Εξαγωγή τοξικών αποβλήτων στην Αφρική - Ποινική προστασία του περιβάλλοντος (συζήτηση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει την κοινή συζήτηση:
της δήλωσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την εξαγωγή τοξικών αποβλήτων στην Αφρική,
της προφορικής ερώτησης του κ. Florenz προς το Συμβούλιο, εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, σχετικά με την περιβαλλοντική προστασία: καταπολέμηση του εγκλήματος, ποινικά αδικήματα και ποινές B6-0438/2006) και
της προφορικής ερώτησης του κ. Florenz προς της Επιτροπή, εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, σχετικά με την περιβαλλοντική προστασία: καταπολέμηση του εγκλήματος, ποινικά αδικήματα και ποινές B6-0439/2006).
Paula Lehtomäki
Προεδρεύουσα του Συμβουλίου. (FI) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, το Συμβούλιο ανησυχεί ιδιαίτερα για την περιβαλλοντική καταστροφή, η οποία φανερώθηκε πριν από λίγο καιρό στην Ακτή του Ελεφαντοστού σε σχέση με το πλοίο Probo Koala. Ως η ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου χώρα, η Φινλανδία πιστεύει ότι είναι πολύ σημαντικό να διερευνηθεί διεξοδικά αυτό το λυπηρό συμβάν. Για μιαν ακόμη φορά ο κόσμος συνειδητοποιεί τις σοβαρές απειλές, τις οποίες συνιστά η διακίνηση αποβλήτων προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό είναι πρόβλημα το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί με αποφασιστική δράση. " Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσε ότι είναι έτοιμη, σε συνεργασία με τα "νωμένα Έθνη, να συνδράμει στην προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, όταν οι συνέπειες του συμβάντος είναι ιδιαιτέρως σοβαρές.
Τα πρόσφατα συμβάντα στη Δυτική Αφρική μας υπενθύμισαν επίσης πόσο σημαντική είναι η εφαρμογή συμφωνιών για τη διασυνοριακή διακίνηση αποβλήτων και την αποτελεσματική εποπτεία της διαχείρισης αποβλήτων. Πρόκειται κατά βάση για τη Σύμβαση της Βασιλείας και για την τροποποίησή της, η οποία κατατέθηκε το 1995, και για τη Σύμβαση Marpol για την πρόληψη της ρύπανσης από τα πλοία, καθώς και για τις τοπικές συμφωνίες προστασίας των θαλασσών. Με την τροποποίηση της Σύμβασης της Βασιλείας απαγορεύτηκε η εξαγωγή επικίνδυνων αποβλήτων από την ΕΕ και τις χώρες του ΟΟΣΑ, καθώς και από το Λιχτενστάιν, προς άλλες χώρες. Είναι προφανώς εξίσου σημαντικό να παρακολουθούνται αυτές οι συμφωνίες.
" όγδοη συνάντηση της διάσκεψης των συμβαλλόμενων μερών στη Σύμβαση της Βασιλείας για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης επικίνδυνων αποβλήτων και της διάθεσής τους πρόκειται να πραγματοποιηθεί στα τέλη Νοεμβρίου στο Ναϊρόμπι. " θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτή τη διάσκεψη διαμορφώνεται επί του παρόντος από το Συμβούλιο σε σχέση με όλα τα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Αυτά περιλαμβάνουν την παράνομη μεταφορά αποβλήτων, την εκφόρτωση πλοίων, τη χρηματοδότηση της συμφωνίας, συνεργίες μεταξύ του κλάδου διαχείρισης αποβλήτων και της χημικής βιομηχανίας και την παρακολούθηση του στρατηγικού σχεδίου εφαρμογής της Σύμβασης.
Μέρος αυτής της προπαρασκευαστικής εργασίας έλαβε τη μορφή ευρείας συζήτησης στο πλαίσιο του Συμβουλίου Υπουργών Περιβάλλοντος, στις 23 Οκτωβρίου, προχθές δηλαδή, στο τέλος της οποίας ο πρόεδρος κατέθεσε τα συμπεράσματά του σχετικά με τις προετοιμασίες της ΕΕ ενόψει της διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών στη Σύμβαση της Βασιλείας. Σε αυτά τα συμπεράσματα υιοθετείται η άποψη ότι είναι σημαντικό να παρέμβουμε αποφασιστικά και αποτελεσματικά στην παράνομη διασυνοριακή διακίνηση επικίνδυνων αποβλήτων.
Είναι σημαντικό, πέραν των χωρών που πλέον έχουν επικυρώσει την τροπολογία σχετικά με την απαγόρευση εξαγωγής επικίνδυνων αποβλήτων, να πράξουν το ίδιο όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες, ούτως ώστε να τεθεί σε εφαρμογή παγκοσμίως το συντομότερο δυνατόν. Όπως γνωρίζετε, η απαγόρευση ισχύει ήδη σε όλα τα κράτη μέλη, διότι εφαρμόστηκε καθ' ολοκληρίαν με τον κανονισμό για τη μεταφορά αποβλήτων. Όλες σχεδόν οι χώρες της ΕΕ επικύρωσαν επίσης αυτή την τροπολογία.
Στον αναθεωρημένο κανονισμό για τη μεταφορά αποβλήτων, ο οποίος τίθεται σε ισχύ από τον προσεχή Ιούλιο, περιέχονται επίσης διατάξεις, οι οποίες δύνανται να συμβάλουν στη βελτίωση της συνεργασίας για την εφαρμογή του κανονισμού τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και σε επίπεδο ΕΕ. Εκδόθηκε επίσης οδηγία για τις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής αποβλήτων πλοίων και καταλοίπων φορτίου, η συμμόρφωση με την οποία ενδέχεται επίσης να αφορά την υπόθεση Probo Koala.
Στην προχθεσινή συζήτηση, οι Υπουργοί Περιβάλλοντος υπογράμμισαν επίσης το γεγονός ότι η αποτελεσματική εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας αποτελεί πρωταρχικό στόχο της ΕΕ. Καίριας σημασίας για την πρόληψη της παράνομης μεταφοράς αποβλήτων είναι η αυξανόμενη εναρμόνιση των περιβαλλοντικών και ναυτιλιακών νομοθεσιών, ιδίως σε διεθνές επίπεδο, καθώς και η ενισχυμένη συνεργασία των αρχών. Το πλέον σημαντικό είναι η διαχείριση όλων των τύπων των επικίνδυνων αποβλήτων να πραγματοποιείται κατά τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον, ασχέτως του πού πραγματοποιείται αυτή. Τούτο πρέπει να αποτελεί κατά προτεραιότητα στόχο και όταν τα σκάφη στέλνονται για διάλυση.
Στα συμπεράσματα του προέδρου υπογραμμίζεται επίσης ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες χρειάζονται εξωτερική βοήθεια στην προσπάθειά τους να εφαρμόσουν τη Σύμβαση της Βασιλείας και να διαχειριστούν τα απόβλητα κατά τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει επίσης να συμπεριλάβουν τη διαχείριση των αποβλήτων στις στρατηγικές τους για τη μείωση της φτώχειας και για την αειφόρο ανάπτυξη.
Στη συνάντηση του Συμβουλίου Υπουργών Περιβάλλοντος η Προεδρία συνάντησε επίσης και αντιπροσωπεία της Ακτής του Ελεφαντοστού, η οποία παρείχε αναλυτικότερη ενημέρωση για την κατάσταση. Το εύρος της καταστροφής είναι συγκλονιστικό: πέραν της απώλειας πολλών ανθρώπινων ζωών, υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός επειγόντων υγειονομικών προβλημάτων. " καταστροφή ενέχει επίσης μείζονες συνέπειες για το περιβάλλον, τον βιοπορισμό και την ανθρώπινη κατοικία και κοινοτική δράση. Επί του παρόντος, οι καίριας σημασίας τομείς είναι η απορρύπανση των μολυσμένων περιοχών και των αποχετευτικών δικτύων και η στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων που επλήγησαν. Στην Ακτή του Ελεφαντοστού εκπονούνται εθνική και διεθνής έκθεση σχετικά με το τι συνέβη, περιλαμβανομένης και ποινικής έρευνας.
Επιπλέον, σε ορισμένες χώρες, όπως στις Κάτω Χώρες και στην Εσθονία, ξεκίνησε ποινική έρευνα με σκοπό τη διεξοδική διερεύνηση των περιστάσεων γύρω από την υπόθεση Probo Koala.
Προχωρώ τώρα για να απαντήσω στην προφορική ερώτηση που κατέθεσε ο κ. Karl-Heinz Florenz, Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων.
Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρούν σημαντικό να εκπονηθούν νόμοι και να αναπτυχθεί συνεργασία στο πλαίσιο της ΕΕ για την πρόληψη και τη διερεύνηση εγκλημάτων και για τον καταλογισμό ποινικής ευθύνης. Τα περιβαλλοντικά εγκλήματα είναι εκ φύσεως διεθνή, διότι οι συνέπειες των παράνομων εκπομπών εκτείνονται πολύ πέραν των εθνικών συνόρων.
Όπως όμως αναφέρει ο αξιότιμος κύριος βουλευτής στην ερώτησή του, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 13 Σεπτεμβρίου 2005, ακύρωσε την απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της 27ης Ιανουαρίου 2003 σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω ποινικού δικαίου.
Στις 25 Νοεμβρίου 2005 η Επιτροπή κατέθεσε ανακοίνωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με τις συνέπειες της απόφασης που εξέδωσε το ΔΕΚ.
" απόφαση του δικαστηρίου και η ανακοίνωση της Επιτροπής συζητήθηκαν στην άτυπη συνάντηση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, η οποία διεξήχθη στη Βιέννη τον Ιανουάριο του 2006 και εξετάστηκαν από το Συμβούλιο στις Βρυξέλλες στις 21 Φεβρουαρίου του τρέχοντος έτους.
Σε αυτές τις συζητήσεις η Επιτροπή είπε ότι ήθελε να μελετήσει περισσότερο το πώς θα προχωρήσει όσον αφορά τις αποφάσεις-πλαίσια, οι οποίες είχαν ληφθεί νωρίτερα από το Συμβούλιο, αποφάσεις που ενδέχεται να χρήζουν επανεξέτασης υπό το πρίσμα της απόφασης του ΔΕΚ. Αυτή η συλλογιστική θα ισχύσει και στην προαναφερόμενη απόφαση-πλαίσιο που ακυρώθηκε από το ΔΕΚ.
Τούτου λεχθέντος, το Συμβούλιο τελεί εν αναμονή της αντίδρασης της Επιτροπής. Ενδέχεται να καταθέσει τροποποιημένη πρόταση στην πρόταση την οποία κατέθεσε το 2001 και στην πρόταση οδηγίας την οποία τροποποίησε το 2002 ή μπορεί να καταθέσει εντελώς νέα πρόταση.
Σταύρος Δήμας
Μέλος της Επιτροπής. Κύριε Πρόεδρε, το πρόσφατο περιστατικό εναπόθεσης τοξικών αποβλήτων στην Ακτή του Ελεφαντοστού έχει δραματικές συνέπειες. Τουλάχιστον 10 άνθρωποι είναι νεκροί, ενώ χιλιάδες δηλητηριάστηκαν και νοσηλεύτηκαν στα νοσοκομεία.
Παρ' ότι τα πραγματικά περιστατικά που συνετέλεσαν σε αυτό το αποκρουστικό περιβαλλοντικό έγκλημα, δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί έχει γίνει πλέον πολύ πιο επιτακτική η ανάγκη για την αυστηρή εφαρμογή της απαγόρευσης των εξαγωγών επικινδύνων αποβλήτων στην Αφρική.
" Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τα "νωμένα Έθνη και τις αρχές της Ακτής του Ελεφαντοστού επιζητεί με διάφορους τρόπους την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν, όπως επίσης τη διεξαγωγή κατάλληλων ενεργειών αντιμετώπισης των παράνομων δραστηριοτήτων που τυχόν έλαβαν χώρα.
Όταν συνέβη το περιστατικό, εκπρόσωποι της Επιτροπής -και ειδικά συνεργεία των κρατών μελών- μετέβησαν επί τόπου για να βοηθήσουν τους πληγέντες και να συμβάλουν στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. " Επιτροπή παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στην Ακτή του Ελεφαντοστού και παραμένει σε συνεχή επαφή με τις αρχές της χώρας. Τη Δευτέρα συνάντησα και εγώ, μαζί με την Προεδρία, την αντιπροσωπεία από την Ακτή του Ελεφαντοστού, στην οποία μετείχαν τρεις Υπουργοί.
Τα όργανα και τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν να εξετάσουν κάθε δυνατό μέσο στήριξης των θυμάτων στην Ακτή του Ελεφαντοστού και να συμβάλουν όσο το δυνατόν καλύτερα στην εξάλειψη της ρύπανσης.
Ποινικές έρευνες διεξάγονται αυτή τη στιγμή σε διάφορα κράτη μέλη, με τα οποία βρισκόμαστε σε επαφή. Εγώ ο ίδιος μετά την επιστροφή του Probokoala στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετέβην στις 28 Σεπτεμβρίου στο λιμάνι Paldiski της Εσθονίας για να στηρίξω τις έρευνες αυτές και να αποκομίσω τις πιο πρόσφατες πληροφορίες.
Αν κοιτάξουμε πέρα από το περιστατικό της Ακτής του Ελεφαντοστού, θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχει σοβαρό κενό ως προς την τήρηση από τα κράτη μέλη του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις μεταφορές αποβλήτων. Ο κανονισμός αυτός περιέχει σαφείς κανόνες, οι οποίοι απαγορεύουν τις εξαγωγές επικίνδυνων αποβλήτων σε αναπτυσσόμενες χώρες. Οι κανόνες αυτοί πρόκειται να γίνουν αυστηρότεροι και, από τον Ιούλιο του επόμενου έτους, θα επιβάλλουν στα κράτη μέλη την υποχρέωση να διεξάγουν επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις και να συνεργάζονται σε περιπτώσεις παράνομης μεταφοράς αποβλήτων. Ωστόσο, το να υπάρχουν απλώς κανόνες δεν σημαίνει τίποτα αν δεν εφαρμόζονται σωστά και στην πράξη. Τα κενά της νομοθεσίας πρέπει να καλυφθούν με αυστηρά συμπληρωματικά μέτρα ως προς την ορθή εφαρμογή της. Το περιβαλλοντικό έγκλημα, είναι ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η Κοινότητα. " περιβαλλοντική ζημία που μπορεί να προκαλέσει είναι τεράστια. Συχνά μάλιστα είναι μέρος του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος, κάτι που καθιστά την πάταξή του δύσκολή αλλά και επιτακτική. " πρόβλεψη αποτελεσματικών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων και ποινικών, είναι απαραίτητη για την ορθή εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Γι' αυτόν ακριβώς το λόγο χρειάζεται επειγόντως δράση σε κοινοτικό επίπεδο.
Το 2001 η Επιτροπή είχε υποβάλει πρόταση οδηγίας για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου. " πρόταση απέβλεπε, αφενός στη θέσπιση, σε ολόκληρη την Κοινότητα, ενός ελάχιστου αριθμού αξιόποινων πράξεων σε σχέση με το περιβάλλον, και αφετέρου, στην τιμωρία των παραβάσεων αυτών με αποτελεσματικές ποινικές κυρώσεις σε όλα τα κράτη μέλη. Είναι λυπηρό το γεγονός, ότι τότε το Συμβούλιο δεν υιοθέτησε την πρόταση της Επιτροπής. " πρόταση βασιζόταν στο άρθρο 175 της Συνθήκης και επρόκειτο να εγκριθεί με τη διαδικασία της συναπόφασης. Το Συμβούλιο δεν συμφώνησε με τη νομική βάση και αποφάσισε να εκδώσει απόφαση-πλαίσιο με βάση τον τρίτο πυλώνα, αντί της οδηγίας που είχαμε προτείνει. Κατά την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η επιλογή αυτή του μέσου δεν ήταν νομικώς ορθή και θα καθιστούσε αδύνατο τον έλεγχο της μεταφοράς, στο εθνικό δίκαιο, της απόφασης-πλαίσιο και της εφαρμογής της από τα κράτη μέλη.
Σε εμφανή αντίθεση με το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε πλήρως την πρόταση της Επιτροπής και στήριξε επίσης την Επιτροπή στην υπόθεση, όταν παραπέμφθηκε στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Θέλω να τονίσω την ιδιαίτερη σημασία αυτής της καλής συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων μας και ελπίζω ότι θα συνεχίσουμε έτσι στην περαιτέρω εξέλιξη της υποθέσεως. Με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, έχει πλέον διευκρινισθεί ότι τα μέτρα ποινικού χαρακτήρα, που είναι αναγκαία για να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή της περιβαλλοντικής πολιτικής, μπορούν να θεσπίζονται στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα. " απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου παραβίαζε τις εξουσίες της Κοινότητας με βάση τη Συνθήκη και έπρεπε να ακυρωθεί. " Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη με την απόφαση του Δικαστηρίου. Δεν πρόκειται για απόφαση που ρυθμίζει ένα απλό τεχνικό σημείο, έχει καθοριστική σημασία για την αποσαφήνιση των κανόνων της Συνθήκης, όσον αφορά την οριοθέτηση μεταξύ του πρώτου και του τρίτου πυλώνα. Έχει μεγάλο θεσμικό αντίκτυπο, επειδή διευκρινίζει ότι τα επίμαχα μέτρα πρέπει να ληφθούν με τη διαδικασία της συναπόφασης, πράγμα που σημαίνει πλήρη συμμετοχή του Κοινοβουλίου.
Επίσης, στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα, τα εθνικά μέτρα εφαρμογής υπόκεινται στον έλεγχο του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κάτι που δεν ισχύει για τα μέτρα του τρίτου πυλώνα. Μια οδηγία για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου -στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα- θα αποφέρει καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα αποτελεί πιο δημοκρατική μέθοδο στη νομοθετική διαδικασία. Δυστυχώς, στο ενδιάμεσο, χάθηκε πολύτιμος χρόνος. Τα περιβαλλοντικά εγκλήματα συνεχίζονται να διαπράττονται και εμείς πρέπει να θεσπίσουμε τα απαιτούμενα νομικά μέτρα για να τα αντιμετωπίσουμε.
Αναλύσαμε, και συζητήσαμε στην Επιτροπή, τις διάφορες επιλογές με τις οποίες θα δώσουμε συνέχεια στην απόφαση του Δικαστηρίου. Εξετάσαμε ειδικότερα δύο επιλογές: να μείνει η πρόταση της Επιτροπής του 2001 ως έχει και να καλέσουμε τους άλλους θεσμούς να συνεχίσουν τη διαδικασία συναπόφασης ή να υποβληθεί νέα πρόταση της Επιτροπής. Προτιμήσαμε τη δεύτερη επιλογή, ώστε να ληφθεί υπόψη η απόφαση του Δικαστηρίου. " αρχική πρόταση χρονολογείται από το 2001, έκτοτε μεσολάβησαν πολλές αλλαγές στην περιβαλλοντική νομοθεσία και επομένως η πρόταση πρέπει να προσαρμοσθεί αναλόγως.
Τέλος, σημειώθηκαν νέες εξελίξεις στο πεδίο της ευρωπαϊκής συνεργασίας σε θέματα ποινικού δικαίου, που επίσης πρέπει να ληφθούν υπόψη στην πρόταση. Πρέπει να βεβαιωθούμε ότι η πρόταση βρίσκεται σε συνοχή με άλλα νομοθετήματα ποινικής φύσης, τα οποία έχουν θεσπισθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σήμερα, είμαστε στο στάδιο προετοιμασίας της νέας πρότασης οδηγίας για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου. Το πρώτο βήμα ήταν, όπως είπα, να αναλυθούν λεπτομερώς η απόφαση του Δικαστηρίου και οι συνέπειές της και να πραγματοποιηθεί διεξοδική σύγκριση των διαφόρων νομοθετημάτων που ήδη ισχύουν. Στη συνέχεια εκπονήσαμε μελέτη αξιολόγησης των επιπτώσεων, στην οποία συγκρίνονται τα υπέρ και τα κατά των διάφορων επιλογών. Μετά από αυτό, η πρόταση θα οριστικοποιηθεί και ελπίζω να εγκριθεί πριν από τα τέλη του 2006.
Karl-Heinz Florenz 
συντάκτης. - (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Προεδρεύουσα του Συμβουλίου, κύριε Επίτροπε, το σκάνδαλο με τα τοξικά απόβλητα στην Ακτή του Ελεφαντοστού είναι μία πραγματικά ειδεχθής πράξη. Ασφαλώς μπορούμε απλά να λυπόμαστε τώρα για τα θύματα και τους σοβαρούς τραυματισμούς των ανθρώπων, αν όμως δεν ερευνούμε ταυτόχρονα τα αίτια, όλα αυτά είναι υποκρισίες. Εγώ δεν συμφωνώ με αυτό και γι' αυτό θέλω να δηλώσω κατηγορηματικά το εξής: πρόκειται για μια ανθρωπιστική και οικολογική καταστροφή και για ένα σκάνδαλο. Εκπλήσσομαι ξανά και ξανά διότι όταν πρόκειται για τρίτους -π.χ. για την παραγωγή κρέατος- καθιερώσαμε εδώ στο Σώμα την αρχή "name and shame”. Όταν δηλαδή κάποιος φέρεται ανάρμοστα, πρέπει να γνωστοποιείται το όνομά του και να δημοσιεύεται στις εφημερίδες. Όμως κατ' εξαίρεση, αυτό δεν γίνεται για τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό είναι οπωσδήποτε πολύ περίεργο.
Κυρία Προεδρεύουσα του Συμβουλίου, φυσικά, η χρονολογική σας παρουσίαση ήταν σωστή. Όμως ο Επίτροπος Δήμας εξήγησε γιατί δεν λειτουργεί η νομοθεσία της Ευρώπης: επειδή το Συμβούλιο είναι άτολμο. Λέγοντας αυτό, ασφαλώς δεν εννοώ εσάς, ούτε και τη χώρα σας, όμως σε τέτοια διασυνοριακά ζητήματα, όπως σωστά παραδεχτήκατε, πρέπει να έχει κανείς το θάρρος να διεξαγάγει μελλοντικά διασυνοριακές δράσεις με σκοπό τη δίωξη και την επιβολή ποινών. Εάν η Επιτροπή το προτείνει αυτό, αλλά το Συμβούλιο στη συνέχεια αρέσκεται να αμφισβητεί τη νομική βάση και τόσο η Επιτροπή όσο και το Σώμα υποκύπτουν αφού το Συμβούλιο, με την αναστέλλουσα μειοψηφία του, δεν επιτρέπει την εφαρμογή του νόμου, αυτό είναι κάτι που ένας αντιπρόσωπος του λαού, δηλαδή ένας από αυτούς που οφείλουν να προσέχουν τι κάνουν οι κυβερνήσεις, δεν μπορεί παρά να το βρει εξαιρετικά εκνευριστικό. Δεν πρέπει να επιτρέπουμε να συμβαίνει αυτό και το Συμβούλιο δεν πρέπει να συνεχίσει να δείχνει δειλία στο θέμα αυτό.
Σας θερμοπαρακαλώ να πείτε στους συναδέλφους σας ότι ο πρόεδρος της επιτροπής είναι πολύ θυμωμένος γιατί οι εκ των υστέρων θρηνολογίες δεν αποφέρουν απολύτως τίποτα αν δεν εκτελούμε προηγουμένως τα καθήκοντά μας. Εμείς το κάναμε αυτό, εσείς όμως ουσιαστικά το διαγράψατε. Αυτό δεν είναι σωστό. Θεωρώ ότι το Συμβούλιο θα έπρεπε μελλοντικά να ασχοληθεί ξανά με το θέμα της μεταφοράς των ευρωπαϊκών κανόνων.
Βρίσκομαι εδώ και πολύν καιρό εδώ στο Σώμα και έχουμε ήδη συζητήσει και αποφασίσει πάρα πολλά. Όταν όμως το ζητούμενο είναι να εφαρμοστούν, όλοι φαινόμαστε άτολμοι. Μένω στα σύνορα με μια αξιαγάπητη γείτονα χώρα, την Ολλανδία. Χρειάστηκε απίστευτα πολύς καιρός μέχρι να συμφωνήσουμε για το πώς μπορούμε να συλλαμβάνουμε εγκληματίες. Ευτυχώς, τώρα έχουμε προχωρήσει, όμως ως προς τη δίωξη των εγκλημάτων που σχετίζονται με τα απόβλητα βρισκόμαστε ακόμα στην εποχή του Νώε. Κυρία Προεδρεύουσα του Συμβουλίου, δεν πρέπει να το δεχτείτε αυτό. Πρέπει να αξιοποιήσετε εντατικά τους τελευταίους μήνες της Προεδρίας σας για να υποστηρίξετε και να κινητοποιήσετε τον κ. Επίτροπο για το θέμα αυτό.
Έχουμε πολλές ελλείψεις ως προς την εφαρμογή και τη μεταφορά. Θα ήθελα πάρα πολύ να μάθω αν το κράτος όπου μεταφέρθηκαν τα τοξικά απόβλητα έδωσε πραγματικά τη συγκατάθεσή του γι' αυτό, διότι σε περίπτωση που δεν το έκανε, αυτό το δηλητηριώδες υλικό δεν θα έπρεπε εξαρχής να έχει μεταφερθεί εκεί. Στον τομέα αυτόν υπάρχουν πάρα πολλοί κανόνες, που δεν χρειάζεται παρά να τους εφαρμόσουμε με εξυπνάδα και θάρρος.
Παρενθετικά, δεν πρόκειται μόνο για σκάνδαλο υγείας και περιβαλλοντικό σκάνδαλο, αλλά και για σκάνδαλο ανταγωνισμού. Αν δεν κλείσουμε αυτό το κενό στη νομοθεσία της ΕΕ, αλλά και στη σύμβαση της Βασιλείας, τότε ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους που δεν παίρνουν πολύ σοβαρά τους νόμους να εξάγουν τη ρύπανση του περιβάλλοντος. Επίσης, είναι και υποκρισία, γιατί από τη μια μιλάμε για υψηλές προδιαγραφές στην Ευρώπη, ενώ από την άλλη ανοίγουμε ένα σωρό τρύπες για να καταστούν δυνατές τέτοιες εξαγωγές και αυτός που την πληρώνει, είναι ο καημένος ο Επίτροπος Δήμας και μαζί μ' αυτόν η Επιτροπή. Όμως, κυρία Προεδρεύουσα του Συμβουλίου, στην περίπτωση αυτή πραγματικά δεν φταίει καθόλου η Επιτροπή.
Τα δύο θεσμικά μας όργανα ακολουθούσαν τον σωστό δρόμο. Σας παρακαλούμε θερμά να υιοθετήσετε στο ζήτημα αυτό τις προτάσεις του Κοινοβουλίου και της Επιτροπής, γιατί είναι καλές.
John Bowis
εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. - (EN) Κύριε Πρόεδρε, η Ακτή του Ελεφαντοστού είναι μια ασταθής χώρα, η οποία έχει γίνει ακόμη πιο ασταθής λόγω των περιβαλλοντικών εγκλημάτων που έχουν διαπραχθεί κατά συρροή από την ήπειρό μας ενάντια στην Αφρική· με ένα ολλανδικό πλοίο και τις ολλανδικές λιμενικές αρχές, με ένα ελληνικό πλοίο σημαίας Παναμά και, εν συνεχεία, με εταιρείες της Ακτής Ελεφαντοστού και φορτηγά που απορρίπτουν πετροχημικά προϊόντα, σκοτώνοντας -σύμφωνα με τα "νωμένα Έθνη- 12 ανθρώπους και έχοντας ως αποτέλεσμα 104 000 άνθρωποι -σύμφωνα με τα "νωμένα Έθνη- να έχουν ανάγκη ιατρικής περίθαλψης. Αυτό το πλοίο ξεφόρτωσε 500 τόνους χημικών αποβλήτων σε φορτηγά, τα οποία τους απέρριψαν σε 15 διαφορετικά σημεία γύρω από το Αμπιτζάν, μια πόλη 5 εκατ. κατοίκων.
Σύμφωνα με το Πρόγραμμα των "νωμένων Εθνών για το Περιβάλλον, πρόκειται σαφώς για έγκλημα, μολονότι δεν γνωρίζουμε ακόμη ποιος ευθύνεται ή ποια είναι η πραγματική φύση αυτού του εγκλήματος. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι η Σύμβαση της Βασιλείας θα έπρεπε να είχε σταματήσει αυτό το έγκλημα και δεν το πέτυχε, και πρέπει να γνωρίζουμε τον λόγο. " Ακτή του Ελεφαντοστού είναι πολύ μακριά· οι περισσότερες χώρες της Αφρικής δεν έχουν αυστηρούς νόμους για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος από τις επιπτώσεις επικίνδυνων αποβλήτων, αλλά αυτός δεν είναι λόγος για να απομακρυνθούμε εδώ στο Στρασβούργο από αυτήν την υπόθεση και τα διδάγματά της. Θέλουμε ασφαλή διάθεση, και όχι τη μετάθεση των ευθυνών όσον αφορά τα τοξικά απόβλητα. Θέλουμε -και απευθύνομαι άμεσα σε εσάς, κύριε Επίτροπε- οι χώρες που δεν έχουν ακόμη επικυρώσει αυτήν τη σύμβαση να την επικυρώσουν· σε αυτές περιλαμβάνονται η Ελλάδα, η Ιταλία, η Μάλτα και η Σλοβενία. Ελπίζω ότι θα στραφείτε εναντίον τους και ελπίζω ότι και το Συμβούλιο θα στραφεί επίσης εναντίον τους.
" ποινική ευθύνη και η εκδίκαση είναι ζητήματα των δικαστηρίων, αλλά η έρευνα και η κάλυψη των νομικών κενών είναι δική μας ευθύνη· το ίδιο ισχύει και με την παροχή βοήθειας προς τις χώρες ΑΚΕ, ώστε να εκπληρώσουν υψηλά πρότυπα όσον αφορά τη διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων· το ίδιο ισχύει και με την παροχή βοήθειας προς τα θύματα αυτών των αποκρουστικών γεγονότων - έχουμε κατά νου κυρίως τα παιδιά στην Ακτή του Ελεφαντοστού που υποφέρουν λόγω αυτών των γεγονότων· το ίδιο ισχύει και για να διασφαλιστεί ότι η Επιτροπή και οι ολλανδικές αρχές, καθώς επίσης και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος και η κυβέρνηση της Ακτής Ελεφαντοστού θα κάνουν ό,τι μπορούν προκειμένου να εντοπιστούν και να διωχθούν οι δράστες αυτού του εγκλήματος.
Εάν ο νόμος είναι ελλιπής, τότε πρέπει να τροποποιηθεί. Εάν ο νόμος είναι ανεπαρκής, τότε πρέπει να ενισχυθεί. Γνωρίζουμε, ωστόσο, ότι ο νόμος χλευάζεται σε πάρα πολλές περιπτώσεις. Γνωρίζουμε ότι είναι πολύ εύκολο να αποφύγουμε το κόστος της υπεύθυνης και ασφαλούς διάθεσης απορρίπτοντας, βγαίνοντας εκτός των χωρών του ΟΟΣΑ και χρησιμοποιώντας εθνικούς και διεθνείς καουμπόηδες, και σε αυτό ακριβώς πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι θα τεθεί τέλος.
Margrietus van den Berg
εξ ονόματος της Ομάδας PSE. - (NL) Κύριε Πρόεδρε, η Σοσιαλιστική Ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασπάζεται με θέρμη τις απόψεις που εξέφρασαν οι δύο προηγούμενοι ομιλητές. Πώς είναι δυνατόν να μην αποτρέψαμε το Proba Koala από το να προκαλέσει τόση ρύπανση; Μολονότι αυτό το συμβάν θα έπρεπε να έχει θέσει τους πάντες σε συναγερμό, η ολλανδική κυβέρνηση, η οποία έπρεπε σε τελική ανάλυση να πληρώσει τα σπασμένα, νίπτει τας χείρας της επικαλούμενη τη νομική της αθωότητα. Αρνείται να παραδεχθεί εντίμως τα λάθη της, διστάζει να δημιουργήσει ένα ταμείο για τα θύματα στην Ακτή του Ελεφαντοστού, επιρρίπτει αλλού τις ευθύνες και αρνείται να αναλάβει την ηθική και χρηματική ευθύνη. Μόνον έτσι μπορεί να συνοψιστεί η απογοητευτική στάση της ολλανδικής κυβέρνησης. Γι' αυτόν τον λόγο ζητώ από την Επιτροπή να πει αν είναι έτοιμη να ασκήσει πίεση στις Κάτω Χώρες προκειμένου να παράσχουν νομική στήριξη στην Ακτή του Ελεφαντοστού και προκειμένου να εξασφαλίσουν τη δημιουργία, σε διαβούλευση με τον Ο"Ε, ταμείου έκτακτης βοήθειας για τα θύματα αυτής της καταστροφής.
Οι αφρικανοί κοινοβουλευτικοί μου ομόλογοι νιώθουν ότι οι Κάτω Χώρες και η Ευρώπη, παρά τη Σύμβαση της Βασιλείας, παρέλειψαν να τους προστατέψουν από αυτή την εγκληματική συμπεριφορά. Προφανώς είναι αποδεκτό να χρησιμοποιείται η Αφρική ως σκουπιδοτενεκές. Αυτό δημιουργεί αίσθημα κατωτερότητας, το οποίο υπονομεύει την αξιόπιστη εταιρική σχέση μεταξύ Αφρικής και Ευρώπης και έπληξε σοβαρά τις σχέσεις μας. Σε ποιες ενέργειες σκοπεύουν να προβούν η φινλανδική Προεδρία και η Επιτροπή έναντι της Ακτής του Ελεφαντοστού και της Αφρικανικής Ένωσης;
Είναι έτοιμη η Επιτροπή να εκπονήσει προτάσεις μέτρων για να τεθεί ένα τέρμα σε αυτή τη διάθεση αποβλήτων, ει δυνατόν, και όπου ισχύουν κανόνες, να επιβληθεί η εφαρμογή τους; Είναι έτοιμη η επιτροπή να καταρτίσει μια μαύρη λίστα, σε ετήσια βάση, χωρών και διεθνικών εταιρειών, οι οποίες εμπλέκονται στην παράνομη διάθεση χημικών αποβλήτων σε αναπτυσσόμενες χώρες; Είναι η Επιτροπή και το Συμβούλιο έτοιμα να καταθέσουν νομοθετικές προτάσεις προκειμένου να κλείσουν τα "παραθυράκια" στη Σύμβαση της Βασιλείας, μεταξύ άλλων, με την υποχρέωση τα πλοία που αποπλέουν από την Ευρώπη να αφήνουν τα νερά της σεντίνας τους στις αρμόδιες αρχές στο τελευταίο λιμάνι της ΕΕ στο οποίο καταπλέουν;
Τέλος, είναι η Επιτροπή έτοιμη να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες για να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες στην ταυτοποίηση επικίνδυνων ουσιών και για να διασφαλίσει ότι τα νερά της σεντίνας, τα οποία παράγονται στη θάλασσα, τυγχάνουν ασφαλούς επεξεργασίας; Υπολογίζω στη στήριξη της Επιτροπής και ελπίζω ότι το Συμβούλιο θα καλέσει τις Κάτω Χώρες να λογοδοτήσουν για την ευθύνη τους ο Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων είχε δίκιο που έπραξε το ίδιο με το Συμβούλιο. Χορτάσαμε ωραία λόγια, τώρα θέλουμε να τα δούμε να μετουσιώνονται σε πράξη και οι νόμοι να επιβληθούν.
DanutBudreikaitė
εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. - (LT) Φέτος, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεώρησε την αειφόρο αναπτυξιακή στρατηγική, η οποία υιοθετήθηκε το 2001 και ενισχύθηκε με μια εξωτερική διάσταση στη Βαρκελώνη το 2002. " πολιτική συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ανάπτυξης επιτρέπει την καταπολέμηση της φτώχειας και την σταδιακή ενσωμάτωση των αναπτυσσόμενων χωρών στην παγκόσμια οικονομία.
Με ποιόν τρόπο επιδιώκουμε αυτούς τους στόχους; Αυτό που θέλουμε είναι η οικονομική ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών, η περιβαλλοντική προστασία και η μείωση του φαινομένου του θερμοκηπίου, τι κάνουμε όμως προς αυτή την κατεύθυνση;
Λόγω της μόλυνσης από τοξικά απόβλητα στην Ακτή του Ελεφαντοστού, 85 000 άνθρωποι αρρώστησαν και οκτώ πέθαναν. Οι τοξικές ουσίες φορτώθηκαν σε πλοίο στο Άμστερνταμ από την ολλανδική εταιρεία Trafigura Beheer BV. Στο Άμστερνταμ, ήταν ενήμεροι για την τοξική φύση των αποβλήτων εντούτοις, λόγω του υψηλού κόστους, προκρίθηκε η φθηνή εναλλακτική λύση της διάθεσης στην Ακτή του Ελεφαντοστού.
Οι περισσότερες αφρικανικές χώρες δεν έχουν καθόλου κανονισμούς σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος από επικίνδυνα απόβλητα. Μεταχειρισμένοι υπολογιστές αποθηκεύονται στη Νιγηρία, ραδιενεργά απόβλητα στη Σομαλία και χλωρίνη στο Καμερούν, παρά τους κανονισμούς που εγκρίθηκαν από την ΕΕ το 1994 και το 1997 για την απαγόρευση της εξαγωγής αποβλήτων.
Το 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την οδηγία για την προστασία του περιβάλλοντος μέσω ποινικού δικαίου σε πρώτη ανάγνωση. Μολαταύτα, η πρώτη ανάγνωση ήταν και η τελευταία. Πρέπει, λοιπόν, να επαναλάβουμε τη συζήτηση σχετικά με την οδηγία το συντομότερο δυνατόν.
" Επιτροπή και οι Κάτω Χώρες πρέπει να διερευνήσουν την υπόθεση της Ακτής του Ελεφαντοστού, να εντοπίσουν τους αυτουργούς, να εξαλείψουν τις συνέπειες και να καταβάλουν αποζημιώσεις στα θύματα. Χωρίς σοβαρά μέτρα η πολιτική αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΕ για τη στήριξη και την αειφόρο ανάπτυξη αναπτυσσόμενων χωρών θα αποδειχτεί δυσχερής στην εφαρμογή της και η ΕΕ κινδυνεύει να απολέσει γόητρο.
Carl Schlyter
εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. - (SV) Αυτό που έπληξε την Ακτή του Ελεφαντοστού είναι τραγωδία και όλοι εκφράζουμε τη συμπάθεια και την αλληλεγγύη μας προς τα θύματα της εγκληματικής συμπεριφοράς, την οποία επέδειξαν ευρωπαϊκές εταιρείες. Πρέπει να δοθεί στα θύματα η μέγιστη δυνατή στήριξη καθώς εξελίσσονται τα γεγονότα.
Από το 1997, θεσπίσαμε την απαγόρευση των εξαγωγών επικίνδυνων αποβλήτων σε χώρες που δεν είναι μέλη του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και την Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ). Είναι καιρός πλέον να διασφαλίσουμε την ορθή εφαρμογή της. Είναι απαράδεκτο που οι ολλανδικές αρχές δεν ανέλαβαν την ευθύνη όταν είχαν την ευκαιρία να σταματήσουν το πλοίο. " Εσθονία αξίζει όλα τα συγχαρητήρια, αφού έπραξε αυτό που έπρεπε. Θέλω να ευχαριστήσω τον Επίτροπο, κ. Δήμα, που συνειδητοποίησε γρήγορα τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Απαιτείται τώρα γρήγορα πρόταση από την Επιτροπή με στόχο την αυστηρότερη συμμόρφωση προς τους κανόνες. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι κάθε φορά που κάποιος αναλαμβάνει τη μεταφορά επικίνδυνων υλικών, υπάρχει κάποιος ο οποίος αναλαμβάνει την προσωπική ευθύνη και υπογράφει δήλωση ευθύνης. Το διοικητικό συμβούλιο και ο εκτελεστικός διευθυντής πρέπει επίσης να έχουν μεγαλύτερη προσωπική ευθύνη. Ειδάλλως, παραδοσιακές πρακτικές με ασαφείς και περίπλοκους όρους ευθύνης θα δυσχεράνουν τον καταλογισμό ευθύνης σε ανεύθυνους μεταφορείς και πλοιοκτήτες.
" Αφρική υπέστη αρκετά λόγω της αποικιοκρατίας, της δουλείας και της εκμετάλλευσης των φυσικών της πόρων. Αν θέλουμε να αποκαλούμαστε πολιτισμένοι, πρέπει να σταματήσουμε τώρα αυτήν την τελευταία μορφή νεοαποικιοκρατίας, βάσει της οποίας διαθέτουμε τα απόβλητά μας σε φτωχότερες χώρες.
Kartika Tamara Liotard
εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. - (NL) " ομάδα μου στηρίζει σθεναρά ό,τι ειπώθηκε μέχρι τώρα, όπως και το ψήφισμα, με το οποίο εφιστάται η προσοχή στο σκάνδαλο τοξικών αποβλήτων, στο οποίο ενεπλάκη το Proba Koala στην Ακτή του Ελεφαντοστού και λόγω του οποίου, μέχρι τώρα, δεκάδες άνθρωποι πέθαναν ενώ δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι χρειάστηκε να νοσηλευτούν οι συνέπειες για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία είναι ακόμη ανυπολόγιστες. Εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με το τι θα συμβεί με το δηλητήριο και με το μολυσμένο πλήρωμα.
Αυτού του είδους οι σκανδαλώδεις πρακτικές, οι οποίες δεν δείχνουν κανέναν σεβασμό για το περιβάλλον ή για τους πολίτες και όπου κυβερνήσεις και ιθύνοντες, εκουσίως ή ακουσίως, νίπτουν τας χείρας τους για τις ευθύνες τους, πρέπει σε κάθε περίπτωση να αντιμετωπιστούν σε κάθε δυνατό επίπεδο. Τα κράτη μέλη, εν προκειμένω οι Κάτω Χώρες, πρέπει να κληθούν να λογοδοτήσουν. Ο παρατηρητής μου, ο οποίος ταξίδεψε στην Εσθονία εκ μέρους μου, συμφωνεί απολύτως με τον Επίτροπο Δήμα, όταν ο τελευταίος λέει ότι αυτό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. " τοξίνη αυτού του είδους δεν θα έπρεπε καταρχήν να έχει φύγει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και κάποιοι αψήφησαν τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες.
Δεδομένου ότι δεν μου επετράπη να μιλήσω στο πλήρωμα του Probo Koala επανειλημμένως, παρόλο που υπήρχε προηγούμενη άδεια, δεν μπορώ παρά να συμπεράνω ότι οι διάφορες αρχές παίζουν ένα πολύ δόλιο παιχνίδι με τις ανθρώπινες ζωές. " διαφάνεια είναι ζωτικής σημασίας για τους πολίτες. Απαιτείται σκληρή, τύπου "μία σου και μία μου" πολιτική για να αποφευχθεί ή να αποτραπεί η επανάληψη. Συνηγορώ υπέρ της κατάρτισης μαύρης λίστας φορέων που διαθέτουν απόβλητα και της δημοσίευσης συμφωνιών, οι οποίες συνάπτονται με αναπτυσσόμενες χώρες στον τομέα της επεξεργασίας αποβλήτων.
Johannes Blokland
εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. - (NL) Κύριε Πρόεδρε, προσυπογράφω τις απόψεις που εξέφρασαν όλοι οι προλαλήσαντες. Αυτό που συνέβη στην Ακτή του Ελεφαντοστού με τα απόβλητα από το πλοίο Proba Koala είναι αποτρόπαιο και δεν θα έπρεπε να έχει συμβεί. Αυτό που είναι αδιαμφισβήτητο είναι ότι άπτεται της παράνομης μεταφοράς αποβλήτων. " Σύμβαση της Βασιλείας περιέχει ρητή απαγόρευση της μεταφοράς επικίνδυνων αποβλήτων σε χώρες που δεν είναι μέλη του ΟΟΣΑ, απαγόρευση την οποία κάποιοι αψήφησαν. Το ότι η εφαρμογή της τρέχουσας νομοθεσίας που διέπει τη μεταφορά αποβλήτων είναι πλημμελέστατη δεν αποτελεί έκπληξη. Τυχαίες δειγματοληψίες στη Μεγάλη Βρετανία και στη Γαλλία δείχνουν ότι οι κανόνες παρακάμπτονται στο 75% με 100% όλων των περιπτώσεων μεταφοράς αποβλήτων.
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ η αποτελεσματική εφαρμογή και οι αυστηρότεροι έλεγχοι υπήρξαν σκληρό διαπραγματευτικό σημείο στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ενόψει του νέου ψηφίσματος για τη μεταφορά αποβλήτων, οι επιθυμίες μας ευοδώθηκαν μόνο εν μέρει. Για την ώρα, δεν χρειαζόμαστε τόσο απελπισμένα νέους κανόνες ή μια ελάχιστη ευρωπαϊκή ποινή επί παραβάσει, όπως προτείνει ο Επίτροπος Δήμας. Αυτό που χρειαζόμαστε πρωτίστως είναι η επιβολή των υφιστάμενων κανόνων. " Επιτροπή και τα κράτη μέλη καλά θα κάνουν να πράξουν κάτι επιτέλους.
Andreas Mölzer
(DE) Κύριε Πρόεδρε, σύντομα θα μας επιστραφούν αρκετές χιλιάδες τόνοι μολυσμένων υλικών, καθώς και οι 500 τόνοι που απορρίφθηκαν παράνομα στην Αφρική, κι έτσι θα επιστρέψουν στην Ευρώπη ποσότητες τοξικών αποβλήτων πολλαπλάσιες της αρχικής. Πρέπει λοιπόν να γίνουν οι απαραίτητες προετοιμασίες.
Γενικά, η επονομαζόμενη Σύμβαση της Βασιλείας φαίνεται να λειτουργεί αρκετά καλά. Επισήμως υποτίθεται πως οι εξαγωγές τοξικών αποβλήτων στην Αφρική έχουν μειωθεί δραστικά. Όμως αυτό διαψεύδεται από δειγματοληπτικούς ελέγχους σε ευρωπαϊκούς λιμένες που έδειξαν πως περίπου οι μισές από τις μεταφορές αποβλήτων που δηλώθηκαν ως μη τοξικά, τελικά αποδείχθηκε πως αφορούσαν τοξικά απόβλητα. Επομένως, για να θέσουμε υπό έλεγχο το πρόβλημα της μαύρης αγοράς τοξικών αποβλήτων πρέπει να ενισχυθούν οι έλεγχοι και η συνεργασία στον εν λόγω τομέα.
Επιπροσθέτως, θα πρέπει να ασχοληθούμε με τα προβλήματα του αυξανόμενου εμπορίου αποβλήτων ηλεκτρικού εξοπλισμού και πλοίων για διάλυση, για τα οποία δεν υπάρχουν ακόμα διεθνείς συμβάσεις. Για να μπορέσουμε να δώσουμε τη χαριστική βολή στη μαφία των αποβλήτων, ασφαλώς θα χρειαστούμε μια μαύρη λίστα των επιχειρήσεων που συμμετείχαν σε τέτοια σχέδια.
Marie-Arlette Carlotti
(FR) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αυτή η υπόθεση τοξικών αποβλήτων είναι βεβαίως ποινική - είναι σαν ο Νότος να αποτελεί τον σκουπιδοτενεκέ του Βορρά. Αν το αποκαλέσουμε έγκλημα, θα πρέπει να υπάρχουν ένοχοι και ποινές, μέχρι τώρα όμως η ατιμωρησία και η απάθεια αναδεικνύονται νικητές.
Είναι γεγονός ότι η ΕΕ έχει νομοθεσία για τη μεταφορά τοξικών αποβλήτων -η εξαγωγή αυτών των αποβλήτων έχει απαγορευτεί από το 1997 βάσει της Σύμβασης της Βασιλείας- αλλά μέχρι τώρα αυτή η απαγόρευση παρακάμπτεται συστηματικά. Αυτή η χαλαρή στάση είναι εγκληματική και οι νεκροί του Αμπιτζάν είναι τα θύματά της. " Ένωση πρέπει τώρα να δράσει, και να δράσει γρήγορα, για να θέσει τέρμα στην ανευθυνότητα και την ατιμωρησία. Πρέπει να επιβάλει την υφιστάμενη νομοθεσία, συγκεκριμένα την οδηγία του Ιουλίου του 2006, η οποία απαιτεί από τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν δίκτυα επιθεωρήσεων. Πρέπει να ενισχύσει αυτή τη νομοθεσία, όπου αυτό επιτάσσεται, για να επιτρέψει ταχείες και αποτελεσματικές κυρώσεις, όπως ζητούν από το 2001 τόσο η Επιτροπή όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τέλος, πρέπει να βοηθήσει χώρες της Αφρικής να εκπονήσουν προστατευτική νομοθεσία.
Κύριε Επίτροπε, στηρίζουμε τις προορατικές δηλώσεις σας, τώρα όμως πρέπει να περάσουμε σε συγκεκριμένη δράση. Αυτό ακριβώς προσμένουμε ιδίως από το Συμβούλιο.
Patrick Louis
(FR) Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, οποίο μπλέξιμο! Οι λίγοι πολίτες που ενδιαφέρονται για τις συζητήσεις μας θα δυσκολευτούν πολύ να καταλάβουν γιατί, σήμερα το απόγευμα, ανακατεύουμε μια συζήτηση για τη ρύπανση στην Ακτή του Ελεφαντοστού με μιαν άλλη για μια απόφαση, η οποία ποδοπατεί την αρχή της επικουρικότητας. Το γεγονός ότι η απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2005 εκδόθηκε με θέμα μια περιβαλλοντική οδηγία δεν αλλάζει το γεγονός ότι στην πράξη διατυπώνεται ως κρίση σχετικά με την αρχή της κοινοτικοποίησης του ποινικού δικαίου. Αυτό συνιστά συνταγματική επανάσταση, αφού, όπως ξέρουμε, δρομολογείται η απορρόφηση τουλάχιστον εννέα άλλων αρμοδιοτήτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς Συνθήκη, περιλαμβανομένου του ποινικού δικαίου για τη μετανάστευση και του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Βεβαίως και υπάρχει ρύπανση, κυρίες και κύριοι βουλευτές - η δικαστική ρύπανση που προκαλεί το ΔΕΚ στις ευρωπαϊκές Συνθήκες. Σε αυτή τη συγκεχυμένη και στρεβλώς αιτιολογημένη απόφαση, δεν υπάρχουν καθόλου κείμενα αναφοράς και καμία σαφής νομική αρχή. Παρατραβηγμένες και ανεπαρκώς θεμελιωμένες αιτιολογικές σκέψεις αμφισβητούμενης συνάφειας οδηγούν σε ένα βεβιασμένο και πρόχειρο συμπέρασμα. Γνωρίζουμε πώς λειτουργεί: τα ασαφή συμπεράσματα απαιτούν την απεριόριστη επέκταση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έπειτα δικαιολογούν την ερμηνεία της Επιτροπής, η οποία τελικά νομιμοποιεί τη μεταβίβαση εξουσιών από τα κράτη προς το Δικαστήριο. Αυτοί που, όπως εμείς, ανησυχούσαν με την αισθητή επέκταση των στόχων της ΕΕ στο άρθρο I-3 του σχεδίου Συντάγματος είχαν απόλυτο δίκιο να ανησυχούν. Οι Επίτροποι και οι δικαστές δεν προτίθενται να υποκύψουν στη βούληση των λαών και αποφάσισαν να παραγνωρίσουν την άρνησή τους να επικυρώσουν ένα σχέδιο Συντάγματος, το οποίο μετέφερε τις ποινικές υποθέσεις στην καθημερινή κοινοτική νομοθετική διαδικασία. Αυτή η απόφαση αποτελεί στρέβλωση της βούλησης όλων αυτών που υπέγραψαν και επικύρωσαν τις ευρωπαϊκές Συνθήκες. Είναι ένα δικαστικό πραξικόπημα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πλησιάζουμε σε κάποιες σημαντικές προθεσμίες. Οι λαοί μας μας παρακολουθούν και σύντομα θα μας καλέσουν να λογοδοτήσουμε. Θα υπάρξουν, άραγε, ειλικρινείς δημοκράτες εδώ να αντιταχθούν σε αυτή την ξεδιάντροπη τυραννία;
Dorette Corbey
(NL) Κύριε Πρόεδρε, απαγορεύεται η εξαγωγή αποβλήτων προς αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Ωστόσο, η απαγόρευση δεν ισχύει για τα συνήθη απόβλητα πλοίων και τα νερά της σεντίνας, είναι όμως εξίσου σαφές ότι τα νερά της σεντίνας στο Proba Koala δεν ήταν κάτι το σύνηθες. Τα θανατηφόρα κρούσματα, οι χιλιάδες άρρωστοι και η τεράστια αναταραχή στην Ακτή του Ελεφαντοστού το αποδεικνύουν αυτό. Ήταν ήδη σαφές στο Άμστερνταμ ότι τα νερά της σεντίνας δεν ήταν φυσιολογικά, διότι κάποιος είχε χάσει τις αισθήσεις του και υπήρχε μια ανυπόφορη και ασυνήθιστη μπόχα.
Είναι σαφές ότι το πλοίο με το φορτίο του δεν θα έπρεπε ποτέ να αποπλεύσει από το Άμστερνταμ χωρίς να ενημερώσει τις αρχές στο επόμενο ευρωπαϊκό λιμάνι, το οποίο ήταν στην Εσθονία. Αυτός είναι ο λόγος που διεξάγεται σε αυτή τη φάση δικαστική έρευνα στις Κάτω Χώρες, και ορθώς, προκειμένου να εξακριβωθεί πώς ήταν δυνατόν καταρχήν να αποπλεύσει το πλοίο από τις Κάτω Χώρες και κατά πόσο οι λιμενικές αρχές ή η επιθεώρηση ευθύνονται καθ' οιονδήποτε τρόπο. Εκεί που πρέπει να εστιάσουμε, πάντως, είναι στο ερώτημα με ποιόν τρόπο μπορεί να αποτραπεί να συμβούν στο μέλλον καταστροφές αυτού του είδους.
Έχω τρία ερωτήματα να θέσω στον Επίτροπο. Στην Εσθονία, δηλώσατε ότι η διάθεση τοξικών αποβλήτων στην Ακτή του Ελεφαντοστού ήταν μόνον η κορυφή του παγόβουνου. Ποια ήταν η βάση αυτής της δήλωσης; Δεύτερον, συμφωνείτε ότι τα πλοία που αποπλέουν από την ΕΕ πρέπει να υποχρεούνται να παραδίδουν τα λύματα και τα απόβλητά τους στο τελευταίο λιμάνι της ΕΕ; Τέλος, τι μέτρα δύναται και προτίθεται να λάβει η Επιτροπή προκειμένου να διεξάγει αυστηρότερους ελέγχους στην εξαγωγή επικίνδυνων αποβλήτων;
Karin Scheele
(DE) Κύριε Πρόεδρε, εδώ και δεκαετίες οι εξαγωγές τοξικών χημικών εργαστηρίου, διαλυτικών, ληγμένων φυτοφραμάκων ή ιλύος επεξεργασίας λυμάτων από τις βιομηχανικές χώρες μετατρέπουν την Αφρική σε μία επικίνδυνη χωματερή. Το εγκληματικό εμπόριο τοξικών αποβλήτων είναι μία πολύ κερδοφόρα υπόθεση για λίγα άτομα στην Ευρώπη και την Αφρική.
Μολονότι γνωρίζουμε ότι ο τρόπος που ενήργησε η ολλανδική εταιρία στο Abidjan παραβιάζει καταφανώς τη Σύμβαση της Βασιλείας, αλλά και το κοινοτικό δίκαιο, είμαστε υποχρεωμένοι να αναρωτηθούμε πόσο γρήγορα μπορούμε να αντιδράσουμε ως θεσμικά όργανα προκειμένου να μην ξανασυμβεί αυτό στο μέλλον.
Οι εξαγγελίες του Επιτρόπου Δήμα μας αρέσουν και ελπίζουμε πως αυτή τη φορά, τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα καταλάβουν τη σοβαρότητα της κατάστασης και την ανάγκη για δράση στο ζήτημα αυτό, αντί να εκφράζουν κάθε φορά απλά τη λύπη τους μετά από τέτοιες καταστροφές. Ανάλογη προθυμία για δράση για το θέμα αυτό θα πρέπει οπωσδήποτε να δείξουν και τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ευαγγελία Τζαμπάζη
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, θέλω να εκφράσω τα συγχαρητήρια γι' αυτή την πρωτοβουλία.
Διαπιστώνουμε με ανησυχία ότι η Συνθήκη της Βασιλείας, παραβιάζεται τουλάχιστον 10 φορές το χρόνο, οδηγώντας τοξικά απόβλητα σε χώρες της Αφρικής.
Το πρόσφατο συμβάν του Probokoala αφύπνισε συνειδήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οφείλει η Ένωση να προχωρήσει στην ποινικοποίηση των παράνομων πρακτικών σχετικά με τη διακίνηση τοξικών αποβλήτων. Ταυτόχρονα να επιστήσει την προσοχή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Λιμένων, για την απαρέγκλιτη εφαρμογή των κανονισμών που διέπουν τη μεταφορά τοξικών αποβλήτων από τα μέλη του. Ιδιαίτερα πρέπει να τονισθεί η ανάγκη όσον αφορά: την ενημέρωση του κοινού, την εσωτερική συνεννόηση και ενημέρωση μεταξύ των υπηρεσιών που εμπλέκονται, τη λειτουργία του μητρώου ποιοτικής και ποσοτικής καταγραφής των δεδομένων και τις ποσότητες αποβλήτων που διακινούνται και παράγονται. Αυτά πρέπει να είναι διαφανή και προσιτά σε όποιον τον αφορά, ώστε να αποτραπεί έτσι η τάση εξειδίκευσης των οικονομιών της Αφρικής σε κλάδους βιομηχανικής διαχείρισης διάφορων τοξικών αποβλήτων.
Ria Oomen-Ruijten
(NL) Κύριε Πρόεδρε, αυτό για το οποίο συζητάμε στην πραγματικότητα σήμερα αποτελεί παράδειγμα περιβαλλοντικού εγκλήματος, για το οποίο δεν είμαστε βέβαιοι αν θα ασκηθεί δίωξη ή όχι. Επιπλέον, θέλω να πω στους συναδέλφους βουλευτές ότι δεν θα ήθελα να είμαι στη θέση Πρασίνου ή Αριστερού κατά τη συζήτηση της υπόθεσης Proba Koala το ερώτημα, λοιπόν, είναι αν θα ασκηθεί δίωξη και, αν ναι, αν θα αφορά και κράτη μέλη. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που επιμείναμε στη νομοθεσία σχετικά με το ποινικό δίκαιο, αν όντως θέλουμε να επιβάλουμε την αποτελεσματική εφαρμογή της περιβαλλοντικής πολιτικής. Νιώθουμε, λοιπόν, ότι η καταδίκη βεβαίως και είναι αναγκαία, αλλά ότι τα κράτη μέλη πρέπει να μπορούν να αποφασίσουν τα ίδια τον τρόπο επιλογής αυτών των κυρώσεων. Με αυτόν τον τρόπο θέλουμε να προχωρήσουμε.
Πριν από έξι χρόνια κατατέθηκε μια νομοθετική πρόταση. Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο συνέταξε τη δική του απόφαση-πλαίσιο, την οποία η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέδειξαν ότι θα πρέπει να πεταχτεί, όπως και συνέβη πριν από έναν χρόνο. Την περασμένη Δευτέρα, ο Επίτροπος ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει μια νέα πρόταση, ίσως όμως ο Επίτροπος μπορεί να γίνει πιο συγκεκριμένος αναφορικά με το ακριβές περιεχόμενο αυτής της πρότασης, αφού αυτό έμεινε ολίγον ασαφές την περασμένη Δευτέρα. Θέλω επίσης να μάθω από το Συμβούλιο -λόγω της προηγούμενης ιδιότητάς μου ως εισηγήτριας- κατά πόσο το Συμβούλιο είναι ικανοποιημένο που αποδέχεται μια νέα πρόταση για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών εγκλημάτων, αφού αυτό είναι το πλέον σημαντικό ερώτημα στην ημερήσια διάταξη εδώ. Καθώς υπάρχει πληθώρα παραδειγμάτων, η πρόταση όντως φαίνεται αναγκαία.
Paula Lehtomäki
Προεδρεύουσα του Συμβουλίου. (FI) Κύριε Πρόεδρε, τα περιβαλλοντικά ζητήματα είναι άκρως σημαντικά και τομέας προτεραιότητας και αυτός είναι ο λόγος που είναι θετικό το ότι μπορέσαμε να τα συζητήσουμε σήμερα εδώ στο Κοινοβούλιο. Το Συμβούλιο αντιμετωπίζει με μεγάλη σοβαρότητα την παράνομη μεταφορά αποβλήτων και τον κίνδυνο που αυτά θέτουν για τον άμεσα περιβάλλοντα χώρο και για την υγεία των πολιτών.
" αποτροπή αυτής της παράνομης μεταφοράς είναι πολύ απαιτητική αποστολή, όπως καταδείχτηκε και σε αυτή τη συζήτηση. Απαιτεί πολλά διαφορετικά είδη δράσης και αποτελεσματική συνεργασία σε πολλά επίπεδα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα όρια αρμοδιότητας που ασκούν οι αρχές. Πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε ειλικρινά το γεγονός ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης όσον αφορά τον έλεγχο της μεταφοράς αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της διακίνησής τους εκτός αυτής, σύμφωνα με τις μελέτες που διεξήχθησαν.
Πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι, όσο λυπηρά και αν είναι τα μεμονωμένα αυτά γεγονότα, τα οποία προσελκύουν την προσοχή της κοινής γνώμης, με το πρόσφατο κρούσμα στο οποίο ενεπλάκη το Probo Koala στην Ακτή του Ελεφαντοστού να αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση, πρέπει να μη λησμονούμε να προσέχουμε επίσης τα καθημερινά συμβάντα και καταστάσεις, τα οποία βλάπτουν την υγεία και το περιβάλλον και τα οποία εξακολουθούν να αφθονούν. Ένα παράδειγμα είναι η διάλυση πλοίων υπό πλημμελείς συνθήκες σε αναπτυσσόμενες χώρες. Οι εργασίες για αυτά τα σημαντικά ζητήματα θα συνεχιστούν στην όγδοη συνάντηση της διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών στη Σύμβαση της Βασιλείας στο Ναϊρόμπι στα τέλη Νοεμβρίου.
Πρέπει επίσης να δούμε, να αναγνωρίσουμε και να παραδεχθούμε ότι υπάρχουν αισθητές διαφορές στα εθνικά ποινικά δίκαια των κρατών μελών. Σε ορισμένα κράτη μέλη υπάρχουν ορισμένες άκρως επικαιροποιημένες διατάξεις για περιβαλλοντικά εγκλήματα, ενώ σε άλλα ενδεχομένως να απαιτείται η αναθεώρηση αυτών των διατάξεων ώστε να ληφθούν υπόψη οι τρέχοντες κίνδυνοι και να αντιμετωπιστούν. Μάλιστα, θα μπορούσε να πει κανείς ότι μένουν να γίνουν πολλά ακόμα σε όλα τα κράτη μέλη στον τομέα της υλοποίησης αυτών των ποινικών διατάξεων και, ιδίως, όσον αφορά την αύξηση των πιθανοτήτων σύλληψης των παραβατών.
Το Συμβούλιο αντιμετωπίζει πολύ σοβαρά την περιβαλλοντική εγκληματικότητα και την πρόληψή της. Σε ό,τι αφορά την υπό εκπόνηση πρόταση, είναι προφανώς δύσκολο να λάβει θέση το Συμβούλιο για κάτι το οποίο δεν υφίσταται ακόμη. Πρέπει πρώτα να μελετήσουμε την πρόταση και κατόπιν να εγκρίνουμε τη θέση.
Σταύρος Δήμας
Μέλος της Επιτροπής. (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον πρόεδρο της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, κ. Florenz, και όλους τους υπόλοιπους ομιλητές για τη θετική συμβολή τους στη σημερινή συζήτηση.
Θα ήθελα να συμπληρώσω τον κατάλογο των εθνικοτήτων στον οποίο αναφέρθηκε ο κ. Bowis. Επρόκειτο για ένα πλοίο ελληνικής ιδιοκτησίας, με σημαία Παναμά, αλλά ήταν χρονοναυλωμένο σε μια ολλανδική εταιρεία, η οποία το διαχειριζόταν από την Ελβετία, με ρωσικό πλήρωμα, και χρηματοδοτούνταν από βρετανικές και διεθνείς τράπεζες, και επίσης το συμβούλιο της εταιρείας και οι μέτοχοι ήταν διαφόρων εθνικοτήτων. Ευτυχώς, εμποδίστηκε από την Greenpeace στην Εσθονία, και οι εσθονικές αρχές ερεύνησαν εξονυχιστικά την υπόθεση.
Θα ήθελα να διαβεβαιώσω τον εισηγητή ότι η πρώτη πρόταση, η οποία περιλαμβάνει ένα ελάχιστο επίπεδο ποινών, θα συγχωνευθεί με την απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου και βασικά θα συνάδει με όσα προτείνατε, με ορισμένες τροπολογίες σε πρώτη ανάγνωση.
Όσον αφορά το ερώτημα εάν ένα πλοίο που μεταφέρει επικίνδυνα απόβλητα επιτρέπεται να φύγει από ένα λιμάνι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εάν τα απόβλητα είναι επικίνδυνα δεν επιτρέπεται να μεταβεί σε προορισμό εκτός του ΟΟΣΑ. Το ίδιο ισχύει για τα κατάλοιπα -τα υδάτινα απόβλητα του ίδιου του πλοίου- που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες.
Θα συνεχίσω να παρακολουθώ εκ του σύνεγγυς όλες τις εξελίξεις στις ποινικές έρευνες και διαδικασίες που διεξάγονται επί του παρόντος στις Κάτω Χώρες και την Εσθονία σχετικά με τα τοξικά απόβλητα στην Ακτή Ελεφαντοστού. " Επιτροπή βρίσκεται επίσης στη διαδικασία συλλογής των διαθέσιμων πληροφοριών σε άλλα κράτη μέλη σχετικά με το σκάφος Proba Koala και το ταξίδι του. Ελπίζω ότι σύντομα θα μπορέσουμε να καταλήξουμε σε συμπεράσματα και να βρούμε τον καλύτερο τρόπο για την πρόληψη τέτοιων περιστατικών στο μέλλον. Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι το τραγικό περιστατικό στην Ακτή Ελεφαντοστού είναι απλά η κορυφή του παγόβουνου. Το γνωρίζουμε αυτό από έρευνες που διεξήχθησαν σε κράτη μέλη από το δίκτυο υπηρεσιών για την εφαρμογή και επιβολή του δικαίου του περιβάλλοντος, IMPEL. Το 2005, το 51% των φορτίων αποβλήτων που ελέγχθηκαν θεωρήθηκαν παράνομα.
Οι περισσότερες περιπτώσεις δεν γίνονται πρωτοσέλιδα, αλλά μπορούν, παρόλα αυτά, να θέσουν σοβαρό κίνδυνο για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Πρέπει να καταστήσουμε ξεκάθαρο ότι η κοινωνία μας δεν ανέχεται τα περιβαλλοντικά εγκλήματα και ότι είμαστε αποφασισμένοι να λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την καταπολέμησή τους. Όμως, η νομοθεσία που έχουμε εγκρίνει για την καλύτερη προστασία του περιβάλλοντός μας και της υγείας των πολιτών μας δεν θα επιτύχει τους στόχους της, εάν δεν λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσουμε τη σωστή επιβολή της. Είμαι σε θέση να σας διαβεβαιώσω ότι η Επιτροπή είναι αποφασισμένη ότι η περιβαλλοντική νομοθεσία θα πρέπει να ισχύει σωστά σε ολόκληρη την Κοινότητα.
Ήδη λαμβάνουμε αρκετές ειδικές πρωτοβουλίες, προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι ο κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μεταφορά αποβλήτων εφαρμόζεται σωστά και ότι οι παράνομες μεταφορές αποβλήτων προλαμβάνονται και μειώνονται. Αυτό περιλαμβάνει την προετοιμασία της έγκρισης κατευθυντήριων γραμμών σε σχέση με την εφαρμογή του νέου κανονισμού για τη μεταφορά αποβλήτων τον επόμενο χρόνο και τη διοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων στα κράτη μέλη.
" Επιτροπή συναντά σε τακτική βάση εκπροσώπους εθνικών αρχών που είναι υπεύθυνοι για τις μεταφορές αποβλήτων. Αυτό γίνεται σε ένα οργανωμένο πλαίσιο και περιλαμβάνει πολυμερείς συναντήσεις στις Βρυξέλλες, καθώς και διμερείς επαφές, αλλά αυτές οι πρωτοβουλίες πρέπει να συμπληρωθούν με μέτρα για τη θέσπιση αποτελεσματικών κυρώσεων.
Ένα από τα πολλά μέτρα που έλαβε η Επιτροπή για αυτόν τον σκοπό ήταν η πρόταση οδηγίας σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου. Όπως έχω ήδη πει, είναι λυπηρό το γεγονός ότι η πρόταση της Επιτροπής δεν υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο, λόγω διαφορετικών απόψεων επί της ορθής νομικής βάσης. Τώρα, ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι οι απόψεις της Επιτροπής ήταν σωστές.
" Επιτροπή προετοιμάζει μια νέα πρόταση οδηγίας, η οποία θα υλοποιήσει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και θα πρέπει να εγκριθεί σύντομα. Χρειάστηκε χρόνος για τη σύνταξη της τροποποιημένης πρότασης, διότι η Επιτροπή ανέλυσε πολύ προσεκτικά την απόφαση του Δικαστηρίου και έκανε τη σύγκριση της αρχικής πρότασης της Επιτροπής όπως αυτή τροποποιήθηκε μετά την πρώτη ανάγνωση του Κοινοβουλίου και της απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου. Επιπλέον, πραγματοποιείται μια αξιολόγηση επιπτώσεων για την ανάλυση των διαφόρων επιλογών δράσης.
" Επιτροπή φρονεί ότι είναι απαραίτητο να τροποποιηθεί η πρότασή της του 2001 μετά την απόφαση του Δικαστηρίου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα συμπεριληφθούν στην πρόταση όλα τα μέτρα του ποινικού δικαίου που είναι αναγκαία για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής της πολιτικής της Κοινότητας για την προστασία του περιβάλλοντος. Το Δικαστήριο κατέστησε σαφές ότι η παράλληλη έγκριση μιας οδηγίας και μιας απόφασης πλαισίου, όπως έγινε στο παρελθόν, δεν είναι πλέον δυνατή. Επίσης, μετά από πέντε χρόνια, η πρόταση της Επιτροπής πρέπει να προσαρμοστεί στις νομοθετικές εξελίξεις.
Θα ήθελα να καταστήσω σαφές ότι η Επιτροπή δεν θέλει να εναρμονίσει πλήρως τους εθνικούς ποινικούς νόμους. Στόχος είναι να ληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο μόνο τα μέτρα που είναι αναγκαία για την αποτελεσματική υλοποίηση της περιβαλλοντικής πολιτικής.
Εν κατακλείδι, θα ήθελα να τονίσω και πάλι τη σημασία της καλής συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και του Κοινοβουλίου στην επερχόμενη διαδικασία συναπόφασης για την έγκριση της οδηγίας σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου. Έχουμε τους ίδιους στόχους, ήτοι την προστασία του περιβάλλοντος μέσω της θέσπισης ελάχιστων προτύπων όσον αφορά τις κυρώσεις για τους περιβαλλοντικούς παραβάτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από κοινού μπορούμε να κάνουμε ένα μεγάλο βήμα προς την επίτευξη αυτών των στόχων.
Τέλος, όσον αφορά την επικύρωση της Σύμβασης της Βασιλείας, έχω αποστείλει επιστολές σε πάνω από 50 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο, ζητώντας τους να επικυρώσουν τη σύμβαση. Για την αποφυγή λανθασμένων συμπερασμάτων, θα πρέπει να αποσαφηνίσω ότι η απαγόρευση της Βασιλείας είναι υποχρεωτική, νομικά δεσμευτική, για τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και για όσα δεν έχουν επικυρώσει τη σύμβαση, διότι εμείς ως Ευρωπαϊκή Ένωση έχουμε υπογράψει και επικυρώσει τη συμφωνία.
Πρόεδρος
Για να ολοκληρωθεί η συζήτηση, έλαβα επτά προτάσεις ψηφίσματος σύμφωνα με το άρθρο 103, παράγραφος 2, του Κανονισμού, και δύο προτάσεις ψηφίσματος σύμφωνα με το άρθρο 108, παράγραφος 5, του Κανονισμού.
" κοινή συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο, στις 11.30.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)
David Martin
(EN) " απόρριψη τοξικών αποβλήτων από την ολλανδική εταιρεία Trafigura στην πόλη του Αμπιτζάν στην Ακτή Ελεφαντοστού αποτελεί αίσχος το οποίο πρέπει να διερευνήσουμε πλήρως και να λάβουμε σκληρά μέτρα. Αναμφίβολα, αυτή η ενέργεια πραγματοποιήθηκε κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας και της Σύμβασης της Βασιλείας. Αυτό το οικολογικό έγκλημα θα δημιουργήσει για μια ακόμη φορά την εντύπωση ότι ο πλούσιος Βορράς αντιμετωπίζει τη φτωχή Αφρική ως τον σκουπιδότοπό του. Χαιρετίζω τη δήλωση του κ. Επιτρόπου, με την οποία προσπαθεί να ανατρέψει αυτή την εικόνα, αλλά οι δηλώσεις δεν αρκούν: μόνον οι πράξεις θα πείσουν τους Αφρικανούς ότι αντιμετωπίζουμε το θέμα με σοβαρότητα. Εκτός από τα υπόλοιπα ζητήματα που πρέπει να διερευνηθούν, πρέπει να διακριβώσουμε πώς μπόρεσε να φύγει αυτό το πλοίο από το Άμστερνταμ. Επανεξετάζουν μήπως οι ολλανδικές αρχές τις εποπτικές μεθόδους που εφαρμόζουν; Θα θίξει η Επιτροπή το θέμα της εποπτείας και της επιβολής της νομοθεσίας στο φόρουμ της Σύμβασης της Βασιλείας τον προσεχή μήνα;
James Nicholson
(EN) Το περιστατικό στην Ακτή Ελεφαντοστού είναι επονείδιστο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε τούτο το Κοινοβούλιο, τασσόμαστε συχνά επικεφαλής των εκστρατειών για τη βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος. Μας αρέσει να δηλώνουμε ότι η ρύπανση δεν γνωρίζει σύνορα. Παρ' όλα αυτά, το 2006 βρισκόμαστε μπροστά σε ένα περιστατικό μεταφοράς 500 τόνων τοξικών αποβλήτων από ένα κράτος μέλος της ΕΕ στον λαό της Ακτής Ελεφαντοστού, ο οποίος έχει υποστεί τα πάνδεινα. Αυτό είχε ως άμεση συνέπεια τον θάνατο αρκετών ατόμων, ενώ δεκάδες χιλιάδες άλλα άτομα χρήζουν υγειονομικής περίθαλψης. Είδαμε όλοι τις δυσοίωνες προβλέψεις όσον αφορά τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Αν θέλουμε να έχουν αξία οι μεγαλόστομες δηλώσεις μας σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος, η Επιτροπή και οι ολλανδικές αρχές οφείλουν να διερευνήσουν πλήρως την υπόθεση και να τιμωρήσουν οι δράστες αυτού του εγκλήματος. Είναι σαφές ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν προσφέρει επαρκείς διασφαλίσεις έναντι αδίστακτων ανθρώπων οι οποίοι δεν ενδιαφέρονται καθόλου για τον λαό της Ακτής Ελεφαντοστού και άλλων αφρικανικών κρατών. Στην ΕΕ, πρέπει να λάβουμε μέτρα ώστε να διασφαλιστεί ότι η νομοθεσία μας για τα τοξικά απόβλητα θα μας επιτρέπει να εγγυηθούμε στους λαούς της Αφρικής ότι οι χώρες τους δεν θα χρησιμοποιούνται ως σκουπιδότοπος για τα επικίνδυνα απόβλητά μας.
Jules Maaten
(NL) Κύριε Πρόεδρε, η καταστροφή στην Ακτή του Ελεφαντοστού επιτάσσει την ταχεία απόκριση της Ευρώπης, με αποζημίωση για τα θύματα και για την ζημία που προκλήθηκε στο περιβάλλον, με την εφαρμογή της αρχής του "ο ρυπαίνων πληρώνει".
Αν η Ευρώπη θέλει να προχωρήσει εμπρός, πρέπει να εξηγήσει στους πολίτες της πού έγκειται η προστιθέμενη αξία της. Το συμβάν στην Ακτή του Ελεφαντοστού είναι χαρακτηριστικότατο παράδειγμα για το πού έγκειται η ευθύνη της Ευρώπης.
" ναυτιλία είναι γνωστή για την περιπλοκότητά της όσον αφορά τα θέματα ιδιοκτησίας και διαχείρισης και αποτελεί εξ ορισμού διεθνή υπόθεση. Σε κάθε περίπτωση, επί δίμηνο, το Proba Koala κατέπλευσε στα λιμάνια του Γιβραλτάρ, του Algeciras, του Άμστερνταμ, του Skagen, του Paldiski, του Ντόβερ και του Venkspits. Επιπλέον, το πλοίο πλέει υπό παναμαϊκή σημαία, πλοιοκτήτης είναι ελληνική εταιρεία, είναι ναυλωμένο από την Trafigura BV, η οποία έχει ταχυδρομική θυρίδα στις Κάτω Χώρες, με έδρα το "νωμένο Βασίλειο και έχει ρωσικό πλήρωμα.
Κάτι τόσο περίπλοκο επιτάσσει σαφήνεια και διαφάνεια στη νομοθεσία. Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να δράσει αποτελεσματικά, θα πρέπει να εκπληρώσει άμεσα αυτές τις προϋποθέσεις. Μόνον ακολουθώντας σταθερή στάση μπορεί η Ευρώπη να επιδείξει για ποιόν λόγο είναι σημαντική η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση για τον καθέναν από μας.
