Verwelkoming
De Voorzitter.
Collega's, voordat wij met onze werkzaamheden beginnen zou ik eerst de heer Söderman, de voormalige Europees ombudsman, willen verwelkomen, die deze vergadering bijwoont op de officiële tribune.

Graag neem ik deze gelegenheid te baat om hem te bedanken voor de inzet, de betrouwbaarheid en de professionaliteit die hij aan de dag heeft gelegd in de jaren waarin hij Europees ombudsman was. Ik ben ervan overtuigd dat zijn voorbeeld zo goed mogelijk zal worden gevolgd door de nieuwe ombudsman, de heer Diamandouros, die ik eveneens van harte welkom heet.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0229/2003) van The Earl of Stockton, namens de Commissie verzoekschriften, over het jaarlijks verslag over de activiteiten van de Europese ombudsman over het jaar 2002 (C5-0271/2003 - 2003/2068(INI).
Ik geef het woord aan de Europese ombudsman, de heer Diamandouros.

Diamandouros
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de gelegenheid om dit Parlement voor de eerste keer in mijn hoedanigheid van Europese Ombudsman toe te mogen spreken in het kader van de presentatie van het jaarverslag van de Ombudsman over 2002. Het verslag bestrijkt het laatste volledige jaar dat de eerste Europese Ombudsman, de heer Jacob Söderman, nog in functie was. De heer Söderman is hier vandaag ook aanwezig. Hij heeft zijn functie als Ombudsman in maart 2003 neergelegd en ik zou hem graag willen bedanken voor de vele dingen die hij voor de Europese burgers bereikt heeft.
De belangrijkste prestatie van de heer Söderman is het feit dat hij de Europese Ombudsman tot een effectieve en bekende instelling heeft gemaakt die openheid, verantwoordingsplicht en goed administratief gedrag nastreeft. Tot de andere belangrijke mijlpalen behoren de Code van goed administratief gedrag die in 2001 via een resolutie door dit Parlement is goedgekeurd, een procedurele code voor klachten uit hoofde van de inbreukprocedure overeenkomstig artikel 226 EG zoals die vorig jaar door de Commissie is aangenomen, en het afschaffen van de leeftijdsgrenzen bij de werving van personeel voor instellingen en organen. In zijn hoedanigheid van waarnemer bij de Conventie die het Handvest van de grondrechten heeft opgesteld, heeft de heer Söderman voorgesteld om het recht op goed administratief gedrag in het Handvest op te nemen en dat is uiteindelijk ook gebeurd. Als waarnemer bij de Europese Conventie heeft hij er ook voor gezorgd dat de Ombudsman in de ontwerpgrondwet op adequate wijze wordt genoemd, dat er een rechtsgrondslag voor een wet op goed administratief gedrag is gecreëerd en dat de burgers geïnformeerd worden over hun verhaalsrecht via de nationale rechters. Hij heeft mij ook waardevolle adviezen en steun gegeven bij het opbouwen van een ombudsmaninstelling in Griekenland. Ik zal proberen om aan de verwachtingen te voldoen die door zijn invulling van de functie zijn geschapen. Daarnaast zal ik zijn werk voortzetten door de mogelijkheden van de instelling om alle burgers van de Unie zo efficiënt en effectief mogelijk van dienst te zijn, in stand te houden en te verbeteren.
In het jaarverslag 2002 wordt melding gemaakt van de vooruitgang die is geboekt bij het behandelen van klachten, bij het bevorderen van goed administratief gedrag en bij het vergroten van de bekendheid van de instelling onder de burgers. Het aantal klachten is in 2002 gestegen tot 2211, waardoor dat verslagjaar het eerste jaar in de geschiedenis van de Europese Ombudsman is waarin meer dan 2000 klachten zijn ingediend. Het percentage klachten dat via de website of e-mail is ingediend, is ook in 2002 weer toegenomen. Bijna de helft van de klachten zijn via dit kanaal binnengekomen. Daarnaast zijn er nog eens 3700 elektronische verzoeken om informatie ontvangen en afgehandeld.
De Ombudsman heeft in 2002 niet alleen meer onderzoeken in gang gezet dan ooit te voren - 8 procent meer dan in 2001, inclusief twee onderzoeken op eigen initiatief - maar deze ook effectiever behandeld. Ik ben blij dat ik u kan meedelen dat aan het eind van het verslagjaar alle verzoeken, op vier na, binnen de doelstellingstermijn van één jaar afgerond waren. Ik ben vast van plan om onze dienstverlening voor de burgers in stand te houden en te verbeteren door de beschikbare middelen zo effectief mogelijk te gebruiken en - waar nodig - een reëel aanvullend niveau aan middelen te verkrijgen.
De Ombudsman moet echter wel op de steun van andere instellingen kunnen rekenen om klachten snel, volledig en correct af te kunnen handelen. Het jaarverslag 2002 bevat gelukkig veel voorbeelden van gevallen waarbij instellingen en organisaties onmiddellijk na ontvangst van een klacht actie hebben ondernomen om de betreffende kwestie zo snel mogelijk te regelen. Ook staan in het verslag voorbeelden van hun positieve reacties op de voorstellen en aanbevelingen van de Ombudsman. De Ombudsman heeft in 2002 ook veel gedaan om burgers meer bewust te maken van het feit dat zij het recht hebben om te klagen - en wel via een zodanig kanaal dat er ook iets aan die klachten gedaan wordt. Wij hebben bijvoorbeeld al in elf talen een 'Gids voor de burgers' gepubliceerd. Daarnaast hebben wij gemiddeld elke tien dagen een persbericht uitgegeven en zijn er ontelbare presentaties van de activiteiten van de Ombudsman op seminars en bijeenkomsten in de lidstaten verzorgd.
Als voormalig nationaal ombudsman kan ik u verzekeren dat de Europese Ombudsman zonder twijfel tot de meest bekende ombudsmaninstellingen ter wereld behoort, waarschijnlijk is het zelfs de meest bekende. Meer dan 3000 websites hebben op dit moment bijvoorbeeld een actieve link naar de site van de Europese Ombudsman.
In de loop van 2002 heeft de Europese Ombudsman ook cruciale voorbereidingen getroffen in verband met de aanstaande uitbreiding van de Unie. In dat kader was de Europese Ombudsman een van de eerste instellingen die de burgers van de afzonderlijke kandidaat-landen zowel op papier als elektronisch in hun eigen taal heeft benaderd.
Op dit moment worden de inspanningen opgevoerd om de overgang naar het behandelen van klachten uit 25 lidstaten zo soepel mogelijk te laten verlopen. Tot de voorbereidingen behoren niet alleen het werven van juridische medewerkers uit de nieuwe lidstaten, maar ook het opzetten van een betere computerdatabase ter ondersteuning van het klachtenbeheer.
De tien landen die volgend jaar tot de Unie zullen toetreden, beschikken allemaal reeds over eigen ombudsmaninstellingen. Deze zijn op dit moment al volledig geïntegreerd in het samenwerkingsnetwerk dat bestaat uit de Europese Ombudsman en de ombudsmannen (of soortgelijke organen) in de lidstaten. De samenwerking via het netwerk is met alle leden geïntensiveerd, zowel met de bestaande als met de nieuwe leden. Zo verschijnt er online op het netwerk nu ook regelmatig een virtuele krant voor leden, de Ombudsman Daily News, en kan er gebruik gemaakt worden van een levendig internetforum voor de uitwisseling van informatie en ideeën.
De belangrijkste doelstelling van de Europese Ombudsman is volgens mij het verbeteren van het democratisch functioneren van de Unie door in de huidige en toekomstige lidstaten van de Europese Unie het rechtsstaatbeginsel, goed administratief gedrag en respect voor de mensenrechten te bevorderen.
Naast het behandelen van de ontvangen klachten dient de Ombudsman ook een proactieve rol te spelen bij het bevorderen van de democratische normen en waarden, het mondiger maken van de burgers en het vergroten van de mogelijkheden die hun ter beschikking staan.
Ik ben voornemens om de rol van buitengerechtelijke verhaalsmogelijkheden te vergroten, om de institutionele aanwezigheid van de Ombudsman te verbeteren en om alle oude en nieuwe burgers van de Europese Unie te bereiken om ze te informeren over de rechten die zij op basis van het communautaire recht hebben en de wijze waarop zij deze rechten kunnen uitoefenen en verdedigen. Daartoe zal ik niet alleen voortbouwen op wat er reeds bereikt is en volledig gebruik maken van de mogelijkheden van nieuwe technologieën, maar ook nauw samenwerken met het netwerk van nationale en regionale ombudsmannen. Door de resolutie die gisteren door dit Parlement in het kader van het verslag-Gil-Robles/Tsatos is aangenomen, komt het realiseren van deze doelstellingen een flinke stap dichterbij en mijn waardering daarvoor is groot.
Het zou voor de burgers zeer concreet en belangrijk zijn indien er in de Grondwet een verwijzing naar een systeem van buitengerechtelijke verhaalsmogelijkheden zou worden opgenomen, omdat zij te vaak gedwongen worden om vanaf de zijlijn toe te kijken hoe de Europese integratie verloopt. Ik zal dan ook alles in het werk stellen om te zorgen dat een verwijzing naar een dergelijk systeem in de Grondwet opgenomen wordt.
Ik wil Lord Stockton bedanken voor zijn uitstekende verslag en voor de constructieve voorstellen die hij daarin heeft gedaan. Ik wil ook de voorzitter van de Commissie verzoekschriften, de heer Gemelli, bedanken voor de impulsen en de steun die zijn commissie in het verleden en nu nog steeds aan het werk van de Europese Ombudsman heeft gegeven. Sinds ik in functie ben, heb ik gemerkt dat veel instellingen en organen van de Unie gaarne bereid zijn om met de Ombudsman samen te werken. Ik zou in dat verband met name willen wijzen op de positieve houding van de Voorzitter van dit Parlement, de heer Cox, en van de verantwoordelijke commissaris, mevrouw de Palacio.
Ik verheug mij op een voortzetting van de nauwe samenwerking met alle instellingen en organen om niet alleen de administratieve kwaliteit van de Europese Unie, maar ook de communicatiemogelijkheden met de burgers te verbeteren.
Tot slot wil ik alle afgevaardigden van dit nobele Parlement bedanken voor hun vertrouwen. Ik wil hierbij mijn grote waardering uiten voor de inspanningen die zij verrichten om de problemen van burgers te helpen oplossen; die inspanningen worden mijns inziens veel te weinig onderkend.

Stockton (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, top that!, is een Britse uitdrukking die zoveel wil zeggen als probeer dat maar eens te overtreffen. De Ombudsman heeft mijn verslag net zo uitvoerig besproken als ik zelf gedaan zou hebben. Ik heb echter wel nog een paar opmerkingen. Het doet mij een groot genoegen dat de vorige Ombudsman, de heer Söderman, op de officiële tribune heeft plaatsgenomen. Hij heeft, net als zijn opvolger, een grote bijdrage aan de totstandkoming van mijn verslag geleverd. Een aantal aanbevelingen die ik aan het eind van het verslag onder het kopje 'Hoe nu verder?' doe, is mede gebaseerd op hun inzicht en misschien ook een beetje op mijn doorzettingsvermogen.
Het is een opmerkelijke prestatie dat de vorige Ombudsman erin is geslaagd om zo'n grote stempel op het publieke bewustzijn en op het administratieve gedrag te drukken. Ik ben blij dat de Europese Commissie na herhaalde verzoeken van zowel de Commissie verzoekschriften als van anderen nu serieus overweegt om de Code van goed administratief gedrag aan te nemen. De heer Diamandouros heeft mij al laten weten dat de kwestie nu in een stroomversnelling is geraakt en dat wij wellicht in 2005 de eerste resultaten mogen verwachten. Hij heeft de Commissie ongetwijfeld een aantal keren stevig voor het blok gezet.
Er zijn echter een paar punten die ik graag nog eens zou willen onderstrepen. De onderzoeksrol van de Ombudsman in combinatie met de rol van het Parlement is erg belangrijk. Het gaat niet alleen om kwesties die vaak via een klacht of in sommige gevallen via een verzoekschrift aan de Commissie verzoekschriften aan het rollen komen, maar ook om onderzoeken naar meer algemene zaken. Ik zou een uitbreiding van de bevoegdheden van de Ombudsman dan ook toejuichen, evenals een intensievere samenwerking met niet alleen de Commissie verzoekschriften, maar ook met andere geledingen binnen het Europees Parlement.
Het is evenzeer positief dat de Ombudsman de oprichting van nationale en regionale ombudsmannen heeft geïnitieerd en dat de onderlinge samenwerking in dat verband wordt gecontinueerd. Als ik het goed heb, zal hij in de komende jaren een conferentie organiseren om van de verschillende stukjes één compleet geheel te maken. Dat moet tot een grotere herkenbaarheid bij de Europese burgers leiden met betrekking tot de werkwijze van de diverse ombudsmannen, zowel op regionaal, nationaal als op Europees niveau. Ik zou er bij hem op aan willen dringen om minstens een lid van de Commissie verzoekschriften voor die conferentie uit te nodigen om de continuïteit en een consequente aanpak te waarborgen. Wij weten allemaal hoe gemakkelijk een zaak die voor individuele burgers van belang is, ergens zoek kan raken in het traject van een bepaalde afdeling, commissie of directoraat naar een andere afdeling etc. Een van de taken waar dit Parlement samen met de Ombudsman voor staat, is te zorgen dat wij ons tot het uiterste inspannen om zo min mogelijk zaken uit het oog te verliezen.
De ontwikkeling van de relaties met burgers van de nieuwe lidstaten is in de afgelopen jaren ook van groot belang geweest. Wij zijn misschien geneigd om te vergeten hoe vertrouwd wij burgers zijn met veel van onze instellingen en met sommige procedures. Uit de cijfers die de Ombudsman heeft aangehaald, blijkt dat de Europese burger inmiddels heel goed bekend is met de diverse instellingen. Dit hoeft echter niet noodzakelijkerwijs ook in de nieuwe lidstaten het geval te zijn. Wellicht dat wij onze middelen en inspanningen erop zouden moeten richten om hun bekendheid met en het gebruik van de instellingen op hetzelfde niveau te brengen als dat van de andere Europese burgers.
Ik zou de heer Söderman nogmaals willen bedanken. Hij is altijd heel behulpzaam geweest en heeft meer dan eens laten blijken dat hij niet alleen grote kennis van zaken heeft, maar ook over een wellicht atypisch gevoel voor humor met betrekking tot de bereikte resultaten beschikt. Ik beveel dit verslag aan bij het Parlement en dank de huidige Ombudsman voor zijn vriendelijke woorden.
De Voorzitter.
Uit de mond van een Engelsman is dat - de opmerking over uw gevoel van humor, bedoel ik - een wel heel groot compliment, mijnheer Söderman.

De Palacio
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Ombudsman, mijnheer Söderman, dames en heren, dit debat vindt plaats op een cruciaal moment aangezien wij een activiteitenverslag behandelen dat is opgesteld door de vorige Ombudsman, mijnheer Söderman. Mijnheer Diamandouros is hem in april 2003 opgevolgd.
De Commissie heeft de nieuwe Ombudsman al begin april ontmoet. Bij die gelegenheid hebben wij hem gefeliciteerd met zijn benoeming en hem alle succes toegewenst in zijn nieuwe baan. Zijn voorganger heeft de lat namelijk zeer hoog gelegd. Dat betekent dat mijnheer Diamandouros een extra inspanning zal moeten doen maar ik ben er zeker van dat hij deze uitdaging met glans zal doorstaan.
Tijdens het vorige debat over de activiteiten van de Ombudsman, het jaarverslag over 2001, heeft de Commissie mijnheer Söderman ook geprezen vanwege zijn voortrekkersrol bij het opzetten van een Europees bemiddelingssysteem. Ik ben ervan overtuigd dat mijnheer Diamandouros dit initiatief met verve zal voortzetten.
Net als de rapporteur heeft de Commissie niets dan lof voor de instelling van nationale en regionale netwerken van ombudsmannen, voor de verbeterde, snelle behandeling van klachten, voor de rol die werd gespeeld in de Conventie en voor de door de Ombudsman ingezette, actieve voorbereiding op de uitbreiding.
Wat de afhandeling van de klachtendossiers betreft verheugt de Commissie zich over de beschikking van het Parlement. Dit heeft ertoe geleid dat de Europese autoriteiten, nadat zij op de hoogte werden gesteld van een probleem, in veel gevallen een oplossing aandroegen. In andere gevallen werd na onderling overleg een uitweg gevonden.
De Commissie heeft bij de behandeling van individuele klachten altijd geprobeerd om, in het belang van de burger, optimaal samen te werken met de Ombudsman. Dat verklaart ook onze aanwezigheid hier. Natuurlijk zijn er soms meningsverschillen. Dat is niet meer dan logisch en er vindt altijd een open en constructieve discussie plaats.
De rapporteur, The Earl of Stockton, - die ik overigens bedank voor zijn opbouwende verslag - verwijst naar de codex voor goed administratief gedrag. Ik kan u verzekeren dat de Commissie dit onderwerp bestudeert maar wij kunnen geen ijzer met handen breken. De codex van de Commissie, die in grote lijnen overeenstemt met wat wij indertijd met mijnheer Söderman hebben besproken en waar het Parlement zijn fiat aan gaf, is in november 2001 van kracht geworden. Het eerste evaluatieverslag ligt op tafel maar het is nog te vroeg om een definitieve uitspraak te doen over de voor- en nadelen van de huidige verordening en verbeteringen voor te stellen.
Er speelt nog een andere kwestie. Het tweede evaluatieverslag wordt momenteel voorbereid en heeft betrekking op alle instellingen - op basis van dit verslag kunnen algemene richtsnoeren worden uitgezet. Daarbij moet u echter niet vergeten dat er een Intergouvernementele Conferentie gaande is. Als de door de Conventie aangenomen tekst door de Intergouvernementele Conferentie wordt overgenomen komen wij te beschikken over een rechtsgrondslag die een gemeenschappelijke codex voor alle instellingen mogelijk maakt, inclusief de medebeslissingsprocedure en dus volledige betrokkenheid van dit Parlement. In de huidige situatie - die, zoals u weet, gebaseerd is op artikel 308 van het Verdrag - moeten wij het doen met een simpel verslag van het Parlement, en geldt ook nog eens eenparigheid. Wij kunnen dus beter het eindresultaat van de Intergouvernementele Conferentie afwachten alvorens spijkers met koppen te slaan.
Wat de toegang tot documenten bij inbreukprocedures betreft wil ik erop wijzen dat de inbreukprocedure een voor de Commissie cruciaal instrument is om de naleving van het communautair recht af te dwingen. Daarbij is het absoluut noodzakelijk dat de Commissie het onderzoek en de contacten met de lidstaten in alle vrijheid kan ontplooien. De Commissie moet in dezen alle bewegingsvrijheid krijgen. Wij moeten dus het evenwicht zien te bewaren tussen enerzijds de wenselijkheid van transparantie en anderzijds de noodzaak van vertrouwelijke contacten tussen de Commissie en de lidstaten. In de jurisprudentie van het Hof wordt overigens een juridisch kader geboden dat wij niet naast ons neer kunnen leggen. Wat de afgeronde inbreukprocedures betreft heeft de Commissie sowieso haar aanpak herzien. Deze documenten kunnen in principe worden ingezien krachtens verordening (EG) nr. 1049/2001.
Dames en heren, ik wil de rapporteur, lord Stockton, nogmaals publiekelijk bedanken en hem alle succes toewensen. Verder zou ik de nieuwe Ombudsman, mijnheer Diamandouros, willen verzekeren dat hij, net als zijn voorganger, altijd kan rekenen op de steun van de Commissie. Maar daarmee is de kous nog niet af. Mijnheer Diamandouros zei zojuist dat de Ombudsman, als instelling, tot doel heeft het democratisch functioneren van de Europese Unie te verbeteren door in de Unie het rechtsstaatbeginsel, goed administratief gedrag en respect voor de mensenrechten te bevorderen.
In die zin moeten wij mijnheer Söderman allen dankbaar zijn voor de inzet die hij al deze jaren aan de dag heeft gelegd. Als hoofd van de instelling Ombudsman heeft hij ervoor gezorgd dat de rechtstaat, goed bestuur en de naleving van de mensenrechten dieper zijn gaan wortelen, niet alleen in de Europese Unie, maar ook in de negen kandidaat-landen die binnenkort tot onze Unie toetreden.
Gemelli (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou willen aansluiten bij de woorden van dank aan het adres van de heer Söderman. Hij heeft de rol van Ombudsman op zich genomen toen die werd ingesteld en haar dus stukje bij beetje weten op te bouwen.
Vandaag verwelkomen wij de nieuwe Ombudsman, die deze uiterst waardevolle erfenis zonder twijfel zal weten te benutten. Zoals mevrouw de Palacio al terecht opmerkte hebben we de meetlat hoog gelegd. Daarom is het nu nodig het niveau in juridisch en cultureel opzicht te blijven verhogen en bovenal de bekendheid van de Ombudsman onder het publiek te vergroten.
Dat die bekendheid inmiddels aardig is toegenomen is wel gebleken uit het grote aantal kandidaten dat zich bij het Europees Parlement had gemeld voor de verkiezing van de Ombudsman. De keuze van het Parlement is uiteindelijk gevallen op de heer Diamandouros, en wij zullen hem alle steun bieden in zijn pogingen om de rol van Ombudsman verder te ontwikkelen en uit te bouwen. Die rol verdient absoluut navolging in de verschillende lidstaten. Veel landen hebben een eigen nationale ombudsman, maar dat geldt niet voor mijn eigen land en voor veel andere lidstaten. Ook de landen in de toetredingsfase zouden hun eigen ombudsman moeten krijgen.
De Europese Ombudsman heeft voorgesteld een Forum op te richten, en ook de rapporteur, The Earl of Stockton, heeft dat nog eens aangehaald. Ook dat initiatief verdient onze steun. Dit Forum zal op alle niveaus - lokaal, regionaal en nationaal - opengesteld moeten worden en kan geweldige mogelijkheden bieden voor communicatie en de uitwisseling van ideeën over deze instelling.
Het doet me deugd dat de Ombudsman ook een ander voorstel heeft gedaan, en wel om binnen zijn terrein opnieuw een niet-gerechtelijke procedure in het leven te roepen die onder meer is bedoeld om meer inhoud te geven aan de relatie tussen de instellingen en de burgers. Het is zaak dat we de instellingen versterken die de rechten van onze burgers verdedigen en beschermen. Dat zult u mij vandaag overigens nog vaker horen zeggen, aangezien ik drie maal het woord zal voeren. Ik denk dat onze nieuwe Ombudsman, de heer Diamandouros, wel tegen zijn taak is opgewassen, gezien de wil die hij heeft getoond en de ervaring die hij reeds als nationale ombudsman heeft opgedaan. Ik wil hem dan ook onze dank overbrengen en hem verzekeren van onze steun tijdens zijn toekomstige werkzaamheden.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de Ombudsman, ik wil de heer Söderman bedanken voor zijn aanwezigheid hier vandaag en voor zijn werk, maar ook voor de vreugde die hij altijd om zich heen verspreidt, waar hij ook is. Ik ben blij dat The Earl of Stockton dat ook aangaf.
We hebben kennis kunnen nemen van het jaarverslag over 2002. Het is een gedegen verslag dat op goed en solide werk berust. De toon is positief, we zien de toekomst met vertrouwen tegemoet. Als echte Scandinaviër wil ik echter wel eerlijk zeggen dat er ook nog bepaalde problemen zijn in de betrekkingen tussen het Europees Parlement, de Commissie en de Ombudsman. Eén van die problemen is dat de Commissie niet gereageerd heeft op een aantal verslagen die wij hebben opgesteld naar aanleiding van de afzonderlijke verslagen van de Ombudsman. Dat is een gebrek dat we moeten verhelpen.
Een ander probleem dat we na afloop van de Intergouvernementele Conferentie moeten aanpakken, is dat het voorstel tot wijziging van het Statuut van de Ombudsman in zekere zin gestrand is. Het voorstel is niet verder gekomen, we hebben geen garanties gekregen dat de Ombudsman toegang krijgt tot alle benodigde documenten. We moeten deze kwestie opnieuw aan de orde stellen na afloop van de Intergouvernementele Conferentie. Weliswaar wordt de Ombudsman genoemd in de ontwerpgrondwet, maar volgens mij hadden velen van ons graag een sterkere positie voor de Ombudsman als instelling gezien.
Het is een beetje de ironie van het lot dat wij vandaag het verslag van de Ombudsman bediscussiëren - de Ombudsman die slecht bestuur moet tegengaan - terwijl de rest van het huis gonst van de geruchten over wanbeheer en Eurostat. Deze geruchten zijn natuurlijk geen reden om een juridisch standpunt te bepalen over Eurostat en over hetgeen er gebeurd is, maar men kan zich wel afvragen of de administratieve betrekkingen tussen de verschillende Europese controle-instanties wel zijn zoals zou moeten. Hoe is het mogelijk dat de mededelingen van OLAF aan de secretaris-generaal van de Commissie zo geheim waren dat de Commissieleden die mededelingen niet hebben gekregen? Er worden veel vragen gesteld over de informatiestroom in de Eurostat-affaire. Volgens mij zou het uitstekend zijn als de nieuwe Ombudsman de verhouding tussen de Rekenkamer en de controleorganen zou onderzoeken, en zou kijken of ze tegemoetkomen aan de eisen inzake goed beheer en voldoende transparantie.
Ik respecteer de onafhankelijkheid van de Ombudsman volkomen, maar toch zou het volgens mij een goed idee zijn om dit bij de Ombudsman-werkzaamheden goed voor ogen te houden. Ik wens de pas gekozen Ombudsman veel geluk met zijn werk. Wij weten dat hij reeds een positieve invloed op onze administratie heeft achtergelaten.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, heren ombudsmannen, collega's, eerst wil ik collega Stockton feliciteren met dit verslag, dat door mijn fractie volledig wordt gesteund. Wanneer men over de toekomst van Europa spreekt en over de toekomstige Grondwet, maakt men soms de vergelijking met een weegschaal. Aan de ene kant moet de Unie democratisch en open zijn, aan de andere kant moet zij efficiënt en functioneel zijn. Wij in het Parlement moeten die weegschaal bewaken en ervoor zorgen dat ze niet doorslaat en de openheid wordt opgeofferd. De eerste Europese Ombudsman, Jacob Söderman - die ik hier begroet en nogmaals namens mijn fractie bedank voor zijn jarenlange werk -, wiens laatste verslag wij vandaag bespreken, heeft nooit opgehouden te benadrukken dat transparantie en openheid de goedkoopste middelen zijn om een goed bestuur te verzekeren en fraude te bestrijden. Ik zal hier niet ingaan op de Eurostat-kwestie, dat zou ons te ver afleiden.
De jaarlijkse verslagen van de Ombudsman hebben ons ook laten zien hoe klachten van burgers over wanbeheer kunnen leiden tot concrete verbeteringen van de manier waarop de instellingen werken. In de meeste gevallen reageerden de instellingen positief op de opmerkingen van de Ombudsman en werden er oplossingen gevonden voor de klachten. Soms echter is er ook sprake van weigerachtigheid van de betrokken instelling om slechte regels en praktijken te veranderen. In dat geval kan de Ombudsman naar het Parlement komen met een speciaal verslag.
Momenteel spelen er twee van dit soort zaken. Er is behoefte aan een gemeenschappelijke code voor goed administratief beheer voor alle instellingen. Het Parlement heeft hiertoe besloten op basis van verslag-Perry. Ik zie nog steeds niet in waarom het zo problematisch moet zijn, met name voor de Commissie, die hier juist het goede voorbeeld zou moeten geven. Waarom wacht men op de IGC, men zou zelf het voortouw kunnen nemen.
Het andere verslag, mijn collega Jean Lambert was de rapporteur, betreft gegevensbescherming en het gebruik ervan om geheimhouding te eisen voor zaken die eigenlijk een publiek karakter moeten hebben. Hier botsen twee fundamentele rechten, enerzijds het recht op informatie en anderzijds het recht op bescherming van persoonlijke gegevens. Ik zou de Commissie in verband hiermee willen vragen hoe zij deze kwestie en de problemen tussen onze instellingen denkt op te lossen.

Diamandouros
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn reactie kort houden. Allereerst zou ik de commissaris, de voorzitter van de Commissie verzoekschriften en de afgevaardigden van dit Parlement willen bedanken voor hun opmerkingen en met name voor de erg vriendelijke woorden aan het adres van Jacob Söderman en aan de instelling die hij heeft opgebouwd en overgedragen.
Sta mij toe om, in reactie op Lord Stockton, kort op te merken dat de Ombudsman altijd afgevaardigden heeft uitgenodigd en dat er altijd al bijeenkomsten met nationale ombudsmannen hebben plaatsgevonden. Zo is er in april 2003 een bijeenkomst in Athene geweest en zal er in 2005 in Den Haag een volgende bijeenkomst worden gehouden. Op een tweejaarlijkse basis vinden er dus al geregeld bijeenkomsten plaats.
De voorzitter van de Commissie verzoekschriften, de heer Gemelli, was uitgenodigd voor de bijeenkomst in Athene en hij heeft daaraan een waardevolle bijdrage geleverd. Wij zijn voornemens om dit gebruik ook in de toekomst te handhaven. Ook ik vind het van essentieel belang dat de burgers het gevoel hebben dat er iemand voor hen opkomt. Wij zijn dan ook van plan om dat, net als in het verleden, te blijven doen.
Met betrekking tot de opmerkingen van de commissaris zou ik haar graag willen bedanken voor haar vriendelijke woorden. In mijn hoedanigheid van Ombudsman hecht ik erg veel waarde aan een nauwe samenwerking met de Commissie om uiteindelijk een, zoals ik het zou willen noemen, 'Europese bestuursrechtelijke wetgeving' tot stand te brengen. Ik onderken dat er tijd voor nodig is om een praktisch relevant en op de beste praktijken gebaseerd resultaat tot stand te brengen. Ik wil er bij de Commissie echter toch op aandringen zo snel mogelijk actie te ondernemen. Uiteraard speelt de IGC een belangrijke rol, maar wij kunnen in ieder geval alvast enige voorbereidingen treffen zodat wij deze taak kunnen voltooien; dat zou een zeer goede zaak zijn. Dat zou er ook toe leiden dat er op zo kort mogelijke termijn een uniforme bestuursrechtelijke wetgeving gecreëerd wordt.
Ik wil de heer Gemelli nogmaals voor zijn opmerkingen bedanken. Ik concludeer daaruit dat hij graag op alle niveaus een betere samenwerking zou willen zien. Ik ben zelf vast van plan om met de mensen op regionaal en lokaal niveau samen te werken. Ik heb al een bezoek gebracht aan het land van de heer Gemelli en ik heb inmiddels ook al met de oorspronkelijke Ombudsman en de verzoekschriftencommissie van de Bondsrepubliek Duitsland gesproken. Ik ben de afgelopen week ook in Spanje geweest. Dat betekent dat ik al drie van de zes landen met veel regionale en lokale ombudsmannen heb bezocht en ik ben voornemens om dat in de toekomst te blijven doen.
Ik ben ook zeer verheugd dat de heer Gemelli zijn duidelijke steun heeft laten blijken om via de IGC de mogelijkheid te onderzoeken om in deel III van de ontwerpgrondwet een expliciete verwijzing op te nemen naar het recht op buitengerechtelijke verhaalsmogelijkheden. Dit zou namelijk een aanvulling vormen op de reeds bestaande gerechtelijke mogelijkheden die uiteraard al expliciet in het betreffende document worden erkend.
Ik wil ook mevrouw Thors voor haar opmerkingen bedanken. Met betrekking tot het erg belangrijke punt dat zij aansneed, zou ik willen zeggen dat ook ik vind dat er sprake is van een juridisch vacuüm en dat dit nader onderzocht dient te worden. Ik ben van ganser harte bereid om hier in samenwerking met de Commissie verzoekschriften verandering in te brengen.
Ook het Statuut van de Ombudsman dient na de IGC opnieuw onder de loep te worden genomen en ik zal ervoor zorgen dat dat ook gebeurt. Ik hou mijn ogen altijd open voor gebieden waarop de Ombudsman initiatieven kan ontplooien om de rechten van de burgers te verdedigen. Bij dergelijke kwesties neem ik echter ook bij voorkeur een terughoudend standpunt in; ik wil met name niet in een concurrentiestrijd met het Parlement terechtkomen over kwesties die verband houden met de eigen politieke bevoegdheden waarover dit Parlement uiteraard zelf beslissingsbevoegd zou moeten zijn.
Los daarvan verheug ik mij bijzonder op de samenwerking met het Parlement met betrekking tot het nemen van initiatieven om de rechten van de burgers in de gehele Unie te verbeteren.
Ik dank u hartelijk voor uw aanbevelingen.
De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer Söderman.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats om 12.00 uur.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0239/2003) van mevrouw Álvarez, namens de Commissie verzoekschriften, over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften tijdens het parlementaire jaar 2002-2003 (2003/2069((INI)).

Gemelli (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik de rapporteur, mevrouw González Álvarez, willen danken voor de uitgebreide steun die zij de Commissie verzoekschriften heeft geboden en voor de enorme energie die zij binnen die commissie heeft gestoken in de betrekkingen met alle collega's en met mij persoonlijk. Zij heeft nu besloten de rol van minister op zich te nemen van de regio Asturië, en wij wensen haar veel geluk in haar nieuwe hoedanigheid en met haar taken, die ze zonder twijfel zal verrichten met de gevoeligheid die haar eigen is.
Ook de commissaris, mevrouw de Palacio, zou ik willen gelukwensen, en daarmee eigenlijk de hele Commissie. De betrekkingen tussen de functionarissen van de Europese Commissie en de Commissie verzoekschriften zijn geleidelijk aan weer genormaliseerd. De leden van de Commissie verzoekschriften zijn in toenemende mate in staat zich in te leven in de problemen waar de Europese Commissie mee te kampen heeft, terwijl de functionarissen die zich bekommeren over de problemen van de burgers erin slagen het bureaucratisch jargon achterwege te laten.
Daarvan getuigt de groei van de Commissie verzoekschriften als instituut, het toenemend aantal burgers dat zich bewust is van de mogelijkheid problemen voor te leggen aan dit instituut, of beter gezegd het toenemend bewustzijn van het Europees burgerschap en de Europese dimensie, dat geleidelijk aan bij de Europese burgers begint door te dringen.
Uit de statistieken en uit de gegevens van mevrouw González Álvarez blijkt dat het aantal verzoekschriften, en daarmee natuurlijk ook het aantal rekwestranten van verzoekschriften, aanzienlijk is gegroeid. Deze groei wordt weerspiegeld in de steeds toenemende garanties die dit Europees Parlement en deze Europese instellingen bieden aan de burgers ten aanzien van hun problemen. Vergeleken met de gigantische proporties van de instellingen en de schaal van de globalisering is de burger een minuscuul wezen. Het is mijns inziens absoluut zinvol kracht bij te zetten aan de Commissie verzoekschriften, aan de instelling van de Ombudsman en aan alles wat kan bijdragen aan de positie van de burger, die zich immers geconfronteerd ziet met de gigantische schaal waarop wij onze projecten ten uitvoer brengen.
Wij hebben ook aan een missie gewerkt in Italië - dat momenteel het roulerend voorzitterschap bekleedt - om te weten te komen, ook in het kader van het hele programma van het Europees voorzitterschap, of er plannen zijn om dit instituut te versterken. Wij hebben daarbij gesproken met minister Buttiglione en de staatssecretarissen Caldoro en Nucara, met de ondervoorzitter van het parlement, Publio Fiori, en bovenal met de vier voorzitters van de organen, die in zekere zin een nationale bemiddelaar vormen. Ik heb het over professor Rasi voor de privacy, professor Ranci voor energie, professor Tesauro voor de mededinging en professor Cheli voor communicatie. We hebben hun verzocht de belangen van de burger in hun respectieve sectoren ter harte te nemen, en een punt te zetten achter de onenigheden tussen de bedrijven en de autoriteiten. Maar al te vaak wordt men in deze grote instellingen afgeleid van de taak om de conflicten binnen de autoriteiten tot een goed einde te brengen. Wij staan echter voor een probleem dat groter is dan het conflict tussen de autoriteiten, en wel de taak ervoor te zorgen dat deze instellingen zich daadwerkelijk opstellen als vertegenwoordigers van de burgers. Op deze manier kunnen we steeds nagaan of ze zich daadwerkelijk kwijten van het mandaat dat de burgers hun hebben toegekend. Dat kan echter alleen als we er in slagen de rol van deze instellingen ter verdediging van de burger verder te versterken.
Daar wil ik nog heel kort aan toevoegen dat wij als Commissie verzoekschriften in dit Parlement een organisch systeem moeten invoeren dat ons in staat stelt mee te praten met de andere commissies, en dat kan waarschijnlijk gebeuren aan de hand van een interne regeling van het Parlement. Bovendien moeten we bevoegdheidsconflicten te allen tijde zien te voorkomen, maar juist streven naar synergetische effecten en samenwerking.
Wat betreft de initiatiefverslagen zou ik kort willen zeggen dat we het Reglement ook op dit punt mogelijk moeten bijstellen. De initiatiefverslagen waarover de Conferentie van commissievoorzitters reeds heeft besloten dienen immers absoluut aan het Parlement te worden voorgelegd, aangezien ze op commissieniveau al een heel traject hebben doorlopen met de benoeming van de rapporteurs, het opstellen van het verslag enzovoorts, en door geen enkel orgaan geblokkeerd mogen worden. Als er al een filtermechanisme nodig is, dan zou dat naar mijn mening al moeten worden geactiveerd bij het beoordelen van het voorstel voor het opstellen van een verslag van dit type.
Mijn derde en laatste punt betreft de herstructurering van de Commissie verzoekschriften. Ik ben geen voorstander van verzoekschriften in naam. Als de Commissie verzoekschriften niet mag blijven wat ze is maar zich met andere zaken moet gaan bezighouden, is het absoluut noodzakelijk dat haar secretariaat wordt gereorganiseerd; zo niet, dan is dat niet mogelijk. Als dat secretariaat en zijn structuur ongewijzigd zouden blijven, dan zou het de Commissie verzoekschriften niet lukken zich over andere zaken te buigen.

De Palacio
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie heeft het activiteitenverslag voor het jaar 2002/2003 van de Commissie verzoekschriften aandachtig bestudeerd. Naast de behandeling van de vele ingediende verzoekschriften was de commissie verantwoordelijk voor de verkiezing van een nieuwe Europese Ombudsman en zij is erin geslaagd de hoorzittingen met de diverse kandidaten op efficiënte wijze te organiseren.
Bovendien zag een aantal initiatiefverslagen over principiële vraagstukken het licht, waaronder de verslagen Perry en Kessler over het recht op het indienen van verzoekschriften aan de vooravond van de eenentwintigste eeuw, het verslag van mijnheer Gemelli over de aanscherping van het recht op het indienen van verzoekschriften in het licht van een verdragsherziening en het verslag De Rossa waarin de bijdragen van de commissie aan de Conventie zijn terug te vinden.
De Commissie - ik wil dat hier, dames en heren, nogmaals benadrukken - is zich terdege bewust van het belang van verzoekschriften, waaraan de dagelijkse beslommeringen van de Europese burger kunnen worden afgemeten. Vanuit die optiek bezien is uw Commissie verzoekschriften onvervangbaar aangezien zij het aangewezen forum is om rechtstreekse contacten te smeden tussen de burgers en het Parlement.
Na de uitbreiding zal deze commissie een uitstekend zicht hebben op de mate waarin de Europese integratie vordert. Ik begrijp dan ook heel goed dat u de administratieve slagkracht van uw commissie wilt uitbreiden om zo goed mogelijk in te spelen op de te verwachten toestroom van nieuwe verzoekschriften van Europese burgers. Wat dat betreft kan ik de woorden van mijnheer Gemelli alleen maar onderschrijven.
De Commissie is op haar beurt bereid de eigen procedures te verbeteren en, zoals gezegd, om samen met het Parlement en de Raad een eventuele wijziging van de briefwisselingsprocedure uit 1989 over de behandeling van verzoekschriften te bespreken.
Ik wil ook mevrouw González Álvarez bedanken voor haar verslag. Zij is vandaag niet aanwezig bij het debat maar ik wens haar veel geluk en succes toe met haar nieuwe verantwoordelijkheden. De nieuwe verzoekschriften zijn inderdaad van belang voor de verstrekking van informatie over diensten die verband houden met de toepassing van het communautair recht. Voorts zullen we al het mogelijke doen om een optimale coördinatie tot stand te brengen tussen de diensten van de Commissie en de Commissie verzoekschriften.
Mijnheer Gemelli erkende dat de antwoorden van de Commissie en van de Commissieambtenaren de afgelopen jaren aanzienlijk verbeterd zijn. Ik bedank hem voor die woorden namens onze ambtenaren. Zij doen geweldig werk en dit in mijn ogen terechte compliment zal ik ze dan ook zeker doorgeven.
Ik denk dat wij een prachtig communicatienetwerk hebben gesponnen tussen de Commissie, de Ombudsman en de Commissie verzoekschriften.
Mijnheer de Voorzitter, het is hoog tijd dat de burger doordrongen raakt van de rol van de Commissie verzoekschriften. Wij blijven onze steun toezeggen en wij hopen dat de toekomst nog meer verbetering en vooruitgang in petto heeft. We maken vorderingen en we bewegen ons in de richting van het scenario dat de heer Gemelli heeft beschreven: een steeds complexere, geglobaliseerde wereld waarin de burger zich niet verliest maar, integendeel, groeit in waardigheid, in bekwaamheid en als mens.

Descamps (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het verslag- González Álvarez betreffende de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften tijdens het parlementaire jaar 2002-2003 levert geen nieuw probleem op. Het gaat in feite om een balans van de activiteiten van deze parlementaire commissie en om de bevestiging van haar rol. De amendementen die ik had ingediend namens de Fractie van de Europese Volkspartij die aangenomen zijn, behelzen echter enkele verbeteringen ten aanzien van de manier van werken, waarbij met name de nadruk wordt gelegd op de ruchtbaarheid die gegeven zou kunnen worden aan de werkzaamheden van deze commissie. Ook moeten wij ons meer inspannen om de rekwestranten sneller te antwoorden.
Mevrouw González Álvarez onderstreept in haar verslag dat de Commissie verzoekschriften in wezen een brugfunctie vervult tussen de Europese burgers en het Parlement. Zij wordt steeds belangrijker omdat zij dicht bij de Europese burgers staat. Zij moet haar activiteiten voortzetten, intensiveren en versterken. Bovendien moet zij met het oog op de uitbreiding zeer efficiënt te werk gaan.
Om dit doel te bereiken, moeten we er vooral voor zorgen dat de Commissie verzoekschriften meer bekendheid krijgt. Volgens artikel 23 dringt het Europees Parlement in verband met de toetreding tot de Europese Unie van nieuwe lidstaten aan op uitbreiding van maatregelen om te waarborgen dat de nieuwe Europese burgers op de hoogte zijn van het bestaan van het recht verzoekschriften in te dienen bij het Parlement, de Commissie en de Ombudsman, dat hun in de artikelen 21 en 194 van het Verdrag wordt toegekend.
Vanuit dit standpunt gezien moet onze commissie haar imago bij de burgers verbeteren nu de Unie voor grote uitdagingen staat. Dit verslag maakt niet alleen de balans op, maar helpt de Commissie verzoekschriften vooral om zich op een bevredigende wijze te ontwikkelen en haar doel op een concrete wijze te verwezenlijken, namelijk het rechtstreekse instrument zijn waarmee een toegenomen aantal Europeanen zijn burgerschap kan uitoefenen en, in feite, Europa dichter bij de burger brengen.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik wil mevrouw González Álvarez hartelijk bedanken voor de vriendschap en het goede werk dat is verricht. Wij missen haar nu al hier in het Parlement. Ik wil ook het secretariaat van de parlementaire commissie bedanken voor hun inspanningen, die zoveel succes hebben gehad. Met de weinige extra middelen hebben we veel meer werk uitgevoerd, en we hebben behoorlijke aandacht gekregen.
Volgens mij kunnen we spreken van een succesvol jaar. Sinds ons laatste debat is het verslag-Perry actueel geworden. We hebben het verslag-Stockton over Reverend Owen, en het verslag-Fourtou, dat tot resultaten geleid heeft inzake siliconen-borstimplantaten. Verder zullen we gaan discussiëren over bushmeat en multiple sclerose. Helaas komen we niet verder op het punt van het Spaanse waterplan.
We zijn het er echter allen over eens dat wij met het oog op de uitbreiding een nieuwe aanpak van verzoeken moeten ontwikkelen, vooral in het begin van de procedure, en dat wij moeten blijven werken in de geest van samenwerking waarmee de Ombudsman en paar jaar geleden zijn werk begon. Volgens mij is dat belangrijk, vooral met het oog op de uitbreiding.
Een kwestie waar ik mij zorgen over maak, is dat klachten aan de Commissie op grond van artikel 226 en verzoeken aan de parlementaire commissie in sommige gevallen dezelfde zaak betreffen. Hiervoor zou een erecode moeten komen, zodat de Commissie haar antwoorden op de vragen specifiek bekendmaakt ten behoeve van de Commissie verzoekschriften.
Tot slot wil ik nog zeggen dat onze verzoekschriften fungeren als een soort burgerinitiatief zoals dat in de nieuwe Grondwet wordt opgenomen.

Aaltonen (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het is heel fijn om meteen 's morgens al het ene na het andere hartelijke compliment te horen aan het adres van mijn landgenoot Jacob Söderman. Ik wens zijn opvolger zeer veel succes.
Het is als vrij nieuw lid van de Commissie verzoekschriften heel interessant haar werk ook in de vorm van een jaarverslag te leren kennen. Vooral nu wij debatteren over de toekomst van de Commissie verzoekschriften is het fijn dat wij na lezing van dit verslag de speciale positie van de Commissie verzoekschriften temidden van alle commissies niet genoeg kunnen onderstrepen.
Het is echter van belang dat er op Europees niveau vooral een goede regelgeving wordt opgesteld voor sectoren als milieubescherming die met grensoverschrijdende problemen te maken hebben. Maar wat hebben wij of het milieu er aan als in de lidstaten alleen Europese regelgeving wordt toegepast als die niet in strijd is met andere belangen? Hoewel de nationale autoriteiten, uiteindelijk de rechtbanken, de belangrijke plicht hebben toe te zien op de naleving van de communautaire regelgeving, is er ook Europese juridische bescherming nodig als de nationale autoriteiten hun plicht niet nakomen. Aangezien de burgers over het algemeen niet de mogelijkheid hebben hun zaak bij het Europees Hof van Justitie aanhangig te maken, blijft er niet veel anders over dan het indienen van een klacht bij de Commissie of een verzoekschrift bij het Europees Parlement. De Commissie heeft natuurlijk de belangrijke taak namens de Gemeenschap toe te zien op de naleving van de communautaire regelgeving, maar aan de andere kant is ook zij niet altijd even enthousiast om zich met de binnenlandse aangelegenheden van een lidstaat te bemoeien.
Uit Finland of de andere Noordse landen komen niet veel verzoekschriften. Een van de afzonderlijke gevallen die de diversiteit van de Finse natuur bedreigt is de te bouwen haven van Vuosaari in Helsinki. Door een verzoekschrift wordt dat project nu onderzocht en aan het Gemeenschapsrecht getoetst, wat de Finse autoriteiten niet nodig vonden. Vuosaari is een voorbeeld van een geval waar de Commissie om een of andere reden niet kon ingrijpen.
Als men het verslag van mevrouw González Álvarez leest, kan men constateren dat de Commissie verzoekschriften een uitstekende toegangsweg is gebleken naar open democratie en concrete resultaten.

De Voorzitter.
Natuurlijk, mevrouw Aaltonen, afhankelijk van het voorbeeld dat gegeven wordt zijn alle standpunten begrijpelijk. Als u in deze vergaderzaal aanwezig was geweest toen er een debat werd gevoerd over een zeer belangrijke 'nationale? kwestie - de beruchte situatie van een bedrijf in Frankrijk - zou u hebben begrepen dat de Commissie zich niet met dergelijke zaken bezighoudt. Er zijn commissaris Monti echter vele uitdrukkingen toegevoegd die normaliter niet eens in debatten van het Parlement gebruikt worden. Ik zeg dit om aan te geven dat nationale kwesties in sommige gevallen, wanneer dat nodig is, veel aandacht krijgen van de Europese Commissie.

Perry, Roy (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals de afgevaardigden weten, is het de gewoonte om de rapporteur in onze toespraken te feliciteren. Dat doe ik in dit geval met alle plezier, maar net als de heer Gemelli - de voorzitter van de Commissie verzoekschriften - wil ik een stapje verder gaan dan gewoonlijk. Ik zou graag met nadruk mijn waardering willen uitspreken voor het werk dat mevrouw González de afgelopen jaren in de Commissie verzoekschriften heeft verzet. Wij komen weliswaar van hele verschillende kanten in het politieke spectrum, maar binnen onze commissie is iedereen het erover eens dat wij, ongeacht de nationaliteit of politieke voorkeur, een gemeenschappelijk belang delen als het gaat om het beschermen van de rechten van de individuele burgers. Mevrouw González heeft zich overduidelijk een geducht voorvechter voor de Spaanse burgers getoond en met name ook voor het milieu in haar geliefde land.
De Europese Unie wordt er vaak van beschuldigd dat zij een democratisch gebrek zou vertonen. Soms is die kritiek terecht en soms wellicht wat overdreven, maar de Commissie verzoekschriften biedt de burgers in ieder geval een concrete en praktische manier om hun klachten aan het Parlement voor te leggen, waarna deze adequaat en grondig behandeld worden.
Ik zeg wel eens dat de Commissie verzoekschriften te maken krijgt met een afspiegeling van alles wat zich in de samenleving afspeelt. Ik zal u een paar voorbeelden uit mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, geven. Zo zijn er Britse pensioengerechtigden die hun dagen in Spanje slijten - en neem het ze eens kwalijk! - maar de Britse regering weigert om hun de wintertoeslag voor energie te geven waar zij heel hun leven aan meebetaald hebben. Pas nadat er een verzoekschrift bij dit Parlement is ingediend, gaat de regering overstag. In mijn eigen kiesdistrict woont een Duitse burger die van mening is dat hij recht heeft op een pensioen van de Duitse regering. Die wil echter niet betalen. Hij dient een verzoekschrift in bij dit Parlement, waarop de Duitse regering besluit om alsnog tot uitkering over te gaan. Bovendien wordt het pensioen met terugwerkende kracht tot 1995 uitbetaald, wat een welkome aanvulling op zijn inkomen vormt.
De Britse douane heeft geprobeerd om te verhinderen dat Britse burgers van hun recht gebruik kunnen maken om in Frankrijk die goede wijnen te kopen waar dat land terecht om bekend staat. Als gevolg van een aantal verzoekschriften is aan die praktijk nu een einde gekomen en hebben de Britse douane- en accijnsautoriteiten de opdracht gekregen om geen wijn en ook geen auto's meer in beslag te nemen.
Het indienen van een verzoekschrift is een van de manieren om bepaalde kwesties onder de aandacht van dit Parlement te brengen. Later vanochtend zullen in dit debat de verzoekschriften met betrekking tot Lloyd's of London aan de orde komen. Overigens zou ook ik de medewerkers en ambtenaren van de Commissie willen bedanken, omdat zij zo adequaat op onze verzoeken reageren.
Helaas is de Raad veel minder meegaand. Als ik naar de lege stoelen daarginds kijk, moet ik constateren dat de Raad noch in het werk van de Ombudsman noch in het werk van de Commissie verzoekschriften geïnteresseerd is. Dat is een schande, maar dat is niet de schuld van het Italiaanse voorzitterschap; het is een probleem dat al jarenlang kenmerkend is voor elke Raad.
Voordat wij al te zeer in een feeststemming geraken, wil ik echter de aandacht vestigen op de problemen bij de Code van goed administratief gedrag. Ik heb gehoord wat commissaris de Palacio hierover gezegd heeft. Ik ben ervan overtuigd dat haar hart op de juiste plaats zit, maar het wordt nu de hoogste tijd dat er een Code van goed administratief gedrag komt die voor alle instellingen bindend is; wij hebben geen behoefte aan een Code op vrijwillige basis. Daarnaast dient de Code voor alle instellingen een uniform karakter te hebben. Ik vind 2005 in de verste verte niet vroeg genoeg. Wij wachten al veel te lang op deze Code en als de Commissie deze zou aannemen, weet ik zeker dat veel problemen waar de instellingen op dit moment mee te maken hebben, opgelost zouden kunnen worden.
Ik dank mevrouw González voor haar werkzaamheden. De Commissie verzoekschriften mag dan misschien niet tot de meest aansprekende Parlementaire commissies behoren, maar wat de bescherming van de burgers betreft, is zij wel de allerbeste.

Mathieu (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie verzoekschriften wordt vaak geprezen tijdens onze debatten en soms bedreigd met opheffing. Toch verdient zij al onze aandacht.
Ik wil daarom deze laatste balans te baat nemen om te wijzen op het feit dat deze commissie als geen ander de moeilijkheden waarmee de burgers worden geconfronteerd, hun vragen, hun verwachtingen en helaas ook soms hun teleurstelling ten aanzien van de Europese Unie aan het licht brengt. De verzoekschriften worden voor het overgrote deel ingediend door burgers die geloven in Europa en in de hoop die het in zich draagt.
Ik zal u niet bruuskeren door u te herinneren aan de vele doelen die zijn vastgelegd in de bestaande en nog op te stellen verdragen. Dit verslag is zeer goed omdat wordt geprobeerd praktische en politieke oplossingen aan te dragen. De Commissie verzoekschriften en haar leden bevestigen dat zij grote waarde hechten aan rechtstreekse democratie, en nemen die rechtstreekse democratie serieus door de rol van volksvertegenwoordiger op zich te nemen.
De Commissie verzoekschriften geeft samen met haar leden en haar secretariaat het goede voorbeeld doordat ze voortdurend werkt aan een betere interne organisatie, die de rekwestranten van dienst kan zijn. Iedereen hier weet dat ik, noch mijn fractie de Europese Commissie spaart of toegeeflijk is ten opzichte van haar. Ik wil hier echter onderstrepen dat de medewerkers van de Commissie steeds kwalitatief goed werk leveren in verband met de Commissie verzoekschriften. Ze geven beknopte en eerlijke antwoorden in duidelijke taal. De Commissie en haar diensten zouden bij al hun activiteiten blijk moeten geven van deze bescheiden en verantwoordelijkheidsbewuste houding.
Er bestaan vanzelfsprekend verschillen van mening en tegenstellingen. Zonder hieraan echter voorbij te gaan heeft de Commissie verzoekschriften bewezen dat zij in staat is deze te overbruggen en echte oplossingen te vinden. De Commissie verzoekschriften heeft bijvoorbeeld tijdens de behandeling van het verslag betreffende de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht de Europese Commissie tot twee maal toe verzocht - ik citeer - 'naar politieke oplossingen te zoeken en met name grondig na te gaan of het niet nodig is voorstellen te formuleren voor de herziening van de communautaire regels die het vaakst onjuist worden toegepast of waarover steeds weer klachten worden ingediend.?
Op die voorstellen zou ik nog wat nader willen ingaan. Het is veel belangrijker de toepassing van de regels te waarborgen dan verwikkeld te raken in steeds meer juridische procedures, die de problemen alleen maar verergeren. Eerst moeten de misverstanden worden weggenomen. De burgers willen dat er naar hen wordt geluisterd in een Europa dat de democratie en de diversiteit respecteert, die hier tot uiting komen. Ze willen niet het slachtoffer worden van een Europa van rechters en procedures. De Commissie verzoekschriften wordt net als de ombudsmannen door te veel mensen niet op hun juiste waarde geschat.

De Palacio
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie kan volledig instemmen met een codex voor de drie instellingen maar wij willen wel eerst het resultaat van de Intergouvernementele Conferentie afwachten. Dat resultaat zal de behandeling en de goedkeuring van een dergelijke codex enorm vergemakkelijken en betekent bovenal dat het Europees Parlement een echte vinger in de pap zal krijgen. Momenteel heeft het Parlement op basis van artikel 308 van het Verdrag slechts een adviserende rol en is er geen sprake van medebeslissingsbevoegdheden. Wij moeten deze kwestie dus even laten liggen, zoals ik net als zei.
Dan het volgende punt. Tegen mevrouw Thors - die meen ik dit onderwerp aankaartte - zou ik willen zeggen dat de Commissie bereid is het huidige interinstitutioneel akkoord te wijzigen. Wij zouden beter niet spreken van een interinstitutioneel akkoord maar van een briefwisseling betreffende de gang van zaken bij de verzoekschriften, want dat is wat er sinds 1998 plaatsvindt. Ik wil u er wel op wijzen dat de diensten van het Parlement het initiatief moeten nemen tot een dergelijke wijziging van het akkoord. Wij wachten dus op uw voorstel. Zodra uw voorstel binnen is, zullen wij dat met de grootste nauwgezetheid bestuderen. Daarbij zullen wij eenzelfde constructieve houding aannemen als u de laatste tijd van ons gewend bent en waar mevrouw Mathieu en mijnheer Gemelli, voorzitter van de Commissie verzoekschriften, ons voor prezen. Ik ben het roerend eens met de woorden van deze twee afgevaardigden, want dit soort instrumenten, dat inherent is aan het democratische systeem, stelt de burger in staat zijn rechten volledig te laten gelden. Wanneer hij meent benadeeld te worden, kan hij, zonder telkens bij de rechter aan te hoeven kloppen, een beroep doen op dit eenvoudiger en in sommige gevallen doeltreffender systeem. Dat lijkt mij van eminent belang om een actieve en effectieve democratie in Europa te garanderen.
Ik dank u allen voor het werk dat u doet.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw De Palacio.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats om 12.00 uur.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0203/2003) van de heer Perry, namens de Commissie verzoekschriften, over het ontvankelijk verklaarde verzoekschrift met betrekking tot de Lloyd's-petities (verzoekschriften 1273/1997, 71/1999, 207/2000, 318/2000, 709/2000 en 127/2002) (2002/2208(INI)).

Perry, Roy (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, in 1997 heeft een Engelse mevrouw een verzoekschrift bij dit Parlement ingediend. Zij was echter zo bang voor de gevolgen dat zij nu nog steeds alleen maar bekend is onder de naam mevrouw X. Zij wilde eigenlijk alleen maar weten of het toezicht dat de Britse regering met betrekking tot Lloyd's of London uitoefende in overeenstemming was met richtlijn 73/239/EEG, de eerste richtlijn voor de niet-levensverzekeringsbranche. Dezelfde vraag of beschuldiging is daarna in meerdere verzoekschriften aan de orde gesteld. Sommige van die verzoekschriften zijn door honderden Names ondertekend en een aantal is zelfs namens duizenden betrokkenen ingediend.
Nadat ik rapporteur ben geworden, ben ik in contact gekomen met mevrouw X en heeft zij mij haar verhaal verteld. Zij erkende dat zij door in Lloyd's te investeren waardoor zij tegelijkertijd een van de Names werd, het risico liep op een onbeperkte aansprakelijkheid. Overigens moet ik voor de niet-Engelstalige luisteraars onder ons even verduidelijken dat Names passieve en individuele, externe investeerders zijn waarvan de belangen worden behartigd door verzekeringsagenten die door Lloyd's zijn goedgekeurd. Zij vertelde mij echter ook dat zij dat risico uitsluitend had genomen omdat zij ervan overtuigd was dat Lloyd's onderworpen was aan de Britse en Europese wet- en regelgeving.
Eerder dit jaar heeft Sir Nigel Sheinwald, de permanente vertegenwoordiger van het Verenigd Koninkrijk bij de EU, een niet mis te verstane brief aan de heer Gemelli, voorzitter van de Commissie verzoekschriften, gestuurd. Middels deze brief probeerde hij te verhinderen dat het Parlement toegang tot bepaalde feiten zou krijgen. Ik ben blij dat onze eigen juridische diensten - die zeggen dat het Parlement erg op zijn hoede moet zijn voor pogingen van vertegenwoordigers van andere instellingen om onze bevoegdheden in te perken - bevestigd hebben dat er niets in de regels staat waardoor wij ons Parlementaire onderzoek zouden moeten beperken, mits de opdracht van dat onderzoek maar afwijkt van alle andere rechtsvragen die voor de rechters in lidstaten spelen.
Commissaris Bolkestein komt dadelijk zelf nog aan het woord, maar uit zijn opmerkingen in de Commissie verzoekschriften en zijn acties blijkt duidelijk dat hij twijfels heeft over het toezicht op Lloyd's. Hij heeft inmiddels lange vragenlijsten gestuurd en daarop ook antwoorden ontvangen. Helaas zijn die brieven en antwoorden nooit openbaar gemaakt of ter beschikking van de Commissie verzoekschriften van dit Parlement gesteld.
In essentie stellen de rekwestranten de volgende vraag: Beschikt Lloyd's, in overeenstemming met het vereiste in richtlijn 73/239/EEG over voldoende reserves om hun aansprakelijkheid te dekken? Om die vraag te beantwoorden, is een officiële accountantscontrole van de reserves en een onafhankelijke, betrouwbare schatting van de aansprakelijkheidsclaims nodig. Wellicht dat de commissaris ons hierover nadere gegevens kan verschaffen, met name met betrekking tot de oude aansprakelijkheidsclaims die Lloyd's via het zogenaamde Equitas-systeem apart wilde herverzekeren.
De rekwestranten hebben het Parlement overigens niet om een uitspraak over de huidige regeling verzocht, een regeling die volgens de commissaris op dit moment wel eens afdoende zou kunnen zijn. Hun verzoekschriften hebben betrekking op de periode vanaf 1978, toen de richtlijn had moeten zijn ingevoerd, tot 2000, het tijdstip dat zij hun verzoekschriften hebben ingediend. In het geval van mevrouw X is dat 1997. Werd de richtlijn toentertijd inderdaad toegepast? Tot nu toe laat de Commissie zich niet over deze periode uit. Toch werden in deze periode activa van rekwestranten in beslag genomen wat voor sommigen tot hun faillissement heeft geleid. In die periode liepen polishouders ook grote risico's als de vereiste reserves niet aanwezig waren, terwijl andere verzekeraars in Europa in die tijd wel verplicht waren om de richtlijn in acht te nemen. Ook hebben de Engelse rechters in die periode in verschillende vonnissen uitgesproken dat Lloyd's niet over een systeem van adequate reserves beschikte. In 2000 heeft rechter Cresswell erop gewezen dat de lijst van tekortkomingen en fouten in de jaren '80 bij underwriters, managing agents en members' agents en anderen onthutsend was en een smet vormde op een van de meest fantastische markten van Londen.
Ik verlang niet dat de commissaris actie onderneemt tegen de tekortkomingen van de Britse regering in die periode. Hij moet er gewoon voor zorgen dat een lidstaat zich aan de regels houdt. Ik wil alleen maar een duidelijk 'Ja' of 'Nee' op de volgende vraag horen: Heeft de Britse regering verzekeringsrichtlijn 73/239/EEG van de EU tussen 1978 en 2000 op de juiste wijze toegepast? Ik respecteer de commissaris en ik weet dat hij een eerlijk man is. Ik hoop dan ook dat wij van hem nu een duidelijk antwoord krijgen.
De Britse regering heeft flink veel druk uitgeoefend, maar het mag niet zo zijn dat in dit geval een groot land de dans kan ontspringen. Als de Commissie ons kan garanderen dat en kan uitleggen hoe de Britse regelgeving in overeenstemming met de richtlijn is geweest, dan kunnen wij dat ook aan de rekwestranten vertellen. Als de Commissie echter van mening is dat de Britse regering in de periode voorafgaand aan de invoering van de Financial Services and Markets Act de richtlijn niet in acht heeft genomen, dient zij dat eveneens duidelijk te zeggen. Wij moeten de waarheid weten over wat er precies gebeurd is, omdat hierdoor duizenden mensen geruïneerd zijn.
Ik hoop dat de Commissie nu met officiële antwoorden zal komen. Het is in dit geval nog niet nodig om een onderzoekscommissie in te stellen. Dat is de reden dat ik een amendement heb ingediend op basis waarvan de Commissie zes weken respijt krijgt om een volledig, definitief en schriftelijk antwoord aan dit Parlement te geven. Indien dat echter niet gebeurt, dient het Parlement zich het recht voor te behouden om alsnog een grondig onderzoek naar deze betreurenswaardige zaak in gang te zetten.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u graag bedanken voor uw uitnodiging om dit Parlement opnieuw toe te spreken en u een bijgewerkt overzicht te geven van de vorderingen die de Commissie heeft geboekt bij het onderzoek naar deze uiterst ingewikkelde en zeer gevoelig liggende affaire.
Zoals de meeste afgevaardigden bekend zal zijn is dit de vierde maal dat ik hier verschijn om deze zaak met u te bespreken, en dan vooral met de afgevaardigden die lid zijn van de Commissie verzoekschriften. Ik ben hier in persoon verschenen, maar we hebben het Parlement ook voortdurend van de ontwikkelingen op de hoogte gehouden door regelmatig bijgewerkte schriftelijke verslagen te sturen. Die verslagen zijn steeds aangevuld door mondelinge presentaties van leden van mijn staf bij vergaderingen van de Commissie verzoekschriften. Ik heb van de afgevaardigden van dit Parlement ook veel brieven ontvangen, en daar heb ik steeds op geantwoord. Op die manier heeft de Commissie geprobeerd het Parlement zo goed mogelijk te informeren - één en ander in de mate waarin de bestaande procedures dat toelaten.
We hebben dus al veel over deze zaak gesproken. Ik zal daarom niet verder ingaan op de achtergronden van deze affaire. In plaats daarvan zal ik me concentreren op de ontwikkelingen die zich sinds mijn laatste verschijning in het Parlement hebben voorgedaan - en dat was tijdens de hoorzitting van de Commissie verzoekschriften van 22 januari 2003.
De Commissie heeft de Britse autoriteiten op 23 januari een aanvullende schriftelijke aanmaning gestuurd, waarin ze aangeeft nog steeds enige reserves te hebben met betrekking tot de nieuwe regeling voor Lloyd's zoals die is vastgesteld onder de Financial Services and Markets Act 2000. We hebben bij wijze van antwoord op die brief van de Britse autoriteiten een op 24 maart gedateerd schrijven ontvangen. De diensten van de Commissie hebben dit antwoord en andere mondelinge en schriftelijke ophelderingen van de Britse autoriteiten onderzocht, en ze zijn daarbij tot de conclusie gekomen dat de nieuwe regeling voldoet aan de voorschriften van Richtlijn 73/239/EG (eerste Richtlijn voor de niet-levensverzekeringsbranche). Deze voorschriften hebben vooral betrekking op het checken van solvabiliteit, de wijze waarop de controle op de boekhouding is geregeld en de vraag of de administratieve en boekhoudkundige procedures en de interne controlemechanismen volstaan.
De onder mij ressorterende diensten hebben de procedurele rechten van al degenen die een klacht hebben ingediend gerespecteerd door al deze mensen in de tweede helft van juli 2003 aan te schrijven. Ook rekwestranten die geen officiële klacht hebben ingediend hebben van ons een brief ontvangen. Daarin zijn de conclusies van dit voorlopig onderzoek uiteengezet, terwijl voorts is aangegeven dat de zojuist genoemde diensten van plan waren de Commissie voor te stellen deze zaak te sluiten. Deze diensten zijn nu bezig met de beoordeling van het antwoord dat ze van de reclamanten hebben ontvangen. Als ze daarmee gereed zijn zullen ze een voorstel doen voor een definitief besluit van het college van commissarissen. Het Parlement heeft gevraagd of we zo snel mogelijk zo'n definitief besluit kunnen nemen, en dat zullen we doen - nog voor eind oktober 2003.
Het merendeel van de ontvangen opmerkingen heeft betrekking op de toestand zoals die er vroeger, vóór de eerste Richtlijn voor de niet-levensverzekeringsbranche, uitzag. Ik heb het Parlement en de reclamanten reeds uitgelegd dat de procedure voor inbreuk op de communautaire wetgeving bedoeld is om ervoor te zorgen dat de nationale rechtsregels aan de voorschriften van de communautaire wetgeving voldoen. Het gaat er dus niet om vast te stellen of er in het verleden sprake is geweest van onverenigbaarheid. Die taak - en nu richt ik me in het bijzonder tot de heer Perry - valt onder de bevoegdheden van de nationale rechtbanken. Dit is een uiterst ingewikkelde en gevoelige affaire, en we hebben de reclamanten er herhaaldelijk op gewezen dat acties tot schadeloosstelling voor de nationale rechter dienen te worden gebracht. Ik meen te weten dat een groep reclamanten nu ook inderdaad zo'n procedure bij Britse rechtbanken heeft ingezet.
Volgens de jurisprudentie van het Hof dient de Commissie te onderzoeken of de huidige regeling voldoet aan de voorschriften van de Richtlijnen voor het verzekeringswezen.
Er is in de loop van ons onderzoek een heftige discussie ontstaan over de toegang tot de op deze zaak betrekking hebbende documenten. Ik hoop dat u uit mijn inleidende opmerkingen hebt begrepen dat de Commissie steeds geprobeerd heeft het Parlement zo goed mogelijk te informeren.
Zoals in het verslag van de Commissie verzoekschriften wordt aangegeven is de Commissie gehouden de bepalingen van punt 1.5 van Bijlage III bij de Kaderovereenkomst tussen het Parlement en de Commissie na te leven. Daarin staat dat informatie over inbreukprocedures als vertrouwelijk beschouwd dienen te worden - totdat de Commissie een definitief besluit heeft genomen.
Zodra er een definitief besluit genomen is, zal de Commissie uiteraard al die documenten die niet langer als vertrouwelijk hoeven te worden beschouwd vrijgeven.
Indien het college van commissarissen besluit de zaak te sluiten, dan zal de Commissie ingaan op het formele verzoek van het Parlement om toegang tot het dossier te verschaffen. Dat zal geschieden overeenkomstig de bepalingen van de Kaderovereenkomst tussen het Parlement en de Commissie; verder is het mogelijk dat het VK op documenten die het zelf heeft bijgedragen vertrouwelijkheidsvoorschriften van toepassing verklaart - die zullen we moeten respecteren. De burgers zullen toegang krijgen tot dit dossier overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1049/2001.
Tot slot een opmerking over beschuldigingen die ik, gezien de uitvoerige contacten die we met het Parlement hebben onderhouden, niet op hun plaats vind. Sommigen hebben namelijk beweerd dat de Commissie bij dit onderzoek nodeloos traag is opgetreden en dat ze zich schuldig heeft gemaakt aan wanbeheer. Ik wil daar heel duidelijk in zijn. Dit is een heel ingewikkelde affaire, die heel gevoelig ligt, en we hebben een aanzienlijke hoeveelheid correspondentie moeten verwerken. Desalniettemin heeft de Commissie steeds geprobeerd het onderzoek zo snel mogelijk uit te voeren, op een gedegen wijze en volgens de voorgeschreven procedures - en dat terwijl de hiervoor beschikbare hulpmiddelen beperkt zijn. Verzoekschrift 318/2000 neemt meer dan zeven A-4 mappen in beslag. De Commissie heeft alle klachten evenwel zorgvuldig bestudeerd en we hebben met de reclamanten een uitvoerige correspondentie onderhouden. Er zijn twee persberichten uitgebracht en deze zijn verstuurd naar alle rekwestranten en al degenen die een officiële klacht hebben ingediend.
Zoals ik eerder al heb aangegeven hebben de diensten van de Commissie in overeenstemming met de procedurele voorschriften alle mensen die een klacht hebben ingediend aangeschreven om ze op de hoogte te stellen van de voorlopige conclusies van de Commissie en ze de gelegenheid te geven hun reacties kenbaar te maken. Tot slot wijs ik erop dat de aantijging als zou de Commissie wanbeheer hebben gevoerd onderzocht is door de Europese Ombudsman, de heer Diamandouros. Deze heeft de beschuldiging verworpen. Ik herinner het Parlement eraan dat de heer Diamandouros bij zijn beoordeling van de beschuldiging van wanbeheer gekeken heeft naar toegang tot het dossier en het onderzoek naar de huidige regeling. Hij heeft daarbij een vergelijking gemaakt met de vroegere regeling, zoals die vóór de Financial Services and Markets Act 2000 gold. Hij heeft in geen der gevallen bewijzen voor wanbeheer gevonden.
Ik heb wat langer het woord gevoerd dan mij lief is, maar dit is een heel ernstige affaire die tot veel ellende aanleiding heeft gegeven. Ik wilde daarom in mijn verklaring tegenover het Parlement glashelder zijn.
Ter afsluiting wil ik u graag verzekeren dat de Commissie te allen tijde bereid is met het Parlement samen te werken. Voor die samenwerking gelden echter wel bepaalde regels, en de Commissie moet zich aan die regels houden. Net als bij vorige gelegenheden zal ik alle vragen die u nu nog mocht hebben proberen te beantwoorden.

Gemelli (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de woorden van dank aan het adres van de commissaris, aan wie ik verder geen vragen heb.
Alleen wil ik u verzoeken even op onze schreden in dit debat terug te keren. Toen ik daarstraks sprak over de enorme schaalvergroting die de globalisering met zich meebrengt, verwees ik naar een emblematische tegenstelling: die van de burger en de reus. De schaal waarop de burger leeft is in geen enkel opzicht vergelijkbaar met die van de reus. Op dit punt dient het Parlement zich af te vragen wat het kan doen om de rechten van de burgers te beschermen.
Zoals de heer Perry zeer treffend duidelijk heeft gemaakt door een specifiek geval in herinnering te brengen, is dit een zaak die vele burgers treft die failliet zijn gegaan. Er lopen talloze processen in de Verenigde Staten en ook in Europa, met name in Groot-Brittannië. Uiteraard vragen wij ons allen af waar deze zaak toe zal leiden, en hoe de oplossing er uit zal zien. Uiteraard vragen wij dit Parlement en vragen wij onszelf ook af wat we moeten doen om deze zaak tot een goed einde te brengen.
Lloyd's is een grote organisatie met een welhaast onaantastbare, wereldwijde reputatie, maar het ziet ernaar uit dat er op een gegeven moment toch iets is misgegaan; anders valt de enorme toename van het aantal gevallen dat door de burgers is gesignaleerd gewoon niet te verklaren. Nu klinkt de roep om instelling van een onderzoekscommissie of juist de roep om daarvan af te zien. Hoe het ook zij, dit is niet een probleem dat binnen de muren van de rechtbank kan worden opgelost, ook omdat wij helemaal geen proces willen voeren en daar ook helemaal niet bedreven in zijn, en omdat we deze zaak niet willen polemiseren. We willen enkel en alleen reageren op een vraag van de burgers. Dat is immers onze taak: het vertegenwoordigen van burgers en van instellingen zoals Lloyd's. Het is dan ook niet mijn bedoeling wie dan ook in een slecht daglicht te plaatsen.
Ik wil alleen weten waarom deze zaak zich heeft voorgedaan. En als de Commissie straks met een antwoord komt dat niet toereikend is, kan ik daar alleen achter komen aan de hand van een absoluut onpartijdig onderzoek. Alleen zo kunnen we precies achterhalen op welk punt, door welk hiaat, in welke schakel deze grove fout is kunnen ontstaan die zo veel schade heeft aangericht.

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het is heel eenvoudig om je door emoties te laten leiden. Dit Parlement mag zich echter niet door emoties laten leiden - het moet uitgaan van de feiten. Daarom kan ik dit verslag niet steunen. Ik vind het een heel selectief verslag en er zitten ernstige fouten in. De citaten zijn wel erg selectief en er is geen rekening gehouden met de context. De beschrijving van het juridische kader strookt derhalve niet met de werkelijkheid.
En dan zijn er feitelijke onjuistheden - zoals, bijvoorbeeld, met betrekking tot de door Lloyd's gevoerde boekhouding. Gesloten accounts komen niet weer tot leven, zoals in het verslag wordt gesuggereerd. Het is eerder zo dat claims worden ingediend nadat een polis is verstreken - dat is de gebruikelijke procedure. Volgens het verslag is er sprake van niet-naleving van Richtlijnen. Dat is niet bewezen en dus niet meer dan een mening. Het verslag maakt verder geen melding van het feit dat Lloyd's zich een aanzienlijke inspanning getroost heeft om de verliezen van de kapitaalverschaffers te verzachten. Er waren ook problemen binnen de Commissie verzoekschriften. Ik heb er herhaaldelijk op gewezen dat de wijze waarop de heer Perry een onderzoekscommissie probeerde op te zetten niet correct was - het was niet in overeenstemming met het Reglement en al evenmin met de Verdragen.
Sir Nigel Sheinwald heeft niet geprobeerd een onderzoek te blokkeren. Hij heeft er - terecht - op gewezen dat elk onderzoek de bepalingen van het Reglement en de Verdragen moet respecteren. Ik zal een relevant deel van zijn brief voorlezen. Hij zegt dat de regels 'niet toelaten dat er een onderzoekscommissie wordt opgericht met betrekking tot zaken die door de rechter worden onderzocht en waarover nog steeds een procedure wordt gevoerd?. De commissaris heeft zojuist gezegd dat er nu een zaak wordt gevoerd bij het Hof van Beroep in het Verenigd Koninkrijk. Als dat inderdaad zo is, dan moeten we heel goed nadenken voor we een onderzoekscommissie opzetten. Ook hier weer heeft de heer Perry selectief geciteerd - ditmaal uit de zaak Jaffrey bij het Hof van Appel.
Ik zou nog een hele tijd zo kunnen doorgaan. Ik zal de heer Perry echter geruststellen: de socialistische fractie zal voor zijn amendementen stemmen. Ik geloof dat deze amendementen inderdaad een oplossing bieden voor een aantal problemen waar we hier mee te maken hebben gekregen. Ik ben heel tevreden dat de diensten van het Parlement mijn suggestie hebben aanvaard en om een aantal wijzigingen verzocht hebben. Belangrijk is vooral dat het onderdeel van paragraaf 5, waarin de heer Perry erop aandringt dat zijn begeleidende motivering wordt opgenomen in de resolutie, verwijderd wordt.
Dit zijn slechts enkele concrete voorbeelden van wijzigingen die we in dit vol onjuistheden zittende verslag hebben moeten aanbrengen. Daarmee wil ik afsluiten. Als dit Parlement bij de burgers en de rekwestranten verwachtingen wekt en wij onze beloften niet kunnen nakomen, dan zullen we daar uiteindelijk zelf het slachtoffer van worden. De heer Perry is steeds oprecht in zijn bedoelingen, maar ik ben bang dat hij beloften doet die hij niet kan nakomen. Hij vraagt om documenten waarvan hij weet dat hij ze niet zal krijgen. Ik weet dat als geen ander: ik ben de opsteller van Verordening 1049/2001. De heer Perry vraagt de Commissie een onderzoek in te stellen, terwijl hij weet dat de Commissie een dergelijk onderzoek niet kan uitvoeren.
Tot slot dit: de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zal dit verslag steunen, maar de eerlijkheid gebiedt mij dit Parlement te vertellen dat ik het zelf niet kan en dus ook niet zal steunen.

Wallis (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, net als veel andere Britse afgevaardigden heb ook ik een groot aantal persoonlijke brieven van kiezers ontvangen - rekwestranten, in dit geval. Ik ben heel dankbaar voor de volharding waarmee de heer Perry zich voor deze rekwestranten heeft ingezet. Mijn fractie zal dit verslag steunen.
Het gaat hier echter om veel meer. We hebben het nu over het goed functioneren van de communautaire wetgeving. Ik ben de afgelopen twee jaar rapporteur geweest voor de verslagen over de tenuitvoerlegging van de Gemeenschapswetgeving en het toezicht daarop. Vanuit het Parlement hebben we er bij de Commissie op aangedrongen de inbreukprocedure te verbeteren en de behandeling van klachten efficiënter te laten verlopen.
Dit is een onderwerp dat door een onderzoekscommissie kan worden onderzocht en dat zou dus ook moeten gebeuren. We moeten controleren of de Commissie haar taak als hoedster van het Gemeenschapsrecht naar behoren uitvoert. Dat staat geheel los van hetgeen er op dit moment in het Britse Hooggerechtshof speelt. De burgers hebben recht op een antwoord - daar gaat het hier om.
Zo'n commissie moet een antwoord verschaffen op de kernvraag, en dat is de vraag hoe doeltreffend de inbreukprocedure is. Dit verhaal gaat terug tot 1997 - dat is heel ver. Ik heb alle waardering voor de commissaris - ik heb het grootste respect voor zijn werk -, maar om nu te zeggen dat alles naar wens verloopt is geen bevredigend antwoord. Als blijkt dat de Commissie haar taak als hoedster van de Verdragen niet naar behoren kan waarnemen, dan is dat een heel ernstige zaak. Het hele juridische kader van de Gemeenschap komt zo op losse schroeven te staan. We moeten ervoor zorgen dat onze burgers een antwoord op hun vragen krijgen.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, mijnheer de Commissaris, mijn fractie steunt het verslag van Roy Perry. In de EU-verdragen wordt erkend dat het nodig kan zijn een parlementair onderzoek uit te voeren naar de eigen Europese zaken. Het is daarbij niet de bedoeling het werk van de Commissie in verband met de controle op een correcte toepassingen van het EU-recht door de lidstaten in twijfel te trekken. Soms echter wil de Commissie de regeringen van sommige lidstaten niet op de tenen trappen.
Wat mij echter verontrust, is dat ik soms hetzelfde gevoel heb over ons eigen Parlement, bijvoorbeeld in verband met de Prestige. Waarom zouden wij afzien van ons recht om een niet correcte toepassing van het EU-recht door autoriteiten en regering van lidstaten aan de kaak te stellen?
Na lezing van het verslag over de Lloyd's-verzoekschriften heb ik in de eerste plaats de indruk dat er nog zaken instaan die om extra verduidelijking vragen. In de tweede plaats komt het mij voor dat noch de regering van het Verenigd Koninkrijk, noch de Europese Commissie hier verder op wil ingaan, alhoewel u een opening hebt gemaakt. We zijn benieuwd. In de derde plaats voelen sommige collega's er blijkbaar meer voor hun eigen regeringen te beschermen dan zich verantwoordelijk op te stellen ten opzichte van de burgers en te tonen dat de wet voor iedereen gelijk is.

Collins (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Perry graag bedanken voor zijn verslag over de op Lloyd's betrekking hebbende verzoekschriften. Die gaan terug tot 1997. Deze affaire - het gevolg van miljardenverliezen in de jaren 80 en 90, vaak samenhangend met asbest - kan alleen door het instellen van een onderzoekscommissie op een bevredigende wijze worden afgehandeld. Het is niet iets dat zomaar vanzelf verdwijnt. We moeten hier dringend een resolutie aan wijden en we kunnen daarbij niet om de kwestie schadevergoeding heen. De kern van de zaak is dat de eerste Richtlijn voor de niet-levensverzekeringsbranche uit 1973 en de daarop volgende Richtlijnen niet naar behoren ten uitvoer zijn gelegd.
Veel investeerders zijn failliet gegaan en sommigen hebben zelfmoord gepleegd. We moeten nu uitvinden waarom het zolang heeft geduurd voor de communautaire wetgeving is geïmplementeerd en wie daarvoor verantwoordelijk is. De rekwestranten en al diegenen die een klacht hebben ingediend hebben belegd in een markt die in hun ogen naar behoren was gereguleerd - volgens de wetgeving van de EU en die van het VK. Zouden zij die beleggingen ook hebben gedaan als zij op de hoogte waren geweest van de werkelijke omvang van hun aansprakelijkheid? Beweerd wordt dat er geen behoorlijk onderzoek is verricht naar de betrokken ondernemingen en we moeten die claims serieus nemen. Als zo'n onderzoek wel zou zijn verricht, dan zou de werkelijke omvang van de mogelijke verliezen aan het licht zijn gebracht. Dan zouden deze enorme verliezen en al het daardoor teweeggebrachte menselijk leed vermeden hebben kunnen worden.
De rekwestranten in deze zaak komen niet alleen uit het VK. Ze komen ook uit mijn land, Ierland, en zelfs uit Denemarken en Duitsland. En dan zwijg ik over investeerders die bij rechtbanken in de Verenigde Staten een procedure hebben ingesteld. Toch is er nog steeds geen Europese resolutie op dit gebied - terwijl de Commissie niet wil ingrijpen en daarbij verwijst naar het feit dat deze affaire zo complex is. Of dat zo is, doet niet ter zake. De burgers hebben het recht om te weten waarom de communautaire regels voor de regulering bij Lloyd's niet ten uitvoer zijn gelegd. Om die vragen te kunnen beantwoorden dient er een diepgaand onderzoek te worden uitgevoerd. We hebben het hier tenslotte over investeerders die - als het noodlot toeslaat - moeten betalen en daarbij hun huis of hun bedrijf kunnen verliezen.

Stockton (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris graag bedanken voor zijn zorgvuldige, accurate en gedetailleerde analyse van deze kwestie. Ik ben nu redelijk tevreden met de wijze waarop het verslag van de heer Perry er nu uit is komen te zien, maar ik zou omwille van de billijkheid toch graag een paar opmerkingen maken.
De begeleidende motivering van de heer Perry geeft geen eerlijk en evenwichtig beeld van de omstandigheden waaronder de kapitaalverschaffers van Lloyd's - de Names - in de jaren 80 hun verliezen hebben geleden. Het verslag is heel selectief bij het gebruik van het beschikbare materiaal. Bovendien blijft het in gebreke de uitspraak van het Britse Hof van Beroep in de zaak Jaffrey volledig weer te geven. Het Hof stelde - onder andere - dat alleen achteraf duidelijk is geworden dat de reserves die door de syndicaten in de jaren '80 opzij waren gezet voor aansprakelijkheid voor asbestzaken onvoldoende waren. Men had immers niet kunnen voorzien dat het bij de aansprakelijkheid om zulke enorme bedragen zou gaan.
Uiteraard gaat mijn medeleven uit naar de Names die deze verliezen hebben moeten dragen. Daaronder bevinden zich ook vrienden van mij, en zelfs de peetouders van mijn kinderen. Sinds ik me met deze kwestie ben gaan bezig houden heb ik echter een hele stroom aantijgingen over me heen gekregen. Ik heb thuis anonieme telefoontjes ontvangen, met bellers die mij hekelden en ervan beschuldigden een door Lloyd's betaalde agent te zijn. Het is intussen wel zo dat 97 procent van de Names het herstelplan van 1996 hebben aanvaard. Dat heeft ze in staat gesteld hun verliezen aanzienlijk te beperken. Deze hele kwestie is dus goeddeels afgehandeld.
In de advertenties wordt duidelijk aangegeven: in het verleden behaalde rendementen zijn geen garantie voor de toekomst.
Volgens mij gaan het verslag van de heer Perry en de verzoekschriften van de rekwestranten eigenlijk over het volgende - dat de Britse regering bij haar toezicht op Lloyd's in gebreke zou zijn gebleven de communautaire wetgeving op het gebied van verzekeringen ten uitvoer te leggen. De regering wijst die beschuldigingen af. Of die beschuldiging terecht is of niet zal door de rechter moeten worden uitgemaakt. En dat gebeurt ook: bij het Engelse Hooggerechtshof dient momenteel een zaak over deze kwestie.
Dit zijn heel ingewikkelde juridische kwesties. Het Parlement moet het recht zijn beloop laten en het Hof de gelegenheid geven een onderbouwde uitspraak te doen.
Ik zou de Commissie intussen willen aanmoedigen om een antwoord te formuleren op de kwesties die in dit verslag aan de orde zijn gebracht en daarbij zo volledig mogelijk te zijn. Het is waar dat we zo snel als redelijkerwijs mogelijk is over antwoorden moeten kunnen beschikken, maar ik moet wel waarschuwen tegen overhaaste reacties.
Ik wil dit Parlement ter afsluiting vragen het gewijzigde verslag van de heer Perry goed te keuren en het daarbij te laten, totdat de gerechtelijke procedures zijn afgesloten.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Perry heeft een verslag geschreven waarin hij bepaalde gegevens verstrekt over de Lloyd's-zaak. Verder heeft de commissaris ons vandaag met zijn opmerkingen uitleg verschaft en enig licht geworpen op deze zaak. Dit is waardevol. De heer Cashman betwist echter de gegevens van de heer Perry. Wat kunnen wij daaruit concluderen? Wel, dat het vandaag niet gaat om de inhoud van deze zaak, en wij zijn trouwens ook geen rechtbank. Waar het enkel en alleen om gaat, is dat wij na vijf jaar verzoekschriften de geloofwaardigheid van onze Commissie verzoekschriften willen behouden. Bijgevolg moeten wij een definitief antwoord hebben op de vraag of de richtlijn al dan niet werd toegepast en zo ja, in welke mate. Alleen daar gaat het nu om.
Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om het vraagstuk in een wat algemenere optiek te plaatsen. Wij hebben vandaag immers de verslagen gekregen van de Ombudsman en de Commissie verzoekschriften. De Lloyd's-zaak kwam in de Commissie verzoekschriften terecht omdat burgers verzoekschriften hebben geschreven. Zoals de commissaris al zei, werd ook aan de Ombudsman de vraag voorgelegd in hoeverre de Commissie haar werk goed heeft gedaan, want het gaat hier natuurlijk ook om de toepassing van het communautair recht.
Wat blijkt hier uit? Dat het tweevoudig recht van de burger, het recht op het indienen van een klacht en het petitierecht, onderling met elkaar verbonden zijn. Daarom mogen daar ook geen aparte debatten over worden gehouden. Ten tweede worden wij bij deze twee verslagen ook geconfronteerd met het vraagstuk van de juiste toepassing van het communautair recht. Dus stelt zich de vraag of het verslag daarover niet samen met deze twee verslagen zou moeten worden behandeld. Ik vraag derhalve het Parlement, de Commissie en de collega´s na te denken over de mogelijkheid om deze verslagen gezamenlijk te behandelen, want het zijn in feite ook de enige verslagen die de Europese burger rechtstreeks aangaan. Als wij de betrokkenheid van de Europese burger willen versterken moeten wij mijns inziens ervoor zorgen dat dit debat meer nadruk krijgt. Ik zou zelfs willen voorstellen om de dag waarop dat debat in het Parlement wordt gehouden uit te roepen tot de dag van de Europese burger. Dan zijn wij geloofwaardig en kunnen wij zeggen dat wij ons echt interesseren voor de rechten van de burger.
Wat wij nu willen is dat na vijf jaar tenminste een duidelijk beeld wordt gegeven van hetgeen gaande is. Wij willen dus binnenkort een dergelijk beeld krijgen, want misschien heeft de heer Cashman gelijk. Nu weten wij niet wie gelijk heeft. Inderdaad is de Commissie traag in haar optreden. Daarom stel ik een meer algemeen vraagstuk aan de orde. De Commissie verzoekschriften wacht vaak met haar conclusies omdat in de Commissie de procedure voor de verzoekschriften zo tijdrovend is. Kan deze procedure niet ingekort worden, zodat ook wij geloofwaardiger zijn in de ogen van de Europese burgers die ons vragen waarom wij na een jaar, anderhalf jaar nog geen antwoord hebben? Dat is het algemene vraagstuk dat vandaag in dit debat aan de orde is. Mijns inziens is dit een gulden kans, en deze moeten wij aangrijpen in het belang van niet alleen de Europese Unie maar vooral ook de Europese burgers. Laten wij hun duidelijk maken dat zij niet alleen staan.

Marinos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn steun betuigen aan hetgeen in het verslag-Perry staat, na evenwel vermeld te hebben dat commissaris Bolkestein vandaag belangrijke nieuwe inlichtingen en preciseringen heeft verschaft. Toch is er en blijft er een probleem, en de heer Koukiadis heeft dat op juiste en opbouwende wijze onder woorden gebracht: wij hebben geen duidelijke antwoorden. Kennelijk heeft de Britse regering de richtlijn betreffende particuliere verzekeringen, die ook in het Verenigd Koninkrijk van kracht zou moeten zijn en het geval van Lloyd's zou moeten dekken, heel laat in het nationaal recht omgezet. Men betwist ook dat de richtlijn op de juiste manier is omgezet en vraagt zich bovendien af of deze wel correct ten uitvoer wordt gelegd en de Britse regering consequent de naleving daarvan garandeert
Doordat informatie niet verstrekt of achtergehouden werd of ook door nalatigheid van de kant van de Britse regering - waar ik het zojuist al over had - werd een groot aantal van de Names, van de aandeelhouders zeg maar - want dit is namelijk een heel bijzonder systeem -, gedwongen uit eigen zak schadeloosstellingen te betalen voor verzekerde risico´s waarvan zij niets af wisten. Enkelen onder hen zijn daardoor ondanks enorme bezittingen totaal te gronde gericht, terwijl anderen uit wanhoop zelfs tot zelfmoord zijn gedreven. Onder de slachtoffers bevinden zich ook enkele landgenoten van mij, Grieken, wier dramatische protesten zich de afgelopen 2 à 3 jaar op mijn bureau hebben opgehoopt en hier in de Commissie verzoekschriften terecht zijn gekomen, waarvan ik tot mijn eer lid ben.
De Commissie verzoekschriften heeft geprobeerd niet alleen van de Commissie maar ook de Britse regering - er is een vergadering achter gesloten deuren geweest - volledige opheldering te verkrijgen over deze tragische zaak, maar tot nu toe zonder enig succes, want er is geen echte informatie. Er worden geen toereikende antwoorden gegeven op onze herhaaldelijk gestelde vragen en de Britse regering wordt in haar zwijgzaamheid en weigering de Commissie verzoekschriften antwoorden te geven, gesteund door de Commissie. Daardoor kunnen wij geen duidelijk en volledig beeld krijgen van deze zaak en weten wij niet in hoeverre er sprake is van verantwoordelijkheid door nalatigheid of misschien ook moedwilligheid van de kant van de Britse regering vanwege niet tijdige, onvolledige en verkeerde omzetting van de communautaire richtlijnen betreffende particuliere verzekering.
Het kan natuurlijk zijn dat de Britse regering en de Europese Commissie met deze opmerkingen onrecht wordt aangedaan, maar beiden lijken zich weinig aan te trekken van de opmerkingen. De Europese burgers zijn echter van mening, mijnheer de Voorzitter, dat hun stem gehoord moet worden, en dit is een gelegenheid voor de Europese Unie en onze instelling om hun geloofwaardigheid en prestige bij de burgers te herwinnen. Als wij zonder transparantie blijven handelen en geen rekening houden met de burgers, zullen wij als Europese instelling op dit cruciaal moment van onze ontwikkeling mislukken.

Keßler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik dank alle drie de rapporteurs voor het goede werk dat ze hebben verricht. Ik wil echter met name mevrouw Laura González Álvarez noemen, die wij in de commissie zo moeten missen.
Het is de taak van de Commissie verzoekschriften na te gaan of de nationale en lokale autoriteiten EU-richtlijnen op de juiste wijze omzetten en toepassen. Wij moeten dus voortdurend met nationale regeringen of ministeries in discussie treden. Een enkele keer stelt de Europese Commissie bovendien een inbreukprocedure in. Natuurlijk is dat niet prettig voor de desbetreffende regering, maar dat is onze rol. Ik zie mijn werk in de commissie zo, dat wij er zijn om de burgers te beschermen. De Lloyd's-petities zijn onaangenaam, zowel voor de toenmalige als voor de huidige Britse regering, maar ook voor de Europese Commissie, die al in 1978 schroomde stappen tegen Groot-Brittannië te ondernemen. Aan de correspondentie tussen de Commissie en de Britse regering over de Lloyd's-kwestie kleven veel eigenaardigheden.
Maar wat houdt het zogenaamde Lloyd's-schandaal eigenlijk in? Lloyd's had Names aangetrokken zonder deze mensen erop te wijzen dat zij voor gigantische verliezen moesten opdraaien, hoofdzakelijk als gevolg van rechterlijke uitspraken in de Verenigde Staten naar aanleiding van asbestoseclaims. Het management van Lloyd's heeft de verliezen op de Names afgewenteld. Velen zijn daardoor hun vermogen kwijtgeraakt en sommigen ook hun enige pensioenvoorziening. Niet alleen Britten, maar ook Belgen en Duitsers. Enkelen hebben zich zelfs van het leven beroofd. Nu zou men nuchter kunnen vaststellen: 'Wel, jullie hebben pech gehad!?. Ten onrechte, want deze mensen gingen ervan uit dat de verzekeringsmarkt gereguleerd was en dat zowel het Britse recht als het EU-recht werd geëerbiedigd.
Ik sta tussen twee zeer gewaardeerde Britse collega's, namelijk Roy Perry en Michael Cashman. Ik ben erg blij dat er nu een compromis is, maar tegelijkertijd betreur ik het ten zeerste dat dit verslag tot zoveel politieke commotie geleid heeft. Ik juich het compromis dus toe en hoop dat we de rekwestranten daarmee recht doen. Hopelijk draagt dit ertoe bij dat zulke tragedies zich niet weer voordoen.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen een bondig antwoord te geven op de vragen van de afgevaardigden.
Mevrouw Wallis heeft gevraagd of de Commissie in dit geval werkelijk als hoedster van de Verdragen optreedt. Ik wil haar en alle andere afgevaardigden graag verzekeren dat dit inderdaad het geval is. De Commissie stuurt niet zomaar officiële aanmaningen - ze heeft daar een reden voor. Het VK heeft daarop gereageerd en de wetgeving in deze lidstaat voldoet nu aan de communautaire normen. Het is de taak van de Commissie daarvoor te zorgen.
Dat is waar dit hele debat om draait - de rol van de Commissie. Ik heb herhaaldelijk uitgelegd dat het de taak van de Commissie is ervoor te zorgen dat de huidige wetgeving aansluit op de communautaire normen. Ik zal u een voorbeeld geven dat ook in het Verenigd Koninkrijk speelt. Het Verenigd Koninkrijk heeft de Britse douaneautoriteiten opdracht gegeven sigaretten en alcohol in beslag te nemen als men dusdanige hoeveelheden aantreft dat ze redelijkerwijs niet voor eigen gebruik kunnen zijn. De Commissie is van oordeel dat deze acties niet in verhouding staan tot het doel dat men ermee nastreeft. De Commissie heeft daarom twee officiële aanmaningen gestuurd. Daarna zijn we onderhandelingen begonnen met het VK, en de autoriteiten van dat land hebben vervolgens hun instructies aan de douane vormgegeven op de wijze die volgens de Commissie de meest geëigende is. Mensen wier auto's in beslag zijn genomen hebben echter nog steeds geen schadeloosstelling ontvangen voor de geleden schade.
De heer Perry en mevrouw Wallis zouden nu kunnen beweren dat de Commissie daar iets aan moet doen: wij zouden er voor moeten zorgen dat deze mensen schadeloos worden gesteld. Mijn antwoord in dit geval luidt hetzelfde als het antwoord dat ik met betrekking tot de Lloyd's-affaire heb gegeven - dat is niet de taak van de Commissie. Al hetgeen te maken heeft met compensatie voor vroeger geleden verliezen moet worden overgelaten aan de nationale gerechtelijke autoriteiten. Zoals ik vanmorgen heb aangegeven, dient er thans een zaak voor het Londense Hooggerechtshof.
Ik besef heel goed dat de mensen die door deze gebeurtenissen getroffen zijn het heel moeilijk hebben. Sommigen hebben zelfmoord gepleegd. Ik kan echter maar zo ver gaan als de wet mij toestaat. Het is dus niet waar, zoals de heer Collins beweert, dat de Commissie werkloos toeziet. De Commissie kijkt niet werkloos toe - ze kan eenvoudigweg niet verder gaan dan de wet toelaat.
Dat is wat ik wilde zeggen. Het is geen kwestie van David en Goliath, zoals de heer Gemelli beweert. Waar het hier om gaat is dat de bevoegdheden van de Commissie beperkt zijn. De Ombudsman heeft de zaak reeds op transparantie beoordeeld. Ik heb daar niets meer aan toe te voegen - behalve dan dat het al dan niet opzetten van een onderzoekscommissie een zaak is waarover het Parlement beslist. Het is niet aan mij om vast te stellen of de omstandigheden het opzetten van zo'n commissie rechtvaardigen. Ik kan ook niet beoordelen of de tot nu toe gevolgde procedure correct is. Dat moet ik aan het Parlement overlaten. Ik zal de beslissingen die het in dezen neemt respecteren.

Perry, Roy (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Cashman heeft in zijn interventie een aantal vrij ernstige beschuldigingen geuit. Hij heeft bij voortduring getracht dit verslag tegen te houden en heeft daarbij geen middel geschuwd. Ik vraag u daarom te bevestigen dat dit Parlement bij het aanvaarden van dit verslag geheel volgens de bepalingen van het Reglement gehandeld heeft. Dat zou betekenen dat dit verslag volgens dat Reglement ontvankelijk is.
Met betrekking tot paragraaf 5 en de begeleidende motivering kan ik u verzekeren dat ik te allen tijde bereid ben een mondeling amendement in te dienen om er zo voor te zorgen dat we de gebruikelijke procedure volgen. Deze motivering zou dan niet in het verslag worden opgenomen. Het gaat uiteindelijk om het verslag. Ik zou graag van u op dit punt een verzekering ontvangen.

De Voorzitter.
Mijnheer Perry, ik kan u meedelen dat onze diensten zorgvuldig zijn nagegaan of het verslag ontvankelijk is en zij zijn tot de conclusie gekomen dat dat inderdaad het geval is.
Ik geef het woord aan de heer Cashman.

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het verslag zoals het er nu uitziet toelaatbaar, maar dat is omdat de wijzigingen waar de diensten van het Parlement en ik zelf om verzocht hadden aanvaard zijn. De diensten hebben daar steeds op aangedrongen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats om 12.00 uur.
(De vergadering wordt om 11.59 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is de stemming.1

Villiers (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Volkspartij hebben overleg gepleegd, en ik zou nu graag het volgende mondelinge amendement op amendement 152 willen indienen: 'De Commissie zal beoordelen of er een noodzaak bestaat om op Europees niveau definities op te stellen van centrale systemen voor afrekening, clearing en afwikkeling. De Commissie zal op basis van deze beoordeling een voorstel indienen bij het Europees Parlement en de Raad?.

De Voorzitter.
Het is mij een groot genoegen vandaag een delegatie welkom te mogen heten van de Federale Assemblee van Rusland, geleid door Vladimir Lukin, vice-voorzitter van de Doema en co-voorzitter van de Delegatie in de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Rusland, en Alexander Evstifeev, lid van de Raad van de Federatie; deze delegatie heeft op de officiële tribune plaatsgenomen.
De delegatie heeft de zesde vergadering van de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Rusland in Straatsburg bijgewoond.
De Voorzitter.
Wij gaan verder met de stemming.
Verslag (A5-0292/2003) van de heer Lisi, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de beperking van emissies van vluchtige organische stoffen ten gevolge van het gebruik van organische oplosmiddelen in decoratieve verven en vernissen en producten voor het overspuiten van voertuigen, en tot wijziging van Richtlijn 1999/13/EG (COM(2002) 750 - C5-0632/2002 - 2002/0301(COD)) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Gezamenlijke ontwerpresolutie 2

Imbeni (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het mondeling amendement betreft de vervanging van vrijwel de gehele paragraaf 22. Het hele eerste gedeelte dient te worden vervangen door de volgende tekst: 'Het Europees Parlement spant er zich voor in om begin 2004, in samenwerking met de interparlementaire Unie, een nieuwe parlementaire conferentie te beleggen over de Wereldhandelsorganisatie, met als doel besprekingen te voeren ...?. De rest blijft onveranderd. Deze tekst is volgens mij helderder en ik hoop dat ze voor alle collega's aanvaardbaar is.

Turco (NI).
Mijnheer de Voorzitter, alvorens over te gaan tot het verslag-Cashman wil ik u erop wijzen dat we bericht hebben ontvangen over een erratum dat in werkelijkheid geen erratum is. Het betreft een correctie op het verslag-Cashman ten aanzien van het feit dat het Parlement beroep heeft aangetekend ter ondersteuning van zaak T-084/03 tegen de Raad om redenen van transparantie. In het erratum wordt gesteld de 'deelneming van het Europees Parlement te bespreken?, terwijl volgens de oorspronkelijke tekst is besloten een dergelijke deelneming te 'ondersteunen?. Het is niet duidelijk waar dit erratum vandaan komt, want wij gaan uit van de oorspronkelijke tekst.

De Voorzitter.
Deze kwestie is ter beoordeling voorgelegd aan onze juridische dienst. De Voorzitter is van oordeel dat de formulering van het erratum in overeenstemming is met het Reglement en dus ontvankelijk is. De oorspronkelijke formulering is echter niet ontvankelijk.
(Interruptie van de heer Pannella)
Voordat collega Pannella zich teveel opwindt - en ik verheug mij er altijd op hem zich te zien opwinden, dat is namelijk erg vermakelijk - het heeft geen zin hierover in discussie te treden, aangezien de Voorzitter de zaak zeer zorgvuldig heeft bekeken. Hij heeft zijn oordeel gegeven en daar houd ik mij aan. U kunt protesteren zoveel u wilt, maar ik blijf bij dit standpunt.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
(Protest van de heer Pannella)
De Voorzitter. We kunnen het er later nog over hebben, mijnheer Pannella! Dit punt is nu afgehandeld.

Ontwerpresolutie (B5-0403/2003), ingediend door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over de bijdrage van de EU aan het plan voor de implementatie van de Wereldtop over Sociale Ontwikkeling (WSSD) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0229/2003) van The Earl of Stockton, namens de Commissie verzoekschriften, over het jaarlijks verslag over de activiteiten van de Europese ombudsman over het jaar 2002 (C5-0271/2003 - 2003/2068(INI) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0239/2003) van mevrouw González Álvarez, namens de Commissie verzoekschriften, over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften tijdens het parlementaire jaar 2002-2003 (2003/2069((INI)) 
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0203/2003) van de heer Perry, namens de Commissie verzoekschriften, over het ontvankelijk verklaarde verzoekschrift met betrekking tot de Lloyd's-petities (verzoekschriften 1273/1997, 71/1999, 207/2000, 318/2000, 709/2000 en 127/2002) (2002/2208(INI)) 
Vóór de stemming over de resolutie als geheel:

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, kunt u voordat we tot stemming over de resolutie als geheel overgaan bevestigen dat u als Voorzitter van het Parlement hebt beslist dat de woorden 'en begeleidende motivering? uit paragraaf 5 kunnen worden verwijderd?

De Voorzitter.
Dat is de afspraak. In de definitieve versie van het verslag zullen die woorden niet worden opgenomen. Nogmaals, de Voorzitter heeft vóór de stemming zorgvuldig onderzocht of dit verslag ontvankelijk was.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter. Hiermee is de stemming beëindigd.
STEMVERKLARINGEN
Figueiredo (GUE/NGL)
Het is een goede zaak dat men in de tweede lezing van dit voorstel voor een richtlijn heeft erkend dat de traditie van het gebruik van overheidsdocumenten in de verschillende overheidsinstellingen een zeer uiteenlopende ontwikkeling heeft gekend en dat deze factor daarom in elk geval in aanmerking moet worden genomen. Het is ook een goede zaak dat elke burger, elke persoon of entiteit die op het grondgebied van een van de lidstaten verblijft, recht op toegang krijgt tot de documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie.
Maar als wij maatregelen aannemen over de mogelijkheid om deze documenten te hergebruiken voor commerciële doeleinden moeten wij ervoor zorgen dat de prijzen niet bepaald worden door de markt. Als we de prijzen door de markt laten bepalen, zouden die weliswaar niet buitensporig hoog worden, wat op zich een goede zaak is, maar het zou ook kunnen dat de toegang tot documenten door sommige belanghebbenden wordt belemmerd.
Daarom is het des te belangrijker dat de lidstaten oplossingen vinden om fundamentele documenten kosteloos ter beschikking te stellen, zodat zij voor iedereen toegankelijk zijn, bijvoorbeeld via Internet en andere toegangsvormen. Daarbij moet bijzondere aandacht worden besteed aan mensen met een handicap.

Auroi (Verts/ALE)
. Ik ondersteun het verslag van mevrouw Read, die zeer goed werk heeft geleverd ten aanzien van het MODINIS-programma. Dit programma levert een bijdrage aan de verbetering van de beveiliging van computernetwerken en aan de verspreiding van goede praktijken in de wereld van de informatie binnen de Europese Unie.
Ik wil erop wijzen dat het gebruik van open standaarden essentieel is voor de beveiliging van informatie. Ook is het belangrijk dat op deze standaarden gebaseerde programma's worden betrokken bij MODINIS, waarvoor het budget 25 miljoen euro bedraagt.

Marques (PPE-DE)
Ik spreek nogmaals mijn steun uit voor het amendement van mevrouw Read op het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een beschikking van het Europees Parlement en de Raad, tot vaststelling van een meerjarenprogramma (2003-2005) voor de monitoring van het e-Europa actieplan, verspreiding van goede praktijken en de verbetering van de netwerk- en informatiebeveiliging (MODINIS), waarin het richtbedrag voor dit programma wordt vastgesteld op 21 miljoen euro.
Het Europees Parlement heeft er immers alle belang bij dat er waardevolle initiatieven tot stand komen en dat er voldoende financiële middelen ter beschikking worden gesteld om de daarmee beoogde doelstellingen te verwezenlijken. Ondanks de huidige begrotingsbeperkingen moeten wij ervoor zorgen dat de acties die wij ondernemen doeltreffend en efficiënt zijn.

Bourlanges (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de in eerste lezing aangenomen tekst van het verslag van mevrouw Villiers is geen wezenlijke verbetering ten opzichte van de tekst van de Commissie. Wanneer er niet was gestemd voor het tweede deel van het amendement 86, zouden wij graag voor het verslag hebben gestemd, omdat het een acceptabel compromis vormt. Het is betreurenswaardig dat de beleggingsondernemingen in een dermate belangrijke aangelegenheid in de praktijk zijn vrijgesteld van handel tegen de geadverteerde prijzen. Dit is een inbreuk op de transparantie. Ik wil er slechts op wijzen dat dit verslag niet door een overgrote meerderheid van het Parlement is ondersteund, noch ten aanzien van het amendement 86 noch van de definitieve tekst. Ik hoop dat mevrouw Villiers hiermee rekening zal houden en dat er in tweede lezing, wanneer de Raad ons deze tekst weer voorlegt, in het Parlement een compromis kan worden bereikt dat voor meer afgevaardigden acceptabel is.

Figueiredo (GUE/NGL)
De Commissie wil de voorschriften ter reglementering van de financiële markten, die dateren uit 1993, moderniseren. Dit initiatief speelt een onmisbare rol bij de totstandkoming van een Europese kapitaalmarkt, einddoelstelling van het actieplan voor financiële dienstverlening dat deel uitmaakt van de 'strategie van Lissabon'.
De rapporteur onderschrijft de hoofdpunten van de richtlijn, ondanks de diversiteit van de modellen die door de lobby's van het financiële kapitaal worden bepleit. De keuze gaat tussen een zogenaamd 'Angelsaksisch' model, waarin beleggingsondernemingen vlijmscherp concurreren met effectenbeurzen, de Londense City bevoordeeld wordt, en de deur wordt geopend voor financieel kapitaal uit de Verenigde Staten, en een zogenaamd 'continentaal' model, dat wortelt in de effectenbeurzen en waarnaar de voorkeur uitgaat van Frans kapitaal.
Als het kapitaal en de respectieve exploitanten verder geliberaliseerd worden en er enorme hoeveelheden kapitaal worden geïnd via pensioenfondsen en ten gevolge van de privatisering van de sociale zekerheid, zullen belangrijke financiële kapitaalstromen elkaar beconcurreren om de controle over de markten in handen te krijgen. Tezelfdertijd worden de elementaire veiligheidsregels en de transparantie van de transacties overboord gezet vanwege de hoge kosten die daaraan verbonden zijn. Deze zogenaamd efficiënte aanpak, die wij verwerpen, heeft ongetwijfeld bijgedragen aan de toename van de instabiliteit en de volatiliteit van de financiële markten, met alle gevolgen van dien voor de reële economie, de economische groei en de werkgelegenheid.

Meijer (GUE/NGL)
. Veel meer dan vroeger zwerft er een grote hoeveelheid geld over de wereld. Geld van individuele spaarders, van kleine banken, van verzekeringsmaatschappijen en van pensioenfondsen. Internationaal opererende bedrijven die een hoog rendement in het vooruitzicht stellen, hebben veel van dat geld naar zich toe gehaald en hebben daarmee ook de pensioenfondsen van zich afhankelijk gemaakt. Zulke bedrijven produceren niets, maar hebben een machtspositie gekregen doordat ze de brug vormen tussen diegenen die rente of dividend willen ontvangen en diegenen die voor hun activiteiten kapitaal nodig hebben. Het zijn vooral Amerikaanse bedrijven met een filiaal in Londen. Tien jaar geleden is er een richtlijn voor zulke beleggingsdiensten vastgesteld en die zou nu gemoderniseerd moeten worden. De vraag is dan welk doel die modernisering dient. Leidt dit tot een betere bescherming van spaarders en pensioenfondsen tegen financiële avonturiers? Of juist tot een grotere vrijheid voor diegenen die zoveel geld beheren? De rapporteur wil de bureaucratie en de kosten terugdringen en creëert reeksen uitzonderingssituaties voor de transparantie, die zij maar met moeite accepteert. De verplichting om te zoeken naar de beste deals voor de klanten, naar lage transactiekosten en naar de geschiktheid van beleggingsproducten voor de klant verdwijnt naar de achtergrond. De grote fracties zijn verdeeld vanwege nationale belangen, zodat de beleggingsmaatschappijen hun zin krijgen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Het voorstel voor een richtlijn van de Commissie is bedoeld om beleggers te beschermen - door middel van een geharmoniseerde regelgeving voor het uitvoeren van verrichtingen door vergunninghoudende intermediairs - en beleggingsondernemingen in de gelegenheid te stellen trans-Europese transacties te verrichten.
Aangezien het om een kaderrichtlijn gaat, worden er in de tekst slechts algemene verplichtingen van hoog niveau vastgesteld die door de autoriteiten van de lidstaten moeten worden nageleefd. De richtlijn dient geen bijzondere marktstructuren voor te schrijven, maar moet flexibel genoeg zijn om rekening te houden met de diversiteit van de marktstructuren in verschillende landen en innovatie mogelijk te maken en te bevorderen in een sfeer van samenwerking tussen nationale autoriteiten. Zij draagt bij aan de verduidelijking en vervollediging van de lijst van financiële instrumenten die verhandeld mogen worden op gereglementeerde markten en tussen beleggingsondernemingen, aan de modernisering en harmonisatie van de reglementaire voorwaarden waaraan beleggingsondernemingen moeten voldoen, zowel in de beginfase, wanneer de vergunning wordt verleend, als later, en aan de praktische toepassing van het 'Europees paspoort' voor beleggingsondernemingen. Anders gezegd, deze richtlijn moet worden opgevat als een herbevestiging en een verruiming van het beginsel dat ondernemingen overal in de Unie moeten kunnen opereren op grond van de vergunning die is afgegeven in het land van herkomst en onder toezicht van de autoriteiten van dat land. In het voorstel werden - en worden nog steeds - gevoelige en delicate kwesties aangesneden, zoals is gebleken in de debatten van de bevoegde commissie. Desalniettemin heb ik voor het verslag gestemd, temeer daar de rapporteur, Theresa Villiers, - die ik van harte feliciteer - erin geslaagd is een evenwichtig compromis voor te leggen.

Goodwill (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de Britse conservatieven hebben tegen dit verslag gestemd. We kunnen dit verslag voor een belangrijk deel steunen - we zijn vooral verheugd dat klassiekers zijn vrijgesteld - maar we hebben problemen met het vervangingsbeginsel. Volgens dat beginsel moet een product worden verboden als er een ander product bestaat dat veiliger of milieuvriendelijker is. Het probleem is dat de verschillen tussen het ene en het andere product vaak maar heel gering zijn.
We geloven verder dat dit een obstakel zal zijn voor onderzoek en ontwikkeling. Ondernemingen zullen niet snel geneigd zijn producten op de markt te brengen als zulke producten met één pennenstreek de toegang tot de markt kan worden ontzegd.
Dit idee kan ook heel gevaarlijk zijn voor de consumenten. Het kan namelijk leiden tot monopolies en de daarmee samenhangende prijsstijgingen. We hebben dus tegen gestemd - om aan te geven dat we het met dit onderdeel niet eens zijn. We zullen er ook een zware strijd over moeten voeren bij de spoedig te behandelen Chemicaliënrichtlijn.

Bordes en Cauquil (GUE/NGL)
. (FR) In het verslag-Lisi betreffende oplosmiddelen die worden gebruikt in decoratieve verven en vernissen wordt gestreefd naar een schone lucht voor de Europese burgers door de nadelige gevolgen van het gebruik te verminderen.
Bij de productie van deze oplosmiddelen wordt met name ozon gevormd, dat schadelijk is voor zowel de mens als het milieu. De bedoeling is de betrokken ondernemingen aan te moedigen het gebruik van deze oplosmiddelen te beperken en over te stappen op schonere productiemethoden die tevens minder schadelijk zijn voor de volksgezondheid, met name op de werkplek. Enkele Europese landen hebben reeds maatregelen in die richting genomen. De rapporteur pleit ervoor dat bij harmonisering niet de laagste maar de hoogste normen worden aangehouden.
De bedoelingen zijn goed, maar alleen voor de burgers van Europa. In een amendement dat wij hebben verworpen, wordt met het oog op de concurrentiepositie van Europese ondernemingen bepaald dat voor coatings die geproduceerd worden voor de export naar derde landen, een uitzondering wordt gemaakt.
Kortom, de Europese Unie wil alleen zorgen voor schone lucht voor de burgers van Europa. De anderen, met name de inwoners van de landen in de Derde Wereld, mogen vergiftigd worden, zelfs sterven, terwijl de Europese Unie haar handen in onschuld wast. Deze formulering geeft tenminste onomwonden aan dat zij zich nauwelijks bekommert om het lot van de mensen in de minst ontwikkelde landen.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Ik feliciteer de rapporteur met het uitstekende werk dat hij heeft verricht. Ik teken protest aan tegen het amendement waarin wordt voorgesteld het maximale kookpunt van een vluchtige organische stof te verhogen van 250°C tot 280°C. Deze wijziging levert nauwelijks voordelen op voor het milieu. Bovendien is het zeer de vraag of zij in overeenstemming is met de regelgeving betreffende het Europees ecolabel. Feit is dat dit amendement nefaste gevolgen kan hebben voor kleine en middelgrote verfproducenten.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik feliciteer de heer Lisi met dit uitstekende verslag.
De Unie streeft naar een hoog beschermingsniveau van de volksgezondheid. Zij moet er derhalve op toezien dat er geen producten op de markt worden gebracht en/of verhandeld worden waarvan de samenstelling risico's voor de menselijke gezondheid inhoudt. Anderzijds geeft dit voorstel ook concrete invulling aan de verplichtingen inzake duurzame ontwikkeling, invoering van nationale emissiegrenswaarden en vaststelling van ideeën op het vlak van cross compliance (ter bevordering van het milieubewustzijn van de industrie). Ik ben bovenal ingenomen met het feit dat dit dossier, dat zo uitstekend behandeld is door de heer Lisi, tot stand is gekomen in overleg met de vertegenwoordigers van de betrokken industrietakken. Dat is immers onontbeerlijk om het bewustzijn, de participatie en het verantwoordelijkheidsbesef van de exploitanten te versterken. In dit verband zij erop gewezen dat het initiatief binnen de Gemeenschap van toepassing is op ongeveer 50.000 installaties. Ik onderschrijf het voorstel om het gebruik van vluchtige organische stoffen (VOS) in decoratieve verven en vernissen die binnen de werkingssfeer van deze richtlijn vallen te beperken in twee fasen, zodat de getroffen sectoren over voldoende tijd beschikken om zich aan te passen. Het is tevens een goede zaak dat de lidstaten, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel, de gelegenheid krijgen zelf mechanismen vast te stellen en toe te passen om de markt te bewaken. Ofschoon ik voor de wetgevingsresolutie heb gestemd, heb ik mij in de eindstemming van stemming onthouden omdat er in de plenaire vergadering enkele onaanvaardbare amendementen op het advies van de rapporteur zijn aangenomen.

Coelho (PPE-DE)
De analyse van het eerste jaar van uitvoering van de verordening is vrij gunstig. Uit het verslag blijkt dat de Europese instellingen enorme vorderingen hebben gemaakt. Tot mijn voldoening is er een groeiend aantal documenten ter beschikking van het publiek gesteld, zijn er registers opgesteld en zijn de burgers zich steeds meer bewust van hun recht op toegang tot documenten.
Deze verordening is belangrijk omdat zij voorziet in nieuwe rechten betreffende de toegang van het publiek tot documenten van communautaire instellingen. Zij betekent een grote stap vooruit op de weg naar meer openheid en transparantie van de activiteiten van deze instellingen en zij versterkt het democratisch beginsel waarop de Europese Unie gegrondvest is.
Wij worden echter nog steeds geconfronteerd met talloze onopgeloste vraagstukken. Het voornaamste probleem is het relatief grote aantal weigeringen en met name de systematische weigering om inzage in bepaalde soorten documenten te verlenen. Het is bijvoorbeeld betreurenswaardig dat de Commissie in 38 procent van de geweigerde aanvragen als reden aangeeft dat het om een "ongespecificeerde uitzondering" gaat.
Er moeten dan ook dringend maatregelen worden genomen om te waarborgen dat de verordening integraal wordt nageleefd en uitgevoerd, dat er absolute transparantie heerst en dat het recht op toegang tot documenten van de burgers geëerbiedigd wordt.
Dit recht op toegang is neergelegd in het voorstel voor een grondwettelijk verdrag, waarin de eis van transparantie wordt uitgebreid naar alle instellingen, agentschappen en organen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik ben een van de degenen die van oordeel zijn dat de toegang van het publiek tot documenten van de instellingen van de Europese Unie enorme voordelen inhoudt. Daarom draagt het merendeel van de suggesties van de rapporteur mijn goedkeuring weg. Doel is immers de instrumenten te vervolmaken die aan deze toegang een concrete invulling geven. Tot mijn grote voldoening is uit de analyse van de resultaten van het eerste jaar van uitvoering van de verordening betreffende de toegang van het publiek tot communautaire documenten gebleken dat de Europese instellingen een groeiend aantal documenten ter beschikking van de burgers stellen.
De toegang van het publiek tot de documenten stelt ons bovenal in de gelegenheid de afstand tussen de Europese instellingen en de burgers van de lidstaten te verkleinen. Dit leidt ongetwijfeld tot meer belangstelling voor en een beter begrip van de behandelde thema's. Ook de transparantie van de werkzaamheden van de instellingen is hiermee gebaat.
Desalniettemin begrijp ik dat de beschikbaarheid van de documenten voor het publiek varieert naar gelang van de aard van de instelling en dat het percentage beschikbare documenten niet in alle instellingen identiek is. Dat kan ook niet. Een vergelijking tussen de aard van bijvoorbeeld de Raad en het Europees Parlement volstaat om dit te bewijzen.
Ondanks het feit dat ik, zoals ik al zei, uitzonderlijk belang hecht aan de toegang van het publiek tot communautaire documenten, heb ik tegen het verslag gestemd omdat de rapporteur mijns inziens geen rekening houdt met de voornoemde bezwaren. Integendeel, hij pleit voor gelijke behandeling van alle instellingen en veronachtzaamt daarbij enkele relevante verschillen.

Turco (NI)
Ten aanzien van het verzoek van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken aan de Commissie juridische zaken en interne markt om 'de deelneming te ondersteunen van het Parlement? aan zaak T-84/03 tegen de Raad heeft de juridische dienst, met instemming van de hogere politieke regionen van het Europees Parlement, via een erratum een tekst in stemming gebracht die erop gericht is de 'deelneming van het Europees Parlement te bespreken? .
De door mij gesteunde zaak tegen de Raad heeft te maken met problemen inzake transparantie, ook ten aanzien van de vertrouwelijkheid van juridische adviezen, en betreft het recht van zowel de burgers als de leden van het Parlement op toegang tot documenten aan de hand waarvan zij het democratisch functioneren van de instellingen kunnen controleren. Deze zoveelste hinderlaag die de juridische dienst, tot voldoening van de hogere politieke regionen van het Europees Parlement, heeft aangelegd, druist regelrecht in tegen de besluiten die door een parlementaire commissie zijn genomen en die ter stemming aan het Parlement voorgelegd hadden moeten worden.
De juridische diensten van de Europese instellingen vormen een coöperatie die zich verzekerd weet van maximale handelingsvrijheid en wier initiatieven aan geen enkele vorm van controle zijn onderworpen. De straffeloosheid die de juridische diensten kenmerkt vormt een inbreuk op de bevoegdheden van de instellingen, van het Parlement, de leden van het Parlement en de burgers. Dit optreden laat zien dat men in de hogere politieke regionen van het Parlement slechts uit is op bescherming van het primaat van de partijpolitiek.

Berthu (NI)
De resolutie die het Europees Parlement heeft aangenomen naar aanleiding van de mislukte WTO-conferentie in Cancun, bevat geen enkele fundamentele diagnose en geen enkele duidelijke koersbepaling voor de toekomst. Er wordt met name niet gesteld:
dat deze mislukking het gevolg is van een steeds groter wordende afkeer van de vrijhandel en dat we nu rechtvaardigere regels moeten gaan opstellen voor de internationale handel;
dat de Europese Unie in belangrijke mate heeft bijgedragen aan deze mislukking. Zij is namelijk een slaafse dienaar geworden van de vrijhandel door met name erop aan te dringen dat er onderhandeld zou worden over de Singapore-kwesties (regels ten aanzien van investeringen, publieke markten enz.), die door de ontwikkelingslanden werden afgewezen;
dat met name ook de Commissie in belangrijke mate verantwoordelijk is omdat zij in deze internationale onderhandelingen dezelfde autistische houding heeft aangenomen die zij intern aanneemt tegenover degenen die voorstander zijn van een ander beleid;
dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, die met het oog op Cancun was voorbereid en waartegen wij ons heftig hebben verzet, nu grotendeels achterhaald is. De Europese Unie moet nota nemen van deze nieuwe situatie en een andere hervorming voorbereiden zodat ons landbouwmodel beter beschermd kan worden.

Caudron (GUE/NGL)
In tegenstelling tot de meeste leden van het Europees Parlement hoor ik bij degenen die blij zijn dat Cancun is mislukt, niet omdat ik principieel tegen globalisering ben (ik ben zelfs uit filosofisch oogpunt voor een vrij verkeer van ideeën en mensen), maar omdat ik tegen een globalisering zonder regels ben of, beter gezegd, tegen een globalisering met economische, financiële en strikt door de wet van de sterkste bepaalde regels.
Ik wil hieraan toevoegen dat deze topconferentie heeft aangetoond dat de aanhangers van een andere wereldorde het niveau van botte afwijzing zijn ontstegen. Hun denkbeelden ontwikkelen zich en er komen voorstellen tot ontluiking die daadwerkelijke alternatieven inhouden.
Daarom weiger ik mij aan te sluiten bij een resolutie waarin deze mislukking te zeer wordt betreurd. Dit nieuwe signaal was nodig zodat de leiders van deze wereld eindelijk begrijpen dat zij nooit meer helemaal vrij zullen zijn om ons hun ideeën en praktijken op te leggen.

Diéz González (PSE)
. (ES) De Spaanse delegatie van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten stemt tegen amendement 7 op lid 11.
De vermelding in de tekst van een landbouwproduct - katoen - en de aanbeveling de steun aan de sector te herzien en in te krimpen is onaanvaardbaar voor deze delegatie. Een dergelijke maatregel zal rechtstreekse gevolgen hebben voor meer dan 10.000 producenten en gezinnen in Spanje en resulteren in onoplosbare en niet te billijken economische en sociale problemen.

Figueiredo (GUE/NGL)
Het is een goede zaak dat er inspanningen worden gedaan om de ontwikkelingsdoelstellingen van de millenniumverklaring te verwezenlijken, namelijk uitbanning van extreme armoede en honger, algemeen basisonderwijs, bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen en gelijke rechten voor vrouwen, vermindering van de kindersterfte, verbetering van de gezondheid van de moeder, bestrijding van hiv/aids, malaria en andere ziekten, waarborging van een duurzaam milieu en totstandbrenging van een wereldwijd partnerschap voor ontwikkeling. Het is een goede zaak dat er wordt aangedrongen op het belang van de nieuwe verplichtingen die wij in Johannesburg zijn aangegaan, hoe beperkt die ook zijn.
Wij mogen echter niet vergeten dat de mislukking van de onderhandelingen in het kader van de vijfde ministeriële conferentie van de Wereldhandelsorganisatie moet worden toegeschreven aan de weigering van de meest ontwikkelde landen om rechtvaardige oplossingen te zoeken, met name ten aanzien van de ontwikkelingslanden. Het is van wezenlijk belang dat de schulden van de minst ontwikkelde landen worden kwijtgescholden, maar dat hebben de industrielanden nog steeds niet ingezien. Tijdens de conferentie lieten zij hun eigen prioriteiten, en dan vooral de Singapore-kwesties, prevaleren boven de absoluut noodzakelijke doelstellingen van rechtvaardige handel en duurzame ontwikkeling.
Daarom verlangen wij dat de Europese Unie de vier Singapore-kwesties niet opnieuw aansnijdt en onmiddellijk alle eisen intrekt die zij aan andere landen heeft opgelegd in het kader van de onderhandelingen over dienstverlening, met name wat betreft de liberalisering van water- en andere overheidsdiensten.

Meijer (GUE/NGL)
. De westkust van Europa is in het verleden rijk geworden door koloniale veroveringen en door beheersing van de economie in de Derde Wereld. In plaats van te kunnen zorgen voor zelfvoorziening in landbouw, mijnbouw en nijverheid werden de derdewereldlanden gedwongen te produceren voor een exporteconomie. De Derde Wereld moest goedkope grondstoffen leveren en later ook dure industrieproducten uit Europa afnemen. Dat was het recept waardoor die landen arm bleven. Inmiddels zijn zij staatkundig onafhankelijk. Die landen in Latijns-Amerika al bijna twee eeuwen en die in Zuid-Azië en Afrika een halve eeuw. Ze kunnen nu enig tegenspel bieden. Dat probeerden ze in de jaren '60 met de beweging van niet-gebonden landen. Na een lange onderbreking hebben ze dat nu opnieuw gedaan tijdens de WTO-conferentie in Cancun. Ik deel de hier heersende verontwaardiging over hun optreden volstrekt niet. De Europese Commissie en een groot deel van dit Parlement gaan er nog steeds van uit dat het verzet vanuit de Derde Wereld slechts vertraging heeft opgeleverd voor een onvermijdelijke ontwikkeling naar internationale vrijhandel en bescherming van buitenlandse investeringen, en dat de Europees-Amerikaanse wensen alsnog moeten worden ingewilligd. Ondertussen gaan we door met exportsubsidies voor onze landbouwoverschotten en uitsluitend voor de export geteelde tabak. Het wordt tijd dat we ruimte maken voor een ander economisch ontwikkelingsmodel. Daarom stem ik tegen.

Pasqua (UEN)
De mislukking van deze vijfde WTO-conferentie biedt de unieke gelegenheid het handelsbeleid van de Unie te heroverwegen. Aangezien er niet valt te twijfelen aan de goede bedoelingen en de inspanningen van de Europese delegatie, is het misschien tijd om te erkennen dat deze inefficiënte gang van zaken het gevolg is van de bevoegdheden en taken van dit soort organisaties.
Hoe onrechtvaardig deze situatie ook lijkt, zij biedt de Europese Unie de mogelijkheid een einde te maken aan haar dogmatisme op dit gebied en de buitenlandse handel opnieuw te beschouwen als een onderhandelingspunt tussen soevereine staten, en niet als een nieuwe fase in de triomfantelijke ontwikkeling van de machtige Gemeenschap. De MOL kunnen hun vrijheid slechts tot uitdrukking brengen door te weigeren. Het ligt voor de hand dat de taaie, zogeheten mondiale onderhandelingen die wij vóór iedere nieuwe ronde bepleiten, slechts weinig speelruimte bieden aan bepaalde landen, die worden gedwongen de Europees-Amerikaanse afspraken te slikken of de onderhandelingen te laten mislukken.
We moeten geen wonderen verwachten wanneer er cosmetische aandacht wordt besteed aan de WTO voor iedere oplossing. Zij moet niet weer op de rails worden gezet, maar een nieuwe koers gaan varen.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Alleen een geloofwaardig leiderschap kan duurzaam zijn. Het is nu een jaar geleden dat wij op de Top van Johannesburg het voortouw hebben genomen. Om onze geloofwaardigheid te behouden moeten wij er in de eerste plaats via interne acties voor zorgen dat de doelstellingen en tijdschema's voor de uitvoering van de afspraken van Johannesburg strikt worden nageleefd. Desalniettemin zij erop gewezen dat er nu, een jaar later, maar weinig lidstaten van de Europese Unie een begin hebben gemaakt met de omzetting van de verplichtingen van Johannesburg in nationaal beleid. Ten tweede is ook externe actie onontbeerlijk om transparante en afdwingbare controle- en evaluatiemechanismen in het leven te roepen waarmee de naleving van de verplichtingen van Johannesburg kan worden gewaarborgd. Transparantie is de keerzijde van de medaille. Ten derde is het aan ons om het internationaal debat over de hervorming van de instellingen te openen. Wij beschikken weliswaar over nieuwe doelstellingen en nieuwe tijdschema's, maar die worden beheerd door oude instellingen. Om de globalisering in goede banen te leiden is het van wezenlijk belang dat sommige van de bestaande instellingen - onder meer de Wereldhandelsorganisatie, de Wereldbank en de Verenigde Naties - hervormd worden en worden uitgerust met een sociale en ecologische dimensie, die momenteel ontbreekt. Er bestaat tevens een grote behoefte aan nieuwe instellingen zoals een Wereldmilieuorganisatie en een Internationaal Hof voor Milieudelicten.

Marques (PPE-DE)
Ik feliciteer The Earl of Stockton met zijn uitstekende verslag over de activiteiten van de Europese Ombudsman over het jaar 2002, dat mijn oprechte steun verdient. Samen met hem roep ik alle instellingen van de Unie, en met name de Commissie, op om de Code van goed administratief gedrag aan te nemen.
In deze context vraag ik uw aandacht voor de rol van de Ombudsman in het democratisch proces van Europa. Hij waakt immers over het recht van alle burgers op een onpartijdige en billijke behandeling van hun zaken, binnen een redelijke termijn, door de instellingen en organen van de Unie, het recht op toegang tot de documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie en het recht om een verzoekschrift in te dienen in gevallen van slecht beheer bij het optreden van communautaire instellingen en organen (met uitzondering van het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg bij het uitoefenen van hun gerechtelijke taken).
Mijn felicitaties ook aan de heer Söderman, wiens mandaat onmiskenbaar heeft bijgedragen aan de versterking van de rol van de Europese Ombudsman in het Europese integratieproces.

Newton Dunn (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik kan het verslag-Perry niet steunen. Dit is een intern conflict dat alleen het VK aangaat. Bijdragen van de belastingbetalers op het vasteland van Europa mogen niet gebruikt worden voor het oplossen van een probleem waaraan op dit moment heel hard door een Britse rechtbank wordt gewerkt. Ik sta versteld: Britse conservatieven vallen hier een Britse instelling aan. Ik geloof niet dat de Duitsers of de Fransen hetzelfde zouden doen met hun eigen nationale instellingen. De Britse conservatieven zouden zich moeten schamen.
Ten tweede is het zo dat ze niet oprecht zijn en dat hun optreden bij de Names verwachtingen wekt. Deze kapitaalverschaffers zijn niet blij met hun situatie - en dat kan ik goed begrijpen. Maar nu geven we ze het idee dat er iets bewerkstelligd kan worden, terwijl dat niet het geval is. Deze hele onderneming zal nergens toe leiden. Het zou veel eerlijker zijn als we de kapitaalverschaffers zouden vertellen dat we het heel vervelend vinden, maar dat we ze niet kunnen helpen. Dat heb ik in mijn antwoord op de brieven die ik heb ontvangen ook gedaan. We moeten oprecht zijn en niet doen alsof we deze mensen kunnen helpen.

Cashman (PSE)
De leden van de EPLP hebben zich met betrekking tot het verslag-Perry van stemming onthouden, aangezien we vinden dat dit verslag geen eerlijk beeld van de feiten geeft. Het verslag bevat bovendien feitelijke onjuistheden.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.50 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0244/2003) van de heer von Wogau, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het vierde jaarverslag van de Raad uit hoofde van uitvoeringsbepaling 8 van de gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer (2003/2010(INI)).

Von Wogau (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, laten we ons eerst eens de vraag stellen waarom wij in deze zaal van het Europees Parlement, die niet bepaald vol is, over Europese defensievraagstukken debatteren. Ik ben erg blij met de aanwezigheid van commissaris Barnier, want hij was degene die bij de Intergouvernementele Conferentie de kwestie van de Europese defensie aan de orde stelde.
Ik wil om te beginnen kort motiveren waarom wij ons in het Parlement met defensievraagstukken bezighouden. De regeringsleiders besloten in 1999 een Europese crisisinterventiemacht van 50.000 à 60.000 man op te richten. Deze interventiemacht, die eigenlijk slechts virtueel bestond en geen parate eenheid van de Europese Unie was, is inmiddels echter tweemaal ingezet: de eerste keer voor een kleine operatie in Macedonië, de tweede keer - onder voornamelijk Frans commando - in Bunia in Congo.
Dan nu naar het Europees Parlement: het Europees Parlement heeft op 10 april dit jaar op basis van het verslag-Morillon zijn ideeën over het defensiebeleid nader ingevuld; we hebben met name een tweestappenplan voorgesteld. We stelden onszelf toen de vraag wat we van Maastricht konden leren. Van Maastricht hebben we geleerd dat je in Europa in eerste instantie alleen verder komt met een duidelijke tijdsplanning en duidelijke inhoudelijke criteria. We hebben toen gezegd dat we in 2009 zover willen zijn dat we hetzij alleen, zelfstandig, hetzij samen met onze bondgenoten een operatie kunnen uitvoeren met een intensiteit en moeilijkheidsgraad die vergelijkbaar is met het Kosovo-conflict.
De eerste stap die het verslag-Morillon voorstelde en die het Europees Parlement ook met grote meerderheid heeft aangenomen, is dat we in 2004 een crisisinterventiemacht van 50.000 man willen hebben. Dat moet een parate interventiemacht zijn die ieder moment beschikbaar moet zijn voor reddingsacties en humanitaire operaties. Dat is dus de wens van het Europees Parlement.
Nu echter naar het bewapeningsbeleid. Na de acties op de Balkan werd van Amerikaanse zijde steeds maar weer gezegd dat Europa slechts 50 procent uitgaf van het bedrag dat de Amerikanen aan defensie besteden, maar dat de efficiëntie van de uitgaven slechts 10 procent bedroeg. Hoe komt dat? Wel, in de Verenigde Staten is slechts sprake van één koper, namelijk het Pentagon. Bij ons in de Europese Unie zijn het er vijftien die op grond van verschillende criteria en op verschillende manieren min of meer dezelfde dingen aanschaffen. De samenwerking op dit terrein is nog lang niet voldoende.
Wij kennen hier geen gemeenschappelijke markt voor militaire goederen. Er zijn binnen de Europese Unie nog steeds vijftien deelmarkten. Als we vooruitgang willen boeken en het geld van de Europese belastingbetaler op dit terrein efficiënter willen besteden, moeten we streven naar één gemeenschappelijke markt: de handelsbelemmeringen tussen de lidstaten moeten ook op dit gebied worden weggenomen. Als we die handelsbelemmeringen echter willen opheffen, dan is de voorwaarde dat er voor de export van militaire goederen niet alleen gemeenschappelijke regels zijn, maar dat die gemeenschappelijke regels ook op dezelfde wijze door de vijftien lidstaten worden toegepast. Anders zou het betekenen dat de export zich in de Europese Unie in de eerste plaats zou concentreren in de landen met de minst strenge regels. Dat mag niet gebeuren. De gedragscode van de Europese Unie voor wapenexporten is van de bestaande regels op dit gebied het best uitgewerkt. Voorlopig is het echter slechts een gedragscode, die maar in een paar landen in wetgeving is omgezet. De eerste aanbeveling in mijn verslag is dan ook dat de code juridisch bindend moet worden. Dat is het eerste punt. De lidstaten kunnen ook afzonderlijk verklaren dat de gedragscode juridisch bindend is. Zodra de gedragscode bindend is, moet worden gewaarborgd dat de autoriteiten in de vijftien lidstaten deze bepalingen op precies dezelfde wijze toepassen omdat dat de eerste en belangrijkste voorwaarde voor succes is.
In de tweede plaats dringt het verslag aan op een betere regulering van de tussenhandel in wapens. Er vinden tot op zekere hoogte transacties plaats die zich in een grijs gebied afspelen. Ze worden uitgevoerd door personen die op dit terrein beslist niet actief horen te zijn. Daarom vragen wij om registratie van degenen die zich met de tussenhandel in wapens bezighouden. Wij vinden dat er in heel Europa een vergunningsstelsel voor deze tussenhandel moet worden ingevoerd.
In de derde plaats constateren wij dat er relatief gemakkelijk achter te komen is wie de wapens geproduceerd heeft. Vaak weten we ook wie de wapens bezit. Onduidelijk is echter, langs welke weg ze van de een naar de ander gekomen zijn. Daarom dringen wij aan op het invoeren van een internationaal systeem waarmee kan worden vastgesteld, langs welke weg de wapens bij de eindgebruikers terecht zijn gekomen. Er is een Frans voorstel over dit onderwerp. Wij verzoeken op basis daarvan instrumenten te ontwikkelen waardoor er ook volledige duidelijkheid komt over de route die de wapens afleggen. Dat is van essentieel belang voor de veiligheid.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer von Wogau, ook ik ben blij u weer te zien. Ik ben niet vergeten hoe goed wij hebben gedebatteerd in de verschillende parlementaire en buitenparlementaire werkgroepen waar u zich heeft ingezet voor de Europese defensie, met name toen ik zelf in het kader van de Conventie aan het hoofd stond van de werkgroep die zich bezighield met het Europese defensiebeleid.
Ik wil u, mijnheer von Wogau, bedanken voor het uitstekende verslag dat u zojuist heeft gepresenteerd over het vierde jaarverslag inzake de gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer.
Een van de verdiensten van dit verslag is dat het het probleem van de wapenuitvoer in een bredere context plaatst. Met andere woorden, het probleem wordt geplaatst in de context van de beleidsvormen van de Europese Unie - zoals het beleid in verband met de komende uitbreiding, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en, vanzelfsprekend, het defensiebeleid - en van de noodzaak een Europees bewapenings- en aanschaffingsbeleid te ontwikkelen.
De in 1998 aangenomen gedragscode van de Europese Unie is politiek bindend voor alle lidstaten. De nationale regeringen zijn uiteindelijk verantwoordelijk voor de uitvoer van wapens. Enkele aspecten van de wapenhandel vallen echter onder het GBVB. De Commissie onderschrijft het GBVB volledig en streeft ernaar alle zaken uit te voeren die vallen onder de bevoegdheid van de Gemeenschap. Zij is ook bereid met de lidstaten samen te werken op de gebieden waar sprake is van gedeelde verantwoordelijkheid, zoals ten aanzien van de naleving van de verordening betreffende producten voor tweeërlei gebruik.
De Commissie is verheugd dat de Raad afgelopen jaar tijdens het Deense en Griekse voorzitterschap vooruitgang heeft geboekt wat betreft de tenuitvoerlegging van de code en de verbetering van de transparantie. Ik wil met name wijzen op de verbeteringen ten aanzien van de in het jaarverslag genoemde gegevens en de invoering van het repertorium van praktijken die de lidstaten zijn overeengekomen in het kader van de gedragscode, alsmede op de goedkeuring afgelopen juni van het gemeenschappelijke standpunt betreffende de controle op de tussenhandel in wapens.
De Commissie is zich ervan bewust dat het Europees Parlement zich zeer interesseert voor dit onderwerp en met name dat uw verslag, mijnheer von Wogau, blijk geeft van een constructief en ambitieus standpunt. De Raad wordt namelijk aangemoedigd zijn werkzaamheden op dit gebied voort te zetten en te intensiveren. Wij zijn het grotendeels eens met de evaluatie die u, mijnheer de afgevaardigde, heeft gemaakt van het vierde jaar waarin deze code is toegepast. Ook stemmen wij in met verschillende suggesties die u doet in uw verslag, zowel de suggesties ten aanzien van meer transparantie en strengere controles als die ten aanzien van meer harmonisatie en van juridisch bindende bepalingen.
Wij staan positief tegenover uw voorstel vaker gebruik te maken van de mogelijkheden die de Groep Export van Conventionele Wapens en de regionale werkgroepen van de Raad bieden voor gemeenschappelijke analyses en een multilaterale benadering. Dit kan een belangrijke stap zijn op weg naar harmonisering van het beleid met betrekking tot de uitvoer van wapens van alle lidstaten. Ook moeten we meer aandacht besteden aan de pogingen een gemeenschappelijke definitie op te stellen voor het achtste criterium van de code betreffende de verenigbaarheid van wapenexport met de technische en economische capaciteit van het bestemmingsland.
Naar mijn mening is het ook zeer belangrijk voor de Unie dat de kandidaat-lidstaten zich volledig aansluiten bij deze gedragscode, met name als het gaat om de uitwisseling van gegevens en de kennisgeving van geweigerde vergunningen. Bovendien moet de Unie derde landen altijd oproepen de beginselen van de code te onderschrijven en pogingen blijven ondersteunen om een internationaal instrument op dit gebied in het leven te roepen, met name in het kader van de G8.
De Commissie heeft een voorstel voor een gemeenschapsverordening van de Raad ingediend met betrekking tot de handel in instrumenten en producten die gebruikt zouden kunnen worden voor de doodstraf, foltering of andere wrede, onmenselijke of onterende behandelingen. Volgens mij is het noodzakelijk de eerbiediging van Europees beleid gericht op een verbod van de doodstraf en foltering te waarborgen. Uitzonderingen kunnen niet worden toegestaan. Tegelijkertijd dienen de regels van de WTO nageleefd te worden. Het gaat dan ook om een relatief complex initiatief.
Om deze reden heeft de uitwerking van ons voorstel, dat momenteel ter beoordeling bij de instellingen van de Raad ligt, enige vertraging opgelopen. Wij hopen echter dat het binnenkort aangenomen kan worden.
Het verslag van het Europees Parlement en de zeer belangrijke voorstellen van generaal Morillon - waarop u, mijnheer von Wogau, heeft gewezen - vestigen terecht de aandacht op het verband tussen de controle op de uitvoer en de ontwikkeling van een beleid voor de Europese Unie ten aanzien van militaire goederen, zoals dit is voorgesteld in de mededeling van de Commissie van maart 2003.
Er bestaat een duidelijk verband tussen de versoepeling van de controles op het verkeer van wapens binnen de Europese Unie enerzijds en de verscherping en de harmonisering van de controle op de uitvoer naar derde landen anderzijds.
Op dit punt moeten we zorgvuldig de voorstellen onderzoeken betreffende een gemeenschappelijk controlesysteem binnen de Europese Unie. In het licht van dit plan, waaraan u en ik hebben gewerkt in het kader van de Conventie, moeten wij de mogelijkheid onderzoeken om een Europees agentschap voor controle op wapenuitvoer op te richten. Ook moeten we overwegen een Europees agentschap voor wapens, aanschaffing en onderzoek in het leven te roepen. Deze organisatie zou een van de onderdelen van een gemeenschappelijke markt voor militaire goederen kunnen worden die, zoals u heeft aangegeven, dringend noodzakelijk is.
Dit wilde ik zeggen als reactie op de woorden van mijnheer von Wogau. Dames en heren, bedankt voor uw aandacht.

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het duidelijke en evenwichtige verslag van de heer von Wogau verdient mijn oprechte dank. In het verslag wordt de huidige situatie geanalyseerd en worden adequate vervolgmaatregelen voorgesteld.
Het is in dit verband ook belangrijk om rekening te houden met de uitbreiding van de Unie, want in de landen die nu toetreden en in de aangrenzende landen bevindt zich nog steeds een belangrijke markt voor conventionele wapens. De Europese gedragscode dient zonder uitstel herzien en geharmoniseerd te worden. Daarnaast moet aan de nieuwe grenzen van de Europese Unie en in de landen waarmee de Europese Unie een stabilisatie- en associatieovereenkomst heeft gesloten op de naleving van de Europese gedragscode worden toegezien.
De rapporteur stelt terecht de misstand in de huidige lidstaten aan de kaak, dat er wel uitvoerig gegevens over de uitvoer naar stabiele landen, andere EU-landen en de Verenigde Staten, worden verstrekt, maar dat de gegevens over de uitvoer naar minder stabiele landen ontbreken. Het medicijn dat in het verslag wordt voorgesteld, het vergroten van de transparantie en het multilateralisme, is de enige manier om deze misstand recht te zetten. Het verhindert de wapentransfers die afbreuk doen aan mensenrechten, regionale stabiliteit en duurzame ontwikkeling.
De ontwikkeling en harmonisatie van de regelgeving alsmede een Europees bedrijfsregister en vergunningenstelsel inzake wapenexport zijn noodzakelijk. Ook het in het verslag geopperde idee een Europees Agentschap voor controle op wapenuitvoer op te richten, moet serieus overwogen worden als adequate voortzetting van het gemeenschappelijk Europees bewapenings- en aanschaffingsbeleid en het ontstaan van een interne markt voor defensiebenodigdheden.
Eén gegeven dat in de toelichting van het verslag-von Wogau staat, moet echter worden rechtgezet: de in Finland geldige wetgeving inzake de uitvoer van militaire goederen is in overeenstemming met de aanbevelingen in het VN-vuurwapenprotocol en het OVSE-document inzake handwapens en lichte wapens. In Finland probeert men met het toezicht op de transfers van militaire goederen te voorkomen dat men zich onttrekt aan de door de Europese Unie, de VN-veiligheidsraad en de OVSE uitgevaardigde verboden op wapenuitvoer, aan de Europese gedragscode betreffende wapenuitvoer en aan andere internationale verdragen en verplichtingen betreffende de controle op wapenuitvoer. Het doel is ook de illegale productie van en handel in wapens tegen te gaan. Men kan dus verwachten dat Finland het door de heer von Wogau voorgestelde beleid steunt.

Leinen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten steunt het verslag van de heer von Wogau. Ik wil de rapporteur uitdrukkelijk danken voor zijn goede analyse van zowel de successen als de zwakke plekken in de controle van wapenexporten in de Europese Unie.
Wij hebben in de Conventie en in de ontwerpgrondwet uitgesproken dat Europa meer verantwoordelijkheid moet dragen in de wereld. Het is duidelijk dat wij niet alleen een grote markt willen zijn, maar een politieke eenheid die ook buiten de grenzen van de Europese Unie verantwoordelijkheid wil dragen. Een van de kernproblemen waarmee we dan te maken hebben, zijn de wapenexporten. Wat zich op dat terrein soms afspeelt, is totaal onverantwoordelijk: wapens worden naar crisisgebieden geëxporteerd waardoor conflicten verder worden aangewakkerd, terwijl we door het beperken of stopzetten van wapenleveranties zouden moeten bijdragen aan het terugdringen van deze conflicten. De wapenhandel is een van de redenen waarom er juist in de armste regio's in de wereld zo vaak gewapende conflicten zijn. Daarbij zijn het heel vaak kindsoldaten die de operaties uitvoeren.
Zoals we allemaal weten gaan er in de wapenhandel, evenals in de drugshandel en mensenhandel, vele miljarden om. Omdat er zulke extreme winsten worden gemaakt, is het zo aantrekkelijk om op deze duistere markt actief te worden. De gedragscode heeft zijn waarde bewezen: er is het een en ander verbeterd, maar het verslag constateert ook dat er altijd nog leveringen aan crisisgebieden plaatsvinden, leveringen die in strijd zijn met de gedragscode. We zijn er dus nog niet; het is niet zo dat we de situatie op dit gebied al helemaal meester zijn.
Ik ben het ook met de rapporteur eens dat wij naast een gemeenschappelijke interne markt voor wapens ook een gemeenschappelijk wapenexportbeleid nodig hebben, als wij inderdaad een gemeenschappelijk bewapeningsbeleid willen. Dat betekent dat niet iedereen zijn eigen onderzoek en zijn eigen productie regelt, maar dat dat gemeenschappelijk gebeurt. Zoals we voor normale goederen een gemeenschappelijk handelsbeleid kennen, zo moet er ook voor wapenexporten een gemeenschappelijk beleid zijn. Ik ben het hartgrondig eens met wat er in punt 3 gezegd wordt: we beschikken over onvoldoende informatie. De aard van de geleverde wapens, de totale waarde van de export, het aantal geweigerde vergunningen, nauwkeuriger inlichtingen over het land van bestemming en de eindgebruiker - al die gegevens zijn nodig, wil men kunnen controleren en vaststellen waar er iets fout gaat.
Bij tussenhandelaren in wapens gaat het om een bijzonder slag agenten. Bekend zijn de vele schandalen op dit gebied. Zoals ik al zei, valt hier veel geld te verdienen. Daarom juich ik het ten zeerste toe dat we pleiten voor een register voor de tussenhandel in wapens en voor een soort vergunningsstelsel. Er is dringend behoefte aan een gemeenschappelijk standpunt in dezen en het Parlement roept de Raad op ervoor te zorgen dat de lidstaten hier overeenstemming over bereiken. Ik wil er ook op wijzen dat de EU dit niet alleen op de schouders kan nemen. We hebben de buurlanden nodig, maar ook Rusland en de Verenigde Staten. Het zou ons deugd doen wanneer het Franse initiatief zou slagen. Als ook wij ons op dit terrein aan onze principes houden, komt dat de geloofwaardigheid van het Europees buitenlands beleid ten goede. Ik ben daarom buitengewoon ingenomen met het verslag van de heer von Wogau.

De Voorzitter.
Dank u, mijnheer Leinen. Wij hopen dat uw werkzaamheden in de Raad van Europa ook zo goed zullen verlopen.

Korakas (GUE-NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavig verslag gaat over een enorm belangrijk militair, politiek en economisch vraagstuk. De wapenproductie en de wapenhandel leveren het multinationaal kapitaal, dat dankzij de privatiseringen heel de sector controleert, inderdaad superwinsten op. De productielanden maken echter niet alleen winst. Dankzij de wapenleveranties verwerven zij ook politieke invloed in de landen van aankoop, zowel via het smeergeld dat de wapenindustrie de regeerders van deze landen betaalt, als ook via de controle over hun uitrusting. Zo worden met elk mogelijk middel de omstandigheden bevorderd waaronder de vraag naar en het gebruik van wapens kunnen gedijen. Daartoe worden spanningen kunstmatig opgevoerd en de volkeren opgehitst tot gewapende conflicten en onderlinge afslachting. De kwestie van de vraag naar en het gebruik van deze producten stelt zich echter ook in de productielanden. Zoals bekend verscherpen onze regeringen de repressieve mechanismen waarmee zij de steeds groeiende volksbewegingen tegen het volksvijandig beleid bestrijden. Ook leggen zij steeds meer de klemtoon op crisispreventie en -beheer of bestrijding van het terrorisme, hetgeen militaire interventie waar dan ook ter wereld betekent.
Dit alles komt duidelijk tot uiting in de toenemende militarisering van de Europese Unie en de steeds nauwere samenwerking met de NAVO. Daarvoor zijn natuurlijk ook grote hoeveelheden wapens nodig, reden waarom de heer Solana voorstelt de militaire uitgaven te verhogen. Deze ontwikkelingen bergen natuurlijk enorme gevaren in zich voor de volkeren van de Europese Unie en heel de mensheid, want de imperialistische krachten proberen elkaar de loef af te steken. Het is echter een feit dat op die manier de winsthonger wordt gestild van het politiek-militair-industrieel complex dat zeer zeker na de 11de september de politiek van de VS controleert en zijn invloed uitbreidt naar de landen van de Europese Unie.
In het onderhavig verslag komen deze vraagstukken, ondanks de goede bedoelingen van de rapporteur, echter niet aan bod, of worden angstvallig verzwegen. Zoals in alle voorgaande verslagen worden vrome wensen geuit en voorstellen gedaan die nooit ten uitvoer zullen worden gelegd. Wat wij nodig hebben, zijn geen gedragscodes, want de eerbiediging daarvan hangt af van de goede wil van de lidstaten, maar voorschriften en controles, een geleidelijke vermindering van de productie, de handel en het gebruik van wapens en uiteindelijk een totaal verbod daarop. Wij moeten de oorlogsindustrie omschakelen naar een vredesindustrie. Dat zijn de eisen van de beweging voor vrede en wij geven daar steun aan. Daarom zullen wij niet voor dit verslag stemmen.

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst hoop ook ik dat er door deze gedragscode op den duur minder wapens zullen worden geproduceerd. De heer von Wogau wekte in zijn toespraak echter de indruk dat het erom gaat, minder geld aan de productie van wapens uit te geven. In de tweede plaats wil ik erop wijzen - en ik verzoek de Voorzitter dit aan de Raad te laten weten - dat dit een discussie is tussen het Europees Parlement en de Raad. Dat betekent dus dat we ons hier eigenlijk tot het Raadsvoorzitterschap zouden moeten richten, aangezien de Raad volledig verantwoordelijk is voor de omzetting van de gedragscode. Ik ben dan ook teleurgesteld dat het Raadsvoorzitterschap hier helemaal niet vertegenwoordigd is.
Ten derde vind ik het, nu het Raadsvoorzitterschap haar verantwoordelijkheid niet neemt, des te belangrijker wanneer de verantwoordelijkheid bij de Commissie zou liggen. Zij moet er immers voor zorgen dat het geheel aan instrumenten effect sorteert. Het Europees Parlement heeft dan ook meer mogelijkheden om aan de verbetering van de gedragscode mee te werken. Een van de belangrijkste problemen die we moeten oplossen, is een registratie van wapens op Europees niveau die betrekking heeft op alle lidstaten. Ik denk dat we een belangrijke institutionele stap zetten wanneer we deze taken aan de Commissie toewijzen.
Het kernprobleem is - zoals al werd gezegd - dat de gedragscode niet bindend is en daarom niet effectief kan worden toegepast. Daarom is dit een van de belangrijkste kwesties die nodig moeten worden opgelost. Daarnaast zitten we ook nog steeds met het probleem - ook dat is al genoemd - dat met deze gedragscode onvoldoende kan worden gecontroleerd welke weg de wapens afleggen. Daarom is het dringend geboden dat er een registratie komt van producten, van de weg die ze afleggen en van de eindgebruikers.
Ook het doel waarvoor de eindgebruiker de wapens wil inzetten moet worden geregistreerd. Daarvoor moet er in de Europese Unie een gemeenschappelijke controlerende instantie komen. Een scheidsrechterlijke instantie zou nog beter zijn, een ombudsman voor verzoeken om informatie en kritiek vanuit de bevolking. Nog steeds komen wapens in verkeerde handen en nog steeds leiden wapens uit de Europese Unie tot conflicten. Ik denk dat duidelijk geworden is dat het kernprobleem bij de gedragscode de omzetting is. Wat dat aangaat zijn we nog ver verwijderd van wat eigenlijk onze norm is. We weten ook dat wapenexporten er nog steeds toe leiden dat latente conflicten tot een uitbarsting komen. Ze leiden tot mensenrechtenschendingen en tot oorlogssituaties, waar we dan vervolgens weer geld en personeel naartoe moeten sturen om in de regio de rust te herstellen. Daarom behoort het tot de hoofdtaken van een buitenlands en veiligheidsbeleid om wapenexporten te controleren en te beperken en degenen te bestraffen die de gedragscode schenden.

Bordes (GUE/NGL).
Het verslag-von Wogau is een poging de uitvoer van wapens te regelen en aldus goed te praten. Dat komt neer op het goedpraten van moord, plundering en ontvoering. De grootmachten verspillen enorme sommen aan massavernietigingswapens en dat vormt het bewijs dat de huidige maatschappelijke orde barbaars is. De regeringen van de machtige landen zijn verantwoordelijk voor misdadige oorlopen tegen Irak en Afghanistan, en medeplichtig aan staatsterrorisme in Palestina. Diezelfde regeringen willen nu een aantal kleinere landen met een regime dat ze niet aanstaat en alle als terroristisch of crimineel gebrandmerkte organisaties de toegang tot wapens ontzeggen. Dat blijkt echter onmogelijk te zijn.
De wapenhandelaars in uw economie zijn bereid deze landen en organisaties het touw te verkopen waarmee ze zichzelf kunnen ophangen - als dat maar winst oplevert. Hoe kun je verhinderen dat deze handelaars de administratieve controles omzeilen? Het verslag is heel enthousiast over het Franse initiatief om een internationale regeling voor transparantie te ontwerpen, en er wordt ook verwezen naar de gedragscode van de Europese Unie met betrekking tot wapenuitvoer. Dat is even belachelijk als weerzinwekkend: het gaat hier om de belangrijkste wapenexporteurs ter wereld die regelmatig verwikkeld zijn in politieke en financiële schandalen waarin wapenhandelaren en hooggeplaatste politici gezamenlijk de hoofdrollen voor hun rekening nemen.
Onlangs heeft een belangrijke wapenhandelaar in een derdewereldland een ministerspost gekregen, waarbij hij dat land moet vertegenwoordigen bij de UNESCO. Gerechtelijke stappen maken geen kans meer omdat hij thans diplomatieke onschendbaarheid geniet. Geen beter voorbeeld om aan te tonen dat uw idee om wapenuitvoer moreel aanvaardbaar te maken even belachelijk als hopeloos is. Uiteraard verwerpen wij dit verslag.

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, het is wel duidelijk. U sprak over een politiek bindende code, maar deze is niet afdwingbaar. Wij kunnen onze regeringen geen geweten schoppen. In verband met wapens is dat een droevige zaak, want wapens zijn geen gewone koopwaar. Toch worden zij maar al te gemakkelijk op die manier gebruikt. Wat het verslag van de heer von Wogau betreft, denk ik dat hij terecht aanstipt - bij de vierde keer dat we mogen reageren op het jaarverslag van de Raad - dat er op papier opnieuw vooruitgang genoteerd kan worden op het gebied van verslaggeving en transparantie. Wat betreft de efficiëntie van de afspraken heb ik de indruk dat het er vooral om gaat valse concurrentie te vermijden en mekaar niet de duvel aan te doen. Ook zou de brokering wat ernstiger genomen worden.
Ik moet zeggen dat ik in de praktijk niet zo optimistisch ben. De Europese wapenexporten gaan duidelijk omhoog in plaats van omlaag. De militaire uitgaven moeten volgens velen verhoogd worden, terwijl wij juist de indruk hebben dat ze naar beneden moeten. Het militair-industrieel complex organiseert zich om Brussel uitvoerig te belobbyen. Grote delen van de wereld blijven overspoeld worden met wapens, die gebruikt worden tegen de mensen die er wonen, maar ook tegen onze eigen vredestroepen. Ik heb een BBC-reportage gezien waarin Franse vredestroepen in Oost-Congo beschoten werden met wapens die zijn geleverd met uitdrukkelijke medeplichtigheid van Rwanda of Oeganda. Als ik kijk naar de lijst van leveranciers, dan zie ik dat er nog altijd Europese landen zijn die ofwel rechtstreeks wapens leveren ofwel met behulp van de begrotingssteun wapens laten aankopen, hetgeen op hetzelfde neerkomt.
Ik wil er voorts op wijzen dat er in de afgelopen weken vluchtelingen uit Oeganda in Tsjaad zijn aangekomen. NGO's ter plekke hebben ons gerapporteerd dat de verspreiding van lichte wapens in dat gebied de onmiddellijke aanleiding is geweest tot het uitbreken van een gewapend conflict. Ik lees hier dat men onderzocht heeft hoe men wapens kan leveren met humanitaire bedoelingen. Ik vind het een beetje grof om te stellen dat dit eventueel mogelijk zou zijn. Ik zie die mogelijkheid niet in.
In mijn land was de wapenwet zeer streng en men heeft destijds gezegd dat er geen wapens geleverd mochten worden naar conflictgebieden. Toch heeft men de mogelijkheid gevonden om ze naar Nepal uit te voeren en nu heeft men zelfs de wapenhandel geregionaliseerd. Op Europees vlak wordt de gedragscode weliswaar aanvaard, maar er is sprake van een interpretatieprobleem en, zoals onze collega's al gezegd hebben, de schemerzone is groot. Het uitvoeren van wapens naar gebieden die een beetje labiel zijn, is natuurlijk uitvoer naar de beste klanten, want wanneer men wapens wil kopen maakt men geen onderscheid. Of het land arm is of rijk, wapens worden gekocht en blijkbaar betaald, desnoods met grondstoffen die uit het land zelf worden gestolen, zoals in Oost-Congo.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik heb oplettend geluisterd naar wat iedereen gezegd heeft en notie genomen van uw opmerkingen. Met betrekking tot één van de punten die u, mevrouw Maes, te berde heeft gebracht, kan ik u heel eenvoudig het volgende zeggen: de Raad voert al jaren - met wisselend succes - een gemeenschappelijke actie om de verspreiding van lichte wapens tegen te gaan. Als ik mij niet vergis, steunt de Europese Unie ook een hele reeks concrete acties gericht op het vernietigen van de voorraden lichte en klein kaliber wapens in een aantal landen.
Als antwoord op een aantal interventies - inzonderheid die van mevrouw Korhola - wil ik u er graag op wijzen dat de nieuwe lidstaten van de Unie de gedragscode waar de heer von Wogau en ik zelf het zojuist over hadden reeds aanvaard hebben, en dat ze binnen de Raad deelnemen aan de uitwisseling van informatie.
Tot slot wil ik erop wijzen dat de Raad in juni reeds een gemeenschappelijk standpunt heeft aangenomen met betrekking tot de controle op wapenmakelaars.
Ziehier, mijnheer de Voorzitter, de drie punten waar ik bij het afsluiten van dit debat op wilde wijzen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats om 17.30 uur.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de Europese Unie en de strijd tegen foltering.
Het woord is aan commissaris Barnier.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft door de actie die ze de afgelopen jaren op politiek, diplomatiek en financieel gebied heeft ondernomen duidelijk laten zien dat zij zich actief inzet voor de bestrijding van foltering. De Unie brengt dit onderwerp in gesprekken met derde landen regelmatig aan de orde. Ze is verder als geen ander actief bij het aanvaarding doen vinden van het facultatief protocol bij de Conventie tegen foltering. In dat protocol zijn mechanismen opgenomen voor visites door nationale en internationale organisaties om zo de inspectie van gevangenissen mogelijk te maken.
Bovendien is de werkgroep mensenrechten van de Raad op dit moment bezig met het ontwerpen van een strategie om de acties die de Europese Unie in een aantal derde landen onderneemt meer impact te geven. Met die strategie hopen we de richtsnoeren die de Unie in 2001 met betrekking tot foltering heeft aanvaard efficiënter ten uitvoer te leggen. Voor dat doel analyseren wij de berichten over foltering die we van hoofden van missies van de Unie uit alle delen van de wereld ontvangen.
Non-gouvernementele organisaties en internationale organisaties ontvangen van ons ruime middelen, één en ander op basis van het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten, het voorkomen van foltering en de rehabilitatie van slachtoffers. Het afgelopen jaar zijn binnen het kader van een oproep tot het doen van voorstellen 25 miljoen euro toegekend aan dit soort projecten.
Dit Parlement heeft in 1994 een heel belangrijke rol gespeeld bij het toekennen van middelen uit de gemeenschapsbegroting aan de slachtoffers van foltering. Ik besef heel goed dat men zich hier ernstig zorgen maakt over het besluit om op de toewijzingen voor de rehabilitatiecentra te korten.
Dames en heren, ik zal nu een kort overzicht geven van de onderliggende redenen van het huidige beleid van de Commissie ten aanzien van de financiering van acties tegen foltering.
De Commissie heeft in 2001 een mededeling over de mensenrechten gepresenteerd, met gewijzigde richtsnoeren voor rehabilitatie en preventie. Daarin werd verder gesteld dat de Commissie zich 'zoveel mogelijk op preventie zou richten, vooral door politie en andere potentiële folteraars onderricht te geven met betrekking tot de mensenrechten?. Het programmeringsdocument voor Europese initiatieven voor de periode van 2002 tot 2004 past in deze strategie: het geeft aan dat de financiering op lange termijn gericht zal zijn op preventieve actie. Ik zal aanstonds enige woorden wijden aan de wijze waarop dit beleid ten uitvoer is gelegd. Ik zal u echter eerst uitleggen welke ideeën aan dit gewijzigde beleid ten grondslag liggen.
Dat het accent nu naar preventie verschoven wordt, wil niet zeggen dat de Commissie geen belang meer hecht aan rehabilitatie. Integendeel: de juridische, sociale en economische bijstand zoals die door de rehabilitatiecentra geboden wordt is volgens ons heel belangrijk. De voor dit Europees initiatief gereserveerde middelen zijn echter beperkt. We hebben ongeveer 100 miljoen euro per jaar en daarmee moeten we vier belangrijke prioriteiten op het gebied van de mensenrechten financieren. De Commissie moet dus een strenge selectie uitvoeren, en dat is niet gemakkelijk. De mededeling die de Commissie in 2001 heeft gedaan stelt duidelijk dat de budgettaire beperkingen van het Europese initiatief ons ertoe nopen de aandacht vooral te richten op de politieke en burgerrechten. De Europese Unie wordt geacht op het gebied van de mensenrechten de rol van architect op zich te nemen bij het bewerkstelligen van veranderingen.
Als we deze strategie op de bestrijding van foltering toepassen, dan betekent dit dat we de oorzaken van de problemen moeten aanpakken. Dat kan door politieagenten en gevangenispersoneel voorlichting te geven, door uit te vinden welke netwerken instrumenten voor foltering in de handel brengen, door bewustwordingscampagnes en steun aan belangrijke ontwikkelingen zoals het facultatieve protocol bij de Conventie tegen foltering.
Het komt er in het kort op neer, dames en heren afgevaardigden, dat we nu maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat er morgen niet gefolterd wordt. Het besluit om het optreden van de Unie steeds meer te concentreren op preventie gaat gepaard met specifieke maatregelen om de rehabilitatiecentra gaandeweg minder afhankelijk te maken van financiering met communautaire middelen. Sinds 2001 leggen we bij de beoordeling van de voorstellen voor projecten steeds meer de nadruk op de continuïteit van projecten. Er worden overigens ook acties ontwikkeld om de institutionele capaciteiten van de centra te versterken, inzonderheid hun vermogen om fondsen te werven. Voor zulke acties is in 2001 en 2002 geld opzij gezet. Ik wil er ook graag op wijzen dat de centra - ongeacht de beschikbare communautaire fondsen - nooit de garantie hebben ontvangen dat ze in een bepaald jaar middelen zouden ontvangen. Alle verzoeken tot financiering worden door experts beoordeeld. Daarbij worden transparantie en billijkheid als selectiecriteria aangehouden. Alleen de beste voorstellen ontvangen middelen.
Die aanpak zal gewijzigd worden. Er bestaat thans namelijk een enorm netwerk van rehabilitatiecentra - de Internationale Raad voor de rehabilitatie van de slachtoffers van foltering alleen al werkt over de gehele wereld met ongeveer 200 centra. Het is dus duidelijk, dames en heren afgevaardigden, dat de Commissie niet over de middelen beschikt om al deze centra te helpen. We kunnen elk jaar maar een beperkt aantal centra steunen. Het afgelopen jaar zijn er dertien projecten voor hulp aan de slachtoffers van foltering geselecteerd voor financiering met gemeenschapsmiddelen. Het gaat hier om projecten binnen en buiten de Unie. Ze ontvangen niet alleen van ons steun, maar ook van andere belangrijke internationale bronnen, zoals het door de Verenigde Naties opgezette fonds met vrijwillige bijdragen ten behoeve van de slachtoffers van foltering. Een aantal lidstaten dragen middelen bij tot dat fonds. De Commissie is nu bezig met het uitwerken van de programmering van de Europese initiatieven voor 2004, en de prioriteit zal daarbij uitgaan naar zowel preventie als rehabilitatie. Dit document zal spoedig aan het Parlement worden voorgelegd.
Ter afsluiting wil ik u graag verzekeren dat de Commissie niet van plan is de financiering van de rehabilitatiecentra van de ene op de andere dag af te schaffen. Het feit dat we op 9 augustus 2003 een oproep hebben doen uitgaan voor het indienen van voorstellen voor rehabilitatiecentra binnen de Unie, en dat er voor zulke projecten 11,5 miljoen euro opzij is gezet, is daar het bewijs van. Dat is wat ik over dit onderwerp wilde zeggen.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we hebben te maken met twee vormen van foltering die beide moeten worden bestreden. De ene vorm geschiedt onder het voorwendsel dat het nodig is om bepaalde inlichtingen te verkrijgen, bijvoorbeeld in het geval van een dreigende terroristische aanslag. De andere vorm van foltering is er zonder meer op gericht mensen te breken en te vernietigen. Beide soorten foltering wijzen wij natuurlijk in dezelfde mate af. Helaas associëren veel mensen foltering met de Middeleeuwen. Men denkt dat het om een probleem gaat dat op zijn laatst sinds de Verlichting achterhaald is en in deze tijd van vooruitgang niet meer bestaat. Daarbij heeft juist de twintigste eeuw de ergste vormen van foltering gekend en wrede regimes voortgebracht die gebruik maakten van foltering: het communisme en het nationaal-socialisme. We moeten goed beseffen dat helaas ook aan het begin van de eenentwintigste eeuw foltering wereldwijd nog steeds veelvuldig wordt toegepast.
In Latijns-Amerika komt foltering in vergelijking met de jaren zeventig en tachtig godzijdank een stuk minder voor. In Afrika is er bijna geen land waar niet gemarteld wordt. In Azië zijn het juist vaak belangrijke handelspartners van de Europese Unie - mensen in krijtstreeppak - die uiterst subtiele vormen van foltering ontwikkeld hebben. Helaas speelt het probleem ook nog steeds in Europa. Nog maar een paar jaar geleden vonden in Kosovo zeer wrede martelingen plaats. Of laten we eens naar het Oosten kijken: godzijdank is de situatie in Midden-Europa verbeterd - naast mij zit mijn vriend Figel uit Slowakije, een mensenrechtenactivist. Gelukkig hebben deze volkeren zich twaalf jaar geleden in een democratische revolutie losgemaakt van de wrede regimes die foltering toepasten. Het probleem doet zich echter nog steeds voor in lidstaten van de Raad van Europa, die juist op dit moment aan de andere kant van de Ill vergadert. In Tsjetsjenië bijvoorbeeld maakt het Russische leger zich op brute wijze schuldig aan martelingen, maar daar heeft niemand het over. De Raad van Europa discussieert morgen over de vraag of er een monitoring voor Liechtenstein moet komen. Liechtenstein is een voorbeeldige democratie, terwijl in Rusland, in Tsjetsjenië nog steeds gemarteld wordt. Maar in tegenstelling tot Liechtenstein is dat een groot land en daarom durft men het onderwerp niet aan de orde te stellen. Of kijkt u eens naar kandidaat-lidstaat Turkije, dat grote problemen heeft om een eind te maken aan folterpraktijken, een land dat eveneens lid is van de Raad van Europa en een associatieovereenkomst met de EU heeft afgesloten.
Het gaat niet alleen maar om landen ver van ons bed of om voorbije perioden, het gaat om de realiteit van ons buitenlands beleid. Daarom juich ik het toe, commissaris, dat de Commissie aan dit onderwerp zo'n hoge prioriteit geeft. Ik ben blij dat u zo vastbesloten bent om de kwestie internationaal aan te kaarten en de slachtoffers van marteling daadwerkelijk te helpen, waar ze ook vandaan komen - in Europa zijn er vooral uit de Balkan nog heel veel getraumatiseerde slachtoffers. Daarnaast wilt u vooral activiteiten ontplooien op het gebied van preventie. Ik wil dat uitdrukkelijk steunen. Het buitenlands beleid en het mensenrechtenbeleid moeten aan elkaar gekoppeld zijn; hetzelfde geldt voor het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking. De mensenrechtenclausules die we in onze verdragen hebben opgenomen mogen niet langer alleen als uithangbord dienen, maar moeten ook worden toegepast. Als de verdragen daadwerkelijk worden geschonden, dan moeten er ook maatregelen worden genomen. Het helpt namelijk niets om alleen maar te klagen, te jammeren of kritiek te leveren. Dan moeten er ook gewoon eens praktische materiële consequenties worden getrokken. Ik vind ook echt dat een land dat foltering blijft toepassen, in het dagelijkse rechtsverkeer niet als handelspartner van een democratisch Europa kan optreden. Daarom ben ik voorstander van een dynamisch beleid op dit gebied.

Junker (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, naar aanleiding van de actualiteit wil ik graag eerst mijn blijdschap uiten over het feit dat Amina Lawal, die in Nigeria wegens overspel tot steniging was veroordeeld, haar rechtszaak in hoger beroep gewonnen heeft. Zij loopt geen gevaar meer gestenigd te worden. Ik denk dat dit succes mede aan de Europese Unie te danken is die zich enorm heeft ingespannen om deze gruweldaad te voorkomen. Dit stemt mij optimistisch waar het gaat om de bereidheid tot discussie en dialoog in het kader van de samenwerking met de ACS-landen. In deze landen worden we immers met het onderhavige probleem geconfronteerd. Er werd al op gewezen dat foltering juist ook in Afrika veel voorkomt en dat we ons met dat probleem moeten bezighouden. Wat er in Nigeria is gebeurd, kan als een overwinning voor de menselijkheid worden gezien. De samenwerking met de ACS-landen, waaraan wij in dit Parlement zeer hechten, heeft daar zeker aan bijgedragen, evenals de inzet van het Europees Parlement. Hiermee is aangetoond dat wij met ons beleid iets kunnen bereiken.
Ik wil nu algemeen op het onderwerp ingaan: overal in de wereld erkent men de inzet van de Europese Unie voor de eerbiediging van de mensenrechten en de onaantastbaarheid van de menselijke waardigheid. Daarvoor geven wij ook een aanzienlijk bedrag uit, maar helaas is dat nooit genoeg, gezien alle ellende die er in de wereld is. Daarom wil ik er namens mijn fractie op aandringen om er vooral voor te zorgen dat activiteiten op het gebied van preventie en rehabilitatie ook in de toekomst zijn gewaarborgd. De wereld verwacht dat de Europese Unie blijft staan voor wat ze tot nu toe gedaan heeft en zich voor de mensenrechten blijft inzetten. Die inzet zal namelijk niet van anderen komen.
Juist de hier genoemde rehabilitatiecentra in de Europese Unie, maar ook die daarbuiten, moeten er op kunnen vertrouwen dat hun voortbestaan gegarandeerd is. Ze mogen niet in een situatie terechtkomen waarin ze bij de dag moeten leven en zich ieder jaar opnieuw bezorgd moeten afvragen of hun werk, dat voor de slachtoffers zo ongelofelijk belangrijk is, kan worden voortgezet. Daarbij wil ik erop wijzen dat deze centra de slachtoffers niet alleen onderdak en een schuilplaats bieden, maar ook juridische bijstand en psychologische begeleiding mogelijk maken.
Dit is met name belangrijk voor vrouwen die aan wel heel perverse martelmethoden worden onderworpen. We hebben in de publiciteit gebracht hoe vrouwen in Bosnië, maar ook in andere landen slachtoffer werden van verkrachting. Daar werd verkrachting als politiek wapen ingezet. Het ging niet alleen maar om een individuele schanddaad, maar om een politiek wapen. Deze vrouwen zijn zowel lichamelijk als geestelijk gebroken en ze hebben daarom steun nodig waarop ze kunnen vertrouwen. Van ons wordt gevraagd om deze mensen zekerheid te bieden en daarmee het beleid van de Europese Unie, dat lof verdient, niet alleen voort te zetten, maar ook te intensiveren. Ik zeg met nadruk dat dit geldt voor beide terreinen: voor preventie en voor rehabilitatie. Er zijn zeker gevallen waarin beide aspecten een rol spelen. Het is ook goed om na te gaan of in individuele gevallen beide terreinen kunnen worden gecombineerd. Er mag echter geen twijfel bestaan over het uitgangspunt van de Europese Unie dat slachtoffers van foltering hier hun toevlucht kunnen vinden.
Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, allereerst zou ik namens onze fractie dank willen betuigen aan uzelf - maar ook aan de heer Patten, die hier vandaag niet kan zijn, en aan zijn staf - voor de grote bereidheid die u in het verleden aan de dag heeft gelegd, en ook vandaag aan de dag legt, om over dit ernstige probleem van de foltering met het Parlement in discussie te treden.
U hebt zelf gewezen op het belangrijke onderscheid dat op dit ogenblik gemaakt wordt tussen revalidatie van de slachtoffers aan de ene kant en preventie aan de andere kant. Het is van zeer groot belang dat wij de revalidatie van de slachtoffers ter harte blijven nemen, maar ondertussen hebben wij de kredieten daarvoor met 45 procent verminderd! Wij willen u echter vragen of u ons kunt verzekeren dat wij kunnen blijven rekenen op de middelen die op dit ogenblik voorzien zijn. Zo niet, dan maken wij de onplezierige situatie mee dat mensen die zich met revalidatie bezighouden een concurrentiestrijd om de budgettaire middelen moeten gaan leveren met mensen die aan preventie werken, terwijl natuurlijk ook de preventie absoluut nodig is.
Systematische verkrachting als wapen in de oorlogsvoering is helaas een wijdverbreide praktijk, maar ook de situatie waarin de politie het normaal vindt om te martelen om bepaalde informatie los te krijgen, blijkt nog steeds aan de orde van de dag te zijn, zelfs in landen, zoals Turkije, die zich aanmelden om bij ons in de Europese Unie te komen. Het is onaanvaardbaar dat foltering door de politie als een normaal middel wordt beschouwd! Ik vind het bijzonder goed dat men ook aandacht besteedt aan het opvoeden van de politie in deze zin. Goede methodes, waarbij de menselijkheid voorop staat, moeten in elk geval onze leidraad zijn.
Verder zou ik erop willen wijzen dat kinderen gebruikt worden als wapen tegen hun ouders. Ik heb het hier over het vreselijke probleem van de kindsoldaten, waarbij een kind van huis wordt weggenomen om het vervolgens als onderdrukkingsmiddel, als wapen in te zetten tegen de eigen vader en moeder.
Mijnheer de Commissaris, wij willen meewerken aan de preventie van dit soort gruwelen. Dit is een belangrijk middel in de conflictpreventie, maar wij willen er ook bij u op blijven aandringen dat we de revalidatie van slachtoffers niet uit het oog verliezen.

Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het is heel gemakkelijk om foltering in derde landen te veroordelen - de wijze waarop de Taliban vrouwen behandelde is daar een klassiek voorbeeld van. Niemand zal echter kunnen ontkennen dat dit slechts holle frasen zijn als we niet bereid zijn concrete maatregelen uit te vaardigen om iets te ondernemen tegen de martelpraktijken in één van de lidstaten - het koninkrijk Spanje.
Ik heb dit onderwerp de afgelopen vier jaar een aantal keer ter sprake gebracht en geen enkele afgevaardigde heeft mij daarin bijgestaan. Het ergst was wel het gedrag van de voormalige Voorzitter van dit Parlement, mevrouw Fontaine. In januari 2001 heb ik een verklaring geëist met betrekking tot de amnestie van 15 door de Spaanse rechter veroordeelde politiefolteraars. Mevrouw Fontaine heeft toen opdracht gegeven dat mijn microfoon werd uitgezet. Dat is tijdens twee zittingen van dit Parlement in januari 2001 gebeurd. Hetzelfde is gebeurd in december 2001 toen ik hier een tot posterformaat vergrote foto van een gemartelde vrouw omhoog hield.
Mijnheer de commissaris, we moeten ervoor zorgen dat de Europese Unie op elke klacht over foltering reageert. De Commissie moet er zorg voor dragen dat alle lidstaten de Europese wetgeving naleven als ze bij de Europese burgers geloofwaardig wil overkomen.
Overwegingen van realpolitik hebben de Europese instellingen echter doen besluiten dat het niet verstandig is op dit moment iets te ondernemen waardoor de politieke architectuur van de Europese Unie in gevaar zou kunnen worden gebracht. Ik ben er echter van overtuigd dat de Europese burgers niet zo tolerant tegenover foltering staan.
We mogen niet doen alsof we werkelijk iets ondernemen tegen foltering zolang we niet bereid zijn een ambitieuzer compromis te bereiken. De verantwoordelijken voor foltering moeten bij name genoemd worden. Er zijn een paar moedige verslagen uitgebracht, maar er is in de Europese Unie geen werkelijke verandering tot stand gebracht op dit gebied. Het wachten is nu op voorstellen van de Commissie voor het uitvaardigen van wetgeving die duidelijk maakt dat foltering onder geen beding zal worden getolereerd. Er moeten snel politieke en juridische acties worden ondernomen en er moet dringend een oplossing voor dit probleem worden gevonden.
Ik ben het geheel eens met de nadruk die in de Commissieverklaring wordt gelegd, al geloof ik wel dat de meeste mensen in Baskenland van mening zullen zijn dat die verklaring niet ver genoeg gaat om hun bedenkingen weg te nemen.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord omdat ik niet onverschillig kan blijven voor de toespraak van de vorige spreker en omdat er, voor zover ik weet, geen Spaanse afgevaardigde in de zaal aanwezig is die hem van repliek kan dienen. Wat ik hier zojuist heb horen zeggen, heeft mijn verontwaardiging gewekt. De beste interpretatie die ik voor de woorden van de afgevaardigde kan bedenken, is dat zij als een soort eerbewijs van de ondeugd aan de deugd moeten worden beschouwd. Het is helaas maar al te duidelijk dat dit een verkeerde interpretatie is. De afgevaardigde die hier net het woord heeft gevoerd, tekent geen protest aan tegen de folteringen en de gewelddaden die in Spanje gepleegd worden door de organisatie die hij verdedigt. Hij verzet zich niet tegen de praktijken van die organisatie, die mensen ontvoert, in holen gevangen houdt, verdrukt en als dingen behandelt. Nee, hij tekent protest aan tegen vermeende folteringen door de Spaanse staat. Mijnheer de Voorzitter, als de Spaanse staat zich schuldig maakt aan folterpraktijken, zal hij daarvoor ongetwijfeld veroordeeld worden. Er zijn in Spanje immers al processen aangespannen tegen politiemannen en machthebbers die leden van de bedoelde organisatie gefolterd hebben. Zo hoort het ook in een democratie. Ik kan de uitspraken van de afgevaardigde niet aanhoren zonder te protesteren, aangezien zijn woorden het tegengestelde zeggen van wat hij eigenlijk bedoelt.

De Voorzitter.
Dames en heren, ik verzoek u geen debat over dit onderwerp te beginnen. Een Spaanse afgevaardigde heeft om het woord gevraagd. Ik ben eveneens een Spaanse afgevaardigde, maar als Voorzitter heb ik getracht kalm te blijven en dat zal ik blijven doen. Ik heb meer dan drie minuten aandachtig geluisterd naar de heer Gorostiaga, zonder hem te onderbreken, maar het moet mij van het hart dat ik ook verontwaardigd ben. Het is ons immers allemaal overduidelijk dat de heer Gorostiaga deze aanslagen niet afkeurt - vrees niet, mijnheer Gorostiaga, u krijgt zo dadelijk het woord - en wat nog erger is: hij is lid geweest van een organisatie die, om het maar eens beleefd uit te drukken, ontbonden is door de autoriteiten van de democratische en wettige staat, vanwege haar banden met een terroristische organisatie.
Ik laat het hierbij, maar ik wil dat dit in de notulen wordt opgenomen. Ik draag als Spaanse afgevaardigde de verantwoordelijkheid voor mijn eigen woorden. Ik verzoek mijn landgenoot naar zijn plaats terug te keren, aangezien dit niet het soort debat is voor dergelijke speeches. De heer Gorostiaga heeft nu 15 of 20 seconden om te zeggen wat hem juist lijkt, ook al wijst hij met de beschuldigende vinger naar mensen die niet in de vergaderzaal aanwezig zijn.

Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde. Ik kan het niet eens zijn met de door de Voorzitter gevolgde procedure. Ik teken daar protest tegen aan.
Verder wil ik alle folteraars veroordelen - zonder enige uitzondering. Ik zou graag willen dat mijn Spaanse collega's hetzelfde deden. Ze moeten zich dus uitspreken tegen de amnestie van folteraars die als zodanig door de rechter zijn veroordeeld. De Spaanse regering heeft ze amnestie verleend, en dat wil zeggen dat deze mensen in Spanje straffeloos kunnen folteren.

De Voorzitter.
Alles wat wij zeggen zal in de notulen worden opgenomen. Zoals u allen weet heeft iedereen op grond van het Reglement het recht het woord te voeren in deze vergaderzaal - die, soms wat hoogdravend, een tempel der democratie genoemd wordt - en een ieder is moreel verantwoordelijk voor zijn woorden.

Gahler (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zeg wat ik graag wil zeggen en daarom wil ik eerst collega Posselt danken voor het feit dat hij niet alleen foltering als zodanig gehekeld heeft, maar ook concreet landen genoemd heeft waar gemarteld wordt. Het gaat hier om een belangrijk politiek thema dat we niet moeten vergeten. We moeten de landen waar gemarteld wordt en waarmee wij betrekkingen onderhouden ook bij de naam noemen. Collega Posselt noemde Rusland en Turkije. Ik ben zelf rapporteur voor Iran, maar dat belet mij niet te zeggen dat helaas ook in Iran nog gemarteld wordt. Dat brengen wij openlijk ter sprake, bijvoorbeeld in de dialoog over mensenrechten die wij met dit land voeren. Daarom zou ik het ook goed vinden, commissaris, wanneer u dit onderwerp niet alleen in het kader van politieke besprekingen te berde brengt, dus achter gesloten deuren, maar wanneer u ook zelf hier namen van landen zou noemen waar foltering voorkomt.
In dit verband vind ik het erg belangrijk dat wij de handelsprivileges die veel ACS-landen op grond van de Overeenkomst van Cotonou genieten, intrekken wanneer wij weten dat er gefolterd wordt. Dat is mogelijk op basis van de clausules die in de verdragen zijn opgenomen. We beschikken over de instrumenten, maar in de praktijk zie ik niet dat wij die met betrekking tot de 77 ACS-landen daadwerkelijk toepassen, afgezien van Zimbabwe, waar wij op heel bescheiden schaal maatregelen hebben genomen.
U bent nog op een ander punt ingegaan, namelijk op de rehabilitatiecentra voor behandeling van slachtoffers van marteling. Als ik uw zin goed interpreteer, bent u van plan de subsidies voor deze centra te schrappen. U hebt dat alleen gerelativeerd met de woorden: 'niet van de ene op de andere dag?. De bedoeling is echter duidelijk. U zei immers ook dat er ook andere financiële bronnen zijn. Dat is een duidelijke aanwijzing voor wat u van plan bent. Ik verzoek u met klem van dat plan af te zien. We kunnen ons daaruit eigenlijk alleen terugtrekken wanneer we over informatie beschikken waaruit blijkt dat de martelingen zijn opgehouden of minder geworden zijn. Zonder die informatie kan dat echter niet.
Daarom steun ik het verzoek dat - naar ik hoorde - door de sociaal-democratische fractie is ingediend, namelijk om de begrotingspost B5-813 met een miljoen euro te verhogen. Ik probeer ook mijn fractie zover te krijgen dat ze dit verzoek steunen. In plaats van deze begrotingspost op te heffen is dus juist het omgekeerde nodig en moet er helaas zelfs nog geld bij. Ik vraag de Commissie één lijn met ons te trekken.
Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil als voorzitter van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen van het Europees Parlement mijn voldoening uitspreken over de vrijlating vandaag van Amina Lawal, van de Nigeriaanse vrouw die ter dood werd veroordeeld door steniging - een afschuwelijke dood - omdat zij overspel zou hebben gepleegd. Ik wil de Commissie, maar ook mijn eigen commissie, van harte gelukwensen met hun inzet. Dankzij de druk die wij hebben uitgeoefend hebben wij het besluit van vandaag in belangrijke mate kunnen beïnvloeden. Deze vrouw zal echter altijd een symbool blijven voor de strijd die alle vrouwen, waar dan ook ter wereld, voeren voor de bescherming van hun grond- en mensenrechten.
Wat het vraagstuk van de foltering betreft, zou ik u, mijnheer de commissaris, van harte willen gelukwensen met uw initiatieven voor met name preventie van foltering maar ook de financiering van centra voor de rehabilitatie van de slachtoffers van foltering. Als u het goed vindt zou ik over dit thema kort willen filosoferen. 2500 jaar geleden zei in Athene Aristoteles dat door foltering afgedwongen bekentenissen onaanvaardbaar zijn. Een andere Griekse wijsgeer en redenaar, Antiphon, zei dat mensen die gefolterd worden alleen dat zeggen wat hun folteraars behaagt. Ook de hedendaagse ervaringen laten zien dat men met foltering elke bekentenis kan loskrijgen. De slachtoffers zeggen wat de ondervrager wil horen en ondertekenen elk document als er maar een eind wordt gemaakt aan hun foltering en pijn.
Het klinkt weliswaar als een cliché maar het is een feit dat de 11de september een omwenteling betekende in de mensenrechten. Geweld, terreur, angst en onveiligheid waren ooit beperkt tot bepaalde streken van onze planeet, maar zijn nu schering en inslag geworden in heel veel gebieden, met inbegrip van de westerse wereld.
Mijnheer de commissaris, enkele jaren geleden hebben wij campagnes gehouden tegen de foltering waaraan totalitaire en dictatoriale regimes zich schuldig maakten. Wij dachten stellig dat folteringen in de westerse wereld niet meer voorkwamen. Toen bleek echter al heel snel dat wij het bij het verkeerde eind hadden, toen namelijk de beelden verschenen van de Afghanen die met maskers en bedekte ogen en oren in de gevangenis van de Amerikaanse basis in Guantanamo op Cuba waren opgesloten. De omstandigheden waaronder zij gevangen worden gehouden zijn gelijk aan foltering volgens de ook door u genoemde mevrouw Maria Kalli, deskundige en voorzitter van de internationale raad voor de rehabilitatie van de slachtoffers van foltering.
Tegelijkertijd hebben wij met afschuw zogenaamde intellectuelen horen zeggen dat gebruik moet worden gemaakt van foltering in de strijd tegen het terrorisme. Wat wij dus al 2500 als waarheid kenden, wordt nu opnieuw ter discussie gesteld. Niemand twijfelt er echter aan dat de oorlog tegen het terrorisme alleen nog maar meer terrorisme teweegbrengt. Helaas is de oorlog tegen de terreur een oorlog tegen de vrijheid geworden, tegen de vrijheid om veilig te reizen, op straat te lopen, mensen te ontmoeten, en een leven zonder angst en terreur te leiden. Het meest recente geval waaruit op welsprekende wijze blijkt dat geweld alleen maar nog meer terrorisme veroorzaakt is de aanval op de kantoren van de VN in Bagdad.
De voorvechters van de mensenrechten en de vrijwilligers van humanitaire organisaties zijn nu een doelwit geworden, alsof zij zelf terroristen waren. Daarom moeten wij, mijnheer de commissaris, ons onophoudelijk blijven inzetten voor de strijd tegen geweld en de bescherming van de slachtoffers. Daarom wil ik u gelukwensen met uw initiatieven.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen een korte reactie op hetgeen mevrouw Karamanou zojuist gezegd heeft en mevrouw Junker iets eerder ook al heeft gezegd. Ik geloof dat iedereen - binnen dit Parlement en daarbuiten - heel blij is dat Amina Lawal in Nigeria is vrijgesproken. Iedereen die belang hecht aan het respect voor de mensenrechten had daarop gehoopt - bij de Commissie, in Europa en in de rest van de wereld. Commissievoorzitter Prodi heeft de Nigeriaanse autoriteiten zelfs aangeschreven over dit onderwerp. We beseffen heel goed dat de afschaffing van de doodstraf het uitgangspunt is van alle actie ter bevordering van het respect voor de mensenrechten. De doodstraf is in Europa overal afgeschaft. In een hele hoop andere delen van de wereld helaas nog niet. Ik kan me dus aansluiten bij hetgeen u zojuist gezegd heeft, mevrouw Karamanou, mevrouw Junker.
Mevrouw Maes heeft het gehad over de lastige keuze tussen rehabilitatie en preventie. Ik heb daar zojuist ook over gesproken en uitgelegd waarom we nu prioriteit willen gaan geven aan preventie. Het Europees initiatief, mevrouw Maes, maakt echter geen absoluut onderscheid tussen preventie en rehabilitatie. Dat rehabilitatiecentra een rol kunnen en moeten spelen bij de preventie wordt niet betwist.
In de oproep tot het doen van voorstellen zoals die in 2002 is uitgegaan wordt expliciet aangegeven dat centra 20 procent van hun budget moeten besteden aan activiteiten die verband houden met preventie. Om u stof tot nadenken te geven zullen we spoedig een onderzoek aanvangen over de rol die de centra op dit gebied kunnen spelen. Ik dank u, mevrouw Maes, voor het feit dat u erop heeft gewezen dat mijn vriend en collega Chris Patten ook op dit gebied - juist op dit gebied - verantwoordelijkheden heeft. Ik zal het hem zeggen.
Mevrouw Junker en de heer Galler hebben het gehad over de steun aan rehabilitatiecentra. Ik kan ze geruststellen: we zullen die steun voortzetten. Dat maakt deel uit van de verplichtingen die de Unie op zich genomen heeft. Zoals ik heb uitgelegd zal de financiële steun aan rehabilitatiecentra in de nabije toekomst niet worden opgegeven. Het is van belang op te merken dat het Europees initiatief niet de enige bron is waaruit de Europese Unie steun heeft toegezegd - ik heb dat de slachtoffers van foltering ook gezegd. Het is namelijk zo dat meerdere lidstaten van de Unie binnen het kader van de Verenigde Naties geld storten in het Fonds met vrijwillige bijdragen voor de slachtoffers van foltering, en dat Fonds keert jaarlijks een steunbedrag uit aan de rehabilitatiecentra. Ik wilde dat graag duidelijk maken als antwoord op de bedenkingen die u zojuist heeft geuit.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0276/2003) van mevrouw Lulling, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over moeilijkheden in de Europese bijenhouderij.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement probeert de Commissie al sinds het eind van de jaren tachtig opmerkzaam te maken op het feit dat de bijenteelt in Europa in een steeds moeilijker positie geraakt.
In 1997 zijn we erin geslaagd de Commissie tot enige actie aan te zetten, en dat heeft geleid tot deze Verordening - maar dat is wel een Verordening waar de angel uit is verwijderd. Ze is bedoeld om de productie van honing te verbeteren en de handel in dit product te bevorderen. Voor dat doel stellen alle vijftien lidstaten tezamen 15 of 16 miljoen euro beschikbaar, het ene jaar meer, het andere jaar minder. De Commissie heeft echter nooit gehoor willen geven aan de unanieme oproepen van de zijde van dit Parlement om maatregelen uit te vaardigen die de Europese bijenteelt op een efficiëntere wijze zouden beschermen, zoals, bijvoorbeeld, een premie op het verzamelen van stuifmeel.
De bijenteelt heeft de afgelopen jaren met nieuwe problemen te maken gekregen. Problematisch is vooral dat bijenstammen verloren gaan omdat de bijen na bij bepaalde gewassen stuifmeel te hebben verzameld hun gevoel voor richting kwijtraken. En dat is net zo gevaarlijk als wanneer politici het spoor bijster raken. De Commissie heeft echter geen aandacht willen besteden aan onze waarschuwingen, en dat terwijl de Raad haar op 18 februari uitdrukkelijk gevraagd heeft op dit gebied actie te ontwikkelen en daarbij de aanwijzingen van het Parlement te volgen. Daarom heeft de Landbouwcommissie gevraagd of er een vraag voor mondeling antwoord en debat op de agenda kon worden geplaatst. De bedoeling is dat we een resolutie opstellen over de nieuwe problemen waarmee de bijenteelt in Europa geconfronteerd wordt. We zullen daar op 9 oktober over stemmen.
We hebben met de Landbouwcommissie op 28 april van dit jaar een hoorzitting georganiseerd over deze nieuwe problemen. Het blijkt dat bijenhouders in een aantal lidstaten worden geconfronteerd met massale bijensterfte. Vooral Frankrijk is zwaar getroffen, mijnheer de commissaris. Die sterfte zou - onder andere - het gevolg zijn van het gebruik van bepaalde systemische insecticiden zoals die in de coating van de zaden voor een aantal belangrijke gewassen gebruikt worden. Het gaat dan vooral om zonnebloemen en maïs. Artikel 174 van het Verdrag betreffende de Europese Unie stelt dat voor het milieubeleid het voorzorgsbeginsel geldt. Ik vind dat dit beginsel gerespecteerd moet worden als er sprake is van grote risico's en er over die risico's onzekerheid bestaat. U weet dat Einstein heeft gezegd dat als de bijen van de planeet zouden verdwijnen de mensheid binnen twee jaar zou volgen.
We hebben nu dus, zoals gezegd, te maken met een enorm probleem. Imkers in een groot aantal regio's van verschillende lidstaten nemen nu al jaren een grote bijensterfte waar. De symptomen zijn anders dan die welke verband houden met klimaatsverandering. Ze zijn eerder vergelijkbaar met de symptomen die het gevolg zijn van het gebruik van nieuwe generaties actieve neurotoxische substanties. Dit soort systemische insecticiden worden gebruikt worden in de coating van de zaden voor belangrijke gewassen die in de buurt van de korven verbouwd worden. Op dit punt heerst nu juist echter onduidelijkheid. Tijdens de hoorzitting eind april hebben we gemerkt dat de wetenschappers het niet met elkaar eens zijn. Dat bleek ook uit de interventie en de uiteenlopende standpunten van mijn collega's in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
Ik geloof dat we niet werkloos mogen blijven toezien - we moeten iets ondernemen. Laat ons daarom een comité van experts opzetten om aan de onzekerheid een einde te maken. We moeten vermijden dat we onder het voorwendsel van economische belangen met twee maten meten. Het gaat hier namelijk om enorme economische belangen - er staan miljarden op het spel. Maar politiek en wetenschap mogen niet toestaan dat machtige financiële groepen die op dit gebied belangen hebben en ons daarom in Brussel en Straatsburg al weken lang lastig vallen, de lakens uitdelen. De experts moeten hun werk volkomen onafhankelijk en ongehinderd kunnen verrichten en daarbij volledige transparantie betrachten. Ze moeten ons een objectief en betrouwbaar antwoord verschaffen.
Ik zal niet verhullen dat ik deze week een heel interessant rapport heb ontvangen van het technisch en wetenschappelijk comité. Dat uit eminente wetenschappers samengestelde comité heeft een onderzoek uitgevoerd en daarbij gekeken naar een hele reeks factoren. In het rapport wordt officieel aangegeven dat de substanties die ik zojuist genoemd heb in stuifmeel zijn teruggevonden. Mij is verteld dat men bij de firma Bayer - om geen namen te noemen - verrast was door deze bevindingen. Ik noem één voorbeeld uit het verslag. Het product 'Gaucho?, dat gebruikt wordt in de coating van zonnebloemzaden, brengt voor bijen van verschillende leeftijdsgroepen een risico met zich mee. Wat de Gaucho-coating van maïs betreft: ook hier wijst het rapport op hoge concentraties in het stuifmeel, wat de consumptie ervan gevaarlijk maakt.
Het is dus heel belangrijk, mijnheer de commissaris, dat we iets ondernemen om te weten te komen wat de werkelijke oorzaak is van deze zorgwekkende bijensterfte. De bijenhouders hebben intussen steun nodig om deze nieuwe crisis het hoofd te bieden, wat daar ook de oorzaak van moge zijn. Ik hoop dat de Commissie dit keer wel tot optreden te bewegen zal zijn. Ze moet onze klachten serieus nemen en opdracht geven tot het uitvoeren van onderzoek om licht op deze zaak te werpen. Zoals gezegd, moeten er in afwachting van de onderzoeksresultaten maatregelen worden genomen om te verhinderen dat de bijenhouders verdwijnen - met alle kwalijke milieugevolgen van dien. Daarom vragen wij aan de Commissie of ze een duidelijk antwoord wil geven op de drie specifieke vragen die wij in het kader van dit debat hebben gesteld.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, het is mij bekend dat u zich al geruime tijd met dit onderwerp bezig houdt, mevrouw Lulling, en ik waardeer de grondigheid en overtuiging waarmee u te werk gaat. U heeft er - toen u zich tot mij richtte - op gewezen dat de genoemde zorgen ook leven in het land waarvan ik nog steeds burger ben. Nu is het zo dat ik in mijn vorige post vaak met de verantwoordelijken voor de bijenteelt heb gesproken en onderhandeld. Dikwijls op de door u verlangde wijze, overigens. Dat staat me nog heel goed bij. Daarom begrijp ik heel goed waar u het over heeft. Ik begrijp ook dat u niet tevreden bent en van ons een reactie verwacht. Dat we werkloos zouden toezien, dat we aan uw klachten geen gehoor zouden besteden, of dat we het spoor bijster zouden zijn - dat gaat wel erg ver. Ik zal daarom een helder en weloverwogen antwoord geven op uw vragen.
Om te beginnen gaat het hier om besluiten van het Parlement over de gevolgen van het gebruik van systemische insecticiden voor de gezondheid van zowel bijen als mensen. We hebben daarvan wel degelijk notie genomen. De Commissie wijst er echter op dat ze met de eventuele gevolgen van het gebruik van dit soort insecticiden rekening heeft gehouden bij het beoordelen van de substanties die in de Richtlijn voor het in de handel brengen van plantgeneeskundige producten zijn opgenomen. De lidstaten mogen geen toestemming geven voor het gebruik van zulke producten, als blijkt dat ze onaanvaardbare gevolgen hebben - ook als het gaat om niet in de lijst opgenomen organismen, zoals bijen.
Verder is het zo dat we eerst moeten vaststellen of een bepaalde substantie gevolgen heeft voor de volksgezondheid. Pas als dat is vastgesteld kunnen we gaan denken aan het vastleggen van maximumconcentraties van zulke pesticiden in voedingsmiddelen.
De Commissie heeft opgemerkt dat de meeste klachten betrekking hebben op twee soorten insecticiden die op dit moment aan een beoordeling worden onderworpen. Zolang we nog niet weten wat de uitslag van dat onderzoek is, kunnen we geen besluiten op Europees niveau nemen. De Commissie weet intussen wel dat er in tenminste één lidstaat maatregelen zijn genomen voor het in de hand houden van de risico's.
Met betrekking tot dat onderzoek moet ik opmerken dat de Richtlijn niet voorschrijft dat dit onderzoek door de Commissie zelf wordt uitgevoerd. De Commissie ontvangt wel alle nodige informatie om vast te stellen of bepaalde substanties gebruikt kunnen worden of niet. De Commissie heeft gegevens ontvangen over de drastische achteruitgang van de bijenstand waar u gewag van maakt. Ons is echter verteld dat er geen enkel wetenschappelijk bewijs bestaat dat de bijensterfte aan één enkele factor - zoals het gebruik van pesticiden - te wijten is.
De Commissie wordt ook op de hoogte gehouden van het onderzoek dat door de lidstaten, de industrie en wetenschappelijke organisaties wordt verricht. Die organisaties oefenen controle uit op dit onderzoek. De Commissie volgt de ontwikkelingen van nabij en is van plan dat te blijven doen. Ze zal indien nodig tijdig maatregelen nemen.
Tot slot mogen we niet vergeten, mevrouw Lulling, dat er in het kader van Verordening 1121/97 van de Raad steun wordt gegeven. De Commissie heeft voor de campagne van 1999-2000 tot 50 procent bijgedragen in de kosten van de nationale programma's voor de verbetering van de productie en het bevorderen van de handel in honing. In het Franse programma is een onderzoek opgenomen naar de effecten van plantgeneeskundige producten. Voor de campagnes 2002-2003 en 2003-2004 zijn middelen opzij gezet voor het herstel van de bijenstand. Tot slot wil ik erop wijzen dat de Commissie, indien een lidstaat daarom verzoekt, altijd bereid is om te onderzoeken of er voor acties op dit gebied meer middelen kunnen worden vrijgemaakt. Of wij zo'n verzoek ontvangen hangt natuurlijk af van de lidstaten.
Dat is het meest concrete en precieze antwoord dat ik kan geven met betrekking tot de drie punten die u in uw mondelinge vraag aan de orde heeft gebracht.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals we allemaal weten is mevrouw Lulling niet alleen de wijnkoningin, maar ook de bijenkoningin van het Europees Parlement. Ik wil haar hartelijk danken voor haar inzet, want laten we ons realiseren dat dit een zaak is die het Europees Parlement al tientallen jaren na aan het hart ligt. De helaas overleden Beierse en pan-Europese afgevaardigde Heinrich Aigner bracht reeds in de jaren tachtig honderden imkers uit Beieren bijeen om vaart achter deze kwestie te zetten. We houden ons er nu al dertig jaar mee bezig en we zijn helaas nog niet veel opgeschoten. Commissaris, ik dank u voor uw nauwkeurig geformuleerde antwoord en voor het feit dat u zo serieus op dit belangrijke onderwerp bent ingegaan. We zijn op dit terrein zo langzamerhand niet ver meer verwijderd van een ecologische crisis. Juist in Beieren en Oostenrijk zijn door de vorst dit voorjaar, maar ook door insecticiden en ziektes buitengewoon veel bijenvolken doodgegaan. De ecologische effecten zijn, bijvoorbeeld bij fruit, heel duidelijk merkbaar. Daarom denk ik dat wij juist nu moeten bevorderen wat op dit moment ernstig gevaar loopt, namelijk de generatiewisseling bij de imkers. Bij de imkers is sprake van een zeer sterke vergrijzing, omdat steeds minder mensen van de jongere generatie bereid zijn om deze arbeidsintensieve, maar ecologisch noodzakelijke taak op zich te nemen. Het levert immers ook economisch gezien steeds minder op. Daarom zal ik mij, evenals mevrouw Lulling, krachtig inzetten voor alles wat bijdraagt aan het op de markt brengen van Europese natuurhoning in plaats van de goedkope, niet als zodanig aangemerkte kunsthoning waarmee we steeds weer werden geconfronteerd, of honing van overzee. Ik pleit bovendien voor het bevorderen van de bestuivingscapaciteit van bijenvolken, iets waar altijd wat lacherig over wordt gedaan, maar dat ecologisch erg belangrijk is. Dat kan door imkers meer steun te geven.
Commissaris, ik ben u zeer dankbaar voor de door u genoemde voorbeelden uit Frankrijk, een land dat op dit gebied een voortrekkersrol vervult. Uw land heeft dan ook een president die minister van Landbouw is geweest en het is een land dat godzijdank erg veel waarde hecht aan gezond en smakelijk voedsel. Hoewel sommigen het onderwerp misschien enigszins lachwekkend vinden, ben ik van mening dat we deze kwestie in Europa eindelijk eens moeten beschouwen als datgene wat het is, namelijk een zaak die te maken heeft met gezondheid, met een goed milieu en met ecologie.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, door deze mondelinge vraag over de onrustbarende bijensterfte te stellen hebben mevrouw Souchet en mevrouw Lulling opnieuw de alarmklok geluid. Ik sluit me van ganser harte aan bij hun oproep. In Frankrijk hebben we nu al jaren - vanaf 1995, om precies te zijn - te maken met een abnormale afname van de bijenstand. De toestand wordt elk jaar erger en het aantal regio's en bijenpopulaties dat door deze sterfte getroffen wordt neemt gestaag toe. We kunnen zonder meer stellen dat een groot aantal Europese landen nu met dit probleem te maken heeft.
Onderzoek lijkt erop te wijzen dat deze bijensterfte niet het gevolg is van de gebruikelijke aandoeningen. Een heel reeks mogelijke oorzaken is onderzocht: het klimaat, vervuiling (in algemene zin) en het onoordeelkundig gebruik van plantgeneesmiddelen. De sterfte kan voor een deel op het conto van deze factoren worden geschreven, maar ze volstaan niet om de volle omvang van het probleem te verklaren. En op dit punt ben ik het oneens met het standpunt dat u zojuist heeft uitgedragen, mijnheer de commissaris. Volgens de experts en de vakmensen is er namelijk wel degelijk één hoofdoorzaak vastgesteld, en dat is de omgeving waarin de korven zich bevinden. Het probleem doet zich voor wanneer de bijen hun honing verzamelen bij koolzaad, zonnebloem of maïs waarvan de zaden behandeld zijn met insecticide van het type Gaucho of Regent.
De producenten van deze middelen beweren dat er geen formeel verband tussen de twee gegevens is aangetoond. De ervaring wijst echter uit dat de symptomen - verlies van het richtingsgevoel, beven, onvermogen stuifmeel te verzamelen en, uiteindelijk, de dood - zich steeds voordoen in de nabijheid van gewassen die ontsproten zijn aan met Gaucho of Regent behandelde zaden. Er worden steeds meer observaties gedaan, en die bevestigen deze conclusies keer op keer. De autoriteiten hebben tot nu toe niets definitiefs ondernomen. Men heeft alleen maar kalmerende woorden gesproken en gezegd dat er een onderzoek zou worden verricht. Hier en daar zijn ad hoc-maatregelen getroffen, zoals in Frankrijk, waar de afgifte van vergunningen voor het gebruik van Gaucho voor de behandeling van zonnebloemzaden tijdelijk is stopgezet.
Daarom heeft de Landbouwcommissie - ook hier weer op aandringen van mevrouw Souchet en mevrouw Lulling - op 28 april jongstleden een hoorzitting georganiseerd. De conclusies die we uit de in het kader van die hoorzitting verstrekte gegevens hebben moeten trekken zijn alarmerend. Het is namelijk heel wel mogelijk dat de bijensterfte slechts het topje van de ijsberg is, en dat alle bestuivende insecten, de gehele entomofauna en alle op en in de grond levende dieren gevaar lopen. De Gaucho- en Regent-moleculen kunnen dus heel gevaarlijk blijken te zijn - niet alleen voor bijen, maar voor een veel grotere doorsnede van het milieu.
En daar blijft het niet bij. Deze moleculen zijn aanwezig in landbouwproducten die voor de voeding van zowel dieren als mensen bestemd zijn. We dienen ons dus ook over onze eigen gezondheid zorgen te maken. Het is mogelijk dat het gehele ecosysteem vervuild geraakt en dat ook mensen risico lopen. Daarom dringen wij erop aan dat het voorzorgsbeginsel toegepast wordt. Ik heb geluisterd naar de antwoorden die de Commissie zojuist op de mondelinge vragen van mevrouw Souchet en mevrouw Lulling gegeven heeft. Ik vind dat de Commissie een te afwachtende houding aanneemt. Het voorzorgsbeginsel schrijft volgens ons voor dat we het gebruik van de gewraakte middelen verbieden - in ieder geval voor honinghoudende gewassen. We moeten bovendien maatregelen nemen om de bijenhouders die schade hebben ondervonden schadeloos te stellen en mee te helpen hun populaties weer op peil te brengen.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik zal heel in 't kort reageren op een aantal opmerkingen die hier zijn gemaakt. U moet weten dat de Commissie - in tegenstelling tot hetgeen gesuggereerd is - het probleem dat door mevrouw Lulling en mevrouw Souchet onder onze aandacht is gebracht en door eerstgenoemde met zoveel verve en inzicht is beschreven wel degelijk serieus neemt. Indien er onder u zijn die menen dat er geen enkel diepgaand wetenschappelijk is uitgevoerd naar plantgeneesmiddelen en de effecten die zulke producten in bijen teweeg kunnen brengen, dan vergissen zij zich. Er wordt al jaren onderzoek verricht naar de substanties waarover we het hier hebben. De internationale commissie voor de onderlinge afhankelijkheid tussen planten en bijen - de commissie die belast is met het onderzoek naar de gevaren die de bijen bedreigen - heeft onlangs in Bologna een symposium georganiseerd over dit onderwerp. Daar is men tot de slotsom gekomen dat de verslechterende gezondheidstoestand van de bijen en de afnemende productie zoals die in een aantal landen worden waargenomen hoogstwaarschijnlijke niet op één enkele oorzaak terug te voeren zijn. Behalve plant- en diergeneesmiddelen zijn er ook andere factoren die de gezondheid van bijen negatief kunnen beïnvloeden, zoals parasieten, bepaalde landbouwmethoden, klimatologische omstandigheden.
U heeft het gehad over het ecosysteem, mijnheer Berthu. Ik wil u eraan herinneren dat ik me al geruime tijd voor het milieu inspan. Ik ben minister van Milieuzaken geweest, en ik heb voor problemen op dit gebied altijd aandacht. Tijdens het symposium waarover ik zojuist sprak is besloten een werkgroep op te zetten om de gezondheidsproblemen van bijen te bestuderen. Deze werkgroep zal op het volgende symposium - gepland voor 2005 - verslag uitbrengen. Ik verzeker u dat de Commissie het werk van deze groep van nabij zal volgen en daar een aantal concrete conclusies aan zal verbinden.
Mijnheer Posselt - die ik graag wil bedanken voor zijn interventie - vindt het jammer dat steeds minder jonge mensen bereid zijn emplooi te zoeken in dit prachtige plattelandsberoep, de imkerij. Ik kan hem vertellen dat in de nationale programma's voor honing ook gedacht is aan de financiering van technische steun voor jonge mensen om hen aan te moedigen imkers te worden en het resultaat van hun inspanningen te verbeteren.
De Voorzitter.
Dank u, commissaris. Het venijn van dit debat zit in de staart en dat neemt mevrouw Lulling graag voor haar rekening.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de commissaris heeft gezegd dat de Commissie niet over wetenschappelijke bewijzen beschikt voor een correlatie tussen de bijensterfte en het gebruik van de nieuwe generaties pesticiden. Ik kan u echter vertellen dat ik beschik over een rapport van het technisch en wetenschappelijk comité, waarin verslag wordt gedaan van een onderzoek naar de problemen van de bijen, waarbij verschillende factoren onder de loep zijn genomen. Dat is het rapport waar ik in mijn interventie naar heb verwezen, en in dat rapport wordt gesteld dat er wel degelijk sprake is van een verband. U kunt dit rapport zelf inzien, mijnheer de commissaris. Wij zien elkaar weer als we op 9 oktober een debat voeren over de ontwerpresolutie die de Landbouwcommissie ter afsluiting van dat debat volgende week zal vaststellen.
De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op 9 oktober 2003 plaats.

De Voorzitter.
Lord Bethell heeft mij in kennis gesteld van zijn ontslagneming als lid van het Parlement, met ingang van 30 september 2003. Overeenkomstig artikel 8, lid 3 van het Reglement constateert het Parlement dat de zetel vacant is.

Evans, Jonathan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet dat we een vertraging oplopen, maar ik zou het onjuist vinden als ik nu niet iets zou zeggen namens het Parlement.
Lord Bethell is gedurende vele jaren een graag gezien en hardwerkend lid van dit Parlement geweest. Zijn verdiensten worden door iedereen, ongeacht politieke voorkeur, erkend. Hij heeft heel belangrijk werk verricht voor de mensenrechten in de Sovjet-Unie, in een tijd dat de Sovjet-Unie een heel machtig land was. Hij heeft ons en de wereld opmerkzaam gemaakt op de moeilijkheden die mensen als Solzhenitsyn en Sacharov ondervonden. Het instellen van de Sacharov-prijs is voor een belangrijk deel zijn werk. Hij heeft verder een bijdrage geleverd aan de liberalisering van het luchtverkeer en zo rechtstreeks een invloed gehad op het leven van de consumenten in de hele Europese Unie.
Ik geloof dat alle politici hopen dat ze nog tijdens hun leven iets voor hun kiezers kunnen doen. Lord Bethell mag zichzelf beschouwen als een politicus die voor de mensen in Europa iets heeft bereikt. Hij zal door iedereen in dit Parlement gemist worden.
De Voorzitter.
Mevrouw Maij-Weggen is benoemd tot Commissaris der Koningin van de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Zij heeft mij in kennis heeft gesteld van haar ontslagneming als lid van het Parlement, met ingang van 1 oktober 2003. Overeenkomstig artikel 8, lid 3 van het Reglement constateert het Parlement dat de zetel vacant is.

De bevoegde Slowaakse autoriteiten hebben mij in kennis gesteld van de benoeming van Jozef Heriban tot waarnemer, ter vervanging van Imrich Béres, met ingang van 9 september 2003.

De Voorzitter.
Aan de orde is de stemming.
Verslag (A5-0244/2003) van de heer Von Wogau, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het vierde jaarverslag van de Raad uit hoofde van uitvoeringsbepaling 8 van de gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer (2003/2010(INI)) 
(Het Parlement neemt de tekst aan)

De Voorzitter. Hiermee is de stemming beëindigd.4

Bordes (GUE/NGL).
Het verslag-von Wogau is een poging de uitvoer van wapens te regelen en aldus goed te praten. Dat komt neer op het goedpraten van moord, plundering en ontvoering. De grootmachten verspillen enorme sommen aan massavernietigingswapens en dat vormt het bewijs dat de huidige maatschappelijke orde barbaars is.
De regeringen van de machtige landen zijn verantwoordelijk voor misdadige oorlopen tegen Irak en Afghanistan, en medeplichtig aan staatsterrorisme in Palestina. Diezelfde regeringen willen nu een aantal kleinere landen met een regime dat ze niet aanstaat en alle als terroristisch of crimineel gebrandmerkte organisaties de toegang tot wapens ontzeggen. Dat blijkt echter onmogelijk te zijn.
De wapenhandelaars in uw economie zijn bereid deze landen en organisaties het touw te verkopen waarmee ze zichzelf kunnen ophangen - als dat maar winst oplevert. Hoe kun je verhinderen dat deze handelaars de administratieve controles omzeilen?
Het verslag is heel enthousiast over het Franse initiatief om een internationale regeling voor transparantie te ontwerpen, en er wordt ook verwezen naar de gedragscode van de Europese Unie met betrekking tot wapenuitvoer. Dat is even belachelijk als weerzinwekkend: het gaat hier om de belangrijkste wapenexporteurs ter wereld die regelmatig verwikkeld zijn in politieke en financiële schandalen waarin wapenhandelaren en hooggeplaatste politici gezamenlijk de hoofdrollen voor hun rekening nemen.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 2, van het Reglement)

De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 16.40 uur gesloten)

