Porozumienie handlowe dotyczące zwalczania obrotu towarami podrobionymi (ACTA) (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest oświadczenie Komisji w sprawie porozumienia handlowego dotyczącego zwalczania obrotu towarami podrobionymi (ACTA).
Karel De Gucht
komisarz. - Panie przewodniczący, szanowni posłowie! Zwrócili się państwo do mnie, abym przybył na posiedzenie plenarne i wyjaśnił, na jakim etapie znajdują się negocjacje w sprawie międzynarodowego porozumienia handlowego dotyczącego zwalczania obrotu towarami podrobionymi - ACTA. Podzielam państwa zdanie, że jest to ważna sprawa, i jestem tu już trzeci raz w przeciągu niecałego roku, aby uczestniczyć w dyskusji na ten temat.
Na jakim etapie jesteśmy? Cóż, w dwóch słowach: prawie kończymy. W dniu 2 października 2010 r. negocjatorzy z UE i dziesięciu innych krajów zakończyli ostatnią rundę negocjacji. Rozwiązali prawie wszystkie kwestie, a jedynie kilka wciąż pozostaje otwartych. Wrócę do tego później.
Skonsolidowany i w znacznym stopniu ustabilizowany tekst proponowanego porozumienia został podany do publicznej wiadomości dwa tygodnie temu. Mam nadzieję, że będą mieli państwo okazję przekonać się, że Komisja skrupulatnie przestrzegała zasad, o których mówiłem w moich poprzednich wystąpieniach w tej Izbie.
Istotne jest, aby pamiętać, że ACTA jest porozumieniem dotyczącym egzekwowania praw własności intelektualnej. Oznacza to, że dokument nie nakłada na żadnego z sygnatariuszy obowiązku tworzenia nowych, istotnych praw lub zmiany istniejących. Porozumienie zobowiązuje jedynie sygnatariuszy do zapewnienia, by podmioty prawa mogły w pełni dochodzić swoich praw, jeżeli takowe istnieją.
Porozumienie ACTA dotyczy ustanowienia nowego narzędzia, które zapewni skuteczną ochronę istniejących praw własności intelektualnej. Ma to zasadnicze znaczenie, jeżeli chcemy utrzymać wiodącą pozycję w "gospodarce opartej na wiedzy”. W przeciwieństwie do tego, co niektórzy zdają się twierdzić, w porozumieniu ACTA nie chodzi o utworzenie czegoś w rodzaju Big Brothera.
Wiem, że niepokoi państwa fakt, że negocjacje były prowadzone za zamkniętymi drzwiami oraz że wynegocjowane teksty nie zostały podane do publicznej wiadomości. Po naciskach Komisji kolejne wersje tekstu porozumienia były publikowane, a nasi negocjatorzy stawiali się tu po każdej rundzie, aby odpowiedzieć na wszystkie państwa pytania. Podjęliśmy takie działania, aby móc omawiać tę kwestię w klimacie wzajemnego zaufania.
Chciałbym wspomnieć, że rzecznik praw obywatelskich przyznał ostatnio, właśnie w nawiązaniu do negocjacji ACTA, że zachowanie poufności niektórych kluczowych dokumentów negocjacyjnych było uzasadnione. Rzecznik potwierdził, że zachowanie poufności było zgodne z prawem i rozporządzeniem z 2001 roku w sprawie dostępu do dokumentów.
Chciałbym teraz przedstawić najważniejsze cechy porozumienia ACTA. Po pierwsze obejmuje ono szerokie spektrum praw własności intelektualnej. Mając na uwadze różnorodność praw własności intelektualnej, na które podmioty europejskie mogą się powoływać, aby chronić swoje wynalazki, domagaliśmy się uwzględniania szerokiego spektrum praw i udało nam się to uzyskać. Udało nam się w szczególności zapewnić równe traktowanie dla europejskich oznaczeń geograficznych.
To sukces UE. Zapis ten nie znalazłby się w projekcie porozumienia ACTA, gdyby nie Komisja Europejska. Wiem, że być może nie jest on tak dalekosiężny, jak niektórzy by chcieli - na przykład w kwestii środków stosowanych na granicach. Uzasadnione różnice pozostaną, a strony porozumienia ACTA nie będą musiały przyjmować unijnego systemu ochrony oznaczeń geograficznych za pośrednictwem systemów sui generis.
Po drugie porozumienie ACTA po raz pierwszy określa międzynarodową normę dotyczącą naruszenia praw własności intelektualnej w Internecie. Internet jest najbardziej globalnym i najszybciej zmieniającym się środowiskiem rynkowym, gdzie w obrocie znajdują się muzyka, filmy, książki i oprogramowanie. Przez Internet codziennie handluje się milionami podrobionych towarów. Porozumienie ACTA stanowi zatem nowy - choć wyważony - poziom harmonizacji i przejrzystości przepisów mających zastosowanie do tego rodzaju naruszeń, a przy tym jest w pełni zgodne z dorobkiem unijnym.
Chciałbym podkreślić, że porozumienie ACTA nie zmieni dorobku UE. Takie były nasze wytyczne negocjacyjne i skrupulatnie ich przestrzegaliśmy, jak można się przekonać z lektury porozumienia.
Po trzecie porozumienie ACTA jest wyważonym dokumentem, który zapewnia odpowiedź na cztery obawy wyrażone przez posłów z następujących czterech powodów.
Po pierwsze tekst nie narusza ochrony praw podstawowych, ochrony prywatności ani ochrony danych.
Po drugie w porozumieniu respektuje się ważną rolę swobodnego dostępu do Internetu i zabezpiecza rolę dostawców usług, jak również europejskiego systemu wyjątków od praw autorskich, w tym europejskiego systemu warunkowego zwolnienia od odpowiedzialności operatorów internetowych. Wyjątki europejskie, jak użytek prywatny lub zastosowanie edukacyjne, również zachowają swoją ważność.
Po trzecie tekst odnosi się do tych postanowień porozumienia TRIPS, które zapewniają ochronę zasadniczej równowagi między prawami podmiotów prawa a interesem publicznym oraz które podkreślają, że "prawa własności intelektualnej powinny mieć wkład w innowacje techniczne, dobrobyt społeczny i gospodarczy oraz ochronę zdrowia”.
Po czwarte w porozumieniu ACTA wyraźnie uznano znaczenie zagwarantowania dostępu do leków poprzez odniesienie do deklaracji z Ad-Dauhy w tej kwestii, a także poprzez wyraźne wykluczenie naruszenia patentu z sekcji dotyczących granic i wykonywania kar.
Jaki jest obecny stan rzeczy i kolejne kroki w ramach porozumienia ACTA? Otóż w Tokio nie udało się sfinalizować tekstu. Strony podtrzymały kilka zastrzeżeń, którymi wciąż będziemy się zajmować w nadchodzących tygodniach. W szczególności dwie kwestie pozostają otwarte.
Po pierwsze chodzi o to, czy naruszenia patentów powinny być włączone do zakresu środków w sprawach cywilnych czy też wyłączone z tego zakresu? Jestem ciekaw państwa opinii w tej kwestii. Obawiam się, że powszechne wyłączenie patentów - istotnego prawa własności intelektualnej - może wiązać się z ryzykiem pozbawienia wielu sektorów korzyści wynikających z tego rozdziału. Myślę na przykład o sektorach motoryzacyjnym, maszynowym, farmaceutycznym i rolno-chemicznym.
Po drugie inna ważna kwestia dotyczy wniosku UE, aby środki odnoszące się do Internetu i określone w porozumieniu ACTA miały obowiązkowo zastosowanie nie tylko do praw autorskich, lecz - co najmniej - również do przypadków naruszania znaków handlowych. Jak państwo wiedzą, w Internecie można znaleźć tysiące ofert podrobionych towarów wykorzystujących europejskie znaki towarowe. Dotyczy to odzieży, kosmetyków, zegarków, a nawet żywności. Uważam, że musimy zająć się tego rodzaju naruszeniami w Internecie, ponieważ zasadniczo są identyczne z naruszeniami dóbr materialnych popełnianymi w prawdziwej rzeczywistości.
Podsumowując, jestem głęboko przekonany o znaczeniu zwalczania powszechnego nadużywania europejskiej własności intelektualnej na całym świecie. Porozumienie ACTA może stanowić istotny wkład w osiągnięcie tego celu przy pełnej zgodności z istniejącymi przepisami europejskimi. ACTA jest pierwszym ważnym porozumieniem międzynarodowym w sprawie praw własności intelektualnej od czasów porozumienia TRIPS w WTO z 1994 roku. Zapewnia ono również odpowiednią równowagę z prawami obywateli i konsumentów.
Liczę na ciągłe bliskie rozmowy z Parlamentem Europejskim oraz na pomyślne zawarcie porozumienia i jego późniejsze przyjęcie.
Daniel Caspary
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Chciałbym wyrazić szczere podziękowanie dla pana komisarza za to, że wielokrotnie w ostatnich miesiącach korzystał z okazji, aby po pierwsze zdać relację na posiedzeniu plenarnym, a po drugie wziąć udział w sesji pytań i odpowiedzi z odpowiednią komisją parlamentarną, albo osobiście, albo za pośrednictwem swoich pracowników. Uważam za słuszne i ważne, aby zapewnić Parlament Europejski, że Komisja naprawdę składa sprawozdanie z postępów negocjacji w przejrzysty sposób. Uważam też, że w ten sposób możemy dokonać oceny tego porozumienia na podstawie solidnych informacji, aby następnie zatwierdzić je lub odrzucić.
Na chwilę obecną moje wrażenie jest takie, że wielu krytykom zaczyna brakować argumentów przeciwko porozumieniu ACTA. Uważam, że to dobrze, że acquis communautaire pozostaje niezmienione. Byłoby świetnie, gdyby Komisja mogła raz jeszcze upewnić nas, że to jest wiążące. W tej Izbie niektórzy posłowie wciąż jeszcze mają co do tego wątpliwości, zatem dobrze byłoby, gdyby Komisja mogła raz jeszcze wyjaśnić tę kwestię w jednoznaczny sposób - być może nawet służby prawne Komisji mogłyby to sprawdzić. Uważam za pozytywne, że porozumienie ACTA wydaje się skupiać na wdrażaniu istniejącego prawa, zamiast tworzyć nowe.
Szczególnie pochwalam rozdział poświęcony Internetowi. Najwyższy czas, abyśmy zaczęli działać w sprawie filmów, muzyki, książek i oprogramowania, które krążą w Internecie. Nie chodzi mi o pociąganie do odpowiedzialności któregokolwiek z naszych obywateli, uważam jednak, że artyści i twórcy powinni mieć prawo dochodzenia swoich praw własności również w Internecie i pochwalam fakt, że porozumienie ACTA stanowi pierwszy krok w tym kierunku.
Zdecydowanie wolałbym zajmować się całą tą kwestią w ramach WTO. Stwierdzam jednak również, że brakowało nam odpowiednich partnerów do rozmów w WTO, dlatego też porozumienie ACTA jest z pewnością dobrym początkiem. Byłbym wdzięczny, gdyby Komisja, w miarę możliwości po zawarciu porozumienia ACTA, mogła uczynić co w jej mocy, aby jak najwięcej innych krajów przystąpiło do porozumienia oraz gdyby wykazała nieco elastyczności w sprawach, w których istnieją wątpliwości.
Szczególnie pochwalam fakt, że udało się włączyć informacje o pochodzeniu geograficznym - takie jak szampan, szkocka whisky, szynka parmeńska itp. - chciałbym panu tego pogratulować. Uważam, że to wielki krok naprzód, jeżeli chodzi o interesy Unii Europejskiej. Musi istnieć możliwość zabezpieczenia i ochrony naszych europejskich oznaczeń pochodzenia i informacji na ten temat podobnie jak w przypadku znaków towarowych takich jak Coca Cola, Kellogg's Cornflakes itp. Uważam, że musimy podjąć aktywne starania w tym obszarze w interesie naszych producentów.
Poruszył pan kwestię patentów: z jednej strony tytuł porozumienia wskazuje na inny kierunek; jednak z drugiej strony nasze przedsiębiorstwa napotykają na ogromne problemy w tej kwestii i proponowałbym, aby szczegółowo omówić tę kwestię z panem w poniedziałek, kiedy będzie pan uczestniczył w posiedzeniu Komisji Handlu Międzynarodowego.
Gratuluję dotychczasowych osiągnięć. Chciałbym zachęcić pana do wytrwałości w pozostałych kwestiach. Czekam na dzień, w którym Izba będzie mogła podjąć decyzję, czy zatwierdzić, czy też odrzucić porozumienie w jego ostatecznym brzmieniu.
Kader Arif
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Wyraźnie mamy do czynienia z tekstem, którego złożoność wprowadza wielu z nas w zakłopotanie, a jestem zdania, że obywateli Europy jeszcze bardziej. Panie komisarzu! Wnioskowałem o przejrzystość, a pan odpowiedział. Dzisiaj jestem nieco zaniepokojony.
W moim mniemaniu, oprócz czysto technicznych kwestii główne ryzyko leży w kierunku, który zaczynamy obierać w stosunku do coraz bardziej złożonego związku między indywidualnymi swobodami a Internetem. Świat szybko się zmienia, wszyscy jesteśmy tego świadomi. Wszyscy jesteśmy świadomi rewolucji w dostępie nie tylko do informacji, lecz również do kultury za pośrednictwem tego narzędzia.
W dzisiejszym świecie, w którym taki dostęp jest natychmiastowy i swobodny, tradycyjne punkty odniesienia są kwestionowane. Naszym najtrudniejszym zadaniem jest zatem określenie nowych przepisów, ponieważ przepisy są konieczne nie tylko po to, aby chronić artystów i podmioty prawa. Nie chciałbym jednak, aby pomijać indywidualne swobody.
Jeżeli chodzi o ochronę swobód, w przypadku której jedną z najważniejszych kwestii jest ochrona prawa do prywatności, jedna z moich największych obaw dotyczy gwarantowanej przez Porozumienie dotyczące zwalczania obrotu towarami podrobionymi (ACTA) możliwości kontrolowania na granicach osobistych rzeczy i bagażów podróżnych. Czy oznacza to, że organy celne mogą przeszukiwać nasze telefony komórkowe, nasze odtwarzacze MP3 i nasze komputery w poszukiwaniu nielegalnie ściągniętych plików?
Według Komisji to tylko możliwość, ponieważ szczegółowy termin użyty w tekście nie jest wiążący. Zgodnie z jego brzmieniem państwa członkowskie mogą dokonać wyboru, czy dopuszczają przeszukiwanie osobistego bagażu. Bądźmy tu jednak przez chwilę poważni. Jak można oczekiwać, że takie sformułowanie nie zostanie odczytane jako zachęta do przeprowadzania takich kontroli? Czy naprawdę sądzi pan, że rząd, zwłaszcza, gdy w pewnym stopniu jest poddawany naciskom przemysłu muzycznego - przytaczam ten przykład w sposób zamierzony - nie wykorzysta okazji przewidzianej w porozumieniu ACTA, aby skierować przepisy krajowe na drogę większej kontroli pasażerów wjeżdżających na jego terytorium?
Inny problem jest następujący: jeżeli dowiedziono, że pliki posiadane przez osobę prywatną mają przeznaczenie handlowe, kara jest nakładana automatycznie. Kto jednak będzie stwierdzał, czy posiadane przez nas pliki są przeznaczone na handel, czy też nie? Niektórzy mogą powiedzieć, że osoba z 500 piosenkami na swoim odtwarzaczu MP3 bezsprzecznie działa w celach handlowych, lecz dlaczego inni mieliby sobie odmawiać wyznaczenia takiego limitu na 300, 100, 50 lub 10? Przecież, wystarczy, że osoba mająca niecne zamiary ściągnie nielegalnie jeden film, aby zrobić z niego tysiąc kopii i w ten sposób rozpocząć działalność handlową.
I wreszcie, kary będą orzekały sądy każdego kraju, lecz obywatel europejski aresztowany przez służby graniczne kraju będącego sygnatariuszem umowy na podstawie wiążących przepisów nie będzie miał środków zaskarżenia takiego orzeczenia. Czy życzy pan sobie tego, aby takie nadużywanie kar było możliwe? Czy to nie na Komisji spoczywał obowiązek, aby zrobić wszystko co w jej mocy i nie pozwolić, żeby porozumienie dopuszczało przeszukiwania rzeczy osobistych?
Świadomie dziś wieczorem poruszyłem tylko ten problem, lecz pan poruszył ich dużo więcej. Zostaną one uwzględnione w rezolucji, o którą wnioskowałem i która powinna w normalnych warunkach zostać poddana pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym w następnym miesiącu. Panie komisarzu, zwracam się do pana, aby uwzględnił pan wynik tego głosowania, który będzie zgodny z naszym zobowiązaniem, co jest równoznaczne z tym, aby uwzględnił pan opinię Parlamentu Europejskiego przed podpisaniem porozumienia.
Niccolò Rinaldi
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Negocjacje były trudne i obfitowały w różnice zdań a także odmienne interpretacje konsekwencji tego porozumienia. O ile dobrze rozumiem, przy obecnym stanie negocjacji mamy do czynienia z nierównym traktowaniem oznaczeń geograficznych i znaków towarowych na korzyść tych ostatnich, a także z zaniechaniem działań - co stanowi naruszenie art. 22 Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej - w odniesieniu do znaków towarowych, które noszą nazwy chronione oznaczeniami geograficznymi. Parmezan - jeden z wielu przykładów - może być swobodnie produkowany jako parmezan w Stanach Zjednoczonych i Australii oraz wywożony do Chin lub gdziekolwiek indziej jako bezpośrednia konkurencja dla europejskich produktów, których siłą są między innymi oznaczenia geograficzne. W konsekwencji produkty europejskie niejako podtrzymują nieuczciwą konkurencję bez żadnej skutecznej ochrony w porozumieniu dotyczącym zwalczania obrotu towarami podrobionymi. Chciałbym uzyskać wyjaśnienia w tej kwestii.
Parmezan oznacza ser "z Parmy”, nie z Australii lub Stanów Zjednoczonych i dotyczy to jednakowo wszystkich europejskich oznaczeń geograficznych. Musimy być ostrożni, ponieważ jeżeli, w wyniku globalizacji XXI wieku, za kilka lat nie będziemy mieć naszych oznaczeń geograficznych, będą za to częściowo odpowiedzialne nasze obecne błędne wybory i stracimy znaczną część naszej tożsamości. W tym względzie, jeżeli porozumienie ACTA dopuszczałoby to wszystko, wówczas byłoby nie do przyjęcia.
Jak wspomniano, jest jeszcze kwestia Internetu. Unia Europejska popiera społeczeństwo oparte na szerokiej wiedzy, otwarte na wszystko, w związku z czym porozumienie ACTA nie może w żadnym razie wprowadzać ograniczenia swobody dostępu do Internetu. Wiele udało się osiągnąć w tej kwestii. Komisarz udzielił ważnych zapewnień, lecz nadszarpnięcie acquis communautaire byłoby niedopuszczalne, chociaż wciąż wydaje się, że tak właśnie jest, jeżeli chodzi o możliwość nakazów prawnych przewidzianych w art. 2 oraz możliwość sankcji karnych, również dla użytkowników indywidualnych zgodnie z art. 2 ust. 14 pkt 1.
Doceniam bardzo ważne zapewnienia dotyczące dostępu do leków dla krajów rozwijających się, lecz wiemy, że wykaz krajów będących stronami porozumienia ACTA jest bardzo ograniczony i nie obejmuje wielkich potęg w procederze podrabiania, zwłaszcza w Azji, lecz nie tylko tam. Z tego powodu, mając na uwadze wszystko, co możemy stracić w obszarze oznaczeń geograficznych, i ryzyko związane z Internetem, obecne wrażenie jest takie, że porozumienie jest tylko niekorzystne i z tego względu być może lepiej je zarzucić.
Jan Philipp Albrecht
Panie przewodniczący, panie komisarzu De Gucht! Bezsprzecznie negocjowane porozumienie ACTA zostanie w niedługim czasie przyjęte. Jest to porozumienie, które obejmuje szereg zobowiązań podjętych przez umawiające się strony i służących lepszemu egzekwowania praw własności intelektualnej. My, jako posłowie do Parlamentu Europejskiego, zostaniemy wkrótce poproszeni przez Komisję o zatwierdzenie tego porozumienia. Tymczasem już od miesięcy Parlament wskazywał, że znaczna część listów intencyjnych wydanych przez UE w ramach porozumienia ACTA wiąże się z ryzykiem wykroczenia poza obecne prawo UE. Niejasna jest nie tylko kwestia dostatecznych kompetencji w odniesieniu do tego rodzaju umowy handlowej, obejmującej środki karne lub ingerencje w prawa podstawowe, brakuje nam również informacji na temat zakresu - koniecznego na mocy porozumienia ACTA - wprowadzenia do UE niezgodnych z prawem środków. Z tego powodu porozumienie ACTA będzie musiało wrócić na stół negocjacyjny. Pan zaś chciałby teraz podpisać porozumienie. Dlatego najpierw zapytam pana: czy już je pan podpisał? Jeżeli nie, kiedy zamierza pan to zrobić? Po drugie: kiedy otrzymamy szczegółową ocenę wpływu, z której dowiemy się, w jakim zakresie porozumienie ACTA mogłoby naruszyć prawa podstawowe w UE? Czekam na pańskie odpowiedzi.
Syed Kamall
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Uważam, że na początek powinniśmy pochwalić niektóre z oświadczeń przedstawionych dziś wieczór, a także fakt, że po rundzie tokijskiej Komisja przekazała tekst porozumienia Parlamentowi, który ostatecznie będzie mógł wyrazić zgodę na porozumienie lub ją wstrzymać. Uważam, że powinniśmy pochwalić w Parlamencie ruch w kierunku przejrzystości. W końcu jest to jeden z obszarów konsensusu w Parlamencie - mogliśmy nie zgadzać się w niektórych kwestiach, lecz byliśmy zgodni co do potrzeby większej przejrzystości.
Większa przejrzystość oznacza, że ograniczamy fałszywe spekulacje co do treści negocjacji, lecz również - uczciwie mówiąc - podkreśla pozytywną rolę Komisji w podjęciu próby przekonania partnerów negocjacyjnych do potrzeby większej przejrzystości. Uważam, że Parlament odegrał pewną rolę w naciskach na Komisję, aby ta z kolei porozmawiała z partnerami negocjacyjnymi o potrzebie większej przejrzystości.
Bezsprzecznie w tej Izbie występują rozbieżne opinie na temat praw własności intelektualnej. Nie ulega wątpliwości, że jest to kluczowa kwestia dla podmiotów prawa autorskiego i posiadaczy znaków handlowych. Mam nadzieję, że porozumienie ACTA jest ważnym krokiem w obszarze egzekwowania prawa wśród wszystkich aktywnych stron i opiera się na porozumieniu TRIPS z połowy lat dziewięćdziesiątych.
Osobiście uważam, że należy wprowadzić rozróżnienie między światem cyfrowym a światem atomów; w świecie większej mocy przetwarzania, większego przechowywania i szerszego pasma można dostrzec tendencję w kierunku zerowej ceny i wiele osób, na przykład w przemyśle muzycznym, nie zareagowało. Z rozmów z ekspertami z dziedziny prawa wnioskuję jednak, że bardzo trudno skodyfikować to w porozumieniu.
Jeżeli chodzi o produkcję leków generycznych, cieszę się, że porozumienie ACTA zapewnia ochronę praw autorskich i znaków handlowych przy jednoczesnym wyłączeniu patentów ze środków stosowanych na granicach, co pozwoli uniknąć przejmowania leków generycznych podczas tranzytu przez UE. Mam jednak pytanie, ponieważ Komisja nie była odpowiedzialna za negocjowanie w imieniu UE rozdziału poświęconego stosowaniu prawa karnego, czym zajmowała się Rada w imieniu państw członkowskich. Jak i kiedy będziemy debatować na temat obaw dotyczących sankcji karnych, czy mamy zamiar połączyć dwa różne obszary negocjacyjne dotyczące rozdziałów cywilnego i karnego?
To pytanie do pana, panie komisarzu. Może pan wzruszyć ramionami, lecz jestem ciekaw, jaki jest pański punkt widzenia w tej kwestii.
Helmut Scholz
Panie przewodniczący, panie komisarzu! W tym tygodniu amerykańscy senatorowie Bernie Sanders i Sherrod Brown napisali do amerykańskiego urzędu patentowego wniosek o dogłębne sprawdzenie, czy brzmienie negocjowanego porozumienia ACTA można pogodzić z obowiązującymi przepisami amerykańskimi. Zapewniam, że w tej Izbie wypełniamy nasz obowiązek zbadania porozumienia w kontekście przepisów Unii Europejskiej. Moja grupa opowiada się za przyjęciem podejścia całościowego i zarezerwowaniem odpowiednio długiego czasu, nawet jeżeli raz jeszcze udzielił pan bardzo wyczerpujących odpowiedzi na pytania dotyczące acquis communautaire. A to dlatego, że nie jesteśmy w pełni usatysfakcjonowani odpowiedziami na pytania, które mieliśmy okazję zadać Komisji na ostatnich posiedzeniach podsumowujących negocjacje, za które chciałbym panu podziękować. Główny negocjator często wywoływał u nas takie uczucie, jakbyśmy byli - jeżeli mogę użyć kolokwialnego stwierdzenia - trochę jak dewoci próbujący kwestionować Pismo Święte, zamiast zajmować się obawami wyrażonymi przez nas w imieniu obywateli Europy.
Niemniej jednak niektóre z naszych krytycznych uwag na temat aspektów związanych z Internetem przyniosły pewien skutek i odstąpiono od niektórych najbardziej szkodliwych propozycji.
Angelika Werthmann
(DE) Panie przewodniczący! Wydaje się, że negocjacje dotyczące porozumienia ACTA zostały z grubsza zakończone. Ostatnia wersja porozumienia brzmi już prawie jak tekst legislacyjny, ponieważ obowiązuje w poszczególnych państwach członkowskich. Zatem w wyniku porozumienia ACTA obecna sytuacja prawna w Europie prawie nie ulegnie zmianie. Pierwotnym celem porozumienia była poprawa egzekwowania prawa. Nie jestem jednak w stanie wskazać w propozycji żadnych konkretnych rozwiązań w tej kwestii. Przed jej ogłoszeniem było wiadomo, że sporne punkty miały zostać usunięte. Wydaje mi się jednak, że w obecnej wersji nie uwzględniono odpowiednio różnych sprzecznych interesów. Na przykład art. 2 ust. 2 porozumienia brzmi: "Procedury przyjęte, utrzymane lub stosowane w celu stosowania niniejszego rozdziału są sprawiedliwe, uczciwe i uwzględniają prawa wszystkich uczestników objętych procedurami do odpowiedniej ochrony”. Rozdział o środkach tymczasowych nie zawiera żadnego bezpośredniego odniesienia do prawa do dochodzenia praw na drodze sądowej, nie ma w nim też przepisu przewidującego weryfikację konieczności zniszczenia podrobionych produktów.
Na koniec, kwestia nie mniej ważna - słyszymy, że ostatnie punkty negocjacji mają być finalizowane drogą elektroniczną. Tymczasem te ostatnie punkty dotyczą obszaru stosowania całego porozumienia. Z pewnością należy go określić, zanim przejdziemy do formułowania treści porozumienia. Być może wówczas znajdą się pewne praktyczne rozwiązania w samym porozumieniu.
Cristiana Muscardini
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałabym podziękować Komisji Europejskiej, a w szczególności panu komisarzowi De Guchtowi, za twarde negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi, mające na celu znalezienie zbieżnych stanowisk na temat porozumienia, które niestety wydaje się być niekończącym się dokumentem.
Wciąż daleko nam do rozwiązania problemów własności intelektualnej, które nadal są przedmiotem sporów między dwoma blokami różniącymi się tak gospodarczo, jak i politycznie. Europa nadal musi koncentrować się na dwóch zasadniczych sprawach. Europejskie oznaczenia geograficzne muszą obowiązkowo być chronione zarówno w ramach prawa cywilnego, jak i celnego, ponieważ szkody w ich zakresie uderzają nie tylko w przemysł rolno-spożywczy, gdzie podrabiane produkty stanowią nieuczciwą konkurencję w wyniku używania nazw kopiujących i przywołujących znajome europejskie marki, lecz również w sektory wzornictwa i mody. Szkodzi to przedsiębiorstwom, własności intelektualnej, badaniom i - jak zawsze - konsumentom.
Drugi główny punkt dotyczy potrzeby wspólnych przepisów regulujących kontrolę sprzedaży online: sprzedaż filmów, książek, muzyki, leków i milionów innych podrobionych towarów nadal odbywa się przez Internet bez żadnej kontroli. Unia Europejska musi sformułować jasne przesłanie dla reszty świata: porozumienie dotyczące zwalczania obrotu towarami podrobionymi musi zapewniać ochronę przed podróbkami.
Emine Bozkurt
(NL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Porozumienia międzynarodowe muszą być przedkładane Parlamentowi Europejskiemu do zatwierdzenia. Niezwykle istotne jest, abyśmy mogli - jako posłowie do Parlamentu Europejskiego - korzystać z naszego prawa weta tak często, jak jest to konieczne, lecz teraz uniemożliwiono nam niemalże wykonywanie naszej pracy. Po raz kolejny byliśmy zmuszeni zwrócić się do Komisji o wyjaśnienie aktualnego stanu negocjacji w sprawie porozumienia ACTA. Tymczasem nieustannie zbywa nas się słowami. Najpierw uspokojono nas argumentem, że negocjacje nie skończą się szybko, a teraz powiedział pan nam, że zasadniczo chodzi o porozumienie dotyczące egzekwowania prawa i że dorobek UE ani prawo państw członkowskich nie zostaną zmienione.
W takim razie chciałbym zadać pytanie: jaka jest zatem wartość dodana porozumienia ACTA? Powiedział pan, że dokument nie będzie, ani ujednolicał sankcji karnych, ani nakładał jakichkolwiek pośrednich zobowiązań w obszarze polityki three strikes. Jednakże jesteśmy tutaj i rozmawiamy o treści projektu porozumienia, a w szczególności o kwestiach, o których wspomniałam. Każdego dnia otrzymuję wiadomości od zaniepokojonych obywateli i przedsiębiorstw i wciąż utrzymuje się ogólny konsensus wśród grup politycznych w Parlamencie Europejskim, że projekt porozumienia uderza w podstawowe prawa naszych obywateli i obywateli krajów trzecich. Zadam zatem panu pytanie wprost: jakie będą konkretne korzyści z przyjęcia porozumienia ACTA? Proszę przekonać nas, że tekst z 2 października jest rzeczą pozytywną i potrzebną.
Mam również bardzo konkretne pytanie do pana, panie komisarzu: kiedy strony negocjacji ponownie spotkają się na rozmowy o porozumieniu ACTA? Które strony nie wyraziły na nie zgody? Dlaczego tak się stało? Jedno pytanie za drugim, panie komisarzu. Raz jeszcze powiedziano nam, że porozumienie nie nabrało jeszcze ostatecznego kształtu. Jak mamy poprzeć porozumienie, które jest negocjowane zakulisowo?
Marietje Schaake
Panie przewodniczący! Wczoraj Komisja przyjęła strategię włączenia do głównego nurtu działań prawnie wiążącą unijną kartę praw podstawowych. Jako liberałowie zaproponowaliśmy takie rozwiązanie, zatem to muzyka dla moich uszu.
Dzisiaj Komisja opublikowała informacje na temat porozumienia ACTA po zakończeniu ostatniej rundy negocjacyjnej trzy tygodnie temu. Na stronie internetowej jest punkt o nazwie "pozytywne aspekty porozumienia ACTA”, lecz są tam również pewne pytania, które można by sformułować inaczej.
Po pierwsze, czy umowy handlowe lub porozumienia dotyczące egzekwowania prawa - a uważam, że tym właśnie jest porozumienie ACTA - również wpisują się we włączenie praw podstawowych w główny nurt? Czy Komisja przeprowadzi odpowiednią ocenę?
Po drugie, czy Komisja zamierza powrócić do stołu negocjacyjnego, jeżeli w wyniku porozumienia ACTA prawa podstawowe będą zagrożone? Czy Komisja będzie czekać na zakończenie negocjacji, aby rzeczywiście uwzględnić rezolucję Parlamentu z początku tego roku? O ile wiem, żaden kraj nie złożył podpisu na ani jednej stronie porozumienia ACTA.
Jeżeli chodzi o Internet, w oświadczeniu czytamy, że porozumienie ACTA otwiera wręcz nowe perspektywy. W preambule znajduje się zapis, że porozumienie ACTA "dąży do promowania współpracy między dostawcami usług a podmiotami praw autorskich”. Artykuł 2 ust.18 pkt3 stanowi: "każda strona dąży do wspierania wspólnych wysiłków w ramach społeczności przedsiębiorców na rzecz skutecznego ścigania przypadków naruszania praw autorskich. Obejmuje to środki pozasądowe i wymaga podziału uprawnień”. Artykuł 2 ust. 18 pkt 4 stanowi, że właściwy organ, niekoniecznie sądowy, powinien być uprawniony do "nakazania dostawcy usług internetowych, aby ujawnił on skutecznie podmiotowi prawa autorskiego informacje wystarczające do zidentyfikowania użytkownika, którego konto zostało rzekomo wykorzystane do działania stanowiącego naruszenie praw autorskich”.
Poza zwróceniem uwagi na termin "rzekomo”, chciałabym podkreślić, że dostawcy usług internetowych wyrażają obawy, że będą musieli zacząć egzekwować prawo. Należy zatem zostawić nieco miejsca pod nagłówkiem "negatywne aspekty porozumienia ACTA”, aby ocenić aspekt praw podstawowych, który obecny projekt porozumienia ACTA wciąż zawiera i który Komisja jest od teraz prawnie zobowiązana uwzględniać.
Eva Lichtenberger
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Od czasu, gdy porozumienie ACTA zostało nam przekazane, stwierdzamy, że budzi więcej pytań, niż dostarcza odpowiedzi. Dzieje się tak częściowo z powodu bardzo niejasnej i nieprecyzyjnej terminologii prawnej zastosowanej w niektórych miejscach, które zdają się niczego nie wykluczać i wszystko obejmować. Chciałabym tu poruszyć jedną kluczową kwestię, jaką jest wezwanie do współpracy między dostawcami usług a podmiotami praw autorskich w egzekwowaniu praw. Czy powinniśmy to rozumieć w taki sposób, że na przykład Warner Brothers powinni współpracować z dostawcami usług internetowych prawie jak zastępcy szeryfa? Jak miałoby to dokładnie wyglądać? Czy miałoby to oznaczać streaming Internetu w celu zidentyfikowania naruszeń? To zamieszanie wynika z faktu, że na przykład terminy "użytek prywatny lub zastosowanie handlowe” nie są odpowiednio zdefiniowane i nie wypracowano wspólnej definicji. Uważam, że ta kwestia jest niezwykle problematyczna, ponieważ wiąże się z prywatyzacją tytułów prawnych.
Jak już wczoraj wspomniano, Komisja zobowiązała się, że zostanie wykonana ocena wpływu w odniesieniu do praw obywatelskich we wszelkich nowych przepisach. Kiedy możemy spodziewać się takiej oceny w odniesieniu do porozumienia ACTA? Czego możemy oczekiwać od takiej oceny i kiedy dokładnie będziemy mogli się z nią zapoznać? To zasadnicza kwestia, która umożliwi nam dokonanie oceny porozumienia.
Sajjad Karim
Panie przewodniczący! Jako Unia poruszamy się po omacku wśród wyzwań, które postawiła przed nami nowa era Internetu. Oczywiście nie jesteśmy sami i wiele naszych krajów partnerskich znajduje się w tym samym położeniu, wszyscy razem musimy zmierzać ku harmonizacji i egzekwowaniu przepisów przeciwdziałających podrabianiu towarów.
Ochrona praw autorskich jest niezbędna, lecz należy zachować równowagę, aby nie zablokować wolności wypowiedzi i innowacji. Chcielibyśmy, aby równowaga osiągnięta w sprawozdaniu pani poseł Gallo została odpowiednio uznana w sprawozdaniu, co będzie sprzyjało wzrostowi, konkurencji i innowacjom, przy jednoczesnym zapewnieniu niezbędnej ochrony podmiotów praw autorskich. Porozumienie nie określa uniwersalnego podejścia do egzekwowania praw autorskich - w ogóle nie ma w nim żadnego podejścia. Uwzględniono elastyczność w odniesieniu do państw członkowskich; popieramy to. Jak powiedział pan komisarz, porozumienie ACTA jest dobrym pierwszym krokiem, aby zająć się problemem grup zajmujących się podrabianiem towarów lub piractwem w Internecie, i to w jeszcze większym zakresie.
W odniesieniu do UE oczekujemy szczegółowego wniosku dotyczącego praw autorskich i dogłębnej oceny wpływu, którą Parlament Europejski zweryfikuje, przeanalizuje i dokładnie zbada w imieniu naszych obywateli.
Christofer Fjellner
(SV) ACTA, czyli porozumienie dotyczące zwalczania obrotu towarami podrobionymi jest oczywiście dalece kontrowersyjne. Było dalece kontrowersyjne w Parlamencie Europejskim, lecz również w Szwecji, którą reprezentuję. Wyrażałem się bardzo krytycznie zwłaszcza o tym, co postrzegałem za skrytość; między innymi o tym, że tekst jest poufny. Stwarzało to poczucie i atmosferę sprzyjające powstawaniu mitów wokół porozumienia. Najtrwalszy ze wszystkich wydaje się mit, zgodnie z którym w następstwie porozumienia ACTA organy celne zaczną kontrolować ipody i komputery. Ostatnio słyszałem taką opinię tu, na posiedzeniu plenarnym. Jednak teraz, kiedy wszyscy dysponujemy tekstem porozumienia i wszystko jest jasne, widzę, że nie pokrywały się one z prawdą i były tylko mitem. Uważam, że jeżeli Szekspir napisałby sztukę o debacie towarzyszącej porozumieniu ACTA, również nazwałby ją "Wiele hałasu o nic”.
Komisja obiecała, że porozumienie ACTA nic nie zmieni w unijnych przepisach. Czytając je, również tak to rozumiem. Fakt, że nie będzie zmian w przepisach oznacza, że nie będzie zmian w codziennym życiu obywateli oraz że nie ulegnie zmianie na przykład korzystanie z Internetu.
Nie oznacza to jednak, że ACTA nie jest ważnym porozumienie lub że jest zbędne, jak powiedział ktoś w tej Izbie. Przeciwnie ACTA stworzy globalną złotą normę ochrony własności intelektualnej. To ważne i leży w interesie zarówno Szwecji, jak i Europy. Ograniczy liczbę konfliktów i, o ile szwedzkie przedsiębiorstwa, z którymi się spotykałem, zwracały na coś uwagę, to przede wszystkim na konieczność ochrony patentów i praw własności intelektualnej, których byli podmiotami. To dobre założenia, zwłaszcza poza Europą. Teraz, kiedy przeczytałem dokumenty negocjacyjne, jestem pewny i spokojny. Jestem pewny, że obywatele też będą podzielać to odczucie. Oznacza to, że czuję się dość spokojny o dalszy przebieg debaty na ten temat w Parlamencie Europejskim.
Françoise Castex
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Jako inicjator pisemnego oświadczenia w sprawie porozumienia dotyczącego zwalczania obrotu towarami podrobionymi (ACTA) wraz z moimi kolegami, panem posłem Lambrinidisem, panią poseł Roithovą i panem posłem Alvarem, chciałabym przede wszystkim podziękować państwu za wysiłki, które państwo podjęli w celu zapewnienia przejrzystości i kompromisu, zwłaszcza w ostatnich tygodniach. Na razie moje podziękowania zatrzymają się w tym miejscu, ponieważ tekst porozumienia pozostaje bardzo niejasny w kluczowych kwestiach.
Po pierwsze, mówi pan, panie komisarzu, że tekst nie będzie wiązał się ze zmianą dorobku unijnego. Co zatem z nowymi sankcjami karnymi za przestępstwo współudziału w naruszeniu praw autorskich lub podżeganiu do takiego naruszenia, które chce pan przecież odróżnić od podrabiania?
Jak możemy nie uwzględniać tego, co dzieje się we Francji, gdzie istnieje groźba przyjęcia ustawy Hadopi i potencjalnych kar wobec neutralnych pośredników technicznych. Fakt, że ten tekst był negocjowany przez Radę, umieszcza go poza zakresem negocjacji Komisji, a zatem - być może - również dorobku unijnego.
Po drugie wydawałoby się, że komisja ds. porozumienia ACTA ma możliwość wprowadzania zmian do tekstu. Zrozumie pan zatem nasze obawy wynikające z możliwości przyjęcia tekstu, który może zostać zmieniony. Raz jeszcze powtórzę, panie komisarzu, trudno jest nam dać przyszłemu sekretariatowi ACTA czek in blanco i nasze zastrzeżenia wobec wykładni tekstu, które przedstawimy podczas głosowania nad rezolucją, będą definiować nasze stanowisko w sprawie ratyfikacji tego tekstu.
Christian Engström
Panie przewodniczący! W dniu 10 marca br. ta Izba przyjęła, przytłaczającą większością, rezolucję, w której stwierdzono między innymi, że porozumienie nie powinno umożliwiać stosowania tzw. procedur three-strike. Dzieje się tak dlatego, że nie chcemy, aby dostawcy usług internetowych zaczęli pełnić funkcję prywatnych sił policji i byli zmuszani do przyjmowania takiej roli.
Komisja wielokrotnie powtarzała w różnych oświadczeniach ustnych, że tak się nie stanie. Z zadowoleniem przyjmuję te oświadczenia. Kiedy jednak spojrzymy na tekst, już w preambule znajduje się następujący zapis: "pragnąc wspierać współpracę między dostawcami usług a podmiotami praw autorskich w zakresie istotnych naruszeń praw w środowisku cyfrowym”. Następnie w art. 2.18.3, co zacytowała pani poseł Schaake, znajduje się zapis "każda strona dąży do wspierania wspólnych wysiłków w ramach społeczności przedsiębiorców na rzecz skutecznego ścigania przypadków naruszania praw autorskich”. Jeżeli nie chodzi o procedury three strikes, co to zatem oznacza?
Dobrze jest pomówić o współpracy między podmiotami praw a dostawcami usług internetowych, lecz czego oczekuje się od takich dostawców? Jeżeli nie będą chcieli współpracować, jakie środki zostaną wobec nich podjęte? Bardzo niepokoi mnie fakt, że język porozumienia - jak powiedziała pani poseł - jest niejasny, zatem naprawdę trudno zrozumieć jego znaczenie. Wciąż mam podstawowe obawy, które nie opuszczały nas w trakcie całego procesu, i bardzo chciałbym zapoznać się z odpowiednią oceną aspektu praw podstawowych tego porozumienia.
Jörg Leichtfried
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Próba zawarcia dobrych umów międzynarodowych jest godna pochwały i przyznaję, że nie jest to łatwe zadanie. Niemniej jednak omawiając takie umowy, w pewnym momencie musimy się zatrzymać i zadać pytanie: kto skorzysta, a kto straci w ich następstwie? Mam odczucie, że w istocie omawiane porozumienie jest korzystne dla garstki ludzi, którzy chcą osiągnąć duże zyski i są w niewielkim stopniu zainteresowani ochroną praw człowieka, wolnością informacji itp., co w istocie niesie szkodę o wiele większej liczbie osób niż generuje korzyści.
Wciąż nie mam jasnego obrazu sytuacji leków generycznych. Wprawdzie niewiele można osiągnąć za pomocą sankcji karnych. Wiemy jednak, że sprawy cywilne i związane z nimi roszczenia o odszkodowanie itp. mogą spowodować więcej szkód niż postępowania karne. Zatem pojawia się kwestia: ochrona znaków handlowych a oznaczenia pochodzenia. Dopiero co odbyliśmy dyskusję, podczas której stwierdzono, że oznaczanie pochodzenia ma coraz większe znaczenie i oferuje możliwości poza zakresem ochrony znaków towarowych. Wydaje się zatem, że wszystko rozbija się o kwestię ochrony znaku towarowego.
Całkowicie odrzucam pomysł wykorzystania dostawców usług internetowych w roli de facto prywatnych sił policji, o czym wspomnieli już inni posłowie do tej Izby. Kto będzie kontrolował dostawców? Nie przewidziano obowiązku przekazywania informacji i ochrony danych, tak jak w przypadku organów publicznych. Wszystkie te sprawy wywołują mój niepokój. Ponadto nie wiem, jaki będzie wynik oceny wpływu w kontekście praw człowieka, a przede wszystkim, co zrobi Komisja, jeżeli obecna Izba odniesie wrażenie, że jest to zbyt łagodne rozwiązanie i nie zechce go poprzeć.
Judith Sargentini
(NL) Panie przewodniczący! Mogę sobie doskonale wyobrazić, że celem omawianego porozumienia jest zapobieganie podrabianiu torebek i zegarków. Jednak porozumienie, w którym stwierdza się, że przedsiębiorcy muszą współpracować, aby zwalczać naruszanie praw autorskich, zaczyna być dla mnie nieco bardziej skomplikowane. Pozwolę sobie powrócić do tematu torebek; czy garbarz może zwrócić się do producenta suwaków i sprzączek o sprawdzenie tożsamości ludzi, którzy kupują torebki? Czy jako instytucje nałożymy taką funkcję policyjną na tego rodzaju przedsiębiorstwa? To dopiero byłby zły obrót spraw, a pan nie udzielił nam żadnych wyjaśnień dotyczących tego aspektu pańskiej propozycji.
Słyszałam, jak pan komisarz De Gucht wyraził obawę, że jeżeli wykluczymy patenty z porozumienia ACTA, będziemy mieć na plecach sektor farmaceutyczny. Ja mam obawy w związku z czymś innym, a mianowicie, że nie ma jasności w kwestii patentów i kontroli granicznych. Co nie oznacza, że tak krępujące zdarzenie jak przejęcie leków przeciwko HIV w porcie w Rotterdamie więcej się nie zdarzy.
Panie komisarzu De Gucht! Proszę nas uspokoić i przetestować porozumienie ACTA pod kątem praw podstawowych. Wczoraj pańska Komisja opublikowała strategię w tym celu. Proszę nas zapewnić, że ludzie w krajach rozwijających się mają prawo do opieki zdrowotnej. Proszę nas zapewnić, że użytkownicy Internetu nie będą szpiegowani przez przedsiębiorstwa handlowe oraz że ich wolność nie będzie ograniczana.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Coraz większa liczba podrobionych i pirackich produktów na rynku międzynarodowym zwiększa zagrożenie dla zrównoważonego rozwoju światowej gospodarki i bez wątpienia naraża na straty wytwórców produktów oryginalnych oraz narusza własność intelektualną twórców i podmiotów zaangażowanych w produkcję. Wyraźnie stanowi również ryzyko dla konsumentów i prowadzi do utraty miejsc pracy w Europie.
Zamysł wielostronnego porozumienia dotyczącego zwalczania piractwa i podrabiania towarów może być skutecznym mechanizmem ograniczenia takiej działalności. Dołączam się jednak do kolegów podkreślających potrzebę przejrzystości i większej wiarygodności w tego rodzaju negocjacjach i umowach. Za równie istotne uważam zachowanie równowagi między prawami, których ochrona leży w naszym interesie, a prawami, które mają zasadnicze znaczenie społeczne. Zwiększenie ochrony praw niektórych nie może ingerować w prawa i uzasadnione interesy innych. Odnoszę się w szczególności do tych postanowień porozumienia, które zakładają pociąganie do odpowiedzialności karnej zupełnie nieszkodliwych zwykłych użytkowników, lecz nie przewidują karania dużych graczy. Wydaje mi się absurdalne, że podczas kontroli granicznych sprzęt techniczny zawierający nagrania audio i wideo na własny użytek może być skonfiskowany. W naszej tradycji prawnej kopiowanie na własny użytek bez zastosowań handlowych jest powszechne i nie jest niezgodne z prawem. Panie komisarzu! Dlaczego student nie może na przykład zrobić kopii książki, która jest mu potrzebna do szkoły?
Raz jeszcze podkreślam potrzebę pokazania zielonego światła możliwej do przyjęcia ochronie praw autorskich. Jednak za obecną wersją porozumienia ACTA kryje się praca lobbystów z amerykańskich firm fonograficznych, które w pogodni za zyskiem zamierzają sterroryzować i pociągnąć do odpowiedzialności karnej znaczną część naszego społeczeństwa, a zwłaszcza obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej. Uważam, że astronomiczne kary, niestosowne kontrole, negocjowanie porozumienia za zamkniętymi drzwiami itd. są nieproporcjonalne. Chciałabym zatem zwrócić się do Komisji Europejskiej, aby oparła się ogromnej presji ze strony lobbystów i przygotowała racjonalny i dobrze wyważony tekst, alternatywny wobec obecnej wersji porozumienia ACTA.
Zuzana Roithová
(CS) W naszym oświadczeniu pisemnym zabiegaliśmy o przejrzystość w negocjowaniu porozumienia ACTA oraz zapewnienie dotyczące ochrony danych osobowych i dorobku unijnego. Cieszę się, że projekty porozumień zostały wreszcie opublikowane oraz, że większość problemów, które krytykowaliśmy, zniknęły z porozumienia. Jednakże za porażkę Unii należałoby uznać na przykład wyłączenie z porozumienia oznaczeń geograficznych. Porażką byłoby na przykład, gdyby nieeuropejskie kraje nie były objęte wymogiem ochrony, dajmy na to, gofrów z Karlowych Warów lub wspomnianego szampana, na całym swoim terytorium. Nie wystarczy tylko kontrolować granice. Zwracam się do pana Komisarza o wyjaśnienie tego.
Mam jednak również wątpliwości co do skuteczności porozumień, zwłaszcza że najwięksi światowi podrabiacze z Azji jeszcze nie są jego stronami, co dodatkowo może być przyczyną trudności dla przedsiębiorców i konsumentów podczas wdrażania porozumienia. Na koniec chciałabym zwrócić się z wnioskiem do komisarza lub Komisji o przedstawienie nam szczegółowej analizy wpływu ACTA na Unię Europejską.
Karel De Gucht
komisarz. - Panie przewodniczący! Przede wszystkim w wielu wystąpieniach twierdzono, że wdrożenie porozumienia ACTA doprowadzi do ograniczenia wolności obywatelskich i wielu mówców wspomniało na przykład o kontrolowaniu laptopów lub pasażerów statków powietrznych na granicach.
Wspólna deklaracja z dnia 16 kwietnia br. wydana przez wszystkie strony porozumienia ACTA jest dość jasna. Nie ma propozycji, aby zmuszać strony porozumienia ACTA do nakładania na służby graniczne obowiązku przeszukiwania bagażu lub osobistych urządzeń elektronicznych pod kątem stanowiących naruszenie materiałów.
Porozumienie ACTA dotyczy zwalczania nielegalnej działalności i ścigania organizacji przestępczych. Nie chodzi w nim o ograniczenie wolności obywatelskich lub prześladowanie konsumentów. Porozumienie ACTA będzie zgodne z obecnym unijnym systemem egzekwowania praw własności intelektualnej, który w pełni respektuje podstawowe prawa i wolności oraz swobody obywatelskie, takie jak ochrona danych osobowych.
Jednym z przykładów jest klauzula de minimis w unijnym rozporządzeniu celnym z 2003 roku, które zwalnia obywateli z kontroli, jeżeli towary stanowiące naruszenie nie są przedmiotem przemytu na szeroką skalę.
Unijne organy celne, często borykające się z przemytem narkotyków, broni lub ludzi, nie mają ani czasu, ani podstaw prawnych, by szukać kilku pirackich piosenek w iPodzie lub laptopie. Nie mamy też zamiaru tego zmieniać.
Nie będziemy tego zmieniać i zapewnimy stronom porozumienia ACTA możliwość dalszego stosowania tego wyłączenia. Nie możemy jednak narzucić wyłączenia de minimis jako bezwzględnego obowiązku, ponieważ niektóre państwa członkowskie działające na podstawie przepisów krajowych zachowały uprawnienia do przeprowadzania niektórych kontroli pasażerów.
Ponownie odniesiono się do ustawy dotyczącej wymogu bezwzględnego karania za potrójne złamanie prawa (tzw. three-strike) lub ustawy HADOPI we Francji, która to umożliwia. Chodzi jednak o przepis krajowy, a Unia Europejska nie ma uprawnień, aby skłonić dane państwo do zmiany tego stanu rzeczy.
Wielu posłów wnioskowało również o ocenę wpływu porozumienia na prawa podstawowe, analizę wpływu na prywatność oraz analizę wpływu na acquis communautaire.
Wielokrotnie oświadczałem na posiedzeniu plenarnym, że nie ma mowy o jakimkolwiek naruszeniu praw podstawowych lub acquis communautaire, i muszę powiedzieć, że podczas trzech debat, które odbyły się już na posiedzeniu plenarnym, nikt z państwa nie podał żadnego przykładu problemów związanych z podstawowymi wolnościami. Nikt nie wskazał naruszenia acquis communautaire. Nikt nie był w stanie podać nam przykładu. Jeżeli dostaniemy przykłady, przeanalizujemy je.
Jeżeli chodzi o negocjacje za zamkniętymi drzwiami, Parlament wnioskował o więcej przejrzystości w odniesieniu do negocjacji dotyczących porozumienia ACTA. Komisja dopilnowała, aby tak było, aby mieli państwo tekst, który został wynegocjowany w Tokio i abyście mieli go kilka dni po jego sfinalizowaniu. Mają go państwo również z zastrzeżeniami, które wciąż istnieją; trzema ze strony Unii Europejskiej, trzema ze strony Stanów Zjednoczonych. Znają państwo wyniki negocjacji. Jak mogą państwo mówić, że odbywały się one za zamkniętymi drzwiami?
Pytanie zostało skierowane do europejskiego rzecznika praw obywatelskich. Być może nie mają państwo do mnie zaufania. Ja reprezentuję Komisję. Być może nie mają państwo zaufania do Rady. Być może nie mają państwo zaufania do swoich rządów. Z wielu wypowiedzi wynika dla mnie wniosek, że państwa zaufanie do rządów krajowych nie jest zbyt wielkie, lecz sądzę, że ufają państwo przynajmniej rzecznikowi. Rzecznik powiedział bardzo wyraźnie, że możemy zachować poufność dokumentów i że to, co robimy, to kolejny duży krok w kierunku przejrzystości.
Należałoby spodziewać się pochwał, gdy robi się to, co my robimy. Przynajmniej można spodziewać się pewnej dozy uznania, lecz niektórzy z państwa i tak dalej twierdzą, że negocjujemy za zamkniętymi drzwiami i że brakuje przejrzystości. Czemu ma zatem służyć podejmowanie wysiłków w celu zapewnienia większej przejrzystości, skoro potem wciąż twierdzą państwo, że brakuje przejrzystości? Może lepiej byłoby, gdybym poświęcił mój czas na coś innego.
Jeżeli chodzi o możliwość uzgodnienia ostatecznej wersji tekstu przez Komisję Europejską: w traktacie lizbońskim znajdują się w istocie bardzo precyzyjne postanowienia na temat tego, jak negocjuje się porozumienia międzynarodowe, kto i jak je przyjmuje i ratyfikuje. Sprecyzowano tam również ważną rolę Parlamentu Europejskiego.
Również w porozumieniu ramowym są jasne postanowienia na temat tego, jak należy informować Parlament oraz wysłuchiwać jego opinii w procesie negocjacji. Uważam, że skrupulatnie stosowaliśmy się do tych postanowień. Do Komisji, jako negocjatora, należy ustalenie momentu, w którym negocjacje uznaje się za sfinalizowane z technicznego punktu widzenia i w którym porozumienie może zostać parafowane. Porozumienie nie zostało jeszcze parafowane i dziś wieczorem mają państwo możliwość przedstawienia uwag, zanim my parafujemy umowę, a nawet zanim podejmiemy decyzję o jej parafowaniu. W Komisji nie podjęto jeszcze decyzji, co faktycznie zrobimy, ponieważ wciąż istnieje kilka zastrzeżeń, które chcemy omówić ze Stanami Zjednoczonymi, zanim podejmiemy decyzję.
Parafowanie umowy jest częścią prerogatyw Komisji i nie wiąże ostatecznie Unii. Porozumienie stanie się ostateczne, jeżeli zatwierdzi je Parlament Europejski.
Zatem respektujmy traktat i porozumienia ramowe. W międzyczasie będziemy przekazywać państwu dalsze informacje i wymieniać uwagi zgodnie z porozumieniem ramowym.
Nawiasem mówiąc, w świetle traktatu to Rada wyraża zgodę na parafowanie porozumień, lecz Parlament zawsze ma ostatnie słowo. Musi on ratyfikować porozumienie i jeżeli odmówi, porozumienia po prostu nie ma.
Zatem proszę o nieco cierpliwości. Jeszcze nie doszliśmy do etapu parafowania. Kiedy do tego dojdzie, otrzymacie państwo tłumaczenie, otrzymacie państwo weryfikację prawników-lingwistów i wówczas porozumienie trafi do Rady do podpisu i do Parlamentu do ratyfikacji. Zatem obecnie nie podjęto jeszcze żadnej decyzji i mają państwo dziś wieczorem kolejną okazję do przedstawienia swoich komentarzy.
Niektórzy pytali również, w jaki sposób UE skorzysta na wejściu w życie takiego porozumienia, jeżeli nie posuwamy się dalej niż w obecnych przepisach, a ponadto inne kraje, jak Stany Zjednoczone, również twierdzą, że nie zmienią prawa wewnętrznego.
Nie chodzi o prawo materialne. Porozumienie dotyczy egzekwowania istniejącego prawa, dlatego wielokrotnie powtarzałem, że nie zmienimy acquis communautaire. Acquis communautaire dotyczy prawa materialnego i tego nie zmieniamy. Każda umowa międzynarodowa, która wprowadza standardy podobne do tych, które istnieją w UE, lecz również do tych, które obowiązują w krajach takich jak Stany Zjednoczone lub Japonia, będzie wartościowym wkładem na rzecz obowiązującej obecnie normy międzynarodowej określonej w porozumieniu TRIPS Światowej Organizacji Handlu.
Naszym celem jest promowanie standardów zawartych w porozumieniu ACTA wśród kluczowych partnerów z krajów wschodzących, za pomocą naszych przyszłych umów handlowych, lecz również w ramach kontaktów wielostronnych. Wiele stron porozumienia ACTA wykorzystało energię, jaką stworzyły negocjacje do zmiany własnego ustawodawstwa krajowego zgodnie z ustaleniami ACTA.
O ile mi wiadomo, na przykład Japonia i Kanada są w trakcie przeglądu swoich systemów egzekwowania przepisów dotyczących Internetu. Ponadto często nie dostrzega się, że w porozumieniu ACTA nie chodzi tylko o poprawę norm prawnych. Chodzi w nim również o współpracę między organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie prawa, przyjmowanie najlepszych praktyk i lepszą koordynację pomocy technicznej.
Chociaż UE bardzo owocnie współpracuje ze Stanami Zjednoczonymi w tych obszarach od ostatnich czterech, pięciu lat, uważamy, że porozumienie ACTA również może poprawić te istotne aspekty walki z naruszaniem praw własności intelektualnej.
Uważamy, że amerykański system egzekwowania prawa jest ogólnie skuteczny i wydajny, jeżeli chodzi o ochronę niektórych praw własności intelektualnej. Komisja podkreśliła, że ACTA nie jest odrębnym środkiem służącym obchodzeniu amerykańskich wewnętrznych procesów legislacyjnych i opracowywaniu przepisów. Podkreślił to również Parlament. To zrozumiałe, że urzędnicy amerykańscy podkreślają to samo.
Chciałbym dodać, że zasada współpracy między podmiotami praw autorskich została określona już w art. 15 dyrektywy w sprawie handlu elektronicznego obowiązującej od 2003 roku, zatem nie jest to nowe pojęcie. Znajduje się ono w dyrektywie w sprawie handlu elektronicznego i po prostu odnosimy się do tego. Odnosimy się do istniejącego prawa UE.
Chciałbym ponadto powiedzieć, że często w debacie na temat porozumienia ACTA pomija się liczbę miejsc pracy w UE związanych z prawami własności intelektualnej, a my przecież często dyskutujemy o zatrudnieniu bez względu na przynależność polityczną w tej Izbie.
Miliony miejsc pracy w Europie zależą od respektowania praw własności intelektualnej. Podrabianie jest poważnym atakiem na przemysł europejski i na gospodarkę europejską, a także na europejskie innowacje, ponieważ jesteśmy gospodarką opartą na innowacjach.
Tak naprawdę rozmawiamy o miejscach pracy. Jestem nieco zdziwiony, że w trzech debatach, które mieliśmy podczas posiedzenia plenarnego, nigdy o tym nie wspomniano. Nigdy nie odniesiono się do miejsc pracy. Odnoszono się do praw podstawowych, a jestem bardzo uczulony na tę kwestię, lecz bez żadnych przykładów potwierdzających głoszone tezy.
Wspomniano o kontroli na granicach, kiedy nie ma wątpliwości, że porozumienie ACTA nie wnosi nic nowego do istniejących przepisów. Wspomniano o prywatności, a ja nie widzę powodu, dla którego prywatność miałaby być zagrożona. Wspomniano o wolności i wolnościach, które państwa zdaniem są zagrożone, lecz nie podali państwo żadnego przykładu na poparcie tych stwierdzeń. Z drugiej strony, ze wszelkiego rodzaju analiz, które zostały już sporządzone przez Komisję na wszelkie możliwe tematy, jasno wynika, że wiele miejsc pracy jest powiązanych z prawami własności intelektualnej i jest to jeden z powodów, dla których przywiązujemy takie znaczenie do tego tematu. Jestem nieco zaskoczony, że bardzo rzadko wspomina się o tym w Parlamencie.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się na następnym posiedzeniu.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Ioan Enciu
Pragnę pochwalić postępy osiągnięte w negocjacjach dotyczących porozumienia ACTA. Porozumienie jest bezwzględnie potrzebne, aby ustanowić wspólne międzynarodowe standardy egzekwowania przepisów dotyczących własności intelektualnej.
Muszę jednak podkreślić, że karne wymierzane za naruszanie własności intelektualnej muszą być zgodne z zasadą proporcjonalności oraz muszą zapewniać równowagę między ciężarem popełnionych czynów a wymiarem kary. Odnoszę się tu w szczególności do przypadków naruszenia własności intelektualnej w mediach cyfrowych i w Internecie, gdzie powinna istnieć wyraźna różnica, pod względem traktowania, między piractwem na szeroką skalę na użytek handlowy a odosobnionymi, losowymi przypadkami nadużycia własności intelektualnej.
Ponadto, bez względu na ciężar popełnionych czynów, w porozumieniu należy zwrócić szczególną uwagę na ochronę wolności wypowiedzi, prawo do sprawiedliwego procesu i poufności.
