Een gemeenschappelijk immigratiebeleid voor Europa: beginselen, maatregelen en instrumenten (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is een korte presentatie van het verslag van de heer Busuttil, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over een gemeenschappelijk immigratiebeleid voor Europa: beginselen, maatregelen en instrumenten (2008/2331)(INI)).
Simon Busuttil
Als ik mijn verslag in twee zinnen zou moeten samenvatten, zou ik ten eerste zeggen dat het Europees Parlement een groot voorstander is van een gemeenschappelijk immigratiebeleid, en ten tweede dat het Parlement een einde wil maken aan het fragmentarische immigratiebeleid. Het beleid moet coherent worden, want alleen dan kan het effectief zijn.
Ik zeg dit met nog meer overtuiging in het licht van wat er zich de afgelopen dagen heeft afgespeeld met betrekking tot het schip Pinar, dat 154 immigranten aan boord nam in internationale wateren. Dit geval toont duidelijk aan dat er een gemeenschappelijk beleid moet komen. Het laat in feite zien welke prijs wij gedwongen worden te betalen voor het ontbreken van een solide beleid. De prijs is dat iedereen zijn verantwoordelijkheid negeert en deze afschuift op anderen en dat terwijl wij elkaar beschuldigen, mensen dagelijks voor onze ogen verdrinken en sterven.
Het is een schande dat een land met 60 miljoen inwoners op basis van nationale wetgeving probeert zijn verantwoordelijkheid af te schuiven op een land met minder dan een half miljoen inwoners. Ik ga ervan uit dat dit geval op zichzelf staat en dat het optreden van de Italiaanse minister van de Lega Nord ook gericht was op de eigen aanhang vanwege de Europese verkiezingen over een paar weken. Dergelijke politieke kunstgrepen zijn gemakkelijk te herkennen, maar het maakt ze nog niet acceptabel. Ik wil mijn waardering uitspreken voor het constructieve optreden van de Maltese en Italiaanse premiers toen zij ingrepen om een oplossing te vinden voor de Pinar-situatie. Dankzij hun interventie kwam er een verstandige oplossing voor het conflict. De onbuigzame houding maakte plaats voor het gezond verstand en de wet prevaleerde boven de wet van de jungle.
Ik hoop dat wij door het Pinar-incident allemaal zullen beseffen dat hoewel het gemakkelijk is om de eigen verantwoordelijkheid op anderen af te schuiven en elkaar te beschuldigen, de gemakkelijke weg niet leidt tot oplossingen. De oplossing ligt in een werkelijk Europees beleid, ook al is dat wellicht moeilijker te realiseren.
Mijn verslag bevat zes hoofdpunten. Ten eerste moet er voor eens en voor altijd een einde komen aan het menselijk leed als gevolg van illegale immigratie. Ten tweede moet het mechanisme voor lastendeling in het pact inzake immigratie direct ten uitvoer worden gelegd en het moet worden omgezet in een bindend wetgevingsinstrument. Het derde punt is dat er meer aandacht besteed moet worden aan de terugkeer van immigranten die illegaal op het grondgebied van de EU verblijven. Ten vierde moeten in alle overeenkomsten tussen de Europese Unie en derde landen ook afspraken gemaakt worden over immigratie. Als vijfde punt moet het Frontex-agentschap worden versterkt, niet alleen in financieel opzicht, maar vooral ook door meer middelen ter beschikking te stellen. Het laatste punt houdt in dat wij harder moeten optreden tegen de georganiseerde misdaad.
Tot slot wil ik opmerken dat wij erin geslaagd zijn om op verschillende punten in dit verslag compromissen te sluiten. Er is helaas nog één lopend punt dat werd ingebracht door een meerderheid binnen de Sociaal-democratische Fractie over het stemrecht van immigranten. Dit was voor mij niet acceptabel. Ik heb daarom een alternatieve resolutie voor het verslag opgesteld, ter vervanging van de tekst over het stemrecht door een anders geformuleerd compromis.
Joe Borg
Ik wil de heer Busuttil namens de Europese Commissie feliciteren met het belangrijke verslag dat hij heeft opgesteld. Dit verslag beschrijft een essentieel punt in relatie tot de doorlopende ontwikkeling van de Europese Unie; namelijk een gemeenschappelijk immigratiebeleid. Zoals in het verslag wordt aangegeven, was het pact inzake immigratie dat vorig jaar door de Europese Raad werd aangenomen, een startpunt voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk beleid op het gebied van asiel en immigratie.
We moeten er nu voor zorgen dat de toezeggingen die in dit pact zijn gedaan, ook worden uitgevoerd. De Commissie zal komende maand met voorstellen komen voor de wijze waarop de tenuitvoerlegging van het voornoemde pact kan worden gecontroleerd. Dat zal gebeuren in de vorm van een jaarverslag dat door de Commissie wordt uitgebracht. Deze verslagen zullen de basis vormen van het jaarlijkse debat met de Europese Raad over het immigratie- en asielbeleid vanaf 2010.
De definitie van de algemene doelstellingen voor het gemeenschappelijke beleid zoals vastgesteld in dit pact, wordt eveneens opgenomen in het meerjarige Stockholm-programma, dat naar verwachting later dit jaar zal worden aangenomen onder het Zweedse voorzitterschap. Het verslag-Busuttil biedt de Commissie bijzonder veel nuttige informatie waarmee zij haar geplande bijdrage kan leveren in de vorm van een mededeling, die deze zomer nog zou moeten worden aangenomen. Ik wil benadrukken dat onze ideeën in het algemeen op één lijn liggen.
In verschillende onderdelen van het verslag-Busuttil wordt de Commissie opgeroepen om actie te ondernemen. In antwoord hierop wil ik wijzen op de actieve inzet die de Commissie op dit gebied al getoond heeft. Hiervan kunnen verschillende voorbeelden genoemd worden, zoals de ontwikkeling van faciliteiten voor tijdelijke en cirkelmigratie. Denk ook aan de verbeteringen op het gebied van gegevensverzameling en -analyse, en de verspreiding van informatie over de reële kansen van immigranten en de risico's van illegale immigratie. Ik noem verder nog de samenwerking met derde landen.
Ik wil reageren op een specifiek punt in het verslag waarover de heer Busuttil zijn zorg uitte, namelijk de solidariteit tussen lidstaten op het gebied van immigratie. Zoals de rapporteur in zijn toespraak benadrukte, hebben de recente gebeurtenissen in het Middellandse Zeegebied opnieuw de problemen en de grote druk aan het licht gebracht waaronder sommige lidstaten te lijden hebben. Ik wil u, mijnheer Busuttil, verzekeren dat de Commissie zich volledig inzet om oplossingen te vinden voor deze lidstaten die gebukt gaan onder een zeer grote migratiedruk.
Ik wil in dit verband drie voorbeelden noemen van maatregelen die al genomen zijn of nog genomen zullen worden. De Dublin-verordening wordt gewijzigd zodat de overdracht aan lidstaten die onder grote druk staan, kan worden opgeschort. Het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken wordt opgericht ter ondersteuning van deze lidstaten, en de lidstaten zullen financiële steun ontvangen voor interne en vrijwillige herverdeling van immigranten.
De Voorzitter
Dit punt is afgehandeld.
De stemming vindt woensdag 22 april 2009 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Corina Creţu  
Naar schatting van de Europese Commissie zal de EU tegen 2050 60 miljoen werknemers uit derde landen nodig hebben in een tijd waarin de beroepsbevolking in versneld tempo afneemt. Dat betekent dat de ambitieuze doelstellingen van de Lissabonstrategie afhankelijk zijn van de bijdrage van arbeid van buiten de EU.
Op dit moment stijgt de werkloosheid echter enorm als gevolg van de economische crisis, waarbij onder andere veel buitenlandse werknemers uit de nieuwe lidstaten hun baan verliezen. Het is daarom van essentieel belang om het immigratie- en werkgelegenheidsbeleid te bundelen om een redelijke en praktische oplossing te vinden, rekening houdend met het principe van communautaire preferentie. Het is mijns inziens onjuist om immigranten het recht te geven zich vrij te vestigen in de EU, terwijl Roemenen en Bulgaren niet het volledige recht op vrij verkeer hebben op de Europese arbeidsmarkt.
Het is immoreel en gevaarlijk om de uittocht van gekwalificeerd personeel ('brain drain') uit ontwikkelingslanden aan te moedigen zonder daarbij met het risico van een boemerangeffect rekening te houden. Een ander punt dat aandacht verdient, is de discriminatie van immigranten die vaak banen onder hun opleidingsniveau aangeboden krijgen, vooral vrouwen. Zij worden zo het slachtoffer van de negatieve stereotypen en praktijken in het land van herkomst en van die in de EU-lidstaten.
Jamila Madeira  
schriftelijk. - (PT) Volgens Eurostat zal de vergrijzing van de bevolking van de EU op middellange termijn realiteit zijn. Immigratie kan een belangrijke stimulans zijn om goede economische resultaten in de EU te behalen. In die zin is het noodzakelijk de wezenlijke rol van het verschijnsel migratie in de EU te erkennen.
Het bestrijden van illegaal werk is cruciaal, daar het een grove schending vormt van de rechten van migrerende werknemers. We dienen een Europees beleid te bevorderen ten gunste van de regularisering van illegale migrerende werknemers en te verzekeren dat op illegale immigranten geen versnelde procedures worden toegepast die een schending vormen van hun rechten. Wanneer die werknemers Europa bereiken, bevinden ze zich al in een ondergeschikte positie en het is duidelijk dat een goed beheer van de migratiestromen zowel voor de EU als voor derde landen voordelen oplevert.
Het niet volledig benutten van de vaardigheden van de migrerende werknemers, zoals vaak is gebeurd, dienen we te bestrijden. Deze werknemers doen vaak werk dat veel minder scholing vereist dan zij hebben. Dit verschijnsel neemt onder vrouwen een opmerkelijke omvang aan.
Ik denk dat de Commissie aan de erkenning van vaardigheden speciale aandacht moet schenken, evenals aan prikkels voor het levenslang leren. Daarbij dienen de immigranten ook een gegarandeerd recht te hebben op het leren van de taal van het gastland als middel om op sociaal, cultureel en beroepsvlak in de Europese Unie te integreren.
Bogusław Rogalski  
schriftelijk. - (PL) Migratie naar Europa is een verschijnsel dat al geruime tijd onafgebroken bestaat en dat wordt gevoed door factoren als de grote materiële verschillen in levensstandaard tussen Europa en andere delen van de wereld.
Europa heeft zonder twijfel behoefte aan een gemeenschappelijke aanpak van de immigratie in de Europese Unie. Het al dan niet handelen van een bepaalde lidstaat kan rechtstreeks van invloed zijn op andere lidstaten. Een slecht beheerde migratie kan ernstige gevolgen hebben, zowel voor de landen van herkomst als voor de migranten zelf.
We moeten ons ervan bewust zijn dat legale migratie een positief fenomeen is dat voor tal van groepen kansen biedt. Migranten hebben de afgelopen decennia een bijzonder belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de Europese Unie. Ook vandaag heeft de Unie hun werk nog nodig. Met het oog hierop moet een gemeenschappelijke beleidsvisie worden opgesteld die niet alleen gebaseerd is op successen uit het verleden, maar die ook gericht is op de toekomst. Om deze doelstelling te verwezenlijken, is efficiëntere samenwerking onontbeerlijk. Heel wat mensen zetten hun leven en hun gezondheid op het spel om met name de nieuwe zuidelijke en oostelijke grenzen van de Unie over te steken. Duizenden van hen komen om het leven op zee tijdens hun zoektocht naar een beter leven.
Immigratie is een van de moeilijkste uitdagingen die Europa vandaag het hoofd moet bieden. Hoe we dit vraagstuk oplossen, bepalen we zelf. We kunnen deze uitdaging omvormen tot een kans of het probleem verkeerd aanpakken en daardoor veel mensen nadeel berokkenen.
Daciana Octavia Sârbu  
Aangezien Europa de belangrijkste bestemming is voor immigranten, moet het een van de prioriteiten van de EU zijn om het wetgevingskader voor immigratie te harmoniseren.
Als wij in Europa nu geen maatregelen nemen om te komen tot een gemeenschappelijk immigratiebeleid, zullen we later de consequenties ondervinden van onze afwachtendheid.
Ik voorzie een scenario waarbij duizenden illegale immigranten op zee om het leven zullen komen. Het is onze plicht om het verlies van mensenlevens te voorkomen. We moeten daartoe nauw samenwerken met de landen waar de immigranten vandaan komen.
Het Europese immigratiebeleid moet naar mijn idee solidair zijn met de lidstaten aan de grenzen van de EU, die te maken hebben met grote stromen immigranten.
Ik sta achter de opvatting dat de strijd tegen illegale immigratie alleen gevoerd kan worden door bevordering van gecontroleerde legale immigratie. Elke lidstaat moet individueel ernst maken met het creëren van gunstige voorwaarden voor legale immigratie.
Ik ben blij met dit verslag, dat al met al behoorlijk ambitieus is, en hoop dat het veel steun zal wegdragen in de stemming tijdens de plenaire vergadering.
