
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 27 oktober 2005 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   – Ik wil nu, ter gelegenheid van de opening van deze plenaire vergadering, een verklaring afleggen over de aanslagen in Amman.
Dames en heren collega’s, geachte afgevaardigden, zoals u allen weet, heeft het terrorisme afgelopen 9 november weer toegeslagen en heeft het daarbij weer laten zien tot welke gruwelijkheden het in staat is, deze keer in Jordanië.
In naam van ons allen – in naam van het Europees Parlement – heb ik de Jordaanse autoriteiten onmiddellijk onze deelneming betuigd en hun gevraagd onze condoleances over te brengen aan de families van de slachtoffers.
We zullen gelegenheid hebben om te debatteren over het fenomeen terrorisme en de meest efficiënte manier om het te bestrijden tijdens de bijeenkomsten die binnenkort gehouden worden ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de Verklaring van Barcelona.
Het terrorisme is heden ten dage een probleem dat niet alleen Europa aangaat. Ook in Casablanca en in Jordanië worden terroristische aanslagen gepleegd. Het is dus een bedreiging voor beide kanten van de Middellandse Zee en beide kanten moeten er samen de strijd mee aanbinden.
Dit onderwerp zal ongetwijfeld op de agenda staan en aan de orde komen in de debatten die we op 20 en 21 november aanstaande in Rabat zullen houden tijdens de buitengewone vergadering van de Euro-mediterrane parlementaire vergadering, en in Barcelona, op 27 en 28 november, op de top van staatshoofden en regeringsleiders.
Maar op dit moment denk ik dat we heel duidelijk moeten maken dat voor ons deze barbaarse daden aantonen dat het absoluut niet gaat om het plegen van aanslagen tegen mensen met een ander geloof of een andere huidskleur; daar heeft de macabere strategie van de terroristen niets mee te maken. Het is dringend noodzakelijk dat Europa samenwerkt om vooruitgang te boeken bij het vormen van de “alliantie van beschavingen”, waarmee we een “botsing tussen beschavingen” kunnen voorkomen.
Vanwege dit alles verzoek ik u om, staande, een minuut stilte in acht te nemen ter nagedachtenis van de slachtoffers van de aanslagen in Amman.
De Voorzitter.
   De definitieve ontwerpagenda voor de huidige vergaderperiode en de vergaderperiode november II die door de Conferentie van voorzitters is opgesteld overeenkomstig de artikelen 130 en 131 van het Reglement tijdens haar vergadering van 10 november, is rondgedeeld.
Er is een kleine wijziging voorgesteld. De Raad heeft me verzocht de twee onderdelen die voor woensdagochtend zijn gepland in omgekeerde volgorde te behandelen. Het voorstel luidt dus om eerst het debat over de situatie in Irak te houden, in aanwezigheid van Lord Bach, en vervolgens het gecombineerde debat over klimaatverandering. Dankzij deze wijziging zou het voor mevrouw Beckett, de verantwoordelijke minister in deze kwestie, mogelijk zijn hier aanwezig te zijn.
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang. 
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou mijn ongerustheid willen uitdrukken over de recente uitlatingen van de Europese commissaris voor handel, Peter Mandelson, over de onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie.
Ik zou met name willen verwijzen naar zijn uitspraken van 18 oktober jongstleden, tijdens de vergadering van ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten van de Europese Unie in Luxemburg, aangezien die niet veel goeds voorspellen. Commissaris Mandelson heeft zich toen onder meer laten ontvallen dat de Europese Unie bij de WTO-onderhandelingen concessies zou moeten doen aan de andere landen, aangezien de Europese Unie per saldo meer te winnen heeft bij de uitvoer van industriële goederen dan dat ze erbij inschiet door de landbouwsteun af te bouwen.
Deze uitspraak zou wel eens kunnen betekenen dat de commissaris tijdens de decembertop in Hongkong de belangen van de Europese boeren wil opofferen in ruil voor vage voordelen op andere gebieden. Ik vind dat de commissaris met deze uitspraak zijn boekje te buiten is gegaan en als zijn ideeën het zouden halen, zou dat wel eens kunnen leiden tot een verlies van 1,2 miljoen banen in de Europese landbouw en aanverwante sectoren.
Ik zou de Voorzitter van het Europees Parlement dan ook willen vragen om deze opmerkingen over te brengen aan de heer Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Kuźmiuk. Dat zal ik bij de eerstvolgende gelegenheid doen. 
Nikolaos Sifunakis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou kort iets willen zeggen over de recente jongerenrellen in de Franse voorsteden, een onderwerp dat volgens mij elk Europees land aangaat.
Wij hebben jongeren van tien tot twintig jaar blind geweld zien gebruiken tegen hun medeburgers, maar ook tegen de tastbare symbolen van een maatschappij die wij als georganiseerd en welvarend beschouwen.
Vinden we het dan correct die jongeren te behandelen als verschoppelingen van de maatschappij en hen alleen maar repressief aan te pakken? Kinderen zijn de toekomst van onze samenlevingen en het is niet meer dan logisch je af te vragen waarom die jonge mensen in de steek worden gelaten. Dit creëert verwarring over de vraag hoe het verder moet met Europa.
Het is ons aller plicht iedereen de kans te bieden om een leven in waardigheid te leiden. Wij moeten iedereen, vooral jongeren, toegang verschaffen tot onderwijs en werk, maar ook tot een leven in een menselijke, vertrouwde omgeving, waarin onze maatschappijen geen bestraffende rol spelen maar wel bijdragen tot ontwikkeling.
Eugenijus Gentvilas (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil er graag op wijzen dat het op 26 april van het volgend jaar de twintigste verjaardag is van de beruchte ramp met de kerncentrale van Tsjernobyl. Dat was een verschrikkelijke catastrofe voor de regio en een immense bedreiging voor zowel Europa als de levens en de gezondheid van Europeanen. Tienduizenden jonge mensen in de voormalige Sovjet-Unie namen toen deel aan reddingsoperaties die gericht waren op het zo snel mogelijk uit de weg ruimen van schadelijke effecten op het milieu.
Onder hen waren burgers van Litouwen, Letland en Estland. Tegenwoordig zijn dit onafhankelijke staten en lidstaten van de Europese Unie. Ik wil er bij de regeringen van deze drie staten op aandringen om meer aandacht te schenken aan de slachtoffers van het ongeluk in Tsjernobyl, van wie er velen doodgaan, ziek zijn en met veel andere problemen te kampen hebben.
In het kader van het nieuwe nabuurschapsbeleid vraag ik u, mijnheer de Voorzitter, om u tot de regeringen van Oekraïne, Rusland, Moldavië en Wit-Rusland te richten en er bij hen op aan te dringen speciale programma’s te ontwikkelen voor de slachtoffers van Tsjernobyl, dat wil zeggen voor mensen die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de veiligheid van Europa. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Op 7 november jongstleden zijn vijf Portugese arbeiders en een arbeider uit Galicië omgekomen bij het instorten van een metalen pijler van 100 ton, die als ondersteuning diende voor een betonnen constructie. Dit ongeluk op het werk vond plaats in het zuiden van Spanje bij de bouw van een viaduct voor de Mediterane snelweg. Ik kom uit het district Porto, en in die Portugese regio is er zeer geëmotioneerd gereageerd op dit drama, waardoor verscheidene families hun vader, echtgenoot of zoon hebben verloren. De omgekomen Portugese arbeiders garandeerden hun families het bestaansminimum met werk in het buitenland, in een tijd van hoge werkloosheid in het noorden van Portugal. Daarom verzoek ik u, mijnheer de Voorzitter, dat u niet alleen uiting geeft aan ons medeleven en onze solidariteit met de families, maar dat u tevens aandringt op de noodzaak de families op adequate wijze financieel te ondersteunen en de veiligheidsmaatregelen op de werkplek te verbeteren. Zowel in Spanje als in de andere lidstaten van de Europese Unie is dat van wezenlijk belang om meer tragedies als deze te voorkomen. 
Bruno Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil hetzelfde onderwerp aan de orde stellen als onze collega Sifunakis zojuist heeft gedaan, maar dan op een iets andere manier. Het is duidelijk dat onze visies op de gebeurtenissen in Frankrijk uiteenlopen, maar wat zo vreemd is, is dat het niet mogelijk is hierover in dit Parlement te spreken. Als deze gebeurtenissen zich in Latijns-Amerika, Afrika of Azië zouden voordoen, zouden wij er resoluties over opstellen. Sinds het begin van deze ongeregeldheden zijn er al negenduizend branden gesticht. Er zijn bussen in brand gestoken, evenals busremises, scholen, crèches, kleuterscholen, bibliotheken, sportcentra, jongerencentra, gezondheidscentra, buurthuizen en zelfs kerken. Niet alleen politieagenten worden aangevallen, maar ook brandweerlieden die hun leven op het spel zetten, buschauffeurs en metrobestuurders. Om nog maar te zwijgen van die twee onschuldige, respectabele Franse burgers die voor de ogen van hun familie zijn gelyncht. Ondertussen staat het Europees Parlement niet toe dat wij hierover spreken.
Een dergelijke zwijgplicht is ongekend in een vergadering die zich een Parlementaire Vergadering noemt en waar parlementsleden vrijelijk uiting moeten kunnen geven aan hun standpunten – zelfs als deze onderling verschillend of tegenstrijdig zijn -, zoals dat ook gebeurt als het om andere landen in de wereld gaat. 
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een van de donkerste zijden van Europa is het probleem van de pedofilie. Heel Europa is erdoor besmet. Wat via het internet allemaal gebeurt, is ronduit smerig. De wet vertoont lacunes, in mijn land althans, en allerhande materiaal kan vrij circuleren op het internet, van persoon tot persoon.
Een paar dagen geleden zijn twintig personen opgepakt voor het verspreiden van harde kinderporno: kinderen van twee, vier, vijf, zes jaar, bestialiteiten en zulke smeerlapperij en niemand van hen werd bij naam genoemd. De televisie mocht hun namen niet noemen. Wij beschermen hen met het schild van de persoonsrechten. Maar welke persoonsrechten, mijnheer de Voorzitter, kan iemand hebben die zich vergrijpt aan een kind van drie, vier en vijf jaar?
Wanneer een dief wordt opgepakt, worden al zijn gegevens meteen bekendgemaakt. Wordt er een pedofiel opgepakt, dan krijgt hij bescherming krachtens het beginsel van de bescherming van de persoonsrechten. Wij mogen onze ogen niet sluiten: we hebben het hier in België meegemaakt, nu maken we het mee in Griekenland. Laten we kinderen eindelijk beschermen tegen pedofielen. 
Hélène Flautre (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb u eind vorige week geschreven om u op de hoogte te brengen van de recente gevallen van schendingen van de mensenrechten in Tunesië, maar mijn brief is alweer achterhaald: dat komt omdat je in dit land echt alles kunt verwachten.
Aan de vooravond van de opening van de Wereldtop over de informatiemaatschappij hebben politieke actievoerders een stevige aframmeling gekregen, terwijl zij hun steun betuigden aan prominenten van maatschappelijke organisaties en uit de politiek die zich inzetten voor het elementaire recht op vrije meningsuiting en die momenteel in hongerstaking zijn. Een van deze actievoerders was Mokhtar Trifi, de voorzitter van de Tunesische Liga voor de Mensenrechten, u welbekend; hij heeft onze vorige vergadering bijgewoond. Afgelopen zaterdag is een journalist van de Franse krant Libération neergestoken, nadat hij informatie over de schendingen van rechten in Tunesië had gepubliceerd.
De situatie is dus dramatisch en hoewel onze ad-hocdelegatie volledig op de hoogte is en zich opmaakt om zowel de alternatieve top als het maatschappelijk middenveld in Tunesië te steunen, vind ik dat wij misschien ook de Raad zouden moeten inschakelen met betrekking tot de situatie in Tunesië, mijnheer de Voorzitter. Wij zouden de Raad met name moeten verzoeken met spoed een Associatieraad te beleggen om de overeenkomst te kunnen evalueren die ons aan dit land bindt, een land dat ons beslist met de dag meer teleurstelt. 
Zdzisław Zbigniew Podkański (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Rusland heeft een invoerverbod voor Pools vlees en vleeswaren afgekondigd dat op 10 november is ingegaan en dat met ingang van 14 november tevens zal gelden voor plantaardige producten. Dit besluit heeft tot grote ongerustheid geleid bij de Poolse boeren en levensmiddelenproducenten.
Polen is een grote vleesproducent, met name van varkensvlees, en kampt met grote graanoverschotten. Door het verlies van een zo belangrijke afzetmarkt als Rusland dreigen heel veel landbouwbedrijven failliet te gaan. Na de toetreding van Polen tot de Europese Unie zijn de Poolse boeren er vrijwel alleen maar op achteruit gegaan: het verbouwen van granen, groente, fruit, aardappelen en gewassen voor de industrie is niet meer zo rendabel en er is hun ook nog een vermindering van het landbouwareaal en een lagere prijs voor suikerbieten in het vooruitzicht gesteld.
De Poolse boeren hebben al veel doorstaan, maar de afwachtende en onrechtvaardige houding van de Unie in verband met de Russische blokkade wordt hun nu te veel. Dus rijst de principiële vraag of de Unie er is voor iedereen of slechts voor een handjevol uitverkorenen? Als het eerste het geval is, welke beschermende maatregelen worden er dan genomen voor de Poolse landbouw, een integraal deel van de landbouwmarkt van de hele Europese Unie?
Catherine Stihler (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor uw bezoek aan het Schotse parlement vorige week. Er was veel waardering voor uw woorden.
Er speelt echter een kwestie waarover veel van mijn Schotse kiezers zich steeds meer zorgen beginnen te maken, namelijk de situatie rond de slachtoffers van de aardbeving in Pakistan. Er zijn reeds tachtigduizend doden en drie miljoen daklozen. De Wereldgezondheidsorganisatie maakt zich zorgen over de gezondheidssituatie, vreest een uitbraak van diarree en voorziet, met het oog op de naderende winter, problemen in verband met de kou.
De VN heeft 550 miljoen dollar nodig om iets te kunnen betekenen maar heeft slechts 135 miljoen dollar ter beschikking. De EU heeft weliswaar een hulppakket van 93,6 miljoen euro geschonken, maar er moet meer gebeuren. Ik hoop dat dit Parlement mij steunt in mijn verzoek om meer maatregelen om de overlevenden van de aardbeving in Pakistan te helpen hun leven weer op te bouwen. De tijd dringt. Er moet snel iets gebeuren om te voorkomen dat er nog meer mensen omkomen als de winter aanbreekt. 
De Voorzitter.
   Hartelijk bedankt, mevrouw Stihler. Ik heb twee brieven verstuurd naar de Pakistaanse autoriteiten in verband met de zaken die u noemt. 
Ashley Mote (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement en ook de Commissie erop wijzen dat de nieuwe ambassadeur van de Verenigde Staten bij de Europese Unie, de heer Boyden Gray, jurist is met een bijzondere belangstelling voor openbare financiën. Hij is volledig ingelicht over de mate van fraude en corruptie hier en is volledig op de hoogte van de belangrijkste punten die vorige maand in hebben gestaan. In een tijd dat openbare controleerbaarheid – en niet alleen op het gebied van financieel beheer – aan beide zijden van de Atlantische Oceaan zoveel aandacht krijgt, moeten we zijn komst en zijn benoeming warm toejuichen.
Tot slot wijs ik er nog op dat geen woord van de publicatie van vorige maand over fraude en corruptie binnen de EU, is betwist of weerlegd. 
Edit Bauer (PPE-DE ).
   – Tijdens de zitting van oktober heeft het Parlement het verslag van Ewa Klamt over een EU-aanpak van het beheer van economische migratie behandeld. Het Parlement verwierp toen een amenderende motie waarmee het Europees Parlement zich zou scharen achter de visie dat er geen maatregelen voor het beheer van economische migratie ten uitvoer dienen te worden gelegd totdat alle burgers van de Europese Unie gelijke rechten op het gebied van vrij verkeer hebben verworven.
Voor burgers van de nieuwe lidstaten betekent dit dat de Europese arbeidsmarkt toegankelijker wordt voor migranten uit derde landen, die een betere positie zullen krijgen dan de burgers van de nieuwe lidstaten. Dit besluit van het Parlement is in de nieuwe lidstaten bijzonder slecht gevallen.
Alle beschikbare studies laten zien dat arbeidsmarkten niet zijn overspoeld met werknemers uit de nieuwe lidstaten en dat de economische effecten zonder uitzondering positief zijn geweest. Desondanks heeft het Parlement, in plaats van de overgangsperioden te bekorten, een besluit genomen dat ik extreem verontrustend vind, omdat het de discriminatie van burgers van de nieuwe lidstaten verergert. 
Véronique De Keyser (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik maak mij ernstig zorgen over het lot van de heer Labouani, die onlangs op de luchthaven van Damascus is gearresteerd, toen hij terugkwam van een reis naar Europa en de Verenigde Staten. De heer Labouani is een symbolische figuur in Syrië. Hij was na de “Lente van Damascus” in 2001 gevangengezet. Hij heeft zijn straf, namelijk drie jaar gevangenis, volledig uitgezeten. Hij had de corruptie bij de aanbestedingsprocedures in de mobiele-telefoniesector aan de kaak gesteld. Hij heeft een liberale, niet-confessionele partij opgericht. Ik zeg met opzet “niet-confessioneel”, omdat de oppositie in Syrië tegenwoordig vaak gelieerd is aan de Moslimbroeders.
Ik heb de heer Labouani drie weken geleden gezien, toen hij met het vliegtuig naar Washington vertrok. Ik heb hem toen gezegd dat ik mij zorgen maakte over zijn vrijheid van meningsuiting. Hij antwoordde dat hij niet bang was, omdat hij het recht aan zijn kant had. En nu is hij dus onmiddellijk bij zijn terugkomst gearresteerd. Daarom hoop ik, mijnheer de Voorzitter, dat ons Parlement zich uit respect voor deze democratische vorm van oppositie in Syrië achter de heer Labouani schaart en dat u een brief wilt schrijven, bijvoorbeeld aan de Syrische autoriteiten, om uiting te geven aan onze bezorgdheid en aan het feit dat wij het niet eens zijn met deze gang van zaken. 
De Voorzitter.
   Hartelijk bedankt, mevrouw De Keyser. Dat zullen wij doen zodra wij de mogelijkheid hebben om de feiten die u noemt te onderzoeken. 
Vytautas Landsbergis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er bestaan staten of quasi-staten die we aanduiden als niet-democratieën of dictaturen, die regimes kennen die niet door de vrije wil van het volk tot stand zijn gekomen en die dus op onwettige wijze door schenders van de fundamentele mensenrechten zijn uitgeroepen. Bezien vanuit de waarden die vrije democratieën aanhangen, zou men deze regimes onwettig kunnen noemen.
Toch zijn we het er over eens dat een door een dictator uitgevaardigde wet nog steeds een wet is. Een rechtbank die ondergeschikt is aan de wil van een dictator noemen we nog steeds een rechtbank. Een wetboek van strafrecht of rechtsvordering waar bloed aan kleeft, noemen we nog steeds een wetboek. Dictaturen worden zelfs al beschouwd en behandeld als een speciaal soort democratie en worden soms echte democratieën genoemd, hoewel ze afwijken van wat we daar officieel onder verstaan.
We weten waar de grote Europese tirannieën van de vorige eeuw toe hebben geleid. Tegenwoordig is er ook sprake van tirannieën in Cuba, Iran en Wit-Rusland. In het laatstgenoemde land, een buurland van Rusland, worden de daden van deze in toenemende mate totalitaire staat tegen zijn burgers, nog steeds door een rechtbank bekrachtigd. 
Józef Pinior (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een aantal specifieke gebeurtenissen zijn bepalend geweest voor de naoorlogse geschiedenis van Europa en hebben aldus de basis gelegd voor de Europese eenheid. Zij vormen nog steeds de moreel-politieke onderbouwing van de Europese Unie. De brief die de Poolse bisschoppen in het najaar van 1965 aan hun Duitse tegenhangers hebben geschreven en waarin zij zich via de rooms-katholieke bisschoppen tot het Duitse volk hebben gericht met de bekende zin: “Wij schenken u vergiffenis en vragen om vergiffenis”, hoort hier ook bij. Twintig jaar na de oorlog waren de herinneringen aan de Poolse lijdensweg onder de nazi-bezetting nog erg levendig en er was voor het schrijven van deze zin dan ook bijzonder veel moed vereist. Door deze brief kwam de Pools-Duitse verzoening weer wat dichterbij, en hij vormde een aanzet tot het historische Pools-Duitse grensverdrag dat Willy Brandt vijf jaar later in Warschau heeft ondertekend.
Ik zou vandaag in het Europees Parlement een eerbetoon willen brengen aan de Poolse bisschoppen. Ik zou tevens de nagedachtenis van de geestelijke vader van de brief, de aartsbisschop van Wrocław, Bolesław Kominek, een Sileziër, een Pools patriot en een groot Europeaan, levend willen houden. 
Ryszard Czarnecki (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Barroso, heeft Frankrijk onmiddellijk steun toegezegd ten bedrage van 50 miljoen euro, ter dekking van een deel van de schade die de nu al dagen aanhoudende rellen in dit land hebben veroorzaakt. Dit geld moet gaan naar het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen.
Ik begrijp de goede bedoelingen van voorzitter Barroso. Ik betreur het echter dat Polen en Slowakije, de twee landen met de hoogste werkeloosheidscijfers in de Europese Unie, nooit zo’n extraatje toegestopt hebben gekregen om meer banen te scheppen. De heer Barroso heeft ook al aangekondigd dat Frankrijk daarvoor nog een miljard extra zal krijgen.
Moeten Polen, Slowakije en de andere nieuwe lidstaten misschien ook dergelijke rellen organiseren om in aanmerking te komen voor dit soort middelen ter bestrijding van de werkeloosheid? Er is natuurlijk nog een mogelijkheid, namelijk dat nogmaals is aangetoond dat de Europese Unie bestaat uit een eersterangs en rijkelijk gesubsidieerd Europa en een tweederangs Europa dat er slechter voorstaat en het met veel minder subsidies moet stellen. Mij is nu duidelijk geworden dat voorzitter Barroso Polen, Slowakije, Hongarije en de Baltische staten in feite aanspoort om dergelijke rellen te ontketenen om op die manier extra geld uit Brussel te krijgen.
Katalin Lévai (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de brandende auto’s in Frankrijk hebben als een fakkel gewerkt en het bestaan van discriminatie en sociale uitsluiting aan het licht gebracht. En ook onze hoop op een snelle, onmiddellijke oplossing van het complexe sociale en maatschappelijke probleem dat aan de basis heeft gelegen van dit wetteloze gedrag in de tot getto verworden voorsteden van Frankrijk is in rook opgegaan, samen met die duizenden uitgebrande auto’s.
Zij die slechts jammeren over de materiële verliezen geven daarmee blijk van hun totale onvermogen om te begrijpen wat er werkelijk aan de hand is en het verband tussen oorzaak en gevolg in deze zaak te zien. Rationeel denkende burgers zullen met veel vragen rondlopen, en niet alleen omdat hun materiële zekerheid bedreigd wordt. Zij zouden gelijk hebben wanneer ze het gevoel zouden hebben dat het sociale evenwicht ondermijnd is en dat er geen communicatie of beweging meer is tussen de verschillende sectoren van de maatschappij en etnische groepen. Bovendien is dit absoluut geen zaak van simpele wetshandhaving of van handhaving van de openbare orde, en daarom werken de gewone instrumenten voor wetshandhaving in dit geval niet. De crisis is het gevolg van slechte beslissingen die genomen zijn als onderdeel van een slecht beleid. Immigranten van de derde generatie, die naar de randen van de samenleving zijn gedrukt, voelen zich niet thuis in hun nieuwe vaderland, ze hebben geen banen en geen doelen in hun leven; ze zien geen toekomst voor zichzelf. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, “zij die sterven, hebben geluk”. Dat zijn de woorden van een Palestijnse vrouw die ik vorige week in Gaza sprak en die zich in die regio al twintig jaar inzet voor de vrede en voor de rechten van de vrouw. Haar hoop is stukgeslagen door de voortdurende weigering van Israël om de economische ontwikkeling van Gaza mogelijk te maken door middel van het vrije verkeer van personen en goederen vanuit Gaza via de grensovergang Rafah naar Egypte, en door de weigering om de bouw van een luchthaven of een zeehaven toe te staan.
De helft van de bevolking van Gaza is jonger dan 25 en 60 procent van de bevolking in de regio is werkloos. Europa moet Israël ervan overtuigen dat het tegenhouden van de economische ontwikkeling in Gaza de veiligheid van Israël schaadt. Naar mijn mening zou het ook de handelsbetrekkingen van Israël met Europa moeten schaden.
Als we een politieke ramp en een veiligheidsramp voor het Palestijnse volk willen afwenden, moet er onmiddellijk een einde komen aan de gevangenschap van de bevolking van Gaza achter muren en prikkeldraad. Er is sprake van een grimmige situatie waar met spoed iets aan moet worden gedaan. Ik verzoek u met klem om de Commissie en de Raad ervan te doordringen dat Israël ervan overtuigd moet worden dat het zijn veto op de ontwikkeling van de Gazastrook opheft. 
Milan Gal’a (PPE-DE ).
   – In het toetredingsverdrag heeft de Republiek Slowakije zich verplicht tot de ontmanteling – en ik leg de nadruk op het woord ontmanteling – van twee reactoren van de V1-kerncentrale in Jaslovske Bohunice. Dit zal voor de Slowaakse economie leiden tot een verlaging van de productie van elektriciteit met 19 procent, hetgeen ook andere sectoren zal treffen.
Om Slowakije te helpen het hoofd te bieden aan deze zware taak, heeft de Europese Unie beloofd dat zij adequate financiële steun zou geven. Voor de begrotingsperiode 2007-2013 heeft de Commissie een bijdrage van 237 miljoen euro voorgesteld. De kosten van de ontmanteling zijn berekend op basis van gegevens uit 2000, volgens welke de werkelijke kosten naar verwachting 750 miljoen euro zouden gaan bedragen. De 237 euro uit het voorstel van de Commissie, die boven op de 180 miljoen euro komt die al betaald is, beslaat nog geen derde deel van de werkelijke kosten.
Ik wil er bij mijn gewaardeerde collega’s op aandringen deze zaak nauwlettend te bestuderen en bij de stemming hun steun te geven aan een bedrag van 400 miljoen euro, zoals voorgesteld door de Commissie industrie, onderzoek en energie. 
Mojca Drčar Murko (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er moeten met spoed grondwettelijke rechten worden toegekend aan 18 305 burgers van voormalig Joegoslavië, die in 1992 op onrechtmatige wijze uit het bevolkingsregister van het nieuwe onafhankelijke Slovenië zijn geschrapt.
Ik wil graag even stilstaan bij het zeer ongewone geval van een van deze “geschrapte” burgers, de heer Ali Berisha, een Roma uit Kosovo, die in 1985 als jongeman naar Slovenië kwam en daar tot 1991 legaal werkte en een permanente verblijfsvergunning had. Toen hij zijn verblijfsvergunning in Slovenië kwijtraakte, vestigde hij zich in Duitsland, waar hij twaalf jaar heeft gewoond en gewerkt. Hij trouwde en kreeg vier kinderen. In verband met de regularisering van de situatie hebben de Duitse autoriteiten hem onlangs uitgewezen naar Kosovo, een land dat hij twintig jaar geleden heeft verlaten. Het gezin is teruggegaan naar Slovenië, van waaruit de ouders en de vier kinderen op 18 november naar Duitsland zullen worden uitgewezen.
Ik doe een beroep op de Sloveense regering om het uitwijzingsbevel voor de familie Berisha op te schorten tot het Sloveense gerechtshof een uitspraak over de klacht heeft gedaan. 
Richard Corbett (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn punt betreft het Zevende Kaderprogramma, waarover de instellingen zich momenteel beraden. Het is natuurlijk verstandig dat alle lidstaten hun middelen op het gebied van onderzoek bundelen: een gezamenlijk programma is veel effectiever.
Een deel van het programma gaat over de volksgezondheid. Dit onderdeel is onder druk komen te staan omdat sommigen redeneren dat volksgezondheid geen deel uitmaakt van de prioriteiten van economische concurrentie volgens de Agenda van Lissabon. Ik spreek dat argument tegen en verzoek iedereen die zich over dit programma beraadt, dat ook te doen.
Gezondheidsonderzoek is niet alleen op zichzelf zinvol. Het biedt ook economisch voordelen. Ik denk hierbij met name aan ademhalingsonderzoek, dat niet in het programma is opgenomen. Ademhalingsziekten zijn de tweede doodsoorzaak in Europa en zijn de oorzaak van één op de vier sterfgevallen. Dit probleem kost onze gezondheidsstelsels 102 miljoen euro per jaar en is de voornaamste oorzaak van ziekteverzuim op het werk. We moeten ervoor zorgen dat dit onderzoeksgebied in het programma wordt opgenomen. 
Koenraad Dillen (NI ).
   – Voorzitter, ook mijn land Vlaanderen werd de voorbije week getroffen door straatterreur, waarbij bendes Noord-Afrikaanse migranten hun haat tegen onze Westerse samenleving botvierden op openbare en privé-bezittingen. De omvang van het geweld was weliswaar beperkter dan in Frankrijk, waar verschillende doden te betreuren zijn, maar nog altijd verbiedt de politiek correcte linkerzijde ons om het woord schorem of tuig, “racaille” in het Frans, te gebruiken en schiet ze liever op de boodschapper dan de problemen taboeloos aan te pakken. En die problemen wortelen op de eerste plaats in een ontspoord immigratiebeleid, in gettovorming, in de weigering tot assimilatie en in een agressief islamfundamentalisme in de voorsteden.
Maar bepaalde media omschrijven het tuig, dat een gehandicapte vrouw met benzine overgiet en in brand steekt, liever als belhamels; onschuldige belhamels naar verluidt ook de schoelies, die twee vrouwen in Noisy-le-Grand bij hun haar door de straat sleurden na ze uit hun auto te hebben getrokken. Achtergestelde jongeren, ongetwijfeld, ook zij die Jean-Jacques Lechenadec hebben doodgestampt, maar de agent die burgers en goederen tegen plunderaars verdedigt, riskeert de gevangenis in te vliegen. Zij die door minister Sarkozy terecht de term schorem naar het hoofd geslingerd kregen, mogen echter rekenen op subsidies en de rode loper. Arm Europa, arm Frankrijk. 
Ana Maria Gomes (PSE ).
   – Op 15 mei zijn er verkiezingen in Ethiopië geweest. De mensen daar zijn onder andere gaan stemmen omdat zij vertrouwen hadden in de internationale waarnemers, en vooral in die van de Europese Unie. Na de verkiezingen zijn er – onder meer op 8 juni – verscheidene bloedbaden geweest, terwijl de Ethiopische premier gewoon door de G8 is ontvangen en deel heeft uitgemaakt van de “Africa Commission”.
Op 1 november jongstleden was er weer sprake van verschrikkelijke gewelddaden en repressie in Ethiopië, waarbij alle gekozen oppositieleiders gevangen zijn gezet. Er zijn nu tienduizenden gevangenen en tientallen Ethiopiërs hebben de dood gevonden. Toch is de premier van Ethiopië gewoon in Duitsland ontvangen.
Mijnheer de Voorzitter, op 13 juni heeft het Parlement een zeer duidelijke resolutie over de situatie in Ethiopië aangenomen. Schrijft u alstublieft brieven naar de Ethiopische en de Europese regeringen om duidelijke te maken dat het onmogelijk is zaken te blijven doen alsof er niets is gebeurd met een land waar repressie heerst en de gekozen oppositieleiders gevangen zitten. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie heeft de Zweedse regering aangeschreven met het verzoek om te interveniëren in de activiteiten van het Zweedse hooggerechtshof. Het grondbeginsel van een democratie is de scheiding der machten. Het is constitutioneel onmogelijk dat de Zweedse regering ingrijpt in de werkzaamheden van het hooggerechtshof. Ik vind dit een ernstige inbreuk op ons grondwettelijk beginsel. Het zou dan ook goed zijn als het Parlement aan de Commissie duidelijk zou maken dat ook zij zich aan de grondregels in de afzonderlijke landen moet houden. Het hooggerechtshof is het hoogste onafhankelijke orgaan in Zweden; wij hebben geen constitutioneel hof of andere mogelijkheden om de regeringsmacht te controleren. Als de Commissie onze regering nu aanspoort om invloed uit te oefenen op het hooggerechtshof, zou dat schadelijk zijn voor onze constitutie en voor het functioneren van ons land en onze democratie. Het zou ongelukkig zijn als er nog eens zo’n verzoek komt.
Mary Lou McDonald (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de plannen van Irish Ferries aan de orde stellen. Deze rederij is voornemens om ruim vijfhonderd werknemers te vervangen door uitzendkrachten die voor een hongerloon werken en die vaak van buiten de Europese Unie komen. Deze vorm van sociale dumping is volstrekt onaanvaardbaar en de Europese Unie heeft de verantwoordelijkheid de rechten van alle werknemers te beschermen, ook die van zeelieden die de Europese wateren bevaren.
De lonen en secundaire arbeidsvoorwaarden van zeelieden moeten afgestemd zijn op die van de betreffende lidstaten. Irish Ferries moet zich houden aan de afspraken met werknemers en de vakbonden. Er is geen enkele reden om dat niet te doen. Er moet een Europese richtlijn voor veerdiensten komen om te voorkomen dat Irish Ferries en andere rederijen de rechten van werknemers nu en in de toekomst met voeten treden.
Dit Parlement moet actief in het geweer komen tegen de op het gebied van werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden, die nu aan de orde van de dag is in de Europese Unie. 
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, landonteigening is, gegeven onze lange en pijnlijke geschiedenis, een zeer gevoelige kwestie in Ierland. We constateren dan ook met enige spijt dat het vraagstuk de laatste tijd opnieuw actueel is. Dat bleek vorige week wel in de straten van Dublin. Op deze poster staat “Stop Mandelson’s evictions” en vorige week zetten vijfduizend boeren deze kreet kracht bij. Een collega sprak er eerder al over. Men maakt zich ernstig zorgen dat de ontwikkelingen bij de WTO het einde zullen betekenen voor veel boeren, niet alleen in Ierland, maar in de hele Europese Unie.
Ik heb drie boodschappen die de Commissie mag meenemen naar de WTO. Als er een overeenkomst over landbouw wordt gesloten, moet die wel evenwichtig en eerlijk zijn. Als de toegang tot de markt wordt vergroot, moet er speciale aandacht zijn voor een aantal producten. Als de markten gedestabiliseerd raken, moeten we mechanismen aanbrengen om die destabilisatie te beheersen. Voorts stel ik voor dat de EU uitsluitend voedsel importeert dat is geproduceerd volgens de normen die ze ook stelt aan haar eigen producenten en dat ze geen lagere normen accepteert als het gaat om dierenwelzijn, voedselveiligheid en het milieu. 
Catherine Guy-Quint (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil u graag bedanken voor de spreektijd die mij is verleend. Sinds 1999 zitten vijf Bulgaarse verpleegsters en een Palestijnse arts in Libië gevangen. Ze zijn in 2004 ter dood veroordeeld, omdat vierhonderd Libische kinderen en jongeren in het ziekenhuis van Bengazhi met het aids-virus waren besmet. Iedereen weet dat de Bulgaarse verpleegsters en de Palestijnse arts geen schuld hebben aan deze besmetting. Ondanks alles zijn zij echter gegijzeld en, sinds mei 2004, ter dood veroordeeld. Morgen horen zij of hun hoger beroep wel of niet aanvaard is.
Mijnheer de Voorzitter, deze kwestie is vaak binnen het Europees Parlement ter sprake gebracht, maar wij moeten echt alle mogelijke stappen ondernemen om deze mensen, die het slachtoffer zijn van een beleid dat hun en ons begrip volkomen te boven gaat, vrij te krijgen. Zoals wij ook moeten proberen de besmette Libische kinderen te helpen. 
Marios Matsakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vorige week was de zestiende verjaardag van de hereniging van Duitsland. Dit jaar is het 31 jaar geleden dat Cyprus in tweeën gedeeld is. Bijna de helft van Cyprus wordt door Turkije bezet.
Tot zestien jaar geleden werd Duitsland in tweeën gedeeld door het Russische communisme. Cyprus wordt thans in tweeën gedeeld door het Turkse fascisme, en de Turkse bezetting wordt voortdurend versterkt. Onlangs heeft het Turkse leger, na VN-waarnemers te hebben bedreigd, zijn greep op de VN-bufferzone in de regio ten oosten van Nicosia verstevigd.
Ik ben erin geslaagd de Turkse vlag van een nieuwe militaire post die in het gebied in aanbouw is, te strijken. Ik heb hem vandaag meegebracht om mijn collega-parlementsleden er nog eens aan te herinneren dat er een EU-lidstaat door een kandidaat-lidstaat wordt bezet. Vreemd genoeg schijnt de EU deze absurde situatie te tolereren.
Ik wil deze vlag graag aan u overhandigen, mijnheer de Voorzitter, en ik verzoek u de vlag op te sturen naar de Turkse premier met de boodschap dat ons geduld op is en dat hij zonder verdere vertraging of excuses zijn bezettingsleger uit Cypriotisch EU-gebied moet terugtrekken. 
De Voorzitter.
   Dank u, mijnheer Matsakis, maar u zult toch begrijpen dat ik deze vlag niet naar de Turkse premier ga sturen. Als u wilt, kunt u dat zelf doen. 
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement verheft regelmatig zijn stem als steun voor de slachtoffers van terrorisme. Ik nodig het Parlement uit dit opnieuw te doen.
Na tientallen jaren terrorisme van de IRA en andere groeperingen in Noord-Ierland, zitten we met honderden onopgeloste moorden. Veel van de daders zijn voor de wet op de vlucht. Nu komt de Britse regering in het kader van een verachtelijk akkoord met de IRA met het ontstellende wetsvoorstel om die voortvluchtige terroristen amnestie en asiel te verlenen. Hun slachtoffers wordt het recht op rechtvaardigheid schaamteloos ontzegd, terwijl er een schijnproces wordt gehouden waarbij de terroristen niet eens voor de rechter hoeven te verschijnen, nog geen dag in de gevangenis hoeven door te brengen en nooit meer mogen worden verhoord over hun afschuwelijke misdaden.
Deze wetgeving is een grove belediging voor de rechtspraak en de mensenrechten van de slachtoffers. Het illustreert op misselijkmakende wijze hoe diep regeringen kunnen buigen als ze het willen bijleggen met terroristen. Ik doe een beroep op dit Parlement en de commissaris van Justitie om zich uit te spreken tegen deze verwerpelijke wet. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   – In het afgelopen jaar is de bevolking van sommige nieuwe lidstaten van de EU, voornamelijk in Litouwen, Letland en Estland, alarmerend gedaald als gevolg van emigratie naar de oude EU-lidstaten.
De totstandbrenging van vrij verkeer van personen is een van de belangrijkste prestaties van de EU. De nieuwe lidstaten lijden echter pijnlijke verliezen omdat hun meest talentvolle en best opgeleide mensen naar oudere en veel rijkere lidstaten emigreren.
In Litouwen kost de opleiding van een student gemiddeld 7000 euro, die van een student medicijnen niet minder dan 26.000 euro en van een piloot 60.000 euro.
Natuurlijk is het aantrekken van gespecialiseerde werknemers uit de nieuwe landen goedkoper en gemakkelijker dan ze zelf opleiden. Maar dit lijkt er meer op dat armere landen charitatieve schenkingen doen aan rijkere landen. Verboden en restricties zullen niet helpen. We moeten een systeem ontwikkelen voor de registratie van jonge gespecialiseerde werknemers die op permanente basis in andere EU-lidstaten werken en faire spelregels ontwerpen. We hebben een speciaal fonds nodig om de pijnlijke consequenties van de te verzachten, in naam van de solidariteit, de essentie van de Europese Unie. 
De Voorzitter.
   Hiermee zijn de opmerkingen over kwesties van politiek belang beëindigd. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0308/2005) van Mihael Brejc, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de sociale dimensie van de globalisering (2005/2061(INI)). 
Vladimír Špidla,
   . – Geachte mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de rapporteur, mijnheer Brejc, hartelijk danken voor dit buitengewoon belangrijke verslag. Globalisering en de impact ervan zijn discussieonderwerpen die zowel binnen als buiten de Europese Unie hoog op de agenda staan. Het verslag bevat een hele reeks voorstellen die de Commissie grondig zal gaan bestuderen. Ik zou echter wel vooraf wat kanttekeningen willen plaatsen. Ik ben bijzonder verheugd over de steun van het Parlement voor de initiatieven van de Commissie die tot doel hebben de sociale dimensie van de globalisering te versterken. De Commissie heeft het voortouw genomen om de voordelen van de globalisering eerlijker te verdelen en om de nadelen ervan om te buigen.
De Europese Commissie heeft haar steun gegeven aan de gesprekken die zijn gevoerd door de Wereldcommissie voor de sociale dimensie van de globalisering, een organisatie die is opgericht door de Internationale Arbeidsorganisatie, de ILO. De mededeling van 18 mei 2004 bevat de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie en pleit nadrukkelijk voor naleving van het definitieve verslag van de Wereld Commissie. Vanaf die datum is de steun voor deze voorstellen alleen maar gegroeid, vooral onder de leden van de Europese Raad, de Raad van ministers, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s. Uw verslag en ontwerpresolutie bevatten allerhande informatie die voor de Europese Commissie van het grootste belang is.
Voor de bevordering van de sociale dimensie van de globalisering binnen en buiten de Europese Unie is een geheel aan maatregelen nodig dat brede steun geniet. De Commissie is verheugd over de resultaten van de VN-top in september dit jaar. Ik mag er misschien op wijzen dat de Commissie actief betrokken was bij de voorbereiding van deze top door op EU-niveau als coördinator op te treden en door gebruik te maken van haar contacten met de VN en de gespecialiseerde organisaties van de VN, zoals de Internationale Arbeidsorganisatie. In de slotverklaring van de VN-top worden rechtvaardige globalisering en menswaardige arbeid, gebaseerd op de fundamentele sociale rechten, expliciet genoemd. Naast deze principes stelt de verklaring ook dat het streven naar rechtvaardige globalisering en menswaardige arbeid deel moet uitmaken van de ontwikkelingsstrategieën op nationaal en internationaal niveau. Deze VN-steun is essentieel voor de acties die de Europese Unie extern op touw zet, of het nu gaat om een nauwere samenwerking met de Internationale Arbeidsorganisatie en andere internationale organisaties, of om bilaterale samenwerking met andere landen en regio’s. 
Poul Nyrup Rasmussen (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank. Om te beginnen wil ik graag zeggen dat ik blij ben met de toespraak die commissaris Špidla hier vandaag gehouden heeft. De grootste uitdaging waar wij in onze gemeenschappelijke toekomst voor staan, is hoe wij van de kant van Europa ertoe kunnen bijdragen om van de globalisering een reële mogelijkheid te maken voor sociale vooruitgang in de derde wereld.
Ik ben zojuist teruggekeerd uit China. Ik kan u allen vertellen dat men in China zeer bezorgd is over de toekomst van Europa, en ik heb tegen mijn Chinese gesprekspartners gezegd dat ik dat ook ben. Ik ben bezorgd voor het geval wij ons niet eendrachtig inzetten om een evenwicht in de wereld te handhaven. Ik ben bezorgd voor het geval wij ons niet op wereldniveau verenigen om te strijden voor sociale rechtvaardigheid en sociale vooruitgang in de derde wereld. Bovendien ben ik bezorgd namens India, Afrika, China en de hele derde wereld, als we niet solidair vasthouden aan deze doelstelling. Want als wij niet vasthouden aan het streven naar grotere sociale vooruitgang en rechtvaardigheid, dan zal de hele wereld de verliezer zijn, en Europa dus ook. Daarom is het absoluut noodzakelijk om de grondrechten van werknemers te versterken, zoals de Wereldcommissie voor de sociale dimensie van de globalisering ze heeft aangenomen. Als rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken steun ik deze conclusie volledig, en ik weet dat mijn collega de heer Christensen van de PSE-Fractie, die schaduwrapporteur is van de Commissie werkgelegenheid, deze conclusie ondersteunt.
Ik heb mij in mijn bijdrage geconcentreerd op drie hoofdkwesties. Ten eerste: we kunnen grotere flexibiliteit niet bevorderen zonder onze werknemers, kinderen en vrouwen tevens een grotere sociale zekerheid te verschaffen. Ten tweede: Europa moet niet concurreren op sociale dumping. Europa moet concurreren op het beste en niet op het geringste, en Europa moet sociale dumping ook niet exporteren. Ten derde: Europa moet de rol op zich nemen van het sociaal geweten van de wereld inzake ontwikkeling, milieu en werknemersrechten. Ik weet dat we het ook op dat punt met de heer Christensen eens zijn. Ik zal morgen de standpunten betreffende het PSE-programma voor sociale groei uiteenzetten. 

Anna Záborská,
   . – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij zouden de Europese Commissie moeten bedanken voor het feit dat zij zich heeft gewaagd aan de uitdaging die de sociale dimensie van de globalisering vormt. Toch zou ik willen dat de Europese instellingen en de nationale autoriteiten zich zelf ook op deze kwestie zouden bezinnen, daarbij uitgaand van de feitelijke omstandigheden in de lidstaten. De sociale dimensie van de globalisering vereist dat wij de structuren van de maatschappij afstemmen op de gedane beloften, zonder echter aan de grondslagen van deze maatschappij te tornen.
Om te beginnen wil ik de sociale dimensie van de globalisering vanuit het oogpunt van het burgerschap bespreken. Er is niets dat zo veel afbreuk aan het burgerschap doet als het minderwaardigheidsgevoel dat veroorzaakt wordt door de dagelijkse confrontatie met armoede, ondergeschiktheid en afhankelijkheid. Daarom zouden wij alles in het werk moeten stellen, opdat al die mannen en vrouwen aan wie de vooruitgang momenteel vanwege een slecht beheerste globalisering voorbijgaat, hun waardigheid kunnen behouden of hervinden.
Mijn tweede opmerking betreft een van de grootste uitdagingen van de globalisering, namelijk armoede. Vorige maand hebben wij op 17 oktober stilgestaan bij de Werelddag voor de uitbanning van de armoede. Wij hebben toen gezegd dat wij – om de armoede te bestrijden – een nauw partnerschap met de armste mensen moesten aangaan. Helaas heeft de Europese Commissie nog geen kennis genomen van deze verzoeken. Daarom spreek ik de wens uit dat de Europese en nationale instellingen de inbreng van de armste gezinnen en burgers serieus nemen. Als het gaat om een goed begrip van de sociale dimensie van de globalisering, zijn zij de echte deskundigen.
Mijn derde punt betreft de bijdrage van vrouwen aan dit debat. Volgens de Lissabon-strategie zou de deelname aan de arbeidsmarkt onder vrouwen in 2010 ten minste zestig procent moeten bedragen. Ik ben ervan overtuigd dat deze doelstelling al gehaald is. We hoeven alleen maar erkenning te geven aan al het werk dat vrouwen verrichten en dat thans niet officieel door de nationale en Europese autoriteiten wordt erkend. Wat weten wij werkelijk van de inzet van vrouwen die solidariteitsnetwerken tussen de verschillende generaties leiden en andere vormen van informeel werk aansturen? De hele samenleving profiteert hiervan.
Ik spoor de diensten van de Europese Commissie en de lidstaten aan het thans nog niet officieel erkende werk van vrouwen te erkennen, ongeacht de maatschappelijke positie van deze vrouwen. Ook dit is een van de antwoorden op de uitdaging die de sociale dimensie van de globalisering vormt.
Ole Christensen,
   . – Mevrouw de Voorzitter, dank u dat ik hier het woord mag voeren. Om te beginnen wil ik graag mijn dank uitspreken jegens rapporteur Mihael Brejc voor zijn werk aan het verslag over de sociale dimensie van de globalisering en voor de goede samenwerking in dit verband. De globalisering heeft veel mensen in de wereld aanzienlijke voordelen opgeleverd. Die voordelen zijn echter niet gelijkelijk over alle landen en maatschappelijke groepen verdeeld. De EU heeft uiteraard de plicht om daar iets aan te doen. Ik ben dan ook blij dat in dit verslag de aandacht uitgaat naar de sociale kant van de globalisering en dat deze ter discussie wordt gesteld.
Wij allen hebben de verantwoordelijkheid om nieuwe antwoorden op de uitdagingen te vinden. We moeten ervoor zorgen dat de burgers van Europa globalisering niet slechts associëren met verplaatsing van bedrijven, gruwelijke arbeidsomstandigheden en massa-ontslagen. Integendeel, de globalisering moet worden geassocieerd met meer en betere werkgelegenheid, meer mogelijkheden en meer welvaart voor iedereen. We moeten de negatieve gevolgen van de globalisering vereffenen en ervoor zorgen dat de positieve kanten van de globalisering evenwichtiger verdeeld worden.
Juist op dat punt kan de EU een belangrijke rol spelen. De EU moet zorgen voor goede voorwaarden voor haar burgers, zodat die zich in de internationale concurrentie kunnen handhaven. De EU moet zich niet uitsluitend concentreren op de markteconomie en het vrije krachtenspel van de markt. De EU moet investeren in mensen. Willen alle burgers zich kunnen redden in de wereldwijde concurrentie, dan vereist dat namelijk meer en betere opleidingen en een actief arbeidsmarktbeleid. Levenslang leren en ontwikkeling van competenties zijn noodzakelijk om alle burgers in staat te stellen om in de wereldwijde concurrentie overeind te blijven.
Het tweede antwoord op de uitdagingen van de globalisering is dat de EU het gebruik van de sociale dialoog moet uitbreiden en bevorderen, zowel in de EU als in de rest van de wereld. Een krachtige samenwerking tussen de sociale partners kan herstructureringen vergemakkelijken, en meer informatie kan de vrees voor globalisering verminderen. In de rest van de wereld zal de sociale dialoog betekenen dat de omstandigheden op de arbeidsmarkt verbeteren. De EU heeft namelijk ook een verplichting om sociale vooruitgang in de hele wereld te bevorderen. Niet alleen in de EU moet de globaliseringen de burgers ten goede komen. In dit verband wil ik vooral ook mijn collega Poul Nyrup Rasmussen bedanken, die goed werk heeft verricht met het advies van de Commissie buitenlandse zaken, zodat het verslag zich ook toespitst op het externe beleid van de EU. 
Jan Jerzy Kułakowski,
   . Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening is de sociale dimensie van de globalisering een van de meest wezenlijke problemen die met dit proces gepaard gaan. Ik ben blij dat de Europese Commissie zich bij monde van de commissaris ook in die zin heeft uitgelaten. Ik hoop dat ook de Raad van ministers deze mening deelt, al zie ik dat de stoelen die voor de Raad gereserveerd zijn, leeg zijn. Wij vinden het belangrijk dat het Europees Parlement zich hierover buigt en we willen de rapporteur dan ook bedanken voor de ontwerpresolutie die hij heeft ingediend. Nu zijn er veel aspecten die wat nadere aandacht verdienen, maar ik zou er twee willen uitlichten die in mijn ogen van essentieel belang zijn.
Ten eerste hangt de mate waarin rekening wordt gehouden met de sociale dimensie van de globalisering in hoge, misschien wel in beslissende mate, af van de aanwezigheid van een stabiel maatschappelijk middenveld in een land. Dit geldt vooral voor die landen waar de democratische en economische ontwikkelingen nog niet zijn wat ze zouden moeten zijn. De Europese Unie zou in alle landen waar ze mee samenwerkt het ontstaan van een mondige middenklasse moeten bevorderen, met name in de ontwikkelingslanden.
Ten tweede moet de Europese Unie een wakend oog houden op de globalisering en de bevordering van de sociale dimensie. De globalisering is een onafwendbaar en in feite ook een noodzakelijk of zelfs onontbeerlijk proces, maar iedereen is bekend met de grote bijbehorende sociale risico’s. Het is dan ook zaak om de globalisering te controleren en de scherpe kantjes er zo veel mogelijk vanaf te halen.
Dit zou wel eens van doorslaggevend belang kunnen zijn voor de sociale invulling van de globalisering en ik denk dat de Europese Unie op dit gebied een belangrijke rol zou kunnen en moeten spelen. 
Sepp Kusstatscher,
   – Mevrouw de Voorzitter, in het onderhavige verslag worden zeer veel sociaal-politieke thema’s aangesneden. Laten we hopen dat deze lovenswaardige grondbeginselen voortaan bij concrete initiatieven, vooral op economisch vlak, veel meer aandacht krijgen dan voorheen. Anders moeten we het wrange spreekwoord “de weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens” voor de EU maar ommunten in “de weg naar de neokapitalistische globalisering is geplaveid met fraaie sociaal-politieke verklaringen”. De wisselwerking tussen armoede, economie en milieuvervuiling komt in het bericht nog veel te weinig naar voren. Een voorbeeld: de World Energy Outlook 2005 van het Internationaal Energie Agentschap schetst een verontrustend beeld: wereldwijd zal de CO2-uitstoot tot 2030 met 52 procent toenemen.
Bestrijding van milieuvervuiling en armoedebestrijding gaan zeer slecht samen, zoals met name de allerarmsten aan den lijve ondervinden. Het is de taak van de politiek aan de economie duidelijke randvoorwaarden op te leggen. Multinationals dienen veel meer sociale en ecologische verantwoordelijkheid op zich te nemen, een gedachte die in het -principe gestalte heeft gekregen. Daarmee kan de consument net als bij het EKO-keurmerk tot milieubewuster gedrag aangezet worden. Consumenten hebben er recht op te weten of een artikel fair geproduceerd is, conform de ILO-normen, of dat het door uitbuiting tot stand is gekomen.
Over de WTO nog dit: ik stoor me aan het overdreven respect voor de wereldhandelsorganisatie. Veel politici lijken die als een natuurkracht te beschouwen. De WTO moet democratischer worden. Gekozen organen dienen de doelstelling van de WTO te herformuleren en haar optreden te controleren. Ook hier moet de EU zich veel krachtiger manifesteren. 
Ilda Figueiredo,
   . – We weten dat het neoliberale globaliseringsproces leidt tot meer economische en sociale ongelijkheid en de kloof tussen arm en rijk en de milieuproblemen vergroot. Volgens de statistieken en rapporten van de VN treden die effecten zowel binnenslands als tussen de verschillende landen op.
Hoge werkloosheid, ongelijke inkomensverdeling en armoede en sociale uitsluiting zorgen, ook binnen de Europese Unie, voor steeds grotere sociale spanningen. Daarom volstaat het niet een bestandopname te maken van de huidige situatie. Er dient zowel op mondiaal als op communautair niveau een breuk te komen met het economisch, monetair en handelsbeleid dat tot deze stand van zaken heeft geleid, teneinde de strategische doelstellingen voor duurzame ontwikkeling te halen en de levensstandaard op mondiale schaal te verbeteren.
Onze ontwerpamendementen hebben tot doel het belang te onderstrepen van een spoedige beleidsverandering, zodat de sociale dimensie van het beleid naar behoren is verzekerd. Zo dienen er bijvoorbeeld snel concrete maatregelen genomen te worden tegen financiële speculatie op de internationale kapitaalmarkten, door met name kapitaalverkeer en beurswinsten te belasten. Zo kunnen wij zowel de grilligheid van de kapitaalmarkten en de risico’s van een financiële crisis verminderen als investeringen en het genereren van inkomen in de reële economie bevorderen ter stimulering van sociale integratie en eerbiediging van de mensenrechten. Voorts dienen de Lissabon-strategie en het Stabiliteitspact door een echte Europese strategie voor solidariteit en duurzame ontwikkeling vervangen te worden, ter bevordering van gelijke rechten, sociale bescherming voor iedereen, de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, de oplossing van problemen in verband met onzeker werk en de versterking van de sociale rechten van werknemers, werklozen, bejaarden en kinderen. Het is van fundamenteel belang iedereen toegang te garanderen tot goede openbare diensten als watervoorziening, gezondheidszorg, onderwijs en huisvesting. Daarom dient de Europese Unie in het kader van de Wereldhandelsorganisatie en de GATT niet langer aan te dringen op het liberaliseren van diensten. 
Georgios Karatzaferis,
   . – Mevrouw de Voorzitter, het begrip globalisering is niet nieuw en ook niet van recente datum. Het is begonnen in de Romeinse tijd als oecumene. Vorige eeuw probeerden de communisten het op te leggen als internationalisme, en vandaag is de globalisering het antwoord van het kapitalisme.
Ik zou iedereen in Europa – de handelaar in Keulen, de ambachtsman in Marseille, de boer in Griekenland – willen vragen of hij gelukkig is met de resultaten van de globalisering.
De enige gelukkigen zijn de Chinezen met hun 12 procent groei. Wat hebben wij eraan? Wat gaat er goed in Europa? Dat landen met een sterke economie, zoals Duitsland, nu aan het slabakken zijn? Wat hebben wij eraan? Dat de werkloosheid stijgt en dat we die niet kunnen bedwingen? Wat hebben wij eraan? Dat alle goederen uit China komen? Is het niet waar soms, dat alle goederen uit China komen? Is het niet waar dat wij, nu het kalf verdronken is, proberen te vermijden dat heel China naar ons toe komt? Dat is de realiteit. De derde landen hebben onze fabrieken weggehaald en wij krijgen hun mensen.
En zo krijgen we dan incidenten zoals in Frankrijk, met degenen die de heer Sarkozy “schorem” noemt. Uiteraard ben ik het niet eens met deze term van de Franse minister van Buitenlandse Zaken, maar die mensen zitten wel zonder werk omdat hun fabriek naar Noord-Afrika of de Balkan is vertrokken.
Dus levert de globalisering ons Europeanen niets op. O, wat zijn wij slim! Wij hebben onze munt 50 procent opgewaardeerd tegenover de dollar. Hoe kunnen wij nu iets ondernemen als de euro zo duur is? Hoe kunnen wij de globalisering het hoofd bieden? Hoe kunnen wij een leefbaar pensioen verzekeren? Weet u wat het gemiddelde pensioen is in mijn land, Griekenland? Evenveel als de dagvergoeding van een Europees parlementslid. De 270 euro die wij per dag verdienen, is meer dan een Griekse boer in een hele maand ontvangt. Kunnen wij een leefbaar Europees pensioen verzekeren? Kunnen wij alle Europeanen werk garanderen? Hebben wij een toekomst voor het katoen, dat Europa in Griekse pakhuizen laat liggen terwijl het katoen importeert uit derde landen? Kunnen wij de Spaanse olie een toekomst geven, waar Europa niets aan doet, terwijl het olie invoert uit Tunesië?
Dat is de realiteit. Over welke globalisering spreken we hier? Wat zijn de resultaten? Ik herhaal, wat is het voordeel voor Europa? Wat garanderen wij de Europese burger? Wij hebben het spelletje van Amerika meegespeeld, zodat het kapitaal de winst kan opstrijken.
De enige winnaars zijn Carrefour en Lidl. En hoe doen ze dat? Door mensen uit te persen. Ik ben hier in Straatsburg naar Lidl gegaan en heb er een paar dingen gekocht. Voor dezelfde producten heb ik in eigen land drie keer meer betaald. Hetzelfde product, dezelfde naam, dezelfde hoeveelheid. Hoe kan de kleine winkelier zoiets uithouden? Hoe kunnen handwerkslieden dat uithouden? Daarom zal de economie inkrimpen. Er komt een groot probleem op ons af. Let op, ik weet niet of die onbezonnen uitbreiding Europa ten gronde zal richten, maar het grootste probleem zal wel de economie zijn. De globalisering zal de toekomst van Europa ernstige schade berokkenen.
Brian Crowley,
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor zijn werk. Als we het over globalisering hebben, zijn onze opmerkingen en bezorgdheid maar al te vaak puur op handel gericht en niet op de andere sociale aspecten van de globalisering. Dankzij alles wat we in de Europese Unie zelf hebben bereikt, kunnen we evenwel een belangrijke rol spelen bij het verspreiden van beste praktijken.
Ondanks de zwakke plekken van het Europese systeem zijn er ook veel goede en positieve dingen te melden. Ik zal hier één voorbeeld van geven. Twee weken geleden was ik in Nairobi. In een van de sloppenwijken daar bezocht ik een school met 1 690 scholieren en 22 leraren. Het hoofd van de school verdiende omgerekend 150 euro per maand. De enige reden dat er zoveel kinderen naar school gingen, was dat ze door de Europese Unie en het Wereldvoedselprogramma gedoneerd eten kregen. Ze werden gestimuleerd om te leren maar ze werden ook gevoed. Dit doet me denken aan een gezegde: “Als je een mens een vis geeft, heeft hij een dag te eten, maar als je een mens leert vissen, heeft hij een leven lang te eten”.
Een van de belangrijkste sociale aspecten van de globalisering is onderwijs, want hoeveel handelskwesties je ook aan de orde brengt of hoeveel preferentiële handelsovereenkomsten je ook aangaat met ontwikkelingslanden, de mensen in die landen zullen nooit aan de armoede kunnen ontsnappen als ze geen goede toegang tot onderwijs en gezondheidszorg krijgen en niet leren hoe systemen werken. Het is eerst en vooral onze rol, onze plicht en onze verantwoordelijkheid om mensen centraal te stellen in het debat over globalisering, of dat nu is in het kader van de wereldhandel, de Verenigde Naties of zelfs van onze eigen ontwikkelingshulpprogramma’s. Het gaat niet alleen over handelsblokken. Het gaat niet alleen over economisch rendement. We moeten ervoor zorgen dat de wereld zelf een betere plaats wordt voor toekomstige generaties.
Carl Lang (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, in dit verslag staat dat de Europese Unie een aanzienlijke bijdrage aan het globaliseringsproces kan leveren door haar sociale model te ontwikkelen en dit op internationaal niveau te promoten. Met twintig miljoen werklozen in Europa vraag ik mij echter af over welk sociaal model u het hebt. Over het Lissabon-proces, dat een mislukking is? Over de schuldenlast van bepaalde lidstaten, die hen bijna bankroet maakt? Over de sociale instabiliteit, de hoge belastingdruk en de nieuwe armoede van de Europese “vierde wereld”? En u denkt dat dit alles tezamen een sociaal model vormt dat in andere landen kan worden overgenomen?
Als u een concreet beeld van de sociale dimensie van de globalisering wilt krijgen, zou u eens een uitstapje moeten maken naar de driehonderd Franse steden die sinds achttien dagen het toneel zijn van sociale opstand, etnische rellen en haat tegen alles wat Frans is. Daar staan auto’s in brand en worden scholen, crèches, gymnastiekzalen en ziekenhuizen verwoest. Om nog maar te zwijgen van de stelselmatige agressie die brandweerlieden en politieagenten overal ondervinden. Pas dan ziet u wat de tastbare en zichtbare gevolgen zijn van het extreem liberale, internationalistische en op immigratie gerichte economische beleid dat de afgelopen vijfentwintig jaar door de Europese instellingen en de lidstaten is gevoerd, met Frankrijk op kop.
Uw sociale integratiemodel is in werkelijkheid op alle fronten een model voor desintegratie: desintegratie op economisch en industrieel gebied, en desintegratie in sociaal, cultureel, en institutioneel opzicht. Terwijl bedrijven hun productie naar lagelonenlanden verplaatsen, trekt de bevolking uit arme landen bovendien naar landen met een hoog sociaal beschermingsniveau. De wijdverbreide sociale dumping die door de globalisering in de hand wordt gewerkt, leidt in economisch opzicht juist tot sociale achteruitgang. Uw economische globalisering is in werkelijkheid een globalisering die in het teken staat van sociale dumping en migratie. Bevolkingsgroepen uit het buitenland stromen massaal Europa binnen, terwijl ondernemingen Europa massaal verlaten. Waar wij momenteel mee geconfronteerd worden, zijn niet alleen de relschoppers in de voorsteden, maar ook de economische plunderaars van onze industrieën, gevoegd bij de politieke en institutionele schurken die onze nationale identiteit, onze nationale eenheid, onze soevereiniteit en de waarden van onze beschaving afbreken. Door deze gedwongen economische en op migratie gerichte globalisering zal de Europese bevolking uiteindelijk opgescheept zitten met een multi-communautaire en multi-etnische samenleving, met positieve discriminatie, verplichte raciale gemengdheid en een sociaal beschermingsniveau dat overeenkomt met dat van communistisch China. Het spreekt voor zich dat dit niet ons model is. Daarom is het nu van essentieel belang om deze helse machine tot staan te brengen.
Mihael Brejc (PPE-DE ),
   – Ik wil me eerst verontschuldigen omdat ik te laat ben door de vertraging van mijn vliegtuig en het bijna stilstaande verkeer in Straatsburg.
Het verslag dat we vandaag behandelen, beschrijft maatregelen in verband met de sociale dimensie van de globalisering. Het is eveneens een eerste reactie van de Commissie en het Europees Parlement op de omvang van de globalisering en vanzelfsprekend op het rapport van de Wereldcommissie voor de sociale dimensie van de globalisering, opgericht door de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO).
Er bestaan verschillende definities van globalisering. Het basisidee is een progressieve integratie van economieën en maatschappijen. De drijvende krachten hierachter zijn nieuwe technologieën, nieuwe economische relaties en het nationale buitenlandse beleid van de verschillende betrokkenen, gaande van regeringen tot het sociale middenveld. Globalisering is een proces zonder ideologische kenmerken, is noch links, noch rechts, noch liberaal, noch groen, het is een proces met zowel positieve als negatieve gevolgen. Daarom kunnen we het vanuit verschillende hoeken benaderen: vanuit economisch, financieel, technologisch, ecologisch standpunt, enz.
In dit verslag behandelen we de sociale dimensie van de globalisering. De commissie benadrukt in haar document de sociale dimensie van de Europese bilaterale en regionale relaties. Daarbij gaat het om bilaterale en regionale verdragen, een politieke dialoog op regionaal vlak, het nabuurschapsbeleid van de Europese Unie, het respect voor de mensenrechten en de democratisering in derde landen, de ontwikkeling van migratie, enzovoort.
Ik vermeld ook de millenniumdoelstellingen. Deze beklemtonen onder andere een beleid gebaseerd op samenwerking, ze verzekeren dat het handelsbeleid de sociale ontwikkeling volledig ondersteunt, verschaffen ontwikkelingslanden toegang tot de markt van ontwikkelde landen en steunen een speciaal initiatief voor sociale ontwikkeling en de verspreiding van goede praktijken.
Ik heb een poging gedaan om in mijn verslag te benadrukken dat we de positieve factoren van de globalisering moeten versterken en maatregelen moeten treffen om de negatieve effecten van de globalisering te verminderen. De goede praktijken van de EU-lidstaten kunnen andere delen van de wereld tot voorbeeld dienen. De lidstaten zelf moeten zich inzetten voor een succesvolle herziening van de strategie van Lissabon.
We moeten een omgeving creëren die openstaat voor ondernemingen, investeringen en sociale ontwikkeling. Daarbij hebben we een flexibelere arbeidsmarkt, minder bureaucratie en meer eigen verantwoordelijkheid nodig. Om zowel het concurrentievermogen van de Europese economie als de sociale ontwikkeling te behouden, moeten we investeren in menselijk kapitaal, en daarom steun ik ook de inzet van de Commissie in die richting.
Het Europees Parlement moet de centrale arbeidsnormen en het programma van de Internationale Arbeidsorganisatie over behoorlijk werk verdedigen. We moeten ervoor ijveren om de ILO de status van waarnemer in de Wereldhandelsorganisatie te geven en zo de kwaliteit van de interinstitutionele dialoog te verbeteren. Even belangrijk is het om in internationale instellingen een beleid te voeren waarbij we op elkaar inspelen. Bij ondernemingen moeten we bovendien de sociale verantwoordelijkheid ontwikkelen en hen aansporen om gepaste middelen te gebruiken en goede praktijken toe te passen. In dat kader vermeld ik ook de OESO-richtsnoeren en benadruk ik het grote belang van onderwijs en media om het publiek goed in te lichten over de gevolgen van de globalisering.
Ik sluit me aan bij het interessante voorstel tot oprichting van een parlementaire groep voor de coherentie en consistentie tussen het globale, economische, sociale en milieubeleid en voor een volledige controle van de belangrijkste internationale organisaties.
Tijdens de debatten over het verslag van de Commissie en dat van mezelf zijn er verschillende amendementen ingediend, die niet allemaal met de sociale dimensie van globalisering te maken hebben. Ikzelf heb me in het verslag tot die dimensie willen beperken. Ik kan echter begrip opbrengen voor mijn collega’s, die in die context ook andere standpunten willen benadrukken.
Er zijn bijvoorbeeld amendementen ingediend over het landbouwbeleid, het milieu, de olie- en gashandel enzovoort. Sommige amendementen doen helemaal niet ter zake en passen eerder in de geschiedenis van het socialisme dan in het kader van moderne sociale staten. Die voorstellen wijs ik dan ook van de hand. 
Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de Commissie voor het uitstekende document te bedanken, evenals mijn collega’s voor hun belangrijke bijdrage bij het opstellen van het rapport van het Europees Parlement over de sociale dimensie van de globalisering.
Thomas Mann (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega’s, ik ben blij dat ik direct na de rapporteur het woord mag voeren.
Het staat buiten kijf dat globalisering tot hogere economische productiviteit leidt, maar ook tot kostenbesparing en een grotere eenheid in ondernemingsstijlen. Dat is de positieve kant. Globalisering leidt echter ook tot sterk verhevigde concurrentie met een dramatisch verlies aan arbeidsplaatsen in bepaalde branches en grote onzekerheid onder werknemers.
Collega Christensen, u hebt volkomen gelijk: de voordelen van de globalisering zijn niet eerlijk verdeeld! De PPE-DE-Fractie is er voorstander van om de door de globalisering teweeggebrachte vooruitgang te gebruiken om structuurpolitieke problemen aan te pakken. Hervormingen zijn nodig om toekomstgericht te kunnen blijven en de concurrentie aan te kunnen, maar tegelijk moeten we de sociale uitdagingen met innovatieve maatregelen tegemoet zien te treden.
Collega Brejc heeft in juni een uitstekend verslag opgesteld. Hij heeft de verschillende aspecten voldoende recht gedaan, zich tot het wezenlijk beperkt en glasheldere oplossingen aangedragen. Helaas is zijn compacte aantal van zeventien punten uitgedijd tot maar liefst 39, aangezien enkele collega’s van links gemeend hebben het verslag een heel andere dimensie mee te moeten geven. Daar protesteer ik tegen. Zo verandert men slagvaardige instellingen ineens in reguleringsinstrumenten. Je voelt de bureaucratie al op de loer liggen. Of men roept de Europese Commissie op te controleren of visserijpartnerschapsverdragen wel stroken met de millenniumdoelstellingen. Ergens anders worden de dreigende milieuvernietiging en de teruggang in biodiversiteit een belangrijk thema genoemd.
Goed, als ons thema “de ecologische dimensie van de globalisering” was, hadden we daar zeker over moeten praten. Maar het thema luidt “de sociale dimensie van de globalisering”. Soms moet je je bij het thema houden, zeker als dat ons al voor voldoende problemen stelt. Grotesk wordt het als de roep weerklinkt om maatregelen die ondernemingen ervan moeten weerhouden van vestigingsplaats te veranderen, louter om EU-subsidies op te strijken. Niemand richt toch zijn vestigingsbeleid naar de korte termijn waarop Brusselse subsidies toegekend worden! Zulk beleid is een langdurig proces, dat vraagt om grootscheepse financiële operaties en managementstrategieën voor de lange termijn.
Laten we snoeien in het oerwoud van woordherhalingen, thematische woekeringen en ideologische lyriek! De centrale eisen van het initiatiefverslag zijn toch duidelijk genoeg: investeringen in menselijk kapitaal, kwaliteitsverbetering in de nationale onderwijsstelsels, stimulering van het behalen van beroepskwalificaties (wat nu noodzakelijker is dan ooit), het scheppen van hoogwaardige arbeidsplaatsen conform de Lissabon-strategie.
En de ILO? Mijnheer de rapporteur en menig andere spreker, ik ben het met u eens dat de ILO meer moet toezien op menswaardige arbeidsomstandigheden. We moeten doorgaan met onze strijd om sociale uitsluiting te voorkomen, kinderarbeid af te schaffen en de armoede te overwinnen. De ILO dient de status van waarnemer bij de WTO te krijgen. Verder zijn wij ervoor een zogeheten “multi-stakeholder forum” ter bevordering van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven in te stellen. Wil er nieuwe werkgelegenheid ontstaan, dan moet er een effectiever netwerk van ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf komen, zodat ze actief aan de geglobaliseerde economie deel kunnen nemen. Ter versterking van de sociale dimensie dienen de sociale partners bij alle besluitvormingsprocessen betrokken te worden. 
Harald Ettl (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Mann voor het feit dat we weer eens op dezelfde lijn zitten. December dit jaar wordt de zesde WTO-ministerconferentie in Hongkong gehouden. Dat wordt de zoveelste ministerconferentie die niet handelt over een verbod op kinderarbeid, niet over de afschaffing van dwangarbeid en niet over het recht van vergadering of het recht om een vakbond op te richten.
De voorbeelden die ik opnoemde, vormen de basisarbeidsrechten en zijn een voorwaarde voor eerlijke handel. De mededeling van de Commissie waar we het vandaag over hebben, noemt stappen die de Gemeenschap kan ondernemen om het globaliseringsproces voor iedereen eerlijker te maken. In dit verband wijs ik met nadruk op een van de afspraken op de WTO-ministerconferentie van 1999 in Seattle, die erop neerkwam dat de EU op ministerieel niveau een conferentie zou houden over de thema’s handel, werkgelegenheid en fundamentele arbeidsrechten.
Geachte dames en heren van de Commissie, de Commissie heeft indertijd toegezegd deze conferentie in 2001 te houden. Als u nu een daad wilt stellen, lijkt het mij het best dat u begint met maatregelen waartoe u zich al jaren geleden verplicht hebt. Ik verwacht van u niets minder dan dat u deze conferentie eindelijk organiseert, want het thema van de eerlijke handel is actueler dan ooit voor al wie de sociale dimensie van de globalisering serieus neemt, iets wat u nu ook zou moeten doen. 
Alfonso Andria (ALDE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, ik vind de aanpak van collega Brejc bij dit zeer delicate onderwerp betreffende de sociale effecten van de globalisering zeer efficiënt. Het is een zeer actueel thema, waar een pittig debat over is gevoerd tijdens de recente informele top van staatshoofden en regeringsleiders van 28 oktober jongstleden in Hampton Court.
De globalisering is een complex proces met zowel kansen als uitdagingen, dat op gepaste wijze begeleid dient te worden om aan de ene kant de vruchten ervan te kunnen plukken en aan de andere kant de negatieve effecten ervan op economisch en sociaal vlak te kunnen indammen.
Met het oog daarop kan de Unie een doeltreffende bijdrage leveren door haar ontwikkelingsmodel op internationaal niveau te promoten. Derhalve ben ik het eens met het voorstel van de rapporteur de Lissabon-strategie opnieuw te lanceren en te versterken, daar die strategie immers de onderlinge afhankelijkheid van de economische, sociale en milieuaspecten duidelijk maakt.
Ik ben het ook eens met het standpunt van de geachte collega over de fundamentele rol van investeringen in menselijk kapitaal, beroepsopleiding en onderzoek en innovatie. Dat zijn instrumenten voor een op sociale rechtvaardigheid gerichte ontwikkeling.
Dat is evenwel niet voldoende. Zoals de gebeurtenissen dezer dagen in de Franse voorsteden laten zien, bestaan er ook in de meest geïndustrialiseerde landen van de Unie grote sociale ongelijkheden waardoor hele lagen van de bevolking zich buitengesloten voelen.
Om die problemen op te lossen is een goede mondiale niet voldoende, maar dienen de verlangens van de burgers geïnterpreteerd te worden. Een geglobaliseerde economie heeft steviger fundamenten nodig om te overleven en te bloeien, dient op bredere schaal sociale maatregelen te treffen die meer mensen bereiken en moet verenigbaar zijn met lokale verlangens. Daarom behoort er in globale termen gedacht te worden maar op lokaal niveau gehandeld te worden. is volgens mij dan ook het sleutelwoord.
Het Europees model is dringend aan een onderhoudsbeurt toe en dient – zonder belangrijke sociale verworvenheden van de vorige eeuw op het spel te zetten – dichter bij de burgers te staan en beter in te spelen op de behoeften van een voortdurend veranderende samenleving en economie, die onderhand een planetaire dimensie heeft. Europa dient met moed naar de toekomst te kijken en kan het zich niet veroorloven om bij de globalisering het onderspit te delven. 
Georgios Toussas (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, het proces van de zogenoemde globalisering laat overduidelijk zien hoe barbaars de kapitalistische groei is en wat voor imperialistische keuzes het kapitaal oplegt, met rampzalige gevolgen voor de arbeidersklasse, de volksmassa's en het milieu.
De globalisering vormt de centrale doctrine van burgerlijke en kleinburgerlijke opportunistische ideologische stromingen van divers allooi, die gezamenlijk proberen hun kapitalistische visie en klassenstructuur te camoufleren.
De mededeling van de Europese Commissie betreffende de sociale dimensie van de globalisering analyseert de verschijnselen vanuit het gezichtspunt van de kapitalistische belangen en probeert de ware redenen van de huidige problemen te verdoezelen. Tegelijk worden de vermeende noodzakelijke aanvaarding en hervorming van de kapitalistische organen in het licht van de nieuwe economische en maatschappelijke realiteit voorgesteld als strategie op regionaal en internationaal niveau.
Kapitalistische herstructureringen vormen het antwoord van de Europese Unie. Het belangrijkste kenmerk daarvan is het bevorderen van het concurrentievermogen. De strategie van Lissabon, en het succes van de gemoderniseerde versie daarvan, vormen de basisleidraad voor de keuzen en voorstellen van de Commissie in de bijdrage van de Europese Unie aan het globaliseringsproces. Uit een analyse van alle gegevens blijkt dat “globalisering” een bedrieglijke term is, die de aard en de crisis van het systeem verbergt. Het tijdperk waarin we leven is geen tijdperk van globalisering, maar van imperialisme. De werkende klasse, de werknemers in het algemeen, verwerpen dit reactionaire proces en het verloop van de zogenaamde globalisering. Zij vechten voor radicale veranderingen en welvaart voor het volk. 
Guntars Krasts (UEN ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dit verslag is opgesteld in een tijd dat de inwoners van de lidstaten van de Europese Unie zich steeds meer zorgen maken over de processen die veroorzaakt worden door of toegeschreven worden aan de globalisering. Het feit dat de uitdagingen in verband met de ontwikkeling van de Europese Unie door het publiek vaak worden gezien als een globaliseringsproces is uitermate zorgwekkend en vormt het zoveelste belangrijke argument voor ons om goed beleid te formuleren teneinde een sociale dimensie aan het globaliseringsproces toe te voegen.
Het globaliseringsproces brengt, zoals terecht in het verslag wordt gesteld, ook substantiële positieve effecten met zich mee, maar evengoed kunnen de positieve gevolgen van de globalisering, die objectief gezien in de hele wereld van essentieel belang is, misschien niet worden gerealiseerd als er niet op tijd aandacht wordt besteed aan sociale aspecten. De uitkomst van het globaliseringsproces zal afhangen van het vermogen van de deelnemers aan dat proces om zich aan te passen in snel veranderende omstandigheden, en daarom moeten we onderkennen hoe belangrijk het is om de Lissabon-strategie ten uitvoer te leggen, zoals in het verslag verschillende malen wordt benadrukt, zodat de Europese Unie in staat zal zijn maximaal te profiteren van het globaliseringsproces en zodat het publiek in de lidstaten dat proces zal gaan accepteren. 
Naar mijn mening is het verslag echter afgedwaald van de huidige realiteit in de Europese Unie. De eindeloze debatten over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid laten zien dat de Europese Unie het op dit moment alleen eens kan worden over een begrotingsstructuur die geschikt is om negentiende-eeuwse problemen op te lossen. Wij zijn getuige van de worstelingen hier in het Europees Parlement over de dienstenrichtlijn. Wij weten hoe belangrijk deze richtlijn is voor de Lissabon-strategie van de Europese Unie: het is een van de hoekstenen van die strategie. Daarom liggen de grootste bedreigingen van de globalisering in mijn optiek in feite hier verborgen, in de vraag hoe groot onze bereidheid is. De publieke opinie in een toenemend aantal EU-lidstaten is namelijk niet klaar voor de uitdagingen die onlosmakelijk verbonden zijn met concurrentie, zelfs niet als we alleen kijken naar de concurrentie binnen de Europese Unie zelf.
Jan Tadeusz Masiel (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de globalisering valt niet meer terug te draaien, maar biedt gelukkig ook veel kansen aan de mensen van alle werelddelen, landen en regio's. De bloeiende Chinese economie is hier misschien wel het beste bewijs van.
Maar net zoals het negentiende-eeuwse kapitalisme bijgestuurd moest worden door het socialisme, heeft ook de huidige globalisering een sociale dimensie nodig. Zonder die dimensie laat de mensheid hier een kans liggen.
Net nu de Unie zich eensgezind zou moeten inzetten voor een globalisering met een menselijk gezicht, voelt men des te pijnlijker het gebrek aan integratie, aan buitenlands beleid, aan een sterke begroting en een dito dienstenrichtlijn waar de nieuwe landen zich aan zouden kunnen optrekken. Er is geen vrij verkeer van werknemers terwijl het kapitaal wel vrij kan circuleren, en het gemeenschappelijk landbouwbeleid is onrechtvaardig.
De rapporteur, die overigens even is vergeten dat de verdeling tussen de oude en nieuwe lidstaten ook niet zo rechtvaardig is, verdient daarom des te meer respect en applaus omdat hij opkomt voor een rechtvaardige verdeling van de goederen in deze wereld. Het Europese sociale model van de Lissabon-strategie moet ons visitekaartje, ons belangrijkste exportproduct worden.
In een tijdperk van zo’n grote concentratie van goederen, moet de wereld in eerste instantie voor een rechtvaardige verdeling zorgen, zodat een ieder in waardige omstandigheden kan leven en werken. De delokalisatie van kapitaal moet gevolgd worden door een delokalisatie van mensenrechten en rechten van de werknemers. Ik pleit voor de oprichting van een aantal instellingen die de WTO ondersteunen en een invulling geven aan de sociale dimensie van de globalisering, zoals de in het verslag vermelde Raad voor menselijke ontwikkeling. 
Gunnar Hökmark (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik mijn collega Brejc bedanken voor zijn werk aan dit verslag en voor zijn streven om dat verslag toe te spitsen op de echt belangrijke vraagstukken. Ik moet echter zeggen dat het moeilijk wordt om het verslag te steunen in de vorm die het gekregen heeft na de behandeling door de parlementaire commissie, als er geen wijzigingen in worden aangebracht. In de huidige vorm van het verslag staat dat de globalisering leidt tot sociale kloven en gebrek aan evenwicht tussen landen en in samenlevingen. Dat is absoluut niet waar. Als er iets is wat de globalisering heeft opgeleverd, dan is dat welvaart en welstand voor de arme delen van de wereld. We zien vandaag hoe de armoede in grote delen van Azië is bestreden. We zien hoe mensen in Taiwan, China, India en steeds meer landen langzamerhand een gestaag toenemende waardigheid en meer welvaart krijgen. De globalisering heeft bijgedragen tot het doorbreken van armoede die eeuwenlang een stempel heeft gedrukt op grote delen van de wereld. In deze gebieden zien we vandaag een groeiende rijkdom, een groeiende welvaart en een groeiend respect voor de afzonderlijke mens. Het is belangrijk om erop te wijzen dat eigenlijk het tegendeel het waar is: juist de delen van de wereld waar de globalisering niet is doorgedrongen, hebben te maken met armoede en stagnatie, bijvoorbeeld in de delen van Afrika en Azië waar men geen vrije en open handel toestaat en waar mensen zijn uitgesloten van de globalisering.
Juist gebrek aan globalisering en aan deelname aan de wereldwijde economie leidt tot armoede onder de mensen, tot armoedige levensomstandigheden en mensonwaardige arbeidsmilieus. Dat is ook gemakkelijk te zien, want waar vinden we de slechtste arbeidsmilieus en de slechtste sociale omstandigheden? Niet in de landen die zich ontwikkelen, maar in de landen die tot de verloren wereld horen, landen die zijn uitgesloten van de wereldeconomie.
Het is ook de moeite waard om de vraag te stellen of we het beter zouden hebben als de arme wereld zich niet zou ontwikkelen. Zouden wij het beter hebben als de Chinese of de Indiase economie zich niet ontwikkeld hadden? Het antwoord op die vraag is natuurlijk nee, en wel om diverse redenen: enerzijds omdat het goed is dat de welvaart van deze landen toeneemt, anderzijds omdat dit onze groeimarkten zijn. Europa is een werelddeel dat in de allerhoogste mate leeft van de globalisering. Onze welvaart, onze welstand en onze hoge lonen zijn te danken aan het feit dat we ondernemingen hebben die in de hele wereld actief kunnen zijn en kunnen groeien door het leveren van hoogwaardige producten en diensten.
Als we proberen de globalisering tegen te houden, zijn wijzelf het slachtoffer. Als we andere landen onze regels proberen op te dringen, zijn zij het slachtoffer. De vrije handel zorgt zowel historisch gezien als op dit moment voor groeiende welvaart en respect voor mensen. Dat moeten we goed beseffen bij onze beleidsvoering. 
Kader Arif (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, ik wil onze collega Brejc graag bedanken voor zijn verslag. Enkele weken voor de start van de ministeriële conferentie van de WTO in Hongkong komt dit als geroepen.
Er is ons altijd voorgehouden dat de globalisering in haar huidige vorm een positief fenomeen is, dat rijkdommen genereert. Natuurlijk kent de globalisering winnaars, maar als ik de voormalige Franse premier mag aanhalen, dan gaat het om een nieuwe aristocratie met geld en macht, die de winst opstrijkt en die een meerderheid van verliezers links laat liggen. Wij merken niet alleen dat de ongelijkheid in de betrekkingen tussen het Noorden en het Zuiden toeneemt, maar we zien deze ongelijkheid momenteel ook weerspiegeld in de betrekkingen in het Zuiden onderling en zelfs binnen de westerse samenleving, waar de kloof tussen de rijksten en de armsten de laatste jaren op dramatische wijze is vergroot.
Het streven naar maatschappelijke globalisering heeft tot gevolg dat de sociale rechten in gevaar komen, dat zich schandelijke arbeidspraktijken voordoen en dat het evenwicht op gevaarlijke wijze wordt verstoord. Deze nieuwe situatie dwingt ons tot een meer betrokken kijk op de wereld. Wij moeten ons realiseren dat dit liberale globaliseringsproces, dat slecht beheerst wordt en een gebrek aan transparantie vertoont, onze medeburgers ongerust maakt.
Wie kan het hun dan kwalijk nemen dat zij bezorgd zijn over hun baan, hun toekomst, hun democratie en het milieu van de planeet waarop zij leven? Niemand. Want wat hebben wij gedaan om aan deze legitieme bezorgdheid tegemoet te komen? Als ik moet uitgaan van het meest recente voorbeeld, namelijk de laatste top van de Verenigde Naties in New York, dan waren de uitkomsten teleurstellend. Teleurstellend zowel wat concrete beloften jegens de armste landen betreft, als wat de hervorming van de internationale instellingen betreft. Europa moet op een coherente en geloofwaardige wijze optreden, en stelt een voorbeeld als het dit op multilateraal niveau doet. Daarom is het van het grootste belang dat er strenge sociale en ecologische normen in de handelsvoorschriften worden opgenomen, en dat er daarnaast gecontroleerd wordt of deze normen ook worden nagekomen in de bilaterale overeenkomsten die wij afsluiten.
Ook binnen de eigen grenzen dient Europa een voorbeeld te stellen. Hiervoor is het nodig dat Europa zijn sociale model verbetert, een sociale harmonisatie naar boven doorvoert, een einde maakt aan de ontmanteling van de openbare diensten en zich keert tegen een Europa dat louter op handel is gericht. Europa is een kans, waarop burgers hun hoop moeten kunnen vestigen. Europa moet de belangrijkste speler zijn in een globalisering die op een andere leest is geschoeid. 
Helmuth Markov (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik onderschrijf grotendeels de standpunten die mijn gewaardeerde Sloveense collega Brejc in zijn verslag heeft verwoord, maar ik verschil op een aantal punten met hem van mening.
U zegt dat de Lissabon-agenda ook de oplossing voor de sociale problemen in het kader van de globalisering zal brengen, maar daar geloof ik niets van. We leven in het jaar 2005; de helft van de tijd is verstreken. Halverwege hebben we een evaluatie gehouden en de kritiek geuit dat deze methoden niet voldoende zijn om de doelen te bereiken. De globalisering heeft menigeen rijkdom gebracht, maar, zo zeg ik tot de heer Hökmark, ze heeft menigeen ook armoede en sociale uitsluiting gebracht en maatschappelijke tegenstellingen vergroot, wat iets heel anders is dan gelijkheid en gerechtigheid voor allen.
Verder zouden we het meer over de Top van Göteborg moeten hebben, want daar is de drie-eenheid van economie, sociaal beleid en ecologie vastgelegd, waaraan ik nog de consumentenbescherming zou willen toevoegen. Dát is waar het ons eigenlijk om te doen is. Handel hoort op zich vrij te zijn, maar liberalisering alleen brengt nog geen vooruitgang. Daarvoor zijn ook normen op het gebied van milieu, arbeidsomstandigheden en sociale omstandigheden nodig. Alleen als we die in onze besluitvorming meewegen, hebben we een echte kans om de handel overal ter wereld een eerlijk karakter te geven. Dat is iets heel anders dan uw benadering en dat is tegelijk de reden waarom de conferentie in Hongkong helaas precies zal verlopen als alle eerdere conferenties. Als we ons alleen op de handel blindstaren en de andere maatschappelijke componenten buiten beschouwing laten, zullen we geen resultaat boeken.
Volgens mij zou er nog wel een kans zijn, als we reeds bestaande, mondiale normen gingen hanteren en alleen nog die goederen in de Europese Unie zouden invoeren, die in overeenstemming met deze normen geproduceerd zijn. Dat zou ons helpen de balans naar de andere kant te laten doorslaan. 
Seán Ó Neachtain (UEN ).
   – Mevrouw de Voorzitter, we leven in een mondiale omgeving en veel van onze politieke problemen worden in een multilateraal kader aangepakt. Dat is dus duidelijk de structuur die we moeten hanteren als we mondiale problemen zoals armoede aanpakken.
Net als de meeste andere mensen verwelkom ik het recente initiatief van de G8 om het proces van de schuldenlastverlichting voor de derde wereld verder uit te voeren. Dit is alleen maar goed, aangezien de schuldenlast momenteel veel derdewereldlanden verlamt. Het initiatief voor schuldenlastverlichting voor arme landen met een zware schuldenlast heeft een bescheiden resultaat opgeleverd door de schuldenlast voor de 42 armste landen in de wereld aan te pakken, maar dit was slechts een eerste poging van de ontwikkelde wereld om het probleem van de schuldenlastverlichting zelf aan te pakken. De Europese Unie is de grootste verschaffer van ontwikkelingshulp ter wereld en moet dus echt leiderschap blijven tonen als het gaat om problemen rond humanitaire hulp en ontwikkelingshulp in de wereld.
Ook geloof ik dat de WTO de aangewezen structuur is om de concurrentie in de industriële dienstverlening en handelssectoren te openen. Het is in ons aller belang dat een multilateraal kader wordt toegepast om de handelsbetrekkingen van de huidige 150 leden van de WTO te beheersen.
Er moeten dus zware beslissingen worden genomen als we tijdig vóór de ministersvergadering volgende maand in Hongkong overeenstemming willen bereiken. Ik zie liever geen herhaling van de Cancun-ronde, die een verloren kans was en waarmee we in dit opzicht twee jaar hebben verspeeld. 
Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de globalisering is een onbetwistbare realiteit en een permanent proces.
Gelukwensen voor de Commissie, omdat zij heeft bijgedragen tot de samenstelling en het werk van het comité dat het verslag heeft opgesteld van de Wereldcommissie voor de Sociale Dimensie van de Globalisering en omdat zij verklaard heeft de verdere werkzaamheden actief te willen volgen.
De mededeling van de Commissie over het verslag van de Wereldcommissie beslaat een brede reeks onderwerpen, die verband houden met het interne en externe beleid van de Europese Unie in haar internationale optreden.
De rapporteur van de Commissie werkgelegenheid, de heer Brejc, verdient onze lof, want hij heeft als reactie op deze mededeling een verslag geschreven dat de vorm heeft aangenomen van een uitgebreide lijst met wensen en waarschuwingen, om zo te wijzen op het fundamentele doel van de twee voorgaande teksten. Dat doel is uiteraard een rechtvaardiger verdeling van de opbrengsten van de globalisering onder de volkeren van deze planeet, en een betere raming van de kosten die vaak gepaard gaan met bruuske internationale veranderingen. De lidstaten moeten die ruime lijst met wensen, zowel in de mededeling als in het verslag van de Commissie, elke dag verwerken in hun wetgevende en uitvoerende activiteit.
In het verslag wordt terecht benadrukt dat onderwijs in de ruime zin van het woord in de ontwikkelingslanden het belangrijkste instrument vormt voor het scheppen van kwaliteitsbanen, die de mensen een beter leven zullen verzekeren in hun geboorteland. Want een ander vraagstuk, naast armoede, kinderarbeid en werkoverlast voor vrouwen, is de ongerustheid over de hersenvlucht uit ontwikkelingslanden, vooral in de gezondheidssector.
Laten wij, de Europese instellingen, mede de middelen creëren om toezicht te houden op het multilaterale stelsel van de wereldeconomie en laten we werken aan de noodzakelijke samenhang tussen de internationale beleidskeuzes op economisch, sociaal en milieugebied. Positief op dit vlak is de internationale activiteit van sociale organisaties, ter bevordering van deugdelijk maatschappelijk bestuur en vooral in verband met de richtsnoeren van de OESO betreffende multinationals, die de steun krijgen van de Commissie.
De internationale ruimte heeft een bekende naam in het Grieks, namelijk oecumene, een woord dat in vele talen de term ecologie heeft opgeleverd, de zorg voor het milieu. Maar vooral de oorspronkelijke betekenis, namelijk het concept van door mensen bewoonde ruimte, herinnert ons eraan dat we de globalisering moeten combineren met het eerbiedigen van de oecumenische Verklaring van de rechten van de mens en het verplichte karakter van de elementaire arbeidsregels van de Internationale Arbeidsorganisatie. Wij hebben in de Europese Unie nog vijf jaar de tijd om de strategie van Lissabon te doen lukken, om van Europa de grootste kenniseconomie te maken met eerbied voor het milieu en met een sociaal model dat wij wereldwijd kunnen uitdragen. 
Emine Bozkurt (PSE ).
   – Voorzitter, zakenlui spreken graag van een win-win situatie, een situatie waar iedereen beter van wordt. Globalisering wordt niet als zodanig ervaren door miljoenen mensen in Europa en in de wereld. Sommige profiteren ervan, anderen ervaren alleen de negatieve effecten, een win-lose situatie dus. Hoewel critici het niet voor mogelijk houden, ben ik van mening dat we moeten proberen van globalisering een win-win situatie te maken.
Het verslag van de heer Brejc heeft een aantal interessante voorstellen om dit voor elkaar te krijgen. Ik steun zijn oproep tot het gebruik van EU-geld om de negatieve effecten van globalisering te verzachten. Het moet wel duidelijk zijn wat hiermee wordt bedoeld. We moeten niet nodeloos geld rondpompen en we moeten geen industrieën koste wat het kost overeind houden die toch gedoemd zijn om te verdwijnen. In plaats daarvan moeten we geld vrijmaken om te zorgen dat mensen die hun baan kwijtraken door globalisering, de mogelijkheid hebben om in een andere sector werk te vinden.
Het geld moet dus gebruikt worden om nieuwe kansen te creëren en niet om het lijden van noodlijdende sectoren nodeloos te rekken. In zoverre als dit het geval is, ben ik dan ook blij met het voorstel van de Europese Commissie om een globaliseringsfonds op te zetten. Hiervoor hoeven niet noodzakelijkerwijs nieuwe fondsen te worden aangeboord. Er zou kunnen worden gekeken hoe bestaande fondsen van pas kunnen komen om dit globaliseringsfonds handen en voeten te geven. Want dat we iets moeten doen, mag duidelijk zijn. Als we niets doen voor mensen die hun banen verliezen door globalisering, dan krijgen we mensen die in een lose-lose situatie terechtkomen.
Ik bedank de heer Brejc voor dit verslag en ik vind dat dit verslag aanleiding geeft om verdere actie te ondernemen, geen woorden maar daden. 
Philip Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de globalisering is een feit en we kunnen er voordeel van hebben. Het is de rol van de wetgevers om de globalisering niet tegen te werken maar ervoor te zorgen dat de voordelen ervan zo’n groot en vergaand mogelijk bereik hebben. In dit opzicht moeten we de proactieve rol van de Commissie bij het steunen van de VN-conclusies erkennen en toejuichen.
Ik betreur met de heer Kulakowski dat het voorzitterschap van de Raad dit debat vandaag kennelijk niet belangrijk genoeg vindt om er een minister bij aanwezig te laten zijn. De sociale dimensie van globalisering is zeer belangrijk, omdat globalisering verandering met zich meebrengt, en elke verandering is een uitdaging. Onze rol moet zijn dat we onze maatschappij helpen zich veel beter toe te rusten voor en aan te passen aan deze uitdaging. Zoals de heer Crowley vanavond zo treffend zei: we hebben het over mensen.
In het oorspronkelijke verslag-Brejc werd op een gevoelige en verstandige manier op het onderwerp ingegaan. Maar helaas, zoals zo vaak gebeurt in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, staan er nu amendementen in die minder gevoelig en zeker minder verstandig zijn. Daarom doen we een beroep op het Parlement om morgen tijdens de stemming de meeste amendementen te schrappen, behalve die van mijzelf natuurlijk, zodat we dichter bij het oorspronkelijke verslag komen te zitten.
We kunnen het onverwachtse voorstel om MVO – maatschappelijk verantwoord ondernemen – verplicht te stellen, niet steunen. We kunnen de verzoeken om de sociale modellen van de EU te exporteren als voorwaarde voor het openen van de wereldhandel, niet steunen. Ook kunnen we de verzoeken om verhoging van de EU-begroting niet steunen. Daarom heeft de PPE-DE-Fractie een aantal amendementen ingediend om deze en andere warrige signalen te schrappen.
Ik hoop ten zeerste dat het Parlement deze herzieningen steunt. Zoniet, dan zal de Britse conservatieve delegatie zich net als vele andere collega’s bij de heer Hökmark aansluiten en met tegenzin stemmen tegen dit verslag in de huidige vorm. We willen terug naar een verslag dat gaat over de sociale dimensie en niet alleen over de socialistische dimensie. 
Joseph Muscat (PSE ).
   – Het spijt mij voor mijn collega, maar hij zal nog meer te horen krijgen over de socialistische dimensie, want wij willen juist graag dat de mensen centraal geplaatst worden. In Malta maken mijn arbeiderskameraden desastreuze veranderingen mee. Zij worden dagelijks geconfronteerd met een gebrek aan werk en nu hebben wij plotseling het nieuws vernomen dat een fabriek met 850 werknemers, die spijkerbroeken vervaardigt, haar productie wil weghalen uit de Europese Unie. Voor een klein land als het onze betekent dit dat met één houw plots 0,5 procent van onze arbeidskrachten in één dag hun baan verliezen. Slechts twee jaar geleden hebben al deze mensen in allerlei brochures gelezen dat, als wij zouden toetreden tot de Europese Unie, wij, zo God het wilde, alle problemen met betrekking tot de uitdagingen van de globalisering zouden oplossen. Deze brochures beloofden hun een zogenoemde “nieuwe lente”. Wij waren misschien niet zo geliefd omdat wij de waarheid vertelden, namelijk dat wij elke dag moeten knokken om de concurrentie het hoofd te bieden. Nu wij lid zijn van de Europese Unie, moeten wij ervoor zorgen dat mensen inderdaad vóór winsten gaan en personen vóór richtlijnen. Sommigen beweren dat wij dit niet kunnen wegens onze regels. Wel, dan betekent dit, mijnheer de commissaris, dat wij onze regels moeten aanpassen. 
Vladimír Špidla,
   . – Dames en heren, dit debat toont wel aan hoe ingewikkeld en veelomvattend het probleem van de globalisering is, en hoe moeilijk het is eenduidige oplossingen te vinden. Ik kreeg ook de indruk dat globalisering eigenlijk ervaren wordt als een stokoud omaatje, dat al zeker 300 of 400 jaar meeloopt. Wij zijn het erover eens dat dit proces zal doorgaan en dat een samenhangende wereld waarin de burgers nauwe contacten met elkaar onderhouden, deel is gaan uitmaken van ons leven. Vandaar dat het dringend nodig is deze globalisering een menselijk gezicht en een sociale dimensie te geven.
Het staat ook buiten kijf dat een simpele oplossing niet bestaat. Er is niet zoiets als een enkel initiatief dat het hele probleem oplost. Dat neemt niet weg dat het mijns inziens uiterst belangrijk is dat de Europese Unie kiest voor de sociale dimensie en bereid is zich daarop toe te leggen, in nauwe samenwerking met de VN en vooral met de Internationale Arbeidsorganisatie. Deze aanpak kan vrucht afwerpen en is volgens mij dus de juiste keus, zelfs als de uiteindelijke resultaten niet in alle gevallen afdoend zullen zijn. Ik heb het debat met grote belangstelling gevolgd en ik zal mij met even grote belangstelling op de hoogte blijven houden van het verdere verloop van dit ontwerpverslag en de amendementen die zullen worden goedgekeurd. 

 – Het debat is gesloten. De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
Katalin Lévai (PSE ).
   – Globalisering – het zich uitbreidende netwerk van relaties en de toenemende onderlinge afhankelijkheid tussen de volken in de moderne wereld – heeft als effect dat het de wereld nog dichter bij elkaar brengt dankzij de snelle ontwikkeling van de technologie, het transport, de telecommunicatie en de computerwetenschappen. Sommigen zeggen dat de wereld kleiner wordt en binnenkort één groot dorp zal zijn, terwijl anderen denken dat het dichter bij de waarheid ligt om te zeggen dat een hele kleine groep mensen uit de maatschappelijke wereldelite naar elkaar toegroeit, terwijl de meerderheid in toenemende mate wordt uitgesloten van kansen. Het is voor discussie vatbaar of hetgeen wij zien globalisering is of een groeiende kloof tussen rijkere en armere groepen in de samenleving op wereldschaal.
De globalisering kan zowel gunstige als ongunstige effecten hebben.
Een gedetailleerde analyse van economische processen laat echter zien dat de armste mensen van de wereld diegenen zijn die uitgesloten worden van het globaliseringsproces, terwijl landen die hun aandeel in de internationale arbeidsverdeling opeisen hun nationaal inkomen hebben zien stijgen. Gegeven het feit dat twee van de landen met de grootste bevolking van de wereld, China en India, tot die laatste categorie behoren, heeft de globalisering de meerderheid van de armen in de wereld feitelijk geholpen om een hogere levensstandaard te bereiken.
Alles wijst erop dat niet meedoen aan het globaliseringsproces grotere risico’s voor landen met zich meebrengt in termen van armoede dan wel meedoen aan de globalisering.
Iedereen moet van de globalisering kunnen profiteren. Om dit te bereiken hebben we sterke internationale organisaties nodig die zorgen voor duurzame ontwikkeling.
Wat nodig is in Europa en in de hele wereld, is een duidelijke rolverdeling gekoppeld aan duidelijke deadlines.
Het externe en interne beleid, het sociale model en de ontwikkeling op internationaal niveau van de EU kan ook voor andere regio’s in de wereld dienen als een model voor ethische globalisering met positieve effecten.
De Voorzitter.
   – Aan orde is de mondelinge vraag aan de Commissie (O-0083/2005 B6-0333/2005) van de heer Chichester en mevrouw Barsi-Pataky, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over de digitale omschakeling. 
Etelka Barsi-Pataky (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie industrie, onderzoek en energie van het Europees Parlement heeft het proces van overschakeling van terrestrische analoge uitzendingen naar digitale uitzendingen in Europa nauwlettend gevolgd. Het frequentiespectrum moet als instrument van vitaal belang efficiënt benut worden. Europa mag in dit opzicht niet achterblijven. In andere woorden, als we de Lissabon-doelstellingen willen halen en ook willen meedoen aan de innovatie op dit terrein mogen we niet achterblijven bij de digitale omschakeling.
We steunen daarom het voorstel van de Commissie om 2012 als streefdatum te nemen voor het stopzetten van analoge uitzendingen in heel Europa. Het Europees Parlement doet daarom een beroep op de lidstaten om hun volledige steun te geven aan dit tijdschema, waarbij tegelijkertijd de overgangsperiode van simultane uitzendingen zo kort mogelijk gehouden dient te worden.
De digitale omschakeling zal een succes worden als hij op een gecoördineerde manier wordt uitgevoerd. We stellen daarom voor dat de Commissie een Europese Digitale Onderzoekscommissie instelt - misschien binnen de bestaande structuren - teneinde de omschakeling op een zo gecoördineerd mogelijke wijze te laten verlopen. We stellen voor dat deze onderzoekscommissie de taak krijgt toezicht te houden op de voortgang in de lidstaten en hun doelstellingen en regelgeving te coördineren. De commissie zou gedachtewisselingen en overleg tussen lidstaten en marktpartijen moeten initiëren. Het Europees Parlement gelooft dat de digitale omschakeling concrete resultaten met zich mee zal brengen wanneer het additionele frequentiespectrum dat vrijkomt als gevolg van de verandering van technologie op een flexibele wijze en op Europees niveau verdeeld wordt.
We moeten op tijd beginnen met het beantwoorden van de vraag hoe we het frequentiespectrumdividend zo goed mogelijk kunnen benutten. In deze context doel ik ook op de mogelijkheden die het biedt voor nieuwe pan-Europese diensten, zoals in het geval van de transportsector, om slechts een van de vele voorbeelden te noemen. De genoemde onderzoekscommissie zou hiervoor een passend kader kunnen vormen.
Om te waarborgen dat de omschakeling het gewenste resultaat zal hebben kan de noodzaak van technologische neutraliteit en interoperabiliteit, een van de pijlers van Europese innovatie op dit gebied, onmogelijk worden overschat. We doen een beroep op de lidstaten om het omschakelingsproces en de verdeling van het spectrumdividend op een onpartijdige, transparante, proportionele en non-discriminatoire wijze te laten verlopen.
Het Europees Parlement gelooft dat de overgang een succes zal worden als Europese burgers toegang zullen hebben tot de meest geavanceerde technologie voor het ontvangen van digitale uitzendingen, voorbeeldtechnologie, waaronder een multimedia thuisplatform of een open ingebed panel interface (EPI). Dit zal verticale bottlenecks helpen voorkomen. Om de toegang tot deze technologieën voor alle Europese burgers te waarborgen kan het nodig zijn ze op nationaal niveau te subsidiëren, in overeenstemming met de communautaire wetgeving. We moeten ervoor zorgen dat er geen digitale kloof tussen verschillende regio’s van Europa ontstaat. Sterker nog, we moeten ervoor zorgen dat het tegenovergestelde het geval zal zijn.
We roepen de Commissie op om “best practice”-modellen met betrekking tot financieringsaspecten te publiceren en te presenteren. De omschakeling zal niet alleen economische voordelen met zich meebrengen, maar ook betere en meer ontwikkelde diensten voor Europese burgers wanneer we de daarmee gepaard gaande uitdagingen op sociaal en cultureel gebied aangaan. Bijvoorbeeld, platformen voor publieke diensten kunnen de vaandeldragers van de digitale omschakeling worden.
We stellen voor dat het gemeenschappelijk standpunt waarover we overeenstemming moeten bereiken op de radiocommunicatieconferentie in 2006 (RRC06) een bepaling dient te bevatten die de overgangsperiode voor derde landen zo kort mogelijk maakt. Het Europees Parlement heeft er vertrouwen in dat de Raad van december de visie van het Parlement in overweging zal nemen bij de besluitvorming over de taken die voor ons liggen. 
Vladimír Špidla,
   . – Geachte dames en heren, de Commissie heeft zich ertoe verbonden de digitale omschakeling op EU-niveau te versnellen en wel op zo’n manier dat dit niet zal leiden tot concurrentievervalsing. Wij willen de analoge omroep ten laatste begin 2012 stoppen en wij willen daarbij de garantie bieden dat het door deze stopzetting vrijgekomen radiospectrum optimaal benut wordt voor de gemeenschap. Bovendien wil de Commissie ervoor zorgen dat dit spectrum door de gemeenschap gebruikt kan worden voor hybride televisie en telecommunicatiediensten of voor diensten die niet onder de categorie omroep vallen.
De digitale omschakeling begint vaart te krijgen in de Europese Unie. De termijn voor het stopzetten van analoge terrestrische televisie-uitzendingen is in Spanje kort geleden met 2 jaar vervroegd, van 2012 naar 2010, terwijl Duitsland de omschakeling 3 jaar naar voren heeft geschoven, van 2010 naar 2007. Tien lidstaten hanteren als termijn het jaar 2010 of eerder, tien andere houden vast aan het jaar 2012. Vijf lidstaten plus Bulgarije en Roemenië hebben nog geen datum bepaald, terwijl Polen, Ierland en Bulgarije hebben laten weten dat uitschakeling in 2012 voor hen wellicht problematisch is. Op basis van deze informatie verwacht de Commissie dat de omschakeling in de Europese Unie als geheel begin 2010 een heel eind op streek zal zijn en dat de overgrote meerderheid van de lidstaten de analoge terrestrische televisiesignalen in 2012 zal hebben stopgezet.
Om interferentie door analoge systemen van buiten Europa tegen te gaan, wil de Commissie een internationale overeenkomst afsluiten over de afschaffing van de wettelijke bescherming van het gebruik van het analoge omroepspectrum in 2015. Deze voortvarende aanpak zou niet-lidstaten moeten aanzetten tot uitschakeling van hun analoge systemen of zou ten minste moeten voeren tot nieuwe onderhandelingen met de EU-buren om interferentie met digitale systemen tot een minimum te beperken.
In de toekomst zou de aanpak van de internationale gemeenschap ertoe moeten leiden dat nieuwe omroepdiensten en niet-omroepdiensten in dezelfde bandbreedte kunnen opereren. De Commissie heeft van meet af aan gestreefd naar maximale technische flexibiliteit en naar de mogelijkheid om een deel van het radiospectrum op pan-Europese basis beschikbaar te stellen aan nieuwe innovatieve diensten.
Europa stemt er volledig mee in dat onderzoek en ontwikkeling plaatsvinden via de IST-kaderprogramma’s om op deze manier onderzoek te financieren naar nieuwe, ondersteunende technologieën voor de toepassing van convergentiediensten. Zo heeft de Gemeenschap een aantal onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten gefinancierd op het vlak van de interactieve televisie. Het resultaat hiervan lag ten grondslag aan de elektronische voorlichtingsdiensten die de Italiaanse overheid momenteel aan haar burgers aanbiedt. Ook de ontwikkeling van de digitale radio is tot stand gekomen dankzij een consortium dat onder auspiciën van een Europees onderzoeksprogramma is opgericht. Digitale radiosignalen kunnen nu op elke analoge frequentieband worden uitgezonden en verscheidene digitale stations zenden nu uit op hifi-kwaliteit, via hetzelfde spectrum dat vroeger alleen door analoge stations gebruikt werd.
Misschien mag ik dan nu kort ingaan op de ontwerpresolutie. De Commissie is verheugd over de steun van het Europees Parlement voor de versnelling van de omschakeling en voor het hanteren van begin 2012 als omschakelingstermijn voor alle analoge uitzendingen in de lidstaten, zoals de Commissie voorstelt. Gelet op het feit dat u vandaag over deze resolutie gaat stemmen, kan ik nu niet rechtstreeks ingaan op al die punten die zo gedetailleerd aan bod komen in dit veelomvattende document. De Europese Commissie zal, binnen het kader van haar bevoegdheden, zeer zorgvuldig te werk gaan bij het uitstippelen van het beleid voor nieuwe en innovatieve diensten die operationeel zullen worden op frequentiebanden die oorspronkelijk door analoge diensten werden gebruikt. De meeste radicaal vernieuwende diensten op dit gebied bevinden zich momenteel nog in de onderzoeks- en ontwikkelingsfase en worden door de onderzoeksprogramma’s van de Commissie gesteund. Op de lange termijn zal er vooral behoefte zijn aan een evaluatie van de technische en commerciële levensvatbaarheid van deze diensten.
De activiteiten van de Commissie zullen zich toespitsen op spectrumgerelateerde vraagstukken. Deze vraagstukken zullen ook uitvoerig aan bod komen tijdens de gesprekken die worden gevoerd met de lidstaten in het kader van het Comité voor communicatie, de subgroepen voor radio- en televisie-omroepen, het Radiospectrumcomité en de Beleidsgroep Radiospectrum. Problemen op het vlak van verticale integratie en dominante marktdeelnemers worden opgelost via de regelgeving. De markt van dominante spelers voor de transmissie van radio- en televisiesignalen is uitgesplitst in een lijst met relevante markten, en het probleem van de dominante spelers wordt aangepakt in de vorm van passende regelgevende maatregelen.
De Commissie bereidt momenteel een mededeling voor over de interoperabiliteit van interactieve televisie, die voor het eind van dit jaar klaar moet zijn. Binnen het kader van haar besluiten over overheidssteun geeft de Commissie een aantal wenken met betrekking tot de financiering van de digitale omschakeling. De Europese wetgeving maakt een duidelijk onderscheid tussen regels voor elektronische transmissies en regels voor de inhoud van die transmissies. Het Europees Parlement vindt dat dit onderscheid moet worden gehandhaafd en de Commissie ervaart dat als een grote steun in de rug. 
Ivo Belet,
   . Voorzitter, Commissaris, collega’s, mag ik in deze korte tijd uw aandacht vragen voor twee aspecten van deze digitale omschakeling, te beginnen met de open standaarden, mevrouw Barsi-Pataky heeft er uiteraard al naar verwezen. Mijnheer de Commissaris, de Commissie heeft in maart zelf besloten dat de nationale overheden met subsidies over de brug mogen komen voor pilootprojecten, bijvoorbeeld, maar ook voor de aankoop van set-top boxen door individuele consumenten. Ik vraag mij af of u dat niet moet specificeren, moet aanscherpen, in die zin dat u moet bepalen dat dergelijke financiële steun, subsidie, alleen mogelijk is voor set-top boxen met een zogenaamde open standaard en wel om twee dingen te vermijden.
Om te vermijden dat de consument twee keer op kosten gejaagd wordt en om anderzijds ook te vermijden dat een of andere industriële partner bewust aanstuurt op zogenaamde bottlenecks, want, Commissaris, als één ding duidelijk is, dan is het wel dat dat nieuwe televisiekijken, dat digitale tv-kijken, duurder wordt voor de consument; daarom is het cruciaal dat we het ook eens worden over een basispakket van kanalen dat voor iedereen toegankelijk is en ook blijft. Ik neem aan dat u het met ons eens bent, dat de aanbieders in de toekomst ertoe moeten worden verplicht om met name de basiskanalen van de openbare omroepen aan hun klanten aan te bieden; zogenaamde is geen belemmering voor de digitale switchover, integendeel, het is in onze ogen een garantie voor een maximale verspreiding.
Dan mijn tweede punt. Pluralisme en diversiteit; aan de switchover naar digitale technologie, is het gevaar verbonden dat de nieuwe markten zullen worden gecontroleerd door dominante spelers en u hebt er zonet naar verwezen. Vandaar dat we in de ontwerpresolutie die we hebben goedgekeurd in de Commissie industrie uitdrukkelijk van u vragen om erover te waken dat de nieuwe digitale markt niet onder de exclusieve controle komt van een of andere multinational. In de tekst staat het zo: “een meerderheid van of een relevant deel van de nieuwe uitzendmogelijkheden of van de audiovisuele bedrijven, mag niet onder de exclusieve controle komen van een mediamultinational”. Dat, geachte Commissie, moet één van de prioriteiten, één van uw prioriteiten worden in dit hele veranderingsproces.
Ik hoef niet te verwijzen naar de link met de richtlijn televisie zonder grenzen, die eerstdaags op ons bord gaat komen, vóór het eind van dit jaar dan wel begin volgend jaar. Ook daar, beste Commissie, wordt het zaak om ervoor te zorgen dat de nationale markten niet voor een onevenredig en dus ook voor een ongezond deel in handen komen van een dominante speler. De Europese Commissie, mijnheer Špidla, moet in dat debat de kant van de consument kiezen. Ik hoop van harte dat u niet wat al te gemakkelijk het argument van de subsidiariteit uit de schuif haalt om uw verantwoordelijkheid te ontlopen, want dat argument wordt hier in mijn ogen volkomen ten onrechte gebruikt. 
Norbert Glante,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega’s, mijn fractie steunt deze initiatiefresolutie en ook de vraag aan de Commissie. Het antwoord was duidelijk en ik hoop dat deze gemeenschappelijke strategie ons vooruit zal helpen.
Ik zit al wat langer in dit Parlement en kan me veel eerdere pogingen herinneren. Ik kan me ook problemen herinneren die de spreker voor mij, de heer Belet, ter sprake heeft gebracht: technologieneutraliteit. Dat is een belangrijk trefwoord als het om eerlijke concurrentie gaat. Een dergelijk probleem deed zich een aantal jaren terug ook voor. We hebben onderkend dat de frequentie-interferenties met analoge radio en tv een belangrijke rol spelen, en ook het feit dat ze ons bij onze plannen in bepaald opzicht zelfs kunnen belemmeren is ter sprake gekomen. Ik vind dat we er nauwgezet op moeten toezien dat de ontwikkelingen hier geen hinder van ondervinden.
Maar mijn fractie en ik willen er graag nogmaals op wijzen hoe belangrijk het is de burgers van de Europese Unie – de consumenten die deze techniek ooit moeten aanschaffen en gebruiken – duidelijk, eerlijk en tijdig te informeren om angsten en weerstanden weg te nemen.
Als je, net als ik wel eens doe, een elektronicawinkel binnenloopt, kun je zien hoe het aanbod van de producenten eruitziet. Dan blijkt dat deze digitale tv’s nu al te koop zijn. Klanten blijven voor de schermen staan, bekijken een DVD in digitale vorm en zijn enthousiast over de beeldkwaliteit. En dan zien ze op hetzelfde beeldscherm een analoog programma en verbazen zich over het grote verschil. Daarom ben ik optimistisch en denk ik dat we in het jaar 2010 de concurrentie van elders op de wereld ingehaald kunnen hebben – als je de burgers de voordelen maar noemt, duidelijk zegt wanneer deze omschakeling plaats zal vinden en als de industrie met het oog op de marktpenetratie van deze apparaten maar billijke prijzen vraagt. Maar voor mij gaat het er vooral om dat we onze burgers op tijd mee weten te krijgen op de weg naar het tijdperk van de digitale televisie.
Tenslotte dank ik collega Barsi-Pataky voor de samenwerking, die als vanouds hartelijk, intensief en vruchtbaar was. 
Nikolaos Vakalis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, het debat gaat over een officiële sector die rechtstreeks verband houdt met de doelstellingen van Lissabon.
Europa moet de kloof dichten tussen zichzelf en zijn concurrenten. Dat is precies wat het Commissievoorstel voor een gemeenschappelijk einddatum beoogt. Toch zie ik de volgende dimensies of problemen opdoemen:
De eerste dimensie, de grensoverschrijdende dimensie, is ook door de commissaris onderstreept. Omdat de digitale zendactiviteit van onze buurlanden de Europese digitale integratie beïnvloedt, vanwege problemen met de coördinatie tussen frequenties, heb ik volgende vraag: welke maatregelen zal de Commissie voorstellen en welke akkoorden wil zij afsluiten om onze buurlanden te helpen bij hun eigen digitale omschakelingproces? Zal in het kader van toetredingsonderhandelingen met kandidaat-lidstaten ook worden gesproken over hun bereidheid gepaste maatregelen te treffen, akkoorden af te sluiten en verbintenissen aan te gaan?
De tweede dimensie is de geografische dimensie. De keuze van de technologie, de kosten van installatie en inwerkingstelling en het tijdschema voor de uitvoering hangen in grote mate af van de geografische gesteldheid van een land. Zo zal de ontvangst in bergachtige gebieden of eilanden meer voeten in de aarde hebben dan op vlak land. Vindt de Commissie het bijgevolg nodig acties voor digitale cohesie te bevorderen om de digitale kloof te dichten?
Tot slot de vraag: kunnen we rechtvaardigen dat bepaalde technologieën, zoals de set-top boxes, wel subsidies krijgen en andere bestaande technologieën niet? Is dat niet in tegenspraak met het beginsel van technologische neutraliteit? 
Reino Paasilinna (PSE ).
   – Mijnheer de commissaris, dames en heren, wij hoeven nauwelijks aan de voordelen te twijfelen, maar laten wij de problemen niet vergeten. Wat ik ter sprake wil brengen is de wirwar van problemen rond openbare instellingen. Wat gebeurt er op onze scholen en in onze ziekenhuizen? Wat gebeurt er in bejaardentehuizen? Op sommige plaatsen moeten misschien duizenden televisies of digiboxen worden vervangen. Bovendien is de sociale sector een sector waarin nooit voldoende geld is.
Mijn land zal al in 2007 het digitale tijdperk betreden. Dat is een aanzienlijke voorsprong. In sommige landen kunnen de grote openbare instellingen moeilijk met deze situatie omgaan. Het is ondenkbaar dat de zieken of ouderen hun televisie als bron van amusement moeten opgeven, ook al hebben ze niet altijd nieuwe digitale diensten nodig.
Ook scholen bevinden zich in moeilijkheden. Als scholen niet zo modern zijn dat zij over breedband beschikken, waarmee zij digitale diensten kunnen krijgen, dan zullen zij problemen krijgen. Met andere woorden: alle scholen moeten vóór die tijd gedigitaliseerd worden.
Gewoonlijk wordt technologische ontwikkeling als economisch en niet als sociaal of cultureel nut gezien en daar heb ik moeite mee. Onze samenleving is veranderd. Als wij naar schoolkinderen kijken dan spelen zij nu totaal andere spelletjes dan wij ooit hebben gedaan. En als wij naar de jeugd kijken, dan is die weliswaar interactief, maar dan met de wereld en niet noodzakelijkerwijs met de buren. Op die manier zal onze op kennis gebaseerde economie waarschijnlijk een economie van onbegrip worden, niet door de jeugd of de kinderen, maar door ons. 
Ruth Hieronymi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben het hier heel vaak over technologische kwesties. Maar nu gaat het over radio en tv en dat is niet alleen technologie. Radio en tv spelen een centrale rol op drie maatschappelijke terreinen die ons na aan het hart zouden moeten liggen: de cultuur, de sociale cohesie en het versterken van de democratie. Daarom gaat het niet aan om louter over technologie te spreken.
Natuurlijk is technologie erg belangrijk. Bij radio en tv is technologie zelfs de motor van de digitale revolutie. Daarmee is zij tegelijk motor voor het scheppen van de dringend noodzakelijke toekomstgerichte arbeidsplaatsen. Maar dat maakt radio en tv net zozeer tot een cultureel als een economisch goed. Mijn dringend beroep op de Commissie is daarom deze ambivalentie, deze dubbelrol van radio en tv serieuzer te nemen dan zij tot nu in haar documenten en mededelingen gedaan heeft. Daarom juich ik de resolutie van de Commissie industrie, onderzoek en energie toe en hoop ten zeerste dat we de samenwerking tussen deze commissie en de Commissie cultuur en onderwijs in de toekomst nog kunnen uitbreiden. De resolutie biedt daartoe een goed aanknopingspunt. Ik verzoek de Commissie met klem deze resolutie serieus te nemen, als het haar erom te doen is de omschakeling daadwerkelijk in de komende jaren zijn beslag te geven. Er is dringend behoefte aan politieke richtlijnen, die aangeven hoe deze technologische omschakeling zich vanuit cultureel, sociaal en democratisch gezichtspunt dient te voltrekken. Als u de lidstaten daar ook echt toe in staat wilt stellen, is het dringend noodzakelijk de kwestie van de steunmaatregelen en het Europees concurrentierecht te regelen.
U merkt dat wij deze resolutie zeer serieus nemen en we verzoeken de Commissie met klem dat in het belang van de burgers ook te doen. 
Francisca Pleguezuelos Aguilar (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, ik wil graag in dit debat de aandacht vestigen op iets wat naar mijn mening belangrijk is en nog niet heel duidelijk naar voren is gekomen: de Europese Commissie moet het voortouw nemen bij de activiteiten in het kader van het onderzoek naar en de ontwikkeling van de nieuwe, innoverende diensten, zodat Europa op het terrein van technologie een leidende positie op pan-Europees niveau kan krijgen. Daarom is het volgens mij zo belangrijk dat er politieke doelstellingen worden vastgesteld waarin duidelijk waarborgen worden verankerd, niet alleen om een zo groot mogelijke marktpenetratie van de diensten waarover we het hebben mogelijk te maken, maar vooral ten behoeve van de burgers, van de consumenten en uiteraard ook van de economische ontwikkeling.
Daarom is het belangrijk dat we vasthouden aan het jaar 2012 voor de afsluiting van het analoge tijdperk, zodat Europa niet achteropraakt, want onze concurrenten doen dat al veel eerder: de Verenigde Staten in 2009, Zuid-Korea in 2010 en Japan in 2011. Dit vereist gecoördineerde actie van onze kant, om ervoor te zorgen dat de landen zich werkelijk aan dit project verbinden. Zoals u zelf al heel goed aangaf, heeft Spanje, mijn land, de datum naar voren gehaald, net als een aantal andere landen, maar het is noodzakelijk dat we ons allemaal blijven inzetten voor dezelfde zaak, want hoe langer de overgangsperiode duurt, hoe meer schade er ontstaat voor aanbieders van televisie, producenten van ontvangstapparatuur, het fabrieks- en marketingwezen, de distributiesector en vooral voor de burgers zelf.
Ten slotte wijs ik op het volgende. Als we willen dat de omschakeling positieve resultaten zal hebben, dan is het van groot belang dat de Commissie en de lidstaten nauwlettend toezien op twee zaken: ten eerste dat de digitale kloof die in onze samenleving bestaat gedicht wordt, en ten tweede dat er geen monopolies ontstaan, want als die er wel waren geweest, zou deze omschakeling niet mogelijk zijn. 
John Purvis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn huishouden is een typisch Europees huishouden: er staat een tv in de woonkamer, een in de keuken en een in onze slaapkamer en we hebben er een voor als de kleinkinderen op bezoek komen. We zijn geabonneerd op Sky Digital via de satelliet, wat ons zo’n 40 pond – 60 euro – per maand kost, en we betalen kijkgeld voor de publieke zenders van de BBC.
Hoewel er honderden digitale kanalen zijn, kunnen we op al deze toestellen toch maar één digitaal kanaal tegelijk bekijken omdat we maar één viewing card hebben. Nu kan ik gewoon naar het nieuws kijken op een van de vijf analoge kanalen terwijl mijn vrouw naar ‘Extreme Makeover’ kijkt en onze kleinkinderen op het digitale kanaal naar tekenfilms kijken. Als we overschakelen op digitale tv – en dat zal in het Verenigd Koninkrijk niet langer dan een jaar of twee, drie op zich laten wachten – dan kunnen we maar naar één zender tegelijkertijd kijken tenzij we betalen voor extra decoders en kaarten. Om aan alle wensen in een typisch huishouden tegemoet te komen, heb je dan wel vier of vijf kaarten nodig. Dat kost al gauw tweehonderd pond – driehonderd euro – per maand ofwel tweeduizend pond – drieduizend euro – per jaar, boven op het kijkgeld.
De Commissie dient erop toe te zien dat de aanbieders van digitale diensten, zoals Sky, ieder huishouden in staat stellen tegen een redelijke vergoeding meerdere kanalen tegelijk te bekijken en dat ze de keuze die met digitale tv mogelijk is, niet zo absurd duur maken dat het onbetaalbaar is. Daarom vraag ik de commissaris: wat gaat u doen aan de beschikbaarheid en de kosten van meerdere kanalen binnen één huishouden? Wat gaat u doen om te voorkomen dat monopolieposities op onredelijke wijze worden uitgebuit en wat gaat u doen om de kosten in verband met de overschakeling van analoge naar digitale televisie voor slechts één televisietoestel te verlichten voor de minder draagkrachtigen en de sociaal kwetsbaren? 
Nikolaos Sifunakis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, digitale televisie biedt de kijker een reeks voordelen: betere beeldkwaliteit, beter geluid, betere ontvangst via draagbare en mobiele apparatuur en interactieve diensten.
Tegelijk biedt digitale televisie betere toegang aan mensen met een handicap, zoals personen met gehoor- en gezichtsproblemen, dankzij hulpdiensten zoals een betere ondertiteling, geluidscommentaar en commentaar via symbolen.
Daarom moet de digitale omschakeling ten laatste in 2012 een feit zijn, zodat we niet zullen achterlopen op onze grootste concurrenten, de VS en Japan, die respectievelijk in 2009 en in 2011 definitief willen stoppen met analoge televisie.
Daarnaast zullen de door de digitale omschakeling en het verdwijnen van de analoge televisie vrijgekomen analoge frequenties kunnen worden gebruikt voor nieuwe innovatieve diensten. De vrijmaking van de frequenties dient gepaard te gaan met een beleid dat het pluralisme bevordert, vooral de culturele verscheidenheid, bij het uitzenden van Europese en onafhankelijke producties. Wij moeten ons concentreren op tv-programma’ s die op kwalitatief hoogstaande wijze de opvoedende, culturele en informatieve rol van het medium televisie ondersteunen. 
Malcolm Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik juich dit initiatief van het Parlement en onze collega’s in de Commissie industrie, onderzoek en energie toe. Ik had gevraagd of ik aan het eind een korte verklaring mocht afleggen, omdat ik afgelopen vrijdag was uitgenodigd om deel te nemen aan een conferentie georganiseerd door de Britse toezichthouder Ofcom, onder auspiciën van het voorzitterschap. Een van de belangrijkste punten op de agenda van die conferentie was regulering en beheer van het spectrum, met name in het kader van wat sommigen vanavond hebben aangeduid met de term “digitaal dividend”, die betrekking heeft op het vrijgeven van hoogwaardig radiofrequentiespectrum als gevolg van de overschakeling op digitale televisie.
Het Parlement dient veel meer aandacht te besteden aan de vraag hoe radiospectrum in de Europese Unie kan worden toegewezen en beheerd, want het is duidelijk van belang dat we de doelstellingen op dat vlak enigszins op elkaar afstemmen. De lidstaten zijn al bezig besluiten te nemen over de besteding van dat digitale dividend.
Een paar sprekers, waaronder de vorige, hadden het over het feit dat er sprake zal zijn van een unieke samenloop van omstandigheden doordat in alle Europese landen dezelfde stukken spectrum beschikbaar komen. Om een actievere markt voor digitale inhoud te creëren en een aantal van de bestaande kunstmatige beperkingen met betrekking tot nationale grenzen voor digitale inhoud uit de weg te ruimen, zullen we de kansen die zich voordoen zeker moeten benutten, maar dan moeten we wel met ideeën komen om de lidstaten te stimuleren die kansen aan te grijpen.
Tot nu toe worden er weinig ideeën naar voren gebracht. Ik denk dat er nog een hoop werk ligt voor dit Parlement. Daarom verwelkom ik het initiatief van mevrouw Barsi-Pataky in de Commissie industrie, maar ik hoop dat u het met me eens bent dat dit nog maar het begin is. Ten eerst moeten we het belang van de digitale omschakeling duidelijk maken. Ten tweede moeten we onze collega’s doordringen van het fundamentele economische belang ervan en ten derde moeten we de toewijzing van spectrum en het digitale dividend politiek benaderen. 
Vladimír Špidla,
   . – Dames en heren, ik dank u voor dit debat. Tijdens het debat is het woord “revolutie” gevallen. Terecht, denk ik, want deze digitale omschakeling is ook een soort revolutie. Heeft niet elke fundamentele technische overstap verstrekkende gevolgen? Bovendien is de ontwikkeling van de menselijke beschaving altijd hand in hand gegaan met ontwikkelingen op het vlak van de informatieverwerking. Traditionele vormen van informatieoverdracht maakten plaats voor het geschreven woord, waarna vervolgens de massamedia hun intrede deden. De laatste fase in dit proces, de fase waarin wij nu beland zijn, is die van de elektronische informatieverspreiding, maar de volgende stappen dienen zich alweer aan en dan komen wij ongetwijfeld uit bij kunstmatige intelligentie. Al deze keerpunten hadden en hebben verstrekkende gevolgen en tijdens de discussie heeft u die gevolgen vanuit verschillende invalshoeken belicht.
Er zijn twee punten waarop ik wil ingaan. Ten eerste wordt de aanpak van de Commissie bepaald door de bevoegdheden die zij heeft. Het doel is dan ook te komen tot een technische en organisatorische oplossing van dit probleem; wij houden ons niet zozeer met de inhoud bezig. Men is het er min of meer over eens dat deze oplossing meer mogelijkheden biedt, kwaliteitsverhogend werkt en hoogstwaarschijnlijk de lasten vermindert. Ik verwacht en ben ervan overtuigd dat dit debat zal duren tot 2012 en alle fasen zal doorlopen. Dat is op zich al buitengewoon waardevol voor ons, omdat het bij dergelijk ingrijpende veranderingen onmogelijk is standpunten te bepalen of flexibele oplossingen te vinden zonder diepgaand democratisch debat. Ik denk dan ook dat de formulering van de Commissie die ik in mijn inleiding heb aangehaald, de essentie weergeeft, namelijk het garanderen dat het door de uitschakeling van de analoge omroep vrijgekomen spectrum optimaal wordt benut voor de samenleving. 
De Voorzitter.
   – Tot besluit van het debat is er een ontwerpresolutie ingediend overeenkomstig artikel 108, lid 5, van het Reglement(1).
Het debat is gesloten.
De stemming over deze ontwerpresolutie vindt woensdag plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over “geheime gevangenissen” in Europa. 
Franco Frattini,
   .  Mijnheer de Voorzitter, in enkele gezaghebbende kranten zijn artikelen verschenen waarin de beschuldiging wordt geuit dat de CIA in een aantal lidstaten van de Europese Unie alsmede in enkele kandidaat-lidstaten geheime gevangenissen zou beheren. Naar aanleiding daarvan laat de Commissie weten dat een aanzienlijk aantal lidstaten en kandidaat-landen verklaringen hebben afgelegd waarin die beschuldigingen categorisch worden ontkend.
Tot nu toe zijn de gemelde feiten niet gestaafd met juridisch bewijs. We mogen er geen misverstand over laten bestaan dat indien deze beschuldigingen op waarheid berusten, er sprake is van een ernstige schending van de principes van de Europese Unie. Daarnaast stelt natuurlijk ook de wetgeving van de lidstaten dergelijke gebeurtenissen en feiten strafbaar.
De Commissie wijst erop dat krachtens artikel 6 van het EU-Verdrag de Unie opgericht is – en functioneert – op basis van democratische principes en beginselen inzake de eerbiediging van mensenrechten en fundamentele vrijheden naast natuurlijk de rechtsstaat. Dergelijke principes hebben de nationale wetgevingen van de lidstaten gemeen. Alle lidstaten kennen stafrechtelijke sancties voor de schending van grond- en mensenrechten.
Het spreekt dan ook vanzelf dat de lidstaten gebonden zijn aan de naleving van deze principes. Tegelijkertijd zijn de lidstaten gebonden aan de eerbiediging van de internationale juridische verplichtingen, met name de verplichtingen die voortvloeien uit het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en het Europees Verdrag ter voorkoming van foltering.
Bovendien weten wij allemaal dat, na de afronding van het proces dat voorafgaat aan de uitbreiding, de desbetreffende kandidaat-lidstaat van de Europese Unie een zodanig niveau van stabiliteit van de instituties moet hebben bereikt dat het volledig respecteren van de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en alle fundamentele vrijheden gegarandeerd is. Dat principe is al langgeleden, in 1993, door de Europese Raad van Kopenhagen vastgelegd en vormt een pijler van het zogenaamde van Kopenhagen.
In het licht van deze principes moge het duidelijk zijn dat wij het noodzakelijk achten dat de lidstaten en de kandidaat-landen op gepaste wijze met alle beschikbare rechtsinstrumenten nagaan of deze krantenartikelen op waarheid berusten.
De Commissie verwelkomt het recente besluit van de Commissie juridische zaken en de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de beschuldigingen inzake het bestaan van geheime gevangenissen in Europa te onderzoeken. Wij hebben aan de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa al gevraagd geïnformeerd te worden over de toekomstige ontwikkelingen van deze zeer belangrijke en delicate zaak.
De Commissie zal alle gebeurtenissen in verband met deze beschuldigingen op de voet blijven volgen, zowel op het niveau van de lidstaten – voor zover het de Europese wetgeving betreft – als op internationaal niveau. In dat laatste geval doel ik dan met name op mogelijke initiatieven van de Amerikaanse autoriteiten in deze zaak.
Tot slot kan ik u zowel persoonlijk als namens de Commissie de garantie geven dat wij in een permanente dialoog met het Parlement u voortdurend op de hoogte zullen houden van de onwikkelingen in deze kwestie. 
Carlos Coelho,
   . – Geachte collega’s, vice-voorzitter Frattini, ik heb met veel genoegen naar uw betoog geluisterd en met name naar uw verzekering dat tot nu toe geen enkele lidstaat van de Europese Unie bij dit schandaal betrokken is. U zult echter begrijpen dat wij slechts volledig overtuigd zullen zijn als we er zeker van zijn dat geen enkele lidstaat op de een of andere manier betrokken is bij het schandalige besluit detentiecentra te huisvesten waar de gevangenen onmenselijk en wreed worden behandeld en het slachtoffer zijn van marteling.
Er moet geen misverstand over bestaan dat wij allemaal solidair zijn met de landen die direct te lijden hebben gehad onder terroristische gewelddaden, zoals de Verenigde Staten, Spanje, het Verenigd Koninkrijk of om het even welk ander land. Wij staan achter de vastberaden strijd tegen het internationaal terrorisme, maar wij achten het essentieel dat elke maatregel in dat verband de mensenrechten en het primaat van de rechtsstaat eerbiedigt.
In tegenstelling tot wat sommigen zouden kunnen denken, is dat geen teken van zwakte. Door duidelijk te maken dat wij ons van terroristen onderscheiden in ons respect voor het mensenleven en de meest elementaire rechten van de mens, verlenen wij met onze strijd en onze kracht de bestrijding van het terrorisme internationale legitimiteit.
Commissaris Frattini heeft gewezen op het internationale kader. Alle lidstaten van de Europese Unie zijn in dat verband verplichtingen aangegaan. De internationale regels van de verschillende verdragen zijn duidelijk als het gaat om de detentievoorwaarden en de plicht om de gevangenen een eerlijk proces te geven voor een bevoegde, onpartijdige en onafhankelijke rechtbank. Het is ontstellend dat bijna vier jaar nadat de VN gevraagd hebben de gevangenis in Guantanamo te mogen betreden voor een onderzoek naar de situatie van de mensenrechten aldaar, de Amerikaanse autoriteiten die toegang nog steeds weigeren of er onaanvaardbare voorwaarden aan verbinden, zoals de heer Rumsfeld enkele dagen geleden nog eens heeft bekrachtigd.
Zoals wij al hebben kunnen vaststellen bij het Echelon-verslag, stelt de Amerikaanse regering zich anders op dan de Amerikaanse Senaat. Commissaris Frattini heeft hier terecht de Raad van Europa en het initiatief van de Commissie juridische zaken geprezen. Ik zou hier op twee zeer positieve initiatieven van de Amerikaanse Senaat willen wijzen. Ten eerste het voorstel van senator John McCain om de gevangenen meer rechten te geven, en ten tweede het voorstel van senator John Kerry dat het uitgangspunt vormde voor een onderzoek naar deze beschuldigingen betreffende geheime gevangenissen, waar blijkbaar martelingen kunnen plaatsvinden, wat wij ten scherpste veroordelen. 
Martine Roure,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Frattini, dit probleem is inderdaad door een aantal landelijke dagbladen aan de orde gesteld, in het bijzonder door de Washington Post, waarin onlangs melding werd gemaakt van het bestaan van geheime, door de CIA geleide gevangenissen op het grondgebied van de Europese Unie, en wel in Oost-Europa, om preciezer te zijn. Om veiligheidsredenen zijn de bewuste landen in deze krant niet met name genoemd, maar uit onderzoek van de organisatie Human Rights Watch is gebleken dat er in 2002 inderdaad een aantal “spookgevangenen” door de CIA werd vastgehouden.
Zoals we weten heeft het Amerikaanse Congres eveneens een rapport gepubliceerd, waarin melding wordt gemaakt van door de Verenigde Staten toegepaste twijfelachtige praktijken, waarbij gevangenen naar derde landen worden overgebracht om ze tijdens de verhoren aan foltering te kunnen onderwerpen. Bovendien maken wij ons ernstig zorgen over de recente beweringen dat de regering-Bush wil dat het Amerikaanse Congres de CIA vrijstelling verleent van het verbod om gevangenen te mishandelen.
Wij vinden dat er algehele duidelijkheid over deze onthullingen moet komen. Het is namelijk onaanvaardbaar, zoals u ook hebt gezegd, dat zich in Europa en elders in de wereld gebieden bevinden waar wetteloosheid heerst. Vandaar dat wij ons er in dit Parlement steeds tegen hebben verzet dat er bij de behandeling van de gevangenen in Guantánamo Bay gebruik werd gemaakt van een juridisch vacuüm. En daarom kunnen wij in geen geval toestaan dat dergelijke gevangenissen in Europa bestaan. Als deze praktijken bewezen worden, dan moet er onmiddellijk een einde aan worden gemaakt. Als ze onjuist blijken te zijn, dan moet daar het bewijs voor worden geleverd om de geruchten eindelijk te doen verstommen.
Wij verzoeken de Commissie dan ook om een onderzoek naar deze beweringen in te stellen, zoals u onlangs trouwens tegenover de pers hebt beloofd, mijnheer Frattini. De resultaten van dit onderzoek dienen aan de leden van het Europees Parlement te worden gepresenteerd; ik denk dat u dat wel met me eens zult zijn. Welke maatregelen is de Commissie van plan aan te nemen om te waarborgen dat het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, het Europees verdrag ter voorkoming van foltering en het Handvest van de grondrechten, in het bijzonder artikel 4 hiervan, daadwerkelijk op het gehele grondgebied van de Europese Unie worden nageleefd?
Wij hebben het al eerder gezegd, maar het is niet overbodig dit nog eens te herhalen: de beste manier om fanatiekelingen en terroristen te bestrijden, is door hun onze waarden op het gebied van vrijheid en de bescherming van de grondrechten voor te houden. 
Sarah Ludford,
   . – Mijnheer de Voorzitter, zoals Human Rights Watch een jaar geleden aangaf, waren verdwijningen een handelsmerk van Latijns-Amerikaanse militaire dictaturen in hun smerige oorlog tegen zogenaamde subversieve elementen. Tegenwoordig zijn verdwijningen een tactiek van de Verenigde Staten in hun strijd tegen Al-Qaeda.
Onwettige detentie zonder tenlastelegging of proces in Guantánamo Bay of Irak is al erg genoeg, maar geheime gevangenissen waar mensen in isoleercellen worden opgesloten, geen toegang tot een advocaat krijgen en worden blootgesteld aan mishandeling of marteling, zijn het absolute dieptepunt. We zien nu dat het Amerikaanse Congres probeert aanklachten wegens vrijheidsberoving tegen te houden en dat president Bush en zijn handlangers proberen het McCain-amendement dat onmenselijke behandeling van Amerikaanse gevangenen verbiedt, te onderdrukken.
Wat doen we als onder de deze omstandigheden een geloofwaardige krant en een geloofwaardige NGO op het gebied van de mensenrechten beweren dat er in het kader van de oorlog tegen het terrorisme in Oost-Europa geheime gevangenissen bestaan, met name in Roemenië en Polen? We zijn het er allemaal over eens dat als deze beweringen waar blijken te zijn, dit een verwoestend effect op de reputatie en de geloofwaardigheid van de EU zal hebben. In artikel 6 en 7 van het EU-verdrag staat dat de mensenrechten en de rechtsstaat dienen te worden gerespecteerd.
Commissaris Frattini zegt dat er geen bewijzen zijn, maar wat heeft hij gedaan om daarachter te komen? Toen de beweringen tien dagen geleden werden gepubliceerd, werd ons verteld dat de lidstaten informeel zouden worden ondervraagd, dat technische deskundigen van het betrokken directoraat contact zouden opnemen met hun collega’s in de 24 lidstaten plus vier kandidaatlidstaten. Daarna kregen we te horen dat deze actie geen onderzoek was.
Ik trek de betrouwbaarheid van de Poolse en Roemeense regering niet in twijfel, maar we weten dat inlichtingendiensten soms hun eigen agenda hebben. Mij bekruipt een gevoel van ongemak en twijfel als gerespecteerde organisaties uitlatingen doen en we niet volmondig kunnen zeggen dat die grondig zijn onderzocht. Alle mechanismen die er in de EU voor moeten zorgen dat de mensenrechten worden gerespecteerd, zijn duidelijk ontoereikend: er is geen sprake van peer review, van monitoring en van handhaving. Het zwakke punt van uw Commissie, mijnheer Frattini, kwam uit uw opmerkingen naar voren. De precedenten zijn niet hoopgevend. De EU is er niet in geslaagd een gemeenschappelijk standpunt in te nemen, laat staan gemeenschappelijke initiatieven te nemen, om de VS onder druk te zetten onze eigen burgers uit Guantánamo Bay vrij te laten. De Verenigde Staten hebben een ronde gemaakt door Oost- en Zuidoost-Europa en hebben landen die weigerden voor Amerikaans personeel uitzonderingsbepalingen ten aanzien van het Internationale Strafhof te ondertekenen, gestraft door te korten op militaire hulp. De EU heeft niet aangeboden het verschil bij te leggen.
U moet erop staan dat deze kwestie op de agenda voor de eerstvolgende Raad Algemene Zaken en de top in december wordt gezet. Deze kwestie moet op politiek niveau worden opgepakt om ervoor te zorgen dat de juridische garanties die de EU geacht wordt te bieden, volledig worden nagekomen. 
Hélène Flautre,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het goed is dat wij het initiatief tot dit debat hebben genomen, omdat hetgeen commissaris Frattini ons heeft verteld enigszins afwijkt van wat aanvankelijk was aangekondigd en omdat u in ieder geval erkent dat als dergelijke centra met geheimzinnige namen – “zwarte locaties”, zoutmijnen met “spookgevangenen” enzovoort – inderdaad bestaan, het Verdrag, en met name artikel 6 hiervan, met voeten zou worden getreden.
Dit debat is een eerste stap. Ik denk dat u gevraagd zal worden om nog meer stappen in deze kwestie te ondernemen. Waarom? Omdat het een uiterst belangrijke kwestie is. Het gaat om mensen die, zonder dat zij terecht hebben gestaan, voor onbepaalde tijd zouden worden vastgehouden zonder enige mogelijkheid om beroep aan te tekenen. Het lijkt daarom zeer waarschijnlijk dat deze mensen aan foltering en een onmenselijke of vernederende behandeling worden onderworpen. Wij hebben hier dus te maken met mogelijke schendingen van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens – de artikelen 3, 5 en 6 – evenals van het Europees Verdrag ter voorkoming van foltering en van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten.
Het laatste nieuws is dat er twee landen worden genoemd – een lidstaat en een kandidaat-lidstaat van de Europese Unie – die dergelijke gevangenissen zouden hebben gehuisvest. Ik zeg “zouden hebben” gehuisvest, omdat deze landen de hun ten laste gelegde feiten op dit moment ontkennen en omdat de rapporten in kwestie uit 2002 en 2003 dateren. Het zou dus mogelijk kunnen zijn dat de huidige ontkenningen en de feiten die in de rapporten, en met name in dat van Human Rights Watch, worden gepresenteerd, verenigbaar zijn. Als u echter erkent dat het mogelijke bestaan van deze centra een schending van het Verdrag betreffende de Europese Unie en van artikel 6 hiervan kan inhouden, dan dient u meer te doen dan verklaringen af te leggen, mijnheer de commissaris.
U zegt dat u de kwestie aan de lidstaten overlaat. U zegt dat u het onderzoek dat de Raad van Europa met bekwame spoed heeft verricht, aandachtig zult bestuderen. Overigens wil ik u aankondigen dat de Subcommissie mensenrechten van het Europees Parlement al besloten heeft de heer Marty uit te nodigen zodra zijn werk is afgeleverd. U zegt dat u eerst afwacht wat de Verenigde Staten zelf over deze kwestie zullen besluiten. Verder hebt u gezegd dat u wilt dat er technisch onderzoek wordt verricht. Persoonlijk vind ik dit alles bij lange na niet toereikend. Wat u eenvoudigweg moet doen, mijnheer de commissaris, is met spoed een onderzoek verrichten om helderheid te verschaffen in deze situatie, die afbreuk doet aan de grondslag van de Europese Unie en aan haar geloofwaardigheid op het internationale toneel. 
Vittorio Agnoletto,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, vice-voorzitter Frattini doet mij echt denken – en hiermee wil ik niet beledigend zijn – aan die fameuze aapjes die zien, horen noch spreken. De commissaris heeft wel gesproken, maar heeft niet de moed gehad te zeggen dat het niet over geheime gevangenissen in het algemeen ging maar over ware foltercentra, die een aantal Europese landen ter beschikking hebben gesteld van de CIA en de VS.
Commissaris Frattini, u ontkent de feiten. U ontkent wat ook enkele gezaghebbende Amerikaanse bronnen hebben toegegeven. We vragen u een onderzoek te starten, maar als de wil ontbreekt om naar bewijzen te zoeken, dan zullen die nooit worden gevonden.
Mijnheer de commissaris, u weet misschien niet dat op 17 februari 2003 in Milaan Abu Omar is ontvoerd. Hij was de voormalige imam van de moskee aan de Via Jenner in Milaan. U weet misschien evenmin dat de Milanese justitie onweerlegbare bewijzen heeft verzameld betreffende de rechtstreekse betrokkenheid van de CIA bij deze zaak en de uitlevering heeft gevraagd van 22 agenten van de Amerikaanse geheime dienst.
Wat is de reactie geweest van de Europese Commissie op deze bewijzen? Wat heeft de Commissie concreet gedaan naar aanleiding van deze schending van de soevereiniteit om de Amerikaanse autoriteiten tot de eerbiediging te brengen van het Verdrag voor de rechten van de mens en het Europees Verdrag ter voorkoming van foltering? De Commissie heeft niets gedaan.
Als dit het verleden is, dan is er denk ik weinig hoop voor het optreden van de Europese Commissie in de toekomst. 

Ryszard Czarnecki (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het zou kunnen dat het onderwerp dat hier ter discussie staat, ook mijn land, Polen, betreft. De officiële verklaring van de Poolse regering luidt dat dergelijke gevangenissen in Polen niet voorkomen. Wat opvalt is dat er in deze verklaring met geen woord wordt gerept over het verleden. Dit vergt dan ook nader onderzoek.
De voormalige minister van Defensie heeft in een interview op de radio ontkend dat er terroristen van Al-Qaeda worden vastgehouden in speciale gevangenissen in ons land. Hij klonk echter net zo als vroeger het persagentschap TASS. Als TASS iets ontkende, was dat eigenlijk een bevestiging van de feiten.
Toch zou ik u willen vragen om in dit debat de juiste proporties niet uit het oog te verliezen. We moeten hard en gedecideerd optreden tegen het terrorisme, maar de publieke opinie moet ons hierin wel kunnen volgen. Ik ben er heilig van overtuigd dat we niet in de volgende twee extremen mogen vervallen. Aan de ene kant de stelling dat het doel de middelen heiligt en dat alles moet wijken voor de strijd tegen het internationale terrorisme, met inbegrip van de democratische waarden en de mensenrechten. Dit mogen we niet laten gebeuren. Aan de andere kant kunnen we echter ook niet lijdzaam toezien hoe het Westen en onze waarden lamgelegd worden. Ik denk dat beide uitersten vermeden moeten worden, en het zou een slechte zaak zijn als een van beide houdingen in het Europees Parlement of in een andere instelling van de Europese Unie de overhand zou krijgen.
Mijns inziens is het Europees Parlement de plaats waar luid en duidelijk gezegd moet worden dat het terrorisme met harde hand en zonder mededogen bestreden dient te worden, maar alleen met instemming van de publieke opinie. Alleen zo kan deze strijd door het vrije Westen gelegitimeerd worden. 
Stefano Zappalà (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, naar mijn mening kan een ingewikkelde materie als het terrorisme, waar vele kanten aan zitten, niet op eenzijdige wijze worden behandeld. De burgers van soevereine staten hebben het legitieme recht hun dagen op serene wijze door te brengen, zich aan hun werk en familie te wijden en het bestaan te leiden waar zij uit vrije wil voor gekozen hebben.
Oorlogen waren in het verleden en zijn ook nu nog cruciale momenten in het maatschappelijk leven waarbij elk houvast wegvalt. Op militair vlak bestaan er regels en zijn de posities duidelijk, de slagvelden precies en de tegenstanders zichtbaar. De oorlog die het terrorisme voert, is daarentegen niet openlijk verklaard, betreft niet alleen militairen en wordt niet op het slagveld uitgevochten. Het terrorisme treft op slinkse wijze onschuldigen in hun huizen en op de meest onwaarschijnlijke momenten en plaatsen, waarbij het geen enkel specifiek doel, sociaal oogmerk of waarde voor ogen heeft.
Het is onbetwistbaar dat iedereen regels, wetten en soevereine staten dient te respecteren. Het is ook onbetwistbaar dat iedereen zowel de meest elementaire mensenrechten dient te eerbiedigen als de principes waarop elk sociaal samenleven en alle betrekkingen tussen de naties zijn gebaseerd.
Voordat wij echter landen gaan beschuldigen die zeker democratisch zijn, is het volgens mij noodzakelijk precies de feiten en omstandigheden te kennen. Onze gedachten moeten ook uitgaan naar de familieleden van weerloze slachtoffers die het terrorisme de afgelopen jaren heeft gemaakt en naar de miljoenen burgers die nog steeds onder de dreiging van aanslagen leven.
We kunnen natuurlijk niet met fluwelen handschoenen terroristische acties voorkomen. Aan de andere kant kunnen democratische landen niet schuldig verklaard worden op grond van louter hypotheses. Bij de keuze tussen terrorisme en democratie kiest denk ik eenieder van ons voor de democratie.
Mijnheer de Voorzitter, laten we de rechters hun werk laten doen zonder naar gegevens te zoeken om landen schuldig te verklaren die dat zeker niet verdienen. Ik deel het standpunt van commissaris Frattini en ik hoop dat we hier pas besluiten over deze zaak zullen nemen als we er zeker van zijn dat de democratie is gerespecteerd. 
Stavros Lambrinidis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de CIA onderhoudt een netwerk van geheime gevangenissen in de wereld. Tegelijk heeft Amerika toegegeven dat het een beleid van ontvoeringen toepast, de zogenaamde “renditions”, om mensen – zelfs Europese burgers – te kunnen ondervragen op plaatsen die wij niet kennen.
De president van de VS dreigt vandaag zijn veto uit te spreken tegen een wet die de Amerikaanse senaat heeft aangenomen teneinde iets verplicht te stellen wat een paar jaar geleden nog vanzelfsprekend was, namelijk overal ter wereld bij arrestaties door de Verenigde Staten het internationale recht toepassen. En dat allemaal in het jaar 2005, door een groot land, een land met een lange democratische traditie, dat elk jaar opnieuw een mensenrechtenrapport publiceert, waarin andere landen die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten worden neergesabeld.
Mijnheer de Voorzitter, het beleid van de VS beïnvloedt ons allen, of die centra zich nu op Europese bodem bevinden of niet. Het argument van de twee maten waarmee de Europese maatschappijen volgens de terroristen meten, wordt hun hiermee in de schoot geworpen. Ze gebruiken het om nieuwe terroristen te ronselen, om ons beleid te ondergraven. Staan wij hun dat toe? Vragen die vóór de ontdekking van de Amerikaanse gevangenissen nog absurd klonken, moeten nu dringend worden gesteld.
Een van die vragen is: zijn er lidstaten van de Europese Unie of kandidaat-lidstaten met zulke gevangenissen op hun grondgebied?
Ten tweede, zijn er lidstaten van de Europese Unie of kandidaat-lidstaten die hun eigen gevangenen opsluiten in de gevangenissen van de VS? Die dus hun handen in onschuld wassen, maar dat netwerk wel gebruiken voor hun eigen gevangenen? Hierop moet een antwoord komen.
Ten derde, hebben de VS in die gevangenissen mensen opgesloten die in Europa zijn ontvoerd?
Mijnheer de Voorzitter, in de strijd tegen het terrorisme heiligt het doel niet alle middelen. Wij, Europeanen, mogen geen Frankenstein van Europese makelij scheppen, die we achteraf niet meer kunnen controleren. We mogen geen enkel ander land toelaten hetzelfde te doen. 
Ignasi Guardans Cambó (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte Commissaris, al deze informatie is veel te gedetailleerd en aannemelijk – en u zelf bevestigt die aannemelijkheid – om er geen geloof aan te hechten. Daarom is de belofte die u hier heeft gedaan om de situatie te onderzoeken weliswaar prijzenswaardig, maar ze neemt onze ongerustheid niet weg.
Van de Commissie en de Raad verwachten we dat ze doortastend optreden en zich niet tevreden stellen met mooie woorden en ontkenningen van politici op een cocktailparty. Wat we van u verwachten is actie en echte onderzoeken.
Mijnheer de Commissaris, de politie op het eiland Mallorca is op instigatie van het Openbaar Ministerie bezig met een onderzoek naar illegale transporten van gevangenen. Het heeft de politie veel moeite gekost, maar uiteindelijk wijzen alle politieonderzoeken in exact dezelfde richting als de eerdere onderzoeken van journalisten. En dit alles zonder enige vorm van hulp van de Verenigde Staten.
Ik vraag van u dat u eist dat er soortgelijke onderzoeken worden ingesteld door alle landen waarvan vermoed kan worden dat ze bij deze situatie betrokken zijn. Ik zeg er met nadruk bij dat politieke ontkenningen in min of meer vage bewoordingen over het heden, die niets zeggen over het verleden en slechts bedoeld zijn om de verantwoordelijkheid te ontlopen, niet voldoende zijn. We willen een echt onderzoek en we willen dat u zich inzet voor een politieel en justitieel onderzoek waaruit met bewijzen zal blijken dat niets van deze beweringen waar is.
Het vervult ons met enorme afschuw om dit te zien gebeuren in een land dat al heel lang onze bondgenoot is. Om het te zien gebeuren in Europa, dat eeuwen van beschaving en morele progressie terzijde schuift in de strijd tegen de misdaad, of in dit geval tegen het terrorisme, vervult ons met diepe weerzin. En bovendien, mijnheer de Commissaris – en dat heeft een andere spreker daarnet ook al tegen u gezegd – denk ik dat het inderdaad zo is: landen zijn onschuldig tot het tegendeel is bewezen.
Dat ze onschuldig zijn tot het tegendeel is bewezen, betekent echter niet dat u geen onderzoek hoeft in te stellen. Op het spel staat de geloofwaardigheid van de Europese Unie als een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Aangezien dat uw eigen verantwoordelijkheid is, kunt u niet vertrouwen op de uitleg die anderen u geven. U dient de benodigde maatregelen te nemen en te eisen dat de Raad dat eveneens doet. 
Kathalijne Maria Buitenweg (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, voor een geheime dienst is de CIA wel heel erg veel in het nieuws. Duitsland en Italië zijn boos in het geweer gekomen, omdat de CIA in beide landen een radicale imam zou hebben ontvoerd en, zoals mijn collega net al zei, is Spanje op dit moment een onderzoek gestart naar de doorvoer van verdachten via Mallorca. Daarnaast zouden er ook nog geheime kampen zijn, volgens geruchten ook in Europa, waar gevangenen rechteloos vastzitten.
In het eerste geval zijn de betroffen Europese landen buitengewoon boos, maar in het tweede geval zijn ze medeschuldig. Dat zegt u ook: u zegt dat zou strijdig zijn met de mensenrechten, strijdig met het Europees Verdrag van de rechten van de mens, maar ik ben wel erg benieuwd wat u daar nu eigenlijk aan gaat doen. De Raad van Europa stelt een onderzoek in en u zegt: hou me maar op de hoogte. Dat lijkt me toch een heel magere interpretatie.
Voorzitter, juist de Europese Unie als waardengemeenschap kan op dit moment niet wegkijken en ik wil dat u actief bent. Ik wil dat u niet alleen aan de regeringen vraagt, “goh is het waar, dat ...?” maar dat u het ook gaat vragen aan NGO’s, aan de pers, dat u gaat praten met parlementariërs, en ik wil van u horen, dat áls het waar is, dit een schending zou zijn van artikel 6 en dat er dan een artikel 7 procedure in werking treedt. Ik wil van u horen, dat artikel 7 van toepassing is, áls het waar is!
Maar, Voorzitter, dit is niet alleen een institutionele kwestie, dit is niet alleen iets wat de Europese Commissie moet doen, alhoewel ik wel vind dat ze inderdaad veel actiever moet zijn. Het is vooral ook een politieke kwestie. Net zei een collega uit Polen al terecht dat dergelijke zaken ook in eigen land moeten worden besproken en ik vind dat wij allemaal naar onze zusterpartijen moeten gaan, want dit moet ook in de nationale partijen worden aangekaart. Laten we niet alleen de verantwoordelijkheid bij de Commissie leggen, maar laten we ook via onze eigen zusterpartijen de Europese politieke partijen, zorgen dat aan waarheidsvinding wordt gedaan. 
Erik Meijer (GUE/NGL ).
   – Voorzitter, het zijn niet alleen in hun voortbestaan bedreigde dictaturen die mensen op een onaanvaardbare manier gevangen houden. Sinds het gebruik van de militaire basis Guantánamo Bay als gevangenis voor niet-Amerikanen die zonder proces en zonder steun van een advocaat voor onbepaalde tijd gevangen gehouden kunnen worden, weten we dat een dergelijke schending van de mensenrechten ook wordt toegepast door de machtigste lidstaat van de NAVO.
In Europa verwachten we dat vrijwel iedereen zulke praktijken afwijst, ook als het gaat om mensen die we gevaarlijk vinden voor ons leven in vrede en democratie. Als op het grondgebied van de huidige of toekomstige lidstaten van de Europese Unie geheime gevangenissen ten behoeve van anderen bestaan, of in staten die voordeel hebben van ons nabuurschapsbeleid, werpt dat een smet op de Europese pretentie van een democratische rechtsstaat en bescherming van de mensenrechten.
Het is daarom nodig dat Commissie en Raad alles doen om een einde te maken aan het eventueel bestaan van zulke gevangenissen. Commissaris Frattini meldt nu dat de betrokken lidstaten hun medeverantwoordelijkheid categorisch ontkennen. En vervolgens verwijst hij naar de Raad van Europa die zich al met deze zaak bezighoudt. Als zulke gevangenissen bestaan, is het altijd de bedoeling geweest om hun bestaan voor altijd geheim te houden.
Ontkenning ervan is het allereerste instrument voor de bescherming van die geheimhouding. Door ontkenning word ik niet overtuigd en zeker degenen die hiervoor de aandacht hebben gevraagd, worden hierdoor niet overtuigd. Het is nodig dat de Europese Unie zelf onderzoekt of er een Amerikaans netwerk van geheime gevangenissen bestaat en of een deel daarvan in Europa is gevestigd. Ik kan mij aansluiten bij de procedurele punten die mevrouw Buitenweg al heeft genoemd. Deze zaak moet tot op de bodem worden uitgezocht in plaats van alleen maar eenvoudigweg te worden ontkend. 
Barbara Kudrycka (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de heer Czarnecki en commissaris Frattini hebben al aangegeven dat de Poolse regering ontkent dat er van deze kampen zijn in Polen. Uiteraard kan ik u zelf dienaangaande geen verzekeringen geven, aangezien ik de bossen in de buurt van de plek waar het verdachte vliegtuig waarschijnlijk is geland, niet uitgekamd heb, maar zelfs als er daar in 2003 daadwerkelijk een Boeing van de CIA is geland, wil dat nog helemaal niet zeggen dat er in mijn land dergelijke kampen waren of zijn.
We weten niet waarom het vliegtuig is geland, of het moest bijtanken of een reparatie utvoeren of dat er iemand opgepikt moest worden, maar we weten wel dat dezelfde Boeing in 2003 ook is geland in Tsjechië, Zweden en onlangs ook nog in Palma de Mallorca. Deze landen worden echter niet beschuldigd of verdacht van het hebben van dergelijke kampen. Komt dat omdat er klakkeloos wordt aangenomen dat er geen vrije media zijn in Polen en dat journalisten zo’n sensationeel bericht niet meteen op het spoor zouden zijn gekomen?
Als je logisch nadenkt, wekt het toch verwondering dat de Amerikanen zouden besluiten gebruik te maken van een lidstaat van de Europese Unie en dat land zouden dwingen de verdragen en de Europese regelgeving te schenden, in plaats van gebruik te maken van Amerikaanse legerbases of landen waar er geen persvrijheid is of waar deze aan banden wordt gelegd, zoals Egypte en Thailand. Het zou kunnen dat we zelf hebben gevraagd om een proefballonnetje om de reacties van de nieuwe lidstaten te peilen en zo de kracht van het transatlantisch bondgenootschap op de proef te stellen. Of misschien wil iemand Al-Qaeda op ideeën brengen voor nieuwe doelwitten van terroristische aanslagen in Polen en Roemenië.
Daarom zou ik tot de grootste voorzichtigheid willen manen. We moeten hier niet teveel achter zoeken, wat sommigen wel hebben gedaan. We moeten ons niet laten manipuleren, want dan verdwijnen de echte problemen van Europa naar de achtergrond en wordt het Poolse volk blootgesteld aan terroristische aanslagen. Ik ben blij dat de Raad van Europa wellicht een diepgaand onderzoek gaat instellen naar dit probleem. Ze kunnen hier niet vroeg genoeg mee beginnen. Als reactie op de woorden van mevrouw Buitenweg zou ik willen zeggen dat ik de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken graag uitnodig om naar Polen te komen om daar persoonlijk poolshoogte te gaan nemen. 
Giovanni Claudio Fava (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik vrees dat de ontkenningen waar vice-voorzitter Frattini het over had in verband met de betrokkenheid van bepaalde landen zeer formeel en weinig overtuigend zijn.
Bijna heel de Europese pers schrijft over bepaalde documenten van de CIA. De Washington Post en de Human Rights Voices schrijven over geheime gevangenissen in Roemenië en Polen, die in de CIA-documenten zelfs een naam hebben. Zij worden daarin genoemd, dat wil zeggen zwarte plaatsen. Die plekken zijn een stuk niemandsland, waar de wet en het geen toepassing vinden. Als deze beweringen bewezen worden, is dat zeer ernstig. Zij brengen ons bij het kritieke punt van het zoeken naar het delicate evenwicht tussen het beschermen van de rechten van de burgers en de strijd tegen het terrorisme.
Ik zou willen wijzen op de paradoxale situatie dat over enkele minuten het Parlement in de Vrijhedencommissie het onderwerp gegevensbehoud zal behandelen en opnieuw met veel verantwoordelijkheidsbesef zal proberen politieke en juridische overeenstemming te bereiken over een balans tussen rechten en noodsituaties. Wij dienen de rechten van de burgers te beschermen en met alle instrumenten die ons ter beschikking staan het terrorisme te bestrijden, juist nu wij ontdekken dat de Europese landen onderhand de achtertuin zijn geworden van de CIA.
Vice-voorzitter Frattini, het ernstige van deze zaak is dat we zelfs niet het recht hebben verbaasd te zijn. Uit lopend gerechtelijk onderzoek – waar u goed van op de hoogte bent – blijkt dat twee jaar geleden de Amerikaanse geheime dienst in Europese landen een aantal burgers uit EU-landen en derde landen heeft ontvoerd. We zijn dus voor de tweede keer zeer onoplettend.
Wij nemen nota van wat u aan het eind van uw betoog hebt gezegd. U zei dat als deze gebeurtenissen bewezen worden, er sprake is van een ernstige schending van de artikelen 6 en 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Dat is volgens mij een belangrijke constatering. Wij verzoeken u op die basis verder te werken en een zeer nauwgezet en grondig onderzoek te starten naar de gebeurtenissen waar we vanavond over debatteren. 
Johannes Voggenhuber (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, anders dan een Poolse collega hier opperde, bestaat er in Europa geen verschil van rechtsopvatting over de vraag of het doel de middelen heiligt. Het recht is eenduidig en bindend. Terreur mag niet met terreur bestreden worden.
We hebben niet met een netelige kwestie van doen. Vrijheidsberoving, ontvoering, deportatie, marteling, mishandeling, hechtenis in een isoleercel, het negeren van de onschuldpresumptie is misdadig en staat gelijk aan een terreurdaad. Dat is niet de weg die Europa past.
U spreekt van aanwijzingen in tijdschriften en u zegt dat u geen bewijzen heeft. Mijnheer de commissaris, ik kan u verzekeren dat dit het eerste van zeer vele debatten is die zullen volgen, tot er volstrekte helderheid in deze kwestie gebracht is.
U hebt vluchtnummers, namen van vliegvelden, landings- en vertrektijden, u hebt de namen van maatschappijen die de vluchten uitvoeren, u hebt bestemmingen, u hebt verklaringen van gevangenen, u hebt bewijzen van een dozijn internationale organisaties, u hebt onderzoeken van de CIA zelf (niet over de strafbare feiten, maar het uitlekken daarvan), u hebt gegevens van het Oostenrijke leger over overvliegende CIA-toestellen, u hebt onderzoeken van de Spaanse, Italiaanse en Duitse justitie.
Wordt u toch eens wakker, doet u wat uw ambt van u vraagt en neemt u de verantwoordelijkheid! 
Claude Moraes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, afgelopen vrijdag heeft Condoleezza Rice, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, op het hoogste niveau een onderzoek gelast naar het uitlekken van informatie naar de Washington Post en Human Rights Watch. De Amerikaanse regering is kennelijk van mening dat er een kern van waarheid in deze beweringen schuilt.
De commissaris heeft ons vandaag verteld dat Roemenië de criteria van Kopenhagen wellicht heeft geschonden en dat Polen artikel 6 misschien schendt, maar dat wisten we al. De commissaris is ons vandaag komen vertellen dat deze schendingen niet kunnen worden bewezen. Polen en Roemenië hebben de schendingen via officiële regeringsverklaringen ontkend, dus dat wisten we ook al. We hebben de commissaris gevraagd het lek waar de Verenigde Staten zelf zich zorgen over maken – een lek op het hoogste niveau naar een zeer geloofwaardige bron – te onderzoeken. The Economist en andere instanties herhalen deze beschuldigingen en dat zijn geen radicale kranten of ongeloofwaardige instanties.
De heer Lambrinidis zei dat we reeds wisten dat de CIA geheime gevangenissen en martelcentra in andere delen van de wereld had. Wij willen weten of hier binnen de Europese Unie sprake van is. Wij willen weten of dat het geval is in de kandidaat-lidstaten. Zoals u zei, commissaris: het is de ernstigste schending van de verplichtingen krachtens het verdrag. U onderzoekt de zaak niet. Er moet een onderzoek komen omwille van de geloofwaardigheid van dit Parlement, zodat we er bij afsluiting van dit debat zeker van zijn of de beschuldigingen waar zijn of niet. 
Bernat Joan i Marí (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij moeten als Europeanen helderheid verschaffen over het bestaan van CIA-detentiecentra in Europa, hoeveel het er eventueel zijn, waar ze zich bevinden, enzovoorts. Als burger van de Balearen ben ik hierin bijzonder geïnteresseerd. Het doel heiligt de middelen niet. We moeten onze waarden beschermen. We kunnen dan wel tegen het terrorisme strijden, maar daarbij mogen we geen ondemocratische middelen hanteren.
We begrijpen waarom Amerikaanse organisaties en instellingen, waaronder de CIA, zorgvuldig beschermd worden, met name in Oost-Europa, dat zijn hoop op verandering grotendeels heeft gevestigd op de Verenigde Staten. Als we echter geen beperkingen stellen aan de manier waarop we te werk gaan, leidt dat tot een vreselijke tegenstrijdigheid, aangezien democratie en transparantie van fundamenteel belang zijn voor de wetshandhaving en de democratie zelf. De mensenrechten zijn van toepassing op alle mensen, ook terroristen en vermeende terroristen. Daarom vraag ik de commissaris deze kwestie te onderzoeken. 
Panagiotis Beglitis (PSE )
   . – Mijnheer de Voorzitter, onlangs heeft informatie geleid tot het bekend worden van barbaarse folteringen in de gevangenissen Abu Graib in Irak en Guantanamo in Cuba. Die berichten zijn weliswaar nog niet bevestigd, maar anderzijds ook nog niet ontkend door de Amerikaanse autoriteiten.
Mijnheer de Voorzitter, ik vrees dat wij in naam van de strijd tegen het internationale terrorisme opnieuw in de Middeleeuwen dreigen terecht te komen. Wij worden geconfronteerd met een rechtstreekse bedreiging van de democratische cultuur in Europa en de Europese regeringen en de Europese instellingen kunnen niet passief blijven toekijken.
Ik wil specifiek verwijzen naar de onmiddellijke reactie van de Juridische Commissie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa. Jammer genoeg hebben we geen gelijksoortige reactie van de Europese Commissie gezien. De garanties en verklaringen vandaag uit de mond van de bevoegde commissaris, de heer Frattini, waren voor mij allesbehalve geruststellend. Het is nu aan de Europese Commissie, de heer Barroso zelf, de heer Frattini en mevrouw Ferrero-Waldner, als bevoegd commissaris voor de transatlantische betrekkingen, om een algemeen onderzoek in te stellen teneinde te achterhalen waar, door wie, hoe en wanneer die geheime gevangenissen zijn gecreëerd.
De Europese Unie heeft de politieke en morele plicht om samen te werken met het Amerikaanse Congres. Wij zijn al op de hoogte van de desbetreffende initiatieven van de senatoren John MacKein en John Kerry. Het Europees Parlement moet een gelijksoortig initiatief nemen.
Mijnheer de Voorzitter, het bevorderen van de transatlantische betrekkingen hangt onlosmakelijk samen met het eerbiedigen van de democratische waarden en beginselen van het internationale recht. Dat is een boodschap die heel duidelijk moet worden gemaakt aan de Amerikaanse leiders. 
Józef Pinior (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van het artikel van de hand van Dana Priest over het bestaan van geheime CIA-gevangenissen in Oost-Europa, dat op 2 november is verschenen in The Washington Post, zou ik twee opmerkingen willen maken. De zogenaamde “geheime CIA-gevangenissen” vallen onder geen enkele jurisdictie. Zij vallen niet alleen buiten de gerechtelijke bevoegdheid van de internationale instellingen, maar ook buiten die van de Amerikaanse civiele en militaire rechtbanken. Dit is op zich al een schending van de fundamentele democratische waarden waar Amerika, de Europese Unie en het transatlantisch bondgenootschap op gebaseerd zijn.
De geheime CIA-gevangenissen en de gebruikte ondervragingstechnieken in detentiecentra voor mensen die worden verdacht van terroristische activiteiten, wekken verzet op bij de publieke opinie. Hiertoe kunnen ook veel republikeinse politici in de Verenigde Staten gerekend worden, wat blijkt uit het recente initiatief van senator John Caine om in dergelijke centra folteringen of methodes die daaraan gelijkgesteld kunnen worden, te verbieden.
Mijn tweede opmerking betreft het bestaan van geheime CIA-detentiecentra in de lidstaten van de Europese Unie of in landen die binnen afzienbare tijd lid zullen worden van de Unie. Als deze verhalen kloppen, dan is dit een ondermijning van de fundamentele principes in de Europese verdragen. De Europese Unie heeft dan ook het recht om de lidstaten, waaronder ook mijn land, Polen, te vragen om deze beschuldigingen serieus te nemen, de zaak nogmaals te onderzoeken en opheldering te verschaffen over de omstandigheden waarin een CIA-Boeing met gevangenen in Polen is geland. 
Franco Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank alle sprekers en ik kan zeggen dat iedereen hier het principe deelt dat ik in mijn inleiding heb benadrukt.
Er bestaat unanimiteit over het basisprincipe van de Europese Unie, dat wil zeggen over de absolute eerbiediging van het leven en de waardigheid van elk mens. Daarom delen allen hier in het Parlement de mening dat als de gemelde feiten worden bewezen we – zoals ik al gezegd heb, maar het is nodig het te herhalen – te maken hebben met een ernstige schending van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Als die schending vastgesteld en bewezen wordt kan dat leiden, zoals u allemaal heel goed weet, tot het opleggen van zware politieke sancties aan een lidstaat van de Europese Unie.
Dat is het uitgangspunt. Naast een ernstige schending van het Verdrag – ik heb in dit verband gewezen op artikel 7 – vormen deze feiten, als zij waar zouden zijn, misdrijven. Een van de sprekers heeft dat al gezegd, vele anderen hebben het benadrukt en ook ik ben het er volledig mee eens. Het is dan ook duidelijk dat de wetgevende macht in de lidstaten de plicht heeft deze feiten te onderzoeken.
Zoals iedereen weet, loopt er in Italië een onderzoek naar ernstige beschuldigingen tegen CIA-agenten in verband met illegale activiteiten op het Italiaans grondgebied. Als die feiten worden bewezen, vormen zij een ernstig misdrijf.
Geachte afgevaardigden, het probleem is dat rechtsinstrumenten alleen moeten worden gebruikt als we een gerede kans hebben het resultaat te bereiken dat wij allemaal, Commissie en Parlement, wensen. Laten we dus eens kijken naar de activiteiten van de Commissie op dit vlak. Velen hebben daar om gevraagd en misschien ben ik in mijn inleiding daar niet op adequate wijze op ingegaan.
Ik meen dat we op politiek vlak de lidstaten en de kandidaat-lidstaten voortdurend moeten aansporen bepaalde acties te ondernemen. Ik doel op de volgende zaken: overleg en dialoog met de NGO’s, die beschikken over informatie die zij aan de media hebben doorgegeven en die zij natuurlijk ook aan de Commissie zouden kunnen geven; de dialoog met andere instellingen die over nadere informatie beschikken; de dialoog met instanties die informatie kunnen geven aan de Europese Commissie; en tot slot een intensieve en permanente dialoog met de autoriteiten. In dat verband doel ik met name op het Amerikaanse Congres en de Amerikaanse Senaat, die besloten hebben een onderzoek te starten. De resultaten van dat onderzoek zouden ook kunnen worden medegedeeld aan de Europese Commissie.
Geachte afgevaardigden, ik ben gewoon mij zeer frank en vrij uit te drukken en neemt u het mij niet kwalijk als ik misschien te openhartig ben geweest. Toch ben ik van mening dat onze terechte verontwaardiging naar aanleiding van deze ernstige en volstrekt schandalige feiten niet volstaat om de regels van de Verdragen te wijzigen.
Enkele sprekers hebben het woord “onderzoek” in de mond genomen. Daarmee doelen zij niet alleen op het politieke onderzoek dat de Commissie zeker voornemens is te doen. Zij doelen ook op inspecties, ondervragingen en het verkrijgen van documenten, zelfs als dergelijke stukken niet spontaan worden overgedragen. Ook al zou het Parlement besluiten de Commissie te vragen gebruik te maken van die onderzoeksbevoegdheden, dan zouden wij daartoe niet in staat zijn want de Verdragen verlenen de Commissie dergelijke bevoegdheden niet.
Wanneer we de term “onderzoek” gebruiken, moeten we wel weten waar we het over hebben. Hebben wij de bevoegdheid de ministers van Binnenlandse Zaken van de kandidaat-lidstaten en van de genoemde lidstaten van de Europese Unie te ondervragen? Nee, die hebben wij niet. Hebben wij de bevoegdheid de hand te leggen op geheime documenten van de CIA indien die niet uit vrije wil worden overhandigd? Nee, die hebben wij niet. Hebben wij de bevoegdheden van de Raad van Europa? Nee, die hebben wij niet. Om dergelijke bevoegdheden te verwerven dienen we de Verdragen te wijzigen.
Ik zou erg blij zijn, als de Europese Grondwet al van kracht was. Daarin worden de huidige bevoegdheden van de Commissie uitgebreid. Wanneer er verwezen wordt naar de bevoegdheden van nationale rechters, zouden sommigen hier misschien kunnen denken dat ik dezelfde bevoegdheden heb als een officier van justitie of een onderzoeksrechter in één van de lidstaten. De realiteit is dat de bevoegdheden van nationale rechters en van de Commissie niet met elkaar te vergelijken vallen. Hoewel deze situatie niemand van ons bevalt, zijn dit wel de regels van de Verdragen. Wanneer we het dus hebben over onderzoek, moeten we die term gebruiken in de wettelijke zin van het woord en met name in de betekenis zoals die in de Verdragen staat.
Tot slot: ik ben van plan alle bevoegdheden te benutten die wij volgens de Verdragen hebben om een politiek onderzoek te doen. Wij mogen vragen, maar als een lidstaat antwoordt dat er op zijn grondgebied nooit geheime gevangenissen zijn geweest, houdt het op. In dat geval heb ik bewijzen nodig, zoals die er waren met betrekking tot de Abu Ghraib-gevangenis. Dat kunnen foto’s, bepaalde feiten of getuigenissen zijn. Op dit moment beschikken wij niet over dergelijk materiaal. Ik zeg niet dat wij er nooit over zullen beschikken, maar ik heb niet de bevoegdheid mensen op te roepen of mensen die weigeren te praten te verhoren. Dergelijke bevoegdheden berusten bij andere organen.
Ik heb het dus over een politiek onderzoek dat gericht is op het boven water krijgen van de feiten – voor zover die er zijn – en het verzamelen van bewijzen. Ook de leden van het Parlement kunnen natuurlijk belangrijk bewijsmateriaal verschaffen, want het gaat hier immers om een politiek onderzoek. Het gaat dus niet om een gerechtelijk onderzoek, maar om een politiek onderzoek dat in geval van bewezen feiten kan leiden tot politieke sancties. Dat is het eerbiedigen van de regels waar ik mij altijd aan heb gehouden, ook als mij dat niet beviel. In dit geval bevalt het mij niet dat de bevoegdheden beperkt zijn, maar het zijn wel de bevoegdheden die de Verdragen mij geven. En deze politieke onderzoeksbevoegdheden ben ik van plan uit te oefenen. 
De Voorzitter.
   Geachte collega’s, ik moet uw aandacht vestigen op het feit dat er waarnemers uit Roemenië en Bulgarije onder ons zijn, die van harte welkom zijn. Aangezien Roemenië regelmatig is genoemd tijdens dit debat, wilde een van de waarnemers het woord nemen. Ik wees hem erop dat dit niet mogelijk was, maar hij heeft mij een briefje gegeven waarin hij zijn bezorgdheid laat blijken over een aantal van de aanvallen op Roemenië en waarin hij verklaart dat de Roemeense autoriteiten elk onderzoek naar de beschuldigingen die in The Washington Post zijn gedaan, zouden verwelkomen. Dit deel ik mee voor de goede orde.
Ik wil geen precedent creëren, maar de waarnemers zijn hier bij ons en zij hebben duidelijk sterke gevoelens over deze kwestie.
Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de invoerregeling voor bananen. 
Mariann Fischer Boel,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat u mij de gelegenheid geeft om onze huidige zienswijze op de nieuw invoerregels voor bananen met u te delen. Het behoeft geen betoog dat we zeer teleurgesteld zijn over de tweede beslissing die de bemiddelaar op 22 oktober 2005 heeft genomen.
De huidige invoerregels voor bananen zijn in 2001 in Doha overeengekomen. Op grond hiervan zijn we vrijgesteld van onze verplichtingen krachtens de WTO om onze ACS-partners een voorkeursbehandeling te geven. Destijds is ook afgesproken dat we uiterlijk 1 januari 2006 zouden overgaan op een zuiver tarievenstelsel. Met dat doel zijn we in onderhandeling getreden met onze voornaamste handelspartners om de concessies in ons tijdschema voor bananen aan te passen en is de bemiddelingsprocedure zoals voorzien in de bijlage bij de Doha-ontheffing in werking getreden. De relevante benchmark die in de bijlage bij de Doha-ontheffing wordt omschreven, is de vraag of leveranciers uit de meest begunstigde naties na de herinvoering van ons tarief voor bananen nog steeds toegang hebben tot de markt.
Na de eerste negatieve beslissing van 1 augustus 2005 heeft de bemiddelaar op 27 oktober in een tweede beslissing vastgesteld dat de Europese Gemeenschap er met haar voorstel voor een nieuw tarief van 187 euro per ton voor de meest begunstigde naties niet in geslaagd is de kwestie te rectificeren. Dit was een zeer teleurstellend resultaat. We hadden onze berekeningen op objectieve en transparante wijze gemaakt op basis van een grondige economische en financiële analyse.
We hebben altijd gestreefd naar een neutrale wijziging van de invoerregels door middel van een tarief voor de meest begunstigde naties, dat Amerikaanse leveranciers – net als het huidige quotumstelsel – onder dezelfde voorwaarden toegang tot de markt biedt en waarmee de voorkeursbehandeling van ACS-landen onverminderd in stand blijft. Gedurende dit proces hebben we overleg gevoerd met onze handelspartners, maar er kwamen van hun kant geen gemeenschappelijke standpunten die als basis konden dienen voor een gezamenlijke oplossing.
Wat moeten we nu? In de beslissing van de bemiddelaar wordt niet aangegeven wat een acceptabel tarief is. Als we een besluit nemen over de invoerregels voor bananen, moeten we met een aantal zaken rekening houden. Het belangrijkst is onze verantwoordelijkheid tegenover al onze eigen belanghebbenden. We hebben de belangen van alle producenten binnen de Gemeenschap overwogen en ook het beheer van de gemeenschappelijke marktorganisatie voor bananen met het oog op de toekomstige hervorming ervan. Op grond van de Overeenkomst van Cotonou zijn we verplicht de voorkeursbehandeling van de ACS-partners in stand te houden.
Met het oog op al het voorgaande moeten we zorgen dat er vanaf 1 januari 2006 een zuiver tarievenstelsel in werking is, en we moeten snel handelen aangezien onze operatoren behoefte hebben aan juridische zekerheid. Tegelijkertijd ben ik me terdege bewust van onze verantwoordelijkheden tegenover alle belanghebbenden, die we zeer serieus nemen. Daarom zal de Commissie zeer binnenkort met een voorstel komen over de hoogte van het tarief dat op 1 januari 2006 ingaat. 
Fernando Fernández Martín,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte Commissaris, ik ben rapporteur voor advies voor de Commissie ontwikkelingssamenwerking geweest bij de achtereenvolgende hervormingen van de gemeenschappelijke marktordening voor bananen en ik heb deelgenomen aan alle debatten, bijvoorbeeld het debat van 13 april 2000, het debat van 13 december van datzelfde jaar en dat van 4 september 2003, om slechts de meest recente te noemen.
Voordat hij zijn functie neerlegde, deelde Commissaris Lamy ons mee, op 21 april 2004, dat hij van plan was om met een voorstel te komen voor een invoertarief van 230 euro per ton bananen. Sindsdien, sinds de nieuwe Commissie geïnstalleerd is, hebben zowel u en uw medewerkers als de commissaris van handel zich ingespannen om een akkoord te bereiken.
U moet erkennen, mevrouw de commissaris, dat u met uw verklaring van vanavond niet veel licht werpt op de weg die u denkt in te slaan. Het is duidelijk dat u de beslissing moet nemen om vanaf 1 januari een invoerheffing in te voeren en we zullen zien hoe hoog deze zal uitvallen.
Maar u weet heel goed - de Commissie weet heel goed - dat die beslissing u gegarandeerd en vrijwel onmiddellijk een nieuw conflict gaat opleveren met de producerende landen in de “dollarzone” binnen de WTO wanneer de heffing hoger zal zijn dan zij verwachten. Dat wil zeggen, we winnen een paar maanden tijd, maar de prijs daarvoor bestaat uit een aantal risico’s voor de groep van ACS-landen en nieuwe onzekerheid voor onze Europese producenten.
Uiteindelijk, en mits er op de aanstaande Top van Hongkong geen onverwachte dingen gebeuren, zal de Commissie een oplossing moeten zoeken op basis van onderhandelingen met de bananenproducerende landen van Zuid-Amerika.
De legitieme vraag die ik me stel is waarom de Commissie uitdrukkelijk heeft afgezien van het zoeken naar zo’n oplossing in de maanden maart, april en mei van dit jaar, terwijl het onomstotelijk vaststaat dat de Latijns-Amerikaanse producenten via verschillende diplomatieke kanalen een akkoord wilden bereiken, al was het maar een overgangsakkoord, over een tijdelijke verlenging van het huidige systeem, om zo ruimte te scheppen voor onderhandelingen over een meer stabiele en duurzame oplossing.
Mevrouw de commissaris, ik denk dat de Commissie geen enkele aandacht aan deze wensen heeft geschonken omdat de Commissie er op dat moment op vertrouwde dat de arbitrage van de WTO over het instellen van het invoertarief van 230 euro positief zou uitvallen. Daar kregen we de eerste afstraffing.
Vervolgens stelde u een nieuw tarief van 187 euro voor, met hetzelfde resultaat. U hebt hier vandaag bevestigd dat u zeer teleurgesteld bent over het resultaat van de tweede arbitrage van 27 oktober. Op dat moment bleek al uit de verklaringen van enkele ambtenaren, en ook van u zelf, mevrouw de commissaris, hoe perplex u stond en hoe teleurgesteld u was, hetgeen u hier vandaag nog eens bevestigd heeft.
U zei toen dat voorkomen moest worden dat het bananenconflict op de agenda van Hongkong terecht zou komen. Naar mijn mening gaat het hier om een nieuwe fout, mevrouw de Commissaris. Een verzoek van een land als Honduras, waarover veel goede dingen gezegd kunnen worden, maar niet dat het een onaantastbare supermacht is, om het bananenconflict op de agenda van de Top van Hongkong te zetten, was al voldoende om te bereiken wat de Commissie ten koste van alles wilde voorkomen.
Voor uw gemoedsrust, mevrouw de Commissaris, dient u te weten dat in deze laatste fase in de onderhandelingen, met al die tegenslagen en al dat slechte nieuws met betrekking tot onze belangen, u niet alleen hebt gestaan. Een aantal nationale regeringen heeft u gesteund, zoals die van mijn eigen land, alsmede de regeringen in sommige bananenproducerende regio’s. U hebt zelfs kunnen rekenen op het begrip van enkele vertegenwoordigers van de Europese bananenproducenten, die gelaten lijken te wachten op een oplossing, die u in uw interventie hebt genoemd, met behulp van een magische formule, bijvoorbeeld door middel van de zogeheten Akkoorden van Madeira, die vooralsnog meer klinken als een Portugese fado, en dat is, zoals u weet, mevrouw de Commissaris, meer een lied van melancholie en verdriet dan van hoop. 
Erika Mann,
   . – Commissaris, ik wil u op een paar zaken wijzen. U gaf aan dat u zeer teleurgesteld bent, wat niet zo vreemd is na de tweede negatieve beslissing van de bemiddelaar. Dat is heel vervelend, maar ik kan u vertellen dat de bananenkwestie een verhaal zonder einde is, dus trek het u niet te veel aan. Ik weet zeker dat deze kwestie ons nog jaren zal bezighouden en zelfs als er een oplossing komt, dient zich toch weer een nieuwe kwestie aan. Zo gaat dat nou eenmaal met bananen.
Kunt u iets meer zeggen over het te volgen tijdpad? We hebben niet zoveel tijd meer, maar ik zou graag willen weten wat voor tijdpad u voor ogen hebt. Ten tweede wil ik graag weten welke scenario’s u evalueert. Het zou voor de Commissie internationale handel zeer handig zijn te weten in welke richting u denkt.
Tot slot vraag ik mij net als mijn collega af of deze kwestie in Hongkong niet zal domineren. Ik wil graag weten hoe u denkt deze situatie, die toch al niet zo eenvoudig is – gezien het feit dat suiker en diverse andere kwesties op de agenda staan – in een iets positiever licht te stellen. 
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, aan deze discussie kunt u aflezen wat voor prominente rol sociaal-ecologische criteria in de strijd over de internationale handel spelen en hoe belangrijk het is dat de Commissie bij de onderhandelingen in WTO-verband deze kwaliteitscriteria in het oog houdt. Dat geldt trouwens ook voor suiker. Dat is een goed voorbeeld, met dit verschil, dat wij hier in Europa nauwelijks bananen telen, even afgezien van bepaalde randgebieden. We verkeren dus in een betere situatie dan tijdens de val van de Sovjet-Unie en de hereniging van Duitsland. Toen de Midden- en Oost-Europese staten tot de EU toetraden, dachten degenen die tot dan toe aan West-Duitsland leverden – de producenten van dollar-bananen – dat ze voortaan ook aan de rest van de EU konden leveren. En ze dachten dat de gemeenschappelijke marktordening, die voorheen niet bestond, het pad zou effenen voor vrijhandel in bananen. Dan konden ze met hun dollar-bananen het gehele EU-gebied overspoelen en moest de concurrentie zichzelf maar redden.
We hebben indertijd een grondige discussie in het Europees Parlement gevoerd. De Commissie stond op dat moment aan onze kant, en zo hebben we een goed doordachte marktordening geschapen, die nu steeds weer ter discussie gesteld wordt. Nu is het niet zo dat de omzet van dollar-bananen daardoor terugliep en de Amerikanen terrein verloren. Integendeel, hun marktaandeel is enorm gestegen, de ontwikkeling ging precies de andere kant op.
Maar als we deze criteria niet ingevoerd hadden, als er geen quotering geweest was, dan waren de ACS-landen met hun zogenaamde kleine bananen allang uit de running geweest. Dat had honderdduizenden tot miljoenen kleine bananenboeren hun bestaansbasis gekost. Niet dat zij nu verzekerd zijn van een bestaan, maar door het voeren van deze discussie hebben wij wel een steentje aan hun bestaanszekerheid bijgedragen.
Wat ik graag van u zou zien, is dat u – ook bij het thema suiker – deze discussie in de Europese Unie aanzwengelt, zodat men niet langer simpelweg een kwantitatieve oplossing zoekt binnen de voorgestelde liberalisering, waarbij politieke overwegingen, net als sociale en ecologische belangen, buiten beschouwing blijven. Ik zou met andere woorden graag zien dat de Commissie zich nadrukkelijk als pleitbezorgster van deze kwaliteitscriteria manifesteert en ervoor zorgt dat arbeidsvoorwaarden, sociale en ecologische belangen wereldwijd een rol gaan spelen in de handelsbetrekkingen. Dat geldt in het bijzonder voor het instrument van de quotering. 
Erik Meijer,
   . – Voorzitter, bananen worden niet alleen geproduceerd op plantages van machtige internationale ondernemingen met grote aantallen slecht betaalde werknemers, maar in toenemende mate ook door kleine boeren. Sinds de jaren tachtig is er een goede samenwerking ontstaan tussen coöperaties van kleine boeren in de derde wereld en ideële importorganisaties in Europa.
In Zwitserland is inmiddels meer dan de helft van de daar geconsumeerde bananen afkomstig van import op grondslag van . Niet het land van herkomst speelt daarbij de hoofdrol, maar een productiewijze die mens en milieu beschermt. Anders dan in Zwitserland wordt in de lidstaten van de Europese Unie het succes van gehinderd door een traditie van quota en heffingen. Die leiden ertoe dat bananen uit landen die niet behoren tot Afrika, het Caribisch gebied of de Stille Oceaan, die een halve eeuw geleden nog koloniën van lidstaten waren, moeilijk binnenkomen tenzij ze vallen onder de importlicenties voor enkele grote ondernemingen uit Europa en Amerika.
Mijn vraag aan de Commissie is de volgende: gaat zij na deze arbitrage ruimte scheppen voor een overgang naar het Zwitserse model of worden volumerestricties alleen maar vervangen door hogere importtarieven waardoor er weinig of niets verandert? Dan zal Europa volgens de Latijns-Amerikaanse landen in overtreding blijven. 
Derek Roland Clark,
   . – Daar gaan we weer. Weer een tarievenstelsel van de EU op losse schroeven. Eerst was het suiker, nu weer bananen, en dat allemaal omwille van de pan-Europese eenheid. Veel van onze lidstaten willen hun voormalige koloniën, die vaak bananen produceren, terecht ter wille zijn en dat staat dit tijdschema in de weg. Het drietarievenstelsel was ingewikkeld, maar het voor de ACS-landen gereserveerde C-quotum dat het die landen mogelijk maakte tot 750 000 ton per jaar naar de EU te exporteren, was nuttig. Vandaar het probleem: niet-EU-landen, met name Latijns-Amerika, willen nu pariteit.
Ik heb hier twee oplossingen voor. We kunnen overgaan op een zuiver tarievenstelsel, zoals is voorgesteld voor 2006. In oktober 2004 is 230 euro per ton voorgesteld, maar dat was niet genoeg voor de ACS-landen en te veel voor de dollarlanden. Er wordt nu echter een gemeenschappelijk tarief vastgesteld, dat in het nadeel van de ACS-landen zal zijn en tot verlies van productie en werkgelegenheid zal leiden. De Bovenwindse Eilanden melden dat het aantal kleine producenten door de druk van de dollarlanden al is teruggelopen van 24 000 tot 7 000.
In veel ACS-landen groeien bananen op grond die niet geschikt is voor andere gewassen, waardoor de werkloosheid sterk toeneemt. Gaan die mensen migreren, bijvoorbeeld naar Europa, waar ze boven op onze twintig miljoen werklozen komen, of gaan ze zich toeleggen op gewassen zoals cocaïne die op de voormalige bananenplantages gedijen?
Op basis van de herhaalde verklaringen dat we de individuele status van de afzonderlijke lidstaten in de EU dienen te behouden, stel ik een alternatieve oplossing voor. De heer Barroso zei onlangs nog dat er misschien wel verordeningen zullen worden geschrapt. Waarom combineren we deze twee zaken niet? Laten we stoppen met het invoerstelsel voor bananen en laat de afzonderlijke lidstaten hun eigen regelingen treffen. We zijn tenslotte allemaal volwassen democratieën. Dan kunnen EU-landen bananen inkopen op de open markt of hun voormalige koloniën steunen als ze dat willen, zonder dat dit gevolgen heeft voor de wereldmarkt. Het Verenigd Koninkrijk heeft tot 1972 zonder noemenswaardige problemen een voorkeursbehandeling toegepast voor Gemenebestlanden. Dat klinkt misschien ietwat nostalgisch, maar wat is erop tegen? We zijn het deze voormalige koloniën verschuldigd. Wat is er mis met een beetje medemenselijkheid om de werkgelegenheid in de derde wereld in stand te houden? Dat is altijd beter dan de bureaucratische pennenlikkerij in Brussel. 
María Esther Herranz García (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het akkoord van 2001 met de Verenigde Staten en de Zuid-Amerikaanse landen waar de Commissaris eerder aan refereerde en waarvan we dachten dat het een einde kon maken aan de bananenoorlog, brengt met ingang van januari 2006 een radicale verandering van het communautaire invoerregime met zich mee, een verandering die de Europese sector met veel onzekerheden tegemoet zal moeten treden.
In 1993 besloot de Unie tot de instelling van een eigen invoerregime en een gemeenschappelijke marktorganisatie voor bananen die volledig verschilt van de gemeenschappelijke marktorganisaties voor de rest van de groenten- en fruitsector. De Unie gaf de bananensector dus een speciale behandeling, bijna als een gunst, en dat is vandaag zelfs nog meer gerechtvaardigd, want deze vrucht wordt uitsluitend gekweekt in de ultraperifere regio’s van de Europese Unie.
Die regio’s – ik help u eraan herinneren – krijgen door het feit dat ze eilanden zijn of op grote afstand van Europa liggen een andere behandeling, wat ook nodig is, vooral als we de landbouwactiviteiten in die regio’s willen blijven behouden. Aangezien mijn eigen regering, de regering van Spanje, het zich niet herinnert en de regering van de Canarische Eilanden het ook lijkt te zijn vergeten, zal ik u zeggen dat de banaan op economisch en sociaal gebied een rol van de eerste orde speelt en het nieuwe invoerregime het voortbestaan van de communautaire productie in gevaar zou kunnen brengen als de Europese Unie in de toekomst niet over voldoende middelen beschikt om een sterke daling van de prijzen te compenseren, die zal optreden als gevolg van de eventuele instelling van een te laag invoertarief.
De kern van het probleem is in laatste instantie gelegen in een boekhoudkundige aanpassing waar de toekomst van de bananensector in de Europese Unie van afhangt. Hoe lager het invoertarief, hoe groter de financiële inspanning zal moeten zijn om de Europese producenten te compenseren. Aan die inspanning zit echter een plafond en dat plafond zou bepalend moeten zijn voor de manoeuvreerruimte van de Europese Unie wanneer er moet worden toegegeven aan internationale druk tijdens eveneens internationale onderhandelingen.
De Unie heeft al een belangrijk deel van haar landbouwproductie opgeofferd ten behoeve van een vrijere wereldhandel, een offer dat ongelukkigerwijs altijd zijn weerslag heeft op dezelfden, op de producenten, en ten goede komt aan een kleine groep, in maar heel weinig derde landen.
Bovendien, in het geval van bananen zouden de grote multinationals het meest profiteren, terwijl de lokale producent nauwelijks iets zou merken van de verandering. 

Glenys Kinnock (PSE ).
   – Commissaris, ten eerste vind ik het jammer dat de Commissie de weg van de procesvoering heeft verkozen boven die van de onderhandeling, die waarschijnlijk tot een veel praktischer oplossing en een bevredigender resultaat zou hebben geleid.
Zoals anderen al zeiden: de realiteit is bijvoorbeeld dat bananen op de Bovenwindse Eilanden een derde van de bevolking van werk voorzien en goed zijn voor 50 tot 70 procent van de exportinkomsten. Het zou zeer kwalijk zijn als dat in gevaar kwam. Zoals u al aangaf, commissaris: een voorkeursbehandeling voor landen zoals de Bovenwindse Eilanden is voor niemand schadelijk en is er niet op gericht de handel van Latijns-Amerikaanse of andere exporteurs te schaden.
Het zou het beste zijn om de invoering van het zuivere tarievenstelsel op een of andere manier uit te stellen en via onderhandelingen te komen tot een eerlijke oplossing waarbij alle leveranciers handel kunnen blijven drijven. Bemiddeling heeft niets uitgericht, maar de Commissie moet proberen ervoor te zorgen dat de handel doorgang kan blijven vinden totdat u in samenwerking met de commissarissen voor Ontwikkeling en Handel een uitvoerbare manier hebt gevonden om arme boeren op de Bovenwindse Eilanden aan andere bronnen van inkomsten te helpen, zodat ze een toekomst hebben.
Tot slot vrees ik dat bananen en suiker, als het aan de ACS-landen ligt, zeker op de agenda voor Hongkong zullen staan. 
Manuel Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Commissaris van Landbouw voor haar uiteenzetting. Ik wilde eraan herinneren dat op dit moment de productie van bananen in de Europese Unie een belangrijke productie is, omdat duizenden gezinnen uit de Europese Unie die in de ultraperifere regio’s wonen daarvan leven, en dat als de bananenproductie zou verdwijnen, we sommige van de Europese eilanden aan hun lot zouden overlaten – eilanden die, ook al liggen ze nog zo ver weg, net zo Europees zijn als de plek waar ik nu sta te spreken.
In de tweede plaats denk ik dat we er rekening mee moeten houden dat de panels van de WTO geen arbitraire keuzes kunnen maken. De beginselen van de WTO zoals die zijn vastgelegd in het Handvest vereisen dat er gezocht wordt naar een gelijkwaardig tarief, en dat gelijkwaardige tarief is niet arbitrair: dat moet ons minimaal hetzelfde beschermingsniveau bieden als we tevoren hadden. Ik weet niet in hoeverre de Commissie dit element in haar overwegingen heeft betrokken.
In de derde plaats zit de tijd ons op de hielen. Het is al heel snel 1 januari en ik vrees ten zeerste dat we door de procedure van die de WTO-panels hanteren op 1 januari geen invoertarief hebben. Moeten we niet de mogelijkheid overwegen dat het huidige regime in ieder geval gedurende een overgangsperiode gehandhaafd blijft? Kan de Commissie op enigerlei wijze met de derde landen onderhandelingen starten over het opschorten of onderbreken van de onderhandelingen, zodat we naar een redelijke oplossing kunnen zoeken?
Ten slotte ga ik iets zeggen over de opmerkingen die de collega’s van de Spaanse Partido Popular vóór mij hebben gemaakt. Tot vorig jaar zat de Partido Popular in de regering van Spanje, en tot enkele maanden geleden, voordat de regeringsleider ze eruit zette, in de regering van de Canarische Eilanden. De vraag die ik wilde stellen is of de Partido Popular in die tijd iets anders heeft gedaan dan de huidige regeringen van Spanje en de Canarische Eilanden momenteel doen?
In ieder geval, mevrouw de commissaris, hoop ik dat u de belangen zult verdedigen van deze honderdduizenden Europese burgers die van u afhankelijk zijn voor het behoud van hun levensstandaard. 
Mariann Fischer Boel,
   . – Mijnheer de Voorzitter, als ik terugkijk in de tijd, zie ik dat bananen altijd tot veel emoties hebben geleid. In 1992 hoorde ik voor het eerst van deze zich nu al jarenlang voortslepende discussie, en we hebben de kwestie nog steeds niet afgesloten.
Ik zal op een aantal van de hier vandaag gemaakte opmerkingen ingaan. Allereerst had het bereiken van een gezamenlijke conclusie over deze kwestie prioriteit voor mij toen deze besprekingen meteen na mijn aantreden afgelopen november begonnen. Toch bleek al gauw dat hierover zelfs binnen de Latijns-Amerikaanse landen geen overeenstemming bestaat, dus kon in januari geen gezamenlijke conclusie over deze kwestie worden bereikt. We hebben keer op keer bekeken of het mogelijk was. Ik zal niet in detail treden over de diverse grote bedrijven in Latijns-Amerika die volledig tegengestelde opvattingen hebben over de uitkomst, maar als mensen zeggen dat de onderhandelingsmogelijkheden niet zijn verkend, moet u dat niet geloven.
Het is heel terecht dat Honduras de bananenkwestie op de agenda van de ministersvergadering in Hongkong heeft gezet. Ik kan alleen maar zeggen dat we ons uiterste best zullen doen om ervoor te zorgen dat deze kwestie niet het hele proces in de war schopt. We vertrouwen dan ook op onze eigen redelijke benadering, op onze voortdurende bereidheid om met onze partners te onderhandelen en op de steun van de ACS-landen.
Suiker is ook genoemd. Mijn streven is om hierover in de Raad tijdens de vergadering voorafgaand aan de ministersvergadering in Hongkong een politiek compromis te bereiken, zodat dit thema geen probleem is.
Wat betreft het tijdpad en de verschillende scenario’s: er ligt momenteel bij de Raad een voorstel op tafel om over te gaan op een zuiver tarievenstelsel, en dat wordt de basis voor verdere besprekingen. Ik kan in dit stadium niet in detail treden. Voordat ik alle cijfers en ideeën in het Parlement op tafel leg, moet over deze kwestie eerst met de Raad worden onderhandeld.
Natuurlijk is het ons doel om tot een eerlijke oplossing voor deze bananenkwestie te komen. Het punt is dat de consumenten uiteindelijk bepalen wat er in de supermarkt komt te liggen. Dus degenen die heel veel belang bij deze kwestie hebben, moeten elk gelegenheid aangrijpen om de consumenten tot een keuze aan te zetten. Zoals een aantal sprekers al zei: we moeten ten aanzien van deze zeer gevoelige kwestie een balans zien te vinden. Als we een besluit nemen over de invoerregels voor bananen, moeten we een aantal afwegingen maken en bovenal – ik heb het al eerder gezegd – onze verantwoordelijkheid naar de diverse belanghebbenden niet uit de weg gaan.
We moeten ook rekening houden met de belangen van de producenten binnen de Gemeenschap en het beheer van de gemeenschappelijke marktorganisatie voor bananen met het oog op de hervorming die we in de tweede helft van 2006 hopelijk met de Raad tot stand zullen brengen. Ik kan degenen onder u die een belang bij deze moeilijke en slepende kwestie hebben, garanderen dat we alles in het werk zullen stellen om tot een positieve uitkomst te komen, zodat het zuivere tarievenstelsel op 1 januari 2006 van kracht kan worden. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de mondelinge vraag aan de Commissie van Ieke van den Burg and Othmar Karas, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over de redenen voor gebrekkige tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake bedrijfspensioenvoorzieningen door lidstaten van de EU (B6-0338/2005 O-0094/2005). 
Ieke van den Burg (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag even toelichten waarom we deze mondelinge vraag hebben ingediend.
Zoals we in de tekst hebben uitgelegd, hebben veel lidstaten deze richtlijn niet ten uitvoer gelegd. Tussen de Commissie, de betrokken diensten en de vertegenwoordigers van de lidstaten en ook in CEIOPS-verband vinden momenteel besprekingen plaats. Het Parlement moet als medewetgever ook een rol bij de interpretaties afdwingen als er echt problemen met de richtlijn zijn. Daarom hebben we u gevraagd om dit met ons te bespreken, commissaris.
Tussen de regels door lezend, zult u ook merken dat we ons zorgen maken over het feit dat lidstaten de tenuitvoerlegging van de richtlijn niet serieus nemen. We vragen u dringend de pensioenrichtlijn tot een prioriteit te maken – aangezien het een afzonderlijke kwestie betreft die specifiek betrekking heeft op financiële markten en sociaal beleid – met name waar het gaat om het naleven van nationale en sociale wetgeving en arbeidsrecht en waar de regels van het gastland prevaleren boven die van het land van oorsprong. We willen graag nauw betrokken worden bij de uitkomst van de tenuitvoerlegging en de mogelijke interpretaties.
We hebben nog twee andere kwesties aan de orde gesteld: de betrokkenheid van CEIOPS en de gang van zaken rond de prudentieregels alsook de bijkomende kwantitatieve regels die lidstaten eventueel toevoegen, maar daar zal ik niet verder op ingaan.
Een zeer belangrijk punt voor mij, niet alleen als woordvoerder van de PSE-Fractie, maar ook als Nederlandse afgevaardigde, is mijn bezorgdheid over ontwikkelingen in beroepspensioenfondsen die niet alleen voortkomen uit ontwikkelingen op de financiële markt, maar ook uit ontwikkelingen op het gebied van de regelgeving: er is sprake van een verschuiving van vastgelegde uitkeringen naar vastgelegde bijdragen.
In het Verenigd Koninkrijk en Ierland, waar met name voor nieuwe deelnemers in een pensioenfonds het stelsel van vastgelegde uitkeringen niet meer geldt, is dit is een zeer snel groeiende ontwikkeling. In Nederland kan dat niet, omdat daar in de meeste gevallen gewerkt wordt met collectieve en verplichte systemen, en daar zijn we zeer aan gehecht.
Ik ben het er niet mee eens dat een verschuiving van vastgelegde uitkeringen naar vastgelegde bijdragen een noodzakelijke ontwikkeling is, laat staan een wenselijke, omdat de kwaliteit van pensioenfondsen een sterk punt is van het Europese sociale model. In Nederland zou de eerste pijler onvolledig en ontoereikend zijn zonder een tweede pijler van zo’n hoge kwaliteit. Wat ook belangrijk is, is dat deze traditie over de hele linie de beste resultaten oplevert. Daarom maken wij ons ook zorgen over deze grensvervaging en vragen we u uw interpretatie van deze ontwikkelingen toe te lichten en aan te geven hoe u verder met ons over deze kwestie denkt te gaan debatteren. 
Othmar Karas (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, de spreekster vóór mij heeft het al gezegd: wij zijn bezorgd, bezorgd over het feit dat men geen serieus werk maakt van de uitvoering van de richtlijn, die al twee jaar geleden is aangenomen.
Deze richtlijn heeft twee aspecten. Het ene aspect betreft de interne markt, aangezien de richtlijn voor alle aanbieders op het gebied van bedrijfspensioenen een versterking van die interne markt waarborgt. Het andere aspect van de richtlijn betreft de sociale zekerheid van de werknemers, met name een intensievere dialoog tussen werkgevers en werknemers bij de totstandkoming en verdere ontwikkeling van de bedrijfspensioenvoorzieningen.
Toen ik vanmorgen in het vliegtuig stapte, kreeg ik een tijdschrift in de hand gedrukt. Op de eerste bladzijde daarvan stond: in de toekomst valt niet aan bedrijfspensioenvoorzieningen te ontkomen. Mijnheer de commissaris, u hebt ook het regeringsprogramma van de nieuwe Duitse regering gelezen. Twee wezenlijke punten daaruit betreffen het veiligstellen van de ouderdomsvoorzieningen. Het thema heeft kortom niets aan betekenis ingeboet in de jaren die zijn heengegaan met het opstellen en goedkeuren van de richtlijn.
Er is nog altijd te weinig risicodragend kapitaal in de Europese Unie. Zoals u weet, zijn het in de VS juist de pensioenfondsen die een grote bijdrage leveren aan het bijeenbrengen van zulk kapitaal. Gelukkig zit er nog potentieel in de interne markt en de financiële dienstverlening. De pensioenfondsen, de ondernemingen die zich met bedrijfspensioenen bezig houden, hebben nog geen volledig functionele interne markt tot hun beschikking.
We hebben het de laatste tijd veel over het Europese levensmodel, het Europese sociale model. Het thema van de bedrijfspensioenen (meer markt en tegelijk sociale zekerheid) is een wezenlijke voorwaarde voor de mobiliteit en flexibiliteit van werknemers, alsmede voor de ouderdomsvoorzieningen en het waarborgen van een waardige oude dag in een maatschappij waarin de mensen steeds langer leven.
Deze richtlijn maakt ook duidelijk dat bevoegdheden uit balans zijn geraakt, dat er een wanverhouding bestaat tussen de bevoegdheden voor de interne markt en het socialezekerheidsstelsel. Daar probeert deze richtlijn iets aan te doen, maar dat is tegelijk ook de reden van deze vraag. Immers, zowel de bevoegdheid voor de uitvoering van deze richtlijn als de verantwoordelijkheid om rekening te houden met de zaken die niet wettelijk verankerd zijn, maar die wij wel aan de orde gesteld hebben, ligt bij de lidstaten.
Uit een van uw redevoeringen en uit de feiten weten we dat er nog maar zes landen hun omzettingsmaatregelen doorgegeven hebben; zes andere hebben geen volledige informatie gegeven en dertien landen bleven in gebreke. Dertien landen bleken op 23 september hun huiswerk niet gedaan te hebben.
Mijnheer de commissaris, wij vragen u daarom: welke maatregelen neemt u, als aan het eind van dit jaar niet alle lidstaten deze richtlijn omgezet hebben? Waar liggen de problemen bij het omzetten van de richtlijn? Als ik goed geïnformeerd ben, hebben er in oktober 2004 en april 2005 bijeenkomsten van lidstaten en Commissie plaatsgevonden, waarbij aan het licht kwam dat vooral de bepalingen omtrent de sociale zekerheid en het arbeidsrecht voor problemen lijken te zorgen. Hier ligt een spanningsveld dat we onder ogen moeten zien. Het een mag geen uitvlucht worden om het ander tegen te houden, noch bij de interne markt, noch bij de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen die we in onze richtlijn genoemd hebben. Daarom vragen we u ook: welke conclusies trekt u uit dit alles? Acht u verdere maatregelen geboden en welke rol spelen de verschillen in belastingwetgeving bij de omzetting van de richtlijn? 
Charlie McCreevy,
   . – Mijnheer de Voorzitter, tegen lidstaten die de Commissie geen of slechts gedeeltelijk mededeling hebben gedaan van hun uitvoeringsmaatregelen, zal een inbreukprocedure wegens niet-mededeling krachtens artikel 226 van het EG-Verdrag aanhangig worden gemaakt. Ik benadruk hierbij dat dergelijke inbreukprocedures alleen betrekking hebben op de mededeling van nationale maatregelen en niet op de kwaliteit van de uitvoering. Zodra de volledige mededelingen binnen zijn, onderzoekt de Commissie de nationale uitvoeringsmaatregelen, wat in een later stadium kan leiden tot een inbreukprocedure wegens onjuiste uitvoering van de richtlijn.
De richtlijn stelt de Commissie niet in staat comitologie toe te passen. Het is geen Lamfalussy-richtlijn. Er worden dus geen mandaten aan CEIOPS gegeven en er worden ook geen uitvoeringsmaatregelen door de Commissie aangenomen. Aangezien we nog geen praktische ervaring met de richtlijn hebben opgedaan, is het nog te vroeg om te bepalen of we comitologie nodig hebben en welke rol CEIOPS hierbij kan spelen.
CEIOPS heeft echter een belangrijke rol te vervullen in het kader van artikel 21, lid 2, van de richtlijn en toezichthouders hebben de taak nauw samen te werken om toezicht op de werking van de beroepspensioeninstellingen mogelijk te maken. In dat verband is de beroepspensioencommissie van CEIOPS bezig een multilateraal samenwerkingsprotocol op te stellen, zoals dat er ook is voor verzekeringen. Er is een ontwerpdocument beschikbaar voor een open raadpleging met belanghebbenden. Naar verwachting wordt het protocol in februari 2006 door de ledenvergadering van CEIOPS aangenomen.
De afgelopen paar jaar heeft de Commissie twee vergaderingen met de lidstaten belegd om ze te helpen bij de uitvoering van de richtlijn. Om die reden richtten de besprekingen zich op kwesties die de lidstaten, de Commissie en andere belanghebbenden als een mogelijke bron van moeilijkheden voor de omzetting hebben aangemerkt en die op een afwijkende manier door de lidstaten zouden kunnen worden geïnterpreteerd. Op basis van die vergaderingen is de Commissie tot de conclusie gekomen dat dit niet voor alle lidstaten geldt, hoewel een aantal artikelen problemen blijkt op te leveren. Het is dus moeilijk specifieke problematische bepalingen te noemen. Dat is niet zo vreemd, aangezien de pensioenstructuren en -regelingen van de lidstaten aanmerkelijk uiteenlopen. Er is desalniettemin reden om aan te nemen dat de uitvoering van artikel 20 – grensoverschrijdende activiteiten – voor veel lidstaten problemen oplevert. Het is echter te vroeg om te kunnen beoordelen of de oorsprong van die problemen ligt in de formulering van het wetgevingsprotocol zoals het Europees Parlement en de Raad dit hebben aangenomen, of slechts in de verschillende interpretaties in de diverse lidstaten.
In 2006 wordt voor het eerst een vergadering gehouden waarin verder zal worden ingegaan op een aantal kwesties die als problematisch zijn aangemerkt en die van belang zijn voor het onderzoek van de nationale uitvoeringsmaatregelen. Er is nog geen begin gemaakt met de diepteanalyse van de nationale maatregelen voor de omzetting van de richtlijn. In dit stadium is het werk toegespitst op de kwaliteit van de gedeeltelijke of volledige mededelingen. Pas als de meeste lidstaten mededeling hebben gedaan, kunnen we aangeven in hoeverre lidstaten extra kwantitatieve beleggingsregels en -elementen hebben aangenomen die de werking van de richtlijn in gevaar brengen. Aangezien de Commissie verwacht dat een groot aantal lidstaten vóór het eind van het jaar mededeling zullen doen van hun wetgeving, kan dit pas in de loop van 2006.
Een aantal pensioenregelingen met vastgelegde uitkeringen heeft tijdens de bullmarkt van de jaren negentig de premies verlaagd of zelfs een premiestop toegepast in plaats van de financiële reserves op te bouwen. Toen de onvermijdelijke omslag in de markt plaatsvond, bleek een aantal van die reserves niet toereikend te zijn. De sponsorende ondernemingen en toezichthoudende instanties van de lidstaten kwamen toen met verschillende oplossingen: premieverhogingen, bovenwettelijke betalingen, lagere indexering van pensioenrechten, aanpassing van de pensioenregels en het niet toelaten van nieuwe deelnemers tot pensioenregelingen.
Ongeacht de toegepaste remedies realiseerden alle belanghebbenden zich opnieuw dat een pensioenfonds een verplichting voor de lange termijn naar werknemers en gepensioneerden met zich meebrengt. Andere ontwikkelingen, waaronder de toepassing van IAS 19 voor sponsorende ondernemingen en strengere regels voor de beoordeling van technische bepalingen, hebben deze erkenning alleen maar versterkt. Sponsorende ondernemingen zijn gaan inzien dat een betere kostenbeheersing en een stabieler inkomstenstroom noodzakelijk zijn om pensioentoezeggingen af te dekken.
Er is inderdaad een verschuiving waarneembaar van traditionele pensioenregelingen op grond van vastgelegde uitkeringen naar regelingen waarvan de kosten eenvoudiger te beheersen zijn. Tekenen wijzen er echter duidelijk op dat het niet alleen gaat om een verschuiving naar zuiver individuele vastgelegde bijdragen. Er zijn ook mengvormen waarbij vastgelegde uitkeringen en vastgelegde bijdragen worden gecombineerd. De grondgedachte achter al deze veranderingen is een betere kostenbeheersing en stabielere inkomsten voor de sponsorende onderneming.
Er is sprake van vervaging van de grens tussen de drie pensioenpijlers, niet alleen tussen de eerste pijler, collectieve pensioenen, en de derde pijler, individuele pensioenen, maar ook tussen de tweede pijler en de eerste pijler, de wettelijke pijler. Dat is geen probleem, aangezien de pijlerstructuur slechts een algemene classificatie is, en we in alle drie de pijlers regelingen tegenkomen waarin kapitaal aan individuen wordt toegekend. Dat is niet in elke lidstaat zo. Pensioenen zijn namelijk een neerslag van specifieke culturele en historische situaties. Hoewel de primaire verschillen tussen de eerste, tweede en derde pijler niet zullen verdwijnen, zijn de voorziene oplossingen wellicht vergelijkbaar.
De 25 lidstaten hebben verschillende keuzes gemaakt wat betreft het bestaan, het niveau en de financiering van overheids-, beroeps- en individuele pensioenregelingen. Er is geen eensluidend Europees antwoord op de uitdagingen van de vergrijzing van de maatschappij. Oplossingen zullen moeten worden afgestemd op de pensioenstelsels van de afzonderlijke lidstaten. Daarom ligt de eindverantwoordelijkheid bij de lidstaten.
De Commissie kan de lidstaten van dienst zijn door ervoor te zorgen dat het Europese wetgevingskader voor financiële diensten een veilige marktgestuurde respons op pensioenfinanciering stimuleert. Er moeten knelpunten worden opgelost om kapitaal dat is gereserveerd voor pensioenvoorzieningen, zo efficiënt mogelijk te kunnen beheren, zodat Europeanen bij pensionering de hoogst mogelijke uitkeringen en lijfrentes genieten. De richtlijn voorziet in deze doelstelling. De Commissie zal in de tweede helft van volgend jaar een witboek presenteren over UCITS, dat ook een rol speelt in de pensioenarena.
Andere initiatieven gericht op het verbeteren van Europese pensioenvoorzieningen zijn onder andere het onlangs aangenomen voorstel voor een richtlijn over het verbeteren van de mobiliteit van aanvullende pensioenrechten en de lopende inbreukprocedures op het terrein van gelijke belastingheffing op pensioenpremies. 
Harald Ettl,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dat was een zeer technische uiteenzetting over een kwestie waar helemaal geen schot in zit. De o zo aarzelende omzetting van de richtlijn betreffende de bedrijfspensioenvoorzieningen is teleurstellend en getuigt in mijn ogen van nalatigheid.
In de Europese Unie rijzen de kosten van bedrijfspensioenregelingen de pan uit, en de richtlijn zelf biedt lidstaten voldoende speelruimte om de regelingen ingrijpend te wijzigen. De demografische situatie maakt een dramatische verandering door en veel lidstaten trekken zich uit ideologische overwegingen stapsgewijs terug uit de ouderdomsvoorzieningen en ziektekostenverzekeringen; de gaten die ze laten vallen, moeten met particuliere voorzorgsmaatregelen gedicht worden. Om de pensioenen in de toekomst veilig te kunnen stellen, dienen aanvullende elementen van een kapitaalvormende ouderdomsvoorziening gestimuleerd en onverwijld ingevoerd te worden.
Willen bedrijfspensioenen een stabiele aanvullende ouderdomsvoorziening vormen, dan dienen de risico’s voor werknemers merkbaar verminderd te worden. Want naast het bestaande risico hun arbeidsplaats te verliezen, mogen werknemers niet ook nog eens het risico lopen dat hun vrijwillige bijdragen en die van hun werkgever door negatieve bedrijfsresultaten verloren gaan. Daarom moet een duidelijke scheiding tussen de bedrijven en de instelling voor de bedrijfspensioenen gewaarborgd zijn, zodat iemands verworven rechten niet verloren gaan, bijvoorbeeld als diens bedrijf failliet gaat of hij of zij vrijwillig van betrekking wisselt.
Een zich over heel Europa uitstrekkende interne markt voor bedrijfspensioenen betekent voor werknemers een grotere mobiliteit en dat is wat zij willen. Naast de ontkoppeling van het risico zijn arbeidsplaats te verliezen van het risico het opgebouwde pensioen in geval van een faillissement op zijn werkgever te moeten verhalen, dienen er minimumvoorschriften te komen waaraan instellingen voor bedrijfspensioenen moeten voldoen, waaronder duidelijke informatierechten voor toezichthouders maar ook voor de werknemers.
Geïnteresseerden in een voorziening en gepensioneerden moeten aanspraak kunnen maken op informatie over de beleggingen van hun pensioenfonds en over de situatie op de kapitaalmarkt. Waar mogelijk dienen de werknemers ook inspraak te krijgen bij de keuze van een pensioenfonds door hun bedrijf. Het realiseren van deze, in de overwegingen 18 tot en met 23 genoemde, doelstellingen zorgt niet alleen voor een betere bescherming van werknemers, maar komt ook tegemoet aan de eisen van een modern, communautair kapitaalmarkttoezicht. Mijnheer de commissaris, dit is het moment om in te grijpen en u hebt ons eerder getoond dat u daartoe in staat bent. 
Sharon Margaret Bowles,
   . – Mijnheer de Voorzitter, we zijn het allemaal met de commissaris eens dat het van groot belang is om tot betere pensioenvoorzieningen te komen, met name als het gaat om vrijwillige pensioenen, of dat nu is door middel van deze richtlijn of op andere wijze. Maar zoals hij terecht opmerkte, blijven impulsen om pensioenen te verbeteren een bevoegdheid van de lidstaten, aangezien er soms sprake is van een koppeling met het belasting- en uitkeringsstelsel. Ik ga niet voorstellen om dit te veranderen. Het is echter belangrijk om beste praktijken te delen. Kan de Commissie in dat verband aangeven of ze reeds impulsen begeleidt of van plan is dat te gaan doen? Overweegt de Commissie een mechanisme voor het delen en stimuleren van beste praktijken?
In het kader van grensoverschrijdende voorzieningen, die we willen stimuleren om tot een betere en levendiger pensioenmarkt te komen, is publiek vertrouwen in alle toezichthouders en in de onderliggende garanties – en niet alleen in die van de eigen lidstaat – van groot belang. Het is ook belangrijk, met name voor pensioenregelingen voor zelfstandigen, dat de door de verschillende landen geleverde informatie vergelijkbaar is. In artikel 9 van de richtlijn is bepaald dat leden voldoende informatie over risico’s krijgen. In artikel 10 is bepaald dat jaarrekeningen een eerlijk en compleet beeld geven. In andere artikelen wordt geregeld dat leden inzage in deze jaarrekeningen moeten kunnen krijgen. Dit werpt echter vragen op: wat verstaan we onder voldoende informatie, wordt er rekening gehouden met de verschillen tussen de heersende praktijken in de lidstaten en worden potentiële beleggers er in ieder geval op gewezen dat zich op sommige terreinen verschillen kunnen voordoen omdat ze ongelijksoortige grootheden met elkaar vergelijken?
Het is natuurlijk ook van belang dat de gevonden oplossing niet tot een verdubbeling van de regelgeving leidt en dat CEIOPS hiermee rekening houdt bij volgende protocollen. 
Graham Booth,
   . – Mijnheer de Voorzitter, misschien kan de commissaris uitleggen wat hij bedoelt met een “tird pillar”. Het klinkt nogal onsmakelijk.
Is het echte probleem niet dat de politieke wil ontbreekt om de richtlijn inzake beroepspensioenfondsen uit te voeren? West-Europa zit met een ernstig demografisch probleem ten gevolge van de vergrijzing en de dalende geboortecijfers in de belangrijkste geïndustrialiseerde landen van de Europese Unie. Er is sprake van een grote pensioencrisis en nationale regeringen weigeren er iets aan te doen. Bij het eindloonstelsel, zoals bij de overheidspensioenen, is het zo dat jonge werknemers betalen voor de oude. De ene generatie steunt de andere.
Het is niet alleen een demografisch probleem waarmee de oude economieën van West-Europa te kampen hebben. Het zogenoemde sociale model is ook een probleem. Dit veelgeprezen sociale model lijkt te bestaan uit 40 procent jeugdwerkloosheid, afhankelijkheid van sociale voorzieningen en het uiteenvallen van het traditionele gezin. Als gevolg van de economische absurditeiten van Europa en van nationale regeringen, kunnen we niet meer uitgaan van intergenerationele steun.
In het Verenigd Koninkrijk is het politiek nog erger gesteld. Daar is sprake van ruim 800 miljard pond ongedekte overheidspensioenen, terwijl de personeelswerving bij de overheid helemaal uit de hand is gelopen. Pensioenfondsen in de particuliere sector worden sinds 1977 belast, wat de gewone man jaarlijks meer dan 5,5 miljard pond spaargeld kost, terwijl politici prachtige pensioenen genieten ten koste van de hardwerkende belastingbetaler. Als een naamloze vennootschap in de jaarrekening tegenwoordig geen melding maakt van haar pensioenschulden, gaat de directeur de gevangenis in, maar de ministers van Financiën van de nationale regeringen lappen de regels dagelijks aan hun laars.
In mijn eigen kiesdistrict heeft het bedrijf Ballast Nedam zijn gepensioneerden op schandalige wijze in de steek gelaten en een nieuw bedrijf opgezet om zijn verantwoordelijkheden te omzeilen. Dit is in strijd met de richtlijn, die niet ten uitvoer is gelegd.
Het is interessant om te zien hoe regeringen zich druk maken over de standaardisering van autokachels, ruitenwissers en drankflessen maar als mensen echt hulp nodig hebben, geeft de Europese Unie zoals gebruikelijk niet thuis. 
Katerina Batzeli (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst moeten het operationele kader en het nut van de instellingen voor bedrijfspensioenvoorzieningen worden verduidelijkt. Het gaat om instellingen van de financiële markten en ze kunnen niet worden vergeleken met of beschouwd worden als instellingen die zodanig kunnen evolueren dat ze de socialezekerheidsstelsels ook maar gedeeltelijk kunnen gaan vervangen.
De socialezekerheidsstelsels moeten de algemene dekking van de werknemers blijven garanderen, want ze hebben een openbaar karakter. Met andere woorden, mocht het verzekeringsorganisme niet in staat blijken te zijn de pensioenen uit te betalen of aan zijn andere verplichtingen te voldoen, dan moet de staat diens financiële verplichtingen overnemen.
Wanneer instellingen voor bedrijfspensioenvoorzieningen echter in gebreke blijven, biedt de staat geen enkele financiële garantie of tussenkomst.
Ik vind wel dat die instellingen hun nut hebben als financiële organismen die aanvullende pensioenen kunnen garanderen, wanneer dat is overeengekomen in de CAO’s.
Natuurlijk dient te worden benadrukt dat zij enkel pensioenen uitbetalen aan werknemers, wat een zekere vorm van discriminatie inhoudt van mensen zonder vast werk of deeltijds werkenden.
Ook moet worden gezegd dat deze financiële instellingen of fondsen alleen grensoverschrijdend kunnen samenwerken in de landen van de huidige eurozone.
Op basis van die kenmerken en van de evolutie in de toepassing van de wetgeving in de lidstaten is het wenselijk de richtlijn in alle lidstaten toe te passen, maar ook om haar flexibeler te maken.
Want wij willen dat de richtlijn wordt omgezet in nationaal recht en vooral dat zij wordt aanvaard door de sociale partners, door de werkgevers en werknemers.
Om die reden heeft het weinig zin om gebruik te maken van gemiddelden teneinde vast te stellen in welke mate de werknemers worden gedekt door die fondsen of hoeveel hun totaalvermogen of geaccumuleerde reserves bedragen in procenten van het BNP of per verzekerde.
Wel van uitzonderlijk belang is te weten welke factoren hebben bijgedragen tot de ontwikkeling van deze instellingen in specifieke landen waar tot 45 procent van de werknemers er vertrouwen in heeft.
De parameters die bijdragen tot de hoogst ongelijke toepassing van deze richtlijn in de verschillende lidstaten dienen te worden afgeschaft. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 

