2. Madagaskar
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over Madagaskar.
Raül Romeva i Rueda
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is een onderwerp dat echt vraagt om een beslissing. Dit is een onderwerp dat we moeten bespreken. Er is een politieke crisis in Madagaskar en daarom moeten wij reageren op de behoeften van dat land.
De overeenkomst over de verdeling van de macht is onder auspiciën van de Afrikaanse Unie gesloten tussen de huidige president Rajoelina en de voormalige president Ravalomanana.
We hebben de overeenkomst van Maputo en de aanvullende akte van Addis Abeba, die de enige politieke en democratische oplossing voor de huidige crisis vormen. Dat mogen we niet vergeten. De overeenkomst van Maputo voorziet in de oprichting van een regering van nationale eenheid met een overgangsperiode van vijftien maanden.
Ik wil er ook op wijzen dat er zich hierna enkele zorgwekkende specifieke en lokale situaties hebben voorgedaan waarin de regering een decreet heeft afgegeven om de export van onverwerkt en bedreigd hout te legaliseren, wat een bedreiging vormt voor de biodiversiteit van het land. Dit kan in de toekomst grote problemen veroorzaken, want soorten kunnen voor eeuwig verloren gaan.
In deze context moeten we de Commissie en de lidstaten eraan herinneren dat het een vergissing kan zijn om een verkiezingswaarnemingsmissie naar Madagaskar te sturen. We verzoeken in de huidige omstandigheden geen delegatie naar dit land te sturen voor de verkiezingen die de huidige regering in maart organiseert, want deze verkiezingen omzeilen de overeenkomst van Maputo. Ik zeg het nadrukkelijk: in dit kader, onder deze consensus en op basis van de overeenkomst in Maputo, moeten we deze verkiezingswaarnemingsmissie niet uitvoeren.
Er moet sprake zijn van volledig respect voor de mensenrechten in het land en volledig respect voor de democratische beginselen en de rechtsorde. Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, kunnen we erover praten, maar in de huidige situatie, in de huidige context, denk ik dat het een vergissing zou zijn.
Renate Weber
auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ondanks de initiatieven van de Afrikaanse Unie en de Verenigde Naties blijft Madagaskar met instabiliteitsproblemen kampen. De heer Rajoelina weigert de macht te delen en schuift iedereen die zich tegen hem verzet, opzij. Onlangs heeft hij te kennen gegeven dat hij van plan is parlementsverkiezingen uit te schrijven, zonder rekening te houden met de verkiezingskalender die is voorzien in de overeenkomsten van Maputo en Addis Abeba.
Zonder overdrijving kan gesteld worden dat het ongrondwettige bewind van Andry Rajoelina zich de drie machten van de staat heeft toegeëigend en zijn best doet om ook de media in handen te krijgen.
Helaas voor Madagaskar zijn de mensenrechtenschendingen van het regime van de vorige president gewoon doorgegaan nadat Andry Rajoelina zichzelf tot president van de hoge overgangsautoriteit had uitgeroepen. De veiligheidstroepen onder zijn leiding hebben herhaaldelijk geweld gebruikt om betogingen van de oppositie uiteen te drijven, en daarbij zijn doden en gewonden gevallen.
In zijn rapport van 4 februari 2010 beschrijft Amnesty International dat parlementsleden, advocaten, oppositieleiders en journalisten zijn opgepakt en willekeurig en onrechtmatig zijn gevangengezet, waarbij sommige bij hun arrestatie mishandeld zijn. De autoriteiten hebben geen enkel onderzoek ingesteld.
Helaas laat de realiteit nogmaals zien dat degenen die met geweld aan de macht komen, deze ook met geweld uitoefenen.
Véronique De Keyser
auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, over deze resolutie is iedereen het eens. In Madagaskar is een onrechtmatig overgangsbewind onder leiding van Andry Rajoelina bezig het land in chaos te storten. Hij bereidt zich voor om de komende verkiezingen, die hij heeft aangekondigd voor maart 2010, naar zijn hand te zetten, na een proces waar niets democratisch aan is en dat strijdig is met de overeenkomsten van Maputo en Addis Abeba.
De illegale benoemingen van omstreden politieke persoonlijkheden, de wijdverspreide mensenrechtenschendingen en het feit dat parlementsleden, geestelijken en burgers worden lastiggevallen en willekeurig worden gearresteerd, hebben de internationale gemeenschap niet onverschillig gelaten en bewogen tot het opleggen van sancties. Madagaskar is geschorst als lid van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika en de Afrikaanse Unie. De Verenigde Staten hebben het uitgesloten van de voordelen van de African Growth and Opportunity Act. De donateurs van het Internationaal Monetair Fonds hebben hun budget gehalveerd en de Verenigde Naties buigen zich op 15 februari aanstaande over de situatie in het land, terwijl de Europese Unie, naar ik meen, haar ontwikkelingshulp heeft opgeschort, zonder evenwel te stoppen met het verlenen van humanitaire hulp.
De situatie is dus tragisch, rampzalig, voor een bevolking die van minder dan een dollar per dag moet leven. Wij zijn verschrikkelijk bezorgd over deze situatie en deze gezamenlijke, urgente ontwerpresolutie is daar een blijk van. Daarin steunen we de bemiddeling van de gewezen president van de Republiek Mozambique, Joachim Chissano, en roepen we de vier politieke groeperingen op om naar de onderhandelingstafel terug te keren. Een andere oplossing is er niet. Daarnaast verzoeken we de Afrikaanse Unie en de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika het contact te herstellen en het overgangsproces tot een goed einde te brengen, en vragen we de Commissie verslag uit te brengen aan het Parlement over de ontwikkeling van het lopende raadplegingsproces met Madagaskar overeenkomstig artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou.
Bernd Posselt
auteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, in een aantal van 's werelds hoofdsteden bestaat de zorg dat onze ontwerpresolutie zou kunnen leiden tot een escalatie van de situatie in Madagaskar. Het is echter onze bedoeling om vrede in de regio te brengen. Ik verwijs in het bijzonder naar artikel 14 en 15, die duidelijk op de dialoog gericht zijn.
De Afrikaanse Unie, de Europese Unie, de VN, buurlanden, de Contactgroep en niet in de laatste plaats Frankrijk zijn alle opgeroepen om zich ervoor in te zetten dat de (ten minste) vier verschillende politieke bewegingen in Madagaskar tot elkaar komen, dat Madagaskar geen falende staat wordt, dat het niet verder afdrijft richting een catastrofe, maar dat het een vreedzame en onderhandelde oplossing vindt. Dit is echter alleen mogelijk zolang niemand probeert er een dictatuur te vestigen, niemand zich uit het vredesproces terugtrekt en alle partijen terugkeren aan de onderhandelingstafel, anders heeft dit prachtige maar gehavende land geen toekomst.
Marie-Christine Vergiat
auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met Madagaskar is het al net zo als met allerlei andere landen op de wereld, ten aanzien waarvan de Europese Unie haar politieke onmacht laat zien. En dit geldt met name in Afrika.
Een jaar na de illegale machtsgreep van Andry Rajoelina lijkt het grote eiland Madagaskar steeds dieper weg te zinken in een sociale, economische en financiële crisis waar de bevolking niet bepaald op zat te wachten.
Madagaskar is namelijk een van de armste landen van de wereld geworden, en het overgrote merendeel van de bevolking leeft van minder dan een dollar per dag. De mensenrechten worden op steeds grotere schaal geschonden. Geestelijken, parlementsleden, journalisten en leiders van maatschappelijke organisaties worden geïntimideerd, lastiggevallen, gearresteerd en in de cel gegooid.
De internationale gemeenschap heeft echter nauwelijks iets ondernomen en weigert te erkennen dat hier toch echt een staatsgreep heeft plaatsgevonden en dat Andry Rajoelina in Madagaskar een militair bewind heeft gevestigd.
Madagaskar is geschorst als lid van de Afrikaanse Unie en de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika. Sinds 2 februari 2009 zijn er vele pogingen gedaan om tot een oplossing te komen, onder andere door de VN en zelfs door de Europese Unie, hetgeen geresulteerd heeft in de overeenkomsten van Maputo en Addis Abeba. Maar sinds november 2009 lijken deze overeenkomsten vast te lopen als gevolg van onenigheid tussen de verschillende protagonisten en de weigering van enkele van hen om aan de tenuitvoerlegging van deze overeenkomsten mee te werken.
Wij van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links vinden dat het tijd is om de Malagassiërs weer aan het woord te laten en dat het hoog tijd is om de regels van de democratie in acht te nemen.
De heer Andry Rajoelina, de sterke man van het regime, wil liever eenzijdig verkiezingen uitschrijven zonder de Malagassische bevolking daarin te raadplegen en in strijd met voornoemde overeenkomsten. Hij heeft eenzijdig een datum vastgesteld voor zogenaamd democratische verkiezingen, eerst in maart 2010 en nu lijkt het erop dat hij een nog niet nader bepaalde datum op het oog heeft tussen eind maart en het einde van het jaar 2010.
Daarom willen wij dat de humanitaire hulp wordt opgevoerd, dat er juridische stappen worden ondernomen en dat de Europese Unie al haar invloed aanwendt om ervoor te zorgen dat het maatschappelijk middenveld bij de verdere gang van zaken betrokken wordt.
Charles Tannock
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als de Afrikaanse Unie ook maar enigszins in de buurt wil komen van de autoriteit en het respect die de EU in internationale zaken geniet, dan is Madagaskar zeker een kwestie waarin de AU besluitvaardig moet handelen. In plaats daarvan hebben we de gebruikelijke aarzeling en halfslachtige diplomatie gezien na de val van president Marc Ravalomanana, die helaas doet denken aan de situatie in Zimbabwe. Het is tijd dat de Afrikaanse Unie haar verantwoordelijkheid neemt met betrekking tot Madagaskar, waar al enige tijd politieke spanningen en chaos heersen. Als de AU het niet voor elkaar krijgt deze puinhoop op te lossen, lijkt het mij redelijk om te vragen waarom de EU dat zou moeten doen.
We moeten echter betrokken blijven bij Madagaskar om een vlotte terugkeer naar democratisch bestuur mogelijk te maken en verzoening te bevorderen. Het is essentieel dat de politici en legerofficieren die zich schuldig hebben gemaakt aan mensenrechtenschendingen voor de rechter worden gebracht. Gerichte sancties tegen het onwettige regime van Andry Rajoelina vormen ook een effectieve manier om diegenen te straffen die schuld hebben aan de voortdurende instabiliteit zonder dat dit nadelig is voor de overgrote meerderheid van de inwoners van Madagaskar, die ongetwijfeld genoeg hebben van de spanningen en geweldsincidenten in hun mooie land.
Cristian Dan Preda
Zoals reeds is aangegeven, heerst er nu al meer dan een jaar een situatie van onzekerheid en politieke instabiliteit in Madagaskar. Hoewel er tijdens het onderhandelingsproces af en toe hoopvolle tekenen waren, zijn de acties van Andry Rajoelina slechts een hindernis voor het proces, aangezien het herstel van de rechtsorde wordt bemoeilijkt.
Ik doel hier op het uit zijn functie verwijderen van de premier die na de overeenkomsten van Maputo was benoemd, de terugtrekking uit het onderhandelingsproces met de politieke groeperingen en de recente beslissing om gehaast verkiezingen te organiseren, zonder rekening te houden met eerdere overeenkomsten.
Ik ben van mening dat dit een poging is om een vernislaag van wettigheid te creëren ter legitimisering van een regime dat via een staatsgreep aan de macht is gekomen. Rajoelina kan dit niet ontkennen. Het is duidelijk dat de rechtsorde alleen hersteld kan worden door een volledige uitvoering van de overeenkomsten van Maputo en Addis Abeba.
Martin Kastler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil u er slechts op wijzen dat alle fracties met deze ontwerpresolutie akkoord zijn. Zo hoort het ook, want dit onderwerp is van groot belang. In tegenstelling tot de voorgaande sprekers zou ik willen zeggen dat we de vrijheid van meningsuiting en persvrijheid in dit land niet slechts moeten bevorderen, maar dat we deze ook actief moeten eisen nu we onderzoeken op welke manieren we de zaak vooruit kunnen helpen richting - hopelijk - vreedzame verkiezingen. We moeten ervoor zorgen dat we als Europeanen persvrijheid op alle gebieden tot stand brengen, met alle financiële hulp die nodig is om dat mogelijk te maken. Ook moeten we onze onverdeelde steun bieden en trachten gezamenlijk financiële hulp te bieden in het kader van de verdragen die we met dit land hebben.
Eija-Riitta Korhola
- (FI) Mijnheer de Voorzitter, het is ondraaglijk te moeten zien wat er in Madagaskar gebeurt, waar een persoon op gewelddadige wijze aan de macht is gekomen en nu op dezelfde wijze regeert en wiens positie niet door de internationale gemeenschap wordt erkend. Daarom gebruik ik het woord 'persoon' en niet 'president'.
De meerderheid van de bevolking van Madagaskar leeft onder de armoedegrens, 7 000 kinderen lijden aan ernstige ondervoeding en die situatie wordt met de politieke crisis alleen maar erger. Het is daarom belangrijk dat wij, samen met de internationale gemeenschap, de omvang van de humanitaire hulp aan Madagaskar vergroten.
Het is ook beslist noodzakelijk dat de politieke moorden worden onderzocht en opgelost, en dat moet aan een onafhankelijk, onpartijdig orgaan worden overgelaten. Als dat niet gebeurt, dan is het moeilijk vertrouwen te wekken en stappen in de richting van democratie te nemen.
Het is van wezenlijk belang dat de vier politieke groeperingen van Madagaskar aan de onderhandelingstafel gaan zitten om af te spreken wat er moet gebeuren om dit jaar democratische verkiezingen mogelijk te maken. Het is ook essentieel dat Madagaskar geen verdragen over natuurlijke hulpbronnen sluit, voordat er een regering is met een mandaat van het volk.
Michael Gahler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, wat betreft Madagaskar is het goed dat we kunnen melden dat niet alleen de Europese Unie bezorgd is over de naleving door dit land van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou, maar dat ook de Afrikaanse Unie en de SADC, als regionale organisaties, van mening zijn dat nog een staatsgreep in Afrika onacceptabel is. Voor de Afrikaanse Unie en voor de regionale organisaties is het relatief nieuw dat zij niet alleen dit soort besluiten nemen, maar deze ook ten uitvoer leggen en actie ondernemen.
Ik hoop dat wanneer de Internationale Contactgroep over een week, op 18 februari, weer bijeenkomt in Addis Abeba, alle deelnemende partijen hun taken zullen volbrengen en hun bevoegdheden zullen doen gelden, en ervoor zullen zorgen dat de afspraken die in Maputo zijn gemaakt, ook ten uitvoer worden gelegd. Dat is mijn oproep aan alle deelnemers.
Viviane Reding
vice-voorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, laat ik allereerst benadrukken dat wij ons grote zorgen maken over de hinderpalen die de tenuitvoerlegging van de overeenkomsten van Maputo in de weg staan.
Sinds het begin van de crisis en het aanvatten van het raadplegingsproces met Madagaskar overeenkomstig artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou, heeft de Commissie het bemiddelingswerk van de internationale gemeenschap actief gesteund. Hierbij zijn belangrijke vorderingen gemaakt, maar helaas is hier nog geen daadwerkelijk overgangsproces uit voortgekomen. We maken ons grote zorgen, want in plaats van dat we vooruit komen, glijden we af, met een apert risico dat we weer straks weer terug bij af zijn in de situatie van maart 2009.
U zult het met me eens zijn dat dit de politieke en de mensenrechtensituatie natuurlijk zal verergeren, evenals de botsingen tussen Malagassiërs. We hebben duidelijk en herhaaldelijk aangegeven dat we elk eenzijdig proces dat uitloopt op inderhaast georganiseerde verkiezingen en dat geen enkele duurzame oplossing voor de crisis oplevert, afwijzen.
Ik kan dus zeggen, in antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde, dat we niet bereid zijn een dergelijk proces te ondersteunen, noch politiek, noch financieel.
Het huidige initiatief van de voorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie is onze laatste strohalm. We zijn bereid om samen met de internationale gemeenschap en binnen de internationale contactgroep het antwoord van de Malagassische bewegingen te evalueren en, naargelang van de situatie, ontwerpbesluiten voor de leggen aan de Raad overeenkomstig artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou.
In geval van een negatief besluit, zal dit geen invloed hebben op de projecten die rechtstreeks aan de bevolking te goede komen, en we zullen de humanitaire hulp voor de kwetsbaarste bevolkingsgroepen voortzetten en zo nodig opvoeren.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik u verzekeren dat de Commissie zich actief, geduldig en onvermoeibaar blijft inzetten voor het vinden van een vreedzame uitweg uit de crisis.
De Voorzitter
Het debat is gesloten. De stemming vindt na afloop van het debat plaats.
