

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie over de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon. Namens de Raad is hier aanwezig de heer Schmit en namens de Commissie de heer Verheugen.
Namens het Parlement zal een aantal afgevaardigden het woord voeren; zij zijn juist hun plaatsen aan het opzoeken.
Het woord is aan de heer Schmit namens de Raad. 
Schmit,
   .  Mijnheer de Voorzitter, vijf jaar na de goedkeuring van de strategie van Lissabon zal de Europese Raad bij de tussentijdse herziening van deze strategie opnieuw genoodzaakt zijn erover te debatteren, ditmaal over het weer op gang brengen ervan.
Zoals is voorgesteld door de Commissie moet er een nieuwe start gemaakt worden met deze strategie door onze actie toe te spitsen op de verwezenlijking van sterkere en duurzamere groei en op het scheppen van meer banen van betere kwaliteit. De Europese Raad zal zo de relevantie van de strategie kunnen bevestigen door meer duidelijkheid te verschaffen omtrent de uitdagingen en de doelgerichtheid ervan. De doelstelling van groei en werkgelegenheid moet worden nagestreefd door ontwikkeling van en synergie tussen de drie dimensies van de strategie: de economische dimensie, de sociale dimensie en de milieudimensie. In verband daarmee zal de Europese Raad de prioriteiten vaststellen die als leidraad moeten dienen voor de actie van de Unie op sociaal gebied. De hernieuwde behandeling van de sociale agenda moet namelijk als aanvulling en steun dienen voor de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon, met name als het gaat om de bevordering van de sociale dimensie van de economische groei.
Wat het milieu aangaat zou de Europese Raad de nadruk moeten leggen op de bijdrage die het milieubeleid kan leveren aan groei en werkgelegenheid en zou hij moeten bevestigen dat het noodzakelijk is milieuoverwegingen in het proces van Lissabon op te nemen. Overigens zal de Commissie haar mededeling over de duurzameontwikkelingsstrategie aan de Europese Raad voorleggen – maar daar zal ik later op terugkomen, want dat betreft een kwestie waarvoor de Raad een apart agendapunt heeft gereserveerd.
De Europese Raad zal zich ook buigen over de vraag hoe de governancevan de strategie, zowel op het niveau van de Unie als op het niveau van de lidstaten, kan worden verbeterd. De kwestie van de governance vormt werkelijk de kern van de tussentijdse herziening en zal van doorslaggevende betekenis zijn voor het welslagen van de strategie. In de ogen van het voorzitterschap kan deze complexe vraag worden teruggebracht tot een aantal kernpunten.
Ten eerste: de aanneming van een geheel van geïntegreerde richtsnoeren waarmee de verschillende nu lopende processen op elkaar kunnen worden afgestemd en gestroomlijnd. De verveelvoudiging van processen en verslagen is er namelijk voor een groot deel debet aan dat de strategie in de publieke opinie zo slecht wordt begrepen en staat de doelmatige tenuitvoerlegging van de strategie in de weg.
In het licht van de door de Europese Raad geboden oriëntaties zou de Commissie nu voorstellen moeten doen voor richtsnoeren waarin de grote oriëntaties van het economisch beleid zijn vervat alsmede de richtsnoeren voor de werkgelegenheid, door deze in één samenhangende tekst te integreren. Deze geïntegreerde richtsnoeren zouden vervolgens door de Europese Raad worden gefiatteerd, en daar waar het Verdrag dit verlangt formeel door de Raad goedgekeurd. Het spreekt vanzelf dat de standpunten van het Parlement in dat proces ten volle in aanmerking zullen worden genomen.
Ten tweede: het invoeren van driejarigenationale actieprogramma’s. Het is zaak dat de lidstaten meer vrijheid krijgen bij het stellen van prioriteiten en het kiezen van middelen voor hun acties voor de tenuitvoerlegging van de strategie, binnen het kader van de geïntegreerde richtsnoeren waar ik zojuist over sprak. Voorgesteld wordt dat de lidstaten op basis van deze geïntegreerde richtsnoeren nationale actieprogramma’s opstellen na een zo breed mogelijk overleg tussen alle betrokken actoren. Ter vergemakkelijking van het overleg en de coördinatie alsmede van de tenuitvoerlegging van hetgeen is besloten, zou elke lidstaat een verantwoordelijke kunnen aanstellen voor de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon.
Ten derde: een follow-upprocedure gebaseerd op een regelmatige evaluatie van de tenuitvoerlegging tijdens tussentijdse ontmoetingen. Het idee is dat de lidstaten vanaf 2006 elk najaar één verslag presenteren over de tenuitvoerlegging van hun nationale actieprogramma. Op basis daarvan zal de Commissie jaarlijks in januari een evaluatieverslag presenteren. Dit kan gepaard gaan met enkele aanpassingsvoorstellen, zonder dat dat evenwel mag leiden tot een volledige herziening van de geïntegreerde richtsnoeren die gedurende drie jaar van kracht blijven. De Europese Raad zal zich vervolgens over deze aanpassingen uitspreken.
De verschillende betrokken formaties van de Raad zullen voortgaan met hun werkzaamheden over al deze kwesties die verband houden met de herziening van de strategie van Lissabon. De Raad Algemene Zaken zal er vlak voor de Europese Raad van 16 maart op terugkomen. Dit zijn dus de grote plannen die momenteel in discussie en in voorbereiding zijn, met het oog op de Europese Raad van 22 maart. 
Barroso,
    – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, een maand geleden heb ik tijdens de Conferentie van voorzitters bekend gemaakt wat onze ideeën waren voor een partnerschap voor duurzame groei en werkgelegenheid. Het was de bedoeling om de strategie van Lissabon zo een nieuwe impuls te geven.
Onze doelstelling voor dit partnerschap is eenvoudig: we moeten onze economie en ons sociale model moderniseren en dynamischer maken en de kwaliteit van ons leven verbeteren, en wel door het uitvoeren van werkelijk ambitieuze hervormingen. We dienen in te zien dat een goed opgezet milieubeleid dubbel voordelig kan zijn: we kunnen zo banen creëren en tegelijkertijd duurzame groei verwezenlijken. Binnen de context van de economische stabiliteit moeten we ervoor zorgen dat al onze ondernemingen - van de allergrootste tot de kleine en middelgrote – meer in staat zijn om nieuwe en betere banen te scheppen. We moeten de productiviteit ook verhogen door meer te investeren in mensen, kennis en innovatie.
Vandaag krijgt één van de belangrijkste partners met wie wij willen samenwerken – het Europees Parlement – een eerste gelegenheid om zijn eigen standpunten toe te lichten en aan te geven wat zijn prioriteiten zijn.
Ik zelf en de overige leden van de Commissie zijn heel blij met dit debat. We willen onze dank uitspreken voor de politieke investering die u heeft gedaan om een algemene ontwerpresolutie te kunnen opstellen, een resolutie die een weerslag is van al de verschillende ideeën binnen dit Parlement. Veel van uw prioriteiten zijn ook de onze en wij hebben begrip voor uw verlangens. 
 Later vandaag zullen wij debatteren over de aanstaande Europese Raad. Die Topconferentie zal het beginpunt, en niet het eindpunt, van de reis zijn wat betreft de vernieuwde strategie van Lissabon. Ik schaar mij vol overtuiging achter de opmerkingen van de geachte vertegenwoordiger van het Luxemburgs voorzitterschap.
We zullen alleen dan slagen, als iedereen het gevoel heeft dat hij of zij belang heeft bij het succes van Europa. Van doorslaggevend belang voor dat welslagen is dat we een visie voor het voetlicht brengen waarvoor de burgers warmlopen, die mensen het daadwerkelijke gevoel geeft dat dit hún project is, en die vooral leidt tot concrete actie op nationaal, regionaal en lokaal niveau.
Willen we echter een dergelijk maatschappelijk draagvlak creëren, dan moet het duidelijk zijn waarom deze hervormingen van belang zijn en dat ze onderdeel vormen van onze bredere visie. Het gaat bij de hervormingen over mensen en over de onderwerpen die hun het meest na aan het hart liggen: de kans op een baan, een goede start voor hun kinderen, zekerheid wanneer ze met pensioen gaan of in geval van gezondheidsproblemen en kwalitatief hoogwaardige openbare diensten. Het gaat over een betere levenskwaliteit en een hogere levensstandaard in alle delen van de uitgebreide Unie, van onze stadscentra tot in het hart van ons platteland en onze kustgemeenschappen. Het gaat over het samenbinden van de Unie door middel van 21e-eeuwse infrastructuur en investering in de regio’s. Het gaat over het ten volle benutten van Europese uitmuntendheid in ons bedrijfsleven – waarbij in het bijzonder wordt ingespeeld op de problemen van kleine en middelgrote ondernemingen – en in de kunstsector in de breedste zin van het woord, maar ook in wetenschap en technologie en in ons unieke samenlevingsmodel.
Het gaat bij de hervormingen ook over het bereiken van al deze dingen op een manier die waarborgt dat toekomstige generaties minimaal dezelfde mogelijkheden hebben als wijzelf. Niet alleen de strategie van Lissabon, maar het optreden van de Unie op alle terreinen wordt ondersteund door deze doelstelling van duurzame ontwikkeling.
Dit zijn brede economische, sociale en ecologische doelstellingen. Ze namen een centrale plaats in toen de Lissabon-strategie gelanceerd werd en vandaag doen ze dat nog steeds. Ik kan u verzekeren dat deze Commissie zich er hard voor zal maken dat ze ook morgen nog centraal staan, niet in de laatste plaats wanneer we in de komende maanden de toekomstige financiële vooruitzichten bespreken. Dan zullen we zien of degenen die op dit moment – althans in hun politieke uitlatingen – op de bres staan voor het Europees sociaal model inderdaad zoveel belang hechten aan cohesie en solidariteit als ze zeggen.
Niettemin moeten we de feiten onder ogen zien. De eerste vijf jaar van de Lissabon-strategie hebben niet de gewenste resultaten opgeleverd. Er is te weinig waargemaakt, er is te weinig verantwoordelijkheid genomen op nationaal niveau en nog minder door de samenleving in het algemeen. Op cruciale terreinen, van productiviteit tot de uitgaven voor onderzoek en onderwijs, van vroege schoolverlaters tot armoedebestrijding, hebben we de kloof die vijf jaar geleden bestond nauwelijks kleiner weten te maken.
We kunnen daaraan nog toevoegen de uitdaging waarvoor we ons gesteld zien door de hevige, wereldwijde concurrentie en een vergrijzende bevolking. Dit zijn niet langer toekomstige uitdagingen – het is de dagelijkse realiteit voor onze ondernemingen en werknemers. Daarom heeft de strategie van Lissabon een nieuwe start nodig en nieuwe bezieling. Daarom stellen wij voor met vernieuwde aandacht te werken aan groei en werkgelegenheid om die uitdagingen het hoofd te bieden. Een dynamisch en innovatief Europa biedt de beste kans daartoe. Vice-voorzitter Verheugen zal meer in detail toelichten hoe deze vernieuwde aandacht zich vertaalt in concrete maatregelen en resultaten.
Dit betekent niet dat we gas terugnemen op andere gebieden. Onze nieuwe sociale agenda, onze herziening van de strategie voor duurzame ontwikkeling en onze maatregelen ten aanzien van de klimaatverandering laten zien dat de Commissie er op allerlei gebieden veel aan gelegen is vooruitgang te boeken.
Dan kom ik nu op twee specifieke punten die in uw ontwerpresolutie aan de orde worden gesteld. In de eerste plaats het evenwicht binnen de Lissabon-strategie. Ik weet dat er verscheidene zorgen zijn geuit over de nieuwe nadruk op maatregelen ter bevordering van groei en werkgelegenheid. Dit is geenszins in strijd met ons sociaal en milieubeleid. Groei is een conditio sine qua non voor een effectief en ambitieuzer programma in termen van solidariteit, net zoals bestrijding van werkloosheid de beste bescherming biedt tegen uitsluiting en armoede. Zonder groei, zonder een dynamische economie, zal er geen duurzame ontwikkeling zijn, zal de convergentie van regio’s niet bevorderd worden en zullen onze sociale en milieudoelstellingen steeds verder uit het zicht verdwijnen. Ik realiseer mij echter terdege dat blijvende groei op zijn beurt weer afhankelijk is van een parallelle vooruitgang op het gebied van cohesie, onze sociale agenda en het ombuigen van milieutrends die schadelijk en niet duurzaam zijn.
Wat de dienstenrichtlijn betreft: we hebben een open en florerende interne markt voor diensten nodig in de Unie en eveneens toegankelijke openbare diensten van hoge kwaliteit. Dat zijn cruciale factoren als we een geslaagde samenleving willen. We hebben evenwel geconstateerd dat op een aantal gebieden veranderingen nodig zullen zijn om de brede consensus te bereiken die we graag zouden zien. We hebben verklaard bereid te zijn op een pragmatische wijze samen te werken met u, het Parlement, en met het voorzitterschap ter voorbereiding van uw eerste lezing. Wat we met name nodig hebben, is een kader dat het risico van sociale dumping ondervangt, een breed terrein beslaat – maar dat niet noodzakelijkerwijs de gezondheidszorg of diensten van algemeen belang omvat – en dat tegemoetkomt aan de oprechte bezorgdheid over de werking van het beginsel van het land van herkomst. 
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, staat u mij toe tot slot nog enkele woorden te wijden aan de governance van de strategie van Lissabon. Ik acht het niet noodzakelijk de komende weken de gehele strategie van Lissabon te herschrijven. Er is evenwel een aantal nieuwe elementen geopperd door zowel de Commissie als – niet te vergeten – het Parlement.
We hebben voorgesteld een Europees technologie-instituut in het leven te roepen; meer prioriteit te geven aan het verbeteren van de regelgeving, met name ten bate van de kleine en middelgrote ondernemingen; eerder geneigd te zijn bestaande voorstellen opnieuw te behandelen; de regels op staatssteun en belasting zo te gebruiken dat ondernemingszin, innovatie en onderzoek worden gestimuleerd; de hervormingen van de arbeidsmarkt opnieuw toe te spitsen op de maatregelen die erop gericht zijn vrouwen, jongeren en oudere werknemers te helpen bij het vinden en behouden van een baan; een Europees jongerenpact te sluiten.
Eigenlijk denk ik dat men wel kan zeggen dat de mensen een vrij duidelijk idee hebben van hetgeen gedaan moet worden. De politieke uitdaging is nu om uit te vinden hoe wij op communautair niveau kunnen helpen om dat ook werkelijk te doen. De kern van het probleem is dat de lidstaten – en de samenleving in het algemeen – zich deze hervormingen niet echt eigen hebben gemaakt en daardoor zijn de resultaten van veel structurele hervormingen van de afgelopen vijf jaar niet geweest wat we ervan hadden verwacht. In antwoord daarop hebben wij de volgende voorstellen gedaan. Het lijkt erop dat u het daarmee eens bent, als ik uw ontwerpresoluties mag geloven.
Ten eerste het formuleren van geïntegreerde richtsnoeren op het niveau van de Europese Unie, waarin de huidige oriëntaties van het economisch beleid en de richtsnoeren voor de werkgelegenheid worden samengevoegd, opdat de lidstaten een duidelijk beeld hebben van waar ze zich toe verplichten. Voor het eerst zal er ook gedetailleerd aandacht worden besteed aan micro-economische hervormingen. Het betreft dus een geïntegreerde visie, dat macro-economisch beleid, micro-economische hervormingen en werkgelegenheidsbeleid omvat. Op die manier zal Lissabon niet een louter decoratieve functie hebben, maar zal deze strategie werkelijk in het hart van ons economisch beleid komen te staan.
Ten tweede de uitwerking van nationale Lissabon-programma’s die op de nationale omstandigheden zijn toegesneden. Het initiatief daarvoor ligt vanzelfsprekend bij de lidstaten, maar wij hebben van onze kant al parallel daaraan een programma voorbereid voor de Europese Unie over de strategie van Lissabon, waarin initiatieven worden gepresenteerd op communautair niveau en waarin dus wordt verduidelijkt wat op communautair niveau en wat op nationaal niveau moet gebeuren.
Ten derde een vereenvoudiging van de plicht om informatie te verstrekken, zowel op communautair als nationaal niveau, opdat de lidstaten meer tijd besteden aan de tenuitvoerlegging van de hervormingen en minder tijd aan het schrijven van verslagen erover die de meeste mensen niet te zien krijgen. Er moet dus minder belang worden gehecht aan verslagen dan aan de integratie van een visie op de hervormingen die in uitvoering zijn.
Het is onze ambitie de actieve deelneming in deze hervormingen te bevorderen en ze een plaats te geven in de nationale politieke debatten. De Europese Voorjaarsraad zal niet het eindstation vormen. Integendeel, hij zal de nieuwe aanpak zijn politieke impuls meegeven. Maar voor een volledige samenhang zullen de in maart vastgestelde politieke richtsnoeren de leidraad moeten vormen voor de financiële besluiten van juni. De Unie mag er niet mee volstaan alleen maar ambitieus te zijn. Wil zij slagen in het verwezenlijken van deze ambities, dan zal zij daar ook afdoende middelen tegenover moeten stellen. Wat dat aangaat zou een pro-actieve overeenkomst over de financiële vooruitzichten, waarin de cohesie de plaats krijgt die haar toekomt, bepalend zijn voor de versterking en ontwikkeling van ons sociaal model in de komende jaren.
Tegelijkertijd zal de Europese Raad eveneens de weg bereiden voor debatten op nationaal en regionaal niveau over de actieprogramma’s die de lidstaten dit najaar verzocht zijn te presenteren. Persoonlijk heb ik hoge verwachtingen van die debatten. De strategie van Lissabon moet geïnspireerd worden door de partnerschappen en de dialogen die de afgelopen jaren tussen de verschillende nationale, lokale en sociale actoren zijn ontstaan in het kader van het cohesiebeleid. Zo niet, dan zal het niet mogelijk zijn de bij de tenuitvoerlegging betrokken partners te mobiliseren.
Staat u mij toe u te zeggen, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dat ik het na mijn gesprekken met het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's zeer bemoedigend vind hoe buitengewoon positief onze herziening van de strategie van Lissabon door deze instellingen is ontvangen. Ik ben bijzonder gelukkig met de gezamenlijke verklaring die de twee grote vakverenigingen en werkgeversorganisaties op Europees niveau dezer dagen hebben gepresenteerd. Het is dus mogelijk een evenwichtige consensus te bereiken over ambitieuze hervormingen. Het spreekt vanzelf dat er voor de leden van het Europees Parlement een hoofdrol is weggelegd in dit partnerschap, willen we deze hervormingen echt doorvoeren. Daarom verzoek ik u om jaarlijks uw bijdrage te leveren aan de werkzaamheden van de Europese Voorjaarsraad, waarin, overeenkomstig het Verdrag, de richtsnoeren worden vastgesteld waardoor het proces wordt gestuurd en natuurlijk ook om het voortouw te nemen in de politieke debatten waarin op nationaal, regionaal en lokaal niveau steun wordt vergaard. Zo zien wij het partnerschap dat deze Commissie met u wil aangaan. Wij denken dat die basis en dat engagement het mogelijk zullen maken veel meer te doen voor ons Europa.
Verheugen,
   .  Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het grote initiatief voor groei en werkgelegenheid dat wij hier vandaag behandelen, is het belangrijkste project waar de Commissie zich de komende vijf jaar mee gaat bezighouden. Wij zijn ons er dan ook terdege van bewust dat wij op basis van het slagen van dit project zullen worden beoordeeld, maar dat geldt niet alleen voor ons. Het succes van dit groei- en werkgelegenheidsinitiatief is immers bepalend voor alle Europese instellingen, want de burgers van Europa verwachten van ons dat wij daadwerkelijk een kentering tot stand brengen en het concurrentievermogen van Europa binnen de mondiale, steeds harder wordende context op een hoog peil houden. Ik leg daarbij de nadruk op “op een hoog peil”. Dikwijls krijgen wij te horen hoe we moeten omgaan met de gevaren van vergrijzing in de maatschappij, met de gevaren van groeiende globalisering of met een arbeidsverdeling die steeds gecompliceerder wordt. We zouden ons concurrentievermogen moeten versterken door lonen en sociale en milieunormen te verlagen. Ik kan u vertellen: dat is verkeerd. Wij mogen niet toegeven aan een ontwikkeling naar beneden van de concurrentie. Het concurrentievermogen van Europa is gebaseerd op de kwaliteit en de toppositie van zijn producten en diensten: daar moeten wij aan vasthouden. Bovendien moeten wij er ook niet voor terugschrikken zeer duidelijk te benadrukken dat producten die in Europa worden gemaakt en aangeboden niet alleen technisch en kwalitatief van hoogstaand niveau zijn, maar ook bepaalde Europese waarden vertegenwoordigen. Ik denk daarbij onder andere aan het feit dat onze producten en diensten niet het gevolg zijn van een meedogenloze uitbuiting van het milieu of van mensenrechten. Ik ben er vast van overtuigd dat een dergelijke Europese filosofie inzake economisch beleid op den duur voordelen oplevert wat betreft de concurrentie. Immers, de andere dynamische regio’s in de wereld kunnen er uiteindelijk niet aan ontkomen dat de burgers hogere sociale en milieunormen verlangen.
Het groei- en werkgelegenheidsinitiatief, de nieuwe Lissabon-agenda, is een project – en dat wil ik benadrukken – dat uitsluitend kan functioneren indien iedereen inziet dat het op partnerschap gebaseerd is. Misschien denken de mensen wel: “Laat dat stelletje in Straatburg en Brussel maar begaan, er komt toch niets van terecht” maar nee, dit initiatief kan alleen slagen als de Europese instellingen en de lidstaten zich er samen verantwoordelijk voor voelen. Ik wil mij derhalve uitdrukkelijk tot een aantal lidstaten wenden die hun twijfels hebben geuit ten aanzien van de manier waarop wij deze strategie willen implementeren – de voorzitter van de Commissie heeft dit zojuist al ter sprake gebracht. Wij hebben niet de intentie een log apparaat van verslagen, aanbevelingen en sancties op te bouwen. Wij streven naar een model waarin de resultaten van het beleid door ons samen worden neergelegd en geanalyseerd. Het is evenwel noodzakelijk dat er een samenvattend voortgangsrapport wordt opgesteld, en dat kan uitsluitend gebaseerd zijn op voortgangsrapporten van de lidstaten. Daar hoeft niemand bang voor te zijn, want nu moeten de lidstaten reeds uitvoerig verslag uitbrengen. Als gevolg van ons nieuwe voorstel zullen de lasten zelfs teruggebracht worden. Niemand hoeft er bang voor te zijn dat de Commissie wil opstellen en gaat toepassen, zoals dat heet. Wij moeten gezamenlijk evenwel toch duidelijkheid krijgen over hetgeen wij in een jaar hebben bereikt en wat ons nog te doen staat.
Ten tweede zet de Commissie zich er nadrukkelijk voor in dat de regeringen van de lidstaten regeringsleden -ministers - benoemen die verantwoordelijk zijn voor de coördinatie van de Lissabon-strategie in hun eigen lidstaat. Aan deze strategie dienen gezichten te worden verbonden. De meest logische oplossing zou zijn dat de ministers die binnen de Raad Mededinging toch al verantwoordelijk zijn voor de kwesties met betrekking tot de Lissabon-strategie, deze taak op zich nemen. Die Raad, die nu een nieuwe rol zoekt, zou die daarmee krijgen en zo aan effectiviteit winnen. Deze optie wordt door de Commissie zeer uitdrukkelijk aanbevolen.
Tot slot het volgende. Ik zal in de loop van dit jaar een aantal belangrijke initiatieven presenteren die een invulling van de Europese dimensie van het project zullen vormen. Bij alle voorstellen van de Commissie zal van tevoren worden gecontroleerd welke bijdrage een bepaald project of initiatief aan de groei en werkgelegenheid in Europa levert, en dat is van doorslaggevend belang. Deze vraag moet in alle gevallen kunnen worden beantwoord. En wij gaan dat doen. Wij zullen u op zeer korte termijn belangrijke politieke initiatieven op mijn eigen terrein presenteren, en wel over de volgende onderwerpen – waarbij ik de volgorde bewust heb gekozen. In de eerste plaats betreft het een betere wetgeving. Het project “Beter wetgeven” sukkelt al een poos – om het maar zachtjes uit te drukken. Het moet een duidelijke politieke koers krijgen. Het moet duidelijk zijn dat betere wetgeving rechtstreeks en onmiddellijk effect heeft op de productiviteit en kwaliteit van de Europese economie. Ook dit kunnen we alleen samen doen. Het Parlement dient daarbij een belangrijke rol te spelen, evenals de Raad, de lidstaten en de Commissie. Daarbij is niet alleen de manier waarop we in de toekomst gaan wetgeven en we het concurrentievermogen versterken van belang; er dient eveneens naar het acquis van nu te worden gekeken en er moet onderzocht worden of alle regels die wij in de loop van tientallen jaren hebben aangenomen nog echt noodzakelijk zijn of dat er hier aanzienlijke vereenvoudigingen doorgevoerd kunnen worden.
Verder nog dit. Voor onze voeten ligt in Europa een enorm, nagenoeg onbenut potentieel aan economische capaciteit. Daarover wordt vaak gediscussieerd, maar uiteindelijk gebeurt er niets mee. Ik doel hierbij op de 25 miljoen kleine en middelgrote ondernemingen in Europa waar tweederde van alle arbeidskrachten werkzaam is. Wij mogen het niet slechts bij woorden laten, tegen deze 25 miljoen ondernemingen zeggen, jullie zijn de ruggengraat van de Europese economie, en dan vervolgens niets ondernemen. Er moet juist een beleid komen dat er met name op is gericht het enorme aanwezige potentieel aan innovatie, investeringen en creativiteit te benutten en in arbeidsplaatsen om te zetten. Ik zal u zeer binnenkort een voorstel presenteren voor de uitgebreide modernisering en opwaardering – met de nadruk op opwaardering – van het Europees beleid voor kleine en middelgrote ondernemingen.
In de derde plaats is er ons industriebeleid. Het woord alleen al brengt in een aantal lidstaten angst teweeg. Er moet een moderne definitie van industriebeleid voor de 21e eeuw worden opgesteld. Het beleid uit het verleden met beschermingsmuren om bepaalde industrieën heen volstaat niet meer. Ook hier moet ervoor worden gezorgd dat het concurrentievermogen behouden blijft en wordt versterkt. Maar we moeten ons er ook bewust van worden dat wij een duurzame, sterke industriële basis in Europa nodig hebben. Daarom zal de Europese industrie sector voor sector moeten worden bekeken en zal met alle betrokken partijen – ondernemingen, vakbonden, parlementen en regeringen – besproken dienen te worden welke randvoorwaarden voor iedere sector het beste zijn, teneinde het groeipotentieel volledig te benutten.
In de laatste plaats wil ik het onderwerp innovatie aanroeren waarvoor de Commissie eveneens nieuwe en vergaande voorstellen zal doen. Innovatie is voor Europa de zwakke schakel in de keten tussen onderzoek, ontwikkeling en productie. Ons vermogen om onderzoeksresultaten in innovatie om te zetten moet verbeterd worden, overal. Onder meer de Amerikanen zijn hier veel verder in.
Deze Commissie is ervan overtuigd dat Europa sterk genoeg is om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van globale concurrentie. In nagenoeg iedere economische sector is er een Europese onderneming of een Europees land dat aan de top staat. Met andere woorden: we kunnen het wel. We zijn in staat om van elkaar te leren en om elkaar te ondersteunen bij de benutting van het in onze maatschappij aanwezige potentieel. Daarbij zullen wij de Europese instellingen evenwel de mogelijkheid moeten geven een dergelijk beleid ten uitvoer te leggen. Voordat ik afsluit, moet ik er derhalve op wijzen dat het groei- en werkgelegenheidsbeleid, dat een doelmatig instrument is voor het bereiken van onze politieke doelstellingen op de lange termijn, in de vorm van cijfers in de volgende financiële vooruitzichten dient te worden opgenomen. Ik kan hierbij slechts opmerken dat het een zware slag zou toebrengen aan het slagen van ons groei- en werkgelegenheidsbeleid, indien er nog lange tijd onzekerheid over de volgende financiële vooruitzichten zou bestaan. Ik doe een dringend beroep op de lidstaten zich ervan bewust te zijn dat grote projecten een lange voorbereidingstijd vergen. En de tijd vliegt voorbij. Bovendien vergroten wij onze geloofwaardigheid onder de Europese burgers door te tonen dat wij onze woorden werkelijk in daden omzetten. En daden – ik kan er helaas niets aan veranderen – kosten nu eenmaal geld. Zonder een sterke begroting en zonder duidelijke financiële vooruitzichten zal het lastig, zo niet onmogelijk worden onze doelstellingen te realiseren.
Poettering,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, dit is een bijzonder belangrijk debat en ik wil derhalve allereerst de beide rapporteurs, de heren Lehne en Désir, zeer hartelijk danken voor hun werk. Ik dank eveneens de voorzitter van de stuurgroep, de heer Daul, en de coördinator van onze fractie, mevrouw Thyssen, voor hun uitstekende werk. Ik wil echter ook al degenen danken – ik kan ze niet allemaal bij naam noemen – die ertoe hebben bijgedragen dat wij vanmiddag een hopelijk brede meerderheid voor een goede zaak krijgen.
Mijnheer de voorzitter en mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, de Commissie heeft de juiste prioriteiten gesteld voor haar vijfjarige ambtstermijn, te weten groei en werk. Onze fractie ondersteunt dit zeer nadrukkelijk. Wij zijn ook zeer blij met het feit dat de Commissie vandaag niet alleen kwalitatief, maar ook kwantitatief zo sterk vertegenwoordigd is vandaag.
Het gaat nu om het concurrentievermogen van de Europese Unie. Laten we eens kijken naar een aantal getallen ter vergelijking met onze belangrijkste concurrenten, partners en vrienden in de Verenigde Staten. Als we de norm voor de Europese Unie van vijftien lidstaten op honderd leggen, dan is de arbeidsproductiviteit per werknemer als gevolg van de uitbreiding naar vijfentwintig lidstaten tot 93 gedaald. De arbeidsproductiviteit in de VS ligt daarentegen op 121. Daaruit blijkt hoe groot het concurrentievoordeel voor de Verenigde Staten is.
Een van de grootste uitdagingen is de vergrijzing van onze bevolking, hetgeen op zichzelf uiteraard een positief feit is. Hoe maken wij nu evenwel gebruik van de ervaring van oudere mensen? De participatiegraad ligt in de Europese Unie met vijfentwintig lidstaten op 40 procent, terwijl deze in de Verenigde Staten op 59,9 procent ligt. Moeten we dan ook niet eens nadenken over hoe wij het potentieel en de ervaring van oudere mensen kunnen benutten en hun kansen op werk kunnen vergroten? De Europese Unie met vijfentwintig lidstaten besteedt 1,9 procent van het BNP aan onderzoek en ontwikkeling. De VS besteden hieraan echter 2,8 procent. Ook daaruit blijkt eens te meer hoeveel werk ons nog te wachten staat.
Onze fractie is zeer tevreden over de inhoud van twee wijzigingsvoorstellen waarin wordt gesteld dat wij de ondernemersgeest moeten versterken. Vice-voorzitter Verheugen heeft terecht de rol van het MKB genoemd. Hij heeft erop gewezen dat er een cultuur gecreëerd moet worden waarin mensen bereid zijn risico’s te nemen, waarin het eigen initiatief en de eigen verantwoordelijkheid worden gestimuleerd en waarin met name economische wetgeving wordt opgesteld, die voor de ondernemingen, met name het MKB begrijpelijk en onbureaucratisch is, met een eenvoudig en billijk belastingsysteem en de nodige voorspelbaarheid in het economisch beleid. Dat betekent dat we ervoor moeten zorgen dat het bedrijfsleven vertrouwen heeft in de politiek.
Het is cruciaal dat er een op groei georiënteerd, macro-economisch klimaat wordt ontwikkeld, onze munt moet stabiel zijn, er moet een dynamische ontwikkeling van de economie en de arbeidsmarkt plaatsvinden en de staatsschuld moet worden afgebouwd. Ik kan er bij alle betrokken partijen derhalve slechts op aandringen zich zodanig in te zetten voor een hervorming van het Stabiliteitspact dat het – indien er werkelijk een hervorming wordt doorgevoerd – uiteindelijk de kern wordt van onze gezamenlijke inspanningen. Wat wij dus nodig hebben, zijn hervormingen, flexibiliteit, eigen verantwoordelijkheid en minder bureaucratie. Als dit ons allemaal lukt, is ook de basis gelegd voor solidariteit ten opzichte van de burgers in onze Gemeenschap en in de lidstaten, die onze solidariteit nodig hebben in het kader van een zeer verstandig en vooruitziend sociaal beleid.
Wij dringen er bij de lidstaten op aan een bijdrage te leveren aan een Europa dat in staat is ontwikkelingen door te voeren en de groei te stimuleren, waarin de economie dus groeit. Dat is evenwel geen doel op zich. Ons doel is met name arbeidsplaatsen te scheppen, zodat de burgers zich ten volle kunnen inzetten en hun mogelijkheden in Europa kunnen benutten. Dat is nu onze gemeenschappelijk taak.
Schulz,
    – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met commissaris Verheugen ben ik van mening dat de uitvoering van de Lissabon-strategie de komende vijf jaar het belangrijkste project van de Commissie is. Daarmee deel ik niet alleen de mening van de Commissie, maar ook die van alle Europese instellingen en lidstaten van de Europese Unie. Het is een integraal project, waar iedereen in gelijke mate aan bij dient te dragen, wil het tot een goed einde gebracht worden.
Ook ik wil mijn dank betuigen aan de leden van de commissie ad hoc – mijn collega’s de heren Désir en Goebbels, alsook de heer Klaus-Heiner Lehne – evenals aan de leden van mijn eigen fractie, want zij hebben allemaal hard gewerkt en een constructieve bijdrage geleverd aan de breed gedragen tekst die nu voorligt. We hebben er lang over gediscussieerd waar we het accent dienen te leggen als we het over de verwezenlijking van de Lissabon-doelstellingen hebben en wat ik vandaag gehoord heb, is een positieve reactie op de signalen die we in onze beraadslagingen gegeven hebben. Jazeker, Lissabon zal mislukken, als de mensen het gevoel krijgen dat het een project is dat vooral dient tot herziening en mogelijk inperking van het Europese sociale model. Maar als Lissabon een project is dat het welvaartspeil in Europa verhoogt door het tot een meer concurrerend continent te maken en tegelijk de sociale randvoorwaarden overeind te houden die iedereen in de Unie een menswaardig leven mogelijk maken, die werkgelegenheid scheppen, die sociale zekerheid voor jong en oud scheppen – als het project Lissabon dat beeld weet op te roepen, zullen de mensen er zeker achter staan.
Daar hangt het succes van af: of de mensen al dan niet achter een project staan. De zin van de Europese Unie lag veertig, vijftig jaar lang in het bewaren van de vrede, het scheppen van evenwicht tussen arm en rijk, het aaneensmeden van het verdeelde werelddeel en het overwinnen van zijn deling. Dat alles hebben we bereikt. Zolang dit lukte, hebben de mensen zich met het project Europa geïdentificeerd. Echter, deze historische fase gaat ten einde en de vraag dringt zich steeds meer op wat de zin van Europa is. Voor steeds meer mensen is dit een vraag die hun persoonlijk aangaat. De mensen willen niet alleen weten wat de waarden van Europa zijn, maar ook wat het economisch nut van de Europese Unie is en het economisch nut van de Europese Unie ligt nu juist in het feit dat dit geïntegreerde Europa, dat deze interne markt met de economische en sociale kracht die hij kan ontwikkelen het weldoordachte antwoord van dit werelddeel vormt op de uitdaging van de globalisering. De Lissabon-strategie is niets anders dan de poging aan deze ontwikkeling een economische en sociale zin te geven! Daarom was Lissabon een goed begin, een goede beslissing. Inmiddels zijn we een paar jaar met dit proces bezig en we zijn er niet tevreden over. Dat mag ons er niet toe verleiden om op te geven, we moeten juist vol goede moed doorgaan. Ik vind dat de tekst die we vandaag aannemen toont dat het Parlement zich in grote meerderheid aansluit bij de andere instellingen: bij de Commissie en – naar ik hoop – ook de Raad en de afzonderlijke lidstaten. Want het betoog dat zowel de heer Verheugen als de Commissievoorzitter hier gehouden hebben is cruciaal: niet wij alleen, niet de instellingen van de EU alleen, maar vooral ook de lidstaten moeten meedoen. Namens mijn fractie wil ik met nadruk zeggen dat ik de mening van commissaris Verheugen ten volle onderschrijf. Verder deed me de voldane glimlach deugd waarmee de Commissievoorzitter reageerde, toen commissaris Verheugen wees op de samenhang tussen de financiële vooruitzichten en het Lissabon-proces. Als er steeds meer taken onder dit project vallen en er tegelijk steeds minder financiële middelen heengaan, kan het geen succes worden. Dat gaat niet!
Wie het succes van dit project met een gelijkblijvende begroting nastreeft, kan niet het antwoord schuldig blijven op de vraag waar dan ten gunste van het Lissabon-project geschoven moet worden. Het kan zijn dat men wil maximeren. Daar kan ik inkomen. Maar als er dan gemaximeerd wordt, als de totale geldstroom niet groter wordt, staan we toch voor de kwalitatieve keus welke investeringen in het kader van de Lissabon-strategie geschrapt dienen te worden ten gunste van bepaalde andere voornemens. Daarover hult zich de Raad, hullen zich de lidstaten tot nu toe in een waardig stilzwijgen. Maar vroeg of laat moeten zij hun kaarten op tafel leggen. Ik verwacht van de Commissie dat zij net zo bevlogen optreedt als mijnheer Verheugen vandaag gedaan heeft en zoals u, mijnheer de Commissievoorzitter, vandaag gedaan hebt. Zegt u de staatshoofden of regeringsleiders dat dát nu juist het doel van de financiële vooruitzichten hoort te zijn: zij moeten de Lissabon-doelstellingen dichterbij brengen, als die doelstellingen tenminste oprecht gemeend zijn. Dit verband is voor ons van belang, net als de drie punten die u noemde: een betere wetgeving, versterking van de positie van het midden- en kleinbedrijf en een pro-actief industriebeleid, dat de werkgelegenheid in de industrie veilig stelt en tegelijk de milieustandaard en de kwaliteit van onze producten verhoogt en daarmee ons concurrentievermogen op de exportmarkten vergroot. Ja, daar staan ook wij sociaal-democraten in dit Parlement achter, omdat al deze punten vooral voor één ding zorgen: werk. En werk zorgt voor sociale zekerheid. Dat is onze invalshoek. Ik dank iedereen die er in deze commissie ad hoc toe bijgedragen heeft dat dit Parlement in deze cruciale kwestie met een brede meerderheid beslist. Voor ons staat één ding buiten kijf: als dit Huis besluiten neemt die van rechtse snit zijn, werkt links daar niet aan mee. Als dit Huis echter besluiten neemt waarin wij ons als sociaal-democraten herkennen, dan krijgen die ook onze steun.
Watson,
   Mijnheer de Voorzitter, als de Commissievoorzitter wil dat zijn Lissabon-agenda een succes wordt, dan moeten de lidstaten die agenda serieus nemen.Het pleidooi dat de Raad vanmorgen hield voor het aanstellen van een verantwoordelijke in iedere lidstaat, getuigt van een goed oordeelsvermogen. Om uw hervormingen erdoor te krijgen, voorzitter Barroso, zult u bovendien de politieke wil van de Raad en de steun van dit Parlement nodig hebben, en het is van beide nog niet helemaal duidelijk of die er wel zijn. De rechtse partijen van Europa hebben zich nog altijd niet neergelegd bij het centrale gegeven van globalisering dat de natiestaat en de vrije markt niet langer verenigbaar zijn. Vrij verkeer van goederen en kapitaal zonder een even vrij verkeer van diensten en werknemers is vanuit economisch oogpunt onzin. En de linkse partijen worden nog altijd verscheurd door meningsverschillen over de rol van de staat in het beheren van de economie.
Voorzitter Barroso, de liberalen en democraten van Europa zullen standvastig en eensgezind achter uw agenda blijven staan, mits u erkent dat de krachten die tot groei aanzetten en nieuwe banen creëren gelegen zijn in ondernemerschap en in de vastberaden wil een geweldig product te maken of een fantastische nieuwe dienst te verlenen. De concurrentie in de mondiale economie waar het werkelijk om gaat, betreft het aantrekken van investeringskapitaal om nieuwe ideeën te steunen en nieuwe banen te creëren. Die concurrentiestrijd zullen we verliezen, tenzij we ervoor kunnen zorgen dat de interne markt naar behoren functioneert.
De liberalen en democraten ontkennen niet dat er in het economisch beheer een rol is weggelegd voor de overheid. Wanneer bij een beter opgeleid, welvarender, assertiever publiek ethische bezwaren rijzen of men zich bewuster wordt van risico’s, en wanneer bedrijven belang hechten aan immateriële waarden als de bedrijfsreputatie, dan is er behoefte aan een actieve en verantwoordelijke overheid. Om die reden juichen wij uw REACH-voorstellen toe, bijvoorbeeld, of een eventuele toezegging om de handel in emissierechten ook toe te passen op de uitstoot van vliegtuigen.
De overheid heeft ook een taak als het erom gaat de burgers te beschermen tegen fraude of marktfalen en te zorgen voor gelijke concurrentievoorwaarden, niet alleen tussen bedrijven onderling, maar ook tussen het bedrijfsleven en de burger. Dat is de reden waarom mijn fractie tijdens de vorige zittingsperiode haar steun heeft gegeven aan de richtlijn oneerlijke handelspraktijken en in dit Parlement voorstellen zal steunen die een grotere rechtszekerheid beogen bij grensoverschrijdende transacties.
Het lijkt ons van fundamenteel belang het juiste evenwicht te treffen in het economisch beleid. Wij hebben derhalve ernstige bedenkingen tegen bijvoorbeeld een richtlijn inzake softwareoctrooien die slecht voorbereid is en van meer nut lijkt te zijn voor multinationals dan voor kleinere uitvinders. Als de heer McCreevy in de tweede lezing een meerderheid voor zijn voorstel wil vergaren, dan zal hij beter zijn best moeten doen. Patenten dienen ter bescherming van innovatie, niet ter onderdrukking van concurrentie. We zullen niet veel nieuwe Europese bedrijven creëren als we niet in de gehele Europese Unie samenhangende, rationele regelgeving aangaande intellectuele eigendom hebben.
Tot besluit: om groei en banen op te leveren, moet een interne dienstenmarkt een centraal onderdeel zijn van de Lissabon-agenda. De liberalen en democraten erkennen echter dat er een groot verschil bestaat tussen het functioneren van een markt en het vervullen van een openbare dienst, en de dienstenrichtlijn moet op een aantal punten gewijzigd worden om dat verschil zichtbaar te maken.
Voorzitter Barroso, u erkent dat wij onze burgers niet dezelfde veiligheid, welvaart en kansen kunnen bieden die anderen genieten wanneer de groeicijfers van Europa blijven achterliggen. Wij zullen u steunen in uw inspanningen om de economie van Europa weer op de rails te krijgen, maar zijn ons ervan bewust dat het van zwakheid getuigt economische vooruitgang uitsluitend in kwantitatieve zin te meten. Zo leveren bijvoorbeeld auto’s die veiliger zijn, een efficiënter brandstofgebruik hebben en na gebruik eenvoudiger gesloopt kunnen worden, weliswaar een lagere economische groei op in de traditionele betekenis, maar creëren ze een ander soort meerwaarde. Wij verwachten dat uw Commissie openstaat voor dergelijke ideeën.
Om tegelijkertijd de economische vitaliteit van ons continent en de gezondheid ervan vanuit sociaal en milieuoogpunt te verbeteren, moet de Lissabon-agenda flexibiliteit, eerlijkheid en een vooruitziende blik in zich verenigen. Als zij dat doet, zal het de burgers van Lissabon met trots vervullen dat zij hun naam hebben verbonden aan het succes van Europa. Zoals de Portugese prins Henrique de Navigator de ontdekkingsreizigers van Europa de weg wees naar nieuwe landen en grote rijkdom, zo kunt u ons de weg wijzen op onze ontdekkingstocht naar een vergelijkbaar economisch succes.
Frassoni,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als wij de opmerkingen van vanmorgen en de straks in stemming te brengen resolutie over de herziening van de strategie van Lissabon vergelijken met de redevoering van voorzitter Barroso van enkele weken geleden, stellen wij vast dat wij onszelf kunnen gelukwensen. Wij zijn het er immers in grote lijnen met elkaar over eens dat de strategie van Lissabon en Göteborg alleen nieuw leven ingeblazen kan worden als het onontbeerlijke evenwicht gevonden wordt tussen de drie dimensies van de strategie, tussen de ecologische, economische en sociale dimensie.
Toch is dit voor ons niet voldoende om deel te nemen aan het politieke compromis dat zich aftekent, tenminste niet in zijn huidige vorm. Wij zijn natuurlijk blij dat enkele van onze voorstellen zijn overgenomen in de gezamenlijke resolutie, maar volgens ons ontbreken er enkele dingen in de tekst. Zo ontbreekt een duidelijke keuze met betrekking tot de instrumenten die nodig zijn om onze doelstellingen te bereiken. Ook wordt op geen enkele manier gegarandeerd dat de Commissie - en ook dit Parlement trouwens - de kracht en de wil bezit om weerstand te bieden aan degenen die een Europese economische governance niet nodig vinden en aandringen op hernationalisatie van het cohesiebeleid, op een hervorming naar beneden van de arbeidsmarkt en op een verdere inkrimping van de begroting van de Unie.
Uit vrees dat anders een compromis onmogelijk zou worden, heeft men in de resolutie tegenstrijdige elementen opgenomen, waardoor de boodschap eerder verward dan overtuigend overkomt. Wij zien dat de tekst niet altijd even coherent is. Natuurlijk betaalt niemand graag belastingen, maar wij zijn het er niet mee eens dat de belastingen op willekeurige wijze worden teruggeschroefd tot een minimum. Dat zou enkel meer sociale ongelijkheid tot gevolg hebben. Europa heeft een belastinghervorming nodig waarmee de arbeidskosten worden verminderd en de belastingdruk wordt verplaatst naar andere sectoren. De heer Delors zei dat jaren geleden al, maar daar is nooit iets aan gedaan. Dit thema is zelfs geheel buiten het Europese debat terechtgekomen.
Ten tweede komt in de resolutie een zeer gematigd en zelfs dubbelzinnig standpunt tot uiting ten aanzien van drie uitermate belangrijke vraagstukken, waarover in de komende maanden een keihard wetgevingsdebat gevoerd zal worden: de dienstenrichtlijn, de REACH-verordening en de richtlijn betreffende octrooieerbaarheid van software. De uitkomst van dit debat zal aantonen of de strategie van Lissabon slechts een terugkeer is tot de oude recepten van Thatcher of het begin van een echte Europese 
Mijnheer de voorzitter, mijnheer McCreevy, volgens ons moet de Bolkestein-richtlijn worden ingetrokken, opdat wij dit keer met het goede been van start kunnen gaan, dat wil zeggen met een richtlijn voor diensten van algemeen belang.
Mijnheer Verheugen, wij zijn van mening dat de REACH-verordening reeds in haar huidige vorm nauwelijks volstaat als compromis tussen de ongetwijfeld belangrijke redenen van de industrie en de absoluut prioritaire redenen van gezondheid en milieu. Dit is een compromis dat de Commissie, maar ook het Europees Parlement, met hand en tand moet verdedigen tegen de agressieve lobby van de chemische industrie. Die begrijpt kennelijk maar niet dat de organisatie van een efficiënt en geloofwaardig controlesysteem de beste manier is om haar concurrentiekracht te garanderen.
Tot slot ben ik van mening dat als men zich uitdrukkelijk uitspreekt tegen octrooieerbaarheid van software, men in feite zegt dat innovatie verkregen wordt met vrijheid en verspreiding van kennis en niet door het beschermen van de grote multinationals en hun monopolies.
Mijnheer de voorzitter, deze tekst gaat gebukt onder een fundamentele dubbelzinnigheid over de vraag wat de toegevoegde waarde is van het optreden van de Unie ten opzichte van dat van de nationale regeringen. Ons inziens ligt die toegevoegde waarde in het feit dat de Unie in staat is te investeren in groei-instrumenten zonder zich per se te moeten houden aan bepaald BBP-percentages. Ook kan zij investeren in sectoren die niet per se van materiële aard zijn, zoals onderwijs en cultuur. Daarbij kan zij gebruik maken van hernieuwbare hulpbronnen en duurzame oplossingen, en kan zij geleidelijk aan de sectoren verlaten waarin hulpbronnen worden verbruikt en verspild, zoals de grote infrastructuren en de intensieve landbouw, die bovendien grote risico’s teweegbrengen voor gezondheid en milieu. Denkt u maar aan kernenergie, GGO’s en schadelijke chemische producten.
Mijnheer de voorzitter, wij zullen u waar mogelijk bij deze keuzes ter zijde staan, maar waar dit niet mogelijk is, zullen wij ons tegen u keren en ons scharen aan de zijde van de burgers. 
Wurtz,
   . – Mijnheer de Voorzitter, in maart 2000 wilden de staatshoofden en regeringsleiders van de Unie, evenals de Commissie het bewijs leveren dat het mogelijk was sociaal beleid te voeren langs liberale weg. Hun vastbesloten doelstelling om in 2010 volledige werkgelegenheid te bereiken had bij sommigen reële verwachtingen gewekt.
Vijf jaar later is de werkelijkheid hard. De werkloosheid in Europa ligt nog altijd – gemiddeld – rond de 9 procent en men wordt hoe langer hoe onzekerder. In de grootste economie van de Unie, Duitsland, een land dat toch de absolute recordhouder is op exportgebied, is de grens van vijf miljoen werklozen bereikt. Om de doelstelling van Lissabon te halen, te weten een werkgelegenheidsgraad van 70 procent in 2010, zouden er 22 miljoen meer banen moeten worden geschapen dan in het huidige tempo over de afgelopen vijf jaar. Dat is moeilijk voorstelbaar nu de Europese Centrale Bank haar groeiprognose voor de eurozone naar beneden heeft bijgesteld, naar 1,6 procent voor dit jaar, en landen als Italië en Nederland op het randje van een recessie verkeren.
De zaken gaan echter niet voor iedereen slecht. onderkent een, ik citeer, “explosieve winstgroei voor grote ondernemingen”. Hun aandeel in het BBP in Europa, evenals in Azië, zo benadrukt het Britse weekblad, is de afgelopen 25 jaar niet zo hoog geweest. Het wijst de werknemers daarentegen aan als de grote verliezers. Maar wie heeft het hier nu over de werknemers?
De beweging ATD Vierde Wereld betreurt van haar kant dat de Commissie in haar mededeling van 2 februari geen woord wijdt aan de doelstelling van het uitroeien van de armoede waar vandaag de dag 68 miljoen mensen in de Unie mee te kampen hebben. Denkt u niet dat een dermate radicale discrepantie tussen de gisteren aangekondigde doelstellingen en de vandaag verkregen resultaten aanleiding zou moeten zijn om ons eens serieus af te vragen wat de liberale dogmata die vanaf het begin de grondslag hebben gevormd voor het proces van Lissabon nog voor relevantie hebben? .
Maar welke geluiden krijgen onze medeburgers dag in dag uit vanuit Brussel te horen? Mevrouw Danuta Hübner, commissaris voor regionaal beleid, wil naar eigen zeggen de bedrijfsverplaatsingen in Europa vergemakkelijken. In de ogen van de heer Špidla, commissaris voor werkgelegenheid en sociale zaken, is onze doelstelling in de eerste plaats flexibiliteit. De vice-voorzitter die belast is met het industriebeleid, de heer Verheugen, zet in de Franse pers de puntjes op de i door te verklaren: “Met de strategie van Lissabon waren er zoveel prioriteiten dat er in feite geen prioriteiten waren. Ditmaal willen wij een concreet actieplan dat is toegespitst op concurrentievermogen”.
Mevrouw Neelie Kroes, commissaris voor mededinging, verklaarde op haar beurt dat zij een einde wil maken aan de staatssteun met regionale strekking in de vijftien oude lidstaten van de Unie. En de heer Mandelson, commissaris voor handel, heeft de lidstaten herinnerd aan hun plicht hun arbeidsmarkt en hun sociale stelsels te blijven hervormen.
Wat de heer McCreevy, de commissaris die verantwoordelijk is voor de interne markt, betreft: hij verdient een speciale vermelding. Hij heeft een punt gezet achter de slepende discussie over het intrekken, herzien of handhaven van de Bolkestein-richtlijn, door te verklaren dat er geen sprake van kon zijn dat deze tekst zou worden ingetrokken, ondanks dat deze van alle kanten is verworpen. In één adem liet hij daarop volgen dat hij, in samenwerking met de Raad, weigerde de richtlijn over de octrooiering van software te herzien, ondanks het unanieme, dringende verzoek van de fracties in het Parlement. Tot slot heeft hij in het kader van het in Londen echt kleur bekend, met typisch Angelsaksische vrijmoedigheid, door te zeggen – ik citeer de heer McCreevy: 
 “We moeten niet vergeten dat het internemarktprogamma verreweg de grootste dereguleringsoperatie uit de recente geschiedenis is.” 
 Dit alles bestempelt de heer Barroso als een nieuw elan voor groei en werkgelegenheid. Hebt u dan niet in de gaten dat de grens van de overdosis aan liberalisme onstuitbaar dichterbij komt voor de mensen en dat de afwijzing van dat model vroeg of laat als een boemerang in het gezicht van de bestuurders van de Unie zal terugkomen, op de een of andere manier? Mijn fractie zet zich nu juist in om te zorgen dat deze stroming zich niet tegen Europa keert – want het gevaar bestaat dat dat gebeurt – maar voor een ingrijpende verandering van Europa. Daarom kunnen wij ons natuurlijk niet herkennen in de compromisresolutie die ons vandaag wordt voorgelegd. En daarom hebben wij een alternatieve tekst ingediend.
Wohlin,
   Mijnheer de Voorzitter, in het zogeheten verslag-Kok wordt gewezen op het bestaan van synergie-effecten. Een euro die door de EU aan ontwikkelingsprojecten wordt uitgegeven, kan aanzienlijk meer waard zijn dan een overeenkomstig bedrag dat door de afzonderlijke lidstaten wordt uitgegeven. EU-projecten kunnen de behoefte aan staatssteun voor de afzonderlijke lidstaten dan ook verminderen. Meer EU-financiering hoeft daarom niet te leiden tot een hogere belastingdruk.
Bij grote projecten, bijvoorbeeld ruimtevaart en fusie-energie, kunnen er schaaleconomische voordelen zijn om de projecten op EU-niveau uit te voeren. Overigens vind ik dat het proces van Lissabon in hoofdzaak door de lidstaten zelf gefinancierd moet worden. Het proces van Lissabon mag geen lanceerplatform worden voor een groot aantal nieuwe projecten op EU-niveau die financiering van de lidstaten vereisen.
In zijn algemeenheid vind ik het een belangrijke vraag of nationale inspanningen vervangen kunnen worden door EU-projecten. Ik vraag me af of er empirische bewijzen zijn dat synergetische effecten bestaan. Mijn ervaring lijkt eerder op het tegenovergestelde effect te wijzen. Hoe meer de EU zich inspant om haar bureaucratie uit te breiden, en hoe meer wetgeving en richtlijnen ze aanneemt, des te meer groeit de publieke sector in de lidstaten. Met elke nieuwe ambtenaar in Brussel neemt het totale aantal ambtenaren in de lidstaten toe met een factor 5, 10 of 25.
Volgens de zogeheten theorie valt te verwachten dat iedere nationale bureaucratie haar invloed en haar rol probeert te maximaliseren. Hoe meer macht de EU van de bureaucratie in de lidstaten overneemt, des te meer breidt die zich uit. Daar zijn vele redenen voor: de nieuwe richtlijnen moeten ten uitvoer worden gelegd, de controle moet worden aangescherpt; en de politici die hun recht van initiatief zijn kwijtgeraakt, zoeken nieuwe terreinen. Bovendien zijn er naar men zegt meer middelen nodig om hun onderhandelingspositie in Brussel te versterken.
Als voorbeeld van dit proces hoeven we alleen maar te kijken naar wat er bij de invoering van de euro gebeurde. Toen de nationale centrale banken hun eigenlijke functie, het voeren van monetair beleid, verloren, nam hun dienstpersoneel krachtig toe. Vergelijkbare verschijnselen zijn op diverse gebieden zichtbaar.
Ik vind dat de Commissie het initiatief moet nemen om onafhankelijke onderzoekers, economen en politicologen te laten bestuderen hoe de bureaucratische multiplier in de EU werkt. Het is belangrijk om een eind aan dit proces te maken, onder andere door minder wetgevingsrichtlijnen uit te vaardigen en meer vrijwillige overeenkomsten te sluiten. Gebeurt dit niet, dan zal de belangrijkste groeisector waarschijnlijk de overheidsbureaucratie zijn. De groei dreigt te worden afgeremd door de eigen ambities met harmonisatie, wetgeving, bemoeienis met alle denkbare kwesties enzovoort. Daarom moet de EU juist meer gebruik maken van de institutionele concurrentie die gelegen is in de diversiteit. 

Muscardini,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de doelstellingen van de strategie van Lissabon zullen nooit bereikt worden als de economische en sociale problemen waarmee de moderne samenlevingen in Europa en de rest van de wereld te kampen hebben, niet radicaal anders worden aangepakt door de Europese Unie.
Wij leven in een gemondialiseerde markteconomie, met slechts ogenschijnlijk vrije mededinging. In werkelijkheid veronderstelt vrije mededinging namelijk dat de uitgangsvoorwaarden overal dezelfde zijn, of tenminste vergelijkbaar zijn gemaakt met via onderhandelingen verkregen compensaties. Dergelijke voorwaarden bestaan niet. Evenmin bestaat een mobiliteitsbeleid in de verschillende sectoren, ofschoon een dergelijk beleid juist bijdraagt aan het herstel van het mededingingsvermogen en dus de werkgelegenheid.
Als men het met de wereldmarkt opgelegde stelsel in goede banen wil leiden, moet men nieuwe, politieke, financiële en economische regels vaststellen, andere regels dan die uit de tijd van voor de mondialisering. Slechts kortzichtigheid en een gebrek aan begripsvermogen ten aanzien van de gevolgen van de wereldomspannende informatie dankzij internet kunnen de Europese instellingen beletten in te zien dat ontmoetingen en intentieverklaringen niet volstaan om dit doel te bereiken.
Langetermijnplannen uitwerken en van bovenaf opleggen volstaat echter niet. De geschiedenis heeft ons geleerd dat in de vorige eeuw de economie van een grootmacht door de werkelijkheid werd ingehaald en overrompeld omdat de centrale plannen er alleen in theorie prachtig uitzagen. De werkelijkheid laat zich niet beïnvloeden door plannen. Integendeel, het zijn de plannen die bestand moeten zijn tegen de werkelijkheid. In deze fase van onze samenleving kan een uitsluitend op ongebreidelde consumptie gegrondveste economie niet volstaan.
Tijdens de Europese Raad van Lissabon, toen de kennismaatschappij werd gedefinieerd, werden enkele problemen buiten beschouwing gelaten, zoals de opstelling van regels voor het waarborgen van correcte kennis, en niet van voor onwettige doeleinden gemanipuleerde of gebruikte kennis. Bovendien zal de strategie van Lissabon nooit echt van de grond komen als de opstelling en tenuitvoerlegging van instrumenten voor daadwerkelijke hulp aan de ontwikkelingslanden geen deel gaat uitmaken van de doelstellingen van de Unie. Wij moeten de ontwikkelingslanden immers brengen tot democratie en eerbiediging van de mensen-, werknemers- en kinderrechten. Het is essentieel dat er wordt gedacht in termen van sociale en daarnaast ontwikkelingseconomie.
Om dit doel te bereiken moet Europa zijn betrekkingen herzien met de landen waar werknemers verstoken zijn van sociale voorzieningen en rechtsbescherming en waar kinderen niet spelen maar gedwongen worden om te werken. Er moet gestreefd worden naar milieubescherming en totstandkoming van een Europees sociaal model. 
Rutowicz (NI ).
    Dames en heren, de strategie van Lissabon moet de welvaart, de cohesie en de ontwikkeling van de Europese samenleving veiligstellen. De verwezenlijking van deze doelstellingen vereist dat hiervoor de nodige middelen worden uitgetrokken. Tegelijkertijd is het van wezenlijk belang dat de kosten van het levensonderhoud zo laag mogelijk blijven. Goedkope diensten en producten zijn vooral belangrijk voor de armste groepen in de samenleving.
De ontwikkeling van onderzoek die de toegang tot moderne technologie bevordert en productiemethoden die ons in staat stellen met de landen buiten de Europese Unie te concurreren, moeten bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie van Lissabon. Er moet ook prioriteit worden gegeven aan de daadwerkelijke invoering van moderne productiemethoden die het creëren van moderne en veilige arbeidsplaatsen mogelijk maken. Moderne en goedkope productie van hoge kwaliteit stelt ons in staat te concurreren op de externe markten, hetgeen nieuwe arbeidsplaatsen in de productie- en dienstensectoren met zich meebrengt.
De verwezenlijking van de strategie van Lissabon vereist de analyse van een hele reeks van gebieden waarop de Europese Unie en de lidstaten actief zijn. In het kader van de strategie van Lissabon is het van belang dat wij de juiste doelstellingen kiezen voor onderzoek en de uitvoeringsprogramma’s. Het huidige systeem van richtsnoeren voor onderzoek en de financiering van afzonderlijke onderzoeksprojecten wordt in hoge mate benut door de economisch sterkste landen. De afgelopen decennia zijn in Europa toonaangevende centra voor onderzoek en ontwikkeling ontstaan, bijvoorbeeld in Finland of in Saksen. De komende vijf jaar moeten wij veel nieuwe centra inrichten om de kloof tussen de EU en de meest ontwikkelde landen op onderzoeksgebied te dichten. Wij moeten de uitgaven voor onderzoek verhogen tot tenminste 3 procent van het BBP, het aantal mensen dat werkzaam is in wetenschap en onderzoek met minstens een miljoen mensen verhogen en procedures uitwerken die een doelmatige besteding van de middelen veiligstellen.
Er is een ingrijpende reorganisatie vereist ten opzichte van de huidige situatie om te zorgen voor de coherentie van de maatregelen. Zo moeten er voldoende onderzoekscentra worden ingericht voor de geplande ontwikkeling van technologie en de productie. In deze centra moeten lokale onderzoekseenheden bijeengebracht worden. Zulke centra dienen voor de benutting van het intellectuele potentieel van de landen die zich de inrichting van moderne onderzoekscentra niet konden veroorloven en daardoor niet in staat waren om hun eigen onderzoek te doen. Naast onderzoek moeten de lokale eenheden en onderzoekscentra aan opleiding doen, getalenteerde promovendi aantrekken en zo nieuwe onderzoekers opleiden. Een dergelijk actieprogramma kan ertoe bijdragen dat wij de leemte opvullen die is ontstaan doordat onderzoekers zich naar landen buiten de Europese Unie hebben laten lokken.
De belangrijkste doelstelling van wetenschap en technologie moet de bevordering van het midden- en kleinbedrijf zijn. De ontwikkeling van deze sector kan namelijk het probleem van de werkloosheid oplossen, terwijl veel van deze bedrijven niet over de middelen beschikken om onderzoek uit te voeren of moderne, geavanceerde productiemethoden in te voeren. Er moeten drie programma’s worden opgesteld voor onderzoek, het aantrekken van onderzoekers en de coherentie van de maatregelen in de lidstaten van de EU. In de eerste plaats een programma tot vaststelling van de richtsnoeren voor de regionale ontwikkeling en de specialisatie van de productie in Europese landen, daarnaast een programma tot oprichting van een Europees onderzoekssysteem en de opleiding van onderzoekers en tot slot een programma voor de verspreiding van informatie en de invoering van nieuwe producten en technologie alsmede de toepassing ervan. Deze programma’s moeten de negatieve economische gevolgen van de invoering van het REACH-programma tot een minimum beperken. Het systeem voor de uitvoering van maatregelen op het onderzoeksgebied moet helder en eenvoudig zijn en berusten op het beginsel van mededinging. Dit is een waarborg voor de doelmatigheid en bevordert de investering in particuliere onderzoekscentra. Om op maatschappelijke en politieke steun te kunnen rekenen moet het systeem de cohesie bevorderen...
Thyssen (PPE-DE ).
    Voorzitter, wij staan in Europa voor een historische uitdaging en de EVP-ED-Fractie wil die mede aangaan, want wij willen dat ook de volgende generaties het goed hebben, dat ook zij kunnen genieten van ons sociaal model, dat zij werk hebben en dat zij daarna aanspraak kunnen maken op een behoorlijk pensioen. Daarvoor zijn economische groei en banen een absolute voorwaarde. Wij moeten die realiseren met een verouderende bevolking en tegen de achtergrond van een agressief mondialiseringproces van de economie. Om daarin te slagen, hebben wij doorzicht en visie nodig, maar ook de juiste beslissingen en vooral ook uitvoering van beslissingen. Een Europese stok achter de nationale deuren in de vorm van een nieuwe vorm van governance zal zeker helpen.
Voorzitter, dat de Commissie-Barroso de moedige keuze heeft gemaakt om de Lissabon-strategie nieuw elan te geven en nieuw leven in te blazen en daarbij, op advies van de werkgroep-Kok, in de eerste plaats te kiezen voor groei en banen in een evenwichtige sociale en ecologische context, waarderen wij. Het getuigt van eerlijkheid en het sluit ook aan bij onze benadering van een op waarden gebaseerd Europa van de burgers.
De aanbeveling van de stuurgroep, de aanbeveling van de Conferentie van voorzitters, krijgt onze volle steun en, ja, de formulering is algemeen, maar het is dan ook aan de lidstaten om concrete keuzes te maken. Wij geven wel de weg aan en over onze basishouding bestaat geen twijfel. Wij moeten kiezen voor concurrentievermogen, voor een positief ondernemingsklimaat - ook en zeker voor KMO's -, voor economische groei en voor banen. De drie aangekondigde initiatieven van de Commissie zullen daar zeker in passen.
Wij moeten in de middelen voorzien om onze doelstellingen te kunnen realiseren. De lidstaten moeten plannen en afleveren. Wij zullen de nationale parlementen ertoe aanmoedigen hun regering tot daden aan te zetten. Er moeten nu hervormingen worden doorgevoerd om perspectief te bieden op een in alle opzichten duurzame ontwikkeling.
Tot slot, Voorzitter, wij moeten ons allemaal inzetten, alle instellingen, alle sociale partners op Europees vlak, in de regio's en in de lidstaten. Het doet mij dan ook genoegen te vernemen dat ook de socialistische fractie positief aankijkt tegen de resolutie. Dat betekent dat wij opnieuw in een sfeer van een constructieve dialoog zitten en dat zal het werk en de verantwoordelijkheid van het Parlement ten goede komen. 
Désir (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter en mijnheer de vice-voorzitter, ik zou allereerst mijn mederapporteur, de heer Klaus-Heiner Lehne, willen bedanken voor het werk dat wij gezamenlijk hebben verricht ter voorbereiding van de ontwerpresolutie die vandaag in het Parlement in stemming gebracht zal worden. Ook ben ik blij dat ik in de woorden van de voorzitter en de vice-voorzitter van de Commissie inmiddels grote overeenstemming heb gehoord met hetgeen in onze resolutie tot uitdrukking komt.
De Europese Unie heeft in de loop van de afgelopen jaren een eigen munt verworven, ze heeft zich uitgebreid, en ze heeft een Ontwerpgrondwet goedgekeurd. Met andere woorden: zij heeft zichzelf een kader verschaft. Op dit moment beantwoordt de inhoud van haar beleid niet aan de verwachtingen van haar burgers. Daarom moet zij zich richten op groei, op werkgelegenheid en op sociale en territoriale cohesie, niet alleen omdat dat het eigenlijk doel is van de opbouw van Europa – nu de vrede is gewaarborgd – maar ook omdat het de voorwaarde is om steun te krijgen van de burgers voor de politieke projecten van de opbouw van Europa, zoals de heer Martin Schulz al zei. Daarom denken wij dat het van belang is te zeggen dat de strategie van Lissabon de komende vijf jaar de eerste prioriteit van de Unie moet zijn. We denken dat het een goede strategie is, mits zij serieus genomen wordt, dat wil zeggen dat zij daadwerkelijk ten uitvoer wordt gebracht in de lidstaten volgens de drie pijlers die tijdens de top van 2000 onder Portugees voorzitterschap zijn vastgesteld.
Onze doelstelling moet zijn om in te zetten op concurrentiekracht en groei in Europa, door deze te grondvesten op de elementen van het Europees model, en niet – zoals ik soms de indruk heb dat u doet, mijnheer de voorzitter, wanneer u het hebt over uw drie hoofdlijnen – door een van de drie hoofdlijnen tegenover de twee andere te stellen. Wij denken dat de economische concurrentiekracht alleen maar bevorderd kan worden als we ons evenzeer om de sociale en de milieupijler bekommeren.
We geloven niet dat er voor Europa een toekomst is weggelegd als concurrent om de laagste prijs. Het verheugt me u te hebben horen zeggen dat er moet worden ingezet op , op de hoogwaardige scholing van de werknemers, op het menselijk kapitaal, op onderzoek, op de kwaliteit van de infrastructuur en de openbare dienstverlening. Dit zijn troeven die ervoor zullen zorgen dat de investeerders zullen inzetten op de Europese Unie. De producten van de Europese Unie zullen een plaats krijgen op de wereldmarkten doordat ze in grotere mate gebaseerd zullen zijn op technologie, knowhow en milieu-innovatie. Doordat dat de basis is waarop we de groei opnieuw zullen aanzwengelen zullen we over de middelen beschikken om een hoog niveau van scholing, distributie en sociale cohesie ook inderdaad te financieren binnen de Unie, en in het bijzonder binnen de uitgebreide Unie.
Er moet dus een strijd worden geleverd en er moet duidelijkheid worden verschaft.Het verheugt me dat we er in dit Parlement, middels onze ontwerpresolutie, grotendeels in zijn geslaagd om dergelijke valkuilen te vermijden, maar sommige mensen zouden willen dat de strategie van Lissabon wordt teruggebracht tot een soort magische formule, een programma voor totale liberalisering: liberalisering van de diensten, liberalisering van de arbeidsmarkt, liberalisering van de pensioenstelsels. Alsof dat op zich voldoende zou zijn om te zorgen voor Europese groei en concurrentiekracht. Niet alleen is het een beetje beperkt, maar ik denk ook dat het totaal voorbijgaat aan wat nu moet gebeuren.
Europa heeft hervormingen nodig, daar zijn we het over eens. Het heeft aanpassingen nodig en een dynamischer economie, maar het heeft ook investeringen nodig, het heeft een opleving van de interne vraag nodig het en het heeft een aanpak nodig waarbij we ons met vereende krachten richten op hetgeen morgen voor rijkdom kan zorgen en voor kansen in de internationale concurrentie. Daarom wordt in onze resolutie gehamerd op financiële vooruitzichten die in overeenstemming zijn met de strategie van Lissabon, oftewel een verdubbeling van het Europese budget voor onderzoek en een voortdurende inspanning als het gaat om de grote trans-Europese netwerken, de sociale cohesie en het regionaal beleid. Daarom wordt in onze resolutie aangedrongen op een ambitieuze sociale agenda, geïntegreerd in een algemene strategie, en op het feit dat in de die hu hebt gepresenteerd – het legislatieve en budgettaire actieplan – de drie pijlers van de strategie van Lissabon aan bod moeten komen.
We hebben op dit moment het gevoel dat er nog een gebrek aan evenwicht is, dat de hoofdmoot van de concrete voorstellen concurrentiekracht, economie en structurele hervormingen betreft, en dat er een gebrek is aan stimuleringsmaatregelen, informatie en wetgevingsinitiatieven op het gebied van sociale cohesie en op milieugebied. Wij zien nu bijvoorbeeld uit naar een werkelijk ontwerp voor een kaderrichtlijn inzake de diensten van algemeen belang. We zouden een hervorming willen van de Europese ondernemingsraden, om te kunnen zeggen dat de kwaliteit van de sociale betrekkingen in Europa deel uitmaakt van onze ontwikkelingsstrategie. We zouden meer concrete initiatieven willen zien op het gebied van milieu-innovaties en het verheugt ons te kunnen vaststellen dat een industrieel beleid dat gekoppeld is aan innovatie en steun aan kleine en middelgrote ondernemingen eindelijk onderdeel uitmaakt van het programma van de Commissie.
Dat is de strekking van de boodschap die het Europees Parlement zal uiten. Ik ben blij dat we nogmaals tot een zeer brede overeenstemming zijn gekomen, dankzij het werk van de heer Daul, de heer Lehne en mevrouw Thyssen. Ik betreur dat een aantal andere linkse fracties zich niet bij ons scharen op basis van de inhoud van deze resolutie. Ik kan begrijpen dat er verschillen van mening blijven bestaan, maar eerlijk gezegd geloof ik dat wij tot een duidelijke, sterke boodschap zijn gekomen, die in de richting gaat van een strategie van Lissabon die bijdraagt aan het Europees sociaal model.
Ek (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vijf jaar nadat de Lissabon-strategie van start is gegaan, is het duidelijk dat zij toe is aan een herstart. Deze herstart zou evenwel niet moeten verlopen volgens de lijnen die in het Commissievoorstel worden uitgezet. Ik heb niet zozeer kritiek op wat er in het voorstel staat, als wel op wat er niet in staat. Het kan niet de bedoeling zijn dat economische groei wordt losgekoppeld van sociale en ecologische ontwikkeling: deze drie gebieden hangen immers met elkaar samen.
Toen voorzitter Barroso ruim een maand geleden de tussentijdse herziening in dit Parlement presenteerde, gebruikte hij een metafoor om de drie gebieden te beschrijven: drie kinderen, waarvan er één ziek is en daarom de meeste aandacht nodig heeft. De twee andere, in dit geval ecologische en sociale ontwikkeling, zullen moeten wachten tot ze aan de beurt zijn om aandacht te krijgen van voorzitter Barroso. Ik kom tot een tegenovergestelde conclusie. Om de economie van de EU te genezen, moet het hele gezin gezond zijn.
Investeren in milieutechnologie leidt tot meer werkgelegenheid, stimuleert innovatie en creëert duurzame groei. Toen de bosbouw en de pulpindustrie in de Scandinavische landen de bakens verzetten en zich gingen toeleggen op schonere, groene technologie, ging de concurrentiepositie van de betrokken ondernemingen op de internationale markt er zelfs op vooruit. Nieuwe technologieën voor het besparen van energie zijn een ander voorbeeld van zakelijke belangen die in overeenstemming zijn met milieuoverwegingen.
Er wordt wel eens gezegd dat concurrentie het beste in producten naar boven brengt, en het slechtste in mensen. Dat geldt zeer zeker voor het bedrijfsleven en het is zaak een interne markt te creëren waarin gelijke concurrentievoorwaarden gelden. We moeten een concurrerende en duurzame economie tot stand brengen in Europa en dat betekent ook dat we moeten investeren in onderzoek en ontwikkeling.
De staatshoofden en regeringsleiders mogen de situatie niet licht opvatten. We kunnen wel ambitieuze doelen stellen, maar als we het noodzakelijke politieke leiderschap ontberen, zullen we die doelen nooit bereiken. In Europa kijken we naar de situatie in de VS en vragen we ons af hoe het komt dat de groei daar tweemaal zo groot is als hier. De VS vragen zich af hoe het komt dat in China sprake is van een tweemaal zo sterke groei als in de VS.
Het potentieel van de EU om de voornaamste kenniseconomie van de wereld te worden, is aanzienlijk. De voorstellen van de Commissie zijn goed, maar als we de Lissabon-strategie zouden reduceren tot een kwestie van uitsluitend economische groei, zou dat een stap in de verkeerde richting zijn, terwijl de tijd begint te dringen.
De grote fracties zijn na onderhandelingen tot deze ontwerpresolutie gekomen en de boodschap ervan is duidelijk: economische groei, sociale cohesie en ecologische ontwikkeling moeten als één geheel worden beschouwd. Wij verlangen van de Raad en de Commissie dezelfde visie.
Ik wil mijn medeonderhandelaars bedanken, want het is geen geringe prestatie dat we deze resolutie – ik zei bijna revolutie! – hebben ingediend en er in het Parlement een grote meerderheid voor hebben weten te mobiliseren. 
Turmes (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij als Groenen willen geen blanco cheques afgeven, noch aan de Commissie van de heer Barroso, noch aan dit Parlement. We zijn namelijk bang dat we, als de Lissabon-nevel is opgetrokken, geconfronteerd worden met voldongen feiten op sociaal en ecologisch gebied die alles behalve een integratie van de drie pijlers betekenen. We hebben dat ook in onze amendementen vervat: geen blanco cheque voor Bolkestein! Zolang de Commissie – en dat is ook een appèl aan de Parlementsleden – het voorstel niet teruggetrokken heeft, heeft zij de mogelijkheid een progressief votum in eerste lezing met een veto te beantwoorden. En we ondergraven de positie van ons Parlement, we maken ons in zekere zin zelfs belachelijk, als we er nu niet op staan dat de Commissie dit voorstel terugtrekt, zodat we als Parlement tenminste weten over welk document we discussiëren. Dat hebben we in ons tweede amendement uiteengezet. 
De Voorzitter.
   – Ik zou de heer Hrusovsky, voorzitter van de Nationale Raad van de Republiek Slowakije, die heeft plaatsgenomen op de officiële tribune, welkom willen heten in het Parlement.
Zijn bezoek getuigt van de grote waarde die het Parlement hecht aan de dialoog met nationale parlementen. Ik wens de heer Hrusovsky en zijn delegatie een plezierig en succesvol bezoek. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de voortzetting van het debat over de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we voeren dit debat op een moment waarop de sociale situatie in Europa heel slecht is. We halen de economische groei en de toenemende werkgelegenheid zoals we die in de jaren negentig kenden bij lange na niet. Dat is het gevolg van het restrictieve economische en financiële beleid, het Stabiliteitspact en de versneld doorgevoerde liberalisering en privatisering waartoe de strategie van Lissabon oproept.
De sociale en regionale ongelijkheid neemt toe en bijna twintig miljoen mensen zijn werkloos; banen worden steeds onzekerder en er zijn ongeveer 70 miljoen armen. Sociale insluiting en sociale cohesie zouden dus prioriteiten moeten zijn en bij deze tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon centraal staan. Het gaat er dan ook niet alleen om zekere banen te scheppen, het is ook van belang dat de welvaart eerlijker verdeeld wordt, doordat het sociale beleid gericht wordt op het zeker stellen van de mensenrechten, met betere pensioenen en hoogwaardige openbare diensten op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs, onderzoek en beroepsopleidingen, sociale zekerheid en bescherming, huisvesting en gezinshulp. Bij dit alles moet bijzondere aandacht uitgaan naar het bevorderen van de gelijkberechtiging van vrouwen, terwijl terdege rekening dient te worden gehouden met het milieubeleid.
In plaats daarvan is de voorzitter van de Commissie, de heer Barroso, hier komen verklaren dat de strategie van Lissabon de kern van het economisch beleid zal blijven vormen en hij sluit daarmee aan bij de conclusies van het verslag van Kok, dat de nadruk legt op mededinging. Wat we moeten doen is nu juist wat er in de resolutie van onze fractie wordt gesteld – een einde maken aan deze neoliberale race. We dienen de openbare investeringen op te voeren, zowel op communautair als op nationaal niveau. Er moet een einde komen aan de privatisering van de publieke sector en de openbare diensten, en het voorstel voor een richtlijn voor de interne dienstenmarkt moet worden ingetrokken. Het Stabiliteitspact moet worden herroepen en er moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen lopende uitgaven en investeringen. We moeten een ontwikkelings- en werkgelegenheidspact opstellen dat prioriteit geeft aan het scheppen van banen met rechten, sociale insluiting, economische, sociale en territoriale cohesie. Dat is de enige manier om 22 miljoen banen met zekerheid te scheppen – en die hebben we nodig om in 2010 de doelstelling van 70 procent te halen die in de strategie van Lissabon is vastgelegd.
Als dat niet gebeurt zullen de sociale spanningen in onze landen toenemen, omdat de burgers zich verzetten tegen het beleid dat we voeren. De burgers willen meer sociale bescherming en een beter sociaal beleid – dat is de uitdaging, mijnheer de voorzitter. 
Knapman (IND/DEM ).
   – Amper vijf jaar geleden stelde de EU zich ten doel de Verenigde Staten van Amerika binnen tien jaar naar de kroon te steken. Nu wordt het rustsignaal gefloten, maar ik vermoed dat de heer Barroso er niet de man naar is zich te laten terugfluiten.
Er wordt ons gevraagd ons over een tussentijdse herziening te buigen, maar het lijkt erop dat er weinig te herzien valt. Het werkloosheidscijfer is hoog en wordt alleen maar hoger en degenen die welvaart genereren, worden bedolven onder een lawine van verordeningen en richtlijnen. Groei is slechter. Mevrouw Figueiredo zei gisteren bij de presentatie van haar verslag dat er in de komende vijf jaar 22 miljoen banen gecreëerd moeten worden in de EU. Je hoeft geen groot liberaal filosoof als Friedrich Hayek te zijn om te weten dat dat niet haalbaar is. Het is interessant om te zien hoe de paniek eindelijk begint toe te slaan onder de federalisten; de barsten zijn duidelijk zichtbaar. Volgens de mensen aan die kant is de heer Barroso een verwoed pleitbezorger van de vrije markt, terwijl zijn ideeën volgens de heer Mandelson, ter rechterzijde, uit het jaar nul stammen.
In het Verenigd Koninkrijk beginnen de mensen eindelijk wakker te worden. Ik citeer uit de van vanmorgen: “Leden van het Britse Hogerhuis eisen geld terug uit EU-begroting”. Wij hebben 180 miljard Britse pond betaald en 105 miljard pond teruggekregen. Waar is de resterende 75 miljard gebleven?
Mijnheer Barroso, blijft u maar proberen de Britse belastingbetaler in dit tempo uit te zuigen. Slechter is immers beter en vanuit dat oogpunt bekeken doet deze corrupte instelling het uitstekend.
Krasts (UEN ).
   – Allereerst zou ik de Commissie willen feliciteren met haar realistische visie op de situatie en met haar vastberaden opstelling. We zien nu in dat wat met “Lissabon 2000” beoogd werd, niet gerealiseerd is en dat dat overduidelijk te wijten is aan een gebrek aan politieke wil. Als we kijken naar wat er feitelijk aan de hand is, is het allemaal niet dramatisch, maar het is wel noodzakelijk dat we uitgebreid stilstaan bij de vraag welke middelen we voor het uitvoeren van de strategie inzetten. Als ik het goed begrijp, is dat ook wat de Commissie voorstelt. Aan de doelstellingen verandert niets, en dat valt te begrijpen, want er is nu eenmaal geen echt alternatief. Ook onze hoofdtaak blijft ongewijzigd: de sociale partners in de lidstaten en alle Europese burgers moeten bewust worden gemaakt van de noodzaak van verandering. Het toeval wil dat er parallel aan de discussie over een nieuwe start van de tenuitvoerlegging van de Lissabon-strategie op dit moment ook een debat gaande is over de hervorming van het Stabiliteits- en groeipact, en het zou wel eens zo kunnen zijn dat die hervorming niet tot meer convergentie tussen de landen van de eurozone leidt, maar tot gevolg zal hebben dat de lidstaten meer economische en financiële risico’s te dragen krijgen. De lidstaten zullen krachtige politieke leiders en de nodige vastberadenheid nodig hebben om de noodzakelijke hervormingen in dit verband door te voeren.
Ook de dienstenrichtlijn, die door de Commissie naar voren is gebracht als een cruciaal instrument voor het verwezenlijken van de Lissabon-doelstellingen, is op hardnekkig verzet gestuit. Helaas is de Commissie nu bereid concessies te doen. Aan de andere kant moeten we bij de uitvoering van de strategie van Lissabon oppassen dat we ons er niet toe laten verleiden te veel op EU-niveau te regelen; daarom moeten we steeds het subsidiariteitsbeginsel voor ogen houden en regelmatig het effect van dit wetgevingsinitiatief van de Europese Unie meten in het licht van het hoofddoel ervan, namelijk het waarborgen van het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven.
Een ander belangrijk gevaar is dat het debat te veel een ideologisch karakter krijgt, zoals we vandaag ook weer zien, met de opmerkingen over het belang van de pijlers van de Lissabon-agenda. Met die discussie lijken we weer terug te keren naar de eerdere, toch al overbelaste agenda. Een van de mooie dingen van deze periode van uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe lidstaten is nu juist dat er een momentum voor verandering is ontstaan. De angst voor verplaatsing van werkgelegenheid naar de nieuwe lidstaten, de toestroom van goedkope arbeidskrachten en concurrentie op belastinggebied binnen de Unie zelf dwingt politici ertoe na te denken over hervormingen en bevordert het ontstaan van een klimaat van veranderingsgezindheid. Met de uitbreiding van de Europese Unie is de tijd gekomen voor actieve concurrentie en verandering. Dit is het moment bij uitstek om de strategie van Lissabon een nieuwe start te geven.
Bobošíková (NI ).
   – Mijnheer de voorzitter van de Commissie, in uw mededeling over de herziening van de strategie van Lissabon doet u enkele uitspraken die uiterst misleidend zijn, niet alleen voor dit Parlement, maar ook voor de leiders van de 25 lidstaten. Zo stelt u, ik citeer: “We moeten voorkomen dat er sprake is van groei zonder toename van de werkgelegenheid, wat (…) de prestaties van de Amerikaanse economie parten speelde”. Ik weet niet of dit puur anti-Amerikanisme is, of dat de communisten of misschien wel de vakbonden u dit hebben aangepraat, maar het is ronduit incorrect. Cijfers van Eurostat tonen aan dat de Amerikaanse economie sneller groeit dan de Europese economie en dat de werkloosheid in de VS niet alleen op een lager niveau ligt, maar ook nog eens twee keer zo snel daalt als die in de Europese Unie.
Ik zou u willen verzoeken het presenteren van onjuiste economische gegevens voortaan achterwege te laten, en ik zou u met name willen vragen niet te zwichten voor de druk van die socialisten die niet willen toegeven dat alleen maximale vrijheid voor ondernemers en minimale overheidsbemoeienis het realiseren van welvaart mogelijk maken. Ik vraag u de waarheid onder ogen te zien en tot actie over te gaan, want dat is de enige manier om trouw te zijn aan wat u gezegd hebt toen u in dienst trad vorige zomer, namelijk dat Europa eerst het recht op welvaart moet verdienen. Dank u wel.
Lehne (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, er ligt nu een resolutie voor, waarvan in alle billijkheid gezegd kan worden dat het een uitgewogen tekst is, die alle elementen bevat die voor de Lissabon-strategie van belang zijn. De resolutie betekent ook een daadwerkelijke impuls, die de Lissabon-strategie tot nieuw leven kan wekken.
Alle drie de elementen - groei en arbeidsmarkt enerzijds en sociaal beleid en milieu anderzijds - zijn in het juiste perspectief geplaatst, waarbij er in mijn fractie in het bijzonder aan gehecht wordt dat we ook de samenhang tussen deze beide pijlers duidelijk gemaakt hebben. Verstandig sociaal en milieubeleid is alleen mogelijk als er economische groei is en de arbeidsmarkt functioneert. Tussen deze dingen bestaat een nauw, praktisch verband. Het een vormt de voorwaarde om het andere in succesvol beleid om te zetten. Het is van cruciaal belang dat dat in deze resolutie duidelijk gemaakt is.
Aan één aspect zou ik graag bijzondere aandacht geven, omdat ik in dit korte bestek niet op alle punten in kan gaan, en dat is voor mij essentieel in deze resolutie. Het gaat om het interinstitutioneel akkoord “Beter wetgeven” van december 2003. Ik stel nu al een jaar vast dat dat akkoord gebrekkig functioneert. Onbevredigend zijn vooral de kwestie van de effectbeoordeling en de mate waarin belanghebbenden betrokken worden bij het ontstaan van een wetgevingsvoorstel binnen de Commissie.
We moeten over zaken als de dienstenrichtlijn en REACH zo uitvoerig debatteren, omdat er geen of slechts een gebrekkige effectbeoordeling van de wetgeving heeft plaatsgevonden en omdat kringen van belanghebbenden in onvoldoende mate bij het wetgevingsproces betrokken zijn. Daar moet verandering in komen en het is voor mij dan ook heel belangrijk dat deze resolutie zich in die zin uitlaat.
Staat u mij tot slot nog een paar opmerkingen over de rol van de andere fracties in dit Huis toe. Ik ben de socialistische fractie er zeer erkentelijk voor dat zij nu, net als de liberale fractie, besloten heeft dit wetgevingsvoorstel te steunen. Dat lag in de stuurgroep nog wel even iets anders, maar ik ben blij dat men deze beslissing nu genomen heeft, want we hebben in deze aangelegenheid een brede meerderheid nodig. Het is cruciaal dat het Lissabon-proces door allen gedragen wordt. Waar ik wel wat moeite mee heb, is de opstelling van De Groenen, die hun afwijzende standpunt tijdens een aparte bijeenkomst in Luxemburg ingenomen hebben, zonder de uitkomst van het overleg in de stuurgroep af te wachten. Dat is toch werkelijk wat bevreemdend. Misschien kunnen De Groenen de tekst nog een keer lezen en overwegen of ze er niet toch voor moeten stemmen. Anders zal het hun zwaar vallen om te verklaren waarom ze tegen zijn. 
Goebbels (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het initiatief van Voorzitter Borrell om vertegenwoordigers van de nationale parlementen uit te nodigen voor een gezamenlijke discussie over de economische, sociale en milieuaspecten van de toekomst van Europa werpt nu al zijn vruchten af. In het merendeel van de nationale parlementen is de strategie van Lissabon eindelijk een politiek issue geworden. Op zijn beurt heeft het Europees Parlement zijn uiterste best gedaan om evenwichtigere en minder ideologische voorstellen te doen die beter aansluiten op de dagelijkse werkelijkheid van onze 455 miljoen medeburgers.
Natuurlijk blijft onze ontwerpresolutie voor verbetering vatbaar. Er zijn gapende gaten, zoals het ontbreken van welke verwijzing dan ook naar de noodzaak het Stabiliteitspact aan te passen. Gelukkig is de houding van de regeringen, ongeacht hun politieke kleur, realistischer dan die van sommige conservatieve of liberale collega’s. Zo stuurt de Raad Ecofin, ondanks moeizame debatten, aan op aanpassing van het Pact.
Ik durf te wedden dat de Voorjaarstop erin zal slagen dit nogal ondoeltreffende instrument voor begrotingstoezicht om te zetten in een instrument voor economisch beleid in dienst van de groei. Met een beperkte inflatie, historisch lage rentetarieven, een overvloedige spaarquote en meer dan winstgevende bedrijven schort het Europa en vooral de eurozone op dit moment niet aan stabiliteit maar aan groei.
Bovenal zou dat interne vraag moeten worden gestimuleerd, met name in de grote landen van de eurozone: Duitsland, Frankrijk en Italië. Alleen door de publieke en private investeringen te hervatten en de consumptie weer op gang te brengen zal onze Unie haar groei kunnen verhogen en banen kunnen scheppen.
De tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon zal ertoe moeten leiden dat de middelen worden geconcentreerd op de prioritaire doelstellingen: investeringen in onderwijs, scholing, onderzoek en infrastructuur.
Er zijn minder verslagen en meer concrete acties nodig om dit excellente Europa dat de socialisten voorstaan te verwezenlijken. Het verdedigen van een excellent Europa is niet het verdedigen van de status-quo. De hoge normen op sociaal en milieugebied kunnen en moeten onderdeel uitmaken van het kader van iedere succesvolle economische keuze. In een wereld waarin het kapitaal steeds mobieler wordt blijft de waardevolste concurrentietroef van Europa zijn goed opgeleide en geschoolde personeel dat beschikt over de noodzakelijke onafhankelijkheid om op de voortdurende veranderingen in te spelen.
Het is geen toeval dat de Scandinavische landen, die de strategie van Lissabon als het gaat om op sociaal en milieugebied het meest voortvarend hebben doorgevoerd, tot de lidstaten horen die op het economisch vlak het best presteren. Ze hebben zich moeite getroost om het soort werkelijke baanzekerheid te bieden dat berust op de mogelijkheid de professionele vaardigheden voortdurend op peil te houden.
Een modern concurrentiekader vereist een nieuwe kijk op het concept flexibiliteit. In een wereldeconomie die voortdurend in ontwikkeling is zullen de meest flexibele ondernemingen het het beste doen. De ondernemingen die inzetten op een voortdurend verloop van tijdelijke werknemers zullen terrein verliezen ten opzichte van ondernemingen waaraan de werknemers zich verbonden voelen dankzij de motivatie die zij ontlenen aan baanzekerheid en redelijke arbeidsvoorwaarden.
Het arbeidsmarktbeleid en de stelsels van industriële betrekkingen moeten worden geheroriënteerd op het anticiperen op en het beheren van verandering, om zo een dynamische Europese economie te creëren en de Europese werknemers ervan te overtuigen dat verandering geen bedreiging betekent maar kansen biedt. We hebben behoefte aan een moderne arbeidsorganisatie en actief arbeidsmarktbeleid.
Dezelfde gedachtegang is van toepassing op het gebied van het socialebeschermingsbeleid. Hiervoor is een sleutelrol weggelegd en het vergt een versterking van de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting.
Ter afronding, mijnheer de Voorzitter, wil ik zeggen dat het excellente Europa zeker mogelijk is. De Europese Unie is overigens al veel beter dan haar reputatie. Van buitenaf gezien is de Unie de politieke speler op het wereldtoneel met de hoogste levensstandaard, niet alleen op het economische vlak maar ook op sociaal en milieugebied.
Lambsdorff (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, dames en heren, ik sluit me aan bij de dankbetuigingen aan het adres van met name de heren Lehne en Goebbels alsook de andere leden. Het was een zeer constructieve samenwerking, waarvoor ik hen allen hartelijk dank.
Vijf jaar na het begin van de Lissabon-strategie staan we nu op een tweesprong. Ik zou dat aan willen grijpen om nog eens fundamenteel op de toestand in Europa in te gaan. Zoals voor het laatst in de jaren dertig van de vorige eeuw gebeurde, zucht Europa onder een structurele massawerkloosheid. In mijn eigen land Duitsland ligt de werkloosheid hoger dan ooit tevoren in de geschiedenis van de Bondsrepubliek. Alleen al in Noordrijn-Westfalen – waar ik en commissaris Verheugen vandaan komen – heeft die inmiddels de grens van een miljoen overschreden. Tegelijkertijd zien we in veel lidstaten een steeds verder oplopende schuldenlast en het wegtrekken van wetenschap en onderzoek, terwijl de psychische, morele en politieke gevolgen van de massawerkloosheid steeds verder om zich heen grijpen. Dalende opkomst bij de verkiezingen, ontevredenheid over de politiek in het algemeen, groeiend racisme, extremisme van rechts en van links – dat zijn de gevolgen van massawerkloosheid, waarvoor we de ogen niet mogen sluiten.
Na vijf verloren jaren, waarin we van alles wilden en niets bereikt hebben, moet Europa kiezen. Hebben we de moed en de kracht de strijd tegen de massawerkloosheid eindelijk aan te gaan? Hebben we de moed en de kracht het roer om te gooien voor meer banen en groei? Hebben we de moed en de kracht ons niet langer uitsluitend te concentreren op hen die nog werk hebben, maar de blik eindelijk te richten op hen die willen werken, maar dat niet kunnen? Mijn antwoord is duidelijk: ja, we moeten die moed en die kracht opbrengen. Tevens is duidelijk dat daarvoor onze vereende inspanning nodig is, evenals een onvoorwaardelijke concentratie op een groter concurrentievermogen. Laten we dat nu eindelijk nemen voor wat het is: een noodzakelijke voorwaarde voor meer groei en werkgelegenheid. En groei en werkgelegenheid zijn op hun beurt voorwaarde voor het bereiken van de ambitieuze sociale en ecologische doelen, die we allemaal onderschrijven, zoals ook in de resolutie tot uitdrukking komt.
Daarbij zal de voltooiing van de interne markt als motor van de economische ontwikkeling een sleutelrol spelen. We mogen niet langer over het hoofd zien dat de interne Europese markt sinds 1993 voor meer dan twee miljoen arbeidsplaatsen gezorgd heeft. Kunnen we het ons onder deze omstandigheden permitteren de Europese markt voor dienstverlening nog langer alleen op papier te laten bestaan? Moeten we ons niet juist op een sector concentreren die inmiddels goed is voor 70 procent van het bruto binnenlands product in de Europese Unie? In het wegnemen van hindernissen voor grensoverschrijdende dienstverlening schuilt een enorm groeipotentieel. Wie Europa op groeikoers wil brengen en de massawerkloosheid wil bestrijden, dient hier te beginnen. Veel te lang hebben we in deze kwestie trouwens volksmenners onweersproken gelaten die alleen goed zijn in het aanwakkeren van angsten. Daarmee doel ik vooral op het monsterverbond dat deze week aan de overzijde van de Rijn, in Westfalen, gesmeed is. President Chirac en bondskanselier Schröder voeren een angstcampagne vol hele en halve onwaarheden. Des te beter dat – ik zeg het hier in alle duidelijkheid – de Commissie zich eindelijk tegen deze polemiek teweer gesteld heeft. Ik feliciteer commissaris McCreevy met zijn hartstochtelijke pleidooi van gisteren. Laten we toch de moed opbrengen de strijd tegen de massawerkloosheid te voeren. Voor het overige ben ik van mening dat we dit debat niet in Straatsburg zouden moeten voeren, maar in Brussel.
Harms (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, omdat de heer Lehne er zo nadrukkelijk op is ingegaan, zeg ik hem: “Het is niet zo dat we ons in de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie makkelijk van de beoordeling van deze tekst afgemaakt hebben”. Hij zal zich herinneren dat we ons vanuit onze Lissabon-coördinatieprocedure met veel amendementen in de discussie gemengd hebben. Maar op de punten waar we een concretisering van de tekst nodig achten, hebben we niet geaarzeld ook breekpunten te formuleren. Ik herinner u eraan dat we, toen we in de stuurgroep aan de discussie over deze tekst begonnen zijn, het erover eens waren dat het zinloos is weer alleen op een heel algemeen niveau overeenstemming te zoeken en dat het juist noodzakelijk is het Lissabon-proces in dit Parlement concreet te maken. Daar staan wij als Groenen nog steeds achter.
Zo staat het voor ons als een paal boven water dat er overeenstemming moet komen over de liberalisering van de dienstverlening in de Europese Unie. Mijn indruk is, dat zeg ik u in alle openheid, dat de Bolkestein-richtlijn eigenlijk betrekking heeft op de toestand in de oude Europese Unie. Ik denk dan ook dat de Bolkestein-richtlijn geen enkel antwoord biedt op de grote uitdagingen die door de vorming van een grotere Europese Unie op het gebied van de sociale convergentie ontstaan zijn, zoals onder meer het verhinderen van sociale dumping.
Daarom neem ik de uitspraken van bondskanselier Schröder en ook van president Chirac serieus. Ik vind dat deze richtlijn ingetrokken moet worden en ik vertrouw erop dat de socialisten in dit Huis ons amendement zullen steunen. Wie niet wil dat de hoop van bijvoorbeeld de Polen, Tsjechen of Slowaken om in dit Europa eveneens een werkelijke sociale vooruitgang te boeken de bodem ingeslagen wordt, wie niet wil dat “Europa” in het Westen synoniem wordt voor sociale achteruitgang, die kan met de Bolkestein-richtlijn in zijn huidige vorm niet instemmen. Dat is voor ons een breekpunt in de tekst en we waren er vanuit gegaan dat dit Parlement daar concreet op in zou gaan.
Het doet mij als milieu- en energiepolitica bijzonder deugd dat veel algemene tekstpassages over duurzaamheid zijn overgenomen in het voorstel dat vandaag ter stemming komt. Ik weiger echter te accepteren dat deze passages alleen in holle frasen over Lissabon te pas komen en glad vergeten worden, wanneer zaken als REACH, het kaderprogramma voor onderzoek of de rol van genetisch gemanipuleerde organismen in de Commissie landbouw in stemming gebracht worden.
Ik ben daarom van mening dat de afwijzing door De Groenen terdege gefundeerd is en ik beloof u dat we het debat over de toekomst van sociale gerechtigheid, het milieu en de innovatie de komende maanden aan de hand van deze concrete projecten met u voort zullen zetten. 
Markov (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dames en heren, bij de tussentijdse herziening van de Lissabon-strategie en de conclusies die daaruit voortvloeien zit het verschil tussen de meerderheid van dit Huis en mijn fractie daarin dat die meerderheid wil voortgaan op de ingeslagen weg van aanbodgeoriënteerd economisch beleid met een verhevigde concurrentie en dat wij dat nadrukkelijk voor een verkeerde weg houden.
We zijn het in dit Huis wel degelijk eens over de doelen van de Lissabon-strategie, maar verschillen hemelsbreed van mening over de weg daar naartoe. Het scheppen van werkgelegenheid is het voornaamste doel en dat bereik je alleen als de vraag naar producten stijgt en het bedrijfsleven zich gedwongen ziet te investeren in uitbreiding om aan de gestegen vraag tegemoet te komen. Dit gegeven zou ook de meest neoliberale economen tot het inzicht moeten brengen dat belastingverlaging bij een niet bestaande vraag geen nieuwe arbeidsplaatsen schept, maar die juist door rationalisering vernietigt, of ertoe leidt dat de gestegen winst niet geherinvesteerd wordt en evenmin de staatskas via belastingen ten goede komt.
Lissabon-strategie mag nu eenmaal niet betekenen: wedijveren om de hoogste bedrijfswinsten, maar juist concurrentie om hooggekwalificeerde arbeidsplaatsen, uitstekend onderwijs, hoogwaardige producten, een hoge milieustandaard en een goede bescherming van de consument. Dat betekent ook dat de lagere inkomens, bij wie, anders dan vaak beweerd wordt, de spaarquote niet stijgt, ofwel hogere lonen ofwel belastingverlaging moeten krijgen. Voldoende politieke speelruimte is daarvoor zeker, aangezien de productiviteit de laatste jaren veel sneller gestegen is dan de lonen.
Dat vertaalt zich overigens ook in het handelsoverschot van de meeste lidstaten van de Europese Unie. Ondanks de hoge sociale lasten konden producten aangeboden worden die concurrerend zijn op de wereldmarkt. Laag betaald werk en deeltijdwerk maken geen einde aan de gesel van de werkloosheid. Als we in 2010 de sterkste economische zone ter wereld willen zijn, moeten we ons in de eerste plaats om een sociale en milieubewuste Europese Unie bekommeren. Zo helpen we onze economie het best vooruit. 
Blokland (IND/DEM ).
    Voorzitter, de komende Voorjaarstop wordt overschaduwd door wat de referenda over de Europese Grondwet in de komende maanden kunnen brengen. Dat is voor goede besluitvorming over economische hervormingen ongunstig. De besluitvorming op de komende Top wordt daarnaast gevoed door angst voor aantasting van de verzorgingsstaat. Dat is sinds de Najaarstop wel duidelijk geworden toen hier het verslag van Wim Kok werd besproken.
Ik wil echter pleiten voor een andere kijk op economische hervormingen. Is het sociaal dat mensen na hun 58e niet langer mee mogen doen aan het arbeidsproces? Is het sociaal om de jongeren van nu op te zadelen met de lasten van ons onbetaalbaar geworden systeem, terwijl zij daar zelf nooit van kunnen profiteren?
Ik roep de Commissie er dan ook toe op om samen met de lidstaten te werken aan de noodzakelijke structurele hervormingen. Er is groei nodig om het sociale model van Europa in stand te houden. En tegelijk is hervorming van dat model noodzakelijk. Wie vandaag nog beweert dat structurele hervormingen niet nodig zijn, is een gevaarlijke demagoog. 
Kamiński (UEN ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij ondersteunen het initiatief van de heer Barroso en met voldoening begroeten wij de stappen van de Commissie om de doelstellingen van de strategie van Lissabon volledig te verwezenlijken. De aanvallen op de heer Barroso omwille van de strategie van Lissabon zijn voor ons onbegrijpelijk. Het is immers niet de schuld van de Commissie dat de strategie van Lissabon nog niet is uitgevoerd. Dat de strategie van Lissabon vooralsnog eerder een papieren tijger is dan de economische werkelijkheid van Europa is aan de lidstaten te wijten, want die hebben de moed niet kunnen opbrengen om de economieën van de Europese Unie te hervormen.
Ik kom uit een land waar gedurende 45 jaar is geprobeerd om de economie met woorden te bezweren. Dat is volmaakt onmogelijk, want de economie heeft concrete actie nodig. De Europese Commissie maakt zich sterk voor dergelijke actie en daarom zullen wij haar steunen. Laat mij in dit verband het volgende in alle duidelijkheid stellen: de verwezenlijking van de strategie van Lissabon en werkelijke groei in Europa zitten er niet in zolang de lidstaten de noodzakelijke moed niet kunnen opbrengen. Dit gebrek aan moed komt ook aan het licht in het kader van de dienstenrichtlijn die thans in behandeling is.
Europa zal zich pas ontwikkelen wanneer de belastingen omlaag gaan, de regelgeving wordt verminderd en de economische vrijheid verruimd. De werkelijkheid bonkt op onze deuren. Europa is niet alleen op de wereld. Wij weten heel goed dat er snelle groei is in Azië en dat er ook groei is in de Verenigde Staten. Vroeg of laat bonkt deze economische werkelijkheid op onze deuren. Daarom, mijnheer de voorzitter, wensen wij u veel moed en succes bij de verwezenlijking van de strategie van Lissabon. 
Belohorská (NI ).
   – Mijnheer Verheugen, vandaag proberen we halverwege de strategie van Lissabon te beoordelen welke vooruitgang met die strategie is geboekt, en daarbij is het mijns inziens van belang dat we niet zoeken naar pasklare oplossingen, maar boven alles proberen vast te stellen waar het fout is gegaan.
In de eerste plaats is het fout gegaan met de samenwerking tussen de instellingen. De Europese Raad heeft de doelstellingen vastgelegd en voor de verwezenlijking ervan kon hij volstaan met coördineren en faciliteren, omdat het merendeel van deze doelstellingen op grond van de subsidiariteit valt onder de bevoegdheid van de nationale staten.
Ik zou vanaf deze plaats daarom een rechtstreekse oproep willen richten tot de lidstaten en de burgers van de lidstaten om meer verantwoordelijkheid op zich te nemen bij het uitvoeren van de ideeën van de Lissabon-strategie. De Europese Unie zou in dit verband moeten zorgen voor permanente monitoring en zich op meer consistente wijze moeten opstellen als flexibel en doeltreffend aansturingspunt, zoals ze bijvoorbeeld heeft gedaan bij de toetsing en vervulling van de criteria van Maastricht. De afzonderlijke lidstaten hebben nagelaten de sociale hervormingen door te voeren die nodig zijn om het probleem van de sociale uitsluiting op te lossen.
Een ander punt waarop het mis is gegaan betreft het scheppen van meer en betere banen. Voor het bereiken van dat doel is een grotere mobiliteit van de beroepsbevolking nodig, maar we liggen achter met de erkenning van kwalificaties en vaardigheden en met name met de stroomlijning van de desbetreffende procedure. De mobiliteit van werknemers lijkt voornamelijk oost-west gericht te zijn en betreft bovendien vooral hoogopgeleide werknemers, waardoor de achterstand in de minder ontwikkelde regio’s alleen maar groter wordt.
Tot slot: het probleem van de vergrijzing. De lidstaten hebben aan deze ontwikkeling te weinig aandacht besteed en zijn er bij hun sociale hervormingen niet in geslaagd te zorgen voor sociale insluiting van ouderen, dat wil zeggen van een hele generatie. Belangrijkste vraag in dit verband is hoe dit verlies, dat een aanzienlijke economische waarde vertegenwoordigt, in kwalitatief opzicht opgevangen kan worden.
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet moet je om je doel te bereiken lering trekken uit eerdere mislukkingen. Welnu, de in 2000 vastgestelde strategie van Lissabon heeft niet de gehoopte resultaten opgeleverd. We stellen vast dat de groei stagneert en dat er onvoldoende banen zijn gecreëerd. De eerste reden daarvoor lijkt zonneklaar: deze te vage, te versnipperde strategie was als een aanvalsplan zonder leger. Tot op de dag van vandaag weten de meeste mensen niet wat de strategie inhoudt.
Europa moet dus inzetten op het feit dat het in staat is om meerwaarde te creëren met behoud van zijn sociale model, en dat kan middels prioritaire actieplannen die gepaard gaan met precieze tijdschema’s. We weten dat onze ondernemingen in termen van klassieke concurrentiekracht niet langer de strijd kunnen aangaan met landen als China of India. Onze troeven zijn gelegen in innovatie, de kwaliteit van onze scholing, ons milieu en het uitbuiten van onze knowhow. Onze belangrijkste troefkaart is die van de milieu-innovatie en de geavanceerde technologieën. Daarmee kunnen we beantwoorden aan een vraag naar producten met zeer hoge toegevoegde waarde, waaraan onze concurrenten niet kunnen voldoen.
De EU moet ook vermijden dat zij zichzelf in de voet schiet door steeds maar weer haar eigen economie te verstikken, zelfs nu zij zich geplaatst ziet voor de uitdagingen van de vergrijzing van haar bevolking. Om die reden hebben wij verzocht om elk wetgevingsvoorstel te onderwerpen aan een beoordeling van economische, sociale en milieueffecten. Dát is “beter wetgeven”. Voor het herstel van de economie en het scheppen van meer werkgelegenheid moeten de ondernemersinitiatieven worden gestimuleerd, door onze grote ondernemingen te helpen de besten van de wereld te worden, onze KMO’s te verzekeren van de middelen om uit te breiden en onze medeburgers een dynamische samenleving te bieden.
Laten we in actie komen om van Europa een te maken, zoals u het uitdrukte mijnheer Barroso. Daarvoor willen wij een eenvoudig en eerlijk belastingstelsel dat zo min mogelijk een hindernis vormt, publiek-private partnerschappen, een interne markt zonder sociale dumping, een sterkere inzet voor de jeugd door erkenning van diploma’s en bevordering van uitwisselingen, de benoeming van een “mijnheer of mevrouw Lissabon” in elke hoofdstad en de betrokkenheid van de lidstaten in de financiële vooruitzichten.
In de wereld liggen de kaarten nu anders. Ieder werelddeel beschikt over mooie kaarten. Lissabon zou de winnende kaart voor Europa moeten zijn, maar laten we het volgende citaat van Churchill niet vergeten en het tot ons maxime maken: "Hoe mooi de strategie ook is, je moet ook af en toe naar de resultaten te kijken ".
Rasmussen (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, Commissievoorzitter Barroso, commissaris Verheugen, ik wil vandaag graag mijn vreugde betuigen over de positieve ontvangst van onze ontwerpresolutie inzake het proces van Lissabon. Ik beschouw dat echt als een handreiking tot samenwerking en als blijk dat men geluisterd heeft. We hebben onderweg ook harde onderhandelingen gevoerd, maar zoals bekend moet er na elke harde discussie een besluit worden genomen, en de conclusie die vandaag getrokken wordt, is dat het nu tijd voor daden is.
Ik wil graag zeggen dat ik heel blij was met de opmerking die de heer Juncker daarstraks maakte, toen hij vroeg om op te houden met het debat over wat er eerst moet gebeuren, omdat in Europa de dingen gelijktijdig komen: we verbeteren ons concurrentievermogen en zorgen tegelijkertijd voor sociale hervormingen – ook op de arbeidsmarkt – en voor milieuhervormingen. Ik wil er graag op wijzen dat wij in Scandinavië hebben aangetoond dat dat mogelijk is en dat is eigenlijk ook wat wij onder de Europese dimensie verstaan. We streven echter niet naar de eerste de beste combinatie. Er zijn zowel hervormingen als investeringen nodig.
Mijnheer de Commissievoorzitter, ik voel vandaag dat de allergrootste investering die de komende vijf jaar nodig is, de investering in mensen is. Als de Commissie en de heer Špidla over flexibiliteit praten, zijn wij van de kant van de Partij van Europese Sociaal-democraten niet tegen flexibiliteit. Dat hangt ervan af over welke flexibiliteit we het hebben. Ik heb zelf het gevoel, mijnheer de Commissievoorzitter, dat we voor een hervorming kunnen zorgen die inhoudt dat mensen van de ene baan naar de andere kunnen overstappen met handhaving van sociale zekerheid en in het constante besef dat zich beter kunnen kwalificeren en dat ze beter kunnen worden opgeleid. Als we dat doen, kunnen we een sluiten, waarbij we tegen de mensen zeggen: “Wij garanderen jullie sociale zekerheid in de 21e eeuw op een nieuwe arbeidsmarkt met nieuwe banen.” We verplichten ons om iedere keer dat er 1 000 banen verdwijnen naar Azië, India, de derde wereld, 1 500 nieuwe banen in Europa te scheppen. We zeggen met andere woorden dat we hier zijn om nieuwe banen te creëren die de plaats kunnen innemen van de oude, en we zorgen ervoor dat deze banen ook beschikbaar komen.
Tot slot wil ik het Luxemburgse voorzitterschap en de Commissie er met klem op wijzen dat er meer vraag in Europa moet komen, dat we behoefte hebben aan macro-economische coördinatie van investeringen, want ik verzeker u dat we zonder een grote economische groei geen begrip van de burgers krijgen voor hervormingen, en zonder hervormingen krijgen we geen duurzame economische groei. Als we het daarover eens worden in het voorstel van het Luxemburgse voorzitterschap aan de Europese Raad, dan zijn we al zeer ver gevorderd. Ik wens u succes met uw werk tijdens het Luxemburgse voorzitterschap. Ik vind dat men zich enorm inspant om het evenwicht te bewaren, en dat men zoals de heer Schulz zei, de hele tijd paraat zal zijn om dat evenwicht – de Europese identiteit – te handhaven.

Lehideux (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de tekst die ons is voorgelegd berust op het noodzakelijke evenwicht tussen de drie pijlers van de strategie van Lissabon: de economische pijler, uiteraard, maar ook de sociale pijler en de milieupijler.
Zo tonen we aan onze medeburgers onze wil om gestalte te geven aan een Europa dat uiteraard concurrerend is, maar dat ook is gegrondvest op sociale cohesie en het herstel en behoud van een gezond milieu.
Voorts worden in deze tekst een aantal duidelijke boodschappen afgegeven waar ik de nadruk op zou willen leggen. Ten eerste de aandacht voor de jeugd, want in deze tekst wordt steun uitgesproken voor het gezamenlijke jeugdinitiatief van vier landen dat deel uitmaakt van de mededeling van de Commissie aan de Europese Voorjaarstop.
Een tweede boodschap is de bevestiging van de rol van de KMO’s als banenscheppers en bron van innovatie binnen een pro-actief en uitgebalanceerd industriebeleid dat niet alleen gericht is op de grote topondernemingen, maar ook en misschien vooral op die kleine ondernemingen die, nogmaals, de sleutel vormen tot het scheppen van banen in Europa.
Een derde boodschap is dat nadruk wordt gelegd op de overduidelijke behoefte aan impuls voor het onderzoek in de gehele Unie.
Tot slot wordt in deze tekst een fundamenteel punt gemaakt dat u ook al aanroerde, mijnheer Verheugen, te weten dat de ambities van de strategie van Lissabon alleen zinnig zijn wanneer er voldoende middelen voor worden uitgetrokken, hetgeen met name – zoals u begrepen zult hebben – een Europese begroting vereist die opweegt tegen de te bereiken doelstellingen.
Vanaf vandaag ligt de toekomst van de strategie van Lissabon zeker in handen van de Europese politieke autoriteiten, maar evengoed en misschien nog wel meer in die van de nationale politieke autoriteiten en van de gezamenlijke economische actoren in de 25 lidstaten. Het welslagen van de strategie van Lissabon hangt af van de mate waarin de lidstaten in staat zijn hun beleid in de daarvoor vereiste richting te sturen en er een zo groot mogelijk deel van de Europese bevolking achter te scharen. Die betrokkenheid kan alleen worden bereikt als de publieke opinie in het algemeen gunstig staat tegenover het werk van de Europese Unie en haar instellingen.
De Commissie moet deze verwachting onderkennen en eraan beantwoorden. Als we te lang blijven stilstaan bij bepaalde recente verklaringen omtrent de bedrijfsverplaatsingen, of hetgeen de heer McCreevy hier gisteren verklaarde over de dienstenrichtlijn, dan ben ik bang, mijnheer Barroso, dat u uw werk zult moeten voortzetten binnen het kader van het Verdrag van Nice. Weest u dus op uw hoede! 
Karas (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, de Europese Unie ontleent haar meerwaarde aan het feit dat we zorgen voor vrede en veiligheid, voor groei, werkgelegenheid en concurrentievermogen alsmede voor sociale zekerheid en ecologische duurzaamheid. Daar werken we voor. We hebben een nieuw project: niet langer een economische en monetaire unie, maar concurrentievermogen, groei en werkgelegenheid!
Wat moeten we doen? Ten eerste moeten we het Europees sociale model van een milieubewuste markteconomie tot leven wekken, concretiseren en implementeren. De markt is voor ons geen doel op zich, maar slechts een middel om het doel te bereiken.
Ten tweede moeten we de interne markt tot een thuismarkt voor iedereen maken. Ik vind dan ook dat zonder een interne markt voor diensten geen uitvoering wordt gegeven aan de nieuwe strategie van Lissabon.
Ten derde zouden we voor alle burgers van Europa, voor de bedrijven en voor het onderzoek de vier vrijheden moeten realiseren.
Ten vierde moeten we het Stabiliteits- en groeipact nieuw leven inblazen. Dat houdt in dat we vastgestelde doelen ook consequent nastreven, dat we de Commissie de aan haar overgedragen rechten ook laten uitoefenen, dat we zondaren niet tot rechters maken en dat we ons huiswerk doen in plaats van de schuld bij Brussel te leggen.
Hetzelfde sociale model geldt ook voor de strategie van Lissabon. We mogen bij de strategie van Lissabon niet in dezelfde fouten vervallen als bij het Stabiliteits- en groeipact.
Ten vijfde is er behoefte aan meer van de zijde van de Commissie. Daarvoor is nodig: een Europees actieplan, een Europees tijdschema, een Europese catalogus van maatregelen, overleg van de Commissie met de lidstaten bij het uitwerken van nationale actieplannen en controle door de Commissie.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u bent de trainer en aanvoerder van de Europese selectie. De regeringen van de lidstaten zijn de leden van uw elftal. Daarom moeten alle staatshoofden en regeringsleiders, en niet alleen de ministers van Economische Zaken, zich opnieuw committeren aan de strategie van Lissabon – dus groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid. Wanneer ik vandaag de discussie beluister, vraag ik me af waartegen het Europees Verbond van Vakverenigingen aan de vooravond van de Top in Brussel wil demonstreren. Tegen datgene wat u vandaag hebt voorgelegd? Tegen concurrentievermogen, groei en werkgelegenheid? Ik roep het EVV op de demonstratie tegen groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid af te blazen en, zoals de socialistische fractie gelukkig ook gedaan heeft, terug te keren in het kamp van groei, werkgelegenheid en concurrentievermogen. 
Prets (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de Raad verplichtte zich in 2000 tot een ambitieuze doelstelling, namelijk dat Europa in 2010 de sterkste kenniseconomie moest zijn. Het zou mooi zijn als het ons zou lukken een kenniseconomie op te bouwen die misschien niet de sterkste zal zijn, maar wel sterk en sociaal – dat doel moet ook worden genoemd.
De balans van de tussentijdse herziening valt helaas niet positief uit. Daarom is het de hoogste tijd zowel bestaande als nieuw te ontwikkelen strategieën consequent toe te passen. Naast sociale samenhang, groei en werkgelegenheid behoort ook onderwijs tot het hart van de Lissabon-strategie, waarop het hele gebouw steunt. Er zijn meer investeringen in onderwijs, wetenschap en onderzoek nodig, maar die moeten wel gepaard gaan met hervormingen die antwoord geven op de veranderingen die zich in de techniek en de maatschappij voordoen. Concreet betekent dit: een leven lang leren - niet levenslang, alsof het een straf zou zijn -, bevordering van de mobiliteit in werk, wetenschap en onderzoek, grensoverschrijdende onderwijsmogelijkheden, erkenning van diploma’s, wat vaak nog niet het geval is en toegang tot onderwijs voor iedereen. Dat betekent: geen afbraak van het onderwijs, geen collegegeld, geen uitkleden van universiteiten, geen vermindering van het aantal colleges, vooral niet bij de natuurwetenschappen. Juist die stimuleren namelijk de creativiteit en zijn daarom voor ieders persoonlijke en professionele ontwikkeling onmisbaar.
Een sterke sociale maatschappij moet ook rekening houden met het genderaspect. Daarom moet de Raad zich op de Voorjaarstop onder andere met het onderwerp gelijk loon voor gelijke arbeid bezighouden, waarover gisteren op de Internationale Vrouwendag ook veel is gesproken. Het beginsel van gelijke kansen hoort er ook bij. 
Maaten (ALDE ).
    Voorzitter, er is in dit debat natuurlijk al veel gezegd over de Lissabon-strategie en ik wil me daarom beperken tot drie punten.
Ten eerste: de Lissabon-strategie móet na de euro, de uitbreiding en de Grondwet het volgende grote succes van de Europese Unie worden. We hebben geen keuze. Voorwaarde is echter wel dat we de burger het vertrouwen en de ruimte geven om nieuwe initiatieven te ontwikkelen en nieuwe uitdagingen aan te gaan. Mijn buurman in Rijswijk is perfect in staat om zelf goede beslissingen te nemen over zijn toekomst en hij hoeft daarbij niet bij het handje genomen te worden door de Nederlandse overheid, en al helemaal niet door de Europese Unie.
Dat brengt mij bij mijn tweede punt. We zouden kritischer moeten zijn over de rol van de overheid in het kader van de Lissabon-strategie. Daarbij rijst de vraag of de overheid de oplosser van het probleem moet zijn of soms misschien ook juist het probleem zelf is. Uiteraard moet de overheid een oogje in het zeil houden en bepaalde voorwaarden stellen, maar we zien veel te vaak dat de overheid in plaats van te stimuleren nieuwe initiatieven in de weg staat. Wat mij betreft moeten daarom deregulering, vermindering van de administratieve lasten en ontbureaucratisering centraal staan in de Lissabon-strategie als we werkelijk die hoognodige versterking van de concurrentiekracht van Europa willen bereiken.
Ten derde: ik ben het natuurlijk volledig eens met collega's die vinden dat Europa trots kan zijn op het unieke Europese model, maar we moeten ook beseffen dat dit maatschappelijke model alleen te handhaven is als we weer economische groei genereren. Mijn collega's ter linkerzijde houden al te vaak de mythe in stand dat sociaal beleid en economische groei elkaar tegenspreken. Of het nu gaat over de Lissabon-strategie of over de dienstenrichtlijn. Telkens weer suggereren ze een valse tegenstelling tussen een vrije, vernieuwende, dynamische kenniseconomie en sociaal beleid. Ik vind de stemonthouding van de socialistische fractie bij de stemming in de parlementaire coördinatiegroep vorige week dan ook onbegrijpelijk. Te meer daar de andere fracties toch echt hun best hadden gedaan om tot een breed acceptabel compromis te komen. Ik ben dan ook verheugd dat de woordvoerders van die fractie nu zeggen dat de voorliggende tekst brede ondersteuning verdient. Het maakt de stemonthouding van vorige week des te mysterieuzer, maar laten we het maar houden op voortschrijdend inzicht.
Voorzitter, er is geen socialer beleid dan een beleid dat meer en betere banen creëert en ruimte schept voor ondernemerschap. We zullen zien of er echt een meerderheid is om dit beleid van de Europese Commissie te ondersteunen. Mocht dat zo zijn, dan is dat een welkome ontwikkeling. 
Szájer (PPE-DE ).
   – Het is duidelijk dat het Parlement en de Commissie het erover eens zijn dat de vernieuwde strategie van Lissabon gericht moet zijn op het scheppen van banen, het ondersteunen van het midden- en kleinbedrijf en het stimuleren van groei en onderzoek. De belangrijkste oorzaak voor het uitblijven van resultaten tot nu toe is gelegen in de passieve opstelling en het kortetermijndenken van de lidstaten. Daarom moeten het Parlement en de Commissie samen druk uitoefenen op de lidstaten om te bereiken dat de doelen die nu heel duidelijk opnieuw zijn gedefinieerd, daadwerkelijk worden gerealiseerd. Die druk is nodig om ervoor te zorgen dat het nieuwe zevenjarig financieel kader van de Unie voorziet in de middelen die nodig zijn om de doelstellingen van verbetering van de werkgelegenheid en ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling te verwezenlijken. Dit mag evenwel niet ten koste gaan van de nieuwe begrotingsmiddelen van het cohesiebeleid die gereserveerd zijn om de nieuwe lidstaten te steunen en de minder ontwikkelde regio’s te helpen hun achterstand weg te werken. Dat is van cruciaal belang voor het handhaven van de eenheid in de Unie.
Het is zaak ervoor te zorgen dat iedereen in gelijke mate kan bijdragen aan de verwezenlijking van de Lissabon-doelstellingen. De prikkel die we geven moet terechtkomen bij degenen die het aangaat, en daarbij moeten we druk uitoefenen op de regeringen van de lidstaten om ervoor te zorgen dat ze verder kijken dan de kortetermijndoelstellingen die ze op politiek en begrotingsgebied willen realiseren. In sommige van de nieuwe lidstaten vormen begrotingsproblemen en bureaucratie nog steeds grote obstakels voor het midden- en kleinbedrijf en de boeren om succesvol de concurrentie aan te gaan met grotere ondernemingen, en zelfs om gewoon te krijgen waar ze wettelijk recht op hebben. Om die reden demonstreren boeren op dit moment in de straten van Boedapest tegen de Hongaarse regering.
Cruciaal is ook steun voor de oprichting van kenniscentra in de nieuwe lidstaten waarin onderzoek en wetenschap op een hoger niveau bedreven worden; ook op dat vlak moeten de nieuwe lidstaten immers een bijdrage kunnen leveren aan de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. Op het moment is het zo dat deze landen hun beste onderzoekers zien vertrekken omdat ze geen geld hebben om deze mensen vast te houden. Deze braindrain komt enkel ten goede aan het concurrentievermogen van de Amerikanen, niet aan dat van Europa. Werk, werk, werk: daar gaat het om als we Europa concurrerender en de Europese burgers welvarender willen maken.
Mijnheer de Commissievoorzitter, de leden van het Parlement, de leden van de PPE-DE-Fractie en de burgers van de nieuwe lidstaten zijn uw bondgenoten in deze strijd. Het is tijd de daad bij het woord te voegen.
Sacconi (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als men mij zou vragen wat de belangrijkste redenen zijn waarom voor mij de vandaag tot uiting gekomen convergentie tussen het voorzitterschap van de Raad, de Commissie en het Parlement zo belangrijk is, zou ik antwoorden dat ten eerste oprecht erkend wordt dat de sociale en milieuaspecten van de ontwikkeling geen beperkingen en hinderpalen zijn maar factoren in ons concurrentievermogen en dat wij ten tweede het allen met elkaar eens zijn dat voor een daadwerkelijke herbeleving van de strategie van Lissabon het noodzakelijk is overal in het geweer te komen, ook op lokaal vlak en eerst en vooral de regeringen, nationale parlementen maar ook de publieke opinies ertoe aan te zetten hun verantwoordelijkheid te nemen. Ik ben het daar roerend mee eens en ik hoop dat dit tijdens de Europese Raad zal worden omgezet in concrete acties.
Ik moet bij deze gelegenheid echter zeggen dat ik het niet eens ben met hetgeen mevrouw Frassoni zei. Als een van de redenen waarom zij tegen de ontwerpresolutie is - waar ik het mee eens ben - noemde zij het feit dat door een van de paragrafen uit de resolutie de REACH-verordening op de helling wordt gezet.
Mevrouw de Voorzitter, u weet heel goed hoeveel belang ik aan die verordening hecht, en ik zou er niet over peinzen mijn goedkeuring te hechten aan de ontwerpresolutie als daarmee deze verordening in gevaar zou worden gebracht. Ik wil de collega’s echter vragen deze verordening niet te zien als het symbool van al het kwade of al het goede. Polarisering betekent dat er uiteindelijk verliezers en winnaars zijn. Een akkoord over deze verordening zou evenwel van ons allen winnaars maken. 
Daul (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Barroso, dames en heren, allereerst zou ik de twee co-rapporteurs, de heren Lehne en Désir, willen bedanken, maar bovenal ook de groep van 33, inclusief de collega’s die waarschijnlijk niet zullen deelnemen aan de stemming. Ik betreur dat wel enigszins, maar ik kan u zeggen dat de werksfeer uitstekend was, dat wij onder buitengewoon goede omstandigheden hebben samengewerkt en dat ik als voorzitter uitermate tevreden was.
Het geven van een nieuwe impuls aan de strategie van Lissabon moet een onbetwistbare prioriteit worden en daartoe moeten alle betrokken actoren worden gemobiliseerd. Het Parlement heeft dus een coördinatiewerkgroep in het leven geroepen met als enig doel de tenuitvoerlegging van de strategie te verbeteren door het Parlement tot een invloedrijkere en duidelijker aanwezige partner te maken dan in het verleden het geval was. Een van de taken van die werkgroep is vóór de Voorjaarstop een aanbeveling voor te bereiden voor de Conferentie van voorzitters.
Ik hoop, mijnheer Barroso, dat u, en ook alle andere commissarissen, alles wat hier gezegd is in aanmerking zult nemen. Er ontbreekt nog een kleine paragraaf die ik niet gehoord heb, mijnheer de Commissievoorzitter, over de coördinatie tussen de drie voorzitters. Ik denk dat dat voor het vervolg van groot belang is. Wat de ontwerpresolutie betreft hoop ik dus dat we vandaag bij de stemming een overweldigende meerderheid zullen halen. Daarvoor moeten we ook vaststellen wat de kernmaatregelen zijn, zoals het belang van de dienstensector, de bijzondere steun aan private ondernemingen en ook de noodzaak van een nieuwe verordening inzake chemische stoffen en de modernisering van de arbeidsmarkt.
Een andere belangrijke stap moet volgende week worden gezet, wanneer in ons Parlement te Brussel, onder voorzitterschap van de heer Borrell, de eerste parlementaire bijeenkomst met de nationale parlementen over de strategie van Lissabon zal plaatsvinden. Het is van groot belang dat we veel meer samen met onze nationale parlementen studeren en werken. Onze bijeenkomst zal het startsein vormen van een parlementaire dialoog over deze strategie van Lissabon, met als doelstelling de initiatieven op parlementair niveau te coördineren, teneinde aan de vooravond van iedere Europese Raad een krachtige en coherente boodschap te kunnen overbrengen aan de staatshoofden en regeringsleiders.
Bovendien zullen wij verder gaan met onze werkzaamheden inzake andere aspecten van ons mandaat, dat wil zeggen dat wij op interinstitutioneel niveau zullen samenwerken voor een betere wetgevingsprogrammering en dat we op nationaal niveau de omzetting en de tenuitvoerlegging van de maatregelen in het kader van de strategie van Lissabon zullen verbeteren. Wij willen namelijk, zoals in het verslag-Kok wordt voorgesteld, dat het Parlement een pro-actieve rol speelt bij de supervisie van de resultaten die in het kader van deze strategie zijn verkregen. 
Bullmann (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, commissaris Verheugen, met de uitbreiding van de Europese Unie breekt in feite een nieuwe begin aan. Zo kijken de mensen uit andere regio’s in de wereld er ook naar: zijn wij als Europese Unie echt in staat in een nieuw tijdperk internationaal concurrerend te zijn en te blijven en tegelijkertijd hoge sociale normen te behouden en verder te ontwikkelen? Zijn we in staat tot een economische en technologische sprong in de nieuwe tijd en kunnen we tegelijkertijd de nieuwe productgeneratie vervaardigen die aan de hoogste milieunormen voldoet? De Commissievoorzitter en commissaris Verheugen hebben ons een gedurfd toekomstperspectief geschetst. Commissaris Verheugen sprak over waarden, waarden in het ondernemingsbeleid, waarden in de sociale normen, waarden van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Hij noemde ze een vehikel om vaart te zetten achter het moderniseringsproces.
Ik onderschrijf dat, maar ik denk dat het voor veel mensen niet overeenkomt met de dagelijkse realiteit. Ze zijn bang voor onzekerheid, ze zijn bang dat deze doelen aan hun dagelijkse leven voorbijgaan. Als we een brug willen slaan, dan moeten we onze instrumenten herzien en dan moet die brug ook worden geslagen, bijvoorbeeld in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Ik wil daarin geen achterhaalde ideologieën meer lezen, maar meer over de maatschappelijke realiteit van mensen. We moeten onze eigen instrumenten herzien. Alleen dan kan datgene werkelijkheid worden waarvoor wij ons hier gezamenlijk inspannen. 
Coûteaux (IND/DEM ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dat wat de pompeuze benaming “strategie van Lissabon” heeft meegekregen gaat steeds meer op een klucht lijken. Allereerst is het zonneklaar dat de doelstelling van groei en welvaart niet wordt gehaald. Nu we halverwege zijn is de groei dermate verslapt dat de OESO de eurozone kenschetst als het zwarte gat van de aantrekkende wereldeconomie. De groei hier stagneert namelijk met 1,7 procent – en voor veel landen ligt hij zelfs nog lager – terwijl de wereldwijde groei op 5 procent ligt. Bovendien, als toppunt van ironie, kent Europa als geheel een groeipercentage van 2,9 procent, dankzij de relatieve prestaties van landen die nu juist buiten het stompzinnige keurslijf van de euro zijn gebleven.
Wat de welvaart aangaat: deze staat voor onze medeburgers vooralsnog eerder gelijk aan onzekerheid, dalende koopkracht, en werkloosheid, waar de acht miljoen werklozen van de Frans-Duitse harde kern model voor staan.
Wat de vooruitzichten betreft: deze zijn hoe langer hoe somberder, met name in de eurozone. De euro heeft de beloften niet waargemaakt. Het is duidelijk dat hij geen handelsmunt is en dat hij geen factor van begrotingsdiscipline is, maar juist van begrotingslaksheid. En voor onze tijdgenoten is de euro veeleer een factor van inflatie.
En dan het Stabiliteitspact: dat is overduidelijk volledig in duigen aan het vallen. Overigens begrijp ik niet hoe men voorstander van de euro kan zijn zonder tegelijkertijd ook voorstander van het Stabiliteitspact te zijn. Op dat punt is er toch op zijn minst sprake van een tegenstrijdigheid en dat wil ik graag onder de aandacht brengen van de Commissie. De les voor de Commissie is overigens eenvoudig: de uitbreiding van euroland moet worden uitgesteld, zodat van de vijfentwintig – en weldra dertig – lidstaten er slechts twaalf deel uitmaken van euroland. Daarmee blijven we natuurlijk wel ver achter bij de gestelde doelen.
Wij zouden dit allemaal prima vinden – omdat het natuurlijk allemaal argumenten zijn voor degenen die een “nee” bepleiten – als niet, driewerf helaas, het hele idee van Europa op het spel stond, een idee dat ernstig, en misschien voor lange tijd, in diskrediet is geraakt in de ogen van onze burgers. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, een van de eerste speeches die ik gehouden heb toen ik vijf jaar geleden lid werd van dit Parlement, ging over de eerste Lissabon-strategie, in april 2000. Ik was verbijsterd dat de voltooiing van de interne markt in de oorspronkelijke tekst nauwelijks prioriteit kreeg en dat er in een zo omvangrijk document slechts één bladzij aan gewijd werd.
Ik dank u, voorzitter Barroso, en uw team, dat u de interne markt bovenaan de agenda heeft gezet, waar hij ook thuishoort. Zolang we de interne markt niet voltooien, ontbreekt de basis voor het creëren van de banen, de groei en het sociale en milieubeleid die we allemaal wensen. Het lijdt geen enkele twijfel dat in de volgende fase van de interne markt de diensten aan de beurt moeten komen; dat weten we allemaal.
Vorige week heb ik in het openbaar tegen u gezegd, voorzitter Barroso, dat u zich mijns inziens maar aarzelend opstelde wat dit voorstel betreft. U was hier gisterenavond niet aanwezig om te luisteren naar het gloedvolle betoog van de heer McCreevy. Hij maakte daarin duidelijk hoe belangrijk deze richtlijn is en ik ben hem daar zeer dankbaar voor. Ik kan u verzekeren dat deze zijde van het Parlement zich er samen met u voor zal inzetten deze maatregel erdoor te krijgen, omdat het de belangrijkste maatregel voor de interne markt is sinds het programma van 1992 en omdat hij van cruciaal belang is voor het scheppen van banen en werkgelegenheid.
Kleine en middelgrote ondernemingen plukken er nu al de vruchten van. Ik was opgetogen te horen dat commissaris Verheugen een uitgebreid programma ter tafel zal leggen voor de modernisering en verbetering van de omstandigheden van kleine ondernemingen. Op dat punt schoot het voorstel tekort. Het verheugt mij dat deze tekortkoming zal worden hersteld, want als iedere kleine en middelgrote onderneming in heel Europa één extra baan creëert in de komende vijf jaar, dan zullen we de werkgelegenheid geschapen hebben die we ons ten doel hadden gesteld. Dat zal alleen lukken wanneer we een bedrijfsvriendelijk beleid hebben en een klimaat waarin mensen nieuwe ondernemingen willen opzetten, of het nu gaat om diensten of om productie en technische innovatie. Dat is de sleutel tot het welslagen van deze Lissabon-agenda. Wij staan klaar, voorzitter Barroso, om samen met u te werken aan de verwezenlijking van deze doelstellingen.
Paasilinna (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, het belangrijkste punt in de resolutie van het Parlement is de definitie van het Europese concurrentievermogen. Wij willen het begrip concurrentievermogen uitbreiden met sociale en ecologische duurzaamheid. De Commissie praat te beperkt over concurrentievermogen en werkgelegenheid. Wij sociaal-democraten eisen ook sociale en ecologische duurzaamheid. En zo moet het zijn. Op de lange termijn is concurrentievermogen niet duurzaam als het niet is toegespitst op een sociaal kader en het milieu. Is dat mogelijk? Jawel. Zo is mijn eigen land Finland net zo concurrerend als de Verenigde Staten, waarmee men ons vaak vergelijkt. Tegelijkertijd lukt het ons, in tegenstelling tot de Verenigde Staten, sociale en ecologische duurzaamheid in stand te houden. Daardoor hebben wij een samenleving met meer gelijkheid, zekerheid en ecologische duurzaamheid. Concurrentie mag niet alleen goed zijn voor enkelen, want aan het eind van die weg wacht een controlemaatschappij en tegenwoordig een dictatuur van digitale controle.
Als lid van de Lissabonstuurgroep ben ik teleurgesteld over het feit dat in het verslag niet wordt geëist dat de lidstaten die de Lissabonwetgeving niet hebben geïmplementeerd, voortdurend bij naam worden genoemd. Bijna 1 500 wetten die betrekking hebben op de interne markt zijn niet geïmplementeerd. Op die manier is het proces gestopt vanwege een onsolidaire beweging. Ik verzoek de media nu dan ook om steeds de namen van de lidstaten te publiceren die opzettelijk implementatie proberen te voorkomen. Met die informatie kunnen de mensen dan de implementatie bevorderen. Ook dat is een methode van duurzame ontwikkeling. 
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
    De Lissabon-uitdaging is het belangrijkste project voor de komende jaren. Dat project slaagt enkel en alleen wanneer allen, overheden, parlementen, sociale partners op Europees, nationaal en regionaal niveau samen aan dezelfde kar willen trekken. Wanneer we die eendrachtige samenwerking, maar ook die betrokkenheid, willen bereiken is de belangrijkste hobbel naar succes al genomen. Aan u, voorzitter Barroso, vertrouw ik de lastige, maar ook centrale rol als spil van dit proces graag toe.
Wanneer we naar het doel van Lissabon kijken, wordt er hier een tegenstelling gecreëerd die naar mijn gevoel onzinnig is. Er kan geen wig gedreven worden tussen het concurrentievermogen van de EU, het sociale beleid en de ecologie, want zonder groei kunnen we ook niet voldoen aan ecologische verplichtingen. Groei zorgt voor meer banen, voor werk, voor inkomen en voor welvaart van de burgers. Meer mensen aan het werk is de beste garantie voor de financierbaarheid van de sociale zekerheid en voor het opvangen van de stijgende kosten van de zorg, evenals hervorming van betaalbare en houdbare pensioenen. Economie, ecologie en sociaal beleid zijn derhalve ongescheiden.
Commissaris Verheugen vraagt aandacht voor nieuwe initiatieven, betere en eenvoudige wetgeving, nieuw industriebeleid en meer steun voor innovatie. Bij die initiatieven mis ik echter één ding en dat is om-, her- en bijscholing. Zonder permanente educatie van het beschikbare arbeidspotentieel kunnen we mensen die nu aan de kant staan - of dat nu vrouwen zijn, mensen uit minderheden of mensen met een arbeidshandicap - niet aan het werk krijgen. Dus wanneer we dat Europa willen bereiken, geldt ook op dat punt: geen woorden, maar wel daden. 
Herczog (PSE ).
   – Ik zou willen beginnen met een vraag over iets van twintig jaar geleden: wat was het logo van de Comecon? (de Comecon was de organisatie voor economische coördinatie van de landen in Oost-Europa) Het antwoord luidt: een groen vlak met daarop tien magere koeien die elkaar aan het melken zijn. Ik ben bang dat als de Europese Unie nalaat binnen één of twee jaar enkele cruciale besluiten te nemen - besluiten die de lidstaten zullen moeten uitvoeren -, dit over twintig jaar ook wel eens het logo van de EU zou kunnen zijn, met als enige verschil dat het aantal koeien groter is, en wie weet zijn ze nog magerder ook.
Om te voorkomen dat het die kant op gaat, moeten we onze aanpak radicaal wijzigen en een aantal moedige stappen zetten. Dat heeft niets te maken met politieke kleur en het maakt ook niet uit of je gelovig of atheïst bent, of man of vrouw. Ik ben politiek gezien links in wat ik voel, denk en doe, maar als links georiënteerd politicus geloof ik dat onze enige kans ligt in een verenigde interne markt, waarvan we alle mogelijkheden moeten benutten, en daartoe moeten we zo snel mogelijk alles uit de weg ruimen wat het vrij verkeer van goederen, diensten, arbeid en kapitaal in de weg staat. Versterking van het Europese concurrentievermogen is een zaak die beslissend is voor onze toekomst. Wijzigen we onze koers niet, dan lopen we niet alleen een achterstand op ten opzichte van de anderen, maar laten we ook kansen voor onszelf liggen en raken we achterop bij het verwezenlijken van onze dromen.
We moeten een verbond smeden om onszelf en de regeringen van de lidstaten tot actie aan te sporen. We moeten proberen het grote publiek te overtuigen van de noodzaak van deze veranderingen, en de nationale regeringen moeten we zien over te halen de propagandamachinerie die ze iedere vier jaar in gang zetten ten behoeve van hun eigen belangen, ondergeschikt te maken aan de belangen van Europa en die van de miljoenen Europese burgers. We zullen er echt voor moeten zorgen dat we daarin slagen, want het gaat hier om de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen en om de vraag of zij straks, over twintig jaar, werk hebben. Mijn jongste dochter is negen jaar oud; ik zou niet graag van haar te horen willen krijgen: “Mam, je hebt het verprutst.” Het gaat er niet om wie wat zegt; het gaat erom wie wat doet.
Samaras (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, economische groei is geen nulsom. Het is niet nodig de samenleving te ontwrichten en het milieu te vernietigen om hoge groeicijfers te halen.
In maart 2000 hebben we in Lissabon beslist het concurrentievermogen van Europa te maximaliseren binnen de beperkingen die de cohesie en de bescherming van het milieu opleggen. Wat we toen strategie van Lissabon noemden gaf wel een mooie beschrijving van alles wat we wilden verwezenlijken, maar er werd niet bij gezegd hoe we dat moesten doen.
Vandaag hebben we ons prioriteitenlijstje uitgewerkt. Het concurrentievermogen is nu meer dan een som van vrome wensen. Het is een strategie met een hiërarchie van prioriteiten. Zo vat de tussentijdse herziening de strategie van Lissabon samen in een simpele vergelijking:
Nadruk op onderzoeks- en technologieprogramma’s + versterking van midden- en kleinbedrijf + bouw van cruciale infrastructuur + verdieping van het menselijke potentieel + bevordering van structurele veranderingen = haalbare groei op lange termijn en duurzame ontwikkeling.
Die doelstellingen moeten we duidelijk aangeven in de begroting en die doelstellingen, mevrouw de Voorzitter, mogen we geen financiering ontzeggen. En denk eraan: meer groei kunnen we niet realiseren met minder geld, zoals we evenmin begrotingsstabiliteit kunnen garanderen met minder groei. 
Ayala Sender (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dit is onze eerste kans om de betekenis te erkennen van dit debat over de tussen de Raad, de Commissie en het Europees Parlement bereikte overeenstemming om een nieuwe impuls te geven aan Europa en vooral de nodige praktische maatregelen te nemen om het eindelijk werkelijk meer concurrerend en innovatief te maken, terwijl tegelijkertijd zijn beste en meest waardevolle troef verder wordt versterkt: het Europese sociale model, met de levenskwaliteit en de sociale rechten die het de Europese burgers waarborgt.
Ik ben vooral blij dat commissaris Verheugen het belang van innovatie en de financiering daarvan heeft benadrukt. Want alle inspanningen die wij als leden van dit Parlement bepleiten, zoals die om de jongeren in Europa beter op te leiden, om de scholing en training van onze werknemers en werkgevers te verbeteren en om de deelname van de vrouw te bevorderen die gelijke rechten moet krijgen in het beroepsleven zonder haar enthousiasme voor het gezinsleven te verliezen, al die inspanningen zullen ontoereikend zijn als we de particuliere en overheidsinvesteringen niet weten te stimuleren. Die investeringen zijn nodig om Europa uit te rusten met de infrastructuren die een basisvoorwaarde vormen voor de ontwikkeling van de economie, voor het verwezenlijken van het vrije verkeer van goederen, diensten en personen binnen de hele Europese Unie.
Dit krijgt thans zijn beslag in de vorm van een dertigtal projecten voor trans-Europese netwerken, die tot op heden, net als de Lissabon-strategie, te lijden hebben gehad onder een zekere laksheid en financieringsproblemen van de kant van de lidstaten.
Het Europees Parlement roept de Commissie op om haar inspanningen te verdubbelen en de lidstaten over de streep te trekken – waarbij het de Commissie graag terzijde wil staan – en het dringt er ook bij de Commissie op aan alle beschikbare middelen te gebruiken om de creativiteit te verhogen, en met voorstellen te komen voor allerlei vormen van samenwerking die tussen de drie soorten netwerken - vervoer, energie en telecommunicatie - te creëren zijn, teneinde de kosten terug te dringen en voldoende middelen te garanderen.
Verder ondersteunen wij het amendement over een duurzaam ontwikkelingsmodel voor het vervoer, dat modernisering en technologische innovatie van het vervoer omvat, en dat in onze ogen van fundamenteel belang is. 
Radwan (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, als een van de meest succesvolle Commissievoorzitters geldt Jacques Delors, die met het tot stand brengen en voltooien van de interne markt een visie had. De visie voor deze Commissie zou de strategie van Lissabon kunnen zijn. Jacques Delors had echter onder meer te maken met leiders als bondskanselier Kohl en president Mitterand, die ook een visie op en een doel voor Europa hadden. Bij sommige regeringsleiders van dit moment is er moeilijk achter te komen, welke prioriteit Europa voor hen heeft. Een van de fundamentele problemen waarmee u te maken hebt, mijnheer de voorzitter van de Commissie, is hoe u dit kunt doorbreken en Lissabon werkelijkheid kunt laten worden. Anders is het straks alleen: , terwijl het ons niets nuttigs heeft opgeleverd. Dat is namelijk doorslaggevend en de Commissie kan daaraan heel wat bijdragen. Ik zie hier commissaris McCreevy, die op zijn terrein erg veel kan doen. Ik hoop dat u er tegenover de lidstaten in slaagt Europa te versterken op die terreinen waarop dat zinvol is. Het is nodig er in de lidstaten op te wijzen wat die lidstaten moeten doen. Het gaat om transparantie en vergelijkbaarheid.
Zo zien we momenteel dat bij het Stabiliteits- en groeipact het geldende recht niet wordt toegepast. Daarom betwijfel ik of voortgangsverslagen voldoende zijn. Men moet hier heel duidelijk vergelijken en toepassen om vast te stellen wie het beste arbeidsmarktbeleid in Europa voert. We moeten er voortaan bij de strategie van Lissabon op letten dat economie, ecologie en sociale doelstellingen niet strijdig met elkaar zijn, maar allemaal ondergeschikt worden gemaakt aan het doel van de strategie van Lissabon. Des te belangrijker is het om bij de nationale omzetting op verbetering van de wetgeving te letten. Er zijn lidstaten – uit één ervan ben ik zelf afkomstig – die er steeds weer in slagen strengere regels op te stellen. Het belangrijkste zal zijn de mensen in Europa het vertrouwen te geven dat het doel van de Lissabon-strategie werkelijkheid kan worden. Ons belangrijkste probleem is dat sommigen in Europa er helemaal niet meer in geloven dat wij ons tegenover de Amerikanen kunnen handhaven. Als u daarin verandering kunt brengen, hebben we in Europa heel veel bereikt. U hebt daarbij de steun van het Parlement! 
Titley (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, werkgelegenheid moet de kern vormen van de strategie van Lissabon. Dat vergt een actief arbeidsmarktbeleid om te waarborgen dat werk beloond wordt, dat werklozen aan een baan geholpen worden en dat scholing en herscholing centraal staan bij alles wat we doen.
De drie instellingen moeten wetten ontwikkelen die makkelijk te begrijpen en te handhaven zijn en de doelen die zij gesteld hebben, verwezenlijken zonder dat er nadelige bijwerkingen optreden. De Commissie moet haar beloften waarmaken op die gebieden waarvoor zij verantwoordelijkheid draagt, in het bijzonder de voltooiing van de interne markt.
Ik juich het toe dat de heer Barroso zich inzet voor de dienstenrichtlijn. We hebben die richtlijn nodig, maar hij moet wel duidelijke voordelen opleveren en niet tot verliezen leiden. Het doorlichten van wetgeving van de lidstaten die de vestiging van aanbieders van diensten belemmert, vormt het uitgangspunt van de dienstenrichtlijn. Daar hebben we geen richtlijn voor nodig. De lidstaten zouden dat nu al kunnen doen; als ze dat werkelijk belangrijk vonden, dan zouden ze er vaart achter zetten. Dat is waar het in het debat over de Lissabon-strategie om draait: zijn de lidstaten bereid hun beloften na te komen?
Het succes van de Lissabon-agenda is in uw handen, mijnheer Barroso. Hoe zult u zich in uw betrekkingen met de lidstaten opstellen: als een man of als een bange wezel? Het antwoord op die vraag zal doorslaggevend zijn voor het succes van uw Commissie en van de strategie van Lissabon.
Graça Moura (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de tekst van deze aanbeveling bevat een herhaling van beginselen waarover we reeds overeenstemming hebben bereikt, en dat terwijl we nu juist behoefte hebben aan een uitgewerkte lijst met concreet te nemen maatregelen. We kunnen wel stellen dat we het over de doelstellingen eens zijn, maar dat haast niemand weet wat we moeten doen om die doelstellingen te verwezenlijken.
Een kenniseconomie vooronderstelt, zoals de tekst ook erkent, een hoog opleidingsniveau. Maar er wordt nergens gewezen op het feit dat een hoog opleidingsniveau een basis moet hebben in een schoolsysteem dat reeds vanaf de eerste schooljaren goede kwaliteit levert. Bekend is echter dat het basis- en middelbaar onderwijs in de meeste landen een hele reeks gebreken vertoont en daarom is het jammer dat de lidstaten niet opgeroepen worden om dit aspect te onderzoeken teneinde er zo snel mogelijk een oplossing voor te vinden. Dit document verwijst naar een toekomst die zonder een oplossing voor deze problemen niet kan bestaan.
Er wordt verder gewezen op de noodzaak om de publieke opinie in Europa te mobiliseren en de mensen te overtuigen van de voordelen van de strategie van Lissabon, opdat men zich erbij kan aansluiten, maar er wordt met geen woord gerept over cultuurbeleid, noch op nationaal, noch op Europees niveau. Er wordt gesproken over een cultuur van dialoog, maar niet over een dialoog tussen culturen. De bereidheid van de burger om de voordelen van de strategie van Lissabon te erkennen is echter eerst en vooral cultureel bepaald. Cultuur is niet alleen een essentieel aspect van de democratie, cultuur is ook de meetlat waarmee men de afstand kan bepalen tussen het falen en het slagen van een strategie als die van Lissabon, zeker als we het Europese sociale model willen behouden.
Een op kennis gebaseerde economie veronderstelt een visie op de wereld die alleen de cultuur kan verschaffen. Daarom dienen we de Raad, de Commissie en de regeringen aan te bevelen bijzondere aandacht te besteden aan, en ook financieel – ik herhaal: ook financieel – te investeren in hun cultuurbeleid. Zonder cultuurbeleid is de strategie van Lissabon nauwelijks meer dan een goed bedoelde intentieverklaring. 
Berès (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik denk dat we met de strategie van Lissabon werkelijk iets in handen hebben dat gestalte kan geven aan de meerwaarde van de Europese Unie, namelijk een visie voor de lange termijn, een doelstelling. We hebben echter ook hetgeen soms debet is aan alle zwakheden van de Europese Unie: grote ambities en middelen die niet in verhouding staan tot de doelen die we onszelf stellen. Dat hebben we de afgelopen vijf jaar aan den lijve ondervonden.
Laten we het de komende vijf jaar dus proberen anders aan te pakken. Om die reden, mijnheer Barroso en mijnheer Verheugen, was ik verheugd u beiden vanmorgen te horen zeggen dat wij aan het begin staan en niet aan het einde van het herzieningsproces van deze strategie, en dat wij niet wachten op de resultaten van de Europese Raad als doel op zich.
Er zijn naar ik meen na onze samenkomst van vandaag nog twee essentiële samenkomsten die u wachten. Bij de eerste gaat het om de aanneming van de financiële vooruitzichten en naar wat u ons zojuist hebt verteld lijkt mij dat de goede kant op te gaan. Verder is er de hervorming van het Stabiliteitspact, dat vanmorgen slechts door weinigen ter sprake is gebracht, terwijl het toch te maken heeft met de uitdaging die de heer Poettering vanmorgen noemde toen hij aandrong op stabiliteit en flexibiliteit. Maar waar haalt men het vandaan dat je kunt terugkrijgen, dat je vertrouwen kunt herwinnen door tegen de burgers te zeggen dat er niets moet veranderen behalve de mate waarin zij in staat zijn flexibeler met hun werk om te gaan? Op die manier zullen we de doelstellingen van de strategie van Lissabon in elk geval niet bereiken.
Dus, als wij deze strategie werkelijk ten uitvoer willen brengen, dan zullen we ook het Stabiliteitspact moeten hervormen.
Herrero-Tejedor (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, op de vraag of het mogelijk is om vanaf nu tot 2010 in Europa zes miljoen nieuwe banen te creëren, luidt het antwoord: “ja”. Op de vraag of dat een overdreven ambitieuze doelstelling is, luidt het antwoord: “nee”. En op de vraag of wij die doelstelling kunnen verwezenlijken, is het antwoord: “dat hangt af van wat we wel of niet doen”.
Wat moeten we vooral niet doen? We moeten niet het voorbeeld volgen van de landen die de structurele hervormingen hebben gestaakt en hun overheidsuitgaven hebben laten oplopen. Wat we wel moeten doen, is precies het tegenovergestelde. We moeten zien dat we meer groei bereiken.
Wat dit punt betreft zou ik u, met het voorbeeld van het in Spanje toegepaste beleid van de regering-Aznar voor ogen – dat niet van ondoeltreffendheid kan worden beticht – een viertal concrete maatregelen willen voorstellen.
Laten we om te beginnen de arbeidsmarkt flexibiliseren om de deelneming van het aantal arbeidskrachten te verhogen. Verder moeten we ervoor zorgen dat de begrotingsmiddelen voor de cohesie in de periode 2007-2013 zijn afgestemd op de vereisten. Voorts is het zaak dat we het ondernemerschap stimuleren door de fiscale en administratieve lasten te verlichten. En tenslotte moeten we de maatregelen ondersteunen die beter onderwijs en levenslang leren bevorderen.
Ook moeten we de interne markt voltooien en daarbij prioriteit geven aan de liberalisering van de markten van communicatie, energie en financiële diensten. Verder moet de Europese economie worden opengesteld voor de rest van de wereld, met speciale aandacht voor de landen die in opkomst zijn.
Dit alles is echter volstrekt onhaalbaar, dames en heren, als we niet over een adequate begroting beschikken – de door de Commissie vastgestelde limiet van 1,24 procent van het bruto communautair inkomen is correct – en als we de lidstaten als voornaamste actoren van de Lissabon-strategie niet rechtstreeks bij dit proces betrekken.
Mocht een van die lidstaten de Lissabon-strategie gebruiken om de inkrimping te bepleiten van de communautaire beleidsvormen die de groei hebben bevorderd of om het Stabiliteitspact af te zwakken, dan verwed ik er een stukje Spaanse tortilla met een om, dames en heren, dat we recht op een fiasco afstevenen. 
Andersson (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat het ernaar uitziet dat we een grote meerderheid in het Europees Parlement voor deze resolutie krijgen. Een brede meerderheid is de enige mogelijkheid voor het Parlement om politieke invloed te krijgen.
Onze invloed bestaat er volgens mij in dat we er in onze resolutie in geslaagd zijn om de grondslag van het proces van Lissabon te handhaven, namelijk het evenwicht tussen de drie pijlers groei, sociale cohesie en ecologische duurzaamheid. In het oorspronkelijke document van de Commissie was men daarin naar mijn mening niet geslaagd. Daarin werd gezegd dat groei nodig is om welvaart en ecologische duurzaamheid te bewerkstelligen. Dat is waar, maar ook het tegenovergestelde is waar, dat wil zeggen dat sociale cohesie en duurzame investeringen nodig zijn om de duurzame groei te bewerkstelligen. Het belangrijke is dat deze zaken tegelijkertijd gelden. Als wij van de kant van het Parlement hiermee een bijdrage leveren tot de vergadering van de Raad en als dit het blijvende beleid wordt, dan hebben we succes geboekt.
Sonik (PPE-DE ).
    Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, nu wij sinds de uitbreiding van de Europese Unie dagelijks te maken hebben met enorme verschillen in het ontwikkelingspeil van landen en regio’s kunnen wij de opgaven van de Gemeenschap niet los zien van het optreden en de inspanningen van de afzonderlijke EU-lidstaten. De betekenis van de integratie en de kansen van de strategie van Lissabon zijn immers gelegen in de gemeenschappelijke ondersteuning van achtergebleven gebieden opdat zij hun achterstand kunnen inlopen.
De strategie van Lissabon moest een antwoord bieden op de interne en externe uitdagingen van onze tijd. Gedurende het afgelopen jaar heeft het echter volledig ontbroken aan nieuwe ideeën en aan een debat over hoe het proces van Lissabon op gang te brengen. Het feit dat de strategie van Lissabon vooralsnog heeft gefaald is mijns inziens te wijten aan het politieke onvermogen van de Europese Commissie en de lidstaten, de ondertekenaars van de strategie in het jaar 2000, om de voor de verwezenlijking van de strategie noodzakelijke veranderingen door te voeren. Deze veranderingen betreffen de fundamentele hervorming van de arbeidsmarkt, de beperking van de sociale bescherming, de grondige herziening van de barrières in de regelgeving en een aanzienlijke beperking van het bedrag aan overheidsgeld dat wordt herverdeeld. De uitvoering van het proces van Lissabon is volledig verbureaucratiseerd. Dit vormt thans de belangrijkste hinderpaal voor de ontwikkeling en de innovatie.
Om de gestelde doelstellingen te verwezenlijken moet Europa nieuwe visies en nieuwe gezamenlijke acties ontwikkelen die alle lidstaten verenigen. De koppeling van de beginselen van de strategie van Lissabon met de instrumenten van het cohesiebeleid en de daarvoor uitgetrokken middelen moet de prioriteit krijgen. Het mag hier niet gaan om een aalmoes van de rijken aan de armen, maar om een instrument ter vergroting van het concurrentievermogen van regionale economieën, de ontwikkeling van menselijk kapitaal, innovatie en de doorstroom van technologie van de wetenschap naar de industrie in de Europese Unie. De bijdrage van de nieuwe lidstaten tot de Europese Unie van 25 landen is de dynamiek van een geliberaliseerde markt, een sterke ondernemingsgeest, een kritische instelling tegenover een overmaat van regelgeving, een hoge mate van absorptie van het Gemeenschapsrecht, een snel groeiende productiviteit en tot slot de synergie en de vergelijkbaarheid van de doelstellingen van de strategie van Lissabon enerzijds en de structurele transformatie die wij de afgelopen jaren hebben doorgevoerd anderzijds.
Ter afronding wil ik erop wijzen dat het uitgangspunt in het economisch ontwikkelingsbeleid moet zijn dat de doelstellingen van economische groei en het scheppen van werkgelegenheid niet zonder meer tegelijkertijd moeten plaatsvinden. De eerste doelstelling vormt immers de voorwaarde voor de tweede. 
De Vits (PSE ).
    Voorzitter, ik zal de resolutie die straks in stemming wordt gebracht steunen omdat, zoals voorzitter Barroso gesteld heeft, de drie kinderen volgens mij nu op gelijke voet worden behandeld. Het een is geen afgeleide van het ander, maar het zijn zaken die elkaar moeten versterken.
Ik geef mijn volledige steun aan het door commissaris Verheugen geschetste beleid om de economie te laten concurreren op het vlak van kwaliteit en niet op het vlak van kosten, want dat zou ons leiden in een straatje zonder einde. Ik vraag wel om een discussie over de methode om de doelstellingen te verwezenlijken, want ik denk dat als deze methode niet meer communautair is, de doelstellingen niet gehaald kunnen worden.
Tenslotte verzoek ik u oog te hebben voor de vraag van het Parlement om een juridisch kader te scheppen voor diensten van algemeen belang, tezamen met een herziene dienstenrichtlijn. Dat zal het werk in dit Parlement enorm vergemakkelijken. 
Doyle (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik zou tegen voorzitter Barroso willen zeggen dat het waar is dat de eerste vijf jaar van de Lissabon-strategie weinig hebben opgeleverd en dat de meeste lidstaten, die in laatste instantie verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van de Lissabon-agenda, lang getalmd hebben met het nemen van hun verantwoordelijkheid. Het is eveneens waar dat wanneer we ons concentreren op de economische agenda, dit niet betekent dat we gas terugnemen op andere gebieden, of het nu de ecologische of de sociale agenda betreft.
Ik zou tegen commissaris Kroes willen zeggen dat concurrentie het doel is, niet het probleem. Het kan niet zo zijn dat lidstaten zich naar een onopvallend plaatsje achteraan in de rij haasten om maar vooral geen investering van buitenaf aan te trekken, omdat men vreest door Brussel op de vingers te worden getikt. Twee voorbeelden uit Ierland – Intel en Ryanair – die veel publiciteit hebben gekregen, laten op een uiterst leerzame wijze zien hoe een onredelijk toegepast concurrentiebeleid een averechts effect kan hebben op het concurrentievermogen.
Aan commissaris Kovács het dringende verzoek om, in verband met belastingheffing, dat wat niet kapot is, niet te repareren en vooral: niet kapot te maken! De lidstaten moeten de benodigde ruimte krijgen om de maatregelen uit te voeren die ze nodig hebben om hun Lissabon-doelstellingen te realiseren, hopelijk door de werkgelegenheid te stimuleren via verlaging van de directe belastingen, en vooral verlaging van de belasting op arbeid.
Commissaris Potočnik zou ik er met nadruk op willen wijzen dat het absoluut noodzakelijk is de communautaire financiering ten behoeve van onderzoek substantieel te verhogen binnen het zevende kaderprogramma. Fundamenteel onderzoek is van essentieel belang, maar we moeten evenzeer de toepassing van onderzoek en ontwikkeling in Europese ondernemingen faciliteren en innovatie bevorderen.
Tegen commissaris McCreevy zou ik willen zeggen dat het faciliteren van het vrij verkeer van diensten het ontbrekende element is dat nodig is om het potentieel van de Europese arbeidsbevolking aan te boren en de Europese economie een oppepper te geven. Zoals u gisteren gezegd heeft, commissaris, is het altijd makkelijker argumenten te vinden om iets niet te doen. Diensten nemen 70 procent van het Europese BBP voor hun rekening en ik verzoek u dringend door te gaan met de dienstenrichtlijn. Deze is met name van belang voor onze nieuwe lidstaten, die het zo lang hebben moeten stellen zonder de voordelen van het vrij verkeer van personen, goederen en diensten. Ruimt u alstublieft een speciale plaats in voor de gezondheidszorg, neemt u goede regelgeving in overweging als criterium en behandel dit specifieke gebied op een wijze die daarvoor meer geëigend is.
Tot slot een opmerking aan het college van commissarissen in het algemeen. Zouden we alstublieft wat minder regelgeving kunnen krijgen, betere regelgeving, eenvoudiger regelgeving, regelgeving waaraan grondig onderzoek en een risicobeoordeling vooraf is gegaan? We moeten de REACH-verordening, de dienstenrichtlijn en de verordening inzake voedings- en gezondheidsclaims toetsen aan de strategie van Lissabon.
Actieplannen in overvloed, maar van daadwerkelijke actie wil het maar niet komen. Voorzitter Barroso, commissarissen, ga ervoor!
Hökmark (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, gezien de tekortkomingen die het proces van Lissabon tot nog toe kenmerken, is er reden om te benadrukken dat de belangrijkste vraag niet is wát we willen bereiken, maar hoe we dat willen bereiken. Het gaat er niet om dát anderen op bepaalde gebieden beter zijn, maar waarom. We mogen ons dan beroemen op het sociale model, maar we zien nog steeds werkloosheid, uitsluiting, stagnatie en conflicten om ons heen. We moeten ons ook afvragen waardoor dat komt en welke besluiten we moeten nemen om dat te veranderen.
Wat mevrouw Doyle daarnet zei, is juist. Op elk gebied waar we concurrentie bestrijden, is het resultaat een slechter concurrentievermogen. Degenen die thans de dienstenrichtlijn met zijn vrije en open dienstenmarkt bestrijden, werken in feite de nieuwe banen van de toekomst en Europese groei tegen. Er is geen tegenstelling tussen de interne markt en de sociale zekerheid van de burgers, omdat niets zo cruciaal is voor sociale zekerheid als werk en inkomen. Niets is zo doorslaggevend voor sociale cohesie als de mogelijkheid om nieuwe ondernemingen te beginnen en nieuwe werkgelegenheid te scheppen.
Het belangrijkste integratieproces in de Europese Unie vindt nu plaats, terwijl wij hier zitten. Het gaat over een stroom van mensen, goederen en diensten, die kennis en ideeën over de grenzen heen brengt. In dat verband moeten wij ons afvragen of wij het in dat proces voor allelidstaten mogelijk willen maken om hun uiteenlopende concurrentievoordelen te benutten. De oude lidstaten hebben het voorrecht gehad dat ze vijftig jaar in vrijheid en vrede hun sociale economieën en hun concurrentievermogen hebben kunnen ontwikkelen. De nieuwe lidstaten hebben in dezelfde tijd geleden onder onderdrukking en armoede. Het moet kenmerkend voor de interne markt zijn dat iedereen zijn concurrentievermogen kan benutten. Het is een plicht van de Commissie om duidelijk te maken dat het hier gaat om solidariteit, integratie en de mogelijkheid voor ieder om voor welvaart te zorgen. Daarom is de dienstenrichtlijn zo belangrijk en daarom is het ook van belang om te bedenken dat het gaat om een integratie binnen Europa die cruciaal is voor het concurrentievermogen. Daar moeten wij voor zorgen
Novak (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van de Commissie, de strategie van Lissabon heeft ons een taak opgelegd die bepaald niet eenvoudig is: we moeten meer en betere banen scheppen en de burgers van de Unie tegelijkertijd een gelijkwaardig of hoger niveau van sociale bescherming bieden. De meeste landen trekken aanzienlijke middelen uit om een leger van werklozen van uitkeringen te voorzien. Veel jongeren zijn veel te lang vergeefs op zoek naar hun eerste baan, die ze zo hard nodig hebben om de vereiste ervaring op te doen.
Ondertussen moeten werkende moeders naast hun reguliere werk ook de zorg voor het gezin op zich nemen, zodat ze eigenlijk een dubbele baan hebben. Tegelijkertijd vergrijst de Europese bevolking als gevolg van het feit dat vrouwen niet langer bereid zijn net zoveel verantwoordelijkheid als vroeger te dragen voor de normale voortplanting en dus voor de bevolkingsaanwas. Met de toegenomen gelijke kansen in het onderwijs hebben vrouwen meer mogelijkheden op het gebied van werk en promotie gekregen, vooropgesteld dat er geen kinderen zijn natuurlijk, of dat het krijgen van kinderen uitgesteld is.
Vandaag de dag, in het tijdperk waarin we nu leven, kunnen we van vrouwen niet meer verlangen dat ze meer kinderen krijgen in het belang van de samenleving en zichzelf geheel wijden aan het moederschap en ook nog eens van ze verwachten dat ze alle financiële consequenties dragen. Aan de andere kant kunnen we van werkgevers ook niet verwachten dat ze moeders vrijwillig extra financiële voordelen bieden.
Daarom moeten de EU-landen systematisch aangeven welke maatregelen op het gebied van werkgelegenheid zij voornemens zijn te nemen - inclusief financiële stimuleringsmaatregelen en voordelen - om werkgevers te stimuleren banen te scheppen die geschikt zijn voor moeders, zonder dat de werkgever of de moeder zelf daarvan enig nadeel ondervindt. Op die manier zouden moeders niet meer hoeven te kiezen tussen carrière en moederschap, maar werk en gezin kunnen combineren, hetgeen zowel de samenleving als hun eigen ontwikkeling en welzijn ten goede zou komen. Bezuinigen ten koste van het moederschap is een slechte manier om te investeren in de toekomst van de samenleving.
Mauro (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, ik wil een praktische opmerking maken. Misschien kan ik op die manier helpen bij het doorhakken van een van de knopen van ons probleem en bij het overstappen van principeverklaringen naar een concretere invulling van onze strategie. Ik haak in op het punt van het menselijk kapitaal, dat iedereen van strategisch belang acht voor het herstel van het mededingingsvermogen.
Tijdens de afgelopen legislatuur hebben wij vastgesteld dat 94,5 procent van de Europese scholen verbonden is met internet, maar dat slechts 25 procent van de leerkrachten in staat is de nieuwe technologieën in het onderwijs te gebruiken. Wij hebben toen lang en breed gesproken over en het Parlement heeft de nationale regeringen gevraagd maatregelen te nemen opdat de middelen - waarvan men aannam dat ze 30 miljard euro zouden bedragen - gebruikt konden worden aan de hand van een prioriteitenstelsel voor de oplossing van het vraagstuk van het menselijk kapitaal.
Toen wij echter zagen dat de regeringen niets ondernamen, besloten wij dat de Commissie iets moest doen met een programma. De miljarden werden toen echter miljoenen, en wel om precies te zijn 44 miljoen, een belachelijk laag cijfer voor de oplossing van een dergelijk probleem. Dus bleef het bij principeverklaringen en werd een ideologische prioriteit nooit omgezet in een begrotingsprioriteit.
Daarom vraag ik de Commissie de regeerders op hun verantwoordelijkheid te wijzen en aan te dringen op maatregelen voor het menselijk kapitaal. De begroting van de Unie dwingt ons terecht om 50 procent van de middelen uit te geven aan landbouw, maar wij moeten wel vermijden dat Europa waakt over zijn dierlijk kapitaal maar het menselijk kapitaal aan zijn lot overlaat. 

Fajmon (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, begin februari heeft de Commissie een herziene versie van de Lissabon-strategie gepresenteerd, die een maand later is goedgekeurd door de lidstaten. Het bloemrijke taalgebruik kan echter het simpele feit niet verhullen dat de Lissabon-doelstellingen zo niet bereikt zullen worden. In de herziene versie van de strategie van Lissabon zijn minder doelstellingen vastgelegd en is geprobeerd de opnieuw vastgelegde doelstellingen te categoriseren, waarbij de prioriteit nadrukkelijk is komen te liggen bij economische groei en vergroting van het concurrentievermogen. Dat is op zichzelf een goede zaak, maar helaas vormt dit geen oplossing voor de tegenstrijdigheid die in het project zelf besloten ligt, namelijk het feit dat de problemen waarmee de Europese Unie te kampen heeft, het gevolg zijn van het teveel aan regels op alle terreinen van economische activiteit. Deze overregulering heeft een ronduit vernietigend effect en leidt tot een lage groei van het BBP - in sommige lidstaten is van groei zelfs geen sprake - en tot hoge werkloosheidscijfers.
Het grootste probleem voor Europa op dit moment ligt in de excessieve belastingdruk en het buitensporig aantal regels waarmee de particuliere sector en investeerders worden geconfronteerd. Liberalisering in de zin van de vier vrijheden is altijd het fundament geweest waarop de Gemeenschap zich heeft ontwikkeld, en het is daarom van groot belang ervoor te zorgen dat alle wetgeving die aangenomen wordt daadwerkelijk leidt meer liberalisering en vrijheid, in plaats van tot overregulering.
Verder wordt in de strategie van Lissabon ten onrechte voorbijgegaan aan een aantal evidente problemen die ontstaan zijn als gevolg van de uitbreiding van de EU met tien nieuwe lidstaten. Die problemen hebben in de eerste plaats te maken met discriminatie van werknemers uit de nieuwe lidstaten op de arbeidsmarkten van twaalf van de oude lidstaten. Deze discriminatie houdt een schending in van de Europese waarden en normen en van het concept van de vier vrijheden en vormt een reële bedreiging voor de productiviteit van de Europese economie als geheel.
Een andere kwestie die ten onrechte geheel buiten beschouwing blijft is het gemeenschappelijk landbouwbeleid, terwijl dat beleidsonderdeel toch het grootste deel van de communautaire begroting opslokt. Dit is een ander voorbeeld van het meten met twee maten in de Europese Unie: er is een regeling voor de oude lidstaten, waar de boeren volledige steun blijven krijgen, en er is een andere regeling voor de nieuwe lidstaten, waar de boeren pas vanaf 2013 volledige steun zullen ontvangen. Het bedrag dat voor dit beleid wordt uitgetrokken is bovendien belachelijk hoog. In algemene termen gesproken heeft Europa dus minder regels, minder subsidies en meer vrijheid van verkeer voor werknemers, diensten, bedrijven, investeringen en kapitaal nodig. Ik dank u voor uw aandacht.
Schmit,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat uit het debat voldoende is gebleken dat Lissabon cruciaal is en bovendien dat wij ons moeten realiseren dat wij als het ware met een paradox te maken hebben. Europa is de eerste handelsmogendheid van de wereld, sommige lidstaten horen tot de top wat de export betreft – zoals vice-voorzitter Verheugen overigens al zei –, veel Europese ondernemingen zijn wereldwijd koploper in hun sector, en desalniettemin hebben wij enigszins de indruk dat wij in een soort onophoudelijk pessimisme vervallen.
De Europese industrie heeft bijvoorbeeld in de luchtvaartsector en de ruimtetechnologiesector met Galileo laten zien dat zij in staat is om achterstanden in te halen. Er dient ook op gewezen te worden dat wij getuige zijn van het welslagen van de uitbreiding. De dynamiek en de Europese impuls die de nieuwe lidstaten laten zien zijn voorbeeldig. De nieuwe lidstaten van de Europese Unie lopen snel in op de oude: 5 procent groei voor de nieuwe, rond de 2 procent voor de oude. Hieruit blijkt dat Europese een geweldig scheppend vermogen heeft en het laat ook zien dat de neergang van Europa noch een realiteit, noch een onvermijdelijkheid is.
Terwijl wij klagen, terwijl wij de indruk hebben in een periode van neergang te leven, maakt de rest van de wereld zich zorgen over de Amerikaanse tekorten: het handelstekort en het overheidstekort. Maar Amerika produceert groei, onderzoek en banen. En dat is dan ook waar de zwakke plekken van Europa als geheel te vinden zijn. Al moet dit punt met een zekere omzichtigheid worden benaderd, want we mogen het dan over Europa hebben, de situaties in de lidstaten lopen sterk uiteen. Er zijn verschillen tussen de lidstaten: er zijn lidstaten waar de werkgelegenheid een minder groot probleem is of waar wel groei is.
Over het geheel genomen echter zijn onze inspanningen erop gericht een groeitempo te behalen dat toereikend is en voldoende duurzaam voor het scheppen van de banen die Europa nodig heeft om het werkloosheidspeil, dat nog altijd te hoog is, aanmerkelijk en blijvend te verlagen. Maar zoals ik al zei: er is geen reden om in pessimisme te vervallen, mits de nieuwe impuls voor de strategie van Lissabon niet beperkt blijft tot mooie woorden, maar echt aanleiding geeft tot een nieuw elan. Zo’n elan is wat wij nodig hebben, wat de Europese burgers nodig hebben en waar zij echt op wachten.
Het aantrekken van de economische groei staat zeker niet gelijk aan ontmanteling van het Europese sociale model. Het lijkt me niet geloofwaardig om te doen alsof groei gecreëerd kan worden door het stelsel van sociale bescherming af te breken. Evenmin staat het gelijk aan een ongebreidelde, rücksichtslose exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen, want dat zou als het ware het tegendeel zijn van een werkelijk kwaliteitsvolle groei. Dat is ook niet de koers waarvoor is gekozen om de hervormingsstrategie, de strategie van Lissabon, nieuw leven in de blazen. Sociale uitsluiting levert noch meer groei op, noch meer banen.
We moeten echter ook bedenken dat een steeds minder concurrerende economie, die niet meer voldoende banen oplevert, in elk geval tot sociale uitsluiting leidt en de grondvesten van het Europese sociale model ondergraaft. Daarom staat het voorzitterschap een groei voor die in dienst staat van de sociale cohesie, aangezien sociale cohesie en economische groei nauw samenhangen en als het ware elkaar wederzijds versterken.
In dat opzicht is de resolutie van het Europees Parlement mijns inziens een belangrijke bijdrage aan het grote hervormingsproject om de strategie van Lissabon nieuw leven in te blazen. Uw boodschap was duidelijk: meer onderzoek, een betere vertaling van onderzoek en innovatie in nieuwe producten en nieuwe diensten, een betere toegang en een grotere verbreiding van nieuwe technologieën en innovatie teneinde nieuwe kennis beter in de economie en in de samenleving te verankeren – een plan voor een kenniseconomie die het tegendeel is van een samenleving waarin grote delen van de bevolking buitenspel staan –, een versnelde ontwikkeling van de milieutechnologieën die Europa in staat kunnen stellen zijn te vestigen in zijn toekomstige activiteiten.
Tot slot schaar ik mij volledig achter de woorden van vice-voorzitter Verheugen over de vooraanstaande rol van de kleine en middelgrote ondernemingen. Deze vormen het banenreservoir dat Europa nodig heeft. Maar de ontwikkeling van dat netwerk vereist wel dat er wordt nagedacht over nieuwe financieringswijzen. Jammer genoeg kost het dikwijls te veel moeite om de financiële middelen te vinden voor het opstarten van een onderneming. De bureaucratische en administratieve drempels zijn vaak te ontmoedigend voor jongeren om zich in het avontuur van het oprichten van nieuwe ondernemingen te storten. We moeten ons dus richten op betere wetgeving, we moeten de bureaucratische drempels verlagen waar dat makkelijk kan en we moeten zorgen voor toegankelijkere, begrijpelijkere Europese wetten. Ik denk dat dat een lijn is die in de toekomst voortvarender gevolgd moet worden.
Maar sociale vernieuwing, investeringen in menselijk kapitaal en levenslang leren, bieden echter ook mogelijkheden om te zorgen dat de flexibiliteit – een term waarover brede consensus bestaat – niet ten koste gaat van een noodzakelijke mate van zekerheid. Onzekerheid is geen basis voor vertrouwen in de toekomst, maar juist het tegendeel. Het doel van een nieuwe strategie van Lissabon moet dus in zeker mate bestaan in een dynamisch Europa dat de globalisering niet ondergaat maar dat juist als een van de daadwerkelijke actoren ervan bijdraagt aan het vormgeven van die globalisering. We willen geen samenleving van meerdere snelheden, we willen dat iedereen bijdraagt aan de groei, de economische ontwikkeling en de kennisontwikkeling.
Zoals we weten bevinden we ons op een cruciaal punt voor de economie en de economische ontwikkeling van de EU, en het is een illusie dat we de strategie van Lissabon met succes een nieuwe impuls kunnen geven wanneer we niet in staat zijn het eens te worden over een serieuze aanpassing van het Stabiliteits- en groeipact. Dat zou vergeefse moeite zijn. We kunnen de media onmogelijk vertellen dat we erin geslaagd zijn de strategie van Lissabon nieuw leven in te blazen maar dat we wat het Stabiliteitspact betreft in onenigheid uit elkaar zijn gegaan. Dat is geen oplossing.
Europa heeft structurele hervormingen nodig, zoals het ook een macro-economisch kader nodig heeft dat een goed evenwicht biedt tussen stabiliteit aan de ene kant en groei en werkgelegenheid aan de andere kant. Ongecontroleerde tekorten zijn wat dat betreft beslist geen oplossing. Anderzijds mogen de investeringen in de toekomst niet het kind van de rekening worden van een louter boekhoudkundige benadering die niets heeft uit te staan met een deugdelijk economisch beleid.
Tot slot ben ik het ook eens met de heer Verheugen wanneer hij een rechtstreeks verband legt tussen het welslagen van de financiële vooruitzichten en de nieuwe impuls voor de strategie van Lissabon. Hoe geloofwaardig zou de Europese Unie zijn wanneer zij in maart zou besluiten het onderzoek te bevorderen, zich meer te richten op acties ten behoeve van het concurrentievermogen en beleid te ontwikkelen dat beter in overeenstemming is met het evenwicht in het milieu, om vervolgens, nauwelijks drie maanden later, het om 0,0X procent van het BNP niet eens te kunnen worden over de communautaire financiering van haar beleid? Laten we er niet omheen draaien: dat zou een schertsvertoning zijn. Dat is niet realistisch.
De komende twee weken zal de Unie door de burgers scherp in de gaten worden gehouden. Zij kan daadwerkelijk een nieuwe dynamiek scheppen. Het kan echter ook een mislukking worden en dat zal een groot risico betekenen voor de toekomstige ontwikkeling van de Unie, zowel voor wat betreft het vertrouwen in de economie, maar wat misschien nog wel erger is – en dat is door sommige sprekers al ter sprake gebracht – voor wat betreft de sterke adhesie van haar burgers die zij nodig heeft voor het hebben van succes. Het voorzitterschap wil in nauwe samenwerking met de Commissie en met een luisterend oor voor uw Parlement dit grote partnerschapsproject dat wij op touw aan het zetten zijn tot een succes maken. Uw Parlement zal volgende week een grote bijeenkomst houden met de nationale parlementen over de strategie van Lissabon en het voorzitterschap rekent op uw steun.
Bij de strategie van Lissabon gaat het ook om democratie, om steun en adhesie vanuit onze samenlevingen. Zonder die steun zal onze weg niet tot succes leiden. Ik denk dat we vandaag de mogelijkheden hebben om de energie, de creativiteit, de innovatiezin en de bereidheid tot initiatief vrij te maken waar Europa van overvloeit, maar laten we de koe bij de hoorns vatten, laten we een nieuw perspectief openen voor de Europeanen; dan heb ik vertrouwen in de toekomst. 
Barroso,
   .  Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst zou ik u graag hartelijk willen bedanken voor dit zeer toegewijde en vooral zeer rijke debat, waar u in groten getale aan hebt deelgenomen.
Ik maak eruit op dat het Parlement brede steun verleent aan de nieuwe strategie van Lissabon. Daar ben ik blij om. Uit het zeer positieve verloop van onze gesprekken blijkt dat de Commissie het Europees Parlement als een echte partner kan zien voor de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. U hebt het verzoek dat ik u vanmorgen bij de opening van het debat heb gedaan positief beantwoord.
Mevrouw Ek versprak zich bijna tijdens haar betoog: toen zij sprak over de “resolutie” van het Parlement zei ze bijna “revolutie”. Zo sterk zou ik het niet willen uitdrukken; het is geen revolutie, maar wel een heuse hervorming waar wij nu mee bezig zijn. Wat wel revolutionair is is ons partnerschap: we gaan samenwerken en we zijn allemaal – Parlement, Commissie en Raad – in staat een dynamische consensus te bewerkstelligen; geen consensus van nietsdoen en onmacht, maar een dynamische consensus ten behoeve van de veranderingen die ons Europa nodig heeft. Het betreft noodzakelijke veranderingen in het kader van een pro-actieve hervorming, maar met gevoel voor evenwicht en zonder te hard van stapel te lopen.
Daarom zou ik willen antwoorden op een concrete vraag die de heer Turmes van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie mij heeft gesteld. U vroeg mij, mijnheer Turmes, waar ik was toen in 1992 in Rio de Janeiro de algemene strategie voor duurzame ontwikkeling werd opgesteld. Welnu, ik was in Rio, maar ik lag niet op het strand van Ipanema, noch op dat van Copacabana! Ik was de vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Europese Unie, want Portugal was toen voorzitter. Ik werkte dus samen met de Commissie en de lidstaten, en het was Europa dat tijdens de Top van Rio het debat over de duurzame ontwikkeling leidde.
Ik vertel u dit om u te laten zien hoezeer ik persoonlijk, evenals de rest van de Commissie, gehecht ben aan de doelstellingen van duurzame ontwikkeling. Er moet niet gedaan worden alsof sociale cohesie en duurzame ontwikkeling enerzijds, en groei en concurrentievermogen anderzijds elkaars tegenpolen zijn. Ik denk dat dat overduidelijk uit dit debat naar voren is gekomen. Wij hebben het altijd gezegd: het zijn geen tegenstrijdige doelstellingen, maar doelstellingen die elkaar wederzijds kunnen versterken.
Dat gezegd zijnde zijn wij ons er op dit moment allen van bewust dat Europa dringend meer groei nodig heeft. Groei en het scheppen van banen zijn buitengewoon urgente doelstellingen. Daarom blijven wij benadrukken dat het terecht is om onze doelstellingen voor de korte termijn op dat vlak toe te spitsen.
Ik ben natuurlijk erg ingenomen met dit debat, want we hebben laten zien dat consensus mogelijk is. Deze consensus moet echter verder strekken dan de Europese instellingen en moet zich uitbreiden tot nationaal niveau, het niveau van de nationale parlementen en de regeringen. Uw positieve antwoord versterkt onze gezamenlijke verantwoordelijkheden. Wat de Commissie betreft, zij zal alles in het werk stellen wat in haar vermogen ligt om te zorgen dat de nieuwe strategie van Lissabon tot een succes kan worden.
De Commissie weet nu dat zij op het Europees Parlement aankan om deze doelstelling te verwezenlijken. Maar dan moet het Parlement wel een actieve partner zijn en rekening houden met de eisen van de Commissie. De Commissie en de Europese instellingen mogen niet vergeten dat het moment om te handelen is aangebroken. In dat opzicht wil ik graag wijzen op de steun die ik binnen dit Parlement heb ontmoet als het gaat om de prioriteit die wij gegeven hebben aan de ontwikkeling van de interne markt.
Zonder een daadwerkelijk functionerende interne markt zal groei in Europa uitblijven. Het aandeel van de diensten in onze economie bedraagt 70 procent. Voor goederen hebben we al één interne markt, maar voor diensten hebben we nog altijd 25 verschillende markten. We moeten die dienstenmarkten dus integreren, maar daarbij moeten we natuurlijk wel rekening houden met de terechte zorgen die tijdens het debat over de dienstenrichtlijn zijn geuit. Daarom heeft de Commissie een luisterend oor. Zij wil met u samenwerken. En ik wil beklemtonen dat al wat commissaris McCreevy gisteren gezegd heeft over de dienstenrichtlijn onze volledige steun heeft. Dat is de houding waarin wij met u willen samenwerken. Onzes inziens moet er een interne dienstenmarkt komen en we denken dat het mogelijk is om tegelijkertijd de problemen op te lossen die eventueel bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn zouden kunnen opduiken.
Daarnaast heeft hetgeen gezegd is over het menselijk kapitaal en de prioriteit van het menselijk kapitaal eveneens onze bijzondere aandacht. Velen van u, en met name de heer Rasmussen, hebben het belang onderstreept van menselijk kapitaal, onderwijs, onderzoek, innovatie en – zoals ik daar in navolging van de heer Graça Moura aan zou willen toevoegen – cultuur. Hoe wij denken over het menselijk kapitaal is namelijk geen technocratische visie. Cultuur maakt ook onderdeel uit van onze doelstellingen inzake de kenniseconomie. Daarom hebben wij concrete voorstellen: het Europees technologie-instituut, het nieuwe programma voor onderzoek. Wij hebben concrete programma’s om op Europees niveau een economie te verwezenlijken van groei, die evenwel ook is gebaseerd op kennis.
In dat verband wil ik antwoord geven op een concrete vraag die mij gesteld is door de heer Daul – die ik overigens graag wil gelukwensen als voorzitter van de commissie van 33, evenals alle rapporteurs dankzij wie een brede consensus kon worden bereikt over uw resolutie. Wat ons betreft, wij stemmen in met het organiseren van een tripartiete top tussen de voorzitters van de drie instellingen over de strategie van Lissabon. Persoonlijk ben ik bereid mij daarbij aan te sluiten. Ik hoop dat het idee ook bij de Parlementsvoorzitter en de Raadsvoorzitter steun zal vinden.
Zoals u weet is het onze doelstelling voor de middellange termijn om de drie instellingen te doen samenwerken. De strategie van Lissabon zou er zeer bij gebaat zijn als de instellingen die wij vertegenwoordigen een grotere en diepere betrokkenheid voelden bij de strategie van Lissabon.
Wij richten ons nu tot de Europese Raad in de verwachting, en ik durf zelfs te zeggen de zekerheid, dat deze op zijn beurt de noodzakelijke politieke impuls zal weten te geven aan het weer op gang brengen van Lissabon en het uitwerken van een Europese strategie voor groei en werkgelegenheid.
Velen van u – de heren Karas, Radwan, Watson, Titley en Harbour – hebben benadrukt dat het nu zaak is dat de lidstaten in actie komen. Natuurlijk voelt de Commissie zich van nu af aan gesterkt door de steun van het Europees Parlement aan de nieuwe strategie van Lissabon.
Nu moeten we zorgen dat onze voorstellen en die van het Europees Parlement niet worden afgezwakt op het moment van hun tenuitvoerlegging, dat de lidstaten ook in actie kunnen komen en dat de nationale publieke opinies in onze landen begrijpen dat de nieuwe strategie van Lissabon niet zomaar een ornament is maar dat deze daadwerkelijk de kern vormt van de programma’s voor economische hervorming, sociale cohesie en duurzame ontwikkeling in Europa.
Om af te ronden zou ik u willen zeggen dat wat mij betreft het belangrijkste dat uit dit debat naar voren is gekomen deze wil tot samenwerken is, de mogelijkheid om tot een dynamische consensus te komen en daarnaast de brede steun voor de nieuwe strategie van Lissabon, en meer nog dan die steun het feit dat de strategie de komende vijf jaar in het middelpunt zal staan van de werkzaamheden van onze instellingen en de kern zal vormen van de hervormingen die wij zullen moeten uitvoeren op het niveau van onze lidstaten.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten
Tot besluit van het debat deel ik mee dat ik drie ontwerpresoluties(1) heb ontvangen overeenkomstig artikel 103 van het Reglement.
De stemming heeft vandaag om 12.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Wij gaan nu over tot de stemming.

Schlyter (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik heb een mondeling amendement. Ik stel voor het tweede deel van paragraaf 11 als volgt te laten luiden: “wijst er met nadruk op dat de opname van het EOF in de EU-begroting gepaard dient te gaan met een uitbreiding vande politieke functie van de Paritaire Parlementaire Vergadering in het toezicht op de fondsen waar in het ACS-EU-partnerschap gebruik van gemaakt wordt.” 
Bowis (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, ik heb daar geen probleem mee en vind het prima het over te nemen. 


Sánchez Presedo (PSE ),
    Mijnheer de Voorzitter, in dit amendement alsook in de twee volgende amendementen, die namelijk precies hetzelfde zijn en die het schrappen van drie woorden beogen, stel ik voor om het woord “stelselmatig” te laten staan. 


Goebbels (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de socialistische fractie in het Europees Parlement wil amendement 32 graag terugtrekken ten faveure van amendement 27 van de heer Méndez De Vigo en de heer Lehne, aangezien beide amendementen in hun doelstelling overeenkomen. Wij verzoeken de leden dus om hun steun over te hevelen naar amendement 27. 
De Voorzitter.
   – Amendement 32 wordt dus ingetrokken ten faveure van amendement 27 waarover we dadelijk zullen stemmen. 
Lehideux (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, u hebt de vriendelijke gewoonte wanneer u de amendementen opnoemt de fractienamen erbij te vermelden. Ik wil u er graag op attenderen dat er in dit Parlement geen liberale fractie meer is; deze fractie heet nu Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa. 
De Voorzitter.
   – Ik zal er graag om denken, temeer daar de zittingsdienst mij het gebruik van verkorte fractienamen, zoals ik pleeg dat te doen, afraadt. Ik zal dus doen wat u vraagt.
Désir (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen opmerken dat er een fout is geslopen in sommige taalversies van amendement 29. De originele versie, dat wil zeggen de Engelse, is de geldende versie. Deze luidt als volgt: 
“Urges the Commission to come forward with an initiative to ensure ...” 
 en niet zoals in de Franse versie staat “een initiatief in te dienen over de liberalisering”, want het amendement, dat unaniem is overeengekomen, was er nu juist onder andere op gericht deze woorden te schrappen. 
De Voorzitter.
   – Mijnheer Désir, ik ben het volkomen met u eens. Het is namelijk een vergissing dat in de Franse versie de woorden “over de liberalisering” erbij staan. Ik zou graag willen dat dit duidelijk is, evenals het feit dat amendement 29 komt te vervallen.
Hoewel de teksten later sowieso nog gecontroleerd worden komt amendement 29 te vervallen omdat een van de twee delen van amendement 5 is aangenomen. 
Désir (PSE ).
   – Mijns inziens hoeft het feit dat het eerste deel van amendement 5 van De Groenen is aangenomen geenszins te betekenen dat amendement 29 moet komen te vervallen. 
De Voorzitter.
   – De amendementen hebben betrekking op de zelfde woorden, mijnheer Désir: “nieuw initiatief” en “initiatief”. Amendement 29 vervalt dus, maar uw correctie was wel degelijk relevant en het Parlement zal verslag worden gedaan van een en ander.
Vóór de stemming over amendement 23
Lehne (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, in overleg met co-rapporteur de heer Désir wil ik een mondeling amendement indienen dat naar onze mening de lading beter dekt. Laat ik het gewoon voorlezen: na “demographic situation” volgt – ik citeer in het Engels: 
‘calls on the Commission and the Member States to develop the necessary comprehensive measures in order to support schemes, as a way of supplementing existing national pension systems’. 
Nieuw is het gebruik van de woorden . Ik verzoek het Parlement dit mondelinge amendement, waarover beide rapporteurs het eens zijn, aan te nemen. 
Désir (PSE ).
   – Ik wil mijn co-rapporteur, de heer Lehne, graag bedanken voor het indienen van dit mondelinge amendement en evenals hij wil ik het Parlement oproepen dit amendement te steunen.

Goebbels (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er is een verzoek ingediend om het tweede deel van amendement 30 apart in stemming te brengen. Dit deel beoogt het schrappen van twee woorden. De socialistische fractie wil dit deel nu terugtrekken, zodat we naar ik hoop allen gezamenlijk voor een duurzamer vervoersbeleid zullen kunnen stemmen. 
De Voorzitter.
   – Dan breng ik hierbij amendement 30 in stemming dat nog slechts uit een deel bestaat.

Queiró (PPE-DE ),
    – De wijze waarop de betrekkingen tussen de Europese Unie en de ACS-landen zich hebben ontwikkeld verdient onze erkenning en bijval. Deze landen hebben voor de meeste afzonderlijk lidstaten – maar ook voor de Unie als geheel – een bijzondere betekenis en belang, deels om historische redenen, deels gewoon om redenen van internationale verantwoordelijkheid.
Het belang en het nut van deze betrekkingen, waarvan we een weerslag vinden in de activiteiten van de Paritaire Parlementaire Vergadering, verplichten ons oprecht en consistent te zijn als het gaat om de beginselen die de Europese Unie voorstaat en regelmatig aan anderen oplegt. Een goede verstandhouding tussen de twee partijen is meer dan alleen maar wenselijk, zij is van cruciaal belang. Zo’n goede verstandhouding is echter alleen mogelijk – en vruchtbaar – indien ze is gebaseerd op de bereidheid om de waarden waar wij in geloven te beschermen. De Europese Unie moet dus niet aarzelen kritiek te leveren en daar de nodige consequenties aan de verbinden als landen hun internationale verplichtingen of hun verplichtingen jegens de eigen burgers niet nakomen. In het algemeen is dat echter steeds het geval geweest, al hebben we wel moeten aangeven dat we het met landen als Cuba en Angola niet eens zijn. Ik heb toch voor gestemd. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Dit verslag is in de bevoegde commissie unaniem goedgekeurd en dat geeft aan dat dit Parlement, van links tot rechts, steeds meer belang hecht aan de betrekkingen met de parlementen en de parlementsleden van de ACS-landen. Die betrekkingen zijn van fundamenteel belang voor een Europa dat zich wil openstellen voor de wereld en de dialoog met de strategische partners probeert te verdiepen in lijn met de historische banden.
Ik ben heel tevreden over de voortgang die de Paritaire Parlementaire Vergadering het afgelopen jaar heeft geboekt. Dat geldt zowel voor de interne organisatie en de externe actie als voor de institutionele invloed van de PPV. Ik hoop dat deze tendens zich voortzet.
Ik vind het een goede zaak dat nu erkend wordt dat de situatie na afloop van conflicten een onderwerp is dat als één samenhangend geheel moet worden benaderd. Ik wil verder mijn dank uitspreken voor het vertrouwen dat men in mij heeft gesteld als co-rapporteur voor dit onderwerp.
Onverminderd de hierboven vermelde positieve aspecten moet ik toch opnieuw kritiek leveren op het feit dat bij de zittingen van de Paritaire Parlementaire Vergadering het Portugees, de derde Europese wereldtaal, vaak moet wijken voor andere talen die binnen de ACS-context beslist minderheidstalen zijn. Er is dan geen vertolking in het Portugees en deze taal kan niet gebruikt worden, hetgeen betekent dat Portugeestalige parlementsleden niet op voet van gelijkheid met de overige leden van de Vergadering aan de gesprekken kunnen deelnemen.
Ik heb voor gestemd. 

Andersson, Hedh, Hedkvist Petersen, Segelström en Westlund (PSE ),
   Ondergetekenden hebben voor het verslag in zijn geheel gestemd, omdat het in veel opzichten belangrijke verbeteringen bevat ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. (Bijvoorbeeld de afschaffing van de eis van een dubbel verwerkingsproces en dergelijke). Daarentegen hebben wij bezwaren tegen amendement 31 (artikel 13, lid 1), omdat wij vinden dat het stelsel van algemene preferenties een instrument is om de armoede in de wereld te verminderen en niet mag worden gebruikt om onze Europese textielindustrie te beschermen. 
Gollnisch (NI ),
   . – Het schema van algemene tariefpreferenties voor ontwikkelingslanden is een schema van algemene preferentie voor buitenlandse handel zoals er al zoveel zijn, en een verdere ondermijning van de douane van de Europese Unie.
Er wordt beweerd dat dit systeem goed is voor de begunstigde landen. Maar er wordt ook erkend dat de hervorming die nu wordt voorgesteld, op geen enkele evaluatie van het functioneren en de doelmatigheid van het voorgaande systeem berust.
De negatieve gevolgen voor de industrie en de landbouw van de Europese Unie daarentegen zijn te voorspellen:
- Voor meer producten wordt schorsing of verlaging van de douanetarieven toegekend, hetgeen de concurrentie op de wereldmarkt voor talrijke sectoren, waaronder landbouw en visserij, verergert.
- Het marktaandeel waarboven een land geen recht meer heeft op douanepreferenties is zo hoog dat dit de ondergang inluidt van hele sectoren van onze industrie. Met name de textielsector zal bijzonder zwaar worden getroffen, daar deze de volle laag krijgt van de schrapping van de quota.
- De beschermingmaatregelen zijn nog altijd onvoldoende en bureaucratisch, en worden nooit toegepast.
Maar zoals gewoonlijk laat de Commissie zich enkel en alleen leiden door de ideologie van de ongebreidelde vrijhandel. Het zal de derdewereldlanden niet helpen zich te ontwikkelen als we Europa laten verarmen en er meer werkloosheid scheppen. Daarom zullen wij tegen dit verslag stemmen. 
Guerreiro (GUE/NGL ),
    – Het schema van algemene tariefpreferenties (SAP) is gebaseerd op een logica die een contradictie inhoudt, en dat is dat de liberalisering van de internationale handel (een model dat de uitvoer bevordert, volgens over de gehele wereld geldende regels, met een “centrum” en een “periferie”) zou bijdragen tot ontwikkeling.
Die denkwijze hecht geen belang aan eerlijke internationale betrekkingen en de noodzaak om assistentie te verlenen bij het ontwikkelen van factoren die in de minder ontwikkelde landen een positieve rol spelen. Deze landen moeten aan de ene kant de aderlating van de internationale schuld ondergaan en aan de andere kant toestaan dat ze ondergeschikt worden gemaakt aan de belangen van multinationals uit de VS, de EU en Japan. Zonder hulp bij de ontwikkeling van voornoemde factoren zullen deze landen altijd een perifere en ondergeschikte status houden.
Handel is een factor bij ontwikkeling, maar beslist niet de belangrijkste.
Het SAP garandeert preferentiële toegang voor producten uit ongeveer 178 landen. Volgens dit voorstel zou dit stelsel vervroegd in werking moeten treden. Het zou dan gaan gelden voor producten die voor Portugal heel gevoelig liggen (tonijnconserven, tomatenconcentraat, textiel en kleding).
Met name textiel en kleding zouden onder deze regeling te lijden krijgen, en dan vooral vanwege de erg hoge graduatiedrempel voor deze sector. Op dit punt en op andere negatieve punten zullen correcties moeten worden aangebracht. Als dat niet gebeurt zal dat ernstige consequenties hebben voor de Portugese industrie, met alle sociale en economische gevolgen die daaruit voortvloeien. 
Louis (IND/DEM ),
   . – De Commissie heeft de hervorming van het schema van algemene tariefpreferenties versneld vanwege de dringende noodzaak de economieën van landen die getroffen zijn door de tsunami van 26 december jongstleden te steunen. Het nieuwe schema moet op 1 april in werking treden.
Echter, zowel de burgers als de staten van Europa hebben na die ramp laten zien dat men op hun goedgeefsheid kon rekenen. De Commissie is echter voornemens juist Europese industriesectoren die het moeilijk hebben, met name de textielsector, te laten opdraaien voor haar gulheid.
De textielsector mag dan al zwaar op de proef worden gesteld door een oneerlijke, steeds heviger wordende concurrentie uit China, er zijn toch nog altijd 2,5 miljoen werknemers in Europa die er hun levensonderhoud verdienen en hij vertegenwoordigt een omzet van 230 miljard euro. Indien de Commissie voor deze producten de drempel waarboven een land het voordeel van de tariefpreferenties verliest op 12,5 procent van de waarde van de communautaire invoer stelt, laat zij de Indiase textielsector tegen gereduceerd tarief concurreren, ook al wordt deze binnen het huidige SAP als concurrerend beschouwd. Met een drempel van 10 procent zouden de douanetarieven voor de Indiase textielsector, en daarmee een eerlijke concurrentie ondanks de verschillen op salaris- en sociaal gebied, kunnen worden gehandhaafd.
Een deel van de economie laten opdraaien voor een vorm van overheidssteun is antiliberaal; zodoende honderdduizenden banen vernietigen in Europa is antisociaal. 
Martinez (NI ),
   . – Het schema van algemene tariefpreferenties voor douanerechten is meer dan dertig jaar oud. De achterliggende filosofie is nog ouder, aangezien deze teruggaat tot de UNCTAD van 1963. Toen is het beginsel van de “compenserende ongelijkheden” in het leven geroepen, hetgeen men vandaag de dag zou aanduiden als “positieve douanediscriminatie”. Blijkbaar hebben de arme landen, zoals Peru en Colombia, er baat bij gehad ons zonder douanerechten te hoeven betalen hun asperges of hun garnalen te kunnen toezenden, zelfs al is er handel omgeleid dankzij de onduidelijkheid over de oorsprongregels.
Als je erover nadenkt heeft het SAP wel iets gemeen met het hele systeem van de GATT en de WTO: ze berusten namelijk op een niet geëigende grondgedachte, namelijk dat douanerechten moeten worden verlaagd om uiteindelijk uit te komen op het verdwijnen ervan. Het zou vernieuwender zijn om aftrek van douanerechten mogelijk te maken. De exporteur zou dan in het invoerende land een douanekrediet kunnen opbouwen dat gelijk zou zijn aan de opgelegde douanerechten en aftrekbaar op aankopen in het invoerende land. Deze douanerechten zouden dan op een beurs kunnen worden verhandeld. Zo zou het probleem van de economische en sociale ongelijkheid worden opgelost en zou er een concurrentie-evenwicht tot stand komen voor de wereldhandel. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Het schema van algemene tariefpreferenties (SAP) moet gezien worden als meer dan alleen maar een instrument voor de handel. Het is ook een instrument in het kader van de ontwikkelingssteun. Internationale handel is namelijk zonder twijfel één van de belangrijkste factoren ter bevordering van de ontwikkeling en groei van de economie, om het even waar.
Daarom dient het SAP, zoals de rapporteur in zijn toelichting expliciet aangeeft, “verenigbaar [te] zijn met de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid en met het programma van Doha”.
De onderhandelingsronde in Doha is dan ook een belangrijke stap in de richting van een opener en rechtvaardiger wereldeconomie, en dat idee dient – zoals het verslag voorstelt – in het SAP door te werken.
Tot slot geloof ik dat we alle lof dienen te hebben voor het feit dat het SAP zo snel is aangepast om rekening te houden met de gevolgen van de tsoenami. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Het nu ingevoerde graduatiemechanisme verschaft ons de mogelijkheid om het schema van algemene tariefpreferenties (SAP) niet langer toe te passen op landen die reeds kunnen concurreren op de communautaire markt en dit stelsel dus niet langer nodig hebben om hun uitvoer te bevorderen. Bovendien zal voornoemd mechanisme een uiterst belangrijke rol spelen bij het regelen van de handel in textiel en kleding, en dat is voor de bescherming van de Europese textielindustrie heel belangrijk, aangezien de quota op 31 december 2004 zijn afgeschaft.
Ik geloof verder dat duurzame ontwikkeling ook bevorderd kan worden door de economische situatie van de zich ontwikkelende landen te verbeteren, en dan met name die landen die minder goed zijn geïntegreerd in het internationale handelssysteem. De meest kwetsbare ontwikkelingslanden zullen binnen het kader van het SAP dus aanspraak kunnen maken op extra preferentiële tarieven, mits ze bereid zijn de basisovereenkomsten op het gebied van de mensenrechten en de rechten van werknemers toe te passen. Ik ben daar heel blij mee.
Tot slot dient aangetekend te worden dat er een vereenvoudiging is bereikt door het aantal regelingen van vijf naar drie terug te brengen: een algemene regeling, een bijzondere regeling voor duurzame ontwikkeling en goed bestuur, en een speciale regeling voor de minst ontwikkelde landen (“Alles behalve wapens"-initiatief – EBA).
Ik heb voor gestemd. 

Dover (PPE-DE ),
   Mijn Britse conservatieve collega’s en ik hebben onze steun gehecht aan het verslag van de heer Dombrovskis over de richtsnoeren voor de begroting 2006 omdat dit volgens ons een stap in de goede richting is. Wij stemmen in met een efficiënter kredietgebruik, met het verzoek een duidelijker splitsing aan te brengen in elk ingediende begrotingsvoorstel en met de vaststelling dat het meer dan 200 miljoen euro per jaar kost dat het Europees Parlement in zowel Brussel als Straatsburg gehuisvest is. Dit is een grove verspilling van belastinggeld!
Niettemin is het van essentieel belang de EU-begroting te hervormen. Fraude en wanbeheer kunnen uitsluitend worden aangepakt als de juiste structuren daartoe zijn aangebracht en dat is tot nu toe slechts traag en in onvoldoende mate gebeurd. Alle EU-instellingen moeten beter controleerbaar en transparanter zijn waar het gaat om de besteding van kredieten en de lidstaten moeten zich ertoe verbinden zich voldoende te verantwoorden voor alle uitgaven ten behoeve van EU-programma’s. 
Martin, David (PSE ),
   – Het is mijns inziens van het hoogste belang dat voldoende rekening wordt gehouden met uitgaven op gebieden waar op grond van politieke besluiten meer financieel engagement noodzakelijk is, zodat gewijzigde begrotingen en overschrijvingen overbodig worden, bijvoorbeeld ten aanzien van de parlementaire dimensie van de WTO, waar de begroting dekking moet bieden voor alle uitgaven van de delegaties van het Europees Parlement naar ministersconferenties van de WTO en uitgaven in verband met de organisatie van de Parlementaire Conferentie over de WTO. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb gestemd vóór het Verslag-Dombrovskis (A6-0043/2005) over de richtsnoeren voor de afdelingen II, IV, V, VI, VII, VIII (A) en VIII (B) en over het voorontwerp van raming (Afdeling I) van het Europees Parlement voor de begrotingsprocedure 2006, omdat ik het in grote lijnen eens ben met de in dit verslag opgenomen beoordelingen en voorstellen. Mijn instemming geldt vooral de consolidering en voorbereiding van de volgende uitbreiding en het efficiënt en rationeel gebruik van de middelen.
Ik ben het ook van harte eens met de aanpak van specifieke kwesties op het gebied van beroepsopleiding, zeker als het gaat om vertalers en tolken. Ik geloof dat het van fundamenteel belang is dat de leden van dit Parlement hun moedertaal actief kunnen gebruiken. Op die wijze garanderen we dat alle leden een gelijke behandeling ten deel valt.
Tot slot wil ik graag de aandacht vestigen op het feit dat het Europees Parlement bij de wetgevende besluitvorming extra bevoegdheden krijgt. Dat betekent dat we meer middelen toegewezen moeten krijgen voor de ondersteuning van ons werk en dat we de middelen waarover we reeds beschikken efficiënter beheren. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Dit verslag geeft duidelijk aan voor welke beleidsterreinen er meer middelen beschikbaar moeten komen en de beschikbare middelen beter moeten worden gebruikt. De uitdagingen van de uitbreiding vereisen zeker een voortdurende en gerichte inspanning. We moeten nieuwe medewerkers dus zo snel mogelijk in de institutionele structuur opnemen – net zo snel we als dat van de secretaris-generaal vragen. We moeten daarnaast extra middelen reserveren voor het aantrekken van meer tolken en het verbeteren van de arbeidsomstandigheden in de commissies. Dat laatste kan geschieden door meer ruimten en meer computermaterieel beschikbaar te stellen.
Ik ben heel blij met de plannen voor het verduidelijken van de nomenclatuur van de begrotingen van de overige instellingen. Zoals ik bij andere gelegenheden reeds heb aangegeven is het van fundamenteel belang dat gegevens transparant en begrijpelijk zijn. Dat zijn absolute voorwaarden voor boekhoudkundige efficiëntie in begrotingszaken.
Ik ben verder heel tevreden over het voorstel om voor het administratief beheer milieu-efficiencynormen te laten gelden en een ambitieuzer informatie- en communicatiebeleid te ontwerpen. Dat is iets waarvoor ik me bij iedere begroting weer inzet. Ik geloof namelijk dat het essentieel is dat we Europa – onze plannen, ideeën en acties – dichter bij de burger brengen. 

Villiers (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de aandacht van het Parlement vestigen op twee zaken die op dit moment in behandeling zijn in de Commissie verzoekschriften.
De eerste betreft Mike en Ann Radford, twee ingezetenen van mijn kiesdistrict uit Chipping Barnet. Zij hebben in de jaren tachtig onroerend goed gekocht op Cyprus en zij proberen nu al veertien jaar een schadevergoeding te krijgen van hun aannemer in verband met een ondeugdelijke steunmuur. De Commissie verzoekschriften heeft deze kwestie in behandeling en ik zou er bij de commissie op willen aandringen dat zij alles in het werk stelt om iets te doen aan de problemen van de heer en mevrouw Radford, hun buren en mensen in vele delen van Europa die zich in vergelijkbare situaties bevinden. Dit soort consumentengeschillen vormen een groot en pijnlijk probleem voor de betrokkenen en ik hoop dat de Commissie verzoekschriften hulp kan bieden.
De tweede zaak gaat over Equitable Life; de heer Arthur White, ingezetene van mijn kiesdistrict, heeft een verzoekschrift ingediend waarin hij tekortkomingen in de regelgeving aan de orde stelt die aan het licht kwamen in verband met Equitable Life. Ook in dit geval verzoek ik de Commissie verzoekschriften haar behandeling van deze belangrijke zaak te versnellen en alles te doen wat in haar vermogen ligt om ervoor te zorgen dat de indieners van de verzoekschriften een schadevergoeding krijgen en dat hun recht wordt gedaan. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Een goed functionerende democratie is gebaseerd op een volledig respect voor de rechten van de burgers, waaronder historisch gezien ook het recht van de burgers om bij de parlementen verzoekschriften in te dienen. Deze mogelijkheid, waarvan het nut soms wel erg gering mag toeschijnen, is eerst en vooral een teken van democratische nederigheid en de bereidheid om naar de burger te luisteren – in een democratische samenleving twee heel belangrijke zaken.
We dienen daarom openlijk te erkennen dat het een goede zaak is dat de Commissie verzoekschriften bestaat en voorts dat deze commissie belangrijk werk verricht. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – De meest gebruikelijke kritiek op de huidige stand van het Europese integratieproces luidt dat er een kloof bestaat tussen de burgers en de besluitnemers: het zogenaamde democratisch tekort. In een parlementaire context vertegenwoordigt de Commissie verzoekschriften een vruchtbaar medium voor het verbeteren van het contact met de burgers. We dienen het interventiebereik van deze commissie daarom te vergroten; op deze wijze kunnen we de participatie van de burgers bij Europese vraagstukken bevorderen. Ik denk dat we zo aan de ene kant een idee kunnen krijgen van wat er aan angst en zorgen bij de burger leeft, terwijl aan de andere kant de Parlementsleden aan wie dat wil kunnen laten zien wat ze gedaan hebben en daarmee aantonen dat ze bereid zijn om zich in te zetten voor de werkelijke behoeften van hun medeburgers.
Ik vind het daarom heel jammer dat er niet voldoende aandacht is besteed aan het verzoekschrift waarin verzocht wordt om in de preambule bij het Verdrag voor een Grondwet voor Europa een verwijzing op te nemen naar ons Europees christelijk erfgoed. Met de wensen van de meer dan één miljoen mensen in heel Europa die dit verzoekschrift hebben ondertekend is in het geheel geen rekening gehouden.
Tot slot geloof ik dat het een goede zaak zou zijn als de Commissie verzoekschriften extra middelen zou ontvangen, alsook doeltreffende en afgewogen steun – niet alleen van de Europese Commissie, maar ook van de Raad. 

Fernandes (PSE ),
    – Net als de rest van de socialistische fractie en de overgrote meerderheid van dit Parlement heb ik voor dit verslag gestemd, aangezien we de strategie van Lissabon met deze richtsnoeren en maatregelen nieuw leven kunnen inblazen. Dat moet ons in staat stellen de tenuitvoerlegging van deze strategie te verbeteren en de in 2000 vastgelegde doelstellingen te verwezenlijken.
Zoals ik altijd heb verdedigd gaat dit voorstel uit van:
- meer betrokkenheid van het Europees Parlement bij de besluitvorming en de tenuitvoerlegging (“dringt met klem aan op de ontwikkeling van een cultuur van dialoog met het Parlement”), maar dan wel samen met de Commissie (waarmee een “sterk partnerschap” moet worden opgezet), de Raad (voorgesteld wordt om tripartiete bijeenkomsten tussen de drie instellingen te organiseren), en – niet te vergeten – de nationale parlementen (tussen deze parlementen en het EP moet eveneens een “sterk partnerschap” worden opgezet), alsmede “meer betrokkenheid van regionale en plaatselijke overheden”; terwijl er bovendien op
- aangedrongen wordt dat zowel de nationale als de communautaire begrotingsmiddelen worden afgestemd op de doelen die in het kader van de Lissabon-agenda worden nagestreefd, en dat zulks uitdrukking dient te krijgen in de toekomstige financiële vooruitzichten 2007-2013 en de structuurfondsen, zoals die nu in het kader van het herziene cohesiebeleid zijn geherdefinieerd.
Bovendien zal de aldus herziene strategie van Lissabon een instrument zijn voor een hoogst welkome verandering van het model voor economische en sociale ontwikkeling zoals dat tot op heden in de regio Madeira gevolgd is. 
Gollnisch (NI ),
   . – De hoofddoelstelling van de strategie van Lissabon was om Europa voor 2010 tot de “meest concurrerende kenniseconomie ter wereld” te maken. Dat is faliekant mislukt. Het Europa van Brussel is er juist in geslaagd de Europese Unie tot de minst dynamische economie ter wereld te maken, met een oneervolle vermelding voor de eurozone, die nog slechter presteert.
Natuurlijk treft Brussel geen blaam. Dat Europa steekt de hand namelijk nooit in eigen boezem. Wat moet er gebeuren om uit de ellende te geraken? Nog meer Europa natuurlijk! Een verdere liberalisering van de markten, meer normatieve beperkingen voor het bedrijfsleven, minder openbare diensten, meer Europese en wereldwijde concurrentie, minder overheidsfinancieringen, minder sociale bescherming. Het is afgelopen met de sociale en milieudoelstellingen van Lissabon versie één; in plaats daarvan is het concurrentie alom, of productiviteit alom. Mensen zijn handelswaar; de markt zal zorgen dat ze een nieuwe plek krijgen en zal de werkloosheid wel oplossen.
Hetgeen de Commissie-Barroso voorstelt is een ware nachtmerrie. Natuurlijk is dit een erg “softe” tekst. Het is niet meer dan een programma, dat doelstellingen bevat die soms alleszins redelijk zijn. Wij hebben in dit Parlement echter de gewoonte te kijken naar de werkelijke tekst van de richtlijnen waarmee deze programma’s ten uitvoer worden gebracht en waarmee getracht wordt deze doelstellingen te verwezenlijken. De richtlijn-Bolkestein is daar een treffend voorbeeld van. 
Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
    Dit voorstel voor een resolutie is een onoverzichtelijke tekstmassa, waarin alles aan de orde wordt gesteld wat beschaafde mensen graag verwezenlijkt zouden willen zien, zonder enige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en het proportionaliteitsbeginsel. Niemand kan ertegen zijn om armoede en werkloosheid te bestrijden en zo snel mogelijk af te schaffen. Niemand kan bezwaar maken tegen het standpunt dat belastingen ongecompliceerd en rechtvaardig moeten zijn in plaats van gecompliceerd en onrechtvaardig. Het subsidiariteitsbeginsel, dat een richtsnoer voor de Europese samenwerking moet zijn, houdt echter in dat de lidstaten het recht moeten hebben om uiteenlopende afwegingen te maken in de conflicten tussen de verschillende doelen waarmee men in de democratische bestuursvorm geconfronteerd wordt. Het achterliggende doel van dit voorstel is nog meer politieke besluitvorming van de lidstaten naar de instellingen van de EU te verplaatsen.
De Zweedse partij Junilistan heeft een mandaat van haar kiezers om zich tegen een dergelijke concentratie van de macht in Europa te verzetten en stemt daarom tegen het verslag in zijn geheel. Bovendien hebben wij tegen diverse amendementen gestemd die we in het Zweedse parlement in beginsel gesteund zouden hebben, maar waar we op EU-niveau tegen zijn, uit bezorgdheid voor de democratie in de lidstaten. Dat geldt bijvoorbeeld voor amendement 32. 
Kirkhope (PPE-DE ),
   – De stem die mijn conservatieve collega’s en ik hebben uitgebracht aangaande de resolutie over de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon is gebaseerd op de behoefte aan economische hervormingen, een grotere flexibiliteit van de arbeidsmarkt, een concurrerender fiscaal beleid en minder belemmeringen voor de groei van de werkgelegenheid, waarbij wij met name denken aan de buitensporige hoeveelheid regelgeving waarvan veel Europese economieën doortrokken zijn.
De VS blijven uiteraard beter presteren dan Europa en Azië, met name China en India, stelt ons op concurrentiegebied voor een steeds grotere uitdaging, zonder dat dit evenwel een snelle reactie van de nationale hoofdsteden in de EU teweeg lijkt te brengen. Het voorzitterschap van de Raad moet zich niet laten afleiden door oproepen tot het behoud van het volkomen achterhaalde “Europees sociaal model”. Het feit dat zoveel regeringen verzuimd hebben ten aanzien van hervormingen de koe bij de hoorns te vatten, is er nu juist precies de reden van dat het Lissabon-proces tot op heden op cruciale terreinen helaas niet van de grond gekomen is.
Een concurrerend fiscaal beleid, flexibele arbeidsmarkten, minder administratieve rompslomp en de vastberaden wil om de balans krachtig te doen doorslaan in het voordeel van de scheppers van welvaart, vormen de enige uitweg uit de relatieve economische malaise van Europa. Deze zaken zijn socialisten een gruwel, maar van vitaal belang voor ons allemaal. Wij hebben tegen een aantal amendementen gestemd die een ondermijning vormden van het op de markt en het bedrijfsleven georiënteerde beleid dat een herziene Lissabon-agenda onzes inziens zou moeten voorstaan. 
Martin, David (PSE ),
   Ik sta volledig achter de doelstelling van de Lissabon-strategie om de werkgelegenheid te versterken, economische hervormingen door te voeren, het concurrentievermogen op te voeren, de interne markt te voltooien, en een duurzame, op groei gerichte economie tot stand te brengen waarvan sociale cohesie en milieubescherming de motor vormen.
Teneinde te komen tot een brede coalitie voor verandering, moet de strategie van Lissabon door iedereen worden gezien als een strategie die resulteert in voordelen voor eenieder en die ontwikkeld wordt in samenwerking met alle desbetreffende sociaal-economische partners; die streeft naar arbeidsmarkten die dynamiek en zekerheid bevorderen; die tot doel heeft zorgstelsels te moderniseren, niet te verzwakken; die een hoge sociale en milieunorm beschouwt als een onderdeel van Europa’s concurrentiemodel.
Ik ben van mening dat het, om de strategie van Lissabon nieuw leven in te blazen, cruciaal is iets te doen aan het falen van de lidstaten bij de verwezenlijking van de in maart 2000 overeengekomen doelstellingen. Ik verwelkom deze gelegenheid om mijn steun uit te spreken voor de idee van nationale actieplannen voor het uitvoeren van de strategie van Lissabon, met de aanwijzing, door elke regering, van een minister belast met coördinatie. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Tussen de illusie dat het formuleren van een doelstelling volstaat om die doelstelling te bereiken en de realiteit die laat zien dat de Europese economie niet in staat is gebleken een antwoord te formuleren op de crisis die de wereld thans in haar greep houdt, bevindt zich een Europese Unie met verschillende economische en sociale werkelijkheden. Die Unie heeft een reeks intentieverklaringen afgeleverd, maar is intussen niet erg doeltreffend geweest bij het oplossen van de problemen.
Dit gezegd zijnde, geloof ik dat Europa het beste werelddeel is waar men zich kan wensen te wonen.
Als Europa inderdaad de meest concurrerende economie ter wereld wil worden, dan zullen we een andere weg moeten bewandelen dan tot dusverre, zonder evenwel het beste en meest wezenlijke waarover we beschikken op te geven. We dienen daarbij respect te tonen voor historische en culturele diversiteit en rekening te houden met het feit dat de verschillende Europese landen een verschillen ontwikkelingspeil hebben.
Daarom geloof ik dat de visie die in deze resolutie wordt ontvouwd, de juiste is: duurzame groei en werkgelegenheid moeten de belangrijkste doelen van de EU zijn, aangezien zij de vooruitgang op sociaal en milieuvlak schragen. Zonder Europese economie kan er immers geen Europees sociaal model zijn, maar het heeft geen zin een concurrerende economie te hebben als deze de belangen van de burgers niet dient. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Deze tussentijdse herziening draagt het stempel van de meest recente, in Brussel gehouden Voorjaarstop. Daar is men tot de slotsom geraakt dat de bereikte resultaten heel bescheiden zijn als je ze afzet tegen de doelstellingen. Het feit dat de Europese economie sinds 2000 stagneert is daar mede de oorzaak van. De voorgestelde tekst blijft beperkt tot een herhaling van de principes die in de oorspronkelijke strategie reeds waren opgenomen – even afgezien van de tot de Commissie gerichte aansporing om meer doortastendheid te tonen.
Duurzame ontwikkeling, sociale cohesie, betere arbeidsomstandigheden, meer banen, levenslang leren en dynamische opleidingen, alsmede een concurrerende economie – deze richtsnoeren zijn thans net zo actueel als voorheen. Helaas is het ook waar dat nog steeds veel staten en burgers van de EU vervreemd beginnen te geraken.
Daarom vind ik het jammer dat we bij de meeste recente Ecofin-Raad wederom een gelegenheid voorbij hebben laten gaan om een verband te leggen tussen financiële en begrotingsdiscipline enerzijds en het belang van de aard en de kwaliteit van de openbare uitgaven anderzijds.
Van belang is verder dat we de regelgeving en het wetgevingsklimaat verbeteren en vereenvoudigen.
Tot slot geloof ik dat we veel meer werkelijkheidszin moeten tonen. Het gaat niet aan om steeds weer te jammeren en te herhalen dat elk falen het gevolg is van onvoldoende motivatie van de zijde van de lidstaten en het niet naleven van afspraken. We hebben dringend behoefte aan creativiteit, leiderschap en doortastendheid. Dat is het meest in het oog springende aspect van deze resolutie en dat heeft me bewogen voor te stemmen. 
Roure (PSE ),
   . – We moeten ons vandaag uitspreken over de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon.
Terwijl 68 miljoen van onze medeburgers in de Europese Unie nog altijd in armoede leven, bestaat onze enige optie in bekrachtiging van de strategie van Lissabon van 2000 en bevestiging van de doelstelling armoede uit te bannen.
Er is vooruitgang geboekt, zoals de nationale actieplannen voor sociale integratie en de opneming van de doelstelling van armoedebestrijding in het Europese Handvest van de grondrechten. Maar dat is niet voldoende: we moeten koers houden, dat zijn we aan onze medeburgers verplicht. Zij verwachten dat we gevolg geven aan onze beloften en ik dring erop aan dat op de Voorjaarstop alles in het werk wordt gesteld om aan die verwachting te beantwoorden. 
Schierhuber (PPE-DE ),
   . – Ik juich het toe dat ook het gebruik van alle vormen van alternatieve energie in de strategie van Lissabon is opgenomen. Die alternatieve vormen moeten dan ook worden bevorderd. Het gebruik ervan leidt niet alleen tot de alom erkende bescherming van het milieu en levert niet alleen een belangrijke bijdrage aan het Kyoto-Protocol, maar vergroot ook het concurrentievermogen, heeft een toegevoegde waarde op regionaal niveau en schept werkgelegenheid in plattelandsgebieden, om slechts enkele positieve effecten te noemen.
Ik ben dan ook blij dat het Europees Parlement in zijn ontwerpresolutie de toepassing van duurzame vormen van energie als voorwaarde voor een concurrerende en duurzame Europese economie beschouwt. 
Silva Peneda (PPE-DE ),
    – Aan de hand van het realistische scenario dat in het tussentijds verslag van de heer Kok wordt geschilderd heeft de Europese Commissie besloten om de doelstellingen van de strategie van Lissabon te herformuleren.
De in 2000 vastgelegde prioriteiten zijn anders geformuleerd en daarbij is rekening gehouden met de kwesties die de Europese burgers nu het belangrijkst vinden: groei en werkgelegenheid.
Op basis van deze nieuwe werkelijkheid is vastgesteld wie voor welke maatregel verantwoordelijk is, welke termijnen er zullen gelden en hoe de vorderingen moeten worden beoordeeld. Er zullen nationale actieplannen worden opgesteld en er zal door elke lidstaat een “Lissabon-tsaar” worden benoemd die verantwoordelijk zal zijn voor het begeleiden van de acties die uit hoofde van de strategie van Lissabon worden ondernomen alsmede voor de vereenvoudiging van de beoordelingsmethoden.
Het gaat hier om zaken die binnen het intergouvernementele kader vallen, hetgeen betekent dat het succes van de strategie van Lissabon vrijwel uitsluitend wordt bepaald door het vermogen en de inzet van de lidstaten om diepgaande structurele hervormingen door te voeren.
Naar aanleiding van deze herziening van de strategie moeten de lidstaten duidelijkere prioriteiten vaststellen en een strak tijdschema aanhouden, willen we van de strategie van Lissabon een succesverhaal maken.
De strategie van Lissabon mag de burgers op dit moment ietwat utopisch voorkomen. De geschiedenis van de EU kent daarvan genoeg voorbeelden. In de jaren tachtig geloofde niemand dat de interne markt en de gemeenschappelijke munt ooit een succes zouden worden.
Ik wens de strategie van Lissabon eenzelfde succes. 
Toussas (GUE/NGL ),
   . – Het Europees Parlement heeft de resolutie aangenomen betreffende de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon, met de stemmen van de PPE-DE-Fractie, de Sociaal-democraten, de liberalen en andere conservatieve politieke krachten, die hun minieme meningsverschillen even opzij hebben gezet om zich te verenigen met het oog op het strategische doel van het Verdrag van Lissabon.
In naam van het concurrentievermogen van de Europese economie (van haar monopolies dus) is op alle fronten een aanval ingezet tegen de arbeidsrechten en sociale rechten van de gewone man. Het betreft hier een gedwongen herverdeling van het inkomen van de mensen ten voordele van het kapitaal in combinatie met een inkomensvermindering voor werknemers en degenen die aan de vooravond van hun pensionering staan, het afschaffen van sociale bijstand, het inkrimpen van uitkeringen, privatiseringen, enzovoort. Via de zogeheten “actieve vormen van werkgelegenheid” worden meer flexibele arbeidsvormen en de uitbreiding van de arbeidstijden nagestreefd; eigenlijk wil men vooral goedkope en flexibele werknemers als makkelijke prooi voor ongebreidelde uitbuiting door de monopolies.
De fractie van de Griekse Communistische Partij in het Europees Parlement heeft tegen deze resolutie gestemd, want zij steunt de algemene aanval tegen de arbeidersklasse en andere maatschappelijke groepen en toont ons waar de EU op maatschappelijk vlak naartoe wil. We mogen ons geen enkele illusie maken over de betekenis van de strategie van Lissabon. De enige uitweg ligt in het georganiseerde verzet van de EU-burgers, in ongehoorzaamheid en weerspannigheid tegen de asociale strategie van Lissabon. 
Wijkman (PPE-DE ),
   De resolutie over de strategie van Lissabon bevat veel goede dingen. Ik had echter graag meer nadruk willen zien op het belang van “policy integration”, dat wil zeggen dat het streven naar groei moet gebeuren op een manier waarbij nauwkeurig rekening wordt gehouden met de sociale en ecologische gevolgen. Deze drie dimensies van de ontwikkeling moeten elkaar steunen. De gedachte “eerst groei en dan doen we de rest wel” is verkeerd en betekent een ongelukkige stap terug ten opzichte van het debat voor de aanneming van de duurzaamheidstrategie van de EU, in 2001 in Göteborg.
De EU staat voor een aantal zware uitdagingen op milieugebied. Bijzonder ernstig is het gevaar voor onomkeerbare veranderingen in het klimaatstelsel. Om dit probleem aan te pakken moeten we de energie- en vervoersstelsels in Europa veranderen. Die verandering moet allereerst gebeuren door een krachtige investering in innovatie en ontwikkeling van nieuwe technologie. Een dergelijke investering zou een stimulans zijn voor de groei en zou voor nieuwe werkgelegenheid zorgen. Tegelijkertijd zouden Europese ondernemingen speerpuntcompetentie ontwikkelen op een gebied waar de hele wereld roept om nieuwe technieken en producten. Noch in het Commissievoorstel noch in de resolutie van het Parlement worden deze aspecten voldoende benadrukt. Ik hoop dat de Europese Raad tijdens zijn vergadering op 22 maart veel meer aandacht schenkt aan deze kwesties. 
De Voorzitter.
   – Hiermee is de stemming beëindigd. Ik onderbreek de vergadering.


De Voorzitter.
   – Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereiding van de Europese Raad (Brussel, 22-23 maart 2005). 
Schmit,
   .  Mijnheer de Voorzitter, zoals overeengekomen zullen de strategie van Lissabon – waar we vanmorgen over hebben gedebatteerd – en het Stabiliteits- en groeipact de belangrijkste onderwerpen zijn van de Europese Raad van 22 maart, ook al is er nog altijd hoop dat we daar voor het begin van de Europese Raad uitkomen. Ook de strategie voor duurzame ontwikkeling en het Protocol van Kyoto zullen aan bod komen. Aangezien het gedeelte over de strategie van Lissabon vanmorgen in de plenaire vergadering is besproken zal ik daar nu niet meer op ingaan. Ik zal mij concentreren op de twee à drie andere onderwerpen.
Om te beginnen het Stabiliteits- en groeipact. In de Raad zijn al lange tijd gesprekken gaande over de hervorming van het Stabiliteits- en groeipact, voor sommigen misschien wel wat al te lang. Onder het Nederlands voorzitterschap is er al herhaaldelijk over gesproken en op elke bijeenkomst van de Raad Ecofin, onder Luxemburgs voorzitterschap, is dit onderwerp als belangrijkste punt aan de orde geweest.
Naar aanleiding van de inhoudelijke discussie en de door de ministers van Financiën verlangde amendementen heeft het voorzitterschap op de Raad Ecofin van 8 maart een document gepresenteerd waarmee het tracht een evenwicht te vinden tussen de behoeften van alle lidstaten. Hiertoe probeert het een compromis te vinden dat berust op het economisch gezond verstand – daar is vanmorgen al over gesproken –, dat beantwoordt aan de reële behoefte aan grotere flexibiliteit wanneer het tij tegenzit maar waarin wel een striktere begrotingsdiscipline wordt vereist in tijden van groei en welvaart.
Aangezien het de Raad Ecofin tijdens zijn bijeenkomst van 8 maart niet gelukt is de instemming van de Raad te verkrijgen over een verslag hierover, zal het voorzitterschap zijn raadplegingen voortzetten teneinde een algemeen aanvaardbare oplossing te vinden die aan de staatshoofden en regeringsleiders kan worden voorgelegd. Op 20 maart komt de Raad Ecofin opnieuw bijeen, oftewel twee dagen voor de aanvang van de Europese Raad.
Vanmorgen heb ik opgemerkt dat het uitblijven van overeenstemming wezenlijke en aanzienlijke risico’s met zich meebrengt, want het betekent jammer genoeg niet dat we het huidige Pact dan maar zouden kunnen toepassen alsof er niets gebeurd is. Het uitblijven van overeenkomst zou de geloofwaardigheid van het huidige Pact helaas niet ten goede komen, maar een compromis tot elke prijs – een soort compromis op een koopje – is evenmin een goede oplossing.
Ook op dit punt wordt Europa nauwlettend in de gaten gehouden, bovenal door de burgers die van hun bestuurders verwachten dat die in staat zijn economisch en begrotingsbeleid te voeren waarbij noch de groei wordt opgeofferd aan de stabiliteit noch de stabiliteit aan een des te vluchtiger groei.
Maar laten we er vandaag niet van uitgaan dat het mislukt. Een evenwichtige en geloofwaardige oplossing is nog steeds mogelijk. Wanneer deze wordt gevonden – en dat hopen we – zal de Commissie over een duidelijk mandaat beschikken voor de verbeteringen die de lidstaten zijn overeengekomen in het Pact door te voeren. Vanaf dat moment zullen de procedures kunnen worden gestart die nodig zijn voor de formele herziening van de bepalingen van het Pact. In het geval van herziening van een van beide verordeningen zal dit gebeuren door middel van een voorstel van de Commissie en de betrokkenheid van het Parlement op de wijze waarop dat is voorzien in de Verdragen, hetgeen overigens anders is voor elk van de betreffende verordeningen.
Ik zal dus verder gaan over duurzame ontwikkeling en het Protocol van Kyoto, vraagstukken die natuurlijk eveneens nauw verband houden met de strategie van Lissabon, aangezien we vanmorgen wel degelijk tot de slotsom zijn gekomen dat de milieupijler van de strategie van Lissabon overeind moet worden gehouden, ja moet worden versterkt. Het ligt dus voor de hand dat de Europese Raad zich ook met de vraagstukken van duurzame ontwikkeling en het Protocol van Kyoto bezighoudt. Het voorzitterschap beschouwt duurzame ontwikkeling als een algemeen concept en de Europese Raad zal helderheid moeten verschaffen over hoe de herziening van de strategie voor duurzame ontwikkeling in de toekomst zal moeten worden aangepakt.
De leidende principes van duurzame ontwikkeling zouden bijvoorbeeld kunnen worden opgenomen in een handvest waarin met name een reeks relevante indicatoren worden aangewezen die moeten worden toegepast op de verschillende beleidsterreinen. De Commissie zou wat dat betreft tijdens de Europese Raad van juni een voorstel kunnen doen.
Hoe dan ook, de tijd dringt en het lijkt ons nuttig als de nieuwe strategie voor duurzame ontwikkeling nog in de loop van dit jaar wordt voltooid en gepresenteerd. We zijn het er allemaal over eens dat de klimaatveranderingen een van de grootste uitdagingen vormen waar de mensheid zich voor geplaatst ziet, met grote gevolgen op economisch, sociaal en milieugebied. Daarom is het met tevredenheid dat wij hebben kunnen vaststellen dat het Protocol van Kyoto van kracht is geworden en verheugt het ons dat de Russische Federatie het Protocol heeft geratificeerd.
Het is ons stellig streven de internationale onderhandelingen een nieuw elan te geven. Daartoe moeten allereerst de mogelijkheden worden onderzocht voor een regeling voor na 2012, in het kader van het proces van de Verenigde Naties waarin een zo breed mogelijke samenwerking van alle landen wordt gewaarborgd. De Raad Milieu van deze week zal zich over dit onderdeel buigen en zal tot een soort conclusie moeten komen. Vervolgens is het zaak een langetermijnstrategie voor de Unie uit te werken, gericht op het niet-overschrijden van de beruchte twee graden temperatuurstijging en de terugdringing van de cumulatieve uitstoot met 15 tot 30 procent in vergelijking tot de niveaus van 1990 vóór 2020. Tenslotte dient er een studie te worden gepresenteerd om voor alle voorziene maatregelen een goede kosten-effectiviteit te bereiken. Zoals u ziet is de agenda van de Europese Raad goed gevuld. Er zullen vraagstukken aan de orde komen die van levensbelang zijn voor de toekomst van de Europese Unie, maar dit zal er ook toe bijdragen dat de Europeanen het gevoel krijgen dat Europa zich bekommert om hun problemen van vandaag en om hun toekomst.
Barroso,
    – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we hebben vanochtend de nieuwe strategie voor groei en werkgelegenheid gedetailleerd besproken en we zijn erin geslaagd om volledige overeenstemming te bereiken tussen de Commissie en het Parlement.
Ik geloof dat de eerstvolgende Europese Raad ook hier, bij het verwezenlijken van deze ambitieuze strategie, een centrale rol moet spelen. We mogen deze gelegenheid niet voorbij laten gaan. Deze Europese Raad zal namelijk worden gehouden op een heel belangrijk moment – juist nu een nieuwe Commissie en een nieuw Parlement op kruissnelheid beginnen te raken, terwijl ze proberen vast te leggen hoe er de eerstvolgende jaren gewerkt zal gaan worden. Deze Europese Raad is ook bijzonder omdat er dit keer een breed debat over de ratificatie van de Grondwet zal plaatsvinden, en dat debat gaat in wezen over het soort Europa dat wij wensen, het Europa dat wij voor onze medeburgers kunnen opbouwen.
Daarom is het van groot belang dat we bij deze volgende Europese Raad laten zien dat de Europese Unie werkelijk iets doet en dat diezelfde Unie over het vermogen beschikt om nieuwe initiatieven te nemen en daar een succes van te maken, met resultaten die tastbaar zullen zijn in het leven van de Europese burgers. 
 Laat ik de twee belangrijkste punten eruitlichten waarop deze Europese Raad zijn beloften waar moet maken. Ten eerste moet de Lissabon-strategie weer op de rails gezet worden en moet zij een hernieuwde focus op werkgelegenheid en groei krijgen, teneinde onze bredere economische, sociale en ecologische doelstellingen binnen bereik te brengen. Dit vraagt om meer dan alleen woorden. De mensen moeten zien dat het de lidstaten ernst is. Daarom is onze nieuwe aanpak, waarbij we lidstaten ondersteunen bij het verwezenlijken van de Lissabon-doelstellingen, van doorslaggevend belang.
Ten tweede moeten we ervoor zorgen dat de Topconferentie een sterker, geloofwaardiger Stabiliteits- en groeipact oplevert. Beide doelstellingen zijn haalbaar en ik wil graag kort op elk van beide ingaan.
Wat de Lissabon-agenda betreft, wil ik slechts beklemtonen dat het zaak is het hervormingsproces nieuwe vaart te geven. Om die reden moet de Europese Raad zich ondubbelzinnig uitspreken voor nieuwe mechanismen voor goed bestuur, de nieuwe geïntegreerde richtsnoeren en de Lissabonprogramma’s op nationaal en EU-niveau, met eenvoudige rapportagemethoden en een betere coördinatie van de hervormingen op nationaal niveau. De lancering en de follow-up van de vernieuwde Lissabon-agenda moeten worden voorbereid in nauwe samenwerking tussen de Commissie, de Raad en het Parlement.
Dan kom ik nu op het Stabiliteits- en groeipact. 
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals wij allen weten zijn er recentelijk moeilijkheden geweest omtrent de tenuitvoerlegging van het Stabiliteits- en groeipact.
Uiteenlopende interpretaties van het Verdrag en het Stabiliteitspact hebben tot onzekerheid geleid over de modaliteiten van het begrotingstoezicht. Wat we nodig hebben is een interpretatie die de doelmatigheid en de geloofwaardigheid van het Pact waarborgt zonder dat het helemaal herschreven hoeft te worden.
De discussies binnen de Raad Ecofin van gisteren hebben geen conclusie opgeleverd. Het voorzitterschap heeft besloten vóór de Europese Raad opnieuw een vergadering van ministers te houden. Niettemin blijf ik hopen dat op de Voorjaarstop een vernieuwd, geloofwaardiger Pact kan worden onthuld, dat is gebaseerd op een volledige, samenhangende en evenwichtige uitkomst.
De Commissie zal blijven strijden voor de principes die zij vooral voor de hervorming van het Pact heeft gepresenteerd. De referentiewaarden uit het Verdrag voor het tekort en de schuld moeten in acht genomen blijven worden als zijnde hoekstenen van het systeem. De preventieve kant van het Pact is voor verbetering vatbaar, met name via het stellen van begrotingsdoelen voor de middellange termijn die specifiek zijn voor elk land.
In tijden van hoogconjunctuur moet het begrotingsbeleid gezond blijven. Buitensporige tekorten moeten ondubbelzinnig als zodanig worden aangemerkt en snel worden gecorrigeerd. Voor wat betreft de termijn voor deze correctie zou echter rekening gehouden kunnen worden met economische omstandigheden. De Commissie zal zelf alles in het werk stellen om met het voorzitterschap en de lidstaten tot overeenstemming te komen, maar niet tot elke prijs.
In de conclusies van de Raad zullen ook andere belangrijke kwesties aan de orde komen. Over sommige daarvan, zoals duurzame ontwikkeling en klimaatverandering is het ook onontbeerlijk om overeenstemming te bereiken, willen we de hervormingen van Lissabon gebruiken om een duurzame groei te waarborgen. Ik wacht dus met belangstelling op de politieke impuls van de Europese Raad voor een Europees handvest voor duurzame ontwikkeling. De Commissie zal daar zeker gevolg aan geven en er haar steun aan verlenen.
Tot slot zullen we zeker de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en Irak de revue laten passeren en zullen wij de vorderingen behandelen met betrekking tot de voorbereiding van de volgende uitbreidingsronde, alsmede de mogelijke toekomstige onderhandelingen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil afronden met u te zeggen dat wij het ons niet kunnen veroorloven deze gelegenheid voorbij te laten gaan: op deze Top moet de toon worden gezet voor toekomstige hervormingen door Lissabon nieuw leven in te blazen en de geloofwaardigheid van het Stabiliteits- en groeipact te versterken. Zoals vanmorgen werd gezegd: er is een verband tussen die twee zaken.
Het gaat om onze geloofwaardigheid, om de manier waarop wij de Europese burgers laten zien dat wij ons serieus bekommeren om de toekomst van Europa en dat wij daar werk van willen maken.
Het zou voor de burgers, voor de kiezers eenvoudigweg niet te begrijpen zijn als wij geen succes zouden boeken en deze Top integendeel zou uitlopen op een situatie met winnaars en verliezers. De nuances die wij allemaal misschien zouden willen aanbrengen als het gaat om de vraag welke instelling wat doet, dan wel of de nieuwe strategie van Lissabon meer links, meer rechts of meer van het midden is, zullen de meerderheid van onze burgers ontgaan. Voor hen gaat het om Europa, niet om deze of gene instelling of om dit of dat onderdeel. Het is dus van groot belang een coherente boodschap af te geven en te laten zien dat wij daadwerkelijk samen werken voor ons Europa.
Als er een beeld zou ontstaan van een gebrek aan harmonie tussen de instellingen, als er een twijfelachtige of pessimistische boodschap zou worden overgebracht over de toekomst van Europa, dan zou dit onze publieke opinies zeker negatief beïnvloeden, hetgeen buitengewoon gevaarlijk zou zijn nu het Grondwettelijk Verdrag ter ratificering wordt voorgelegd. Ik denk evenwel dat de kansen op succes uitstekend zijn. We hebben een bekwaam en vastberaden voorzitterschap. We hebben een Commissie die haar uiterste best doet. We boeken hier vandaag een belangrijke overwinning door onze gezamenlijke vastbeslotenheid te laten zien ten faveure van een nieuwe strategie van Lissabon. We hebben vandaag laten zien dat het bereiken van versterkte, dynamische consensus wel degelijk mogelijk is.
Het komt er dus op aan dat we de Europese Raad laten zien dat we Europa kunnen helpen naar een hogere versnelling te schakelen. We kunnen het hervormingsproces inzetten, we kunnen beginnen het idee van een Europese vernieuwing te promoten. De uitdaging van de Europese Voorjaarsraad is ervoor te zorgen dat onze visie wordt omgezet in daden.
Spautz,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Ecofin-vergadering die begin deze week werd gehouden, heeft nog altijd geen definitieve oplossing aangereikt voor de wijze waarop de stabiliteitscriteria in de toekomst moeten worden gewogen. Ik hoop vurig dat de ministers van Financiën toch nog voor de Europese Raad tot overeenstemming komen.
Zelf blijf ik de overtuiging toegedaan dat de fundamenten van het Stabiliteits- en groeipact niet mogen worden aangetast. De bestaande grenswaarden, een financieringstekort van 3 procent en een staatsschuld van 60 procent van het bruto nationaal product, zijn zo nauw vervlochten met de wisselkoers van de euro, dat ze moeten worden gehandhaafd om de stabiliteit en hardheid van de eenheidsmunt te behouden. Tot de fundamenten van het Pact behoort ook het beginsel dat bij een beoordeling van de vraag of de criteria worden nageleefd, naar de nationale begroting als geheel wordt gekeken. Dat is niet alleen een regel van het algemene begrotingsrecht, maar ook een kwestie van gezond verstand. Een samenhangende totaalbegroting kan men niet beoordelen door er tegelijkertijd hele uitgavenposten bij op te tellen of van af te trekken. Daarom mag het ook niet zover komen dat uitgavenposten die door bepaalde lidstaten als bijzondere lasten worden beschouwd, bij het onderzoek naar de naleving van de criteria buiten beschouwing worden gelaten.
Uiteindelijk is het in de geest van het Pact, dat ook een belangrijke groeicomponent bevat, dat een nationale begroting in het licht van de heersende conjunctuur een genuanceerde beoordeling kan krijgen. Daarom moeten de huidige procedures worden gehandhaafd, maar de precieze toepassing en de consequenties dienen afhankelijk te zijn van de context van het begrotingsbeleid. Zoals ik een paar weken geleden al zei, gaat het immers om een stabiliteits- en groeipact. Een al te rigide stabiliteit mag er niet toe leiden dat groei wordt belemmerd in plaats van gestimuleerd.
De Ecofin-Raad beschikt over een lijst met mogelijke aanknopingspunten voor een meer verfijnde beoordeling van de nationale inspanningen ten behoeve van de stabiliteit. Ik hoop vurig dat elementen van deze lijst de sleutel vormen tot een definitief akkoord vóór de Top van 22 en 23 maart.
Dan nog een opmerking over de strategie van Lissabon. De magere resultaten van de eerste periode zijn in belangrijke mate terug te voeren op het feit dat er te veel uiteenlopende doelstellingen zijn. Daarom moeten we ons de komende vijf jaar op enkele essentiële doelstellingen concentreren, als we tastbare resultaten willen zien. Ik sta in dit opzicht ook een aanpak voor die meer dan tot nu toe uitgaat van een nationale tenuitvoerlegging van de doelstellingen van Lissabon. Daardoor ontstaat er misschien ook een soort wedijver om zogeheten , wat het uiteindelijke succes van de strategie eigenlijk alleen maar ten goede kan komen. In het vervolg moeten we in Europa misschien niet meer zulke grote woorden gebruiken, wanneer de kans dat ze bewaarheid worden allesbehalve zeker is. 
Swoboda,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, een korte opmerking slechts over het Stabiliteits- en groeipact. Wanneer ik er als econoom naar kijk, het vak waarin ik ben opgeleid, zijn er veel landen die geen stabiliteitsregels hebben – zoals de vaak genoemde Verenigde Staten – en toch succesvol zijn. Er zijn landen die zich strikt aan stabiliteitsregels houden en weinig succes hebben en omgekeerd. Economisch gezien zijn er dus verschillende methoden. Er zijn echter goede redenen aan te voeren waarom een gemeenschap die zich heeft gevormd en een gemeenschappelijke markt tot stand wil brengen, zichzelf aan zo’n stabiliteits- en groeipact onderwerpt. Dat is met name de invoering van de euro. Ondanks allerlei pessimistische geluiden, ook uit het Parlement, hebben we een sterke – bijna zelfs een te sterke - euro gekregen. Daarom is het nu beslist tijd om de zaken opnieuw te regelen, niet door het Stabiliteits- en groeipact op te geven, maar door rekening te houden met de economische omstandigheden in de afzonderlijke lidstaten.
Het gaat niet om speciale regelingen voor Duitsland. Het gaat om een erkenning van bijzondere economische omstandigheden die voor alle landen kunnen gelden. Na deze aanpassing is het natuurlijk wel degelijk zo dat alle landen – of het nu Duitsland of een ander land is – zich eraan moeten houden. Men zou ook enigszins moeten meewegen dat Duitsland altijd nog de grootste financier van de Europese Unie is. In die zin vind ik de voorstellen van het Luxemburgse voorzitterschap zeer waardevol. Ik hoop dat u met die aanpak ook succes zult hebben. Ik hoop dat de Commissie en de voorzitter van de Commissie een bijdrage kunnen leveren waardoor we nu echt tot een oplossing komen. Na die oplossing en na het aanzwengelen van het Lissabon-proces moeten er namelijk nog twee dingen gebeuren: het groei- en economisch beleid van de afzonderlijke lidstaten moet beter worden gecoördineerd en er moet een oplossing komen voor de financiële vooruitzichten – het liefst nog onder het Luxemburgse voorzitterschap. Ik weet dat er op uw schouders – die misschien vanwege uw land maar klein zijn – een grote last rust, maar ik hoop dat u een oplossing kunt vinden. Ook namens mijn fractie wens ik het Luxemburgse voorzitterschap in ieder geval veel succes. Dankzij het voorzitterschap zijn de voorwaarden voor het vinden van een oplossing aanwezig, met name waar het gaat om een nieuwe, verstandige herziening van het Stabiliteits- en groeipact. 
De Sarnez,
   . – Mijnheer de Voorzitter, met de strategie van Lissabon en het Stabiliteits- en groeipact zal de aanstaande Voorjaarsraad draaien om de vraagstukken van het economisch beleid.
Op een moment dat de werkloosheid in Europa de 9 procent heeft bereikt en er slechts 1,6 procent groei wordt voorspeld voor de eurozone is het ons duidelijk dat we niet langer kunnen volstaan met woorden en dat we fundamentele actie moeten ondernemen om weer aan te haken bij groei en werkgelegenheid. We hebben een gemeenschappelijke begrotingsdiscipline nodig. Dat dient duidelijk herhaald te worden opdat daar geen enkele twijfel over bestaat. Het is de verantwoordelijkheid van ieder van de lidstaten om de overheidsuitgaven in de hand te houden, te strijden tegen het tekort en de schuldenlast te stabiliseren of zelfs terug te brengen. Zo niet, dan zullen de toekomstige generaties er de dupe van worden en hoe meer de lidstaten proberen de regels die zij zichzelf hebben gesteld te ontduiken, des te meer zullen zij het gehele systeem verzwakken.
Er zijn regels en dus spreekt het voor zich dat we deze dienen na te leven. Het leidt nergens toe indien we dat niet doen. Pas als er overeenstemming is over deze basale “-principes zal er nagedacht kunnen gaan worden over een eventuele verandering van het Pact. En bij deze verandering zou rekening gehouden moeten worden met het verloop van de economische cycli en het noodzakelijke onderscheid tussen exploitatietekort en investeringstekort.
Er ligt nog een andere, nog belangrijkere vraag op tafel: is het op de lange duur vol te houden om weliswaar een gezamenlijke begrotingsdiscipline te volgen maar wel grote verschillen te laten bestaan in ons economisch beleid? Ik denk dat het antwoord op die vraag ontkennend is. Mijns inziens is het de hoogste tijd dat wij besluiten ons economisch beleid te coördineren, want anders zal het ons nooit lukken onze eigen groei te scheppen.
We hebben het geluk dat de voorzitter van de Europese Raad tegelijkertijd voorzitter is van de Eurogroep. Laten we daar dus van profiteren! Europa zit ernstig verlegen om economische governance en dit is een unieke gelegenheid om daar iets aan te veranderen en initiatieven te nemen die de bal eindelijk aan het rollen brengen. Laten we dus voorstellen dat de grote investeringen van morgen voortaan op Europees niveau worden gedaan. Ik denk bijvoorbeeld aan defensie, aan onderzoek of aan grote infrastructurele werken. We hebben een enorme achterstand op dat gebied en ik denk dat het tijd is aan die situatie een einde te maken, of te proberen te maken.
Tot zover, dames en heren. Natuurlijk vergt dit ambitie, wilskracht en moed, maar één ding weet ik zeker: ik weet dat wij er alleen, ieder voor zich en los van elkaar, niet komen. Als we groei en werkgelegenheid willen creëren, als we een innovatiefsociaal model willen blijven voeren, dan is er maar één antwoord mogelijk: meer Europa. 
Jonckheer,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de Commissievoorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, wat het Stabiliteits- en groeipact betreft hebben de inspanningen van het Luxemburgs voorzitterschap en in het bijzonder het idee van een lijst van relevante factoren – zoals de heer Juncker aangaf – de ondubbelzinnige steun van onze fractie. Ik denk dat we moeten toewerken naar een grotere differentiatie tussen de nationale economieën, vooral naargelang hun schuldenpeil en naargelang de behoeften waar zij mee te maken hebben. Wij zijn dus voor een duidelijke lijst van factoren waarmee het Stabiliteitspact op een politieke en intelligentere manier – om de woorden van de heer Prodi te gebruiken – kan worden beoordeeld.
Een vernieuwing van het Pact betekent evenwel nog geen Europese coördinatie op het gebied van begrotingsbeleid, waar mevrouw De Sarnez zojuist op zinspeelde. Wat dat aangaat wil ik de Raad erop wijzen dat de commentaren die ik na de Raad Ecofin heb gelezen een, naar mijn mening, uiterst zorgwekkend politiek signaal afgeven, vooral als het gaat om het feit dat als er binnen de eurozone door de twaalf lidstaten overeenstemming wordt bereikt, dit niet noodzakelijkerwijs door alle leden van de Raad zou worden bekrachtigd.
Uit dat oogpunt krijgt de driehoek waar de heer Juncker aan het begin van het Luxemburgs voorzitterschap aan refereerde, toen hij het had over de strategie van Lissabon, over het Stabiliteitspact, maar ook over de financiële vooruitzichten, zijn volle betekenis. Ik denk dat er bij de interpretatie van het Stabiliteitspact geluisterd zou moeten worden naar die lidstaten die bereid zouden zijn tot extra begrotingsinspanningen, om te zorgen dat de financiële vooruitzichten en de begroting van de Europese Unie opwegen tegen hetgeen gedaan moet worden en evenredig zijn aan de doelstellingen waarmee men haar wil uitrusten.
Uit dat oogpunt is de politieke niet erg gelukkig, aangezien het bereiken van overeenstemming over Lissabon en het Stabiliteitspact wordt doorgeschoven naar de Europese Voorjaarsraad en het debat over de financiële vooruitzichten mogelijk wordt uitgesteld tot juni. Ik denk echter dat dat risico van een tweedeling, met name tussen de nieuwe lidstaten en de oude lidstaten, een politiek risico is dat gedurende dit hele debat niet moet worden onderschat.
Tot slot ben ik, wat de duurzame ontwikkeling betreft, toch wel enigszins verbaasd over – laten we zeggen – de lichtheid van het voorstel. We hebben van de Europese Commissie een verslag ontvangen over de communautaire strategie voor duurzame ontwikkeling, dat dus betrekking heeft op de sectoriële beleidslijnen van de Unie. Dat verslag is zeer kritisch, en dat is ook alleen maar eerlijk. Als de grote politieke impuls die de heer Barroso en wij van de Raad verwachten bestaat in de toezegging: “We gaan een Europees handvest van indicatoren maken” – dat is nogal niet niks –, dan hoeft u alleen maar de verslagen van het Europees Milieuagentschap te bekijken om die indicatoren te vinden.
Wij verwachten veel meer. We verwachten dat er veel striktere doelen worden gesteld op het gebied van vervoersbeleid, energiebeleid en de verbintenissen van Kyoto. We kunnen niet alleen maar aankomen met de vraag van de indicatoren en ’s morgens zeggen: “We willen minder indicatoren”, en ’s middags: “We willen er meer”. Wat willen we nu eigenlijk precies? We willen hoogwaardig beleid en we willen dat de Commissie en de Raad de verplichtingen die we in Göteborg zijn aangegaan, serieus nakomen. 
Musacchio,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het debat in deze zaal komt mij eerlijk gezegd wat paradoxaal voor. Vraagstukken zoals de strategie van Lissabon, de financiële vooruitzichten, de aanstaande Europese Raad en de eventuele herziening van het Stabiliteitspact - waar iedereen mee bezig is behalve het Europees Parlement - hangen in dit debat als los zand aan elkaar.
Volgens mij moeten wij deze aspecten juist allemaal samen behandelen. Sociale samenhang en kwantitatieve en kwalitatieve groei van de werkgelegenheid worden zeker niet bevorderd met liberalistische beleidsvormen en mededingingsbeleid, noch met monetaristische beleidsvormen. Deze laatste zijn, met de verankering in het nieuwe Grondwettelijk Verdrag, zelfs een heilige koe geworden, en hebben ervoor gezorgd dat deze Grondwet de enige is in de geschiedenis waaraan een monetair verdrag is gehecht.
Wij hebben te maken met de paradox van een Europa met een sterke munt maar een zwakke economie. Onze economie zakt steeds verder weg in de crisis en onze samenlevingen hebben te kampen met grote moeilijkheden. De risico’s dat de situatie achteruitgaat, nemen in aantal toe: de Bolkestein-richtlijn, de inkrimping van de Europese begroting en de onechte flexibiliteit van het Stabiliteitspact, dat volgens sommigen alleen moet zijn afgestemd op de contrahervorming van de pensioenen. Op die manier komt men tot het Europa van de sociale breuk, van de delokalisering en de onvermijdelijke ondergang van het sociaal en cultureel model.
Wij moeten een nieuwe weg inslaan. Wij moeten breken met het liberalisme en het monetarisme. Wij moeten streven naar een opwaartse harmonisatie van de rechten en de lonen en opnieuw een kwalitatieve ontwikkeling van de grond zien te krijgen. Daarom is het noodzakelijk van links uit de kooi van het Stabiliteitspact open te breken. De landen, maar ook de Europese Unie als dusdanig, moeten gaan investeren in onderzoek, innovatie en in al hetgeen ontwikkeling kan brengen. Met andere woorden, wij hebben een ander Europa nodig, een sociaal Europa, het Europa waarop wij tijdens de Europese manifestatie van 19 maart aanstaande in Brussel zullen aandringen. 
Bonde,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie graag bedanken voor de toezegging dat er volledige openheid komt rond de circa 3 000 werkgroepen. Voor het eerst kunnen we nu de lijst van groepen zien. Die is te vinden op de website van de Commissie of, wat iets makkelijker is, hij kan worden gedownload van mijn website bonde.com. De vice-voorzitter van de Commissie, mevrouw Wallström, heeft gisteren beloofd dat we ook de namen van de deelnemers kunnen krijgen. Dank u, dan kunnen we weldra zien of degenen die de Commissie adviseren over het roken, van de tabaksindustrie komen of van de kankerbestrijding.
Ook wil ik de Commissie bedanken voor de toezegging dat we voortaan inzicht in alle bijdragen van de Commissie aan de Raad en zijn werkgroepen kunnen krijgen. 85 procent van alle wetgeving wordt geheel afgehandeld in driehonderd werkgroepen en in het Coreper. Wij zijn tot nu toe buiten het merendeel van deze wetgeving gehouden. Nu is ons de grootste hervorming op het gebied van openheid beloofd die we tot op heden hebben meegemaakt. Ik verheug me als een klein kind op kerstavond, want ik heb me jarenlang voor die openheid ingespannen. Dank u, het is bijna te mooi om waar te zijn.
Nu is het uw beurt in de Raad. Beste leden van de Raad, kan het Luxemburgse voorzitterschap niet vragen om de driehonderd werkgroepen die over de wetten onderhandelen, voor het Parlement open te stellen? Het is vernederend om als democratisch gekozen volksvertegenwoordiger altijd om documenten te moeten bedelen, ergens in een gang of bij een lobbyist of bij een student of bij een van de permanente vertegenwoordigingen of bij de ambassadeur of bij de minister zelf. Als wij in de parlementaire commissies zitten om wetgevingsvoorstellen te behandelen, hebben we officieel alleen het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, terwijl de werkgroep van de Raad met uitgave nummer 17 zit, die wij niet langs legale weg kunnen krijgen. Ambtenaren en stagiairs achter ons zitten tijdens de commissievergaderingen met de nieuwste uitgave van het wetgevingsvoorstel, maar hoe zit het met de leden van de commissie zelf? Wij zijn gekozen door de kiezers, maar we genieten geen vertrouwen van de Raad. Nu zullen we de nieuwe ontwerpen van de Commissie krijgen tijdens de behandeling van het wetgevingsvoorstel. Wanneer krijgen wij gelegenheid om u in de Raad te bedanken voor wat de meest vanzelfsprekende gang van zaken zou moeten zijn? In democratieën is de uitvoerende macht verantwoording verschuldigd aan de volksvertegenwoordiging; in democratieën is er niemand boven of naast de kiezers en hun direct gekozen vertegenwoordigers. Dank u mijnheer de Voorzitter, vooral als de Raad ons iets meer geeft om dankbaar voor te zijn.
Crowley,
    – Ik wil de fungerend voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie, de heer Barroso, danken voor hun inleidingen.
Dit Parlement heeft zich vaak op een uiterst bekrompen standpunt gesteld als het ging om de toekomstige ontwikkeling van de Europese economie en het Europees sociaal model, terwijl we toch uit ervaring hadden kunnen weten dat elke maatregel die we nemen onmiddellijk gevolgen heeft op andere gebieden. We kunnen dan het ook niet langer hebben over een sociaal model dat uitsluitend werkt volgens de oude ideologie van hoge belastingen en hoge sociale bescherming. Evenmin kan er sprake zijn van een simpele vrijemarktzone, waar iedereen kan doen wat hij wil, zonder dat er ook maar enige beperking geldt. We hebben regels en voorschriften nodig om ervoor te zorgen dat Europa naar behoren functioneert, niet alleen voor de consument of het bedrijfsleven, maar in de allereerste plaats voor de burgers waarover wij regeren. Daarom is het goed dat het Stabiliteits- en groeipact er is, ondanks alle tekortkomingen en fouten in de werking ervan die de laatste tijd zoveel aandacht hebben gekregen. Het is goed dat het Pact wordt gehandhaafd, net zoals het goed is dat het kan worden gecorrigeerd en veranderd en aangepast aan veranderende omstandigheden.
Ik zou echter willen waarschuwen voor al te verstrekkende veranderingen of voor het beperken van de bevoegdheden die in het Stabiliteits- en groeipact zijn vervat. Laten we niet vergeten dat het Groeipact niet als een geïsoleerd instrument kan worden beschouwd: het moet gezien worden in samenhang met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die zijn vastgesteld. In het verleden zijn maatregelen getroffen tegen één regering – de Ierse regering – omdat zij zogenaamd niet voldeed aan bepaalde criteria uit de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. De fout zat hem er niet in dat het Pact er was, maar dat andere landen die deze richtsnoeren aan hun laars bleven lappen en zich niet hielden aan het algehele beleid ten aanzien van behoorlijk bestuur en de werking van de economie en fiscaal beleid, niet gedwongen werden het Pact te respecteren.
Tot besluit: de strategie van Lissabon, waarover wij vandaag gestemd hebben, is een strategie voor goed bestuur, goede economische groei en bovenal voor het creëren van werkgelegenheid, wat het beste instrument is voor de bestrijding van armoede, sociale achterstand en sociaal isolement. Hiermee zullen wij in Europa onze burgers werk, scholing en – dat is het allerbelangrijkste – sociale bescherming kunnen bieden die voldoet aan de hoogste standaard. 
Vanhecke (NI ).
    Voorzitter, ik had aandacht van de Raad willen vragen voor het feit dat het brutale optreden van de Turkse politie tegen manifestanten enkele dagen geleden in heel Europa tot zeer terechte protesten heeft geleid en zelfs, eindelijk zou ik zeggen, tot wat meer openlijke vragen of een land als Turkije wel lid of kandidaat-lid kan zijn van de Europese Unie. Op zichzelf is dat natuurlijk een beetje eigenaardig, want we wisten toch al wel langer dan een paar dagen dat Turkije het met de mensenrechten absoluut niet zo nauw neemt en bovendien al zeer vele jaren een echte genocidepolitiek voert tegen etnische minderheden en niet-islamitische geloofsovertuiging. Ik denk dat de incidenten van enkele dagen geleden inderdaad een goede aanleiding zijn voor de Raad om het hele dossier Turkije dringend opnieuw te bekijken. Daar zijn fundamentele redenen genoeg voor. 
De Voorzitter.
   – Mijnheer Vanhecke, ik wil u vragen u bij het onderwerp van het debat te houden. 
Vanhecke (NI ).
    Ik heb als lid van dit Parlement, denk ik, Voorzitter, het recht om de aandacht van de Europese Raad te vragen voor om het even welk onderwerp en het is niet de Voorzitter die zich met de inhoudelijke bijdragen van een parlementslid hoeft te bemoeien.
Ik denk, inderdaad, dat er fundamentele redenen genoeg zijn om dit dossier op de agenda te plaatsen. Nogmaals, Turkije is politiek, noch cultureel, noch economisch, noch geschiedkundig een Europees land, en dan zwijg ik nog over het probleem van de islam. Alhoewel niemand nog zou kunnen ontkennen dat de mogelijke uitbreiding met een land van 70 tot 100 miljoen islamieten de aard van onze samenleving fundamenteel dreigt te veranderen.
Ik vraag de Raad opnieuw het dossier-Turkije zo dringend mogelijk opnieuw te bekijken, ook om intern-democratische redenen. De wijze waarop in de voorbije maanden in alle Europese landen het debat over de Turkse toetreding onmogelijk wordt gemaakt en de wijze waarop de uitspraak van de kiezers en de burgers daarover wordt geschuwd en gemeden, moet ik wel totalitair en ondemocratisch noemen. Onze burgers zijn verstandig genoeg om zelf in een referendum te beslissen over het Turkse lidmaatschap. Wie hun en ons het recht ontzegt - en wie ons in dit Parlement, stel ik nu vast, het recht ontzegt - om op het even welk moment tegenover de Raad te spreken over dit fundamentele probleem, bewijst de Europese Unie een slechte dienst en brengt ons een stap verder in de richting van een totalitair Europees regime, waarmee wij in geen enkel geval akkoord kunnen gaan. Het is de plicht van de Raad om dit allerdringendst te behandelen. 
De Voorzitter.
   – Het spijt me zeer, mijnheer Vanhecke, maar ondanks mijn verzoek heeft hetgeen u gezegd hebt geen betrekking op het onderwerp van ons debat. Niettemin wil ik u bedanken voor uw betoog. 
García-Margallo y Marfil (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de conclusies van de voorzitter van de Commissie. Naar mijn idee staat Europa thans voor een lastige keuze. Het kan in een crisis terechtkomen als het Grondwettelijk Verdrag niet nu of binnen een paar jaar geratificeerd wordt, als we niet in staat zijn om een Europa gestalte te geven dat onze politieke en economische identiteit tegenover de rest van de wereld bevestigt. Dat is wat ons nu te doen staat en dit strookt met het mandaat van deze Commissie en met dat van dit Parlement.
Om dat vanuit economisch oogpunt te verwezenlijken - die kwestie is hier vandaag aan de orde – is macro-economische stabiliteit essentieel. Een andere minimumvoorwaarde is de snellere invoering van de hervormingen van Lissabon, om meer werkgelegenheid te creëren, om de productiviteit en daarmee het concurrentievermogen te verhogen en zo de afstand te verkleinen die ons van de Verenigde Staten scheidt en het hoofd te kunnen bieden aan de concurrentie van de landen die in opkomst zijn.
De hervormingen van Lissabon zijn vanochtend al aan de orde geweest en daarom wil ik het nu hebben over het belang van het Stabiliteitspact. We moeten er geen doekjes om winden. Het Stabiliteitspact wordt herzien, niet omdat het zijn interne logica of zijn grondslagen verloren heeft, maar gewoon omdat het te vaak niet is nageleefd, met name door de grote landen. En als het de grote landen zijn die ons dwingen om het Pact te hervormen, dan moet duidelijk worden waartoe zij dan wel bereid zijn, en dat is nu net bekend geworden.
Ze zijn bereid om hervormingen van het preventieve deel van het Pact te aanvaarden, om inspanningen te leveren in tijden van voorspoed, gewoonweg omdat ze weten dat geen wereldmacht hen ertoe zal dwingen die regels na te leven. Wat die preventie betreft, willen zij de regels zodanig versoepelen en aantasten – zoals een Duitse sociaal-democraat zei – dat er in feite helemaal geen regels meer zijn.
Wat dat betreft zijn er maar twee oplossingen – en echt niet meer dan twee: of we gaan naar een vorm van economische governance, van economische coördinatie, met een onpartijdige scheidsrechter die niet bij machte is om acties af te dwingen, of we houden vast aan het automatisme.
Op het gebied van economische coördinatie hebben we geen vorderingen willen maken. De Intergouvernementele Conferentie heeft de voorzichtige vooruitgang op het gebied van de coördinatie die de Conventie geboekt had, weer teruggedraaid, dus we zijn weer terug bij af. Toch willen we evenmin verder met het automatisme. Op deze Top en de volgende toppen zullen de zaken alleen maar worden teruggedraaid. De vraag is tot welk punt, en hoe snel.
De vrijstellingen die zijn verleend voor het naleven van de regels die wij voor onszelf hebben opgesteld, houden in dat het Stabiliteitspact wordt afgezwakt en er concessies worden gedaan. De mate waarin u hieraan toegeeft, zal bepalend zijn voor onze toekomstige geloofwaardigheid en onze economische weerbaarheid, en voor de vraag of we de economische crisis zullen kunnen voorkomen die ik voor de komende jaren voorspeld heb. 
Myller (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de komende Top is vanuit het oogpunt van duurzame ontwikkeling in tweeërlei opzicht interessant. Op de agenda staan een tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon en de jaarlijkse audit van het programma voor duurzame ontwikkeling. Deze twee zaken horen bij elkaar. Duurzame groei en concurrentiekracht kunnen niet worden bereikt zonder een zo hoog mogelijk niveau van milieubescherming en sociale bescherming. Bij de tussentijdse herziening van het programma voor duurzame ontwikkeling die dit jaar moet plaatsvinden, moet een ambitieuze, tot ver in de toekomst reikende strategie worden opgesteld die direct gekoppeld is aan de strategie van Lissabon en als leidraad dient voor de verschillende beleidsterreinen van de Europese Unie.
De geest van Cardiff moet weer tot leven worden gewekt, de duurzaamheid van de verschillende beleidsterreinen van de Europese Unie moet beter worden getoetst en de factoren die leiden tot niet-duurzame ontwikkeling moeten worden aangepakt. Men moet speciale aandacht besteden aan energieproductie, vervoer, grondgebruik en landbouw. Bij de bestrijding van klimaatverandering moeten nieuwe, meer ambitieuze stappen worden genomen. Er moet gekeken worden naar de tijd na het Protocol van Kyoto en er moeten voor 2020 doelstellingen komen die we kunnen aanhouden en toetsen.
Duurzame ontwikkeling moet ook een prijskaartje krijgen. Men moet uitrekenen wat het gaat kosten als we helemaal niets doen. Nu letten we er alleen maar op wat milieubeschermende maatregelen ons gaan kosten.
De Europese Unie moet ook in de toekomst mondiaal een voortrekkersrol in het milieubeleid blijven spelen. Een ambitieuze wetgeving en een goed financieel beheer vormen een goede combinatie om vraag naar nieuwe milieutechnologie te creëren. 
Joan i Marí (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in het referendum over de Grondwet van de EU dat in Spanje is gehouden, hebben de Basken en de Catalanen duidelijk bevestigd dat zij volledig bij Europa betrokken willen zijn. Binnen het Iberisch grondgebied was het percentage tegenstemmen driemaal zo hoog in Euskadi en Catalonië als in Spanje. Europa moet zich rekenschap geven van deze politieke realiteit, vooral als het de bedoeling is een hechter en sterker Europa te bouwen dat iets betekent voor alle inwoners van Europa.
Het zou uiterst ondemocratisch zijn om geen acht te slaan op de verschillende realiteiten in de staatloze naties van Europa. We mogen niet zo hypocriet zijn dat we pluraliteit eisen als het om Europa gaat en ons eigen land pluraliteit ontzeggen. In een periode waarin diverse Spaanse leden van het Europees Parlement klaagden over vermeende discriminatie tegen de Castiliaanse taal, verbood Manuel Marín, de voorzitter van het Spaanse parlement, een Catalaans parlementslid in zijn inleidende opmerkingen enkele woorden in het Catalaans te spreken. Het kan niet zo zijn dat er in gelijksoortige situaties met verschillende maten wordt gemeten. Je kunt niet aan de ene kant als je in Europa bent een beroep doen op rechten, gerechtigheid of afwijkende ethische normen en vervolgens aan de andere kant, als je in Spanje of Italië bent, een pragmatische aanpak eisen op basis van financieel-praktische overwegingen.
Als wij werkelijk hechten aan meertaligheid, als we willen dat het Castiliaans tijdens alle commissievergaderingen, persconferenties enzovoort, wordt gesproken, dan moeten we eerlijk zijn en de linguïstische rechten waarborgen van iedereen, met inbegrip van de rechten van de Catalanen, Basken en van bijvoorbeeld sprekers van het Welsh of het Iers.
Triantaphyllides (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals de fungerend voorzitter van de Raad zo-even heeft gezegd, zal de Voorjaarstop vooral gaan over het Stabiliteits- en groeipact en over de strategie van Lissabon, die als mislukt wordt beschouwd en aan herziening toe is. Een herziening is nodig omdat Europa op dit moment 20 miljoen werklozen telt, terwijl 70 miljoen mensen in armoede dreigen te verzinken. Vrouwen verdienen gemiddeld 16 procent minder dan mannen en van echte convergentie is dus geen sprake.
Jammer genoeg is het sociale beleid in de Lissabon-strategie van ondergeschikt belang. De wijzigingen die in het Stabiliteitspact en de strategie van Lissabon worden voorgesteld, maken de betreffende strategie allerminst sociaal. Het is paradoxaal en onlogisch dat we enerzijds de mond vol hebben over de meest productieve economie ter wereld en anderzijds hard streven naar afslanking van de begrotingen, dus minder cohesie.
Alleen radicale maatregelen, zoals meer middelen voor sociaal beleid, kunnen van Lissabon een mensvriendelijke strategie maken. 
Clark (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, voordat ik inga op het Stabiliteits- en groeipact, wil ik graag een paar dingen zeggen over de financiële situatie in het algemeen. Ik ben een beetje teleurgesteld dat de heer Barroso, de voorzitter van de Commissie, zo te zien is verdwenen, omdat hij naar een opmerking had kunnen luisteren van een vertegenwoordiger van het Verenigd Koninkrijk, dat de op een na grootste bijdrage levert aan de fondsen van de Europese Unie.
Tot op heden hebben wij ongeveer 180 miljard Britse pond bijgedragen. Wij hebben ongeveer 105 miljard pond terug ontvangen in de vorm van subsidies. Nu verwachten wij dat er zeer binnenkort algemene verkiezingen zullen worden gehouden in het Verenigd Koninkrijk en ik denk dat de kiezers wel zullen willen weten waar die resterende 75 miljard pond van onze bijdragen gebleven is. Krijgen we daarop een antwoord van onze huidige premier of onze minister van Financiën? Krijgen we daarop een antwoord van dit Parlement? Als we de kiezers eraan herinneren dat de Europese Rekenkamer voor het tiende jaar achtereen geweigerd heeft de boekhouding goed te keuren omdat er miljarden ponden verdwenen zijn, dan is het heel goed mogelijk dat ze één en één bij elkaar optellen en hun eigen conclusies trekken over wat er gebeurd is met onze 75 miljard.
Hebben we nu een Stabiliteits- en groeipact of niet? De minister-president van Luxemburg, de heer Jean-Claude Juncker, zei onlangs in Brussel tegen verslaggevers: “Ik begin serieus te overwegen het Pact helemaal niet te wijzigen.” Hij voegde daaraan toe: “We sluiten de mogelijkheid het Pact ongewijzigd te laten niet uit; dat is nu onmiskenbaar een optie. Het is niet mijn bedoeling een Pact dat niet goed functioneert te vervangen door een Pact dat wel goed lijkt te werken, maar later alsnog mislukt.” Eerder had hij verklaard dat het Pact dood was.
Dus hoe zit het nu met dat Stabiliteits- en groeipact? Het is toch bespottelijk dat landen waarvan het begrotingstekort oploopt tot meer dan 3 procent vervolgens een enorme boete moeten betalen, waardoor hun positie alleen maar verder achteruitgaat? Natuurlijk deugt het Stabiliteitspact niet. Het is waardeloos! Weg ermee! 
Angelilli (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op de komende Europese Raad zal gesproken worden over cruciale hervormingen voor de toekomst van de Europese Unie. Een daarvan is de hervorming van het Stabiliteitspact. Helaas wordt deze hervorming met veel geheimzinnigheid omgeven. De ene keer wordt gezegd dat er negentien punten zijn voor de versoepeling van het Pact en de andere keer dat het Pact ongewijzigd blijft. Wij betreuren nog steeds dat het Europees Parlement een kans heeft laten liggen toen het weigerde in deze zaal een debat te voeren over de modaliteiten voor de hervorming van het Pact. Dit is de schuld van de Voorzitter van het Europees Parlement maar ook van de grote fracties.
Naar het schijnt hangt er nu - zoals gewoonlijk - een compromis in de lucht, een door tactische zetten en politiek balanceren gekenmerkt compromis. Dat is niet wat Europa op dit moment nodig heeft. Er is meer moed en pragmatisme nodig om de cruciale doelstellingen voor het economisch herstel te bereiken, dat wil zeggen investeringen in onderzoek, innovatie, mededingingsvermogen, infrastructuren en structurele hervormingen. Ook ten aanzien daarvan moeten wij nogmaals uiting geven aan onze verbazing: de Commissie en het Luxemburgs voorzitterschap weigeren halsstarrig om de zogenaamde in overweging te nemen, ofschoon daarmee een enorme bijdrage zou kunnen worden geleverd aan het herstel van onze economische groei.
Als wij een concreet engagement willen voor de economische vooruitzichten moeten wij bij de jeugd aankloppen. Wij hebben een waarachtig jeugdpact nodig. De jongeren moeten kunnen uitkijken naar een toekomst van stabiliteit, zekerheid en sociale samenhang. Daarom moeten er maatregelen komen om hun opname op de arbeidsmarkt en hun toegang tot leningen te vergemakkelijken en hun het recht te geven op een woning en een gezin.
Tot slot ben ik van mening dat de Europese Unie zich krachtig moet inzetten voor echte kansen voor de jonge generaties van Europa. Dat vragen wij en dat verwachten de jongeren ook van ons. 
Martin, Hans-Peter (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er is niet veel voor nodig om op dit moment medelijden met de Commissie en de Raad te hebben, nu ze een verstandige oplossing voor het Stabiliteitspact proberen te vinden. De Unie heeft zichzelf gegijzeld en vastgeketend. Vooral Duitsland heeft uit zeer doorzichtige motieven op dit Stabiliteitspact aangedrongen en juist dat land kreeg er later de grootste problemen mee. De les die men hieruit voor de toekomst zou moeten trekken is dat men zulke zaken niet moet forceren, niet op deze manier moet doordrukken, want de schade nu is groter dan het kortstondige voordeel van toen. Het is een puinhoop geworden en het heeft bovendien tot een vertrouwenscrisis in Europa geleid.
Ik hoop vurig – in het belang van alle jonge mensen en al degenen die nog met een zekere euforie in Europa geloven – dat u er nu in zult slagen deze gordiaanse knoop door te hakken. Het zal erg moeilijk zijn. Er is veel aan vertrouwen verloren gegaan, terwijl men oorspronkelijk met het Stabiliteitspact juist vertrouwen wilde scheppen. Daarom wens ik u oprecht veel succes bij de komende Raad. Ik hoop dat u erin zult slagen in ieder geval dit struikelblok voor de Europese Unie uit de weg te ruimen. 
Kirkhope (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Voorjaarstop zal ongetwijfeld vooral in het licht staan van de tussentijdse herziening van de Lissabon-agenda. Dit is een onderwerp waarover ik de afgelopen weken bij verscheidene gelegenheden heb gesproken, en dat de komende jaren een centrale plaats dient te krijgen op de Europese agenda.
Ik wil slechts benadrukken dat de Europese democraten voorstander zijn van krachtig optreden om die agenda nieuw leven in te blazen. Wij willen dat de nationale regeringen zich met meer overtuiging inzetten voor werkelijke en duurzame hervorming. Wij sluiten ons volledig aan bij het streven van de voorzitter van de Commissie naar een ondernemend Europa dat zich richt op groei en voorspoed.
Ik wil evenwel ook duidelijk stellen dat wij ons zorgen maken over enkele recente ontwikkelingen en er bij voorzitter Barroso op aandringen dat hij zijn standpunt ten aanzien van de liberalisering van de EU-markt niet verzwakt door te gaan morrelen aan de dienstenrichtlijn, die een fundamenteel onderdeel is van de Lissabon-agenda die hijzelf nog maar kort geleden opnieuw definieerde. Dan hebben we ook nog de richtlijn inzake arbeidstijden: ik vind het zeer merkwaardig dat er nog steeds politici en regeringen zijn die menen dat een een situatie is waarin alle EU-lidstaten een even slechte concurrentiepositie hebben. In onze visie op Europa is het van fundamenteel belang dat werkgevers en werknemers zoveel mogelijk hun eigen voorwaarden en werktijden afspreken, en dat dit niet voor hen gedaan wordt door regeringen of door Europa. Dat druist volledig in tegen de geest van economische liberalisering en flexibiliteit waarin zovelen van ons geloven.
De Raad zal zich ook met andere kwesties bezighouden, zoals de internationale situatie. Ik wil wat dit betreft op één aspect nader ingaan: de versterking van het transatlantisch bondgenootschap. Het bezoek dat de president van de Verenigde Staten vorige maand aan Europa bracht, luidde een nieuw hoofdstuk in in het belangrijkste geopolitieke partnerschap van de wereld. Er is nu daadwerkelijk uitzicht op dat die relatie, die van cruciaal belang is voor de veiligheid in de wereld, een nieuwe start kan maken. Een aantal uitspraken die onlangs zijn gedaan, onder andere door de Duitse bondskanselier, zijn van groot belang en dienen serieus te worden genomen. De suggestie van de bondskanselier dat de NAVO niet langer het orgaan bij uitstek was voor militaire defensie moet mijns inziens nader bekeken worden en baart mij zorgen.
Als Europa een serieuze partner wil zijn van de Verenigde Staten in de strijd tegen terrorisme en tegen de verspreiding van massavernietigingswapens, dan moet het nauwer samenwerken met onze Amerikaanse vrienden. 

Van den Burg (PSE ).
    Voorzitter, ik zou ook wat willen zeggen over het Stabiliteits- en groeipact, want ik vind het jammer dat de Ecofin-Raad daarover eerder deze week geen overeenstemming heeft bereikt. Ik hoop dat de heer Juncker, die zowel op die extra Ecofin-vergadering als op de Top aanwezig zal zijn, erin zal slagen om wel zijn werk voort te zetten. Ik heb daar ook het volste vertrouwen in. Ik zie namelijk met lede ogen aan dat van de hervorming van het Pact een gemaakt wordt. Ik ben bang dat dit ertoe leidt dat er een ordinaire koehandel tussen lidstaten en met name grote lidstaten plaatsvindt, zoals we al te vaak hebben meegemaakt. Het wordt tijd dat onze staats- en regeringsleiders eens echt visie en leiderschap gaan tonen.
Mijn fractie heeft al vele malen aangegeven voor een hervorming van het Pact te zijn waarmee groei bewerkstelligt kan worden zonder de stabiliteit van de euro in gevaar te brengen. Ik denk dat het daarom goed is als er een kwalitatieve beoordeling wordt gemaakt van de uitgaven die lidstaten doen in hun begrotingen. Vanochtend hebben we dat ook in de bespreking van de Lissabon-strategie geconstateerd. Europa investeert te weinig in scholing en onderzoek om de concurrerende kenniseconomie te worden die wij zou graag willen zijn. Het zou niet zo moeten zijn dat het Pact ons daarin belemmert.
In het bedrijfsleven zou een ondernemer zich diskwalificeren als hij dat soort investeringen in de toekomst niet zou doen. Maar ik zeg u dit: in het bedrijfsleven worden investeringen niet in één jaar afgeschreven. Waarom doen we dat in de systematiek van het Pact dan wel? Waarom zouden we voor de Lissabon-investeringen niet ook een langere afschrijvingstermijn hanteren? Dat zou een inhoudelijke hervorming zijn die ruimte schept zonder de discipline in gevaar te brengen.
Een andere omslag die er moet komen, is dat er meer Europees gedacht gaat worden. Overheidsinvloed kan nog wel degelijk invloed hebben op de economie, maar dan vanuit de schaalgrootte op Europees niveau en niet vanuit de nationale hoofdsteden gedacht. Het lijkt erop dat de leiders op de Top er vooral op uit zijn een catalogus van smoezen te creëren waarmee ze onder de discipline kunnen uitkomen en die ze voor alle mogelijke soorten beleid kunnen inzetten. Mijn fractie staat een sterke rol van de Commissie voor en vindt dat de spelregels en de beoordelingen gezamenlijk gemaakt moeten worden, vanuit Europees perspectief. 
Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik richt mij tot de Raad met de vraag wat er met Göteborg is gedaan en wat er nog van Göteborg over is, want naar mijn mening is dat niet veel.
Als de Raad zijn verplichtingen na zou komen zou hij niet, zoals u vanmorgen en ook vanavond nog gedaan hebt, op zoek zijn naar een nieuw elan om aan het eurodoemdenken te ontsnappen, want Göteborg had een uitweg geboden en nieuwe hoop gegeven met het voorstel om jaarlijks, in het voorjaar, een speciale top te houden om de vooruitgang op het gebied van de duurzame ontwikkeling te evalueren – mevrouw Wallström weet waarover ik het heb. Wat heeft u gedaan met het in Göteborg ontstane enthousiasme om de nieuwe bedreigingen, de uitdagingen die onze medeburgers bezighouden, het hoofd te bieden? Wat zijn uw innoverende, bindende, concrete plannen om de klimaatverandering te bestrijden en de achteruitgang van de biodiversiteit tegen te gaan? Welke vorderingen zijn er de afgelopen vier jaar geboekt? Hoe staat het met de sociale harmonisering? En hoe staat het met de Europese openbare diensten?
Alles bij elkaar genomen vind ik dat u de doelstellingen van de voorjaarstoppen, die een antwoord moesten bieden op al deze vragen en die het beleid stap voor stap moesten bijstellen, hebt verdraaid. En dan vraagt u nu om een handvest voor de nieuwe criteria! Mijnheer de voorzitter, deze criteria zíjn er al, maar u hebt ze terzijde geschoven, mogelijk omdat ze te strikt waren, te lastig. Het criterium van de biodiversiteit, bijvoorbeeld, is dat misschien verdwenen in de vergeetputten van de Commissie?
Het heeft geen zin, mijnheer de voorzitter, om te proberen elke dag opnieuw het wiel uit te vinden. Keert u terug tot de mentaliteit van Göteborg en stelt u op de voorjaarstoppen dit vernieuwende project weer centraal. Dat is wat onze medeburgers verwachten en wat Europa uit het slop zal helpen. 
Manolakou (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de tussentijdse herziening van Lissabon legt geen nieuwe doelstellingen vast, maar heroriënteert opdat de EU beter zou kunnen concurreren dan de VS. Ze vereist een engere samenwerking en coördinatie van de regeringen maar ook het nodige toezicht om de vertragingen ongedaan te maken die het gevolg zijn van hun tegenwerking. Dus wordt tijdens de Voorjaarstop een nieuwe aanslag beraamd op het inkomen van de mensen en andere verworvenheden. Dat leert ons een evaluatie van de eerste vijf jaar van de strategie van Lissabon: meer armoede, werkloosheid, ongelijkheid, onzekerheid voor de werknemers en meer rijkdom voor de oligarchie.
De leiders van de lidstaten zullen beslissen de arbeidsverhoudingen nog drastischer en sneller te flexibiliseren en het inkomen en de verworvenheden van het volk te beperken. Ze zullen kiezen voor een nieuw zekerheidsstelsel, een volledige liberalisering van de markt en privatiseringen alom. Tegelijk komen er maatregelen om de politieke en militaire invloed van de Europese Unie in nog meer landen te vestigen en zal het gemeenschappelijke front tegen de volkeren van de Verenigde Staten en de Europese Unie worden versterkt. Allemaal maatregelen ter beknotting van sociale rechten en arbeidsrechten opdat het Europese kapitaal meer winst kan maken.
Qua arbeidsverhoudingen willen zij terug naar de middeleeuwen, dat is het beleid van de Europese Unie en haar partijen. De werknemers moeten offers brengen in ruil voor een slechter leven. Maar je kunt ook offers brengen voor een beter leven, in de vorm van georganiseerd verzet tegen de barbarij en de uitbuiting door de Europese Unie en haar regeringen. 
Brunetta (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, zoals reeds werd gezegd staan er voor de aanstaande Europese Voorjaarsraad vooral twee thema’s ter discussie: de hervorming van het Stabiliteits- en groeipact en de herziening van de strategie van Lissabon.
In weerwil van alle lopende compromissen, en in weerwil van alle onvermijdelijke schijnheiligheid en vermoeiende tactische touwtrekkerij tussen voorstanders van striktheid en voorstanders van soepelheid, tussen krekels en mieren, is en blijft, wat het Stabiliteitspact betreft, de twistappel de toepassing van de , dat wil zeggen de manier waarop enerzijds de begrotingsverplichtingen kunnen worden versoepeld maar anderzijds opportunistisch en sluw gedrag het pad kan worden afgesneden.
Het zich nu aftekenende compromis lijkt nuttig maar is geen definitieve oplossing. Een achteraf toegepaste haalt, wat de ontwikkeling betreft, weinig uit, maar tegelijkertijd lopen wij daardoor het risico onze geloofwaardigheid en onze reputatie te verliezen. Het is veel beter vooraf een duidelijke strategie van toe te passen voor doelstellingen op Europees vlak. Waarschijnlijk zijn wij echter nog niet rijp voor een dergelijke stap.
Hetzelfde kan gezegd worden van de herziening van de strategie van Lissabon. Het haalt weinig uit de doelstellingen te herzien als de instrumenten dezelfde blijven: subsidiariteit, open coördinatie, en , zeer zeker in tijden van laagconjunctuur. Er zijn direct inzetbare instrumenten nodig, zoals de Europese . Maar ook daarvoor zijn wij nog niet rijp.
Daarom hebben wij behoefte aan rijpheid, om meer Europa te verkrijgen, om met andere woorden eens en voor altijd te kunnen beslissen welk economisch bestel wij voor ons Europa willen, los van elk nationaal egoïsme. De uitdagingen van de mondialisering geven ons daarvoor echter niet veel tijd meer. 
Pittella (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, de patstelling waarin wij de afgelopen dagen terecht zijn gekomen bij de herziening van het Stabiliteits- en groeipact, toont aan dat we moeten leren hoe de soepelheid beheerd moet worden. De lange lijst met relevante uitzonderingen, die door het fungerend voorzitterschap is opgesteld, biedt de mogelijkheid om de referentieparameter voor het deficit tijdelijk te doorbreken. Daardoor is natuurlijk de doos van Pandora van de nationale verzoeken geopend.
Op die manier komt men echter nergens. Waarschijnlijk zullen wij berusten in een ongewijzigd en min of meer onverstandig Pact. De aangewezen weg is echter een enkele relevante uitzondering, dat wil zeggen de mogelijkheid tot afwijking enkel en alleen indien er nauwkeurige en goed afgebakende Europese initiatieven zijn voor opleiding, onderzoek en voor de grote, fysieke en immateriële infrastructuurnetwerken. Met andere woorden, wij moeten de soepelheid van het Pact ophangen aan investeringen met een echte Europese toegevoegde waarde.
De ervaring van de afgelopen dagen leert ons eveneens dat er behoefte is aan een echte coördinatie van de economische beleidsvormen van de Unie. Ik heb evenwel de indruk dat de regeringen van de lidstaten een geleidelijke en subtiele strategie ten uitvoer leggen voor de afzwakking van de rol van de Commissie. Waarschijnlijk zullen wij in de maand juni de gelegenheid krijgen om ons daar rekenschap van te geven wanneer de financiële vooruitzichten ter discussie staan. Het is echter niet moeilijk om van meet af aan een nieuwe aanval op de geloofwaardigheid van de communautaire dimensie van de Europese Unie te voorspellen. 
Kelam, Tunne (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wens de Europese Raad veel succes bij de herziening van de strategie van Lissabon. Er moet besluitvaardig worden opgetreden om de concurrentiekracht te stimuleren, niet alleen door middel van goede programma’s, maar ook door daadwerkelijke economische activiteiten. Alleen meer groei kan immers leiden tot duurzame ontwikkeling en een grotere werkgelegenheid. Voorts moeten we de geloofwaardigheid van deze Unie voor zowel ondernemers als burgers in het algemeen verbeteren. Niet alleen de regeringen maar ook deze mensen moeten we motiveren om actief mee te werken aan het verwezenlijken van de doelstellingen van Lissabon.
Eén van de oplossingen is gelegen in het openstellen van de EU-dienstenmarkt. Als wij werkelijk willen zorgen voor een hogere efficiëntie en een sterkere motivatie, dan moeten we de markt zonder verder uitstel openen. Dit zou wel eens een van de belangrijkste en meest productieve hervormingen van deze organisatie kunnen blijken. Het verzwakken van de dienstenrichtlijn, daarentegen, zou een vernietigende slag kunnen toebrengen aan de beginselen van gelijkheid en solidariteit.
Er is vandaag in deze vergaderzaal gezegd dat een vrij verkeer van goederen en kapitaal zonder een vrij verkeer van diensten onzin is. In die context moet het beginsel van het land van herkomst gezien worden als een onlosmakelijk onderdeel van de richtlijn.
Ik hoop werkelijk dat de nieuwe Commissie haar standpunt over de liberalisering van de EU-markt niet zal afzwakken. In plaats van strijd te leveren om de huidige, ongelijke status-quo te handhaven, zouden we ons moeten richten op de voordelen die vrije concurrentie ons allen, zowel de oude als de nieuwe lidstaten, zou opleveren, en dat het voordelen zijn is duidelijk!
Ik hoop dat de Europese Raad voldoende politieke wil aan den dag zal leggen om onze burgers ervan te overtuigen dat de lidstaten daadwerkelijk de voorwaarden willen scheppen voor dynamische groei. Dit zal tevens een test zijn voor de solidariteit van de EU. 
Lévai (PSE ).
   – Ik zou een bijdrage willen leveren aan dit debat als een lid dat een van de onlangs toegetreden landen vertegenwoordigt en voor wie het vraagstuk van een sociaal Europa van bijzonder belang is. Wij weten allemaal hoe groot het verschil in levensstandaard is tussen de recentelijk toegetreden lidstaten en de oude lidstaten. We weten ook dat dit verschil onacceptabel is en dat we er alles aan moeten doen om het ongedaan te maken. De strategie van Lissabon was een van de belangrijkste richtingbepalende beleidskaders voor ons in het toetredingsproces. Het was een buitengewoon aantrekkelijk vooruitzicht dat we opgenomen zouden worden in een Europa dat zich ten doel kon stellen de concurrentiekracht te vergroten en banen te scheppen en tegelijkertijd de waarden van het Europees sociaal model in geheel Europa te verspreiden.
Het beleidspakket dat nu voorligt, waarin versterking van het concurrentievermogen als prioriteit wordt aangemerkt en sociale aspecten van minder belang worden geacht, is echter onaanvaardbaar voor de nieuwe lidstaten, waar meer dan eenderde van de bevolking in armoede leeft. Verbetering van het concurrentievermogen en van de werkgelegenheid is inderdaad de beste manier om armoede te bestrijden, maar dit streven moet nauw gekoppeld worden aan sociale cohesie, onderwijs, onderzoek en ontwikkeling, en milieubescherming. Sociale kwesties vallen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten, maar een adequate coördinatie tussen de instellingen op EU-niveau is van groot belang. Wij mogen er niet in berusten dat we in kille markteconomieën leven; we moeten ons inzetten om een Europa met een sociaal hart tot stand te brengen.
Busuttil (PPE-DE ).
   – Het is een feit dat de Europese Raad zich zal concentreren op de strategie van Lissabon en op het Stabiliteitspact. Laten we evenwel erkennen dat op de achtergrond van deze discussie over Lissabon en het Pact ook altijd de kwestie van de financiële vooruitzichten meespeelt, aangezien het uiteindelijk de financiële middelen zijn waarover de Europese Unie de komende jaren kan beschikken die bepalen of en in welke mate we in staat zullen zijn concreet invulling te geven aan de visie op Europa die de heer Barroso heeft ontvouwd. We moeten in dit verband niet vergeten dat de nieuwe lidstaten met hun levensstandaard nog steeds onder het Europese gemiddelde zitten, terwijl ze wel geacht worden de door de strategie van Lissabon en het Stabiliteitspact gedicteerde hervormingen door te voeren.
Verder moeten we ook voor ogen houden dat er in de nieuwe lidstaten sprake is van een zekere hervormingsmoeheid; men begint er enigszins genoeg te krijgen van de voortdurende hervormingen. Jarenlang al zijn deze landen verwikkeld in een hervormingsproces; eerst moesten ze hervormen om zich voor te bereiden op toetreding tot de Europese Unie en thans, nu ze lid van de Unie zijn, staan hun weer andere hervormingen te wachten, namelijk hervormingen op belasting- en begrotingsgebied met het oog op de invoering van de euro. En alsof dat nog niet genoeg is, moeten ze nu ook nog hervormingen in het kader van de herziene strategie van Lissabon doorvoeren. We hebben het hier in feite dus over een permanent hervormingsproces.
Hiermee wil ik niet zeggen dat dit proces beëindigd moet worden. Dat is zeer zeker niet het geval. Wat ik wil zeggen, is dat de nieuwe lidstaten het gevoel moeten krijgen dat ze niet aan hun lot overgelaten worden op deze weg en dat er iemand is die hun de helpende hand reikt. Dat is bij uitstek een taak voor het cohesiebeleid van de Europese Unie. En dus zal de omvang van de financiële middelen waarover de EU de komende jaren kan beschikken een graadmeter zijn voor onze bereidheid de nieuwe lidstaten daadwerkelijk in staat te stellen volledig te integreren in de Unie, de euro in te voeren, hun economische ontwikkeling te versterken en nieuwe banen te scheppen, zoals de strategie van Lissabon voorschrijft. Het is zoals de heer Barroso zelf heeft gezegd: meer Europa met minder geld is een onmogelijkheid.
Laschet (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, als Duitser bevindt men zich in een bijzonder moeilijke positie wanneer men iets over de komende Raad en het Stabiliteits- en groeipact wil zeggen. U weet immers met hoeveel moeite de Duitsers afscheid hebben genomen van de D-mark. Het opgeven van de D-mark was voor het publiek in Duitsland alleen acceptabel door er de duidelijke toezegging aan te verbinden dat er een Stabiliteits- en groeipact zou zijn dat de traditie van de D-mark zou voortzetten en op termijn de stabiliteit van de munt zou garanderen. Daarom is het natuurlijk moeilijk te verteren dat nu uitgerekend grote landen als Duitsland en Frankrijk het Stabiliteitspact niet naleven, terwijl ze het de kleine landen, ook die in Zuid-Europa, hebben afgedwongen. Ze overtreden de regels en passen het Pact zelfs aan zodra ze zelf problemen hebben. Daarom kan ik het Luxemburgse voorzitterschap alleen maar aanmoedigen tijdens de Top aan zijn standpunt vast te houden. Dat geldt ook voor alle andere leden van de Europese Raad.
Natuurlijk mag men over een aanpassing van het Pact nadenken. We hebben hier belangrijke argumenten gehoord die ervoor pleiten het Pact in bepaalde stadia anders toe te passen. Het slechtste wat men echter kan doen is om uitgerekend op het moment dat men zelf de regels heeft overtreden en er ook nog zonder straf vanaf is gekomen, het Pact te wijzigen. Wat dat aangaat is de lijst van 16 punten die de heer Juncker heeft voorgesteld, de juiste aanpak om het Pact te herzien. De Commissie moet een sterke positie behouden, ze moet een rol blijven spelen. De beslissing wanneer en waar welke bijzondere regelingen met betrekking tot het Stabiliteitspact worden toegepast, kan men niet aan de lidstaten overlaten. Dat is ons standpunt in deze kwestie. De rol van de Commissie moet worden versterkt en over sommige aanpassingen valt te praten. Dat zou de Europese Raad ook voor ogen moeten houden bij hetgeen hij op 22 en 23 maart besluit.
Tot slot wil ik nog iets zeggen naar aanleiding van het feit dat de Raad bijeenkomt op een moment dat zich een bijzondere internationale situatie voordoet: in het Midden-Oosten, bij onze buurlanden aan de Middellandse Zee, is veel in beweging. Het is belangrijk dat wij nu ook daar de kant van de democraten en de mensenrechten kiezen. Daarom hoop ik dat deze Raad ook over terroristische activiteiten, over Hezbollah en alles wat daarmee samenhangt, een duidelijk oordeel velt – anders dan wat we tot nu toe in het Parlement van de Raad hebben gehoord. 
Schmit,
   .  Mijnheer de Voorzitter, uit het debat over het Stabiliteits- en groeipact is denk ik gebleken dat er werkelijk behoefte bestaat dat er daden worden gesteld. Daarbij denk ik met name aan de bemoedigende boodschap van de vorige spreker.
Het zou zeer ernstig zijn als een vraagstuk als het Stabiliteits- en groeipact aanleiding zou geven tot een tweedeling binnen de Europese Unie, bijvoorbeeld tussen oude en nieuwe lidstaten. Ik denk dat dat buitengewoon gevaarlijk zou zijn. Onze houding bij het aanpakken van de hervorming van het Stabiliteitspact moet er ook een van solidariteit zijn. Mijns inziens is iedere verdeeldheid uitermate schadelijk en gevaarlijk.
Voorts zou ik willen ingaan op een idee dat vooral door de laatste spreker aan de orde is gesteld, namelijk het belang van de institutionele component. De rol van de Commissie met betrekking tot het beheer van het Stabiliteitspact mag niet worden verzwakt en er is geen sprake van dat het voorzitterschap de Commissie als het ware de uitvoering van het begrotingstoezicht zou ontnemen. Die component lijkt me dus bijzonder belangrijk.
De voorstellen van het voorzitterschap, waarover nog geen overeenstemming bereikt heeft kunnen worden, zijn duidelijk gericht op het vergroten van de flexibiliteit, omdat er op bepaalde punten behoefte is aan meer flexibiliteit. Ze beogen echter tegelijkertijd een duidelijker kader te scheppen om een nauwkeurige evaluatie van het tekort mogelijk te maken. Het ene tekort is het andere niet. Ik denk dat wij allemaal voldoende op de hoogte zijn van de wetten van de economie om te weten dat het ene tekort niet per se even zwaar weegt als het andere. Een tekort door consumptieve bestedingen mag niet op precies dezelfde manier worden beschouwd als een tekort dat voortkomt uit productieve investeringen, investeringen in de toekomst. Ik denk dus dat dat in wezen het kader is dat het voorzitterschap wilde creëren om meer duidelijkheid te scheppen en juist niet in willekeur te vervallen.
Verder denk ik dat het Pact beter moet aansluiten op de conjuncturele cycli en ik zou zeggen dat het toch nog mogelijk zou moeten zijn een economisch beleidsinstrument bij te stellen op grond van de ervaringen. De regels die wij onszelf stellen mogen niet losstaan van de werkelijkheid. En als ze botsen met de werkelijkheid, moet misschien wel worden vastgesteld dat dit komt doordat de regels niet altijd optimaal zijn aangepast. Aanpassing van het Pact betekent niet dat we de tekorten voortaan kunnen laten oplopen. Overigens, wie denkt dat het zomaar laten oplopen van de tekorten niet bestraft wordt vergist zich deerlijk, want als we de tekorten de vrije loop lieten zou dat snel worden bestraft met een verhoging van de rentetarieven, hetgeen een rem zou zetten op de investeringen waar Europa om zit te springen. Daarbij is de strategie van Lissabon, waar we vanmorgen uitvoerig over hebben gesproken, juist onder meer op die investeringen gericht. Het is dus duidelijk dat we niet aan de ene kant een strategie kunnen voorstaan die is gericht op investeringen terwijl we aan de andere kant een stijging van de rentetarieven in de hand werken waardoor deze zelfde investeringen worden ontmoedigd.
Mijns inziens willen wij regels die door iedereen kunnen worden nageleefd, en opdat ze door iedereen kunnen worden nageleefd moeten we rekening houden met bepaalde economische maar ook politieke aspecten van de werkelijkheid. Zonder te doelen op een bepaald land in het bijzonder, dat overigens al wel genoemd is, dient te worden onderkend dat bepaalde landen te maken hebben gehad met tamelijk buitengewone gebeurtenissen. Het zou niet aanvaardbaar zijn als niet op enigerlei wijze rekening gehouden werd met deze buitengewone gebeurtenissen.
Wat nu dan de duurzame ontwikkeling betreft, kan ik tegen mevrouw Isler-Béguin zeggen dat wij sterk hebben aangedrongen op handhaving van de milieupijler van de strategie van Lissabon, en niet alleen op handhaving maar op de daadwerkelijke integratie ervan in alle beleid. Duurzame ontwikkeling is niet een soort van extraatje bij al het andere. Alle beleid moet er daadwerkelijk door worden geïnspireerd en moet worden geëvalueerd naar de maatstaf van de duurzame ontwikkeling. Ik denk dus niet dat het voorzitterschap Göteborg in een la wil leggen of in de vergeetput wil gooien. De strategie voor duurzame ontwikkeling heeft voor ons niets aan waarde ingeboet. Wij staan een horizontale benadering voor voor alle milieubeleid, zoals overigens is voorzien in het Verdrag en in de Ontwerpgrondwet. Wat dat aangaat denken wij dat een handvest van pas kan komen omdat een handvest ons een aantal leidende principes zal geven die moeten worden toegepast bij de tenuitvoerlegging van de verschillende beleidslijnen.
Wat tenslotte Kyoto betreft is het voorzitterschap buitengewoon gebrand op de ontwikkeling van het post-Kyoto-traject en ik denk dat, als er duurzame ontwikkeling komt, deze speciaal zal steunen op dit aspect: de voorbereiding van het post-Kyoto-traject. Wat dat aangaat wil het voorzitterschap dat de Europese Unie het voortouw neemt en tot de voorhoede behoort van de vooruitgang, de voorhoede van de verdediging van onze aarde.
Wallström,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle leden van het Europees Parlement bedanken voor hun waardevolle bijdragen aan dit debat en ook voor hun concrete suggesties.
Dit debat toont aan dat er behoefte is aan een samenhangende en consequente benadering. We moeten ervoor zorgen dat de strategieën ten aanzien van het Stabiliteitspact, de Lissabon-agenda en duurzame ontwikkeling gelijk op gaan. Tijdens het debat vanmorgen over de Lissabon-strategie heeft u ook duidelijk gemaakt dat de zeer concrete voorstellen waarover wij nu al geruime tijd van gedachten wisselen dit evenwicht dienen te ondersteunen.
We zullen dit alles op de Europese manier doen, met andere woorden, we ervoor zullen waken dat het creëren van groei en werkgelegenheid ten koste gaat van natuurlijke rijkdommen of van het sociaal beleid. We moeten ervoor zorgen dat onze beleidsmaatregelen alledrie de genoemde elementen bevatten en dat ze elkaar versterken. Ik denk bijvoorbeeld aan klimaatverandering. Dat is immers niet alleen een milieuvraagstuk, maar ook een probleem met enorme economische en sociale consequenties en dat betekent dat daarmee in de ontwikkeling van ons beleid rekening moet worden gehouden. Dit is precies waar het om gaat als we het hebben over het integreren van de dimensie van duurzame ontwikkeling. De toekomst en de rest van de wereld wordt daarmee eveneens in aanmerking genomen.
Ik bedank eenieder die vragen aangaande de strategie van Lissabon aan de orde heeft gesteld en ik verzeker u dat de Commissie aandacht zal schenken aan al deze punten.
De heer Bonde was de enige die verklaarde zeer gelukkig te zijn. Het doet mij deugd dat hij dat is, want zijn opmerkingen hadden betrekking op openheid en transparantie, en dat zijn onderwerpen die ook mij zeer na aan het hart liggen. Ik wijs u erop dat wij de transparantie wat betreft deskundigengroepen hebben verbeterd in de context van de onderhandelingen over de kaderovereenkomst. Er is een nieuw artikel over deskundigengroepen, en er zal een lijst beschikbaar worden gesteld van de deskundigengroepen, hun samenstelling, activiteiten, agenda’s en documenten. Dat is belangrijk.
Hoewel bepaalde leden van die fractie lastige vragen hebben gesteld, zijn zij helaas niet lang genoeg gebleven om te luisteren naar de antwoorden met betrekking tot, bijvoorbeeld, het Stabiliteitspact, dat eveneens een belangrijk onderwerp is.
Het lijkt soms of we uit het oog verliezen wat er dankzij het Stabiliteitspact is bereikt. Slechts enkele jaren geleden was de economische situatie in Europa totaal anders. Het Pact heeft ons geholpen de financiële stabiliteit te herstellen in Europa en het heeft ons in staat gesteld samen te werken in plaats van onze munteenheden met elkaar te laten concurreren. Dit is een belangrijk punt dat we niet moeten vergeten. Tegelijkertijd moeten we, als we bereid zijn onze regels flexibeler te maken, ook maatregelen treffen om de kwaliteit van onze samenwerking op EU-niveau te verbeteren.
De euro heeft onze economieën dichter bij elkaar gebracht, en nationaal economisch beleid is een zaak van algemeen belang geworden. Willen we een zinvol systeem voor fiscaal toezicht handhaven, dan moeten we ook onze institutionele kaders versterken en meer prikkels bieden voor samenwerking en gezond fiscaal beleid in Europa.
De Commissie zal op constructieve wijze blijven samenwerken met het Luxemburgse voorzitterschap om te waarborgen dat de noodzakelijke veranderingen kunnen worden doorgevoerd, te zorgen voor modernisering en de geboekte vooruitgang te benutten om beleid op andere gebieden te versterken. Dank u voor uw bijdragen aan het debat over het Stabiliteitspact; de Commissie is van mening dat het Pact niet herschreven hoeft te worden, maar dat het geïnterpreteerd dient te worden op een wijze die de effectiviteit en de geloofwaardigheid ervan garandeert.
Wat het opstellen van een handvest voor duurzame ontwikkeling betreft: de Commissie zal zich daar uitgebreid over buigen. Het dient in elk geval uiterst concrete beleidsmaatregelen en acties te bevatten. Sterker nog, niets van wat er gezegd is over het Stabiliteitspact, de strategie van Lissabon of duurzame ontwikkeling zal ook maar enig effect hebben als we niet tot handelen overgaan. De grote uitdaging waar we voor staan, heeft te maken met tenuitvoerlegging: hoe bewaren we de consensus, hoe zorgen we voor een optimale toepassing van governance, en hoe verzekeren we ons van de steun van de Europese burgers voor wat we doen. Die drie punten moeten als leidraad dienen in ons streven naar een geslaagde Voorjaarstop en, hopelijk, een geslaagde tenuitvoerlegging van de dingen die we hier vandaag besproken hebben. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de gegijzelde verpleegkundigen in Libië. 
Schmit,
   .  Mijnheer de Voorzitter, wat betreft de aangehouden gezondheidswerkers in Libië blijft de Raad buitengewoon bezorgd over het lot van de vijf Bulgaarse verpleegsters en de Palestijnse arts die op 6 mei 2004 ter dood zijn veroordeeld. De afgelopen jaren heeft de Raad hun proces voortdurend zeer nauwlettend gevolgd. De Raad heeft de Libische autoriteiten er meerdere malen op aangesproken, op zo hoog mogelijk niveau, met name ten faveure van een rechtvaardig en eerlijk proces, temeer daar de professoren Montanier en Collezzi in hun eindverslag over de HIV-besmetting in het ziekenhuis van Benghazi tot de slotsom waren gekomen dat de vijf verpleegsters en de arts onschuldig waren.
In al zijn acties heeft de Raad steeds gehandeld in nauwe samenwerking met de Bulgaarse autoriteiten en met de steun van andere internationale partners. Bulgarije heeft de Europese Unie zijn dank betuigd voor haar optreden. Ik heb gisteren overigens een ontmoeting gehad met de Bulgaarse minister van Buitenlandse Zaken om deze kwestie nogmaals met hem te bespreken. Ook in de toekomst zal Bulgarije van de Raad op aan kunnen in het streven naar een positieve uitkomst. Daartoe heeft de Commissie zich aan de zijde van de Raad geschaard opdat de Europese Unie op hecht gecoördineerde wijze kan optreden.
Afgezien van de verantwoordelijkheidsvraag in de zaak van de HIV-besmetting in het ziekenhuis van Benghazi, staat het vast dat deze in het bijzonder bij de nabestaanden van de slachtoffers maar ook bij de rest van de bevolking veel emoties heeft losgemaakt. Daarom heeft de Raad zijn diepe medeleven geuit met de mensen die in het ziekenhuis van Benghazi met het virus besmet zijn geraakt. De Raad verklaart zich bereid zijn solidariteit te betuigen door voor hen een humanitaire actie op touw te zetten. Zodoende heeft de Commissie een actieplan voorbereid dat op dit moment in uitvoering is.
De Raad wacht nu op een gebaar van Libische zijde.
Tijdens zijn zitting van 11 oktober 2004 heeft de Raad Libië verzocht positief te reageren op het door de Europese Unie voorgestelde beleid van contact en overleg. In dat verband heeft de Raad erop aangedrongen dat Libië tegemoetkomt aan de zorgen van de Europese Unie, met name in de zaak van de Bulgaarse en Palestijnse gezondheidswerkers. De Raad is van mening dat Libië door het bewijsmateriaal opnieuw tegen het licht te houden tot de slotsom zal komen dat een snelle vrijlating van de vijf Bulgaarse verpleegsters en de Palestijnse arts in het belang van het recht is.
Het voorzitterschap verzekert het Europees Parlement dat de Raad een hoge graad van prioriteit aan deze zaak zal blijven hechten en dat hij, in nauwe samenwerking met de Bulgaarse autoriteiten en met inachtneming van de bevoegdheden van de betreffende autoriteiten, alles in het werk zal stellen om deze zaak een positieve afloop te geven die niet anders kan zijn dan de vrijlating van de veroordeelden. 
Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, dank u voor deze gelegenheid om van gedachten te wisselen over de gijzeling van gezondheidswerkers in Libië, een uiterst moeilijk onderwerp dat zonder meer een schaduw werpt over onze internationale betrekkingen met dat land. Om een volledige behandeling van deze kwestie mogelijk te maken, is het noodzakelijk ook het probleem van de door de massale HIV-besmetting getroffen gezinnen in Benghazi in het debat te betrekken. De Commissie beschouwt deze problemen als twee afzonderlijke drama’s, die echter met elkaar verbonden zijn door het vonnis dat in mei 2004 is uitgesproken tegen de Bulgaarse en Palestijnse gezondheidswerkers die momenteel in Libië worden vastgehouden.
Ik zal eerst ingaan op de kwestie van de gezinnen in Benghazi. Zij worden geconfronteerd met deze infectie die velen, direct of indirect, heeft getroffen. Onlangs zijn wij weer aan deze tragedie herinnerd door het overlijden van een aantal van de besmette kinderen en volwassenen. De EU begrijpt ten volle hoe ernstig de gevolgen zijn van het soort onopzettelijke, grootschalige besmetting waardoor Benghazi getroffen is. Aangezien wij in Europa vergelijkbare tragedies hebben meegemaakt, hebben wij niet alleen programma ’s ontwikkeld ter verlichting van de gevolgen van dergelijke drama’s, maar ook een systeem waarmee voorkomen moet worden dat dit soort uitbraken zich nogmaals voordoen.
We kunnen deze uitgebreide ervaring aanwenden om de Libische autoriteiten te helpen omgaan met deze situatie en het lot van de zwaar beproefde families in Benghazi te helpen verzachten. De Commissie en de EU hebben ten aanzien van de situatie in Benghazi bij talloze gelegenheden uiting gegeven aan hun diepe medeleven en solidariteit. Op basis van een technische evaluatie die de Commissie in augustus 2004 heeft uitgevoerd en die door de Raad is bekrachtigd, brengt de EU momenteel een actieplan ten uitvoer dat erop gericht is een aantal van de problemen waarmee de families in Benghazi geconfronteerd worden, op te lossen en tevens de capaciteit van de gezondheidssector in Libië te verhogen.
De uitvoering van dit actieplan is een daad van solidariteit waarmee de EU haar medeleven wil uitdrukken door in Libië specifieke behoeften die zijn vastgesteld, te lenigen. Het is de verantwoordelijkheid van ons allemaal erop toe te zien dat dit actieplan snel, volledig en efficiënt ten uitvoer wordt gelegd.
In november 2004 heeft de Commissie een internationale bijeenkomst georganiseerd om het actieplan op stapel te zetten en voor de tenuitvoerlegging ervan werkt zij nauw samen met de Gaddafi Foundation. Of het actieplan een succes wordt, zal afhangen van de bijdragen van verschillende publieke en particuliere donoren uit de internationale gemeenschap.
Dan nu de zaak van de vijf Bulgaarse en Palestijnse gezondheidswerkers die sinds 1999 in Libië worden vastgehouden. De EU heeft herhaaldelijk haar ernstige bezwaren kenbaar gemaakt ten aanzien van de basis voor het proces, de behandeling van de verdachten en de vertragingen in de procedure. Het was dan ook een grote teleurstelling en een bron van zorg dat de gezondheidswerkers in mei jongstleden tot de dood werden veroordeeld op gronden die in de opvatting van de Commissie nog steeds onduidelijk en onbevredigend zijn. Onmiddellijk nadat het vonnis was uitgesproken, onderstreepten de EU en de Commissie het belang dat wij hechten aan een bevredigende en rechtvaardige uitkomst van het proces en verzochten wij om herziening van het vonnis. Het hooggerechtshof van Libië zal zich binnenkort buigen over een hoger beroep.
De Commissie is zich ervoor blijven inzetten samen met de Libische autoriteiten tot een bevredigende oplossing voor deze kwestie te komen. De EU heeft tweemaal officieel contact gezocht, op het niveau van ministers-presidenten, namelijk op 12 juni en 27 juni 2004. Op 3 oktober 2004 heeft een functionaris van de Commissie de Bulgaarse en Palestijnse gezondheidswerkers bezocht om de steun van de Commissie over te brengen aan de gedetineerden en om haar bezorgdheid kenbaar te maken aan de Libische autoriteiten. Op 11 oktober 2004 heeft de Raad opnieuw zijn ernstige bezorgdheid uitgesproken over het lot van de gezondheidswerkers en Libië gevraagd te overwegen de gezondheidswerkers vrij te laten op grond van een nieuwe bestudering van het bestaande bewijsmateriaal.
De Commissie zal deze dramatische zaak hoge prioriteit blijven geven en zoekt onophoudelijk naar manieren om bij te dragen tot een positieve uitkomst. Zij zal in contact blijven staan met de Libische autoriteiten, de Gaddafi Foundation en de Bulgaarse autoriteiten.
Ik ben ervan overtuigd dat alle betrokkenen deze tragedie zo snel mogelijk achter zich zouden willen laten. Uitgaande van het bestaande bewijsmateriaal is dat ook wat gedaan moet worden. Tegelijkertijd zullen wij ons blijven richten op manieren om het lijden van de families in Benghazi te verlichten en om de Libische autoriteiten te helpen systemen op te zetten die een herhaling van deze besmetting voorkomen.
De EU heeft besloten een beleid van contact en overleg te gaan voeren met Libië en heeft de belangrijke maatregelen die Libië heeft getroffen met het oog op reïntegratie in de internationale gemeenschap reeds in hoge mate erkend. Libië is uitgenodigd als mediterrane partner en als buurland formele betrekkingen aan te knopen met de EU. In dat kader blijft de kwestie van de gezondheidswerkers een serieus struikelblok en een probleem dat, zoals Libië terdege beseft, tot een aanvaardbare oplossing gebracht dient te worden. 
Van Orden,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter van de Raad en commissaris Frattini bedanken voor hun uiterst nuttige verklaringen. Er voltrekt zich op dit moment een dubbele tragedie in Libië. Enerzijds is er het verschrikkelijke lot van honderden kinderen in Benghazi die besmet zijn met het HIV-virus. Ons allerdiepste meeleven gaat naar hen uit. Ik ben zeer verheugd over het besluit van de Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen van 11 oktober 2004 om bijstand te verlenen aan de Libische gezondheidszorg, wat onder meer inhoudt dat medische apparatuur wordt geleverd en hulp wordt geboden bij het opzetten van een betrouwbare en veilige bloedbank.
Een andere tragedie, die hier volkomen los van staat, is dat sinds 1999 – nu al meer dan vijf jaar – Bulgaarse gezondheidswerkers door de Libische autoriteiten worden vastgehouden op grond van beschuldigingen die verband zouden houden met de HIV-besmetting. Deze situatie verslechterde aanzienlijk op 6 mei jongstleden, toen een Libische rechtbank de Bulgaarse verpleegkundigen veroordeelde tot de dood door middel van het vuurpeloton.
De meest achtenswaardige internationale deskundigen hebben verklaard dat de HIV-besmetting het gevolg was van een besmetting in het ziekenhuis, die meer dan een jaar voordat het ziekenhuis van Benghazi de Bulgaarse verpleegkundigen in dienst nam, was ontstaan. Er zijn geen goede gronden om de Bulgaarse verpleegkundigen gevangen te houden. Ze moeten onmiddellijk worden vrijgelaten. Dat is waartoe wordt opgeroepen in de verklaring van dit Parlement, die al door meer dan honderd Parlementsleden is ondertekend. Wij verzoeken de hoogste autoriteiten van Libië in deze zaak tussenbeide te komen, vooral op grond van het natuurlijk recht en de menselijkheid.
Er is ook een heel praktische reden om dat te doen. In het afgelopen jaar zijn belangrijke stappen gezet om de betrekkingen tussen de Europese Unie en Libië te verbeteren. Dit is het gevolg van een aantal zeer verstandige besluiten van de Libische autoriteiten, namelijk om af te zien van het programma voor massavernietigingswapens en een schadevergoeding te betalen aan slachtoffers van terroristische aanslagen waar Libië bij betrokken was geweest.
De overkoepelende doelstelling die de EU met haar betrokkenheid op het oog heeft, is de volledige integratie van Libië in het Barcelonaproces, waarna het land zich kan voorbereiden op een associatieovereenkomst. Zover zal het niet komen als Libië geen nadere actie onderneemt om aan onze zorgen tegemoet te komen. De meest urgente van die zorgen betreft het lot van de Bulgaarse en Palestijnse gezondheidswerkers. Wij verzoeken president Gaddafi hen onverwijld vrij te laten. 
Martin, David
   , .  Mijnheer de Voorzitter, net als bij de andere sprekers gaat mijn hart uit naar de vierhonderd kinderen die geïnfecteerd zijn door HIV en de ouders van de veertig kinderen die op tragische wijze zijn overleden. Het actieprogramma waarvan de commissaris vandaag de contouren heeft geschetst, juich ik van harte toe. We moeten al het mogelijke doen om het Libische volk bij te staan.
Dat Libië binnen de internationale gemeenschap niet langer als paria bestempeld wenst te worden, kunnen wij nauwelijks serieus nemen gezien de wijze waarop de vijf Bulgaarse verpleegkundigen en de Palestijnse arts door de Libische autoriteiten zijn behandeld. We moeten beseffen dat deze mensen in Libië waren om de Libiërs te helpen; om betere gezondheidszorg aan de Libiërs te verlenen. Zij fungeren als zondebokken voor de tekortkomingen van de Libische gezondheidszorg.
Zoals de heer Van Orden al aangaf, is het duidelijk dat de besmettingshaard in het ziekenhuis al aanwezig was. Het virus is verspreid door slechte hygiëne en het hergebruik van naalden. Door de aard van de besmetting is het volgens deskundigen vrijwel ondenkbaar dat er opzet in het spel was. In plaats van de feiten gewoonweg onder de ogen te zien, hebben de Libiërs ervoor gezorgd dat een tragedie is uitgelopen op een nieuwe tragedie en een farce.
Eerst wezen ze met een beschuldigende vinger naar de CIA en de Israëlische geheime dienst, door te beweren dat het een samenzwering was om Libië te ondermijnen en nu geven ze onschuldige Bulgaarse verpleegkundigen de schuld. Sommigen van hen zijn gemarteld alvorens ze werden berecht in een volstrekt oneerlijk proces, dat niet naar behoren is verlopen. Ik sta volkomen achter de verklaring van de Raad en verzoek hem er bij de Libische regering op aan te blijven dringen tot bezinning te komen, deze mensen vrij te laten en van Libië een normaal lid van de internationale gemeenschap te maken.
Malmström,
    Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit debat, dat op initiatief van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa fractie gehouden wordt.
De situatie rond de Bulgaarse verpleegkundigen en de Palestijnse arts is werkelijk een nachtmerrie. Reeds zeslange jaren zitten deze mensen, die hun leven hebben gewaagd om levens te redden en medemensen te verzorgen, onder afschuwelijke omstandigheden in Libië gevangen. Het is een Kafkaëske toestand. De aanklachten tegen hen zijn ongefundeerd, wat ook door onderzoekers is aangetoond.
Op 29 maart zal eindelijk een rechtbank uitspraak doen over het doodvonnis tegen deze zes personen. Dat is dus een uiterst kritische datum. De EU moet al het mogelijke doen om te zorgen dat de betrokkenen onmiddellijk worden vrijgelaten. Over slechts enkele jaren is Bulgarije lid van de EU. Wij hebben daarom een verantwoordelijkheid tegenover deze burgers.
In het werk aan een successieve toenadering tussen de EU en Libië in het kader van het Barcelona-proces is deze kwestie een kritische test van de richting waarin onze relaties kunnen gaan. Als de doodvonnissen worden voltrokken, maakt dat verdere samenwerking volgens mij onmogelijk. Tegelijkertijd is dit natuurlijk een verschrikkelijke tragedie voor de met aids besmette kinderen en hun families. De EU kan meer doen. Ik ben heel blij dat de commissaris het actieplan steunt en mogelijkheden voor de EU ziet om Libië op deze wijze te helpen, zodat het in de toekomst betere zorg voor HIV-patiënten krijgt.
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om een ongelooflijk belangrijke kwestie. Wij rekenen erop dat de Raad en de Commissie deze zaak prioriteit geven en de ontwikkelingen zeer nauw volgen in de periode tot 29 maart, als de rechtbank weer een uitspraak doet in deze zaak. 
Dobolyi (PSE ).
   – Wij steunen de overeenkomst die de Europese Unie met Libië gesloten heeft met betrekking tot de HIV-epidemie en wij roepen op tot onmiddellijke uitvoering van het actieplan dat is opgesteld om uitdrukking te geven aan onze solidariteit met degenen die lijden onder de gevolgen van de epidemie in het ziekenhuis van Benghazi. Ik zou de Commissie willen bedanken voor dit pakket hulpmaatregelen.
Boven alles wil ik evenwel onze bezorgdheid uitdrukken over de situatie van de Bulgaarse en Palestijnse gezondheidswerkers, tegen wie zes jaar geleden verdenkingen rezen en die vervolgens gearresteerd en ter dood veroordeeld zijn. Het is niet voor het eerst dat we ons met deze zaak bezighouden; onder eerdere voorzitterschappen van de Raad en ook onder de vorige Commissie is hierover tijdens verschillende bijeenkomsten gesproken. We moeten nogmaals luid en duidelijk verklaren dat de doodstraf strijdig is met de basiswaarden en grondbeginselen van de Europese Unie en dat uitvoering van de uitgesproken doodvonnissen het einde zou betekenen van het proces van normalisatie van de betrekkingen tussen de EU en Libië. We hopen dat Libië positief reageert op de inspanningen en moeite die de EU zich getroost om op de lange termijn te komen tot nauwere samenwerking. Tegen die achtergrond is het van belang dat het snel de goede kant op gaat met deze zaak, en dat kan niets anders betekenen dan dat er spoedig een eerlijke behandeling in hoger beroep plaatsvindt. De rechtsgang vertragen is hetzelfde als een eerlijke rechtsgang verwerpen. Daarom roepen we Libië op zo snel mogelijk tegemoet te komen aan onze zorgen, en we verzoeken de Raad ervoor te zorgen dat de zaak opnieuw onderzocht wordt.
Matsakis (ALDE ).
    Mijnheer de Voorzitter, de stand van de gezondheidszorg in Libië laat veel te wensen over. Er is gebrek aan plaatselijk medisch personeel, medische vakkennis en opleidingen en aan deugdelijke medische faciliteiten en apparatuur. De situatie is vooral nijpend in grote overvolle stadsziekenhuizen met voornamelijk arme en onderontwikkelde stadswijken als achterland, zoals het Al Fatah-hospitaal in Benghazi.
In 1998 werd in dat hospitaal een uitbraak van HIV ontdekt, waarbij ongeveer vierhonderd kinderen werden besmet. Die uitbraak was geen verrassing voor westerse deskundigen, omdat ze wisten dat de hygiëne in dat ziekenhuis erg slecht was en dat het slechts een kwestie van tijd was voordat een grote infectieramp zich zou voordoen.
De Libische regering had een zondebok nodig, die werd gevonden in de personen van vijf verpleegkundigen uit Bulgarije en een arts uit Palestina. In landen als Libië is het niet moeilijk om te zorgen voor getekende schuldbekentenissen die onder foltering zijn verkregen en om showprocessen op te zetten. En terwijl de internationale gemeenschap werkloos toekeek werden deze zes personen, die naar Libië gingen om hun diensten aan het Libische volk aan te bieden, in 2004 ter dood veroordeeld. De bespottelijke aanklacht op basis waarvan ze schuldig zijn bevonden, luidde dat ze de kinderen in het hospitaal in Benghazi opzettelijk met HIV hadden geïnfecteerd. Kolonel Gaddafi beweerde in hoogsteigen persoon dat ze hun daden hebben gepleegd in het kader van een samenzwering van de CIA en de Mossad om het land te destabiliseren.
Hoe kan deze misstand worden rechtgezet? Om te beginnen moet de EU concrete maatregelen treffen. Ik stel voor dat zij de volgende drie stappen neemt. Allereerst moet de Voorzitter van het Europees Parlement een verzoek doen uitgaan naar de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid om onverwijld een kleine delegatie naar Libië te zenden die een bezoek moet brengen aan de verpleegkundigen en de arts die daar gevangen zitten en aan kolonel Gaddafi om hem te confronteren met de dringende wens van het Europees Parlement dat zij terstond gratie krijgen en in vrijheid worden gesteld.
Ten tweede moet de EU, in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie, onmiddellijk een team van medische deskundigen naar Libië sturen. Zij moeten zich een beeld vormen van de situatie in verband met de HIV-epidemie in het land, deskundig advies geven en helpen bij de aanpak van het probleem.
Ten derde dient de EU nieuwe drastische initiatieven te ontplooien om Libië snel uit het isolement te leiden waarin dit land van 1992 tot 2003 is gedrukt door het Westen.
Dergelijke maatregelen zouden, mits effectief toegepast, goed zijn voor zowel de EU, die haar handel met dit land kan uitbreiden, als voor het volk van Libië, dat zo zijn levensstandaard kan verhogen.
Muscat (PSE ).
   – Mijnheer de commissaris, ik denk niet dat het nodig is u te onderhouden over wat er moet gebeuren; u hebt mijns inziens het juiste doel voor ogen met de strategie die u bepleit. Staat u me toe dit te zeggen als burger van een land - ik kom uit Malta - dat een van de buurlanden van Libië is, slechts 45 minuten reizen van de Libische kust verwijderd.
Ik kom vaak in Libië en ik ken de mentaliteit van de Libiërs, de mentaliteit in de landen in deze regio, en ik denk dat de oplossing boven alles gelegen is in rechtstreeks contact met de bevolking en met name met de familie van de slachtoffers. Voor deze mensen is het echt een drama. Ik wil hier met klem benadrukken dat ik tegen de doodstraf ben, of het nu gaat om Libië, de Verenigde Staten of welk ander land dan ook. De sleutel tot de oplossing van de hele zaak is evenwel contact met de familie van de slachtoffers. Er moet in meer algemene zin natuurlijk het nodige worden gedaan om de gezondheidszorg in Libië te verbeteren, maar het is met name van belang dat er op sociaal en psychologisch vlak actie wordt ondernomen met betrekking tot deze families.
Laten we niet vergeten dat mensen die aan aids lijden in bepaalde landen - en ik denk zelfs in Europa, maar toch vooral in bepaalde landen buiten Europa - in hoge mate gestigmatiseerd worden. Deze families hebben al een enorme klap moeten verwerken met het overlijden van een familielid, in veel gevallen een zoon of dochter, en ze denken - ten onrechte volgens mij - dat deze vijf mensen de dood van hun kinderen op hun geweten hebben; daar komt dat stigma dan nog eens bij.
Dan nog een tweede punt. Mocht ook de rechter in hoger beroep deze gezondheidswerkers schuldig achten maar wel een ander vonnis uitspreken, dan zou er volgens mij zowel door de Raad als door de Commissie nagedacht moeten worden over de mogelijkheid van een gevangenenruil, op voorwaarde natuurlijk dat er onder de Libische onderdanen die in de EU-landen een gevangenisstraf ondergaan, enkele gevangenen bereid worden gevonden hun straf in Libië uit te zitten. Ik denk dat dit deel moet uitmaken van de oplossing voor wat er mogelijk gaat gebeuren.
Schmit,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik denk niet dat ik veel heb toe te voegen aan hetgeen ik zostraks heb gezegd en evenmin aan de verschillende opmerkingen van de geachte afgevaardigden.
Ik ben het volkomen eens met hetgeen de heer Muscat gezegd heeft. We hebben inderdaad te maken met een heuse tragedie. Het probleem van met het aidsvirus geïnfecteerde kinderen, vooral in een land als Libië waar op aids een nog een veel groter taboe rust dan in het merendeel van onze lidstaten, treft families maar treft ook een hele bevolking. Ik denk dat er ook op dat niveau gewerkt moet worden. We moeten Libië onze bijstand aanbieden – daar wordt aan gewerkt – om de ziekte aids in dat land te bestrijden en het gezondheidsstelsel te verbeteren, opdat er in elk geval rekening wordt gehouden met deze tragedie waardoor de betrokken personen getroffen zijn.
Bovendien, wat meer is: we moeten ook een zeer sterk, zeer duidelijk signaal afgeven aan Libië en een zekere druk op dat land uitoefenen opdat recht wordt gedaan en opdat de gezondheidswerkers in kwestie worden vrijgelaten. Libië wil zijn betrekkingen met de Europese Unie op dit moment namelijk ontwikkelen en versterken. Hiervan kan geen sprake zijn indien het halsstarrig blijft weigeren mee te werken als het gaat om de vijf of zes personen die ten onrechte ter dood zijn veroordeeld. 
Frattini,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil slechts twee korte opmerkingen ter afsluiting maken.
De Europese Unie heeft Libië duidelijk uitzicht gegeven op een mediterraan partnerschap. Wij hebben doelstellingen aangegeven. Enkele daarvan zijn reeds bereikt, zoals de opheffing van het embargo, en andere, zoals de volledige aanneming van het acquis, worden nog getoetst.
Bulgarije staat op het punt het verdrag tot toetreding tot de Europese Unie te ondertekenen. Libië weet maar al te goed hoe politiek gevoelig het vraagstuk van de zes Bulgaarse verpleegkundigen en de Palestijnse arts in Europa ligt. De Libische autoriteiten weten ook dat de Europese Raad de besluiten over toetreding tot het proces van Barcelona met eenparigheid van stemmen neemt, en dat Bulgarije en Roemenië het recht hebben om deel te nemen en te spreken, maar niet om te stemmen.
Europa blijft rechtstreekse contacten onderhouden met Libië. Daaronder vallen ook bezoeken aan de gezinnen van Benghazi. Ik ben het met enkele Europese afgevaardigden eens dat wij de met aids besmette Libische burgers bij moeten staan. Natuurlijk zullen ook de bezoeken aan de in hechtenis genomen gezondheidswerkers worden voortgezet en wat dat betreft hoop ik dat de Libische regering onvoorwaardelijke vergunning zal blijven verlenen voor gevangenisbezoeken.
Tot slot kan ik u verzekeren dat het actieplan van de Commissie zal worden voortgezet. Wij zullen opbouwende inspanningen blijven ondernemen in de richting van Libië, dat een zeer belangrijke partner is in de Middellandse Zee. Ook zullen wij ijveren voor een verbetering van de openbare dienstverlening aan de burgers - volksgezondheid is daar slechts een voorbeeld van - om concreet aan te kunnen tonen dat de betrekkingen met Europa voor Libië echte toegevoegde waarde kunnen hebben. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het vragenuur (B6-0019/2005). Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad. 
De Voorzitter. –
Hoe beoordeelt het voorzitterschap de stand van zaken bij de voorbereidingen voor het vinden van een oplossing voor de status van Kosovo en welke stappen zijn er tijdens het Luxemburgse voorzitterschap te verwachten? 
Schmit,
   .  Mevrouw de Voorzitter, de Raad is het met de geachte afgevaardigde eens dat in Kosovo, uit hoofde van resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad, belangrijke ontwikkelingen zullen plaatsvinden in 2005.
Het Luxemburgs voorzitterschap zal de inspanningen van de Verenigde Naties ten volle steunen, evenals het optreden van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Jessen-Petersen met het oog op de stabilisering van Kosovo. De Raad heeft zich overigens op 21 februari in gezelschap van de heer Jessen-Petersen over de situatie in dat land kunnen buigen.
De evaluatie halverwege 2005 zal een eerste gelegenheid bieden voor een complete beoordeling van de geboekte vooruitgang met betrekking tot de effectieve inachtneming van de normen die door de Verenigde Naties zijn uitgevaardigd. Het zal van de positieve uitkomst van die evaluatie afhangen of er vooruitgang wordt geboekt in het proces inzake de bepaling van de toekomstige status van Kosovo, in overeenstemming met resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad.
De Europese Unie is nauw betrokken geweest bij dat proces, waarbij zij de aan de Verenigde Naties toebedeelde rol bij de bepaling van de toekomstige status van Kosovo strikt heeft geëerbiedigd.
Op de top van Thessaloniki is duidelijk bevestigd dat de Westelijke Balkan, inclusief Kovoso, zonder op de toekomstige status daarvan vooruit te lopen, in aanmerking komt om uiteindelijk tot de Europese Unie toe te treden. Daaruit vloeit voort dat de Unie een belangrijke rol toekomt bij de behandeling van de status van Kosovo, teneinde zeker te stellen dat deze niet op enigerlei wijze het proces van Europese integratie in de weg komt te staan.
In zijn conclusies van 21 februari heeft de Raad benadrukt dat Kosovo niet moet terugkeren tot de situatie van vóór 1999. De enige oplossing voor de toekomst bestaat in een multi-etnisch en democratisch Kosovo, waarin de effectieve bescherming van minderheden is gewaarborgd, waarin het culturele en religieuze erfgoed van alle gemeenschappen wordt behouden en waar het recht op terugkeer van vluchtelingen en ontheemden wordt geëerbiedigd. Op die manier zal Kosovo bijdragen aan de stabiliteit van de regio en zal het zich aansluiten bij de waarden en principes van de Europese Unie.
De Raad heeft de secretaris generaal/hoge vertegenwoordiger en de Commissie, in nauwe samenwerking met het voorzitterschap, verzocht om samen met de Verenigde Naties en de andere betrokken actoren te onderzoeken welke bijdrage de Europese Unie in de toekomst zou kunnen leveren aan de inspanningen van de internationale gemeenschap in Kosovo voor de tenuitvoerlegging van resolutie 1244, welke medewerking zij zou kunnen bieden aan de algemene evaluatie van de tenuitvoerlegging van de normen en wat haar inbreng zou kunnen zijn bij volgende stappen in het proces, en om hierover vervolgens verslag uit te brengen. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, VN-resolutie 1244 zegt helemaal niets over de toekomstige status van Kosovo. De resolutie is al vijf jaar oud. Nu de Amerikanen hebben aangekondigd dat ze nog dit jaar de statuskwestie willen oplossen, rijst de vraag of de EU eigen initiatieven ontplooit of passief wil afwachten wat anderen voorstellen. In Kosovo bedraagt de werkloosheid 70 procent. Men zal pas willen investeren wanneer er in ieder geval voor langere termijn duidelijkheid bestaat over de toekomst. Daarom is mijn vraag: bereidt de Raad zich op enigerlei wijze actief voor op de beslissing die kennelijk nog dit jaar zal vallen? 
Schmit,
   .  De gekozen benadering is "Normen vóór status" gedoopt of "Normen voor Kosovo", en deze is nog altijd actueel. De Europese Unie staat eveneens in contact met alle partners die er belang bij hebben dat de situatie in Kosovo zich ontwikkelt richting een politieke oplossing. De Europese Unie wacht dus niet tot anderen besluiten nemen. We blijven in contact met onze partners, maar ik denk dat we met een overmoedige en overhaaste oplossing waarbij niet voldoende rekening wordt gehouden met een aantal nog altijd onopgeloste problemen in dit land, uiteindelijk het risico zouden lopen de nog altijd zeer broze stabiliteit in Kosovo in gevaar te brengen. 
Martin, David (PSE ).
    Is de fungerend voorzitter van de Raad het met me eens dat het besluit van de voormalige premier van Kosovo, de heer Ramush Haradinaj, om ontslag te nemen en zich over te geven aan het Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalige Joegoslavië een welkom teken is van groeiende politieke volwassenheid in dat land? Nu is het van cruciaal belang hoe de etnische Albanezen reageren. Er is gerapporteerd dat er duizend extra KFOR-troepen in Kosovo zijn ingezet vanwege het gevaar van oplopende spanningen.
Als Kosovo dit gevaar binnen een of twee dagen weet te bezweren, zou dat mijns inziens een definitieve politieke oplossing van de Kosovaarse crisis naderbij brengen en het VN-bestuur in staat stellen zich terug te trekken. Is hij het daarmee eens?
Schmit,
   .  Ik deel deze analyse volkomen. Ik denk dat het besluit van de minister-president om naar Den Haag te gaan een wijs besluit is, dat getuigt van aanzienlijke politieke volwassenheid. Het zal de Albanese bewoners van Kosovo ook de juiste boodschap geven, namelijk dat het een normaal proces is en dat men nu het hoofd koel moet houden. Ik denk dat als men inderdaad de kalmte bewaart er voor voor Kosovo een nieuw perspectief geopend zal worden. 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen vragen wat de Raad wil ondernemen ter bescherming van de minderheden, aangezien de met geweld verdreven Serviërs en Roma nog steeds niet naar huis en haard zijn teruggekeerd. En hoe kan volgens de Raad tijdens de komende onderhandeling de soevereiniteit en territoriale integriteit van de Federale Republiek Servië en Montenegro worden beschermd, waartoe resolutie 1244 van de VN oproept, die zoals u zei nog steeds de steun van de Raad geniet. 
Schmit,
   .  Ten eerste denk ik dat de bescherming van minderheden deel uitmaakt van de benadering van de Europese Unie met het oog op een politieke oplossing in Kosovo – dat heb ik duidelijk gezegd. Er kan geen sprake zijn van een politieke oplossing voor Kosovo zonder bescherming van de minderheden, zonder het recht voor alle vluchtelingen om naar hun huizen terug te keren. Dat is duidelijk.
Wat de kwestie van de soevereiniteit aangaat denk ik dat we juist daarover een politieke oplossing moeten vinden zonder erop vooruit te lopen. We zijn ons ervan bewust dat dit een buitengewoon complexe en moeilijke kwestie is. Deze moet onderwerp zijn van onderhandelingen die te zijner tijd gevoerd zullen worden. Ik kan u dus geen eenduidig antwoord geven, maar ons richtsnoer op dit moment is resolutie 1544. 
De Voorzitter.
   – Vraag nr. 2 komt te vervallen. Vraag nr. 3 is ingetrokken.
Na de moordaanslag op de voormalige premier van Libanon, de heer Hariri, bestaat internationale bezorgdheid voor destabilisering van Libanon en de wijdere regio. Blijkens verklaringen van mevrouw Rice zijn de Verenigde Staten van oordeel dat Syrië verantwoordelijk is voor de moord. Van zijn kant heeft Syrië, door de president van de Verenigde Staten aangemerkt als land van de "as van het kwaad", de aanslag veroordeeld, en verklaard niets met de moord op de heer Hariri te maken te hebben.
Welke initiatieven zal de Raad nemen om mogelijke eenzijdige acties van de Verenigde Staten tegen Syrië te voorkomen? Ingevolge artikel 19 van het EU-Verdrag moeten de lidstaten die tevens zitting hebben in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties onderling overleg plegen: wat denken de betrokken lidstaten in deze richting te ondernemen? 
Schmit,
   .  De vredesperspectieven in het Midden-Oosten mogen dan aanmerkelijk zijn verbeterd, ze blijven kwetsbaar en het zal de grootst mogelijke omzichtigheid vergen om ze niet in rook te laten opgaan. In dat opzicht kunnen we tevreden zijn over het feit dat de Verenigde Staten en de Europese Unie op dit terrein een gemeenschappelijke lijn volgen, hetgeen opnieuw is bevestigd tijdens de ontmoeting van staatshoofden en regeringsleiders met de president van de Verenigde Staten op 22 februari jongstleden te Brussel. De Europese Unie en de Verenigde Staten zijn namelijk dezelfde mening toegedaan over het vredesproces in het Midden-Oosten en over de noodzaak resolutie 1559 van de VN-Veiligheidsraad in haar volledigheid ten uitvoer te brengen. Het initiatief tot deze resolutie kwam overigens van een lidstaat van de Europese Unie, in samenwerking met de Verenigde Staten. In de resolutie wordt aangedrongen op de terugtrekking van alle buitenlandse troepen uit Libanon, de ontwapening en ontbinding van alle milities en een vrije en regelmatige stembusgang bij de komende parlementsverkiezingen in dit land, zonder enige buitenlandse inmenging. De Raad heeft de aanslag die de voormalige voorzitter van de Libanese ministerraad, Rafik Hariri, het leven heeft gekost streng veroordeeld. Ik denk dat hier de afgelopen dagen uitvoerig over gesproken is – zowel gisteren als tijdens de vorige zitting. Er is nog niet vastgesteld wie voor de aanslag verantwoordelijk is.
De internationale gemeenschap en de Raad hebben om een internationaal onderzoek gevraagd teneinde opheldering te verschaffen over de omstandigheden van de aanslag en de verantwoordelijkheid ervoor. Daartoe heeft de Raad de Libanese autoriteiten opgeroepen tot volledige medewerking met de onderzoeksteams, met name die van de Verenigde Naties. De Raad heeft bovendien alle landen van de regio opgeroepen zich aan hun internationale verplichtingen te houden, met name op het gebied van de strijd tegen het terrorisme. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft aangekondigd dat hij in de komende weken een verslag zou presenteren over de tenuitvoerlegging van de resolutie, op basis waarvan de Veiligheidsraad zal besluiten over verder te nemen stappen. Dat zal gebeuren in nauwe samenwerking met de verschillende leden van de Veiligheidsraad, evenals tussen de lidstaten van de Europese Unie die zitting hebben in de Veiligheidsraad en de andere lidstaten. 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw antwoord en wil toch nog het volgende onderwerp aansnijden: kan de Raad me op basis van de recente gesprekken tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten garanderen dat de VS in de regio niet tot unilateraal ingrijpen zullen overgaan met - gezien de gevoelige situatie in de hele regio - alle negatieve gevolgen van dien? 
Schmit,
   .  Zoals u weet ben ik helaas – of gelukkig, dat weet ik niet – geen woordvoerder van het Witte Huis. Ik kan u dus geen eenduidig antwoord geven hierop. Zoals ik zojuist heb uiteengezet wordt in de overeengekomen aanpak van de Europese Unie en de Verenigde Staten voorrang gegeven aan de Verenigde Naties en aan een resolutie van de VN. Overigens zijn enkele positieve geluiden te horen uit het land waaraan gerefereerd is. 
De Voorzitter.
Tijdens de Raad van ministers van Justitie en de Binnenlandse Zaken op 29 januari hebben de Duitse en Nederlandse vertegenwoordigers Spanje om toelichting verzocht over het geplande proces tot massale legalisering van illegale immigranten, omdat zij menen dat een maatregel van dergelijke aard onvermijdelijk gevolgen heeft voor de andere lidstaten van de EU.
Dit proces, dat feitelijk op 7 februari jl. is begonnen en dat wellicht ongeveer een miljoen personen betreft, heeft reeds geleid tot situaties waarbij immigranten werden ontslagen uit angst voor aangifte, en tot de "aanzuigende werking" waar enkele Spaanse politievakbonden reeds voor hebben gewaarschuwd.
De Europese Raden van Sevilla en Salónica hebben reeds het beginsel van opstelling van een gemeenschappelijk immigratiebeleid vastgelegd. Ook het Witboek betreffende het beheer van de economische immigratie, dat onlangs door de Commissie is voorgelegd, erkent dat besluiten over de toelating van onderdanen van derde landen in een lidstaat van invloed zijn op de overige lidstaten, en voorts bepaalt artikel III-267 van het Verdrag betreffende de Europese Grondwet dat de Unie een gemeenschappelijk immigratiebeleid dient te voeren.
Wat is, gezien een en ander, het oordeel van de Raad over het verzoek om toelichting en over de punten van de kritiek op het buitengewone legaliseringsproces waarmee de Spaanse regering is begonnen? 
Schmit,
   . De Raad wil de geachte afgevaardigde eraan herinneren dat de vaststelling van het aantal toe te laten arbeidsmigranten een bevoegdheid is van elke lidstaat van de Europese Unie. Ik wil hieraan toevoegen dat dit een bevoegdheid blijft van elke lidstaat van de Unie, ook wanneer de Grondwet in werking is getreden. De Raad heeft formeel nog niet gedebatteerd over het legaliseringsproces waarmee de Spaanse regering is begonnen en dat in de vraag wordt bedoeld, en kan dienaangaande derhalve geen reactie geven.
In meer algemeen verband nodigt de Raad de geachte afgevaardigde uit kennis te nemen van de punten in het Haags Programma, het meerjarenprogramma dat de Europese Raad tijdens zijn bijeenkomst op 4 en 5 november 2004 heeft aangenomen. Bij het aannemen van dit programma heeft de Europese Raad zijn conclusies ten aanzien van het hier aan de orde zijnde onderwerp met name gebaseerd op de idee dat de informele economie en illegale tewerkstelling illegale immigratie in de hand kan werken en tot uitbuiting kan leiden.
Ten aanzien van het specifieke probleem van de beheersing van economische migratie heeft de Raad tijdens zijn vergadering van 24 februari jongstleden voor de eerste maal van gedachten gewisseld over het groenboek van de Commissie inzake een gemeenschappelijke benadering. In dit stadium gaat het om een reflectiedocument dat een breed spectrum van onderwerpen behandelt en een reeks mogelijke oplossingen onderzoekt. Het is de bedoeling dat de Commissie op basis van dit in gang gezette onderzoeksproces aan het einde van 2005 een programma opstelt inzake de legale immigratie. 
Díaz de Mera García Consuegra (PPE-DE ).
   – Los van het officiële of informele karakter ervan blijft het feit dat de heer Otty Schily en mevrouw Rita Verdonk protest hebben aangetekend.
Ik heb het antwoord van de Commissie van gisteren, dat in dezelfde bewoordingen gesteld is, in mijn bezit en helaas moet gezegd, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dat dat antwoord een stuk duidelijker was dan het uwe, want u heeft gezegd dat de omvang van de niet-gereguleerde arbeidsmarkt niet wordt beperkt, wat er dus eigenlijk op neerkomt dat de illegale immigratie gestimuleerd wordt – en dat is wat de Commissie gisteren al gezegd heeft.
Ik spreek uit enige ervaring als ik zeg dat een en ander niet alleen bevorderlijk is voor de illegale immigratie maar ook voor het “lokroepeffect”, doordat maffiabenden die zich bezighouden met mensenhandel in de kaart worden gespeeld. Verder vaart ook de markt voor valse identiteitsbewijzen hier wel bij en bovendien wordt de Schengen-ruimte schade berokkend.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dit is een van die maatregelen waarvan je kunt zeggen dat het middel erger is dan de kwaal. 
Schmit,
   . Het Haags Programma, waarnaar ik heb verwezen, voorziet in de bestrijding van illegale immigratie, van clandestiene immigratie, maar ook van illegale arbeid. We weten allen dat dit een complex probleem is omdat de illegalen die er zijn, er nu eenmaal zijn. Wat moeten we met hen doen? Ze zijn er en ze werken illegaal. Accepteren we dat ze illegaal blijven werken? Dat is de vraag. Naar mijn mening is vermindering van illegale migratie en vermindering van illegale arbeid de beste oplossing. 
Masip Hidalgo (PSE ).
   – Laten we niet het feit vergeten dat Spanje als gevolg van ernstige fouten van de vorige Spaanse regering een miljoen illegale immigranten kreeg.
Ik sluit mij aan bij de Commissie, en nu ook bij de fungerend voorzitter van de Raad door, in aanvulling op de vorige vraag, te vragen of de Spaanse maatregel niet juist als oogmerk heeft de legale, gereguleerde immigratie te bevorderen, om de grenscontroles te versterken, en de verborgen economie te bestrijden, zoals ook de voorzitter zeer duidelijk heeft verklaard. 
Schmit,
   . Ik vind dat datgene wat in een lidstaat is besloten, valt onder de bevoegdheid van die lidstaat. De Europese Unie heeft er een evident belang bij dat er verdere inspanningen worden geleverd om de grenzen beter te controleren. Dat is trouwens een van de doelstellingen van het agentschap dat we aan het oprichten zijn. We moeten niet alleen de illegale migratie bestrijden, maar ook de mogelijkheden om immigranten illegaal te werk te stellen een halt toeroepen. Er is hier sprake van een aanzuigende werking. Als er geen mogelijkheden zouden zijn om illegaal te werken, zou Europa waarschijnlijk minder aantrekkingskracht uitoefenen op illegale migranten. 
Muscat (PSE ).
   Is het voorzitterschap ervan op de hoogte dat de Maltese regering zowel binnenlandse als buitenlandse journalisten de toegang ontzegt tot centra waar immigranten worden vastgehouden? Wist u dat de Raad van Europa verslagen heeft uitgebracht waarin hij zijn veroordeling uitspreekt over de staat waarin deze immigratiecentra verkeren? Ik sta achter het detentiebeleid, maar deze centra verkeren in een onbeschrijflijke staat. Vindt u het terecht dat journalisten belemmerd worden in de uitoefening van hun werk en zelfs nul op rekest krijgen als ze vragen of ze deze centra mogen betreden?
Schmit,
   . Ik vind dat deze vraag niet echt verband houdt met de vorige vraag. Ik kan slechts zeggen dat alle landen die zeer kwetsbare grenzen hebben, alles in het werk moeten stellen om die grenzen te controleren, om de illegale migratie te beperken en dit verschijnsel doeltreffend te bestrijden. Ik wil de Raad van Europa niet zijn verantwoordelijkheid ontnemen, waarnaar u hebt verwezen. 
De Voorzitter.
Kan de Raad meedelen of hij voornemens is in het kader van het Gemeenschappelijk Europees luchtruim een functioneel luchtruimblok te creëren die ook de regio Kosovo omvat? 
Schmit,
    Mevrouw de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde ervan in kennis stellen dat de Raad krachtens artikel 5 van Verordening nr. 551/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2004 betreffende de organisatie en het gebruik van het gemeenschappelijk Europese luchtruim geen enkele bevoegdheid heeft ten aanzien van de creatie van een functioneel luchtruimblok, waarnaar de afgevaardigde verwijst in zijn vraag. 
Posselt (PPE-DE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil hierop alleen aansluiten met de vraag of ook dit geen voorbeeld is van wat we daarstraks hebben besproken, namelijk dat de lastige problemen met betrekking tot Kosovo niet met de oude formule “normen vóór status” kunnen worden opgelost. Eerst moet de statuskwestie worden opgehelderd. Aan de normen zal niet worden voldaan zolang niet bekend is wat de uiteindelijke status van Kosovo zal zijn.
Dan heb ik nog een punt van orde. Ik heb al heel vroeg het woord gevraagd voor een aanvullende vraag. Blijkbaar hebt u dat over het hoofd gezien. 
De Voorzitter.
   – Dat is opgemerkt, mijnheer Posselt, maar aangezien twee andere leden er nog sneller bij waren dan u, en er slechts gelegenheid is voor twee vragen, is het woord aan hen. 
Schmit,
   . Ik ben het met u eens dat er grenzen zijn aan de “Normen vóór status”-benadering en dat het ogenblik aanbreekt – of zal aanbreken – waarop we een heldere discussie moeten voeren over de status. Dat ogenblik komt zeker naderbij. 
De Voorzitter. –
Welke maatregelen is de Raad voornemens te nemen naar aanleiding van het aan de Raad voorgelegde verslag (13 januari 2005) van Justitie en binnenlandse zaken over voetbalvandalisme en informatiecentra voor voetbal? 
Schmit,
   . Mevrouw de Voorzitter, het situatieverslag over voetbalvandalisme in de lidstaten tijdens de periode juli 2002 tot juli 2003 wordt besproken tijdens de vergadering van de deskundigen uit de lidstaten, die eind april 2005 zal plaatsvinden.
Zij zullen speciale aandacht schenken aan de ontwikkelingen die op dit gebied worden voorzien, namelijk de voortgaande internationalisering van het voetbal, de ontwikkeling van contrastrategieën door relschoppers tegen maatregelen ter bestrijding van het voetbalvandalisme, plannen ter vermindering en zelfs afschaffing van de controles aan de binnengrenzen in verband met de ontwikkeling van de Europese Unie, het optreden van extremistische tendensen bij gewelddadigheden tijdens sportmanifestaties, de voortdurende en toenemende commercialisering van het voetbal en het verschijnsel dat voetbalvandalen niet meer als individuen maar in groepsverband optreden. 
Moraes (PSE ).
    Fungerend voorzitter, ik heb de hand weten te leggen op het verslag en ik hoopte er vurig op dat u tijdens uw voorzitterschap druk zou blijven uitoefenen op met name de UEFA, en zo nodig de FIFA, om een situatie in de hand te werken waarin voetbal zich ontwikkelt tot een echte familiesport. Momenteel wordt de voetbalsport niet alleen geteisterd door vandalisme maar ook door, u stipte het al aan, racisme. Bent u van mening dat de straffen die de UEFA uitdeelt streng genoeg zijn, met name in het internationale voetbal?
Wat wordt er gedaan in het nationale voetbal? Het is nodig dat er druk wordt uitgeoefend op landen als Italië, Nederland, Duitsland en mijn eigen land om van voetbal een echte familiesport te kunnen maken. Is er iets dat u tijdens uw voorzitterschap kunt doen om dat te bewerkstelligen?
Schmit,
   . Het voorzitterschap schenkt zeer veel aandacht aan deze verschijnselen die zich voordoen in de stadions en die niet alleen voortvloeien uit voetbalvandalisme maar ook uit racisme. In samenwerking met de UEFA en de nationale voetbalbonden moeten wij vastberaden een halt toeroepen aan deze verschijnselen, die het imago van een overigens zeer waardevolle en populaire sport aantasten. 
Heaton-Harris (PPE-DE ).
    Hierop inhakend: is de Raad genegen om commentaar te leveren op de lakse houding die de voetbalbonden tentoonspreidden in verband met de gebeurtenissen tijdens de wedstrijd Engeland – Spanje, waar massaal racistische leuzen werden gescandeerd? Volgens mij vormen racisme en voetbalvandalisme een combinatie. De mensen die zich hieraan schuldig maken zijn geen voetbalfans en komen uit dezelfde groep. De Raad lijkt er ter zake van dit onderwerp maar heel weinig meningen op na te houden. Zou de Raad hier iets nader op willen ingaan?
Schmit,
    We kunnen racistische uitingen en incidenten niet tolereren, noch tijdens sportevenementen noch tijdens andere evenementen. Ik vind dat wij op dit niveau moeten overleggen en handelen. Degenen die zich schuldig maken aan dergelijke racistische uitingen, moeten weten dat ze worden gestraft, maar ook dat ze de toekomst van sportevenementen op het spel zetten.
Ik vind dat we enkele van de maatregelen die we hebben genomen ten aanzien van de voetbalvandalen, ook moeten nemen ten aanzien van racistische uitingen en incidenten, die thans hand over hand toenemen in de marge van sportevenementen, met name van voetbalwedstrijden. 
De Voorzitter.
Alle inspanningen om een reeds 18 jaar durend conflict in Oeganda op te lossen zijn mislukt en het geweld is opnieuw opgelaaid. Het conflict is de oorzaak van immens menselijk lijden, massale verplaatsingen van bevolkingsgroepen, de ineenstorting van het sociaal en economisch leven en flagrante schendingen van de mensenrechten. De rebellen van de Lord's Resistance Army blijven extreem geweld gebruiken tegen de burgerbevolking van noord-Oeganda en ontvoeren nog steeds kinderen om hen te gebruiken als soldaten of als seksslaven.
Welke stappen heeft de Raad ondernomen of is hij voornemens te ondernemen om, in het licht van de resoluties van het Europees Parlement over mensenrechtenschendingen in Oeganda, de veiligheid van de Oegandese bevolking, in het bijzonder de kinderen, te waarborgen en een einde te maken aan de wreedheden? 
Schmit,
   . De Raad maakt zich nog steeds grote zorgen over het conflict in het noorden van Oeganda. Hij heeft de ernstige mensenrechtenschendingen en de wreedheden die zijn begaan tegen de burgerbevolking, met name door het Verzetsleger van de Heer, herhaalde malen veroordeeld.
Het conflict in het noorden van Oeganda vormt een van de belangrijkste punten van de politieke dialoog tussen de Europese Unie en de Oegandese regering. In dit verband hebben de vertegenwoordigers van de lidstaten en van de Commissie regelmatig hun bezorgdheid geuit ten aanzien van de voortdurende mensenrechtenschendingen in het noordelijke deel van dit land. Zij hebben benadrukt dat er een einde moet worden gemaakt aan het lijden van de burgerbevolking door dit conflict middels onderhandelingen vreedzaam op te lossen.
Vertegenwoordigers van de Europese Unie en van andere internationale partners hebben dit standpunt tegenover de Oegandese regering herhaald. Bovendien heeft de Europese Unie verklaard bereid te zijn het vredesproces te ondersteunen en een bijdrage te leveren aan de economische wederopbouw van het noordelijke deel van het land. Een significant deel van de humanitaire hulp van de Europese Unie aan Oeganda is bestemd voor de ondersteuning van de kwetsbaarste bevolkingsgroepen in dit deel van het land.
Hoewel de gevechten weer zijn opgelaaid nadat de door de regering afgekondigde wapenstilstand kort geleden is verstreken, hoopt de Raad dat de onderhandelingen met het Verzetsleger van de Heer voortgezet kunnen worden. Hij is tevens bereid te onderzoeken op welke wijze hij de druk op de twee partijen kan opvoeren teneinde te komen tot een duurzame oplossing van dit conflict in Oeganda. 
Van Hecke (ALDE ).
    Ik dank de Voorzitter voor dit antwoord en tegelijkertijd zou ik uitdrukking willen geven aan enige verbaasdheid over het feit dat men spreekt over een oorlog tussen twee partijen. Het gaat hier voor, zover ik het kan beoordelen, om terroristische activiteiten van de "Lord's Resistance Army", gesteund door de regering van Soedan en gericht op de bevolking van Noord-Oeganda. Mijn vraag is: ware het dan niet opportuun om ook in de politieke dialoog met Soedan de kwestie van de "Lord's Resistance Army" en de massale schendingen van mensenrechten op te nemen, en niet alleen in de politieke dialoog met Oeganda? Twee: welke initiatieven gaat de Raad nemen om de straffeloosheid in dit conflict tegen te gaan, meer bepaald met betrekking tot de klacht die is ingediend bij het Internationaal Strafhof in Den Haag? 
Schmit,
   . Het is inderdaad misschien niet geheel gepast om de regering en dit zogenaamde verzetsleger over een kam te scheren. Desondanks denk ik dat er alleen maar een einde gemaakt kan worden aan dit conflict door de Oegandese regering en dat leger ertoe te bewegen een dialoog aan te gaan. Naar mijn mening is er zonder dialoog geen vreedzame oplossing mogelijk.
Wat betreft de verantwoordelijkheden vind ik dat wij moeten onderzoeken in hoeverre die verantwoordelijkheden bepaald en vastgelegd kunnen worden, waarbij wij geen enkele optie moeten uitsluiten, ook niet de optie van het Internationale Strafhof. 
De Voorzitter. –
Op 22 februari bracht de president van de Verenigde Staten George Bush een officieel bezoek aan Brussel, waar hij deelnam aan de topbijeenkomst van de 25. Hoe beoordeelt de Raad de ontwikkelingen en de toekomst van de transatlantische betrekkingen? In de top kwamen thema's aan de orde die van vitaal belang zijn voor de EU, zoals het vredesproces in het Midden?Oosten, de betrekkingen met Irak, Iran, Syrië en Libanon en het algemenere beleid in het Middellandse?Zeegebied. Is de Raad van oordeel dat de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten en van de EU ten aanzien van het Midden-Oosten nader tot elkaar zijn gekomen? Was er sprake van een positieve tegemoetkoming van Amerikaanse zijde inzake het probleem rond het protocol van Kyoto en zo ja, in welke zin? 
Schmit,
   . President Bush heeft een belangrijk politiek signaal afgegeven door reeds zo snel na het begin van zijn tweede ambtstermijn een bezoek te brengen aan Brussel.
De Amerikaanse president heeft een dubbele boodschap overgebracht, ten eerste dat de tijd van de diplomatie is aangebroken en ten tweede dat hij Europa, met name de Europese Unie, als een belangrijke partner beschouwt.
Deze koerswijziging van de regering lijkt uit de hemel te komen vallen, maar in werkelijkheid is de toon reeds enkele maanden geleden veranderd. Dat was zeer goed te merken op de laatste, zeer geslaagde top in Ierland. Het aanbod voor een nieuw partnerschap met Europa, met name met de Europese Unie, is echter pas na de verkiezingen in november op een expliciete wijze geformuleerd.
Het spreekt vanzelf dat een dergelijke positieve ontwikkeling in het belang van Europa is, vooral wanneer deze plaatsvindt in een geest van waarachtig partnerschap en grotere gelijkheid. Er is geen sprake van echte onenigheid ten aanzien van de grote geostrategische uitdagingen van deze tijd. Er is slechts sprake van een verschil in benadering ten aanzien van maatschappelijke kwesties en het relatieve gewicht van het multilateralisme in verhouding tot de nationale soevereiniteit. Ten aanzien van de cruciale kwesties die de internationale gemeenschap momenteel bezighouden, kunnen we een zeer grote mate van overeenstemming in opvattingen constateren tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie.
Dat geldt vanzelfsprekend voor het vredesproces in het Midden-Oosten en thans ook voor de stabilisering van Irak. Ten aanzien van Iran is er overeenstemming over de twee belangrijkste doelstellingen. Iran mag geen kernwapens ontwikkelen en moet een actieve bijdrage leveren aan de bestrijding van het terrorisme. De Verenigde Staten onderhouden nauwe contacten met de Europese Unie teneinde een vreedzame oplossing te vinden voor deze problemen. Over Libanon en Syrië heb ik reeds enkele minuten geleden gesproken.
Wat het milieu betreft zijn de problemen weliswaar nog niet uit de weg geruimd, maar president Bush heeft toegegeven dat de klimaatverandering een ernstig probleem vormt. Hij heeft te kennen gegeven met de Europese Unie te willen samenwerken om oplossingen te vinden, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, en schone technologieën te willen ontwikkelen, waarbij hij opkomende machten zoals India en China wil betrekken.
Ik wil geen idyllisch beeld schetsen van onze betrekkingen – hiervan is nog lang geen sprake – en ook niet voorbijgaan aan de onderwerpen die de Europese Unie opnieuw aan de kaak moet stellen. Desondanks kunnen we concluderen dat tijdens deze top de belangrijke punten van overeenstemming in het kader van de transatlantische dialoog beter voor het voetlicht zijn gebracht. 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw antwoord. Ik zou de aanvullende vraag willen stellen of de Europese Unie en de Verenigde Staten een programma voor contacten en samenwerking zijn overeengekomen teneinde concreet voort te bouwen op het goede klimaat en de basis voor samenwerking, die – zoals u heeft gezegd – tot stand is gekomen bij het recente bezoek van president Bush aan Brussel. 
Schmit,
   . De transatlantische betrekkingen bestaan niet enkel en alleen uit vergaderingen tijdens een top. Er is sprake van permanente contacten ten aanzien van alle onderwerpen en op alle niveaus, niet alleen op het niveau van de ministers van Buitenlandse Zaken, maar ook op dat van de ministers van Justitie, gericht op de bestrijding van de criminaliteit en de bestrijding van het terrorisme. Het programma voorziet hierin.
Bovendien is er een nieuwe top gepland waaraan wij reeds werken, met een langere agenda, waarop tevens punten zullen staan betreffende de economische samenwerking. Die top zal plaatsvinden in juni, en ik denk dat hij zal aantonen dat de transatlantische dialoog met energie en met zeer duidelijke doelstellingen wordt hervat. 
Martin, David (PSE ).
    Als er inderdaad sprake is van een nieuwe lente in de transatlantische betrekkingen is dat goed nieuws voor het vredesproces in het Midden-Oosten, want er kan geen vrede in het Midden-Oosten ontstaan zonder tussenkomst van de Europese Unie en de Verenigde Staten. Zal de Raad profiteren van de warmere betrekkingen, om meer vaart te zetten achter de bijeenkomsten van het Kwartet en de routekaart voor vrede in het Midden-Oosten teneinde dit proces een steviger impuls te geven?
Schmit,
    De transatlantische samenwerking is inderdaad onmisbaar voor het vredesproces in het Midden-Oosten. Zonder deelname van de Europese Unie en de Verenigde Staten kan het Palestijns-Israëlische conflict niet worden opgelost. De samenwerking in het kader van het Kwartet is derhalve zeer belangrijk voor de toepassing van de routekaart. Het feit dat het Kwartet zijn werkzaamheden ten aanzien van de uitvoering van de routekaart heeft hervat, lijkt in dit opzicht essentieel. 
De Voorzitter. –
Is de Raad, gelet op het feit dat het Europees Parlement een van de pijlers van de begrotingsautoriteit is, van mening dat, vooraleer een definitieve beslissing genomen wordt over de verdeling en besteding van de 1,2 miljard dollar aan fondsen voortvloeiende uit de overeenkomst tussen de Europese Commissie en Philip Morris m.b.t. de strijd tegen de sigarettensmokkel, een consultatieronde tussen Raad en Parlement moet worden geïnitieerd? 
Schmit,
    De Raad laat de geachte afgevaardigde weten dat de verdeling en de besteding van het genoemde bedrag nog steeds wordt onderzocht door de Commissie en de betrokken lidstaten. Dit dossier is nog niet aan de Raad zelf voorgelegd. Hij nodigt de geachte afgevaardigde uit deze vraag rechtstreeks aan de Commissie te stellen. 
Staes (Verts/ALE ).
    Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, u geeft wel een heel diplomatiek antwoord, moet ik zeggen. Wij weten allemaal dat die overeenkomst bestaat, wij weten dat er al geld staat op een Luxemburgse rekening en wij weten dat dat geld verdeeld moet worden. Wij weten dat de begrotingsautoriteit twee takken heeft, de Raad en het Parlement. Zou het dan inderdaad niet wenselijk zijn dat Raad en Parlement als begrotingsautoriteit samen, in onderling akkoord met de Commissie, afspreken hoe dat geld verdeeld wordt.
Ik denk niet dat u zomaar kunt zeggen dat ik die vraag aan de Commissie moet stellen. Het gaat om veel geld. Ik heb gehoord dat nu 10% naar de Commissie zou gaan en 90% naar de lidstaten, terwijl de gebruikelijke procedure bij douanepraktijken, bij de opvordering van geld, is dat 25% naar de lidstaat gaat en 75% naar de Commissie. Ik denk dus dat het hier om een ernstige zaak gaat en dat u mij niet zomaar met een diplomatiek antwoord kunt afwijzen. 
Schmit,
   . Ik zal de opmerking van de geachte afgevaardigde ter harte nemen, ook ten aanzien van mijn diplomatieke antwoord. Ik denk echter dat er altijd bilaterale discussies worden gevoerd tussen de Commissie en de lidstaten. Ik zal alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de Raad contact opneemt met de Commissie teneinde te onderzoeken in welke context een oplossing gevonden kan worden die vanzelfsprekend ook recht doet aan de begrotingsbevoegdheden van het Parlement.. 
De Voorzitter. –
Wordt er door een van de 25 lidstaten, of door alle lidstaten, ooit verslag aan de Raad uitgebracht over de activiteiten van hun geheime diensten, zoals MI6 in het VK, bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad? Zo ja, door welke lidstaten en hoe vaak? 
Schmit,
   . Aan de Raad is geen verslag uitgebracht over eventuele activiteiten van de geheime diensten van de lidstaten in het kader van de bestrijding van de georganiseerde misdaad. Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie bevat geen enkele bepaling die de lidstaten verplicht dergelijke gegevens aan de Raad te verstrekken. 
Newton Dunn (ALDE ).
    Ik hoop dat de Raad uitermate geschokt is door zijn eigen antwoord. Georganiseerde misdaad steekt heel gemakkelijk de grenzen over en als lidstaten en Europese instellingen moeten we samenwerken om daaraan het hoofd te bieden. U weet me dus te vertellen, fungerend voorzitter, dat er geen enkele coördinatie plaatsvindt tussen de activiteiten van de geheime diensten van de lidstaten. Zou er geen sprake moeten zijn van enige coördinatie?
Schmit,
   . Ik geloof dat ik u niet heb gezegd dat er geen sprake is van coördinatie tussen de geheime diensten. U weet zeer goed dat er sprake is van coördinatie tussen deze diensten, onder andere ter bestrijding van het terrorisme en de georganiseerde misdaad, waarvoor overigens netwerken worden opgezet.
Ik heb u gezegd dat dit punt formeel niet onder de Raad valt omdat het niet tot de bevoegdheden van de Europese Unie behoort.
De Voorzitter. –
Bijna alle besluiten worden door de Raad in gesloten vergaderingen genomen. Toch maken de leden van de Raad steeds weer details uit deze vergaderingen bekend.
Welke sancties hangen de leden van de Raad hierbij boven het hoofd?
Wat doet de Raad om te zorgen voor optimale transparantie en waarom worden niet veel meer vergaderingen - ten minste wanneer het wetgevingsbesluiten betreft - toegankelijk gemaakt voor het publiek?
Hoe reageert de Raad op het verwijt dat hij zich bij veel van zijn activiteiten gedraagt als een ondemocratische instantie die in het geheim vergadert en besluiten neemt? 
Schmit,
   . De Raad wil de geachte afgevaardigde eraan herinneren dat elk lid van de Raad zijn standpunt naar voren mag brengen tijdens de persconferenties die worden gehouden na afloop van de bijeenkomsten van de Raad, en de punten uit het debat mag toelichten die hij naar zijn mening in de openbaarheid moet brengen om de redenen voor het betreffende standpunt uiteen te zetten. De Raad geeft doorgaans geen commentaar op de verklaringen die zijn leden in het openbaar afleggen.
Ten aanzien van de transparantie van de werkzaamheden van de Raad wil de Raad erop wijzen dat het secretariaat-generaal van de Raad op grond van artikel 11, lid 6 van bijlage II van zijn Reglement van Orde na de aanneming door de Raad van besluiten volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag of na de definitieve aanneming van het betrokken wetgevingsbesluit, alle wetgevende documenten in verband met dit wetgevingsbesluit, dat wil zeggen die welke vóór de aanneming van een dergelijk besluit zijn opgesteld en niet vallen onder de uitzonderingen van artikel 4, leden 1 tot en met 3, van Verordening (EG) nr. 1049/2001, ter beschikking stelt van het publiek.
Op verzoek van de betrokken lidstaat worden documenten die onder bovengenoemde bepalingen vallen en die het individuele standpunt van de delegatie van die lidstaat bevatten, niet aan het publiek beschikbaar gesteld. Op zijn beurt behoudt de Raad zich het recht voor, zolang de onderhandelingen over een ontwerptekst aan de gang zijn, om de identiteit van de delegaties niet prijs te geven wanneer wordt voldaan aan de voorwaarden van artikel 4, lid 3 van bovengenoemde verordening.
Op deze wijze handelt de Raad naar de letter en de geest van de officiële teksten en blijft de transparantie zoveel mogelijk gewaarborgd. Ik hoop dat mijn uiteenzettingen ook transparant genoeg waren.
Wat betreft de openbaarmaking van de stemmingen zelf wil de Raad de geachte afgevaardigde eraan herinneren dat de stemmingen over wetgeving automatisch openbaar worden gemaakt, en verwijst hem in dit verband naar de antwoorden op een reeks van schriftelijke vragen over hetzelfde onderwerp in 2003 en 2004. 
Martin, Hans-Peter (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dit is erg frustrerend. U hebt geen van mijn vragen op enigerlei wijze beantwoord. Ik vraag u niet naar documenten, maar wil concreet weten welke sancties leden van de Raad boven het hoofd hangen wanneer zij details onthullen over hetgeen er besproken is tijdens bijeenkomsten van Raad? Wat voor maatregelen worden er tegen dergelijke personen genomen?
De twee andere vragen gaan niet over de rechtspositie, die mij zeer wel bekend is. Het gaat om de vraag wat u eigenlijk denkt te ondernemen om de verwijten dat u een geheim genootschap zou vormen, te ontkrachten? Het gaat er dus niet om wat de rechtspositie is, maar om de specifieke maateregelen die u wilt nemen. Ik verzoek u nogmaals – in het belang van een zeer breed publiek – een feitelijk antwoord op deze vraag te geven: wat gebeurt er met een minister of een lid van de Raad wanneer deze persoon details onthult over de uitspraken van de deelnemers aan een vertrouwelijke bespreking in een besloten vergadering? 
Schmit,
    Juridisch gezien zijn er geen sancties. Dat is zeer duidelijk. En er bestaan geen plannen die in te voeren. We kunnen niet meer transparantie eisen en tegelijkertijd de vrijheid van meningsuiting van de leden van de Raad aan banden leggen, ook al maken ze soms slecht gebruik van die vrijheid van meningsuiting. Ik zie nauwelijks mogelijkheden in dit opzicht sancties in te voeren. 
De Voorzitter. –
Is het de Raad bekend dat het speciale orgaan voor EU-programma's (Special EU Programmes Body – SEUPB) dat in het kader van het Peace II programma toezicht houdt op EU uitgaven in Noord-Ierland en de Republiek Ierland, is vrijgesteld van de bepalingen van de Britse Wet op de vrijheid van informatie van 2000 en de Ierse Wet op de vrijheid van informatie van 1997 en van 2003, en derhalve als overheidsinstantie boven de wet staat als het gaat om zowel de Britse als de Ierse rechtspraak inzake de vrijheid van informatie? Is de Raad akkoord met deze situatie, te meer omdat een toegezegde gedragscode inzake toegang tot informatie voor uitvoerende instanties in het kader van het SEUPB nooit vaste vorm heeft gekregen? Welke stappen zal de Raad, gelet op de toewijzing van desbetreffende EU-gelden, nemen om deze allesbehalve bevredigende situatie recht te zetten? 
Schmit,
   .  De Raad wil de geachte afgevaardigde eraan herinneren dat de regels ten aanzien van de vrijheid van informatie die van toepassing zijn op het speciale orgaan voor de programma’s van de Europese Unie dat in het Verenigd Koninkrijk en in Ierland de programma’s Peace I en Peace II alsmede andere communautaire initiatieven beheert, onder de bevoegdheid van deze lidstaten vallen.
De Raad wil de geachte afgevaardigde er tevens op wijzen dat de Commissie het recht heeft toe te zien op de juiste toepassing van Verordening nr. 1260/99 van de Raad van 21 juni 1999 houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen, gewijzigd door de Verordening van de Raad van 24 januari 2005 met betrekking tot de verlenging van de duur van het Peace-programma. Ten aanzien van het beheer van deze fondsen hebben de Europese Commissie en de regeringen van de lidstaten een gedeelde verantwoordelijkheid op basis van een nauw partnerschap. 
Allister (NI ).
    Het is voor de Raad zonder twijfel een zorgelijke zaak als twee lidstaten samen besluiten om hun binnenlandse wetgeving inzake de vrijheid van informatie niet van toepassing te laten zijn op een toezichthoudend orgaan van de EU, waardoor de regelingen voor de verstrekking aan het publiek van informatie waarover alle binnenlandse regeringsorganen in deze staten beschikken derhalve niet gelden voor dit orgaan. Is het met name niet zorgelijk voor de Raad dat deze twee landen al vijf jaar lang verzuimd hebben een vrijwillige praktijkrichtlijn op te stellen voor de uitvoerende instanties in het kader van het SEUPB?
Schmit,
   . Ik heb geen enkele reden aan te nemen dat het gemeenschapsrecht is geschonden en ik ga van de veronderstelling uit dat de voorschriften ten aanzien van informatie en controle volledig worden nageleefd. 
De Voorzitter.
Sinds 2001 beschikt de Europese Unie over een mechanisme voor bijstandsinterventies in het kader van civiele bescherming(1), waaraan wordt deelgenomen door de 25 lidstaten en Bulgarije, Roemenië, IJsland, Liechtenstein en Noorwegen. In het kader van de Euromediterrane Parlementaire Vergadering heb ik voorgesteld om, middels het proces van Barcelona, samenwerking op dit vlak tot stand te brengen en een vroegtijdig waarschuwingssysteem in de Middellandse Zee op te richten. Er is besloten het onderwerp 'natuurrampen en civielebeschermingsmechanismes' op de agenda te plaatsen van de plenaire van de Euromediterrane Parlementaire Vergadering in Caïro op 12-15 maart 2005.
Is de Raad het eens met mijn voorstel? Wat is de Raad van plan te doen voor het voortzetten van de actie gericht op het anticiperen op de potentiële gevaren in het gebied van de Middellandse Zee, het geruststellen van de burgers en het evalueren van de bestaande mechanismes (betreffende preventie, paraatheid in noodsituaties, informatie aan het grote publiek en participatie), teneinde deze te kunnen gebruiken in het kader van het Euromediterraan partnerschap? Hoe beoordeelt de Raad het proefproject inzake civiele bescherming, waaraan subsidie is toegekend met middelen van het MEDA-programma? 
Schmit,
   – Mevrouw de Voorzitter, de Raad verwijst de afgevaardigde naar de verklaring die tijdens de laatste plenaire zittingsperiode in Straatsburg over ditzelfde onderwerp is afgegeven. De Raad wijst hem er verder op dat ook hij hoopt dat er met het oog op civiele bescherming in het Middellandse-Zeegebied een samenwerking tot stand kan worden gebracht, met name door in het kader van het proces van Barcelona een vroegtijdig waarschuwingssysteem in deze regio op te richten.
De Raad is overigens heel tevreden dat dit onderwerp reeds bij de eerste zitting van de Euromediterrane parlementaire vergadering van 12 tot 14 maart 2005 in Caïro aan de orde zal komen. Het gaat hier om een voorstel dat door de indiener van de vraag zelf is ingediend met de bedoeling een antwoord te formuleren op de gevaren die het Middellandse-Zeegebied bedreigen. De Raad wijst er in dit verband op dat de hoge ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor het beleid en de veiligheid in het kader van het proces van Barcelona een ad hoc-groep voor de maatregelen van het partnerschap opdracht heeft gegeven zich over deze kwestie te buigen, en dat is op 9 februari 2005 gebeurd. Er is gepraat over de veiligheid op zee in deze regio en over civiele protectie. Het ging dan in de eerste plaats om het opstellen van een mandaat om binnen de context van het bestaande Euromediterrane intermediaire programma plannen uit te werken voor steun in geval van een tsunami.
Er zal in juni 2005 in Marseille een seminar plaatsvinden met de bedoeling om de verschillende maatregelen in één geheel onder te brengen. We gaan ervan uit dat er ook gesproken zal worden over preventie in het Middellandse Zeegebied en de Atlantische regio. In samenwerking met andere fora, zoals de 5+5 en het Euromediterraan forum, zal bovendien aandacht worden besteed aan de operationele organisatie. Aan de orde komen verder een specifiek noodhulpplan voor het Mediterrane gebied en een waarschuwingscentrum. Tot slot zal gekeken worden naar de mogelijkheid om in oktober 2005 met de vrijwillig deelnemende lidstaten gezamenlijk praktische oefeningen te organiseren. Het Luxemburgs voorzitterschap hecht een bijzonder belang aan dit initiatief – het heeft dit initiatief zelf gestart en er steeds aan deelgenomen. 
Trakatellis (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u hartelijk voor uw bevredigend antwoord. Toch wil ik u erop wijzen dat het vroegtijdig waarschuwingssysteem uiteraard van groot belang is, want er leven 70 miljoen mensen aan de oevers van de Middellandse Zee, toeristen niet meegerekend. We mogen geen herhaling meemaken van de ramp in Zuidoost-Azië.
Daarnaast kampen we met vele bosbranden, aardbevingen en andere natuurrampen. Wat ik dus uit uw mond zou willen horen, naast al het goede nieuws dat u al heeft verkondigd, is of we echt bereid zijn het vereiste bedrag uit te trekken, want dat zal veel meer moeten zijn dan nu voor het overbruggingsprogramma beschikbaar is of dan het bedrag voor het vroegtijdig waarschuwingssysteem, dat op circa 12 miljoen euro is begroot. Er zijn vele miljoenen euro extra nodig en ik zou willen weten of de Europese Unie besloten heeft dat geld ter beschikking te stellen. 
Schmit,
   – Ik geloof dat de Raad alleen u geen antwoord kan geven. U zult deze vraag moeten voorleggen aan alle entiteiten met begrotingsbevoegdheid. Zodra men een operationeel systeem heeft opgezet zal er ook in de financiering van dat systeem moeten worden voorzien. De twee onderdelen van de begrotingsautoriteit zullen het met elkaar eens moeten worden om te bereiken dat die financiering tenminste voor een deel door communautaire fondsen wordt gedekt. 
Rübig (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, bij rampen hebben we altijd het probleem dat hulpprogramma’s al vaststaan, maar dat markt- en opinieonderzoek onder de slachtoffers ontbreekt, terwijl dat een belangrijke voorwaarde is. Voorziet het actieplan er straks ook in om de slachtoffers van toekomstige rampen te vragen naar hun werkelijke behoeften, zodat ze daadwerkelijk worden betrokken bij de plannen die worden opgesteld? 
Schmit,
   – U gaat hier uit van een ideale situatie. Het is inderdaad de beste manier om veel geld te besparen en te kunnen interveniëren met de middelen die absoluut noodzakelijk zijn. Helaas is het zo dat rampen ons altijd overvallen: de behoeften waaraan men dan in ieder geval tegemoet moet komen zijn niet altijd dezelfde als die welke men had voorzien. Het is inderdaad zaak dat het aspect dat u nu noemt zo veel mogelijk krijgt. 
De Voorzitter.
Welk standpunt neemt de Raad in met betrekking tot een eventuele toetreding in het volgende decennium, of later, van landen uit Midden- en Zuid-Europa, zoals Servië en Montenegro, Bosnië-Herzegovina en Albanië?
Zou het niet logisch lijken de Unie uit te breiden met deze landen vóór de toetreding van Turkije? 
Schmit,
   – Mevrouw de Voorzitter, de Europese Raad van juni 2000 heeft gesteld dat alle landen van de Westelijke Balkan potentiële kandidaten zijn voor toetreding tot de Europese Unie. De Europese Raad heeft later, in juni 2003, bevestigd dat hij de Europese ambities van de landen van de Westelijke Balkan zou steunen. Deze landen kunnen in de Europese Unie worden opgenomen, zodra ze aan de vastgelegde criteria voldoen.
Uiteindelijk is het aan de betrokken landen zelf om te bepalen wat het tempo van de toenadering tot de Unie moet zijn. Ze doen dat door op het aan te sluiten en te voldoen aan zowel de door de Raad van Kopenhagen vastgelegde criteria als de voorwaarden die aan het stabilisatie- en associatieproces ten grondslag liggen. Tot op heden hebben alleen Kroatië en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zich officieel kandidaat gesteld. Wat Kroatië betreft: in aansluiting op het door dit land ingediende toetredingsverzoek heeft de Europese Raad besloten de onderhandelingen over toetreding in maart 2005 van start te laten gaan – als Kroatië tenminste volledig met het ICTY samenwerkt. Met betrekking tot de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië kan ik u zeggen dat de Commissie nog steeds bezig is met het opstellen van een advies over het toetredingsverzoek van dit land.
De Europese Raad van Brussel van 16 en 17 december 2004 heeft herhaald dat het nog steeds de bedoeling is de agenda van Thessaloniki – waarin gesteld wordt dat de toekomst van de Balkanlanden in de Europese Unie ligt – volledig te implementeren. Tijdens recente ministeriële ontmoetingen in de context van het forum EU/Westelijke Balkan zijn beoordelingen uitgevoerd van de geboekte vooruitgang. Daar is bovendien een inventaris opgemaakt van de uitdagingen waarop we een antwoord zullen moeten formuleren.
De Europese Raad heeft er ook op gewezen dat met betrekking tot dit proces de regionale samenwerking een belangrijk element van het beleid van de Unie blijft. Wat de financiële aspecten van de toetreding van een kandidaatland betreft: de Raad heeft eraan herinnerd dat daarmee in het desbetreffende financiële kader rekening dient te worden gehouden.
De toetredingsonderhandelingen met kandidaten waarvoor de toetreding belangrijke consequenties kan hebben moeten nog geopend worden. Ze kunnen pas afgesloten worden als er een financieel kader is opgesteld voor de periode die in 2014 begint en er is vastgesteld welke hervormingen ingrijpende financiële gevolgen kunnen hebben. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
    Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, ik heb goed en slecht nieuws voor u. Het goede nieuws is dat ik de laatste vraagsteller ben. Het slechte nieuws is dat ik een aanvullende vraag heb.
U hebt gesproken over twee landen waar ik geen vraag over heb gesteld, namelijk Macedonië en Kroatië. Mijn vraag betrof drie andere landen. Hoewel mijn partij en ik voor de toetreding van Turkije tot de Europese Unie hebben gestemd, zou het absurd zijn wanneer Turkije eerder zou toetreden dan landen die zonder meer Europees zijn. Dit zou voor het Europese publiek onbegrijpelijk zijn en een dergelijke situatie moet dan ook worden voorkomen. Ik ben daarom van mening dat wij samen met die landen een nauwkeurige kalender moeten opstellen voor de integratie van die landen in de Europese structuren tijdens de komende tien tot twintig jaar. Ik heb niet de indruk dat de Raad in een dergelijk scenario voorziet. Daarom kan ik een zekere teleurstelling niet onderdrukken. 
Schmit,
   – Ik kan de geachte afgevaardigde het volgende zeggen en dat is dat wij, net als hijzelf, uiteraard precies weten wanneer de onderhandelingen met Turkije zullen beginnen. Wanneer dat land zal toetreden is echter nog niet bekend. Er zijn op dit moment geen andere kandidaten. U heeft andere landen genoemd. Voor hen staat de weg vrij – mits ze de voorwaarden aanvaarden en aan de criteria voldoen. Politiek gezien is de weg dus vrij: ze kunnen zich kandidaat stellen. 
Rübig (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u bracht zelf ter sprake dat Kroatië moet samenwerken met het Internationaal Strafhof. Wat mij interesseert is, of er eigenlijk bewijzen zijn, bijvoorbeeld van Europol of Interpol, waaruit blijkt dat de generaal in kwestie zich werkelijk nog steeds in Kroatië ophoudt. 
Schmit,
   – Ik beschik niet over precieze aanwijzingen, noch van de zijde van Europol, noch van de zijde van Interpol – Europol is overigens, zoals u zelf ook heel goed weet, geen onderzoeksbureau. Er zijn ons door de openbare aanklager van het Tribunaal in Den Haag echter wel rapporten doorgestuurd waaruit blijkt dat de persoon in kwestie, generaal Ante Gotovina, door Kroatië is gereisd. Bevindt hij zich nog steeds in dat land? Daar kan ik u geen antwoord op geven. 
De Voorzitter.
   – Dames en heren, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, er is iets hoogst ongebruikelijks aan de hand: niet alleen hebben we alle vragen behandeld, maar we zijn bovendien een half uur eerder klaar met het vragenuur dan voorzien, en dat komt maar heel, heel zelden voor. Ik zou graag alle aanwezigen willen bedanken.
Het vragenuur is gesloten.

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A6-0046/2005) van mevrouw Locatelli, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over wetenschap en technologie - Richtsnoeren voor het beleid ter ondersteuning van het onderzoek in de Unie (2004/2150(INI)). 
Locatelli (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de Europese Raad van Lissabon van 2000 betekende een belangrijke ommezwaai in het Europees beleid in het algemeen maar vooral ook in het onderzoek en de kennissamenleving.
In Lissabon is het project van de Commissie-Prodi bevestigd, een project waarvoor met name commissaris Busquin en, vóór hem, de Italiaanse commissaris Ruberti zich hebben ingezet. Daarmee moest via een veelvoud aan activiteiten een Europese ruimte van onderzoek tot stand worden gebracht. Deze stap is van fundamenteel belang om van Europa de meest concurrende en dynamische kenniseconomie van de wereld te maken.
Wij weten dat er momenteel een grote kloof bestaat tussen Europa en zijn belangrijkste concurrenten in deze sector, namelijk de Verenigde Staten en Japan. Het voor onderzoeksuitgaven uitgetrokken percentage van het BBP is 3,12 procent in Japan, 2,76 procent in de Verenigde Staten, 1,99 procent in de Unie van de Vijftien, en 1,93 procent in de Unie van de Vijfentwintig. Wij moeten deze kloof zien te overbruggen, en met de Europese ruimte van onderzoek gaan wij de goede kant uit. Dit is een haalbaar project mits men blijk geeft van vastberadenheid, van net zoveel vastberadenheid als bij de interne markt en de eenheidsmunt.
Hoe belangrijk de Europese ruimte van onderzoek is, blijkt ook uit de nieuwe bevoegdheden die de Unie op dit gebied met het Grondwettelijk Verdrag verwerft. Wij vragen daarom de Commissie om consequent op te treden en zich te richten op het nieuw rechtskader.
Ik heb een balans opgemaakt van hetgeen gedaan is en de vooruitzichten voor de toekomst afgebakend. Daarbij moet ik wijzen op het belang van continuïteit tussen het zevende en het zesde kaderprogramma. Die continuïteit was er niet tussen het zesde kaderprogramma en de daaraan voorafgaande programma’s, vanwege de ambitieuzere doelstellingen en de innovatieve instrumenten voor de verhoging van het aantal deelnemers en de integratie van hun activiteiten.
Het zevende kaderprogramma bevat echter iets nieuws, namelijk de instelling van een Europese onderzoeksraad. Over dit thema voer ik ook het woord namens mevrouw Mann, die helaas niet bij dit debat aanwezig kan zijn. Met de Europese onderzoeksraad wordt een antwoord gegeven op het steeds dringender verzoek van de Europese wetenschappelijke gemeenschap om een nieuwe motor te creëren voor fundamenteel onderzoek.
Fundamenteel onderzoek is van cruciaal belang voor succesvolle innovatie en zal voor Europese toegevoegde waarde zorgen. Tot nu toe bestond de Europese toegevoegde waarde uit samenwerking van onderzoeksteams in verschillende landen. Zoals echter uit het verslag-Mayor blijkt, is het nu tijd om voor nieuwe toegevoegde waarde te zorgen, en afzonderlijke onderzoekers of afzonderlijke teams in ongeacht welke lidstaat van de Europese Unie de mogelijkheid te geven hun krachten te meten met alle andere onderzoekers. Dit is ook de feitelijke opdracht aan de Europese Onderzoeksraad: deze moet onafhankelijke wetenschappelijke evaluaties uitvoeren, op autonome wijze werken en over voldoende financiële middelen kunnen beschikken. Daarom vraag ik de Commissie zo spoedig mogelijk met een nauwkeurig en duidelijk voorstel te komen voor de structuur en de samenstelling van de bestuursorganen van de Europese Onderzoeksraad.
In het verslag wordt bijzondere aandacht geschonken aan het vraagstuk van de menselijke hulpbronnen, die de troef zijn van de Europese Unie. Daarom is het noodzakelijk de voorwaarden te creëren die de Europese onderzoekers in staat stellen hun capaciteiten maximaal tot uiting te brengen. Ook moet hun mobiliteit worden verbeterd. Mobiliteit moet een massaverschijnsel worden, op elk niveau van de loopbaan. Mobiliteit, als tweerichtingsverkeer tussen bedrijven, universiteiten en onderzoekscentra, en de harmonisatie van arbeidsomstandigheden en carrièreverloop zijn, samen met de verwezenlijking van Europese infrastructuren, onontbeerlijke voorwaarden voor de totstandbrenging van een vruchtbaar onderzoeksklimaat. Met het oog op deze doelstellingen vraag ik de Marie Curie-acties te versterken. Het is gebleken dat deze efficiënt zijn en de mobiliteit in de wetenschappelijke wereld bevorderen.
Verder wil ik, wat de menselijke hulpbronnen betreft, er nog aan herinneren dat het noodzakelijk is de toegang van vrouwen tot onderzoek en hun onderzoeksloopbaan te bevorderen. Wij willen op alle niveaus meer vrouwen, ook op de hoogste niveaus, en bovendien willen wij genderonderzoek.
De toekomst van het onderzoek en van Europa hangt bovendien af van ons vermogen om de wetenschap aantrekkelijker te maken voor jongeren. Een nauwe band tussen onderwijsprogramma’s en wetenschappelijke loopbanen is de eerste voorwaarde waaraan voldaan moet worden als men het noodzakelijk aantal onderzoekers wil hebben voor de succesvolle tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon.
Een ander belangrijk hoofdstuk in het verslag betreft technologieoverdracht. Het zevende kaderprogramma moet bijzondere aandacht besteden aan technologieoverdracht, en moet voorzien in coördinatie van het Europees onderzoeksbeleid met het industriebeleid. De technologische platforms en de gemeenschappelijke initiatieven op technologisch gebied zijn fundamentele mechanismen voor dit doel. Daarnaast moeten meer middelen worden uitgetrokken voor de instrumenten die specifiek bestemd zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen. De criteria voor toelating van KMO's tot projecten moeten worden gestroomlijnd, en meer in het algemeen moet de bureaucratie worden verminderd, die de deelneming van KMO's aan onderzoeksprogramma’s al zo vaak heeft gedwarsboomd. Wat dit laatste thema betreft moeten de in het verslag-Marimom en het verslag-Ormala opgenomen aanbevelingen - en niet alleen de aanbevelingen met betrekking tot KMO's - worden overgenomen.
Tot slot wil ik nog kort de thematische prioriteiten noemen, zonder ze inhoudelijk te behandelen. Ik wil erop wijzen dat deze thematische prioriteiten de strategische prioriteiten van de agenda van Lissabon weerspiegelen. Ik moet daarbij duidelijk zeggen dat wij de uitgaven die noodzakelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van de agenda van Lissabon anders moeten benaderen dan in het verleden. Dat wil zeggen, wij moeten afstappen van de benadering van verstrooiing van de steuntoekenning – wat wij in Italië noemen - en de voorkeur gaan geven aan investeringsuitgaven met een vermenigvuldigend effect, dat wil zeggen aan uitgaven die de groei kunnen versterken. Tot slot wijs ik er nog op dat het Parlement niet mag beknibbelen op de middelen voor onderzoek, en ik hoop dat het Parlement in deze strijd in de Commissie een bondgenoot zal vinden.
Potočnik,
   . Mijnheer de Voorzitter, er is haast geen betere dag denkbaar dan vandaag – de dag waarop dit Parlement zijn standpunt heeft gegeven over de tussentijdse herziening van Lissabon – om de kwestie van de toekomst van het Europese onderzoeksbeleid te behandelen.
Ik wil met name mevrouw Locatelli, de rapporteur, alsmede alle leden van de Commissie industrie, onderzoek en energie, bedanken voor de vruchtbare en intensieve samenwerking waarvan gedurende de eerste maand van onze gezamenlijke werkzaamheden sprake is geweest. Ik wil verder alle aanwezigen hier op dit late tijdstip bedanken voor hun oprechte interesse in en inzet voor het toekomstige Europese onderzoeksbeleid.
De Commissie hecht veel belang aan de goedkeuring van het verslag-Locatelli. Dit is immers het formele standpunt van het Europees Parlement over onze mededeling van juni. Bovendien zal goedkeuring van het verslag de weg vrijmaken voor de voorbereiding van het voorstel van de Commissie voor het nieuwe kaderprogramma (KP) dat op 6 april 2005 ter goedkeuring zal worden voorgelegd.
Alvorens te benadrukken wat ik beschouw als de belangrijkste elementen van het verslag-Locatelli, wil ik graag enige gedachten met u delen over de algemene context van het Europese onderzoek en onze plannen voor het zevende kaderprogramma, ook al hebben sommigen van u mijn ideeën reeds gehoord tijdens het plenaire debat naar aanleiding van de vraag over de financiering van KP7, twee weken geleden. De context is duidelijk. We willen en moeten de strategie van Lissabon weer op de rails zien te krijgen. De intensieve discussie van vanochtend over de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon heeft ons in staat gesteld de uitdagingen die voor ons liggen te inventariseren. Europa kan niet concurreren op basis van goedkope arbeidskrachten of lage sociale normen. We kunnen niet concurreren over de rug van ons milieu. We beschikken niet over voldoende natuurlijke hulpbronnen om onze welvaart te ondersteunen; we hebben alleen onze hersenen, intelligentie en creativiteit. Kennis, in de breedste zin van het woord, is ons grootste concurrentievoordeel op de uiterst concurrerende mondiale markt.
Wij zullen in Europa veel beter moeten worden in het creëren van kennis door middel van onderzoek, het verspreiden van kennis door middel van onderwijs, en het gebruiken en toepassen van kennis door middel van innovatie. Dat betekent dat de kennisdriehoek bestaande uit onderzoek, onderwijs en innovatie moet functioneren binnen gunstige randvoorwaarden, waarin kennis die werk oplevert beloond wordt. De Commissie is al hard aan de slag om dergelijke randvoorwaarden voor kennis en innovatie te ontwikkelen. Zo zullen wij bijvoorbeeld later dit jaar komen met een herziening van de regels inzake staatssteun, een initiatief op het gebied van fiscale stimulansen voor onderzoek en ontwikkeling en innovatie, richtsnoeren inzake samenwerking tussen de industrie en universiteiten, herevaluatie van de Europese onderzoekssector, en andere maatregelen. Alleen op kennis gebaseerde groei kan immers voorzien in de middelen die we nodig hebben om de kosten te dekken voor een maatschappij waarin de integratie van iedereen wordt bevorderd, met de hoge niveaus van zorg en bescherming die Europeanen verlangen. Het opbouwen van de kennismaatschappij is derhalve waarschijnlijk de beste en misschien wel de enige manier om het Europees sociaal model te handhaven, zonder economische groei te hoeven inruilen tegen sociale cohesie en milieubescherming.
Tegen diezelfde achtergrond van Lissabon zal ik onze voorstellen voor het zevende kaderprogramma presenteren. Zoals sommigen van u terecht hebben verklaard tijdens ons debat naar aanleiding van de mondelinge vraag over de onderzoeksbegroting in Straatsburg twee weken geleden, zal KP7 het kaderprogramma voor de Lissabon-strategie moeten zijn. Ik sta hier volledig achter. Ik wil dat het bij uitstek het programma wordt voor de groei- en werkgelegenheidsstrategie. De duur van het programma zal zeven jaar zijn, net zoals de komende financiële vooruitzichten. Maar de voorziene tussentijdse herziening geeft ons meer stabiliteit, en bovendien meer flexibiliteit. Beide zijn noodzakelijk.
Met betrekking tot de structuur zal er meer nadruk worden gelegd op thema’s en minder op instrumenten. Samenwerkingsprojecten, die vroeger bekend stonden als “onderzoek in samenwerkingsverband”, zullen beter worden afgestemd op de behoeften van de industrie en zullen derhalve de groei meer stimuleren. Ik hoop dat u deze nieuwe benadering allen zult waarderen. Er zal veel nadruk gelegd worden op ideeën, met acties op het gebied van baanbrekend onderzoek in de context van de Europese Onderzoeksraad (EOR).
Het deel van KP7 dat betrekking heeft op mensen zal de bestaande en hooggewaardeerde mobiliteitsacties uit hoofde van het Marie Curie-programma versterken. Het deel over capaciteiten betreft infrastructuren, KMO's, de regio’s, het onderzoekspotentieel van alle lidstaten, alsmede wetenschap, maatschappij en internationale samenwerking.
Wat het beheer van de fondsen betreft – die overigens zullen verdubbelen – ben ik mij terdege bewust van de uitdagingen waarvoor wij staan. Maar met de vereenvoudiging en rationalisering enerzijds, en een gemoderniseerd beheer, alsmede de uitbesteding van bepaalde activiteiten – zoals de Europese Onderzoeksraad, KMO's en de mobiliteitsacties – anderzijds, zijn we er klaar voor deze uitdagingen het hoofd te bieden.
Dan kom ik nu te spreken over het verslag-Locatelli zelf, een verslag dat een aanzienlijke bijdrage zal leveren aan het welslagen van het komende kaderprogramma. Staat u mij toe op de eerste plaats mijn oprechte dankbaarheid uit te spreken voor alle steun die u tot nu toe hebt gegeven aan de voorgestelde verdubbeling van de fondsen voor KP7. Dit stemt volledig overeen met het voorstel van de Commissie voor de nieuwe financiële vooruitzichten en vormt een ferme verdediging van het voorstel om de EU-begroting vast te stellen op meer dan 1 procent van het BBP. Ik wil hierover graag een persoonlijke opmerking maken. Ik waardeer deze steun oprecht. Die is van cruciaal belang. Samen hebben we een reële kans om een begin te maken met het wijzigen van de structuur van de Europese begroting ten behoeve van maatregelen die meer op groei en concurrentievermogen zijn gericht.
Het debat over de financiële vooruitzichten zal dan ook het moment van de waarheid worden voor de Europese Unie. Dat zal namelijk het moment zijn, en niet later, waarop we moeten aantonen dat we bereid zijn de uitdagingen waarvoor we ons gesteld zien grondig aan te pakken. We mogen deze kans om te bewijzen dat we bereid zijn in de toekomst te investeren in plaats van naar het verleden te kijken, niet voorbij laten gaan.
Ten tweede vraagt u terecht om eenvoudigere en duidelijkere administratieve procedures om de doelmatigheid te verbeteren en de kosten voor de deelnemers te verlagen, met name voor KMO's en kleine actoren. Ik heb bij diverse gelegenheden het belang van vereenvoudiging benadrukt, om te beginnen tijdens de hoorzitting in het najaar van vorig jaar, en ik ben de boodschap die ik twee weken geleden tijdens de plenaire vergadering heb ontvangen niet vergeten. We krijgen al sinds KP4 te horen dat er zaken vereenvoudigd gaan worden. Het is nu echt tijd om resultaten te boeken. De Commissie zal alles doen wat in haar vermogen ligt om dit doel te bereiken en ik verzoek het Parlement haar hierin te steunen.
Ten derde wil ik u bedanken voor uw steun voor “de snelle oprichting van de Europese Onderzoeksraad”: ik gebruik exact uw eigen woorden. Ik wil twee fundamentele beginselen benadrukken die ik van plan ben krachtdadig na te streven: autonomie en wetenschappelijke kwaliteit. Ik wil u verzekeren van mijn vastbeslotenheid deze autonomie te garanderen. Bovendien is autonomie de beste garantie voor het hoogste niveau van wetenschappelijke kwaliteit, die het enige criterium moet zijn voor de selectie van de voorgestelde projecten. Daarbovenop moet de EOR op Europees niveau onderzoek op alle wetenschappelijke terreinen ondersteunen, van specifiek onderzoek dat door de industrie wordt gestimuleerd tot onderzoek op het vlak van sociale wetenschappen en de humaniora. De EU heeft behoefte aan toponderzoekers in alle onderzoeksdisciplines om te kunnen groeien en te kunnen concurreren met de Verenigde Staten, Japan en andere sterke partijen. Als het gaat om de structuur van de EOR, is ons huidige standpunt dat een dergelijke raad het best ondersteund kan worden door een uitvoerend bureau. Ik wil u ervan verzekeren dat we alle mogelijke opties onderzoeken, inclusief die opties die veeleer zijn gebaseerd op een middellangetermijnaanpak, en ik zal u te zijner tijd op de hoogte stellen van ons besluit.
Ten vierde strookt het verslag volledig met de intentie van de Commissie als het gaat om het aanbevelen van een aanzienlijke verhoging van de fondsen voor de Marie Curie-acties en het verwelkomen van het voorstel van de Commissie voor Europese technologieplatforms en gezamenlijke technologische initiatieven. Zoals u weet, zal dit een belangrijk onderdeel zijn van het komende voorstel voor het kaderprogramma. Europa is zwak op het vlak van publiek-private partnerschappen, en hieraan moet iets worden gedaan. Het concentreren van de inspanningen van alle belanghebbenden rond een aantal duidelijk omschreven sleuteltechnologieën is van het allergrootste belang, en dit zijn wij dan ook van plan.
Tot slot wordt in het verslag veel nadruk gelegd op de regionale dimensie, door de noodzaak te onderstrepen van deelname van de regio’s om investeringen in onderzoek en innovatie te verhogen. Laat mij daaraan toevoegen dat de structuurfondsen en het Europese onderzoeksbeleid gemeenschappelijke doelstellingen hebben. De koppeling tussen de regionale dimensie en KP7 is belangrijk in die zin dat zij elkaar wederzijds moeten versterken. Het is volledig gerechtvaardigd dat het Parlement de aandacht vestigt op deze vereiste.
Ik wil ter afsluiting zeggen dat ik het verslag-Locatelli beschouw als een sterke aanmoediging voor de huidige voorbereidingen met betrekking tot het KP7-voorstel. Het verheugt mij te kunnen constateren dat we wat alle belangrijke kwesties betreft grotendeels op dezelfde lijn zitten. Dit is een bemoedigend signaal voor het wetgevingsproces dat voor ons ligt. Ik vertrouw erop dat u tijdens de stemming van morgen over het verslag-Locatelli een duidelijk signaal zult afgeven. We hebben een dergelijk signaal nodig. Dit zal namelijk alom gehoord worden en dat moet ook. Het gaat om de weerklank van de brede steun, die u in het debat van eerder vandaag tot uitdrukking hebt gebracht, voor hernieuwde inspanningen met betrekking tot Lissabon, alsmede de weerklank van onze wederzijdse bereidheid en vastberadenheid om echte resultaten te boeken.
Brunetta,
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, als schaduwrapporteur van de Europese Volkspartij wil ik de rapporteur, mevrouw Locatelli, van harte bedanken voor haar werk en haar vooral gelukwensen met het feit dat dit een collectief verslag is geworden, een verslag dat tot stand kwam dankzij een uitstekende samenwerking en dat een stevige grondslag is voor de voortzetting van onze gemeenschappelijke inzet voor het Europees onderzoeksbeleid, waarbij wij echter eerst moeten wachten op het komende zevende kaderprogramma.
Voorzitter Barroso heeft onderzoek uitgeroepen tot een van de prioriteiten van de hernieuwde strategie van Lissabon. Onderzoek is het instrument dat de fundamenten moet leggen voor de kennissamenleving. Het is niet alleen van strategisch belang maar zelfs onontbeerlijk als wij de achterstand van Europa op het gebied van mededingingsvermogen, innovatie en dus economische groei, werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling willen inhalen.
Om deze achterstand in te halen moeten wij meer investeren en uiteindelijk komen tot een verdubbeling van de middelen ten opzichte van het vorig kaderprogramma. Toch volstaat ook dat niet. Er is een ambitieuzer doel: wij moeten de wetenschappelijke gemeenschap, de industrie en de Europese samenleving in het algemeen de instrumenten geven die noodzakelijk zijn om ons onderzoeksvermogen te versterken en te verbeteren, en daarvoor is het vooral ook noodzakelijk de middelen beter te gebruiken, opdat daadwerkelijke kunnen ontstaan waardoor onze onderzoekers werkelijk worden aangetrokken. Die worden immers maar al te vaak gedwongen hun heil in het buitenland te zoeken.
De consolidatie van de Europese onderzoeksruimte is niet alleen belangrijk voor onze onderzoekers en hun mobiliteit, maar ook noodzakelijk om zowel openbare als particuliere, Europese en niet-Europese investeringen aan te trekken. Dat doel kan worden bereikt als men ten eerste de middelen richt op de per traditie strategische sectoren van de Europese Unie. Met dit verslag brengt het Europees Parlement zijn wens tot uiting dat thematische continuïteit wordt gegarandeerd met het zesde kaderprogramma en de geest van transnationale samenwerking wordt versterkt. De Europese onderzoeksruimte moet een katalysator zijn voor particuliere investeringen.
Tevens hebben wij de klemtoon gelegd op kleine en middelgrote ondernemingen, juist vanwege de bijzondere structuur van onze economie. Deze wordt immers gekenmerkt door een industrieel weefsel dat bestaat uit productiesegmenten die niet in staat zijn autonome onderzoeksprojecten te ontwikkelen. Daarom is het van cruciaal belang dat er meer dialoog komt tussen de kleine en middelgrote ondernemingen, of de verenigingen van kleine en middelgrote ondernemingen enerzijds en de universiteiten en Europese anderzijds. Een dergelijke dialoog moet leiden tot een efficiëntere en vruchtbaardere overdracht van technologie.
In deze context plaatst zich ook het voorstel tot instelling van een Europese Onderzoeksraad. Ik sta achter de doelstellingen hiervan, zoals het sturen van het fundamenteel onderzoek en het waarborgen van niet alleen kansen maar ook kwaliteit. Ik heb echter enkele bezwaren geuit wegens mogelijke overlapping met de bevoegdheden van de andere, met coördinatie belaste Europese organen en instituten en wegens de financiële middelen die noodzakelijk zijn voor de instelling en het bestuur van deze raad.
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit af met een algemene oproep: laten wij ervoor zorgen dat onderzoek de baken wordt van het Europees mededingingsvermogen, een echt actieplan. Als Europa deze keuze niet maakt, loopt het het risico beschouwd te worden als een vermoeide reus, als een ingewikkeld raderwerk, als een continent dat eindeloos kletst en maar al te vaak zijn strategieën plooit naar de bijzondere belangen van de lidstaten. Ik hoop dat dit het decennium zal zijn van het onderzoek, zoals het afgelopen decennium dat van de interne markt was. 
Paasilinna,
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, mijn dank aan rapporteur Locatelli voor haar uitstekende werk. Ik kan bijna niet geloven dat zij nog maar zo kort lid is van het Parlement. De Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement steunt het verslag van harte en is dankbaar voor dit goede werk.
Onderzoek is de sleutel voor het bereiken van de doelen van Lissabon. Wij hebben hier in Europa geen natuurlijke grondstoffen, maar onze natuurlijke grondstoffen zitten in het hoofd. Er is daarom sprake van een cruciale sector.
Fundamenteel onderzoek en technologische platforms, hun onderlinge samenwerking en vooral de financiering ervan hebben met een probleem te kampen. Het is goed om Europees onderzoek te financieren als het een echte Europese meerwaarde oplevert. Het is daarom nauwelijks de moeite waard heel kleine afzonderlijke projecten op het gebied van fundamenteel onderzoek te financieren. De steun moet worden gericht op projecten die te groot, complex of risicovol zijn om door één afzonderlijke lidstaat te worden gefinancierd.
In het kader van technologische platforms ofwel het samenwerkingsconcept van nieuw industrieel onderzoek is de gedachte dat een private sector twee derde van de kosten financiert niet in alle gevallen realistisch. Private instanties zijn niet snel bereid zo'n groot deel van de financiering op zich te nemen van organisaties die gericht zijn op een verre toekomst en een technologische revolutie. Een goed voorbeeld is wellicht de waterstof- en nanotechnologie. Bij de belangrijkste concurrenten van de Unie, zoals de Verenigde Staten en Japan, bedraagt het aandeel van de publieke financiering in deze sectoren maar liefst 80 procent. Wij kunnen het ons niet permitteren een dergelijk concurrentievoordeel aan derden weg te geven. Wij moeten dus zo nodig bereid zijn uit publieke gelden onderzoeksprojecten te financieren die pas op de lange termijn mogelijk van nut kunnen zijn. Daarom moeten de regels voor staatssteun worden herzien.
Ten tweede moet O[amp]O het midden- en kleinbedrijf ten goede komen. Kleine en middelgrote ondernemingen hebben geen geld voor veeleisend onderzoek. Toch zijn zij flexibel en kunnen zij de resultaten van onderzoek en ontwikkeling gebruiken. Dit zou voor ons wel eens de sleutel kunnen zijn bij werkgelegenheidsvraagstukken. Er zijn 19 miljoen middelgrote en kleine ondernemingen en wij hebben 16 miljoen werklozen. 
Prodi,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil met name commissaris Potočnik bedanken voor zijn mijns inziens zeer belangrijke verklaringen. Als schaduwrapporteur van de ALDE-Fractie wil ik natuurlijk ook collega Locatelli bedanken voor haar werk en haar samenwerking.
In dit document wordt de klemtoon gelegd op drie sleutelelementen van het komend kaderprogramma voor onderzoek: de Europese Onderzoeksraad, de nieuwe prioritaire onderzoeksthema’s en de technologische platforms. Aldus heeft het Parlement erkend dat fundamenteel onderzoek een transnationale dimensie heeft en op het niveau van de Europese Unie getild moet worden, zoals ook de strategie van Lissabon vereist. Daaruit vloeit voort dat er een echt ontwikkelingsbeleid op poten gezet moet worden, onder gebruikmaking van concrete onderzoeksinstrumenten, zoals technologische platforms, die vooral door ondernemingen maar ook door overheidsinstellingen, lidstaten, regio's en lokale instanties moeten worden gefinancierd.
Onderzoek wordt dus een instrument; het wordt de kern waaromheen geleidelijk aan, naast het reeds verwezenlijkt monetair beleid, een algemeen beleid voor economische en sociale ontwikkeling kan groeien. De ondernemingen en met name de kleine en middelgrote ondernemingen kunnen op die manier het onderzoek verrichten dat noodzakelijk is om hun mededingingsvermogen te versterken. Dit zijn nieuwe elementen, elementen van doorslaggevend belang om de Europese ondernemingen nieuw elan te geven, om steun te geven aan nieuwe sectoren en aan innovatie, terwijl gelijktijdig de concurrentiekracht van de conventionele productieve werkzaamheden gewaarborgd blijft.
Met deze oriëntaties maakt het Parlement duidelijk dat het niet werkeloos wil blijven toekijken hoe de deïndustrialisatie van Europa voortschrijdt. Wij vragen de Commissie en de Raad zich op meer concrete wijze in te zetten voor de vormgeving van het Europees onderzoek. Een dergelijk programma is de kern van het ontwikkelingsbeleid. Het heeft weinig zin te spreken over een wijziging van het Stabiliteitspact. Dat is slechts een lapmiddel. Een echt Europees beleid voor economische en sociale ontwikkeling is de enige therapie. 
Hammerstein Mintz,
    Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Potočnik willen bedanken voor zijn openheid en bereidheid om de dialoog aan te gaan, net als mevrouw Locatelli en alle leden van de Commissie industrie, onderzoek en energie, die een positieve, constructieve bijdrage hebben geleverd aan het onderhavige verslag.
Ik geloof dat de olieprijs vandaag gestegen is tot 55 dollar per vat. Volgens financiële analisten ziet het er niet naar uit de olieprijs gaat zakken, wat de economie onder druk zet. We moeten hiervoor op vrij korte termijn oplossingen zien te vinden. We moeten dynamische oplossingen zien te vinden die in een paar jaar resultaat opleveren.
Onze fractie is van mening dat deze oplossingen vervat moeten zijn in het zevende kaderprogramma, in de vorm van investeringen in energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen, die wel degelijk een snelle oplossing kunnen bieden voor de huidige situatie.
Wij vinden het verontrustend dat er prioriteit wordt gegeven aan gevaarlijke energiebronnen uit het verleden, die kunnen worden gebruikt door het internationale terrorisme, zoals kernenergie.Wat wij ook verontrustend vinden, is de algemene gerichtheid van investeringen op energieprojecten als Fusion ITER, dat volgens de betrokken wetenschappers gedurende de komende 40 of 50 jaar nog geen kilowatt energie zal opleveren.
Wij willen dat het zevende kaderprogramma de kwaliteit van het leven en de samenleving, alsmede de volksgezondheid, de preventieve gezondheidszorg en de duurzaamheid van het stadsvervoer ten goede komt, en dat het bevorderlijk is voor de sociale wetenschap die onontbeerlijk is om een evenwichtig beeld te krijgen van het onderzoek en van de samenleving die we creëren. Mijnheer Potočnik, in dit verband prijzen wij ons gelukkig met het feit dat u belang stelt in de sociale wetenschappen.
Vermoedelijk – en hiermee sluit ik af – zal het onderzoek in de toekomst een bijzonder belangrijke rol spelen, zolang die wetenschap open en toegankelijk is voor de samenleving en de wetenschappelijke gemeenschap. 
Seppänen,
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Commissie industrie, onderzoek en energie heeft op eigen initiatief een verslag opgesteld over het Europees onderzoeksbeleid en dat verslag lijkt op een boodschappenlijstje. Het Europees Parlement is bereid wetenschappelijke onderzoeksresultaten van deze sectoren te kopen. Mijn belangrijkste boodschap is dat onze fractie het waarborgen van extra middelen voor wetenschappelijk onderzoek steunt. Het voorstel van de Commissie voor extra middelen voor het zevende kaderprogramma is gerechtvaardigd. Er zijn sectoren die men beter met gemeenschappelijke middelen kan financieren. Niet alleen het bedrijfsleven hoeft te profiteren. Er zijn veel maatschappelijke en ethische motieven voor het bevoorrechten van het fundamenteel onderzoek van universitaire onderzoeksinstellingen dat niets te maken heeft met de belangen van grote ondernemingen en de oorlogsindustrie.
Gemeenschappelijk onderzoek kan het beste worden bevorderd als er resultaten worden bereikt waarvoor de Engelsen het woord gebruiken. Dit houdt in dat er bij toeval iets wordt gevonden waarnaar je niet bewust op zoek was. Er moeten omstandigheden voor worden gecreëerd en deze omstandigheden bereikt men het beste met internationale samenwerking. Het beste voorbeeld van een gemeenschappelijk voordeel uit gemeenschappelijke financiering is het onderzoek naar energie uit kernfusie in het zogeheten ITER-project. Hierin verwarren de groenen kernsplitsing en kernfusie met elkaar. Geen enkele EU-lidstaat is bereid in z'n eentje fusieonderzoek te doen. Als men samenwerkt, ontstaat een project dat anders niet zou ontstaan. Op die manier zullen alle betrokkenen profiteren. In het geval van ITER profiteren ook landen die geen lid zijn van de Europese Unie. Met het kaderprogramma voor onderzoek moeten goede omstandigheden voor worden gecreëerd. 
Lundgren,
   Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij in dit Parlement ons standpunt bepalen inzake uiteenlopende vraagstukken, dienen we altijd te motiveren dat beslissingen over die vraagstukken echt op EU-niveau moeten worden genomen. Het subsidiariteitsbeginsel is niet iets waar alleen naar verwezen moet worden in formeel verband, maar moet richting geven aan al onze activiteiten. We weten allen dat het in Brussel en Straatsburg helemaal niet werkt op die manier. De politieke macht wordt constant verplaatst van de lidstaten naar de instellingen van de EU. Daar zitten twee drijfveren achter: het streven naar een superstaat en een gebrek aan politieke beginselen. Een meerderheid van de Parlementsleden en de ambtenaren van de EU wil een nieuwe superstaat in het leven roepen. Voor hen is het subsidiariteitsbeginsel geen richtsnoer maar een lastige hindernis. De politieke beginselloosheid houdt in dat de Parlementsleden meestal bereid zijn om mee te werken aan besluiten waar ze het mee eens zijn, ook als het duidelijk is dat het om strikt nationale aangelegenheden gaat. Het doel lijkt de middelen te heiligen.
Ook het verslag-Locatelli slaat in het geheel geen acht op het subsidiariteitsbeginsel. Er wordt niet gevraagd wat de EU moet doen als de lidstaten de opgave zelf niet aankunnen. De vraag die wordt gesteld, is hoe de EU het onderzoek kan verrichten dat een bedrijf wil. Hoe kunnen wij de behoefte van het midden- en kleinbedrijf aan onderzoek aanpakken? Hoe moeten wij de interesse van jongeren en vrouwen voor de wetenschap wekken? Hoe moeten we de banden tussen onderzoekers en het bedrijfsleven versterken? Hoe krijgen we de totale onderzoeksinvestering op 3 procent van het BBP, enzovoort? Dat zijn allemaal kwesties die de lidstaten beter zelf kunnen aanpakken.
Finland en Zweden reserveren nu reeds 3 procent van hun BBP voor onderzoek. Als andere landen evenveel willen reserveren, kunnen ze dat gewoon doen. Er komt niet meer geld voor onderzoek omdat de lidstaten een en ander via de EU-autoriteiten regelen. Daarentegen komt er meer bureaucratie en stijgen de kosten.
Concurrentie tussen landen bij het vinden van goede oplossingen voor dit soort problemen leidt normaal gesproken tot snellere successen dan centrale sturing op hogere niveaus. In de onderzoekswereld wordt dat institutionele concurrentie genoemd. Concurrentie is belangrijk, niet alleen tussen ondernemingen, maar ook tussen instellingen. Concurrentie tussen landen op uiteenlopende gebieden is een van de belangrijkste verklaringen voor de grote successen van de westerse wereld in de laatste eeuwen.
Mevrouw Locatelli had daarom moeten vragen: wat kunnen EU-instellingen doen voor onderzoek in Europa dat de landen zelf niet aankunnen? Er zijn veel van dit soort vragen. Deze vallen in vijf categorieën uiteen, namelijk fundamenteel onderzoek, vrij verkeer van onderzoekers in de EU, grootschalig onderzoek op gebieden zoals fusie-energie en ruimtevaarttechnologie, infrastructuur voor onderzoeksnetwerken, en gemeenschappelijke veiligheidsvraagstukken voor de EU. Dat zijn de terreinen waartoe het onderzoeksbeleid van de EU beperkt moet worden, conform het subdiariteitsbeginsel dat in feestredes en grondwetsvoorstellen wordt gehuldigd. Het onderzoeksbeleid van de EU bevindt zich op het verkeerde spoor. 
Janowski,
   . Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de investering in wetenschap en onderzoek is, net zo min als de strategie van Lissabon als geheel, geen doel op zich. Dit betekent dat een resolutie over wetenschap en technologie met de grootste zorgvuldigheid moet worden opgesteld. Ik wil mevrouw Locatelli bedanken en mijn bewondering uitspreken voor de inspanning die zij voor dit verslag heeft geleverd.
Uiteraard heeft de aankondiging van de inrichting van een Europese onderzoeksruimte weinig om het lijf zolang deze niet vergezeld gaat van voldoende middelen voor wetenschap en onderzoek. Dit betekent dat er niet in de begroting van de Europese Unie mag worden gesneden. Tevens moet ik met klem benadrukken dat de middelen rationeel gebruikt moeten worden. Ik wil heel in het kort een paar punten aan de orde stellen. In de eerste plaats moeten doelmatige methoden worden ontwikkeld om getalenteerde jonge mensen te identificeren en moet er een gepast beurzenstelsel worden ingevoerd. Ten tweede moet het accreditatiesysteem voor instellingen van hoger onderwijs worden ingevoerd overeenkomstig de in 2003 in Berlijn aangenomen richtsnoeren. Ten derde moet het systeem voor de academische promotie worden vereenvoudigd, waarbij de criteria voor de toekenning van graden en titels transparant moet blijven. Ten vierde moet er meer gebruik worden gemaakt van particuliere financiering, zowel bij toegepast als fundamenteel onderzoek en bij onderzoek in de menswetenschappen, zoals de commissaris heeft opgemerkt.
Mevrouw Locatelli heeft gezegd dat het leven voor het midden- en kleinbedrijf eenvoudiger moet worden. Allemaal goed en wel, maar hoe is dit te rijmen met de invoering van softwareoctrooien? Iemand heeft ooit gezegd dat kennis macht is. Met het oog op de toestand in de wereld moeten wij hier helaas aan toevoegen dat een gebrek aan kennis niet zonder meer een gebrek aan macht tot gevolg heeft. Dank u wel. 
Battilocchio (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik spreek namens de nieuwe Italiaanse Socialistische Partij. Ik wil allereerst mevrouw Locatelli van harte gelukwensen met haar uitstekende werk.
De concurrentieproblemen van de Europese Unie ten opzichte van de nieuwe Aziatische reuzen, de vlucht van onze beste breinen naar horizonten die meer mogelijkheden bieden, en de problemen bij het bereiken van de doelstellingen van Lissabon op het gebied van werkgelegenheid, ontwikkeling, innovatie, energievoorziening en gezondheid, zijn allemaal vraagstukken waaraan wij in het Parlement onze tijd besteden en waarvan de toekomst van onze economie en ons sociaal bestel afhankelijk is. Deze vraagstukken houden trouwens nauw verband met elkaar: hun gemeenschappelijke noemer is de ontwikkeling van het wetenschappelijk en technologisch onderzoek.
Onderzoek betekent kennis, werkgelegenheid, economische ontwikkeling en een betere levenskwaliteit. Als wij willen dat onderzoek onze troef wordt, moeten wij veel meer middelen beschikbaar stellen. Onderzoek betekent echter niet alleen geld, instrumenten en infrastructuur: onderzoek wordt gedaan door mensen. Geen enkele economische inspanning van de Europese Unie en de lidstaten zal enige vrucht afwerpen als er geen adequaat menselijk kapitaal beschikbaar is.
Ik heb het niet over kwaliteit - want onze universiteiten en onze academici zijn reeds de beste van de wereld - maar over emplooi, over de kans om onderzoek te doen en geld te verdienen. Het is paradoxaal dat wetenschap en technologie een steeds belangrijkere rol spelen in de huidige, wereldomspannende economie, maar de jongeren zich steeds meer van wetenschappelijke studies afkeren omdat ze daarmee geen baan vinden. Daarom ook zijn veel afgestudeerden gedwongen Europa te verlaten of moeten ze jarenlang met studiebeurzen zien rond te komen die gezien de kosten voor levensonderhoud absoluut ontoereikend zijn, in de hoop dat het geluk hen op een goede dag toelacht.
In de afgelopen jaren is het aantal jonge Europeanen dat besloten heeft een wetenschappelijke studie te volgen gedaald. De Europese universiteiten beschikken voor de wetenschapsvakken over onvoldoende personeel om de professoren te vervangen die aan het einde van hun carrière gekomen zijn. Ook daalt in Europa het aantal mensen dat een technische of exacte studie heeft voltooid en een baan vindt in het onderzoek, sterker dan bij onze naaste concurrenten.
Wij moeten koste wat het kost deze tendens zien om te keren. Wij moeten onze jongeren van jongs af aan in contact brengen met de wetenschap, hun nieuwsgierigheid stimuleren en vooral al degenen die het verdienen - en niet alleen een groepje geluksvogels - de gelegenheid bieden hun kennis in dienst te stellen van Europa, in ruil voor werk, een loopbaan en adequate beloning. Als wij een op kennis gebaseerde toekomst willen, moeten wij investeren in onze jongeren, ze goed opleiden maar ze bovenal zien vast te houden. 
Niebler (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, het is alleen aan mijn liefde voor onderzoek te danken dat ik aan deze nachtelijke discussie deelneem. Als ik eerlijk ben had ik liever naar de Champions League-wedstrijd tussen Bayern München en Arsenal gekeken. Ook ik wil allereerst de rapporteur heel hartelijk bedanken. U hebt niet alleen een goed verslag gepresenteerd, mevrouw Locatelli, maar u hebt ook blijk gegeven van een grote bereidheid tot het sluiten van compromissen. Wanneer we ons morgen duidelijk en eensgezind uitspreken ten gunste van dit verslag, geven we een signaal af dat zeker ook onze commissaris voor onderzoek de nodige steun zal bieden.
We hebben vanochtend lang gediscussieerd over de strategie van Lissabon. Europa wordt alleen concurrerend wanneer we in de toekomst fors in onderzoek en ontwikkeling investeren. De commissaris heeft het steeds over het moment van de waarheid. Commissaris, ik ben het met u eens. De omvang van de onderzoeksbegroting moet zodanig zijn dat we de doelstelling van Lissabon nu daadwerkelijk kunnen realiseren. Dat alleen is natuurlijk nog niet voldoende. Publieke middelen zijn goed, maar we moeten ook de industrie, de particuliere sector zover krijgen dat ze fors in onderzoek en ontwikkeling investeert en daarvoor gelden beschikbaar stelt. Vanavond hoorde ik tot mijn genoegen dat u van plan bent richtsnoeren te presenteren om de samenwerking tussen onderzoek en industrie juist ook op dit terrein te verbeteren.
Ik noem nog een ander punt dat ik hier al vaker aan de orde heb gesteld en dat u ook genoemd hebt: verhoging van subsidies heeft alleen zin wanneer die middelen ook echt doelgericht voor onderzoek worden aangewend. Daarbij is het belangrijk dat we uit het zesde kaderprogramma voor onderzoek, het rapport-Marimon en de kritiek op het kaderprogramma, de juiste lessen trekken. We moeten de programma’s vereenvoudigen, stroomlijnen en minder bureaucratisch maken. Ik roep de Commissie en het Parlement op hun huiswerk te doen. We moeten ervoor zorgen dat ook het midden- en kleinbedrijf op een succesvolle manier aansluiting vindt bij de Europese onderzoekswereld. Ik verheug me op de verdere discussie.
Riera Madurell (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega’s, net als de vorige sprekers zou ik mevrouw Locatelli willen gelukwensen met haar geweldige prestatie.
De discussie die we de afgelopen maanden hebben gevoerd over de toekomst van de Europese strategie voor onderzoek en de doelstellingen van het zevende kaderprogramma, is mijns inziens een verrijkende discussie geweest, die de wetenschap in Europa ongetwijfeld ten goede zal komen.
Uit die discussie zijn doelstellingen naar voren gekomen die van essentieel belang zijn voor het verwezenlijken van de doelen die de Europese Unie zich op de langere termijn gesteld heeft; verder zijn de instrumenten onderzocht waarover we beschikken om die doelstellingen te bereiken, en zijn er voorstellen gedaan voor een aantal nieuwe instrumenten.
Als we de doelstellingen van de Lissabon-strategie en van de top van Barcelona willen verwezenlijken, en de aanbevelingen van het verslag-Kok in aanmerking willen nemen, lijdt het geen enkele twijfel dat de middelen voor het zevende kaderprogramma navenant moeten worden verhoogd in het kader van de nieuwe financiële vooruitzichten. Voor het verwezenlijken van die doelstellingen en voor de instelling van een Europese onderzoeksruimte is er voorts een adequate coördinatie vereist, zowel op het niveau van de lidstaten als op dat van de Europese Unie, zodat de middelen en acties elkaar kunnen aanvullen en een meervoudig effect kunnen sorteren.
Als we de Lissabon-strategie willen uitvoeren, is het verder van vitaal belang dat we het fundamenteel onderzoek ondersteunen dat bij uitstek geschikt is om te dienen als motor van de technologische ontwikkeling, de groei en het concurrentievermogen. Op die manier moeten we bereiken dat Europa aantrekkelijker wordt voor de beste onderzoekers, zowel voor jongeren en vrouwen als voor hooggekwalificeerde wetenschappers die we terug moeten zien te halen. Verder moet zo de inbreng van het MKB in alle thematische prioriteiten, in de sleutelgebieden van de grensoverschrijdende samenwerking en in technologische initiatieven, worden bevorderd, door middel van de financiering van projecten op maat en door gebruikmaking van specifieke, op die bedrijven afgestemde instrumenten. Op al deze punten hebben we een belangrijk akkoord bereikt – en ik zou de rapporteur hiermee nogmaals willen gelukwensen.
Over andere, wellicht wat meer controversiële kwesties, zullen we nog verder moeten discussiëren. Zoals over de onderzoeksprioriteiten, die naar ons idee zouden moeten worden uitgebreid met nieuwe prioriteiten met hoog economisch potentieel voor de Europese Unie, zoals bijvoorbeeld het wetenschappelijk onderzoek... 
Ek (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, hiermee wordt aangetoond dat wetenschap en onderzoek duurzame resultaten opleveren. Ik zal verder gaan in het Zweeds. 
De resolutie die we hebben aangenomen, voegt een Europese meerwaarde toe aan zowel het onderzoeksbeleid als de economische ontwikkeling. De hele resolutie over de strategie van Lissabon die vandaag met een grote meerderheid door het Parlement is aangenomen, en waarin wij van de ALDE-Fractie veel werk hebben gestoken, is gebaseerd op de wetenschap dat een duurzame ontwikkeling gebaseerd is op zowel economische groei als sociale cohesie en milieuoverwegingen.
Het onderzoeksbeleid en het verslag waarover wij vandaag discussiëren, dragen ertoe bij om een duurzame economische groei te verwezenlijken, door in te zetten op uitmuntendheid en technologieplatforms. Verder dragen ze bij aan de verwezenlijking van de door ons gewenste sociale cohesie, onder andere tussen mannen en vrouwen vanuit een genderperspectief, en tussen verschillende regio’s. Bovendien helpen ze om de benodigde middelen te produceren voor ons socialezekerheidsstelsel, en zorgen ze ervoor dat wij kunnen doorgaan met het werk aan milieutechnologieën.
Het verheugt mij dat dit werk even evenwichtig is als de aangenomen Lissabon-resolutie, en ik zie het kaderprogramma met belangstelling tegemoet.
Smith (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is moeilijk het belang van dit debat te overdrijven gelet op het wanhopig handenwringen waarvan momenteel sprake is als het gaat om de Lissabon-agenda. De realiteit is dat als we niet investeren in onderzoek en, belangrijker nog, als we het bedrijfsleven niet inschakelen in dat onderzoeksproces, we onze economieën niet naar een hoger plan zullen kunnen tillen.
De pan-Europese coördinatie van het kaderprogramma levert een duidelijke toegevoegde waarde op. Het is dan ook des te triester dat de voorstellen van de Commissie – die ik op hoofdlijnen steun – onder vuur worden genomen door mijn eigen Britse regering, die vasthoudt aan bezuinigingen op de EU-begroting, zonder precies aan te geven waar de klappen dan zouden moeten vallen.
Ik steun de algemene strekking van dit verslag en sluit mij aan bij de rest van het Parlement door de rapporteur te feliciteren. Ik heb wel enige bedenkingen bij de details en ik hoop dan ook dat onze amendementen het verslag morgen zullen versterken.
Ik wil ter ondersteuning van de Commissie met name het belang benadrukken van het vereenvoudigen van de procedures voor KP7, omdat de boodschap die mij uit Schotland luid en duidelijk heeft bereikt is dat de administratieve lasten en de bureaucratie de voornaamste hindernissen zijn geweest in voorgaande kaderprogramma’s.
Uit hetgeen de commissaris hier vanavond heeft gezegd, blijkt volgens mij dat de boodschap luid en duidelijk is ontvangen, hoewel ik benieuwd ben naar zijn uiteindelijke voorstellen. 
Remek (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, vandaag precies 27 jaar geleden - en toevallig ook ’s avonds, tijdens een nachtdienst - bereidde ik me voor op een terugkeer uit de ruimte na een ruimtevlucht rond de aarde in het kader van een onderzoeksmissie van ruim een week in het ruimtestation Saljoet 6. Ik had toen niet kunnen vermoeden dat ik nu, zovele jaren later, in de gelegenheid zou zijn voor een vergadering als deze te spreken over de toekomstige ontwikkeling van wetenschap en onderzoek in Europa en in dat proces zelfs een actieve rol zou kunnen spelen. Ik zou daarom mijn waardering willen uitspreken voor het werk dat alle betrokkenen verricht hebben, in het bijzonder mevrouw Locatelli, die een uitstekend verslag opgesteld heeft, waaraan ik morgen tijdens de stemming dan ook zeker mijn steun zal geven. Een van de redenen waarom dit verslag mijn goedkeuring wegdraagt, is dat er heel duidelijk in wordt aangegeven wat het belang is van ruimteonderzoek en welke rol dat onderzoek kan spelen voor de toekomst van Europa of, nauwkeuriger gezegd, voor de burgers van Europa.
Naar mijn oordeel moet er ook steun worden gegeven aan projecten als het Galileo-programma en het GMS-initiatief, omdat ik uit eigen ervaring weet dat dit soort projecten een -effect heeft op andere, verwante terreinen en tot honderden of zelfs duizenden nieuwe arbeidsplaatsen kan leiden. Evenzo zou het ITER-programma ondersteuning moeten bieden aan de energiesector, zoals mijn collega reeds zei.
Ter afsluiting van mijn bijdrage zou ik een vergelijking willen maken. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat we voor beslissingen staan die vergelijkbaar zijn met die welke de Spaanse koningen moesten nemen ten aanzien van de vraag of zij de onderneming van Columbus al dan niet zouden steunen. Vertaald naar de hedendaagse context was diens reis een wetenschappelijk experiment om te bewijzen dat de aarde rond is, maar het resultaat was veel meer dan alleen een nieuwe plattegrond van de aarde - Columbus’ onderneming heeft invloed gehad op alles wat er sindsdien op aarde is gebeurd. Dank u wel.
Belder (IND/DEM )
    Voorzitter, het nut en de noodzaak van wetenschappelijk onderzoek kan ik onderschrijven. Het is echter de vraag of de benadering in het verslag-Locatelli de meest doelmatige weg is naar een innovatiever Europa.
Ten eerste, hoe doeltreffend kunnen maatregelen op Europees niveau zijn als de bevoegdheid op de bewuste terreinen bij de lidstaten berust. In het verslag wordt voorgesteld om activiteiten die plaats hebben in de lidstaten mede te financieren met middelen van de Europese Unie. Bijvoorbeeld EU-financiering voor studenten, onderzoeksgebouwen en faciliteiten, alsmede communicatie met burgers over het belang van wetenschap. Deze onderwerpen behartigen de lidstaten vele malen effectiever. Europees geld hiervoor zal dus beter gebruikt kunnen worden. Denk aan het verminderen van bureaucratische en administratieve lasten bij internationale samenwerking en mobiliteit van onderzoekers.
Ten tweede mis ik in de mededeling van de Commissie over de richtsnoeren voor onderzoeksbeleid een strategische uitspraak over onderzoek dat in de lidstaten strafbaar is. Dergelijk onderzoek steunen met geld van de Gemeenschap, dat mag toch niet? Ik denk hierbij aan onderzoek waarbij menselijke embryo's worden vernietigd. Als er wel Gemeenschapsfinanciering naar dergelijk omstreden onderzoek gaat, heeft dat tot gevolg dat lidstaten niet in gelijke mate profiteren van de Europese onderzoeksinitiatieven. Kan de Commissaris zich hierover uitspreken?
Ter afronding, de ambitie van de Europese instellingen om zich te profileren op onderzoeksgebied leidt niet noodzakelijkerwijs tot meer en beter onderzoek in Europa. 
Libicki (UEN ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit verslag verdient uiteraard lof, want het is de hoogste tijd dat deze cruciale vraagstukken aan de orde worden gesteld. Ik juich ook toe dat deze kwesties in verband met de strategie van Lissabon worden behandeld. Ik vrees echter dat het met dit verslag dezelfde kant uitgaat als met de strategie van Lissabon, waarin economische en sociale doelstellingen worden vermengd. Beide zijn van groot belang, maar het resultaat is dat noch de ene, noch de andere worden verwezenlijkt. Zoals bekend hapert de economie en stijgt de werkloosheid. In dit verslag worden helaas wetenschappelijke doelstellingen gekoppeld aan ideologische doelstellingen.
Zo is mij volslagen onduidelijk waarom er op drie plaatsen wordt gesproken over de rol van de vrouw in de wetenschap, die in het bijzonder moet worden bevorderd. Het spreekt vanzelf dat professoraten moeten worden toegekend aan diegenen die daartoe de nodige kwalificaties bezitten. Wij kunnen ons ervoor inzetten dat vrouwen die kwalificaties verwerven, maar bezitten zij die niet, dan is het absurd om hen te bevorderen. Voorts moet ik zeggen dat het mij verbaast dat dierproeven het enige wetenschappelijke onderwerp vormen dat in enig detail wordt behandeld. Ik ben een groot dierenliefhebber, maar dit verslag lijkt mij niet de aangewezen plaats om uitsluitend dit onderwerp aan de orde te stellen. Voorts kan ik niet instemmen met de invoering van plafonds voor de uitgaven van de armere landen. Traditioneel hebben armere landen geprofiteerd van de prestaties van rijkere landen en dat zou zo moeten blijven.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Fransen zeggen: wie te veel wil omvatten, omarmt weinig. Als wij teveel doelstellingen opstellen, zullen wij te weinig verwezenlijken. Laten wij deze kwestie helder en concreet bekijken. Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. 
Rutowicz (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, als gevolg van de snelle ontwikkeling van de Aziatische landen en de Verenigde Staten staat Europa op economisch gebied voor een reusachtige uitdaging. De economische groei in de Europese Unie moet worden aangezwengeld met behulp van wetenschap en nieuwe technologieën. De opstelling van een coherent steunbeleid voor wetenschappelijk onderzoek moet deze bevorderen.
In het verslag worden de belangrijkste gebieden van wetenschappelijk onderzoek voor de gehele Europese Unie genoemd. Gezien de enorme verschillen op het vlak van wetenschappelijk potentieel tussen de lidstaten en de regio’s is met het oog op de cohesie en de harmonische ontwikkeling van alle lidstaten bijzondere aandacht geboden voor de arme regio’s en lidstaten die niet over de noodzakelijke middelen, maar wel over een enorm menselijk potentieel beschikken.
Wij moeten de strijd aanbinden met de door bepaalde groepen verkondigde zienswijze dat het niet lonend zou zijn om te investeren in wetenschap in gebieden waar de noodzakelijke middelen niet voorhanden zijn. Daarom is in het steunbeleid voor onderzoek bijzondere aandacht geboden voor de betreffende landen en regio’s, om te voorkomen dat de kloof op het gebied van het intellectueel vermogen en de ontwikkelingskansen groter in plaats van kleiner wordt. Terecht vermelden de richtsnoeren voor het onderzoeksbeleid in de ontwerpresolutie van dit verslag de belangrijkste onderzoeksgebieden. Er mag evenwel niet voorbijgegaan worden aan het belang van de ontwikkeling van wetenschap en technologie op het gehele grondgebied van de Europese Unie. Dank u wel. 
Rübig (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw Locatelli, ik dank u voor het werkelijk voortreffelijke werk en ik bedank ook onze rapporteur Brunetta. We weten allemaal dat de uitdaging om de doelstellingen van Lissabon te verwezenlijken enorm is. Op het terrein van onderzoek willen we naar een investeringsniveau van 3 procent, waarvan twee derde afkomstig moet zijn uit de particuliere sector. Met andere woorden: wanneer we die eis aan het bedrijfsleven stellen, moeten we ons realiseren dat 50 procent van het bruto binnenlands product van het midden- en kleinbedrijf afkomstig is. Wat nog veel belangrijker is: twee derde van de beroepsbevolking is werkzaam in het midden- en kleinbedrijf, dat wil zeggen in bedrijven met minder dan 250 werknemers.
Het zesde kaderprogramma streefde een doelstelling na van 15 procent. Bij de grote horizontale projecten werd dat uiteindelijk niet volledig benut, terwijl de energieprogramma’s volledig overtekend werden. Daarom vraag ik commissaris Potočnik na te willen denken over een strategie waardoor we ook voor het midden- en kleinbedrijf de onderzoeksactiviteiten in de goede richting kunnen sturen.
Ook voor het terrein van academisch onderzoek moet de vraag worden beantwoord waar de verantwoordelijkheid voor doelmatigheid en evaluatie ligt. Onderzoek levert op en schept waarden. Dat moet worden gemeten en geëvalueerd; er moet meer transparantie komen. Ik vraag ook concreet om een programma voor e-onderzoek. Hoe kunnen we via internet zo eenvoudig mogelijke methoden beschikbaar stellen waarmee onderzoeksprogramma’s kunnen worden aangevraagd en gefinancierd? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat ook de Commissie zich aan de richtlijn betreffende betalingsachterstanden houdt, die voor alle andere sectoren geldt, maar tot nu toe door de Commissie zelf niet wordt aanvaard?
We hebben behoefte aan optimale automatisering en betere instrumenten om de beschikbaarheid van onderzoeksresultaten te vergroten.
Corbey (PSE ).
    Voorzitter, allereerst mijn dank aan onze rapporteur Pia Elda Locatelli. Zij heeft een uitstekend en interessant verslag op tafel gelegd. Onderzoek in het zevende kaderprogramma is voor ons belangrijk, zeker in het kader van de Lissabon-strategie. Een goede aansluiting tussen onderzoekscentra en het bedrijfsleven is essentieel. Ik wil drie zaken naar voren brengen.
Ten eerste, wetenschap moet natuurlijk autonoom zijn, maar dat is niet hetzelfde als vrijblijvend. Wetenschappelijke prioriteiten zijn geen hobby van wetenschappers, maar moeten vraaggestuurd zijn. Maatschappelijke problemen moeten een leidraad zijn voor de publieke onderzoeksagenda en op dat punt ben ik het volledig eens met collega Hammerstein.
Het tweede punt is de onnodige bureaucratie, dat is al eerder aan de orde gesteld. Te vaak is gebleken dat de slagingskans in het zesde kaderprogramma erg laag is in verhouding tot de inspanningen die geleverd moeten worden. Zeker voor kleine bedrijven en kleine instellingen is het invullen van de papieren en het beantwoorden van de vragen een bijna onmogelijke opgave. Daarom vragen wij een tweetrapsprocedure bestaande uit een korte omschrijving van het onderzoeksproject en daarna een schifting, zodat de deelnemers aan de tweede ronde een redelijke mate van zekerheid hebben dat hun voorstel ook daadwerkelijk gehonoreerd wordt.
Ten derde, bundel de krachten. Europees onderzoeksgeld blijft slechts een fractie van de nationale budgetten. Artikel 169 biedt de mogelijkheid de krachten te bundelen. Op het gebied van klinische proeven voor ontwikkelingsziekten, is hiermee al ervaring opgedaan. Deze ervaring kunnen we inzetten om gezamenlijk onderzoek te verrichten naar de invoering van een CO2-arme economie, naar waterstofcellen, naar verbetering van energie-efficiëntie en al dat soort zaken. Een bundeling van krachten beantwoordt ook aan de maatschappelijke vraag en daar moeten we naartoe werken. 
Chatzimarkakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor het zeer goede verslag. Commissaris Potočnik, het komt nu op u en uw collega’s aan de onderzoeksprioriteiten om te zetten. Ik wil nu alleen op een prioriteit ingaan die in het verslag van morgen naar alle waarschijnlijkheid niet zal voorkomen, namelijk het defensieonderzoek. Ik heb in overleg met mijn fractie een daarop betrekking hebbend amendement ingetrokken om eventuele verwarring, ook in relatie tot de Raad, te voorkomen. Waarom heb ik mij sterk gemaakt voor het defensieonderzoek? Onze toekomstige grondwet voorziet in de verdere ontwikkeling van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Op dit terrein zal ook - deels geheim - onderzoek moeten plaatsvinden. We moeten daarom in staat zijn om, evenals de Amerikanen, bepaalde projecten in een af te schermen. Op andere terreinen echter, waar het onderzoek het belang van alle mensen dient, moeten we de transatlantische samenwerking op onderzoeksgebied juist versterken. Hierdoor ontstaat een onderzoeksdialoog op gelijke voet, die niet alleen in verband met de VS, maar ook ten opzichte van andere landen gepast zou zijn. 
Buzek (PPE-DE ).
    Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Ik wil mevrouw Locatelli gelukwensen met haar uitstekende verslag. Daarnaast mijn dank aan de heer Potočnik voor het feit dat hij hier bij ons is. Ik heb de indruk dat hier voornamelijk voormalig onderzoekers in de zaal zijn, dus wij delen dezelfde zienswijze. Ik geloof dat de heer Potočnik nooit als onderzoeker heeft gewerkt. Wellicht kan hij onze voorstellen daarom wat met wat meer afstand en wat minder emotie bekijken. Ik hoop dat dit tot een goed resultaat zal leiden.
Ik wil de aandacht vestigen op het feit dat het huidige, zesde kaderprogramma het eerste kaderprogramma in de geschiedenis van de Europese Unie is dat werd opgesteld en uitgevoerd in het kader van de strategie van Lissabon. Het zevende kaderprogramma heeft echter nog een bijkomend kenmerk, namelijk dat het is opgesteld en zal worden uitgevoerd na de uitbreiding en met de betrokkenheid van tien nieuwe lidstaten. Hoe kunnen wij de uitbreiding aangrijpen voor een doelmatig wetenschapsbeleid en de verwezenlijking van de strategie van Lissabon? Wat hebben de tien nieuwe landen de Europese Unie als geheel te bieden? Welnu, dit zijn drie dingen: wij beschikken over hoogopgeleide mensen, wiens capaciteiten vaak niet worden benut; de kosten van onderzoek liggen in de nieuwe lidstaten lager; en na een halve eeuw afgesneden te zijn geweest van de westerse beschaving en ontwikkelingskansen, hongeren wij naar succes.
Hoe kunnen wij nu van deze troeven gebruik maken en het onderzoekspotentieel van de nieuwe lidstaten beter benutten? Ik heb vijf voorstellen. Uitmuntendheid mag niet het enige criterium zijn voor de toekenning van middelen. Er moeten bijkomende criteria worden uitgewerkt om de integratie van onderzoekscentra in de nieuwe lidstaten te bevorderen, want deze centra hebben uiterst beperkte mogelijkheden om Europese onderzoeksprogramma’s uit te voeren. Ten tweede rekenen wij erop dat ook kleinere projecten gehonoreerd worden, want onze onderzoekscentra zijn kleiner. In de derde plaats moeten de procedures vereenvoudigd worden, want voor de nieuwe landen die met deze procedures nog geen ervaring hebben, vormen zij een ernstige belasting. Wij hopen op heldere en transparante regels voor de financiering van de investeringen in de onderzoeksinfrastructuur in de nieuwe lidstaten. Ten vijfde en tot slot betekent integratie ook een gemeenschappelijke markt en een volledig vrij verkeer van personen en diensten. Zolang dit niet is gerealiseerd, zijn wij niet in staat de dynamiek van het onderzoek aan te zwengelen en kunnen wij de strategie van Lissabon niet verwezenlijken. Dank u wel. 
Attard-Montalto (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wie zou het oneens kunnen zijn met de stelling dat een duurzaam onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid hét instrument is om groei en concurrentievermogen in Europa te bevorderen? Dit is geen keuze; dit is noodzaak geworden. Europa heeft zijn koppositie reeds verloren aan Japan en Amerika. Het doel dat wij nastreven, te weten een investeringsniveau van 3 procent van het BBP binnen een periode van vijf jaar, is ambitieus. Wij verklaren verder dat twee derde van die financiering opgebracht dient te worden door de particuliere sector – laten we het hopen. Maar zoals zo vaak in het leven, draait alles om geld. Op dat punt komt de algemene discussie over de begroting om de hoek kijken.
We moeten ons echter realiseren dat als we niet investeren, de rijken minder rijk zullen worden en de armen armer. Investeren in onderzoek en ontwikkeling is geen beleidskeuze. Zoals ik zei, is dit noodzaak geworden. 
Vakalis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, eerst wil ik collega Locatelli danken voor zijn zorgvuldige werk en voor zijn voorbeeldige samenwerking met alle partijen. Ik wil het concreet hebben over één enkel amendement.
We weten allemaal dat dit een tijdperk is van onzekerheid en groeiende gevaren, voornamelijk op milieuvlak. De recente tsunamiramp in Zuidoost-Azië moet zelfs de grootste sceptici ervan hebben overtuigd dat we dringend ons eigen continent moeten beschermen tegen dergelijke natuurrampen.
De wetenschappers die deze verschijnselen bestuderen, komen uit diverse onderzoeksgebieden: het gaat om seismologen, geologen, oceanologen, bosbouwkundigen en anderen. Ik vind het essentieel voor de veiligheid en het welzijn van de Europese burgers dat die onderzoeksgebieden sterk worden gestimuleerd. Zij lijken duidelijk te evolueren in de richting van één enkel model voor risico- en crisisbeheer.
Daarom vind ik dat we specifiek moeten verwijzen naar natuurlijke risico’s. De Europese Volkspartij heeft hiervoor een amendement ingediend, amendement acht. Een tweede en niet minder belangrijke reden hiervoor is het verband met de strategie van Lissabon. Zowel in de mededeling van de Commissie over de tussentijdse herziening van Lissabon als in de gisteren aangenomen resolutie wordt gewezen op het belang van innovatie voor de duurzame ontwikkeling van Europa. Dat betekent dat milieutechnologieën en hoge milieunormen in de herziene strategie van Lissabon een prominente plaats zullen krijgen.
Dames en heren collega’s, ons amendement voegt niet zomaar een nieuwe prioriteit toe maar beoogt een expliciete verwijzing naar een onderzoeksgebied dat past in de filosofie van de herziene strategie van Lissabon. 
Liese (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, onderzoek en innovatie vormen de sleutel tot het oplossen van veel problemen waarmee we in Europa worden geconfronteerd. Dat is vaak benadrukt, evenals het feit dat we het budget willen verhogen.
Ik wil slechts duidelijk maken dat we daarmee een zeer moeilijke weg bewandelen. Ik ben blij dat Parlement en Commissie ten aanzien van een verhoging van het budget één lijn trekken, maar als ik de signalen uit de lidstaten hoor, maak ik me zeer grote zorgen. Wanneer ik bijvoorbeeld hoor dat de huidige regering van Duitsland, mijn eigen land, in de kring van ministers van Financiën officieel heeft voorgesteld om zelfs te bezuinigen op de middelen die we jaarlijks uit de Europese begroting voor onderzoek in de Europese Unie uitgeven, acht ik dat onaanvaardbaar. Dat is precies het tegenovergestelde van wat ons te doen staat.
We willen dus meer middelen, maar ik vind dat we desondanks moeten beseffen dat we nog steeds veel middelen hebben die uit de nationale onderzoeksbegrotingen komen. Ook de lidstaten moeten hun onderzoeksbudget verhogen. Op dit moment is 5 procent van de financiering afkomstig van de Commissie en 95 procent van de nationale onderzoeksbegrotingen. Misschien zal deze verhouding nog eens veranderen in 10/90, maar veel anders zal het niet worden.
Daarom moeten we bij de keuze van prioriteiten heel goed letten op de meerwaarde voor Europa. Ik vraag u daarom amendement 7 van de Europese Volkspartij te steunen. Laat echter duidelijk zijn dat ik de opvatting van de heer Lundgren, die helaas niet meer aanwezig is, niet deel, namelijk dat wat tot nu toe is gedaan nauwelijks een meerwaarde voor Europa heeft opgeleverd. Er is veel wat Europa moet doen. Ik weet alleen al van de medische sector, die ik zelf via mijn vroegere werk aan een universiteit ken, dat we juist bij de bestrijding van zeldzame ziekten en ziekten bij kinderen aangewezen zijn op Europese samenwerking om succesvol te kunnen zijn. Daarom moet er meer steun voor dergelijke samenwerking komen. 
Gyürk (PPE-DE ).
   – De 21e eeuw moet de eeuw worden van wetenschap, onderzoek en technologische ontwikkeling. Dat is het uitgangspunt van de tekst die voorligt, waarin terecht wordt gesteld dat de EU op dit gebied een uiterste inspanning zal moeten leveren om de steeds krachtiger wordende concurrentie het hoofd te bieden. Daarom ben ik van mening dat dit verslag gesteund moet worden.
Staat u me evenwel toe in de korte tijd die ik tot mijn beschikking heb een punt van zorg naar voren te brengen. Ik zou een uitspraak van Albert Einstein willen citeren die aardig aansluit bij het onderwerp waarover we debatteren: “Kennis is begrensd, maar verbeelding kent geen grenzen”. Vandaag stond de strategie van Lissabon op de agenda; ga ik te ver als ik vraag welke garanties er eigenlijk zijn dat de ambitieuze doelstellingen die in die strategie vastgelegd zijn, niet tot het rijk der verbeelding blijven behoren, in plaats van te fungeren als basis voor reële kennis? Vanuit Hongaars perspectief lijkt de grens van 3 procent van het BBP bijvoorbeeld, hoe aanlokkelijk ook, vooralsnog volstrekt onbereikbaar, en dat geldt ongetwijfeld voor de meeste van de onlangs toegetreden landen.
Ik denk dat er maar één manier is om deze zorg weg te nemen: we moeten onderzoek en ontwikkeling in de nieuwe en de oude lidstaten steunen en bevorderen naar gelang van de specifieke situatie in ieder land. Er moet een einde komen aan de situatie dat de omvang van het budget voor O[amp]O-activiteiten bepaald wordt door het niveau van economische ontwikkeling van ieder land; daarmee blijven de verschillen die er zijn namelijk bestaan en tasten we de cohesie aan. Verder is het natuurlijk zo dat de Unie zo sterk is als de som van de kracht en prestaties van haar lidstaten. Alleen als er op dit gebied geen landen of regio’s met een achterstand meer zijn, zullen we kunnen zeggen dat Europa met succes het hoofd heeft weten te bieden aan een van de grootste uitdagingen van de nieuwe eeuw. Als dat inderdaad het geval is straks, heeft dit verslag dus zeker zin gehad.
Potočnik,
   . Mijnheer de Voorzitter, er zijn vier belangrijke terreinen die moeten worden aangepakt. Samenwerking is hiervan het belangrijkste: we moeten streven naar continuïteit op dit terrein via een thematische benadering, maar wel één die veel meer dan in het verleden uitgaat van industriële behoeften. Het tweede terrein is ideeën: we willen mensen die aan de top staan op het gebied van nieuwe gedachten en baanbrekende ideeën in de Europese Unie, want daaraan hebben we echt behoefte. Het derde terrein is mensen: zonder mensen is er geen onderzoek mogelijk en onze prestaties, gemeten naar daadwerkelijke resultaten en echt nieuwe ontwikkelingen, zijn in hoge mate afhankelijk van onze prestaties op onderzoeksgebied. Het vierde terrein is capaciteiten. Al deze terreinen dienen naar behoren te worden aangepakt zodat we voor de Europese Unie het beste bereiken.
Alles moet worden uitgevoerd met flexibeler instrumenten dan die we totnogtoe hadden. Zij moeten transparant, begrijpelijk, eenvoudig en, naar ik hoop, efficiënt zijn en berusten op een soort veredelde continuïteit waarbij wordt voortgebouwd op het zesde kaderprogramma.
Een aantal van u bracht ethische vraagstukken te berde. Het klopt dat dergelijke vraagstukken niet eenvoudig zijn. Zij zijn belangrijk voor de wetenschap omdat het beeld dat mensen van wetenschap hebben zonder meer van cruciaal belang is voor het welslagen van de kwestie waarover wij spreken. De gestelde vragen zijn zeker niet eenvoudig en kunnen niet in een zo beperkte tijd worden beantwoord, maar ik ben het ermee eens dat we hierover op een open en tolerante manier moeten spreken. Voorts denk ik dat er een speciale rol moet worden toegekend aan het bestaande ethisch comité, waarin alle kanten van deze belangrijke en soms ingewikkelde vraagstukken worden besproken en afgewogen.
De kleine en middelgrote ondernemingen zijn aan bod gekomen. Zij zijn buitengewoon belangrijk omdat de Europese Unie een structuur heeft die verschilt van sommige van onze concurrenten. Het aantal kleine en middelgrote ondernemingen is in de EU naar verhouding groter, en zij zouden een grotere rol kunnen en moeten vervullen in het onderzoek dan zij op dit moment doen.
Ik wil twee opmerkingen maken over de uitbreiding en capaciteiten. De eerste is dat de uitbreiding het eerst plaatsvond op het gebied van wetenschap en onderzoek, aangezien wetenschappers uit de nieuwe lidstaten op deze terreinen eerder konden meedoen dan op enig ander terrein. Anderzijds is het moeilijker om op deze terreinen volledige integratie te verwezenlijken dan bijvoorbeeld op het politieke vlak, waar mensen simpelweg met elkaar om de tafel kunnen gaan zitten om moeilijke vraagstukken te bespreken. We moeten dus doen wat we kunnen om deze zaak aan te pakken, maar we moeten er ook duidelijk over zijn dat het noodzakelijk is om over voldoende middelen te kunnen beschikken om dit naar behoren te doen. Ik denk dat fondsen voor wetenschap en onderzoek primair gericht zouden moeten zijn op kwaliteit. Er moet een zeer concurrerende Europese Unie komen. Alleen als de Unie als geheel concurrerend is, kunnen we erop vertrouwen dat alle vraagstukken die verband houden met solidariteit naar behoren worden aangepakt.
Ik heb aandachtig naar al uw opmerkingen geluisterd. Ik beloof u dat ik mijn best zal doen. Uw steun is goed voor mij, hoewel mijn taak er niet eenvoudiger op wordt. We hebben allemaal hoge verwachtingen, en terecht, want de toekomst van de Europese Unie hangt ook in hoge mate af van de toekomstige ontwikkeling van het wetenschaps- en onderzoeksveld.
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten
De stemming vindt morgen plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende mondelinge vragen:
– (B6-0014/2005) van de leden Ludford en Alvaro, namens de ALDE-Fractie, en Roure en Kreissl-Dörfler, namens de PSE-Fractie, over de overdracht van passagiersgegevens;
– (B6-0154/2005) van mevrouw Buitenweg, namens de Verts/ALE-Fractie, over de overdracht van passagiersgegevens (PNR);
– (B6-0156/2005) van de leden Klamt, Cederschiöld en Coelho, namens de PPE-DE-Fractie, over de uitwisseling van passagiersgegevens met de VS;
– (B6-0160/2005) van de leden Catania en Kaufmann, namens de GUE/NGL-Fractie, over PNR – Overdracht van passagiersgegevens;
– (B6-0017/2005) van de leden Alvaro, namens de ALDE-Fractie, en Roure en Kreissl-Dörfler, namens de PSE-Fractie, over de bewaarplicht voor verkeersgegevens;
– (B6-0020/2005) van mevrouw Buitenweg, namens de Verts/ALE-Fractie, over het bewaren van verkeersgegevens en gegevensbescherming;
– (B6-0155/2005) van de leden Klamt, e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over het bewaren van gegevens;
– (B6-0159/2005) van de leden Catania en Kaufmann, namens de GUE/NGL-Fractie, over de bewaarplicht voor verkeersgegevens. 
Mastenbroek (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is wel vreemd dat dit debat gaat over het internet en het vastleggen van gegevens op internet, maar dat het niet zoals gebruikelijk wordt uitgezonden via de website van het Parlement. Ik wil daartegen protest aantekenen. 
De Voorzitter.
   –Mevrouw Mastenbroek, vanwege de beperkte middelen zijn nachtzittingen tot op heden nooit via internet uitgezonden. Het betreft dus geen uitzondering, maar de regel tot nu toe. Als we hierover willen debatteren dan moet de discussie erover gaan of deze regel permanent veranderd moet worden. 
Alvaro (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Frattini bedanken voor zijn aanwezigheid hedenavond bij dit debat, het eerste debat over gegevensbescherming tijdens deze parlementaire zittingsperiode, dat wordt gehouden op initiatief van mijn eigen fractie, de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa. Dit is niet de eerste keer dat het Parlement zich heeft gebogen over de kwestie van passagiersgegevens in het PNR (), maar het is wel haast op de kop af twee jaar gelden dat het Parlement deze kwestie voor het eerst aan de orde stelde. Het debat van vanavond is dan ook bedoeld om te inventariseren wat er sindsdien gebeurd is.
Ik ben benoemd tot rapporteur in verband met het initiatief van vier lidstaten inzake het bewaren van gegevens. Daarom hebben we een aantal maanden geleden twee mondelinge vragen ingediend over het onderwerp PNR en het onderwerp gegevensbewaring, met het oog op het voeren van een publiek debat over twee kwesties die vanuit het oogpunt van de fundamentele mensenrechten aanleiding hebben gegeven tot ernstige bezorgdheid. Daarnaast hopen wij meer informatie van de Commissie te verkrijgen over deze onderwerpen.
Commissaris Frattini, het verheugde ons dat u tijdens de hoorzittingen van het Europees Parlement met de kandidaat-commissarissen zei dat u veel belang hecht aan het verdedigen van de grondrechten, en ik weet dat u zich persoonlijk inzet voor de verdediging van de privacy van burgers. Wij waarderen deze houding, maar wij willen ook dat de Commissie de voorstellen over gegevensbescherming op basis van de derde pijler, die ons al zo lang geleden zijn beloofd, nu eens voorlegt.
Het Europees Parlement neemt een standpunt in dat haaks staat op de standpunten van de andere EU-instellingen. We hebben grote meningsverschillen gehad met de Commissie en de Raad over de PNR-kwestie en we hebben hun besluiten aangevochten via het Hof van Justitie. Helaas zullen we nog lang moeten wachten voordat het Hof zijn besluit zal nemen. Met betrekking tot het bewaren van gegevens heeft het initiatief van de vier lidstaten mij niet kunnen overtuigen, noch inhoudelijk, noch als het gaat om de rechtsgrondslag. Ik weet dat de Commissie deze twijfels deelt.
In algemene termen maakt het Europees Parlement zich zeer ernstige zorgen over de mate van overeenstemming van deze bepalingen met internationale en Europese mensenrechtennormen, zoals het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en de daarmee verbonden jurisprudentie, alsook het EU-recht. Daarom zijn we vanavond hier.
Wat de bewaring van gegevens betreft, weten we dat de Commissie gebruik heeft gemaakt van het voorbehoud voor nadere bestudering om de juistheid van de rechtsgrondslag van het voorstel van de vier lidstaten na te gaan. De Commissie is van mening dat het niet correct is de derde pijler als rechtsgrondslag te nemen, en dat de eerste pijler als rechtsgrondslag de juiste zou zijn. Wij zouden graag inzage krijgen in de juridische reactie van de Commissie, aangezien ik dezelfde twijfels heb en de juridische dienst van het Parlement heb verzocht dezelfde juridische controle uit te voeren. Wij twijfelen echter ook aan de noodzaak en het evenredig karakter van Europese bepalingen inzake het bewaren van gegevens. Daarom willen we de Commissie vragen of zij het initiatief van de vier lidstaten steunt, niet alleen met betrekking tot de rechtsgrondslag, maar ook inhoudelijk.
Ten tweede willen we graag weten of de Commissie de vier lidstaten zal verzoeken hun initiatief in te trekken, een stap die de Commissie nog niet heeft gezet. We willen ook weten of en wanneer de Commissie een voorstel zal doen voor een instrument dat de eerste pijler als rechtsgrondslag heeft. Volgens het werkprogramma van de Commissie voor 2005 keurt de Commissie deze maand een richtlijn goed over de bewaring van gegevens voor rechtshandhavingsdoeleinden. Zal deze deadline worden gehaald en wat zal de inhoud van het voorstel zijn?
Ten derde zouden we graag geïnformeerd worden over het gegevensbeschermingsinstrument met de derde pijler als rechtsgrondslag waarvan commissaris Frattini persoonlijk heeft beloofd dat het er zou komen en dat al veel te lang op zich laat wachten. Ik wil benadrukken dat de Groep gegevensbescherming artikel 29 al een voorstel heeft opgesteld voor geharmoniseerde beginselen voor gegevensbescherming onder de derde pijler. Het zou een eer zijn uw opmerkingen over dit onderwerp te mogen horen.
Het Parlement hecht veel belang aan de PNR-kwestie en heeft recht op informatie over de procedure die momenteel loopt bij het Hof van Justitie, omdat het Parlement bezwaar heeft aangetekend tegen de ondertekening van de internationale overeenkomst van 28 mei 2004 die de overdracht van gegevens van vliegtuigpassagiers aan de VS mogelijk maakt. Ten eerste heeft het Parlement voortdurend verzocht om de ontwikkeling van een “push”-systeem, de laatste keer in het aangenomen amendement op de begroting voor 2005. Kan de Commissie het Parlement vertellen of er zich enige ontwikkelingen hebben voorgedaan?
Zou de Commissie, met het oog op de bescherming van de privacy van Europese luchtvaartpassagiers, het Parlement op de hoogte kunnen stellen van de omvang van de passagiersgegevens waartoe de autoriteiten toegang hebben, en kunnen verklaren of gevoelige gegevens effectief worden gefilterd. En vooral: zijn intracommunautaire vluchten van de regeling uitgesloten?
De Commissie heeft een mededeling gepubliceerd over een allesomvattende EU-aanpak van de doorgifte van passagiersgegevens. De Commissie hanteert klaarblijkelijk echter geen samenhangende aanpak, aangezien zij enerzijds de internationale overeenkomst met Australië nog niet heeft bekrachtigd, terwijl zij anderzijds bereid is onderhandelingen te voeren met Canada over normen die volledig verschillen van de normen die gelden voor de VS. Zal de Commissie in navolging van de mededeling beginnen met het hanteren van een echt mondiale EU-aanpak?
Tot slot: waarom is het Parlement nooit op de hoogte gesteld van de onderhandelingen over het PNR op het niveau van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO)? De huidige praktijk is niet democratisch, niet transparant en niet te rechtvaardigen. Dank u wel, ik ben benieuwd naar uw antwoorden. 
Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de ondervoorzitter van de Commissie, ik zal de vragen die u hier heeft doorgekregen niet herhalen. Het kan echter zinvol zijn u eraan te herinneren dat het Europees Parlement het afgelopen jaar – in april 2004 – een tussen de Raad, de Commissie en de Verenigde Staten tot stand gekomen overeenkomst heeft verworpen en naar het Hof van Justitie is gestapt. Ik wijs er verder op dat artikel 7 van Richtlijn 9546 een volledige lijst bevat van de voorwaarden die voor het verwerken van persoonsgegevens gelden. Het komt erop neer dat daarvoor ofwel uit hoofde van het communautair recht ofwel uit hoofde van het nationaal recht toestemming moet worden gegeven – en niet uit hoofde van het recht van een derde land.
Gelooft u niet dat er sprake is van een schending van het recht op privacy van de Europese burgers als passagiersgegevens automatisch aan de Amerikaanse autoriteiten worden doorgegeven, terwijl het Hof van Justitie nog geen uitspraak heeft gedaan en het Europees Parlement zich tegen een dergelijke overdracht heeft uitgesproken? Ik wijs u erop dat de Amerikaanse autoriteiten niet het beschermingsniveau kunnen garanderen dat wij in Europa verlangen – een beschermingsniveau dat wij overigens wel eisen van derde landen als Canada en Australië. Een probleem is vooral dat wij geen enkel middel hebben om erachter te komen wie tot deze gegevens toegang heeft.
Bij het regelen van deze kwestie dienen niet alleen de grondrechten gerespecteerd te worden, maar ook de door het Europees Parlement vastgelegde beginselen We moeten dus vastleggen welke gegevens automatisch mogen worden doorgegeven en voor welke gegevens geldt dat ze per geval moeten worden beoordeeld. We willen verder dat er een lijst wordt opgesteld met ernstige delicten waarvoor een aanvullend verzoek kan worden ingediend en een lijst met daarop de autoriteiten en agentschappen die toegang kunnen krijgen tot de gegevens; ook de regels voor de bescherming van de gegevens moeten worden vastgelegd. We willen voor elk van deze twee typen gegevens weten hoe lang ze mogen worden bewaard. Gaat het om gegevens die bedoeld zijn om ernstige delicten te voorkomen, dan geldt dat ze moeten worden uitgewisseld volgens de bepalingen van de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten inzake gerechtelijke samenwerking en uitlevering. We willen er zeker van zijn dat passagiers de mogelijkheid krijgen om gegevens die op hen betrekking hebben te corrigeren. Bent u van mening, mevrouw de commissaris, dat de overdracht van gegevens voldoet aan het evenredigheidsbeginsel en het beginsel dat maatregelen aan hun doel moeten beantwoorden? Volgens de Groep gegevensbescherming artikel 29 dienen deze beginselen namelijk in acht te worden genomen.
We willen verder beoordelingen en cijfers ontvangen. We willen, kortom, weten wat er met deze praktijken bereikt wordt. Gelooft u niet dat het op dit moment veel belangrijker is het probleem van de gegevensbescherming binnen de context van de derde pijler met een kaderbesluit te regelen? Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Zweden hebben een voorstel voor een kaderbesluit over het vasthouden van gegevens ingediend; ook de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken houdt zich hiermee bezig. Wij zouden graag willen weten, mevrouw de commissaris, of u het initiatief van deze vier landen steunt. Wat zijn precies uw plannen op het gebied van gegevensbescherming? Bent u van plan zelf een voorstel te doen? De Commissie burgerlijke vrijheden wil graag weten op welke rechtsgrond ze te werk moet gaan. Wij zullen u dankbaar zijn, mevrouw de commissaris, indien u op al deze vragen een duidelijk antwoord geeft. 
Buitenweg (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, vanavond gaan we eens gezellig herinneringen ophalen aan de vorige Commissie en haar beloften. Herinnert u zich misschien nog de brief van de heer Bolkestein aan de Amerikaanse minister Tom Ridge over de overdracht van passagiersgegevens? Daarin haalde hij toen zelfs nog Benjamin Franklin aan met het bekende citaat "".
Vandaag willen we weten wat er nou eigenlijk precies gebeurt met de gegevens van onze burgers. Buitengewoon controversieel in de vorige debatten was de overdracht van gevoelige gegevens, zoals over religie of over de gezondheidstoestand van burgers. En Bolkestein beloofde dat "". Dus de Verenigde Staten krijgen de gegevens dan wel in handen, maar ze mogen er niet naar kijken. Heeft de Commissie inmiddels gecontroleerd of de Verenigde Staten dit inderdaad hebben gedaan of gelooft u hen gewoon op de blauwe, of bruine, ogen van president Bush?
Hoe zit het met de ontwikkeling van die filtersystemen voor de vliegtuigmaatschappijen? De Commissie meende vorig jaar dat de hele rechtszaak van het Europees Parlement eigenlijk overbodig was, want ze konden het -systeem wel binnen een paar, waarschijnlijk wel binnen zes maanden, van de grond krijgen. Hoe staat het er inmiddels voor?
De interesse van Amerikaanse zijde in de persoonlijke gegevens van onze burgers kan niet los gezien worden van hun inspanningen om tot een te komen. De Verenigde Staten willen van zoveel mogelijk burgers wereldwijd een profielschets maken op basis van hun reisgedrag en hun kredietkaardaankopen. De Commissie heeft op 11 maart 2004 geantwoord dat zij onder bepaalde voorwaarden wel bereid is mee te werken aan de ontwikkeling van dit CAPPS II-systeem en gezegd dat de Amerikaanse autoriteiten op dit moment nog geen tests uitvoeren met onze passagiersgegevens. Ik vraag de Europese Commissie of het, nu een jaar later, misschien inmiddels wel zo ver is dat men aan het testen is met onze passagiersgegevens? Heeft u dat gecheckt? Hoe staat het met het CAPPS II-systeem of wellicht met zijn opvolger? Is de Commissie inmiddels wel bezig met de samenwerking met de Verenigde Staten over dit onderwerp. Hierover zou ik graag precies antwoord willen krijgen. 
Cederschiöld (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben ervan overtuigd dat commissaris Frattini onze vragen gelezen heeft en zeker ook vanavond zal beantwoorden. Ik ben er ook van overtuigd dat hij weet dat het Parlement zich schaart achter een evenwichtige visie wanneer de misdaadbestrijding en de integriteitskwestie met elkaar in conflict komen, zoals in dit geval met bewaring van gegevens.
We hebben de hele dag gediscussieerd over het proces van Lissabon en over de vraag hoe we ons concurrentievermogen kunnen vergroten. Het kan nu natuurlijk niet het juiste moment zijn om ondernemingen, autoriteiten en burgers met gigantische kosten op te zadelen voor iets waarvoor we niet eens beschikken over een effectbeoordeling, kosten dus waarvoor geen enkele basis bestaat. Het lijkt me volstrekt onredelijk en onlogisch om besluiten te nemen voordat zoiets is vastgesteld, terwijl men tegelijkertijd discussieert over concurrentievermogen en Lissabon.
Het zou onredelijk zijn om de burgers te laten betalen voor deze bewaking van henzelf. Ik vind dat de persoon die om de gegevens verzoekt, ook altijd degene moet zijn die betaalt. Anders zou er een Big Brother-maatschappij gestimuleerd worden. Bovendien is niet bewezen dat deze procedure nodig is, wat een voorwaarde is om een besluit te nemen. Als de Commissie met een voorstel komt, dan is het logisch dat de lidstaten hun voorstel intrekken.
Ik hoop en geloof dat de heer Frattini inziet dat het verstandig is, en zelfs nodig, om ervoor te zorgen dat de integriteitsbescherming voor burgers in de derde pijler ten minsteeven goed is als die in de eerste pijler. Ik deel de mening van de collega’s dat het interessant zou zijn om te horen hoe u dit denkt aan te pakken. 
Sjöstedt (GUE/NGL ).
    Mijnheer de Voorzitter, wat de kwestie van de overdracht van passagiersgegevens betreft, wil ik mij aansluiten bij de vraagtekens en de kritiek die mijn collega’s van de Fractie De Groenen en de PSE-Fractie naar voren hebben gebracht. Zelf wil ik mijn bijdrage toespitsen op de kwestie van de opslag van persoonsgegevens.
In het voorstel dat nu bij de Raad ter tafel ligt, is een zeer duidelijk conflict aanwezig tussen persoonlijke integriteit en respect voor de persoonlijke levenssfeer enerzijds, en de behoefte van de maatschappij aan bewaking anderzijds. Ik vind dat dit voorstel teveel inbreuk maakt op de privacy. Het is namelijk gebaseerd op het beginsel dat mensen worden bewaakt zonder dat ze verdacht worden van een misdrijf. Het is eigenlijk gebaseerd op een soort onderliggende verdenking jegens iedereen. Dat is duidelijk in strijd met het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, vooral met artikel 8 van dat verdrag, over de eerbiediging van ieders privé-leven, familie- en gezinsleven, woning en recht op correspondentie.
De lidstaten van de EU hebben dit verdrag van de Raad van Europa ondertekend, vanuit de gedachte dat de EU als instelling dat ook zal doen. Menen wij dat serieus, als we tegelijkertijd wetgeving aannemen die een duidelijke schending van internationale verdragen inhoudt? Dit is een kwestie van geloofwaardigheid, een cruciale vraag, waarover de Commissie zich moet buigen.
Een ander belangrijk punt is de felle kritiek van de zogeheten Groep gegevensbescherming artikel 29 op dit voorstel. Het gaat hier om enkele van de belangrijkste experts in de Unie op het gebied van gegevensbescherming. Het zou ook interessant zijn om het commentaar van de Commissie te horen op de onderhavige kritiek van de Groep gegevensbescherming artikel 29.
In crises wordt de rechtsstaat op de proef gesteld, en tijdens een crisis is het het meest nodig dat de rechtsstaat de burgers beschermt, ook tegen een ongegronde bewaking door de maatschappij zelf. Sinds de terroristische acties van een paar jaar geleden in de Verenigde Staten hebben we gezien dat als je deze grens eenmaal overschrijdt, het steeds makkelijker wordt om dat nogmaals te doen. In dat verband is het van belang om op de bres te staan voor de fundamentele waarden van de rechtsstaat. Dan moeten ook de Commissie en de Raad bereid zijn om ruim op tijd over deze wetgeving te debatteren. Te vaak hebben we over deze kwesties gediscussieerd – diverse malen zonder antwoord te krijgen – om tot de ontdekking te komen dat het te laat was.
Reul (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we zijn het er ongetwijfeld snel over eens dat de bescherming van persoonsgegevens een belangrijke taak is. Even belangrijk en onomstreden is misdaadbestrijding, die juist in deze tijd van groot belang is. De afweging tussen gegevensbescherming enerzijds en de mogelijkheden voor misdaadbestrijding anderzijds is ongelofelijk moeilijk. Ik sta in deze kwestie in alle oprechtheid open voor discussie. Bij dit voorstel voor het bewaren van verkeersgegevens moet ik echter constateren dat we al maanden wachten op een bevestigend antwoord op de concrete vraag of dit voorstel noodzakelijk is. In dat opzicht begrijp ik en steun ik zonder voorbehoud het standpunt van alle fracties in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, dat hier een onzinnig idee wordt nagejaagd.
We willen van de Commissie een duidelijk antwoord. Indien er een noodzaak is, dan kunnen we daarover praten. Is die noodzaak er niet – en daar ga ik nu vanuit – dan moeten we alles op alles zetten om dit proces te stoppen. Ik ben bang dat het proces steeds verder gaat en dat we morgen, overmorgen of wanneer dan ook een voorstel krijgen, over dat voorstel verder discussiëren en er helemaal niet meer uitkomen, hoewel het hele Parlement van mening is dat het verkeerd is. Ik ben dan ook buitengewoon benieuwd naar de mening van de Commissie in dezen. We praten over Lissabon, we willen minder regels. We zijn nu echter hard op weg om iets te regelen wat geen nut heeft en wat, afgezien van de vier lidstaten die het initiatief hebben gesteund, ook geen mens wil.
Ten tweede: wanneer alle fracties het eens zijn en ook hier hun bezwaren kenbaar hebben gemaakt, dan verwacht ik dat de Commissie het Parlement ook duidelijk maakt of ze een voorstel doet, wanneer ze dat doet en hoe het er inhoudelijk uit zal zien. Ik zou dan ook graag snel willen weten waar we onze goedkeuring aan gaan verlenen en wie er voor de kosten opdraait. Mevrouw Cederschiöld vroeg zojuist al wie eigenlijk de rekening betaalt. De burger, het bedrijfsleven of degenen die ons ermee hebben opgezadeld, namelijk de lidstaten die het initiatief hebben genomen? Andere vragen komen dan later wel aan de orde. 
Frattini,
   . Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt de algemene bezorgdheid die de lidstaten proberen te bestrijden met het beoogde kaderbesluit over de bewaring van gegevens, dat moet waarborgen dat handhavingsautoriteiten toegang kunnen krijgen tot bepaalde gegevens in verband met elektronische communicatie, ter ondersteuning van hun inspanningen op het gebied van misdaadbestrijding, met inbegrip van terrorisme en georganiseerde criminaliteit. Vanuit juridisch oogpunt is het onderhavige initiatief van Frankrijk, Ierland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk over de bewaring van gegevens ingediend op grond van titel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.
De Commissie is echter van mening dat de bepalingen in het ontwerp-instrument die betrekking hebben op het harmoniseren van de verplichtingen van aanbieders van elektronische communicatie tot het bewaren van gegevens in verband met het leveren van elektronische communicatiediensten, onder het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap vallen, met name gezien de bestaande bepalingen in het Gemeenschapsrecht over het onderwerp. Daarom zal de Commissie in het vroege voorjaar van 2005 een alternatief voorstel presenteren over gegevensbewaring, op basis van artikel 95 van het EG-Verdrag. Persoonlijk hoop ik dat de vier lidstaten in kwestie hun voorstel zullen intrekken.
De Commissie is zich terdege bewust van de eventuele kosten die het gevolg kunnen zijn van een bewaarplicht voor aanbieders van elektronische communicatiediensten. Er zal een effectbeoordeling worden uitgevoerd om vast te stellen in hoeverre het scheppen van verplichtingen tot het bewaren van gegevens economische gevolgen zal hebben.
Met betrekking tot een algemeen gegevensbeschermingsinstrument met de derde pijler als rechtsgrondslag, is de Commissie voornemens in de tweede helft van 2005 – in oktober of november – het eerste overkoepelende voorstel te publiceren. Te dien einde is de Commissie een raadpleging gestart van deskundigen die de relevante ministeries en gegevensbeschermingsautoriteiten van de lidstaten en de Schengen-landen vertegenwoordigen.
Met betrekking tot de gezamenlijke evaluatie van de overdracht van passagiersgegevens aan de Verenigde Staten, houdt een aantal vragen betreffende de overdracht van passagiersgegevens – de PNR-kwestie – verband met het naleven van toezeggingen door het Amerikaanse Bureau of Customs and Border Protection. Die toezeggingen omvatten een gezamenlijke evaluatie van de naleving ervan die wordt uitgevoerd door de Amerikaanse autoriteiten en de Commissie, waarbij de laatste geassisteerd wordt door vertegenwoordigers van Europese handhavingsautoriteiten en toezichthouders op het gebied van gegevensbescherming. Deze gezamenlijke evaluatie zal gedurende de eerste helft van dit jaar plaatsvinden, dus gedurende het eerste jaar waarin de overeenkomst, die op 28 mei 2004 in werking is getreden, en de daarmee gepaard gaande toezeggingen van kracht zijn. De evaluatie heeft tot doel een duidelijk beeld te geven van de manier waarop de toezeggingen functioneren. Het is mijn bedoeling om dit Parlement van de uitkomst van deze gezamenlijke evaluatie en alle belangrijke ontwikkelingen met betrekking tot dit dossier op de hoogte te stellen.
Zoals ik reeds heb gezegd, zullen nationale gegevensbeschermingsautoriteiten onderdeel uitmaken van het door de Commissie geleide team dat de gezamenlijke evaluatie zal uitvoeren. Dit moet de Groep gegevensbescherming artikel 29 in staat stellen deel te nemen om de tenuitvoerlegging van de toezeggingen volledig te beoordelen. Het stemt mij tevreden u te kunnen melden dat er, in weerwil van meningsverschillen over het Amerikaanse PNR-pakket, sprake is van een uitstekende samenwerking met betrekking tot de uitvoering van dit pakket tussen de Groep gegevensbescherming artikel 29 en de Commissie.
Als voorbeeld van die uitstekende samenwerking met betrekking tot de passagiersgegevens tussen de Groep gegevensbescherming artikel 29 en de Commissie heeft de groep een kennisgeving voor passagiers ontwikkeld, die luchtvaartmaatschappijen en reisbureaus gebruiken om passagiers te informeren over het feit dat er persoonsgegevens worden overgedragen aan het Amerikaanse Bureau of Customs and Border Protection, teneinde terrorisme en andere ernstige vormen van misdaad te voorkomen en te bestrijden.
Met betrekking tot de overdracht van gegevens aan derde landen zijn er tot nu toe, volgens de informatie die wij hebben ontvangen van de Verenigde Staten, geen passagiersgegevens overgedragen aan derde landen. Deze kwestie zal ongetwijfeld worden onderzocht tijdens de gezamenlijke evaluatie die zeer binnenkort zal plaatsvinden.
Met betrekking tot “Secure Flight” en CAPPS II, weet u waarschijnlijk dat de Amerikaanse Transportation Security Administration het controversiële computerondersteunde systeem voor het vooraf screenen van passagiers – dat ook bekend staat als CAPPS II – heeft ingeruild voor een nieuw programma dat “Secure Flight” heet. Dat programma zal passagiersgegevens gebruiken voor het vooraf screenen van passagiers op binnenlandse Amerikaanse vluchten aan de hand van een lijst met bekende of vermoedelijke terroristen, waarmee beoogd wordt potentiële terroristen te helpen identificeren. In tegenstelling tot CAPPS II is “Secure Flight”, vooralsnog beperkt tot Amerikaanse binnenlandse vluchten, waardoor het veel minder problemen oplevert dan CAPPS II vanuit het oogpunt van de bescherming van nieuwe gegevens. “Secure Flight” bevindt zich nog maar in de testfase. Daarom zijn er op dit moment nog geen onderhandelingen gepland. Dit is wel een kwestie die zeer nauwlettend in de gaten gehouden moet worden.
Met betrekking tot het plan van de EU voor een PNR-beleid, heeft de Commissie in december 2003 een mededeling gepubliceerd over een allesomvattende EU-aanpak van de doorgifte van passagiersgegevens, waarin wordt gepleit voor een allesomvattende en evenwichtige aanpak. De Commissie heeft in de mededeling aangegeven dat zij haar taken zal vervullen in samenwerking met andere derde landen die verzoeken om passagiersgegevens. De Commissie is gesprekken aangegaan met Canada en Australië. In verband met Canada zullen wij het Parlement binnenkort om advies vragen over een ontwerp-document van de Commissie en een bijbehorende internationale overeenkomst. Ook de besprekingen met Australië zijn vergevorderd. In beide gevallen heeft de Groep gegevensbescherming artikel 29 een positief advies afgegeven. Zoals u kunt zien, wordt de strategie van de Commissie zoals uiteengezet in de mededeling van december 2003 dus wel degelijk in de praktijk gebracht.
Tot slot, wat de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie betreft, die organisatie heeft in juni 2004 de Studiegroep inzake toegang tot passagiersgegevens opgericht, naar aanleiding van een initiatief dat door diverse staten binnen die organisatie is genomen. Zij riepen op tot de ontwikkeling van een reeks geharmoniseerde beginselen onder auspiciën van de ICAO. Er worden momenteel richtsnoeren voorbereid. De Europese Commissie en diverse EU-lidstaten leveren een actieve bijdrage aan het werk van de studiegroep. Ik zal u goed op de hoogte houden van verdere ontwikkelingen in dat programma. 
Coelho,
    – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Frattini, ik dank u voor uw antwoord met betrekking tot gegevensbescherming en het aangekondigde initiatief van de Commissie. Net als u hoop ook ik dat de vier lidstaten hun initiatieven intrekken.
Wat de PNR betreft: deze zaak houdt het Europees Parlement al twee jaar bezig. Zoals u weet, mijnheer Frattini, gaat het hier niet om de vraag of we de samenwerking op communautair en transatlantisch niveau wel of niet dienen te bevorderen voor een efficiënte bestrijding van het terrorisme. Waar we het nu over hebben is de noodzaak om een evenwicht te handhaven tussen veiligheid, vrijheid en rechten van de burgers. Wij houden vast aan het idee dat gegevens alleen mogen worden doorgegeven als het derde land in kwestie een adequaat beschermingsniveau kan garanderen. Bovendien dient er hoe dan ook een veilig juridisch kader te komen voor de overdracht van de PNR-gegevens. Wij zijn voor een “push”-systeem, maar dan wel voorzien van de nodige filters. Verder willen we dat alle nodige garanties worden verschaft met betrekking tot de juistheid, de veiligheid en de bewaking van de gegevens. Tot slot geloven we dat elke uitwisseling van informatie – of dat nu met de Verenigde Staten of een ander derde land is – altijd op basis van wederkerigheid dient te geschieden.
Wij kunnen ons vinden in uw opmerkingen over de toepassing van artikel 29 en we danken u voor uw bereidheid het Parlement te blijven informeren over al hetgeen met dit onderwerp verband houdt. Wij geloven dat de onderhandelingen met Canada en Australië die nu aan de gang zijn een minimumnorm kunnen opleveren die door andere landen – inzonderheid de Verenigde Staten – gevolgd kunnen worden.
De informatie en antwoorden die u ons hebt gegeven bevatten echter geen verwijzing naar de chip in paspoorten. Wij hebben informatie ontvangen dat de Verenigde Staten van plan zijn een niet-gecodeerde chip op te nemen die op afstand gelezen kan worden. Dat zal een extra probleempunt vormen in het algemeen overleg over de overdracht van gegevens tussen de Unie en de Verenigde Staten. 
Kreissl-Dörfler,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben commissaris Frattini dankbaar voor het feit dat hij al een initiatief van de Commissie heeft aangekondigd. Ik heb bij het punt van het bewaren van gegevens door telecommunicatienetwerken nog een paar vragen die hopelijk dan ook in zijn voorstel kunnen worden beantwoord.
Een van de eerste punten betreft de kosten. Juist voor kleinere telecommunicatiebedrijven betekent het langdurig bewaren van gegevens een grote financiële belasting. Het voorstel van de Raad en de vier lidstaten bevat geen compensatieregeling. Wie zal dat betalen? Hoe verhouden zich over het geheel genomen de baten tot de kosten? Het langer bewaren van gegevens levert immers beslist niet meer veiligheid voor de burgers op.
Deskundigen op het gebied van gegevensbescherming en zelfs vervolgingsinstanties zoals het in Duitsland twijfelen aan de noodzaak van de in het besluit van de Raad voorgestelde maatregel. De Bondsdag heeft zich zelfs uitgesproken tegen een minimumtermijn voor het bewaren van verkeersgegevens en roept de regering op het voorstel niet te steunen. Hoe wil men ook meer veiligheid realiseren, zolang terroristen en georganiseerde bendes hun toevlucht kunnen nemen tot mogelijkheden die door het voorstel helemaal niet worden aangepakt? Hoe zit het met internetcafés, lijnen tegen vaste tarieven, openbare telefooncellen of telefoneren via telefoonaanbieders uit het buitenland? Wie kan dat allemaal controleren en bewaren? Gegevensbescherming in verband met het doorgeven van gegevens aan derden is ook een heel belangrijke vraag.
Duidelijk is dat we meer veiligheid nodig hebben die ook effectief is. Niemand is tegen de bestrijding van internationaal terrorisme of georganiseerde criminaliteit. We hebben echter geen behoefte aan meer overbodige controle.
Ik hoop dat uw voorstel straks ook op al deze vragen een antwoord zal geven. Onze stellige overtuiging luidt dat het goed is om controle uit te oefenen, maar dat het nog beter is dat de mensen vertrouwen in deze controle hebben. Met het voorstel van de vier lidstaten in deze vorm zal het vertrouwen van de burgers echter niet worden gewonnen. 
In 't Veld,
   . Voorzitter, Commissaris Frattini, ik ben blij om te horen dat deze nieuwe Commissie een aantal fouten van de vorige Commissie gaat rechtzetten. Dat is belangrijk omdat in mijn land, Nederland, over een paar maanden een referendum wordt gehouden over de Grondwet. Ik wil de nogal sceptische Nederlandse burger graag recht in de ogen kunnen kijken en kunnen zeggen dat die Grondwet, die grondrechten en de bescherming van persoonsgegevens echt serieus is en niet zomaar lippendienst.
Allereerst even over de algemene kwestie, de bescherming van persoonsgegevens. U zei dat u persoonlijk tegen het voorstel van de vier landen bent. Ik wil graag horen wat dat in institutionele termen betekent.
Dan met betrekking tot de P[amp]R, een verslag waar mijn voorgangster Johanna Boogerd hard aan heeft gewerkt. Gaat in de waar u het net over had ook vermeld worden hoeveel aanslagen zijn voorkomen en hoeveel misdadigers in de kraag zijn gevat? Daar ging het per slot van rekening allemaal om.
Ten tweede, u heeft gezegd dat er inmiddels informatie aan de reizigers wordt verstrekt, maar hoe zit het dan met de verplichting dat die reizigers expliciete toestemming moeten geven voor het overdragen van hun gegevens?
Ten slotte wil ik graag van u weten wat de Commissie tot nu toe heeft ondernomen om het -systeem in te voeren. 
Lichtenberger,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, uw reactie laat heel veel vragen onbeantwoord en roept nieuwe vragen op. Ik kan u zeggen dat de burgers in de Europese Unie met deze regeling erg ongelukkig zijn en dat er veel mensen zijn die zeggen dat ze niet meer naar de Verenigde Staten willen vliegen, omdat ze niet als criminelen willen worden behandeld. Dat moet men onder ogen zien. Het is een mening die onder de burgers inmiddels wijdverbreid is.
Ik heb nog enkele aanvullende vragen naar aanleiding van de antwoorden die hebt gegeven. U zei dat we na een jaar een duidelijk beeld hebben en dat het Parlement dan wordt geïnformeerd. Moet ik daaruit afleiden dat u ons op dit moment niet kunt zeggen wat er in de tussentijd met de gegevens gebeurt die nu, gedurende dit jaar, worden bewaard? Moet ik daaruit afleiden dat u ons geen informatie kunt of wilt geven over de vraag hoe het op dit moment met het bewaren, gebruiken en filteren van deze gegevens staat? Mijnheer de commissaris, dan hebben we een groot probleem in de communicatie met de burgers.
Voor mij rijst hier de vraag hoe er wordt omgegaan met het probleem van de gegevensbescherming, waaraan de Europeanen veel waarde hechten. Commissaris, wees eerlijk tegen het Parlement, de mensen willen informatie! 
Mastenbroek (PSE ).
    Voorzitter, mijnheer Frattini, altijd goed om u te zien. Eerst de procedure, dan de inhoud. De procedure is buitengewoon vaag. We worden als Europees Parlement gevraagd een voorstel te beoordelen dat formeel nog niet bestaat. De Raad heeft namelijk wel een voorstel gedaan over dataretentie van verkeersgegevens, maar daar wordt nog altijd aan gewerkt en wat het voorstel uiteindelijk is, is niet duidelijk.
In de eerste pijler is al eens een keer een verbod op dataretentie afgesproken en het is overduidelijk dat enkele regeringen dit voorstel alleen maar doen omdat zij het in hun nationale parlementen niet rond kunnen krijgen. Zo misbruikt de Raad het democratisch gat in de Europese Unie, want zoals u weet mag het Europees Parlement hier nu alleen over adviseren. Ik heb u zojuist horen zeggen dat u het met ons eens bent. Althans dat is wat ik uit uw woorden afleid. Ik wil echter toch nog eens heel duidelijk stellen dat de Europese Unie niet bedoeld is voor het witwassen van mislukte nationale voorstellen.
Dan nu de inhoud. Het is de taak van het Europees Parlement om de proportionaliteit van het uiteindelijke voorstel te beoordelen. De proportionaliteit van deze inperking van het communicatiegeheim moeten wij beoordelen op basis van de noodzaak van die inperking. Hoe kunnen wij de proportionaliteit beoordelen van een voorstel als de inhoud ervan nog niet duidelijk is en het bewijs voor de noodzaak ervan ook nog nooit is geleverd?
U heeft zojuist gezegd dat als de Europese Commissie hierover een voorstel zou moeten indienen u de economische consequenties van zo'n voorstel zou gaan afwegen. Dat gaat mij eerlijk gezegd een klein beetje te snel. Ik zou eerst graag het bewijs voor een dergelijk voorstel willen zien. Met andere woorden: waarom is het nodig? Het bewijs ervoor is nog nooit geleverd. Uit een Nederlands onderzoek is eerder het tegenovergestelde gebleken. Dat onderzoek is door de Nederlandse regering geheim gehouden, maar zij heeft het uiteindelijk vanwege de wet op de openbaarheid van bestuur toch boven tafel moeten halen.
Dan nu een algemene opmerking over de strijd tegen terreur. Ik voel mij, terwijl ik hier spreek, niet zo echt prettig, want ik heb het gevoel alsof ik de strijd tegen terreur aan het ophouden ben. Ik vind het een belangrijke strijd en ik vind het schandalig dat de Europees Raad ons als Parlement in een positie brengt waarin wij op de rem moeten gaan staan bij voorstellen die bedoeld zijn voor de strijd tegen terreur. Zo wordt onze positie misbruikt. Ik zou graag willen spreken over wat we wel op Europees niveau zouden moeten coördineren en ik zou dat graag op democratische wijze willen doen. 
Frattini,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank alle afgevaardigden die het woord hebben gevoerd. Ten eerste wil ik opmerken dat de Commissie van plan is twee grote Europese waarden met elkaar te verzoenen: het recht van de burgers op veiligheid en het recht van de burgers op bescherming van hun vrijheid en grondrechten. Mijns inziens staan deze twee grondrechten niet haaks op elkaar. In de Commissie zullen wij alles in het werk stellen om aan te tonen dat er wel degelijk voorstellen mogelijk zijn die zorgen voor meer veiligheid en meer vrijheid, dat wil zeggen voor een betere bescherming van het grondrecht op bescherming van de persoonlijke gegevens.
Ik heb gesproken over een initiatief voor gegevensbescherming in het kader van de derde pijler. De Commissie zal zich daarbij natuurlijk baseren op artikel 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Er zijn bepaalde beginselen en ik zal het Parlement kort zeggen welke: het beginsel dat de verwerkte gegevens op transparante wijze worden gebruikt en enkel voor specifieke doelstellingen, het beginsel dat de betrokken persoon toestemming moet geven, het beginsel dat de rechtsgrondslag van tevoren bij wet moet worden vastgesteld, en dus niet in het ongewisse gelaten mag worden, en tot slot het beginsel dat toezicht van een onafhankelijke autoriteit noodzakelijk is.
Dit zijn de richtsnoeren die de Commissie in staat zullen stellen eind dit jaar te komen met een voorstel in het kader van de derde pijler, dat een nieuwe generatie van waarborgen zal bevatten. Er zijn meer waarborgen nodig, waarborgen die rekening houden met de hedendaagse tijd en de technologische ontwikkeling.
Wat het initiatief van de vier lidstaten met betrekking tot de eerste pijler betreft, heb ik reeds medegedeeld dat wij van plan zijn een alternatief voorstel in te dienen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat de rechtsgrondslag waarvoor deze lidstaten hebben gekozen niet de juiste is. Daarom heb ik ook gezegd dat ik pogingen zal ondernemen om hen tot intrekking van het voorstel te bewegen.
Wat de laatste vraag met betrekking tot biometrische gegevens in reisdocumenten en met name paspoorten betreft, kan ik zeggen dat naar mijn overtuiging regels nodig zijn om de meest gevoelige gegevens, zoals bijvoorbeeld vingerafdrukken, te coderen. Met dit beginsel is rekening gehouden in de huidige activiteiten en initiatieven van de Commissie.
Tot slot kan ik wat het vraagstuk van de gezamenlijke evaluatiebetreft, niet vooruitlopen op de resultaten, om de eenvoudige reden dat deze gezamenlijke evaluatie nog niet is afgesloten Ik heb zelf nog niet vernomen wat bij het onderzoek uit de bus is gekomen, maar ik kan u wel verzekeren dat ik het Parlement, zodra dat mogelijk is, op de hoogte zal brengen. Dat zal waarschijnlijk over enkele weken, of op zijn laatst over anderhalve maand, zijn.
Het laatste vraagstuk betreft het 'push'-systeem. Wij stellen alles in het werk om zoveel mogelijk landen ervan te overtuigen dit systeem toe te passen, dat mijns inziens het beste is. U weet waarschijnlijk wel dat Canada in de loop van de onderhandelingen ermee heeft ingestemd van start te gaan met het 'push'-systeem en ik heb goede hoop dat de Verenigde Staten, aan de hand van een beetje overredingskracht, uiteindelijk ook zullen inzien dat dit het beste systeem is. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten
De stemming vindt in april plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A6-0049/2005) van mevrouw Auken, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over de financiering van Natura 2000. 
Auken (Verts/ALE ),
    Mijnheer de Voorzitter, allereerst een woord van dank aan alle leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid voor de goede samenwerking. Vlak na de stemming van maandag dacht ik dat het verslag misschien een soort kerstboom was geworden waarmee twee pasgetrouwde mensen voor het eerst hun beider kersttradities moeten zien te combineren. Maar bij een nadere inspectie zie ik wel dat de boom niet alleen fraai versierd is maar ook volgens één bepaald concept.
Allereerst is nu vastgesteld dat Natura 2000 moet worden gefinancierd. Het bedrag staat niet ter discussie. We hebben internationale verplichtingen, en onze natuur heeft dringend hulp nodig. Het Europees Milieuagentschap in Kopenhagen heeft keer op keer gewezen op de alarmerende situatie, en wij moeten de ontwikkeling omkeren. Het is dan ook logisch dat het eigen minimumbedrag van de Commissie van 21,35 miljard euro voor 2007-2013 in het verslag is opgenomen, juist omdat dat niet ter discussie staat. We weten alleen dat als we niet meteen aan de gang gaan, het met de dag duurder wordt. Ik heb in Polen gezien hoe enorme Deense en Amerikaanse varkensboerderijen zich verspreiden over een mooi en kwetsbaar landschap, zonder enige consideratie voor de biologische diversiteit. In Denemarken verzamelen veel boeren verontreinigingsvergunningen in Natura 2000-gebieden. Zo kunnen ze fikse bedragen verdienen als de staat die terug wil kopen. Aan dit soort zaken moet een eind komen.
Wat ter discussie staat, is waar het geld vandaan moet komen. Wat dit betreft, is het verheugend dat de parlementaire commissie het erover eens is dat Natura 2000 moet worden geïntegreerd, niet alleen in het plattelandsbeleid, maar ook in een breder verband. Precies zoals de Europese Commissie heeft gezegd, moet Natura 2000 worden opgenomen in al het beleid van de EU. De parlementaire commissie was echter realistischer dan de Europese Commissie. Wij verwijzen in zijn algemeenheid naar milieuoverwegingen en niet alleen naar Natura 2000, en wij weten dat het doel onbereikbaar is als er geen bedragen worden geoormerkt en als er geen voorwaarden worden gesteld. Tot nu toe hebben we weinig sporen gezien van dit soort overwegingen, hoewel die reeds op dit moment in de fondsen kunnen worden geïntegreerd. Integendeel, de fondsen worden vaak tegen de natuur gebruikt. Als consideratie met de natuur daarentegen verbonden is met het gebruik van de fondsen, krijgen de boeren belangstelling voor het milieu en voor natuurvriendelijke landbouw en andere productie in de betreffende gebieden, en daar verdienen ze natuurlijk dubbel aan. Ik ben ervan overtuigd dat dat de gevoeligheid voor de rijkdom van een veelzijdige natuur – ook de economische rijkdom – zal aanscherpen, zoals de Commissie terecht heeft benadrukt.
Er bestaan kleine terreinen, die niet via de fondsen kunnen worden geholpen. Daarvoor moeten we het speciale fonds “Life+” gebruiken, dat ook bedoeld is voor het beheer en andere organisatorische taken. Wij benadrukken diverse malen de behoefte aan een aanzienlijke uitbreiding van het fonds voor plattelandsontwikkeling – om het werk naar behoren te kunnen verrichten en in harmonie met degenen die het moeten uitvoeren. We kunnen natuurlijk nieuw geld eisen voor de desbetreffende begroting, maar het ligt meer voor de hand en het is realistischer om een aanzienlijk deel van dit geld uit de eerste pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te halen, waar de echt grote bedragen van de EU zijn ondergebracht. We moeten echter niet vergeten dat een essentieel deel van het bedrag van de lidstaten moet komen. Het is hun verplichting, en ik vind het dan ook belangrijk dat we er met nadruk op wijzen dat de lidstaten zelf een verplichting hebben en dat dit niet alleen iets is wat door de EU moet worden gefinancierd. Het zou toch verschrikkelijk zijn als we de eeuwige afhankelijkheid van subsidies zouden uitbreiden, een afhankelijkheid die we maar al te goed kennen van het landbouwbeleid, waardoor de lidstaten nu de opvatting hebben gekregen dat zo ongeveer alles door de Gemeenschap wordt betaald. Nee, dit moeten ze zelf betalen. Medefinanciering door de EU is allereerst een belangrijke helpende hand, en wij rekenen erop dat ten minste de helft zal worden gedekt via de begrotingen van de EU en dus allereerst via de fondsen.
Het Parlement moet er nu op vertrouwen dat zowel de Commissie als de lidstaten hun verantwoordelijkheid op zich nemen, dat ze naar het Parlement luisteren en dat ze Natura 2000 integreren in al het relevante beleid. Daartoe hebben de regeringsleiders zich in Göteborg en bij diverse latere gelegenheden verplicht, en dat zijn ze verplicht aan de burgers van de EU en aan ons nageslacht.
Brepoels (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik wil voordat we aan dit debat beginnen even vragen, zonder uiteraard afbreuk te willen doen aan de kwaliteiten van Commissaris Frattini, of u de reden kent waarom de voor milieu bevoegde Commissaris niet aanwezig is tijdens dit toch zeer belangrijke debat over Natura 2000. Ik kan dat alleen maar betreuren en ik vind het onaanvaardbaar. 
De Voorzitter.
   – Ik heb u tijdens het vorige debat te laat gezien, mevrouw Brepoels.
Mijnheer de commissaris, aangezien u als volgende spreker op de lijst staat kunt u de vraag van mevrouw Brepoels meteen beantwoorden als u wilt. 
Frattini,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik moet mij verontschuldigen bij de geachte afgevaardigde maar de bevoegde commissaris, de heer Dimas, heeft mij medegedeeld dat hij, wegens persoonlijke verplichtingen elders, vandaag niet in het Parlement aanwezig kan zijn. Ik weet niet om wat voor persoonlijke verplichtingen het gaat, maar ik heb mij zonder meer bereid verklaard om hem te vervangen. Ik meen dat de toespraak die ik hier zal maken echter het werk is van zijn diensten en zijn directoraat-generaal, en commissaris Dimas staat er volledig achter. 
De door de staats- en regeringsleiders in Göteborg aangegane verbintenis om de achteruitgang van de biodiversiteit in de EU tegen 2010 te stoppen, is erkend als essentieel element van de EU-strategie voor duurzame ontwikkeling. Natuur en biodiversiteit zijn vastgesteld als hoofdprioriteiten voor actie. De succesvolle realisatie van het Natura 2000-netwerk zal de hoeksteen vormen van de inspanning van de EU. Een van de topprioriteiten is dan ook het waarborgen dat Natura 2000 op adequate wijze wordt gefinancierd. Tegen die achtergrond heeft de Commissie op 15 juli 2004 haar mededeling over de financiering van Natura 2000 goedgekeurd. In de mededeling werden alle mogelijke opties bekeken, met inbegrip van de oprichting van een apart fonds, en werd geconcludeerd dat de meest doeltreffende aanpak de integratie zou zijn van de financiering van Natura 2000 in bestaande communautaire financieringsinstrumenten.
De nieuwe verordening inzake de structuurfondsen die nu in de Raad wordt besproken voorziet in de financiering van Natura 2000 en omvat tevens mechanismen voor begeleiding en controle door de Commissie van de programma’s die de lidstaten indienen. De Commissie beseft dat er bezorgdheid bestaat in het Parlement over de prioriteit die lidstaten zullen toekennen aan Natura 2000 wanneer zij geconfronteerd worden met tegenstrijdige eisen die worden gesteld aan hun beperkte budgetten. Er wordt beweerd dat er hardere garanties nodig zijn en dat er middelen specifiek gereserveerd moeten worden. De Commissie is geen voorstander van een dergelijke rigide aanpak. Het is in dit stadium immers onmogelijk een precieze indicatie te geven van de bedragen die vanaf 2007 per jaar waarschijnlijk besteed zullen worden aan de medefinanciering van Natura 2000-gebieden.
De behoeften van de lidstaten zullen waarschijnlijk zeer uiteenlopend zijn. Daarom heeft elke afzonderlijke lidstaat, op basis van het subsidiariteitsbeginsel, de bevoegdheid om besluiten te nemen over de eisen met betrekking tot zijn Natura 2000-netwerk bij het opstellen van nationale programma’s voor verschillende financieringsverordeningen. Desalniettemin heeft de Commissie een voorstel gedaan met betrekking tot het reserveren van fondsen dat dient ter ondersteuning van de tweede as van Natura 2000 op het gebied van grondbeheer en verordeningen inzake plattelandsontwikkeling. Op grond van dit voorstel zijn lidstaten verplicht minimaal 25 procent van het totaal uit dit fonds toe te wijzen aan deze as, wat betekent dat er ten minste 22,75 miljard euro beschikbaar zal zijn voor grondbeheer in de periode 2007-2013. De steun van het Europees Parlement voor het veiligstellen van dat bedrag zal van cruciaal belang zijn.
In de voorbereiding van hun programma’s voor de structuurfondsen en het fonds voor plattelandsontwikkeling, zullen de lidstaten acht moeten slaan op de prioriteiten die vastgesteld zullen worden in de strategische richtsnoeren, welke de Commissie zal publiceren na goedkeuring van de financieringsverordening. Aangezien Natura 2000 duidelijk wordt genoemd in de voorstellen voor de structuurfondsen en het fonds voor plattelandsontwikkeling, zal Natura 2000 worden aangemerkt als een communautaire prioriteit in een strategisch richtsnoer voor de betreffende fondsen. 
Evans, Jillian (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het verslag van mevrouw Auken een zeer duidelijke boodschap bevat voor de Commissie, namelijk dat een behoorlijke financiering van het Natura 2000-netwerk ook voor dit Parlement zeer veel prioriteit heeft. Het stemt mij tevreden dat de hoofdpunten van het advies van de Commissie regionale ontwikkeling in het verslag zijn overgenomen.
De structuurfondsen moeten onderdeel zijn van het financieringsmechanisme voor Natura 2000, maar er moet ook duidelijk worden ingezet op het besteden van geld aan specifieke, geautoriseerde doelstellingen; met andere woorden, het geld moet dus wél gereserveerd worden en het vrijgeven van dat geld moet geschieden op voorwaarde dat er in de lidstaten nationale financieringsplannen voor Natura 2000 zijn opgesteld.
Het integreren van milieuoverwegingen in alle beleidswerkzaamheden van de EU is de manier om vooruitgang te boeken. Ik juich de geïntegreerde aanpak van de Commissie dan ook toe. Een van de belangrijkste kenmerken van Natura 2000 is dat die geïntegreerde aanpak hierin te herkennen is; mensen worden via deze aanpak centraal gesteld in het proces en dan vooral de mensen die wonen en werken in onze plattelandsgebieden. Natura 2000 heeft niet alleen tot doel de achteruitgang van de biodiversiteit in Europa te stoppen, maar schept en behoudt ook banen, ondersteunt landbouw, bosbouw en plattelandsontwikkeling en biedt mogelijkheden op het gebied van toerisme en onderwijs. De waarheid is echter dat steun uit de structuurfondsen of het budget voor plattelandsontwikkeling alleen niet genoeg zal zijn om Natura 2000 te financieren. Daarom moet het programma hand in hand gaan met Life+ en een specifiek fonds.
Onze voornaamste zorg is dat er effectieve financieringsopties moeten komen om ervoor te zorgen dat het doel van dit ambitieuze plan om het natuurlijke erfgoed van Europa veilig te stellen en te ondersteunen daadwerkelijk gerealiseerd wordt. 
Olajos,
   – “Natura 2000” is een ecologisch netwerk ter bescherming van natuurlijke habitats en dier- en plantensoorten van communautair belang die door de lidstaten worden aangewezen. Het Europees Parlement heeft jegens de burgers van de Unie de plicht ervoor te zorgen dat er een einde komt aan de achteruitgang van de biodiversiteit in Europa. Om dit doel te bereiken is - zoals geldt voor elk grootschalig project - geld nodig. Alle lidstaten, de Raad en de Commissie waren het met elkaar eens over de vaststelling van de vogel- en de habitatrichtlijn. Eenzelfde mate van consensus bestond er over het besluit tot oprichting van een Europees netwerk voor natuurbescherming. Daarom moeten we nu de daad bij het woord voegen en onze middelen bundelen om ook de materiële voorwaarden voor de uitvoering van dat besluit te scheppen!
In de Europese Volkspartij en in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid hebben we met grote instemming gereageerd op de aanbeveling van de Commissie inzake financiële steun voor het Natura 2000-netwerk. Er is gekozen voor een geïntegreerde aanpak waarvoor de financiering zou moeten komen uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, de structuurfondsen en het speciaal hiertoe aangevulde Life+-fonds. De vraag is echter of deze aanpak in de praktijk goed werkt. Uitvoerbaar zou het allemaal zijn indien i) de doelstellingen inzake natuurbescherming binnen de zojuist genoemde fondsen daadwerkelijk aangemerkt worden als prioriteit, ii) de nodige waarborgen vastgelegd worden in de bepalingen van de verschillende financieringsinstrumenten en iii) voor deze fondsen extra middelen beschikbaar worden gesteld in verband met de toename van de uit deze fondsen te financieren activiteiten. We gaan er derhalve van uit dat de individuele lidstaten op passende wijze zullen bijdragen aan de financiering van een en ander en dat de programma’s ter bescherming van de biodiversiteit niet eenvoudigweg terzijde geschoven zullen worden ten gunste van andere, economisch interessantere projecten.
De antwoorden van de Commissie op onze vragen hebben onze twijfels over de doeltreffendheid van de geïntegreerde aanpak evenwel enkel vergroot. Daarom is de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten van oordeel dat nog eens goed gekeken moet worden naar deze financiële oplossing en dat de instelling van een specifiek op dit doel gericht financieringsinstrument overwogen moet worden. Ik zou mevrouw Auken willen bedanken voor haar inspanningen, die geresulteerd hebben in een diepgaand, deskundig verslag, en voor haar bereidheid ten volle met ons samen te werken. Onze aanbevelingen inzake compromisamendementen tonen aan dat alle fracties en alle betrokken commissies op basis van gemeenschappelijke belangen in dezelfde richting denken.
Hegyi,
   . – Mijnheer de Voorzitter, onlangs heeft het Hongaarse parlement het Europees Parlement een sculptuur cadeau gedaan met de naam “Het herontdekte Europa”. Deze sculptuur herinnert ons er weer eens aan dat Europa niet alleen een werelddeel is, of een politieke en economische eenheid, maar ook een fictief persoon. Europa heeft niet alleen concurrentie, ontwikkeling en infrastructuur nodig, maar zoals iedere vrouw heeft zij daarnaast behoefte aan verzorging om haar schoonheid en natuurlijke kwaliteiten te bewaren. Veel natuurlijke rijkdommen, zoals meren, rivieren, bossen en velden zijn reeds verwoest door industrie, stadsplanning en intensieve landbouw. Dit is echt onze laatste kans om de overgebleven natuurgebieden in onze lidstaten te redden. Daarom juicht de Sociaal-democratische Fractie het Natura 2000-initiatief zonder enige terughoudendheid toe. Wij verheugen ons daarnaast over elke verdere stap om het programma te versterken. Wij hebben vele Brusselse en nationale milieu-NGO’s geraadpleegd en hebben hun suggesties meegenomen in onze amendementen. Natura 2000 kan alleen maar werken met de actieve steun van lokale gemeenschappen, NGO’s, en gewone mensen – mannen en vrouwen, jong en oud, die de schoonheid van de natuur gewoon waarderen zonder daaraan een politieke verklaring te verbinden. De Sociaal-democratische Fractie zet zich in om iedere Europese burger een schone natuurlijke omgeving te bieden.
In de oorspronkelijke mededeling van de Commissie werd 6,1 miljard euro per jaar voorzien voor het project. Wij vonden dat een moedige en bemoedigende stap. Later hoorden we dat de lidstaten via medefinanciering de helft van dat bedrag voor hun rekening zouden moeten nemen. Voor nieuwe lidstaten als mijn eigen land, Hongarije, is het niet eenvoudig geld te vinden, maar we zijn vastbesloten ons best te doen om onze unieke en onaangetaste natuurgebieden te redden. Ten minste de helft van het bedrag zou echter door de EU gegarandeerd moeten worden en om die reden heb ik een amendement ingediend om te bereiken dat in ieder geval het minimumbedrag van 3,05 miljard euro per jaar, of 25,35 miljard euro voor de periode tussen 2006 en 2013, door de Commissie wordt gegarandeerd.
Op maandagavond is dit amendement met eenparigheid van stemmen aangenomen door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. Het is zeer betreurenswaardig te moeten constateren dat de PPE-DE-Fractie wederom van gedachten is veranderd en de verwijzing naar een concreet bedrag in het verslag wil schrappen. Ik vind die benadering zeer teleurstellend. Zonder geld kunnen we elkaar 1001 nachten achter elkaar sprookjes vertellen, maar zal er geen vierkante meter bos of meer gered worden van de ondergang.
De Sociaal-democratische Fractie blijft wel dezelfde koers varen en wij veranderen dus niet van de een op de andere dag van standpunt. Wij steunen het verslag zoals dat aanvaard is door de Commissie milieubeheer en vragen de andere fracties eveneens “nee” te zeggen tegen degenen die pogen te bezuinigen op het budget voor natuur en op de toekomst van de natuurlijke rijkdommen van Europa. De stemlijst voor morgen zal voor zichzelf spreken. 
Ries,
    – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ook ik vind het een slechte zaak dat commissaris Dimas niet aanwezig is. Ik wil commissaris Frattini echter graag bedanken voor het feit dat hij zich bereid heeft getoond hierheen te komen voor de bespreking van een onderwerp dat eigenlijk niet onder zijn bevoegdheid valt.
Nu is het mijn beurt om onze rapporteur, mevrouw Auken, namens de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa, geluk te wensen met de kwaliteit van haar verslag en de vasthoudendheid die ze getoond heeft bij de verdediging van onze gemeenschappelijke doelstellingen.
Iedereen zal wel begrepen hebben dat de stemming morgen van cruciaal belang is. Natura 2000 is het belangrijkste instrument voor het behoud van de biodiversiteit en de bedreigde soorten in de Unie. Een aantal lidstaten gaat wel erg traag te werk, maar daar staat tegenover dat de plaatselijke overheden en andere hoofdrolspelers zich goed van hun taak hebben gekweten. Natura 2000 omvat thans 18 000 locaties, welke tezamen 64 miljoen hectaren beslaan – bijna 15 procent van het landoppervlak van Europa.
Wat de financiering betreft: we moeten ervoor zorgen dat de financiering – medefinanciering – van Natura 2000 haalbaar wordt. Daarvoor moeten we, zoals de Commissie ook voorstelt, gebruik maken van de bestaande financiële instrumenten voor de sector: het fonds voor plattelandsontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de structuurfondsen. Een integrale benadering is hier zeker de meest logische. We zullen deze gedachtegang echter wel tot het einde moeten volgen en ervoor zorgen dat het Natura 2000-netwerk verplicht onder deze fondsen komt te vallen. Dat is overigens de belangrijkste kritiek die de spelers ter plaatse, en gesteund door niet minder dan vijftien lidstaten en het Europees Parlement, tot u richten, mijnheer de commissaris: aangezien Natura 2000 per definitie een concreet voorbeeld van plaatselijk bestuur vormt, is het evident dat de plaatselijke gekozen bestuurders en andere betrokkenen verplicht moeten worden zich in te zetten voor het behoud van habitats en de soorten die in de speciale beschermingszone voorkomen. Anders zal het geld voor iets anders gebruikt worden – bijvoorbeeld de aanleg van een weg of projecten voor economische en sociale ontwikkeling. Daar wijzen we in punt 8 van onze resolutie op. Het is een belangrijk punt en wij steunen het onvoorwaardelijk.
We zijn verder voorstander van punt 5. Daarin wordt de Commissie aangespoord om het nog te realiseren financieringsinstrument Life+ te wijzigen en er een specifiek onderdeel “natuurbehoud” in op te nemen. Punt 5 dringt er bij de Commissie ook op aan om in de volgende financiële vooruitzichten een minimumbedrag te garanderen voor Natura 2000. Dat minimumbedrag moet aansluiten bij onze ambities – net zoals dat voor ieder ander Europees beleidsterrein geldt. Onze ambities zijn duidelijk: samen werken aan milieubescherming.
Mijnheer de Voorzitter: een motie van orde. Het gaat om de Franse vertaling en ik geloof dat dit punt voor de stemming in het plenum morgen van belang is. Als ik me niet vergis – en ik geloof niet dat ik dat doe – is de Franse vertaling onvolledig. Ik heb het nu over punt 5, en dat is een heel belangrijk punt, omdat het betrekking heeft op financiering en de omvang daarvan. Ik geloof dat de Engelse versie – dat is de andere versie waarover ik beschik – hier iets over zegt. De Engelse versie telt namelijk zeven regels meer dan de Franse, en in die zeven regels staat precies wat ik zojuist gezegd heb – een voorstel voor een minimumbedrag van 21,35 miljard euro. Ik geloof daarom dat het van belang is morgen aan te geven dat er aan het einde van de Franse tekst zeven regels ontbreken. We moeten dan ook vaststellen welke taalversie als authentiek geldt. 
De Voorzitter.
   – Dank u voor uw opmerking, mevrouw Ries. Er wordt nota van genomen en we zullen ervoor zorgen dat ook de Franse versie volledig is. 
Isler Béguin,
    – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ook ik onze collega gelukwensen met haar voortreffelijke verslag, waarin duidelijk wordt gemaakt wat bij Natura 2000 nu precies de knelpunten zijn. Ik ben echter wel met stomheid geslagen door de tekst die u hier gelezen heeft om het standpunt van de Commissie weer te geven. Ik wil u evenwel geen verwijten maken, aangezien ik de indruk heb dat de heer Dimas u hierheen heeft gestuurd om het vuile werk op te knappen, zodat hij zelf zijn handen in onschuld kan wassen. Welbeschouwd is er vandaag niets toegevoegd aan hetgeen commissaris Dimas hier twee weken geleden heeft gezegd.
Waar het hier om gaat is de financiering van Natura 2000, en dat is ook het onderwerp van het verslag van mevrouw Auken. Uit uw toelichting kan ik opmaken dat de Commissie ons opnieuw weigert te verzekeren dat ze de financiering voor Natura 2000 gedurende zeven jaar zal garanderen. Onze collega vroeg u om een bedrag en daar had hij gelijk in. Het gaat hier niet om zomaar een bedrag, zoals dat kan worden opgegeven door een NGO die zich dat soort grillen kan veroorloven. Het gaat hier om een bedrag dat de Commissie heeft berekend: de Commissie schat dat het beheer van Natura 2000 jaarlijks tenminste 6,1 miljard euro kost. Ik begrijp werkelijk niet waarom u het Parlement niet kunt verzekeren dat de Commissie bereid is een jaarlijkse EU-bijdrage van drie miljard euro te garanderen. Uw voorstel bevat die garantie immers niet. We zijn vandaag dus niet verder gekomen dan twee weken geleden. En we zouden nu toch graag een antwoord van de Commissie ontvangen. 
Booth,
   . – Mijnheer de Voorzitter, voordat ik toekom aan de kwestie Natura 2000 zelf, wil ik protest aantekenen tegen de wijze waarop de Commissie regionale ontwikkeling op maandagavond met het pistool op de borst gedwongen werd een noodbijeenkomst te beleggen. Er was heel weinig tijd om zaken te overdenken. Wij kregen te horen dat er een enorm bedrag van 6 miljard euro zou worden besteed, en nu zegt de commissaris dat er minimaal 22,75 miljard euro beschikbaar zal worden gesteld voor de periode 2006-2013. Om de zaak nog erger te maken, was er slechts één vertaling beschikbaar, in het Engels. Ik vond het teleurstellend om te zien dat de Commissie regionale ontwikkeling heeft voorgestemd, hoewel zij dat niet met eenparigheid van stemmen deed, zoals de heer Hegyi verklaarde, want ik en verschillende anderen hebben tegengestemd.
Deze episode is een perfecte illustratie van de arrogante wijze waarop ook dit Parlement vaak zijn zaken afhandelt, en dat is een serieuze zaak, gezien de vergaande invloed die de EU heeft op het dagelijks leven van mensen.
Natura 2000 is hiervan een typisch voorbeeld. Hoewel we allemaal onderkennen dat het milieu buitengewoon belangrijk is, dient het levensonderhoud van de mens toch prioriteit te hebben. Natura 2000 heeft in dit opzicht een negatief effect gehad. Ik zal een goed voorbeeld geven uit Tsjechië, waar een gebied is aangewezen om habitats te creëren die gunstig zijn voor de voedselbehoeften van fazanten en kwartels, alsook om de erosie van de bodem en van voedingsstoffen tegen te gaan. Volgens mijn Tsjechische collega’s is dit bijzonder goed geweest voor de kwartels, maar een ramp voor de mensen die daar wonen en werken! Ook in het Verenigd Koninkrijk zijn kalkgronden, droge veenmoerassen en hagen verwoest omwille van de EU-standaardisatie.
De habitatrichtlijn, waaruit Natura 2000 voortvloeit, is een poging om een gemeenschappelijk kader vast te stellen voor natuurbescherming alsof dieren in het wild zich zouden houden aan de academische theorieën. De natuur kan per definitie niet worden gestandaardiseerd en hetzelfde geldt voor echte mensenlevens, daarom verzet de UKIP zich tegen de funeste invloed van de EU overal waar deze zich doet voelen. 
Hegyi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik noemde in mijn toespraak de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, waarvan ik lid ben. Die commissie heeft met eenparigheid van stemmen vóór het verslag gestemd. Ik had het niet over de Commissie regionale ontwikkeling, dus ik vergiste mij niet. 
Bielan,
   . Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Dames en heren, het lijdt geen twijfel dat het programma Natura 2000 een van de pijlers vormt van het beleid van de Europese Unie voor de biodiversiteit. Het is daarom een belangrijk initiatief van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid om in het Europees Parlement een debat te houden over de gevolgen en de financiering van dit programma.
Over het algemene nut van het programma bestaat geen twijfel. De belangrijkste voordelen betreffen de volksgezondheid, maar daarnaast mogen wij het toenemende potentieel van het toerisme en de werkgelegenheid niet vergeten, want die wordt alleen al in de vijftien oude lidstaten geschat op 125 000 arbeidsplaatsen. Wij stellen echter sinds een aantal jaren vast dat de ontwikkeling van het concept van het Natura 2000-netwerk niet gepaard gaat met adequate financiering voor de opbouw en de instandhouding van het netwerk.
De Europese Commissie heeft aangekondigd dat zij een strategische benadering zal hanteren bij de financiering van het programma. Ik vrees echter dat het voorstel tot medefinanciering van het Natura 2000-netwerk uit verschillende financieringsbronnen, waaronder de fondsen voor plattelandsontwikkeling, de structuurfondsen, het financieringsinstrument voor milieubeheer Life+, een volledige, coherente en tijdige invoering van het netwerk in gevaar brengt. Het feit dat verschillende potentiële begunstigden verschillende aanvragen moeten indienen voor middelen uit verschillende fondsen betekent ongetwijfeld een rem op de benutting ervan voor verschillende beschermingsmaatregelen. Bovendien bemoeilijkt dit de follow-up van de verwezenlijking van het netwerk op nationaal niveau. Er zijn gebieden die volgens de thans geldende criteria niet in aanmerking komen voor financiering uit de beschikbare structuurinstrumenten. Deze beogen namelijk verschillende doelstellingen en betreffen bijvoorbeeld het bodemgebruik of soms zelfs concrete regio’s.
Voor de opbouw van het Natura 2000-netwerk moeten derhalve afzonderlijke middelen worden uitgetrokken. Anders kunnen er in de loop van de komende financiële vooruitzichten voor de jaren 2007-2013 gaten in de begroting ontstaan, met als gevolg het uitblijven van talloze beschermingsmaatregelen. In mijn land, Polen, komen bijvoorbeeld de meeste in het Natura 2000-programma opgenomen gebieden niet in aanmerking voor de genoemde fondsen, omdat het bijvoorbeeld om bossen in staatsbezit gaat of gebieden waar geen landbouw wordt bedreven. Ik hoop daarom dat tijdens de werkzaamheden aan de nieuwe financiële vooruitzichten wordt gezorgd voor voldoende middelen voor de ondersteuning van de vorming van het Natura 2000-netwerk. Dank u wel. 
Gutiérrez-Cortines (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vind het bijzonder jammer dat we, ondanks de inspanningen van mevrouw Auken om het onderhavige document te verbeteren, duidelijk op een verkeerde manier bezig zijn, want ik heb nog nooit meegemaakt dat een initiatief zoals Natura 2000, waar alle afgevaardigden en alle fracties achter staan, tot zoveel verwarring en vaak tegenovergestelde standpunten heeft geleid. Hoe komt dat? Dat komt doordat het document zelf niet goed is.
Het verslag is in opzet goed bedoeld, maar in technisch opzicht is het een onvolledig en verwarrend document. Dat komt in de eerste plaats omdat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen de verschillende categorieën die onder Natura 2000 vallen, bijvoorbeeld tussen enerzijds bossen en plattelandsgebieden – dit is het grootste gedeelte - waar de grond wordt bebouwd of waar sprake is van een bepaalde beschermde habitat, en anderzijds rivieren, de zee en waterbodems. Het zou absurd zijn het beleid voor plattelandsontwikkeling toe te passen op waterbodems. Dus waar moet de financiering vandaan komen? Hetzelfde geldt voor rivieren en wetlands.
Er wordt geen duidelijkheid verschaft over de verschillende categorieën, en over de financiering evenmin. Zo zouden de regels inzake de structuurfondsen moeten worden gewijzigd om Natura 2000 te bekostigen. De structuurfondsen zijn echter gebaseerd op statistische gegevens en niet, zoals Natura 2000, op kwalitatieve concepten.
Om de plattelandsontwikkeling te financieren dient er overigens eerst een voorlichtingscampagne te worden opgezet, want milieu en landbouw zijn in werkelijkheid niet echt compatibel, en als gevolg van het beleid in het kader van Natura 2000 zijn vele landeigenaren land kwijtgeraakt en in hun activiteiten beperkt. Verder is niet het nodige gedaan om te beoordelen in hoeverre de plattelandsontwikkeling een milieuaspect bevat dat kan worden gebruikt om landbouwers warm te laten lopen voor toekomstige landschaps- en milieubehoudprojecten.
Gezien de verwachtingen die de afgevaardigden op dit punt hebben en de goede wil waarvan zij deze dagen blijk geven met hun acties, vind ik het dan ook erg jammer dat het onderhavige document niet is terugverwezen naar de Commissie. Naar mijn idee hadden het Parlement en de zaak van de biodiversiteit een beter verslag verdiend. 
Salinas García (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om de financiering van Natura 2000 veilig te stellen, moeten we vooral praktisch zijn.
We houden ons hier in dit Parlement nu al heel lang met deze kwestie bezig, en naar blijkt maken we ons allemaal ernstig zorgen over de toekomst van het Natura 2000-netwerk.
Drie maanden geleden al was ik in de gelegenheid om mij te onderhouden met de directeur-generaal milieu, mevrouw Day, die er geen twijfel over liet bestaan dat zij niet van plan was om een speciaal fonds voor Natura 2000 in te stellen, hoe gerechtvaardigd het ook is dat dit Parlement daarom verzoekt.
Daarom ondersteunt de Sociaal-democratische Fractie het compromis dat de Commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid bereikt heeft. Het is een compromis waarin noch medefinanciering noch de oprichting van een apart fonds zijn uitgesloten, terwijl er binnen het nieuwe Life+-programma een bijzonder aantrekkelijke mogelijkheid wordt opengelaten voor alle activiteiten die op zichzelf niet onder plattelandsontwikkeling kunnen worden opgenomen.
In dit verband zou ik hier, met het oog op de stemming van morgen, een oproep willen doen. In mijn fractie bestaat geen begrip voor de amendementen die de PPE-DE-Fractie op de valreep nog heeft ingediend. Wij hebben daar geen begrip voor omdat ze het mijns inziens niet waard zijn om op het allerlaatste moment nog verdeeldheid te zaaien en de grote gezamenlijke inspanning die we in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid hebben geleverd, teniet te doen. Het overeengekomen standpunt moet juist worden bekrachtigd.
Wel zijn we erg blij dat in de tekst die morgen wordt aangenomen het voorstel is overgenomen om het proportionaliteitsbeginsel toe te passen bij de verdeling van de fondsen. Daar het netwerk de hele Unie ten goede komt, betekent dit dat het geen hogere kosten met zich meebrengt voor lidstaten, zoals mijn land, waarvan de biologische diversiteit en de beschermde oppervlakte groter zijn dan die van andere landen.
Dat is een punt dat we nogmaals onder de aandacht van de Commissie willen brengen, ofschoon het al is opgenomen in de habitatrichtlijn. Het Natura 2000-netwerk is een van de beste doelstellingen die we hebben gehad sinds het ontstaan van de Unie. We moeten die op communautair gebied dan ook blijven ondersteunen, zij aan zij met de lidstaten. We zijn niet tegen medefinanciering, maar we zijn wel ernstig verontrust over de toekomst van dit netwerk en over het feit dat grote delen ervan op het ogenblik geen enkele bescherming genieten.
Ik zou het Parlement willen oproepen het werk dat door de Milieucommissie is geleverd te steunen, met name paragraaf vijf. 
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we hebben niets tegen u, maar ik moet wel kwijt dat wij het oprecht betreuren dat commissaris Dimas hier niet aanwezig is. Tijdens de laatste zitting in Straatsburg heeft hij namelijk geen bevredigend antwoord gegeven op de door ons gestelde vragen en wij hadden hem nu graag duidelijk gemaakt dat wij daar geen genoegen mee nemen.
Natura 2000 is voor het behoud van de biodiversiteit onmisbaar. Het is onze plicht ervoor te zorgen dat dit beleid ten uitvoer wordt gelegd. De Commissie doet nu met het oog op de financiering van Natura 2000 het voorstel om dit beleid onder te brengen bij het Europees fonds voor regionale ontwikkeling en het fonds voor plattelandsontwikkeling. Dat is volgens mij verkeerd en wel om twee redenen. Een transversale benadering mag als concept goed klinken, maar blijkt in de praktijk irrealistisch te zijn. Groei en werkgelegenheid zijn – terecht – de belangrijkste prioriteiten van de Europese Unie. Men kan zich dan afvragen welk gewicht maatregelen voor biodiversiteit in de schaal leggen als je ze afzet tegen projecten voor economische ontwikkeling.
Het is dus niet realistisch de financiering van Natura 2000 onder te brengen in de structuurfondsen of het fonds voor plattelandsontwikkeling. Hoe kunnen we de nodige middelen voor Natura 2000 dan garanderen? Zowel de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling als die van de Commissie regionale ontwikkeling geloven dat de voorgestelde oplossing een probleem kan inhouden voor de financiering uit voornoemde twee fondsen. We komen dus allemaal op hetzelfde standpunt uit: we geloven dat Natura 2000 op deze wijze niet goed gefinancierd kan worden.
Daar komt bij dat bepaalde zones die onder Natura 2000 vallen geen landbouwgronden of bosgebieden zijn en dus niets te maken hebben met de structuurfondsen of het fonds voor plattelandsontwikkeling. Deze beschermde zones zouden dus geen communautaire financiering kunnen ontvangen. Hoe leg je aan de eigenaars van deze gebieden uit dat hun percelen wel onder Natura 2000 zijn opgenomen, maar dat ze niet kunnen profiteren van de financiële instrumenten?
Wij geloven dat we alleen door het opzetten van een specifiek fonds kunnen garanderen dat alle onder Natura 2000 vallende gebieden in aanmerking komen voor communautaire medefinanciering. Wij dringen erop aan dat dit fonds ondergebracht wordt in het nieuwe instrument Life+. Je kunt immers niet de hele tijd spreken over biodiversiteit in het kader van duurzame ontwikkeling en tegelijkertijd de toch al weinig talrijke financiële instrumenten ter bevordering van diezelfde biodiversiteit in gevaar brengen. 
Pleguezuelos Aguilar (PSE ),
   - Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mijn aan bij de gelukwensen aan mevrouw Auken in verband met haar uitstekende verslag, vooral omdat zij de meeste voorstellen van de Commissie regionale ontwikkeling heeft overgenomen.
Commissaris, de financiering van Natura 2000 baart ons inderdaad zorgen. We zijn het eens met de strategische benadering, maar we willen ook dat er een adequate financiering voor Natura 2000 gegarandeerd wordt, en we zijn heel bang dat als milieuprojecten het moeten opnemen tegen projecten van vooral sociaal-economisch belang, de milieuprojecten het onderspit zullen delven, met name – zoals u treffend zei – als de begroting vrij beperkt is.
Het lijdt geen twijfel dat wij achter paragraaf 5 staan, omdat hij de mogelijkheid biedt om Natura 2000 op adequate wijze te financieren met behulp van een speciaal instrument als deel van Life+, of natuurlijk ook door versterking van de structuurfondsen en de fondsen voor plattelandsontwikkeling met een speciale post.
Daarom verzoeken wij de Commissie om het onderhavige verslag in aanmerking te nemen, dat alle criteria bevat aan de hand waarvan er een solide basis en concrete garanties kunnen worden gegeven aan de adequate financiering van Natura 2000. 
Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, waarschijnlijk is iedereen het erover eens dat Natura 2000 een heel ambitieus programma met ambitieuze doelstellingen is, een programma dat een zeer belangrijke bijdrage aan de natuur en het milieu levert en ook een grote maatschappelijke betekenis heeft. Het zijn de Europese agrariërs, bosbeheerders en grondeigenaren die dit waardevolle cultuurlandschap hebben geschapen en nu ook beschermen. Ook Natura 2000 heeft als belangrijkste taak om aan het behoud van dit cultuurlandschap bij te dragen. Om deze ambitieuze doelstellingen te kunnen realiseren moeten we ook voor een fatsoenlijke financiering zorgen.
Natura 2000 bestaat al een aantal jaren, maar pas nu begint men na te denken over een passende financiering op Europees niveau. Intussen nemen de grondeigenaren al heel lang bepaalde beperkingen voor lief. De Commissie stelt medefinanciering van het Natura 2000-netwerk voor uit het fonds voor plattelandsontwikkeling en uit de structuurfondsen. Als rapporteur voor plattelandsontwikkeling wil ik duidelijke garanties dat Natura 2000 ook echt uit beide fondsen wordt gefinancierd. Daarvoor is een verhoging van het budget voor plattelandsontwikkeling nodig. We kunnen geen inbreuken toestaan op de eigendomsrechten van onze boeren, beheerders en grondeigenaren zonder hun volledige financiële compensatie te garanderen. Als we niet zorgen voor een duurzame financiering, zal de onzekerheid nog verder toenemen.
Mijnheer de commissaris, na de besluiten van Brussel, waarin de landbouwbegroting tot 2013 is bevroren, na de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, waardoor de middelen voor modulatie van de eerste pijler naar de tweede pijler gaan – dus naar de medefinanciering voor plattelandsontwikkeling – kunnen we toch niet anders dan met name de grondeigenaren en de boeren compensatie te geven voor hun inspanningen. Wij boeren staan een duurzame landbouw voor. Men kan met 25 lidstaten niet meer Europa voor minder geld krijgen. 
Brepoels (PPE-DE ).
    Het is duidelijk dat de financiering van het Natura 2000-netwerk heel onzeker blijft. Wij hebben als zodanig geen probleem - u hebt dat al gehoord - met de geïntegreerde aanpak, maar dan moeten er door de Commissie wel keiharde garanties of richtlijnen worden uitgewerkt. Die zijn op dit ogenblik niet beschikbaar en als ik de Commissaris goed beluister, zullen die er ook niet komen. De financiering is nochtans een heel belangrijke zaak. Het Europees Parlement heeft gedaan wat het kon en het heeft geen inspanning gespaard om de Commissie ervan te overtuigen dat Pontius Pilatus spelen al te makkelijk is.
Iets anders is de implementatie op het terrein. Als we vrijdag teruggaan naar huis en een lokaal bestuur, een boer, een natuurvereniging of, waarom niet, onze buurman vraagt wat wij nu eigenlijk hebben goedgekeurd, wat dat nu concreet voor hen betekent en wat er nu verder mee gebeurt, dan moeten wij het antwoord schuldig blijven. Nochtans is het belangrijk een heel stevig maatschappelijk draagvlak te creëren voor de realisatie van het Natura 2000-netwerk. De procedure voor de implementatie van de vogel- en habitatrichtlijnen is zonder inspraak van de bevolking doorgevoerd en dit heeft tot gevolg gehad dat de publicatie ervan, tenminste in mijn land, nog niet heeft plaatsgevonden omdat het politiek erg gevoelig ligt.
Als we Natura 2000 een serieuze kans willen geven en de mensen niet nogmaals de indruk willen geven dat er weer een beslissing van bovenaf gedropt wordt, is het belangrijk dat we hen zo snel mogelijk en zo correct mogelijk informeren over de gevolgen van die beslissing. Voor de mensen is het echt niet belangrijk waar het geld vandaan komt, uit een speciaal fonds, uit een structuurfonds of uit een plattelandsontwikkelingsfonds. Wat ze wel willen weten is of en door wie ze vergoed zullen worden als bepaalde zaken niet meer mogen of als hun grond een minwaarde krijgt. Vragen zoals "mag ik nog bouwen" en als het over agrarisch gebied gaat "wat met de mestproblematiek" zullen zeker naar boven komen. Conclusie: de Commissie moet zo snel mogelijk communiceren, klaar en duidelijk. Er heerst nu te veel onzekerheid en dat komt de natuur zeker niet ten goede. 
Frattini,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waarschijnlijk zal het mij niet lukken om de geachte afgevaardigden alle antwoorden te geven die zij van mij verwachten, maar ik zal tenminste proberen enige duidelijkheid te verschaffen.
Het lijdt geen twijfel dat iedereen de noodzaak van een adequate financiering van het Natura 2000-programma inziet. Het lijdt evenmin twijfel dat, zoals de rapporteur al zei, Natura 2000 een programma is dat in aanmerking komt voor medefinanciering door de Europese Unie.
Ten eerste moeten wij nagaan hoe wij deze financiering kunnen garanderen. Namens de Commissie kan ik u verzekeren dat de financiering van Natura 2000 met de bestaande middelen nog effectiever zal worden. Er zal meer effectiviteit mogelijk zijn omdat de financiering van Natura 2000 is uitgeroepen tot een prioriteit en als dusdanig zal worden opgenomen in de strategische richtsnoeren voor de fondsen waarmee de initiatieven worden gefinancierd. De Commissie zal deze richtsnoeren binnenkort voorleggen, en dan kunnen de lidstaten aan de hand daarvan hun eigen programma’s opstellen. Ons inziens kunnen wij met de opname van deze prioriteit in de strategische richtsnoeren de financiering op adequate wijze waarborgen.
Ten tweede moeten wij nagaan hoe de Commissie kan bijdragen aan het correcte gebruik van de beschikbare middelen. Ik kan u zeggen dat voor eind dit jaar de Commissie een gids zal publiceren waarin de modaliteiten voor de financiering van Natura 2000 uiteengezet zullen worden. In 2006 zal er bovendien in elke lidstaat een worden georganiseerd om de financieringsmodaliteiten toe te lichten. De Commissie wil deze initiatieven nemen om de indiening van efficiënte programma’s, van programma’s die aan alle financieringsvereisten voldoen, te kunnen aanmoedigen.
Een aantal afgevaardigden sprak over de mogelijkheid om het programma Life+ te gebruiken. Dat programma sluit inderdaad niet uit dat initiatieven worden gefinancierd die bestemd zijn voor Natura 2000 of in het netwerk Natura 2000 zijn opgenomen. Er zijn activiteiten die volgens de Commissie via Life+ kunnen worden gefinancierd, bijvoorbeeld initiatieven op communicatiegebied, de steun aan de totstandbrenging van lokale partnerschappen voor de specifieke bevordering van onder het Natura 2000-netwerk vallende zones en gebieden, de ontwikkeling van initiatieven met betrekking tot het mariene milieu - een zeer belangrijk aspect - en innovatieve maatregelen voor de bescherming van dier- of plantensoorten. Dit zijn slechts enkele voorbeelden, waaruit evenwel duidelijk blijkt dat volgens de Commissie ook Life+ kan worden gebruikt voor de financiering van Natura 2000.
Tot slot moet ik nog herinneren aan de mogelijkheid om de mariene gebieden financieel te ondersteunen. U weet dat in het voorstel van de Commissie voor een Europees visserijfonds de Natura 2000-gebieden niet specifiek worden genoemd. Volgens de Commissie biedt dit voorstel echter wel de mogelijkheid om activiteiten te ondersteunen die tot doel hebben het mariene milieu te ontwikkelen. In die geest zal ook de mogelijke financiering van activiteiten op het gebied van de bevordering van het mariene milieu worden overwogen.
Ik geloof dat deze elementen u tenminste enigszins geruststellen en duidelijk maken dat de Commissie absoluut niet van plan is om de prioriteiten van de financiering van Natura 2000 op de helling te zetten. 
Auken (Verts/ALE ),
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen opmerken dat het nu heel duidelijk geworden is hoe verkeerd het is dat de heer Dimas hier niet is. Want hier hebben we alleen maar een opsomming gekregen van de mogelijkheden binnen de bestaande financieringsbronnen, en die kenden we reeds al te goed. Dat was al vanaf het begin duidelijk. Waar wij op gewezen hebben, is dat de zaak niet werkt als er geen verplichtingen worden ingevoerd. Alle ervaringen uit het verleden leren dat men dan geen gebruik maakt van dergelijke mogelijkheden. Het is heel teleurstellend dat de Commissie hier ons een lesje staat te geven welke feitelijke mogelijkheden er zijn, in plaats van antwoord te geven op de vragen die in de loop van de onderhandelingen zijn gesteld. Ik weet wel dat commissaris Frattini niet in staat is om dat te doen, maar het sturen van een commissaris die niet over dit gebied gaat en daarom alleen in algemeenheden kan spreken, is geen juiste manier om het Parlement te behandelen.
De Voorzitter.
   – Commissaris Frattini heeft mij wel degelijk overtuigd van zijn deskundigheid op het gebied van Natura 2000.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats. 

