Goederenvervoer in Europa (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Michael Cramer, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het goederenvervoer in Europa.
Michael Cramer
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, allereerst wil ik de schaduwrapporteurs oprecht bedanken voor hun bijdrage aan het verslag over het goederenvervoer in Europa, evenals het secretariaat van de Commissie vervoer en toerisme, in het bijzonder de heer Catot. Het was een vruchtbare samenwerking, wat niet in de laatste plaats bleek uit het feit dat het verslag in de commissie unaniem zonder tegenstemmen of onthoudingen werd goedgekeurd.
De Europese burger lijdt steeds meer onder de last van het toenemende vrachtverkeer, met name op de wegen. In mijn verslag streven we ernaar de vrachtwagenplaag te beheersen. De Europese Commissie heeft duidelijke doelen voor haar actieplan inzake het goederenvervoer, dat zij snel wil invoeren.
Het creëren van een zelfstandig spoorwegnet voor het goederenvervoer in Europa wordt ondubbelzinnig afgewezen. Dat is natuurlijk wel een aangename droom, maar in de meeste landen vindt gemengd verkeer op het spoor plaats, dat wil zeggen goederen- en passagierstreinen reizen over hetzelfde spoor. Daarom moet het gebruik van de bestaande infrastructuur technisch en logistiek zo veel mogelijk worden verbeterd en - uiteraard - ook worden uitgebreid indien nodig.
Meer inhoud hebben we in het verslag kunnen geven aan het idee van de Commissie van "groene corridors”. Er moet worden overgeschakeld op milieuvriendelijke vervoerswijzen om niet alleen ongevallen, verkeersopstoppingen en lawaai, maar ook luchtverontreiniging en landschapsverbruik te verminderen. Hernieuwbare energie behoort hierin een belangrijke rol te spelen en daarom worden wind- en zonne-energie expliciet in het verslag genoemd.
Met de goedkeuring van het beginsel dat de gebruiker en de vervuiler betalen voor alle vervoerswijzen, geeft het verslag eveneens een helder signaal af in het debat over het Eurovignet: vervoer door middel van zwaar vervuilende vrachtwagens moet niet langer worden gesubsidieerd en externe kosten moeten volledig worden geïnternaliseerd.
(Interrupties)
... en vooral wanneer het vliegtuigen betreft.
Verplaatsing van het goederenverkeer van de weg naar het spoor blijft een van de hoofddoelen. Daarom wordt in het verslag verlangd dat minimaal 40 procent van de vervoersfondsen van de EU in de spoorwegen worden geïnvesteerd. In Europa wordt slechts zo'n 17 procent van de goederen per spoor vervoerd. In de Verenigde Staten, het land met de vele snelwegen, ligt dat percentage echter op 40 procent. De EU kan de groei van het goederenverkeer alleen maar verwerken als zij haar spoorweginfrastructuur verbetert. De vervoersministers van de lidstaten wordt dringend verzocht verder te kijken dan hun nationale belangen en in hun eigen land de investeringen te verrichten die voor Europa nodig zijn.
De onderlinge verbinding van vervoerswijzen is eveneens belangrijk. Tevens zijn nodig een standaardvervoersdocument voor verzending per schip, vrachtwagen en vliegtuig, een Europese maritieme vervoersruimte zonder grenzen, een niet slechts Europese maar wereldwijde norm voor intermodale laadeenheden en vooral een betere aansluiting van zee- en rivierhavens op het wegen- en spoorwegnet van het achterland.
Ondanks de unanieme stemming heeft mijn fractie enkele amendementen ingediend omdat in de commissie op sommige punten het aantal voorstanders nauwelijks groter was dan het aantal tegenstanders. Het belangrijkste amendement betreft de uitdaging voor de Commissie om de voornaamste verstoppingen en problemen in het Europese goederenvervoer per spoor in kaart te brengen. Dit soort analyse is nodig om de zwakke plekken in het spoorwegnet snel weg te werken en zo meer capaciteit te creëren. De Commissie zelf heeft dit idee overigens van harte toegejuicht en ik hoop dat morgen tijdens de plenaire stemming hiervoor een meerderheid wordt verkregen.
Ik wil nogmaals al mijn collega-Parlementsleden bedanken, ook voor hun aandacht.
Peter Mandelson
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, in een serie van vier mededelingen die in 2007 en 2008 zijn goedgekeurd, heeft de Commissie haar strategie ontwikkeld om de goederenvervoerssystemen in Europa beter te laten presteren. Het gaat om de volgende mededelingen: ten eerste "De EU-agenda op het gebied van goederenvervoer: versterking van de doeltreffendheid, integratie en duurzaamheid van het goederenvervoer in Europa”; ten tweede het "Actieplan inzake goederenlogistiek”; ten derde "Naar een spoorwegnet met voorrang voor goederenverkeer”; en ten vierde "Beheersovereenkomsten betreffende de kwaliteit van de spoorweginfrastructuur”.
Het doet mij bijzonder deugd dat over al deze mededelingen nu een ontwerpresolutie is opgesteld. Daaruit blijkt hoeveel belang het Parlement aan dit onderwerp hecht.
Ik wil de rapporteur, de heer Michael Cramer, bedanken voor het werk dat hij heeft verricht, en tevens alle Parlementsleden die een bijdrage hebben geleverd.
Volgens het Witboek Vervoer van 2001 zal het goederenvervoer in Europa tussen 2000 en 2020 met 50 procent groeien (in ton per km). De Commissie zal die raming volgend jaar bijstellen, maar het is nu al duidelijk dat het geschatte percentage behoorlijk nauwkeurig is. De belangrijkste uitdagingen waarvoor deze groei ons stelt, namelijk de bestrijding van verkeersopstoppingen en klimaatverandering, het terugdringen van de uitstoot van verontreinigende stoffen en het veiligstellen van de energievoorziening, zijn actueler dan ooit tevoren.
We moeten dus kiezen voor de minst vervuilende vormen van vervoer. Elke vervoerswijze, inclusief het wegvervoer, blijft echter een rol spelen. Per geval moet worden bekeken welke vervoerswijze het efficiëntst en meest passend is.
Verder is het nodig het Europese vervoerssysteem doeltreffender te maken door op grote schaal informatietechnologie toe te passen, met het oog op administratieve vereenvoudiging en een betere kwaliteit van de dienstverlening.
Ik ben verheugd over het feit dat de Commissie in het ontwerpverslag wordt aangemoedigd een vrachtvervoersbeleid te voeren dat een grotere nadruk legt op duurzaamheid. Wij willen graag een vervoerssysteem tot stand brengen dat zowel vanuit financieel als milieuoogpunt betrouwbaar, effectief en uitvoerbaar is. Om dat te bereiken, ben ik ervan overtuigd dat we ons bij ons denken en handelen onder meer moeten laten leiden door het beginsel van de comodaliteit - het rationele en optimale gebruik van alle vervoerswijzen afzonderlijk en gecombineerd.
Daarnaast moeten de diverse vervoerswijzen voldoen aan een aantal prestatiecriteria die essentieel zijn voor het concurrentievermogen. Met name punctualiteit, regelmaat, betrouwbaarheid, hoge kwaliteit, voldoende capaciteit, interoperabiliteit en transnationale coördinatie op internationale corridors zijn enkele van de kernwoorden van een hele reeks diensten die zonder meer op de klant zijn afgestemd. Door specifieke, onmiddellijke actie tegen gecontroleerde kosten zoals in uw ontwerpresolutie wordt voorgesteld, kunnen wij samen met andere Europese initiatieven als het Groenboek over de toekomst van het trans-Europese vervoersnet (TEN-T) het Europese vervoerssysteem doeltreffender maken.
Georg Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, mijn fractie steunt het initiatiefverslag van de Commissie vervoer en toerisme met zijn veelzijdige voorstellen voor het goederenvervoer in Europa. Goede randvoorwaarden voor milieuvriendelijk vrachtvervoer dat is afgestemd op de behoeften van de markt, zijn van wezenlijk belang voor groei en werkgelegenheid in de Europese Unie.
De Europese Unie en de lidstaten worden echter ook opgeroepen zich aanzienlijk meer in te spannen om efficiënte vervoersstructuren te ontwikkelen en te verbeteren. Daar zullen we de Commissie aan herinneren tijdens de tussentijdse evaluatie van de financiën. Prachtige toespraken houden heeft geen zin, als er geen geld wordt vrijgemaakt om de trans-Europese netwerken te verbeteren. Vooral de infrastructuur van het spoorwegvervoer behoeft verbetering. Allereerst moeten de meest gebruikte spoorwegcorridors worden vernieuwd en uitgerust met het grensoverschrijdende Europese beheersysteem voor spoorvervoer (ERTMS), zodat we snel een deel van het goederenvervoer van de weg naar het spoor kunnen verplaatsen. Om u de waarheid te vertellen, commissaris, heeft u bij de opstelling van een lijst met voorstellen voor vrachtdiensten een oud idee van Neil Kinnock uit de kast gehaald - ik herinner mij namelijk nog dat de heer Kinnock wel iets zag in aparte spoorwegnetten voor het goederenvervoer. Dit idee is nu weer terug te vinden in het Commissievoorstel "Naar een spoorwegnet met voorrang voor goederenverkeer”. Niemand van de Commissie spreekt daar echter nog over. U en wij weten immers dat er niet genoeg geld is om een tweede spoorwegnet aan te leggen naast een normaal, weloverwogen ontwikkeld systeem dat is afgestemd op de behoeften van de markt. Daarom moet de Commissie de waarheid vertellen: het idee van aparte netwerken voor het goederenvervoer is compleet achterhaald. Laten we doordachte netwerken voor tweeledig gebruik ontwikkelen waar overdag vooral passagierstreinen en 's nachts vooral goederentreinen rijden. We moeten dan wel een oplossing vinden voor de geluidsoverlast, want in steden in Duitsland en elders en langs de Rijn werkt het lawaai op de zenuwen van de burgers, die daardoor de slaap niet kunnen vatten. Daarom dienen we te spreken over praktische geluiddempende maatregelen voor het spoor, de trans-Europese netwerken en het tweeledig gebruik van het spoorwegnet.
Nog belangrijker is dat we verstandige logistieke maatregelen treffen. Dit punt komt in het verslag te weinig aan bod, mijnheer Cramer. Het is van belang dat de lidstaten en de EU doeltreffender met de industrie en de dienstverlenende ondernemingen samenwerken om de goederenlogistiek beter te benutten. Het gebruik van logistiek is uiteraard een primaire taak van de ondernemingen. Zij weten het best hoe logistiek werkt. De Europese Unie en de lidstaten kunnen echter wel helpen door onnodige nationale beperkingen op te heffen en - dat ben ik volkomen met de heer Cramer eens - door bijvoorbeeld standaarddouanedocumenten op te stellen, zodat de logistiek beter kan worden benut. Laten we daarom de infrastructuur op nationaal niveau uitbouwen en met het bedrijfsleven samenwerken om vast te stellen hoe de vervoerslogistiek het best kan worden benut.
Inés Ayala Sender
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de Commissie bedanken voor het actieplan inzake logistiek, waarin rekening is gehouden met het merendeel van de voorstellen die het Europees Parlement eerder heeft gedaan. Ook wil ik de rapporteur, de heer Cramer, bedanken voor het feit dat hij openstond voor een constructieve dialoog. Dit heeft geleid tot een meer geïntegreerde tekst waarin logistiek niet slechts een bijdrage levert aan de duurzaamheid van het vervoer in het algemeen, en van het goederenvervoer in het bijzonder, maar ook aan een verbeterde mobiliteit doordat logistieke oplossingen worden aangedragen voor alle vervoerswijzen en steun wordt verleend voor groene corridors als modellen van mobiliteit en comodaliteit.
Ik ben ook blij dat er nadruk wordt gelegd op het gebruik van de bestaande spoorwegnetten die geleidelijk worden ontlast dankzij de vorderingen die met hogesnelheidstreinen voor personenvervoer worden geboekt. Deze netten kunnen nu specifiek voor het vrachtverkeer worden aangewend.
Tevens is volgens mij van belang dat in het verslag de prominente rol van interne logistieke platforms en droogdokken wordt onderkend en dat de logistiek in steden wordt bevorderd door vastberaden de logistieke aspecten te verbeteren van het zeer interessante CIVITAS-programma, waar wij mee ingenomen zijn.
Wij willen de heer Cramer eveneens bedanken voor de specifieke aandacht die hij schenkt aan de logistieke factor in prioritaire grensoverschrijdende goederenspoorcorridors. Een voorbeeld daarvan is de lijn die het midden van de Pyreneeën doorkruist en in de toekomst de Spaanse logistieke platforms als Plaza en de platforms in Zuid-Frankrijk met elkaar zal verbinden.
Tot slot wil ik de Commissie wijzen op het voorstel om aan het eind van dit jaar een programma gereed te hebben waarmee de coördinatie tussen de nationale logistieke plannen van de lidstaten wordt versterkt. Op die manier kunnen effectievere formules worden bedacht voor het huidige tekort aan middelen en voor de behoeften van deze uiterst belangrijk geworden sector. We hebben immers te maken met een economisch klimaat waarin gezien de brandstofprijzen, de strijd tegen de klimaatverandering, de perifere regio's die door de uitbreiding ontstaan, en de gevaarlijke arbeidsomstandigheden in de sector hoognodig intelligente, innovatieve en aantrekkelijke oplossingen moeten worden gerealiseerd, die alleen een ambitieus Europees actieplan inzake logistiek ons kan bieden.
Daarom steunt mijn fractie het verslag van de heer Cramer en zijn amendement 4 over beheersovereenkomsten.
Erik Meijer
Voorzitter, goederen worden in verschillende fasen van het productieproces versleept naar een ver weg gelegen plek, waarna ze uiteindelijk als afgewerkt product op een heel andere plek terechtkomen. Vaak gebeurt dat transport op de meest milieuonvriendelijke manier: per vrachtauto over de steeds vollere snelwegen. De enorme groei van het goederenvervoer, die nog steeds doorgaat, wordt veroorzaakt doordat de kosten ervan steeds lager zijn geworden. Voor het milieu, de veiligheid, de arbeidsomstandigheden en ook het dierenwelzijn is dat geen goede zaak. Mijn fractie kiest daarom voor inperking van de groei van het vervoer en voor het zo veel mogelijk overhevelen van het noodzakelijke resterende vervoer naar het spoor en de binnenvaart. In gematigde vorm vinden we die wens terug in de voorstellen van de Europese Commissie en in de aanvullende voorstellen van rapporteur Cramer.
Wel maken wij bezwaar tegen het eventuele verdringen van passagierstreinen ten behoeve van voorrang voor het goederenvervoer. Om elkaar niet te hinderen vereist de groei van het goederenvervoer zonodig een aanvullende infrastructuur. Daarnaast wijs ik op de problemen bij de start van het uniforme Europese beveiligingssysteem ERTMS. Investeringen daarin zijn nuttig voor de toekomst, maar veroorzaakt op de korte termijn problemen.
Johannes Blokland
Voorzitter, ik wil beginnen met collega Cramer te danken voor zijn werk als rapporteur. Het verslag ziet er goed uit. Ik wil nog wel op de volgende punten in het verslag de nadruk leggen.
Het vrachtverkeer moet vrij, eerlijk en schoon worden en daar werken we hard aan in dit Parlement. Eerder dit jaar is het einde van de cabotagebeperking in zicht gekomen. Dat was een goede start. Dit verslag gaat op die voet verder en dat is uitstekend. Terecht wijst de rapporteur erop dat stedelijke goederenlogistiek een specifieke aanpak nodig heeft. Het is van het grootste belang dat de Europese steden schoner worden. Ik vind daarom geautomatiseerde snelheidsaanpassing in steden een uitstekend middel en ik hoop dat de Europese Commissie maatregelen zal ondersteunen en voorstellen zal doen die ervoor zorgen dat het vrachtvervoer in de steden niet constant hoeft af te remmen en op te trekken. Zo maken we het vrachtvervoer sneller en schoner.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De economische ontwikkeling en het concurrentievermogen van de Unie zijn afhankelijk van een doeltreffend goederenvervoer. Wij moeten de spoorweginfrastructuur, de maritieme corridors, de haveninfrastructuur en de comodaliteit ontwikkelen. De verbetering van de verbindingen tussen zeehavens en rivierhavens en het binnenlandse spoorweg- en wegennet is een belangrijk onderdeel van de logistieke infrastructuur.
Dankzij de toetreding van Roemenië en Bulgarije heeft de Europese Unie een rechtstreekse verbinding met de Zwarte Zee gekregen. De Donau ligt nu bijna helemaal binnen de Uniegrenzen. Dat biedt nieuwe mogelijkheden voor het Europese goederenvervoer. Niettemin wil ik benadrukken dat voor een efficiënt vrachtvervoer het volgende nodig is: een evenwichtig gebruik van alle vervoersvormen, vermindering van de verkeersdruk, eenvoudiger procedures, stabiele wetgeving, investeringen in logistieke systemen en intelligente vervoerssystemen als Galileo, maar vooral meer veiligheid.
De lidstaten maken niet genoeg gebruik van programma's als Naiades en Marco Polo om het goederenvervoer te verbeteren. Toch wijs ik de Commissie op de obstakels waarop sommige Roemeense wegvervoerders stuiten wanneer zij het grondgebied van bepaalde lidstaten doorkruisen.
Michael Cramer
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, we moeten natuurlijk ook naar onze eigen tekortkomingen kijken. We kunnen niet voortdurend op zondag over duurzaam vervoer spreken en van maandag tot en met vrijdag volledig in strijd daarmee handelen. Het schijnt dat de Commissie 60 procent van de voor vervoer bestemde gelden in de vorm van medefinanciering steekt in het wegvervoer en slechts 20 procent in het milieuvriendelijke spoor.
We kunnen stellen dat het vervoer in Europa te goedkoop is en milieuvriendelijk vervoer te duur. Dat heeft ook te maken met de randvoorwaarden. Zo kennen wij een verplicht tolsysteem voor het spoor in iedere lidstaat. De tol geldt voor elke locomotief en elke afgelegde kilometer, terwijl de tol in het milieubelastende wegvervoer vrijwillig en niet erg hoog is en uitsluitend geldt voor snelwegen en gewoonlijk ook nog eens alleen voor vrachtwagens vanaf twaalf ton. U moet deze oneerlijke randvoorwaarden veranderen, anders zult u noch de problemen in verband met het klimaatbeleid noch de vervoersproblemen oplossen. De verwachting is dat het verkeer verder toeneemt. Hoe komt dat? Omdat het niets kost.
Verscheidene voorbeelden kunnen worden genoemd. Laat ik één voorbeeld uit uw thuisland noemen. Het Verenigd Koninkrijk exporteert elk jaar 1,5 miljoen ton varkensvlees. Als we naar de import kijken, blijkt dat het Verenigd Koninkrijk ook 1,5 miljoen ton varkensvlees invoert. Zo'n situatie kunnen we voorkomen. We kunnen dit transport voorkomen en in plaats daarvan de capaciteit benutten die we beslist nodig hebben. Daarom moeten we in Europa een heleboel onzin over de vervoerscapaciteit aan de kant schuiven en vervolgens overstappen op milieuvriendelijke vervoerswijzen. Deze nieuwe manier van vervoer moet wel efficiënt zijn en mobiliteit garanderen. De levering van goederen aan de bevolking moet doorgaan, maar tegelijk is bescherming van het milieu nodig, aangezien dat momenteel zeer urgent is.
Zonder een gezond milieu krijgen noch wij noch onze kinderen en kleinkinderen de toekomst die we allemaal wensen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag 4 september plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Gábor Harangozó  
schriftelijk. - (EN) Duurzaam en efficiënt vrachtvervoer moet inderdaad sterk worden verbeterd omdat de vervoerssector verantwoordelijk is voor een groot deel van de CO2-uitstoot in de Unie. Omdat de sector naar verwachting behoorlijk zal groeien, kan het vergroten van de duurzaamheid en doeltreffendheid gezien worden als een mogelijkheid om het economisch concurrentievermogen te versterken en talrijke arbeidsplaatsen te scheppen.
Daarom moet de Unie voldoende middelen beschikbaar stellen om de ambitieuze doelstellingen van verbeterde mobiliteit, intermodaliteit van de vervoerswijzen, efficiënt energiegebruik, minder olieverbruik en minder verontreiniging te realiseren. Wij zijn verheugd over de strategische aanpak van het beoogde actieplan inzake goederenvervoer en de doelstellingen ervan: concentreren op goederencorridors waarbij een combinatie van de diverse vervoerswijzen wordt gebruikt; bevorderen van innovatieve technologieën en infrastructuren; een efficiënter beheer van het goederenvervoer en andere vervoerswijzen dan die over de weg aantrekkelijker maken. Om het succes van een duurzaam Europees vervoersbeleid te garanderen, moeten wij uiteraard onderkennen hoe belangrijk het is te bevorderen dat er synergieën ontstaan met andere Europese beleidsterreinen als energie en milieu en dat deze terreinen elkaar aanvullen.
Grensoverschrijdende harmonisatie van nationale regels en synergie met de andere verwante beleidsterreinen zijn nodig om de doelstellingen van een duurzaam en efficiënt vrachtvervoer te bereiken.
