επιτροπής για την προξενική προστασία και να προσθέσω ότι συμφωνώ απόλυτα μαζί σας ότι αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο κάτι πρέπει να γίνει. Εξάλλου, μόλις πριν από μερικές εβδομάδες είχαμε μια εξαιρετικά διδακτική συζήτηση για το θέμα σε αυτό το Σώμα που έδειξε την έκταση του χάσματος ανάμεσα στη φιλοδοξία και την πραγματικότητα, ακριβώς στην περίπτωση των προξενικών δικαιωμάτων.
" Επιτροπή έχει μεριμνήσει ώστε οι πολίτες να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους με εκστρατείες ενημέρωσης και προσπαθεί να θέσει σε εφαρμογή εγγυήσεις ότι αυτά τα δικαιώματα μπορούν πράγματι να ασκούνται - ιδιαίτερα με την υιοθέτηση της έκθεσής της για την εφαρμογή από τα κράτη μέλη της οδηγίας για την ελεύθερη κυκλοφορία.
Οι επικείμενες ευρωπαϊκές εκλογές είναι μία από τις προτεραιότητες των διοργανικών δημόσιων σχέσεων. " Επιτροπή υποστηρίζει και συμπληρώνει την εκστρατεία του Κοινοβουλίου να θέσει σε εφαρμογή μέτρα ενημέρωσης για να αυξήσει την ευαισθητοποίηση του κοινού γι' αυτές τις εκλογές και να καλέσει τους πολίτες να ασκήσουν τα εκλογικά τους δικαιώματα.
Είναι ευτύχημα που το κάνουμε αυτό, και θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι δεν είναι μόνο ότι η Επιτροπή που καταβάλλει προσπάθειες για να υλοποιήσει την ευρωπαϊκή ιθαγένεια στην καθημερινή ζωή. Άλλοι παράγοντες, επίσης - αυτό το Κοινοβούλιο, τα 27 κράτη μέλη, οι περιφερειακές αρχές, τα εθνικά κοινοβούλια, οι τοπικές αρχές και κάθε δήμος της Ευρωπαϊκής Ένωσης - διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική ανάπτυξη της ευρωπαϊκής ιθαγένειας.
Χαίρομαι που η έκθεση της κ. Gacek, που δημοσιεύθηκε εγκαίρως πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2009, περιλαμβάνει ορισμένους από αυτούς τους πολύ σημαντικούς παράγοντες, οι οποίοι θα πρέπει να υιοθετήσουν την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, για να καταστεί η Ευρώπη πραγματική για τα εκατομμύρια των πολιτών της. Πιστεύω ότι όλοι μας βλέπουμε ως κοινή μας ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι η ευρωπαϊκή ιθαγένεια δεν θεωρείται ως απλό σύμβολο, αλλά ως συγκεκριμένο δικαίωμα το οποίο μπορεί και πρέπει να ικανοποιείται στην καθημερινή ζωή.
Πρόεδρος
Το θέμα της ημερήσιας διάταξης έχει κλείσει.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)
Slavi Binev  
γραπτώς. - (BG) " διαφάνεια και οι δημοκρατικές σχέσεις μεταξύ των πολιτών και των θεσμικών οργάνων αποτελούν θεμελιώδεις αρχές στην Ευρώπη και βασικά δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών. Αυτές ακριβώς είναι οι αρχές βάσει των οποίων πρέπει να διεξάγονται οι βουλευτικές εκλογές. Όμως, το πρόβλημα της εξαγοράς ψήφων στη Βουλγαρία δείχνει ακριβώς το αντίθετο.
Αφού προηγούμενες τοπικές εκλογές διασύρθηκαν επανειλημμένα από την κατάφωρη εξαγορά ψήφων του GERB (Πολίτες για την Ευρωπαϊκή Ανάπτυξη της Βουλγαρίας), του DPS (Κίνημα Δικαιωμάτων και Ελευθεριών) και του BSP (Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα), στους απλούς πολίτες έμεινε η αίσθηση ότι δεν είχαν δικαίωμα επιλογής. Κατά συνέπεια αυτό τους κάνει πολύ λιγότερο πρόθυμους να ψηφίσουν ξανά.
Παρά τον υφιστάμενο ποινικό κώδικα και τις πολυάριθμες ενδείξεις παραβιάσεων του νόμου, ούτε ένα άτομο απ' όσα αναφέρονται στην έκθεση της Επιτροπής δεν έχει ακόμη καταδικαστεί γι' αυτά τα εγκλήματα, διότι οι αντίστοιχες διωκτικές αρχές είναι σαφώς απρόθυμες να σταματήσουν την εξαγορά ψήφων. Στη Βουλγαρία, το δικαστικό σώμα εξακολουθεί να δείχνει έλλειψη αποφασιστικότητας και οι γνωστοί ένοχοι προετοιμάζουν πάλι προεκλογικές εκστρατείες, ενώ εκείνοι που πούλησαν τις ψήφους τους τώρα αναζητούν νέους αγοραστές που κάνουν την καλύτερη προσφορά.
Θέλω να τονίσω ότι εφόσον αυτές οι παραβιάσεις του νόμου επιτρέπονται στη Βουλγαρία και το κράτος εξακολουθεί να μην αναλαμβάνει οποιαδήποτε δράση γι' αυτό το θέμα, οι έντιμοι ψηφοφόροι στην πραγματικότητα στερούνται το βασικό ανθρώπινο δικαίωμά τους - το δικαίωμα της επιλογής! Αυτό είναι απαράδεκτο για Ευρωπαίους πολίτες. Καλώ το Κοινοβούλιο να μη μείνει αμέτοχο.
Magda Kósáné Kovács  
" Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρει ότι όλοι οι πολίτες της Ένωσης είναι ίσοι. Δυστυχώς όμως, αυτή η αρχή δεν πληρούται πάντοτε στην πραγματικότητα. Ο λόγος των διαφορών είναι η εξάπλωση της ακραίας φτώχειας, ο κοινωνικός αποκλεισμός ή ο σκόπιμος αποκλεισμός, περιφέρειες με πολλαπλά μειονεκτήματα που έχουν μείνει έξω από την κοινωνία της πληροφορίας και των οποίων οι πολίτες δεν μπορεί καν να αναμένεται να έχουν κοινή ευρωπαϊκή συνείδηση. Χαιρετίζω το γεγονός ότι η έκθεση αναφέρει συγκεκριμένα τους Ρομά. Αυτή η μειονότητα των 10-12 εκατομμυρίων ζουν σε διαχωρισμό και βιώνουν τα εκπαιδευτικά μειονεκτήματα και τη απελπιστική κατάστασή τους στην απασχόληση ως υποτίμηση της ιθαγένειάς τους.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτή η διχοτόμηση της κοινωνίας θα έχει επίσης συνέπειες για τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. " προθυμία των πιο μειονεκτούντων να ψηφίσουν μειώνεται, αφού τους λείπει ενημέρωση και στα περιθώρια της κοινωνίας υπάρχει λιγότερη επίγνωση της σημασίας του γεγονότος ότι από όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, μπορούν να επηρεάσουν άμεσα μόνο τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Είναι ατυχές το γεγονός ότι η αδιαφορία είναι ιδιαίτερα μεγάλη στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, οι ρίζες της οποίας πρέπει και πάλι να αναζητηθούν στην ανεπάρκεια των πληροφοριών, αλλά άλλος ένας παράγοντας που συνέβαλε είναι ότι ο ρυθμός σύγκλισης μετά το μεγάλο κύμα διεύρυνσης έχει επιβραδυνθεί και έχει προκαλέσει απογοήτευση.
Ελπίζουμε ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών, των εργαζομένων και των παρόχων υπηρεσιών θα εξαλείψει τα σύνορα στο μυαλό και τη σκέψη των ανθρώπων. Αν γίνει φυσικό η κυκλοφορία εντός των ορίων ενός μεγαλύτερου σπιτιού να είναι η υλοποίηση της αυξημένης ελευθερίας, τότε η πολυεπίπεδη και πολύχρωμη Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να αγκαλιάσει ένα μεγάλο αριθμό διαφορετικών, όμως συνεκτικών και ανεκτικών Ευρωπαίων πολιτών.
