Vrouwen in de internationale politiek (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Ana Maria Gomes, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, over vrouwen in de internationale politiek.
Ana Maria Gomes 
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, ik wil u graag bedanken voor de belangrijke bijdragen die ik bij het opstellen van dit verslag van alle politieke fracties mocht ontvangen. Die bijdragen hebben dit verslag beslist verbeterd. Vrouwen zijn in de internationale politiek tegenwoordig prominenter aanwezig. Het volstaat te verwijzen naar kanselier Angela Merkel, de presidenten Michelle Bachelet en Hellen Johnson-Sirleaf en de ministers-presidenten Han Myeong-Sook van Zuid-Korea en Luísa Diogo in Mozambique; de Europese Unie zelf wordt op dit moment voorgezeten door een vrouw, de Finse Tarja Halonen. Bij een nadere beschouwing zien we echter dat de vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek nog steeds onbevredigend is, zowel op het niveau van de lidstaten als op Europees niveau. Het was niet eenvoudig de nodige cijfermatige gegevens voor het opstellen van dit verslag bij elkaar te krijgen, wat op zich al een duister voorteken is.
Niettegenstaande de verklaring en het actieplatform van Beijing en de millenniumdoelstellingen, blijkt op mondiaal niveau toch dat slecht 10 van de 191 lidstaten van de Verenigde Naties een vrouw als staatshoofd of regeringsleider hebben, en dat van alle parlementariërs in de wereld slechts 16 procent vrouwen zijn. Bij de Verenigde Naties zien we dat maar 9 van de 91 gezanten en vertegenwoordigers van de secretaris-generaal vrouwen zijn.
Niettegenstaande resolutie 1325 van de Veiligheidsraad, die nu al zes jaar geleden is goedgekeurd, is genderongelijkheid regel bij de samenstelling van de organen en internationale missies die betrokken zijn bij het voorkomen en oplossen van conflicten. De Veiligheidsraad heeft drie weken geleden een debat georganiseerd over vrouwen, vrede en veiligheid, om zo vast te stellen welke vorderingen er waren geboekt bij het toepassen van resolutie 1325. Iedereen was het erover eens dat er nog veel moest gebeuren om concreet invulling te geven aan retoriek en goede bedoelingen. Bij dit debat zijn aanbevelingen opgesteld voor de opname van een groter aantal vrouwen in vredesmissies om zo de efficiëntie en werkzaamheid van deze missies te vergroten. Er werd verder gepleit voor het zo snel mogelijk invoeren van een andere cultuur in het kabinet van de adjunct-secretaris-generaal die verantwoordelijk is voor missies voor vredeshandhaving. Ons verslag bevat een aantal aanbevelingen die in dezelfde richting wijzen.
Dan kijken we nu naar Europa. Niettegenstaande de Strategie van Lissabon en resolutie 2025 - en een reeks andere resoluties - van dit Parlement hebben we nog steeds geen Europese Commissie met een genderevenwichtige samenstelling. Er zijn momenteel 107 hoofden van Commissiedelegaties in derde landen - slechts 7 daarvan zijn vrouwen. Bij de Raad is er maar één vrouw onder de 14 persoonlijke vertegenwoordigers van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. In de lidstaten en de Europese instellingen zijn goed opgeleide, ervaren en competente vrouwen echter ruim vertegenwoordigd.
We zien op elk niveau - behalve aan de top - aanwijzingen dat er beweging zit in de glazen plafonds, maar ze zijn nog niet gebroken. In de absolute toplaag, waar de werkelijke macht in Europa wordt uitgeoefend, zijn vrouwen immers nog steeds op een schandalige wijze ondervertegenwoordigd. Wat de ontwikkelingen op nationaal niveau betreft: de genderevenwichtige regering van José Luis Zapatero in Spanje heeft beslist een pioniersfunctie. In een wereld waarin de politieke mechanismen de deelname van vrouwen in het centrum van de politieke macht altijd hebben tegengewerkt is dit een voorbeeldig model. Het bewijst dat een genderevenwichtige democratie mogelijk is en dat veel afhangt van verlicht politiek leiderschap.
De conclusies van de verslag zijn eenvoudig. De ongelijke kansen op mondiaal, Europees en nationaal niveau nopen tot acties op al die niveaus. Om te beginnen binnen de VN en bij de secretaris-generaal van die organisatie, via een HRM-beleid dat voor de rest van de wereld als voorbeeld kan dienen; in de tweede plaats in de Europese Unie, door het versterken van de internationale vrouwennetwerken en een HRM-beleid dat een genderevenwicht in de centra voor politieke en economische besluitvorming garandeert.
In dat opzicht is het positief dat de Raad de lidstaten onlangs een vragenlijst heeft doen toekomen om na te gaan hoe ze resolutie 1325 hebben toegepast. Het is de taak van regeringen om vrouwen aan te moedigen zich voor politieke posten op nationaal, Europees en internationaal niveau kandidaat te stellen en meer vrouwen voor zulke posten voor te stellen. De regeringen moeten ervoor zorgen dat hun kiessystemen democratische instellingen opleveren met een evenwichtige vertegenwoordiging. Geen enkele democratische instelling zou minder dan 40 of meer dan 60 procent leden van hetzelfde geslacht behoren te hebben. Quota's en andere mechanismen voor het verzekeren van een evenwicht zijn nu nodig ten behoeve vrouwen - wellicht zijn ze morgen nodig om mannen een kans te geven. Een democratie zonder genderevenwicht is niet volledig en kan daarom niet goed functioneren. Wetten en maatregelen die mannen en vrouwen in staat stellen hun beroeps- en gezinsverantwoordelijkheden eerlijker te verdelen en beter op elkaar af te stemmen, zijn in dat opzicht ook van doorslaggevende betekenis.
Tot slot dienen politieke partijen de deelname van vrouwen aan te moedigen door het instellen van quota's en andere mechanismen voor het corrigeren van het gebrekkige evenwicht, waaronder speciale opleidingen die vrouwen in staat moeten stellen een politieke loopbaan te volgen. De aanzet tot zulke veranderingen hangt af van de kwaliteit van het politiek leiderschap. In mijn land - Portugal - bijvoorbeeld, zijn bepaalde ambten pas na de val van dictatuur in 1974 voor vrouwen opgesteld. Dat is het geval voor de ambten bij de magistratuur, in de diplomatie, in de strijdkrachten en bij de politie, en dat zijn beroepen die veel meer mannelijke en vrouwelijke kandidaten zouden kunnen leveren voor allerhande Europese en internationale missies en opdrachten. Sinds 1974 is de aanwezigheid van vrouwen in de genoemde sectoren enorm toegenomen, maar helemaal aan de top en binnen de besluitvormingscentra van de regering en de politieke partijen heeft die tendens zich niet voortgezet. Dat er glazen plafonds blijven bestaan is dus evident, en dat terwijl er meer dan voldoende goed opgeleide vrouwen aan universiteiten, bij de overheid en in alle sectoren van de arbeidsmarkt werkzaam zijn. Er is onlangs een wet aangenomen over genderevenwichtigheid op de kieslijsten van de politieke partijen en we moeten nu zien of die praktische resultaten oplevert. Er is nog een lange weg te gaan en het is van belang dat we ons daarbij niet stuk staren op de aantallen. We dienen goed te beseffen - en er steeds op te wijzen - dat de aanwezigheid van vrouwen in de politiek kwalitatieve gevolgen heeft bij de vaststelling van de regeringsagenda's, het beslechten van conflicten, de transparantie en het afleggen van verantwoording. Kortom - het zal leiden tot een versterking van de rechtsstaat en de democratie.
Franco Frattini
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik de geachte rapporteur graag willen feliciteren met haar uitmuntende verslag. De Commissie werkt hard aan het bevorderen van gelijkheid van de seksen zowel binnen als buiten de Europese Unie, en wat dat betreft is de blijvende betrokkenheid van het Europees Parlement bij deze kwesties van wezenlijk belang.
De wereld heeft vrouwelijke leiders nodig op alle niveaus, van lokale gemeenschappen tot de internationale politiek. Vrouwen en mannen moeten onder dezelfde voorwaarden deelnemen aan het bepalen van de agenda's die invloed hebben op ons allen en aan het bedenken van oplossingen voor de problemen waar wij mee te maken hebben.
Wat zien wij echter als wij om ons heen kijken? Mannen nemen nog steeds de meeste beslissingen. Uit de belangrijkste voorbeelden die in uw verslag worden gegeven blijkt duidelijk dat het plaatje zelfs nog niet ideaal is voor onze Europese democratieën en er zijn, zoals u terecht aangeeft, zelfs in onze respectieve instellingen, de Commissie en de Raad, meer inspanningen nodig om te komen tot een beter genderevenwicht.
Stereotypen en discriminatie blijven voortbestaan, tendentieuze werving- en promotiesystemen tieren welig, de segregatie op de arbeidsmarkt en in het onderwijs beletten dat vrouwen hun volledige potentieel kunnen benutten.
Een van de kernfactoren blijft de onevenwichtige verdeling tussen taken en verantwoordelijkheden op het gebied van werk en gezin. Hoewel de bevoegdheid tot wetgeving op dit terrein bij de lidstaten ligt, ben ik ervan overtuigd dat de Commissie echte meerwaarde kan bieden door de bevordering van bewustmaking, informatieverzameling, onderzoek en analyse, netwerken en de verspreiding van beste praktijken. Deze rol van de Commissie komt duidelijk tot uiting in onze mededeling "Een routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen” uit maart 2006. Het toekomstige Europees genderinstituut zal ook helpen om deze kwestie hoog op de Europese agenda te houden, om data te verzamelen en te analyseren, onderzoek te doen en beste praktijken te verspreiden.
Eén prioriteit van de routekaart is de bevordering van de deelname van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces. Aangezien negatieve genderstereotypen sterk verband houden met de ongelijke vertegenwoordiging van vrouwen, hebben we de uitbanning van deze stereotypen eveneens als hoofddoelstelling van ons programma gekozen.
Als een van de strategische acties van de Commissie voor de komende vijf jaar kan de oprichting van een Europees netwerk van vrouwen in de economische en politieke besluitvorming worden genoemd, alsmede bewustmakingscampagnes, gegevensverzameling, analyse en uitwisseling van goede praktijken, waarin alle partijen worden betrokken om genderstereotypen te bestrijden.
De routekaart omvat ook de bevordering van gendergelijkheid buiten de Europese Unie. Als voorbeeld van onze activiteiten in het buitenlandse politieke veld, wil ik graag het vijfjarig actieplan voor gendergelijkheid noemen dat vandaag in Istanbul wordt ondertekend door ministers van de 35 landen van het Euro-mediterrane partnerschap. De politieke deelname van vrouwen is een van de steunpilaren van het huidige actieplan, dat zal worden ondersteund door een regionaal project dat in 2007 van start gaat.
Via het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten financieren wij verschillende projecten die de empowerment van vrouwen bevorderen. Als voorbeeld wil ik graag het regionale project in West-Afrika noemen dat zich richt op de versterking van de vrouwenparticipatie in vijf landen van de regio, het regionale project in Latijns-Amerika dat gericht is op de vergroting van de democratische participatie van jongeren, met name van meisjes, en de projecten die zijn opgezet in Egypte, Jordanië, Nigeria, Marokko en Kirgizië om vrouwen in staat te stellen actief deel te nemen aan het politieke leven.
Het is nuttig dat er in het verslag wordt verwezen naar verkiezingen. In die context heeft de Commissie het genderperspectief al opgenomen in de methodologie voor verkiezingswaarneming, en de vrouwenparticipatie wordt systematisch gecontroleerd in alle verkiezingswaarnemingsmissies. Een goed voorbeeld hiervan is de missie die onlangs plaatsvond in Jemen.
Zoals u weet maakt de Commissie zich er al lange tijd sterk voor de genderproblematiek mee te nemen in onze buitenlandse betrekkingen. Sinds 2001 heeft het actieprogramma voor de integratie van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de communautaire ontwikkelingssamenwerking ons een raamwerk gegeven waarbinnen we een uitgebreid trainingsprogramma hebben opgezet en politieke instrumenten hebben ontwikkeld. In 2007 zullen wij in samenwerking met de Verenigde Naties en de Internationale Arbeidsorganisatie een nieuw capaciteitsopbouwprogramma starten, dat ditmaal in hoofdzaak is gericht op onze partnerregeringen, het maatschappelijk middenveld en andere partners die de programma's uitvoeren in derde landen. Een specifieke thematische focus van dit programma zal de bevordering van vrouwenparticipatie in vredesopbouw zijn overeenkomstig de richtlijnen van resolutie 1325 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.
Tot slot is het mij duidelijk dat er, hoewel er vooruitgang is geboekt, nog steeds enorme inspanningen vereist zijn om meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen en effectieve vrouwenparticipatie op politiek terrein te bewerkstelligen. De Commissie zal zich in dit verband inzetten voor de blijvende mobilisering van alle beschikbare middelen. Tot de dringende kwesties behoren allereerst de noodzaak van een sterkere genderfocus in electorale, constitutionele, wettelijke en juridische zaken. Wij moeten onze steun aan de actieve deelname van vrouwen aan de ontwikkeling en uitvoering van beleid op nationaal niveau versterken. Ten tweede moeten er op het bestuursniveau in bedrijven meer vrouwen komen om te garanderen dat er een zo breed mogelijk scala van denkkracht, perspectieven, ervaring en talenten meeweegt bij de besluitvorming op hoog niveau. Ten derde blijft het overwinnen van genderstereotypen in onderwijs, scholing en op de arbeidsmarkt en de media een belangrijke uitdaging in alle landen.
Om vooruitgang te boeken op het gebied van gendergelijkheid in de besluitvorming, moeten ook mannen worden gemobiliseerd en er volledig bij worden betrokken. Gezinsvriendelijk beleid voor vrouwen en mannen, zoals flexibelere arbeidsregelingen en kinderopvang van hoge kwaliteit, kunnen daarbij een grote steun zijn.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
Mevrouw de Voorzitter, het initiatief van mevrouw Gomes tot opstelling van een verslag over vrouwen in de internationale politiek is lovenswaardig. Zoals de commissaris reeds opmerkte, komen daarin cijfermatige vergelijkingen voor en tonen de daarin vervatte gegevens - van Nobelprijswinnaressen tot het aantal vrouwen in sleutelposities in de internationale politiek, in de lidstaten en de internationale organisaties - aan dat de participatie van vrouwen te wensen overlaat.
Het lijdt geen twijfel dat een democratische samenleving op waardige wijze moet worden vertegenwoordigd door zowel mannen als vrouwen, en dat gelijke participatie begint bij scholing en bij een vroegtijdige inwijding van mannen en vrouwen in de geheimen van de politiek, zonder enig onderscheid naar geslacht, waarbij de mogelijkheid moet worden geboden om beroepsactiviteiten in de internationale buitenlandse politiek te combineren met het gezinsleven.
Naast de talrijke activiteiten en hoopgevende plannen van de Europese Unie op dit gebied zou het verslag zijn waarde en actuele karakter kunnen behouden indien het niet zou verwijzen naar de regeringen van bepaalde lidstaten en geen lijsten zou omvatten van landen waarin bepaalde maatregelen zijn getroffen. Het uitsluitend verwijzen naar die maatregelen kan geen waardeoordeel daarover inhouden.
Een tot fysieke aanwezigheid beperkte participatie van vrouwen is niet voldoende. Integendeel, als vrouwen participeren, moet deze participatie te danken zijn aan sekseneutraal geëvalueerde kwalificaties en capaciteiten. De grondwetten en wetgevingen van de lidstaten moeten het beginsel van gelijke behandeling ondersteunen en de partijen moeten de rol van capabele mannen en vrouwen, zonder enig onderscheid, bevorderen. Is dit echter geen kwestie van subsidiariteit? Kunnen wij de samenstelling van de VN voorschrijven? Daarom zullen wij geen steun geven aan de desbetreffende concrete punten uit het verslag.
Natuurlijk wil ik de Europese Commissie feliciteren met haar voorstellen, en het Europees Parlement moet van zijn kant ervoor zorgen dat het bij de samenstelling van zijn directoraten, delegaties en missies het beginsel van gelijkheid in acht neemt en evenredigheid nastreeft.
Wij geven enkel steun aan de bovengenoemde concrete punten uit het verslag.
Zita Gurmai
namens de PSE-Fractie. - (HU) Mevrouw de Voorzitter, de evenwichtige deelname van vrouwen aan de besluitvorming is een van de belangrijkste uitdagingen van het beleid inzake gendergelijkheid. Dit onderwerp zal ook deel uitmaken van het komende actieprogramma inzake gendergelijkheid. Deze evenwichtige deelname moet op elk terrein worden nagestreefd, zo ook in de buitenlandse politiek, om maar een toepassingsgebied te noemen. Het beleid inzake gendergelijkheid kan namelijk niet worden beperkt tot het grondgebied van de Europese Unie. In elke regio over de hele wereld moet de aanwezigheid van vrouwen in het politieke leven worden aangemoedigd.
Onze ideeën zullen echter holle frasen blijven als zij niet gepaard gaan met de nodige politieke wil. Daarom is het van belang dat tijdens de top van maart de premiers van zes landen, te weten Denemarken, Finland, Frankrijk, Hongarije, Tsjechië en Zweden, het Europese pact voor gendergelijkheid hebben aangenomen, waarin de standpunten over de gelijkheid van mannen en vrouwen tevens worden toegespitst op de samenwerking met de Commissie. Hierdoor ontstaan hopelijk nieuwe mogelijkheden, zoals meer kans van slagen van vrouwen op de arbeidsmarkt en het bewerkstelligen van een betere balans tussen werk en gezinsleven. Mijn fractiegenote heeft uitstekend werk verricht en ik stel dan ook voor het verslag aan te nemen.
Anna Záborská
(SK) Ik begrijp volledig waarom mevrouw Gomes, een voormalig diplomaat en een vrouw die al jarenlang in de politiek zit, dit thema heeft aangedragen. Graag zou ik haar ermee willen complimenteren.
Ik ben volledig vóór een afspiegeling van de werkelijke samenstelling van de maatschappij in een gelijkwaardige en volledige deelname van vrouwen aan het politieke proces en de besluitvorming. Deze deelname is belangrijk voor de toekomstige generaties en voor een goed functioneren van de democratische systemen. Het spreekt voor zich dat de toetreding van vrouwen tot openbare functies volledig wordt gerechtvaardigd door de gelijkheid tussen mannen en vrouwen als het gaat om waardigheid en verantwoordelijkheid. Voor een daadwerkelijke ondersteuning van vrouwen in de politiek is het eveneens nodig om onomwonden de waarde van hun moederrol te erkennen, alsook hun rol in het gezin. Dit gaat op voor alle overige openbare functies en beroepen.
Bovendien moeten deze functies en beroepen nauw met elkaar worden verbonden, als we tenminste willen dat er sprake is van daadwerkelijke maatschappelijke en culturele vooruitgang, vervuld van menselijke waarden. Laten we eerlijk zijn, als het in het leven tegen zit, dan zijn het altijd vrouwen die zich actief inzetten, want zij kunnen uitstekend rust brengen en zijn bemiddelaars bij uitstek. Ook zullen we absoluut meer ons best moeten doen om ervoor te zorgen dat de omstandigheden waaronder vrouwen en moeders leven en werken, niet leiden tot discriminatie in de politiek. In de toekomst zullen vrouwen in toenemende mate betrokken zijn bij zwaarwegende actuele thema's. Op alle terreinen blijkt dat de sociale aanwezigheid van vrouwen zeer waardevol is. Vrouwen vormen namelijk een tegenkracht in een slechts op efficiëntie en productiviteit gerichte maatschappij, en staan erop dat deze systemen menselijker worden gemaakt.
Tot slot spreek ik de wens uit dat alle politiek actieve vrouwen verkondigers mogen worden van een nieuw feminisme, dat zonder aan de verleiding te bezwijken het model van onze mannelijke collega's te kopiëren, het waarlijke vrouwelijke talent op waarde weet te schatten en tot uitdrukking weet te brengen in alle geledingen van de samenleving. Een talent gericht op het overwinnen van elke vorm van discriminatie binnen de overheid en de politieke partijen.
Pia Elda Locatelli
- (IT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, vijf dagen geleden hebben de Verenigde Naties het zestigjarig bestaan gevierd van de VN-Commissie voor de positie van de vrouw. Bij die gelegenheid heeft Kofi Annan verklaard dat de wereld eindelijk begint te beseffen dat het beste middel om ontwikkeling aan te zwengelen een empowerment van vrouwen en kinderen is: een empowerment, aldus Annan, die de economische productiviteit verhoogt, het sterftecijfer van moeders en kinderen verlaagt, de voeding verbetert en de gezondheid bevordert.
Het begrip empowerment, dat voor het eerst door de Europese Unie werd ontwikkeld, is elf jaar geleden met kracht geïntroduceerd door de Vierde Wereldconferentie voor vrouwen van de Verenigde Naties, de conferentie van Peking. Het wordt nu tijd om die empowerment nieuw leven in te blazen door een nieuwe wereldconferentie te organiseren. Met dit verslag wenden wij ons nogmaals tot de Verenigde Naties om te pleiten voor het bijeenroepen van een Vijfde Wereldconferentie. Wij doen deze oproep met één Europese stem, met een vertegenwoordiging van 25 en binnenkort zelfs 27 leden van de Verenigde Naties op een totaal van 191: dat legt dus wel enig gewicht in de schaal! Dit is één van de follow-ups waar wij om vragen via onze steun aan dit doorwrochte en evenwichtige verslag, waarmee wij de rapporteur feliciteren.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, bij de vorige interventies is al gebleken dat er een deficit is als het gaat om de participatie van vrouwen in de internationale politiek en dat dit deficit hier een - als ik dat zo mag zeggen - recordhoogte bereikt in vergelijking met andere sectoren van de politiek.
Ik wil daarom mevrouw Gomes bedanken voor de gelegenheid die zij ons biedt om dit vraagstuk opnieuw te bespreken. Ten eerste is dit een heel belangrijk vraagstuk voor het evenwicht en de democratie in de moderne wereld en vormt dit een bijzondere dimensie van de inspanningen die worden ondernomen om, zoals reeds werd gezegd, gelijkheid, rechtvaardigheid en zeer zeker ook welvaart te verwezenlijken.
Ten tweede wordt deze dimensie in de regel niet in ogenschouw genomen in de gelijkheidsstrategieën van de lidstaten. Natuurlijk heeft de Europese Unie niet de bevoegdheid om dit op te leggen, maar ze zou dit wel op efficiëntere en sterker verplichtende wijze kunnen bevorderen.
De huidige situatie is, zoals reeds gezegd, niet bevredigend en de prognoses geven geen aanleiding tot optimisme. Uit onderzoeken blijkt namelijk dat wij voor de participatie van vrouwen in de nationale parlementen pas na 2040 het percentage van 30 procent op wereldschaal zullen bereiken. Daarom moeten wij ook aan zelfkritiek doen en de verantwoordelijkheden eerlijk verdelen. Wij moeten erkennen dat eenvoudige waarheden en grondwaarden niet in praktijk worden gebracht door een gebrek aan bewustwording en voorlichting van de samenleving, evenals natuurlijk door een gebrek aan politieke wil bij alle betrokken instanties - al naar gelang hun verantwoordelijkheid -, zoals ook is verwoord in het verslag en de door mijn fractie ingediende amendementen.
Tot slot wil ik, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, nog iets zeggen over onze eigen verantwoordelijkheden in de instellingen van de Europese Unie. De Europese Commissie en het Europees Parlement moeten in hun externe betrekkingen stelselmatig rekening houden met de vraagstukken die van belang zijn voor vrouwen en streven naar een evenwichtige participatie. Dit geldt zowel voor hun partners in de externe betrekkingen als voor de samenstelling van hun eigen delegaties.
Edite Estrela
(PT) Ik wil om te beginnen de rapporteur gelukwensen met dit uitmuntende verslag over een uiterst actueel en relevant onderwerp. Vrouwen zijn in het nationale en Europese politieke leven nog steeds ondervertegenwoordigd - ook, helaas, in het Europees Parlement.
Het is welbeschouwd onbegrijpelijk waarom vrouwen er slechts met de grootst mogelijke moeite in slagen door te dringen tot de economische en politieke besluitvormingscentra, terwijl vrouwen aan de universiteiten een meerderheid vormen en er steeds meer vrouwen zijn met een afgeronde universitaire studie of postuniversitaire opleiding. Vanaf een bepaald niveau blijkt er altijd een glazen plafond te bestaan dat vrouwen verhindert verder te klimmen.
Genderevenwicht is een basisvereiste van de democratie. De ervaring leert dat een beter genderevenwicht en een rechtvaardigere en harmonieuzere samenleving alleen bereikt kan worden via een quotasysteem. Het is dus zaak dat de lidstaten wetten aannemen die een genderevenwicht garanderen.
Ik besluit, mevrouw de Voorzitter, met een retorische vraag: hoe verschillend zou de wereld er niet uitzien als ze door een meerderheid van vrouwen werd geregeerd? En zou Europa er ook niet heel anders uitzien?
Anna Hedh
- (SV) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik graag mevrouw Gomes willen danken voor haar werkelijk uitstekende verslag. Deze kwestie is bijzonder belangrijk, zowel vanuit het perspectief van gendergelijkheid als vanuit democratisch perspectief. Meer dan de helft van Europa bestaat uit vrouwen. Daarom is het natuurlijk ook uit democratisch oogpunt belangrijk dat vrouwen in dezelfde mate aan het politieke besluitvormingsproces deelnemen als mannen.
Het Europese gendergelijkheidsbeleid is gebaseerd op welvaart, iets wat we moeten koesteren en waarop we moeten voortbouwen. Op dit moment zitten er namelijk grote lacunes in de gendergelijkheid en de welvaart. Het gaat om de combinatie van privéleven en beroepsleven. Het gaat om de ongelijke verdeling van gezinstaken en om de discriminatie op de arbeidsmarkt en in de beroepsopleiding. We moeten elkaar helpen, zodat ook vrouwen in staat worden gesteld om aan het politieke proces deel te nemen. Een staat waar de macht niet gelijk is verdeeld tussen mannen en vrouwen, is geen welvaartsstaat waar allen gelijk zijn. Op de lange termijn is zo'n welvaartsstaat goed voor mannen, maar op de korte termijn moeten de mannen misschien wat ruimte maken en de vrouwen wat meer plaats gunnen.
Ondanks politieke verklaringen, aanbevelingen, actieprogramma's en speciale wetgeving op nationaal niveau zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd in de politiek. Wat is nodig om gendergelijkheid te bereiken? Ik geloof dat de enige oplossing helaas gelegen is in quota en wetgeving. Dat zou niet nodig moeten zijn. Als mannen aan de inspanningen voor gendergelijkheid zouden meewerken, zou dit grote probleem opgelost kunnen worden.
Teresa Riera Madurell
(ES) Mevrouw de Voorzitter, wij weten dat internationale conflicten vooral negatieve gevolgen hebben voor vrouwen: vluchtelingen en ontheemden zijn bijvoorbeeld in hoofdzaak vrouwen.
Maar wij moeten ons er ook van bewust zijn dat het niet de vrouwen zijn die de beslissingen nemen die tot dergelijke situaties leiden, omdat er, zoals zeer duidelijk blijkt uit het zeer interessante verslag van mevrouw Gomes, praktisch geen vrouwen betrokken zijn bij de politieke besluitvorming op internationaal niveau, ondanks de aanbevelingen van het Actieplatform van Beijing en resolutie 1325 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en ondanks het feit dat wij als vrouwen volgens deskundigen bijzonder bedreven zijn in het onderhandelen en bereiken van overeenkomsten.
Paradoxaal genoeg bestaat de meerderheid van de NGO's die een actieve rol spelen in de vredesonderhandelingen en de processen na het conflict, uit vrouwen. De EU-instellingen moeten deze vrouwen steunen, zoals het verslag erkent.
Er moeten dringend de nodige maatregelen worden genomen om te zorgen voor een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen op alle terreinen waar besluiten worden genomen over onze gezamenlijke toekomst. Want de afwezigheid van vrouwen komt neer op een democratische tekortkoming.
De maatregelen die het verslag op dit gebied voorstelt zijn zeer moedig en interessant en zijn volledig in lijn met de maatregelen die de regering van mijn land, Spanje, neemt.
Gefeliciteerd, mevrouw Gomes!
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
(PL) Mevrouw de Voorzitter, vrouwen vertegenwoordigen de helft van het potentiële talent en de potentiële vaardigheden van de mensheid en hun ondervertegenwoordiging in het besluitvormingsproces is een verlies voor de gehele samenleving. Aldus de ministeriële Verklaring van Athene van veertien jaar geleden. Ondanks een groot aantal gelijkaardige politieke verklaringen, speciale actieprogramma's en specifieke wetgeving op dit vlak, bestaat genderdiscriminatie nog steeds.
Van de bijna 44 000 parlementsleden wereldwijd is slechts 16 procent vrouw. Slechts zeven van de huidige 191 lidstaten van de Verenigde Naties hebben een vrouw als staatshoofd en slechts acht landen hebben een vrouwelijke regeringsleider. De ondervertegenwoordiging van vrouwen in het politieke en besluitvormingsproces houdt soms verband met het probleem om het sociale, gezins- en beroepsleven met elkaar te combineren. Ze is bovendien vaak het gevolg van discriminatie op het werk en in de beroepsopleiding.
De Europese Unie zou op het vlak van gelijke kansen en democratie een voorbeeld moeten zijn voor de rest van de wereld. Toch is zelfs in dit Europees Parlement slechts 30 procent van de afgevaardigden vrouw. Een aantal landen als Cyprus en Malta hebben geen enkele vrouwelijke vertegenwoordiger in dit Huis. De lidstaten en de politieke partijen in heel Europa zouden moeten streven naar een zogenaamde "evenwichtige vertegenwoordiging" van 40 tot 60 procent van elk van beide seksen op hun kieslijsten. Pas dan zal de politiek een billijke afspiegeling van de maatschappij zijn.
Ik wil mevrouw Gomes van harte gelukwensen met haar uitstekende verslag. Ik hoop dat het een positieve invloed zal hebben op de situatie van vrouwen in de politiek.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
