Vermelding van het energieverbruik en het verbruik van andere hulpbronnen op de etikettering en in de standaard-productinformatie van energiegerelateerde producten (herschikking) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Anni Podimata, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vermelding van het energieverbruik en het verbruik van andere hulpbronnen op de etikettering en in de standaard-productinformatie van energiegerelateerde producten (herschikking) - C6-0412/2008 -.
Anni Podimata
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik wil allereerst zeggen dat ik het voorstel van de Commissie tot herschikking van de richtlijn inzake energie-etikettering toejuich. Het hoofddoel is de werkingssfeer van de richtlijn uit te breiden tot alle energieverbruikende apparaten voor huishoudelijk, commercieel of industrieel gebruik en daarin ook energiegerelateerde producten op te nemen. De richtlijn maakt deel uit van een pakket wetgevingsvoorstellen dat tot doel heeft energie-efficiëntie te bevorderen. Energie-efficiëntie is een hoofdprioriteit van de Unie omdat deze van doorslaggevend belang kan zijn bij de verbetering van de energiezekerheid, de vermindering van de kooldioxide-uitstoot maar ook bij de pogingen om de Europese economie nieuw leven in te blazen en sneller uit de recessie en crisis te helpen.
Ik dank alle collega's hartelijk voor hun voorstellen maar in het bijzonder de schaduwrapporteurs, het secretariaat van de PSE-Fractie en van de Commissie industrie, onderzoek en energie. Dankzij hun hulp zijn wij er denk ik in geslaagd om de richtlijn inzake energie-etikettering te versterken. Daarom zijn voor ons de bepalingen betreffende overheidsopdrachten en de vaststelling van stimulerende maatregelen voor de bevordering van efficiëntere apparaten zo belangrijk, en daarom ook willen wij de bepalingen met betrekking tot controle en markttoezicht aanscherpen.
Ik zal mij beperken tot de twee vraagstukken die hevige meningsverschillen hebben veroorzaakt. Het eerste vraagstuk betreft ons voorstel om het energieverbruik in reclame te vermelden. Dit heeft bij de Europese vereniging van uitgevers maar ook bij eigenaars van radio- en televisieorganisaties buitensporig heftige reacties losgemaakt. Ik zeg 'buitensporig' omdat er extreme argumenten naar voren zijn gebracht, zoals 'de persvrijheid wordt beknot', 'de reclame-inkomsten lopen terug in de gevoelige mediasector' en tot slot 'de financiering van een vrije en onafhankelijke pers wordt ondermijnd'. Laten wij echter eens nagaan hoe de vork echt in de steel zit, wat er echt in ons verslag wordt voorgesteld. Wij zijn van mening dat enkel en alleen als in reclame voor energiegerelateerde producten wordt verwezen naar technische normen of inlichtingen, daarin ook melding moet worden gemaakt van hetzij het energieverbruik, hetzij de energiebesparing, hetzij de etiketteringsklasse. Als in de reclame dergelijke verwijzigen niet voorkomen, is het vermelden van het energieverbruik absoluut niet verplicht.
Ik heb het vraagstuk van de lay-out van het energie-etiket tot het laatst bewaard omdat dit het heetste hangijzer van de richtlijn is gebleken te zijn. Deze richtlijn zou haar doel niet bereiken en zou, met andere woorden, niet effectief zijn, indien het energie-etiket voor de consumenten niet gemakkelijk herkenbaar en vergelijkbaar zou zijn. Het etiket is immers in eerste instantie gericht tot de consumenten en moet hen helpen optimale keuzes te maken. Wij hebben nu een succesvol model voor energie-etikettering met een klassenindeling van A tot G, waarin A het meest efficiënte en G het minst efficiënte product is. Deze indeling wordt nu in veel landen buiten de Europese Unie als norm gehanteerd. Het lijdt geen twijfel dat deze indeling zeer succesvol en herkenbaar is en in aanzienlijke mate heeft bijgedragen aan energiebesparing. Natuurlijk kleven ook hier aanzienlijke problemen aan. Een van de grootste problemen, of liever gezegd de hoofdoorzaak van deze problemen houdt verband met het feit dat het etiket niet vergezeld gaat van een vermelding van de geldigheidsduur van het etiket. Laten wij zeggen dat een product in klasse A is opgenomen. Als niet op het etiket staat hoe lang het etiket geldig is, zal het product zijn hele leven lang in deze klasse blijven, ofschoon misschien inmiddels op de markt veel energie-efficiëntere producten zijn verschenen. Het lijdt geen twijfel dat wij dan verwarrende signalen afgeven. Hoe kunnen wij dit probleem aanpakken? Wel, met de verplichting om de geldigheidsduur van het etiket te beperken tot laten wij zeggen drie à vijf jaar en om, na het verstrijken van die periode, de energie-efficiëntieklasse te herzien aan de hand van de vooruitging in de bewuste productcategorie.
Tot slot wil ik, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, nog zeggen dat ik er vast van overtuigd ben dat wij tijdens de hierop volgende besprekingen met het oog op een akkoord in tweede lezing de best mogelijke oplossing zullen vinden en dat die oplossing herkenbaar zal zijn voor de consumenten en innovatie in de Europese industrie zal bevorderen.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, we zijn in 1992 met energie-etikettering begonnen met als doel om energiebesparingen voor producten in de huishoudsector tot stand te brengen. Dit initiatief is erg succesvol en heeft de EU-burger de afgelopen vijftien jaar veel voordelen gebracht.
1992 is echter al een tijd geleden. Sindsdien is er het een en ander gebeurd en de Commissie heeft besloten om een voorstel in te dienen voor een herschikking van de richtlijn inzake de energie-etikettering. Hierdoor zouden er meer voordelen komen voor Europese burgers, het bedrijfsleven en ook voor de overheid, ten eerste door de reikwijdte van de richtlijn uit te breiden naar alle energiegerelateerde producten, ten tweede door het markttoezicht te versterken en ten derde door energie-efficiënte openbare aanbestedingen en stimulansen aan te moedigen.
Ik ben de rapporteur, mevrouw Podimata, erg dankbaar voor het verslag dat zij in korte tijd heeft vervaardigd over een uiterst complex voorstel, waardoor een akkoord in tweede lezing mogelijk wordt, wanneer de Raad daadwerkelijk deel kan nemen aan de discussie. Ik zou ook graag de schaduwrapporteurs en alle leden van de Commissie industrie, onderzoek en energie (ITRE) willen bedanken voor het zorgvuldig bestuderen van dit voorstel.
Het verslag zal zeker een aantal wezenlijke verbeteringen aanbrengen in het oorspronkelijke voorstel, waar de Commissie heel blij mee is. De rapporteur heeft terecht de nadruk op twee punten gelegd die de hoeksteen zullen vormen van toekomstige debatten tussen de Raad en het Parlement. Het eerste punt betreft de reclame en de vraag tot hoever de bevordering van verkooppraktijken voor energie-efficiënte producten mag gaan, zonder dat de rol van burgervrijheden of de persvrijheid wordt belemmerd. Het tweede punt betreft de opmaak van het etiket - de vraag of het een etiket met gesloten schaalaanduiding of met een open schaal moet zijn.
Toen ik vanochtend op weg was naar het Parlement, vond ik enkele folders in de liften die aantoonden dat deze ogenschijnlijk eenvoudige etiketteringskwestie helemaal niet zo eenvoudig is. Aan de ene kant hebben we consumentenorganisaties en aan de andere kant producenten, die ook hetzelfde doel zouden willen nastreven, namelijk meer energie-efficiënte producten aan de consument leveren.
In eerste lezing werd er binnen de Commissie ITRE uitvoerig gedebatteerd, en we moeten de beste oplossing zien te vinden voor de kwesties die de rapporteur in tweede lezing heeft opgeworpen. Ik kan u verzekeren dat de Commissie haar best zal doen om verschillende gezichtspunten met elkaar te verzoenen omdat ze in het belang van de consument en de maatschappij werkt. Etiketten moeten doeltreffend en krachtig zijn, en tegelijkertijd moet er in de juiste stimulansen worden voorzien voor de producenten om efficiëntere producten te ontwikkelen.
Ik dank u voor het verslag. Ik ben de rapporteur echt dankbaar voor al het werk dat ze in dit verslag heeft gestoken.
Jan Březina
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, we zijn het verslag inzake energie-etikettering aan het bespreken, dat van cruciaal belang is om een aantal redenen.
Ten eerste leidt een hogere energie-efficiëntie tot een snelle en zeer kostenefficiënte beperking van de uitstoot van broeikasgassen. Ten tweede kan energie-efficiëntie een rol spelen bij de oplossing van de huidige economische recessie: het aanpakken van de vraag en het gebruik van energie kan bijdragen aan het scheppen van duurzame groei en degelijke arbeidsmogelijkheden.
Ik ben het eens met het voornemen om de eindgebruiker volledige informatie te verschaffen aan de hand van het productetiket, zelfs als het product op afstand is gekocht, via het internet of telemarketing. Hetzelfde geldt voor het voornemen om de voorschriften inzake marktcontrole te verscherpen, teneinde een adequate, op EU-niveau geharmoniseerde handhaving van de richtlijn inzake energie-etikettering en haar uitvoeringsmaatregelen te garanderen.
Er zijn echter twee punten waar ik me sterk tegen moet verzetten. In de eerste plaats zou ik willen waarschuwen dat amendement 32, mocht het worden aangenomen, de onafhankelijkheid van de media in het gedrang zou brengen. Het moet worden beklemtoond dat reclame de sleutel is voor vrije, onafhankelijke, pluralistische en hoogwaardige media. Onze fractie heeft daarom een alternatief amendement bedacht - amendement 2 dat is voorgelegd aan de plenaire vergadering - dat recht doet aan het belang van vrije en pluralistische media voor de democratie. Onze oplossing is om producenten en detailhandelaren de mogelijkheid te geven om specifieke informatie te verschaffen over energiebesparingsaspecten.
Ten tweede roep ik op tot de verwerping van twee ontwerpresoluties over de uitvoeringsmaatregelen, waarin uitvoeringsmaatregelen ten aanzien van televisies en koelkasten van de hand worden gewezen. Dit initiatief, waar het bedrijfsleven, de Commissie en de Raad zich tegen verzetten, zou afbreuk doen aan de samenhang van de nieuwe energie-etiketteringswetgeving als geheel.
Ik wil afsluiten door te benadrukken dat het verslag over energie-etikettering heel belangrijke wetgeving is die het waard is om te worden aangenomen, op voorwaarde dat de reclamekwestie op een passende manier wordt aangepakt.
Silvia-Adriana Ţicău
namens de PSE-Fractie. - (RO) Allereerst wil ik graag de rapporteur, mevrouw Podimata, feliciteren met haar verslag.
Ik vind dat de richtlijn inzake etikettering en informatievoorziening aan consumenten over het energieverbruik van producten van het grootste belang is. De Europese Unie heeft voorgesteld het energieverbruik met 20 procent te verlagen. Als we erin slagen consumenten correct te informeren, zodat zij een keuze kunnen maken op basis van de informatie die zij ontvangen, kunnen we zelfs het energieverbruik verminderen van producten die momenteel al worden gebruikt.
Wat betreft de etikettering: het is zeer belangrijk dat deze eenvoudig is. Ook moet de etikettering volledig zijn en consumenten natuurlijk de informatie bieden die zij nodig hebben om de benodigde investering te kunnen doen. Daarom denk ik dat het belangrijk is dat het etiket informatie bevat over het energieverbruik of de energiebesparing die ermee kan worden gerealiseerd.
Bovendien denk ik dat belangrijk is om deze schaal van A tot G te gebruiken, die eenvoudig is. Ik wil echter vermelden dat ik het ook belangrijk vind dat de geldigheidsduur wordt aangegeven, zodat de consument zelfs al vanaf het moment dat er voor bepaalde producten wordt geadverteerd over informatie beschikt. Ik denk niet dat de verplichting om informatie over het energieverbruik te verstrekken op enige wijze de vrijheid van meningsuiting en de bepalingen met betrekking tot massamedia zal schaden. Ik denk dat het in het belang van ieder van ons is om ervoor te zorgen dat consumenten goed zijn voorgelicht, zodat zij een rationele beslissing kunnen nemen over de beperking van hun energieverbruik.
Ik wil de rapporteur graag feliciteren met dit zeer belangrijke document dat deel uitmaakt van een pakket voor energie-efficiëntie. Ook in tweede lezing zal ik het voeren van een interessant debat blijven steunen.
Satu Hassi
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mijn hartelijke dank gaat uit naar mevrouw Podimata voor haar uitstekende werk, waar ik volledig achter sta. De Commissie industrie, onderzoek en energie steunt duidelijke, consumentvriendelijke energie-etikettering, die ik, net als onze commissie, wil behouden.
Het is belangrijk dat de consument er altijd op kan vertrouwen dat een apparaat van categorie A altijd op elk moment de beste technologie - de energiezuinigste technologie - vertegenwoordigt die er op de markt bestaat. Het Europese energielabel is een succes. Het heeft de meest energieverslindende apparaten van de markt geweerd en dit model is overgenomen in landen als Brazilië, China, Argentinië, Iran, Israël en Zuid-Afrika. Het is zeer te betreuren dat de fabrikanten van apparaten nu van dit succesvolle en duidelijke etiketteringsysteem een vage categorie willen maken en dat de Commissie geneigd is dit te steunen.
Het nieuwe model dat de fabrikanten voorstaan is te vergelijken met een situatie waarin wij in de sport voortdurend een record van decennia geleden het wereldrecord noemen en als het record wordt verbroken, wij dat het wereldrecord min 5 procent, het wereldrecord min 10 procent, het wereldrecord min 20 procent enz. noemen. Dit slaat nergens op. Dezelfde duidelijkheid die wij gebruiken wanneer wij over wereldrecords in de sport spreken, moet ook voor energie-etikettering blijven bestaan.
Herbert Reul
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ten eerste is het tot stand brengen van energie-efficiëntie en meer energiebesparingen een goed en belangrijk project. Het is goed dat we gebruik maken van methoden die we op andere gebieden helaas niet inzetten, namelijk door met behulp van etikettering de consument te helpen kiezen voor energie-efficiënte producten en tegelijkertijd de concurrentie in efficiënte apparaten te stimuleren. Dit is een wijs, verstandig besluit.
De huidige procedure was ook zinnig en heeft ook goed gefunctioneerd. In dit opzicht ben ik van mening dat dit systeem van etikettering met de klassen A-G, dat meer dan vijftien jaar goed heeft gefunctioneerd en enkele jaren geleden is uitgebreid met de categorieën A+ en A++, nu logischerwijs ook uitgebreid en gewijzigd moet worden, omdat we met nieuwe uitdagingen te maken hebben.
Niettemin moeten we deze kwestie zorgvuldig onderzoeken en ik wil ook de bedenkingen die de Commissie naar voren heeft gebracht graag serieus overwegen. Als we dat doen wat de meerderheid in het Parlement in de commissie heeft voorgesteld, namelijk eenvoudigweg bij A-G blijven, vrees ik dat oude apparaten dan nog in klasse A zijn ingedeeld, terwijl nieuwe, meer energie-efficiënte apparaten al in klasse B worden geplaatst. We zullen dus ofwel een overgangsperiode hebben, wat tot verwarring zal leiden, ofwel een permanente verandering, een permanente nieuwe etikettering.
Derhalve is het voorstel om met mintekens te werken veel eenvoudiger en meer begrijpelijk. We hebben immers behoefte aan een procedure die begrijpelijk is voor de consumenten, die geaccepteerd wordt en ertoe leidt dat de consumenten dat wat tot nu toe geaccepteerd is, ook in de toekomst ondersteunen. We hebben behoefte aan een systeem dat ook de producenten stimuleert te investeren in ecodesign. Daarom ben ik van mening dat het voorstel van de Commissie slimmer, verstandiger is.
Ten tweede wil ik in het kort nog iets zeggen over iets dat naar mijn mening ook belangrijk is: ik ben van oordeel dat alles wat hier voorgesteld is ten aanzien van het belasten van mediareclame met verplichte informatie verkeerd is en onacceptabel. Ik ben van mening dat we dit niet moeten doen, omdat het geen zin heeft en ook helemaal niet nodig is. We hebben het niet nodig, de informatie op het etiket is voldoende.
Claude Turmes
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, ik heb de indruk dat u zich vandaag niet zo op uw gemak voelt en ik weet ook waarom, namelijk omdat de Commissie hier een standpunt vertegenwoordigt dat eerder een standpunt van de sectorlobby is dan een standpunt dat de consumenten- en milieubescherming in Europa vereenvoudigt.
Ik heb de wetgevingen aangaande etikettering in de laatste vijftien jaar gevolgd. Wat staat er in de etiketteringsrichtlijn van begin jaren negentig? Dat de categorieën A tot G regelmatig worden geactualiseerd, zodat in de A-klasse alleen maar de beste producten zitten. Wat heeft de sector gedaan? Die heeft einde jaren negentig deze updating verhinderd. Begin 2000 zaten meer dan 50 procent van alle apparaten in klasse A. Vervolgens bent u met die truc van A+ en A++ gekomen en nu komt u met de truc van A-20, A-40, A-60 aan.
De heer Reul staat altijd aan de zijde van de sectorlobby. Daarom verbaast het me niet dat hij de sector verdedigt, maar kom op, mijnheer de commissaris! A tot G is eenvoudig te begrijpen. Wat we hier zien gebeuren is vijftien jaar onbeschaamd gelobby van verschillende kringen binnen de sector om het Europese etiketteringssysteem uit te hollen. Morgen moeten wij, als Parlement, een einde maken aan deze nachtmerrie.
Miloslav Ransdorf
(CS) Mevrouw de Voorzitter, ik heb hier in dit Parlement reeds meerdere malen over energievraagstukken gesproken en dit is misschien wel mijn laatste bijdrage van dit mandaat. Ik denk dat het op zijn plaats is onze dank uit te spreken aan commissaris Piebalgs. Hij had een niet erg eenvoudige taak. Te proberen 27 individuele markten in de EU om te vormen tot een Europese energiemarkt is iets dat onze bewondering verdient. Dat was een ware sisyfusarbeid die ook met het einde van dit mandaat niet stopt. Er blijft voor onze opvolgers nog een enorme hoop werk te verzetten. Ik kan u vertellen dat de heer Piebalgs in de Commissie industrie, onderzoek en energie een van de meest geliefde commissarissen was, een van de commissarissen waar we veel van geleerd hebben en die we bewonderden om hun nauwe betrokkenheid. We hopen dat we de commissaris niet te veel belast hebben, want ik ben ervan overtuigd dat wij hem nog tegen zullen komen tijdens volgende zittingsperiodes. De heer Piebalgs heeft zich werkelijk enorm ingezet om ervoor te zorgen dat we überhaupt spreken kunnen over een Europese energiemarkt. Ik ben voorstander van etikettering aangaande het energieverbruik. Deze norm hebben we echt nodig en ik denk dat verwijten in de trant van wie wel en wie niet bij deze of gene industriële lobby hoort volledig achterwege kunnen worden gelaten. Evenzeer acht ik het betreurenswaardig dat dit Parlement de afgelopen maanden een plaats is geworden waar gehandeld werd in angst. Ons gaat het om concrete oplossingen op basis van feiten.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, het ligt ingewikkeld. Ik dank de heer Ransdorf voor zijn zeer vriendelijke woorden, maar ik denk dat het verkeerd is om iemand te beschuldigen - het bedrijfsleven, lobbyisten of niet - want het bedrijfsleven zorgt voor banen en schept groei. Het bedrijfsleven zoekt ook naar manieren om energie-efficiëntere apparaten te produceren en op de markt te brengen. Tegelijkertijd is "A-G" bij de consument goed bekend. Er bestaat een sterke behoefte om de kennis over "A-G" te vergroten en het bedrijfsleven erbij te betrekken, niet met dwang maar door ze echt betrokken te laten zijn. Dat probeert de Commissie voor elkaar te krijgen.
In dit debat zijn er twee dingen die misschien een beetje verwarrend waren. Ten eerste de kaderrichtlijn, en dat is precies waar het verslag van mevrouw Podimata over gaat. Ik weet dat de Raad, het Parlement en de Commissie in tweede lezing hard zullen moeten werken om de juiste balans te vinden tussen deze twee aspecten: aan de ene kant de belangen van het bedrijfsleven en aan de andere kant de positieve ervaringen die we met dit energie-etiket hebben.
Het tweede punt ging over de maatregel voor ecologisch ontwerp voor koelkasten en televisies. Het is geen perfecte oplossing, maar het is ten minste een oplossing die deze twee producten binnen het etiketteringssysteem brengt, want vandaag de dag hebben we geen etikettering voor televisies en bovendien is de situatie rond koelkasten verwarrend: elke koelkast valt onder een categorie. We hebben deze maatregel daarom voorgesteld en goedgekeurd als een tijdelijke maatregel totdat we kaderrichtlijnen hebben die duidelijke regels vaststellen. Dit komt niet doordat we aan de leiband van het bedrijfsleven lopen, maar omdat dit de beste manier was om beide benaderingen te verenigen.
Het is niet zo dat we op zoek zijn naar vijanden: we proberen de positieve ervaringen te versterken maar ook het bedrijfsleven erbij te halen. Het bedrijfsleven is er niet echt op tegen, maar zou mijns inziens soms de sterkere inbreng van de consument moeten accepteren en werkelijk de voordelen hiervan inzien.
Het verslag biedt op dit moment geen volledige oplossing. Er bestaan verschillende meningen, maar we zijn goed op weg en zoals altijd wordt de meest ingewikkelde wetgeving met compromissen en consensus aangenomen. We zullen eraan moeten blijven werken, maar mensen die energie-efficiëntie bestrijden geen etiket opplakken, want etikettering is de eenvoudigste manier om onze doelen met betrekking tot energie-efficiëntie te verwezenlijken. Mensen maken weloverwogen keuzen over hun gebruik op een manier die overeenkomt met het belang van de internationale samenleving. Dit is de beste manier en die moeten we stimuleren.
Ik zou het jammer vinden als we in mineur zouden moeten afsluiten door te zeggen dat we ons op de rand van een soort catastrofe bevinden: nee, we werken samen. We zouden allemaal hetzelfde resultaat willen behalen, maar op dit moment hebben we nog niet het geschikte compromis gevonden dat al onze krachten verenigt om deze kwestie op te lossen.
Bedankt voor het debat. Ik weet dat de meningen uiteenliepen, maar de Commissie is toegewijd om verder te werken aan een snelle oplossing in tweede lezing.
Anni Podimata
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst alle collega's bedanken voor hun opmerkingen. Ik dank ook de commissaris voor zijn inleiding en voor zijn interventie ter afsluiting van het debat.
Ik wil twee heel korte opmerkingen maken. Wat ten eerste de brandende kwestie van de energie-etikettering betreft wil ik erop wijzen dat de indeling in klassen van A tot G, waarvan wij allen vinden dat deze zeer succesvol en herkenbaar is en in belangrijke mate heeft bijgedragen aan energiebesparing, overduidelijk problemen heeft en dat heb ik, mijnheer Reul, in mijn inleidende opmerkingen ook gezegd. Ik zei namelijk dat deze indeling moet worden geactualiseerd. Het fundamentele probleem met de bestaande energie-etikettering is dat er geen "levensduur" aan gekoppeld is, waardoor wij in de situatie verzeild zijn geraakt die u beschreef, namelijk dat wij op de energiemarkt energieproducten hebben met dezelfde etiketten maar uiteenlopende prestaties op het gebied van energie-efficiëntie. Waar het om gaat is dat wij een bepaalde levensduur vaststellen voor energie-etikettering - van A tot G - en dat we deze indicatoren voor energie-efficiëntie om de drie à vijf jaar actualiseren aan de hand van de op de markt gemaakte vooruitgang.
Tot slot ben ik van mening dat wij een heel eenvoudige conclusie moeten trekken. Wij erkennen allen dat wij een beproefd en succesvol recept hebben voor energie-etikettering en dit recept wordt ook in andere landen, buiten de Europese Unie, als voorbeeld genomen. Als men een succesvol recept heeft en als blijkt dat dit dat na verloop van tijd achterhaald is, schaf je dat recept niet af. Dan werk je het bij, want als je het afschaft en vervangt door iets nieuws, loop je het risico heel de toegevoegde waarde te verliezen die je met de toepassing van het voor energie-etikettering gekozen stelsel in de afgelopen jaren hebt gecreëerd. De boodschap van Europa aan de consumenten was in al deze jaren: kies prestatieklasse A. Wij mogen deze boodschap niet door eigen toedoen ondermijnen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
(In afwachting van de stemmingen wordt de vergadering om 11.35 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)
