"Lepsze stanowienie prawa” w Unii Europejskiej - Lepsze stanowienie prawa 2005: stosowanie zasady subsydiarności i proporcjonalności - XIII sprawozdanie roczne - Strategia uproszczenia otoczenia regulacyjnego - Korzystanie z instrumentów "miękkiego prawa" (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku jest wspólna debata na temat następujących sprawozdań:
autorstwa Katalin Lévai, w imieniu Komisji Prawnej, w sprawie lepszego stanowienia prawa w Unii Europejskiej;
autorstwa Berta Doorna, w imieniu Komisji Prawnej, w sprawie lepszego stanowienia prawa 2005: stosowania zasad subsydiarności i proporcjonalności - XIII sprawozdanie roczne;
autorstwa Giuseppe Garganiego, w imieniu Komisji Prawnej, w sprawie strategii uproszczenia otoczenia regulacyjnego;
autorstwa Manuela Mediny Ortegi, w imieniu Komisji Prawnej, w sprawie instytucjonalnych i prawnych skutków stosowania instrumentów tzw. "prawa miękkiego”.
Katalin Lévai  
sprawozdawczyni. - Panie przewodniczący, najpierw pragnę podziękować wszystkim tym, którzy wnieśli wkład do mojego sprawozdania - jestem im wdzięczna za udzieloną mi pomoc.
W ostatnich latach Komisja Europejska była coraz bardziej zainteresowana jakością prawodawstwa wspólnotowego, zarówno pod względem przejrzystości oraz dostępności z jednej strony, jak i efektywności i pozytywnego wpływu na obywateli i przedsiębiorstwa z drugiej strony.
Przywołując te cele, Komisja Europejska mówi o tworzeniu "lepszych uregulowań prawnych” lub o "lepszym stanowieniu prawa”. W gruncie rzeczy inicjatywa na rzecz lepszych uregulowań prawnych ma na celu maksymalizację korzyści ze stosowania nowoczesnych, racjonalnych i skutecznych przepisów prawa, przy jednoczesnej minimalizacji kosztów stosowania tych przepisów, aby we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej zapewnić na najwyższym poziomie zwiększenie wydajności, wzrostu gospodarczego i ostatecznie zatrudnienia.
Bez wątpienia tworzenie lepszych uregulowań prawnych ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia uczciwego i konkurencyjnego rynku, dobrobytu obywateli oraz skutecznej ochrony zdrowia publicznego i środowiska naturalnego. Cel ten stanowi ważny element strategii lizbońskiej, gdyż jego realizacja może się przyczynić do znacznego wzrostu wydajności i zatrudnienia. Tworzenie lepszych uregulowań prawnych stanowi wspólna odpowiedzialność. Przepisy prawa UE transponowane są przez rządy i parlamenty krajowe do prawa krajowego, ale wykonywane są często na szczeblu regionalnym i lokalnym. Istnieje ryzyko, że na poszczególnych etapach łańcucha od formułowania po wykonywane przepisy prawa są coraz bardziej rozbudowywane. Odpowiedzialność za tworzenie dobrych uregulowań prawnych jest zatem odpowiedzialnością wspólną.
Obecnie wiele państw członkowskich przeprowadza analizy skutków regulacji, a niektóre z nich opracowały wytyczne w tym zakresie. Jednakże w przypadku nowych wniosków legislacyjnych tylko nieliczne państwa członkowskie systematycznie przeprowadzają zintegrowane analizy skutków.
Stanowienie prawa na szczeblu europejskim ograniczyło znacznie biurokrację. Stosowanie we wszystkich państwach członkowskich jednego wspólnego przepisu jest prostsze i skuteczniejsze niż w sytuacji, gdy istnieje złożona sieć różnych przepisów prawa obowiązujących na szczeblu krajowym lub regionalnym. Przepisy prawa europejskiego są skuteczne w usuwaniu szkodliwych barier konkurencji i sprzecznych przepisów prawa krajowego, więc program upraszczania może przynieść konkretne korzyści ekonomiczne nie tylko poprzez zmniejszenie obciążeń administracyjnych. Doświadczenia poszczególnych państw członkowskich wskazują, że władze publiczne mogą zrobić wiele, aby zmniejszyć nieuzasadnione obciążenia administracyjne wynikające z przepisów prawa. Według Komisji Europejskiej takie działania mogą się przyczynić do zwiększenia wzrostu gospodarczego w UE o około 1,5% PKB i uwolnienia około 150 miliardów euro na inwestycje.
W moim sprawozdaniu wspieram realizację celu zagwarantowania, że otoczenie regulacyjne będzie proste i skuteczne, a także że nie będzie wykraczać poza to, co niezbędne. Z drugiej jednak strony musimy podkreślić, że taki proces powinien być w pełni przejrzysty i realizowany z pełnym zaangażowaniem Parlamentu Europejskiego i pod kontrolą publiczną oraz w ramach szerokich i publicznych konsultacji z udziałem ekspertów i wszystkich zainteresowanych stron, tzn. nie tyko przedstawicieli rządów i przedsiębiorców, ale także i w szczególności organizacji pozarządowych.
Ponadto chciałabym zaproponować utworzenie rady ds. oceny skutków regulacji. Kwestią o zasadniczym znaczeniu jest, aby taki organ służący radą i pomocą w rozwijaniu kultury stosowania przez Komisję Europejską procedur wysokiej jakości oceny skutków działał niezależnie od departamentów odpowiedzialnych za wyznaczanie kierunków polityki. Jednakże nie oznacza to z konieczności, że ocena skutków regulacji musi być przeprowadzana przez ekspertów zewnętrznych, niepracujących w danej instytucji. Niezbędnym jest także, aby rada ds. oceny skutków regulacji wsparła opracowanie wspólnej metodologii, którą można by stosować we wszystkich przypadkach oceny skutków regulacji.
Dodatkowo chciałabym zaproponować wdrożenie szczególnego projektu w ramach procedury oceny skutków regulacji, a mianowicie projektu dotyczącego tzw. "benchmarkingu społecznego”. Projekt ten powinien zaspokajać w szczególności potrzeby stosownych grup docelowych, takich jak np. osób znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji, kobiet, mniejszości etnicznych, rodziców wychowujących dzieci oraz osób starszych, nieuleczalnie chorych czy niepełnosprawnych.
Podsumowując, pragnę podkreślić, że celem inicjatywy na rzecz lepszych uregulowań prawnych jest opracowywanie i wdrażanie prostszych oraz bardziej jednoznacznych i bardziej przyjaznych dla obywateli przepisów prawa na podstawie wyników stale prowadzonych ocen skutków tych przepisów, uwzględniających w szczególności potrzeby słabszych grup społecznych, które nie mogą bronić się same. Bez wątpienia kluczowymi elementami mojego sprawozdania są przejrzystość, prostota i ograniczanie biurokracji.
Bert Doorn  
Panie przewodniczący! Chciałbym nawiązać do znakomitej argumentacji pani posłanki Lévai. To dobrze, że Parlament przynajmniej raz w roku poświęca czas na przeanalizowanie jakości prawodawstwa i uregulowań prawnych. Nasze uregulowania prawne i prawodawstwo są wizytówką Unii Europejskiej. Tworzą ramy, w których nasi obywatele żyją i pracują, i w których muszą działać przedsiębiorstwa. Oznacza to, że musimy położyć duży nacisk na ich jakość.
Jak sprawy wyglądają w chwili obecnej? Czy idą w dobrym kierunku? Komisja rozwinęła wiele inicjatyw. Powołano radę ds. oceny skutków, która robi naprawdę dużo dobrego. To jednak nie wystarczy. Mówiłem już wielokrotnie: potrzebna jest większa przejrzystość i raz jeszcze apeluję, aby zespół ekspertów z zewnątrz stwierdził, czy oceny skutków dokonane przez Komisję zostały przygotowane zgodnie z właściwą metodologią.
Potrzebujemy przeglądu, a nie biurokracji. Pani posłanka Frassoni zawsze woła: "Chce pan większej biurokracji”, ale ja nie chcę żadnej biurokracji. Chcę tylko większej przejrzystości i uważam, że każda forma przejrzystości stanowi zaletę władzy. Dodatkową zaletą byłoby to, gdyby oceny skutków były przeprowadzane w oparciu o poprawki w samym Parlamencie - a muszę powiedzieć, że jak dotąd nie były one szczególnie udane - moglibyśmy się zastanowić, czy przedłożyć je niezależnemu organowi o takim charakterze zamiast radzie ds. oceny skutków Komisji.
Fakt, iż ma istnieć zespół ekspertów zajmujący się problemem obciążeń administracyjnym stanowi ważny krok we właściwym kierunku. To bardzo pozytywne zjawisko, które powinno odegrać swoją rolę w dziedzinie ograniczania biurokracji. Oczywiście ważny jest także skład tego zespołu. Nie może to być z pewnością wielkie gremium, nie może to być coś w rodzaju niby-parlamentu, lecz mały komitet ekspertów: a więc żadnych rekinów przemysłu, żadnych urzędników cywilnych, żadnych polityków, tylko zwykli specjaliści, którzy wiedzą, czym jest ocena skutków, którzy wiedzą, czym jest biurokracja i którzy mają duże doświadczenie w swojej dziedzinie uzyskane w kontekście krajowym.
Komisja określiła jasny cel: do roku 2012 obciążenia administracyjne muszą być zmniejszone o 25%. To bardzo dobrze, ale powinien to być oczywiście cel netto. Oznacza to, że należy spowodować ograniczenie o 25% stanu obecnego, a nowe obciążenia administracyjne powinny zostać włączone do obliczeń i odliczone od wyników, bo w innym przypadku będzie to jedynie strata czasu.
Chciałabym naświetlić jeszcze jeden punkt wymagający szczególnej uwagi ze strony Komisji. Obecnie dyskutujemy nad zmniejszeniem obciążeń administracyjnych, ale w przyszłości będziemy także musieli pracować nad zmniejszeniem kosztów zgodności. Koszty zgodności to koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa i obywateli w związku z przestrzeganiem przepisów i są one niezwykle wysokie. Kiedy będziemy mówić o kosztach uregulowań prawnych, musimy także zająć się kosztami zgodności, które obecnie są pomijane.
Giuseppe Gargani  
sprawozdawca. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! W listopadzie 2006 r. Komisja przyjęła dokument roboczy, wstępne sprawozdanie z postępów w realizacji strategii uproszczenia otoczenia regulacyjnego, stanowiący kontynuację innego komunikatu z października 2005 r. Jest to ważne zjawisko, które, jak słusznie powiedział pan poseł Doorn, oznacza kontynuację procesu, który sami zainicjowaliśmy chcąc doprowadzić do uproszczenia otoczenia regulacyjnego, które oznacza przejrzystość oraz stanowi przejrzystą, kompleksową metodę stanowienia prawa.
Dokument roboczy został oceniony przez Komisję Prawną, która oszacowała postęp osiągnięty w zakresie wdrażania procesu upraszczania, wprowadzonego, jak już powiedziałem, w 2005 r. Program ten będzie obejmował w szczególności przekształcenie 43 dokumentów i chciałbym tu podać wysokiej izbie następujące dane: 12 kodyfikacji, 8 uchyleń i 46 innych środków związanych ze znacznym uproszczeniem. Oprócz nich 500 nowych inicjatyw legislacyjnych zostało włączonych do innego programu odnawialnego specjalnie poświęconego kodyfikacji, w tym około 200 w samym tylko roku 2007.
W tym miejscu chciałbym, oczywiście bardzo krótko, wyróżnić kilka punktów, które stanowią sedno mojego sprawozdania, aby poinformować wysoką izbę o aktualnym stanie rzeczy u podstaw oraz o ogólnym kierunku myślenia całej Komisji Prawnej.
Mam trzy jasne przesłania dla Komisji. Uważam, że istotne jest, aby wyraźnie powiedzieć, że istnieje potrzeba, po pierwsze, aby od tej chwili systematycznie włączać inicjatywy dotyczące uproszczenia do określonej części programu działalności legislacyjnej i programu prac Komisji; po drugie, aby wskazać w nim, jaki priorytet Komisja zamierza nadać każdej indywidualnej inicjatywie w zakresie uproszczenia i po trzecie, aby uniknąć rozpowszechniania dokumentów zawierających listy inicjatyw w zakresie uproszczeń, tak by mieć możliwie jak najwyraźniejsze ramy odniesienia.
Raz jeszcze podkreśliłbym więc, że Komisja musi być konsekwentna, także w stosunku do celów w zakresie uproszczeń, które wyznaczyła. Podobnie przekształcanie powinno stać się raz na zawsze standardową techniką legislacyjną. W sumie, jako przewodniczący komisji, w której zasiadają nasi koledzy Katalin Lévai, Bert Doorn i Manuel Medina, uważam, że te cztery inicjatywy regulacyjne kompleksowo ujmują sytuację i że Komisja ma obowiązek się nad nimi zastanowić.
Powinno być zatem zawsze możliwe dysponowanie całością tekstu regulacyjnego; nawet jeśli zostały wprowadzone nowe poprawki, zarówno nowe, jak i niezmienione części powinny zostać wyraźnie oznaczone. To jest kluczowy projekt dla Parlamentu, ponieważ spowoduje, że prawodawstwo wspólnotowe będzie bardziej czytelne i przejrzyste, na czym nam wszystkim zależy.
Jeśli chodzi o ścisłość dokument roboczy Komisji proponuje wykorzystanie wstępnych streszczeń wniosków Komisji w celu lepszego wyjaśnienia celów uproszczenia. Ta inicjatywa mogłaby jednak przynieść skutki odwrotne od zamierzonych: chociaż streszczenie może być uzasadnione w przypadku tekstu opisowego, takiego jak komunikat, inaczej jest w przypadku tekstu regulacyjnego, w przypadku którego wstępne streszczenie może powodować nieco niepewności. Na ten punkt należy zwrócić szczególną uwagę.
Na koniec, sprawozdanie dąży do podkreślenia ewidentnego znaku dobrej woli, jakim jest poprawka do Regulaminu Parlamentu Europejskiego dotycząca odpowiednio ulepszenia procedury kodyfikacji (art. 80 Regulaminu) oraz i wprowadzenia nowej procedury ad hoc dotyczącej przekształcenia (art. 80a Regulaminu). Są to kwestie, które Parlament musi rozważyć, mam nadzieję w zgodzie i generalnie bez poprawek, tak aby jutro wysoka izba mogła zaznaczyć swoją aprobatę dla tej ważnej sprawy.
Manuel Medina Ortega  
sprawozdawca. - (ES) Panie przewodniczący! Moje sprawozdanie stanowi sprzeczność, ponieważ użyłem sprzecznego wyrażenia "prawo miękkie”. Prawo nie jest miękkie, prawo to przymus. Chodzi o to, że w żargonie UE istnieje tendencja do używania tego wyrażenia: "instrumenty miękkiego prawa”.
Co ono oznacza? Oznacza przede wszystkim dokumenty sporządzane przez Komisję: niektóre z nich są interpretacyjne, inne stanowią akty wykonawcze, natomiast jeszcze inne są tylko dokumentami przygotowawczymi. Problem polega na tym, że ze względu na zamęt i brak wiedzy na temat charakteru prawa wspólnotowego, w wielu jurysdykcjach, w tym w samym Trybunale Sprawiedliwości, instrumentom "prawa miękkiego” nadaje się moc prawną.
Jest to naruszenie podstawowych zasad prawnych państw członkowskich UE i Unii Europejskiej jako całości. Obecnie jedyna legitymacja do wydawania obowiązujących przepisów, mających podstawę prawną zarówno na szczeblu krajowym, jak i UE, wynika z woli ludzi, a życzenia ludzi są zazwyczaj wyrażane poprzez organy reprezentatywne, takie jak w tym przypadku Parlament Europejski, wybierany bezpośrednio przez obywateli, albo Rada, złożona z rządów, które zależą od obywateli i są przez nich wybierane w poszczególnych krajach.
Oczywiście Komisja do odegrania ma dużą rolę w zastosowaniu prawa europejskiego, będąc gwarantem zastosowania Traktatów, ale musi to czynić wspólnie z organami legislacyjnymi i z pewnością nie może przejąć uprawnień prawodawczych przydzielonych przez traktaty Parlamentowi i Radzie.
Naszą troską w Komisji Prawnej jest to, że nie chcemy ograniczać prawa inicjatywy Komisji, nie chcemy ograniczać funkcji wykonawczych, które Komisja musi pełnić, nie chcemy ograniczać możliwości rozwoju, ale uważamy za ważne, aby ustanowić różnicę pojęciową między dwoma rodzajami instrumentów i że jeżeli Komisja uważa, że musi uciekać się do takich działań, powinna nawiązać współpracę przynajmniej z Parlamentem i oczywiście z Radą, tak aby przygotowania do takiego działania nie powodowały błędnej interpretacji ani ingerencji.
Prawo z pewnością nie może być tym, co się określa mianem "otwartej metody koordynacji”. Otwarta metoda koordynacji może być niezwykle skutecznym instrumentem osiągania celów traktatu, ale może tylko ustanawiać obowiązki uczestniczących stron. Byłoby to równoznaczne z kontraktami między stronami, na przykład między czynnikami społecznymi. W ten sam sposób, jak na przykład porozumienie między związkami zawodowymi i przedsiębiorcami może być wiążące dla zainteresowanych stron, otwarta metoda koordynacji może być wykorzystywana do sporządzania tego rodzaju kontraktu, ale podlega to wspólnotowym uregulowaniom prawnym i nie może nigdy zająć ich miejsca, a Unia Europejska jako wspólnota oparta na prawie wymaga przyjęcia tekstów prawnych.
W tej sytuacji nie możemy tak po prostu powiedzieć "zamierzamy zastosować otwartą metodę koordynacji”, ponieważ jest skuteczny instrument osiągania celów UE. To nie jest skuteczny instrument, ponieważ Unia Europejska może działać jedynie jako system prawny.
Unia Europejska nie ma wojska ani policji, a funkcjonuje, ponieważ państwa członkowskie zaakceptowały wiele zobowiązań, które wypełniają ich instytucje, zaś przestrzegania tego nadzoruje Komisja i Trybunał Sprawiedliwości. Otwarta metoda koordynacji nie jest jednak metodą prawną, nie jest instrumentem prawnym do produkcji ogólnych przepisów prawnych i tych dwóch pojęć nie można mylić.
Pan poseł Gargani już wcześniej powiedział, że Komisja Prawna martwi się tendencją anty-prawną w UE. Parlament Europejski chce współpracować z Komisją nad osiąganiem jej celów, nad jej funkcjami wykonawczymi i nad jej funkcjami związanymi z przygotowywaniem projektów tekstów prawnych. Nie może jednak i nie wolno mu tolerować stosowania technik, które są sprzeczne z rozwojem praworządności, z rozwojem UE jako podmiotu prawnego, wspólnoty, która musi posiadać wyraźną hierarchię przepisów: zbiór traktatów - które pomimo wszystko będę nazywać konstytucyjnymi - określających podstawowe prawa oraz prawodawstwo UE obejmujące wszystkie dziedziny, w których UE musi spełniać swoją rolę, przy jednoczesnym przestrzeganiu zasady proporcjonalności i pomocniczości, ale zachowując kompetencje Unii i ustanawiając działania legislacyjne, które mają być podejmowane, zastrzegając dla celów wykonawczych takie instrumenty, jak otwarta metoda koordynacji lub inne instrumenty, które zdaniem Komisji powinny zostać przyjęte dla osiągnięcia celów UE.
(oklaski)
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Lepsze stanowienie prawa to projekt wysoce polityczny. Podczas ostatniej dużej debaty w tej sprawie, która odbyła się w tej izbie w kwietniu ubiegłego roku, podkreśliłem, że chcemy osiągnąć dwa cele: po pierwsze, chcemy zwiększyć zaufanie obywateli do całego systemu integracji europejskiej, a po drugie, musimy ustanowić jasne i niezawodne parametry dla europejskiej gospodarki, aby mogła ona tworzyć miejsca pracy i wzrost.
Od tamtej pory zrobiliśmy spore postępy. Jak wynika z badań opinii publicznej poparcie społeczne dla integracji europejskiej jest wyższe niż było przez długi czas, nasza sytuacja gospodarcza znacznie się poprawiła i wygląda świetnie, i istnieje powszechny konsensus w sprawie kontynuowania podjętego kierunku, opartego na naszym partnerstwie na rzecz wzrostu i zatrudnienia. W ramach tej polityki na rzecz zatrudnienia i wzrostu kluczowym filarem jest lepsze stanowienie prawa. Chociaż ogólna sytuacja polityczna jest obecnie generalnie bardzo korzystna, nie możemy teraz osłabiać naszych wysiłków, przeciwnie, musimy wykorzystać obecne tempo.
Nastroje mogą przecież bardzo szybko się zmienić i złudzeniem byłoby sądzić, że wizerunek Unii Europejskiej już się kardynalnie zmienił. Ludzie nadal mają zakodowane w głowach, że wszystko, co wywodzi się z Europy jest nieistotne, nadmiernie rozdmuchane i centralistyczne. To oskarżenie jest niewątpliwie przesadne, ale istotne jest, aby przyznać, że takie jest wyobrażenie europejskiego społeczeństwa. Musimy zatem ciężko pracować na rzecz zmiany tego obrazu.
Chcemy Europy, która przynosi rezultaty. Chcemy Europy, która daje bezpieczeństwo, dobrobyt i ochronę środowiska we wszystkich sferach życia. To musi znaleźć wyraz we wszystkich naszych praktycznych decyzjach w każdym obszarze polityki: w prawie dotyczącym chemikaliów, przemysłu farmaceutycznego, technologii informatycznych czy rolnictwa. Nie popełniajcie błędu: lepsze stanowienie prawa to nie jest kampania dotycząca wizerunku. Całkowicie zmieniliśmy styl naszej polityki oraz sposób, w jaki przygotowujemy i dokonujemy przeglądów prawodawstwa. Raz jeszcze powtarzam: lepsze stanowienie prawa nie może być postrzegane w izolacji, ale jako część ogólnej strategii, całkiem nowego kierunku w polityce europejskiej.
W przeszłości czyniono podobne próby, ale ten projekt, o którym dzisiaj rozmawiamy ma dwie bardo szczególne cechy: jego zakres i jego zrównoważony rozwój. W przeszłości koncentrowaliśmy się na dostosowaniach ad hoc. Obecnie jednak rozszerzyliśmy zakres koncepcji "lepszego stanowienia prawa” w taki sposób, aby obejmował on cały europejski proces legislacyjny, począwszy od oceny zapotrzebowania na przepis prawny, poprzez kontrolę stosowania zasady pomocniczości, do szerokich konsultacji z zainteresowanymi stronami, ocenę skutków polityki gospodarczej, społecznej i dotyczącej środowiska naturalnego oraz do kwestii możliwie najlepszego zastosowania i wdrażania prawa wspólnotowego. Lepsze stanowienie prawa wiąże się jednak nie tylko z nowymi inicjatywami, toczy się także proces przeglądu całego aktualnie obowiązującego dorobku prawnego, w celu stwierdzenia czy i jak może on zostać uproszczony i zaktualizowany.
Kolejnym nowym aspektem jest zrównoważony rozwój, do którego dążymy stosując to podejście. To nie jest jednorazowa kampania; jak powiedzieli już niektórzy sprawozdawcy jest to proces głęboki i dalekosiężny i jest konsekwentnie realizowany. Wszystkie złożone wnioski, które nie zostały przyjęte przez władzę ustawodawczą będą poddawane regularnym przeglądom i w razie potrzeby wycofywane. Taki przegląd ma miejsce obecnie w odniesieniu do programu prac na 2008 r.
Nasz program upraszczania będzie kontynuowany w 2007 r., a także w 2008 r., i jego ramach będziemy przedstawiać szereg nowych inicjatyw. Rezultat będzie pozytywny dla wszystkich dziedzin prawodawstwa Unii Europejskiej. Wykorzystujemy wszystkie metody, jakie mamy do dyspozycji, które pan poseł Gargani przedstawił i poparł w swoim sprawozdaniu. Połowa z inicjatyw przewidywanych w programie upraszczania została już pomyślnie zakończona i będziemy realizować te prace intensywnie do 2009 r. Doprowadzi to do bezpośrednich i wymiernych korzyści dla przedsiębiorstw, władz publicznych i poszczególnych osób. Chcemy doprowadzić do sytuacji, w której nasze prawodawstwo będzie w każdym przypadku jasne, zrozumiałe i przyjazne dla użytkownika, a także będzie uwzględniać postęp techniczny.
Dla celów kontroli jakości i oceny skutków stworzyliśmy radę ds. oceny skutków, która działa niezależnie od odnośnych służb Komisji i już wnosi bardzo pozytywny wkład. Jestem niezwykle wdzięczny pani posłance Lévai za wyrażenie w swoim sprawozdaniu pełnego poparcia dla tego organu. Chciałbym jednak wyjaśnić państwu, że zamierzamy dokonać przeglądu tego systemu w przyszłym roku i że w razie konieczności podejmiemy odpowiednie kroki w oparciu o wnioski z tego przeglądu. Chciałbym to podkreślić w świetle ważnych punktów poruszonych przez pana posła Doorna.
Jednym z najważniejszych priorytetów w tym roku jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstwa wynikających z unijnych przepisów. W tym celu ogłosiliśmy 10 "szybkich działań” i dzięki natychmiastowemu poparciu Parlamentu Europejskiego dwa z nich z powodzeniem udało się wdrożyć. Czekają już dalsze wnioski.
Obecnie toczy się proces realizacji kompleksowego monitorowania aktualnych obciążeń: monitorowanie to ma miejsce w 10 najważniejszych sektorach gospodarki, czyli w praktyce obejmuje około 85% całej gospodarki europejskiej. Ma ono umożliwić nam zidentyfikowanie możliwości ograniczenia obciążeń. Cel - jak już powiedziano - polega na ograniczeniu tych kosztów o 25% do roku 2012. W pełni popieram to, co powiedział pan poseł Doorn. Oczywiście istotne jest zapewnienie, aby po zmniejszeniu obciążeń w jednej dziedzinie nowe prawodawstwo nie spowodowało innych obciążeń w innych dziedzinach. To bardzo ważny punkt i jestem niezwykle wdzięczny Parlamentowi za zwrócenie na to uwagi.
Mam nadzieję, że do końca tego roku państwa członkowskie wyznaczą równie ambitne cele, ponieważ projekt ten może się udać tylko wówczas, jeśli będzie realizowany jednocześnie na szczeblu europejskim i krajowym.
Oczywiście grupy zainteresowanych stron mają istotną rolę do spełnienia w tym projekcie i potrzebne jest nam ich wsparcie. Dlatego właśnie zostanie utworzony niezależny zespół ekspertów na wysokim szczeblu, reprezentujący małe i średnie przedsiębiorstwa, konsumentów i organizacje ochrony środowiska, który będzie miał za zadanie doradzanie Komisji w sprawie potencjalnych środków ograniczających.
Komisja, podobnie jak ja, jest niezwykle wdzięczna Parlamentowi Europejskiemu za jego wyraźne poparcie, wyrażone w sprawozdaniach, nad którymi dziś debatujemy. Komisja jest szczególnie zadowolona, że w swoim sprawozdaniu pani posłanka Lévai apeluje do Rady i Parlamentu o podjęcie systematycznych ocen skutków proponowanych poprawek mogących mieć poważne skutki. Zgodziliśmy się w tym już w listopadzie 2005 r. we wspólnych podejściach międzyinstytucjonalnych.
Komisja chciałaby także prosić Radę i Parlament o poparcie wniosku złożonego przez pana posła Doorna i o dalsze dostosowanie swoich metod pracy, tak by można było szybko zrealizować niektóre zadania związane z uproszczeniem prawodawstwa. W końcu nie pomoże nam, jeśli projekty pozostaną w przygotowaniu.
W odniesieniu do różnych instrumentów podsumowanych w sprawozdaniu pana posła Mediny Ortegi jako tzw. "prawo miękkie”, Komisja pragnie podkreślić, że klasyczne prawodawstwo nie zawsze jest najbardziej odpowiednim rozwiązaniem. Chciałabym raz jeszcze podkreślić zasadę: prawa powinny być przyjmowane tylko wówczas, gdy są absolutnie konieczne. Mamy inne instrumenty, których zastosowanie jest wyraźnie regulowane przez traktaty wspólnotowe, a także takie, które służą wyłącznie utorowaniu drogi dla przyszłego ustawodawstwa. W imieniu całej Komisji mogę naprawdę przyrzec państwu, że we wszystkich instrumentach, które stosujemy całkowicie respektujemy prawa Parlamentu i będziemy Parlament w pełni informować w interesie wzajemnego poszanowania między naszymi instytucjami.
Chciałbym zakończyć stwierdzeniem, że podstawową zasadą jest to, co pan przewodniczący Barroso powiedział w tej izbie w kwietniu. Europejskie prawodawstwo jest naprawdę wyjątkową i charakterystyczną cechą Unii Europejskiej, ponieważ stanowimy wspólnotę prawną. Integracja europejska opiera się na prawie. Tylko prawo może zagwarantować wolności, którymi cieszą się dziś Europejczycy i tylko prawo może zapewnić gospodarce niezawodne i rzetelne parametry. Obywatele Europy mają prawo oczekiwać nie tylko lepszego prawodawstwa, ale najlepszego prawodawstwa, jakie człowiek może przygotować.
Gunnar Hökmark  
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Gospodarczej i Monetarnej. - Pani przewodnicząca, po pierwsze, pragnę podziękować sprawozdawcy w sprawie lepszych uregulowań prawnych w Unii Europejskiej pani Lévai i Komisji Prawnej za przyjęcie kilku wniosków przedłożonych przez moją komisję, co bardzo sobie cenimy.
Jest to dziedzina, w której bardzo łatwo jest uznać, że nasz cel jest słuszny. Jednakże nie tego dotyczy debata. Debata dotyczy tego, jak osiągnąć zamierzone rezultaty. Należy podkreślić rolę Komisji Europejskiej w tym procesie. Komisja Gospodarcza i Monetarna zaproponowała, aby Komisja Europejska przeprowadzała roczne przeglądy rezultatów działań na rzecz zmniejszenia obciążeń administracyjnych do 2012 r. o 25%. Komisja Europejska ma także istotną rolę do odegrania w umożliwianiu dokonywania wyboru, kiedy omawiane są przepisy prawa lub przykładowo opcja samoregulacji czy wzajemnego uznawania, a także w zapewnianiu, że będziemy mieć takie lepsze uregulowania prawne, a niekiedy również w uchylaniu przepisów prawa sprzecznych z procesem lizbońskim, co Komisja Europejska już nie raz robiła w przeszłości.
Chcielibyśmy, aby Komisja Europejska uznała realizację procesu Lamfalussy'ego za dobre doświadczenie, które zgodnie z rzeczywistością otwarło rynki finansowe. Chcielibyśmy także zwrócić uwagę na obowiązki Komisji Europejskiej w jej bezpośrednich stosunkach z obywatelami, w zapewnianiu upraszczania i tworzenia lepszych uregulowań prawnych dotyczących finansowania badań, dotacji, pomocy państwa, różnych rodzajów subsydiów i zamówień publicznych. Komisja Europejska nie odgrywa jednak roli w tym procesie indywidualnie. Mamy nadzieję, że Komisja Europejska znowu zacznie stosować się do zasady przyznawania obywatelom prawa do wnoszenia skarg w przypadkach, w których państwa członkowskie dokonują transpozycji przepisów prawa UE na poziom krajowy, która, nie naruszając obowiązującego prawa, wykracza poza to, co jest wymagane zgodnie z tymi przepisami. Kwestią o istotnym znaczeniu jest zapewnienie przeciwwagi wobec stale rosnącej biurokracji we wszystkich organach naszych władz lokalnych i krajowych, a także we wszystkich instytucjach Unii Europejskiej. Jednym ze sposobów osiągnięcia tego celu byłoby przyznanie obywatelom prawa do wnoszenia skarg.
Ole Christensen  
Pani przewodnicząca! Otoczenie regulacyjne, w którym działają firmy jest wyznacznikiem ich konkurencyjności, zrównoważonego wzrostu oraz wyników w dziedzinie zatrudnienia, czyli tworzenia większej liczby lepszych miejsc pracy. Jak już powiedziałem w Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oczywiście popieramy usuwanie niepotrzebnych przepisów, ale musimy mieć pewność, że likwidowane przez nas prawodawstwo jest rzeczywiście zbędne. Z mojego punktu widzenia jako członka Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych odpowiedź będzie zależała od tego, czy jakość miejsc pracy w Europie będzie się pogarszać, czy polepszać.
Popieram lepsze stanowienie prawa tylko wówczas, jeśli chodzi o większą przejrzystość i elastyczność przepisów, natomiast nie popieram, jeśli naprawdę oznacza ono deregulację. Ogromnie ważne jest, aby odbyło się to bez obniżenia bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników. Cel w postaci zmniejszenia obciążeń o 25% można jednak poddać w wątpliwość, ponieważ został wybrany na chybił trafił. Jeśli przepisy są zbyteczne, nie powinniśmy zatrzymać się na 25%. W całości jednak w pełni zgadzam się z celem tego działania i przyznaję, że niepotrzebne unijne obciążenia administracyjne podważają skuteczność i wiarygodność prawodawstwa UE. Prosiłbym Komisję, aby także częściej korzystała z dialogu społecznego, będącego ważnym instrumentem realizacji celu polegającego na lepszym stanowieniu prawa.
Elspeth Attwooll  
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Rozwoju Regionalnego. - Pani przewodnicząca, chciałabym odnieść się w szczególności do sprawozdania pani Lévai. Pragnę pogratulować pani Lévai i Komisji Prawnej biegłości i podziękować jej i komisji za uwzględnienie w tym sprawozdaniu w tak znacznym stopniu zarówno ducha, jak i litery naszej opinii.
Choć odpowiedzialność za zapewnienie zgodności z przepisami prawa wspólnotowego spoczywa ostatecznie na państwach członkowskich, rzeczywiste wypełnianie odnośnych wymogów powierzane jest w znacznej mierze innym władzom, takim jak władze regionalne i lokalne oraz wyspecjalizowane organizacje. Zadanie to może obejmować zapewnienie przestrzegania rozporządzeń i dyrektyw przez siebie lub inne podmioty. Ponadto, w przypadku niektórych dyrektyw, istotną rolę w procesie transpozycji odgrywają sfery konstytucyjne.
Wobec tego Komisja Rozwoju Regionalnego pragnie podkreślić znaczenie szerokich konsultacji na wszystkich etapach procesu legislacyjnego, w tym na etapie przygotowywania oceny wpływu, aby umożliwić rozpatrzenie zmian proponowanych przez władze krajowe, regionalne i lokalne. Podkreślamy także znaczenie rozpowszechniania informacji. Wzywamy w szczególności do wydawania z wyprzedzeniem wytycznych dotyczących transpozycji dyrektyw i do wydawania wytycznych dotyczących wdrażania rozporządzeń. Wzorem dla tych ostatnich z tutaj wymienionych są wytyczne w sprawie pomocy państwa opracowane przez Dyrekcję Generalną ds. Konkurencji.
Wzywamy także do wykorzystywania w przepisach prawa jasnego i zrozumiałego języka oraz zapewniania tabel korelacji przy transpozycji dyrektyw, aby zmniejszyć ryzyko dokonywania transpozycji przepisów prawa UE na poziom krajowy, która, nie naruszając obowiązującego prawa, wykracza poza to, co jest wymagane zgodnie z tymi przepisami. Wierzymy, że dzięki tym i innym środkom zalecanym w sprawozdaniu, a w rzeczywistości we wszystkich czterech sprawozdaniach, będziemy mogli zrobić wiele, aby stworzyć lepsze uregulowania prawne w UE.
Andreas Schwab  
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów. - (DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Chciałbym rozpocząć od przeprosin. Nie wiedziałem, że poprzedni mówca jest nieobecny i że czas wystąpień został zmieniony. Dziękuję za umożliwienie mi zabrania głosu teraz.
Byłem sprawozdawcą komisji opiniodawczej Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów i po dogłębnej dyskusji komisja przyjęła to stanowisko jednogłośnie. Chciałbym przede wszystkim zaznaczyć, że w naszej komisji panowała zgoda co do tego, że tzw. "prawo miękkie” - czy jak chcemy nazwać te środki, które obecnie są coraz częściej stosowane w prawie europejskim, ale także w ustawodawstwie krajowym - stało się bardzo popularną praktyką, dającą możliwość elastycznego i szybkiego reagowania na nowe zjawiska, a zatem nie należy go krytykować per se.
Zgodziliśmy się także w pewnym stopniu, że Komisja - mówiąc o szczeblu europejskim - stosuje "prawo miękkie” w indywidualnych przypadkach chcąc obejść możliwość udziału prawodawcy przewidzianą przez przepisy prawne. To naszym zdaniem jest poważny problem związany z "prawem miękkim”. Omawialiśmy także fakt, iż w jednym przypadku Parlament poparł skargę przeciwko Komisji, ponieważ ustaliliśmy, że takie obejście przepisów rzeczywiście miało miejsce.
Uważamy, że prawodawca styka się obecnie z tak różnorodnymi postaciami "prawa miękkiego”, że musimy zawsze dokonywać wyraźnego rozróżnienia między tym, co naprawdę pojawia się w postaci zielonej księgi - innymi słowy jest planowane po prostu jako przygotowanie do dalszego stanowienia prawa - a z drugiej strony, tym, co jest naprawdę niezbędne dla elastycznego prawodawstwa w ramach "prawa miękkiego”.
Jako członkowie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów nie stwierdzamy żadnego legislacyjnego, żadnego bezpośredniego wpływu takich zielonych czy białych ksiąg, ale uważamy, że gdy nowe przepisy prawne są przyjmowane, prawodawca musi zawsze podejmować również nową decyzję.
Ostatecznie debata ta koncentruje się tylko na "prawie miękkim”, ale także na innych wyznacznikach lepszego stanowienia prawa, i uważam, że w wielu dziedzinach z pewnością nie dokonaliśmy tak wielu postępów jak obywatele mogliby wnioskować w oparciu o doniesienia mediów, dlatego właśnie wszystkie zainteresowane instytucje - Parlament, Rada i Komisja - mają obowiązek dokonywania szybszych postępów w tej dziedzinie.
Gary Titley
w imieniu grupy PSE. - Pani przewodnicząca, moje wystąpienie pragnę rozpocząć od wygłoszenia kilku oświadczeń, aby nakreślić kontekst tej debaty. Po pierwsze, nie możemy zapominać, że to, co dla jednej osoby stanowi przejaw biurokracji, dla innej jest istotnym elementem prawodawstwa. Po drugie, nie powinniśmy zapominać - jak stwierdził kiedyś komisarz Verheugen - że 50% obciążeń administracyjnych związanych z prawodawstwem UE dodawanych jest przez państwa członkowskie. Wreszcie najważniejszą kwestią jest, że sam proces jednoczenia Europy w ramach UE jest procesem upraszczania, ponieważ dzięki jednemu zestawowi przepisów prawa zamiast dwudziestu siedmiu ograniczyliśmy znacznie koszty prowadzenia działalności gospodarczej w porównaniu z sytuacją sprzed przyjęcia wielu przepisów prawa UE.
Z drugiej strony, przepisy prawa powinny być jasno określone, zrozumiałe, łatwe w egzekwowaniu i dające się dostosować do zmieniających się okoliczności. Nie zawsze tak było w przeszłości. Czasem można się było zastanawiać, czy cały ten wysiłek opracowania i egzekwowania przepisów danego aktu prawnego nie był przypadkiem pod pewnymi względami niewspółmierny do korzyści, jakie miały zostać osiągnięte dzięki przyjęciu tego aktu prawnego. Dlatego jestem skłonny wspierać działania podejmowane przez Komisję Europejską w jej dążeniu do tworzenia lepszych uregulowań prawnych i ich upraszczania, a w szczególności do ustanowienia rady ds. oceny skutków regulacji.
Kwestią o istotnym znaczeniu jest, aby wszystkie instytucje zdawały sobie sprawę z roli, jaką mają do odegrania w tym procesie. Parlament i Rada mogą perorować o lepszych uregulowaniach prawnych, pod warunkiem, że - kiedy wprowadzane mają być zmiany - rozważone zostaną skutki tych zmian. Parlament jest również odpowiedzialny za dokonywanie przeglądów i szczegółowych analiz obowiązujących przepisów prawa w celu stwierdzenia, czy przyniosły one zamierzone przez Parlament skutki. Mamy zwyczaj zadręczania się miesiącami tą lub inną zmianą, ale często nie wkładamy żadnego wysiłku w ustalenie, czy dany akt prawny przyniósł pożądane skutki. Mam zatem nadzieję, że my jako Parlament zwiększymy nasze wysiłki na rzecz pełnego uczestnictwa w tym procesie.
Jan Mulder
- (NL) Pani przewodnicząca! Ja także chciałbym rozpocząć od podziękowania wszystkim sprawozdawcom za ich niezwykle interesujące sprawozdania. To bardzo istotne, że Parlament zwraca wielką uwagę na tę sprawę i całkowicie podzielam zdanie pana komisarza, że wielu obywateli Europy ma wrażanie, jakoby wszystkie złe przepisy prawne powstawały w Brukseli. Parlamenty krajowe zbyt często twierdzą, że nie mogą temu zapobiec, że to Bruksela je im narzuca. Musimy zrobić co w naszej mocy, aby jak najszybciej odeprzeć ten zarzut.
Pierwszy raz wypowiadam się w kwestii poruszonej przez Komisję Prawną, a zabieram głos w tej debacie przede wszystkim dlatego, że ten temat bardzo mnie interesuje. Jestem członkiem Komisji Budżetowej i Komisji Kontroli Budżetowej. W ubiegłym roku Komisja Budżetowa zatwierdziła przygotowany przeze mnie wniosek dotyczący stworzenia organu, projektu pilotażowego, w celu oceny obciążeń administracyjnych niezależnie od Komisji. Oznacza to więc, że Parlament uznał, iż ocena wewnętrzna dokonana przez Komisję jest niewystarczająca. Całkowicie się zgadzam z panem posłem Doornem, że musi istnieć organ poza Komisją, który będzie oceniał skutki przepisów prawnych. W dalszych działaniach Komisja powinna kierować się tekstem w budżecie, który w międzyczasie został zatwierdzony przez Radę i Parlament. Komisja Kontroli Budżetowej także przygotowała sprawozdanie, przyjęte przez posiedzenie plenarne w lipcu.
Popierany cel w postaci zmniejszenia o 25% obciążeń administracyjnych i oczywiście - a pan komisarz i pan poseł Doorn także już to potwierdzili - przepisy prawne, które właśnie uchyliliśmy nie mogą wrócić bocznymi drzwiami jako nowe prawodawstwo. Istotne jest, abyśmy dokonali przeglądu całego prawodawstwa przed 2013 rokiem, aby sprawdzić, czy jest ono zbędne, czy nie. Komisja powinna publikować regularne sprawozdania lub inne oświadczenia informujące, czego już dokonano. Działania Komisji oraz środki podjęte w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych powinny być przejrzyste. Konieczna może okazać się wewnętrzna reorganizacja Komisji.
Na zakończenie mojej wypowiedzi chciałbym podziękować panu komisarzowi Verheugenowi za znakomitą współpracę podległych mu wydziałów podczas opracowywania przeze mnie projektu pilotażowego, który został przyjęty przez wysoką izbę w ubiegłym roku.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
w imieniu grupy UEN. - Pani Przewodnicząca! Zabierając głos w debacie poświęconej lepszemu stanowieniu prawa w Unii Europejskiej w imieniu grupy UEN chcę zwrócić uwagę na następujące kwestie.
Po pierwsze, autorzy sprawozdania popierają proces lepszego stanowienia prawa, mający na celu zwiększenie skuteczności, wydajności, spójności i przejrzystości prawa Unii, przy czym proces ten, także moim zdaniem, powinien odbywać się przy spełnieniu następujących warunków:
niezbędne jest w tej sprawie wspólne działanie Rady, Komisji i Parlamentu Europejskiego;
należy prowadzić w tej sprawie szerokie i otwarte konsultacje ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym - co chciałbym szczególnie podkreślić - przedsiębiorcami, samorządami i organizacjami pozarządowymi;
należy zwiększać odpowiedzialność organów wspólnotowych za proces stanowienia prawa oraz pogłębiać ogólną przejrzystość tego procesu;
każda ocena prawa zmierzająca do jego uproszczenia musi jednak w równym stopniu brać pod uwagę względy gospodarcze, jak również społeczne, ochrony środowiska i zdrowotne;
wreszcie proces upraszczania prawa nie powinien prowadzić do obniżania standardów zawartych w dotychczasowym dorobku prawnym Unii.
Po drugie, autorzy zwracają także uwagę, że w przygotowywanych przepisach prawnych należy unikać niejasnych i zbędnych wyrażeń, używać języka prostego i zrozumiałego, zachowując jednocześnie precyzję terminologii i pewność prawną, tak aby prawo Unii mogło być zrozumiałe dla blisko już pięciuset milionów obywateli.
Po trzecie, należy z zadowoleniem podkreślić przyjęcie przez wiosenny szczyt Rady Unii w 2007 roku decyzji o zmniejszeniu o 25% obciążeń administracyjnych wynikających z prawa Wspólnoty do roku 2012. Należy wyrazić tylko nadzieję, że realizacja tego celu będzie bardziej realistyczna niż osiąganie celów strategii lizbońskiej.
Po czwarte, należy również podkreślić, że w sprawozdaniach pojawiły się także propozycje rozwiązań alternatywnych dla wprowadzania nowego prawodawstwa, takie jak samoregulacja czy wzajemne uznawanie przepisów krajowych, a nawet opcja niepodejmowania żadnych działań prawodawczych. Wszystkie one zasługują na szczególną uwagę w sytuacji olbrzymiej inflacji prawa unijnego.
Monica Frassoni
w imieniu grupy Verts/ALE. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałabym podziękować kolegom za ich ciężką pracę i poruszyć inną sprawę. Chociaż jest to wysoce polityczna sprawa, jak powiedział pan Verheugen, jest to także sprawa kłopotliwa i często techniczna; radzenie sobie z nią jest szczególnie złożone, zwłaszcza gdy należy zapytać, co określenie "lepsze stanowienie prawa” może w praktyce oznaczać dla obywateli.
Chcę powiedzieć bardzo krótko, że jeśli chodzi o sprawozdania panów posłów Garganiego i Mediny, to moja grupa zgadza się praktycznie ze wszystkim. Jednak w sprawie alternatyw dla prawodawstwa chciałam wskazać, tak jak to uczynił pan komisarz, na potrzebę wyjaśnienia, że ich zastosowanie jest niezwykle niezadowalające, a chodzi mi tu przede wszystkim o samoregulację i współregulację. Jak zaznaczył pan poseł Medina, chodzi przede wszystkim, aby skupić się na prawnej i legislacyjnej wartości tych aktów.
Pan poseł Doorn dobrze wie, że ja i moja grupa mamy wątpliwości co do koncepcji skupienia całej naszej uwagi na zasadach pomocniczości i proporcjonalności, czyli na początkowym temacie jego sprawozdania, oraz na kosztach administracyjnych. Dla nas zagadnienie kosztów administracyjnych jest drobnym problemem w porównaniu do ogólnej zdolności naszych przepisów i instytucji do tworzenia prawodawstwa, które jest zrozumiałe, może być stosowane w uczciwy i zrównoważony sposób, jest jednoznaczne i nie umożliwia rozmaitych interpretacji. Omawianie tych aspektów jest przynajmniej tak samo ważne jak omawianie kosztów.
Ponadto, jak powiedział już pan poseł Titley, istnienie dużych kosztów administracyjnych jest ewidentnie czymś, co zależy głównie od państw członkowskich, i moim zdaniem na te czynniki nie zwraca się dostatecznej uwagi. Na przykład, chciałabym się dowiedzieć jednej rzeczy: ile będzie kosztowało, panie komisarzu, wykonanie tego wszystkiego, czego się od pana żąda? Komisje, sprawozdania, monitorowanie: wszystko to kosztuje, a jeśli naprawdę mamy zacząć tworzyć tę olbrzymią strukturę, musimy wiedzieć, ile to będzie kosztowało.
Daniel Strož
w imieniu grupy GUE/NGL. - (CS) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Uważam, że bardzo pozytywnym krokiem jest fakt, że razem omawiamy sprawozdania połączone wspólnym tematem tworzenia i przeglądu wtórnego prawa wspólnotowego.
Chciałbym krótko skomentować sprawozdanie autorstwa pana posła Garganiego. Uważam, że sprawozdanie jest ogólnie bardzo dobre, zalecam zatem Parlamentowi jego przyjęcie. Całkowicie zgadzam się z wnioskiem, że strategia uproszczenia środowiska regulacyjnego powinna otrzymać priorytet polityczny. Jednak w tym względzie sądzę, że konieczne jest wzmocnienie roli Parlamentu Europejskiego w procesie legislacyjnym. Mam tu na myśli fakt, że Parlament powinien mieć taką samą inicjatywę prawodawczą, co Komisja, co niewątpliwie przyniosłoby pozytywny efekt na proces uproszczenia i poprawy jakości środowiska regulacyjnego w Europie.
Chciałbym również zaprezentować moje zastrzeżenia dotyczące celów ustanowionych przez Komisję, zgodnie z którymi nie tylko prawodawstwo wspólnotowe, lecz także krajowe powinno zostać ograniczone o 25% do roku 2012. Harmonogram uproszczenia na lata 2006-2009 zawiera 43 przeglądy, 12 kodyfikacji, 26 innych środków oraz 8 uchyleń. Lecz jednocześnie oczekuje się 500 nowych inicjatyw prawodawczych w samej tylko dziedzinie kodyfikacji. Skłania mnie to do przekonania, że plany Komisji dotyczące ograniczenia wtórnego prawodawstwa wspólnotowego nie są realistyczne.
Jens-Peter Bonde
w imieniu grupy IND/DEM. - (DA) Pani przewodnicząca! Pragnę podziękować Komisji Prawnej oraz sprawozdawcy za dobre sprawozdanie dotyczące "miękkiego prawa” - brzydkiego słowa, które na szczęście nie istnieje w języku duńskim. Jestem sprawozdawcą z tego samego tematu we Wspólnej Komisji Parlamentarnej Europejskiego Obszaru Gospodarczego i w pełni popieramy wnioski pana posła Mediny Ortegi. W 2005 r. eksperci Komisji Europejskiej ds. rynku wewnętrznego wydali zalecenie dotyczące ochrony praw autorskich kompozytorów i autorów. Zostało to skoordynowane z Dyrekcją Generalną ds. Konkurencji, jeśli chodzi o sprawy przeciwko agencjom udzielającym praw. Duńskie Towarzystwo Praw Autorskich KODA jest stale, od 1973 r., zagrożone wymierzeniem mandatu w wysokości 10% jego obrotów. Apeluję do pana przewodniczącego Komisji José Manuela Barroso o interwencję w sprawie obrony różnorodności kulturalnej.
Zalecenie i sprawa o nieuczciwą konkurencję są stosowane jak twarde prawo i wywłaszczenie - co stanowi naruszenie prawa UE, ponieważ skutek taki można legalnie osiągnąć jedynie poprzez prawodawstwo. Niewybrana poprzez głosowanie władza wykonawcza nie może stanowić prawa i stosować wywłaszczenia poprzez zalecenia i sprawy o nieuczciwą konkurencję. Zamiast tego powinna złożyć wniosek o sporządzenie dyrektywy dotyczącej praw autorskich artystów oraz agencji udzielających praw, zgodnie z wnioskiem zawartym w sprawozdaniu pani poseł Lévai. Jako wyłonieni w wyborach przedstawiciele obywateli, reprezentujemy konsumentów muzyki, artystów, telewizję, radio oraz wiele małych i średnich przedsiębiorstw, które zarabiają na świadczeniu zróżnicowanych usług kulturalnych. Odrzucamy prawodawstwo administracyjne, działające na korzyść niewielkiej grupy osób wielonarodowych. Wyłonieni w wyborach przedstawiciele powinni zawsze być pytani o opinię, zanim Komisja wyda podobne zalecenia.
Andreas Mölzer
w imieniu grupy ITS. - (DE) Pani przewodnicząca, oczywiście potrzebujemy mniejszej ilości biurokracji i więcej jasności prawnej, a także niewątpliwie najwyższy czas pozbyć się starych i nieaktualnych rozporządzeń i dyrektyw. Jeśli weźmiemy na przykład dyrektywę w spawie światła słonecznego, była ona głównie napisana z myślą o ograniczeniu narażenia pracowników na promieniowanie UV, jednak każdy, kto od samego początku odmawia zwykłemu obywatelowi odrobiny zdrowego rozsądku, nie powinien wcale być zaskoczony oskarżeniami o szaleństwo regulacyjne UE i nadmierną biurokrację, o której obecnie świadczy wielka liczba unijnych agencji powstających jak grzyby po deszczu.
Obywatele są bez wątpienia mądrzejsi od poziomu zakładanego przez unijny establishment, zauważają też, że obok zapału regulacyjnego - przysłowiowego szaleństwa regulacyjnego - pojawia się pewien rodzaj szaleństwa deregulacyjnego, szczególnie w odniesieniu do praw i bezpieczeństwa samych obywateli. A więc, aby nie można było na przykład nikogo oskarżyć o dyskryminację, muzułmanie i inne grupy imigrantów stale otrzymują niemal carte blanche na łamanie prawa, podczas gdy zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników spoza UE stawia rynek pracy pod coraz większą presją w celu obchodzenia układów zbiorowych i innych praw socjalnych. Tego moim zdaniem naprawdę nie można akceptować.
Obywatele są również słusznie zdenerwowani z powodu konstytucji, którą negocjowano za zamkniętymi drzwiami, a niedawno wprowadzono do niej kosmetyczne ulepszenia, a także z powodu niedopuszczania ich do głosu na różnych etapach rozszerzania UE. Działanie pod hasłem przybliżania UE do obywateli nie może moim zdaniem odwracać uwagi od realnych problemów. Bruksela musi nauczyć się akceptować sytuację, kiedy obywatele mówią "nie” i musi nauczyć się opierać swoje decyzje na woli ludzi. Celem musi być federalna Europa kierująca się zasadą pomocniczości, Europa, w której dominuje demokracja, państwo prawa i przejrzystość, Europa, z którą obywatele mogą się wreszcie ponownie utożsamiać.
Irena Belohorská
(SK) Przede wszystkim chciałabym skupić się na potrzebie kodyfikacji. W Unii Europejskiej istnieje niezliczona liczba rozporządzeń legislacyjnych; dotyczą one szerokiego spektrum relacji społecznych. Ponieważ rozporządzeń jest tak wiele, tworzą skomplikowany zbiór przepisów, po którym trudno jest się poruszać. Unijne akty legislacyjne nie są przeznaczone jedynie dla prawników: zwykli obywatele Unii Europejskiej również z nich korzystają. Istnieje problem, który dotyczy powiązań pomiędzy tymi aktami a krajowymi aktami legislacyjnymi.
Nawet jeśli obywatele Unii Europejskiej sprawdzają dany przepis prawny, często nie mają pojęcia, że istnieją inne akty prawne UE bezpośrednio z nim związane. Dlatego proponuję szczegółowe zajęcie się kwestią kodyfikacji prawa, tak aby łatwiejsze było wyszukiwanie i praktyczne stosowanie przepisów.
Po drugie, pragnę odnieść się do poprawek złożonych w Parlamencie Europejskim. Moim zdaniem, "wzbogacanie” oryginalnego tekstu UE poprawkami, które często są nonsensowne, jest niepraktyczne. Niektóre poprawki nie mają żadnego zasadniczego wpływu na przedmiotowy temat, ponieważ są to zmiany czysto językowe. Niektóre poprawki poszerzają zakres przyszłego prawa do takiego stopnia, że pojawia się duplikacja prawa, co prowadzi do dezorientacji. Nie powinno się oferować rozwiązania jednego problemu w kilku aktach wspólnotowych, ponieważ komplikuje to sytuację prawną.
W wyniku tego, po zakończeniu prac Parlamentu Europejskiego, zmieniony akt legislacyjny może często być dwa razy dłuższy niż oryginalny wniosek Komisji; nie przyczynia się to do żadnego uproszczenia ani wyjaśnienia. Kodyfikacja powinna być oparta na zasadzie skuteczności, wydajności, odpowiedzialności, przejrzystości i kontynuacji.
Klaus-Heiner Lehne
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! W imieniu mojej grupy pragnę wygłosić jedynie trzy uwagi dotyczące kwestii zasadniczych. Pierwsza z nich dotyczy oceny wpływu wniosków legislacyjnych. Zauważam znaczny postęp poczyniony od 1999 r., kiedy to Parlament podjął inicjatywę w tej kwestii, oraz od 2003 r., kiedy to przyjęto porozumienie międzyinstytucjonalne, negocjowane przez naszego przewodniczącego, pana posła Garganiego. Jednakże, nadal istnieją pewne braki. Parlament domaga się - co zostało zawarte w wielu rezolucjach - przeprowadzania bardziej niezależnych ocen wpływu wniosków legislacyjnych. Nie ukrywam, że moim zdaniem powinniśmy myśleć o tym, czy przyjąć model amerykański, polegający na ustanowieniu niezależnej agencji, istniejącej poza Komisją i prowadzącej oceny wpływu prawodawstwa, zgodnie ze standardową procedurą - nie tylko na zlecenie Komisji, lecz także innych instytucji.
Jednakże kolejnym kluczowym argumentem, opartym na naszym doświadczeniu w Komisji Prawnej, jest fakt, że oceny wpływu nie są w praktyce przeprowadzane standardowo w stosunku do każdego wniosku Komisji Europejskiej. Mogę przytoczyć dwa konkretne przykłady z Dyrekcji Generalnej ds. Sprawiedliwości i jeden z Dyrekcji Generalnej ds. Rynku Wewnętrznego, które zapamiętałem.
Uważam również, że ważne jest, abyśmy poważnie zastanowili się nad możliwością przeprowadzania ocen wpływu również w procedurach komitologii, ponieważ często to właśnie tam narasta biurokracja, w wyniku decyzji w procesie komitologii i towarzyszących im obciążeń.
W odniesieniu do miękkiego prawa, w pełni popieram sprawozdanie pana posła Mediny Ortegi. W istocie Komisja Prawna coraz częściej odnosi wrażenie, że Komisja Europejska nadużywa instrumentu miękkiego prawa w celu obejścia prawa Parlamentu do współdecyzji. Komisja, jako organ legislacyjny, nie może podejmować, na wniosek Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji, decyzji, w sprawie których zwraca się o konsultacje do Parlamentu - jednak nie dotyczy to zaleceń odnoszących się do rynku wewnętrznego.
Na zakończenie mojego wystąpienia, chciałbym zwrócić uwagę na kwestię uproszczenia. Pilnie potrzebujemy porozumienia międzyinstytucjonalnego dotyczącego uproszczenia, na wzór porozumień, jakie zawarliśmy w innych dziedzinach, aby zagwarantować sobie skuteczną procedurę. Nie chcemy otwierać puszki Pandory i, zamiast uproszczenia, wypracować jeszcze większy bałagan prawny.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
Pani Przewodnicząca! W ostatnich latach, co należy odnotować z zadowoleniem, w coraz większym stopniu Komisja Europejska troszczy się o jakość legislacji Wspólnoty, zarówno o jej przejrzystość i dostępność z jednej strony, jak i skuteczność oraz pozytywny wpływ na obywateli i przedsiębiorczość z drugiej.
Lepsze prawo zwiększa korzyści płynące z nowoczesnej i efektywnej legislacji przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów jego wdrażania. Komunikat Komisji z 14 listopada ubiegłego roku w sprawie oceny programu lepszego rządzenia w Unii oraz ustanowiony cel zmniejszania obciążeń administracyjnych o 25 procent do roku 2012 stanowi pierwszy istotny krok na drodze do rozwiązania problemu zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym.
Komunikat ten podkreśla także potrzebę dostarczania przez Radę i Parlament Europejski regularnych ocen wpływu głównych zmian wprowadzanych do wniosków i nadania większego znaczenia propozycjom upraszczania prawa w toku kodyfikacji i uchylaniu nieaktualnych aktów prawnych. W tym kontekście niezwykle ważnym jest utworzenie specjalnej Rady do spraw oceny wpływu oraz wzmocnienie wdrażania legislacji wspólnotowej poprzez działania o charakterze prewencyjnym prowadzone przez państwa członkowskie już od najwcześniejszych etapów aplikacji prawa wspólnotowego.
Dla Parlamentu Europejskiego w toku dalszych prac na rzecz lepszego prawa kluczowym powinno być przede wszystkim włączenie się zarówno do debaty między instytucjonalnej jak i jako współ-prawodawcy do przyjęcia aktów prawnych wchodzących w zakres takiego procesu. W tym miejscu należy pokreślić szczególną uwagę nowych zasad komitologii, które wzmacniają kontrolę Parlamentu Europejskiego i Rady nad uprawnieniami wykonawczymi Komisji, przyczyniając się do upraszczania legislacji Wspólnoty.
W kwestii roli Komisji instytucja ta powinna zobowiązywać, a nie tylko wzywać państwa członkowskie do sporządzania tabel korelacji, zwłaszcza w celu ułatwienia sprawdzania procesu transpozycji dyrektyw w każdym z krajów. Należy także postulować wprowadzenie przez Komisję zrozumiałego i przejrzystego języka do składanych wniosków legislacyjnych przy zachowaniu precyzji terminologii i jasności prawnej.
Leopold Józef Rutowicz
Pani Przewodnicząca! Lepsze stanowienie prawa ma duże znaczenie dla harmonizacji działań w Unii Europejskiej. Chciałbym podziękować wszystkim sprawozdawcom za bardzo dobre sprawozdania: Katalinie Lévai, Bertowi Doornowi, Giuseppe Garganiemu, Manuelowi Medinie Ortedze.
W wielu parlamentach krajowych i w naszym występuje tendencja do obejmowania przez regulację prawną jak największej ilości problemów. W wielu przypadkach wynika to ze sposobu myślenia, że stanowienie przepisu załatwi sprawę. Przy okazji chcemy uwzględniać wszystkie racje stron, lobbystów, partykularne interesy. Przepisy prawne stają się mało przejrzyste i dostępne dla obywateli, przedsiębiorstw i administracji. Stają się dokumentami obszernymi, mało przejrzystymi i trudnymi w transpozycji we wszystkich krajach.
Przy lepszym stanowieniu prawa powinny zostać wykorzystane instrumenty legislacyjne do osiągnięcia celów określonych w traktacie. Współregulacja i samoregulacja mogą uzupełniać środki legislacyjne, lecz tylko wtedy, gdy metody te oferują ulepszenie w zasięgu równoleżnym lub szerszym niż te, które pozwalają przeprowadzić prawodawstwo.
Nieobejmowanie prawem jak największej ilości zagadnień, lepsza regulacja prawna nie są problemami nowymi, lecz wymagającymi możliwie szybkiego działania. Ocena skutków legislacyjnych, zachowanie precyzji terminologicznej i pewności prawnej, ograniczanie skrótów i nadmiernie rozbudowanych preambuł powinno przyczynić się do lepszego, bardziej nowoczesnego, racjonalnego i skutecznego prawodawstwa. Podjęte działania znacznie obniżą koszty administracyjne Parlamentu, stron i wykorzystujących stawiane prawo.
Kolejnym zagadnieniem jest stosowanie "prawa miękkiego”, opartego na praktyce wspólnotowej. Nie zabezpiecza ono pełnej ochrony prawnej, nie ma mocy wiążącej i budzi zastrzeżenia prawne. "Prawo miękkie” nie może być substytutem aktu prawnego w dziedzinach, w których Wspólnota dysponuje uprawnieniami prawodawczymi. Tematy poruszone w opracowaniach mają duże znaczenie praktyczne i wymagają dalszych szybkich działań. Sukces better regulation w dużym stopniu będzie zależał od Komisji Europejskiej, przy współudziale Parlamentu i Rady.
Roger Knapman
Pani przewodnicząca, ta wspólna debata dotyczy czterech sprawozdań, sporządzonych rzekomo w celu omówienia kwestii tworzenia lepszych uregulowań prawnych w UE. Lepsze uregulowania prawne to bez wątpienia oksymoron! Pomimo wielu słów napisanych i wypowiedzianych na ten temat, sedno całej tej sprawy zostało całkowicie pominięte. Sprawozdanie pana Doorna zawiera najlepszą ocenę ograniczonego podejścia, jakie przyjęto w odniesieniu do kwestii tworzenia lepszych uregulowań prawnych. Sprawozdanie to stanowi w końcu, że program działań Komisji Europejskiej mających zmniejszyć obciążenia administracyjne do 2012 r. o 25% "nie może [...] być porównywany z deregulacją, ani prowadzić do zmiany celów polityki i poziomu determinacji cechującego prawodawstwo wspólnotowe”. Dlatego w żadnym sprawozdaniu nie rozważa się tego, że potrzebne jest zmniejszenie liczby przepisów - a nawet ich brak - w danej dziedzinie.
Ujmując to najprościej, istota tego problemu nie zostanie zrozumiana przez fachowców, ponieważ, jeżeliby pójść takim tokiem rozumowania, to nawet państwa strefy euro musiałyby przyznać to, co wiemy od wielu lat, a mianowicie, że UE nie sprzyja przedsiębiorczości.
Roger Helmer
Panie przewodniczący, debatując nad kwestią lepszych uregulowań prawnych, powinniśmy najpierw zwrócić uwagę na skalę problemu, o którym tutaj mowa. Nikt nie wyobraża sobie, że można zarządzać nowoczesną gospodarką bez uregulowań prawnych, ale równocześnie, nadmierna regulacja może przynosić znaczne szkody, na co wskazują dane własne Komisji Europejskiej. W wywiadzie udzielonym w zaszłym roku dziennikowi Financial Times, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Günter Verheugen powiedział, że dokonał nowych szacunków kosztów, jakie ponoszą gospodarki UE w związku z obowiązującymi przepisami, i że dają one niewyobrażalną kwotę 600 miliardów euro! Stanowi to około 5,5% PKB Unii Europejskiej.
Czyż można jednak nie uwzględnić niezaprzeczalnych korzyści handlowych jednolitego rynku? W tym przypadku możemy także posłużyć się danymi Komisji Europejskiej. Komisja Europejska szacuje takie korzyści handlowe na 160 miliardów euro rocznie. Innymi słowy, koszty związane z przestrzeganiem obowiązujących przepisów prawa UE są ponad trzykrotnie większe od korzyści jednolitego rynku. Unijny system regulacji prawnych powoduje, że wszyscy jesteśmy biedniejsi, a ponadto szkodzi on naszej konkurencyjności w warunkach globalizacji.
Obawiam się, że cała ta mowa o lepszych uregulowaniach prawnych stanowi zaszyfrowany język ukrywający hasło: "więcej tego samego”. Nie potrzebujemy lepszych uregulowań prawnych. Potrzebujemy mniejszej liczby przepisów prawa.
Mam dla nas praktyczną propozycję: umówmy się, że w trakcie następnej kadencji Parlamentu nie przyjmiemy żadnego nowego aktu prawnego. Zamiast tego wykorzystajmy pełen potencjał instytucji UE do celów deregulacji. Dokonajmy analiz skutków regulacji i zasięgnijmy opinii przemysłu, a następnie uchylmy przepisy prawa, które nas pętają.
Przewodnicząca
Dziękuję panu, panie Helmer. O ile mi wiadomo, kiedy wstawałam dziś rano nadal byłam kobietą!
Georgios Papastamkos
(EL) Pani przewodnicząca! Chciałbym skupić się na poprawkach, które przedstawiłem Komisji Spraw Konstytucyjnych i które zostały włączone do tekstu opinii tej Komisji na temat stosowania "miękkiego prawa”.
"Miękkie” czy też "liberalne” prawo jest mającą szerokie poparcie, opartą na dialogu formą wspólnej europejskiej polityki regulacyjnej, obejmującą koordynację, współpracę, negocjacje i hierarchię. Z moich obserwacji wynika przede wszystkim, że instrumenty miękkiego prawa, które nie mają prawnie wiążącego charakteru, lecz wytwarzają jednak pewne pośrednie skutki prawne, okazały się instrumentami odpowiednimi dla regulacji w niektórych obszarach działalności Wspólnoty - oczywiście w ramach traktatów wspólnotowych i na warunkach ustanowionych w tych traktatach.
Jestem również zdania, że instrumenty miękkiego prawa powinno się stosować jako instrumenty przygotowawcze w odniesieniu do wiążących aktów prawnych. Są one zastępowane, kiedy w życie wchodzą oficjalne akty legislacyjne, przyczyniają się one także do interpretacji i egzekwowania prawodawstwa wspólnotowego.
Jednakże chciałbym podkreślić, że nadmierne wykorzystywanie instrumentów miękkiego prawa sygnalizowałoby przekształcenie jednolitego modelu Wspólnoty Europejskiej w tradycyjną organizację międzynarodową. Miękkie prawo nie powinno być substytutem w sytuacjach, gdy konieczne jest przyjęcie wiążącego prawa wspólnotowego - oczywiście z zastrzeżeniem zasad pomocniczości i proporcjonalności.
Jak już zauważyłem w jednej z przyjętych poprawek mojego autorstwa, Komisja powinna czynić szczególne wysiłki w celu zapewnienia przejrzystości, widoczności i odpowiedzialności publicznej w procedurze przyjmowania niewiążących aktów wspólnotowych, a także powinna gwarantować częstsze stosowanie oceny wpływu w procesie podejmowania decyzji.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Wiosenna Rada Europejska zaproponowała ograniczenie wspólnotowej i krajowej biurokracji o 25% do roku 2012. Państwa członkowskie powinny opracować plan oszacowania i ograniczenia kosztów administracyjnych, poprzez unikanie nadmiernej regulacji przy transponowaniu prawodawstwa wspólnotowego do prawa krajowego. Aby zapewnić lepszą regulację, priorytet powinno się nadać wnioskom dotyczącym uproszczenia prawodawstwa, ograniczenia liczby aktów normatywnych i utrzymania jedynie najbardziej koniecznych regulacji. Powinno się opracowywać nieobowiązkowe instrumenty legislacyjne (miękkiego prawa), we współpracy z instytucjami demokratycznymi; powinno się je stosować bardzo ostrożnie, lecz nie zastępując prawa wspólnotowego, kiedy jest ono wymagane. W odniesieniu do prawodawstwa, które jest dobrze zrozumiałe i łatwe do stosowania, konieczne jest przeprowadzanie ocen wpływu, zwłaszcza w odniesieniu do wpływu społecznego wniosków legislacyjnych. Powinno się stosować technologie informacyjne w celu ograniczenia kosztów administracyjnych oraz aby zapewnić przejrzystość procesu stanowienia prawa. Przyszły traktat europejski umożliwi obywatelom Unii Europejskiej, za pośrednictwem krajowych parlamentów, sprawowanie kontroli przestrzegania zasady pomocniczości w kontekście wniosków legislacyjnych.
Marek Aleksander Czarnecki
Pani Przewodnicząca! Dura lex - sed lex, to jedna z łacińskich maksym, którą z pewnością większość prawników doskonale kojarzy. Twarde prawo, ale prawo. Dziś skupiamy się nad miękkim prawem, które wyznacza pewien kierunek, ale nie jest prawnie wiążącym aktem. Wyraża polityczne deklaracje, rezolucje, deklaracje Rady, konkluzje prezydencji, jednak postanowienia te nie są wiążące. Może być jednak jednocześnie stosowane przez Trybunał Europejski do interpretacji przepisów. Jest więc prawem, choć Trybunał mówi, że nawet w odniesieniu do osób, do których jest adresowane, nie ma na celu skutku wiążącego. W praktyce jednak sądy krajowe zobowiązane są do uwzględnienia zaleceń przy rozwiązywaniu sporów. Pomagają w interpretacji prawa krajowego, które zostało przyjęte, aby zagwarantować jego stosowanie lub by uzupełnić wiążące przepisy wspólnotowe.
Sprawozdawca bardzo krytycznie analizuje przepisy prawa niemające mocy wiążącej, a w szczególności do uznanego za niewłaściwe ich zastosowanie przez Komisję. Podkreśla, że w sytuacji gdy Wspólnota posiada władzę ustawodawczą właściwym byłoby przyjęcie aktu przez takie instytucje jak Rada, czy Parlament z uwzględnieniem zasady subsydiarności i proporcjonalności. Zgadzam się ze sprawozdawcą, że jedynie poprzez przyjęcie przepisów w ramach procedur instytucjonalnych i wymienionych w traktacie, można będzie zagwarantować możliwość egzekwowania i wykonalność prawa.
Nils Lundgren
(SV) Pani przewodnicząca! Jako podstawa współpracy w Unii Europejskiej, państwa członkowskie zawarły szereg traktatów, ustanawiających podstawowe zasady określające, czym UE jest oraz co UE musi robić. Jest to tak zwane prawo pierwotne, a instytucje UE nie mogą podejmować decyzji, które na nim się nie opierają.
Chciałbym zwrócić uwagę Parlamentu na rezolucję sporządzoną przez sprawozdawcę, pana posła Manuela Medinę Ortegę, w której autor apeluje do Komisji o unikanie wyrażenia "miękkie prawo”. Jak wiemy, miękkie prawo stanowią dokumenty prawnie niewiążące, przygotowywane przez Komisję w celu objaśnienia dyrektyw w różnych obszarach polityki. Korzystny, a nie godny ubolewania - jak ujął to pan poseł Ortega - jest fakt, że państwa członkowskie mają prawo głosu w dziedzinach, w których pełna harmonizacja prawa jest jedynie niemożliwym marzeniem federalistów. Prawo wspólnotowe jest wiążące jedynie w obszarach, gdzie państwa członkowskie same delegowały prawa do podejmowania decyzji Wspólnocie.
Tadeusz Zwiefka
Pani Przewodnicząca! Z zadowoleniem przyjąłem fakt, że po raz pierwszy inicjatywy dotyczące uproszczenia prawa zostały ujęte w programie działalności legislacyjnej i prac Komisji na bieżący rok. Uproszczenie otoczenia regulacyjnego oraz zagwarantowanie jasności, skuteczności prawodawstwa są niezbędnym warunkiem osiągnięcia celu lepszego stanowienia prawa, co ma znaczący wpływ na wysokość wzrostu gospodarczego oraz zatrudnienia, dając tym samym cenny wkład w realizację strategii lizbońskiej.
Nie należy również zapominać, że w wielu przypadkach dotychczasowy model stanowienia prawa wspólnotowego tworzył w społeczeństwach państw członkowskich wizerunek oddalonego aparatu biurokratycznego, niezainteresowanego rozwiązywaniem problemów oraz ułatwianiem życia zwykłym obywatelom, co skrzętnie wykorzystują eurosceptycy.
Oczywiście uproszczenie nie może się tylko odbywać na szczeblu europejskim, ale także na szczeblu krajowym, tak aby korzyści wynikające z uproszczenia wspólnotowego nie zostały zaprzepaszczone wskutek regulacji krajowych. Zdecydowanie przyłączam się do głosów adresowanych do Komisji Europejskiej, by monitorowała ten proces także na szczeblu krajowym.
Jednakże samo uproszczenie prawa nie gwarantuje nam lepszej jego jakości. Musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy "prawo miękkie” stanowi skuteczny instrument w kontekście wspólnotowym. Jak wszyscy wiemy, dzisiejszy model "prawa miękkiego” nakłada obowiązek transpozycji do systemów narodowych, a to wiąże się nie tylko z wyższymi kosztami, ale także ma poważny wpływ na jasność i skuteczność prawodawstwa na właśnie krajowym poziomie.
Co więcej, stwarza to poważne problemy w orzecznictwie, wydłużając czas oczekiwania powodowany koniecznością kierowania zapytań prejudycjalnych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Zgadzam się zatem ze stwierdzeniem, że "prawo miękkie” zbyt często stanowi dwuznaczny i nieskuteczny instrument, który może mieć szkodliwy wpływ na prawodawstwo Wspólnoty i na równowagę instytucjonalną, i nie powinno być stosowane jako substytut pożądanego, a nieprzyjmowanego prawa.
Nieodłącznym elementem zapewniającym wysoką jakość i skuteczność prawa wspólnotowego czy krajowego jest efektywny system oceny wpływu aktów prawnych. Wydaje mi się, że w tej materii jest cały czas wiele do zrobienia i chciałbym podkreślić przy okazji tej debaty, jak ważnym jest, aby instytucja zajmująca się przeprowadzaniem oceny skutków była całkowicie niezależna.
Lepsze stanowienie prawa musi też oznaczać włączenie Parlamentu Europejskiego zarówno do debaty międzyinstytucjonalnej, ale także jako współprawodawcy.
Andrzej Jan Szejna
Pani Przewodnicząca! Bardzo cieszy fakt, że zwracamy coraz większą uwagę na jakość porządnego prawodawstwa Wspólnoty Europejskiej. Legislacja poddawana jest analizie w kontekście jej przejrzystości, dostępności i skuteczności. Należy jednak zauważyć, że lepsze stanowienie prawa obejmuje wszystkie aspekty procesu legislacyjnego, zaczynając od początkowej koncepcji do jej wdrażania i egzekwowania. Dlatego mówiąc o lepszej regulacji, musimy przyjrzeć się również każdemu ze szczebli administracyjnych. Nie można pozwolić na zbędne rozrastanie się aparatu administracyjnego i wszelkich obciążeń z tym związanych.
Dotyczy to nie tylko administracji europejskiej, ale także tej działającej na poziomie krajów członkowskich. Zatem zarówno Unia Europejska, jak i państwa członkowskie, powinny zapoczątkować ambitną strategię zmniejszenia obciążeń administracyjnych, mając na uwadze, że obciążenia te biorą swój początek zarówno w prawodawstwie europejskim jak i krajowym. Natomiast państwa członkowskie powinny tworzyć i wprowadzać mechanizmy i programy upraszczające działania administracyjne oraz zapewnić bardziej systematyczną ocenę skutków gospodarczych i społecznych stosowania prawa wspólnotowego.
Diana Wallis
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący, nie spodziewałam się, że będę mogła wygłosić to przemówienie. Myślałam, że będę musiała przesłać je panu później, ale bardzo chciałam wziąć udział w tej debacie w imieniu mojej grupy. Omawiane tutaj cztery sprawozdania są bez wątpienia bardzo ważne w kwestii lepszego stanowienia prawa. Choć robię to rzadko, muszę przyznać, że do pewnego stopnia solidaryzuję się z moimi kolegami reprezentującymi w Parlamencie prawicę, kiedy twierdzą, że cztery sprawozdania w sprawie lepszego stanowienia prawa przypominają trochę "wielki hit kinowy”, nieprawdaż? Czyżbyśmy nie mogli po prostu sporządzić jednego, jasno sformułowanego, zwykłego sprawozdania?
Chciałabym ograniczyć moje uwagi do kwestii miękkiego prawa i sprawozdania pana Mediny Ortegi. Miękkie prawo stanowi problem. Stosowanie miękkiego prawa może być bardzo przydatnym procesem, ale może także prowadzić do nieostrości i niejednoznaczności oraz przysparzać trudności. W swoim sprawozdaniu pan Medina Ortega stara się stawiać sprawę jasno i pochwalam to. Jednak wśród prawodawców obecne będzie zawsze pragnienie, aby zamiast przepisów prawa stosować rzekomo alternatywne metody regulacyjne.
Musimy przyznać, że państwo nie może zajmować się wszystkim, ale jeżeli to przyznamy, to musimy także stawiać jasno sprawę zagrożeń związanych ze stosowaniem miękkiego prawa. Po pierwsze, jak stwierdziło to już wielu moich kolegów na forum Komisji Prawnej, z miękkim prawem związana jest skłonność do pomijania prawodawcy, pomijania Parlamentu, omijania procedur demokratycznych, a to jest całkowicie nie do zaakceptowania. Musimy być tego świadomi i pewni, że takie przypadki nie będą miały miejsca. Widzieliśmy już jeden bardzo wyraźny przykład bardzo ważnego projektu związanego z europejskim prawem o zobowiązaniach umownych, który bez wątpienia powinien być przedmiotem wielu politycznych dyskusji, ale ze względu na sposób, w jaki się nim zajmowano, został nam przedłożony jako instrument miękkiego prawa.
Stosowanie miękkiego prawa, alternatywnych metod wymierzania sprawiedliwości lub dostępu do wymiaru sprawiedliwości wiąże się z kolejnymi trudnościami. Jeżeli stosujemy alternatywne metody - mówimy często o alternatywnych systemach rozstrzygania sporów na szczeblu europejskim - nie znajdują one wsparcia w strukturach państwowych. Niedawno jeden z mieszkańców mojego okręgu wyborczego wrócił z wakacji w innym państwie członkowskim UE. Osoba ta poniosła straty w związku z wynajmem samochodu i była zmuszona skorzystać z alternatywnego systemu, a firma zajmująca się wynajmem samochodów odmówiła udziału w poniesionych przez nią kosztach. To właśnie w takich sytuacjach miękkie systemy nieznajdujące wsparcia w obowiązujących przepisach prawa zawodzą naszych obywateli i nie umożliwiają wymierzania sprawiedliwości.
Jeżeli chcemy Unii Europejskiej, która jest w stanie wymierzać sprawiedliwość poprzez zarówno przyjmowane przez nas przepisy prawa, jak i sposób, w jaki dostępny jest wymiar sprawiedliwości za pośrednictwem sądów, musimy zachować należytą ostrożność w stosowaniu miękkiego prawa i zapewnić, że takie prawo znajduje wsparcie w strukturach państwa.
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jestem niezmiernie wdzięczny za wypracowanie szerokiego konsensusu, jaki wyłonił się z tej debaty, jednak chciałbym wyjaśnić kilka kwestii. Po pierwsze, lepsze stanowienie prawa to nie to samo, co deregulacja. Muszę zaznaczyć to bardzo stanowczo. Nie mamy do czynienia z Komisją Deregulacyjną: jak powiedziałem, europejska integracja jest oparta na prawie, a nie na znoszeniu prawa. Lepsze stanowienie prawa znaczy dokładnie to, na co wskazuje sama nazwa: celem takiego działania jest poprawa stanowienia prawa oraz unowocześnienie go, uproszczenie, zwiększenie przejrzystości, a przede wszystkim dopilnowanie, by prawo w większym stopniu stanowiło odpowiedź na potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw. Często obciążamy MŚP takimi samymi obowiązkami, co duże korporacje, a jest to niesprawiedliwe.
W szczególności chciałbym potwierdzić to, co właśnie powiedziała pani poseł Frassoni: nie chodzi o obniżanie standardów. Jeśli przyjrzymy się wielu inicjatywom zaproponowanym jak dotąd przez Komisję, przekonamy się, że w ani jednym przypadku Komisja nie zawnioskowała o obniżenie standardu czy o osłabienie poziomu integracji europejskiej, jaki dotychczas osiągnięto. Celem jest zawsze jedynie realizacja priorytetów, które państwo - Parlament Europejski - uważają za politycznie niezbędne, lecz powinno się je realizować przy zastosowaniu prostszych, bardziej aktualnych i tańszych środków. Chciałbym wyraźnie to stwierdzić.
Wydaje się, że statystyki powodują znaczne zamieszanie Naprawdę mnie to dziwi. Proszę mi pozwolić to wyjaśnić. W odniesieniu do uproszczenia, jest to trwający program, który jest stale ulepszany. Komisja pracuje obecnie nad 143 inicjatywami dotyczącymi uproszczenia, z których około połowa została już przyjęta; przyjęto już 67 inicjatyw. Obejmują one oczywiście znaczną liczbę podstawowych aktów, podlegających dalszej regulacji. A zatem, jeśli mówimy, że mamy 143 inicjatywy dotyczące uproszczenia, oznacza to, że w grę wchodzi kilka tysięcy aktów prawnych. Cel w tym zakresie jest taki, jak to opisałem: przegląd istniejących przepisów i stwierdzenie, czy są one na chwilę obecną nadal odpowiednie. Nie ulega wątpliwości, że przecież po około 50 latach trwania procesu integracji europejskiej, należy takie działania podjąć.
Koszty to odrębna kwestia. Częste powtarzanie przez pana posła Helmera jego twierdzeń nie oznacza, że są one prawidłowe. Przypuszczam, że pan poseł nie jest obecny, ale chciałbym to raz na zawsze wyjaśnić. Obciążenia administracyjne spółek określa się jako koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa europejskie w wyniku prowadzenia przez nie księgowości, oraz wypełniania obowiązków statystycznych i informacyjnych, jak też w wyniku stosowania europejskiego, krajowego czy regionalnego prawa. Wynoszą one łącznie do 3,5% europejskiego produktu krajowego brutto, chociaż obejmuje to wszystkie trzy szczeble: europejski, krajowy i regionalny. Mamy już wyszczególnienie tego, na jakim etapie koszty te powstają: około 35% kosztów przypisuje się bezpośrednio europejskiemu prawodawstwu, 15% pochodzi z transpozycji prawodawstwa europejskiego do prawodawstwa krajowego, natomiast pozostała część - 50% - powstaje wyłącznie na szczeblu krajowym.
Oczywiście błędem byłoby twierdzić, jak to robi pan poseł Helmer, że UE kosztuje gospodarkę 350 mld EUR oraz że rynek wewnętrzny nie przynosi tak wielu korzyści, a więc koszt unijnych regulacji przekracza korzyści, jakie daje jednolity rynek. Z całym szacunkiem - to manipulacja, bazująca na ludzkiej niewiedzy; nieuwzględniająca faktu, że, na przykład, gdyby nie było prawa unijnego, pozostałoby prawo krajowe, nawet w Wielkiej Brytanii, które, jak wiemy, jest dosyć rozbudowane. Z pewnością byłoby to droższym rozwiązaniem.
Proszę mi pozwolić na przytoczenie jednego przykładu na to, jak duży zakres potencjalnego masowego uproszczenia i oszczędności oferuje europejskie prawodawstwo. Mieliśmy w Europie 1 400 różnych technicznych aktów prawnych dotyczących systemów bezprzewodowych w 27 państwach członkowskich. Oznacza to, że brytyjskie przedsiębiorstwo, produkujące konkretne systemy bezprzewodowe musiało znać 1 400 krajowych aktów prawnych. Zgodnie z wnioskiem Komisji, Parlament w tej kadencji przyjął prawo, które uprościło te 1 400 przepisów i zastąpiło je jednym aktem prawnym. Mogą państwo sobie dokładnie wyobrazić oszczędności, jakie dzięki temu poczyniły przedsiębiorstwa, natomiast ogólny komunikat jest wyraźny.
Ograniczenie w wysokości 25% procent jest całkowicie do osiągnięcia. W przedmiotowym wniosku przedstawiliśmy 10 sprawnych działań, aby pokazać, że, formalnie rzecz ujmując, jest to dosyć proste do osiągnięcia. Muszą państwo jedynie dokonać przeglądu istniejących przepisów, aby dowiedzieć się, jakie istnieją obowiązki statystyczne, informacyjne i w zakresie księgowości oraz czy wciąż faktycznie są one potrzebne aż w takim zakresie, biorąc pod uwagę obecną praktykę. W wielu przypadkach uznajemy, że nie są one wcale konieczne w obecnie obowiązującym zakresie, albo też, że nowoczesne technologie informacyjne i komunikacyjne bardzo ułatwiają wywiązywanie się z takich obowiązków.
Osiągniemy cel 25-procentowy i doprowadzi to do zwiększenia wydajności europejskiej gospodarki, w wysokości 1,5% PKB. Oczywiście istnieje również wymiar makroekonomiczny takiej sytuacji, ponieważ w Unii Europejskiej nie ma wielu programów gospodarczych, które przynoszą korzyści w wysokości 1,5%. Chciałbym tylko powiedzieć na koniec, że jeśli wszystko się powiedzie, osiągniemy również bardzo wysoki skutek w postaci wzrostu, jeżeli nowa współpraca transatlantycka - zlikwidowanie barier w handlu transatlantyckim - zostanie pomyślnie ostatecznie wdrożona.
Uznaliśmy, że należało dostarczyć państwu takie wyjaśnienie, abyśmy wiedzieli, o czym dyskutujemy. Podkreślam wszystko, co zostało powiedziane na temat ocen wpływu. Jest to najważniejsza kwestia, a stanowisko Komisji jest następujące: nie przedstawiać nowych wniosków bez obszernej oceny wpływu oraz nie przedstawiać nowych wniosków bez oceny wpływu, która została zbadana przez Radę ds. Oceny Wpływu. Jeśli zasada taka jest czasami łamana, Parlament Europejski ma moim zdaniem absolutne prawo, jeśli nie obowiązek, aby zwrócić na taki przypadek uwagę i odnieść się do niego krytycznie. Bez oceny wpływu, prawodawca nie może oceniać praktycznych skutków jego działania.
Nawet jeśli ocena wpływu wskaże, że nowy wniosek będzie się wiązał z kosztami dla gospodarki czy dla obywateli, nie oznacza to koniecznie, że dany środek zostanie odłożony na półkę, ponieważ istnieją względy ważniejsze niż koszty. Jeśli kwestia dotyczy ochrony naszego środowiska, walki ze zmianami klimatu, ograniczania zależności od paliw kopalnych czy promowania zdrowia naszych obywateli, nie chodzi o koszty. W takich przypadkach musimy robić to, co konieczne. Niemniej jednak Komisja czuje się zobowiązana do pełnego informowania Parlamentu o społecznych, środowiskowych i gospodarczych konsekwencjach każdego nowego wniosku. Dlatego ocena wpływu jest tak ważna.
Bardzo uważnie przeanalizujemy propozycje, jakie tutaj dzisiaj padły. Najważniejszą kwestią poruszoną kilka razy w tej debacie jest argument, który ja również w pełni popieram: to wszystko może odnieść skutek, jedynie jeśli będzie realizowane jako projekt wspólnotowy. Nie odniesiemy sukcesu, jeśli uznamy takie działanie za konflikt pomiędzy instytucjami. Uda się zrealizować nasze zamierzenia, jeżeli wszystkie trzy instytucje - Parlament, Rada i Komisja - wspólnie udzielą im poparcia i uczynią z nich swój priorytet. To jedyna droga, aby nasze wysiłki zakończyły się powodzeniem.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się we wtorek, 4 września 2007 r.
