EU-strategie ter ondersteuning van de lidstaten bij het beperken van aan alcohol gerelateerde schade (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Alessandro Foglietta, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over de EU-strategie ter ondersteuning van de lidstaten bij het beperken van aan alcohol gerelateerde schade.
Alessandro Foglietta  
rapporteur. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is verheugend te zien waarin een dergelijk belangrijk verslag resulteert. Ik wil me daarvoor bedanken bij mijn collega's, de schaduwrapporteurs, de fracties en de ambtenaren die dit resultaat mogelijk hebben gemaakt.
Overal in de wereld is het beperken van alcoholconsumptie in de afgelopen jaren een van de prioriteiten geworden in het gezondheids- en sociaal beleid. De Europese Unie speelt hierin ook een rol. De Commissie deed ons een tekst toekomen die heel wat stof tot nadenken bevat, waarop we geprobeerd hebben voort te borduren en die we hebben aangevuld.
Een nadere bestudering van schade als gevolg van drankmisbruik levert een uitermate somber en verontrustend beeld op: een zeer hoog sterftecijfer onder jongeren, met name als gevolg van verkeersongevallen, huiselijk geweld, een groeiend aantal gevallen van FASD (Foetal Alcohol Spectrum Disorders), een toenemende uitbreiding van leveraandoeningen en alcoholverslaving, ook onder jongeren, in alle lidstaten. De kosten van medische behandeling in Europa belopen 17 miljard euro, naast de 5 miljard euro die worden uitgegeven voor maatregelen en preventie.
We moeten wel weten dat drankmisbruik het grootste probleem is; alcoholconsumptie op zichzelf mogen we niet verdoemen, want dit hoort bij de cultuur, geschiedenis en tradities van de meeste lidstaten. Sterker nog, de kwaliteit van sommige alcoholische producten is vaak zelfs het paradepaardje van een producerend land. We mogen ook het werkgelegenheidsaspect niet vergeten. Volgens schattingen zijn in Europa meer dan een miljoen werkzaam in de alcoholproducerende sector.
De Europese Commissie heeft een mededeling voorgelegd, waarvoor ik me nog eens wil bedanken, die gefocust is op een aantal prioriteiten. Tegelijkertijd pogen we de reikwijdte ervan te vergroten aan de hand van diverse belangrijke overwegingen: diepgaand onderzoek naar het probleem van alcoholconsumptie onder jongeren, heldere en begrijpelijke informatieverstrekking, hulp en preventie, betere voorlichtingscampagnes om het publiek bewust te maken van de risico's die ze lopen door onverantwoorde alcoholconsumptie, en onderzoek naar het probleem van geweld, met name binnen het gezin, als gevolg van alcoholconsumptie.
Tot de maatregelen ter bestrijding van aan alcohol gerelateerde schade behoren met name: bewustmakingscampagnes en lesprogramma's op school over de risico's van alcoholconsumptie, die ook gericht zijn op de ouders, het beschikbaar stellen van openbaar vervoer als alternatief voor mensen die 's nachts onderweg zijn, en steun voor initiatieven van individuele lidstaten die gericht zijn op het beginsel "wie rijdt, drinkt niet”, een Europese prijs voor de beste campagne tegen drankmisbruik voor scholen, financiële steun voor het beschikbaar stellen van apparaten zodat mensen zelf hun bloedalcoholgehalte kunnen meten, en strikte acties tegen "alcopops”.
Een andere innovatieve overweging in het verslag, waarover de Commissie overigens zeer verheugd was, is het idee om gebruik te maken van zogeheten "brief intervention” voor een verantwoorde aanpak van alcoholconsumptie. Het regelmatige en directe contact dat huisartsen hebben met hun patiënten kan een waardevolle bron zijn voor de identificatie van alcoholproblemen, zelfs voordat mensen zelf erkennen dat ze dit probleem hebben. Een simpel vragenformulier, bekend als AUDIT, dat al werd getest in enkele Europese steden, kan een aanvulling zijn op acties van bijvoorbeeld hulpverleners.
Tot de overige maatregelen horen met name het bevorderen van maatregelen ter verlaging van het aantal verkeersongevallen als gevolg van drankmisbruik, door bijvoorbeeld het intensiveren van verkeerscontroles, het verspreiden van tests aan de hand waarvan mensen zelf hun bloedalcoholgehalte kunnen vaststellen, het stimuleren van Bob-programma's, het verlagen van het maximaal toegestane bloedalcoholgehalte en de invoering van zwaardere straffen voor rijden onder invloed.
Het verslag stelt voor, en op dit punt lijkt het de steun te hebben van alle fracties van het Europees Parlement, een maximum bloedalcoholgehalte voor jonge bestuurders in te voeren dat zo dicht mogelijk bij 0 procent ligt, om een concrete basis te creëren voor een strategie die verder gaat dan simpele beginselverklaring en waarschuwing, zoals in de tekst van de Commissie. We moeten wel bedenken dat tal van maatregelen ter bestrijding van drankmisbruik binnen de bevoegdheid van de lidstaten vallen, met name maatregelen op het gebied van gezondheid en veiligheid.
De Europese Unie kan een en ander stimuleren, middelen beschikbaar stellen, bevorderend optreden en voorstellen doen voor het nemen van bepaalde maatregelen. Een van de kwesties waarover geen overeenstemming bestaat zijn waarschuwingsetiketten op drank om te wijzen op de risico's en gevaren van excessieve alcoholconsumptie. Ik zou de Commissie willen verzoeken gedetailleerd onderzoek in te stellen op basis waarvan diverse informatie- en waarschuwingssystemen, inclusief etikettering, opgesteld kunnen worden.
Tot slot kan de strategie zoals aangenomen door het Parlement een aanzienlijke meerwaarde betekenen voor het nationale beleid van de lidstaten, vooral omdat het dan mogelijk is om de activiteiten van de lidstaten in de richting van de gemeenschappelijke doelstellingen te sturen.
In heb vooral gepoogd deze kwestie op een evenwichtige en verstandige wijze aan te pakken, om te voorkomen dat gematigde alcoholconsumptie wordt verdoemd en om rekening te houden met eeuwenoude tradities van verantwoord drankgebruik, en door voorstellen voor maatregelen te doen om de problemen aan te pakken die intussen helaas bestaan in Europa en elders in de wereld. Ik wil graag een ieder bedanken voor zijn en haar steun en de samenwerking.
Markos Kyprianou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik de rapporteur graag willen bedanken voor zijn uitmuntende werk en dito verslag, en tevens mijn dank willen betuigen aan de overige leden van de commissie die hem hebben gesteund bij het opstellen van dit buitengewoon interessant, nuttig en constructief verslag.
Het is niet mijn bedoeling om datgene dat in de mededeling of in het verslag vermeld staat nog eens dunnetjes over te doen, en dus wil ik beginnen met te zeggen hoe gelukkig ik ben met het feit dat hier zwart op wit staat hoe een dusdanig moeilijke en belangrijke kwestie kan worden aangepakt en opgelost. De cijfers zijn bekend. Ze zijn uitermate zorgwekkend. Per jaar sterven er in de Europese Unie bijna 200 000 mensen aan ziektes ten gevolge van buitensporig alcoholgebruik. Er zijn zo'n 43 tot 45 miljoen mensen in de Europese Unie die gevaarlijk veel drinken. Zij vertegenwoordigen 70,4 procent van alle gezondheidsproblemen en vroegtijdige sterfgevallen. Tevens is overmatig drankgebruik een van de grootste doodsoorzaken bij jonge mensen. De cijfers zijn dus al met al zorgwekkend, maar we dienen wel heel duidelijk te stellen dat het hier niet gaat over alcohol als een product an sich. Neen, het gaat hier om de buitensporige consumptie en het misbruik ervan. Dáár ligt de oorzaak van alle problemen. Het is niet altijd even makkelijk om mensen te leren op een verstandigere, gematigdere wijze om te gaan met een product dat er al eeuwenlang is. Maar het zijn dus de excessen en het misbruik waardoor er problemen ontstaan.
Het doet mij buitengewoon deugd dat ook het Parlement van mening is dat een Europese strategie en Europese maatregelen op dit vlak onontbeerlijk zijn. Weliswaar is het zo dat wij een aanvulling dienen te vormen op het beleid van de lidstaten, zoals ook in artikel 152 staat, maar dat betekent niet dat we dan maar moeten gaan stilzitten. Absoluut niet. Het is juist onze taak de door de lidstaten getroffen maatregelen te ondersteunen, te flankeren, en waar nodig aan te vullen. Verder zijn culturen en tradities inderdaad van lidstaat tot lidstaat verschillend, maar aan de andere kant zien we dat problemen die tot voor kort slechts in enkele lidstaten voorkwamen zich nu ook naar andere lidstaten uitbreiden. Slechte gewoonten reizen helaas met de snelheid van het licht en worden erg makkelijk overgenomen, vooral door jongeren.
Door samen te werken, door samen de schouders eronder te zetten, kunnen wij, voordat het te laat is, goede praktijken uitwisselen. We kunnen ingrijpen voordat het probleem ons boven het hoofd groeit, en dat is dan wat mij betreft een van de belangrijkste aspecten van deze strategie.
We dienen ons op de jongeren te richten. Onder jongeren is het zogeheten comazuipen nu een groot probleem, maar ook rijden onder invloed is één van de grootste doodsoorzaken onder jongeren.
Tegelijkertijd is het van cruciaal belang dat wij ons concentreren op de prioriteiten. Ik ben dan ook blij dat het verslag zich aansluit bij de Commissie wat betreft de voornaamste prioriteiten, die zoals gezegd voornamelijk betrekking hebben op jongeren, maar ook zwangere vrouwen. Helaas worden er in de Europese Unie nog altijd kinderen geboren met aandoeningen die het rechtstreekse gevolg zijn van alcoholconsumptie tijdens de zwangerschap. Je zou zeggen dat zoiets in de huidige moderne tijd, waarin het onderwijsniveau van de mensen in de EU nog nooit zo hoog is geweest, niet voorkomen zou, maar dat is helaas niet het geval.
Met grote belangstelling heb ik kennis genomen van de passage in het verslag over de alcoholproblematiek onder oudere mensen. Dat is iets waar bij het treffen van de toekomstige maatregelen terdege naar zal worden gekeken, want ik realiseer me dat ook dit een ernstig probleem kan opleveren op zowel sociaal vlak als dat van de volksgezondheid.
De Europese Unie in zijn geheel werkt op twee niveaus. Ten eerste is er een commissie voor nationaal beleid en maatregelen, waarin de lidstaten vertegenwoordigd zijn. Deze commissie zal zorg dragen voor de coördinatie van het alcoholbeleid van de verschillende lidstaten en de ontwikkeling van verder beleid, met name van het soort dat in de mededeling omschreven staat.
En dan is er daarnaast nog het Europees Forum Alcohol en Gezondheid. Daarin zijn alle betrokken partijen vertegenwoordigd. Het is de bedoeling om in het kader ervan op de desbetreffende niveaus de nodige concrete activiteiten te ontwikkelen. Het is echter niet de bedoeling dat dit een soort praatclubje wordt. Integendeel, wij verwachten grote betrokkenheid en inzet, hetgeen tot concrete resultaten dient te leiden. Bovendien zal al hetgeen waar de partijen zich toe verbinden openbaar worden gemaakt, en zal uitermate nauwlettend op het geheel worden toegezien. De resultaten van deze monitoringactiviteiten zullen eveneens openbaar worden gemaakt. Wij hebben er het volste vertrouwen in dat dit forum een aantal complexe kwesties op een hoger plan zal weten te brengen. Men denke daarbij aan eveneens in het verslag genoemde zaken als verantwoorde marketing en verantwoorde reclame, alsook aan verantwoord leren. Dat laatste omdat niet alleen de producenten hierin een verstrekkende verantwoordelijkheid hebben, maar ook degenen die alcohol verkopen. Ook dat is een belangrijk punt van aandacht voor dit forum.
Het verslag sluit zich voor het leeuwendeel aan bij de beleidsrichtsnoeren van de in de Commissiemededeling weergegeven strategie. Op een aantal punten wordt getracht deze strategie iets verder uit te werken - iets waaraan ik uiteraard de nodige aandacht besteden zal - en op een aantal andere punten gaat men verder dan de aanbevelingen in de Commissiemededeling, zoals bijvoorbeeld op het vlak van etikettering en accijnzen. Ook hier zullen we goed naar kijken.
Dan wat betreft waarschuwingsboodschappen op de etiketten van alcoholische dranken: daar is stevig over gediscussieerd, zowel bij het opstellen van de mededeling, als ook hier in het Parlement. Het is onze bedoeling te putten uit de ervaring van lidstaten die nu al bezig zijn dit soort waarschuwingsboodschappen in te voeren, en we zullen samen met de lidstaten de mogelijkheid bestuderen om in de hele Gemeenschap een officiële gemeenschappelijke methode te ontwikkelen. We beschikken over aanwijzingen dat dit soort waarschuwingen leidt tot meer bewustwording op dit vlak - de reden waarom ze in een aantal Lidstaten worden ingevoerd. Maar dat dient dan wel te gebeuren in het kader van een bredere strategie. Met dit soort waarschuwingen alleen zijn de beoogde doelstellingen niet haalbaar. We hebben dus informatie- en onderwijsprogramma's nodig. Want we kunnen wel waarschuwingsboodschappen op flesjes laten aanbrengen, maar wat dan te denken van alcoholische dranken die worden geserveerd in een restaurant, bar of thuis? Daar krijgt de consument de fles en dus ook de boodschap niet te zien. Er zijn dus nieuwe ideeën nodig, bijvoorbeeld foldertjes die meegegeven worden bij de verkoop van alcoholische dranken, of voorlichting door dokters, zoals ook in het verslag werd geopperd. Dat is allemaal erg belangrijk: verantwoorde communicatie, verantwoorde verkoop en verantwoorde marketing. Mogelijke middelen daartoe zijn te vinden in de wetgeving voor audiovisuele diensten. Maar met het forum is het mogelijk om daarenboven een gedragscode te ontwikkelen waaraan vervolgens alle betrokken partijen zich dienen te committeren.
Ter afsluiting zou ik nog willen zeggen dat het niet makkelijk zal zijn om het vraagstuk alcohol en alle daarmee samenhangende problemen aan te pakken. Waarom? Omdat we iets zullen moeten doen aan een specifiek aspect van dat vraagstuk, namelijk de buitensporige consumptie van alcohol, en niet zozeer iets aan het product zelf. Maar ik geloof dat het nu allemaal de goede kant op gaat, voordat het probleem helemaal uit de hand loopt.
Ik hoop al met al dat we concrete resultaten zullen weten te bereiken in de eerder genoemde organen, maar bovenal in nauwe samenwerking met het Parlement. Ik kijk dan ook uit naar uw steun in deze voortdurende strijd.
Renate Sommer
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, het is een feit dat drankmisbruik niet alleen schadelijk is voor de gezondheid maar ook economische en sociale impacts heeft. Het is echter ook een feit dat alcohol een onderdeel is van het Europese culturele erfgoed en de meerderheid van de Europeanen een verantwoord drinkgedrag vertoont. Daarom willen wij alcohol als zodanig niet veroordelen of nieuwe wetgeving invoeren. Wat we wel willen doen is onze aandacht richten op risicogroepen of risicosituaties. Jongeren die zich bewusteloos drinken, zwangere vrouwen die schade berokkenen aan hun ongeboren kinderen door alcoholconsumptie, of een dronken bestuurder die zichzelf of anderen in gevaar brengt: het zijn juist die gebieden waarop we moeten handelen.
Dit verslag biedt hiervoor een uitstekende basis. Het is evenwichtig, doelgericht en betrekt alle belanghebbenden erbij: lidstaten, drankproducenten, winkeliers, horecabranche, artsen, scholen en ouders. Het bakent duidelijk de verschillende bevoegdheden af. De lidstaten zijn de hoofdrolspelers. De EU speelt slechts een ondersteunende rol. Haar taak bestaat in het verzamelen van gegevens, het wijzen op gevestigde praktijken en het opstellen en steunen van informatiecampagnes. Het is aan de lidstaten om de omzetting van de bestaande nationale wetgeving te verbeteren. Wat is immers het nut van wetgeving op het gebied van de jeugdbescherming als deze niet wordt gehandhaafd en overtredingen niet worden bestraft?
We bevelen de invoering aan van een alcohollimiet van nul procent voor beginnende bestuurders en vrachtwagenbestuurders. De drankproducenten zouden zich moeten verplichten af te zien van alcoholreclame die gericht is op jongeren. Mijn fractie is echter geen voorstander van verplichte waarschuwingen op alcoholische dranken, en daarom verzoek ik u de ontwerpamendementen te steunen die tot doel hebben overwegingen in die richting te verwijderen uit het verslag.
Het is algemeen bekend dat waarschuwingen op etiketten in dit geval geen nut hebben, wat overigens door studies wordt bevestigd. Integendeel, mensen moeten zo vroeg mogelijk worden geïnformeerd over de gevaren van drankmisbruik. We moeten informeren en overtuigen, niet voorschrijven of verbieden. Ik ben van mening dat we een punt hebben bereikt dat we moeten beseffen dat wij slechts de vertegenwoordigers zijn van de burgers, niet hun opvoeders. Ik wil me nog bedanken bij de heer Foglietta, de rapporteur, voor de nauwe samenwerking.
Edite Estrela
namens de PSE-Fractie. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, ik zou graag eerst de heer Foglietta willen gelukwensen met zijn werk. Hij heeft een evenwichtig verslag opgesteld dat een goed inzicht geeft in het probleem en dat praktische en over het algemeen adequate voorstellen bevat om het hoofd te bieden aan de bestaande situatie.
We zijn het eens met de doelstellingen zoals het bevorderen van verantwoorde alcoholconsumptie en het voorkomen van drankmisbruik in het algemeen en onder jongeren, zwangere vrouwen en bestuurders in het bijzonder - daar zijn we het over eens. De voorstellen die mijn fractie heeft gedaan liggen in het verlengde hiervan: we zijn tegen drankmisbruik, maar is het van belang te onderscheiden tussen gematigde en verantwoorde alcoholconsumptie enerzijds en drankmisbruik anderzijds. Gematigde en verantwoorde alcoholconsumptie is niet slecht, integendeel. De gematigde consumptie van bijvoorbeeld wijn heeft een positieve invloed op de gezondheid.
De gewoonten betreffende de consumptie van alcohol in Europa lopen sterk uiteen. In het zuiden heerst een cultuur van gematigde consumptie van alcoholische dranken, zoals wijn en bier, met een relatief laag alcoholpercentage. Dit soort dranken horen bij de cultuur van sommige Europese landen en leveren een belangrijke bijdrage aan de lokale economie. Daarom is het volgens ons niet erg zinvol om wijnflessen lukraak te voorzien van etiketten met waarschuwingen zoals dat bijvoorbeeld gebeurt bij sigarettendoosjes. Tabak is altijd schadelijk voor de gezondheid, maar alcohol alleen ingeval van misbruik.
We vinden ook dat informatie en bewustmakingscampagnes nodig zijn om mensen te waarschuwen voor de risico's van drankmisbruik. Deze campagnes moeten worden gestart op scholen. Dit moeten we echter met het nodige gevoel doen, dus zonder bevooroordeelde fundamentalistische ideeën.
We zijn bezorgd over het toenemende alcoholgebruik onder jongeren, over het feit dat steeds meer jongeren op vroege leeftijd beginnen te drinken, alcohol en drugs gecombineerd gebruiken en rijden onder invloed. Aan deze situaties moeten we hoofd bieden met alle middelen die we hebben, zowel op nationaal als op Europees niveau, omdat de toekomst van onze jongeren op het spel staat. We zijn het eens met de meeste voorgestelde maatregelen, bijvoorbeeld om te wijzen op de risico's van excessieve alcoholconsumptie onder jongeren, en de noodzaak van maatregelen om de schadelijke sociale effecten van alcohol, met name huiselijk geweld, aan te pakken - we weten dat het aantal gevallen van huiselijk geweld als gevolg van drankmisbruik zeer hoog is.
De meeste lidstaten beschikken over een goed werkende wetgeving die de verkoop van alcoholische dranken aan jongeren verbiedt; het probleem zit hem echter in de beperkte mate van naleving. De lidstaten moeten hun controles intensiveren en naleving van de wetgeving, ook door het bedrijfsleven, waarborgen. Met andere woorden: we moeten allemaal een stukje verantwoordelijkheid dragen en drankmisbruik bestrijden, maar we mogen gematigde of verantwoorde alcoholconsumptie niet veroordelen.
Jules Maaten
Voorzitter, de Europese Commissie schat de totale economische waarde van alcoholmisbruik in Europa op 125 miljard euro per jaar en acht alcoholmisbruik verantwoordelijk voor 25 procent van alle geweldsdelicten. Nog een paar cijfers: het drinken tijdens de zwangerschap is de belangrijkste oorzaak van mentale en fysieke tekortkomingen bij kinderen. Ongeveer één procent van de Europese bevolking ondervindt de gevolgen van het foetaal alcohol syndroom. Dat komt neer op bijna 5 miljoen Europeanen, en dat terwijl foetaal alcohol syndroom volledig te voorkomen is. 60 procent van de mensen die aan foetaal alcohol syndroom leiden eindigen in de gevangenis of in psychiatrische instellingen. Vanmiddag nog hadden we bij een met Eurocare georganiseerde bijeenkomst dr. Nico van der Lely uit mijn land, Nederland, op bezoek. Hij vertelde daar dat het aantal mensen dat in zijn ziekenhuis, het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, moest worden behandeld na een alcoholvergiftiging, in vijf jaar tijd is verdubbeld en dat er bij kinderen tussen de 10 en 15 jaar zelfs sprake is van een verzesvoudiging. Vooral "comazuipen”, drinken tot je er letterlijk bij neervalt, blijkt populair te zijn. In de eerste helft van dit jaar moesten al ruim 80 kinderen worden opgenomen in het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft als gevolg van overmatig drinken.
Er zijn veel maatregelen mogelijk en nodig. Waarschijnlijk zijn prijs en verkrijgbaarheid en daarnaast natuurlijk educatie en informatie daarbij de belangrijkste. De vraag is alleen: wie kan dat het beste doen? De verschillen tussen de lidstaten zijn heel groot, daar heeft de commissaris ook terecht op gewezen. Dus heel vaak zal er lokale hulpverlening zijn in gemeentes en zullen het de artsen of de lidstaten zijn die de meest effectieve maatregelen kunnen nemen. Het Verdrag laat trouwens ook niet veel anders toe. Het is belangrijk om een ambitieuze Europese alcoholstrategie te hebben, maar daarbij de lidstaten niet voor de voeten te lopen. Europa moet over de grote lijnen gaan en die moeten helder zijn. Misbruik van alcohol moet sterk worden aangepakt, vooral onder jongeren, en Europa moet daarbij alle mogelijke ondersteuning geven aan de lidstaten. Ik heb wel grote aarzeling bij het aankondigen van wetgeving die we vervolgens niet kunnen tot stand brengen, omdat dat het vertrouwen in onze instituties niet groter maakt.
Voorzitter, ik heb het gehad over foetaal alcohol syndroom en drankmisbruik onder kinderen. Inderdaad, een Europees probleem, de commissaris zegt dat terecht. Ik vind dan ook dat de lidstaten daar hun verantwoordelijkheid moeten nemen en dat zij die op Europees niveau moeten nemen. Ik vind dat zij zich op Europees niveau moeten vastleggen op duidelijke doelstellingen voor het terugdringen van het foetaal alcohol syndroom en drankmisbruik onder kinderen. Het staat trouwens ook in de resolutie. Wat mij betreft had het wat concreter gemogen dan hoe het er nu in staat. Maar als de lidstaten bereid zijn om een dergelijke afspraak te maken, dan hebben we tenminste ergens concreet resultaat. Want roepen dat subsidiariteit belangrijk is en daarom maar helemaal niks doen, daar geloof ik niet in.
Ten slotte ben ik heel nieuwsgierig naar de resultaten van de etikettering. In Frankrijk staan nu op de etiketten waarschuwingen tegen drankgebruik door zwangere vrouwen. Als we de resultaten daarvan hebben en als blijkt dat dit werkt, vind ik dat we een dergelijke maatregel ook op Europees vlak moeten overwegen. Er zijn ook interne marktredenen om dat te doen. Wij mogen dat doen en wij kunnen dat doen. Maar ik vind dat wij het alleen moeten doen als het effectief is, en dan ben ik graag bereid om het te overwegen.
Roberta Angelilli
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de heer Foglietta feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft geleverd: zijn verslag bevat een effectieve aanpak van een probleem dat helaas actueel is, namelijk alcoholmisbruik, met name onder jongeren. Er is al gezegd dat het geenszins de bedoeling is om de consumptie van alcohol te criminaliseren. Een matig gebruik kan ook een gunstig effect hebben op de gezondheid. Het doel is vooral om de toenemende alcoholconsumptie onder zeer jeugdigen een krachtig halt toe te roepen.
Alcohol wordt vaak gebruikt in combinatie met drugs of kan zelf een drug worden. Alcoholmisbruik door jongeren is een groot maatschappelijk probleem, omdat het de lichamelijke en geestelijke gezondheid ernstige schade toebrengt, om maar te zwijgen van de slachtoffers van verkeersongelukken die in toenemende mate worden veroorzaakt door het rijden onder invloed. Met betrekking tot het aantal verkeersongelukken spant Italië in Europa helaas de kroon. De helft van de slachtoffers is jonger dan dertig jaar. De meesten van hen komen in het weekend, 's avonds of 's nachts om het leven. Vaak komen ze terug van een feest of een discotheek waar ze exorbitante hoeveelheden alcohol hebben gedronken.
Samenvattend, mijnheer de Voorzitter: dit is een uitstekend verslag. Wij steunen de aanpak die het voorstaat, omdat het preventieve activiteiten op het gebied van voorlichting en informatie combineert met zero tolerance tegenover degenen die zich niet aan de regels houden.
Hiltrud Breyer
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, we hebben erg lang moeten wachten op een Europese alcoholstrategie en wat ons betreft had die strategie kordater en gedurfder mogen zijn. We hebben gehoord van de buitensporige kosten van 125 miljard euro per jaar, om maar te zwijgen van het enorme menselijke leed als gevolg van ongelukken of huiselijk geweld, of van de tien miljoen kinderen in gezinnen met een alcoholprobleem. Daarom is het belangrijk om niet te zwichten voor de enorme druk die door de alcohollobby wordt uitgeoefend.
De verklaringen van de spreeksters namens de twee grote fracties stellen mij zwaar teleur. Zij onderschrijven kennelijk niet het standpunt van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, waarvan waarschuwingsetiketten en een verbod op reclame de kern vormen. De heer Maaten wees ons op de gevaren, op het ernstige probleem van het drinken tijdens de zwangerschap, op het foetaal alcoholsyndroom en de onherstelbare schade die dat toebrengt aan de hersenen van het kind. We zijn op de hoogte van de ervaringen die in de Verenigde Staten zijn opgedaan. Vandaag werd door deskundigen nogmaals bevestigd dat waarschuwingen het gewenste effect hebben, met name wanneer het erom gaat zwangere vrouwen te wijzen op de catastrofale gevolgen van alcoholgebruik.
Waarom zijn we dan niet zo moedig om te zeggen dat we bereid zijn om deze bevindingen in helder beleid om te zetten en deze vrouwen met behulp van waarschuwingsetiketten op de gevaren te wijzen? Waarom buigen we voor de druk van de industrielobby? Ik meen het oprecht en zeg het nogmaals met nadruk: we zouden ons als lafaards gedragen wanneer we zouden zwichten en niet de moed zouden hebben om de waarschuwingen, die effectief zijn gebleken, in te voeren en ons te scharen achter het standpunt van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. Hetzelfde geldt voor het verbod op reclame. Het is bekend, zoals ook de WHO heeft gezegd, dat de Europese Unie jaarlijks 95 miljard euro zou besparen wanneer we daadwerkelijk een reclameverbod en waarschuwingsetiketten zouden invoeren. We weten immers dat reclame juist jongeren gemakkelijk tot consumptie aanzet. Daarom kan ik alleen maar een dringend appel op u doen en u vragen om morgen de moed op te brengen dit verslag in beleid om te zetten. Zonder wetgevingsmaatregelen op het gebied van waarschuwingsetiketten en een verbod op reclame zal de alcoholstrategie niet meer zijn dan een papieren tijger.
Jiří Maštálka
namens de GUE/NGL-Fractie. - (CS) Mijnheer de Voorzitter, toen ik met een deskundige in de Tsjechische Republiek sprak over de oorspronkelijke versie van de strategie zei hij kort en bondig "Too little, too late”.
Ik zou graag de rapporteur willen complementeren met het feit dat hij erin geslaagd is de inhoud van deze strategie beduidend te verbeteren en hem daar dan ook voor willen bedanken. Het gaat mij daarbij voornamelijk om de volgende punten: allereerst komt men in het gewijzigde voorstel tegemoet aan de stemmen die zeiden dat ter bestrijding van alcoholisme meer geld opzij moet worden gezet voor van informatie- en preventieprogramma's. Ten tweede richt de strategie zich op jonge mensen, een groep die een groot risico loopt. In dat verband ben ik met name ingenomen met artikel 7.9 waarin het gaat om universiteitsstudenten, alsook met artikel 16 uit hoofde waarvan verplichte waarschuwingsteksten op de etiketten moeten worden weergeven. Dan ten derde artikel 21, naar mijn mening een belangrijk artikel, aangezien daarin wordt gewezen op het verband tussen arbeidsongeschiktheid en de consumptie van alcohol. We mogen niet vergeten dat in de huidige gemondialiseerde wereld Europa met een mogelijk van alcohol doordrenkte arbeidsbevolking niet bijster concurrentiekrachtig zijn zal.
Verder heb ik enige twijfels bij artikel twee waarin wordt verwezen naar een onderzoek van de wereldgezondheidsorganisatie naar de preventieve werking van alcohol tegen een aantal aandoeningen. Met alle respect voor de WHO wil ik wijzen op het feit dat er zeer gedegen analyses bestaan van bijvoorbeeld Filmor cum suis uit 2006, waarin wordt aangetoond dat het onderzoek naar de positieve gezondheidseffecten van alcohol niet goed was opgezet - bijvoorbeeld omdat er oudere mensen in waren opgenomen die niet meer dronken of gelegenheidsdrinkers. Het onderzoek is dus niet zonder meer betrouwbaar. Het is dan ook de vraag welke boodschap we met de constatering in artikel twee aan de burger willen meegeven. Ik mag hopen dat men niet wil zeggen dat alcohol in welke hoeveelheden dan ook in kleine doses niet gevaarlijk is.
Maar ondanks dit punt van kritiek wil ik de strategie, dus in de versie die samen met de rapporteur is gewijzigd, mijn volle steun meegeven, en ik ben ervan overtuigd dat deze tot voordeel strekken zal van al onze medeburgers.
Hélène Goudin
namens de IND/DEM-Fractie. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur wil ik de heer Foglietta hartelijk danken voor de voortreffelijke samenwerking. Het verslag bevat een gedetailleerde beschrijving van de maatregelen die de EU zou moeten nemen om aan alcohol gerelateerde schade in de lidstaten te beperken. Strafwetgeving is echter een zaak van de lidstaten, niet van de EU. Het is niet aan ons om te beoordelen wat voor soort straf de lidstaten moeten stellen op rijden onder invloed of voor hoelang het rijbewijs bij dit soort overtredingen kan worden ingetrokken. Het strafrecht is het exclusieve domein van de lidstaten en dat moet zo blijven. Er wordt ook voorgesteld om op EU-niveau voorlichtingscampagnes te voeren, hoewel feitelijk wordt erkend dat iedere lidstaat zijn eigen drinkcultuur heeft. Elk land weet op grond van de ervaringen en tradities in de eigen samenleving en op basis van de beschikbare middelen zelf het best hoe aan alcohol gerelateerde schade kan worden voorkomen. Het is nuttig om informatie uit te wisselen, maar het initiatief moet van de lidstaten komen, niet van Brussel. Het instellen van een Europese prijs is ook een manier om de invloed van de EU op dit terrein te vergroten. We moeten de samenwerking opnieuw bekijken op terreinen waarop de EU bevoegd is, bijvoorbeeld waar het gaat om samenwerking via de interne markt. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid probeert zich te mengen in nationale aangelegenheden. Ik roep dus iedereen op de commissie op de vingers te tikken. Wat het maximaal toegestane bloedalcoholgehalte betreft: iedereen die heeft gedronken en aan het verkeer deelneemt is even gevaarlijk, of de bestuurder nu een jongere, een oudere of een beroepschauffeur is.
John Bowis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer ingenomen met het verslag alsook met het compromisstandpunt dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid heeft weten te bereiken, met uitzondering van die ene bepaling over etikettering. Dat laatste zullen we morgen proberen bij de stemming recht te zetten.
Mijn uitgangspunt is dat alcohol goed voor je zijn kan mits regelmatig in beperkte hoeveelheden ingenomen. En dat al helemaal als men zoals u en ik de jaren des onderscheids heeft bereikt. Alcohol is goed voor mensen naarmate ze ouder worden.
Maar alcohol kan ook slecht voor ons zijn, en daar gaat dit verslag over. Het gaat over comazuipen, over alcoholgebruik door minderjarigen en over rijden onder invloed. Het gaat ook over de 195 000 mensen die in Europa overlijden als gevolg van met alcohol in verband te brengen ongevallen, geweld, leverziekten, longziekten, borstkanker, geestesziekten, verslaving, hart- en vaatziekten, schade aan de foetus, voortplantingsproblemen, enzovoort, enzovoort. Alcohol is de op twee na belangrijkste doodsoorzaak. Daarom hebben wij een goed doordacht alcoholbeleid nodig, en daarom roepen wij de commissaris ertoe op om zich te houden aan de wijze woorden waarmee hij begon, en om niet te gaan proberen het strafrecht te harmoniseren, niet in de laatste plaats omdat het toezicht op de naleving van het strafrecht niet kan worden geharmoniseerd. We weten dat wat betreft alcohol achter het stuur dat een groot probleem vormt tussen de lidstaten. Ook zou het een vergissing zijn om te proberen de etikettering te harmoniseren.
Ik zou dan ook willen voorstellen om af te wachten wat Frankrijk doet om vervolgens lering te kunnen trekken uit de ervaringen in dat land. Maar het signaal dat hier vanavond wordt afgegeven, is dat wij zinnig beleid nodig hebben voor verantwoord drinkgedrag, waarbij zowel de voordelen alsook de risico's en de ernstige gevaren van alcohol worden onderkend. Soms wordt alcohol in excessieve mate gedronken, soms zelfs zodanig dat er sprake is van alcoholisme. Maar hoe dan ook, alcohol is een gegeven, en we moeten ermee zien leren te leven.
Karin Scheele
(DE) Mijnheer de Voorzitter, onze rapporteur en commissaris Kyprianou stelden in hun bijdrage aan het begin van dit debat heel duidelijk dat het ons niet gaat om het veroordelen van alcohol als product, maar om het misbruik ervan. Deze discussie gaat ook niet over het aanbieden van alcohol aan onze burgers, zoals het verslag ook duidelijk maakt. Ik hoef de leden slechts te herinneren aan de verordening inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen die het Parlement vorig jaar heeft aangenomen. De verordening verbiedt dat alcoholische dranken worden voorzien van gezondheidsclaims. Ook dat heeft het Europees Parlement op grond van zeer goede argumenten onderschreven.
De ontwerpresolutie neemt de prioriteiten uit de mededeling van de Commissie van oktober vorig jaar over, namelijk het terugdringen van het aantal doden en gewonden als gevolg van aan alcohol gerelateerde verkeersongevallen. Het is belangrijk de aandacht vooral te richten op alcoholmisbruik door jongeren en kinderen, maar het zou een strategische vergissing zijn om te doen alsof in de Europese Unie alleen jongeren te maken hebben met alcoholmisbruik en de nadelige gevolgen daarvan.
Juist omdat alcohol en een gematigd gebruik van alcohol zo vervlochten zijn met de Europese cultuur - dat moet zo blijven en niet worden afgekeurd - moeten we ons in de eerste plaats richten op bewustmaking met betrekking tot het gebruik van alcohol tijdens de zwangerschap. Zelfs het nuttigen van kleine hoeveelheden alcohol tijdens de zwangerschap kan de ontwikkeling van het kind negatief beïnvloeden. Ik denk niet dat de stemming morgen een einde maakt aan de discussie of etikettering wel of niet moet worden ingevoerd. Commissaris Kyprianou heeft aangegeven dat de Commissie de ervaringen in de lidstaten op de voet zal volgen en daarna wellicht maatregelen op Europees niveau zal nemen.
Marios Matsakis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, honderdduizenden EU-burgers per jaar overlijden aan alcoholmisbruik of worden er ziek van. Alcoholconsumptie strijdt met roken om de ereplaats van grootste vermijdbare doodsoorzaak bij mensen. Auto-ongelukken, huiselijk geweld, seksueel misbruik van kinderen, leverkanker, levercirrose en schade aan de foetus zijn slechts enkele van de bekende schadelijke effecten van alcohol.
Desalniettemin is alcohol overal in Europa ruim voorhanden tegen goed betaalbare prijzen. Het wordt beschouwd als welhaast onmisbaar bij de meeste sociale gebeurtenissen, waaronder ook hier in het Europees Parlement. De productie ervan wordt gesteund en gesubsidieerd door de EU. Er wordt alom en op directe wijze ervoor geadverteerd op televisie, de radio en in de pers, en op de meeste alcoholische dranken staat geen enkele waarschuwing die wijst op de gevaren ervan voor de gezondheid.
Hoe kan dat? Waarom nemen de nationale regeringen, nationale Parlementen en de EU een zo tolerante houding aan tegenover alcohol? komt dat doordat de alcoholindustrie zo'n sterke lobby heeft? Of komt dat doordat er historisch gezien een zekere naïviteit jegens deze stof bestaat? Of ligt hier een tot nog toe nog niet goed begrepen psychologische of culturele factor aan ten grondslag? Triest feit is dat de EU strategie ter vermindering van alcohol schade als gevolg van alcoholgebruik het slachtoffer is geworden van al deze genoemde factoren.
Met alle respect durf ik toch wel te beweren dat ondanks alle goede bedoelingen van de rapporteur het probleem met dit verslag allesbehalve drastisch en doeltreffend wordt aangepakt. Het is meer een soort poeslief aaien waarbij stevig alcoholgebruik en extreme drinkgewoonten of drinken onder bepaalde omstandigheden, zoals door kinderen en zwangere vrouwen, mild worden bejegend. Ik ben absoluut geen voorstander van drooglegging, maar ik denk wel dat wij als Parlementsleden niet de kans hebben weten aan te grijpen om iets te doen aan alcohol als dodelijke verslavend middel waarvan het gebruik drastisch en niet met zachte hand dient te worden ingeperkt.
Maar helaas heeft de alcohollobby weer eens gezegevierd. Met deze sterk afgezwakte Europese alcoholstrategie trekt de alcoholindustrie aan het langste eind en de EU burger aan het kortste. Alleen maar om u een beeld te geven: het effect van alcohol ontstaat door een verstoring van de werking van de neuronen in het centraal zenuwstelsel en door vernietiging van zenuwcellen die nooit meer kunnen worden vervangen en dus voor altijd weg zijn. Of we nu weinig of veel drinken, we lopen allemaal schade op. Het enige verschil zit hem in de omvang van die schade.
Carl Schlyter
(SV) Ik dank de Commissie voor de door haar gepresenteerde strategie, waarmee de aanzet wordt gegeven tot een belangrijke en noodzakelijke discussie over alcohol in Europa, ook al mis ik nog een groot aantal praktische maatregelen. Alcohol is geen gewoon product. Alcohol beïnvloedt de gezondheid en daarom moet de interne markt rekening houden met gezondheidsoverwegingen. Dit betekent niet dat alcohol moet worden verboden. Het vraagt om een evenwichtig beleid met waarschuwingsmaatregelen en een eerlijk beleid op het gebied van import en reclame. Niemand pleit voor een nieuwe EU-bevoegdheid op dit terrein, maar alleen voor het beter toepassen van een bevoegdheid. Is een waarschuwingsetiket en een tijdslimiet voor televisiereclame te veel gevraagd? Is het - met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel - te veel gevraagd om ten aanzien van alcohol in het verkeer een zerotolerancebeleid aan te bevelen, waardoor veel levens worden gered? Velen schijnen te denken dat alcohol alleen voor jongeren, zwangere vrouwen, beroepschauffeurs en verslaafden een probleem kan zijn. Dat is niet terecht. Volledige vrijheid voor de handel in alcoholische dranken is geen liberaal beleid. Het beperkt mensen in hun vrijheid en zorgt voor een onnodige stijging van de kosten van de gezondheidszorg. Het beperkt de vrijheid om zich veilig te voelen in het verkeer. Het vermindert het vertrouwen dat men na een bezoek aan het café veilig thuis kan komen en het vermindert de veiligheid van kinderen thuis. Het is antiliberaal om in een alcoholbeleid geen rekening te houden met gezondheidsoverwegingen.
Bairbre de Brún
(GA) Mijnheer de Voorzitter, graag schaar ik mij achter de oproep in het verslag om als maatschappij het probleem van alcoholmisbruik aan te pakken. De omvang van de sociale en economische schade waartoe alcoholmisbruik in Ierland leidt, is bijna niet te beschrijven. We moeten ook kijken naar goede praktijken in andere lidstaten van de EU omdat we een veel betere langetermijnstrategie zouden kunnen ontwikkelen om aan alcohol gerelateerde schade te beperken. Alcoholmisbruik manifesteert zich in zinloos geweld op straat en in huiselijk geweld.
Er moet worden getolkt!
(Spreekster gaat verder in het Engels)
(EN) Het was bekend dat ik vanavond komen zou, het was bekend dat ik het woord zou voeren en het is ook gevoeglijk bekend dat mijn taal nu een officiële Europese werktaal is. Ik heb het allemaal op correcte wijze gemeld en ik zou dan ook graag willen zien dat er hier vertolking is voor mij. Het zou mij buitengewoon spijten indien er vanavond geen tolken zijn die hetgeen ik zeggen wil, vertalen kunnen.
(Spreekster gaat weer verder in het Iers)
(GA) We moeten alles kritisch tegen het licht houden. We moeten iets doen aan alcopops en de manier waarop speciale aanbiedingen en andere marketingtrucs worden ingezet om vooral de verkoop van alcoholische dranken aan jongeren te bevorderen. Het zou ook een goede zaak zijn om etiketten te voorzien van een waarschuwing die speciaal bestemd is voor zwangere vrouwen. Er moet nauwlettender worden toegezien op de verkoop van alcoholische dranken.
(Spreekster herhaalt haar opmerkingen in het Engels)
(EN) Dat er speciale aandacht nodig is voor alcoholschade bij jongeren staat buiten kijf. Er dient stringenter te worden toegezien op de naleving van het verbod op de verkoop van alcoholische dranken aan minderjarige kinderen. We moeten echt de hele kwestie van alcohol tegen het licht houden, kijken naar breezers, en naar de manier waarop speciale aanbiedingen en andere marketingtrucs worden ingezet om met name de verkoop van alcoholische dranken aan jongeren te verhogen. Tevens moet worden gekeken naar de beschikbaarheid van openbaar vervoer tijdens de nachtelijke uren, naar de mogelijkheden om programma's als "Bob jij of Bob ik?” te stimuleren, en zou het eveneens goed zijn om alcoholische dranken te voorzien van etiketten met daarop een speciaal voor zwangere vrouwen bestemde waarschuwingsboodschap.
(Spreekster gaat weer verder in het Iers)
(GA) Ik ben zeer ontstemd vanwege het feit dat er geen vertolking beschikbaar is!
(Spreekster gaat verder in het Engels)
(EN) Ik ben zeer, zeer teleurgesteld dat er geen vertolking was voor mij. Sinds mijn taal een officiële werktaal is geworden heb ik het spel met het Parlement eerlijk gespeeld, en ik hoopte dan ook dat ook het Parlement het spel eerlijk spelen zou.
(Applaus)
Urszula Krupa
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpresoluties en andere preventieve maatregelen die bedoeld zijn om de negatieve effecten van alcoholmisbruik tegen te gaan, kunnen niet tegelijkertijd de consumptie van alcohol stimuleren door te stellen dat alcoholgebruik een onderdeel is van het cultureel erfgoed en de levensstijl van Europa of door in te stemmen met aanvechtbare standpunten van de WHO over de gezondheidsbevorderende effecten van alcohol. Dergelijke standpunten zijn problematisch, aangezien de schadelijke effecten van dit product zijn bewezen.
Een liberale wetgeving die toestaat dat kinderen en jongeren verslavende middelen gebruiken, waaronder alcohol in tubes en alcopops, terwijl er tegelijkertijd sprake is van een epidemie van psychologische stoornissen, zou zowel onverantwoord als laakbaar zijn. Een dergelijke wetgeving zou alcoholisme en andere verslavingen bevorderen in plaats van tegengaan. Alcohol en verdovende middelen zijn zelfs in de kleinste hoeveelheden uiterst schadelijk voor kinderen. We zouden ons primair moeten inzetten voor een streng verbod op het maken van reclame voor en de verkoop van alcohol en verdovende middelen aan kinderen en jongeren, ook wanneer dat op een bedekte manier gebeurt.
Bogusław Sonik
(PL) Mijnheer de Voorzitter, alcoholmisbruik is momenteel een ernstig maatschappelijk probleem in de Europese Unie. Europa kent zelfs het hoogste percentage mensen bij wie sprake is van alcoholmisbruik. Ik vind echter niet dat men alcohol op één lijn kan stellen met tabak. De schadelijkheid van tabaksproducten is wetenschappelijk aangetoond; alcohol is alleen schadelijk wanneer het in uitzonderlijke hoeveelheden wordt geconsumeerd of wanneer het wordt genuttigd door mensen die het niet zouden moeten drinken. Bovendien blijkt uit gerenommeerde studies dat kleine hoeveelheden alcohol een gunstig effect hebben op de bloedcirculatie. Het gaat hier om de drinkcultuur en om het bevorderen van de maatschappelijke verantwoordelijkheid van producenten van alcoholische dranken in Europa.
Nemen we deze overwegingen in aanmerking, dan is er mijns inziens geen reden om alcoholische dranken van waarschuwingsetiketten te voorzien zoals bij tabaksproducten gebeurt. Integendeel: om het alcoholgebruik terug te dringen zou het veel effectiever zijn wanneer we kostbare procedures voor de harmonisatie van de wijze van verpakking zouden vermijden en het geld zouden investeren in voorlichtingscampagnes.
Het is onze verantwoordelijkheid om groepen met een verhoogd risico, zoals zwangere vrouwen, jongeren en bestuurders, door middel van goed gestructureerde voorlichtingsprogramma's te bereiken. Het zou goed zijn om in standaardcampagnes ook aandacht te vragen voor alcopops, alcoholische dranken die vaak door jongeren worden genuttigd en waarvan in het algemeen wordt gedacht dat ze tamelijk onschuldig zijn of zelfs geen alcohol bevatten.
Wat ik absoluut steun zijn initiatieven om een zo laag mogelijk percentage voor het toegestane bloedalcoholgehalte vast te stellen, niet alleen voor jonge bestuurders, maar ook voor werknemers in het openbaar vervoer. Al dit soort maatregelen, die eigenlijk nauwelijks repressief kunnen worden genoemd, zijn enorm effectief en dragen bij aan de beperking van het alcoholgebruik in de lidstaten. Het is goed om nog te wijzen op een bijkomend aspect: alcoholgebruik en alcoholverslaving gaat vooral bij jongeren gepaard met andere verslavingen, die elkaar versterken en vaak resulteren in een tragedie. Het zou de moeite waard zijn wanneer het Parlement en de Commissie ook aandacht zouden schenken aan deze andere vormen van verslaving onder jongeren.
Dorette Corbey
(NL) Voorzitter, collega's, schade door alcohol is een toenemend probleem. De cijfers spreken voor zich. Vijf procent van de mannen en één procent van de vrouwen zijn verslaafd aan alcohol. 25 procent van de sterfte van jonge mensen tussen de 15 en 30 jaar heeft alcohol als oorzaak. Kindermishandeling is vaak terug te voeren op overmatig alcoholgebruik. Achter deze cijfers gaat veel leed schuil. Verslaving, medische problemen, sociale ellende, mishandeling, het is allemaal bekend. Minder bekend zijn de ernstige gevolgen van drankgebruik tijdens de zwangerschap. Ongeboren kinderen kunnen serieuze schade oplopen. Kinderen met het foetaal alcoholsyndroom zijn voor hun leven getekend. Steeds meer wordt ook erkend dat drankgebruik voor kinderen en jongeren zeer schadelijke gevolgen heeft. Alcoholgebruik op jonge leeftijd kan blijvende schade aanrichten en de leerprestaties en het IQ negatief beïnvloeden.
Het is duidelijk, er moeten snel maatregelen komen om drankgebruik onder jongeren en zwangere vrouwen te ontmoedigen. Eén van de effectieve maatregelen kan bestaan uit gezondheidswaarschuwingen op de fles. Ik roep lidstaten dan ook op zo snel mogelijk met voorstellen te komen om gezondheidswaarschuwingen verplicht te stellen. Zolang er geen Europese regelgeving is, staat het elke lidstaat vrij om maatregelen te nemen. Waarschuwingen op de fles zijn effectief en dat heeft onderzoek in de Verenigde Staten al uitgewezen. Ik roep ook de alcoholindustrie op om zelf verantwoordelijkheid te nemen om jongeren en zwangere vrouwen te waarschuwen tegen alcoholgebruik. Beter nu waarschuwen dan over tien jaar allerlei schadeclaims tegemoet zien. Waarschuwingen zijn ook een normaal onderdeel van de maatschappelijke verantwoordelijkheid die ook de alcoholindustrie moet hebben.
Ten slotte roep ik de Commissie op om zo snel mogelijk met adequate voorstellen te komen. Het is moeilijk te begrijpen waarom waarschuwingen op tabak geen vervolg hebben gekregen in de vorm van alcoholwaarschuwingen. Daarom mijn dringende verzoek aan de Commissie: graag op korte termijn maatregelen om gezondheidswaarschuwingen gericht tot jongeren en zwangere vrouwen, verplicht te stellen. Het is belangrijk dat we de volksgezondheid boven de belangen van de wijnindustrie stellen.
Marian Harkin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag de rapporteur willen complementeren met dit gewichtige verslag.
Ik wil graag uw aandacht vestigen op de rol van alcohol bij zelfmoord. Uit onderzoek komt naar voren dat meer dan 20 procent van de mensen die zelfmoord plegen alcohol tot zich hebben genomen alvorens tot deze daad over te gaan. Welnu, toen de wettelijke minimumleeftijd voor het drinken van alcohol in de Verenigde Staten werd verhoogd van 18 tot 21 jaar had dat met name een vermindering van het aantal ongevallen thuis, op de werkvloer en op de wegen tot gevolg, maar was er eveneens sprake van een vermindering van het aantal zelfmoorden van zeven procent.
Dit verslag, dat mijn volledige steun geniet, bevat een groot aantal uitstekende voorstellen. Desalniettemin heb ik toch enige bedenkingen bij het deel van considerans K waarin geschreven staat "overwegende dat er eveneens maatregelen moeten worden genomen om alcoholconsumptie door minderjarigen en zwangere vrouwen te voorkomen”. Ik weet best dat het foetaal alcoholsyndroom niet niks is. Ook ben ik voorstander van informatielabels, van waarschuwingsboodschappen en het opleggen van beperkingen aan reclame voor alcohol, alsook van pre- en postnatale ondersteuning. Maar om te veronderstellen dat we zwangere vrouwen dienen te beletten een glaasje drinken gaat net iets te ver. We moeten hier geen algemene drooglegging gaan zitten propageren, want dat werkt gewoon niet. Wat we wel nodig hebben staat in dit verslag, en nog veel meer dan dat.
Esko Seppänen
(FI) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in het verslag ontbreekt een zeer belangrijk aspect, namelijk een standpunt over de prijs van alcoholische dranken en de accijnzen op alcohol. In Finland hebben we vastgesteld dat er een duidelijk verband bestaat tussen de prijs en de consumptie van alcohol. Hoe lager de prijs, hoe meer er wordt geconsumeerd, en omgekeerd. Verhoging van de accijnzen op alcohol vermindert het alcoholgebruik.
In ons buurland Estland zijn de accijnzen op alcohol laag. Om die reden, maar ook omdat de EU kwantitatieve invoerbeperkingen verhindert, veroorzaakt Estland een enorm probleem voor de volksgezondheid in Finland. Finnen kunnen in Estland, nog geen honderd kilometer verderop, goedkope sterkedrank krijgen. Daardoor moet Finland noodgedwongen afzien van een maatregel die het meest effectief is gebleken, namelijk het heffen van een relatief hoge accijns op alcohol in het belang van de gezondheid van de burgers. Estlands goedkope sterkedrank, Estlands beleid zo u wilt, en de verlaging van de alcoholaccijns in Finland die daarvan het gevolg is, hebben in mijn land geleid tot bijna duizend aan alcohol gerelateerde sterfgevallen. In die zin worden Finnen door Estland vermoord. We moeten het in dit verband daarom ook hebben over prijzen en accijnzen.
Kathy Sinnott
(EN) Mijnheer de Voorzitter, omdat schade als gevolg van alcoholgebruik daar een groot probleem vormde, wordt in de VS al 20 jaar gewaarschuwd voor de negatieve gevolgen van alcohol op baby's in de baarmoeder. Nu drinkt slechts 20 procent van de Amerikaanse aanstaande moeders tijdens hun zwangerschap. In Europa staan er geen waarschuwingen op het etiket en drinkt 80 procent van de Ierse moeders alcohol, en in het Verenigd Koninkrijk 70 procent. Ik ken de moeders in Ierland. Ik weet dat veel van hen niet zouden drinken als ze wisten hoe schadelijk het is. Het aanbrengen van waarschuwingen op het etiket levert dan wel niet direct resultaat op, maar uit de ervaringen in de Verenigde Staten blijkt dat na verloop van tijd de incidentie van schade aan foetussen wel degelijk sterk vermindert.
Bij volwassenen gaat het om matiging, maar als het gaat om kinderen in de buik, dan bestaat er geen enkele veilige dosis. Want zelfs zeer geringe inname van alcohol kan leiden tot organisch hersenletsel die leidt tot hyperactiviteit, impulsief gedrag en zelfs een verhoogd risico op zelfmoord. Verder is er sprake van leer- en coördinatieproblemen. Een van de andere gevolgen van de blootstelling van de foetus aan alcohol is dat wanneer het kind ouder wordt het zich gemakkelijker overgeeft aan het zogeheten comazuipen. Dat betekent dat we hier met een zichzelf herhalend mechanisme zitten. Het is de hoogste tijd om deze spiraal te doorbreken.
Pilar Ayuso
(ES) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn instemming betuigen met de alcoholstrategie die de Commissie voorstelt, juist omdat de oplossing wordt gezocht in preventie en voorlichting door richtlijnen voor een gematigd en verantwoord alcoholgebruik te publiceren.
Ik wil ook de heer Foglietta feliciteren met zijn degelijke verslag. Ik wil echter nog eens benadrukken dat niet de alcoholische dranken als zodanig moeten worden gecriminaliseerd, maar het misbruik ervan.
Een matig gebruik van alcoholhoudende dranken als wijn en bier door gezonde volwassenen is niet alleen onschadelijk, maar zelfs goed voor de gezondheid en kan onderdeel zijn van een uitgebalanceerd dieet. Een matig gebruik kan het lichaam beschermen tegen hart- en vaatziekten en degeneratieve ziekten, zoals in een groot aantal wetenschappelijke studies is aangetoond.
Consumenten hebben recht op volledige en eerlijke informatie over de voor- en nadelen van alcoholgebruik voor de gezondheid. Men moet zich echter afvragen of het introduceren van gezondheidswaarschuwingen op wijn- en bieretiketten de juiste manier is. In landen waar dergelijke waarschuwingen zijn ingevoerd, blijken ze immers geen effect te sorteren.
Vooral voor de veronderstelling dat gezondheidswaarschuwingen op etiketten alcoholmisbruik zouden voorkomen, bestaat geen wetenschappelijk bewijs. Daarnaast schijnen ook specifieke waarschuwingen voor zwangere vrouwen geen effect te hebben.
De gestelde doelen kunnen het best worden bereikt door middel van bewustmakings- en voorlichtingscampagnes die speciaal zijn gericht op zwangere vrouwen en jongeren.
Een zeer geschikt initiatief lijkt mij ook het onlangs ingestelde Forum Alcohol en Gezondheid, dat alle belanghebbenden bij elkaar brengt om overmatig alcoholgebruik en alcoholmisbruik tegen te gaan. Ik hoop dat de conclusies van het Forum ook kunnen bijdragen aan de oplossing van dit probleem.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het verschijnsel van dronkenschap onder jongeren gepaard gaat met een vermindering van de wijnconsumptie per hoofd van de bevolking in de Europese Unie. Ik denk dat dat iets is om in het achterhoofd te houden, want de problematiek is een stuk complexer dan op het eerste gezicht lijkt.
Catherine Stihler
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het debat van vanavond over een EU-strategie ter ondersteuning van de lidstaten bij het terugdringen van door alcoholgebruik veroorzaakte schade, verdient van ons allen een warm onthaal. Het is een voortzetting van mijn verslag van 2001 over jongeren en alcohol en de negatieve gevolgen ervan. De gevolgen van de mondialisering van de markt voor alcoholische dranken en het steeds vaker voorkomen van het zogeheten comazuipen in de EU zijn fenomenen waar politici en instellingen voor de volksgezondheid maar moeilijk grip op weten te krijgen.
Het is van cruciaal belang om samen te werken op EU-niveau, om zo beste praktijken uit te kunnen wisselen en te zien hoe andere landen met soortgelijke problemen omgaan. Voor degenen die nog niet zo goed zijn ingevoerd: een op de vier ongevallen kan in verband worden gebruikt met alcoholconsumptie. Dat betekent 10 000 dodelijke verkeersslachtoffers door alcoholgebruik per jaar. 35 tot 45 procent van alle dodelijke verkeersslachtoffers betreft jongeren tussen de 18 en 24 jaar. Bij ongelukken als gevolg van rijden onder invloed is de situatie nog onthutsender: tweederde van de betrokkenen is tussen de 15 en 34 jaar oud, en 96 procent van hen van het mannelijk geslacht.
Alcohol is naar schatting verantwoordelijk voor 16 procent van alle gevallen van kindermishandeling en -verwaarlozing. En dan nog het foetale alcoholsyndroom of het FASD (Foetal Alcohol Spectrum Disorders): prenataal alcoholmisbruik is een van de meest voorkomende oorzaken van mentale retardatie. Niet zo lang geleden is door medische onderzoekers vastgesteld dat er tijdens de zwangerschap absoluut geen sprake is van zoiets als veilige alcoholconsumptie, in welke mate dan ook.
Toentertijd in 2001, toen ik mijn verslag over jongeren en alcohol schreef, was het foetale alcoholsyndroom een relatief onbekend fenomeen. Nu, zes jaar later, lijkt men over het algemeen veel vatbaarder voor het argument dat wanneer in de VS op het etiket van een fles drank gewaarschuwd wordt tegen dat syndroom, er op het etiket van precies hetzelfde product in de EU eenzelfde waarschuwing zou moeten staan. Er is geen enkel verschil tussen de twee producten, behalve dan dat het ene verkocht wordt in de VS en het andere niet.
Zoals mevrouw Sinnott al zei, drinkt in de VS - waar dus op de verpakking van alcohol wordt gewaarschuwd tegen het foetale alcoholsyndroom - 20 procent van de zwangere vrouwen, tegen 80 procent in Ierland, 75 procent in het Verenigd Koninkrijk en 40 procent in de EU in zijn geheel. Het is heel eenvoudig om een dergelijke waarschuwing in te voeren en de preventieve werking ervan tegen het foetale alcoholsyndroom in de EU zou, mits gecombineerd met voorlichtingscampagnes, wel eens substantieel kunnen zijn.
Jean Marie Beaupuy
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, zowel in de bijdragen van vanavond als in het verslag van de heer Foglietta worden diverse cijfers geciteerd. Ik wil erop wijzen dat achter deze nuchtere statistieken in de allereerste plaats menselijke tragedies schuilgaan. Ik ben enkele jaren directeur geweest van een psychiatrisch ziekenhuis. Veel van onze patiënten waren verslaafd aan alcohol.
Paragraaf 26 van het verslag stelt dat we de oorzaken moeten weten. Daarop zijn we vanavond nog niet voldoende ingegaan. Als we voor jongeren, ouderen, mannen en vrouwen de juiste maatregelen willen nemen, moeten we weten wat de oorzaken zijn.
Ik dring er daarom op aan om voor elke maatregel meer onderzoek te doen, zowel in iedere lidstaat als in de Europese Unie als geheel, zodat we meer inzicht krijgen in de vraag waarom deze jongeren de behoefte voelen tot overmatig drankgebruik. Waarom drinken ouderen, die alleen thuis zitten, te veel? Waarom drinken mannen op hun werk? Zolang we de werkelijke redenen voor dit overmatig alcoholgebruik niet kennen, zullen we niet in staat zijn de juiste antwoorden te geven.
Avril Doyle
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben over het algeheel ingenomen met dit verslag. Ik denk dat hier het juiste evenwicht is gevonden wat betreft het onderscheid tussen bestaande culturele gewoontes en de zorgwekkende trend richting steeds meer schadelijk alcoholgebruik, vooral in de vorm van het uiterst gevaarlijke comazuipen onder jongeren.
De Commissie onderscheidt bij haar aanpak een aantal speerpunten, namelijk de bescherming van onze kinderen, de strijd tegen comazuipen, het verminderen van het aantal gewonden en dodelijke slachtoffers als gevolg van alcoholmisbruik, verminderen van het aantal verkeersongelukken, alsook allerlei aspecten in verband met zelfmoord. Mijn collega's voor mij hebben reeds op excellente wijze gewezen op de belangrijkste knelpunten. Ikzelf zou graag apart willen stilstaan bij de risico's van blootstelling aan alcohol in de moederschoot. Dat dient onverwijld als een van de speerpunten te worden opgenomen in het overzicht van de Commissie van kwesties waaraan gewerkt moet worden. Ook dient het door de Commissie voorgestelde Forum Alcohol en Gezondheid zich in het speciaal over dit onderwerp te buigen. Want het algemene publiek is voor het overgrote deel zeer slecht op de hoogte van de uitermate schadelijke effecten van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap.
Geen enkele hoeveelheid alcohol tijdens de zwangerschap is veilig. Want alcohol is een teratogeen. Bovendien is alcohol schadelijker tijdens de laatste zes maanden van de zwangerschap dan tijdens de eerste drie, iets wat de meeste zwangere vrouwen niet weten aangezien men het meestal over de eerste drie maanden heeft als het gaat om medicijngebruik, drugsgebruik of het gebruik van andere soortgelijke stoffen. Juist in de laatste zes maanden is alcohol buitengewoon schadelijk. Ik wil niemand bij naam te noemen of aan de schandpaal nagelen, maar er dient er in alle lidstaten een voorlichtingscampagne te worden opgezet via het netwerk van huisartsen om zwangere vrouwen onmiddellijk te waarschuwen voor de gevaren van alcohol voor hun kind. Sommige collega's hadden het over ADHD, maar het aspergersyndroom is er ook nog. De medische onderzoeksgemeenschap krijgt onderzoek op dit gebied maar moeizaam gepubliceerd, als gevolg van allerlei gekonkel door de alcoholsector. Ik stel voor dat uw forum deze zaak overneemt en er iets aan doet.
Dan ten slotte nog een laatste opmerking over alcoholmisbruik in samenhang met het misbruik van andere drugs. In Ierland gebruikt een vijfde van degenen die behandeld worden wegens problematisch alcoholgebruik daarnaast ook nog andere drugs. Verder blijkt uit onderzoek in Frankrijk dat wanneer men rijdt onder invloed van cannabis er twee keer zoveel kans bestaat op een ongeluk. Uw forum, en tevens elke lidstaat, dienen met spoed iets te doen tegen dit meervoudig druggebruik. Verder dienen er meer technische hulpmiddelen ter detectie van meervoudig drugsgebruik te komen, voornamelijk in te zetten bij verkeerscontroles door de politie, en dient dus eveneens de nodige technische ondersteuning te worden verleend aan onze politiekorpsen.
Daciana Octavia Sârbu
(RO) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag feliciteren. De aanbevelingen van het verslag hebben tot doel om de schade die door alcohol wordt veroorzaakt te verminderen en de gezondheid en het welzijn van EU-burgers te beschermen. Het is immers algemeen bekend dat alcohol als een van de belangrijkste risicofactoren geldt voor ziekte en vroegtijdige dood en bovendien een reeks maatschappelijke problemen veroorzaakt.
Ik ben blij dat het verslag aandacht besteedt aan het verminderen van de schadelijke effecten van alcohol voor zowel consumenten als derden en kwetsbare sociale groepen zoals kinderen, jongeren en zwangere vrouwen. We kunnen daaraan ook de sociale schade toevoegen, zoals huiselijk geweld, verwaarloosde kinderen, werkloosheid en sociale uitsluiting.
Het belang dat wordt toegekend aan informatie- en voorlichtingscampagnes in het voorkomen van de gevaarlijke en schadelijke effecten van alcoholgebruik, en de uitwisseling van beste praktijken op Europees niveau zijn belangrijke elementen waardoor de schadelijke effecten van alcohol kunnen worden verminderd.
Het verslag is er met zijn algemene benadering in geslaagd om de aandacht te vestigen op de belangrijkste problemen in relatie tot alcoholgebruik in de Europese Unie. Het is een belangrijke stap in de strijd tegen overmatig alcoholgebruik.
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen jaren is er in alle lidstaten van de Europese Unie sprake van een onrustbarende toename van problemen die worden veroorzaakt door gevaarlijk en schadelijk alcoholgebruik. Onze samenleving betaalt daarvoor ieder jaar een hoge prijs. Dat geldt zowel voor de directe als indirecte kosten.
De meest nijpende problemen op het gebied van alcoholgebruik hebben te maken met jongeren. Jongeren zijn gevoeliger voor fysieke en psychische problemen en voor de sociale schade die wordt veroorzaakt door hun eigen drankgebruik en dat van anderen. De problemen van alcoholgebruik betreffen echter niet alleen jongeren. Bij de meeste moordzaken is alcohol in het spel. Alcohol veroorzaakt jaarlijks 17 000 onnodige doden in het verkeer. In de jaren zeventig stierven in Finland elk jaar tweehonderd mensen aan levercirrose; nu zijn dat er duizend per jaar.
Er moet op Europees niveau dringend actie worden ondernomen om de alcoholaccijnzen naar boven toe te harmoniseren. Ik wil de Commissie verzoeken ambitieuze gemeenschappelijke doelstellingen op te stellen waaraan de lidstaten moeten voldoen om gevaarlijk en schadelijk alcoholgebruik terug te dringen.
Christa Klaß
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, Europa moet, mag noch kan alles reguleren. Subsidiariteit van de lidstaten en minder bureaucratie zijn de motto's die we momenteel in onze contacten met de burgers telkens in de mond nemen. Er worden voortdurend vraagtekens gezet bij de bevoegdheden van de Europese Unie. Toch heeft Europa de plicht en de taak om ontwikkelingen in gang te zetten. Het recht van initiatief van de Commissie staat zwart op wit. In gevallen waarin een wetgevend instrument ontbreekt, gebruikt de Commissie het recht van initiatief om de vinger op de zere plek te leggen, de aandacht van de lidstaten op misstanden te vestigen en tot actie op te roepen. Dat is de juridische basis van dit voorstel van de Commissie en daarvan moeten we gebruik maken.
We moeten de schadelijke effecten van gevaarlijk en excessief alcoholgebruik op de gezondheid en de sociale en economische gevolgen ervan terugdringen. Er is een Europese strategie nodig die de lidstaten steunt bij hun inspanningen om aan alcohol gerelateerde schade te verminderen en te voorkomen. Daarbij hoort onderzoek naar de achterliggende oorzaken, zoals zojuist werd gezegd. Daarbij horen ook informatie en voorlichting aan en bewustmaking van het publiek; dat is de crux van de zaak, dat zijn de kernpunten. Ieder mens is vrij in zijn keuzes. Mensen kunnen echter alleen van die vrijheid gebruik maken wanneer ze op de hoogte zijn van de consequenties en effecten van hun handelen.
Opvoeding en onderwijs zijn de belangrijkste pijlers. De basis voor een geregeld en stabiel leven wordt gelegd door de opvoeding in het gezin - en daarop moeten we dan ook primair onze aandacht richten -, gevolgd door onderwijs en voorlichting. Hetzelfde geldt voor een bewuste omgang met alcohol.
Ik steun het verslag van het Parlement, dat in veel opzichten een verbetering is van het stuk van de Commissie. Ik verzet mij echter krachtig tegen de aanbeveling om gezondheidswaarschuwingen te introduceren. Er bestaan duidelijke regels voor het etiketteren van alcohol. De etiketten vermelden het alcoholpercentage. De basis van informatieoverdracht is dat men die informatie interpreteert en begrijpt. Dat, dames en heren, behoort tot de algemene ontwikkeling! Iedereen moet in staat zijn die informatie op een verantwoorde wijze op zichzelf toe te passen. Dat geldt voor de meeste dingen in het leven: of het nu om eten en drinken of om beweging, sport en fitness gaat.
Marusya Ivanova Lyubcheva
(BG) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is een heugelijk feit dat het Europees Parlement deze strategie aanneemt. Het is een belangrijke maatregel die precies op tijd komt. Het gebruik van alcohol, dat vaak in misbruik overgaat, treft een groot aantal mensen, onder wie kinderen en pubers. Het is een gevaar dat de samenleving nog steeds niet onderkent, waarschijnlijk door een gebrek aan informatie. Alcoholmisbruik is niet alleen slecht voor de eigen gezondheid en de reproductieve gezondheid, maar het brengt ook schade toe aan stelsels voor gezondheidszorg, het versterkt asociaal gedrag, het leidt tot een toename van de criminaliteit en van het aantal voortijdige schoolverlaters en daardoor tot een daling van de onderwijscijfers. Daarom zijn er bewustmakings-, voorlichtings- en preventieve programma's nodig om tot een bepaalde vorm van gedrag te komen.
Ik tref in het verslag twee kernbegrippen aan: risico en veiligheid. Om tot een eensgezind beleid te komen zou de Commissie twee belangrijke maatregelen kunnen voorstellen: ten eerste een door de lidstaten uit te voeren programma dat gericht is op een grootschalig onderzoek naar de invloed van alcoholgebruik en de invloed die de bewustmaking van dit probleem op de burgers heeft; ten tweede de oprichting van een speciaal fonds voor preventieve programma's, waarvoor een deel van de opbrengsten van alcoholreclame zou kunnen worden bestemd.
DanutBudreikait
(LT) De strijd tegen de schadelijke effecten van alcohol is zo oud als de wereld. De drooglegging en diverse drankverboden die in een aantal landen werden opgelegd, hebben niet tot positieve resultaten geleid. De mededeling van de Commissie over een EU-strategie ter ondersteuning van de lidstaten bij het beperken van aan alcohol gerelateerde schade is echter een buitengewoon belangrijk initiatief. De Commissie heeft de ervaringen van de lidstaten veralgemeniseerd en een inventarisatie gemaakt van de problemen die alle lidstaten gemeen hebben. Op basis daarvan heeft de Commissie een aantal prioriteiten voorgesteld om aan alcohol gerelateerde schade te beperken. Wanneer uitvoering wordt gegeven aan de belangrijke prioriteiten die worden voorgesteld, zoals het beschermen van jongeren, kinderen en ongeboren baby's, het tegengaan van rijden onder invloed en andere restrictieve maatregelen, zal onze samenleving verantwoordelijker, gezonder en gematigder worden. Ik wil met nadruk wijzen op de enorme gevaren waaraan jongeren die alcohol drinken blootstaan. Helaas wordt de minimumleeftijd waarop het drinken van alcohol is toegestaan in veel landen steeds lager. Goede voorbeelden zijn daarom erg belangrijk. Ik wil dan ook voorstellen om activiteiten ter beperking van aan alcohol gerelateerde schade bij jongeren te koppelen aan EU-programma's voor jongeren. De ontwikkeling en uitvoering van dergelijke programma's kan jongeren helpen bij hun vrijetijdsbesteding en kan helpen om hen te beschermen tegen schadelijk alcoholgebruik.
Richard Seeber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik denk dat alcohol altijd gevaarlijk is geweest en dat dat nog steeds zo is. In paragraaf 5.4.1 van haar voorstel zegt de Commissie terecht dat matig alcoholgebruik een zekere bescherming lijkt te bieden tegen hart- en vaatziekten bij mensen van 45 jaar en ouder. Volgens mij is het echter een mythe - en is het wetenschappelijk fundament daarvoor zeer zwak - om te denken dat een beetje alcohol gezond is. Alcohol is gevaarlijk. Het is een gif dat zelfs in kleine hoeveelheden de gezondheid aantast. Natuurlijk moeten tolerantiedrempels worden vastgesteld.
We hebben in de verschillende landen van Europa geleerd hoe we moeten omgaan met een drug als alcohol. Zo zijn de Britten, wanneer men naar hun drinkgewoonte kijkt, zogeheten binge-drinkers. Het alcoholgebruik per hoofd van de bevolking is relatief laag, maar toch doen zich soms dit soort excessen voor die tot ernstige schade leiden. Wij Oostenrijkers wonen in een land waar het drinken van alcohol in de maaltijden is geïntegreerd. Wij kennen een relatief hoog alcoholgebruik per hoofd van de bevolking, maar minder excessen. Er zijn daarom zeer grote nationale verschillen, afhankelijk van nationale historische ontwikkelingen.
De Commissie pakt het probleem op de juiste wijze aan. Ze zegt dat zij de lidstaten niet van hun verantwoordelijkheid ontslaat. Toch zijn er taken die in Europees verband gezamenlijk kunnen worden aangepakt. Een voorbeeld daarvan is de poging om een behoorlijke database op te zetten. De statistieken vertonen grote verschillen. Het is een vergissing te denken dat er vroeger minder aan alcohol gerelateerde schade was. Er werd destijds een andere diagnose gesteld en men was zich nog niet zo algemeen bewust van de problematiek.
Daarom vind ik het belangrijk dat wij in Europa weten waarover we praten. Het is ook belangrijk een antwoord te vinden op nieuwe verschijnselen in het consumptiepatroon. Een nieuw fenomeen is bijvoorbeeld dat steeds meer jongeren op steeds jongere leeftijd beginnen met drinken, wat tot zeer ernstige schade leidt. Over het etiketteren wil ik een algemene opmerking maken: ik denk dat zo'n maatregel tekortschiet. Het zou een vergissing zijn te denken dat een probleem dat zo complex is als alcoholgebruik eenvoudig kan worden opgelost door een etiket op een fles te plakken. Dat zou een gemakkelijke manier zijn om ons aan onze politieke verantwoordelijkheid te onttrekken.
Anna Hedh
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ik juich de strategie toe, ook al is die naar mijn mening afgezwakt. Uiteindelijk ligt er één document met doelstellingen die hopelijk verder worden uitgewerkt. Het positieve aan deze strategie is dat ze laat zien welke maatregelen daadwerkelijk helpen om het alcoholgebruik en daarmee de door alcohol veroorzaakte schade en tragedies te beperken. Wil men echter dat de door het verslag voorgestelde maatregelen volledig door de lidstaten worden uitgevoerd, dan moet de EU-wetgeving worden aangepast. In de eerste plaats moeten de invoerquota worden verlaagd. Voor elk land geldt dat restrictieve maatregelen worden ondermijnd of onmogelijk worden gemaakt zolang alcohol in principe vrij uit andere landen kan worden ingevoerd. Vervolgens moeten er uit het oogpunt van de volksgezondheid minimumaccijnzen worden geheven. Ik zou ook graag zien dat er gezondheidswaarschuwingen voor alcohol worden ingevoerd, precies zoals bij tabak. Ik verzoek u daarom tegen de amendementen te stemmen die de tekst afzwakken.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Mijnheer de Voorzitter, volgens een veelgebruikt Fins spreekwoord is alcohol de drank der wijzen. De boodschap daarvan is zeker niet dat alcohol van iedereen een verstandig mens maakt, maar dat het alleen geschikt is voor degenen die gewend zijn om alcohol alleen bij bepaalde gelegenheden en met mate te nuttigen. Ik kan er dan ook zonder problemen mee instemmen wanneer de schaduwrapporteur van onze fractie, mevrouw Sommer, pleit voor een strategie die gericht is op het voorkomen van de gevaren die verband houden met alcohol. We moeten om te beginnen erkennen dat er met betrekking tot alcohol verschillende culturen bestaan en effectieve oplossingen zoeken voor reële problemen, namelijk alcoholmisbruik en drankgebruik door minderjarigen. Er is geen reden om de producten zelf of een matig gebruik te stigmatiseren. Wat we nodig hebben is samenwerking tussen verschillende instanties en nationale oplossingen voor lokale problemen.
Er is echter één kwestie waarop de EU actie moet ondernemen: ik vind dat de accijnzen over de hele linie opwaarts moeten worden aangepast. We moeten erkennen dat alcoholmisbruik tot aanzienlijke kosten leidt voor de volksgezondheid. Die kosten houden we niet in de hand zolang we niet beschikken over gemeenschappelijke economische beleidsinstrumenten.
Mijn eigen land is daarvan helaas een sprekend voorbeeld. Door de toetreding tot de EU werd Finland gedwongen de accijnzen op alcohol te verlagen nadat het recht was vervallen om de invoer van alcohol te beperken. Uit een recent onderzoek blijkt dat het aantal plotselinge sterfgevallen in verband met alcohol duidelijk is toegenomen na de verlaging van de alcoholaccijnzen in 2004 en dat de alcoholconsumptie sindsdien fors is gestegen. Het ging om een stijging van 17 procent ten opzichte van 2003 en dat cijfer laat de andere gevolgen nog buiten beschouwing.
Onze problemen op het gebied van de volksgezondheid zijn zo ernstig dat we gedwongen zijn de accijnzen weer te verhogen. Ik heb zelf ooit gepleit voor ongehoorzaamheid van de kant van individuele lidstaten en op grond van artikel 30 en 95 van het Verdrag voorgesteld om de invoerbeperkingen ook na afloop van de overgangsperiode te handhaven. Helaas werd er destijds niets gedaan en nu betaalt de hele natie daarvoor de prijs, een natie die kennelijk niet wijs genoeg is.
Miroslav Mikolášik
(SK) Onlangs zag ik een televisiereportage over jongeren uit Scandinavië die op vrijdagavond de boot nemen, bijvoorbeeld naar Estland. Daar aangekomen kopen ze twee grote dozen wodka. Op de terugreis drinken ze zich vervolgens lam. Dergelijke en andere varianten van excessief drankgebruik komen voor in alle landen van de Europese Unie. Maatregelen die leiden tot minder alcoholconsumptie zullen ongetwijfeld een positief effect hebben op de volksgezondheid, de sociale omstandigheden, het aantal ongevallen tijdens en buiten het werk en het aantal verkeersongelukken.
Ik zou willen ingaan op de schade die een overmatig gebruik van welke alcoholische drank ook aan de gezondheid toebrengt. We moeten in het bijzonder jongeren erop blijven wijzen dat zelfs het regelmatig drinken van bier leidt tot een alcoholverslaving die niet minder ernstig is dan alcoholverslaving als gevolg van wijn of sterkedrank. Het is vreselijk hoe gemakkelijk mensen de ernst van leveraandoeningen onderschatten. Een leverziekte leidt vaak tot levercirrose en heeft regelmatig de dood tot gevolg. Regelmatig drankgebruik verandert niet alleen geleidelijk iemands behoeften en karaktertrekken, maar kan ook het gezinsleven kapotmaken. Bovendien kan het in veel gevallen leiden tot ernstige neurologische veranderingen. Een jonge alcoholist verliest zijn vermogen om te streven naar hogere doelen en idealen. Zijn gevoelsleven raakt zo afgestompt dat hij het moeilijk vindt om een gezonde relatie aan te gaan of een normaal gezinsleven te hebben.
Het foetaal alcoholsyndroom brengt niet alleen ernstige schade toe aan de moeder, maar vooral aan het kind, omdat het leidt tot ontwikkelingsstoornissen en misvormingen bij pasgeboren baby's. Het is verbazingwekkend hoe weinig er wordt gedaan - en dat geldt voor veel lidstaten - om zwangere vrouwen hierover te informeren. Tot slot wil ik opmerken dat het aantal mensen dat onder invloed een auto of motorfiets bestuurt, schrikbarend hoog is. Ik ben zelf voorstander van harmonisatie in de hele EU waar het gaat om de toepassing van een zerotolerancebeleid met betrekking tot het bloedalcoholgehalte bij bestuurders.
Cristian Stănescu
namens de ITS-Fractie. - (RO) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de consumptie van alcohol is een gewoonte die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Diverse landen kennen een spreekwoord over alcoholgebruik dat zegt dat het een exclusieve zaak van mannen is. Er wordt weinig gedaan om de negatieve effecten van gevaarlijk en schadelijk alcoholgebruik voor kinderen en zwangere vrouwen te beperken. Alcohol wordt door een groter en gevarieerder aantal mensen gebruikt dan tabak. Door traditionele productiemethoden wordt alcohol vaker ongecontroleerd op de markt gebracht met alle gevaren van dien.
Terecht moedigt paragraaf 16 van het verslag aan tot een innovatieve aanpak voor het verspreiden van informatie en de bewustmaking met betrekking tot alcoholgebruik. Het aanbrengen van gezondheidswaarschuwingen op etiketten van alcoholproducten, zoals bij tabaksproducten gebeurt, kan echter niet als innovatief worden beschouwd, aangezien die aanpak bij tabak niet voldoende effectief is gebleken. Er moet een Europees onderzoek worden uitgevoerd naar de invloed die deze waarschuwingsmethode op verslaafde gebruikers heeft, ongeacht hun leeftijd, beroep of geslacht, maar ook naar de invloed op de interne markt.
Het Europees Parlement moet met een resolutie komen die niet meer voor meerdere uitleg vatbaar is en waardoor er tijd is voor het formuleren van andere methoden op het gebied van voorlichting en bewustwording. Daarmee bieden we de lidstaten een efficiënt kader voor de bestrijding van alcoholmisbruik en de bevordering van een matig en verantwoord alcoholgebruik.
Markos Kyprianou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou graag alle leden van dit Parlement willen bedanken voor het buitengewoon interessante debat.
Graag zou ik u een verhaal uit de Griekse mythologie willen vertellen. Dit verhaal staat weergegeven op mozaïeken in Pathos op Cyprus. Het is het verhaal van de eerste wijndrinkers. Een dienaar van de god Dionysus steelt wijn en geeft die voor de allereerste keer aan mensen te drinken. Ze drinken deze op, worden voor de eerste keer in de geschiedenis van de mensheid dronken, denken dat ze vergiftigd zijn, en vermoorden de dienaar die hen de wijn gegeven had.
Vandaag de dag ligt het met dit soort oplossingen een beetje moeilijker en moeten we het dus op een andere manier zien te regelen. Iedereen heeft zo zijn eigen oplossing gekozen. De een zegt dat we te ver zijn gegaan, de ander vindt juist weer van niet. Sommigen willen dat we overal wetgeving voor opstellen, anderen zeggen weer dat alles door de lidstaten moet worden opgelost.
Maar hoe dan ook, de waarheid ligt ergens in het midden. Het is onze rol om de lidstaten aan te vullen en te ondersteunen bij de uitvoering van hun beleid. Maar dat betekent niet dat er geen rol weggelegd zou zijn voor de Europese Unie, zoals ook in het verslag staat en reeds door enkele afgevaardigden is gezegd. Aan de andere kant valt ook weer niet alles door middel van wetgeving op te lossen. We moeten daarom het forum een kans geven zich te bewijzen door het leveren van tastbare resultaten, waar wij dan op toe zullen zien. Daarnaast bestaat er echter, zoals reeds gezegd, in de lidstaten al op veel van deze punten de nodige wetgeving. Het probleem is echter dat deze onvoldoende ten uitvoer wordt gelegd. Dus wanneer we de nodige druk op de lidstaten uitoefenen, moet eveneens het nodige bereikt kunnen worden.
Maar wat de verwachtingen aan beide kanten dan ook zijn, het is van niet te onderschatten belang dat voor het eerst op Europees niveau onderkend is dat er een probleem bestaat als het gaat om de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik, en dat er een Europese strategie nodig is - vandaag door ons goedgekeurd - en dat er nu een Europees debat wordt gevoerd, leidend tot een Europees initiatief en optreden op Europees niveau. Dat is van buitengewoon belang. Want geen enkele lidstaat kan dit probleem in zijn eentje oplossen en geen enkele lidstaat ontspringt de dans. Comazuipen is nu ook een probleem in Spanje, terwijl het eerst alleen in Noordwest-Europa voorkwam. En dus, als gevolg van culturele uitwisseling en andere mechanismen - een socioloog zou zeker uit kunnen leggen hoe dat in elkaar zit - steken allerlei problemen de grens over. Deze problemen kennen dus geen geografische obstakels. Neen, ze komen overal in de Europese Unie voor.
Dit is de eerste belangrijke stap, maar nog niet de laatste. Als er binnen een redelijke tijdsspanne geen verbetering in de situatie optreedt dan kunnen wij deze strategie opnieuw evalueren, beoordelen en bestuderen, en een andere weg inslaan. Maar vooralsnog ligt alles op koers. Ik zou nogmaals graag de rapporteur, de parlementaire commissie alsook de geachte afgevaardigden willen danken voor hun steun aan deze strategie. Ik kijk uit naar onze samenwerking en verheug me reeds op het behalen van de door ons allen gewenste resultaten.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Gyula Hegyi  
schriftelijk. - (HU) Overmatig alcoholgebruik is een groot kwaad in de Europese samenleving. Talloze levens gaan verloren door ziekten die worden veroorzaakt door alcoholgebruik. Ook het aantal slachtoffers als gevolg van het rijden onder invloed is in de lidstaten buitengewoon groot. Alcoholgebruik en drinkgewoonten verschillen per land en zelfs per regio. Het is daarom terecht dat strategieën om het alcoholgebruik terug te dringen in de lidstaten worden ontwikkeld. Toch is er behoefte aan specifieke EU-richtlijnen. Minderjarigen moeten op alle mogelijke manieren tegen alcohol worden beschermd. Om dat te bereiken zijn juist strengere sancties nodig. In het kader van het motto "niet met alcohol achter het stuur” moet in de hele EU een zerotolerancebeleid en een bloedalcoholgehalte van 0,00 procent voor bestuurders worden ingevoerd. Met drankverboden alleen komen we er echter niet, zoals is aangetoond door de Amerikaanse drooglegging, die jammerlijk is mislukt. We moeten goede gewoonten met betrekking tot alcoholgebruik en de consumptie van bier en wijn met een laag alcoholpercentage bij het algemene publiek bevorderen. We moeten hard optreden tegen de handel in alcoholsoorten die versneden, nagemaakt of van slechte kwaliteit zijn en schadelijk zijn voor de gezondheid.
David Martin  
schriftelijk. - (EN) Het is zeer verontrustend dat producenten van alcoholische dranken zich in de afgelopen jaren met producten als breezers zijn gaan richten op minderjarigen. Verder doen steeds meer jongeren aan het zogeheten comazuipen, iets waaraan hoognodig een halt toegeroepen dient te worden. Een goede manier om dit te bereiken is supermarkten en winkels ertoe aansporen om breezers en aanverwante producten verder van frisdranken vandaan te zetten. Ook dienen deze dranken, evenals andere alcoholische dranken, te worden voorzien van waarschuwingsteksten. Het doet mij dan ook deugd dat mijn amendementen hiertoe in het verslag zijn opgenomen. Nationale regeringen dienen ter inperking van het alcoholgebruik door minderjarigen en het comazuipen zich uiteraard eveneens op de consument te richten, en te trachten diens houding jegens alcohol te veranderen. Om die reden ben ik ingenomen met de speciale aandacht voor voorlichtingscampagnes, waaronder op de scholen. Tevens schaar ik mij achter de aanbevelingen om een maximaal alcoholpromillage in te stellen dat zo dicht mogelijk bij de 0,00 procent ligt, vooral voor mensen die net hun rijbewijs hebben gehaald. Ik denk dat wanneer er op grote schaal ademanalysatoren beschikbaar zouden zijn, zoals voorgesteld in het verslag, dit mensen ervan zou kunnen weerhouden om met alcohol op achter het stuur te kruipen. Ook kunnen nationale overheden meer doen om ervoor te zorgen dat er openbaar vervoer is voor automobilisten die alcohol hebben gedronken.
