Opodatkowanie transakcji finansowych (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest pytanie ustne zadane Komisji przez Sharon Bowles w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej w sprawie opodatkowania transakcji finansowych - B7-0019/2010)
Edward Scicluna
autor. - Panie przewodniczący! Komisja Gospodarcza i Monetarna zadała przedmiotowe pytanie i przedstawiła rezolucję, ponieważ musimy poważne zastanowić się nad tą kwestią. W ubiegłym roku komisja omawiała opodatkowanie transakcji finansowych z komisarzem Kovácsem, który, jak wiele innych osób, uznał ten pomysł za interesujący, a myśmy wyraźnie powiedzieli, że dobrym rozwiązaniem byłoby sprawdzenie, jak funkcjonowałby w rzeczywistości, co obejmowałoby także niezbędną infrastrukturę.
Od tego momentu Komisja zajmuje się tym tematem, a my zwracamy tutaj uwagę na liczne pytania, które wymagają odpowiedzi. Pojawiły się postulaty, także na szczycie G20 we wrześniu ubiegłego roku, aby sektor finansowy płacił za tworzenie funduszy stabilizacyjnych i rekompensował szkody, jakie wyrządził w realnej gospodarce. Przewodniczący Barroso zasugerował zastosowanie globalnego podatku w celu finansowania projektów środowiskowych. Po raz kolejny wielokrotnie wspominano o pierwotnej idei podatku Tobina, tj. wykorzystaniu podatku od transakcji finansowych do finansowania pomocy rozwojowej.
Celem przedmiotowej rezolucji nie jest wywieranie presji, abyśmy wybrali któryś z tych kierunków, a raczej chęć uzyskania odpowiedzi i oceny skutków, choć oczywiście wielu z nas jest zdecydowanymi zwolennikami podatków od transakcji, a wielu innych ma do nich bardzo poważne zastrzeżenia. Dziś rzeczywiście wydaje się, że pobieranie podatków od transakcji jest prostsze, nawet na szczeblu międzynarodowym, szczególnie w kontekście elektronicznej natury wielu transakcji, jednak jednocześnie nie można ignorować faktu, że jest coraz więcej obszarów rywalizujących ze sobą o wpływy z tych podatków.
Jeden z pomysłów dotyczących podatku zakłada, że nikt by go nie zauważył, bo w każdym przypadku byłby bardzo mały. Z drugiej strony, inni sugerują, że powinien być on wykorzystywany do zniechęcania stron do zawierania zbyt dużych transakcji. Moja komisja uważa, że jeżeli ostatecznie pobierana kwota będzie duża - a sumy wskazują, że tak będzie - ktoś gdzieś będzie faktycznie płacił. Wiele transakcji finansowych, w odróżnieniu od transakcji sprzedaży, odbywa się przez pośredników, więc to pośrednicy, czyli banki i podobne instytucje, będą podatek płacić. Jednak z pewnością dodatkowe koszty - bo podatki są takimi kosztami - zostaną po prostu przerzucone na użytkownika końcowego. Niektórzy mogą powiedzieć, że nie ma to znaczenia. Jednak są także inne sposoby pozwalające na podniesienie podatków w sektorze usług finansowych.
Poza tym pojawia się pytanie o to kto miałby takie podatki pobierać i decydować o ich wykorzystaniu. Tutaj mamy nawet do czynienia z kwestią "żadnych podatków bez reprezentacji". Jeżeli podatek będzie pobierany w Londynie od transakcji dotyczącej instrumentów pochodnych, która nie jest kosztem na rzecz kogoś innego na świecie, kto będzie decydował, gdzie pieniądze te wydać? Odpowiedź na to pytanie może być prostsza, jeżeli podatek ten zostanie przekazany na rzecz instrumentu zapewniającego stabilność finansową, w którym płatnicy oczywiście uczestniczą, niż gdyby miał być przekazywany poza sferę finansową, na przykład na projekty środowiskowe lub pomoc rozwojową. We wszystkich tych kwestiach mamy do czynienia z elementem międzynarodowym, zarówno po stronie podmiotu płacącego, jak i wydającego. Prawdopodobnie nie jesteśmy w stanie zrobić wszystkiego i uzyskać wszystkich wspomnianych korzyści, ale przynajmniej musimy podjąć decyzję, co chcemy naprawić, w jaki sposób zostanie to zrobione i jaki będzie podstawowy cel podatku.
W końcu czy naprawdę robimy dobrze łącząc przepisy z podnoszeniem podatków? Czy kwestie te się naprawdę uzupełniają?
Algirdas Šemeta
komisarz. - Panie przewodniczący! Cieszę się, że mogę wziąć udział w tej ważnej debacie na temat innowacyjnych instrumentów finansowych i udzielić odpowiedzi na przedmiotowe pytanie ustne.
Jeżeli chodzi o możliwości wprowadzenia ogólnego podatku od transakcji finansowych, to Komisja ma zamiar, co ogłosiła w swojej strategii UE 2020, wnieść swój wkład w debatę na temat innowacyjnych instrumentów finansowych na szczeblu globalnym.
Komisja aktualnie pracuje nad zdefiniowaniem i oceną różnych rozwiązań, a jednym z nich jest ogólny podatek od transakcji finansowych. Innymi rozwiązaniami są "opłata za odpowiedzialność za kryzys finansowy" zaproponowana przez USA oraz "opłata stabilizacyjna" dotycząca niektórych aktywów banków.
Jeżeli chodzi o podatek od transakcji finansowych, to oczywiste jest, że opcje istniejące dziś różnią się od tych, które były dostępne, kiedy prowadzono wstępne dyskusje nad podatkiem Tobina, gdyż podatek ten obejmowałby więcej produktów finansowych.
Jeżeli chodzi o zalety i wady wprowadzenia ogólnego podatku od transakcji finansowych, Komisja uważa, że przy ocenie poszczególnych instrumentów ważne jest unikanie nagromadzenia inicjatyw, które mogłyby być szkodliwe dla sektora finansowego oraz dopilnowanie, aby nowe inicjatywy nie prowadziły do przeniesienia transakcji do innych regionów, co miałoby negatywny wpływ na konkurencyjność Europy.
Odnośnie do możliwości wprowadzenia ogólnego podatku od transakcji finansowych w UE gdyby podatku takiego nie wprowadzili nasi główni partnerzy, to chciałbym państwu przypomnieć, że także MFW, działając niezależnie od Komisji, bada różne możliwości, w tym globalny podatek od transakcji finansowych.
Pokazuje to, że kwestia ta ma charakter globalny, dlatego zdaniem Komisji najlepszym wyjściem jest opracowanie globalnych i skoordynowanych rozwiązań. Jest to nasza pierwsza i preferowana opcja.
Jeżeli chodzi o wykorzystanie podatku jako uzupełniającego narzędzia regulacyjnego w kontekście reform rynku finansowego, mogę potwierdzić, że Komisja analizuje komplementarność instrumentów podatkowych i regulacyjnych i będzie zwracać uwagę na łączny wpływ tych dwóch rodzajów instrumentów na zdolność sektora finansowego do wspierania ożywienia gospodarczego.
Jeżeli chodzi o możliwość sprawienia, aby system finansowy był zorientowany na działania długoterminowe dzięki wprowadzeniu ogólnego podatku od transakcji finansowych, to Komisji nie są znane jednoznaczne dane ani badania na temat związku takiego podatku ze strukturą zapadalności instrumentów, do których zastosowanie ma pośrednictwo finansowe.
W związku z tym, że analiza innowacyjnych instrumentów finansowych jeszcze się nie zakończyła, uważam, że wyciąganie jakichkolwiek wniosków dotyczących wpływów z ogólnego podatku od transakcji finansowych i ich podziału byłoby przedwczesne. Chciałbym jednak podkreślić, że ewentualne wpływy z takiego podatku byłyby bardzo asymetryczne i zlokalizowane byłyby tylko w kilku krajach, w których działają duże centra finansowe. Asymetria ta potwierdza, że potrzebne są rozwiązania globalne, także te dotyczące podziału i przekazywania wpływów.
Na koniec wspomnę o ramach czasowych dla poszczególnych inicjatyw. Pierwszym krokiem Komisji było zlecenie jej służbom ogólnej analizy problemu innowacyjnych instrumentów finansowych, która jest aktualnie prowadzona. W celu zidentyfikowania opcji o największym potencjale Komisja uwzględni także wnioski naszych głównych partnerów międzynarodowych. Właśnie na tej podstawie, a będzie to drugi krok, możliwe będzie przedstawienie konkretnych propozycji i szczegółowej oceny skutków zgodnie ze standardowym podejściem Komisji w zakresie lepszego stanowienia prawa.
Jean-Paul Gauzès
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Kryzys finansowy, którego doświadczamy, zmusił władze publiczne do interwencji finansowych za pomocą publicznych pieniędzy.
W tych okolicznościach możliwość wprowadzenia podatku od transakcji finansowych jest kusząca. Wpływy z tego podatku zostałyby wykorzystane na przykład do sfinansowania ożywienia gospodarczego i rozwoju gospodarki opartej na zasadzie zrównoważonego rozwoju a także na początku mogłyby posłużyć do zrównoważenia kosztów kryzysu ponoszonych przez realną gospodarkę i podatnika. Podatek ten byłby uzupełnieniem przepisów regulujących sektor finansowy, działań mających na celu eliminację rajów podatkowych a nawet aktualnie przygotowywanych przepisów dotyczących instrumentów pochodnych.
Na tym etapie warto byłoby ocenić wpływ takiego podatku na transakcje finansowe. Jest to główny cel przedmiotowego pytania ustnego: zachęcenie Komisji do analizy praktycznych aspektów poszczególnych rozwiązań wymienionych w projekcie rezolucji w celu wydania opinii w sprawie możliwości wprowadzenia takiego podatku i wymaganych ram czasowych.
Panie komisarzu! To co pan przed chwilą powiedział jest krokiem w dobrym kierunku. Należy jednak podkreślić - co pan uczynił - że do rozwiązania tego będziemy musieli podejść w sposób realistyczny i pragmatyczny. Podatek taki nie może szkodzić europejskiej gospodarce ani konkurencyjności europejskiego sektora finansowego.
Mówiąc bardziej ogólnie, uważam, że ważne jest, abyśmy, jak niektórzy proponują, podkreślili konsekwencje wprowadzenia tego podatku tylko w Unii Europejskiej, jeżeli niemożliwe jest osiągnięcie porozumienia na szczeblu międzynarodowym. Uważamy, że na takie czysto europejskie rozwiązanie nie może być przyzwolenia.
Udo Bullmann
Panie przewodniczący, panie komisarzu! Chciałbym dodać kilka pytań do tego, co pan poseł Scicluna powiedział w imieniu komisji. Panie komisarzu! Jeżeli na świecie jest 70, 80, 90 czy 100 razy więcej transakcji finansowych niż wynosi produkt krajowy brutto i jeżeli ten trend staje się coraz bardziej dynamiczny, to czy pana zdaniem z tym gwałtownym wzrostem liczby produktów finansowych w większości powiązane są elementy spekulacyjne? Jeżeli tak, jak ma pan zatem zamiar je ograniczyć lub co mogłoby przyczynić się do ich ograniczenia? Jeżeli wartość krótkoterminowych transakcji finansowych rośnie coraz szybciej w stosunku do produktu krajowego brutto, to czy podziela pan nasze zdanie, że musimy wzmocnić podejście długoterminowe w realnej gospodarce, w której ludzie pracują, zarabiają pieniądze i produkują towary, które możemy konsumować i z których możemy korzystać. Jeżeli podziela pan tę opinię, w jaki sposób i za pomocą jakich środków będziemy w stanie to pana zadaniem osiągnąć?
Panie komisarzu! Jeżeli podatek od transakcji finansowych może się do tego przyczynić - a właśnie temu chcielibyśmy się przyjrzeć - jakie byłyby ramy czasowe potrzebne na negocjacje z partnerami międzynarodowymi? Odnosimy wrażenie, że instrumenty finansowe, które stworzyliśmy na świecie, są w tej chwili wykorzystywane w celu spekulacji przeciwko euro i w działaniach przeciwko najsłabszym państwom członkowskim. Czy nie przyszła pora na to, abyśmy zajęli się tym problemem i zdefiniowali europejskie podejście?
Panie komisarzu! Jednej rzeczy nie rozumiem, mianowicie dlaczego nakłaniamy państwa członkowskie do podnoszenia podatku od wartości dodanej o trzy lub cztery punkty procentowe, jeżeli podatek od transakcji finansowych w wysokości 0,01 czy 0,05 punktu procentowego rzekomo zrujnuje konkurencyjność i osłabi pozycję Europy. Nie mogę w to uwierzyć. Podejmijcie działania. Właśnie tego życzy sobie Parlament.
Carl Haglund
Panie przewodniczący! Jak usłyszeliśmy dziś w tej Izbie w wyniku kryzysu gospodarczego i coraz bardziej gorących dyskusji na temat zmian klimatycznych ostatnio odkurzono i zajęto się tak zwanym podatkiem Tobina.
Usłyszeliśmy także, że z podatkiem tym, którego celem jest między innymi zapewnienie bezpieczeństwa na rynkach finansowych i zagwarantowanie wpływów, z których można by finansować liczne słuszne cele, na przykład pomoc rozwojowa i walka ze zmianami klimatycznymi, wiązane są ogromne nadzieje.
Moim zdaniem nadzieje te są dość naiwne, a ja bardzo sceptycznie odnoszę się do możliwości wprowadzenia podatku od transakcji finansowych, który w rzeczywistości spełniałby swoją funkcję. Z jednej strony, należę do tych, którzy wątpią, aby możliwe było wprowadzenie takiego podatku w praktyce. Z drugiej strony, nie wierzę, że przyniesie on takie efekty, na jakie niektórzy liczą. Poza tym jestem głęboko przekonany, że żaden podatek na świecie nie zapobiegłby kryzysowi finansowemu, którego doświadczamy w ostatnich latach.
Osobiście krytycznie odnoszę się także do pomysłu opodatkowania danej działalności a następnie wykorzystania zebranych podatków do finansowania czegoś, co nie ma żadnego związku z opodatkowaną działalnością. Uważam, że jest to nielogiczne i nie jest przykładem szczególnie sensownej polityki podatkowej.
Proszę nie zrozumieć mnie źle. Chciałbym, aby na pomoc rozwojową przeznaczanych było więcej środków. Krytykuję własny kraj, który nie zdołał osiągnąć poziomu 0,7% PKB, który jest często uznawany z minimum.
Komisja Gospodarcza i Monetarna przygotowała w tej sprawie wyważony dokument. Dobrze się dzieje, że na szczeblu UE prowadzone jest stosowne badanie dotyczące sposobu, w jaki podatek tego typu mógłby funkcjonować. Mam nadzieję, że po jego zakończeniu będziemy mieć w tej dyskusji więcej faktów i mniej politycznych opinii. W innym przypadku narażamy się na ryzyko utknięcia w debacie na temat podatku, którego nie można w praktyce wprowadzić, i jednocześnie nieznalezienia możliwości i rozwiązań umożliwiających zgromadzenie wystarczających środków na działalność rozwojową oraz nasze wysiłki w walce ze zmianami klimatycznymi.
Najgorszą rzeczą, jaka mogłaby się przydarzyć, byłoby gdyby UE podjęła próbę wprowadzenia takiego podatku od transakcji finansowych na siłę i z przyczyn ideologicznych, a reszta świata nie zrobiłaby tego samego. Mogłoby to jedynie doprowadzić do kompromitacji gospodarczej Europy, a tego w tym okresie na pewno nie potrzebujemy. Musimy mieć to na uwadze. Mam nadzieję, że wspomniane badanie będzie zarówno poważne, jak i skuteczne.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Catherine Stihler
Panie przewodniczący! Testuję nową zasadę pozwalającą nam zadawać pytanie przez podniesienie niebieskiej kartki.
Temat mnie zainteresował, kiedy mój przedmówca wspomniał o swoim kraju, o jego zastrzeżeniach i kiedy mówił o 0,7% PKB i podatku Tobina.
Naturalnie podatek Tobina jest czymś zupełnie innym od podatku od transakcji finansowych i właśnie do tego często prowadzą nieporozumienia. Uważam, że ma pan całkowitą rację mówiąc, że musimy mieć jasność, choć być może chciałabym, żeby podał pan więcej szczegółów , dlaczego nie spełniamy kryterium 0,7 % a także na temat tego, co możemy zrobić, aby mieć jasność w sprawie tego, co staramy się tu dziś osiągnąć w kwestii podatku od transakcji, który będzie dobrze funkcjonował.
Carl Haglund
Panie przewodniczący! Ten nowy sposób prowadzenia dyskusji jest w sumie dość interesujący. Daje on nam możliwość prowadzenia dialogu.
Niestety Finlandia nie jest krajem, który przeznacza 0,7% swojego PKB na pomoc rozwojową, co nie jest rzeczą dobrą. Kwestią tą powinniśmy zająć się w naszym kraju w kontekście politycznym. Jednak to wstyd, że nasz rząd nie był w stanie tego zrobić.
Jeżeli chodzi o podatek Tobina i podatek od transakcji finansowych, to macie państwo rację, że prawdopodobnie nie jest to dokładnie to samo, o czym pierwotnie myślał James Tobin. Wciąż bardzo sceptycznie odnoszę się do tego, czy w ogóle możliwe jest stosowanie podatku o zasięgu globalnym, który wprowadzą wszystkie kraje, ponieważ tylko w takim przypadku by on działał i nie doprowadziłby do przenoszenia kapitału do innych państw.
Jednak o tym się dopiero przekonamy i właśnie z tego powodu analizuje to z nami dziś pan komisarz. Na pewno będzie to interesujące.
Pascal Canfin
Panie przewodniczący, panie komisarzu! Nasze finanse publiczne są w sytuacji kryzysowej i wiemy, że jednym z rozwiązań może być ograniczenie niektórych wydatków, ale także że najważniejszym rozwiązaniem jest zdolność państw członkowskich do gromadzenia większych środków.
Najważniejszą kwestią jest zatem określenie, jakie podatki mogą zostać podniesione, jakie podatki muszą zostać podniesione i jakie będą konsekwencje tych podwyżek. Grupa Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie szacuje, że trudno byłoby zdecydowanie podnieść podatki płacone przez drobnych przedsiębiorców, którzy tworzą większość miejsc pracy. Trudno jest podnosić podatki płacone przez rodziny - być może z wyjątkiem podatków płaconych przez najbogatszych - ponieważ w większości przypadków są one już wystarczająco wysokie, szczególnie w Europie.
Dlatego pytanie brzmi w następujący sposób: które podatki powinny zostać podniesione? Jeżeli nie zostaną podniesione ani podatki płacone przez małe i średnie przedsiębiorstwa, ani VAT, trzeba będzie na pewno poszukać innych możliwości. Szacujemy, że podatek od transakcji finansowych jest najmniej bolesnym podatkiem dla europejskiej gospodarki. Jest to podatek, który ma najmniej negatywny wpływ na konkurencyjność tej gospodarki.
Ponadto przez ostatnie dziesięć lat koszt transakcji finansowych znacznie się zmniejszył, zarówno dzięki kilku usprawnieniom technicznym - jeżeli można je tak określić - jak i europejskim przepisom.
W rzeczywistości wszystkie korzyści wynikające z tego ograniczenia kosztów przypadły sektorowi finansowemu i bankom. Nie byłoby rzeczą całkowicie nieuzasadnioną, gdyby dzięki podatkowi od transakcji finansowych, część zysku banków wynikającego z tych obniżonych kosztów powróciła do władz publicznych, które przyczyniły się do tych oszczędności.
Jak zwykle w takich przypadkach Izba przekształca ten problem w debatę ideologiczną, a w rzeczywistości ma on charakter techniczny. Koszty transakcji istniały zawsze, a teraz zostały obniżone. Dziś proponujemy, żeby zostały one ponownie podniesione, tak aby nie tyko sektor prywatny, ale także władze publiczne mogły odnieść korzyści ze wspomnianych usprawnień technicznych.
Naturalnie pojawia się pytanie, czy Unia Europejska może zdecydować się na ten krok sama. Dla wszystkich oczywiste jest, że byłoby lepiej, gdyby został on podjęty na szczeblu międzynarodowym. Jeżeli inni - w szczególności Stany Zjednoczone - nie pójdą w nasze ślady, pojawia się następujące pytanie: czy przekreśla to możliwość osiągnięcia tego celu przez Unię Europejską?
Niektóre oświadczenia - na przykład oświadczenia pana posła Gauzèsa - sugerują, że Grupa Europejskiej Partii Ludowej uważa, że Europa nie może zrobić niczego samodzielnie. Oczywiście sytuacja nie byłaby doskonała i konieczne byłoby ominięcie przeszkód. Czy to jednak oznacza, że Unia Europejska koniecznie powinna ustawiać się na najniższym wspólnym mianowniku, że powinna mieć najmniej prawdopodobne przepisy i wiązać się z najmniej ambitnymi graczami? Nie wydaje mi się, aby takie działania wzmocniły pozycję Unii Europejskiej jako światowego przywódcy.
Ponadto możemy sobie wyobrazić, że Unia Europejska wprowadzi tę transakcję samodzielnie. Jest to dość proste, ponieważ przepływy kapitału, które nas dotyczą, rozpoczynają się w Unii Europejskiej, następnie mogą przemieścić się gdzie indziej, aby do Unii Europejskiej powrócić.
Kiedy przepływy te wychodzą i wracają, mamy okazję wprowadzić wymóg, aby były one śledzone, co pozwoli nam określić, czy zostały objęte podatkiem od transakcji finansowych. Jeżeli tak, nie ma problemu. Jeżeli nie, będziemy mogli naliczyć podatek przy wejściu lub wyjściu. Robimy to od lat w gospodarce realnej za pomocą wspólnej taryfy zewnętrznej. Globalizacja sektora finansowego zmusza nasz dziś do podjęcia takich kroków w sektorze finansowym gospodarki i jest to w pełni możliwe z technicznego punktu widzenia. Potrzebujemy tylko woli politycznej.
Kay Swinburne
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! W wyniku obserwowanych ostatnio zawirowań na rynkach finansowych na całym świecie akademicy, politycy i laureaci nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii słusznie starają się znaleźć rozwiązanie pozwalające na odzyskanie pieniędzy, które zostały wydane na ratowanie naszych instytucji finansowych. Podatki od transakcji finansowych w wielu formach, w których występują, są zaledwie jednym z wielu przedstawionych pomysłów, dlatego nie możemy ograniczać narzędzi, jakimi dysponuje UE i państwa członkowskie, tylko do nich. Musimy być kreatywni i patrzeć jak najszerzej, aby zobaczyć gdzie nasza odpowiedź na kryzys finansowy będzie najlepsza i jak wzmocnić nasze systemy finansowe. Pomysł prezydenta Obamy dotyczący podatku od instytucji finansowych ma swoje zalety, jednak propozycja ta jest bardzo szczegółowa i nie uwzględnia innych form podatków lub opłat finansowych. Jak powiedział pan komisarz, MFW zgodnie z instrukcjami G20 aktualnie prowadzi badanie nad ewentualnymi podatkami finansowymi, natomiast autorzy przedmiotowej rezolucji domagają się odpowiedzi przed jego zakończeniem.
Nie rozumiem logiki, zgodnie z którą ktoś próbuje stosować opracowane przez UE rozwiązanie do globalnego problemu. Nonsensem i naiwnością jest myślenie, że gdyby UE wprowadziła podatek od transakcji bez wsparcia wszystkich kluczowych światowych graczy, nie stracilibyśmy na tym w porównaniu z innymi krajami.
Przedstawiona rezolucja w sprawie podatku od transakcji finansowych niepokoi mnie z dwóch powodów.
Po pierwsze, nie możemy popierać rozwiązania, które daje UE uprawnienia w dziedzinie podnoszenia podatków. Podstawą suwerenności państw członkowskich UE jest zachowanie prawa do kontroli swoich systemów podatkowych. W związku z tym warto byłoby wyjaśnić, czy celem przedmiotowej propozycji jest skoordynowane podniesienie podatków przez poszczególne państwa członkowskie - które to prawo zostanie przez nie zachowane na tym szczeblu - czy tak naprawdę będzie to podatek UE.
Po drugie, podatki podnoszone w celu stabilizacji systemów finansowych nie powinny moim zdaniem stać się przedłużeniem linii budżetowej UE. Istnieje wiele inicjatyw koordynowanych przez UE i państwa członkowskie oraz programów wydatków mających na celu walkę ze zmianami globalnego klimatu w inteligentny sposób. Mamy ambitne cele dotyczące kwot wydawanych w państwach rozwijających się. Nie byłabym w stanie poprzeć rozwiązania, w wyniku którego podatki w rzeczywistości zostałyby podniesione w innym celu.
Miguel Portas
Panie przewodniczący! Uważam, że dyskusja techniczna, w której musimy uczestniczyć, jest niewątpliwie bardzo ważna, ale nie może ona przesłonić faktu, że wybór, jaki mamy przed sobą, jest natury politycznej. W związku z tym prowadzenie i konstruowanie całej argumentacji w oparciu o kwestie techniczne w celu unikania podjęcia wyboru politycznego jest raczej nieuzasadnione.
Na przykład pan poseł Haglund wyjaśnił, że gdyby wcześniej został wprowadzony podatek Tobina i tak nie uniknęlibyśmy kryzysu finansowego. Zgadzam się z nim, ale z pewnością mielibyśmy do dyspozycji więcej środków umożliwiających walkę ze skutkami kryzysu dotykającego nasze gospodarki oraz wsparcie najbardziej poszkodowane grupy europejskich obywateli.
Właśnie to jest tu najważniejszą kwestią. A drugi aspekt dotyczy... i właśnie dlatego odpowiedź komisarza Semety mnie w ogóle nie przekonała ani w zakresie harmonogramów, ani w zakresie podstawowego problemu. W końcu komisarz Semeta, podobnie jak poseł Gauzès, mówią nam, że podatek jest atrakcyjnym i bardzo interesującym pomysłem, ale że nie możemy go stosować na skalę europejską. Musi mieć on zasięg globalny.
Wyjaśnijmy to. Mówienie tego jest równoznaczne z mówieniem ludziom, że podatek Tobina nigdy nie będzie miał zasięgu globalnego. Zatem nie ma sensu oszukiwać tutaj ludzi. Komunikat jest następujący: albo podatek będzie miał zasięg globalny, albo go nie będzie. Czyli komunikat jest następujący: podatku nie będzie. Mam zupełnie odmienne zdanie. Uważam, że Unia Europejska jest wystarczająco silnym rynkiem finansowym, aby możliwe było wprowadzenie ogólnego podatku rezydualnego od wszystkich transakcji bez ucieczki kapitału.
Jednak przede wszystkim powiemy wtedy naszym obywatelom rzecz absolutnie kluczową: mianowicie to, że w tym kryzysie, przynajmniej na poziomie rezydualnym, kapitał finansowy, który wywołał ten kryzys, musi za to zapłacić. I że celem takiego działania była zasadniczo walka z głodem i ubóstwem na świecie oraz rozpoczęcie finansowania budowy społecznego filara w europejskim projekcie - filara, którego nam brakuje i którego nie mamy.
Obywatele doskonale to zrozumieją.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie przewodniczący! Jedenaście lat temu byłem jednym z niewielu posłów, którzy utworzyli międzypartyjny zespół roboczy zajmujący się podatkiem Tobina, a nasze posiedzenia kwitowane były pogardliwym uśmiechem. Z perspektywy przełomu tysiącleci wielokrotnie mówiliśmy o pozornej racjonalności rynku, o zagrożeniu konkurencyjności i możliwych problemach z globalizacją.
Nie dzieje się dobrze, jeżeli dziś wciąż używacie tych argumentów. Właśnie z trudem udało nam się uniknąć poważnej katastrofy, co nie tylko kosztowało dużo pieniędzy, ale także dużo zaufania. Jeżeli teraz uważacie państwo, że możemy trochę zwolnić z takim podatkiem od transakcji finansowych, to spekulanci - że tak ich nazwę - z którymi mam osobiście dobre stosunki, innymi słowy, menedżerowie funduszy inwestycyjnych, jak się ich eufemistycznie nazywa, mają zupełnie inne poglądy, ponieważ prowadzą swoją działalność na tej linii podziału jeszcze szybciej i intensywniej.
Właśnie dlatego nie jestem przekonany, że podatek od transakcji finansowych mający zastosowanie do licznych transakcji tego typu doprowadziłby do czegoś więcej niż stłumienie tych ogromnych fali spekulacyjnych. Bardzo bym chciał, żebyście państwo w Komisji i rządach krajowych wsłuchali się przede wszystkim w słowa naszych kolegów z partii zielonych, ale także w słowa pana posła Bullmana i lewicy. Jest to kwestia polityczna; aspekty techniczne można rozwiązać szybko i w tym celu mamy ekspertów.
Gunnar Hökmark
Panie przewodniczący! Ktoś może zapytać, czy z administracyjnego punktu widzenia możliwe jest wprowadzenie podatku od transakcji finansowych lub czy jest to możliwe politycznie, ale moim zdaniem podstawowe pytanie musi brzmieć następująco: czy jest to dobre? Czy podatek od transakcji finansowych przyczyni się do rozwoju gospodarczego? Oznacza to, że wprowadzony zostanie podatek on inwestycji, a w ujęciu transgranicznym wprowadzony zostanie podatek od inwestycji w państwach, w których jest mniej kapitału niż w innych.
Czy rozwiązanie takie pobudzi, czy ograniczy handel międzynarodowy, jeżeli będzie mieć na niego wpływ?
Mówię to, ponieważ istnieją dwa przykłady, którym moglibyśmy się przyjrzeć podczas dyskusji nad tym problemem. Po pierwsze, dzięki dobrze funkcjonującym globalnym rynkom finansowym od 30 lat obserwujemy ogromny wzrost gospodarczy. Potem widzieliśmy konsekwencje kryzysu prowadzącego do ograniczenia dostępności kredytu. Uważam, że powinniśmy starać się, aby globalne rynki finansowe były bardziej zamożne i lepiej funkcjonowały zamiast prowadzić do sytuacji przypominającej kryzys kredytowy.
Podatek od transakcji finansowych, jak każdy podatek, ma na celu zredukowanie ilości tego, co nim obciążamy, a nie widzę żadnej korzyści w obniżaniu wielkości handlu międzynarodowego, gdyż widzieliśmy skutki, kiedy do tego doszło. Nie sądzę, aby zwiększanie kosztów inwestycji w biednych krajach było przydatne.
Opodatkowanie transakcji finansowych nie utrudni zawierania takich transakcji. Nie będzie ono nawet przeciwdziałać temu, co czasem nazywamy inwestycjami spekulacyjnymi. Będzie ono natomiast przeszkodą dla ogromnej fali zwykłych inwestycji i transakcji handlowych, których tak potrzebujemy.
I myślę panie komisarzu, że przy omawianiu tej kwestii właśnie z tego powodu należy być ostrożnym i podejrzliwym.
Pervenche Berès
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Wygląda na to, że pan panie komisarzu jest odpowiedzialny za podatki i pana wkładem w strategię 2020 na tym obszarze będzie propozycja innowacyjnej formy opodatkowania. Przygotowanie innowacyjnych form opodatkowania wymaga odwagi i nie powinien pan odrzucać inteligentnej i konstruktywnej pracy wykonanej przez pana poprzedników. Widzę, że w strategii 2020 nawet nie wspomniano o harmonizacji podatku od osób prawnych; być może dokumenty te zostawił pan gdzieś w szufladzie. Sugerowałabym, żeby lepiej się pan temu przyjrzał.
Jeżeli jednak pokaże pan taką samą odwagę w przypadku podatku od transakcji finansowych, nie zajdziemy zbyt daleko. Dla Unii Europejskiej i Komisji, do której pan teraz należy, wnioski G20 wydają się być ewangelią. Podatek od transakcji finansowych jest jednym z wniosków G20, dlatego prosimy pana o ich realizację. Proszę nie używać argumentu, że musimy robić to co robią inni, ponieważ kiedy prezydent Obama pod wpływem Paula Volckera proponuje reformę amerykańskiego systemu bankowego, nie stosuje się on do wniosków G20!
Dlaczego mielibyśmy odrzucać metodę, która może być dobra dla Stanów Zjednoczonych? Tym bardziej panie komisarzu, że, jak zauważam, pana kolega - pan poseł Barmier - powiedział, że reforma ta mogłaby być odpowiednia właśnie w sytuacji amerykańskiej i nie ma nic wspólnego z Europą; że Europa powinna podążać swoją ścieżką w zakresie podatku od transakcji finansowych. To prawda. Czekamy na pana odważne i innowacyjne wnioski panie komisarzu.
Louis Michel
(FR) Panie przewodniczący! Jeżeli mam być całkowicie szczery - a wszyscy wiedzą, że w pełni popieram Komisję - pańskie propozycje wydają się wyjątkowo bojaźliwe. Żadna z nich nie odzwierciedla pragnienia podjęcia ambitnych politycznych działań w kwestii, która wydaje mi się bardzo ważna.
Przypominam panu, że w konsensusie z Monterrey w 2002 roku oraz na konferencji w Dauha w 2008 roku zalecono opracowanie innowacyjnych i alternatywnych rozwiązań finansowych w dziedzinie rozwoju. Nie wierzę także, że ten podatek od transakcji finansowych mógłby regulować światowy system finansowy; nie o to chodzi. Uważam, że Unia Europejska - oczywiście wspólnie z G20 - musi podjąć inicjatywę w zakresie wprowadzenia podatku od międzynarodowych transakcji finansowych, który, jak wcześniej powiedziano, mógłby wynosić od 0,01 % - to naprawdę ogromna kwota! - do 0,1 % wartości transakcji. Oczywiście przewidywane wpływy byłyby uzależnione od wysokości tych dwóch współczynników. Można by wybrać między 20 miliardami dolarów i 200 miliardami dolarów.
Mógłby to być podatek globalny lub ogólny. Jednak jest jedna kwestia, co do której się z panem całkowicie nie zgadzam: Nie uważam, aby wprowadzenie tego podatku miało być uzależnione od porozumienia ze wszystkimi państwami na świecie - należy uzgodnić to tylko z kluczowymi graczami ekonomicznymi. Nie możemy czekać, na moment, w którym podatek ten zaakceptuje cały świat, gdyż doskonale wiemy, że to zrujnowałoby całą jego ideę.
Powinien on być pobierany na szczeblu krajowym, na początku dobrowolnie, co oczywiście byłoby dla tych działań dodatkowym bodźcem. Koordynować go powinni kluczowi gracze ekonomiczni, w szczególności G20. Zastanawia się pan nad tym, jak można by go wykorzystać - jedną z możliwości mogłoby być wpłacanie go do jakiegoś globalnego lub nawet europejskiego funduszu; na pewno przydałby się on Europejskiemu Funduszowi Rozwoju, który mógłby wykorzystywać go do udzielania publicznej pomocy rozwojowej. W innym przypadku państwa mogłyby wykorzystywać go w realizowanej przez nie polityce rozwojowej.
Jest jeszcze jedna rzecz, co do której mam poważne wątpliwości. Poza tym wygląda na to, że sprawy idą właśnie w tym kierunku. Jednoznacznie wskazują na to słowa dyrektora zarządzającego Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który zasadniczo odrzuca filozofię podatku Tobina lub podatku od transakcji finansowych i przedstawia go jako coś na kształt globalnego rozwiązania uprzedzającego lub zabezpieczającego ryzyko sektora finansowego - który nazywam finansowymi żonglerami. W tym wszystkimi nie o to chodzi! Nie chcę, żeby rolą tego podatku było zabezpieczanie ryzyka ponoszonego przez sektor finansowy. Musi być on opłacany w innym celu. Jest to sprzeniewierzenie, którego nie mogę zaakceptować.
Chciałbym panu przypomnieć, że cały postęp dokonany w ostatnich latach w kilku krajach rozwijających się - nawet tych, które rozwijają się najlepiej - zostanie prawdopodobnie zniweczony, co uniemożliwi osiągnięcie millenijnych celów rozwoju. W związku z powyższym jestem zdecydowanym zwolennikiem podatku od transakcji finansowych.
Vicky Ford
Panie przewodniczący! Z pewnością istnieje wiele uzasadnionych powodów, dla których można prosić instytucje finansowe o ich większy udział we wpływach podatkowych po kryzysie finansowym, dlatego wielka szkoda, że w przedmiotowej rezolucji zajęto się tylko podatkami od transakcji a nie takimi kwestiami, jak podatek Obamy.
Jeżeli chodzi o podatki od transakcji, to mój niepokój budzą trzy kwestie.
Po pierwsze, ich wpływ na użytkowników końcowych usług finansowych. W Wielkiej Brytanii istniejąca od lat opłata skarbowa ma nieproporcjonalnie duży wpływ na mniejszych inwestorów i firmy poszukujące kapitału.
Po drugie, skutki tego, że UE będzie wprowadzać je sama. Wiemy, że rynki finansowe mają zasięg globalny i są bardzo płynne. Istnieje ryzyko, że wypchniemy transakcje poza UE, co nie byłoby korzystne.
Moje trzecie źródło niepokoju dotyczy niebezpieczeństwa moralnego: jeżeli pieniądze te zostaną wpłacone do funduszu przeznaczonego na ratowanie instytucji finansowych. Nie wydaje mi się, aby każda borykająca się z problemami instytucja finansowa była automatycznie ratowana przez podatników. Musi istnieć rozwiązanie pozwalające na upadek banku i pełną ochronę jego klientów. Eksperci ostrzegali zarówno Komisję Gospodarczą i Monetarną, jak i Specjalną Komisję ds. Kryzysu Finansowego, Gospodarczego i Społecznego, że istnienie takiego funduszu mogłoby zachęcać do nieodpowiedzialnego podejmowania ryzyka. Nie chcemy większego ryzyka, dlatego należy to zbadać.
Nikolaos Chountis
(EL) Panie przewodniczący! Nie ma wątpliwości co do tego, że ostatni kryzys finansowy pokazał, że liberalizacja rynków finansowych oraz upieranie się przy wolnym rynku umożliwiły systemowi finansowemu rozrosnąć się do niebezpiecznie dużych rozmiarów w porównaniu do realnej gospodarki i w korelacji do niej oraz przez lata działać w oparciu o ogromne zyski, brak odpowiedzialności i regulacji, co w końcu doprowadziło do kryzysu.
W związku z tym propozycja dotycząca podatku od transakcji finansowych mogłaby ograniczyć rozmiary systemu finansowego i uczynić określone spekulacyjne opcje finansowe nieopłacalnymi. Jednak rozwiązanie takie będzie martwą literą, jeżeli nie będzie mu towarzyszyć zintegrowany plan regulacji systemu finansowego, mający na celu ograniczenie polityki nadużyć stosowanej przez banki oraz spekulacji funduszy hedgingowych oraz firm ratingowych, które pogłębiają i wykorzystują problemy gospodarcze w wielu krajach.
Jednak moim zdaniem takie środki nie powinny być traktowane jako środki tymczasowe. Banki muszą spłacić ogromne pakiety pomocowe, które otrzymały od europejskich rządów - pakiety, które ostatecznie doprowadziły do zwiększenia deficytu finansowego w tych krajach. Kraje te są teraz zmuszone pożyczać od tych samych banków, co sprawia, że płacą im dwa razy.
Musimy powiedzieć to jasno. Banki muszą spłacić długi, jakie maja u rządów. Właśnie dlatego, abstrahując od innych kwestii, musimy wprowadzić podatek od transakcji finansowych, który po pierwsze umożliwi ograniczenie rozmiarów systemu finansowego, a po drugie pozwoli zgromadzić środki na nową politykę społeczną i rozwojową.
Markus Ferber
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! O co w tym wszystkim zatem chodzi? Pytanie jest dość proste: jak rynki finansowe mogą pomóc w ograniczeniu kosztów, które państwa, społeczeństwa i gospodarka poniosły z ich powodu? Właśnie to jest podstawowym pytaniem, na jakie musimy odpowiedzieć.
Uważam, że wspólnie opracowaliśmy bardzo wyważony tekst. Jestem także bardzo wdzięczny panu komisarzowi za sposób, w jaki go sformułował. Z jednej strony, nie możemy udawać, że Europa jest szczęśliwą wyspą, na której robimy to, na co mamy ochotę bez reakcji globalnych rynków finansowych na te działania. Działania muszą być koordynowane na szczeblu międzynarodowym. Z drugiej strony, musimy także dopilnować, aby sektor finansowy wniósł odpowiedni wkład w walkę z kryzysem.
Właśnie dlatego chciałbym ostrzec przed wymyślaniem co tydzień nowego pomysłu, który będziemy mogli wykorzystać do rozwiązania wszystkich problemów świata. Kilka miesięcy temu był to dodatkowy podatek wliczony w cenę biletów lotniczych, który miał rozwiązać wszystkie nasze problemy, dziś jest to podatek od transakcji finansowych, a za miesiąc będzie to coś innego. To przesada. Chodzi tu o włączenie rynków finansowych w sposób skoordynowany na szczeblu międzynarodowym. Jeżeli Komisja będzie w stanie zaproponować sensowne rozwiązanie i włączyć je do międzynarodowych negocjacji, będziemy zmierzać we właściwym kierunku.
Poza tym powinniśmy być szczerzy wobec samych siebie. Osoby, które utrzymują, że dzięki takim instrumentom będziemy w stanie zapobiec spekulacji, łudzą się. Tym, co chcemy osiągnąć, jest doprowadzenie do tego, aby spekulanci wpływali na ryzyko i przyczyniali się do jego ograniczenia. To jest właściwe podejście. Działając w ten sposób, ma pan panie komisarzu nasze pełne poparcie.
Catherine Stihler
Panie przewodniczący! Niedawno w Wielkiej Brytanii rozpoczęto kampanię o nazwie Kampania Robin Hooda, w której uczestniczą organizacje pozarządowe, kościoły i organizacje obywatelskie, a jej twarzą jest aktor Bill Nighy. Panie komisarzu! Jeżeli jeszcze nie odwiedził pan jej strony internetowej, bardzo bym ją panu polecała jako część tej debaty. Kampania poświęcona jest podatkowi od transakcji finansowych w wysokości 0,05 %, który zdaniem organizatorów pozwoliłby zebrać w tym regionie kwotę 37 miliardów funtów.
Zatem podatek od transakcji finansowych nie dotyczy ludzi idących do bankomatu i wybierających pieniądze: dotyczy on transakcji niepublicznych i chodzi w nim o to, aby osoby, które przyczyniły się do kryzysu finansowego, zwróciły jakieś kwoty. Proszę pozwolić mi przedstawić to z innej perspektywy. Około trzech tygodni temu słuchałam ekonomisty Johna Kay'a, który przyjechał na konferencję do Szkocji. Powiedział on, że gdyby Szkocja była niepodległym państwem i gdyby nasze banki upadły, dług każdego mężczyzny, każdej kobiety i każdego dziecka w Szkocji wynosiłby 750 000 funtów. Nie możemy pozwolić, aby doszło do tego w przyszłości. Dzięki Bogu jeszcze do tego nie doszło, ponieważ Szkocja jest częścią Wielkiej Brytanii, ale w przyszłości będziemy musieli poważnie przyjrzeć się podatkowi od transakcji finansowych i sposobowi, w jaki będzie go można stosować.
Kampania Robin Hooda to interesująca inicjatywa i uważam, że powinna ona przewidywać podział środków według zasady 80:20, gdzie 80 % środków byłoby przeznaczanych na usługi publiczne, a 20 % na fundusz, którego celem byłoby przeciwdziałanie kolejnemu kryzysowi w sektorze bankowym.
Dziękuję panie komisarzu i czekam na pana propozycję. Może byłby nam pan w stanie powiedzieć, kiedy możemy oczekiwać pana opinii. Wiem, że w kwietniu przedstawiona zostanie strategia UE 2020, ale byłoby dobrze, gdyby poinformował nas pan, kiedy możemy się tej opinii spodziewać.
Patrick Le Hyaric
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! W dobie aktualnego kryzysu mamy przed sobą tylko dwie alternatywy. Pierwszą jest zmuszenie ludzi do płacenia za kryzys, co od jakiegoś czasu robimy poprzez plany oszczędnościowe, zwolnienia oraz podwyżki podatków, czego przykładem jest ostatnia podwyżka VAT-u w Grecji. Drugą alternatywą jest opodatkowanie spekulacyjnych przepływów kapitału i transakcji finansowych. Rozwiązanie to umożliwiłoby zgromadzenie znacznych środków dla europejskiej gospodarki i wierzę, że byłaby to broń przeciwko kryzysowi finansowemu, przez który obecnie przechodzimy. Poza tym powinniśmy się zebrać na odwagę i zamknąć raje podatkowe.
W propozycji tej nie ma niczego rewolucyjnego, gdyż jest ona częścią porozumień G20. Niektóre z tych zasad były tu nawet przedmiotem debaty i zostały poddane głosowaniu, ale koniecznie musimy zrobić więcej niż wygłaszać nieprowadzące nigdzie oświadczenia. Musimy natychmiast położyć kres tej bardzo niebezpiecznej spekulacji. W rzeczywistości wielu ekonomistów uważa, że gdybyśmy do transakcji finansowych zastosowali niską stawkę 0,5 %, Unia Europejska otrzymałaby dodatkową kwotę w wysokości 500 miliardów euro. Są to pieniądze, które moglibyśmy wykorzystać do ożywienia gospodarczego opartego na pracy, szkoleniach, badaniach, wynagrodzeniach oraz nowej, przyjaznej środowisku polityce przemysłowej i rolnej.
Dlatego musimy zacząć działać. Musimy mieć odwagę zagłosować za możliwością wprowadzenia takiego podatku a następnie go wprowadzić.
Othmar Karas
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! W austriackim parlamencie, w austriackim rządzie federalnym oraz w mojej partii - Austriackiej Partii Ludowej - istnieje ogólna wola polityczna do podjęcia działań na rzecz wprowadzenia podatku od transakcji finansowych. Kryzys gospodarczy i finansowy ma zarówno globalne reperkusje, jak i przyczyny, których nie da się ograniczyć do jednego kontynentu.
Nie są nam potrzebne jedynie globalne mechanizmy zarządzania; potrzebujemy globalnych mechanizmów nadzoru, globalnych mechanizmów dotyczących wytycznych w sprawie regulacji oraz źródeł finansowania. Jednak pytanie o źródła finansowania nie wystarcza. Równie istotne są skutki wytycznych.
Jeżeli chcemy osiągnąć sukces w skali globalnej, przede wszystkim potrzebna jest do tego wola europejskich państw oraz europejski projekt. Pytanie do Komisji oraz rezolucja, którą mam nadzieję Parlament przegłosuje w środę znaczną większością głosów, są wyrazem tej wspólnej woli politycznej potrzebnej do opracowania i wprowadzenia - najlepiej na skale globalną - modelu stanowiącego podstawę dla podatku od transakcji finansowych. Oczekuję na bardzo konkretną propozycję od Komisji, która przyczyni się do tej europejskiej solidarności, i oczekuję, że Komisja przedstawi tę propozycję i odpowie na nasze pytania możliwie jak najszybciej.
Jaki będzie wpływ takiego podatku na realną gospodarkę i na konkurencyjność Unii Europejskiej pod względem gospodarczym i finansowym? Od czego powinien być on pobierany, jaka powinna być jego stawka, kto powinien go pobierać i kto powinien otrzymywać zebrane środki. Czy powinny być one przydzielane konkretnym podmiotom? Moim zdaniem tak, ale na jakie cele? Musimy znaleźć odpowiedzi na te wszystkie pytania. Dzięki dzisiejszej debacie i środowemu głosowaniu wyznaczamy kierunek. Prosimy o szybką odpowiedź.
Magdalena Alvarez
(ES) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Kryzys pokazał, że Unia Europejska nie dysponuje niezbędnymi narzędziami pozwalającymi przeciwdziałać jego skutkom i zapewnić odpowiednie ramy dla ożywienia gospodarczego.
W związku z tym konieczne jest opracowanie wspólnej reakcji. Powinna ona obejmować nie tylko koordynację strategii poszczególnych państw członkowskich, ale także wyposażenie nas, jako Unii, w odpowiednie instrumenty pozwalające na podjęcie sensownych działań umożliwiających natychmiastową reakcję na skalę globalną.
Pierwszym celem powinno być wyposażenie Unii w daleko idące i skuteczniejsze instrumenty pozwalające jej wpływać na gospodarkę, co wymaga większej autonomii finansowej. W tym kontekście podatek od transakcji finansowych, który służyłby trzem celom, byłby bardzo pomocny. W końcu musimy zwiększać zdolność Unii Europejskiej do tworzenia własnej polityki, musimy zwiększać stabilność polityczną poprzez ograniczanie operacji spekulacyjnych oraz musimy przekazywać informacje potrzebne do monitorowania warunków na rynkach finansowych i ich ewolucji. Ponadto w trakcie opracowywania tego instrumentu finansowego należy dopilnować, aby sektor finansowy przyczynił się do naprawy szkód wyrządzonych realnej gospodarce oraz pokrył wydatki związane ze stabilizacją systemu bankowego.
Panie komisarzu! Czy może nam pan powiedzieć, ile zajmie to czasu?
Diogo Feio
(PT) Panie przewodniczący! Parlament Europejski działa słusznie zadając szereg pytań o nowy podatek od transakcji finansowych i nie zajmując ostatecznego stanowiska w tej sprawie.
Jest ku temu kilka powodów. Wystarczy, że posłucha pan, co mówią nam zdecydowani zwolennicy tego podatku. Ich zdaniem jest to problem polityczny, a rozwiązania techniczne prawie nie mają znaczenia.
Najpierw zgódźmy się na ten podatek, a potem zobaczymy, jak zostanie wprowadzony. To błąd. Problemu związanego z kryzysem finansowym nie można rozwiązać za pomocą ideologii.
Po drugie, mówią nam oni, że byłby to podatek, który mógłby pomóc osobom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji, swego rodzaju podatek Robin Hooda, gdyż osoby znajdujące się w najlepszej sytuacji dałyby sobie radę dzięki wzrostowi gospodarczemu.
Aspekt europejski ani światowy nie mają tu praktycznie znaczenia. Podatek ten także nie rozwiązuje problemu. Co by się stało, gdyby podatek taki obowiązywał tylko w Europie?
Pod uwagę należy wciąć szereg elementów. W dobie kryzysu żadnego problemu nie da się rozwiązać za pomocą nowego podatku. Za pomocą nowego podatku nie uda nam się rozwiązać problemu finansów publicznych. Nie zrobimy tego za pomocą podatku, który działa jak grzywna, podatek karny, podatek, którego celem będzie ukaranie osób odpowiedzialnych za kryzys.
Z powodu nowego podatku ucierpią użytkownicy końcowi. Z powodu nowego podatku ucierpią osoby potrzebujące kredytów.
Po drugie, powinniśmy omówić szereg aspektów technicznych. Tych, które nie mają znaczenia. Czy w Unii Europejskiej istnieje system administracyjny, który mógłby wprowadzić tego typu podatek? Czy ktoś może oszacować koszt takiej operacji? Czy ktoś może nam powiedzieć, w jaki sposób wpłynie on na płynność i dostępność kredytu? Jak globalny podatek będzie stosowany w kontekście różnic czasowych i transakcji zawieranych w ciągu sekundy? Jak to wszystko kontrolować?
Wszystkie te pytania wciąż pozostają bez odpowiedzi. Moim zdaniem kryzys powinien nas czegoś uczyć i powinniśmy zająć odpowiednie stanowisko. Wątpię, aby nowy podatek był słusznym rozwiązaniem.
Anni Podimata
(EL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Być może debata na temat wprowadzenia podatku od międzynarodowych transakcji finansowych nie jest niczym nowym, ale na pewno jest ona dziś bardzo ważna, ponieważ podstawowym wnioskiem z globalnego kryzysu gospodarczego, w szczególności dla strefy euro, która była ostatnio obiektem regularnych ataków spekulantów, jest to, że brak odpowiedzialności rynków finansowych oraz brak podstawowych regulacji finansowych i instrumentów zarządzania finansami, z jakimi mieliśmy wcześniej do czynienia, mają bezpośredni i widoczny wpływ na realną gospodarkę, kondycję gospodarek krajowych oraz stabilność społeczną.
W tym kontekście wprowadzenie podatku od międzynarodowych transakcji finansowych ma szczególne znaczenie, gdyż jest on jednym z kluczowych elementów w długo oczekiwanym procesie restrukturyzacji mechanizmów kontroli finansowej. Oczywiście rozwiązaniem nie jest wprowadzenie przez nas kolejnego europejskiego podatku, który będzie miał trudny do oszacowania wpływ na konkurencyjność europejskiej gospodarki, ale sformułowanie ambitnej europejskiej propozycji, którą można by przedstawić G20.
Sirpa Pietikäinen
Panie przewodniczący! Rynki finansowe są globalne a firmy finansowe też działają na skalę globalną; w rzeczywistości sektor finansowy jest w tej chwili największym sektorem na świecie. Nasze potrzeby - na przykład agenda rozwoju, milenijne cele rozwoju czy walka ze zmianami klimatycznymi - są także globalne, dlatego dla mnie rzeczą bardziej niż oczywistą jest to, że opodatkowanie transakcji finansowych powinno być pierwszą próbą wprowadzenia podatków o zasięgu globalnym.
Polityka nie jest globalna; Unia Europejska, jak wiemy, też nie ma charakteru globalnego. Ktoś musi przejąć inicjatywę na tym polu i dość oczywiste jest, że tym podmiotem może być Unia Europejska. Zwykle podmiot, który przejmuje inicjatywę - opracowuje mechanizmy, modele, jest w posiadaniu własności intelektualnej - może wywierać wpływ i korzysta także z tego, że podejmuje takie działania jako pierwszy.
Choć pojawią się pewne korzyści wynikające z nieznacznego ograniczenia ilości transakcji spekulacyjnych, to moim zdaniem największe korzyści związane będą z wejściem na nowy obszar podatkowy, z globalnym mechanizmem oraz zgromadzeniem środków - nie tyle w sektorze finansowym, co w szczególności na europejskie i globalne potrzeby związane z rozwojem i ochroną środowiska.
Jeżeli Unia Europejska zamierza odgrywać na tym polu aktywną rolę, musi wiedzieć czego chce; musimy zająć wspólne stanowisko i właśnie dlatego chciałabym, aby Komisja jak najszybciej przedstawiła propozycję sposobu wprowadzenia podatku od transakcji finansowych.
Edward Scicluna
Panie przewodniczący! Około 40 lat temu, będąc studentami, dyskutowaliśmy na temat nowego międzynarodowego ładu gospodarczego, a jednym z tematów tej dyskusji była propozycja wykorzystania pożyczek opartych na specjalnych prawach ciągnienia (SDR) do MFW oraz wprowadzenia podatku płaconego przez rządy krajowe, który byłby wykorzystany do pomocy biednym krajom. Jak widzimy, propozycje te się nie zmaterializowały.
Wiele lat później rzeczywistość wygląda inaczej: globalizacja wraz z postępem technologicznym i większą wolą polityczną sprawiły, że niektóre plany łatwiej wprowadzić. Jednak liczba globalnych celów politycznych zwiększyła się. Oprócz biedy, która wciąż niestety jest faktem, niepokoją nas także globalne problemy środowiska, takie jak zmiany klimatyczne, dlatego teraz rozmawiamy zasadniczo o jakiejś globalnej składce ubezpieczeniowej, która pozwoli wesprzeć finansowo ofiary zmian społeczno-gospodarczych spowodowanych katastrofą finansową.
Stojąc w obliczu wielu celów musimy zachować ostrożność. Proponuję, abyśmy kierowali się mądrymi zasadami, abyśmy dopilnowali, aby do każdego z tych celów stosowany był inny instrument. Pozwólmy Komisji podjąć odważne działania, ale dopilnujmy, aby podatek od transakcji finansowych miał bardzo określony cel i mógł być w rzeczywistości wprowadzony. Nie próbujmy za jego pomocą rozwiązać wszystkich problemów.
Elena Băsescu
(RO) Uważam, że wprowadzenie podatku od transakcji finansowych nie przyniesie nam absolutnie żadnych korzyści. Nie pomoże on nam wyjść z aktualnego kryzysu, nie pomoże on nam zapobiec nowemu kryzysowi, ani nie przyczyni się do stabilności rynków finansowych. Rozwiązanie to doprowadzi tylko do zwiększenia kosztu kapitału i kredytu oraz do wyhamowania inwestycji.
Przed wprowadzeniem nowego podatku Komisja Europejska musi bardzo uważnie przeanalizować jego pozytywne i negatywne konsekwencje. Jeżeli podjęta zostanie decyzja o wprowadzeniu podatku od transakcji finansowych, może mieć to wpływ na globalną konkurencyjność europejskiej gospodarki. Ponadto należy unikać podwójnego opodatkowania oraz tworzenia przeszkód utrudniających swobodny przepływ kapitału.
Koszty wynikające z takiego podatku nie mogą obciążyć zwyczajnych obywateli. Wprowadzenie takiego podatku można by rozważyć w krajach, w których dochodzi do akumulacji kapitału spekulacyjnego, co prowadzi do powstania krótkoterminowego zadłużenia zewnętrznego. Rozwiązanie takie mogłoby zapobiec akumulacji kapitału spekulacyjnego.
W 2009 roku Szwecja wprowadziła roczną opłatę stabilizacyjną w wysokości 0,036 % łącznej kwoty niektórych zobowiązań, która będzie mieć zastosowanie do banków i instytucji kredytowych. Jednak wprowadzenie takiego podatku nie jest uzasadnione w Rumunii. W ramach negocjacji prowadzonych między rumuńskim rządem, MFW i Komisją Europejską uzgodniono poprawki legislacyjne do specjalnej procedury administracyjnej umożliwiającej Narodowemu Bankowi Rumunii podjęcie szybkiej i skutecznej interwencji, kiedy dana instytucja kredytowa ma trudności.
W tym kontekście chciałabym zapytać Komisję Europejską, jakie mechanizmy i formuły mające na celu ochronę państw przed akumulacją kapitału spekulacyjnego są analizowane i czy analizuje ona także inne środki mające na celu regulację systemu finansowego i nadzór nad nim.
Dziękuję.
Seán Kelly
Panie przewodniczący! W trakcie debaty nad tym tematem na myśl przychodzą dwa słowa: są to łacińskie słowa festina lente, czyli "śpiesz się powoli", ponieważ temat ten, jak wszystkie podatki, jest oczywiście dość kontrowersyjny. Wydaje mi się, że mówienie o nałożeniu na instytucje finansowe podatku w celu większego wyczulenia ich na ryzyko a być może także odkupienia przez nie ich grzechów jest szczególnie atrakcyjne, ale transakcje finansowe mają charakter globalny a nie tylko europejski, dlatego, jak powiedziała pani poseł Swinburne, musimy wziąć pod uwagę wszystkie opcje.
Spójrzmy, w jakim kierunku idą MFW i G20, i może wtedy zróbmy ruch, ale na pewno musimy bardzo uważnie się nad nim zastanowić. Dlatego mówię, festina lente, śpieszmy się powoli, głęboko się zastanówmy i zasięgnijmy wielu opinii, a potem może przyjdzie czas na działania, z pomocą Robin Hooda lub bez niej.
Kriton Arsenis
(EL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Choć to państwa rozwinięte odpowiadają za 80 % emisji gazów cieplarnianych, to za najgorsze tego reperkusje płacą dziś państwa rozwijające się. Te wyjątkowo drastyczne reperkusje uderzają w państwa najbiedniejsze, państwa, które w żaden sposób nie przyczyniły się do efektu cieplarnianego.
Obecnie liczba osób, które zostały zmuszone do opuszczenia swojego miejsca zamieszkania z powodu zmian środowiska, wynosi dwadzieścia milionów. Jeżeli natychmiast nie podejmiemy jakichś działań, w roku 2050 będzie ich pięćset milionów. Nasze zobowiązanie klimatyczne w stosunku do tych państw wynosi około 100 miliardów euro rocznie. Z tego 35 miliardów euro przypada na Unię Europejską.
Musimy natychmiast wprowadzić podatek od transakcji finansowych, gdyż pozwoli on nam finansować wspomniane wyżej zobowiązanie. Jednocześnie podatek ten umożliwi nam spłacanie naszego długu klimatycznego wobec przyszłych pokoleń, pomagając nam sfinansować energetyczną niezależność od węgla.
Enrique Guerrero Salom
(ES) Panie przewodniczący, panie komisarzu! W wyniku kryzysu finansowo-gospodarczego przedmiotem debaty jest ponownie propozycja, która nie zyskała uznania dwie dekady temu. Propozycja ta nie jest popierana już tylko przez naukowców i małe lub opozycyjne grupy. Dziś wprowadzenie takiego podatku proponuje G20, Międzynarodowy Fundusz Walutowy oraz niektórzy z przywódców najlepiej rozwiniętych państw na świecie. Musimy wykorzystać tę okazję, bo jest to odpowiedni czas.
Jako członek Komisji Rozwoju popieram pogląd, według którego po ewentualnym wprowadzeniu takiego podatku, część z wpływów z jego tytułu była przeznaczana na finansowanie rozwoju. Gdyby wpływy te były wykorzystywanie wyłącznie do finansowania ubezpieczenia depozytów lub wyłącznie w celach ekonomicznych, sektor finansowy nie wnosiłby odpowiedniego wkładu w budowę globalnej sprawiedliwości. W związku z tym część z tych wpływów należy przeznaczyć na pomoc rozwojową.
Algirdas Semeta
komisarz. - Panie przewodniczący! Cieszę się, że poświęciliście państwo swój czas tej ważnej debacie. Pomysł wprowadzenia podatku od transakcji finansowych budzi duże zainteresowanie. Jak wyjaśniłem, Komisja aktualnie przygląda się innowacyjnym rozwiązaniom finansowym na szczeblu globalnym i poświęca szczególnie dużo uwagi następującym kwestiom.
Po pierwsze analizie konkurencyjności. W związku z tym, że transakcje finansowe są tak mobilne, a rynki finansowe tak konkurencyjne, ryzyko przeniesienia działalności na inne rynki wydaje się bardzo duże. Oznacza to, że konieczne jest opracowanie wspólnego podejścia i przynajmniej zapewnienia dobrej współpracy na szczeblu międzynarodowym.
Drugą kwestią jest globalny wpływ licznych inicjatyw, który nie powinien ograniczać zdolności sektora finansowego do wspierania ożywienia gospodarczego.
Po trzecie, musimy prawidłowo przeprowadzić analizę. Komisja wkrótce opublikuje wyniki analizy wielu opcji. Muszę powiedzieć, że nie jest to takie proste. Prowadzimy analizę i analizujemy wiele instrumentów. Instrumenty te są nie tylko powiązane z podatkiem od transakcji finansowych, ale także z ewentualnymi podatkami od aktywów banków, od dźwigni finansowej banków itp. Analizy te musimy przeprowadzić bardzo dokładnie, aby dojść do właściwych wniosków i wybrać najlepsze rozwiązania.
Komisja porówna swoje ustalenia z ustaleniami jednego z jej międzynarodowych partnerów. Na tej podstawie zidentyfikowane zostaną instrumenty rokujące największe nadzieje, które Komisja oceni bardziej szczegółowo.
Powinienem także dodać, że w strategii UE 2020 wielokrotnie pojawiają się słowa "opodatkowanie" i "podatki", co zdecydowanie różni ją od wcześniejszych dokumentów strategicznych. Myślę, że Komisja poświęca bardzo dużo uwagi kwestiom związanym z rozwojem na obszarze opodatkowania.
Kończąc, chciałbym podkreślić, że Komisja promuje i wspiera poważną globalną analizę potencjalnych wad i zalet licznych innowacyjnych instrumentów finansowych, w tym podatku od transakcji finansowych. Chciałbym podziękować Parlamentowi za zainteresowanie tą kwestią i zaangażowanie w nią.
Przewodniczący
Otrzymałem jeden projekt rezolucji w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej, co pozwala nam zamknąć debatę zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu.
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w południe w środę 10 marca 2010 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Proinsias De Rossa  
na piśmie. - Od dłuższego czasu popieram podatek od transakcji finansowych lub, jak nazywają go jego zwolennicy w USA, podatek od spekulacji finansowych. James Tobin był jedną z pierwszych osób, które propagowały to rozwiązanie jako sposób na ustabilizowanie globalnych rynków finansowych oraz przy okazji zgromadzenie znacznych kwot na pomoc rozwojową. Potężni spekulanci finansowi oraz potężne rządy uznały go za niemożliwy do wprowadzenia. Dziś, w następstwie kryzysu, MFW analizuje możliwość jego wprowadzenia, a my musimy domagać się, aby raport ekspertów nie został wypaczony i uznany za bezużyteczny przez działających w kuluarach lobbystów. Obecnie dysponujemy narzędziami, na przykład w Europie systemem rozrachunkowym SWIFT, które pozwoliłyby nam pobierać ten podatek. Jednak wciąż, mimo przeprowadzonych badań, powtarzane są stare, błędne argumenty "że będzie się można uchylać od jego płacenia, że będzie on ciężarem dla konsumentów". Kryzys finansowy, do którego doprowadzili pozbawieni skrupułów spekulanci finansowi, którzy wciąż gromadzą ogromne fortuny, a których działania rzuciły światową gospodarkę na kolana, musi zostać ograniczony. Opinia publiczna musi głośno mówić o rosnącym poparciu dla podatku od transakcji finansowych, aby rządy zaczęły działać i nie ustąpiły ludziom, których zachłanności nie można zaspokoić.
