Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, mijn naam staat niet op de presentielijst. Ik heb het vast zelf vergeten, maar ik wil toch opmerken dat ik gisteren wel degelijk op de plenaire vergadering aanwezig was. U kunt dat natrekken als u wilt, omdat mijn naam bij een hele reeks hoofdelijke stemmingen voorkomt. Ik hoop dan ook dat u deze -ongetwijfeld aan mijzelf te wijten - vergissing kunt rechtzetten.

De Voorzitter
Ik heb u inderdaad verscheidene malen gezien en het zal worden rechtgezet.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde. Ik verwijs naar pagina 30 van de Notulen, waarin staat dat ik gisteren op een schandelijke manier een lid van de Vergadering heb aangevallen. Zou u Sir James Goldsmith nu het woord kunnen geven zodat hij zelf kan reageren op de opmerkingen die ik over hem gemaakt heb?

De Voorzitter
Dank u voor deze nuttige opmerking.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar pagina 31 van de Notulen van gisteren, naar het verslag-Fontaine. Ik zou het op prijs stellen als u de heer White zou mededelen dat het vandaag 11 april 1997 is en dat 1977 inmiddels twintig jaar geleden is, toen zijn baard nog zwart was en hij nog haar op zijn hoofd had.

De Voorzitter
Ik denk dat 90 % van de Vergadering niet weet waar u het over heeft maar ik wél daar ik gisteren Voorzitter was.

Kerr
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik u feliciteren met het feit dat u twee dagen achtereen voorzitter bent, hetgeen vast en zeker een record is. Ik verwijs naar pagina 5 van de Notulen en wil de diensten van de vergadering feliciteren met de rectificatie van mijn stem - bijna het eerste punt in de Notulen en ik zal trachten te bewerkstelligen dat het de volgende keer het eerste punt is - en met de opmerking dat ik voor het verslag Palacio Vallelersundi heb gestemd, waardoor er uiteindelijk 19 Britse socialistische leden, waaronder u zelf, vóór dit uitstekende verslag over de volgrechten ten behoeve van auteurs hebben gestemd.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Kerr.

Stemming
Caudron
Het vrij verkeer van personen is een van de vier fundamentele vrijheden waarover elke burger van de Europese Unie moet beschikken. Deze vrijheid is echter niet effectief.
Een van de aspecten van het vrij verkeer van personen is de onderlinge erkenning van diploma's en de erkenning van de hoger-onderwijsdiploma's van de nationale onderwijsstelsels door de lidstaten en bijgevolg ook door privéondernemingen, universiteiten en beroepsverenigingen.
In december 1988 is een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma's, waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten, goedgekeurd. Deze erkenning maakt het mogelijk de diversiteit van de onderwijsprogramma's te behouden.
De Commissie heeft de lidstaten altijd aangespoord om de onderwijsstelsels van hun Europese buren te begrijpen: zo zijn met name nationale informatiecentra voor academische erkenning van diploma's (NARIC) opgericht. Zij heeft Griekenland en België overigens bestraft omdat zij hun verplichtingen niet nakwamen. In het licht van de algehele evaluatie in 1999 van de richtlijn uit 1992 inzake een tweede stelsel van erkenning van beroepsopleidingen wenst de Commissie een aantal wijzigingen aan te brengen en bijvoorbeeld de verplichting op te nemen dat rekening dient gehouden met de beroepservaring die is opgedaan na het behalen van het diploma.
Ter aanvulling van deze acties zou het wenselijk zijn dat de Commissie een diepgaand onderzoek verricht inzake de personen die werkelijk problemen ondervinden bij de erkenning van hun diploma.
Het Europees Parlement feliciteert de Commissie met haar volledige verslag, dat de essentiële problemen inzake de stand van toepassing van het stelsel van erkenning van diploma's behandelt.

Gelijke kansen voor gehandicapten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0044/97) van mevrouw Schmidbauer, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie (COM(96)0406 - C4-0582/96) betreffende gelijke kansen voor gehandicapten

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ik had graag de rapporteur bedankt voor haar uitstekende verslag, maar dat zal ik later doen, als zij er is. Wat betreft de kwestie van gelijke kansen voor gehandicapten, vind ik dat men allereerst moet praten over de definitie die nu de meesten van een handicap geven, namelijk het door de omgeving bepaalde handicapbegrip. Dat houdt in dat een handicap niet iets statisch is, maar iets dat kan worden verminderd of opgeheven door maatregelen, bijvoorbeeld binnen de woonruimtesector. Als wij de woningen toegankelijk maken, verminderen wij de handicap, of heffen deze op. Als wij het vervoer verbeteren, dan verminderen wij de handicap, of heffen deze zelfs helemaal op. Dit is het ene uitgangspunt.
Een tweede uitgangspunt is dat wij als wij beleid ontwikkelen voor mensen met een handicap en als wij gelijke kansen proberen te scheppen, dit alle terreinen in de samenleving betreft. Dat beleid, in dit verslag goed beschreven met het woord mainstreaming , omvat het woningbeleid, vervoersbeleid, arbeidsmarktbeleid, en onderwijsbeleid. Gehandicaptenbeleid is niet iets zoals dat traditioneel wel was, iets voor de sociale sector, maar betreft alle terreinen van de samenleving. Ik zal hier niet nader op ingaan, aangezien daar de tijd te beperkt voor is, maar ik wil een paar terreinen bespreken die in de huidige situatie wanneer het er om gaat om gelijke kansen te scheppen, speciaal urgent zijn.
De situatie op de arbeidsmarkt met de hoge werkloosheid zoals wij die nu in Europa kennen, is ernstig. Wij hebben een werkloosheidspercentage van over de 10 %. Ikzelf was een paar jaar geleden betrokken bij een onderzoek in Zweden. Toen kenden wij in Zweden zo goed als volledige werkgelegenheid, d.w.z. 2 % werkloosheid op de totale bevolking. Voor de allerzwaarst gehandicapten was de werkloosheid echter 70 %. Dat houdt in dat als wij een nog moeilijker arbeidsmarktsituatie krijgen, zij nog meer getroffen worden. Dat betekent dat het vandaag de dag nog urgenter is om inspanningen te leveren en modellen te ontwikkelen om arbeidsplaatsen voor gehandicapten te creëren. Ik zou willen dat wij onderzoeken wat de beste modellen zijn en ervaringen uitwisselen, en wel omdat wij in de verschillende landen verschillende systemen kennen.
Een andere kwestie is het onderwijs. Het is bekend dat jongeren en werknemers met een handicap op het ogenblik vanwege de gebrekkige toegankelijkheid niet kunnen genieten van het vrije verkeer. Dat is toch de kern van de Europese samenwerking, namelijk het vrije verkeer, de mogelijkheid voor mensen om over de grens heen te studeren, te werken etc. Dat is een belangrijke kwestie, die de volgende jaren opgelost moet worden, zodat alle burgers van het vrije verkeer kunnen genieten.
Ten slotte wil ik zeggen dat onze gehandicaptenprogramma's goede programma's waren. Daarin ging het hoofdzakelijk om uitwisseling van ervaringen. Helaas zijn ze door de Raad geblokkeerd. Het is bijzonder urgent dat er nieuwe programma's komen die gebaseerd zijn op uitwisseling van ervaringen, o.a. op de gebieden die ik daarstraks heb genoemd. Zoals vermeld, wil ik de rapporteur graag bedanken voor haar goede verslag.

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, in de Europese Unie wonen 37 miljoen gehandicapten. Hun kans om te profiteren van de positieve effecten van de Europese Unie, te weten vrij verkeer van personen en toegang tot alle goederen en diensten, is zeer beperkt. Ze zijn, zoals de gehandicaptenorganisaties het zelf formuleerden, de onzichtbare burgers van de EU. Ook schendingen van de mensenrechten van gehandicapten komen in de hele EU steeds weer voor. Het verslag-Banotti dat we hier in december hebben goedgekeurd, heeft dit duidelijk bewezen.
Daarom is het absoluut noodzakelijk dat bij de herziening van het Verdrag een non-discriminatieclausule wordt opgenomen.
Tot begin dit jaar hadden we voor gehandicapten het HELIOS-II-programma met mogelijkheden tot uitwisseling van informatie en ervaringen. Door dit programma is het Europees Gehandicapten Forum ontstaan dat waardevolle arbeid verricht op Europees niveau met en voor de betrokkenen. Tot op de dag van vandaag is er geen nieuw programma. Met het argument van de subsidiariteit werden reeds het armoedeprogramma en het programma voor ouderen niet uitgevoerd. De Duitse regering accepteert artikel 235 niet als rechtsgrondslag voor de sociale programma's. Omdat dat het geval is, heeft de Commissie een stap terug gedaan en nog geen opvolgend programma voor HELIOS II uitgewerkt. Ze wil eerst de definitieve evaluatie van het HELIOS-II-programma afwachten voordat ze in actie komt.
Wij zijn van mening dat het dringend noodzakelijk is een opvolgend programma te ontwikkelen en uit te voeren, een programma dat is gebaseerd op het beginsel van gelijke kansen voor iedereen, de mensenrechten en de basisregels van de VN. Ondertussen heeft de Commissie ter vervanging als tussenoplossing een paper gepubliceerd waarover we hier nu debatteren. We zijn blij met deze paper over gelijke kansen voor iedereen en met name met de daarin zichtbaar wordende nieuwe aanzet die een op de mensenrechten gebaseerd concept van de handicaps laat zien en het beginsel van de betutteling laat varen. Daardoor wordt op een radicale manier gebroken met de oude denkbeelden volgens welke een gehandicapte was aangewezen op liefdadigheid en medelijden. Er wordt afstand genomen van het gezondheidsmodel dat repareren als doel heeft, ten gunste van het sociale model dat op de mensenrechten is gebaseerd.
Het gehandicaptenbeleid begint nu naar integratie en gelijke kansen voor iedereen, mainstreaming dus, toe te gaan. Maar toch rechtvaardigt een nog zo goede aanzet in deze paper geen directe acties. Alleen met behulp van een programma kunnen politieke maatregelen, informatie en ervaringen van lidstaat tot lidstaat worden doorgegeven. Het HELIOS-programma was het enige programma dat het gehandicaptenwerk van NGO's direct financierde en als schakel tussen de gehandicapten in de gehele Europese Unie fungeerde.
Het programma was waardevol voor de gehandicaptenorganisaties met een heel klein aantal betrokkenen, zoals bijvoorbeeld de doof-blinden. Deze organisaties zijn aangewezen op een echte Europese uitwisseling om aan hun behoefte te kunnen voldoen. Het was het enige programma dat alle gehandicaptenorganisaties bereikte. In de tussenevaluatie wordt met betrekking hiertoe vastgesteld dat het probleem waarmee HELIOS werd geconfronteerd niet mag worden onderschat, namelijk solidariteit en gemeenschappelijke strategieën in een dergelijke veelzijdige groep van de Europese bevolking te realiseren.
Ik sta weliswaar helemaal achter het door de Commissie opgestelde doel om de gehandicapten in grote mate te betrekken bij de bestuurs- en uitvoeringsvoorschriften van het HORIZON-programma, maar alleen HORIZON kan niet als breed opgezet gehandicaptenprogramma op basis van gelijke rechten voor iedereen fungeren. Het beperkt zich uitsluitend tot werkgelegenheids- en opleidingskwesties en het moet worden gecofinancierd. Wat de werkgelegenheid betreft, hoe goed mijn collega dat zo-even ook heeft beschreven en hoe betreurenswaardig de werkloosheid onder gehandicapten ook is, toch is de werkgelegenheid maar een deelgebied in het kader van de dagelijkse uitdaging waarvoor gehandicapten zich zien gesteld en een van de betrokkenen drukte het als volgt uit: " Het is wel een goede zaak dat er eindelijk werk wordt aangeboden, maar veel gehandicapten kunnen niet met de bus naar hun werk gaan of ze hebben niemand die hen helpt om zich klaar te maken om naar het werk te gaan." Zolang de gehandicapten nog niet in alle beleidssectoren met inbegrip van adequate, persoonlijke hulpdiensten en voldoende openbare verkeersmiddelen helemaal zijn geïntegreerd, zullen garanties voor aanwezige werkgelegenheidsmogelijkheden die niet zijn afgestemd op andere maatregelen niet automatisch de integratie garanderen.
Bovendien is een hoog percentage van de gehandicapten bejaard. Doelgerichte maatregelen in het kader van de werkgelegenheid zullen daarom slechts een beperkt aantal gehandicapten bereiken.
Ik ben echter ook van mening dat de verantwoordelijkheid voor het gehandicaptenbeleid hoofdzakelijk bij de lidstaten moet blijven liggen. Het is de taak van de Europese Unie om een meerwaarde toe te voegen en de lidstaten aan de hand van de uitwisseling van informatie over praktijkvoorbeelden te steunen. De Europese Unie moet er voorts voor zorgen dat de gehandicapten worden betrokken bij alles waarvoor de verantwoordelijkheid voor het opstellen van wetten, het bepalen van een beleid of het opstellen van programma's reeds in handen van de Europese Unie ligt.
Dat is de weg van de mainstreaming om gelijke rechten voor gehandicapten te bereiken. En ik doe een beroep op de Commissie om deze weg zo snel mogelijk in te slaan, dat wil zeggen om zo snel mogelijk een opvolgend programma voor HELIOS in te dienen. En de oproep aan de lidstaten luidt om in het Verdrag een rechtsgrondslag voor deze programma's te integreren en een non-discriminatieclausule in het Verdrag op te nemen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur heel hartelijk bedanken. Zij behoort immers tot de idealisten die juist aan deze sector heel veel extra tijd besteden. Het klopt dat er in de EU 37 miljoen gehandicapten wonen. Ze hebben in onze maatschappij ongetwijfeld te maken met veel vooroordelen en problemen. Wie met hen of over hen praat, moet steeds duidelijk voor ogen hebben dat hij morgen al een van hen zou kunnen zijn.
Voor de implementering van het gehandicaptenbeleid dragen de lidstaten de belangrijkste verantwoordelijkheid. Desondanks ben ik van mening dat een zinvolle coördinatie en integratie in alle concepten van de EU bevorderlijk is voor de integratie van gehandicapten. Dit zeg ik uitdrukkelijk, ofschoon ik het beginsel van de subsidiariteit heel belangrijk vind.
Een nieuw actieprogramma met een desbetreffend concept dat ten goede komt aan de gehandicapten en hun organisaties, voor zover ze in het bestuur daarvan met 50 % zijn vertegenwoordigd, is daarom noodzakelijk opdat de ontstane structuren niet ten onder gaan. Het bevorderen van gelijke kansen voor iedereen en van de integratie en de verdere uitbreiding van de structuren voor samenwerking zijn noodzakelijk.
De Commissie zou ongeacht de juridische problemen proefacties en voorbereidende werkzaamheden moeten uitvoeren onder medewerking van NGO's voor gehandicapten. Het doorzetten van de non-discriminatie en het recht op toegang tot alle programma's van de Gemeenschap is belangrijk en zinvol. Maar de theoretische aanspraak die slechts op papier staat, is niet toereikend. Anders vergaat het de gehandicapten net als de kleine en middelgrote ondernemingen: hun aanspraak is weliswaar in veel programma's verankerd, maar wordt vaak niet in de praktijk omgezet. De omzetting moet actief worden uitgevoerd opdat dienovereenkomstige resultaten worden geboekt. De echte deelname aan alle moderne informatie- en communicatietechnieken moet worden gegarandeerd. Aangezien mijn spreektijd maar kort is, kan ik dit helaas niet verder toelichten.
Van doorslaggevend belang is volgens mij dat de problemen van gehandicapten worden onderzocht door een hooggekwalificeerde groep deskundigen die binnenkort aan de slag moet gaan. Daarbij is aan de ene kant de dialoog met de lidstaten belangrijk, omdat zij immers, zoals gezegd, de grootste verantwoordelijkheid dragen en anderzijds met de Europese forums voor gehandicapten opdat resultaten voor de gehandicapten op Europees niveau en daarbovenuit kunnen worden geboekt.
Deze doelstelling wordt ook door mijn fractie gesteund en ik wil op deze plaats mijn vandaag verhinderde collega, Bartho Pronk, hartelijk bedanken voor de voorbereidende werkzaamheden die hij voor dit verslag voor onze fractie heeft uitgevoerd.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, collega's, geachte rapporteur, ik denk dat hier een belangrijk verslag behandeld wordt, dat het eigenlijk niet verdient om op de vrijdagmorgen te staan, maar dat hebben wij wel vaker met dit soort onderwerpen.
Ik wil eigenlijk beginnen met de laatste opmerking van de rapporteur, die aandacht gevraagd heeft voor een antidiscriminatie-artikel in het Verdrag. Wij hebben uitstekende adviezen uitgebracht als Parlement als het gaat om een afgewogen antidiscriminatie-artikel in het Verdrag. Ik heb grote zorg of in de IGC toch werkelijk onze voorstellen, zoals ze zijn ingediend, zullen worden overgenomen. De reden om dat niet te doen zou zijn dat het te duur is om gehandicapten onder het Verdrag te brengen. Ik denk dat dat schandalig is. Want als wij Europabreed een antidiscriminatie-artikel opnemen, dan kan het niet zo zijn dat er dan nog sprake is van concurrentievervalsing. Ik wil de Commissie dan ook vragen alles in het werk te stellen om op dit punt wel degelijk te scoren, want dat is het allerbelangrijkste wat wij kunnen doen voor gehandicapten.
Voor gehandicapten is buitengewoon belangrijk het recht op toegang: toegang tot werk, toegang tot onderwijs, toegang tot vervoer, het allerbelangrijkste. Het is in hoofdzaak de verantwoordelijkheid van de lidstaten om dat te doen. De Unie kan slechts het voorbeeld geven met een aantal programma's en wij proberen dat en wij hebben dat tot op dit moment, denk ik, ook best redelijk gedaan.
Ik wil nog de aandacht vestigen op een ander belangrijk aspect. Het is ook door de rapporteur naar voren gebracht en dat is het gehandicaptenbeleid in relatie tot de mogelijkheden van de informatiemaatschappij. Juist gehandicapten kunnen geweldig veel baat hebben bij de nieuwe communicatietechnologieën. Het kan ook een extra belemmering zijn omdat men ook daar moeilijk toegang heeft. Maar mijn inschatting is dat juist een goede toepassing van de nieuwe communicatietechnologieën veel mogelijkheden geeft aan gehandicapten om beter deel te nemen aan tal van maatschappelijke processen. Maar dan moeten wij het wel met elkaar mogelijk maken. Daarom denk ik dat de informatietechnologie en de toepassing van de informatietechnologieën een onderdeel moeten worden van het Rolling On Action Program dat de Europese Commissie ook heeft lopen.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij is het probleem van gehandicapten echt centraler dan hier tot uiting komt. Mevrouw Schmidbauer heeft absoluut gelijk. We hebben een geschikte rechtsgrondslag nodig voor sociale programma's, we hebben een clausule nodig over non-discriminatie, we hebben, zoals de heer Schiedermeier nog eens benadrukte, een coördinatie nodig van het nationaal ontwikkelingsbeleid van de lidstaten en ook een hooggekwalificeerde groep deskundigen zou heel zinvol zijn.
Hier gaat het echter ook om een dieperliggende kwestie, niet alleen om zogenaamde vooroordelen en problemen, maar om het aan de kaak stellen van onze maatschappij als prestatiemaatschappij, als een gigantische sociaaldarwinistische selectiemachine waarin steeds meer en steeds opnieuw mensen worden uitgeselecteerd, waarin deze genadeloze selectie bovendien ook nog steeds een ideologisch tintje krijgt. Om voor eens en altijd een eind te maken aan de pogingen om daarop ideologieën te bouwen volgens welke de gezonde, presterende mensen worden gescheiden van het onwaardige leven, moeten we onze samenleving echt, in ieder geval buiten de economische sector, zo ontwikkelen dat iedereen op basis van zijn capaciteiten een bijdrage levert en op basis van zijn behoeften wordt verzorgd. Volgens mij zijn we dat de gehandicapten schuldig!

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het uitstekende verslag van mevrouw Schmidbauer en de behandeling van deze onderwerpen in zijn geheel zijn ook daarom van groot belang omdat het eenvoudigweg een feit is dat grote delen van Europa op het gebied van gelijke rechten voor gehandicapten ten opzichte van andere delen van de wereld, vooral de VS, Canada en Australië, een grote achterstand kennen.
Ik wil er graag slechts enkele punten uit pikken. Dit onderwerp wordt door artikel 235 op een uiterst ontoereikende manier omvat. Daarom is het echt noodzakelijk dat een nieuw programma een rechtsgrondslag krijgt en dat gehandicapten en hun ouders daar helemaal bij worden betrokken. Ook ik zie geen tegenspraak in een gehandicaptenbeleid dat is gericht op integratie en gelijke kansen en een specifiek gehandicaptenprogramma. Integendeel, volgens mij kan het gehandicaptenprogramma een bijdrage leveren aan het bereiken van het doel van gelijke kansen.
Wat echter in de mededeling van de Commissie noch in het verslag van de commissie goed tot uitdrukking komt, is het feit dat gehandicapten vooral ook alle recht hebben om te delen in geluk, plezier en pret. Daarom zal het noodzakelijk zijn dat we ons in de toekomst gaan bezighouden met het volledig integreren van gehandicapten op het gebied van cultuur, sport, toerisme en politiek. Zo is bijvoorbeeld de fantastische organisatie Special Olympics , die uit de VS komt en werd opgericht door de Kennedy's, een beweging die je beleefd moet hebben om te begrijpen wat het voor deze gehandicapte kinderen en volwassenen betekent om hier de kans te krijgen zich uit te leven in een sportieve strijd, om gelukkig te zijn en als volwaardige mensen in onze maatschappij te leven.
Een ander onderwerp is de mogelijkheid van doven om aan de politiek deel te nemen. We hebben hier een Huis waarin in alle talen wordt vertaald. Maar wie komt er op het idee om ook de doven de kans te geven aan politieke manifestaties deel te kunnen nemen? De politieke beweging waarvoor ik me hier bijvoorbeeld inzet, heeft al jarenlang bij enkele bijeenkomsten ook een vertaling voor doven. We dienen ons ook met deze kwestie bezig te houden.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag danken voor het verslag en net zoals zij verheug ik mij over de mededeling van de Commissie en in het bijzonder over het feit dat het begrip mainstreaming ingang heeft gevonden. Ik verheug mij des te meer, omdat het voor zover ik weet nog altijd zo is, dat er in de algemene vergadering van de VN een speciaal comité is voor vrouwen, kinderen en gehandicapten. Deze drie groepen zijn bijzonder kwetsbaar en worden gemakkelijk gediscrimineerd. Goed functionerende mannen zijn de norm. Wij zijn de uitzondering op de norm. Mainstreaming maakt hier een einde aan. Praktisch gezien betekent mainstreaming dat specifieke behoeften in het algemene worden verankerd, met andere woorden dat het ongewone geïntegreerd wordt in het gewone. Het is het tegengestelde van segregatie en van de verwijzing naar het anders-zijn, naar speciale instellingen. Mainstreaming vermindert de noodzaak om speciale oplossingen te zoeken en verhindert op die manier uitsluiting en afzondering van gehandicapten. Anders gezegd: gehandicapten moeten op de brede boulevards komen en niet naar zijstraatjes en doodlopende steegjes verwezen worden.
Ik wil 3 belangrijke standpunten naar voren brengen. Ten eerste de verantwoordelijkheid van de meerderheid. 10 % van de burgers in de EU hebben een handicap. Die 10 % is volledig afhankelijk van de beslissingen van de andere 90 %, de meerderheid dus. Wij moeten ons bewust zijn van deze verantwoordelijkheid. Ook daarom is mainstreaming belangrijk. Om de verhouding 10/90 te vermijden.
Ten tweede wil ik de aandacht vestigen op de bijzondere problemen die zich voordoen bij vroege handicaps, bij kinderen en jongeren dus, en op de gevolgen ervan voor hun toegang tot de arbeidsmarkt. De opleidingsprogramma's van de EU moeten dus ook voor gehandicapten gelden.
Ten derde wil ik ook graag onderstrepen dat er een andere aanpak nodig is dan de huidige om het vrije verkeer in Europa ook voor gehandicapten te kunnen verwezenlijken.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, 37 miljoen gehandicapten wonen er in de EU. Dat zijn er vijf keer zoveel als de gehele Oostenrijkse bevolking en dat is ook zo'n 10 % van de gehele bevolking van de Europese Unie. 37 Miljoen mensen, een aanzienlijk aantal dat moet worden geïntegreerd en alleen daardoor al als randgroep wordt gedefinieerd. Staat u mij toe te vragen: hoeveel aids-patiënten zijn er in de EU? Beslist geen 37 miljoen en toch is de bevolking zich meer bewust van de problemen van aids-patiënten dan van gehandicapten. Weet u waarom dat zo is?
Ik vraag me af of niet ook werd verzuimd met reclamecampagnes en beroemde sympathisanten voor de gehandicapten evenveel belangstelling te wekken als voor andere randgroepen binnen de samenleving. Komt dat misschien doordat we de neiging hebben de zogenaamde problemen te verdringen en onze ogen ervoor te sluiten? Leidt dat uiteindelijk niet tot een zekere desinteresse bij het brede publiek en de geldschieters om naar de beurs te grijpen? Aan het voorbeeld van aids zie je trouwens ook welke successen en wat voor enorm effect een goede campagne kan sorteren bij de bevolking. Pas als het merendeel van de bevolking zich de dagelijkse problemen van deze gehandicapten bewust wordt, hebben steunprogramma's echt zin. De eis van een non-discriminatieclausule voor gehandicapten, ook al steun ik die eis, komt pas tot leven en is pas het papier waarop hij geschreven is waard als de bevolking gehandicapten niet als randgroep maar als deel van zichzelf beschouwt.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd over de mededeling van de Commissie en over het verslag dat Barbara Schmidbauer namens het Parlement in antwoord op die mededeling heeft opgesteld.
Door de jaren heen krijgen de leden meermaals het verzoek een onderwerp ter hand te nemen, daar misschien een verslag of een advies over op te stellen, om vervolgens over te gaan op een nieuw onderwerp. Met Barbara Schmidbauer is dat niet het geval. Ze heeft van de zaak van gehandicapten en het werken met gehandicapten een levenswerk gemaakt en ik wil haar namens dit Parlement graag hartelijk danken voor haar werk.
Ik geloof dat het welzijn van een samenleving goed te testen is aan de manier is waarop die samenleving de fundamentele rechten van al haar burgers respecteert. Als we eens rondkijken in die Europese Unie van ons, dan stellen we vast dat we de rechten van gehandicapten niet respecteren. Het grootste deel van de klus moet op het niveau van de lidstaten worden geklaard maar het is duidelijk dat de inspanningen van lidstaat tot lidstaat zeer uiteenlopen.
Zoals Barbara stelde hebben wij op Europees niveau momenteel niet eens een rechtsgrond om het werk dat wij tot dusverre hebben verricht, voort te zetten. Ik vind het echt bedroevend dat de Commissie besloten heeft dat het eerste programma dat zij zal laten sneuvelen vanwege de problemen met de rechtsgrond van artikel 235, het gehandicaptenprogramma is. Als de ministers een gehandicaptenprogramma willen blokkeren, dan moeten we ze dat programma geven en het feit openbaar maken dat die ministers de schuld zijn van die blokkering. Zoals de zaken nu liggen laat de Commissie toe ervan beschuldigd te worden bij die blokkering betrokken te zijn. Wat wij natuurlijk moeten hopen is dat de Intergouvernementele Conferentie te voorschijn zal komen met een passende rechtsgrond voor sociale programma's, aan de hand waarvan het mogelijk is om op dit vlak weer aan de slag te gaan.
Johanna Boogerd-Quaak heeft verwezen naar het belang van informatie- en communicatietechnologieën als een manier om het leven van gehandicapten te verbeteren. Ook dat is bijzonder belangrijk. Als deze technologieën veel kunnen doen voor geografisch perifere gebieden, dan is het nog belangrijker dat ze worden ingezet om de begrippen isolatie en marginalisering van gehandicapten uit de wereld te helpen. Maar dat kan alleen werken als er flink geïnvesteerd wordt in hardware, in aanpassingen van bestaande hardware en nieuwe software en opleidingen om gehandicapten in staat te stellen van deze technologieën te profiteren.
Ik ga afronden met wat ik even geleden gezegd heb, namelijk dat we moeten hopen dat de Intergouvernementele Conferentie met een passende rechtsgrond voor sociale programma's komt. Voorts willen we graag dat er in het Verdrag een nieuwe non-discriminatieclausule wordt opgenomen. We hebben het recht deze dingen te verwachten en niet alleen maar te hopen, en als onze leiders die verwachtingen niet inwilligen, dan moeten ze niet verbaasd staan te kijken als wij als leden van deze Vergadering weigeren om deel te zijn van de verkoopploeg om te trachten een reeks verdragswijzigingen aan de man te brengen waarin de rechten en bezorgdheden van de mensen die wij vertegenwoordigen niet gerespecteerd worden.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie telt circa 37 miljoen gehandicapten, zo'n 10 % van de totale EU-bevolking. Maar deze 37 miljoen mensen hebben het gevoel uitgesloten en van geen betekenis te zijn voor de Europese Unie.
Gehandicapten zijn in de Verdragen onzichtbaar en het is essentieel dat er een bepaling komt in het Verdrag als de rechten die geassocieerd worden met het Europees burgerschap, zoals vrijheid van beweging en de vrijheid om diensten te verschaffen en te ontvangen voor gehandicapten, een realiteit moeten worden, overeenkomstig een document met als titel "Onzichtbare burgers" .
Er is in de Europese Unie een enorme gehandicaptenlobby. Gehandicapten worden boos over het gebrek aan aandacht dat zij krijgen. Zelfs het feit dat wij het debat op een vrijdag houden terwijl wij weten dat er dan weinig aanwezigen zijn, toont aan hoe weinig we begaan zijn met gehandicapten. Het Parlement had ervoor moeten zorgen dat het zoveel mogelijk aandacht had gekregen en het voor het midden van de week moeten plannen.
Ik wil graag zowel de Commissie danken voor haar uitstekende document, als mevrouw Schmidbauer voor haar zeer gevoelige en grondige verslag. Ik ben het volledig eens met alle conclusies, maar doe vooral een oproep om in het Verdrag een artikel over de rechten van gehandicapten op te nemen. De Commissie moet de daad bij het woord voegen en geld toewijzen aan een paar zinnige gehandicaptenprogramma's.
Krachtens artikel 48 wordt er geacht vrij verkeer van werknemers te zijn in de Europese Unie, en toch maken gehandicapten maar een kleine kans om deze rechten ten volle te laten gelden, tenzij er iets wordt gedaan aan de verbetering van hun status en aan hun vermogen om in de Europese Unie te werken. Daarom pleit ik er bij de Commissie voor om alstublieft iets positiefs te doen naar aanleiding van het debat en de stemming van vandaag.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie feliciteert en dankt rapporteur Schmidbauer voor haar uitstekende verslag over gelijke kansen voor gehandicapten. Het is bijzonder verheugend vast te stellen dat drie politieke instellingen van de Gemeenschap, het Parlement, de Raad en de Commissie, het eens zijn over de filosofie zoals verwoord in uw verslag en de resolutie inzake mensenrechten en gelijke behandeling.
De achtergrond van de mededeling van de Commissie wordt gevormd door het Witboek Europees Sociaal Beleid. De Commissie heeft meegedeeld dat zij van plan is een passend voorstel voor te bereiden, met inachtneming van de aanbevelingen van de VN inzake gehandicapten. Dit is van belang, omdat het communautaire beleid deel moet uitmaken van de internationale ontwikkeling. Het ligt in de bedoeling om, zoals hier al bij enkele eerdere gelegenheden is gezegd, van een paternalistische houding ten opzichte van gehandicapten over te stappen op een discussie inzake de rechten van gehandicapten. In dit verband vormt de mededeling van de Commissie de hoeksteen voor het creëren van een nieuwe strategie.
Voor wat betreft het verslag van mevrouw Schmidbauer is de Commissie dezelfde mening toegedaan op het gebied van de positieve uitkomsten van het HELIOS-programma. Het programma heeft het mogelijk gemaakt dat er op communautair niveau samenwerking plaatsvond met gehandicapten. Het heeft bijgedragen aan het analyseren van de problematiek en het belonen van resultaten. Tevens heeft het de verspreiding van informatie inzake positieve ervaringen bevorderd. De tijdens het programma opgedane ervaringen zijn voldoende gebleken om ook op communautair niveau de strategie voor het gehandicaptenbeleid voort te zetten. De Commissie onderzoekt de mogelijkheid om een formeel voorstel voor wetgeving in te dienen bij het Parlement en de Raad. Hiervoor is het van wezenlijk belang om eerst de resultaten van het HELIOS-II programma te evalueren, evenals de uitkomsten van de dit jaar uit te voeren proefprojecten en voorbereidende maatregelen. Zoals u weet biedt de begroting van 1997 de ruimte voor deze voorbereidende maatregelen. De Commissie heeft ruim twee weken geleden een mededeling doen uitgaan, waarin nader gedetailleerde richtsnoeren worden gegeven voor de besteding van de middelen.
De participatie van gehandicapten op alle niveaus van de communautaire politiek is niet altijd eenvoudig en voor het bereiken van een bevredigende situatie moet nog veel werk worden verricht. Een werkelijke participatie van gehandicapten behoort tot de kernpunten van de nieuwe strategie van de Commissie. De Commissie heeft nauw samengewerkt met het Europese gehandicaptenforum en alle noodzakelijke maatregelen worden genomen om de steun aan het gehandicaptenforum voort te zetten. Ik dank de rapporteur, de commissie en de afgevaardigden die hebben deelgenomen aan deze uiterst belangrijke dialoog inzake het gehandicaptenbeleid.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
We gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Carlotti
Het burgerschap van de Europese Unie vereist dat alle onderdanen van de Unie dezelfde burger- en sociale rechten en dezelfde vrijheden genieten.
De Europese Unie, die 37 miljoen gehandicapten telt, moet nog evolueren om te komen tot een gelijk statuut voor allen. De meeste gehandicapten wensen onafhankelijk te leven en werk te hebben.
Het verslag van mevrouw Schmidbauer over de mededeling van de Commissie betreffende gelijke kansen voor gehandicapten wijst op een aantal tekortkomingen inzake de toepassing van een echt Europees beleid ten behoeve van gehandicapten. De mededeling van de Commissie heeft de verdienste te breken met een benadering die al te lang paternalistisch gebleven is, maar zij kan de problemen, die artikel 235 van het Verdrag stelt, niet overwinnen. De mededeling van de Commissie zegt inderdaad niet of er na HELIOS II, het huidige programma ten behoeve van gehandicapten, andere programma's komen. Er moet dan ook een rechtsgrond weerhouden worden in de Intergouvernementele Conferentie zodat de Raad bij gekwalificeerde meerderheid kan stemmen inzake sociale aangelegenheden en niet langer met eenparigheid van stemmen moet beslissen.
Overigens mag het "integratieprincipe" , dat in alle structuurprogramma's aandacht wil besteden aan het gelijkekansenaspect, niet beletten dat specifieke programma's worden voortgezet.
De programma's moeten enerzijds de klemtoon leggen op de betrokkenheid van de gehandicapten bij de besluiten die hen aanbelangen en anderzijds de nieuwe informatietechnologieën ontwikkelen die het leven van gehandicapten kunnen vergemakkelijken.

Integratie van ontwikkelingslanden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0086/97) van de heer Needle, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie (COM(95)0219 - C4-0260/95) over steun van de Europese Gemeenschap voor de pogingen van ontwikkelingslanden tot regionale economische integratie

Needle
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot enkele opmerkingen die u in het vorige debat gekregen heeft, vind ik dat de opkomst hier vanochtend verrassend goed is - tenminste die van de meest scherpzinnige leden.
Met allerhande regionale handelsovereenkomsten die overal ter wereld als paddestoelen uit de grond rijzen, zou het voor het Parlement vanochtend uitermate simpel zijn om dit te gebruiken als een gelegenheid om de algemene tendensen in de wereldhandel te bespreken. Deze week zijn er hier leiders geweest van de Wereldhandelsorganisatie om juist datgene te doen en om uit te leggen waarom zij menen dat ontwikkelingslanden van de invloed van die organisatie profiteren. Niet iedereen zal dat optimisme delen, verre van dat. Maar wat wij vandaag wel kunnen doen is de inspanningen van de Commissie flink aanmoedigen, om ten eerste, de manier te bepalen waarop de ontwikkelingslanden hun economische structuren willen integreren en vervolgens, hoe de Europese Unie aan de gunstige aspecten van dat proces vaste vorm kan geven. Door dat te doen legden de commissarissen een goede eerste poging aan de dag om deze belangrijke bewegingen te analyseren en, in ons weloverwogen antwoord, zet het Parlement voorzichtig voor de Commissie het licht op groen om verder te gaan met haar onderhandelingen met de ontwikkelingslanden, maar ook om haar eigen perspectief te verduidelijken betreffende haar rol als een van de meest belangrijke economische wereldmachten.
De mededeling van de Commissie definieert regionale, economische integratie voornamelijk als een nauwere samenwerking, hetgeen in praktische termen duidt op de stappen in de richting van het opheffen van beleidmatige belemmeringen op het vrij verkeer van goederen, diensten en productiefactoren, terwijl samenwerking zich doorgaans uitstrekt tot de vermindering van belemmeringen op andere gebieden zoals vervoer en communicatieinfrastructuurvoorzieningen. De algemene analyse in het document van de regionale economische trends in delen van Afrika, het Caribisch gebied, Azië en Latijns-Amerika is noodzakelijkerwijs beperkt omdat deze gebieden natuurlijk onderhevig zijn aan snelle veranderingen, maar de algehele inhoud van het document is meestal beschrijvend en dus voor ons een nuttig instrument.
Die laatste zin is belangrijk, omdat het woord "instrument" benadrukt hoe het Parlement de rol ziet van regionale economische integratie als een middel om specifieke doelstellingen te bereiken en niet als een doel op zichzelf. In besprekingen is duidelijk geworden dat de Commissie dit goed begrepen heeft, maar ons uitgebreide overleg met mensen en organisaties in de wereld voorbij Brussel heeft aangetoond dat dit nadrukkelijk aan de orde moet worden gesteld. Als regionale integratie een opstapje is naar meer integratie in de wereldeconomie en als deze verenigbaar is met het mundialiseringsproces, dan is het de meest kwetsbare groep landen die onze grootste aandacht nodig heeft, omdat er geen algemeen scenario en geen simpel plan voorhanden zijn die goed aansluiten op alle inspanningen tot regionale integratie.
Vele studies en reacties op dit overleg hebben uitgewezen dat de minst ontwikkelde landen, die geen toegang hebben tot de informatietechnologie, communicatie of privé-investeringen, die het hoofd moeten bieden aan endemische armoede en dus zeer afhankelijk zijn van steun, de minste kans maken om baat te hebben bij regionale integratie. Zoals de ervaring in Centraal-Amerika heeft geleerd, kunnen kwetsbare democratieën in dergelijke omstandigheden bedreigd worden door een gebrek aan politieke en economische samenwerking.
Daarom benadrukt het Parlement de mogelijkheid dat de wereld gewoon verdeeld wordt tussen de "haves" en de "havesnots" en stelt het dat hoewel regionale integratie een bijdrage kan leveren in de strijd tegen het armoedeverschijnsel, dit op zichzelf geen duurzame economische, sociale en milieu-ontwikkeling teweeg kan brengen. Daarom stelt het Parlement zeer duidelijk dat economische integratiemodellen in het ene deel van de wereld - en hier bedoelen we gebieden in Azië, Noord-Amerika, of zelfs hier thuis - volledig anders zijn dan degene die het meest geschikt zouden zijn voor Sub-Sahara Afrika, het Caribisch gebied of elders. De beleidsmaatregelen van de Unie naar die regio's toe moeten gebaseerd zijn op het respect voor dat beginsel. Dat betekent niet dat wij niet een aantal lessen te leren hebben uit onze eigen ervaringen en fouten en uit die van anderen, niet in de laatste plaats om nodeloze doublures te vermijden. Het betekent dat de Europese Unie er altijd op moet aandringen dat de mensen die het meest beïnvloed zullen worden, altijd bij de projecten betrokken worden via verbetering van democratische integratie en samenwerking, op welk gebied wij zelf duidelijk nog veel te leren hebben, en waar de verbetering van de rechten van diegenen, waar overal ter wereld het vaakst aan wordt voorbijgegaan - vrouwen, kinderen, inheemse bevolking - een aanvullende doelstelling is.
Het Parlement wil vooral de aandacht vestigen op de sociale en milieutechnische overwegingen die de essentie moeten vormen van de best gemotiveerde inspanningen op het gebied van samenwerking, maar die een voelbare steun nodig hebben om daadwerkelijke duurzaamheid te bereiken in plaats van alleen maar woorden in verdragen.
Daarom gelooft het Parlement globaal genomen dat het Commissiedocument begrip heeft voor dergelijke zaken, maar de Commissie moet er voldoende prioriteit aan geven. Wij hebben daarom van deze gelegenheid gebruik gemaakt om nog eens de nadruk te leggen op het fundamentele verband tussen doelstellingen en de instrumenten om ze te bereiken. Als die basis goed zit, dan kan steun van de Europese Unie voor de economische integratie onder de volken van de ontwikkelingslanden die onze hulp het hardste nodig hebben, gestimuleerd worden en zullen wij mettertijd minder ongerust hoeven te zijn over bepaalde warme woorden maar koude daden van de Wereldhandelsorganisatie.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie externe economische betrekkingen juicht het uitstekende verslag van collega Needle toe. Mijn collega Dimitrakopoulos, die ik vandaag vervang, heeft zijn stellingname dienaangaande op een uitstekende wijze verwoord; u vindt de stukken in uw documentatie; daarin toont hij heel gedetailleerd aan dat de regionale integratie niet in strijd is met de integratie in de wereldhandel, integendeel zelfs. Volgens mij is dit noodzakelijk omdat de succesvolle regionale samenwerking, die wij immers ook in Europa als model hebben ontwikkeld, steeds weer in twijfel wordt getrokken door globaliseringsfetisjisten die vinden dat dit in strijd is met een wereldorde.
In verband hiermee wil ik u erop wijzen dat de Europese Eenheidsbeweging in het interbellum - de Paneuropa-Beweging - twee tegenstanders had, namelijk enerzijds de nationalisten en anderzijds de extreme aanhangers van de Volkerenbond die toentertijd al beweerden dat een regionale integratie overbodig zou zijn en men meteen een wereldorde moest creëren. Deze discussie voeren we nu weer. Het is interessant om te zien dat enkelen juist in Europa, waar we voorstander zijn van regionale integratie, eisen dat in andere werelddelen een dergelijke regionale integratie niet wordt gestimuleerd. Wij als Europese Unie moeten ons niet achter een verkeerde beoordeling scharen.
Regionale samenwerking kan veel corrigeren wat juist ook in naam van Europa of van Europeanen werd aangericht. In Afrika zijn kunstmatige landen gevormd en door regionale samenwerking kunnen de etnische problemen die zijn ontstaan doordat er kunstmatige lijnen werden getrokken, worden opgelost. Vluchtelingenstromen kunnen regionaal worden opgevangen, zoals dit toentertijd tijdens de oorlog in Cambodja in Thailand op uitstekende wijze is gebeurd of zoals dat bijvoorbeeld tijdens de Afghanistan-oorlog in Pakistan is gebeurd, waar miljoenen mensen in de buurt van hun vaderland - met onze steun, maar daar ter plekke - werden opgevangen en van daaruit weer gemakkelijker konden worden geïntegreerd in hun vaderlandse structuren.
Daarom werkt regionale samenwerking vredestichtend en daarom moeten we haar stimuleren. We moeten haar niet stimuleren in de zin van een utopisch opgelegd samengaan of kunstmatige integratie, we moeten haar stimuleren - en dat komt in het verslag heel goed tot uiting - op basis van de natuurlijke handelsstromen, op basis van traditionele relaties, maar ook op basis van gemeenschappelijke belangen. Want bij een gemeenschappelijke politiek hoort nu eenmaal niet alleen een gemeenschappelijk verleden, zoals steeds weer nostalgisch wordt beweerd, maar daarbij hoort ook een gezamenlijke toekomst. De gezamenlijke toekomst in de ontwikkelingslanden kunnen we vormgeven door de daar samenwerkende regionale krachten te steunen, niet in de zin van belerende woorden, maar in de zin van hulp voor zelfhulp.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, de regionale integratieprocessen zijn op het ogenblik één van de belangrijkste verschijnselen van de vernieuwde wereldindeling.
Topprioriteit van het onderhavige verslag is de economische integratie, ook al is duidelijk dat elk integratieproces dat zich richt op de menselijke, evenwichtige en duurzame ontwikkeling, op de allereerste plaats gebaseerd moet zijn op duidelijke politieke keuzen en een duidelijke politieke wil.
Veel van de instrumenten voor de regionale economische integratie worden in efficiëntie en draagwijdte beperkt doordat er geen samenhangend beleid is en de belanghebbende politieke en economische deelnemers er niet direct bij betrokken zijn.
Tegelijkertijd is het zo dat een gebied van economische regionale integratie alleen kan worden verwezenlijkt als er duurzame economische structuren voorhanden zijn en de bereidheid om een gemeenschappelijke markt te vormen daadwerkelijk aanwezig is.
Wanneer het gaat om de integratie van ontwikkelingslanden is de rol van de internationale donors, en wat ons betreft in het bijzonder van de Europese Unie van fundamenteel belang om een geheel van internationale voorwaarden te helpen creëren, om te zorgen dat men toegang tot de middelen krijgt en dat kennis wordt overgedragen, want zonder dat alles zijn veel projecten tot mislukken gedoemd.
De onderliggende structuur is uiteraard de mondialisering van de economie en de voortgaande liberalisering van de internationale handel.
Zoals bekend kunnen de marktontwikkelingen op eigen houtje echter niet de problemen van de armste en meest marginale landen de baas; sterker nog, vaak wordt de kloof tussen de rijkste en armste gebieden in de wereld er alleen nog maar door vergroot. Integratie in de wereldmarkt is mogelijk en levert meer voordelen op als er terreinen worden gecreëerd waarop de economische, commerciële en politieke Zuid-Zuidbetrekkingen worden ontwikkeld.
Van fundamenteel belang is ook dat de vorming en ontwikkeling van de institutionele en menselijke capaciteiten in de ontwikkelingslanden wordt gesteund.
We zijn ons er evenwel van bewust dat de binnenlandse en internationale inspanningen in deze landen hoofdzakelijk gericht moeten worden op bestrijding van de armoede en vervulling van de primaire levensbehoeften. Daarom moeten de ontwikkelingssamenwerking en de regionale integratie hand in hand gaan.
Natuurlijk bestaan er geen universeel toepasbare recepten en de rapporteur, de heer Needle, heeft er dan ook goed aan gedaan dat te benadrukken. Overigens wil ik hem graag bedanken voor zijn voortreffelijke werk.
Zoals ik al zei bestaan er dus geen universeel toepasbare recepten; alleen via de regionale integratie kunnen de ontwikkelingslanden een belangrijke en autonome rol spelen in de internationale economische en politieke betrekkingen, en daarom is de regionale integratie een absolute prioriteit voor het samenwerkingsbeleid.

Maij-Weggen
Voorzitter, het is een hele goeie zaak dat in diverse regio's in de wereld de onderlinge samenwerking van groepen landen steeds verder wordt versterkt. Op het Amerikaanse continent zien we dat in het Andespact en in Mercosur, in Afrika vinden we goeie voorbeelden, in West-Afrika en in het zuidelijk gebied en in Azië wordt de ASEAN-groep steeds sterker en ook het Pacific-forum wordt steeds prominenter. In feite kunnen we stellen dat de Europese Gemeenschap, nu de Europese Unie, een heel goed exportartikel is gebleken. Het succes van de samenwerking in West-Europa straalt af op de rest van de wereld. De vorming van die regionale samenwerkingsverbanden is overigens ook een teken dat de afhankelijkheid van die landen van bijvoorbeeld Europa en de Verenigde Staten afneemt en dat de regionale zelfstandigheid van de ontwikkelingsgebieden toeneemt. En dat is een goeie zaak. Dat is immers een belangrijk doel van de ontwikkelingssamenwerkingsinspanningen van het Westen.
De vraag is nu hoe we ons instellen op die regionale samenwerking in ontwikkelingslanden en hoe we die samenwerking willen stimuleren. En daarvoor geeft het Commissiedocument een aantal goede aanwijzigingen en de heer Needle legt daar in zijn uitstekende verslag nog een aantal suggesties bij. Ik wil een paar punten die wij in onze fractie erg belangrijk vinden, nog eens benadrukken.
Eerste punt. Nu aan de kant van veel ontwikkelingslanden meer en meer onderling wordt samengewerkt, is het eens te meer van belang dat ook de donoren beter samenwerken. Dat betekent dat de onderlinge afstemming van de 15 EUlidstaten bij ontwikkelingssamenwerking moet worden verbeterd, zowel in Brussel als op de ambassades in ontwikkelingslanden zelf. Daarvoor moeten vaste structuren worden geschapen en de Commissie die al een aantal proefprojecten op dat vlak heeft geëntameerd, zou die structuren met spoed in moeten stellen.
Punt twee. Het gaat niet alleen om de klassieke ontwikkelingshulp, de heer Posselt heeft het ook al duidelijk gemaakt, het gaat ook om de handelsrelaties van de Unie en haar 15 lidstaten met de ontwikkelingslanden en hun samenwerkingsverbanden. Ook die handelsrelaties moeten meer en meer worden afgestemd op regionaal niveau. Ik wijs op de laatste afspraken die met ASEAN zijn gemaakt. Dat was een goed voorbeeld van een gezamenlijke aanpak. Maar ik wijs ook op de problemen die er zijn in het SADC-gebied. Zuid-Afrika heeft in haar overleg over een nieuw handelsverdrag gevraagd meer rekening te houden met het SADC-gebied dus met haar omliggende landen. Dat moeten we respecteren. Er is immers sprake van een belangrijke handelsintegratie van Zuid-Afrika met die landen en daar kunnen we niet omheen.
Derde punt. Niet alle thema's komen voor regionale aanpak in aanmerking. Kwesties zoals infrastructuur, energievoorziening, waterhuishoudingsactiviteit en handelsrelaties, dat zijn voorbeelden die typisch grensoverschrijdend zijn. Maar hulp bij onderwijs, hulp bij ziekenhuizen en dergelijke, dat zijn echter lokale aangelegenheden. Er moet dus door de Commissie een hele goede selectie worden gemaakt tussen zaken die gezamenlijk moeten worden aangepakt en zaken die best lokaal kunnen blijven.
En dan een slotpunt. Het is natuurlijk belangrijk dat ook in ontwikkelingslanden ontwikkelingsprogramma's niet alleen nationaal maar ook regionaal worden vastgesteld. Dat gebeurt in het SADC-gebied tegenwoordig en dat gebeurt ook in het Pacific-forum, en dat is een benadering die wij moeten steunen. Voorzitter, ik heb wat prioritaire elementen genoemd namens mijn fractie, maar ik denk dat de aanpak van de Commissie en de aanpak van de heer Needle een uitstekende is en we geven dus ook volledig steun aan zijn resolutie.

Dybkjær
Ik dank de rapporteur voor zijn verslag en wil drie zaken naar voren brengen. Vooraf herinner ik eraan dat Denemarken een van de landen is die een hoog percentage van hun begroting aan ontwikkelingshulp besteden, maar om principiële redenen heeft Denemarken ervoor gekozen om 50 % voor multilaterale bijstand aan te wenden. Ten eerste is een betere coördinatie tussen de EU en de lidstaten, maar ook tussen de EU en de multilaterale organisaties noodzakelijk. Ten tweede - en ik ben blij dat ook de rapporteur hierop gewezen heeft - is het noodzakelijk veel meer belang te hechten aan een duurzame ontwikkeling van het milieu en onze woorden ook in daden om te zetten. Ten derde moeten wij in het kader van de regionale samenwerking streven naar een belangrijke graad van zelfvoorziening. Dit is namelijk de beste weg naar een duurzame ontwikkeling op gebied van economie, werkgelegenheid en milieu. Wij moeten dit doen, ook al is het ten koste van onze handelsbelangen.

Taubira-Delannon
Mijnheer de Voorzitter, in verband met de regionale economische integratie wil de Commissie enerzijds vooruitzichten voor duurzame ontwikkeling bieden en anderzijds de ontwikkelingslanden beter integreren in de wereldeconomie.
De eerste doelstelling kunnen wij zonder enig voorbehoud onderschrijven. Wij willen echter herinneren aan de noodzakelijke democratisering van deze samenlevingen, ook al hebben de internationale instanties een uitgesproken voorkeur voor sterke regimes, die de schijn van sociale stabiliteit kunnen ophouden. De situatie in Zaïre herinnert er ons echter aan dat deze sociale stabiliteit nooit duurzaam is.
Overigens draagt de verweving van regionale economieën, die in een aantal gebieden al aan de gang is, ertoe bij om de contacten tussen de landen van het Zuiden te bevorderen, om de armoede te bestrijden, de vrede te bevorderen en tenslotte om nieuwe vormen van solidariteit te ontwikkelen.
Natuurlijk zijn niet alle gebieden in staat om zo'n regionaal integratieproces te starten maar zij hebben er allemaal belang bij hun samenwerking en hun betrekkingen op te voeren en wel omwille van een aantal redenen.
Eerst en vooral omwille van historische redenen. Wij weten immers allemaal dat de huidige grenzen vooral het resultaat zijn van postkoloniale akkoorden en niet noodzakelijkerwijs overeenstemmen met de traditionele indeling van de gebieden. Vervolgens ook omwille van ecologische redenen, aangezien de stroombekkens en andere geografische aspecten grensoverschrijdend zijn. Tenslotte ook omwille van economische redenen, gezien het complementaire karakter van hun systemen en natuurlijk ook met het oog op schaalvoordelen.
De Europese Unie in het algemeen en de Commissie in het bijzonder zouden er goed aan doen bijzondere aandacht te besteden aan de rol van de ultraperifere gebieden en met name van de overzeese gebieden die zich in deze zones bevinden. Dit kan voor een betere samenhang tussen de economische beleidslijnen voor ontwikkeling zorgen en natuurlijk ook voor een betere aanwending van de fondsen zoals het EFRO en het EOF.
Ik sta echter veel sceptischer tegenover de tweede doelstelling, de betere integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie. Niet alleen omdat ik geen aanhangster ben van het ultraliberale beleid, dat de internationale handelsbetrekkingen bepaalt, maar ook omdat dit speculatieve activiteiten dreigt aan te moedigen en ten koste van activiteiten voor duurzame ontwikkeling zou kunnen gaan. Bovendien dreigt de integratie een doel op zich te worden en zo te verworden tot een mechanisme voor financiële doeleinden. Ik geloof niet dat wij deze doelstellingen in het ontwikkelingsbeleid kunnen inschrijven.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur, de heer Needle, heeft ons gediend met een interessant verslag over regionale economische integratie naar aanleiding van een Commissiemededeling. Deze regionale integratie heeft tot doel tussen ontwikkelingslanden beleidsmatige belemmeringen voor het verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen af te breken. Dat lijkt wel op de doelstellingen die we binnen de Europese Gemeenschap hebben. Maar, regionale integratie van ontwikkelingslanden mag geen kopie worden van de Europese integratie. Ontwikkelingslanden verkeren in een heel andere fase van hun economische ontwikkeling dan de lidstaten van de Europese Gemeenschap en dat vraagt een aangepaste benadering. Zo heeft het op zich interessante experiment met de West-Afrikaanse munteenheid, de CFA, dat tot doel had de stabilisering van de munten, achteraf averechts gewerkt, toen bleek dat de waarde van de CFA was uitgehold. Regionale integratie van de allerarmste landen lijkt mij in het algemeen nogal riskant. Wellicht doen deze landen er beter aan zich vooralsnog te beperken tot samenwerking waarbij zij zaken van gemeenschappelijk belang aanpakken. Is een ontwikkelingsland in een stadium gekomen dat perspectief biedt op een eigen stevige positie op de wereldmarkt, en zijn er in de eigen regio gelijksoortige landen, dan is er reden voor verdere integratie. Maar, als deze in een te vroeg stadium wordt geforceerd, kan het leiden tot wederzijdse schade. Ik wilde hier de vinger bij leggen omdat ik meen dat dit tot nog toe wat onderbelicht is gebleven.

Linser
Mijnheer de Voorzitter, gezien het feit dat er naast rijke landen zoals wij helaas ook een groot aantal landen is dat is aangewezen op de hulp van anderen, hebben wij als westelijke industrielanden de sociale plicht om te helpen. Heel vaak werd in het verleden geprobeerd om deze hulp in de vorm van uitsluitend financiële steun te leveren. Ik wil echter op deze plaats voorstellen om de ontwikkelingshulp in de toekomst wezenlijk meer dan tot nu toe het geval was in de vorm van concrete projectontwikkelingen en economische koppelingen met de steunverlenende landen te verstrekken, zodat een zinvolle steun is gegarandeerd.
Dit zou bijvoorbeeld mogelijk kunnen worden gemaakt door een duidelijk versterkte uitwisseling van know-how, waardoor de behoeftige landen en regio's hulp voor zelfhulp krijgen, een begrip dat ook collega Posselt eerder al heeft benadrukt. Van onze schuld en verantwoordelijkheid ten opzichte van de arme landen in deze wereld worden we door uitsluitend geldinjecties niet verlost. De vraag mag niet luiden hoeveel we hebben gegeven, maar wie het goed heeft gebruikt en wat voor gevolgen het heeft gehad.
Te vaak lijkt deze vorm van ontwikkelingshulp meer een soort van moreel afkopen van verantwoordelijkheden dan datgene waarmee de mensen in deze landen echt geholpen zijn, namelijk een doelgerichte, projectgerichte en vooral efficiënte hulp. Want armoede, nood en gebrek zijn de belangrijkste oorzaken van oorlog.
Zo beschouwd is een efficiënte ontwikkelingshulp een belangrijke factor in het preventieve behoud van de vrede en kan daarom ook worden geïnterpreteerd als zelfhulp voor de steunverlenende landen.

Paasio
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening wordt in het verslag uitvoeriger dan in de mededeling van de Commissie stilgestaan bij de praktische problemen waarop de economische integratie van vooral de ontwikkelingslanden kan stuiten. In dit opzicht vormt het Afrika ten zuiden van de Sahara een homogeen gebied dat bijzonder veel problemen kent. Het aantal organisaties is groot en hun onderlinge betrekkingen zijn slecht geregeld. De invloed van deze organisaties op de economische integratie en hun rol ter stimulering van de ontwikkeling gaat vaak uit van te optimistische verwachtingen, vooral wat de tijdsduur betreft. Zoals in het verslag terecht wordt opgemerkt gaat het om landen die te kampen hebben met een omvangrijke armoede, zodat programma's ter bestrijding van die armoede nog steeds het belangrijkste onderdeel van de steunverlening moeten uitmaken. De Europese Unie heeft in principe goede mogelijkheden om een gezonde economische integratie te bevorderen, als we maar in het oog houden dat het niet volstaat om de uiterlijke verschijningsvorm van de integratie van de Europese geïndustrialiseerde landen als model te nemen voor de integratie van de ontwikkelingslanden.
In het verslag wordt terecht benadrukt dat het niet genoeg is om slechts aandacht te besteden aan de economische dimensie. Er moet ook gestreefd worden naar een duurzame ontwikkeling vanuit milieu-oogpunt. Ik ben het hierover volledig met de rapporteur eens. Tegelijkertijd wil ik benadrukken dat het noodzakelijk is om tevens rekening te houden met politieke factoren. Er komen politieke tegenstellingen voor, die zich bijvoorbeeld uiten in een strijd om het politiek leiderschap, ook wanneer een gewapende machtsstrijd achter de rug is. We moeten hiermee rekening houden om de integratie op effectieve en rationele wijze te kunnen steunen.
De rol van de Europese Unie bij de steun aan de economische integratie van de ontwikkelingslanden moet niet gericht zijn op het waarborgen van bredere markten voor de eigen lidstaten, waarbij de ontwikkeling van de economische en industriële ontwikkeling in de ontwikkelingslanden zelf wordt verstoord. De bevordering van de economische integratie mag niet leiden tot een onredelijk grote invloed van de marktwerking, waarmee misschien wel de macro-economische statistieken kunnen worden verfraaid, maar die tegelijkertijd de armste delen van de bevolking nog dieper in de problemen kan werken. Deze randvoorwaarden moeten naar mijn mening worden vervuld wanneer de steun aan de economische integratie van de ontwikkelingslanden wordt voortgezet.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik wil vooral de heer Needle hartelijk danken voor een uitstekend verslag dat met zijn economische oriëntatie heel waardevol is. Ik wil de zaak echter meer van de politieke kant bekijken. De heer Linser heeft terecht gezegd dat dit project, zoals de heer Needle het beschrijft, voor het grootste deel in het belang van Europa is. We hebben er belang bij dat de vrede in stand blijft en de vrede is echt nog niet gegarandeerd. Want juist als we naar de ontwikkelingslanden kijken, moeten we concluderen dat daar overal tijdbommen tikken. Bij ons in Europa is het gewoonweg niet voldoende bekend dat er momenteel 16 oorlogen woeden in Afrika. Er zijn kleinere en grotere conflicten. Men heeft het echter alleen maar over de oorlogen waar ook in de pers aandacht aan wordt geschonken, over de oorlogen waarover geen verslag wordt gedaan, wordt ook niet gesproken. En nog erger is datgene wat zich in de Stille Oceaan aftekent, de oorlog tussen Papoea-Nieuw-Guinea aan de ene kant en Bougainville aan de andere kant is een van de meest gruwelijke oorlogen, maar wie heeft het daar nu over? Wie neemt er kennis van, hoewel het toch economisch gezien van groot belang is? Hier wordt een beroep op ons gedaan.
Bovendien wordt steeds weer benadrukt dat er niet genoeg geld is voor ontwikkelingshulp. Volgens mij is er geld genoeg, maar het is slecht verdeeld en het wordt slecht gebruikt. Er zal steeds weer worden gezegd dat eerst de allerarmsten moeten worden geholpen en dan pas de anderen. Volgens mij zou het omgekeerd beter zijn. Eerst moeten de nieuwe industrielanden over de drempel worden getrokken, want hoe breder de schouders zijn die de ontwikkelingshulp dragen, des te beter zal de ontwikkelingshulp zijn voor iedereen.
Tot slot moeten we deze ontwikkelingshulp steeds opnieuw zinvol vormgeven. Zinvol wil zeggen, ontwikkelingshulp eerst op het niveau van de bevolking bedrijven, want de grote projecten zijn wel goed om de gebieden onder één noemer te krijgen, maar de kleine projecten zorgen voor de daadwerkelijke ontwikkeling. Bovendien heeft ontwikkelingshulp vooral betrekking op de ontwikkeling van de mensen en wat dat betreft staat het er nog heel slecht voor. Zonder menselijke infrastructuur zullen we namelijk niet verder komen.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur gelukwensen met een uitstekend verslag en hem danken dat hij rekening heeft gehouden met enkele van de essentiële elementen van het advies van de Commissie externe economische betrekkingen.
Ik wil met name verwijzen naar het voor de hand liggende maar belangrijke feit dat steun voor regionale economische integratie in de ontwikkelingslanden gebaseerd dient te zijn op de realiteit waarmee de ontwikkelingslanden in de afzonderlijke regio's geconfronteerd worden. Dit brengt met zich mee dat de Europese Unie de regionale economische integratie op een zeer gedifferentieerde manier moet benaderen en dat de Commissie haar goedkeuring moet hechten aan ondersteunende maatregelen die zijn afgestemd op de specifieke omstandigheden van deze groepen regio's. Tegen deze achtergrond moet regionale economische integratie absoluut gezien worden als slechts één onderdeel van een proces om een regionale belangengemeenschap op te bouwen, op basis waarvan een nauwere regionale samenwerking en vervolgens regionale integratie ontwikkeld kunnen worden. Dit betekent dat er evenveel aandacht moet uitgaan naar het verlenen van steun aan andere vormen van regionale samenwerking die een belangengemeenschap helpen bevorderen en ontwikkelen, zoals samenwerking op het gebied van vervoer, communicatie, energie, enz.
Ik wil hier graag benadrukken dat het hiervoor een vereiste zal zijn dat de Commissiediensten veel meer aandacht gaan besteden aan het beheer van steunprogramma's voor functionele samenwerking in die gebieden van de ontwikkelingslanden waar grote hindernissen bestaan voor een efficiënt begin van regionale economische integratie.
Als ik nu van het verslag mag overgaan op de mededeling van de Commissie, dan vind ik het toch wat verrassend dat in de mededeling over steun aan regionale economische integratie, de Commissie aanvoert dat er zeer goede argumenten zijn om van unilaterale preferenties over te stappen op een grotere reciprociteit tussen de industrielanden en de ontwikkelingslanden. De collega's zijn er zich vast van bewust dat de regio zuidelijk Afrika onlangs haar bezorgdheid te kennen heeft gegeven over een voorgestelde vrijhandelszone tussen de Europese Unie en Zuid-Afrika. De Commissie heeft onlangs toegegeven dat stappen in de richting van een vrijhandelsassociatie van zuidelijk Afrika van invloed zullen zijn op de douane-inkomsten die de ontwikkelingslanden innen - de financiën van deze landen verkeren namelijk vaak in een precaire situatie.
Tot slot, zou het overgaan tot wederzijdse handelspreferenties in bepaalde landen de industrialisatieprocessen, die nog maar vrij kort geleden op gang zijn gekomen, in grote mate ondermijnen. Daarom is het zo belangrijk dat de specifieke gevolgen voor de ontwikkelingslanden van de regio's die tot een vrijhandelsassociatie toetreden, heel nauwkeurig geëvalueerd worden voordat de invoering van grotere reciprociteit ernstig wordt overwogen. De efficiëntie van onze beleidsdoelstellingen zullen grotendeels bepaald worden door ons begrip van deze essentiële kwesties.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor de Paritaire Vergadering ACS over regionale samenwerking met de landen van Lomé, ben ik zeer verheugd over dit uitstekende en opportune verslag van de heer Needle.
Ik wil mij op Afrika concentreren. Ook ik ben bijzonder blij met de mededeling van de Commissie naarmate wij meer naar een mondiale economie evolueren. Het is een goede basis voor discussie die wij hopelijk met de ACS-landen kunnen voeren op basis van partnerschap. De sterkte van vele Afrikaanse landen kan alleen worden ontwikkeld op basis van goede economische regionale samenwerking die op een later tijdstip wellicht kan leiden tot politieke integratie. Afrika moet accepteren dat het land zichzelf moet helpen; de redding ligt in de handel, niet in financiële steun. Maar wij in de Europese Unie moeten helpen bij de opbouw van die nieuwe economische sterkte via regionale structuren.
In een mondiale context moet het Afrikaanse continent via de sterke kanten van zijn regio's logischerwijze de volgende zijn die aan de beurt komt voor investeringen door de geïndustrialiseerde wereld, maar zonder politieke stabiliteit en een goed bestuur zal dat zeker niet gebeuren. Regionale samenwerking, zoals reeds opgemerkt werd, kan conflicten helpen voorkomen en ik denk dat alleen de Afrikaanse landen zelf vrede en stabiliteit teweeg kunnen brengen door invloed uit te oefenen op hun buren.
Als de Commissie in de post-Lomé-periode regionale steun gaat beschouwen als de nieuwe oplossing, dan zal de fundamentele vraag erin bestaan hoe die regio's zijn opgebouwd en hoe we daarop kunnen inspelen. Afrika zit vol regio's en subregio's, waarbij vele naties met een reeks regio's verstrengeld zijn. Dit kan naar mijn gevoel niet blijven duren en ik hoop dat de Commissie samen met de landen van Lomé serieus zal zoeken naar een haalbare structuur die historisch, sociaal en institutioneel een groepering is en die een goede werkbasis verschaft. Als we dat doen dan denk ik dat we de details van dit verslag later kunnen behandelen.

McGowan
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur met zijn uitstekende verslag. Ik wil graag opmerken dat dit inderdaad zeer belangrijk is, vooral voor het Europees Parlement, wegens de geschiedenis van de Europese Unie. Ik wil graag verderbouwen op de opmerking die zowel de heer Habsburg als de heer Corrie gemaakt hebben in verband met geweld, conflicten en oorlog. Als wij naar één bepaalde regio in zuidelijk Afrika kijken dan zien we dat de stuwende kracht achter het lanceren van de SADC de vastberadenheid van de frontlijnstaten was om samen te werken, om solidariteit te tonen, omdat zij absoluut af wilden van de brutaliteit en het geweld van het apartheidsregime. Ik ben ervan overtuigd dat dit bevorderd werd door de positieve reactie afkomstig uit verschillende delen van de wereld, en vooral van het Europees Parlement, dat, tegen de wens van de regering van vele lidstaten in, van vele nationale regeringen in dit deel van West-Europa, besloot steun te verlenen aan het isoleren door de Verenigde Naties van Zuid-Afrika en om een speciaal fonds op te zetten door gebruik te maken van onze budgettaire mogelijkheden hier.
Steun uit onze regio voor zuidelijk Afrika is iets dat ook kan worden overwogen voor Nigeria, de westelijke Sahara en Papoea/Nieuw Guinea. Wij mogen onze bijzondere verantwoordelijkheden en onze kansen nooit vergeten. Het is nog niet zo lang geleden dat wijlen president Mitterrand er ons aan herinnerde dat nationalisme oorlog betekent. Wij weten dat de stuwende kracht, dat succesvolle economische samenwerking in West-Europa de vastberadenheid was van een klein aantal naties dat de geschiedenis van geweld, de geschiednis van massagraven en concentratiekampen, niet kon doorgaan en wij er iets aan konden doen.
Daarom ben ik zo blij dat mijnheer Needle het vermijden van conflicten heeft genoemd, hij heeft de politieke doelstellingen genoemd en net als hij zou ik blij zijn met een follow-up door de Commissie om deze hele kwestie van de regionale integratie in de toekomst in een veel bredere politieke context te plaatsen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst mijn waardering te kennen geven voor de kwaliteit van het verslag van het Parlement waarin de analyses en aanbevelingen van de mededeling van de Commissie in hoge mate worden onderschreven, terwijl ook een aantal cruciale kwesties naar voren wordt gebracht. Het verslag van het Parlement reflecteert de ontwikkelingen die zich terzake in het denkpatroon recentelijk hebben voorgedaan. De discussie komt vooral zo gelegen omdat wegens uiteenlopende redenen de slaagkansen van de inspanningen op het stuk van regionale integratie in de ontwikkelingslanden momenteel groter zijn dan in het verleden.
Anderzijds heeft het regionalisme, sedert de mededeling in juni 1995 aan het Parlement werd verstrekt, steeds meer aan geloofwaardigheid gewonnen als zijnde een nuttig instrument tot bevordering van de ontwikkeling. De Wereldhandelsorganisatie en een aantal ontwikkelingsorganen erkennen nu dat regionalisme een nuttige springplank kunnen zijn naar integratie in de wereldeconomie, op voorwaarde dat de regio's open blijven staan voor de rest van de wereld. Er is dus een grotere mogelijkheid voor een efficiënte donorcoördinatie - waarom het Parlement ook heeft gevraagd - die de resultaten van onze steun zou moeten verbeteren.
Tegelijkertijd is in sommige ontwikkelingsregio's de situatie voor wat betreft de allereerste voorwaarden voor een succesvolle regionale integratie, er eveneens beter op geworden. Economische aanpassingsmaatregelen beginnen in veel gebieden vruchten af te werpen. In vele delen van de wereld zijn de naleving van de wet, een goed bestuur en de politieke situatie in het algemeen verbeterd, ook al is het waar dat er nog steeds teveel probleemgebieden zijn. Het is ook een geschikt moment om in het licht van de recente ervaringen terug te keren naar onze aanbevelingen, met name in de context van ons aan de gang zijnde operationele werk.
Ik zou nu graag kort willen ingaan op twee opmerkingen die in het verslag van het Parlement aan de orde komen. Een punt gaat over de billijke verdeling van de voordelen van integratie. Zoals in het verslag terecht wordt opgemerkt zijn de aanbevelingen van de Commissie verenigbaar met de doelstelling om de bevolking van de armste landen een sterkere positie te geven om de armoede waardoor zij nog steeds geplaagd worden te bestrijden.
De financiële en technische steun die wordt gegeven moet ertoe bijdragen dat economische integratie gunstig is voor alle betrokken landen. Het kanaliseren van steun aan behoeftige delen van de samenleving wordt vergemakkelijkt doordat er een verband is met de steun voor structurele aanpassingen die veel belang hechten aan de sociale sectoren. In de praktijk zal speciale aandacht moeten afhangen van de garantie dat deze steun doorfiltert naar alle lagen van de bevolking.
Het andere punt dat ik wil becommentariëren is het verband tussen milieu-overwegingen en regionale economische integratie. De mededeling is gericht op regionale economische integratie die niet als een doel op zichzelf wordt beschouwd maar als onderdeel van een strategie om duurzame ontwikkeling te bereiken. Milieu-overwegingen moeten van de algehele strategie een essentieel onderdeel uitmaken.
Momenteel wordt met deze overwegingen ten volle rekening gehouden in de context van de functionele vormen van regionale samenwerking, bijvoorbeeld in de bestrijding van de verwoestijning en het behoud van de tropische regenwouden.
Ik wil er ter afronding graag aan herinneren dat hoewel regionale economische integratie voor kleine nieuwe economieën een noodzakelijke stap is om op een efficiënte manier deel te nemen aan de mondialere economie, het volgens mij geen gemakkelijk proces is. Het is dan ook van essentieel belang om redelijke doelstellingen te formuleren teneinde kostbare mislukkingen te voorkomen. De Commissie is bereid om haar leidende rol inzake het onderwerp voort te zetten met de lidstaten en andere belanghebbende ontwikkelingsorganen, rekening gehouden met de bezorgdheden en aanbevelingen van het Europees Parlement.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
We gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Crisis in de sector rijst
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B4-0020/97-0-0034/97) van de leden Fraga Estévez, Colino Salamanca, Fantuzzi, Filippi, Happart, Ebner, Jové Peres, Lambraki, Campos, Arias Cañete, Redondo Jiménez, Rosado Fernandes en Vallvé, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling aan de Commissie, over de crisis in de sector rijst.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat wij vandaag een debat voeren over rijst is het gevolg van de zeer ernstige situatie waarin de rijstsector zich bevindt, welke in de loop van de voorbije maanden alleen maar erger is geworden en zowel de rijstproducerende als de rijstverwerkende landen treft.
De droeve werkelijkheid is dat 70 % van de productie nog steeds niet verkocht is en daarom interventiemaatregelen nodig zal hebben, hetgeen in de rijstsector absoluut uitzonderlijk is. Hoe heeft het zover kunnen komen? Ten eerste hebben de zeer nadelige onderhandelingen waarvan deze sector het slachtoffer werd tijdens de Uruguay-ronde van de GATT schadelijke en moeilijk te verhelpen gevolgen gehad.
Ten tweede heeft de inwerkingtreding van besluit 91/482 van de Raad betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee geleid tot invoerstromen die werkelijk onhoudbaar zijn geworden. Ten gevolge van dit alles zijn tijdens het voorbije rijstseizoen op het grondgebied van de gemeenschap meer dan 200.000 ton bewerkt basisproduct ingevoerd. De gegevens voor de eerste drie maanden van het nieuwe rijstseizoen wijzen er tot grote verbijstering op dat die hoeveelheid nog geleidelijk blijft stijgen. Alsof de situatie op zich nog niet rampzalig genoeg was, is de Europese Commissie in januari van dit jaar tegen het advies van producenten en industriëlen in overgegaan tot de vaststelling van een tariefcontingent van 32.200 ton rijst uit Egypte, waarvoor een reductie geldt van 25 %, naast de verlaging van 25 % waarvan dit land al eerder profiteerde.
Op verzoek van de regeringen van Italië en Spanje heeft deze opeenstapeling van problemen geleid tot het vaststellen van een vrijwaringsclausule door de Commissie in de loop van de maand februari. Deze maatregelen hebben betrekking op rijst afkomstig uit landen en gebieden overzee en zullen van kracht zijn tot 30 april aanstaande.
Tot slot dient in dit verband gewezen te worden op de houding van de Verenigde Staten, die de Commissie op onaanvaardbare wijze voortdurend chanteren teneinde nog grotere voordelen voor hun rijst te verkrijgen. Iedere toegeving in deze zin zou onmiddellijk het hele uitwisselingssysteem tussen de Gemeenschap en derde landen op de helling zetten en zou zelfs de allerlaatste communautaire preferentiemarges slopen. De communautaire rijstproductie zou in feite blootgesteld worden aan internationale concurrentie.
Ik zou in het licht van het voorgaande graag een aantal voorstellen formuleren welke die situatie van de rijstsector binnen de Gemeenschap enigszins zouden kunnen verlichten. Ten eerste moet er definitief een maximum tariefvrije hoeveelheid worden vastgelegd. Dit volume dient verenigbaar te zijn met de eisen op het gebied van afzet van de communautaire rijstproducenten.
Ten tweede mogen we niet toegeven aan de chantage van de Verenigde Staten. Chantage is iets dat sowieso niet toegestaan mag worden en bovendien gaat het in dit geval verder dan de perspectieven van de onderhandelingen van de Uruguay-ronde. En in dit verband moet ik u mededelen dat ik heb vernomen dat de Commissie in het laatste beheerscomite voor graangewassen een ontwerpverordening heeft goedgekeurd die gericht is op de opstelling van een regeling voor de restitutie van invoerrechten in de rijstsector, op voorwaarde dat de Amerikanen de claim intrekken die zij op 13 februari hebben ingediend bij de Wereldhandelsorganisatie en die gericht is tegen de communautaire invoerregeling voor rijst en granen.
Namens deze Vergadering verzoek ik u dan ook met klem, commissaris, om af te zien van dit project dat eens te meer indruist tegen de belangen van de communautaire rijstsector. Wij vragen u ook om in naleving van de door de GATT opgelegde beperkingen van gesubsidieerde export, de 75.000 ton die vorig jaar niet gebruikt werden, toe te voegen aan het volume van dit seizoen, aangezien dit de markt aanzienlijk zou kunnen versoepelen. Voor een bepaalde hoeveelheid rijst zou voedselhulp eveneens een oplossing kunnen zijn, omdat dit een gedeelte van de overschotten kan helpen wegwerken.
Tot slot is het misschien wel nodig om de gemeenschappelijke marktordening in de sector rijst te herzien, in de zin dat de maatregelen die voor drie jaar voorzien waren met één jaar vervroegd worden, hetgeen zou betekenen dat we overgaan tot maximale hulpmaatregelen en tot minimale interventieprijzen. Commissaris, dit zijn enkele ideeën die wij willen voorstellen en waarvan wij hopen dat de Commissie deze ten uitvoer zal leggen als zij werkelijk de problemen van de rijstsector wil oplossen. Deze sector maakt een ernstige crisis door waaraan zij geen schuld heeft maar die te wijten is aan de fouten van anderen. Wij hopen dat deze fouten rechtgezet kunnen worden.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de mondelinge vraag van de geachte parlementsleden betreft een onderwerp dat in de loop van de voorbije maanden reeds herhaaldelijk het voorwerp was van discussie. Na een aantal jaren waarin behoorlijke vooruitgang werd gemaakt en ondanks de droogte van vorig seizoen bevindt de rijstsector zich eens te meer in een gevaarlijke situatie ten gevolge van de overvloedige hoeveelheden rijst die beschikbaar zijn. Een gedeelte van deze hoeveelheden zou het voorwerp kunnen worden van interventie. Het probleem wordt veroorzaakt door een zeer overvloedige oogst na afloop van de droogte in Spanje en de uitstekende klimatologische omstandigheden in andere lidstaten, enerzijds, en door de gestegen invoer op basis van preferentiële overeenkomsten en de aftakeling van de communautaire preferentie als gevolg van in het kader van de Uruguay-ronde gesloten akkoorden, anderzijds.
Daarom heeft de Commissie getracht om in de loop van de eerste maanden van dit jaar een voorzichtig exportbeleid te voeren, teneinde de verkoop binnen de Gemeenschap te stimuleren. Eind maart was meer dan de helft van de rijst die werd geoogst in Italië, de belangrijkste rijstproducent van de Gemeenschap, reeds op de markt gebracht. In de andere betrokken lidstaten echter, met name in Griekenland, lag het verkooppercentage lager. Hoewel de import met 21 % was gestegen lagen de exportcijfers op 18 maart ll. 88 % hoger dan vorig jaar en werd bovendien 28 % meer rijst als voedselhulp afgezet.
De hervorming van de sector rijst naar aanleiding van verordening nr. 3072/95 zal pas in het seizoen 1997-1998 effect hebben, als de interventieprijs met 5 % gereduceerd zal worden. Deze verlaging zal in het seizoen 1999-2000 15 % bereiken, waardoor de rijst van de Gemeenschap beter in staat zal zijn te concurreren met ingevoerde rijst.
Op verzoek van Italië en Spanje heeft de Commissie een vrijwaringsclausule toegepast op de invoer van rijst uit de overzeese landen en gebiedsdelen. Deze invoer is in de loop van de voorbije vijf jaar aanzienlijk gestegen. De vrijwaringsclausule, die een duur heeft van vier maanden en de tariefvrije invoer tot 44.728 ton voor die periode beperkt, heeft ertoe bijgedragen dat de steeds verder dalende tendens van de marktprijzen werd tegengegaan. Toch liggen de marktprijzen nog steeds op een peil dat lager is dan de interventieprijzen. De Commissie heeft vorige week woensdag dan ook besloten de vrijwaringsclausule te willen verlengen.
Met de interventieperiode die op 1 april ingaat, wordt er momenteel nog steeds Japonica-rijst ingevoerd. Het beheerscomité heeft op 27 februari twee openbare uitbestedingen uitgeschreven voor Indica-rijst, een voor ongepelde rijst die geleverd moet worden op Réunion, de andere voor de export van voorgekookte rijst. Deze maatregelen moeten de verkoop van communautaire rijst in de loop van de tweede helft van dit seizoen helpen verbeteren en tot een daling leiden van de hoeveelheid rijst die voor interventie in aanmerking komt.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de rijstsector heeft de Gemeenschap nooit veel last bezorgd: hij heeft zich altijd gered, is zonder al teveel steun gegroeid en heeft op eigen benen gestaan. Sinds een poosje lijkt het er echter op dat men hem deze benen wil afhakken en hem het vooruitkomen wil beletten.
Eerst was daar de toestand van de LGO-importen tegen nultarief, die de pan uitrijzen en de interne markt ontwrichten, dan de nieuwe invoercontingenten als gevolg van de uitbreiding van de Europese Unie, toen de besluiten over het cumulative recovery system met de Verenigde Staten, en ten slotte wederom contingenten voor de nieuwe associatieovereenkomsten. Alles tezamen een explosief geheel, dat er nu al toe leidt dat de communautaire productie voor interventie zal moeten worden aangeboden, waardoor de druk op de communautaire middelen toeneemt en er een verderfelijke vicieuze cirkel zal ontstaan: als een product zonder al teveel controles binnenkomt, wordt er mogelijk fraude mee gepleegd en stijgen de kosten om een binnenlandse productie op de been te houden die meer moeite dan eerder moet doen om haar markt te vinden. Als dat het nieuwe GLB is, mijnheer de commissaris, ben ik daar bepaald niet blij mee. De markt verwijdert zich en de prijs wordt verpest door besluiten die met de markt hoegenaamd niets te maken hebben. De Verenigde Staten spelen een kat-en-muis-spelletje: eerst trekken ze hun beroep tegen de GMO voor granen en rijst in, en wanneer de Commissie zich opmaakt om de verordening over het cumulative recovery system aan te nemen en hen in bijna alles tegemoet te komen, tekenen ze na een paar dagen toch weer hetzelfde beroep aan.
Als je zo bekijkt wat er in de rijstsector allemaal gebeurd is, kunnen we op de intergouvernementele conferentie artikel 39 van het Verdrag, dat de beginselen van het GLB bevat, misschien beter als volgt opnieuw formuleren: de Gemeenschap doet haar best de orders van het departement van buitenlandse handel van de Verenigde Staten van Amerika uit te voeren. Het staat immers als een paal boven water dat de verzoekschriften van de Verenigde Staten duizend keer meer gewicht in de schaal leggen dan de aanklachten en protesten van onze eigen rijsttelers.
Zoals u al zei heeft de Commissie gisteren besloten de vrijwaringsclausule tot na 30 april te verlengen, en ik neem daar nota van; maar wanneer zal het besluit van de Raad over de associatie van de LGO's bij de Europese Unie nu eens eindelijk gewijzigd worden, zodat eindelijk de bezem door deze situatie gehaald wordt? Hoe is het mogelijk, mijnheer de commissaris, dat één enkele lidstaat zolang obstructie kan plegen tegen wat de andere veertien lidstaten willen: namelijk dingen rechtzetten die duidelijk niet functioneren, zoals het Gerecht van eerste aanleg zelf heeft toegegeven, en die voor de betrokken LGO's niet eens voordelen opleveren. Het was nu waarschijnlijk meer dan ooit nodig geweest dat het fungerend voorzitterschap hier aanwezig was geweest. Ik neem verbitterd kennis van het feit dat hij vandaag hier niet aanwezig heeft willen zijn en antwoord op onze vraag heeft willen geven. Waarde collega's, de communautaire solidariteit is voor mij een serieuze zaak, anders moet je het helaas eens zijn met de directeur van Agence Europe , die onlangs in zijn redactioneel commentaar stelde dat de vrije handel in de landbouw vaak een selectieve generositeit verbergt: die laat zich namelijk alleen zien wanneer dat zo uitkomt.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, iets meer dan een jaar geleden hebben we de gemeenschappelijke marktordening voor rijst herzien en een evenwicht gevonden tussen de eis enerzijds dat de Europese producties beschermd moesten worden en de eis anderzijds dat de sector geliberaliseerd moest worden; de producenten waren tevreden met dit evenwicht.
Dit evenwicht, dat in december 1995 met veel moeite tot stand was gekomen, is echter door een opeenvolging van fouten bij de vaststelling van de handelsakkoorden uit elkaar gespat. De Uruguay Round is al genoemd, 25 % minder douanerechten voor Egypte, 300.000 ton uit de overzeese gebiedsdelen, stijging van de preferentiële invoer uit de VS, enzovoorts: allemaal steunmaatregelen, terwijl vanwege de uitbreiding met Oostenrijk, Finland en Zweden ook al 63.000 ton van douanerechten was vrijgesteld. Gezien deze precedenten ga je wel afvragen wat er met de Europese landbouw zal gebeuren wanneer Uruguay Round 2 zich aandient en wanneer de Midden- en Oost-Europese landen zich ook nog bij de EU aansluiten.
Ik heb al vaker gewezen op deze gespletenheid tussen wat het landbouwbeleid opbouwt en wat het buitenlands en commercieel beleid van de Europese Unie afbreekt. Ik las in de Agence Europe van 1 april dat de Landbouwraad zich kennelijk van deze gespletenheid bewust geworden is, want zij willen dat er maatregelen worden getroffen om het politieke en het commerciële optreden van de Unie beter op elkaar af te stemmen.
De ministers van Landbouw mogen in de rijstsector bewijzen dat ze consequent zijn en daadwerkelijk in de analyses geloven, door te werk te gaan zoals is aangegeven in de ontwerp-resolutie die wij aan het eind van dit debat zullen aannemen. In dezelfde resolutie wordt van de Commissie een analyse van de werking van de GMO gevraagd. Het lijkt me terecht dat dit verzoek gedaan is om ook de zwakke punten aan te geven van de beoordelingen die de Commissie destijds over de kwaliteit van de Europese rijst heeft afgegeven. Toen werd gesteld dat de Indiase rijstsoort de toekomst had, maar er is helemaal niets gedaan om het onderzoek naar de productie van Europese kwaliteitszaden te ontwikkelen, waardoor de ondergeschiktheid aan de VS nog steeds voortduurt. In de tussentijd heeft Egypte met hulp van de Verenigde Staten met de Japanse rijstsoort opbrengsten en kwaliteiten van Europees niveau en nog hoger weten te behalen en het heeft deze rijstsoort op de Europese markt gebracht met concurrerende kwaliteits- en prijsniveaus. Op die manier worden landen als Italië dubbel benadeeld, eerst vanwege de objectief waarneembare beperkingen die aan de Indiase rijstsoort kleven, en vervolgens omdat het onderzoek naar de Japanse soort in de tussentijd in het slop is geraakt.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Europese Unie moet zich op het vlak van de internationale handel van het politieke juk van de Verenigde Staten bevrijden, en de belangen van haar producenten gaan verdedigen, want deze moeten het veel te vaak afleggen tegen de belangen van de grote openbare en particuliere importeurs van de Europese Unie.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, tot dusver hebben vier sprekers het woord gevoerd: een Spanjaard en drie Italianen. Dat geeft wel aan, mijnheer de commissaris, wie er het meest te duchten heeft van de huidige, ongeloofwaardige, onhoudbare situatie die in de rijstsector is ontstaan. Natuurlijk zullen dadelijk ook nog andere sprekers het woord voeren, maar het zijn toch deze twee landen die, als wij niets ondernemen, voor deze dramatische situatie zullen opdraaien.
De gesubsidieerde rijstcontingenten die de derde landen zijn toebedeeld brengen namelijk de rijstteelt, met name in Italië, op een wellicht onherstelbare manier op de knieën; Italië is zoals bekend de grootste rijstproducent en heeft bovendien een aantal gebieden waar deze teelt om historische en traditionele redenen niet door andere teelten vervangen kan worden. De GATT had al chronische tekortkomingen, en daar zijn sinds kort de zonder meer vage compensatieregelingen bij gekomen voor de drie nieuwe lidstaten van de Europese Unie: 63.000 ton witte rijst tegen nultarief en 20.000 ton tegen een tarief van 88 ecu per ton, wat volgens de statistieken van EUROSTAT overeenkomt met ongeveer 31 % en 58 % van de betrokken arealen in Europa, aangezien het voor een groot deel om Indiase rijst gaat.
Alles spant dus samen om - zoals gezegd - de communautaire productie in een crisis te storten; deze wordt immers overspoeld door ingevoerde rijst uit de overzeese gebiedsdelen: vorig jaar 215.000 ton, tot nu toe 200.000 ton, en wie het weten kan praat over 396.000 ton aan het eind van dit jaar.
Ik denk ook dat de tijd rijp is voor een hartig woordje met de Verenigde Staten. We leven niet meer in de tijd dat deze geschillen met wapens werden beslecht, en laten we dus liever de verdragen ter hand nemen, in plaats van de wapens; maar eerlijk gezegd zouden we in andere tijden wel degelijk naar de wapens hebben gegrepen. De Verenigde Staten zijn namelijk gewend om hun betrekkingen vanuit hun eigen arrogantie te regelen, dat bewijzen ze hier maar weer eens. Nu is het moment aangebroken om de Verenigde Staten en de met hen samenwerkende landen - bijvoorbeeld de Nederlandse overzeese gebiedsdelen - in te peperen dat Europa dit soort pesterijen niet nog veel langer over haar kant zal laten gaan. Op die manier voorkomen we ook dat we grote economische schade lijden. Dit jaar dalen namelijk de inkomsten uit de douaneheffingen, terwijl de kosten in verband met de exportrestituties stijgen, evenals de kosten van de interventieaankopen. Dit jaar geven we 28 miljoen ecu uit, mijnheer de Voorzitter; vorig jaar hebben we geen een ecu uitgegeven.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, in de resolutie die voor ons ligt komen wat mij betreft een heleboel dingen voor die mij sympathiek voorkomen. De regeling die in 1991 getroffen is wat betreft onder andere rijstimporten van bewerkte rijst die mag niet tot gevolg hebben dat een bepaalde groep boeren daarvoor alleen de rekening betaald hebben. Het lijkt mij dan ook toe dat de Commissie volkomen gelijk heeft gehad om gebruik te maken van de vrijwaringsclausule.
Ook staan er een aantal dingen in de resolutie die mij ietwat ongenuanceerd voorkomen. Vele resoluties worden in dit Huis gepasseerd ten gunste van de arme landen voor de werkgelegenheid aldaar en al dit soort dingen. De regeling 1991 was onder andere daarvoor getroffen. Ik heb nog geen goed verslag gezien dat mij precies aantoonde wat het effect is geweest op de werkgelegenheid in de overzeese gebiedsdelen. Ik wil dat wel eens weten voordat ik een eindoordeel kan vormen.
Verder wordt er gesproken in de resolutie over de noodzaak om meer rijst te geven als voedselhulp. Dat is wel iets heel gemakkelijk. Het is allang aangetoond dat als wij onze overschotten naar de ontwikkelingslanden dumpen, en in dit geval dus rijst, dan gaat het ten koste van de boeren aldaar. Ik geloof niet dat het goed is om ontwikkelingshulp te plegen én tegelijkertijd zoveel mogelijk van onze overschotten aldaar af te zetten. Ik sta dus genuanceerd tegenover deze resolutie. Bepaalde dingen zijn goed, met bepaalde dingen kan ik niet instemmen.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, na de goedkeuring van de GMO voor rijst en nu de weersomstandigheden weer normaal zijn is dit oogstjaar?? het eerste jaar dat men in termen van rijstproduktiecijfers als overwegend normaal kan beschouwen. De normaliteit eindigt echter hier, aangezien op dit moment met bijna 8 maanden duur? bijna 70 % van de communautaire rijstproductie van het oogstjaar 19986-97 nog moet worden verkocht. De redenen voor deze situatie zijn talrijk. Het is zaak deze op een heldere manier te behandelen.
Met de genormaliseerde Europese productie is de groeiende invoer van rijst teveel geworden?? en heeft deze druk uitgeoefend op de markt, waardoor een ondraaglijke prijsdaling voor de Europese producenten is ontstaan. Deze zijn ofwel verplicht hun waar te verkopen tegen prijzen beneden de kostprijs waardoor zij zichzelf ruïneren, of anders worden zij geruïneerd omdat zij hun product niet verkopen en kiezen - of gedwongen zijn - het op te slaan.
Om slechts een voorbeeld te noemen, in mijn land kan de prijsdaling in de productie waarden van 40$00 bereiken, dat is 0, 2 ecu per kg. Alleen dat de ingevoerde rijst verschillende herkomsten heeft. Een deel is zelfs opgenomen in de bestaande wetsbepalingen door? quota te respecteren en invoerrechten te bepalen. Een ander deel, dat hoofdzakelijk verantwoordelijk is voor de verslechtering van de markt, komt vooral uit Britse en Ierse overzeese gebieden. Maar dit deel wordt daar niet geproduceerd. Deze plaatsen dienen als doorvoerplaatsen? waar het profiteert van de vrije toegang tot de communautaire markt voor deze gebieden.
De rijst die aldus in de Europese Unie binnenkomt, vormt een invoer van erg twijfelachtige legaliteit, verstoort de markt en de concurrentie, veroorzaakt de prijsdaling en benadeelt op frauduleuze wijze de gemeenschapsbegroting door de niet-geïnde douanerechten. Het besluit van de Commissie om de invoerbeperkende maatregelen van deze rijst te verlengen na 30 april, die als sinds vier maanden van kracht zijn, is positief. Maar hoe lang zal deze verlenging duren? Blijven de invoerwaarden van het vorige kwartaal gehandhaafd? Hoe zullen deze evolueren? Welke precisie over dit besluit??? Wat gaat het Nederlandse voorzitterschap met deze kwestie doen, waarbij het speciaal belang heeft? Zal het het besluit van de Commissie aanvaarden? Zal het eindelijk de mogelijkheid deblokkeren om een gecontroleerde invoerregeling voor deze overzeese gebieden te bepalen? Of zal het blijven handelen als belanghebbende partij, waardoor het de concurrentieverstoring blijft tolereren, weinig duidelijke belangen beschermt en de facto de ondergang van de communautaire producenten bevordert?
Geachte afgevaardigden, ofwel wordt de rijstinvoer daadwerkelijk gecontroleerd en worden maatregelen in deze richting getroffen met het oog op dit en de toekomstige rijstoogstjaren??, ofwel zal deze sector waarschijnlijk geen toekomst hebben in de Europese Unie.
Een andere kwestie, die in nauw verband staat met dit probleem, heeft te maken met de vermindering met ongeveer 12 % van de maandelijkse groeiwaarden?? voor rijst, een voorstel uit het nieuwe pakket landbouwprijzen. Dergelijke maandelijkse stijgingen? zijn essentieel voor een landbouwjaar/seizoen en zijn bestemd om de opslag mogelijk te maken en te garanderen dat het product afhankelijk van de vraag op de markt kan worden gebracht. De Commissie rechtvaardigt dit voorstel voor een vermindering met de daling van de bankrentevoeten??. De hoogte van de bankrentevoeten is dus zo verschillend voor de diverse landbouwproducten dat het dermate uiteenlopende verminderingen rechtvaardigt en dat de grootste vermindering toevallig betrekking heeft op rijst? Of zou het zo zijn dat dit verslechterde voorstel te maken heeft met Amerikaanse pressie om de GMO voor rijst te onmantelen die momenteel functioneert als vergoeding?? voor de intrekking van de door de Verenigde Staten in de WHO ingediende klacht?
En om over door de Commissie aanvaarde vergoedingen te praten opdat deze klacht werd ingetrokken, wordt gezegd - er zijn nieuwsberichten ter zake??? - dat het recente besluit om in te stemmen met de invoer van 30.000 ton gerst met verminderde douanerechten met 50 %, bestemd voor de exclusieve productie van in beukenhout gemaakte vaten gegist bier, hiertoe behoort. Mag ik u meedelen dat er, in tegenstelling tot het door de Commissie gegeven antwoord aan een afgevaardigde van deze fractie, in Europa slechts een fabriek is die dit bier produceert, dat deze in Engeland ligt en in handen is van Amerikaanse burgers.
Voorzitter, in het licht van dit kader, deze voorbeelden en deze niet opgehelderde twijfels stellen wij ons terecht de vraag of de Commissie de belangen van de Europeanen volhartig verdedigt of dat de besluiten die op de Europese Unie betrekking hebben daarentegen op doorslaggevende wijze worden beïnvloed door vreemde/buitenlandse belangen.

De Voorzitter
Mijnheer Novo, mag ik u nogmaals meedelen dat dit voorzitterschap geen toezicht uitoefent op het gebruik van de spreektijd. Dat doet u zelf. Als de tijd die u is toegewezen verstreken is, ben ik zo vrij u daar vriendelijk op te wijzen door middel van een aantal slagen met mijn voorzittershamer - op tafel, wel te verstaan. In uw geval ben ik evenwel van mening dat u veel verder bent gegaan dan de welvoeglijkheid toestaat. Ik hoop dat ik u even als voorbeeld mag gebruiken en dat ik nu het woord mag verlenen aan mevrouw Aelvoet van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, met het verzoek zich te willen houden aan de spreektijd van anderhalve minuut die haar werd toegewezen.

Aelvoet
Voorzitter, de droogte van enkele jaren geleden heeft geleid tot sterk verminderde rijstoogsten in een aantal landen van Europa en die vermindering werd toen gecompenseerd door grotere importen uit het buitenland. Het grootste deel hiervan kwam uit de Verenigde Staten en komt nog uit de Verenigde Staten. Wat zich nu eigenlijk afspeelt, is dat we zien dat de Europese Unie uit angst om weer een hard conflict met de Verenigde Staten te moeten aangaan in de Wereldhandelsorganisatie eerder inspanningen levert om minder machtige landen, onder andere landen uit de ontwikkelingsgebieden, om die ertoe te verplichten minder te exporteren naar de gemeenschappelijke markt hier in Europa daar waar men de Verenigde Staten zijn vrije gang laat gaan en de exporten die van ginder komen wel verder wil laten binnenkomen. Dat alles om een conflict in de Wereldhandelsorganisatie te vermijden.
Wij hebben onze goedkeuring niet gehecht aan de gemeenschappelijke resolutie, niet omdat wij met niets wat er in staat akkoord zouden gaan, maar wel omdat er fundamentele problemen in vervat zijn. Ten eerste zijn we het ten gronde wel eens met de vraag opdat een serieuze studie zou worden gemaakt over het functioneren en de analyse en de efficiëntie van de Wereldhandelsorganisatie maar wij weten welk soort gevolgen daaraan worden gehecht. Waar we fundamenteel bezwaar tegen hebben, is tegen de gesubsidieerde export als dusdanig. Dat leidt tot ecologische en sociale dumping.

Taubira-Delannon
Mijnheer de Voorzitter, de talrijke redenen die tot de huidige verwarde toestand geleid hebben -zoals erkend wordt, met name de onderhandelingen in het kader van de Uruguay-Ronde, de houding van de Verenigde Staten in de Wereldhandelsorganisatie en een aantal preferentiële overeenkomsten- wijzen er duidelijk op dat heel waarschijnlijk onvoldoende waakzaamheid en enige zelfvoldaanheid betoond is tijdens de verschillende onderhandelingsrondes.
Ikzelf zou met name even willen stilstaan bij de situatie van de rijst die in de overzeese landen en gebieden verwerkt en uitgevoerd is. Ik wil er eerst en vooral aan herinneren dat Nederland en zijn LGO het Verdrag van Rome ondertekend hebben en dus sinds 1957 deel uitmaken van de Europese Gemeenschap en de Europese Unie.
Ik wil er vervolgens ook aan herinneren dat de Europese Unie een aantal maatregelen genomen heeft om de rijstproductie elders aan te moedigen. Ik vestig ook de aandacht op de opmerking van de heer Fantuzzi, die zopas herinnerde aan de concurrentie van de rijst die afkomstig is uit de overzeese departementen, om erop te wijzen dat het wel degelijk om een besluit van de Europese Unie gaat dat de rijstproductie heeft aangemoedigd, met name in Guyana. Het gaat hier met andere woorden om de samenhang tussen de communautaire economische beleidslijnen enerzijds en het ontwikkelingsbeleid anderzijds. Wij moeten inzien dat het niet opgaat de productie elders aan te moedigen wanneer Europa met een tijdelijk tekort kampt en te denken dat wij, wanneer dit tekort opgelost is, deze productieactiviteiten ongestraft weer kunnen afbouwen.
Het stopzetten van deze activiteiten heeft altijd een prijs, hetzij in de Europese Unie, hetzij in de gebieden van de landen waarmee de Europese Unie een partnerschap is aangegaan.
Tenslotte wil ik erop wijzen dat het een gevaarlijke en nadelige handelwijze is om deze rijst daadwerkelijk voor voedselhulp te gebruiken. Wij kennen vandaag allemaal de vernietigende gevolgen die voedselhulp, die niet beantwoordt aan hun voedingsgewoonten en definitief de plaats inneemt van de lokale productie, voor de economie van de ontwikkelingslanden heeft.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog zeggen dat er een gradatie in de problemen bestaat en dat de maatregelen dus aangepast moeten zijn. Wij mogen de conflicten tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten niet verwarren met de moeilijkheden die we met andere, minder machtige partnerlanden hebben.
Bij ons zeggen we dat twee schildpadden die vechten, weten waar ze elkaar slaan. Sommige landen hebben echter niet het pantser van een schildpad.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de rijstproduktie in de Europese Unie is de afgelopen jaren sterk onder druk gezet door zeer concurrerende mededingers.
Jammer genoeg hebben de Commissie en de Raad deze druk niet tegengewerkt, aangezien zij onder druk van de Verenigde Staten in het kader van de GATT ontelbare toegevingen hebben gedaan.
Deze druk heeft geleid tot een buitensporige beperking van de communautaire preferentie. Het is bovendien zaak te onderstrepen dat de sinds 1991 toegekende al te grote vrijheid van toegang voor in de zogenaamde overzeese landen en gebieden geteelde rijst, die ertoe heeft geleid dat de invoer van de Europese Unie uit deze gebieden in deze periode is vervijfvoudigd, oplopend van 58.000 tot 300.000 ton in 1996.
Ten gevolge van deze situatie is de markt van de Europese Unie diepgaand getroffen door een sterke daling van de productieprijzen en de inkomens, naast de dramatische situatie dat meer dan de helft van de Europese produktie van vorig oogstjaar nog op de markt moet worden gebracht.
Wat dit Parlement wil, is dat de Commissie en de Raad zich bewust worden van deze moeilijke situatie voor de rijstproducenten in de Europese Unie en dat zij de nodige maatregelen treffen. Deze dienen toegespitst te zijn op twee grote problemen: enerzijds de herziening van de toegangsvoorwaarden voor rijst uit de overzeese landen en gebieden en uit derde landen en de vaststelling van maximale invoerhoeveelheden; anderzijds de herziening van de aan de Verenigde Staten en bepaalde derde landen gestelde voorwaarden en gedane toezeggingen.
Tot besluit onderstreep ik het feit dat de sector aanpassingen nodig heeft voor de hervorming van de desbetreffende gemeenschappelijke marktordening, die met name het inkomen van de landbouwers zal moeten compenseren voor/door eventuele prijsdalingen waartoe direct wordt besloten of die het gevolg zijn van aan derde landen of gebieden gedane handelstoezeggingen. Indien dit niet gebeurt, dicrimineert men rijst in vergelijking met andere granen of andere cultuurgewassen?.

Rosado Fernandes
Voorzitter, commissaris, indien men zelfs tegen hoge tarieven moed kon invoeren uit de overzeese gebieden zou niets van dit alles gebeuren. Maar moed kan jammer genoeg niet worden ingevoerd, noch gekocht in de supermarkt en het ontbreekt de Commissie en de Raad juist aan een beetje moed om de Amerikaanse reus het hoofd te bieden die de ministers en commissarissen dankzij de macht van de wapens - dat is wat hier lafhartig nooit wordt gezegd - inderdaad angst heeft aangejaagd.
Het valt niet te verklaren waarom de big brother van de WHO alle gevolgen?? van de piraterij blijft comanderen, zoals hij doet. Wij weten allemaal dat de koningen vroeger de kapers in de adelstand verhieven.?De piraten zijn kapers geworden!?? De rijst doorvoeren?, witwassen, Europees "maken" , geen belastingen betalen - wat ook gebeurt met geconcentreerd druivensan?? -, ons overspoelen en ervoor zorgen dat wij momenteel in een vernederende positie zitten, zozeer dat wij bijna op droogte hopen?, dat wij bijna steun wensen, dat wij bijna assistentie verlangen omdat wij landbouwers zijn, dit is een situatie waarvoor de Commissie en de ministers zich zouden moeten schamen. Maar jammer genoeg is schaamte evenmin te koop en is schaamte niet erg aanwezig? in maatschappijen waarin de ethische waarden volledig verloren zijn gegaan en die elkaar, natuurlijk omwille van de verwenste goudhonger, bestrijden! In vind het ontoelaatbaar dat er geen solidariteit bestaat tussen de Europese landen om deze oneerlijke maar legale concurrentie te bestrijden, want niet alles dat legaal is is moreel verantwoordelijk, mijnheer de commissaris! Dat dient men te weten: niet alles wat legaal is is moreel, omdat de wet vaak activiteiten beschermt die uit moreel oogpunt zeer te veroordelen zijn en dit is jammer genoeg de situatie waarin wij ons bevinden! Dit is een economische kwestie, dit is geen kwestie van deskundigen of technici! Dit is een kwestie van goede of slechte mensen die beslissen over de toekomst?? van een telkens decadenter Europa!

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt de individuele leden van de Commissie en vertegenwoordigers van de Raad niet aan moed te ontbreken. Als college zwichten deze instellingen van de Unie evenwel voor de Amerikaanse druk en behartigen ze niet de belangen van de Gemeenschap maar die van multinationale ondernemingen welke zich op ons continent hebben genesteld.
We mogen onszelf niets wijsmaken en moeten toegeven dat de 300.000 ton rijst die Nederland - een lidstaat van de Unie - vorig jaar uit de Nederlandse Antillen heeft ingevoerd, van elders afkomstig is en enkel via de Antillen in de Unie is terechtgekomen. De Commissie, die daartegen nog niets heeft ondernomen, wil rijst blijkbaar toevoegen aan de lijst van landbouwproducten - groenten en fruit, tabak, katoen en olie - waarvoor de communautaire preferentie werd afgeschaft.
Als dat de reden waarom de Commissie geen maatregelen neemt, de communautaire preferentie niet toepast en een - overbodige - crisis in de rijstsector, in het bijzonder op het vlak van de afzet en de prijzen van rijst, in het leven roept, is het antwoord van de commissaris op onze vraag niet alleen amusant maar ook verontrustend. We willen hem dan ook nog vragen waarom de communautaire preferentie pas in april - zes maanden na de oogst - werd ingesteld en om welke reden de rijstinvoer slechts in de eerste maanden van 1997 werd beperkt. Wat moeten onze producten de overige maanden doen?
Als de Commissie en de Raad zich wensen te gedragen als instellingen van de Gemeenschap, moeten ze hun voorwendsels en hypocrisie laten varen en maatregelen nemen ten gunste van de rijstproducenten van de Gemeenschap, die graag hun brood blijven verdienen en niet tot werkloosheid veroordeeld willen worden.

Maij-Weggen
Voorzitter, de heer Ephremidis had geen gelijk. Ik zal hem uitleggen waarom. Ik ben ook met onderdelen van deze resolutie niet eens. Er is een crisis op de rijstmarkt. Dat is zonder enige twijfel waar. Er is een droogte geweest op de rijstmarkt en om die reden heeft ook de Europese Unie de mogelijkheid gegeven aan de LGO's, de Nederlandse Antillen, de Britse Overzeese gebieden, de Franse Overzeese gebieden om extra te exporteren. Daarmee was de zaak weer enigszins in evenwicht in de loop van de negentiger jaren. En nu die droogte weer voorbij is in Spanje en Italië begint er natuurlijk spanning te ontstaan. Wat heeft de Commissie gedaan? De Commissie heeft op het moment dat de spanning ging ontstaan grote importen toegelaten uit de Verenigde Staten om een probleem bij de GATT op te lossen. Importen toegelaten uit Egypte, derde landen en importen toegelaten uit Thailand. Nu is de zaak in het ongerede. Wat doet nu de Commissie. De Commissie denkt wat is de makkelijkste oplossing? Niet grote discussies met de Verenigde Staten en ook niet met ASEAN, daar krijgen wij alleen maar ellende mee. Nee, wij pakken de LGO's. Wij pakken de Nederlandse Antillen. Wij pakken de Britse Overzeese gebieden en daar moet de zaak worden afgestopt. Dat is niet fair.
Ik begrijp dat er iets moet gebeuren daar. Er zullen betere afspraken moeten worden gemaakt, maar op de Nederlandse Antillen werken 500 mensen die rijst verwerken. Dat is evenveel, mevrouw Fraga en dat is evenveel mijnheer Cunha als 30.000 werknemers in Spaanse termen als u dat omrekent en als 50.000 werknemers in Italiaanse en Franse termen met 55 miljoen inwoners. Want er wonen maar 230.000 mensen op de Nederlandse Antillen. U moet zich dat eens voorstellen. Dat is tien keer het drama van Vilvoorde dat de Nederlandse overheid zegt: dat kan niet. Zo'n drama kunnen wij in de Nederlandse Antillen niet creëren. Er moet een oplossing worden gezocht, maar het kan niet zijn dat de ellende die is gecreëerd helemaal op de LGO's wordt neergezet. Ik vind ook dat de Franse collega's gelijk hebben. Er zal een redelijke oplossing moeten worden gezocht. De blaam leggen bij Nederland, mijnheer Ephremidis, en de blaam leggen bij de Nederlandse Antillen is unfair. De Commissie heeft zelf fouten gemaakt en moet ook zorgen dat de zaak op een evenwichtige en faire manier wordt gecorrigeerd.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst opmerken dat ik een persoonlijk belang heb bij dit onderwerp, aangezien ik zelf rijstproducent ben. Maar u zult wellicht ook begrijpen dat ik hier niet voor mezelf spreek: ik produceer immers Japonica-rijst en u weet dat we het vandaag over erg concrete onderwerpen in verband met de Indica-variëteit hebben. Ik vind niet dat er hier felicitaties op zijn plaats zijn voor een degelijk beheer van de communautaire fondsen.
Eerst wordt er betaald en dan worden er beslissingen genomen die problemen scheppen voor diegenen die een beroep hebben gedaan op de communautaire maatregelen die u eerder als een oplossing zag. We hebben het over een product waarvoor in de Europese Unie een tekort bestaat - het is dan ook logisch dat dit product wordt ingevoerd. Maar hoe kunt u het uit de hand lopen rechtvaardigen, waarover de heer Cunha het daarnet had, van een import die in vier jaar tijd vervijfvoudigd is?
Bovendien is het zorgwekkend dat men zomaar voorbijgaat aan de communautaire preferentieclausule en dat we hier zomaar moeten toegeven aan de chantage van de Verenigde Staten.
Ik woon in de streek van Bajo Ebro, de benedenstroom van de Ebro, waar zich de deltamonding van de Ebro bevindt. Alle inwoners leven daar direct of indirect van de rijstteelt. Het gaat om land dat in de loop van de voorbije 150 jaar werd gekoloniseerd en bewerkt, land dat als u er niets aan doet, opnieuw veroordeeld is tot verwoestijning en dus tot ontvolking. Het lijkt me tegenstrijdig dat uitgerekend de vertegenwoordigers van een lidstaat die beter dan wie ook weet wat het betekent om onontgonnen land te koloniseren en te bewerken zich nu het hardst verzetten tegen een toekomstgerichte oplossing.
Ter afronding wil ik hier een economische parameter citeren die aangeeft hoe ernstig het probleem wel is - en ik geloof niet dat het klimaat daar iets mee te maken heeft. De waarde van 1 hectare rijstveld is in 10 jaar de helft in prijs gedaald.

Liikanen
Als wij naar de stijging van de EU-rijstimport kijken, dan stellen we vast dat deze vrij van rechten vanuit de LGO's heeft plaatsgehad. In 1992 bedroeg de import 40.000 ton terwijl deze tegen 1996 steeg tot 252.000 ton. Dit toont toch duidelijk aan waar het grootste probleem ligt, wat voor de Commissie reden was om een vrijwaringsclausule toe te passen, op verzoek van Italië en Spanje. Dat is de belangrijkste opmerking die ik in deze context kan maken. Voor het overige zal ik mijn voor deze sector verantwoordelijke collega, commissaris Fischler, op de hoogte brengen van deze besprekingen.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, hartelijk dank. Ik heb vijf ontwerpresoluties ontvangen, die zijn ingediend op basis van lid 5 van artikel 40 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
We gaan nu stemmen over de gemeenschappelijke ontwerpresolutie over de crisis in de rijstsector.
(Met betrekking tot een mondeling amendement over lid 1)

Maij-Weggen
Voorzitter, ik heb het verzoek om aan artikel 1 toe te voegen het volgende tussenzinnetje: " Acht het absoluut noodzakelijk dat de Unie maatregelen treft op basis van een openbaar en diepgaand onderzoek om doeltreffende maatregelen te treffen." Waarom, Voorzitter? Omdat ook vandaag uit het debat is gebleken dat de zaken onhelder zijn met name in de richting van de LGO's. Ik heb de tekst aan u gegeven en vraag de collega's om daarmee in te stemmen. Op basis van een openbaar en doeltreffend onderzoek.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs de collega's erop dat in punt 7 een soortgelijk verzoek wordt gedaan. Er staat: " verzoekt de Commissie een analyse te maken van de werking en de doeltreffendheid van de GMO" . De studies hebben volgens mij zin als ze de situatie in de rijstsector over de hele wereld bekijken. Het probleem van de LGO's bestaat volgens mij helemaal niet, het is een non-probleem; sinds 1995 zijn er namelijk ondubbelzinnige uitspraken van het Gerecht van eerste aanleg, waarin onder andere een beroep op het Hof van Justitie in Nederland, dat om redenen van openbaar belang voor de LGO's was aangetekend, wordt afgewezen. In die uitspraken wordt ondubbelzinnig gesteld dat deze redenen niet bestaan, en er wordt, onder andere aan de Commissie, toestemming gegeven de hier opnieuw voorgestelde vrijwaringsclausule te gebruiken. Voor de LGO's bestaan dus volgens mij geen specifieke problemen; in ieder geval wordt in punt 7 uitdrukkelijk verzocht de situatie bij de tenuitvoerlegging van de GMO voor rijst wereldwijd te bestuderen.
Bovendien wil ik erop wijzen dat het voorstel voor de vrijwaringsclausule - dat heeft de commissaris niet genoemd - gezamenlijk door commissaris Fischler en commissaris Pinheiro is aangenomen: het is dus een gecombineerd voorstel van DG VI en DG VIII "Ontwikkelingssamenwerking" .

De Voorzitter
Dames en heren, wij gaan hierover geen debat opzetten. Mevrouw Maij-Weggen heeft een voorstel geformuleerd en dat voorstel toegelicht. Vervolgens heeft de heer Fantuzzi het woord gevoerd. Ik stel u voor om te bekijken of iemand in de Vergadering bewaar heeft tegen dit mondelinge amendement.
Zijn er meer dan twaalf leden die hier bezwaar tegen hebben?
(Het Parlement verwerpt het mondelinge amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Andersson
Ik kan mij niet scharen achter de resolutie over de crisis in de rijstsector. De rijstsector is een tijd geleden geopend voor concurrentie op de Europese markt en dat is een goede zaak, omdat dat een aanzienlijk voordeel heeft opgeleverd voor de levensmiddelenconsumenten. De verbeterde aanpassing aan de markt voor de rijstsector heeft echter moeilijkheden geschapen voor de meeste Europese rijstproducenten. De ontstane moeilijkheden zijn natuurlijk betreurenswaardig, maar het lijkt mij dat de moeilijkheden van bepaalde rijstproducenten niet kunnen worden opgelost door de herinvoering van invoerbeperkingen of andere handelsbelemmeringen, of door gerichte subsidies aan de rijstsector, die de concurrentieverhoudingen op de Europese markt wezenlijk kunnen verstoren.

Eriksson en Sjöstedt
Wij hebben tegen de resolutie over het Uniebeleid voor de rijstsector gestemd. Wij keren ons tegen het protectionisme op de rijstmarkt, dat leidt tot hogere prijzen voor de consument en dat de uitvoer van rijstproducenten in andere landen bemoeilijkt.
Wij verzetten ons er ook tegen dat een hogere levensmiddelensteun en uitvoersubsidies worden gebruikt als methode om de landbouwproblemen van de Unie op te lossen. Levensmiddelensteun dient de inheemse productie en de lokale markt te bevorderen.

Stenmarck
De rijstsector van de EU heeft problemen. Het is echter van belang geen verkeerde conclusies te trekken. De lange-termijnoplossing is geen kwestie van invoerquota of uitvoerbijdragen, maar van een voortgezet beleid ten behoeve van meer vrijhandel.
De onderhandelingen die zijn gevoerd in het kader van de zgn. Urugay-Ronde hebben geleid tot belangrijke stappen in deze richting. In dit verband is het van belang dat de EU het voortouw neemt en de noodzakelijke initiatieven neemt om zo snel mogelijk tot een wereldwijde vrijhandel te komen.

De Voorzitter
Het woord is aan de heer Hallam voor een motie van orde.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, als regelmatig lid van de club van vrijdagochtend waarvan u voorzitter bent, wil ik u om een gunst verzoeken.
In de Notulen staat een "zwrate lijst" van die leden die tegen het verslag-Ghilardotti gestemd hebben. Jammer genoeg is er iets misgelopen met het drukken en zijn de namen van de Britse Conservatieven die tegen dit verslag gestemd hebben niet duidelijk. Ik zou u willen vragen om die lijst nog eens te laten drukken zodat we kunnen zien wie er tegen heeft gestemd om vrouwen meer rechten te geven in gevallen van discriminatie op basis van geslacht.

De Voorzitter
Mijnheer Hallam, dit is geen motie van orde maar een zaak die met de Notulen te maken heeft.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, het gaat om een soortgelijk probleem, maar ik moet het vermelden. Ik heb de Notulen vanmorgen weliswaar goedgekeurd, die zijn ook helemaal correct, maar ik kon nu pas de talenversies van de resolutie over Bosnië-Hercegovina met elkaar vergelijken en ik heb vastgesteld dat ze in alle talen verschillend zijn, maar in alle talen fout. Dat is het enige wat ze met elkaar gemeen hebben. Ik wil er graag op wijzen dat in de Notulen correct staat wat er werd goedgekeurd, namelijk dat paragraaf 1, 2 en 3 van de oorspronkelijke tekst komen te vervallen en worden vervangen door nieuwe teksten, dat paragraaf 4 van de oorspronkelijke tekst echter behouden blijft. Dat is een heel belangrijk punt en ik verzoek het bureau dit in orde te brengen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Posselt, voor uw medewerking. Ik zal dit laten natrekken door de diensten van de Vergadering en hen om de juiste tekst verzoeken.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Hallam zeggen dat hij gerust mag zijn. Ik heb de diensten meer dan twee uur geleden al op de hoogte gebracht van het feit dat de namen van de collega's die, gelukkig voor mij, tegen het verslag van mevrouw Ghilardotti gestemd hebben, onleesbaar zijn. Het document zal opnieuw gedrukt worden. Wij zijn het hierover eens en ik ben ervan overtuigd dat mijn conservatieve collega's zeker duidelijk willen maken dat zij tegen dit verslag gestemd hebben.

De Voorzitter
Dames en heren, wij weten allemaal dat iedereen in deze Vergadering voorstander is van een zo groot mogelijke doorzichtigheid en dat iedereen dus ook wenst dat als er sprake is van fouten, deze dan rechtgezet dienen te worden.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, toen ik een uur geleden of zo mijn postvak nakeek had ik nog steeds geen schriftelijke antwoorden ontvangen op de vragen die ik in het kader van het Vragenuur heb gesteld. Normaliter zijn die antwoorden er op dit tijdstip van de week wél. Zou u ervoor kunnen zorgen dat iedereen die recht heeft op een schriftelijk antwoord, dat ook inderdaad ontvangt?

De Voorzitter
Dank u voor uw informatie, mevrouw Oddy. Dit is een verantwoordelijkheid die ik op mij zal nemen. Ik zal onderzoeken wat hiervan de reden was en ervoor zorgen dat u de antwoorden alsnog ontvangt.
En nu, dames en heren, deel ik u mede dat de agenda is afgewerkt en dat de Notulen van de huidige vergadering tijdens de volgende vergadering aan u ter goedkeuring zullen worden voorgelegd.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Dames en heren, mag ik, zoals altijd, de diensten van de Vergadering hartelijk danken; niet alleen voor de vorm maar werkelijk gemeend. Zonder hun medewerking zouden wij ons werk onmogelijk kunnen verrichten. Voorts wil ik u graag danken voor uw medewerking en ik zou uiting willen geven aan mijn dankbaarheid ten overstaan van de natuur. Wij hebben kunnen genieten van een prachtige lenteweek, dankzij welke onze prachtige stad nu nóg mooier was.
(De vergadering wordt te 11.30 uur gesloten)

