Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 4 september 2003 werd onderbroken, te zijn hervat.

De Voorzitter.
Nog maar tien dagen geleden, op de ochtend van 11 september 2003, vernamen de afgevaardigden het nieuws over de tragische dood van Anna Lindh, de minister van Buitenlandse Zaken van Zweden. Als voormalig voorzitter van de Raad en een vriendin van zo velen, was zij een goede bekende in dit Parlement.
Namens het Europees Parlement en op persoonlijke titel heb ik onze innige deelneming betuigd aan de nabestaanden, vrienden en collega's van Anna Lindh, evenals aan het Zweedse volk, vanwege de onvergeeflijke aanval op haar persoon en de vrijheid en democratie in Zweden.
Iedereen die met Anna Lindh heeft ontmoet, heeft haar buitengewone warmte, intelligentie en ruimdenkendheid leren kennen: zij was een voorbeeldige vertegenwoordigster van de moderne Europese politiek. Velen zullen vandaag stilstaan bij de momenten die zij hebben doorgebracht in haar levendige en altijd inspirerende gezelschap. Velen zullen zich, denk ik, ook haar directe en bescheiden persoonlijkheid en stijl herinneren.
Zij was een van de allerbesten. Ons medeleven en onze gedachten gaan uit naar haar familie, vrienden en dierbaren. Zij zal vreselijk worden gemist. Ik wil u verzoeken een minuut stilte in acht te nemen om onze eerbied te betuigen.
(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)

Andersson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dank u voor uw warme woorden over Anna Lindh. Wij treuren over haar en missen haar, niet in alleen in Zweden, maar in heel Europa en de hele wereld. Zoals u zei, gaan onze gedachten allereerst uit naar haar familie, haar echtgenoot en haar twee zoons.
Anna Lindh was erin geslaagd om datgene te combineren waar wij het zo vaak over hebben, namelijk het gezinsleven, het ouderschap en een politiek zeer actief leven. Zij had dagelijks contact met haar twee zoons. Ze ging naar ouderbijeenkomsten die waren georganiseerd door de school waar haar jongens naar toe gingen. Anna Lindh was een buitengewone politica, van het allerbeste soort: de ene dag bezocht ze de Verenigde Naties, de volgende dag had ze een bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse Zaken, en de dag daarop stond ze op de markt met nieuwkomers in Zweden of hield ze een discussie met scholieren.
Ze was zeer betrokken, niet alleen bij het binnenlands beleid en bij de wereldgebeurtenissen, maar ook bij de Europese samenwerking. Ze deed veel om de Zweden te doordringen van het belang van de Europese vraagstukken. Ze deed ook veel voor Zweden in Europa en bepleitte de Europese zaak in de wereld. Het was een voorrecht om met Anna Lindh te mogen samenwerken. Ze was kundig, ze was geëngageerd, ze was bijna altijd opgewekt en ze was attent.
Wij kunnen de nagedachtenis van Anna Lindh het beste eren door te vechten voor democratie, mensenrechten, een opener samenleving, en voor een uitgebreide EU - een van haar belangrijkste doelen. Ze vocht voor een uitgebreide en verdiepte Europese samenwerking en voor een actiever buitenlands en veiligheidsbeleid. Door hetzelfde te doen eren wij de herinnering aan haar het beste.
(Levendig applaus)
De Voorzitter.

Voor we overgaan tot de regeling van werkzaamheden, wil ik even stilstaan bij de positieve uitslag van het referendum dat het afgelopen weekend in Letland is gehouden en hierover mijn vreugde uitspreken. Een overweldigende meerderheid van de stemmers heeft zich uitgesproken voor toetreding tot de EU en het opkomstpercentage was zeer hoog. Dit was de afsluiting van een ronde succesvol verlopen referenda in negen van de tien kandidaat-lidstaten. Ook het Cypriotische parlement heeft het EU-lidmaatschap op 14 juli 2003 unaniem geratificeerd. Ik weet zeker dat collega's samen met mij aandacht willen schenken aan deze mijlpaal op weg naar het doel van een EU bestaande uit 25 lidstaten op 1 mei 2004.
Wij kijken nu uit naar de voltooiing van het ratificatieproces in de parlementen van de lidstaten.

De Voorzitter.
De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering op donderdag 18 september 2003 op grond van artikel 110 en artikel 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld. De volgende wijzigingen zijn voorgesteld:
Dinsdag
Ik heb van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links het verzoek ontvangen om een verklaring van de Commissie aan de agenda toe te voegen over de situatie van de Alstom-groep na het debat over de algemene begroting.

Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie moet vanavond nog een beslissing nemen aangaande het reddingsplan voor de Alstom-groep. Het gaat hier om een groep waar 118.000 mensen werken, in sectoren die voor de Europese Unie van enorm belang zijn. Zonder te ontkennen dat dit probleem heel Europa aangaat, wil ik er wel op wijzen dat de vroegere directie en de Franse staat hier belangrijke verantwoordelijkheden hebben. De Europese Unie moet zich nu uitspreken over de mededingingsregels, staatssteun en de veel te ver reikende bevoegdheden van de Commissie in deze zaken. Met die gegevens in het achterhoofd geloof ik dat de hele Alstom-affaire in zekere zin indicatief is voor de strategische keuzen die we voor de toekomst van Europa zullen moeten maken - zeker nu er een Grondwet zal worden vastgelegd. Mijn fractie zou daarom willen voorstellen - voor zover dat tenminste mogelijk is - dat de Commissie over deze kwestie een verklaring aflegt, en dat we daar dan morgen een debat over voeren.

Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de sociaal-democratische fractie wil graag horen wat de Commissie hierover te vertellen heeft, op voorwaarde dat de Commissie een besluit heeft genomen en ons morgen haar standpunt kan toelichten. Het heeft namelijk geen zin om een discussie te voeren, wanneer de Commissie nog niet weet wat ze wil. Het staat buiten kijf dat we er alles aan moeten doen om dit bedrijf te redden. Er staan immers niet alleen grote economische belangen op het spel voor de hele Europese arbeidsmarkt en de Franse in het bijzonder, maar dit bedrijf heeft ook een enorme technische waarde. De sociaal-democratische fractie steunt daarom het verzoek.
Ik heb wel een voorbehoud, dat ik ook al met de heer Wurtz heb besproken. Wij moeten proberen om naar de Commissie te luisteren en af te zien van een besluit dat we onder grote tijdsdruk moeten nemen, want dat lijkt me niet erg zinvol. Wanneer u hiermee akkoord gaat, steunen wij dit agendapunt.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de spreker voor mij al duidelijk heeft gemaakt dat een debat hierover te vroeg komt gezien zijn voorbehoud en serieuze opvattingen over de problemen. Volgens mij zijn de door hem genoemde voorwaarden voor een serieus debat nu niet aanwezig en dat is de reden waarom wij het verzoek afwijzen. Het heeft geen zin een debat te voeren op basis van hoog oplopende politieke emoties, terwijl de voorwaarden voor een dergelijk debat ontbreken en we het niet met een resolutie kunnen afsluiten.

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij uitspreken ten gunste van dit verzoek. Het gaat hier om een zeer omstreden kwestie. Toen het verslag door de commissie werd goedgekeurd heb ik DG I terecht gevraagd om te onderzoeken of het verslag ontvankelijk was in zijn opzet. Ook heb ik gepleit voor de instelling van een enquêtecommissie. Vervolgens zijn er wijzigingen aangebracht om aan de door DG I gestelde voorwaarden te voldoen.
Ik heb echter gemerkt dat er in paragraaf 4 nog andere wijzigingen zijn aangebracht. Deze hebben een verstrekkende verandering tot gevolg, die niet in overeenkomst is met het verzoek van DG I. Er is sprake van een zeer uitvoerig juridisch advies. Zelfs met inbegrip van de wijzigingen die de heer Perry wil doorvoeren, blijven voorstellen N en V volgens paragraaf 26 van het advies niet ontvankelijk.
Aangezien dit niet de aangewezen gelegenheid is voor debat en het verslag zeer technisch van aard is, stel ik voor dat uw diensten zich over het verslag buigen zoals het is ingediend - en hier komen we bij de toelichting van de heer Perry, waarnaar expliciet wordt verwezen in paragraaf 5 - zodat u kunt oordelen of het verslag in zijn huidige vorm ontvankelijk is.
Ten slotte wil ik nog opmerken dat het van primair belang is dat het verslag dat het Parlement onder ogen krijgt een nauwkeurige afspiegeling is van datgene waarover we in de commissie gestemd hebben. Ik vrees dat dit verslag in zijn huidige vorm niet aan die eis beantwoordt.
De Voorzitter.
Mijnheer Cashman, laten we op dit punt heel duidelijk zijn. Mijn informatie is dat u, namens uw fractie, verzoekt om terugverwijzing naar de commissie. U heeft mij bovendien verzocht een uitspraak te doen over de ontvankelijkheid. Welk verzoek wilt u precies indienen?

Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, aangezien het terugverwijzen van het verslag naar de juridische diensten waarschijnlijk een langdurig en slepend proces zal worden, zal ik mij namens mijn fractie neerleggen bij de uitspraak van het Parlement.
Perry, Roy (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het dat de PSE-Fractie geen pogingen heeft ondernomen om contact op te nemen met mij of mijn bureau over het feit dat zij met dit voorstel zouden komen. De Commissie verzoekschriften voert respect en naleving van het Reglement hoog in het vaandel en daarom heeft onze voorzitter, de heer Gemelli, uitgebreid juridisch advies ingewonnen. Het advies dat we gekregen hebben van de Juridische dienst van het Parlement, komt erop neer dat we donderdag zeer zeker door kunnen gaan met het verslag.
Ik heb zelf een amendement ingediend dat ik donderdag aan het Parlement zal toevertrouwen. Dat amendement houdt simpelweg in dat dit Parlement, wanneer het geen informatie van de Commissie ontvangt, zich het recht voorbehoudt nadere parlementaire enquêtes te houden. Ik betreur het dat de heer Cashman dit tot een twistpunt maakt. Het eerste verzoekschrift is bij ons ingediend in 1997. Ik zie niet in waarom dit Parlement het debat over dat verslag nog langer voor zich uit zou moeten schuiven.
Cashman (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, paragraaf 26 van het advies stelt duidelijk dat in relatie tot het onderzoek naar de vraag of richtlijnen al dan niet correct zijn toegepast, deze 'met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid aan de nationale rechter zijn of zullen worden voorgelegd en daarmee buiten het toegestane mandaat van de Commissie vallen'.
De Voorzitter.
We moeten hierover stemmen. Er spelen hier mogelijk juridische kwesties maar staat u mij toe daar straks op terug te komen. De simpele politieke vraag is of dit verslag al dan niet moet worden terugverwezen naar de commissie.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
Dat betekent dat het verslag op de agenda staat. Met betrekking tot de juridische kwestie zal ik de diensten vragen een nota voor te bereiden voor diegene die op donderdag, wanneer het debat plaatsvindt, de vergadering voorzit. Hij of zij kan dan de vragen behandelen die hier zijn gesteld met betrekking tot het al dan niet bestaan van een juridisch vraagstuk omtrent de ontvankelijkheid. De heer Perry verzekert ons dat er in dat opzicht geen probleem bestaat, terwijl de heer Cashman een andere mening is toegedaan.
Ik zou de diensten willen vragen ervoor te zorgen dat het Voorzitterschap van het Parlement deze zaak op een bevredigende wijze kan afhandelen aan het begin van het debat van donderdag.

Met betrekking tot de mondelinge vraag over de moeilijkheden in de Europese bijenhouderij, heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling gevraagd om tot besluit van dit debat een ontwerpresolutie in te dienen waarover op 9 oktober 2003 in Brussel kan worden gestemd.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de Conferentie van voorzitters is zo vriendelijk geweest de mondelinge vraag over de moeilijkheden van de Europese imkers op de agenda voor de voltallige vergadering van donderdag te plaatsen. Het gaat hier om een vraag die de Landbouwcommissie op 12 juni overeenkomstig artikel 42 van het Reglement heeft opgesteld.
De commissie heeft de heer Souchet en mij zelf opdracht gegeven een resolutie voor te bereiden waarmee dit debat kan worden afgesloten. We zouden deze ontwerpresolutie graag op 30 september goedkeuren. Nu wil het geval dat we dankzij uw initiatief iets op de agenda vooruitlopen - dat komt niet vaak voor, maar we zijn er heel tevreden over. Ik wil u daarom vragen of de hier bedoelde vraag op de agenda voor donderdag kan blijven staan. Over de ontwerpresolutie die de Landbouwcommissie op 30 september zal aannemen, zou dan tijdens de eerste zitting van oktober gestemd kunnen worden.
Als we bij de eerste zitting van oktober over deze resolutie kunnen stemmen, gaan wij ermee akkoord dat er donderdag over deze mondelinge vraag gedebatteerd wordt. Als dat niet het geval is, kunnen wij met behandeling op donderdag niet akkoord gaan.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij net als u deugd dat de bevolking van Letland zich het afgelopen weekend in het slotreferendum met een krachtig 'ja' heeft uitgesproken vóór toetreding tot de Europese Unie. Met belangstelling zie ik de volledige bekrachtiging in alle tien de kandidaat-lidstaten tegemoet.
Onder andere is aan de orde gesteld dat de burgers van alle 25 lidstaten die woonachtig zijn in een andere lidstaat dan hun geboorteland, verzekerd moeten zijn van hun stemrecht. Zou het kabinet van de Voorzitter in de vijfentwintig lidstaten willen onderzoeken welke regelingen getroffen zijn om het deze Europese burgers mogelijk te maken hun stem uit te brengen in een andere lidstaat? Het is van belang dat zij niet alleen stemgerechtigd zijn, maar ook worden aangemoedigd om van dit recht gebruik te maken.

Vallvé (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het Parlement op de hoogte willen stellen van het aantal abonnementen op het tijdschrift Kijk op Europa, dat wordt uitgegeven door het Europees Parlement. Het meest recente nummer is in mei 2003 verschenen en is uitgegeven in de elf werktalen van het Parlement. Een primeur is dat voor dit nummer ook een speciale editie in het Catalaans is uitgebracht.
Het leek mij interessant te bekijken hoeveel Catalaanstalige burgers een abonnement hebben aangevraagd op de Catalaanse versie van het tijdschrift. Uit navraag bij een dienst van het Parlement afgelopen week bleek dat 31.000 mensen zich op de Catalaanse versie hebben geabonneerd.
Wanneer we dit aantal vergelijken met het aantal abonnementen in andere talen - voor de Franse versie zijn dat er bijvoorbeeld 63.000 en voor de Italiaanse versie 51.000 - en de verhouding analyseren tussen de abonnementen en het aantal sprekers van een bepaalde taal, dan blijken de Catalaanstaligen naar verhouding zeer enthousiaste lezers van dit tijdschrift. Deze cijfers wijzen uit dat de beslissing om Kijk op Europa ook in het Catalaans uit te brengen een goede is geweest.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer Vallvé, u heeft zich duidelijk actief opgesteld in deze zaak.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, al twee jaar probeert het zogenoemde Internationaal Strafhof voor Joegoslavië de aanklachten tegen Slobodan Milosevic te onderbouwen.
Ondanks de honderden valse getuigenissen en het geconstrueerde bewijsmateriaal dreigt het proces een fiasco te worden. De aanklagers en hun opdrachtgevers zijn er tot nu toe enkel in geslaagd de gezondheid van President Milosevic te ruïneren. Misschien is het wel hun bedoeling hem fysiek uit de weg te ruimen.
Nu het requisitoir uitgesproken is, heeft Milosevic slechts drie maanden gekregen voor het voorbereiden van zijn weerwoord, terwijl hij er slecht aan toe is en over geen externe bijstand kan beschikken, omdat hij weigert deze procedure een zweem van wettigheid te verlenen. Overigens mag hij ook geen bezoek ontvangen van leden van zijn partij en van de comités die hem steunen.
De Communistische Partij van Griekenland spreekt haar scherpe veroordeling uit over de talloze schendingen van de grondrechten van de heer Milosevic en eist dat het proces voor twee jaar wordt stilgelegd, dat hijzelf in vrijheid wordt gesteld en kan terugkeren naar Belgrado om daar te genezen en zich te kunnen voorbereiden. Mijnheer de Voorzitter, de imperialisten doen hun uiterste best om hun misdaden in Joegoslavië goed te praten en doen daarmee de waarheid geweld aan, maar wij weten dat het hun niet zal lukken.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn bezorgdheid uiten over de recente ontwikkelingen in Zimbabwe, in het bijzonder over het opheffen van de Daily News, de enige onafhankelijke krant die het land nog rijk was. Dit gebeurde in weerwil van een besluit van het Hooggerechtshof.
Zoals u weet heeft dit Parlement de afgelopen twee jaar herhaaldelijk in niet mis te verstane termen zijn bezorgdheid geuit over de ontstellende situatie, waar het regime-Mugabe in Zimbabwe toe heeft geleid. We hebben de Raad dringend verzocht strengere maatregelen in te voeren. Ook hebben we de andere landen in zuidelijk Afrika, met name de Republiek Zuid-Afrika, opgeroepen om een actievere rol te gaan spelen in het verbeteren van de situatie in Zimbabwe. Hoewel ik de verklaring van het voorzitterschap van de Raad op 18 september 2003 toejuich, zijn er naast woorden ook daden nodig. Ik betreur het dat ik geen reacties heb ontvangen op mijn brieven aan de ministers van Buitenlandse Zaken van Griekenland en Italië aangaande deze kwestie.
Ik wil de Voorzitter vragen er bij de Raad op aan te dringen gehoor te geven aan de bezorgdheid van het Parlement en zich serieus te buigen over de noodzaak om doeltreffende maatregelen te nemen tegen het regime-Mugabe.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer Van Orden. Wij zullen dit, namens het Parlement, overbrengen aan de Raad.

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Ik wil alleen een onderwerp in herinnering roepen waar onze Vergadering zich al verschillende keren mee heeft beziggehouden: de dramatische situatie van de Nigeriaanse staatsburger Amina Lawal. Onlangs heeft Amnesty International een appel verspreid, met de mededeling dat het vonnis bekrachtigd zou zijn. Maar volgens de laatste informatie van Amnesty is dat niet het geval en behandelt de rechtbank 25 september aanstaande het hoger beroep. Daarom verzoek ik de collega's zich deze week weer met oproepen tot de Nigeriaanse autoriteiten te richten om een eind te maken aan deze absurde vervolging. Tevens verzoek ik u, mijnheer de Voorzitter, nogmaals onze verontwaardiging te vertolken - herhaalde malen heeft het Parlement zich in die zin uitgesproken - over de volstrekt absurde vervolging van deze Nigeriaanse staatsburger.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, op deze Europese dag zonder auto, moeten wij vaststellen dat de rechtstreekse trein tussen Brussel en Straatsburg is afgeschaft. Daardoor zijn weer eens honderden mensen gedwongen de auto te nemen om hier te geraken. Het is een absolute schande, schadelijk voor het milieu en voor het imago van het Parlement. We hebben een voorbeeldfunctie. Ik roep u er dan ook toe op onmiddellijk onderhandelingen te starten met de Franse en Belgische spoorwegen om dit probleem op korte termijn op te lossen. Iedere zitting zijn er klachten over de bereikbaarheid van Straatsburg. We zijn het beu! In de kwestie van de zetel van dit Parlement moet nu eindelijk eens de knoop doorgehakt worden.

De Voorzitter.
Het spijt me uw klacht te moeten toevoegen aan de reeds lange reeks klachten met betrekking tot een aantal van deze kwesties. We zullen bekijken wat we eraan kunnen doen.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, vorige week zijn in Griekenland twee arbeiders omgekomen en twee anderen zwaargewond geraakt in de mijnen van de voorzitter van het Griekse Industrieverbond, de heer Kyriakopoulos. Dit is een ware schande. In september alleen waren er al zes doden en tientallen gewonden gevallen bij gelijkaardige arbeidsongevallen.
Mijnheer de Voorzitter, blijkbaar zijn werknemers in de Europese Unie - en dan vooral in Griekenland - niets meer dan vervangbaar materiaal. Hun leven en gezondheid vallen ten prooi aan het winstbejag van het grootkapitaal.
Ik heb de indruk dat die ondraaglijke toestand niet alleen bestaat in Griekenland. De feiten bewijzen het. Misschien is het in Griekenland alleen nog erger. In mijn land alleen vallen elk jaar honderden doden en duizenden gewonden. Hoe erg moet het dan niet gesteld zijn in de hele Europese Unie. Wie vindt dat dit te rijmen is met de genereuze verklaringen over werkgelegenheid, gezondheid en veiligheid op de werkplek, houdt zichzelf voor de gek. Voorzitter, dit is de maatschappij waarin we leven, zo barbaars behandelt het systeem mensen die op waardige wijze hun brood willen verdienen.

Cappato (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een ernstig feit onder uw aandacht brengen. Op dit moment vergadert het voorbereidend comité voor de World Summit on the Information Society in Genève. Ten eerste is aan twee non-gouvernementele organisaties de toegang tot dit comité ontzegd, te weten Reporters Sans Frontières en Human Rights in China. Ten tweede zal de volgende bijeenkomst van de World Summit on the Information Society in Tunis plaatsvinden. Welnu volgens de Wereldorganisatie tegen martelingen zou Tunesië voor deze vervolgbijeenkomst niemand minder dan generaal Habib Ammar, voormalig commissaris van de nationale garde van Bourguiba en voormalig minister van Binnenlandse Zaken, tot voorzitter benoemd hebben. Het gaat hier om de man die de nationale directie van de speciale diensten in Tunesië heeft opgericht, die berucht is vanwege haar foltermethoden.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om uw tussenkomst willen vragen om te voorkomen dat deze mondiale top van de VN over de informatiemaatschappij aan een persoon wordt toevertrouwd wiens handen door folteringen met bloed besmeurd zijn. Via deze mondiale top zou dit heerschap op internet en in de informatiemaatschappij terechtkomen.

De Voorzitter.
Mijnheer Cappato, ik zal deze zaak bekijken en u en het Parlement te zijner tijd van mijn bevindingen op de hoogte stellen.

Banotti (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de Ierse kranten stond vanochtend een bijzonder interessant rapport van het Europees onderzoeksinstituut in Ispra. Gezien de bezorgdheid die in het verleden is geuit over de luchtkwaliteit binnen de instellingen, stel ik voor dit artikel via e-mail naar collega's te sturen. De opvatting dat roken binnen een afgesloten ruimte allesbehalve schadelijk is wordt in dit rapport voor eens en voor altijd naar het rijk der fabelen verwezen. Het onderzoek is echt verontrustend en ik hoop dat rokende collega's de gezondheid van anderen in acht zullen nemen door binnen de Parlementsgebouwen niet te roken, behalve op de spaarzame daartoe aangewezen plekken.
Het rapport, dat wordt gezien als een van de beste in de geschiedenis van onderzoek naar luchtkwaliteit, brengt talloze ernstige zaken naar voren. Deze wil ik, als quaestor, onder de aandacht brengen van de diensten in het gebouw.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, aangezien het niet mogelijk is een echt politiek debat te starten over het beleid van de Commissie, zal ik in de minuut die ik heb mijn teleurstelling verwoorden over het beleid van de Commissie met betrekking tot een drietal punten. Het eerste punt is het begrotingsbeleid en de striktheid waarmee de Commissie de criteria van het Stabiliteitspact blijft interpreteren tegen de belangen in van de Europese economie bij economisch herstel. Het tweede punt waarom ik het beleid van de Commissie afkeur is het mededingingsbeleid. Dat beleid is ongevoelig voor de behoeften van de industrie en de industriële belangen van Europa. Het derde punt van afkeuring is de houding van de Commissie tegenover de intergouvernementele conferentie. Allen die achter de ontwerpgrondwet staan sluiten nu de gelederen, terwijl de Commissie voorstelt tijdens de IGC opnieuw over de ontwerpgrondwet te onderhandelen. Ik ben dus teleurgesteld in de Commissie, die in plaats van de motor van Europa te zijn, nu Europa tot last is geworden. Hier zal ik het verder bij laten.

De Voorzitter.
Op dit punt bent u eensgezind.

André-Léonard (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen week - woensdag, om precies te zijn - is in Brussel met veel plechtig vertoon het nieuwe bureau van de Scientology-kerk geopend. Ik vind het een uiterst merkwaardige zaak dat een dergelijke manifestatie midden in de Europese wijk heeft kunnen plaatsvinden, en ik wil hier dan ook verzet aantegen tegen het feit dat men deze schijnvertoning heeft toegelaten. Dit bureau voert namelijk de naam: 'Europees bureau voor openbare aangelegenheden en mensenrechten?.
Wij hebben allemaal in onze hoedanigheid van afgevaardigden in onze postbus voor persoonlijke brieven aan het Parlement een uitnodiging voor deze opening ontvangen. Op die uitnodiging zat een etiket met het nummer van ons bureau en de etage waar dat bureau zich bevindt. Er zat geen postzegel op - de uitnodigingen moeten dus rondgebracht zijn. Ik zou graag willen weten hoe het mogelijk is dat ze hier zijn gedistribueerd en wie ze naar het Parlement heeft gebracht. Ik geloof namelijk dat we veel voorzichtiger moeten omgaan met een sekte die over een aantal dagen in België terecht zal moeten staan wegens oplichterij, het illegaal uitoefenen van geneeskundige praktijken en een hele reeks andere vergrijpen.

De Voorzitter.
Mevrouw André-Léonard, ik zal de diensten vragen te onderzoeken hoe de betreffende aankondiging is verspreid. Ik kan u van tevoren echter al zeggen dat deze vorm van verspreiding in strijd is met het Reglement en de procedures van dit Parlement. Naar de details zullen we moeten kijken.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0278/2003) van de heer Sterckx, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de vergroting van de veiligheid op zee naar aanleiding van het vergaan van de olietanker 'Prestige? (2003/2066(INI)).

Sterckx (ELDR)
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, collega's, ik zou eerst en vooral alle collega's willen bedanken die een bijdrage hebben geleverd aan dit verslag, en dat zijn er heel veel. Ik zou alle mensen willen bedanken die ons informatie hebben verstrekt tijdens de hoorzittingen in het Parlement en tijdens onze bezoeken in Galicië en Brest, maar ook alle mensen die ons spontaan per e-mail of per brief informatie hebben toegestuurd of ons hele dossiers hebben doen toekomen. Al deze zaken waren heel interessant en hebben ons zeer geholpen.
Ik zou toch nog graag een keer duidelijk willen maken dat de bedoeling van dit verslag is de veiligheid op zee zoveel mogelijk te verbeteren. Dat is het enige waaraan wij hebben gewerkt. In de eerste plaats moesten wij zoveel mogelijk leren over de Prestige, om daaruit lessen te kunnen trekken. Vervolgens moesten we de hele regelgeving, zowel de Europese als de internationale, doorlopen om te zien waar we verbeteringen konden aanbrengen. Het is duidelijk dat de Commissie niet heeft gewacht op onze conclusies. Wij hebben overigens tijdens ons werk voldoende contact gehad met de Commissie. Er zijn voorstellen gedaan en ik denk dat de Commissie in dit geval snel en goed heeft gewerkt.
Wat is er fout gelopen bij het ongeval met de Prestige? Een eerste conclusie van het verslag is, dat er geen vluchthaven was in het gebied waar het ongeval zich heeft voorgedaan. Voor mij is dit één van de twee belangrijkste conclusies. Men heeft het schip van de kust verwijderd en door het schip van de kust te verwijderen, heeft men de gevolgen van het ongeval - geografisch gezien in elk geval - groter gemaakt dan ze anders geweest zouden zijn.
Het Erica II-pakket bevatte een richtlijn over vluchthavens. Zouden we deze hebben toegepast, dan zou de zaak er waarschijnlijk anders uitgezien hebben. Ik ben blij dat de behandeling van het systeem van vluchthavens versneld is. Ik hoop dat er zeer snel een voorstel komt - de Commissie heeft dat ook beloofd - over compensaties. Wij vragen voorts om duidelijke beheerstructuren - en dat is zeer belangrijk - voor vluchthavens. De lidstaten hebben op 1 juli moeten melden hoe het systeem er bij hen uitziet. Voor zover ik weet, hebben ze dat nu ook allemaal gedaan. Ik zou de Commissie dan ook willen vragen haar oordeel te geven over de kwaliteit van de stukken die zij heeft binnengekregen. Hoe zien die eruit? Zouden hiermee gevallen zoals dat van de Prestige minder erg geweest zijn? Hebben we nu een systeem in opbouw dat goed is? Dat is een eerste vraag die ik heb voor de Commissie.
Een tweede les die ik in elk geval heb geleerd uit wat er met de Prestige is gebeurd, is dat we oude schepen beter moeten controleren. Ofwel nemen we ze uit de vaart, als we denken dat er een gevaar is, ofwel, als we denken dat ze nog meekunnen, moeten we heel goed controleren of ze in orde zijn of niet. Bij de Prestige heeft men, als ik alle rapporten mag geloven, de controle op één of beide ballasttanks in ieder geval niet helemaal volgens de regels uitgevoerd. Ik vind het belangrijk dat we ook de classificatiemaatschappij eens aan de tand voelen en dat we hun moeten vragen of zij hun reglementen op dat punt niet kunnen aanscherpen. Men moet niet alleen kijken naar de staat van een schip op één bepaald moment en om de zoveel jaar een test doen. Men moet ook kijken naar de wijze waarop het schip wordt gebruikt. In het geval van de Prestige kan er een probleem geweest zijn met het gebruik van het schip als drijvend reservoir en dat kan de structuur van het schip verzwakt hebben. Men heeft daar onvoldoende rekening mee gehouden, omdat dat niet in de reglementen was opgenomen. We moeten ervoor zorgen dat dat soort dingen in het vervolg niet meer kan gebeuren.
Een oplossing die we naar voren hebben gehaald - of tenminste een beslissing die zeer snel genomen is - betreft het besluit om het soort materiaal dat in de Prestige werd vervoerd alleen nog maar in dubbelwandige schepen te vervoeren. Ik ben het daar in principe mee eens, maar we mogen dit niet als een soort mirakeloplossing beschouwen, want er rijzen nieuwe vragen in verband met dubbelwandige schepen. Hoe reageren dubbelwandige schepen als zij oud worden? Nu zijn alle schepen nog nieuw en is alles perfect in orde, maar zijn deze schepen als ze 20 of 25 jaar oud zijn ook nog goed? Er zijn namelijk specialisten die zeggen dat er problemen zullen ontstaan met roest en verzwakking. Dezelfde dingen die gebeurd zijn met de Prestige kunnen ook gebeuren met dubbelwandige schepen. Wij moeten daar zeer goed op letten. Ik zou graag hebben dat zowel de classificatiemaatschappij als het Agentschap daar goed op toeziet. Wij hebben voorts suggesties voor de verscherping van de havenstaatcontrole en we hebben suggesties om de richtlijn over monitoring goed op te volgen. Er staan zoveel dingen in het verslag en ik kan ze niet allemaal in detail opnoemen.
Bij het bestrijden van rampen denk ik dat het goed zou zijn als we een echte Europese kustwacht zouden hebben. Ik denk ook - en ik vind het een goed voorstel van de Commissie - dat er een oliebestrijdingsvloot moet komen, die door het Agentschap wordt beheerd. We mogen echter niet vergeten dat er in de sector zelf op dit ogenblik al heel wat expertise is en we moeten de zaken niet dubbel doen. We moeten gebruik maken van bestaande expertise.
Wat ik ook belangrijk vind, is dat er voor de maritieme sector, evenals voor de luchtvaart, een onafhankelijk orgaan komt dat ongevallen onderzoekt. Momenteel is het bijzonder onduidelijk wie een dergelijk onderzoek uitvoert. Altijd is er wel iemand die partij is in een zaak, of een claim heeft ingediend, of schadevergoeding moet betalen. Er is nooit een hoger orgaan dat onpartijdig onderzoekt wat er nu precies is gebeurd. De luchtvaart kent zo'n orgaan en ik vind dat een dergelijk orgaan er ook voor de zeevaart zou moeten komen.
Ik vind, mevrouw de Commissaris, en ik neem aan dat u het met mij eens bent, dat de rol van de Europese Unie in de internationale organisatie moet worden versterkt. Eigenlijk zou de Commissie lid moeten zijn van de IMO en daar haar volle gewicht laten gelden, zodat we nooit meer in verspreide slagorde optreden. Ik denk dat we daarover geen groot meningsverschil hebben.
De vrijheid van de zeevaart is niet absoluut. Een kuststaat moet kunnen optreden tegen een schip dat een bedreiging vormt. Als het nodig is daarvoor de internationale regels aan te passen, dan moeten we dat doen. We moeten ervoor zorgen dat vluchthavens in de IMO verplicht worden gesteld. We moeten het scheepsverkeer in drukke en gevoelige gebieden regelen. We moeten dat beter doen dan nu het geval is. Het heeft geen zin schepen automatisch 200 mijl uit de kust te houden, want daarmee verbeter je het risico niet. Het schip blijft even slecht, de bemanning blijft eventueel even slecht, maar het schip is wel verder weg en we denken dan dat de zaak veilig is.
Mijnheer de Voorzitter, u bent bijzonder streng, ik hoop dat u mij nog enige tijd geeft. We moeten betere controle kunnen uitoefenen op de vlagstaten. We moeten meer aandacht hebben voor de kwaliteit van de bemanningen. We mogen de kapitein niet criminaliseren. Dat is belangrijk. Deze man is nog altijd onder huisarrest en moet zich dagelijks melden bij de politie. Ik zou de Spaanse autoriteiten ertoe willen oproepen deze zaak opnieuw te bekijken. Deze man is naar mijn oordeel, en naar het oordeel van een meerderheid van het Parlement naar ik hoop, geen crimineel, maar hij wordt wel als dusdanig behandeld.
Dan het wrak. Daarover bestaat verwarring. Er is, mijnheer de Voorzitter, veel minder olie aan boord dan men dacht. Ik heb zojuist nog gegevens gekregen van het consortium onder leiding van REPSOL, dat de werken uitvoert. Er is nog 14.000 ton aan boord, 13.300 in het voorsteven, 700 in het achtersteven. De centrale tanks, waarvan men dacht dat ze nog vol waren, bevatten geen olie meer, maar alleen maar water. Het verschil tussen wat men in januari dacht en wat men nu denkt, is niet het gevolg van lekken, maar waarschijnlijk ontstaan omdat er tijdens de ramp meer olie verloren is gegaan toen het schip brak. De voorbereidingen gaan voort. Omdat de lekken klein zijn, zal men deze winter geen olie naar boven brengen, maar wel in de lente.
Ik zou nog twee dingen willen zeggen, Voorzitter, als u mij toestaat, ik dank u voor uw goedheid. Ik heb om een afzonderlijke stemming gevraagd over een aantal paragrafen, omdat er nogal wat dingen dubbel staan in het verslag. Ik hoop dat mijn collega's mij daarin kunnen volgen. Ik heb compromissen gemaakt over 7 onderwerpen, ik ga ze niet opsommen, maar ik zou allen willen vragen ze te bekijken en ook te ondersteunen, anders krijgen we een stuk dat veel te lang is.
Als laatste punt, de tijdelijke commissie die het Parlement zou willen instellen om deze zaak verder teonderzoeken. Ik constateer dat er een breed akkoord is over het principe. Zowel mijn collega's aan deze zijde, als die aan gene zijde van dit Huis hebben een amendement ingediend over de oprichting van een tijdelijke parlementaire commissie. De ruzie gaat over wat de opdracht ervan moet zijn. Ik ga proberen om vanavond en eventueel morgenvroeg een compromis te vinden. Als dat niet lukt, hoop ik dat men dit verslag niet daarop laat sneuvelen, want van de 108 paragrafen is er maar één die gaat over de tijdelijke commissie. De 107 andere gaan over veiligheid op zee en dat is waar we hier mee bezig zijn.
De Voorzitter.
Ik merk op, mijnheer Sterckx, dat u erin geslaagd bent uw spreektijd van vijf minuten op te rekken tot ruim negen minuten. Ik vat dit maar op als een blijk van uw dubbelwandige kwaliteiten als rapporteur.

De Palacio
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Sterckx danken voor zijn uitstekende verslag. Mijn dank ook aan alle commissies van het Parlement die tijdens de afgelopen maanden aan dit initiatief hun medewerking hebben verleend.
Ik wil hier eerst even de huidige stand van zaken met betrekking tot de verontreiniging van de zee in herinnering brengen. Er zij immers op gewezen, mijnheer Sterckx, dat vóór het ongeval met de olietanker Prestige ook de Erika al schipbreuk had geleden, en dat er ook op dat moment geen vluchthaven bestond om schepen in moeilijkheden op te vangen. Sterker nog, vóór de schipbreuk van de Prestige en de Erika hadden zich helaas al talloze andere gevallen voorgedaan waarin niet alleen geen vluchthaven ter beschikking stond, maar de Parlement en de Raad bovendien niet bereid waren de nodige politieke wil aan de dag te leggen om maatregelen ter voorkoming van dergelijke ongevallen te nemen. Dat is het eerste punt dat hier duidelijk moet worden onderstreept.
Zoals u weet, zijn de maatregelen in het kader van de pakketten Erika I en II goedgekeurd, met uitzondering van het Europees fonds voor schadeloosstelling van vervuiling door stookolie. Tijdens de laatste maanden en jaren zijn er echter op initiatief van de Commissie zonder de steun van de EU-lidstaten voor de Internationale Maritieme Organisatie te vergeten ook op dit vlak inspanningen geleverd om te waarborgen dat het plafond van het IOPC-fonds wordt opgetrokken tot 920 miljoen euro. Dit betekent dat het huidige fonds meer dan verdrievoudigd wordt.
Behalve de pakketten Erika I en II zijn er ook de voorstellen die de Commissie juist na het ongeval met de olietanker Prestige heeft geformuleerd. Die worden momenteel bestudeerd door de Raad en het Parlement, ofschoon een van de initiatieven al is goedgekeurd en twintig dagen na de publicatiedatum, die voor eind deze maand of begin volgende maand gepland is, van kracht zal worden. Het voorstel bepaalt dat zware stookolie uitsluitend vervoerd mag worden in dubbelwandige olietankers en dat enkelwandige olietankers versneld uit de vaart moeten worden genomen. Als deze maatregelen na de schipbreuk van de Erika zouden zijn uitgevoerd en in werking zouden zijn getreden, had het ongeval met de Prestige wellicht voorkomen kunnen worden.
Geachte afgevaardigden, om kort te gaan: wij hebben geen enkele reden om op onze lauweren te rusten, aangezien wij er helaas niet in geslaagd zijn het ongeval met de Prestige te voorkomen op grond van onze ervaring met de Erika. Desalniettemin kunnen wij nu tenminste zeggen dat wij deze keer wel beslissingen hebben genomen en maatregelen hebben getroffen. Dat is het grote verschil tussen vroeger en nu.
De Commissie neemt de controle en het toezicht op de uitvoering van de aangenomen maatregelen waar. Anders gezegd, zij gaat na of de activiteiten van de regeringen van de EU-lidstaten beantwoorden aan en overeenstemmen met de voorschriften. In dit verband moet ik u erop attenderen dat wij ons tot dusver genoodzaakt hebben gezien een inbreukprocedure in te leiden tegen tien lidstaten van de Unie die de nieuwe voorschriften inzake de havenstaatcontrole en de classificatiebureaus niet op correcte wijze hebben omgezet. Het gaat hier nota bene om twee hoofdbestanddelen van het maatregelenpakket voor havencontrole, waarmee ongevallen op zee kunnen worden voorkomen.
Wat de situatie ter plekke betreft, heeft de rapporteur gesignaleerd dat er momenteel verschillende mogelijkheden worden overwogen om de resterende olie uit het scheepswrak te verwijderen en dat de bevoegde autoriteiten in de nabije toekomst passende maatregelen zullen treffen al naargelang de gehanteerde formule.
Ik voeg hieraan toe dat de stranden ondertussen gereinigd zijn. Dat laat echter niet onverlet dat er ten gevolge van de ramp met de Prestige hier en daar nog olieresten drijven, met name in de Golf van Biskaje ter hoogte van de Atlantische Oceaan, die gestuurd worden door de stromingen en de wind en die op een gegeven moment een bepaalde Europese kuststrook kunnen verontreinigen.
Nu zal ik even nader ingaan op enkele punten die hier door de rapporteur zijn aangekaart. Op de vraag wat er fout is gegaan, antwoordt de heer Sterckx dat er geen vluchthaven was op de plaats waar het ongeval zich heeft voorgedaan. Mijns inziens is de ramp echter in de eerste plaats toe te schrijven aan de erbarmelijke toestand van het schip en de ongunstige weersomstandigheden, en slechts in de tweede plaats aan het feit dat er geen vluchthaven ter beschikking was. In het geval van de Erika was er ook geen vluchthaven. Veel erger is evenwel dat er anderhalve maand na de ramp met de Prestige, bij het ongeval met de Vicky, nog steeds geen vluchthaven was. Gelukkig heeft die risicosituatie geen tragische ramp tot gevolg gehad. Dat hebben wij echter louter en alleen te danken aan de toestand van de zee en de mogelijkheid om de olie op volle zee over te hevelen, want ruim een maand na onze ervaring met de Prestige hadden wij nog steeds geen vluchthaven ingericht om een olietanker in moeilijkheden te kunnen opvangen.
Daarom achten wij het van wezenlijk belang dat er vluchtplaatsen worden ingericht en noodplannen worden ontwikkeld om schepen in moeilijkheden op te vangen.
De lidstaten van de Unie hadden de politieke verplichting om hun initiatieven terzake uiterlijk op 1 juli dit jaar in te dienen, ofschoon zij vanuit wettelijk oogpunt tijd hebben tot februari volgend jaar. Alle lidstaten hebben geantwoord, maar wel op zeer diverse wijze. Zij komen aanzetten met de meest uiteenlopende interpretaties van de communautaire regelgeving. Toch laat de doelstelling die de ministerraad en dit Parlement hebben geformuleerd, besproken en vastgesteld geen twijfel bestaan: voor schepen die in moeilijkheden verkeren, moet een vluchtplaats of vluchthaven ter beschikking worden gesteld.
Op dit moment worden de voorstellen die de lidstaten conform de eisen van de Internationale Maritieme Organisatie hebben ingediend geëvalueerd. U kunt ervan op aan dat ik dit punt tijdens de komende bijeenkomst van de Raad zal voorleggen aan de ministers van Vervoer. Als zij op 5 februari 2004 niet voldoen aan de voorwaarden van de goedgekeurde tekst, zoals die door de Commissie worden geïnterpreteerd, zullen wij een inbreukprocedure inleiden tegen alle lidstaten die hun verplichtingen niet nakomen.
Wij zullen stelselmatig blijven eisen dat alle lidstaten de vigerende regelgeving en de omzetting van de communautaire voorschriften in nationaal recht in acht nemen en eerbiedigen.
Wij hebben hier meer dan eens aangedrongen op een verbetering van de veiligheid op zee en een versterking van het vermogen van de Europese Unie om het hoofd te bieden aan risicosituaties die kunnen leiden tot ernstige ongevallen of verontreiniging. Denkt u maar aan de voorstellen om het agentschap meer bevoegdheden te verlenen en aan het voorstel dat in principe op de steun van dit Parlement zal kunnen rekenen, waarvoor mijn oprechte dank om in het kader van het agentschap instrumenten ter beschikking te stellen, met name opruimingsschepen die in ongunstige weersomstandigheden kunnen uitvaren en niet gehinderd worden door de omvang van de golven, zoals met de Prestige het geval was, maar hun werkzaamheden kunnen uitvoeren bij golven van meer dan vier meter.
Zoals de rapporteur terecht heeft gesignaleerd, is het van essentieel belang dat de Europese Unie in de IMO tegenwoordig is. Hij weet dat wij een onderhandelingsmandaat hebben aangevraagd om de volwaardige deelname van de Unie aan de Internationale Maritieme Organisatie te waarborgen. Doel is in het kader van die organisatie samen met de lidstaten te streven naar striktere veiligheidsnormen, versterking van de aansprakelijkheid van de vlagstaten en een betere bescherming van de kuststaten.
Ten slotte wil ik het Parlement feliciteren met de steun die het de afgelopen jaren op dit gebied aan de Commissie heeft verleend en nog steeds verleent. Ik meen te mogen concluderen dat de balans positief is. De Europese Unie heeft immers eindelijk besloten de stier bij de hoorns te vatten in plaats van te wachten totdat de volgende ramp onze kust teistert. Zoals ik al zei, werken wij momenteel aan het tijdperk van na de Prestige. Volgend jaar zullen wij overigens met nieuwe voorstellen komen om de havencontroles te verbeteren. Denkt u maar aan de richtlijn betreffende de monitoring van de scheepvaart op grond waarvan een geharmoniseerd Europees informatie- en beheersysteem voor het zeeverkeer zal worden ingevoerd. Wij hebben tevens onderhandelingen geopend met een aantal van onze buren, bijvoorbeeld met Rusland, niet alleen over deze kwestie maar ook over de vaststelling van een juridisch kader voor het onderzoek na ongevallen en de toepassing van minimumnormen voor vlagstaten in de Europese Unie.
Ik dank u voor het verrichte werk en ik wil hier nog even signaleren dat ook het probleem van de bemanning gevolgen heeft voor de veiligheid, met name wanneer bemanningsleden geen gemeenschappelijke taal spreken. In dat geval loopt men immers in extreme situaties grote risico's, aangezien de bevelen niet op passende wijze kunnen worden geformuleerd en opgevolgd. Aan dit punt wordt momenteel gewerkt. Er zijn zelfs al enkele concrete maatregelen gepresenteerd. Geachte afgevaardigden, ik vertrouw erop dat ik opnieuw op uw steun zal kunnen rekenen om onze werkzaamheden op dit terrein voort te zetten.
Ortuondo Larrea (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, als rapporteur voor advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, wil ik in de eerste plaats onze waardering uitspreken voor het bewonderenswaardige werk dat is verricht door de vissers en hun organisaties en door de duizenden vrijwilligers. Hun inspanningen hebben ongetwijfeld geleid tot milieuschade. 
Tevens dringen wij niet alleen aan op het herstel van de milieuschade en de instandhouding van de steun voor mensen en bedrijven in de sectoren van de visserij, schelpdierkweek en aquacultuur, die nog steeds de gevolgen van de vervuiling ondervinden, maar wensen wij ook dat er een eerlijke schadeloosstelling ter beschikking wordt gesteld ter compensatie van alle sociale en economische schade die de schipbreuk van de Prestige aan de overige getroffen industrietakken heeft toegebracht. Ik denk daarbij aan de conservenindustrie, de handel, het vervoer, het hotelwezen, het toerisme, enzovoorts. Daarom verlangen wij dat alle communautaire technische middelen en fondsen, zonder enige uitzondering, worden gemobiliseerd, dat het aanvullend fonds voor de schadeloosstelling voorv schade geleden door verontreiniging door tankschepen onverwijld wordt opgericht en dat er nieuwe begrotingskredieten worden vrijgemaakt voor de evaluatie van de gevolgen voor het milieu, de vergoeding van schade die niet gedekt wordt door bestaande internationale overeenkomsten, het opzetten van een netwerk voor het uitwisselen van ervaring op het gebied van olievervuiling, de ontwikkeling van rampenbestrijdingsplannen, enzovoorts.
Met het oog daarop moeten de aangetaste zones van doelstelling 2 en de overige getroffen gebieden in aanmerking komen voor eenzelfde communautair cofinancieringsniveau als de gebieden van doelstelling 1, ter voorkoming van een ongelijke behandeling die niet te rechtvaardigen zou zijn, aangezien het hier gaat om vergoeding van schade die is veroorzaakt door externe factoren.
Op dit moment is er in de havens van de Europese Unie een toegangsverbod van kracht voor enkelwandige schepen die gevaarlijke goederen vervoeren. Wij wensen dat dit verbod wordt uitgebreid tot schepen die in communautaire wateren varen, naar het voorbeeld van de Verenigde Staten. Met de huidige regelgeving kan een ramp zoals die met de Prestige immers nog steeds niet voorkomen worden.
Ook teken ik hier op persoonlijke titel protest aan tegen het feit dat de meest doeltreffende opruimingsacties op volle zee, die op naam van de vissersvloot van Baskenland moeten worden geschreven, de enige acties op Spaans grondgebied zijn die tot dusver niet in aanmerking zijn gekomen voor steun uit hoofde van de EU-verordening. Ik vertrouw erop dat aan deze discriminatie spoedig een eind zal komen.
Ten slotte moeten wij haast maken met de instelling van een tijdelijke commissie die de oorzaken en gevolgen van de ramp met de Prestige moet bestuderen en doeltreffende maatregelen moet nemen om te vermijden dat dergelijke rampen zich herhalen.

Pérez Álvarez (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, de rapporteur onderstreept in zijn toelichting onder meer dat de ramp met de Prestige heeft aangetoond hoe belangrijk het is dat er voldoende toezicht wordt uitgeoefend op de integrale naleving van de bestaande Europese en internationale regelgeving inzake maritieme veiligheid.
Zoals ook al uit de bijdragen van de commissaris en de rapporteur is gebleken, zullen hier ongetwijfeld diverse elementen van de maritieme veiligheidsnormen worden belicht. Mijn bijdrage is voornamelijk gericht op het vraagstuk van de arbeidsomstandigheden. Ik wil met name het belang onderstrepen van een permanente actie inzake veiligheid en gezondheid op het werk ter bevordering van de preventiecultuur en de volwaardige erkenning van alle maritieme beroepen. De opleiding van zeevarenden moet beschouwd worden als een instrument - met inbegrip van het gebruik van een gemeenschappelijke taal, mevrouw de commissaris - om de veiligheid van het zeevervoer te verbeteren en ongelukken te voorkomen. Verder attendeer ik de Commissie en de lidstaten erop dat het internationaal zeerecht aan een grondige hervorming toe is. Het moet dringend worden aangepast aan de eisen van het moderne zeevervoer, vooral wat betreft de veiligheid en gezondheid op het werk. Verder wil ik hier onderstrepen dat het gedoogbeleid en de gewetenloosheid van ondernemingen en organisaties die alleen maar op winst uit zijn, zeer schadelijke gevolgen hebben, niet alleen voor de wereld van vandaag maar ook voor de toekomstige generaties. Daarom pleit ik voor een doeltreffende en afdwingbare regelgeving, die niet alleen formeel maar ook reëel wordt nageleefd. Dat is immers de enige manier om te voorkomen dat het milieu wordt aangetast en dat er sociale en economische schade ontstaat. Wellicht stelt deze benadering ons zelfs in de gelegenheid mensenlevens te redden.
Mijn dank aan de leden van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, die dit advies unaniem hebben goedgekeurd. Verder wil ik nogmaals mijn dank betuigen aan de zeevarenden, de vissers, de schelpdierkwekers, de vrijwilligers en al degenen die hardnekkig gestreden hebben tegen de vervuiling en voor de bescherming van het milieu en de visbestanden. Natuurlijk mag ik in mijn dankwoord ook de autoriteiten van mijn land niet vergeten. Dankzij hun optreden en inspanningen hebben wij erger kunnen voorkomen. Met behulp van het Plan Galicia zorgen zij ervoor dat de aangerichte schade wordt hersteld en dat er aan het getroffen gebied en aan Galicië in zijn geheel, ten gevolge van het ernstige ongeval met de Prestige, een nieuwe impuls wordt gegeven.
Mevrouw de commissaris, wij danken u voor uw politieke wil en de concrete besluiten die daaruit voortvloeien, en wij sporen u aan uw werkzaamheden voort zetten.

Isler Béguin (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen weten waar de uitgebreide Hughes-procedure voor dient. Die procedure is immers van toepassing op dit verslag, en dat betekent dat zowel de milieucommissie als de commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme in dezen bevoegd zijn. Maar goed, daar hebben we het nu niet over - dat zal in het kader van een ander debat moeten gescheiden.
Als rapporteur van de milieucommissie kan ik u verzekeren dat er maar zelden zo'n hevig maatsschappelijk debat is gevoerd als met betrekking tot de Prestige. En dat terwijl die ramp zich vrij ver van ons afgespeeld. De ramp met de Prestige heeft niet alleen in Galicië een enorme schok teweeggebracht, maar ook in Frankrijk en de rest van Europa. Deze catastrofe heeft geen enkele burger in Europa onberoerd gelaten. Zeker na de ramp met de Erika in 1999. Toen reeds hebben we gezegd 'dat nooit weer?.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, we moeten nu een antwoord vinden op vragen waarop nog geen antwoord geformuleerd is. We weten bijvoorbeeld wel wat er gebeurd is, maar niet waarom het precies zo gegaan is. We weten niet waarom de Prestige naar volle zee versleept is, en de burgers die dat willen weten hebben recht op antwoord. De Commissie en het Parlement hebben wel erg haastig gereageerd. Wij hadden gevraagd om een onderzoekscommissie in te stellen, maar dat voorstel is door een meerderheid in dit Parlement verworpen. We moeten dus genoegen nemen met een verslag, een en ander overeenkomstig de uitgebreide Hughes-procedure, die helaas niet al te veel om het lijf heeft. Dit verslag is niettemin een goed doorwrocht werkstuk. De collega's en instanties die bij het opstellen ervan betrokken zijn geweest hebben goed samengewerkt. Als algemeen rapporteur heb ik alle initiatieven gevolgd, en we zijn zo uitgekomen op een vrij volledig verslag. De Milieucommissie heeft daarbij vooral aandacht gehad voor de milieu-aspecten van deze affaire.
Ik wil me hier concentreren op vier punten - vier eisen - van de milieucommissie:
Het eerste punt heeft betrekking op de lekkende olie. Die moet uit het wrak gehaald worden; we kunnen onder geen beding toelaten dat 13.000 ton stookolie beetje bij beetje uit het wrak sijpelt - dan zouden we medeplichtig worden aan een zich in het geniep uitbreidende olievlek, die onze kusten nog jaren lang zal vervuilen.
Het tweede punt betreft het herstel van de natuur. Wij dringen erop aan dat de Habitat-richtlijn wordt toegepast, en dat gebieden volgens Natura 2000 worden geclassificeerd. Er moeten bovendien de nodige middelen worden vrijgemaakt voor het herstel van de natuur - de kust, de zee, de maritieme flora.
Ook de kwestie van de vrijwilligers is van groot belang, mijnheer de Voorzitter. Wij eisen dat een epidemiologisch onderzoek wordt uitgevoerd onder de bevolking, om vast te stellen of vrijwilligers wel of niet moeten doorgaan met het opruimen van de olie. Maar goed, ik zal niet in details treden.
Beste collega's, ik wil eerst en vooral uw aandacht vragen voor de stemming van morgen. We moeten goed beseffen wat voor een commissie willen. We willen een tijdelijke commissie om de waarheid te achterhalen en vast te stellen wat we in het geval van een ramp wel en niet moeten doen. Het gaat hier dus om steun bij het nemen van beslissingen, steun voor de besluitmakers. Dat is wat we van zo'n tijdelijke commissie verlangen. Het gaat dus niet over de toepassing van de Richtlijnen Erika I en Erika II. Een dergelijke commissie zal ons geen uitsluitsel geven en zal ons niet in de gelegenheid stellen vooruit te komen.

De Voorzitter.
Ik weet dat alle rapporteurs een hoop werk hebben verricht. Jammer genoeg moet ik erop toezien dat men zich aan zijn of haar spreektijd houdt. De rapporteurs voor advies staan ingeschreven voor twee minuten, maar zij hebben hun spreektijd overschreden met veertig seconden, een minuut en zelfs wel anderhalve minuut in het geval van de laatste rapporteur. Ik wil de collega's vragen zich zo strikt mogelijk te houden aan de spreektijd die hun is toebedeeld.

Poignant (PSE)
Mijnheer de rapporteur, ik heb gekeken of u iets vergeten bent en ik heb niets gevonden - behalve één kwestie: de plaats waar het Agentschap voor Maritieme Veiligheid gevestigd zal worden. We zullen het daar toch een keer over eens moeten worden.
Ik wil graag terugkomen op een aantal punten uit het advies van de visserijcommissie. Ten eerste is het inderdaad van groot belang dat de olie uit het wrak wordt gepompt - zelfs als blijkt dat het om minder grote hoeveelheden gaat. Voor de vissers is dit cruciaal - anders kunnen ze niet onbezorgd vissen. Ten tweede, de verantwoordelijkheid: de mensen die op zee werken willen net als iedereen weten wat er gebeurd is. Morgen zullen we over de tijdelijke commissie stemmen, en we moeten ervan uitgaan dat deze een bijdrage zal leveren tot een beter begrip van wat er gebeurd is en van de manier waarop de verantwoordelijkheden door Spanje en Frankrijk moeten worden gedeeld. Ten derde wil ik graag opmerken, mevrouw de Voorzitter, dat de schepen van de brandweer anti-verontreinigingsschepen moeten worden. Als er in de toekomst een ongeluk gebeurt, moeten over een vloot schepen beschikken die de olie of brandstof meteen kan opruimen. Ten vierde: het gaat hier om maritieme corridors en in dit verslag wordt ervoor gepleit voor de navigatie op zee een organisatie op te zetten naar het voorbeeld van de organisatie voor de navigatie in de lucht. Ik geloof dat iedereen in de visserijctor zich bij dat idee zal willen aansluiten.
En dan de kwestie waar iedereen het over heeft: de technische controle in de havens. Ik geloof dat het een goed idee zou zijn als we daarover eens gingen denken als een soort arbeidsinspectie en controle op sociaal vlak. We mogen niet vergeten dat de regels voor de veiligheid op zee eerst en vooral bedoeld zijn om het leven van zeevarenden te beschermen, of het nu gaat om vissers, om de bemanning van koopvaardijschepen of om mensen die om andere reden per schip reizen.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, samen met de andere leden van de Commissie vervoer wil ik de rapporteur, de heer Sterckx gelukwensen. Zijn verslag toont aan dat het probleem dat we nu bespreken, veiligheid op zee, een lastig en complex vraagstuk is. Daarom is er ook sprake van een hele reeks maatregelen op velerlei gebied. Ik zou nu een paar van die gebieden willen aankaarten, want het lijkt me de moeite waard hier even bij stil te staan.
Opruimingsschepen en de Europese Kustwacht zijn punten die Commissie en Raad verder moeten onderzoeken. Dat dubbelwandige schepen geen mirakeloplossing vormen kan niet vaak genoeg worden gezegd. De veiligheid van die schepen moet ook worden gecontroleerd.
Een andere belangrijke stap zijn fiscale stimuli om schepen weer onder de vlag van lidstaten te brengen. Zo kunnen we het aantal schepen verminderen dat onder goedkope vlag vaart. Ook is er een gemeenschappelijke werktaal nodig op zee, zoals in de luchtvaart. Het verslag zegt ook dat zeelui niet de zondebok mogen worden bij scheepsrampen en daar sluit ik me volledig bij aan. Daarnaast zou het verslag een specifieke eis van onze commissie moeten onderstrepen en dat is het oprichten van onafhankelijke onderzoekscommissies in het geval van scheepsrampen. Dan kunnen de oorzaken van rampen objectief worden onderzocht en moeten lidstaten en Commissie conform de lang gekoesterde wens van het Parlement, actiever worden in de Internationale Maritieme Organisatie, zodat deze krachtdadiger kan optreden.
Deze en vele andere punten komen uitgebreid aan bod in het verslag Sterckx, maar er staat ook nog iets anders in: de naleving van de bestaande wetgeving laat veel te wensen over. Voordat we het gaan hebben over maatregelen voor de toekomst, moeten we vaststellen dat vele landen moeite hebben met het naleven van de Gemeenschapswetgeving. Zo is er een probleem met het behandelen van afval in de havens. Tenminste vijf lidstaten eerbiedigen de betreffende communautaire wetgeving niet. De commissaris heeft zelf gesproken over vluchthavens. Ook op dat gebied lijken de lidstaten geen haast te maken met het eerbiedigen van verplichtingen die ze zelf hebben ingesteld. Er is ook een probleem met havencontroles. Sommige lidstaten voldoen niet aan de wettelijke vereisten inzake scheepsregisters. De Raad heeft zelf een probleem met een regeling die we op dit moment in onze commissie bespreken en die te maken heeft met strafrechtelijke sancties na scheepsrampen. De Raad heeft zelf gewild dat we dat onderwerp zouden aansnijden maar nu krijgt onze rapporteur, de heer Pex, te horen dat de tijd nog niet rijp is voor zo'n regeling.
Gezien al die problemen, waarvan er heel wat pas na de goedkeuring van het verslag door de commissie in hun volle omvang bekend zijn geraakt, wil mijn eigen fractie het voorstel voor een tijdelijke commissie opnieuw aan de orde stellen. Die commissie moet zich buigen over de toepassing van de wetgeving in Europa, vooral van de pakketten Erika I en II. We moeten nagaan waarom de wet niet wordt toegepast en de lidstaten duidelijk maken dat hier zo snel mogelijk verandering in moet komen.
Dat is de bedoeling van ons amendement en ik zou alle politieke fracties willen oproepen het goed te keuren, want andere amendementen over specifiek de ramp met de Prestige bereiken niet wat we met dit verslag willen. En wel omdat we het probleem van de Prestige al hebben behandeld. Wat valt er nog meer over te zeggen? We willen het werk van rapporteur Sterckx en van de hele commissie toch niet op losse schroeven zetten? Bovendien zou een onderzoekscommissie een juridisch probleem vormen. Officieel is het geen onderzoekscommissie, maar een tijdelijke commissie, die de oorzaken van de ramp met de Prestige moet onderzoeken. In de praktijk wordt het wel een onderzoekscommissie en dat is een juridisch probleem omdat dan in één lidstaat een gerechtelijke procedure aan de gang is en dat is in strijd met het Reglement van het Parlement. En ten derde, Voorzitter, moeten we ons concentreren op de inhoud. Anders zien we door de bomen het bos niet meer. Het bos is hier de veiligheid op zee en de bomen de ramp met de Prestige. Als we steeds maar op de Prestige blijven hameren, doen we de interne Spaanse ruzies nog eens dunnetjes over in Brussel en Straatsburg. En dat is weinig eervol voor dit Parlement.

Simpson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik juich het uitvoerige verslag van de heer Sterckx toe. Het benadrukt de fatale reeks van besluiten die uiteindelijk uitmondde in de ramp met de Prestige. Ik breng onze rapporteur ook hulde voor het vele werk dat hij verzet heeft voor een goed doordacht, weloverwogen, eerlijk en evenwichtig verslag. Het benadrukt enerzijds de vele fouten van verschillende autoriteiten, maar komt anderzijds ook met enkele goede ideeën over maatregelen waarmee we een herhaling van de ramp met de Prestige kunnen voorkomen.
Mijn collega, mevrouw Miguélez Ramos, zal ongetwijfeld ingaan op de nog altijd voelbare gevolgen van deze ramp voor de kust van Galicië. Zij kent als geen ander het verdriet dat de ramp teweeg heeft gebracht en ik breng haar hulde voor haar onvermoeibare inspanningen ten behoeve van de bevolking van Galicië.
Het verslag-Sterckx heeft zoveel andere vragen opgeroepen dat mijn fractie en ik verder onderzoek noodzakelijk achten. De gebeurtenissen rond het vergaan van de Prestige moeten verder onderzocht worden, evenals de economische en ecologische ramp waarvan de gevolgen nog steeds merkbaar zijn voor de bevolking van Galicië en andere gebieden. Bovendien moet er een onderzoek worden ingesteld naar de toereikendheid van de huidige Europese maritieme wetgeving, de huidige IMO-wetgeving en het optreden - of, wellicht toepasselijker, het ontbreken daarvan - van sommige van onze lidstaten.
Mijnheer de Voorzitter, de PSE-Fractie, de Groenen en de GUE/NGL-Fractie hebben voortdurend aangedrongen op de instelling van een enquêtecommissie. Dankzij het uitstekende werk van de heer Sterckx en bij wijze van compromis kunnen we deze eis nu laten vallen ten gunste van een verzoek aan de Conferentie van voorzitters om een tijdelijke commissie in het leven te roepen. Deze kan het werk van de heer Sterckx voortzetten en de vragen die hij en anderen hebben gesteld, beantwoorden.
Dat is wel het minste wat we kunnen doen voor de bevolking van Galicië en andere getroffen gebieden. Ik steun het pleidooi van de rapporteur in amendement 11 voor de instelling van een dergelijke commissie. Als we ons daar niet volledig voor inzetten, lopen we weg voor onze verantwoordelijkheden en verloochenen we niet alleen de bevolking van Galicië, maar de gehele bevolking van de Europese Unie.
Wij aan de linkerzijde van het politieke spectrum laten dat niet gebeuren. Wij steunen de rapporteur en hopen dat onze collega's ter rechterzijde ons hierin volgen. We moeten politieke pretenties achter ons laten: het is nu tijd voor actie.
In het licht van de eindconclusies die de rapporteur in zijn toespraak getrokken heeft over het al dan niet instellen van een tijdelijke commissie, kan ik zeggen dat ons standpunt niets aan duidelijkheid te wensen overlaat. Wij zeggen 'nee' tegen iedere afzwakking van amendement 11 en 'nee' tegen iedere verandering in de taak van een toekomstige tijdelijke commissie.
Amendement 11 is evenwichtig, hard nodig, wordt ruim gesteund en pakt de kern van het probleem aan. Dit amendement afzwakken of veranderen zou onacceptabel zijn; iedere poging daartoe komt voort uit politiek gekonkel, niet uit steun voor vergroting van de maritieme veiligheid.
Ik hoop dat dit het standpunt van de PSE over amendement 11 glashelder maakt.

Vermeer (ELDR).
Voorzitter, ik wil allereerst mijn collega Dirk Sterckx bedanken voor zijn inspanningen en hem ook feliciteren met het bereikte resultaat. Eerst was er al sprake van goede samenwerking in de Vervoerscommissie en nu lijkt het erop dat we hiervoor een maatschappelijk draagvlak kunnen vinden. De voorbereidingen gingen praktisch en doelmatig in hun werk: men begaf zich naar Galicië, maar ook naar andere plaatsen, om daar informatie te vergaren. Informatie van de mensen bij de basis. Informatie van mensen die al langer over deze kwesties nagedacht hebben dan wij hier in het Parlement. Ik hoop van harte dat die steun, die we in de vakcommissie hadden, morgen ook zal worden bekrachtigd.
De volgende stap is natuurlijk dat de Europese Commissie hierop voortbouwt en dat ook de Raad van Vervoersministers de nodige steun zal verstrekken. Zelf heb ik nog een punt dat mij zorgen baart en samen met de rapporteur heb ik dat in amendement 10 verwoord. Het gaat hier om de in Europa uitgebannen en uitgefaseerde probleemschepen. We willen die enkelwandige olietankers sneller uit de vaart nemen dan op dit moment in de IMO wordt overwogen. Het mag niet zo zijn dat deze schepen dan automatisch op de stranden in de arme landen terechtkomen en dat mensen zonder faciliteiten deze schepen gaan slopen, met alle risico's van dien. Het zou kwalijk zijn als de hogere Europese normen tot potentiële milieuschade zouden leiden omdat we dit probleem niet onder ogen willen zien. De olietankers die wij hier niet meer wensen, mogen dus niet in grote getale op de stranden van het Verre Oosten komen te liggen. De daarbij optredende vervuiling zou zelfs vele malen groter zijn dan de vervuiling die de Prestige aan onze eigen kusten heeft aangericht. Ik ben de overtuiging toegedaan dat Europa een maximale levensduur voor schepen zou moeten invoeren. Daardoor zouden zowel de Europese reders als de Europese vlagstaten ertoe verplicht worden om hun materiaal op een fatsoenlijke manier te ontmantelen. In mijn amendement wordt de Europese Commissie verzocht om aan de hand van een kosten-batenanalyse te onderzoeken of dit op korte termijn haalbaar is. Ik wil de Commissaris dan ook vragen of ze haar steun hiervoor zou willen uitspreken. Ik heb zelfs concrete aanwijzingen dat milieuzorg en economische overwegingen hier parallel lopen. Het bedrijfsleven is al bezig initiatieven te formuleren om concrete inhoud te geven aan het hoofdstuk "maatschappelijk verantwoord ondernemen".
Het is van buitengewoon belang dat we niet stoppen na vandaag, maar dat we voortgaan, om te voorkomen dat er zich vaker rampen binnen en buiten de Europese Unie zullen voordoen.

Markov (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, wij hebben het vandaag weer over de oorzaken en de verstrekkende gevolgen van de ramp met de Prestige. Het gedetailleerde verslag van Dirk Sterckx biedt hiervoor een uitstekende basis. Dank u voor uw goede werk!
De rapporteur en de hele Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme hebben zeer zorgvuldig en grondig geprobeerd om de vragen over de oorzaak, de gevolgen en de lessen die we hieruit moeten trekken, zakelijk en objectief te beantwoorden. Ik wil dat hier beklemtonen, omdat er immers een politieke strijd is geweest tussen een aantal parlementsleden over de installatie van een onderzoekscommissie in het Europees Parlement. Ondanks alle politieke meningsverschillen kan ik vandaag vaststellen dat de meerderheid van de commissie vond dat we de achtergronden moeten ophelderen en - nog belangrijker - de juiste conclusies moeten trekken om herhaling van een dergelijke ramp te voorkomen. Ik vond het opmerkelijk hoe de officiële Spaanse autoriteit bij haar verhoor in de commissie de situatie in het Parlement miskende en duidelijk van mening was dat ze onze werkzaamheden niet actief hoefde te steunen. Bij ons bezoek daarop aan Galicië zagen we een andere houding.
Desondanks trekt de rapporteur de volgende conclusie, en ik citeer uit zijn toelichting: "Op een aantal wezenlijke onderdelen bestaan er nog onduidelijkheden en/of spreken de getuigenissen elkaar tegen". Hij wijst er ook op dat er nog verschillende onderzoeken lopen naar de precieze oorzaken van de ramp en de schuldvraag. Deze conclusies werden half juni getrokken bij de voltooiing van het rapport.
Intussen zijn we een paar maanden verder en is er nieuwe informatie aan het licht gekomen. Dit zijn onder andere: afspraken tussen Spanje en Frankrijk over de omgang met het vergane schip, tegenstrijdige informatie van de Spaanse overheid over de hoeveelheid olie die uit het wrak is gekomen en over de hoeveelheid olie die de tanker oorspronkelijk heeft vervoerd, analyses van de effecten van de olievervuiling op het milieu en de eerste evaluaties van de sociale en economische gevolgen van de ramp na het zomerreces. Dit bevestigt mijn vrees voor het voorlopige en dus automatisch ook onvolledige karakter van de aanbevelingen en conclusies van het verslag-Sterckx.
Mijn fractie heeft daarom besloten te eisen dat de onderzoeksresultaten worden bijgewerkt. Hiertoe hebben wij samen met andere fracties een resolutie opgesteld over een tijdelijke parlementaire commissie, al weten we dat de tijd hiervoor behoorlijk krap is. Het is echter onze politieke verantwoordelijkheid om zo duidelijk en volledig mogelijk op de hoogte te zijn van de oorzaken, zodat we de juiste conclusies voor de toekomst kunnen trekken. Dit is alleen mogelijk door intensieve samenwerking op nationaal en Europees niveau.
Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, laat ik beginnen met te zeggen dat het democratisch verzet van de burgers in Galicië en ook elders in Spanje een onweerlegbaar bewijs is van het feit dat vele mensen tot elke prijs willen voorkomen dat de ramp waarvan Galicië het slachtoffer is geworden zich in de toekomst herhaalt. De organisatie Nunca máis ('nooit meer?), waaraan zeevarenden, vrijwilligers en Galicische gemeenten deelnemen, is werkelijk een zeer bewonderenswaardig initiatief. Ik ben van oordeel dat ook het antwoord van de rapporteur en dit Parlement op het probleem van de Prestige vooralsnog geheel in lijn is met dit democratisch verzet.
In dit verband moet ik u eraan herinneren dat zich in Galicië tijdens de laatste dertig jaar zes ernstige ongevallen hebben voorgedaan. Desondanks zijn er geen maatregelen genomen zoals die welke naar aanleiding van de schipbreuk van de Erika ten uitvoer zijn gelegd, en zijn er nog steeds geen rampenbestrijdingsplannen beschikbaar. Vergeet u niet dat de ramp zich eenvoudigweg zou herhalen als er op dit moment een schip zoals de Prestige langs Galicië zou varen, aangezien er geen wijzigingen zijn aangebracht op grond waarvan dergelijke schepen de toegang tot de communautaire wateren wordt ontzegd.
Het resultaat van de werkzaamheden van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme is beter dan verwacht. Ik feliciteer de rapporteur, de heer Sterckx, en al degenen die aan dit document hebben meegewerkt dan ook van harte. Het resultaat is beter dan wij hadden durven hopen, ondanks de obstakels waarmee wij hier in dit Parlement en ook in Galicië en Spanje te maken hebben gekregen. De tekst betekent in ieder geval een belangrijke stap voorwaarts en zal ons in de gelegenheid stellen de gevaarlijke chaos die thans in het internationale zeeverkeer heerst, enigszins te ontwarren.
In het document wordt - mijns inziens terecht - heftige kritiek geuit op de houding van de Spaanse autoriteiten. Ik ben overigens van oordeel dat men scherpere kritiek had moeten leveren op de huidige chaos in het internationale zeeverkeer, de Internationale Maritieme Organisatie, de betrokken landen en de grote ondernemingen, de maffia die het internationale vervoer controleert.
Ik ben van mening dat deze werkzaamheden moeten worden voortgezet. Mijn fractie en ikzelf verlenen dan ook onze steun aan de amendementen die betrekking hebben op de instelling van een tijdelijke commissie die de precieze oorzaken van dit probleem aan het licht moet brengen teneinde dergelijke rampen in de toekomst te voorkomen. In die zin onderschrijven wij de amendementen van de heer Sterckx.
Dan zou ik nu uw aandacht willen vestigen op de volgende punten. Het probleem van de Prestige is nog altijd niet opgelost, ofschoon er sinds het ongeval al bijna een jaar verstreken is. Er spoelt nog steeds stookolie op de stranden aan. Het spijt me dat ik de commissaris moet tegenspreken, maar er wordt nog steeds olie aangetroffen op de stranden van Galicië en van de Cantabrische kust in het algemeen. Er bevinden zich zelfs beweeglijke olielagen onder het zand. Niemand weet overigens hoeveel chapapote, zoals het mengsel van olie en zeewater wordt genoemd, er nog in het scheepswrak aanwezig is en de gevolgen op de lange termijn zijn vooralsnog niet te overzien. In sommige studies wordt beweerd dat de schade pas over tien jaar hersteld zal zijn en dat er drie à vijf miljard euro moet worden geïnvesteerd om de situatie recht te trekken. Anderzijds is het van wezenlijk belang dat er in het internationale zeeverkeer orde op zaken wordt gesteld.
Tot slot is het voor iedereen duidelijk dat er binnen de Europese Unie zelf een politiek conflict heerst. De houding van de Commissie, waarover ik mij hier prijzend heb uitgelaten, stemt immers niet altijd overeen met die van de lidstaten, en ook in het Parlement worden onverenigbare standpunten ingenomen. Sommigen pleiten ervoor dat dit probleem wordt opgelost en anderen niet. Er is met andere woorden Europese wetgeving nodig - naar het voorbeeld van de wetgeving in de Verenigde Staten -, niet in de laatste plaats als voorwaarde om het internationale zeeverkeer in zijn geheel in goede banen te leiden.
In dit verband lijkt het mij rechtvaardig dat het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid gevestigd wordt in het land dat de meeste rampen heeft gekend. Het is ook niet meer dan rechtvaardig dat er naar een oplossing wordt gezocht voor de situatie van scheepswerven als Astano in Galicië of Izar, die nog steeds getroffen worden door een verbod op de bouw van koopvaardijschepen. Tot slot spreekt het vanzelf dat Europa en de Internationale Maritieme Organisatie de aanzet moeten geven tot een algehele hervorming van het internationaal zeerecht met behulp van hetgeen ik, naar het voorbeeld van het Protocol van Kyoto, het 'Protocol van Galicië? zou durven noemen. Alleen op die manier zullen wij het hoofd kunnen bieden aan de problemen van de zee, die als erfgoed van de mensheid moet worden aangemerkt.

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, zoals u weet baart dit onderwerp ons veel zorgen. Dat geldt voor mijn fractie, maar ook voor mij persoonlijk als Portugees afgevaardigde. Bij dit soort ongelukken is Portugal een van de meest kwetsbare landen. De Prestige kwam vlak bij onze kust, en enkele jaren gelden is Porto Santo getroffen door een ongeluk met enorme gevolgen. De Portugese wateren - zowel van het vasteland, als van Madeira en de Azoren - worden druk bevaren. Daarom hebben wij bij deze debatten altijd het woord gevoerd.
Ik wil de rapporteur grag gelukwensen met zijn werk. In het verleden heb ik de commissaris gefeliciteerd met haar reactie op dit ongeluk en de vastberadenheid waarmee zij de pakketten Erika I en Erika II uitvoert. Wanneer die twee pakketten volledig in praktijk zijn gebracht en in de komende twee jaar alle op de toekomst gerichte maatregelen in het verslag zijn genomen, kunnen wij gerust en er zeker van zijn dat de zaken eindelijk een positief verloop zullen hebben. Daar moeten wij ons dan wel politiek voor inzetten, zodat deze woorden hier niet als de Prestige naar de bodem zinken. Zij moeten op de tafel blijven liggen waar de politieke besluiten vallen.
Dit verslag behandelt nog een aantal maatregelen in verband met de gevolgen van de ramp met de Prestige. Zaken als opheldering van de oorzaken, de sociale en economische gevolgen, de effecten voor het milieu die nog in de toekomst kunnen optreden en die voortaan vermeden dienen te worden, mogen wij niet vergeten. Er staan in dit verslag ook meer algemene maatregelen, waar ik natuurlijk bijzondere aandacht aan schenk: speciale vaarroutes, vluchthavens, adequate bergingsmiddelen bij dit soort rampen en vooral een vastberadener houding van de Europese Unie en van alle lidstaten in de Internationale Maritieme Organisatie. Het is tijd dat wij gezamenlijk de IMO vragen het spelletje van kat en muis te beëindigen waarin de internationale scheepvaart nu veranderd lijkt te zijn. Alleen met een gedecideerde houding van alle lidstaten kunnen wij de zeeën van onze landen, de zeeën van de Gemeenschap, definitief vrijwaren van dergelijke ongevallen.

Van Dam (EDD).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, de gevolgen van de ramp met de Prestige zijn niemand in de koude kleren gaan zitten. Noch de bemanning, noch de kustbewoners in Spanje en Frankrijk, noch de leden van dit Parlement kunnen dat drama en de gevolgen ervan uit hun hoofd zetten. Dit verslag betekent voor sommigen het einde van de parlementaire behandeling van de zaak 'Prestige?. Toch zijn er nog veel zaken onbekend, veel vragen zijn onbeantwoord gebleven, en dat is onbevredigend. Gesuggereerd is dat de Spaanse autoriteiten de schade hadden kunnen beperken. Daarom steunen wij het verzoek om een nader onderzoek naar deze feiten in te stellen, om daarmee definitief af te rekenen met geruchten en verdachtmakingen. Dit onderzoek is ook gewenst om optimale voorzorgsmaatregelen te kunnen treffen tegen herhaling van een dergelijke ramp.
De rapporteur verdient veel lof voor zijn verslag. Het is buitengewoon compleet en veel kennis van de gebeurtenissen is daarin verwoord. Ik stem vooral in met de noodzaak van vluchthavens, die over de vereiste uitrusting behoren te beschikken.
Ook ben ik het eens met de eis van dubbelwandigheid voor brandstoftanks en het vereiste van een uitvoerbaar draaiboek bij rampen.
Wel heb ik aanzienlijke moeite met de wijze waarop de ontstane schade wordt verhaald, mede doordat de motivatie van bepaalde partijen nog onbekend is. Voor schadeloosstelling zouden we nu alle communautaire middelen moeten mobiliseren. Die vormen wel een goede aanvulling op de initiatieven vanuit de verschillende lidstaten. Voor dit soort schades bestaan er verder internationale regelingen. Bijdragen uit het Solidariteitsfonds acht ik hier voorlopig nog niet op hun plaats.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het verslag waarmee we deze vergaderperiode aanvangen, gaat over een heel belangrijk onderwerp. Niet alleen voor de landen die geografisch gezien zodanig liggen dat ze regelmatig met de rampzalige gevolgen van olierampen te maken krijgen, maar ook die landen die voor hun brandstofvoorziening afhankelijk zijn van het verkeer in de Noord-Atlantische oceaan, het Kanaal en de Noordzee - een van 's werelds meest bevaren corridors voor het tankerverkeer.
De uitwisseling van informatie en de solidariteit tussen de landen neemt beslist toe. Een tijdelijke commissie van ons Parlement kan daarom na de rampen met de Erika en de Prestige - mijn regio heeft de gevolgen van beide ondervonden - een heel zinvol instrument zijn. We moeten er echter wel voor zorgen dat ze niet verwordt tot een forum voor het uitvechten van politieke vetes. De omstandigheden waaronder een aantal mensen dit idee voor een onderzoekscommissie naar voren hebben gebracht, doen daar wel voor vrezen.
Het gaat hier echter om iets heel anders. Het is uiteraard niet de bedoeling dat we voor rechter gaan spelen om over de regering van een lidstaat te oordelen. We willen een inventaris opmaken, feiten verzamelen en vergelijken, en een beoordeling geven van de verschillende initiatieven zoals die op alle niveaus - in Europa, in de lidstaten, door de lokale overheden, door de Commissie - zijn genomen om een antwoord te formuleren op deze twee verschrikkelijke rampen.
Het Parlement kan zich van zijn plicht kwijten door ten behoeve van iedereen lering te trekken uit het gebeurde. Het moet daarbij het volste respect tonen voor het subsidiariteitsbeginsel. We moeten kijken welke maatregelen hebben gewerkt, en welke niet. We moeten verder vaststellen wat de grenzen van het optreden van de Unie zijn en in welke mate de internationale regels tekort schieten. We moeten kijken welke initiatieven goed functioneren en navolging verdienen. De betrokken landen dienen gezamenlijk actie te ontwikkelen en zullen daarvoor allebei middelen ter beschikking moeten stellen.
Het onderhavige verslag gaat in die richting, maar bestrijkt uit de aard der zaak niet dan een gedeelte van de kwestie. Soms worden er inefficiënte en weinig realistische voorstellen gedaan. Dat geldt vooral voor het idee om een Europese federale kustwacht in te stellen en het voorstel om de lidstaten en het Europees Agentschap gedeelde verantwoordelijkheid te geven voor het opstellen van noodplannen. Dat moet wel leiden tot verwarring aangaande de rol die dit Agentschap en lidstaten op dit gebied moeten spelen, en dat is heel gevaarlijk.
De zwakke punten van de huidige regeling blijven dezelfde: aansprakelijkheid en schadeloosstelling. Dat het plafond voor het IOPC-Fonds verhoogd is, mag dan goed nieuws zijn, mevrouw de commissaris, maar het is niet genoeg en dat weten we allemaal. We kunnen niet toestaan dat een systeem als het huidige blijft bestaan. De schadevergoeding wordt nu immers opgebracht door de belastingbetalers van de landen die door de vervuiling getroffen zijn. We willen nu juist dat alle verantwoordelijken in de keten voor de vervuiling aansprakelijk kunnen worden gesteld, zowel in financiële als in strafrechtelijke zin. Dat is waar de lidstaten binnen het kader van de IMO nu heel dringend aan moeten gaan werken.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Sterckx, bedanken voor zijn evenwichtige en objectieve verslag, onder voorbehoud van amendement 11, waarop ik later nog zal terugkomen. De tekst bevat niet alleen een geslaagde analyse van de problemen die betrekking hebben op de maritieme veiligheid in Europa, maar voorziet bovendien in een lijst van niet minder dan 113 operationele maatregelen.
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft duidelijk bewezen dat het op zijn taak berekend is. Mijn dank gaat ook uit naar de Commissie, niet zozeer omdat die kosten noch moeite heeft gespaard om de werkzaamheden van dit Parlement te verlichten en een uitvoerig verslag heeft gepresenteerd, dat ten grondslag ligt aan de tekst van de rapporteur of omdat de bevoegde commissaris de moed heeft opgebracht om tien inbreukprocedures te openen, maar vooral omdat zij een waslijst van maatregelen aan de lidstaten heeft voorgelegd waarmee de problemen die ons thans bezighouden, hadden kunnen worden voorkomen. Helaas zijn die maatregelen nog steeds niet goedgekeurd.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook dank betuigen aan de Spaanse autoriteiten, die de leden van de Commissie begeleid hebben en ter plekke in kennis hebben gesteld van de draagwijdte van de ramp met de Prestige en de instrumenten die gebruikt worden om de schade te herstellen. 
Mijns inziens heeft het geen zin dat wij ons vastbijten in grieven uit het verleden. Wij moeten daarentegen al het mogelijke doen om de huidige situatie recht te trekken en nieuwe rampen te voorkomen. In die zin is het van essentieel belang dat de nodige middelen worden vrijgemaakt en dat deze zo nodig ook daadwerkelijk worden gemobiliseerd, zodat er zich in de toekomst geen nieuwe ongevallen kunnen voordoen. Bovendien mogen wij uit dergelijke situaties geen politieke munt slaan.
Mijnheer de Voorzitter, in dit verband wil ik even nader ingaan op amendement 11 van de rapporteur. Ofschoon daarin sprake is van de instelling van een tijdelijke commissie, mijnheer de Voorzitter, kan ik mij niet ontdoen van de indruk dat het in wezen gaat om een enquêtecommissie. Dat lijkt mij een grove fout, en wel om twee redenen: ten eerste omdat de publieke opinie reeds de nodige politieke conclusies heeft getrokken en via de stembus haar vonnis heeft geveld, en ten tweede, mijnheer de Voorzitter, omdat het voorstel om een enquêtecommissie in te stellen volkomen in strijd is met de geest en de bepalingen van de Verdragen en het Reglement van dit Parlement. Daarin wordt immers bepaald dat een dergelijke commissie geen recht van bestaan heeft wanneer er een gerechtelijk onderzoek gaande is dat ons in de gelegenheid moet stellen de echte verantwoordelijken voor de ramp aan te wijzen.
Er zijn bijzonder interessante nieuwe gegevens aan het licht gekomen betreffende de zeewaardigheid van het schip, de bevoegdverklaring van de kapitein en de verklaringen die de havencommandant van Brest tijdens de hoorzitting in het Franse parlement heeft afgelegd. Bovendien blijkt uit de wetenschappelijke simulatiegegevens die gisteren zijn bekendgemaakt dat het, gezien de ongunstige meteorologische omstandigheden, vrijwel onmogelijk zou zijn geweest het schip op te vangen in een vluchthaven.
In dit verband zou ik u dan ook willen verzoeken, mijnheer de rapporteur, eens te meer uw bewezen overlegcapaciteit aan te wenden en alle mogelijke inspanningen te doen om een oplossing te vinden voor het probleem van de commissie. Een enquêtecommissie - al is er in het verslag sprake van een tijdelijke commissie - is hoe dan ook uit den boze, niet alleen omdat die optie onverenigbaar is met het Verdrag, mijnheer de Voorzitter, maar vooral ook omdat zij het uitstekende werk van de rapporteur en de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme zou uithollen en teniet zou doen, aangezien het verslag hierdoor al zijn waarde zou verliezen.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen heeft deze laatste uiteenzetting mij ten zeerste verrast. De heer Sterckx is immers niet de enige die een amendement heeft ingediend. Ook de sociaal-democratische fractie heeft een amendement geformuleerd. Ook wij willen dat er een tijdelijke commissie wordt ingesteld. Ik geloof overigens niet dat dit het meest aangewezen forum en de meest geëigende plaats is om de ontvankelijkheid van ons amendement en dat van de rapporteur, in hun huidige vorm, ter discussie te stellen.
De slogan Nunca máis ('nooit meer?), die sinds november in mijn regio, Galicië, - en elders in Spanje - wordt gescandeerd, is ook te horen in andere Europese regio's die door de ramp met de Prestige getroffen zijn. Ik herhaal: door de ramp met de Prestige, niet door het ongeval met de Erika. Het gaat hier helaas niet om een nieuwe leus. Zoals hier al is gezegd, gaat deze slogan terug op de schipbreuk van de Urquiola, de Mar Egeo, de Erika. De wereld verandert snel en de consumptiecultuur waartoe onze samenleving ook op het gebied van de informatieverlening aanleiding heeft gegeven, is, zoals Saturnus, voortdurend op zoek naar nieuwe zonen, die een voor een verslonden worden, en naar nieuwe tragedies om de aandacht van de burger vast te houden.
Na elke tragedie herhaalt zich keer op keer hetzelfde scenario: na enkele maanden verslapt de aandacht van de publieke opinie, die alweer in de ban is van andere, nieuwe thema's, zodat de aangekondigde veranderingen nooit worden uitgevoerd.
Wij hebben hier nu in dit Parlement eindelijk de kans om te breken met deze traditie en voor de eerste maal een tijdelijke commissie in te stellen - zoals mijn fractie vanaf het begin van de ramp heeft geëist - die de oorzaken en gevolgen van het ongeval met de Prestige moet analyseren, de communautaire en internationale regelgeving inzake de maritieme veiligheid moet bestuderen en ervoor moet zorgen dat de eisen die dit Parlement morgen bij de aanneming van het hier vandaag besproken verslag van de heer Sterckx zal formuleren, ook daadwerkelijk worden ingewilligd. Ik maak overigens van de gelegenheid gebruik om de rapporteur zowel op persoonlijke titel als namens mijn fractie en de inwoners uit Galicië, die zijn werk bijzonder waarderen, te feliciteren en te bedanken voor zijn toewijding, zijn politiek inzicht en bovenal voor zijn sereniteit.
De sociaal-dmocratische fractie heeft duidelijk uitgelegd waarom zij pleit voor de oprichting van een tijdelijke commissie. Onze visie op Europa reikt verder dan de som van de vijftien nationale realiteiten. Wij zijn van oordeel dat het aan de instellingen is om een impuls te geven op bepaalde beleidsterreinen, waaronder maritieme veiligheid, en dat dit Parlement de plicht heeft de politieke controle uit te oefenen die haar tot dusver - zelfs in de huidige omstandigheden - door sommigen is ontzegd. Het verheugt mij dat de rapporteur en de liberale fractie dit standpunt delen. Ik roep de Fractie van de Europese Volkspartij op zich bij ons te voegen in plaats van zichzelf af te zonderen. Wat is er fout gegaan bij deze tragedie? Ligt de oorzaak in het feit dat er geen vluchthaven beschikbaar was? Nee, natuurlijk niet. De persoon of personen die besloten hebben het schip te verwijderen, hebben immers op geen enkel moment gezegd dat zij die beslissing genomen hebben omdat er geen vluchthaven voorhanden was. Integendeel, zij beweren dat zij dezelfde beslissing zouden nemen als zich thans een soortgelijke situatie zou voordoen. Wat is er dan wél fout gegaan bij deze tragedie? Het probleem is dat de ramp geminimaliseerd wordt. Bepaalde sprekers hebben hier vandaag gezegd dat zij weliswaar kunnen instemmen met een tijdelijke commissie voor de Erika, maar niet voor de Prestige. De heer Hatzidakis heeft overigens nog veel ergere dingen gezegd, bijvoorbeeld dat dit een louter Spaanse aangelegenheid is. Op die kwestie zal ik later nog terugkomen. Daarom zijn er twee Erika-paketten opgesteld, maar weigert men de noodzaak van een Prestige-pakket te erkennen. Sterker nog, de minister van toerisme van mijn regio, Galicië, minimaliseert de gevolgen van de ramp voor het milieu en beweert dat de situatie door de media wordt uitgebuit en opgeklopt, wetende dat er 51.000 ton olie is verwijderd uit de zee en 79.000 ton van de stranden, en dat er ook in Frankrijk, alleen al langs de Franse Atlantische kust, 31.000 ton olie van de stranden is verwijderd en 1.500 ton uit de zee. Bovendien heeft hij die uitspraak precies tien dagen geleden gedaan, juist op de dag dat de olie de Belgische kust bereikte. Tot hier de woorden van de minister.
Wij verlangen van onze kant dat er een Prestige-commissie wordt opgericht en dat er een Prestige-pakket wordt voorgelegd. Wij eisen dat het debat over de Prestige wordt voortgezet, en wel om de volgende reden: omdat volkeren die hun geschiedenis niet kennen, dames en heren, gedoemd zijn hun fouten te herhalen en wij willen niet dat deze ramp zich herhaalt, in Galicië niet, in Griekenland niet, nergens.
Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de commissaris, om te beginnen wil ik mijn goede vriend en collega Dirk Sterckx bedanken voor zijn uitstekende werk - en als Noord-Europeaan zeg ik iemand alleen dank als daar reden voor is. Zoals Dirk Sterckx en u allen weten, is het grootste deel van de lading van de Prestige vanuit St. Petersburg vervoerd via de Finse Golf, een van de zeeën die mij zeer na aan het hart liggen. De Finse Golf is reeds zeer vervuild en kwetsbaar. Wat in Galicië is gebeurd, had ook in de Finse Golf kunnen gebeuren - dat hebben wij reeds bij verschillende gelegenheden gezegd. Daarom voelen wij ons ook zo solidair met onze vrienden in Galicië. Wij weten dat de olie-export van Rusland via de Finse Golf de komende jaren vele malen groter zal worden dan deze reeds is, misschien wel vijf of zes keer zoveel. Hetzelfde geldt voor de transporten vanuit Moermansk. Niet alleen de Noordzee en de andere genoemde gebieden zullen hierdoor getroffen worden.
Dames en heren, ik verzoek de Commissie om in het komende voortgangsverslag over de kandidaat-lidstaten speciale aandacht te besteden aan de havenstaatcontrole. Het is duidelijk dat er op dit gebied nog veel moet gebeuren om ervoor te zorgen dat deze controle financieel en juridisch onafhankelijk is. Helaas hebben we voorbeelden gehoord waaruit blijkt dat dit nog niet het geval is. Zonder een onafhankelijke en onpartijdige havenstaatcontrole gaat het niet. Ik hoop dan ook dat het komende voortgangsverslag het streven naar zo'n controle zal steunen.
Verder wil ik aan u parlementsleden en ook aan de commissarissen meedelen dat de parlementaire vergadering voor de Oostzeestaten, die begin september in het Finse Uleåborg bijeenkwam, haar steun heeft gegeven aan een snelle gefaseerde afschaffing van enkelwandige tankers en aan het uitroepen van de Oostzee of delen daarvan tot PSSA, dat wil zeggen bijzonder kwetsbaar zeegebied. Dit laatste wordt ook aan de orde gesteld in paragraaf 25 van het verslag. Het belang van deze bijeenkomst was gelegen in het feit dat leden van de Russische Doema en van regionale Russische parlementen hieraan ook steun verleenden. In de verdere discussie hierover is het belangrijk voor ons om te beseffen dat we met betrekking tot veel Europese zeegebieden geen stap verder komen als de onderhandelingen met derde landen en met Rusland niet tot resultaten leiden. De EU kan dit niet in haar eentje regelen. Wij hebben alle mogelijke steun nodig. Daarom is het van belang dat de activiteiten inzake de Oostzee worden ondernomen in samenwerking met collega's. Dat is de weg die we moeten inslaan om verder te komen.
Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, net als mijn collega's wil ook ik de rapporteur, de heer Sterckx, graag gelukwensen met het werk dat hij onder zulke moeilijke omstandigheden heeft verricht, alsook voor het feit dat hij de talloze debatten over dit onderwerp allemaal heeft gevolgd. Ik geloof dat we met dit verslag een heel zinvolle stap voorwaarts kunnen maken op het gebied van maritieme veiligheid. Ik zal me beperken tot het noemen van een aantal punten waar we volgens mij wat verder mee hadden kunnen gaan. We hebben met het voortschrijden van de tijd namelijk nieuwe details ontdekt met betrekking tot de ramp met de Prestige. We weten nu, om een voorbeeld te noemen, hoeveel olie er zich nog in het wrak van dit schip bevindt. Het gaat hier om een aanzienlijke hoeveelheid, en men heeft ons gezegd dat het wrak moet worden leeggepompt. Ook ik geloof daarom dat een tijdelijke commissie hier meer dan ooit op haar plaats is. Zo'n commissie is een onmisbaar hulpmiddel bij een zo objectief mogelijk onderzoek naar de oorzaken en de gevolgen van de ramp. Dat moet ons in staat stellen de meest doeltreffende maatregelen voor de toekomst te formuleren. Als we in dit Parlement geen voorstel doen voor dergelijke commissie of zo'n voorstel niet aanvaarden, dan zullen de Europese burgers dat nooit begrijpen.
Mijn tweede punt is het volgende. Als we dit soort rampen onderzoeken, moeten we helaas vaststellen dat de verantwoordelijken de financiële, economische en sociale gevolgen van die rampen niet dragen. We moeten een einde maken aan het heersende klimaat van onverantwoordelijkheid en straffeloosheid. Dit soort rampen is in het merendeel van de gevallen niet te wijten aan natuurlijke oorzaken. Ze zijn vaak het gevolg van een beleid dat uitsluitend op winst is gericht en voor al het overige geen aandacht heeft. Er wordt dus steeds beknibbeld op investeringen in de kwaliteit van de schepen, onderhoud, sociale omstandigheden of de opleiding van het zeevarend personeel. Dat winststreven leidt ertoe dat eerlijke mensen in de sector - en die zijn er ook - gestraft worden voor de investeringen die ze doen met het oog op de veiligheid. We moeten daarom nu eindelijk eens een schadevergoedingssysteem opzetten en wel zodanig dat de verantwoordelijken - bevrachters, reders, eigenaars en verzekeraars - de veroorzaakte schade in z'n geheel betalen. De slachtoffers moeten werkelijk volledig schadeloos worden gesteld.
In het verslag van de heer Sterckx wordt de kwestie van het varen onder goedkope vlag op een heel adequate wijze aan de orde gebracht, maar ik geloof toch dat we verder moeten gaan met het verbod van schepen die onder deze vlaggen in Europese wateren varen. Het Parlement heeft daar in een voorgaande resolutie reeds om gevraagd.
We kunnen op dit gebied geen regels opstellen zonder de medewerking van de zeelieden en hun vertegenwoordigers. We moeten gebruik maken van hun ervaring en kunde. Over alle beslissingen moet dus overleg worden gevoerd met diegenen die op zee hun brood verdienen. Volgens mij is dat nog niet in voldoende mate het geval.
En dan wil ik graag de aandacht vestigen op een laatste punt. De debatten over veiligheid op zee tonen duidelijk aan hoe belangrijk het voor de maatschappij is dat er van overheidswege verantwoordelijke actie wordt ondernomen. We zien echter dat liberalisering van het beleid overal de boventoon voert. Onder het voorwendsel van mededinging zoekt men steeds naar manieren om de kosten te verlagen. Is dat de manier om de veiligheid te verbeteren? Integendeel: ik geloof dat Europa net als op andere beleidsterreinen ook op het gebied van maritieme veiligheid behoefte heeft aan overheidsingrijpen. De overheid moet duidelijk maken dat veiligheid voorop komt - het gaat hier om de planeet en de mensen die er leven.

Dhaene (Verts/ALE).
Geachte Voorzitter, geachte Commissaris, geachte rapporteur, collega's, ik heb deze zaak van in het begin persoonlijk van zeer dichtbij gevolgd, omdat ik, en velen met mij, deze ramp heb ervaren als een aanslag op Europa. Tien maanden na de ramp debatteren we hier over de resolutie die het resultaat is van het onderzoek van onze goede collega Dirk Sterckx. Het is een degelijk onderzoek, want hij is zelfs met de kapitein van de Prestige gaan spreken. De kapitein, die niet op de hoorzitting van de vervoerscommissie aanwezig mocht zijn. Ik was erbij toen we met de fact finding mission naar La Coruña en Brest gingen. Ik zou willen opmerken dat de mate van openheid bij de bevoegde maritieme autoriteiten zeer grote verschillen vertoonde. Openheid is blijkbaar nog steeds een moeilijke kwestie. De resolutie geeft een duidelijke analyse van de feiten die geleid hebben tot de ramp met de Prestige. Er wordt duidelijk een aantal acties op een rij gezet, die de Unie moet ondernemen. De pijnpunten worden genoemd, bijvoorbeeld de havenstaatcontrole, en er wordt een goede analyse gegeven van de noodzakelijke maatregelen op milieugebied.
Ik wil de rapporteur dan ook feliciteren met het gedane werk. Samen met de collega's van mijn fractie ben ik tevreden over het resultaat. Als de Raad en de Commissie zorgvuldig omgaan met wat hier staat geschreven, zal er gehoor worden gegevan aan de oproep 'nunca mais? (nooit weer). Uit het werk van de Commissie blijkt dat de boodschap is aangekomen. Het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid krijgt het mandaat en de middelen om actief op te treden. De resolutie geeft echter ook aan waar de grenzen van de gevolgde procedure liggen.
Mijn fractie was aanvankelijk niet gelukkig met de procedure die in deze kwestie gevolgd is. Wij hebben vanaf het begin gepleit voor een parlementaire onderzoekscommissie of een tijdelijke commissie, die de zaak 'tot op de bodem uitzoekt?. Wat klinkt die uitdrukking ongelukkig in deze context! De feiten die de vorige maanden aan het licht zijn gekomen, vormen voor ons een bevestiging dat we het aan het rechte eind hadden. We hebben nu nieuwe argumenten.
In de eerste plaats is er nog steeds geen duidelijkheid over de verantwoordelijkheid voor de beslissing om het schip verder op zee te jagen en voor de gebrekkige afhandeling van de noodhulp. Uit verklaringen in het Franse parlement blijkt dat ook Frankrijk betrokken was bij het doorsturen van de Prestige naar de Portugese wateren. Door deze feiten wordt de gehele discussie heropend. Het debat over de wijze waarop wij in de Europese Unie afspraken maken en beslissingen nemen over grensoverschrijdende noodsituaties.
In de tweede plaats kunnen we nu pas beginnen met een evaluatie en berekening van de totale economische en ecologische schade. Pas nu, na de zomer, kunnen inschattingen gemaakt worden van de schade voor de toeristische sector. Ik was deze zomer in Galicië en heb kunnen vaststellen dat er minder buitenlandse toeristen waren aan de kust, dat er dagelijks klonters olie aanspoelden op het strand, dat er nog rotspartijen onder de olie zaten en dat er nog niet voor vervuiling gewaarschuwd werd door de nochtans alom tegenwoordige mensen van het Milieuministerie.
Ten slotte is de oprichting van de Tijdelijke Commissie over de Prestige ook een zaak die de geloofwaardigheid van onze instelling betreft. Persoonlijk vind ik het zeer ongepast dat sommige vertegenwoordigers van de Spaanse overheid wel als getuigen optraden in het Franse parlement, maar dat zij de hoorzittingen in dit Parlement links lieten liggen. Ook de Internationale Maritieme Organisatie zag zich niet genoopt om voor het Europees Parlement te verschijnen. Dat is kennelijk te min in hun ogen! Dit kan niet, hiertegen moet iets worden ondernomen!
De snelste weg naar verder onderzoek is het compromisamendement dat collega Sterckx hierover zelf indiende. Onze fractie wil dit steunen. We geven hiermee een signaal aan de Commissie en de Raad dat wij scherp toezien op wat zij doen, maar ook dat dit Parlement zelf actief meewerkt aan de maritieme veiligheid.

Andersen (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de sporen van de schipbreuk van de Prestige zijn angstaanjagend. Ik wil niet nalaten erop te wijzen dat er in Denemarken, vooral in de kustgebieden en op de kleine eilanden, een grote frustratie leeft over het feit dat men steeds vaker enkelwandige tankers met zowel lichte als zware olie door de vaarwateren ziet voorbijkomen. Het is absurd dat de EU miljarden investeert in een schonere Oostzee, terwijl tegelijkertijd de riskante olietransporten in omvang stijgen. De steun aan de landen in het Oostzeegebied moet nauw worden gekoppeld aan het snel uit de vaart nemen van enkelwandige schepen.
De Deense eilanden en het gebied rond de Oostzee zijn bijzonder gevoelig voor de verontreiniging die zelfs één enkele schipbreuk al kan veroorzaken. De Russische uitbreiding van olieterminals, met als gevolg nog meer gevaarlijke olietransporten door de Oostzee, is dan ook zeer verontrustend.
Heel concreet kan de EU drie dingen doen.
Ten eerste kan ze zich ervoor inspannen dat de Oostzee wordt geclassificeerd als bijzonder kwetsbaar zeegebied. De Oostzee is onder andere ten gevolge van de lage doorstroming zeer kwetsbaar. Als het gebied als zodanig wordt geclassificeerd, kunnen de nodige preventieve maatregelen worden genomen om het te beschermen tegen riskante olietransporten in het vaarwater. Ten tweede kan men zich binnen de IMO inspannen voor de gefaseerde wereldwijde afschaffing van enkelwandige tankers. En ten slotte kan men die afschaffing van enkelwandige tankers opnemen in de overwegingen inzake de toedeling van milieuontwikkelingshulp, zodat er een maximale druk op Rusland wordt uitgeoefend om te verbieden dat enkelwandige landen de Russische havens aandoen.
Ik wil de commissaris graag vragen of er contact is met de Russische autoriteiten en of er nog van hun kant nog nieuws is - liefst goed nieuws.

Martin, Hugues (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil om te beginnen de heer Sterckx gelukwensen met zijn goed gedocumenteerde, evenwichtige en constructieve verslag. Nunca máis! Dat is onze slogan en doelstelling met betrekking tot al die scheepsrampen die ernstige gevolgen hebben voor het milieu, de economie en de mensen zelf, zoals, onder andere, olierampen. We hebben op het gebied van maritieme veiligheid echter nog een lange weg te gaan. Na de ramp met de Erika heeft de Commissie op Europees niveau een hele reeks moedige en op de omstandigheden berekende pakketten maatregelen getroffen - Erika I en Erika II - om dit soort catastrofes in het vervolg te voorkomen. Die maatregelen zouden hebben moeten volstaan om een nieuwe olieramp te verhinderen.
Mevrouw de commissaris: u bent heel moedig geweest en u heeft groot gelijk gehad! Als gevolg van het afkeurenswaardige getreuzel van een aantal lidstaten zijn de pakketten Erika I en Erika II echter pas dit jaar van kracht geworden, en dan nog pas op 23 juli. De Commissie heeft tegen tien landen een procedure moeten inzetten wegens niet-nakoming van hun aanmeldingsplicht. De genoemde maatregelen zijn hoe dan ook te laat van kracht geworden om de ramp met de Prestige te voorkomen en te verhinderen dat de stookolie die dit schip vervoerde de kusten van Galicië en Bretagne blijft vervuilen, daarbij onderweg de kust van mijn regio, Aquitanië, aandoend. De gevolgen zijn iedereen bekend.
We weten nu reeds dat de voorgestelde vergoeding slechts een fractie van de geleden schade zal dekken. Wat een hoop menselijke drama's en slecht geheelde wonden staan hiertegenover! Daarom moeten we snel weten wat er is besloten met betrekking tot de duizenden tonnen stookolie die zich nog steeds in het ruim van de Prestige bevinden. We weten trouwens ook in dit geval nu reeds dat de door het IOPC-Fonds voorgestelde vergoeding slechts een fractie van de geleden schade zal dekken. Ik dring er daarom bij de Commissie en de Raad op aan om al het nodige te ondernemen om een aanvullend Europees Fonds voor de schadeloosstelling van de slachtoffers van olievervuiling door stookolie - het in Erika II voorgestelde COPE-fonds - op te zetten om extra steun te kunnen geven.
Er zijn over de ramp met de Prestige talloze documenten gepubliceerd. Ik noem hier het opmerkelijke rapport van de Franse nationale vergadering. Het Europees Parlement heeft de Europese Commissie tot tweemaal toe gehoord. En dan zijn er nog de lopende onderzoeken. Zowel in Spanje als in Frankrijk lopen rechtszaken om definitief uit te vinden wat er precies gebeurd is en vast te stellen in welke mate de verschillende acteurs in dit drama verantwoordelijk gehouden kunnen worden. Degenen die pleiten voor een onderzoekscommissie naar de ramp met de Prestige, doen dat volgens mij om politieke redenen. We moeten nu juist naar de toekomst kijken en ons op preventie richten. Het gaat niet aan om platvloerse politiek te bedrijven met een zaak die zo pijnlijk ligt. Als Europees afgevaardigde denk ik eerst aan de slachtoffers en aan manieren om een herhaling van deze catastrofe te voorkomen. Ik wil vooral vooruit. Daarom heb ik met instemming van mijn fractie een amendement ingediend, waarin gevraagd wordt om een tijdelijke commissie te benoemen om te kijken of de maatregelen van de pakketten Erika I en Erika II volstaan om nieuwe rampen te voorkomen, en om zo nodig die maatregelen aan te scherpen. Wij hebben nog steeds een groot aantal vragen en dat geldt ook voor de burgers. Het is tijd om daar een antwoord op te geven. Wat is het standpunt van de lidstaten? Hoe veilig zijn dubbelwandige schepen? De heer Sterckx heeft het zojuist gehad over toevluchtsoorden - wat houdt dat precies in? De tijdelijke commissie kan op deze en andere vragen een antwoord verschaffen - dat is de enige taak van die commissie.
Ik hoop dat u zich met betrekking tot zulk een belangrijk onderwerp steeds op de toekomst zult blijven richten en politieke meningsverschillen even laat voor wat ze zijn. Dat is de beste manier om Nunca máis! inhoud te geven.

Piecyk (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, geachte mevrouw de commissaris, geachte rapporteur, om te beginnen wil ik u gelukwensen. Het verslag is erg goed, het is uitstekend, ik zou zelfs bijna willen zeggen dat het de bijbel is voor de toekomstige veiligheid van schepen en veiligheid op zee, mits onze aanmerkingen er nog in worden verwerkt. Het is namelijk een zeer uitgebreid verslag.
We hebben vandaag al gehoord dat de Prestige vertrok vanuit de Baltische staten. Wanneer we Oostenrijk en Luxemburg even buiten beschouwing laten, is het schip dus aan iedere Europese lidstaat voorbijgevaren. Met andere woorden, de ramp had overal kunnen gebeuren! We moeten daarom naast de technische verbeteringen ook de routes veiliger maken. We hebben ook al gehoord dat er in de Oostzee moeilijke vaargebieden zijn, zoals de Kleine Belt. Hier vinden eigenlijk spookvaarten plaats en er gebeuren vrijwel dagelijks bijna ongelukken. Wij vinden daarom dat daar geen schepen meer zonder loods mogen varen. Helaas willen de Russische autoriteiten hieraan niet meewerken. Ik zou dan ook graag zien dat het Europees Parlement de loodsplicht bij de stemming uitdrukkelijk noemt, zodat wij extra druk kunnen uitoefenen op Rusland. De loodsplicht is namelijk heel erg belangrijk.
Het tweede punt is het volgende. Natuurlijk hebben we een noodplan nodig met duidelijke verantwoordelijkheden en redelijke sleepbootcapaciteiten. Misschien kan de commissaris er nog eens over nadenken wat wij in de eerste vergadering over financiële compensaties hebben gezegd, omdat dit de praktische kant van een noodplan eenvoudiger kan maken. Wij mogen niet vergeten dat er in de Europese kustwateren niet alleen scheepsrampen plaatsvinden, maar dat er ook dagelijks wordt 'gerotzooid?. In 2001 zijn 390 illegale olietapijten in de Oostzee geloosd, in de Noordzee 596. Ik vind het heel goed, commissaris, dat u hierover regels hebt opgesteld, zodat we deze kwalijke zaken eindelijk als crimineel kunnen kwalificeren en strafrechtelijk kunnen vervolgen. Een boete is niet genoeg, zoiets mag niet meer uit de kleine kas kunnen worden betaald. Het is een criminele vervuiling van de zee en moet als zodanig worden vervolgd.
Nu is techniek alleen niet doorslaggevend. Ik vond het heel goed dat u in juli procedures wegens schending van het gemeenschapsrecht hebt aangespannen tegen tien lidstaten die nog niet eens de 'Erika?-maatregelen in nationale wetgeving hebben omgezet. Dat is toch te treurig voor woorden. Deze tien lidstaten zouden zich moeten schamen. En het is helemaal bitter dat de huidige voorzitter er ook bij is. Wij hebben havenstaatcontrole en classificatiemaatschappijen nodig. De lidstaten werden daarop niet pas gewezen na het ongeluk met de Prestige. Wij hadden het al bij Erika besloten en u hebt het allemaal zelf ondertekend. Commissaris, ik denk dat u alle steun van het Parlement hebt in de kwesties die al door Parlement en Raad zijn besloten. Dringt u er verder op aan dat deze regels worden omgezet, anders blijft de Raad een bende huichelaars en kunnen we de bevolking geen veiligheid beloven.
Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ook ik wil de heer Sterckx voor zijn uitstekende verslag bedanken. In het verslag wordt aandacht besteed aan zaken die voor de veiligheid op zee van groot belang zijn. De heer Sterckx heeft voor dit verslag veel werk verricht en heeft bovendien samen met de heer Vermeer veel terechte amendementen ingediend die hopelijk de steun van het hele Parlement krijgen.
Bij de vergroting van de veiligheid op zee is het van wezenlijk belang dat men zich aan de al bestaande internationale regelgeving houdt. Landen moeten over duidelijke plannen voor noodsituaties beschikken. Er moeten voldoende reddings- en oliebestrijdingsschepen zijn, zodat die zo nodig snel bij de plaats van het ongeval kunnen zijn en een dergelijke ramp nooit meer kan gebeuren.
Ook ik wil onderstrepen dat maatregelen ter vergroting van de veiligheid op zee die alleen in de Unie worden genomen, niet voldoende zijn. Kwesties van verantwoordelijkheid moeten op mondiaal niveau worden opgelost. Ter vergroting van de veiligheid op zee zijn er wereldomvattende verdragen nodig, die in de Internationale Maritieme Organisatie worden gesloten.
Ook ik wil een voorbeeld geven: het aantal olietransporten uit Rusland via de Finse Golf is zeer snel toegenomen. Tegelijkertijd is de kans op een olieramp in het uit milieuoogpunt zeer kwetsbare Oostzeegebied snel toegenomen. Voor het vervoer op de Oostzee is het van wezenlijk belang dat Rusland wordt betrokken bij alle verdragen inzake de veiligheid op zee.
Het risico wordt nog groter door de zware ijsvorming die zich in de winter in het noordelijke zeegebied voordoet. Ik maak van de gelegenheid gebruik om de commissaris te vragen wanneer de Commissie een ijsclassificatierichtlijn voor de Unie uitvaardigt. Bovendien stel ik voor dat de Commissie een mededeling inzake de ontwikkeling van vervoersnetwerken in het noorden van de Unie voorbereidt, waarin ook kwesties inzake de veiligheid op zee een centrale plaats innemen.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de rampen met de Prestige, de Erika en een hele reeks andere stookolie of chemicaliën vervoerende schepen hebben enorme schade veroorzaakt. Wie zou er na zulke rampen geen grotere veiligheid op zee willen? De in dit verslag uitgesproken intenties zijn heel goed, maar ik zou wel graag willen weten wie de nakoming van de aangenomen resoluties gaat afdwingen. Zijn de Europese instellingen bereid de strijd aan te gaan met de grote oliemaatschappijen en deze maatschappijen het principe dat de vervuiler betaalt op te leggen? Zullen zij voldoende moed kunnen opbrengen om de oliemaatschappijen te verplichten voorzorgsmaatregelen tegen vervuiling te nemen als zulke maatregelen de winstmarge verkleinen? Iedereen weet wat daar het antwoord op is.
Als we naar Frankrijk kijken, dan zien we dat het olieconcern Total de slachtoffers van de Erika maar ten dele schadeloos heeft gesteld. De staat - de belastingbetaler - mag de rest betalen. Er zijn nu twee jaar verstreken sinds het ongeluk met de AZF-fabriek in Toulouse, en Total heeft zijn verantwoordelijkheden nog steeds niet ten volle aanvaard. Deze concerns kunnen vervuilen en het leven verwoesten van duizenden mensen wier bestaan met de zee verbonden is. Bij de ramp met de AZF-fabriek kan men ze zelfs dood door schuld ten laste leggen - maar niemand die ze ter verantwoording roept. Ze trekken ze niets aan van de nationale en Europese wetgeving, omdat ze heel goed weten dat de staat, die geen genade kent jegens de kleine overtreder, onverschillig staat tegenover de veel grotere schade die de grote industriegroepen aanrichten. De kapitein van het schip, de kleine man, is de zondebok, en tegen hem worden sancties ingesteld. Dat is onrechtvaardig, want de werkelijk verantwoordelijken - degenen die van dit ongebreidelde winststreven beter worden, de eigenaars en grote aandeelhouders van de chemische en olie-industrie - worden met rust gelaten. U heeft het al begrepen: dit verslag zit vol goede intenties, maar laten we ons geen illusies maken met betrekking tot de tenuitvoerlegging ervan.

Ripoll y Martínez de Bedoya (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, naar het voorbeeld van alle andere sprekers die tot dusver in deze plenaire vergadering het woord hebben gevoerd, zou ik willen beginnen met de rapporteur, de heer Sterckx, van harte te feliciteren. Ik ben getuige geweest van zijn toewijding, zorgvuldigheid en vastbeslotenheid om alle mogelijke informatie te vergaren, toekomstgerichte oplossingen uit te werken en een punt van overeenstemming te vinden in het interne debat over de Prestige in Spanje. Staat u mij echter toe dat ik enkele bedenkingen formuleer.
Er is hier gesproken over de instelling van een tijdelijke commissie die de oorzaken en gevolgen van de ramp met de Prestige aan een grondige analyse moet onderwerpen met het oog op de toekomst en de maritieme veiligheid. Naar aanleiding daarvan is gesignaleerd dat het, krachtens de Verdragen en het Reglement, ongeoorloofd is thans onderzoek te verrichten en een diepgaande analyse uit te voeren, zelfs al gebeurt dit in het kader van een tijdelijke commissie, aangezien er op dit moment gerechtelijke procedures aan de gang zijn. Naar verluidt is er een gerechtelijk onderzoek gestart in Frankrijk en Spanje en ik kan beamen dat de zaak ook in de Verenigde Staten voor het gerecht aanhangig is gemaakt.
Wij weten ook dat de wil om de werkzaamheden van een dergelijke commissie in goede banen te leiden afhankelijk is van de intenties van elk van haar leden. Wellicht komt er aan de intenties van bepaalde hier aanwezige afgevaardigden en fracties een einde in maart 2004, zodra de uitkomst van de algemene verkiezingen in Spanje bekend raakt. Sommigen zouden hun intenties laten varen als zij - in de veronderstelling dat de Spaanse autoriteiten aansprakelijk worden gesteld en veroordeeld worden - de zekerheid zouden krijgen dat de schade daadwerkelijk zal worden vergoed, hetgeen in het geval van het Koninkrijk Spanje zeer waarschijnlijk is.
Dat strookt echter niet met het streefdoel van dit Parlement. Wij hadden ons immers voorgenomen de oorzaken en de gevolgen van het ongeval met de Prestige te onderzoeken om op basis daarvan toekomstgerichte maatregelen ter bevordering van de veiligheid op zee te ontwikkelen. Dat was de context van dit verslag.
Laat ik hier even in herinnering brengen dat de rapporteur tijdens het laatste debat in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme heeft gezegd dat hij niet begrijpt wat een enquêtecommissie nog zou kunnen toevoegen aan de informatie die hij heeft bestudeerd met het oog op de opstelling van zijn verslag en aan de gegevens die de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme heeft vergaard. Volgens hem zou een enquêtecommissie niet veel verder geraken. In dit verband moet ik u herinneren aan de talloze verplaatsingen, comparities, hoorzittingen, documenten, enzovoorts. Wij weten dat een Deense deskundige de Prestige toestemming heeft gegeven zijn reis voort te zetten ofschoon het schip door hem niet zeewaardig was bevonden; wij weten dat het classificatiebureau zijn plicht niet is nagekomen en de reparaties niet naar behoren heeft gecontroleerd; wij weten dat het schip 174 maal is ingezet voor bunkeractiviteiten en dat het opnieuwkapot is gegaan op de plaatsen waar het gerepareerd was.
Maar dat is van ondergeschikt belang. Het enige dat telt is waarom de beslissing is genomen en door wie. Waarde collega's, ik verzoek u de documenten te lezen. In het verslag van de Spaanse regering, in de door de Spaanse autoriteiten bijgewoonde hoorzitting, in Galicië, enzovoorts, wordt de verantwoordelijkheid bij één persoon gelegd: de directeur-generaal koopvaardij, de hoogste politieke, professionele en technische autoriteit van Spanje, en men heeft dat ook uitdrukkelijk erkend. Bovendien heeft de havencommandant van Brest verklaard dat hij het schip heeft aangeraden van koers te veranderen en dat het in ieder geval niet in een vluchthaven had kunnen worden opgevangen omdat het op het punt stond in tweeën te breken. Maar dat doet er kennelijk allemaal niet toe, waarde collega's.
Wij hebben hier duidelijk te maken met een politiek debat waarin de zoektocht naar de waarheid geen vooraanstaande plaats inneemt. Gelet hierop pleit ik voor een toekomstgerichte oplossing, voor concrete maatregelen inzake maritieme veiligheid. Ik zie het nut niet in van een louter intern debat waaraan zoals gezegd voor velen in maart 2004, na de verkiezingen, een einde zal komen.
Ik verzoek de heer Sterckx dan ook een voor iedereen aanvaardbare formule te vinden waarmee de Europese maritieme veiligheid op doeltreffende wijze kan worden gewaarborgd, zonder dat wij ons vastbijten in een intern debat.

Paasilinna (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik steun dit verslag over de Prestige. Het is belangrijk.
De Oostzee is vanaf volgend jaar praktisch een binnenzee van de Unie; een zee waarvan het water slechts eens in de kwart eeuw wordt ververst en die uitzonderlijk gevoelig is voor olierampen. In een uithoek van de Finse Golf wordt nu al de tweede oliehaven gebouwd, wat een gevaar betekent voor de veiligheid van de hele zee. Vergeet u niet dat men daar soms door pakijs van 20 meter hoog moet varen! Tegelijkertijd neemt het veerbootverkeer tussen Helsinki en Tallinn toe en hebben wij nu dus snel het voorstel inzake vervoersregelingen in deze zee nodig, dat de commissaris heeft beloofd. In de Oostzee wordt straks honderd miljoen ton olie vervoerd en alle Oostzeelanden beschikken over een zuiveringscapaciteit voor het opruimen van slechts 10.000 ton olie ofwel de hoeveelheid van één tank van één schip, wat overeenkomt met 0,1 promille van de totale hoeveelheid. Op die manier bestaat het concrete gevaar van grote ongelukken. Afgelopen winter vonden er al botsingen plaats: schepen voeren tegen elkaar aan.
Het uit de vaart halen van enkelwandige schepen mag niet zo veel vertraging oplopen als nu lijkt te gaan gebeuren. Voor ons is de situatie zodanig, dat het nu meteen en niet over enkele jaren moet gebeuren. In de Oostzee moeten ook speciale zones zijn waarin deze schepen alleen onder begeleiding van een escorteschip, bijvoorbeeld een loodsboot met een oliebestrijdingscapaciteit, mogen varen. Er moet ook hulp komen van ijsbrekers. Veel schepen die naar Russische havens voeren, beschikten helemaal niet over die hulp, om nog maar te zwijgen van de koopvaardijschepen die daar wekenlang zonder die hulp door het ijs werden meegevoerd.
Wij hebben meer steun en inzet van de Commissie nodig. Ik sta achter de oprichting van een tijdelijke onderzoekscommissie die zich met deze kwestie bezighoudt.

Pex (PPE-DE).
Voorzitter, Commissaris, collega's, ook ik wil graag eerst van de gelegenheid gebruik maken om de rapporteur te feliciteren met het vele en goede werk dat hij heeft geleverd. Het verslag is een evenwichtige evaluatie van de gebeurtenissen rond de ramp met de Prestige en bevat goede aanbevelingen om in de toekomst genoemde problemen te voorkomen dan wel beter te kunnen beheersen. Terecht zegt de rapporteur vandaag in het debat dat het gaat om de veiligheid op zee, vandaag en in de toekomst. Ik zie het altijd als een probleem bij het bespreken van een onderzoeksverslag dat het een soort achteraf praten lijkt en wordt over wat er voorkomen had moeten worden. De roep om nieuwe regels en maatregelen is een logisch gevolg. Groot is het gevaar dat het daarbij blijft. Dat gevaar ligt bij het onderwerp van veiligheid op zee ook op de loer. Ik kom daar straks op terug.
Een groot probleem bij de maritieme veiligheid is niet zozeer het ontbreken van een internationaal juridisch kader, maar veeleer de handhaving van de regels en de opsporing van overtredingen. De rapporteur stelt terecht vast dat de Erica-wetgeving de ramp met de Prestige niet heeft kunnen vermijden, terwijl die ramp pijnlijk genoeg overeenkomt met die van de Erica. Preventie is van het grootste belang. Het aanscherpen van de regels is onvermijdelijk, al moet naar mijn mening vooral kritisch gekeken worden naar de implementatie van de reeds bestaande wetgeving. Een snelle en volledige invoering en vooral een strenge handhaving van deze regelgeving door de lidstaten dient dan ook voorop te staan. Ik vind dan ook dat het de rol is van het Parlement om deze kwestie aan te kaarten bij de Raad en ik vertrouw uiteraard op de steun van de Commissie, maar ik vrees dat juridische procedures in deze niet helemaal helpen, omdat ze zo lang duren.
Van groot belang is het aanwijzen van vluchthavens, evenals het benutten van opvanginstallaties in de havens voor overtollige olie, waarbij adequate en binnen de Europese Unie uniforme betalingsregelingen voor doelmatig gebruik een voorwaarde zijn. Van dat laatste is geen sprake en dat leidt tot grote problemen en een gering gebruik van die installaties.
Verder denk ik aan een preventiemaatregel zoals het monitoren van gevaarlijke situaties en overtredingen door middel van een uitgebreidere toepassing van voice-data recording-systemen. Deze bieden mogelijkheden voor preventie, monitoring en beoordeling van de situatie achteraf. En last but not least de strafrechtelijke sancties met een afschrikkende werking. Het Commissievoorstel inzake strafrechtelijke sancties voor milieumisdrijven, waarvoor ik rapporteur ben, sluit nauw aan op het verslag-Sterckx. Ook al staan in mijn verslag de illegale lozingen centraal, de gevolgen zijn betreurenswaardig genoeg hetzelfde.
Mijn eerder geuite vrees dat het bij praten blijft, is helaas terecht. Direct na de ramp met de Prestige riepen de regeringsleiders om maatregelen en sancties. Waar is nu de actiebereidheid? Nu de voorstellen er liggen, zien we een zeer gebrekkige implementatie van de maatregelen in de lidstaten en ervaar ik dat de Raad van ministers de invoering van strafrechtelijke sancties unaniem afwijst. Ik werk dus eigenlijk aan een verslag voor niets. Vraag voor de komende weken is, hoe de Commissie en het Parlement de Raad tot een consistent beleid kunnen bewegen. Een openbaar debat met de Raad zou een goed begin zijn. Gelukkig zei de Commissaris: ik wil niet aan de zijlijn staan. We staan te kijken naar een wedstrijd, mevrouw de Commissaris, waarbij de spelers stil lijken te staan. Uit het voorgaande blijkt dat ik voor actie ben en daarom voel ik niet veel voor de amendementen die zijn ingediend ten gunste van het instellen van een onderzoekscommissie over gebeurtenissen in het verleden. Zoals ik al gezegd heb, moet er niet meer worden onderzocht, maar moet uitvoering worden gegeven aan implementatie van voornoemde maatregelen. Er is behoefte aan een task force.

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer Sterckx, om te beginnen sluit ik mij aan bij de felicitaties die u hier vandaag hebt gekregen. Ik wil u er eerst en vooral even aan herinneren dat de leden van mijn fractie die u hier vandaag gelukwensen, uw verslag ten volle gesteund hebben in de commissie, terwijl vele anderen die u hier thans feliciteren in de commissie een negatieve stem hebben uitgebracht of zich van stemming hebben onthouden. U moet er met andere woorden rekening mee houden dat de felicitaties van mijn fractie oprecht gemeend zijn. Samen met de vorige sprekers feliciteer ik ook onze commissaris, mevrouw Loyola de Palacio, die sinds haar benoeming tot Europees commissaris bij de werkzaamheden ter bevordering van de maritieme veiligheid blijk heeft gegeven van nauwkeurigheid, efficiëntie en professionaliteit.
Volgens mij heeft de huidige toestand niets meer te maken met vroeger. Er is heel wat veranderd en er zijn zeer waardevolle voorstellen uit de bus gekomen. Zoals hier al is gezegd, presenteert u in uw verslag 112 belangrijke kwesties.
Wij mogen evenmin voorbijgaan aan de diepgaande wijziging die zich in de tot dusver zo goed als onaantastbare IMO heeft voorgedaan. Er zijn corridors geopend en van Schotland tot de Algarve zijn er kwetsbare maritieme zones vastgesteld die voor speciale bescherming in aanmerking komen. In concreto betekent dit dat de bevoegde autoriteiten 48 uur van tevoren in kennis moeten worden gesteld van de doorreis van schepen die gevaarlijke goederen vervoeren.

Ofschoon wij op de goede weg zijn, moeten wij ons afvragen of deze maatregelen toereikend zijn. Zoals de commissaris hier ook steeds doet, herinner ik u eraan dat de ramp met de Prestige voorkomen had kunnen worden als de Erika-pakketten die zij ons heeft voorgelegd zouden zijn goedgekeurd. Dat lijkt mij een fundamenteel punt, dat wij niet uit het oog mogen verliezen, aangezien juist de eerbiediging van de regelgeving in dit verband doorslaggevend is.
Mijns inziens is het aan dit Parlement om erop toe te zien dat de wetgeving in de verschillende lidstaten wordt nageleefd. Wij moeten nagaan of deze voorstellen daadwerkelijk worden uitgevoerd en of zij beantwoorden aan de behoeften. Hier is waakzaamheid geboden. Daarom denk ik dat wij voortdurend op onze hoede moeten zijn en permanent moeten samenwerken, ook met de Commissie. Waarde collega's, dat is mijns inziens wat de burgers, en met name de Galiciërs, die deze gevolgen meer dan wie ook aan den lijve hebben ondervonden, verwachten van hun vertegenwoordigers in het Parlement.
Vandaar ons voorstel om een specifieke commissie in te stellen en deze te belasten met een duidelijk, positief mandaat, namelijk met de follow-up van de bestaande wetgeving en de versterking van de maritieme veiligheid, waarbij de correcte naleving van alle van toepassing zijnde voorschriften moet worden gewaarborgd. Dit is volgens mij een element dat niet mag ontbreken. Ik vertrouw erop dat de heer Sterckx hiermee rekening zal houden.
Ik ga hier uiteraard niet herhalen wat anderen voor mij al hebben gezegd, maar het ziet er inderdaad naar uit dat sommigen de onderhavige procedures willen laten aanslepen, wellicht om de acties die wij hier voorstellen te blokkeren en de toekenning van de schadevergoeding op de lange baan te schuiven. Het is overigens niet uitgesloten dat met een ander soort debat, waarin geopteerd wordt voor enquêtecommissies, belangen worden behartigd die hier als maffiapraktijken zijn aangemerkt, ten voordele van de oliemaatschappijen. Door twijfel te zaaien over de aansprakelijkheidskwestie spelen wij andere partijen, die ook schuld aan het gebeuren hebben, in de kaart.
Kortom, wij kunnen ons met onze acties niet opwerpen als rechters. Het is niet aan ons om iemand al dan niet schuldig te verklaren. Daartoe zijn wij niet bevoegd. Bovendien wordt in artikel 193 van het Verdrag en in het Reglement van dit Parlement bepaald dat dit Parlement geen enquêtecommissie mag instellen wanneer de vermeende inbreuken reeds het voorwerp uitmaken van een gerechtelijke procedure, zoals hier het geval is.
Het is de taak van het Parlement om winstbejag en gewetenloze handelspraktijken uit te bannen, die ten koste gaan van het mariene milieu en de mariene rijkdommen. De Fractie van de Europese Volkspartij verbindt zich ertoe deze belangen te behartigen en schepen die niet aan de veiligheidsnormen voldoen uit de vaart te nemen.
Geachte afgevaardigden, ik wil eindigen met te zeggen dat de Galiciërs zeker niet aan hun lot zijn overgelaten. De regering van Galicië, de regering van Spanje en ook de Europese Commissie hebben Galicië op geen enkel moment in de steek gelaten. Ik wijs er overigens op dat de regerende Spaanse Volkspartij tijdens de recente regionale verkiezingen, zoals de heer Sterckx zelf heeft kunnen vaststellen, in de zogenaamde nulzone, in Muxía, de meerderheid heeft behaald en daar dus nog altijd regeert. De burgers zijn echt niet dom.
Tenslotte wil ik nog onderstrepen dat er op dit moment in Galicië in alle visserijgebieden, langs de hele kust, gevist mag worden. Bovendien worden in het kader van het plan Galicië, dankzij de vrijgevigheid van de regeringen van Spanje en Galicië, de nodige middelen ter beschikking gesteld om de bestaande problemen te verhelpen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe enkele volkomen onjuiste veronderstellingen te corrigeren die alleen maar voor verwarring zorgen. De Spaanse Volkspartij heeft tijdens de jongste verkiezingen het onderspit gedolven over de gehele kustlijn van Galicië, Asturias, Cantabrië en Baskenland, en in het bijzonder langs de Galicische kust ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Moreira da Silva (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik feliciteer de rapporteur met zijn uitstekend verslag en de commissaris met haar volhardende werk op dit gebied.
Nu er bijna een jaar is verstreken sinds het ongeluk met de Prestige, heeft het zin een balans op te maken en lessen te trekken. Ten eerste is het, wat het milieu betreft, terecht om de inspanningen van de Spaanse autoriteiten - met de waardevolle bijdrage van de vissers en duizenden vrijwilligers - te erkennen. Hoewel er hard gewerkt is aan het oppompen van de stookolie, het zo klein mogelijk houden van de risico's, het schoonmaken van de kust en het herstel van de ecosystemen, stroomt er helaas nog dagelijks stookolie weg.
Ten tweede valt het te betreuren dat, een jaar na dato, het onderzoek naar de verantwoordelijkheid voor het gebeurde zo bescheiden is. Er moet niet alleen onderzoek worden gedaan naar de verantwoordelijkheid, en de vervuiler moet niet alleen worden veroordeeld en bestraft, maar er moeten ook op andere niveaus verantwoordelijkheden worden vastgesteld. In de eerste plaats de verantwoordelijkheid van degenen die toezicht hadden moeten uitoefenen en die dat niet hebben gedaan. In de tweede plaats de verantwoordelijkheid van degenen die wel toezicht hebben uitgeoefend maar niet hebben gereageerd. En ten slotte de verantwoordelijkheid van degenen die moesten zorgen voor het crisisbeheer. Het vaststellen van de verantwoordelijkheden is essentieel, hoe lastig dat ook mag zijn. In plaats van nu nog een tijdelijke commissie voor de Prestige in te stellen, zouden wij als Parlement net als vandaag elke dag onze democratische controlebevoegdheden moeten uitoefenen.
Ten derde ben ik wat betreft de wetgeving verheugd over de voorstellen van de Commissie die erop gericht zijn de termijnen voor de uitvoering van de pakketten Erika I en Erika II te bekorten. Het is nu aan de lidstaten om te zorgen voor een snelle en volledige nakoming van de regelgeving met betrekking tot het verbod op enkelwandige schepen, strikter toezicht op de schepen in de havens, controlesystemen, de lijst met vluchthavens en noodplannen bij ongelukken.
Naast deze initiatieven is het echter essentieel verder te gaan en nieuwe regels toe te passen: vaarroutes verder uit de kust, inspectie van schepen met gevaarlijke lading binnen de 200 mijlszone, een gedragscode voor fabrikanten en reders, een Europese vloot voor oliebestrijding, en minimumeisen voor bergings- en preventieapparatuur. Tot slot is het van wezenlijk belang het internationale zeerecht te herschrijven, aangezien dat duidelijk uit de tijd is.

García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het vreselijke ongeval met de olietanker Prestige voor de kust van Galicië en de enorme schade die deze ramp heeft toegebracht aan de bevolking, het land, de zee en de mariene ecosystemen van de getroffen regio hebben in het Europees Parlement een doeltreffend en bovenal ook praktisch antwoord gekregen in het verslag van de heer Sterckx. De 112 voorstellen van de rapporteur, die gebaseerd zijn op een uitputtende hoeveelheid informatie, zijn volkomen up-to-date. Bovendien voorzien zij in een lange reeks acties waarmee zo spoedig mogelijk bescherming moet worden geboden tegen gevaarlijke maar vermijdbare ongevallen zoals dat met de Prestige - en eerdere soortgelijke rampen - die veroorzaakt worden door schepen zoals de Prestige en zijn voorgangers die in uitermate precaire en ronduit schandalige omstandigheden gevaarlijke ladingen vervoeren zonder de maritieme veiligheid te eerbiedigen.
Daarom zijn er internationale en nationale maatregelen nodig, maar nog belangrijker is dat de wetgeving ook daadwerkelijk wordt afgedwongen en van meet af aan naar de letter wordt nageleefd. Met het oog hierop is het onontbeerlijk dat er strikte controlemaatregelen ten uitvoer worden gelegd en dat de sancties onverbiddelijk worden toegepast.
In dit verband ben ik van oordeel dat amendement 12, waarin verschillende afgevaardigden namens de Fractie van de Europese Volkspartij aandringen op een onderzoek naar de toepassing van de pakketten Erika I en II, een nuttige aanvulling kan zijn op de maatregelen die in het verslag-Sterckx worden voorgesteld. Bovendien wordt hierdoor in zekere zin ook recht gedaan aan de enorme steun die wij op dit gebied van de Commissie, en met name van de commissaris, hebben gekregen.
Ik denk niet dat amendement 11 van de heer Sterckx een verbetering van zijn verslag inhoudt. Hij leent zich daarmee voor een spel waaraan op de dag van de Spaanse verkiezingen een abrupt einde zal komen, zoals de heer Ripoll terecht heeft gesignaleerd.
Wij willen niet dat zich nog meer soortgelijke rampen voordoen. Het milieu, dat in vele gevallen voor de bevolking een bron van economische en sociale stabiliteit is, moet geëerbiedigd en beschermd worden. Wij willen het Europees Parlement niet beroven van het recht en de plicht om politieke controle uit te oefenen. Het spreekt vanzelf dat het tragische ongeval met de Prestige zich onder geen beding mag herhalen. Er moet echter ook paal en perk worden gesteld aan andere praktijken die onze zeeën dag aan dag, druppel voor druppel, verontreinigen - vaak zonder dat degenen die hier nu moord en brand schreeuwen, een vin verroeren.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, helaas heeft de Europese Unie weinig lering getrokken uit de ramp met de Erika, waarbij 13.000 ton olie weglekte voor de kust van Bretagne. Als het oorspronkelijke Erika-maatregelenpakket van de Commissie ten uitvoer was gebracht, zouden enkelwandige tankers als de Prestige al voor 2002 zijn vervangen.
De ramp met de Prestige brengt hiaten in de implementatie van de Europese wetgeving aan het licht, alsook het ontbreken van een adequaat Europees reactiemechanisme. Dit heeft de gevolgen voor het milieu verergerd.
De Spaanse regering werd destijds bekritiseerd omdat zij het gehavende schip naar volle zee sleepte. Hiermee negeerde zij het advies van experts die stelden dat het schip naar een beschutte baai of haven moest worden gebracht, waar men de weglekkende olie onder controle kon houden. Ironisch genoeg brengt het verslag van de heer Sterckx naar voren dat noch Frankrijk noch Spanje zes maanden later een lijst met toevluchtsoorden en noodplannen had ingediend bij de Commissie, zoals de Europese wetgeving voorschrijft.
Het incident met de Prestige had bekeken moeten worden vanuit de optiek dat het plaatsvond in Europese wateren, met mogelijk verwoestende gevolgen voor ons milieu en voor de Europese visserijsector. Milieurampen van deze omvang onderstrepen de behoefte aan een Europese kustwacht. We kunnen er simpelweg niet op vertrouwen dat individuele lidstaten dit soort situaties alleen aankunnen.
Ik voer al een aantal jaren campagne voor de oprichting van een Europese kustwacht. De Europese burger maakt zich zorgen over de vervuiling van de zee, maar ook over het feit dat onze kustwateren door de georganiseerde misdaad worden gebruikt voor het smokkelen van wapens, drugs, sigaretten en mensen. Bovendien moeten we, gezien het huidige geopolitieke klimaat en de toegenomen dreiging van terroristische aanvallen die vanaf Europese wateren worden ingezet, bedenken hoe we een dergelijke aanval het beste kunnen afwenden. Europese leiders doen vaak hun best om de EU een zinvollere plaats te laten innemen in het dagelijks leven van hun burgers. Met het oprichten van een Europese kustwacht zouden ze daar op een concrete manier aan bijdragen, aangezien ze zo kunnen inspelen op de zorgen van degenen die zij en wij vertegenwoordigen.
Daarom verwelkom ik het voorstel van de rapporteur tot oprichting van een Europese kustwacht, net als het soortgelijke pleidooi dat de fungerend voorzitter van de Raad, Silvio Berlusconi, recentelijk heeft gehouden. De tijd is rijp om dit idee ten uitvoer te brengen. Het is tijd voor daden.
Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil collega Dirk Sterckx voor zijn grondige werk bedanken. Het ongeluk met de Prestige, dat tien maanden geleden plaatsvond, heeft een uitzonderlijk grote economische en ecologische ramp veroorzaakt. Om te voorkomen dat zoiets ooit nog eens gebeurt, is een benadering als deze nodig. Het is noodzakelijk de oorzaken van het ongeval te analyseren en daaruit politieke conclusies te trekken. Wel moet gezegd worden, dat het grootste deel van de nodige regelgeving ter bevordering van de veiligheid op zee al bestaat. De maatregelen in het kader van de twee Erika-pakketten hadden het ongeluk met de Prestige kunnen voorkomen.
De veiligheid op zee kan worden verbeterd als men zich aan de bestaande internationale regelgeving houdt. De belangrijkste voorwaarde is dat de lidstaten de aangenomen Erika-pakketten zo snel mogelijk in de nationale wetgeving opnemen en strikt op de toepassing ervan toezien. De controle op het respecteren van de internationale regelgeving is ook van groot belang. De Commissie zou de herziening van het Zeerechtverdrag van de VN, waar het Parlement veel voorstellen voor heeft, aanhangig moeten maken.
Volgens het Zeerechtverdrag van de VN kan een kuststaat geen invloed uitoefenen op de vaart van schepen die onder de vlag van een ander land en buiten de territoriale wateren varen. Het verdrag komt niet overeen met de huidige werkelijkheid van het zeevervoer. De Commissie moet snel een onderhandelingsmandaat van de Raad krijgen. Een kuststaat bevindt zich in de beste positie om toezicht te houden op schepen die voor zijn kust varen en moet in uitzonderingsgevallen bepaalde bevoegdheden krijgen. Alleen op die manier kunnen wij derde landen en schepen zonder thuishaven bij dezelfde doelstelling betrekken. Ook moeten wij de beoordeling van grensoverschrijdende milieueffecten verbeteren. Dat is vooral bij de bescherming van zeeën een belangrijk instrument.
Elk ongeval met olie is een ramp die wij ons niet kunnen permitteren. Bovendien moet geconstateerd worden dat er in de Europese Unie bepaalde zeer kwetsbare zeegebieden zijn, zoals de Oostzee, waarvoor een ongeval catastrofaal zou zijn. Zelf heb ik voorgesteld dat de Europese Unie lid wordt van de Arctische Raad. Het lidmaatschap van de Europese Unie van de Arctische Raad zou de Euro-atlantische consensus op milieugebied versterken en zou de Europese Unie een belangrijk forum geven voor de bescherming van onder andere de noordelijke maritieme natuur.

De Voorzitter.
Voor ik opnieuw het woord geef aan de Commissie, heeft de rapporteur, op grond van artikel 121, lid 4 van het Reglement, het woord gevraagd. Ik geef het hem met plezier.

Sterckx (ELDR)
Voorzitter, ik zou de Commissaris een vraag willen stellen in verband met hetgeen zij zojuist gezegd heeft over de Viking. Voor zover mij bekend, werd de Viking geen toegang tot een vluchthaven geweigerd. Het schip is naar Rotterdam gegaan, omdat het een dubbelwandig schip is dat dieper was komen te liggen omdat de dubbele wand vol water gelopen was. Het schip is dan op eigen kracht naar Belgische wateren gevaren, hetgeen eigenlijk ook al tegen de regels is, en werd niet binnengelaten, noch in Zeebrugge, noch in Oostende. De eigenaar wilde geen contract met de berger afsluiten. Er was dus een probleem. Dat is de informatie waarover ik beschik. Het zou misschien interessant zijn als een tijdelijke commissie ook een onderzoek instelt naar incidenten die niet op een ramp zijn uitgelopen. Daaruit kunnen we namelijk veel leren over hoe we de zaken beter zouden kunnen regelen. Ik denk evenwel dat de Belgische autoriteiten in het geval met de Viking niet het soort fouten gemaakt hebben dat we in het onderhavige geval kunnen constateren.

De Palacio
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil u allereerst dankzeggen voor uw interventies, die ik zeer interessant vond.
Laten we eerlijk zijn. Lange tijd bestond het beste beleid voor maritieme veiligheid in de Europese Unie in het ontbreken daarvan. Ik heb het nu alleen over de afgelopen vijftien jaar voor de transportsector, want sindsdien hebben we de Europese Akte - en dus kunnen we besluiten bij meerderheid van stemmen. En ik zal me beperken tot de spectaculairste gevallen: 1987: de Casón, Europa, chemische producten, 23 doden; 1989: de Exxon Valdez, Verenigde Staten, 40.000 ton verloren; 1991: de Haven, Europa, 144.000 ton stookolie; 1992: de Mar Egeo, Europa, 74.000 ton ruwe olie; 1993: de Braer, Europa, 85.000 ton verloren; 1996: de Sea Empress, 70.000 ton verloren, ook in Europa; 1997: in Japan stroomt 19.000 ton ruwe olie uit de Nakhodka; 1999: de Erika verliest 20.000 ton zware stookolie in Europa en in 2002, de Prestige, ook in Europa, 63.000 ton zware stookolie.
Dames en heren, het is duidelijk dat we in 1987 (de Casón), 1991 (de Haven), 1992 (de Mar Egeo), 1993 (de Braer) en in 1996 (de Sea Empress) nationale en regionale regeringen en een Europese regering hadden. Er was een Commissie, er was een Parlement en er was een Ministerraad, en er gebeurde niets. Zo gaan die dingen, dames en heren. We moesten wachten tot 1999, met de huidige Commissie en dit Parlement, voordat er maatregelen genomen werden.
In 1981, onmiddellijk na het vergaan van de Exxon Valdez, vaardigde de Verenigde Staten de OPA (Oil Pollution Act) uit; hadden wij hier in Europa, in 1987, 1991 of 1992 hetzelfde gedaan, dan hadden we zeker de ongevallen met de Braer, de Sea Empress, de Erika en de Prestige, om alleen de ernstigste te noemen, kunnen voorkomen.
Dames en heren, we moeten nieuwe ongevallen tegengaan. Dat moet op twee manieren gebeuren: door preventie en door bestrijding van de ramp als die hij zich voordoet. Het verslag van de heer Sterckx is zeer volledig, en ik heb hem er geluk mee gewenst.
We moeten met de ervaring die we nu hebben (met de Erika en de Prestige) ongelukken in de toekomst kunnen voorkomen en verder aan de Internationale Maritieme Organisatie een aantal spelregels voorleggen waarmee we een dergelijke gebeurtenis overal op aarde kunnen vermijden. Ik vind het onverdraaglijk dat we andere zeeën op de wereld vervuilen.
Dames en heren, ik wil kort antwoorden op een paar vragen. Zoals uit het verslag van de heer Sterckx duidelijk blijkt, zijn dubbelwandige rompen wel een verbetering, maar geen oplossing. Er moet gezocht worden naar maatregelen die de veiligheid vergroten. Verder controleren en analyseren wij de veroudering van die tankers, waarbij weer andere problemen naar voren komen die van nabij in de gaten gehouden moeten worden; we zullen ook een maximale levensduur moeten invoeren en vanaf een bepaald moment een systeem van bewaking en keuring moeten instellen.
Ten tweede: wat een Europese kustwacht betreft, ben ik het geheel eens met het Europees Parlement, maar we moeten ook weten waar we staan. We hebben de eerste stappen gezet, met behulp van het agentschap, naar een betere coördinatie van de procedures en bevoegdheden voor beheer en berging voor ieder land van de Europese Unie.
Ten derde wil ik het hebben over het verwijderen van de olie uit het wrak. De Commissie is streng op dit punt en ik kan zeggen dat de Spaanse regering haar vaste wil heeft getoond en van plan is tot opruiming over te gaan.
Ten vierde is er de kwestie van de oliebestrijdingsvloot. Een van de interventies ging over 'blusboten?. Daar werken we aan, en we vragen uw steun voor wijzigingen in de bevoegdheden van het agentschap en de begroting van volgend jaar.
Ten vijfde heb ik zelf gesproken over het sociale aspect, over het belang van een gemeenschappelijke voertaal op alle schepen en natuurlijk ook over de communicatie met externe controlesystemen. We hebben hierover gesproken en we werken aan een duidelijk voorstel inzake het toekomstige pakket Prestige II of Erika IV.
Ten zesde kan men niet langer beweren dat nu nog hetzelfde zou kunnen gebeuren zoals drie of vier jaar geleden met de Erika, of zelfs maar zoals een jaar geleden met de Prestige, en wel om twee redenen. Eén: omdat we zeer dringend maatregelen genomen hebben die al met voorrang worden uitgevoerd. En twee: omdat delen van de pakketten Erika I en Erika II al van kracht zijn en bijvoorbeeld de landen die nog geen havenstaatcontroles uitvoerden, verplichten dat wel te doen. Het komt erop neer dat we de nakoming van hun verplichtingen opeisen voor het Hof van Justitie in Luxemburg.
Dames en heren, over het Oostzeegebied heb ik verschillende interventies gehoord en ik begrijp uw bezorgdheid. Ik ben bezorgd over de Oostzee en andere binnenzeeën, zoals de Zwarte Zee die al een Europese kust heeft en op het punt staat een zee van de EU te worden, en de Middellandse Zee, die dat al is. Dat zijn ook binnenzeeën met belangrijk olietankerverkeer, waar een vervuilingsramp veel rampzaligere gevolgen zou hebben dan in de Oostzee, want in die zeeën zijn regeneratie, reiniging en herstel van het water veel moeizamere processen. In dit verband werken we samen met onze Russische buren, met hun sleutelrol in het Oostzeegebied en als grote olie-exporteurs, aan de verbetering van de veiligheid en de garanties en aan het opzetten van een systeem van scheepvaartcontrole. Dat is van essentieel belang, in ieder geval voor schepen met potentieel gevaarlijke stoffen aan boord. En naar mijn idee niet alleen voor die schepen maar ook als eerste stap voor de veerboten met hun passagiers.
Wat betreft de kapitein: de rechterlijke beslissingen worden, in het land dat ik het beste ken, genomen door rechters, en die zijn onafhankelijk. Noch de Spaanse, noch de Europese of de regionale autoriteiten hebben daar iets te zeggen. Dat beslissen de dienstdoende rechters, en ik verzeker u dat die bijzonder gehecht zijn aan hun onafhankelijkheid.
Bijna een jaar geleden zagen we beelden van welhaast epische aard: zeelieden uit de Galicische rias boden het hoofd aan wat een onvermijdelijke catastrofe leek en streden met alle middelen, het geluk incluis, om een zwarte vloedgolf te stoppen, die zich voorgoed dreigde vast te zetten in de rijke Rias Bajas, een bron van leven en biodiversiteit in Europa. En ze wonnen het gevecht, met een indrukwekkende inspanning. Er waren geen vaste werktijden. Het enige dat telde voor die mensen was het winnen van het gevecht met de zee. Ik weet dat omdat ik met verschillenden van hen gesproken heb, en ik weet dat velen van u dat ook gedaan hebben.
Als eerbetoon aan deze zeelieden, die hebben laten zien wat voor moed ze hebben, als eerbetoon aan de duizenden vrijwilligers die daar al die tijd gewerkt hebben, en aan de overduidelijke bezorgdheid en solidariteit in heel Europa met een tragedie zoals die van de Prestige, wil ik u zeggen dat dit nooit meer mag gebeuren.
Dames en heren, ik verzoek u dit alles in de toekomst in het oog te houden. De verwaarlozing heeft te lang geduurd, er is te lang niets gedaan, terwijl we juist wel iets moeten doen. U, dames en heren, vanuit uw verantwoordelijkheden; de Commissie vanuit de hare, en de Raad evenzo. En we moeten slagen. U heeft nog een paar maanden te gaan.
In die maanden kunnen we bijvoorbeeld spoed zetten achter de strafrechtelijke verantwoordelijkheid. Ik hoop dat ons dat nog lukt. We kunnen bijvoorbeeld ook de Raad ervan overtuigen dat hij geen unanimiteit van ons moet eisen bij het als strafbaar aanmerken van de vervuiling van de zee. Dat is de wens van de Commissie. Ik hoop dat u dat streven steunt. Er is een heel stel positieve zaken waarvoor we ons moeten en kunnen inzetten.
U kunt altijd op mij rekenen in de strijd om te voorkomen dat rampen zoals deze zich herhalen, en ik hoop dat ik op u allen kan blijven rekenen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank voor uw woorden, mevrouw de commissaris.
Ook ik wil me aansluiten bij alle collega's die de heer Sterckx, de rapporteur, hebben gefeliciteerd met de kwaliteit van zijn werk.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag (A5-0295/2003) van de heer Mombaur, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen tot veiligstelling van de aardgasvoorziening [COM(2002) 488 - C5-0449/2002 - 2002/0220(COD)];
het verslag (A5-0297/2003) van de heer Karlsson, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende coördinatie van de maatregelen met betrekking tot de continuïteit van de voorziening met aardolieproducten [COM(2002) 488 - C5-0448/2002 - 2002/0219(COD)];
het verslag (A5-0293/2003) van de heer Karlsson, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad houdende intrekking van Richtlijnen 68/414/EEG en 98/93/EG van de Raad houdende verplichting voor de lidstaten van de EEG om minimumvoorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten in opslag te houden, alsmede Richtlijn 73/238/EEG van de Raad betreffende de maatregelen ter vermindering van de gevolgen van moeilijkheden bij de bevoorrading met ruwe aardolie en aardolieproducten [COM(2002) 488 - C5-0489/2002 - 2002/0221(CNS)].

De Palacio
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het voorstel dat we nu gaan bespreken heeft met een ander soort activiteiten te maken, maar heeft eveneens met energie te maken. We hebben het over de voorstellen aangaande de continuïteit van de voorziening met aardolieproducten en aardgas.
Het voorstel wordt opgenomen in het verlengde van het groenboek, met als doelstelling over te gaan van constatering naar actie. Met het voorstel over de aardolie wordt getracht, de Europese Unie de middelen te verschaffen waarmee zij eensgezind en geloofwaardig kan handelen, zonder problemen bij de voorziening met aardolie, en op een zodanige wijze dat situaties die de economie, de maatschappij of de marktwerking kunnen verstoren, op de juiste wijze worden opgelost.
Om de Europese Unie in staat te stellen doeltreffend op te treden in deze omstandigheden, moet aan drie vereisten worden voldaan. Ten eerste, de invoering van een authentiek communautair besluitvormingsproces aangaande het gebruik van veiligheidsvoorraden, vooral in crisissituaties.
Ten tweede is een adequate definitie nodig van de omstandigheden waaronder de veiligheidsvoorraden aan aardolie vrijgegeven kunnen worden. De huidige normen, zowel nationaal als communautair, zijn vaak gebaseerd op het idee dat veiligheidsvoorraden een instrument vormen dat alleen wordt gebruikt als er reeds een ernstig tekort aan aardolie bestaat. In dit opzicht ben ik verheugd over de ontwikkeling bij het Internationaal Energieagentschap, waardoor nu ook rekening gehouden kan worden met de zekere risico's van de verstoring in de voorziening.
Ten derde moeten wij beschikken over geloofwaardige en zichtbare veiligheidsvoorraden. In veel landen zijn de veiligheidsvoorraden eigendom van oliemaatschappijen en wordt daarbij geen verschil gemaakt met de eigen bedrijfsvoering. Op die manier weten wij vandaag de dag niet exact over hoeveel veiligheidsvoorraden we beschikken. Sterker nog, we hebben een boekhoudsysteem voor die reserves dat, zoals u weet, anders is dan bijvoorbeeld dat van het Internationaal Energieagentschap.
Als het om aardgas gaat, is het doel van de richtlijn, kort samengevat, het garanderen van de continuïteit van de dagelijkse en effectieve voorziening in een concurrerende omgeving. Zo ontstaat een vangnet voor de langetermijnleveringscontracten en wordt de communautaire solidariteit versterkt in zeer uitzonderlijke crisissituaties, die op nationale schaal niet meer succesvol op te lossen zijn.
De tweede richtlijn over de interne markt voor aardgas zal de vorming van een Europese aardgasmarkt completeren. Daardoor zullen alle afnemers, zowel de huishoudens als het midden- en kleinbedrijf hun eigen leverancier kunnen kiezen.
Er wordt een toename van de concurrentie in de aardgasvoorziening verwacht. En dan zullen de grote industriële verbruikers wel de noodzakelijke maatregelen kunnen treffen om de continuïteit van de voorziening te garanderen, maar de huishoudens en het midden- en kleinbedrijf niet.
Voor deze afnemers is de continuïteit van de voorziening geen marktkwestie, en is zij ook niet van invloed op de leverancierskeuze. Daarom moet alle aardgasverbruikers in de interne markt gegarandeerd worden dat de continuïteit van de voorziening op het juiste niveau gehandhaafd blijft, onafhankelijk van de leverancier die zij gekozen hebben.
Er moet een maatregel komen om te voorkomen dat meer concurrentie bij de aardgasmaatschappijen ertoe leidt dat zij hun huidige veiligheidsvoorraden terugbrengen om hun kosten te drukken en hun concurrentiepositie te verbeteren. De Commissie wil dit vermijden, en daarom heeft zij voorgesteld dat de huidige normen voor de veiligheidsvoorraden, die tot nu toe op vrijwillige basis werden aangehouden, bindend worden. Het gaat dus duidelijk om maatregelen om de consument te beschermen.
Ik zou graag zien dat het Europees Parlement rekening houdt met deze overwegingen. Zij tonen duidelijk aan wat voor bijdrage het voorstel van de Commissie levert aan het goed functioneren van de interne aardgasmarkt, en ook hoe belangrijk continuïteit van de voorzieningeen markt met deze kenmerken is.
Andere onderdelen van het voorstel van de Commissie gaan over langetermijnaspecten van de continuïteit, al heeft de Commissie niet de minste twijfel dat de markt een passend aantal langetermijncontracten zal opleveren. Het is van het grootste belang investeerders en producenten te laten weten dat de Europese Unie het belang van dergelijke contracten erkent en dat zij, in het onwaarschijnlijke geval dat er zich problemen voordoen, ook zal optreden.
Het verheugt mij dat het Europees Parlement in principe een mechanisme aanvaardt van communautaire solidariteit in geval van buitengewone crisis in de aardgasvoorziening in de Europese Unie, en het spreekt vanzelf dat als in zo'n geval nationale maatregelen de situatie niet voldoende het hoofd kunnen bieden, de Gemeenschap in staat moet zijn het probleem op de juiste wijze op te lossen.
Mevrouw de Voorzitter, er liggen twee voorstellen. Het eerste voorstel betreft de olievoorraden en probeert de werkwijze bij het Internationaal Energieagentschap aan te passen aan het functioneren van de interne Europese markt. En het tweede voorstel betreft de continuïteit van de aardgasvoorziening, waar we mechanismen willen invoeren die tot nu toe min of meer vrijwillig werden gevolgd, en die we ook willen aanpassen aan de realiteit van een open en geïntegreerde Europese markt. Ik geloof dat de Unie met deze voorstellen een betere continuïteit van de voorziening krijgt en in voorkomende gevallen crisissituaties het hoofd kan bieden.

Mombaur (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, hartelijk dank! De continuïteit van de voorziening in de gassector is geen onbelangrijk thema in de Europese Unie, want we zijn in totaal voor ongeveer 75 procent van ons aardgas afhankelijk van import. In tegenstelling tot onze olie hebben we daarbij echter niet te maken met een kartel van leveranciers. De leverantielanden zijn overigens op hun beurt weer afhankelijk van de export naar de EU, want aardgas heeft alleen waarde als het wordt gewonnen en verkocht. Anderzijds maken wij ons eens te meer zorgen om de stabiliteit van onze leverantielanden, Rusland, Algerije, Libië en landen aan de Kaspische Zee. Hieraan besteedt de Commissie in haar voorstel helaas geen aandacht.
In plaats daarvan steunt dit voorstel voornamelijk op de onderbrekingen van de leveranties op de EU-markt. Mevrouw de vice-voorzitter, het spijt me dat ik het namens mijn commissie zo moet zeggen, maar het huidige voorstel is in het Parlement op veel weerstand gestuit. Sommigen verwerpen het zelfs helemaal. De commissie doet dit niet, maar stelt de plenaire vergadering voor om een bericht op te stellen voor de Commissie, de Raad, de marktpartijen en de leverantie- en productielanden. Dit bericht moet hun duidelijk maken dat zij dit thema opnieuw en anders moeten aanpakken, dat ze het voorstel nog eens tot in detail moeten doornemen en - dat willen we benadrukken - dat ze geen dirigistische Europese maatregelen moeten opleggen.
Het gaat dus om drie punten. Ten eerste moeten we de taak van de ondernemingen niet te veel en niet primair zien als het aanhouden en beheren van reservehoeveelheden. Met andere woorden, we moeten investeerders niet afschrikken en de verantwoordelijkheid van nationale overheidsinstanties benadrukken, maar precies het tegenovergestelde doen. We moeten ondernemingen juist aanmoedigen om te investeren, hun rol benadrukken en bedenken dat de ondernemingen al heel veel doen om de continuïteit van de gasvoorziening te waarborgen. Ze gebruiken hiervoor tal van instrumenten zoals diversificatie van de inkoop, internationale infrastructuur van leidingen en opslag, inkoopcontracten met een lange looptijd en dergelijke. Ik vind het met name een fundamenteel manco van de Commissie dat ze helemaal niet kijkt naar het prijskaartje dat aan deze voorzorgsmaatregelen hangt. Het Parlement is het er niet mee eens dat de Europese Unie, vertegenwoordigd door de Commissie, instrumenten krijgt aangereikt die de marktprijs buiten werking stellen, die verhinderen dat de markt let op prijs- en schaarstesignalen en die geen aandacht besteden aan de kosten van het reservesysteem.
Ten tweede moeten de lidstaten op hun verantwoordelijkheid worden aangesproken. Ze hebben in dit opzicht veel gedaan en kunnen ook veel doen. We moeten daarbij dan wel rekening houden met de verschillende omstandigheden in de lidstaten. Ik wil hier even constateren, mevrouw de vice-voorzitter, dat het nog maar een paar jaar geleden is, namelijk in 1998, dat ook de Commissie van mening was dat de lidstaten genoeg doen. Dit heeft zelfs de Raad Energie officieel vastgesteld.
Ten derde zouden er op het niveau van de Europese Unie - en daar komen wij in beeld - randvoorwaarden voor ondernemingen vastgelegd kunnen worden, die we dan ter beschikking stellen aan de lidstaten. Deze kunnen de voorwaarden vervolgens zelf aan hun ondernemingen opleggen. Wij kunnen de lidstaten ook machtigen bij crises, doch uitsluitend als de ondernemingen niet of niet op tijd zelf kunnen reageren. En alleen in het uiterste geval van een ernstige crisis zouden de lidstaten op basis van Europees recht tot bepaalde maatregelen verplicht kunnen worden. Ik herhaal: op basis van Europees recht. Als ik u net goed begrepen heb, wilt u dat wij gewoon maar kunnen gaan meeregeren, zelfs met de lidstaten, waarvan er binnenkort 25 zullen zijn. Dat is natuurlijk absoluut niet de bedoeling. Alle commissies die zich in dit onderwerp hebben verdiept, zijn het er unaniem over eens dat dit voorstel in geen geval door het Parlement mag worden goedgekeurd.

Karlsson (PSE)
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, energievraagstukken behoren tot de kernvraagstukken van de EU. Wij moeten letten op het milieuperspectief en de veiligheid van de energievoorziening, we moeten nieuwe energiebronnen ontwikkelen, de bestaande energie op een verstandiger en doelmatiger manier gebruiken, enzovoort. Hierin spelen onder andere de olie en de veiligheid van de olievoorziening een rol.
Heeft Europa behoefte aan gemeenschappelijke regels voor de olievoorziening en aan meer coördinatie? Dat is in het kort het onderwerp van de discussie over het voorstel voor een richtlijn met betrekking tot de continuïteit van de voorziening met aardolieproducten in Europa. Voor de meesten lijkt het antwoord logisch. Het is duidelijk een goede zaak als er in Europa meer solidariteit heerst, ook op het punt van de energievoorziening, maar tegelijkertijd betreden we gebieden waar volgens de lidstaten ieder land soeverein moet kunnen beslissen hoever de gemeenschappelijke maatregelen moeten gaan.
In mijn verslag wordt een poging gedaan om een evenwicht tussen deze tegenstellingen te vinden. De meeste lidstaten zijn het erover eens dat het nodig is om een betere coördinatie van de energievoorziening te bewerkstelligen, maar tegelijkertijd willen ze de controle voor een groot deel in eigen hand houden. Dit blijkt vooral op het punt van de olievoorziening. In mijn verslag wordt het voorstel voor een richtlijn op een aantal punten gewijzigd. Ik heb door een aantal amendementen geprobeerd een evenwicht te vinden tussen de belangen van de lidstaten en het gemeenschappelijk belang. Dat evenwicht is nodig om tot een oplossing te komen die goed is voor de oliemarkt en voldoet aan de behoeften van de verschillende landen.
De voorstellen om de om de olievoorziening beter op peil te houden door grotere voorraden aan te leggen - van 90 tot 120 dagen - lijken misschien wel goed, maar hebben ook nadelen. Het kost relatief veel geld om de voorraden te vergroten en zowel het transport als de opslag heeft negatieve effecten op het milieu. Ik kies er daarom voor om de huidige regeling van 90 dagen te handhaven. Het voorstel om olievoorraden te kunnen vrijgeven zelfs als er geen sprake is van fysieke schaarste lijkt op het eerste gezicht wel aardig, maar ook op dit punt is het duidelijk dat een dergelijke regeling grote problemen en risico's met zich meebrengt.
De markt heeft niet altijd gelijk. Dat hebben we gemerkt in vele zogenaamde oliecrises. Tevens is het ongelooflijk moeilijk om tot regelgeving te komen en het eens te worden over duidelijke en objectieve criteria die kunnen worden toegepast in allerlei situaties waarin we zouden kunnen belanden wanneer de olieprijzen snel stijgen. Ik verwerp daarom het voorstel van de Commissie om vrijgeving van olievoorraden mogelijk te maken zonder dat er fysieke schaarse is.
Mijn voorstel gaat uit van de behoefte aan meer coördinatie en solidariteit met betrekking tot de olievoorziening in de Unie. Dat vergt veranderingen in de huidige regelgeving, maar dan zonder negatieve gevolgen voor de huidige regeling, waarin ook landen buiten de EU en Europa deelnemen. Bestaande structuren en maatregelen moeten blijven gelden, maar de coördinatie moet worden verbeterd.
In de parlementaire commissie is een aantal amendementen aangenomen, die de communautaire belangen en de nationale belangen met elkaar in evenwicht brengen. De meeste van mijn eigen amendementen - en wel de belangrijkste - zijn aangenomen. Sommige van mijn amendementen zijn verworpen. Ik wil slechts een van die door de commissie verworpen amendementen opnieuw indienen. Dat is het amendement over de vraag hoe de verantwoordelijkheid voor beheer van de voorraden is geregeld. De Commissie wil deze taak toekennen aan een overheidsorgaan. Op dit moment is dit van lidstaat tot lidstaat heel verschillend geregeld. Volgens mij kan dat heel goed zo blijven. Mijn amendement is erop gericht om de lidstaten de mogelijkheid te geven de methode te kiezen die men het best bij het eigen land vindt passen, zonder dat dat nadelen voor andere landen met zich meebrengt. Ik stel daarom in amendement 28 voor om de lidstaten zelf te laten kiezen of ze deze taak toekennen aan een overheidsorgaan of dat ze een andere vorm kiezen.
In twee amendementen wordt voorgesteld de ontwerprichtlijn te verwerpen. De indieners vinden dat er reeds regelgeving in dezen bestaat en dat er geen wijzigingen nodig zijn. Hier kunnen verschillende argumenten tegen worden ingebracht. Ten eerste is op vele wijzen aangetoond dat de huidige regelgeving gebreken vertoont, zowel qua coördinatie binnen de Unie als qua solidaire verdeling in een crisissituatie. Ten tweede - en ik vind dat de parlementsleden hier eens over zouden moeten nadenken - ontnemen we onszelf in dat geval waarschijnlijk de mogelijkheid om op dit gebied invloed uit te oefenen. Dat vind ik een punt van aandacht.
Mevrouw de Voorzitter, als het Parlement dit verslag over het voorstel voor een richtlijn met de voorgestelde amendementen aanneemt, is het gevolg dat we een aantal eerdere richtlijnen kunnen opheffen, namelijk de richtlijnen 68/414/EEG, 98/93/EG en 73/238/EEG.
Blokland (EDD)
Mevrouw de Voorzitter, het is een goed initiatief van de Europese Commissie om met voorstellen te komen voor de zekerheid van energieleveranties. Wij zijn in onze samenleving afhankelijk geworden van de levering van olie en gas, producten die door een kleine groep leveranciers aan een grote groep afnemers worden geleverd. Het spreekt van zelf dat wanneer er grote belangen gemoeid zijn met de voorziening van energie, de voorstellen ook goed doordacht moeten zijn. Juist daar ligt het probleem met het voorstel van de Europese Commissie inzake de voorzieningszekerheid van aardgas.
Het eerste probleem is de rechtsgrondslag van het Commissievoorstel. De Commissie baseert zich op artikel 95 inzake de interne markt. Door de Economische Commissie werd nadrukkelijk geadviseerd de rechtsgrondslag te laten onderzoeken. Van enig resultaat is mij niets bekend.
Een tweede probleem is dat er geen noodzaak bestaat tot dit voorstel. Recentelijk is in tweede lezing de gasrichtlijn in het Parlement behandeld en daarin wordt bij voorzieningszekerheid stilgestaan. Het voorstel van de Europese Commissie sluit daar niet op aan. Integendeel, het lijkt zelfs strijdig met die gasrichtlijn.
Ten slotte, mede als gevolg daarvan is het Commissievoorstel onduidelijk en laat het veel vragen open. Die vragen moeten kennelijk in de fase van de implementatie worden beantwoord en dat is niet de bedoeling van een richtlijn. Een richtlijn beoogt richting te geven en een oplossing te bieden. Het Commissievoorstel echter roept juist meer vragen op dan dat het kan beantwoorden; met name in artikel 3 en artikel 4 is de formulering onhelder en voor meer dan één uitleg vatbaar.
Mijnheer de Voorzitter, deze bezwaren van de Economische Commissie hebben geleid tot het unanieme advies van deze commissie om het voorstel te verwerpen en conform dit advies heb ik een amendement voor de plenaire vergadering ingediend. Namens de Economische Commissie stel ik voor het Commissievoorstel terug te sturen naar de Europese Commissie. Ik dank u voor uw aandacht en reken op uw steun voor het amendement tot verwerping van het Commissievoorstel.

Kronberger (NI)
Mevrouw de Voorzitter, zoals we hebben vastgesteld, is de EU momenteel voor 75 procent van haar aardolie afhankelijk van import. Wanneer wij vasthouden aan ons beleid van ongecontroleerde verbranding, zal dit in 2020 gestegen zijn tot 95 procent. Over de risico's en gevaren van deze afhankelijkheid, maar ook over de economische en ecologische gevolgen ervan, zouden we duizenden pagina's vol kunnen schrijven.
Binnenkort al zullen we de grens van aardoliewinning in de wereld hebben bereikt. Verschillende prognoses van partijdige instellingen, die in feite werken in opdracht van belanghebbenden in aardolie, moeten we met een grote korrel zout nemen. Vaststaat dat de beschikbaarheid van aardolie in de wereld sinds 2000 aan het dalen is. Ik juich het dan ook toe dat de solidariteitsgedachte bij de aardolievoorziening, maar ook de gedachte van de continuïteit ervan, vaste voet begint te krijgen in de EU.
We moeten het probleem echter bekijken op de middellange en lange termijn. Zonder de ontwikkeling van alternatieve brandstoffen en aandrijftechnologieën en zonder een verandering van ons mobiliteitsgedrag zullen we het probleem niet kunnen oplossen. De EU moet onafhankelijke technologieën ontwikkelen voor het gebruik van bio-energetische brandstoffen op basis van hernieuwbare primaire energiedragers. Parallel hieraan moet het energiebesparingspotentieel van 18 procent worden benut. Het zou heel goed zijn om de vrijblijvende doelstellingen om te zetten in bindende.
Het amendement voor het vastleggen van de aardolieprijs in euro is interessant, maar we moeten er dan wel goed over nadenken wat dat betekent voor het politiek-economische systeem wereldwijd. Ik denk dat dit nog heel moeilijk zal worden.
Het aardgasverbruik in de EU neemt ook sterk toe. Wanneer er niet meer genoeg aardolie zal zijn, zal de behoefte aan aardgas nog eens met sprongen toenemen. Wie echter denkt dat aardolie zonder meer door aardgas vervangen kan worden, maakt een gevaarlijke vergissing. Overstappen van olie op gas is geen oplossing voor ons energiebeleid.
Daarentegen zijn er de afgelopen jaren grote vorderingen geboekt in de ontwikkeling van hernieuwbaar biogas. Dit is in feite nog niet algemeen bekend. Aangezien de technologieën relatief nieuw zijn - en juist omdat ze nieuw zijn - hebben ze veel geld nodig uit de onderzoekspotjes van de EU. Biogas is een hernieuwbare energiebron, die kan worden opgeslagen en die dus heel goed strategisch toepasbaar en waardevol is. Biogas kan plaatselijk worden gewonnen uit biogene stoffen, zoals gras, biologisch afval, maar ook hout. Wij gaan momenteel nog altijd uit van een relatief lage gas- en olieprijs, maar deze is de afgelopen jaren wel verdrievoudigd, en ik denk dat de concurrentiepositie van plaatselijk geproduceerde hernieuwbare energiedragers aanzienlijk zal verbeteren naarmate andere bronnen schaarser worden.
Over de continuïteit van de energievoorziening: Ik denk dat het een relatief onbelangrijke vraag is of de EU de aardolievoorraad op 90 of 120 dagen vastzet. We kunnen natuurlijk discussiëren over het argument dat een voorraad van 120 dagen hoge kosten met zich meebrengt. Ik denk echter dat het los daarvan een illusie is dat we met behulp van een uitbreiding naar 120 dagen een actief aardolie-prijsbeleid kunnen voeren zoals de Commissie in haar voorstel gelooft. Zelfs 120 dagen zouden bij echte schaarste maar weinig verlichting brengen. Ook hier wil ik benadrukken dat we scenario's moeten ontwikkelen om enerzijds het algemene verbruik van aardolie en aardgas terug te dringen en om anderzijds het gebruik van hernieuwbare reservebronnen af te dwingen.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat ik - kijkende naar de tendens van de afgelopen jaren - ervan overtuigd ben dat de energieprijs de komende jaren dramatisch kan veranderen door de geringe beschikbaarheid en ook door de toenemende instabiliteit in de aardolieproducerende landen. Wij zien dat nu in het Midden-Oosten, wij zien het in een potentiële crisishaard in Centraal-Azië, wij zien het ook in Afrika. Daarom juich ik in principe de drie standpunten toe als gedachtestimulans, zoals iemand aan de andere kant geloof ik ook al heeft gezegd. Het is een gedachtestimulans, of hij nu juist is of niet vind ik niet zo belangrijk, waaruit wij iets moeten ontwikkelen, namelijk een langetermijnstrategie voor de energie van Europa.

Langen (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, onze collega's Mombaur en Karlsson hebben als algemeen rapporteurs inmiddels verslag gedaan van het debat in het Parlement. In tegenstelling tot de commissaris geloof ik niet dat haar voorstel in het Parlement een ruime meerderheid zal behalen. Integendeel. Wij hebben in de commissie - wij hebben hier overigens zeer ons best gedaan - deskundigen gehoord en overleg gevoerd met ambtenaren van de Commissie, en dit meegenomen in ons interne overleg. Op basis hiervan hebben wij geconcludeerd dat we de doelstellingen van beide voorstellen van de Europese Commissie weliswaar onderschrijven, maar niet in meerderheid achter de voorziene instrumenten staan. Niemand zal ontkennen dat we uitermate afhankelijk zijn van de import van aardolie. Het gaat er echter niet om dat de Europese Commissie aanvullende instrumenten krijgt om zelfstandig invloed uit te kunnen oefenen op de olieprijs. De onderlinge solidariteit tussen de lidstaten is ons inziens weliswaar noodzakelijk en onontbeerlijk, en de Commissie zou bij de coördinatie zeker een grotere rol moeten spelen, maar het argument dat de Commissie gebruikt - zij baseert de uitbreiding van haar bevoegdheden op artikel 95 (interne markt) - is niet op aardolieproducten van toepassing. Tijdens de lange discussie over dit onderwerp bleek er binnen de commissie onenigheid te zijn over de vraag of we het voorstel in zijn geheel moeten verwerpen of hem na de nodige wijzigingen, zoals onze collega Karlsson ze heeft voorgesteld, moeten goedkeuren. Met een zeer krappe meerderheid van één stem is besloten het voorstel terug te verwijzen. Gezien deze geringe steun voor terugverwijzing hebben we binnen de commissie over ons standpunt betreffende het voorstel gedebatteerd. De EVP-Fractie was van mening dat op zijn minst de richtlijn betreffende aardolie moet worden terugverwezen. De Commissie krijgt zo de gelegenheid de argumenten van het Parlement, zoals deze uit de debatten binnen de commissies naar voren zijn gekomen, te gebruiken bij de grondige herziening van deze richtlijn.
Ik heb goed geluisterd naar de argumenten die tijdens het debat met deskundigen naar voren zijn gebracht. Zo vroeg men zich af of de reserves wel van 90 naar 120 dagen verhoogd zouden moeten worden. Naast de relatief hoge kosten van deze maatregel zou dit niet in overeenstemming zijn met de wens de oliereserves in de toekomst door lidstaten en niet meer door de olieindustrie te laten aanhouden. Dit voorstel om bij bepaalde prijsontwikkelingen met deze reserves de olieprijs te beïnvloeden getuigt niet van een grondige kennis van de marktverhoudingen. Het zou alleen maar veel geld verslinden zonder effect te sorteren. Anderzijds zijn we ervan overtuigd dat het Internationaal Energieagentschap met zijn instrumentarium uit de jaren zeventig te weinig mogelijkheden heeft de huidige oliemarkt te beïnvloeden; in conflictsituaties daarentegen zijn de strategische reserve - samen met de inspanningen van de VS om hun strategische reserve te vergroten - en dit instrumentarium van het Internationaal Energieagentschap wellicht wel toereikend. Daarom zijn wij tegen een uitbreiding van de bevoegdheden van de Europese Unie, en wij hopen dat een meerderheid van het Parlement deze mening deelt. Mevrouw de commissaris, uit uw bijdrage is niet gebleken dat de Commissie na het debat in het Parlement en de raadpleging van deskundigen bij zichzelf te rade is gegaan - en dat bedoel ik niet persoonlijk. Het leek zelfs alsof we nog helemaal niet gedebatteerd hadden. Wij onderschrijven uw doelstellingen, maar willen de verantwoordelijkheid en het beheer van de middelen bij de lidstaten leggen, en niet bij de Commissie. U dient de maatregelen weliswaar te coördineren, maar niet aan de hand van nieuwe bevoegdheden die u ook op grond van de artikelen betreffende de interne markt niet behoort te hebben. Ik ben daarom van mening dat uw voorstel terugverwezen dient te worden en dat u de kans moet krijgen een herziene versie van uw voorstel te presenteren.

Rapkay (PSE).
Mevrouw de Voorzitter. Ik wil mij in mijn betoog beperken tot de richtlijn betreffende de aardgasvoorziening, daar onze collega Hans Karlsson als rapporteur voor het onderwerp aardolie dit thema natuurlijk in overeenstemming met zijn fractie behandeld heeft. Ik heb daar dan ook niets meer aan toe te voegen.
Mevrouw de commissaris, u hebt een uiterst belangrijk argument voor de richtlijn naar voren gebracht, namelijk de consumentenbescherming en. de continuïteit van de energievoorziening. Bij een dermate belangrijk argument durven we al bijna geen kritiek meer te leveren op de richtlijn. Want wie is er nu tegen zekerheid bij de energievoorziening? Niemand toch zeker.
Toch denk ik dat de Commissie op dit gebied de verkeerde weg kiest. Mevrouw de commissaris, wij hebben samen gewerkt aan de richtlijnen voor het stroomlijnen van de elektriciteits- en aardgasvoorziening en daarbij - naar mijn mening - een goed resultaat bereikt. Over de onderhavige kwestie zijn wij heel wat minder eensgezind. Ik wil alleen maar reageren op het betoog van rapporteur Mombaur. Ik ben het op bijna alle punten met hem eens. U hebt de verkeerde weg gekozen omdat men de continuïteit van de energievoorziening nu eenmaal niet supranationaal kunt vastleggen en regelen. De voorzieningszekerheid moet aangepast zijn aan de regionale omstandigheden en meegaan met de steeds veranderende invoer- en afzetstructuur. Daar deze omstandigheden in elke lidstaat anders zijn, moeten de lidstaten zelf en de betreffende nutsbedrijven specifieke maatregelen treffen. Van doorslaggevende betekenis hierbij is het gebruik van de infrastructuur, de diversificatie van leveranciers en de opstelling van contracten, en niet zozeer het vaststellen van een algemene Europese norm.
Ik stoor mij echter vooral aan het verkeerde politieke signaal dat mijns inziens van deze ontwerprichtlijn uitgaat. Waar hebben we een dergelijke richtlijn eigenlijk voor nodig? Anders dan bij aardolie hebben zich bij aardgas tot nu toe geen bevoorradingscrises voorgedaan. We hebben ook geen reden om aan te nemen dat we binnen afzienbare tijd met een dergelijke crisis te maken zullen krijgen. Zoals al eerder werd gezegd, hebben we een aantal weken geleden met grote meerderheid de richtlijn betreffende de interne aardgasmarkt aangenomen. Geven we nu niet al die mensen gelijk die vrezen dat een marktopenstelling de continuïteit van de energievoorziening in gevaar brengt? Waarom laten we de marktopenstelling niet haar werk doen? Die vergroot de voorzieningszekerheid en legt eveneens verantwoordelijkheid bij bedrijven.
Ik heb de indruk dat de onderhavige ontwerprichtlijn de mededingingselementen uit de richtlijn inzake de interne markt omzeilt. Ook ik vind dat de ontwerprichtlijn moet worden afgewezen. Uit tactische overwegingen raad ik nu een andere benadering aan. In het Economisch Comité hebben we met collega Blokland gesproken en brede overeenstemming bereikt. Ik ben alleen bang dat de Raad niet zo betrouwbaar is op dit punt. We krijgen van de Raad weliswaar af en toe signalen dat hij niet tevreden is met de richtlijn zoals die nu op tafel ligt, maar hij komt niet met concrete aanwijzingen. Als wij de richtlijn nu terugverwijzen en de Raad desondanks een gemeenschappelijk standpunt vaststelt - hiertoe is hij immers bevoegd - dan ben ik bang dat wij bij de tweede lezing met lege handen staan. Daarom pleit ik ervoor bij de richtlijn inzake de aardgasvoorziening de weg te kiezen die de rapporteur heeft voorgesteld en die wij uiteindelijk ook in de commissie overeen zijn gekomen. Dan zien we wel wat we in tweede lezing gaan doen.

Plooij-van Gorsel (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, geachte Commissaris, waarde collega's, in juni van dit jaar hebben wij gestemd over het zogenaamde energiepakket met daarin onder andere de richtlijn inzake een interne markt voor aardgas.
In mijn optiek zijn wij er in juni in geslaagd wetgeving aan te nemen die niet alleen de verdere liberalisering van de energiemarkt mogelijk maakt, maar ook de voorzieningszekerheid van energie veilig stelt. Indien deze nieuwe richtlijn juist geïmplementeerd en consequent gehandhaafd wordt, kunnen Californische toestanden in Europa worden voorkomen. Het zijn de lidstaten die volgens de nieuwe wetgeving verplicht zijn leveringszekerheid te bieden. De huidige voorstellen inzake de gasmarkt gaan daarom volgens de liberale fractie veel te ver. Immers het subsidiariteitsprincipe is hier te allen tijde van toepassing.
Dat geldt des te meer, mevrouw de Commissaris, voor de olievoorziening. Namens de Liberale Fractie pleit ik vanavond dan ook, ervoor om het Commissievoorstel inzake de olievoorziening te verwerpen en terug te sturen naar de Commissie. Wij hebben daarvoor een aantal redenen.
Er bestaat afdoende wetgeving van kracht die voorzieningszekerheid garandeert. Richtlijn 98 verplicht de lidstaten ertoe een voorraad van 90 consumptiedagen te handhaven. De Commissie wil deze verplichting omhoog schroeven, maar slaagt er niet in duidelijk te maken waarom een grotere verplichte voorraad nodig is. De verwachte baten van een grotere voorraad zijn door de Commissie niet duidelijk gemaakt, laat staan dat zij de verwachte kosten voor de lidstaten kan rechtvaardigen. Het kan toch niet zo zijn dat dit Parlement wetgeving gaat uitvaardigen waarvoor elk basis ontbreekt, terwijl de huidige wetgeving volstaat, terwijl ieder bewijs voor de noodzaak van nieuwe wetgeving ontbreekt. Dat is iets dat wij als Parlement fundamenteel moeten afwijzen. Dames en heren, ik roep u daarom ook op om het standpunt van de Liberale Fractie te steunen en deze overbodige wetgeving niet mogelijk te maken. Ik heb begrepen dat er van meerdere politieke zijden in dit Parlement ook op deze wijze wordt geredeneerd. Ik denk dat wij het morgen wel met elkaar eens zullen worden tijdens de stemming. Ik dank de rapporteurs voor hun uitstekende werk en ik dank u allen voor uw aandacht.

Seppänen (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de toename van de energiebehoefte in de Europese Unie wordt in de nabije toekomst door aardgas opgevangen. De voorraden in de nabije regio's oftewel in de Noordzee en Noord-Afrika zijn slechts voldoende voor tien of twintig jaar en dus zal er gas uit het Oosten geïmporteerd moeten worden.
De route van de gaspijpleiding van de Kaspische Zee naar West-Europa wordt door de grote mogendheden bepaald. Daarbij mag het standpunt van de Europese Unie niet te veel van de NAVO afhangen. Bovenal moeten onze eigen belangen veilig worden gesteld. Men moet beseffen dat de grootste gasvoorraden ter wereld in Rusland liggen. Het beste veiligheidsbeleid is dat de Europese Unie deelneemt aan investeringen in de Russische gasvoorraden in ruil voor langlopende leverantieverdragen.
Een van de problemen in verband met de liberalisering van de gasmarkten is dat de marktdeelnemers op de gasbeurzen slechts geïnteresseerd zijn in het kopen en verkopen van gas, maar niet in het produceren van gas tegen investeringen. De markten werken in een veel te korte periode en daarom zijn er ook maatregelen van de lidstaten nodig om langlopende leverantieverdragen te waarborgen. Op de markt ontstaan dergelijke verdragen niet. Gas kan niet op dezelfde manier worden opgeslagen als olie. Daarom verschillen de transportvormen en de behoeftes aan veiligheidsopslag van olie en gas van elkaar. De verantwoordelijkheid voor de voorzieningszekerheid van zowel olie als gas ligt bij de lidstaten en die verantwoordelijkheid mag niet aan het marktmechanisme worden overgelaten.
Onze fractie steunt de kritische noten die de rapporteurs over de voorstellen van de Commissie hebben geuit. Wij begrijpen de eisen die stellen dat het verslag-Karlsson terug moet naar de parlementaire commissie.

Beysen (NI).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, collega's, niemand betwist dat er, gelet op de grote afhankelijkheid van de Europese Unie inzake de bevoorrading met aardolieproducten, initiatieven moeten genomen worden om de continuïteit van de voorziening met deze producten tegaranderen. De Commissie stelt in dit opzicht inderdaad een aantal maatregelen voor om de continuïteit van de aardolievoorziening te garanderen, maar men kan zich hier terecht, zoals vele andere collega's reeds voor mij gedaan hebben, de vraag stellen of met deze maatregelen het vooropgestelde doel wel kan worden bereikt. De meest essentiële maatregelen uit het Commissievoorstel kunnen in ieder geval mijn steun niet wegdragen. Ik som ze hier in drievoud op.
Het betreft, ten eerste, de verhoging van de veiligheidsvoorraden van negentig naar honderd twintig dagen. Waarom zou de Europese Unie haar voorraden verhogen wanneer het Internationaal Energieagentschap beschikt over een global emergency response mechanisme? Bovendien brengt de verhoging van de voorraden heel wat kosten met zich mee, zoals het bouwen van opslagfaciliteiten. Uiteraard betreft het hier ook een zware belasting voor het milieu en de kosten zullen ongetwijfeld aan de consument worden doorberekend.
Daarnaast wil de Commissie ook een publiek orgaan oprichten voor het aanhouden van aardolievoorraden. Dit orgaan zou verantwoordelijk zijn voor tenminste twee derde van het verplichte voorraadniveau. Mijns inziens is er meer nodig dan het oprichten van een nieuw orgaan. Primordiaal lijkt het mij dat een goede politieke relatie wordt uitgebouwd met de aardolieproducerende landen.
Ten slotte wil het voorstel, door marktinterventie ook de prijsschommelingen inperken. De Commissie zou voortaan voorraden kunnen vrijgeven in geval van een te verwachten fysieke voorraadonderbreking. Volgens mij heeft dit laatste geen enkele zin. Wanneer men weet dat zelfs de OPEC-landen er niet in slagen het gewenste prijsniveau te handhaven, dan kan deze maatregel enkel omschreven worden als wishful thinking van de kant van de Europese Unie.
Mevrouw de Voorzitter, tot besluit zou ik willen opmerken dat de Industriecommissie samen met de rapporteur hard eraan gewerkt heeft om tot een acceptabel en realistisch compromis te komen. Desondanks lijkt het mij nuttiger om het voorstel terug te trekken. Vervolgens zou dan, op basis van de vele goed onderbouwde opmerkingen die hier in het Parlement werden geformuleerd, de discussie kunnen worden heropend.

Chichester (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen alle lof voor het werk dat de rapporteur heeft verzet ter zake van deze portefeuille. Het betreft een belangrijke kwestie. Ik deel het streven van de commissaris naar veiligstelling van de aardolie- en aardgasvoorziening, maar we verschillen wellicht van mening over de wijze waarop die tot stand kan komen - in ieder geval niet door middel van marktinterventie.
Waarom wil de commissaris het wiel opnieuw uitvinden terwijl er met het IEA reeds afdoende regelingen zijn getroffen voor het in stand houden van de aardoliereserves? Het IEA is in de jaren zeventig opgericht in verband met de oliecrisis en heeft sindsdien zijn nut meermalen bewezen, dus waarom zouden we het vervangen?
Ik heb nog meer moeite met de voorstellen om reserves aan te wenden voor marktinterventie om zo tot prijsaftopping te komen, terwijl de ervaring - met name recente ervaring uit de Verenigde Staten - ons leert dat dit niet werkt. Deze aanpak zou leiden tot een verstoring van een markt die al heel lang goed functioneert.
Commissaris, u verdient lof voor de vele initiatieven op het gebied van energie die u de laatste vier jaar hebt ingevoerd, niet in de laatste plaats het Groenboek over een continue energievoorziening, waarvan ik rapporteur was. De verschillende maatregelen die u hebt getroffen - inzake liberalisering van de gas- en elektriciteitsmarkt, het stimuleren van hernieuwbare energiebronnen, efficiënter energieverbruik en het ontwikkelen van trans-Europese energienetwerken - vertellen mij evenwel dat er geen extra wet of rechtsgrondslag inzake energie hoeft te komen, omdat u reeds over al deze instrumenten beschikt.
Ik vind dat hier sprake is van een overbodige maatregel. Vooral wat betreft het voorstel over aardoliereserves schaam ik me er niet voor het amendement tegen dit voorstel opnieuw in te dienen, hoewel ik het met mijn collega eens ben dat de maatregel inzake aardgas tot een andere categorie behoort. Ik dank alle collega's die mij op dit specifieke punt hebben gesteund. Ik hoop dat u dit opvat in de geest waarin het is bedoeld en dat u uw gedachten zult laten gaan over verschillende manieren om onze gemeenschappelijke doelstelling, namelijk het veiligstellen van de energievoorziening in Europa, te bereiken.
Ten slotte: als dit amendement een meerderheid van stemmen krijgt - en zoals mijn collega al aangaf, was die meerderheid er bijna in de commissie - dan vertrouw ik erop dat de Raad en de Commissie de uitkomst respecteren en geen uitvoering geven aan het dreigement dat de diensten van de commissaris in de commissie hebben geuit, namelijk dat zij een andere procedure zullen toepassen en in feite achter de rug van het Parlement om zullen proberen de Raad ertoe over te halen om iets te doen wat hij, naar ik begrijp, helemaal niet wil. Ik vraag u daarom met klem hier nog eens goed over na te denken.

Linkohr (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik erop wijzen dat ik twee, drie jaar geleden een verslag heb opgesteld over de olievoorziening in de Europese Unie. Ik stond destijds achter de eis van de Commissie om de oliereserves te vergroten zodat de continuïteit van de olievoorziening ook in geval van crisis gewaarborgd zou kunnen worden. Dat klinkt heel plausibel. We voeren dit beleid dan ook al sinds 1974. Ik heb echter intussen geleerd dat de voordelen geenszins opwegen tegen de kosten, en de ervaring die de VS met hun Strategic Petroleum Reserve hebben gehad laat zien dat het inzetten van reserves bij een grote prijsstijging slechts een te verwaarlozen effect op de prijs heeft. Dat moet toch te denken geven.
We geven dus veel geld uit en krijgen daar relatief weinig voordeel voor terug. Daarom sluit ik mij aan bij mijn collega's die vinden dat dit misschien niet de juiste weg is. We zouden misschien een andere mening zijn toegedaan als de bevoorrading daadwerkelijk onderbroken zou zijn. We zouden waarschijnlijk in een shocktoestand verkeren en vervolgens de Commissie bekritiseren en vragen: waarom heeft de Commissie bij een dermate kritieke toestand niet ingegrepen? Alleen denk ik dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat een dergelijke situatie zich voordoet. De Commissie geeft in haar document zelf al aan dat het grootste risico op economisch gebied ligt, dat de prijzen waarschijnlijk beetje bij beetje omhoog zullen gaan. Bij aardgas zal dit de komende tien, twintig jaar ons grootste probleem zijn. Europa wordt steeds afhankelijker van gas, en dit leidt ertoe dat de prijs ervan langzaam zal stijgen. We hebben in het geheel geen invloed op deze prijs, tenzij we over twintig jaar de Russen ertoe kunnen bewegen ons een dienst te bewijzen en de prijzen te verlagen. Hier ligt de kern van het probleem. Met zo'n richtlijn los je dat niet op. Wat we nodig hebben is een dialoog met Rusland en met de OPEC. De Commissie heeft zelf al initiatieven genomen op dit vlak.
Ik heb nog een laatste opmerking over energienetwerken. Als we van plan zijn onze netwerken uit te breiden, dan komt dit neer op het creëren van reserves, omdat ook netwerken - het gasnet althans - een soort reserve vormen. De uitbreiding van deze netwerken zou een soortgelijk effect hebben, daar zijn we het godzijdank wel over eens.

Pohjamo (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik wil allereerst de rapporteurs voor hun verslagen bedanken. Met de wijzigingen in de richtlijnen zijn de, ik zeg het met toestemming van de Commissie, slechte voorstellen verbeterd. De in de commissie aangenomen wijzigingen zijn echter nog niet voldoende, zoals hier in menige interventie al is gezegd.
De verantwoordelijkheid voor het veiligstellen van de energievoorziening ligt in de eerste plaats bij het nationale energiebeleid. Om de voorzieningszekerheid te vergroten moeten er ook overeenkomsten met andere landen worden gesloten. De lidstaten moeten vrij kunnen beslissen over het aanleggen van veiligheidsvoorraden. Sommige EU-lidstaten zijn afgestapt van publieke opslaginstanties. Zij zijn er in geslaagd de zaken anders te organiseren op een manier die goed functioneert en rendabel is. De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben te beoordelen en te bepalen wanneer de opslag van olievoorraden in een andere lidstaat kan worden toegestaan zonder de voorzieningszekerheid in gevaar te brengen. Het opslaan van veiligheidsvoorraden in het buitenland moet echter met bilaterale overeenkomsten en overeenkomstig de huidige praktijk plaatsvinden.
Bij het veiligstellen van energieleveranties moet rekening worden gehouden met de specifieke omstandigheden in elke lidstaat. Om de zekerheid van de energievoorziening te vergroten, is het ook van belang de verscheidenheid aan energiebronnen en een evenwichtige verdeling van energieleveranciers te waarborgen. Ik wil er ook op wijzen dat de voorkeur voor lokale hernieuwbare energie de voorzieningszekerheid vergroot, de afhankelijkheid van energie-import verkleint en ook voor meer werkgelegenheid zorgt.

Caudron (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, het debat dat we vanavond voeren toont eens te meer aan dat energie niet als om het even wat voor andere handelswaar mag worden gezien. We kunnen onze onafhankelijkheid in termen van energietoevoer - en dus ook onze politieke onafhankelijkheid - niet garanderen door het principe van een vrije markt overal van toepassing te verklaren, net zo min als we het lot van 120.000 Alstom-werknemers aan de regels van vrije mededinging mogen overlaten. Dat weten ze zelfs in het liberale paradijs - ik bedoel daarmee de Verenigde Staten -, en ze handelen ook naar.
Daarom ben ik, in tegenstelling tot de grote meerderheid, zo niet in tegenstelling tot allen, heel blij met de pogingen van de Commissie om haar beleid op dit gebied te corrigeren. Ik ben ervoor om gas- en oliereserves aan te leggen, om in geval van een crisis niet naar de wapens te hoeven grijpen. Het is immers bekend dat het beheersen van de energiebronnen vaak de voornaamste aanleiding voor oorlog is.
Ik ben er ook voor om onder het vaandel van de Europese Commissie meer solidariteit te betrachten met lidstaten die in moeilijkheden verkeren, om daarmee te vermijden dat er politieke druk wordt uitgeoefend door lidstaten die over meer energiebronnen beschikken en hun sterkere positie kunnen gebruiken om hun wil aan andere staten op te leggen, wat weer kan leiden tot conflicten tussen de lidstaten.
Ik geloof dat er op dit gebied geen strijdigheid bestaat tussen het respect voor de soevereiniteit van de lidstaten en het idee om de Commissie in dezen meer gezag toe te kennen. We moeten uw ideeën dus volgen, mevrouw de ondervoorzitter van de Commissie. Dan vermijden we - zoals de heer Linkohr zojuist heeft gezegd - dat men u en de Commissie later verwijt niets gedaan te hebben.

Martin, Hans-Peter (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, stelt u zich eens voor dat u uw zaak zou moeten verdedigen in een verkiezingsstrijd waarin uw eigen toekomst op het spel stond. Zou u dan nog met deze argumenten komen? Een nieuwe instantie, nog veel meer macht in handen van iemand van wie onduidelijk is wat hij doet, en een gecentraliseerde verantwoordelijkheid? De collega's naar wie u heeft geluisterd, zouden uw concurrenten in de verkiezingsstrijd zijn: Beyser, Langen, Kronberger, Rapkay, Plooij, en Linkohr. De enige die achter u staat, is nota bene collega Caudron.
Zou er wel iemand doorhebben wat voor politieke lijn u eigenlijk voorstaat? Ik zit al vier jaar in dit Parlement, maar een dergelijk voorstel, waarbij het geluk ons wordt opgedrongen, heb ik nog niet eerder gezien. Ik ken dit tot nu toe alleen van een Unie die juist vanwege deze eis geïmplodeerd is. Ik denk dat u met uw voorstel wellicht de behoefte aan zekerheid 'van de wieg tot het graf? - zoals de socialisten en communisten het ooit beschreven - bevredigt, maar uw aanpak is verkeerd. Het wekt de suggestie van een schijnzekerheid, zoals uit de verschillende bijdragen aan dit debat steeds weer naar voren is gekomen. Mijns inziens moeten we een andere weg inslaan. Je krijgt de indruk dat de Commissie langzamerhand door haar onderwerpen heen is en daarom nog een keer probeert een verantwoordelijkheid door middel van richtlijnen naar zich toe te trekken. Ze zou deze energie dan wel voor de juiste dingen moeten inzetten. Hoe kunnen we onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen, en hoe maken we de energiemarkt transparanter? Als we de verantwoordelijkheid voor de voorzieningszekerheid van energie bij de regio's en bedrijven willen laten, dan moet dit goed worden vastgelegd, en moet het de EU-burgers en consumenten duidelijk zijn hoe de continuïteit van de energievoorziening gewaarborgd wordt. Maar komt u alstublieft niet weer met een opgedrongen weldaad.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, energiebevoorrading is allesbehalve een triviale aangelegenheid. Dat blijkt uit de recente imperialistische invasie van Irak en het gehakketak om de verdeling van de buit. De discussie van vandaag over aardolie- en aardgasreserves biedt geen oplossing voor het grotere probleem, zeker niet wanneer we het door de vrije markt laten regelen en niet de energiebehoeften van de mensen als uitgangspunt nemen.
De nieuwe richtlijn gaat in feite niet over de vraag of de verplichte reserves volstaan voor drie of vier maanden. Ze wil de controle en het beheer van de reserves uit handen van de lidstaten nemen en overdragen aan de Europese Commissie. Als dat lukt, zullen de lidstaten hun energiebevoorrading nog minder kunnen afstemmen op hun reële behoeften en dan krijgen we de energiemarkt die de machtigen in de Europese Unie zo graag willen.
De Communistische Partij van Griekenland vindt dat elk land het nodige moet doen om minder afhankelijk te worden van energie, om eigen energiebronnen aan te boren en nieuwe vormen van energie te ontwikkelen, zodat de mensen kunnen rekenen op betaalbare energie en een schoon milieu. Zo'n energiebeleid heeft alleen kans van slagen als de socio-economische context radicaal verandert.

Stihler (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, er is vanavond al veel gezegd en het valt niet mee daar nog iets verfrissends aan toe te voegen. Ik ben echter van mening dat dit debat over de veiligstelling van de energievoorziening nog nooit eerder van zo groot belang is geweest. We hoeven maar naar de recente stroomstoringen aan de oostkust van Amerika te kijken om te zien hoe een energiecrisis gewone burgers treft - gezinnen zitten zonder stroom en verlichting, de koelkast doet het niet meer, het kleinbedrijf lijdt miljoenen dollars verlies. Dit incident was slechts het gevolg van een technische of menselijke fout die zeer snel was verholpen, maar het heeft diegenen onder ons die onze energievoorziening maar al te vaak als iets vanzelfsprekends beschouwen, wakker geschud.
De Britse Institution of Civil Engineers heeft onlangs gezegd dat het Verenigd Koninkrijk de komende twintig jaar met stroomstoringen te maken kan krijgen ten gevolge van de afhankelijkheid van buitenlandse energiebronnen. Volgens een schatting van dit instituut komt in de toekomst 80 procent van het aardgas dat Britse energiebedrijven nodig hebben om stroom te produceren, van verre en politiek instabiele landen.
Hoewel de lidstaten uiteraard de verantwoordelijkheid hebben hun eigen energievoorziening veilig te stellen, is in het geval van een crisis samenwerking in een vroeg stadium van vitaal belang. Te oordelen naar het debat van vanavond zijn de meningen daarover echter duidelijk verdeeld. De veiligheid van de energievoorziening staat voorop, maar hoe verzekeren we het publiek dat de energievoorziening is veiliggesteld?
Er is veel bereikt op het gebied van de energieagenda in de EU en dankzij de liberalisering hebben de consumenten, in ieder geval in het Verenigd Koninkrijk, keuze en kunnen ze dus voor een goedkopere gas- en elektriciteitsleverancier kiezen, maar als de gasprijzen in de nabije toekomst stijgen, zoals de heer Linkohr aangaf, zullen de consumenten daar niet blij mee zijn.
Nieuwe dreigingen in de vorm van terrorisme en sabotage - zoals in Irak - en onze toenemende afhankelijkheid van energie van buiten de EU vormen enorme uitdagingen. Zoals de heer Mitchell van het Britse Royal Institute of International Affairs zei, ligt de sleutel tot veiligstelling van de energievoorziening in de diversiteit van de bevoorrading.

Fitzsimons (UEN).
Mevrouw de Voorzitter, dit is een boeiend debat. Momenteel moeten de lidstaten een olievoorraad voor negentig dagen aanhouden voor elk van de drie belangrijkste categorieën aardolieproducten bestemd voor energieverbruik.
Het voorstel dat nu ter tafel ligt, is bedoeld ter vervanging van de bestaande EU-richtlijnen inzake deze belangrijke energiebeleidskwestie. Een dergelijke richtlijn is nodig omdat de geldende communautaire wettelijke voorschriften geen communautair mechanisme behelzen voor het gebruik van aardoliereserves. We leven in een interne markt en in het geval van problemen met de energievoorziening moet er sprake zijn van solidariteit tussen de lidstaten en de Europese Unie.
Anders dan bij de Strategic Petroleum Reserve in de Verenigde Staten, zijn in de meeste EU-lidstaten de veiligheidsvoorraden in handen van de aardoliemaatschappijen en staan zij niet los van hun operationele voorraden. Het belangrijkste punt van het Commissievoorstel is dat de lidstaten een minimumvoorraad aardolie moeten aanhouden voor een periode van 120 dagen. De lidstaten van de Unie moeten een openbare opslaginstantie oprichten en crisismaatregelen moeten op Europees niveau worden geharmoniseerd en gecoördineerd. De Commissie wordt bij haar werk gesteund door een commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten.
Op 1 mei 2004 leven we in een Gemeenschap bestaande uit maar liefst 25 lidstaten. Als we willen dat de economie van de Europese Unie effectief functioneert, is een adequate voorziening met aardolie en aardgas noodzakelijk. Er moeten ook noodvoorraden van de belangrijkste energieproducten worden aangehouden.
Ik ben van mening dat de Commissie ten aanzien van deze gevoelige kwestie een rol te vervullen heeft en dat deze energiekwestie in het belang van de Europese industrie en de burgers van de Europese Unie het beste op communautair niveau kan worden gecoördineerd.

De Palacio
. (ES) Mevrouw de Voorzitter, na de interventies, waar ik met grote aandacht naar geluisterd heb, begrijp ik dat men niet overloopt van enthousiasme. Dames en heren, zoals de heer Linkohr zojuist gezegd heeft, als er echt een ernstig probleem in de energievoorziening was, zouden we nu niet zo'n discussie hebben. Dan zouden er voor alle problemen die we met dit voorstel willen voorkomen al tegenmaatregelen voorhanden zijn.
Het punt is dat, als ik zo de gang van zaken bekijk, u morgen misschien het voorstel afwijst, tenminste een ervan, en het enige wat ik u dan kan zeggen is dat ik niet vertrek door de achterdeur. Sommigen van u hebben zich afgevraagd of ik mij bij een afwijzing van het Parlement tot de Raad zou wenden om daar een andere lange en kronkelige weg te zoeken. Neen, als ik de steun van het Parlement niet krijg, zal ik weer nieuwe initiatieven ontplooien. Ik hoop alleen dat ik nooit 'Ziet u wel...? hoef te zeggen, want dat zal betekenen dat er nooit een echt dringende crisis in de energiesector is. Dat, dames en heren, is mijn bedoeling.
Toch zijn er twee of drie dingen die ik wel wil toelichten, want ik heb een paar vragen gehoord die geen betrekking hebben op de teksten die ik heb voorgelegd. In de eerste plaats ligt in het voorstel over aardolievoorraden niet besloten dat er met prijzen gegoocheld kan worden of dat er marktinterventies plaats zouden kunnen vinden. Daar gaat het helemaal niet over. Het gaat over iets heel anders, namelijk dat het Internationaal Energieagentschap in zijn laatste besluiten zijn vroegere criteria heeft aangepast, in de zin dat de olievoorraden alleen konnen worden gebruikt als er een onderbreking van de voorziening was, concreet gezegd rond de 6 of 7 procent.
Tegenover deze eerdere, rigide stellingname overweegt men nu de mogelijkheid dat de voorraden al gebruikt worden voordat de voorziening onderbroken wordt. Want als die onderbreking optreedt terwijl er al een tekort van 7 procent op de markt is, staan we voor een enorm probleem.. En het is deze ontwikkeling, reeds meegenomen in het initiatief van de Commissie, die de laatste tijd ook wordt gehuldigd door het Internationaal Energieagentschap. Het heeft dus niets te maken met goochelen met prijzen; als er een zinsnede is die dat in de verste verte doet vermoeden, moeten we die veranderen, en heel duidelijk maken dat niemand gegoochel met prijzen wil.
In de tweede plaats gaat het niet om meer bevoegdheden voor de Commissie, maar om mechanismen voor aanvulling in geval van crisis. Een van u heeft gevraagd: 'Als u aan uw kiezers dit voorstel moest uitleggen, hoe zou u dat dan doen?? Dat zal ik u heel simpel uitleggen: 'Stel u voor, er is een oliecrisis. Dan zegt het Internationaal Energieagentschap: Laat de mechanismen in werking treden.? Er zijn twee soorten mechanismen: dat van marktbeïnvloeding en dat van gebruik van de aanwezige voorraden.
De landen die zijn aangesloten bij het Internationaal Energieagentschap kunnen een van beide systemen kiezen. Dat is allemaal goed en wel, zolang er geen sprake is van een geheel geïntegreerde markt zoals in de Europese Unie. Want als een van de grotere landen in de Unie plotseling een keuze maakt die volledig verschilt van die van een buurland, dat misschien niet zo groot is of zelfs net zo groot is, leidt dit automatisch tot incidenten en spanningen in de markt met de buurlanden.
De gehele markt in de Europese Unie komt onder enorme druk te staan. Want op het gebied van de energie, de aardolie, hebben we het niet alleen over beslissingen op nationaal niveau, maar ook over beslissingen op Europees niveau, want de markt omvat de gehele Europese Unie. Het gaat er dan ook niet om dat de Commissie moet beslissen wat er gebeurt. Waar het om gaat is dat er, door middel van een stelsel van comitologie, onder deelname van alle leden van de Unie, overeenstemming wordt bereikt over de manier om die marges, die mechanismen te gebruiken, teneinde grotere spanningen binnen de Europese markt te voorkomen. Dat is waar ik voor sta. Dit alles met het oog op een betere continuïteit als we praten over het verbeteren van het leven voor de burgers en voor het Europees productiesysteem.
Op het gebied van aardgas stel ik voor dat er een beheerssysteem komt, want bij aardgas gaat het niet alleen om reserves, maar zeer zeker ook om beheer, waardoor de consumenten voor wie aardgas van levensbelang is verzekerd kunnen zijn van voldoende toevoer gedurende een minimum van enkele dagen onder welke omstandigheid dan ook.
Dat is waar het over gaat, dames en heren: de continuïteit van de voorziening, het functioneren van de interne energiemarkt en daardoor het versterken van de Europese Unie, niet alleen uit oogpunt van verbruikersgaranties, maar ook de economische mogelijkheden van de Unie.
Ik ben heel benieuwd naar de resultaten van de stemming van morgen. Zoals ik altijd heb gezegd, natuurlijk zal ik daarmee rekening houden. Ik zal in geen geval gaan zoeken naar sluipwegen om mijn doel toch te bereiken, mocht u het ontwerp volledig afwijzen. Laat dat heel duidelijk zijn. Ik vind alleen dat u morgen voordat u stemt nog eens heel goed moet overwegen waartoe u besluit, want mijns inziens ligt hier materiaal om de huidige situatie te verbeteren.

Chichester (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor haar garanties ten aanzien van het door mij naar voren gebrachte punt. Ik wil nog één ding toevoegen naar aanleiding van de opmerkingen van de heer Linkohr over prijzen: we moeten niet vergeten dat de belangrijkste component van de aardolieprijs bestaat uit belasting. We moeten ons niet te veel fixeren op prijstrends in de toekomst.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0210/2003) van de heer Schmidt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van Oostenrijk met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad tot vaststelling van de criteria voor het als veilig aanmerken van derde staten met het oog op de verantwoordelijkheid voor de behandeling van een asielverzoek dat door een onderdaan van een derde land in een lidstaat wordt ingediend, en tot vaststelling van een lijst van veilige derde staten in Europa [14712/2002 - C5-0010/2003 - 2003/0802(CNS)].

Schmidt, Olle (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik mijn collega's van de parlementaire commissie bedanken voor de goede samenwerking. De commissie verwerpt vrijwel unaniem het Oostenrijkse initiatief tot het vaststellen een lijst van zogenaamde veilige derde landen.
Het is ons aller wens dat het Europese asiel- en vluchtelingenbeleid gebaseerd is op humanisme en rechtszekerheid. De meesten van ons zien graag een goed geregelde immigratie en een asielbeleid dat bescherming en een toevluchtsoord biedt aan degenen die worden vervolgd, gemarteld of wier leven en gezondheid worden bedreigd. Gewetenloze mensensmokkelaars mogen niet worden beschermd door het asielbeleid van de EU. Anderzijds mag het asielbeleid ook niet betekenen dat wij vluchtelingenschepen praaien met kanonneerboten of zelfs, zoals een Italiaanse minister voorstelde, vluchtelingenschepen beschieten, of dat wij mensen die naar ons werelddeel trekken als tweederangsburgers behandelen, dat we ze naar believen verplaatsen en ze in kampen buiten het grondgebied van de EU bijeenbrengen.
Commissaris Vitorino, als de EU de integratie van immigranten en vluchtelingen niet weet op te lossen en geen kader voor het asielbeleid geeft dat wordt gekenmerkt door humaniteit en rechtszekerheid, dan hebben wij een tikkende tijdbom in huis, die slechts wacht om te exploderen in sociale en economische spanningen binnen de Unie en in externe druk van allen die buiten staan te wachten om naar binnen te komen. Laten wij nooit vergeten dat het Verdrag van Genève elk mens het eigen en onvervreemdbare recht geeft om asiel te zoeken in een vreemd land teneinde aan vervolging en lijden te ontkomen!
In het onderhavige voorstel wordt een veilig derde land gedefinieerd als een staat die het Verdrag van Genève heeft geratificeerd alsmede het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten uit 1966. De lijst van veilige derde landen in Europa omvat de huidige 15 lidstaten van de EU, de 12 kandidaat-lidstaten plus Noorwegen, IJsland en Zwitserland. Van de 15 in de lijst genoemde landen blijft echter eigenlijk alleen Zwitserland over. Waarom? Op 16 april 2003 hebben tien landen het toetredingsverdrag ondertekend in Athene. Dat betekent dat de Dublin II-verordening en het Schengen-acquis op deze landen van toepassing zullen zijn. Roemenië en Bulgarije zouden niet onder de Dublin II-verordening vallen totdat de Raad een besluit neemt 'op een later tijdstip?, zie artikel 6.2 van het voorstel. Voor Noorwegen en IJsland zal de verordening van toepassing zijn via de Dublin II-verordening en het Schengen-acquis, zodra deze landen hebben laten weten dat ze hiermee akkoord gaan en ze in hun nationale recht opnemen. Om deze redenen, mijnheer de Voorzitter, zou alleen Zwitserland op de lijst komen te staan, dat wil zeggen dat het een zeer korte lijst zou zijn.
Verder bevat het voorstel een oproep aan de Commissie om de ontwikkeling in de op de lijst opgenomen derde landen te volgen en na te gaan hoe de beginselen worden nageleefd, maar een bepaalde procedure om landen te schrappen of toe te voegen bevat het voorstel niet. De parlementaire commissie wijst erop dat alle criteria voor het vaststellen van een lijst van veilige derde landen uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel moeten worden beschouwd als minimumnormen, dat wil zeggen dat lidstaten strengere normen mogen toepassen. Op dit moment zijn er slechts vier lidstaten, namelijk Groot-Brittannië, Duitsland, Finland en Denemarken, die in hun wetgeving of hun administratieve praktijk beschikken over lijsten van veilige derde landen.
De parlementaire commissie vraagt zich daarom af een verordening wel zo geschikt is. Veel landen zouden dan gedwongen zijn om wijzigingen door te voeren zonder een principieel politiek debat. De commissie wijst er ook met nadruk op dat de kwestie van veilige derde landen wordt behandeld in de richtlijn inzake asielprocedures en ook in de toekomst onder die richtlijn moet blijven vallen - dit is een persoonlijke opmerking - als een gemeenschappelijke lijst überhaupt wenselijk is, wat ik sterk betwijfel.
Het Italiaanse voorzitterschap, dat hier aanwezig zou zijn, heeft beloofd dat de kaderrichtlijn inzake asielprocedures dit najaar klaar zal zijn. Dat is ook in Thessaloniki gezegd. Wij in deze vergadering hebben kenbaar gemaakt dat wij opnieuw geraadpleegd willen worden nadat de richtlijn is herzien. Hoe staat het hiermee? Dat had ik de Italiaanse minister willen vragen, maar ik zie niemand op zijn stoel. Het zou interessant geweest zijn om te weten of wij in dezen zullen worden geraadpleegd, maar misschien kan commissaris Vitorino deze vraag beantwoorden.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, samenvattend en op grond van de genoemde argumenten verzoeken wij het Parlement om morgen het initiatief van Oostenrijk te verwerpen.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou de heer Olle Schmidt willen danken voor zijn helder en bondig verslag over dit Oostenrijks initiatief. Ik zou duidelijk willen maken dat het geen initiatief is van Commissie. Het is een initiatief van de regering van een lidstaat. Ik kan derhalve niet antwoorden op een aantal vragen die de heer Schmidt mij heeft gesteld, want het voorstel is niet afkomstig van de Commissie.
Het Oostenrijks initiatief behandelt evenwel een complex vraagstuk dat van doen heeft met het concept veilige derde landen in het kader van de Europese asielregeling. De Raad heeft de kwestie op deskundigenniveau geanalyseerd. Daarover kan ik zeggen dat de Raad er op dit moment in principe positief tegenover staat dit thema tijdens de vergadering van 2 en 3 oktober aanstaande grondig te bespreken.
Zoals de geachte afgevaardigden weten, hebben in juni vijf lidstaten in een gemeenschappelijke verklaring de Raad gevraagd een lijst op te stellen met veilige landen van oorsprong. Op dit moment bespreekt de Raad de mogelijkheid in de ontwerprichtlijn van de Commissie betreffende asielprocedures een bepaling op te nemen met betrekking tot de methode voor het vaststellen van een dergelijke lijst.
Hiermee is een andere kwestie verbonden, waarvoor op dit moment nog geen enkel initiatief bestaat. Het gaat erom of er in de richtlijn een soortgelijke bepaling moet komen voor veilige derde landen. Op dit moment staat deze vraag nog open. Op 2 en 3 oktober zullen de ministers zich ook over dit onderwerp buigen.
De onderwerpen veilige oorsprongslanden en veilige derde landen zullen hoe dan ook beide tijdens de komende Raadsvergadering begin oktober aan bod komen. Volgens de Commissie dient de Raad het Europees Parlement dan opnieuw over de hele richtlijn asielprocedures te raadplegen. Bij die raadpleging dienen dan ook mogelijke bepalingen over veilige derde landen of veilige oorsprongsladen aan bod te komen, mochten dergelijke bepalingen deel gaan uitmaken van het voorstel. Zoals gezegd is dat op dit moment nog niet zeker.

Pirker (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's. Zoals wij allen weten is normaal gesproken het eerste 'veilige? land waar een asielzoeker asiel aanvraagt verantwoordelijk voor de behandeling van deze aanvraag. Als iedereen zich aan dit principe zou houden en als er buiten de EU genoeg zogenaamde veilige landen zouden zijn, zou er een goede spreiding van asielzoekers over vele landen zijn. Een vluchteling zou dan snel te horen krijgen of hij hulp krijgt of niet. Dat is wat wij allemaal zouden willen.
De huidige situatie is onbevredigend. De commissaris heeft zelf Europese statistieken gepresenteerd waaruit blijkt dat een aantal lidstaten extreem veel asielaanvragen te verwerken krijgt en andere bijna geen. Oostenrijk staat bovenaan de lijst met bijna vijf asielaanvragen per duizend inwoners, met Zweden en Ierland op de tweede c.q. derde plaats. Met 0,1 aanvragen per duizend inwoners staan Portugal, Italië en Spanje onderaan de lijst. Als we deze cijfers naast elkaar leggen zien we dat Oostenrijk vijftig keer zoveel aanvragen moet behandelen als andere lidstaten. Ik hoop daarom dat u begrip heeft voor dit welkome initiatief, dat ertoe moet leiden dat we de asielprocedures sneller kunnen afhandelen. De huidige procedure neemt teveel tijd in beslag en is simpelweg onhoudbaar.
Het Oostenrijkse initiatief is daarom begrijpelijk en noodzakelijk. Net als de Europese Volkspartij steun ik dit initiatief inhoudelijk. Het zorgt ervoor dat we in de toekomst een over een lijst met veilige landen buiten de Unie beschikken. Dit leidt tot een snellere asielprocedure en tegelijkertijd tot een eerlijker verdeling van de lasten.
Helaas is er niet genoeg tijd meer om het initiatief nog op tijd in de procedure op te nemen. Daarom hoop ik dat u, mijnheer de commissaris, het probleem van de veilige niet-lidstaten bij de volgende beleidsrichtlijn kunt oplossen. Hierdoor hoeven we niet de langere weg van een verordening te gaan, maar kunnen we snel resultaat zien, nog voor het eind van het jaar.
Ik steun daarom het voorstel om deze kwestie in de richtlijn op te nemen, maar vind tevens - en ik spreek hier ook namens de Europese Volkspartij - dat we het probleem van veilige niet-lidstaten ook in het belang van de vluchtelingen zo snel mogelijk moeten oplossen.

Marinho (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, de Commissie openbare vrijheden heeft met een brede meerderheid het Oostenrijks initiatief voor een richtlijn inzake veilige derde landen verworpen. Het initiatief betreft het vastleggen van criteria of derde landen veilig genoeg zijn om de verantwoordelijkheid op zich te kunnen nemen voor de behandeling van een asielverzoek. Die brede meerderheid geldt in ieder geval de procedurele kant van de zaak, want volgens de commissie zou het energieverspilling zijn tot het bittere eind voort te gaan met dit initiatief. Dat neemt natuurlijk niet weg dat het in wezen om een juiste zaak gaat.
De heer Olle Schmidt heeft heel goed begrepen dat het Europees Parlement zich bij het vaststellen van zijn politieke agenda niet laat afleiden van de werkelijk belangrijke zaken. Het Parlement is niet bereid omwegen te bewandelen die nergens toe leiden. Daarom steun ik samen met mijn fractie de keuze van de rapporteur. Dan zou ik kort willen ingaan op de inhoud van dit initiatief, waarbij ik in zekere zin zal herhalen wat er al is gezegd. Wij ontdekken hier niet een geheel nieuw terrein voor toepassing. Ten eerste hebben namelijk tien van de vijftien staten in de bijlage met veilige Europese landen er al mee ingestemd deel uit te maken van Dublin II en met het overnemen van het volledige Schengen-acquis Ten tweede weten wij allemaal dat het nog niet bekend is wanneer Bulgarije en Roemenië onder een communautaire verordening kunnen vallen.
Dat betekent dat de verordening eigelijk zinloos is. Noorwegen en IJsland hebben immers Schengen niet overgenomen in hun nationale wetgeving en daarom blijft van de Oostenrijkse lijst alleen Zwitserland over. Zoals al gezegd is, heeft het Parlement met het verslag-Watson een snelle goedkeuring geëist van de richtlijn betreffende minimumnormen voor de procedure met betrekking tot het verlenen en ontnemen van de vluchtelingenstatus. Wij hopen dan ook met andere sprekers dat de Raad zijn in Sevilla gedane belofte nakomt en de richtlijn snel goedkeurt. Hierover schijnt trouwens consensus te bestaan. Als de Raad, zoals wij hopen, voor het eind van het jaar de richtlijn goedkeurt, is het Oostenrijks initiatief al snel overbodig. De richtlijn moet immers de kwestie veilige derde landen definitief regelen. Dat is per slot van rekening ook de reden van dit debat, mijnheer de Voorzitter. Het Parlement heeft zich al over dit onderwerp uitgesproken, maar vervolgens zijn wij niet geraadpleegd over het op 18 juni 2002 herziene initiatief van de Commissie. Daarom wensen wij bij dit debat over de asielprocedure ons standpunt te laten horen. Dat is uiteindelijk de kern van de zaak. Het Parlement kan niet aanvaarden dat een gemeenschappelijke regeling uitgesteld of opgeofferd wordt vanwege vooroordelen of nationale belangen. Wij moeten dan ook geen tijd verliezen door ons met bijkomende zaken bezig te blijven houden. Nee, wij dienen ons zonder verder tijd te verspillen met de kern van de zaak bezig te houden. Met het oog daarop wil ik commissaris Vitorino dankzeggen. Hij heeft hier vandaag wat licht in de duisternis gebracht en dat volstaat al als rechtvaardiging van dit korte debat.

Claeys, Philip (NI).
Mijnheer de Voorzitter, grootschalig asielmisbruik is een zeer ernstig probleem in de Europese Unie en het zou dus misplaatst zijn om oeverloos te discussiëren over het geslacht van de engelen. Inderdaad, laat er zo snel mogelijk een nieuwe richtlijn komen betreffende de normen voor de erkenning van de vluchtelingenstatus en laat ons daarbij uitgaan van minimumcriteria, waarbij de lidstaten strengere normen kunnen en mogen hanteren.
Europa moet kunnen beschikken over aangepaste instrumenten om het asielprobleem onder controle te krijgen. In België bijvoorbeeld blijkt meer dan 98% van de asielaanvragen ongegrond. De behandeling van al die dossiers vergt tijd, mankracht en middelen die niet kunnen gebruikt worden voor de behandelingen van de ernstige dossiers. De achterstand die het resultaat daarvan is, zorgt dan weer voor de niet-behandeling van dossiers en, uiteindelijk, het toekennen van verblijfsvergunningen zonder enig onderzoek. Deze inefficiëntie en deze laksheid resulteren alleen maar in een verder toestroom van valse asielzoekers. Er moeten dus middelen gevonden worden om snel en efficiënt het kaf van het koren te scheiden en de lijst van veilige derde landen is er daar één van. Het wekt dan ook verbazing dat in het verslag de vraag wordt gesteld hoe de lijst van veilige landen zich verhoudt tot het beginsel van de individuele behandeling zoals vastgelegd in het Verdrag van Genève.
Welnu, het heeft geen enkele zin om enerzijds een lijst van veilige derde landen te hanteren en anderzijds de dossiers afkomstig uit deze landen individueel te behandelen op dezelfde manier als de andere dossiers. We moeten de moed hebben om vast te stellen en te erkennen dat het Verdrag van Genève aan herziening toe is. Dat Verdrag dateert van 1951 en was er voornamelijk op gericht om vluchtelingen uit communistische dictaturen op te vangen. Het is een product uit de Koude Oorlog, dat niet meer aangepast is aan de noden van vandaag. Er moet niet alleen een lijst van veilige landen komen, ook het territorialiteitsbeginsel moet erin worden opgenomen. Asielzoekers kunnen het best in buurlanden in de eigen regio worden opgevangen, zodat het asielbeleid in Europa niet meer wordt misbruikt om de immigratiestop op grootschalige manier te omzeilen.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen zou ik mijn steun willen uitspreken voor het standpunt van de rapporteur dit initiatief te verwerpen. Wij hebben begrip voor de omstandigheden die de Oostenrijkse regering bewogen hebben dit initiatief in te dienen. Collega Pirker heeft die specifieke Oostenrijkse omstandigheden tijdens dit debat op duidelijke wijze verwoord. Maar herhaalde malen hebben wij hier op de problemen gewezen die worden veroorzaakt door deze initiatieven van de lidstaten die bij toerbeurt het voorzitterschap bekleden. Die initiatieven zijn vaak meer ingegeven door redenen van binnenlandse politiek dan door een totaalvisie op de belangen van de Gemeenschap en op de gewenste ontwikkeling van de wetgeving voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Ik herhaal wat ik hier al eerder heb gezegd, namelijk dat het belangrijk zou zijn de rol van de Commissie te benadrukken bij de intelligente uitvoering van het scorebord voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Er is hier al gewezen op verschillende problematische aspecten van dit initiatief. Alle voorgaande sprekers hebben al de redenen genoemd waarom een verordening hiervoor niet de beste juridische formule lijkt. Ook de verenigbaarheid met het Verdrag van Genève is ter sprake gekomen. Wij moeten immers zeer voorzichtig zijn als het gaat om de verenigbaarheid van lijsten met het principe van individuele toetsing in het Verdrag van Genève. Het is van belang de inspanningen voort te zetten om tot een gemeenschappelijke asielprocedure te komen.
In het kader van de richtlijn voor die procedure zullen wij al deze kwesties moeten bestuderen, analyseren en bespreken. Het is van belang dat het Parlement zich over deze richtlijn uitspreekt. De nieuwe versie van dat voorstel is trouwens nog niet aan ons voorgelegd. Ik wil onderstrepen dat commissaris Vitorino nadrukkelijk heeft gezegd dat het Parlement zich op korte termijn over de richtlijn dient uit te spreken.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, het verslag-Schmidt geeft even beknopt als precies aan welke opties wij op dit gebied willen verdedigen. Ik ben democraat en behoor tot die groep afgevaardigden die vinden dat het Handvest van de grondrechten integraal dient te worden opgenomen in de grondwet die nu tot stand zal worden gebracht. Ik moet het dus wel eens zijn met de conclusies van de heer Schmidt.
Mijn collega's hebben reeds heel zinnige dingen gezegd over een aantal gegevens en elementen uit dit verslag. Ik zelf wil graag de aandacht vestigen op de volgende drie punten.
De Geneefse Conventie is opgesteld toen de Koude Oorlog nog in volle gang was en de wereld in twee duidelijke kampen verdeeld was. De Europese Unie is intussen uitgegroeid tot een verbond dat voor de meeste landen op deze wereld een bron van hoop vertegenwoordigt, een manier om een eind te maken aan ellende, oorlog en politieke instabiliteit. De sociale, religieuze en etnische spanningen nemen overal toe, terwijl veel staten door burgeroorlogen uiteenvallen, tot wanhoop van de bevolking. Het feit dat deze mensen naar onze landen komen moet ons in Europa eraan herinneren dat ellende en crisissituaties heel dichtbij zijn. Europa dient hier een belangrijke rol te spelen. Ons continent omvormen tot Fortress Europe is niet het juiste antwoord. Het is waar dat we voor deze zaken een juridisch kader nodig hebben. Het is ook waar dat we heel voorzichtig moeten zijn met de keuzen die we maken. Een lijst van veilige staten opstellen is voor dat doel volgens mij niet de juiste aanpak. Door op basis van zo'n lijst te maken plegen we inbreuk op artikel 3 van de Geneefse Conventie. Dit artikel stelt immers dat discriminatie op grond van ras, geloof of land van oorsprong ongeoorloofd is. Als we met de lijst veilige landen in de hand weigeren een asielaanvraag te behandelen, dan onthouden we vluchtelingen hun meest elementaire recht - het recht om als individu en drager van onvervreemdbare rechten beschouwd te worden.
Ter afsluiting wijs ik erop dat er beslist een Europese Richtlijn voor asielprocedures moet komen en - belangrijker nog - dat we een gezamenlijk beleid ontwikkelen op dit gebied. Zonder een dergelijke juridische basis zullen we nooit consistent kunnen optreden.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0291/2003) van de heer Kirkhope, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Bondsrepubliek Duitsland voor een richtlijn van de Raad betreffende de ondersteuning bij doorgeleiding in het kader van maatregelen tot verwijdering door de lucht (14848/2002 - C5-0011/2003 - 2003/0801(CNS)).

Kirkhope (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, als voormalig Brits minister van Immigratie ben ik de eerste om te erkennen dat een van de moeilijkste processen van het immigratiesysteem zich voordoet als een persoon die alle wettelijke processen heeft doorlopen en niet langer wettelijk gerechtigd is - of geen wettelijke gronden heeft kunnen aanvoeren - om in een lidstaat te verblijven, moet worden uitgezet en terug moet naar zijn land van herkomst. Dit is voor alle betrokkenen een moeilijke beslissing. Het is moeilijk voor de ambtenaren maar ook voor de ministers zelf. Het moet gebeuren op een manier die tegelijkertijd humaan en effectief is. Tot op heden hebben zich hierbij grote problemen voorgedaan. Bij verwijdering door de lucht en doorgeleiding via andere Europese landen naar het land van bestemming dient ondersteuning te worden geboden.
Het ontbreken van coördinatie of samenwerking heeft vaak veel meer leed tot gevolg voor de betrokken personen. Ook mislukt de verwijdering soms. Om deze reden is dit Duitse initiatief - waarvoor ik tot mijn vreugde de rapporteur mag zijn - erop gericht de kwestie op een effectieve en efficiënte wijze tot een goed einde te brengen.
Onze echte doelstelling hier is dat de betrokken personen, indien gewenst, de nodige ondersteuning krijgen in de vorm van voedsel en medische hulp als ze via transitluchthavens naar hun bestemming reizen. We moeten er ook voor zorgen dat de luchtvaartmaatschappijen die hen vervoeren, weten wie ze vervoeren en op de hoogte zijn van de voortgang van de procedures. Dat is in het verleden niet altijd het geval geweest. Dit verslag moet ervoor zorgen dat deze doelstelling wordt bereikt. Ook is het van belang dat de reisdocumenten van de betrokken personen tijdens de doorgeleiding naar behoren worden verwerkt. Dat is momenteel volstrekt niet het geval. Ook dit willen we met onze inspanningen voor elkaar zien te krijgen.
Het steeds terugkerende probleem is dat iemand anders verantwoordelijk is voor de behoorlijke afhandeling van deze zaken. Dat is zeer frustrerend voor de ambtenaren, niet alleen in Groot-Brittannië maar in de meeste EU-lidstaten. Ik weet dat deze maatregel op veel steun en enthousiasme kan rekenen als men ziet dat we eindelijk tot het inzicht komen dat we zullen moeten samenwerken om deze doelstellingen te bereiken.
De procedures van de afzonderlijke lidstaten staan hier helemaal buiten. De maatregel is ook niet ambitieus of bedoeld om de hele kwestie van de asielprocedures of de asielcriteria te herzien. Dat zou zeer ambitieus zijn. Dat is niet wat ik met dit verslag nastreef. Het verslag is een eenvoudige en praktische maatregel die van tijd tot tijd nodig is als de juridische processen uitgeput zijn.
Ik heb mijn standpunt duidelijk gemaakt. Ik heb mijn best gedaan er in de commissie voor te zorgen dat alle fracties en parlementsleden zich kunnen vinden in het werk dat ik heb verricht. Ik ben er trots op dat ik de rapporteur van dit verslag ben want mijns inziens geeft het verslag duidelijk aan dat er, ongeacht de verschillende politieke opvattingen over Europa, de toekomstige rol van Europa, enzovoorts, vele terreinen zijn zoals dit waarop we op vriendschappelijke en effectieve wijze kunnen samenwerken, op een manier die voor velen echt van praktisch belang is: zowel voor degenen die afhankelijk zijn van onze zorg als voor degenen die onze regels en verordeningen moeten uitvoeren.
Om die reden alleen al ben ik blij met dit verslag en de reacties erop. Ik hoop dat het morgen alle steun van het Parlement krijgt.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Raad heeft vorig jaar november op basis van een mededeling van de Commissie het actieprogramma voor repatriëring goedgekeurd. Het programma legt het accent op de noodzaak de operationele samenwerking tussen de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de toepassing van de wet in de lidstaten te versterken.
Het Duits initiatief, dat wij hier vandaag bespreken, over doorgeleiding bij verwijdering door de lucht is een van de noodzakelijke uitvoeringsmaatregelen genoemd. Daar de Commissie van mening is dat er een gemeenschappelijke regeling moet komen voor zaken die verband houden met doorgeleiding bij repatriëring, steunen wij het Duitse voorstel.
Er moet vaak gebruik gemaakt worden van luchthavens van andere lidstaten, in die gevallen dat er geen rechtstreekse verbindingen zijn met het desbetreffende land. Voor die gevallen is een helder rechtskader van belang voor de transitprocedure. Hierbij kunnen wij denken aan het gebruik van escortes en aan de bevoegdheidsafbakening op de transitluchthaven.
Het Duitse voorstel heeft het Italiaans voorzitterschap al geïnspireerd tot initiatieven voor vergelijkbare ondersteuning bij doorbegeleiding over land en bij gemeenschappelijke verwijderingsoperaties. Hierover hebben de verschillende werkgroepen van de Raad al besprekingen gestart. Hoewel de Raad op dit moment het accent legt op de operationele samenwerking, dient een werkelijk gemeenschappelijk beleid voor terugkeer eveneens gebaseerd dient te zijn op wettelijke maatregelen voor de middellange termijn. Dergelijke maatregelen zullen niet alleen de samenwerking tussen de lidstaten vergemakkelijken - bijvoorbeeld de verplichte wederzijdse erkenning van repatriëringsbesluiten - maar ook gemeenschappelijke minimumnormen inhouden voor uitzetting, hechtenis en verwijdering die, zoals de rapporteur net zei, een humane behandeling van de te repatriëren personen garanderen.
Daarom is de Commissie van plan een ontwerprichtlijn bij de Raad in te dienen betreffende minimumnormen voor repatriëringsprocedures en de wederzijdse erkenning van verwijderingsbesluiten.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, op de eerste plaats zou ik namens de EVP-fractie collega Timothy Kirkhope willen feliciteren met zijn uitstekende verslag waarin de belangrijke kwestie van de totstandkoming van een gemeenschappelijk immigratiebeleid centraal staat. In de loop der jaren hebben wij dit thema vaak besproken. Wij hebben altijd gesteld dat een voorwaarde voor dat beleid een pro-actief op legale migratie gericht politiek is, gekoppeld aan een doeltreffende bestrijding van illegale immigratie en mensenhandel. Een andere voorwaarde is een Europese asielregeling, die zowel onze internationale verplichtingen respecteert als de stabiliteit en de veiligheid van de lidstaten garandeert.
Dit initiatief gaat over wederzijdse bijstand bij de verwijdering van onderdanen van derde landen die het grondgebied van een lidstaat dienen te verlaten. Een verwijderingsbevel maakt in die gevallen een einde aan het illegaal verblijf van de vreemdeling op het grondgebied van de desbetreffende lidstaat. Voor het uitvoeren van dergelijke bevelen is het vliegtuig onderhand het meest gebruikte vervoersmiddel. De ontwerprichtlijn beoogt de door de bevoegde autoriteiten te nemen maatregelen te beschrijven voor ondersteuning bij verwijderingsoperaties, al of niet met escorte, in de transitluchthavens van de Europese Unie.
De verzoekende lidstaat dient in eerste instantie altijd na te gaan of de verwijdering naar het land van bestemming met een rechtstreekse vlucht kan geschieden. Indien er geen rechtstreekse vlucht beschikbaar is, dan dient de aangezochte lidstaat de doorbegeleiding van te verwijderen onderdanen van derde landen te ondersteunen. In een aantal gevallen kan een lidstaat met recht weigeren ondersteuning te verlenen: de vreemdeling loopt het risico onmenselijk of vernederend behandeld, gefolterd of ter dood veroordeeld te worden. Er kan ook met recht geweigerd worden ondersteuning te geven als het leven of de vrijheid van de vreemdeling in gevaar is vanwege ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of het behoren tot een bepaalde sociale groep. Met andere woorden, mijnheer de Voorzitter, wij dienen onze principes trouw te blijven. Wij kunnen ons schendingen van de principes en de grondrechten die de grondslag vormen van ons Europees ideaal niet veroorloven, noch kunnen wij afwijken van de bindende regeling in het Vluchtelingenverdrag van Genève voor de materiële gronden om asiel aan te vragen.
Wij mogen natuurlijk geen beleid in de hand werken dat een prikkel kan vormen voor illegale immigratie via mensenhandel en uitbuiting van illegalen. Daarom zijn de meeste voorstelen van de heer Kirkhope zeer verstandig en uiterst opportuun.

Roure (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Kirkhope, waarover we nu een oordeel vellen, heeft betrekking op een Duits voorstel dat bedoeld is als aanvulling op de discussie aangaande de ontwikkeling van een Europees beleid voor het uitzetten van personen die hier illegaal verblijf houden. Voor een doeltreffende bestrijding van de illegale immigratie moeten we inderdaad kunnen terugvallen op een uitzettingsbeleid, maar het uitzetten van illegale immigranten moet wel steeds op individuele basis geschieden. Ik wijs er daarom op dat het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het Handvest van de grondrechten collectieve uitzettingen verbieden. Wij dringen erop aan dat er gemeenschappelijke regels worden vastgesteld voor het weigeren van toelating. Ook maatregelen voor uitzetting moeten op zulke gemeenschappelijk regels gebaseerd zijn.
We zien dat de lidstaten op het gebied van illegale immigratie steeds meer regels uitvaardigen. Deze regels vallen buiten de communautaire sfeer en ze zijn niet op de Europese wetgeving afgestemd. Op deze manier kunnen we nooit een bevredigend antwoord formuleren op de drama's die zich elke dag weer op ons grondgebied afspelen.
De lidstaten nemen repressieve maatregelen om uitzetting te vergemakkelijken, maar er bestaat binnen Europa nog steeds geen politieke wil om een immigratiebeleid vast te stellen. Het is heel moeilijk vooruitgang te boeken op het gebied van illegale immigratie zolang we geen juridisch kader hebben voor legale immigratie - en daarover zouden we volgens de agenda van Tampere nu reeds moeten beschikken. De Unie moet op dit gebied geloofwaardig overkomen en daarom zullen we rekening moeten houden met de publieke opinie. De burgers begrijpen namelijk niets van ons immigratiebeleid.
Er wordt over een aantal voorstellen nog onderhandeld. De Raad zal zich moeten blijven inspannen om ervoor te zorgen dat deze voorstellen worden aangenomen. De drie richtlijnen over legale immigratie moeten zo snel mogelijk worden aangenomen. Het voorstel voor een richtlijn betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen uit derde landen voor betaald werk of de uitoefening van een economische activiteit wordt door de Raad geblokkeerd. Dat is onaanvaardbaar. Het voorstel voor een richtlijn betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen uit derde landen voor doeleinden van studie of vrijwilligerswerk is nog niet eens aan de werkgroep van de Raad voorgelegd. En het voorstel voor een Richtlijn om slachtoffers van clandestiene immigratie of mensenhandel die met de bevoegde autoriteiten samenwerken een tijdelijke verblijfsvergunning te geven zal mogelijk niet worden aangenomen door de in november te houden Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken - terwijl we aanvankelijk gedacht hadden dat die richtlijn het wel zou halen.
Iedereen beseft dat we dit instrument dringend nodig hebben om de georganiseerde misdaad te kunnen bestrijden. Als de Raad op het gebied van legale immigratie geen vorderingen boekt, lopen we het risico dat de harmonisatiegraad wordt teruggebracht tot de kleinste gemene deler. Dan zal het immigratiebeleid niet doeltreffend zijn - en de burgers zullen het niet begrijpen.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik waardeer de inspanningen van de rapporteur in dezen, maar ik vrees dat mijn fractie het verslag niet zal steunen omdat we het voorstel zelf niet steunen.
Zoals diverse parlementsleden hebben aangegeven, gaat het voorstel voorbij aan de zeer belangrijke vraag wat we moeten doen met mensen die illegaal in een EU-lidstaat verblijven. Naar onze mening valt daaronder ook de vraag wat er met die mensen gebeurt als ze in hun land van herkomst terug zijn. Het is volstrekt onduidelijk wie er verantwoordelijk is voor hun veilige terugkeer en voor hun veiligheid na hun terugkeer. Daar hebben we helemaal geen controlesysteem voor en daarom lijkt het ons dat we niet echt kunnen weten of het beleid aan de hand waarvan we bepalen of iemand vluchteling of een illegale immigrant is, ook echt werkt.
Dat punt is naar voren gekomen in het onderdeel van het debat over veilige derde landen. Verschillende landen hebben daar een verschillende kijk op. Er zijn bijvoorbeeld lidstaten die Iran als een veilig derde land beschouwen - wat veel Iraniërs vreemd in de oren zal klinken.
We moeten ons er bewust van zijn dat mensen uit een lidstaat worden verwijderd om dezelfde reden als waarom we ze bescherming zouden moeten bieden, bijvoorbeeld op basis van etnische achtergrond, zoals in het geval van de Roma. Als we kijken naar de voorwaarden voor terugkeer door de lucht, is het niet zo vreemd dat mensen zich verzetten als ze denken dat ze worden teruggestuurd naar een land waar de omstandigheden ondraaglijk zijn. Het is ook niet zo vreemd dat bijvoorbeeld in Londen, de regio die ik vertegenwoordig, het politiekorps zichzelf distantieert van de rol van de immigratiedienst als het gaat om uitzetting, omdat de kwestie rond de noodweermaatregelen in nagenoeg alle lidstaten zeer omstreden is.

Blokland (EDD).
Voorzitter, het is de tweede keer dat wij over dit onderwerp spreken. Het initiatief van de Duitse Bondsrepubliek is gericht op verbetering van de samenwerking tussen lidstaten bij de uitvoering van uitzettingsbesluiten. Alhoewel rechtstreekse vluchten altijd te prefereren zijn, staat de praktijk dat niet altijd toe. Soms is doorgeleiding door andere lidstaten nodig. Dit initiatief, de rapporteur heeft het al gezegd, regelt dit precaire onderwerp op correcte wijze.
Uitzetting van mensen blijft een omstreden onderwerp. Het minderheidsstandpunt laat dit duidelijk zien. Maar wie A zegt, moet ook B zeggen. Een asiel- en immigratiesysteem heeft geen enkele waarde als het niet van het begin tot het eind gehandhaafd wordt. En dat kan leiden tot uitzetting van mensen. Mijns inziens waarborgt het voorstel de rechten van deze mensen en vergemakkelijkt het tegelijkertijd de samenwerking tussen de lidstaten.
Tenslotte neem ik mijn kans waar om iets te zeggen over de gekozen rechtsgrondslag, artikel 63. Het toegevoegde advies van de Commissie juridische zaken accordeert deze rechtsgrondslag terecht. Het betreft een derde-pijlerprocedure, waarbij een lidstaat het initiatief neemt en het Parlement slechts advies verstrekt. De Commissie vrijheden en rechten van de burger heeft er vaak problemen mee. Op zich begrijpelijk. Mijn mening is echter dat een politieke wens tot meer macht effectieve wetgeving, opgesteld op basis van de juiste rechtsgrondslag, niet in de weg mag staan of mag vertragen. Laten we de politieke wens prevaleren, dan zal dit onze werkelijke invloed op de inhoud doen afnemen.

Pirker (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's. Het zal u niet verbazen dat ik er een andere mening op na houd dan de groene fractie. Net als de heer Kirkhope vind ik dat deze ontwerprichtlijn als onderdeel van een terugkeerbeleid onontbeerlijk is.
Als de Europese Unie een geloofwaardig legaal immigratiebeleid en een doeltreffend asielbeleid voorstaat moet zij er ook voor zorgen dat illegale immigratie en misbruik van het asielrecht bestraft worden en dat afgewezen en uitgeprocedeerde asielzoekers het land moeten verlaten. Het terugkeerbeleid moet dus gewoon een onderdeel vormen van het Europese migratiebeleid.
De heer Kirkhope heeft hier een zeer goed doordacht voorstel voorgelegd dat rekening houdt met de belangen van het individu maar tegelijkertijd de garantie biedt dat de voorschriften op het gebied van het migratiebeleid ook daadwerkelijk worden nagekomen. Het terugkeerbeleid vormt een wezenlijk onderdeel van het migratiebeleid; dit voorstel is het puzzelstukje dat garandeert dat de regels worden nageleefd. De heer Kirkhope kan met zijn uitstekende voorstel dan ook op mijn volledige steun rekenen.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, het verslag van de heer Kirkhope over samenwerking bij de uitzetting via de communautaire luchthavens is hier reeds besproken. Dit onderwerp heeft de afgelopen tijd de Belgische actualiteit helaas overheerst - ik heb het dan over de wijze waarop Samira Adamu is behandeld en de u allen bekende tragische afloop van deze affaire.
Het is duidelijk dat maatregelen voor uitzetting in de praktijk maar zelden worden uitgevoerd met het respect waar ieder individu recht op heeft - zeker als je bedenkt dat die uitzetting geschiedt op last van de Europese instelling die zich maar al te vaak opwerpt als het grote voorbeeld op het gebied van de mensenrechten. Bovendien is het zo dat we, als we iemand uitwijzen of terugsturen, vaak niet weten wat deze persoon bij terugkeer in het eigen land te wachten staat. Ik geloof dat die onverschilligheid niet te verenigen is met de verantwoordelijkheid die ons is toevertrouwd.
Deze tekst gaat het over uitzetting. Concreet gezien gaat het dus om mensen die op doorreis zijn - mannen en vrouwen die recht hebben op respect, mensen wier veiligheid wij moeten garanderen.
Met betrekking tot de voorwaarden voor uitwijzing en het verblijf van onderdanen uit derde landen wil ik vooral graag wijzen op twee belangrijke punten. Om te beginnen is het zo dat de levensomstandigheden in bepaalde gesloten centra - de transitcentra - beslist onmenselijk zijn en daarom onaanvaardbaar. Verder lijkt het me heel belangrijk dat we snel een regeling treffen voor asielzoekers die in de transitzones op vliegvelden verblijven. Deze ruimten zijn niet ontworpen voor dergelijk gebruik, en niemand mag gedwongen worden te leven in een ruimte waar geen enkel recht geldt. Is het niet mogelijk hier een oplossing te vinden die meer respect toont voor de menselijke waardigheid?
Ter afsluiting wil ik erop aandringen dat we nu eindelijk eens iets concreets moeten doen met de richtlijnen die we nu al twee jaar lang bespreken. Op die manier kunnen we aangeven dat we de grondrechten en het recht op de menselijke waardigheid onvoorwaardelijk respecteren, en dat we onze verzetten tegen elke aanslag op de lichamelijke of geestelijke integriteit van individuen. Dan kunnen we eindelijk een geloofwaardig en eervol immigratiebeleid ontwerpen voor heel Europa.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 22.00 uur gesloten)

