Communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (2007-2013) - Actie voor het aanpakken van hart- en vaatziekten (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is:
de aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid (2007-2013) (16369/2/2006 C6-0100/2007 (Rapporteur: Antonios Trakatellis), en
het debat over de mondelinge vraag van Miroslav Ouzký, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, aan de Commissie: Actie voor het aanpakken van hart- en vaatziekten (B6-0134/2007).
Antonios Trakatellis 
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik vraag u om het vraagstuk van de bevordering van de gezondheid de noodzakelijke aandacht te schenken. Gezondheid moet niet alleen gezien worden als een goed en als een indicator van maatschappelijk welzijn, maar ook als een parameter voor productieve investeringen.
Dit is een bijzonder voor de hand liggende benadering als het gaat om preventie, waar het onderhavig programma voornamelijk op is afgestemd. Preventie betekent namelijk minder ziekte, en bijgevolg lagere therapie- en ziekenhuiskosten. Ik hoef de positieve resultaten van een dergelijke ontwikkeling voor de ziektekostenverzekeringen, en bijgevolg voor de openbare financiën, niet uit de doeken te doen.
Een betere volksgezondheid is ongetwijfeld een impuls voor meer vooruitgang. Ze maakt de burgers sterker en verzekert hun een langer, beter en productiever leven. Ze is echter ook een voorwaarde voor economische welvaart. Dankzij preventie kan het verlies aan arbeidersuren worden verminderd en kunnen de productiviteit en inzetbaarheid van de werknemers - twee indicatoren die passen in het proces van Lissabon - worden verhoogd.
Preventie is dus het kernvraagstuk van een herzien, op efficiëntie afgestemd gezondheidsbeleid. Preventie is ook een actiegebied bij uitstek voor een programma van de Unie. Daarom ook heeft de Europese Unie een tweede programma nodig voor volksgezondheid. Wij moeten ons met vereende krachten beschermen tegen de gezondheidsbedreigingen die zich op zulke dramatische wijze hebben voorgedaan met bijvoorbeeld de mogelijke uitbraak van een grieppandemie of een vogelgriepepidemie. Preventie is dan ook een van de doelstellingen van het programma.
Wij moeten ons verder met vereende krachten inzetten voor een gezondere levenswijze van onze kinderen, voor goede voeding in een tabaksvrije, stressvrije samenleving en meer algemeen in een samenleving met goede sociale en economische omstandigheden. Deze zijn namelijk van grote invloed op de gezondheid. Dit is dan ook een van de doelstellingen van het programma.
Wij moeten met vereende krachten strijden voor lagere ziekte- en sterftecijfers ten gevolge van ernstige ziekten, die het lichaam en de geest kapotmaken. Ook dat is een van de doelstellingen van het programma.
Wij moeten aanbevelen dat iedereen - niet alleen degenen die zich beroepsmatig met gezondheid bezighouden, maar ook de gewone burgers - zich de beste medische praktijk eigen maakt. Dat is niet alleen de meest efficiënte manier om ziekten te bestrijden, maar beperkt ook verdere achteruitgang van de gezondheid. Ook dit is een van doelstellingen van het programma.
Groot belang wordt gehecht aan het vergaren van gegevens over de resistentie van bacteriën tegen antibiotica, een regelrechte plaag in de Europese ziekenhuizen. Ook wordt bijzondere betekenis gehecht aan de invloed van milieufactoren op de gezondheid, en zeer belangrijk zijn tevens het vergaren van gegevens over en de ontwikkeling van strategieën voor patiëntenmobiliteit.
Ik zou de doelstellingen van het programma één voor één kunnen beschrijven, maar ik denk niet dat dit nodig is. Wij zijn er allemaal namelijk van overtuigd dat wij met vereende krachten moeten optreden op Europees vlak, maar dat wij tegelijkertijd de lidstaten de mogelijkheid moeten geven om efficiënter te worden op gezondheidsgebied. Dit is het tweede programma, dat van toepassing zal zijn in de periode 2008-2013. Dit is een beter en vollediger programma, een ambitieus programma dat gekenmerkt wordt door een geïntegreerde aanpak van zowel de gezondheid als de middelen, mechanismen en praktijken om gezondheidsproblemen te bestrijden.
Dit programma zal bijdragen aan de convergentie in en de integratie van de Europese Unie. Wij moeten de Unie niet alleen bekijken door een economische bril of door de bril van het buitenlands beleid, maar ook benaderen vanuit een optiek van convergentie van onderwijs en gezondheid. Dan zullen wij namelijk samen het weefsel van de stabiliteit en de welvaart van de Europese samenleving weven.
Een dergelijk ambitieus plan - dat tegelijkertijd zeer weldadig zou zijn voor niet alleen de gezondheid maar ook de economie van de Europese Unie - vereist een financiële investering die het veelvoudige zal renderen, omdat de hoge kosten van gezondheidszorg in de lidstaten aanzienlijk zullen worden verminderd.
Helaas heeft de Raad in december diep het mes gezet in de begroting van de Europese Unie. Voor bepaalde programma's, zoals het onderhavige, kwamen deze bezuinigingen hard aan. Men moet zich echter afvragen hoe het mogelijk is de moeilijke weg van de integratie van Europa te bewandelen als de programma's waarmee de Europese samenleving van de toekomst daadwerkelijk moet worden opgebouwd, zo zeer worden besnoeid.
Gelukkig hebben zowel de Raad als de Commissie en het Parlement ingezien dat er voldoende financiële middelen beschikbaar moeten zijn voor het gezondheidsprogramma. Ik geloof dan ook dat de oplossingen waartoe wij via het informeel overleg zijn gekomen, de mogelijkheid bieden om binnen het kader van de regels inzake de communautaire begroting voldoende financiële middelen beschikbaar te maken.
Ik wil alle collega's vragen voor de compromisamendementen te stemmen waartoe wij na informeel overleg zijn gekomen.
Miroslav Ouzký 
auteur. - (CS) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren. Ik wil me hierbij van harte aansluiten bij de woorden van mijn hooggeachte collega, professor Trakatellis, met betrekking tot een speciaal onderwerp, namelijk hart- en vaatziekten. In mijn vraag aan de Commissie heb ik op een aantal zaken gewezen die algemeen bekend zijn. Zo is de ernst van hart- en vaatziekten, waardoor alleen al in de Europese Unie jaarlijks bijna twee miljoen mensen het leven laten, welbekend. Dit is een algemeen erkend feit, waar we het denk ik allemaal wel over eens zijn. Tevens weten we dat de Raad reeds in 2004 heeft erkend dat het noodzakelijk is hart- en vaatziekten op allesomvattende wijze te bestrijden. Ook weten we dat de medische wetenschap de laatste tien tot vijftien jaar grote vooruitgang heeft geboekt op dit vlak. Maar het probleem bij dit alles is tweeledig. Ten eerste zijn er de enorme kostenstijgingen. Bij debatten met burgers in de Tsjechische Republiek geef ik ze voor hun beeldvorming - maar ook voor u hier spreken ze boekdelen - een aantal cijfers: vijftien jaar geleden kostte de behandeling van een myocard infarct met de toenmalige methodes zo'n twintig euro per dag. Na de invoering van de streptokinase hadden we het over 1000 euro per kuur, en vandaag de dag, in het tijdperk van de stenten en acute catheterisatie spreken we over 10.000 euro per behandeling. We zien dus dat de kosten fors zijn gestegen. Aan de andere kant echter bergen deze methodes een enorm potentieel in zich, en is het mogelijk geworden om niet onaanzienlijke aantallen patiënten te behandelen, die vroeger pijn zouden hebben geleden en zouden zijn overleden. Tegenwoordig is het zelf zo dat indien een patiënt met een acuut myocard infarct snel en kundig wordt geholpen, deze diezelfde dag nog naar huis kan en aantal dagen later weer aan het werk kan gaan. We zien dus dat de geïnvesteerde middelen zich later weer terug kunnen verdienen.
Een andere probleem is het verschil in kwaliteitsniveau, zowel tussen de lidstaten onderling als binnen de lidstaten zelf. Uit een onderzoek dat in mijn land is uitgevoerd komt naar voren dat het aantal overlijdens aan hart- en vaatziekten stijgt naargelang de afstand tot gespecialiseerde behandelcentra toeneemt. Het moge dus wel duidelijk zijn dat de EU op dit gebied verre van homogeen is en dat er dus grote behoefte bestaat aan een systematische aanpak. Zonder afbreuk te willen doen aan het subsidiariteitsbeginsel en nationale regeringen in de wielen te willen rijden, leg ik hier de vraag op tafel wat de Commissie wenst te doen met de uitwisseling van informatie en ervaringen. Enig geld is daarvoor beschikbaar, en dit is een van de manieren waarop er op dit vlak aanzienlijke verbetering kan worden bewerkstelligd. Welke stappen denkt de Commissie te ondernemen om de door hart- en vaatziekten veroorzaakte economische druk en de gevolgen ervan voor de economie van de lidstaten in de EU te verzachten? Over welke aanbevelenswaardige financieringsmogelijkheden beschikt de Commissie? In een van de amendementen die ik vandaag heb ondertekend, doe ik tevens de oproep om in overweging te nemen om op grootschalige basis defibrillators ter beschikking te stellen aan het algemeen publiek. We weten dat dit in Japan zijn nut bewezen heeft. Ook heb ik in meerdere landen, waaronder de Verenigde Staten, gezien dat er in openbare ruimtes en in openbare gelegenheden defibrillators beschikbaar waren. Ik weet dat dit financieel nogal wat voeten in de aarde heeft en dat tegenstanders van zo'n globale aanpak ertegen ageren met het argument dat er enige kennis en vaardigheid vereist is voor het gebruik van dit soort apparaten. Aan de andere kant is algemeen bekend dat deze apparaten in veel gevallen, voordat snelle medische hulp ter plekke is, levensreddend zijn kunnen. Daarom ben ik in hoge mate geïnteresseerd in het antwoord van de Commissie op deze aanvullende vraag.
Markos Kyprianou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst alle afgevaardigden bedanken voor hun belangstelling voor het Commissievoorstel tot vaststelling van een tweede communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid.
Ik dank in het bijzonder de rapporteur, de heer Trakatellis, en de schaduwrapporteurs, voor hun inspanningen. Staat u mij toe te zeggen dat naar mijn stellige overtuiging deze inspanningen in de tweede lezing tot een akkoord zullen leiden.
Vandaag hebben wij een alomvattend compromis voor ons liggen, dat het resultaat is van een aantal zeer positieve informele contacten tussen de drie instellingen. De compromisamendementen versterken de tekst in vele, voor het Parlement bijzonder belangrijke sectoren. Ik denk bijvoorbeeld aan het gevolg dat zal worden gegeven aan de communautaire initiatieven voor kanker en aan de nauwkeurigere formulering met betrekking tot de milieu- en gezondheidsacties.
Wat de begroting betreft, was de manoeuvreerruimte helaas uitermate beperkt - wij hebben ook in het verleden de gelegenheid gehad daarover te spreken - en de Commissie is strikt gehouden aan het afgesproken financieel kader.
Overeenkomstig de tekst van de tripartiete verklaring zal evenwel tijdens de jaarlijkse begrotingsprocedure rekening worden gehouden met de speciale behoeften van het programma. Bovendien zal de huidige tekst de rechtsgrondslag bieden die noodzakelijk is om een efficiëntere besteding van de middelen met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma te verzekeren.
Mijns inziens kan niemand betwisten dat het Parlement, de Raad en de Commissie grote inspanningen hebben ondernomen om tot een aanvaardbaar compromis te komen. Ik hoop oprecht dat de komende stemming deze positieve en opbouwende houding zal weerspiegelen en ons de mogelijkheid zal geven om vanaf 1 januari 2008 een begin te maken met de financiering van projecten in belangrijke sectoren van de volksgezondheid.
Dan wil ik nu, inhakend op de door de heer Ouzký gestelde vraag, overgaan tot een meer concrete sector van de volksgezondheid, tot een sector die tevens een de meest problematische is, namelijk de hart- en vaatziekten, die ongetwijfeld een van de belangrijkste oorzaken zijn van vroegtijdig overlijden en invaliditeit onder de burgers van de Europese Unie.
De oorzaken en risicofactoren zijn overbekend: roken, slechte voeding en zwaarlijvigheid, weinig lichaamsbeweging en schadelijk alcoholgebruik.
Ik weet dat het Parlement heel veel belangstelling heeft voor deze sector. Ik ken ook de resolutie over hart- en vaatziekten die de Milieucommissie aan de plenaire vergadering zal voorleggen.
Zoals u weet, legt de Commissie de nadruk op preventie. Gezien de geringe middelen die wij ter beschikking hebben, en gezien het evenwicht van de in het Verdrag opgenomen bevoegdheden, leggen wij de klemtoon op preventie, waarvoor wij bijzondere inspanningen ondernemen. Dat doen wij ook bij het vraagstuk van het roken. U kent de Help-campagne goed, waaraan ook in het Parlement ruimte is gegeven, evenals de diverse wetgevingen en het door ons uitgegeven Groenboek over het verbod op roken in openbare ruimten. Ik kijk reikhalzend uit naar de mening en het advies van het Europees Parlement.
Wat voeding betreft hebben wij recentelijk - in mei jongstleden - een Witboek uitgegeven. Daarin gaat het om voeding en zwaarlijvigheid, en zoals u weet zijn wij de alcoholstrategie reeds aan het toepassen en uitvoeren. De eerste stap was het forum voor alcohol en gezondheid, in het kader waarvan wordt samengewerkt met niet-gouvernementele organisaties en ondernemingen uit de particuliere sector om dit nieuwe probleem te bestrijden.
Via de programma's voor volksgezondheid geeft de Commissie steun aan activiteiten en netwerken met betrekking tot hart- en vaatziekten. Daarvan maken ook een uitgebreide lijst met gegevens inzake hart- en vaatziekten in de lidstaten en de ontwikkeling van indicatoren voor de bestrijding van hart- en vaatziekten deel uit.
De ontwikkeling van referentiecentra, de uitwisseling van beste praktijken, de bestrijding van de ongelijkheden die helaas in de Europese Unie bestaan, niet alleen tussen lidstaten maar ook binnen de lidstaten zelf: ziehier de doelstellingen die wij met het nieuwe programma willen verwezenlijken.
Ik moet er voor de duidelijkheid wel op wijzen dat wij enkel mogelijkheden aanreiken. Het is aan de lidstaten om deze mogelijkheden te gebruiken, want zij zijn bevoegd voor de verstrekking van gezondheidsdiensten.
Wat het onderzoek betreft - want in de vraag wordt ook gesproken over onderzoek - heeft de Europese Unie meer dan 100 miljoen euro ter beschikking gesteld voor onderzoek naar hart- en vaatziekten via het zesde kaderprogramma voor onderzoek. Deze aandoeningen vormen ook een van de prioriteiten van het gezondheidsonderzoek op grond van het zevende kaderprogramma voor onderzoek, waar dit jaar een begin mee is gemaakt. Bijgevolg is het mogelijk het onderzoek in deze sector ook met het zevende kaderprogramma voort te zetten.
Ik zal niet gedetailleerd ingaan op het Europees handvest voor cardiovasculaire gezondheid, omdat in het Parlement een en ander hiervoor werd georganiseerd en hierover ook een discussie is gevoerd. Wij herinneren ons nog allemaal de presentatie die vorige maand in Brussel heeft plaatsgevonden. Dit beknopt document is echter belangrijk, aangezien daarin alle instanties die kunnen bijdragen aan de bestrijding van het probleem op een rijtje worden gezet. En natuurlijk wordt dit verzekerd met het gezondheidsprogramma.
Nog meer activiteiten voor de aanpak van de doorslaggevende factoren voor hart- en vaatziekten en de ongelijkheden op gezondheidsgebied zullen worden opgenomen in de nieuwe strategie voor de gezondheid in de Europese Unie die - naar ik hoop, en eigenlijk zeker weet - later, nog voor het einde van het jaar, aangenomen zal worden.
Wat het financiële gedeelte betreft - want ook dat is belangrijk - is er het Europees Ontwikkelingsfonds voor de ontwikkelingslanden. Daarmee komt de Commissie tegemoet aan de prioriteiten die de landen zelf via een dialoog hebben vastgesteld, maar de gezondheidssector is ongetwijfeld een van de prioriteiten.
Hetzelfde geldt voor de structuurfondsen die in de Europese Unie voor de lidstaten bestaan. Men kan deze gebruiken voor gezondheid, en de mogelijkheden daartoe zijn in deze periode zelfs ruimer dan tijdens de vorige periode. Wel is het nog steeds noodzakelijk dat gezondheid een prioriteit is voor het gebruik van de fondsen door de lidstaten.
Wij geven de mogelijkheid - let wel: ik laat geen bijeenkomst van de ministers van Gezondheid voorbij gaan zonder dit vraagstuk aan de orde te stellen - maar uiteindelijk wordt het besluit collectief genomen door de regeringen van de lidstaten. Ik geef raad en zet de lidstaten ertoe aan om de structuurfondsen te gebruiken voor gezondheid, maar ik zou haast zeggen dat er nog veel voor verbetering vatbaar is.
Het is evenwel onze prioriteit om de nationale gezondheidssystemen te versterken. Deze bieden de mogelijkheid om de prioriteiten op volksgezondheidsgebied te beheren. Daaronder vallen niet alleen besmettelijke ziekten, die natuurlijk de belangrijkste en duidelijkste bedreiging vormen, maar ook niet-besmettelijke ziekten, en ik hoop dat ik daarbij mag rekenen op de steun en medewerking van het Parlement.
John Bowis
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, rijkdom zonder gezondheid bestaat niet. Dat is het thema van dit debat. De ondergeschikte plot is dat we zowel moeten zorgen als genezen, maar ook een slechte gezondheid moeten voorkomen en welzijn moeten bevorderen. De Commissaris erkent dit en is met een ambitieus programma gekomen, zoals onze rapporteur heeft gezegd. Het budget is echter met twee derde verlaagd. Het is dus duidelijk dat we het in de toekomst beter moeten doen op het punt van de budgetten. Het is duidelijk dat we onze beperkte middelen nu verstandig moeten gebruiken. Het is ook duidelijk dat we ons moeten richten op de niet-overdraagbare ziekten die verantwoordelijk zijn voor 86 procent van de doden in Europa en levens en families te gronde richten: hart- en vaatziekten, kanker, psychische aandoeningen, diabetes, en aandoeningen van de luchtwegen en skeletmusculatuur. Dat legt natuurlijk een koppeling naar de ontwerpresolutie die u voor u hebt liggen: 42 procent van de mensen in de EU overlijdt aan hart- en vaatziekten.
De nadruk moet liggen op de levensstijl. Circa 80 procent van de hartaanvallen, hersenbloedingen en gevallen van diabetes en circa 40 procent van de gevallen van kanker zou kunnen worden vermeden door een verandering van levensstijl en het elimineren van de risico's die aan een slechte levensstijl kleven. We zullen soms voorlichting nodig hebben, of wetgeving inzake roken, drugs, alcohol, zout, verzadigde vetten en transvetten, gebrek aan lichaamsbeweging, alsook dingen zoals stressmanagement en alle oorzaken van hoge bloeddruk. We hebben partnerschappen nodig tussen mensen, regeringen, gezondheidsdiensten en werkgevers. En we hebben ideeën nodig zoals dat voor de defibrillator, dat mijn collega heeft genoemd.
Ik zou kunnen afsluiten met de opmerking dat de weg naar de hel vaak is geplaveid met goede voornemens, maar de casestudies naar gezondheidsbevordering laten zien dat de weg niet naar de hel hoeft te leiden, maar naar gezondheid kan leiden als goede voornemens worden omgezet in actie, zoals in Noord-Karelië.
Linda McAvan
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, mijn dank gaat allereerst uit naar de heer Trakatellis voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht, teneinde vandaag tot overeenstemming te komen over een pakket amendementen aangaande het volksgezondheidsprogramma.
Het is niet gemakkelijk geweest. We hebben in de afgelopen paar maanden heel wat vergaderingen gehad, maar nu hebben we eindelijk een pakket dat de Sociaal-democratische Fractie verwelkomt. We verwelkomen het zeer duidelijke streven in het pakket de ongelijkheden op het gebied van gezondheid aan te pakken. We verwelkomen, zoals de heer Bowis heeft gezegd, ook de actie op het gebied van de ziekten die de belangrijkste doodsoorzaken zijn in Europa.
We willen dat beter gebruik wordt gemaakt van de referentiecentra in Europa, en we zijn ook blij dat NGO's en patiëntenorganisaties betere toegang zullen krijgen tot financiering, dankzij dit programma dat ervoor zal zorgen dat nadruk wordt gelegd op de bredere milieudeterminanten van gezondheid. We weten allemaal dat iemands gezondheid lijdt onder milieuproblemen, en we willen dat dit wordt aangepakt.
Net als de andere sprekers vind ik het te betreuren dat we een lager budget hebben dan we in eerste instantie hadden gedacht. Zoals de Commissie bij veel gelegenheden heeft gezegd, zijn er echter andere kaderprogramma's uit hoofde waarvan gezondheid kan worden onderzocht. Dit is dus niet het enige geld dat in de EU beschikbaar wordt gesteld voor gezondheidsonderzoek.
Ik wil uw aandacht vestigen op amendement 19, dat de Sociaal-democratische Fractie los van het pakket heeft ingediend. In overweging 14 hebben we het over een stijging van het aantal gezonde levensjaren en willen we de woorden 'ook wel de handicapvrije levensverwachting genoemd' schrappen. We zijn door veel gehandicaptenorganisaties benaderd. Zij hebben het punt naar voren gebracht dat je een handicap kunt hebben, maar toch gezond kunt zijn, en dat de gebruikte terminologie lijkt te suggereren dat een gehandicapte ook automatisch iemand is die ongezond is. We zouden daarom graag zien dat de Commissie en de Raad hiernaar kijken wanneer ze naar de definitieve formulering van het document kijken.
Tot slot wil ik ook mijn dank betuigen aan het onderhandelingsteam van het Duitse voorzitterschap, dat ons heeft geholpen vandaag tot overeenstemming te komen en dat zoveel amendementen van het Parlement uit de eerste lezing heeft overgenomen. Ik kijk ernaar uit het programma volgend jaar op tijd van start te laten gaan. Dat is wat iedereen wil in dit stadium, en dat is de reden waarom we bereid zijn geweest een compromis te sluiten over het budget. We zijn echter heel tevreden over de inhoud.
Marios Matsakis
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren met zijn uitstekende verslag. Professor Trakatellis heeft zich vele jaren beziggehouden met gezondheidsvraagstukken, als klinisch medicus en als politicus. Hij is daarom zeer goed bekend met de materie van dit verslag. Het is dan ook niet verrassend dat hij het vraagstuk efficiënt en verstandig heeft aangepakt. De meeste van ons delen de standpunten van de rapporteur over de belangrijkste punten die in dit verslag naar voren zijn gebracht. Een van de belangrijkste daarvan is het probleem van de ongelijkheden op het gebied van gezondheid. Zulke ongelijkheden bestaan niet alleen tussen verschillende lidstaten, maar ook binnen lidstaten. Ze kunnen zelfs zeer groot zijn. In veel gevallen bestaan zulke verschillen ook over de hele breedte van de gezondheidszorg, van de preventie en diagnostiek tot de behandeling. Het is zowel onder medici als onder gewone burgers bekend dat zulke verschillen vaker wel dan niet het verschil uitmaken tussen leven en dood.
Het recht op leven moet vergezeld gaan van het recht op gezondheid, en wel gelijke gezondheid, niet een gezondheid voor de rijken en een andere gezondheid voor de armen. In een eerlijke en humanistische maatschappij zoals wij die hopen te verwezenlijken in de lidstaten van de EU, zouden alle burgers gelijk moeten zijn als het gaat om gezondheidszorg. Ik ben het helemaal met de rapporteur eens dat deze kwestie een zeer belangrijk doel van het gezondheidsprogramma moet worden, en ik weet zeker dat de commissaris het hier ook mee eens is.
Een tweede gebied waarnaar de rapporteur heeft verwezen, en waar ik graag enkele korte opmerkingen bij wil plaatsen, is dat van kanker. Kanker is de op een na belangrijkste doodsoorzaak in Europa en in de wereld in het algemeen. Toch is het volstrekt onaanvaardbaar dat er in deze tijd geen goed communautair systeem voor samenwerking tussen referentiecentra is dat ongehinderd volledig kan functioneren. En het is een schande dat er tekortkomingen zijn in de totstandkoming van een Europees register voor die soorten kanker die onder de aanbeveling van de Raad inzake kankerscreening vallen. De rapporteur gaat op deze beide en veel andere zaken adequaat in en stelt passende amendementen voor, die wij volledig steunen.
Adamos Adamou
Mijnheer de commissaris, inderdaad verdient de rapporteur, professor Trakatellis, onze gelukwensen wegens het compromis dat hij heeft weten te bewerkstelligen. Ik wil echter spreken over het financiële probleem, omdat zoals wij allen weten de grote onenigheid tussen het Parlement en de Raad van meet af aan verband hield met de begroting voor dit beleid.
Het compromis dat de lidstaten in december 2005 hebben bereikt over de nieuwe financiële vooruitzichten 2007-2013 had tot gevolg dat in een groot aantal beleidssectoren de financiële middelen ver achter moesten blijven bij de aanvankelijke voorstellen van de Commissie. Een van de beleidssectoren waarin het meest gesnoeid werd, was de volksgezondheid, en het grootste slachtoffer was het programma op het gebied van gezondheid.
De onderhandelingen tussen de Commissie en de Raad liepen, wat de financiële ondersteuning van het actieprogramma betreft, heel slecht af. De begroting werd verminderd tot precies 365,6 miljoen euro, wat een heel klein bedrag is voor een dermate ambitieus programma.
De rapporteur heeft samen met de schaduwrapporteurs alle mogelijkheden onderzocht om de situatie te verbeteren. Omdat de Raad evenwel het been stijf hield, moest de rapporteur uiteindelijk overstag gaan en aanvaarden dat er maar heel weinig manoeuvreerruimte was voor de begroting. Aldus stemde hij in met het compromis van de Raad en de Commissie.
Ofschoon wij het niet eens zijn met de beperkte begroting van het programma, geven wij onze steun aan de inspanningen van de rapporteur. Hij is erin geslaagd om heel wat voorstellen en amendementen van het Parlement ongewijzigd erdoor te krijgen, en een bemiddelingsprocedure te vermijden.
Tot onze grote opluchting zien wij dat het compromis van de rapporteur een verwijzing bevat naar de noodzaak de verschillen op gezondheidsgebied te verminderen, evenals een verwijzing naar alternatieve geneeskunde. Ook wordt gewag gemaakt van de versterking van grensoverschrijdende gezondheidszorg en patiëntenmobiliteit, en van een betere toegang van de burgers tot informatie, opdat zij beter in staat zijn de besluiten te nemen die hun belangen het beste dienen.
Er zij op gewezen dat een groot gedeelte van de begroting gaat naar niet-gouvernementele organisaties zonder winstoogmerk, die onafhankelijk zijn van de industrie, de handel en de ondernemingen en zich toeleggen op gezondheidsbevordering en de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma.
Laten wij hopen dat de ambitieuze acties en de verwachtingen die wij allen koesteren van het onderhavige programma, dat uiteindelijk met ingang van 2008 van toepassing zal zijn, ondanks de beperkte begroting verwezenlijkt zullen kunnen worden.
Mijnheer de commissaris, ik wil nu wijzen op iets dat ook de collega's en de vorige sprekers al naar voren hebben gebracht, namelijk de betekenis van preventie en tijdige diagnosestelling. Wij moeten in deze sector investeren. U kunt zich niet voorstellen hoeveel mensenlevens wij zouden kunnen redden, maar ook hoeveel geld wij zouden sparen in de lidstaten als er specifiek op preventie gerichte programma's voor hart- en vaatziekten en kanker werden toegepast. U zei dat kanker de tweede oorzaak van overlijden is. Ik geef u op een briefje dat kanker over enkele jaren de eerste oorzaak van overlijden zal zijn, onder meer ook wegens de vooruitgang op het gebied van de hart- en vaatziekten.
Mijnheer de commissaris, wij staan aan uw zijde en geven u steun bij de toepassing van dit programma.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het communautaire actieprogramma op het gebied van gezondheid voor de periode 2007-2013 was bedoeld om een koers uit te stippelen voor de Europese gezondheidsdiensten. Het programma heeft echter van meet af aan veel controverse opgewekt, niet alleen wegens de onvoldoende duidelijke voorschriften aangaande de financiering, maar ook om andere redenen.
De toegewezen financiële middelen betreffen uitsluitend internationale niet-gouvernementele organisaties. Andere programma's werden uitgesloten. Overeenkomstig het document zullen aanzienlijke bedragen - tot 60 procent en in uitzonderlijke gevallen zelfs tot 80 procent van de bijdragen van de Gemeenschap - toegekend worden aan niet-gouvernementele organisaties op internationaal niveau. Deze organisaties spreken zich in hun programma's vaak uit voor abortus en zijn soms zelfs uitlopers van farmaceutische concerns.
De financiering van laboratoria, waarbij niet wordt nagegaan welk type onderzoek ze uitvoeren, baart ons eveneens zorgen. Helaas gaat het programma slechts oppervlakkig in op kwesties als de toegang tot gezondheidsdiensten en de zorg voor bejaarden. Thema's als gezinszorg, de bestrijding van de ziekten van de moderne maatschappij en de toegang tot gespecialiseerd advies komen in het programma helemaal niet aan bod.
Het programma richt zich daarentegen op gezonde voeding en een gezonde levensstijl. De kwestie van de grensoverschrijdende gezondheidszorg is opnieuw aan de orde, evenals zijn negatieve impact op een aantal systemen voor gezondheidszorg. Met het oog op de beperkte beschikbare financiële middelen vermoed ik dat dit programma geen oplossing zal kunnen bieden voor de brede waaier van problemen waarmee de Europese gezondheidszorg geconfronteerd wordt.
Irena Belohorská
- (SK) Wat dit verslag aangaat, sluit ik mij bij alle opmerkingen van de rapporteur aan.
De Commissie heeft het oorspronkelijke budget van 969 miljoen EUR voor het gezondheidsprogramma teruggebracht tot 365 miljoen EUR, hoewel het Parlement die 969 miljoen EUR onvoldoende had geacht en het budget had verhoogd tot 1 500 miljoen EUR. Ik vind deze bezuiniging van bijna 60 procent hoogst onverantwoord. Een en ander is des te stuitender gezien het huidige klimaat waarin in heel Oost-Europa de gezondheidsstelsels worden uitgehold door de exodus van grote aantallen artsen en verpleegkundigen, die vertrekken om werk te zoeken in de EU-15. Gegeven dat de bezuinigingen op andere programma's van de orde van grootte van een luttele 2 tot 5 procent zijn en dat een op de drie burgers in Europa kanker krijgt, vind ik dat de Commissie door deze houding aan te nemen, de patiënten en de burgers van de Europese Unie beledigt en kleineert. Het is dan ook noodzakelijk dat we de rapporteur steunen in zijn streven om dit magere budget met ten minste 10 procent omhoog te krijgen, oftewel tot 402 miljoen EUR, en de maximale afwijking van dit bedrag te beperken tot 5 procent.
Tegelijkertijd moet expliciet in het programma worden voorgeschreven dat structuurfondsen - zoals u al te berde bracht, mijnheer de commissaris - kunnen worden gebruikt voor de financiering van gezondheidsprogramma's, mits de lidstaten in hun nationale programma's gezondheidszorg als prioriteit aanmerken. Tot op heden zijn deze fondsen voornamelijk gebruikt voor het financieren van milieuprojecten of de aanleg van infrastructuur, en er zijn maar weinig burgers die weten dat deze fondsen ook zouden kunnen worden aangewend om de modernisering van ziekenhuizen te financieren, apparatuur aan te schaffen en gezondheidswerkers op te leiden.
Ik ben zeer ingenomen met de instelling van archieven in heel Europa voor belangrijke ziekten, met name kanker, waarin gegevens zullen kunnen worden verzameld en waarmee nog duidelijker voor het voetlicht zal kunnen worden gebracht dat de verschillen tussen de lidstaten in de overlevingscijfers van patiënten met bepaalde typen kanker tot wel 30 procent belopen. Ik denk dat de Commissie op grond van dergelijke statistieken haar prioriteiten op het gebied van gezondheidszorg zal herzien en zal instemmen met de benodigde toewijzingen.
Thomas Ulmer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het actieprogramma op het gebied van gezondheid en het voorkomen van hart- en vaatziekten zijn onderwerpen die erg nauw aan elkaar zijn gerelateerd. Allereerst wil ik de heer Trakatellis oprecht complimenteren met zijn onvermoeibare inzet voor dit programma. Preventie komt vóór behandeling. Preventie betekent een langer leven, een beter leven, een betere kwaliteit van leven, minder zorg, minder ziekte en minder ziektekosten.
Het is zeker zo dat we meer middelen hadden gewild dan twintig cent per inwoner per jaar. We zijn echter bescheiden en voeren voor weinig geld een groot aantal actieprogramma's uit. We kunnen ons uiteraard slechts op enkele zaken concentreren, waarbij ik duidelijk wil benadrukken dat het daarbij om preventie gaat, om voorlichtingsactiviteiten, en niet om behandeling. Dat is immers uiteindelijk een subsidiaire kwestie waarvoor de lidstaten verantwoordelijk zijn. Preventie betekent het voorkomen en uitbannen van ziekten. Preventie richt zich met name op hart- en vaatziekten, zoals infarcten en beroerten, op tumoren en de oorzaken daarvan, zoals in het geval van longkanker en roken, op ongezonde manieren van leven, zoals verkeerde voeding of doping bij sport, op ongevallen en het voorkomen daarvan en ook op onderzoek en statistiek, bedoeld om ziekten beter te onderkennen en te begrijpen, zodat daaruit behandelrichtlijnen kunnen worden afgeleid.
Graag wil ik ook nog ingaan op de mondelinge vraag van de heer Ouzký, die ik hierbij eveneens wil bedanken. Mensen kunnen veel doen om hart- en vaatziekten te voorkomen door hun levensstijl te veranderen: beweging, gezondheid, sport, evenwichtige voeding en ten slotte ook het vermijden van transvetzuren. Ook voor de preventie van hart- en vaatziekten hebben we een aansprekend motto nodig, zodat de burgers weten waar het om gaat. We zouden bijvoorbeeld kunnen zeggen: "Save your heart, save your life” of in het Duits: "Herzlos kannst du nicht leben”.
Preventie voor een bedrag van 325 miljoen euro voor een periode van vijf jaar is niet veel. Vanochtend heb ik een bezoek gebracht aan een Duitse hartkliniek. Daar is alleen al in een jaar 200 miljoen geïnvesteerd!
Glenis Willmott
(EN) Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur van mijn fractie voor de ontwerpresolutie over acties voor het aanpakken van hart- en vaatziekten, keur ik dit waardige initiatief van ganser harte goed en bedank ik de heer Ouzký, de heer Andrejevs en de heer Bowis voor al hun harde werk. Ik kan slechts de inhoud van de ontwerpresolutie herhalen en mij slechts scharen achter de oproep tot actie en andere punten die in de mondelinge vraag naar voren zijn gebracht.
Ik vind het schokkend dat bijna de helft van de mensen in Europa overlijdt aan een hart- of vaatziekte, en dat hart- of vaatziekten onder vrouwen in alle Europese landen de belangrijkste doodsoorzaak zijn. Ik verwelkom de specifieke vermelding van hart- en vaatziekten in het gezondheidsprogramma 2008-2013, maar ik ben enigszins teleurgesteld over de sterk verlaagde begrotingstoewijzing, want hart- en vaatziekten kosten de landen van de Europese Unie 169 miljard euro per jaar.
De EU heeft zoveel te bieden aan toegevoegde waarde, dat elk bedrag dat wordt uitgegeven aan de bestrijding van hart- en vaatziekten, zichzelf zeker vele malen zou terugbetalen. Desondanks sta ik volledig achter het bereikte compromis en erken ik dat deze financiering zo snel mogelijk beschikbaar moet zijn. Elk verder uitstel bij de vaststelling van het programma is ongewenst.
Er is veel actie op het niveau van de EU waar waarde kan worden toegevoegd. Het is om deze reden dat we een tastbare Europese strategie betreffende hart- en vaatziekten nodig hebben die de lidstaten kan helpen hun preventiestrategieën te verbeteren en te coördineren, de mensen te identificeren die een groot risico lopen, het bewustzijn te vergroten, het publiek voor te lichten en de uitwisseling van beste praktijken te bevorderen. Duidelijke beleidsrichtsnoeren zouden deel moeten uitmaken van deze strategie.
Ik sluit af met nogmaals mijn steun te betuigen voor de ontwerpresolutie, en ik spoor de Commissie aan om zonder uitstel met een uitgebreide en samenhangende strategie op het gebied van hart- en vaatziekten voor de hele EU te komen, waarin de voorstellen van het Europees Parlement zijn opgenomen.
Jiří Maštálka
(CS) Ook ik wil graag onze collega Trakatellis hartelijk danken voor zijn verslag en zijn voorstellen. Graag zou ik er enkele opmerkingen bij willen plaatsen. Ik wil niet ingaan op de financiële details, want dat is vóór mij al afdoende gedaan. Ik wil slechts als arts vaststellen dat met een vermindering van de financiële middelen het gemeenschappelijke programma waarover we nu met z'n allen debatteren eenvoudigweg minder doeltreffend wordt. Maatregelen ten behoeve van de volksgezondheid mogen - en dat is mijn allerdiepste overtuiging - geen sluitpost op de begroting zijn.
Ik wil graag mijn steun betuigen aan het aan de Raad gerichte amendement nummer 1, waarin gewag wordt gemaakt van tal van uitvoeringsinstrumenten waarover we zouden moeten kunnen beschikken. Ik denk dat dit erg nodig is, want we hebben hier talloze malen stukken behandeld over bescherming van de volksgezondheid en de strijd tegen welvaartsziekten, waarvoor het ons echter ontbrak aan doeltreffende instrumenten. Het tweede amendement waarop ik graag wil ingaan en dat mijn steun geniet, betreft de geïnformeerdheid van patiënten. Want inderdaad, we hebben goed geïnformeerde patiënten nodig. Het gaat daarbij niet alleen om een betere toegang tot informatie, maar naar mijn mening tevens tot betere informatie an sich. Met dit soort informatie kunnen we onze burgers helpen meer belangstelling te tonen voor hun eigen gezondheid, zodat ze er zuiniger op zijn, maar kunnen we hen tevens in staat stellen meer weerstand te bieden aan reclame. En over reclame gesproken, ik denk dat we met de behandeling van de voorgestelde maatregelen - het verslag van de heer Foglietta over de strijd tegen alcoholisme - de unieke gelegenheid geboden krijgen te laten zien hoe oprecht en waarachtig onze bedoelingen zijn als het gaat om de strijd tegen dit soort zaken. Ook wat dit betreft, dus met betrekking tot reclame voor alcoholische dranken, komen we zeker nog met een aantal amendementen.
Tot slot zou ik nog mijn steun uit willen spreken voor het initiatief van de heer Ouzký, een aantal vragen van diens kant met betrekking tot hart- en vaatziekten. Ik heb het gevoel dat ik als vol in het beroepsleven staande cardioloog vrij goed van deze problematiek op de hoogte ben. Wat ik zou willen zeggen is dat men in de cardiologie vandaag de dag heel veel over de oorzaken weet en dat men staat te popelen om patiënten een zeer doeltreffende behandeling te bieden om hen vervolgens terug te kunnen laten keren naar hun gewone leven, dus ook naar hun werk. Het punt is echter: hoe groot is de bereidheid om in dit soort programma's, voornamelijk in de preventieve sfeer, te investeren? Tot nog toe zitten we met het probleem dat niet goed wordt begrepen dat het geld dat hierin wordt gestoken zich in zeer grote mate weer terugverdient. Ik denk dat de Tsjechische Republiek hiervan een heel goed voorbeeld is. Het is naar mijn mening onvoldoende om alleen op economisch gebied naar vergelijkbare voorwaarden te streven. Als Europarlementariërs hebben we de dure plicht om tevens op de bres te springen voor vergelijkbare voorwaarden in de gezondheidszorg. Dat brengt enige financiële solidariteit tussen de Europese lidstaten met zich mee.
Kathy Sinnott
(EN) Mijnheer de Voorzitter, gisteren hebben de media de schokkende resultaten bekendgemaakt van een studie naar kinderen in een groot gebied van Engeland. Een op de 58 kinderen heeft een vorm van autisme. Hoe kan het aantal kinderen met deze zeer invaliderende aandoening in zeventien jaar tijd zijn gestegen van 1 op de 2000 naar 1 op de 58 kinderen?
Het werk van de heer Trakatellis aan het communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid 2007-2013 komt op een moment dat er dringend behoefte is aan een soort van gezamenlijk nadenken over de grote bedreigingen voor de gezondheid in Europa. Een van de belangrijkste bijdragen die Europa kan leveren op het gebied van gezondheid is statistisch onderzoek, waarmee de werkelijke situatie van bedreigende ziekten (besmettelijk of niet, chronisch of acuut) kan worden vastgesteld. Wanneer we de behandeling van de ziekten in de verschillende lidstaten vergelijken, krijgen we namelijk een totaalbeeld waarmee we een standaard van beste praktijken kunnen ontwikkelen, alsook aanwijzingen voor behandelingen en zelfs geneeswijzen.
Ik ben blij te kunnen zeggen dat de Commissie een begin heeft gemaakt door het project van het Europees Informatiesysteem voor autisme te financieren, teneinde een effectieve methode vast te stellen waarmee de gezondheidsautoriteiten in de lidstaten de essentiële gegevens over de autisme-epidemie in Europa kunnen verzamelen. We zijn hier echter heel laat mee. De VS volgen deze epidemie al tien jaar. Op grond van de cijfers heeft het Congres van de VS zestien wetten aangenomen waardoor miljarden dollars beschikbaar zijn gesteld, maar Europa heeft nog niets gedaan.
Ik spoor de Commissie aan om een manier te vinden om in de lidstaten gezondheidszorg van de hoogste kwaliteit te bevorderen, een systeem dat nooit meer zal toestaan dat een epidemie zoals de autisme-epidemie zich ongecontroleerd kan ontwikkelen, want autisme ruïneert kinderen, doordat het hen berooft van hun normale ontwikkeling.
Christofer Fjellner
(SV) De rol en verantwoordelijkheid van de EU binnen de gezondheidszorg zijn beperkt en moeten dat ook blijven.. Maar de misschien belangrijkste bijdrage die de EU kan leveren is het voor burgers mogelijk te maken gebruik te maken van gezondheidszorg in andere EU-landen. Voor veel zieken kan ziekenzorg in een ander EU-land een kwestie van leven of dood zijn. Daarom is het onbegrijpelijk dat zoveel lidstaten er alles aan doen om nu net die mogelijkheid te beperken. De Europese consumenten van ziekenzorg zouden toegang moeten hebben tot het gehele aanbod van ziekenzorg in Europa maar daar is kennis en informatie voor nodig. Hier zou het gezondheidsprogramma van onschatbare waarde kunnen zijn om informatie te verspreiden over gezondheid en gezondheidszorg aan alle patiënten overal in Europa.
Ik en velen met mij vinden het daarom jammer dat nu net dit in veel opzichten heeft moeten wijken toen de Commissie om budgettaire redenen haar voorstel voor een nieuw gezondheidsprogramma herzag.. Ik heb echter begrepen dat de weerstand hiertegen erg groot is. Maar wat is er eigenlijk zo gevoelig aan het vergroten van de transparantie van de verschillende ziekenzorgstelsels in de lidstaten? Waarom wil men zich niet richten op het meten van de resultaten in de ziekenzorg: hoeveel mensen daadwerkelijk hulp hebben gekregen om beter te worden, in plaats van het meten van beschikbare middelen zoals ziekenhuisbedden en ziekenhuisdagen? De enige verklaring die ik kan vinden is dat men de patiënten ongeïnformeerd en machteloos wil houden.
Net zo onbegrijpelijk is dat de Europese lidstaten in het compromis met onze rapporteur Antonio Trakatelli hebben geëist dat onder andere de stukken die ik heb toegevoegd om nou net de patiënten meer macht te geven, geschrapt moeten worden. Waarom wil men niet bevestigen dat patiënten rechten hebben ook in hun hoedanigheid van zorgconsumenten? Ze hebben net die zin geschrapt. Dat vind ik pijnlijk.
In overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel moeten besluiten over gezondheid genomen worden op het laagst mogelijke niveau. Voor mij zijn dat de patiënten, ongeacht wat politici en bureaucraten in de lidstaten zeggen. Daarom moeten we door middel van Europese samenwerking de positie van de patiënten versterken en hun meer kennis en macht geven. Kortom, patiënten zouden de macht over hun eigen ziekte moeten kunnen uitoefenen.
Dorette Corbey
Voorzitter, allereerst mijn complimenten aan collega Trakatellis en aan onze schaduwrapporteur mevrouw McAvan. Gezondheid is een groot goed en een belangrijk politiek thema. In de eerste plaats is gezondheid een nationale bevoegdheid, maar ze is voor Europa een duidelijke en belangrijke toegevoegde waarde.
De burgers van Europa hebben nu een zeer ongelijke toegang tot adequate behandeling. Kankerpatiënten hebben in sommige landen aanzienlijk meer kans om te overleven dan in andere landen. Behandelingsmethoden verschillen en de toegang tot de gezondheidszorg is ongelijk. De kennis van patiënten over hun ziekte verschilt per land en preventie heeft niet in alle landen de aandacht die ze verdient.
Daarom, collega's, is actie nodig. We moeten kennis bij elkaar brengen. Lidstaten, ziekenhuizen, patiëntenverenigingen en huisartsen kunnen van elkaar leren. Breng kennis over preventie en behandeling bij elkaar voor de belangrijkste ziektes, zoals kanker, reuma, diabetes, longaandoeningen en natuurlijk hart- en vaatziekten, en leer dan van andere landen waar verbeteringen mogelijk zijn. Richt voor de belangrijkste ziektes kenniscentra en netwerken op die een belangrijke bron van informatie voor doktoren en patiënten kunnen zijn.
Miroslav Mikolášik
(SK) Het is een vaststaand feit dat het investeren van geld in de gezondheid van mensen de beste investering is. Dergelijke investeringen geven namelijk het meeste rendement. Het doet mij dan ook genoegen dat het oorspronkelijke voorstel van de Commissie tot vaststelling van een communautair actieprogramma op het gebied van gezondheid en consumentenbescherming voor de periode 2007-2013 is gestrand.
Het Parlement heeft er goed aan gedaan om de toewijzingen voor gezondheidszorg te verhogen van 969 miljoen EUR tot 1 500 miljoen EUR, waarmee het een duidelijk signaal en een duidelijke boodschap heeft afgegeven aan zowel de Raad als de Commissie. Ondertussen zijn binnen het nieuwe financieel kader 2007-2013 op alle beleidsterreinen onderhandelingen gevoerd over de budgetten voor nieuwe meerjarenprogramma's; in dit verband, dames en heren, wil ik mijn grote ongenoegen uitspreken over het feit dat voor veel programma's, waaronder het gezondheidsprogramma, veel minder is toegewezen dan de Commissie oorspronkelijk had voorgesteld.
Het Europees Parlement heeft later, in het voorjaar van 2006, de schade enigszins weten te beperken, maar vanuit het gezichtspunt van sommige programma's, waaronder het gezondheidsprogramma, is de uitkomst volstrekt ontoereikend. Ik denk daarbij aan volksgezondheid, waar het verhoogde budget werd beknot tot het nauwelijks geloofwaardige bedrag van 365,5 miljoen EUR. Het is een goede zaak dat in de politieke overeenstemming van november 2006 op gezondheidsgebied het herziene voorstel van de Commissie, inclusief het budget, werd overgenomen.
Ik denk dat de specifieke programma's voor burgers en voor patiënten, zoals de screeningsprogramma's voor kanker, hart- en vaatziekten, suikerziekte en veel andere aandoeningen, niet in gevaar zullen komen. Ook zullen we afblijven van de noodzakelijke samenwerking in de gehele Gemeenschap tussen gespecialiseerde centra of de instelling van archieven in heel Europa voor dergelijke ziekten.
De insteek van de rapporteur, de heer Trakatellis, heeft mijn volledige steun, en ik denk dat het Parlement opnieuw een wijs besluit zal nemen.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Mijn gelukwensen aan de rapporteur, die voor de uitdaging stond om het flink ingekrompen gezondheidsbudget voor de periode 2007-2013 aan te passen aan de verwachtingen van de Europese burgers. Door een gecoördineerde communautaire benadering op dit terrein zouden de middelen aanmerkelijk doeltreffender gebruikt kunnen worden. Nu het moet het programma zo spoedig mogelijk worden goedgekeurd zodat de middelen voor 2008 ten minste nog op tijd teruggekregen kunnen worden.
In de uitgebreide Europese Unie zijn verschillen in gezondheidszorg in uiteenlopende landen duidelijk zichtbaar geworden. Het onderhavige programma wordt geacht bij te dragen tot het verkleinen van deze verschillen. Iedere EU-burger in elk EU-land heeft het recht om goede medische zorg te krijgen. Het is vooral van belang dat de nieuwe EU-landen aan de Europese projecten deelnemen.
Ik zou bovendien willen onderstrepen dat we aandacht moeten schenken aan preventieprojecten, waarmee de invloed van risicofactoren kan worden beperkt en de gezondheid van de Gemeenschap kan worden verbeterd. Het voorkomen van ziekten is altijd goedkoper dan het behandelen ervan, zeker in tijden als deze, nu de middelen afnemen terwijl de behoeften groeien.
Zuzana Roithová
(CS) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's. In het actieprogramma wordt ten behoeve van projecten die worden gefinancierd uit Europese en nationale bronnen een aantal speerpunten vastgelegd op basis van datgene waaraan men in Europa het meeste overlijdt. Het gaat om hart- en vaatziekten, neuropsychologische stoornissen, kanker, alsook aandoeningen van het spijsverteringsapparaat en de luchtwegen. Het is niet meer dan logisch dat we érgens aan doodgaan, maar de hamvraag is op welke leeftijd. De hoge kwaliteit van de Europese gezondheidszorg leidt in combinatie met een verbetering van het milieu, en vooral de groei van de economische rijkdom, tot een verlenging van de levensverwachting van de gemiddelde Europeaan. Dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Zo bestaan er zorgen over de toekomstige financiering van de verzorgingstaat en de gezondheidszorg uit publieke middelen, en ten tweede is er de vraag hoe de met de verlenging van de levensverwachting frequenter voorkomende multimorbiditeit - die van grote invloed is op de levenskwaliteit op hogere leeftijd - doeltreffender kan worden behandeld. Beide zaken zijn een gemeenschappelijk probleem van alle lidstaten tezamen, maar desondanks behoort geen van beide kwesties als volwaardig onderwerp tot de hoofddoelstellingen van het EU-actieplan voor de volksgezondheid. De volgende keer beter, misschien.
Wat het eerste, financiële, aspect betreft: dat vraagt onder meer om een herschikking van de prioriteiten binnen de Gemeenschap, zowel op overheidsniveau als in het persoonlijke leven van de burger. Op basis van mijn ervaringen uit de beroepspraktijk ben ik ervan overtuigd dat het van cruciaal belang is de burger zich meer verantwoordelijk te doen laten voelen voor de eigen gezondheid, alsook om meer preventief bezig te zijn. Patiënten zijn alles behalve domme schapen en zijn heel wel in staat tot het maken van beslissingen. Dat vereist echter wel de nodige goed geformuleerde informatie. Om die reden wil ik de amendementen in de tweede lezing van harte aanbevelen. Neem bijvoorbeeld amendement 2, waarin wordt gesteld dat het programma de burger een betere toegang tot informatie dient te bieden, of amendement 9, negen met betrekking tot beleid ter stimulering van een gezondere levensstijl. Wat het tweede genoemde punt van zorg betreft, wil ik graag geloven dat lidstaten op actievere wijze de coördinatie van wetenschappelijk onderzoek naar geassocieerde ziekten op zich zullen nemen, ongeacht of juist misschien wel als tegengas tegen het betreurenswaardige feit dat er zo fors is gesneden in de Europese begroting voor het actieprogramma op het gebied van gezondheid.
Markos Kyprianou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de afgevaardigden nogmaals voor dit zeer interessante debat en voor de geuite steun.
Ik ga niet herhalen wat al is gezegd en wat ik in mijn inleidende opmerkingen heb gezegd, maar ik zal wel enkele zaken verduidelijken. Op het punt van kanker wil ik verduidelijken dat kanker een van de topprioriteiten van de Commissie blijft en deel uitmaakt van het gezondheidsprogramma. Ik heb specifiek naar hart- en vaatziekten verwezen, omdat deze werden genoemd in een vraag die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid heeft gesteld. Via onderzoek en andere programma's steunen we echter veel initiatieven die betrekking hebben op kanker. We hebben in dit Huis onlangs nog een gelegenheid gehad om dit probleem te bespreken.
Ik wil één ding rechtzetten. Mevrouw Belohorská is niet hier en ik denk dat ze het debat over de vaststelling van de financiële perspectieven en de manier waarop is besloten wie het besluit zou nemen, niet nauwlettend heeft gevolgd. Het was niet de Commissie die het budget heeft verlaagd; zo suïcidaal zijn we namelijk niet. Zoals u weet, was het de Raad die unaniem heeft besloten dat het budget moest worden verlaagd. De terreinen die het ergst zijn getroffen, waren helaas de volksgezondheid en onderwijs en cultuur. Ik moet zeggen dat dit te betreuren is, en ik heb vaak de gelegenheid gehad dit hier in debatten te zeggen. Ik begrijp de frustratie van de heer Trakatellis, toen hij met deze kwestie werd geconfronteerd.
Uiteindelijk willen we echter actie ondernemen. We willen onze burgers helpen en we willen voorwaarts gaan. Daarom moeten we ons zien te behelpen met wat we hebben en moeten we optimaal gebruikmaken van onze beperkte financiële en personele middelen. Daarom ben ik het ook met velen van u eens en is het onze prioriteit, dat preventie een van de belangrijkste doelstellingen is, want preventie heeft toegevoegde waarde en een versterkend effect. We kunnen beter gebruikmaken van de middelen door ons te concentreren op preventie. Dat is een van mijn belangrijkste argumenten. Ik heb herhaaldelijk geprobeerd lidstaten te overtuigen dat geld dat wordt uitgegeven aan volksgezondheid geen kostenpost is, maar een investering. Zo moet het worden gezien. Op de lange termijn zullen we ervan profiteren. Het feit dat de voordelen pas ergens in de toekomst zichtbaar zullen worden, is helaas een belemmering voor het nemen van maatregelen.
Desondanks ben ik van mening dat we niet langer meer kunnen verwachten de problemen te kunnen oplossen door uitsluitend hervormingen van de gezondheidszorgstelsels, patiëntenmobiliteit of verhoging van de verzekeringspremies. We moeten investeren in preventie en in gezondheid, en dit is een van de hoofdprioriteiten. Ik zie ernaar uit om in de komende periode met u allen samen te werken.
Misschien kan ik één specifiek amendement noemen, dat is ingediend door mevrouw McAvan. We hebben geen bezwaar tegen het schrappen van die zinsnede. U beseft dat het voor ons een groot succes is dat het aantal gezonde levensjaren als indicator is opgenomen, en dit was het doel. De zinsnede was niet meer dan een manier om het anders te formuleren. We begrijpen echter wat u bedoelt. We hebben er dus geen bezwaar tegen de zinsnede weg te laten, vooral omdat het de formulering is die het probleem vormt, en niet de eigenlijke validiteit van de indicator.
Wat betreft het punt dat de heer Fjellner naar voren heeft gebracht over de kwestie van de patiëntenrechten: we hebben de gelegenheid gehad deze kwestie in dit Huis te bespreken. We kijken hiernaar via het gezondheidszorginitiatief, dat tegen het einde van het jaar zou moeten worden goedgekeurd. De verschillende lidstaten hebben verschillende stelsels, dus we zijn het niet altijd eens over een gemeenschappelijke aanpak. Maar in elk geval zal een eerste stap worden gezet en zullen veel zaken zoals voorlichting van patiënten en andere aspecten van patiëntenrechten worden aangepakt via het gezondheidszorginitiatief.
Ik sluit af met u allen te bedanken, in het bijzonder de Commissie milieubeheer, alsook de heer Trakatellis voor zijn geduld en volhardendheid. Ik kijk ernaar uit met u allen samen te werken aan de tenuitvoerlegging van het programma.
De Voorzitter
Ik heb één ontwerpresolutie ontvangen die is ingediend overeenkomstig artikel 108, lid 5 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag 10 juli 2007 plaats.
