Uitreiking van de Sacharov-prijs (plechtige vergadering) 
De Voorzitter
Geachte leden, dames en heren, al sinds twee decennia wordt de Sacharov-Prijs voor de Vrijheid van Denken door het Europees Parlement verleend aan personen uit alle delen van de wereld die zich inzetten voor de mensenrechten, de vrijheid van het woord en de vrijheid van meningsuiting.
Het doet mij groot genoegen Salih Mahmoud Osman, winnaar van de Sacharov-Prijs 2007, hier vandaag in het Europees Parlement welkom te mogen heten.
(Applaus)
Ik verheug mij er bovendien over zijn echtgenote, Salwa Ahmed Faragalla Ali, te kunnen begroeten, die hem in moeilijke perioden van zijn leven altijd heeft bijgestaan. Wij verwelkomen u in ons midden.
(Applaus)
Het besluit om de Sacharov-Prijs 2007 aan Salih Mahmoud Osman te verlenen, werd unaniem genomen door de Conferentie van Voorzitters, waarin de voorzitters van de fracties zitting hebben, op basis van een voorstel van een groot aantal leden van het Parlement uit verschillende fracties. Het Europees Parlement bevestigt op deze wijze eens te meer zijn solidariteit met de mensen in Darfur, evenals zijn overtuiging dat een duurzame oplossing voor deze regio alleen kan worden bereikt op basis van gerechtigheid, democratie en de eerbiediging van de mensenrechten.
Het conflict waardoor Darfur sinds 2003 wordt geteisterd, zorgt ervoor dat de situatie in het land, dat toch al door een twintig jaar aanhoudende burgeroorlog is verwoest, nog wordt verergerd. Net als in de meeste andere conflicten heeft de burgerbevolking heeft meest te lijden onder de aanvallen van milities, de vernietiging van hele dorpen, een tactiek van de verschroeide aarde en verdrijving.
Het conflict heeft reeds 400 000 mensenlevens geëist en heeft een stroom van tweeënhalf miljoen ontheemden en vluchtelingen veroorzaakt, ondanks de ondertekening van een vredesakkoord in Darfur in 2006.
Net als het Europees Parlement is de winnaar van de Sacharov-Prijs 2007 niet bereid dit onrecht te accepteren. Hij protesteert tegen de straffeloosheid van de verantwoordelijken. Sinds jaren komt Salih Mahmoud Osman op voor de rechten van de slachtoffers van het conflict in Darfur. Duizenden mensen die zonder proces gevangen zaten, gemarteld en met de dood bedreigd werden, die uit hun huizen zijn gezet en van hun land gejaagd of die het slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld, kennen de naam Salih Mahmoud Osman.
Zijn inzet is in meerdere opzichten opmerkelijk. In een land waar het geweld met de dag toeneemt, zet Salih Mahmoud Osman dagelijks zijn leven op het spel om voor menselijke waardigheid en gerechtigheid te vechten.
In naam van de menselijke waardigheid verzekert Salih Osman berooide, weerloze, geïntimideerde en in vergetelheid geraakte slachtoffers van het feit dat de wereld kennis neemt van hun lijden, dat men hen niet is vergeten zijn en dat er gegronde hoop is dat zij eens weer een normaal leven onder menselijke omstandigheden zullen kunnen leven.
Sinds 2004 wijdt Salih Osman zich aan de opbouw en het bestuur van het Amal-centrum in Nyala (amal is Arabisch voor "hoop”) voor de opvang van slachtoffers van geweld en seksueel misbruik. In dit overwegend islamitisch land is Salih Osman een van de weinigen die actief voor de rechten van de vrouw strijden, en met name voor de erkenning van het recht op een uitkering voor slachtoffers van seksueel geweld.
In naam van de gerechtigheid zet zich Salih Osman er dagelijks voor in dat de verantwoordelijken voor oorlogsmisdaden voor nationale en internationale rechtbanken worden berecht. Aangezien het Sudanese rechtswezen nog steeds een groot aantal tekortkomingen vertoont, waardoor het niet in staat is een eind te maken aan het algehele klimaat van rechteloosheid in het land, zou berechting op internationaal niveau uitkomst kunnen bieden.
Uit het feit dat de Sudanese autoriteiten weigeren verdachten van oorlogsmisdaden over te dragen aan het Internationale Strafhof blijkt evenwel dat er grenzen zijn gesteld aan de internationale jurisdictie en dat er nog veel moet worden gedaan voordat de rechtsstaat in Darfur en de rest van Sudan kan worden gewaarborgd.
Daarom beperkt Salih Osman zijn werk niet tot het verlenen van rechtsbijstand aan slachtoffers. Als oppositielid zit hij sinds 2005 in het Sudanese parlement, en hij aarzelt niet zijn overtuigingen in de politieke arena van Sudan te verkondigen en zich in te spannen voor een grondige hervorming van het rechtswezen.
Tijdens de bijeenkomst van het Europees Parlement en het pan-Afrikaanse parlement voorafgaand aan de top EU-Afrika in Lissabon van afgelopen weekend, had ik de gelegenheid en het genoegen Salih Osman voor het eerst te ontmoeten. Ik had onmiddellijk bewondering voor zijn sterke persoonlijkheid en zijn niet aflatende wil om zich - ondanks de vervolgingen en vijandigheden waaraan hij en zijn familie zijn blootgesteld - in te blijven zetten voor de slachtoffers van mensenrechtenschendingen. Ik heb inmiddels gehoord dat Ali en u drie kinderen heeft, naar wie onze gedachten vandaag ook uitgaan.
In 2004 werd Salih Osman zelf zonder aanklacht zeven maanden gevangengehouden. Pas nadat hij in hongerstaking ging werd hij vrijgelaten. Sommige leden van zijn familie zijn gemarteld en vermoord, andere hebben hun huizen verloren nadat deze door milities in brand waren gestoken.
De grote Duitse schrijver Johann Wolfgang von Goethe heeft ooit het volgende geschreven: "Weten volstaat niet, we moeten wat we weten ook toepassen. Willen volstaat niet, wij moeten ook doen wat wij willen.” Salih Osman personifieert die wil en vastberadenheid en toont zijn moed in zijn dagelijkse strijd ten behoeve van zijn medemens. Hij is een voorbeeldig pleitbezorger voor een groter respect voor de rechtsstaat in deze regio. Salih Mahmoud Osman, weet u verzekerd van onze volledige steun en onze diepe bewondering.
Zoals u weet heeft het Europees Parlement altijd al groot medeleven met de verdrukte volkeren van Afrika aan de dag gelegd. Salih Osman behoort tot een reeks van Afrikaanse prijswinnaars aan wie het Parlement in de afgelopen jaren zijn steun heeft verleend en nog steeds verleent. In 1998 werd de Sacharov-Prijs toegekend aan Nelson Mandela, in 1997 aan Salima Ghezali, in 2001 aan Dom Zacarias Kamwenho en in 2005 aan Hauwa Ibrahim.
Salih Osman, wij gelukwensen u met uw niet aflatende inspanningen voor deze zaak, in deze geest, en wij hopen dat de erkenning die deze prijs oplevert, u van jaar tot jaar kracht geeft en bescherming biedt in uw strijd zolang deze duurt. Wij zijn met u.
(Applaus)
Salih Mahmoud Osman
Sudanees advocaat die opkomt voor de slachtoffers van de oorlog in Darfur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil u bedanken voor deze enorme eer. Deze prijs wordt uitgereikt op grond van een unaniem besluit van het Europees Parlement - een feit dat mij grote voldoening schenkt, maar dat mij, en dat is nog belangrijker, ook in de gelegenheid stelt om hier vandaag voor u te spreken.
Ik ben geboren in Darfur, in Jebel Marra, een bergachtig gebied in Centraal-Darfur. Ik werk al vele jaren als advocaat in Darfur. Ik ben vanwege mijn werk in de gevangenis beland en gemarteld. Leden van mijn familie zijn gemarteld en uit hun huizen verjaagd door de milities in Darfur. Ik heb in al die jaren in mijn werk duizenden mensen vertegenwoordigd die mijn hulp nodig hadden in de rechtbank. Ik heb duizenden mensen gezien die waren gemarteld; ik heb honderden vrouwen en jonge meisjes gezien die het slachtoffer waren geworden van seksueel misbruik; ik heb de vier miljoen mensen gezien die uit hun huizen zijn verdreven en de tweeënhalf miljoen mensen die nu, op ditzelfde moment, vastzitten in de kampen rond de steden van Darfur: Nyala, Al Fashir, Zalingi en Al Geneina.
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft verschillende resoluties over de situatie in Darfur aangenomen. Helaas is geen enkele van deze resoluties daadwerkelijk uitgevoerd. De slachtoffers zijn teleurgesteld. Ze wachten op actie van u, van de Europese bevolking. Uw leiders hebben harde taal gesproken over het beleid van de Sudanese regering in Darfur. Maar tot nu toe hebben we geen concrete stappen gezien om op een krachtige en gerichte manier iets aan de situatie te doen.
Als vertegenwoordiger van de slachtoffers van het conflict heb ik vandaag een ongekende kans om rechtstreeks tot de leiders van Europa te spreken. De bevolking van Darfur heeft het nodig dat de Europese Unie een krachtig, verenigd standpunt inneemt over de bescherming van onschuldige burgers. De bevolking van Darfur vraagt u om bescherming tegen het geweld, tegen het moorden, tegen het misbruik waar het dagelijks mee te maken heeft. De bevolking van Darfur wil dat u zijn kinderen en vrouwen beschermt tegen verkrachting en seksueel geweld, die worden gebruikt als "oorlogswapens”. Deze bescherming kan worden geboden door de inzet van de hybride macht van de Verenigde Naties en de Afrikaanse Unie. De betrokkenheid van internationale, en met name Europese machten is noodzakelijk, ook al is de regering van Sudan op dit moment niet bereid om die te accepteren. Maar Europa heeft een rol te spelen bij het vergroten van de druk op de regering van Sudan om de inzet van die troepen en de bescherming van de bevolking van Darfur mogelijk te maken.
Ik kan u vertellen dat er in Darfur en in Sudan zonder gerechtigheid en zonder bescherming geen vrede zal komen.
Europa kan ook meer doen om vrede te brengen. De Europese Unie heeft een grote verantwoordelijkheid om de vrede internationaal te bevorderen. De leiders van Europa kunnen ook de leiding nemen in het vredesproces in Sudan. Ik vraag u dringend om uw inspanningen op te voeren om de rebellen en de Sudanese regering aan de onderhandelingstafel te krijgen voor vredesbesprekingen.
Maar het is een feit is dat de rebellengroepen onderling steeds meer verdeeld raken, wat voor de situatie in Darfur niet behulpzaam is. Ik wil dat u ook luistert naar andere belanghebbenden: de miljoenen slachtoffers in de kampen die geen stem hebben en andere mensen in Darfur die rechtstreeks door de oorlog zijn getroffen. Luister ook naar het maatschappelijk middenveld, niet-gouvernementele organisaties en gemeenschapsleiders. Dat zou behulpzaam zijn voor de situatie in Darfur.
Zelfs als we bescherming kunnen bieden en de vrede kunnen bevorderen in Darfur, mag dat niet ten koste gaan van de gerechtigheid en het afleggen van rekenschap, alleen omdat er een politieke deal is gesloten. Op dit moment kan niemand van de slachtoffers naar zijn of haar huis terug, omdat het er niet veilig of niet veilig genoeg is. Onze gemeenschappen worden niet alleen aangevallen door de milities, maar zelfs door bewapende helikopters van de Sudanese regering, die onze dorpen vernietigen door middel van luchtbombardementen. Ondanks deze ernstige schendingen van de mensenrechten en het internationale humanitaire recht is er geen enkele dader voor de rechter gebracht, omdat het Sudanese rechtsstelsel incompetent is en niet in staat en bereid is om voor gerechtigheid te zorgen. Alle daders zijn buiten bereik van ons binnenlandse rechtsstelsel. Dit conflict wordt gekenmerkt door een cultuur van totale straffeloosheid.
Als advocaat en als iemand die afkomstig is uit Darfur weet ik dat er zonder gerechtigheid nooit blijvende vrede in de regio zal komen. Het Internationaal Strafhof heeft enkele belangrijke en wezenlijke stappen gezet om de daders verantwoording te laten afleggen. Maar de cirkel van straffeloosheid is nog niet gebroken. De bevolking van Darfur vraagt u om het werk van het Internationaal Strafhof te steunen. Het Internationaal Strafhof is de internationale rechtbank die het best in staat is om de vele notoire plegers van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid verantwoording te laten afleggen over hun daden.
De twee geïdentificeerde verdachten Kosheib en Haroun zijn nog steeds buiten bereik van justitie. De Sudanese regering blijft zeggen dat ze nooit aan het Internationaal Strafhof zullen worden overgedragen.
Darfur is niet de enige regio van Sudan die gebukt gaat onder mensenrechtenschendingen. Burgers in alle delen van Sudan zien hun vrijheid van meningsuiting, hun vrijheid van vereniging en andere fundamentele rechten die veel mensen in Europa als vanzelfsprekend beschouwen op dagelijkse basis ingeperkt. Ik dring er ook bij u op aan om de rechtsstaat in mijn land te stimuleren en te bevorderen, zodat alle burgers van Sudan hun individuele en collectieve rechten kunnen uitoefenen. We moeten ervoor zorgen dat de komende verkiezingen in 2009 vrij en eerlijk verlopen en dat een vrij en eerlijk resultaat door alle partijen zal worden gerespecteerd.
Tot slot wil ik mijn dank uitspreken aan u, de leden van het Europees Parlement die in juni van dit jaar naar Sudan zijn gekomen om met eigen ogen te zien wat ik heb beschreven. Dit bezoek werd gecoördineerd door het bureau van de Europese Commissie in Khartoem. Het bureau van de Europese Commissie is voor mij in mijn werk al vele jaren een bron van grote steun en een partner. De erkenning van de Europese Commissie en van u, het Europees Parlement, voor het werk van de verdedigers van de mensenrechten in Sudan geeft ons de moed en de vastberadenheid om te blijven spreken voor de slachtoffers en te blijven proberen om hun lijden enigszins te verzachten.
Het vervult me met trots om dit eerbewijs te aanvaarden namens de andere kandidaten voor deze prijs: de vorig jaar vermoorde Russische journaliste Anna Politkovskaya; de Chinese dissidenten Zeng Jinyan en Hu Jia; en het Afghaanse parlementslid en voorvechtster van vrouwenrechten Joya Malalai, en ook namens zo vele Sudanezen die geloven - net als ik - in de menselijke waardigheid en het streven naar gerechtigheid.
Dank u zeer.
(Het Huis geeft de spreker een staande ovatie)
De Voorzitter
Dames en heren, ik verzoek u op te staan of te blijven staan voor de Europese hymne, die ter ere van Salih Osman wordt gespeeld.
