Financiële bijstand van de Gemeenschap voor de ontmanteling van de eenheden 1 tot en met 4 van de kerncentrale van Kozloduy in Bulgarije ("Het Kozloduy-programma") (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Rebecca Harms, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende financiële bijstand van de Gemeenschap voor de ontmanteling van de eenheden 1 tot en met 4 van de kerncentrale van Kozloduy in Bulgarije - "Het Kozloduy-programma” - C7-0289/2009- 2009/0172(NLE)].
Rebecca Harms
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de Commissie en mijn collega's in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en in de Commissie industrie, onderzoek en energie bedanken voor de spannende en interessante debatten over het beheer van kernafval! We waren het niet altijd met elkaar eens, maar we waren het er wel over eens dat we Bulgarije gemeenschappelijke Europese steun moeten bieden om de kosten van het stilleggen van de vier reactoreenheden in Kozloduj te dekken.
Ik wil hier ook nogmaals benadrukken dat Bulgarije in 2006 340 miljoen euro, in de periode 2007-2008 253 miljoen en in 2009 89,5 miljoen euro heeft gekregen. Bij de stemming van morgen besluiten we over verdere solidaire bijdragen van de Europese Unie ter hoogte van 300 miljoen euro.
Deze solidariteit komt voort uit het feit dat de Bulgaarse regering zich in het kader van de onderhandelingen over de toetreding tot de Europese Unie bereid heeft verklaard om deze reactoren stil te leggen vanwege een gebrek aan veiligheid van de centrales in Kozloduj. Ik heb nu met mijn verslag geprobeerd om voor de laatste tranche van deze betaling, waarover wij nu beslissen - ik ga ervan uit dat dit de laatste tranche is - een verandering in te voeren. Ik zou willen voorstellen dat het geld dat nu in Kozloduj niet meer direct wordt gebruikt voor de buitengebruikstelling, dus voor ontmanteling, afvalbeheer en afvalstrategieën voor tijdelijke opslag - dus ongeveer 120 miljoen euro - ten minste gedeeltelijk wordt geïnvesteerd in de planning en voorbereiding van de definitieve opslag van hoogradioactief afval in Bulgarije. Ik zou met andere woorden willen dat er een fonds wordt opgericht voor deze taak waaraan tot nu toe in Bulgarije nog helemaal geen aandacht is besteed.
Ik ben er niet in geslaagd om voor dit idee in de commissies een meerderheid te vinden. Ik meen desondanks dat dit van groot belang is. Ik heb nu voor de stemming van morgen nogmaals amendementen ingediend op de compromissen waarover in de commissies is onderhandeld, om twee dingen te handhaven.
Ten eerste wil ik in verband met de ontmanteling, het beheer van afval en de definitieve of tijdelijke opslag, dat de Commissie zeer nauwgezet in de gaten houdt hoeveel hetgeen er in Kozloduj gebeurt werkelijk kost, hoeveel geld we daadwerkelijk nodig hebben om ervoor te zorgen dat de ontmanteling, het beheer van het afval en de definitieve opslag van het afval zorgvuldig en met inachtneming van hoge veiligheidsnormen geschiedt.
Ten tweede wil ik ervoor zorgen dat het geld dat we nu naar Bulgarije sturen niet voor investeringen in steenkool of bruinkool wordt gebruikt. Dat is nu in de versie van het verslag die in de commissie is aangenomen, niet uitgesloten.
Verder ben ik blij dat het verslag als het ware de inleiding vormt voor een zeker levendig politiek debat met commissaris Oettinger over de definitieve opslag van kernafval in het algemeen, dat ons hopelijk verder zal brengen. De richtlijn is aangekondigd en ik zie die met interesse tegemoet!
Günther Oettinger
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ook op de derde avond van deze plenaire week staat weer een energiethema op de agenda. Vanavond is dat de verlenging van de financiële steun van de EU voor het stilleggen van de reactoreenheden van de kerncentrale Kozloduj in Bulgarije.
Een gevoelig en belangrijk onderwerp. Daarom ben ik blij met de constructieve werksfeer en ik wil u daarvoor bedanken. Er is met de rapporteur, mevrouw Harms, de schaduwrapporteurs en de betrokken commissies een zeer inhoudelijke discussie over dit onderwerp gevoerd.
Ook ben ik verheugd dat het verslag grotendeels de Commissie volgt en ons voorstel grotendeels ondersteunt. Ik wijs in de eerste plaats op uw steun voor de verdere financiering van 300 miljoen euro uit de Europese begroting, in overeenstemming met het EU-belang, en daarmee voor de handhaving van de veiligheid in de nucleaire sector.
In de tweede plaats moet het grootste deel van de verdere hulp aan de ontmanteling worden gewijd en het daarvoor benodigde bedrag van 180 miljoen euro - de stand van vandaag - is beschikbaar. In de derde plaats kunnen de Europese middelen, op grond van de om historische redenen ontoereikende financiële voorzieningen in de Republiek Bulgarije, bijdragen aan een hoge mate van veiligheid voor mens en milieu bij de werkzaamheden in het kader van de ontmanteling.
Wat de voorliggende amendementen betreft, wil ik benadrukken dat de Commissie een groot deel van de voorgestelde veranderingen kan aanvaarden. Door tijdgebrek kan ik helaas niet op alles ingaan. Ik wil hier duidelijk maken wat het standpunt van de Commissie is ten aanzien van twee voor ons zeer belangrijke onderwerpen die direct in het verslag aan de orde zijn gekomen, zowel in de amendementen als in de verklaring van mevrouw Harms.
Ik spreek allereerst over de continuering van de financiële steun voor maatregelen in de energiesector. Naast de uitdrukkelijke wens van de Bulgaarse regering zijn er meer argumenten die de verdere financiële steun voor maatregelen in de energiesector rechtvaardigen. Enerzijds verdient het land een gelijke behandeling als Litouwen en Slowakije, waar tot 2013 door ons gesteunde overeenkomstige maatregelen zijn gepland, en anderzijds zijn er verdere maatregelen nodig voor het creëren van vervangende capaciteit, met inbegrip van verdere investeringen in energie-efficiëntiemaatregelen. In de bestaande kolencentrales in Bulgarije zijn enorme energiebesparingen mogelijk.
Met de ontmanteling van de kernreactoren is het zwaartepunt van de stroomproductiecapaciteit in Bulgarije veranderd. Het Bulgaarse elektriciteitsnet staat hierdoor voor enorme uitdagingen die met verdere hulp kunnen worden aangepakt, om het elektriciteitsnet te stabiliseren en te beveiligen.
De Commissie acht het daarom raadzaam de steun voor maatregelen in de energiesector te blijven garanderen, met inbegrip van maatregelen voor de infrastructuur van het net.
Ik wil het nu ten tweede hebben over de steun voor de ontwikkeling van een geologische definitieve opslag voor bestraalde splijtstof. De Commissie is het eens met de rapporteur als het gaat om de noodzaak van de ontwikkeling van een oplossing voor de veilige definitieve opslag van bestraalde splijtstof. De ontwikkeling van een dergelijke noodzakelijke oplossing kan echter niet in aanmerking worden genomen in het kader van de financiële hulp van het Kozloduj-programma en wel om de volgende redenen.
Er zou sprake zijn van concurrentievervalsing, aangezien de ontwikkeling van een dergelijke oplossing verplicht is voor alle lidstaten met een kernenergieprogramma. Hoewel de definitieve opslag van bestraalde splijtstof een onderdeel vormt van het beheer van nucleair afval, valt dit buiten het bereik van de stillegging en daarom is het niet relevant. Er moet een veilige tijdelijke opslag voor bestraalde splijtstof worden gecreëerd, die door de huidige financiële steun wordt gedekt. De ontwikkeling van een definitieve opslag, volgens ons een noodzakelijk gevolg hiervan, is echter geen gevolg van de sluiting en ontanteling van de vier eenheden in Kozloduj.
Ik wil echter benadrukken dat de Commissie - zoals al is gezegd - zich zal toeleggen op het thema van de definitieve opslag en nog dit jaar een voorstel voor het beheer van radioactief afval zal voorleggen, waarin ook de ontwikkeling van veilige oplossingen voor de definitieve opslag van bestraalde splijtstof zal zijn opgenomen. Daarbij reken ik op uw constructieve bijdragen en ik zie het debat hierover met belangstelling tegemoet.
Tot slot zou ik samenvattend het volgende willen zeggen: de Commissie is verheugd dat het Parlement het met de Commissie eens is dat Bulgarije de komende vier jaar met 300 miljoen euro wordt gesteund. We zijn verheugd dat het zwaartepunt op de steun voor de continuering van maatregelen voor een veilige ontmanteling moet liggen en we zijn blij dat daarnaast ook projecten in de energiesector onze steun verdienen. De toestemming voor de verdere financiering en de uitvoering daarvan beschouw ik als een teken van solidariteit van de Europese Unie met Bulgarije en als een belangrijke bijdrage aan de nucleaire veiligheid in Europa en daarbuiten. Ik dank u voor uw aandacht!
Antonyia Parvanova
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, als rapporteur voor de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid wil ik mijn steun uitspreken voor de houding van de Europese Commissie tegenover dit voorstel en verslag zoals dat resulteert uit de stemming in de commissie.
Het doet me uitermate veel genoegen dat de lijn die ik in mijn ontwerpverslag heb verdedigd in de definitieve tekst is overgenomen en dat het Europees Parlement nu duidelijk zijn goedkeuring kan hechten aan het geven van financiële bijstand van de Gemeenschap voor de ontmanteling van de eenheden 1 tot en met 4 van de kerncentrale van Kozloduy.
Bulgarije is consciëntieus omgegaan met de financiële middelen die het heeft ontvangen voor de ontmanteling van de centrale in 2009. De bijstand van de EU moet worden uitgebreid om de ontmantelingswerkzaamheden, die met inachtneming van de grootst mogelijke transparantie en bescherming van het milieu zijn uitgevoerd, veilig en op tijd te kunnen voltooien.
Het is vooral belangrijk om de financiële bijstand uit te breiden om maatregelen te financieren die gericht zijn op het beperken van de gevolgen van een snelle ontmanteling van de vier reactoren, rekening houdend met de impact op en de gevolgen voor het milieu, de energieprijzen voor de consumenten en de zekerheid van de energievoorziening in de regio.
Er zijn in dit dossier bepaalde pogingen gedaan om uit politieke en ideologische redenen druk uit te oefenen. We moeten echter in gedachten houden wat de uiteindelijke doelen van dit programma zijn, namelijk het garanderen van een veilige ontmanteling en een redelijke compensatie voor Bulgarije, steun voor de inspanningen die Bulgarije verricht om een meer duurzaam energiebeleid te ontwikkelen en het laten zien van meer transparantie bij het beheer van projecten en middelen.
Ik wil tegen mevrouw Harms zeggen dat de kwestie van de definitieve berging van radioactief afval een ernstig probleem is, waaraan speciale aandacht moet worden besteed. Maar dit is niet een probleem waar alleen Bulgarije mee geconfronteerd wordt. Het is een algemene uitdaging, reden waarom we een specifieke strategie en een specifiek programma voor heel Europa nodig hebben. Ook wil ik u verzekeren, mevrouw Harms, dat Bulgarije niet van plan is deze middelen te gebruiken voor de verdere ontwikkeling van bruinkoolcentrales.
U kunt ervan verzekerd zijn dat we van plan zijn om aan alle eisen te voldoen, dat we ons volledig zullen houden aan de Europese wetgeving en dat we de nieuwste technologieën zullen gebruiken die in Europa beschikbaar zijn. Bulgarije is een verantwoordelijke partner en zal er ook altijd naar streven om een goede en respectabele partner te zijn.
De Voorzitter
Ik wil even de gelegenheid te baat nemen om u allen te vragen niet zo snel te spreken, omdat ik constant noodsignalen van onze gewaardeerde tolken opvang dat ze het niet bij kunnen houden. Het probleem is dan dat alleen de leden die de brontaal beheersen luisteren naar wat er gezegd wordt. Ik verzoek u daarom wat langzamer te spreken om de tolken in staat te stellen hun werk te doen.
Vladimir Urutchev
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, tijdens de onderhandelingen over de toetreding tot de Europese Unie heeft Bulgarije ermee ingestemd, onder druk van bepaalde politieke krachten, om vier eenheden van de kerncentrale van Kozloduy te sluiten, en Bulgarije heeft deze verplichting precies binnen de voorziene tijdslimiet vervuld. Van haar kant heeft de Europese Unie als onderdeel van het toetredingsverdrag financiële bijstand verleend, voor alleen de periode 2007-2009, voor de ontmanteling en het beperken van de gevolgen van het vroegtijdig sluiten van de eenheden.
De Europese Unie heeft ook politieke garanties gegeven voor de voortzetting van de communautaire steun in de periode 2010-2013. Dit betekent dat ons land op dezelfde wijze wordt behandeld, althans tijdens de periode waarin financiële steun wordt gegeven, als Litouwen en Slowakije, die zich er ook toe hebben verplicht om hun nucleaire capaciteit voortijdig te ontmantelen.
Dat is de reden waarom de Europese Unie, nadat mijn land daar speciaal op had aangedrongen en in overeenstemming met beginselen van solidariteit en gelijkheid van de lidstaten, het onderhavige voorstel heeft opgesteld. Het bedrag van de aanvullende financiering kan op geen enkele manier de verliezen compenseren die het land heeft geleden. Deze verliezen, die het gevolg zijn van de vroegtijdige ontmanteling van de eenheden, lopen in de miljarden euro. Tegelijkertijd is deze bijstand absoluut noodzakelijk om de ontmanteling, waarvoor het grootste deel van de bijstand is bedoeld, verder uit te voeren.
Niet minder belangrijk voor het land is de financiering van maatregelen voor de modernisering van de energiesector, de vermindering van schadelijke emissies en het vergroten van de energie-efficiëntie en de energiebesparingen.
Dit verslag, dat in de Commissie industrie, onderzoek en energie met een zeer grote meerderheid is aangenomen, neemt deze behoeften volledig in aanmerking. Daarom vinden we het onaanvaardbaar dat er nieuwe pogingen worden gedaan om teksten door te drukken door tijdens de plenaire vergadering nieuwe amendementen in te dienen waarin het Parlement zich tegen kolencentrales uitspreekt of waarin de directe berging van de gebruikte nucleaire brandstoffen als een uitgemaakte zaak wordt gepresenteerd.
Dit onderwerp zal vanaf nu op de agenda van de Europese Unie komen te staan. Op basis hiervan stel ik voor om het voorstel van de Commissie industrie, onderzoek en energie te steunen en de vijf nieuwe amendementen van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie te verwerpen.
Ivaylo Kalfin
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, dames en heren, om te beginnen wil ik de Commissie en commissaris Oettinger persoonlijk bedanken voor het buitengewoon knappe werk dat ze hebben geleverd met de productie van het document dat de commissaris aan ons heeft voorgelegd. Ook wil ik de rapporteur, mevrouw Harms, bedanken voor de energie die ze heeft geïnvesteerd in de discussies over dit document om ervoor te zorgen dat het onderwerpen bevat die van groot belang zijn voor de Europese burgers.
Het fundamentele doel van het document is het geven van steun aan de inspanningen van Bulgarije om vier van de zes eenheden van de kerncentrale van Kozloduy te ontmantelen. Ik zal niet ingaan op de vraag hoe gerechtvaardigd dit besluit was, maar wanneer het in het toetredingsverdrag is opgenomen, moeten de Bulgaarse autoriteiten deze verplichtingen nakomen. En de Bulgaarse autoriteiten nemen in dit verband ook alle benodigde maatregelen. Tegelijkertijd brengt de voortijdige sluiting van zo'n enorme installatie volgens de economische berekeningen enorme directe en indirecte kosten met zich mee. Een deel van deze kosten wordt gecompenseerd door de Europese Unie.
Door het vandaag gepresenteerde besluit zal de Europese Unie Bulgarije op voet van gelijkheid kunnen behandelen met twee andere landen, ook nieuwe lidstaten van de Europese Unie, die dezelfde verplichtingen op zich hebben genomen en ook nakomen. Het is heel belangrijk dat de Europese Unie landen gelijk behandelt, omdat het onze taak is om de samenhang van het EU-beleid te handhaven.
60 procent van de toegewezen middelen zal rechtstreeks voor de ontmanteling van de faciliteiten van de kerncentrale van Kozloduy worden gebruikt, terwijl de overige 40 procent zal worden gebruikt voor het verbeteren van de energie-efficiëntie en het terugdringen van de CO2-emissies in Bulgarije.
Ik wil speciale aandacht vragen voor enkele goede punten die tijdens het debat in de commissie naar voren zijn gebracht door de rapporteur, mevrouw Harms, en waarover zeer uitgebreid is gediscussieerd. Het eerste punt betreft het lot van het afval van de gebruikte nucleaire brandstoffen en de bestraalde splijtstofelementen. Dit punt is vandaag ook door commissaris Oettinger genoemd. Dit is een buitengewoon belangrijke zaak en we verwachten van de Europese Commissie dat ze in het najaar met een individuele richtlijn komt. Het Europees Parlement zal vervolgens de mogelijkheid hebben om dit onderwerp, waarvan ik zeker weet dat veel Europese burgers het belangrijk vinden, diepgaand te bespreken.
Daarom denk ik niet dat het besluit van het Europees Parlement over de kwestie waarover we vandaag debatteren, het compenseren van Bulgarije voor de gedeeltelijke ontmanteling van Kozloduy, al een oordeel hoeft in te houden voor ons debat in het najaar. Bovendien ben ik het volledig eens met het argument van de commissaris dat de financiering van een dergelijk programma een precedent zal scheppen dat een bedreiging voor de hele begroting van de Europese Unie zal vormen. Natuurlijk doet dit op geen enkele wijze iets af, geheel of gedeeltelijk, aan de verantwoordelijkheid van de regeringen van de landen die dit soort installaties hebben om een definitieve oplossing te vinden voor het probleem van de gebruikte nucleaire brandstoffen.
Het tweede punt heeft betrekking op het gebruik van de financiële middelen. Het lijdt geen twijfel dat de van de Europese Unie ontvangen middelen niet mogen worden gebruikt om projecten te financieren die tot meer CO2-emissies leiden. Op basis van de ervaringen tot dusver in zowel Bulgarije als de twee andere landen die voor dit doel geld ontvangen, is er overigens geen enkele aanwijzing dat dit geld wordt misbruikt. Ik ben echter van mening dat we in deze tekst een samenhangend Europees beleid en eenzelfde aanpak voor alle landen moeten zien.
Het is van het allergrootste belang voor de Europese burgers dat deze middelen op een transparante en doelmatige wijze worden gebruikt voor het doel waarvoor ze gegeven zijn. De middelen die door de Europese Unie aan Bulgarije zijn toegekend gaan naar een speciaal fonds waarin ook bedragen van andere donoren terechtkomen. Op basis van van vooraf goedgekeurde programma's en onder toezicht van de Europese Bank voor wederopbouw en ontwikkeling worden de middelen uit dit fonds, samen met bijbehorende nationale financiering, aan de relevante projecten toegewezen.
De Europese Rekenkamer zal op zeer korte termijn een audit van deze middelen uitvoeren, met inbegrip van de middelen die voor Bulgarije zijn bestemd. En ik denk dat ook het Europees Parlement de wijze waarop deze middelen worden gebruikt in de toekomst nauwlettend zal volgen.
Adina-Ioana Vălean
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur betreffende investeringen in de energie-infrastructuur en als schaduwrapporteur betreffende de zekerheid van de gasvoorziening ben ik zeer aandachtig bij kwesties over energiezekerheid. Ik denk dat Europa een bepalende rol op dit gebied te vervullen heeft.
Als Roemeens lid van het Europees Parlement ben ik nog meer betrokken bij deze specifieke kwestie over de kerncentrale van Kozloduy. Door de situering aan de grens van mijn land is dit uiteraard vanwege milieukwesties al geruime tijd een zaak die Roemenië bijzonder bezighoudt. De kerncentrale van Kozloduy bevindt zich 4 kilometer vanaf de rivier de Donau en 150 kilometer vanaf Boekarest. Volgens internationale deskundigen heeft de centrale geen enkele beschermende voorziening en bestaan er grote risico's op het lekken van radioactieve stoffen naar de bodem en het grondwater.
Ik ben van mening dat Europa de verantwoordelijkheid heeft om aan de ontmanteling bij te dragen en deze te faciliteren, en we moeten zorgen dat er voldoende financiering beschikbaar wordt gesteld voor dit project, want dat is cruciaal om de veiligheid op een hoog niveau te houden. We moeten ook voor de benodigde expertise zorgen en de beste internationale praktijken inzetten. De ontmanteling dient volgens zeer strenge regels en normen te geschieden, want anders kan de veiligheid van de gehele regio in gevaar worden gebracht.
Daarom steun ik dit voorstel en onze belofte een extra bedrag van 300 miljoen euro aan dit project toe te wijzen volledig. Ik wil u er ook aan herinneren dat het Europees Parlement een paar maanden geleden een krachtig standpunt over deze zaak heeft ingenomen en de eerste 75 miljoen euro in de begroting van 2010 heeft opgenomen.
Desalniettemin denk ik dat we geen enkel compromis moeten sluiten met betrekking tot de transparantie van het gebruik van Europese financiering. Tot nu toe is de Commissie nogal ontevreden over de van Bulgarije ontvangen informatie over de ontmanteling. Het gebruik van de financiering moet streng gecontroleerd worden. Daarom ben ik van mening dat de Europese Commissie eerst een specifieke beoordeling zou moeten uitvoeren om de sterke en zwakke kanten van eerdere projecten vast te stellen teneinde de programmering van de fondsen voor de komende financieringsperiode 2010-2013 samen met de EBWO te verbeteren.
Wij hebben diverse amendementen ingediend die van de Bulgaarse autoriteiten vereisen dat ze, als eerste voorwaarde om de envelop met 120 miljoen euro te ontvangen, een gepaste nationale strategie presenteren waarin de doelstellingen op de lange termijn voor de sectoren energie-efficiëntie en hernieuwbare energie zijn samengevat.
(De spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag te beantwoorden krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement.)
Dimitar Stoyanov
(BG) Mijnheer de Voorzitter, ik heb een heel korte, specifieke vraag. Nu mevrouw Vălean vraagtekens bij de veiligheid heeft gezet, zou ik graag willen dat ze mij antwoord geeft op de volgende vraag: is zij zich ervan bewust dat de vier kleine eenheden van de kerncentrale van Kozloduy die nu moeten worden ontmanteld door de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie eerder als de veiligste reactoren in de Europese Unie zijn aangemerkt?
Adina-Ioana Vălean
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, wat kan ik zeggen? Zijn we helemaal gek? Of kan iemand anders hier enige redelijkheid in zien? Volgens mij hebben veel mensen besloten deze weg te bewandelen, en we moeten ons daarbij aansluiten. We steunen allemaal het standpunt dat het zo moet gebeuren. Geen verder commentaar.
Michail Tremopoulos
Mijnheer de Voorzitter, wij mogen in dit debat niet uit het oog verliezen dat de Europese Unie Bulgarije gedurende de afgelopen tien jaar 550 miljoen euro heeft gegeven voor de sluiting van de vier reactoren van de Kozloduy-kerncentrale. Nu geeft de Unie nog eens 300 miljoen, waarmee het totaal op 850 miljoen komt, en daarin zijn de grote bedragen die zijn uitgegeven voor reparaties en veiligheidsverbetering niet eens meegerekend. Met andere woorden, wij hebben deze kerncentrale tegen goud moeten opwegen; voor sommigen was het een kip met gouden eieren. Toch gaat de Commissie door met de indirecte financiering van de kernlobby.
Wij willen dat een einde wordt gemaakt aan de koehandel met de Bulgaarse regering. Wij willen dat het Parlement samen met de Commissie zorgt voor een veilig en effectief beheer van het kernafval en dat dit beheer wordt beschouwd als een onderdeel van het stopzettingsprogramma. De Groenen vragen dat de Bulgaarse regering de resterende 40 procent van de 300 miljoen euro van het programma voor stopzetting van kernreactoren gebruikt voor het beheer van het radioactief afval en niet voor de ontwikkeling van op uranium of steenkool lopende elektricteitscentrales die het milieu kapot maken.
Ik hoop natuurlijk dat degenen die overwegen de kernlobby te versterken met nieuwbouw een lesje hebben geleerd van de recente overeenkomst tussen Turkije en Rusland, waarbij het ging om de bouw van een kerncentrale in Akkuyu, in een aardbevingsgevoelig gebied waar de antikernenergiebeweging een stokje heeft gestoken voor de bouw van...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
De Voorzitter
Mijnheer Tremopoulos, uw tijd is om. Mevrouw Parvanova heeft echter een blauwe kaart opgestoken om u een vraag te stellen. Vindt u het goed dat uw collega-afgevaardigde u een vraag stelt?
Mevrouw Parvanova, wilt u het zo kort mogelijk houden alstublieft?
Antonyia Parvanova
(BG) Mijnheer de Voorzitter, het woord "chantage” is hier gevallen, en zojuist heeft mijn collega mevrouw Vălean gezegd dat Bulgarije het geld van de eerdere tranche heeft misbruikt en niet zorgvuldig heeft besteed, terwijl dat geld voor het geëigende doel is gebruikt, als compensatie. Ik heb één vraag, en ik zou willen dat de vertegenwoordiger van de Commissie en de Commissie hierover uitsluitsel geven: zijn hierover waarschuwingen ontvangen of niet?
De Voorzitter
Nee, het spijt me, mevrouw Parvanova. Dit is in strijd met het Reglement. De procedure is dat u een vraag stelt aan de persoon die het woord voert. Uw vraag is daarom niet-ontvankelijk en er kan dus ook niet op geantwoord worden.
Geoffrey Van Orden
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb er hard voor gevochten de voortijdige sluiting van de eenheden 3 en 4 van Kozloduy te voorkomen. Het was niet nodig ze enkele jaren te vroeg te sluiten; dat is zeker niet gebeurd om veiligheidsredenen. Zoals voorspeld, heeft de sluiting geleid tot een toename van het gebruik van milieuonvriendelijke bruinkoolcentrales, een stijging van de elektriciteitsprijzen en een daling van de Bulgaarse elektriciteitsexport: met andere woorden, zowel economische schade als milieuschade.
We betalen nu de prijs voor de verkeerde beoordelingen in de instellingen van de Europese Unie. Het is zou daarom alleen maar terecht zijn als Bulgarije door de Europese Unie minstens even goed behandeld wordt als andere landen die hun verouderde kerncentrales voortijdig hebben moeten sluiten, en ik ben blij dat de Commissie dit erkent.
Met dit ontmantelingsproces is natuurlijk veel geld gemoeid. Het is van essentieel belang dat deze fondsen gepast en efficiënt besteed en verantwoord worden. Ik hoop dat de Commissie ons dat kan verzekeren.
Het is ook belangrijk de compensatie en vervanging van het verlies aan energiecapaciteit aan te pakken. Bulgarije zal hulp nodig hebben bij het scheppen van duurzame nieuwe capaciteit die de zekerheid van de energievoorziening en -spreiding waarborgt, zodat Bulgarije niet afhankelijk is van de goodwill van één vreemde mogendheid.
Miloslav Ransdorf
namens de GUE/NGL-Fractie. - (CS) Ik zou hier willen pleiten voor een ruimere opvatting van het "Kozloduy-programma”, met andere woorden: ruimer dan financiering van het vervoer van radioactieve materialen, vergroting van de energie-efficiëntie van Bulgarije en financiering van alternatieve energiebronnen alleen.
Dit programma dient, zoals ik het zie, te worden vormgegeven als een bijdrage aan de economische en sociale stabiliteit van de hele Balkan. De Balkanlanden, waaronder Bulgarije, behoren - zoals de huidige economische crisis afdoende heeft aangetoond - tot de meest kwetsbare delen van de Europese Unie. Na inwinning van juridische advies van mensen van de Europese Commissie is mij nu duidelijk dat artikel 30 van het toetredingsverdrag het onaantastbare kader vormt van dit alles. Niettegenstaande het feit dat dit toetredingsverdrag - en dus ook deze regeling - in 2009 verstreken is, dient de nieuwe regeling aan te sluiten op en te worden vormgegeven in de geest van genoemd artikel 30.
Dimitar Stoyanov
(BG) Mijnheer de Voorzitter, we debatteren vanavond over de compensatie die Bulgarije moet ontvangen voor het sluiten van de kerncentrale van Kozloduy. Deze compensatie is terecht en eerlijk en wordt op een goed moment toegekend, omdat deskundigen hebben uitgerekend dat de verliezen die Bulgarije heeft geleden als gevolg van de sluiting van de eenheden 1 tot en met 4, veel hoger zijn dan alle compensatie die tot nu toe aan Bulgarije is betaald.
De volgende vragen blijven hier echter onbeantwoord: waarom hebben we het überhaupt tot dit punt laten komen en waarom moeten deze eenheden worden gesloten die de veiligste in Europa zijn - en zoals ik zojuist zei is dat niet de mening van de eerste de beste, maar van het meest prestigieuze agentschap op dit gebied, het Internationaal Atoomenergieagentschap - Ook ben ik verbijsterd over de idiote wijze waarop dit verslag over compensatie is gekaapt door de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, waarvan de afgevaardigden hun toespraken zijn begonnen en hebben afgesloten met de opmerking dat Kozloduy moet worden vernietigd, zoals Cato de oudere dat over Carthago placht te zeggen.
Op dit punt wil ik me richten tot de heer Tremopoulos, die, als ik zo vrij mag zijn, nauwelijks in een positie is om een dergelijke toon te hanteren, omdat het juist zijn land is dat recentelijk een veel groter bedrag heeft ontvangen dan Bulgarije op dit moment claimt, en wel door middel van chantage. Hij zou daarom beter een toontje lager kunnen zingen over wat Bulgarije wel of niet zou mogen ontvangen.
We zien dat de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie enkele amendementen heeft ingediend, met maar één doel. Daarom heeft deze fractie op dit moment een probleem. Het probleem is dat de Groenen met de sluiting van de kerncentrale van Kozloduy hebben bijgedragen aan het verhogen van de CO2-emissies. Met deze voorgestelde veranderingen, waarmee ze nog schaamtelozer geld van Bulgarije willen afpakken om dat aan een ander gebied toe te wijzen, willen ze eigenlijk hun eigen schuld verhullen. Daarom kunnen ze niet aan hun kiezers uitleggen waarom deze, als burgers van de Europese Unie, meer moeten betalen om meer CO2-emissies in de EU te krijgen. In dit geval nemen de groenen standpunten in die diametraal tegenovergesteld zijn aan hun visie.
Er is ook een amendement ingediend waarin wordt verklaard dat Kozloduy als voorbeeld moet dienen. Het enige waarvan Kozloduy een voorbeeld is, is hoe oude reactoren veilig kunnen zijn en perfect kunnen werken. De enige manier waarop Kozloduy als voorbeeld kan dienen, is als waarschuwing: een waarschuwing voor hoe, dankzij politieke idiotie, een prachtige, efficiënte en succesvolle industriële sector in een land kan worden vernietigd.
De Voorzitter
De waarheid is, mijnheer Stoyanov, dat u met uw taalgebruik in dit Parlement aanschuurt tegen de grens van het betamelijke, van wat acceptabel is. Ik heb het door de vingers gezien omdat ik wil aantonen dat wij de kwaadsten niet zijn, en dat geldt zeker ook voor onze collega's van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, die u, naar ik gemerkt heb, in uw betoog zo hebt geattaqueerd. Ik wilde daarmee bewijzen dat wij in staat zijn om te luisteren. Ik moet u echter zeggen dat uw toespraak me volledig ongepast leek. Als dit nog een keer gebeurt, kap ik u af, want dit is een weg die we niet willen gaan.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) Ik wil mijn dank uitspreken aan de Commissie omdat zij zich tijdens de crisis ook nog bezig houdt met de andere problemen van dit moment. Ik denk dat Bulgarije volledig recht heeft op het beloofde geld voor het ontmantelen van deze kerncentrale.
Ik ben voorstander van elektriciteitsopwekking met kerncentrales en ik geloof niet dat Europa in staat zal zijn om de gestelde doelen voor schone energie te halen zonder kerncentrales te bouwen. Ik geloof stellig dat ieder land het recht heeft om kerncentrales te bouwen, maar ik denk dat wij in de Europese Unie een collectieve verantwoordelijkheid hebben en een gevoel van solidariteitwat betreft de gekozen technologie bij het bouwen van deze kerncentrales. Ik denk dat de Europese Commissie in dit geval een zeer strikte benadering moet hanteren bij het beoordelen van deze projecten voor nieuwe kerncentrales.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Ik zou de rapporteur, mevrouw Rebecca Harms, van harte willen complimenteren met haar uitstekende werk. Ik ben het eens met onderhavig document alsook met het voorstel om 300 miljoen euro steun uit te trekken voor Bulgarije ten behoeve van de geleidelijke, over drie jaar uitgesmeerde ontmanteling van eenheid 1, 2, 3 en 4 van de kerncentrale te Kozloduy, uiteraard onder versterking van het toezicht op de uitgaven uit deze middelen. Deze steun mag worden beschouwd als een blijk van gelijke solidariteit; ook andere nieuwe lidstaten - Litouwen en Slowakije - bevinden zich in een soortgelijke situatie en hebben eerder al dergelijke financiële hulp ontvangen.
De eenheden 1 tot en met 4 zijn reeds enige tijd buiten gebruik en het is dan ook niet meer dan vanzelfsprekend dat ze worden ontmanteld. Want op deze manier kan het milieurisico worden beperkt en kan beter gebruik worden gemaakt van de kennis en de beroepservaring van de werknemers ter plaatse. Als een deel van een kerncentrale wordt ontmanteld, krijgt het personeel altijd te maken met nieuwe uitdagingen. Uit ervaringen in Litouwen weet ik dat er altijd weer onverwachts problemen opduiken die zich uiterst moeilijk vangen laten in tijdsschema's.
Het grootste deel van het geld dient inderdaad zoals gezegd te worden uitgetrokken voor de ontmanteling van de eenheden, en ook is er de onvermijdelijke kwestie van de opslag. Het is echter evenzo belangrijk om rekening te houden met de mensen. Ik hoop dat de Bulgaarse regering de steun eveneens zal inzetten voor hulp aan de betrokken werknemers en de gehele gemeenschap rond de kerncentrale om zich aan de veranderde omstandigheden aan te passen. Zo is het uitermate belangrijk dat deze mensen herscholing krijgen en hun kennis verder in andere vakgebieden inzetten kunnen. Ik hoop dus dat het geld wordt ingezet ten behoeve van nieuwe, duurzame banen en de overgang naar de nieuwe energiezuinige samenleving.
Konrad Szymański
(PL) De ontmanteling van vier eenheden van de kerncentrale van Kozloduy in Bulgarije heeft zonder twijfel een groot tekort in de energievoorziening van Bulgarije veroorzaakt. Dit beïnvloedt in hoge mate de voorzieningszekerheid van de regio en leidt tot verhoging van de CO2-uitstoot. Dat zou belangrijk gevonden moeten worden, in ieder geval door een aantal afgevaardigden in deze zaal. Desondanks dat wordt ons gesuggereerd, vooral in de amendementen, dat wij de energieproblemen van een van de lidstaten de rug toekeren. Dat druist in tegen het solidariteitsbeginsel, dat het energiebeleid in principe regeert. Het wekt ook de indruk dat het Parlement kernenergie discrimineert, in strijd met het principe dat lidstaten vrij zijn in hun keuze voor energiebronnen.
Corina Creţu
(RO) De wijze waarop de kwestie van de sluiting en de buitenbedrijfstelling van de kerncentrale te Kozloduy wordt opgelost is niet relevant, behalve met betrekking tot de manier waarop Bulgarije zelf deze kwestie oplost. Echter, zoals in dit Parlement al is gezegd, het proces van ontmanteling is ook van invloed op de buurlanden en kan een precedent vormen voor andere landen met soortgelijke installaties die het einde van hun verwachte levensduur naderen.
Ik zal ook niet verhullen dat, zoals reeds is gezegd, de kerncentrale van Kozloduy een permanente bron van zorg is geweest voor de Roemeense bevolking, vooral na het ongeluk in Tsjernobyl. Daarom is het belangrijk dat het ontmantelingsproces vergezeld gaat van een informatiecampagne gericht op alle belanghebbenden, die het recht hebben om te weten welke stadia dit proces omvat, wat het tijdschema is, de potentiële risico's van ieder stadium, de wijze waarop het splijtstof en gevaarlijk afval afgeschermd worden, en hoe het Kozloduy-gebied milieutechnisch gezien zal worden hersteld.
Ik wil benadrukken dat we een groot belang moeten hechten aan het verwerken van radioactief afval. Daarom moeten de middelen die Bulgarije voor dit doel ontvangt in regelmatige termijnen worden verstrekt, zonder onderbrekingen. Ik noem dit punt omdat, hoewel de kosten hoog genoeg lijken, het slechts schattingen zijn. Er is nog niet eerder een kerncentrale in Bulgarije ontmanteld. Ik wil afsluiten met het uitspreken van de hoop dat, met voldoende financiering, een nauwkeurig tijdsschema en conformiteit met alle ter zake bevoegde instellingen, het ontmantelingsproces een voorbeeld zal zijn van een goed gebruik van Europese middelen.
Zigmantas Balčytis
(LT) Bij hun toetreding heeft een aantal Midden- en Oost-Europese landen zich er middels hun toetredingsverdrag toe verbonden - en dat waren politiek en economisch gezien moeilijke beloftes - om een aantal kerncentrales te ontmantelen en te zorgen voor de veilige werking van kernafval. Deze landen zijn afhankelijk van kernenergie en ze hebben kerncentrales geërfd die niet voldoen aan de huidige EU-veiligheidsnormen en vereisten. Het zou uiteraard onredelijk te zijn deze lidstaten te vragen de kosten in verband met de ontmanteling geheel zelf te dragen. Er bestaan in de Europese Unie strenge vereisten ten aanzien van uitgebruiknames en het uitvoeren van veiligheidsingrepen. De lidstaten waar dienovereenkomstig kerncentrales moeten worden ontmanteld, hebben nu als gevolg van de financiële en economische crisis grote problemen om hier op tijd aan te voldoen. De zorgen van de Gemeenschap met betrekking tot de opwerking van gebruikte splijtstof buiten de Europese Unie vind ik niet meer dan begrijpelijk. Ik ben om die reden dan ook ingenomen met het besluit van de Commissie om extra middelen uit de EU-begroting uit te trekken. Het is wel duidelijk dat Bulgarije net zoals Litouwen niet in staat zou zijn om de ontmantelingsmaatregelen overeenkomstig de vereisten uit te voeren, waarmee het veiligheidsbeleid van de Gemeenschap in het gedrang zou zijn gekomen en de veiligheid van de Europese burgers en de bescherming van het milieu op de tocht zouden zijn komen te staan.
Günther Oettinger
Mijnheer de Voorzitter, afgevaardigden, ik dank u voor het open debat over dit gevoelige onderwerp.
Ik wil tot besluit benadrukken dat de Commissie zeer tevreden is met de algehele positieve benadering van het verslag, en vooral met het feit dat het Parlement het eens is met de Commissie dat Bulgarije tot 2013 verder ondersteund moet worden met een bedrag van 300 miljoen euro. Ook is zij verheugd dat het Parlement meent dat we ons moeten blijven richten op maatregelen voor een veilige ontmanteling en dat ook projecten in de energiesector steun verdienen.
Wij zeggen toe, net als we dat tot nu toe hebben gedaan, dat de middelen doelgericht gebruikt zullen worden en wij zullen dit ook consequent controleren. We nemen kennis van uw voorstellen en amendementen. Ik weet zeker dat de Raad rekening zal houden met de positie van het Parlement indien deze bijdraagt aan het verduidelijken van de doelen van de verordening.
Uw toestemming voor het blijven financieren van de ontmanteling is een teken van de solidariteit van de Europese Unie met Bulgarije. De veiligheid bij de ontmanteling van kerncentrales heeft daarbij de hoogste prioriteit en dat wordt in deze verklaring benadrukt.
Ik dank u nogmaals voor uw werkzaamheden en ook collega Harms dank ik voor dit verslag!
Rebecca Harms
Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting van dit debat wil ik nog eens opmerken dat de stillegging van de kerncentrales in Litouwen, Slowakije en Bulgarije is gebaseerd op internationale expertise. De Internationale Organisatie voor Atoomenergie heeft deze reactoren, die op dezelfde manier zijn gebouwd als Tsjernobyl, gecontroleerd en achtte het niet mogelijk om ze zodanig aan te passen dat ze konden voldoen aan de veiligheidsnormen die algemeen in de oude Europese Unie golden. Dat was een verstandig besluit en dit rechtvaardigt dat we solidair zijn en dat we - en met het besluit van morgen ook per onmiddellijk - in Litouwen, Slowakije en Bulgarije delen in de kosten van stillegging.
Ten tweede wil ik er nog eens op wijzen dat tot nu toe geen van deze landen, net zo min als enig West-Europees land of enig land ter wereld erin is geslaagd een verantwoorde oplossing voor de definitieve opslag van hoogradioactief afval te vinden. Dat is een taak die we nog moeten vervullen, hoewel daarin intussen in veel landen miljarden geïnvesteerd zijn en er sinds dertig jaar naar een verantwoorde manier wordt gezocht. Dat is een debat dat vooral moet worden gevoerd door degenen die voor kernenergie zijn, de technologie die veel risico's met zich meebrengt. De opslag van kernafval vormt in de huidige situatie - volgens mij en volgens de meerderheid van de burgers in Europa - een zo groot onopgelost risico dat dit alleen al een goede reden is om te stoppen met het gebruik van kernenergie. Wij zullen hierover verder debatteren met de heer Oettinger. Ik dank u voor uw aandacht.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, donderdag 20 mei, om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Eija-Riitta Korhola  
Mijnheer de Voorzitter, in 1999 verplichtte de Europese Commissie, namens de Europese Unie, Bulgarije om vier van zijn zes reactoreenheden te sluiten als voorwaarde voor de toetredingsonderhandelingen. De Commissie had al lange tijd beweerd dat de betreffende eenheden niet meer tegen redelijke kosten verbeterd konden worden. Krachtens de overeenkomst werden twee eenheden in 2002 gesloten en de andere twee in 2006. Na aanzienlijke investeringen en onafhankelijke onderzoeken bleek echter dat de betreffende eenheden aan alle veiligheidscriteria voldeden en volgens de Groep atoom- en onderzoekvraagstukken van de Raad was er geen extra toezicht nodig. Bulgarije was een netto exporteur van elektriciteit naar al zijn buurlanden geworden en dekte soms 100 procent van het elektriciteitstekort in de regio. Toch werden de betreffende eenheden krachtens de overeenkomst gesloten, waarna de regio met stroomstoringen te maken kreeg en de vervangende centrales voor grotere broeikasgasemissies zorgden. Ik stelde zelf een vraag aan de Commissie en de Raad, gebaseerd op het verslag van de heer Van Orden betreffende het verzoek van de Republiek Bulgarije om toetreding tot de Europese Unie en paragraaf 33 hiervan. Daarin vroeg het Europees Parlement de Raad flexibeler om te gaan met de sluitingsdata, totdat een nieuwe opwekkingscapaciteit kon worden gebouwd die de emissies niet zou vergroten, wat niet voor 2011 zou gebeuren. Het antwoord was echter negatief en in plaats daarvan toonde de Europese Unie haar solidariteit met Bulgarije in de vorm van aanzienlijke financiële steun. Het is daarom terecht om de financiering langer dan gepland voort te zetten, want het verlies aan capaciteit voor elektriciteitsopwekking, om nog maar te zwijgen van de overige druk op de regio, is voor Bulgarije in economisch en sociaal opzicht een grote last. Wij moeten ons in alle eerlijkheid afvragen of deze enorme financiële investeringen voorkomen hadden kunnen worden als de Commissie en de Raad hun inflexibele en aanvechtbare voorwaarden hadden heroverwogen.
Franz Obermayr  
schriftelijk. - (DE) Tijdens de toetredingsonderhandelingen in 2005 heeft Bulgarije toegezegd de eenheden 1-4 van de kerncentrale Kosloduj uit te zullen schakelen en vervolgens stil te zullen leggen. Aanvankelijk zou de EU de ontmanteling tot 2009 financieel ondersteunen. Nu wordt de financiële hulp tot eind 2013 uitgebreid en dit betekent dat 300 miljoen euro beschikbaar moet worden gesteld. Bulgarije moet natuurlijk worden gesteund bij de stillegging van Kosloduj en de daarmee gepaard gaande milieuproblemen en economische problemen, zoals het veilige beheer van radioactief afval, de bevordering van hernieuwbare energiebronnen of de omscholing van medewerkers. Aan de financiële hulp moet echter een gedetailleerde specificatie van de verschillende plannen, een strikte financiële controle en een regelmatig toezicht op het gebruik van de middelen vastzitten. In geen geval mag via een achterdeur financiële steun aan de tweede Bulgaarse kerncentrale in Belene worden verstrekt! Bovendien is Bulgarije momenteel op zoek naar Europese investeerders voor Belene en een dergelijk gebruik van de gelden voor ontmanteling zou juist nu goed van pas komen. Dat moeten we voorkomen! Een nauwkeurige berichtgeving en strikte door de Commissie, het Europees Parlement en de Europese Rekenkamer uitgevoerde controles ter plaatse zijn daarom van essentieel belang!
Silvia-Adriana Ţicău  
De EU is voor 53 procent van de energiebehoefte afhankelijk van import. Om de energieafhankelijkheid te verminderen heeft een aantal lidstaten ambitieuze strategieën uitgewerkt voor kernenergie en energie uit hernieuwbare bronnen. Kernenergie is goed voor 28 procent van de totale geconsumeerde energie in de EU, en het is de grootste energiebron in België, Litouwen, Slowakije en Zweden. De productie van kernenergie genereert geen CO2 en de maandelijkse energierekening is lager in lidstaten waar kernenergie wordt gebruikt. De EU stelt echter zeer strenge eisen aan het veilig beheer van kerncentrales en de behandeling van kernafval. Strikte maatregelen en hoge veiligheidsstandaarden voor kerncentrales, en nauwe samenwerking tussen lokale, regionale, nationale en Europese autoriteiten bieden de juiste omstandigheden voor een veilig gebruik van kernenergie in de EU. De door de Commissie voorgestelde verordening geeft Bulgarije een eerlijke behandeling door middel van financiële steun tot 2013, voor het buiten bedrijf stellen van zijn kerncentrales, hetgeen bepaald is in de toetredingsverdragen. Het buiten bedrijf stellen van kerncentrales vergt financiële planning op de lange termijn, hetgeen moet doorgaan tot het moment waarop de locatie compleet is vrijgemaakt en al het radioactieve afval en de gebruikte brandstof veilig zijn verwerkt.
