Roczne sprawozdanie EBC za rok 2008 - Sprawozdanie w sprawie rocznego przeglądu sytuacji w strefie euro w 2009 roku (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest wspólna debata nad:
sprawozdaniem sporządzonym przez Edwarda Sciclunę w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej w sprawie raportu rocznego EBC za rok 2008 oraz
sprawozdaniem sporządzonym przez Svena Giegolda w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej w sprawie rocznego przeglądu sytuacji w strefie euro w 2009 r. oraz finansów publicznych - (A7- 0031/2010).
Edward Scicluna
sprawozdawca. - Panie przewodniczący! Ostatnie dwa lata były dla EBC, jako strażnika stabilności walutowej i cenowej, najtrudniejszym okresem od momentu jego powstania. W tym kontekście powstało moje sprawozdanie dotyczące raportu rocznego EBC za 2008 rok.
Sprawozdanie koncentruje się na dalszych reakcjach EBC na kryzys, propozycjach banku dotyczących strategii wyjścia z kryzysu, narastającej nierównowadze w strefie euro, reformie systemu finansowego UE i wreszcie zagadnieniach związanych z zarządzaniem tą instytucją i jej odpowiedzialnością. Mam nadzieję, że między tymi zagadnieniami zostały zachowane właściwe proporcje.
Kryzys finansowy i gospodarczy doprowadził do najpoważniejszego osłabienia gospodarki światowej od lat 30. XX wieku. Po stosunkowo spokojnym okresie wzrostu gospodarczego w przeważającej części Europy gospodarka większości państw członkowskich przeszła test warunków skrajnych, jednak nie symulowany, lecz w czasie rzeczywistym i z dotkliwymi konsekwencjami. W rezultacie PKB strefy euro wzrosło zaledwie o 0,7 %, a następnie w 2009 roku osiągnęło poziom 4 %. Równocześnie w państwach członkowskich w całej UE prognozuje się bardzo powolny i nierównomierny powrót na ścieżkę wzrostu w latach 2010 i 2011.
Większość państw członkowskich doświadcza pogłębiającego się deficytu budżetowego i szybko rosnącego długu publicznego. Prognozy gospodarcze Komisji z jesieni 2009 roku przewidywały średni deficyt budżetowy w strefie euro w wysokości 6,4 %, a średni dług publiczny w wysokości 78,2 %, przy czym oczekuje się, że obie te wartości wzrosną w 2010 roku. Upłynie wiele lat, zanim te deficyty spowodowane kryzysem finansowym i gospodarczym powrócą do poziomów sprzed kryzysu.
W moim przekonaniu EBC na kryzys zareagował dość dobrze. Podstawową funkcją EBC jest utrzymanie stabilności cen. Choć inflacja była znacznie powyżej pułapu narzuconego przez sam EBC, kiedy w czerwcu i lipcu 2008 roku osiągnęła poziom 4 %, od tego czasu stopa inflacji spadła. EBC również stopniowo obniżał stopy procentowe od szczytowej wartości 4,25 % w czerwcu 2008 roku aż do obecnego poziomu, który w maju 2009 roku wynosił 1 %, w celu ożywienia działalności pożyczkowej i nadania impulsu gospodarce europejskiej.
Dodatkowa rola EBC podczas kryzysu polegała na zwiększeniu środków poprawiających płynność poprzez niestandardowe działania. Bez takiego wsparcia finansowego wiele instytucji finansowych przechowujących oszczędności i emerytury wielu obywateli europejskich bez wątpienia ogłosiłoby upadłość.
Można uznać, że cięcia stóp procentowych przeprowadzone przez EBC nie były tak radykalne jak na przykład dokonane przez Rezerwę Federalną USA i Bank Anglii.
Podobnie rzeczywistość pokazuje, że chociaż zwiększenie płynności ze strony EBC uratowało wiele podmiotów przed upadkiem, płynność ta nie zawsze była przenoszona na konsumentów, ze szkodą w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw, od których zależeć będzie odbudowa gospodarki. Zamiast tego wiele banków wykorzystało tę płynność do wzmocnienia swojej pozycji. Również, ku uzasadnionemu oburzeniu społeczeństwa, dzięki niej dokonywały one także wypłat premii.
Nie mogę też nie nawiązać krótko do reakcji politycznej niezbędnej w związku z bieżącą nierównowagą podatkową, jest to bowiem temat, wokół którego panuje sporo kontrowersji, a wymaga zdecydowanych działań w odpowiednim czasie. Pozostawię go jednak moim koleżankom i kolegom, którzy być może go rozwiną.
Tak jak poprzedni sprawozdawcy uważam, że dialog między tym Parlamentem a EBC jest konstruktywny i rozwija się pozytywnie. Na nim należy się oprzeć. Uważam, że Parlament powinien w większym zakresie uczestniczyć w powoływaniu członków Zarządu EBC - również następnego prezesa EBC - zgodnie z precedensem, który niedawno powstał w związku z procedurą przyjętą w celu powołania nowego wiceprezesa tej instytucji.
EBC ponosi odpowiedzialność przed obywatelami Europy za pośrednictwem Parlamentu Europejskiego. Musimy tę odpowiedzialność zwiększyć. Kryzys dowiódł przede wszystkim, że nieuregulowane rynki nie zawsze dokonują autokorekty i że są one narażone na ryzyko systemowe. Dlatego też wsparcie i doprowadzenie do końca kompleksowych reform systemu finansowego UE ma ważne znaczenie, a w szczególności powołanie Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, instytucji odpowiedzialnej za sprawowanie nadzoru i wczesne ostrzeganie przed wszelkiego rodzaju ryzykiem systemowym, brakiem stabilności finansowej...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Sven Giegold
Panie przewodniczący! Sprawozdanie w sprawie rocznego przeglądu sytuacji w strefie euro w 2009 roku oraz finansów publicznych zostało opracowane w czasie, gdy strefa euro musiała się mierzyć z ogromnymi wyzwaniami - i ten czas jeszcze się nie skończył.
Sytuacja gospodarcza jest sprawą, która budzi największe obawy obywateli Europy i nas wszystkich. W tym czasie sprawozdanie zostało przyjęte przez Komisję Gospodarczą i Monetarną w duchu współpracy i znaczną większością głosów. Chciałbym je zaprezentować na tle tych uwarunkowań. Z jednej strony wyraźnie wynika zarówno z odpowiedniego wniosku Komisji, jak i zaleceń, które Parlament Europejski i Komisja Gospodarcza i Monetarna prezentują tutaj na posiedzeniu plenarnym, że sytuację gospodarczą trzeba ustabilizować. Z drugiej strony kryzys, jakkolwiek osiągnął pewien poziom stabilności, ponieważ wskaźniki wzrostu nieco się poprawiły, wszedł w drugą fazę, która charakteryzuje się ogromnym deficytem budżetów publicznych. Jest to cena, którą musimy zapłacić za wyjście z kryzysu. Przesłanie sprawozdania jest w tym względzie bardzo oczywiste. Musimy możliwie najszybciej powrócić na ścieżkę wytyczoną przez pakt na rzecz stabilności i wzrostu. Nie możemy przerzucić takiego zadłużenia na nasze dzieci i wnuki.
Jednakże sprawozdanie zawiera również bardzo wyraźne stwierdzenie, że zasady określone w pakcie na rzecz stabilności i wzrostu nie wystarczą. Brakuje bowiem odpowiednich środków w celu poprawy koordynacji w strefie euro, trzeba rozwiązać problem nierównowagi w tej strefie i poprawić koordynację polityki budżetowej i fiskalnej.
Podmioty odpowiedzialne za te obszary w strefie euro muszą teraz sprostać wyzwaniu polegającemu na znalezieniu odpowiedzialnych rozwiązań tych problemów. Nie ulega więc kwestii, że każde państwo w dalszym ciągu musi domagać się indywidualnych przywilejów w związku z polityką na szczeblu lokalnym. W tej sytuacji na Komisji w szczególności, a także na państwach strefy euro, ciąży ogromna odpowiedzialność za wprowadzenie niezbędnych środków Chciałbym krótko podsumować nasze propozycje w tym zakresie.
Po pierwsze, potrzebne są nam skuteczne instrumenty koordynacji gospodarczej. Po drugie, należy położyć kres strukturalnej zależności strefy euro od ograniczonych zasobów. Nie możemy sobie pozwolić na powrót do recesji ze wzrostem cen ropy naftowej i zasobów, który już ma miejsce. Po trzecie, sprawą o zasadniczym znaczeniu jest skuteczna regulacja rynków finansowych po tym kryzysie. Niemniej jednak obecnie obserwujemy, że w poszczególnych państwach członkowskich żadne rozsądne propozycje nie są jeszcze zgłaszane przez organy centralne, na przykład instytucje odpowiedzialne za sprawowanie nadzoru. Po czwarte, sprawą niedopuszczalną w przypadku kryzysu takiego jak obecny jest to, że wbrew wartościom Unii Europejskiej za najważniejszy cel nie uznaje się spójności społecznej. Zamiast tego od poszczególnych państw członkowskich oczekuje się stosowania absurdalnych stóp procentowych w celu pokrycia ich zadłużenia. Dlatego też w sprawozdaniu wzywamy do wprowadzenia euroobligacji lub podobnych środków, które należy stosować, by zgodnie z zasadą solidarności pomóc słabszym państwom członkowskim. Niezbędne zmiany w polityce fiskalnej nie mogą odbywać się kosztem masowej siły nabywczej - to ma pierwszorzędne znaczenie. Najprostszym rozwiązaniem, które pozwoli nam osiągnąć duży postęp w tym obszarze, jest efektywna współpraca w dziedzinie podatków.
I wreszcie, Komisja musi szybko przedstawić propozycje dotyczące wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania przedsiębiorstw. W sprawozdaniu znajduje się również apel o wprowadzenie sprawozdawczości dla każdego państwa, dotyczącej dochodów przedsiębiorstw. Zwracamy się z prośbą o przedstawienie odpowiedniego wniosku. Ogólnie rzecz biorąc, zasada współpracy w dziedzinie podatków należy traktować jako nadrzędną w stosunku do konkurencji podatkowej, w szczególności w kontekście pracy wykonanej przez pana Montiego i ponownego ożywienia rynku wewnętrznego. Musicie przedstawić skuteczne propozycje, żebyśmy z tego kryzysu nie wyszli z jeszcze większymi długami. Tylko poprzez intensywną współpracę gospodarczą między państwami członkowskimi można będzie zapewnić, byśmy nie pozostawili po sobie długów naszym dzieciom, lecz strefę euro, w której państwa współpracują między sobą, a nie są ograniczane przez konkurencję.
Jean-Claude Trichet
Panie przewodniczący, panie i panowie! Mam przyjemność być tu obecny w związku z debatą w sprawie rezolucji dotyczącej raport rocznego Europejskiego Banku Centralnego za 2008 rok.
W związku z ubiegłorocznymi wyborami parlamentarnymi tegoroczna debata została przełożona na dużo późniejszy termin. Mam więc okazję do przedstawienia obecnej sytuacji na końcu tej debaty.
(FR) Panie przewodniczący! Jak państwu wiadomo, Europejski Bank Centralny jest zadowolony z bardzo bliskich relacji z Parlamentem, które - tak się składa - w znacznym stopniu wykraczają poza wynikające z obowiązków przewidzianych w Traktacie. Przez lata zbudowaliśmy podstawy dla bardzo owocnego dialogu między nami i chciałbym powiedzieć, że doskonałe sprawozdania, które przed chwilą zostały nam przedstawione przez pana posła Sciclunę i pana posła Giegolda są tego kolejnym dowodem.
W swoim dzisiejszym wystąpieniu pokrótce scharakteryzuję zmiany w sferze gospodarczej, obserwowane w przeszłości, i działania w zakresie polityki pieniężnej, podjęte przez Europejski Bank Centralny. Następnie odniosę się do kilku kwestii, które zostały poruszone w projekcie rezolucji i w paru słowach przedstawię obecny stan rzeczy.
Po pierwsze, kilka zdań na temat na sytuacji gospodarczej i polityki pieniężnej z ostatniego roku. W 2009 roku - bardzo słusznie zwrócił na to uwagę pan poseł Scicluna - Europejski Bank Centralny działał w warunkach, które historycy specjalizujący się w dziedzinie przemian gospodarczych opiszą jako najtrudniejsze od czasu II wojny światowej dla krajów o rozwiniętej gospodarce.
W związku z poważnym nasileniem się kryzysu finansowego jesienią 2008 roku, rok 2009 rozpoczął się od dalszego powolnego spadku aktywności gospodarczej na całym świecie. Mniej więcej do kwietnia ubiegłego roku, miesiąc po miesiącu, następował spadek aktywności gospodarczej. W tym okresie komunikatorem o ogromnym znaczeniu dla utrzymania zaufania - był to komunikator EBC - była zdolność do podjęcia natychmiastowych i wyjątkowych decyzji niezbędnych, ale równocześnie nierozerwalnie związanych z naszym głównym celem, czyli utrzymaniem stabilności cen w średnim okresie.
Ogólnie rzecz biorąc, nasze niestandardowe środki polityki pieniężnej, łącznie powszechnie znane jako zwiększone wsparcie kredytowe, dobrze służyły również - mamy nadzieję - gospodarce strefy euro. Wspomagały one funkcjonowanie rynku pieniężnego, przyczyniły się do poprawy warunków finansowania i stworzyły możliwości dla lepszego przepływu kapitału dłużnego do realnej gospodarki niż można było osiągnąć tylko poprzez obniżenie stóp procentowych. Na ogół banki przechodziły na zdecydowanie niższe podstawowe stopy procentowe EBC dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.
Zgodnie z przewodnią zasadą utrzymywanie, w miarę powrotu sytuacji do normy, tych środków dłużej niż jest to konieczne, wiąże się z ryzykiem zmiany w niepożądany sposób zachowań uczestników rynku finansowego, a my nie chcemy popadać w zależność.
Dlatego też w grudniu 2009 roku zaczęliśmy stopniowo wycofywać niektóre nadzwyczajne środki zapewnienia płynności, przy uwzględnieniu poprawiającej się sytuacji na rynkach finansowych. W szczególności, stopniowo ograniczaliśmy liczbę, częstotliwość i termin zapadalności długoterminowych operacji refinansujących. W tym samym czasie staraliśmy się utrzymać w pełni dostosowane do potrzeb wsparcie płynności systemu bankowego strefy euro co najmniej do października tego roku.
Rada Prezesów jest zdania, że obecny kurs polityki pieniężnej jest właściwy i że dalsza trwała stabilizacja oczekiwań inflacyjnych dobrze wróży stabilności cen w średnim okresie.
Przejdę teraz do niektórych zagadnień ujętych w państwa rezolucji i poruszonych w sprawozdaniu.
Bardzo sobie cenimy regularny dialog z Parlamentem Europejskim dotyczący kwestii odpowiedzialności i przejrzystości oraz konstruktywny sposób, w jaki się on toczy.
Dlatego cieszy mnie regularne wsparcie ze strony Komisji Gospodarczej i Monetarnej dla naszego, odbywającego co kwartał, dialogu dotyczącego zagadnień pieniężnych. Moim zdaniem - o tej sprawie również bardzo słusznie wspomniał pan poseł sprawozdawca - jesteśmy odpowiedzialni za obywateli europejskich, a Parlament przywiązuje dużą wagę do tej odpowiedzialności.
Uważamy EBC za jeden z najbardziej przejrzystych banków centralnych na świecie. Nasza praktyka, polegająca na organizowaniu konferencji prasowej bezpośrednio po comiesięcznym posiedzeniu Rady Prezesów w sprawie polityki pieniężnej, jest w dalszym ciągu pionierską inicjatywą, której dotychczas nie podjęła żadna z naszych najważniejszych siostrzanych instytucji. W obszernym oświadczeniu wstępnym, publikowanym w czasie rzeczywistym, wyjaśniamy decyzje polityczne i powody leżące u ich podstaw.
Podczas kryzysu - jak państwu wiadomo - podejmowaliśmy bardziej intensywne działania informacyjne, które pomogły w złagodzeniu reakcji rynku finansowego, budowaniu zaufania i stworzyły podstawę dla pokonywania recesji.
Chcieli państwo również poznać opinię EBC w sprawie utworzenia izby rozrachunkowej dla instrumentów, takich jak swapy ryzyka kredytowego (CDS) w strefie euro. Chciałbym powiedzieć, że solidność rynków CDS denominowanych w euro ma bezpośrednie znaczenie dla Eurosystemu pod względem kontroli nad jego walutą i stabilności finansowej w strefie euro.
Rozliczanie partnerów centralnych ma bardzo ważne znaczenie nie tylko dla zapewnienia przejrzystości, ale również zróżnicowania i podziału czynników ryzyka i ograniczenia zachęt do podejmowania nadmiernego ryzyka. Niektóre instrumenty finansowe, które zostały wprowadzone w celu zabezpieczenia, nie powinny być wykorzystywane do spekulacji. Organy regulacyjne powinny móc podjąć skuteczne dochodzenia w sprawie domniemanego niewłaściwego postępowania i wydaje mi się, że w dużym stopniu podzielamy tu obawy Parlamentu.
Chciałbym powiedzieć tylko słowo na temat perspektyw dla UGW w tych trudnych czasach. Ożywienie gospodarcze postępuje, ale nie znaczy to, że kryzys się skończył. Po pierwsze, wiemy, że tempo ożywienia będzie nierównomierne i nie możemy wykluczyć niepowodzeń.
Po drugie, nadal pozostaje nam zmierzyć się z wieloma wyzwaniami w związku z reformą naszego systemu finansowego. Finanse w gospodarkach naszych państw muszą odgrywać konstruktywną rolę, a nie działać destrukcyjnie. Sprawdzianem dla konstruktywnej roli jest to, że finanse służą realnej gospodarce. Chcąc zapewnić, by taka była ich rola, musimy w dalszym ciągu zdecydowanie ulepszać funkcjonowanie systemów finansowych.
Do tej pory uwaga w głównej mierze koncentrowała się na sektorze bankowym. W ramach skutecznych reform należy także z bardzo bliska przyglądać się pozabankowym instytucjom finansowym oraz strukturze i funkcjonowaniu rynków finansowych. Musimy opracować mechanizmy i środki zachęcające, które pozwolą zagwarantować, by finanse nie wymknęły się spod kontroli w destrukcyjny sposób, co miało miejsce bezpośrednio przed kryzysem.
Musimy ograniczyć zakłócenia systemowe, które przyczyniają się do trudności o charakterze ekonomicznym dla obywateli Europy. Utworzenie Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego - akt prawny w tej sprawie jest obecnie rozpatrywany przez Parlament - jest częścią właściwej reakcji na to wyzwanie.
Przed gospodarką europejską stoją także inne wyzwania, związane z finansami publicznymi, na co również zwracał uwagę pan poseł sprawozdawca, oraz z niezależną i stabilną pozycją finansową.
W ramach unii gospodarczej i walutowej Europy istnieje wyraźny podział obowiązków. W związku z tym podziałem, każdy może liczyć na zaangażowanie EBC na rzecz utrzymania stabilności cen w całej strefie euro w perspektywie średniookresowej.
Na podstawie naszych ostatnich prognoz na rok bieżący w końcu tego roku, po dwunastu latach funkcjonowania waluty euro, średni roczny wskaźnik inflacji wyniesie 1,95 %. Jest to zgodne z naszą definicją stabilności cen: mniej niż 2 %, ale blisko 2 %.
Zobowiązanie EBC, strategia EBC i jego osiągnięcia są spójne. Podstawą sprawnego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej w Europie jest nie tylko unia walutowa, ale także unia gospodarcza. Twórcy polityki na szczeblu krajowym muszą utrzymać finanse publiczne na stabilnym poziomie i zapewnić konkurencyjność gospodarek.
W obecnej sytuacji, gdy Europa stoi w obliczu kluczowych decyzji, trzeba bardziej niż kiedykolwiek dotąd zdawać sobie sprawę, że dla zapewnienia dobrze prosperującej unii niezbędne są zdecydowane działania nas wszystkich. Unia walutowa w Europie to moim zdaniem znacznie więcej niż układ pieniężny. Jest to unia, w której łączy nas wspólny los.
(Mówca dodał w języku francuskim i niemieckim: "Łączy nas wspólny los”)
Ten los połączył nas dla naszego wspólnego dobra, zgodnie z wizją ojców założycieli. Unia walutowa nie jest kwestią wygody, lecz częścią zakrojonego na szeroką skalę procesu pogłębiającej się integracji ludzi w Europie, który rozpoczął się po II wojnie światowej.
W moim przekonaniu często umniejszamy osiągnięcia, Europy. Często zbyt szybko wypowiadamy słowa krytyki pod adresem naszych instytucji i procesów, a przecież one na ogół dobrze funkcjonują, nawet w najtrudniejszych czasach. Mam nadzieję, że europejskie instytucje i procesy w dalszym ciągu zachowają swoją skuteczność w czasie kryzysu finansowego.
Po tej stronie Atlantyku zdołaliśmy uniknąć dramatycznych wydarzeń, które mogłyby się przyczynić do nowego zaostrzenia kryzysu, który rozpoczął się w Stanach Zjednoczonych we wrześniu 2008 roku. W obecnych warunkach doceniam zobowiązanie państw członkowskich strefy euro, przyjęte przy okazji ostatniego posiedzenia Rady Europejskiej, do podjęcia w razie potrzeby zdecydowanych i skoordynowanych działań w celu ochrony stabilności finansowej w strefie euro.
Korzystając z obecności tutaj, w Parlamencie Europejskim, chciałbym również przedstawić to, co już mówiłem przed Komisją Gospodarczą i Monetarną w poniedziałek. Zamiarem Rady Prezesów EBC jest utrzymanie po 2010 roku minimalnego progu kredytów w ramach systemu zabezpieczeń na poziomie (BBB-) według skali ratingowej dla inwestycji. Równolegle, począwszy od stycznia 2011 roku, będziemy realizować harmonogram wprowadzania zróżnicowanych środków zabezpieczających przed ryzykiem, który pozwolą na dalszą odpowiednią ochronę Eurosystemu. Przedstawię szczegóły techniczne tego przedsięwzięcia na naszym następnym spotkaniu, dnia 8 kwietnia, gdy będę państwu przekazywał informacje na temat decyzji Rady Prezesów.
Pozwolę sobie na podsumowanie. Wprowadzenie jednej waluty nieco ponad dziesięć lat temu jest, moim zdaniem, największym do tej pory osiągnięciem w historii integracji europejskiej - w procesie, który zapewnił pokój i dobrobyt w Europie.
Światowy kryzys finansowy przyniósł nowe wyzwania a my w Europie stanęliśmy w związku z nimi na wysokości zadania. Dzięki naszej unii walutowej i bliskim powiązaniom, wewnątrz jednolitego rynku, między wszystkimi gospodarkami państw członkowskich UE nie dopuściliśmy, by do kryzysu doszedł jeszcze kryzys walutowy, tak jak miało to miejsce na początku lat dziewięćdziesiątych.
Dziś Europa stoi w obliczu kolejnych zasadniczych decyzji. Naszym wspólnym zadaniem jest utrzymanie w dalszym ciągu pokoju i dobrobytu, żeby nasza Unia stała się jeszcze bardziej atrakcyjnym miejscem do życia i pracy.
Dlatego musimy wzmocnić nadzór - o tym również mówili panowie posłowie sprawozdawcy - i współpracę. Musimy również ożywić poczucie wspólnego celu, wspólnych ideałów, które były motywacją dla naszych ojców założycieli. Ich dążenia miały charakter wizjonerski, a wszystko to, co widzimy w dzisiejszym świecie jest potwierdzeniem ich światłych idei.
Olli Rehn
komisarz. - Panie przewodniczący! Przede wszystkim chciałbym podziękować państwu za możliwość udziału w dyskusji na temat w rocznego przeglądu sytuacji w strefie euro w 2009 roku. Kiedy przygotowaliśmy nasz roczny przegląd, wiedzieliśmy, że niektóre zagadnienia będą wciąż aktualne. Mogły one jednak ostatnio stać się aż nazbyt aktualne.
Pragnę pogratulować obu sprawozdawcom, panu posłowi Edwardowi Sciclunie i panu posłowi Svenowi Giegoldowi, ich doskonałych sprawozdań. Ponieważ chcę uszanować niezależność Europejskiego Banku Centralnego, skupię się na sprawozdaniu pana posła Giegolda, które wnosi istotny wkład w obecną debatę na temat koordynacji gospodarczej i ładu gospodarczego w strefie euro.
Moim zdaniem szerokie poparcie, które zyskało sprawozdanie pana posła Giegolda w Komisji Gospodarczej i Monetarnej, rzeczywiście świadczy o adekwatności i wyważeniu jego podejścia i poruszonych zagadnień. W pełni zgadzam się z panem prezesem Trichetem, że waluta euro jest nie tylko układem pieniężnym o charakterze technicznym, ale też projektem politycznym Unii Europejskiej o istotnym znaczeniu, który należy chronić i rozwijać w europejskim duchu nie tylko dziś i jutro, gdy Rada Europejska zbiera się w tym bardzo ważnym momencie.
Od 1999 roku strefa euro była na ogół obszarem charakteryzującym się stabilnością gospodarczą. Uchroniło to naszych obywateli przed zawirowaniami gospodarczymi. Niemniej jednak od końca 2008 roku w strefie euro silnie zaznaczył się światowy kryzys finansowy. Pomimo polityki w zakresie naprawy gospodarczej i silnych bodźców fiskalnych rynki finansowe są w dalszym ciągu niestabilne i utrzymuje się wyjątkowo wysoki poziom niepewności. Ostatnie fale niepokojów na rynku były poważną próbą dla stabilności finansowej i ładu gospodarczego w strefie euro, zwłaszcza w przypadku Grecji.
Chciałbym powiedzieć, że Grecja jest obecnie na dobrej drodze do osiągnięcia celu, którym jest 4% zmniejszenie deficytu w tym roku, dzięki śmiałym i przekonującym środkom, w sprawie których grecki parlament podjął decyzje na początku tego miesiąca i które obecnie już obowiązują. Ta chwila może rzeczywiście być punktem zwrotnym w historii polityki fiskalnej Grecji i rozwoju gospodarczego.
Jednakże ani Grecja, ani strefa euro jeszcze nie uporały się z problemami, ponieważ w dalszym ciągu stabilność finansowa w strefie euro budzi obawy. W związku z tym Komisja zachęca państwa członkowskie strefy euro do podjęcia decyzji politycznej w sprawie mechanizmu mającego na celu zapewnienie stabilności finansowej w całej strefie euro, mechanizmu, który może być w razie potrzeby szybko uruchomiony, zgodnie z Traktatem i jego klauzulą zakazu przejmowania wierzytelności i bez żadnych automatycznych rozwiązań wbudowanych w ten mechanizm.
Mogę państwa zapewnić, że Komisja ze swej strony jest gotowa do wprowadzenia takich europejskich ram dla koordynacji i warunkowej pomocy, które mogą być stosowane w razie potrzeby i na żądanie. Ściśle i intensywnie współpracujemy ze wszystkimi państwami strefy euro i EBC w celu wypracowania takiego rozwiązania w tym tygodniu w ramach Rady Europejskiej.
Jednakże, niezależnie od bieżącego zarządzania kryzysowego, musimy się zastanowić nad sposobem unikania podobnych sytuacji w przyszłości, żeby nigdy więcej nie przydarzyły się przypadki podobne do obecnie zaistniałego w Grecji. Na podstawie kryzysu greckiego wiadomo, że istnieje pilna potrzeba poprawy ładu gospodarczego. Taka potrzeba została już uznana a podstawy prawnej dostarczył traktat lizboński. W związku z tym, obecnie przygotowuje wnioski dotyczące wykonania art. 136 traktatu lizbońskiego, a Komisja w najbliższych tygodniach przedstawi wniosek w sprawie wzmocnionej koordynacji polityki gospodarczej i wzmożonego nadzoru państw.
Podobnie jak pan, panie pośle Giegold, w punkcie 28 sprawozdania, ubolewamy z powodu braku wiążących zobowiązań rządów do umocnienia koordynacji w strefie euro. Dlatego też potrzebne jest zintegrowane i przyszłościowe podejście koncentrujące się na działaniu o charakterze politycznym i jasnych uzgodnieniach operacyjnych. Przede wszystkim musimy zapobiegać powstawaniu niezrównoważonego deficytu publicznego i dlatego musimy mieć możliwości lepszego monitorowania średniookresowej polityki budżetowej w państwach członkowskich strefy euro. Musimy dysponować możliwością wydawania państwom członkowskim szerszych i bardziej rygorystycznych zaleceń w sprawie podejmowania środków naprawczych. Ja także liczę na państwa wsparcie w tej sprawie.
Możemy także lepiej wykorzystywać istniejące instrumenty. Rada może skierować zalecenia do państwa członkowskiego, którego polityka gospodarcza zagraża prawidłowemu funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej. Jak się zdaje tę możliwość wykorzystywano dotychczas zbyt rzadko. Wraz z wejściem w życie traktatu lizbońskiego, zgodnie z jego art. 121, Komisja może skierować podobne wczesne ostrzeżenia bezpośrednio państwu członkowskiemu. Takie przedsięwzięcia musimy podjąć, by pomóc państwom członkowskim w reagowaniu na znacznie wcześniejszym etapie na wyłaniające się problemy gospodarcze.
Ponieważ - jak się zdaje - mój dodatkowy czas dobiega końca, w uwagach końcowych odniosę się do kwestii nierównowagi makroekonomicznej. Jest to drugi kluczowy aspekt wzmocnionej polityki gospodarczej. Ogólnie rzecz biorąc, podzielam poglądy pana posła sprawozdawcy w tej sprawie.
Na zakończenie chcę tylko powiedzieć, że kryzys finansowy wyraźnie dowiódł, że stałego wzrostu gospodarczego w ostatnich dziesięcioleciach nie można uważać za rzecz oczywistą. Dzisiaj najgorsze może być już za nami. Ożywienie gospodarcze postępuje, ale wciąż nie jest stabilne i samo postępować nie będzie. Problem bezrobocia w dalszym ciągu się nie zmniejszył. To samo odnosi się do konsolidacji finansów publicznych, która jest warunkiem koniecznym zrównoważonego rozwoju. Bez względu na to, jakie znaczenie miały bodźce fiskalne dla ożywienia gospodarczego, dwa lata kryzysu przyczyniły się do zaprzepaszczenia ponad dwudziestu lat konsolidacji finansów publicznych.
Te chmury będą przesłaniać krajobraz naszej gospodarki w ciągu najbliższych latach. Musimy zrobić wszystko, co leży w naszej mocy, by oczyścić niebo i przywrócić wzrost gospodarczy. Dlatego też nie ma czasu na postępowanie po staremu. Jest natomiast czas na zmianę tempa działań na rzecz zrównoważonego wzrostu i tworzenia miejsc pracy.
Sophie Auconie
Panie przewodniczący, panie i panowie! Pozwolę sobie najpierw pogratulować i podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Giegoldowi, który wykonał pracę wysokiej jakości i wykazał gotowość do wysłuchania opinii sprawozdawców z innych grup.
To sprawozdanie, będące odpowiedzią Parlamentu Europejskiego na roczny raport Komisji Europejskiej w sprawie strefy euro i finansów publicznych, zawiera wiele analiz i wniosków. Oczywiście w dużym stopniu naznaczone jest wielkim wydarzeniem z 2009 roku, czyli kryzysem gospodarczym i finansowym, który jest bez wątpienia najpoważniejszym kryzysem w Unii Europejskiej od momentu jej powstania.
Z tego kryzysu wyciągnęłam dwa najważniejsze wnioski. Pierwszy, że unia gospodarcza i walutowa okazała się bardzo użyteczna. Euro, stabilna wspólna waluta, odegrała rolę faktycznej osłony pieniężnej. Dzięki przynależności do strefy euro więcej niż jedno państwo zdołało uniknąć dewaluacji krajowej waluty, która wywołałaby jeszcze bardziej drastyczne skutki kryzysu. Strefa euro stała się jeszcze bardziej atrakcyjna, czego dowodem jest przypadek Islandii.
Ponadto aktywna i elastyczna polityka pieniężna EBC, który przekazał większe kwoty na podniesienie płynności instytucji kredytowych, odegrała istotną rolę w utrzymaniu płynności finansowej banków europejskich.
Pierwszy wniosek jest więc następujący: podczas gdy często powtarzamy, że Europa została zbudowana na kryzysach, obecny dowodzi, że Europa gospodarcza jest skuteczna, a zarazem niezbędna.
Z niego wyciągnęłam drugi wniosek, że powinniśmy udoskonalić europejski ład gospodarczy. Obecnie jedyną rzeczywiście europejską polityką gospodarczą jest polityka pieniężna. Koordynacja polityki budżetowej ma charakter ograniczony. Niemniej jednak w strefie euro - jest o tym także mowa w sprawozdaniu - w której mają się znaleźć wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, należy doprowadzić do skutecznej poprawy ładu gospodarczego w każdym aspekcie polityki gospodarczej.
Należy zacząć od monitorowania makroekonomicznego, i finansowego, nad którym prowadzimy w Parlamencie Europejskim wzmożone prace. Musi ono być uwzględnione w pakcie na rzecz stabilności i wzrostu jako prawdziwy instrument koordynacji fiskalnej. W czasie obecnego kryzysu znaczny spadek dochodów, bodźce podatkowe w ramach planu naprawy gospodarczej i stabilizatory gospodarcze doprowadziły do zachwiania równowagi budżetowej państw członkowskich.
Zmniejszenie długu publicznego jest zobowiązaniem podstawowym, ponieważ dotyczy przyszłości naszych dzieci. Bądźmy surowi, ale też pomysłowi. Zastanówmy się nad nową europejską polityką fiskalną, rozważmy kwestię euroobligacji i wykażmy się odwagą w sprawie europejskiego ładu gospodarczego.
Liem Hoang Ngoc
Panie przewodniczący, panie i panowie! Sprawozdanie pana posła Giegolda jest szczególnie istotne, jeśli wziąć pod uwagę obecną debatę makroekonomiczną. To sprawozdanie jest tym bardziej istotne, że jego autorem jest niemiecki poseł do Parlamentu Europejskiego, który chciał zwrócić uwagę Europejczyków na zakłócające skutki dla państw strefy euro niemieckiej strategii ograniczenia kosztów pracy w systemie jednej waluty.
Niemiecki rząd jest w rzeczywistości o krok od pociągnięcia strefy euro i całej Unii Europejskiej w kierunku ogólnej deflacji płac ze szkodliwymi konsekwencjami makroekonomicznymi. Szczególnie wobec braku spójnych funduszy strukturalnych i wystarczających zasobów budżetowych i w świetle braku możliwości dewaluacji państwa członkowskie z deficytem na rachunku obrotów bieżących są skazane, w celu przetrwania, do ograniczania płac i zmniejszania zakresu świadczeń w ramach systemów zabezpieczenia społecznego.
Rezultatem jest przede wszystkim osłabienie popytu wewnętrznego, które już od drugiego kwartału 2008 roku doprowadziło do ujemnego wzrostu i to jeszcze przed rozpoczęciem kryzysu płynności. Po drugie, obserwujemy wzrost zadłużenia gospodarstw domowych i osób o skromnych dochodach i środkach, których siła nabywcza przestała wzrastać. Ich zadłużenie zaciągnięte na nabycie domów, podsycane przez całą machinę deregulacji finansowej, w Hiszpanii, w Wielkiej Brytanii i Irlandii, przyniosło katastrofalne skutki, które obserwujemy w przypadku kryzysu na rynku kredytów hipotecznych o najniższym ratingu.
Panie i panowie! Słuchając debat w komisji, dochodzę do wniosku, że większość posłów - jak się zdaje - zapomina o wnioskach płynących z tego kryzysu. Tego kryzysu wcale jeszcze nie mamy za sobą. Obecna poprawa jest tym bardziej niestabilna, że w Europie w dalszym ciągu stosuje się deflację płac i Komisja, ale także przewodniczący Eurogrupy i prezes Europejskiego Banku Centralnego - którego wystąpienia słuchaliśmy w poniedziałek - wzywają państwa członkowskie do wcześniejszego przyjęcia polityki na rzecz wyjścia z kryzysu porównywalnej do prawdziwie rygorystycznych planów oszczędności budżetowych.
Taka polityka grozi zduszeniem wzrostu w zarodku, gdy zaledwie pojawiły się pierwsze jego pozytywne oznaki, nawet jeśli wskaźniki wykorzystania mocy produkcyjnych pozostają na niskim poziomie. Taka polityka nie doprowadzi do zmniejszenia deficytu w Grecji, Hiszpanii ani w żadnym innym miejscu, ponieważ oczekiwania związane z wpływami z podatków również się nie zrealizują. Będzie się ona tylko przyczyniać do nasilenia bezrobocia i napięć społecznych.
Zasadniczym celem sprawozdania pana posła Giegolda było zwrócenie uwagi na niektóre z tych zaburzeń równowagi makroekonomicznej. Niestety, w wersji ostatecznej, z poprawkami zgłoszonymi przez Grupę Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) i Grupę Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, nie znalazła się w nim krytyka deflacji płac. Niemniej jednak, ogólnie rzecz biorąc, debata zapoczątkowana przez pana posła Giegolda może okazać się korzystna w czasie, gdy neoliberalne dogmaty zakwestionowane przez kryzys znów zaczęły obowiązywać w Parlamencie Europejskim, w Radzie i Komisji.
Ramon Tremosa i Balcells
Panie przewodniczący! Przede wszystkim chciałbym pogratulować panu posłowi sprawozdawcy Sciclunie - który ma ogromną wiedzę o bankach centralnych - i panu posłowi Giegoldowi. Prowadziliśmy z nimi długie rozmowy i ostatecznie uzgodniliśmy wiele kompromisowych poprawek.
Chciałbym dziś wypowiedzieć się na temat euro. Pragnę zwrócić uwagę wszystkich państwa, że jestem w polityce nowicjuszem: jeszcze dziewięć miesięcy temu prowadziłem zajęcia z makroekonomii na uniwersytecie w Barcelonie. Jesienią 2008 roku wraz z moją rodziną mieszkałem w Londynie, w związku z pracą naukową, i byłem bezpośrednim świadkiem gwałtownego spadku wartości funta szterlinga, o 30 % w ciągu kilku tygodni. Niemal w jednej chwili wszyscy moi angielscy koledzy stali się ubożsi, a funt do dziś nie odzyskał swojej wartości. Wobec takiej dewaluacji funta nawet nie chcę myśleć, jaka byłaby dziś wartość pesety, gdybyśmy w dalszym ciągu nosili ją w portfelach.
Te dwa lata strasznego ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego dowodzą, że dzięki euro mamy silnie ugruntowaną stabilność. Jest to w istocie jedyna z najbardziej liczących się zachodnich walut, która nie przyczyniła się do zubożenia jej użytkowników.
Euro, mówiąc obrazowo słowami brytyjskiego finansisty Davida Marsha, okazało się bezpieczną przystanią chroniącą przed ogromnymi falami wywołanymi ogólną zawieruchą finansową. Ten cieszący się powszechnym uznaniem specjalista w dziedzinie finansów publicznych, od wielu lat zdeklarowany eurosceptyk, 12 miesięcy temu wydał książkę zawierającą pochwały pod adresem euro, które uznał za sukces i przyszłą globalną walutę.
Dziś mamy do czynienia nie z kryzysem euro, lecz z kryzysem fiskalnym niektórych państw członkowskich, który przyczynia się do problemów jednolitej waluty. Euro jest doskonałym przykładem unii walutowej badanej i podziwianej przez elity gospodarcze Chin, Indii, Brazylii i Rosji. Euro nie stanowi zagrożenia dla gospodarek państw regionu Morza Śródziemnego. Euro daje tym gospodarkom możliwość stałego korzystania z dobrych, reformatorskich i nowoczesnych praktyk stosowanych w państwach Europy Środkowej.
Sprawozdanie będące przedmiotem naszej dzisiejszej debaty zawiera ostrą krytykę interwencji państwa w chińską walutę. Jej sztuczna dewaluacja przyczyniła się do powstania ogromnej nierównowagi globalnej, która jest jedną z przyczyn tego kryzysu.
My, w strefie euro, nie możemy karać krajów, które najwięcej eksportują. Historia kryzysów finansowych pokazuje nam, że po przywróceniu stabilności finansowej ożywienie gospodarcze osiąga się w miarę rozwoju eksportu.
Prawdą jest, że Niemcy muszą ponownie rozpocząć konsumpcję i jako siła napędowa gospodarki zrobić więcej dla wzrostu gospodarczego w Europie. Niemniej jednak w żadnym razie nie wolno osłabiać jej potencjału eksportowego. Jestem posłem o liberalnych przekonaniach, reprezentującym Katalonię, i mój region - z którego pochodzi 28 % eksportu Hiszpanii - ma również bardzo wysoki udział, prawie 30 %, w eksporcie mającym wpływ na produkt krajowy brutto. Tych, którzy wnoszą największy wkład, nie należy karać.
I wreszcie, euro jest obecnie bardzo prestiżową walutą na całym świecie, ale trzeba dołożyć nieco więcej starań, żeby była ona przejrzysta. Panie prezesie Trichet! Należałoby publikować stenogramy obrad Europejskiego Banku Centralnego, tak jak robi się to w Stanach Zjednoczonych, Japonii i Szwecji.
Philippe Lamberts
w imieniu grupy Verts/ALE. - Panie przewodniczący! Ponieważ chciałbym, żeby pan komisarz Rehn dobrze mnie słyszał i wyraźnie zrozumiał, będę mówić po angielsku.
Chciałbym, z miejsca, w którym znajdujemy się dzisiaj, spojrzeć w przyszłość. Jak się przedstawia sytuacja? Otóż mamy ogromne i niezrównoważone deficyty publiczne i uprzedzam, Zieloni nie akceptują tego rodzaju deficytu.
Po drugie, nie możemy lekceważyć tego, że mamy już ogromne i pogłębiające się nierówności społeczne: 16 % Europejczyków żyjących poniżej poziomu ubóstwa to nie jest mało, 40 % młodych bezrobotnych Hiszpanów w wieku poniżej 25 lat to także niemało. Takich przykładów mogę podać więcej.
Oprócz tego mamy do czynienia ze zmianami klimatycznymi i niedoborem zasobów, a to wszystko znaczy, że potrzebne są inwestycje w infrastrukturę, w edukację, badania i innowacje itd.
Dlatego naszym zdaniem naprawdę powinniśmy włączyć inny bieg.
Po szczycie w lutym pan prezydent Herman Van Rompuy powiedział, że należy zdecydowanie zwiększyć i udoskonalić koordynację polityki makroekonomicznej. Oczywiście. A co to oznacza? Oznacza to, rzecz jasna, że w sferze wydatków budżetowych musimy w większym stopniu korzystać z opinii ekspertów w ramach przeglądów partnerskich, przeprowadzać więcej kontroli ex ante. W Grecji 4 % PKB przeznacza się na wydatki wojskowe. Siły powietrzne tego państwa pod względem wielkości dorównują Luftwaffe. Pytam, po co? Takie małe państwo, a zbroi się na taką ogromną skalę.
Niemniej jednak, jeżeli będziemy zwracać uwagę jedynie na stronę wydatków, nie odniesiemy sukcesu. Musimy także przyjrzeć się i bardzo poważnie zająć koordynacją naszych wpływów podatkowych - czyli co musimy zrobić? Musimy przenieść ciężar wpływów podatkowych z dochodów z pracy na inne formy dochodów, między innymi dochody kapitałowe. Musimy zadbać o efektywne wpływy z przedsiębiorstw - efektywne, nie tylko na papierze - a to wiąże się z obowiązkiem sprawozdawczym każdego państwa w związku ze wspólną skonsolidowaną podstawą opodatkowania.
Musimy wprowadzić podatek od transakcji finansowych, musimy wdrożyć podatek węglowy, zarówno w celu zmiany zachowań, jak i zapewnienia dochodów. I nie możemy tego robić, prosząc jedynie państwa o koordynację polityki. Konieczna jest większa integracja. Jeśli tego nie zrobimy, okaże się, że nasze rządy nie są zdolne do zaspokojenia potrzeb wynikających z zapewnienia równowagi budżetowej, a jednocześnie potrzeb społecznych i inwestycyjnych.
Uważam więc, że Europa znajduje się obecnie w punkcie krytycznym. Ma do wyboru albo większą integrację, nie tylko koordynację, albo upadek. Wniosek, który wyciągam z konferencji w Kopenhadze, nie dotyczy tylko braku porozumienia w sprawie klimatu, ale też tego, że Europa dowiodła, że się nie liczy, jeśli nie działa razem. Zbyt wiele czasu poświęcamy koordynacji, a zbyt mało wspólnemu działaniu. I to byłby nasz wkład w tę debatę.
Kay Swinburne
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Pochodzę z państwa członkowskiego spoza strefy euro i nie jestem pewna, czy mój głos będzie miał istotne znaczenie w tej debacie w świetle uwag moich koleżanek i kolegów. Obecnie wiele osób uważa, że problem dotyczący strefy euro powinien być rozwiązany przez jej członków.
Jednakże euro nie istnieje w odosobnieniu. Jest walutą funkcjonującą na światowym rynku i miał na nią, podobnie jak na waluty państw spoza strefy euro, negatywny wpływ globalny kryzys finansowy i gospodarczy. Sposób zarządzania finansami w naszych państwach w latach dobrej koniunktury ma zdecydowany wpływ na naszą zdolność reagowania i pokonania recesji obecnie. Wiele osób zauważyło, że są powody, dla których Niemcy mają zupełnie inny deficyt budżetowy niż Grecja. Jakkolwiek oba państwa łączy wspólna waluta, w znacznym stopniu różnią się one pod względem postaw wobec oszczędzania i wydatkowania środków finansowych. Przystąpienie do unii walutowej nie jest równoznaczne z całkowitym ujednoliceniem odmiennych kultur i tradycji polityki fiskalnej.
Wielka Brytania ma ze swojej perspektywy wiele do powiedzenia na temat różnic w polityce fiskalnej. My także nadmiernie napompowaliśmy sektor publiczny, wydawaliśmy i wydawaliśmy w dobrych latach, zaciągaliśmy coraz więcej pożyczek, tworząc zadłużenie, i nawet trudno nam określić, kiedy się okazało, że dobre czasy minęły bezpowrotnie. Zbudowaliśmy kulturę, w której rzekomo szanowany brytyjski ekonomista nie dalej jak w ubiegłym tygodniu stanął przed jedną z naszej komisji i stwierdził, że rządy mogą wyczarować pieniądze.
Zasadniczo pieniądze na finansowanie sektora publicznego nie pojawiają się za sprawą czarów. Pochodzą z wpływów podatkowych z sektora prywatnego. Niemcy zdają sobie z tego sprawę. W ramach swojej polityki w ostatnich latach koncentrują się na wykorzystywaniu wydatków sektora instytucji rządowych i środków zachęcających do wspomagania ożywienia sektora prywatnego. W związku z tym znajdują się na dobrej drodze do pokonania recesji. Ostatecznie sektor publiczny wykonał swoje zadanie w czasie kryzysu. Wybawił banki z trudnej sytuacji i zwiększył pomoc, gdy podupadł sektor prywatny. Teraz nadeszła kolej na sektor prywatny, którego zadaniem jest uzupełnienie szkatuły.
Wady działań oszczędnościowych, które doprowadzą do pozbawienia miejsc pracy w sektorze publicznym ciężko pracujących ludzi należy przełożyć na większe możliwości dla przedsiębiorstw rozpoczynających działalność, wykorzystując ducha przedsiębiorczości poprzez obniżenie kosztów uruchamiania działalności dla przedsiębiorstw, aby mogły one tworzyć rentowny sektor prywatny, niezbędny do wyciągnięcia wszystkich naszych krajów z zapaści, w której znajdują się teraz. Wszystkie te państwa, które prowadziły niezrównoważoną politykę gospodarczą w ciągu ostatnich kilku lat - wśród nich to, które ja reprezentuję - muszą sobie uświadomić, że zmiany są niezbędne i nieuniknione.
Jürgen Klute
Panie przewodniczący! Panie i panowie! Chciałbym skorzystać z okazji i przedstawić sytuację w Grecji z innej perspektywy, ponieważ uważam, że kryzys w Grecji pozwala nam przeanalizować status polityczny w strefie euro. Przede wszystkim jednak chciałbym nawiązać do apeli pani kanclerz Niemiec, Angeli Merkel, która nawołuje do wykluczenia Grecji ze strefy euro, jeśli zaistnieje taka potrzeba.
Moja grupa, Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej - Nordycka Zielona Lewica uważa, że wniosek ten jest całkowicie absurdalny. Z jednej strony mówimy o wspólnocie, w której łączą wspólne losy i jeśli mówimy to poważnie, to z drugiej strony nie możemy wzywać do wykluczenia z niej państwa członkowskiego podczas pierwszego kryzysu, dużego czy umiarkowane, który nas dotknął Cóż za niedorzeczność! Byłoby to przyznaniem się do porażki i składaniem pokornego ukłonu przed sektorem finansowym.
Sektor finansowy bez żadnych skrupułów pozwoli się wybawić z kryzysu podatnikom, a teraz prosi się nas o odmowę tego rodzaju pomoc Grecji. Trudno będzie wytłumaczyć emerytom i pracownikom w Grecji, a także w pozostałych państwach borykających się z konsekwencjami kryzysu - według mediów, Portugalia jest kolejnym państwem, które trzeba będzie objąć kontrolą - dlaczego teraz na nich spadł obowiązek ponoszenia kosztów, chociaż udzielili już wsparcia bankom z wnoszonych przez siebie podatków. Obranie tej drogi byłoby równoznaczne ze skierowaniem projektu europejskiego w przepaść.
Mimo uzasadnionych słów krytyki pod adresem Grecji - posłowie greccy mają świadomość, jak wiele jest w ich państwie do zrobienia - nie jest ona bynajmniej wyłącznie odpowiedzialna za kryzys. Chciałbym tylko zwrócić uwagę, że większość decyzji dotyczących polityki finansowej w strefie euro przekazano do Europejskiego Banku Centralnego. Euro nie może być odpowiedzią na różne poziomy wydajności w poszczególnych gospodarkach. Główni eksporterzy, tacy jak Niemcy, zmuszają Greków do polityki uległości w sferze gospodarczej. Dlatego też jest to także kryzys unijnej polityki gospodarczej i polityki w zakresie konkurencji.
Właśnie z tego powodu domagamy się zniesienia zakazu pomocy finansowej dla państw członkowskich UE. Państwa członkowskie strefy euro powinny udostępniać pożyczki, Europejski Bank Centralny powinien kupować wierzytelności w taki sam sposób, jak zrobiła to Służba Federalna w USA, a swapy kredytowe powinny być zakazane. Tego się domagamy.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Nikolaos Salavrakos
Panie przewodniczący! W dniu 25 marca przypadają urodziny Europy i Grecji. Właśnie w dniu 25 marca 1957 r. narodziła się Unia Europejska stworzona na mocy traktatu rzymskiego. W dniu 25 marca 1821 r. narodziła się Grecja.
Dziś, w dniu swoich urodzin, Europa i Grecja przechodzą próbę: Europa pod względem spójności, a Grecja - swojej gospodarki. Wszyscy w tej Izbie wiedzą, że z piętnastu krajów strefy euro, sześć ma wysoki dług publiczny i deficyt finansowy. Wszystkim w tej Izbie wiadomo, że we wszystkich trzydziestu krajach należących do OECD zadłużenie o ponad 100 % przekracza PKB i jest o 30 % wyższe niż w 2008 roku. Nawet w Stanach Zjednoczonych Ameryki w czasie tego ogromnego kryzysu gospodarczego, z którym mamy do czynienia, podejmuje się próby rozwiązania problemów przede wszystkim poprzez drukowanie pieniędzy.
Wiemy też, że Grecja zastosowała środki oszczędnościowe w stopniu eksploatującym jej obywateli do granic możliwości. Wiele osób powie, że dobrze to zrobi Grecji, że powinna zapłacić za swoje błędy. Owszem, niektórzy za taki stan rzeczy muszą być pociągnięci do odpowiedzialności. Niemniej jednak nie możemy zapominać, że grecki przywóz produktów z innych państw europejskich, zwłaszcza Niemiec, o 15 miliardów euro przekracza wartość wywozu.
Chciałbym zatem prosić przywódców Unii Europejskiej, żeby wzięli pod uwagę, że zajęcie się kwestią spekulacji przyczyni się do powstania sytuacji geopolitycznej w szerszym kontekście politycznym.
Przewodniczący
Dziękuję panu posłowi. Pana czas minął. Uprzejmie proszę o przestrzeganie czasu przyznanego na wystąpienia.
Werner Langen
(DE) Panie przewodniczący! Chciałbym zabrać głos w kwestii formalnej. Posłowie chcą głosować w tej sprawie później i będziemy mieć poważne trudności, jeśli nie będziemy przestrzegać czasu przeznaczonego na wystąpienia.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie przewodniczący, panie prezesie Trichet! Przede wszystkim chciałbym pogratulować panu osiągnięć z ostatnich latach. Musi pan jednak mieć także świadomość, że setki milionów ludzi wstrzymuje obecnie oddech w obawie o euro, a takiej sytuacji w tym pokoleniu się nie spodziewaliśmy.
Po pierwsze, obawiają się oni, co będzie dalej z półrocznymi i rocznymi operacjami refinansowania i czy uda się wycofać z tego pakietu nadzwyczajnych środków utrzymania płynności. Tylko osoby o masochistycznych skłonnościach, gdy chodzi o politykę finansową, mogą nie życzyć panu powodzenia w tym zakresie. Niemniej jednak powodem do niepokoju jest również problem inflacji i w tej dziedzinie osiąga pan duże postępy. Jako Austriak przestrzegałbym przed niemiecką nagonką, która ma tu miejsce. Każdy powinien zdawać sobie sprawę, że Niemcy w przeszłości znacznym stopniu przyczyniały się w do stabilności. Nie należy tego państwa karać teraz za to, że w wielu dziedzinach osiągnęło lepsze wyniki niż inne państwa. Nie można solidaryzować się z ludźmi, którzy byli odpowiedzialni za złe zarządzanie, marnotrawstwo i nadmierne środki administracyjne.
Burkhard Balz
(DE) Panie przewodniczący! Jako kontrsprawozdawca z Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) w przypadku sprawozdania w sprawie rocznego raportu Europejskiego Banku Centralnego, dotyczącego 2008 roku jestem bardzo zadowolony ze sprawozdania, które mamy przed sobą. Moim zdaniem, w wyniku ścisłej i skutecznej współpracy ze sprawozdawcą, panem posłem Scicluną, a przede wszystkim z panem posłem Tremosą z Grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, opracowaliśmy bardzo wyważony komentarz na temat rocznego raportu EBC za rok 2008. Pan prezes Trichet i pan komisarz Olli Rehn byli takiego samego zdania.
Uważam, że w 2008 roku, który był pierwszym rokiem kryzysu, EBC miał do wykonania szczególnie trudne zadania. Biorąc pod uwagę skalę tych wyzwań, jestem zdania, że EBC działał skutecznie, a przede wszystkim, bardzo ostrożnie. Sprawozdanie pana posła Scicluny jest odzwierciedleniem tego podejścia. Niemniej jednak EBC wcale nie jest w łatwej sytuacji i ta w najbliższej przyszłości raczej się nie zmieni. Z jednej strony jesteśmy jeszcze bardzo daleko od przezwyciężenia kryzysu, z drugiej strony planowane środki regulacyjne stawiają EBC przed nowymi wyzwaniami i problemami. Ważne jest, by EBC w dalszym ciągu zapewniał stabilność strefy euro w najbliższych miesiącach i latach. Jak tankowiec na pełnym morzu - EBC musi utrzymać właściwy kurs.
Z drugiej strony - panie prezesie Trichet, o tej sprawie wspomniałem już podczas przedostatniej dyskusji na temat polityki pieniężnej - musi być zachowana niezależność Europejskiego Banku Centralnego, zwłaszcza ze względu na jego przyszły udział w Europejskiej Radzie ds. Ryzyka Systemowego. Ma to zasadnicze znaczenie, ponieważ pan, jako przewodniczący, a także inni członkowie EBC, będziecie bardzo zaangażowani w tę dziedzinę. Ten aspekt powinien być ważnym kryterium w przyszłych ocenach innych działań podejmowanych przez bank centralny. Tę kwestię musimy koniecznie mieć na uwadze podczas analizy raportów w ciągu najbliższych kilku lat.
Gianni Pittella
(IT) Panie przewodniczący, panie prezesie Trichet, panie komisarzu, panie i panowie! Król jest nagi! Powaga sytuacji została dokładnie scharakteryzowana. Teraz warto skupić się na sposobach postępowania, a pierwszym może być tylko europejski ład gospodarczy. Jeśli go zabraknie, system gospodarczy nie będzie się rozwijał, a dług będzie jeszcze mniej zrównoważony.
Grecji koniecznie trzeba udzielić wsparcia i pomocy, a potencjalnego efektu domina należy unikać w przypadku tych państw europejskich, których gospodarki charakteryzują się niskim poziomem konkurencyjności i podwyższonymi poziomami zadłużenia. W działaniach na rzecz zapewnienia rzeczywistego ładu europejskiego należy przyjąć trzy cele: 1) politykę na rzecz rozwoju, 2) instrumenty finansowe, odpowiednio dostosowane do potrzeb związanych z utrzymaniem wzrostu gospodarczego i 3) politykę w zakresie zarządzania kryzysowego.
Dziś rano słyszałem wiele wypowiedzi, w których mówcy wychwalali zalety euro. Bardzo dobrze, oczywiście zgadzam się nimi, ale dlaczego nie pomyśleć o euro jako o walucie, która nie tylko wybawia nas od inflacji, ale za pomocą w pewnym sensie pozornego i gwarantowanego długu zapewnia nam również większą płynność w celu rozpoczęcia poważnego europejskiego programu inwestycyjnego, w drodze emisji euroobligacji? W zakresie, w jakim rzecz dotyczy zarządzania kryzysowego, popieram koncepcję utworzenia Europejskiego Funduszu Walutowego, gdyż byłoby to rozsądne rozwiązanie.
Panie i panowie! Chciałbym na zakończenie powiedzieć, i podkreślić to wyraźnie, że na tym etapie gra na zwłokę, unoszenie się z prądem, czekanie aż skończy się długa noc nie ma sensu. "Europa według Don Abbondio” jest nie dla nas. Jeśli Europa nie wykazuje odwagi dzisiaj, to kiedy będzie musiała ją wykazać?
Sharon Bowles
Panie przewodniczący! Mieliśmy w komisji bardzo trudny tydzień wspólnie z panem prezesem EBC, przewodniczącym Eurogrupy i kandydatem na wiceprezesa EBC. Wszyscy jesteśmy zgodni co do tego, że silniejszy nadzór nad państwami członkowskimi i zapewnienie rzetelnych danych statystycznych, to podstawowe warunki, które muszą zostać spełnione, by możliwa była wczesna interwencja.
Prace w tym zakresie już się rozpoczęły, między innymi w celu przyznania Eurostatowi uprawnień do audytu, a komisja z niecierpliwością czeka, aż będzie mogła odegrać w większym stopniu pomocną rolę.
Jednak poza paktem na rzecz stabilności i wzrostu są inne czynniki, które także należy uwzględniać. Większa koordynacja fiskalna powiązana ze stabilnością makroekonomiczną jest również jedną z możliwości. Ale oczywiście była już wypróbowana. Pamiętam awanturę, które rozgorzała w 2001 roku wokół ostrzeżenia, które Irlandia otrzymała od Ecofin w związku z nadwyżką fiskalną. Dzięki tej sytuacji wiemy, jaki jest wniosek: trzymanie dyscypliny w przypadku nadwyżki jest jeszcze trudniejsze niż kontrolowanie deficytu i, podobnie jak na rynkach finansowych, niepowodzenie kończy się kryzysem.
W związku z nierównościami między państwami członkowskimi należy przede wszystkim skupić się na problemie utraty konkurencyjności, która często idzie w parze z powolnym działaniem na jednolitym rynku i brakiem reform strukturalnych, w tym emerytur. Ale to również wcale nie musi prowadzić do deficytu.
I wreszcie, jak powiedział pan poseł Scicluna, zapewnienie płynności przez Europejski Bank Centralny stało się cennym narzędziem w czasie kryzysu, ale nie jest równie użyteczne w realnej gospodarce. Często się zdarza, że jest ona ponownie inwestowana w aktywa przynoszące wyższe odsetki. Ośmielam się twierdzić, że jest ona nawet ponownie wprowadzana do obrotu według stopy repo EBC. Bez wątpienia, w niektórych kręgach takie działanie jest nawet postrzegane jako godne premiowania. Więc pytam: czy naprawdę powinniśmy słuchać próśb takich banków w sprawie nowych terminów wdrażania procesu adekwatności kapitałowej?
Michail Tremopoulos
(EL) Panie przewodniczący! Pozwolę sobie zacząć od stwierdzenia, że jest to ważne sprawozdanie, które zawiera kompromisowe rozwiązania napięć istniejących w Parlamencie Europejskim. Zostały w nim uwzględnione elementy spójności społecznej, których nie ma w podobnych debatach w Parlamencie Europejskim. Powinniśmy je również docenić za to, że jest sygnałem, że polityka całej Unii Europejskiej znalazła się w ważnym punkcie zwrotnym.
Odnosi się ono do roku 2009, natomiast w 2010 roku zachodzą istotne zmiany, które oczywiście dotyczą mojego kraju, Grecji. Można by stwierdzić, że oprócz unii walutowej, potrzebna jest nam również unia gospodarcza i polityczna. Wiele osób zresztą o tym mówiło. Walucie euro powinien towarzyszyć minimalny wskaźnik zabezpieczenia społecznego w zakresie spójności społecznej.
Wynika to z wielu rzeczy, które mówi się w Grecji, jednak większość z nich jest niezgodna z prawdą. Na przykład, nie mogę nie zwrócić uwagi, że wydajność w Grecji nie była o wiele niższa od średniej w UE-27. Wynika to z danych statystycznych Eurostatu: wynosiła ona około 90 % zarówno w roku 2007, jak i 2008.
Wzrost deficytu budżetowego i długu publicznego w Grecji w ciągu ostatnich dwóch, trzech lat był skutkiem załamania dochodów, spadku dochodów z zagranicy, na przykład z turystyki i transportu ze względu na kryzys i wzrostu wydatków publicznych. Oczywiście marnotrawstwo ma miejsce, ale w sektorze publicznym ludzie są również zatrudniani w różnych formach.
Na pewno to wszystko musi się zmienić, musimy też zabiegać o zastosowanie wskaźnika ochrony socjalnej, a nie zadowolić się ogólnymi apelami o niepodejmowanie żadnych przedsięwzięć, które będą miały ogólny wpływ na niskie dochody. Wydatki i zbrojenia muszą być objęte kontrolą, tak jak wszystkie dziedziny, w których nastąpił znaczny wzrost w ciągu ostatnich dwóch lat, ale też zwłaszcza dochody, które również znacząco spadły. Dochody znacznej części ludzi żyjących na skraju ubóstwa nie mogą się zmniejszyć.
Oczywiście, są to sprawy, które także należy poruszyć w czasie szczytu, który ma miejsce dzisiaj tu, w Brukseli. Jednakże sprawozdanie pana posła Giegolda musi również sygnałem dla bardziej ogólnej zmiany i uwzględnienia tych opinii w pakcie. Przede wszystkim nie musimy w żaden sposób uciekać się do nieakceptowanej polityki Europejskiego Funduszu Walutowego, który niezależnie od wszystkiego, ma także deficyt rentowności.
(Oklaski)
Peter van Dalen
(NL) Panie przewodniczący! Pan komisarz Rehn i pan prezes Trichet mieli całkowitą słuszność, gdy mówili o obecnej sytuacji. Sytuacja w strefie euro jest bardzo chwiejna i na tyle, na ile ja potrafię ją ocenić, działania powinien tu podjąć Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW). Obecnie MFW jest właściwą organizacją, która powinna udzielić pomocy Grecji w przezwyciężeniu kryzysu. Jeśli ta pomoc nie przyniesie rezultatu, wówczas trzeba podjąć zdecydowany krok i przeciąć węzeł gordyjski. Państwa, które nie przestrzegają zasad obowiązujących w strefie euro, muszą ją opuścić.
Panie przewodniczący! Spróbujmy z tej sytuacji wyciągnąć wnioski. Grecja, kiedy przyjmowała walutę euro była nieprzewidywalna jak wyrocznia delficka. Dane liczbowe, które przedstawiła, były niejasne i mało wiarygodne. Rząd grecki nie może wciąż powtarzać, że inne państwa strefy euro powinny znaleźć rozwiązanie, dlatego że są rzekomo częściowo odpowiedzialne za obecny kryzys w Grecji, ponieważ w ten sposób stawia świat na głowie. Nikt, kto przedstawia błędne dane, nie może wskazywać palcem i oskarżać kogokolwiek innego. Pozwolę sobie zatem zadać panu prezesowi Trichetowi i panu komisarzowi Olliemu Rehnowi konkretne pytanie: czy byliście panowie świadomi, że dane liczbowe, które Grecja przedstawiła w czasie przystępowania do strefy euro, są nieprawidłowe i niekompletne? Jeżeli nie, to czy nie powinniście byli o tym wiedzieć? Mam nadzieję, że otrzymam od panów prostą odpowiedź na to pytanie.
Charalampos Angourakis
(EL) Panie przewodniczący! Chciałbym zacząć od złożenia najlepszych życzeń moim rodakom z okazji 25 marca.
Kapitalistyczny kryzys doprowadził do postępującego pogarszania standardów życia osób pracujących. Jednocześnie stał się on okazją dla posiadaczy kapitału do podejmowania wyborów politycznych szkodliwych dla ludzi pracy. W ramach państwowego terroryzmu stosowanego wobec pracowników plutokracja, przez swoje dążenia do zwiększenia zysków kapitałowych, wypowiedziała prawdziwą wojnę podstawowym prawom socjalnym i płacowym.
Głównym filarem polityki zwalczania inicjatyw oddolnych, prowadzonej przez Unię Europejską i rządy państw członkowskich, jest EBC. Jest to twarda polityka, oparta wyłącznie na kryterium rentowności kapitału. Nieustanne apele, powtarzane od czasu jej powstania, o redukcję płac i przyspieszenie kapitalistycznych restrukturyzacji, trafiły na podatny grunt kapitalistycznego kryzysu.
EBC działał jako asystent mieszczańskiej plutokracji w przenoszeniu ciężaru kryzysu na barki ludzi pracujących. Przekazał ponad 1 trylion euro bankom i grupom monopolistycznym. Dziś jednak wzywa ludzi pracujących do zapłacenia za szkody i zwrotu tych pieniędzy.
Dlatego też należy podjąć bardziej zdecydowaną walkę z imperialistami, walkę o wydostanie się z Unii Europejskiej, walkę o władzę dla ludzi i o gospodarkę dla ludzi, walkę o socjalizm.
Godfrey Bloom
Panie przewodniczący! Słuchając wypowiedzi o sukcesie euro, odnoszę wrażenie, że żyję w jakimś równoległym wszechświecie. Spróbujmy zejść na ziemię choć na chwilę.
Na Półwyspie Iberyjskim i w wielu państwach strefy utrzymuje się trwałe bezrobocie, bezrobocie wśród młodych ludzi. Od lat wskaźnik bezrobocia wynosi 30-40%. Nie ma ono absolutnie nic wspólnego z kryzysem. Jest to kompletna katastrofa. PKB przypadające na jednego mieszkańca w USA o mile wyprzedza PKB w Unii Europejskiej. PKB w krajach rejonu Pacyfiku jest daleko przed PKB w Unii.
Nie, euro nie odniosło żadnego sukcesu. Już pogrąża się w niepowodzeniach. Rozpada się na naszych oczach. Wystarczy spojrzeć na pewne podstawowe aspekty ekonomiczne. Nie ma pożyczkodawcy ostatniej instancji, dlatego mamy kryzys w Grecji, a tuż za rogiem czai się kryzys w Portugalii. Nie ma pożyczkodawcy. W zarządzaniu walutą jest to niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy jest to optymalny obszar walutowy, czy nie.
Brakuje skoordynowanej polityki fiskalnej, a więc jest ona skazana na niepowodzenie i podupada teraz, w czasie, gdy tu rozmawiamy.
Pozwolę sobie przypomnieć tu wszystkim jeszcze o czymś innym, jeśli można. Istnieją dwa rodzaje ludzi: twórcy fortuny, ci, którzy idą do pracy i wykonują ją w sektorze prywatnym, tworząc dobrobyt, a także inni, którzy wydają fortunę - do nich należą politycy i biurokraci, i tych jest wśród nas zbyt wielu. O wiele za dużo. Jesteśmy uzależnieni od gospodarki i jeżeli w tych strefach walutowych nie zacznie się ograniczać wydatków sektora publicznego, będzie tylko coraz gorzej.
Corneliu Vadim Tudor
(RO) Do kryzysu w głównej mierze przyczyniła się mafia. Podam państwu kilka przykładów z mojego kraju, Rumunii. Proszę mi wierzyć - jako pisarz i historyk, który prowadzi dziennik i tygodnik, bardzo dobrze wiem, co mówię.
Od 1990 roku około 6 tysięcy firm o łącznej wartości 700 miliardów euro zostało sprywatyzowanych w sposób oszukańczy. Niestety do tej pory zapłacono zaledwie 7 miliardów euro, czyli 1 % tej kwoty. W wielu przypadkach nie przeprowadzono nawet procesu prywatyzacji, lecz dokonano przeniesienia aktywów będących własnością państwa rumuńskiego na rzecz innych państw, innymi słowy, nacjonalizacji. Nie jest to już gospodarka rynkowa, ale gospodarka, w której rządzi prawo dżungli.
Taka sytuacja powtarza się w wielu krajach bałkańskich, w których lokalna mafia połączyła siły z mafią międzynarodową w celu utworzenia kartelu zorganizowanej przestępczości. Tak jak 100 lat temu, Półwysep Bałkański jest beczką prochu. Eksplozja społecznych protestów może szybko rozprzestrzeniać się z Grecji na inne kraje w tym regionie.
W XX wieku mówiliśmy o eksporcie rewolucji, teraz natomiast, w XXI wieku, możemy mówić o eksporcie upadłości. Głód jest najpotężniejszym czynnikiem w podejmowaniu decyzji wyborczych w historii. Musimy przenieść punkt ciężkości z walki z korupcją, która jest do pewnego stopnia pojęciem abstrakcyjnym, na walkę z tymi, którzy są skorumpowani.
Nastroje wśród ludzi są coraz bardziej ponure i jeżeli nie uda nam się położyć kresu nadużyciom finansowym w naszych państwach, szlachetny projekt, którym jest Unia Europejska, rozpadnie się jak zamek z piasku.
Jest jednak pewna nadzieja na ocalenie: na takim historycznym rozdrożu konieczne są radykalne rozwiązania. Mafia musi być nie pod kontrolą, ale pod ziemią.
Werner Langen
(DE) Panie przewodniczący! Przede wszystkim chciałbym serdecznie podziękować prezesowi Europejskiego Banku Centralnego, panu Jean-Claudowi Trichetowi, za bardzo owocną pracę w ciągu ostatnich sześciu lat. Oczywiście, chciałbym również podziękować panom posłom sprawozdawcom za przedstawienie sprawozdań, które uzyskały poparcie większości. Panie komisarzu Olli Rehn! Chciałbym panu przypomnieć, że ma pan do wykonania pewne poważne zadania. Liczę na to, że Komisja będzie w końcu miała odwagę w nowym wniosku odnieść się do braków w pakcie na rzecz stabilności i wzrostu. Model ładu gospodarczego z ministrami finansów na czele nie jest w tym wypadku możliwym rozwiązaniem, ponieważ ci ministrowie finansów ponieśli porażkę w przeszłości. Nam potrzebny jest bardziej zautomatyzowany system. Nie potrzebujemy ładu gospodarczego pod kontrolą ministrów finansów. Potrzebny jest nam natomiast automatyczny system reagujący w przypadku zakłóceń, przy wsparciu i pod kierownictwem EBC, i Komisji. Mógłby on być wynikiem szczytu.
Mam dwie uwagi do tego, co powiedział pan prezes Trichet na temat strefy euro. Po pierwsze, jestem bardzo zadowolony, że podkreślił pan potrzebę zachowania naszej konkurencyjności na całym świecie. Chodzi nie tylko o konkurowanie jednego państwa należącego do strefy euro z innym, ale o utrzymanie naszej pozycji w stosunku do USA i Azji.
I po drugie, UE w dużej mierze udało się zbilansować swoje rachunki, dzięki państwom, które wykazały nadwyżkę. Gdyby było inaczej, EBC musiałby zastosować o wiele bardziej rygorystyczną politykę.
Po trzecie, w historii gospodarczej nie ma przykładów państw, które przy spadku liczby ludności osiągnęłyby długoterminowy wzrost na rynku wewnętrznym. Takie państwa muszą eksportować swoje towary.
Na przykład Niemcy miały bardzo słabe początki w unii gospodarczej i walutowej, ale dorównały innym, a teraz są przykładem dla wielu innych państw. To jednak nie wystarczy. Sami mamy wiele do zrobienia w zakresie konsolidacji budżetowej. Ważne jest, by nie lekceważyć pracy, którą należy wykonać. Kto wpadł na pomysł ukarania tych państw, które w znacznej mierze okazały się skuteczne i wykluczenia tych, które nie wypełniły swoich zobowiązań? To nie jest prawdziwa polityka europejska. W związku z tym chciałbym życzyć Komisji odwagi i przekazać moje gorące podziękowania EBC.
(Oklaski)
Anni Podimata
(EL) Panie przewodniczący! Pozwolę sobie zacząć od złożenia gratulacji dwóm posłom sprawozdawcom za doskonale wykonaną pracę w tym szczególnie trudnym w momencie.
Prace w ramach jednego z najważniejszych szczytów mają się wkrótce rozpocząć, a tu wciąż jeszcze toczy się wiele zaciekłych rozmów wokół tak zwanego problemu greckiego i na temat tego, czy i w jakim zakresie mamy przyjąć europejski mechanizm, który będzie funkcjonował, w razie potrzeby, jako wskaźnik ochrony gospodarki, niezbędny dla utrzymania stabilności w całej strefie euro.
Bez wątpienia, podstawową odpowiedzialność za tę sytuację ponosi Grecja, i w pełni ją na siebie przyjęła. Istnieje jednak jeszcze inny rodzaj odpowiedzialności - odpowiedzialność zbiorowa. Wspólna waluta dała nam wiele, ale ma też poważne wady. Od jedenastu lat funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej nie chcemy przyjąć do wiadomości i uznać, że konkurencyjność przyczynia się do podziałów i że znaczne nierówności i dysproporcje między gospodarkami w strefie euro nie mają nic wspólnego ani ze zdolnością do funkcjonowania, ani ze stabilnością strefy euro.
Ataki spekulacyjne, które jak dotychczas skierowane są głównie na Grecję, ale znalazły również swój wyraz zupełnie niedawno w obniżeniu oceny ratingowej Portugalii, i które już zostały skierowane na inne państwa, na przykład Włochy i Hiszpanię, a nikt nie wie, jakie będą ich konsekwencje - wyraźne tego dowiodły.
Jeśli więc chcemy pokazać, że potrafimy poradzić sobie z tą sytuacją, musimy niezwłocznie przyjąć nowy model, bardziej skuteczny model współpracy gospodarczej i ładu gospodarczego, w którym - zwracam się w tym miejscu do pana posła Langena - przestrzega się zasad paktu na rzecz stabilności i wzrostu, ale w którym jednocześnie będzie możliwość wyjścia poza finansową koordynację w jej ścisłym znaczeniu i przejścia do koordynacji gospodarczej, z którą wiążą się dodatkowe kryteria, i osiągnąć cele strategii UE na rzecz zatrudnienia i zrównoważonego rozwoju.
Olle Schmidt
(SV) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie prezesie Trichet! Waluta euro funkcjonuje od dziesięciu lat i w znacznej mierze zdała egzamin, chociaż obecne zawirowania jeszcze się nie skończyły. Jestem pewien, że już dziś będziemy świadkami pierwszego ważnego kroku w kierunku rozwiązania europejskiego, z udziałem lub bez udziału Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Łączy nas wspólny los, jak słusznie powiedział pan prezes Trichet. Jeśli przedsięwzięcie się nie powiedzie, alternatywna perspektywa będzie, rzecz jasna, przerażająca.
EBC był opoką, gdy rozpętała się burza finansowa. Warto jeszcze raz powtórzyć, że euro sprawdziło się w czasie kryzysu finansowego i odgrywało rolę kotwicy w Europie, również dla państw spoza strefy euro.
Dzięki euro możliwe było zapewnienie stabilności i warunków dla tworzenia milionów nowych miejsc pracy i o tym nie wolno zapominać teraz, gdy wszyscy mówią o kryzysie. Winą za problemy Grecji i innych państw strefy euro nie można obarczać euro. Lekkomyślna ekspansja wydatków publicznych przyczyni się do problemów bez względu na rodzaj waluty. Chcę zwrócić uwagę, że bez współpracy, której wymaga euro, kryzys gospodarczy byłby znacznie poważniejszy. Mielibyśmy do czynienia ze spekulacją i konkurencyjną dewaluacją ponad 20 walut narodowych.
Wielu z nas ma tego rodzaju doświadczenia, ja sam uczestniczyłem w obradach szwedzkiej komisji ds. finansów nad 500 % stopą procentową. Kryzys w Grecji, oczywiście, świadczy o tym, że pakt na rzecz utrzymania deficytu budżetowego na niskim poziomie musi być bardziej rygorystyczny. Deficyt jest w dalszym ciągu bardzo duży. Potrzebny jest nam lepszy nadzór i koordynacja polityki gospodarczej na szczeblu UE, innymi słowy, koordynacja finansowa zasługująca na to miano.
Chciałbym na zakończenie powiedzieć kilka słów na temat spekulacji. Czasami sytuacja, w której państwa padają ofiarą spekulacji, tak jak mój kraj w latach 90., jest w gruncie rzeczy dobrą okazją do organizacji działań, które się podejmuje. Kiedy znaleźliśmy się w trudnej sytuacji, do której doprowadził między innymi George Soros, wiedzieliśmy, czego się spodziewać i podjęliśmy niezbędne działania. Będą musieli się nad tym zastanowić ci, których państwa obecnie borykają się z problemami.
Ryszard Czarnecki
(PL) Panie przewodniczący! Będę unikał tego militarnego języka, którego używał mój przedmówca. Język wojenny nie pasuje do stylu bankowego. Jestem przedstawicielem jedynej chyba w tym Parlamencie grupy politycznej, w której większość delegacji jest spoza strefy euro. Tylko dwie są w eurolandzie. Mój punkt widzenia będzie więc inny.
Liczba 36 może być podsumowaniem wystąpienia pana prezesa Tricheta, ponieważ tylu europosłów przysłuchiwało się jego wystąpieniu. Czy oznacza to, że jesteśmy leniwi? Nie - oznacza to, że tak naprawdę europosłowie nie za bardzo wierzą, że Europejski Bank Centralny może być receptą, remedium, na kryzys, że może być kołem ratunkowym. Pan komisarz Rehn powiedział, że strefa euro jest wartością sama w sobie, a potem mówił o kryzysie w Grecji. Jest to pewną sprzecznością. Grecja przechodzi w tej chwili przez kryzys, ponieważ zbyt wcześnie weszła do tej oazy stabilności. Unikajmy takiej sprzeczności!
Nikolaos Chountis
(EL) Panie przewodniczący! Zgadzam się z moimi koleżankami i kolegami posłami, którzy mówili, że kryzys jeszcze się nie skończył. Sytuacja gospodarcza w wielu krajach jest wyraźnie niekorzystna. Bezrobocie rośnie w większości państw. Działania podejmowane w związku z deficytami przyczyniają się do zaostrzenia kryzysu.
Panie prezesie Trichet, panie komisarzu Rehn! Zwracam się do panów jako do przedstawicieli instytucji. Czy nie zorientowaliście się, że zbliża się kryzys? Przecież jego oznaki były dostrzegalne. Gdy kryzys wybuchł zasłanialiście się teorią, że każdy swoje problemy musi rozwiązywać we własnym zakresie. Natomiast teraz, tutaj jednostajnie powtarzacie słowa: "monitorowanie deficytów” i "rygorystyczne oszczędności w pakcie na rzecz stabilności”.
Moim zdaniem w Unii Europejskiej i w Grecji problemem nie jest utrzymanie dobrego stanu finansów. Przypuszczam, że macie panowie świadomość, że w związku z obowiązkiem spłaty zaciągniętych kredytów takie państwa jak Grecja padają ofiarą spekulantów, ale równocześnie ujawniają się instytucjonalne i polityczne luki w UGW.
W związku z tym chciałbym panom powiedzieć, że potrzebna jest zmiana paktu na rzecz stabilności. Naleganie na stosowanie tego paktu, szczególnie w dobie recesji, z pewnością doprowadzi do wzrostu i zaostrzenia regionalnych i społecznych nierówności, wzrostu bezrobocia i zaprzepaszczenia wszelkich szans na rozwój.
Bastiaan Belder
(NL) Panie przewodniczący! Sytuacja, w której zasłużenie znalazła się Grecja i strefa euro, jest godna ubolewania. Pomoc finansowa dla Grecji powinna pochodzić przede wszystkim z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Przedstawiciele MFW sami przyznali, że to on jest najbardziej odpowiednią instytucją do udzielenia pomocy Grecji. Wpływowe gremia Europejskiego Funduszu Walutowego (EMF) kierują się - jak się zdaje - względami politycznymi, w szczególności po to, żeby Europa mogła zachować twarz, gdyby Grecja zwróciła się do MFW. Nie spieszmy się jednak ze zbyt pochopnym tworzeniem nowej instytucji, która miałaby być środkiem zaradczym na brak zgodności z obowiązującymi przepisami. Konieczność i celowość utworzenia EMF są wątpliwe. Sankcje przewidziane w pakcie na rzecz stabilności i wzrostu należy stosować w sposób bardziej aktywny w celu zapewnienia zgodności z przepisami. Teraz naprawdę, ruch należy do Rady. Eurostatowi należy wyznaczyć zakres uprawnień do starannej kontroli danych budżetowych państw członkowskich strefy euro i - tym samym - do kontroli przestrzegania paktu na rzecz stabilności i wzrostu.
Csanád Szegedi
(HU) Panie przewodniczący, panie i panowie! To sprawozdanie ma jedną poważną wadę: nie zostali w nim wskazani ci, którzy ponoszą odpowiedzialność. A przecież nie da się położyć kresu kryzysowi gospodarczemu w Europie do czasu zidentyfikowania tych, którzy są za niego odpowiedzialni. Trzeba w końcu powiedzieć, jak jest: kryzys nie został spowodowany przez ludzi utrzymujących się z wynagrodzenia za pracę, ale przez te banki, międzynarodowe korporacje i firmy ubezpieczeniowe, które eksploatują do granic możliwości europejskie społeczeństwa wyłącznie z korzyścią dla siebie.
Jeśli międzynarodowa firma chce uruchomić działalność na terenie Węgier, obecnie sposób postępowania jest następujący: nieodpłatnie otrzymuje teren od samorządu lokalnego, korzysta z niższych podatków i składek, zatrudnia pracowników, którym wypłaca wynagrodzenie na poziomie minimalnym i nawet nie pozwala im tworzyć związków zawodowych. Są to warunki, które doprowadziły do kryzysu wśród osób poszukujących pracy w Europie. Domagamy się, by międzynarodowe korporacje, banki i firmy ubezpieczeniowe wypełniały swoją role i przyjęły na swoje barki zadanie rozwiązania i zakończenia kryzysu gospodarczego.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Panie przewodniczący! Kryzys, który próbujemy pokonać, jest najgorszy od osiemdziesięciu lat i najbardziej dotkliwy w skutkach od rozpoczęcia realizacji projektu wspólnotowego.
Zaczął się w Ameryce Północnej od kryzysu na rynku kredytów hipotecznych o najniższym ratingu, po upadku Lehman Brothers, teraz znajduje się w trzeciej fazie, po tym, jak doprowadził w Europie do 4 % spadku PKB w 2009 roku, bezrobocia ponad 23 milionów osób i drastycznego pogorszenia się stanu finansów publicznych, z zadłużeniem przekraczającym 80 % PKB.
Europejski Bank Centralny odegrał decydującą rolę w utrzymaniu płynności w systemie za pomocą niekonwencjonalnych mechanizmów przeciwdziałania ograniczeniom w kredytowaniu i w ścisłej współpracy z najważniejszymi instytucjami monetarnymi.
Teraz, kiedy oczekuje się umiarkowanego ożywienia i nie ma presji inflacyjnej, musi on w dalszym ciągu przyczyniać się do przywrócenia aktywności kredytowej i nie stwarzać zagrożenia dla ożywienia gospodarczego poprzez zbyt wczesne lub pochopne wycofanie środków nadzwyczajnych.
Kryzys pokazał nam, że filary monetarne i gospodarcze - będące podstawą polityki pieniężnej - wymagają wzmocnienia. Między innymi trzeba obserwować rozwój cen podstawowych aktywów finansowych i zadłużenia sektora prywatnego w celu zapewnienia stabilności cen i gospodarki w ogóle.
Dwadzieścia państw członkowskich ma obecnie nadmierny deficyt. Istotą konsolidacji finansów publicznych - nieuniknione zadania, które trzeba wykonać w sposób skoordynowany i rozważny - jest przywrócenie popytu, wspieranie inwestycji i sprzyjanie reformom. W ten sposób powstaną warunki do ponownego ożywienia gospodarki, zwiększenia możliwości zrównoważonego wzrostu i tworzenia miejsc pracy. Dzięki doskonalszej unii gospodarczej można doprowadzić do poprawy sytuacji.
Nierówności na świecie należy zniwelować. Unia Europejska jest jednym z najbardziej zrównoważonych regionów, lecz istnieje niebezpieczeństwo, że ten stan rzeczy się zmieni, jeżeli nie zostanie wzmocniona jej konkurencyjność i nie nastąpi rozszerzenie międzynarodowej współpracy walutowej. Nasza zdolność do konkurowania na światowym rynku będzie się poprawiać tylko wtedy, gdy wzmocni się wewnętrzna współpraca gospodarcza w dziedzinie konkurencyjności i bilansu płatniczego, w celu skorygowania nierównowagi i różnic w ramach strefy euro.
Wysiłki i odwaga Grecji zasługują na wyraźne i zdecydowane poparcie. Chodzi tu kwestię wspólnych interesów, a niepewność szkodzi wszystkim Europejczykom. Pomocniczość i solidarność to dwie strony tego samego medalu: europejskiej waluty. Tak jak powiedział pan prezes Jean-Claude Trichet w języku angielskim, francuskim i niemieckim, euro jest czymś więcej niż tylko waluta: jest naszym wspólny losem.
Powtórzyłem to samo w języku hiszpańskim, który jest jednym z języków Unii Europejskiej używanym na świecie. Swoje wystąpienie zakończę tym hasłem w języku greckim, który najlepiej wyraża nasze wspólne powołanie: Το ευρώ είναι το κοινό μας μέλλον.
Pat the Cope Gallagher
(GA) Panie przewodniczący! Kryzys gospodarczy miał negatywny wpływ na państwa członkowskie w całej Unii Europejskiej. Stopa bezrobocia drastycznie wzrosła w całej Unii, i to wśród młodych ludzi, którzy cierpią najbardziej. Wskutek kryzysu w wielu państwach członkowskich zmniejszyły się środki publiczne. W związku z tym problemem irlandzki rząd podjął zdecydowane działania w latach 2008 i 2009.
Niekontrolowany deficyt Irlandii zbliżał się do 14 % PKB. Działania rządu doprowadziły do stabilizacji deficytu na poziomie 11,6 % PKB w 2010 roku. Te działania, podjęte przez rząd, zdobyły uznanie na rynkach międzynarodowych. Od ostatniego budżetu Irlandii, w grudniu ubiegłego roku, koszty obsługi finansowania zewnętrznego w stosunku do wartości odniesienia ustabilizowały się. Rozumiem więc powody, dla których na posiedzeniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej w tym tygodniu, prezes banku centralnego wyraził uznanie i pochwalił działania rządu Irlandii. Na wiele sposobów Irlandia wyprzedziła wiele innych państw pod względem dostosowania fiskalnego. Państwa takie jak Wielka Brytania i Stany Zjednoczone, oba z deficytem przekraczającym 10 %, będą musiały wprowadzić istotne dostosowania w celu przywrócenia stabilności finansów.
Na zakończenie chcę powiedzieć, że Irlandia jest w dalszym ciągu dobrym miejscem na prowadzenie działalności gospodarczej, ponieważ podstawy gospodarki irlandzkiej są ugruntowane i zachowamy 12,5 %...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Zbigniew Ziobro
(PL) Panie przewodniczący! Szerzący się kryzys w strefie euro pokazuje na jakie niebezpieczeństwa mogą być narażone projekty gospodarcze, za którymi nie kryje się rachunek ekonomiczny, ale leżą przesłanki ideologiczne, zwłaszcza gdy integracja obejmuje zróżnicowane warunki gospodarcze poszczególnych państw.
Trzeba sobie zadać pytanie, czy niektóre państwa powinny były w danym momencie wejść już do strefy euro. Projekt euro stał się w pewnym momencie projektem nie tyle w pierwszej kolejności gospodarczym, co przede wszystkim politycznym, mającym na celu przyspieszenie integracji europejskiej. Za ten pośpiech europejscy podatnicy mogą dziś w wielu krajach dużo zapłacić. Dobrze byłoby; abyśmy z tej lekcji wyciągnęli wnioski na przyszłość. Euro nie stanowi odpowiedzi na strukturalne problemy poszczególnych gospodarek, nadmierne zadłużenie, brak dyscypliny finansowej. To państwa członkowskie są odpowiedzialne za stan swoich finansów i problemy te powinny być rozwiązane tam, gdzie powstały.
Marie-Christine Vergiat
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Czytałam sprawozdania z pewnym zdziwieniem, a wypowiedzi których wysłuchałam dziś rano, tylko umocniły mnie w moich przekonaniach.
Z kilkoma wyjątkami w dalszym ciągu pozostaje kwestia ograniczeń budżetowych, zmniejszenia poziomu inflacji i paktu na rzecz stabilności i wzrostu, choć 20 z 27 krajów nie spełnia wszystkich kryteriów.
Prawdą jest, że wiele osób domaga się ładu gospodarczego. Niemniej jednak my chcemy Europy politycznej, w której zapewnia się kontrolę jej wyborów zarówno gospodarczych, jak i społecznych i w której istnieją możliwości podejmowania interwencji w odniesieniu do wyborów pieniężnych.
Grecki kryzys świadczy o jednym: to Niemcy sprawują kontrolę i narzucają swoje wymagania. W Stanach Zjednoczonych bank centralny interweniował bezpośrednio w celu sfinansowania budżetu państwa poprzez zakup obligacji skarbowych. W Europie Europejski Bank Centralny natychmiast zwrócił się po pomoc banków, ale w przypadku Grecji i, ogólnie rzecz biorąc, krajów PIGS - Portugalii, Włoch, Grecji i Hiszpanii - koszty muza ponosić wciąż ci sami, innymi słowy - pracownicy, urzędnicy i emeryci, choć ich państwa również są ofiarami spekulacji finansowych.
Potrzebne są nam nie drobne reformy, ale inna Europa, Europa gospodarcza i społeczna, która przynosi korzyści większości, a nie tylko nielicznym.
Jaroslav Paška
(SK) Sprawozdanie roczne w sprawie zarządzania strefą euro i finansów publicznych w 2009 roku zawiera szczegółową analizę zarządzania UE podczas światowego kryzysu finansowego i gospodarczego.
Spadek produkcji gospodarczej w różnych państwach UE doprowadził do drastycznego wzrostu bezrobocia i zadłużenia państw europejskich. Skutki kryzysu w poszczególnych państwach są różne i środki, za pomocą których każde z państw próbowało radzić sobie z kryzysem, także były zróżnicowane. Mimo wysiłków podejmowanych przez instytucje UE, zmierzających do przyjęcia skoordynowanego i wspólnego działania, okazało się, że w niektórych państwach populistyczne rządy bez odpowiedniego poczucia odpowiedzialności za zarządzanie finansami publicznymi znalazły się na skraju katastrofy.
Dlatego też całej Unii Europejskiej trudniej było radzić sobie ze skutkami kryzysu niż innym głównym ośrodkom gospodarczym, takim jak Stany Zjednoczone, Chiny, Japonia i Indie. Okazało się, że całe europejskie otoczenie gospodarcze może być odmienne i szczegółowo uregulowane, ale w porównaniu do konkurencyjnych gospodarek jest to bardzo uciążliwe. W najbliższym czasie musimy zatem, oprócz podejmowania działań zmierzających do konsolidacji finansów publicznych w strefie euro, również dążyć do restrukturyzacji i znacznie uprościć zasady dotyczące środowiska wewnętrznego. Nie powinniśmy zapominać, że tylko sektor produkcyjny generuje zasoby, które są potrzebne do życia całemu społeczeństwu.
Enikő Győri
(HU) Panie i panowie! W czasie swojej działalności w 2008 roku Europejski Bank Centralny musiał się zmierzyć z bezprecedensowym wyzwaniem w postaci światowego kryzysu gospodarczego, który zaznaczył się Europie we wrześniu 2008 roku. Kryzys finansowy przekształcił się w kryzys w gospodarce realnej, ponieważ doszło do zamrożenia rynków kapitałowych na skutek braku zaufania, a instytucje finansowe nie udzielały kredytów ani sobie nawzajem, ani przedsiębiorstwom. EBC zareagował szybko i, w moim przekonaniu, adekwatnie do tych zdarzeń finansowych, ale w ocenie środków pomocy związanej z kryzysem nie możemy pominąć godnego ubolewania faktu, a mianowicie dyskryminacji państw spoza strefy euro.
Uważam, że EBC działał niezgodnie z duchem Unii Europejskiej, gdy w szczytowej fazie kryzysu, w październiku 2008 roku, nie określił równorzędnych warunków korzystania z instrumentów utrzymania płynności. EBC uzgodnił kurs wymiany walut ze szwedzkimi i duńskimi bankami krajowymi w celu zapewnienia odpowiedniej płynności euro w systemach bankowych tych dwóch państw. Natomiast w przypadku węgierskich i polskich banków centralnych był wprawdzie gotów zrobić to samo, ale domagał się zabezpieczenia.
Takie postępowanie EBC przyczyniło się, niestety, do narastającej niepewności na rynkach, a w konsekwencji do dalszego pogorszenia sytuacji w tych państwach. Teraz, gdy jesteśmy w trakcie tworzenia nowego systemu finansowego, musimy podjąć kroki w celu zapewnienia, by w przyszłości podobne nierówności nie miały miejsca. Nie możemy zatem wprowadzać przepisów, w których pewna część Unii jest traktowana w sposób mniej korzystny niż inne. Tę koncepcję chcę jeszcze rozszerzyć w związku z tworzeniem Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, którym obecnie wszyscy się zajmujemy. EBC będzie odgrywać istotną rolę w tej dziedzinie. Kierownictwo w tej Radzie będzie sprawował prezes EBC, musimy więc zadbać o to, żeby państwa strefy euro - a także te, które do niej nie należą, na przykład państwa Europy Środkowej i Wschodniej - otrzymały jednakowe prawa głosu w tej nowej organizacji.
Istnieje niebezpieczeństwo, że jeśli nie podniesiemy głosów przeciwko dyskryminacji, z którą już się spotkaliśmy, nierówne traktowanie stanie się powszechną praktyką nowych organów nadzoru finansowego, a do tego za wszelką cenę nie można dopuścić. Ideały zjednoczenia nie mogą zostać zaprzepaszczone i zastąpione dawnym rozdźwiękiem politycznym z podziałami gospodarczymi.
George Sabin Cutaş
(RO) Nie ma nic dziwnego w tym, że nadzwyczajne środki, które miały być przyjęte przez Europejski Bank Centralny w czasie kryzysu, znalazły się na centralnym miejscu w jego raporcie rocznym.
W tym kontekście uważam, że Europejski Bank Centralny powinien stale stosować środki zwiększania płynności banków w strefie euro. Niemniej jednak nie możemy zapominać, że państwa członkowskie spoza strefy euro również znalazły się wśród tych, które mocno dotknął kryzys i że interwencja Europejskiego Banku Centralnego w tym obszarze również jest konieczna w formie środków zwiększających płynność.
Ponadto wzrost deficytu budżetowego, długu publicznego i wskaźnika bezrobocia wśród młodych ludzi poniżej 25. roku życia to problemy, które dotyczą większości państw członkowskich Unii Europejskiej. Pakt na rzecz stabilności i wzrostu przeżywa kryzys tożsamości i wiarygodności, w związku z czym nie ma możliwości skutecznego stosowania jego zasad.
Moim zdaniem należy w sposób mniej automatyczny i jednolity stosować zasady paktu. Potrzebne jest natomiast podejście, w którym weźmie się pod uwagę sytuację każdego państwa członkowskiego i w którym położy się znacznie większy nacisk na długoterminową stabilność finansów publicznych, a w mniejszym stopniu na deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych.
Głównym celem paktu było zapobieganie. Miał on zapewnić wielostronny nadzór budżetowego za pomocą systemu wczesnego ostrzegania. Dlatego też uważam, zgodnie z duchem sprawozdania pana posła Scicluny, że utworzenie Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, której zadaniem będzie zapewnienie szybkiego ostrzegania przed ryzykiem systemowym lub zagrażającą nierównowagą na rynkach finansowych, jest bezwzględnie konieczne.
Obecny kryzys finansowy i jego pogłębienie się w ostatnim czasie wymaga szybkiego określenia mechanizmów wzajemnego wsparcia, dostępnych na szczeblu UE, przy jednoczesnym wzmocnieniu instrumentów koordynacji między państwami członkowskimi na rzecz wpierania wspólnego ładu gospodarczego. Jeden z głównych wniosków, który płynie z kryzysu, dotyczy konieczności zapewnienia większej odpowiedzialności fiskalnej, a co za tym idzie, procedur monitorowania gospodarczego w celu utrzymywania równowagi budżetowej.
Roberts Zīle
(LV) Panie przewodniczący, panowie komisarze! Dziękuję. W grudniu ubiegłego roku pan Almunia, który pełnił funkcję komisarza ds. gospodarczych i walutowych, powiedział, że o ile nie wydarzy się nic specjalnego, Estonia otrzyma latem zaproszenie do strefy euro, począwszy od 2011 roku. A jednak wydarzyło się coś specjalnego, i to nie tylko w Estonii, ale w całej strefie euro. Estonia to praktycznie jedyne państwo członkowskie UE, które obecnie spełnia kryteria z Maastricht. Co będzie oznaczało nieprzyjęcie Estonii do strefy euro zgodnie z przepisami? Moim zdaniem będzie to sygnał dla świata finansów, że strefę euro ogarnęła zbyt duża niemoc, by była zdolna przyjąć mały, ale odpowiedzialny pod względem fiskalnym kraj. Ujmując inaczej, na drzwiach klubu strefy euro pojawi się napis, że "klub zamknięto z powodu generalnego remontu”. Jaki byłby to jednak sygnał dla nowych państw członkowskich takich jak moja ojczyzna Łotwa, która jest objęta programem MFW, utrzymuje stały kurs wymiany euro i która w celu wprowadzenia euro dewaluuje swoją gospodarkę dwucyfrowym spadkiem PKB oraz nadzwyczaj wysokim bezrobociem? Byłby to sygnał wywołujący zastanowienie, czemu mamy za wszelką cenę dążyć do spłacenia prywatnego długu wysokim kursem wymiany naszej krajowej waluty, jeżeli dług ten powstał w wyniku kredytów w euro udzielanych przez banki w UE, przykładowo pod zastaw nieruchomości? Dziękuję państwu.
David Casa
Panie przewodniczący! 2008 rok był niezwykle ważny dla gospodarki europejskiej, a w rzeczywistości i dla światowej. Był to rok, który charakteryzowała ogromna niepewność co do rozmiarów kryzysu, jaki się wydawał tylko pogłębiać.
Ogromna niepewność dotyczyła również czasu, jakiego będą potrzebowały europejskie gospodarki na naprawę oraz narzędzi, z których powinniśmy korzystać w celu stymulowania tej naprawy.
Nie był to łatwy rok dla EBC, który musiał się zmagać z licznymi problemami. W 2008 roku EBC zajął się wraz z innymi dużymi bankami centralnymi opracowywaniem wspólnego podejścia mającego na celu zapewnienie znacznej krótkoterminowej płynności systemu bankowego, które to podejście EBC okazało się nadzwyczaj skuteczne.
Pod tym względem muszę poprzeć mojego kolegę, który doszedł do słusznego wniosku w kwestii wyników EBC. Zgadzam się, że 2008 rok był instrumentalny i osoby odpowiedzialne stanęły na wysokości zadania. Podzielam również niektóre obawy sprawozdawcy, jeśli chodzi o to, że niektóre banki nie dały odczuć klientom cięć stóp procentowych i uważam, że tej sprawie należy się dokładnie przyjrzeć, zatem proszę mieć to na uwadze, panie Trichet.
Ogólnie ujmując, w moim odczuciu jest to niezmiernie wyważone sprawozdanie, wspaniała praca mojego maltańskiego kolegi Edwarda Scicluny.
Pervenche Berès
(FR) Panie przewodniczący! Niestety, z powodu innych obowiązków, przewodniczący Juncker jak zwykle nie mógł nas zaszczycić swoją obecnością. To całkiem oczywiste, przykro mi.
Mamy przed sobą dwa bardzo dobre sprawozdania, które pozwalają nam bardziej zagłębić się w dyskusję w tym krytycznym momencie dla strefy euro.
Sprawozdanie pana posła Scicluny dostarcza nam podstaw dla wielu elementów debaty, zwłaszcza w kwestii warunków powołania pańskiego następcy, panie Trichet. Dialog monetarny stanowi istotny element nie tylko z punktu widzenia demokracji, ale też w kategoriach samego funkcjonowania i prowadzenia Europejskiego Banku Centralnego.
Panie komisarzu Rehn! Sprawozdanie naszego przyjaciela, pana posła Giegolda, zawiera pytania kierowane do pana z uwagi na pańskie kompetencje niezależne od kompetencji Europejskiego Banku Centralnego.
W obszarze funkcjonowania strefy euro stoimy w obliczu zagrożenia, jakim jest demontaż naszego wzorca społecznego. Kiedy pański poprzednik, pan Almunia, wydał ocenę dotyczącą 10 lat działalności strefy euro, jeden czynnik był niezaprzeczalnie oczywisty, a mianowicie coraz większa rozbieżność między państwami członkowskimi strefy euro. W takiej właśnie znajdujemy się sytuacji, której autorzy traktatu oraz paktu stabilności i wzrostu nie docenili. Musimy uwzględnić ten fakt.
Musimy go uwzględnić z dwóch powodów. Po pierwsze, aby zrozumieć, że nawet jeżeli zrównoważenie finansów publicznych stanowi podstawowy element, to nie jest on wystarczający. W obliczu krajowych kompetencji państwa członkowskie w naturalny sposób nie mają ochoty na sankcje i stąd ich niedobra koordynacja, ich współpraca. Musimy odkryć tego ducha. To magiczne panaceum, którego potrzebujemy.
Drugim filarem, którego nie można przeoczyć i bez którego nie możemy się obejść jest sprawa fiskalnej harmonizacji. Jak państwu wiadomo, ubolewam, że z tego punktu widzenia w strategii do 2020 roku nawet nie wspomniano o toczących się pracach na rzecz harmonizacji podstawy opodatkowania osób prawnych, które to prace musimy bezwzględnie i zdecydowanie kontynuować.
Sari Essayah
(FI) Panie przewodniczący! W ślad za kryzysem finansowym szybko zwiększyło się zadłużenie publiczne, mimo iż wiele krajów zaczyna przykręcać kurki na rzecz ozdrowienia. Mając do czynienia z ostrym kryzysem gospodarczym, musimy się bardzo skoncentrować na długoterminowym i poważnym braku równowagi w finansach publicznych.
Mamy pakt stabilności i wzrostu, ale problem tkwi w tym, że państwa członkowskie nie przestrzegały go i stąd musimy się teraz uporać z poważnymi deficytami w finansach publicznych. Trzeba zwrócić uwagę na błędne informacje statystyczne w przypadku Grecji, ale sedno problemu tkwi w źle zarządzanej polityce gospodarczej.
My politycy stajemy w obliczu bardzo trudnych decyzji, powolnego wzrostu, starzejącego się społeczeństwa i sytuacji w zakresie zatrudnienia, która poprawia się w sposób zaledwie ospały. Jest tylko kilka leków dla finansów publicznych: zwiększyć dochody z opodatkowania, stymulować wzrost gospodarczy lub zmniejszyć wydatki.
W poszukiwaniu środków zaradczych podstawowe wskaźniki to zrównoważona sytuacja w zakresie finansów publicznych oraz deficyt. Niewystarczająco zrównoważona sytuacja odzwierciedla wysokość wskazanej podwyżki stopy opodatkowania lub obniżki stopy wydatków, aby utrzymać zrównoważoną podstawę finansów publicznych w perspektywie długoterminowej. Aby zapewnić równowagę musimy uznać, że narosłe zadłużenie zwiększy się za sprawą różnicy między stopami oprocentowania a wzrostem produktu krajowego brutto, natomiast starzejące się społeczeństwo to znaczny wzrost wydatków na emerytury i opiekę w nadchodzących latach. Bezwzględnym warunkiem stymulowania dochodów w finansach publicznych jest wzrost gospodarczy i zatrudnienie, zwiększenie rentowności usług publicznych oraz wdrożenie środków strukturalnych, które mogą zapewnić przykładowo zrównoważoną sytuację w zakresie systemów emerytalno-rentowych.
W perspektywie długoterminowej duże znaczenie dla równowagi finansów publicznych będzie miał wzrost wskaźnika urodzeń oraz prewencyjna opieka zdrowotna. W trakcie kryzysu gospodarczego apelowaliśmy o lepszą koordynację finansów publicznych i chciałabym zapytać, w jaki sposób pan komisarz Rehn zamierza się tym zająć. Uważam jednak, że bieżącego kryzysu gospodarczego nie można wykorzystywać jako tylnych drzwi wyjściowych dla sprawowania kontroli nad gospodarkami państw członkowskich. Musimy przestrzegać ścisłej dyscypliny budżetowej w finansach publicznych.
Olle Ludvigsson
(SV) Panie przewodniczący! Chciałbym uwydatnić trzy główne aspekty sprawozdań, które omawiamy.
Po pierwsze nie powinniśmy poświęcać debaty nad finansami publicznymi sprawom związanym wyłącznie z problemami gospodarczymi. Musimy się również skoncentrować na tym, co możemy uczynić na rzecz zapoczątkowania wzrostu gospodarczego i walki z bezrobociem. W wielu krajach zachodzi konieczność wprowadzenia cięć w wydatkach publicznych. Jednocześnie jednak ważne jest również zwiększenie dochodów za sprawą wzrostu przez zatrudnienie większej liczby ludzi, którzy będą odprowadzać podatki.
Po drugie doceniam fakt, że pan poseł Scicluna porusza w swoim sprawozdaniu sprawę większej przejrzystości w sektorze finansowym. W tej kwestii pozostaje jeszcze wiele do zrobienia. Przejrzystość to nie tylko znakomity sposób, aby zapobiec szkodliwemu podejmowaniu ryzyka na rynku finansowym. Większa przejrzystość jest również konieczna do celów skutecznego nadzoru oraz publicznego zaufania do instytucji finansowych, co ma ogromne znaczenie.
EBC powinien torować drogę w tym obszarze, podejmując niezwłocznie środki na rzecz zapewnienia większej przejrzystości swojej pracy. Dobrze by było, gdyby na początek opublikowano protokoły z posiedzeń Rady EBC. Otwartość powinna być również podstawową zasadą utworzenia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ESRB). Aby zapewnić skutki zaleceń Rady ds. Ryzyka Systemowego, należy przyjąć podstawową zasadę ich upubliczniania.
Po trzecie cieszę się, że pan Giegold uwydatnia w swoim sprawozdaniu znaczenie walki ze zmianami klimatu i degradacji środowiska, nawet w czasach kryzysu. Nie możemy dopuścić, aby kryzys finansowy spowolnił proces przechodzenia na ekologiczną gospodarkę. Powinniśmy natomiast propagować naprawę gospodarczą za sprawą inwestycji w odnawialne źródła energii, przyjazne środowisku systemy transportowe oraz w rozwój ekologicznej technologii. Tylko dokonując takich inwestycji możemy zapewnić zrównoważony wzrost gospodarczy w perspektywie długoterminowej.
Frank Engel
(FR) Panie przewodniczący! Rok 2009 był bez wątpienia najtrudniejszym rokiem dla euro od czasu wprowadzenia tej waluty, ale był też najbardziej przydatny. Bez euro Unia Europejska pogrążyłaby się w wojnie konkurencyjnych dewaluacji na tle kryzysu. Brak stabilności monetarnej w 2009 roku mógłby osłabić polityczną rzetelność Unii Europejskiej.
Dzięki euro uczyniliśmy wszystko, co w naszej mocy, aby uporać się z ciągłym brakiem równowagi w obszarze kursów walutowych i polityki pieniężnej. Ale na jak długo jeszcze? Dzisiaj mamy nadzieję na lepsze zarządzanie europejską walutą, modląc się o nie - zarządzanie bardziej restrykcyjne, widoczne i reagujące.
Faktem jest, że próby przejęcia przez kraje kontroli nad głównymi zasadami euro nie przyczyniają się do prawidłowego zarządzania europejską gospodarką i polityką pieniężną. Tylko solidarność może ograniczyć spekulacyjną działalność, której ofiarą padła dzisiaj Grecja i która może dotknąć w każdej chwili inne kraje ze strefy euro.
Solidarność idzie ręka w rękę z rzetelnością gorących rynków długów państwowych. Polityczne wykręty ostatnich tygodni zaszkodziły nie tylko Grecji. Podważyły one poważnie zaufanie do euro. Brak pomocy dla krajów znajdujących się w niebezpieczeństwie podważa monetarną stabilność całej strefy euro.
Poza środkami na sytuacje kryzysowe, wyposażmy w końcu walutę euro w środki, których potrzebuje. Potrzebujemy skoordynowanego europejskiego rynku obligacji, aby uniknąć zatorów powodowanych zbyt licznymi długami państwowymi w zbyt wielu krajach i jednocześnie o zbliżającym się terminie spłaty. Potrzebna nam jest reprezentacja poza strefą euro na wszystkich szczeblach, we wszystkich organach, w tym w instytucjach finansowych. Czemu przewodniczącego Eurogroupy nie ma w G-20?
Pogódźmy się również z faktem, że nowi członkowie chcą jak najszybciej przystąpić do strefy euro. Musimy ich przyjąć z entuzjazmem i nie powinniśmy być małostkowi. Rozmyślanie nad wykluczeniem członków strefy euro równa się porzuceniu ambicji w kierunku silnej pozycji Europy na świecie. Rozszerzanie strefy euro musi iść ręka w rękę z wdrożeniem instrumentów potrzebnych do zapewnienia prawdziwej unii gospodarczej: koordynacji polityk budżetowych oraz harmonizacji polityki gospodarczej i fiskalnej. Taka jest cena dalszego powodzenia euro.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Panie przewodniczący! Kryzys jest chorobą, która zazwyczaj prowadzi nie tylko do uzdrowienia, ale także do wzmocnienia i stworzenia mechanizmów odpornościowych. Może też doprowadzić do tak zwanych powikłań, a nawet pewnych trwałych uszkodzeń organizmu. Zastanówmy się, jak doszło do tej choroby, którą nazywamy kryzysem.
W większości przypadków choroba jest efektem różnych zaniedbań związanych z naszym organizmem bądź przychodzi z zewnątrz. Przyczyną kryzysu jest działanie niezgodne z zasadami rynku, działanie spekulacyjne. Sam rynek nie jest w stanie ich odrzucić, zniwelować czy ograniczyć, jeśli nie ma odpowiedniego nadzoru i monitoringu przebiegu procesów, a w szczególności w sytuacjach nietypowych na rynku. Dotychczas rynki finansowe były monitorowane i nadzorowane głównie przez instytucje państwowe, narodowe. Globalizacja doprowadziła do stworzenia światowych instytucji finansowych, globalnego rynku finansów. Nie stworzono natomiast adekwatnych światowych, regionalnych, w naszym przypadku europejskich, instytucji nadzoru i monitoringu tych rynków.
Rynek nie kieruje się wartościami, ale przede wszystkim osiągnięciem zysku za wszelką cenę. Kryzys nie rozpoczął się w 2008 roku od załamania na rynkach finansowych, ale w 2007 roku od kryzysu na rynkach żywnościowych oraz od zachwiania rynku energetycznego, który jest sterowany instrumentami politycznymi. Sytuacja w Unii Europejskiej to grzech nieprzestrzegania ustalonych powszechnie przyjętych zasad paktu stabilizacji i wzrostu.
Szkoda, że ostrzeżenia płynące ze strony Komisji były zbyt delikatne. Niektórym państwom wolno było więcej, bo przecież jak będzie ich pouczała jakaś tam Komisja. Niektóre państwa zachowywały się dziecinnie, ukrywając swoje grzeszki. Nie na tym polega wspólnota i nasza integracja. Ważne jest, aby przyznać się do popełnionych błędów, poinformować o tym naszych obywateli, przeprosić ich, prosić o wyrozumiałość i współpracę w wychodzeniu z kryzysu.
Musimy podjąć takie działania, aby kosztami kryzysu nie obciążyć najsłabszych i najbiedniejszych. Naszym obowiązkiem wynikającym z unijnej solidarności jest także wesprzeć kraje najbardziej dotknięte kryzysem. Uzdrowienie nie przyjdzie z zewnątrz, jeśli organizm, jakim jest państwo, nie podejmie walki.
Othmar Karas
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Panie Trichet! Chciałbym panu bardzo podziękować nie tylko za pańską pracę w ostatnich latach, ale też za postawę w ostatnich tygodniach. Był pan kompetentny, niezależny i konsekwentny. Pan i pańscy pracownicy macie kojący wpływ w tych problematycznych czasach.
Panie komisarzu Rehn! W ostatnich dniach złożył pan pewne ośmielające oświadczenia. Powinniśmy uczynić wszystko, co w naszej mocy, aby podążać obraną przez pana drogą.
Euro to siła stabilizująca nawet w czasach kryzysu. Musimy skończyć z mitem, że euro oraz pakt stabilności i wzrostu to przyczyny problemów doświadczanych przez Grecję i inne kraje. W ubiegłym tygodniu grecki premier wyraźnie powiedział w tej Izbie, że nie należy obwiniać euro. Wręcz przeciwnie, euro stanowi częściowo rozwiązanie. Nie można przeprowadzić reformy bez euro. Bez euro nie można wprowadzić odpowiednich ograniczeń dla celów, które możemy sami określać. Nie możemy osłabiać euro, skoro dotknięte kraje stoją na stanowisku, że euro raczej je chroni, a nie osłabia.
Chciałbym też dodać, że Grecja nie żebrze o pieniądze, jak sugeruje często codzienna prasa. Dobrze by było, gdyby członkowie Rady, rozmawiając na ten temat, przestali się koncentrować na popularnej opinii na temat krajowego frontu politycznego, podejmując zamiast tego z nami współpracę w celu wypracowania wspólnych europejskich rozwiązań. Grecji nie można dotować, ale chce ona wsparcia na wdrożenie reformy i planu oszczędności. Prezes Europejskiego Banku Centralnego - pan Trichet również bardzo wyraźnie wskazał w trójstopniowym planie, co jest możliwe oraz kiedy można podjąć działania. Nikt nie powiedział, że nic nie można zrobić.
Mamy unię monetarną, ale nie mamy unii gospodarczej. Aby ją urzeczywistnić, potrzebna jest nam polityczna wola państw członkowskich, a nie doradztwo. Unia gospodarcza to koordynacja polityki budżetowej, harmonizacja podatków oraz koordynacja polityki w obszarze kształcenia, gospodarczej i społecznej. Do tego wzywamy państwa członkowskie i oczekujemy, że wykażą zaangażowanie. Musimy dalej podążać tą drogą w interesie euro.
Danuta Jazłowiecka
(PL) Panie przewodniczący! Miniony rok był dla strefy euro niezwykle burzliwy. Rozpoczął się od wejścia Słowacji do Eurogrupy, a zakończył ogromnymi problemami gospodarczymi i finansowymi Grecji. W tym okresie przez świat przetoczył się największy od lat kryzys ekonomiczny.
Trwają obecnie dyskusje nad tym, jak poradzić sobie z nowymi wyzwaniami, w którym kierunku powinna zmierzać globalna gospodarka, jaką politykę powinna realizować Unia Europejska. Niniejsza rezolucja wpisuje się w tę debatę. Ja chciałabym zwrócić uwagę na jeden jej aspekt.
Szanowni państwo! Kryzys gospodarczy, problemy w Grecji, a także obecna debata na temat pomocy dla Grecji pokazuje, że podział na nową i starą Europę jest nadal aktualny. W miniony piątek szef Komisji Europejskiej Jose Manuel Barroso odniósł się do pomysłu stworzenia mechanizmu wsparcia dla krajów strefy euro borykających się z problemami finansowymi. Według szefa Komisji zasady i warunki, na jakich instrument ten byłby zarządzany, powinny zostać ustalone jedynie przez członków strefy euro.
Zajmując głos w tej debacie chciałabym gorąco poprzeć stanowisko komisarza ds. budżetu Jana Lewandowskiego oraz profesora Jacka Rostowskiego, polskiego ministra finansów, i przyłączyć się do ich apelu, a także opinii wielu z państwa, o to, aby już teraz wszystkie kraje członkowskie, w tym te spoza strefy euro, wzięły czynny udział we wzmacnianiu strefy i tworzeniu instrumentów pomocowych dla jej członków. Polska jako jeden z krajów spoza strefy już wkrótce przyjmie wspólną walutę i już dzisiaj chcielibyśmy być odpowiedzialni za przyszły kształt Eurogrupy. Dlatego nie wykluczajmy nowych państw członkowskich z tej tak ważnej debaty. Po sloganie "Europa dwóch prędkości” nie dzielmy dziś Europy na Europę strefy euro i Europę spoza strefy euro, wszak jesteśmy jedną Unią.
Na koniec chciałabym gorąco poprzeć wszystkie elementy rezolucji wzywające Europejski Bank Centralny, Komisję Europejską oraz członków Eurogrupy do wspierania procesu rozszerzenia strefy euro, do rozszerzenia według obowiązujących obecnie kryteriów. A prezesowi Europejskiego Banku Centralnego panu Trichetowi pragnę podziękować za dobrą pracę, szczególnie w tym tak trudnym roku dla Europy.
Alajos Mészáros
(HU) Jestem wdzięczny komisarzowi, prezesowi EBC oraz sprawozdawcy za otwarte i wysoce profesjonalne podejście do tego problemu, który poważnie nas wszystkich dotyczy. W istocie, to bardzo niepokojące, że pomimo naszych wszystkich wysiłków stopa bezrobocia i poziom zadłużenia państwowego rosną prawie we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Mój kraj, Słowacja, nie stanowi tu żadnego wyjątku od reguły. Bezrobocie wzrosło powyżej 13 %. Słowacja jest ostatnim państwem, które przystąpiło do strefy euro, 1 stycznia 2009 r., co znalazło pozytywny oddźwięk w obszarach gospodarki, politycznym i społecznym. Większość społeczeństwa pozytywne odbiera wprowadzenie euro. W związku z tym uważamy, że koniecznie należy utrzymać siłę i prestiż euro. Parlament musi pomóc Komisji i EBC w ich wysiłkach mających na celu uniknięcie niepowodzenia tego przedsięwzięcia. Po pierwsze należy bardziej i w zrównoważony sposób zintegrować europejską gospodarkę. Jest to jednak zadanie strategiczne, wymagające w pełni zaangażowanego wsparcia ze strony Rady.
Zigmantas Balčytis
(LT) Wyjście ze skomplikowanego kryzysu gospodarczego i finansowego nie było tak skuteczne, jak się spodziewaliśmy. Na początku kryzysu nie skoordynowano programów państw członkowskich na rzecz wsparcia banków ze wspólnymi warunkami ustalonymi na szczeblu europejskim i niektóre banki wykorzystały fundusze przyznane z Europejskiego Banku Centralnego na pokrycie swoich strat. Nie skoordynowano też wsparcia dla działalności gospodarczej, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw. Skutek tych działań jest oczywisty: po nieudanych próbach otrzymania na czas kredytów bankowych, małe i średnie przedsiębiorstwa masowo upadały. Krajom ze strefy euro było łatwiej przezwyciężyć trudności, gdyż Europejski Bank Centralny zapewnił im płynność. Jeżeli wierzymy w europejską solidarność, jeżeli funkcjonujemy w ramach jednego otwartego rynku o jednakowych warunkach konkurencji, a naszym podstawowym celem jest jak najszybciej wyjść z tej skomplikowanej sytuacji, to moim zdaniem Europejski Bank Centralny powinien i musi zapewnić płynność państwom członkowskim spoza strefy euro, które szczególnie ciężko doświadczyły tego kryzysu.
Andrew Henry William Brons
Panie przewodniczący, panie sprawozdawco! Pan poseł Scicluna powiedział, że EBC usiłował zwiększyć płynność, ale banki nie przenosiły jej na konsumentów. To fakt, który dotyczy tak strefy euro, jak i pozostałych państw.
Moja partia jest zadowolona, że Wielka Brytania pozostaje poza strefą euro. Waluta państwowa musi odzwierciedlać stan i potrzeby własnej gospodarki, a nie średnie potrzeby 27 różnych gospodarek. Zachowanie własnej waluty to jednak tylko częściowa odpowiedź. Podstawowy problem to taki, że kreowanie i podział kredytów spoczywa w rękach prywatnych przedsiębiorstw - banków komercyjnych, co dotyczy zarówno strefy euro, jak i państw spoza tej strefy.
Prywatne przedsiębiorstwa należy pozbawić zadania kreowania kredytów, co w rzeczywistości równa się kreowaniu pieniędzy. To rząd musi generować dodatkową siłę nabywczą i puszczać ją w obieg, jeżeli jest ona potrzebna - w celu podziału występującego lub nadchodzącego wzrostu lub finansowania dużych projektów infrastruktury, natomiast nie mogą jej generować banki, które ją wypożyczają do obiegu.
Petru Constantin Luhan
(RO) Podczas tego kryzysu mogliśmy zaobserwować, że wahania powodowane kursem walutowym i stopami procentowymi zderzały się z jedną walutą, która w prawidłowy sposób ochraniała strefę euro.
Jedna waluta nie zapewniła rozwiązania problemu wewnętrznej i zewnętrznej nierównowagi, która się pojawiła. Korzyści wynikające z umożliwienia krajowym instytucjom finansowym dostępu do płynności Europejskiego Banku Centralnego oraz z wyeliminowania ryzyka wahań kursu walutowego zwiększyły jednak zainteresowanie tą walutą wśród państw członkowskich spoza strefy euro.
Należy popierać podejmowane przez te państwa wysiłki polegające na poprawie własnych gospodarek i polityk fiskalnych w celu przyjęcia jednej waluty. Apeluję do Komisji i Europejskiego Banku Centralnego, by nadal zachęcały do jak najszybszego rozszerzenia strefy euro w celu zapewnienia tym państwom lepszej ochrony przed skutkami kryzysu gospodarczego i finansowego.
Karin Kadenbach
(DE) Panie przewodniczący, panie Trichet! Chciałabym bardzo podziękować za tę cześć sprawozdania, która zawiera ostrzeżenie przed nadmiernymi cięciami zarobków mającymi na celu zmniejszenie deficytu, ponieważ niskie dochody skutkują spowolnieniem wzrostu gospodarczego. Chcę podziękować za ten ustęp, gdyż uważam, że sytuacja taka prowadzi nie tylko do spowolnienia wzrostu gospodarczego i ograniczenia konkurencyjności Europy, ale też do ograniczenia obywatelom europejskim możliwości odgrywania pełnowartościowej roli w społeczeństwie.
Bardzo ważne jest, abyśmy nasze budżety sporządzali według wytycznych, ale równie ważne jest, aby państwa członkowskie miały pole manewru w kontekście gospodarczym i społecznym. Jeżeli nie zapewnimy w Europie dalszych inwestycji w edukację, zdrowie i badania naukowe, Europa będzie niestabilna i niezdolna konkurować z całą resztą świata. Nie można obarczać kosztami grup, które nie ponoszą odpowiedzialności za kryzys. Jeżeli nie zainwestujemy w ludzi, nie zapewnimy przyszłości Europie. W związku z tym apeluję, aby w przyszłości położyć nacisk na aspekt społeczny.
Angelika Werthmann
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Bieżący kryzys gospodarczy i finansowy, który jest też kryzysem strukturalnym, zmusza nas do odgórnego wprowadzenia długoterminowych kontroli oraz ostrożnych budżetów. Globalizacja wymusza na strefie euro odegranie skutecznej roli w obszarze polityki finansowej. Nie może to się jednak odbywać kosztem zwykłych obywateli i chciałabym przypomnieć wszystkim o konieczności zachowania ostrożności i odpowiedzialności.
Jean-Claude Trichet
Panie przewodniczący! Muszę powiedzieć, że przemawiam do Parlamentu od sześciu lat i sześciu miesięcy i po raz pierwszy mam do czynienia z tak licznymi wypowiedziami, analizami, sugestiami oraz propozycjami.
Jestem pod ogromnym wrażeniem zarówno bogactwa wypowiedzi, których właśnie wysłuchaliśmy, jak i różnic w wyrażonych poglądach.
Jeżeli mogę, to spróbuję podsumować moje podstawowe punkty po wysłuchaniu tych wszystkich interesujących i istotnych uwag, do których Europejski Bank Centralny będzie oczywiście przywiązywał największą wagę.
Przede wszystkim chcę powiedzieć, że usłyszałem bardzo dużo na temat problemów, z jakimi się boryka EBC, jak również pochwał za zdolność zapewnienia reakcji w czasie rzeczywistym i w bardzo trudnych okolicznościach. Chcę wyrazić opinię, że moi koledzy i ja usiłowaliśmy robić co w naszej mocy w tej bardzo wyjątkowej sytuacji: najgorszej od czasów II wojny światowej, która to sytuacja w przypadku braku natychmiastowych działań z naszej strony byłaby prawdopodobnie najgorsza od czasów I wojny światowej.
Wszyscy doświadczyli problemów; wielu z państwa mówiło o problemach, z jakimi borykały się inne banki centralne w Europie i na całym świecie. Musimy zatem przyjąć na siebie ogromną odpowiedzialność i całkowicie się zgadzam z tymi, którzy twierdzą, że nie możemy mówić o trudnych czasach w kategoriach przeszłości. Trudne czasy jeszcze nie są za nami. Nie wracamy do zwykłego stanu rzeczy. Musimy zachować skrajną czujność.
Odnotowałem również informację o wzroście i miejscach pracy, która jest bardzo zdecydowanym przesłaniem ze strony Parlamentu. W pełni się z tym zgadzam. Zapewniając stabilność, zachowując wiarygodność w zapewnieniu tej stabilności w perspektywie średnio- i długoterminowej, wierzymy że przyczyniamy się do zrównoważonego rozwoju i zrównoważonego tworzenia miejsc pracy. Wiedzą jednak państwo, że naszym przesłaniem są reformy strukturalne; reformy strukturalne o zdecydowanie ważnym znaczeniu, mające zwiększyć potencjał wzrostu Europy oraz jej zdolność w zakresie tworzenia miejsc pracy.
Stanowcze przesłanie z państwa strony, z którym my w EBC w pełni się zgadzamy - i nie chcę wchodzić w kompetencje pana komisarza, reagując - to istota zarządzania Europą składającą się z 27 członków, zarządzania 16 członkami strefy euro. Wzywamy kraje do zachowania najwyższego poziomu odpowiedzialności, zarówno wszystkie 27 państw członkowskich, jak i 16 członków strefy euro, do odpowiedzialności i wzmożonego nadzoru nad pozostałymi członkami. Musimy zdecydowanie w pełni wdrożyć pakt stabilności i wzrostu. Nadzór nad polityką fiskalną to sedno UGW, a ja muszę uwzględnić także nadzór nad strukturalnymi reformami oraz wdrożenie tych reform, jak też zmiany w zakresie konkurencji kosztowej różnych gospodarek, zwłaszcza gospodarek członków strefy euro. To podstawowa sprawa.
Nie chcę się już rozwodzić nad Grecją i różnymi sprawami, które wchodzą w grę. Miałem już okazję odpowiedzieć na wiele pytań na forum Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz przed Parlamentem. Pozwolę sobie tylko powiedzieć, że Grecja to wzór do naśladowania, jakim jest również Irlandia. Irlandia stoi w obliczu skrajnie poważnego problemu - tak powiedział tu jeden z posłów do PE - i potraktowała ona swój problem bardzo poważnie z wyprzedzeniem, z ogromną determinacją, profesjonalizmem i kompetentnie, z czym wszyscy się zgodzili. Chcę to podkreślić. Powiedziawszy to, powtarzam: w opinii EBC środki podjęte przez rząd Grecji są przekonujące i dodałbym również, że odważne.
Słowo na temat długoterminowej sytuacji w strefie euro: w ciągu nadchodzących 10-20 lat zapewnimy stabilność cen zgodnie z definicją, którą ustaliliśmy z chwilą wprowadzenia euro. Mogą nam państwo zaufać. Możemy tego dowieść. To nie jest teoria. To są fakty, to są liczby.
(FR) Jedno muszę podkreślić: wszyscy członkowie strefy euro wiedzą, że średnia inflacja w strefie euro w perspektywie średnio- i długoterminowej wyniesie poniżej 2 % lub blisko tej wartości. Muszą oni ponieść konsekwencje tego faktu na szczeblu krajowym. Korzystają z przynależności do strefy euro. Nie mogą rozważać swojej pozycji w kontekście krajowym, w kategoriach inflacji krajowej, ponieważ zbyt odbiegałoby to od tego, co gwarantujemy, gdyż tego od nas wymagano, takie są nasze kompetencje oraz taki jest wkład w dobrą koniunkturę i stabilność Europy.
Panie przewodniczący! Proszę pozwolić, że na koniec wypowiem się w kilku słowach w kwestii przejrzystości. Jak często powtarzałem posłom do PE, jeśli chodzi o natychmiastową publikację naszych badań, wprowadzającego oświadczenia, to jesteśmy najbardziej przejrzystą instytucją na świecie. Zapewniamy największą przejrzystość pod względem organizacji konferencji prasowych niezwłocznie po posiedzeniach Rady Prezesów.
Pod jednym względem stanowimy wyjątek i mamy ku temu powody. Nie podajemy nazwisk osób głosujących "za” i "przeciw”, ponieważ zakładamy, że nie jesteśmy grupą jednostek. Jesteśmy podmiotem kolegialnym. Rada Prezesów jest podmiotem przynależnym. To Rada Prezesów, która dokonuje kalkulacji.
Powiedziałem już, że nie jest to sytuacja odpowiadająca dotychczasowemu scenariuszowi postępowania i musimy zdecydowanie zreformować bardzo dogłębnie rynki finansowe, aby mieć pewność, że nie wkroczymy w kolejny kryzys jak ten, z którym musieliśmy się uporać.
Ostatnia uwaga w kwestii Polski i Węgier: jedna z posłanek do PE wspomniała o Polsce i Węgrzech, mówiąc, że EBC nie potraktował tych państw tak, jak na to zasługiwały. Sądzę, iż posłanka ta nie jest dobrze poinformowana; zachęcałbym ją do odwiedzin krajowych banków centralnych tych obu krajów, gdzie się przekona, że EBC prowadzi z nimi bardzo bliską współpracę z korzyścią dla nasz wszystkich.
Olli Rehn
komisarz. - Panie przewodniczący! Przede wszystkim chcę podziękować posłom za bardzo poważną i konkretną debatę. Wysłuchałem państwa opinii bardzo uważnie. Na ich podstawie stwierdzam, że skuteczne wzmocnienie ekonomicznego zarządzania w strefie euro i w całej Unii Europejskiej cieszy się zdecydowanym i szerokim poparciem.
Uważam, że dzisiejsza debata w bardzo stosowny i wartościowy sposób określiła scenę działań Rady Europejskiej na dzień dzisiejszy i na przyszłość. Cieszy mnie również możliwość rychłej kontynuacji rozmów na temat ekonomicznego zarządzania w Komisji Gospodarczej i Monetarnej, a najlepiej byłoby zrealizować ten zamiar tuż po Wielkanocy. Chciałbym się z państwem skonsultować i przedstawić niebawem konkretne propozycje.
Są dwie linie postępowania, jeśli chodzi o wzmocnienie ekonomicznego zarządzania, mające zasadnicze znaczenie. Podstawą tego założenia będzie przede wszystkim prawdziwie rzetelny i lepszy prewencyjny nadzór fiskalny oraz budżetowy, bardziej zaostrzony i rygorystyczny, obejmujący również politykę budżetową w perspektywie średnioterminowej, zalecenia oraz, w razie konieczności, ostrzeżenia kierowane pod adresem państw członkowskich.
Kolejnym modułem konstrukcyjnym tego działania będzie skuteczniejszy prewencyjny oraz bardziej systematyczny i zaostrzony nadzór nad przypadkami makroekonomicznej nierównowagi i rozbieżności, jeśli chodzi o konkurencję między państwami członkowskimi strefy euro oraz o konkurencyjność Unii Europejskiej. W tym obszarze również będą formułowane zalecenia polityczne. Jest to konieczne, by zapobiec akumulowaniu się nierównowagi. Oczywiste jest, że najbardziej nagląca i pilna potrzeba bez wątpienia występuje w krajach o dużym deficycie i słabej konkurencyjności - nie tylko w Grecji, choć oczywiście od Grecji zaczynając.
Równie oczywiste jest, że nie możemy i nie będziemy na tej podstawie uważać, że ktokolwiek mógłby osłabić wyniki eksportu krajów posiadających obecnie nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących. Ujmując inaczej, nie chodzi o to, aby Bayern Monachium ograł Olympic Lyon, ale o to, aby poprawić zarówno konkurencyjność wywozową, jeżeli zachodzi taka potrzeba, jak i popyt krajowy, jeżeli zachodzi taka konieczność i możliwość, prowadząc tym samym do lepszych wyników Bayern Monachium i Olympic Lyon, grających jako jeden europejski zespół, umacniając strategię gry tak w ataku, jak i w obronie.
Właśnie o to chodzi w strefie euro, a w ostatecznym rozrachunku także w Unii Europejskiej.
Edward Scicluna
sprawozdawca. - Panie przewodniczący! Kilka słów na początek. Chciałbym skorzystać z okazji i podziękować EBC za współpracę oraz odpowiedzi na moje różne pytania. Po drugie chciałbym podziękować moim kontrsprawozdawcom za zespołową współpracę w uzgadnianiu poprawek do tego sprawozdania i szerzeniu porozumienia w tej kwestii.
Przekonaliśmy się, jakim wyzwaniem była ostatnia recesja. Napięcia w strefie euro to jednak żadna nowość i wszystkim są dobrze znane. Wiemy, że nie stanowimy jeszcze optymalnej strefy walutowej. Dlatego jednak musimy wykazać się innowacyjnością. Musimy przestrzegać rozsądnych zasad i realizować rozsądną politykę w obszarze ekonomi. Oczywiście należy je formułować zgodnie z europejskimi zasadami spójności społecznej.
Niektórzy obserwatorzy uznali, że EBC nie może pomóc Grecji, gdyż zabrania tego klauzula "no bail-out” (wykluczająca wzajemną pomoc) zawarta w artykule 103 Traktatu UE. Czym innym jest jednak wdrożenie wzajemnej pomocy, a czym innym zapewnienie tymczasowej pomocy finansowej.
Wiemy, że mamy kilka możliwości. Niektóre można wykorzystać w perspektywie krótkoterminowej, inne zaś w średnioterminowej. Jak już zaznaczyli moi przedmówcy, jako Europejczycy wszyscy szanujemy euro i wszyscy chcemy jego powodzenia. Możemy zapewnić to powodzenie, ale złączmy potencjał umysłowy Parlamentu, Komisji, Rady i EBC, aby znaleźć kierunek, który to powodzenie zapewni.
Na koniec chcę powiedzieć, że musimy przywrócić publiczne zaufanie do instytucji finansowych przy pomocy środków obejmujących większą przejrzystość, lepsze zarządzanie ryzykiem oraz właściwe regulacje. Musimy zrobić wszystko, aby uniknąć kolejnego tak dużego kryzysu.
Sven Giegold
sprawozdawca. - Panie przewodniczący! Podsumowując tę debatę, chciałbym w skrócie poruszyć trzy kwestie.
Po pierwsze, wnioskując na podstawie różnych opinii tu w Izbie, mamy różne zdania w kwestii nierównowagi. Różnice okazały się całkiem oczywiste i uważam, że musimy zachować ostrożność.
Panowie Trichet i Rehn! W szczególności chciałbym się zwrócić do panów i poprosić, by nie przymykali panowie jednego oka, ponieważ podstawowym problemem, co do którego z zasady się zgadzamy, jest to, że koszty powinny rosnąć zgodnie z celem inflacyjnym oraz wydajnością. W niektórych krajach zbyt wzrosły koszty, zatem dobrze, że podejmują panowie działania.
Z drugiej strony jest kilka krajów, które wykorzystują politykę podatkową oraz ustalenia w kwestii określania zarobków w celu utrzymania się poniżej tego progu. Jeżeli nie zrobią panowie nic w tej kwestii - a wiem, że niektórzy członkowskie Ecofin nie zgadzają się z takim podejściem - to wywołamy pożar ekonomicznej podstawy strefy euro, stwarzając tym samym ogromne niebezpieczeństwo. Nalegam, aby nie przymykali panowie oka, jak też proszę o to samo moich kolegów.
W kwestii Grecji i programu stabilizacji, który chwalono, chciałbym podkreślić, że jest to duży problem i wygłaszając tę opinię, mam na uwadze moje doświadczenia z ubiegłotygodniowej wizyty w Grecji.
Wielu obywateli Grecji uważa, że w okresie ostatnich 10-20 latach wielu ludzi bardzo się wzbogaciło za sprawą nierzetelnych okoliczności. Chwaląc wysiłki Irlandii, nie mogą państwo odnosić ich do sytuacji w Grecji. Ludzie w Grecji uważają, że nie mogą cierpieć z niezawinionych przez nich przyczyn.
Panie komisarzu Rehn! W związku z tym namawiam pana, aby wywierał pan na rząd grecki presję, nakłaniając go do przyjęcia poważnego stanowiska w kwestii bezprawnie nagromadzonego w przeszłości majątku. W innej sytuacji program nie zostanie przyjęty i odniesie porażkę z przyczyn ekonomicznych. Musimy zapewnić, aby program ten był sprawiedliwy pod względem społecznym, a taki jeszcze nie jest.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek 25 marca 2010 r.
Oświadczenia pisemne (artykuł 149 Regulaminu)
Cristian Silviu Buşoi  
na piśmie. - Z obecnego kryzysu w strefie euro należy wyciągnąć wnioski. Za problemy w strefie euro odpowiedzialny jest również kryzys gospodarczy, ale jestem przekonany, że UGW ma też strukturalne słabe strony, którymi powinniśmy się zająć w celu uniknięcia kryzysów w przyszłości. Aby EBC mógł podjąć skuteczne działania wspierające zatrudnienie i wzrost, musimy go wyposażyć w konieczne narzędzia. EBC nie dysponuje takimi samymi narzędziami jak Fed i stąd nie może prowadzić aktywnej polityki monetarnej, która wspierałaby wzrost gospodarczy. EBC jest ograniczony swoim podstawowym zadaniem, jakim jest zapewnienie stabilności cen, co uniemożliwia mu skuteczne stymulowanie wzrostu. Uważam też, że potrzebujemy lepszej koordynacji polityki gospodarczej i fiskalnej, gdyż pozwoli nam to uniknąć tak niefortunnych sytuacji jak grecka. Lepsza koordynacja zwiększyłaby stabilność w strefie euro. Koniecznie należy ściśle przestrzegać paktu stabilności i wzrostu, ale uważam, że należy wprowadzić do niego zmiany. Należy umocnić środki w sferze prewencyjnej. Od strony karzącej też nie jest on wystarczająco skuteczny, gdyż uiszczanie opłat tylko zwiększa deficyty budżetowe i uniemożliwia zgodność z przepisami. Z drugiej strony to nie Rada powinna decydować w sprawie sankcji, gdyż państwa członkowskie zawsze będą się niechętnie nawzajem karały.
Tunne Kelam  
na piśmie. - Powinniśmy zacząć od jednego podstawowego faktu - okazało się, że w trakcie najpoważniejszego kryzysu gospodarczego, jakiego Europa kiedykolwiek doświadczyła, waluta euro zapewniła stabilność i wiarygodność. Bez strefy euro przezwyciężenie kryzysu przebiegałoby dużo wolniej i w bardziej niejednolity sposób. Dotyczy to również państw członkowskich, które jeszcze nie przystąpiły do strefy euro. Teraz koniecznie należy sobie zdać sprawę, że europejska wspólna waluta to wspólna wartość, za którą każdy członek strefy euro ponosi indywidualnie odpowiedzialność. Panuje powszechna zgoda co do faktu, że kryzys gospodarczy był logiczną konsekwencją ogólnego kryzysu wartości.
Od tych, którzy przystąpili do strefy euro oczekuje się, że będą bardziej odpowiedzialni w kwestii równoważenia swoich wydatków i dochodów. Nie ma sensu przyjmować roli domniemanych ofiar finansowych spekulacji czy gospodarczych mafii. Prawie wszystkie europejskie gospodarki mają na sumieniu grzechy popełnione wobec zasad zdrowej i wyważonej polityki fiskalnej. Koniecznie należy wyciągnąć z tego wnioski - potrzebujemy solidniejszego nadzoru i lepszej koordynacji polityk fiskalnych oraz utworzenia Europejskiego Funduszu Walutowego. Przede wszystkim jednak wszyscy członkowie strefy euro muszą ograniczyć życie na kredyt przyszłych dochodów.
Jaromír Kohlíček  
Działalność Europejskiego Banku Centralnego od samego początku była poddawana nieustannej krytyce ze strony lewicy i to nie tylko w UE. Pierwszą przyczyną tej uzasadnionej krytyki są cele tego banku. Podstawowym celem banku jest zapewnienie inflacji nieprzekraczającej 2 % oraz utrzymanie deficytów budżetowych państw członkowskich na poziomie wynoszącym maksymalnie 3 % PKB, a zatem wszystko jest w najlepszym porządku w czasach wzrostu. Kiedy bezrobocie samo z siebie spada, banki same utrzymują swoją płynność, a EBC może wywierać presję na rządy poszczególnych państw członkowskich, by zmniejszyły swoje zadłużenie. Historia jednak zupełnie inaczej się przedstawia z chwilą wybuchu kryzysu gospodarczego. Źle sformułowany cel centralnej instytucji finansowej w oczywisty sposób skutkuje zasadniczymi rozbieżnościami względem tego celu. W sprawozdaniu obejmującym ocenę raportu rocznego EBC oraz wyników w kategoriach rozwiązania problemu kryzysu finansowego z uporem obstaje się jednak przy tym źle sformułowanym zasadniczym celu. W sprawozdaniu stwierdza się także, że zachodzi konieczność wycofania się z polityki pakietów symulacji i zapewniania płynności banków, co było podstawowym, tak zwanym niekonwencjonalnym środkiem na przezwyciężenie kryzysu. W sprawozdaniu w ogóle nie porusza się sprawy krytycznego stanu finansów w co najmniej pięciu państwach członkowskich UE i wygląda na to, że autorzy sprawozdania pozostają również obojętni wobec kwestii zawrotnego wzrostu bezrobocia. Wszystko to jedynie potwierdza szkodliwość obecnej koncepcji Europejskiego Banku Centralnego. W związku z tym należy odrzucić przedmiotowe sprawozdanie.
Andreas Mölzer  
Cała Unia Europejska, a w szczególności strefa euro, znalazły się w bardzo poważnej sytuacji. Grecja stoi na skraju bankructwa, z problemami borykają się także Hiszpania i Portugalia. Mając na uwadze powagę tej sytuacji, nieustannie formułuje się nowe propozycje. Z jednej strony ludzie mówią o nadaniu Europejskiemu Funduszowi Walutowemu szerokich uprawnień do interweniowania. Z drugiej strony komisarz do spraw gospodarczych i walutowych Oli Rehn wzywa do zaangażowania Brukseli w planowanie budżetów państw członkowskich. Unia Europejska w widoczny sposób chce wykorzystać obecny kryzys w celu pozbawienia państw członkowskich finansowej autonomii, która była jednym z podstawowych obszarów krajowej suwerenności tych państw. Kolejny ogromny krok w kierunku scentralizowanego europejskiego superpaństwa nie rozwiąże jednak istniejących problemów. Wręcz przeciwnie, jeszcze bardziej je zaostrzy. Niepokojący stan, w jakim znalazła się unia walutowa oraz fakt, że euro stało się walutą wysokiego ryzyka to zasługa takich krajów jak Niemcy, Niderlandy i Austria z jednej strony, co z drugiej strony łączy się z takimi państwami jak Grecja, Włochy i Hiszpania, celowo pomijając istniejące różnice między tymi państwami w kategoriach ich rozwoju gospodarczego oraz etosu, na jakim opiera się ich polityka finansowa. Należy koniecznie uwzględnić te historyczne różnice, które nie dotyczą tylko gospodarki, a nie dalej zacieśniać istniejące centralne ograniczenia w stosunku do europejskich państw narodowych.
Franz Obermayr  
W związku z raportem rocznym EBC chciałbym podkreślić niepokojącą zmianę w polityce finansowej, która doprowadziła do tego, że drukuje się o wiele za dużo dolarów i nie ma możliwości zbliżyć się do poziomu bliskiego pokrycia ich wartości. Towarzysząca temu aktualna lub przyszła dewaluacja dolara przez Stany Zjednoczone w ramach ich programu reformy walutowej wpłynęłaby bardzo negatywnie na rynek europejski. Aby uniknąć ryzyka, Europejski Bank Centralny oraz inne europejskie instytucje powinny poważnie rozważyć odejście od dolara jako podstawowej waluty. Waluta euro jest dużo silniejsza, a znani ekonomiści, tacy jak zdobywca Nagrody Nobla Joseph Stiglitz, powiedzieli, że wiodąca rola dolara była przyczyną wielu kryzysów finansowych. Unia Europejska powinna przestać się dobrowolnie wystawiać, przyjmując na siebie problemy polityki finansowej USA.
Kristiina Ojuland  
Panie przewodniczący! Kryzys zadłużenia w Grecji poddał w wątpliwość naszą zdolność do utrzymania stabilności w strefie euro. Jestem przekonana, że siła jednej waluty będzie zapewniona, jeżeli każde państwo członkowskie będzie przestrzegało zasad, które ustaliliśmy. Powiedziano, że inne państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą się spodziewać poważnych problemów finansowych, takich samych, z jakimi boryka się Grecja. Oprócz szybko rosnącego zadłużenia krajowego, niektóre państwa członkowskie również osiągnęły niemalże niebezpieczny poziom wydatków rządowych, czym Europejski Bank Centralny był zaniepokojony już kilka lat temu. Euro to kotwica, do której przymocowane są gospodarki państw członkowskich. Niedopuszczalne są działania państw członkowskich osłabiające euro. Uważam, że zasadnicze znaczenie ma przestrzeganie przez wszystkie kraje warunków ustanowionych dla strefy euro. Jednocześnie popieram zbiorowe podejście do poszukiwania rozwiązań, w tym do opracowania pakietu pomocy dla Grecji, zaostrzenia regulacji dotyczących jednej waluty oraz sprawowania ścisłego nadzoru. Pomysł ewentualnego utworzenia Europejskiego Funduszu Walutowego, który się zrodził w wyniku kryzysu greckiego, to podejście, które mogłoby zapobiec potencjalnym problemom, ale nie możemy zapominać o czynnikach zamorskich występujących na zglobalizowanym rynku inwestycji i mających nieodzowny wpływ na strefę euro. W związku z tym oczywiste jest, że na szczeblu krajowym powinniśmy odtąd bardziej koncentrować się na tworzeniu prawodawstwa, które chroniłoby euro przed wpływem niebezpiecznych czynników zarówno w samej Unii Europejskiej, jak i poza nią.
