Wyniki posiedzenia Rady Europejskiej z 13-14 grudnia 2007 r. w Brukseli - Półrocze działań prezydencji portugalskiej (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie wyników posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 13-14 grudnia oraz sprawozdanie z sześciomiesięcznej prezydencji portugalskiej.
Chciałbym przede wszystkim serdecznie podziękować prezydencji portugalskiej i podkreślić sukcesy będące jej zasługą. Choć nie mogę wymienić wszystkich, chciałbym jednak wspomnieć o kilku osobach: urzędującym przewodniczącym, panu premierze José Sócratesie, ministrze spraw zagranicznych, panie Luísie Amado, sekretarzu stanu, panu Manuelu Lobo Antunesie oraz oczywiście o panu ambasadorze Álvaro Mendonça e Moura. Serdecznie dziękujemy panom i wszystkim współpracownikom, którzy panom pomagali.
Chciałbym także serdecznie podziękować Komisji i panu przewodniczącemu José Manuelowi Durão Barroso. Pragnę również jeszcze raz powtórzyć to, o czym wspominałem na posiedzeniu Rady Europejskiej: znalezienie rozwiązania w sprawie istotnego projektu Galileo możliwe było również dzięki dobrej współpracy Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego, co umożliwiło wreszcie osiągnięcie dobrych wyników wspólnie z prezydencją portugalską. Również za to serdecznie dziękuję Komisji.
Szanowni państwo! Poprzedni tydzień obfitował w wydarzenia. W środę podpisano Kartę praw podstawowych Unii w Parlamencie Europejskim w Strasburgu, następnie w czwartek w Lizbonie podpisano traktat reformujący, a wreszcie w piątek miał miejsce szczyt w Brukseli. Muszę przyznać, panie przewodniczący Sócratesie, że uroczyste podpisanie traktatu w Klasztorze Hieronimitów w Lizbonie było bardzo pięknym, symbolicznym wyrazem wielu naszych wspólnych interesów. Wyrażamy nadzieję, że wszystkie parlamenty i narody wezmą teraz przykład z Węgier i równie szybko przyjmą Traktat.
José Sócrates
Panie przewodniczący, panie przewodniczący Komisji Europejskiej, panie i panowie! Prezydencja portugalska i ja osobiście doszliśmy do etapu, w którym należy złożyć Parlamentowi sprawozdanie z naszego przewodnictwa, i czynimy to z poczuciem spełnionego obowiązku. Myślę, że zgodzą się państwo ze mną, kiedy powiem, że Europa i Europejczycy mają powody do zadowolenia z rozwoju sytuacji politycznej w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Jestem przekonany, że Europa jest dzisiaj silniejsza i bardziej pewna siebie. Pod koniec tego sześciomiesięcznego okresu Europa jest lepsza: lepsza w porównaniu do siebie samej, ale również lepsza w porównaniu do reszty świata.
Panie przewodniczący, panie i panowie! Z pewnością znane są wam trzy priorytety prezydencji portugalskiej. Chciałbym przypomnieć, że należały do nich: Traktat oraz szczyty UE-Brazylia i UE-Afryka. Jak już miałem okazję wspomnieć w trakcie posiedzenia inaugurującego prezydencję portugalską, od samego początku były to niezmiennie trzy główne priorytety prezydencji portugalskiej.
Mam przyjemność poinformować państwa, że udało się nam osiągnąć wszystkie trzy cele, które wyznaczyliśmy sobie na ten okres sześciu miesięcy. Proszę pozwolić, że zacznę od najważniejszego z nich: Traktatu. Tego Traktatu, nowego Traktatu dla Europy. To był zawsze najważniejszy priorytet i ten nowy Traktat, który podpisaliśmy w Lizbonie i nazwaliśmy traktatem lizbońskim, stanowi oczywiście rozwiązanie impasu instytucjonalnego w Europie i odpowiedź na kryzys instytucji europejskich. Muszę państwu powiedzieć, że żadna oznaka pewności siebie nie była istotniejsza dla projektu europejskiego, Europejczyków i gospodarki europejskiej, niż przełamanie tego impasu i kryzysu.
Ale ten Traktat stanowi również reakcję na trzy największe wyzwania stojące przed Europą. Po pierwsze, wyzwanie związane z obywatelstwem europejskim. Wyzwanie związane z umocowaniem wartości leżących u podstaw naszego projektu politycznego; takie umocowanie wartości i obywatelstwa europejskiego zawiera karta praw podstawowych, która została ogłoszona w tym Parlamencie i posiada moc prawną dzięki włączeniu jej do traktatu lizbońskiego. To było pierwsze wyzwanie.
Drugim było oczywiście zapewnienie Europie lepszych możliwości podejmowania decyzji. Każdy znający się na problematyce europejskiej rozumie, że Europa składająca się z 27 państw członkowskich musiała zmienić zasady. Musiała zmienić zasady, utrzymać ich demokratyczny charakter, umożliwiając jednak instytucjom efektywniejsze i skuteczniejsze reakcje na wyzwania nowego świata w imieniu wszystkich Europejczyków. Również traktat lizboński stanowi odpowiedź na to wyzwanie.
Wreszcie wyzwanie polegające na wzmocnieniu i poprawie możliwości instytucji, instytucji dostosowanych do nowych wymagań, którym Europa musi sprostać. Obecnie również traktat lizboński jest odpowiedzią na to wyzwanie. A jeżeli chcemy dokonać podsumowania traktatu lizbońskiego, należy tego dokonać właśnie w tym miejscu. Jest to traktat, który stanowi odpowiedź na trzy główne wyzwania, do których należą: przekształcenie Europy w projekt polityczny o umocnionych wartościach i obywatelstwie europejskim, stworzenie Europy, która ma lepsze możliwości, by podjąć wyzwania współczesnego świata, i która ma warunki do podejmowania decyzji w skuteczniejszy sposób, jak również Europy, która wzmocniła swoje instytucje, aby sprostać dążeniom Europejczyków i oczekiwaniom świata wobec Europy.
To ważny traktat dla Europy, ale to również traktat wzmacniający Europę, by pomagała lepszemu światu. Ten traktat jest nie tylko dla Europejczyków i dla europejskiej gospodarki, to również traktat, dzięki któremu dajemy światu wyraźny sygnał, że Europa wróciła na właściwe tory i ponownie chce dążyć do realizacji projektu europejskiego w sposób, który zainspiruje wiele kontynentów świata. Traktat: ten priorytet udało się zrealizować w trakcie prezydencji portugalskiej. Pomimo że Traktat był prawdopodobnie naszym największym wkładem w umacnianie Europy, chciałbym również wspomnieć o pozostałych dwóch priorytetach.
Po pierwsze, szczyt UE-Brazylia. Dlaczego właśnie z tym krajem? Powód jest prosty - w polityce zagranicznej UE przewidziano już coroczne szczyty z Indiami, Rosją i Chinami, ale nigdy nie uwzględniono corocznego szczytu z Brazylią. Zatwierdzając podczas tego szczytu strategiczne partnerstwo, tworzymy spójniejszą i bardziej zrozumiałą politykę zagraniczną UE. Teraz mamy politykę odnoszącą się do BRIC - Brazylii, Rosji, Indii i Chin - która pomaga Europie włączyć się w globalną rozgrywkę polityczną. Szczyt z Brazylią i ustanowione przez nas strategiczne partnerstwo rozszerzyło politykę zagraniczną Europy i stworzyło lepsze warunki do wspierania gospodarki europejskiej, jak również umacniania wartości i celów projektu europejskiego.
Po trzecie, szczyt UE-Afryka. Szczyt afrykański. Wyruszając na szczyt afrykański, byliśmy świadomi stojących przed nami trudności, ale udało się nam je przezwyciężyć, ponieważ od początku byliśmy pewni, że mamy rację, że Europa płaci cenę za siedem lat politycznego milczenia między Europą a Afryką, które jest niekorzystne zarówno dla Afryki, jak i dla Europy i całego świata. Nie istniały powody, dla których nie należało prowadzić szerszego i globalnego dialogu politycznego z Afryką. I być może dzięki wrażliwości Portugalii zdołaliśmy dostrzec, że to był błąd. Szczyt afrykański pozwolił naprawić ten błąd. Był on sukcesem, ponieważ po raz pierwszy w historii świata Europa opracowała wspólną strategię z Afryką. Nie oszukujmy się; to nie jest ani europejska strategia dla Afryki, ani odwrotnie. Nic podobnego; jest to wspólna strategia obu kontynentów i wspólna strategia opracowywana w oparciu o pięć głównych zagadnień, które oba kontynenty uznały za istotne: pokój i bezpieczeństwo, zmiany klimatyczne, prawa człowieka, obszary, które - oczywiście również migracja, przepraszam, zapomniałem o tej istotnej dziedzinie - to pięć strukturalnych tematów politycznego dialogu z Afryką, które, jak już wspomniałem, dotyczą Afryki, Europy, a także całego świata. Ale nie ograniczyliśmy się do zatwierdzenia wspólnej strategii, opracowaliśmy również plan działania i mechanizm wdrażania tej strategii, a obecnie tworzymy instytucję pośredniczącą między Komisją Europejską a Unią Afrykańską - Komisję Unii Afrykańskiej, która umożliwi im współpracę na rzecz realizacji wspólnych postanowień.
Szanowni państwo! Nie wątpię, że wszyscy zainteresowani tymi zagadnieniami, sprawami praw człowieka, zmian klimatycznych, migracji i praw imigrantów, rozwoju czy bezpieczeństwa, będą zadowoleni, że Europa i Afryka utworzyły wreszcie polityczne ramy negocjacji i dialogu.
Nie wątpię, że po szczycie afrykańskim europejska polityka zagraniczna jest lepsza i bogatsza, i z tego względu z radością informuję państwa, że w okresie sześciu miesięcy udało się nam przezwyciężyć przeszkody i panujący impas, jak również zdołaliśmy pokonać uprzedzenia, dzięki czemu dziś, na koniec prezydencji portugalskiej, możemy stwierdzić, że Europa wzmocniła się nie tylko wewnętrznie, ale również w zakresie polityki zagranicznej.
Dysponujemy obecnie spójną polityką w odniesieniu do krajów BRIC oraz prowadzimy dialog polityczny z Afryką, którego brak w ostatnich latach wszyscy zajmujący się polityką zagraniczną uznawali za błąd. Traktat, szczyty z Brazylią i Afryką to osiągnięcia, i to osiągnięcia korzystne dla Europy, ale muszę podkreślić, proszę państwa, panie przewodniczący, że zabrakłoby czasu na wymienienie, nawet w skrócie, wszystkich osiągnięć prezydencji portugalskiej. Chciałbym jednak chociażby skrótowo powiedzieć państwu, że ta prezydencja wywarła wpływ na najważniejsze zagadnienia agendy europejskiej, i chciałbym rozpocząć od kwestii dotyczących swobód.
Nasza prezydencja pozostawiła ślad w dziedzinie swobód z chwilą proklamacji w tym miejscu karty praw podstawowych, co było decydującym wydarzeniem dla projektu europejskiego, a, jak już wspomniałem, karta praw podstawowych uzyskała moc prawną dzięki załączeniu jej do traktatu lizbońskiego. To również w okresie prezydencji portugalskiej udało się ustanowić Europejski Dzień przeciwko Karze Śmierci, co stanowi uhonorowanie europejskich wartości i daje światu wyraźny sygnał, że Europa broni wartości życia. Chciałbym również państwu przypomnieć, że właśnie w okresie prezydencji portugalskiej, na Trzecim Komitecie Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych udało się przyjąć moratorium na wykonywanie kary śmierci, zaś głosowanie nastąpiło na wniosek Europy, który jest zgodny z europejską tradycją i wartościami. Ponadto, odnosząc się do działań w zakresie swobód, chciałbym wskazać na wysiłki prezydencji portugalskiej zmierzające do rozszerzenia obszaru swobodnego przepływu osób o nowe państwa członkowskie.
W dniach 21-22 grudnia, wraz z przewodniczącym Komisji oraz kilkoma ministrami, będę obecny na granicach, na których mają zostać zniesione kontrole wraz z wejściem dziewięciu państw do strefy Schengen, spełniając w ten sposób najważniejsze pragnienie tych obywateli, którzy chcą być częścią Europy, mieć swobodę przemieszczania się, a jednocześnie należeć do obszaru gwarantującego ich bezpieczeństwo.
SISone4all to ciekawa historia, ponieważ to właśnie Portugalia naciskała na zniesienie kontroli na granicach wewnętrznych z dniem 31 grudnia 2007 r., ponieważ to portugalski minister nie chciał przyjąć do wiadomości, że nie ma technicznej możliwości połączenia baz danych nowych państw członkowskich z bazami danych systemu Schengen, i ponieważ to portugalskie przedsiębiorstwo zaproponowało techniczne rozwiązanie tego problemu. W dniach 21-22 grudnia będziemy w tych państwach podkreślać, że Portugalia jest bardzo dumna, iż dzięki portugalskiej technologii i woli politycznej mogła umożliwić tym państwom zapewnienie ich obywatelom pełnej swobody przemieszczania się, bowiem stanowi to najważniejsze pragnienie Europejczyków. Reprezentuję kraj, który przeżył takie wydarzenie; dobrze pamiętam chwilę zniesienia kontroli granicznych między Portugalią a Hiszpanią, kiedy faktycznie po raz pierwszy poczuliśmy się częścią rodziny europejskiej. Z tego względu jeżeli w trakcie naszej prezydencji można wskazać jakiś symboliczny moment, będzie nim chwila, kiedy politycy z Portugalii i innych krajów, jak również przewodniczący Komisji, pojawią się na tych granicach, by uświetnić chwilę zniesienia kontroli, urzeczywistniając w ten sposób europejski sen i pragnienie stworzenia obszaru swobody przemieszczania się i bezpieczeństwa, jakim jest strefa Schengen.
Pozostawiliśmy swój ślad, jeśli chodzi o działania w zakresie swobód, a także w zakresie polityki społecznej. Chciałbym państwu przypomnieć, że to w okresie prezydencji portugalskiej udało się osiągnąć porozumienie między europejskimi związkami zawodowymi i stowarzyszeniami pracodawców, a jest to bardzo ważne porozumienie podkreślające wyzwania dla europejskiego rynku pracy; ale to również w trakcie naszej prezydencji wszystkie kraje zdołały osiągnąć porozumienie w zakresie wspólnych zasad modelu flexicurity, spełniających rolę siły napędowej, wprawiających w ruch ten model europejski, który łączy elastyczność niezbędną dla wspierania konkurencyjności z bezpieczeństwem dla pracowników, tak charakterystycznym dla europejskiego modelu społecznego.
W odniesieniu do działań w zakresie polityki społecznej chciałbym wreszcie podkreślić nasze zaangażowanie w kwestie migracji. W okresie sześciu miesięcy poświęciliśmy temu zagadnieniu wiele uwagi. Zorganizowaliśmy w Lizbonie międzynarodową konferencję, ponieważ naszym celem było i wciąż jest wspieranie procesu opracowania ogólnych wytycznych europejskiej polityki migracyjnej. W trakcie ostatniego posiedzenia Rady przewodniczący Komisji miał możliwość przedstawienia dokumentu Komisji określającego podstawy takiej polityki, polityki migracyjnej opartej na trzech filarach: integracji imigrantów, zwalczaniu nielegalnej imigracji oraz współpracy z krajami pochodzenia w celu regulowania przepływów migracyjnych i zapewnienia w ten sposób ochrony imigrantom. To punkt zwrotny, istotne wydarzenie w ramach europejskiej agendy społecznej, i Portugalia jest bardzo dumna z wniesienia wkładu w rozwój europejskiej polityki migracyjnej.
Prezydencja portugalska pozostawiła również ślad w agendzie gospodarczej, przez co rozumiem, jak powiedział przewodniczący Parlamentu Europejskiego, zatwierdzenie w okresie prezydencji portugalskiej projektu Galileo, którego tempo realizacji było bardzo powolne przez wiele lat, co szkodziło Europie i dawało wyraźny sygnał światu, że Europa nie potrafi przeprowadzić własnego projektu w tak istotnej dziedzinie. Projekt Galileo może być jednym z projektów infrastrukturalnych, które poprawią status Europy w świecie i wprowadzą Europę do bardzo konkurencyjnego sektora telekomunikacyjnego. Właśnie z tego względu jesteśmy bardzo dumni, że pod przywództwem prezydencji portugalskiej i pana ministra Mário Lino udało się wreszcie osiągnąć porozumienie, które wyróżnia Europę i projekt europejski. W zakresie agendy gospodarczej chciałbym również podkreślić nasz wkład w europejską politykę morską, polegający na zatwierdzeniu ramowej dyrektywy w sprawie strategii środowiska morskiego, stanowiącej podstawowy warunek zapewniający Europie spójne podejście wszystkich państw członkowskich w odniesieniu do morza.
W zakresie polityki energetycznej i zmian klimatycznych chciałbym zwrócić uwagę jedynie na dwie kwestie: pierwszą było przyjęcie planu strategicznego na rzecz technologii energetycznych. To bezwzględnie zasadniczy element, wskazujący na dążenia Europy w tej dziedzinie i jej chęć inwestowania możliwie najwięcej w innowacje i badania, abyśmy mogli sprostać wyzwaniom przyszłości. Chciałbym również zwrócić uwagę na porozumienie z Bali, wypracowane w okresie prezydencji portugalskiej, które zapewnia nam obecnie jasny harmonogram negocjacji, umożliwiający osiągnięcie w 2009 r. globalnego porozumienia gwarantującego sprostanie wyzwaniom w zakresie zmian klimatycznych.
Wreszcie, panie i panowie, pozostawiliśmy swój ślad również w agendzie na rzecz przyszłości Unii Europejskiej, przez co mam na myśli oczywiście deklarację w sprawie globalizacji, przyjętą w trakcie ostatniego posiedzenia Rady. Ta deklaracja oznacza przede wszystkim, że Europie udało się rozwiązać swoje problemy instytucjonalne i jest gotowa do stawienia czoła wyzwaniom zmieniającego się świata, aby przejąć rolę lidera w zakresie reformy instytucjonalnej, rozwiązywać problemy edukacji, szkolenia i badań jako najważniejszych kwestii wyznaczających rolę Europy w zglobalizowanym świecie, a także by przeciwdziałać wszystkim światowym zagrożeniom ekologicznym. Europejski program w zakresie globalizacji oznacza, że Europa znowu jest gotowa i ponownie prowadzi dyskusje nad zasadniczymi kwestiami, które w ostatnich latach zostały niestety odsunięte na boczny tor ze względu na problemy instytucjonalne.
Deklaracja w sprawie globalizacji, ale również porozumienie w sprawie grupy refleksji. W trakcie ostatniego posiedzenia Rady przyjęliśmy mandat dla tej grupy refleksji, umożliwiający jej wniesienie wkładu do ogólnych rozważań w tym zakresie i w odniesieniu do przyszłości Europy między 2020 a 2030 r. Aby umożliwić jej udzielenie wsparcia w zakresie przewidywania i stawiania czoła wyzwaniom, przekazaliśmy również przewodnictwo tej grupy Felipe Gonzálezowi, jednemu z wielkich Europejczyków w historii Europy, który powraca do aktywności politycznej w celu objęcia przywództwa w grupie refleksji, wspomagającej realizację projektu europejskiego, w jego opinii jednego z najszlachetniejszych ideałów, wspólnie z wiceprzewodniczącymi, panią Vike-Freibergą i panem Jormą Ollilą, którzy pomogą mu w przewodniczeniu utworzonej w międzyczasie grupie.
Panie przewodniczący, szanowni państwo! Jak już wspomniałem, nie chcę wymieniać każdego drobnego osiągnięcia prezydencji portugalskiej, ale chciałbym podkreślić, że jestem bardzo dumny i bardzo zadowolony z tej prezydencji. Osiągnęliśmy wszystkie założone przez nas cele; te najważniejsze i nawet te, w których osiągnięcie wątpiliśmy. Traktat, szczyt z Brazylią, szczyt z Afryką, ale również wkład w zakresie kwestii gospodarczych, społecznych, swobód i przyszłości Unii. Panie przewodniczący, szanowni państwo! Ta prezydencja to prezydencja sprawowana przez kraj proeuropejski, który dokładnie rozumie, że za pomocą projektu europejskiego broni własnych interesów, kraj zaangażowany na rzecz europejskich ideałów, kierowany przez polityków europejskich, którzy doskonale zdają sobie sprawę, że Europa powinna rozwijać projekt europejski, który jest prawdopodobnie najkorzystniejszym, najbardziej przełomowym i najważniejszym obecnie realizowanym projektem, i że ten projekt europejski jest istotny dla Europejczyków, gospodarki europejskiej, jak również dla całego świata.
Jeśli można, panie przewodniczący, na zakończenie chciałbym wyrazić kilka słów podziękowania, dziękując osobiście przede wszystkim siedzącemu koło mnie ministrowi spraw zagranicznych, który towarzyszył mi przez ostatnie sześć miesięcy, sekretarzowi stanu do spraw europejskich, który również jest tu dziś obecny, ale chciałbym również podziękować portugalskiemu korpusowi dyplomatycznemu, który wszystko zorganizował, działając w cieniu i często nie zyskując uznania za rezultaty jego działań; chciałbym podziękować całemu portugalskiemu korpusowi dyplomatycznemu, który pracował jak najlepiej na rzecz swojego kraju i Europy, a któremu przewodził jeden z najlepszych portugalskich ambasadorów, pan Mendonça e Moura, który mi dziś towarzyszy.
Panie przewodniczący, szanowni państwo! Naszej prezydencji od początku towarzyszyło motto: "Silniejsza Europa dla lepszego świata” i pod koniec tego sześciomiesięcznego okresu jesteśmy przekonani, że wypełniliśmy to motto, że jako kraj zrobiliśmy wszystko, co było w naszej mocy, aby Europa mogła stać się silniejsza, mogła lepiej służyć swoim obywatelom i dysponowała lepszymi instrumentami, które pozwolą jej odegrać swoją rolę na arenie międzynarodowej.
Zrobiliśmy to wszystko dla Europy, w służbie dla Europy, ponieważ w ten sposób mogliśmy bronić interesów Portugalii, Europy, jak również całego świata. Chciałbym podziękować wszystkim grupom parlamentarnym, które udzieliły nam tak dużego wsparcia w tym okresie; chciałbym podziękować Komisji za jej wsparcie i chciałbym podziękować przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego za nieustanną pomoc, której nigdy nie odmówił prezydencji portugalskiej. Jestem bardzo dumny i bardzo zadowolony z tej prezydencji i chciałbym podzielić się z państwem moją radością, która jest szczęściem dla całej Europy.
(Oklaski)
Przewodniczący
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący, za to wystąpienie i ponownie za ogromne zaangażowanie.
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji. - (PT) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady, szanowni państwo! W okresie ostatnich sześciu miesięcy mogliśmy podziwiać doskonały przykład tego, co wypracowaliśmy jako dwie metody rozwoju Europy. Mianowicie jednocześnie z dążeniem do rozwiązania problemów instytucjonalnych staraliśmy się osiągnąć praktyczny postęp, pokazać naszym obywatelom, że Europa faktycznie wspiera ich aspiracje.
Rok 2007 pokazał, że Europa jest w stanie podjąć te wyzwania. Byliśmy świadkami negocjacji, porozumienia i podpisania traktatu, traktatu lizbońskiego, który zapewni Europie przyszłościowe instytucje, aby mogła stawić czoła wyzwaniom XXI wieku.
W tym miejscu chciałbym po raz kolejny wyrazić podziw dla prezydencji portugalskiej, zwłaszcza dla pana premiera José Sócratesa, za jego umiejętne przewodzenie Unii Europejskiej. Konieczne jest również podkreślenie ważnego wkładu ze strony prezydencji niemieckiej i pani kanclerz Merkel, bowiem wtedy wypracowano mandat umożliwiający osiągnięcie postępu w zakresie tego tak istotnego dla Europy porozumienia. Z pewnością na początku wiele osób wątpiło w potrzebę takich starań, ale faktem jest, że kilka dni temu w Lizbonie przedstawicielom 27 rządów państw członkowskich UE udało się spotkać w sprawie wynegocjowanego przez siebie traktatu.
Teraz konieczne jest wdrożenie w życie tego porozumienia politycznego. Państwa członkowskie uzgodniły i podpisały Traktat, jak również zobowiązały się do jego ratyfikacji, aby wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2009 r. Państwa członkowskie powinny potraktować to zobowiązanie bardzo poważnie. Podpisując Traktat, rządy przejęły odpowiedzialność za jego obronę na forum swoich parlamentów i opinii publicznej. Muszą wykonać to zadanie w celu zapewnienia postępu w Europie.
Panie przewodniczący! Chciałbym gorąco pogratulować Węgrom, które wczoraj ratyfikowały traktat lizboński. Został on ratyfikowany znaczącą większością głosów: 385 za i tylko pięć przeciw.
(Oklaski)
Moim zdaniem to symboliczny fakt i bardzo pozytywny sygnał polityczny, kiedy jedno z nowych państw członkowskich jako pierwsze ratyfikuje traktat lizboński. Węgry zasługują na nasze uznanie.
Jednocześnie w tym okresie, a zwłaszcza przez te sześć miesięcy byliśmy świadkami przejmowania przez Unię Europejską wiodącej roli w tych obszarach polityki, które mają wpływ na codzienne życie każdego Europejczyka: wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy, zmiany klimatyczne, kwestie związane z energią, migracją i innowacjami. To właśnie te zagadnienia będą wyznacznikami sukcesu Europy zarówno obecnie, jak i w przyszłości.
Premier José Sócrates wspomniał już o licznych osiągnięciach prezydencji. Nie będę zatem ich wszystkich przypominał. Oczywiście mogę się zgodzić ze wszystkim, o czym mówił pan premier: znaczenie szczytu Unia Europejska-Afryka, pierwszy szczyt z Brazylią w sprawie partnerstwa strategicznego z tym ważnym krajem, porozumienie, które udało się osiągnąć w sprawie Galileo, i bardzo ważne porozumienie partnerów społecznych odnośnie do zasad modelu flexicurity. Mógłbym również dodać inne kwestie i podkreślić te, które nie były może tak rozpowszechnione, lecz równie ważne. Przykładowo ogólne porozumienie polityczne osiągnięte z Parlamentem Europejskim w sprawie utworzenia Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii, który jest bardzo istotnym projektem i prawdziwym wzorcowym ośrodkiem innowacji w Europie, a także rozpoczęcie wdrażania zintegrowanej polityki morskiej Unii.
Jest to efekt szczegółowych działań realizowanych przez Komisję prawie od trzech lat, począwszy od marca 2005 r. Po szeroko zakrojonej debacie publicznej na temat zielonej księgi wydanej przez Komisję w czerwcu 2006 r. osiągnęliśmy obecnie wyraźny konsensus w instytucjach europejskich w sprawie znaczenia polityki morskiej dla Unii w obliczu wyzwań związanych z globalizacją i konkurencyjnością, zmianami klimatycznymi i energią, a także w celu zwiększenia potencjału naszych oceanów i mórz w możliwie największym stopniu i w zrównoważony sposób. Idąc w ślady Parlamentu Europejskiego, którego pięć komisji przygotowało w lipcu wspaniałe sprawozdanie, w zeszłym tygodniu Rada Europejska w pełni poparła wizję i plan działania Komisji dotyczące zintegrowanej polityki morskiej Unii. Szczególne uznanie należy się prezydencji portugalskiej, która uczyniła z tej kwestii priorytet dla całej Unii.
W jaki sposób udało się to wszystko osiągnąć? W największym stopniu zawdzięczamy to skutecznej współpracy pomiędzy trzema głównymi instytucjami: Parlament, Komisja i Rada Ministrów pracowały wspólnie na rzecz osiągnięcia prawdziwego konsensusu w szeregu dziedzinach należących do zakresu działań Unii Europejskiej. Korzystna okazała się również rosnąca świadomość faktu, że Unia oferuje właściwe środki, które pozwolą sprostać poważnym wyzwaniom współczesnego świata. Wystarczy spojrzeć na dane przedstawione dziś w Eurobarometrze. Potwierdzają one dane opublikowane wiosną tego roku, z których wynika, że ogólne poparcie dla Unii Europejskiej jest wyższe niż kiedykolwiek na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat. Zyskujemy zaufanie obywateli europejskich; nadszedł czas, by udowodnić, że na nie zasługujemy.
W ostatnim tygodniu, w ciągu zaledwie kilku dni byliśmy świadkami proklamowania karty praw podstawowych przez trzy instytucje w siedzibie Parlamentu Europejskiego w Strasburgu i podpisania traktatu lizbońskiego, a obecnie - po tych jakże istotnych wydarzeniach - Rada Europejska koncentruje się na kluczowych zagadnieniach mających bezpośrednie znaczenie dla obywateli.
Po tych historycznych momentach, które miały miejsce w środę i czwartek, już następnego dnia Rada Europejska powróciła do realizacji zasadniczego zadania, czyli urzeczywistniania skutecznej Europy; dziś dysponujemy już warunkami ramowymi, dzięki którym w 2008 r. Unia powinna skutecznie realizować swoje założenia.
Decydujące znaczenie dla przyszłych działań Unii ma globalizacja. Jeszcze nie tak dawno temu politycy starali się unikać podejmowania tego tematu. Globalizację postrzegano jako zbyt trudne i sporne zagadnienie; czasami próbowaliśmy nawet unikać stosowania tego słowa. Zatwierdzona przez Radę Europejską deklaracja w sprawie globalizacji odwróciła tę tendencję. Dziś wiemy już, że Europa może się zjednoczyć wokół aktywnego, a nawet proaktywnego podejścia do globalizacji. Jesteśmy świadomi, że nie wszystkie skutki globalizacji są pozytywne, lecz nie stanowi to uzasadnienia dla biernej postawy. Powinno to raczej spotęgować nasze wysiłki w celu wykorzystania w możliwie największym stopniu możliwości, które globalizacja stwarza dla Europy. Unia Europejska ma wszelkie powody, by w erze globalizacji nie obawiać się o swoją przyszłość. Pokazuje, w jaki sposób wartości, którymi kieruje się społeczeństwo europejskie, mogą być w pełni zgodne z proaktywnym podejściem do globalizacji. Właśnie takie przesłanie należy odczytać z deklaracji w sprawie globalizacji. Obecnie nabierają rozmachu nasze działania skoncentrowane na osiągnięciu sukcesu w erze globalizacji; będziemy utrzymywać to tempo prac, przedstawiając w najbliższych miesiącach szereg inicjatyw Komisji.
Z zadowoleniem przyjąłem fakt, że prezydencja portugalska postanowiła zwrócić szczególną uwagę na kwestię migracji. Jeżeli kwestia ta zostanie pomyślnie rozwiązana, wszyscy na tym zyskamy: Europa, państwa członkowskie Unii Europejskiej, jak również kraje pochodzenia i sami migranci, ponieważ, jak przypomniał urzędujący przewodniczący Rady, migracja to także problem społeczny. Na początku grudnia bieżącego roku Rada Europejska poparła zintegrowane podejście proponowane przez Komisję. Aby wesprzeć już przedłożone wnioski, np. w sprawie nielegalnej migracji, pracy niezgłoszonej i błękitnej karty dla wysoko wykwalifikowanych pracowników, w przyszłym roku przedstawimy nowe wnioski w celu stworzenia na szczeblu europejskim prawdziwie kompleksowego podejścia do kwestii migracji.
Jednak zanim to nastąpi, przedstawimy nasz pakiet środków mających na celu wypełnienie obietnic złożonych przez Unię w zakresie zmian klimatycznych i energii. Jest to kolejny aspekt globalizacji: zmiany klimatyczne i potrzeba tworzenia globalnych rozwiązań w obliczu globalnych problemów. Z zadowoleniem stwierdzam, że Europa jest rzeczywistym światowym liderem, jeśli chodzi o to zagadnienie. Jestem dumny, że podczas konferencji na Bali Unia Europejska i jej 27 państw członkowskich mówiło jednym głosem. Wspomniana deklaracja stanowi ważny krok we właściwym kierunku na drodze do konferencji w Kopenhadze, która odbędzie się w 2009 r. Zdaję sobie sprawę, że niektórzy życzyliby sobie większych osiągnięć - jestem jednym z nich - jednak porozumienie na konferencji Narodów Zjednoczonych i zobowiązanie dotyczące daty osiągnięcia założonych celów i działań po roku 2012 są same w sobie sukcesem i, powiedzmy sobie szczerze, sukces ten byłby niemożliwy bez europejskiego przywództwa i europejskiej jedności.
Obecnie koncentrujemy się na konieczności zapewnienia dalszych działań i wezwania do realizacji ambitnych i wiążących celów w zakresie redukcji emisji CO2. Zaledwie kilka dni po zakończeniu konferencji na Bali możemy wyraźnie poczuć podmuch zmian w naszym kierunku. Ci spośród naszych partnerów, którzy jeszcze nie zmieli zdania i do których nie zalicza się już Australia, uczynią ten krok. Musimy jednak stale wywierać presję, aby nadać znaczenie naszemu przywództwu. Najlepszym sposobem jest pokazanie, że to nie są żarty, poprzez forsowanie naszych własnych wniosków. Chciałbym w przyszłym roku blisko współpracować z Parlamentem i uzgodnić wspólny cel, którym jest porozumienie polityczne w sprawie pełnego pakietu do końca przyszłego roku.
Rada Europejska również postanowiła spojrzeć w przyszłość, nie tylko w odniesieniu do deklaracji w sprawie globalizacji, lecz również przedstawiając pewne pomysły. Utworzenie grupy refleksji to innowacyjne podejście, które może przynieść wymierne korzyści. Patrzenie w przyszłość, do roku 2020 lub 2030, wymaga dyscypliny i wyobraźni, lecz dzięki temu możemy skupić się na całościowym obrazie sytuacji, w szczególności na wyzwaniach związanych z globalizacją. Wspomniana grupa może liczyć na wsparcie Komisji, gdy tylko zespół w pełnym składzie rozpocznie prace w przyszłym roku. Z zadowoleniem przyjmuję również wybór Felipe Gonzálesa, bardzo doświadczonego męża stanu zaangażowanego w sprawy Europy, na przewodniczącego tej grupy, oraz wybór pani Vike-Freiberga i pana Jorma Ollila na wiceprzewodniczących.
Rada Europejska przyjrzała się również wyzwaniom, którym już dziś trzeba stawić czoło. Stabilizacja Kosowa w dużej mierze zależy od zjednoczonej Unii Europejskiej; rozwiązanie sytuacji w Serbii i Kosowie jest zadaniem Europy. Wszyscy zdajemy sobie z tego sprawę, zarówno te kraje, jak i Unia. Musimy nadać temu formę stanowczego i zjednoczonego działania na szczeblu Unii Europejskiej. To poważny egzamin dla Europy i nie możemy sobie pozwolić na to, by go nie zdać. Komisja Europejska wzywa państwa członkowskie, by utrzymywały jednolite i spójne podejście do kwestii Kosowa.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że Komisja wyraża ogromne zadowolenie w związku z przyjęciem przez Parlament i Radę europejskiego konsensusu w sprawie pomocy humanitarnej. Deklaracja, którą mam zaszczyt podpisać po niniejszym posiedzeniu, wraz z przewodniczącym Hansem-Gertem Pötteringiem i premierem José Sócratesem, jest szeroko zakrojoną deklaracją polityczną o naszych celach, zasadach i opartych na dobrej praktyce podejściach do zagadnienia pomocy humanitarnej, która została przedstawiona zarówno przez państwa członkowskie, jak i Wspólnotę Europejską.
To porozumienie ma charakter drogowskazu dla działań w zakresie pomocy humanitarnej na szczeblu Unii Europejskiej. Sama Komisja Europejska jest największym na świecie dawcą pomocy humanitarnej, a podejmując działania na rzecz osiągnięcia tego konsensusu, zareagowała zdecydowanie na coraz większe wyzwania, którym muszą sprostać organizacje humanitarne. Zarówno państwa członkowskie, jak i Parlament i partnerzy w dziedzinie pomocy humanitarnej z zadowoleniem przyjmują fakt, że Komisja zabrała głos w tej sprawie, jako organ dysponujący znacznym doświadczeniem w zakresie świadczenia pomocy humanitarnej i mający wyjątkową rolę w głównych działaniach Unii Europejskiej. Obecnie rozpoczęły się wewnętrzne prace nad opracowaniem zobowiązań zawartych w konsensusie w formie projektu planu działania, który powinien zostać przedstawiony w pierwszej połowie 2008 roku.
Wreszcie, jak już wspomniał urzędujący przewodniczący Rady Europejskiej, premier Jose Socrates, tegoroczne prace jeszcze nie dobiegły końca. Przed końcem roku będę miał zaszczyt uczestniczyć z premierem Socratesem w symbolicznym otwarciu wewnętrznych granic Unii. Od dnia 21 grudnia 2007 r. będziemy żyli i przemieszczali się po obszarze 24 krajów, pomiędzy którymi nie będą istniały granice stanowiące wewnętrzne granice Unii. Jest to wyjątkowe i historyczne osiągnięcie. Estonia, Czechy, Łotwa, Litwa, Węgry, Malta, Polska, Słowacja i Słowenia zniosą kontrole na granicach wewnętrznych. Dzięki temu wszyscy Europejczycy będą mogli szybciej i łatwiej podróżować. Od dnia 21 grudnia 2007 r. podróż z Półwyspu Iberyjskiego do Polski oraz z Grecji do Finlandii nie będzie przerywana kontrolami na granicy.
Chciałbym również pogratulować prezydencji portugalskiej strategicznego przywództwa prowadzącego do pomyślnego wdrożenia projektu systemu informacyjnego Schengen: "SIS One For All”. Zniesienie granic wewnętrznych Unii Europejskiej stwarza szanse dla osób mieszkających, przemieszczających się i prowadzących działalność gospodarczą w Europie. Należy wyjaśnić obywatelom europejskim, że wraz ze zniesieniem kontroli na granicach i wspieraniem wolności, wzmocnieniu ulegają również normy bezpieczeństwa, również dla celów sprawnych kontroli na granicach zewnętrznych. Nie możemy zapominać, że obecnie przykładowo granice Hiszpanii są granicami Polski, a granice Polski są również granicami Grecji, zatem możemy to osiągnąć bez konieczności umacniania przez nas bezpieczeństwa na granicach zewnętrznych tylko dlatego, że te państwa członkowskie podjęły wymagane starania. Zatem jestem przekonany, że - nie tylko w kategoriach symbolicznych - będzie to bardzo ważne wydarzenie, prowadzące do rozwoju naszej nowej, rozszerzonej i zaangażowanej Europy.
Pod koniec roku 2007 jesteśmy pełni nadziei; nie patrzymy w przyszłość z niewielkimi oczekiwaniami. Europejczycy wymagają od Unii Europejskiej reakcji w tak wielu kwestiach. Minione miesiące pozwalają nam wierzyć, że sprostamy temu zadaniu.
(Oklaski)
Przewodniczący
Panie przewodniczący Komisji! Bardzo dziękuję za wystąpienie i zaangażowanie.
Joseph Daul
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Komisji, panie przewodniczący Rady, szanowni państwo! Nasz Parlament świętuje dziś ustanowienie w pełni funkcjonalnej Europy. Podpisano traktat lizboński. Rozpoczął się proces jego ratyfikacji. Gratuluję Węgrom, pierwszemu państwu członkowskiemu, które go ratyfikowało.
Dzięki traktatowi lizbońskiemu nasze wspólne wartości - demokracja, wolność, solidarność - jak również nasze cele - pokój, bezpieczeństwo, ochrona środowiska naturalnego i dobrobyt - potwierdzają nasze wspólne przeznaczenie. To prawda, traktat lizboński zapewnia większą spójność naszej Unii. Proces integracji, rozpoczęty 50 lat temu, wciąż trwa: wciąż jesteśmy zjednoczeni w różnorodności! To właśnie różnorodność pochodzenia, kultury i języka stanowi o prawdziwym bogactwie Europy, co znajduje potwierdzenie w traktacie lizbońskim. Pluralistyczna Europa czerpie swoją siłę właśnie z integracji.
Jako prawodawcy mamy obowiązek udzielenia wyjaśnień naszym obywatelom. Musimy to zrobić w możliwie najprostszy sposób. Unia Europejska i państwa członkowskie są zjednoczone. Dzielą się kompetencjami. Zdecydowały o wspólnym wykonywaniu części swoich suwerennych praw. Wymagajmy od Europy tego, do czego jest uprawniona, a od państw członkowskich tego, co należy do ich kompetencji.
Moja grupa będzie nadal prowadzić kampanię na rzecz traktatu lizbońskiego i europejskiej karty praw podstawowych, która stanowi zwieńczenie naszych wspólnych wartości. Mamy nadzieję, że będzie to wszystkim wyjaśnione, przez wszystkich zrozumiane, a co najważniejsze, respektowane, a Traktat uzyska wsparcie jak największej liczby naszych obywateli.
Począwszy od 2009 r. nowe ramy instytucjonalne ustanowione przez traktat lizboński wzmocnią uprawnienia tego Parlamentu. Należy podkreślić, że od czerwca 2009 r. wyniki wyborów europejskich będą określać skład tego Parlamentu i wpłyną na wybór przewodniczącego Komisji. Moja grupa ma oczywiście nadzieję, że uda się przekonać jak największą liczbę obywateli europejskich do głosowania za objęciem przywództwa przez PPE-DE, przywództwa, które będzie w stanie zrealizować strategię społeczno-gospodarczą w celu stawienia czoła globalizacji i zjawisku starzenia się społeczeństwa, będzie w stanie zainwestować w badania i rozwój, będzie w stanie stworzyć europejski obszar sprawiedliwości i bezpieczeństwa, aby skuteczniej zwalczać przestępczość, nielegalną imigrację i terroryzm; przywództwa zdolnego do podejmowania właściwych decyzji w zakresie ochrony środowiska naturalnego, trwałego rozwoju i naszej niezależności energetycznej, jak również zdolnego do prowadzenia polityki zagranicznej, która sprawi, że Europa będzie mówić jednym głosem. W naszym przekonaniu stanowi to podstawę kompetencji zjednoczonej Europy i przyszłego sprawowania rządów, sprawowania rządów przez Europę. Tego trzeba dziś dla utrzymania pokoju w Kosowie. Pokój i stabilność na Bałkanach, u bram UE, w bardzo dużym stopniu zależy od Europejczyków.
Jednakże dobre sprawowanie rządów na szczeblu europejskim obejmuje również wizję średnio- i długoterminową, zatem popieramy decyzję Rady Europejskiej o ustanowieniu grupy refleksji, której zadaniem jest ocena przyszłego wpływu decyzji podejmowanych tu i teraz, w centrum naszej demokracji, która będzie poszukiwać rozwiązań problemów, z którymi zjednoczona Europa będzie musiała się zmierzyć za 10, 20, 30 lat i która przeanalizuje strategie rozwoju UE. Jedynie silne zarządzanie może rozproszyć niechęć i opór wobec walki ze zmianami klimatycznymi. Uderzającym przykładem jest ocena konferencji na Bali. Europa musi przejąć rolę lidera w celu rozwiązania kwestii klimatu, najpierw w Poznaniu w 2008 r., gdzie odbędą się najbliższe negocjacje w sprawie klimatu, a następnie w Kopenhadze w 2009 r. Jako politycy europejscy ponosimy tu główną odpowiedzialność. Zbrodnią byłoby położenie na szali przyszłości naszych dzieci i wnuków. Jedynie od nas zależy przekonanie o tym naszych amerykańskich partnerów.
A zatem klimat i dobre sprawowanie rządów w Europie to również kwestie, którymi teraz należy się zająć, tu w Brukseli, gdzie na corocznej debacie w sprawie kwot produkcyjnych spotykają się ministrowie rolnictwa i rybołówstwa. Nie możemy zapominać o wpływie zmian klimatycznych na produkcję żywności. W sierpniu tego roku byliśmy już świadkami gwałtownych wzrostów cen żywności. Teraz ma to miejsce po raz kolejny, a ceny pszenicy i ryżu osiągają rekordowy poziom. Obywatele europejscy ponownie oczekują reakcji ze strony Europy, jak również podjęcia wspólnych i skoordynowanych działań.
Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady, szanowni państwo! Udało nam się wypracować 50 lat pokoju, stworzyć jednolity rynek, znieść granice wewnętrzne, ustanowić bank centralny i wprowadzić europejską walutę, a od traktatu amsterdamskiego opracowujemy wspólną politykę zagraniczną, mamy Europol i Eurojust. Tworzymy obszar bezpieczeństwa i sprawiedliwości poprzez rozszerzanie strefy Schengen. Potrzeby Europy są większe. Traktat lizboński umożliwia UE wydostanie się ze strefy ciągłego spadku.
Dla mnie i dla mojej grupy budowanie Europy w XXI wieku staje się po raz kolejny synonimem entuzjazmu i ambicji. Przechodząc od obszaru wolnego handlu do prawdziwej europejskiej unii politycznej, ponownie zaczynamy debatować nad projektem europejskim i jesteśmy gotowi, by dokonywać wyborów. W tym nowym świecie w erze globalizacji nie ma miejsca na realizację hasła "każdy dla siebie”. Nasze państwa członkowskie, niezależnie od ich wielkości czy gęstości zaludnienia, nie mają szans na dobrobyt bez integracji.
Dziękuję panu przewodniczącemu, dziękuję panu przewodniczącemu Rady, dziękuję panu przewodniczącemu Komisji, składam wszystkim życzenia świąteczne i przede wszystkim trzymamy kciuki za przyjęcie Traktatu w 2008 r. przez pozostałe 26 państw członkowskich.
(Oklaski)
Martin Schulz
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Prezydencja portugalska okazała się sukcesem i chciałbym pogratulować tego sukcesu panu, panie premierze, jak również całemu rządowi.
Rodzina Lobo Antunes obdarowała nas nie tylko dobrym sekretarzem stanu, ale również wybitnym pisarzem, który napisał interesującą powieść zatytułowaną wersem z hymnu narodowego, Chwała Portugalii. Reputacja Portugalii poprawiła się dzięki tej prezydencji, szczególnie z uwagi na trzy elementy, o których pan wspomniał. Tak, faktycznie, jeśli chodzi o Europę, szczyt afrykański oddał Afryce część tej godności, której my, Europejczycy, przez długi czas odmawialiśmy mieszkańcom Afryki. To był jeden z sukcesów tej prezydencji. Fakt, że zorganizował pan szczyt z Brazylią, pokazuje, że w polityce europejskiej należy w większym stopniu uwzględnić politykę wobec Ameryki Łacińskiej, ponieważ jest ona oparta na wspólnej tradycji (Portugalia, Brazylia, Hiszpania, Ameryka Południowa i Środkowa), ale obecnie również na wspólnych wartościach, które dzielimy przede wszystkim z jednym z regionów świata - Ameryką Łacińską. Zatem zorganizowanie szczytu z Brazylią było słuszną decyzją. Skoro mówimy o wspólnych wartościach, chciałbym panu w imieniu mojej grupy szczególnie podziękować za skoncentrowanie wysiłków na bitwie o zniesienie kary śmierci i za ustanowienie Europejskiego Dnia przeciwko Karze Śmierci, który jest jednym z powodów do dumy prezydencji portugalskiej.
(Oklaski)
Jednakże przed nami stoją również wyzwania. Traktat został uroczyście podpisany, ale już widywałem uroczyste podpisywanie traktatów i tych, którzy to czynili. Ale widziałem również, jak ci uroczyści sygnatariusze znikali następnie z pola widzenia. Niektórzy z nich nie pełnią już swoich funkcji, co być może dobrze się składa. Teraz musimy walczyć o to, aby Traktat został ratyfikowany. Wyrażaliśmy już swoje podziękowania dla Węgier. Jeżeli jednak mamy odnieść sukces w 2008 r., musimy również dokładnie przyjrzeć się zapisom konkluzji Rady z posiedzenia, które odbyło się po uroczystym podpisaniu.
W imieniu mojej grupy z zadowoleniem przyjmuję uznanie przez Radę konieczności przeglądu wytycznych dotyczących zintegrowanej polityki gospodarczej. Mam nadzieję, że Komisja poważnie potraktuje to zagadnienie i przedstawi odpowiednie stanowisko. Z zadowoleniem przyjmuję również fakt, że Rada zwraca się do Komisji o jej stanowisko w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym, co było również jednym z postulatów zgłoszonych przez naszą grupę. W tej sprawie wystosowałem pismo do szefów wszystkich rządów. Panie przewodniczący Komisji! Wyrażam nadzieję, że teraz wreszcie Komisja podejdzie do tego poważnie, ponieważ jeszcze kilka tygodni temu twierdził pan, że takie stanowisko nie jest potrzebne. W tej sprawie Rada się z panem nie zgadza i jako socjaliści podzielamy opinię Rady.
Panie przewodniczący Komisji! Powiedział pan - i z tego względu zwracam się teraz do pana - że nasza praca jeszcze nie dobiegła końca. Nawiązał pan w tym miejscu do Schengen. Wspólnie z panem Sócratesem dokonacie panowie otwarcia granic. To wspaniale. Ale jak wiem, jutro jeszcze pracujecie. Komisja chce jutro przyjąć projekt dyrektywy w sprawie transgranicznych usług medycznych. Nie wiem, czy szybkie podjęcie takiej decyzji przez Komisję na dzień przed Bożym Narodzeniem lub przed przerwą świąteczną ma sens. Decyzja w sprawie dyrektywy Bolkesteina była również podejmowana na szybko, dzień przed przerwą wakacyjną, a potem kosztowała nas ratyfikację konstytucji. Stąd moja rada dla pana: jeżeli przyjmą państwo jutro wspomniany projekt, proszę pamiętać, że wszystkie kwestie wykraczające poza ramy dyrektywy usługowej, czyli poza zasadę kraju pochodzenia, podlegają następującej interpretacji: ustanowiliśmy wyraźne ramy, jeśli chodzi o dyrektywę usługową. Jeżeli będą państwo dążyć do wprowadzenia ukradkiem zasady kraju pochodzenia za pomocą dyrektyw szczegółowych, napotkają państwo sprzeciw ze strony Grupy Socjalistycznej w Parlamencie Europejskim. Proszę o tym pamiętać, podejmując jutro decyzję.
Ratyfikacja musi się udać w 2008 r. Obywatele europejscy dostrzegli, że prezydencja Portugalii w Radzie, wspólnie z prezydencją niemiecką, jak mam przyjemność zauważyć, wyprowadziły w 2007 r. Unię ze stagnacji. Zaczęliśmy działać, mamy nową podstawę traktatową, która jednak nie weszła jeszcze w życie. Jeżeli chcemy, aby tak się stało, potrzebujemy zaufania obywateli. Jednak jeżeli chcemy zdobyć to zaufanie, musimy im powiedzieć: "Europa jest zorganizowana zgodnie z zasadą odpowiedzialności społecznej”. "Chłopcy z Chicago” w pańskiej Komisji nie mogą ponownie schować się za Świętym Mikołajem! Tym, czego Europa potrzebuje, jest jasne zobowiązanie również ze strony Komisji, że Europa jest odpowiedzialna społecznie. Inaczej Europa przegra.
Zatem życzę wszystkim wesołych świąt!
(Śmiech i oklaski)
o
o o o
Przewodniczący
Wspominano o wysiłkach prezydencji portugalskiej na rzecz zniesienia kary śmierci i wprowadzenia moratorium. Z pewnością wszyscy wiedzą, że amerykański stan New Jersey zniósł karę śmierci. Wysłałem dziś pismo do gubernatora New Jersey, pana Jona Corzine'a, w którym pogratulowałem mu i jego ustawodawcom podjęcia tej decyzji.
(Oklaski)
o
o o o
Graham Watson
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Mówi się, że wyjątek potwierdza regułę, a ta prezydencja nie jest żadnym wyjątkiem!
Zbyt często słyszymy piękne słowa i wygórowane ambicje zawarte w programach prezydencji uznawanych w większym stopniu, gdy są naruszane niż przestrzegane. Jednak "wskrzeszając” Traktat, który już wszyscy uznali za "martwy”, udowodniono, że niemożliwe w rzeczywistości okazuje się wykonalne. Od tej chwili Lizbona pozostanie w naszej pamięci jako moment, w którym Europa zapewniła sobie narzędzie i jedność, by globalizacja działała na naszą korzyść, a nie przeciwko nam.
Polityka nie byłaby polityką, gdybyśmy pozwolili na to, by kluczowe sukcesy przesłoniły niewielkie porażki. Chociaż traktat lizboński jest bez wątpienia sukcesem, musimy wystrzegać się pychy. Szczyt w Lizbonie, mający ważne symboliczne znaczenie, mógł doprowadzić do rozluźnienia więzów pomiędzy Europą i Afryką. Możliwość osiągnięcia konsensusu w sprawie partnerstw o współpracy gospodarczej oddala się tak szybko jak zapewnienia UE dotyczące wykorzystania handlu na rzecz rozwoju.
Co stało się z wielką debatą na temat modelu flexicurity? Państwa wspaniałym pomysłem na ożywienie gospodarki europejskiej, który skończył się fiaskiem, zanim jeszcze nie udało nam się go zdefiniować? Gdzie jest błękitna karta dla migrantów? Gdzie większa mobilność pracowników na terytorium Unii? Co stało się z powiązaniem agend z Lizbony i Göteburga poprzez całkowity rozdział własności i redukcję emisji CO2?
Twierdzą państwo, że poczyniliście postępy w dziedzinie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, lecz miejcie się na baczności. Ustalenia dotyczące wymiany danych mają miejsce na długo przed wdrożeniem przepisów w sprawie ochrony i bezpieczeństwa danych.
Po stronie korzyści możemy zapisać: przywództwo europejskie na Bali, wspaniałe porozumienie w sprawie przyszłorocznego budżetu UE, wypracowane konstruktywne wstrzymywanie się od głosu, dzięki czemu mamy wspólną politykę w sprawie Kosowa - za to wszystko należą się wyrazy uznania dla pana ministrów i ich umiejętności.
Ponadto dzięki pańskiej odwadze i determinacji, panie premierze, większe państwa członkowskie Unii już niedługo nie będą mogły zwalniać szybkiego postępu. Ponieważ kiedy w 2009 r. zacznie obowiązywać głosowanie większością kwalifikowaną, kiedy Parlament będzie miał uprawnienia w ramach procedury współdecyzji, a Europa nie będzie już zakładnikiem prawa weta, postępowej większości, większości centrystów uda się doprowadzić do sytuacji, w której wybory dokonywane w Europie będą czarno-białe i nieskazitelne.
Być może Europa utraciła "Odę do radości” Beethovena, ale dobrze zrozumiał pan, co Szekspir miał na myśli, pisząc o fali przepychu uderzającej o wysokie brzegi tego świata. I jak przystało na lidera wielkiego narodu żeglarzy, zdążył pan na odpływ.
(Oklaski)
Brian Crowley
w imieniu grupy UEN. - Panie przewodniczący! Chciałbym - wydaje mi się bowiem, że żaden z moich kolegów nie uczynił tego oficjalnie - pogratulować portugalskiemu premierowi, panu Sócratesowi, bardzo pomyślnego przewodnictwa Radzie i, co najważniejsze, doprowadzenia do podpisania traktatu lizbońskiego.
Rozwiązanie kwestii, którą słusznie pan poruszył, a która dotyczy sposobu, w jaki Europa może osiągnąć postęp i zmierzyć się z przyszłymi wyzwaniami, było utrudniane lub odkładane z uwagi na brak skutecznych procedur decyzyjnych w instytucjach Unii. Chociaż część posłów zasiadających na tej sali może się nie zgadzać z ostatecznym porozumieniem w traktacie lizbońskim lub mieć poczucie, że jego zakres jest zbyt szeroki, w rzeczywistości istniejące traktaty nie zapewniały nam wystarczających instrumentów, dzięki którym moglibyśmy stawić czoła tym problemom. Najlepszym przykładem jest konferencja na Bali, która stanowi dowód na to, jak ważne jest, by Europa umiała mówić jednym głosem na temat tych obszarów, gdzie Unia Europejska posiada uprawnienia do podejmowania takich decyzji i zdolność do prowadzenia działań na szczeblu światowym.
Oczywiście wydarzenia, do których doszło następnie w Radzie, miały zgoła inny charakter. Taka sytuacja daje początek nowym wytycznym i wyznacza kierunek rozwoju, którego chcielibyśmy być świadkami.
Pozwolę sobie powrócić na chwilę do kwestii, którą uważam za jedyne największe osiągnięcie prezydencji portugalskiej, czyli do państwa wytrwałości, jeśli chodzi o szczyt UE-Afryka. Bowiem bez względu na to, co sądzą inni, naszym najbliższym sąsiadem w kwestiach rozwoju, pomocy humanitarnej i zagrożeń jest kontynent afrykański, a przez zbyt długi okres zbyt wiele państw członkowskich, zbyt wielu premierów tych państw przyjmowało władczą postawę najwyższego oburzenia, ponieważ jedna osoba w Afryce bezprawnie naruszała prawa człowieka i swobody tamtejszej ludności.
Następnie wydaliśmy wyrok na całą Afrykę, kiedy Europa nie udzieliła pomocy w budowaniu wspólnych strategii dotyczących sposobu, w jaki zarządzamy rozwojem, co pozwoliłoby Afryce nie tylko na wzrost gospodarczy i rozwój handlu, lecz również na przyjęcie roli przywódczej, aby wesprzeć te kraje afrykańskie, które osiągnęły sukces, oraz wskazać kierunek pozostałym, w których konieczny jest postęp.
Na wiele sposobów sytuacja ta odzwierciedla działania Unii Europejskiej w pierwszych etapach jej kształtowania, kiedy to po tragicznych wydarzeniach I i II wojny światowej narodziła się wizja ojców założycieli Unii. Wizją tą próbowali oni zachęcić inne kraje do przyłączenia się, czego wyniki widzimy dzisiaj: byłe dyktatury, byłe systemy totalitarne należą obecnie do demokratycznych rodzin Unii Europejskiej.
Panie premierze! Gratuluję panu i wszystkim ministrom, ale w szczególności urzędnikom służb cywilnych, ponieważ to do nich należy całość prac pomocniczych i dzięki nim mamy szansę na sukces.
Na koniec chciałbym również podziękować Komisji, ponieważ odegrała ona dużą rolę w usuwaniu przeszkód i trudności, którym należało stawić czoła w tym procesie.
Życzę wszystkim powodzenia w ratyfikacji Traktatu. W Irlandii, skąd pochodzę, zorganizowane zostanie referendum, w trakcie którego obywatele będą mogli oddać swój głos, ale składam gratulacje parlamentowi węgierskiemu z okazji dzisiejszej decyzji w sprawie procesu ratyfikacji.
Monica Frassoni
w imieniu grupy Verts/ALE. - (IT) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Również chciałabym podziękować prezydencji portugalskiej za jej szczere i otwarcie proeuropejskie działania podejmowane przez ostatnie sześć miesięcy, i również uważam, że być może nie za wszystkie, ale za niektóre niedociągnięcia, wymienione także przez pana posła Watsona, odpowiedzialność ponosi bardziej zespół niż sama prezydencja, bowiem skoro przy obecnej Radzie nie da się wycisnąć wody z kamienia, to praktycznie trudno byłoby osiągnąć lepsze wyniki. Chciałabym bardzo krótko odnieść się do trzech priorytetów prezydencji, jak również wygłosić krótki komentarz na temat zmian klimatycznych jako jednej z kwestii dotyczących ochrony środowiska.
W odniesieniu do traktatu lizbońskiego, jak pan wie, panie przewodniczący, nasza grupa zawsze uważała, że jeżeli przyjęlibyśmy mniej defensywną postawę, nie wszystkie decyzje dotyczące programu pozostałyby wyłącznie w gestii przeciwników integracji europejskiej. Uważam, że to, co zrobił pan premier Gordon Brown było skandaliczne, podobnie jak sposób, w jaki wszystkich nas potraktował. Wydaje mi się, że nie powinniśmy dalej okazywać cierpliwości wobec nich, i uważam również, że sposób, w jaki Wielka Brytania, a także inne państwa członkowskie dostały praktycznie wszystko, czego domagały się w odniesieniu do traktatu lizbońskiego, przez co stanowi on krok wstecz w porównaniu do konstytucji czy traktatu konstytucyjnego, powinien nas wszystkich skłonić do refleksji nad przyszłością Europy.
Z tej perspektywy wydaje mi się, że mandat grupy refleksji nie jest aż tak wielka sprawą; bądźmy poważni! Nie może ona bowiem podjąć się takiego czy innego działania. Mówię to, ponieważ moja grupa zgadza się ze Spinellim, jedynym rozsądnym człowiekiem, jedynym mędrcem w instytucjach europejskich i Parlamencie Europejskim; to, że ta grupa mędrców nie może wiele zrobić, odpowiada mi, chociaż zupełnie nie wiem, co przewodniczący Felipe González może osiągnąć na podstawie tego mandatu, ale oczywiście z wielkim zainteresowaniem zapoznamy się z wynikami jego prac.
Co się tyczy Brazylii, nasza zasadnicza konsternacja wynika z tego, że nikt już nie koncentruje się, przynajmniej tak się wydaje, na wymiarze regionalnym naszych strategicznych stosunków z tą częścią świata, i dokładnie to samo odnosi się do Afryki. Choć stwierdził pan, że nie ma czasu, by o tym mówić, to chciałabym dowiedzieć się, na czym konkretnie polega strategiczne partnerstwo z Brazylią? Szczerze mówiąc, zarówno ja, jak i moja grupa uważamy, że jedynym wyraźnym elementem zainteresowania Unii Europejskiej Ameryką Łacińską, a w szczególności Brazylią, jest większe lub mniejsze zainteresowanie wyrażane przez jej podmioty gospodarcze.
Domagaliśmy się natomiast jasnej strategii wobec Ameryki Łacińskiej, ukierunkowanej na pobudzenie wymiaru integracji regionalnej i opracowanie polityki koncentrującej się na lepszej współpracy w zakresie zmian klimatycznych, która nie okazałaby się po prostu pustymi słowami poparcia dla promowania bioetanolu przez prezydenta Lulę.
Co się tyczy Afryki, muszę powiedzieć, że moja grupa była zawsze bardzo krytyczna wobec podejścia czy polityki uporczywie ideologicznej, reprezentowanej szczególnie przez Komisję, w odniesieniu do porozumień o partnerstwie gospodarczym. To podejście á la carte niepokoi nas, ponieważ skoro wymiar afrykański nie przynosi rezultatów, jak już wyraźnie stwierdzili nasi partnerzy, czynione są próby zawarcia umów dwustronnych indywidualnie z każdym państwem afrykańskim.
Przypomina mi to działania Stanów Zjednoczonych w odniesieniu do Międzynarodowego Trybunału Karnego: to błąd, całkowicie sprzeczny z naszymi wartościami w zakresie polityki rozwojowej. Porozumienia o partnerstwie gospodarczym nie są instrumentem polityki rozwojowej, co, jak mi się wydaje, nasi afrykańscy partnerzy powiedzieli głośno i wyraźnie.
Wreszcie, panie przewodniczący, chciałabym podziękować prezydencji, jak również Komisji, za ich działania na Bali, ale wydaje mi się, że najtrudniejsze zadanie dopiero przed nami, kiedy trzeba będzie przełożyć wszystkie podjęte przez nas zobowiązania w sprawie zmian klimatycznych na język prawa i przepisy. Łatwo jest pojechać, dać dobre przedstawienie i mocno trzymać się swego stanowiska na Bali, ale później trzeba również twardo stać na swoim stanowisku w Unii Europejskiej, przyjmując jasne prawo i przepisy w tej dziedzinie.
Francis Wurtz
w imieniu grupy GUE/NGL. - (FR) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji! Usłyszeliśmy właśnie mnóstwo wzajemnych gratulacji. Jednakże wydaje mi się, że byłoby logiczne, gdyby koniec okresu prezydencji w Radzie UE był dla szefów państw i rządów również okazją do dokonania krytycznej oceny swoich działań w świetle pojawiających się wyzwań. Taka ocena jest szczególnie istotna w chwili nasilającego się kryzysu finansowego, trudności w mobilizacji do przeciwdziałania globalnemu ociepleniu, której wynik nie jest pewny, oraz w chwili podejmowanych przez społeczność międzynarodową prób ożywienia procesu pokojowego, służącego rozwiązaniu konfliktu, który w najjaskrawszy sposób uosabia nasze czasy.
Zacznijmy od kryzysu finansowego. Tym razem usłyszeliśmy prawdę od czołowego dziennikarza Financial Times, Martina Wolfa. Jak pisze: "To, co się dzieje, [...] jest ogromnym ciosem dla wiarygodności anglosaskiego modelu [...] kapitalizmu finansowego.” Kiedy Rada Europejska pozwoli sobie na taki wyraz przejrzystości? Ogólniej mówiąc, czy to faktycznie odpowiedni moment na wspieranie wolnej konkurencji kosztem gwarancji zatrudnienia i praw związków zawodowych, jak pokazały dwa alarmujące wyroki Trybunału Sprawiedliwości: w sprawie Viking Line i jeszcze bardziej skandalicznej sprawie Vaxholm? Czy UE planuje stawić czoła wyzwaniu globalizacji poprzez ograniczanie praw pracowniczych? Czy uważają państwo, że w dłuższej perspektywie Europejczycy pogodzą się z odebraniem im ich zdobyczy, w imię wolnego rynku i świętego Graala konkurencyjności? Panie Barroso, zbyt łatwo daje się pan przekonać. Jeden sondaż opinii publicznej daje tyle pewności, co jedna jaskółka czyniąca wiosnę.
Następna kwestia - klimat. Europa chce stać na czele tej bitwy i rzeczywiście cele redukcji emisji, wyznaczone przez 27 państw członkowskich, stanowią krok w dobrym kierunku. Ale jakie będą konkretne działania w chwili, kiedy lobby przemysłowe zacznie wywierać wpływ na proces decyzyjny w najwyższych kręgach władzy UE? Jutro będziemy mieli wyraźniejszy obraz sytuacji, kiedy Komisja przedstawi nowe normy dotyczące emisji dwutlenku węgla z samochodów.
I na koniec kwestia pomocy dla Palestyny. Zobowiązania finansowe są dobrym krokiem, oczywiście pod warunkiem że zostaną dotrzymane. Ale co stało się z zaangażowaniem politycznym UE? Co z wyraźną potrzebą likwidacji 550 wojskowych blokad dróg, zakończenia blokady Strefy Gazy, skutecznego zamrożenia procesu osadnictwa na Zachodnim Brzegu, uwolnienia więźniów, skończenia z poniżaniem? Kiedy nastąpi koniec autocenzury w odniesieniu do okupanta, używając terminologii ze sprawozdania pana De Soto, byłego przedstawiciela ONZ na Bliskim Wschodzie?
To są trzy obszary, spośród wielu, dzięki którym projekt europejski może zyskać lub stracić wiarygodność.
Nigel Farage
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! Chciałbym powiedzieć, jak wiele radości sprawiło mi obserwowanie momentu podpisania budżetu Unii Europejskiej na 2008 r., co miało miejsce we wcześniejszych godzinach popołudniowych. Kto wie? Może w tym roku audytorzy również podpiszą księgi? Zgodzi się pan, że byłoby to zabawne?
Panie premierze Sócrates! Nie wątpię w to, że jest pan zadowolony ze swojej prezydencji oraz z faktu, że w zeszły czwartek doszło do podpisania tego Traktatu w tak okazałym klasztorze w Lizbonie. Nie przyłączę się jednak do gratulacji składanych przez liderów innych grup, ponieważ dla mnie nie jest to uczciwa sprawa. Dokument podpisany w Lizbonie jest bowiem traktatem konstytucyjnym. Jego treść niczym nie różni się od zawartości konstytucji, którą odrzucili Francuzi i Holendrzy.
Jedyne zmiany, które wprowadzono, polegały na skreśleniu słowa na "k”, by nikogo nie urazić, i na zmianie numerów artykułów; i oto otrzymaliśmy traktat. Szczerze mówiąc, proces, w który pan się zaangażował, to nic więcej niż wielkie oszustwo. Zamierzona próba wmuszenia konstytucji obywatelom Europy; zabrakło jednak odwagi, by nazwać rzeczy po imieniu.
To nie jest uczciwe. W ten sposób dąży się jedynie do uniknięcia konieczności organizowania referendów w państwach członkowskich. Ponadto jest to nowa, i moim zdaniem, bardzo niebezpieczna forma euronacjonalizmu, chęć stworzenia tego państwa. Taka postawa nie przyjmuje decyzji odmownych i nic nie jest w stanie stanąć jej na przeszkodzie. Wystarczy tylko spojrzeć na tę Izbę, kiedy grany jest hymn, który swoją drogą w ogóle nie powinien się znaleźć w nowym Traktacie, i wszyscy stoją na baczność. W projekcie europejskim chodzi o nacjonalizm.
Narzucanie obywatelom nowej narodowości, nowego porządku prawnego bez ich uprzedniej zgody to bardzo niebezpieczna zabawa. Proszę zatem o godne zakończenie prezydencji. O dotrzymanie obietnic złożonych obywatelom Portugalii. Proszę o zorganizowanie w Portugalii referendum. Zachęci to inne państwa członkowskie, by pójść w jej ślady. Szczerze mówiąc, jeśli ten Traktat jest tak dobry, jak pan twierdzi, to proszę wyjść do obywateli Europy i przekonać ich do niego.
(Oklaski ze strony posłów z grupy IND/DEM)
Maciej Marian Giertych
Panie Przewodniczący! 13 grudnia przywódcy krajów Unii Europejskiej podpisali w Lizbonie Traktat Reformujący, czyli przemianowaną śp. Konstytucję Europejską. Niestety podpisujący nie wiedzieli co podpisują, nie wiedzieli, bo nie istnieje wersja skonsolidowana. Traktat ma co kawałek odnośnik do jakiegoś innego dokumentu, a tam ponownie odnośniki. Jest celowo tak skomplikowany, aby nikt się nie zorientował co zawiera. Na zakończenie ma 25 stron wyjaśnień ukazujących w trzech kolumnach powiązania numeracji artykułów ze starego traktatu z numeracją tymczasową w Traktacie Lizbońskim i z numeracją jaka będzie po dokonaniu wersji skonsolidowanej - totalny chaos.
Portugalio, czy ci nie wstyd tak niedopracowany dokument nazywać Traktatem Lizbońskim? Portugalio, czy ci nie wstyd w tak upokarzający sposób akceptować terminarz narzucony za prezydencji niemieckiej w ramach ujednolicania? Portugalio, czy ci nie wstyd oszukiwać Europejczyków oferując im do zaakceptowania to, czego nie chcą, co na pewno w ramach referendów by odrzucili, co raz już odrzucili? Portugalio wstydź się!
Carlos Coelho
(PT) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady, szanowni państwo! Gratuluję, to była doskonała prezydencja. Panie przewodniczący Komisji! Gratuluję wsparcia i zaangażowania. Współpraca międzyinstytucjonalna funkcjonowała sprawnie i przyniosła dobre rezultaty. Chciałbym również przyznać, że nie zrozumiałem wypowiedzi pana posła Schulza i odniesienia do dyrektywy Bolkesteina, którą pan przewodniczący Barroso odziedziczył po poprzednikach.
W tym Parlamencie byliśmy świadkami doskonałej współpracy między przewodniczącym Komisji Europejskiej i samą Komisją a Parlamentem; wszyscy posłowie do PE dobrze współpracowali, co mogą potwierdzić portugalscy posłowie, a członkowie grupy PSD są dumni ze swojego wkładu w sukces niniejszej prezydencji.
Co więcej, Portugalia zawsze robiła wszystko, co w jej mocy, sprawując prezydencję w Radzie. Tak było w 1992 r., kiedy premierem był pan Cavaco Silva, a ministrem spraw zagranicznych - João de Deus Pinheiro; tak było również w 2000 r., kiedy premierem był António Guterres; tak stało się również w 2007 r., w trakcie naszej trzeciej prezydencji w Radzie, której dowodzili pan José Sócrates i minister Luís Amado.
Chciałbym podkreślić symboliczny element, o którym wspomniał już wcześniej przewodniczący Sócrates: ustanowienie przez Radę niedawno Europejskiego Dnia przeciwko Karze Śmierci. Europa może być z tego dumna, Europa wspólnych wartości, które wreszcie są podzielane bez wyjątku przez wszystkie państwa członkowskie. Chciałbym również przypomnieć o trzech środkach strukturalnych przyjętych w okresie ostatnich sześciu miesięcy, które moim zdaniem były najistotniejsze: zakończenie kryzysu instytucjonalnego, wraz z przyjęciem Traktatu i proklamacją wiążącej europejskiej karty praw podstawowych, historyczne rozszerzenie strefy Schengen, którym to zagadnieniem, jak państwo wiecie, zajmowałem się osobiście, polegające na włączeniu kolejnych dziewięciu państw członkowskich i prawie czterech milionów kilometrów kwadratowych, co mogło zostać osiągnięte jedynie dzięki portugalskim umiejętnościom znajdowania rozwiązań, oraz przyjęcie ważnego strategicznego programu Galileo, który w opinii niektórych nie powinien istnieć, pozostawiając monopol w rękach Stanów Zjednoczonych, Rosji i Chin.
Panie premierze! Gratuluję i życzę wesołych świąt i szczęśliwego nowego roku. Ta prezydencja europejska była udaną prezydencją, lecz 2008 rok będzie zgoła inny - tkwiący we mnie sceptyk byłby zaskoczony, gdyby okazało się, że Portugalczycy nie domagają się wyników również w polityce krajowej. Należę do tych, którzy uważają, że jest pan lepszym przewodniczącym Rady niż premierem Portugalii.
Edite Estrela
(PT) Panie przewodniczący! Jak udało się zrobić tak wiele w tak krótkim czasie? To pytanie postawione przez jednego z posłów do PE dobrze podsumowuje ogólną opinię na temat prezydencji portugalskiej w UE: sukces. Odpowiadając panu Carlosowi Coelho, proszę mi pozwolić wyrazić zdziwienie, jak to możliwe, że udało się osiągnąć rezultaty, które wszyscy widzimy i pełnić funkcję przewodniczącego UE, a jednocześnie osiągnąć w Portugalii to, co udało mu się zrobić; wydaje się nieomal, że ma dar wszechobecności. A zatem jeżeli jest jedna rzecz, której nie można zarzucić premierowi Portugalii, to zaniedbanie którejś z dwu ról i nieobecność w miejscu, w którym powinien być lub gdzie był potrzebny.
Szanowni państwo! Mam bardzo mało czasu na powiedzenie tego wszystkiego, co chciałabym powiedzieć: dwie minuty to niezbyt wiele. Ale to wystarczy, by podziękować, pogratulować i docenić wkład wielu osób, jak również zwrócić uwagę, że niektórzy wątpili i nie wierzyli. Jednak na szczęście znaleźli się tacy, którzy wierzyli, a osoby o charakterze José Sócratesa, premiera Portugalii, przejdą do historii dzięki swojej determinacji, a dokładnie rzecz biorąc, ponieważ wierzyli, wierzyli i sprawili, że mamy dziś traktat lizboński. Nie mam zamiaru odbierać komukolwiek chwały, ponieważ inni też zasługują na uznanie, ale gdyby nie jego i nasza determinacja, nie mielibyśmy dziś ani traktatu lizbońskiego, ani szczytu z Brazylią, ani szczytu afrykańskiego. To tylko trzy przykłady spośród wielu, które mogłabym wymienić.
Ponadto czasy się zmieniają, stanowiska się zmieniają, zmienił się również rząd w Polsce, dzięki czemu możemy nawet świętować Europejski Dzień przeciwko Karze Śmierci. Możemy zatem być zadowoleni, gratulować sobie i przede wszystkim dziękować przewodniczącemu Rady i jego całemu zespołowi, portugalskiemu korpusowi dyplomatycznemu, ministrowi spraw zagranicznych, sekretarzowi stanu i całemu rządowi, jak również przewodniczącemu Komisji Europejskiej i samej Komisji za ich wkład, ponieważ to była wspaniała prezydencja i jestem z tego bardzo dumna. Dziękuję.
Lena Ek
Panie przewodniczący! Negocjacje na Bali w sprawie zmian klimatycznych były sukcesem, ale musimy rozważyć kolejne działania. Bali było pierwszym pomyślnym krokiem na drodze do Kopenhagi. Uczestnicy z różnych obszarów działalności Unii Europejskiej dobrze wykonali swoje zadanie, a prezydencji portugalskiej udało się zespolić te wszystkie działania. Chciałabym jednak skupić się na wciąż nierozwiązanych kwestiach i problemach, w obliczu których stoimy; chodzi tu głównie o dwa zagadnienia.
Po pierwsze, mapa drogowa. Musimy z uwagą śledzić wszelkie spotkania prowadzące nas do Kopenhagi. Konieczna jest do tego współpraca oraz pełne uświadomienie sobie środków lub narzędzi dostępnych w ramach nowego Traktatu. Jest to również konieczne z uwagi na fakt, że w przyszłości decyzje w tych sprawach będą podejmowane w ramach procedury współdecyzji. Wiąże się to ze zmianą metod prowadzenia prac oraz ściślejszą współpracą pomiędzy Komisją, Radą i Parlamentem. Z niecierpliwością oczekuję na te zmiany.
Proszę pozwolić, że przejdę teraz do problemów. Wraz z Grupą G77 musimy zaangażować się w działania na rzecz gospodarki lasami, połączenia transferu technologii i walki z ubóstwem oraz zmianami klimatycznymi. Działania te można przygotować lepiej niż miało to miejsce na Bali i jest to bezwzględnie konieczne.
Mam ze sobą pełny lizboński pakiet strategiczny Komisji. Zawiera on nie tylko traktat lizboński, ale również proces lizboński, które musimy połączyć, również z pracami dotyczącymi zmian klimatycznych. Myślę, że wciąż czeka nas dużo pracy, jeżeli mamy pokazać, że czyny mówią głośniej niż słowa, i wypełnić obietnice, które Europa złożyła na Bali.
Guntars Krasts
- (LV) Panie przewodniczący! Chciałbym pogratulować prezydencji portugalskiej jej sukcesów. Prezydencji udało się ukoronować swój cały program nowym traktatem. Był to okres, w którym konieczne było osiągnięcie porozumienia w sprawie traktatu reformującego, nie tylko w celu poprawy potencjału instytucjonalnego, ale przede wszystkim w celu zagwarantowania, że państwa członkowskie odzyskają wiarę w swoją zdolność osiągania porozumienia. Prezydencja portugalska wyznaczyła standard, który może stanowić wzór dla kolejnych prezydencji, a prace trzeba kontynuować w taki sam sposób. Traktat lizboński musi stać się bardziej atrakcyjny, zwłaszcza że nie będzie poddany pod referendum w krajach, które odrzuciły jego wcześniejszą wersję. Musimy pokazać obywatelom Europy i reszcie świata, że Europa odzyskała dynamikę i osiągnęła porozumienie techniczne oraz że Unia Europejska to nie tylko projekt gospodarczy, ale uwzględnia także współpracę służącą osiągnięciu celów społecznych. Unia Europejska będzie mogła pokazać korzyści wynikające z traktatu lizbońskiego, jeżeli uda jej się porozumieć w sprawie szybkich, głębokich reform gospodarczych. Polityka UE w wielu dziedzinach dostarcza rozwiązania, które są szanowane w skali światowej, na przykład decyzje Europejskiej Sieci Konkurencji czy działania na rzecz walki ze zmianami klimatycznymi. Jednakże istnieje szereg dziedzin, w których Unia Europejska od dawna nie może podjąć żadnej decyzji. Na przykład nie udało się jej uzgodnić wspólnej polityki w sprawie bezpieczeństwa dostaw energii i liberalizacji rynków energii elektrycznej i gazu, co na wiele sposobów będzie miało wpływ na konkurencyjność Unii Europejskiej na arenie międzynarodowej. Zdolność Unii Europejskiej do przeprowadzenia reform wewnętrznych określi jej zdolność do podejmowania działań zewnętrznych. Dynamika wewnątrz Unii Europejskiej w coraz większym stopniu będzie decydować o jej statusie międzynarodowym, atrakcyjności w oczach potencjalnych państw członkowskich oraz zdolności absorpcyjnej. Przyjęcie traktatu lizbońskiego będzie stanowić linię graniczną, rozpraszającą wątpliwości dotyczące potencjału Unii Europejskiej do przyjmowania krajów, które w przekonujący sposób spełnią kryteria akcesji. Mam nadzieję, że niedługo Ukraina będzie miała możliwość udowodnienia swoich aspiracji dołączenia do Unii Europejskiej. Dziękuję.
Mary Lou McDonald
Panie przewodniczący! Rok 2008 ma być decydujący dla Unii Europejskiej i w rzeczy samej traktat lizboński prawdopodobnie będzie miał nieodwracalny wpływ na przyszłość Unii. Zwolennicy Traktatu twierdzą dziś, że jego pierwszorzędnym celem jest uproszczenie w zakresie uprawnień decyzyjnych. Nie jest to prawdą. W rzeczywistości jest to kolejna ambitna strategia polityczna mająca na celu odsunięcie państw członkowskich od procesu decyzyjnego w kluczowych kwestiach na rzecz instytucji UE, instytucji, które pozostają poza demokratyczną kontrolą obywateli. Przepisy odnoszące się do parlamentów krajowych, petycji obywateli i zasady pomocniczości mają jedynie pozorny charakter.
W Irlandii będziemy mieli możliwość głosowania w sprawie tego Traktatu i jestem pewna, że premier Irlandii zazdrości liderom Francji i Holandii, którzy mogą zignorować opinie swoich obywateli, lub innym liderom, którzy nie muszą zostawiać swoim narodom decyzji w sprawie Traktatu. Nasz irlandzki rząd udaje, że nasza reputacja dobrych europejczyków wymaga przyjęcia tego Traktatu. W rzeczywistości wartości takie jak demokracja, integracja społeczna, czy budowanie pokoju, do których pielęgnowania UE jest zobowiązana, będą najlepiej chronione przez dobrych europejczyków, którzy odrzucą ten zły Traktat. Irlandczycy nie potrzebują, by wspaniała i dobra Europa mówiła im, że nie ma alternatywy dla Lizbony.
Chciałabym powiedzieć tym przywódcom UE, którzy interesują się naszym krajem, że jeżeli tak chętnie angażują się w kampanię dotyczącą referendum, powinni zorganizować ją także w swoim kraju. Jeżeli natomiast nie mają takiego zamiaru, niech pozwolą nam kontynuować naszą debatę i podjąć demokratyczną decyzję.
Jens-Peter Bonde
Panie przewodniczący! Przedłożyłem pisemne przeprosiny za wydarzenia, które miały miejsce w zeszłą środę, kiedy dowiedziałem się, że jeden z członków mojej grupy popchnął woźnego. Woźni zachowują się bardzo spokojnie i profesjonalnie i zasługują na nasz szacunek. Widoczna pokojowa demonstracja wymknęła się spod kontroli. Przykro mi z tego powodu, ponieważ traktat lizboński zasługuje na widoczny protest.
Premierzy zignorowali wyniki dwóch referendów. Gdyby taka sytuacja miała miejsce w Wenezueli, każdy z nas wyraziłby protest. Jednak wszyscy premierzy przyklasnęli swojemu duńskiemu koledze, gdy przyznał na szczycie, w jaki sposób oszukał Duńczyków w sprawie referendum.
Nowy Traktat był negocjowany w większości przy drzwiach zamkniętych; w trakcie 29 lat w Parlamencie po raz pierwszy obserwowałem taką sytuację. Jedna czwarta posłów tej Izby nie miała możliwości wniesienia wkładu we włączanie artykułów konstytucji do traktatu lizbońskiego ani nie wiedziała o tych działaniach. Premierzy podpisali Traktat, którego żaden z nich nie czytał w końcowej wersji ze zmienionymi numerami artykułów, a teraz Węgry ratyfikowały dokument, którego również nie czytały.
Zwrócono się do Rady, by oszukała opinię publiczną poprzez ukrycie, zmianę numeracji i układu wierszy, tak by większy traktat mógł być przedstawiony jako minitraktat. Takie zachowanie powinno spotkać się z demokratycznym protestem.
Hans-Peter Martin
- (DE) Panie przewodniczący! Nie ma wątpliwości, że udało się panu doprowadzić przechyloną łódź do nadbrzeży Tagu. Pytanie jest proste: co jest na tej łodzi? Czy udało się wyjaśnić problemy związane z konstytucją, które tak krytycznie ocenił były prezydent Niemiec Roman Herzog? Czy nie pojawiają się już na lądzie? Czy już ich w ogóle nie ma na łodzi, jaką jest traktat reformujący? Czy też po prostu są spychane na bok?
Mówi pan, że teraz mamy możliwości działania. Coś w tym jest. Tylko że to wciąż nie jest wartość demokratyczna. Nawet dyktatorzy są dumni, kiedy mają możliwość pokazania zdolności działania. A co z kwestią sprawiedliwości - na czym polega osiągnięty postęp? Moim zdaniem istnieje sposób wyjścia z tego biurokratycznego impasu, który sami na siebie sprowadziliście. Tym rozwiązaniem są referenda. Szkoda, że tak ich unikacie, jeżeli jesteście przekonani, że zawinęliście właściwą łodzią do wybrzeży Tagu.
Giles Chichester
Panie przewodniczący! Chciałbym pochwalić pana premiera za jego dzisiejsze oświadczenie oraz pogratulować mu przewodnictwa w Radzie.
Cieszę się, że Rada Europejska jest nadal zaangażowana w działania dotyczące zmian klimatycznych. Z zadowoleniem przyjmuję również zobowiązanie do zajęcia się pozostałymi kwestiami stanowiącymi bariery na drodze do stworzenia jednolitego rynku, chociaż za niepokojący uznaję fakt, że - jak się wydaje - w strategii lizbońskiej większy nacisk kładzie się obecnie na tzw. ”społeczny model”, odchodząc tym samym od konieczności reform gospodarczych.
Podejrzewam, że posiedzenie w Lizbonie nie było spotkaniem, z którego brytyjski premier będzie dumny. Podpisał tam bowiem Traktat, o którym, jak obiecał, Brytyjczycy mieli zadecydować w referendum. Teraz nie dopełnił tego zobowiązania. Moim zdaniem w Traktacie nie poruszono podstawowych zagadnień przejrzystości i odpowiedzialności, co przybliżyłoby Europę do jej obywateli i co uznano za priorytet w deklaracji z Laeken.
Zachowanie pana Gordona Browna w Lizbonie było zarówno niezwykłe, jak i niezręczne. Decydując się w ogóle na podpisanie Traktatu, zirytował większość obywateli Wielkiej Brytanii; lekceważąc oficjalną ceremonię, obraził pozostałych premierów. Nawet jak na niego była to oszałamiająca błędna kalkulacja polityczna.
Oświadczenie, zgodnie z którym ma powstać grupa refleksji ds. przyszłości Europy, nie wzbudza zachwytu. Po co tworzyć kolejny organ, po tym jak przez trzy lata na własne życzenie zadręczaliśmy się kwestią konstytucji? Jak twierdzi pan Gordon Brown, nie będzie więcej debat instytucjonalnych. Powiedział on, cytuję: "Nadszedł czas, by skupić się na gospodarce, bezpieczeństwie i środowisku naturalnym”. Jednak pan Nicolas Sarkozy twierdzi: "wręcz przeciwnie - grupa będzie zajmować się zagadnieniami na szeroką skalę”.
I mówi, cytuję: "zadaniem grupy jest zdefiniowanie nowego europejskiego snu.” Sądziłem, że właśnie to miał zrobić pan Giscard d'Estaing. Czuję się nieco zdezorientowany. Być może pan premier będzie w stanie mi pomóc.
Jo Leinen
- (DE) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Rady! Przy wszystkich sukcesach zanotowanych w ostatnich sześciu miesiącach, podpisanie traktatu lizbońskiego jest bezwzględnie najważniejszym osiągnięciem prezydencji portugalskiej. Uważam, że traktat lizboński, który trafi do podręczników historii, jest trzecim ważnym traktatem europejskim, po traktacie rzymskim i traktacie z Maastricht.
Po szczycie w Nicei w grudniu 2000 r., a zatem dokładnie siedem lat temu, Parlament Europejski wykazał się energicznością i zaangażowaniem na rzecz wypracowania lepszego traktatu europejskiego i uważam, że cały Parlament Europejski jest panu wdzięczny za realizację tego celu po siedmiu latach. Traktat może stać się rzeczywistością, jeżeli wszystkie 27 państw członkowskich ratyfikuje go, jak już tu wielokrotnie wspominano. Szczerze mówiąc, tydzień temu w Strasburgu zaszokowała mnie wiadomość, że istnieje koalicja 9 państw od radykalnej lewicy po radykalną prawicę, występująca przeciw Europie. Nie dajmy się nabrać: wielu spośród tych, którzy wzywają do włączenia w ten proces obywateli, chce ich raczej zdezorientować i zaszkodzić Europie. Celem nie jest udział obywateli, lecz wstrzymanie dalszej integracji europejskiej.
Jedną z wizji traktatu lizbońskiego jest stworzenie demokracji europejskiej, co jest nowym elementem: taka forma nie istnieje nigdzie na świecie. Chciałbym podziękować również za uregulowanie w trakcie tej prezydencji kwestii europejskich partii politycznych. Rzeczywiście w trakcie pierwszego czytania udało się nam stworzyć arcydzieło. Stanowi ono również podstawę dla europejskich fundacji politycznych, a zatem dla wielu platform służących europejskiej debacie i nadawaniu rozgłosu kwestiom europejskim. Na koniec chciałbym powiedzieć, panie Sócrates, że udało się nam zasiać ziarno, z którego za kilka lat wyrośnie wysokie drzewo z wieloma konarami. Mam nadzieję, że te konary będą widoczne już w trakcie kampanii wyborczej przed kolejnymi wyborami do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2009 r. Serdeczne podziękowania dla pańskiej prezydencji.
Andrew Duff
Panie przewodniczący! Wydaje mi się, że nasze doświadczenia dotyczące tej prezydencji są następujące: w sytuacji gdy głosowanie większością kwalifikowaną będzie mogło mieć zastosowanie, na przykład do przeglądu perspektyw finansowych na rzecz wsparcia Galileo - poczynimy postęp.
Natomiast w sytuacji gdy głosowanie większością kwalifikowana może być wykorzystane, lecz nie jest - jak w przypadku dyrektywy dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy - brakuje decyzji, kompromisów i tym samym postępu. Traktat lizboński rozszerza zastosowanie głosowania większością kwalifikowaną. Wykażmy się w przyszłości pełną wiarą we własne siły w wykorzystywaniu tej formy głosowania.
Ale to właśnie traktat lizboński i karta praw podstawowych przetrwają jako wieczne świadectwo prezydencji kierowanej umiejętnie, skutecznie i z wdziękiem. Obrigado.
Irena Belohorská
(SK) Dziękuję, panie przewodniczący, szanowni państwo! Nasze dzisiejsze posiedzenie zamyka jedną z najważniejszych prezydencji UE w ostatnim dziesięcioleciu.
To nie było typowe sześć miesięcy w polityce, kiedy kraj przewodniczący starał się koordynować państwa członkowskie UE. Po bardzo udanej prezydencji niemieckiej, której udało się zakończyć okres refleksji w sprawie konstytucji, prezydencja portugalska pomyślnie nadzorowała podpisanie tak zwanego traktatu lizbońskiego. Podobnie jak w przeszłości, kiedy Portugalia weszła do historii jako odkrywca i zdobywca nowych lądów, nowożytna historia Europy zapamięta Portugalię jako twórcę nowej historii w ramach Unii Europejskiej.
Uważam, że w kontekście tego porozumienia, pozycja Parlamentu Europejskiego będzie znacznie mocniejsza niż dotychczas.
Oprócz tego dokumentu o zasadniczym znaczeniu, należy pochwalić prezydencję portugalską za szczyt Unia Europejska-Brazylia, jak również za niedawno zakończony szczyt Unia Europejska-Afryka. Oba szczyty położyły solidne fundamenty pod działania państw, które w przyszłości będą sprawować prezydencję, oraz pod wzrost znaczenia Unii Europejskiej w tych regionach świata.
Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować za pańskie starania i życzyć państwu wesołych świąt.
Avril Doyle
Panie przewodniczący! Chciałabym przyłączyć się do podziękowań i gratulacji dla prezydencji portugalskiej. Jestem zdania, aczkolwiek jestem tu nieco stronnicza, że im mniejszy naród, tym lepsza prezydencja, ale zostawmy na chwilę ten temat.
Dziękuję zwłaszcza za działania podjęte na szczycie UE-Afryka, na szczycie UE-Brazylia, prace na rzecz zintegrowanej polityki morskiej i - w szczególności - za doprowadzenie do podpisania traktatu lizbońskiego.
Traktat nie będzie funkcjonował dopóki 27 państw członkowskich nie dokona jego ratyfikacji. Niebezpieczne jest założenie, co słychać w charakterze wygłaszanych tu wypowiedzi, w stosowanych płaszczyznach czasowych, że Traktat na pewno będzie ratyfikowany przez wszystkie 27 państw członkowskich.
W państwie członkowskim, które reprezentuję, czyli w Irlandii, wymagane jest referendum, co też przyjmujemy z zadowoleniem - choć z drugiej strony przyznaję szczerze, że pojawił się cień zazdrości, gdy usłyszałam, z jaką łatwością ratyfikacja przebiegła na Węgrzech.
Trudność, jaką przedstawia referendum w Irlandii, wiąże się z ryzykiem - podobnie jak w poprzednich referendach - że nasi wyborcy skorzystają z okazji, by wyrazić rosnące rozczarowanie obecnym rządem, i zagłosują przeciwko traktatowi lizbońskiemu, choć nie jest to w ogóle ich zamiarem. Byłby to naprawdę cios dla rządu, średniookresowy cios wiadomo gdzie. I apeluję do moich kolegów w Fine Gael, którzy będą robić wszystko co w ich mocy, by dopilnować, że ten rząd doprowadzi do pomyślnej ratyfikacji traktatu lizbońskiego w drodze referendum, aby wyszli do ludzi z przesłaniem, skłaniali obywateli ku swoim racjom, inwestowali w komunikację z nimi i PR, dzięki czemu zagwarantujemy, że Europa otrzyma odpowiedź, na jaką rzeczywiście zasługuje.
Niczego nie można uznawać za pewnik. Musimy przypomnieć naszym irlandzkim wyborcom, że to dopiero po wstąpieniu do Unii Europejskiej Irlandia stała się w pełni niezależna, zarówno pod względem kulturowym, jak i w odczuciu psychologicznym. Członkostwo w Unii poszerzyło nasze horyzonty i dodało odwagi, by spojrzeć poza własne granice.
Sukces Irlandii polegający na uporaniu się z ciążącą spuścizną kolonializmu i budowaniu nowych stosunków z Wielką Brytanią, co umocniło proces pokojowy w Irlandii Północnej, należy postrzegać jako istotny fragment nowożytnej historii Europy, zbiegający się z fundamentalnym zbliżeniem pomiędzy Francją i Niemcami.
Podziwiam członkostwo Irlandii i jej wkład w Unię. Będąc w swoim kraju, obserwuję pewne siebie, pluralistyczne społeczeństwo, znacznie dalekie od introspekcyjnej, doktrynerskiej Irlandii, w której wychowali się nasi rodzice i dziadkowie. Europa pomogła Irlandii zdefiniować jej miejsce na arenie międzynarodowej. Europa zasługuje na wyrazy wdzięczności w postaci ratyfikowania traktatu lizbońskiego. Niczego nie wolno uznawać za pewnik, dopóki to rzeczywiście nie nastąpi. A nie będzie to łatwe zadanie.
Przewodniczący
Pani Doyle! Kiedy wspomniała pani o wielkości kraju, który sprawuje prezydencję, czy miała pani na myśli, że prezydencja irlandzka mogłaby być jeszcze lepsza?
(Śmiech)
Józef Pinior
Panie przewodniczący! Pragnę przede wszystkim wyrazić uznanie prezydencji portugalskiej i panu premierowi José Sokratesowi za doprowadzenie do podpisania Traktatu Lizbońskiego. To wielkie osiągnięcie dla Europy, bardzo ważny, historyczny moment po latach głębokiego kryzysu Unii Europejskiej.
Jednocześnie w nadchodzącym roku potrzebna jest ratyfikacja tego traktatu przez wszystkie kraje członkowskie Unii Europejskiej. To nie będzie łatwe - jesteśmy w tej chwili świadkami cynicznego wykorzystywania instrumentów demokracji bezpośredniej przeciwko europejskiej demokracji.
Tak nie waham się tego powiedzieć: ci, którzy dzisiaj cynicznie odnoszą się do instytucji referendum, nie robią tego w dobrej wierze. Byliśmy tego świadkami, tydzień temu w Strasburgu, kiedy różnego rodzaju ekstremiści z europejskiej sceny politycznej wznosili hasła referendum, które samo w sobie jest czymś wartościowym, przeciwko traktatowi europejskiemu, a tak naprawdę przeciwko europejskiemu systemowi demokracji liberalnej.
Panie Przewodniczący, chciałem także dzisiaj powiedzieć coś bardzo osobistego. 25 lat temu w Europie Wschodniej wznosiliśmy hasła Europy bez granic przeciwko dyktaturom w naszych krajach. Dzisiaj, w tym tygodniu, Europa rzeczywiście staje się kontynentem bez granic - Unia Europejska - w sensie symbolicznym, technicznym i organizacyjnym. To wielki moment dla społeczeństw krajów Unii Europejskiej.
Cristina Gutiérrez-Cortines
- (ES) Panie przewodniczący! Chciałabym zaapelować do Rady, prezydencji portugalskiej i Komisji o odpowiedzialność w odniesieniu do dyrektywy w sprawie gleb, rozpatrywanej obecnie przez Radę.
Po szeroko zakrojonej debacie Parlament Europejski zatwierdził wniosek, który był o wiele bardziej otwarty, mniej zbiurokratyzowany i bardziej elastyczny niż wniosek Komisji. Po wielu dyskusjach został on zatwierdzony 496 głosami za, przy 161 wstrzymujących się. Był to pewien sygnał dla Rady, która nie była w stanie przeprowadzić udanych negocjacji w zeszłym tygodniu.
Rada i Komisja nie zrozumiały, że Parlament zgłosił propozycję nowej metody tworzenia prawa w Europie składającej się z 27 państw, w których istnieją różne systemy i doświadczenia legislacyjne i różne systemy administracyjne. Musimy znaleźć nowe sposoby zbliżenia się do obywateli. Rozwiązaniem nie jest stanowienie mniejszej liczby aktów prawnych ani legislacyjna cisza, lecz znalezienie bardziej otwartej i elastycznej formuły, jaką zaproponował Parlament.
Stworzyliśmy projekt dokumentu określającego cel, jaki należy osiągnąć, zgodnie z art. 249 Traktatu, oraz pozostawiający państwom członkowskim swobodę w zakresie formy i metod. Jeżeli Europa chce być liderem w dziedzinie zmian klimatycznych i ochrony środowiska, nie może polegać wyłącznie na polityce opartej na przepisach, opłatach i postępowaniach sądowych w zakresie polityki ochrony środowiska. Musimy nauczyć się wzajemnego zrozumienia przy zachowaniu wolności i elastyczności. Tego wymaga się od młodej Europy.
José Sócrates
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym powiedzieć, że to była prezydencja w służbie Europy i projektu proeuropejskiego. Celem tej prezydencji nie było zadowolenie każdego, ale rozdzielenie wód, uzyskanie pochwał od opowiadających się za Europą, ale również poddanie się krytyce przeciwników Europy. Również z tego jesteśmy dumni. Ci, którzy głośno wyrażają dezaprobatę dla mówców i przeszkadzają w korzystaniu z demokracji w parlamentach, nie muszą nawet przepraszać, bowiem faktycznie przyjęliśmy kartę praw podstawowych, zgodnie z którą tolerancja jest podstawową wartością europejską, i to tolerancja nawet dla tych, którzy nie rozumieją ducha i zachowań demokratycznych.
Ponadto, szanowni państwo, chciałbym powiedzieć, że nie podzielam często infantylnej wizji tych, którzy uważają, że istnieje całkowicie zasadniczy podział między polityką zagraniczną i wewnętrzną. W moim kraju prezydencja portugalska jest traktowana bardzo poważnie i wszyscy nasi premierzy, ja również, zawsze słusznie uważali swoją pracę za kluczową i priorytetową w okresie prezydencji portugalskiej, ponieważ projekt europejski jest również kwestią polityki wewnętrznej Portugalii, dotyczącą nie tylko obcokrajowców i Europy. Nie, on dotyczy nas, Portugalczyków. Właśnie z tego względu premierzy zawsze uznawali za priorytetowe działania na szczeblu europejskim i europejską agendę, bowiem wszyscy wiemy, że zajmując się sprawami europejskimi za pomocą projektu europejskiego bronimy swoich własnych interesów.
Wiedzą państwo, ja również należę do partii, ja także mam szczęście być obywatelem państwa, gdzie przestrzega się zasady Churchilla: za granicą nigdy nie krytykujemy ani nie atakujemy własnego rządu. Czekamy z tym aż do powrotu do domu; wtedy nadrabiamy stracony czas, kiedy rząd może się bronić. To bardziej lojalne: właśnie tak postępujemy w Portugalii; taka jest pełna godności droga, jaką zmierza portugalska tradycja i portugalska kultura polityczna w trakcie sprawowania prezydencji UE.
Chciałbym również podkreślić, dlaczego uważam, że osiągnęliśmy postęp w ostatnim roku. Osiągnęliśmy postęp, kiedy spojrzymy na Europę na początku tego roku i na jego końcu, dostrzeżemy ten postęp, również w odniesieniu do programu opracowanego wspólnie przez trzy prezydencje, który był bardzo pomocny. Taka koordynacja między trzema prezydencjami, odpowiednio powiązana z programem Komisji, była korzystna dla Europy i uważam, że mam obowiązek podzielić się z państwem swoim doświadczeniem; uważam, że stanowiło to dużą pomoc dla mnie i umożliwiło koordynację z poprzednią prezydencją. W odniesieniu do traktatu lizbońskiego zawsze uważałem, że uzyskanie mandatu w tej kwestii, bez którego nigdy nie udałoby się podpisać Traktatu, zawdzięczamy w dużej mierze poprzedniej prezydencji, prezydencji i przywództwu pani Angeli Merkel.
Ktoś zadał pytanie: "dlaczego Brazylia?” Odpowiedź jest prosta. Z tego samego powodu, dla którego mamy strategiczne partnerstwo z Chinami, Indiami i Rosją, a brak takiego partnerstwa z Brazylią to błąd, ponieważ niczego nie da się w świecie osiągnąć - to, co mówię, jest oczywistym faktem politycznym - niczego nie da się w świecie osiągnąć w dziedzinie ochrony środowiska czy handlu bez Brazylii. Brazylia to obecnie nowy międzynarodowy partner o olbrzymim i kluczowym znaczeniu i z tego względu uważam, że dzięki partnerstwu z Brazylią polityka zagraniczna UE staje się lepsza, spójniejsza i wszechstronniejsza.
Kolejna sprawa - wytrwałość w dążeniu do organizacji szczytu afrykańskiego; ktoś przywołał tę wytrwałość. Zgadza się, byliśmy uparci. Pamiętam, że kiedy półtora roku temu rozmawialiśmy o szczycie afrykańskim, nikt naprawdę nie wierzył, że uda się go zorganizować. Wszyscy wskazywali na trudności i przeszkody, ale my byliśmy uparci, ponieważ zawsze sądziliśmy, że mamy rację, że błędem byłoby niezorganizowanie takiego szczytu, i uważaliśmy, że po obu stronach istnieje wola, by to zrobić - i mieliśmy rację. To kolejny powód, dla którego szczyt się udał.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że dzięki tej prezydencji Europa zrobiła krok naprzód. Ale to jedynie krok, to jeszcze nie meta. Nie, wszyscy mamy jeszcze daleko do mety. To tylko mały krok; znam doskonale jego rozmiar; jestem świadomy, że polityka to nieustanny wysiłek, a kiedy jedno zadanie się kończy, zaraz znajdzie się następne. Wiem również, że musimy dokonać postępu w dziedzinie migracji za pomocą "błękitnej karty”; wiem, że musimy dalej rozwijać model flexicurity, wiem doskonale, że jest jeszcze wiele do zrobienia w tych dziedzinach, ale udało nam się zrobić w nich krok naprzód. Nie cofnęliśmy się, nie staliśmy w miejscu - ruszyliśmy naprzód. Przecież w okresie ostatnich 50 lat projekt europejski nie składał się z niczego innego prócz małych, lecz pewnych kroków naprzód. Mówię to państwu, bowiem jestem głęboko przekonany, że prezydencja portugalska oznaczała krok naprzód i postęp, a nasze działania były korzystne dla projektu europejskiego; nic innego, tylko wspomniany już przeze mnie projekt europejski, bowiem zawsze kierowaliśmy się interesem własnego kraju, którego broniliśmy za pomocą tego projektu. Kraju, który chce dzielić z innymi swoją suwerenność i wziąć udział w tej wspaniałej przygodzie, jaką jest widok 27 państw dzielących swoją suwerenność z innymi w dziedzinach, które jeszcze 20 lat temu były uważane za decydujące dla bezpieczeństwa narodowego. Takie dzielenie się suwerennością stanowi przykład dla świata, jak współpracować na rzecz pokoju i rozwoju, i to jest właśnie europejska przygoda. Jestem zaszczycony, że miałem możliwość przyczynić się do niego, i chciałbym zakończyć, dzieląc się z państwem dumą, jaką z tego tytułu odczuwają Portugalczycy. Mój kraj zawsze był proeuropejski. Portugalczycy są bardzo proeuropejscy; wierzą w Europę i podobnie jak ja i wielu z was byli niezadowoleni z opieszałości Europy przez trzy lata. Chcieli przełamać niemoc, chcieli zrobić krok naprzód. Udało nam się zrobić ten krok, a co więcej, dokonaliśmy tego dzięki traktatowi noszącemu nazwę naszej stolicy. Chciałbym również powiedzieć, że mój kraj jest dumny i zaszczycony, że mógł służyć Europie przez sześć miesięcy. Bardzo dziękuję.
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji. - (PT) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Na koniec tej bardzo interesującej debaty chciałbym bardzo krótko nawiązać do kwestii, o której właśnie wspomniał również pan premier José Sócrates, a która jest moim zdaniem ważną lekcją na przyszłość.
Uważam za uzasadnione i sprawiedliwe, aby serdecznie pogratulować prezydencji portugalskiej za jej działania, co już zrobiłem nie tylko z czystej uprzejmości. Prezydencja uprzejmie dzieli jednak swój sukces z innymi instytucjami, a nawet z innymi prezydencjami, szczególnie z prezydencją niemiecką; prawdą jest, że współpracowaliśmy już także z kolejną prezydencją, słoweńską. Uważam, że należy odnieść się do podsumowania wygłoszonego przez urzędującego przewodniczącego Rady, pana premiera Portugalii, bowiem jak pani Doyle słusznie zauważyła, nadal musimy ratyfikować traktat.
Nie możemy wprowadzać podziałów w obozie europejskim. W tym Parlamencie istnieje kilka stronnictw politycznych, ale po wysłuchaniu niektórych wystąpień mam wrażenie, że niektórym wydaje się, że ponownie możemy dążyć do polaryzacji debaty europejskiej. To naturalne i uzasadnione, że wyznaczane są różne drogi przyszłości Europy, a różne stronnictwa polityczne zgłaszają często sprzeczne wnioski. Jednak moim zdaniem poważnym błędem - i szczerze mówiąc, nie chciałbym, by ktokolwiek go powtarzał - jest powrót do atakowania Brukseli, atakowania Komisji Europejskiej, czy też uciekanie się, zarówno przez prawicę, jak i przez lewicę, do krytykowania instytucji europejskich. To byłby bardzo poważny błąd.
Różne stronnictwa polityczne, różne instytucje powinny zgłaszać swoje wnioski, ale muszą wykazać się inteligencją i strategią polityczną i nie mogą wprowadzać podziałów, zwłaszcza sztucznych, w obozie europejskim. Jak słusznie zauważył premier Portugalii, przewodniczący Rady, na wszystko jest właściwe miejsce i czas; jest miejsce na forum krajowym i europejskim. Moim zdaniem bardzo poważnym błędem byłoby dzielenie obozu proeuropejskiego, który sięga od lewicy przez centrum po prawicę, ale który szczerze opowiada się za rozwojem europejskim. Mówię to z jako przewodniczący Komisji, który zawsze starał się zachować zgodność nowoczesnej agendy z konkurencyjnością Europy jako społecznego powołania, zawsze starał się korygować wcześniej popełnione błędy, nie przez moją Komisję, i zawsze dążył, lojalnie współpracując z Radą i Parlamentem, do osiągnięcia nowego konsensusu korzystnego dla Europy. To chciałem powiedzieć w okresie przedświątecznym w odpowiedzi na niektóre wystąpienia, które były w mniej świątecznym nastroju, aby podkreślić, że będziemy kontynuować naszą pracę w Komisji z pełnym zaangażowaniem, dążąc do ukończenia nadzwyczajnego projektu, który działania portugalskiej prezydencji pozostawiły w dużo lepszym stanie, niż mieliśmy możliwość obserwować od pewnego czasu, za co jeszcze raz gratuluję panu premierowi Sócratesowi i jego całemu zespołowi.
Prawdą jest, że jeżeli pomyślimy, na jakim etapie Europa znajduje się obecnie, a na jakim etapie była jeszcze dwa czy trzy lata temu, mamy prawo być zadowoleni; z tego względu życzę wszystkim szczęśliwego 2008 roku i wszelkiej pomyślności osobistej, jak również dla Europy.
Przewodniczący
Panie przewodniczący Komisji! Serdeczne podziękowania również dla pana za pańską pracę. Szanowni państwo! Chciałbym dodać jeszcze jedno: słusznie chwaliliśmy prezydencję portugalską, Komisję, ale bez Parlamentu Europejskiego daleko byłoby jeszcze do tego Traktatu, a zatem my również mamy prawo być dumni, że zawsze wspólnie ogromną większością Parlamentu Europejskiego utrzymywaliśmy nasz kurs.
Debata została zamknięta.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Richard Corbett  
na piśmie. - Podpisanie traktatu reformującego było najważniejszym punktem prezydencji portugalskiej i z zadowoleniem należy przyjąć wiadomość, że parlament węgierski już go ratyfikował (pomimo faktu, że nie mógł skorzystać z opinii Parlamentu Europejskiego na jego temat, ponieważ głosowanie odbędzie się dopiero w lutym).
Pojawiło się wiele komentarzy na temat spóźnienia Gordona Browna na ceremonię podpisania, które niektórzy uznali za wyraz niechęci. W rzeczywistości zdarzenie to można zinterpretować w inny sposób: pomimo nałożenia się terminów (podpisanie Traktatu zbiegło się w czasie z pierwszym wystąpieniem Gordona Browna jako premiera w Komisji Współpracy Izby Gmin), co uniemożliwiło punktualne przybycie na ceremonię, premier upierał się, by pojechać do Lizbony i osobiście podpisać Traktat, zamiast po prostu pozostawić to Davidowi Milibandowi, co było w pełni wykonalne.
Ilda Figueiredo  
na piśmie. - (PT) W trakcie debaty dotyczącej prezydencji portugalskiej przewodniczący Rady Unii Europejskiej podkreślił w szczególności znaczenie Traktatu, który zawiera sedno tak zwanej konstytucji europejskiej i który chciałby nazwać traktatem lizbońskim.
Niestety, to nie była dobra prezydencja dla pracowników i Unii Europejskiej.
Nie można być zadowolonym, wiedząc, że prezydencji portugalskiej udało się umocnić neoliberalną drogę, zwiększając nawet wolność konkurencji, tak aby grupy ekonomiczne i finansowe mogły narzucać swoje warunki i czerpać zyski z rujnowania mikroprzedsiębiorstw, MŚP i prywatyzacji usług użyteczności publicznej, jak również wykorzystać swoją wersję modelu flexicurity jako rzeczywistej broni służącej wykorzystaniu wszystkich pracowników, utrzymując wdrażanie strategii lizbońskiej w coraz bardziej neoliberalny sposób.
Jak można było zauważyć podczas debaty, siły europejskie będą dążyć do wzmocnienia i poszerzenia swoich uprawnień, starając się obejść prawo obywateli każdego kraju do wyrażenia swojej opinii w sprawie Traktatu w referendum, po demokratycznej dyskusji nad zawartością przyjmowanego tekstu. Kampania propagandowa jest przygotowywana przez siły i elity, które w różnych krajach wspierają politykę prawicową, próbując uniknąć referendum, za wyjątkiem Irlandii, w której jest ono obowiązkowe.
Zita Pleštinská  
Szanowni państwo! Z okazji zakończenia prezydencji portugalskiej chciałabym wyrazić zadowolenie z faktu, że z dniem 21 grudnia 2007 r. znikną wewnętrzne granice strefy Schengen.
Panie premierze! Chciałabym wyrazić swoje uznanie i podziękowania za pańskie osobiste zaangażowanie i odważną postawę Portugalii w dążeniach do terminowego zapewnienia swobody przepływu osób, jednej z czterech podstawowych swobód w Unii, będącej rzeczywistością obywateli dziewięciu państw członkowskich, w tym mojego - Słowacji.
Droga do tej od dawna oczekiwanej swobody w ramach UE nie była łatwa, a kilkakrotnie wydawało się, że cały projekt znalazł się w impasie. Rok temu nie było powodów do świętowania, ponieważ Komisja Europejska zalecała przełożenie rozszerzenia strefy bez granic do 2009 r. Powodem tego opóźnienia były trudności w przygotowaniach SIS II, który miał zwiększyć możliwości obecnego SIS i umożliwić rozszerzenie go na wschodnią część UE.
Kilka państw członkowskich nie chciało szukać rozwiązania; jednakże przedstawiciele Portugalii nie wahali się. Niedługo po pierwszych oznakach kryzysu przyjęcie zaproponowanego przez Portugalczyków zgrabnego rozwiązania "SISone4all” dało promyk nadziei, że oczekiwane od dawna rozszerzenie strefy Schengen jest możliwe.
Dzięki konstruktywnemu podejściu i późniejszej determinacji prezydencji portugalskiej w tym roku będziemy mogli świętować Boże Narodzenie bez kontroli paszportowych.
