Jaarverslag 2007 van de ECB (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Olle Schmidt namens de Commissie economische en monetaire zaken betreffende het jaarverslag 2007 van de ECB.
Olle Schmidt
rapporteur. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Trichet, mijnheer Juncker, aller ogen zijn op de Europese Centrale Bank gericht. Door de huidige onzekere economische situatie en de financiële onrust staat de ECB onder grote druk. Ik ben ervan overtuigd dat de verhoging van het rentepercentage van vorige week een juiste beslissing was. Inflatie is een kwelling die ertoe leidt dat activa onrechtvaardig herverdeeld worden. De politieke leiders van Europa mogen dankbaar zijn dat ze een onafhankelijke centrale bank hebben die bereid is op te treden om te verhinderen dat Europa afglijdt naar een toestand van stagflatie, lage groei en toenemende inflatie.
Tien jaar na de introductie van de euro hebben we een wereldmunt. De veiligheid en stabiliteit die de euro de eurozone en de Unie als geheel, ook mijn eigen land, en zelfs de wereldeconomie gebracht heeft, had niemand kunnen vermoeden. Het "nee” in het Ierse referendum was niet een reactie op de kracht van de euro. Asymmetrische ontwikkeling van de economie in de verschillende eurolanden kan risico's opleveren, maar kan verholpen worden door vast te houden aan de eisen van het stabiliteitspact voor gezonde overheidsfinanciën en voortdurende structurele transformatie in de lidstaten.
Toch heeft het zin na tien jaar te evalueren hoe de ECB functioneert; het toezicht op de euro, de transparantie, de besluitvorming en de internationale rol van de euro zijn voor verbetering vatbaar. De commissie stelt daarom voor dat de ECB een nieuw voorstel presenteert over hoe de besluitvorming transparant en doeltreffender gemaakt kan worden als de Eurogroep groter wordt. De ECB zou een verslag moeten uitbrengen over de discussie tussen de leden van de Raad van Bestuur wanneer er beslissingen worden genomen over de basisrente, zodat de transparantie en de voorspelbaarheid groter worden. Ook de rol van de ECB als aanvoerder van de Eurogroep moet versterkt worden om het belang van de euro in internationaal verband beter te kunnen laten doorklinken.
Betere informatie aan de markt over de beslissingen van de ECB over het rentetarief is al lange tijd een grote wens van het Parlement, evenals publicatie van de notulen en de stemuitslagen. De ECB heeft dit echter geweigerd met het argument dat er daardoor verdeeldheid zou ontstaan tussen de verschillende nationaliteiten binnen het ECB-management.
Mijnheer Trichet, we hebben naar uw mening geluisterd en de commissie biedt nu een gewijzigd voorstel aan. Het ECB-management moet duidelijker informatie leveren na een beslissing over het rentepercentage, dat wil zeggen er moet meegedeeld worden of men zonder discussie unanimiteit heeft bereikt of dat het moeite kostte om tot een gemeenschappelijk standpunt te komen. Dat zou een grote stap voorwaarts betekenen voor een betere dialoog tussen de markt, ons -politici - en de ECB.
De inflatie breekt records en bedraagt nu ongeveer 4 procent. Dat is beduidend hoger dan de inflatiedoelstelling op de middellange termijn van 2 procent. Niet alleen de dollar, maar ook andere valuta zijn aanmerkelijk zwakker geworden vergeleken met de euro. Daardoor is de discussie over de wisselkoers aangewakkerd. De uitbreiding van de eurozone geeft de monetaire ruimte meer gewicht, maar levert ook meer problemen op, want de besluitvorming wordt moeilijker en er komen grotere verschillen in de economische ontwikkeling tussen de leden.
De crisis op de hypotheekmarkt laat zien dat financiële stabiliteit een mondiaal probleem is, want crises zijn niet langer beperkt tot een land of regio. De gezamenlijke inspanningen van de Federal Reserve en de Bank of England hebben er sterk aan bijgedragen dat het financiële stelsel het hoofd boven water heeft gehouden, maar de crisis is niet opgelost. Het is hierdoor ook duidelijk geworden dat er een grotere samenwerking nodig is tussen de centrale banken en andere instellingen. Dat zowel de ECB als de Fed gewaarschuwd hebben tegen onderschatting van het risico van een crisis op de hypotheekmarkt, zonder veel succes, toont de toenemende kwetsbaarheid van de financiële markten in de wereld aan. Dat betekent dat er goede reden is om op te treden, wat het Parlement, samen met anderen, nu ook doet, onder andere door gebruik te maken van de Lamfalussyprocedure ter modernisering van de Europese toezichtstructuur.
Het gemeenschappelijk monetair beleid en de ECB zullen de komende jaren zwaar op de proef worden gesteld. Ik ben ervan overtuigd dat de leiders van de EU en de ECB de proef zullen doorstaan. Toch moeten alle EU-leiders begrijpen dat prijsstabiliteit en gezonde overheidsfinanciën de pijlers vormen van groei en nieuwe banen. Het is daarom opmerkelijk dat de Franse president, niet in het minst in zijn huidige rol van voorzitter van de Raad, de stabiliteitsdoelstellingen van de ECB in twijfel trekt. Ik ben van mening dat de Europese leiders juist in een open dialoog met hun burgers de doelstellingen van het monetaire beleid zouden moeten uitleggen. Uit de pan rijzende prijzen en loonstijgingen als compensatie zijn de ergste vijanden van de welvaart.
Jean-Claude Trichet
president van de Europese Centrale Bank. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, rapporteur, dames en heren, ik vind het een eer u het jaarverslag 2007 van de Europese Centrale Bank aan te bieden, zoals het Verdrag voorschrijft. Onze betrekkingen gaan veel verder dan het Verdrag voorschrijft en de Europese Centrale Bank waardeert de zeer nauwe relatie met het Parlement.
Dit is de vierde keer dit jaar dat ik u toespreek. Mijn collega's in de raad van bestuur hebben ook nauw contact met het Europees Parlement onderhouden, vooral over zaken als de uitbreiding van de eurozone, de betalingssystemen en de tiende verjaardag van de Economisch en Monetaire Unie.
(DE) Ik zal u eerst een korte samenvatting geven van de economische ontwikkelingen in de periode 2007-2008 en uitleg geven over de monetaire beleidsmaatregelen die de ECB genomen heeft. Daarna wil ik graag een paar opmerkingen maken over punten en voorstellen die u naar voren hebt gebracht in uw ontwerpresolutie over het ECB-jaarverslag over 2007.
(EN) In 2007 heeft de ECB gefunctioneerd in een uitdagende omgeving met stijgende en grillige prijzen voor grondstoffen en ook, sinds de tweede helft van 2007, met een verhoogde onzekerheid die voortkwam uit de door de rapporteur genoemde voortdurende correcties op de wereldwijde financiële markten. Desondanks is de economie in het eurogebied in 2007 stevig blijven groeien, met een stijging van het reële BBP van 2,7 procent per jaar.
In de eerste helft van 2008 heeft de gematigde voortdurende groei van het reële BBP zich voortgezet, hoewel het kwartaal-op-kwartaalprofiel waarschijnlijk een aanzienlijke wispelturigheid zal laten zien als gevolg van tijdelijke factoren, die ten dele met het weer te maken hebben. Het is dus belangrijk dat we ons richten op de ontwikkeling op de middellange termijn wanneer we de groeiontwikkelingen beoordelen.
Als we vooruit kijken, naar buiten, moet de groei in opkomende landen stevig blijven, zodat de buitenlandse vraag van de eurozone ondersteund wordt. Wat de binnenlandse markt betreft, de economische fundamenten van de euro blijven sterk en in de eurozone is er geen sprake van wanverhoudingen van belang. De werkgelegenheid en de arbeidsmarktparticipatie zijn de laatste jaren sterk gestegen, terwijl de werkloosheidspercentages in geen 25 jaar zo laag zijn geweest.
Desondanks is de onzekerheid die deze vooruitblik op de groei omringt nog steeds groot en zijn er neerwaartse risico's die hoofdzakelijk betrekking hebben op verdere, onvoorziene stijgingen van de prijzen van grondstoffen, mogelijke verdere indirecte effecten van de voortdurende spanningen op de financiële markten op de reële economie, en toenemende protectionistische tendensen.
Wat betreft de prijsontwikkelingen, in 2007 bedroeg de jaarlijkse HICP-inflatie in de eurozone 2,1 procent, dat is licht boven de definitie van prijsstabiliteit van de ECB. Aan het eind van het jaar hebben de aanzienlijke stijging van de internationale olie- en voedselprijzen echter gezorgd voor een inflatie van ruim boven de twee procent. Sindsdien is de inflatie in de eurozone verder gestegen en in het midden van het jaar 2008, in het spoor van sterke, nieuwe stijgingen van de prijs van grondstoffen, op een zorgwekkend peil van rond de vier procent beland. Als we vooruit kijken, zal de HICP-inflatie waarschijnlijk enige tijd ruim boven het niveau blijven dat verenigbaar is met prijsstabiliteit en in 2009 slechts geleidelijk wijzigingen ondergaan.
De langetermijnrisico's voor de prijsstabiliteit blijven zich in 2007 duidelijk opwaarts bewegen en zijn de laatste maanden groter geworden. Tot deze risico's behoren mogelijk verdere prijsstijgingen van grondstoffen en onvoorziene verhogingen van indirecte belastingen en door de overheid gereguleerde prijzen. Bovendien maakt de Raad van Bestuur zich grote zorgen dat het prijs- en loonvormingsgedrag via allerlei tweederonde-effecten bijdraagt aan de inflatiedruk. De eerste tekenen daarvan zijn in sommige regio's van de eurozone al te zien. In dat verband baren indexeringsregelingen voor nominale lonen vooral zorgen; die dienen te worden vermeden.
Evenals in 2007 bevestigt de monetaire analyse in het eerste halfjaar van 2008 dat er voor de middellange tot lange termijn voornamelijk opwaartse risico's voor de prijsstabiliteit zijn. In overeenstemming met onze monetaire beleidsstrategie zijn wij van mening dat de duurzame onderliggende kracht van de expansie van de geldhoeveelheid en de kredietverlening in de eurozone gedurende de afgelopen jaren opwaartse risico's voor de prijsstabiliteit met zich mee heeft gebracht.
Om de heersende opwaartse risico's voor de prijsstabiliteit op middellange termijn te kunnen inperken heeft de Raad van Bestuur de monetaire beleidskoers in maart en juni 2007 verder aangepast. Na een periode van ongewoon grote onzekerheid in verband met de correctie op de financiële markten heeft de Raad van Bestuur in juli 2008 de minimale opgegeven rentevoet bij basisherfinancieringstransacties van het eurostelsel naar 4,25 procent gebracht. Hierdoor wordt onderstreept dat de Raad van Bestuur vastbesloten is tweederonde-effecten te voorkomen en vast te houden aan stevig verankerde inflatieverwachtingen op de lange termijn, in overeenstemming met zijn doelstelling van prijsstabiliteit. Dat is de bijdrage van het monetaire beleid van de ECB aan het behoud van de koopkracht op de middellange termijn en aan duurzame groei en werkgelegenheid in de eurozone.
Op basis van de vorige week genomen beslissing de tarieven te verhogen, beoordeelt de Raad van Bestuur de monetaire beleidskoers nu als een bijdrage aan het bereiken van prijsstabiliteit op de middellange termijn. We zullen alle ontwikkelingen in de komende periode zeer nauwlettend blijven volgen.
In de ontwerpresolutie snijdt u een aantal onderwerpen aan die voor de ECB van belang zijn. Ik verzeker u dat wij de zojuist gemaakte opmerkingen en ook alle opmerkingen die in de resolutie vervat zijn zorgvuldig zullen bestuderen en dat we verslag zullen komen uitbrengen.
Misschien kan ik heel kort over een paar van deze punten iets zeggen. Met betrekking tot de monetaire beleidsstrategie van de ECB juich ik de positieve beoordeling door de Commissie economische en monetaire zaken toe. Onze twee pijlers zorgen ervoor dat wij bij het nemen van beslissingen over monetair beleid op een samenhangende en systematische wijze rekening houden met alle informatie die relevant is voor de beoordeling van risico's voor de prijsstabiliteit.
In 2007 is de Raad van Bestuur binnen het eurostelsel met een onderzoeksagenda gestart om zijn monetaire analyse verder uit te bouwen; in de ontwerpresolutie wordt ook gevraagd om de analytische infrastructuur van de ECB verder te verbeteren.
Wat betreft transparantie, ik juich het ook toe dat de commissie erkent dat het niet per se raadzaam is de notulen van de bijeenkomsten van de Raad van Bestuur openbaar te maken. Een dergelijke maatregel zou de individuele standpunten benadrukken, terwijl het in een eurozone van vijftien landen, spoedig zestien, gaat om het standpunt van het besluitvormend college als geheel, de Raad van Bestuur. Het zou er ook toe kunnen leiden dat er op leden van de Raad van Bestuur druk uitgeoefend wordt om afstand te doen van hun noodzakelijke "eurogezichtspunt” bij het nemen van een beleidsbeslissing op monetair gebied.
Zoals ik al bij vorige gelegenheden gezegd heb, zie ik de inleidende verklaring die ik namens de Raad van Bestuur op de maandelijks persconferentie afleg als het equivalent van wat andere centrale banken de "samenvattende notulen” noemen. Samen met de daaruit voortvloeiende vragen en antwoorden geeft de inleidende verklaring zonder vertraging een veelomvattend overzicht van de kant van de Raad van Bestuur van de huidige monetaire beleidskoers. Dit communicatiemiddel heeft ons goede diensten bewezen bij het sturen van de verwachtingen op de financiële markten.
Met betrekking tot het begrotingsbeleid deelt de ECB het naar voren gebrachte standpunt dat alle lidstaten het stabiliteits- en groeipact volledig moeten eerbiedigen. Voor 2008 wordt een nieuwe stijging van de totale begrotingstekortquote in de eurozone voorzien. Het is duidelijk dat er een risico bestaat dat sommige landen niet zullen voldoen aan de bepalingen van de preventieve arm van het stabiliteits- en groeipact. We vertrouwen erop dat het bereiken van een gezonde, duurzame budgettaire positie en, op basis daarvan, de onbelemmerde werking van automatische stabilisatoren de beste bijdrage is die het begrotingsbeleid aan de macro-economische stabiliteit kan leveren.
De ontwerpresolutie verwijst ook naar de risico's van economische verschillen tussen de landen in de eurozone, die tot op zekere hoogte te maken hebben met structurele vormen van rigiditeit en/of verkeerd nationaal beleid. Het spreekt vanzelf dat economische verschillen tussen landen in de eurozone niet door het monetair beleid beïnvloed kunnen worden.
Om te vermijden dat er een lange periode van ofwel lage groei en hoge werkloosheid aankomt ofwel oververhitting als reactie van een land op asymmetrische schokken, dienen er op nationaal niveau hervormingen plaats te vinden om de weerstand tegen zulke schokken te versterken. Daarbij is te denken aan goed opgezette structurele hervormingen om de concurrentie, de productiviteit en de flexibiliteit op de arbeidsmarkt aan te wakkeren.
Ik wil er de nadruk op leggen dat het nodig is duidelijk toezicht te houden op de nationale concurrentieontwikkelingen - inclusief de loonkosten per eenheid product - omdat het achteraf herstellen van afgenomen concurrentiekracht een moeilijke zaak is. In dat opzicht steunen we de oproep van het Parlement tot een verantwoordelijk loon- en prijsbeleid.
Dan komen we nu bij de onderwerpen die voor het voetlicht zijn komen te staan door de correctie die de financiële markt heeft aangebracht met betrekking tot crisispreventie en -beheersing, ook een belangrijk onderdeel van de analyse door het Parlement.
Met betrekking tot crisispreventie zijn door de marktcorrectie zowel onderwerpen voor toezichthouders als voor centrale banken belicht. Toezichthouders moeten zich meer inspannen voor een verdere, grensoverschrijdende samenwerking en uitwisseling van informatie. Het is van wezenlijk belang de mogelijkheden van de Lamfalussyprocedure verder uit te zoeken. De ECOFIN heeft overeenstemming bereikt over maatregelen om dat te bereiken en de nadruk moet nu gelegd worden op de verwezenlijking van die richtsnoeren.
De marktcorrectie heeft in onze ogen geen overtuigend bewijs geleverd voor de noodzaak het huidige toezichthoudend systeem te reorganiseren, bijvoorbeeld door een nieuw orgaan voor EU-toezicht op te zetten. De centrale banken, inclusief de ECB, hebben zeer doeltreffend gehandeld bij het inventariseren van de zwakheden en risico's van het financiële stelsel die in het tumult aan het licht kwamen. Daar zal ik verder niet op ingaan.
Als we kijken naar de lessen over crisisbeheersing die geleerd zijn, dan zien we dat in het tumult vooral de behoefte aan een soepele overdracht van informatie tussen centrale banken en toezichthouders tijdens een crisis naar voren kwam. Centrale banken hebben soms informatie van de toezichthouders nodig om hun taken doeltreffend te kunnen uitvoeren bij crisisbeheersing. Dit geldt zowel voor het Eurosysteem als voor alle centrale banken. Aan de andere kant kunnen toezichthouders baat hebben bij informatie van de centrale banken. De ECB is daarom een zeer groot voorstander van de voorgenomen versterking van de EU-rechtsgrondslag voor de uitwisseling van informatie tussen centrale banken en toezichthouders.
Ik sluit af met een aantal opmerkingen over de integratie van de betalingssystemen in Europa. De positieve beoordeling in de ontwerpresolutie van SEPA en TARGET2 stemt ons tevreden. Wat het TARGET2-Securities-initiatief van het Eurosysteem betreft: de Raad van Bestuur zal in de komende weken een beslissing nemen over de voortzetting van het T2S-project. Het is belangrijk dat alle belangrijke CSD's positief op ons initiatief gereageerd hebben.
Jean-Claude Juncker
voorzitter van de Eurogroep en lid van de Europese Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats wil ik graag hulde brengen aan de rapporteur vanwege de kwaliteit van zijn werk. Het is een prima verslag dat alle kernpunten behandelt.
Ik heb tot mijn genoegen uit het werk van uw commissie en het verslag van uw rapporteur kunnen opmaken dat de opvattingen van het Parlement in grote trekken overeenkomen met de gezichtspunten die de Eurogroep, waarvan ik het voorrecht heb voorzitter te zijn, talloze malen naar voren heeft gebracht. Deze consensus, dit grotendeels samenvallen van opvattingen, heeft vooral betrekking op de werking en werkzaamheden van de Centrale Bank, die, zoals altijd, overdonderd is door de complimenten van de kant van het Parlement en de regeringen die ik hier vertegenwoordig.
Die opmerking is vooral belangrijk in het licht van de vele kritiek die de afgelopen weken en maanden op de Centrale Bank afgevuurd is, toen er een hele reeks maatregelen genomen moest worden om de financiële crisis te lijf te gaan die de hele wereld getroffen had. De Europese Centrale Bank werd eerst bekritiseerd omdat ze overactief zou zijn, maar kon tevreden vaststellen dat alle andere belangrijke monetaire autoriteiten haar instrumenten en methoden hadden overgenomen.
We kunnen ons er ook in vinden als de rapporteur er bij ons, de Eurogroep, ECOFIN in het algemeen en onze bank, op aandringt de passende financiële conclusies te trekken uit de crises waar we tegenaan zijn gelopen, vooral wat betreft het toezicht op de markten en de transparantie die we aan onze huidige mechanismes zullen moeten toevoegen.
Onze medeburgers maken zich vooral zorgen over de inflatie. Op het moment wijzen alle enquêtes uit dat de mensen zich nog steeds zorgen maken over het verlies van koopkracht en de angst dat de risico's van verlies van koopkracht werkelijkheid zullen worden. Daarom is het het recht en de plicht van de bank te zorgen voor prijsstabiliteit; dat is een doelstelling die de bank toegewezen heeft gekregen op basis van het Verdrag van Maastricht.
Daaraan wil ik graag toevoegen dat we niet het eenvoudige idee moeten aanhangen dat de Centrale Bank, de monetaire autoriteit, de enige is die verantwoordelijk is voor prijsstabiliteit en de bestrijding van inflatie. Inflatie en de bestrijding ervan zijn ook een zaak voor en een plicht van de regeringen van de landen in de eurozone. Ook zij moeten het juiste beleid voeren om de prijsstabiliteit te ondersteunen en kunnen dat doen door het monetaire beleid van de Centrale Bank aan te vullen.
De regeringen die aangesloten zijn bij de Eurogroep hebben zich er daarom in het kader van de noodzakelijke loonmatiging toe verplicht de lonen en de publieke sector niet uit de hand te laten lopen. We zijn daarom vastbesloten alles te doen om een onnodige verhoging van indirecte belastingen, zowel BTW als accijnsheffing, te voorkomen. We hebben ons ertoe verplicht alles te doen om te voorkomen dat de prijzen de pan uit rijzen.
Niemand kan het over inflatie en prijsstabiliteit hebben zonder melding te maken van de onafhankelijkheid van de Centrale Bank, zoals uw rapporteur zowel in zijn schriftelijke als mondelinge verslag gedaan heeft.
Ik wil er nogmaals op wijzen dat de onafhankelijkheid van de Centrale Bank een grondbeginsel is van de Economische en Monetaire Unie, dat de onafhankelijkheid van de Centrale Bank deel uitmaakt van het pact waarop de Economische en Monetaire Unie gebaseerd is en dat geen enkele regering bij de werkzaamheden die geleid hebben tot het Grondwettelijk Verdrag en het daaropvolgende hervormende Verdrag van Lissabon ook maar een minieme verandering heeft voorgesteld in de algemene bevoegdheden van de Centrale Bank, die gericht zijn op prijsstabiliteit. Ik vind daarom dat we nu eens een eind moeten maken aan het vruchteloze en zinloze debat, dat niets te maken heeft met de werkelijke situatie. Dat betekent niet dat we niet het recht hebben kritiek te leveren op de bank en haar te steunen en te adviseren met betrekking tot de heilzame maatregelen die ze neemt, maar de onafhankelijkheid van de Centrale Bank staat buiten kijf.
Verder wil ik graag zeggen dat we het monetair beleid niet met te veel verantwoordelijkheid moeten opzadelen. In het Verdrag staat dat prijsstabiliteit een doelstelling van de Centrale Bank is. We moeten de bevoegdheden van de bank niet uitbreiden met allerlei economische doelstellingen, maar de coherentieregel volgen, wat betekent dat we de bank niet al te veel politieke doelstellingen moeten proberen te laten nastreven. Haar beleidsinstrument is het monetaire beleid; de bank handelt elegant en vastbesloten.
Wat het wisselkoersbeleid betreft heb ik een lichte dubbelzinnigheid ontdekt in het verslag van de heer Schmidt. Het verslag wekt namelijk de indruk dat het wisselkoersbeleid de enige, zelfs uitsluitende, verantwoordelijkheid van de Centrale Bank zou zijn. Ik kan mij erin vinden dat de Centrale Bank een leidende rol speelt op het gebied van de wisselkoersen, maar wil u er toch op wijzen dat het Verdrag gezamenlijke bevoegdheden met betrekking tot het wisselkoersbeleid toekent aan de bank en de regeringen. Voor het overige voeren we over zowel het wisselkoersbeleid als het monetair beleid als het structuurbeleid voortdurend een vruchtbare dialoog met de bank; iedereen doet daaraan mee.
In het kader van deze regelmatige discussie zijn de heer Trichet en ik afgelopen november bijvoorbeeld naar China gegaan om het wisselkoersbeleid met de Chinese overheid te bespreken en we zullen dat in de tweede helft van dit jaar opnieuw doen.
Een lichte dubbelzinnigheid die ik in het verslag van uw commissie heb opgemerkt betreft de vertegenwoordiging van de eurozone naar buiten. Ook hier geldt, in tegenstelling tot wat in het verslag aangegeven wordt, dat de Centrale Bank niet alleen verantwoordelijk is voor het nemen van maatregelen ter versterking van de internationale rol van de eurozone. Ook hier wordt de verantwoordelijkheid gedeeld.
Thomas Mann
namens de PPE-DE-Fractie. - (FR) Ik heet de twee Jean-Claudes, president Trichet en voorzitter Juncker, welkom!
(DE) Op 2 juni werd in Frankfurt am Main, de stad waar de Duitse mark en de euro geïntroduceerd zijn, een belangrijk feit herdacht: tien jaar Europese Economische en Monetaire Unie. Dankzij de ECB is de euro internationaal ingeburgerd en wordt er van de prijsstabiliteit als belangrijkste doelstelling onder geen beding afgeweken. Het was logisch dat de ECB een paar dagen geleden haar doeltreffendste wapen ter beïnvloeding van de basisrente gebruikte en die rente met een kwart procent verhoogde. De bedoeling daarvan was en is het inflatierisico, dat ontstaan is door de hoge kosten van levensonderhoud en door de omhoogschietende prijzen van benzine en olie, in te dammen.
Deze keer heeft de ECB de maatregelen weken van tevoren aangekondigd. In het voorjaar ging het anders: toen werden binnen een paar uur grootschalige, doeltreffende maatregelen genomen In het verslag van de heer Schmidt - een uitstekend verslag, waaraan we goed samengewerkt hebben - wordt dat met name toegejuicht. In de tweede helft van 2007 is de huizenmarkt ingestort. Tijdens de hypotheekcrisis kwamen banken en verzekeringsmaatschappijen die riskante leningen verstrekt hadden, in moeilijkheden. De ECB heeft toen snel voor fondsen gezorgd om een grensoverschrijdende ineenstorting te voorkomen.
Deze snelheid en doeltreffendheid bewijzen het vermogen tot kordaat optreden dat berust op bekwaamheid en op het toegenomen vertrouwen in uw instelling. Ik vind de ECB-beslissingen over het algemeen transparant; ze worden genomen op basis van een goede overdracht van informatie en open doelstellingen. In de monetaire dialoog rapporteert de ECB regelmatig aan ons in de Commissie economische en monetaire zaken over financiële beleidsbeslissingen.
Ik vind dat het weinig zin heeft de notulen van de bestuursvergaderingen te publiceren, waar vaak om gevraagd wordt. Het moet voorkomen worden dat landen invloed uitoefenen. Onbegrensde onafhankelijkheid is noodzakelijk. Mijnheer de Voorzitter, normaal gesproken hebben wij parlementariërs ruim de gelegenheid kritiek uit te oefenen, maar vandaag wil ik grote lof toezwaaien aan de sprekers, bij wie ondernemingen en burgers in goede handen zijn, namelijk de heer Trichet en zijn bank, de ECB in Frankfurt am Main, en natuurlijk de bewonderenswaardige Jean-Claude Juncker.
Manuel António dos Santos
namens de PSE-Fractie. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Juncker, mijnheer Trichet, laat mij eerst vermelden dat de voornaamste doelstelling van dit verslag was de werkzaamheden van de Europese Centrale Bank gedurende 2007 te analyseren. Het kon echter niet anders dan dat in de discussie in de Commissie monetaire zaken ook de toekomstige uitdagingen voor het monetair beleid van de Europese Unie en voor de toezichthouders besproken werden.
Met betrekking tot de opdracht van de Europese Centrale Bank (ECB) die in de Verdragen geformuleerd is, moeten we de waarde van het werk dat ze in 2007 verricht heeft, erkennen. Het was niet mogelijk monetaire onrust en de daaruit voortvloeiende crisis met betrekking tot economische groei die we nu meemaken te vermijden, maar de bank slaagde er wel in veel van de negatieve gevolgen van de huidige conjunctuur te verzachten. Ik denk dat de belangrijkste vraag nog steeds is of het huidige EU-beleid en de huidige instrumenten het mogelijk zullen maken de ernstige crisis in de wereldeconomie en de gevolgen ervan voor Europa te overwinnen.
Een crisis hoeft niet per se een catastrofe te zijn. Het is echter alleen mogelijk te voorkomen dat een crisis een ramp wordt als we een duidelijke visie op de toekomst hebben, die niet verduisterd wordt door verouderde dogma's en die zich concentreert op de aard van de nieuwe verschijnselen die we moeten aanpakken en overwinnen. Het is onaanvaardbaar dat de geldende regels niet nageleefd worden en we moeten bijdragen aan de beleidsdiscussie door voorstellen ter verandering van de huidige situatie te ontwikkelen.
In het verslag van de heer Schmidt worden bepaalde oplossingen aangedragen: een betere samenwerking tussen de centrale banken en de toezichthouders bij de pogingen financiële deregulering en regulering met elkaar te verzoenen; een raamwerk voor de rol van de ECB op het gebied van financieel beheer; een betere coördinatie van het beleid van de Eurogroep, de Commissie en de ECB; een transparantere besluitvorming; en, bovenal, informatie waardoor het publiek de ECB-maatregelen kan begrijpen; structurele hervorming van het bestuur van de ECB; en verder een zeer zorgvuldig beheer van de rentekoersen, het voorkomen van speculaties en ondeugdelijke marktkortingen om het investeringsbeleid niet in gevaar te brengen, het scheppen van banen, structurele hervormingen en economische groei. Los van dit alles, wat al behoorlijk wat is, moeten we begrijpen dat we een moeilijke economische en sociale crisis tegemoet gaan waarvan we de omvang nog niet kennen. Wat we wel weten is dat het een stuk slechter wordt voor het beter wordt.
We maken ons geen illusies dat de we met de middelen die we nu hebben de huidige crisis kunnen oplossen. Het is niet defaitistisch om te erkennen hoe we ervoor staan, het is juist verstandig. We staan waarschijnlijk op de drempel van het inzicht hoe we onze problemen politiek kunnen oplossen. Dit is zeker niet het eind van de wereld en nog minder het eind van de geschiedenis. We kunnen de ECB alleen maar vragen om samenwerking, bekwaamheid, transparantie en flexibiliteit bij de uitvoering van haar opdracht en om de grenzen van haar opdracht nooit te overschrijden.
Wolf Klinz
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Trichet, mijnheer Juncker, dames en heren, ik sluit mij aan bij de door de vorige spreker geuite complimenten. De ECB heeft inderdaad direct en op bekwame wijze maatregelen getroffen toen de financiële crisis optrad en zonder die besluitvaardigheid zou de crisis waarschijnlijk veel erger zijn geworden. We zijn er nog niet, maar de ECB heeft door haar besluitvaardigheid niet alleen haar geloofwaardigheid bewezen, maar heeft ook een soort model geschapen voor hoe centrale banken moeten handelen en is een soort voorbeeld geworden voor andere centrale banken.
Ik vrees echter dat de Centrale Bank de moeilijkste fase nog voor zich heeft. In de komende anderhalf jaar zal de bank moeten bewijzen dat zij haar geloofwaardigheid kan behouden. Ik hoop daarop. De prijs van olie en grondstoffen schiet omhoog, de voedselprijzen stijgen en er is inflatie. De heer Trichet noemde voor de eurozone een percentage van vier. In veel lidstaten is de inflatie in feite bijna zes procent en de euro is ongelooflijk sterk.
Er is dus een gerede kans op stagflatie. We moeten ervoor zorgen dat we dat risico in een vroeg stadium afwenden. In die omstandigheden ben ik daarom blij dat de Centrale Bank zichzelf vorige week door middel van haar beslissingen over de rente bewezen heeft. Bestrijding van inflatie is en blijft absoluut onze belangrijkste taak.
Toen Duitsland enkele tientallen jaren geleden een periode van stagflatie meemaakte, zei kanselier Schmidt dat, wat hem betreft, vijf procent inflatie beter was dan vijf procent werkloosheid. Daarmee stond hij rechtstreeks tegenover de Bundesbank. Het bleek dat het beleid van de Bundesbank om onmiddellijk en afdoende de inflatie te bestrijden, juist was. Duitsland kwam uit de stagflatie sneller tevoorschijn dan vele andere landen.
Ik kan de Centrale Bank geen advies geven. Zij weten beter dan wie ook wat ze moeten doen. Ik heb wel drie wensen. Twee daarvan zijn al vervuld. Ik wil graag dat de dialoog tussen de Centrale Bank en de Eurogroep en de heer Juncker, de voorzitter van de Eurogroep, soepel verloopt. Ik geloof dat dat nu het geval is. Ik wil ook graag een nauwere samenwerking, niet alleen tussen de centrale banken, maar ook tussen de Centrale Bank en de toezichthouders. Ook dat is al in zicht.
Ten slotte - maar de heer Trichet heeft daar negatief op gereageerd - wil ik graag dat wij meer informatie krijgen over de besluitvorming. We hoeven geen namen te horen, maar we willen weten of een beslissing door een kleine of een ruime meerderheid genomen is en of er wel of niet veel discussie over geweest is.
Claude Turmes
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik been geen deskundige op monetair gebied, maar ik probeer te begrijpen wat de achtergrond is van de huidige energie- en voedselcrisis en ik ben tot de conclusie gekomen dat we een nieuw tijdperk aan het betreden zijn.
Dat is een tijdperk waarin de hulpbronnen van de planeet schaars zijn. Waarom is dat zo? Omdat we een dominant economisch model hebben dat uit de twintigste eeuw dateert en dat ontworpen is en gebruikt door een miljard middenklasseburgers uit Europa, de Verenigde Staten en Japan en door kleine elites elders in de wereld. Dat was de wereld van de twintigste eeuw.
In de wereld van de eenentwintigste eeuw zullen er zich honderden miljoenen mensen meer in de middenklasse bevinden, in China, India, Indonesië, Zuid-Afrika, Nigeria, Mexico, Brazilië en andere landen. In ons huidige, overheersende model zit dus een systeemfout. Het heeft er geen rekening mee gehouden dat de hulpbronnen niet onuitputtelijk zijn. Waar moeten we aan vis komen als de Chinezen net zo veel vis eten als de Japanners? Waar vinden we benzine als alle Indiërs in Tata's rijden? Waar vinden we steenkolen voor staalfabrieken over de hele wereld als de opkomende landen zich ontwikkelen op basis van de bestaande technologieën? Dat is de diepgewortelde crisis.
Ik heb daarom drie vragen. In de eerste plaats: speculatie. Speculatie is natuurlijk niet de beweging van onderop, maar wat wordt er gedaan voor burgers die gebukt gaan onder de stijgende prijzen, terwijl de aandeelhouders van Total en Eon en andere speculanten onder de winsten bedolven worden? Mijnheer Juncker, u kwam met het idee van een speculatiebelasting. Is daar al vooruitgang mee geboekt? Ik vraag dat omdat ik denk dat de burgers willen dat wij, politici, maatregelen nemen.
Mijn tweede vraag: welke maatregelen kunnen snel genomen worden om de Europese economie minder afhankelijk te maken, vooral van geïmporteerde olie en gas en de prijs daarvan? Kunnen we niet overwegen met hulp van de Europese Investeringsbank een uitgebreid investeringprogramma op te zetten voor de modernisering van gebouwen en het openbaar vervoer en ook bijvoorbeeld voor installatie van elektromotoren en andere systemen in kleine en middelgrote bedrijven? Volgens mij is dat de enige manier waarop we de consumptie kunnen terugdringen, want we hebben geen controle over de prijzen.
Mijn derde punt betreft het loonindexeringssysteem. Mijnheer Trichet, u en ik verdienen goed genoeg om niet al te veel last te hebben van de energie- en voedselprijzen. U verdient ongetwijfeld meer dan ik, maar toch zegt u dat de indexeringssystemen die we in Luxemburg en België hebben, afgeschaft zouden moeten worden. Mijnheer Juncker, is dat niet de enige manier waarop de mensen wat extra inkomen kunnen hebben wanneer de prijzen de pan uit rijzen? Ik begrijp niet goed waarom u zo'n tegenstander bent van indexeringssystemen.
Johannes Blokland
namens de IND/DEM-Fractie. - (NL) Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Ik wil graag ook een welkom toeroepen aan de heer Trichet, president van de Europese Centrale Bank, en de heer Juncker.
Ik wil allereerst de heer Trichet gelukwensen met de presentatie van zijn jaarverslag. De vooruitzichten voor de Eurozone zijn ongunstig, laten wij er geen doekjes om winden. Ik vrees dat de komende jaren veel bezwaren die tegen de invoering van de euro werden ingebracht, uit zullen komen. Na een aantal jaren van voorspoed zal nu moeten blijken of de Europese Centrale Bank in staat is te zorgen voor een lage inflatie.
De Eurozone kent één monetair beleid, maar straks zestien landen met een eigen economisch beleid. Zestien landen met een eigen inflatiecijfer en een eigen beleid om werkgelegenheid te stimuleren. De laatste renteverhoging die de Europese Centrale Bank heeft doorgevoerd leidt bij een inflatie in de Eurozone van 4 procent tot een reële rente van 0,25 procent. Maar niet in elke lidstaat is deze rentestand een afdoende middel om de stijgende inflatie en een dreigende recessie te bestrijden.
Ik hoor graag van de heer Trichet of hij voor de komende jaren een inschatting kan maken van de toereikendheid van de beschikbare instrumenten.
Sergej Kozlík
(SK) Ik ben het ermee eens dat de introductie van de euro, de geleidelijke uitbreiding van de eurozone en de uitvoering van een consequent economisch beleid, samen met de voorzichtige aanpak van de Europese Centrale Bank, geleid hebben tot de huidige, betrekkelijk stabiele economische ontwikkeling in de landen van de Europese Unie.
Het staat ook als een paal boven water dat de processen op de financiële markten als gevolg van de dynamische groei van het aantal en de verscheidenheid van die processen, minder transparant worden. Er ontstaan daardoor steeds meer risico's die in aanleg niet alleen leveranciers en consumenten kunnen treffen, maar ook de economie van landen. Daarom is er behoefte aan een groter EU-raamwerk voor financieel toezicht en een grotere betrokkenheid van de Europese Centrale Bank bij het toezicht, zodat alle problemen in het financiële stelsel opgelost kunnen worden.
Ik ben het eens met de rapporteur, de heer Schmidt, dat een betere samenwerking tussen de centrale banken en de nationale toezichthouders onvermijdelijk wordt. Het doel is de stabiliteit op de financiële markten te behouden, vooral gezien de toenemende integratie van de financiële systemen. In deze moderne tijd is het zo dat wat geldt voor ecologie ook geldt voor de financiële markten. Zonder de participatie van andere grote spelers als de VS, Rusland, Japan, China, India en andere landen, is het niet mogelijk op mondiale schaal succes te behalen.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Trichet, mijnheer Juncker, de president van de Europese Centrale Bank en de voorzitter van de Eurogroep zijn het erover eens dat men het de afgelopen tien jaar consequent met elkaar eens is geweest over de verschillende rol van de verschillende soorten beleid. De Centrale Bank en het monetaire beleid moeten de prijsstabiliteit garanderen, de overheidsfinanciën moeten op de middellange termijn in balans gebracht worden en de economische groei en de groei van de werkgelegenheid moeten door middel van ander beleid tot stand gebracht worden.
Als de dingen verkeerd gaan, beginnen we aan dit model te twijfelen. Dan beginnen we onze verantwoordelijkheden af te wentelen op de schouders van de Europese instellingen. Sommigen leggen de schuld bij de heer Trichet, anderen beschuldigen de heer Juncker. Als het van kwaad tot erger gaat zal de heer Pöttering de gebeten hond zijn.
Daarom vind ik het nu belangrijk - en de heer Trichet is een bekwaam navigator - dat er een stabiele koers gevaren wordt en dat we vasthouden aan het model dat ons in staat gesteld heeft zover te komen.
Ik wil nog graag wat over de prijzen zeggen. Het is waar wat de heer Juncker zegt, dat we wat deze zaak betreft allemaal verantwoordelijk zijn en dat de regeringen maatregelen moeten nemen; het is een kwestie die onder de loep moet worden genomen bij het uitwerken van de strategie na de Lissabonstrategie.
Op één punt moet de Centrale Bank echter het voortouw nemen. Mensen zeggen - ik heb geen cijfers - dat de prijsstijgingen tot op zekere hoogte een gevolg zijn van financiële speculaties; onder andere door het overbrengen van geld van de hypotheekmarkten en de markten voor variabele rente naar de termijnmarkt is deze situatie ontstaan en we zullen er allemaal iets aan moeten doen.
Wat institutionele structuur betreft ben ik het met de rapporteur, de heer Schmidt, eens dat het nu niet zo'n geschikte tijd is om de volledige notulen te publiceren. Ik vind wel dat het goed zou zijn een samenvatting van de notulen te publiceren. Het is zelfs nog belangrijker, vind ik, dat de Centrale Bank ons vertelt welk relatief gewicht zij toekent aan de twee pijlers waarop haar strategie is gebaseerd bij het nemen van beslissingen ter vergroting van de doorzichtigheid van de markt.
Ik vind ook dat uitbreiding van economisch bestuur een contrapunt nodig heeft, een tegenwicht, maar dat is niet de schuld van de heer Trichet. Het is onze schuld, omdat we het Verdrag van Lissabon nog niet goedgekeurd hebben, en daar wil ik graag wat aan gedaan hebben.
Pervenche Berès
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Trichet, mijnheer Juncker, eerst wil ik graag onze rapporteur bedanken voor het uitstekende werk dat hij verricht heeft. Ik vind dat iedereen bijgedragen heeft aan een resultaat dat de situatie duidelijk maakt; de boodschap is misschien wat vaag, maar er zitten nuttige elementen in.
Mijnheer Trichet, iedereen was onder de indruk van uw toespraken in de zomer van 2007. Wij hebben er waardering voor dat u onmiddellijk verslag hebt uitgebracht aan de Commissie economische en monetaire zaken. Nu hebt u de tarieven echter verhoogd in een situatie waarin we allemaal denken dat de crisis nog niet voorbij is en dat het slechte nieuws nog moet komen, inclusief dat van de belangrijkste Europese banken.
Toen wij u afgelopen december zagen, zei u dat u verwachtte dat de inflatie in 2008 zou neerkomen op drie procent en dat daarna de rust terug zou keren. Nu is de inflatie vier procent en vertelt u ons dat u de tarieven verhoogd hebt met een kwart procentpunt en dat dat alles is. Maar nu we die geïmporteerde inflatie hebben, kunt u het daarbij dan op de korte en middellange termijn houden, als het werkelijk uw strategie is zo waakzaam te blijven wat betreft de prijsstabiliteit, met de risico's ervan voor de groei, en dus ook voor de werkgelegenheid, waarvan we weten dat ze bestaan?
Het lijkt mij dat wij door het verschijnsel dat de heer Turmes omschreef en dat we het "binnentreden in de tweede mondialiseringsfase” zouden kunnen noemen, geleid worden naar een herwaardering van de gereedschappen die we tot onze beschikking hadden voor de eerste mondialiseringsfase. Die eerste fase was er een van prijsstabiliteit, of in ieder geval van verlaging van de prijs van consumptiegoederen, vooral in verband met relocatie.
In deze nieuwe fase hebben we een nieuw evenwicht en een nieuw model, waarin de voormalige opkomende landen helemaal doorgebroken zijn, ook wat betreft toegang tot grondstoffen, en dat heeft invloed op de prijzen, zoals we gemerkt hebben.
Daarom is mijn vraag, en ik richt mijn opmerkingen zowel tot de heer Trichet als de heer Juncker, omdat de heer Juncker terecht de aandacht vestigt op de bevoegdheden van de Eurogroep en ECOFIN op dit gebied, maar die komen nooit naar deze commissie of het Parlement: is de fundamentele kwestie op dit moment niet de wisselkoers, de aankoop van olievoorraden in euro's en het vermogen van de Europese Unie, met name de eurozone, om met één mond te praten, zodat we ten slotte, tien jaar na de overgang naar de euro, kunnen bijdragen aan een gecoördineerde en verantwoorde dialoog tussen de belangrijkste mondiale valuta en zodoende de beste wisselkoers voor onze groei kunnen garanderen?
Margarita Starkevičiūt
(LT) Ik wil er op wijzen dat de Europese Centrale Bank tijdens onze zittingsperiode, dankzij haar indrukwekkende werk, van een gewone centrale bank zoals al die andere centrale banken van de wereld is uitgegroeid tot de wereldleider onder de centrale banken. Momenteel staat ze voor de nieuwe uitdaging om haar steeds belangrijker wordende rol in de gemondialiseerde wereld gestalte te geven.
Wij willen dat de bank haar rol als voorspeller en beheerder van de macro-economie en de financiële stabiliteit verstevigt aangezien we, nu het merendeel van de crises de laatste tijd in derde landen ontstaat, kunnen stellen dat de Europese Centrale Bank er niet in geslaagd is een accurate voorspelling te doen over de omvang van de crisis en de mogelijke gevolgen ervan. Hoe kunnen we verbetering brengen in deze situatie? Ik denk ten eerste aan meer coördinatie tussen het economisch en het monetair beleid. De Derde Wereld betreedt momenteel de fase van prijsliberalisering, waarmee ik als vertegenwoordiger van Litouwen zeer vertrouwd ben. Als dit langere tijd gaat duren, komen de prijzen in Europa onder grote druk te staan. Dit zouden we echter met ons monetair beleid kunnen opvangen, met als gevolg een zwaardere belasting van onze economie. Een andere mogelijkheid is dat we ontwikkelingslanden helpen hun inkomstenbeleid op orde te krijgen en de prijzen te stabiliseren. Dat is mogelijk door onze grotere participatie in het Internationaal Monetair Fonds en door communicatie met de Wereldbank. Dit is een van de mogelijke instrumenten die ons kunnen helpen de inflatie in ontwikkellingslanden te beteugelen en de Wereldbank te bevrijden van de last om het monetair beleid aan te passen.
Er is nog een aspect waarover ik me zorgen maak en dat is het Europese vereveningssysteem. De Europese Centrale Bank heeft zich weliswaar heel hard ingespannen voor de tenuitvoerlegging van SEPA en de ontwikkeling van het beveiligingssysteem TARGET 2, maar het probleem zit ingewikkelder in elkaar.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, over één bepaalde tendens die de laatste jaren is ontstaan, lijkt in het jaarverslag van de Europese Centrale Bank niet te worden gesproken. Hoewel we tot nu toe van de Europese Centrale Bank in Frankfurt konden zeggen dat deze werkelijk onafhankelijk handelde, hebben we de afgelopen tijd gezien hoe de grootste landen in de Europese Unie pogingen hebben ondernomen de ECB onder druk te zetten en haar besluiten te beïnvloeden.
Dat is een zorgwekkende tendens aangezien dit, in de praktijk, betekent dat de EU verdeeld is in landen die gelijk zijn en landen die meer gelijk zijn dan andere, met als mogelijk gevolg dat er met twee maten wordt gemeten. Landen zoals Frankrijk en Duitsland krijgen het recht om druk op de ECB uit te oefenen, maar als het gaat om kleinere landen, dan wordt zeer strak vastgehouden aan het beginsel dat de Europese Centrale Bank onafhankelijk is van de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie. Ik snijd dit punt aan omdat het een zorgwekkende ontwikkeling is.
Tot slot nog dit: we kunnen niet zeggen dat Europa een degelijk en stabiel financieel stelsel heeft. Dat is in ontwikkeling. Een paradoxaal voorbeeld hiervan is Londen, dat het belangrijkste financiële centrum binnen de Europese Unie is, ook al is het de hoofdstad van een land dat buiten de eurozone valt.
Luca Romagnoli
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het eurogebied heeft te lijden van de energieprijzen waarover noch de ECB noch de Unie noch regeringen controle hebben. De Duitse minister van Financiën, Peer Steinbrück, wees u daarop, mijnheer Trichet, en de ECB kondigde toen aan dat ze banken die in moeilijkheden kwamen, zou steunen. Ik ben benieuwd wanneer de ECB gaat aankondigen dat ze burgers die aan het eind van de maand niet rondkomen, gaat steunen door geld goedkoper te maken en de banken te dwingen minder belastende hypotheekrentes in rekening te brengen dan ze op het moment doen?
Het is belangrijker de groei te handhaven dan de wisselkoers hoog te houden. Dat is het beleid van de dollar waar de ECB niet doeltreffend op inspeelt. De heer Schmidt wil de rol en de autoriteit van de ECB graag versterken, terwijl ik behoor tot de groep die vraagtekens blijft zetten bij de onafhankelijkheid van de ECB. De invoering van de euro heeft ongetwijfeld voordelen gehad: over een aantal van de voordelen die de heer Schmidt noemt, valt niet te twisten, maar er wordt met geen woord gesproken over de voelbare kwalijke gevolgen voor de burgers in het eurogebied die allemaal te lijden hebben onder reële inflatie die veel hoger is dan de officiële cijfers aangeven als gevolg van de grootschalige speculaties waarmee de invoering van de valuta gepaard ging en waartegen de ECB en de instellingen veel te weinig hebben gedaan.
Zoals de heer Schmidt schrijft, ontleent de ECB de instemming van het publiek aan het feit dat ze doelstellingen zoals prijsstabiliteit en economische groei nastreeft. Om die reden acht hij transparantie van minder belang; ook stelt hij voor dat we afstappen van het beginsel dat alle lidstaten gelijk zijn en wil hij dat het Uitvoerend Comité meer bevoegdheden krijgt. De heer Schmidt is bang dat de regeringen de president van hun centrale bank in de praktijk onder druk zullen zetten. Met andere woorden: hij is bang dat de politiek de overhand krijgt op de financiën. Ik geloof dat het tegendeel waar is.
Mijnheer Schmidt, mijnheer Trichet, ik zie absoluut niets in deze voorstellen.
Gay Mitchell
(EN) Mijnheer de voorzitter, ik dank de heer Schmidt voor een zeer goed verslag.
Laat ik eerst zeggen dat enkele lidstaten in of tegen een recessie aan zitten. We moeten onszelf afvragen hoe we onder deze omstandigheden het beste kunnen handelen. Het beste wat we onder deze omstandigheden kunnen doen is, denk ik, de werkgelegenheid beschermen en werkgelegenheid scheppen. Laten we eens kijken naar de situatie tussen 1990 en 1998. Er werden toen, in wat nu de eurozone is, vijf miljoen banen geschapen. Maar in de tien jaar tussen 1998 en 2008, na de invoering van de euro en onder het beleid van de heer Trichet en zijn voorgangers, kwamen er bijna zestien miljoen banen bij.
Daar moeten we dus eens goed over nadenken. Dit is een succesverhaal en de bijdrage die het beleid van de Centrale Bank daaraan geleverd heeft, moet worden erkend. Ere wie ere toekomt.
Maar verkoopt dit verhaal? De hoofdoorzaken van het succes zijn natuurlijk de lage rentetarieven en met name de lage inflatie en ik denk dat de heer Trichet gelijk heeft als hij daar voor de zoveelste keer op wijst.
Maar moeten de rentetarieven blijven stijgen? Het wordt tijd om daar eens uitvoeriger naar te kijken. De huidige economische omstandigheden vragen om rustig en bezonnen handelen. Daarom hebben wij een onafhankelijke Centrale Bank.
Ik wil echter een kanttekening plaatsen bij de sterkte van de euro. Deze heeft negatieve gevolgen voor exporterende economieën. De wisselkoers van de euro ten opzichte van de dollar en de Britse pond daalt niet en dat zal waarschijnlijk ook niet gebeuren gezien de verschillen tussen de rentetarieven in de VS en die in de eurozone. De koersstijging is bedoeld om de inflatie te bestrijden maar brengt verdere risico's met zich mee voor de wisselkoers van de euro en kan het economische groeipotentieel in economisch onzekere tijden belemmeren.
In de tijd die mij nog rest, wil ik nog het volgende zeggen: toen ik vorig jaar rapporteur was voor het verslag inzake het Jaarverslag van de ECB, wees ik erop dat er 223 miljard euro in bankbiljetten van 500 euro circuleerden - dat zijn 446 miljoen bankbiljetten! Ik vroeg toen of dat kon worden onderzocht, vooral omdat de kans groot is dat daar voor criminele doeleinden misbruik van wordt gemaakt. Misschien kan de heer Trichet in zijn antwoord aangeven wat er naar aanleiding van de toen door mij geuite bezorgdheid is gedaan.
Ieke van den Burg
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de complimenten en de felicitaties aan het adres van de ECB voor de manier waarop zij vorig jaar tijdens de financiële crisis heeft gehandeld. Het verslag benadrukt de rol van de ECB als liquiditeitsverschaffer in laatste instantie en marktmaker in laatste instantie en daar kan ik me in vinden. Ik denk dat de ECB dat doel heeft bereikt.
Gekoppeld daaraan, mijnheer Trichet, denk ik dat u terecht de noodzaak van betere toegang tot en uitwisseling van informatie benadrukte en ik denk dat de ECB daarbij een leidende rol kan spelen. Dat hebben we in de Commissie economische en monetaire zaken ook uiteengezet in een verslag voor het Parlement over de hervorming van het stelsel van toezicht, dat we volgende week bespreken. Ik denk dat het zeer belangrijk is dat er een betere koppeling komt tussen de micro-prudentiële informatie waarover prudentiële toezichthouders voor de markt en het bankwezen beschikken en de informatie van de ECB, en ik denk dat de ECB hierbij een leidende rol kan spelen.
U hebt gezegd dat u de stelsels van toezicht niet wil herzien - dat is niet wat we voorstelden - maar ik denk dat het ook in uw belang is om voor de uitwisseling van informatie niet te afhankelijk te zijn van de vrijwillige medewerking van de lidstaten en de toezichthouders van de lidstaten. Het is derhalve belangrijk dat er op dit terrein meer onafhankelijke spelers komen en dat er een krachtiger systeem en een krachtiger structuur op Europees niveau tot stand gebracht wordt.
Een ander onderdeel zijn de betalings- en vereffeningssystemen. Ik ben blij te horen dat het voorstel voor Target 2-Securities, waaraan de ECB en andere centrale banken werken, nu positief is ontvangen door de CSD's. Ik denk dat dit een belangrijke basis kan zijn voor verdere verbetering van het systeem. Ik wil ook graag weten wat u vindt van wat er nu, ook vanuit de markt, gebeurt in de sfeer van derivaten en de over-the-counter-markt om meer centrale tegenpartijen en een beter stelsel van toezicht op dat terrein te creëren.
Mijn laatste opmerking betreft een parallel met de toespraak van Bernanke gisteren, maar ik zal daar niet verder op ingaan.
Daniel Dăianu
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik complimenteer de rapporteur met zijn werk.
Een jaarverslag kan boekdelen spreken over successen en over netelige beleidskwesties en compromissen. De huidige inflatiepercentages in Europa zijn een kwelling voor beleidsmakers en burgers. De Europese Centrale Bank heeft haar geloofwaardigheid te danken aan consequent beleid. Het succes is nog versterkt door de invloed van de inflatie op de mondialiseringsgolf en de economische opkomst van Aziatische landen.
Helaas ontstaat momenteel een omgekeerde situatie ten gevolge van enorme stijgingen van de energie- en voedselprijzen die een neerslag zijn van de toenemende schaarste van beschikbare bronnen. De kostendruk zorgt wereldwijd voor een overbelasting van markten. De inflatie in de eurozone is in tien jaar niet zo hoog geweest als nu. Dit is zeer zorgwekkend en de stagflatie lijkt ook op de loer te liggen.
Bovendien heeft de financiële crisis de taak van de Europese Centrale Bank veel gecompliceerder gemaakt. De ECB moet de inflatie krachtig bestrijden en het verankeren van de inflatieverwachtingen speelt daarbij een sleutelrol. Maar de risico's zijn groot. Het is niet duidelijk hoelang de exogene kostendruk zal voortduren. Het is van cruciaal belang dat een loon-prijsspiraal wordt afgewend. Zoals we de afgelopen tien jaar spraken over het afremmen van de inflatie, zo moeten we de komende tijd streven naar een matiging van de prijs- en loondynamiek.
Grotere economische verschillen in de eurozone komen het klimaat voor maatregelen van de Europese Centrale Bank niet ten goede. Als markten steeds mondialer worden, moet het handelen van de Europese Centrale Bank bovendien worden afgezet tegen wat belangrijke tegenhangers doen. Het gaat daarbij om rentevoetverschillen en algemene beleidsstandpunten.
Tot slot nog dit. De huidige ernstige systemische risico's op de financiële markten vragen om betere toezichtkaders, betere coördinatie tussen de ECB, de Amerikaanse centrale bank en andere belangrijke centrale banken. De gevaren van een beleid van gemakkelijk geld moeten in dit kader worden onderstreept.
Othmar Karas
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik hoop van harte dat de belangrijkste boodschap van dit debat de burgers van Europa bereikt. De eerste belangrijke boodschap van dit debat is, voor mij, dat de ECB en de euro niet de oorzaken zijn van de zorgelijke situatie en de problemen, maar deel van de oplossing. De tweede belangrijke boodschap is dat de euro voordelen en bescherming biedt. De euro is goed voor de burgers van de hele Europese Unie, niet alleen in de eurozone, het politieke project van de Europese Unie en het groei- en werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie.
Afgezien van de interne mark is de euro het meest effectieve antwoord op de mondialisering. De euro en de Europese Centrale Bank vrijwaren ons weliswaar niet van mondiale invloeden, maar ze stellen ons wel veel beter in staat ermee om te gaan.
Ik dank derhalve de Europese Centrale Bank voor het stabiele en afgewogen beleid, want in een tijd van afnemend vertrouwen is zij zonder twijfel een van de instellingen die aan vertrouwen winnen.
Tegen alle staathoofden en regeringsleiders zeg ik evenwel: afblijven van het Stabiliteits- en groeipact, afblijven van de Europese Centrale Bank. Als u te kampen hebt met interne problemen en uw huiswerk niet doet, is het te gemakkelijk om anderen de schuld te geven. Om die reden moeten we al het mogelijke doen om het bewustzijn te vergroten en het gebrek aan informatie aan te pakken. Er is geen algemeen bewustzijn van het verband tussen inflatie, rentetarieven en prijsstabiliteit. Ik ben de heer Juncker erkentelijk voor het feit dat hij erop wijst dat de indirecte belasting niet moet worden verhoogd maar waar mogelijk omlaag moet.
We moeten zien over te brengen dat de euro niet verantwoordelijk is de voor de hogere energie- en grondstofprijzen. Ik juich ook toe dat de samenwerking tussen de Europese Centrale Bank, de Commissie en de financiële-dienstensector heeft bijgedragen aan de gelaagde lancering van SEPA, grensoverschrijdende betalingen. Laten we de gevoeligheden en de terechte bezorgdheid en angst van het publiek aangrijpen om met hen in dialoog te treden, hun vragen te beantwoorden en uitleg te geven. We moeten niet volstaan met vrijblijvende toespraken hier.
Benoît Hamon
(FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de euro wordt steeds duurder ten opzichte van de valuta's van onze voornaamste partners en concurrenten. Dat geldt met name voor de dollar. Het beleid van de Europese Centrale Bank om de referentietarieven systematisch te verhogen naast het tegenovergestelde beleid van de Amerikaanse centrale bank onderstreept het probleem natuurlijk alleen maar. Deze wisselkoerstrend die het concurrentievermogen van de Europese economie schaadt, heeft veel reacties opgeroepen, vooral bij vooraanstaande Europese leiders.
De heersende opvatting, met name in dit Huis, is dat de ECB de uitsluitende en volledige bevoegdheid heeft op het gebied van wisselkoerstrends. De ECB zelf weigert bij monde van haar president haar standpunten over het onderwerp bekend te maken, afgezien van een paar vage internationale verklaringen. Deze situatie is niet alleen ontransparant en ondemocratische, maar bovenal in strijd met het Verdrag. In artikel 111 van het Verdrag staat, en ik citeer: "Bij gebreke van een wisselkoerssysteem ten opzichte van één of meer niet-Gemeenschapsvaluta's als bedoeld in lid 1, kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van de ECB, of op aanbeveling van de ECB, algemene oriëntaties voor het wisselkoersbeleid ten opzichte van deze valuta's vaststellen”. Ik herhaal: "algemene oriëntaties voor het wisselkoersbeleid ten opzichte van deze valuta's”.
Met andere woorden: de eurozone heeft zichzelf inderdaad uitgerust met de middelen om democratische besluiten over haar wisselkoersbeleid te kunnen nemen. Mijn vraag aan het adres van de staatshoofden en regeringsleiders is eenvoudig: wanneer houden de regeringen van de Unie op met klagen en gaan ze over tot actie?
Cornelis Visser
(NL) Allereerst wil ik collega Olle Schmidt feliciteren met het tot stand brengen van dit verslag. Voor de vertegenwoordiger van een niet-euroland, Zweden, is het een heel goed en duidelijk verslag geworden. Wat mij betreft heeft hij namens Zweden de criteria voor de toetreding gehaald.
Vorige week heeft de Europese Centrale Bank de rente verhoogd. Het is duidelijk dat de Europese Centrale Bank en de president, de heer Trichet, het mandaat van de Bank en de criteria van Maastricht serieus nemen. Ik ben blij met deze onafhankelijke positie van de ECB. De ECB dient te worden beschermd tegen politieke bemoeienis, bijvoorbeeld door nationale overheden, en ik ben ook blij dat dit door de heer Juncker namens de Eurogroep is bevestigd.
De Europese Centrale Bank heeft ook goed gehandeld naar aanleiding van de financiële crisis. Op het juiste moment heeft de ECB liquiditeit gewaarborgd voor de markten. Hierdoor zijn op de korte termijn de rentes gestabiliseerd. De crisis in de bankensector heeft ons wakker geschud. De ondoorzichtigheid van de financiële risico's bij de instellingen leiden tot mogelijk grote verliezen. Er is in het Europees Parlement dan ook een discussie gaande over het financieel toezicht. De Europese Centrale Bank kan hierin een cruciale rol spelen, omdat zij goed geïnformeerd wordt door de nationale centrale banken.
Echter, in het Verdrag is hierover niets opgenomen. Ik ben van mening dat er een nauwere samenwerking moet komen tussen de centrale banken en de Europese Centrale Bank, de financiële markten en regelgevende instanties. De Europese Centrale Bank zou een grotere rol bij het toezicht moeten spelen. Zij is in staat om grensoverschrijdend informatie-uitwisseling te organiseren, zeker wanneer het gaat over de financiële stabiliteit. De ECB heeft haar bestaansrecht bewezen. Wij moeten gebruikmaken van haar gezag om het financieel toezicht te versterken.
Christoph Konrad
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, in het licht van dit debat kan worden gezegd dat de ECB in feite een rots in de branding is. Dat moeten we toejuichen. Prijsstabiliteit heeft duidelijk topprioriteit in onze economie. Als dat in de toekomst zo blijft, is dat alleen maar positief.
We hebben gezien dat het gemiddelde inflatiepercentage in de eurozone 4 procent is. In sommige landen van de eurozone is de inflatie zelfs nog hoger, bijvoorbeeld 5,8 procent in België en 5,1 procent in Spanje. Dat is slecht nieuws. Daarom is het signaal - het besluit van de Europese Centrale Bank - dat deze week is afgegeven, van belang. We moeten, ook hier in het Parlement, eenvoudigweg constateren dat de ECB niets kan doen aan de inflatoire olieprijzen. De secundaire effecten die in de eurozone zullen optreden, zoals hogere lonen, omdat de bonden die eisen, en tegelijkertijd hogere prijzen, die vervolgens weer van invloed zijn op het bedrijfsleven, brengen een risico met zich mee en resulteren uiteindelijk in een vicieuze cirkel.
Ik heb nog twee opmerkingen over de politisering van de Europese Centrale Bank. Daar lopen we voortdurend tegenaan in de Commissie economische en monetaire zaken en het punt is ook in dit debat naar voren gekomen. De transparantie van het besluitvormingsproces is bijvoorbeeld een signaal in die richting, een poging om steeds meer te weten te komen en ook meer invloed op het besluitvormingsproces uit te oefenen. Meer transparantie - ik ben er op mijn hoede voor. Ik denk dat de ECB zelf besluiten moet nemen. Dat moet uiteraard gebeuren in overleg met het Parlement en vertegenwoordigers van de eurozone, maar rechtvaardiging van besluiten - dat gaat te ver.
Als we de eurozone uitbreiden, zullen we zeer zorgvuldig moeten overwegen of we dit beleid wel kunnen voortzetten. Dat zal ongetwijfeld een rol spelen in de volgende ronde. Slowakije was voor mij een waarschuwingssignaal. We moeten ons in de toekomst minder druk maken om de politiek en meer aandacht besteden aan de criteria.
Zuzana Roithová
(CS) Dames en heren, het effect van de Amerikaanse financiële crisis op de wereldeconomie is een onverwachts en ongewenst cadeautje ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de Economische en Monetaire Unie. Een ander probleem is momenteel de stijgende inflatie. De ECB heeft uitstekend ingespeeld op de beroering op de mondiale financiële markten, heeft in de vorm van 95 miljard euro voor liquiditeit gezorgd en heeft verdere nauwkeurige afstemmingsoperaties uitgevoerd om de zeer korte rente te stabiliseren. Hieruit blijken weer eens de voordelen van het gemeenschappelijk monetair beleid van de Europese Unie voor de Europese economie en individuele burgers in tijden van instabiliteit. Volgens artikel 105 van het EG-Verdrag dient de ECB het algemene economische beleid in de Gemeenschap ook te steunen. Nu moet de ECB het hoofd bieden aan de uitdagingen van de stijgende inflatie enerzijds en een economische vertraging anderzijds. Dat is niet alleen een uitdaging maar ook een echte test van de onafhankelijkheid van de ECB en het Europese Systeem van Centrale Banken.
Op grond van het Verdrag van Lissabon wordt de ECB een instelling met rechtspersoonlijkheid en een duidelijk vastgestelde onafhankelijke status. Anderzijds vraagt de voortdurende integratie van financiële systemen om nauwere samenwerking met de centrale banken van de individuele lidstaten. Er wordt wel gezegd dat de onafhankelijkheid van de ECB in gevaar is. Een van de redenen hiervoor is dat de informele vergaderingen van de ministers van Financiën van de eurozone krachtens het Verdrag van Lissabon een officiële status krijgen. We horen de discussies al over de vraag of de ministers wel in staat zijn te debatteren over de juistheid van de vastgestelde inflatiedoelstelling.
Ik denk dat het heel belangrijk is dat we onderscheid maken tussen professionele en politieke discussies die thuishoren in een democratische maatschappij en werkelijke inmenging met het financiële beleid van de Europese Centrale Bank. Gezien de pijnlijke bevalling van het Verdrag van Lissabon is het zeer belangrijk dat wij en, uiteraard, ook de media een dergelijke onderscheid maken. Tot slot dank ik de rapporteurs voor het evenwichtige en hoogst professionele verslag over het jaarverslag van de ECB.
Ioannis Varvitsiotis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, ik heb heel goed geluisterd naar de toespraken van de president van de Centrale Bank en Jean-Claude Juncker, voor wie ik veel respect heb.
We staan zonder enige twijfel voor een grote economische crisis, zoals we de afgelopen decennia niet eerder hebben meegemaakt. De schrikbarende stijging van de olieprijs en vele andere producten, de hoge werkloosheid, de wijdverspreide armoede en de lage groeicijfers dragen stuk voor stuk bij aan dit grimmige beeld.
Er is uitvoerig gediscussieerd over de geuite kritiek. Ik geloof dat al deze kritiek, die ook van officiële bronnen afkomstig was, bedoeld was om de ernst van de situatie te benadrukken. Bovendien moeten wij, als politici, kritiek niet schuwen, want alleen door middel van kritiek kunnen we verbeteringen bewerkstellingen, een betere kijk op de zaken krijgen en zo tot oplossingen komen die de gemeenschap ten goede komen.
Tot slot feliciteer ik de rapporteur met zijn werkelijk uitzonderlijke verslag.
Ilda Figueiredo
(PT) Mevrouw de Voorzitter, uit dit debat blijkt dat de zogenaamde strijd tegen de inflatie beperkt blijft tot loonmatiging. Om de negende verhoging van de basisrente van de Europese Centrale Bank in tweeënhalf jaar te rechtvaardigen hebben de monetaire beleidsmanagers van de Europese Unie het alleen maar over de noodzaak van loonmatiging en negeren ze de schandalige winststijgingen van grote bedrijven en economische en financiële groepen, die zo'n 30 procent per jaar bedragen, terwijl de loonstijgingen in sommige landen de inflatie niet eens bijhouden. Dat is het geval in Portugal, waar de meeste werknemers en gepensioneerden veel koopkracht hebben ingeleverd en waar de lonen en pensioenen tot de laagste van de Europese Unie behoren.
Het totale gebrek aan sociale gevoeligheid in dit monetaire beleid, met hoge rentetarieven en een overgewaardeerde euro, verergert de sociale en territoriale ongelijkheid, draagt bij aan een toename van de armoede en leidt tot steeds meer problemen voor het micro- en kleinbedrijf, vooral in de landen met de zwakste economieën. Dit beleid moet derhalve zodanig worden aangepast dat precies het omgekeerde wordt bereikt en dat prioriteit wordt gegeven aan economische groei en werkgelegenheid, dat de armoede wordt bestreden en sociale vooruitgang en ontwikkeling worden bevorderd.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) De Europese Centrale Bank probeert onder grote onzekerheid en inflatiedruk de prijsstabiliteit te handhaven.
We weten nog niet of het huidige niveau van energie- en voedselprijzen de gehele prijsstructuur gaat bepalen; we weten ook niet welke beleidsacties de lidstaten gaan ondernemen om de bevolking in staat te stellen hun bedrijven en spaartegoeden en huishoudens af te stemmen op de nieuwe prijsstructuur. Bovendien is het einde van de financiële crisis bepaald nog niet in zicht.
Als lid van het Europees Parlement erken ik de bevoegdheid en de integriteit van de Europese Centrale Bank ten aanzien van het monetair beleid en de vastberadenheid van haar president om vast te houden aan de inflatiedoelstelling als maatstaf voor de prijsstabiliteit.
Ik heb vertrouwen in het oordelingsvermogen van de Europese Centrale Bank, in de integriteit en de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank en de terughoudendheid van de politici om zich met de besluiten van de ECB te bemoeien.
Margaritis Schinas
(EL) Mevrouw de Voorzitter, de Eurogroep formuleert economisch beleid, de Europese Centrale Bank formuleert monetair beleid en wij, hier in het Europees Parlement, houden ons alleen maar met politiek bezig, zonder enige verdere omschrijving. Daardoor zijn we verplicht rekenschap af te leggen voor het hele scala aan besluiten dat in de eurozone worden genomen.
Ik heb alle respect voor de onafhankelijkheid van de ECB, maar ik geloof dat ik als nieuwkomer in de politiek enige adviezen kan bieden. Maar ons grootste probleem, geïmporteerde inflatie, kan, volgens mij, met rentetarieven als enige wapen niet grondig worden bestreden.
We moeten de oorzaken van de inflatie aanpakken. We moeten strijd voeren tegen de oliekartels. We moeten strijd voeren tegen de grondstoffenwoekeraars en er moet meer voedsel op de markt komen. Als we de wortel van het kwaad niet aanpakken, vrees ik dat we dit soort debatten kunnen blijven voeren. Deze debatten hebben een logica die in Brussel en Straatsburg wordt begrepen, maar in de ogen van het publiek missen ze politieke rechtvaardiging.
Piia-Noora Kauppi
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik sta versteld van de manier waarop de ECB uitvoering heeft gegeven aan het belangrijkste onderdeel van het mandaat: prijsstabiliteit. Als we kijken naar het tijdperk van de Duitse mark, tussen 1948 en 1998, zien we dat de ECB op het gebied van de prijsstabiliteit zelfs beter heeft gepresteerd dan de Duitse mark, die altijd gold als de wereldwijde standaard. Ik denk dat u op dat front zeer goede prestaties hebt afgeleverd. Maar ik ben evenzeer blij, president Trichet, dat u sprak over financiële stabiliteit. Die valt ook onder het mandaat van de ECB krachtens het Verdrag en ik denk dat de rol van de ECB op het gebied van financieel toezicht moet worden versterkt.
Het "twin peaks”-model van Tommaso Padoa-Schioppa is zeer aantrekkelijk en ik denk dat het nu aan de lidstaten en de Raad is dit model toe te passen, om een grotere rol te kunnen spelen in de ECB als het gaat om toezicht op de financiële stabiliteit. In het Europees Parlement wordt momenteel gewerkt aan het verslag-Van den Burg-Dăianu over deze kwestie. Dat bevat veel goede punten die ook van pas komen bij uw werk wanneer we proberen te zorgen voor beter toezicht op de financiële stabiliteit in Europa.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het economisch en financieel functioneren van de EU zorgt voor echte stabiliteit ten behoeve van de groei. Hierbij is een fundamentele rol weggelegd voor de Europese Centrale Bank, die als fundamentele doelstelling heeft monetair beleid te maken. De lidstaten en hun regeringen zijn verantwoordelijk voor economisch beleid en voor het scheppen van werkgelegenheid.
Er worden echter vragen gesteld over het al dan niet goed functioneren van de ECB en de invloed van de ECB op economische processen. Moet de ECB pro-actiever zijn, zoals de centrale bank in de VS, of niet? In het licht van de wereldwijde voedselcrisis en de gestegen energie- en brandstofprijzen doet zich een aantal vragen voor. Ten eerste, welke maatregelen moeten er worden genomen om te voorkomen dat de crisis verergert? Ten tweede, hoe moeten we de groei in arme landen stimuleren? Ten derde, hoe controleren we financiële markten op zo'n manier dat een herhaling van de hypotheekcrisis wordt voorkomen?
Tot slot moet in dit stadium ook duidelijk worden gesteld dat naleving van de criteria van het Stabiliteits- en groeipact voor alle lidstaten even bindend moet zijn.
Jean-Claude Trichet
president van de Europese Centrale Bank. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik heb grote waardering voor de opmerkingen die zijn gemaakt, zowel in het opmerkelijke verslag van de rapporteur als in het zeer grote aantal interventies waarin wordt gesproken over de noodzaak van onafhankelijkheid van de Centrale Bank. De heer Jean-Claude Juncker verwees daar zelf ook al duidelijk naar. Ik denk dat dit heel belangrijk is en ik moet zeggen dat dit nergens in twijfel wordt getrokken. Deze onafhankelijkheid is een essentieel onderdeel van de geloofwaardigheid van de instelling en het is dankzij deze zeer zichtbare onafhankelijkheid en dit primaire mandaat - dat duidelijk is over de prijsstabiliteit - dat we er tot nu toe in zijn geslaagd de inflatieverwachtingen te verankeren.
Ik heb sterk benadrukt dat het verankeren van de inflatieverwachtingen absoluut doorslaggevend is, omdat we hierdoor in staat zijn deze inflatieverwachtingen voor de middellange en lange termijn te verwerken in de markttarieven voor de middellange en lange termijn. Sommige regeringen in Europa gaan geldleningen aan voor vijftig jaar. Ze lenen geld voor vijftig jaar tegen tarieven waarbij wordt uitgegaan van de geloofwaardigheid van de Centrale Bank ten aanzien van de prijsstabiliteit, niet alleen over een periode van twee of vijf of tien of twintig jaar, maar voor nog veel langer. We hebben het genoemde besluit genomen omdat we ons volledig richten op verankering, op het behoud van de stevige verankering van de inflatieverwachtingen.
Naar het oordeel van de Raad van Bestuur van de ECB - en naar ik aanneem, in het besluit van de Europese democratieën tot de vorming van de ECB, het eurostelsel en de eurozone - is er geen sprake van strijdigheid tussen prijsstabiliteit en de stevige verankering van verwachtingen ten aanzien van de prijsstabiliteit en groei en werkgelegenheid.
Ik moet zeggen dat op mondiaal niveau momenteel veelal wordt geoordeeld dat prijsstabiliteit en geloofwaardige prijsstabiliteit op de lange termijn duurzame groei en werkgelegenheid mogelijk maken. Het feit dat er sinds de invoering van de euro bijna zestien miljoen banen zijn geschapen, illustreert mijn woorden.
Dat gezegd hebbende, herhaal ik wat diverse Parlementsleden opmerkten over het feit dat de totstandbrenging van prijsstabiliteit enige medewerking van andere besluitvormers, autoriteiten en de particuliere sector vergt. Daarom zijn we zo duidelijk in onze eigen boodschappen en erkennen we volledig dat we onafhankelijk zijn en dat degenen die deze besluiten nemen, onafhankelijk zijn. Maar we houden altijd vast aan het Stabiliteits- en groeipact omdat het gevaar altijd bestaat dat het monetaire beleid wordt overbelast ten gevolge van een slap financieel beleid.
We doen ook een beroep op de prijsstellers in het algemeen - bedrijven, de productiesector, de middenstand - om rekening te houden met het feit dat wij zullen zorgen voor prijsstabiliteit op de middellange termijn om te voorkomen dat er op dit terrein tweede-ronde-effecten optreden.
Ik noemde de prijsstellers. Ik noem natuurlijk ook de sociale partners. We doen derhalve niet alleen een dringend beroep op de prijsstellers, maar ook op de sociale partners om bij hun besluitvorming rekening te houden met het feit dat we voor de middellange termijn overeenkomstig onze definitie prijsstabiliteit garanderen.
We hebben duidelijk te maken met een moeilijke situatie vanwege de olieprijs, de grondstofprijzen en de grondstofschaarste, die de prijzen opjagen. We moeten niet vergeten wat er in 1973-1974 gebeurde. Het is volkomen duidelijk dat de economieën die de tweede-ronde-effecten uit de hand lieten lopen en met aanhoudende inflatie te maken hadden, zowel inflatie als een zeer lage groei hadden. In een groot aantal economieën in Europa was dit het begin van de massawerkloosheid waarmee we nog steeds te kampen hebben en die we moeten uitbannen. Er staan op dit gebied veel belangrijke zaken op het spel.
Aangezien het mij een bijzonder belangrijk aspect lijkt, wil ik er voorts op wijzen dat vooral onze kwetsbaarste en armste medeburgers te lijden hebben van langdurige hoge inflatie. Door prijsstabiliteit op de middellange termijn na te streven leven we dus niet alleen het Verdrag na, houden we ons niet alleen aan het mandaat - dat we niet zelf hebben gecreëerd maar dat de democratieën van Europa ons hebben gegeven - maar doen we datgene waarmee onze kwetsbaarste medeburgers het meest gebaat zijn.
Wat de prijs van olie, grondstoffen, energie en voedsel en meer in het algemeen alle stijgende prijzen betreft, denk ik dat er sprake is van een driehoek. Zoals een aantal Parlementsleden zo mooi zei, hebben we inderdaad te maken met een vraaggestuurd verschijnsel; de grote opkomende economieën introduceren op mondiaal niveau een nieuw soort levendige vraag en daar moeten we volledig van doordrongen zijn.
De driehoek heeft natuurlijk nog een zijde, namelijk de aanbodzijde en aan die zijde hebben wij een groot aantal verantwoordelijkheden. Kartels zijn niet goed en het is duidelijk dat op een aantal terreinen kartels actief zijn. Afgezien van de kartels, creëert een aantal landen en economieën ook schaarste doordat het geen boringen toestaat, geen exploratie toestaat en de bouw van raffinaderijen tegenhoudt. Daar wil ik u dus ook op wijzen. We moeten kijken of we aan de aanbodzijde wel al het mogelijke doen.
Wat de vraagzijde betreft: alle bezuinigingen, alle energiebesparingen zijn van groot belang om de vraagzijde onder controle te krijgen. Dat geldt ook voor het feit dat we moeten uitgaan van de reële prijs voor olie en energie en niet van kunstmatige prijzen, waardoor de vraag levendig zou blijven.
Dan is er nog de derde zijde van de driehoek, namelijk de herverdeling van kapitaal op mondiaal niveau richting grondstoffen. Er zijn op dat gebied verschillen tussen olie, andere energiebronnen en diverse grondstoffen, maar er bestaat wel zo'n verschijnsel en dat verschijnsel speelt een duidelijke rol, die we moeten onderkennen. We moeten van markten verlangen dat ze zo transparant mogelijk zijn, dat ze volledig transparant functioneren. Zo kijk ik tegen dat verschijnsel aan en ik ben van mening dat je, net als bij bepaalde ziekten die een multidimensionele behandeling vergen, aan alle drie de zijden van de driehoek al het mogelijke moet doen.
Diverse Parlementsleden noemden het prudentieel toezicht en de noodzaak om verbetering te brengen in de situatie. Daar sluit ik me zeker bij aan. We hebben te maken met een situatie waarin verbetering moet worden gebracht - dat is volkomen duidelijk. We zeiden al vanaf de oprichting van de ECB dat we alle autoriteiten zouden verzoeken zo nauw mogelijk samen te werken. We zeiden ook dat we voorstander waren van een zeer nauwe relatie tussen de centrale banken en de toezichthouders. Recente gebeurtenissen sinds de beroering die in augustus 2007 ontstond, hebben aangetoond dat dit een goed beginsel was: een zeer nauwe relatie tussen centrale banken en toezichthouders is noodzakelijk.
Ik zou in dit stadium willen zeggen dat we volledig staan achter de oriëntatie die de Commissie economische en monetaire zaken op basis van consensus heeft gehandhaafd. We denken dat er veel workshops nodig zijn en dat we zo snel mogelijk in deze richting moeten werken. Ik weet dat het Parlement nadenkt over mogelijk moediger initiatieven. Ik kan zeggen dat wij zelf graag zouden zien dat alles wat reeds is besloten, ten uitvoer wordt gelegd - dat niemand een tweede fase als excuus aangrijpt om niet te hoeven doen wat al is besloten. Ik denk dat we vervolgens heel zorgvuldig moeten kijken naar de voorstellen die voor ons liggen, want we geloven dat hoe nauwer we samenwerken - nauwer dan nu het geval is - des te beter het voor Europa is. Wat ik over Europa zeg, geldt, volgens mij, ook voor alle andere systemische delen van de mondiale financiële wereld.
Mijn laatste punt betreft de wisselkoers, die enkele Parlementsleden naar voor brachten. Ik denk dat de Raad van Bestuur van de ECB voorstander is van de volledige tenuitvoerlegging van het Verdrag zoals het er ligt. Het lijkt mij dat we, wanneer we in China zijn, zoals Jean-Claude Juncker zei, of als we bijeenzijn in de G7, waar Jean-Claude en ik het communiqué van de G7 tekenen, doen wat passend is en als ik zelf behoedzaam te werk ga - er is namelijk opgemerkt dat ik zeer behoedzaam en zorgvuldig ben als ik het over wisselkoersen heb - is dat omdat dit een bijzonder gevoelig terrein is en op dit terrein moeten we, naar mijn mening, de afgesproken oriëntatie volledig naleven. Daarom zeg ik nogmaals dat we het in dit stadium met alle partners van de G7 eens zijn over de boodschap voor China. Er is daarbij absoluut geen sprake van enige meerduidigheid. Dat hebben we heel duidelijk gemaakt in het laatste G7-communiqué. We vinden ook dat er zeer zorgvuldig moet worden gekeken naar de mogelijke negatieve gevolgen van extreme fluctueringen op de financiële stabiliteit en de groei.
Ook is het heel belangrijk dat de Amerikaanse autoriteiten herhalen dat een sterke dollar in het belang van de Verenigde Staten van Amerika is.
Jean-Claude Juncker
voorzitter van de Eurogroep en lid van de Europese Raad. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik zal niet terugkomen op de opmerkingen die door de voorzitter van de Centrale Bank in de loop van het debat zijn gemaakt. Het is beter dat ik niet ga herhalen wat hij gezegd heeft, omdat het allemaal juist was, en alles wat ik over het onderwerp zou kunnen zeggen gezien zou kunnen worden als een poging om zijn opmerkingen te nuanceren, wat niet mag gebeuren.
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik spreek Duits om de heer Trichet te laten zien dat ik deze taal ook machtig ben, zoals hij dat intussen ook is. Ja, we moeten een Fransman die al meer dan genoeg te doen heeft zeer prijzen dat hij de tijd neemt, omdat hij in Frankfurt woont, om de taal te leren van de mensen onder wie hij leeft. Dat kun je niet van alle Fransen zeggen.
(Applaus)
Ik zal Duits praten opdat hij mij beter begrijpt. Ik zou twee of drie slotopmerkingen willen maken, omdat de debatten in dit Huis soms vol nostalgie naar de jaren zeventig en tachtig zijn. De Eurogroep wordt opgeroepen om het economisch beleid van de EU-lidstaten beter te coördineren. Wij doen allemaal ons uiterste best daarvoor en hebben intussen op vele gebieden van het praktisch economisch beleid een gedragscode ingevoerd, waar wij ons aan proberen te houden. Men kan echter niet enerzijds een oproep doen om het economisch beleid te coördineren en het anderzijds betreuren dat het op deze manier gecoördineerde economisch beleid vervolgens in praktijk wordt gebracht.
Ik geef enkele voorbeelden. We hebben het stabiliteits- en groeipact in 2005 hervormd. Een substantieel deel van de hervormingsvoorstellen betrof de versterking van de preventieve arm van het stabiliteitspact, omdat die onderontwikkeld en zwak was. Om het preventieve deel van het stabiliteitspact te versterken is het dringend nodig dat de regeringen aan de consolidering van de begroting vasthouden en hun consolideringsinspanningen verdubbelen als het goed gaat met de economie om zo reserves op te bouwen voor slechtere jaren, die in de normale cyclische ontwikkeling van onze economische systemen telkens opnieuw zullen optreden.
Op dit moment zitten we in slechtere tijden. We zitten niet meer in goede tijden. De regeringen die geconsolideerd hebben, beschikken over voldoende grote begrotingsmarges om de automatische stabilisatoren in werking te laten treden op het moment dat de belastinginkomsten teruglopen. De regeringen die in goede tijden onvoldoende hebben geconsolideerd, kunnen in slechte tijden natuurlijk ook niet optreden.
Wanneer wij in de Eurogroep het er over eens zijn dat de lidstaten die hun financieel doel van de middellange termijn hebben bereikt nu ook kunnen optreden in het licht van de huidige economische achteruitgang en gestegen olie- en voedselprijzen, dan kunnen ze dat alleen omdat ze in het verleden de noodzakelijke begrotingsmarges hebben uitgewerkt, zodat ze in crisistijden niet verzwakt en niet in staat om te reageren zijn.
Wij hebben geen oproep gedaan tot een bevriezing van de lonen; noch de Centrale Bank, noch de Eurogroep heeft ooit opgeroepen tot een bevriezing van de lonen in de eurozone. Wat wij zeggen is dat de lonen niet automatisch met de inflatie mogen meegroeien, maar dat de loonontwikkeling rekening moet houden met de productiviteitswinst die in de economie wordt bereikt en dat de lonen dienovereenkomstig ook zonder inflatie verhoogd kunnen worden.
Wij hebben heel duidelijk gemaakt dat wij de werknemers in Europa überhaupt niet tot loonmatiging willen oproepen wanneer managers en andere kapitaaleigenaren extreme en buitensporige lonen en salarissen krijgen. Dat hebben wij meermalen tot uitdrukking gebracht.
(Applaus)
Wat aan het management van Europese bedrijven wordt betaald - ook en vooral in de financiële sector - heeft überhaupt niets te maken met de productiviteitswinst die daar wordt behaald. Er wordt slechts geld opgestreken en niet economisch gezond en maatschappelijk verantwoord gehandeld.
(Applaus)
Wij hebben, omdat wij geen loonstop hebben bevolen, omdat ik misschien meer dan anderen ernaar streef om de maatschappelijke verantwoordelijkheid van het Europese handelen voor ogen te houden, er zeer op aangedrongen dat wij, in plaats van bedrijven te laten betalen, in het licht van de gestegen grondstof- en olieprijzen moeten bedenken wat de staten ten gevolge van de verminderde koopkracht kunnen doen op het gebied van de sociale steun voor de minder draagkrachtige delen van de bevolking.
Het is toch gewoon zo dat de staten die hun begrotingssituatie geconsolideerd hebben, nu over de noodzakelijke begrotingsmiddelen beschikken om sociale-steunprogramma's voor de zwakkere inkomensgroepen van onze bevolking te financieren. Er zijn staten die toelagen voor de kosten van het levensonderhoud hebben ingevoerd, die verwarmingssubsidies en huursubsidies hebben ingevoerd en die zich dat op grond van hun consolidering uit het verleden ook kunnen veroorloven. Er zijn ook staten die hun belastingstelsel systematisch zo aanpassen dat de minder draagkrachtige delen van de bevolking nettowinst kunnen behalen uit belastingverlagingen, in plaats van dat belastingverlagingen slechts de bevolkingsgroepen met een hoger inkomen tot voordeel strekken.
In dit opzicht vind ik het algehele beleid weliswaar niet volmaakt, maar wel juist. Wij willen en wij moeten de fouten van de jaren zeventig en tachtig niet herhalen, ook als dat op de korte termijn wat gemakkelijker zou zijn. We moeten iets doen aan de stijgende inflatie. We hebben de inflatie in de jaren zeventig en tachtig op hol laten slaan. We hebben in de jaren zeventig en tachtig geaccepteerd dat de staatsschuld maar bleef stijgen. We hebben in de jaren zeventig en tachtig overheidstekorten geaccepteerd, terwijl we niet moeilijk deden over de effecten ervan. Het gevolg ervan was massale werkloosheid in Europa, die we met en dankzij de euro nu tot 7,2 procent hebben teruggebracht.
Het gevolg was dat we in bijna al onze landen te hoge uitgaven aan de sociale zekerheid hadden, die velen van ons nog steeds te hoog vinden, en dat heeft niets te maken met een afwijzing van maatschappelijke solidariteit maar met een verstandige financiering van ons socialezekerheidsstelsel. De factor arbeid werd destijds te hoog belast en de factor kapitaal te laag. Dat waren de resultaten van het verkeerde beleid van de jaren zeventig en tachtig.
Wij zijn tegen inflatie, omdat wij tegen werkloosheid en voor groei zijn. Groei en inflatiebestrijding zijn geen antoniemen. We hebben inflatieloze groei nodig, zodat de mensen er morgen beter aan toe zijn. Vandaag cadeautjes uitdelen, zogenaamd goeddoen voor de mensen en zich laten vieren omdat men zich als een genereuze sociale weldoener gedraagt, is het verkeerde beleid. Wie vandaag succes wil hebben, moet aan de generaties van morgen denken en niet omgekeerd.
(Applaus)
Olle Schmidt
rapporteur. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, dank u voor een buitengewoon interessant en stimulerend debat. Het toont aan dat er brede steun is voor het denken en de conclusies die we in dit verslag presenteren. Ik wil ook u bedanken, mijnheer Juncker en mijnheer Trichet, voor de goede antwoorden die u hebt gegeven. U reageert op een manier die de indruk wekt dat u ook iets gaat doen met de opvattingen en ideeën die wij hier naar voren hebben gebracht.
Ik wil tot slot iets zeggen over mijn eigen ervaringen als politicus in het noorden van het wat minder dichtbevolkte land Zweden. In de jaren negentig van de vorige eeuw was ik lid van het Zweedse parlement en zijn commissie financiën, toen Zweden tegen een economische muur aanliep. Ervaringen in de politiek zijn zegenrijk, mijn vrienden. Degenen onder u die menen dat inflatie en een onstabiel monetair beleid de mensen die onze steun het hardst nodig hebben zullen helpen, vergissen zich. U vergist zich! Als lid van de commissie financiën zag ik hoe het Zweedse rentepercentage een niveau bereikte dat niemand zich had kunnen indenken: 500 procent. In de jaren negentig hadden we, net als de heer Juncker heeft gezegd, massale werkloosheid, stijgende inflatie en stagflatie. Ik kan me die ervaringen nog levendig herinneren en ze hebben ertoe geleid dat ik hoop dat mijn eigen land, Zweden, aan de eurozone zal deelnemen en volledig zal deelnemen aan de Europese samenwerking.
Zoals onze collega mevrouw Kauppi heeft gezegd en de heer Trichet heeft herhaald, geloofde niemand dat de euro het succes zou zijn dat het is geworden. Ik denk dat dat de waarde van de Europese samenwerking bewijst.
Mijnheer Juncker, u zei dat de ECB genadevol en vastberaden zal optreden. Ik denk dat dat een goede formulering was. Ik wil u danken voor een goed debat. Ik ben ook dankbaar dat ik, als iemand die buiten het samenwerkingssysteem van de euro staat, de taak heb gekregen om dit verslag op te stellen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Sebastian Valentin Bodu  
schriftelijk. - (EN) Wat de economische ontwikkelingen betreft, blijven de fundamenten van de economie van de eurozone gezond door de groei van de investeringen en de verbeterde werkgelegenheidspercentages en arbeidsparticipatie. Hoewel de groei van de wereldeconomie aan het afnemen is, wordt verwacht dat zij veerkrachtig blijft doordat zij vooral profiteert van de aanhoudende robuuste groei in de opkomende economieën. Wat de prijsontwikkeling betreft, zit de jaarlijkse GICP-inflatie sinds afgelopen herfst een eind boven het niveau dat overeenkomt met prijsstabiliteit en bedroeg in mei 2008 3,7 procent en - volgens de flash-schatting van Eurostat - in juni 4,0 procent. Deze verontrustende inflatiecijfers zijn grotendeels het gevolg van de wereldwijd scherp gestegen energie- en voedselprijzen van de afgelopen maanden. De onzekerheid omtrent dit vooruitzicht op economische activiteit blijft hoog en de negatieve risico's overheersen. Het gaat hier met name om de risico's die voortvloeien uit het matigende effect op de consumptie en de investeringen die verdere, onvoorziene stijgingen van de energie- en voedselprijzen hebben. Bovendien blijven de negatieve risico's ook verband houden met de mogelijkheid dat de huidige spanningen op de financiële markten een groter negatief effect op de reële economie zullen hebben dan voorzien. In deze situatie is het besluit van de ECB om de minimale inschrijvingsrente op de belangrijkste herfinancieringstransacties van het Eurosysteem met 25 basispunten te verhogen welkom en moet toegejuicht worden!
