3. Situatie van de mensenrechten op de Filipijnen
De Voorzitter
Aan de orde zijn zes ontwerpresoluties over de situatie van de mensenrechten op de Filipijnen.
Karin Scheele 
auteur. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, met de resolutie van vandaag geven wij uiting aan onze grote bezorgdheid over het toenemend aantal politieke moorden die de laatste jaren in de Filippijnen zijn gepleegd. De mensenrechtenorganisatie Karapatan heeft sinds 2001 839 gevallen van buitengerechtelijke executies geregistreerd. De slachtoffers waren allemaal mensen die opkwamen voor de wensen van de bevolking: boerenleiders die voor land streden, arbeiders en vakbondsleiders die vroegen om passende lonen en betere arbeidsvoorwaarden en toegewijde kerkfunctionarissen.
Willekeurige executies, alomtegenwoordige politieke repressie, toenemende militarisering, straffeloosheid en bescherming van daders uit paramilitaire en militaire eenheden zijn helaas uitgegroeid tot het handelsmerk van de regering. Lange tijd keek het buitenland weg. Voor het Intenationaal Gerechtshof in Den Haag zijn onwetendheid en een verkeerde inschatting van de situatie net zozeer verantwoordelijk voor deze langdurige veronachtzaming als de steun van de Verenigde Staten, waarop de regering in Manila zich kon en nog steeds kan verlaten.
Wij veroordelen de grove en systematische schendingen van de burgerrechten, de ontvoeringen, de verdwijningen en de politieke moorden. Wij roepen de Filippijnse autoriteiten met klem op onderzoek naar deze zaken te verrichten en de verantwoordelijke personen voor de rechter te brengen. Wij doen tevens een beroep op de Filippijnse autoriteiten om over te gaan tot ratificering van het onlangs goedgekeurde VN-Verdrag inzake gedwongen verdwijningen en om in dit verband de nodige uitvoeringsbepalingen goed te keuren. Al deze stappen zijn noodzakelijk om de eerste stap te kunnen zetten naar de-escalatie, zodat er over een paar weken min of meer democratische verkiezingen kunnen worden gehouden.
Marios Matsakis 
auteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de situatie van de mensenrechten op de Filippijnen is ernstig en wordt slechter. De internationale mensenrechtenorganisaties ontvangen steeds vaker berichten van buitengerechtelijke executies, illegale vasthoudingen, foltering, en bedreiging en intimidatie van politici, vakbondsleden, studenten en vertegenwoordigers van organisaties op het gebied van religie en mensenrechten.
De regering van de Filippijnen lijkt niet in staat en vaak niet genegen te zijn om met de nodige vastberadenheid de volgende stappen te zetten, zowel in het onderzoeken van deze schendingen van de mensenrechten als in het krachtig en doeltreffend vervolgen van de daders. In deze ontwerpresolutie willen we onze diepe ongerustheid uiten aan het adres van de Filippijnse regering over de erbarmelijke en zorgwekkende toestand in haar land. Tegelijkertijd willen we een krachtig signaal afgeven dat de Europese Unie niet passief zal toekijken hoe de situatie van de mensenrechten op de Filippijnen steeds verder verslechtert. We zullen de nodige maatregelen treffen als er niet spoedig verbetering in de situatie komt.
Tobias Pflüger 
auteur. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, in zijn rapport van 22 maart aan de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties laat speciale VN-vertegenwoordiger Philip Alston zich in duidelijke taal uit over de buitengerechtelijke executies op de Filippijnen. Tot de slachtoffers van deze executies behoren - zoals in de gezamenlijke resolutie is geformuleerd - leden van oppositiepartijen, kerkfunctionarissen, vakbondsleiders, boeren, journalisten, advocaten, mensenrechtenactivisten enzovoort, maar ook personen die getuige waren van buitengerechtelijke executies, die door vertegenwoordigers van de regering werden beschuldigd te behoren tot organisaties die als dekmantel fungeren voor illegale gewapende groeperingen.
De regering-Arroyo draagt een hoge mate van verantwoordelijkheid voor meer dan achthonderd politieke moorden sinds haar aantreden in 2001. Politieke moord als middel wordt niet geschuwd bij de "bestrijding van de opstand” door leger en politie in de Filippijnen. In een hoofdstuk van het rapport Orders of Battle wordt aan de hand van documenten van de het Filippijnse leger duidelijk gemaakt dat de buitengerechtelijke executies tot de strategie van het leger en de politie behoren. Deze gevechtsorders, op basis waarvan het Filippijnse leger optreden en waarvan ook de nationale Filippijnse politie zich vaak bedient, monden uit in een militaire strijd tegen politieke tegenstanders.
Nu wil de fractie van de conservatieven kennelijk elke verwijzing naar "de rol die de strijdkrachten spelen bij deze moorden” wegstemmen uit de gezamenlijke resolutie. Dat is een regelrecht schandaal. Het zou een slag in het gezicht betekenen van niet alleen de VN en haar speciale rapporteur maar ook van de slachtoffers en hun vrienden en familie. In het verslag van de speciale VN-rapporteur staat bovendien: "Kranten brengen bijna dagelijks berichten waarin hooggeplaatste militairen aandringen op het uitschakelen van dergelijke groepen en de bevolking er met klem op wijzen dat ze goed moeten beseffen dat steun aan kandidaten van deze groepen bij de volgende verkiezingen neerkomt op steun aan de vijand.” Dat laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Ik doe dan ook het verzoek de genoemde passage niet weg te stemmen uit de resolutie en een duidelijk signaal vanuit het Parlement af te geven.
Raül Romeva i Rueda 
Mevrouw de Voorzitter, aan de vooravond van belangrijke verkiezingen - zoals de lokale en de kamerverkiezingen op de Filippijnen - is het relevant de aandacht te vestigen op de voornaamste problemen van dit land, en wel in het bijzonder de verontrustende escalatie van misdrijven en buitengerechtelijke moorden - al meer dan 800 sinds president Arroyo in 2001 aan de macht kwam in deze archipel - die voor het overgrote deel nog onbestraft zijn gebleven.
De huidige situatie in de Filippijnen geeft een duidelijk patroon van politieke moorden te zien, en we moeten de regering in Manilla dan ook oproepen dat zij de vereiste maatregelen neemt om een einde te maken aan de bedreigingen en intimidaties van oppositieleden, verslaggevers, van boeren die voor hun rechten opkomen in het kader van de huidige landbouwhervorming, van verdedigers van de mensenrechten en ook van getuigen in rechtzaken tegen degenen die slachtoffers maken.
Zo waarschuwen verscheidene mensenrechtenorganisaties - zoals Food First Information en Action Network (FIAN) - er al sinds enige tijd voor dat de nationale programma's voor landbouwhervormingen niet geïmplementeerd worden, wat inhoudt dat vele grootgrondbezitters weigeren om landbouwgrond aan de boeren af te staan. Het klimaat van geweld dat met deze situatie samenhangt, heeft ertoe geleid dat er in totaal al minstens 38 boerenleiders vermoord zijn.
Het is toe te juichen dat het Voorzitterschap het beginsel van nultolerantie inzake schendingen van de mensenrechten omarmd heeft, maar die schendingen zijn van zo'n omvang, dat veel ambitieuzere acties vereist zijn, in het bijzonder wanneer uit meerdere nationale en internationale verslagen blijkt dat delen van het leger en de politie rechtstreeks bij deze gewelddadigheden betrokken zijn. Deze verslagen omvatten onder meer de verklaringen van de Speciale Rapporteur voor buitengerechtelijke executies van de Raad van de Mensenrechten van de Verenigde Naties, Philip Alston, evenals die van de Commissie-Melo.
De situatie is vooral zorgwekkend op het schiereiland Bontoc, waar honderden landbouwers geconfronteerd worden met veelvuldige intimidaties en fysiek geweld door particuliere gewapende groepen.
Ten slotte vind ik het van belang dat wij kennis nemen van het werk dat gedaan wordt door het onderhandelingspanel van het vredesproces, en van de verklaring van de regering dat zij een diepgaande zelfbeschikking van het volk van Mindanao zal waarborgen.
Verder moet ik eens te meer de bedenkingen naar voren brengen die velen onder ons hebben over het opnemen van sommige Filippijnse groepen - zoals het Leger van het Nieuwe Volk - in de EU-lijst van terroristische groeperingen, aangezien dit niet bevorderlijk is voor de toekomstige vredesonderhandelingen, maar ze juist bemoeilijkt.
Overeenkomstig het verzoek van verschillende internationale organisaties en instellingen voor de verdediging en bevordering van de mensenrechten hopen wij dat deze dringende resolutie er mede voor zorgt dat de regering van de Filipijnen een veel kordater standpunt zal innemen in de bestrijding van politieke moorden terwijl zij ook de veiligheid van bedreigde personen gaat waarborgen, met name van landbouwers en van politieke en mensenrechtenactivisten.
Thomas Mann 
auteur. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, over twee weken worden er verkiezingen gehouden in de Filippijnen. Het gevaar neemt toe dat de binnenlandse conflicten escaleren. Zoals mijn collega's al verklaarden worden er sinds 2006 moorden gepleegd op journalisten, mensenrechtenactivisten, advocaten, boeren en priesters. Wie de daders zijn, is ongewis. Wel is duidelijk dat de moorden steeds volgens een vast patroon verlopen. De autoriteiten slagen er niet in de zaken grondig genoeg te onderzoeken. Het gerechtelijk apparaat is overbelast, armlastig en tandenloos. Het aantal veroordelingen is zo gering dat je al bijna kunt spreken van een klimaat van straffeloosheid.
President Arroyo en de regering zijn doordrongen van de ernst van de situatie. Er is een taskforce van de politie ingesteld en een onafhankelijke commissie op hoog niveau (de Commissie-Melo) benoemd. De bevindingen van deze commissie hebben de president doen besluiten de onderzoekscapaciteiten en het gerechtelijk apparaat te versterken, bijzondere rechtbanken in te stellen en eindelijk ook programma's ter bescherming van getuigen op te voeren. Philip Alston, speciale rapporteur van de Verenigde Naties, kon in februari uitgebreid vragen stellen aan verantwoordelijken en slachtoffers. Ik sluit mij aan bij zijn verzoek om onderzoek te doen naar de aantijging dat delen van of individuen in het leger bij de zaken betrokken zijn. We moeten vanuit de Europese Unie technische en personele hulp verlenen om ervoor te zorgen dat de moordzaken worden opgelost en het gerechtelijk apparaat duurzaam wordt verbeterd.
Michal Tomasz Kamiński 
Mevrouw de Voorzitter, de situatie op de Filippijnen wekt onze diepe verontrusting. Over twee weken vinden daar verkiezingen plaats, en voor een gedeelte zullen er nieuwe senatoren gekozen worden. In andere landen is het meestal zo dat naderende verkiezingen een soort plechtigheid van de democratie zijn, en zelfs als ze voor spanningen zorgen, dan verlevendigen ze de boel toch een beetje.
Helaas is het op de Filippijnen opnieuw zo dat de pers al sinds een half jaar - en dat volg ik nauwkeurig - uitsluitend schrijft hoeveel mensen zullen omkomen, hoeveel geweld er te pas zal komen bij de komende verkiezingen. Dat is een slecht teken voor dat land.
Ik wil zeggen dat ik op de Filippijnen, waar ik dit jaar geweest ben, geprobeerd heb de situatie te leren kennen. Er wordt daar heel attent geluisterd naar geluiden uit de Europese Unie en het is een goede zaak dat ons Parlement alle daden van geweld die daar met het politiek proces gepaard gaan zeer negatief beoordeelt. We moeten zeer duidelijk van de regering van de Filippijnen eisen dat deze meer haar best doet om te voorkomen dat politieke moord nog langer een vast element blijft van de verkiezingscampagne. Nu is dat helaas een bijzonder shockerend onderdeel van het politieke landschap van dat prachtige land dat het verdient net als wij in een democratie te leven. Ik ben blij dat er in het Europees Parlement veel afgevaardigden te vinden zijn die dit standpunt delen en onze gezamenlijke verklaring steunen.
Charles Tannock
namens de PPE-DE Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de opvolging door Gloria Arroyo van voormalig president Estrada als president van de Filippijnen na zijn afzetting wegens corruptie en haar uiteindelijke verkiezing in mei 2004 hebben voor het land een aantal verbeteringen met zich meegebracht, met name op het gebied van veiligheid. De regering van de Filippijnen heeft de militaire doeltreffendheid van islamitische terroristen in het zuidoosten gereduceerd en een vredesakkoord gesloten met een groepering evenals een duurzaam staakt-het-vuren met een andere groepering. Helaas vindt er echter al gedurende enige tijd een reeks kwalijke buitengerechtelijke executies plaats, naar verluidt voltrokken door de veiligheidstroepen. De regering nam dit terecht zeer hoog op en gaf opdracht tot passende onderzoeken.
Dit resulteerde afgelopen februari in een reeks aanbevelingen van de onafhankelijke commissie van rechter Melo, die speciaal in het leven is geroepen om deze kwestie te behandelen, gevolgd door een door de regering goedgekeurd zespuntenplan om een einde te maken aan verdere schending van de mensenrechten en het heersende klimaat van straffeloosheid. Ik juich deze aanpak van harte toe, met name de oprichting van een toegewijde politiemacht, Usig, om de gezaghebbers die opdracht hebben gegeven tot schendingen van de mensenrechten hun uiteindelijke gerechte straf te doen ondergaan.
Günter Nooke
Mevrouw de Voorzitter, de Filippijnen hebben de centrale internationale mensenrechtenverdragen en -overeenkomsten geratificeerd. De regering van de Filippijnen respecteert in beginsel de mensenrechten van haar burgers. Een positief teken is de afschaffing van de doodstraf in 2006. Dat is waar ook de EU voortdurend naar heeft gestreefd.
Niettemin is er reden tot zorg. In 2006 is het aantal moorden en ontvoeringen van journalisten, linkse politieke activisten, burgerrechtenactivisten en kerkfunctionarissen fors toegenomen. De oppositie maakt melding van buitengerechtelijke executies en stelt de regering en haar veiligheidsapparaat daarvoor verantwoordelijk. Dat de regering te weinig doet om de misdaden op te lossen is nog de minste beschuldigiging. De regering verwerpt de aantijgingen en vermoedt dat in ieder geval een deel van de problemen te wijten is aan zuiveringen binnen het militante linkse kamp.
Het meest prominente slachtoffer van de laatste tijd is bisschop Alberto Ramento, die zich uiterst kritisch tegenover de regering opstelde. Een dag na de moord zou de zaak al zijn opgelost. Een jongere zou zich schuldig hebben gemaakt aan roofmoord. Kringen rond de bisschop uitten sterke twijfel over deze lezing en hekelden de gebrekkige en onprofessionele wijze omgang met bewijsmiddelen.
President Arroyo stelde kort voor het begin van haar reis naar Europa in de zomer van 2006 een commissie in die onder leiding van voormalig opperrechter José Melo de reeks van moorden op politiek actieve criticasters van de regering moest onderzoeken. Onder grote druk van het publiek besloten de autoriteiten het rapport van de Commissie-Melo in februari 2007 openbaar te maken. Het rapport bevestigt de gebrekkige bereidheid om de zaken op te lossen en legt de hoofdverantwoordelijkheid bij de strijdkrachten. Dezelfde conclusie wordt getrokken in een onderzoek van speciale VN-rapporteur Alston.
Bij monde van haar ambassadeurs ter plaatse en naar aanleiding van de politieke bijeenkomst in het kader van de mensenrechtendialoog met de Filippijnen heeft de EU het probleem herhaaldelijk en duidelijk aan de kaak gesteld. Vervolgens, en onder publieke druk van het actieve maatschappelijk middenveld in de Filippijnen, maakte de regering openbaar welke maatregelen er tot dusver zijn genomen. Ze gaf de tekortkomingen toe en vroeg de EU om hulp bij de oprichting van bijzondere rechtbanken en bijzondere parketten, bij verbeteringen op het gebied van de getuigenbescherming, bij het opvoeren van de technische en forensische capaciteiten van de veiligheidskrachten en bij het vergroten van het bewustzijn bij de veiligheidskrachten dat de mensenrechten geëerbiedigd moeten worden.
De Filippijnse regering heeft een EU-missie uitgenodigd die zich momenteel in dit land buigt over de randvoorwaarden voor dit verzoek. Voorts moeten de nationale mensenrechtencommisie en het maatschappelijk middenveld worden versterkt opdat zij toezicht op de situatie kunnen houden. Het vermoorden en ontvoeren van critici van het regime en de regering vormt slechts een deel van de problemen in de Filippijnen. Zo worden er zware beschuldigingen geuit over foltering, verdwijningen, onrechtmatige opsluiting, mensenhandel en misbruik van vrouwen en kinderen. Vooral in het militaire conflict met allerlei communistische en separatistische rebellengroepen en bij de terrorismebestrijding worden de mensenrechten regelmatig geschonden door de politie en het leger en plegen leden van extremistische groepen gewelddaden.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de Europese Commissie volgt de ontwikkelingen op de Filippijnen op de voet. Tijdens recente contacten op hoog niveau - waaronder de bijeenkomst tussen voorzitter Barroso en president Arroyo afgelopen september, en tussen commissaris Ferrero-Waldner en minister van Buitenlandse Zaken Romulo in maart - hebben we de Filippijnse autoriteiten aangemoedigd om vorderingen te maken op het gebied van economische en sociale hervormingen, maar hebben we ook uiting gegeven aan onze grote bezorgdheid over de sterke stijging van het aantal buitengerechtelijke executies. Daarnaast hebben we duidelijk onze steun uitgesproken voor het vredesproces op Mindanao.
We willen in de eerste plaats zien dat er een einde komt aan de buitengerechtelijke executies, en dat de gepleegde misdaden grondig worden onderzocht en de daders naar behoren worden vervolgd, waarbij men zich verlaat op de conclusies van de verslagen van opperrechter Melo en professor Alston.
De Commissie geeft daarom samen met de lidstaten gehoor aan het verzoek van de Filippijnse regering om technische ondersteuning voor onderzoeken te verlenen. Gezien het feit dat de gebieden waarop men om steun verzocht heeft tamelijk uiteenlopend zijn, bereiden we met de medewerking van lidstaten en de Commissie een missie voor het beoordelen van behoeften voor, die de Filippijnen in mei zal bezoeken voor directe besprekingen met de autoriteiten en andere geïnteresseerden, waaronder het maatschappelijk middenveld. De Commissie betaalt het grootste deel van de missie en heeft een prominente rol vervuld bij de voorbereiding ervan.
De bevindingen van deze missie dienen als basis voor de Europese Unie om doeltreffende steun voor de onderzoeken vrij te maken. Uiteraard zullen we proberen nauw samen te werken met de VN-rapporteur inzake buitengerechtelijke executies, professor Alston. Ik ben zeer verheugd over het feit dat het Parlement te kennen heeft gegeven hieraan steun te zullen verlenen. We moeten de autoriteiten blijven aanmoedigen om ervoor te zorgen dat de onderzoeken correct worden uitgevoerd en de daders tijdig voor de rechter worden gebracht.
De Commissie neemt in aanmerking dat er vooruitgang wordt geboekt in het vredesproces op Mindanao. Er zou spoedig een formeel vredesakkoord kunnen worden bereikt. Op het ogenblik geven we aanzienlijke indirecte steun door hulp te bieden voor plattelandsontwikkeling, gezondheid en nuttig gebruik van de middelen van bestaan. We hebben aangegeven bereid te zijn belangrijke directe steun te bieden als de partijen dichter bij het tekenen van een formeel vredesakkoord zijn.
Wat betreft de andere opstand met betrekking tot het New People's Army moeten we de Filippijnse autoriteiten blijven aanmoedigen om de vredesbesprekingen te heropenen en degenen die hun geweer willen inruilen voor de politiek dit toe te staan, en ervoor te zorgen dat de nieuwe veiligheidswetgeving ten uitvoer wordt gelegd in verband met de mensenrechten.
De Voorzitter
Hiermee is het debat beëindigd.
De stemming vindt dadelijk plaats.
Simon Coveney
(EN) Mevrouw de Voorzitter, voordat we overgaan tot de stemming wil ik zeer kort het woord voeren voor een beroep op het Reglement. Namens mijn fractie betuig ik onze erkentelijkheid voor het feit dat we voor het eerst in de geschiedenis van de urgentieprocedure hebben kunnen genieten van de deelneming en bijdrage van de Raad, en dit juichen wij toe.
(Applaus)
Ik hoop dat dit positieve precedent een vervolg zal krijgen. Het is zeer welkom en ik weet dat met name de Duitse delegatie hard heeft gewerkt om ervoor te zorgen dat het doorgang zou vinden. Ik dank de Raad voor zijn aanwezigheid en hoop dat dit vaker zal gebeuren.
De Voorzitter
Dank u wel, en ook de heer Nooke bedankt.
