Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Cox
Mijnheer de Voorzitter, gisteren heeft de Voorzitter van het Parlement mij verzocht namens mijn fractie het woord te voeren over een punt uit de notulen. Ik spreek derhalve over punt 11 van de regeling van de werkzaamheden.
De voorzitter van de socialistische fractie deed gisteren een voorstel tot heropening van het debat met de voorzitter van de Commissie over het strategieprogramma voor de komende vijf jaar. Deze kwestie was mijns inziens zo belangrijk dat men eigenlijk ook andere sprekers, die hier kort commentaar op wilden leveren, de gelegenheid daartoe had moeten bieden. Ik zeg dit alhoewel ik het, met alle respect, niet eens was met het voorstel van de voorzitter van de socialistische fractie, en daar dan ook tegen heb gestemd.
Mijn tweede opmerking - die ik eigenlijk liever gisteren had gemaakt, vóór de stemming - is dat het Parlement, zoals ook anderen gisteren al zeiden, pas zinvol werk kan leveren als het zorgt voor een nauwe samenwerking en een bundeling van krachten met de Europese Commissie. Bovendien zou enige nederigheid ons niet misstaan en zouden wij moeten toegeven dat als wij inderdaad een strategisch debat hadden gewild dat meer om het lijf had dan enkel een presentatie met toelichting van de voorzitter van de Commissie, een debat dus dat een echt vijfjarenprogramma had opgeleverd, wij met de voorbereiding daarvan veel eerder hadden moeten beginnen dan een week voor het debat in de voltallige vergadering. Dan hadden wij onze wensen tijdig aan de Commissie kunnen doorgeven en bespreken.
Ik zou willen dat wij hier één belangrijke les uit trokken. Als er nog eens in de toekomst een groot en diepgaand debat op stapel wordt gezet tussen ons Parlement en de Europese Commissie, moeten we minstens een werkmaand op voorhand duidelijk maken wat onze wederzijdse verwachtingen zijn. Voordat wij van start gaan moet er duidelijkheid zijn tussen de fracties onderling en tussen het Parlement en de Commissie. We moeten voorkomen dat wij te elfder ure nog in een moeilijk parket verzeild raken omdat de een of andere instelling nodeloos een breuk veroorzaakt in de interinstitutionele betrekkingen.
Als ik de berichten in de pers van afgelopen vrijdag lees, vind ik dat de Commissie en haar voorzitter een lofwaardige zelfbeheersing aan de dag hebben gelegd in hun commentaar. Ik heb daar grote waardering voor. Ik hoop dat we hier onze lessen uit trekken en dat we een dergelijke nutteloze exercitie, die volgens mij te wijten was aan een misverstand over de verwachtingen en niet zozeer aan kwade trouw van een van beide instellingen, in de toekomst voorkomen. Meer moeten we hier niet achter zoeken.

De Voorzitter
Mijnheer Cox, ik dank u. Ik begrijp wat u bedoelt. Wij hebben daarvan nota genomen.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar punt 11 van de agenda van de regeling van de werkzaamheden. We hebben gisteren besloten het verslag-Bourlanges voor vandaag op de agenda te zetten, maar dit is gisteravond zonder te zijn behandeld en zonder in stemming te zijn gebracht, in de Begrotingscommissie ingetrokken. Daarom moet het voor vandaag van de agenda gehaald worden.

De Voorzitter
Mijnheer Wynn, dat is logisch. Het verslag is derhalve van de agenda afgevoerd.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde inhaken op wat mevrouw Lynne gisteren heeft gezegd over de hygiëne en de veiligheid in dit gebouw. Ik veronderstel dat ze het had over de afvoerbuizen. Er hangt namelijk een vreselijke rioolstank op de vijfde verdieping van het Toren-gebouw. Hier moet naar gekeken worden, want dit is een teken dat er iets behoorlijk mis is. Ik wil niet eindeloos op dit gebouw blijven terugkomen, maar dit is een ernstig probleem.

De Voorzitter
Mevrouw Ahern, wij hebben daarvan nota genomen. Ik verzoek u dit speciale geval, dat met de ventilatoren op een bepaalde etage te maken heeft, aan de quaestoren voor te leggen, omdat zij daarvoor eigenlijk bevoegd zijn. Wij zullen de kwestie echter ook aan onze diensten voorleggen. Ik dank u zeer.
(De notulen worden goedgekeurd)

Hervorming van het Europees mededingingsbeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0069/1999 van de heer von Wogau, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het Witboek van de Commissie betreffende de modernisering van de regels inzake de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het EG-Verdrag (COM(1999) 101 - C5-0105/1999 - 1999/2108(COS);
A5-0078/1999 van de heer Rapkay, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het XXVIIIe verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid (1998) (SEC(1999) 743 - C5-0121/1999 - 1999/2124(COS));
A5-0087/1999 van de heer Jonckheer, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het zevende overzicht van de steunmaatregelen van de lidstaten voor de nijverheid en andere sectoren in de Europese Unie (COM(1999) 148 - C5-0107/1999 - 1999/2110(COS));
A5-0073/1999 van de heer Langen, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het verslag van de Commissie over de toepassing in 1998 van haar beschikking nr. 2496/96/EGKS van 18 december 1996 houdende communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie (Staalsteuncode) (COM(1999) 94 - C5-0104/1999 - 1999/2107(COS)).

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met het Witboek betreffende de modernisering van de Europese mededingingsregels heeft de Commissie bij het geïnteresseerde publiek een levendig debat op gang gebracht. De reacties van de deskundigen en de betrokken kringen gaan van volledige afwijzing tot onvoorwaardelijke steun. Wat is nu de inhoud van dit Witboek?
Het huidige Europese wetgevingssysteem voor de mededinging is in de beginjaren van de Gemeenschap ingevoerd. Voor de toenmalige omstandigheden was dit stelsel, een gecentraliseerd aanmeldings- en machtigingssysteem, zeker geschikt. Dit systeem heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de vorming van een Europese mededingingscultuur. Sinds het ontstaan ervan, 40 jaar geleden, zijn de kadervoorwaarden echter sterk gewijzigd. De Gemeenschap is van 6 tot 15 lidstaten uitgebreid en binnenkort worden dat er wellicht 27. Het systeem is echter vrijwel hetzelfde gebleven.
Daarom is een hervorming dringend noodzakelijk. Dat wordt in het debat ook nergens betwist. Enkele critici menen echter dat de Commissie met haar voorstellen te ver gaat. De Commissie wil het aanmeldings- en machtigingsstelsel afschaffen en in plaats daarvan de rol van de nationale autoriteiten en rechtbanken in de toepassing van de mededingingsregels versterken. Het gaat met andere woorden om de overgang van een machtigingsstelsel naar een systeem van wettelijke uitzonderingen. Het verbodsprincipe - dit is belangrijk - blijft daarbij echter behouden.
Wanneer een volgens velen naar bureaucratie en centralisme neigende instantie een voorstel doet om de bureaucratie te verminderen en sterker te decentraliseren, moeten wij dat naar mijn mening in ieder geval serieus onderzoeken. Het voorstel van de Commissie is uitsluitend van toepassing op concurrentiebeperkende overeenkomsten tussen ondernemingen en misbruik van een overheersende marktpositie. De aanmeldingsplicht voor staatsteun en bedrijfsconcentraties blijft echter behouden.
De Economische en Monetaire Commissie heeft met slechts één stem tegen en twee onthoudingen haar principiële instemming betuigd met deze voorstellen van de Commissie. Een definitieve beoordeling kan pas volgen als de Commissie haar wetsvoorstellen openbaar maakt.
Hoewel ik in principe akkoord ga met de voorstellen van de Commissie, dienen een aantal punten toch te worden verbeterd of tenminste verduidelijkt. Enkele daarvan wil ik kort toelichten. Vele critici van het Witboek zeggen dat decentralisering een gevaar is voor een consequente rechtshandhaving in de Gemeenschap. Volgens hen kunnen de nationale autoriteiten en met name de rechtbanken bij de toepassing van de mededingingsregels nog niet overal de rol spelen die hen door de Commissie is toegedacht.
In de eerste plaats hebben de nationale kartelautoriteiten zich in de loop van de laatste decennia in voldoende mate vertrouwd gemaakt met de toepassing van de mededingingsregels. In de tweede plaats zijn de nationale rechtbanken volgens de huidige rechtspraak nu al bevoegd om de artikelen 81, lid 1, 82 en 83 toe te passen. Het blijft echter bijzonder belangrijk dat de Commissie de nationale instanties en rechtbanken met verordeningen betreffende groepsvrijstellingen, richtsnoeren en mededelingen bijstaat. Bovendien moet de samenwerking tussen de nationale rechtbanken en de Commissie en tussen de nationale rechtbanken onderling worden versterkt.
Wat de bevoegdheid van de nationale rechtbanken betreft, stellen wij in dit verslag voor gespecialiseerde rechtbanken voor mededingingszaken in te stellen. In enkele lidstaten gebeurt dat nu al, en met succes.
De ondernemingen zijn bang dat er minder rechtszekerheid zal zijn. Om dat te vermijden moeten wij de ondernemingen onder bepaalde voorwaarden de mogelijkheid blijven bieden vooraf het advies van de Commissie in te winnen. Dit zijn slechts enkele, maar wel belangrijke aspecten waarmee wij bij de modernisering van de Europese mededingingsregels rekening moeten houden. Wij staan aan het begin van de procedure. Het debat zal worden voortgezet tot er concrete wetsvoorstellen komen. Ik ben ervan overtuigd dat wij met het Witboek op de goede weg zijn.
In de afgelopen decennia heeft zich een Europese mededingingscultuur ontwikkeld. De door de Commissie voorgestelde decentralisering strookt met het subsidiariteitsbeginsel dat inmiddels ook in het Verdrag verankerd is. Dat leidt tot een betere toepassing van de Europese mededingingsregels op nationaal en regionaal niveau en maakt het mogelijk de Europese mededingingscultuur een bredere basis te geven.
Afsluitend wil ik zeggen dat de hervorming van het mededingingsbeleid die wij hier inluiden, onontbeerlijk is. Wij zullen vooral duidelijk moeten maken dat het mededingingsbeleid van de Europese Unie van groot belang is om de sociale markteconomie tot een succes te maken. De Commissie en het Parlement moeten, meer dan in het verleden, duidelijk maken dat het mededingingsbeleid, de mededinging tussen de ondernemingen en het feit dat de Europese Commissie daarover waakt, in de eerste plaats het belang van de burger dienen.

Rapkay
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij voeren vandaag een belangrijk debat over het mededingingsbeleid van de Europese Unie. Wij bespreken een zeer omstreden plan voor de modernisering van het Europese kartelrecht. Het verslag van de heer von Wogau is lang niet zo onomstreden als de stemming in de Economische en Monetaire Commissie doet vermoeden.
Ik vind dit voorstel van de Commissie verkeerd. De vraag is of met het Witboek wel een voorstel tot modernisering van de artikelen 81 en 82 wordt gedaan en of daarmee niet veeleer een stap achteruit wordt gezet. Wij hebben het vandaag echter ook over het verslag inzake staatsteun en het algemene mededingingsverslag 1998. Mijn deel in dit gecombineerd debat betreft het laatste verslag.
Beide verslagen - het verslag over de staatssteun en dat over de mededinging - hebben natuurlijk ook veel gemeen met dit Witboek. Men wil modernisering van het Europese mededingingsbeleid. Men wil dat met dit beleid het hoofd kan worden geboden aan de toekomst. Als men de twee documenten van de Commissie leest, stelt men vast dat de in 1997 op touw gezette moderniseringsplannen in 1998 werden voortgezet en gedeeltelijk ook afgerond. Wij weten dat eveneens uit onze eigen werkzaamheden in het Parlement.
Ik heb daarbij twee principiële opmerkingen. De Commissie heeft zich, als bevoegde autoriteit, steeds consequent ingezet voor vrije mededinging, hetgeen voor de betrokken lidstaten of ondernemingen niet altijd een onverdeeld genoegen was. Ze moet zich daarvoor blijven inzetten. Mijnheer de commissaris, het wordt er voortaan echter niet eenvoudiger op: denkt u maar eens aan de uitbreiding van de Europese Unie, aan de uitdieping van de interne markt, aan de technologische vooruitgang en de mondialisering. Het Gemeenschapsrecht moet niet alleen worden gemoderniseerd, maar alle besluiten moeten meer dan ooit transparant en uitvoerbaar worden gemaakt. Het welslagen van het Europese mededingingsbeleid hangt immers af van de mate waarin de bevolking, de politieke organen en betrokken ondernemingen er achter staan.
Zonder transparantie kan er echter geen sprake zijn van een dergelijke steun en dus ook niet van modernisering. Het mededingingsverslag 1998 is daarvoor geen slecht uitgangspunt, maar is over de gehele lijn voor verbetering vatbaar. Mijnheer de commissaris, in onze resolutie zullen wij u een aantal aanbevelingen doen. Een daarvan wil ik nu al noemen: transparantie en rekenschap horen bij elkaar. Ik wil niet raken aan de verdeling van de bevoegdheden tussen Commissie en Parlement. De Commissie is het uitvoerende orgaan. Het Parlement zal dat niet eens willen worden, omdat het onafhankelijk wil blijven. Het Parlement is een controleorgaan. Een permanent parlementair debat in een democratisch gekozen Parlement is de beste plaats om uit te leggen waarom men iets beslist. Ook hier moeten wij op de ingeslagen weg verdergaan en onze werkwijze consolideren en intensiveren.
Een ding wil ik duidelijk zeggen: het Parlement is wetgever, maar juist over het mededingingsrecht mogen wij alleen advies uitbrengen. Eigenlijk is dat schandelijk. Wij eisen van de Raad en de intergouvernementele conferentie dat voor het mededingingsrecht de medebeslissingsprocedure wordt ingevoerd. Van de Commissie verwacht ik dat ze consequent gebruikmaakt van alle mogelijkheden om met het Parlement samen te werken, en wel van meet af aan. De Commissie moet ook onze eis steunen dat voor wetgeving de medebeslissingsprocedure wordt toegepast. Dat is een test voor de goede samenwerking tussen beide instellingen.
Wij staan achter het principe van mededinging, maar mededinging mag nooit een doel op zich zijn. Mededinging is een instrument en leidt niet altijd tot de beste oplossing. De elementaire economische kennis zegt ons immers dat de markt niet onfeilbaar is. Wie het tegendeel beweert, is een ideoloog. Mededinging moet voor evenwicht tussen vraag en aanbod en optimale verdeling van de economische middelen en activiteiten zorgen. Optimale efficiëntie komt echter niet vanzelf. Om misbruik te voorkomen moeten er kadervoorwaarden zijn, zoals bijvoorbeeld het kartelrecht. Zo voorkomen we echter alleen misbruik en bereiken wij nog geen maatschappelijk gerechtvaardigde doelstellingen.
Wij zijn voor mededinging, voor beperking van staatssteun, waar dat nodig en mogelijk is. Aangezien het mededingingsverslag 1998 echter grotendeels over subsidies gaat, wil ik daarover - zonder op het verslag van de heer Jonckheer te willen vooruitlopen - nog het volgende zeggen: steunverlening aan kleine en middelgrote ondernemingen voor onderzoek en ontwikkeling en voor opleiding en voorlichting over het regionaal beleid, het milieubeleid, moet mogelijk en haalbaar zijn. Die subsidies mogen de mededinging echter niet vervalsen. Hier is het nog belangrijker dan in het kartel- en fusierecht dat besluiten uitvoerbaar zijn.
Subsidies zijn niet altijd het zwarte schaap. Wij moeten ze op genuanceerde wijze toetsen aan hun bijdrage tot voornoemde doelstellingen. Deze laatste opmerking was minder aan de Commissie dan wel aan de afgevaardigden van de Fractie van de Europese Volkspartij gericht.

Jonckheer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het verslag dat ik hier vandaag indien, bevat een advies over het jaarlijks overzicht dat de Commissie heeft opgesteld van de momenteel in de Europese Unie verstrekte staatssteun. Daarvoor is de Commissie op grond van de artikelen 87, 88 en 89 van de Verdragen immers bevoegd.
De Commissie geeft in haar jaarverslag in hoofdzaak een beschrijving van de ontwikkelingen die zich op het gebied van de overheidssteun aan de nijverheid en aan andere sectoren hebben voltrokken. Daarbij heeft zij de staatssteun ingedeeld in groepen uitgaande van bijvoorbeeld de wijze van financiering en de nagestreefde doelstellingen. Wat de cijfers betreft zou ik u willen doorverwijzen naar de toelichting op mijn verslag en hier alleen willen vermelden dat het gemiddelde bedrag voor de periode in kwestie ongeveer 95 miljard euro is, een vermindering van ongeveer 13% ten opzichte van de periode 1993-1995. Dit is voornamelijk te danken aan een vermindering van de overheidssteun in de Bondsrepubliek Duitsland.
De omvang van de overheidssteun is in grote lijnen stabiel gebleven in de betreffende periode en bedraagt ongeveer 1,2% van het bruto binnenlands product van de Unie, wat toevallig ongeveer evenveel is als de jaarlijkse begroting van de Unie. Desondanks zijn er aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten. Die kunnen op diverse manieren uitgedrukt worden, onder andere als percentage van de toegevoegde waarde, of als bedrag per werknemer. Het lijkt me interessant na te gaan wat er uit de bus komt als men bij de overheidssteun van de lidstaten zelf de Europese steunmaatregelen optelt, die in feite ook overheidssteun zijn. Men stelt dan vast dat de vier landen die gelden ontvangen uit onder meer het Cohesiefonds de kroon spannen.
Dit gezegd zijnde kom ik nu bij de voorstellen die in het verslag worden geformuleerd. De Commissie vindt dat de in haar jaarverslag naar voren gebrachte gegevens te algemeen zijn om het steunbeleid van de lidstaten ten gronde te kunnen evalueren. Dit is legitiem, daar nationale belangen gevoelig zijn, maar heeft ook gevolgen voor de eerbiediging van de vrije concurrentie overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag. De Commissie kan enkel die gegevens inzamelen en analyseren die de lidstaten haar ter beschikking stellen. Het is dus aan de lidstaten en de regio's om te zorgen voor deugdelijke gegevens, en onze commissie is van oordeel dat hier extra inspanningen gedaan moeten worden.
In dezelfde geest steunt onze commissie het aloude idee van een openbaar, ook via het Internet toegankelijk register van overheidssteun. Als de Commissie betere, meer gedetailleerde gegevens heeft over met name de nagestreefde doelstellingen en geboekte resultaten, kan zij het nationaal en regionaal steunbeleid zelf regelmatig aan een sociaal-economische evaluatie onderwerpen of laten onderwerpen. Dit soort studies bestaat op dit moment gedeeltelijk al en dus kan de Commissie ook openlijker met haar commentaar voor de dag komen, aangezien zij moet zorgen voor meer concurrentiekracht van de Europese economie, duurzame ontwikkeling en economische en sociale samenhang.
We hebben het debat in onze commissie in de eerste plaats toegespitst op de kwaliteit van de gegevens, en hebben vermeden een absolute uitspraak te doen over het teveel of het te weinig aan overheidssteun, wat een te simplistische benadering zou zijn geweest. De meeste leden van onze commissie hebben bovendien een evenwicht nagestreefd tussen enerzijds de concurrentieregels - die zowel door de lidstaten als door het bedrijfsleven moeten worden nageleefd - en anderzijds het belang van dit soort steun in het licht van, zoals ik al gezegd heb, de doelstellingen uit het Verdrag: duurzame ontwikkeling, onderzoek en ontwikkeling en economische en sociale cohesie.
Binnen onze commissie is een aantal amendementen goedgekeurd op het oorspronkelijke ontwerp van de rapporteur. Daarbij gaat het met name over het feit dat steun die onwettig is bevonden ook daadwerkelijk moet worden terugbetaald, en een overzicht moet worden gemaakt van de geboekte resultaten. Zeven amendementen zijn opnieuw ingediend in de plenaire vergadering. De meeste daarvan vormen een afspiegeling van onze politieke meningsverschillen over de opportuniteit en de effectiviteit van overheidssteun. Deze meningsverschillen houden verband met het al dan niet erkend falen van particuliere investeringen, met de zogenaamde market failures. Ik vestig met name uw aandacht op een amendement voor de energiesector, dat mij als rapporteur van bijzonder belang lijkt.
Mijnheer de commissaris, ik wil mijn inleiding afsluiten door uw aandacht te vestigen op enerzijds een zorg en anderzijds een eis van de leden van onze commissie. De commissie maakt zich zorgen over het pretoetredingsproces van de Midden- en Oost-Europese landen, vanuit de optiek van het concurrentiebeleid en de overheidssteun. We hebben hier met een complexe materie te maken, en wij hadden graag dat de Commissie ons op de hoogte bracht van de stand van zaken. Wij willen vooral weten of deze landen in staat zullen zijn de concurrentieregels te respecteren en of er specifieke regels moeten worden uitgewerkt voor overheidssteun bij de herstructurering van hun staatshuishoudingen. Wellicht zal dat laatste het geval zijn.
Tot besluit - en dan rond ik af - hebben wij een eis met betrekking tot de toekomstige bevoegdheden van het Europees Parlement inzake concurrentiebeleid en overheidssteun. Ik stel dit aan de orde met het oog op de intergouvernementele conferentie. Zoals u weet, mijnheer de commissaris, eisen wij in ons verslag dat de medebeslissingsprocedure wordt ingesteld voor de basiswetgeving inzake overheidssteun.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, mijn bijdrage aan dit debat betreft de Staalsteuncode. Het gaat daarbij om overheidssubsidies die volgens deze code werden toegekend en door de Commissie zijn onderzocht. In 1998 ging het in totaal om 27 gevallen en daarover heeft de Commissie ons een apart verslag voorgelegd.
Het EGKS-Verdrag loopt binnenkort af. De vraag is vandaag dus in de eerste plaats hoe het met de staalsubsidies nu verder moet. Het Europees Parlement verwelkomt de in het verslag uiteengezette besluiten van de Europese Commissie, met inbegrip van het besluit om in een concreet geval middelen terug te vorderen en zo artikel 88 van het EGKS-Verdrag toe te passen. Het concurrentievermogen van de Europese staalindustrie is ook het onderwerp van de jongste mededeling van de Commissie die wij nog niet hebben behandeld in het Parlement.
Net als voor andere bedrijfstakken geldt voor de ijzer- en staalindustrie het algemene verbod op steun overeenkomstig artikel 87, lid 1 van het EG-Verdrag. Volgens dat artikel is overheidssteun onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt. Uitzonderingen zijn slechts in nauwkeurig omschreven gevallen toegestaan. Artikel 88 bepaalt dat de Commissie controle op overheidssteun moet uitoefenen. In 1998 was het belangrijkste geval de toekenning van 540 miljoen eigen kapitaal aan PREUSSAG in Duitsland. Bovendien moeten de lidstaten de Commissie vooraf van geplande steun op de hoogte brengen.
De huidige regels voor de staalindustrie werden op 18 december 1996 opgesteld. Overeenkomstig die regels kan de staalindustrie in bepaalde, nauwkeurig omschreven gevallen gesteund worden. Het gaat om steun voor onderzoek en ontwikkeling, milieubescherming, sociale steun bij de sluiting van staalfabrieken en steun voor de definitieve sluiting van niet-concurrerende ondernemingen. Daarnaast is er een speciale regeling van maximaal 50 miljoen euro voor Griekenland.
De afgelopen jaren waren er bij de toepassing van de Staalsteuncode problemen, die echter in het verslag niet volledig werden behandeld. Het Parlement vindt dat nu al moet worden gesproken over een vervolgregeling voor de Staalsteuncode. Wij mogen de principes van de Staalsteuncode niet afzwakken. Niemand wil in Europa een ongebreidelde subsidiewedloop. Dat zou de interne markt, ook na de consolidering van de staalindustrie in de laatste jaren, grote schade berokkenen. Het Parlement vindt dus dat, aangezien de industrie het over ongelijke behandeling heeft, de Staalsteuncode moet worden gewijzigd en dat de Commissie de Raad een vervolgregeling moet voorleggen.
Wij weten dat de Raad tot nu toe heeft geweigerd een vervolgregeling goed te keuren. Dat komt gedeeltelijk door het feit dat men denkt na het verstrijken van de Staalsteuncode weer te kunnen doen wat men wil, zonder aan de lastige controle van de Commissie blootgesteld te zijn. Daarom eisen wij dat, na afloop van het EGKS-Verdrag, de staalsteun door een verordening van de Raad overeenkomstig artikel 94 wordt geregeld. Alleen op die manier kunnen wij ervoor zorgen dat de regeling bindend en transparant is.
Alleen zo kan het strikte verbod op steun waarin de code niet voorziet, worden gehandhaafd. Een verordening van de Raad is voor iedereen onmiddellijk bindend en moet ook door de nationale regeringen worden nageleefd. Scheeftrekking van de concurrentievoorwaarden en verstoring van het evenwicht op de markten moeten ook in de toekomst worden vermeden.
Wij hebben ook kritiek op het feit dat de Commissie voor staalbedrijven meervoudige steun goedkeurt die niet onder de code valt, ook al heeft het Europees Hof van Justitie zich meermaals tegen die ongelijke behandeling uitgesproken. In een nog op te stellen verslag over 1999 wordt de Commissie verzocht haar rol in de uitwerking van herstructureringsplannen en de goedkeuring van uitzonderingen gedetailleerd uit de doeken te doen, zodat wij het geheel correct kunnen beoordelen.
De Economische en Monetaire Commissie heeft het ontwerpverslag eenparig bij twee onthoudingen goedgekeurd. Ik verzoek de plenaire vergadering hetzelfde te doen.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de interne markt is nog niet voltooid. Subsidies, monopolies en hindernissen voor de mededinging remmen de markten en de ontwikkelingen nog steeds af. Nationale regeringen verlenen subsidies en beloven dat het de laatste keer is, maar toch komt er steeds weer nieuwe steun. Subsidies trekken bovendien het allocatiebeleid scheef, zowel in de landen als tussen de landen onderling.
Staatssteun moet geleidelijk worden afgeschaft. Steeds meer markten moeten worden opengesteld voor mededinging. Dat geldt zowel voor de markten met particuliere monopolies als voor de markten met overheidsmonopolies. De overheid geeft haar monopolies slechts met tegenzin uit handen. Meer mededinging en de vestiging van nieuwe bedrijven zouden leiden tot een aanzienlijke stijging van de welvaart, ook op het gebied van onderwijs, ziekenzorg en sociale voorzieningen. Overheidsmonopolies moeten worden vervangen door concurrerende structuren. Europa moet worden gemoderniseerd en zich aanpassen aan het moderne ondernemerschap en aan een beter concurrerende maatschappij van consumenten en ondernemingen. Door doelmatige mededinging dalen de prijzen en neemt de levenskwaliteit toe. Het consumentenbeleid heeft lange tijd te weinig aandacht besteed aan het prijsniveau. Mededingingsbeleid en consumentenbeleid horen op elkaar te worden afgestemd.
De interne markt vormt de grondslag van ons werk. De wetgeving van de interne markt moet voor iedereen gelijk zijn, zowel voor de grote als voor de kleine landen. De nationale regelgeving moet systematisch worden onderzocht, zodat hindernissen voor de mededinging uit de weg kunnen worden geruimd. Ook de regelgeving van de EU zelf kan wel een onderzoek op dit punt gebruiken.
Het nieuwe model dat thans wordt onderzocht door de Commissie mag niet leiden tot een proces van pure nationalisatie, dat het bereikte mededingingsbeleid uitholt. Het moet een stevig draagvlak hebben bij de nationale autoriteiten van de lidstaten om effect te kunnen hebben. Over een half jaar is het misschien tijd om de resultaten onder de loep te nemen, maar ook om de gevolgen van de nieuwe situatie voor de rol van de Commissie nader te bestuderen. De gedachte om een institutioneel overkoepelend congres te houden, waar een debat zonder voorwaarden vooraf kan worden gevoerd vanuit een breed perspectief, met vertegenwoordigers van verschillende belanghebbenden, heeft voorlopig een oplossing geboden voor de vraag hoe we nu verder moeten gaan. Dat is een geschikt moment om nieuwe beginselen vast te stellen of om terug te komen op de meer ingrijpende veranderingen die zijn bediscussieerd. Het is ook een geschikt moment om nieuwe, gemeenschappelijke oplossingen te zoeken en de amendementen op grond van het debat in de parlementaire commissie te onderzoeken.
Het mededingingsrecht moet correct worden toegepast. Een verkeerd toegepast mededingingsbeleid kan leiden tot verlies van rechten en inbreuk maken op het eigendomsrecht, een belangrijk en fundamenteel beginsel, dat wij moeten bewaken. Er wacht ons een zeer boeiend debat. Op een conferentie waar vragen worden gesteld, kunnen misverstanden uit de weg worden geruimd en misschien eveneens bepaalde punten worden verbeterd.
Het Parlement en de Commissie kunnen samen de inspanningen voor een doelmatig mededingingsbeleid versterken en daarmee zorgen voor nieuwe mogelijkheden en nieuwe middelen voor de burgers. In mijn kieskring, Stockholm, zijn er vele goede plaatselijke voorbeelden te zien van een groter aanbod en een verbeterde kwaliteit, die zijn ontstaan doordat bepaalde terreinen, die vroeger geheel gemonopoliseerd waren, aan mededinging zijn blootgesteld.
Wij nemen het initiatief tot voortzetting van een open debat. Dit heeft reeds een krachtige impuls gekregen met de behandeling van de verslagen van de heren von Wogau en Rapkay. Wij hopen dat ook de juridische standpunten de aandacht krijgen die ze in een rechtsstaat verdienen.

Radwan
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben nieuw in dit Parlement en daarom is het mij een groot genoegen nu, zij het dan met enige vertraging, mijn eerste redevoering te mogen houden. Ik wil eerst de heren von Wogau, Langen, Rapkay en Jonckheer en de Commissie danken voor de zeer goede samenwerking.
Mededinging is de basis van de sociale markteconomie. Het Europese mededingingsbeleid is een succesverhaal. Op het gebied van de telecommunicatie zijn de prijzen gedaald en is de service verbeterd. De consument vaart er wel bij. Wij zijn nu echter zover gekomen dat het mededingingsbeleid verder moet worden uitgewerkt. De Commissie heeft een nieuw Witboek voorgelegd waarin twee kernpunten voorkomen: de aanmeldingsplicht wordt afgeschaft en de rechtspraak gaat terug naar waar zij vroeger plaatsvond. De afschaffing van de aanmeldingsplicht betekent in ieder geval minder bureaucratie en administratieve rompslomp. Deze verandering zorgt natuurlijk voor meer individuele verantwoordelijkheid in het bedrijfsleven. Het is niet meer allemaal zo eenvoudig. Iets voorleggen en laten goedkeuren kan nu niet meer. Iedereen moet nu zijn verantwoordelijkheid dragen. Waarschijnlijk is dat ook de reden waarom sommigen zich ongemakkelijk voelen. Ik denk echter dat wij deze kans moeten aangrijpen om te laten zien dat Europa voor minder bureaucratie kiest.
Het tweede punt is de verschuiving van de rechtspraak. Om in Europa een rechtscultuur tot stand te brengen moeten niet alleen de Commissie en de centrale organen, maar ook de nationale instanties en rechtbanken het recht toepassen. De Europese Unie blijft bevoegd voor de uitvaardiging van de Europese wetgeving: dat staat buiten kijf. In de aanpassingsfase zal er echter rechtsonzekerheid zijn en daarom zal men in de te verwachten wetgevingsprocedure moeten zorgen voor een instrument dat de ondernemingen rechtszekerheid geeft en hen de mogelijkheid biedt om zich tot de Commissie te wenden. We moeten de mogelijkheid van een Europees kartelbureau openhouden en daarover zullen wij het in de toekomst ongetwijfeld nog hebben. Het mededingingsbeleid moet echter ook transparanter worden. Het Parlement moet daarbij sterker worden betrokken. Als wij een register invoeren aan de hand waarvan wij kunnen nagaan welke steun de lidstaten hebben verleend, zou dat volgens mij in de lidstaten voor meer discipline zorgen.
Voor de toekomst van de mededinging liggen twee punten mij bijzonder na aan het hart. Het eerste betreft de subsidiariteit. Wij zijn het erover eens dat mededinging voor de economie noodzakelijk is en productiviteit stimuleert. Ik vind dat wij ook op het niveau van de regio's mededinging moeten toelaten. Concurrentie tussen de regio's zal de Europese Unie versterken, niet verzwakken. Ik denk daarbij aan het voorbeeld van de GA-steun, aan spaarbanken en regionale banken, en aan het vraagstuk van de waarmerken. Als een regio iets op eigen kracht onderneemt om eigen producten op de markt te brengen, mag de Europese Unie dergelijke eigen initiatieven niet te grond in boren.
De de minimis-regeling moet worden verhoogd. Wij moeten alles doen om de concurrentie tussen de regio's op gang te brengen. Mijn tweede punt betreft een debat over het vraagstuk: mededinging en sociale markteconomie. Ik heb het nu niet over het marktfalen. Ik noemde zojuist al de regionale banken en spaarbanken en ik zal nu iets op een enigszins krasse manier weergeven wat maar al te vaak gehoord wordt: een bewoner van een bejaardentehuis is vandaag de dag nog iemand die thuis hoort in de sociale sector, maar ik zou hem ook als klant kunnen beschouwen. Wij moeten ons tijdig gaan afvragen waar de sociale sector, waar de geleidelijk ontstane structuren mededinging onmogelijk maken. Daar moet duidelijkheid over komen. Anders kan ik iedereen en elke sector als consument beschouwen en op die manier de sociale sector kapot maken.
Ter afsluiting wil ik nog iets zeggen over het subsidiariteitsbeginsel. Voor mij is het absoluut noodzakelijk dat als lidstaten regio's en gemeenten de mogelijkheid hebben gegeven tot belastingheffing, deze mogelijkheid blijft bestaan en niet wordt vervangen door een uniforme Europese regeling.

De Voorzitter
Mijnheer Radwan, ik dank u. Ik feliciteer u met wat men in parlementair jargon - hoe ontoepasselijk dat in uw geval ook mag zijn - uw maidenspeech noemt.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik neem het woord namens mijn collega Robert Goebbels, die niet aanwezig kan zijn vanwege politieke verplichtingen elders.
In de Economische en Monetaire Commissie heeft het verslag-Jonckheer grote meningsverschillen veroorzaakt over de manier waarop de markt behoort te functioneren. Een kleine rechtse meerderheid is erin geslaagd elke verwijzing naar de gebreken van de markt te schrappen. Zelfs indien het Parlement zich in meerderheid zou aansluiten bij het ultraliberale concept van een zogenaamd volmaakte marktwerking, zou dat aan de werkelijkheid niets afdoen. Uit de dagelijkse praktijk van de economische verhoudingen blijkt immers afdoende dat er geen volmaakte concurrentie of een optimale verdeling van middelen ontstaat als de overheid zich op geen enkele manier meer bemoeit met de werking van de markt. Al is de markt sinds onheuglijke tijden de meest gebruikte vorm van uitwisseling, van volmaaktheid is nooit sprake geweest. De markt richt zich vooral op de korte termijn en op onmiddellijke winst. De krachtverhoudingen tussen vraag een aanbod zijn over het algemeen in het nadeel van de zwakkeren, en dat zijn de consumenten en de arbeiders. Om goed te kunnen functioneren moet de markt worden gestuurd. Ondernemingsgeest is noodzakelijk en waardevol, maar moet wel hand in hand gaan met verantwoordelijkheidsbesef ten opzichte van de maatschappij. Wij Europese socialisten zijn voorstander van een sociaal gerichte markteconomie. De markt is geen doel op zich; hij moet dienen om de levensomstandigheden van de mensen te verbeteren. De Europese Unie en haar lidstaten moeten niet in de plaats treden van de marktdeelnemers, maar de overheid moet de regels en doelstellingen vastleggen aan de hand waarvan de economie zich duurzaam kan ontwikkelen. Uiteindelijk kunnen we dankzij overheidssteun herstructureringen doorvoeren, opleidingen aanbieden, banen redden en daarmee vakkennis veilig stellen. Het concurrentiebeleid van de Unie mag niet uitmonden in een algemene vermindering van de overheidssteun. Met dit beleid moet men veeleer garanderen dat deze steun wordt ingezet ten dienste van de doelstellingen van de Unie, ten dienste van economische en sociale cohesie, duurzame ontwikkeling en onderzoek.
De Commissie moet onwettige steun en steun die de interne markt daadwerkelijk dwarsboomt, zien te traceren. Overheidssteun in zijn algemeenheid afschaffen zou een grove fout zijn. Het Internet is geen product van de markt, maar het resultaat van door het Amerikaanse leger gefinancierd onderzoek. Het World Wide Web, dat verantwoordelijk is voor de explosieve groei van de informatiemaatschappij, is er gekomen door toedoen van het Europees Centrum voor Kernonderzoek (CERN) in Genève, alweer met overheidssteun. De redding van het Holzmann-concern door de Duitse overheid is bekritiseerd als een niet te rechtvaardigen belemmering van de markteconomie. President Duisenberg van de Europese Centrale Bank heeft zelfs geprobeerd de - overigens zeer betrekkelijke - zwakte van de euro ten opzichte van de dollar toe te schrijven aan deze vorm van staatsinterventie. Ik heb uit de mond van de heer Duisenberg echter geen kritiek gehoord over de redding van het hedgefonds LTCM door de Amerikaanse monetaire autoriteiten. Zestigduizend banen willen redden is kennelijk een zonde tegen de markt, maar kapitaal van de ondergang redden vinden de pleitbezorgers van de vrije markt geen probleem.
Overheidsgeld wordt ingezet om de brokken van de internationale speculatie te lijmen, zoals is gebeurd in Mexico, Azië en Brazilië. Menselijke arbeid moet zich daarentegen maar aanpassen. Wij socialisten wijzen dit liberale gebrek aan realiteitszin zonder meer van de hand. Wij willen een echte concurrentiecultuur in Europa. De lidstaten moeten de markt blijven sturen en de Commissie moet daarbij als scheidsrechter optreden.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, om te beginnen wil ik de heer Rapkay danken voor zijn voortreffelijk verslag en voor de goede samenwerking. U, commissaris Monti, dank ik voor de uitstekende samenwerking. U heeft bij deze eeuwwisseling een zeer belangrijke taak te vervullen. U moet de rommel van de nationale regeringen opruimen, die er over het concurrentiebeleid wel grote visies op na houden, maar de meest onwaarschijnlijke ongelukken kunnen veroorzaken. De meest recente voorbeelden betreffen Holzmann, een onderneming die van de Duitse regering grote steunbedragen krijgt, houtzagerijen in de voormalige DDR en vooral de steun aan scheepswerven. In deze drie sectoren kampen vele Deense ondernemingen met problemen, waardoor hun marktpositie in het gedrang komt. Mijnheer Poos, ik ben het met de heer Duisenberg eens dat sommige Europese lidstaten niet in staat zijn gebleken hun economie te herstructureren, waardoor ze de waarde van de euro naar beneden halen.
De Liberale Fractie heeft in de commissie tachtig amendementen betreffende overheidssteun ingediend. Het zijn amendementen die volgens ons transparantie en openheid creëren, wat zeer belangrijk is voor een goede werking van de interne markt. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om mijn collega's in de commissie te bedanken voor hun steun aan de amendementen van de Liberale Fractie. Zoals gezegd zijn onze amendementen gericht op meer transparantie en ik benadruk het amendement waarin de Commissie verzocht wordt uniforme criteria en voorwaarden op te stellen voor het type overheidssteun dat wij legaal achten, opdat de ondernemingen weten waar ze aan toe zijn.
Wat we doen wanneer overheidssteun onwettig wordt verklaard, is een andere vraag. Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat onwettig betaalde overheidssteun terugbetaald wordt? Nu zijn er op dit vlak geen uniforme regels en wij verzoeken de Commissie dringend werk te maken van de harmonisering van de regels inzake terugbetaling van overheidssteun. Dit is noodzakelijk om iedereen dezelfde concurrentievoorwaarden te geven.
Tot slot stellen wij voor een register bij te houden, zoals verschillende collega's reeds hebben gezegd, maar ook een scoreboard, waarop af te lezen is hoe het in de diverse landen met de overheidssteun gesteld is. Mijnheer Monti, u heeft het voorbeeld gegeven van een scoreboard voor de interne markt. Daaruit putten wij inspiratie voor ons voorstel om hetzelfde te doen voor overheidssteun.
Commissaris Monti, ik hoop ten zeerste dat u deze amendementen zult steunen en ik kijk uit naar uw standpunt en commentaar.
Tot slot begroet ik het achtentwintigste verslag van de Europese Commissie over het mededingingsbeleid. Er is ook dit keer een goed stuk werk geleverd, maar ik herhaal dat transparantie en openheid onze algemene doelstellingen moeten zijn. Een strengere aanpak van de genoemde sectoren blijft echter noodzakelijk en daarom moeten wij doelgericht blijven ijveren voor meer transparantie en openheid in de verlening van overheidssteun, meer in het bijzonder met het oog op de komende uitbreiding en ik dank de heer Jonckheer voor de grondige behandeling van de uitbreidingsproblematiek in zijn verslag. Hij gaat daarbij in op de vraag hoe deze landen aan onze eisen kunnen voldoen en hoe wij gelijke concurrentievoorwaarden kunnen garanderen. Uiteraard hebben wij liberalen niet dezelfde wereldvisie als de groenen, maar met de doelstelling zijn wij het grotendeels eens en wij zullen pogen een goede oplossing voor onze problemen te vinden.

Lipietz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er zijn maar twee vragen die wij moeten beantwoorden. Is het ten eerste in een markteconomie geoorloofd overheidssteun te verstrekken aan bedrijven en mogen bedrijven onderlinge afspraken maken? En wie moet ten tweede controle uitoefenen op deze uitzonderingen op de absolute regels van de markteconomie?

Wat betreft de eerste vraag is ons standpunt klaar en duidelijk: met het oog op de ook door de Europese Unie nagestreefde duurzame ontwikkeling komen wij in bepaalde gevallen niet onder overheidssteun aan bedrijven uit, hetzij in de vorm van vrijstelling van belasting, hetzij in de vorm van aangepaste belastingtarieven of in de vorm van rechtstreekse steun. Het is eveneens legitiem dat bedrijven onderlinge afspraken maken en zelfbeperkingsovereenkomsten sluiten, om de ongunstige effecten van de concurrentie op de sociale vereisten en het milieu op te vangen.
Met andere woorden, wij zeggen duidelijk: Ja, steun en overeenkomsten tussen bedrijven hebben recht van bestaan, mits daarvoor steeds degelijke argumenten op tafel komen. In het verslag-von Wogau wordt voorgesteld de controle hierop aan de lidstaten toe te vertrouwen. Al lijkt ons dit tamelijk gevaarlijk, geven wij toch onze steun aan het verslag. Wij zien namelijk ook in dat de Commissie niet alles kan doen. Wij eisen de grootst mogelijke transparantie in deze zaak en verlangen dat de Commissie een ruimere onderzoeksbevoegdheid krijgt om de wettigheid van toegestane uitzonderingen achteraf te toetsen.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, voor de zoveelste keer spreken wij over het mededingingsbeleid van de Europese Unie. Onder welke omstandigheden vindt dit debat echter plaats en tot welke conclusies zouden wij moeten komen?
De hedendaagse situatie wordt gekenmerkt door gigantische fusies, groeperingen en overnames van reusachtige monopolistische bedrijven. Daardoor ontstaan enorm machtige, wereldomspannende concerns. Zou dat feit eigenlijk niet moeten meespelen in dit debat? Met welk mededingingsbeleid wil en kan men controle uitoefenen op de activiteiten van deze concerns? Bepaalde Europese industrietakken, zoals de scheepsbouw, het luchtvervoer en de staalindustrie, werden in het nauw gedreven door het huidige mededingingbeleid en hebben daar zware gevolgen van ondergaan. Zij hebben belangrijke marktposities en marktaandelen verloren. Honderden duizenden banen zijn verloren gegaan. Zullen wij ons daar echter ooit mee bezighouden? Door de schandalige machtsconcentratie in sectoren van strategisch belang worden staatshuishoudingen van hele landen, en ook van lidstaten van de Unie, overgeleverd aan de willekeur van speculatieve, multinationale concerns.
Desondanks houdt men voet bij stuk en gaat men de overheidssector zelfs nog meer indammen. Men haalt de duimschroeven van het mededingingsbeleid nog meer aan door zelfs overheidsaanbestedingen aan staatsbedrijven als staatssteun te beschouwen. Door het verlies van honderden duizenden arbeidsplaatsen gaat de werkloosheid pijlsnel omhoog. Nooit tevoren hebben de werknemers een dergelijk zware aanval op hun sociale rechten en hun arbeidsrechten te verduren gekregen. De consumenten zien hun levensstandaard kelderen. Armoede grijpt om zich heen. De overheidssector en de productiegrondslag van de meeste landen van de Unie worden uit hun hengsels gelicht en totaal ontwricht, in naam van een ongebreidelde en catastrofale mededinging, in naam van een tot het uiterste doorgedreven markteconomie en in naam van de monopolistische belangen van het grote kapitaal. De schuld hiervoor komt volgens ons het huidig mededingingbeleid toe en daarom zijn wij hier vierkant tegen.

Caullery
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, tijdens dit sleuteljaar in de aanloop tot de eenheidsmunt heeft de Commissie alles in het werk gesteld om de euro een zo gunstig mogelijke start te geven. Het concurrentiebeleid heeft daar - binnen de perken van het mogelijke - toe bijgedragen. Wij blijven echter felle tegenstanders van de eenheidsmunt. In plaats van de voordelen en de souplesse van een gemeenschappelijke munt te bieden, is de euro voor de volkeren van Europa een kunstmatig keurslijf.
Regeren is vooruitzien. Regeren is ook verantwoordelijkheidsbesef tonen, en in de nieuwe context die is gecreëerd, is er natuurlijk een centrale rol weggelegd voor het mededingingsrecht. De Commissie heeft daar een aantal prioriteiten voor vastgesteld. Zij heeft gekozen voor beïnvloeding van de marktstructuur via uitoefening van actief toezicht op de praktijken die vrije concurrentie schaden. Voorts heeft zij besloten de controle door haar diensten te heroriënteren en zich alleen nog te richten op gevallen waarmee duidelijk Europese belangen gemoeid zijn. Tenslotte heeft zij te kennen gegeven dat zij het mededingingsrecht wil gaan moderniseren.
Bij staatssteun moeten we oppassen dat wij de regels niet te streng maken. Het invoeren van een openbaar register waarin alle staatssubsidies moeten worden opgenomen, lijkt ons niet wenselijk, omdat deze zware verplichting regelrecht indruist tegen het streven naar vermindering van de bureaucratie.
Tot slot geloven wij dat, wat de modernisering van de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag betreft, een gedecentraliseerde toepassing niet noodzakelijk een goede ontwikkeling is. Niet alleen houdt Commissie de bevoegdheid om eventueel de behandeling van een zaak bij een lidstaat weg te halen, maar ook hebben de nationale gerechtelijke instanties duidelijk de plicht eventuele conflicten met de beslissingen van de Commissie te vermijden. De nationale staten worden op die manier als het ware de verlengde arm van de Commissie bij het toezien op de naleving van regels waar zij zelf geen zeggenschap over hebben.
Samenvattend: sommige maatregelen gaan in de goede richting, maar we blijven waakzaam. Wij willen niet in een federalistisch patroon verzeild raken, want dat zou ten koste gaan van Europa en de soevereiniteit van zijn staten.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, wij zijn het in principe eens met het Witboek van de Commissie over de mededinging, vooral wat de afschaffing van het aanmeldings- en machtigingssysteem betreft. Toch hebben we ook enkele aanmerkingen. In de eerste plaats bestaat het gevaar dat het delegeren van bevoegdheden aan de lidstaten, hoe noodzakelijk ook, zal leiden tot een wildgroei van mededingingsinitiatieven. Sommigen zouden in de verleiding kunnen komen de antitrustwetgeving te gebruiken als een instrument voor het economisch en industrieel beleid, voor de planning, om in te grijpen in de spontane ontwikkeling van de markten, of zelfs voor protectionistische doeleinden. De antitrustwetgeving is echter bedoeld als instrument waarmee men in laatste instantie de goede en voorspelbare werking van de markten kan garanderen. De geschriften van von Eieck en van de grote Italiaanse liberale denker Bruno Leoni, die waarschuwde voor de gevaren van een wildgroei in het anticoncurrentiebeleid, kunnen in dit verband goede diensten bewijzen.
De ernstigste belemmeringen voor de markt, de mededinging en de keuzevrijheid van de Europese gebruikers en consumenten zijn nog steeds te wijten aan de overheidsbemoeienis met de economie. Ik noem als voorbeeld de overheidssteun aan het bedrijfsleven, waarover we al gesproken hebben, de overheid als vooraanstaande marktspeler - 15 procent van het beurskapitaal in Italië is in handen van de Italiaanse staat - en de belemmeringen die overheden en centrale banken opwerpen voor merger and acquisition. Denkt u maar eens aan de ophef die in de afgelopen weken ontstond over de zaak Vodafone - Mannesmann en aan de redding van Holzmann.
Ten slotte mogen wij, mijnheer de commissaris, niet vergeten dat er nog hele sectoren van de economie stevig in handen van de staat zijn. Ik noem hier de staatstelevisie, die verplicht door de belastingbetaler wordt gefinancierd, de posterijen en enkele verplichte sociale verzekeringen, waaronder ziektekosten- en pensioenverzekering. Deze sectoren worden alle beheerd door inefficiënte staatsmonopolies die de gebruikers, met uitzondering van de welgestelden, geen keuzemogelijkheid bieden.
Mijnheer de commissaris, ik ben op de hoogte van de beperkingen die de Verdragen stellen, maar ik geloof dat het ook in dit geval belangrijk is te benadrukken dat de Europese economie het zwaar heeft tegen de Amerikaanse concurrentie, vooral vanwege het gebrek aan openheid en vrije mededinging. Wat er op dit moment wordt gedaan, is weliswaar een belangrijke stap vooruit, maar volstaat niet.

Blokland
Voorzitter, we voeren een bijzonder debat: over concurrentiebeleid en over staatssteun, de linker- en de rechterhand van de overheid zogezegd.
Terwijl de EMU-criteria lidstaten ertoe dwingen hun uitgaven te beperken, blijft tot nu toe het hoge niveau van overheidssteun aan het bedrijfsleven in stand.
Begrijpelijk, want de lidstaat die begint met de afbouw van overheidssteun loopt het grootste risico op vertrekkende bedrijven, met negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid. Maar tegelijk onbegrijpelijk, want slecht ondernemerschap en niet-levensvatbare arbeidsplaatsen horen niet met geld van de belastingbetalers gesteund te worden. In beginsel zijn alleen horizontale regelingen toelaatbaar, omdat zij de mededinging niet of nauwelijks verstoren. De amendementen 6 en 7 van de rapporteur verdienen daarom steun.
De amendementen 1 en 5 wijzen op het fenomeen marktfalen, want het marktinstrument alleen leidt niet tot de ideale samenleving. Kwetsbare mensen zitten in de hoek waar de klappen vallen. Marktwerking moet op uitgekiende wijze worden benut om de verantwoordelijkheid van burgers en ondernemingen maximaal tot haar recht te laten komen. Als die inzet faalt, moet een overheid ingrijpen.
Het Witboek van de Commissie over modernisering van het concurrentiebeleid lijkt meer een discussiedocument. Het pleidooi voor decentralisatie ter verlichting van de werkdruk in het DG Mededinging komt sympathiek over, maar de manier waarop de Commissie hieraan vorm wil geven, leidt ertoe dat de rechterlijke macht overbelast raakt. Dat gaat ten koste van de rechtszekerheid van het bedrijfsleven. Neemt de werkdruk bij de Commissie echt af, wanneer nationale rechters verplicht zijn tot rapportage aan de Commissie? Hoe denkt de Raad hierover en is de commissaris bereid tot grondige heroverweging van deze punten?

Berenguer Fuster
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik mij uitspreek over het Witboek, wil ik de rapporteur, de heer von Wogau, gelukwensen. Uit het feit dat de Fractie van de Europese Sociaal-democraten slechts één enkel amendement heeft ingediend, blijkt duidelijk dat wij het in hoge mate met zijn verslag eens zijn.
Wij zijn het dus eens met het verslag, en wij zijn het tevens eens met de hoofdlijnen van het Witboek, mijnheer de commissaris.
Het communautaire mededingingsrecht is sinds de inwerkingtreding van het Verdrag een fundamenteel onderdeel van het Gemeenschapsbeleid. Na ongeveer veertig jaar van kracht te zijn geweest, beginnen deze regels echter tekenen van slijtage te vertonen. Ze moeten daarom dringend worden gemoderniseerd, met name op de volgende vijf punten. In de eerste plaats, het machtigingssysteem; op de tweede plaats, de decentrale toepassing; in de derde plaats, de procedureregels; in de vierde plaats, de gerechtelijke toepassing, en in de vijfde en laatste plaats, het overmatig formalisme.
Het systeem van individuele machtigingen moet dringend worden hervormd: bedrijven, wetenschappers en gespecialiseerde advocaten vragen daar eenstemmig om. Ik heb geen enkel forum van deskundigen in het mededingingsrecht bijgewoond waarop niet om een wijziging van dit systeem werd gevraagd. Een systeem dat zo weinig beslissingen oplevert als het huidige, ongeacht of die beslissingen een machtiging of een verbod inhouden, is allesbehalve functioneel.
De artikelen 81.1 en 82 mogen al geruime tijd door de nationale mededingingsautoriteiten worden toegepast. Artikel 81.3 mogen zij echter niet toepassen, wat de coherente toepassing van artikel 81.1 enigszins heeft belemmerd. Het is u bekend dat er bij het Hof van Justitie momenteel twee verzoeken van twee Duitse rechtbanken voorliggen om een prejudiciële beslissing te nemen over de vraag of artikel 81.1 los van artikel 81.3 kan worden toegepast. Ook op dit punt moet er dus iets worden veranderd.
De procedureregels op mededingingsgebied zijn hoofdzakelijk in verordening 17/62 vastgelegd. Men is unaniem van oordeel dat deze verordening moet worden gewijzigd. De redenen voor die eenstemmigheid zijn gelegen in het feit dat er in de verordening geen vastomlijnde procedure is neergelegd, dat er geen termijnen zijn bepaald, dat de inzage van het dossier door de betrokkenen niet is geregeld en dat het recht op verweer onvoldoende wordt erkend.
Het Hof van Justitie heeft al lang geleden aanvaard dat het communautaire mededingingsrecht mag worden toegepast door de gerechtelijke instanties van de lidstaten. Daarnaast heeft de Commissie reeds in 1994 een mededeling over dit onderwerp gepubliceerd. Het moet daarom makkelijker worden gemaakt deze weg te bewandelen.
Een van de meest gehoorde aanmerkingen op het communautaire mededingingsrecht is dat het veel te formalistisch is. De afweging of bepaalde overeenkomsten al dan niet de concurrentie belemmeren, berust door de juridische traditie van het Europese vasteland veeleer op de analyse van de bepalingen van een overeenkomst dan op de uitwerking daarvan op de markt. Daarom moet er voortaan een economische analyse worden uitgevoerd.
In het Witboek worden oplossingen voorgesteld voor deze problemen, en daarom steunen wij die voorstellen.
Wij hebben echter ook enige tekortkomingen opgemerkt, waar in het verslag op wordt gewezen. In de eerste plaats betreft het Witboek de modernisering van de artikelen 81 en 82, maar wordt er uitsluitend aandacht besteed aan artikel 81, en niet aan artikel 82. Er zijn echter nog altijd bedrijven die, door onderlinge afspraken of door de privatisering van overheidsdiensten met een monopoliepositie, een dominante positie innemen of die zelfs hebben versterkt. Daarom is het juist nu belangrijk dat misbruik wordt vervolgd. In de tweede plaats moet verordening 17/62 worden ingetrokken en vervangen door een nieuwe verordening. Als het zo gesteld wordt, zullen wij het verslag steunen.
Wij vinden echter dat het verslag zou worden ontkracht als enkele van de ingediende amendementen, met name die van de PPE/DE-Fractie, werden aangenomen. Het verslag zou daardoor tegenstrijdig en onnauwkeurig worden, en in dat geval zullen wij onze steun moeten heroverwegen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in dit gecombineerd debat komen verschillende onderwerpen aan de orde. Ik wil ingaan op het onderwerp dat collega Berenguer heeft behandeld, dat wil zeggen, de modernisering van het mededingingsbeleid die centraal staat in het Witboek van de Commissie.
Ik vind eerlijk gezegd dat er al voldoende is gemoderniseerd. Het beleid van commissaris Monti levert goede resultaten op, net als het beleid van zijn voorganger. De Commissie is er duidelijk in geslaagd om, tegelijk met de totstandbrenging en de ontwikkeling van de gemeenschappelijke markt in Europa, de nodige correcties aan te brengen. Daardoor wordt gegarandeerd dat de markteconomie binnen de Unie naar behoren en zonder verstoringen werkt. Economen - ik ben zelf econoom - weten dat zulke verstoringen kunnen optreden als de markt wordt vergroot, zoals dat in de Europese Unie vanaf 1993 is gebeurd, maar daarvan is niets gebleken.
Als alles goed werkt, als we tevreden zijn, en als de Commissie in principe de juiste aanpak heeft gevolgd, waarom zouden we dan iets wijzigen? Er zijn diverse argumenten voor een wijziging naar voren gebracht. De heer Berenguer heeft het probleem nauwkeurig geanalyseerd, en uitgelegd waarom een wijziging en de daaruit voortvloeiende hervormingen nodig zouden zijn om de concurrentie te verbeteren. Het gaat mij er echter om te garanderen dat de maatstaven en criteria die in de lidstaten door de betrokken organen worden gehanteerd, overal werkelijk identiek zijn. Anders komen we in de paradoxale situatie terecht dat de Commissie zelf elementen introduceert die oneerlijke mededinging op de interne markt in de hand werken. Dat zou geen stap vooruit, maar juist een stap achteruit zijn in de uitvoering van het mededingingsbeleid binnen de Unie.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de Commissie bedanken voor dit XXVIIIste verslag over het mededingingsbeleid binnen de Unie, dat een hele verbetering is ten opzichte van de voorgaande edities. Tevens wil ik het werk van de rapporteur, de heer Rapkay, prijzen. De rapporteur heeft dit gedegen en uitgebreide document op beknopte wijze ontleed. Ik sta volledig achter zijn opmerking dat de regio's - zoals Baskenland, dat ik vertegenwoordig - op grond van het subsidiariteitsbeginsel een zekere speelruimte moeten hebben.
Ik kan echter niet over de kritiek heenstappen die zowel door de lidstaten als door bedrijven veelvuldig is geuit. Zij voeren aan dat de ruime handelingsvrijheid, de discretionaire bevoegdheid die aan de Commissie is toegekend om ieder concreet geval te beoordelen, tot rechtsonzekerheid leidt. Er bestaan immers geen duidelijke spelregels aan de hand waarvan de betrokkenen kunnen voorzien welk standpunt de Commissie zal innemen. Dientengevolge kunnen zij hun steunverzoeken ter bevordering van de economische activiteit en de werkgelegenheid, hun plannen om bedrijven te fuseren, enzovoorts, ook niet op dat standpunt afstemmen.
De enige garantie bestond steeds uit het vooraf verkrijgen van een machtiging. Daarvoor moest men zijn toevlucht nemen tot individuele dossiers. De behandeling daarvan duurt minstens zes tot acht maanden, wat veel te lang is. Een dergelijke termijn heeft een remmende werking op activiteiten die welvaart en werkgelegenheid opleveren.
Wat ik mis, en wat ik daarom wil voorstellen, is een betere regelgeving. Ik denk dat het nuttig is om duidelijke spelregels af te spreken, waar iedereen bij gebaat is: ondernemers, investeerders, werknemers en de bevolking in het algemeen.

Turchi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de bescherming van de mededinging is essentieel voor onze toekomst, zeker nu wij ons bevinden in een tijdperk van grote omwentelingen op technologisch gebied, zoals in de informatica-, energie- en vervoersector.
Mijns inziens zal de bescherming van de mededinging in de Europese Unie een factor van doorslaggevend belang zijn voor de toekomstige economische groei en dus voor de werkgelegenheid en de welvaart. Daarom ben ik zeer tevreden met dit verslag. Het is me opgevallen dat de Commissie sinds kort streeft naar een strikte en gefundeerde toepassing van dit principe, om aldus een flexibele markt voor goederen en diensten te kunnen bevorderen. Ik herhaal dat dit van groot belang is voor onze toekomst, voor de Europese economie en vooral voor het behoud van onze welvaart en de technologische ontwikkeling van Europa in het algemeen.

Evans, Jonathan
Mijnheer de Voorzitter, voor de Britse Conservatieven vormt een efficiënte en uniforme toepassing van het Europees concurrentiebeleid een absolute voorwaarde voor een goed functionerende interne markt in de hele Europese Unie. Hieruit volgt dat elk voorstel dat een ingrijpende hervorming van de toepassing van de concurrentieregels beoogt, grondig moet worden getoetst. Feit is nu eenmaal dat de interne markt nog niet voltooid is.
In de zes maanden dat ik nu lid ben van dit Parlement is mij duidelijk geworden dat veel collega's met grote voortvarendheid streven naar wat "het Europese project" wordt genoemd. Dagelijks horen we pleidooien voor een verruiming en een verdieping van Europa. Dit alles is echter holle retoriek als we zien welke hindernissen, op nationaal, regionaal en lokaal niveau, de voltooiing van een daadwerkelijke Europese interne markt nog in de weg staan. Dat is wat ik voor ogen wil houden bij het bespreken van de voorstellen van de Commissie.
Ik wil vooropstellen dat we het grootst mogelijke vertrouwen hebben in commissaris Monti en dat wij veel respect voor hem koesteren. Wij zien in hem de man die de kartels met wortel en tak kan uitroeien. Hij zal het echter met ons eens zijn dat we zijn concrete voorstellen aan een grondig onderzoek moeten onderwerpen, net zoals we dat bij iedereen doen. Dat is precies wat onze rapporteur van de Economische en Monetaire Commissie, de heer von Wogau, heeft gedaan. Jammer genoeg is hij afwezig, maar ik complimenteer hem met zijn grondige aanpak. Bovendien ben ik een behoorlijk lastpak voor hem geweest, en ik bewonder hem om zijn geduld. Hij heeft mij gezegd dat het verslag met een ruime meerderheid is goedgekeurd, maar niet met mijn steun. Dus hoewel ik zijn conclusies niet deel, stelt hij in zijn verslag een groot aantal punten aan de orde die de Commissie volgens mij inderdaad onder handen moet nemen.
Punt een is de mogelijkheid dat het concurrentiebeleid gerenationaliseerd wordt. Ik weet dat de Commissie hier tegen is, maar de mogelijkheid bestaat dat het gebeurt. Ik blijf mij zorgen maken over de verwerkingscapaciteit van de nationale rechtbanken en de nationale mededingingsautoriteiten. Ik blijf mij ook zorgen maken over de manier waarop de rechtspraak zal functioneren. Ik heb commissaris Monti pas nog gevraagd wat er gebeurt als hij het mis heeft en het concurrentiebeleid echt teruggaat naar de lidstaten. Volgens de heer von Wogau is er dan nog altijd het Europese Hof van Justitie. Toevallig loopt er bij het Europese Hof van Justitie op dit moment een zaak die voor het Verenigd Koninkrijk van groot belang is, en wij merken dat het Hof niet in staat is voorlopige maatregelen op te leggen in het conflict dat wij met Frankrijk hebben en waarin wij de steun hebben van de Commissie. Voor het geval er mensen zijn die dit als een nationalistisch argument beschouwen, wijs ik op de zaak-Factortame, waarin de Britse regering in de beklaagdenbank zat. Die zaak heeft tien jaar aangesleept voor het Europese Hof van Justitie een arrest velde. Er moet dus iets met de rechtspraak gebeuren. Ik richt mij tot de Commissie met de vraag wat er gedaan kan worden om de implementatie op dit vlak te bespoedigen.
Wat betreft rechtszekerheid ben ik het eens met de opmerking van mevrouw Thyssen. Bedrijven hebben rechtszekerheid nodig. Ik heb dit onlangs nog eens tegen commissaris Monti gezegd. Zijn antwoord was dat we ons niet altijd moeten laten inpakken door de juristen. Als jurist voel ik mij natuurlijk aangesproken, maar ook als Brits oud-minister bevoegd voor mededinging. Iedereen heeft zijn eigen achtergrond, maar waar het op aankomt, is dat het bedrijfsleven rechtszekerheid geniet.
Wat ik ook graag van de Commissie zou willen weten, is of er een analyse is gemaakt van wat deze verandering voor het bedrijfsleven inhoudt, een kosten-batenanalyse, zoals die steeds meer gemeengoed begint te worden in de Europese politiek. Ik weet dat de gevolgen van deze verandering voor de Commissie zijn geanalyseerd. Men heeft ons uitgelegd dat er op het moment veel tijd van de burger verknoeid wordt en dat de veranderingen daarom een gunstig effect zouden kunnen hebben. Maar ik vind echt dat we ook moeten weten wat dit voor het bedrijfsleven zou betekenen.
Tot slot willen wij, als Britse Conservatieven, graag dat men een andere koers inslaat, in de richting van een onafhankelijke instantie voor het concurrentiebeleid. Graag had ik gehoord wat commissaris Monti daarover te zeggen heeft.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, sedert het begin van de Europese integratie is het mededingingsbeleid van groot belang voor de Europese Unie. Dit beleid is deel van het spanningsveld - dat ook het concept van de Europese integratie kenmerkt - tussen enerzijds solidariteit en samenwerking tussen de lidstaten, waarmee men moet zorgen voor betere en efficiëntere kadervoorwaarden voor de bevolking en de economie, en anderzijds het mededingingsbeleid, waarmee men de Europese Unie als dusdanig impulsen moet geven tot verbetering van haar concurrentievermogen en haar op de toekomst moet voorbereiden.
Het mededingingsbeleid is daarom een van de belangrijkste beleidsvormen. Wij mogen trots zijn op onze Europese mededingingscultuur, waarmee wij de sociale markteconomie kunnen verwezenlijken. Wij mogen ook trots zijn op onze controle op kartelvorming en fusies. Wij moeten echter waakzaam zijn tegenover de wereldwijd opererende actoren, waar de nationale staten geen vat meer op hebben. Ik denk aan een uitspraak van de Franse schrijfster Vivienne Forestier, die de toestand in de wereld als de terreur van de economie beschrijft. De samenleving geeft zich over aan de markt. In de Europese Unie willen wij dat echter niet. In deze tijd van allianties en millenniumfusies - in 1998 werd 2400 miljard VS-dollar voor overnames betaald - bestrijden wij concurrentievervalsing niet alleen met onze eigen regels, maar ook door onze bilaterale samenwerking met de VS, Japan en anderen. Er moet snel een internationaal mededingingsrecht komen.
Vaak vergeten wij dat het Europees mededingingsbeleid niet alleen belangrijk is voor eerlijke concurrentie als zodanig, maar ook voor prijsontwikkeling, groei en werkgelegenheid, dus voor de burger. Net als mijn collega's eis ik dat het Europees Parlement medebeslissingsrecht krijgt over de mededinging. Daar moet eindelijk werk van worden gemaakt.
Wij moeten ook het verband tussen het mededingingsbeleid en de consumentenbescherming benadrukken. Het verheugt mij dat de heer Monti op dat gebied vooruitgang wil boeken en een dialoog wil aangaan met het Europees Parlement en de burgers, met niet-gouvernementele organisaties en consumentenorganisaties. Als de transparantie groter wordt, zal het publiek besluiten in verband met de mededinging ook gemakkelijker accepteren. Dan wordt immers duidelijk dat bijvoorbeeld de lagere stroom- en telecommunicatieprijzen een gevolg zijn van het Europese mededingingsbeleid. Brussel hoeft dan niet alleen maar aan de schandpaal te worden genageld, wanneer bijvoorbeeld subsidies op bepaalde momenten of in bepaalde situaties problemen veroorzaken.
Ook met het oog op de uitbreiding van de Europese Unie hebben wij duidelijke mededingingsregels nodig. Daarbij moet worden benadrukt dat een nationaal subsidiebeleid - uit het verslag van de heer Jonckheer blijkt dat zeer duidelijk - elk land nog steeds de vrijheid moet geven de overheidstaken en de eigendomsrechten zelf vorm te geven en uit te voeren. Het moet duidelijk zijn dat subsidies nuttig kunnen zijn wanneer het marktmechanisme faalt, en om gemeenschappelijke doelstellingen te ondersteunen.
Over het Witboek wil ik nog zeggen dat de herziening van de artikelen 81 en 82 een ommekeer in het kartelbeleid betekent. In tegenstelling tot de meerderheid in het Parlement en ook in mijn eigen fractie verzet ik mij daartegen. Mijns inziens doet het systeem van de wettelijke uitzonderingen wat de mededinging betreft duidelijk onder voor een verbodssysteem met administratieve voorbehouden. Ook dreigt het gevaar van renationalisering. Het huidige systeem is transparant en biedt de ondernemingen rechtszekerheid. Bovendien zorgt de meldingsplicht beslist voor discipline en heeft een afschrikkend effect. Het door de Commissie naar voren gebrachte probleem van de buitensporige werklast is niet van dien aard dat het een grondige wijziging van het rechtstelsel rechtvaardigt. Wij moeten ons trouwens afvragen of die wijziging wel mogelijk is zonder het Verdrag te herzien.

Huhne
Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg blij dat mevrouw Randzio-Plath de context van dit debat heeft geschetst, want dat had niemand tot nu toe gedaan. De komst van de euro begin vorig jaar heeft een onvoorstelbare concurrentiekoorts veroorzaakt binnen het Europese bedrijfsleven, met als gevolg een fusiegolf van ongeziene afmetingen. Zo blijkt uit de cijfers van vorig jaar dat er voor een totaal van 1,4 triljoen euro aan fusies heeft plaatsgevonden. Dat is zeven keer zoveel als bij de vorige fusiegolf in 1990.
Dit stelt het concurrentiebeleid danig op de proef. Ik hoop dat de Commissie hiertegen opgewassen is, want het staat als een paal boven water dat heel veel van die fusies zullen plaatsvinden om de winstmarges te beschermen tegen concurrentie, en niet zozeer om de productiviteit te verhogen of aan schaalvergroting te doen. Commissaris Monti en zijn collega's staan voor een reusachtige uitdaging. Wij van de liberale fractie zouden niet willen dat de concurrentieregels minder slagvaardig werden toegepast, of het nu om toezicht op fusies of om controle op beperkende handelspraktijken gaat. Dat we die toepassing nu willen gaan teruggeven aan de nationale overheden is allemaal mooi en aardig, maar wij zijn het wel eens met de opmerking van de heer von Wogau in zijn verslag dat er een geregeld toezicht moet komen op die nationale overheden. Anders dreigt immers de Europese dimensie te verzwakken. Kan de commissaris ons in dit verband geruststellen en ons beloven dat dit in de gaten zal worden gehouden?

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, in de korte tijd waarover ik beschik, wil ik mijn steun uitspreken aan het werk van al de rapporteurs. Ik ben het eens met veel van de opmerkingen die hier zijn gemaakt. Ik deel met name de kritiek van mijn fractiegenoot Jonckheer op de te sterk samengevatte gegevens, en zijn opvatting dat steunverlening transparant moet zijn en dat er een sociaal-economische balans van de steun moet worden opgemaakt. Tevens deel ik de kritiek dat er weinig aandacht is besteed aan artikel 82, vooral omdat wij daarmee iets kunnen doen aan misbruik op een zich samentrekkende markt.
Ik wil als parlementslid voor Baskenland mijn volledige steun uitspreken voor de maatregelen waarmee men de noodzakelijke concurrentie op de markt wil garanderen. Ik zeg dat voor het geval daaraan twijfel mocht bestaan vanwege de kritiek die wij op de Commissie in het algemeen, en op de heer Monti in het bijzonder hebben uitgeoefend in verband met hun heksenjacht op de stimuleringsmaatregelen voor Baskische bedrijven, en in verband met het feit dat zij die zij als staatssteun beschouwen.
Wij blijven daarover met de Commissie van mening verschillen zolang de Commissie niet begrijpt wat de aard van het Baskische systeem is, dat berust op institutionele afspraken over medeverantwoordelijkheid. De Baskische belastingregels hebben daardoor dezelfde aard, grondslag en bedoeling als de belastingregels van de lidstaten van de Unie. Ze zijn algemeen toepasbaar op alle belastingplichtigen, die aan deze regels zijn onderworpen omdat ze op een wettelijke basis berusten.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, concurrentie is nodig. Concurrentie is nodig voor een zo gering mogelijke werkloosheid, voor goede gezondheidszorg, voor sociale rechtvaardigheid en hoge sociale normen, voor al hetgeen de maatstaven zijn voor de beoordeling van de nationale economieën. Wij hebben echter ook concurrentie nodig voor kwalitatief hoogstaande producten, voor gelijke toegangsvoorwaarden tot de markt voor alle bedrijven en voor milieuvriendelijke producten, voor al hetgeen dus de maatstaven zijn voor de beoordeling van de bedrijfseconomische prestaties. Wij moeten nu proberen de maatstaven voor de nationale economieën te koppelen aan die voor de bedrijfseconomische prestaties. In mijn land, de voormalige DDR, werd aan het concurrentievermogen van de nationale economie het hoogste belang gehecht terwijl dat van de bedrijven min of meer buiten beschouwing werd gelaten. Nu doet zich daar vaak het tegenovergestelde voor: de samenleving denkt bijna uitsluitend bedrijfseconomisch. Ik zeg u dat als ondernemer, omdat dit mij erg interesseert. Zo kan een systeem echter niet werken. Dat kan alleen als beide elementen met elkaar verbonden worden.
Een voorbeeld: hoewel in de staalfabriek Grönitz in Brandenburg slechts 700 van de 5000 banen behouden werden, heeft de Europese Unie deze fabriek terecht gesteund. Dat zijn immers concurrentiekrachtige banen. De staalfabriek is nu de tweede gereedschapsstaalproducent in Duitsland. Wie nu door terugvordering van de toen verleende subsidies de productie van die staalfabriek in gevaar zou brengen, zou niet alleen een fabriek, maar ook een werkgever in gevaar brengen van wie in die regio ook kleine en middelgrote ondernemingen afhankelijk zijn. Dat kan niet het mededingingsbeleid van de Europese Unie zijn.
Als wij mededinging willen, moeten wij deze koppeling tot stand brengen tussen de behoeften van de nationale economie en die van de bedrijven. Dat is ook de enige manier om in de onderontwikkelde regio's economische kringlopen op gang te brengen en er aldus voor te zorgen dat de mensen sociaal beschermd worden en de koopkracht stijgt. Wij moeten in ons economisch beleid daarom ook meer aandacht aan de vraag en minder aan het aanbod besteden.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, sinds het moment dat ik ben verkozen voor dit Parlement in 1994, heb ik nog nooit een verslag in handen gekregen met zo'n anti-Ierse ondertoon en met zoveel anti-Ierse sentimenten als het verslag-Jonckheer dat we vandaag behandelen.
Ik citeer letterlijk uit het verslag: "De overheidssteun per hoofd van de bevolking is het hoogst in Italië, Duitsland en Ierland. Ierland is echter duidelijk koploper wanneer nationale steun en steun uit het regionale fonds en het sociale fonds van de Gemeenschap worden samengeteld." Volgens mij is de rapporteur gewoon met cijfers aan het goochelen. Ik heb geen idee hoe hij de regionale en sociale middelen in dit rekensommetje onderbrengt. Ik zou mijn collega eraan willen herinneren dat de nieuwe richtsnoeren van de Europese Unie voor regionale steun ingaan in het jaar 2000. Het ging hier alleen om een uitbreiding van de beleidsdoelstellingen ter voltooiing van de interne Europese markt. Regionale ongelijkheden moeten worden weggewerkt als we de interne markt tot een succes willen maken.
Ik ben blij dat de overheid bedrijven die zich na 2000 vestigen in een doelstelling 1-gebied mag steunen met een subsidie van 40% voor vaste investeringen en daar 15% bovenop mag doen voor het midden- en kleinbedrijf. Mag ik de heer Jonkheer eraan herinneren dat Ierse bedrijven en buitenlandse ondernemingen in Ierland nog altijd twee zeeën moeten oversteken voor ze de markt op het Europese vasteland bereiken? Geen enkele andere lidstaat moet zo'n grote handicap zien te overwinnen.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het kartelverbod is de hoeksteen van een goed functionerende Europese mededingingsregeling. De Commissie vindt de controle op de naleving van het kartelverbod onbevredigend. Wij kunnen ons daarbij aansluiten. Wat de oplossing betreft, lopen de meningen echter uiteen. Het voorstel van de Commissie wijkt formeel gesproken niet af van het kartelverbod. Als echter puntje bij paaltje komt, gaat men met dit voorstel over van een verbod met toestemmingsvoorbehoud tot een toestemming met verbodsvoorbehoud. Dit is een overgang van het verbodsprincipe naar het misbruikprincipe. Zulk een schadelijk nieuw systeem kunnen wij niet goedkeuren. Ik accepteer niet dat een toepassingsprobleem tot verandering van de rechtsvoorschriften leidt. Wij veranderen nu het recht om het opnieuw uitvoerbaar te maken. Dat is voor mij onaanvaardbaar. De Commissie doet afstand van haar monopolie om vrijstelling te verlenen. In het geplande systeem van wettelijke uitzonderingen zijn beperkingen van de mededinging zonder meer toegestaan als aan de voorwaarden van artikel 81, lid 3 van het EG-Verdrag is voldaan. Aanmelding in Brussel is niet langer nodig. De Commissie tast dus voortaan in het duister. Ik vind dat onaanvaardbaar.
Het concept van de Commissie wordt aangevuld met een versterkte controle achteraf door de nationale instanties en rechtbanken in de lidstaten. Als dat in het kader van een renationalisering gebeurt, zal dat versnippering van het mededingingsbeleid tot gevolg hebben. Ook dat vind ik dat onaanvaardbaar. Een hoeksteen van het Europees beleid wordt hier ondergraven. De door de Europese Commissie geplande systeemverandering in het Europese kartelrecht houdt grote risico's in voor het mededingingsbeleid. Het huidige systeem biedt ons genoeg mogelijkheden om open markten en vrije concurrentie te garanderen.
De Commissie grijpt met haar voorstel terug naar oude voorstellen uit de jaren '50 en '60. Toen werd daarvoor geen meerderheid gevonden. Frankrijk hechtte toen zeer veel belang aan de wettelijke uitzonderingen en kreeg daarom compensatie in de vorm van concessies op het gebied van het landbouwbeleid. Veertig jaar later ligt dit voorstel opnieuw op de tafel. Ik weet zeker dat het ruimte laat voor kartelvorming ten koste van de consument. Ik vind dat onaanvaardbaar.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in dit belangrijke debat over het concurrentiebeleid wil ik het vanmorgen hebben over het verslag van de heer Langen over de Staalsteuncode.
Zoals het Hof van Justitie in 1996 heeft erkend, is de staalsector buitengewoon gevoelig voor concurrentieverstoringen. Ik ben trouwens enkele jaren geleden tot dezelfde conclusie gekomen toen ik een verslag schreef over de sterke en zwakke punten van de Europese staalindustrie. Er waren dus gegronde redenen om een steunstelsel in het leven te roepen voor deze sector. Daarmee wilde men de sterkste bedrijven in staat stellen het hoofd boven water te houden, zelfs indien dit in strijd was met artikel 4 van het EGKS-Verdrag.
Daar gaat het nu precies ook om in de zesde Staalsteuncode. Niettemin moeten we er eveneens voor waken dat niet aan de concurrentieverhoudingen wordt getornd en de markten niet al te ernstig verstoord worden. Daarom is het zeer belangrijk dat deze steun gereglementeerd wordt. We moeten de overheidssteun daarom beperken tot onderzoek en ontwikkeling, milieubescherming en bedrijfssluitingen.
Het is eveneens van het allergrootste belang dat de lidstaten hun plicht nakomen en de Commissie op de hoogte houden van de steun die zij aan hun staalbedrijven verlenen. De Commissie heeft daarvoor kortere termijnen voorgesteld, en ik ben het daarmee eens.
Evenals de rapporteur ben ik ingenomen met het verslag van de Commissie, maar ik betreur dat hierin niet alle aspecten van de steunmaatregelen aan bod komen. Hoewel de Staalsteuncode geen ruimte voor twijfel laat, heeft de Commissie machtiging gegeven voor steunmaatregelen aan staalbedrijven die in geen enkele categorie van die code thuishoren. Om ongelijkheden te voorkomen moet de code echter ofwel worden toegepast, ofwel worden gewijzigd.
Ter afronding wil ik nog opmerken, mijnheer de Voorzitter, dat nu de vervaldatum van het EGKS-Verdrag in zicht komt, de regels moeten worden aangepast. Volgens mij moet ook na 2002 steun worden verleend, en ik ben dan ook voorstander van een verordening van de Raad die zekerheid op dat punt verschaft. We kijken dus uit, ik kijk dus uit, naar voorstellen van de Europese Commissie in die zin.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil ingaan op het verslag van de heer Langen, over de steun aan de ijzer- en staalindustrie.
Ik ben het op twee punten met de rapporteur eens. In de eerste plaats moet inderdaad worden gegarandeerd dat de voorwaarden voor steunverlening in alle lidstaten dezelfde zijn, en in de tweede plaats moet men zorgen voor transparantie in de steunverlening. Wij delen de kritiek van de rapporteur dat de Commissie, in weerwil van de normen die door deze zesde Staalsteuncode worden voorgeschreven, regelmatig toestemming heeft gegeven voor steun aan bedrijven die buiten het bestek van de code vallen.
Wat ons echter de meeste zorgen baart is de door import veroorzaakte prijsdaling van 30%. Die prijsdaling is het gevolg van concurrentievervalsing in de ijzer- en staalindustrie. De schuldigen daarvan zijn Zuid-Korea en Taiwan die profijt trekken van heel andere arbeidsomstandigheden en andere vormen van steunverlening. De orderportefeuille van de staalindustrie en de scheepsbouwindustrie - waarover we het onlangs ook hebben gehad - is dan ook danig geslonken, wat een verlies van arbeidsplaatsen met zich meebrengt. Ik woon zelf in een regio - Asturië - waar de scheepsbouwsector op dit moment in ernstige moeilijkheden verkeert.
Op een wereldwijde markt zouden ook wereldwijde arbeidsvoorschriften en wereldwijde steunregelingen moeten bestaan. Ik weet dat dit nu moeilijk te verwezenlijken is, maar als we er niet in slagen rechtvaardige arbeidsvoorschriften in te voeren voor alle werknemers, hier en elders, en als we er niet in slagen op een rechtvaardige manier steun te verlenen aan alle landen, hier en elders, dan zal het heel moeilijk worden om de werkgelegenheid te behouden, in Europa en daarbuiten.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, inhakend op het verslag van de heer von Wogau wil ik allereerst duidelijk maken dat ik ingenomen ben met de inspanning van de Commissie om een taboe te doorbreken. Men is bereid over de tot nu toe onaantastbare procedureregels een debat in te leiden en concrete hervormingen voor te stellen. Ik wil de heer von Wogau gelukwensen met zijn werk. Hij neemt de handschoen op, maar dringt tevens aan op concrete verduidelijkingen en begeleidende maatregelen. Ook noemt hij de problemen bij de naam.
Het Witboek en het verslag dragen bij aan een denk-, discussie- en hervormingsproces dat nu moet beginnen. Eerst moeten wij - rechters, lidstaten en vooral de betrokken KMO's - op vele vragen nog een antwoord krijgen. Het mededingingsbeleid moet ook in de toekomst gecentraliseerd blijven en mag niet gerenationaliseerd worden. Dat zou de interne markt en de positie van Europa in de wereldeconomie in gevaar brengen. Het mededingingsbeleid mag echter niet uitsluitend Europees zijn. Ook hier is een zekere subsidiariteit geboden. Het verheugt mij daarom ook dat men individuele verantwoordelijkheid gaat invoeren, zonder de Commissie daarmee van haar verantwoordelijkheid te ontslaan.
Uit de praktijk blijkt dat slechts negen gevallen werden verworpen en 94% van de door de Commissie behandelde gevallen niet formeel werden geregeld, maar met een niet openbaar gemaakte, wettelijk niet bindende administratieve brief of gewoon door de tijd te laten verstrijken. Dit geeft aan dat in deze tijd van mondialisering en uitbreiding aan de werkzaamheden van de Commissie door gebrek aan tijd, personeel en geld paal en perk is gesteld.
Ter afsluiting wil ik nog zeggen wat ik van deze hervorming verwacht. Ik verwacht eerlijke concurrentie en gelijke mededingingsvoorwaarden, rechtszekerheid voor alle ondernemingen, eenvormige toepassing van het mededingingsbeleid, vereenvoudiging van de procedures volgens het principe van de one-stop-shop, coördinatie van de nationale, onafhankelijke mededingingsinstanties, nauwe samenwerking tussen de nationale instanties en rechtbanken en de Commissie en een duidelijke verdeling van de bevoegdheden tussen nationale instanties en rechtbanken bij de toepassing van het Europese mededingings- en kartelrecht. Ik verwacht ook dat de Commissie zich toespitst op dat wat bij de vervulling van haar opdracht als hoedster van het Europese werkgelegenheidsbeleid het belangrijkst is. Ik kijk met spanning uit naar het eerste wetgevingsvoorstel dat uit het brede debat naar voren zal komen.

Bordes
Het verslag van de Commissie bevestigt dat, met uitzondering van Duitsland, de overheidssteun aan het bedrijfsleven overal toeneemt. De enige reden waarom de Commissie zich daar zorgen over maakt, is dat dit de concurrentieverhoudingen zou kunnen beïnvloeden.
Wij scharen ons achter de belangen van de arbeidende klasse. De maatschappij heeft niets te winnen bij deze enorme overheveling van overheidsgelden naar het bedrijfsleven. Kijk maar naar de automobielsector, waar subsidies en andere vormen van overheidssteun met 24% zijn toegenomen in de loop van de referentieperiode. En waar dient allemaal het toe? Banen worden er niet mee gered. De betrokken bedrijven hebben stuk voor stuk banen geschrapt en in sommige gevallen zelfs mensen ontslagen. De arbeidsomstandigheden worden er ook niet beter op. Er wordt immers meer geproduceerd met minder arbeiders, en dus gaan de arbeidsomstandigheden erop achteruit. Hadden deze bedrijven wel overheidssteun nodig om te overleven? Welnee, de automobielindustrie strijkt al jaren kolossale winsten op.
Overheidssteun is verderfelijk om twee redenen. Ten eerste gaan bedrijven op jacht naar subsidies door zich van het ene naar het andere land te verplaatsen, zoals ook in het verslag-Jonckheer wordt erkend. Ten tweede is steun onaanvaardbaar omdat er zo overheidsgeld wordt gebruikt om een handvol particuliere aandeelhouders te verrijken. De rijksten worden dus bedacht met overheidssteun, terwijl de sociale zekerheid overal in Europa afkalft, overheidsdiensten worden afgestoten en ziekenhuizen hun deuren moeten sluiten.
Ik stem tegen het verslag-Jonckheer, omdat we behoefte hebben aan een ander beleid. Alle vormen van steun aan het particuliere bedrijfsleven moeten worden stopgezet en het geld dat zo vrijkomt moet gebruikt worden om de overheidsdiensten verder uit te bouwen en nieuw personeel te laten aanwerven.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, dit debat is buitengewoon belangrijk omdat het concurrentiebeginsel welhaast de hoeksteen van de interne markt is. Om dit concurrentiebeginsel in praktijk te brengen, zijn de artikelen 85 tot en met 94 in het bestel opgenomen. Ook is er een zelfstandig mededingingsbeleid ontwikkeld en wordt controle uitgeoefend op alle vormen van staatsteun en alle belastingregels die de concurrentie kunnen verstoren. Aanvankelijk waren dat alleen de voorschriften inzake indirecte belasting, maar recentelijk zijn daar, dankzij commissaris Monti, ook voorschriften inzake directe belasting bijgekomen. Daarnaast is natuurlijk de gedragscode ingevoerd.
Dit systeem heeft tamelijk goed gewerkt, maar de tijd verstrijkt - net als in de beroemde film Casablanca -, en we moeten de toe nu toe toegepaste regels aan de veranderde omstandigheden aanpassen. Daarover blijken de deelnemers aan dit debat het in belangrijke mate eens te zijn. In de eerste plaats moet het systeem op duidelijke en volledige regels berusten. Het bestaan van onduidelijke regels, van leemtes in de regelgeving of van regels waarmee onduidelijke juridische begrippen worden geïntroduceerd, is op dit gebied waarschijnlijk nog bedenkelijker dan op andere gebieden. Dat geldt zeer zeker wanneer de toepassing van de regels wordt overgelaten aan de nationale autoriteiten, zoals dat in de tweede etappe van deze hervorming gebeurt.
In de derde plaats is het voor mij belangrijk dat de Commissie weerstand biedt aan de verleiding om onafhankelijke agentschappen op te zetten die een uniforme toepassing van de regels door nationale organen moeten garanderen. Daardoor wordt immers de essentie van de Commissie aangetast.
In de vierde en laatste plaats - en daar is al op gezinspeeld - is de internationale rechtsorde veranderd. Wij hebben dat op de mislukte conferentie van Seattle gezien, en we zien het op de bilaterale conferenties met verschillende landen en regio's van de wereld. Het concurrentiebeginsel zou inmiddels universeel moeten gelden. Wij moeten erop toezien dat arbeids- en milieunormen worden gehandhaafd zodat dumping op dit gebied wordt vermeden, en dat eigendomsrechten strikt worden geëerbiedigd. Er moet toezicht worden uitgeoefend op de verlening van staatssteun, omdat die - zoals hier al is gezegd - in veel sectoren leidt tot concurrentievervalsing en tot banenverlies in de Unie. Kortom, met moet er op toezien dat overal vergelijkbare voorwaarden gelden. Daardoor wordt vermeden dat steunverlening, de interne concurrentieverstoringen van bepaalde landen, worden overgeheveld naar het internationaal vlak en eigenlijk als een val worden gebruikt.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Monti, het verslag-Jonckheer over de overheidssteun aan de industrie en bepaalde andere sectoren bevat veel goeds. Allereerst blijkt uit het verslag dat het Parlement vastbesloten is doelbewust te streven naar vermindering van overheidssteun om aldus een goede werking van de interne markt te kunnen garanderen.
Er staan echter talrijke conclusies in het verslag die onze fractie in ieder geval grote zorgen baren. Ik noem bijvoorbeeld het feit dat het niveau van de overheidssteun en de omvang daarvan per hoofd van de bevolking sterk uiteenlopen in de verschillende lidstaten. Dit toont de noodzaak van dergelijke overzichten aan. Subsidies die voortkomen uit nationale, egoïstische standpunten bieden bedrijven onrechtvaardige voordelen, werken zodoende concurrentievervalsend en leiden tot een voor heel Europa nutteloze en oneconomische verdeling van de schaarse middelen. Het is ook niet helemaal om het even van welke steunvormen er sprake is. Vormen van overheidssteun die een eigen inzet van de steunontvanger eisen, verdienen de voorkeur. Ik noem bijvoorbeeld de overheidsgaranties waarover de Commissie onlangs een verklaring heeft afgegeven. Deze moeten natuurlijk als overheidssteun worden beschouwd, maar vormen naar mijn mening wel een beter alternatief dan de rechtstreekse steun aan bedrijven.
In het verslag over het mededingingsbeleid wordt opnieuw het vertrouwen van de Commissie in een strenge regelgeving onderstreept, zonder dat er aandacht wordt geschonken aan de argumenten inzake economisch rendement die op het concurrentievermogen van invloed zijn. De Europese economie zal echter nooit het gewenste concurrentievermogen bereiken als wij niet op het functioneren van de markt vertrouwen. Als het mededingingsbeleid ondergeschikt wordt gemaakt aan de doelstellingen van het sociaal en het milieubeleid, blijven werkelijk doeltreffendheid en economische groei een droom. Het mededingingsbeleid moet dan ook worden gezien als deel van het economisch geheel en moet onder andere worden beoordeeld in relatie tot het handelsbeleid en de immateriële rechten. Het is niet goed alleen de sociale dimensie ervan te benadrukken. De doelstellingen van het sociaal beleid kunnen het beste worden bereikt via een krachtiger economische groei en niet door het sluiten van compromissen in het mededingingsbeleid.
In het verslag-Rapkay wordt ook de internationale dimensie van het mededingingsrecht onderstreept. Naar mijn mening zou het goed zijn als er op internationaal niveau overeenstemming over bepaalde essentiële beginselen van het mededingingsrecht werd bereikt. Het streven naar gezamenlijke minimumnormen leidt daarentegen al snel tot de gemakkelijkste weg en tot de kleinst gemene deler, waardoor alle doelstellingen van het mededingingsbeleid vervlakken.

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Monti, ik ben van mening dat de Europese Unie zich moet inzetten voor de modernisering van de mededingingsregels, niet alleen vanwege de veranderingen die zich in de loop der jaren hebben voorgedaan, maar ook in het licht van de uitbreiding van de Unie. Ik wil de rapporteur, de heer Karl von Wogau, bedanken voor zijn inzet. Ik waardeer zijn overwegingen. Ik wil bovendien mijn waardering uitspreken voor de overwegingen en opmerkingen die de heer Tesauro, voorzitter van de Italiaanse mededingingsautoriteit, mij heeft doen toekomen. Ik twijfel er niet aan dat de heer Monti daarmee rekening zal houden.
Het is onze opgave de markt verder te liberaliseren en met name de verschillende nationale markten te homogeniseren. Op dit moment zijn er grote onderlinge verschillen, die duidelijk naar voren komen als we de Engelse, Italiaanse en Franse markt met elkaar vergelijken. Op de Franse markt is staatsprotectionisme schering en inslag, wat niet het geval is in Engeland en slechts in zeer beperkte mate in Italië.
Het gevaar bestaat dat de economieën van de landen die tot de Unie willen toetreden het niet zonder steun kunnen stellen, als ze niet stap voor stap aangepast worden. Ik denk ook dat er een drempel moet worden vastgesteld. Onder drie drempel moeten wij twee belangrijke kenmerken van onze economische infrastructuur opnemen: het midden- en kleinbedrijf, het bindende element van de Europese economie, en de sociale zekerheid voor de economisch zwakken in Europa. De vrijwaring van de sociale functie van de markt is precies datgene wat een op verbetering van de levenskwaliteit van de burgers afgestemd systeem onderscheidt van een liberalisme tout court.
Bij de nieuwe regelgeving moet de economie van de ultraperifere regio's en de eilanden beschermd worden. Daarom denk ik dat het nuttig is bijzondere aandacht te schenken aan en banden te leggen met twee externe markten: met Rusland en de landen van het Middellandse-Zeegebied. Op deze manier worden deze economieën minder perifeer. Ik hoop - en bedank de heer Monti daarvoor - dat de nieuwe regelgeving vanuit economisch oogpunt zo breed mogelijk zal worden opgezet en de sociale functie van de markt behouden zal blijven.

Peijs
Voorzitter, mededinging is het hart en de kracht van het Europese interne marktbeleid. Een vrije open markt kan alleen bestaan bij de gratie van concurrentie, begrensd door duidelijke, uniforme spelregels. In zijn verslag verwoordt Karl von Wogau dat op een zeer goede wijze. Maar Europa verandert. De economieën groeien, we breiden uit naar 25 tot 30 lidstaten. De Europese Commissie raakt overbelast bij voortzetting van het huidige beleid. Modernisering van het mededingingsbeleid is daarom noodzakelijk. Daarover geen discussie.
Dat gezegd hebbende, blijf ik bij de voorgenomen decentralisatie toch bezorgdheid houden. Hoe gaat de Commissie als hoedster van de Verdragen garanderen dat er in Londen, Palermo, Helsinki en straks Boedapest en Ankara op uniforme wijze wordt beslist in mededingingszaken? Het is noodzakelijk om rechtsongelijkheid te voorkomen en mededingingszaken zullen stromen naar de rechtbank waar het mildst geoordeeld wordt. Het is niet genoeg te zeggen dat er in de lidstaten al 40 jaar ervaring is. In Nederland staat de mededingingsautoriteit nog in de kinderschoenen. Dit land heeft te maken met een zeer kleine markt die helaas vaak tegelijkertijd gedefinieerd wordt als de relevante markt. Dit in tegenstelling tot Duitsland waar een zeer ervaren Kartellamt zijn bevoegdheden uitoefent op een gigantische markt.
Het vertrouwen van de Europese Commissie dat in alle windstreken de interpretatie van wetgeving bijna vanzelfsprekend gelijk zal zijn, is wat wij in katholieke kringen "vermetel vertrouwen" noemen en dat is verboden. Aan uniformiteit moet gewerkt worden. Ik denk aan gespecialiseerde, nationale gerechtshoven met mogelijkheid van direct beroep op een speciale mededingingskamer bij het Europese Hof. Die speciale kamer in Luxemburg is nodig vanwege de noodzaak ruime expertise op te bouwen. Bovendien laten de zeer grote economische en sociale belangen die met dit soort zaken gemoeid zijn niet toe dat een uitspraak twee jaar op zich laat wachten zoals nu heel normaal is. Wat vindt de commissaris daarvan?
Ik wil afsluiten met een belangrijk punt voor het midden- en kleinbedrijf. De Europese Commissie dient zelf, om het midden- en kleinbedrijf grotere zekerheid te verschaffen, een vrijstellingsverordening op te stellen voor het midden- en kleinbedrijf zodat naast verticale ook horizontale vrijstellingen mogelijk zullen zijn. Kleine zelfstandige bedrijven moeten zich door samenwerking teweer kunnen stellen tegen de grote ketens. Het kan niet de bedoeling zijn van het Europese mededingingsbeleid om kleine bedrijven het leven onmogelijk te maken. Voor kleine bedrijven zal bovendien nagedacht moeten worden of niet beter een systeem met een waarschuwing vooraf, de gele kaart, gehanteerd kan worden in plaats van meteen een rode kaart die als een boete zal werken en die het voortbestaan van het bedrijf zal bedreigen.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, omdat ik de laatste spreker ben, heb ik het voorrecht tegen de commissaris te kunnen zeggen dat de meerderheid van het Parlement zijn initiatief steunt en blijk heeft gegeven van een volledig, en mijns inziens gerechtvaardigd, vertrouwen in de wijze waarop hij het schip bestuurt. Wij willen echter wel meeroeien, mijnheer de commissaris. Wij zitten allemaal in hetzelfde schuitje, en wij willen met u meeroeien. Daarom denk ik dat het absoluut noodzakelijk is een interinstitutionele dialoog aan te gaan om het schip naar een veilige haven te loodsen, om deze bijzonder belangrijke hervorming vorm te geven en te nuanceren.
De talrijke ideeën die hier naar voren zijn gebracht, kunnen grofweg in drie groepen worden verdeeld. In de eerste plaats hebben enkele leden - en met name de voorzitter van de economische commissie, mevrouw Randzio-Plath - erop gewezen dat het nieuwe systeem van wettelijke vrijstellingen volledig verenigbaar moet zijn met het Verdrag. Ik deel die opvatting en ik denk dat we dit aspect moeten bestuderen.
In de tweede plaats is er de kwestie van de rechtszekerheid voor bedrijven. Het is waar dat de Commissie geen machine is die rechtszekerheid fabriceert, mijnheer de commissaris. Daar zijn we het allemaal over eens. Maar het is niet minder waar - en dat is door alle geledingen van het Parlement herhaald - dat het midden- en kleinbedrijf het bindweefsel van de Europese industrie is, en dat de Commissie vaak de rol speelt van auctoritas die de interne markt legitimiteit verschaft.
Op dit punt wil ik op een opmerking van de heer Karas reageren. Er zijn slechts negen afwijzende besluiten genomen. Uit mijn ervaring als advocaat puttend, zeg ik echter: hoe vaak heeft een advocaat met twee bedrijven en een project onder zijn hoede dat project niet aangepast aan de mededingingsregels wanneer de Commissie ex ante een aanwijzing gaf? Dat is een aspect dat moet worden meegewogen.
In de derde plaats is er het probleem van de uniforme toepassing van het Gemeenschapsrecht. Mevrouw Thyssen heeft dat in haar interventie op onnavolgbare wijze uitgelegd. Diversiteit vind ik uitstekend als het om biodiversiteit of culturele diversiteit gaat, maar niet in de toepassing van het recht; niet in het mededingingsrecht, dat de kern en de essentie van de interne markt is. Wat dat betreft, moeten we de zaken duidelijk stellen. Slechts in een paar landen, zoals Duitsland, bestaan er gespecialiseerde rechtbanken. Misschien is dat een weg die we verder moeten bewandelen, maar we moeten ook andere mogelijkheden onderzoeken.
Er zijn ook mensen - en met die gedachte wil ik afsluiten, mijnheer de commissaris - die doen alsof de Europese instellingen er zijn voor de groten, voor degenen die rijk en belangrijk zijn, en niet voor de burger en het midden- en kleinbedrijf. Zulke mensen mogen wij geen kans geven, we mogen ze geen wapens in handen geven. Het schrikbeeld - dat echter geen werkelijkheid zal worden, omdat er afdoende maatregelen zullen worden genomen om zo'n situatie te vermijden - is dat van rechtbanken die uiteenlopende uitspraken doen die erg lang op zich laten wachten en die niet werkelijk kunnen worden gecontroleerd. De enige mogelijkheid daartoe zou "le parcours du combattant" zijn, zoals de Fransen het noemen, de gang naar het Hof in Luxemburg, dat zich pas na jaren over de zaak zou uitspreken. Het is bekend dat het Hof momenteel overbelast is.
Mijnheer de commissaris, het belang van deze hervorming kan niet genoeg worden benadrukt. Deze hervorming is van invloed op de mededinging en op de samenhang van de interne markt, en heeft volgens mij een belangrijke uitwerking op het gevoel van Europese eenwording, het gevoel van legitimiteit van de Europese eenwording. Wij rekenen daarom op een interinstitutionele dialoog, mijnheer de commissaris, om gestalte te kunnen geven aan een hervorming waar iedereen op wacht. Wij denken dat wij die hervorming, onder uw leiding en met onze samenwerking, tot een goed einde zullen brengen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank de Economische en Monetaire Commissie en heel het Europees Parlement van harte voor hun grote interesse voor het mededingingsbeleid. Dit gecombineerde debat is daarvan naar mijn mening een sprekend bewijs.
De standpunten die naar voren zijn gebracht, zijn weloverwogen en bestrijken zowel de economische filosofie als de institutionele organisatie.
Onze gemeenschappelijke bedoeling is het mededingingsbeleid, de steunpilaar van het sociale marktbeleid en de Europese opbouw, te moderniseren en te versterken. Onze gezamenlijke doelstelling bij alle aspecten van de hervorming van het mededingingsbeleid is een betere bescherming van de mededinging, een vermindering van de bureaucratie voor het bedrijfsleven en een grotere betrokkenheid van de burgers bij het besluitvormingsproces.
Ik wil de heer von Wogau persoonlijk van harte bedanken voor de inzet waarmee hij het dossier over het Witboek heeft bestudeerd en voor zijn uitstekende verslag.
Ik wil de overwegingen die in het debat over het verslag-von Wogau naar voren zijn gebracht in vier punten samenvatten, waarbij ik aanteken dat ik deze overwegingen niet opvat als kritiek aan het adres van de Commissie, maar veeleer als fundamentele bijdragen, want het gaat om gerechtvaardigde bedenkingen die we gezamenlijk willen wegnemen. Deze vier punten zijn: doelmatigheid, risico van renationalisatie, coherentie bij de toepassing en rechtszekerheid. Ik zal ze een voor een kort bespreken.
Doelmatigheid: ik ben ervan overtuigd dat de mededinging op de interne markt door deze hervormingen beter, en niet slechter, beschermd zal worden. Geachte leden van het Parlement, met de methode die op dit moment wordt gebruikt, de aanmelding, kan deze doelstelling niet meer worden bereikt, want de ernstigste gevallen komen zo niet bij de Commissie terecht. In vijfendertig jaar heeft de Commissie slechts negen maal, na aanmelding en zonder dat er sprake was van aangifte, een verbod uitgesproken. Deze methode garandeert evenmin transparantie en echte rechtszekerheid voor de ondernemingen. De bedrijven ontvangen meestal enkel een administratieve brief. Met behulp van het nieuwe systeem kan de bescherming van de mededinging worden verbeterd, eerst en vooral omdat de Commissie zich zal kunnen concentreren op de ernstigste gevallen van concurrentievervalsing, maar ook omdat de nationale mededingingsautoriteiten nauwer betrokken zullen worden bij de bestrijding van inbreuken. In de derde en laatste plaats kunnen de slachtoffers van inbreuken zich rechtstreeks wenden tot een nationale rechter, die de subjectieve rechten moet beschermen.
Renationalisatie: alhoewel het overbodig is wil ik toch nog eens nadrukkelijk erop wijzen dat het Witboek absoluut niet tornt aan het huidig bestel inzake bedrijfsconcentraties en overheidssteun. Wij zijn niet van plan deze kwesties te delegeren maar bij verordening 17 doet zich wel degelijk het gevaar van renationalisatie voor. Natuurlijk zijn wij ons hiervan bewust en dit vraagstuk wordt dan ook op dit moment grondig bestudeerd, mede naar aanleiding van uw bedenkingen. Ik geloof echter eerlijk gezegd niet dat deze renationalisatie zich zal voordoen. Het voorstel van de Commissie kent aan de Commissie een centrale rol toe bij de vaststelling van het mededingingsbeleid. De Commissie zal na de hervorming niet minder actief worden, maar zich sterker kunnen richten op de belangrijkste dossiers. De Europese mededingingscultuur zal door de hervorming worden gestimuleerd tot een voortdurende ontwikkeling. Ik benadruk dit, want de uitdrukking van voorzitter Randzio-Plath heeft me zeer getroffen en ik onderschrijf haar van harte. De hervorming zal ervoor zorgen dat de verschillende nationale mededingingsculturen getransplanteerd worden en wortel kunnen schieten in de bodem van het Europese mededingingsbeleid, daar waar nu reeds allerlei verschillende plantjes groeien. De vijftien nationale rechtsbestellen zullen steeds sterker worden teruggedrongen ten gunste van het communautaire recht dat door steeds meer marktdeelnemers kan worden toegepast. Dat wil zeggen dat het mededingingsrecht gecommunautariseerd wordt en niet gerenationaliseerd.
Coherente toepassing: het gevaar van een inconsequente toepassing van de mededingingsregels mag zeker niet worden veronachtzaamd, maar mag naar mijn mening ook niet worden overdreven. De artikelen 81, lid 1 en 82 worden tenslotte, net als veel andere bepalingen van het Verdrag, al tientallen jaren door nationale autoriteiten en rechters toegepast. Dit heeft nooit tot grote problemen geleid. In een stelsel van wettelijke uitzonderingen hangt coherentie in de eerste plaats af van duidelijkheid in de materiële regels. De Commissie zal zich ervoor inzetten het juridisch kader duidelijk af te bakenen, zowel met een algemene regelgeving als met haar besluitvormingspraktijk. In de tweede plaats moeten er doeltreffende methoden ter voorkoming van geschillen worden ontwikkeld. In het Witboek worden informatie- en raadplegingsprocedures uiteengezet. In dit verband wil ik nader ingaan op het uitstekende idee van mevrouw Riis-Jørgensen en de heer Huhne, in verband met de monitoring of the implementation.
Het idee van de controle op de toepassing zit als volgt in elkaar. Ik vind het overigens een erg goed idee, en we zullen er waarschijnlijk mee aan de slag gaan. Hoewel we veel achting hebben voor het werk van de nationale mededingingsinstanties, spreekt het voor zich dat we zorgvuldig in de gaten zullen houden op welke manier het Europese recht wordt toegepast door de nationale overheden en rechtbanken. Daarom wil de Commissie het recht behouden een zaak te onttrekken aan de bevoegdheid van een nationale mededingingsinstantie als er sprake is van een incorrecte toepassing. Hiermee komen we tenminste voor een deel aan uw zorgen tegemoet, mevrouw Peijs.
Wat betreft de opmerkingen van de heer Evans over de gevolgen voor het bedrijfsleven is het belangrijk dat er een grondige kosten-batenanalyse wordt uitgevoerd. Het doel van het Witboek is immers reacties van bedrijven en andere bronnen in te zamelen. We hebben een groot aantal uitstekende commentaren en bijdragen ontvangen op grond waarvan we een kosten-batenanalyse voor het bedrijfsleven kunnen uitvoeren. We gaan dit materiaal grondig bestuderen voordat we een voorstel indienen voor een nieuwe verordening.
Een ding is heel belangrijk in verband met het bedrijfsleven, zoals mevrouw Thyssen, mevrouw Peijs en mevrouw Palacio Vallelersundi hebben opgemerkt: de gevolgen voor het midden- en kleinbedrijf. Veel sprekers hebben dit onderstreept. De Commissie besteedt bijzondere aandacht aan de rechtszekerheid voor kleine en middelgrote ondernemingen. Wij hebben een stelsel in gedachten dat de rechtszekerheid voor het midden- en kleinbedrijf aanzienlijk verbetert. Waarom? Is dit niet meer dan een politiek gebaar? Nee. Met dit stelsel zijn we van plan ons materieel recht zodanig te wijzigen dat de meeste kleine en middelgrote ondernemingen in aanmerking kunnen komen voor een groepsvrijstelling, bijvoorbeeld wanneer het om verticale beperkingen gaat. De meeste kleine en middelgrote bedrijven hebben namelijk minder dan 30% marktaandeel.
Wij hebben een de minimis-nota waarin staat dat het midden- en kleinbedrijf in de regel niet onder de strenge verbodsbepaling van artikel 81, lid 1 valt, omdat het de markt niet domineert. We zijn nog verdere groepsvrijstellingen en richtsnoeren aan het uitwerken waarin steeds rekening wordt gehouden met de bijzondere toestand waarin het midden- en kleinbedrijf verkeert. Ons Witboek over de modernisering zal de positie van het midden- en kleinbedrijf ook verbeteren. Om te beginnen zal de bureaucratische rompslomp die uit de huidige aanmeldingsplicht voortvloeit worden afgeschaft, en verder zal artikel 81, lid 3 rechtstreeks toepasbaar worden, iets waar met name het midden- en kleinbedrijf van zal profiteren.
Het vierde punt is de rechtszekerheid. Ik ben de eerste om toe te geven dat rechtszekerheid belangrijk is voor het bedrijfsleven, mijnheer Evans, en dan niet alleen voor juridische beroepsgroepen, die toch een belangrijke rol spelen in de Europese opbouw. Rechtszekerheid is belangrijk voor het bedrijfsleven. Ook de voorzitter van de Commissie juridische zaken en interne markt, mevrouw Palacio Vallelersundi, heeft daarop in haar laatste interventie gewezen. Ik ben haar zeer dankbaar voor de wijze waarop zij de discussie over de interne markt in het algemeen en dus, in dit geval, ook over de mededinging volgt. Ik ben ervan overtuigd dat de rechtszekerheid voor het bedrijfsleven als gevolg van dit voorstel zal toenemen, en wel om drie redenen: alle concurrentiebeperkende overeenkomsten die voldoen aan de vrijstellingsvoorwaarden kunnen zonder voorafgaande beschikking en krachtens de onmiddellijke werking van artikel 81, lid 3 worden toegestaan; in twijfelgevallen kunnen bedrijven worden geholpen met de publicatie van met redenen omklede adviezen. Bij het voorstel horen verder vrijstellingsverordeningen en richtsnoeren om de regels te verduidelijken en voor zekerheid te zorgen.
(FR) Mevrouw Thyssen heeft het verder gehad over het legal privilege, het juridisch voorrecht van bedrijfsjuristen. Graag wil ik u in herinnering brengen dat het Hof van Justitie deze kwestie in 1982 al heeft beslecht, zoals u beter zult weten dan ik. Deze jurisprudentie blijft geldig en er is geen enkele aanleiding om deze op de helling te zetten. Met het Witboek willen we maar een enkel aspect onder de loep nemen: het uitwisselen van vertrouwelijke informatie. Wij zijn momenteel in gesprek over de garanties die bedrijven daarbij moeten genieten.
Mijnheer de Voorzitter, ik kom nu bij het verslag van de heer Rapkay. Ik wil de heer Rapkay bedanken voor zijn uitstekende werk en voor zijn steun aan het XXVIIIe jaarverslag van de Commissie over het mededingingsbeleid. Het ziet ernaar uit dat wij het in grote lijnen eens zijn, maar in het verslag-Rapkay worden enkele accenten gelegd die wij grondig zullen moeten overwegen. Om het kort te houden, noem ik er slechts twee: ten eerste, een grotere transparantie. Dit Parlement weet hoe belangrijk wij allen transparantie in het mededingingsbeleid vinden. Persoonlijk heb ik dat ondervonden vanaf de eerste dag waarop ik gehoord ben door de Economische en Monetaire Commissie, op 1 september. Ik kan u verzekeren, mijnheer Rapkay, dat de Commissie bereid is het Parlement een verslag te leveren over de internationale aspecten van het mededingingsbeleid, een thema waarop ook mevrouw Randzio-Plath de aandacht heeft gevestigd. Ik kan u eveneens zeggen dat de bilaterale betrekkingen met de overeenkomstige autoriteiten in de Verenigde Staten, Canada en Japan op dit punt zeer goed zijn. In het kader van de Wereldhandelsorganisatie wordt gewerkt aan een daadwerkelijk volet voor de mededinging.
Ik wil ook u, mijnheer Jonckheer, van harte bedanken voor uw verslag over het zevende overzicht van de steunmaatregelen van de lidstaten in de Europese Unie. Ik ga hier niet in op de kwestie van de medebeslissing. Niet dat ze niet belangrijk is, integendeel. Het institutioneel gehalte van deze kwestie is wel degelijk zeer belangrijk, maar gaat het gebied van de mededinging te buiten. Het is derhalve niet aan mij daarover te oordelen. Dit vraagstuk moet behandeld worden in de bredere context van de intergouvernementele conferentie.
Wat uw suggesties betreft, mijnheer Jonckheer, u weet dat de weinige, maar zeer bekwame personeelsleden van mijn diensten bezig zijn het register en het scoreboard over overheidssteun samen te stellen. Ik zie ook met belangstelling uit naar de resultaten van het achtste overzicht. Het tijdschema daarvan ziet er als volgt uit: nu, in januari, behandeling door de diensten en in maart 2000 goedkeuring door de Commissie. Hierbij zal blijken of de laatste tendensen bevestigd worden.
De leden Jonckheer, Thyssen en Gemelli hebben verwezen naar de mate van voorbereiding van de kandidaat-landen op het vlak van de mededinging in het algemeen en van de overheidssteun in het bijzonder. Ik kan alleen zeggen dat er aan concrete maatregelen gewerkt wordt. Zij zijn zich aan het voorbereiden. Allen hebben ondertussen mededingingswetten en zijn bezig de bijbehorende toezichthoudende autoriteiten op te richten.
Ook ik maak me, zoals u weet, zorgen over de energieproductie en vooral over het milieu. De herziening van het kader voor de overheidssteun op milieugebied is nu bijna afgerond. In verband met de overheidssteun wil ik bovendien de aandacht vestigen op het probleem van de terugvordering van ten onrechte verleende steun, hetgeen onder andere door mevrouw Riis-Jørgensen naar voren werd gebracht. In april 1999 heeft de Commissie een nieuwe procedure vastgesteld met specifieke regels voor de terugvordering. Ik verzeker u dat u in de nabije toekomst zult merken hoe ernstig wij deze regels nemen.
Ten slotte wil ik nog, mijnheer de Voorzitter, een woord van dank spreken aan het adres van de heer Langen. Zijn verslag heeft weliswaar betrekking op slechts een sector, maar is daarom niet minder belangrijk. In het verslag van de Commissie inzake de overheidssteun aan de ijzer- en staalindustrie worden, zoals bekend, de individuele besluiten in het kader van de uitzonderingsprocedure van artikel 95 van het EGKS-Verdrag niet in aanmerking genomen. Het gaat daarbij namelijk om besluiten die buiten het kader van de Staalsteuncode vallen. Ook de toekomstige bepalingen betreffende steun aan de ijzer- en staalindustrie, die in juli 2002 in werking zullen treden, zullen strikt zijn. De noodzaak hiervan wordt ondertussen ook door de sector zelf ingezien. Ik zal u met genoegen ons standpunt uiteenzetten wanneer ons voorstel over de nieuwe regels is afgerond en wij de meest geschikte juridische vorm hebben gekozen.
Mijnheer de Voorzitter, wat mij bij zal blijven van dit debat, waarvoor ik het Parlement wil bedanken, is de brede intellectuele en politieke steun van het Europees Parlement aan het mededingingsbeleid. Ik ben u bijzonder erkentelijk voor de fundamentele waardering voor het werk van de Commissie en het geschonken vertrouwen, waardoor zij haar werkzaamheden kan voortzetten. De interinstitutionele dialoog met het Parlement in het algemeen en met de Economische en Monetaire Commissie in het bijzonder zal worden voortgezet. U heeft dat naar mijn mening heel goed uitgedrukt, mevrouw Palacio: wij allen moeten roeien, waar mogelijk in dezelfde richting. Mededinging is geen doel op zich, zoals de heer Rapkay terecht heeft opgemerkt, maar een belangrijk middel voor de opbouw van ons Europa. De heer von Wogau heeft aan het begin van het debat gezegd dat mededinging geen abstract iets is, maar het belang van de burgers moet dienen: het is de grondslag van de sociale markteconomie. Bij de opbouw van Europa heeft mededinging altijd een civiele en niet alleen een economische waarde gehad en dat zal ook zo blijven.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Monti.
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Unie
De Voorzitter
 Aan de orde is het verslag (A5-0002/2000) van mevrouw Theato namens de Commissie begrotingscontrole houdende aanbevelingen van het Parlement aan de Commissie inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Unie.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, elk jaar vernemen wij, vooral uit de verslagen van de Europese Rekenkamer, dat op de begroting van de Europese Unie gelden verloren gaan door verkwisting, wanbeheer, onregelmatigheden en zelfs door grove fraude. Deze wantoestanden dwingen het Parlement ertoe maatregelen te treffen om de gelden van de Europese belastingbetaler, die de begroting van de Unie betaalt, te beschermen.
Bijzondere aandacht moet daarbij gaan naar de strijd tegen fraude, naar opsporing, bestraffing en voorkoming daarvan. De oprichting van UCLAF, de task force en OLAF waren belangrijke stappen, net zoals de verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de controle ter plaatse.
De Unie kan bij vastgestelde inbreuken alleen administratieve sancties opleggen. De terugvordering van ten onrechte verkregen gelden door de Commissie heeft tot nu toe slechts matig succes opgeleverd. Strafrechtelijke maatregelen vallen onder de bevoegdheid van de lidstaten. Aangezien beide gerechtelijke aspecten elkaar overlappen en grensoverschrijdende misdrijven tegen de begroting van de Unie steeds vaker voorkomen, en ook door de georganiseerde misdaad worden gepleegd, is het onduidelijk wie in de lidstaten bevoegd is. Bovendien zijn wij geconfronteerd met verschillen tussen de nationale wetgevingen en tijdrovende en soms vergeefse verzoeken om wederzijdse rechtshulp. Ook het door de Europese Raad in 1995 ondertekende verdrag tot bescherming van de financiële belangen en de twee daaropvolgende protocollen hebben daaraan niets veranderd. Om in werking te treden moet het door elk van de vijftien lidstaten worden geratificeerd. Na vijf jaar hebben nog maar vier lidstaten dat gedaan.
Deze impasse, die de geloofwaardigheid van de Unie dreigt te ondermijnen, heeft het Parlement doen besluiten de instelling van een Europees openbaar ministerie voor te stellen. Dat voorstel heeft niet ten doel een transnationaal strafrecht of transnationale rechtspraak tot stand te brengen, maar om de Unie specifieke instrumenten ter bescherming van haar financiële belangen ter hand te stellen. Daarbij moet het subsidiariteitsbeginsel gelden.
In dit verslag nemen wij die ideeën opnieuw op en verzoeken wij de Commissie wetgevingsvoorstellen in te dienen om die doelstellingen te kunnen bereiken. Wij houden daarbij ook ten volle rekening met de adviezen van de Commissie juridische zaken en interne markt en de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken.
Na de oprichting van OLAF doen wij twee aanbevelingen om de operationele en juridische efficiëntie en transparantie van de dienst en de bescherming van de persoonlijke rechten te garanderen. Daarvoor is een wetsbesluit nodig - dat is de eerste aanbeveling - waarin de voor de financiële belangen van de Unie schadelijke delicten worden genoemd en een aantal beginselen wordt aangegeven. In een amendement stel ik 30 september voor als uiterste datum voor een voorstel van de Commissie.
De tweede aanbeveling betreft de strafrechtelijke procedure. De Commissie moet - ook hier verschuif ik de uiterste datum, namelijk naar 31 mei 2000 - een wetsvoorstel doen voor de oprichting van een onafhankelijke instantie die onder de verantwoordelijkheid van de Commissie coördinatietaken verricht en toezicht uitoefent op de regelmatigheid van de onderzoeksactiviteiten van OLAF. Het bestaande controlecomité kan alleen op de onafhankelijkheid van de directeur van OLAF toezien. Het voorstel voor een verordening moet voorzien in een onafhankelijke status van deze instantie en haar opdracht omschrijven. Deze opdracht moet beperkt blijven tot enerzijds de onderzoeken en interne procedures van OLAF voor de vervolging van fraude jegens de financiële belangen van de Gemeenschap en anderzijds de betrekkingen van OLAF met de nationale instanties.
Beïnvloeding van de rechtspleging in de lidstaten blijft uitgesloten. Het Hof van Justitie moet de rechtmatigheid van de wetgevingen controleren. Voorts willen wij dat tijdens de komende intergouvernementele conferentie het debat over de oprichting van een Europees openbaar ministerie, ter bescherming van de financiële belangen van de Unie, wordt geopend. Als dit debat mogelijk is, moet dit worden gegrondvest op het corpus juris, een studie van vooraanstaande wetenschappers die intussen op veel erkenning kan rekenen, en de daarop aansluitende haalbaarheidsstudies.
Ook in het tweede verslag van de zogenaamde vijf wijzen wordt voor deze aanpak gepleit. De Commissie, de heren Barnier en Vitorino, en enkele lidstaten staan eveneens open voor deze idee.
Dames en heren, ik verzoek u dit verslag goed te keuren. De Commissie begrotingscontrole heeft het met een ruime meerderheid goedgekeurd. Wij kunnen hiermee opnieuw laten zien dat het Parlement wanbeheer en fraude bestrijdt en bestraft waar dat nodig is.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een genoegen aan het debat over dit verslag deel te mogen nemen en mevrouw Theato mijn gelukwensen aan te mogen bieden.
De samenwerking tussen de commissies is bij het opstellen van dit verslag heel goed verlopen. Het resultaat, dat vandaag voor ons ligt, is een nuchter en rustig verslag over een bijzonder gevoelig onderwerp. Nuchterheid en kalmte zijn eigenschappen die bij de behandeling van artikel 280, lid 4 hard nodig zijn. Als we een prijs zouden moeten uitreiken aan het moeilijkst te begrijpen, het minst helder of het onduidelijkste artikel - of hoe u het ook wilt noemen - zou het er beslist om spannen. Het Verdrag is immers een bloemlezing van ingewikkelde artikelen. Dit artikel zou echter ongetwijfeld een goede kanshebber zijn om die prijs te winnen.
Dit onderwerp ligt zo gevoelig omdat het de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap betreft, zoals mevrouw Theato terecht heeft opgemerkt. Wij zijn ons er allemaal van bewust dat de financiële belangen van de Gemeenschap moeten worden beschermd. Het Parlement heeft daar als eerste op gewezen, of is althans een krachtig pleitbezorger van die gedachte geweest. We moeten echter oppassen dat we het kind niet met het badwater weggooien. Dat wil zeggen: bij het beschermen van de financiële belangen van de Gemeenschap moeten we rekening houden met de bevoegdheden van de lidstaten - mevrouw Theato wees daar al op - en met andere factoren die van invloed zijn op de burgers en op essentiële waarborgen. Deze overwegingen worden door de conclusies van het verslag-Theato perfect afgedekt.
Als voorzitster van de Commissie juridische zaken en interne markt, en natuurlijk ook als parlementslid, hoop ik dat een ruime meerderheid van het Parlement dit verslag morgen zal steunen, en de Commissie voor een goede uitvoering daarvan zal zorgen.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, zoals mevrouw Theato heeft opgemerkt, is dit een kritisch verslag. Dit is een initiatiefverslag van de Commissie begrotingscontrole. Een van de redenen waarom wij zoveel belang hechten aan dit verslag, is dat de Europese Unie algemeen associaties oproept van fraude en wanbeheer, of we dat nu leuk vinden of niet. Het wordt misschien wat overdreven, maar zo is het nu eenmaal. Aan ons de taak om daar iets aan te doen.
Sommige van de maatregelen die in het verleden al zijn ingevoerd, worden niet door alle lidstaten in praktijk gebracht. Laten we daarbij niet uit het oog verliezen dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de implementatie van ongeveer 80% van de Europese begroting. Een groot aantal lidstaten heeft het Verdrag betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen niet geratificeerd, en daarom was het duidelijk dat er iets radicalers moest gebeuren.
We moeten deze verantwoordelijkheid ernstig opvatten. Mensen die fraude plegen ten nadele van de Europese Unie moeten we kunnen vervolgen. De vraag is alleen wie de vervolging moet instellen. Daar komen we in de problemen. Wie is er bevoegd als je met een instantie te maken hebt die zoveel landen overspant?
We moeten ook rekening houden met de bezorgdheid van de lidstaten. Het voorstel om een Europees openbaar ministerie in te voeren ligt erg gevoelig. We beseffen allemaal dat een regelrechte federalistische aanpak, waarbij een Europese rechtsinstantie boven de nationale gerechtelijke instanties komt te staan, voor sommigen een stap te ver gaat. Maar de discussie moet geopend worden, en daarom doen we een beroep op de intergouvernementele conferentie om dit thema aan de orde te stellen.
De belangrijkste vraag voor ons Parlement als hoeder van de Europese begroting, is hoe we mensen moeten aanpakken die binnen de Europese instellingen werken. In de context van het hele hervormingsproces is het van belang dat we het juiste signaal uitsturen. Mensen moeten beseffen dat ze worden vervolgd als ze fraude plegen, en dat is op dit moment niet het geval. De vraag of wij daarvoor de juridische bevoegdheid hebben, is iets waarover mevrouw Palacio het woord heeft gevoerd.
Ik kondig u aan dat mijn fractie een amendement zal indienen om de details te schrappen over hoe de Commissie deze kwestie dient aan te pakken. We beseffen dat dit allemaal erg gevoelig ligt. We beseffen dat de Commissie misschien een kader nodig heeft waarbinnen zij over een oplossing kan onderhandelen die voor alle partijen aanvaardbaar is. Ik wil graag opmerken dat wij niet uit zijn op een corpus juris, een Europees federaal openbaar ministerie. Maar we zijn wel vastbesloten de status quo te veranderen, want die is volkomen onaanvaardbaar.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met mevrouw Theato geluk te wensen met haar verslag. Ik denk dat het een prima verslag is en dat het in overgrote delen door mijn fractie zal worden gesteund. Ik heb alleen het sterke gevoel dat ze in dit stadium eigenlijk nog een beetje verder had willen gaan. Als ik de discussies van de laatste vijf, zes maanden gehoord heb, zou dat best het geval kunnen zijn. Wij weten allemaal dat in 1995 overeengekomen is dat er moet worden gezorgd voor een betere strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Unie. Maar de lidstaten hebben niet meegespeeld. Dat is gewoon een politiek feit en daar kunnen wij op dit ogenblik, denk ik, weinig aan doen. De mogelijkheid is er nu dat de Commissie op basis van artikel 280 van het Verdrag nieuwe initiatieven neemt en ik zou de Commissie willen suggereren dat inderdaad zo snel mogelijk te doen. Mijn fractie is, in tegenstelling tot de voorgaande spreker die al verdwenen is, een sterk voorstander van een Europese openbare aanklager. Zonder twijfel zal mijn collega Jan-Kees Wiebenga hierop nog verder ingaan, want hij heeft daar reeds een verslag over het licht doen zien van zijn hand.
Wat wij, denk ik, moeten hebben is dat er op Europees niveau zo snel mogelijk een definitie komt van wat nu precies fraude en wat een onregelmatigheid is. Ik heb zelf deel uitgemaakt van de enquêtecommissie inzake het transitverkeer. Een van de grote problemen op dat gebied was dat als je iets verkeerds doet, en dan gaat het vooral over de inkomsten van de Europese Unie, dat in het ene land een onregelmatigheid is en in het andere land een misdaad. Dat kunnen wij, dacht ik, niet lang meer hebben, zeker niet op het ogenblik.
Eén algemeen politiek punt. Wat wij ook kunnen zeggen over de Europese verkiezingen, de lage opkomst is een feit. Wij kunnen dat verbeteren door snel achter de misdaad in Europa aan te gaan en dat moet gebeuren op Europees niveau.

Rühle
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Theato. Haar verslag kan ertoe bijdragen dat er weer vertrouwen in de Europese instellingen komt. Als wij aan de opkomst en de uitslag van de laatste Europese verkiezingen denken, is dat ook dringend nodig. Elk jaar hebben wij hetzelfde probleem. De Rekenkamer publiceert haar verslag en beschuldigt daarin de lidstaten van allerlei vormen van fraude. De Europese instellingen hebben totnogtoe echter te weinig mogelijkheden om maatregelen te nemen en het probleem op te lossen. Die gang van zaken knaagt elk jaar opnieuw aan het vertrouwen.
Het verslag van mevrouw Theato en haar voorstel kunnen het tij helpen keren. Wij moeten duidelijk maken dat de Europese instellingen zorgen voor goed gebruik van Europees geld en fraude voorkomen. De eerste stap, de overgang van UCLAF naar de onafhankelijke instantie OLAF, is gedaan. Wij moeten nu een tweede stap doen en voor OLAF een rechtskader creëren. Daarvoor hebben wij een Europees openbaar ministerie nodig, dat duidelijke rechtsgaranties biedt, ook voor verdachten.
Mijn fractie zal jammer genoeg niet eenparig voor dit verslag stemmen. Ik hoop dat het debat nog enkelen zal overtuigen. Jammer genoeg is de vrees nog groot dat zulk een Europese instelling de subsidiariteit zal aantasten. Ik zal echter mijn bijdrage leveren om het verslag van mevrouw Theato zoveel mogelijk steun te geven.

Di Lello Finuoli
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het in grote lijnen eens met de ingediende resolutie, hoewel we van mening zijn dat deze niets meer is dan een uitnodiging van het Parlement aan de Raad om de Verdragen zodanig te wijzigen dat de financiële belangen van de Unie op doelmatige wijze strafrechtelijk worden beschermd.
Het is zonder twijfel een goed idee om een Europees openbaar ministerie in het leven te roepen en voor alle EU-landen gemeenschappelijke delicten vast te stellen, maar ik geloof niet dat het mogelijk is deze plannen te verwezenlijken zonder eerst een communautaire rechtsorde in te stellen. Het gaat hier in feite om het strafrecht. Het strafrecht is een terrein waarop de nationale landen fel gekant zijn - en zullen blijven - tegen communautarisering. Het is ondenkbaar substantiële juridische normen en procedures te creëren voor een enkele sector - in dit geval de bescherming van financiële belangen - zonder eerst een Europese rechtsorde in te stellen. Men hoeft maar de precieze en uitputtende toelichting van het verslag-Theato te lezen om zich bewust te worden van de hoeveelheid en de aard van de problemen die nog opgelost moeten worden. Wij moeten het idee desalniettemin steunen. Het lijdt geen twijfel dat bij deze poging om de financiële belangen te beschermen, zal blijken dat er een communautair corpus juris in de Verdragen opgenomen moet worden. Mijn fractie en ik hopen dat de financiële grondslag van de Unie de weg zal bereiden voor een Europese rechtsorde die de rechten en de garanties van de burgers eerbiedigt, dat wil zeggen een rechtsorde met garanties die in vele staten nu helaas nog onvoldoende aanwezig zijn. Namens mijn fractie spreek ik dus mijn steun uit aan het verslag-Theato. Desalniettemin denk ik dat dit onderwerp op de agenda van de IGC moet worden geplaatst.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, in haar verslag over de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie stelt mevrouw Theato voor om in een beginstadium de gerechtelijke vervolging te centraliseren onder een Europees openbaar ministerie. Dit voorstel druist regelrecht in tegen de geest van het huidige stelsel. Het strafrecht en de strafvordering vormen het hart van de nationale rechtsorde, zij zijn verankerd in de soevereiniteit van elk volk en vallen exclusief onder de bevoegdheid van de nationale staat.
Door het invoeren van een Europees openbaar ministerie daarentegen wil men de nationale staten op termijn in een ondergeschikte positie ten opzichte van hun onderdanen dwingen. Bovendien zou een dergelijke verandering leiden tot een hele reeks andere, volkomen onvoorspelbare hervormingen.
Volgens het verslag-Theato zou er een Europees openbaar ministerie nodig zijn om de onderzoeken van de dienst voor de fraudebestrijding, OLAF, beter te omkaderen. Tegelijkertijd vermeldt het vandaag aan de orde zijnde verslag-Van Hulten dat een Europees openbaar ministerie onder toezicht zou moeten staan van een Europese rechtbank. Zo kan achter een kleine Europese hervorming een middelgrote schuilgaan, en achter een middelgrote een grote. Dan zwijg ik nog maar over de mogelijkheid dat er achter die grote hervorming misschien een reusachtige hervorming schuilgaat. Het zal dan immers niet lang meer duren of men zal vragen om een Europees strafrecht, en daarna misschien om een Europees ministerie van Justitie, onder toezicht van het Europees Parlement dat daarvoor natuurlijk weer op een uitbreiding van zijn bevoegdheden mag rekenen.
Ik vind dat we goed moeten opletten. Wij mogen het evenwicht tussen de machten niet verstoren met dit soort, ogenschijnlijk beperkte en gerichte hervormingen. Het komt ons voor dat een voorstel als dat van een Europees openbaar ministerie vooral blijk geeft van een onvermogen om Europa anders te zien dan als een piramide, als een gecentraliseerde superstaat. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten streeft daarentegen naar een policentrisch Europa waarin afzonderlijke naties deel uitmaken van een netwerk. Dat netwerk kan bijvoorbeeld leiden tot een betere coördinatie tussen de nationale parketten, eventueel vergezeld van gespecialiseerde nationale opleidingen rond vergrijpen ten nadele van de gemeenschapsfinanciën. Er is dus al een wettelijk kader, mijnheer de Voorzitter. In de grond is het deugdelijk. We moeten het alleen perfectioneren.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Theato stelt ons een institutionele revolutie voor, en wel om een dubbele reden: de publieke opinie zou zich niet druk maken over 20 miljoen werklozen en duizenden gekke koeien, maar wel over financiële belangen. Deze dubbele reden vormt de basis voor twee veranderingen: een Europees wetboek van strafrecht met misdrijven tegen de Unie, en een Europese procureur-generaal. Misschien heeft mevrouw Theato nog een Europese gevangenis over het hoofd gezien, want een FBI, een Europese politie, hebben we al in de vorm van OLAF, de dienst voor fraudebestrijding. Voor dit alles zouden twee verordeningen nodig zijn, een voor de procureur-generaal en een voor het wetboek van strafrecht. Die zouden worden uitgevaardigd op basis van artikel 280 van het Verdrag, op basis van afgeleid recht dus, of anders gezegd het "afglijdend" recht. Het afgeleid recht is immers een prachtige glijbaan.
We hebben hier met een dubbele uitglijer te maken. Ten eerste de klassieke ideologische uitglijer van het eurofederalisme: een eengemaakte markt, een eengemaakte BTW, een eengemaakte diplomatie, een eengemaakt leger, en nu ook al een eengemaakt strafrecht met een enkele procureur-generaal. Dit alles om een fraude te bestrijden van minder dan een miljard euro, terwijl we tientallen miljarden laten schieten door het Algemeen Preferentiestelsel, vrijhandelszones, douceurtjes voor Chiquita voor de invoer van zijn bananen en het bezuinigingspact, waarmee we een miljardenverlies voor lief nemen op onze vierde bron van welvaart, het bruto binnenlands product. De tweede uitglijer komt voort uit puritanisme, uit het puritanisme van het Duitse Europa van het noorden, het lutherse, calvinistische Europa, het Europa van de Quakers, dat ons zijn morele normen wil opleggen. Samengevat: als de moraal verslapt, gaat de hand op de knip.

Stauner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, een afdoende strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie is noodzakelijk, nu meer dan ooit. De schandalen van fraude en corruptie uit het verleden hebben het vertrouwen van de burger in Europa voor lange tijd aangetast.
De geloofwaardigheid van onze inspanningen in het Parlement om de financiële middelen op een correcte manier te gebruiken, staat of valt met de inspanningen die wij leveren om fraude en corruptie op te sporen en te voorkomen. Dat vergt niet alleen administratieve maar ook structurele veranderingen. Wij moeten de nodige instrumenten creëren om die strafrechtelijke bescherming te garanderen. De intergouvernementele conferentie 2000 is daarvoor een geschikt forum.
Wij kunnen natuurlijk zeggen dat strafrecht en strafrechtelijke procedures tot het recht van de lidstaten behoren en niet verenigbaar zijn met het subsidiariteitsbeginsel. Ik ben zelf een verdediger van dat beginsel en een tegenstander van elke verdere uitbreiding van de bevoegdheden op Europees niveau. Wat de aan de intergouvernementele conferentie gestelde eisen betreft, moet het accent op de duidelijke afbakening van de bevoegdheden liggen. Dat is echter niet tegenstrijdig. Bij de instrumenten voor strafrecht en strafrechtelijke procedures waarop in de aanbevelingen I en II van het verslag wordt aangedrongen, gaat het immers om de eigen belangen van de Europese Unie, hetgeen de gerechtelijke belangen van de lidstaten niet schaadt, maar ze integendeel indirect ondersteunt.
De door experts bevestigde verenigbaarheid met de verschillende nationale rechtstelsels toont aan dat Europa ook op strafrechtelijk gebied zeer veel gemeen heeft, zeker wat de aard van de hier bedoelde delicten betreft.
Om al die redenen vind ik de totstandbrenging van het gevraagde kader een wenselijke en verantwoorde volgende stap in de ontwikkeling van OLAF.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, zal een Europees openbaar ministerie de fraude met EU-middelen kunnen verhinderen? Ik denk van niet. Met de bestaande instrumenten kunnen wij daarentegen wel veel bereiken. Een alternatief voor het Europees openbaar ministerie zou Eurojust kunnen zijn, zoals op de laatste Top werd voorgesteld. Eurojust moet qua structuur vergelijkbaar zijn met Europol en de opsporing bij criminele zaken ondersteunen. Praktische samenwerking is precies wat we nodig hebben. OLAF, Europol en de overeenkomst betreffende uitlevering en onderlinge juridische bijstand moeten ten volle uitgebuit worden en ook de overeenkomst inzake fraude van 1995 biedt ons vele mogelijkheden, als ze tenminste ooit nog eens door de lidstaten wordt geratificeerd. Ik ben het roerend met de rapporteur eens dat dit verzuim van de lidstaten totaal onaanvaardbaar is. Dit is echt beneden peil en ik begrijp dat men ongeduldig wordt en daarom een Europees openbaar ministerie wil. Een dergelijk orgaan is echter een te grote mastodont. Het zijn immers alleen de zwaarste overtredingen die strafrechtelijke gevolgen zullen krijgen. 90% van de zaken zijn gewone disciplinaire zaken betreffende verzuim of onbevoegdheid. Goede interne controle en meer mogelijkheden om ambtenaren te ontslaan, zijn daarentegen noodzakelijk. Wij moeten het statuut van het personeel, de tuchtprocedure en vooral de praktijk veranderen. Nu wordt artikel 52 van het statuut van het personeel betreffende ontslag bij grof verzuim nooit gebruikt. Moeten wij in eerste instantie geen orde in eigen huis scheppen vooraleer wij nieuwe, blinkende instellingen creëren?

Wiebenga
Mijnheer de Voorzitter, wij willen allemaal graag iets doen aan Europese fraudebestrijding. Maar de vraag is nu: doet de Europese Unie daar ook wat aan? Het antwoord is dat wij daarvan bitter weinig weten. De Top van Tampere ging over misdaadbestrijding. Iedereen was daar zogenaamd tevreden over, maar er is in werkelijkheid weinig vooruitgang geboekt. Er is geen Europese antifraudewetgeving van kracht, want de lidstaten, het is al gezegd, bekrachtigen de ingediende verdragsteksten niet. Daar moet dus veel gebeuren. En wat moet er dan gebeuren?
Twee dingen en het verslag van mevrouw Theato zegt dat helder en goed. Ten eerste, in alle lidstaten van de Europese Unie moeten dezelfde strafbepalingen inzake Europese fraude gelden. Unificatie op dat beperkte terrein.
Ten tweede, er moet inderdaad een Europees openbaar ministerie worden ingesteld met twee taken, namelijk ten eerste om de nationale openbare aanklagers behulpzaam te zijn, te helpen bij de strafvervolging van Europese fraudezaken, en ten tweede om justitieel toezicht op Europol en Olaf te houden, want dat zijn twee opsporingsdiensten die justitieel op dit ogenblik ongecontroleerd hun gang kunnen gaan.
Het Europees openbaar ministerie is niet iets om bang voor te zijn, allemaal spookbeelden hier om me heen. Het is juist iets heel positiefs. Net als Europol. Europol, de politiesamenwerking, staat niet boven de nationale politiediensten, maar is er voor de informatie-uitwisseling tussen de politiediensten. Precies datzelfde moet een klein beperkt Europees openbaar ministerie gaan doen. Alleen niet in de opsporingsfase, maar in de fase van de strafvervolging.
Het Parlement is daar voor. Het Comité van Wijzen is daar voor. Ik roep de Raad van ministers en de Europese Commissie op zich ook tot deze maatregel te bekennen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij concentreren op de corpus juris. Ik ben het roerend eens met wat mevrouw Morgan hierover gezegd heeft. De corpus juris is een idee dat is uitgewerkt zonder enige vorm van openbaar debat of participatie van de bevolking. Een Europese procureur-generaal volgens het inquisitoire model van het vasteland die als hoogste bevoegde instantie voor het hele grondgebied van de Europese Unie optreedt, zou een enorme weerslag hebben op de traditionele rechtsorde in Ierland en het Verenigd Koninkrijk. De lidstaten hebben het recht ingelicht te worden over de gedachten rond een Europees wetboek van strafrecht en een Europese procureur-generaal. In zijn oorspronkelijke vorm was het plan beperkt tot gevallen van fraude met de begroting van de Europese Unie. Maar toen het idee van een corpus juris voor het eerst naar buiten werd gebracht in 1997 in San Sebastian voor een select gezelschap van 140 juristen, zonder dat de media waren uitgenodigd, zei toenmalig parlementsvoorzitter Gil-Robles Gil-Delgado dat hij het als embryonaal beschouwde en dat het de bedoeling was de bevoegdheid van de Europese Unie in strafzaken uit te breiden tot alle vormen van misdaad.
Er moet hierover een openbaar debat komen. De lidstaten en hun burgers moeten behoorlijk worden voorgelicht. Er moet rekening worden gehouden met de bedreiging die dit initiatief inhoudt voor de traditionele rechtsorde in Ierland en het Verenigd Koninkrijk. Er moet veel meer openheid en transparantie rond deze kwestie komen dan tot nu toe het geval is geweest. Het is onaanvaardbaar dat iets dergelijks zonder een fatsoenlijk openbaar debat aan de lidstaten van de Europese Unie wordt opgedrongen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik heb mij namens de radicalen in de Commissie begrotingscontrole onthouden van stemming over deze tekst, want ik deel de aanmerkingen die hier door een vertegenwoordigster van een andere juridische cultuur, van de common law, met zoveel gezag naar voren zijn gebracht. Deze tekst gaat te ver. Wij vinden namelijk dat er problemen zijn die eerst opgelost moeten worden. Het is belangrijk dat fraude in de Unie wordt bestreden, wordt bedwongen, maar de manier waarop onze commissie, onder leiding van voorzitter Theato, met haar inzet en wilskracht, deze tekst wil doorzetten, kunnen wij niet zonder meer aanvaarden.
Een ander belangrijk punt van kritiek betreft het afgeleide recht. Krachtens artikel 280 van het Verdrag heeft de Raad de taak om adequate methodes voor de bestrijding van fraude te ontwikkelen. Wij hebben er echter bezwaar tegen dat men daarvoor meteen een instelling in het vooruitzicht stelt, ofschoon dit op zich natuurlijk een duidelijke verbetering zou zijn ten opzichte van de huidige situatie. Men verwaarloost namelijk de gevolgen daarvan. Men denkt niet aan het aspect van de verdediging en dus niet aan de noodzaak van een goed functionerend openbaar ministerie en een goed functionerende verdediging in een dergelijk belangrijk juridisch stelsel. Door ons in de commissie van stemming te onthouden hebben wij deze twijfels tot uitdrukking willen brengen.

Costa, Raffaele
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat we over dit onderwerp hardop moeten nadenken in het Europees Parlement, in de plenaire vergadering en in de commissies, ook al komen wij in een dergelijke beraadslaging niet om de cultuur heen, om de juridische cultuur en moeten wij een band leggen met de voor institutionele thema' s bevoegde kringen.
Wij worden geconfronteerd met ernstige gevallen die in het verleden kennelijk normaal werden gevonden. De situatie is nu veranderd, of in ieder geval zijn de mechanismen en met name de controle veranderd. We zijn echter nog niet tevreden, vooral niet nu er in bevoegde kringen zelfs al sprake is van een Europese openbare aanklager, van delicten, fraude, malversatie en onthulling van ambtsgeheimen op Europees niveau. Ik geloof dat we de belangen en het imago van de Gemeenschap en haar betrekkingen met de belastingbetalers moeten beschermen. Zonder belastingbetalers kan de Gemeenschap niet leven. Daarom is het goed dat wij ons afvragen hoe de algemene en universele belangen beschermd kunnen worden en hoe zij het beste in de rechtsorde van de afzonderlijke staten kunnen worden geïntegreerd. Het delicaatste probleem is: wat is de plaats van de Europese openbare aanklager in de rechtsorde van de afzonderlijke lidstaten? Dit probleem moet nog bestudeerd worden, zowel vanuit cultureel als vanuit praktisch oogpunt. Wij lopen nu het risico enkel een nieuwe instelling toe te voegen aan de vele reeds bestaande instellingen in de landen.

Kuhne
Mijnheer de Voorzitter, ik wil over twee punten nog snel iets zeggen. In de eerste plaats ga ik niet in op de filosofische kwesties van de subsidiariteit en de soevereiniteit van de lidstaten, ofschoon ik een groot voorstander ben van zulk een debat. Ik kijk regelmatig naar de Britse televisie en weet zo wat Britse politici zeggen over de bedreiging die van Europa voor hun rechtscultuur uitgaat. Vaak lijkt dat wel cabaret en is het een debat waard. Daarover wil ik het echter niet hebben.
Ik wil het hebben over het verslag van mevrouw Theato. De juridische problemen - blijkbaar is het voor de Europese Unie erg moeilijk om van delicten Europese delicten te maken - hebben tot een juridische impasse geleid. Ik verwijs naar de aanbevelingen I en II. Een Europees officier van justitie komt er niet meer in voor. Om juridische redenen gaat het nu om een onafhankelijke Europese instantie of, met de woorden van mevrouw Theato, een Europees orgaan. Er zijn duidelijk problemen met de rechtsgrondslag.
Er zijn ook moeilijkheden met betrekking tot de delicten. Daaraan is niets veranderd. Het gaat nog steeds om delicten die boven de Europese delicten uitgaan of dat tenminste kunnen doen, zoals witwaspraktijken, heling, de oprichting van een criminele organisatie. Ik meen dat er op dat vlak nog juridische onduidelijkheid heerst en dat wij die uit de weg moeten ruimen. Het Parlement moet de Commissie en de Raad onmiddellijk een duidelijk politiek signaal geven dat wij de huidige situatie door een duidelijk besluit willen beëindigen. Wij zullen daarom voor paragraaf 1 zonder deze aanbevelingen stemmen.

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement vraagt al jaren dat in een specifieke en eenvormige strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Unie wordt voorzien. De fragiliteit van het Verdrag en de op de genoemde bescherming van toepassing zijnde protocollen doen onze frustraties echter alleen maar toenemen. Hoewel de overeenkomst reeds vijf jaar geleden is ondertekend, is zij nog steeds niet geratificeerd en derhalve heeft zij ook nog geen effect gesorteerd.
Anderzijds blijken initiatieven die op meer goede wil kunnen rekenen, zoals de oprichting van de huidige OLAF, niet in staat de legitieme twijfels betreffende een adequate bescherming van de individuele rechten weg te nemen. Mevrouw Theato zet de Commissie er in haar verslag toe aan een materieel wetsbesluit inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen uit te werken. Zij pleit voor een typering van de delicten, waarbij fraude ten nadele van de communautaire begroting speciale aandacht verdient. De behoefte aan een nieuw en eenvormig communautair strafrecht wordt almaar groter. Wij zijn dan ook van oordeel dat de geformuleerde voorstellen moeten worden beschouwd als een serieuze poging om de bestaande leemte op te vullen. Tezelfdertijd wijzen zij op de noodzaak een onafhankelijk Europees orgaan in het leven te roepen dat de regelmatigheid van de onderzoeksactiviteiten van de OLAF coördineert en controleert. Dit dient onder toezicht van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te gebeuren zonder dat hierdoor de rechtsbedeling in de lidstaten wordt aangetast.
In aansluiting op de conclusies van Tampere gaat het verslag tevens in op de aanstelling van een Europees openbaar aanklager. Het is commissaris António Vitorino die dit punt op het gepaste tijdstip aan de orde heeft gesteld. Hij heeft er immers op aangedrongen dat het op de agenda van de IGC wordt gezet. Ondertussen is iedereen het er overigens mee eens dat deze functie onontbeerlijk is.
Het verslag dat wij hier vandaag bespreken, pleit ervoor het reilen en zeilen van de instellingen aan een doelmatige juridische controle te onderwerpen. Hiertoe wordt voorgesteld het financiële stelsel van de Unie onder de hoede van een Europese regelgeving inzake materieel recht en procesrecht te plaatsen die de geloofwaardigheid van het economische leven van de Unie moet beschermen. Wij zijn dan ook voornemens het verslag te steunen, ook al rijzen er een aantal eenvoudige problemen. Laat de rechtsgrondslag waarover wij momenteel beschikken ons toe de oprichting van een nieuw specifiek strafrecht op communautair niveau te wettigen? Het is immers een feit dat de nieuwe formule in de praktijk op bepaalde terreinen in aanvaring zal komen met het traditionele fragmentarische strafrecht van de lidstaten, zelfs al gaat het in wezen om een subsidiaire oplossing. Is het verder, gelet op deze twijfels, vanuit politiek oogpunt niet correcter de hervorming van het rechtsstelsel als zodanig op de agenda van de IGC te zetten? Dan kunnen de onderhavige voorstellen in de algemene hervorming van het rechtssysteem worden opgenomen, overeenkomstig de in verband met de Europese openbare aanklager gestelde eisen.
Gaat het hier trouwens niet om een kwestie die bij de herziening van de Verdragen een fundamentele rol zou moeten spelen, aangezien zij de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid binnen de Unie versterkt?

Färm
Mijnheer de Voorzitter, de EU wordt vandaag onderworpen aan een diepgaand onderzoek. Het vertrouwen in de Unie is ernstig geschaad. Om dat vertrouwen te herstellen zijn krachtige maatregelen nodig. Wij zijn daarom verheugd over de extra middelen voor OLAF, waarmee wij alle verdenkingen kunnen onderzoeken. Wij vinden het tegelijkertijd vanzelfsprekend dat men degenen die misdrijven tegen de EU begaan op een doelmatige wijze ter verantwoording kan roepen.
Het is te betreuren dat de overeenkomst ter bescherming van de financiële belangen van de Unie slechts in zo weinig lidstaten is ingevoerd. Wij vinden het dan ook verstandig de Commissie de opdracht te geven om voorstellen in te dienen voor uitbreiding van het bestaande juridische kader.
Daarentegen ben ik er niet van overtuigd dat voor een dergelijk doelmatiger beleid een gemeenschappelijke Europese wetgeving nodig is, of centralisatie van een dergelijke misdaadbestrijding. In de huidige situatie sta ik daarom sceptisch tegenover het idee van een Europese openbare aanklager, dat zeer waarschijnlijk niet kan worden uitgevoerd binnen het kader van de huidige Verdragen. Wij geloven meer in Eurojust, waarin nationale openbare aanklagers samenwerken. Het grote probleem is niet dat misdaden tegen de Unie niet worden vervolgd, maar dat ze zo vaak worden begaan en slechts zelden worden ontdekt.
De uitdaging voor de Commissie en voor ons ligt hem echter in het vinden van de juiste mix. Dat er zoveel fraude en slecht beheer voorkomt, mag er niet toe leiden dat wij in een ouderwetse hiërarchische bureaucratie terechtkomen, waarin overdreven detailcontroles de ontwikkeling van modern beheer verhinderen. Daarom juichen wij het offensieve gezichtspunt van het verslag-Van Hulten toe. Het uitgangspunt moet zijn dat ieder bestuursorgaan de verantwoordelijkheid voor zijn eigen controle op zich neemt. Onze ervaringen met modern bestuur leren ons dat openheid, decentralisatie van de verantwoordelijkheid en een gekwalificeerde evaluatie vaak even doelmatig zijn als bureaucratische detailcontrole. De grote uitdaging is daarom het scheppen van een modern en doelmatig bestuur zonder verlies van rechtszekerheid en controle. Dat vereist scholing van het personeel, modernere aanwervingsmethoden en vooral openheid en transparantie. De mogelijkheid om het beheer doelmatig te onderzoeken is de beste bescherming tegen malversaties.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Theato, dames en heren, een van onze belangrijkste opdrachten bestaat erin de burger opnieuw vertrouwen in het werk van de Europese instellingen en in het Europees beleid te geven. De Commissie heeft zich hiertoe verbonden. De voorgestelde interne hervormingen bewijzen dat. Ook het Parlement heeft die taak op zich genomen. Dit verslag is daarvan een indrukwekkend bewijs. Namens de Commissie dank ik mevrouw Theato dat zij zich opnieuw heeft bezighouden met de moeilijke vraag welke rechtsgrondslagen en institutionele veranderingen nodig zijn om de fraude ten koste van de Europese Unie nog intensiever te kunnen bestrijden.
Alle lidstaten hebben met de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam te kennen gegeven dat zij aan de bestrijding van fraude ten nadele van de financiële belangen van de Europese Unie even veel belang hechten als aan de bestrijding van fraude ten nadele van hun eigen financiële belangen. In werkelijkheid echter hebben nog maar vier lidstaten de in 1995 ondertekende overeenkomst geratificeerd. De Commissie is het met mevrouw Theato eens dat dit onaanvaardbaar is.
Een belangrijke stap zou een besluit of een richtlijn zijn waarin fraudedelicten, bijvoorbeeld witwasserij of omkoperij, eenduidig worden gedefinieerd en waarin vervolging daarvan verplicht wordt gesteld. Ik zal de Commissie voorstellen deze stap snel te onderzoeken.
Het Europese orgaan voor fraudebestrijding OLAF is een van de belangrijkste instrumenten voor de Commissie in de fraudebestrijding. De Commissie heeft er zich dan ook niet bij neergelegd dat de Europese banken ECB en EIB betwisten dat OLAF ook in deze instellingen onderzoek mag doen. Ze wezen daarbij op hun onafhankelijke positie. In haar laatste vergadering heeft de Commissie daarom besloten een klacht in te dienen tegen beide banken. Ik hoop dat het Parlement die stap goedkeurt.
De tweede aanbeveling in dit verslag betreft de controle op de rechtmatigheid van de onderzoeksactiviteiten van OLAF in de verschillende Europese instellingen. Het controlecomité voor OLAF, dat al bij de oprichting van OLAF werd ingesteld, moet de onafhankelijkheid van OLAF garanderen. Het kan echter de interne onderzoeken van OLAF niet controleren. Ik ben het op dat punt helemaal eens met het controlecomité en met mevrouw Theato. Er is hier dus een leemte die moet worden opgevuld. Ik zal dan ook het voorstel in het verslag onderzoeken en nagaan hoe wij dit verder kunnen ontwikkelen.
Het debat over de uitbreiding van de rechtsgrondslag voor OLAF mag niet tot het misverstand leiden dat OLAF nu niet voldoende gezag heeft. Het gezag van OLAF mag niet worden ondermijnd. Ik denk dat ook mevrouw Theato dat niet wil. Ik verzoek u daarom het werk van OLAF, ook in zijn huidige vorm, ten volle te ondersteunen.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Schreyer.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Stemming
Gewijzigd voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (gecodificeerde versie) (COM(1999) 109 - C5-0067/1999 - 1997/0357(COD)) (Commissie juridische zaken en interne markt)

(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Heaton-Harris (PPE-DE). (EN) Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Kunt u mij duidelijkheid verschaffen over de artikelen 133.2 en 138.4 van het Reglement? Deze gaan beide over de stemming. Is het niet zo dat wij, behalve bij hoofdelijke stemmingen, eerst bij handopsteken stemmen en pas in geval van twijfel elektronisch?

De Voorzitter
Inderdaad, collega, ik heb bij handopsteken laten stemmen omdat er geen fractie was die om een hoofdelijke stemming had gevraagd. U weet dat alleen hoofdelijk of elektronisch wordt gestemd als de collega' s daarom vragen. In het onderhavige geval kan ik u verzekeren dat er zojuist een overweldigende meerderheid voor de richtlijn heeft gestemd.

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, ik doelde niet zozeer op deze specifieke stemming, maar op stemmingen in het algemeen. Het is overduidelijk dat sommige Voorzitters niet naar de handen kijken, maar meteen elektronisch laten stemmen. Ik vroeg mij af of dat de correcte procedure was. Ik weet dat het langer duurt, maar horen we niet eerst bij handopsteken te stemmen?

De Voorzitter
U kunt ervan op aan dat ik de opgestoken handen goed in het oog zal houden. Ik hoop dat het er veel zullen zijn als er gestemd wordt.

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake de etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame (gecodificeerde versie) (COM(1999) 113 -C4- 0212/1999 - 1999/0090(COD)) (Commissie juridische zaken en interne markt)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Voorstel voor een verordening (EG, Euratom) van de Raad houdende toepassing van Besluit 94/728/EG, Euratom betreffende het stelsel van eigen middelen van de Gemeenschappen (gecodificeerde versie) (COM(1997) 652 - C4-0018/1998 - 1997/0352(CNS))
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Procedure zonder debat:
Verslag (A5-0106/1999) van de heer Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het Protocol tot vaststelling van vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie als bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de regering van de Democratische Republiek São Tomé en Principe inzake de visserij voor de kust van São Tomé en Principe, voor de periode van 1 juni 1999 tot en met 31 mei 2002 (COM(1999) 550 - C5-0305/1999 - 1999/0228(CNS)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0105/1999) namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de minimumeisen voor het examen voor veiligheidsadviseurs voor het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, per spoor of over de binnenwateren (C5-0208/1999 - 1998/0106(COD)) (rapporteur: de heer Koch)

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in tweede lezing kan de Commissie slechts een enkel amendement van het Parlement overnemen. De Commissie neemt dit amendement over.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0104/1999) van de heer Koch, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 94/55/EG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (COM(1999) 158 - C5-0004/1999 - 1999/0083(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0108/1999) van mevrouw Schroedter, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie - De structuurfondsen, het Cohesiefonds en de coördinatie ervan - richtsnoeren voor programma's in de periode 2000-2006 (COM(1999) 344 - C5-0122/1999 - 1999/2127(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0107/1999) van de heer Berend, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het zesde periodieke verslag van de sociale en economische situatie en ontwikkeling van de regio's in de Europese Unie (SEC(1999) 66 - C5-0120/1999 - 1999/2123(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0069/1999) van de heer von Wogau, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het Witboek van de Commissie betreffende de modernisering van de regels inzake de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het EG-Verdrag (COM(1999) 101 - C5-0105/1999 - 1999/2108(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0078/1999) van de heer Rapkay, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het XXVIIIste verslag van de Europese Commissie over het mededingingsbeleid (1998) (SEC(1999) 743 - C5-0121/1999 - 1999/2124(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0087/1999) van de heer Jonckheer, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het zevende overzicht van de steunmaatregelen van de lidstaten voor de nijverheid en andere sectoren in de Europese Unie (COM(1999) 148 - C5-0107/1999 - 1999/2110(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0073/1999) van de heer Langen, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het verslag van de Commissie over de toepassing in 1998 van haar beschikking nr. 2496/96/EGKS van 18 december 1996 houdende communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie (Staalsteuncode) (COM(1999) 94 - C5-0104/1999 - 1999/2107(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Stemverklaringen- eigen middelen

Martinez
De Europese Unie heeft kennelijk vier eigen bronnen van inkomsten: de BTW, de voorheffing op het bruto binnenlands product - vooral sedert de afschaffing van de communautaire preferenties en de wildgroei aan vrijhandelszones de inkomsten uit douaneheffingen als sneeuw voor de zon hebben laten smelten - en de gemeenschappelijke landbouwheffing, die al sterk was aangetast door het Systeem van Algemene Preferenties.
Fraude met de communautaire BTW en een oneigenlijke berekening van het bruto binnenlands product - de factor die de vierde bron van inkomsten bepaalt - halen de opbrengst zodanig omlaag, dat de Unie niet de middelen krijgt die haar toekomen.
Dit houdt in dat Europa zichzelf, ondanks zijn federale aanspraken, financiert als de eerste de beste intergouvernementele organisatie. Eigenlijk is Europa dat ook, alleen wil het dat niet toegeven. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de verordening die nu voor ons ligt. Daarin gaat het over "een boekhouding van de eigen middelen", " beschikbaar stellen" en "controle" op de vastgestelde heffingen waar de Commissie over kan beschikken.
De nieuwe adviescommissie is trouwens samengesteld uit vertegenwoordigers van de belastingplichtige lidstaten. Hier is nog geen lang geen sprake van het soort ontsporingen dat wij zien bij het Europees strafrecht, de Europese procureur-generaal, of de Europese politie, met OLAF, want we hebben nog niet eens een federale Europese belasting.
Een Europa met 25 lidstaten zal ongetwijfeld een Europese inkomstenbelasting willen, of anders wel een winstbelasting, tenzij we de begroting van 2005 natuurlijk gaan financieren uit de CO2-heffing.
Verslag-Koch (A5-0105/1999)

Caudron
Ik ben zeer voldaan over het verslag over een verbetering van de harmonisatie in de opleiding van veiligheidsadviseurs voor het vervoer van gevaarlijke goederen.
De laatste jaren is het binnenlandse en internationale vervoer van gevaarlijke goederen aanzienlijk toegenomen, en daarmee groeit ook het risico op ongevallen. Sommige van de ongevallen die hebben plaatsgevonden waren te wijten aan een ontoereikende kennis van de risico's die met dergelijke transporten gepaard gaan. Het is dus nodig gebleken maatregelen te nemen ter verbetering van de risicopreventie. Richtlijn 96/35/EG komt hieraan tegemoet.
Bedrijven die het transport van gevaarlijke goederen verzorgen of die gevaarlijke goederen laden en lossen, worden nu terecht verplicht de regels op het gebied van risicopreventie na te leven. Dit geldt zowel voor het vervoer over de weg, per spoor als te water. Om die naleving te bevorderen, bepaalt richtlijn 96/35/EG dat er bij vervoer van gevaarlijke goederen veiligheidsadviseurs aangesteld moeten worden die een passende opleiding hebben genoten. Die opleiding moest de adviseur de kennis bijbrengen van alle essentiële wettelijke, reglementaire en administratieve voorschriften rond dergelijke transporten.
Destijds was deze bepaling een stap vooruit, maar het ontbreken van specifieke bepalingen over de harmonisatie van de examenvereisten is een probleem gebleken. Het is dus noodzakelijk deze lacune op te vullen en niet alleen te zorgen voor een eenvormige opleiding op hoog niveau voor veiligheidsadviseurs, maar ook te vermijden dat er kostenverschillen ontstaan tussen de opleidingen in de lidstaten onderling, want dit zou kunnen leiden tot een concurrentienadeel voor bedrijven uit bepaalde landen.
Het voorstel van de Commissie is gericht op een eenvormige opleiding voor veiligheidsadviseurs. Het bevat minimumvereisten voor de examens, legt de taken van de bevoegde overheidsinstanties vast en geeft voorschriften voor de examinerende instanties. Ons Parlement is deze tekst welgezind. Niettemin zijn er meerdere amendementen ingediend, waarvan het grootste deel is overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Het gaat hier met name om de noodzaak een vragenlijst en een aangifteformulier uit te werken voor de afgifte van documenten in het kader van de "specificaties voor de wijze van examineren zoals voorgesteld door de examinerende instantie".
Voor het overige sta ik uit haalbaarheidsoverwegingen achter het voornemen de invoering van deze bepalingen uit te stellen tot drie maanden na inwerkingtreding van de richtlijn.
Tot besluit wil ik nog benadrukken dat een harmonisatie van de beroepskwalificaties van veiligheidsadviseurs zal bijdragen tot een betere dienstverlening voor de gebruiker en een verlaging van het risico op ongevallen. Dit laatste is in het belang van het milieu en van diegenen die met gevaarlijke goederen in aanraking komen, aangezien de kans op ernstig letsel wordt verkleind.
Verslag-Koch (A5-0104/1999)

Caudron
Ik heb vorig jaar oktober het woord gevoerd over het verslag-Hatzidakis over het vervoer van gevaarlijke goederen per trein.
Wat ik vandaag zal zeggen, wijkt niet af van wat ik hier destijds over te zeggen had. Samengevat: ik betreur het dat wij rond een uiterst belangrijk thema als het vervoer van gevaarlijke goederen een beslissing over geharmoniseerde voorschriften steeds weer voor ons uit schuiven en dat de veiligheid van mens en milieu daar steeds opnieuw de dupe van is. Ik herinner eraan dat er op 1 januari 1997 een richtlijn van kracht is geworden betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg. Deze richtlijn bevatte een reeks overgangsbepalingen die golden tot 1 januari 1999. Vanaf die datum hadden wij moeten beslissen over het voorstel van de Europese Commissie om deze vrijstellingen af te schaffen.
Volgens de gebruikelijke procedure moet het Europees Comité voor Normalisatie normen op dit gebied voorstellen. Die worden vervolgens opgenomen in de Europese Overeenkomst betreffende het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, ondertekend in Genève in 1957 (beter bekend onder het acroniem ADR), die geldt voor heel Europa en als grondslag dient voor de Europese wetgeving terzake.
Het Europees Comité voor Normalisatie heeft zijn taak niet binnen de gestelde termijn kunnen volbrengen. Daarom wil de Commissie met het onderhavig voorstel de vorige richtlijn wijzigen om daarmee een aantal tijdelijke problemen op te kunnen vangen. Zij beoogt hiermee geen afschaffing van de overgangsregeling, zoals eigenlijk wel had gemoeten! Precies hetzelfde is gebeurd met het vervoer van deze goederen per trein, met dit verschil dat er een termijn was gesteld. Op dit ogenblik hebben wij geen flauw idee wanneer het Europees Comité voor Normalisatie ons concrete voorstellen zal kunnen voorleggen. Tot het zover is, heeft het inderdaad geen zin dat de lidstaten hun nationale voorschriften aanpassen.
In het verslag stemt men voorts in met een zekere flexibiliteit en creëert men voor de lidstaten de mogelijkheid afwijkende normen vast te stellen of toe te passen. De lidstaten mogen voor bepaalde vervoerbare drukapparatuur, waarvoor geen gedetailleerde Europese normen bestaan, hun eigen normen blijven toepassen. Ook kunnen afwijkende bepalingen worden vastgesteld voor vervoer dat tot het eigen grondgebied beperkt blijft en voor zogenaamd "eenmalig vervoer".
Met deze stemverklaring wilde ik uiting geven aan mijn grote ontevredenheid en ongerustheid.
Verslag-Schroedter (A5-0108/1999)

Maes
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde mijn stemverklaring kracht bijzetten door deze mondelinge uiteenzetting naar aanleiding van het verslag-Schroedter in verband met de regionale ontwikkeling. Ik wil zowel de lidstaten als de Commissie oproepen om voldoende aandacht te schenken aan de grote welvaartsverschillen, die blijven bestaan tussen de verschillende regio's in Europa. Niet alleen het verschil in inkomen per hoofd, maar vooral de grote verschillen inzake tewerkstelling blijven zorgen baren.
Ondanks het feit dat de Gemeenschap, onder meer via de structuurfondsen, aanzienlijke middelen besteedt aan het bestrijden van de verschillen tussen de kansen inzake ontwikkeling van onze regio's in Europa, blijven deze verschillen bestaan. Ik vraag mij dan ook af of de Gemeenschap het roer niet drastischer moet omgooien en aan de hand van zeer strikte evaluaties moet overgaan tot een koerswijziging en tot een wijziging van de doelstellingen die het mogelijk maken om effectiever te strijden tegen de verschillen in welvaart en tewerkstelling.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, met het verslag-Schroedter is mij duidelijk geworden - zoals de heer Barnier mij trouwens heeft bevestigd - dat de regels inzake additionaliteit in verband met de structuurfondsen enkel van toepassing zijn op het niveau van de lidstaten. Zij zijn niet overdraagbaar naar het bevoegdheidsniveau van autonome regio's zoals Wales of Schotland, en worden in die regio's ook niet op een transparante manier toegepast. Ik vind dat een buitengewoon onbevredigende gang van zaken. Ik hoop dat we bij een latere gelegenheid op deze kwestie kunnen terugkomen. In ieder geval wil ik duidelijk zeggen dat ik voor het verslag heb gestemd, zij het dan met dit belangrijke voorbehoud.

Fitzsimons
Het verslag-Schroedter maakt gewag van de noodzaak partnerschappen te bevorderen voor de besteding van de structuurfondsen van de Europese Unie voor de periode 2000-2006. Dit lijkt mij buitengewoon belangrijk. De kredieten van de structuurfondsen worden altijd zo besteed dat de economische ontwikkeling van de regio's wordt gemaximaliseerd, als lokale en regionale overheden betrokken worden bij het besluitvormingsproces rond de besteding.
Als lid van het Europees Parlement voor het kiesdistrict Leinster heb ik altijd gepleit voor met nationale EU-middelen gefinancierde bottom-up-programma's. Volgens mij kunnen de Ierse regering en de Europese Commissie, of andere regeringen binnen de Europese Unie, niet in hun eentje beslissen over specifieke bestedingsprioriteiten. Ik vind dat lokale overheden, de plaatselijke particuliere sector en vrijwilligersgroepen ten volle betrokken moeten worden bij de besluitvorming rond de besteding van de Europese structuurfondsen.
We hebben bijvoorbeeld kunnen zien hoe groot het succes is geweest van LEADER I en LEADER II. Deze programma's hebben nieuwe banen geschapen op het Ierse platteland en elders in Europa. LEADER III moet later dit jaar van start gaan. Het LEADER-initiatief biedt de openbare, particuliere en vrijwilligerssector de gelegenheid hun talenten te bundelen en zo duurzame banen te scheppen in kleine en middelgrote bedrijven op het platteland. Dit is een klassiek voorbeeld van hoe het idee van partnerschappen werkt, en dit soort initiatieven verdient dan ook een zo ruim mogelijke ondersteuning.
Ook het Europees Fonds voor Vrede en Verzoening heeft met succes nieuwe banen tot stand gebracht in de Ierse grensregio's. Hier is opnieuw sprake van actieve deelname van groepen uit de openbare, de particuliere en de vrijwilligerssector. Deze doen voorstellen voor de besteding van de kredieten bij de ondersteuning van plaatselijke werkgelegenheidsprojecten. In de volgende ronde van de structuurfondsen, in de periode 2000-2006, zullen nog andere initiatieven van de Europese Unie worden uitgevoerd, met name EQUAL en URBAN. Ik vind dat de plaatselijke overheden daarbij betrokken moeten worden om te bepalen waar de Europese structuurfondsen het best kunnen worden besteed.
De rapporteur heeft het over de noodzaak van een geïntegreerde aanpak wat de nieuwe plannen en programma's in het kader van de Europese structuurfondsen betreft. De programma's moeten worden opgezet rond een gedecentraliseerd, efficiënt en breed opgevat partnerschap, op basis van de vaardigheden en de inzet van alle sectoren op regionaal en lokaal vlak. Dit is een heel zinvolle benadering, want de wezenlijke economische en sociale problemen in ons land zullen we niet te boven kunnen komen zonder een wezenlijke integratie van nationale, Europese en plaatselijke steun.

Darras
Dit verslag brengt ons terug bij de vraag waarom we een regionaal beleid voeren. Het antwoord is natuurlijk: om de regionale ongelijkheden te overbruggen, maar vooral omdat de Europese interne markt voor ongelijkheid kan zorgen, ook al brengt hij ons a priori een beter functionerende economie. Jacques Delors zei altijd dat de markt bijziend was: vandaar de politieke noodzaak de ongelijkheden te overbruggen. Het gaat hier om het verschijnsel solidariteit dat ten grondslag ligt aan het Europese sociale model dat wij allen onderschrijven: vandaar het streven naar economische sociale cohesie.
Dit is een volwaardig politiek doel dat op gelijke voet staat met het economisch beleid en de eenheidsmunt en dat we nastreven in samenwerking met de lidstaten, de regio's en de plaatselijke overheden. De Commissie heeft daarbij de taak om met behulp van richtsnoeren de lidstaten aan te geven welke richting ze moeten volgen om de gewenste doelstellingen te bereiken binnen het kader van de programmering.
Daarom zal ik dit verslag steunen, al betreur ik dat het Europees Parlement pas erg laat is geraadpleegd over deze richtsnoeren, die zouden moeten dienen om de lidstaten, de regio's en de plaatselijke overheden te helpen bij hun programmering voor doelstellingen 1, 2 en 3. Voorts hoop ik dat ons Parlement rekening zal willen houden met het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Daarin wordt een hele reeks bedenkingen geformuleerd rond belangrijke thema's: strijd tegen maatschappelijke uitsluiting, ondersteuning van de sociale economie en uitwerking van een werkgelegenheidsstrategie.
Het werk van mevrouw Schroedter vormt opnieuw een stap in de richting van meer transparantie en meer efficiëntie rond de structuurfondsen. Zij brengt duidelijk de groeiende en centrale rol van alle betrokkenen naar voren, met name van de lokale partners. De lokale partners zijn immers de enige die de specifieke omstandigheden en de sociale problemen naar behoren kunnen inschatten. Vandaar dat wij ervoor willen zorgen dat onze partnerschappen ook echte partnerschappen zijn, gedecentraliseerd zijn en de betrokkenheid van alle belanghebbenden garanderen. Vandaar dat wij opnieuw de wens uiten dat er een beheerscentrum voor structurele steun wordt geopend in de betrokken lidstaten, van waaruit de implementatie en het beheer van de steun worden gecoördineerd. Daarom moeten de comités van toezicht worden opengesteld voor leden van het Europees Parlement en voor verenigingen, maatschappelijke organisaties en bedrijven voor wie de projecten van belang zijn.
Deze richtsnoeren vormen een stap in de richting van een grotere efficiëntie in de structurele steun binnen de Gemeenschap. Met de aanpassingen uit het verslag-Schroedter gaat het daarmee de goede kant op. De richtsnoeren zetten ook aan tot een algemeen debat over hoe het verder moet met het cohesiebeleid na 2006, maar dat is een ander verhaal. Laten we om te beginnen deze eerste stap ondersteunen.

Titley
Dit verslag roept op tot een drastische vermindering van de door sommige landen verstrekte onwettige steun. Hoewel ik deze doelstelling met hart en ziel ondersteun, zou ik nog veel liever zien dat er helemaal een einde aan kwam. In mijn ogen zijn deze onwettige subsidies niet meer dan een vorm van sociale dumping met steun van de overheid. We zijn allemaal tegen sociale dumping als er grote bedrijven achter zitten, maar we moeten er net zo goed tegen zijn als de overheid de schuldige is.
Als we een efficiënte interne markt willen die zorgt voor wereldwijde concurrentiekracht voor het Europese bedrijfsleven en die welvaart en werkgelegenheid creëert voor alle Europeanen, moeten de regels voor iedereen gelijk zijn. Onwettige staatssteun daarentegen maakt concurrerende bedrijven kapot en veroorzaakt werkloosheid.
In bepaalde gevallen kan overheidssteun natuurlijk nodig en legitiem zijn, bijvoorbeeld als een bedrijf geholpen moet worden bij een herstructurering. Maar in zulk soort gevallen moet er altijd voldaan worden aan strikte criteria en moet de Europese Commissie op voorhand haar toestemming verlenen. Of het nu gaat om rundvlees dat naar Frankrijk moet worden uitgevoerd of duistere steun aan bedrijven, we mogen niet toestaan dat lidstaten van de Europese Unie de wet aan hun laars lappen.
Ik sta vol enthousiasme achter het voorstel uit het verslag om een scorebord openbaar te maken met de omvang van de overheidssteun in elke lidstaat. Landen die beweren de Europese zaak volledig te zijn toegewijd en die de Europese regels systematisch overtreden, moeten openlijk aan de schandpaal worden genageld, en hun schijnheiligheid moet aan het licht gebracht worden. Het mag niet zo zijn dat lidstaten in het openbaar Europese solidariteit prediken en in het geniep de interne markt schaden.
Ik put enige moed uit het feit dat de omvang van de steun aan de nijverheid in Europa kennelijk aan het verminderen is. Er is niettemin nog veel werk aan de winkel, en ik roep de Commissie op de subsidiejunkies in Europa meedogenloos aan de schandpaal te nagelen.

Figueiredo
De structuurfondsen en het Cohesiefonds zijn de belangrijkste instrumenten die de Commissie tot haar beschikking heeft om de regionale ongelijkheden weg te nemen. Daarom is het bijzonder belangrijk dat het Europees Parlement meewerkt aan de vaststelling van de algemene richtsnoeren die aan deze fondsen ten grondslag liggen. Het subsidiariteitsbeginsel mag onder geen beding worden aangetast aangezien de uitwerking van de ontwikkelingsstrategie van elk land onder de bevoegdheid van de respectievelijke lidstaten valt. Helaas moeten wij vaststellen dat de Europese Commissie reeds ver in haar werkzaamheden is gevorderd, zodat het standpunt van het Parlement bitter weinig invloed zal hebben op de programma's voor de periode 2000-2006.
Wij moeten er hoe dan ook op aandringen dat de genoemde fondsen in de eerste plaats worden aangewend om de ontwikkeling te bevorderen van landen en regio's die met serieuze moeilijkheden worden geconfronteerd of nadelen van hun perifere ligging ondervinden. Portugal en zijn autonome regio's, de Azoren en Madera, zijn hiervan een voorbeeld. Wij mogen niet vergeten dat het uiteindelijke doel van deze fondsen erin bestaat de economische en sociale samenhang te versterken. Het is nochtans een feit dat de richtsnoeren van de Commissie deze doelstellingen niet ten volle verwezenlijken.
Anderzijds is het van wezenlijk belang dat op bepaalde terreinen nauwkeurige aanwijzingen worden gegeven en voldoende middelen worden uitgetrokken. Ik denk dan onder meer aan het scheppen van kwalitatief goede arbeidsplaatsen die de rechten van de werknemer eerbiedigen, aan de daadwerkelijke bevordering van de gelijke rechten en kansen, aan ondersteuning van een sociale en solidaire economie, aan steun aan de plattelandsontwikkeling en het midden- en kleinbedrijf en ondersteuning van initiatieven ter verbetering van de levenskwaliteit van de stedelijke bevolking in minder ontwikkelde regio's, met name op het gebied van sociale woningen, teneinde een duurzame stedelijke ontwikkeling tot stand te brengen.

Poli Bortone
 - (IT) Artikel 158 van het EG-Verdrag is bedoeld om de harmonieuze ontwikkeling van de Gemeenschappen te bevorderen, maar de ongelijkheid is nog verre van verdwenen. In sommige gevallen, zoals in de Italiaanse regio's van doelstelling 1, is de ongelijkheid zelfs toegenomen. De belangrijkste oorzaak van deze paradox is de onbekendheid van het bestuursapparaat met de communautaire procedures en de aanhoudende ondoorzichtigheid ervan. Er is weliswaar wetgeving uitgevaardigd, maar er is nog niets gedaan om de communautaire structuren te stroomlijnen. Als de beheersstructuren niet vereenvoudigd worden, kunnen de communautaire doelstellingen van efficiëntie en concentratie waarschijnlijk niet gehaald worden. Het document van de Commissie besteedt daar geen aandacht aan: het bevat geen enkele aanbeveling aan de lidstaten voor de vereenvoudiging van de nationale procedures en juridische bepalingen voor de indiening en behandeling van projecten door nationale autoriteiten, evenmin als voor financiering, tenuitvoerlegging en controle. Vooral het midden- en kleinbedrijf, zeer kleine ondernemingen en ambachtslieden zijn nog altijd "zwakke marktdeelnemers", want met name voor hen zijn de regels en administratieve voorschriften van sommige lidstaten, waaronder Italië, een grote hindernis om gebruik te maken van de structuurfondsen.
Een aanzienlijke handicap is het onvermogen van de regio's en van andere actoren om tijdig te plannen, zodat de Commissie een handig excuus had in de verkorte programmeringsfase in de lidstaten. De Commissie had, op basis van het besluit inzake de richtsnoeren 97/99 (verslag-Howitt), het Parlement vroegtijdig moeten raadplegen, maar heeft de richtsnoeren al in juli 1999 bekendgemaakt, nog voordat het nieuwe Parlement zijn wetgevende werkzaamheden had opgenomen. Op deze manier heeft zij voorkomen dat het Parlement de huidige vorm van de richtsnoeren zou beïnvloeden. Daarom is de in artikel 42 van verordening 1260/99 bedoelde evaluatie halverwege de looptijd van de programma's bijzonder belangrijk.
De huidige richtsnoeren zijn over het algemeen onduidelijk en ondoorzichtig. Ze noemen weliswaar de mogelijkheid de geboekte vooruitgang te meten aan de hand van controleerbare doelstellingen en strategieën van communautair beleid, maar bevatten geen specifieke bepalingen of nadere informatie over de implicaties van de uitbreiding, noch voor de regionale en nationale autoriteiten, noch voor de kandidaat-landen. Dat vooropgesteld, is het gunstig dat de richtsnoeren niet meer zijn opgesteld op basis van geografische doelstellingen, maar per beleidsterrein. Deze richtsnoeren beantwoorden in theorie wellicht aan de vereisten van concentratie en dus aan doelmatigheid van de interventies, maar de vraag rijst spontaan of er in het kader van de huidige opzet van de zones van doelstelling 1 een beleid van geïntegreerde interventies mogelijk is. Daarvoor moeten de besteedbare middelen op de een of andere manier gecoördineerd worden. Wij kunnen dus in theorie ingaan op het verzoek van de Commissie om een beheerscentrum op te richten voor de structurele steun in de lidstaten, dat de tenuitvoerlegging en het beheer van de structurele interventies ter plekke zou moeten coördineren, op voorwaarde dat het centrum geen supranationale, gecentraliseerde instelling wordt en ervoor zorg draagt dat de interventies daadwerkelijk ten goede komen aan die zones - ik herhaal het nog eens - die als gevolg van een reeks van convergerende, negatieve factoren nog onvoldoende profiteren van de structuurfondsen. De vervanging van de geografische doelstellingen door doelstellingen per beleidsterrein zou immers averechts kunnen uitpakken.
De door de Commissie vastgestelde richtsnoeren bestaan helaas slechts uit een opsomming van mogelijke maatregelen en bieden geen duidelijk oriëntatiekader. Het is zelfs denkbaar dat deze ongeordende reeks maatregelen zonder prioriteiten de lidstaten op een dwaalspoor brengt en de gewenste concentratie juist verhindert.
Zoals het er nu naar uitziet, hebben wij wederom de gelegenheid voorbij laten gaan om een duurzame stedelijke ontwikkeling te stimuleren en de voortschrijdende verstedelijking en daarmee de vernietiging van het landschap een halt toe te roepen. Het belang van globale subsidie is onvoldoende in aanmerking genomen. Deze zou goede diensten kunnen bewijzen bij het herstel van het evenwicht tussen stad en platteland en plaatselijke instellingen de verdiende status kunnen geven. Deze zouden zelfstandig, en daardoor sneller, voorwaarden voor de ontwikkeling van de regio vast kunnen stellen en zodoende bij kunnen dragen aan de hervorming van de structuurfondsen en aan de doelstellingen van doelmatigheid, concentratie en vereenvoudiging van de beheersstructuren. Er moet meer geïnvesteerd worden in het platteland, zodat jongeren worden aangemoedigd te blijven en het platteland niet ten prooi valt aan economische en sociale achteruitgang.
Het is bekend dat hiervoor in de plattelandsregio's banen moeten worden geschapen buiten de traditionele agrarische sector om, hoe belangrijk de landbouw ook is voor de instandhouding van het landschap en de biodiversiteit. Ik denk bijvoorbeeld aan de sectoren plattelandstoerisme, sport, cultuur, milieu, het midden- en kleinbedrijf en de dienstverlenende sector.
In de richtsnoeren ontbreken helaas concrete aanwijzingen voor de coördinatie tussen het ESF en de strategieën voor de werkgelegenheidsbevordering. Deze coördinatie wordt in de programmaperiode 2000-2006 voor het eerst ingevoerd, wat doet vermoeden dat de lidstaten behoefte zullen hebben aan "richtsnoeren". Bovendien ontbreken wederom concrete maatregelen voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Kortom, ik ben niet bijzonder tevreden met het onderhavige document en op sommige punten zelfs teleurgesteld.
Verslag-Berend (A5-0107/1999)

Miranda
In het algemeen kunnen wij ons vinden in de beoordeling en de opmerkingen van de rapporteur betreffende het zesde periodieke verslag over de sociale en economische situatie en ontwikkeling van de regio's in de Europese Unie. Wij zullen ons er dan ook toe beperken enkele aspecten extra te belichten.
Zoals de Commissie zelf terecht opmerkt, is de krachtige toename van het BBP per hoofd van de bevolking van de zogenaamde armere regio's tussen 1991 en 1996 grotendeels toe te schrijven aan het feit dat de berekeningen van het communautaire gemiddelde ook de cijfers van de nieuwe Duitse deelstaten omvatten. Deze maken sinds 1991 deel uit van de statistieken, hetgeen logischerwijs een aanzienlijke daling van het BBP-niveau per hoofd van de Unie tot gevolg gehad.
Een ander fundamenteel gegeven is dat de door een aantal regio's geboekte vooruitgang - daar waar zich een inhaalproces heeft voorgedaan - nauwelijks gepaard gaat met een toename van de werkgelegenheid. Deze vaststelling verplicht ons ertoe nieuwe ontwikkelingsstrategieën uit te stippelen die meer aandacht aan het werkloosheidsprobleem besteden. De huidige situatie toont immers aan dat het in het Verdrag geformuleerde voorstel om de vaststelling van maatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid volledig aan de lidstaten over te laten, ontoereikend is.
Tot slot heb ik nog een laatste, maar daarom niet minder belangrijke opmerking over het voorstel van de rapporteur om dit soort verslagen in de toekomst onder meer uit te breiden met een analyse betreffende de interregionale evolutie van de samenhang in elke lidstaat. Aangezien zich binnen eenzelfde lidstaat sterk uiteenlopende situaties voordoen en het ontwikkelingsniveau van regio tot regio verschilt, is het inderdaad wenselijk dit aspect uit te diepen. Deze werkwijze zal ons ongetwijfeld in de gelegenheid stellen zowel regionaal als algemeen verbeteringen in de beleidslijnen aan te brengen en de samenhang binnen elke lidstaat afzonderlijk te garanderen.

Thomas-Mauro
Het verslag-Berend bevat een interessante analyse van de toestand in de regio's van de Europese Unie en hun economische ontwikkeling. Niettemin ziet de Franse delegatie van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten zich genoodzaakt haar afkeuring te uiten over een aantal beweringen. Zou wordt er bij punt 26 gewezen "op de bijzondere noodzaak van consolidering van de begroting als voorwaarde voor het welslagen van de Economische en Monetaire Unie en de uitbreiding van de Unie naar het oosten".
Terwijl de lidstaten een strenge budgettaire vermageringskuur moeten volgen om aan de convergentiecriteria te voldoen - terwijl het voor hun eigen bestwil bovendien al een goede zaak was dat ze zich intoomden - leggen de federalisten een verbazingwekkende financiële gulzigheid aan de dag. Het gebrek aan resultaten wordt geweten aan geldgebrek, en daarmee geven ze indirect toe dat het cohesiebeleid en de Economische en Monetaire Unie een fiasco zijn. Ze vragen meer kredieten, de een in nog fraaier bewoordingen dan de ander, maar niemand vraagt zich af of het hier wel om goed besteed geld gaat. Wat is er terechtgekomen van het goede budgettaire gebruik om eerst te bepalen welk doel we willen bereiken en pas dan over bedragen te praten? Waarom moet er uit alle macht gezocht worden naar projecten om de goedgekeurde kredieten aan op te maken en besteden we het geld niet aan lopende projecten? Geld uitgeven wordt een doel op zich en de hoeveelheid geld die we opmaken wordt de maatstaf voor het succes van een programma.
De statistieken die de Europese Commissie in haar zesde verslag opvoert, brengen - zoals mijnheer Berend in zijn verslag toelicht - duidelijk de knelpunten van het gevoerde beleid aan het licht. De meest welvarende regio's van de Europese Unie hebben tussen 1986 en 1996 aan belang gewonnen. Hieruit blijkt dat in bepaalde gebieden een concentratie optreedt van welvaart, werkgelegenheid en activiteiten: Hamburg, Brussel, Antwerpen, Luxemburg, Ile-de-France, Darmstadt, Oberbayern, Bremen, Wenen, Karlsruhe en Emilia-Romagna. In tegenstelling tot wat de rapporteur beweert, valt te verwachten dat de Economische en Monetaire Unie in de meest verafgelegen, rurale en dunst bevolkte gebieden zal leiden tot nog meer leegloop ten voordele van de centrale as van de Unie, te weten de Benelux, Noord-West-Duitsland, Noord-Italië en Ile-de-France.
De armste regio's lopen hun ontwikkelingsachterstand langzaam maar zeker in. De 10 armste regio's haalden in 1986 gemiddeld 41% van het communautaire bruto nationaal product. In 1996 was dat al 50%. De vooruitgang is vooral voelbaar in Portugal en Ierland.
Hoewel de rijken steeds rijker worden en de heel armen iets minder arm, krijgen de regio's die in het midden zitten, de regio's die onder doelstelling 2 vallen, te maken met een soms aanmerkelijke achteruitgang van hun bruto nationaal product en een verslechtering van de werkgelegenheidssituatie. Dat geldt vooral voor Frankrijk: het bruto nationaal product van de regio Champagne-Ardennes, die ik hier vertegenwoordig, is gezakt van 105 naar 94% van het communautaire gemiddelde, dat van het Pays-de-Loire van 95 naar 91%, en dat van de Auvergne van 89 naar 83%. De tendens is algemeen, ook de regio's Rhône-Alpes en de Elzas worden erdoor getroffen. Hetzelfde beeld komt naar voren in Zweden en Finland. In Finland is de werkloosheid in de laatste jaren trouwens onrustbarend toegenomen, net als in sommige regio's van het Verenigd Koninkrijk.
Doelstelling 2 is bedoeld voor industriële regio's die een economische herstructurering ondergaan, en het lijkt dus enigszins vreemd dat juist doelstelling 2 bij de hervorming van de structuurfondsen is opgeofferd ten gunste van doelstelling 1 en 3. Voor de periode 1999-2006 is daar 22,5 miljard euro voor uitgetrokken, min of meer hetzelfde bedrag als in de periode 1994-1999. De plattelandsgebieden die in aanmerking komen voor doelstelling 5b zullen hier de belangrijkste slachtoffers van worden: in Frankrijk zal 27% van hen die in aanmerking komen voor steun uit de structuurfondsen dat recht verliezen tijdens de overgangsperiode, en dat aantal kan nog oplopen in regio's als Pays-de-Loire, de Elzas of Beneden-Normandië, rechtse electorale bastions die het slachtoffer zijn geworden van de politieke klantenbinding van de linkse pluralistische regering.
Als het regionale beleid op dit soort keuzes stoelt, valt te betwijfelen of het zal bijdragen tot een harmonieuze vernieuwing van de regio's in de Europese lidstaten.
Verslag-von Wogau (A5-0069/1999)

Ainardi
Gezien de werkgelegenheidstoestand in de Unie en de ambitie die de Europese Unie naar eigen zeggen koestert om de werkloosheid resoluut aan te pakken, zou de analyse van de Commissie over bedrijfsconcentraties meer factoren moeten omvatten dan enkel concurrentie. Ik heb het bijvoorbeeld gemunt op de herstructurering van ABB-Alstom Power, een bedrijf waarvan een grote groep werknemers uit heel Europa vandaag naar Straatsburg is gekomen.
ABB-Alstom Power is het resultaat van een fusie die heeft plaatsgevonden in juni 1999. De directie heeft een herstructurering aangekondigd die gepaard zal gaan met een verlies aan banen in een aantal landen.
Deze voor de werkgelegenheid nefaste stand van zaken geeft aanleiding tot een hele reeks vragen, met name over de gegevens die de Europese Ondernemingsraad, die in 1996 in het leven is geroepen, ter beschikking worden gesteld. Dit houdt in dat de Europese richtlijn over Europese ondernemingsraden moet worden versterkt.
Dit houdt tevens in dat er toezicht moet worden gehouden op bedrijfsconcentraties, met inachtneming van de werkgelegenheid, het milieu en de consument. Het verslag van de Economische en monetaire Commissie is ontoereikend op dit punt, en daarom heb ik mij van stemming onthouden.

Figueiredo
Het voorstel van de Commissie om het subsidiariteitsbeginsel toe te passen in het communautaire mededingingsbeleid leidt tot decentralisatie. Het is immers de bedoeling de verantwoordelijkheid voor beslissingen en misbruik van machtspositie ten gevolge van concurrentievervalsende overeenkomsten tussen ondernemingen aan de nationale overheden en rechtbanken over te laten. Op kwesties die met concentraties van ondernemingen of overheidssteun verband houden, blijft echter het systeem van voorafgaande aanmelding van toepassing.
Op deze manier wil men de uitvoeringskosten terugdringen en de efficiëntie van het mededingingsbeleid verhogen. Daartoe wordt het Gemeenschapsrecht toegepast door nationale rechtbanken en niet door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Er wordt zelfs overwogen een beroep te doen op gespecialiseerde rechtbanken. Het risico bestaat dat deze gedeeltelijke renationalisatie van het concurrentiebeleid de lidstaten op kosten jaagt.
Anderzijds herinnert de rapporteur ons eraan dat overheidsmonopolies in naam van het mededingingsbeleid maar al te vaak worden vervangen door privé-monopolies, zoals blijkt uit de privatisering van belangrijke overheidssectoren- en bedrijven, onder meer in Portugal. Deze situatie heeft bijzonder negatieve gevolgen meegebracht, zowel voor de werknemers als ons land in het algemeen.

Berthu
Het Witboek van de Commissie over de modernisering van de regels inzake de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het EG-Verdrag (thans artikels 81 en 82) pleit er beslist niet voor het concurrentiebeleid terug te geven aan de lidstaten, zoals sommigen in het Europees Parlement vrezen. Niettemin biedt het uitzicht op een aantal interessante ontwikkelingsmogelijkheden voor de Europese Unie.
De Commissie erkent dat haar diensten overbelast raken door de plicht overeenkomsten tussen ondernemingen die de concurrentieverhoudingen kunnen verstoren, op voorhand te melden. Zij vreest dat die overbelasting nog zal toenemen met de toetreding van nieuwe lidstaten. Daarom stelt zij voor het systeem van voorafgaande machtiging voor dit soort overeenkomsten af te schaffen en het toezicht op de concurrentieregels meer naar de lidstaten te delegeren. Wat ik hieraan het meest opmerkelijk vind, is het signaal dat ons hiermee wordt gestuurd: de Commissie denkt van tevoren na over de gevolgen van de uitbreiding en beseft dat er haast onvermijdelijk een hervorming nodig is van het gecentraliseerde systeem. In dit geval bestaat die hervorming weliswaar in een versoepeling, en niet in een ontmanteling. Op papier wordt er dan ook van uitgegaan dat de Commissie de centrale controle en de sturing van het nieuwe systeem in handen zal houden. Het verslag-von Wogau dat het Parlement zojuist heeft aangenomen, ondersteunt die gedachte trouwens. Tegelijkertijd komt hieruit echter naar voren dat de uitbreiding de bestaande structuren aan het wankelen brengt en kan leiden tot een beperking van de communautaire bevoegdheden en een verruiming van de subsidiariteit. Op termijn kan dit betekenen dat zich een ander Europa aan de horizon aftekent.
Is dit trouwens niet precies datgene wat sommige socialisten in het Europees Parlement buiten zinnen brengt? De Duitse Sociaal-democraten hebben tegen het verslag-von Wogau gestemd omdat het volgens hen zou kunnen leiden tot een versplintering van het Europese concurrentiebeleid. In mensentaal: het zou de eenvormige superstaat kunnen ondergraven. Eigenaardig genoeg hebben zij een deel van de werkgevers aan hun kant, omdat die liever bij één centraal Europees loket aankloppen. Dat vinden zij doelmatiger en biedt hen meer rechtszekerheid. Dit zijn inderdaad twee voordelen van de huidige regeling. Als wij de zaak echter ruimer bekijken, kan de beginnende decentralisatie, die zich vandaag aankondigt, er op termijn toe leiden dat beter rekening kan worden gehouden met de behoeften van elk afzonderlijk land, en dat is iets waar iedereen voordeel bij heeft.
Verslag-Rapkay (A5-0078/1999)

Bordes, Cauquil en Laguiller
Degenen die verkozen zijn om de strijd van de arbeidende klasse te vertegenwoordigen, zullen niet stemmen voor deze verslagen over het Europese mededingingsbeleid. Mededinging, dat wil zeggen de oorlog die grote ondernemingen onderling uitvechten, resulteert alsmaar in ontslagen en fabriekssluitingen, om nog maar te zwijgen van de enorme verspilling van productiecapaciteit. Het laatste voorbeeld hiervan zijn de plannen van de trust ABB-Alstom Power om banen te schrappen. We hebben 18 miljoen werklozen en 50 miljoen armen in de Europese Unie, ondanks het feit dat dit een van de meest welvarende gebieden ter wereld is. Dit is waar concurrentie toe leidt en deze concurrentie willen de Europese instellingen bevorderen.
Het streven van de Commissie om de concurrentie op de Europese markt in goede banen te leiden is bespottelijk, omdat de concurrentie maar één wet volgt, de wet van de jungle. De sterkste verplettert of verzwelgt de zwakkere. Vooral op sociaal vlak is dit weerzinwekkend.
Uit het verslag van de Europese Commissie blijkt op grove wijze dat de Europese instellingen zich alleen maar interesseren voor de grote kapitalistische concerns die in deze economische oorlog verwikkeld zijn, en in het geheel niet voor de slachtoffers. Op geen enkele manier wordt getracht de toename van de werkloosheid tegen te gaan, werknemers te beschermen of te voorkomen dat grote ondernemingen een deel van de bevolking tot armoede veroordelen, enkel en alleen om hun aandeelhouders nog meer te verrijken!
De enige verdienste die wij dit verslag kunnen toekennen, is dat het de arbeidende meerderheid van de bevolking laat zien dat zij niets hoeft te verwachten van de Europese instellingen om haar levensomstandigheden op peil te houden, laat staan te verbeteren.

Figueiredo
In zijn bespreking van het jaarverslag van de Commissie over het mededingingsbeleid herinnert de rapporteur eraan dat het mededingingsbeleid onlosmakelijk verbonden is met het sociaal beleid en het milieubeleid. Hij beklemtoont dat het concurrentiebeleid moet bijdragen aan de bevordering van de werkgelegenheid, de economische en sociale samenhang, de eerbiediging van het milieu en de consumentenbescherming.
De beschrijving van de basisinstrumenten die ons in de gelegenheid moeten stellen de genoemde doelstellingen na te streven, lijkt ons echter ontoereikend. In wezen beperkt de rapporteur zich ertoe kritiek uit te oefenen op een aantal aspecten van de overheidssteun en de harmonisatie te eisen van de regelgeving betreffende de terugbetaling van ten onrechte verleende steun. Deze houding druist in tegen het recht van lidstaten met ernstige economische en structurele problemen om steun te verlenen aan de economische sectoren die het slachtoffer zijn van de liberalisering en de internationale concurrentie.
De rapporteur besteedt evenmin aandacht aan de belangrijkste oorzaken van de concurrentievervalsende praktijken. Het betreft hier met name de toenemende concentratie van bedrijven en de weerslag hiervan op de verstoring van de mededingingsregels, de omvorming van overheidsbedrijven tot privé-monopolies en de ernstige sociale gevolgen van dien, met name voor de werkgelegenheid en het prijsniveau van de openbare dienstverlening, alsmede het misbruik dat diverse monopoliegroepen van hun machtspositie maken door zich op sociaal en ecologisch gebied schuldig te maken aan onaanvaardbare praktijken, waardoor onder meer duizenden ontslagen vallen.
Dat zijn de redenen waarom wij tegen dit verslag stemmen.

Krivine en Vachetta
Door tegen dit verslag te stemmen, vertolken wij de mening van eenieder die in Seattle en in heel Europa te kennen heeft gegeven dat hij een enkel door de handelsgeest geregeerde wereld van de hand wijst. Wij stemmen tegen dit verslag in naam van beter uitgebouwde overheidsdiensten, en vooral ter nagedachtenis van de slachtoffers van het spoorwegongeval in Paddington. Zij zijn immers niet ten prooi gevallen aan het noodlot, maar aan de absurde drang de concurrentie te laten spelen daar waar regulering beter op haar plaats zou zijn.
Dit is in wezen een primitief verslag, dat uitsluitend gebaseerd is op de wet van de jungle. De concurrentie kan niet één van de problemen oplossen waar de mensheid bij deze eeuwwisseling mee worstelt: of het nu gaat om een evenwichtige biosfeer, om de bevordering van cultuur of samenwerking met de derde wereld, ongebreidelde concurrentie leidt altijd tot achteruitgang en onveiligheid.
Denkt u werkelijk dat de 18 miljoen werklozen die Europa telt het slachtoffer zijn van een te voorzichtige toepassing van het mededingingsbeleid? Wij zijn ervan overtuigd dat dat niet zo is, en wij geloven ook niet dat er per definitie te veel overheidssteun wordt verleend. Welke stalen regel, welke efficiëntiecriteria bepalen dat? En tot slot, vindt u het echt zo'n goed idee om de Wereldhandelsorganisatie een grotere rol toe te kennen, na wat er in Seattle is gebeurd? De enigen die zo koppig kunnen zijn, zijn de juridische adviseurs van de multinationals.
Verslag-Jonckheer (A5-0087/1999)

Caudron
Ik ben opgetogen over de kwaliteit van het zevende overzicht van de steunmaatregelen van de lidstaten van de Europese Unie. Het verheugt mij dat dit overzicht voortaan jaarlijks zal verschijnen en dat het voor mededinging bevoegde directoraat-generaal algemene en gedetailleerde gegevens aan het publiek bekendmaakt via zijn website.
Ik ben tevreden over de manier waarop de rapporteur het thema overheidssteun behandelt, en ik geef hem mijn complimenten. Al te vaak bestaat de neiging overheidssteun aan de schandpaal te nagelen als een maatregel die de concurrentie vervalst. Een efficiënt mededingingsbeleid is uiteraard een voorwaarde voor een goed functionerende interne markt en een goed functionerende Economische en Monetaire Unie. Niettemin is steun soms noodzakelijk, zoals de rapporteur opmerkt, niet alleen om het een of andere bedrijf te laten overleven, maar ook om te zorgen voor duurzame groei (artikel 6 van het Verdrag), voor diensten van openbaar nut (artikel 16) en economische en sociale cohesie (artikel 158). Niettemin moeten steunmaatregelen onderworpen zijn aan controle, een taak die toekomt aan de Europese Commissie.
De steun die de lidstaten jaarlijks aan de betrokken sectoren toekennen, bedroeg in de periode 1995-1997 95 miljard euro in totaal. 40% daarvan was bestemd voor de nijverheid. Ten opzichte van de voorgaande periode 1993-1995 was er sprake van een aanzienlijke vermindering (het totaal daalde met 13%, en de steun aan de nijverheid daalde van 3,8 naar 2,6%). Deze vermindering van de steun wordt voor het grootste deel verklaard door een verlaging van de steun aan de nieuwe Duitse deelstaten.
Met de rapporteur betreur ik het dat de voorgelegde cijfers in het overzicht niet alle vormen van staatssteun omvatten. De Europese Commissie moet deze lacune zo spoedig mogelijk aanvullen. Verder moet zij samenwerken met de lidstaten om de kwaliteit van de gegevens tijdig te verbeteren, dat wil zeggen, voor het negende overzicht verschijnt. Het zou goed zijn als de Commissie een register openbaar maakte met daarin de bedragen uitgesplitst per lidstaat.
Ik vind het eveneens jammer dat het Europees Parlement volledig is buitengesloten van het Raadgevend Comité inzake overheidssteun. Om dit te verhelpen moet de Europese Commissie ons voortaan regelmatig verslag uitbrengen.
Ik wil eindigen met een aspect van de staatssteun dat me bijzonder gevaarlijk lijkt. Ik doel op het feit dat steunmaatregelen er soms toe leiden dat bedrijven zich van de ene lidstaat naar de andere verplaatsen. Hiermee dreigt een soort subsidiejacht te ontstaan die op geen enkele manier bijdraagt tot de gemeenschappelijke doelstellingen van de Europese Unie. Daarom wil ik graag dat het volgende overzicht van de steunmaatregelen van de lidstaten een evaluatie bevat van de uitwerking die de steun heeft op de werkgelegenheid, de industrie en de handwerksnijverheid in de betreffende landen.
Verslag-Langen (A5-0073/1999)

Caudron
In het belangwekkende debat over het mededingingsbeleid heb ik vanmorgen het woord gevoerd over het verslag van de heer Langen over de toepassing in 1998 van de zesde Staalsteuncode.
Zoals het Hof van Justitie in zijn arrest van 3 mei 1996 heeft erkend, is de staalsector buitengewoon gevoelig voor verstoringen in de concurrentieverhoudingen. Daarom waren steunmaatregelen voor deze sector op hun plaats, met als doel concurrerende bedrijven te helpen overleven. Niettemin verbiedt artikel 4, punt c van het EGKS-Verdrag elke vorm van steun aan de staalindustrie. Vandaar de noodzaak van de zesde Staalsteuncode.
Tegelijkertijd moet natuurlijk vermeden worden dat de concurrentieverhoudingen verstoord worden of dat de markt ernstig uit zijn evenwicht raakt. Daarom moeten de steunmaatregelen aan regels worden onderworpen, en moeten zij beperkt blijven tot onderzoek, ontwikkeling, milieubescherming en bedrijfssluitingen.
In dezelfde geest is het van uitermate groot belang dat de lidstaten hun plicht nakomen de Commissie op de hoogte te brengen van de verleende steun ten gunste van hun staalondernemingen, zoals artikel 7 van de Staalsteuncode bepaalt. De Commissie verwacht dat de lidstaten de verslagen hierover indienen binnen twee maanden na het verstrijken van elk halfjaar, of op zijn minst jaarlijks, zonder dat zij hen hieraan moet herinneren.
Net als de rapporteur ben ik blij met het verslag van de Commissie, maar teleurgesteld dat het niet alle vormen van steun omvat. Hoewel de Staalsteuncode geen ruimte voor twijfel laat, heeft de Commissie bij herhaling steun aan staalbedrijven goedgekeurd die niet valt in te delen bij een van de categorieën uit de code. Het zou eerlijker zijn als de Commissie de Staalsteuncode strikt naleefde. Als zij steun wil toestaan die niet onder de huidige wettelijke bepalingen valt, moet zij de code aanpassen.
Tot slot hebben we nog de problemen rond het aflopen van het EGKS-Verdrag. Het zal nodig zijn de steunmaatregelen te handhaven tot na 2002. Ik ben hier van mening dat een verordening van de Raad de enige manier is om de vereiste rechtszekerheid te bieden en ervoor te zorgen dat elke niet in de code vermelde vorm van steun streng verboden blijft.
Om al deze redenen heb ik voor het verslag-Langen gestemd. Ik verwacht nu van de Commissie dat zij tegemoet komt aan al onze verlangens en eisen.
(De vergadering wordt om 13.05 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Olievlek in Frankrijk
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de olievlek in Frankrijk.
Ik geef het woord aan mevrouw de Palacio, die namens de Commissie het debat zal openen.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik het Parlement bedanken voor de gelegenheid die het mij biedt om van gedachten te wisselen over de ramp die na het vergaan van de olietanker Erika op 12 december 1999 de Franse kust heeft getroffen. Door deze ramp is de kust over een lengte van meer dan 400 kilometer vervuild door de weggelekte olie, en zijn duizenden vogels omgekomen. Bovendien heeft deze ramp ook anderszins vreselijke gevolgen voor zowel het milieu als het behoud van een schone zee en een schone kust, overeenkomstig de minimumeisen van een ontwikkelde samenleving.
De ondergang van de Erika is in zekere zin de antithese van datgene waarvoor wij ons allemaal inzetten: duurzame ontwikkeling met eerbiediging van het milieu. In dit geval wordt die opvatting van ontwikkeling en vooruitgang overduidelijk geschonden; dit is een frappant voorbeeld van hoe het niet moet.
Ik zou lang en breed in kunnen gaan op de concrete feiten die tot deze gebeurtenis hebben geleid, maar ik doe dat liever niet. De feiten zijn immers algemeen bekend. Ik wil alleen namens de Commissie zeggen dat de Commissie de verontwaardiging deelt niet alleen van de Franse kustbewoners, die als eersten door deze ramp zijn getroffen, maar van alle Europeanen, en van de mensen buiten Europa.
De Commissie heeft onmiddellijk haar solidariteit betuigd, en heeft met alle middelen die haar ten dienste stonden geprobeerd de tragische gevolgen van deze gebeurtenis te bestrijden. Naar mijn mening is het echter niet voldoende om de gevolgen te bestrijden. Er moeten oplossingen worden bedacht en voorstellen worden gedaan om herhaling van een dergelijke gebeurtenis zoveel mogelijk te voorkomen.
Wat de milieuaspecten betreft, moet ik opmerken dat commissaris Wallström, die verantwoordelijk is voor milieubeheer, meteen na de scheepsramp een crisisteam heeft samengesteld. Dat is gebeurd op verzoek van, en in samenwerking met de Franse autoriteiten. Het crisisteam heeft de communautaire werkgroep "zeevervuiling" aan het werk gezet, en heeft de Franse autoriteiten de hulp van de beste Europese deskundigen aangeboden om de vervuiling te bestrijden. De Commissie heeft ook bijgedragen aan de materiële hulpverlening. Zij heeft gezorgd voor coördinatie van elf lidstaten die samen meer dan 26 kilometer drijvende barrières naar de plek van de ramp hebben gestuurd. Wij zijn van mening dat die coördinatie en de resultaten daarvan getuigen van een zekere vooruitgang, en een succes genoemd kunnen worden, met dien verstande dat er sprake was van een werkelijke Europese solidariteit.
Dat is ten dele te danken aan het feit dat de Commissie al enkele jaren actief is op dit vlak. Onze werkzaamheden hebben in het bijzonder ertoe geleid dat een communautair informatiesysteem werd opgezet waarmee wordt bijgehouden welke middelen er in de Gemeenschap voorhanden zijn om dit soort vervuiling te bestrijden. Verder is er een communautaire werkgroep opgericht, en heeft de Gemeenschap deelgenomen aan de financiering van een project waarmee scholing en verbetering van de technieken ter bestrijding van milieuvervuiling binnen de Europese Unie worden beoogd.
Afgezien van dit voorstel voor de ontstane noodsituatie moeten wij ook op lange termijn ervoor zorgen dat wij ons vermogen om dergelijke rampen het hoofd te bieden behouden.
De Commissie is daarom blij dat het Europees Parlement in de eerste lezing instemmend heeft gereageerd op haar ontwerpbesluit inzake de totstandbrenging van een juridisch kader voor de verbetering van de samenwerking bij de bestrijding van accidentele milieuverontreiniging. De Commissie hoopt dat dit voorstel door de gebeurtenissen van de laatste tijd snel door het Parlement en de Raad zal worden goedgekeurd, zodat de huidige situatie vlot kan worden getrokken.
Wat de vervoersaspecten betreft, denk ik dat de ondergang van de Erika opnieuw de aandacht vestigt op het probleem van preventie van ongevallen op zee, en vooral ook op het probleem van veiligheid bij het vervoer van vervuilende stoffen, in dit geval over zee.
Ik moet er in dit verband in de eerste plaats op wijzen dat de Europese Unie niet stil heeft gezeten sinds de beruchte ramp met de Amoco Cadiz, die in 1978 eveneens voor de Franse kust verging. Misschien moeten wij onszelf echter afvragen of er niet meer dient te gebeuren, en of wij dus niet meer moeten doen.
De afgelopen zes jaar zijn er vijftien communautaire verordeningen en richtlijnen aangenomen. Deze wetgeving bestaat nog maar kort, maar de lidstaten beschikken nu over een rechtsgrondslag om op te kunnen treden tegen goedkope vlaggen en tegen iedereen die zich niet aan de veiligheidsvoorschriften houdt.
Nu zijn de lidstaten aan de beurt om te laten zien dat zij de politieke wil hebben om hun maritieme instanties van de nodige middelen te voorzien, zodat die hun controletaken kunnen uitoefenen. De nationale instanties moeten de bestaande communautaire regels toepassen en eisen dat die worden nageleefd. Op haar beurt moet de Commissie er uiteraard op toezien dat de regels in alle lidstaten op homogene wijze worden toegepast.
Met betrekking tot het vergaan van de Erika kan ik u nog mededelen dat de Commissie reeds op de hoogte is van de resultaten van het voorlopige onderzoek dat de Franse autoriteiten naar de oorzaak van het ongeluk hebben ingesteld. Uit het rapport blijkt dat men in dit geval lichtvaardig - en dat is een eufemisme - met de controles is omgesprongen.
De Commissie heeft op 21 december 1999 contact opgenomen met de Italiaanse scheepvaartinspectie en met het classificatiebureau RINA, dat verantwoordelijk was voor de laatste classificaties van de Erika, om te weten te komen hoe het schip was gecontroleerd. De Commissie moet namelijk nagaan of de toepasselijke communautaire richtlijnen in dit geval correct zijn uitgevoerd, zowel door de Italiaanse autoriteiten - omdat Italië de betrokken havenstaat is - als door het classificatiebureau. Die controle, mijnheer de Voorzitter, is van het hoogste belang om in de toekomst de richtlijnen te perfectioneren en ons optreden te verbeteren.
Ik wil het Parlement nu vast mededelen dat er op 28 februari een speciale delegatie van de Commissie vertrekt om het classificatiebureau RINA te inspecteren, en dat wij op basis van de uitkomst van die inspectie passende maatregelen zullen nemen. Onder "passende maatregelen" valt ook de mogelijkheid om RINA van de lijst met door de Commissie goedgekeurde classificatiebureaus te schrappen.
De Commissie heeft bovendien een soortgelijk verzoek aan de scheepvaartautoriteiten van Malta gedaan omdat de Erika onder Maltese vlag voer, en ik moet zeggen dat zij ons tot dusverre hun volledige medewerking hebben toegezegd.
Er moet nog veel worden onderzocht: hoe het schip is vergaan, wat de onderliggende oorzaken zijn, en hoe het classificatiebureau en de Italiaanse havenautoriteiten de inspecties hebben uitgevoerd. Zonder op de resultaten van dat onderzoek vooruit te lopen, wijst alles erop dat door het ongeluk met de Erika een aantal zaken aan het licht zijn gekomen die nauwgezet moeten worden bestudeerd en die ons er - naar mijn mening - toe verplichten zo snel mogelijk op te treden.
Geachte afgevaardigden, de Commissie werkte al aan een mededeling over veiligheid in het zeevervoer en in havens. Deze gebeurtenis dwingt ons er echter toe de presentatie van die mededeling te bespoedigen en ons vooral te concentreren op het vervoer van gevaarlijke en verontreinigende stoffen, met name van aardolie, gas en chemische stoffen.
Tegelijk met dit document zal er een reeks wetgevende voorstellen worden gedaan ter verbetering van de veiligheid op zee in communautaire wateren. De Commissie denkt deze mededeling nog voor juni te kunnen goedkeuren, zodat het debat over de voorgestelde maatregelen zowel in het Parlement als in de Raad in de tweede helft van 2000 onder het Frans voorzitterschap van start kan gaan.
Wij zijn van plan om in de mededeling hoofdzakelijk de volgende onderwerpen aan de orde te stellen.
In de eerste plaats, versterking van de controle op risicoschepen, onder welke vlag ze ook varen, hoewel daar veelzeggende statistieken over bestaan. Het is bij inspecties in havens gebleken dat er met schepen die onder de vlag van een van de vijftien lidstaten van de Europese Unie varen, in zo'n 5,9% van de gevallen iets mis is. Het gemiddelde voor schepen uit de hele wereld die in Europese havens worden geïnspecteerd, bedraagt ongeveer 15,6%. Voor schepen die onder Maltese vlag varen - zoals de Erika - ligt dat cijfer op 19,7%, en voor andere vlaggen ligt het nog veel hoger. Om de controles te versterken, gaan we de richtlijnen wijzigen waarin de positie van classificatiebureaus, de inspectie van schepen in havens en de inspectiefrequentie worden geregeld. De inspectiefrequentie zal worden gekoppeld aan de ouderdom van een schip en de vlag waaronder het vaart. We weten allemaal dat auto's na de eerste vier jaar ieder jaar moeten worden gekeurd. Bij schepen ligt de situatie helaas anders. Wij willen het uitvoeren van technische inspecties bevorderen en ze verplicht stellen. Dat is trouwens een punt dat ook in de jongste verdragen is opgenomen die binnen de IMO (de Internationale Maritieme Organisatie) zijn gesloten: het SOLAS-Verdrag (het Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee), en het MARPOL-Verdrag (het Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen).
In de tweede plaats moet het gebruik van milieuveilige olietankers worden bevorderd, voor zover die Europese havens aandoen. Dat wil zeggen, olietankers die onze havens aandoen dienen in toenemende mate dubbelwandig te zijn, omdat bij enkelwandige tankers de kans op vervuiling groter is wanneer er een ongeluk plaatsvindt. Er moeten daarom maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat enkelwandige olietankers versneld uit de vaart worden genomen, zoals dat in de Verenigde Staten gebeurt. Daarmee zouden we ook het huidige risico kunnen vermijden dat olietankers die in Amerikaanse havens niet welkom zijn, uitwijken naar Europese havens.
In de derde plaats, geachte afgevaardigden, zal in de mededeling worden ingegaan op de ingewikkelde en gevoelige kwestie van de aansprakelijkheid en de betaling van schadevergoedingen bij milieurampen. De Commissie wil een eind maken aan de bestaande juridische warboel en voorstellen doen om de maximale aansprakelijkheid van de betrokken partijen te verhogen. Bovendien willen wij dat naast de reders ook anderen die een bepaalde verantwoordelijkheid dragen in de keten van gebeurtenissen, aansprakelijk kunnen worden gesteld. Op het ogenblik berust de aansprakelijkheid vrijwel uitsluitend bij de reders, bij de eigenaars van een schip.
Concreet gesproken zijn wij van plan om een systeem in te voeren waarmee de aansprakelijkheid van de eigenaar of de verlader dusdanig wordt vastgesteld dat deze niet kan worden ontlopen. Er bestaan immers goedkope reders omdat er verladers zijn die weinig aandacht besteden aan de kwaliteit van de door hen gebruikte schepen. Daarnaast willen wij dat de reders een groter aandeel van het totaal verzekerde bedrag per schip voor hun rekening nemen.
Tenslotte zal de Commissie zich, met betrekking tot de kwaliteit van de schepen die Europese wateren bevaren, blijven inspannen voor de verbetering van de transparantie. In dat verband wil de Commissie de invoering van het Equasix-systeem versnellen: het zou vanaf mei moeten werken. Dit programma, dat in samenwerking met de Franse autoriteiten wordt ontwikkeld, betreft niets minder dan een real-time informatiesysteem dat een volledig internationaal overzicht geeft van de situatie van schepen die zich in Europese wateren bevinden, inclusief de opleiding van hun bemanning, wat ook een belangrijk aspect is.
Kortom, geachte afgevaardigden: er moet niet alleen worden gesproken over de ramp met de Erika en over wat er tot dusverre is gedaan. Er moeten ook conclusies worden getrokken om te voorkomen dat dit soort catastrofes zich herhalen. Wij moeten garanderen dat de regels met betrekking tot de veiligheid op zee daadwerkelijk worden nageleefd. We weten allemaal dat de Internationale Maritieme Organisatie niet in staat is om daarop toe te zien of om landen te verplichten zich aan de regels te houden. Sommige landen willen wel eens vergeten welke verplichtingen zij zijn aangegaan, of zien dingen door de vingers - om het zacht uit te drukken - die in de door hen ondertekende verdragen staan.
In de tweede plaats moeten we ernaar blijven streven de Europese scheepvaartsector, die vakbekwaam en bijzonder veilig is, concurrentiekrachtiger te maken zonder het vereiste niveau te verlagen. Anderzijds moeten we ook de mogelijkheid hebben tot het bestrijden van de wantoestanden die zich onder de bescherming van een goedkope vlag voordoen.
Uiteindelijk gaat het erom, geachte afgevaardigden, dat wij het opnemen tegen het onverantwoordelijk gedrag van een aantal landen, van reders, verladers en classificatiebureaus, van een aantal actoren in het zeevervoer die door hun onverantwoordelijkheid ons milieu in gevaar brengen, en rampen kunnen veroorzaken zoals de recente ramp voor de Franse kust.

Madelin
Dank u, mijnheer de Voorzitter. Ik voer inderdaad het woord namens de PPE-DE-Fractie, maar tevens als Parlementslid van Bretagne. Als Breton ben ik rechtstreeks betrokken bij deze gebeurtenis, en ik ben daar diep door geschokt. Samen met Françoise Grossetête heb ik namens mijn fractie een ontwerpresolutie ingediend. Vandaag kunnen wij u tot mijn genoegen een compromisvoorstel voorleggen.
Het vergaan van de Erika is een Europese aangelegenheid, enerzijds omdat enkele van de mooiste Europese stranden vervuild en verminkt zijn, met alle zeer ernstige gevolgen van dien voor het toerisme, de zeevaart en de milieubescherming, en anderzijds omdat hier een probleem rijst in verband met de regelgeving en het toezicht, dat overduidelijk op Europese schaal bekeken moet worden. We mogen ervan uitgaan dat een dergelijke ramp nooit voor de Amerikaanse kust zou zijn gebeurd. Waarom niet? Omdat de Amerikanen hun les hebben geleerd met de ramp met de Exxon Valdez en in 1990 hun Oil Pollution Act hebben ingevoerd. Deze wet op olievervuiling leidt tot meer verantwoordelijkheid omdat de bevrachter mede aansprakelijk kan worden gesteld voor de schade. Bovendien is de wet heel streng. Er zijn allerlei voorschriften en vooral wordt door de Amerikaanse kustwacht heel streng gecontroleerd.
Ik herhaal, als wij een soortgelijke wetgeving hadden gehad, dan was deze ramp waarschijnlijk niet gebeurd. Daarom vinden wij dat de bestaande regels herzien moeten worden, en daarmee doel ik dan vooral op het protocol uit 1992 waarmee de bevrachter van elke verantwoordelijkheid wordt ontslagen. Hierdoor is de bevrachter natuurlijk minder betrokken bij de controle op de oliemaatschappijen. We moeten de reglementering dus herzien, en ik ben blij, mevrouw de commissaris, dat u alle tekortkomingen in de huidige Europese regelgeving op een rijtje hebt gezet.
We moeten dus, zoals u zelf ook al zei, bovenal de controle opvoeren, met name de controle op de vlaggenlanden en de classificatiebureaus. U heeft ons gezegd dat de RINA een door de Commissie erkend Italiaans classificatiebureau is. Wat zijn de voorwaarden voor een dergelijke erkenning? Welke garanties bestaan er voor de betrouwbaarheid? U gaat een delegatie sturen. Wij wachten met veel belangstelling op de resultaten daarvan. Het toezicht op de scheepvaartautoriteiten moet worden opgevoerd, net als de controle in de Europese havens. Ik breng hier nog eens het memorandum van Parijs in herinnering, waarin sprake is van een minimumcontrole, die inhoudt dat een kwart van de schepen die Europese havens binnenvaren gecontroleerd moet worden door de scheepvaartautoriteiten van het land in kwestie. Deze verplichting wordt niet nageleefd, noch in Frankrijk, noch in een groot aantal andere Europese landen. Hoe komt dat? Dat is al heel lang bekend, maar welke conclusies heeft de Commissie hieruit getrokken of gaat zij hieruit trekken? Het lijkt me verder noodzakelijk de controle op de bevrachters op te voeren, in dit geval de oliebevrachters. Als zij financieel aansprakelijk worden, zal er vast meer controle komen.
Tot slot is er behoefte aan coördinatie tussen de scheepvaartautoriteiten om te komen tot een soort Europese inspectiekorps naar analogie met de Amerikaanse kustwacht.

Simpson
Om te beginnen wil ik mijn dank uitspreken aan het adres van mijn fractiegenoten die zich met milieu bezighouden en die dit probleem gezamenlijk met ons vervoersteam hebben bestudeerd. Deze ramp heeft zowel met vervoer als met milieu te maken en beperkt zich niet tot een enkel vakgebied.
Het is weer zover, we hebben het in dit Parlement voor de zoveelste keer over een scheepsramp. Ik zou de hele lijst kunnen aflopen die ik in mijn tien jaar in dit Parlement heb meegemaakt, maar ik heb maar drie minuten.
Het wordt zo langzamerhand tijd dat niet alleen de lidstaten hun verantwoordelijkheid op zich nemen, maar ook die papieren tijger die bekend staat als de Internationale Maritieme Organisatie en, last but not least, de oliemaatschappijen en de eigenaren van olietankers. Er moet een eind komen aan deze bijna jaarlijks terugkomende tragedies voor mens en milieu. Hoeveel Erika's moeten we nog meemaken voor onze regeerders ons een fatsoenlijke havencontrole bezorgen die voor de hele Europese Unie geldt, en niet alleen voor bepaalde delen ervan?
Hoeveel vervuiling moeten we nog ondergaan voor de scheepvaartsector ons tankers bezorgt met gescheiden ruimen en dubbele wanden? Hoeveel zeevogels moeten er nog om het leven komen voordat scheepvaartbedrijven hun tanks niet meer op zee schoonmaken, een praktijk die, zoals in onze resolutie staat te lezen, veel meer vervuiling veroorzaakt dan rampen als die met de Erika?
Hoewel ik erken dat er enige vooruitgang is geboekt bij onder anderen de havencontrole en de minimumnormen voor bemanningen, hebben we nog altijd te maken met wat wijlen onze collega Ken Stewart 'de schandvlek van de scheepvaart' noemde, schepen 'die de wateren van de Europese Unie in en uit varen, roestbakken met bemanningen die niet deugen'. De lidstaten moeten snel en resoluut tot actie overgaan. Onze regeringen moeten met geld over de brug komen voor effectieve controle, en ze moeten eindelijk kordaat optreden wanneer het om de veiligheid in de scheepvaart gaat.
De Erika heeft geen mensenlevens geëist, maar zij heeft wellicht wel de broodwinning van veel mensen tenietgedaan, net als de Sea Empress en de Braer destijds. Het staat als een paal boven water dat alledrie deze schepen ons met een milieuramp hebben opgezadeld.
Mijn fractie betuigt haar medeleven met de bevolking van Bretagne. Hun streek is volkomen vernield door deze ramp. Op dezelfde manier ging ons medeleven destijds uit naar de bevolking van West Wales en de Shetland Eilanden. Wordt het niet tijd dat we met deurwaardersexploten gaan werken om korte metten te maken met deze schandvlekken en om de scheepvaart veiliger te maken? Zou dat niet beter zijn dan enkel sympathiebetuigingen? Doen we dat niet, dan staan we hier later dit jaar opnieuw te praten over een resolutie omdat er opnieuw een tanker onder goedkope vlag naar de kelder is gegaan en zijn ruwe olie over het hele zeeoppervlak heeft verspreid.
De tijd voor resoluties is verstreken. Nu moeten er daden komen. Helaas ben ik bang dat de Raad opnieuw bij de pakken zal blijven neerzitten en we het hier in de toekomst opnieuw zullen moeten hebben over een scheepsramp met desastreuze gevolgen voor het milieu.

Davies
Mijnheer de Voorzitter, telkens als er een dergelijke ramp plaatsvindt, zegt iedereen dat het nooit meer mag gebeuren. In werkelijkheid kunnen we niet voorkomen dat er ongelukken gebeuren op zee, maar wij allen hebben wel de plicht lessen te trekken uit de ongevallen die plaatsvinden en deze lessen ook toe te passen om de risico's in de toekomst te beperken.
Het ongeluk met de Erika heeft vooral ernstige gevolgen voor de bevolking van Bretagne, die het meest rechtsreeks getroffen werd, maar ook voor de natuur in een groot deel van Europa was het een grote ramp. Volgens sommigen is dit het zwaarste ongeval dat de vogelstand in dit deel van Europa ooit heeft getroffen. De Britse vogelbescherming schat dat er zo'n 400.000 vogels, waarschijnlijk vooral zeekoeten, zijn omgekomen. Velen van ons hebben de tragische en onthutsende beelden gezien van vogels die onder de olie zaten en die door een dierenarts uit hun lijden moesten worden geholpen.
Ieder van ons wil dat elk schip aan de strengst mogelijke normen voldoet, onder welke vlag het verder ook vaart. Wij moeten de regels eerbiedigen en het bekende principe van de vervuiler betaalt toepassen. We moeten geldboetes en andere stimulansen gebruiken om zowel de reders als de oliemaatschappijen onder druk te zetten en hen te dwingen tot zorgvuldiger optreden.
Ik ben het van het begin tot het eind eens met wat de commissaris heeft gezegd, maar de vraag is hoe lang het nog duurt voor er maatregelen zullen zijn waarmee we het probleem echt kunnen aanpakken, op de manier die haar voor ogen staat. Als politica moet zij haar ambtenaren duidelijk maken dat, als er over een jaar bijvoorbeeld weer zo' n ernstig ongeluk gebeurt, zij in dit Parlement in een uiterst moeilijk parket verzeild zou raken als de door haar vandaag aangekondigde maatregelen altijd nog zonder gevolg waren gebleven. De gedachte dat er misschien in de nabije toekomst weer zoiets ergs gebeurt moet voor haar en haar ambtenaren voldoende zijn om bij de les te blijven.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik heb een klein cadeautje voor u meegebracht: een olieklonter die mij gestuurd is door een bewoonster van het eiland Noirmoutier. Er zat een brief bij, en daarin stond: "Telkens als het vloed wordt, komt het strand onder de zware olie uit de Erika te zitten. Telkens als het vloed wordt, ruimen vrijwilligers, soldaten en brandweerlui enorme klonters dikke zwarte stroperige teer van het strand. Wanneer krijgen we weer een schoon strand, wanneer is dit vreselijke ongeluk voorbij?"
Ja, dit ongeluk met de Erika, net als dat met het Russische schip in Turkije trouwens, is onaanvaardbaar in een tijd waarin de technologie hoogtij viert. Onaanvaardbaarder is echter vooral dat dit ongeluk twintig jaar na de ramp met de Amoco Cadiz plaatsvindt, toen wij keer op keer riepen: "Nooit meer!". Natuurlijk is het de plicht van de politiek, en dus van ons, om voor veilig scheepvaartverkeer te zorgen. We moeten onze burgers kunnen garanderen dat zo'n ongeluk nooit meer zal gebeuren. Uw woorden frustreren ons een beetje, mevrouw de commissaris, want degenen die zich al met dit soort kwesties hebben beziggehouden, weten dat de Commissie en het Parlement, naar ik meen al in 1992, een buitengewoon interessante tekst hebben opgesteld waarin alle voorstellen voorkwamen die nu in de resolutie van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme zijn vervat. We moeten erop blijven hameren: de ramp met de Erika is er een te veel.
Daarom moet de Europese Unie dringend haar richtlijnen voor de scheepvaart herzien en aanscherpen. Zij moet een duidelijke en welomschreven aansprakelijkheid invoeren voor de vrachteigenaren. Shell en British Petroleum hadden bijvoorbeeld geweigerd de Erika hun olie mee te geven. Waarom maakt men dan niet de bevrachter, Total, hier aansprakelijk voor? Verder moet u in uw voorstellen de dubbele wand verplicht stellen en zorgen dat het verbod op het spoelen van tanks op zee eindelijk ook eens wordt nageleefd. Er moet een Europees inspectiekorps komen dat eindelijk eens de staat van de schepen controleert. De Europese Unie moet zich trouwens even dringend inzetten voor een hervorming van de Internationale Maritieme Organisatie. Wat heeft het uiteindelijk voor zin strenge richtlijnen uit te vaardigen als de meeste schepen toch doen waar ze zin in hebben zodra ze het ruime sop hebben gekozen?
Tot slot, dames en heren, ben ik ontroerd door al die vrijwilligers die zich uit liefde voor de natuur en de vogels uit eigen beweging belangeloos hebben gemeld om de besmeurde vogels te redden met de weinige middelen die ze hebben. Ze doen ongelofelijk goed werk. U weet waarschijnlijk dat er ongeveer 200.000 vogels om het leven zullen komen door deze olievlek. Het is een grote milieuramp die zijn gelijke bijna niet kent. U weet beslist ook hoe moeilijk het tegenwoordig is om dier- en plantensoorten en ongerepte natuurgebieden te beschermen. U heeft in dit verband niets gezegd over de manier waarop de Commissie van plan is de natuur te helpen herstellen, mevrouw de commissaris. Opnieuw is niet goed duidelijk wie de verantwoordelijkheid draagt. En zoals gewoonlijk is de natuur weer het slachtoffer.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft om dit debat gevraagd om ons Parlement in de gelegenheid te stellen zijn solidariteit te betuigen met degenen die rechtstreeks getroffen zijn door deze milieuramp, getroffen zowel in hun economische activiteiten als in hun affectieve band met de hen omringende natuur.
In dit verband wil ik de woordvoerster van de actiegroep "Marée noire" op onze publieke tribune begroeten, mevrouw Javette-Le-Besque. Haar groep is opgericht door de inwoners van het departement Morbihan.
Een groot aantal vrijwilligers uit Frankrijk en andere Europese landen heeft zijn solidariteit getoond door ter plaatse de handen uit de mouw te steken voor de slachtoffers. Wij als Europees Parlement kunnen onze solidariteit in de eerste plaats tonen door te ijveren voor het verlenen van onmiddellijke noodhulp aan de getroffen families en door een verscherping te eisen van de regels en veiligheidsvoorschriften voor de scheepvaart op Europese en internationale schaal, met veel frequentere controles en een ontmoedigingsbeleid met aanzienlijk strengere straffen voor de overtreders.
Onze voorstellen betreffen met name de leeftijd van olietankers. Van de tankers die in het afgelopen jaar bij een controle ondeugdelijk zijn gebleken, waren er vijftien die twintig jaar of ouder waren. Sommige waren zelfs dertig jaar of nog ouder. Dit kan niet meer. Vervolgens hebben we het varen onder goedkope vlag. Volgens de Internationale Transportfederatie voer meer dan 40% van de schepen die in 1998 zijn vergaan onder goedkope vlag, het symbool van winst en uitbuiting van mensen ten koste van de veiligheid. Dit kan niet meer. Tot slot is er nog het gebrek aan transparantie. Wie de verantwoordelijkheid draagt, wie de eigenaren zijn en wie de eigenlijke beslissingen neemt wordt tot elke prijs aan het oog onttrokken. Dit kan niet meer.
Op al deze punten moeten er reële en significante veranderingen komen, met onder meer een duidelijke termijn voor de invoering van nieuwe voorschriften zoals een dubbele wand. Niet-naleving van die voorschriften moet leiden tot een verbod om aan te meren in onze havens of zich in de territoriale wateren van de lidstaten te begeven.
Verder moet er een strenger beleid komen voor het afleveren van zeewaardigheidsattesten en moet er beter toezicht worden gehouden op de staat en het onderhoud van schepen. Tot slot moeten we zover komen dat wie aansprakelijk is voor een ramp ook moet bijdragen tot het schadeherstel. Ik denk in dit geval met name aan de groep Total-Fina.
Dezelfde aanpak kan de Europese Unie hanteren ten aanzien van de Internationale Maritieme Organisatie, mijnheer de Voorzitter. Hiermee kan zij de publieke opinie haar nut aantonen. De publieke opinie verwacht dit keer echter duidelijke en concrete stappen.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, als Parlementslid van de Vendée aan de Atlantische kust van Frankrijk, wil ik allereerst uiting geven aan de grenzeloze woede van de bevolking die het slachtoffer is geworden van de olievlek van de Erika. Deze gebeurtenis is geen natuurramp zoals de wervelstorm die ons eveneens getroffen heeft, maar een misdaad.
In dit uur van nood is er een indrukwekkende golf van solidariteit op gang gekomen, zowel op lokaal, nationaal als intergouvernementeel vlak. Onder de getroffenen bevinden zich mensen die hun brood op zee verdienen of die actief zijn in de toeristische sector. Hun inkomen staat voor jaren op de tocht. Wat zij en de rest van de slachtoffers verwachten is niet alleen dat de vervuilers de schade vergoeden, maar ook dat anderen van hun ellende zullen leren en voorkomen dat zulke misdaden in de toekomst nog begaan worden.
Het is duidelijk dat wij de prijs betalen voor onze nalatigheid. Met de zegen van de Commissie hebben onze lidstaten ervoor gekozen geen eigen koopvaardij in stand te houden. Daardoor is waardevolle vakkennis op het gebied van scheepsbouw verloren gegaan. Daardoor hebben we geen duidelijk zicht meer op de schepen die langs onze kusten varen, en doorkruisen ware roestbakken onder goedkope vlag onze wateren in naam van de kortzichtige belangen van de multinationals. Er moet absoluut een einde komen aan deze lawine van onverantwoordelijkheid, van onverantwoordelijke bevrachters, onvindbare reders, en al te soepele classificatiebureaus. We verkeren op dit moment in de grootst mogelijke verwarring. Het is overduidelijk dat deze kwestie een wereldwijde aanpak vergt, maar de regels van de Internationale Maritieme Organisatie zijn ontoereikend en veel te laks. Ondanks eerdere rampen hebben noch onze lidstaten, noch de Unie hard genoeg hun best gedaan om ze te laten verscherpen. We hebben ook nog het internationaal fonds voor vergoeding van schade door verontreiniging door olie, maar dat spreidt de verantwoordelijkheden te veel en hanteert een veel te laag schadeplafond, dat herzien moet worden. In het kader van de Internationale Maritieme Organisatie moet beslist gekeken worden naar het fenomeen van de goedkope vlag. Aan de lidstaten en de Unie de taak de nodige initiatieven te nemen. Ik wijs erop dat de Erika voer onder de goedkope vlag van een kandidaat-land voor toetreding tot de Unie.
Aan de andere kant bestaan er communautaire richtlijnen, maar die worden niet of te weinig toegepast bij gebrek aan nationale inspecteurs. Hier moet dringend iets aan gedaan worden. Er is al jaren een richtlijn inzake veiligheid in de scheepvaart in de maak, maar hij komt er maar niet. Op dit punt legt de Commissie een ontoelaatbaar gebrek aan voortvarendheid aan de dag. De datum waarop de Commissie haar mededeling over dit essentiële vraagstuk presenteert wordt steeds maar uitgesteld. Op dit moment is het juli, maar die datum moet nu beslist naar voren gehaald worden.
De voorschriften die zullen worden ingevoerd moeten buitengewoon helder en streng zijn. Ik noem de drie voorschriften die onze fractie het meest dringend acht. Ten eerste moet de aansprakelijkheid van de eigenaren van de vervoerde olie duidelijk worden omschreven en moeten de slachtoffers van vervuiling zich er ondubbelzinnig op kunnen beroepen. Er is geen betere preventie dan de bevrachters de zekerheid te geven dat zij zowel burgerlijk, strafrechtelijk als financieel zwaar zullen boeten als ze niet buitengewoon attent zijn op de veiligheid van de schepen die ze kiezen. Ten tweede moet de dubbele wand zo snel mogelijk verplicht worden gesteld voor olietankers die tot de communautaire wateren worden toegelaten. Dit mag niet op de lange baan worden geschoven. Ten derde moet er snel een strenge limiet komen op de leeftijd van schepen die binnen de communautaire wateren mogen varen. De grens zou bij vijftien jaar kunnen liggen.
Als de Unie niet met een duidelijke regelgeving over de brug komt, moet zij tenminste de lidstaten die dat wensen toestemming geven om zelf regels uit te vaardigen en aldus hun bevolking en hun grondgebied te beschermen. Dat doen de Verenigde Staten ook, die lering hebben getrokken uit de ramp met de Exxon Valdez. Amerika heeft de dubbele wand verplicht gesteld en weert elk schip uit zijn wateren dat meer dan twintig jaar oud is. Daarom hebben de Verenigde Staten de Erika ook toegang tot hun wateren ontzegd. Als de Europese Unie hetzelfde had gedaan, hadden we een enorme ramp vermeden. Laten we dit keer echt lering trekken uit het gebeuren, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, en vooral onze les niet vergeten zodra de beroering in media en Parlement wegebt.

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, Torrey Canyon, Olympic Bravery, Haven, Amoco Cadiz, Gino, Tanio, allemaal namen met een sinistere bijklank. Nu staat de Erika ook in dat rijtje. Wanneer komt de volgende? Eenentwintig jaar na de Amoco Cadiz bewijst deze zoveelste olievlek, de zevende sinds 1967, hoe onverantwoordelijk onze regeerders zijn geweest. De Franse Atlantische kust betaalt weer eens de zware tol voor het gebrek aan daadkracht en strijdlust ten opzichte van de multinationals. Het is onbegrijpelijk dat Fransen en Europeanen schepen binnenlaten die de Amerikanen weigeren, net zoals het onbegrijpelijk is waarom Europa, dat altijd haantje de voorste is met milieuwetgeving, niets heeft gedaan aan de veiligheid in de scheepvaart. Nu zitten we met de gevolgen. De Erika, een schip onder Maltese vlag, een dobberend wrak dat bekend stond als een van de gevaarlijkste olietankers ter wereld, heeft onze kusten over een lengte van meer dan 400 kilometer vervuild. De omvang van deze ramp is veel groter dan die met de Amoco Cadiz. Als Parlementslid van het departement Loire Atlantique kan ik daar helaas over meespreken. Deze steeds weer voorkomende rampen hebben geen enkele natuurlijke oorzaak; ze zijn op geen enkele manier te wijten aan het noodlot. Ze zijn het gevolg van menselijke inconsequentie. Dit is wel degelijk een milieuramp. Alleen mensen die niet met de harde realiteit ter plaatse zijn geconfronteerd kunnen daar nog aan twijfelen. Dit is ook een economische catastrofe voor iedereen die van de zee en van het toerisme leeft: vissers, oesterkwekers, schelpdierkwekers, zoutpanarbeiders, winkeliers, enzovoort.
De schipbreuk van de Erika moet de laatste zijn geweest. We moeten in de eerste plaats een grondig onderzoek instellen naar deze ramp. Waarom zouden we geen parlementaire enquêtecommissie instellen of parlementsleden toevoegen aan de delegatie die de Commissie zojuist heeft aangekondigd? Vervolgens moeten we zo snel mogelijk voor wetgeving zorgen, in de eerste plaats om van elke lading exact de aard te kennen. Volgens experts zou de olie uit de Erika naar de bodem zinken en nooit de kust bereiken. We weten hoe dat is afgelopen. Verder moet er betrouwbare, verplichte, technische controle in het leven worden geroepen, zoals die in Frankrijk bestaat voor auto's die meer dan vijf jaar oud zijn. Er moeten regels komen over het varen onder goedkope vlag, de dubbele wand moet verplicht gesteld worden voor het vervoer van vervuilende of gevaarlijke stoffen, en er moet gewerkt worden aan technologische innovaties om olievlekken op zee te kunnen behandelen of op te ruimen. Dat is volgens mij toch het minste aan het begin van het derde millennium. Schepen die niet aan de eisen voldoen moet de toegang tot de Europese wateren ontzegd worden, de aansprakelijkheid van vervuilers, reders en bevrachters moet geregeld worden volgens het principe dat de vervuiler betaalt, er moet een strenger toezicht op de scheepvaart komen om een einde te maken aan het spoelen van tanks op zee, er moet een grondiger en strengere controle komen op tankschepen, er moet weer een degelijke begrotingspost voor natuurrampen komen voor de lidstaten, en in afwachting daarvan moet er een bedrag voor uitzonderlijke communautaire rampenbestrijding worden vrijgemaakt en moeten de getroffen Franse departementen in aanmerking komen voor steun uit de structuurfondsen. Namens de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit heb ik een resolutie van die strekking ingediend.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, de laatste jaren zijn er overal in de wereld zware rampen met tankers geweest. Toch werden er nooit doeltreffende maatregelen genomen om daar iets aan te doen. Ditmaal is het bijzonder erg, niet in de laatste plaats omdat een groot Europees land getroffen werd. Dat kan op elk moment opnieuw gebeuren. Er moet dringend een richtlijn komen om deze gevaren in te perken, want de bestaande 15 zijn duidelijk onvoldoende. Daarin moet worden gegarandeerd dat aan minstens drie voorschriften wordt beantwoord: ten eerste mogen tankers of vrachtschepen die rijp zijn voor de sloop geen Europese havens meer binnenvaren; ten tweede moeten alle betrokkenen, ook de bevrachters, aansprakelijk worden gesteld voor de door een ongeval veroorzaakte schade en ten derde moeten de betrokkenen voldoende zijn verzekerd. Alleen zo kunnen de benadeelden hun schade terugbetaald krijgen. Op lange termijn moeten de doelstellingen nog verder gaan. De prijs voor heel onze energievoorziening moet beantwoorden aan de reële kosten.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, mag ik beginnen met te zeggen dat ik commissaris Palacio zeer dank voor het heldere, adequate en ook zeer ferme antwoord. Zeer veel dank daarvoor. Dat betekent ook dat ik voor de briefingnota die ze op 10 januari gestuurd heeft, maar ook voor de actiepunten die ze vandaag heeft aangekondigd, in elk geval veel respect heb. De ramp met de Erika laat zien dat wanneer sluitende verkeers- en vervoersregelingen op internationaal en Europees niveau ontbreken, de natuur en het milieu het nakijken hebben. De schade die is ontstaan, ook op ecologisch gebied, is niet in geld uit te drukken. Daarom ook dit gezamenlijk debat van de collega's transport en milieubeheer.
In de kerstvakantie toen de Nederlandse media aandacht kregen voor de ramp met de Erika, ben ik maar eens even gaan kijken op het internet om te zien wat er nu eigenlijk allemaal al was om maatregelen te nemen, zeker ook nadat premier Jospin gezegd had dat Europa meer moest doen. Wat ik daaruit begrepen heb is dat er eigenlijk voldoende regelgeving is, maar dat het probleem is dat er niet wordt gecontroleerd. Mag ik een paar punten die ook door mevrouw de commissaris zijn aangestipt, hier onder de aandacht brengen.
Allereerst de port-state control, de 25 procent van alle schepen die gecontroleerd moeten worden. Ik denk dat die 25 procent niet alleen gehandhaafd moet worden maar dat vervolgens er ook voor gezorgd moet worden dat er méér gecontroleerd wordt, dus die 25 procent moet worden verhoogd. Verder moeten, wanneer een schip niet meer mag varen, niet alleen de feiten gecontroleerd worden, maar er moet ook een juridisch systeem komen waarbij gezegd wordt: het is wijs dat u niet meer uitvaart of het mag niet meer. Maar dat is er niet. Voorzitter, op dat punt graag actie.
Tenslotte wat betreft de technische eisen die aan schepen gesteld worden, ook mijn collega's hebben er net al over gesproken dat er sinds 1999 in de Verenigde Staten in elk geval dubbele bodems moeten zijn. Ik vind dat we ook op dat punt verder moeten en ik vind ook dat het Marpol-verdrag dat 2001 ingaat, goed bekeken moet worden.
Voorzitter, dan nog even kritisch kijken naar de toetredingsonderhandelingen met Malta en dank en bewondering voor de vele NGO's die in elk geval de handen uit de mouwen gestoken hebben om dieren te redden.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben deze discussie al zo vaak gevoerd. Tot nu toe hebben wij echter niets bereikt. Wij zijn het in de Europese Unie ook niet met elkaar eens. Daarom heeft dit debat volgens mij alleen zin als al hetgeen wij vandaag zeggen en wat u, mevrouw de commissaris, hier hebt aangekondigd, daadwerkelijk zijn beslag vindt in wetgeving, met andere woorden als u tegen alle regeringsleiders en hun ministers zegt dat zij daarvan in de Raad werk moeten maken.
Ik wil vooraf opmerken dat dit een milieuramp is die ook economische gevolgen heeft en levens bedreigt.
Wat moeten wij nu doen? Ik wil niet naar het verleden maar naar de toekomst kijken. Ik zal u zeggen wat wij moeten doen. Schepen moeten natuurlijk een dubbele wand hebben. Dat kan echter alleen op middellange en lange termijn worden verzekerd. Wat moet nu direct gebeuren? Er moet een tweejaarlijkse technische controle voor schepen komen. Zonder certificaat van die controle mag een schip niet varen. Dat moet zowel op Europees als op internationaal niveau gebeuren, naar voorbeeld van de technische autokeuring, die in Duitsland om de twee jaar plaatsvindt. Zonder certificaat mag u daar niet rijden. Dat moet voor schepen ook zo zijn.
In de derde plaats moeten dat certificaat en het bewijs van verzekering in iedere haven van de Europese Unie worden gecontroleerd. Als het certificaat en het bewijs niet kunnen worden overlegd, wordt het schip aan de ketting gelegd en mag het de haven niet meer verlaten, hoeveel havengeld het ook heeft betaald. Daarover moeten wij het eens zijn, in elke haven van Europa, van Marseille, Rotterdam en Wilhelmshaven tot Cuxhaven en overal waar schepen komen.
In de vierde plaats moet de reder aansprakelijk zijn, niet voor slechts 12 maar voor ten minste 400 miljoen dollar, waarvoor hij verzekerd moet zijn. Het land onder de vlag waarvan het schip vaart, moet aansprakelijk zijn. Wij moeten zeker weten dat dit land in geval van twijfel de verantwoordelijkheid op zich neemt. Dan zal er pas controle zijn: ik garandeer u dat die landen er dan wel voor zullen zorgen dat ze die verantwoordelijkheid niet op zich hoeven te nemen.
In de vijfde plaats moeten wij de garantie hebben dat dit geldt voor alle schepen in Europese havens en wateren en ook in kandidaat-landen. Deze eisen gelden dus in alle wateren.
Het belangrijkste is tenslotte dat wij een goed geheugen hebben. Wij zullen het hier nog vaker over wetgeving en milieunormen hebben. Ik wil niet dat er dan iemand komt zeggen dat die eisen in de havens banen zullen kosten. Dat zeggen de vakbonden en het bedrijfsleven namelijk. Dames en heren, wij hebben een goed geheugen nodig. Ik zeg dat tegen degenen onder u die tot nu toe niet bepaald in de bres zijn gesprongen voor de milieubescherming. Gaat u naar huis en zegt u: om die normen hebben wij ons tot nu toe niet echt bekommerd. Wij hebben een goed geheugen nodig om ons te herinneren wat in de havens nodig is. Wij hebben een goed geheugen nodig om te kunnen zeggen dat wij het over havengeld en -verplichtingen eens zijn en in de Europese Unie niet de ene tegen de andere willen uitspelen.
Als wij dat doen, staan wij er over enkele jaren misschien beter voor.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Roth-Behrendt heeft een zeer groot deel van mijn gedachten al verwoord. Wij hebben nu een perfecte opsomming van alle mogelijke maatregelen gekregen. Maar hoe maken wij gebruik van het crisisbesef waartoe deze milieuramp heeft geleid?
Ik zou de huidige situatie willen vergelijken met de situatie waarin een eerdere generatie ertoe werd aangezet het plimsollmerk in te voeren, een merk dat ertoe diende om verzekeringsfraude met ondermaatse vaartuigen tegen te gaan. Waar is het crisisbesef dat de voorgaande generaties hadden? Ik vind dat wij ons moeten inzetten voor de certificering waar mevrouw Roth-Behrendt het over had, voor het aanbrengen van groene merken op tankschepen, die door bepaalde Europese havens ter sprake is gebracht. Verder moeten wij de classificatiebureaus aan een kritisch onderzoek onderwerpen. Ik vind hun procedures onaanvaardbaar. Er moeten onafhankelijke en transparante procedures komen.
Tenslotte wijs ik erop dat wanneer mijn land milieusubsidies geeft aan reders die milieuvriendelijke maatregelen willen nemen, er diensten van de Commissie zijn die dit beschouwen als verboden steun aan scheepswerven. Bij de Commissie weet de ene hand niet wat de andere doet. Het is onaanvaardbaar dat men geen milieuvriendelijke maatregelen mag nemen die in overeenstemming zijn met de richtsnoeren van de Commissie, omdat deze worden beschouwd als verboden subsidie voor scheepswerven.

Cauquil
Mijnheer de Voorzitter, wij stemmen voor de resolutie van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links omdat daarin de verantwoordelijkheid van Total-Fina aan de orde wordt gesteld in deze milieuramp. Ook zijn wij het eens met het voorstel om schepen die onder een goedkope vlag varen of te oud zijn, te verbieden en om een dubbele wand voor olietankers verplicht te stellen. Ik wil daar nog aan toevoegen dat Total op zijn minst de volledige rechtstreekse en onrechtstreekse schade moet vergoeden die door deze olievlek is veroorzaakt. Hoe kunnen we dit soort rampen in de toekomst voorkomen als we geen draconische maatregelen nemen tegen de grote olietrusts en een hoop anderen, die de leefbaarheid van onze planeet in de waagschaal stellen voor een vuistvol extra winst? Het is toch hemeltergend dat een bank in naam van het bankgeheim weigert de eigenaren van de Erika bekend te maken en dat regeringen daar niets tegen ondernemen? De kern van het probleem is dat alle regeringen, net als alle Europese instellingen trouwens, grote trusts als Total-Fina en consorten het recht toekennen optimale winst na te streven ten koste van zowel de werknemers als het milieu. Ze erkennen het bedrijfsgeheim van ondernemingen en banken, zelfs al worden daarmee regelrechte misdaden toegedekt. Op die manier blijven we zelfs met de beste resoluties in een kringetje ronddraaien zonder dat we de grote trusts ook maar een strobreed in de weg kunnen leggen.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben voor verscherping van de voorschriften inzake havenstaatcontrole op schepen en classificatiemaatschappijen. Wij moeten echter ook naar de feiten kijken. De Erika werd in de laatste twee jaar viermaal geïnspecteerd. Aan het aantal inspecties kan het dus niet liggen. Het is de grondigheid van de inspecties die wij moeten garanderen. Ik heb tijdens de discussie van de laatste weken gehoord dat de lidstaten niet genoeg geld hebben om de inspecties uit te voeren. Ik aanvaard dat niet. Als de lidstaten samen met ons beslissen dat 25% van de schepen op basis van de havenstaatcontrole wordt geïnspecteerd, moeten ze ook voor het nodige personeel zorgen. De inspecteur moet dan niet gewoon aan boord gaan en kijken of er nergens een brandblusser ontbreekt, maar er moeten ook materiaaltests worden uitgevoerd. De Erika is immers zonder twijfel door metaalmoeheid in tweeën gebroken. Dat kan alleen door intensieve controles worden vastgesteld. Wij moeten ervoor zorgen dat de havenstaatcontroles niet oppervlakkig gebeuren, maar ook materiaaltests inhouden.
In de tweede plaats ben ik het eens met de opmerkingen van mevrouw de commissaris en wil ik haar aanmoedigen om op deze weg verder te gaan. Als blijkt dat een of meerdere classificatiemaatschappijen ten onrechte attesten hebben afgegeven, moeten ze van de lijst van erkende classificatiemaatschappijen worden geschrapt. Dat is de enige manier om te verhinderen dat andere maatschappijen hetzelfde doen. Mevrouw Roth-Behrendt, er is een technische controle voor schepen. De classificatiemaatschappijen voeren die uit. Er zijn ook goede maatschappijen. U kent er enkele, de Fransen ook. Wij moeten de maatschappijen die hun verplichtingen niet nakomen, van de lijst schrappen.
Een laatste punt is dat wij tegen Malta ondubbelzinnig moeten zeggen dat het, als het tot de Gemeenschap wil toetreden, bij de registratie van schepen en bij de vlagstaatcontrole een norm moet hanteren die aan onze eisen voldoet. Het milieu is immers van ons allemaal.

Poignant
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de Erika is voor mijn deur gezonken en ligt daar nog altijd, met 20.000 ton olie in haar ruim die er nog altijd uit kan lopen. Zij had ook ergens anders kunnen zinken. Het is toeval dat ze juist daar is gezonken. Bretagne, de streek waar ik vandaan kom, kan niets doen aan zijn geografische ligging of aan het feit dat het een schiereiland is, maar het krijgt wel vaak af te rekenen met schipbreuken.
Mijn gedachten gaan in de eerste plaats uit naar de 26 bemanningsleden uit India waar niemand het over heeft gehad en die gered zijn. Er hadden doden kunnen vallen bij deze ramp, en de veiligheid van de scheepvaart gaat in de eerste plaats over mensenlevens. Op dit moment zijn ze ver weg. Het is eigenlijk een wonder dat ze gered zijn. Ondertussen gaan wij weer terug naar af, evenals twintig jaar geleden met de Amoco Cadiz: een ramp langs de noordelijke Franse kustlijn, eentje langs de zuidelijke kustlijn, eentje langs de westelijke kustlijn, enzovoort, enzovoort.
Mevrouw de commissaris, ik zou even snel de zeven punten willen overlopen die ons essentieel lijken, want onze spreektijd hier is zeer beperkt. U heeft trouwens zelf enkele punten al genoemd. We willen zo snel mogelijk schepen met dubbele wanden in onze wateren zien, en een zo streng mogelijke controle door de havenstaat. Het is met name nodig dat de classificatiebureaus hun rapporten openbaar maken, want nu weten wij niet wat daar in staat. Verder moet er een harmonisatie komen van de strafmaatregelen in de vijftien lidstaten. Daar mag geen verschil tussen bestaan, ze moeten overal hetzelfde zijn. Er moet strenger worden omgesprongen met schepen die onder goedkope vlag varen, niet omdat dat allemaal slechte schepen zijn, maar omdat er wel vaak slechte schepen tussen zitten. Verder moet de informatievoorziening over de schepen in de wereld verbeterd worden, maar daar was men al mee bezig. De verantwoordelijkheden moeten duidelijk omschreven en aangescherpt worden.
In dit verband zou ik graag willen weten wie eigenlijk de eigenaar van de Erika is, want het begrip rechtspersoon in ons recht is één ding, maar er zitten altijd menselijke aandeelhouders achter. Waar zijn zij, die eigenaren van de Erika? Misschien liggen ze te zonnen op het terras van een mooie villa aan een mooi strand. We willen graag weten hoe ze heten, we willen hun gezichten zien. Tenslotte moet de opleiding van de bemanningen verbeterd worden. Risico's zijn nooit uit te sluiten in onze samenleving, maar er moeten op z'n minst zoveel mogelijk voorzorgsmaatregelen worden genomen.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de toespraak van de commissaris. Aangezien ik zelf veel tijd op zee heb doorgebracht, ben ik mij goed bewust van de macht en de destructieve kracht van de zee. Het is dus van het allergrootste belang dat schepen en boten goed ontworpen en onderhouden worden. Ik wil graag mijn medeleven betuigen aan allen die getroffen zijn door het doormidden breken en vergaan van de olietanker Erika.
Dit is niet alleen een milieuramp, maar ook een betreurenswaardige verspilling van middelen. Ik wil hier opmerken dat de oliesector zichzelf op grond van het verdrag van 1969 en het protocol uit 1992 als aansprakelijk beschouwt voor meer dan 90% van de geschatte kosten van dit incident. Met andere woorden, men is bereid voor ongeveer 170 miljoen dollar uit te keren via het Fonds voor vergoeding van schade door verontreiniging door olie. Hieruit leid ik af dat we ook van de scheepseigenaren, het land onder wiens vlag het schip voer en de inspecterende overheid mogen verlangen dat zij hun deel van de verantwoordelijkheid op zich nemen. Voordat we echter hals over kop beginnen aan een hele reeks nieuwe maatregelen en verordeningen, moeten we de bestaande regeling eens grondig bestuderen om te zien of die wel naar behoren wordt uitgevoerd. Het is beter de bestaande wetgeving te amenderen en te verbeteren, zoals velen willen, dan met nieuwe voorstellen van wal te steken.
Daarom sta ik achter de eis om de controle in de havens te verscherpen, zodat we een volledige en afdoende inspectie krijgen. Ook sta ik achter de eis dat de classificatiebureaus daadwerkelijk toezien op de structurele staat van de schepen en dat zij verantwoording afleggen voor wat zij doen. De eis dat het ontwerp van de wanden verbeterd wordt, met name dat er dubbelwandige schepen komen, is zinvol, maar het kost tijd voordat de hele vloot ermee is uitgerust. Aan een grondige en regelmatige inspectie daarentegen valt niet te tornen.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega's van de socialistische fractie, en met name degenen die lid zijn van de vervoerscommissie en de commissie milieubeheer, bedanken voor het feit dat zij de visserijsector niet vergeten zijn, die ook door deze ramp is getroffen. Afgezien van de onherstelbare schade aan het milieu en het ecosysteem, en de verliezen in de toeristische sector, is deze olievlek ook een harde klap voor de visserij en voor het behoud van de visstand. Het zal jaren duren voordat de vervuilde kust weer is hersteld.
Het is geen toeval, mevrouw de commissaris, dat de getroffen gebieden altijd Europese regio's met een ontwikkelingsachterstand zijn, regio's die van hun toerisme en visserij nauwelijks kunnen rondkomen, en die meestal geen andere inkomstenbronnen hebben. Het zijn dezelfde regio's, mevrouw de commissaris, die toch al het hele jaar de gewetenloze praktijken van bepaalde reders moeten verdragen die zonder enige vorm van controle, voor de kust de laadruimen van hun schepen schoonmaken.
Ik kom uit Galicië, een regio die in het verleden soortgelijke ongelukken heeft meegemaakt. Bretagne en Galicië, de twee meest westelijk gelegen streken van het Europese vasteland, zijn voortdurend het slachtoffer van het gebrek aan verantwoordelijkheid van degenen die de veiligheidsvoorschriften aan hun laars lappen en ruwe aardolie vervoeren in schepen die potentiële vervuilers zijn.
Ik denk daarom dat er twee dingen moeten gebeuren. Ten eerste moet de Commissie, binnen het bestaande steunkader voor de visserijsector, speciale maatregelen voorstellen om de gevolgen van deze ramp voor de visserijbedrijven in de getroffen gebieden te verzachten. Daarnaast zou de Commissie bij de betreffende internationale organisaties, en ook in eigen huis, aan moeten dringen op vergaande controles op schepen die onder goedkope vlag varen.
Om dezelfde reden moeten de lopende toetredingsonderhandelingen met Malta worden gebruikt om van dat land te eisen dat het olietankers die onder Maltese vlag varen, streng controleert.
Verder moeten ongelukken worden voorkomen. Portugal is een land dat ruimschoots heeft bewezen gevoelig te zijn voor onderwerpen die verband houden met de zee. Ik wil het Portugese voorzitterschap daarom vragen de mogelijkheid te onderzoeken om op Europees niveau een allesomvattende strategie voor het voorkomen van ongelukken op zee uit te werken. Alle technische, structurele en sociaal-economische instrumenten waarover wij beschikken, moeten worden gecombineerd om herhaling van dergelijke ramp in de toekomst te voorkomen.
Tenslotte wil ik, mijnheer de Voorzitter, de aandacht vestigen op het werk van de vrijwilligers en de plaatselijke autoriteiten. Zij deden mij denken aan vroeger tijden toen ik als burgemeester soortgelijke situaties het hoofd moest bieden. Wij moeten de moedige mensen bedanken die zonder hulp en met een gebrek aan middelen, de ernstige gevolgen van deze ramp voor de kuststreken, het mariene ecosysteem en de visstand in Europa hebben bestreden.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme wil ik de Commissie en met name commissaris Loyola de Palacio van harte bedanken voor de reactie op deze ramp. Heel Europa werd daar diep door geschokt.
Als vervoerscommissie zijn wij bereid de mededeling van de Commissie over de veiligheid in het zeevervoer te bestuderen en natuurlijk zijn wij ook bereid later besprekingen te voeren over de juridische vormgeving van deze mededeling.
Ik heb nu enkele opmerkingen.
Ten eerste spitst de Commissie haar onderzoek terecht toe op de verantwoordelijkheden van de RINA, het Italiaanse classificatiebureau. Inderdaad moet worden onderzocht of de communautaire wetgeving wel werd toegepast. Dat zal dan het uitgangspunt moeten zijn voor onze verdere inspanningen.
Ten tweede moeten wij niet alleen de verantwoordelijkheden van de reders onder de loep nemen. Wij moeten ook kijken naar de scheepsbevrachters, naar bijvoorbeeld de aardoliemaatschappijen. Ook zij dragen een deel van de verantwoordelijkheid wanneer dergelijke milieurampen zich voordoen, en dus moeten ook zij een deel van het schadeherstel voor hun rekening nemen. De reactie op de milieuramp is volkomen gerechtvaardigd, maar wij mogen daarbij niet heel de koopvaardij in het verdomhoekje zetten. De koopvaardij is een zeer belangrijke bedrijfstak: een derde van het vervoer geschiedt over zee en daarom moeten wij gematigd zijn in onze reactie. Wij moeten streng maar billijk zijn.
Ik ben absoluut niet gekant tegen een verscherping van de communautaire wetgeving, maar zoals ook andere collega's reeds zeiden, moeten wij allereerst nagaan hoe het is gesteld met de toepassing van de reeds bestaande wetgeving. Wij hebben immers al een wetgevingskader in de Europese Unie, laten wij dat vooral niet vergeten! Dit wetgevingskader is zelfs vrij progressief vergeleken bij wat in de rest van de wereld geldt. Daarom zullen de lidstaten onder toezicht van de Commissie extra inspanningen moeten ondernemen om het bestaande communautaire recht daadwerkelijk toe te passen.

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen de zakelijke en nuchtere vaststellingen van mevrouw de commissaris alleen maar onderschrijven. Zij is immers, in tegenstelling tot anderen, niet in collectief gehuichel vervallen. De ramp met de Erika kwam niet onverwachts. Ik weet niet precies hoeveel dat er zijn, maar in de Europese wateren varen iedere dag talloze drijvende tijdbommen rond. Een ramp als deze kan elke dag opnieuw gebeuren.
Dat weten wij in het Parlement al meer dan tien jaar. In die tijd was er een mededeling van de Commissie waarover de heer Stewart een verslag schreef. Alle problemen die wetgeving behoefden, werden daarin al vermeld: schepen, techniek, uitrusting, havens, organisatie en aanbod van havens, en natuurlijk ook de bemanningen. Wij weten heel goed waar in de laatste jaren het verzet tegen wettelijke maatregelen vandaan kwam. De tegenwerking kwam altijd van de lidstaten en de Raad, waar elke vooruitgang hard moest worden bevochten.
Als wij van een bestuurder van een personenwagen eisen dat hij gezond is, aan de voorwaarden voldoet en zijn wagen regelmatig laat controleren, moet dat ook voor schepen mogelijk zijn. Controle is het sleutelwoord. Is het werkelijk toeval dat het bijna altijd dezelfde staten zijn onder de vlag waarvan die schepen varen? Waarom stellen wij dan geen zwarte lijst op? Waarom zeggen wij tegen de drijvende doodskisten die in Europese wateren rondvaren niet dat ze daar niet meer mogen komen en dat ze geen Europese havens meer mogen aandoen?
Ik zou graag hebben dat u in uw maatregelen voor de zomer ook voorziet in een volledige controle van alle tankers die in Europese wateren varen. Ik zou ook graag willen weten welke IMO-voorschriften en -overeenkomsten de lidstaten tot nu toe hebben ondertekend en omgezet. Op dat gebied is er immers nog steeds vertraging. Wat met de Erika is gebeurd, is geen gevolg van slordigheid, maar van collectieve en criminele onverantwoordelijkheid. In het Parlement kunnen wij in de volgende maanden laten zien dat het ons ernst is. Wij kunnen dat doen op het gebied van de haveninstallaties, waarvoor de lidstaten verantwoordelijk zijn.
Wij zien en spreken elkaar dan weer. Ik hoop echter wel dat wij dan nog allemaal hetzelfde denken als vandaag.

García Orcoyen Tormo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik denk dat het betreurenswaardige ongeluk met de Erika inderdaad een keerpunt moet zijn, zoals hier vanmiddag is gezegd. Sinds 1967 hebben er in Europese Unie zeventien ongelukken met grote olietankers plaatsgevonden, meer dan één iedere twee jaar. Zulke ongelukken moeten vanaf nu tot het verleden behoren.
De sociale en economische kosten die hier vandaag al zijn genoemd, kosten in de vorm van banenverlies en inkomensverlies voor de visserij en het toerisme, zijn zo hoog dat zij een vastberaden en krachtig optreden van de communautaire instellingen meer dan ooit rechtvaardigen.
Mevrouw de commissaris, ook ik wil u bedanken voor de snelle reactie van uw diensten op dit ongeluk, en voor de reeds genomen of nog te nemen maatregelen. Ik vertrouw erop dat deze maatregelen binnen enkele maanden zullen worden aangevuld met een duidelijk en krachtig juridisch instrument - een richtlijn misschien - waarmee voor eens en voor altijd korte metten kan worden gemaakt met deze piraten van de 21ste eeuw, die ons van de rijkdom en de schoonheid van de zee beroven.
Ik wil een opmerking maken over een van de maatregelen die door de commissaris en door verscheidene collega's zijn genoemd: het gebruik van tankers met een dubbele romp. Deze tankers hebben een dubbele stalen wand, en de lading is verdeeld over twee tanks.
Mevrouw de commissaris, veel deskundigen zijn van mening dat de dubbele romp niet veilig genoeg is, en stellen het gebruik van een zogenaamde "ecologische romp" voor. Als daarmee een ongeluk gebeurt, dringt het zeewater de laadtanks binnen en stroomt de olie door de druk naar andere tanks.
Ik denk dat dit het moment is om voor maatregelen te kiezen die technisch zo veilig mogelijk zijn, mevrouw de commissaris. Ik denk dat het niet volstaat de wetgeving over te nemen die in andere landen geldt. Wij kunnen en moeten de op dit terrein bestaande wetgeving verbeteren.
Iedere kosten-batenanalyse waarin werkelijk alle schade aan mens en milieu wordt verdisconteerd die door dit soort ongelukken wordt veroorzaakt, zal aantonen dat wij daar goed aan doen.

Savary
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, om te beginnen mogen wij mijns inziens blij zijn met de gevolgde procedure. Iedere fractie heeft zo het woord kunnen voeren, lucht kunnen gegeven aan haar emoties en tot slot zijn wij tot een gezamenlijke resolutie gekomen. Ik geloof dat het gezien de dramatische omstandigheden slecht zou zijn overgekomen en principieel onfatsoenlijk zou zijn geweest, als we niet met één stem hadden gesproken. Aan de andere kant biedt de eensgezindheid van het Parlement ten aanzien van deze resolutie - de toespraken van de collega's die mij zijn voorafgegaan gingen allemaal in dezelfde richting - ons de gelegenheid om bepaalde regeringen, die blijven aarzelen of de zaak uit de weg blijven gaan, onder parlementaire druk te zetten. Ik geloof bovendien dat we met deze buitengewoon krachtige politieke daad de Commissie een sterk wapen in handen geven om werk te maken van een gemeenschappelijke Europese scheepvaartruimte.
De publieke opinie zou niet kunnen begrijpen waarom we wel regels uitvaardigen voor chocolade maar niet voor de koopvaardij. Dit is een eerste conclusie die we uit de ramp met de Erika kunnen trekken. De publieke opinie zou ook niet kunnen begrijpen waarom we het hebben over een gemeenschappelijke juridische ruimte, een gemeenschappelijke spoorwegruimte en een eengemaakte interne markt, maar niet over een gemeenschappelijke scheepvaartruimte. We moeten hier dus mee aan de slag en vastberaden concrete resultaten nastreven.
De commissaris heeft aangegeven langs welke drie hoofdlijnen actie moet worden ondernomen. Ten eerste moet onze wetgeving op peil gebracht worden, en daarbij kunnen wij de norm bepalen. Ik heb trouwens met veel voldoening kunnen constateren dat zelfs de eurosceptici en de fracties die zoveel mogelijk soevereiniteit voor de lidstaten nastreven regels van Europa verlangen. Ik geloof ook dat Europa het juiste niveau is om deze zaak aan te pakken. Soms stellen we regels op voor dingen die net zo goed subsidiair geregeld kunnen worden. In dit geval moeten we de publieke opinie een antwoord geven. Dat is heel belangrijk. Iedereen moet zich daarbij aangesproken voelen, want uiteindelijk leven we allemaal op een schiereiland, zij het dan op wereldschaal.
Als onze wetgeving eenmaal in orde is gebracht, moet er dus zaaksgevolg komen. Verder moet voorzien worden in systematische controle en moet de vervuiler betalen. Dit laatste is uiteraard een preventief principe. Ik ben bijna uitgesproken, mijnheer de Voorzitter! Ik wil alleen nog maar zeggen dat ik persoonlijk een openbare hoorzitting heb aangevraagd van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, met de bedoeling zo snel mogelijk gevolg te geven aan de zaak met de Erika en ideeën op te doen voor de verdere discussie. Ik hoop dat alle fracties ons zullen willen steunen in ons verzoek voor een openbare hoorzitting.

Peijs
Voorzitter, olietanker Erika, waarvan het eigendom wordt versluierd door brievenbusfirma's op Malta en wellicht Italië en Griekenland, gehuurd door TotalFina voor transport van olie, is voor de Bretonse kust vergaan met alle rampzalige gevolgen van dien. De consequenties voor het milieu, de flora en fauna van het Europese zeemilieu zijn enorm.
De oorzaak van de ramp moet gezocht worden in de verzwakte structuur van de olietanker. Er heerst dus twijfel bij de mensen over de veiligheid van de schepen die gevaarlijke of vervuilende goederen vervoeren. De internationale maritieme organisatie heeft hier internationale regelgeving voor uitgegeven. Staten kunnen haveninspecties uitvoeren.
In Europa is de regelgeving strenger en men moet, is verplicht, 25% van de binnenlopende schepen te controleren volgens de richtlijn port-state control. Echter, in geen enkele lidstaat schijnt men dit percentage te halen door gebrek aan inspecteurs. Duidelijk is dat er geen gebrek is aan regelgeving. Ik denk dat de commissaris daar groot gelijk in heeft. Waar het aan schort, is de handhaving van de al bestaande regelgeving. Maar hoe gaan wij dat nu doen als wij inderdaad gebrek aan inspecteurs hebben, geachte Europese Commissie? Kan de Commissie verzekeren dat richtlijn 93/75 betreffende de minimumstandaarden voor schepen die een Europese haven verlaten en gevaarlijke of vervuilende goederen vervoeren, in alle lidstaten juist wordt uitgevoerd? Dient de controle op die uitvoering niet te worden verscherpt? Zou het niet aan te bevelen zijn om op korte termijn, naar het voorbeeld van Rotterdam, volgens een puntensysteem te gaan controleren waarin bijvoorbeeld meegeteld worden de leeftijd van het schip, of het enkelwandig of dubbelwandig is, of het onder goedkope vlag vaart. Kortom, prioriteit van controle voor oudere substandardschepen boven schepen die aan alle kwaliteitseisen voldoen. De Erika is gebouwd bij een Japanse scheepswerf, enkelwandig. Er varen op dit moment nog vier zusterschepen rond. De bouw is destijds gestopt omdat het gevaar voor roestvorming extra groot was bij dit type schip. Sommige van hen varen ook onder Maltese vlag. Wachten wij op het volgende ongeluk.
Zouden er geen sancties moeten komen, zoals de commissaris zei, voor de classification society. Rina is op dit ogenblik in opspraak. Malta gaat de toetredingsonderhandelingen in. Ik denk dat de Europese Unie Malta alleen maar kan toelaten als gegarandeerd wordt dat de Maltese vlag voortaan schadevrij zal varen.

De Voorzitter
Waarde collega's, ik zou het op prijs stellen als u zich beperkt, want we raken achter op schema, en dat gaat ten koste van het vragenuur voor vragen aan de Commissie.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, vlak voordat ik naar deze zaal kwam, kreeg ik een e-mail met een zeer emotionele beschrijving van de situatie. De e-mail was afkomstig van een Zweedse mevrouw, die besloten had om oudejaarsavond te vieren aan de Bretonse kust in plaats van bij haar familie thuis. Net als honderden andere vrijwilligers had zij de ramp gezien, vogels gewassen en de rommel opgeruimd. Degenen die hiervoor verantwoordelijk zijn, waren nergens aan de kust te bespeuren gedurende de avonden en nachten dat ze daar hadden moeten zijn. Net als vele anderen vraag ook ik mij af waar de verantwoordelijken zijn. Waar zijn de reders en degenen die de vervoersopdracht hebben gegeven, wanneer dit soort rampen plaatsvindt? Misschien is het op zijn plaats om na te denken over de oprichting van een gemeenschappelijke autoriteit ter bestrijding van milieurampen, die dit soort misdrijven kan aanpakken.
Het is niet de eerste keer dat wij te maken krijgen met olielozingen, of die nu opzettelijk plaatsvinden of niet.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Tannock
Ik dank mevrouw Grossetête en haar collega's voor het indienen van deze ontwerpresolutie. Aan de ramp met de Erika en de vervuiling met 10.000 ton olie die daar het gevolg van was, is ruime aandacht besteed in de Britse pers. Groot-Brittannië en Frankrijk mogen dan de laatste tijd meningsverschillen hebben gehad, ik kan u verzekeren dat er in mijn land veel sympathie leeft voor de getroffenen.
De televisiebeelden van de schade aan uw kusten en de natuur, met name aan de vogelstand en de toch al dalende visstand, hebben herinneringen opgeroepen aan soortgelijke rampen in Groot-Brittannië, zoals die met de Torrey Canyon in 1967. Vele Britse vrijwilligers hebben hun hulp aangeboden.

Ik breng hulde aan de gezamenlijke inspanningen om de schade te herstellen. Dit is duidelijk een probleem waar de hele kustlijn van de Europese Unie mee gemoeid is, en er zullen creatieve oplossingen gezocht moeten worden. In plaats van de meest getroffen gebieden zelf op te laten draaien voor de gevolgen van dit soort rampen, samen met de verzekeringsmaatschappijen, zoals Lloyds of London, moeten we nieuwe technologie ontwikkelen waarmee we veel meer dan de huidige 10% van de verloren olie kunnen terugwinnen. Zolang de verzekeringsmarkt de rekening betaalt, is er weinig reden om daaraan te werken. Uiteindelijk moet de rekening naar de vervuiler gaan.
Bovendien moeten we voortbouwen op de richtlijn van de Raad waarin sprake is van de toepassing van internationale normen voor de veiligheid van de scheepvaart en het voorkomen van vervuiling. Wij moeten ervoor zorgen dat de voorgeschreven 25% van de schepen die Europese havens aandoen ook daadwerkelijk geïnspecteerd wordt en dat die inspecties grondig worden uitgevoerd. Voorts ben ik er op zich niet tegen dat de eigenaar van een schip zijn vaartuig laat registreren in het land van eigen keuze, maar ik vind wel dat de internationale regels strenger moeten worden toegepast. In plaats van het varen onder goedkope vlag te verbieden, waarmee we het recht van elke soevereine staat zouden schenden over een eigen koopvaardijvloot te beschikken, moeten de scheepvaartautoriteiten van de lidstaten aan de hand van de Europese richtlijn van 1995 inzake haveninspecties meer effectieve sancties invoeren voor landen die hun internationale verdragsverplichtingen niet nakomen. Ik hoop echt dat de Commissie en de Raad deze mogelijkheden grondig zullen onderzoeken, vooral tijdens het Franse voorzitterschap later in het jaar. Ook hoop ik van ganser harte dat het Parlement deze resolutie zal steunen.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, het is bijna angstaanjagend dat wij het hier vandaag opnieuw over een ongeluk moeten hebben dat door mensenhand en gebrek aan verstand en niet door natuurgeweld is veroorzaakt. Dat is de afgelopen tien jaar helaas regelmatig voorgekomen. De getroffenen wachten buiten. Zij willen een antwoord. Zij willen geen beloftes meer die wij toch niet nakomen; zij willen geen inspanningen die niets opleveren. De mensen vragen terecht of hun regio nu definitief verloren is, en wie voor nieuwe banen zal zorgen.
Wanneer zullen de schuldigen eindelijk begrijpen dat voorzichtig omgaan met onze natuurlijke hulpbronnen geen hobby is of een nieuwe baan, maar een uitdaging voor heel de Europese Gemeenschap. Mevrouw Palacio, daarom ben ik ingenomen met uw actieplan. Voorkomen is beter dan genezen, maar ook dat laatste moet vakkundig gebeuren. De inzet van het Duitse polyvalente schip Neuwerk - het ligt vlak voor mijn deur in Cuxhaven - was een staaltje van snelle Europese burenhulp. Ik dank iedereen voor zijn inspanningen. Er is weliswaar waardevolle ervaring opgedaan, maar tevens is gebleken dat wij met de modernste techniek alleen niet kunnen volstaan om zulke milieurampen de baas te worden. Wij dringen dus terecht aan op betere controles, sancties en preventieve maatregelen.
Sedert bijna tien jaar ijver ik hier in het Parlement voor een Europese milieukustwacht. Het thema is nog altijd actueel. Ik zal mij blijven inspannen en zal samen met anderen voor verbetering en waterdichte concepten in het kader van een Europese of internationale samenwerking blijven ijveren.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de verschillende fracties van harte gelukwensen met hun initiatieven. Ik wil niet alleen mevrouw Grossetête en de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten bedanken, maar ook de heer Wurtz en de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, die om dit debat verzocht hebben. Wij hebben daardoor een goede en belangrijke discussie kunnen voeren.
Ik ben van plan om voor eind maart een mededeling in te dienen, en mogelijkerwijs zal ik daarin al voorstellen doen voor wijziging van enkele concrete richtlijnen, zodat de discussie daarover in de Raad en in het Parlement kan beginnen.
Ik denk dat het hier niet alleen om een milieuprobleem gaat. Dit is weliswaar een ernstig milieuprobleem, maar tevens een enorm sociaal probleem. Deze kuststreken worden bevolkt door mensen die afhankelijk zijn van de visserij en de schelpdiervisserij, van dienstverlening en toerisme. Het zijn kwetsbare gebieden, niet alleen vanuit milieuoogpunt, maar ook uit het oogpunt van de sociale ontwikkeling en het ruimtelijk evenwicht. Wij moeten daarom al het mogelijke doen om herhaling van een dergelijke situatie te voorkomen.
Mevrouw Roth-Behrendt zei dat er nooit iets is ondernomen. Ik denk dat de Commissie voorheen wel degelijk iets heeft ondernomen, maar er moet natuurlijk nog veel meer gebeuren. Dat wordt bewezen door de Amerikanen, die na de ramp met de Exxon Valdez binnen een jaar een zeer strikte en bikkelharde wetgeving hebben ingevoerd. Er is reeds gewezen op het gevaar dat schepen die niet welkom zijn in Amerikaans havens, naar Europa uitwijken. In Europa werken wij sedert 1994 of 1995, maar vooral sedert de laatste paar jaar, serieus aan een wetgeving; na de ongelukken met de Amoko Cadiz, de Urquiola - die in 1976 voor de Spaanse kust verging -, de Torrey Canyon - ook in 1976 - en talrijke andere gevallen.
De laatste paar jaar is vooral aangedrongen op de veiligheid van het passagiersvervoer. Dat is een feit. Naar mijn mening moet er nu dringend een reuzenstap voorwaarts worden gezet om het hoofd te bieden aan de nieuwe problemen, die mede door de Amerikaanse wetgeving worden veroorzaakt. Daarbij moet de nadruk liggen op de veiligheid bij het vervoer van gevaarlijke stoffen over zee.
Geachte afgevaardigden, ik heb verwezen naar een aantal kwesties die wij, zo u wilt, nader kunnen onderzoeken in een specifiek hiervoor bedoelde commissie, of anders bij indiening van mijn concrete voorstellen in de komende maanden.
Nogmaals, mijn streven is dat wij tegen eind maart hierover met elkaar in gesprek kunnen gaan. Dan vindt er bovendien een ministerraad plaats. Vanzelfsprekend streef ik er tevens naar om nog voor het einde van het Portugese voorzitterschap concrete teksten klaar te hebben voor bespreking.
De goedkope vlaggen zijn een probleem, maar niet het enige probleem. Roemenië heeft geen goedkope vlag, maar schepen die onder Roemeense vlag varen, vertonen bij inspecties bijzonder veel mankementen - meer dan schepen met een goedkope vlag.
Malta en Cyprus hebben een toetredingsverzoek gedaan. We moeten streng zijn op dit punt, en er wordt over onderhandeld. We zullen door deze kwestie worden gedwongen de scheepvaartregisters van de Europese Unie te herzien, en opnieuw te spreken over een communautair scheepsregister. Dat is een bekend probleem en dat zal vast weer de kop op steken. Ik heb daar weliswaar een hard hoofd in, maar de registers van de lidstaten van de Europese Unie moeten in ieder geval worden herzien.
Controle speelt natuurlijk een sleutelrol. Daarbij moeten wij eerst bekijken hoe de reeds bestaande wetgeving functioneert. De heer Hatzidakis zei dat al. Uit de informatie die de diensten van de Commissie mij hebben verstrekt, blijkt dat de toepassing van de bestaande wetgeving in veel lidstaten tekortschiet door gebrek aan mankracht, middelen en inspecteurs. Het probleem is niet zozeer dat maar 25% van de schepen wordt gecontroleerd, maar hoe die schepen worden geselecteerd. Dat zouden schepen moeten zijn met een verhoogd risico vanwege leeftijd, of schepen waarvan men weet dat hun vlag extra risico's met zich meebrengt. Helaas wordt die 25% vol gemaakt met vlaggen waarvan bekend is dat ze waarschijnlijk aan alle eisen voldoen: daardoor verlopen inspecties sneller en is het werk eenvoudig.
In plaats van regels te wijzigen, moeten er dus veeleer maatregelen worden genomen voor controle op hetgeen nu al gedaan wordt. Wel moeten er bij inspecties enkele aanvullende eisen worden gesteld, vooral in verband met de ouderdom van schepen. Dat brengt mij weer bij SOLAS (het Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee), en MARPOL (het Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen). Deze twee verdragen van de Internationale Maritieme Organisatie zullen te zijner tijd verplicht moeten worden gesteld in alle lidstaten van de Unie, evenals de controle op de uitvoering ervan.
Wat de kwestie van EU-inspecteurs betreft, denk ik dat het subsidiariteitsbeginsel voldoende reden is om de inspecties door de lidstaten te laten uitvoeren. Daarmee is overigens niet gezegd dat de Commissie niet moet controleren of de lidstaten zich naar behoren van hun taak kwijten.
Tenslotte wil ik op nogmaals op het punt van de aansprakelijkheid terugkomen. In de eerste plaats denk ik dat de maximumbedragen vergelijkbaar moeten zijn met de Amerikaanse. Wij hebben een limiet van 180 miljoen dollar bepaald, terwijl men in de Verenigde Staten een plafond heeft van 1 miljard dollar voor betaling van schadevergoedingen. Ik denk dat we het huidige bedrag moeten verhogen, zodat het in de buurt komt van het Amerikaanse niveau. In de tweede plaats denk ik dat de verzekerde bedragen van schepen en de aansprakelijkheid van reders moeten worden herzien. Ook degenen die de schepen huren, de eigenaars van de lading, moeten een deel van de verantwoordelijkheid dragen. Zolang de eigenaars van lading niet aansprakelijk kunnen worden gesteld, geachte afgevaardigden, kunnen dergelijke problemen volgens mij niet definitief worden afgehandeld.
Hier wil ik het bij houden. Wij zullen nog gelegenheid hebben om hier verder op in te gaan. Ik wil u bedanken voor uw bijdragen, die allemaal zeer nuttig en steekhoudend waren. Ik sluit me graag aan bij een van de sprekers, die zei dat het niet zover mag komen dat we over een jaar, of over twee of drie jaar, weer tegen elkaar moeten zeggen dat we niet hebben gedaan wat we hadden moeten doen.
Ik heb dit onderwerp met de andere commissarissen besproken, en ik kan u zeggen dat de Commissie bereid is om het Parlement en de Raad de wettelijke maatregelen, de wijzigingen en de richtlijnen voor te stellen die nodig zijn om de veiligheid op het hoogst mogelijke peil te brengen. De rest is afhankelijk van de politieke wil van dit Parlement - en ik stel vast dat ik daar op mag rekenen - en van de Raad.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris. Uw bereidwilligheid is ons zeker niet ontgaan.
Overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement, heb ik acht ontwerpresoluties ontvangen ter afsluiting van dit debat over de verklaring van de Commissie.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Noodweer in Europa
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het noodweer in Europa.
Ik geef het woord aan commissaris Barnier.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, u heeft het zojuist gehad over de gevolgen voor mens, milieu en samenleving van de olievlek die de Franse kust voor de zoveelste keer getroffen heeft. Nu hebben wij vandaag ook nog de gelegenheid om een debat te voeren - en dit verheugt mij persoonlijk bijzonder - over de gevolgen van een historische storm, van een ware wervelstorm die bijna op hetzelfde moment niet alleen Frankrijk, maar ook de Bondsrepubliek Duitsland en Oostenrijk heeft getroffen.
Dames en heren, het gaat bij dit soort ongelukken en extreme weersomstandigheden niet alleen om de schade aan milieu en eigendom. Het gaat ook om mannen en vrouwen, zoals mevrouw Loyola de Palacio net heeft opgemerkt en zoals ik zelf kan getuigen. Het gaat om families die voor lange tijd volkomen ontredderd, getraumatiseerd en ontmoedigd zullen zijn, en waarvan de zwaksten zelfs tot wanhoop worden gedreven.
Het lijkt me goed hier vandaag een Europese solidariteit tot uiting te brengen. Dit moet niet alleen een morele solidariteit zijn, maar vooral ook een menselijke solidariteit. Daarom wil ik ook namens heel ons college uiting geven aan onze solidariteit, en vooral ook namens mijn collega's, die hun herkomst en nationaliteit niet verloochenen, zoals Franz Fischler uit Oostenrijk, Michaele Schreyer en Günther Verheugen uit Duitsland, en Pascal Lamy en ikzelf uit Frankrijk. Wij scharen ons met onze solidariteit aan bij de nationale overheden van de getroffen landen en bij de geweldige golf van edelmoedigheid en vrijwillige hulp die op gang werden gebracht. Nu wij het over Europa hebben, wil ik tevens hulde brengen aan de spontane hulp van vrijwilligers van openbare elektriciteitsmaatschappijen, telefoonmaatschappijen, brandweerkorpsen en straten- en wegendiensten die uit heel Europa spontaan naar de getroffen gebieden zijn gegaan om de wegen vrij te maken en de elektriciteitsvoorziening en telefoonverbindingen te herstellen. In sommige delen van Frankrijk zijn er gezinnen die pas sinds gisteren of eergisteren weer telefoon en elektriciteit hebben.
Op verzoek van voorzitter Prodi heeft de Commissie tijdens haar eerste vergadering van dit jaar een gedachtewisseling gehouden over dit thema. Ik zal u vertellen wat de resultaten zijn van onze interne werkzaamheden. Ons doel was als Unie, met de ter beschikking staande reglementaire en budgettaire middelen, een optimale bijdrage te leveren aan het herstel van de schade aan economie, maatschappij en cultureel erfgoed.
Dames en heren, de Commissie zal alles in het werk stellen om de getroffen lidstaten bij hun wederopbouw te ondersteunen en hulp te bieden aan de getroffenen, aan zowel burgers als bedrijven. Zij zal de inspanningen van de nationale en regionale overheden aanvullen. U weet dat de Commissie over meerdere instrumenten beschikt die deze wederopbouw kunnen begeleiden, en wij zijn ook van plan die te gebruiken. Ook hier zijn van plan te handelen met dezelfde vastberadenheid als die sprak uit de woorden van mevrouw Loyola de Palacio, toen zij het had over de lessen die wij uit de ramp met de Erika moeten trekken.
Met betrekking tot het structuurbeleid zal ik persoonlijk bestuderen hoe gebruik kan worden gemaakt van de nieuwe generatie strategieën voor economische ontwikkeling, voor de komende zeven jaar. Ook zal ik nagaan hoe de financiële middelen die reeds zijn toegekend, met name voor omschakeling van plattelands-, industrie-, stads- en visserijgebieden, kortom voor alle gebieden onder doelstelling 2, voor deze heropbouw kunnen worden ingezet. De Commissie heeft een besluit genomen over de gebiedsindeling onder doelstelling 2 na overleg met de diverse regeringen. Voor Duitsland is de beslissing van de Commissie in december gevallen, en vandaag heeft zij een besluit genomen over de doelstelling 2-kaart voor Luxemburg, Zweden, Frankrijk en Oostenrijk.
Frankrijk, waar de schade objectief gezien het grootst is, beschikt in het kader van de nieuwe doelstelling 2 over een totaal van 5,4 miljard euro kredieten voor de periode 2000-2006. Uit een eerste analyse door de diensten van de Commissie blijkt dat met een financiële toelage op basis van bevolkingsaantallen 70% van de door de storm getroffen bevolking in aanmerking komt voor steun onder doelstelling 2. De 69 getroffen Franse departementen zouden dus ongeveer 4,1 miljard euro ontvangen in de komende zeven jaar. Voor Duitsland en Oostenrijk gaat het om respectievelijk 3 miljard en 600 miljoen euro.
Ik wil u er verder op wijzen dat de getroffen gebieden die niet op de nieuwe kaarten staan - en die zijn er helaas - die dus niet in aanmerking komen voor doelstelling 2, maar die volgens de vorige gebiedsindeling wel onder doelstelling 2 en doelstelling 5b vielen, in de nieuwe programmaperiode bij wijze van overgang eveneens over kredieten kunnen beschikken. Ik wil hier dus duidelijk zeggen dat de structuurfondsen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de economische heropbouw van de getroffen gebieden. Het gaat hier uiteraard niet om noodhulp - u weet trouwens heel goed dat de bescheiden middelen die op de Europese begroting stonden voor noodhulp, twee jaar geleden zijn geschrapt - maar om herstelwerkzaamheden, om duurzame heropbouw in het kader van reeds in voorbereiding zijnde programma's, en dat is volgens mij het voornaamste.
U weet dat de lidstaten beslissen over de programmering en de prioriteiten en dat dus iedere regering afzonderlijk haar prioriteiten moet vaststellen en haar keuzes moet maken binnen de zojuist door mij aangegeven lijnen. Het zal daarbij waarschijnlijk om nieuwe prioriteiten gaan, waarin rekening wordt gehouden met de storm en de olievlek. De regeringen van de betrokken landen dienen te beslissen over de verdeling van de communautaire financiële steun over de gebieden die in aanmerking komen voor de structuurfondsen, en zij zijn dus degenen die concrete maatregelen op dit terrein zullen voorstellen aan de Commissie.
Ik zal u een concreet voorbeeld geven. Al deze programma's kunnen financieel bijdragen tot de heropbouw van de getroffen gebieden, in welk opzicht dan ook: historisch en cultureel erfgoed, bedrijvencentra, industrieterreinen, wegen voor het vervoer van grondstoffen en producten, koopvaardij- en jachthavens, vliegvelden voor zaken- en toeristisch verkeer, productie-investeringen in de industrie, steun aan bedrijven, historisch en cultureel erfgoed met toeristische waarde en opleiding van gekwalificeerd personeel met steun van het Europees Sociaal Fonds.
De Commissie staat dus volledig ter beschikking van alle lidstaten om de programmering zo goed en zo efficiënt mogelijk bij te stellen. Dit geldt trouwens net zo zeer voor landen die getroffen zijn door andere stormen, zoals Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Zweden begin december. Ik weet dat het Parlement in dit verband op 16 december jongstleden al een resolutie had aangenomen.
Dit alles geldt ook voor Griekenland, waar ik twee keer op bezoek ben geweest. Dat land heeft af te rekenen met de gevolgen van de aardbeving van begin september. Hier gaat het om doelstelling 1 van het Cohesiefonds.
Dames en heren, mijn collega Franz Fischler volgt dezelfde aanpak voor de plattelandsontwikkeling. Na de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid die uw Parlement vorig jaar heeft goedgekeurd, kunnen voor het eerst maatregelen voor plattelandsontwikkeling op heel het grondgebied van de Unie in aanmerking komen voor cofinanciering door het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Garantie. Op die manier zal Frankrijk 760 miljoen euro per jaar steun ontvangen, Duitsland 700 miljoen euro en Oostenrijk 423 miljoen. Deze steun is beschikbaar voor de getroffen gebieden en daarop zijn niet de beperkingen van toepassing die ik noemde voor de gebiedsindeling van doelstelling 2. Ik zal u enkele maatregelen noemen die in aanmerking komen voor bijdragen uit het EOGFL-Garantie: herstel van het productiepotentieel in land- en bosbouw, herbebossing, herstel van plattelandswegen en van preventie- en beschermingsinfrastructuur, zoals dijken en waarschuwingssystemen. In dat verband is de meest specifieke probleemsector die van het hout, omdat die bijzonder zwaar getroffen is door het stormweer. Wij zullen alle aandacht aan de houtsector besteden, zowel uit economisch oogpunt als uit oogpunt van het milieu. Ik wijs erop dat de Unie zonodig ook met het EOGFL bij kan dragen aan de financiering van opslag van hout.
Ook voor de visserij bestaat er de mogelijkheid tot cofinanciering via de instrumenten van het structuurbeleid. Op die manier krijgt Frankrijk toegang tot 225 miljoen euro voor de periode 2000-2006. Met communautaire middelen kunnen we dus bijdragen aan de schadeloosstelling van vissers en eigenaren van vissersschepen die door onvoorziene gebeurtenissen gedwongen zijn hun activiteiten te onderbreken, en dit voor een maximale duur van twee maanden per jaar. Verder valt nog te denken aan het Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij, voor zover het klassieke investeringen betreft. Daarbij denk ik aan uitrusting voor de visteelt, gemeenschappelijke uitrustingen, herstructurering, inrichting van installaties voor de viskweek, uitrusting van visserijhavens of modernisering van vissersschepen. Ik heb hierover al met Franz Fischler van gedachten gewisseld. Tot slot onderstreept de Commissie dat overheidssteun van de lidstaten voor het herstel van door natuurrampen of andere uitzonderlijke gebeurtenissen veroorzaakte schade beschouwd kan worden als niet in strijd zijnde met de interne markt. Ik heb dit uiteraard besproken met de diensten van mijn collega Mario Monti, en kan u mededelen dat de Commissie zulke steun kan toestaan.
Er kunnen dus verschillende maatregelen genomen worden, ook bijvoorbeeld in de energiesector, in het kader van de trans-Europese energienetwerken. Ik weet dat er bij het transport van energie veel problemen bestaan, vooral bij het transport van stroom onder zeer hoge spanning. Niettemin is voorkomen veel goedkoper dan genezen, zoals een van u gezegd heeft en zoals ik ervaren heb tijdens mijn recente ambtsperiode als minister van milieu in de Franse regering, waar ik mij heb ingezet voor het ondergronds aanleggen van hoogspanningsleidingen. Ik zou dus graag willen dat de lidstaten, daar waar technisch mogelijk, hun telegraaf-, telefoon- en elektriciteitsleidingen gingen ingraven. Wij zullen hen daartoe aanmoedigen.
Dit is wat ik te zeggen had over de communautaire instrumenten, geachte afgevaardigden. Er bestaan dus talrijke verschillende, concrete invalshoeken voor het treffen van maatregelen. De Europese Unie doet niet alles en zal ook niet alles doen. Zij kan echter wel veel doen, op voorwaarde dat we de beschikbare instrumenten ook daadwerkelijk inzetten, dat u daarom vraagt en dat de lidstaten na het stormweer hun prioriteiten vaststellen en hun keuzes maken. Het is dus erg belangrijk dat het Parlement en de Commissie deze concrete solidariteitsbetuiging en deze informatie doorspeelt aan alle betrokken partners, aan alle betrokken en getroffen personen. Ik doe dit, geachte afgevaardigden, vanaf deze week ook persoonlijk. Ik bezoek overmorgen twee Franse departementen die bijzonder zwaar getroffen zijn door het stormweer: Charente-Maritime, dat zowel de stormen als de olievlek te verwerken heeft gekregen, en Creuse. Ik zal daar ook melding maken van de vandaag genomen beslissing inzake doelstelling 2. Morgen, 19 januari, gaat mijn collega Michaele Schreyer naar een van de zwaarst getroffen gebieden in Duitsland, het Zwarte Woud, in de deelstaat Baden-Württemberg.
Ik dank u voor uw begrip en wil mijn uiteenzetting graag besluiten, mijnheer de Voorzitter, met een thema dat mij na aan het hart ligt. Het gaat hierbij om een van de lessen die we kunnen trekken uit dit soort rampen die vaak, zij het dan niet altijd, door de natuur worden veroorzaakt. We zijn ervan overtuigd dat dit soort rampen binnen onze Unie de behoefte doet toenemen aan een betere coördinatie van de nationale middelen voor schadeherstel, dringende hulpverlening of bescherming van de burgerbevolking. De Commissie beschikt al over een coördinatie-eenheid voor de bescherming van de burgerbevolking. Daar is collega Margot Wallström verantwoordelijk voor. Deze eenheid heeft trouwens goed werk geleverd bij de olieramp toen we op zoek gingen naar schepen, hulpmiddelen om de stranden te beschermen en machines om de besmeurde vogels zoveel mogelijk schoon te maken. Niet iedereen weet dat daarbij middelen zijn ingezet afkomstig uit elf landen, en ik neem mijn pet af voor dit blijk van spontane solidariteit tussen alle landen van Europa.
Niettemin vind ik dat we verder moeten gaan. Voorzitter Prodi, Margot Wallström en ikzelf zijn van oordeel dat we systematischer moeten werken aan een Europese dienst voor rampenbestrijding. Die zou gebruik moeten kunnen maken van bestaande nationale diensten en gespecialiseerde eenheden - brandweer, inentingsploegen, bescherming burgerbevolking, lawinehonden en nog veel meer - waarvan de leden in eigen land gemeenschappelijke opleidingen en trainingen zouden kunnen volgen en die waar nodig gemobiliseerd zouden kunnen worden binnen de Europese Unie, zoals we gezien hebben bij het recente stormweer of bij de aardbeving in Griekenland, maar ook daarbuiten, zoals in Turkije, Zuid-Amerika en Midden-Amerika na de bekende tragische gebeurtenissen daar. De eigenlijke vraag is of het niet nuttig zou zijn een heuse Europese dienst voor de bescherming van de burgerbevolking op te richten.
Zoiets staat op dit moment nog ver van ons af, zelfs al heeft de Europese Raad van Helsinki een stap in die richting gezet en al werken de diensten van Margot Wallström aan een ruimere rol voor de bestaande task force. Op dit ogenblik beschikt de Commissie natuurlijk noch over mensen en materieel, noch over financiële middelen om een dergelijke taak op zich te nemen. Samen met Margot Wallström en onder toezicht van voorzitter Romano Prodi moeten wij nu echter lering gaan trekken uit deze opeenvolging van rampen, al of niet van natuurlijke oorsprong, en uit de daaruit voortvloeiende dramatische gevolgen. Als wij dit idee efficiënt uitwerken, zal daar helder politiek signaal van uitgaan. Dan zou een dergelijke dienst een symbool kunnen worden van de Europese Unie zoals ons die voor ogen staat. Ik zal van mijn kant binnen de Commissie alles in het werk stellen om dit idee, dat een van de lessen uit de rampen is, hard te maken.

Martin, Hugues
Mijnheer de Voorzitter, de laatste dagen van 1999 zijn weggeblazen door een ongekend krachtige storm die voornamelijk Frankrijk heeft getroffen, maar ook Duitsland, Spanje, Groot-Brittannië en Zwitserland. Er vallen helaas meer dan 100 doden te betreuren, waarvan 88 in Frankrijk. Het aantal menselijke slachtoffers is enorm hoog, de materiele schade al evenzeer: openbare voorzieningen en particuliere eigendommen zijn vernield of ernstig beschadigd; miljoenen huishouden zijn verstoken geweest van elektriciteit, telefoon of stromend water; economische activiteiten zijn stilgevallen. Alleen al in Frankrijk schatten de verzekeraars de schade op 35 tot 40 miljard franc, 5 tot 6 miljard euro.
Deze ongekend zware natuurramp heeft alle beschikbare krachten op de been gebracht en heeft een golf van solidariteit veroorzaakt, zowel binnen als buiten de grenzen van de Unie. Daarom wil ik iedereen bedanken die zijn handen zich ter beschikking heeft gesteld van hulpdiensten, plaatselijke overheden en nutsbedrijven die overrompeld waren door de omvang van de ramp. Ik dank iedereen uit de grond van mijn hart voor deze kostbare hulp.
Toen het ergste voorbij was, toen de belangrijkste voorzieningen in onze dorpen en steden weer werkten, ben ik me gaan afvragen - en ik vraag de Commissie en de Raad hetzelfde te doen - of het geen zin had op de begroting van de Unie opnieuw kredieten op te nemen voor rampenbestrijding, teneinde aan dit soort situaties het hoofd te kunnen bieden. De risico's die verbonden zijn met uitzonderlijke weersomstandigheden mogen niet worden genegeerd, en gezien de gevolgen van dit soort rampen en het snelle ingrijpen dat zij vereisen, denk ik dat het goed zou zijn als de Unie zichzelf opnieuw middelen zou verschaffen voor rampenbestrijding. Dit soort noodhulp, dat vroeger wel bestond, zou dan ook niet onderworpen moeten zijn aan de strenge regels van de structuurfondsen.
Ik ben het ook eens met het voorstel van commissaris Barnier om geleidelijk een Europese dienst voor de bescherming van de burgerbevolking in te voeren. U heeft dat al enkele maanden geleden geopperd en we hebben het er al over gehad, mijnheer de commissaris, ten tijde van de aardbevingen. Het is zo klaar als een klontje dat het antwoord op de vraag of er opnieuw een Europees rampenfonds moet komen, ja luidt.
Vervolgens wilde ik het hebben over de enorme problemen van een bedrijfstak die bijzonder zwaar getroffen is door deze storm: de bosbouw. Door de ravage die het noodweer heeft aangericht in de bossen, kan deze sector nog maar amper werken. U moet goed begrijpen dat een bos niet alleen mooi staat in het landschap of waardevol is voor het milieu, het maakt in bepaalde gebieden ook deel uit van een bedrijfstak van sociaal-economisch belang waar terdege rekening mee moet worden gehouden.
De storm heeft in Frankrijk 120 miljoen kubieke meter hout geveld. Voor de producenten is dat ongeveer evenveel als drie volledige jaaroogsten. De gevolgen zijn onmiddellijk voelbaar. Er zijn bosbouwers die alles kwijt zijn. Hele percelen zijn vernield, wat over een paar weken brandgevaar en andere veiligheidsproblemen gaat opleveren. De prijs is al ingestort door het enorme houtaanbod en de verzadiging van de markt. De infrastructuur krijgt het zwaar te verduren door het ongewoon drukke vrachtverkeer dat nodig is om de gevelde bomen af te voeren.
Gezien deze omstandigheden moet de toegang tot de bospercelen dringend hersteld worden, moeten gronden weer in orde gebracht worden en moeten er technische oplossingen gevonden worden om opslagplaatsen in te richten en de houtprijs op peil te houden. Op termijn moet herbebossing met alle middelen bevorderd worden. Er moet dus een hele reeks maatregelen genomen worden en ik ben opgetogen over de opmerkingen van de commissaris, aangezien niet alles in aanmerking komt voor steun onder doelstelling 2. Ook de Médoc komt bijvoorbeeld niet in aanmerking, mijnheer de commissaris, en ik hoop dan ook dat het EOGFL in dit geval de plaats kan innemen van doelstelling 2.

Patrie
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de ongekend felle stormen die enkele delen van Europa hebben getroffen, mogen door ons Parlement niet beschouwd worden als een eenmalige, uitzonderlijke, zij het dan dramatische gebeurtenis.
Integendeel, deze stormen en hun gevolgen vormen een zeer belangrijke politieke gebeurtenis. Waarom? Waarom is dit geen uitzonderlijke gebeurtenis? Om te beginnen weten wij tegenwoordig dat dit soort weerfenomenen nooit helemaal onvoorspelbaar is. We weten nu dat dit soort stormen vaak te maken heeft met klimaatverandering, met het broeikaseffect dus, en onze medeburgers verwachten van de Europese Unie dan ook een strategie om dit soort fenomenen te bestuderen en te voorspellen.
Maar los daarvan gaat het hier - en dit is de reden waarom ik spreek van een politieke gebeurtenis van ongekende betekenis - om het vermogen van Europa te zijn wat het zegt te zijn: een Europa dat dicht bij zijn burgers staat. Dit betekent natuurlijk dat wij met kracht onze solidariteit moeten betuigen met degenen die getroffen zijn door de storm, aan families die dierbaren hebben verloren - er zijn minstens 90 doden gevallen door deze storm - aan vakmensen die hun werktuig hebben verloren, aan boeren die in luttele ogenblikken de vrucht van jaren noeste arbeid verloren zagen gaan, en aan iedereen die de eeuwwisseling in de kou en bij kaarslicht heeft moeten doorbrengen.
Ik ben dan ook blij met de inspanningen die de verschillende fracties de laatste dagen hebben ondernomen om een gezamenlijke resolutie op te stellen die naar ik hoop morgen zal worden aangenomen. Behalve woorden moet deze solidariteit natuurlijk ook concrete en omvangrijke financiële steun omvatten waarmee de getroffen economische sectoren en de vernielde communicatienetten weer kunnen worden opgebouwd, waarmee de bevolking gewoon weer fatsoenlijke levensomstandigheden kan worden geboden.
De boodschap dat een deel van de getroffen gebieden in aanmerking komt voor steun uit de structuurfondsen en dat alles in het werk zal worden gesteld om die middelen zo snel mogelijk vrij te maken, is niet in dovemansoren gevallen. Het spijt mij echter te moeten zeggen dat dit niet voldoende is. Dit is niet voldoende, want als deze kredieten niet worden verhoogd en enkel worden gebruikt voor schadeherstel, gaat dit ten koste van de investerings- en ontwikkelingsprojecten die voor de lange termijn gepland waren. Deze aanpak lijkt me vooral onaanvaardbaar vanuit het standpunt van onze Europese politieke verantwoordelijkheid tegenover de publieke opinie.
Onze medeburgers begrijpen niet waarom de Europese Unie wel op uitzonderlijke basis en met grote spoed grote bedragen kan vrijmaken om landen buiten haar grenzen te helpen die het slachtoffer zijn geworden van een natuurramp, ook al is die hulp volkomen legitiem. Als we daarom willen dat onze medeburgers Europa niet zien als een apparaat dat alleen maar ingewikkelde en pietluttige voorschriften produceert, moeten we daar iets aan doen. We moeten een nieuwe post op de begroting zetten waarmee we noodhulp kunnen leveren. Wij hebben verder gezien hoe groot de inzet van mensen, technici en middelen uit heel Europa was en daarom moeten we beslist helpen bij de totstandkoming van een Europese dienst voor de bescherming van de burgerbevolking. In de nood leert men zijn vrienden kennen en leert men hun solidariteit waarderen, en ik geloof dat dat de prijs is die we voor de opbouw van Europa moeten betalen.

Isler Béguin
Mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw woorden en vooral voor uw zeer concrete voorstellen in verband met de getroffenen. Zij verwachten heel veel van de Europese Unie. Zij verwachten vooral hulp en wij kunnen hun die bieden. Ik van mijn kant heb u in de eerste dagen na deze vreselijke storm een brief gestuurd met het verzoek de Franse overheid te vragen de kaart van de gebieden die in aanmerking komen voor doelstelling 2 bij te tekenen, zodat alle getroffen gebieden van doelstelling 2 konden profiteren. Ik geloof dat dat inderdaad gebeurd is, want u heeft het er verder niet over gehad. Wie niet binnen een gebied zit dat onder doelstelling 2 valt, zal hemel en aarde moeten bewegen om hulp te krijgen, zoals wij allen weten. We kunnen dit probleem dus maar beter meteen aanpakken.
U weet ook dat dit niet alleen een probleem voor de korte termijn is, maar ook voor de middellange en de lange termijn. Ik verklaar mij nader. Ik was in Lotharingen toen deze vreselijke storm losbarstte. In de bossen is 20% van de loofbomen ontworteld. Voor gemeenten die voor een groot deel van de bosbouw leven is die 20% een enorm verlies. Een boom doet er, zoals wij allen weten, 150 tot 200 jaar over voor hij volwassen is. Het verlies van deze gemeenten strekt zich dus niet uit over een, twee of vijf jaar, maar over veel meer tijd. De betrokken gemeenten schatten dat het 40 jaar zal duren. Ik geloof dan ook dat het erg moeilijk wordt om hun inkomensverlies te compenseren met subsidies. Ik denk dat we dit in ons geheugen moeten prenten en er rekening mee moeten houden in ons toekomstige beleid.
De problemen van de houtsector zijn inderdaad verschrikkelijk complex. U heeft bijvoorbeeld geopperd dat er geld moet vrijkomen voor de opslag van hout, omdat de prijs in stand moet worden gehouden. Aan de andere kant zullen gemeenten die niet door de storm zijn getroffen er wel de gevolgen van ondervinden, aangezien de Franse nationale dienst voor bosbeheer besloten heeft het kappen van hout voor vier jaar te bevriezen. Gemeenten die niet getroffen zijn, zullen dus toch inkomsten moeten derven. U ziet dat het probleem buitengewoon ingewikkeld is, en ik dank de Commissie dat ze de situatie zo grondig mogelijk wil analyseren.
Verder wil ik uw aandacht vestigen op het feit dat er weliswaar sprake is van een economische ramp, maar dat de echte milieurampen nog moeten komen. U heeft het zelf gezegd, mijnheer de commissaris, dit soort rampen en dit soort stormen heeft niet altijd een natuurlijke oorzaak, en wij geloven dat dit de eerste tekenen zijn van een verandering in het klimaat. Daarom moeten we hier rekening mee houden in ons beleid.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Frankrijk is de klap van deze vreselijke ramp, die aan tientallen mensen het leven heeft gekost, nog altijd niet de boven. Geen enkele bedrijfstak is gespaard gebleven. Wegen, vliegvelden, spoorwegen, havens, hoogspanningsleidingen, telefoonleidingen, huizen, schoolgebouwen, historische monumenten en uiteraard de landbouw, alles is beschadigd en in veel streken zijn de bossen totaal vernield.
Hoewel de bevolking op de zwaarst getroffen plaatsen getraumatiseerd is, is niemand bij de pakken blijven neerzitten. Vanaf de eerste dagen is er een geweldige golf van solidariteit en gulheid op gang gekomen en deze duurt nog steeds voort. Politici, gemeenteambtenaren, burgers uit de rest van Frankrijk en uit heel Europa hebben zich gemeld om hulp te bieden. Ik wil hier vooral hulde brengen aan de medewerkers van de openbare nutsbedrijven die een tomeloze inzet hebben betoond met als enig doel de getroffenen te helpen en te zorgen dat iedereen weer normaal gebruik kon maken van elektriciteit, vervoer, telefoon en andere voorzieningen. In deze moeilijke tijden hebben de openbaar nutsbedrijven laten zien hoe efficiënt zij kunnen optreden. Daarmee hebben wij eens te meer bewezen hoe onmisbaar zij zijn in ons maatschappelijk bestel. Dit stemt volgens mij tot nadenken. Het proces van deregulering en privatisering moet een halt worden toegeroepen, en uiteraard moeten we doorgaan met het verzorgen van de wonden die deze noodsituatie heeft geslagen, de heropbouw voorbereiden en lering trekken uit deze uitzonderlijke catastrofe.
De woorden van commissaris Barnier zijn bij mij niet in dovemansoren gevallen. Ik ben opgetogen over zijn voorstellen, alleen zou ik de dringende behoeften en de langetermijnplanning niet afzonderlijk beschouwen. Integendeel, volgens mij blijkt a posteriori uit de situatie hoe nuttig het voorstel van mijn fractie was om opnieuw een specifieke begrotingspost in te voeren voor het bestrijden van natuurrampen in de Unie. Natuurlijk moet ook de steun uit de structuurfondsen voor de wederopbouw van de getroffen gebieden omhoog, met name de kredieten voor plattelandsontwikkeling, voedingsmiddelenproductie en bosbouw. Ik heb vooral nota genomen van de voorstellen voor doelstelling 2. Tot slot klopt het dat de hypothese is geopperd dat dit soort rampen te maken heeft met de veranderingen in het klimaat, die op hun beurt veroorzaakt zouden worden door de mens. Als dit zo blijkt te zijn, dan zal de Unie zich veel meer moeten inspannen om de verplichtingen die zij op de Conferentie van Kyoto is aangegaan, na te leven en voorrang te geven aan het redden van onze planeet in plaats van aan de ongebreidelde jacht op rentabiliteit.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, wie hier vandaag naartoe gekomen is per auto, trein of vliegtuig, heeft met eigen ogen kunnen zien hoe groot de schade vooral in Frankrijk is na de ongezien krachtige stormen die Europa eind vorige maand geteisterd hebben.
Wat kunnen de leden van het Europees Parlement doen bij zo'n omvangrijke ramp? Om te beginnen breng ik hulde aan mijn collega' s burgemeesters en de lokale politici, die dag in dag uit de bevolking gerust hebben moeten stellen, de praktische hulp in goede banen hebben moeten leiden en de samenwerking hebben moeten regelen met de openbare nutsbedrijven. Zij hebben het vertrouwen van hun burgers niet beschaamd. Voorts wil ik de hulpdiensten en de krijgsmachten van de andere lidstaten van de Unie bedanken. Zij zijn hun Franse collega's komen bijstaan in het kader van een voorbeeldige intergouvernementele samenwerking.
Verder wil ik even stilstaan bij de paradoxale situatie waar wij ons in bevinden met betrekking tot noodhulp. Als deze ramp had plaatsgevonden in Guatemala of Turkije, hadden we onmiddellijk middelen uit de communautaire begroting kunnen vrijmaken voor de slachtoffers. Als het echter bij ons gebeurt blijkt dat onmogelijk, omdat er geen begrotingspost voor bestaat.
We moeten de Commissie ook vragen de Europese concurrentieregels niet te eng toe te passen en de plaatselijke en nationale overheden niet te verbieden de getroffen bedrijven tegemoet te komen in de schade. Ik denk heel in het bijzonder aan de vissersbedrijven en schelpkwekerijen, die zeer zwaar getroffen zijn. Zoals u heeft gezegd, mijnheer de commissaris, moet er een schadeloosstelling kunnen komen voor de technische werkloosheid van dergelijke bedrijven en moeten zij voor de investeringen, die zij weer helemaal opnieuw moeten bezigen, een beroep kunnen doen op het Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij.
Los daarvan geloof ik dat een te kortzichtige toepassing van het meerjarig oriëntatieprogramma in de getroffen kuststreken niet verstandig zou zijn. Ik doe dus een beroep op de Commissie om zich daarvan te onthouden en degenen die voor hun broodwinning van de zee afhankelijk zijn, te helpen bij de nieuwe investeringen die zij dringend moeten doen.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de storm die een spoor van vernieling door Frankrijk heeft getrokken in de nacht van 26 op 27 december heeft, zoals gezegd, 90 dodelijke slachtoffers gemaakt en 75 miljard franc, oftewel 11 miljard euro schade veroorzaakt. Meer dan drie weken na deze ramp zaten duizenden mensen nog altijd zonder elektriciteit en telefoon, was 500.000 hectare bos en 100 miljoen kubieke meter hout verwoest en was er tevens schade aan het historisch erfgoed, zoals in het trieste geval van het kasteel van Versailles.
Het lijkt me normaal dat er na een dergelijke ramp een nationale en Europese solidariteit op gang komt met de getroffen gebieden en de slachtoffers. Mijnheer de commissaris, u heeft met bezorgdheid kennis genomen van deze en andere rampen, maar zoals voorgaande sprekers al hebben gezegd en zoals u zelf heeft aangegeven in uw antwoord op een vraag van mijn collega Jean-Claude Martinez naar aanleiding van een ander drama - dat van de overstromingen in het zuidwesten van Frankrijk in november - kunt u niet anders doen dan verwijzen naar de schrapping van de begrotingspost voor bestrijding van natuurrampen. Dit leidt tot een schokkende paradox, die de vorige spreker ook al heeft gemeld, namelijk dat het eenvoudiger, veel eenvoudiger is om slachtoffers van natuurrampen buiten de Unie te hulp te komen dan mensen in de Unie.
Mijnheer de commissaris, u beperkt zich tot een verwijzing naar een hypothetische en in de verre toekomst gelegen steun uit de structuurfondsen onder de nieuwe doelstellingen 2 of 5b. Ik verwijs naar uw schriftelijke antwoord aan mijn collega van 11 januari 2000. Als u wilt, heb ik hier een kopie voor u. Dit is begrijpelijk. Wij kunnen best inzien dat u niets anders kunt doen in het licht van de onverantwoordelijke houding van zowel de Commissie als het Parlement, dat u niets kunt doen zonder rechtsgrondslag en zonder financiële basis. Maar alstublieft, het gaat hier om kredieten die al waren vastgelegd in het kader van een regionaal beleid dat helemaal niets met de stormen te maken had, en probeert u nu niet te doen alsof dit hulp aan de slachtoffers is. Ik zeg dit verder zonder enige agressie ten aanzien van u.
De oude begrotingspost voor natuurrampen moet dus dringend in ere hersteld worden met behulp van een aanvullende begroting. We moeten de hulpkredieten gebruiken die op de Top van Berlijn zijn goedgekeurd, en het bosbeleid van de meeste lidstaten moet worden herzien, maar dat is een andere kwestie.

Mathieu
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, Europa wordt zwaar op de proef gesteld aan het begin van dit nieuwe millennium. Voor alles wil ik mijn oprechte medeleven betuigen aan de families die in rouw zijn gedompeld na het stormweer dat Europa in december vorig jaar heeft geteisterd.
Het stormweer is voor onze bossen een milieuramp van ongekende proporties. Persoonlijk ben ik, zoals u zult begrijpen, het meest aangegrepen door de grote vernielingen in het bosbestand van mijn regio, Lotharingen. Ik heb bewondering voor de plaatselijke overheden, de vrijwilligers en de nutsbedrijven. Hun inzet was enorm, maar ik voeg hier onmiddellijk aan toe dat het einde van hun taak helaas nog niet in zicht is. Het is de plicht van Europa om hen te ondersteunen en de inspanningen van de getroffen lidstaten aan te vullen.
Ik ben bijzonder ingenomen met de verklaring van de heer Barnier en ik verwelkom de maatregelen die de Commissie heeft getroffen. Ik verlies beslist de economische dimensie niet uit het oog. De houtsector is verwoest, en een flink deel van de bevolking draagt er de dramatische gevolgen van. Het communautaire actieplan voor de bescherming van de burgerbevolking dat er is gekomen met een Raadsbesluit van 9 december vorig jaar, is op 1 januari 2000 van start gegaan. Ik vraag de lidstaten om deze kans te grijpen, want dit programma moet op volle kracht gaan draaien. Dit mag dan efficiënt zijn op bepaalde punten - en ik twijfel niet aan de oprechtheid van de woorden van commissaris Barnier - op het gebied van de bosbouw is het nogal weifelend. In afwachting van Europese kredieten ligt het accent nu nog op materiële hulp tussen lidstaten onderling, in het kader van partnerschappen.
Zo moet het wegennet in de bossen dringend hersteld worden. Daarvoor moeten ook bosbouwmateriaal en gekwalificeerd personeel ter beschikking gesteld worden. De volgende uitdaging wordt het vermijden van fytosanitaire problemen in verband met de aanzienlijke hoeveelheden hout die in het bos blijven liggen en de vervuiling van het grondwater door de eveneens aanzienlijke hoeveelheden opgeslagen hout. Tot slot moet er zo weinig mogelijk hout gewonnen worden uit bomen die de storm hebben overleefd, en moeten we in plaats daarvan zoveel mogelijk gebruik maken van omgewaaide bomen. In de media van de lidstaten moet de verkoop van hout van omgewaaide bomen flink in de verf gezet worden. Natuurlijk vormt de bevordering van het gebruik van dit hout slechts een eerste stap op de weg naar ondersteuning van het herstel van de bossen en van de ruimtelijke ordening van het platteland. Ik verzoek de Commissie dit op te nemen in haar denkoefeningen rond de vraag wat er na de ramp moet gebeuren.
Er is een trieste taak voor Europa weggelegd in de hernieuwing van de bossen, gezien het belang van het bos voor de wildstand, de natuur en de economie van onze landen. Momenteel is het nog aan de lidstaten om solidariteit en samenwerking aan de dag te leggen in de nadagen van deze ramp voor milieu en economie. Aan Europa de taak dringende maatregelen voor te stellen om de houtsector van de ondergang te redden, zodat deze solidariteit niet voor niets is geweest.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, de orkaan 'Lothar' moet voor ons de aanleiding zijn om af te stappen van onze gewoonte om uitsluitend te kijken naar de te herstellen schade, zoals dat ook hier nadrukkelijk gebeurt. Wij moeten overstappen op het preventieprincipe en dus ook de mogelijke veroorzakers van de schade ter verantwoording te roepen. De uitvoering van de huidige programma's moet worden bespoedigd. Zoals de Commissie de zaken nu bekijkt, kunnen wij bijvoorbeeld nooit de verbintenissen nakomen die wij in Kyoto zijn aangegaan.
De handel in emissierechten is volgens mij immoreel en lost het probleem niet op, maar verschuift het alleen maar. Het hele belastingstelsel moet op middellange termijn op het milieu worden afgestemd. Wij moeten de voorstellen in het Witboek over hernieuwbare energiebronnen, die de uitstoot van broeikasgassen drastisch kunnen doen dalen, sneller uitvoeren.
Wat de nieuwe Commissie tot nu toe in die zin heeft voorgesteld, schenkt volstrekt geen voldoening en is veel te weinig ambitieus.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, Lothar was tot nu toe een heel gewone naam. Jammer genoeg heeft Lothar nu een trieste reputatie gekregen. De orkaan raasde over Europa, eiste vooral in Frankrijk en Duitsland, maar ook in Zwitserland vele slachtoffers en trok een spoor van vernieling. De stormwind verwoestte elektriciteitsmasten, daken, verkeerstekens en bossen. Wij horen nu dat door de storm in Europa weldra naar schatting ongeveer 120 miljoen kubieke meter hout beschikbaar komt.
Mijnheer de commissaris, ik heb aandachtig naar uw woorden geluisterd en waardeer het ten zeerste dat u in Frankrijk en Duitsland zelf naar de gevolgen van de ramp wilt gaan kijken. Als mevrouw Schreyer in de komende dagen in het Zwarte Woud is, zullen de boeren haar wellicht vragen doe de Commissie hen kan helpen. Hoe kan Europa hen helpen? Wat zeggen wij tegen de bosbouwer wiens bedrijf toevallig niet in een gebied van doelstelling 2 of 5b ligt? Wat zal de Commissie tijdens haar bezoek ter plaatse antwoorden op de vragen die haar zullen worden gesteld, zodra u tegen de bosbouwer zegt dat de Commissie de aanleg van wegen en de bouw van dijken steunt, dat zij het cultureel erfgoed wil herstellen en het toeristische aanbod wil uitbreiden? Dat zijn allemaal oprecht gemeende raadgevingen. Ik kom echter zelf uit een bosbouwbedrijf in Noord-Duitsland en kan u zeggen dat wij daar nu al reusachtige schade vaststellen. De bossen worden onvoldoende uitgedund en onderhouden.
De Commissie moet dringend toestemming verlenen voor nationale steunmaatregelen om te voorkomen dat wij later opnieuw over mededingingsproblemen moeten spreken.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in de eerste plaats wil ik op twee feiten wijzen. Begin 1999 heeft de NAVO met de medewerking van de meeste lidstaten van de Europese Unie Kosovo uit naam van de vrijheid platgebombardeerd. Nu proberen wij - volkomen terecht - met grote inspanningen het land opnieuw op de been te brengen en de bevolking te helpen.
Ten tweede hebben wij eind 1999 onvoorstelbaar krachtige stormen gehad die in grote delen van de EU dood en vernieling hebben gezaaid. Op de hulpkreet van de slachtoffers heeft de Commissie in Brussel alleen maar de schouders opgehaald en gezegd dat ze daarvoor geen geld heeft.
Dames en heren, dit is verkeerd en dit kan ook niemand begrijpen, vooral niet wie voor zijn toekomst vreest. De mensen in de Europese Unie verwachten solidariteit, ook binnen onze Gemeenschap. Ik zeg dat ze recht op solidariteit hebben. Het Europees Parlement moet er in deze noodsituatie voor zorgen dat ze die solidariteit ook krijgen. Ik wil dat de Commissie de slachtoffers van het noodweer onmiddellijk helpt. De Commissie weet, beter dan welke plaatselijke organisatie of officiële instantie dan ook, hoe en via welke weg ze hulp kan bieden. Dames en heren, ik vraag uw steun om de Commissie duidelijk te maken dat ze wel degelijk hulp kan bieden, maar dat in sommige bureaus in Brussel daartoe de wil ontbreekt.
Ik wil nog het volgende opmerken. Niet zozeer de gevolgen van de storm, maar met name het ongeluk met de tanker voor de Franse kust laat zien dat wij de Commissie ook in een andere aangelegenheid een duwtje moeten geven. Wij hebben in Europa dringend regels voor milieuaansprakelijkheid nodig. Het gaat niet langer aan dat de samenleving moet opdraaien voor de schade die bepaalde mensen vaak door criminele handelingen aanrichten. Wij moeten de veroorzakers van alle soorten milieuschade daarvoor aansprakelijk kunnen stellen. Dan zal bijvoorbeeld een vervoerder nog wel goed nadenken voordat hij olie laat vervoeren in een tanker die op het punt staat uiteen te vallen.
Toen ik in 1994, meer dan vijf jaar geleden, lid werd van de Commissie juridische zaken van het Europees Parlement, werd ik rapporteur voor het vraagstuk van de milieuaansprakelijkheid. Sedertdien wacht ik op een initiatief van de Commissie om aan de slag te kunnen gaan. Aan dat schandaal moet vlug een einde komen. Ik hoop dat dit dossier in februari niet nog eens wordt uitgesteld.

Messner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, deze storm aan het einde van het millennium moet ons aanzetten tot bezinning over een aantal problemen. Het is duidelijk dat de mens natuurrampen nog altijd niet kan voorkomen. Die zijn er altijd geweest en zullen zich altijd blijven voordoen. Uiteraard is in de huidige omstandigheden solidariteit vereist. Wij hebben beslist een Europese burgerbescherming nodig en in de EU-begroting moet ook een begrotingspost voor natuurrampen worden opgenomen.
Het allerbelangrijkst is echter niet te vergeten dat de fouten in de verhouding tussen mens en natuur uitsluitend door de mens worden gemaakt - ook al gebeurt dat in de loop van vele eeuwen - en nooit door de natuur. De natuur kan immers geen fouten maken.
In dit geval heeft de schade te maken met de dichtheid van de bebouwing, de vorm van de infrastructuurvoorzieningen en, wat de bossen betreft, met het feit dat het vaak om monocultuur gaat. Uiteraard wil ik dat wij de slachtoffers zoveel mogelijk helpen. Daarbij moeten wij echter bedenken dat het misschien beter is voortaan de elektriciteits- en telefoonkabels ondergronds te leggen. Wij moeten kleinere kringlopen tot stand brengen en bij de herbebossing vooral stabiele gemengde bossen in plaats van monoculturen aanplanten.
Het grote knelpunt is echter het klimaat. In Europa zijn wij bevoorrecht omdat wij nog altijd de Golfstroom hebben en die nog altijd functioneert. In Amerika en Zuid-Oost-Azië is de situatie daarentegen, wat klimaat en stormen betreft, veel slechter. Gelukkig hebben wij de Golfstroom. Wij ondervinden echter wel, evenals de anderen, de gevolgen van het broeikaseffect. Klimaatverandering is wiskundig moeilijk aan te tonen, maar het broeikaseffect wordt mede door de mens veroorzaakt.
Wij moeten meer aandacht hebben voor de richtsnoeren van de milieuconferentie van Kyoto. Wij moeten de CO2-uitstoot terugdringen, hernieuwbare energiebronnen gebruiken en ons in deze context de vraag stellen hoe het met de bossen in Europa staat.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we in de eerste plaats de slachtoffers moeten betreuren. Hun heengaan is een onherstelbaar verlies. In de tweede plaats verwelkomen wij de solidariteit onder de Franse bevolking en de departementen, alsmede de solidariteit van andere landen met Frankrijk, dat het zwaarst getroffen is.
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik maar heel kort de tijd heb, wil ik mijn concentreren op twee punten van onze resolutie. Het eerste punt heeft de commissaris denk ik impliciet erkend in zijn redevoering, toen hij zich afvroeg of rampen een natuurlijke oorzaak hebben of niet. Deskundigen raken er steeds meer van overtuigd dat er een globaal verband is tussen klimaatsverandering en menselijke activiteit enerzijds, en het toegenomen aantal natuurrampen in de afgelopen jaren anderzijds. De laatste tien jaar is de temperatuur zelfs meer gestegen dan in de rest van de eeuw. Europa moet daarom duidelijk maken dat het het Protocol van Kyoto ernstig neemt en met concrete voorstellen zal komen.
In de tweede plaats ben ik rapporteur geweest voor het thema burgerbescherming, en ik ben het helemaal eens met het voorstel van de commissaris om een Europees korps voor burgerbescherming op te richten. Verder moet er voor deze buitengewone noodsituatie een buitengewone begrotingslijn worden gebruikt.

McCartin
Allereerst wil ik mijn medeleven betuigen met de families en dorpsgemeenschappen die hun dierbaren hebben verloren in deze afschuwelijke tragedie. Vooral het verlies aan mensenlevens maakt deze ramp, naar Europese maatstaven gemeten, uitzonderlijk.
Het valt te betreuren dat wij niet een enkel instrument hebben om hulp te bieden in dit soort situaties. Ik dank de commissaris voor zijn uitgebreide bijdrage over dit onderwerp en zijn suggestie dat we op Europees niveau een hulpinstantie in het leven kunnen roepen om de lidstaten en de regio's die met dergelijke rampen te maken krijgen, bij te staan. Dat is belangrijk.
Wat we niet mogen vergeten, is dat we hier vroeger een begrotingspost voor hadden. Het was een erg kleine post en wij konden er niet veel mee bereiken, maar hij werd wel bij herhaling misbruikt door leden van dit Parlement voor rampen van hooguit beperkte omvang. Ambtenaren en ministers uit de lidstaten kwamen naar Brussel, bekokstoofden wat met de Commissie en gingen naar huis met een paar euro op zak waarmee ze in hun eigen kiesdistrict politiek konden scoren. Er was dus niet veel sympathie voor deze post toen hij werd opgeheven.
Ik vind dat die begrotingspost moet terugkomen. Bij de aardbeving in Griekenland, een grote ramp, had de Unie geen enkel instrument in handen om haar medeleven en solidariteit in daden om te zetten. Bij de overstromingen in Frankrijk was het precies eender, en nu opnieuw. Dit zijn enorme rampen, we hebben een instrument nodig en het is er niet. We moeten het in ere herstellen, maar deze keer met zodanig strenge regels dat we er alleen gebruik van kunnen maken bij echt zware rampen. We kunnen niet-gebruikte middelen van jaar tot jaar opsparen zodat we het bij de hand hebben als er iets ernstigs gebeurt.
In Ierland was het deze keer niet zo erg, hoewel we veel harde stormen op de Atlantische Oceaan hebben gehad. Ook in Ierland hebben we overstromingen gehad, en ik betuig mijn medeleven aan de Ieren die eronder geleden hebben.

Savary
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, laten wij nu niet doen alsof we allen aan geheugenverlies lijden. De Commissie en het Parlement hebben inderdaad gezamenlijk besloten de begrotingspost voor rampenbestrijding af te schaffen. Het klopt eveneens dat er veel Europees geld is. Commissaris Barnier heeft aangegeven dat er voor de oesterteelt en de landbouw een beroep zou worden gedaan op artikel 30 van de verordening inzake plattelandsontwikkeling, voor de bosbouw op artikel 33, voor bedrijven op afwijkingen van de concurrentieregels volgens artikel 87, lid 2, van het Verdrag, en voor de openbare voorzieningen op de structuurfondsen.
Dat laat onverlet dat er voor concrete uitingen van solidariteit geen cent meer wordt uitgetrokken dan reeds vóór de storm opzij was gezet. Het is de wet van de communicerende vaten: de lidstaten kunnen enkel het benodigde geld bij andere bestemmingen weghalen. Dit is onvoldoende, en ik ben blij dat de heer Barnier hier een idee naar voren heeft gebracht dat mij na aan het hart ligt en dat ik zelf trouwens heb geopperd in Bordeaux bij mijn nieuwjaarsreceptie voor de pers: een versterkt beleid in de richting van een Europese instantie voor de bescherming van de burgerbevolking.
Onze burgers hebben hier dringend behoefte aan, en we moeten er ook dringend werk van maken, als we het door ons voorgestane Europees burgerschap inhoud willen geven, als we willen dat onze Voorzitter, mevrouw Fontaine, deze zittingsperiode niet voor niets in het teken heeft geplaatst van de toenadering tussen de Unie en haar burgers. Ik geloof dus dat wij absoluut moeten streven naar een Europees korps voor de bescherming van de burgerbevolking, naar heuse blauwhelmen voor hulpverlening aan de bevolking, die zich naar gebieden in moeilijkheden kunnen begeven, binnen de Unie - want op dit moment hebben we geen procedure voor noodsituaties - maar ook daarbuiten als dat nodig is, in Venezuela of elders. Het is een grootmoedig idee van Europees kaliber, en commissaris Barnier heeft aan mij een actieve bondgenoot om het te verwezenlijken.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, als wij zien hoe vaak stormen in de rest van de wereld voorkomen, hebben wij het in Europa nog vrij goed. Toch is in de laatste week van december gebleken dat stormen zware gevolgen kunnen hebben en dat ons nog grote problemen te wachten staan. Wie met de auto of trein naar Straatsburg is gekomen, heeft kunnen vaststellen hoeveel schade de storm ook in de Elzas heeft aangericht.
Ik voel mee met de bevolking van de gebieden die de storm heeft geteisterd en wil meteen zeggen dat het belangrijk is dat wij die gebieden en mensen helpen. Wij weten allemaal dat morgen een andere regio in Europa even hard door noodweer kan worden getroffen. Wij moeten het hout van de omgewaaide bomen nu zo snel mogelijk verwerken. Iedereen weet immers dat zich nog een grotere ramp kan voordoen als dat hout te lang in de bossen blijft liggen. Het is immers de optimale biotoop voor de larven van de schorskever, die later onoverzienbare schade kan aanrichten. Daarom moet dat hout nog voor het begin van het warmere jaargetijde worden verwerkt.
De ware omvang van de schade voor de bosbouw zullen wij pas over tientallen jaren kennen. Wij weten immers allemaal hoeveel tijd een boom nodig heeft om te groeien. In de bosbouw tellen wij niet met jaren, maar met tientallen jaren.
Voorts wijs ik erop dat het in de bosbouw zeker niet alleen om de houtproductie gaat, maar dat in bepaalde gebieden de beschermende functie van het bos van het allergrootste belang is. Ik kan dan ook met grote trots zeggen dat de Oostenrijkse bosbouwarbeiders ook bereid zijn...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Scallon
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn oprechte medeleven tot uitdrukking brengen met al degenen die getroffen zijn door het stormweer. Soms beseffen we niet goed wat er in andere landen van de Unie gebeurt. Zo is er bij ons in Ierland heel weinig nieuws geweest over die gezonken tanker.
Er is mij gevraagd in te gaan op de gevolgen van het stormweer in Ierland. We hadden stormwind en een ongemeen lange regenperiode. Die leidde, samen met al bestaande problemen, tot overstroming van duizenden hectare land. Soms stond het water vijf meter hoog. We hebben de menselijke ellende meegemaakt van ondergelopen huizen en boerderijen, van het wegvallen van sanitaire voorzieningen en drinkwater en met e.coli geïnfecteerd water, wat een heuse milieuramp is geweest. Ik heb met boeren gesproken van wie de ooien hun onvoldragen lammeren afstootten omdat ze geïnfecteerd water hadden gedronken. Natuurlijke biotopen zijn vernield. Ik zou dus graag willen dat er in dit bijzondere geval ook aan Ierland gedacht werd.
Ik dank de commissaris en steun hem van ganser harte in zijn streven naar een Europese korps voor de bescherming van de burgerbevolking.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik sluit mij aan bij alle sprekers die hun solidariteit met de slachtoffers van de storm hebben betuigd. Ook ik zou het nog eens over het effect van de storm op de bosbouw in Europa willen hebben. Overal in Europa zal de storm voor de bosbouw immers zware gevolgen hebben. Wij moeten ons eens grondig bezinnen op de vraag hoe wij zulke problemen in de toekomst moeten aanpakken. Wij willen zeker geen marktordening voor bossen, maar moeten, wellicht ook in samenwerking met particuliere verzekeraars, een systeem uitwerken waarmee wij de gevolgen voor de slachtoffers op een of andere manier kunnen verlichten.
Jammer genoeg zullen zich in de toekomst nog zulke zware rampen voordoen. Zoals hier al is gezegd, zijn er geen bewijzen maar wel duidelijke aanwijzingen dat het toenemende aantal stormen in de wereld met de rampspoedige klimaatverandering te maken heeft. De wetenschappers zijn het daarover nog niet eens, maar de meeste zijn er vrij zeker van dat wij, als wij de uitstoot van broeikasgassen niet terugdringen, in deze pas begonnen eeuw nog veel meer stormen zullen moeten doorstaan. Ik herinner aan een voorstel dat een ex-collega, Tom Spencer, in dit Parlement formuleerde. Hij vond dat wij de stormen niet een of andere mannelijke of vrouwelijke voornaam moesten geven, maar de naam van hen die het broeikaseffect veroorzaken. Hij noemde toen de oliemaatschappijen. Hierbij moeten wij echter een uitzondering maken voor Shell en BP, die het over een andere boeg hebben gegooid en zich niet langer uitsluitend op de verkoop van voor het klimaat schadelijke fossiele brandstoffen toespitsen, maar ook in toekomstgerichte vormen van energie investeren. Dat moeten wij goed beseffen. Ik ben het niet eens met hen die zomaar zeggen dat het broeikaseffect de oorzaak van deze storm was. Het is echter vrij zeker dat, als wij niet snel het roer omgooien, ons nog meer rampen te wachten staan.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik u bedanken voor het feit dat u heeft voorgesteld dit debat te verlengen, zodat het niet in stukken uiteenvalt. Voorts ben ik erg ontroerd, als commissaris en als burger van Frankrijk, door de blijken van medeleven en solidariteit van veel leden van het Europees Parlement uit heel de Unie. Uit dit debat spreekt een geest waar ik mij in terugvind, de geest van een Europa dat meer is dan een supermarkt, een Europa met een humanistische dimensie. Ik wil mijn dank uitspreken aan mevrouw Scallon, de heer Martin, de heer McCartin, mevrouw González Álvarez en de heer Savary die onder meer mijn idee hebben gesteund om meer gemeenschappelijk, operationeel en herkenbaar op te treden op het terrein van de bescherming van de burgerbevolking, wat vertaald zou kunnen worden in een Europees korps voor de bescherming van de burgerbevolking. We gaan meer ruchtbaarheid geven aan dit idee, en we zullen u binnen afzienbare tijd op de hoogte brengen over de vorderingen.
Velen onder u - en ik heb aandachtig geluisterd naar mevrouw Gebhardt, mevrouw Patrie, mevrouw Isler Béguin, de heer Souchet, de heer Gollnisch en de heer Savary - hebben opgemerkt dat er geen extra geld is vrijgekomen. Geachte leden van dit Parlement, ik ben zelf heel lang parlementslid geweest en ik ga u niet de les lezen. U kent de begroting, u kent de algemene verordening van de structuurfondsen, u neemt de begroting zelf aan en u weet dus heel goed binnen welke grenzen ik mijn werk moet doen. Ik wil u niets op de mouw spelden en ik wil mijn werk naar behoren doen. Dat neemt niet weg dat ook volgens mij opnieuw een begrotingspost voor rampenbestrijding moet worden ingevoerd, maar deze keer met uitermate strenge criteria. Overigens was de oude post maar een paar miljoen euro. Dat staat in geen enkele verhouding tot de omvang van de rampen waar we nu mee te maken hebben.
U kent de begroting waarbinnen ik mijn werk moet doen, en ik probeer ervoor te zorgen dat we het Europese geld zo efficiënt mogelijk kunnen inzetten, zowel voor het lenigen van de onmiddellijke noden ten gevolge van deze rampen, als op de middellange termijn. Ik doe dat binnen mijn eigen bevoegdheden en ik werk daarbij samen met mevrouw Diamantopoulou voor de begroting van doelstelling 3 en met de heer Fischler voor het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw. Ik ben er dus niet op tegen dat de regels voor de begroting evolueren. We kunnen het daar opnieuw over hebben bij de behandeling van de volgende begroting, misschien om op zijn minst symbolisch de post voor rampenbestrijding in ere te herstellen die twee jaar geleden is geschrapt.
Ondertussen is er veel geld, veel geld, en, mijnheer Gollnisch, ik kan u niet ongestraft laten zeggen dat dat geld hypothetisch is en dat het pas over onbepaalde tijd beschikbaar is. Dat geld is op dit moment beschikbaar, dit jaar. Als de nationale overheden hun werk goed doen - en ik denk dat ze dat zullen doen - kunnen deze kredieten vanaf midden 2000 en in de periode daarna worden ingezet voor concrete problemen en projecten. Het gaat om meer dan voldoende geld, zelfs al is het geld van doelstelling 2 niet bestemd voor alle getroffen gebieden. Het kan met name worden ingezet voor de bosbouw, en ik richt mij nu tot de heer Liese, mevrouw Mathieu - ik heb het niet gehad over een weifelend bosbouwbeleid, mevrouw Mathieu -, mevrouw Keppelhoff-Wiechert en mevrouw Schierhuber. Afgezien van doelstelling 2, die alleen betrekking heeft op bepaalde gebieden, bestaan er nog andere mogelijkheden dankzij de substantiële kredieten van het EOGFL-garantie.
Tot slot wil ik zeggen, of liever herhalen, dat niet al dit soort rampen per definitie van natuurlijke oorsprong is. Ik zeg dit in alle bescheidenheid. U beschikt over een aantal op dit terrein buitengewoon bekwame afgevaardigden, al heb ik in het verleden de kans gehad een aantal boeken te schrijven over milieuvraagstukken. Ik geloof dat de gevolgen van bepaalde rampen binnen de perken kunnen worden gehouden, als de politieke wil er maar is. Ik denk daarbij aan overstromingen en stormweer. De heer Kronberger, de heer Messner en mevrouw González Álvarez hebben het gehad over de bedreiging van ons klimaat. Er is wellicht op een of andere manier een verband tussen de gevolgen van deze natuurrampen en het preventiebeleid rond het klimaat, een beleid waarvan Europa de voornaamste initiatiefnemer moet blijven.
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u en het Parlement dat u de Commissie de gelegenheid heeft gegeven het woord te voeren. We gaan nu aan de slag, binnen de beperkingen van de begroting en binnen de bestaande regels, om te zorgen dat de beschikbare kredieten, de kredieten die u ons ter beschikking heeft gesteld, zo snel en zo nuttig mogelijk kunnen worden ingezet voor de bestrijding van de gevolgen van deze rampen en voor het vinden van een economische, politieke en menselijke oplossing voor de zo zwaar getroffen families.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zeven ontwerpresoluties ontvangen. Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Voedselveiligheid
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over voedselveiligheid en een verklaring van de Commissie.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat ik bij deze eerste gelegenheid, in samenspraak met mijn collega Liikanen, het Parlement op de hoogte kan brengen van de hoofdlijnen van het Witboek van de Commissie over voedselveiligheid, dat afgelopen woensdag 12 januari is goedgekeurd.
Toen ik in september hier het woord voerde, heb ik beloofd dat wij het Witboek snel af zouden ronden. Ik ben blij dat we die belofte zo snel hebben kunnen inlossen. Het Witboek is het resultaat van drie tot vier maanden intensieve arbeid. Wij zijn daar dus onmiddellijk na de investituur van de nieuwe Commissie in september mee aan de slag gegaan. Het Witboek geeft de uitgebreide gedachtewisselingen weer die hebben plaatsgevonden sinds de Commissie enkele jaren geleden haar Groenboek over de voedselwetgeving uitbracht. Ook onze eigen ervaringen met recente voedselcrises zoals de dioxinevergiftiging, rioolslib en de gekkekoeienziekte zijn erin verwerkt.
Het Witboek geeft ook de zorgen weer van dit Parlement, zorgen die u kenbaar maakte aan voorzitter Prodi en mijzelf, tijdens de talloze debatten over voedselveiligheid die wij hier sinds de investituur van de Commissie hebben gevoerd.
Ik hoef u er niet aan te herinneren dat het vertrouwen van de consument in het Europese toezicht op de voedselveiligheid zwaar op de proef is gesteld door de recente crisissen en de alarmsituaties van de laatste jaren en maanden. De Commissie wil alles in het werk stellen om dat vertrouwen terug te winnen en zal daarom de meest geavanceerde en effectieve voedselbewaking invoeren die er in de wereld bestaat. Toen ik vorige week dit Witboek voor het eerst presenteerde, heb ik gezegd dat het boodschappenkarretje een van de krachtigste wapens ter wereld was. De meest kritische beslissingen worden genomen door de consument in Europa. Als zijn vertrouwen wordt geschaad, blijkt dat uit zijn aankoopbeslissingen. Dit heeft op zijn beurt weer dramatische gevolgen voor de boeren, de producenten en de voedselindustrie in het algemeen.
Voor een bedrijfstak die jaarlijks zo'n 600 miljard euro waard is, kan zelfs de kleinste inzinking in het vertrouwen van de consument verstrekkende gevolgen hebben. De voedingsindustrie en de landbouw hebben samen meer dan 10 miljoen werknemers. Er is een hoge mate van vertrouwen nodig om de werkgelegenheid en de concurrentiekracht te vergroten.
Deze vertrouwenscrisis heeft ook het betreurenswaardige maar onvermijdelijke gevolg gehad dat het vertrouwen van de consument werd geschokt in de nationale en Europese instanties die moeten waken over de voedselveiligheid en die moeten zorgen dat daarbij de hoogste normen worden gehandhaafd.
Niettemin wil ik er in alle duidelijkheid op wijzen dat Europa een van de beste voedingsindustrieën ter wereld heeft en ook een van de grondigste controles op de voedselveiligheid. Nu moeten we proberen de allerbesten te worden.
Het algemene doel van het Witboek is dus te komen tot wetgeving en tot structuren waarmee we de hoogst mogelijke graad van bescherming van de gezondheid van de consument kunnen bereiken. We hebben een zwaar en ambitieus programma van veranderingen opgesteld. De Commissie heeft de volledige steun nodig van het Parlement, willen we de streefdata uit dit programma halen. We hebben ook de volledige steun nodig van de Raad en andere belangrijke betrokkenen.
Het Witboek over voedselveiligheid bevat een uitgebreide verzameling maatregelen om de bestaande Europese wetgeving inzake voedsel aan te vullen en te moderniseren. Deze maatregelen zijn bedoeld om de wetgeving toegankelijker te maken en meer samenhang en flexibiliteit te geven. We willen zorgen dat de wetgeving beter wordt toegepast en er meer transparantie komt voor de consument.
Het gedetailleerde actieplan voor voedselveiligheid uit het Witboek geeft een exacte planning voor de komende drie jaar. Er moeten meer dan 80 maatregelen komen. Ons doel is tegen het einde van 2002 een coherent voedingsrecht te hebben dat voldoet aan de eisen van de tijd.
We hebben ook plannen om uiterlijk in 2002 een Europees bureau op te richten voor toezicht op de voedselvoorziening. Dit bureau vormt een essentieel onderdeel van de nieuwe regeling voor de bewaking van de voedselveiligheid. Dit idee zal kritisch onder de loep genomen worden, en er zal veel over worden gedebatteerd. Er zijn al veel reacties op gekomen, onder meer van leden van dit Parlement.
Het hoofdstuk in het Witboek over het op te richten Europees levensmiddelenbureau is in de eerste plaats bedoeld om reacties en meningen uit te lokken. We willen die inzamelen voor eind april. Ik kom dadelijk nog terug op dit raadplegingsproces.
De Commissie is van mening dat een grondige structurele hervorming op zijn plaats is van de wijze waarop de voedselveiligheid nu bewaakt wordt, willen we de hoogst mogelijke veiligheid van ons voedsel garanderen en het vertrouwen van de consument terugwinnen, twee doelstellingen die nauw met elkaar samenhangen. Waarom is een Europees levensmiddelenbureau een vast bestanddeel van die hervorming? Ten eerste omdat onafhankelijkheid moet worden gegarandeerd. De voornaamste belanghebbenden, waaronder de consument, hebben behoefte aan onafhankelijk toezicht, onafhankelijk van wat voor belangen dan ook.
We moeten tevens zorgen voor kwaliteit en transparantie. We hebben de laatste jaren veel vooruitgang geboekt sinds na de gekkekoeiencrisis de afspraken over wetenschappelijk advies zijn hervormd. Volgens de Commissie moeten we echter een stap verder gaan. We moeten een permanent, volkomen onafhankelijk, kwalitatief hoogstaand en transparant systeem van risicoanalyse creëren. De hoofdtaak van het bureau zal dan ook risicoanalyse zijn op het vlak van de voedselveiligheid. Wij zijn van plan de taken van de vijf bestaande wetenschappelijke comités die bevoegd zijn voor voedselveiligheid, over te hevelen naar het nieuwe bureau. Wellicht worden zij niet in hun huidige vorm of met hun huidige structuur overgeheveld. Hierover willen we graag meningen horen voor we onze definitieve voorstellen over dit nieuwe bureau bekendmaken.
Het spreekt voor zich dat er meer moet gebeuren dan het verschuiven van een paar stoelen. Zoals duidelijk staat vermeld in het Witboek, moet het nieuwe bureau iets extra's meebrengen.
Naar mijn mening moet het huidig stelsel inzake wetenschappelijke advisering worden versterkt. In het kader van het nieuwe bureau zie ik een veel krachtiger ondersteuning, zowel wetenschappelijk als op andere vlakken, van onafhankelijke wetenschappers. Ik wil ook dat dit bureau veel meer preventief gaat optreden dan nu het geval is. Het moet anticiperen in plaats van reageren, problemen onderkennen voor zij ontaarden in een crisis. Een dergelijke preventieve aanpak moet het handelsmerk van het nieuwe bureau worden. Om dit preventieve karakter te waarborgen, heeft de Commissie een takenpakket voor het bureau samengesteld, dat onder meer bestaat uit het zo ruim mogelijk inwinnen van informatie, uit bewaking, coördinatie van wetenschappelijke informatie binnen de Europese Unie en het opzetten van een duurzaam netwerk van contacten met de bureaus voor voedselveiligheid van de lidstaten. Een ander onderdeel van het takenpakket zou bestaan in het beheer van een verbeterd vroegtijdig waarschuwingssysteem voor problemen met menselijke voeding en veevoer.
De Commissie is tot de conclusie gekomen dat het niet op zijn plaats, en ook niet functioneel zou zijn als we het nieuwe bureau bevoegdheden zouden verlenen voor risicobeheersing. Beslissingsbevoegdheid over risicobeheersing hoort thuis bij de Commissie, het Parlement en de Raad, en dat moet zo blijven. Ik kom hier recht vooruit en ik ben er ten volle van overtuigd dat dit de juiste aanpak is. Er zullen zeker mensen zijn die vinden dat dit nieuwe bureau wetgevende bevoegdheden moet krijgen, maar daar ben ik pertinent tegen.
Het Verdrag is vorig jaar nog gewijzigd om het Parlement een veel grotere wetgevende rol te verlenen. Het zou in mijn ogen een stap achteruit zijn als wij die functie nu aan een dergelijk bureau zouden overdragen. Het zou evenmin de democratische verantwoording ten goede komen. Ik ben heel benieuwd wat het Parlement hier zelf van vindt. Er zijn mensen die zeggen dat de Commissie het advies van het nieuwe bureau eenvoudig naast zich neer zal kunnen leggen. Ook daar ben ik het beslist niet mee eens. Hoe kan een commissaris bevoegd voor volksgezondheid en consumentenbescherming nu een doortimmerd onafhankelijk wetenschappelijk advies naast zich neerleggen in verband met voedselveiligheid? Zou dat in het belang zijn van de Europese burger? Volgens mij niet, tenzij het advies op goede gronden wordt weerlegd met rationele argumenten en met een volledige verantwoording. Het lijkt me niet waarschijnlijk dat het ooit zover zal komen.
Ik kan u hier vandaag verzekeren dat de Commissie het wetenschappelijk advies van het bureau grondig ter harte zal nemen bij het beheersen van de risico's. Zoals ik al heb opgemerkt, zal het bureau tot taak krijgen een netwerk met de nationale voedingsinstanties van de lidstaten te ontwikkelen. Dit is een taak van groot belang.
We moeten ervoor zorgen dat de wetenschappelijke inzichten die aan de bewaking van de voedselveiligheid in de Europese Unie ten grondslag liggen, meer zekerheid vertonen. Het bureau moet een gezaghebbende bron van wetenschappelijk advies en voorlichting worden over voedselveiligheid. Daarvoor is meer nodig dan het oprichten van een bureau, het is iets dat mettertijd zal groeien, samen met het vertrouwen in de nieuwe instantie.
Ik geloof niet dat we wetenschap en wetenschappelijke advisering met voorschriften in een bepaalde richting kunnen sturen. Wel geloof ik dat het bureau met het ontstaan van dynamische netwerken met nationale wetenschappelijke instellingen en bureaus een centrale rol zal gaan spelen op het Europese toneel. Ook hierover zou ik heel graag de mening van het Parlement willen horen.
In het Witboek stellen wij voor de dienst een belangrijke rol toe te kennen in risicocommunicatie. De dienst zou complexe wetenschappelijke informatie op een consumentvriendelijke manier moeten verspreiden, zich moeten profileren als de logische en onvermijdelijke bron voor de allerlaatste risicoinformatie, grote bekendheid moeten verwerven, ook positieve nieuws over voeding moeten verspreiden en preventief moeten optreden.
Het Witboek bevat verder uiterst belangrijke voorstellen voor controle. Dit is een ongelooflijk belangrijk onderdeel van het stelsel van checks and balances om na te gaan of de lidstaten en de marktdeelnemers zich aan de Europese wetgeving houden. Op het vlak van controle wil ik een heuse interne markt in actie zien. In samenhang hiermee stellen we ook een aanzienlijke versterking van de controletaak voor van het Voedsel- en Veterinair Bureau in Dublin.
Dit herziene stelsel zou drie basiselementen moeten bevatten: operationele criteria die worden vastgesteld op Europees niveau, Europese controlerichtlijnen en een intensievere administratieve samenwerking in het ontwikkelen en uitvoeren van controletaken. Als onderdeel van onze voorstellen op dit vlak - die ik eind dit jaar verwacht te kunnen indienen - ga ik onderzoeken of de Commissie bijkomende bevoegdheden nodig heeft buiten de inbreukprocedure. Te denken valt aan het intrekken van financiële steun van de Unie of het terugvorderen van steun die al aan een lidstaat is overgemaakt.
Deze voorstellen moeten gezien worden als deel van onze opdracht om de strengste voedselveiligheidsnormen ter wereld tot stand te brengen, het vertrouwen van de consumenten te vergroten en de markten voor Europese boeren en producenten uit te breiden.
Afgezien van de voorstellen voor een nieuw Europees bureau voor voedselveiligheid en een verbeterd controlesysteem op Europees niveau, bevat het Witboek ook een voorstel voor een actieplan, bestaande uit een reeks maatregelen om de Europese wetgeving te verbeteren en consequenter te maken en daarin alles op te nemen wat met voeding te maken heeft, van de boerderij tot op de keukentafel.
Het Witboek omvat meer dan 80 afzonderlijke maatregelen voor de komende periode en beoogt achterpoortjes in de bestaande wetgeving te sluiten. De nieuwe wetgeving omvat veevoeder, dierengezondheid en -welzijn, hygiëne, vervuilende stoffen en residuen, novel food, additieven, smaakstoffen, verpakking en bestraling. Het omvat tevens een voorstel voor een algemene voedingswetgeving op basis van de principes van voedselveiligheid, zoals aansprakelijkheid van veevoederproducenten, boeren en levensmiddelenhandelaren, traceerbaarheid van veevoeder, levensmiddelen en ingrediënten, behoorlijke risicoanalyse door middel van onder meer risicobeoordeling - dat wil zeggen wetenschappelijk advies en de analyse van informatie - risicobeheersing - dat wil zeggen regulering en controle - risicocommunicatie en toepassing van het voorzorgsprincipe waar dit op zijn plaats is.
Wat betreft het voorzorgsprincipe kan ik hier nog aan toevoegen dat de Commissie momenteel de laatste hand aan het leggen is aan een mededeling, die naar ik verwacht spoedig zal worden goedgekeurd.
Ik kijk uit naar een zinvolle gedachtewisseling vanmiddag met de leden van het Parlement. Ik heb begrepen dat u dit zelf veel liever vorige week had gedaan, als er een geschikt parlementair forum beschikbaar was geweest. Ik heb uit mijn contacten met de voorzitters van de betrokken commissies begrepen dat dit niet haalbaar was. Ik weet echter ook dat er in de komende maanden nog vele gelegenheden zullen komen om de voorstellen over het nieuwe bureau samen te bespreken. We hebben nu een paar maanden de tijd om het debat te voeren over de ideeën van de Commissie omtrent een Europees bureau voor voedselveiligheid. Er is in dat debat een centrale rol weggelegd voor het Parlement. Het Parlement heeft een centrale rol gespeeld in de manier waarop Europa op de crisis met de gekkekoeienziekte heeft gereageerd. Het heeft zich actief ingezet om de bezorgdheid van de burger over de voedselveiligheid onder de aandacht te brengen. Ik verwacht dat het Parlement een ingrijpende en constructieve rol zal spelen in dit debat.
We hebben dus een paar maanden de tijd, tot eind april, om over de zaak te debatteren en onze standpunten te schragen, maar ik geef tegelijk toe dat dit een erg krappe termijn is. Daarom zou ik het Parlement willen vragen zijn standpunten zo snel mogelijk te formuleren. Het is van het grootste belang dat de Commissie gebruik kan maken van de bijdrage van het Parlement als zij het nieuwe bureau vorm geeft. Het is immers een centrale component in het streven de bescherming van de gezondheid van de consument op een hoger niveau te tillen en het vertrouwen van de consument in de Europese bewaking van de voedselveiligheid te herstellen.
De Europese voedseldienst wordt een fundamenteel onderdeel van de Europese bewaking van de voedselveiligheid in de komende jaren. Het is belangrijk dat we op de goede manier van start gaan.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn uiteenzetting. Ik ben blij met de taakverdeling die u voor ogen staat, waarbij beslissingen over voeding de bevoegdheid van de Europese instellingen blijft, onder meer die van de Commissie en het Parlement. Dat is een volkomen juiste benadering. Niettemin is er één woord dat ik u niet heb horen gebruiken vanavond. Ik hoop dat we dat we onderwerp waar ik op doel grondig kunnen uitpluizen. We hebben behoefte aan voedingsrecht, zoals u heeft gezegd, en we moeten het daar samen over eens worden. Het is erg belangrijk dat het begrip aansprakelijkheid daarbij betrokken wordt. Dat is het woord waar ik op doelde.
Het probleem tot nu toe is dat de belastingbetaler voor de schade opdraait als er iets misloopt. Dat moet afgelopen zijn. Als er een crisis opduikt, moet het op voorhand volkomen duidelijk zijn dat de schuldigen aansprakelijk zijn voor de geleden schade.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, dit is een voortreffelijk Witboek. Ik zal het niet over het bureau hebben. Mijn vragen betreffen de positieve lijst van voedermiddelen. Daarover is het Witboek van de Commissie niet duidelijk. Wanneer komt de Commissie met een positieve lijst? Wanneer worden aan de productie van voedermiddelen dezelfde eisen gesteld als aan de productie van levensmiddelen? Tenslotte zou ik willen weten wanneer BSE-tests in alle lidstaten verplicht worden. Ook daarover is het Witboek niet duidelijk.

Jackson
Dank u voor uw uiteenzetting, mijnheer de commissaris. Het bureau voor voedselveiligheid zoals u dat in grote lijnen geschetst hebt, is een erkenning van de realiteit. De lidstaten zouden een regulerende instantie niet dulden, dus heeft het ook geen zin iets dergelijks voor te stellen.
Bepaalde onderdelen van de voedingsindustrie hebben zonder meer behoefte aan een betere regelgeving, en de veevoedersector is er daar duidelijk een van. Maar als voorzitter van de commissie die zich in de komende drie jaar, zo te zien, voornamelijk met voedsel zal gaan bezighouden, moet ik u het volgende vragen: indien Europa, zoals u zegt, het veiligste voedselcontrolesysteem heeft, waarom hebben we dan 24 nieuwe richtlijnen en verordeningen nodig en 20 nieuwe wijzigingen op bestaande richtlijnen? Ten tweede, verergert dit niet het probleem van overregulering vanuit Brussel en een te gebrekkige uitvoering door de lidstaten? We kijken uit naar een vruchtbare gedachtewisseling met u over dit thema.
Dan nog een vraag over de uitbreiding: welke plannen koestert de Commissie om de kandidaat-lidstaten bij de debatten over deze nieuwe wetgeving te betrekken, gezien het feit dat de Commissie er duidelijk vanuit gaat dat de in het Witboek voorgestelde wetgeving tegen 2003 deel uit zal maken van het acquis communautair?

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Ahern, mevrouw Roth-Behrendt en mevrouw Jackson bedanken voor hun steun aan ons Witboek. Dit moedigt mij aan en ik zie uit naar een verdere discussie met hen en andere leden van het Parlement over de punten die zij aan de orde hebben gesteld. Mevrouw Ahern had het over aansprakelijkheid. Daar is natuurlijk niet expliciet sprake van in het Witboek, op de vermelding na dat we maatregelen nemen in verband met de traceerbaarheid. Daar zijn trouwens al enkele maatregelen daarvoor. Als dat allemaal in kannen en kruiken is, kunnen we het hebben over zaken als aansprakelijkheid. Ondanks mijn achtergrond ben ik niet in detail ingegaan op de kwestie van de aansprakelijkheid, maar het komt mij voor dat het subsidiariteitsbeginsel hier om de hoek komt kijken. Niettemin heb ik uw suggestie genoteerd, en ik zal er verder over nadenken.
Mevrouw Roth-Behrendt heeft mij een vraag gesteld over het opstellen van een positieve lijst. Dat is een van de punten die we behandelen in de bijlage bij de wetgeving, en de bedoeling is een positieve lijst op te stellen voor veevoeder. De lijst die we nu hebben is, zoals ik zeg, negatief, en we breiden hem uit al naargelang de noodzaak zich voordoet. Het opstellen van een positieve lijst komt aan bod in de bijlage, en we hebben er een datum op geplakt, 2002 om precies te zijn.
Het waarschuwingssysteem voor veevoeder blijkt een gat in de wetgeving te zijn. Er is een waarschuwingssysteem voor menselijke voeding, maar niet voor veevoeder. Dit valt te betreuren, het is niet goed, we vinden het belangrijk om dit gebrek te onderkennen en wetgeving in te voeren om het gat te dichten, en dat gaan we ook doen. We zijn op het ogenblik nog aan het werk rond de gekkekoeienziekte in de lidstaten en we zijn ook bezig met het opzetten van een systeem van steekproeven om het besmettingsgevaar in de lidstaten te beoordelen. Ik weet dat mevrouw Roth-Behrendt mij deze vraag al eerder gesteld heeft. Ik heb toen geantwoord dat volgens mij het werk goed opschoot. Ik heb nu evenwel begrepen dat daar momenteel nog overleg over gevoerd wordt tussen de verschillende diensten van de Commissie. Ik hoop dat ik u meer details zal kunnen geven als u mij er de volgende keer naar vraagt.
Mevrouw Jackson heeft de aandacht gevestigd op het feit dat er 24 nieuwe stukken wetgeving en 20 wijzigingen op bestaande wetgeving zijn en vraagt zich af of dit de overregulering niet nog erger maakt. Mijn antwoord daarop is dat deze wetgeving bedoeld is om gaten in de bestaande wetgeving te dichten. Het is geen kwestie van nieuwe of verdergaande vormen van regulering, al maakt dat er ook deel van uit, maar van het dichten van gaten en het sluiten van achterpoortjes in de keten van boerderij tot keukentafel.
Iemand heeft het over de kandidaat-lidstaten gehad. Daar moeten we inderdaad rekening mee houden. Bij de uitbreiding zijn normen voor voedselveiligheid en veiligheid in andere domeinen natuurlijk cruciaal. Ik heb de aandacht van de heer Verheugen op deze kwestie gevestigd.

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, de onwetendheid van enkele lidstaten heeft Europa in een zware voedselcrisis gestort. Het ergert mij dat, nu wij dit interessante verslag behandelen, de Raad weer eens totaal afwezig is.
Ik zou graag van u vernemen hoe u er wilt voor zorgen dat die nieuwe instantie, of hoe ze dan ook precies mag heten, invloed kan krijgen op de Raad. Wie zal het in die instantie voor het zeggen hebben, wie zal de opdrachten verdelen? Inhoudelijk mogen wij natuurlijk niets voorschrijven. Ik wil echter dat het Parlement na Maastricht en Amsterdam zijn rechten behoudt en zelfs uitbreidt. Ik ben bang dat ook deze instantie als een anonieme satelliet door Europa zal vliegen. Van zulke instanties ben ik wars. Ik hoop dat het zover niet zal komen.

Lynne
Ook ik ben blij met het Witboek. Maar gelooft u dat het bureau voor voedselveiligheid hard genoeg met de vuist op tafel kan slaan om zaken te voorkomen zoals de rundvleesoorlog die we achter de rug hebben en de Franse weigering het importverbod op te heffen? U zegt dat de Commissie toelagen en subsidies kan intrekken bij landen die handelen zoals Frankrijk. Gaat u ook voorstellen dat de Commissie overbruggingsgeld kan betalen, zoals Britse boeren op dit moment bijvoorbeeld vragen?

Myller
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u heeft op de persbijeenkomst van vorige week gezegd dat het nieuwe Europees bureau voor de voedselveiligheid naar uw mening niet in de periferie gevestigd moet worden, maar u heeft niet gezegd wat die periferie is. De werkzaamheden van het in Dublin gevestigde Europese bureau hebben bijvoorbeeld aangetoond, dat een fysieke afstand tegenwoordig geen belemmering is voor een doeltreffende lobby en goede contacten. De belangrijkste taken van het nieuwe bureau voor de voedselveiligheid worden het verzamelen, publiceren en coördineren van informatie, het doen van aanbevelingen ter vergroting van de voedselveiligheid en, zoals u zei, het vergaren van wetenschappelijke kennis en het gieten van die kennis in een voor de consument toegankelijke vorm. Door de moderne technologie kan men dit allemaal doen, waar men zich ook in de Europese Unie bevindt. Ik vraag u dan ook waarop u uw mening over de vestigingsplaats baseert.

Byrne
De samenstelling van het bureau: om te beginnen zullen er wetenschappers vast in dienst genomen worden die contacten zullen onderhouden en overleg zullen voeren met wetenschappers die een bijzondere expertise hebben op het onderzochte terrein. Bovendien krijgt het bureau een raad van bestuur. U zult merken dat we in het Witboek geen specifieke aanwijzingen hebben gegeven over de samenstelling van die raad van bestuur. Dat is namelijk iets dat naar ik verwacht de komende weken en maanden besproken zal worden door het Parlement en de Commissie.
Ik stel mij voor dat de raad van bestuur zal worden samengesteld uit belanghebbenden - stakeholders - of hun vertegenwoordigers. De precieze functie van de raad moet nog in detail worden uitgewerkt in het voorstel dat ik in september aan de Commissie zal voorleggen. Dat is nog niet gebeurd, maar het zal gebeuren in september. Ik verwacht niet dat de raad van bestuur enige invloed zal krijgen op de manier waarop de wetenschappers hun werk doen, want dat zou het onafhankelijke karakter van hun adviezen aantasten. Maar de raad van bestuur zou wel een meer algemene bevoegdheid krijgen, bijvoorbeeld om het bureau te vragen een onderzoek in te stellen naar deze of gene kwestie.
De heer Florenz vraagt of het Parlement zijn zegje over dit alles zal krijgen. Dat is iets waarover nagedacht en gesproken moet worden. Er kunnen hierover verschillende meningen bestaan. Sommigen zullen het niet gepast vinden dat het Parlement, leden van het Parlement of vertegenwoordigers van het Parlement zitting krijgen in de raad van bestuur. Anderen zouden het wellicht waardevol vinden als het Parlement via vertegenwoordigers of zelfs in de persoon van parlementsleden de gelegenheid kreeg mee te beslissen over de kwesties die worden onderzocht. Dit is iets waarover moet worden nagedacht. Het is in ieder geval niet uitgesloten.
De heer Florenz heeft het ook gehad over anonimiteit, en daar ben ik blij om. Het is namelijk buitengewoon belangrijk dat het nieuwe bureau volop in de publiciteit komt. Het moet zichtbaar zijn. Het moet bekend zijn. De consumenten in de Europese Unie moeten weten dat er een bureau voor voedselveiligheid bestaat. De directeur-generaal van dat bureau moet een bekend iemand zijn die regelmatig op televisie komt met uitspraken over de voedingssector, en dan vooral met positieve verhalen over gezonde voeding, dieet en wat dies meer zij, zodat de consument het bureau kent op het moment dat er een crisis opduikt. Hij zal zich herinneren dat hij onder andere omstandigheden van het bureau gehoord heeft, en hopelijk zal er dan dankzij eerdere uitspraken een zekere basis van vertrouwen zijn opgebouwd. Het is dus van het allergrootste belang dat dit geen anonieme instantie wordt, maar dat het in de publiciteit komt. Ik zal er alles aan doen om het nieuwe bureau de bekendheid te geven die het nodig heeft.
Mevrouw Lynne wil weten of het bureau wel hard genoeg met de vuist op tafel kan slaan. Ik vermoed dat zij doelt op de vraag waar de bevoegdheid van het bureau begint en ophoudt en waar het gezag en de bevoegdheid van de voedselveiligheidsbureaus van de lidstaten beginnen en ophouden. Er moet in ieder geval een uitwisseling komen op wetenschappelijk niveau. Het ligt voor de hand dat we geen behoefte hebben aan onenigheid tussen wetenschappers die voor het Europese voedselveiligheidsbureau werken en hun collega's van de nationale bureaus over deze of gene wetenschappelijke opinie. Daar hebben we geen behoefte aan, dat is iets wat we zullen moeten vermijden.
Het vertrouwen van de consument kan door een aantal dingen worden ondermijnd, en een gebrek aan informatie is er daar een van. Informatie waaruit een meningsverschil blijkt tussen wetenschappers over fundamentele aspecten van de voedselveiligheid is echter eveneens een bron van ernstige zorg. We moeten zoiets proberen te vermijden door de juiste structuren op poten te zetten. Met die structuren moeten we zorgen voor een deugdelijke informatieverspreiding onder wetenschappers, voor uitgebreid overleg en een ruime discussie, en moeten we het Europees bureau de gelegenheid en de bevoegdheid geven om advies in te winnen van onafhankelijke wetenschappers uit alle lidstaten en misschien zelfs wel daarbuiten, mocht dat nodig zijn.
In de loop der tijd, zoals ik zojuist heb gezegd, zal het bureau niet alleen bekendheid verwerven, maar zal zijn deskundigheid en zijn morele gezag toenemen zodat zijn standpunten worden overgenomen en niet tegengesproken.
Zoiets heeft zijn tijd nodig. Je kunt het vertrouwen van de consument niet bij wet opleggen. Vertrouwen is iets dat je geleidelijk wint. Niettemin kan de Commissie ervoor zorgen dat de standpunten van het bureau over wetenschappelijke kwesties in wetgeving worden gegoten, wat dan weer de functie is van de Commissie, het Parlement en de Raad. Ik besef dat dit een tijdrovende aangelegenheid is, maar niettemin is het invoeren van wetgeving op basis van de standpunten van het bureau in mijn ogen de enige manier om vooruit te komen. Het niet naleven van deze wetgeving is dan een zaak die op de gebruikelijke manier door de rechtbanken kan worden afgehandeld. Een van de kwesties waar we na verloop van tijd wellicht werk van zullen moeten maken is de vraag hoe snel zoiets moet worden afgehandeld. Ik hoop dat we op een of andere manier een snellere beslissing van de rechtbanken kunnen bewerkstelligen.
Wat betreft het intrekken van toelagen en subsidies: ja, we hebben hierover nagedacht, maar eerst moeten we juridisch advies inwinnen. In ieder geval zouden we daarmee, als de Europese wetgeving niet wordt nageleefd, snel kunnen reageren in afwachting van een rechterlijk vonnis.
Wat betreft de vraag van mevrouw Lynne rond overbruggingsgeld: dit is een kwestie die het Parlement zelf kan behandelen, omdat dit een begrotingskwestie is. Vervolgens heeft mevrouw Myller mij gevraagd waar het bureau zou worden gevestigd. Daarover is nog geen beslissing genomen, behalve dan dat het waarschijnlijk centraal zal worden gevestigd en niet in de periferie. Ik geef toe dat het Voedsel- en Veterinair Bureau in Dublin is gevestigd, en hoewel ik zelf uit die contreien kom, moet ik toegeven dat het niet midden in Europa ligt! Maar het Voedsel- en Veterinair Bureau zit in een andere situatie dan het bureau voor voedselveiligheid. Het Voedsel- en Veterinair Bureau bestaat uit onafhankelijke wetenschappers en dierenartsen die moeten reizen vanuit een plaats waar een vliegveld is, en dat is in Dublin duidelijk het geval.
De zaak ligt heel anders voor het bureau voor voedselveiligheid. Dat moet dicht bij de Commissie gevestigd zijn omdat er interactie moet zijn tussen de wetenschappers van het bureau en degenen die wetgevingsvoorstellen moeten indienen. De communicatie tussen de Commissie en het bureau moet er voor een belangrijk deel op gericht zijn dat degenen die wetgevingsvoorstellen uitwerken volledig begrijpen wat de wetenschappers bedoelen, op welke problemen zij de vinger hebben gelegd, en met welke wetgeving die problemen het best te lijf kunnen worden gegaan. Van hun kant zullen de wetenschappers ook een zekere inbreng willen hebben in het wetgevingsproces en de beleidsvorming om zich ervan te vergewissen dat de problemen die zij hebben vastgesteld ook gericht worden aangepakt.
Het lijkt mij wenselijk dat een dergelijk bureau zich op een centrale plaats bevindt. Er zullen wetenschappers in vaste dienst zijn, maar er zal ook samenspraak moeten zijn met wetenschappers die als consulent optreden, en aangezien die daarvoor zullen moeten reizen, is het wellicht verstandiger hen naar een centraal punt te laten komen, nogmaals, waar de Commissie en de Raad zijn gevestigd. Dit is hoe ik de zaak op dit moment inschat. Misschien zal daarover hier, en elders, nog gesproken moeten worden - en ik sta open voor suggesties - maar mijn voorlopige conclusie is dat dit bureau op een centrale plaats moet komen en niet in de periferie.

De Voorzitter
Collega's, ik zit in een buitengewoon moeilijke positie omdat ik de agenda niet kan veranderen. Ik stel voor dat u deze zaak in uw fracties bespreekt en aan de orde stelt in de Conferentie van voorzitters. Als u belang hecht aan dit soort besprekingen na een toespraak van de Commissie, stel ik voor daar meer tijd voor te vragen dan het halve uur dat wij nu hebben. Dit keer hebben we zes minuten aan vragen uit de zaal gehad en 29 minuten antwoord van de commissaris, met zijn toespraak.
Zoals u ziet is een half uur absoluut niet voldoende voor een dergelijke bespreking. Ik hoop dat u dit in uw fracties ter sprake zult brengen, zodat we in de toekomst een beter gestructureerde bespreking kunnen voeren met de Commissie.
Het debat is gesloten.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B5-0003/2000).
Wij zullen dit keer ongeveer een uur en een kwartier aan het vragenuur besteden. We korten de duur wat in omdat de tolken vandaag continu doorwerken.
Ik geef het woord aan de heer Purvis voor een motie van orde.

Purvis
Ik ben het er niet mee eens dat het vragenuur wordt ingekort. Dit is een van de weinige kansen die de gewone parlementsleden krijgen om het woord te voeren. Ik vraag u derhalve met klem het vragenuurtje weer te verlengen tot anderhalf uur, zoals op de agenda staat. Als het op de agenda staat moeten wij ons daaraan houden.

De Voorzitter
Waarde collega, volgens de agenda hadden we om 17.30 uur moeten beginnen, maar u hoeft maar een blik op de klok te werpen om te zien hoe laat het nu is. Ik hoop echter dat we een nachtvergadering kunnen vermijden.
Eerste deel

De Voorzitter


Ioannis Souladakis
Vraag nr. 28 van (H-0781/99):
Betreft: Bouw van een kerncentrale in het aardbevingsgebied in Turkije De twee recente aardbevingen met een kracht van meer dan zeven op de schaal van richter doen grote twijfel rijzen ten aanzien van de Turkse vastberadenheid om een dure kerncentrale te bouwen in Akuyu, terwijl de energiereserves van de dam van Ataturk worden geëxporteerd naar derde landen en de EU, die zelf op haar begroting bezuinigt, steun betaalt aan de slachtoffers van de aardbevingen. De Turkse plannen op het gebied van de kernenergie gaan voorbij aan de gevaren voor de burgers en de ecosystemen in Turkije en de omringende regio's, en wekken het vermoeden dat erachter reeds lang besliste plannen schuilgaan van de Turkse politieke en militaire top om de nucleaire technologie te verwerven die het mogelijk maakt kernwapens te bouwen, aangezien men reactoren wil hebben van Canadese oorsprong, overeenkomstig die van India en Pakistan.
Welke maatregelen denkt de Raad te treffen om te voorkomen dat nucleaire ongelukken plaatsvinden en kernwapens worden ontwikkeld in een land dat wenst toe te treden tot de EU, en dat geweldige bedragen uitgeeft aan nucleaire programma's, terwijl het Europese steun ontvangt voor economische hulp?
Ik geef het woord aan commissaris Verheugen.

Verheugen
De Commissie volgt aandachtig de geplande bouw van een kerncentrale in Akkuyu in Turkije en hecht er groot belang aan dat daarbij de strengste internationale normen voor nucleaire veiligheid in acht worden genomen. Volgens onze inlichtingen is nog niet besloten aan wie het contract zal worden toegewezen.
De Commissie weet dat Turkije het verdrag inzake nucleaire veiligheid heeft ondertekend en geratificeerd, en erkent dat het Turkse bureau voor kernenergie als enige verantwoordelijk is voor het afgeven van vergunningen en het vastleggen van regels voor locatiekeuze, bouw, inwerkingstelling, exploitatie en sluiting van kerncentrales in Turkije. De Commissie heeft geen bevoegdheid om restricties op te leggen aan de besluitvorming van andere landen met betrekking tot de energieproductie, ook niet in het geval van kernenergie.
Zoals commissaris Wallström heeft aangegeven tijdens de hoorzittingen in het Europees Parlement van september 1999, zal de Commissie het thema nucleaire veiligheid en stralingsbescherming aan de orde stellen bij elke relevante ontmoeting met de Turkse regering, en ik kan u met genoegen melden dat we over een paar dagen een ontmoeting hebben met de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, tijdens welke ik de kwestie zeker aan de orde zal stellen.
De Commissie is zich terdege bewust van de bezorgdheid van het publiek over de seismische activiteit in het gebied rond de Ecemis-breuklijn in de omgeving van de geplande locatie van de centrale. Volgens inlichtingen van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie is in het ontwerp van de centrale rekening gehouden met aardbevingen die krachtiger zijn dan ooit in de regio zijn opgetekend en tien keer zo krachtig als degene die in juni 1998 plaatsvond in Adana. Er is een ruime marge voorzien in het ontwerp om een veilige exploitatie mogelijk te maken in de gegeven natuurlijke omstandigheden.
De Commissie is zich ook bewust van de bezorgdheid dat de centrale gebruikt zou kunnen worden om splijtstof aan te maken die geschikt is voor gebruik in kernwapens. Zij onderkent het feit dat Turkije het Verdrag tegen verspreiding van kernwapens heeft ondertekend en geratificeerd, en dat het een algehele garantieovereenkomst heeft afgesloten met de Internationale Organisatie voor Atoomenergie.

Souladakis
Ik dank u voor dit antwoord. Ik wilde echter het volgende opmerken. Turkije is nu kandidaat-land. Met dit project wil Turkije zijn energiepotentieel met 2% verhogen. Turkije wil kernreactoren van Canadese makelij, van het type Candu, bouwen. Zoals is gebleken zijn dergelijke centrales in Pakistan en India reeds gebruikt voor de productie van kernwapens. Wat gebeurt er als de een of andere dwaas tot de conclusie komt dat, gezien het nieuw geostrategisch evenwicht in de Kaukasus, er in de buurt een land moet zijn waar technologie voor kernwapens voorhanden is? Dat risico bestaat wel degelijk en dit is dan ook het politieke aspect van de zaak. Er zijn echter ook technische aspecten. Ik ben ingenieur en ik verzeker u dat bij dergelijke projecten de garantie van een veiligheidsniveau van twintig of dertig keer boven het instortingsniveau niets heeft uit te staan met de veiligheidscoëfficiënt. Normaal gesproken werkt men in geval van onzekerheid met simulators. Wij kunnen bij kernenergie echter niet werken met simulators. Daarom moet men elk aardbevingsgebied uitsluiten. Wanneer het om de bouw van kerncentrales gaat moet men dergelijke gebieden bij voorbaat uitsluiten. Nu de Europese Unie en de Commissie nieuwe mogelijkheden hebben gekregen in de relatie met Turkije, zouden zij er goed aan doen deze vraagstukken ter sprake te brengen. Deze zijn belangrijk niet alleen voor de veiligheid van het omringend gebied, maar ook voor een vredelievende ontwikkeling van Turkije binnen de Europese Unie.

Verheugen
Een paar weken geleden hebben we in het Parlement een debat gevoerd over nucleaire veiligheid, waarin we bijzondere aandacht hebben besteed aan de kandidaat-lidstaten. Ik heb toen het standpunt van de Commissie uiteengezet. U zult moeten leven met het feit dat er op het gebied van nucleaire veiligheid geen acquis communautaire bestaat. Wij geven er derhalve de voorkeur aan om een aantal kandidaat-lidstaten langs politieke weg te overtuigen van de noodzaak niet meer te moderniseren centrales te sluiten.
Met Turkije ligt de zaak anders. De centrale staat er nog niet. Ik heb al gezegd dat Turkije deel uitmaakt van het non-proliferatieverdrag en van het verdrag inzake nucleaire veiligheid.
Als wij bij de verdere ontwikkeling van de kerncentrale vaststellen dat er reden is tot ongerustheid over de veiligheid, zullen we daar met Turkije over praten. Als we tot de conclusie komen dat Turkije een kerncentrale wil bouwen die niet voldoet aan de gangbare Europese veiligheidsnormen, doen we hetzelfde als met Litouwen, Slowakije en Bulgarije.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, de commissaris heeft gezegd dat Turkije het non-proliferatieverdrag en het verdrag inzake nucleaire veiligheid getekend heeft. Waarom zouden we er dan aan twijfelen dat de Turkse kerncentrale niet even veilig is als alle andere in de Unie, en is de commissaris bereid een krachtiger houding aan te nemen tegenover de heer Souladakis?

Verheugen
Ieder parlementslid heeft het recht zijn eigen bezorgdheid en vrees naar voren te brengen. Ik deel ze niet. Ik geloof dat Turkije de normen en criteria van het verdrag inzake nucleaire veiligheid en het non-proliferatieverdrag volledig erkent, maar het is ook duidelijk dat onder de bevolking van Europa hier bezorgdheid over bestaat, en het is dus volkomen terecht dat we daarover een gesprek voeren in het Parlement.

De Voorzitter


David Robert Bowe
Vraag nr. 29 van (H-0786/99):
Betreft: Wapens met verarmd uranium Heeft de Commissie enig onderzoek verricht naar de potentiële gevolgen voor EU-staten van grensoverschrijdende vervuiling als gevolg van het gebruik van wapens met verarmd uranium tijdens het Kosovo-conflict? Zo niet, waarom niet?
Ik geef het woord aan commissaris Wallström.

Wallström
Dank voor uw vraag, mijnheer Bowe.
De Europese Commissie heeft de milieueffecten van het conflict sinds het begin van het NAVO-ingrijpen in het oog gehouden. Al in juni van het vorig jaar heeft de Commissie een eerste studie gefinancierd. Die is uitgevoerd door het regionale milieucentrum voor Midden- en Oost-Europa en leverde de conclusie op dat er geen sprake is geweest van een grootschalige milieuramp. Uit latere gegevens en analyses is niets gebleken dat deze conclusie tegenspreekt.
De Commissie is ook nauw betrokken geweest bij het opstellen van het recent rapport van de Task Force voor de Balkan in het kader van het milieuprogramma van de Verenigde Naties. Dit is het meest gedetailleerde en uitgebreide rapport tot nu toe over de gevolgen voor het milieu van het conflict in Kosovo, en wie het nog niet gelezen heeft beveel ik aan dat te doen. Het gebruik van wapens met verarmd uranium is een van de vele punten die in dit rapport aan de orde zijn gekomen. Het is nu vrij toegankelijk op het Internet.
De Task Force voor de Balkan ondervond hinder van het feit dat er nauwelijks of geen informatie beschikbaar was over het feitelijke gebruik van dit soort wapens. Tijdens de onderzoeksmissie van de Task Force in Kosovo zijn geen aanwijzingen gevonden die wijzen op besmetting. Dit sluit echter niet uit dat bepaalde delen van Kosovo besmet zijn met verarmd uranium. Uit een evaluatie op afstand, gekoppeld aan een onderzoek op het terrein, concluderen de opstellers van het rapport dat de risico's, voor zover die bestaan, beperkt zijn tot de onmiddellijke omgeving van de doelwitten.
Toekomstige stappen zullen ondernomen worden in het kader van het Stabiliteitspact voor Zuid-Oost-Europa. Er wordt momenteel ook een speciaal regionaal plan voor milieuherstel opgesteld. Dat zal een kader bieden voor noodhulp bij het herstellen van de oorlogsschade, mocht dit nodig zijn.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de commissaris voor dit buitengewoon verhelderende antwoord. Het is duidelijk dat de Commissie over dit probleem heeft nagedacht, en het doet me genoegen dat hierover grondige rapporten zijn samengesteld.
Ik moet er echter op wijzen dat de bezorgdheid over wapens met verarmd uranium te maken heeft met de manier waarop ze worden gebruikt. Het uranium verspreidt zich door de lucht, wordt ingeademd en wordt nu misschien door een deel van de bevolking van Kosovo meegedragen. Dit kan op lange termijn leiden tot gevolgen die we op dit moment nog niet kunnen inschatten. Dit schijnt ook te zijn gebeurd met de inzet van wapens met verarmd uranium in de golfoorlog.
Daarom zou ik van de Commissie willen horen of zij van plan is de situatie op de voet te blijven volgen en hoe lang zij van plan is dit te doen om de gevolgen op lange termijn in kaart te brengen, niet alleen de gevolgen van wapens met verarmd uranium, maar ook enkele andere milieugevolgen die, zoals wij weten, op zijn minst op een beperkt aantal plaatsen in Kosovo merkbaar zijn.
Hoe lang zult u de gevolgen van deze wapens in het oog blijven houden?

Wallström
Dank u voor uw vraag, mijnheer Bowe. Ik herhaal dat er nog altijd geen bevestiging is dat er verarmd uranium in het conflict is gebruikt. Bij de opruimingswerkzaamheden in Kosovo is ook geen verarmd uranium aangetroffen. Maar de symptomen en de problemen waar u het over heeft kunnen aanwezig zijn, en zouden het gevolg kunnen zijn van de inzet van verarmd uranium. Dat staat ook in het rapport.
Er zijn geen grensoverschrijdende gevolgen vastgesteld, en het gros van de wapens is waarschijnlijk ingezet op het grondgebied van de Federale Republiek Joegoslavië. Het probleem is dat de toegang tot dat land beperkt is door zijn huidige politieke isolement. Er rust een grote verantwoordelijkheid op de schouders van de Verenigde Naties omdat zij de instantie zijn aan wie het rapport gericht is, dus zij moeten de verantwoordelijkheid op zich nemen. Via het regionale plan voor milieuherstel kunnen we echter de situatie in het oog blijven houden en steun verlenen. Dat is het kader waarbinnen we als Europese Unie kunnen werken.
Het is belangrijk dat we de toestand in het oog houden. Zo kunnen we de lidstaten, de Verenigde Naties en de Commissie stof tot nadenken aanreiken, als het gaat over militaire geheimen en gevolgen van oorlogvoering voor het milieu. Dit zal ook op lange termijn gevolgen hebben voor de manier waarop wij over de inzet van dit soort wapens denken.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, over enkele maanden zullen opnieuw honderdduizenden vakantiegangers aan de Adriatische kust hun zomervakantie doorbrengen. Wij weten uit de media dat ginds vlak voor de kust bommen en andere wapens zijn gedropt. Kunt u bevestigen dat de vakantiegangers deze zomer zonder gevaar in de Adriatische zee kunnen baden en zijn er maatregelen gepland om te onderzoeken in hoeverre gevaar dreigt?

Wallström
Er zijn veel dingen die ik graag zou willen garanderen, maar helaas kan ik dat niet. We schatten de situatie in op basis van dit soort rapporten en de delegaties die we uitsturen om de zaken te verifiëren. Dat is waar we ons op baseren wanneer we mensen advies geven over wat ze het beste kunnen doen.
We hebben kunnen vaststellen dat oorlogsvoering op lange termijn gevaarlijke gevolgen heeft voor het milieu. Wat milieu betreft hebben we zojuist een richtlijn aangenomen over vervuiling van de zee. Daaronder vallen ook kogels en wapens en dergelijke. Het gaat hierbij om een vroegtijdig waarschuwingssysteem, om het vroegtijdig opsporen van problemen. Helaas kunnen we geen garanties geven. Het enige wat we kunnen doen is de zaak in het oog houden en opruimen.

McKenna
Ik wilde de commissaris vragen of het klopt dat de NAVO-militairen die thans in de regio gestationeerd zijn, gecontroleerd worden op nucleaire straling en of dezelfde controle wordt uitgevoerd op de bevolking?

Wallström
Ik kan geen antwoord geven op die vraag. Wat medische controle en dergelijke betreft beschik ik niet over de vereiste informatie om u een behoorlijk antwoord te geven. Wat we wel weten door onze milieuactiviteiten is wat ik u al gezegd heb. Er bestaat nu een plan voor herstel van het milieu, maar wat medisch toezicht betreft beschik ik niet over de noodzakelijke informatie. Ik kan die informatie natuurlijk wel proberen te achterhalen.

De Voorzitter


Thomas Mann
Vraag nr. 30 van (H-0793/99):
Betreft: Benoeming van een EU-gevolmachtigde voor Tibet In 1998 registreerde de Tibetaanse regering in exil meer dan 4.000 Tibetanen die met gevaar voor hun leven over de Himalaya-bergen naar de vrijheid vluchtten. Tal van vluchtelingen liepen daarbij ernstige bevriezingen op en een groot aantal van hen kwam om het leven.
De interfractiewerkgroep "Tibet" is uiterst bezorgd over de slechter wordende situatie in Tibet; duidelijk is dat het huidige beleid van de Europese Unie ontoereikend is gebleken om de ernstige schendingen van de mensenrechten tegen te gaan, waaronder de Tibetanen in Tibet dagelijks te lijden hebben.
Omdat de interfractiewerkgroep "Tibet" in hoge mate verontrust is over de aanhoudende schendingen van de mensenrechten in Tibet en het voorstel van de Dalai Lama steunt om met de Chinese regering een dialoog aan te gaan om een oplossing te vinden voor de situatie in Tibet, verzoekt zij de Commissie een speciaal gevolmachtigde voor Tibet te benoemen die zich om de desbetreffende belangen van de Europese Unie bekommert en zich ervoor inzet de Tibetaanse en Chinese instanties, resp. vertegenwoordigers tot een dialoog te brengen.
Wanneer is de Commissie van plan een speciaal gevolmachtigde voor Tibet te benoemen?
Ik geef het woord aan commissaris Patten.

Patten
Wij delen algemeen de bezorgdheid van het Europees Parlement over Tibet. Ik ben al geruime tijd van mening dat we onze ideeën over mensenrechten, waaronder die in Tibet, krachtig en onverbloemd aan de Chinese regering duidelijk moeten maken. De Europese Unie heeft dat vorige maand gedaan op de topontmoeting tussen China en de Europese Unie in Peking. Wij hebben toen druk op China uitgeoefend in verband met een aantal mensenrechtenkwesties, waaronder Tibet. We hebben bij China nogmaals aangedrongen op een dialoog met de Dalai Lama. Ik zal druk blijven uitoefenen. We zullen de kwestie-Tibet bij China aan de orde blijven stellen. We doen echter ook meer. In het kader van de mensenrechtendialoog tussen China en de Europese Unie hebben we ook onze aandacht gericht op een aantal praktische stappen. Zo kunnen we deskundigen naar Tibet uitzenden of voor Tibetanen bestemde ontwikkelingsprogramma's voor gezondheidszorg, onderwijs en beroepsopleiding opzetten.
De benoeming van een Europese gevolmachtigde voor Tibet is in de eerste plaats een zaak voor de Raad. Het Parlement kan de Raad hierover desgewenst rechtstreeks aanspreken. Ik van mijn kant ben er niet zo zeker van dat we daarmee iets waardevols aan onze inspanningen zouden toevoegen. Het is niet waarschijnlijk dat de Chinese overheid zich er veel aan gelegen zal laten liggen. Wij beschikken zo ook al over efficiënte communicatielijnen met de Tibetaanse diaspora. Ik wil mij ook hoeden voor een wildgroei in het aantal speciale afgezanten, hoe behartigenswaardig de zaak op zich ook moge zijn.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Patten, u hebt tijdens uw verblijf in China natuurlijk veel ervaring opgedaan. U weet zeer goed hoeveel inspanningen de Tibetanen doen om een dialoog te beginnen. Daar werd tot nu toe echter steeds een stokje voor gestoken. Als uw antwoord betekent dat wij ons tot de heer Solana moeten wenden, bekijkt u, vrees ik, het buitenlands beleid wat eenzijdig.
Ik steun uw zeer consequente visie waarin u de klemtoon legt op de mensenrechten. De inhechtenisneming, foltering en verminking van jonge vrouwen en dergelijke is een onderwerp waar wij avonden over door zouden kunnen praten. Als wij ons beperken tot een verwijzing naar de bevoegdheid van de Raad, vrees ik dat het vraagstuk van de mensenrechten niet genoeg aan zijn trekken zal komen. Wij willen de nadruk leggen op economie en handel, maar ook op mensenrechten. Daarvoor rekenen wij eigenlijk op de medewerking van de Commissie. Volgens ons is dat geen zaak voor de Raad.

Patten
De zaak zit als volgt in elkaar. Ik heb niets dan de waarheid gesproken toen ik zei dat het benoemen van speciale gevolmachtigden een zaak is voor de Raad. Het is nu eenmaal zo dat wij met begrotingsbeperkingen te maken hebben en de Raad zo iemand moet benoemen. Wellicht zijn er mensen die vinden dat dit onderdeel van de begroting in de toekomst herzien moet worden.
Maar afgezien daarvan heb ik niet gezegd dat we geen standpunt of geen bevoegdheid hebben inzake mensenrechten. Ik hoop van ganser harte dat de Commissie in de komende maanden een mededeling zal kunnen uitvaardigden over mensenrechten, waarin onder meer zal komen te staan dat de handels- en andere belangen van de Europese Unie niet los staan van de mensenrechten in China of elders. Ik vind al geruime tijd dat we allen moeten erkennen dat wij het beste zaken kunnen doen met landen die hun eigen burgers fatsoenlijk behandelen, waar ook ter wereld.
Nogmaals, wij hebben ons standpunt over Tibet aan China kenbaar gemaakt. In de loop van de luttele maanden dat ik commissaris ben is dit al twee keer gebeurd, de eerste keer in New York, tijdens onze ontmoeting met minister Tang en onlangs nog tijdens onze ontmoeting in Peking. Ook in de toekomst zullen we onze bezorgdheid over dit thema niet onder stoelen of banken steken.
Als ik een literaire verwijzing mag maken - want ik begrijp dat u in dit soort onderwerpen geïnteresseerd bent - wil ik u het boek aanbevelen over de problemen in Tibet van de gerenommeerde journaliste Isabel Hilton dat kort voor Kerstmis is uitgekomen.

Messner
Mijnheer de Voorzitter, ik begin mijn aanvullende vraag met de Tibetaanse groet, die 'geluk en vrede' betekent. In Tibet gaat het niet alleen om mensenrechten en milieu. Het gaat ook om een uniek cultureel erfgoed, dat ons, Europeanen, belangrijke waarden als rust, kalmte, medeleven of, zoals de Dalai Lama het noemt, compassion kan bijbrengen. Wat kan nu de Commissie concreet doen om het voorstel van Zijne Heiligheid de Dalai Lama voor een vreedzame oplossing van de kwestie-Tibet te ondersteunen? Ik wijs erop dat, als wij niets ondernemen, het einde van de Tibetaanse cultuur en het Tibetaanse volk in zicht is.

Patten
Ik heb veel waardering voor wat u zegt over het cultureel erfgoed en de boeddhistische traditie. Net als u heb ik de autobiografie van de Dalai Lama gelezen. Het is een buitengewoon aangrijpend relaas van zijn verantwoordelijkheden ten aanzien van Tibet en zijn spirituele inzichten.
Net als anderen heeft de Commissie aangedrongen op een dialoog. De Dalai Lama heeft aangegeven dat hij een vreedzame dialoog wenst. Ik zou graag hebben gezien dat de Chinese regering consequent en positief op die opening van de Dalai Lama had gereageerd. Tijdens of rond het bezoek van president Clinton aan China heeft de president van de Chinese Volksrepubliek laten doorschemeren dat er een dialoog op stapel stond. Dit zou niet alleen erg heilzaam zijn voor Tibet en eenieder die hecht aan vrede en stabiliteit in Azië, maar het zou ook pleiten voor de regering van de Volksrepubliek China als zij gehoor gaf aan deze inspanningen en een dialoog opende.

De Voorzitter


Eija-Riitta Anneli Korhola
Vraag nr. 31 van (H-0795/99):
Betreft: De verwerping door de Commissie van een regelgeving inzake behoorlijk bestuur in de EU Volgens informatie uit de pers heeft de Commissie het voorstel van de Europese Ombudsman Jacob Söderman over het recht van de Europese burgers op behoorlijk bestuur in de EU verworpen. De Commissie, die eerder zelf de idee van een regelgeving inzake behoorlijk bestuur goedkeurde, steunt nu niet het gedetailleerde voorstel dat wordt ingediend, maar schrijft uiteindelijk alleen enkele bijkomende regels voor inzake betere dienstverlening.
Klopt die informatie uit het nieuws? Wat is de reden voor de handelwijze van de Commissie en hoe verklaart de Commissie het verschil dat daardoor ontstaat tussen verklaringen die over de hervorming van de EU-administratie worden afgelegd en de daden die worden gesteld? Is de Commissie van oordeel dat het gebeurde in overeenstemming is met het in september door het Europees Parlement en de Commissie overeengekomen vijfpuntenplan en is de Commissie ertoe bereid over de regelgeving inzake behoorlijk bestuur een gedetailleerd voorstel in te dienen in zulke vorm dat ook het Parlement de mogelijkheid heeft er een standpunt over in te nemen?
Ik geef het woord aan commissaris Patten.

Patten
De krantenberichten waar u naar verwijst lijken mij misleidend en onnauwkeurig.
In november 1999 heeft de Commissie in eerste lezing een administratieve gedragscode aangenomen die deel moet gaan uitmaken van haar reglement. Momenteel voert de Commissie overleg met haar ambtenaren over dit document. Dit overleg zal binnen enkele weken worden afgerond. Daarna zal de Commissie de gedragscode in tweede lezing aannemen.
Ik wijs u erop dat de nieuwe Commissie ogenblikkelijk gevolg heeft gegeven aan de beslissing van de Europese ombudsman van 28 juli 1999 door op eigen initiatief een onderzoek te starten in verband met de gedragscode. De Commissie wil met name benadrukken dat zij alle voorlopige aanbevelingen van de Europese ombudsman heeft opgenomen in haar ontwerp voor de gedragscode. De gedragscode is volledig gewijd aan de betrekkingen tussen de ambtenaren van de Commissie en de bevolking. De code zal worden aangenomen met een wettelijk bindend besluit van de Commissie dat openbaar gemaakt zal worden in het Publicatieblad van de Europese Unie. Ons voorstel is volledig gestoeld op het ontwerp van de Europese ombudsman.
Volgens de Verdragen is de Commissie bevoegd voor het uitvaardigen van wettelijke voorschriften met betrekking tot haar reglement. Maar het spreekt uiteraard voor zich dat de Commissie zich houdt aan het principe van een regelmatige politieke dialoog met het Europees Parlement over alle aspecten van de administratieve hervorming.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan de commissaris. Ik wil toch even vragen wanneer dit reglement uiteindelijk van kracht wordt, rekening houdend met het feit dat het al sedert 1997 in de maak is.

Patten
De krantenberichten waren misleidend. Volgens mij is er geen verschil van benadering tussen de ombudsman en ons. Er is een vraagstuk in verband met de rechtsgrondslag en daarover hebben wij grondig advies ingewonnen. Daar houden wij ons dan ook aan. Ik neem nogmaals aan dat de afgevaardigden die zich in het bijzonder voor deze zaak interesseren, zoals de afgevaardigde die de vraag heeft gesteld, hierover waarschijnlijk een dialoog wensen. Dit is uiterst belangrijk en ik heb dan ook alle begrip voor uw bezorgdheid.

Sjöstedt
Ik dank de Commissie voor haar antwoord dat ik zeer positief vind. Voor de zekerheid zou ik graag een bevestigend antwoord willen hebben op de vraag of de Commissie werkelijk alle delen van het voorstel van de heer Söderman inzake behoorlijk bestuur als aanvaardbaar beschouwt. Klopt het dat alle delen van het voorstel inhoudelijk zullen worden overgenomen?

Patten
Ik zal u voorlezen wat er in mijn instructies staat, en aangezien het in mijn instructies staat, moet het wel waar zijn: "Ik benadruk nogmaals dat de Commissie alle punten uit de voorlopige aanbevelingen van de ombudsman van juli 1999 overneemt". In beide stukken, dat wil zeggen het document van de Commissie en de voorlopige aanbevelingen van de ombudsman, staat grotendeels hetzelfde.
Het enige fundamentele discussiepunt is de rechtsgrondslag. Dit is een belangrijk punt en ik kan daar in detail op ingaan als u wilt. Ik verzeker u hoe dan ook dat hierover nauw overleg wordt gepleegd met de ombudsman.

De Voorzitter
Wij zullen de notities van de heer Patten met veel genoegen aan de reeks boeken toevoegen die wij als parlementsleden op ons nachtkastje hebben staan.
Daar de indiener van vraag nr. 32 afwezig is, vervalt deze vraag.
Mijn excuses aan de heer Vitorino voor de onbeleefdheid van het Parlement. Ik betreur dit. Volgens het Reglement hoeft de heer Vitorino geen antwoord te geven. Ik wens hem nog een prettige avond.
Tweede deel Vragen aan de heer Nielson, die wordt vervangen door de heer Patten

De Voorzitter
De vragen nr. 33 en 34 van het tweede deel van het vragenuur voor vragen aan de Commissie waren gericht aan de heer Nielson. De heer Nielson kan hier vandaag niet aanwezig zijn omdat hij in Zuid-Afrika is. Ik heb echter een attente brief ontvangen van de vice-voorzitter van de Commissie, mevrouw Loyola de Palacio, waarin zij een uitgebreide verklaring geeft en aankondigt dat de heer Patten deze vragen zal beantwoorden.

Maj Britt Theorin
Vraag nr. 33 van (H-0829/99):
Betreft: Mainstreaming bij de communautaire steunverlening De Raad heeft reeds in 1995 richtsnoeren uitgewerkt voor de integratie van gelijke kansen (mainstreaming) in beleidsvormen betreffende steunverlening. De richtsnoeren schrijven voor dat iedereen die werkzaam is op het gebied van ontwikkelingsvraagstukken continu moet worden bijgeschoold inzake "gender mainstreaming". De laatste jaren heeft echter slechts een 50-tal personen een dergelijke opleiding gevolgd en bovendien kent het directoraat-generaal voor steunverlening geen verplichte opleiding inzake gelijke kansen.
Om gelijke kansen te integreren in alle activiteiten (mainstreaming) is het noodzakelijk dat aandacht voor de gelijkheid tussen vrouwen en mannen een vanzelfsprekend element is van alle beleidsvormen, strategieën en acties op het gebied van ontwikkeling. Om dit mogelijk te maken dienen de richtsnoeren van de Raad inzake mainstreaming integraal te worden doorgevoerd. Het huidige personeel moet een verplichte opleiding op het gebied van gelijke kansen volgen en binnen het directoraat-generaal voor steunverlening dient een 1 tot 2 dagen durende opleiding op het gebied van gelijke kansen deel uit te maken van de verplichte introductiecursus voor nieuwe ambtenaren. Is de Commissie bereid deze maatregelen te nemen?

Patten
Om te beginnen wil ik graag benadrukken hoezeer het mijn collega Nielson spijt dat hij niet aanwezig kan zijn. Degenen echter onder u die zich met deze ontwikkelingsvraagstukken bezighouden, zullen het belang inzien van zijn reis naar Zuid-Afrika en van voortzetting van onze overeenkomst met dat land.
De Commissie is bereid te onderzoeken of een inleidende cursus ontwikkeling en gelijke kansen voor vrouwen onderdeel kan uitmaken van de basisscholing van nieuwe personeelsleden. Dit is in het verleden al gebeurd, maar helaas niet op regelmatige basis. Een andere manier om het personeel te bereiken is via scholing van personeel dat naar de delegaties van de Unie in het buitenland wordt uitgezonden. Zo krijgt men automatisch een scholing zonder deze verplicht te stellen.
We streven er ook naar gelijke kansen voor vrouwen op te nemen in de basisscholing projectcyclusbeheer die onze functionarissen volgen. In de mate van het mogelijke willen wij dit soort cursussen van het begin af aan tot een vast onderdeel maken van onze scholing, zodat we daar achteraf niet afzonderlijk aandacht aan hoeven te besteden. Mijn eigen idee hierover als oud-minister van ontwikkelingssamenwerking is dat dit een vanzelfsprekend onderdeel moet worden van de dagelijkse gang van zaken, en dus integraal deel moet uitmaken van het scholingspakket. Dit mag niet langer beschouwd worden als een soort facultatief supplement.

Theorin
Het streven naar gelijke kansen moet op alle niveaus een integraal onderdeel zijn van de werkzaamheden van het directoraat-generaal voor steunverlening. Het moet niet als een extraatje worden toegevoegd. Deze vaststelling moet natuurlijk leiden tot een herformulering van doelstellingen en strategieën en tot een herstructurering van instanties en procedures, zodat de prioriteiten en behoeften van zowel vrouwen als mannen beter worden weerspiegeld. Verder moeten er maatregelen worden genomen tegen seksebepaalde verschillen. Gelijke kansen moeten niet alleen een integraal deel zijn van projecten en programma's, maar ook van alle overkoepelende doelstellingen, actieprogramma's en strategieën. Ogenschijnlijk zijn wij het hierover eens.
De verantwoordelijkheid voor gepaste aandacht voor gelijke kansen ligt echter bij de afdelings- en diensthoofden. Als degenen die leiding moeten geven niet beschikken over de benodigde beroepsbekwaamheden, gebeurt er niets. Dan zal "gender mainstreaming" geen enkele prioriteit krijgen. Slechts zeer weinig leidinggevend personeel binnen het directoraat-generaal voor steunverlening, diensthoofden en nog hoger personeel, heeft deelgenomen aan de cursussen inzake gelijke kansen die zijn georganiseerd. Slechts één hoofd heeft een halve dag deelgenomen aan zo'n cursus. Dat is natuurlijk onaanvaardbaar. Wat wil de Commissie doen om te zorgen dat diensthoofden en nog hoger personeel de noodzakelijke cursussen volgen? Weliswaar heeft men in het verleden de problematiek rond gelijke kansen aan de orde gesteld in de verplichte introductiecursus voor nieuwe werknemers, maar dat duurde maar twee uur per cursus. Deze beperkte confrontatie met de problematiek is echter in alle introductiecursussen van de laatste tijd van het programma geschrapt.
Zoals ik in mijn vraag aangeef, moet niet één of twee uur, maar één tot twee dagen aan dit onderwerp worden besteed. Mijn vraag luidt: is de Commissie werkelijk bereid om de aangenomen richtsnoeren inzake "gender mainstreaming" voor het directoraat-generaal voor steunverlening te volgen?

Patten
Voor mij is het hoe dan ook erg belangrijk dat gelijke kansen voor vrouwen een vanzelfsprekendheid wordt. Dat geldt ook voor mijn collega Nielson. Ik wil niet blijven doorzeuren over boeken, maar ik heb net het boek van David Landis Barnhill uitgelezen over wat het ene land welvarend maakt en het andere minder. Het valt op hoe belangrijk volgens hem gelijke kansen voor vrouwen zijn voor de economische welvaart en de politieke stabiliteit van samenlevingen, zelfs voor die van duizenden jaren geleden.
Ten tweede ben ik van mening dat de scholing waar we het over hadden, weliswaar niet verplicht gesteld moet worden - er bestaat trouwens geen enkele verplichte cursus binnen de Commissie - maar wel tot het essentiële pakket moet behoren. Aangezien deze scholing tot het essentiële cursuspakket moet behoren, hoop ik dat iedereen ervoor zorgt dat hij voldoende is geschoold in kwesties betreffende gelijkheid van de vrouw. Dat geldt voor iedereen op elk hiërarchisch niveau. Het mag niet zo zijn dat hogere ambtenaren dit een goed idee vinden voor hun ondergeschikten, maar zichzelf er te groot of te hooggeplaatst voor vinden.
Ten derde is het de beste aanpak om van gelijke kansen voor vrouwen een integraal en overkoepelend onderdeel te maken van de meest gevolgde cursussen voor ontwikkelingsambtenaren. Dit geldt wellicht het sterkst voor de cursus projectcyclusbeheer, de sleutel tot een goed beheer van projecten op het terrein. Ik heb dus veel waardering voor wat u zegt. Ik hoop dat uit onze aanpak blijkt dat wij de zaak praktisch aanpakken en de aandacht geven die zij verdient.

De Voorzitter


Bernd Posselt
Vraag nr. 34 van (H-0831/99):
Betreft: Hulpverlening aan Centraal-Azië Welke ontwikkelingshulp en welke humanitaire hulp verleent de Commissie aan de landen in Centraal-Azië, en hoe beoordeelt zij het resultaat daarvan?
Vragen aan mevrouw Diamantopoulou
Patten
Sinds 1991 heeft de Commissie aanzienlijke financiële steun verleend aan de Nieuwe Onafhankelijke Staten, waaronder die in Midden-Azië. De Europese hulp is voor het merendeel verstrekt in het kader van het TACIS-programma. In 1998 en 1999 hebben Kirgizstan, Kazachstan, Oezbekistan en Turkmenistan technische steun ontvangen ten bedrage van 78 miljoen euro.
De steun heeft zijn vruchten afgeworpen in alle sectoren, in met name de landbouw, de infrastructuurontwikkeling en de particuliere economie en bij de institutionele versterking. Veiligheidsoverwegingen hebben verhinderd dat Tadzjikistan ten volle van TACIS kon profeteren, maar in 1998 en 1999 bestond er een wederopbouwprogramma ten bedrage van 7,2 miljoen euro.
De Europese Unie heeft echter niet alleen steun verleend aan nationale programma' s maar ook aan belangrijke regionale maatregelen op het gebied van de energievoorziening, het vervoer en het milieu. In Midden-Azië konden in 1996 programma' s voor voedselzekerheid van start gegaan nadat de Europese Unie in de twee voorgaande jaren voedselhulp in natura had geboden. Kirgizstan, en in mindere mate Tadzjikistan hebben van deze programma's geprofiteerd. In 1998 en 1999 bedroeg de financiële steun voor programma's van NGO's 7,42 miljoen euro. In diezelfde periode heeft Kirgizstan 17 miljoen euro ontvangen.
Sinds 1993 steunt het Bureau voor humanitaire hulp van de Europese Gemeenschap (ECHO) de meest kwetsbare groepen en sectoren in Tadzjikistan en Kirgizstan. In 1998 en 1999 is 3,9 miljoen euro steun toegekend aan Kirgizstan, en Tadzjikistan heeft voor meer dan 35 miljoen euro ontvangen, voornamelijk voor voedsel, medische hulp, watervoorziening en afvalverwerking. Regelmatige controles en evaluaties hebben uitgewezen dat de steun van de Europese Unie bijdraagt tot de stabiliteit van deze landen, en daarmee tot het vredesproces.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Centraal-Azië en de Kaspische Zee dreigen de Balkan van de 21e eeuw te worden. Het is erg belangrijk dat de grote staten Turkmenistan en Oezbekistan worden gestabiliseerd. Daarom wil ik u vragen hoe het is gesteld met de onderhandelingen over de partnerschapsovereenkomst met die twee landen en dus met de politieke betrekkingen. Die kwestie valt onder uw bevoegdheid. Mijn tweede vraag valt onder de bevoegdheid van commissaris Nielson en betreft de samenwerking op milieugebied: hoe staat het met de kwestie van de watervoorziening en het probleem van de katoenmonocultuur, die grote droogte veroorzaakt?

Patten
Op de Top in Istanboel een paar weken geleden hebben we besprekingen kunnen voeren met een aantal Midden-Aziatische republieken. Ik hecht er bijzonder veel belang aan dat we onze betrekkingen met deze landen verstevigen. Ik kan u desgewenst een gedetailleerd overzicht bezorgen van de precieze stand van zaken rond de onderhandelingen over de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met elke Midden-Aziatische republiek.
Iedereen hoopt natuurlijk dat uw voorspellingen over de toekomst aan de pessimistische kant zullen blijken te zijn. U hebt echter in mijn ogen volkomen gelijk wanneer u wijst op het strategische belang van Midden-Azië. Ik heb u in het verleden al het woord horen voeren over de Kaukasus. U heeft volkomen gelijk wanneer u zegt dat een Unie die streeft naar conflictpreventie moet nagaan wat zij in deze regio's kan doen om het soort conflict te vermijden dat zoveel verwoesting heeft aangericht op de Balkan en dat ons veel meer heeft gekost dan het geval zou zijn geweest als we waar mogelijk preventief hadden opgetreden. Uw opmerkingen over het strategische belang van deze regio's zijn dus volkomen op hun plaats.
Wij dragen bij tot programma's in de regio die invloed hebben op het milieu. Onze voedselprogramma's houden rechtstreeks verband met de structurele hervorming van de landbouw en met armoedebestrijding. De programma's zelf zijn bedoeld om de landbouw een gezondere basis te geven in de samenleving en meer daarvan te maken dan pure roofbouw. Het milieuaspect moet onze blijvende aandacht genieten.

De Voorzitter
Het viel ons op dat het antwoord van de commissaris door de indiener van de vraag met applaus werd beloond. Dat komt niet vaak voor. Daar komt nog bij dat de heer Patten dit keer niet eens uit zijn bibliotheek heeft geciteerd! Hartelijk dank, mijnheer Patten, voor uw bijdragen van vandaag.

De Voorzitter


Mihail Papayannakis
Vraag nr. 35 van (H-0778/99)
Betreft: Grieks actieplan voor de werkgelegenheid Uit de evaluatie van de actieplannen voor de werkgelegenheid blijkt dat Griekenland en Italië van de Commissie de meeste opmerkingen hebben gekregen wegens hun onsamenhangende maatregelen en steunbeleid voor de werkgelegenheid. In het rapport staat dat Griekenland en Italië de doelstellingen voor meer werkgelegenheid nog niet hebben gehaald en het valt te betwijfelen of de geplande beleidsvormen kunnen tegemoetkomen aan de richtsnoeren inzake voorkoming en aanpak van langdurige werkloosheid. Verder wordt gezegd dat Griekenland geen enkele planning heeft voor maatregelen op de middellange en lange termijn met betrekking tot de vermindering van de fiscale en sociale lasten op arbeid en voor het doeltreffend gebruik van middelen uit het ESF ter ondersteuning van het werkgelegenheidsbeleid en dat er bovendien geen concrete werkgelegenheidsgegevens beschikbaar zijn. Kan de Commissie antwoorden op de volgende vragen: is de Griekse regering concrete verbintenissen aangegaan, en zo ja welke, om het werkgelegenheidsprobleem van jongeren en langdurig werklozen aan te pakken, en beschikt zij over een afdoende methode om de schommelingen in de werkloosheid te lokaliseren, te registreren en te controleren of blijven de meeste maatregelen gewoon beperkt tot het tellen van de werklozen?

Diamantopoulou
In de vraag van de heer Papayannakis wordt verwezen naar het pakket werkgelegenheidsmaatregelen voor het jaar 1999. Daarin doet de Commissie enkele aanbevelingen aan het adres van Griekenland die tot doel hebben de werkgelegenheidsmaatregelen efficiënter te maken. Het gaat hier met name om de hervorming van de overheidsdiensten, waar zich problemen voordoen en waarvoor versterkte inspanningen moeten worden ondernomen. Verder is hier sprake van verbetering van het statistisch waarnemingssysteem en van toepassing van een preventief beleid overeenkomstig de richtsnoeren 1 en 2 van het werkgelegenheidspakket.
De Griekse regering heeft in haar beleid ter bestrijding van de werkloosheid voor 1999 twee concrete programma's opgenomen: "ja tegen het beroepsleven" en "weer aan de slag". De definitieve resultaten van deze programma's zijn echter nog niet bekend en dus kunnen wij niet beoordelen of de kwantitatieve doelstellingen al dan niet zijn bereikt.
De Griekse regering erkent dat er een probleem bestaat bij de werkloosheidsregistratie. Het is kennelijk niet mogelijk precies het aantal mensen te registreren dat de arbeidsmarkt betreedt en verlaat. Daarom heeft zij zich ertoe verbonden om ten eerste de openbare werkgelegenheidsdiensten te reorganiseren, ten tweede efficiënte instanties ter bevordering van de werkgelegenheid in het leven te roepen - waarvoor momenteel een programma loopt dat echter nog niet is afgerond - en ten derde een computersysteem met werkgelegenheidskaarten in te voeren. Ook heeft zij beloofd de geijkte elektronische middelen in te zetten om de tenuitvoerlegging van al deze beleidsvormen op de voet te kunnen volgen.
In het nieuwe programma voor de periode 2000-2006, dat door het Sociaal Fonds wordt gefinancierd, zullen met behulp van de Commissie alle noodzakelijke beleidsvormen en middelen moeten worden aangewend om de bovengenoemde doelstellingen te bereiken.
De Commissie zal van dichtbij gadeslaan in hoeverre de Griekse regering haar verplichtingen zal nakomen.

Papayannakis
Ik dank mevrouw de commissaris voor haar antwoord. Hoe ziet de situatie er echter uit? Wij hebben nu in Griekenland de op één na hoogste werkloosheid in Europa: 11,3%. Vroeger was dat niet zo. Verder stijgt nergens de werkloosheid zo sterk als bij ons. Wij geven het minst uit aan werkloosheidsuitkeringen, minder dan 1% van het BNP. In andere landen zoals Frankrijk, België en Duitsland is dit percentage 3 à 4%. Ook is niet duidelijk hoe de door het Sociaal Fonds verstrekte middelen voor onder andere werkloosheidsbestrijding zijn gebruikt. U zegt nu dat u als Commissie enkele aanbevelingen heeft gedaan. Ik ben daar blij mee en hoop dat deze ter harte worden genomen. Ik stel echter al geruime tijd dezelfde vraag: wat is er van het vorige beleid terechtgekomen? Heeft iemand dankzij dit beleid een baan gevonden? Hoeveel mensen hebben daarmee een baan gevonden? Als u de gegevens voor dit jaar niet heeft, geeft u dan de cijfers van één, twee jaar geleden. Wat is er van de scholing terechtgekomen? Zijn die beroemde opleidingscentra ingericht om de leerkrachten werk te verschaffen of de leerlingen? Hebben wij daar gegevens over? Hebben wij, met andere woorden, de mogelijkheid om na te gaan wat de resultaten zijn van het beleid van de Griekse regering?

Diamantopoulou
Mijnheer Papayannakis, ik kan u zeggen dat de Griekse regering inderdaad beter haar best moet doen om goede, computer gestuurde werkloosheidsstatistieken te verkrijgen. Pas met dergelijke statistieken heeft men een structuur. Pas dan kan men nagaan in hoeverre de door u genoemde kwantitatieve doelstellingen zijn bereikt. Ook kan men dan gegevens verzamelen voor de fundering van het verdere beleid.
In Griekenland stellen wij - zoals blijkt uit de gegevens die ik hier heb - een stijging vast van het werkgelegenheidspercentage en de productiviteit. Het optreden van de Commissie moet gebaseerd zijn op de richtsnoeren. U weet dat wij voor de beoordeling van de lidstaten 22 richtsnoeren hebben. Daarin is onder meer sprake van toegang tot scholing, met percentages van toegang voor mannen en vrouwen, en speciale maatregelen voor langdurige werklozen. De Commissie zal proberen voor al deze richtsnoeren cijfers te produceren, opdat zij bij de uitvoering van het nieuwe communautaire kader 2000-2006 de beschikking heeft over concrete gegevens.

De Voorzitter


Jens-Peter Bonde, die wordt vervangen door de heer Krarup
Vraag nr. 36 van (H-0782/99):
Betreft: Deense regeling inzake vervroegde uittreding Kan de Commissie mededelen of de Deense regeling inzake vervroegde uittreding in haar geheel werd aanvaard en of er op andere terreinen van het sociale beleid discrepanties bestaan tussen Denemarken en de Commissie?

Diamantopoulou
Voor het Deens pensioenstelsel Efterløn kunnen alleen degenen in aanmerking komen die in Denemarken wonen en daar het vereiste aantal jaren hebben gewerkt. De Europese Commissie heeft klachten ontvangen van werknemers die geen pensioenuitkering kregen. Volgens de Deense autoriteiten verplicht de communautaire wetgeving hen niet uitkeringen te betalen aan vervroegd uitgetreden werknemers die niet voldoen aan de in de Deense wetgeving gestelde voorwaarden.
In de huidige verordening inzake sociale zekerheidsstelsels is geen sprake van vervroegde uittreding. De Commissie heeft wel enkele voorstellen in die richting gedaan, maar deze zijn nog hangende in de Raad.
Er is tot nu toe nog geen jurisprudentie van het Hof van Justitie over Efterløn. Mijns inziens kan men echter met geldige redenen stellen dat de voorwaarden betreffende de woonplaats onverenigbaar zijn met de nu geldende, algemene bepalingen inzake het verbod op discriminatie op grond van nationaliteit.
De diensten van de Commissie hebben een procedure op gang gebracht voor besprekingen met de Deense regering. Wij hopen dat daarbij uiteindelijk een gemeenschappelijk standpunt uit de bus zal komen. De laatste ontmoeting over dit onderwerp dateert van november 1999. Wij wachten nu op de definitieve voorstellen van onze diensten voordat wij een besluit nemen over de opening van een eventuele inbreukprocedure tegen Denemarken.

Krarup
Ik stel vast dat de commissaris geen rechtstreeks antwoord heeft gegeven op de vraag in hoeverre de Deense regeling inzake vervroegde uittreding in haar geheel werd aanvaard door de Commissie. Uit het antwoord kon men echter afleiden dat dit niet het geval is. Ik verzoek de commissaris uitdrukkelijk te bevestigen dat de Commissie de regeling niet goedkeurt.
Voorts gaf de commissaris ook aan dat sterk overwogen wordt deze zaak betreffende de Deense regeling inzake vervroegde uittreding bij het Hof van Justitie in Luxemburg aanhangig te maken, omdat ze discriminerend is voor niet-Deense werknemers die niet aan de voorwaarden kunnen voldoen, omdat ze voor het Deense systeem niet lang genoeg in loondienst gewerkt hebben. Ik vraag de commissaris of zij ongeveer een termijn kan aangeven, omdat dit probleem in het Deense debat over het sociaal beleid dringend opgelost moet worden. Ik zou de commissaris dankbaar zijn als zij deze vraag zou kunnen beantwoorden.

Diamantopoulou
Geachte afgevaardigde, zowel in Denemarken als in andere landen doen zich problemen voor bij de interpretatie van de richtlijnen en bij de omzetting daarvan in de nationale wetgeving. Dit is ook hier het geval. Ik heb u al gezegd dat er ontmoetingen plaatsvinden tussen de Commissie en de Deense regering. Hopelijk zullen wij een goede oplossing vinden en tegemoet kunnen komen aan de belangen van de werknemers die aan de voorwaarden voldoen en op grond van het huidig stelsel in aanmerking komen voor deze pensioenuitkering.

Martin, David W
Ik zou daar even kort op willen inhaken. Ik zou het op prijs stellen als de Commissie glashelder kon verklaren dat haar bezwaren geen inbreuk betekenen op het recht van Deense burgers om van deze regeling gebruik te maken, en dat het er haar enkel om te doen is te zorgen dat de regeling betrekking heeft op alle burgers van de Europese Unie die aan de voorwaarden voldoen.

Diamantopoulou
Ik kan hier kort en duidelijk op antwoorden: zo zit de vork inderdaad in de steel. Voor de Denen is er geen enkel probleem. Daar wringt de schoen niet. Het gaat hier om Deense en niet-Deense burgers die buiten Denemarken wonen.

De Voorzitter


Gerard Collins
Vraag nr. 37 van (H-0791/99):
Betreft: Richtlijn arbeidstijd Kan de Commissie mededelen welke maatregelen zij voorstelt om een beschermingsniveau dat gelijkwaardig is aan het niveau uit hoofde van de arbeidstijdrichtlijn uit 1993 te waarborgen aan in ziekenhuizen werkzame specialisten die van deze richtlijn uitgesloten waren en op wie ook het voorstel van de Commissie voor een aanpassingsrichtlijn van de Raad niet van toepassing is (COM(98) 0662 ? C4-0715/98 - 98/0318 (SYN))?

Diamantopoulou
Er is een voorstel ingediend tot wijziging van de richtlijn betreffende de arbeidstijd van in ziekenhuizen werkende artsen in opleiding. In het voorstel is sprake van een gemiddelde arbeidstijd van 48 uur per week, met de mogelijkheid van verlenging tot 54 uur na onderhandelingen. Hierover bestaat inhoudelijk overeenstemming tussen de Raad, de Commissie en het Parlement. Er bestaat echter onenigheid over de overgangsperiode voor de tenuitvoerlegging van de richtlijn. Het Parlement stelt vier jaar voor, de Commissie zeven en de Raad dertien.
Dit voorstel is nog steeds onderwerp van gesprek tussen de Raad en het Parlement in het kader van de medebeslissingsprocedure. De bestaande onenigheid mag ons echter niet uit het oog doen verliezen dat de drie instellingen het inhoudelijk met elkaar eens zijn. Daarom worden momenteel intensieve inspanningen ondernomen om voor dit zeer belangrijke en gevoelige thema, waar een groot aantal artsen in opleiding in heel Europa bij betrokken is, een gemeenschappelijke oplossing te vinden.

De Voorzitter


María Antonia Avilés Perea
Vraag nr. 38 van (H-0805/99):
Betreft: Maatregelen ter bevordering van gelijke behandeling van mannen en vrouwen Een van de door de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, aangekondigde werkgroepen van commissarissen heeft tot doel maatregelen ter bevordering van gelijke behandeling van mannen en vrouwen te stimuleren (mainstreaming).
Welke commissarissen maken deel uit van deze groep? Hoeveel keer is deze groep reeds bijeengekomen? Welke concrete maatregelen werden er reeds besproken?

Diamantopoulou
Deze vraag behelst verschillende thema's en betreft het door de Commissie ingesteld, speciaal comité voor gelijke kansen. Daarin hebben voorzitter Prodi, vice-voorzitter Kinnock, mevrouw Reding en ikzelf zitting. Dit comité belegt openbare vergaderingen en is voor het eerst op 11 januari jongstleden bijeengekomen. Toen zijn drie belangrijke vraagstukken besproken. Ten eerste is na een uiteenzetting van mijn kant een eerste discussie gevoerd over het vijfde programma voor de vrouw. Ten tweede is het verslag van de heer Busquin over de participatie van de vrouw aan onderzoek en wetenschap besproken en ten derde heeft de heer Kinnock het comité op de hoogte gebracht van de inspanningen die worden ondernomen om het beleid inzake gelijkheid van man en vrouw op te nemen in de algemene hervormingspogingen van de Gemeenschap.

Avilés Perea
Dank u wel voor uw antwoord, mevrouw de commissaris. Ik betreur het wel dat het zolang geduurd heeft voordat deze werkgroep bijeen is gekomen. Wij vertrouwden erop dat de Commissie meteen werk zou maken van al wat verband houdt met het bereiken van meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Ik hoop dat dit in de toekomst verandert en dat de werkgroep vaker zal vergaderen, want er zijn talrijke kwesties waaraan de Commissie aandacht moet besteden om maatregelen die de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bevorderen te bespoedigen, en die op de kortst mogelijke termijn tot een goed einde te brengen.

De Voorzitter
Waarde collega, dat was een aansporing en geen vraag. Maar als de commissaris ons wil voorlichten of blijk wil geven van haar goede bedoelingen...

Diamantopoulou
Ik wilde graag het woord voor een heel korte opmerking. Inderdaad had dit comité eerder bijeen moeten komen. De inhoud van die eerste vergadering maakt echter alles goed. Er zijn namelijk meteen al belangrijke beslissingen genomen.

De Voorzitter


Emmanouil Bakopoulos
Vraag nr. 39 van (H-0807/99):
Betreft: Communautair programma EQUAL Op 13 oktober 1999 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan het communautaire programma EQUAL voor grensoverschrijdende samenwerking om nieuwe manieren te vinden en te ontwikkelen om discriminatie en ongelijkheid op de arbeidsmarkt te bestrijden, met name voor asielzoekers. In dit kader doen alle lidstaten voorstellen voor hun eigen grondgebied via een communautair initiatiefprogramma.
Aan de hand van welke criteria aanvaardt of verwerpt de Commissie deze programma's van de lidstaten?
Welke communautaire instantie controleert de financiering van de stuurgroep en het comité van toezicht, alsmede de bona fide en goede uitvoering van het programma?
Wat is, overwegende dat de bijdrage van het Europees Sociaal Fonds over de periode 2000-2006 2,487 miljard euro bedraagt en dat het EQUAL-programma door de lidstaten wordt gecofinancierd, het percentage dat Griekenland zelf moet bijdragen?

Diamantopoulou
Het communautair initiatief EQUAL beperkt zich niet tot bepaalde groepen van mensen. Dit is een initiatief ter bestrijding van discriminatie op de werkplek. Het besluit hiertoe werd in Berlijn genomen. Toen werd tevens besloten met dit initiatief ook activiteiten te ondernemen voor de uit asielaanvragers bestaande beroepsgroepen. Dit is voor mij een zeer belangrijk onderdeel van dit initiatief.
De programma's die de lidstaten in het kader van dit initiatief uitvaardigen, moeten natuurlijk beantwoorden aan de verordeningen. Deze verordeningen zijn dezelfde als de verordening voor het Sociaal Fonds, met andere woorden EQUAL valt onder het Sociaal Fonds. Dit initiatief is aan het Parlement voorgelegd en wij verwachten volgende maand het advies van het Parlement. De nationale programma's in het kader van EQUAL beantwoorden aan nationale behoeften en worden nationaal opgezet. Daarbij moet men zich echter houden aan de op Europees vlak afgesproken strategie. De lidstaten, de nationale regeringen zijn in eerste instantie bevoegd voor de oprichting van gemeenschappelijke instanties, de indiening van voorstellen en de selectie van voorstellen voor de programma's. Zij zijn in eerste instantie tevens verantwoordelijk voor de controle. Het directoraat-generaal werkgelegenheid is in de Commissie bevoegd voor de tenuitvoerlegging van dit initiatief. Bij de begrotingscontrole is natuurlijk ook het directoraat-generaal begrotingscontrole betrokken, evenals de dienst voor fraudepreventie en de Europese Rekenkamer.
De laatste vraag gaat over de toegekende bedragen. Griekenland heeft 98 miljoen euro ontvangen. 80% daarvan werd toegekend uit hoofde van het initiatief. Dit percentage loopt op tot 85% - hetgeen dus een nationale bijdrage van 15% betekent - voor de eilandgebieden en met name de veraf gelegen Griekse eilanden.

Bakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, de richtsnoeren voor het communautair initiatief EQUAL en de vier daarin genoemde activiteiten zullen volgens mij een heel ingewikkeld, bureaucratisch en, vreemd genoeg, totaal ondoorzichtig systeem in het leven roepen. Zo is in activiteit 2, onder lid 33 sprake van ontwikkelingsprogramma's. Daarin wordt geëist dat er sprake moet zijn van samenwerking en representativiteit. Hoe moet men dat echter bewijzen? Verder wordt geëist dat de landen onderling samenwerken. De opzet en de tenuitvoerlegging van dergelijke programma's zijn echter al heel ingewikkeld, en als er dan nog samenwerking bijkomt, moet men wel in een heel groot verband gaan werken. Slechts grote instanties hebben immers de middelen om het hoofd te bieden aan deze eisen. Dit druist echter in tegen het in de algemene doelstellingen verkondigde streven naar gedecentraliseerde actieplannen, naar overheveling van acties naar lokale bestuursinstanties en landbouwgebieden. Tegelijkertijd wordt daardoor de betrokkenheid van de werkelijk benadeelde mensen, de immigranten en anderen, haast onmogelijk gemaakt. In ieder geval zal dit initiatief hoogstens een symbolische waarde kunnen hebben. Als wij tot slot kijken naar het totale kredietvolume voor dit initiatief - 2,8 miljard euro voor vijftien lidstaten en dermate ambitieuze doelstellingen - vrees ik dat wij uiteindelijk met dit initiatief niet meer kunnen bewijzen dan dat werkloosheid een kwalijke zaak is.

Diamantopoulou
Ten eerste wil ik opmerken dat wij graag hulp van u krijgen. Momenteel wordt dit initiatief behandeld in het Parlement en wij willen met uw voorstellen rekening houden. Ten tweede moet ik verduidelijken dat wij met EQUAL geen vermindering van de werkloosheid beogen. Met dit initiatief kan men het vraagstuk van de werkloosheid niet oplossen, en evenmin de verbetering van de werkgelegenheid steunen. Daarvoor hebben wij een Europese strategie voor de werkgelegenheid en het Sociaal Fonds, met hun enorme kredietvolumes die met name bestemd zijn voor landen zoals Griekenland. Met het initiatief EQUAL wordt een specifiek doel beoogd. Daarmee wil men in eerste instantie helpen bij de ontwikkeling van statistieken en de verrichting van studies. Ook wil men daarmee instanties voor hulpverlening aan de door discriminatie getroffen bevolkingsgroepen in het leven roepen. Wij verlangen derhalve samenwerking tussen lokale groeperingen, tussen lokale bestuursinstanties, tussen landen. Er moet namelijk een uitwisseling van ervaringen komen. Dat is ons hoofddoel. Het ene land moet zijn ervaringen en praktijken doorgeven aan andere landen opdat deze praktijken ook elders toepassing kunnen vinden. Dat is de opzet van dit initiatief en daarop is ook zijn begroting afgestemd. Wij willen dat zoveel mogelijk ontwikkelingsinstanties, zoals niet-gouvernementele organisaties en lokale besturen, aan dit initiatief kunnen deelnemen. Dit initiatief moet namelijk zo dicht mogelijk bij de burger staan.

De Voorzitter


Michael Cashman
Vraag nr. 40 van (H-0808/99):
Betreft: Artikel 13 Verdrag Europese Unie en de werkgelegenheid Het ontwerp van de Europese Commissie voor een richtlijn tot instelling van een algemeen raamwerk voor gelijke behandeling in arbeid en beroep bevat ook een vrijstelling voor godsdienstige organisaties (artikel 4, lid 2). Kan de Commissie de omstandigheden en groepen aangeven die onder artikel 13 VEU vallen en vermoedelijk die vrijstelling zullen kunnen genieten?

Diamantopoulou
Een maand geleden heeft de Commissie overeenkomstig artikel 13 van het Verdrag een voorstel gedaan voor gelijke behandeling op het gebied van de werkgelegenheid. Het verbod op discriminatie is de regel in dit door ons ingediend pakket richtlijnen en programma's. Na twee jaar overleg met sociale instanties, de lidstaten en het Europees Parlement heeft de Commissie nu enkele uitzonderingen voorgesteld. Deze uitzonderingen betreffen beroepen die alleen kunnen worden uitgeoefend door mensen die daar specifiek voor zijn opgeleid. Ik zal ter verduidelijking een concreet voorbeeld geven. Men zal bijvoorbeeld een uitzondering moeten toekennen aan een confessionele school. Het is logisch te verwachten dat de in dienst zijnde leerkrachten de godsdienst aanhangen van de school. Dat is de aard van deze uitzonderingen. Dit zijn dus geen uitzonderingen van algemene aard. Er kan ongelijke behandeling zijn en de lidstaten kunnen specifieke bepalingen toepassen als er sprake is van specifieke beroepsopleidingen.

Cashman
Dit is een hoogst eigenaardige interpretatie van discriminatiebestrijding. Confessionele scholen zouden zo bijvoorbeeld met het volste recht tegen een rooms-katholiek kunnen zeggen: "Wij willen u niet aannemen omdat u homoseksueel of lesbisch bent". Hiermee versterkt de Commissie de hiërarchie van de onderdrukking. Wat daarentegen natuurlijk wel zou moeten gebeuren, en ik hoop dat u het daarmee eens bent commissaris, is dat iemand wordt aangenomen op basis van zijn of haar capaciteiten. Dit soort onverdraagzaamheid en vooroordelen mogen we niet legitimeren, hoe oprecht zij ook gevoeld mogen zijn.

Diamantopoulou
Deze uitzondering betekent niet dat men iemand een baan kan weigeren, om welke reden dan ook: vanwege zijn seksuele geaardheid, nationaliteit of wat dan ook. Deze uitzondering biedt alleen de mogelijkheid tot keuze wanneer voldaan moet worden aan speciale vereisten die rechtstreeks verband houden met de uit te oefenen activiteiten. Dit is dus positieve discriminatie. U noemde het voorbeeld van een katholieke school. Het is logisch dat de leerkrachten daar katholiek zijn. Dit is het enige soort uitzondering dat aanvaardbaar is.

De Voorzitter


María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 41 van (H-0813/99):
Betreft: Bevordering werkgelegenheid vrouwen in achterstandsgebieden In sommige achterstandsregio's hebben vrouwen het verschrikkelijk moeilijk om werk te vinden. Heel dikwijls beschikken zij niet over het minimaal benodigde kapitaal, ondernemerservaring of de mogelijkheid een coöperatie te vormen. Ook zijn er weinig opleidingskansen. Zij wonen op het platteland waar 80% van de bevolking in armoede leeft. Welke maatregelen of acties staan er op stapel om deze vrouwen te helpen de maatschappelijke belemmeringen te overwinnen? Wil de Commissie een minimumbeleid afstemmen op deze maar al te reële situatie? Zullen vrouwen opnieuw worden weggedrukt naar de marges van het nieuwe arbeidsmarktbeleid?

Diamantopoulou
Voor de benadeelde gebieden van de Europese Unie hebben wij het cohesiebeleid. In het cohesiebeleid hebben wij samenwerking tussen en gemeenschappelijke activiteiten van de structuurfondsen, het Sociaal Fonds en het Landbouwfonds. Een derde van de totale begroting is bestemd voor de achtergebleven gebieden. De regionale beleidsvormen - bij de opstelling waarvan men dient uit te gaan van de goedgekeurde Europese richtsnoeren - worden ten uitvoer gelegd door de lidstaten. Het doel daarvan is de werkgelegenheid te verbeteren voor zowel vrouwen als mannen. 70% van de financiële middelen voor de periode 2000-2006, oftewel 195 miljard euro, wordt beschikbaar gesteld aan de benadeelde Europese regio's.
Verder wordt hier gesproken over de toegang van vrouwen tot werkgelegenheid. Ik moet hierop antwoorden dat er ten eerste in het Sociaal Fonds een pijler "gelijke kansen" voorkomt. De lidstaten moeten in het kader daarvan met de middelen van het Sociaal Fonds speciale beleidsvormen ten behoeve van de vrouw toepassen. Ten tweede hebben wij het communautair initiatief LEADER dat momenteel in behandeling is. Hierin wordt de klemtoon gelegd op ontwikkelingsstrategieën waarmee vrouwen in kleine ondernemingen in de landbouwsector en het landbouwtoerisme kunnen worden geholpen. Aldus wil men de inbreng van de vrouwen in de landbouwgebieden versterken.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de commissaris, mijn dank voor uw goedbedoeld en nauwgezet antwoord, dat ik op zich waardeer. Ik kan u echter verzekeren dat wij deze achtergebleven gebieden met de door u genoemde middelen niet bereiken. Dit zijn namelijk gebieden waarin aan van alles en nog wat gebrek bestaat. Zij moeten derhalve gelijk worden gesteld aan de gebieden waar wij aan ontwikkelingssamenwerking doen, gebieden waar haast niets is. Op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking heeft het verlenen van microkredieten resultaat gehad. Ik wil u vragen te onderzoeken of dergelijke maatregelen ook kunnen worden genomen voor vrouwen in achtergebleven gebieden, die alles tegen hebben. Ik ken de programma's waar u naar verwijst goed, en ik kan u verzekeren dat wij de plaatsen waar de nood het hoogst is, niet bereiken.
Met de structuurmaatregelen - die ik goed ken - LEADER, en de maatregelen voor plattelandsontwikkeling slagen wij er niet in de werkgelegenheid voor vrouwen in de achtergebleven gebieden te bevorderen, terwijl dat juist zo noodzakelijk is. Ik wil u daarom verzoeken na te gaan of er een beleid van microkredietverlening kan worden gevoerd.

De Voorzitter
De commissaris knikt bevestigend en heeft goede nota genomen van de opmerkingen van mevrouw Izquierdo Rojo.

Jan Andersson
Vraag nr. 42 van (H-0817/99):
Betreft: Plannen van de Commissie inzake de presentatie van een nieuw sociaal actieprogramma Het is zaak dat de Commissie zo snel mogelijk een nieuw sociaal actieprogramma presenteert waarin zij een concreet plan met een tijdschema voor de uitvoering voorlegt voor zowel de wetgevingswerkzaamheden op het gebied van de sociale zekerheid als initiatieven voor kaderovereenkomsten in het kader van de sociale dialoog.
Kan de Commissie een overzicht geven van haar concrete plannen in verband met het voorleggen van een sociaal actieprogramma?

Diamantopoulou
Wij verwachten dat het nieuwe sociale actieprogramma van de Commissie voor de komende vijf jaar tegen eind zomer 2000 klaar zal zijn. Wij kunnen dit programma pas voltooien en indienen als het overleg met het Parlement, de sociale partners en de niet-gouvernementele organisaties is afgerond. Deze discussie begint nu. Verder moeten wij dan nog rekening houden met de resultaten van Lissabon.
Tijdens de Europese Raad van Lissabon zal men proberen het vraagstuk van de sociale uitsluiting anders te benaderen. Er zal een band worden gelegd tussen sociale uitsluiting enerzijds en informatiemaatschappij, economisch beleid en hervormingen anderzijds. De resultaten daarvan zullen een stempel drukken op het uiteindelijke sociale actieprogramma van de Commissie.
Ik heb al eerder in het Parlement gezegd dat er in april, na de bijeenkomst van Lissabon, een ontmoeting zal plaatsvinden tussen het Parlement en de Commissie tijdens welke alle aspecten in verband met de opstelling van het sociaal actieprogramma 2000-2006 onder de loep zullen worden genomen.

Andersson
Het is duidelijk dat het komend sociaal actieprogramma rekening moet houden met de moderne ontwikkelingen, bijvoorbeeld in de informatietechnologie, en bij de tijd moet zijn. Kunt u echter ook een bevestigend antwoord geven op mijn vraag of het programma een concreet tijdschema bevat voor de verschillende geplande werkzaamheden van de Commissie op het gebied van de sociale wetgeving en voor de initiatieven die de Commissie denkt te nemen met betrekking tot de dialoog tussen de sociale partners?
Wij willen graag weten met welke concrete alternatieven de Commissie tijdens de komende periode op de proppen zal komen, en welke initiatieven zij zal nemen om overeenkomsten te bereiken.

Diamantopoulou
Ik ben het roerend met u eens. Ten eerste moet, zoals ik zelf ook al zei, rekening worden gehouden met de informatiemaatschappij. De vraagstukken van sociale uitsluiting, het actieprogramma voor de vrouw en de inspanningen ter bevordering van de sociale bescherming moeten bekeken worden in het licht van de nieuwe realiteit die door de informatiemaatschappij is ontstaan.
Ten tweede zullen er inderdaad tijdschema's worden opgesteld voor de initiatieven en er zal sprake zijn van systematisch toezicht. Verder sprak u over de wetgevende activiteiten op het gebied van de sociale zekerheid. Ik kan u ten aanzien daarvan niets beloven. Zoals u weet is dit vraagstuk niet in het Verdrag opgenomen en dus is er geen rechtsgrondslag voor activiteiten op het gebied van sociale zekerheid.

De Voorzitter
Daar de indiener van vraag nr. 43 afwezig is, vervalt deze vraag.

Anneli Hulthén
Vraag nr. 44 van (H-0819/99):
Betreft: Mogelijkheden van gehandicapten deel te nemen aan het vrij verkeer in de EU Overeenkomstig artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam moet iedere EU-burger zich in de Unie vrij kunnen bewegen. Voor personen met lichamelijke handicaps die bijzondere vormen van vervoer en persoonlijke begeleiding nodig hebben, is deze vrijheid van verkeer nog steeds bijzonder beperkt.
Welke maatregelen overweegt de Commissie om de mogelijkheden van gehandicapten op dit gebied uit te breiden?

Diamantopoulou
Op 26 november 1999 heeft de Europese Commissie een pakket maatregelen goedgekeurd voor de bestrijding van discriminatie. Voor het in de vraag aan de orde gestelde pakket maatregelen en voor met name de gehandicapten is er een richtlijn. Daarin wordt de aandacht toegespitst op de bestrijding van discriminatie op de werkplek.
De Europese Commissie is van mening dat dit initiatief ter bestrijding van discriminatie zal bijdragen aan een verbetering van de werkgelegenheid van gehandicapten en uiteindelijk ook aan het vrije verkeer van personen.
Natuurlijk moeten gehandicapten, om deel te kunnen nemen aan het vrij verkeer, toegang hebben tot vervoersmiddelen, diensten en allerlei installaties. De Europese Commissie heeft een voorstel voor een richtlijn goedgekeurd waarin wordt voorzien in speciale voorschriften voor toegang van personen met motorische problemen, van personen in rolstoelen, tot bussen, reisbussen en andere voertuigen.
Ik wil verder nog vermelden dat de Raad op 4 juni 1998 een aanbeveling heeft uitgevaardigd voor een Europees parkeerkaartmodel voor gehandicapten. Met een gemeenschappelijke kaart voor alle lidstaten kunnen de gehandicapten zich vrij bewegen en gebruik maken van de georganiseerde parkeerplaatsen in Europa.

Hulthén
Ik dank de commissaris voor haar antwoord. Mijn vraag betreft in de eerste plaats de mogelijkheden van gehandicapten om de binnengrenzen in Europa te passeren. Het is een hele dure geschiedenis om vanuit Göteborg naar elders in Europa met vakantie of op studiereis te gaan, wanneer men in een rolstoel zit en een persoonlijke begeleider of hulp nodig heeft om zich te redden.
Ik ben de Commissie dankbaar voor het feit dat zij een actieprogramma heeft goedgekeurd. Een voorwaarde is echter dat er financiële middelen en mogelijkheden zijn voor gehandicapten die naar een ander land willen reizen. Het zou interessant zijn om te horen of de Commissie ook bereid is om financiële middelen te reserveren voor gehandicapten, zodat zij ook verder in de wereld kunnen komen dan waar hun rolstoel ze kan brengen.

Diamantopoulou
Ik heb al verwezen naar de richtlijn waarmee is voorzien in voorschriften voor de middelen van openbaar vervoer, met het oog op het gebruik daarvan door gehandicapten. Het desbetreffend voorstel is echter nog niet door de Raad aangenomen. Daar wordt momenteel nog over beraadslaagd. Ik geloof wel degelijk dat een dergelijk strategisch besluit op Europees niveau kan worden genomen. Mijns inziens zijn speciale programma's voor het vervoer van specifieke groepen van personen nauwelijks haalbaar. Dit moet men ofwel regelen in het kader van speciale programma's voor opleiding, jongeren, vrouwen en uitwisseling, ofwel met nationale beleidsvormen.

De Voorzitter


Ole Krarup
Vraag nr. 45 van (H-0006/00):
Betreft: Tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers 96/71/EG De richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers is in Denemarken nog niet in de praktijk omgezet, hoewel de termijn daarvoor is verlopen. In het desbetreffende wetsvoorstel dat in het Deense parlement is ingediend zijn geen regels opgenomen ter regeling van de werknemersrechten die voortvloeien uit collectieve overeenkomsten. Op grond van artikel 3, lid 8 dienen de arbeidsrechten en -omstandigheden in overeenstemming te zijn met "de collectieve arbeidsovereenkomsten die gesloten zijn door de op nationaal niveau meest representatieve organisaties van de sociale partners, en die op het gehele nationale gebied worden toegepast". Een dergelijke toepassing van een overeenkomst buiten het persoonlijke gebied dat deze bestrijkt kan de partners echter niet zonder rechtsgrondslag worden opgelegd. Er bestaan daarom twee oplossingsmogelijkheden: de richtlijn is niet van toepassing in Denemarken of de richtlijn verplicht Denemarken tot invoering van algemeen geldende overeenkomsten.
Kan de Commissie bevestigen dat de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers niet van toepassing is in Denemarken voorzover het gaat om "collectieve arbeidsovereenkomsten die algemeen verbindend zijn verklaard", overeenkomstig artikel 3, lid 1 - omdat het Deense recht dergelijke overeenkomsten met algemene geldigheid niet kent? Zo neen, kan de Commissie dan mededelen hoe de richtlijn op dit punt ten uitvoer moet worden gelegd?

Diamantopoulou
In de richtlijn van de Europese Unie betreffende terbeschikkingstelling van werknemers staat dat de in het gastland geldende voorschriften inzake arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden ook van toepassing moeten zijn op de in dit land ter beschikking gestelde werknemers. De richtlijn biedt twee mogelijkheden: men past of de wetgeving van het gastland toe, of de algemeen geldige collectieve arbeidsovereenkomsten in een bepaalde bedrijfstak. Aangezien Denemarken geen stelsel bezit dat het in staat stelt collectieve arbeidsovereenkomsten algemene geldigheid te verlenen, moet het een toepassingswetgeving uitvaardigen. Daarin moet komen te staan dat, onverminderd de in de wetgeving vastgestelde arbeidsvoorwaarden, de uren gelden die zijn vastgesteld in de algemeen geldige en met de representatieve organisaties gesloten collectieve arbeidsovereenkomsten voor ter beschikking gestelde werknemers. Kortom, Denemarken heeft twee mogelijkheden: het kan of een toepassingswet uitvaardigen, of een wet waarmee bepaalde collectieve arbeidsovereenkomst algemene geldigheid wordt verleend.
Hier wordt over gesproken tussen de Commissie en Denemarken. Wij verwachten dat Denemarken de omzetting van deze richtlijn in de nationale wetgeving zal aankondigen. De termijn waarbinnen Denemarken de Commissie een antwoord verschuldigd was, is verstreken op 6 december 1999. Wij wachten nu op de volgende stappen.

Krarup
Dank u, voor het zeer duidelijke antwoord. In de veronderstelling dat de tolk het juist heeft vertaald, komt het erop neer dat de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers Denemarken verplicht tot invoering van algemeen geldige overeenkomsten. Het is een duidelijk antwoord, maar het brengt de Deense organisaties, de Deense regering en het parlement in een benarde politieke situatie, want zoals u weet is er een fundamentele discrepantie tussen het Deense model, dat specifiek gebaseerd is op collectieve overeenkomsten en het Europese model, dat gebaseerd is op wetgeving. De onenigheid en de briefwisseling waarnaar u verwijst, mevrouw de commissaris, slaan in de eerste plaats op een andere richtlijn, namelijk de richtlijn inzake arbeidstijd. Nu mogen we dus weer een schriftelijke aanmaning en een inbreukprocedure verwachten, omdat de Deense regering niet van plan is, of uitdrukkelijk heeft gezegd geen wetgeving te zullen uitvaardigen voor de invoering van algemeen geldige overeenkomsten.

Diamantopoulou
Ten eerste is er geen sprake van dat men Denemarken of welk ander land dan ook wil dwingen zijn systeem te veranderen. Zoals ik al eerder zei, doen zich vaak problemen voor bij de interpretatie van de richtlijnen. Daarin wordt immers een algemeen kader gegeven. Bovendien verschillen de stelsels in de lidstaten onderling vaak sterk.
Ik kan inhakend op uw vraag zeggen dat Denemarken niet het enige land is dat met dit probleem te kampen heeft en nalatig is. Vijf landen hebben deze richtlijn overgenomen in de nationale wetgeving en alle andere bevinden zich nog in een fase van beraadslaging. Daarom moeten wij nu nagaan wat de beste manier is om in Denemarken ter beschikking gestelde werknemers op te nemen in het op Europees vlak vastgesteld, algemeen kader. Daarover hebben wij met de Deense regering - en ook met andere regeringen - besprekingen gevoerd. Wij wachten nu op de besluiten van de Deense regering en de andere regeringen.

De Voorzitter
Dank u wel voor uw inzet, mevrouw de commissaris. U heeft uw doel voor vandaag bereikt: u heeft alle vragen beantwoord. Gefeliciteerd!
Aangezien de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Commissie is verstreken, zullen de vragen nr. 46 tot en met 68 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.50 onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Kwijting 1997
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0004/2000) van mevrouw Van der Laan, namens de Commissie begrotingscontrole, over het verlenen van kwijting aan de Commissie en over de afsluiting van de rekeningen voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1997 (afdeling I - Parlement, II - Raad, III - Commissie, IV - Hof van Justitie en V - Rekenkamer) (SEC(1998) 520 - C4-0350/1998, SEC(1998) 522 - C4-0351/1998, SEC(1998) 519 - C4-0352/1998).
Mevrouw de commissaris is nog niet aangekomen, maar ik hoop en verwacht dat zij binnen enkele minuten hier zal zijn. Ik stel voor dat wij alvast beginnen en hoop dat mevrouw de commissaris de uiteenzetting van de rapporteur vanuit haar bureau kan volgen, als ze daar momenteel nog is.

Van der Laan
Mijnheer de Voorzitter, ik twijfel er niet aan dat mevrouw Schreyer zeer goede redenen heeft om hier niet aanwezig te zijn. In het andere geval zou haar afwezigheid onvergeeflijk zijn. Om te beginnen zou ik mijn collega's willen danken voor hun medewerking bij de totstandkoming van dit verslag. Zonder die goede geest van samenwerking zouden we niet het resultaat hebben verkregen dat vandaag voor ons ligt.
Mijnheer de Voorzitter, begin vorig jaar is de kwijting 1997 uitgesteld omdat dit Parlement onmogelijk kwijting kon verlenen aan een demissionaire Commissie die geen verplichtingen voor de toekomst aan zou kunnen gaan. In zijn resolutie stelde dit Parlement toen dat de kwijting pas verleend zou kunnen worden nadat wij serieuze, verregaande hervormingsvoorstellen hadden gekregen van de nieuwe Europese Commissie. Dit verslag verschijnt dan ook op een cruciaal tijdstip, aan de vooravond van de hervormingen van mijnheer Kinnock. Het is een uitstekende kans voor dit Parlement om een verregaand hervormingsstempel te drukken op die plannen. In het voortraject is al gebleken dat de Commissie op basis van de eerste concepten hele belangrijke toezeggingen heeft gedaan. Wij vroegen om een klokkenluidersregeling, die is er gekomen. Het Parlement wilde een scheiding van financiële controle en auditfuncties. Die hebben we al binnen. Het Parlement eist een gedragscode voor commissarissen en kabinetten. Ook die hebben we gekregen. Het Parlement vroeg aan de Commissie om afstand te doen van hun overdreven privileges. Ook dat hebben ze gedaan. Tevens is de Commissie verplichtingen aangegaan om samen te werken met het Parlement op het gebied van SEM-2000. Er zal ook gekeken worden naar fundamentele veranderingen bij de bureaus voor technische bijstand.
Dit zijn goede eerste stappen die aantonen dat, als dit Parlement het wil, veranderingen niet alleen mogelijk zijn maar ook snel in daden kunnen worden omgezet. Wij willen echter nog meer. De Commissie moet nu met een ambitieus en verregaand hervormingsprogramma komen. Dat is niet alleen nodig voor een degelijk openbaar bestuur. Het is een conditio sine qua non voor het herstel van het vertrouwen van de burgers in Europa. Wij eisen nu van de Europese Commissie duidelijke toezeggingen op de volgende punten.
Ten eerste moet het Parlement volledige toegang hebben tot alle stukken van de Commissie. Daar staat dan wel tegenover dat wij snel intern een regeling moeten treffen om geheimhouding van gevoelige documenten te kunnen waarborgen. In de context van de informatieverschaffing wil ik de Commissie erop attent maken dat wij erg bezorgd zijn over de conceptplannen die voorliggen over de toegang van het publiek tot documenten. Als het huidige concept klopt, is dit een ontzettende stap terug ten opzichte van vandaag. Er moet een einde gemaakt worden aan de situatie waarin financieel krachtige organisaties met vertegenwoordigers in Brussel wel aan informatie kunnen komen en de gewone burgers niet. Het kan ook niet zo zijn dat een publieke instelling een copyright over publieke documenten houdt.
Verder willen wij duidelijke taakomschrijvingen voor elke Europese ambtenaar zodat een ambtenaar die gewetensbezwaren heeft, zich makkelijker kan verzetten tegen opdrachten die onethisch of onwettig zijn.
Verder moet het zo zijn dat als de Rekenkamer signaleert dat een gebrek niet één jaar maar twee jaar na elkaar optreedt, het management daarvoor verantwoordelijk is en dat ook een carrièreplanning daar het effect van zal voelen. Uiteindelijk moeten we natuurlijk ook een betere samenwerking hebben tussen de Europese Rekenkamer en haar nationale tegenhangers.
Dit Parlement vraagt ook van de Commissie dat zij op 31 maart van dit jaar komt met een eerste schets voor de hervormingen van het externe hulpbeleid. Het kan niet langer zo zijn dat Europa wel een economische macht is maar dat wij geen politieke invloed hebben omdat, als het erop neer komt, wij niet effectief hulp kunnen bieden aan gebieden die dat heel erg nodig hebben. Als voorbeeld daarvan noem ik Gaza. Het is onaanvaardbaar dat de Commissie in 1996 een ziekenhuis heeft afgebouwd en dat tot op de dag van vandaag daar geen enkele patiënt in ligt.
Voorzitter, sinds 1996 heeft de kwijting een zware politieke betekenis gekregen. Het is een van de sterkste machtsmiddelen die het Parlement heeft en moet daarom voorzichtig worden ingezet. Daarom zullen wij de kwijting in alle waarschijnlijkheid morgen verlenen. Wij geven dit wapen echter niet uit handen zonder ook een tijdbom te plaatsen. De kwijting over 1999 zal namelijk pas verleend worden als de financiële onregelmatigheden die door de Rekenkamer zijn gesignaleerd allemaal zijn opgelost.
Tot slot, dit kwijtingrapport richt zich natuurlijk tot de Commissie. Maar dat neemt niet weg dat ook het Europees Parlement intern orde op zaken moet stellen. Zolang wij geen statuut hebben, zijn wij niet geloofwaardig als hervormingsmotor van de Unie. De hervormingen van de Europese instellingen zijn een noodzakelijke voorwaarde voor het verder kunnen bouwen aan Europa. Wij kunnen alleen een slagvaardig en rechtvaardig Europa hebben als het ook open en democratisch is. Alle instellingen moeten nu de handen ineen slaan om samen te werken aan dat Europa.

McAvan
Mijnheer de Voorzitter, de industriecommissie heeft besloten een verslag op te stellen over de kwijting voor 1997, hoewel men ons niet speciaal hierom verzocht had. Wij hebben echter gemeend in dit Parlement op de juiste wijze van start te moeten gaan, dat wil zeggen door van meet af aan duidelijk aan te geven dat wij zorgvuldig zullen omgaan met het geld van de Europese belastingbetaler.
Tijdens de voorbereidende werkzaamheden voor dit verslag bleken steeds dezelfde problemen op te duiken bij de onder onze bevoegdheid vallende begrotingsposten. Deze problemen waren niet specifiek voor de begroting voor 1997 en waren van tweeërlei aard. In de eerste plaats lijkt de Commissie de neiging te hebben zeer ambitieuze projecten aan te vatten, vooral in derde landen, zonder voldoende onderzoek naar de praktische uitvoerbaarheid en naar de beschikbare middelen. Ten tweede constateerden wij belangrijke bestuurlijke tekortkomingen bij de Commissie, in het bijzonder ten aanzien van de coördinatie tussen verschillende afdelingen en het beheer van externe contracten.
Ik weet dat alle instellingen medeverantwoordelijk zijn voor de toenemende werklast van de Commissie en tot op zekere hoogte ook voor het gebrek aan middelen. Maar dit kan niet alle door ons aangetroffen tekortkomingen vergoelijken. De Europese burgers verwachten dat de Europese instellingen behoorlijk worden bestuurd, en terecht. Daarom wil ik graag de commentaren onderschrijven die mijn collega maakte over het belang van het hervormingsproces waarover de heer Prodi en de heer Kinnock de Europese burgers toezeggingen hebben gedaan. Mijn eerste indrukken van dit hervormingsproces zijn positief. Ik kreeg een eerste inzage in de door de heer Kinnock opgestelde documenten en ik hoorde zijn toelichting. Ik heb er het volste vertrouwen in dat, indien hij op onze steun en die van de Europese politici kan rekenen, de nodige hervormingen tot stand zullen komen. Maar dat hervormingsproces is onontbeerlijk.
Veel van de punten die in het verslag van mijn commissie naar voren zijn gebracht zijn behandeld in het verslag van mevrouw Van der Laan. Het is een uitstekend verslag en zij verdient ons compliment. Het gaat in op de relevante kwesties zonder, zoals bij verslagen vroeger soms het geval was, zich te veel in details te verliezen. Het blijft een overzichtelijk geheel, en dat is belangrijk.
Op twee onderwerpen zou ik uw aandacht willen vestigen. Het eerste betreft de veiligheid rondom het gebruik van kernenergie in Oost-Europa. Volgens het Comité van onafhankelijke deskundigen gaat de Commissie hiermee niet naar behoren om. Het is duidelijk dat daarin verandering dient te komen. Het tweede betreft de controlemethodes. Voor het controleren van de uitgaven dient de Commissie ons het nodige materiaal te verschaffen. De hiervoor benodigde informatie dient ons op de juiste wijze te worden verstrekt en dit hele proces dient veel serieuzer te worden genomen dan in het verleden het geval was, toen het niet veel meer was dan een bureaucratische procedure die in zo kort mogelijke tijd werd afgeraffeld.
Ik hoop dat mijn collega 's in het Parlement hun steun verlenen aan deze argumenten om voor 1997 kwijting te verlenen, en dat de Commissie harerzijds het hervormingsproces voortvarend zal aanpakken. Alleen op die manier kunnen wij een nieuwe bestuurscultuur binnen de Commissie helpen bevorderen en het vertrouwen van het publiek herstellen.

Stauner
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de plenaire vergadering van het Parlement dient zich vandaag uit te spreken over de begroting van het jaar 1997 waarvoor op 4 mei 1999 geen kwijting kon worden verleend. In het licht van dit voor de EU historische feit moeten wij ons afvragen: wat is er veranderd? Wat is er verbeterd? Welke feiten pleiten vandaag voor het verlenen van kwijting? Ten eerste is er een nieuwe Commissie, althans ze is zo goed als nieuw. Zij heeft een waslijst met goede voornemens en hervormingen aangekondigd, maar dit alles is nog weinig concreet. Tot nog toe is van een gedragscode voor de leden van de Commissie en hun kabinetten geen sprake.
Ik heb met belangstelling geluisterd naar de uiteenzetting van mevrouw Schreyer deze morgen over de aanklacht tegen beide banken en de voorstellen betreffende een strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de EU. Ook dat zijn positieve signalen, maar toch dient gezegd te worden dat de Commissie deze dingen relatief gemakkelijk voor elkaar kan krijgen. De Commissie heeft aangekondigd dat zij in februari 2000 een hervormingsprogramma zal voorleggen. Plannen en goede voornemens zijn één zaak, het waarmaken van beloftes is iets anders. De inspanningen van de Commissie kunnen alleen aan de hand van concrete resultaten beoordeeld worden, omdat dit de enige manier is om het vertrouwen dat de EU door de tekortkomingen en het politiek geknoei bij de burgers van Europa verloren heeft, te herstellen.
De balans die wij sinds mei 1999 kunnen opmaken, pleit geenszins voor het verlenen van kwijting. Dat wij de Commissie voor het begrotingsjaar 1997 toch kwijting willen verlenen, komt omdat wij haar maar weer eens ons vertrouwen schenken. Of de burgers na de zware misstappen van de vorige Commissie, die de huidige Commissie uiteraard belasten, begrip hebben voor het feit dat het Europees Parlement als democratisch verkozen controleorgaan maar weer eens zoveel vertrouwen schenkt, is een andere vraag. Bovendien heeft de Rekenkamer, voor zover ik weet, nog nooit een betrouwbaarheidsverklaring kunnen afgeven sinds de invoering van dit instrument, en dat is voor de algemene indruk van de bevolking toch van groot belang.
Ik pleit evenwel voor het verlenen van kwijting voor het begrotingsjaar 1997 en ik verzoek alle collega's in die zin te stemmen, omdat daarmee een duidelijke grens kan worden getrokken en een nieuw begin kan worden aangekondigd. Ook naar buiten toe moet de nieuwe Commissie de kans krijgen opnieuw te beginnen en de toch wel zware erfenis te verwerken. Dit betekent echter ook dat alle onregelmatigheden en fraudepraktijken vervolgd en volledig opgehelderd moeten worden.
Het verlenen van kwijting aan de Commissie voor het begrotingsjaar 1997 mag geenszins geïnterpreteerd worden als een bewijs van onschuld in het verleden of een vrijkaart voor slecht financieel beheer in de toekomst. Als er geld aan te pas komt, houdt vriendschap immers op. Deze uitdrukking is ook van toepassing op de relatie tussen de burgers en de Europese instellingen. Vriendschap betekent hier vertrouwen in de betrouwbaarheid van de Europese instellingen en is nu meer dan ooit noodzakelijk. Vooral de komende uitbreiding met de landen in Midden- en Oost-Europa zullen grote problemen met zich meebrengen en ook de interne structuren en de administratie belasten. Een Commissie die gebukt gaat onder financiële schandalen kan zeer gemakkelijk de speelbal worden van belangen en doelstellingen die niet meteen in het Verdrag van Amsterdam staan.
Helaas hebben de problemen zich in het verleden, vooral in het jaar 1997, juist in actiegebieden voorgedaan die met de uitbreiding nog belangrijker worden, bijvoorbeeld de structuurfondsen en de Bureaus voor technische bijstand. Deze ongeoorloofdheden moeten wij zo snel mogelijk tegengaan, omdat wij van de toetredende landen niet kunnen eisen, wat wij zelf niet kunnen. Voorts schieten wij er niets mee op dat de Commissie en de lidstaten elkaar om beurten met de vinger wijzen en elkaar de schuld toeschuiven.
Als rapporteur voor de begroting van het jaar 1998 kondig ik nu reeds aan dat ik er tijdens de komende weken en maanden aandachtig zal op toezien of en hoe de Commissie haar aangekondigde hervormingen verwezenlijkt en welke betrekkingen zij op dit gebied met het Parlement onderhoudt.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie zal ongetwijfeld opgelucht zijn te vernemen dat de kwijting 1997 heel wat soepeler zal verlopen dan de kwijting 1996. Deze leidde - zoals u allen bekend is - tot het gedwongen aftreden van de Commissie-Santer. De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zal haar steun aan deze kwijting verlenen en ook hierover zult u vast opgelucht zijn.
Dit wil echter niet zeggen dat wij helemaal tevreden zijn en dat wat ons betreft alles rozengeur en maneschijn is. Een verregaande hervorming van de Commissie komt immers allesbehalve te vroeg. Wel geeft onze opstelling aan, dat wij vinden dat de eerste stappen in de goede richting gezet zijn.
Ik wil de aandacht vestigen op enkele punten waarover de PSE-Fractie amendementen heeft ingediend. Wij hopen dat deze worden gesteund, omdat zij van invloed zijn op de toekomstige hervormingen.
Ten eerste de onschendbaarheid van ambtenaren: deze moet worden opgeheven wanneer een openbare aanklager in een der lidstaten daarom verzoekt. Wij moeten ervoor zorgen dat veel gemakkelijker tot vervolging kan worden overgegaan van ambtenaren die zich schuldig maken aan fraude en corruptie.
Met nadruk moet worden vastgesteld dat de Commissie al te dikwijls heeft nagelaten gevolg te geven aan door de Rekenkamer aanbevolen hervormingen. Het verslag van de Rekenkamer is er niet voor niets. Onze reactie op dit verslag is er ook niet voor niets en het is van belang dat aan beide gehoor wordt gegeven. Ik heb net vernomen dat de Commissie een orgaan in het leven wil roepen dat speciaal met de audit-voortgangsrapportage is belast. Zonder verdere bijzonderheden te kennen lijkt mij dit een teken dat het met de hervormingen de goede kant opgaat. Al te vaak hebben wij aanbevelingen gedaan waaraan, ondanks formele beloften, geen gevolg is gegeven. Wij willen dat in de toekomst veel meer met onze aanbevelingen rekening wordt gehouden.
Een ander punt betreft de toegang tot vertrouwelijke documenten. In het verleden hebben wij onze taak met betrekking tot de kwijting dikwijls niet naar behoren kunnen vervullen, omdat wij niet over de nodige documenten konden beschikken. Wij beseffen dat wij in dezen ook een verantwoordelijkheid dragen, en dat wij het vertrouwelijk karakter van bepaalde documenten ook moeten respecteren. Op dit punt hebben wij een amendement ingediend.
Een kwestie die in het verslag-Van der Laan wordt aangesneden betreft het ziekenhuis in Gaza. Die situatie is absoluut onaanvaardbaar en zullen wij niet veel langer tolereren. Wij eisen dat hier met spoed wordt opgetreden.
Ik wil Lousewies van der Laan graag feliciteren met haar verslag. Meestal ben ik niet scheutig met complimenten, maar in dit geval ben ik van mening dat zij voor haar overtuigende verslag onze dank verdient.

Lagendijk
Voorzitter, collega's, commissaris, laten we wel wezen, we bevinden ons in een ietwat merkwaardige situatie. We hebben het over de kwijting over een jaar dat achter ons ligt, maar we hebben het ook over de verantwoordelijkheid van de Commissie. Ik wil het hebben over de problemen die nog steeds huizenhoog op onze tafel liggen. De beoordeling van het al dan niet verlenen van de kwijting hangt ook een beetje af van waar je de meeste nadruk op legt. Het gaat om een Commissie die er niet meer zit. Er zit een nieuwe Commissie. Dan is het logisch om kwijting te verlenen want wat kan de huidige commissaris kwalijk genomen worden als het gaat om het jaar 1997.
De problemen die er liggen, liggen er nog steeds en dan begint de twijfel te rijzen. We moeten nu een beslissing nemen over de goede voornemens van de Commissie, maar een structureel overzicht van die goede voornemens ligt er nog niet. De heer Kinnock komt met zijn voorstel komende maand. Daar wachten we allemaal heel erg op maar die kennis is er nog niet als we over de kwijting al moeten beslissen.
Het is duidelijk een dilemma waar de rapporteur ook mee geworsteld heeft. Dat dilemma strekt zich nog uit verder dan de gebieden die ik al noemde. Bijvoorbeeld over de toezeggingen van de Commissie. Die zien er op zich goed uit. Ik heb een aantal stukken van de heer Kinnock gelezen en daar hebben we het volste vertrouwen in. Maar ik geef twee voorbeelden waarop het toch niet vanzelfsprekend is dat de goede voornemens die de Commissie nu geuit heeft tot een goed resultaat leiden. De openbaarheid, de vertrouwelijkheid van stukken. Er is al door de voorgaande spreekster iets over gezegd. Er circuleert nu ook een stuk, niet op laag niveau maar op hoog niveau in de Commissie, waarbij die openbaarheid van stukken niet wordt vergroot maar juist wordt teruggedraaid. Een voorbeeld van dat mooi toezeggen zal niet automatisch tot een goed resultaat leiden. Dat geldt ook voor de klokkenluiders. Daar heeft de heer Kinnock ook mooie woorden aan gewijd maar tegelijkertijd is volstrekt onduidelijk, op dit moment nog nu wij daarover moeten beslissen, wat er bijvoorbeeld gebeurt met klokkenluiders die intern hun ei niet kwijt kunnen maar die naar buiten willen treden, naar de pers, naar het Parlement. Over dat soort cruciale vragen op dat gebied is nog geen antwoord gekomen. Dus er is die twijfel, op dit moment nu we moeten beslissen, of die toezeggingen van de Commissie wel hard genoeg zijn.
Dat geldt ook bijvoorbeeld voor de heel concrete projecten die de industriecommissie heeft aangekaart. Ik vind dat de Commissie en de heer Kinnock met goede voornemens moeten komen, met goede plannen moeten komen over het personeelsbeleid, over het financieel beheer, maar elke commissaris die nu verantwoordelijk is voor een gebied met zware tekortkomingen in het verleden moet met goede plannen komen om de situatie te verbeteren en niet met algemene mooie voorstellen.
Op dit moment is er bij onze fractie nog het mededogen, het geduld met de Commissie omdat ze niet verantwoordelijk gesteld kan worden voor veel fouten uit het verleden maar dat geduld is niet onbeperkt. Er moet duidelijk vooruitgang zichtbaar zijn. Op dit moment vertrouwen we dat de Commissie met die goede voorstellen komt maar automatisch is dat niet.
Tenslotte, Voorzitter, de kwijting 1996 was het begin van het einde van de laatste Commissie. Ik spreek de hoop uit, maar sterker nog, ik wil eigenlijk eisen van de huidige Commissie dat de kwijting 1997 het begin is van een werkelijke hervorming van het financiële beleid door de Commissie omdat anders deze kwijting van geen waarde is geweest.

Sjöstedt
Bij de beoordeling van de kwestie rond het verlenen van kwijting aan de Commissie moet de einduitslag gebaseerd zijn op wat er feitelijk is gebeurd tijdens het desbetreffende begrotingsjaar, in dit geval tijdens het jaar 1997.
De Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links is niet van mening dat het financieel beheer in het jaar 1997 beduidend beter was dan in het jaar 1996. Inzake dat jaar hebben wij tegen kwijting gestemd. Dientengevolge zullen wij ook tegen kwijting voor het jaar 1997 stemmen. Wij vinden dat ons standpunt wordt bevestigd door het onderzoek van de Rekenkamer.
Het is zowel goed als noodzakelijk dat er hervormingen zijn toegezegd. Voordien moeten echter nog de eerder gegeven beloften worden vervuld, vooral wat openheid betreft. Wij zullen daarom stemmen voor de hervormingseisen in de resolutie, maar tegen het verlenen van kwijting.

Camre
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral heb ik niets dan lof voor het voortreffelijke werk dat mevrouw Van der Laan met dit verslag heeft geleverd. De Unie voor een Europa van Nationale Staten kan niet voor kwijting van het begrotingsjaar 1997 stemmen. De rapporteur pleit voor het verlenen van kwijting, maar in haar verslag neemt zij de begroting zeer grondig en uiterst kritisch op de korrel. Wij steunen deze kritiek en daarom vinden wij het ook absurd dat op deze basis besloten wordt kwijting te verlenen. De Rekenkamer heeft in haar verslag geen goedkeurende verklaring kunnen afgeven over de wettigheid van de begrotingsbepalingen en wij vinden het uiterst problematisch dat wij als leden van het Parlement moeten stemmen voor een begroting zonder zeker te zijn dat ze wettelijk is.
De meerderheid is bereid kwijting te verlenen op voorwaarde dat de nieuwe Commissie een aantal hervormingen doorvoert waardoor een herhaling van de situatie die we met de vorige Commissie hebben gekend, wordt voorkomen. Nogmaals wijs ik erop dat de verantwoordelijkheid van de oude Commissie voor 1997 en de verantwoordelijkheid van de nieuwe Commissie voor de toekomst op een hoogst ongelukkige manier aan elkaar gekoppeld worden. Wij zijn van mening dat de nieuwe Commissie op geen enkele manier verantwoordelijkheid draagt voor het verleden. Wij vinden het verkeerd te spreken over de verantwoordelijkheid van de Commissie als instelling. De tekortkomingen van vóór 1999 zijn te wijten aan degenen die toen de verantwoordelijkheid droegen. Of de nieuwe Commissie in staat is het beter te doen, kunnen we nu nog niet zeggen.
Met deze merkwaardige procedure ziet het Parlement af van de mogelijkheid om de verantwoordelijkheid voor de begroting van 1997 bij de juiste personen te leggen, namelijk bij de vorige Commissie. De begroting van 1996 heeft uiteindelijk geleid tot het aftreden van de vorige Commissie, maar de begroting van 1997 is even belastend. Daarom kunnen wij niet aanvaarden dat kwijting wordt verleend.
Bij de stemming over het besluit betreffende de afsluiting van de rekeningen zullen wij ons onthouden. Wat de ontwerpresolutie tenslotte betreft, staan wij achter de vele goede opmerkingen en daarom zullen wij voor de resolutie stemmen.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Van der Laan vindt dat wij kwijting moeten verlenen voor het begrotingsjaar 1997 en wij zien dit als een welwillend gebaar naar de nieuwe Commissie toe, zoals ook de vorige sprekers beklemtoond hebben. De kwijting wordt gegeven naar aanleiding van de door de Commissie aangekondigde grondige hervormingen, zie paragraaf 1 van de resolutie. Wie gelooft dat het verlenen van kwijting voor 1997, na de weigering voor 1996, weer alles in orde brengt, heeft het verkeerd voor. Naar mijn mening blijft de vraag in hoeverre de nieuwe Commisie daadwerkelijk bereid is zichzelf en haar ambtenaren door het Parlement en het Hof te laten controleren, onbeantwoord.
Een voorbeeld. Een van de eerste problemen die ons als pas geïnstalleerde Commissie begrotingscontrole bezighield, was de zaak-Fléchard, de fraude met export van boter naar de voormalige Sovjetunie in het begin van de jaren '90. Op 7 januari 1994 was door hoge ambtenaren van de Commissie beslist de firma in kwestie de te betalen boete van bijna 18 miljoen euro zo goed als volledig kwijt te schelden. Dat was een duidelijke inbreuk op de geldende communautaire voorschriften. Wij zijn dit pas eind 1998 door een anonieme brief aan de weet gekomen.
Alles wat de leden van de Commissie-Prodi daarover te zeggen hadden, was dat we naar de toekomst moeten kijken in plaats van oude koeien uit de gracht te halen. Het schandalige daarbij is dat een directeur-generaal en een directeur die erbij betrokken waren, zonder blikken of blozen verklaren dat de notulen van de beslissende vergadering op 7 januari 1994 om een onverklaarbare reden zijn verdwenen. Er bestond nochtans meer dan één exemplaar van deze notulen. Elke deelnemer had zijn exemplaar ontvangen, maar ze zijn allemaal onvindbaar, allemaal! In dergelijke situaties kan men niet meer zeggen: spons erover! Deze zaak zou op de lijst van door OLAF te onderzoeken interne gevallen moeten staan, maar bij mijn weten is dat nog steeds niet het geval. Een dergelijk geval zou ook bij de gerechtelijke autoriteiten bekend moeten worden gemaakt, want het laten verdwijnen van documenten en notulen is geen onbelangrijk delict. Volgens artikel 241 van het Belgisch strafwetboek is het een strafbaar feit. Ik kan alleen maar zeggen dat wij hier in het kader van de kwijtingsprocedure voor 1998 beslist nog op zullen terugkomen.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, wij weten allemaal dat het Parlement besloot de kwijting voor het begrotingsjaar 1997 uit te stellen in afwachting van toezeggingen door de nieuwe Europese Commissie over interne hervormingen. Naar aanleiding hiervan heeft de Commissie diverse beloftes gedaan en al veel hervormingsmaatregelen getroffen. Wij moeten erkennen dat de nieuwe Commissievoorzitter, de heer Prodi, en zijn team het ernstig menen met de tenuitvoerlegging van de door dit Parlement geformuleerde eisen op het gebied van financiële controle. De hervorming van de Europese Commissie dient nu echter in de context te worden geplaatst van de voorbereidingen voor de intergouvernementele conferentie en de hervorming van diverse EU-beleidsterreinen en -initiatieven.
De bestaande EU-Verdragen zullen worden gewijzigd om, bijvoorbeeld, het welslagen van het uitbreidingsproces mogelijk te maken. Ik ben er zeker van dat verdere hervormingen van de EU-instellingen in dit debat aan de orde zullen komen. Vanuit het oogpunt van de kleine lidstaten is het echter van belang dat de hervorming van de Commissie zich voltrekt op een wijze waarbij de vertegenwoordiging van kleine lidstaten in de Commissie gewaarborgd blijft.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, aan de Commissie wordt voor het jaar 1997 kwijting verleend, maar ze verdient het niet. In 1997 was de oude Commissie nog aan en daarom vindt de nieuwe dat zij de verantwoordelijkheid niet kan nemen. Het klopt dat de uitvoering van de begroting van 1997 tot de verantwoordelijkheid van de oude Commissie behoort, maar de nieuwe Commissie heeft zich ertoe verplicht schoon schip te maken na de vorige schandalen en ik moet zeggen dat ik niet bijzonder onder de indruk ben. De vroegere mentaliteit, die erin bestond dingen te verbergen en vriendjes de hand boven het hoofd te houden, bestaat helaas nog steeds. Sommigen vinden dat het beter is oude zondaars te begraven en opnieuw te beginnen. Ik vind dat we niet met een schone lei kunnen beginnen zolang we niet behoorlijk hebben opgeruimd. Ik verwijs hierbij speciaal naar de schandalen in ECHO. Het ergert mij enorm dat het zo moeilijk is documenten over deze zaak te pakken te krijgen. Ik ben rapporteur voor ECHO in de Commissie begrotingscontrole en ik kan mijn taak met moeite uitvoeren omdat de Commissie weigert mij de vereiste informatie te geven. Het lijkt alsof de Commissie iets te verbergen heeft. Mijn onderzoeken wijzen helaas ook in deze richting. De Commissie speelt geen open kaart en doet net hetzelfde als de vorige Commissie, die hierdoor ten val kwam. Ik sta daarom ook volledig achter de eis dat het Parlement een onvoorwaardelijke toegang tot alle documenten moet hebben. Anders kunnen wij ons werk niet behoorlijk doen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, dames en heren, ik hoop dat ik de vraag of wij kwijting verdienen, positief kan beantwoorden. Samen met het verslag van de Rekenkamer geeft kwijting de belastingbetalers een antwoord op de vraag of en in hoeverre de begrotingsmiddelen zuinig en volgens de politieke prioriteiten aangewend zijn, welke tekortkomingen er zijn en vooral ook welke maatregelen genomen zullen worden om deze op te vangen.
De publieke opinie weet dat het Europees Parlement de kwijtingsprocedure niet als routine beschouwt, maar zeer grondig behandelt. Ook de Commissie weet dit sinds vorig jaar, toen de kwijting geweigerd werd met het gevolg dat de vorige Commissie moest aftreden. Het debat van vandaag over het verlenen van kwijting voor 1997 is dan ook het einde van een lang proces. Bijna alle belangrijke thema's waarmee de Commissie in ruime zin bezig is, kwamen aan bod.
Het verslag van mevrouw Van der Laan beschrijft alle instrumenten. Het is een zeer ambitieus verslag. Het concentreert zich op de hervormingen die reeds werden aangevat en vooral op deze die nog niet begonnen zijn. De Commissie staat achter de ambities van de rapporteur. Mevrouw Van der Laan, mijn felicitaties voor dit inderdaad zeer ambitieuze verslag.
Ik zal nu dieper ingaan op enkele punten in het verslag. Ten eerste de uitbesteding van taken, waaraan in het verslag terecht veel aandacht wordt besteed. Wij hebben hierover in de commissie een lang debat gevoerd, ook in het kader van de begrotingsprocedure voor het jaar 2000, en de Commissie heeft het Parlement beloofd op dit gebied snel stappen te ondernemen.
Voor de Bureaus voor technische bijstand speelt het buitenlands beleid de grootste rol. Mijn collega Chris Patten heeft samen met de andere commissarissen die bevoegd zijn voor het buitenlands beleid reeds vorig jaar een evaluatiegroep aangeduid, die de taken van de huidige BTB's in een snel tempo onder de loep neemt en onderzoekt welke taken in de toekomst onder een andere vorm dienen uitgevoerd te worden.
De groep heeft zich voorgenomen na het voorleggen van het algemene hervormingspakket ook specifieke voorstellen te doen voor dit aspect van het buitenlands beleid. De Commissie zal er allicht niet in slagen reeds tegen 31 maart een gedetailleerd voorstel te doen, maar wij hopen toch kort erna.
In uw verslag vestigt u de aandacht op het vademecum. Dit vademecum is een element van het pakket hervormingsmaatregelen. Ik kan u meedelen dat er speciaal voor dit aspect van het buitenlands beleid concrete maatregelen in de maak zijn, ook in de zin zoals in het verslag van de heer Bourlanges gevraagd wordt.
Een ander aspect van het verslag is de eis tot meer transparantie. Ik kan u verzekeren dat ook dit tot de hervormingsvoorstellen van de Commissie behoort. De Commissie wil een open Commissie zijn, die het Parlement alleen informatie onthoudt wanneer ernstige belangen gevrijwaard moeten worden. Ik heb er alle vertrouwen in dat deze zaken via het interinstitutioneel overleg geregeld kunnen worden.
De Commissie zal ook het informatiegehalte in de afsluiting van de rekeningen verbeteren en gaat daarmee verder dan de huidige juridische verplichtingen haar opleggen, zoals het Parlement en de Rekenkamer willen. Tijdens het debat over het verslag van de Rekenkamer heb ik reeds beloofd dat ik gevolg zal geven aan het verzoek, dat ook in dit verslag is opgenomen, om een systematische follow-up te doen, omdat ik dat ook noodzakelijk acht. Op mijn verzoek heeft de Commissie besloten de accountants opdracht te geven reeds voor de boekhouding van het jaar 1999 rekening te houden met de kritiek van de Rekenkamer en de vooruitbetalingen afzonderlijk te boeken opdat deze informatie apart beschikbaar zou zijn.
De fraudebestrijding moet verder versterkt worden. Deze voormiddag hadden wij het al even over OLAF. Ik wijs nogmaals op de personeelsuitbreiding die in de begroting voor 2000 is gepland. Mevrouw Stauner, de aanklacht waarover ik het deze morgen had, is niet alleen aangekondigd, maar ook reeds ingediend. Dit getuigt alweer van de vastberadenheid van de Commissie om erop toe te zien dat geen enkele instelling de regeling waartoe de Raad en het Parlement besloten hebben, te omzeilen. Ze geldt voor alle instellingen van de Europese Gemeenschap.
Tot slot verlangt u ook een betere dialoog met de lidstaten over de noodzakelijke verbeteringen in de beslissingsprocedure betreffende communautaire middelen. Ook deze eisen steun ik en ik zal ervoor zorgen dat ze verwezenlijkt worden voor zover ze de Commissie betreffen.
Met betrekking tot het probleem van het GAZA-ziekenhuis en het Palestijns parlement, kan ik u meedelen dat dit ziekenhuis vanaf 15 juli 2000 voor ambulante behandelingen en vanaf 15 oktober voor opnames geopend zal zijn. Ten tweede zal de Commissie het Parlement uiterlijk op 31 maart op de hoogte brengen van de gemaakte vorderingen in het ziekenhuis en de stand van zaken met betrekking tot het aanwijzen van adviseurs die de aanbesteding voor de bouw van het Palestijns parlement zullen voorbereiden.
Alle hervormingsmaatregelen die ik besproken heb, maken deel uit van een totaalconcept. Collega Kinnock zal u het totaalconcept namens de Commissie voorstellen en u meer informatie verschaffen over de politieke prioriteiten in deze zittingsperiode alsook over de details betreffende een concreet, controleerbaar en haalbaar tijdschema.
De verwezenlijking van deze plannen moet de Europese Unie als geheel slagvaardiger en transparanter maken. Het is de taak van het Parlement, vooral in het kader van de kwijtingsprocedure, de activiteiten van de Commissie te controleren. De Commissie is zich terdege bewust van de effectiviteit en grondigheid waarmee het Parlement deze controle uitvoert. Daarom verheugt het mij des te meer dat de begonnen hervormingsmaatregelen door het Parlement positief worden onthaald en dat het Parlement bereid is de Commissie voor 1997 kwijting te verlenen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0001/2000) van de heer Van Hulten, namens de Commissie begrotingscontrole, over het te geven gevolg aan het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen over de hervorming van de Commissie.

Van Hulten
Mijnheer de Voorzitter, verleden jaar rond deze tijd is op initiatief van het Europees Parlement het Comité van Onafhankelijke Deskundigen opgericht, met als voorzitter de heer Middelhoek. Het kreeg tot taak een onderzoek in te stellen naar de beschuldigingen van fraude, vriendjespolitiek en corruptie binnen de Europese Commissie. Op 15 maart publiceerde het Comité zijn eerste verslag, waarin geconcludeerd werd dat het moeilijk was "binnen de Commissie nog iemand te vinden met enig besef van verantwoordelijkheid". Luttele uren na de presentatie van het verslag kondigde Commissievoorzitter Santer het ontslag aan van zijn hele ploeg. Dit ontslag betekende het einde van een bittere strijd tussen een Parlement dat gaandeweg zelfverzekerder werd, en een Europese Commissie die aan het wegzakken was in een moeras van schandalen. Sinds dat tijdstip is het Brusselse landschap onherkenbaar veranderd. Een nieuw en versterkt Parlement werd gekozen en een nieuwe Commissie is aangetreden. Toen hij op 21 juli in dit Parlement het woord voerde, beloofde kandidaat-Commissievoorzitter Prodi zich alles gelegen te laten liggen aan het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen over de hervorming van de Commissie, dat 90 gedetailleerde aanbevelingen bevat en waarover wij hier vandaag beraadslagen.
De nieuwe Commissie heeft al een aantal belangrijke stappen gezet op de weg naar verandering. Er is een gedragscode overeengekomen voor Commissieleden en hun kabinetten. In een symbolisch maar niettemin betekenisvol gebaar hebben de Commissieleden besloten niet langer gebruik te maken van hun recht op accijnsvrije aankopen van alcohol, tabak, benzine en consumptiegoederen. Er zijn nieuwe regels gekomen voor de benoeming van hoge ambtenaren. De directoraten-generaal zijn in aantal verminderd. De Commissie heeft, naar mijn gevoel, een duidelijke wil tot verandering getoond en daarvoor verdient zij onze lof. Het uiteindelijke doel van de hervormingen dient te bestaan in het scheppen van een krachtig en eerlijk Europees openbaar bestuur, dat in staat is doelmatig en efficiënt zijn taken te verrichten; een bestuur met ambtenaren die over de middelen beschikken om hun taken te vervullen en die hiervoor op alle niveaus rekenschap moeten kunnen afleggen; een bestuur dat oog en waardering heeft voor verdienstelijk gedrag en dat ambtenaren stimuleert hun vaardigheden volledig te ontplooien. Om dit te bereiken dient op vier terreinen te worden opgetreden.
Ten eerste moeten het financiële beheer en de financiële controle binnen de Commissie worden verbeterd. Het ontbreken van een goed functionerend systeem van financiële controle is een van de voornaamste problemen. De directoraten-generaal van de Commissie moeten volledig verantwoordelijk worden gemaakt voor hun eigen uitgaven, met inbegrip van de financiële controle. Er moet een nieuwe onafhankelijke auditdienst worden opgericht. Directoraten-generaal moeten hun eigen jaarrekeningen publiceren, zodat probleemgebieden duidelijk zichtbaar worden gemaakt, en zij moeten jaarlijkse doelen vaststellen voor de vermindering van fraude en onregelmatigheden. Als tegenwicht voor deze grotere mate van autonomie moet het leidinggevend personeel volledige en persoonlijke verantwoordelijkheid dragen.
Het behoeft geen betoog dat de overgang naar een dergelijk nieuw systeem tijd zal vergen. Het Financieel Reglement zal moeten worden gewijzigd en ook het Parlement moet inspraak hebben in dit proces. Hoewel de Commissie in deze overgangsfase het Verdrag en het Financieel Reglement moet respecteren mag dit geen excuus zijn voor traagheid. De tijd dringt om de veranderingen tot stand te brengen.
Op de tweede plaats moet de strijd tegen fraude, wanbeheer en vriendjespolitiek worden geïntensiveerd, en dan vooral door een omgeving te scheppen waarbinnen dergelijke handelwijzen ondenkbaar zijn. Hierbij hebben Commissieleden en kaderpersoneel een voorbeeldfunctie te vervullen, terwijl ook in specifieke opleidingen moet worden voorzien. Daarnaast moeten de reeds bestaande systemen voor fraudebestrijding worden versterkt. OLAF, de vorig jaar opgerichte Commissiedienst, dient onder het gezag te worden geplaatst van een onafhankelijke Europese openbare aanklager. Deze heeft de taak om misdaden tegen de financiële belangen van de Unie, die begaan zijn door leden en ambtenaren van de Europese instellingen, te doen vervolgen door nationale rechtbanken. Op basis van artikel 280 van het Verdrag kan en moet hiertoe uiterlijk halverwege dit jaar een voorstel worden ingediend.
Op de derde plaats is het zaak normen en waarden vast te stellen voor het Europese openbaar bestuur. De politieke crisis die begin vorig jaar tot de val van de Commissie leidde heeft duidelijk aangetoond dat ondubbelzinnige en dwingende gedragsregels noodzakelijk zijn. Sindsdien is een aantal codes in werking getreden. Deze moeten door het Parlement worden beoordeeld en een bindend karakter krijgen. De Europese instellingen zouden het voorbeeld van een aantal landen, met name het Verenigd Koninkrijk, moeten volgen en een commissie voor normen en waarden in het openbaar bestuur moeten oprichten. Deze commissie zou gemachtigd moeten worden tot het geven van adviezen over deontologie en gedragsregels in de Europese instellingen. Klokkenluiders die handelen in goed vertrouwen, moeten bescherming genieten. Eind vorig jaar kondigde de heer Kinnock nieuwe maatregelen aan voor de bescherming van klokkenluiders. Deze maatregelen moeten onverwijld van kracht worden.
Hoewel zulke maatregelen nimmer in de plaats kunnen treden van goed bestuur, functioneren zij als veiligheidsklep als er zaken verkeerd gaan. Voorts is het essentieel dat de hervormingen niet tot de Commissie beperkt blijven. Het Parlement moet zich eveneens bezinnen op de nodige verbeteringen in zijn intern functioneren, administratieve procedures en bestuurspraktijken.
Tot slot is het noodzakelijk het personeelsbeleid van de Commissie te moderniseren. Het beantwoordt duidelijk niet langer aan de eisen van een moderne, multinationale organisatie. De sociale dialoog heeft dikwijls als een rem op hervormingen gewerkt en moet hoognodig op de helling. Een loopbaan bij de Europese instellingen moet aantrekkelijker worden gemaakt. Te veel jonge ambtenaren verlaten hun baan al na een paar jaar. Prestaties moeten worden erkend en beloond, en voor bevordering naar een hogere rang dient een bijkomende opleiding een conditio sine qua non te zijn. Ook dienen de procedures voor bevordering eerlijker en transparanter te worden.
Tot slot dient het salaris- en arbeidsvoorwaardenpakket opnieuw te worden bezien. Het moet flexibeler worden en beter aangepast aan de geldende arbeidsmarktvoorwaarden. Het moet van zijn achterhaalde facetten worden ontdaan en rekening houden met de gerechtvaardigde bezorgdheid van het grote publiek, dat niet kan inzien waarom Europese ambtenaren voor onbepaalde tijd een ontheemdingstoelage kunnen genieten in een Europa zonder grenzen, of belastingen betalen die dikwijls ver beneden het in de lidstaten geldende niveau liggen.
Commissaris Kinnock zal morgen zijn mededeling over de hervormingen presenteren. Deze mededeling moet van een duidelijk tijdplan vergezeld gaan. Nu de nieuwe Commissie en het nieuw Parlement goed op stoom zijn gekomen is er geen beter moment voor hervormingen denkbaar, nu of in de toekomst. De uitbreiding van de Unie ligt binnen enkele jaren in het verschiet. Nu is het ideale tijdstip voor Europa om zijn huis op orde te brengen, om zijn instellingen verantwoordelijkheidszin, zoals de onafhankelijke deskundigen het zouden noemen, bij te brengen.
In juni vorig jaar hebben de Europese kiezers een duidelijk signaal gegeven dat zij genoeg hebben van de eindeloze berichten over wanbeheer en vriendjespolitiek. Aan deze berichten kan op een heel simpele manier een einde worden gemaakt. Laten we het wanbeheer en de vriendjespolitiek gewoon afschaffen.

Zappalà
Mijnheer de Voorzitter, om elk misverstand te voorkomen en in de hoop dat werkelijk niemand mij verkeerd begrijpt, wil ik bij voorbaat duidelijk maken dat ik absoluut voor fraudebestrijding ben en volledig achter de noodzakelijke hervormingen sta.
Het onderhavige vraagstuk is echter allesbehalve gemakkelijk en verdient eigenlijk een grondig en diepgaand onderzoek. Desalniettemin zal ik mij beperken tot enkele korte opmerkingen. Wij moeten namelijk wel beseffen waar het precies om gaat. Natuurlijk kunnen deskundigen inlichtingen geven, meningen uiten en goede raad geven, maar zij hebben geen politieke verantwoordelijkheid en hoeven zich niet te bekommeren om verkiezingen. Politici moeten mijns inziens echter goed onderzoeken wat zij wel en wat zij niet voetstoots uit een deskundigenverslag kunnen overnemen. Ik heb namelijk de indruk gekregen dat zich her en der zelfdestructieve neigingen voordoen.
Ik ben van mening - en ik beperk mij nogmaals tot enkele punten - dat mijns inziens de leden van dit Parlement zich enkel en alleen moeten laten leiden door het Parlement zelf en door niemand anders. Als zij zich door anderen laten leiden, zullen zij het gezag en de representativiteit van het Parlement schade berokkenen. Dan zullen zij het Parlement in de komende jaren ondermijnen en vooruitgang onmogelijk maken, terwijl vooruitgang juist geboden is.
Natuurlijk mag niemand het Europees Parlement en zijn commissies documenten weigeren. Dat is zeer belangrijk. Als vertrouwelijke zaken worden voorgelegd aan het Parlement, zullen de leden deze vertrouwelijkheid op grond van hun eigen morele instelling en hun eigen verantwoordelijkheidsbesef eerbiedigen. Niemand kan hen die opleggen. Dat doen zij uit eigen beweging. Verder moeten wij wel beseffen dat er geen Europese rechtspraak is. Elke lidstaat heeft zijn eigen rechtspraak. Wij lopen dan ook het risico dat als men nationale justitiële instanties belast met vervolging van bepaalde delicten, diezelfde delicten eventueel op verschillende wijze zullen worden bestraft. Ik ben het eens met de noodzaak van een onderzoeksstelsel, maar ik ben er tevens van overtuigd dat het recht op verdediging overal hetzelfde is: onaantastbaar en gelijkwaardig. Ik ben er tegen dat men zo gemakkelijk en eenvoudig ambtenaren van de Europese Gemeenschap kan beschuldigen van strafbare feiten: verklikkerij hoort niet thuis in het derde millennium.
Dit Parlement moet zich laten leiden door het beginsel van democratie. Democratie betekent dat de hervormingen moeten worden doorgevoerd die dit Parlement meer bevoegdheden geven, die dit Parlement vooruit doen gaan en niet achteruit.

Elles
Met het debat over het verslag-Van Hulten komt er een einde aan een van de meest traumatische perioden voor de Europese instellingen sedert hun oprichting in 1957. De weigering van het Europees Parlement kwijting te verlenen en de definitieve afwijzing van de begroting voor 1996, de motie van afkeuring die een jaar geleden om uiteenlopende reden in dit Parlement is ingediend en het eerste verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen over de hervorming van de Commissie, dat tot het aftreden van de gehele Commissie leidde, maken nu deel uit van de Europese folklore. Degenen onder ons die deze historische gebeurtenissen van nabij hebben meegemaakt, beseffen terdege dat deze opzienbarende ontwikkelingen achterwege zouden zijn gebleven als wij niet onze parlementaire macht hadden ingezet om op veranderingen in het functioneren van de Commissie aan te dringen.
Er zij aan herinnerd dat de Raad van ministers, hier hedenavond wederom afwezig, zijn goedkeuring hechtte aan de kwijting voor 1997 - niet die voor 1996 - op de dag dat de Commissie besloot af te treden, namelijk 15 maart.
Dit brengt ons tot het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen, waaraan we al in september verleden jaar een kort debat mochten wijden. Onze eerste zorg in de PPE-DE-Fractie is, het vertrouwen van het publiek in de Europese Commissie te herstellen. Voortbouwen aan een sterk Europa heeft geen zin als de bevolking merkt dat het ontbreekt aan een systeem waarbij ambtenaren die over de schreef gaan op democratische wijze rekenschap dienen af te leggen. Wij zullen dan ook geen centimeter opgeven van hetgeen wij de afgelopen maanden aan terrein gewonnen hebben op het vlak van meer openheid en transparantie. De regen van recente aankondigingen door commissaris Kinnock van allerlei beleidsvoorstellen die binnenkort in een Witboek vervat zullen worden, vervult ons daarom met ongerustheid. Hoewel hieruit de wens tot snel optreden naar voren treedt, ontstaat tevens de indruk dat de Commissie meer op zenden dan op luisteren is ingesteld.
Onze bezorgdheid wordt nog groter als we mogen afgaan op een recent gerucht - namelijk dat de Commissie de toegang van het Parlement tot informatie drastisch wil beperken. Dit was nu juist een van de oorzaken voor de val van de vorige Commissie. Heeft men zijn les nog steeds niet geleerd?
Het besef dat nog onderhandeld moet worden over het kader waarbinnen de betrekkingen tussen Parlement en Commissie zich afspelen, leidde ertoe dat wij bij de behandeling van dit verslag in onze commissie het oneens waren met de rapporteur. Wij gingen niet akkoord met zijn mening, als zou het vernederend zijn indien het Parlement al te nauwkeurige instructies zou geven over de door de Commissie uit te voeren hervormingen. Mijnheer Van Hulten, hoe vager wij zijn in onze resoluties, hoe meer ruimte wij de Commissie en uw voormalige collega's in de Raad geven om precies te doen waar zij zin in hebben. Wij vinden dat het merendeel van de aanbevelingen in het verslag der wijzen moet worden gevolgd. Als Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten hebben wij al deze aanbevelingen op commissieniveau ingediend. Een groot gedeelte is nu terechtgekomen in het verslag-Van Hulten, waardoor dit grondig gewijzigd uit onze commissie is gekomen.
Enkele amendementen die het in de commissie niet haalden zullen wij ter plenaire vergadering opnieuw indienen. Het gaat hier met name om onze wens de gedragscodes ook te betrekken op verdienste en bestuurlijke vaardigheden. Uzelf, commissaris, was het tijdens onze hoorzittingen van afgelopen september trouwens hiermee eens, in het bijzonder bij de beoordeling van aanstellingen en bevorderingen.
Vooruitblikkend, weten wij dat we ons bevinden in de beginfase van een lang proces van voortdurende hervorming binnen de Europese Commissie. Wij wensen vooral dat de buitenwereld erkenning toont voor het hoog niveau van inzet en vaardigheden van Commissie-ambtenaren, een reputatie die door het wangedrag van enkelen is geschaad.
Commissaris, omdat u deel uitmaakte van de vorige Commissie kent u de oorzaken van de crisis. Kort samengevat ging het om de uitvoering van programma's waarvoor onvoldoende personeel beschikbaar was. Wij vragen u met klem deze gelegenheid te benutten om in de werkelijke personeelsbehoeften van de Commissie, met het oog op haar essentiële taken, te voorzien. Onze positie dienaangaande hebben wij met betrekking tot de begroting voor 2000 meer dan duidelijk gemaakt. De komende vijf jaar zullen wij er nauwlettend op toezien dat de thans voorgestelde hervormingen volledig ten uitvoer worden gelegd, en onze steun geven aan het moderniseren van de instellingen. Maar wij zullen niet aarzelen onze financiële of andere steun in te trekken, indien gehandeld wordt in strijd met de door Commissievoorzitter Prodi bij zijn ambtsaanvaarding beloofde openheid.
Laat ons hopen dat institutionele aanvaringen vermeden kunnen worden via een permanente dialoog, die berust op het principe dat het Parlement bij de beoordeling van het hervormingsproces binnen de Commissie een volwaardige partner is.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, u moet het mij niet euvel duiden als ik er niet in slaag ook maar half zo dramatisch te zijn in mijn presentatie als de heer Elles. Eerst zou ik de heer Van Hulten willen danken voor zijn verslag, dat een uitstekend stuk werk is. Het Parlement zou er fout aan hebben gedaan alle aanbevelingen van een extern orgaan klakkeloos over te nemen, omdat het Parlement op deze punten een eigen mening dient te hebben. Het is een goede zaak dat wij met een doelgericht verslag kunnen komen, en dat is precies wat de heer Van Hulten heeft gedaan. Mag ik de heer Elles verzoeken het paard niet achter de wagen te spannen? Inderdaad hebben de socialisten op veel punten verloren maar deze moeten ook nog worden binnengehaald ter plenaire vergadering. Ik zou hem willen waarschuwen dat dit morgen nog niet zo vanzelfsprekend zal zijn.
Commissaris Kinnock zou ik willen danken voor al zijn inspanningen tot dusver. Hij heeft er geen twijfel over laten bestaan dat hij aanstuurt op radicale veranderingen. In zijn streven staat het bevorderen van meer verantwoordelijkheidszin centraal. Het is duidelijk dat dit van hoog tot laag dient te worden ontwikkeld overeenkomstig de op elk niveau binnen de Commissie bestaande behoeften.
Dat het Financieel Reglement gewijzigd moet worden is eveneens duidelijk. Mensen mogen niet langer in staat zijn verantwoordelijkheden af te schuiven op een ander. Wanneer er fouten worden gemaakt binnen de Commissie moet daarvan rekenschap worden afgelegd. Wij moeten erop kunnen rekenen dat een voortdurend beneden de maat functioneren tot ontslag zal leiden. Elders is dit de gewoonste zaak van de wereld, maar wanneer dit voorstel aan de Commissie wordt voorgelegd, schijnt het uiterst radicaal te zijn.
Wij kunnen niet blijven berusten in een situatie waarin onbekwaamheid, wanbeheer en fraude de Europese belastingbetaler geld kosten en de dienstverlening beneden de maat blijft. Ik zal u hiervan een voorbeeld geven. In het verslag van de Europese Rekenkamer over 1998 werd melding gemaakt van een rekenfout met wisselkoersen met betrekking tot Italiaanse wijn, die de belastingbetaler 8 à 10 miljoen Britse ponden heeft gekost. Dit is natuurlijk onaanvaardbaar. Wat is er gebeurd met degene die voor de rekenfout verantwoordelijk was? Wat nodig is, is een systeem van stimulansen en bevorderingen dat gebaseerd is op prestaties. Natuurlijk erkennen wij dat de meeste Commissie-ambtenaren heel hard werken, maar wij vinden ook dat er ouderwetse praktijken bestaan. Wij zien met verlangen het volledige Commissievoorstel inzake hervorming tegemoet en zullen met plezier samen met de Commissie de gedetailleerde uitwerking ter hand nemen. In tegenstelling tot hetgeen de heer Elles zopas opmerkte, heeft de Commissie namelijk beloofd tussen nu en 1 maart hierover met het Parlement in discussie te zullen blijven.
Ook moeten we toegeven dat het gezegde van de pot verwijt de ketel hier wel degelijk opgaat. Het Europees Parlement kan voor een aantal zaken evenmin bogen op een smetteloos verleden. Ook hier moet nog het nodige gebeuren om ons huis op orde te brengen. Ons eigen personeelsbeleid is ouderwets en onze werkmethoden moeten voor een groot deel grondig op de helling. Het is mijn hoop dat het Europees Parlement de Commissie in haar hervormingsproces op de voet zal volgen.
Wij hebben begrip voor de voorstellen betreffende budgettering die rechtstreeks aan de werkzaamheden gerelateerd is. Wij erkennen dat dit discipline vergt van de Commissie-ambtenaren en wij erkennen eveneens dat wij ook in dit Parlement discipline moeten kunnen opbrengen met betrekking tot het vaststellen van negatieve prioriteiten.
Tot slot wil ik de Commissie erop wijzen dat zij dient te werken aan haar imago ten opzichte van het grote publiek. De Europese belastingbetalers moeten worden gerustgesteld. Het lot van de Commissie, van de hele Europese Unie, berust op het welslagen van de hervorming. Het centrale punt is immers of wij deze hele hervormingsoperatie kunnen waarmaken.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met mijn complimenten te richten tot de rapporteur, de heer Van Hulten, voor zijn eerste verslag. Ik heb speciaal bewondering voor hem dat hem de moed niet in de schoenen is gezonken toen hij bedolven werd onder zoveel amendementen. Ik denk dat het verslag van de Wijzen een nuttig verslag is geweest en ik denk dat het ook nuttig is voor dit Parlement - het is ook al door mevrouw Morgan gezegd - dat wijzelf ook eens een keer expertise van buitenaf vragen om te kijken hoe onze administratie wordt gerund. Wij hebben daartoe een amendement ingediend.
Uit de vele punten uit het verslag van de heer Van Hulten zou ik er een aantal willen benadrukken, dat is niet in de mate van belangrijkheid maar gewoon willekeurig. In de eerste plaats denk ik dat de Commissie veel meer aandacht moet besteden aan het goed bewaren van stukken. De archieven van de Commissie laten veel te wensen over. We hebben dat gemerkt toen wij de affaire-Flechard moesten onderzoeken die trouwens nog lang niet uitgezocht is. Merkwaardigerwijze waren heel belangrijke stukken verdwenen uit de kabinetten, zelfs van de president, van diverse directoraten-generaal en dat is iets wat duidelijk niet mag voorkomen. Als het Parlement goed wil controleren, moeten die stukken beschikbaar zijn en ik zou graag willen weten wat de Commissie eraan denkt te doen om dat te verbeteren.
Dan iets over de controle achteraf, de DAS. Het is ook al ten dele gezegd in het verslag-Van Hulten. Ik denk dat het goed zou zijn dat wij per categorie en per sector rapportcijfers gaan geven over hoe de begroting wordt uitgevoerd. Nu is de algemene indruk dat alles in Europa van de begroting slecht is. Het is duidelijk zo dat wij de laatste jaren een verbeterende tendens gezien hebben bij landbouw en een verslechterende bij structuuruitgaven. Kan dat? Ik zou de Commissie willen voorstellen een deadline vast te stellen voor het doorvoeren van de hervormingen. Als wij nieuwe lidstaten toelaten kan het niet zo zijn dat wij ons eigen Huis nog niet op orde hebben.

Staes
Voorzitter, collega's, vooreerst dank aan collega Van Hulten. Het is zijn eerste verslag hier in de plenaire. Dat is een proficiat waard, hoewel ik het natuurlijk betreur dat hij dat verslag niet in zijn eigen moedertaal heeft toegelicht.
Beste collega's, het is een moeilijk tot stand gekomen verslag dat wellicht te laat komt. Het heeft naar mijn mening vooral te maken met het gekrakeel tussen de twee grote fracties in onze Commissie begrotingscontrole. Laat ons eerlijk zijn. Het tweede verslag van Wijzen kwam eraan in september. We zijn nu vier maanden verder. Ondertussen werd de heer Van Hulten bedolven onder amendementen, meer dan 100 amendementen in een eerste ronde. Hij ging opnieuw aan de slag, herschreef zijn verslag, hield rekening met heel wat suggesties maar moest in een tweede ronde nog eens bijna 100 amendementen onder ogen zien. Dit alles zorgt dus, en daar vrees ik een beetje voor, wellicht voor een te gedetailleerd, een te omvangrijk en een te laat ingediend verslag.
Bovendien keurde, naar ik vernam, net vandaag de Commissie een verslag goed over de hervorming van de Commissie dat voor verdere consultering zal rondgestuurd worden naar verschillende instellingen en ook naar ons Parlement, hoop ik. Zou de heer Kinnock vanavond misschien al een tipje van de sluier kunnen oplichten?
Collega Van Hulten, mijn fractie van groenen en regionalisten steunt straks de pogingen in de plenaire vergadering van morgenmiddag om dit verslag alsnog wat te verfraaien. Het heeft immers geen zin om woord voor woord de vele goede aanbevelingen van het Comité van Wijzen in uw verslag op te nemen. Als we morgen dus tegen sommige amendementen stemmen of tegen bepaalde paragrafen, is dat zeker niet omwille van de inhoud maar met de bedoeling om van uw verslag een meer leesbaar geheel te maken. In elk geval moet het duidelijk zijn dat mijn fractie natuurlijk volledig de aanbevelingen van het Comité van Wijzen ondersteunt.
Hoe dan ook zie ik dus uit naar het document dat vandaag is goedgekeurd door de Commissie. Hoe dan ook zie ik ook uit naar het Witboek dat er straks in februari aankomt. Hoe dan ook moet ik u meedelen, mijnheer de commissaris, dat én het verslag van Wijzen én het verslag van de heer Van Hulten voor onze fractie ijkpunten zullen worden, ijkpunten die ons duidelijk zullen maken of wij ja dan neen wantrouwen of vertrouwen in de Commissie Prodi kunnen hebben.
Tenslotte nog dit. Net zoals het Witboek over voedselveiligheid dat vorige week werd goedgekeurd en vrijgegeven werd aan de publieke opinie en dat een concrete tijdslimiet bepaalde, vragen wij dat ook van het nieuwe Witboek over de hervorming van de Commissie. Ik denk dat daar nood aan is omdat de publieke opinie uitziet naar verandering en in elk geval wil mijn fractie dat tegen eind 2002 een duidelijke verandering wordt gerealiseerd.

Meijer
Voorzitter, het is goed dat dit verslag er is maar er is eigenlijk meer nodig. Fraude, wanbeheer en vriendjespolitiek ontstaan niet toevallig. Ze krijgen de meeste kans als de democratische controle op de geldstromen gering is. Via de structuurfondsen wordt een groot deel van de Europese begroting rondgepompt. Dat is alleen zinvol zolang het gaat om solidariteit waarbij rijke lidstaten bijdragen aan het inkomen en de ontwikkeling van armere lidstaten. Maar er wordt ook geld rondgepompt dat via Brussel weer teruggaat naar dezelfde rijke lidstaten. Gemeenten en regionale overheden zien dat als hun eigen geld, maar ze kunnen dat geld alleen krijgen door veel geld en menskracht te steken in lobbyen en onderhandelen.
Na elk onbedoeld gebruik van dit geld, en zeker na fraude, klinkt de roep om nog strengere controle. Zelfs de strengste controle kan dit probleem niet oplossen. Die zal hoogstens leiden tot meer bureaucratie en minder ruimte voor de invloed van lokale democratie en inspraak van de bevolking op de keuze en de invulling van projecten. Dit geld kan beter rechtstreeks door de nationale overheden worden doorgesluisd naar hun lagere overheden zonder Europese omweg.
We moeten de komende jaren eens nadenken over de mogelijkheid om de structuurfondsen te vervangen door een egalisatiefonds dat zich beperkt tot begrotingssteun voor lidstaten of hun deelstaten met een laag inkomen per hoofd van de bevolking. Dat is waarschijnlijk de enige weg om te komen tot minder fraude, minder overheadkosten, meer transparantie en meer democratie.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, er is nog geen jaar verstreken en nu al wordt duidelijk hoe verschillend het Parlement het eerste en het tweede verslag beoordeelt.
Het eerste verslag heeft heel veel publiciteit gekregen. Dit is in alle plechtigheid besproken en - evenals de polemieken en de uitgelekte persberichten in de daaraan voorafgaande periode - gebruikt om eerst de voorzitter van de Commissie en daarna het merendeel van de commissarissen onderuit te halen, ofschoon deze niets te maken hadden met fraude, wanbestuur en vriendjespolitiek.
Als ik nu lees wat er nog geen jaar geleden is gebeurd, wordt mij duidelijk dat dit verslag goed was voor alles en nog wat, maar niet voor de waarheid en hervormingen. Het is ook geen toeval dat bij bestelling van het tweede verslag, waarin veel zwaarder geschut had kunnen voorkomen, de uitdrukkelijke opdracht werd gegeven geen specifieke gevallen te onderzoeken. Bij daadwerkelijke vervolging van de in het verslag aan de kaak gestelde onregelmatigheden heeft men namelijk geen baat. Daar voelen noch de grote fracties van dit Parlement, noch de grote vakbonden veel voor. De vakbonden bewijzen immers alleen maar lippendienst wanneer zij het Europese overheidsambt verdedigen! In feite zijn zij alleen maar bezig met de corporatieve bescherming van hun leden, waarbij zij dubieus gebruik maken van hun verregaande bevoegdheden.
Er zitten vakbondsvertegenwoordigers in de tuchtraad en het comité voor het Statuut. Op die manier is het natuurlijk onmogelijk een ontrouwe ambtenaar de laan uit te sturen. Het Statuut zit daarmee echter wel muurvast. Vakbondsvertegenwoordigers zijn - en dat is begrijpelijk - ook juryleden bij vergelijkende onderzoeken en het zou mij absoluut niet verwonderen als zij ook al een voet tussen de deur van OLAF hadden gekregen. Dat zou OLAF bij voorbaat grote schade berokkenen want OLAF moet, tenminste formeel, de garantie geven boven de partijen te staan.

Van Dam
Voorzitter, in het verslag-Van Hulten onderstreept het Parlement de bittere noodzaak van grondige hervorming van het financiële beheer. De controle op de uitgaven moet veel beter, zowel bij de Commissie als in de lidstaten. Daarvoor moeten ook de Europese Rekenkamer en de nationale rekenkamers beter samenwerken. Verder bestaat er behoefte aan een regeling voor zogenaamde klokkenluiders. Al die aanbevelingen steunen wij van harte. Wel plaats ik enkele kanttekeningen.
Eén conclusie van het Comité van Wijzen is dat het huidige rechtskader voor de bestrijding van fraude ten nadele van de Europese Unie onsamenhangend en onvolledig is. In welke richting moeten we dat aanpakken? Niet door justitiële bevoegdheden aan de lidstaten te ontnemen en over te dragen aan een Europees openbaar ministerie. Zoiets veronderstelt Europees strafrecht en dat is er helemaal niet. Dit raakt bovendien de kern van de soevereiniteit van de lidstaten. De oplossing moeten we dan ook zoeken in betere samenwerking tussen de lidstaten op justitieel terrein. Coördinatie daarvan zou kunnen gebeuren door een soort Europese openbare aanklager. Deze moet niet zelf tot vervolging overgaan maar geeft misdrijven door aan de nationale gerechtelijke autoriteiten.
Het rapport van het Comité van Wijzen heeft ook Raad en Parlement het nodige te zeggen. Zo moet de Raad een veel groter gewicht toekennen aan de procedure voor kwijting van de Commissie. Evenzeer moet het Parlement de handschoen opnemen. Het is de hoogste tijd dat er nu eens een statuut voor de leden komt en een reiskostenvergoeding op basis van de werkelijke uitgaven. De vraag rijst of het Parlement nog wel bereid is om uit de impasse te komen. Deze week is in de juridische commissie het advies Rothley besproken en niets daarin wijst op die bereidheid.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, wat haar eigen hervorming betreft, bevindt de Commissie zich in een uitzichtloze situatie. Na de gebeurtenissen die tot het aftreden van de vorige Commissie hebben geleid, staan de verwachtingen enorm hoog gespannen. Vaak heb ik de indruk dat ook dit Huis redeneert volgens het principe: hoe radicaler de voorstellen zijn, des te meer steun ze hier krijgen. Anderzijds is de situatie niet met één pennentrek te veranderen, en de moeilijkheden dienen zich aan zodra de concrete omzetting en de details ervan ter sprake komen. Dat verklaart allicht ook waarom wij in de Commissie begrotingscontrole met dit thema meer problemen ondervonden dan verwacht. Toch mag het resultaat, dat nu hier voor ons ligt, er zijn en ik dank collega Van Hulten oprecht voor zijn werk aan dit verslag.
Op voorwaarde dat de amendementen dit verslag niet afzwakken, geeft het de Commissie op enkele punten duidelijke en ondubbelzinnige uitgangspunten. Ik begin met het belangrijkste. Wij willen geen afschaffing van de financiële controle. De tussenkomst van een financieel controleur moet mogelijk blijven, vooraleer betalingsverplichtingen worden aangegaan of betalingen worden uitgevoerd, niet in alle gevallen, maar telkens wanneer onzekerheden of risico's bestaan. De Commissie geeft hier de verkeerde signalen door het Directoraat-generaal voor financiële controle in Directoraat-generaal voor audit om te dopen. Het organigram van de Commissie kan gemakkelijk gewijzigd worden, maar het is veel moeilijker de juridische teksten te veranderen, meer in het bijzonder het Financieel Reglement.
Ik heb het niet precies nageteld, maar in het Financieel Reglement van de Gemeenschap en de desbetreffende uitvoeringsbepalingen worden de financieel controleur, zijn onafhankelijkheid en zijn taken op bijna 100 verschillende plaatsen genoemd. Dit kan niet genegeerd noch omzeild worden, ook niet met zogenaamde zachte wetgeving, zoals in onze commissie een keer is opgeworpen. Afgezien van dergelijke juridische overwegingen, zou het ook concreet een blunder zijn de financiële controle in traditionele zin juist op dit ogenblik af te schaffen. Nu staan de bevoegde personen in de Commissie immers eindelijk niet meer alleen, maar kunnen ze deel uitmaken van een aaneenschakeling van controle- en onderzoeksmechanismen. Naar onze mening zullen drie mechanismen elkaar in de toekomst overlappen: de onafhankelijke controle vooraf door de financieel controleur, de controle tijdens en nadien door de nieuw op te richten controledienst, ook auditdienst genoemd, en tot slot het gericht opsporen van onregelmatigheden door de nieuwe fraudebestrijdingseenheid OLAF.
Het is goed dat het verslag-Van Hulthen het verband tussen de drie duidelijk maakt en ook wijst op de belangrijke tekortkomingen die bijgestuurd moeten worden. Ik noem er slechts enkele op. De tuchtprocedures sorteren geen effect, vooral wanneer het erop aankomt ambtenaren voor hun fouten ook financiëel ter verantwoording te roepen. Er is een grote grijze zone en veel onduidelijkheden op het gebied van strafrechtelijke sancties. Juist hier zijn de toezeggingen van de Commissie eerder vaag. Nochtans zijn dit de harde noten die eindelijk gekraakt moeten worden!

Van den Berg
Voorzitter, op de eerste plaats wil ik mijn collega Van Hulten van harte feliciteren. Het is leuk om te kunnen zeggen dat hij uit onze delegatie komt en een beetje trots mag ik, geloof ik, wel op hem zijn. In ieder geval gefeliciteerd met zijn verslag.
Voorzitter, het aftreden van de Commissie heeft bij vele ambtenaren in de hiërarchie en de grote bureaucratie ook een cultuur van angst veroorzaakt. Het hele pleidooi om de cultuuromslag te maken naar een cultuur van verantwoordelijkheid lijkt mij een zeer fundamentele.
Van heel nabij heb ik in de ontwikkelingscommissie kunnen meemaken hoe duizenden projecten stagneren, dat soms tot 80 procent van het geld niet besteed wordt, soms een enorm stuwmeer van geld ontstaat, niet vanwege het feit dat het niet ontzettend hard nodig is, niet vanwege het feit dat er geen goede voorstellen zijn, maar doordat het hele systeem in zichzelf is vastgelopen. Gebrek aan verantwoordelijkheid, veel te veel ex ante, veel te weinig ex post en daardoor veel te weinig een cultuur van echte effectieve besteding. Dat resultaatgericht besteden en op basis daarvan het hele werk organiseren, het zou fantastisch zijn als we met dit verslag daartoe het signaal geven.
Ik hoop ontzettend dat de input die we hier leveren ertoe zal bijdragen, als het eerste conceptrapport van de Commissie straks op 1 maart het officiële rapport wordt, dat we hier daadwerkelijk die verandering zullen zien. Dan zal het een dienstverlening zijn, Voorzitter, zonder enige twijfel, aan het Europese publiek en zullen we ook door de resultaten die we tonen, iets terugverdienen en terugverwerven van datgene wat we in de afgelopen jaren blijkbaar hebben verloren. Dat is de beste steun die wij kunnen geven aan de Europese democratie. Als we daarmee wegkomen uit de cultuur van de jaren vijftig en overgaan naar de volgende eeuw, dan maken we hier een heel mooi moment mee.

Van der Laan
Voorzitter, ten eerste felicitaties aan Michiel van Hulten voor zijn eerste verslag. Het was een pittige ontgroening, maar in Nederland hebben wij een mooi spreekwoord. Je leert het snelst zwemmen als ze je meteen in het diepe gooien. Waarde collega, ik denk dat u zich na deze beproeving olympisch kunt kwalificeren. Er zijn twee punten die naar mijn mening van de ELDR speciale aandacht verdienen.
Ten eerste is dat de individuele verantwoordelijkheid van de commissarissen. Dit moet geregeld worden tijdens de IGC. Wij willen echter dat deze belangrijke kwestie niet volledig in handen van de Raad komt te liggen en wij hebben dan ook een amendement ingediend waarin wij vragen of er een interinstitutioneel akkoord kan komen tussen de Commissie en het Parlement om ervoor te zorgen dat we een soort fall back-position hebben en niet ons lot volledig in handen van de Raad leggen.
Het tweede punt, en mijn collega de heer Mulder zei het al, is dat de ELDR vindt dat ook het Europees Parlement doorgelicht moet worden door onafhankelijke experts. Dit zal een bijzonder grote bijdrage leveren aan het herstel van het vertrouwen van de Europese burgers in deze instelling. Wij kunnen geen geloofwaardige tegenpartij voor deze hervormde Commissie zijn zolang wij niet ook de hand in eigen boezem steken en ook in het Europees Parlement orde op zaken stellen. Alleen indien alle Europese instellingen hervormen, krijgen wij het open democratisch en slagvaardig Europa dat onze burgers nu eindelijk verdienen.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil collega Van Hulten gelukwensen met het eerste verslag dat hij in de plenaire vergadering presenteert. Ik ben ervan overtuigd dat het hem onder andere zal helpen zijn tweede verslag flexibeler te maken, en om meer naar de consensus van alle fracties te zoeken.
De door de bevolking geëiste hervorming van de Commissie duldt onderhand geen verder uitstel meer. Het Parlement heeft menig keer te horen gekregen - zelfs van voorzitters van de Commissie - dat men de Commissie wilde hervormen. Nu lijkt het erop dat het menens wordt. De vorige Commissie is afgetreden, en een Comité van onafhankelijke deskundigen heeft op een welhaast eindeloos aantal tekortkomingen gewezen. Het is dan ook logisch dat de heer Prodi op 14 september heeft beloofd dat hij dit Parlement in februari een compleet hervormingsplan zal voorleggen. Het Parlement wacht met smart op dit complete hervormingsprogramma.
Het verslag dat wij nu behandelen, is bedoeld om politiek gewicht te verlenen aan een flink deel van de aanbevelingen die het Comité van onafhankelijke deskundigen op verzoek van het Parlement heeft gedaan. De heer Prodi zei dat hij hoe dan ook actie zou ondernemen; dat hij het liefst de juiste beslissingen nam, maar dat hij niet zou stilzitten uit angst de plank mis te slaan.
Wij vragen hem daarom om een moedig programma. Als het een moedig programma is, kan ik hem verzekeren dat het Parlement in het hervormingsproces op de hand van de Commissie zal zijn. Wij willen een sterke Commissie, die haar taak op een onafhankelijke en neutrale manier kan vervullen, maar wel met politiek gevoel. De commissarissen moeten zichzelf niet als ambtenaren beschouwen, maar als actieve politici. Daarom wordt het hun in het verslag toegestaan politiek actief te zijn en deel uit te maken van de collegiale organen van hun politieke partij. Misschien is de verwijzing naar de functies onnauwkeurig. Ik weet niet hoe u hier precies over denkt, mijnheer Kinnock, maar wij willen commissarissen die politiek sterk in hun schoenen staan en politiek betrokken zijn. Daarnaast willen wij ook dat de structuur zodanig is dat iedere euro efficiënt wordt besteed, want we zien nu bij iedere kwijting dat dit niet het geval is.
Daarom, mijnheer de commissaris, sporen wij de heer Prodi aan om hier met een moedig programma te verschijnen. Hij zal zien dat hij misschien problemen krijgt met groeperingen die het gevoel hebben dat hun belangen worden bedreigd, maar niet bepaald met dit Parlement, dat grondige en moedige veranderingen verwacht.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie-Santer is onder meer gestruikeld, omdat de financiële controle te wensen overliet. De toekomst van de nieuwe Commissie hangt dus in sterke mate af van de snelheid waarmee ze de hervormingen doorvoert en de financiële controle weer operationeel maakt.
In dit verband werd hier reeds meerdere keren herhaald dat de Commissie haar controle achteraf drastisch wil verbeteren en versterken en dat deze controle in totale onafhankelijkheid dient te gebeuren zonder zaken te verbergen. Wij kunnen dit uiteraard alleen maar begroeten.
Wat ik niet begrijp, is dat de prijs hiervoor de afschaffing van onafhankelijke controles vooraf is - ik leg de nadruk op onafhankelijke. Tot nog toe kunnen betalingen door de Commissie alleen dan worden uitgevoerd als de bevoegde ambtenaar de betalingsopdracht heeft getekend en de financieel controleur zijn goedkeuringsvisum heeft gegeven. Er zijn dus altijd twee sleutels nodig. In de toekomst moet één sleutel voldoende zijn. Volgens de hervormingsvoorstellen die nu bij de Commissie op tafel liggen, moet de financieel controleur vooraf geen controle meer doen. Neem mij niet kwalijk, mijnheer Kinnock, maar het is alsof u de politie zou afschaffen, omdat zij niet in staat was misdaad te verhinderen.
Wat we moeten doen, is werk maken van een efficiëntere controle. Dat kan bereikt worden door de financieel controleurs niet langer te verplichten elke betaling, zonder uitzondering, van hun visum te voorzien. Wie alles moet controleren, controleert immers uiteindelijk niets. De voorafgaande controles moeten in de toekomst alleen in die gevallen uitgevoerd worden waar onzekerheden of risico's bestaan. De ambtenaren die voor de financiële controle bevoegd zijn, moeten op een gedecentraliseerde manier worden ingezet, met andere woorden bij hun collega's in de betrokken directoraten-generaal die het geld uitgeven, opdat zij onmiddellijk ter beschikking zouden zijn wanneer zich problemen voordoen en opdat de controles minder zwaar en tijdrovend zouden zijn.
De financieel controleurs moeten echter onafhankelijk werken. Dat is het verschil met de plannen van de Commissie wanneer zij over decentralisatie spreekt. De ambtenaren die de financiële controle uitoefenen, mogen niet onder de bevoegdheid van de betrokken directeurs-generaal geplaatst worden, zoals de Commissie blijkbaar van plan is. Dat leert ons de ervaring met de zaak-Leonardo, waar de interne controleurs van het directoraat-generaal in kwestie voor problemen gewaarschuwd hadden, maar hun waarschuwing in de wind werd geslagen en niet werd doorgegeven.
Onafhankelijkheid is dus de voorwaarde voor een efficiënte controle. Dit is de conclusie van de meerderheid in de Commissie begrotingscontrole. Voor de controles achteraf blijkt de Commissie intussen wel gewonnen voor onafhankelijkheid. Is het dan niet logisch dat ook de controles vooraf in onafhankelijkheidheid dienen te gebeuren?
Ik denk dat dit een beslissend punt moet zijn bij de stemming van morgen. Collega Theato heeft dit reeds duidelijk naar voren gebracht. Ik kan haar op dit vlak alleen maar bijvallen.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, een paar jaar geleden probeerde de vorige Commissie haar stijve en verouderde structuren te veranderen. Dit leidde tot stakingen en lastercampagnes van verstokte vakverenigingen met het gevolg dat de voorstellen weer werden opgeborgen en vervangen door een flauw compromis. Dat was een stommiteit van de vorige Commissie en het Parlement kwam de Commissie toen ook niet te hulp. Wanneer ik het hoofdstuk over het personeelsbeleid in het verslag-Van Hulten lees, vrees ik dat het Parlement het op een paar belangrijke punten weer zal laten afweten en ijdele woorden zal spreken. Er zijn te veel rechten, te veel regels en er is te weinig plaats voor leiding. De Commissie is niet vastberaden genoeg en durft haar tanden niet te laten zien. Het geraamte is er, maar waar blijft het vlees? Dat wil ik u ook nog zeggen, mijnheer de commissaris: geeft u ons alstublieft wat meer vlees, ook al is het Brits. Romani Prodi beloofde een revolutie. U heeft zelf goede en sterke woorden gebruikt, maar let op dat u nu geen toegevingen doet op beslissende punten die zware gevolgen kunnen hebben! Ruim op in de jungle van personeelsvergoedingen! Blijf bij uw eis betreffende mobiliteit, niet als een recht, zoals in het verslag staat, maar als een instrument voor leiding. Zorg er ook voor dat opleiding een sleutel wordt tot leiding! Luister niet naar de eis in het verslag dat personen met een tijdelijk contract vast worden aangeworven! Er zijn functies die eventueel permanent moeten worden, maar het zijn niet noodzakelijk de tijdelijke krachten die vast moeten worden.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik u als voormalig lid van het Bureau - tot een half jaar geleden - verzoeken deze zaak in het Bureau te bespreken, zodat het Parlement de eisen die het aan anderen stelt tenminste zelf naleeft. Dit was tot nog toe niet het geval en u zou moeten helpen hier iets aan te doen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Van Hulten danken voor zijn verslag en laten weten dat ik het heb gesteund. Ik zal het hier dus alleen hebben over zaken waarmee ik het niet eens ben.
Ik ga niet akkoord met de paragrafen die op het Parlement betrekking hebben. Dit verslag gaat over de Commissie. Het Parlement is een apart onderwerp en ik zie geen reden het in de discussie over de Commissie te betrekken.
Daarnaast is er de kwestie van de belastingvrije aankopen. Dit argument is tegen de Commissie gebruikt door de duty-free-lobbyisten, die niet konden verteren dat de Commissie belastingvrije aankopen in luchthavens wilde afschaffen. In een verslag als het onderhavige is dit argument niet op zijn plaats.
Het verslag gaat grotendeels over financiële controle. Dat is logisch want het is een verslag van de Commissie begrotingscontrole. Wij mogen echter niet de indruk wekken dat door onzorgvuldig gedrag binnen de Commissie enorme bedragen dreigen te worden verspild. Vergeleken met de nationale bestedingen gaat het uiteindelijk slechts om 1% van het BNP. Wij hebben dit alles al eerder gehoord, maar sommige leden in dit Parlement zijn jong en schijnen niet te begrijpen hoe beperkt de middelen van de Europese Unie zijn en dat van deze middelen 80% in de lidstaten zelf wordt uitgegeven. Dus een gebrek aan zorgvuldigheid binnen de Commissie bij de besteding van geld betekent niet dat grote bedragen op het spel worden gezet. Wij moeten er wel aan denken de proporties niet uit het oog te verliezen.
Bij de Europese Commissie gaat het nauwelijks om het uitgeven van geld want daarover beschikt zij ternauwernood. Zij draagt een veel bredere verantwoordelijkheid, die betrekking heeft op milieubeheer, voedselveiligheid, buitenlandse handel, de interne markt en nog veel meer taken die wij haar hebben opgelegd zonder voor de bijbehorende financiële middelen te zorgen.
Ik behoor niet tot diegenen die beweren dat er een enorm gebrek aan vertrouwen bestaat. Indien dit het geval is, hebben wij in dit Parlement zelf hiervoor gezorgd in het jaar dat achter ons ligt. Ik werk hier sinds 20 jaar en mijn ervaring is dat er een goede vertrouwensrelatie bestaat tussen Raad, Commissie en Parlement. Wij hebben natuurlijk onze problemen gehad, maar er was geen sprake van een situatie waarin deze Commissie als ambtelijk apparaat werd gewantrouwd, gevreesd en in twijfel getrokken door de Europese burgers, omdat zij onze zaken slecht zou beheren. Dat is een grove overdrijving van de moeilijkheden die zich hebben voorgedaan. Het kan niet zo zijn dat deze Commissie voor altijd in de schaduw zal moeten leven van de fouten die de val van haar voorgangster hebben ingeluid. Hoewel er problemen waren - en die moeten wij oplossen al was het alleen maar met het oog op de uitbreiding - slaan wij soms te ver door naar de negatieve kant.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor zijn voortreffelijk verslag. Ik hoop dat de Commissie het zal gebruiken voor de hervorming. Het hervormingsproces is al een tijdje aan de gang en er heerst blijkbaar een soort uitzonderingstoestand in de Commissie. De administratie in de Commissie werkt gewoon niet goed. Uiteraard bestaat de Commissie merendeels uit goede en bekwame medewerkers, maar een grondige hervorming is noodzakelijk. Er wordt te weinig gehandeld en er is te veel nodeloze bureaucratie. De ambtenaren moeten duidelijke beslissingsbevoegdheid krijgen en ze moeten ook de verantwoordelijkheid voor deze beslissingen dragen. Het Financieel Reglement moet gewijzigd worden. We zijn het allemaal met elkaar eens dat er meer controle moet zijn op de financiële middelen. De vraag is alleen hoe. De Commissie en het Comité van onafhankelijke deskundigen zijn voorstander van de afschaffing van de voorafgaande controle. Daar moeten we mee opletten. Er moet een zekere voorafgaande financiële controle bestaan. Het is niet voldoende steekproefcontroles te doen als het geld al uitgegeven is. Te veel onregelmatige projecten ontsnappen zo aan elke controle. De controle moet daarentegen hervormd en gedecentraliseerd worden.
In de Commissie heerst een personeelstekort. Wij moeten als parlementsleden de moed hebben om de regering en de bevolking in ons land uit te leggen dat het personeel de taken die de Commissie opgelegd kreeg, niet aankan. De Commissie moet de mogelijkheid hebben om nieuwe taken te weigeren als ze niet meer personeel krijgt. De personeelsstructuur is te stijf. Er moet meer rotatie zijn tussen de diensten, vooral aan de top van de hiërarchie. Het moet ook veel gemakkelijker zijn onbekwame en onbevoegde medewerkers te ontslaan. Ik ben daarom zeer blij dat de tuchtprocedure herzien wordt. De slechte ervaringen met disciplinaire zaken maken de noodzaak van een hervorming maar al te duidelijk.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, om te beginnen kan ik het niet laten om erop te wijzen dat dit debat wat sprekers betreft in hoofdzaak een Nederlands-Brits-Scandinavische aangelegenheid is. Misschien is dat reden tot een zekere ongerustheid.
Ik hoop net als vele anderen dat de noodtoestand in de betrekkingen tussen de Commissie en het Parlement aan het verdwijnen is. Wij moeten uit een situatie zien te komen waarin wij als een razende de ene brand na de andere proberen te blussen. In plaats daarvan moeten wij, zoals de heer Blak zei, een systeem opbouwen met een duidelijke rolverdeling.
Ten eerste zijn er zeer duidelijke regels nodig, die ook werkelijk ten uitvoer kunnen worden gelegd. Gedragscodes en ethische comités zijn niet voldoende. Er moeten duidelijke regels zijn op het gebied van decentralisatie, transparantie en onafhankelijkheid. Ik vind het enigszins verontrustend dat men in dit debat roept om onafhankelijkheid zonder te definiëren waarvan, en met welk beslissingsrecht. Er moet dus een fundamentele administratieve regelgeving komen voor de EU, voor de EU-instellingen en voor de EU in haar betrekkingen met de lidstaten. Die regelgeving missen wij. Wij hebben gevraagd om een openbaar ministerie en om een strafrecht, maar er moet ook een administratief recht voor de EU komen. Wij zouden al een heel eind op weg zijn als de Commissie akkoord ging met het voorstel van de Europese ombudsman inzake een bindende gedragscode voor behoorlijk bestuur. Het verslag-Van Hulten is een stap in de goede richting, maar het is niet voldoende.
Ten tweede moeten wij duidelijkheid scheppen over onze eigen controlefunctie. De Rekenkamer moet controleren in hoeverre iets onverenigbaar is met de regelgeving, maar ze mag niet de doelmatigheid controleren. Beleidsevaluatie is een taak van het Parlement. Wij jagen niet op boeven - dat mag OLAF doen. Noemt u mij eens een nationaal parlement dat bijvoorbeeld alle documenten van het vooronderzoek voorgelegd krijgt! Met de nodige hardnekkigheid wil ik hier nog eens wijzen op het feit dat de openbaarheidsverordening aanzienlijk beter moet worden dan het ontwerp dat op Internet heeft gecirculeerd, anders komen we helemaal nergens met deze strijd.

Pronk
Voorzitter, ik wil de rapporteur van harte bedanken voor zijn verslag. Ik ben blij dat ik hem nu in het Nederlands kan toespreken, nu ook de heer Van den Berg dat gedaan heeft. Anders had ik me wellicht wat schuldig gevoeld daarover. Ik wil zeggen dat dit verslag een geweldige verbetering te zien heeft gegeven, ook door de amendering. Ik kom uit de sociale commissie en een rapporteur is er bij ons altijd weer trots op 100 amendementen te krijgen want dan weet hij dat hij een interessant onderwerp aan de orde heeft gesteld. Ik denk dat dat hier ook het geval is, maar ik geloof dat het een beetje overdreven is om over die 100 amendementen te veel te praten. Ik wil er verder op wijzen dat onze coördinator in de budgetcontrolecommissie de heer Pomés Ruiz is, die Spanjaard is en dus een heel belangrijke Spaanse bijdrage aan dit debat heeft gegeven.
Voorzitter, ik vind één van de belangrijkste dingen die genoemd worden, het voorstel van de rapporteur voor het permanent comité voor maatstaven bij openbaar bestuur. Een heel belangrijk voorstel. Ik ben alleen heel verbaasd dat de socialistische fractie dat voorstel nu middels een voorstel van mevrouw Morgan wil afschieten, want die wil het helemaal verwijderen. Ik begrijp niet helemaal hoe dat zit. We krijgen aan de ene kant allerlei loftuitingen op de rapporteur, maar tegelijkertijd wil mevrouw Morgan op dit punt evenals op andere belangrijke punten trouwens, een soort strategie van de verschroeide aarde volgen waarbij eigenlijk de inhoud van dit verslag geheel verdwijnt. Ik weet niet of dat is om de heer Kinnock tegemoet te komen. Maar ik ken de heer Kinnock. De heer Kinnock wil graag horen wat wij willen en is ook best bereid daar dan van af te dwalen als hij dat nodig vindt. Ik vind een dergelijke verregaande tactiek van verschroeide aarde niet echt nodig.
Tenslotte, de kwestie van de ambtenaren. Ik ben het eigenlijk niet helemaal eens met de heer Haarder. Ik ben het ermee eens dat het stuk over de ambtenaren eigenlijk volstrekt onvoldoende is ingevuld. Ten eerste wordt er geen nadruk gelegd op het belang van een publieke dienst in het algemeen. Ten tweede worden er toch allerlei voorstellen genoemd waarvan je je moet afvragen of die nou zo verstandig zijn en of die tot verbetering aanleiding geven. Bijvoorbeeld, wij zijn bezig met dat BTB's en dat is een belangrijk punt en tegelijkertijd willen we het tijdelijk personeel van de Commissie afschaffen. Dat staat haaks op elkaar en ik begrijp werkelijk niet hoe zo'n voorstel op tafel komt.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, sinds de "Politeia" van Plato komt de westerse wereld steeds weer in de verleiding om het bestuur door het volk te vervangen door een bestuur van wijzen. Ons Parlement verzocht een aantal wijzen zich te buigen over de vraag of de Commissie zich wel van haar taak kwijt, maar zij gebruikten dit verzoek om over het lot van de Commissie te beslissen.
In dit tweede verslag gaan de wijzen nog een stap verder en uiten zij kritiek op de fracties die in het Parlement geaarzeld zouden hebben om de Commissie naar huis te sturen omdat een aantal leden van de Commissie tot hun eigen politieke familie behoorden; zij zijn van oordeel dat dit probleem kan worden opgelost door de commissarissen te verbieden deel uit te maken van een bepaalde politieke partij.
Volgens de wijzen mag ook de controlebevoegdheid over de Commissie niet langer bij het Parlement liggen en moet deze taak uitgeoefend worden door een permanent en niet-verkozen comité voor maatstaven bij het openbaar bestuur, dat waarschijnlijk door een andere groep van wijzen gevormd moet worden. De deskundigen wijzen ons er in hun tweede verslag ook op dat Italië door het Cohesiefonds gefinancierd wordt, dat het EFRO en het Sociaal Fonds twee derden van de structuurfondsen vertegenwoordigen, dat het additionaliteits- en het complementariteitsbeginsel in de structuurfondsen gelijkwaardig zijn, dat de landbouwlobby de financiering van de plattelandsontwikkeling door het EOGFL-Garantiefonds heeft opgelegd, en dat het partnerschapsbeginsel enkel van toepassing is op de Commissie en de lidstaten. Dit rapport is een wijze les die voor 100% uit ideologie en voor 0% uit kennis bestaat.
De hervorming van de Europese instellingen op basis van democratische beginselen zal hiermee zeker niet gebaat zijn.
De heer Van Hulten had aanvankelijk een schitterend verslag opgesteld, en ik wil hier oprecht hulde brengen aan het werk dat collega Van Hulten geleverd heeft. Jammer genoeg is zijn verslag daarna almaar in negatieve zin gewijzigd, zodat het nu zaken verdedigt die wij niet kunnen aanvaarden.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van Hulten, uw werk verdient te worden beschreven met niet geringe termen als "dapper", "ontzagwekkend" en "complex", en ik denk dat dit belangrijke eigenschappen zijn voor een eerste verslag. Vat u dus wat ik nu ga zeggen op als opbouwende kritiek. Ik denk dat het debat daardoor wordt verrijkt.
Dit verslag lijkt mij overbodig, overdreven uitvoerig, onduidelijk, en conceptueel onnauwkeurig.
"Overbodig" is misschien de ernstigste kwalificatie, waarvoor echter niet u verantwoordelijk bent, maar het Parlement. Dat wil zeggen: als dit Parlement een Comité van onafhankelijke deskundigen de opdracht geeft een probleem te analyseren - en ik zal niet herhalen wat de heer Casaca daarover heeft gezegd, maar ik ben het goeddeels met hem eens - wat heeft het dan voor zin om hier een middeleeuwse traditie voort te zetten en de commentaren van de commentatoren te becommentariëren, tot in het oneindige? Het is zonneklaar dat wij op een hervorming van de Commissie wachten. Wij wachten op de voorstellen die de Commissie ons zal doen, en het Parlement zal zich daarover uit moeten spreken. Ondertussen moeten we de Commissie ons vertrouwen schenken.
"Overdreven uitvoerig". Ik zal niet vermelden hoe omvangrijk dit verslag is. Ik weet niet of het record van de langste resolutie die hier ooit is ingediend erdoor wordt gebroken, maar het is ongetwijfeld de langste resolutie in zijn soort. Het is bekend dat wij in dit Parlement ingewikkelde resoluties opstellen, maar ik denk dat er nog nooit eerder een resolutie is ingediend die alinea's van ruim zestien regels zonder een punt bevat.
Bovendien is het verslag "onduidelijk". Ik kom niet terug op wat er is gezegd over de analyse van zaken die het Parlement aangaan. Daarover moet een ander verslag worden opgesteld en we moeten daarover nadenken, maar niet in het kader van dit verslag. Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, moet ik eerlijk zeggen dat dit verslag talrijke voorbeelden bevat - die ik hier niet zal aanhalen - van juridische termen die met een verontrustend gebrek aan nauwkeurigheid worden gebruikt.
Samenvattend, wacht ik - zoals zo velen - op uw verslag, mijnheer Kinnock, zodat wij ons daar echt over uit kunnen spreken, want dat moet het Parlement doen.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen voor de noodzakelijke hervormingsmaatregelen zijn zo talrijk en gedetailleerd dat deze hervorming wel heel belangrijk moet zijn. De gebeurtenissen die aanleiding hebben gegegeven tot deze inspanningen laten over de noodzaak van deze hervorming geen twijfel bestaan. Bovendien hebben voorzitter Prodi en commissaris Kinnock met hun overtuigende aankondigingen in de plenaire vergadering en in de Commissie begrotingscontrole hoge verwachtingen gewekt. In het verslag springt vooral het begrip transparantie in het oog. De verwezenlijking ervan is het hoofddoel. Het belang van totale openheid in het bestuur kan niet genoeg beklemtoond worden. Het gaat niet alleen om de hervorming van een bestuursapparaat, maar om een demonstratie van onze goede wil ten opzichte van de burger. Zijn vertrouwen in het beleid van de EU moet hersteld worden. De burger eist een snelle en open toegang tot de instellingen en begrijpelijke regels. Daaruit haalt hij zijn wijsheid. Hij wil een succesbeleid en vindt dit een vanzelfsprekende dienst aan de mondige burger.
Het welslagen van de hervorming hangt volledig van de initiatieven van de Commissie af. Het irriteert mij echter dat de Commissie vandaag zegt dat ze het tussentijds verslag slechts informeel met het Parlement wil bespreken. Mijnheer Kinnock, uw toespraak volgende dinsdag in de Commissie begrotingscontrole mag geen eenrichtingsverkeer zijn. Wij als parlementsleden willen en moeten onze bijdrage leveren. Ik vind het politiek gezien ook onverantwoord dat deze week een persconferentie plaatsvindt nog vóór wij in de Commissie begrotingscontrole grondig over het voorstel gedebatteerd hebben. Mijnheer Kinnock, ondanks uw persoonlijk succes moet de Commissie nog het een en ander verwezenlijken om onze gerechtvaardigde hoge verwachtingen in te lossen.

Kinnock, Neil
Voor alle duidelijkheid en te uwer informatie, mevrouw Langenhagen, zou ik allereerst willen onderstrepen dat de reden waarom ik mij morgen niet formeel tot de plenaire vergadering richt, en dus niet beschikbaar ben voor een officiële reactie op het verslag, niet bij mijzelf en ook niet bij de Commissie is gelegen. Dit Parlement heeft dit zelf zo besloten! Als zij dus iemand de les wil lezen kan zij dit het best binnenshuis doen. Zij kent mij goed genoeg om te weten dat, in de vijf jaar sinds ik met dit Parlement samenwerk, zich geen enkel geval heeft voorgedaan waarin ik geweigerd heb om volledig, officieel en gedetailleerd rekenschap af te leggen van mijn daden.
Mijnheer de Voorzitter, mag ik allereerst mijn bewondering uitdrukken voor de moeilijke en, naar ik hoor, soms ook weinig dankbare taak die de heer Van Hulten heeft vervuld bij de voorbereiding van dit verslag. Hoewel een nieuwkomer in het Parlement is hij in andere opzichten redelijk ervaren. Als gewezen ambtenaar is hij in ieder geval vertrouwd met de instellingen. Dit blijkt overduidelijk uit zijn kundige aanpak van dit ingewikkelde onderwerp dat, zoals diverse afgevaardigden opmerkten, van doorslaggevend belang is voor onze instellingen. Ik dank hem hiervoor en wens hem een lange en succesvolle loopbaan als volksvertegenwoordiger.
Mijnheer de Voorzittter, zoals u weet is het verslag van de heer Van Hulten over het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen noodgedwongen lang geworden. Omdat ik een zo volledig mogelijke reactie wil geven, met name ten aanzien van de punten financieel beheer en financiële controle, doe ik een beroep op uw geduld. Ik zal natuurlijk niet meer beslag op de tijd van dit Parlement leggen dan strikt noodzakelijk is.
Toen het Parlement afgelopen september aandacht besteedde aan het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen beloofde ik, namens de nieuw aangetreden Commissie, dat dit verslag zou worden beschouwd als een hoofdbestanddeel in de te formuleren hervormingsvoorstellen. Dat wij deze belofte volledig wensen na te komen zal voor het Parlement duidelijk zijn wanneer het nadere aandacht besteedt aan het hervormingspakket dat vandaag door de Commissie is goedgekeurd, ruim binnen de strikte termijn die wij ons vier maanden geleden hadden gesteld. Dit zal de heer Pomés Ruiz ongetwijfeld verheugen. Het merendeel van de voorstellen is nauw verwant aan die van de heer Van Hulten. Aan zijn adres en aan dat van de heer Staes voeg ik hieraan toe, dat ons pakket een zeer gedetailleerd tijdplan omvat voor de in het kader van de hervormingen te nemen maatregelen. Het door mij opgestelde verslag heeft dus absoluut niets vrijblijvends.
Het behoeft geen betoog dat de constructieve inbreng die dit Parlement tijdens de overlegperiode van de komende vier tot vijf weken kan leveren van de grootste betekenis is. Aan het adres van de heer Elles zou ik willen zeggen dat wij zonder enige twijfel op luisteren zijn ingesteld. Maar hij zal er - met zijn gebruikelijke ruimhartigheid - begrip voor hebben dat wij, om te kunnen luisteren naar de reactie op onze voorstellen, deze eerst dienen te formuleren en naar buiten te brengen. Wij staan dus even op "zenden". Wegens tijdgebrek, mijnheer de Voorzitter, kan ik tijdens dit debat niet ingaan op elk onderdeel van de onderhavige resolutie. Maar ik geef u graag de verzekering dat zij in al haar details beschouwd zal worden als een belangrijke bijdrage tot onze hervormingsvoorstellen in de loop van dit overlegproces, en tot ons werk op andere relevante terreinen.
Met betrekking tot de hoofdthema's van de resolutie wil ik de volgende opmerkingen maken. Terecht wordt de nadruk gelegd op transparantie. Niet in de laatste plaats omdat meer transparantie in de werkwijze van de Commissie de doelmatigheid ten goede zal komen en het waas van geheimzinnigheid rondom het werk van de Commissie zal wegnemen. Dit is onontbeerlijk voor een bestuurlijk orgaan dat niet alleen tegenover dit Parlement, maar tegenover de publieke opinie in Europa verantwoording moet kunnen afleggen. Er moeten uiteraard redelijke waarborgen gelden ten aanzien van bijzonder gevoelige informatie, maar de gevallen waarin dit nodig is moeten tot een minimum beperkt blijven. Dit heb ik, niet alleen in mijn tijd als commissaris, maar ook in 25 of 30 jaar van politieke activiteit, herhaaldelijk benadrukt, en dit is ook zeer zeker het streven van de Commissie.
Financieel beheer en financiële controle zijn uiteraard sleutelwoorden in onze hervormingsoperatie. Zoals het Parlement weet en ook herhaaldelijk heeft onderstreept, zijn de financiële interventies van de Europese Unie de afgelopen tien jaar enorm toegenomen in omvang en reikwijdte, zonder dat dit gepaard ging met een dienovereenkomstige groei in personele middelen of aanpassing van de procedures. Diverse afgevaardigden hebben dit vandaag opnieuw naar voren gebracht. Wij zijn het eens met de zienswijze, die zeer duidelijk is geformuleerd door het Comité van onafhankelijke deskundigen en ook in de hier ter tafel liggende ontwerpresolutie, dat de tijd is aangebroken voor een grondige herziening van onze regels en procedures. De wijze waarop dit dient te geschieden wordt geschetst in de strategie voor hervorming. De voorstellen voor een radicale omwerking van het Financieel Reglement zullen door de Commissie in april worden gepresenteerd.
Het is van vitaal belang dat het Parlement zijn steun verleent aan dit veranderingsproces. Ik ben het met mevrouw Theato eens, dat de invoering van nieuwe regels en procedures zonder wetswijziging ondenkbaar zou zijn.
Een wijziging in de regelgeving is van fundamenteel belang. Een aantal voorbereidende werkzaamheden kan al worden opgestart, zoals deze zijn beschreven en met de nodige waarborgen omringd in de hervormingsstrategie. Maar het vertalen van de wijzigingen in nieuwe wetgeving is voor de werking van het nieuwe systeem uiteraard van het grootste belang. In hoofdzaak - en na invoering van de nieuwe regels - zal de Commissie gaandeweg afstappen van het huidige gecentraliseerde systeem van voorafgaande goedkeuring van elke financiële transactie door de financieel controleur, en in plaats daarvan de interne controle binnen de directoraten versterken. Dit heeft tot doel de directeurs-generaal beter in staat te stellen verantwoording af te leggen voor besluiten die van invloed zijn op de begroting van de Europese Unie.
Met het doel betere waarborgen te verschaffen dan onder het huidige systeem het geval is, moet het nieuwe systeem van gedecentraliseerde controles worden aangevuld met de oprichting van een interne auditdienst - de tweede sleutel - zoals de heer Bösch stelde, die zoveel mogelijk volgens de aanbevelingen van het Comité van onafhankelijke deskundigen zal functioneren. Deze dienst zal op 1 mei aaanstaande van start gaan. Zij zal onder leiding staan van een gekwalificeerd accountant en haar onafhankelijkheid moet en zal worden gewaarborgd door een aan het Financieel Reglement toe te voegen nieuwe bepaling. De nieuwe dienst dient aan mij te rapporteren en zal worden begeleid door een audit-evaluatiecommissie onder leiding van mijn collega, mevrouw Schreyer, die tot mijn genoegen hier vanavond aanwezig is. Zij is de commissaris die voor begrotingszaken bevoegd is en die de betrekkingen met de Europese Rekenkamer tot haar verantwoordelijkheden rekent. Deze audit-evaluatiecommissie zal zorgen voor een efficiënte en strikte follow-up van de interne audits.
Ik wil benadrukken dat de wijziging van onze controlesystemen geenszins een verslapping betekent. De voorgestelde veranderingen zullen de systemen doelmatiger maken, zowel ten aanzien van de input als op het vlak van de te verantwoorden uitkomsten.
Ik kan het Parlement ook de verzekering geven dat wij geen heil zien in een benadering die wel eens als de "grote schokgolf" wordt omschreven. Van de procedure van het voorafgaand visum binnen elke afdeling die bestedingen doet, zal pas worden afgestapt wanneer het interne controlesysteem van zo'n afdeling perfect blijkt te functioneren.
Ik ben enigszins verbaasd dat paragraaf 10 van de ontwerpresolutie niet lijkt in te gaan op de zware kritiek die in beide verslagen van het Comité van onafhankelijke deskundigen wordt geuit ten aanzien van het huidige gecentraliseerde systeem van financiële controle. Het Comité liet immers geen twijfel bestaan over de noodzaak tot afschaffing van het gecentraliseerde voorafgaand visum. En evenmin over de noodzaak de interne audit gescheiden te houden van de financiële controle.
Daarenboven geloof ik dat paragraaf 10 niet volledig de zienswijze weergeeft van de Rekenkamer, zoals verwoord in 1997. Uiteraard zal de Rekenkamer een oordeel kunnen uitspreken over de voorgestelde wijzigingen van het Financieel Reglement, maar het is nuttig daarbij te denken aan de opmerkingen die de heer Karlsson een maand geleden maakte in dit Parlement. De interne controle van de Commissie is naar zijn oordeel niet sterk genoeg om onjuist handelen te verhinderen. Zo was in het merendeel van de recente gevallen van wanbeheer of onregelmatigheden een positief oordeel vooraf gegeven door de financieel controleur. Daarnaast wordt de interne audit op ongecoördineerde wijze door verschillende diensten uitgevoerd, met name door dezelfde financieel controleur, de Algemene Inspectiedienst en in sommige gevallen de verantwoordelijke directoraten-generaal.
Het gecentraliseerde systeem van goedkeuring vooraf was oorspronkelijk ongetwijfeld gericht op zorgvuldigheid. In de loop der jaren kreeg het juist het omgekeerde effect dat bestuurders zich minder verantwoordelijk gingen voelen voor hun besluiten. Ik geloof niet dat wij het over deze kwestie echt oneens zijn. Uit paragraaf 10 leid ik af dat de afgevaardigden een overgang wensen die behoorlijk begeleid wordt. Zo zal het ook zeker in zijn werk gaan, zoals de afgevaardigden voor zichzelf kunnen concluderen wanneer zij het strategiedocument lezen. Ons streven, het streven van het Comité van deskundigen en het streven van de Rekenkamer is immers niet gericht tegen financiële controle op zich, maar op afschaffing van gecentraliseerde financiële controle, met het doel deze door iets beters te vervangen.
Alvorens van onderwerp te veranderen wil ik nog zeggen dat wij het met de rapporteur eens zijn, dat de bestaande interne controledienst nog moet blijven functioneren totdat binnen een paar maanden de nieuwe onafhankelijke interne auditdienst zal zijn opgericht.
Het gedeelte van de resolutie dat zich bezighoudt met de bestrijding van fraude, corruptie, wanbeheer en vriendjespolitiek bevat als kernpunt het melden door Commissie-ambtenaren van vermeende wanpraktijken. Zoals ik tijdens hoorzittingen van september en ook bij andere gelegenheden al duidelijk maakte, zijn wij het erover eens dat hiervoor zo adequaat mogelijke methoden moeten worden uitgewerkt, al hopen wij natuurlijk dat hiervan zelden gebruik zal hoeven te worden gemaakt.
De OLAF-regeling zorgt er sinds juni vorig jaar voor dat het personeel beter de weg weet waar het gaat om het melden van eventuele onregelmatigheden. In aanvulling op deze bepalingen willen wij de rechten en plichten omschrijven voor ambtenaren die onregelmatigheden dienen te melden via interne kanalen, maar niet uitsluitend binnen hun eigen hiërarchieke traject. De mogelijkheid om op specifieke externe kanalen een beroep te doen zal eveneens worden onderzocht. Wij willen de beste methode als ijkpunt nemen. Een serieuze reactie op meldingen, vertrouwelijkheid in het beginstadium en loopbaanbescherming zijn zaken waarop de ambtenaar kan rekenen, die onregelmatigheden aan het licht brengt in goed vertrouwen en op zo'n manier, dat het onderzoek niet door voorbarige onthullingen in gevaar wordt gebracht. Daarnaast zal in beschermingsmaatregelen worden voorzien voor ambtenaren die het voorwerp zijn van valse beschuldigingen.
Later dit jaar komt er een mededeling waarin de details worden uiteengezet. Ik denk niet dat het Parlement door onze voorstellen teleurgesteld zal zijn, tenzij het zich laat meeslepen door de in paragraaf 34 van het verslag gedane suggestie om externe organen in te zetten voor het doen toepassen van bestaande voorschriften over financiële aansprakelijkheid. De bestaande tuchtprocedures zullen wij hervormen op basis van criteria van grondigheid, billijkheid, betrouwbaarheid en professionaliteit. Ook zullen wij de oprichting voorstellen van een interinstitutionele tuchtraad - waarvoor we eveneens de steun en het begrip van het Parlement behoeven. In juni komen wij met een mededeling waarin al deze wijzigingsvoorstellen zijn vervat.
Een ander belangrijk onderdeel van het verslag betreft maatstaven bij het openbaar bestuur. Met de invoering van een aantal gedragscodes heeft de huidige Commissie een aanvang gemaakt met de ontwikkeling van een duidelijk kader van normen en waarden. Hierbij komt in juni nog een voorstel voor een interinstitutioneel akkoord inzake de oprichting van een comité voor maatstaven bij het openbaar bestuur. Dit stemt overeen met de ontwerpresolutie. Het comité wordt belast met het geven van adviezen over normen en waarden en het toezien op gezamenlijke en aparte gedragscodes voor de instellingen. Ik ben blij dat het Parlement hieraan zijn steun geeft.
Ook bestuderen wij momenteel hoe wij het in paragraaf 50 van het verslag van de heer Van Hulten gedane voorstel voor een classificatiesysteem van documenten zo goed mogelijk ten uitvoer kunnen leggen.
In de ontwerpresolutie wordt terecht herinnerd aan het feit dat de Commissie het Parlement rekenschap verschuldigd is. Deze verplichting is door voorzitter Prodi, vice-voorzitter de Palacio en andere collega's al in praktijk gebracht. Ik hoop dat we het spoedig eens kunnen worden over een gedragscode voor de betrekkingen tussen onze instellingen, met een bijgewerkte regeling voor de toegang tot documenten. Dit punt werd zeer terecht aangesneden door de heer Elles en ook vermeld door mevrouw Thors. Zoals hun ongetwijfeld bekend is, mochten wij half december het ontwerp voor een kaderovereenkomst met het Parlement in ontvangst nemen. Wij wachten nu tot het Parlement aangeeft wanneer het de onderhandelingen over de tekst wil starten. Wij zouden dit graag zo snel mogelijk doen.
Terecht benadrukt het verslag het grote belang van het personeelsbeleid binnen het hervormingsproces. Het doet mij genoegen aan het adres van de heer Van Hulten en de heer Haarder te kunnen zeggen, dat de gedetailleerde aanbevelingen over aanwerving, scholing, evaluatie en benoeming in managementfuncties zeer dicht aanleunen bij onze eigen zienswijze en voorstellen. Ook ik wil de kant op van een lineair loopbaansysteem omdat het huidige op categorieën gebaseerd systeem niet meer aan de behoeften van onze instellingen beantwoordt. De bevordering en de mobiliteit van zeer bekwame mensen wordt hier zeer zeker door geblokkeerd. Ik kan niet anders dan mijn bijval betuigen aan de afgevaardigden die tijdens dit debat prijzende woorden hebben gesproken aan het adres van Commissie-ambtenaren, die in grote meerderheid zeer integere, hardwerkende en bekwame mensen zijn.
Hoewel onze denkbeelden over deze punten duidelijk naar voren zullen komen in het Witboek voor een hervormingsstrategie, is het natuurlijk van belang een en ander nauwkeurig uit te werken. De komende maanden zullen wij dan ook met een reeks mededelingen komen, die stuk voor stuk ter beoordeling aan dit Parlement worden voorgelegd. Het ligt natuurlijk voor de hand dat wij over essentiële zaken van gemeenschappelijk belang, zoals salarissen, pensioenen en de herziening van personeelsregelingen, nauw met het Parlement, als instelling, dienen samen te werken.
Met betrekking tot dit laatste punt bestuderen wij momenteel het nut van een kaderovereenkomst die gemeenschappelijke regels vastlegt op hoofdpunten, zoals salarissen, arbeidsvoorwaarden, recht op vertegenwoordiging van personeel, en wat dies meer zij, maar de diverse instellingen in staat stelt met betrekking tot andere zaken hun eigen uitvoeringsmaatregelen te treffen. Graag zouden wij het Parlement hierover in een vroeg stadium willen polsen.
Tot slot verwijs ik naar paragraaf 15 van de resolutie, die ingaat op de benodigde middelen voor onze hervormingen, en die hiermee een zeer toepasselijk punt aansnijdt. Wij zijn er zeker van dat, naarmate de moderniseringsmaatregelen tot meer doelmatigheid en beter management in het gebruik van middelen gaan leiden, de hervormingen een fors dividend zullen opleveren. Het is echter een feit dat delen van de Commissiediensten momenteel reeds overbelast zijn. Het Parlement heeft hier dikwijls op gewezen. Verder is het duidelijk dat de hervormingen nieuwe investeringen vergen op het vlak van scholing en technologie. Daarnaast dienen de voorbereidingen voor de uitbreiding te worden opgevoerd, terwijl zij nu al beslag leggen op de beschikbare middelen.
Indien wij nieuwe taken op ons nemen - en Raad en Parlement zullen ons dit ongetwijfeld vragen - zullen wij zogenaamde "negatieve prioriteiten" moeten stellen, en deze vervolgens moeten schrappen om extra capaciteit te kunnen scheppen. Een kernpunt van de hervormingen zal daarom bestaan in een strengere methode om de prioriteitstelling te koppelen aan het toewijzen van middelen, binnen een systeem van een op concrete actieplannen gebaseerd management. Hierbij wil ik echter onderstrepen dat de Commissie weliswaar interne discipline met betrekking tot prioriteitstelling zal invoeren, maar dat zij hierin slechts volledig kan slagen als Parlement en Raad dezelfde discipline betrachten, en zich even strikt zullen gedragen met betrekking tot de eisen die zij aan de Commissie stellen.
Om die reden uit de Commissie haar voldoening over paragraaf 15 van het verslag van de heer Van Hulten.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik het Parlement danken voor zijn aandacht tijdens deze noodgedwongen lange inleiding. Ook wil ik mijn erkentelijkheid betuigen aan de rapporteur, aan de Commissie begrotingscontrole en aan de overige commissies die advies uitbrachten. Wij verheugen ons erop nauw met het Parlement te mogen samenwerken aan de afronding van de hervormingsstrategie en daarna, nog belangrijker, samen ononderbroken te mogen werken aan de tenuitvoerlegging, die, gezien de complexe materie, ongetwijfeld jaren in beslag zal nemen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.15 uur gesloten)

