- Prawo właściwe w sprawach małżeńskich - Zmiana rozporządzenia w odniesieniu do jurysdykcji i ustanawiająca zasady dotyczące prawa właściwego w sprawach małżeńskich (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest debata nad:
sprawozdaniem sporządzonym przez poseł Evelyne Gebhardt w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2201/2003 w odniesieniu do jurysdykcji i wprowadzającego zasady dotyczące prawa właściwego w sprawach małżeńskich - C6-0305/2006 -; oraz
pytaniem ustnym skierowanym przez Evelyne Gebhardt i Gerarda Depreza, w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w sprawie rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2201/2003 w odniesieniu do jurysdykcji i wprowadzającego zasady dotyczące prawa właściwego w sprawach małżeńskich - B6-0477/2008).
Evelyne Gebhardt
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Poruszamy dziś kwestię najwyższej wagi dla obywateli. Nasza Europa jest przyjaznym miejscem, w którym ludzie stają się coraz bardziej mobilni. To miejsce, w którym wzrasta liczba małżeństw miedzy obywatelami różnych krajów, pary małżeńskie przeprowadzają się do innych państw. To naturalnie dobrze, że się tak dzieje. Ziściło się jedno z założeń Unii Europejskiej. Niestety istnieją również wady tego osiągnięcia - takie małżeństwa częstokroć kończą się separacją, nierzadko zachodzi również konieczność rozwodu.
Prawo w obecnym kształcie jest niezadowalające pod pewnym względami - otóż małżonkowie mogą nie zdołać znaleźć właściwego sądu, który udzieli im rozwodu. Naturalnie jest to nieprzyjemna sytuacja dla takich obywateli, a my musimy znaleźć rozwiązanie i odpowiedź. Sprawa dotyczy życia obywateli, czyli ma najwyższy priorytet.
Cieszę się, że Komisja Europejska zajęła się tą problematyką i pragnę ponownie podkreślić, że nie planuje się harmonizacji prawa w tej dziedzinie - to faktycznie byłoby niedopuszczalne, gdyż w Traktacie o Unii Europejskiej i Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską wyraźnie stwierdza się, że stanowienie prawa w tych dziedzinach jest domeną państw członkowskich.
Ze swojej strony musimy zapewnić przejrzystość i możliwość korzystania z tego prawa. Prawodawstwo w tym zakresie jest przecież bardzo zróżnicowane. Z jednej strony na Malcie nie istnieje instytucja rozwodu, z drugiej strony, w Szwecji można uzyskać rozwód zaledwie w sześć miesięcy. W Holandii dozwolone są małżeństwa homoseksualne, w Polsce natomiast jest to nie do pomyślenia. Powstaje szereg pytań wymagających odpowiedzi.
Wykonaliśmy w Parlamencie Europejskim dobrą pracę, której towarzyszyła konstruktywna współpraca ze strony Komisji Europejskiej oraz Rady. Kluczowa jest Rada - musi jednomyślnie zdecydować o tym, co w przyszłości zostanie zrobione w tej mierze. I właśnie tam niestety pojawił się problem, ale jeszcze do tego wrócę. Zalecane nam rozwiązanie przez Komisję Europejską było bardzo pozytywne. Po pierwsze Komisja chciałaby umożliwić większy wybór prawa, na podstawie którego małżonkowie mogliby się rozwodzić, z zastrzeżeniem, że obie strony są w tym wyborze zgodne - choć oczywiste jest, że jeśli rozwiązanie to miałoby rzeczywiście funkcjonować, musiałby istnieć jakiś związek z życiem, miejscem zamieszkania, miejscem zawarcia ślubu małżonków bądź innymi aspektami.
Powstaje również pytanie, co zrobić, kiedy para małżeńska lub jeden z małżonków chce rozwodu, ale małżonkowie nie mogą osiągnąć porozumienia w kwestii wyboru prawa właściwego. Przyjmujemy pogląd, że w takich okolicznościach nie należy pozostawiać dużej swobody wyboru, a możliwe warianty należy skatalogować. Nie możemy dopuścić, by wybór prawa właściwego odbywał się na zasadzie "forum shopping”, czyli wyboru sądu ze względu na korzystniejsze rozstrzygnięcie sprawy. Nie dopuszczamy sytuacji, w której silniejszy małżonek wybiera prawo najkorzystniejsze dla niego ze szkodą dla drugiego małżonka. To wariant nie do przyjęcia. Oto dlaczego mamy dwie różne odpowiedzi w tych sprawach.
W obu przypadkach znajduje zastosowanie szczególnie ważna zasada: należy dopilnować, by oboje małżonkowie otrzymali pełną informację o skutkach - zarówno społecznych jak i prawnych - wyboru prawa właściwego, przykładowo w zakresie opieki nad dzieckiem, alimentów i innych aspektów sprawy. Strony muszą być tego świadome, zanim podejmą decyzję. Proponujemy, by sędziowie sprawdzali, czy małżonkowie są faktycznie świadomi skutków dokonanego wyboru.
Bardzo ważne jest również uniemożliwienie stosowania prawa niedopuszczalnego w myśl zasad Unii Europejskiej - np. prawa szariatu, bądź prawa chińskiego. Również w tym względzie udało nam się opracować jasne zapisy, w szczególności w poprawkach 25 i 26, które starałam się wzmocnić poprawką 36 mojego autorstwa - stanowiące, że prawo właściwe musi być zgodne z podstawowymi zasadami Unii Europejskiej, gdyż inaczej nie może być stosowane. Jeżeli o mnie chodzi, to się rozumie samo przez się.
Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) i Europejskich Demokratów przedłożyła liczne poprawki, które uważam za niemożliwe do przyjęcia. Nakładają one ograniczenia na istniejące unormowania, a ponadto naruszają obowiązujące prawo międzynarodowe, m. in. konwencję haską. Na to nie możemy się zgodzić. Potrzebujemy dalszego dialogu i mam nadzieję, że do jutra zdołamy znaleźć rozwiązanie problemu. W każdym razie jestem szczerze zobowiązana posłowi Demetriou za bardzo konstruktywną współpracę.
Rada boryka się z poważnym problemem: musi podjąć jednomyślną decyzję, a obecnie jedno państwo członkowskie stoi temu na przeszkodzie. To dlatego nasza komisja wystosowała ustne pytanie do Rady i Komisji Europejskiej. Ogromna szkoda, że Rada jest teraz nieobecna i nie uzyskamy odpowiedzi na to pytanie. Minister właśnie opuścił salę obrad. Bardzo ważne jest, abyśmy wiedzieli, co mamy robić dla dobra naszego, obywateli oraz przyszłości Unii Europejskiej.
Pierwsze pytanie do Komisji Europejskiej - cieszę się, że przybył pan na nie odpowiedzieć, panie komisarzu Barrot - brzmi: czy Komisja zamierza wycofać swój wniosek? Drugie pytanie brzmi: czy Komisja ma także zamiar przedstawić Radzie wniosek dotyczący ustanowienia procedury wzmocnionej współpracy zgodnie z art. 11 traktatu WE i na mocy art. 43-45 Traktatu? Chciałabym dowiedzieć się, czy Rada naprawdę zamierza obrać ten kurs, skoro narastają poważne wątpliwości.
Jacques Barrot
komisarz. - (FR) Pani przewodnicząca, szanowni posłowie! Zacznę od odpowiedzi na sprawozdanie poseł Gebhardt, a następnie przejdę do pytania ustnego, które zadaliście państwo w dobrym momencie z punktu widzenia tego sprawozdania. Cieszę się, że jest z nami także poseł Deprez.
Bardzo, bardzo dziękuję poseł Gebhardt za sprawozdanie, które jest znakomite nie tylko z uwagi na doskonałą współpracę z Komisją w tak delikatnej i wrażliwej materii.
Wniosek Rzym III jest nam szczególnie bliski - nie tylko Komisji, wiem, że Parlament Europejski jest nim również wielce zainteresowany. Uważam, że bardzo istotne jest wspieranie swobodnego przemieszczania się ludności na obszarze Unii Europejskiej
Pani przewodnicząca! Przytoczę nieco dostępnych danych: obecnie każdego roku w Unii Europejskiej zawiera się 2 200 000 związków małżeńskich, z czego 350 tysięcy to małżeństwa międzynarodowe. Już teraz jest to niebagatelna liczba, a oczywiście zjawisko to będzie narastać. Wniosek dotyczy również 170 tysięcy rozwodów, stanowiących około 19% wszystkich rozwodów udzielanych corocznie w Unii Europejskiej. 20% - to pokaźny odsetek!
Oto dlaczego Komisja zasadniczo popiera pani pogląd, pani poseł Gebhardt, dotyczący znaczenia wniosku Rzym III: zapewnia on parom małżeńskim większą przewidywalność i pewność prawną. Jak pani zauważyła, wobec braku ram prawnych, albo pary małżeńskie wybierają sądy ze względu na najkorzystniejsze rozstrzygnięcie sprawy, albo ostatnie zdanie należy do dominującego małżonka.
Dlatego Komisja zasadniczo popiera sprawozdanie Parlamentu Europejskiego w sprawie pierwotnego wniosku Rzym III, ma jednak pewne zastrzeżenia. Komisja popiera poprawki Parlamentu służące zapewnieniu możliwości dokonywania świadomego wyboru przez małżonków. Dlatego Komisja zgadza się z Parlamentem, że istnieje potrzeba zaostrzenia formalnych warunków zawierania umów małżeńskich oraz ochrony małżonka o słabszej pozycji w związku, lecz musimy także wziąć pod uwagę różnice między systemami prawnymi państw członkowskich w tym względzie: Jak słusznie pani podkreśliła, ta sfera nie podlega harmonizacji.
Podobnie Komisja z zadowoleniem przyjmuje wnioski Parlamentu dotyczące podniesienia świadomości społeczeństwa w kwestii krajowych i europejskich unormowań prawnych dotyczących zawierania umów małżeńskich oraz porozumień rozwodowych. W jednym punkcie się nie zgadzamy: Komisja nie widzi potrzeby włączenia nowego kryterium wyboru właściwości w zależności od miejsca zawarcia małżeństwa, jako że związek między miejscem zawarcia małżeństwa, a sytuacją pary małżeńskiej w czasie, gdy dochodzi do separacji, może być bardzo nikły.
Niemniej jednak Komisja aprobuje poprawkę Parlamentu dającą małżonkom możliwość wyboru, w ostateczności, sądu właściwego ze względu na miejsce zawarcia małżeństwa, kiedy niemożliwe jest uzyskanie rozwodu w sądzie właściwym ze względu na zwykłe miejsce pobytu, ale traktujemy to raczej jako przypadek nadzwyczajny.
Komisja wolałaby również pozostawić wykładnię terminu "zwykłe miejsce pobytu” Trybunałowi Sprawiedliwości. Termin ten pojawia się w wielu instrumentach prawnych i jak dotąd nie został formalnie zdefiniowany, choć wydaje się, że jego stosowanie nie nastręcza sądom krajowym zbytnich trudności. Uważamy jednak, że w trosce o poszanowanie odmienności systemów prawnych państw członkowskich możemy powierzyć kwestię tej definicji Trybunałowi Sprawiedliwości.
Nie uważamy również za konieczne ograniczania wniosku Rzym III wyłącznie do prawa państw członkowskich. To bardzo ważna kwestia, ponieważ państwa członkowskie nadal chcą stosować przepisy rozwodowe państw trzecich, które podzielają nasze demokratyczne wartości: przykładowo jeśli obywatelka niemiecka lub francuska wyjdzie za obywatela Szwajcarii, to należy zachować możliwość stosowania reguł, które sami ustaliliśmy w odniesieniu do takiego małżeństwa lub rozwodu.
Pamiętajmy jednak, że Komisja zgadza się z Parlamentem co do potrzeby zamieszczenia we wniosku Rzym III klauzuli antydyskryminacyjnej, która rzecz jasna umożliwi każdemu sędziemu europejskiemu wykluczenie stosowania prawa obcego niezgodnego z zasadą równości małżonków. Bez wątpienia taką klauzulą będzie można się posłużyć również w przypadkach małżeństw między obywatelami Norwegii/państwa członkowskiego czy Szwajcarii/państwa członkowskiego.
Odpowiem teraz na pytanie, jak możemy obrócić wniosek Rzym III w sukces. Korzystając z okazji ponownie dziękuję posłom Gebhardt i Deprezowi za ustne pytanie dotyczące postępów w zakresie wniosku Rzym III. Oczywiście i ja żałuję, że w Radzie doszło do impasu w sprawie negocjacji nad wnioskiem Rzym III. W lipcu odbyła się debata między ministrami sprawiedliwości w sprawie możliwości wzmocnionej współpracy nad wnioskiem Rzym III, a pod koniec lipca dziewięciu ministrów przestawiło Komisji wniosek dotyczący ustanowienia procedury wzmocnionej współpracy: to ponad jedna trzecia państw członkowskich zaangażowanych w sprawę przyjęcia wniosku Rzym III. Jasne jest zatem, że Komisja musi zbadać wniosek w sprawie ustanowienia procedury wzmocnionej współpracy, ale - jak państwo rozumieją - jeśli chcemy odnieść sukces, musimy uwzględnić cały kontekst.
Odpowiem teraz na trzy pytania skierowane do Komisji. Przede wszystkim nie zamierzamy wycofywać pierwotnego wniosku Komisji, zwanego "Rzym III”. jeśli Komisja zgodzi się przedstawić Radzie wniosek dotyczący ustanowienia procedury wzmocnionej współpracy dotyczącej wniosku Rzym III, to może w trosce o przejrzystość prawną wycofać pierwotny wniosek po zapadnięciu decyzji dotyczącej jego zmiany, ale nastąpi to tylko wtedy, gdy pojawi się możliwość uruchomienia wzmocnionej współpracy. W każdym razie wycofania wniosku nie ma w planie.
Przy okazji pokrótce zreasumuję przebieg procedury następującej po uruchomieniu mechanizmu wzmocnionej współpracy. Najpierw wymagane jest wystąpienie przez co najmniej osiem państw członkowskich z wnioskiem do Komisji, co miało miejsce w tym przypadku. Jeśli wniosek spełnia pozostałe kryteria określone w Traktacie o Unii Europejskiej - jest zgodny z zasadami dotyczącymi jednolitego rynku - Komisja może przedłożyć wniosek Radzie. Ewentualną odmowę przedłożenia wniosku Radzie należy uzasadnić. Następnie, po konsultacji z Parlamentem lub wyrażeniu przez Parlament zgody - zależnie od sytuacji - Rada zatwierdza wniosek dotyczący ustanowienia wzmocnionej współpracy.
Wniosek dotyczący ustanowienia wzmocnionej współpracy rodzi rzecz jasna pewne pytania, zarówno natury prawnej, jak i politycznej. Musimy uznać potrzebę kontynuacji wspólnego działania w zakresie prawa rodzinnego możliwie jak najbliżej obywateli oraz wyważyć tę potrzebę w stosunku do ryzyka fragmentacji europejskiej przestrzeni sprawiedliwości, jakie może się pojawić na skutek serii umów dotyczących wzmocnionej współpracy. Nim wydam oświadczenie, chciałbym wysłuchać poglądów posłów. Bez wątpienia chciałbym też, by również państwa członkowskie przedstawiły swoje stanowiska.
W każdym razie chcę zapewnić Parlament Europejski, że moją intencją - a wręcz pragnieniem - jest poczynienie postępów w zakresie współpracy sądowniczej w sprawach cywilnych w Europie. Prawo rodzinne nie powinno być ubogim krewnym prawa cywilnego - to swego rodzaju paradoks, zważywszy, że kwestie, które reguluje są najściślej związane z życiem codziennym obywateli. Na szczęście poczyniono postęp w zakresie obiegu orzeczeń rozwodowych, władzy rodzicielskiej i prawa do kontaktu z dzieckiem.
W tej sprawie dodam jeszcze, że teraz, skoro mamy już teksty, to jako komisarz będę musiał z waszą pomocą dopilnować przestrzegania przepisów. Mam na myśli zwłaszcza prawo do kontaktu z dzieckiem i opiekę nad dzieckiem, bowiem sytuacja w Europie w tym zakresie nie przedstawia się w pełni zadowalająco.
Podsumowując, istotnie zdołamy wystąpić z wnioskiem legislacyjnym dotyczącym prawa właściwego w tym przedmiocie. Dodam jeszcze, że równolegle przygotowujemy projekt dotyczący prawa właściwego dla ustrojów małżeńskich, którego przyjęcie będzie możliwe w 2010 roku.
Panie przewodnicząca! Tak oto przedstawia się stan rzeczy. Nie potrafię rzecz jasna przewidzieć wyniku konsultacji z państwami członkowskimi, które przeprowadzimy wkrótce. Mogę tylko powiedzieć, że Komisja pragnie realnego postępu, oczywiście z zastrzeżeniem, że ponownie uda nam się przekonać do naszego stanowiska większość państw członkowskich. Taki pokrótce jest mój punkt widzenia. Podobnie jak wy i jak Parlament, żywię nadzieję, że uda się zrobić krok naprzód i z uwagą wysłucham waszych wystąpień.
Carlo Casini
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Przedmiotowy wniosek dotyczący rozporządzenia został dogłębnie zbadany przez Komisję Prawa, w której mam zaszczyt pełnić funkcję sprawozdawcy komisji opiniodawczej.
Sugestie zawarte w opinii zatwierdzonej jednomyślnie przez komisję spotkały się jednak z zaledwie częściową akceptacją Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. Niemniej jednak muszę stwierdzić, że wspólnie próbowaliśmy zracjonalizować pierwotny wniosek Komisji na tyle, na ile się da, dodając elementy zwiększające pewność prawną.
Kompromisowe poprawki zatwierdzone przez obie komisje przy wsparciu poseł Gebhardt, której składam podziękowania, zostały przyjęte z zadowoleniem. Wzmacniają one zasady, na które się powoływaliśmy, by ruszyć z miejsca z tymi przepisami. W związku z tym, władze państwa, w którym nie przewiduje się rozwodów lub nie uznaje danego typu małżeństwa, nie będą obowiązane do rozwiązania takiego małżeństwa.
W jednym punkcie nadal istnieje rozbieżność opinii - o czym wspomniała poseł Gebhardt. Istota problemu wygląda tak: wybór prawa to zupełna nowość w świecie prawnym, ponieważ zwykle nie jest możliwy wybór prawa, a jedynie wybór sądu - jest to zatem całkowicie nowe pojęcie. Mając zatem możliwość wyboru prawa, do którego prawa chcemy się odwołać? Czy do prawa jednego z 27 państw członkowskich Unii Europejskiej, czy też prawa dowolnego państwa na świecie? Faktycznie istnieje pewne ograniczenie, a mianowicie ograniczenie wynikające z polityki publicznej i nieuznawania w danym państwie prawa, które przewiduje rodzaj związku małżeńskiego nieistniejący w tym państwie.
Sądzę, że jeśli naprawdę zależy nam na pewności prawnej - mój zarzut jest czysto technicznej natury -jeśli naprawdę chcemy zaprowadzić możliwość "przebierania” przy wyborze prawa właściwego, naprawdę chcemy obstawać przy najmniej restrykcyjnym kodeksie prawnym - nie zapominajmy bowiem, że przy wyborze prawa potrzebny jest konsensus, a konsensus ten również może być poddawany znacznej presji - jeśli naprawdę chcemy budować europejską przestrzeń prawną, to w moim przekonaniu ograniczenie, poprzez przyjęcie złożonych poprawek, możliwości wyboru prawa do praw 27 państw członkowskich jest dobrym rozwiązaniem.
W tym sensie, mimo że zaproponowaliśmy kilka poprawek, to w istocie sprowadzają się one do jednej i tej samej poprawki. A skoro jest to tak naprawdę poprawka natury technicznej niewpływająca na naszą całościową opinię na temat wniosku, to odwołujemy się do zdrowego rozsądku wszystkich posłów, apelując o jej przyjęcie.
Panayiotis Demetriou
w imieniu grupy PPE-DE. - (EL) Pani przewodnicząca! Najpierw podziękuję sprawozdawczyni za długotrwałą współpracę, której owocem jest sprawozdanie poddane dziś pod debatę. Odbyliśmy kilka spotkań, podczas których przedyskutowaliśmy całość materiału.
Prawo rodzinne to poważna materia, a konkretny aspekt, który badamy w związku z rozwodem - jurysdykcja i wybór prawa właściwego, należy i zawsze należał do najpoważniejszych aspektów prawa rodzinnego.
Pozwolę sobie zauważyć, że nasza polityka polega na wspieraniu instytucji małżeństwa, a nie zachęcaniu do jego rozwiązywania. Rozwód jest dziś jednakowoż zjawiskiem społecznym i wymaga traktowania go z realizmem. Nie chcemy go ułatwiać, ale kiedy małżeństwo znajdzie się w punkcie, w którym nie ma możliwości jego kontynuacji, to musimy umożliwić zgodną z prawem możliwość jego zakończenia, pozwalającą stronom uniknąć całego tego stresu i kary.
Nie wierzę, by istniała łatwa metoda wyboru prawa właściwego dotyczącego rozwodów, ale moglibyśmy uściślić kwestie związane z polityką publiczną i prawami człowieka, tak by przyznać sądom uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie odrzucania prawa niezgodnego z europejskimi zwyczajami, prawami człowieka i polityką publiczną.
Jeżeli chodzi o wzmocnioną współpracę, to wyznaję pogląd, że Komisja - gratuluje zajętego dziś stanowiska, panie komisarzu - powinna pchnąć tę sprawę jeszcze dalej, abyśmy, o ile możliwe, znaleźli się w punkcie, w którym wzmocniona współpraca będzie do przyjęcia.
Inger Segelström
w imieniu grupy PSE. - (SV) Pani przewodnicząca! Zacznę do podziękowań dla poseł Gebhardt za konstruktywną pracę, którą wykonała. Przyznaję też, że jest mi bardzo przykro, że nie udało się zająć stanowiska zbieżnego z opinią Szwecji i moją własną. Wskutek tego nie mogłam głosować za przyjęciem sprawozdania ani w komisji, ani na posiedzeniu plenarnym. Dla mnie, jako szwedzkiej socjaldemokratki, wniosek ten jest krokiem wstecz w kwestii równości kobiety i mężczyzny. W przyszłości kwestie te winny być nadal rozwiązywane na szczeblu krajowym.
Uważam, że wystarczyłoby udzielać rozwodów wyłącznie pod warunkiem pełnego porozumienia stron. Z wniosku wynika, że słabsza strona - częściej kobieta - będzie teraz zmuszana przyjmować rozwiązania forsowane przez mężczyznę, bądź dlatego, że podejmie on działania pierwszy, bądź dlatego, że będzie stosował przymus. W ten sposób sąd może zostać zmuszony do stosowania prawa, wobec którego jesteśmy bardzo krytyczni, prawa obelżywego, które jest zdominowane przez przestarzały pogląd na kobietę, małżeństwo i rozwód. Dla mnie możliwość szybkiego rozwodu jest mniej istotna niż równość i zapewnienie kobietom poczucia bezpieczeństwa. Dlatego nie ustąpię i będę głosować za odrzuceniem wniosku, dopóki nie znajdziemy innego rozwiązania.
Sophia in 't Veld
w imieniu grupy ALDE. - (NL) Pani przewodnicząca! Zanim przejdę do sprawy, proponuję, aby w przyszłości każdy przedstawiciel prezydencji Rady przynosił do Izby w zastępstwie woskową figurę lub dmuchaną lalkę, ponieważ Rada jest zawsze nieobecna podczas tego rodzaju debat, a ja nie lubię przemawiać do pustych miejsc. Proszę o formalne przekazanie mojej prośby prezydencji. Wydaję mi się, że moi koledzy posłowie zgadzają się ze mną.
Przede wszystkim pragnę pogratulować i w imieniu grupy wyrazić poparcie dla sprawozdawczyni, która w zeszłym roku wykonała znakomitą pracę. Zasłużyła ona na pełne uznanie.
Pani przewodnicząca! Oczywiste jest, że UE nie zajmuje się etyką małżeńską, a gwarantowaniem praw obywatelom UE, gdziekolwiek się znajdują i z kimkolwiek postanawiają zawrzeć związek małżeński. W istocie nie obchodzi nas, kogo zamierzają poślubić, ale to, jak zabezpieczyć prawa obywatelskie. W związku z tym, to wielkie nieszczęście, że państwa członkowskie nie zdołały osiągnąć porozumienia.
Mojej wielce szanownej szwedzkiej koleżance posłance przyznam się, iż odnoszę wrażenie, że doszło do ogromnego nieporozumienia. Jestem przekonana, że prawa człowieka, a zwłaszcza prawa kobiet, uległy tu wzmocnieniu, a nie osłabieniu. W istocie, cieszy mnie fakt, że w XXI wieku ludzie podejmują indywidualne decyzje dotyczące własnego życia - a rozwód może być jego nieodłączną częścią.
Ponadto - podobnie jak sprawozdawca - oznajmiam, że moja grupa będzie głosować za odrzuceniem poprawek przedłożonych przez Grupę Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) i Europejskich Demokratów i również nie zgadzam się z argumentami posła Casiniego.
Jest to również kwestia pryncypialna, gdyż uważam, że powinniśmy sami decydować o tym, czego chcemy dla naszych obywateli i nie powinniśmy dopuścić, by górę brał lęk przed szariatem. Przedmiotowy wniosek, jak również dodatkowa poprawka złożona przez Grupę Socjalistyczną w Parlamencie Europejskim, którą będziemy popierać, zawierają wystarczające gwarancje. To zostało już przedyskutowane.
Co więcej, odnosząc się do uwag posła Casiniego stwierdzam, że w to sumie bardzo okrutne, że argumenty przytaczane na rzecz wykluczenia niektórych systemów prawnych - na przykład szariatu - są również przytaczane - lub pojawiają się do nich odwołania w Unii Europejskiej - na poparcie nieuznawania niektórych rodzajów związków małżeńskich zawartych na terytorium UE, wyłącznie przez wzgląd na orientację seksualną pary małżeńskiej. Moim zdaniem to zupełna anomalia.
Powtarzam: to wielkie nieszczęście, że państwa członkowskie nie zdołały osiągnąć porozumienia.
O ile dobrze rozumiem, póki co Komisja obstaje przy rozwiązaniu europejskim. Jestem z tego bardzo zadowolona. Zdaję sobie sprawę z trudności tej materii: skoro nawet pan Sarkozy, przy całej swojej ogromnej determinacji, nie zdołał przeforsować rozwiązania, to musi być rzeczywiście twardy orzech do zgryzienia.
Wreszcie pozostaje mi wyrazić nadzieję, że jeśli mimo nikłych szans proces wzmocnionej współpracy zostanie rozpoczęty, to 26 państw, które osiągnęły porozumienie, w tym mój kraj, przystanie na wniosek.
Kathalijne Maria Buitenweg
w imieniu grupy Verts/ALE. - (NL) Pani przewodnicząca! Według analizy Komisji opublikowanej w tym tygodniu, ludzie dojeżdżający do pracy z daleka często cierpią na bóle głowy, zaburzenia snu i nie układa im się życie prywatne, co najprawdopodobniej prowadzi do wysokiego wskaźnika rozwodów we wszelkiego rodzaju międzynarodowych społecznościach, w tym naszej. Tak czy inaczej, dane liczbowe przytoczone chwilę temu przez komisarza Barrota pokazują, że związki międzynarodowe o wiele częściej kończą się rozwodem, niż związki krajowe.
O wiele trudniej jest sformalizować takie rozwody, a ich następstwa są zwykle przytłaczające, ponieważ jeden z małżonków zamieszkuje obcy kraj, w którym jest on pozbawiony opieki socjalnej i nie dość orientuje się w sytuacji tam panującej, co sprawia, że uzyskanie sprawiedliwego rozstrzygnięcia jest bardzo trudne.
Dlatego jestem pełna uznania dla pracy sprawozdawczyni, poseł Gebhardt: Uważam, że wykazała się wielką skrupulatnością i dopilnowała wzmocnienia zwłaszcza praw osób słabszych lub gorzej poinformowanych i zapewniła, by oboje małżonkowie byli rzeczywiście dobrze zaznajomieni ze swoimi prawami i wiedzieli, co dla nich najlepsze.
Za szczególnie ważne w tym względzie uważam zamieszczenie na stronie internetowej nie tylko skrótowych informacji na temat kosztów rozwodu i możliwości jego uzyskania, ale np. informacji poświęconych możliwym wariantom sprawowania opieki rodzicielskiej. Wyznaję pogląd, że należy chronić prawa dziecka, choć obowiązek ten należy do rodziców. Skoro to rodzice, a nie rządy decydują o tym, co jest dobre dla dziecka i co leży w jego interesie, to powinno udać się znaleźć odpowiednie rozwiązanie, najlepiej takie, w ramach którego pieczę nad dzieckiem sprawują oboje rodzice. W każdym razie zawsze należy uwzględniać możliwość porozumienia. Nie wszystko powinno lądować na barkach kobiety. Powinno raczej istnieć porozumienie co do tego, w jaki sposób oboje rodzice będą radzić sobie z tą kwestią.
Argument naszej szwedzkiej koleżanki posłanki mnie również wydał się niezrozumiały, ponieważ okropna jest sytuacja, kiedy kobieta chce odejść od męża, a porozumienie jest niemożliwe z jego powodu.
Kończąc, pragnę powiedzieć sprawozdawcy, że w Holandii nie ma czegoś takiego jak gejowski związek małżeński. Nasza instytucja małżeństwa jest otwarta dla wszystkich par, bez względu na ich orientację seksualną. To po prostu jeden i ten sam rodzaj związku, i to Unia Europejska, a nie Holandia wprowadza rozróżnienie w małżeństwie holenderskim.
Eva-Britt Svensson
Pani przewodnicząca! Celem wniosku jest zapewnienie osobom biorącym rozwód korzystania z przysługujących im praw oraz uzyskania potrzebnych informacji. Jednakże prawo do informacji i wiedzy nie jest zależne od regulacji wspólnotowych. Unormowania wspólnotowe same w sobie nie prowadzą do podniesienia świadomości i poziomu doinformowania.
W moim kraju istnieje reguła, że jeśli małżonkowie nie wychowują małych dzieci, to wystarczy, że złożą powiadomienie o rozwodzie. Mamy też przykłady innych państw UE, w których rozwód jest całkowicie zakazany. Jeżeli cokolwiek uzasadnia potrzebę regulacji w tym zakresie, to jest to właśnie ten stan rzeczy. Oczywiście traktat lizboński wynosi pewne aspekty prawa cywilnego i rodzinnego na szczebel ponadkrajowy, ale póki co nie wszedł on w życie. Pytam, czemu Komisja przedkłada wnioski w tym obszarze, skoro dotychczas pozostawał on w sferze kompetencji krajowych? Moja grupa nie zagłosuje za przyjęciem wniosku. Uważam też, że bardzo dobry przykład podała moja koleżanka z Grupy Socjalistycznej w Parlamencie Europejskim, posłanka Segelström.
Johannes Blokland
w imieniu grupy IND/DEM. - (NL)Pani przewodnicząca! Międzynarodowe prawo prywatne odnosi się do dwóch pytań. Pierwsze pytanie brzmi: który sąd jest właściwy? Drugie: jakie prawo powinien stosować ten sąd?
To, że pierwsze z tych pytań rozpatrywane jest na szczeblu europejskim, jest dla mnie zrozumiałe. Służy to zagwarantowaniu każdemu europejskiemu obywatelowi możliwości wniesienia sprawy do sądu.
Drugie pytanie dotyczy sfery zwykle rozstrzyganej samodzielnie przez państwa członkowskie - i tam w istocie powinno ono być rozstrzygane. Istniejące przepisy krajowe są regulowane na podstawie wielu zasad krajowymi, które należy respektować.
Jednak wniosek Komisji zawiera również zamysł harmonizacji tych kolidujących ze sobą przepisów. Sprawozdanie poseł Gebhardt to akcept większości sprawozdania Komisji i nie przewiduje skreślenia rozdziału IIa z wniosku. Z tego względu oddam głos przeciwko przyjęciu sprawozdania oraz wniosku. Zwracam się zatem również do Rady o odrzucenie wniosku Komisji.
Daciana Octavia Sârbu
(RO) Przede wszystkim dziękuję sprawozdawczyni, poseł Gebhardt za znakomitą pracę, którą wykonała. Co się tyczy wniosku dotyczącego rozporządzenia, to przyjemnie jest widzieć przejrzyste, kompletne ramy prawne obejmujące zarówno przepisy odnoszące się do jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich, jak i przepisy w sferze prawa właściwego, pozwalające stronom na pewną autonomię.
Wniosek Komisji przewiduje możliwość wyboru jurysdykcji i prawa właściwego w drodze porozumienia stron. Fakt, że małżonkowie będą mogli korzystać z tego prawa w toku postępowania rozwodowego będzie sprzyjać zwiększeniu autonomii stron. Umożliwia im się swobodny wybór według określonych opcjonalnych kryteriów. Musimy dopilnować, aby wybór dokonywany przez strony był świadomy. Innymi słowy oboje małżonkowie powinni być należycie poinformowani o praktycznych następstwach dokonywanego przez nich wyboru. W tym względzie ważne jest, abyśmy zastanowili się nad najlepszą metodą zapewnienia małżonkom dostępu do wyczerpujących informacji przed podpisaniem aktu. Podobnie należy zapewnić dostęp do informacji bez względu na sytuację materialną każdego z małżonków.
Gerard Batten
Pani przewodnicząca! Pewnego razu Samuel Johnson został zapytany o to, jakiej rady udzieliłby młodej parze rozważającej wstąpienie w związek małżeński. Odpowiedział "Nie róbcie tego”. Nazwał również powtórne małżeństwo mianem "triumfu nadziei nad doświadczeniem”.
Przedmiotowe sprawozdanie musi nasuwać podobne odpowiedzi. Jakiej rady udzielić krajom rozważającym powierzenie prawa rozwodowego Unii Europejskiej? Odpowiedź rzecz jasna brzmi "nie róbcie tego”. Podjęcie takiego kroku, bez zważania na występujące już wcześniej przypadki niekompetencji i szkodliwości prawodawstwa UE, to z pewnością triumf nadziei nad doświadczeniem. Co zdumiewające, zdaje się, że taka jest również konkluzja Rady w tej sprawie. Rada nie życzy sobie wniosków złożonych przez Komisję. Wydaje się, że Rada roztropnie wycofuje się z nad przepaści, jakby słuchając starego porzekadła: "co nagle, to po diable.” Ale będzie ubaw, kiedy Komisja wystąpi z wnioskami o harmonizację małżeństw gejowskich i prawa szariatu!
Czesław Adam Siekierski
(PL) Choć żyjemy w czasach kiedy zanikają granice, nasi obywatele swobodnie się przemieszczają i zawierają związki małżeńskie, nie potrafiliśmy jak dotąd stworzyć ułatwień dla tych, którzy postanowili się rozstać. Przykładem problemów związanych z brakiem jednolitości prawa rozwodowego w Europie jest sprawa małżeństw polsko-niemieckich. Od 1990 roku zostało zalegalizowanych ponad 100 tysięcy takich par. Wiele z nich nie przetrwało próby czasu.
W zeszłym roku do Parlamentu Europejskiego przybyli Polacy, którzy z powodu postanowień niemieckiego Urzędu ds. Dzieci i Młodzieży, stracili kontakty ze swoimi dziećmi. Oskarżenia o porwania czy zakaz posługiwania się językiem polskim to tylko niektóre z upokorzeń, z którymi spotkali się rodzice oraz ich dzieci. Ponieważ wspomniana przed chwilą instytucja dopuszcza się łamania podstawowych praw, powstało nawet Polskie Stowarzyszenie Rodzice Przeciw Dyskryminacji Dzieci w Niemczech. Gdybyśmy wprowadzili proponowane zmiany w prawie rozwodowym, pomoglibyśmy wielu naszym obywatelom w sposób cywilizowany zakończyć pewien etap życia i przede wszystkim nie dopuścić, aby dzieci były odseparowane od któregoś z rodziców.
Carlos Coelho
(PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu Barrot! Byłem świadkiem prac nad tym sprawozdaniem w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, prowadzonych przez poseł Gebhardt oraz mojego kolegę posła Demetriou. Poseł Gebhardt nadmieniła już, że większa mobilność skutkuje większą liczbą zawieranych małżeństw, ale również większą liczbą rozwodów. Zróżnicowanie ustawodawstw krajowych prowadzi do niepewności prawnej, a w szczególności do nierówności szans, kiedy to lepiej poinformowany małżonek kieruje sprawę do sądu stosującego prawo, które bardziej sprzyja interesom tego małżonka. Dlatego popieram tę moim zdaniem bardzo ważną inicjatywę, gdyż przewiduje ona przejrzyste i kompletne ramy prawne dla jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania takich orzeczeń.
Uważam, że wszelkie rozwiązania, które pozwalają łagodzić niepotrzebne konflikty, nie tylko gwarantują więcej sprawiedliwości ludziom, ale również, w szczególności, sprzyjają budowaniu większej pewności wśród uczestników postępowania. Pomagają również tworzyć przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, której wszyscy pożądamy.
Konrad Szymański
(PL) Wydaje mi się, że nie ma nigdzie żadnej traktatowej kompetencji do tego, by kształtować na poziomie unijnym, wspólnotowym, prawo z zakresu małżeństwa - prawo rodzinne. Dlatego wydaje mi się, że propozycja Komisji jest typowym przykładem pewnej nadaktywności, zupełnie niepotrzebnej, wprowadzającej tylko i wyłącznie zamęt, co do tego, jakie są prawdziwe kompetencje Unii Europejskiej.
Myślę, że jest to celowy wyłom w tej dziedzinie, po to, aby prowadzić dalsze prace nad prawem małżeńskim i jego harmonizacją. Jest to zupełnie niepotrzebna aktywność, ponieważ prawo międzynarodowe prywatne, dotychczasowe, doskonale radzi sobie z problemami dotyczącymi małżeństw, a także rozwodów przeprowadzanych w skali międzynarodowej.
Ljudmila Novak
(SL) Chciałabym móc powiedzieć, że liczba rozwodów w Europie maleje. Niestety sprawa wygląda zgoła inaczej, zatem musimy zastanowić się, jak poprawić położenie tych, którzy stanowią najbardziej wrażliwe ogniwo łańcucha, czyli dzieci.
Niestety dzieci to główne ofiary, zwłaszcza w krajach, w których postępowania sądowe są bardzo przewlekłe. Mój kraj, Słowenia, stanowi przykład kraju, w którym dzieci doświadczają wielkiego cierpienia, zanim sąd zdoła zdecydować, z którym z rodziców będą mieszkać. Prowadzi to do poważnych tragedii rodzinnych, których dojmujące skutki psychologiczne dotykają wiele dzieci.
Znam wiele takich spraw. Żywię nadzieję, że wspólna dyrektywa przyczyni się do poprawy sytuacji w państwach członkowskich.
Dumitru Oprea
(RO) W krajach byłego bloku komunistycznego jedyną drogą ucieczki dziewcząt z państwa ucisku było zamążpójście - czasem z miłości, przeważnie z pobudek materialnych. Skutkiem tego były serie porwań dzieci, przypadki tortur fizycznych i psychicznych, niszczenie jednostek ludzkich. W tym wszystkim najwięcej cierpienia doznawały dzieci z takich małżeństw. Nieznajomość prawa służy jako wymówka, ale to zupełny absurd. Powinniśmy zastanowić się, czy nie zalecić w tego rodzaju przypadkach, kiedy to następuje koniec małżeństwa, kiedy pryska atmosfera miłości, zrozumienia i przyjaźni, określenia bardzo wyraźnych warunków przeprowadzania rozwodu, z uwzględnieniem losu dzieci z nieudanego małżeństwa.
Jacques Barrot
Pani przewodnicząca! Dziękuję za wszystkie wystąpienia. Zapewniam poseł Segelström, że rozpocząłem dyskusje z władzami szwedzkimi. Niemniej mamy spore kłopoty ze zrozumieniem stanowiska waszego państwa. Jak powiedziała poseł Gebhardt, u podstaw wniosku Rzym III leży intencja ochrony słabszego małżonka przy zawieraniu umowy małżeńskiej. Gdy wziąć się to pod uwagę, to całkowita prawda - być może powinniśmy kontynuować dialog - nie zdołaliśmy pojąć, że w przypadku gdy jeden z małżonków jest narodowości szwedzkiej, dodatkowo należy uwzględnić fakt, że wobec braku jakichkolwiek reguł rządzi prawo pięści. Stąd biorą się wszystkie trudności w zrozumieniu. Jednakże przyjmujemy do wiadomości stanowisko pani poseł i jej szwedzkiej koleżanki.
Przy okazji chcę sprostować pewne nieporozumienia. Jak niektórzy utrzymują, kwestie te nie leżą w obszarze naszych kompetencji, należą wyłącznie do kompetencji krajowej. Zachodzi tu paradoks. Państwo członkowskie nie może wykonywać kompetencji krajowej w sprawach z udziałem dwóch osób, z których jedna jest obywatelem tego państwa a druga nie. To logiczne, że Unia Europejska powinna starać się nieco uporządkować sprawy, zwłaszcza że w przeciwieństwie do tego, co tu powiedziano, prawo międzynarodowe prywatne nie zawiera realnych odpowiedzi na problemy tego typu oraz ze względu na fakt istnienia przestrzeni, w której panuje swoboda przemieszczania się, przestrzeni, w której, co naturalne, będziemy napotykać na coraz więcej problemów. Jeśli ta obawa pochłania Komisję tak samo, jak pochłania Parlament, zmierzenie się z tym problemem nie jest kolejną formą iluzji, ale odpowiedzią na oczekiwania rosnącej liczby par, które chcą uniknąć znalezienia się w sytuacji konfrontacji w razie niezgody lub rozstania. W tym tkwi problem! Żeby nie było nieporozumień, nie mogę pozwolić, by uważano, że Rada powiedziała "nie”. Rada nie powiedziała nie, przedłożyła za to odmienne opinie! Do tego mamy dziewięć państw wnioskujących o wzmocnioną współpracę. To chciałem powiedzieć na zakończenie. Przypominam, że wniosek Rzym III zawiera klauzulę antydyskryminacyjną, która umożliwia uniknięcie stosowania prawa obcego niegwarantującego równości obojga małżonków. Tyle jest jasne. Nie mówimy tu o szariacie, chodzi o zasadę równości mężczyzn i kobiet, a tekst ten sprzyja integracji kobiet zamieszkujących na naszej wspólnej europejskiej ziemi, przyznając pierwszeństwo prawu zwykłego miejsca pobytu. Kobieta będzie mogła zwrócić się do sądu o stosowanie prawa europejskiego w jej sprawie, jeśli ściślej odpowiada ono zasadzie równości praw. Uważam, że powinniśmy mieć to na uwadze.
Tak więc debata była bardzo ciekawa i jestem wdzięczny za wszystkie wystąpienia. Pragnę również podziękować posłance Gebhardt i posłowi Deprezowi za to, że skwapliwie wykorzystali tę sposobność do ustalenia, czy w przeddzień nowej rundy konsultacji z państwami członkowskimi, skłaniamy się ku podjęciu wzmocnionej współpracy. Dzisiejsza debata zmierza ku końcowi i pragnę gorąco podziękować Parlamentowi Europejskiemu, gdyż jestem przekonany, że większość posłów naprawdę chce, byśmy poszli tą drogą, dokładając wszelkich starań na rzecz osiągnięcia jak najpełniejszego konsensusu. Moje podziękowania dla Parlamentu.
Evelyne Gebhardt
Panie przewodniczący! Dziękuję za wszystkie wystąpienia. Chcę ponownie wyjaśnić, że jeszcze bardziej wzmocniliśmy unormowania proponowane przez Komisję i zawarte już we wniosku Rzym III, poprzez wyraźne zapisy, m.in. w treści poprawki 25: Jeżeli prawo wskazane [...] nie uznaje separacji lub rozwodu albo uznaje je w sposób dyskryminujący jedno z małżonków, zastosowanie ma prawo miejsca siedziby sądu (lex fori).
Oznacza to, że w takich przypadkach, rozstrzyganych na przykład w Szwecji, właściwa jest jurysdykcja szwedzka. Wyraźnie ustaliliśmy, że jeśli zaistnieją takie przypadki, to odpowiedź jest jasna. Nie dałoby się tego sformułować w tekście jeszcze dobitniej - nie rozumiem zatem w czym leży problem. Mimo to postaramy się zrozumieć, w czym tkwi problem - i jestem zobowiązana komisarzowi Barrotowi za tak wyraźnie przedstawienie swoich opinii oraz gotowość do ponownych rozmów z politykami szwedzkimi - gdyż wciąż nie bardzo orientuję się, o co chodzi.
W końcu rozporządzenie służy dalszej poprawie istniejących przepisów. Znalezienie pozytywnej odpowiedzi jest dla mnie ważne jako kobiety, która zawsze uczestniczyła w kształtowaniu polityki dotyczącej kobiet, oraz dlatego że słabszym partnerem zwykle bywa kobieta. Musimy przywiązywać szczególną wagę do zapewnienia im dobrej sytuacji.
Żywię również nadzieję, że w duchu kompromisu, o który niejednokrotnie zabiegałam - i jestem za to bardzo wdzięczna posłowi Demetriou - zdołaliśmy przekonać posła Casiniego, że nasze stanowisko w sprawie jest słuszne. Podstawa ku temu znajduje się w treści poprawki 38, w której ponownie dobitnie stwierdziliśmy - choć taka wzmianka pojawiła się już w tekście - że naturalnie tylko prawo całkowicie zgodne z zasadami Unii Europejskiej oraz Kartą Praw Podstawowych powinno być stosowane w państwach członkowskich. To się rozumie samo przez się. Każde inne prawo jest niedopuszczalne; żaden sąd w Unii nie będzie stosował prawa, które takiej zgodności nie zachowuje. To byłoby zupełnie nie do pomyślenia - co wyraźnie zaznaczyliśmy.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg  
Wraz z rosnącą mobilnością społeczeństwa, wzrasta liczba małżeństw międzynarodowych, a także rozwodów. Niejednokrotnie pojawia się problem, jakie prawo zastosować w przypadku par pochodzących z różnych krajów UE lub, gdy jedno z nich pochodzi z państwa członkowskiego, a drugie nie. Dlatego też istnieje pilna potrzeba zharmonizowania przepisów w przypadku małżeństw międzynarodowych, by zapobiec sytuacjom dyskryminacji podczas procedury rozwodowej.
Jeśli chodzi o wybór sądu - powinien zostać on dokonany w oparciu o dostęp obydwojga małżonków do pełnej informacji na temat najważniejszych aspektów prawa krajowego i wspólnotowego oraz procedur związanych z rozwodem i separacją. Możliwość wyboru sądu i prawa właściwego, nie powinna naruszać praw i równości szans żadnego z małżonków. Wybór prawa danego kraju musi być w związku z tym wyborem pomiędzy prawem istniejącym w miejscu zawarcia małżeństwa, bądź zamieszkania małżonków przez ostatnie trzy lata lub też krajem pochodzenia.
Ponadto, zasadne wydaje się stosowanie "prawa miejsca siedziby sądu” gdy istnieje ryzyko dyskryminacji jednego z małżonków. Przykładem mogą być tutaj kobiety pochodzące się z krajów trzecich, nieuznających rozwodów, które zamieszkując kraj UE, wnoszą o rozwód lub separację. W takiej sytuacji interes jednostki w uzyskaniu separacji lub rozwodu, jako wyraz autonomii osoby, powinien być nadrzędny wobec zastosowania prawa krajowego.
Gyula Hegyi  
Węgierską opinię publiczną poruszają od czasu do czasu przypadki zabierania dzieci węgierskiego rodzica za granicę przez małżonka - cudzoziemca. Opinia publiczna współczuje w pierwszej kolejności matce oddzielonej od dzieci, lecz także ubolewa nad losem ojca pozbawionego potomka, jeśli w następstwie togo dziecko znajdzie się w obcym i nieprzyjaznym otoczeniu. W Unii Europejskiej wzrasta liczba małżeństw "mieszanych”, choć unormowania dotyczące rozwiązania małżeństwa i opieki nad dzieckiem są częstokroć chaotyczne i niejednoznaczne. Jak dotąd w prawie wspólnotowym zdołano uregulować ramy prawne dla kwestii kolizyjnych, np. kwestii jurysdykcji - tj. wskazania sądu właściwego w sprawach rozwodowych czy sprawach o opiekę nad dzieckiem. Brakuje jednak rozwiązań odnośnie do prawa właściwego w sprawach małżeńskich, czyli innymi słowy wskazania, które prawo powinny stosować sądy w toku postępowania. Spore rozbieżności między ustawodawstwami państw członkowskich skutkują niepewnością prawną, często zmuszając strony do jak najszybszego wszczęcia postępowania, aby znalazły zastosowanie możliwie najkorzystniejsze przepisy. Projektowane rozporządzenie ma zaradzić takiej sytuacji, przede wszystkim promując porozumienie stron. Taki wariant może być dogodny w przypadku rozwodu za porozumieniem stron, ale wiedząc jak to często przebiega w praktyce, obawiam się, że dojdzie do powstania nowych sporów prawnych. Prawidłowym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie w dłuższej perspektywie jednolitego zbioru przepisów dotyczących opieki nad dzieckiem.
Antonio Masip Hidalgo  
Popieramy mechanizm wzmocnionej współpracy w tej sprawie, gdyż w ten sposób zyskamy większą pewność prawną i stabilność, unikniemy wybierania sądów ze względu na najkorzystniejsze rozstrzygnięcie sprawy oraz posuniemy naprzód proces integracji europejskiej.
Oprócz tego nowy system przynosi inne korzyści - przewiduje, że prawem właściwym w pierwszej kolejności jest prawo zwykłego miejsca pobytu małżonków. W przypadku Hiszpanii kryterium to zastąpi prawo wspólnej narodowości, co zważywszy na liczbę małżeństw imigrantów zamieszkujących terytorium Hiszpanii jest bardzo praktycznym rozwiązaniem dla sądów i obywateli poszukujących sprawiedliwości.
