Przedstawienie sprawozdania rocznego Trybunału Obrachunkowego - 2006 (debata)
Przewodniczący
Pierwszym punktem porządku obrad jest prezentacja rocznego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego za rok 2006.
Hubert Weber
prezes Trybunału Obrachunkowego. - (DE) Panie przewodniczący, panie wiceprzewodniczący Kallas, szanowni państwo! Bardzo się cieszę, że mogę wziąć udział w państwa dzisiejszej debacie w sprawie sprawozdań rocznych Trybunału Obrachunkowego za rok finansowy 2006. W dniu 12 listopada przedstawiłem sprawozdania roczne Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego, a następnego dnia - Komisji Spraw Gospodarczych i Monetarnych.
Proszę pozwolić mi na wstępie krótko omówić główne wnioski zawarte w sprawozdaniach rocznych za 2006 r. Moja pierwsza uwaga odnosi się do wiarygodności ostatecznych rachunków rocznych za 2006 r. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok finansowy 2006 zawiera dokładny obraz aktywów i pasywów, sytuacji finansowej Wspólnot oraz wyników operacji prowadzonych przez nie w tym roku, z wyłączeniem zawyżenia kwoty zobowiązań i kwoty prefinansowania w rachunku aktywów i pasywów. Komisja dokonała dalszego postępu we wdrażaniu rachunkowości memoriałowej, chociaż nadal można zauważyć pewne uchybienia.
Trybunał zauważył, że Komisja dokonała znacznych wysiłków w zakresie eliminacji błędów w systemie zarządzania ryzykiem finansów UE. Niektóre zmiany już przynoszą widoczne rezultaty w takich dziedzinach, jak na przykład budżet w dziedzinie rolnictwa.
Teraz chciałbym przejść do kwestii legalności i prawidłowości. Po raz kolejny Trybunał przyjął bezwarunkową korzystną opinię w sprawie transakcji leżących u podstaw przychodów i zobowiązań, jak również płatności w zakresie wydatków administracyjnych oraz strategii przedakcesyjnej, z wyjątkiem płatności w ramach programu SAPARD. Ponadto wystąpił również minimalny poziom błędów w odniesieniu do płatności zarządzanych i kontrolowanych bezpośrednio przez delegacje Komisji w odniesieniu do działań zewnętrznych. Jednakże Trybunał ponownie wydał niekorzystną opinię w sprawie legalności i prawidłowości większości wydatków UE. Odnosi się to przede wszystkim do wydatków realizowanych w ramach wspólnej polityki rolnej, nieobjętych zintegrowanym systemem zarządzania i kontroli, w skrócie IACS, oraz działań strukturalnych i polityk wewnętrznych, jak również do znacznej części wydatków na działania zewnętrzne. W tych dziedzinach płatności na rzecz beneficjentów końcowych wciąż są obciążone istotnym poziomem błędów, chociaż w zróżnicowanym stopniu.
Trybunał doszedł do następujących wniosków w odniesieniu do dziedzin budżetu podlegających zarządzaniu dzielonemu: w dziedzinie rolnictwa, którego budżet w 2006 r. wynosił 49,8 miliarda euro, Trybunał zaobserwował zdecydowany spadek szacowanego ogólnego poziomu błędów, chociaż ich poziom wciąż nieznacznie przekracza próg istotności. W przypadku prawidłowego stosowania IACS, obejmujący około 70% wydatków rolnych, może znacznie ograniczyć ryzyko nielegalnych i nieprawidłowych płatności. Korekty finansowe w zakresie płatności rolnych, na przykład wynikające z decyzji Komisji dotyczących rozliczeń rocznych w ramach procedury bilansowania, odnoszą się do dużych kwot, które państwa członkowskie muszą zwrócić do budżetu Wspólnoty jako korekty czy kary finansowe, ze względu na nieustanowienie odpowiednich systemów kontrolnych. Te zwroty do budżetu Wspólnoty nadal są finansowane przez krajowych podatników, a nie przez beneficjentów, którzy w nieprawidłowy sposób otrzymali wsparcie wspólnotowe.
Oprócz wskazania na obszary problemowe poprzez podawanie obrazowych przykładów, Trybunał uznaje za swój obowiązek zwrócenie uwagi na tendencje, o których powinni wiedzieć decydenci polityczni. Na przykład Trybunał zwrócił uwagę, że choć system pojedynczych płatności ułatwia realizację i procedurę płatności, ma również skutki uboczne, na przykład przyznanie uprawnień właścicielom ziemskim, którzy nigdy nie prowadzili działalności rolnej. Chociaż być może jest to zgodne z prawem, to nastąpiło zauważalne przesunięcie punktu ciężkości pomocy UE z właścicieli gospodarstw na właścicieli ziemi. Nowymi odbiorcami dopłat rolnych są przedsiębiorstwa kolejowe, stadniny jeździeckie, hodowle koni, kluby golfowe i centra rekreacji oraz władze lokalne. Ponadto przepisy regulujące system pojedynczych płatności dały państwom członkowskim szerokie kompetencje w rozdzielaniu uprawnień, co spowodowało nierówne traktowanie beneficjentów.
W odniesieniu do działań strukturalnych, na które w 2006 r. przeznaczono 32,4 miliarda euro, sytuacja przeważająca w ubiegłych latach nie uległa zmianie. Trybunał zaobserwował istotny poziom błędów, którego wysokość jest szacowana na co najmniej 12% całości zwrotów na rzecz beneficjentów. Najczęstszymi błędami były wnioski o zwrot wydatków nienależnych oraz nieprzeprowadzenie procedury przetargowej. Ponadto często brakowało dokumentacji potwierdzającej koszta bieżące i osobowe.
Zdaniem Trybunału Komisja powinna dać dobry przykład traktowania wydatków bezpośrednio przez siebie zarządzanych, czyli inaczej mówiąc wydatków na polityki wewnętrzne Unii i działania zewnętrzne. Chociaż nastąpiła zauważalna poprawa, polityki wewnętrzne zarządzane przez Komisję, na które w 2006 r. wydano 9 miliardów euro, ponownie były obciążone istotnym poziomem błędów. Główną przyczyną takiej sytuacji były wypłaty zwrotów kosztów beneficjentom, którzy przedłożyli oświadczenia przekraczające przewidywane koszta. Przyczynami błędów w tych transakcjach były zaniedbania, niedostateczna znajomość przepisów, często skomplikowanych, oraz celowe działania wnioskodawców służące zdefraudowaniu środków z budżetu UE. Ponadto w odniesieniu do wydatków rolnych nieobjętych systemem IACS oraz wydatków na działania strukturalne i polityki wewnętrzne, analizy wezwań do wypłaty, opierające się w znacznej mierze na informacji uzyskanej od beneficjenta, są w wielu przypadkach nieodpowiednie w odniesieniu do częstotliwości i zakresu, jak również często mają zbyt niską jakość.
W ostatnich latach Komisja podejmowała działania służące usprawnieniu systemu zwrotów oraz zwiększeniu poziomu ochrony interesów finansowych UE. Jednakże ze względu na stopień złożoności swoich procedur, Komisja nadal nie otrzymuje wiarygodnej informacji na temat kwot i beneficjentów nienależnie wypłaconych środków oraz ich wpływie finansowym na budżetu UE. W rzeczywistości jedynie sześć państw członkowskich odpowiedziało na wystosowany w listopadzie zeszłego roku wniosek Komisji o przedłożenie sprawozdania w sprawie zwrotów nienależnych płatności. W swoim modelu jednorazowego audytu Trybunał zalecał ustanowienie skutecznych ram wszystkich wewnętrznych systemów kontroli, odnoszących się do środków finansowych UE. Wszystkie takie systemy powinny opierać się na wspólnych zasadach i normach; powinny uwzględniać nieodłączne ryzyko oraz zapewniać równowagę między kosztami działań kontrolnych oraz wynikającymi z nich korzyściami.
Jedną z największych innowacji wprowadzonych w ostatnim okresie jest zobowiązanie państw członkowskich do przedstawiania rocznych ankiet dotyczących wyników prowadzonego przez siebie audytu i kontroli. Istnieją również dobrowolne inicjatywy ustanowione przez niektóre krajowe organy audytowe w celu opracowania oświadczeń krajowych i publikacji sprawozdań z audytu dotyczących zarządzania funduszami unijnymi w swoich krajach. Trybunał uwzględnia oświadczenia krajowe, a działania krajowych organów audytowych mogą służyć podniesieniu w państwach członkowskich poziomu świadomości znaczenia wewnętrznej kontroli funduszy unijnych. W swojej opinii nr 6/2007 Trybunał stwierdził, że takie procedury krajowe są sposobem skoncentrowania i pokazania odpowiedzialności krajowej za wykorzystanie funduszy UE. Ponadto mogą one służyć wykryciu dających się skorygować błędów i przykładów dobrych praktyk, jak również zwiększeniu przejrzystości i odpowiedzialności w zakresie zarządzania finansowego.
Ponadto Trybunał nadal bierze aktywny udział we wspieraniu współpracy z najwyższymi organami kontrolnymi w państwach członkowskich oraz jest wiodącym organem w nowej grupie roboczej zajmującej się wspólnymi standardami audytowymi i porównywalnymi kryteriami audytowymi wypracowanymi na potrzeby UE.
Przechodzę do wniosków. Mimo znacznych wysiłków ze strony Komisji, służących wyeliminowaniu wad systemu zarządzania ryzykiem funduszy UE, Trybunał po raz kolejny przedłożył niekorzystną opinię w zakresie legalności i prawidłowości transakcji przeprowadzanych w odniesieniu do większości części budżetu. Największe postępy zaobserwowano w odniesieniu do wspólnej polityki rolnej. Wysoki poziom błędów w transakcjach będących podstawą rozliczeń wynika częściowo z tego, że skomplikowane wymogi i przepisy prawne oraz niejasne kryteria kwalifikowalności czasami skłaniają beneficjentów do zawyżania swoich kosztów we wnioskach o zwroty, ale częściowo również z utrzymujących się wad systemu kontroli wewnętrznej.
Podstawowym warunkiem skutecznego zarządzania środkami budżetowymi jest stworzenie wiarygodnego systemu kontroli wewnętrznej na każdym szczeblu administracji we wszystkich państwach członkowskich i państwach będących odbiorcami środków. Moim zdaniem obywatele Europy mają prawo do właściwego zarządzania i kontroli funduszy UE w całej Unii.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. -Panie przewodniczący! Komisja z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Trybunału i uwagi pana prezesa Webera.
Zasadniczo roczne sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego za 2006 r. zawiera korzystniejszą ocenę, niż sprawozdanie za 2005 r. Dzięki wprowadzonemu przez Trybunał systemowi sygnalizacji świetlnej obecnie możliwe jest dokonanie szczegółowej oceny osiągniętego postępu. Sprawozdanie Trybunału określa, w podziale na dziedziny, które elementy naszego systemu uznaje się za zadowalające i gdzie stwierdzone błędy nie przekraczają ustanowionego przez Trybunał progu istotności, wynoszącego 2%.
W porównaniu z ubiegłymi latami Komisja wyraża zadowolenie, że Trybunał dał zielone światło ogólnie dla ponad 40% wszystkich płatności, w porównaniu do niecałej jednej trzeciej w zeszłym roku i zaledwie 6% dwa lata temu. To faktyczny postęp na drodze do naszego wspólnego celu osiągnięcia korzystnego poświadczenia wiarygodności (DAS).
Trybunał stwierdził również poprawę w zakresie polityki wewnętrznej, na przykład programów badawczych, oraz działań zewnętrznych. Trybunał stwierdził, że nasze rachunki za 2006 r. odpowiadają prawdzie i są właściwe we wszystkich dziedzinach materialnych, za wyjątkiem pewnych przypadków niewielkich zawyżeń kosztów, wynoszących 0,13% wydatków operacyjnych. Trybunał potwierdza, że Komisja podjęła znaczne wysiłki służące eliminacji wad w procesie zarządzania ryzykiem funduszy UE.
Mimo to ogólnie ponownie wystawiono negatywne DAS w zakresie legalności i prawidłowości transakcji. Ponieważ podążamy we właściwymi kierunku, chciałbym raczej skupić się na najważniejszej przeszkodzie stojącej na drodze uzyskania korzystnego DAS. Ogromnym wyzwaniem pozostaje zapewnienie właściwej realizacji polityk strukturalnych. W odniesieniu do wydatków na polityki strukturalne, które wyniosły w 2006 r. 32,4 miliarda euro, utrzymuje się sytuacja podobna, jak w poprzednich latach, a Trybunał ponownie stwierdził istotny poziom błędów.
Najczęstszymi błędami były wnioski o zwrot nienależnych kosztów oraz brak procedur przetargowych, jak również brak dokumentacji potwierdzającej wyliczenia kosztów bieżących oraz osobowych.
Trybunał posunął się do stwierdzenia, że można z dużą dozą pewności założyć, że co najmniej 12% płatności zrealizowanych w 2006 r. w dziedzinie funduszy strukturalnych i spójności nie powinno podlegać zwrotowi. Zgadzamy się, że w tej dziedzinie istnieje poważny problem. We własnym syntetycznym sprawozdaniu za 2006 r. Komisja stwierdziła, że nie ma zaufania do systemów zarządzania funduszami strukturalnymi we Włoszech, Słowacji, Słowenii, Hiszpanii, Szwecji, Wielkiej Brytanii oraz na Łotwie. Dyrektorzy generalni wyrazili swoje zastrzeżenia w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności.
W 2006 r. Trybunał zbadał próbkę 19 regionów i stwierdził, że żaden nie jest w pełni skuteczny. Jako nieskuteczne Trybunał ocenił różne systemy kontroli w Anglii, Francji, Niemczech, Grecji, Włoszech, Polsce, Portugalii, Szkocji, Słowenii i Hiszpanii, jak również w projekcie Interreg między Austrią i Węgrami.
Uważamy, że sytuacja ulegnie poprawie po przyjęciu nowych przepisów, ale to nie zmniejszy utrzymującego się wysokiego poziomu ryzyka w odniesieniu do płatności dokonanych na programy w latach 2000-2006, w odniesieniu do których utrzyma się krytyczna sytuacja aż do ich zamknięcia w latach 2009-2010. W takiej sytuacji musimy wspólnie podjąć działania. Zwróciłem się do przewodniczącego Rady, państw członkowskich i Parlamentu Europejskiego, przedstawiając dodatkowe wysiłki planowane przez Komisję.
Na spotkaniu Ecofin, które odbyło się w tym miesiącu wezwałem również państwa członkowskie do realizacji swoich zobowiązań dotyczących przedłożenia rocznych podsumowań audytu i oświadczeń w terminie do 15 lutego 2008 r. Wraz z Parlamentem i Radą doszliśmy do takiego porozumienia w trakcie przeglądu rozporządzenia finansowego.
Sprawozdanie roczne musi być czymś więcej, niż tylko kolejnym pozbawionym wartości dodanej ćwiczeniem ze sprawozdawczości. Musi ono zapewniać Komisji rzeczywistą informację analityczną, którą można wykorzystać do zapewnienia Trybunału i Parlamentu o stanie kontroli w każdym państwie członkowskim.
W posiedzeniu dotyczącym udzielenia absolutorium, zaplanowanym przez Komisję Kontroli Budżetowej na 18 grudnia 2007 r., na które zaproszono najważniejszych komisarzy w dziedzinie funduszy strukturalnych, wezmą udział przedstawiciele krajowych komisji kontroli budżetowej. Komisja z zadowoleniem przyjmuje tę innowację i ma nadzieję, że pomoże ona zwiększyć zaangażowanie na szczeblu krajowym w celu usprawnienia zarządzania funduszami UE.
Musimy stosować politykę ostrzeżeń, rozwiązywania problemów lub zawieszania. Komisja oznajmiła swój zamiar zawieszenia wypłat z funduszu strukturalnego, jeżeli nie może uzyskać niezbędnego potwierdzenia, że systemy państwa członkowskiego funkcjonują prawidłowo. Być może Komisja będzie zmuszona do podjęcia kilku niepopularnych decyzji, ale doszła do wniosku, że postęp będzie zbyt powolny, jeżeli nie okażemy potrzeby pośpiechu.
Zanim zakończę, proszę pozwolić mi zgłosić kilka uwag dotyczących doniesień medialnych na temat tegorocznego sprawozdania. W okresie ostatnich dwóch tygodni dziennikarze zwracali się do Komisji z prośbą o odniesienie się do dwóch najważniejszych punktów. Po pierwsze, Komisja była proszona o skomentowanie odkrycia przez Trybunał, że kluby golfowe i inne jednostki formalnie niezwiązane z rolnictwem otrzymywały w zeszłym roku dotacje unijne. Zwykle poważna gazeta zamieściła nagłówek "Unijna pomoc dla ubogich błędnie wydana na kluby golfowe”. Udało jej się zmieścić trzy błędy zaledwie w dziewięciu słowach. Proszę pozwolić mi wyjaśnić. Po pierwsze, dotacje rolnicze nie są pomocą skierowaną do ubogich; po drugie, w tym przypadku pomoc nie była przeznaczona dla klubów golfowych, lecz na dotacje do kwalifikowalnych działań rolniczych - w tym przypadku na łączenie gruntów należących do różnych właścicieli. Ponadto po trzecie, środki nie zostały błędnie wydane, lecz faktycznie były to legalne i prawidłowe wydatki, których Trybunał nie zakwestionował. Trybunał zwrócił raczej uwagę na kwestię polityki i na ostateczny rezultat uzgodnionej polityki: wprowadzenie systemu płatności jednorazowej.
Z zadowoleniem przyjmujemy takie debaty, a jak szanowni posłowie i posłanki wiedzą, Komisja ciężko pracowała nad osiągnięciem pełnej przejrzystości beneficjentów funduszy UE, co - jak uważa - spowoduje prowadzenie bardziej rzeczowych dyskusji, na przykład dotyczących oceny funkcjonowania wspólnej polityki rolnej, zainicjowanej w tym miesiącu przez moją koleżankę, Marian Fischer Boel.
To samo podejście leży u podstaw inicjatywy Komisji dotyczącej przesłania do najwyższych organów kontroli we wszystkich państwach członkowskich kompletnej listy wszystkich płatności na rzecz beneficjentów w danym państwie członkowskim.
Niestety, w niektórych doniesieniach medialnych kwestia klubów golfowych całkowicie przesłoniła oświadczenie Trybunału, że rolnictwo jest dziedziną, w której Komisja i państwa członkowskie osiągnęły największy postęp i w odniesieniu do której Trybunał był najbliższy daniu ogólnego zielonego światła. Z tego względu czułem potrzebę wyjaśnienia tego dzisiaj.
Druga kwestia dotyczyła tego, że według Trybunału nie należało dokonywać zwrotu w odniesieniu do 12% funduszy strukturalnych. Większość dziennikarzy zgodziła się z opinią Trybunału, że jest to problem, ponieważ w ostatnim roku wypłacono prawie 4 miliardy euro. Również ta kwestia wymaga wyjaśnienia. Nie ma pewności, czy te środki zostały utracone, czy skradzione oraz czy błędy były jednorazowe, czy miały przyczyny systemowe. Z tego względu to Komisja jest zobowiązana do wyjaśnienia tych 12%. W trakcie mojego wystąpienia udzieliłem pewnych wyjaśnień oraz wskazałem na niektóre problemy stojące przed nami i działania, które zamierzamy podjąć.
Moi koledzy, komisarze Hübner i Špidla, przedstawią dalsze informacje w trakcie swoich konsultacji z Komisją Kontroli Budżetowej w przyszłym miesiącu.
Na koniec chciałbym podkreślić, że mimo niektórych doniesień medialnych uważamy, że sprawozdanie Trybunału w rzeczywistości pomaga nam skoncentrować się na rzeczywistych problemach. Komisja ciężko pracuje nad zapewnieniem poprawy w tych kluczowych dziedzinach.
José Javier Pomés Ruiz
w imieniu grupy PPE-DE. - (ES) Panie przewodniczący Hansie-Gercie Pötteringu! Cieszę się, że bierze pan udział w tej debacie, co podkreśla znaczenie przywiązywane przez Parlament do audytu swoich rachunków, a pan wiceprzewodniczący Kallas i prezes Weber również są tutaj, ale gdzie jest Rada? Gdzie jest przedstawiciel, który mógłby nam powiedzieć, co Rada robi ze wszystkimi zaleceniami i uwagami przedkładanymi jej przez prezesa Trybunału Obrachunkowego, wiceprzewodniczącego Kallasa i przeze mnie?
Panie przewodniczący, dziękuję za pański udział w tej debacie.
(Oklaski z części sali)
Na początek chciałbym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za jego doskonałą pracę, w szczególności rozdział 2 jego sprawozdania, który został bardzo dobrze zaprezentowany. Stajecie się państwo coraz lepsi w tej pracy i pomagacie nie tylko Parlamentowi, ale również zwykłym obywatelom zorientować się, z jakimi kosztami związane jest funkcjonowanie Unii Europejskiej.
Należy pogratulować rolnikom, ponieważ teraz, kiedy zmniejszamy płatności bezpośrednie dla nich, udało im się znacznie usprawnić zarządzanie otrzymywanymi środkami.
Jednakże takiej pochwały nie można skierować pod adresem funduszy strukturalnych. Minęły już trzy lata od chwili, w której Parlament stwierdził, że konieczne jest zaangażowanie wielkiej nieobecnej, Rady, aby mieć kontrolę nad wydawaniem przez nią kontrolowanej przez nią większej części budżetu. Jedna rzecz jest pewna: obecnie, przy nowym rozporządzeniu finansowym, państwa członkowskie są zobowiązane do przedkładania streszczenia swoich krajowych deklaracji w sprawie zarządzania. To nie jest możliwość, to obowiązek. Muszą zrobić to do połowy lutego następnego roku; a jak wiemy - i tutaj wszyscy zgadzamy się z panem Kallasem - państwa członkowskie nie są chętne do zrobienia tego: wydają się uważać, że nie mają obowiązku przedstawiania rachunków. Skoro mają obowiązek, powinni być pierwszymi dającymi przykład. Stwierdził pan, że jedynie sześć państw członkowskich zdaje sprawozdania z odzyskiwania środków. To skandal, zasługujący na opisanie: tylko sześć państw członkowskich informuje nas o tym, co robią w celu odzyskania niewłaściwie wykorzystanych środków. To naprawdę skandal.
Podsumowując, chciałbym panu powiedzieć, że Parlament będzie kontynuował swoje wysiłki; obyście państwo kontynuowali swoje. Pan i pan Kallas macie nasze pełne poparcie dla dążenia do celu, jakim jest uzyskanie korzystnego DAS, a my przejmujemy naszą część winy za te szczególnie uciążliwe procedury; to my ponosimy winę, ponieważ czasami domagamy się niemożliwego. Proponujemy naszą współpracę w celu możliwie jak największego uproszczenia procedur.
Panie Weber, dziękuję panu za pańskie wspaniałe sprawozdanie.
Herbert Bösch
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący! Sytuacja w zakresie zarządzania finansowego Unii jest zróżnicowana. Z zadowoleniem przyjmuję wysiłki Komisji w zakresie rolnictwa. Sprawozdanie Trybunału wskazało zasadnicze zmniejszenie liczby błędów w wydatkach rolnych. Należy to uznać za znaczący sukces.
Z drugiej strony nie można powiedzieć wiele dobrego o funduszach strukturalnych. Zdaniem Trybunału systemy kontrolne państw członkowskich są zwykle nieskuteczne bądź ich skuteczność jest ograniczona. Właśnie z tego względu większe znaczenie, niż kiedykolwiek przedtem, ma wezwanie Parlamentu do składania krajowych deklaracji w sprawie zarządzania jako instrumentu poprawy odpowiedzialności krajowej.
Jestem również bardzo rozczarowany tym, że siedem lat po reformie systemy kontroli wewnętrznej w Komisji nadal nie odpowiadają założeniom. Istnieją poważne słabości, a ja z zadowoleniem przyjmuję przygotowaną przez Trybunał solidną analizę, znajdującą się w drugim rozdziale jego rocznego sprawozdania.
Spójrzmy w przyszłość. Trybunał zaproponował przeprowadzenie konsultacji międzyinstytucjonalnych nad koncepcją "akceptowalnego ryzyka błędu”. Z zadowoleniem przyjmuję tę inicjatywę. Parlament i Komisja, w różny sposób, już podjęły działania w sprawie tej propozycji. Kiedy Rada, która jest dziś nieobecna, zajmie w tej sprawie stanowisko?
Traktat reformujący stwierdza: "Rozporządzenia przewidują obowiązki kontroli i audytu państw członkowskich w zakresie wykonania budżetu oraz wynikającą z nich odpowiedzialność”. Parlament będzie starannie dbał o realizację tego nowego przepisu.
W odniesieniu do przepisów audytowych Unii, nie zamierzam powtarzać swojej wypowiedzi z dnia 18 października 2007 r. z Luksemburga. Chciałbym jedynie podkreślić, że Parlament jest nadzwyczaj zainteresowany wynikami trwającego w Trybunale niezależnego przeglądu. Gratuluję panu Weberowi, a w szczególności panu Engwirda, za to, że udało im się rozpocząć to działanie.
Jan Mulder
w imieniu grupy ALDE. - (NL) Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za jego nowy system sprawozdawczości wobec Parlamentu Europejskiego. Przez wiele lat zadawaliśmy pytanie, czy możliwe byłoby podawanie dość precyzyjnie liczby błędów w poszczególnych dziedzinach. Przez wiele lat Trybunał odpowiadał, że to niemożliwe, a teraz, na szczęście, po raz pierwszy widzimy, że Trybunał Obrachunkowy również może zmienić zdanie: obecnie korzysta z systemu "sygnalizacji świetlnej” w sprawozdawczości - czerwonej, żółtej i zielonej. Bardzo się z tego cieszymy i mamy nadzieję, że w nadchodzących latach system zostanie dopracowany, abyśmy mogli zobaczyć, w jakich dziedzinach nastąpiła poprawa. Skoro już mówimy o poprawie, o czym wspominał już pan Kallas, Komisja może oczywiście być dumna, ponieważ trzy lata temu jedynie 6% jej wydatków zostało uznane za legalne. Obecnie ta proporcja wynosi 40%, a Komisji prawie udało się uzyskać zielone światło dla rolnictwa. To postęp. Jednakże pozostaje pytanie, czy zwykli obywatele uważają, że dokonano wystarczającego postępu? Cóż, mogę państwu powiedzieć, że odpowiedź brzmi nie. Nie do wiary, że poświadczenie wiarygodności wciąż nie jest korzystne po tylu latach, co jest powodem dużego zaniepokojenia.
Jeszcze większym problemem są fundusze strukturalne: 12% to oczywiście o wiele za dużo. Byłoby dobrze, gdyby w przyszłości sprawozdania Trybunału Obrachunkowego zawierały dokładne wyjaśnienia, skąd wynika te 12%. Z niewłaściwego wypełniania formularzy? Czy to rzeczywiste błędy? Kiedy od praktyków słyszę, jak ciężko jest otrzymać środki z funduszy strukturalnych, uważam za niezbyt wiarygodne, że środki kontrolne nie są właściwe, ponieważ coraz częściej słyszę od obywateli "ktoś inny może wziąć moją część - zajmowanie się tymi funduszami jest zdecydowanie zbyt skomplikowane”. Takie głosy słyszę przynajmniej z niektórych regionów Holandii.
Kiedy obecnie zaczynamy procedurę udzielania absolutorium Komisji, za najważniejszą sprawę uważam następującą kwestię: co Komisja zrobiła w reakcji na wcześniejsze zalecenia Parlamentu, zawarte w jego rezolucjach o udzieleniu absolutorium? Czyż Traktat nie stwierdza, że Komisja musi podjąć wszelkie właściwe działania, aby zrealizować te zalecenia z absolutorium jak najlepiej? Moim zdaniem znajdują się w nich dwie kwestie, które należy wyraźniej podkreślić - nie tylko w rezolucji, ale również w Traktacie, w rozdziale dotyczącym budżetu wieloletniego, w odniesieniu do deklaracji składanych przez państwa członkowskie. Inni również się do tego odnieśli; dwie rezolucje Parlamentu stwierdzają, że komisarze muszą zatwierdzać oświadczenia przedkładane corocznie w odpowiedniej formie przez dyrektorów generalnych. Zdaniem Parlamentu oznacza to, że odpowiedzialności nie ponosi Komisja jako organ kolegialny, lecz że to komisarze ponoszą indywidualną odpowiedzialność za swoje budżety. Chciałbym dowiedzieć się czegoś więcej w tej sprawie.
Wreszcie, w nowym Traktacie stwierdza się, że Komisja i państwa członkowskie ponoszą wspólną odpowiedzialność. Uwzględniając te deklaracje państw członkowskich interesującą kwestią jest to, w jaki sposób Komisja przygotowuje się do realizacji nowego Traktatu teraz i w przyszłości.
Bart Staes
w imieniu grupy Verts/ALE. - (NL) Panie przewodniczący, członkowie Trybunału Obrachunkowego, panie komisarzu, szanowni państwo! W 2006 r. budżet europejski wyniósł około 106 miliardów euro. Chociaż stanowi to zaledwie 1% produktu krajowego brutto 27 państw członkowskich, to i tak jest to duża kwota. To środki wysupłane przez państwa, przeze mnie i przez wszystkich podatników, a zatem powinny podlegać szczególnie starannemu traktowaniu. To jedno z najważniejszych zadań Parlamentu Europejskiego. Już po raz trzynasty z rzędu widzimy, jak Trybunał Obrachunkowy odmawia udzielenia zapewnienia o całkowitej legalności i prawidłowości wydatków.
Szanowni państwo, to nie jest wypadek przy pracy. To powód do oburzenia. To poważne ostrzeżenie dla Komisji, ale również dla rządów państw członkowskich, że muszą podjąć jakieś działania. Karel Pinxten, belgijski członek Trybunału Obrachunkowego, wypowiedział się na ten temat w De Tijdi Echo de la Bourse stwierdzając, że gdyby audytor wewnętrzny lub zewnętrzny przedsiębiorstwa notowanego na giełdzie, którego majątek byłby porównywalny z budżetem UE, w taki sposób odmówił zatwierdzenia rachunków, wywołałoby to szok na rynkach finansowych. Ma on zbyt wiele racji, a my nie możemy tego tak zostawić.
Jakie są krytyczne punkty? Rolnictwo, stanowiące wciąż największą część budżetu, wynoszącą około 50 miliardów euro. W tej dziedzinie nastąpiła niekwestionowana poprawa, przede wszystkim dzięki funkcjonowaniu zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Szanowni państwo, musimy jednak mieć świadomość, że niektóre państwa członkowskie, w szczególności Grecja, odmawiają włączenia się do systemu. Dzięki temu środkami zarządza administracja państwa członkowskiego i uważam, że zdecydowanie powinniśmy pokazać w tej dziedzinie Grecji czerwoną kartkę. Musimy ponowić nasze wezwanie do zawieszenia wypłat rolnych dla Grecji do czasu przyłączenia się Grecji do systemu.
Drugi problem w dziedzinie rolnictwa, o czym wspomniał pan Weber i do czego odniósł się pan Kallas, dotyczy płatności środków rolnych na rzecz klubów golfowych, przedsiębiorstw kolejowych, stadnin koni i właścicieli, którzy zdecydowanie nie są rzeczywistymi rolnikami, a otrzymują środki z budżetu rolnego. Zwykle są to członkowie arystokracji i rodzin królewskich. Odbywa się tu gierka "ależ tak, ależ nie”: pan Weber stwierdza, że tak się dzieje, pan Kallas - że nie. Komisja Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego przeprowadziła konsultacje, w trakcie których pani Fischer Boel, komisarz ds. rolnictwa stwierdziła, że to przesada i zbagatelizowała całą sprawę. Teraz chciałbym usłyszeć od pana Kallasa i pana Webera odpowiedź, dotyczącą prawdziwości tej kwestii. Czy Trybunał Obrachunkowy może udowodnić swoje twierdzenia? Czy je podtrzymuje?
Drugą częścią budżetu pod względem wielkości pozostają fundusze strukturalne. Według sprawozdania Trybunału Obrachunkowego w rzeczywistości dwanaście procent tych środków nie powinno zostać wypłacone. To niezbyt dobrze. Musimy coś z tym zrobić. Z tego wynika nasze wezwanie do państw członkowskich, rządów państw członkowskich, panie przewodniczący, ponieważ ponoszą one część odpowiedzialności. Zarządzają one 80% funduszy europejskich. A zatem powtarzam naleganie Parlamentu, jego plenum, do podpisania przez nie deklaracji potwierdzającej, że środki europejskie zostały właściwie wydane, oraz do spełnienia swoich zobowiązań politycznych. Dania, Holandia i Wielka Brytania już to uczyniły. Co robią rządy pozostałych państw członkowskich? Co robią Belgia, Francja, Niemcy? Czy również one nie powinny spełnić swoich zobowiązań politycznych?
Esko Seppänen
w imieniu grupy GUE/NGL. - (FI) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Ponownie nadeszła ta pora roku, kiedy Trybunał Obrachunkowy wydaje niekorzystną opinię w sprawie legalności i prawidłowości zeszłorocznych wydatków. Wiosną nadejdzie chwila, kiedy Parlament wyda absolutorium w odniesieniu do zainteresowanych podmiotów, mimo niekorzystnego sprawozdania. Przynajmniej tak działo się w zeszłych latach, za wyjątkiem jednego roku, kiedy odbywały się wybory.
Chciałbym zwrócić państwa uwagę na wykresy V i VI w załączniku do sprawozdania Trybunału Obrachunkowego, które służą obliczeniu składek netto państw członkowskich. Przychody państw członkowskich z ceł, również nakładanych na towary przewożone do innych państw członkowskich, zostały uwzględnione w ramach tradycyjnych przychodów własnych. Daje to mylący obraz rzeczywistych składek netto, wpłaconych przez niektóre państwa członkowskie, w szczególności Holandię i Belgię, zwłaszcza po uwzględnieniu nadmiernie wygórowanej prowizji od ceł w wysokości 25%.
Trudno również zaakceptować metodę liczenia, którą prawdopodobnie opracowała Komisja, która w tym kontekście nie uwzględnia w wydatkach Unii wydatków administracyjnych. Z tego względu liczby przedstawione w audycie po prostu nie przedstawiają całej prawdy dotyczącej wykorzystania zasobów: są obciążone elementami politycznymi. Pozytywnym sygnałem jest wymienienie z nazwy państwa, które nie stosuje we właściwy sposób systemu monitorowania i zarządzania wydatkami rolnymi, czyli Grecji. Wymienione przez prezesa Trybunału Obrachunkowego w jego wystąpieniu przykłady nadużycia płatności rolnych muszą zostać skorygowane. Panie komisarzu Kallas! Problem nie dotyczył wyłącznie klubów golfowych.
Dobrym przykładem korzystnego wpływu zaleceń audytorów jest uwaga poświęcona wynagrodzeniom asystentów poselskich. Zmienione zasady są wyraźnie zbyt restrykcyjne, ale to lepsze rozwiązanie, niż zezwalanie na nadużycia.
(Oklaski)
Nils Lundgren
w imieniu grupy IND/DEM. - (SV) Panie przewodniczący! Trzynasty rok z rzędu Trybunał Obrachunkowy odrzucił sposób realizacji budżetu UE. Dlaczego tak się stało? Czy politycy, urzędnicy i obywatele UE są notorycznymi oszustami? Oczywiście nie! Problem polega na tym, że UE chce mieć kontrolę nad każdym szczegółem tego, co dzieje się w regionie składającym się z 23 państw i mającym pół miliarda mieszkańców. To jest przyczyną otwierającą możliwości oszustwa, nadużyć i błędów. Konieczna jest oddolna reforma całej organizacji. Istnieją dwa sposoby postępowania.
Po pierwsze, musimy odejść od przewrotnych szczegółowych uregulowań na rzecz systemu, w którym ubogie państwa członkowskie otrzymują pomoc bez dokładnego wskazania, na co może ona być wykorzystana. Po drugie, musimy zapewnić wykrycie winnych. Z kolei to wymaga możliwie jak największej przejrzystości, traktowania informatorów jak bohaterów, a nie jak zdrajców, oraz zaproszenia dziennikarzy do przebadania metod zarządzania UE. W rzeczywistości żaden z tych warunków nie jest spełniony. Odpowiednim przykładem jest przypadek dziennikarza Hansa-Martina Tillacka. Wykrył on oszustwo w Eurostacie, ale to jemu zostały postawione zarzuty przez OLAF. Przegrał swoją sprawę przed sądami belgijskimi oraz w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości, ale teraz został oczyszczony przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Rola UE w tej smutnej historii pokazuje, jak daleko musimy się posunąć, jeżeli chcemy zmienić jej charakter jako machiny biurokratycznej. Czy istnieje wola zrobienia tego? Wątpię.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie despotyczny przewodniczący! Państwo prawa, demokracja i kontrola oparta na zasadzie równości byłyby bastionem chroniącym przed despotyzmem, a jednak to ich brakuje tutaj.
To roczne sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego może jednak stanowić pewną pomoc i może pomóc naprawić niektóre sprawy. Ponownie odnoszę się w szczególności do spraw, które dzięki pańskiej odpowiedzialnej postawie, panie Weber, zostały na szczęście wreszcie zaprotokołowane w punktach od 10.9 do 10.12 włącznie. Są one uderzeniem po łapach Parlamentu Europejskiego. W tej części swojego sprawozdania Trybunał zauważa, że kontrola Parlamentu nad wydatkami posłów jest absolutnie niewłaściwa i sporządza katalog uchybień. Jakie są skutki praktyczne? Panie przewodniczący, panie sekretarzu generalny tej Izby! Oznacza to, że selekcjonuje się niepożądanych osobników; panie Herbercie Bösch, że składa się do OLAF tchórzliwe sprawozdania, a następnie, po wielu latach dochodzeń, okazuje się, że nic się nie stało - żadnego oszustwa, po prostu nic. Ale tutaj, gdzie faktycznie było coś do znalezienia, a jak sam pan powiedział, panie Weber, jedynie 22% wszystkich wydatków zostało dokonanych we właściwy sposób - nikt nie szukał. I to jest zachowanie despotyczne.
Obecni w tej Izbie, w tym pan przewodniczący i sekretarz generalny, pan Rømer, wiedzą, że wydatki posłów w wysokości co najmniej 80 milionów euro nie mają potwierdzenia w odpowiedniej dokumentacji. Dlaczego nie bada się tej sprawy? Dlaczego nie podjęto odpowiednich kroków? Dlaczego różne terminy ostateczne są ciągle przesuwane? Przebieg spraw w tej dziedzinie, i proszę pozwolić mi jeszcze raz podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za wskazanie nam tej kwestii, prowadzi do despotycznego systemu i do stworzenia takiego organu, którego nie można serio nazwać parlamentem. A teraz ci, którzy są za to odpowiedzialni, biorą nogi za pas. Tak dalej być nie może.
Zwracam się z następującym wezwaniem do Parlamentu i do przedstawicieli Trybunału Obrachunkowego: zbadajcie, proszę, te przypadki i znajdźcie rozwiązanie. Prawdą jest, że duża część faktycznych oszustw jest ukrywana.
Herbert Bösch
(DE) Panie przewodniczący! Nauczyłem się znosić wiele zachowań pana Martina w tej Izbie, ale muszę zaprotestować przeciwko określeniu "tchórzliwe sprawozdanie”. Byłbym bardzo wdzięczny za skorygowanie protokołu w tej sprawie, ponieważ uważam, że pan Martin jest ostatnią osobą mającą prawo do wnoszenia takich oskarżeń.
Alexander Stubb
Panie przewodniczący! Chciałem na zakończenie mojego wystąpienia powiedzieć, że sprawozdania w sprawie absolutorium są doskonałym źródłem propagandy antyeuropejskiej, ale ponieważ właśnie powiedział to pan Martin, to zacznę od tego i cieszę się z interwencji pana Böscha.
Chciałbym zgłosić trzy uwagi. Pierwsza ma charakter ogólny, bowiem chciałem pogratulować Trybunałowi Obrachunkowemu jego sprawozdania. Ponieważ to sprawozdanie jest lepsze, niż zeszłoroczne, powinniśmy również pogratulować Komisji. Podoba mi się system sygnalizacji świetlnej. Zwykłym posłom, takim jak ja, daje to obraz tego, co dzieje się dobrze, a co niezbyt dobrze. Mimo to w Parlamencie Europejskim jak zwykle mamy trzy możliwości. Pierwszym jest zatwierdzenie i udzielenie absolutorium Komisji, drugim jest odłożenie decyzji, trzecim - odrzucenie. Musimy o tym pamiętać rozpoczynając każdą debatę.
Moja druga uwaga dotyczy polityk, a przede wszystkim wspólnej polityki rolnej (WPR). Moje gratulacje. Wydaje się, że jedynym problemem jest Grecja, jak zauważyło wiele osób. Jak już powiedziano, problem klubów golfowych to właściwie żaden problem. Został on wyolbrzymiony przez media. Nie mówię tego wyłącznie dlatego, że grywałem w fińskiej reprezentacji narodowej w golfie, i nie mam żadnego ukrytego bezpośredniego interesu!
Drugą dziedziną są polityki strukturalne, w których szacowany poziom błędów wynosi 12%. To można poprawić. Istnieje również kwestia tak zwanych "RAL-ów” czyli "resztek do likwidacji”, których wysokość wynosi 130 miliardów euro. Komisja musi podjąć aktywne działania w tej sprawie.
Moja trzecia i ostatnia uwaga dotyczy tego, że procedura absolutorium stanowi łatwy cel dla propagandy przeciwników UE, czego właśnie doświadczyliśmy, jak również tego, że to sprawozdanie rzeczywiście zawiera pewne złe wiadomości, stwierdzające, że nie wszystko jest w porządku i istnieją możliwości poprawy. Jednakże dobrą wiadomością jest to, że pewna poprawa już nastąpiła. Mamy wiarygodne rachunki i udało się nam osiągnąć postęp w odniesieniu do WPR. Należy również złożyć gratulacje Komisji za uzyskanie zielonego światła dla swojej administracji.
Z tego względu zwracam się o krytyczną, lecz konstruktywną debatę w sprawie procedury absolutorium z niewielką nadzieją, że uda się uzyskać korzystny DAS w 2009 r.
Dan Jørgensen
(DA) Panie przewodniczący! Ja również na wstępie chciałbym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za doskonałe sprawozdanie i dzisiejszą dobrą prezentację. Oczywiście stanowi ono niesamowicie przydatny instrument w naszej pracy, służący zapewnieniu dobrego zarządzania środkami obywateli UE w legalny i prawidłowy sposób. Niestety, ogólna konkluzja sprawozdania jest niezadowalająca. Oczywiście skoro przez 13 lat z rzędu nie udało się zapewnić korzystnego poświadczenia audytowego, istnieje powód do bardzo dosadnej krytyki. Niestety okazuje się, że nie ma kontroli nad pieniędzmi podatników, i niestety okazuje się, że tu, w Parlamencie, wraz z Komisją i państwami członkowskimi mamy przed sobą ogromne zadanie. Musimy poprawić sytuację. Konieczne jest lepsze wykonywanie zadań.
W Komisji Kontroli Budżetowej obecnie trwa roczna procedura, czyli prowadzimy konsultacje z odpowiednimi komisarzami i szczegółowo analizujemy udostępnione nam dokumenty. Dopiero po zakończeniu tego procesu będziemy mogli stwierdzić, w jakim zakresie możemy udzielić tego, co znane jest pod techniczną nazwą "absolutorium”, inaczej mówiąc - zakresie, w jakim możemy zatwierdzić rachunki i realizację budżetu za 2006 r. Istnieją pewne argumenty za uczynieniem tego: w niektórych dziedzinach udało się osiągnąć postęp. Jednakże niestety istnieją również bardzo poważne negatywne oceny, a w rezultacie - bardzo poważne argumenty przeciwko zatwierdzeniu rachunków za 2006 r.
Proszę pozwolić mi zacząć od korzystnych aspektów. Na szczęście udało się uzyskać bardzo dobrą sytuację w dziedzinie rolnictwa, jak już podkreślali inni posłowie i jak również Trybunał Obrachunkowy i pan Kallas wspomnieli w swoich wystąpieniach. System określany mianem "zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli” okazał się skuteczny. Należy stwierdzić, że w dziedzinach, w których został wprowadzony, istnieje dobra kontrola finansowa. Możemy spojrzeć obywatelom w oczy i powiedzieć, że środki, które wpłacili w formie podatków, zostały dobrze i właściwie zagospodarowane. W odniesieniu do Grecji, w której nie wdrożono we właściwy sposób tego systemu, uważam, że Komisja działała w sposób odpowiedzialny stwierdzając, że zawiesi wypłaty. To dobrze i korzystnie. Również w dziedzinie badań naukowych są powody do zadowolenia. To nieomal podręcznikowy przykład. W ciągu ostatniego roku z pewnością zwracaliśmy uwagę na niektóre problemy, które następnie zostały wzięte pod uwagę przez pana komisarza Potočnika, i to naturalnie jest sposób, w jaki będziemy pracować. Z pewnością bardzo dobrze, że nie próbujemy być tutaj populistami, czego życzyliby sobie niektórzy posłowie. Nie jesteśmy tutaj chłopcami na posyłki dla przeciwników UE; naszym zadaniem jest wskazanie spraw, które zasługują na krytykę oraz zaproponowanie dobrych i konstruktywnych propozycji rozwiązań.
Skoro już to zostało powiedziane, istnieje ogromny problem odnoszący się do funduszy strukturalnych. Nie otrzymaliśmy żadnego wyjaśnienia w sprawie tych 12%, o których pan wspominał, panie Kallas. Być może istnieje jakieś wyjaśnienie. Mamy nadzieję, że tak jest. Jednakże nie otrzymaliśmy go. Niestety zauważamy również, że nie jesteśmy zadowoleni z zakwalifikowania systemów kontrolnych we wszystkich sprawach zbadanych przez Trybunał Obrachunkowy jako nieskutecznych. Dodatkowo należy stwierdzić, że w dziedzinie polityki zagranicznej brak jest również kontroli w odniesieniu do 1 miliarda euro, które wspólnie z innymi instytucjami są wykorzystywane w międzynarodowych funduszach powierniczych. Na zakończenie chciałbym powiedzieć, że potrzebujemy pewnych bardzo jasnych odpowiedzi. Jeżeli mamy udzielić absolutorium, musimy otrzymać pewne bardzo dobre wyjaśnienia.
Helga Trüpel
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu Kallas, szanowni państwo! Zieloni pochwalają pracę Trybunału Obrachunkowego. Potrzebujemy dostarczanych przez niego informacji, ale żałujemy, że w wielu dziedzinach działalności od wielu lat nie nastąpiła poprawa, ponieważ te rezultaty stawiają Unię Europejską w złym świetle. Nie chcemy już być nabierani; domagamy się wreszcie skuteczności.
Pan Kallas zajął dziś dość pojednawcze stanowisko, ale po upublicznieniu treści sprawozdania Trybunału Obrachunkowego twierdził, że jest ono zbyt ostre i również atakował państwa członkowskie. To nie było rozsądne posunięcie ze strony Komisji, ponieważ ona ponosi polityczną odpowiedzialność, a my oczekujemy, że Komisja podejmie tę odpowiedzialność i zapewni wreszcie wdrożenie usprawnień.
Jako Zieloni mamy poważne wątpliwości, czy możemy udzielić absolutorium budżetowego za 2006 r., a to, co właśnie usłyszeliśmy, może równie dobrze mieć konsekwencje polityczne także dla niektórych komisarzy. Z tego względu wzywamy Komisję do pilnej zmiany swoich praktyk w dziedzinie budżetu i rozpoczęcie wdrażania znacznych usprawnień.
Jeffrey Titford
Panie przewodniczący, mamy piekarski tuzin! Doszliśmy już do 13 lat niezatwierdzonych rachunków. Nie potrzebujemy nowych audytorów, lecz nowego systemu płatności. Nigdy nie przestaje mnie zadziwiać, jak wielu polityków w tej Izbie oraz na jednej z ulic Westminsteru jest gotowych w dobrej wierze nie tylko w dalszym ciągu tolerować niebezpieczny stan rachunków UE, ale również w dalszym ciągu zwiększać środki wpłacane przez podatników na rzecz UE. Jak zwykle dostajemy ten sam zestaw wymówek z powodu niekompetencji oraz przymykania oczu, w celu zrzucenia winy na państwa członkowskie, ale to nie wystarczy do wybielenia się.
Jak Komisja Europejska może przekazywać państwom członkowskim środki bez otrzymania dokumentów, w jaki sposób i gdzie są one wydawane? Nie potrafię sobie wyobrazić innej profesjonalnej organizacji zezwalającej na coś takiego i to od tak długiego czasu. Jeżeli państwa członkowskie nie są gotowe do przekazania niezbędnej dokumentacji, tzn. rachunków i czeków, to należy zakręcić kurek finansowy. W rzeczywistości należy zakręcić kurek po obu stronach. Jeżeli UE nie jest gotowa, by zrobić porządek w swoim domu, to politycy w Westminsterze powinni zaprzestać wsypywania pieniędzy podatników do worka UE, który wydaje się być bardziej dziurawy, niż sito.
Jana Bobošíková
(CS) Szanowni państwo! Już od 13 lat tolerujemy bardzo alarmującą i niedopuszczalną sytuację. Komisja i państwa członkowskie nieprawidłowo i nielegalnie zarządzają pieniędzmi podatników. Sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego wyraźnie pokazuje, że Komisja i państwa członkowskie postępowały niedbale i nie są całkowicie zaznajomione z zasadami dokonywania wydatków budżetowych.
Teraz pojawiają się również podejrzenia niewłaściwego wykorzystywania środków z budżetu Unii. Całkowicie sprzecznie z przepisami Komisji i prawem poszczególnych państw nie przeprowadza się przetargów publicznych, zgłasza się roszczenia dotyczące nienależnych wydatków, odbiorcy pomocy nie są w stanie udowodnić legalności kosztów bieżących i osobowych, a kontrola jest nieudolna.
Szanowni państwo! Gdyby obywatele, których pieniędzmi tak bezwstydnie szastamy, zarządzaliby własnymi przedsiębiorstwami i gospodarstwami domowymi w ten sposób, Unia Europejska byłaby pełna osób wykluczonych społecznie i bezdomnych. Zwracam się obecnie do Komisji i Rady o zmobilizowanie się i traktowanie pieniędzy podatników tak, jak traktują swoje własne. Jedynie w ten sposób możemy zwiększyć zaufanie do procesu integracji europejskiej.
Gabriele Stauner
(DE) Panie przewodniczący, panie Weber, szanowni państwo! Sprawozdania służb audytowych są zawsze interesujące i ważne. Odnosi się to w szczególności do Europy, ponieważ rozważne i skuteczne wykorzystanie funduszy europejskich zawsze jest przedmiotem szczególnej uwagi opinii publicznej.
Sprawozdanie słusznie najbardziej koncentruje się na wykorzystaniu funduszy w państwach członkowskich. Z pewnością wiele pozostaje tam do zrobienia, w szczególności w odniesieniu do funduszy strukturalnych. Jednakże nie powinno odwracać to naszej uwagi od praktyk dokonywania wydatków w naszych własnych instytucjach, w szczególności w Komisji i Radzie. To w dziedzinie wydatków zarządzanych bezpośrednio istnieją największe możliwości dokonania poprawy przez Komisję. Krótko mówiąc, Komisja nie jest jedynie strażnikiem traktatów; musi być również wzorem dobrego zarządzania finansowego. Patrząc na zmianę w polityce rolnej, począwszy od dopłat i skończywszy na wspieraniu ochrony krajobrazu, zastanawiam się, czy w tym kontekście celem jest wspieranie stowarzyszeń sportów jeździeckich i klubów golfowych. Taki cel jest sprzeczny z rzeczywistym celem wsparcia rolnego.
Polityka w zakresie budynków nadal stanowi pożywkę do wielu rozważań Trybunału Obrachunkowego, zarówno jeżeli chodzi o rozbudowę siedziby Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, czy o budynki Rady i Parlamentu w Brukseli. Trybunał Sprawiedliwości słusznie stale stoi na stanowisku upubliczniania niewygodnej prawdy, w szczególności tych przypadków, w których naruszono lub nie zastosowano przepisów o zamówieniach publicznych. Z pewnością nie jest słuszne, że Trybunał Sprawiedliwości musi ponieść koszty, ale nie ma wpływu na negocjowanie kontraktu i udzielanie zamówienia publicznego.
Przy okazji chciałabym przypomnieć Komisji o jej odpowiedzi na moje zapytanie pisemne w tej sprawie z 2 sierpnia. To po prostu sprawia złe wrażenie ogólne, jeżeli lokalne władze w każdej małej gminie w UE musi ogłosić ogólnoeuropejski przetarg przed udzieleniem zamówienia o wartości ponad 200 tysięcy euro, a instytucje europejskie dają sobie wolną rękę w procedurach przetargowych na zamówienia warte miliony. Nasi obywatele nie mogą tego zrozumieć.
Chciałabym zwrócić się również do Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, ponieważ one również powinny złożyć sprawozdania, o które wnioskowaliśmy. Chciałabym również prosić Radę o zapewnienie, że zwiększone wydatki operacyjne w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa nie są ukrywane w kategorii wydatków administracyjnych.
Paulo Casaca
(PT) Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym pogratulować Trybunałowi Obrachunkowemu, w szczególności jego prezesowi, panu Hubertowi Weberowi, którego kadencja dobiega końca i z którym nam, socjalistom w Komisji Kontroli Budżetowej, doskonale się współpracowało. Chciałbym bardzo serdecznie mu podziękować za jego wysiłki, a w szczególności chciałbym podkreślić pracę, jaką Trybunał wykonał w wielu różnych sprawach, na przykład pomagając wyjaśnić politykę Unii Europejskiej w zakresie zwrotów eksportowych.
Chciałbym powiedzieć, że jestem bardzo zaniepokojony budżetem Unii Europejskiej na pomoc zagraniczną. Duża część spośród wydanych przez nas w 2006 r. 5 miliardów euro, około 1 miliard euro, została wydana przez fundusze wielostronne. Ponadto duża część pozostałych środków została wydana przez niektóre organizacje międzynarodowe finansowane przez Komisję Europejską - chciałbym dowiedzieć się, na jakiej podstawie i czy nastąpiło to w sposób zatwierdzony, uzasadniony i przejrzysty. Chociaż już rok temu zwracaliśmy się o szczegółowe informacje i wyjaśnienia, Komisja nadal obchodzi rozporządzenie finansowe i nadal nie dostarczyła nam sprawozdania mówiącego, w jaki sposób wydawane są środki europejskiej w wielu państwach Bliskiego Wschodu.
Jednocześnie Komisja Europejska odmawia wysłuchania nas, gdy mówimy, że Europejska Agencja Restrukturyzacji stanowiła istotny mechanizm zapewniający, że obecność Europy jest dostrzegana na Bałkanach Zachodnich, gwarantując przywództwo polityczne Europy oraz właściwe i skuteczne zarządzanie finansowe. Teraz Komisja chce ją zlikwidować, chociaż obecnie stanowi jedyny instrument wykonania prac, które są skuteczne w sytuacjach dalekich od przejrzystości. To niedopuszczalne, a ja chciałbym powiedzieć, w szczególności panu wiceprzewodniczącemu Kallasowi, że nie może po prostu machnąć na to ręką, a w procedurze udzielania absolutorium dokładnie przeanalizujemy wszystko w tym budżecie, uwzględniając organizacje, które nie wykorzystują środków w przejrzysty sposób.
Sylwester Chruszcz
Panie Przewodniczący! Audyty i kontrole unijnych funduszy w krajach członkowskich to jeden z podstawowych wymogów efektywnego i przejrzystego zarządzania wspólnotowymi środkami budżetowymi. Niepokoją jednak ostatnie projekty przygotowane przez Komisję Europejską, które mogą dotkliwie uderzyć w beneficjentów unijnych funduszy. Komisja chce bowiem zaostrzyć procedury i karać, często bez obiektywnych powodów, za nieprawidłowości przy przetargach.
Odnoszę się tutaj do dokumentu "Wytyczne dotyczące określenia korekt finansowych w odniesieniu do wydatków z funduszy strukturalnych (...)” Unijny projekt kar jest szczególnie groźny dla samorządów terytorialnych. Nie może być tak, że Unia, jak to było wcześniej powiedziane, finansuje budowę pól golfowych w krajach starej piętnastki, a jednocześnie opracowuje system sankcji i kar, który uderzy w mniej rozwinięte kraje Europy, w tym w Polskę
Ingeborg Gräßle
(DE) Panie przewodniczący, panie prezesie i szanowni członkowie Trybunału Obrachunkowego, szanowni państwo! Chcielibyśmy wyrazić nasze szczere uznanie dla Trybunału Obrachunkowego za lepiej przygotowane sprawozdanie i zwracamy się o kontynuowanie tej drogi. Jeszcze nie doszliśmy do granic możliwości, bo im lepiej są one zrozumiałe, tym bardziej pomagają nam i Komisji reagować na państwa uwagi. A więc proszę nadal podążać tą ścieżką. Jesteśmy bardzo zadowoleni z tego, co udało się nam osiągnąć.
Gratulujemy również Komisji. To, co udało się osiągnąć w dziedzinie rolnictwa, stanowi rzeczywisty krok naprzód i pokazuje, że lata ciężkiej pracy faktycznie przynoszą efekty.
Teraz chcielibyśmy odnieść się do funduszy strukturalnych. Prawdą jest, że musimy naprawić sytuację także w tej dziedzinie i co najmniej zbliżyć się do standardów osiągniętych w rolnictwie. Jesteśmy gotowi wziąć udział w niezbędnych dyskusjach. Nie chcemy osiągnięcia niemożliwego. Właśnie dlatego mówimy o akceptowalnym ryzyku. Wiemy o problemach Komisji, ale wiemy również, że jedyną drogą osiągnięcia postępu jest wspieranie Komisji. Z tego względu ma pan, panie komisarzu Kallas, poparcie tego Parlamentu i tej Komisji Kontroli Budżetowej w zakresie wytycznych dla funduszy strukturalnych. Serdecznie zachęcamy do osiągnięcia widocznego postępu w tej dziedzinie. Musimy iść naprzód.
Niestety nie jest obecny nikt z Rady, do kogo moglibyśmy się zwrócić. Jednakże zwrócimy się z tą sprawą do Rady przy najbliższej okazji. Tak dalej być nie może. Nie możemy spotkać się tu za rok, aby wyciągnąć te same wnioski. Już od wystarczająco długiego czasu robiliśmy z siebie pośmiewisko.
Na koniec kilka słów na temat budżetu parlamentarnego: tego, czego posłowie do Parlamentu oczekują od innych, wymagają oczywiście również od siebie. Chciałabym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za umożliwienie nam realizacji budżetu parlamentarnego za 2006 r. w odniesieniu do wydatków na asystentów poselskich. W międzyczasie udało się uregulować i rozwiązać dostrzeżony w 2006 r. problem dokumentacji potwierdzającej wydatki na asystentów poselskich w odniesieniu do wszystkich oprócz 6 posłów. Panie przewodniczący Pöttering, tę informacje musimy również przekazać europejskim podatnikom. Rozwiązanie starych spraw leży w naszym interesie i musimy zrobić to wspólnie z administracją parlamentarną. Musimy znaleźć rozwiązanie, które nie będzie się różnić od naszych oczekiwań wobec innych.
Francesco Musotto
(IT) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Na wstępie chciałbym podkreślić bardzo pozytywne nastawienie i cenną pracę Trybunału Obrachunkowego, a w szczególności zwrócić uwagę na otrzymane przez nas dane odnoszące się do rocznego sprawozdania za 2006 r.
Nastąpiła poprawa w wykorzystaniu funduszy wspólnotowych. W tym roku Trybunał pozytywnie ocenił sposób wydatkowania 40% funduszy, w porównaniu do 30% rok temu. Chociaż fundusze nadal nie są w pełni wykorzystywane, to możemy być pewni pozytywnej tendencji, że co roku dokonuje się postęp. Wiele lat temu Trybunał zatwierdzał jedynie 6% całości wydatków.
Z tego względu należy zauważyć, że większość występujących problemów związana jest w znacznej mierze z nieprawidłowościami, a nie z oszustwami. Najczęstszymi rodzajami błędów są braki w dokumentacji, nieprzestrzeganie kryteriów kwalifikowalności, niedokładne deklaracje i nieprzestrzeganie procedur. Oczywiście zgodność ze stroną formalną stanowi problem.
Nowe rozporządzenie finansowe stanowi krok w kierunku łatwiejszego i bardziej przejrzystego zarządzania. Szczególne znaczenie ma obowiązek pełnej jawności w odniesieniu do funduszy zarządzanych bezpośrednio przez władze krajowe i regionalne, stanowiących około 80% budżetu Wspólnoty.
Wiele pozostaje do zrobienia w dziedzinie ułatwienia formalności w celu uproszczenia przepisów regulujących uruchomienie funduszy. Umożliwiłoby to znaczne ograniczenie nieprawidłowości, w szczególności ze strony małych beneficjentów, spośród których wielu nie ma możliwości wymaganych do przeprowadzenia koniecznych procedur.
Na koniec kluczową kwestią systemu europejskiej kontroli finansowej pozostaje sprawa zwrotów. Jeżeli mamy ułatwić pracę w dziedzinie zwrotów, konieczne jest udostępnienie Trybunałowi Obrachunkowemu, Parlamentowi i Komisji bardziej szczegółowej informacji oraz wdrożenie bardziej wiążących instrumentów prawnych, na przykład systemu gwarancji wykonania zobowiązań.
Chociaż efekty zawarte w rocznym sprawozdaniu Trybunału Obrachunkowego wskazują na pewną poprawę, na koniec chciałbym powiedzieć, że największymi wyzwaniami pozostają uproszczenie procedur i poprawa współpracy ze strony państw w trakcie etapu kontroli.
Richard James Ashworth
Panie przewodniczący! Chciałbym przede wszystkim podziękować panu Weberowi i Trybunałowi Obrachunkowemu za przygotowane przez nich w tym roku sprawozdanie, które przeczytałem z ogromnym zainteresowaniem. Często dochodziłem do wniosku, że szkoda, iż audytorzy nie wskazują i potępiają odpowiednio tych dziedzin, w których pilnie potrzebne są usprawnienia. Gdyby tak czynili, zapewniliby w ten sposób posłom do tej Izby informację potrzebną do dokładniejszego ukierunkowania swoich działań służących uzyskaniu korzystnego déclaration d'assurance, czyli "DAS”.
Mimo to absolutnie jasne jest to, że zdecydowanie najważniejszy problem wymagający rozwiązania polega na tym, że ponad 80% transakcji Unii Europejskiej jest dokonywanych w ramach porozumień o wspólnym zarządzaniu w państwach członkowskich i zwykle przez agencje. Nie chcę przez to powiedzieć, że 80% transakcji jest dokonywanych przez agencje, ale to, że te agencje wykazują zdecydowany brak odpowiedzialności za środki, którymi dysponują w imieniu Unii Europejskiej. Wielkie uznanie należy się Komisji Budżetowej i Komisji Kontroli Budżetowej za dostrzeżenie tej słabości i wymuszenie włączenia art. 44 do porozumienia międzyinstytucjonalnego w 2006 r. Chciałbym państwu przypomnieć, że przepisy tego artykułu zobowiązują państwa członkowskie do przedłożenia samodzielnego zatwierdzenia za środki pozostające w ich dyspozycji i dokonywane transakcje.
To było korzystne posunięcie, ale jak dotąd udało się osiągnąć jedynie niewielki postęp, o ile w ogóle jakikolwiek postęp, na drodze do realizacji tego celu. Z tego względu należy słusznie założyć, że nawet jeżeli obecnie dokonuje się jakiś postęp, to dopiero około 2012 roku będziemy mieć szansę uzyskać korzystny DAS, co sprawi, że przez 18 lat nie uda się nam go uzyskać.
Rada i Komisja muszą zrozumieć, że to niedopuszczalna sytuacja. Muszą zrozumieć, że coroczne fiasko w uzyskaniu korzystnego DAS przynosi ogromne szkody tej Izbie. Nadchodzi najwyższy czas, aby posłowie do tej Izby wywarli większą presję zarówno na Radę, jak i na Komisję w celu nadania wyższego priorytetu temu kluczowemu zadaniu. Ze swojej strony nigdy nie zagłosowałem za udzieleniem absolutorium budżetowego. Nadal będę odmawiał zrobienia tego, dopóki nie zauważę większego zaangażowania ze strony Rady i Komisji.
Hubert Weber
prezes Trybunału Obrachunkowego. - (DE) Panie przewodniczący! Proszę pozwolić mi na wstępie szczerze podziękować za miłe słowa adresowane do Trybunału Obrachunkowego, jego sprawozdania i prezentacji. Przywiązuję duże znaczenie do tych uwag i chętnie podzielę się nimi w Luksemburgu. Uważam, że będą one również stanowić bardzo silny czynnik motywujący dla naszych pracowników. Z zadowoleniem przyjąłem również liczne odniesienia do nowych beneficjentów wspólnej polityki rolnej. Mimo to uważam, że mam teraz szansę wyjaśnienia kilku spraw, o co faktycznie poprosił mnie pan Staes.
Na początek muszę przedstawić pewną informację uzupełniającą. System pojedynczych płatności jest zasadniczo zjawiskiem od początku przyjętym z zadowoleniem przez Trybunał Obrachunkowy. Stanowi on znaczne uproszczenie procedury, czego efekty widzimy. W połączeniu z IACS doprowadził on do zdecydowanego zmniejszenia się poziomu błędów. Ale zawsze, kiedy tworzone są nowe przepisy, oczywiście istnieje niebezpieczeństwo, że nie będą one przestrzegane. Musimy zatem spojrzeć na całą dziedzinę, a nie tylko koncentrować się na jednym zjawisku, na przykład nieprzestrzeganiu zasady dziesięciu miesięcy i wynikających z tego ogromnych strat finansowych.
Oczywiście musimy również pamiętać, że przepisy zostały sformułowane bardzo ogólnie i bardzo wiele pozostawiono decyzji państw członkowskich. To wywołało pewne zjawiska. Z pewnością istnieje coś, co nazwaliśmy efektami ubocznymi, które być może mają mniejsze skutki finansowe, ale które zwróciły większą uwagę opinii publicznej. Należy również zauważyć, że ogólna koncepcja działalności rolnej została określona bardzo szeroko. Obecnie wystarczy uprawiać kawałek ziemi zgodnie z dobrymi praktykami rolniczymi i ekologicznymi. Wystarczy po prostu kosić trawę, aby wystąpić o dotację. Chcemy podkreślić ten punkt w celu zakwestionowania go. Prowadzimy 700 spraw, więc aktualnie nie jestem w stanie powiedzieć, czy wszystkie z nich mają znaczenie prawne, ponieważ każda z nich będzie musiała być przeanalizowana pod względem jej wartości. Nie trzeba mówić, że gdyby wsparcie udzielane klubowi golfowemu obejmowało również obszar samego pola golfowego, to taka sytuacja z pewnością nie byłaby zgodna z prawem. Jak już jednak powiedziałem, musimy zbadać te sprawy jedną po drugiej, i zwracamy się do Komisji o takie samo postępowanie.
Podkreśliłem jednak, że należy również uwzględnić inne skutki. Wdrożenie modelu dynamicznego oznacza, że nastąpi redystrybucja od zarządzających gruntami, czyli rolników, do właścicieli gruntów. Cieszę się również bardzo z wezwania nas do zgłoszenia uwag w sprawie konsekwencji polityki.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować szanownym posłom za ich uwagi. Główne zagadnienie, jakim jest lepsze zarządzanie funduszami strukturalnymi, będzie szczegółowo omawiane na posiedzeniu Komisji Kontroli Budżetowej w dniu 18 grudnia. Po nich w styczniu nastąpią obszerne konsultacje dotyczące ogólnego zarządzania i systemów kontroli wewnętrznej.
Ponownie dziękuję państwu za uwagi. Komisja przygotuje się do udzielenia szczegółowej odpowiedzi na wszystkie zgłoszone przez państwa pytania w trakcie konsultacji.
Przewodniczący
Na tym kończymy ten punkt porządku dziennego.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Mairead McGuinness  
na piśmie. - Z zadowoleniem przyjmuję roczne sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego za rok 2006, ponieważ określa ono pożądane usprawnienia, w szczególności w odniesieniu do wydatków rolnych. Jeżeli stwierdza się występowanie błędów, to odnoszą się one przede wszystkim do słabych punktów w systemach kontroli wewnętrznej państw członkowskich i Komisji.
Korzystny rozwój sytuacji w rolnictwie wynika ze skuteczności zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli IACS oraz uproszczenia procedur składania wniosków i płatności w niedawno uruchomionym systemie płatności jednolitej.
W odniesieniu do całego rolnictwa, którego budżet w 2006 roku wyniósł 49,8 miliarda, Trybunał dostrzegł znaczne zmniejszenie się ogólnego szacowanego poziomu błędów.
Trybunał zauważył, że system płatności jednolitej ma efekty uboczne, takie jak przyznawanie uprawnień właścicielom gruntów, którzy nigdy wcześniej nie prowadzili działalności rolnej, co doprowadziło do znacznej redystrybucji wsparcia unijnego od rolników do właścicieli.
Nie zgadzam się z tym ogólnym oświadczeniem, ponieważ w płatności jednolitej wypłata jest kierowana do aktywnych producentów, a nie do właścicieli gruntów.
Stwierdzenie przez Trybunał, że kluby golfowe otrzymują płatności jednolite wprowadza w błąd. Jeżeli otrzymują je, to nie powinny, ponieważ płatności mogą być dokonywane jedynie na rzecz aktywnych producentów, którzy uprawiają i utrzymują grunty w dobrym stanie rolnym. Pola golfowe się nie kwalifikują.
