Κοινή μεταναστευτική πολιτική για την Ευρώπη: Αρχές, ενέργειες και μέσα (συνοπτική παρουσίαση)
Πρόεδρος
Το επόμενο σημείο είναι μια συνοπτική παρουσίαση της έκθεσης του κ. Busuttil, εξ ονόματος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, σχετικά με μια Κοινή Μεταναστευτική Πολιτική για την Ευρώπη: Αρχές, ενέργειες και μέσα (2008/2331)(INI)).
Simon Busuttil
Αν έπρεπε να συνοψίσω σε δύο προτάσεις την έκθεσή μου θα έλεγα πρώτον, ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ένθερμος υποστηρικτής μιας κοινής μεταναστευτικής πολιτικής και δεύτερον ότι το Κοινοβούλιο δεν επιθυμεί πλέον τον κατακερματισμό της μεταναστευτικής πολιτικής. Προτιμά αυτή να είναι συνεκτική, διότι μόνο μια συνεκτική πολιτική μπορεί να είναι αποτελεσματική.
Το αναφέρω αυτό με περισσότερη πεποίθηση, υπό το φως του πρόσφατου περιστατικού του πλοίου Pinar που διέσωσε προ ολίγων ημερών 154 μετανάστες σε διεθνή ύδατα. Το περιστατικό υπογραμμίζει την ανάγκη για χάραξη κοινής πολιτικής. Πράγματι το εν λόγω περιστατικό υπογραμμίζει το τίμημα που υποχρεωνόμαστε να καταβάλουμε λόγω της έλλειψης μιας σωστής κοινής πολιτικής. Ποιο είναι το τίμημα; Το τίμημα είναι ότι ο καθένας απεμπολεί και μεταθέτει σε άλλους τις ευθύνες του και, ενώ ασχολούμαστε με το να δαχτυλοδείχνουμε οι μεν τους δε, άνθρωποι πνίγονται και πεθαίνουν κάθε μέρα μπροστά στα ίδια μας τα μάτια.
Είναι ντροπή μια χώρα με πληθυσμό 60 εκατομμυρίων να επιστρατεύει τους νόμους της για να μεταθέσει τις ευθύνες της σε μια χώρα με πληθυσμό μικρότερο του μισού εκατομμυρίου. Ευελπιστώ ότι επρόκειτο απλώς για μεμονωμένη περίπτωση και ότι ο Ιταλός υπουργός της Λίγκας του Βορά έδινε παράσταση προς τέρψη του ακροατηρίου του λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τέτοια πολιτικά τερτίπια εντοπίζονται εύκολα, αλλά αυτό δε τα καθιστά αποδεκτά. Θα ήθελα να επαινέσω το εποικοδομητικό πνεύμα που επέδειξαν οι πρωθυπουργοί της Μάλτας και της Ιταλίας κατά την παρέμβασή τους για την επίλυση της κατάστασης που προέκυψε με το Pinar. Χάρη στην παρέμβασή τους, θριάμβευσε η λογική επί των θεατρινισμών. " κοινή λογική υπερίσχυσε της αδιαλλαξίας και ο σεβασμός του νόμου επικράτησε του νόμου της ζούγκλας. Ελπίζω ότι χάρη στο περιστατικό με το Pinar, θα κατανοήσουμε όλοι στο τέλος ότι, μολονότι είναι εύκολο να μεταθέτουμε τις ευθύνες μας σε άλλους και να κατηγορούμε αλλήλους για το ποιος είναι υπαίτιος, ο εύκολος δρόμος δεν οδηγεί σε λύσεις. Ο δρόμος προς μια πραγματικά Ευρωπαϊκή πολιτική, καίτοι δυσκολότερος, είναι αυτός που θα οδηγήσει στην εξεύρεση λύσης.
Υπάρχουν έξι κύρια σημεία στην έκθεσή μου. Το πρώτο είναι ότι πρέπει να δοθεί οριστικά τέλος στην ανθρώπινη τραγωδία που βιώνουμε εξ αιτίας της παράνομης μετανάστευσης· δεύτερον, ο μηχανισμός κατανομής των βαρών που περιέχεται στο σύμφωνο για τη μετανάστευση πρέπει, αφενός να εφαρμοστεί χωρίς καθυστέρηση, αφετέρου να μετατραπεί σε δεσμευτικό νομικό μέσο· τρίτον, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην επιστροφή των μεταναστών που δεν έχουν το δικαίωμα να παραμείνουν στο Ευρωπαϊκό έδαφος· τέταρτο, κάθε συμφωνία που συνάπτεται μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μιας τρίτης χώρας πρέπει να περιλαμβάνει και το θέμα της μετανάστευσης· πέμπτο, η υπηρεσία FRONTEX πρέπει να ενισχυθεί όχι μόνο οικονομικά, αλλά κυρίως όσον αφορά τα μέσα· και τέλος, πρέπει να καταπολεμήσουμε σκληρότερα το οργανωμένο έγκλημα.
Εν κατακλείδι, κατορθώσαμε να καταλήξουμε σε συμβιβασμούς επί αρκετών σημείων της έκθεσης. Δυστυχώς υπάρχει ακόμα ένα σημείο που εκκρεμεί και συμπεριλήφθη λόγω της πλειοψηφίας που σχηματίστηκε εντός της σοσιαλιστικής ομάδας. Πρόκειται για το δικαίωμα ψήφου των μεταναστών. Είναι κάτι που δε μπορεί να γίνει αποδεκτό. Συνεπώς, υπέβαλα ένα εναλλακτικό ψήφισμα στην έκθεση: να αντικατασταθεί η αναφορά στο δικαίωμα ψήφου από συμβιβασμό που θα συνίσταται σε αναδιατύπωση του κειμένου.
Joe Borg
Εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα ήθελα να συγχαρώ τον κ. Busuttil για τη σημαντική έκθεση που συνέταξε. " έκθεση αυτή εξετάζει ένα κεντρικής σημασίας ζήτημα το οποίο συνδέεται με τη συνεχή ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή την κοινή μεταναστευτική πολιτική. Όπως αναφέρεται και στην έκθεση, το σύμφωνο για τη μετανάστευση που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πέρυσι, έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα για μια κοινή πολιτική στον τομέα του άσυλου και της μετανάστευσης.
Πρέπει τώρα να διασφαλίσουμε ότι οι δεσμεύσεις που προβλέπει το εν λόγω σύμφωνο θα εφαρμοστούν. Τον επόμενο μήνα η Επιτροπή θα προτείνει μέσα παρακολούθησης της εφαρμογής του εν λόγω συμφώνου, μέσω της ετήσιας έκθεσης που θα εκδοθεί από την Επιτροπή. Οι εκθέσεις αυτές θα αποτελέσουν τη βάση για την ετήσια συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με θέμα την πολιτική μετανάστευσης και ασύλου από το έτος 2010 και μετά.
Ο καθορισμός των γενικών στόχων της κοινής πολιτικής όπως ορίζονται στο εν λόγω σύμφωνο θα περιληφθούν και στο πολυετές πρόγραμμα, ήτοι το πρόγραμμα της Στοκχόλμης, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί αργότερα εντός του έτους, από τη Σουηδική Προεδρία. " έκθεση Busuttil, παρέχει στην Επιτροπή εξαιρετικά χρήσιμες πληροφορίες που θα τη συνδράμουν στην προβλεπόμενη συμβολή της υπό τη μορφή ανακοίνωσης, η οποία προβλέπεται να εγκριθεί εφέτος το καλοκαίρι. Θα ήθελα να επισημάνω ότι σε γενικές γραμμές υπάρχει σύγκλιση των απόψεών μας. Σε διάφορα σημεία της, η έκθεση Busuttil προτρέπει την Επιτροπή να αναλάβει δράση. Θα ήθελα να απαντήσω λέγοντας ότι η Επιτροπή έχει ήδη αναλάβει ενεργό δράση. Θα αναφέρω ενδεικτικά την ανάπτυξη ευκολιών για την προσωρινή και την κυκλική μετανάστευση, τις βελτιώσεις που επήλθαν στους τομείς της συλλογής και ανάλυσης δεδομένων, της διάδοσης των πληροφοριών σχετικά με τις ρεαλιστικές δυνατότητες που προσφέρονται στους μετανάστες και με τους κινδύνους που εγκυμονεί η παράνομη μετανάστευση, καθώς επίσης και στον τομέα της συνεργασίας με τρίτες χώρες.
Θα ήθελα να αναφερθώ ιδιαίτερα σ' έναν τομέα για τον οποίο ο κ. Busuttil εξέφρασε τον προβληματισμό του: την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών σε θέματα μετανάστευσης. Όπως τόνισε ο εισηγητής στην παρέμβασή του, τα πρόσφατα περιστατικά που διαδραματίστηκαν στη Μεσόγειο, επέτειναν για άλλη μια φορά τα προβλήματα και τις έντονες πιέσεις που αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη μέλη. Θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω κ. Busuttil, ότι η Επιτροπή είναι απόλυτα προσηλωμένη στην εξεύρεση λύσεων προκειμένου να συνδράμει τα κράτη μέλη τα οποία δέχονται ιδιαίτερα έντονες μεταναστευτικές πιέσεις.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω τρία παραδείγματα σχετικών μέτρων που είτε έχουν ληφθεί είτε αναμένεται να ληφθούν. Ο κανονισμός του Δουβλίνου θα τροποποιηθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να επιτραπεί η αναστολή των μεταφορών σε κράτη μέλη που τελούν υπό έντονη πίεση. " Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο θα ιδρυθεί με στόχο την παροχή υποστήριξης στα εν λόγω κράτη μέλη, και πιστώσεις θα τεθούν στη διάθεση των κρατών μελών με στόχο την εσωτερική και οικειοθελή αναδιανομή των μεταναστών.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τετάρτη 22 Απριλίου 2009.
Γραπτές Δηλώσεις (άρθρο 142 του κανονισμού)
Corina Creţu  
" Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι ως το 2050 η ΕΕ θα χρειαστεί 60 εκατομμύρια εργαζομένους από τρίτες χώρες, καθώς η μείωση του ενεργού πληθυσμού θα επιταχυνθεί. Συνεπώς, η επίτευξη των φιλόδοξων στόχων της στρατηγικής της Λισαβόνας θα εξαρτηθεί μακροπρόθεσμα από τη συμβολή του εργατικού δυναμικού από χώρες εκτός ΕΕ.
Για την ώρα όμως, με την οικονομική κρίση σε εξέλιξη, το ποσοστό ανεργίας παρουσιάζει σημαντική αύξηση και πολλοί διασυνοριακοί εργαζόμενοι από τα νέα κράτη μέλη συγκαταλέγονται μεταξύ των πληγέντων από την απώλεια θέσεων εργασίας. Επιβάλλεται συνεπώς η σύνδεση των πολιτικών μετανάστευσης και απασχόλησης ώστε να καταλήξουμε σε μία λογική και πρακτική θέση, με ταυτόχρονη τήρηση της αρχής της Κοινοτικής προτίμησης. Θεωρώ ότι είναι λανθασμένη η χορήγηση του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της ΕΕ σε μετανάστες, τη στιγμή που οι Ρουμάνοι και οι Βούλγαροι δεν απολαύουν πλήρης ελευθερίας κυκλοφορίας όσον αφορά τις Ευρωπαϊκές αγορές εργασίας.
Είναι ανήθικο και επικίνδυνο να ενθαρρύνουμε τη διαρροή εγκεφάλων από τις αναπτυσσόμενες χώρες δίχως να λαμβάνουμε υπόψη τον κίνδυνο να εξελιχθεί η τακτική αυτή σε μπούμερανγκ ή δίχως να ανησυχούμε για τη διάκριση που συντελείται, με το να προτείνονται στην πλειονότητα των μεταναστών και δη στις γυναίκες, θέσεις που δεν ανταποκρίνονται στο επίπεδο των προσόντων τους, καθιστώντας τους θύματα αρνητικών στερεοτύπων και πρακτικών που επικρατούν στη χώρα προέλευσής τους καθώς και στα κράτη μέλη της ΕΕ.
Jamila Madeira  
Σύμφωνα με τη Eurostat, η δημογραφική γήρανση της ΕΕ θα γίνει μεσοπρόθεσμα πραγματικότητα. " μετανάστευση θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό μοχλό για την επίτευξη θετικών οικονομικών αποτελεσμάτων στην ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό επιβάλλεται να αναγνωριστεί ο βασικός ρόλος που διαδραματίζει η μετανάστευση στην ΕΕ.
Το θέμα της παράνομης εργασίας πρέπει να διευθετηθεί καθώς παραβιάζει σε απόλυτο βαθμό τα δικαιώματα των εργαζομένων μεταναστών. Πρέπει να προωθήσουμε μια ευρωπαϊκή πολιτική που θα ενθαρρύνει τους εργαζόμενους μετανάστες οι οποίοι διαμένουν παρανόμως, να δηλώνονται στις αρχές, έχοντας συγχρόνως διασφαλίσει ότι κάτι τέτοιο δε θα οδηγεί στην επαναπροώθησή τους με συνοπτικές διαδικασίες κατά παράβαση των δικαιωμάτων τους. Αυτοί οι εργαζόμενοι βρίσκονται ήδη σε μειονεκτική θέση όταν έρχονται στην Ευρώπη, είναι δε σαφές ότι η σωστή διαχείριση των μεταναστευτικών ροών μπορεί να ωφελήσει ταυτόχρονα την ΕΕ και τις τρίτες χώρες.
Πρέπει να καταπολεμήσουμε την αδυναμία αξιοποίησης των δεξιοτήτων που παρατηρείται κατ' επανάληψη επί του παρόντος στον πληθυσμό των εργαζόμενων μεταναστών, οι οποίοι εργάζονται σε θέσεις που απαιτούν προσόντα πολύ κατώτερα από αυτά που διαθέτουν, φαινόμενο που παρατηρείται ειδικότερα στις γυναίκες.
Θεωρώ ότι η Επιτροπή πρέπει να δώσει ιδιαίτερο βάρος στο ζήτημα της αναγνώρισης των δεξιοτήτων, καθώς και στην ενθάρρυνση της δια βίου μάθησης, διασφαλίζοντας συγχρόνως ότι οι μετανάστες θα έχουν τη δυνατότητα εκμάθησης της γλώσσας της χώρας υποδοχής ως μορφή κοινωνικής, επαγγελματικής και πολιτιστικής ενσωμάτωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Bogusław Rogalski  
" μετανάστευση προς την Ευρώπη αποτελεί επαναλαμβανόμενο φαινόμενο που παρατηρείται από καιρό και ενισχύεται από παράγοντες όπως οι σημαντικές διαφορές όσον αφορά τις συνθήκες διαβίωσης μεταξύ της Ευρώπης και των άλλων περιοχών του κόσμου.
" Ευρώπη σίγουρα χρειάζεται μία κοινή προσέγγιση του θέματος της μετανάστευσης προς την ΕΕ. " παράλειψη ενός κράτους μέλους να λάβει μέτρα μπορεί να έχει άμεση επίδραση στα άλλα κράτη. " κακή διαχείριση της μετανάστευσης μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στις χώρες προέλευσης καθώς και στους ίδιους τους μετανάστες.
Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η νόμιμη μετανάστευση αποφέρει οφέλη και προσφέρει ευκαιρίες σε πολλές διαφορετικές ομάδες. Οι μετανάστες διαδραμάτισαν τις τελευταίες δεκαετίες πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ΕΕ έχει ανάγκη από την εργασία τους. Σ' αυτό το πλαίσιο απαιτείται ένα κοινό πολιτικό όραμα που θα βασίζεται σε παλαιότερα επιτεύγματα και θα περιέχει αναφορές στο μέλλον. Χρειάζεται πιο αποτελεσματική συνεργασία για την επίτευξη αυτού του στόχου. Πολλοί άνθρωποι θέτουν σε κίνδυνο της ζωή ή την υγεία τους προκειμένου να διασχίσουν κυρίως τα νέα σύνορα της ΕΕ, νότια ή ανατολικά. Χιλιάδες εξ αυτών πεθαίνουν στη θάλασσα σε αναζήτηση καλύτερης ζωής.
" μετανάστευση είναι μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η Ευρώπη, και η απάντηση που θα δοθεί εξαρτάται από εμάς. Στο χέρι μας είναι να μετατρέψουμε αυτήν την πρόκληση σε ευκαιρία, ή να βλάψουμε πολλούς ανθρώπους προβαίνοντας σε λάθος χειρισμούς.
Daciana Octavia Sârbu  
Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Ευρώπη αποτελεί τον κατεξοχήν μεταναστευτικό προορισμό, η εναρμόνιση του νομοθετικού πλαισίου πρέπει να αποτελεί πρώτιστη προτεραιότητα για την ΕΕ.
Αν εμείς οι Ευρωπαίοι δεν προβούμε σε άμεση λήψη μέτρων για την προώθηση μια κοινής μεταναστευτικής πολιτικής, θα υποστούμε αργότερα τις συνέπειες που θα έχει η μη έγκαιρη κινητοποίησή μας.
Μπορώ να φανταστώ το σενάριο χιλιάδων παράνομων μεταναστών που χάνουν τις ζωές τους στη θάλασσα. Θεωρώ ότι είναι καθήκον μας να αποτρέψουμε την απώλεια ανθρωπίνων ζωών. Σ' αυτό το πλαίσιο, πρέπει να δεσμευτούμε απόλυτα υπέρ της ενεργούς συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης των παράνομων μεταναστών.
Πιστεύω ότι μια κοινή Ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική πρέπει να είναι πολιτική που προάγει την αλληλεγγύη προς τα κράτη μέλη που βρίσκονται στα σύνορα της ΕΕ και υφίστανται τις συνέπειες των μεγάλων μεταναστευτικών ροών.
Υποστηρίζω την άποψη ότι η παράνομη μετανάστευση μπορεί να καταπολεμηθεί μόνο μέσω της προώθησης της ελεγχόμενης νόμιμης μετανάστευσης. Το κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά πρέπει να αναλάβει σταθερές δεσμεύσεις για τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για νόμιμη μετανάστευση.
Χαιρετίζω την παρούσα έκθεση, η οποία αποδείχθηκε αρκετά φιλόδοξη και ελπίζω ότι θα υπερψηφιστεί με μεγάλη πλειοψηφία από την ολομέλεια.
