Szczyt UE/Rosja (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie szczytu UE-Rosja.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Jak wiadomo, w piątek w tym tygodniu w mieście Mafra w Portugalii odbędzie się 20. szczyt UE-Rosja. Naszym zdaniem stanowi to doskonałą okazję zarówno dla przywódców Rosji, jak i Unii Europejskiej, aby sporządzić bilans naszych stosunków.
Wierzymy, że stosunki między Unią Europejską i Rosją są ogólnie poprawne i o wiele lepsze, niż czasami przekonuje nas prasa międzynarodowa. Rosja jest głównym partnerem UE i odnosimy się do tego związku bardzo poważnie. Nadchodzący szczyt będzie dotyczył sytuacji w UE i w Rosji. Przedstawimy wydarzenia, jakie miały miejsce w Unii Europejskiej, zwłaszcza w odniesieniu do postępu poczynionego w zakresie sporządzania nowego traktatu reformującego, który już został przyjęty w Lizbonie, a także w odniesieniu do pakietu liberalizacji energii, zaproponowanego przez Komisję i przyjętego dnia 9 września.
W odniesieniu do wspólnych przestrzeni przeanalizujemy postęp poczyniony w kwestii wdrażania map drogowych. Ten proces wciąż jest całkowicie pozytywny, chociaż w niektórych obszarach konieczny jest ruch naprzód. Stała Rada Partnerstwa (PPC) pomogła w osiągnięciu tego założenia w niektórych istotnych sektorach. PPC ds. kultury, która odbędzie się w przeddzień szczytu, pomoże nam w intensyfikacji naszej współpracy w zakresie kultury.
Jeżeli chodzi o priorytety, jakie określono dla tego szczytu, to zamierzamy osiągnąć porozumienie w sprawie uruchomienia systemu wczesnego ostrzegania w sektorze energii, w odniesieniu do którego zasadniczo osiągnięto porozumienie na ostatnim szczycie w Samarze. Biorąc pod uwagę współzależność Unii Europejskiej i Rosji w zakresie energii, należy zwiększyć zaufanie i wzmocnić wzajemną współpracę. Dlatego też podkreślimy założenia i zasady, których UE musi przestrzegać w odniesieniu do naszego partnerstwa energetycznego, zwłaszcza zasadę wzajemności, przejrzystości, otwartości i tworzenia skutecznych ram prawnych i regulacyjnych. Naszym zdaniem zasady traktatu karty energetycznej oraz dokumentu w sprawie światowego bezpieczeństwa energetycznego, przyjętego przez państwa G8 w Sankt Petersburgu, muszą zostać włączone do nowej umowy UE-Rosja, która będzie prawnie wiążąca i zastąpi obecną umowę o partnerstwie i współpracy.
W obszarze inwestycji z zadowoleniem przyjmujemy dialog gospodarczy planowany w mapie drogowej dla wspólnej przestrzeni gospodarczej. Niezmiernie ważne jest, aby dla przedsiębiorstw z UE inwestujących w Rosji stworzyć przejrzyste, niedyskryminujące i przewidywalne warunki, mając na uwadze ustawę o inwestycjach strategicznych, która aktualnie jest omawiana przez Dumę. Będziemy także skłaniać Rosję do unikania wybiórczego stosowania polityk towarzyszących w takich obszarach, jak ochrona środowiska naturalnego czy opodatkowanie, w celu utrudniania obecnych inwestycji lub tworzenia ukrytych przeszkód dla nowych inwestycji. Wierzymy, że wstąpienie Rosji do Światowej Organizacji Handlu (WTO) jest priorytetem, dlatego też zamierzamy poruszyć tę kwestię na nadchodzącym szczycie. Komisja może mieć w tej kwestii więcej do powiedzenia.
Muszę podkreślić, że szczyt ten stanowić będzie okazję do wywarcia nacisku w celu zagwarantowania postępu w przypadku, gdy w odniesieniu do pozostałych nierozstrzygniętych kwestii, takich jak cła wywozowe na drewno czy dyskryminujące taryfy kolejowe, nie zostanie osiągnięte zadowalające rozwiązanie.
Jesteśmy świadomi, że ten szczyt ma miejsce w chwili, gdy zbliżają się zarówno wybory prezydenckie, jak i wybory do Dumy. W procesie wyborczym niezwykle ważne będą takie kwestie, jak wolność wyrażania opinii, w tym wolność prasy i wolność zgromadzeń - będzie to stanowić prawdziwy sprawdzian demokratycznej legitymacji Rosji. Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) musi uzyskać swobodny dostęp w celu prowadzenia obserwacji wyborów do Dumy. Jako członek Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) oraz Rady Europy, Rosja jest szczególnie odpowiedzialna za ochronę naszych wspólnych wartości. Niestety niektóre kwestie przyćmiły relacje między Unią Europejską i Rosją, biorąc pod uwagę fakt, że nasza współzależność się zwiększa, a nie maleje.
Rosja i UE muszą działać wspólnie, by przezwyciężyć różniące je kwestie, ponieważ dla naszej współpracy na prawdę nie ma żadnej alternatywy. Niestety rozpoczęcie negocjacji dotyczących nowej umowy między UE i Rosją wciąż pozostaje w martwym punkcie. Nałożone przez Rosję zakazy importu polskiego mięsa i warzyw wciąż stanowią główną przeszkodę rozpoczęcia negocjacji. Komisja określiła swoją gotowość do kontynuowania kontaktów w celu znalezienia obustronnie akceptowanego rozwiązania. Niestety sytuację dodatkowo skomplikowała decyzja rosyjskich władz weterynaryjnych podjęta pod koniec zeszłego miesiąca, dotycząca wprowadzenia zakazu importu mięsa produkowanego przez 36 unijnych przedsiębiorstw.
Przerwanie dostaw ropy przesyłanej do Litwy za pośrednictwem rurociągu Drużba również stanowi kwestię sporną, uniemożliwiającą rozpoczęcie negocjacji dotyczących nowej umowy między UE i Rosją. Minął ponad rok a Rosja nie przedstawiła żadnych oficjalnych informacji na temat wycieku z tego rurociągu, ani na temat perspektyw wznowienia dostaw. Podstawowe znaczenie ma zatem znalezienie satysfakcjonującego rozwiązania, które pozwoli uzyskać zaufanie konieczne do kontynuowania rozwoju partnerstwa między UE i Rosją w zakresie energii.
Pomimo obecnego impasu w negocjacjach nie należy wyolbrzymiać tej sytuacji. W 2006 r. uzgodniliśmy z Rosją, że umowa o partnerstwie i współpracy pozostanie w mocy, tym samym unikając próżni prawnej w naszych stosunkach z Rosją.
Wreszcie, będziemy podnosić najważniejsze obecnie kwestie dotyczące spraw międzynarodowych, zwłaszcza Kosowa i Iraku. Podkreślimy także znaczenie, jakie pozytywna współpraca z Rosją ma w naszym wspólnym sąsiedztwie, abyśmy mogli rozstrzygnąć interesujące nas kwestie i rozwiać obawy, a zwłaszcza rozwiązać "zamrożone” spory.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Panie przewodniczący! Rosja to nie tylko bliski sąsiad; dla nas to partner strategiczny. Jeżeli przyjrzymy się handlowi i inwestycjom, to zauważymy ich wzrost, a także zauważymy, że - jak powiedział nasz przewodniczący - zwiększa się nasza współzależność. Jednakże wiemy także, że Rosja jest kluczowym partnerem w rozwiązywaniu konfliktów regionalnych i wyzwań na skalę światową - o czym również tu wspominano - oraz że jeszcze dużo należy uczynić, aby osiągnąć pełny potencjał naszych stosunków.
Nadchodzący piątkowy szczyt jest kolejną okazją do tego, by ocenić stan naszych relacji. Chociaż kilka kwestii wciąż pozostanie nierozstrzygniętych, osiągniemy postęp w innych sprawach i tym samym przygotujemy w tym przejściowym momencie grunt do pracy w przyszłości.
Wiemy, że ten okres ma dla Rosji decydujące znaczenie, na kilka miesięcy przed niezwykle ważnymi wyborami parlamentarnymi i prezydenckimi, a także zdajemy sobie sprawę z tego, że Unia Europejska wielokrotnie wyrażała swoje obawy dotyczące wdrażania w Rosji demokratycznych zasad i zobowiązań dotyczących praw człowieka. My, Unia Europejska, uważnie śledzimy czynione postępy - nadchodzące wybory będą ważną próbą w tym względzie - i spodziewamy się, że Rosja dokona słusznego wyboru i zaprosi obserwatorów OBWE, aby ci monitorowali wybory.
Wykorzystamy także okazję to tego, by przedstawić nasze obawy dotyczące kwestii praw człowieka, takie jak ograniczenia w wolności prasy, ataki na dziennikarzy, naciski na organizacje pozarządowe, a także sytuacja w północnym Kaukazie.
Podczas mojego pobytu w Kaliningradzie w dniach 11 i 12 października miałam okazję omówić kwestię zbliżającego się szczytu z głównym doradcą prezydenta, specjalnym negocjatorem, panem Jastrzębskim. Chciałabym zacząć od kilku dobrych przykładów, a następnie przedstawić kwestie, w odniesieniu do których nie osiągniemy postępów.
Moim zdaniem Rosja ma zamiar ogłosić udzielenie znacznego wkładu finansowego w kilka prowadzonych przez UE programów z zakresu współpracy transgranicznej. Zostanie to przyjęte z zadowoleniem, ponieważ współpraca ponad naszymi rozwijającymi się granicami stanowi istotny aspekt, będący następstwem rozszerzenia z 2004 r. A Kaliningrad jest oczywiście bardzo niezwykłym przykładem dzięki swojemu wyjątkowemu położeniu geograficznemu.
Jak zawsze wymaga to specjalnych ustaleń, mających na celu ułatwienie współpracy transgranicznej oraz lokalnego ruchu granicznego. Jednakże finansowy wkład Rosji będzie także udzielony w odpowiednim czasie, biorąc pod uwagę bardzo poważne zagęszczenie ruchu na granicach między państwami członkowskimi i Rosją w Kaliningradzie oraz na przejściach granicznych z kilkoma państwami członkowskimi w innych miejscach.
Kolejki ciężarówek osiągające 50 km po unijnej stronie granicy są po prostu nie do zaakceptowania. Musimy wdrożyć odpowiednie środki i dlatego też uzgodniliśmy z Rosją konieczność zmniejszenia liczby "wąskich gardeł”. Właśnie w Komisji rozpoczynamy projekt pilotażowy, wymieniając się informacjami celnymi i modernizując infrastrukturę graniczną. Ze swojej strony Rosja musi usprawnić własne procedury graniczne. Zasadniczo jest ona gotowa to zrobić, ale wymaga to czasu.
Nasz przewodniczący wspominał już o energii. Chciałabym tylko dodać, że powinniśmy być w stanie ogłosić osiągnięcie porozumienia w sprawie systemu wczesnego ostrzegania, aby rozwiązywać problemy związane z dostawami, zanim doprowadzą one do kryzysu. Nasz przewodniczący powiedział o kulturze energetycznej, a także o inwestycjach, więc w tej kwestii nie mam nic do dodania. Chciałabym tylko powiedzieć, że inwestycje i stosunki biznesowe będą także omawiane podczas rozpoczynającego się jutro, w czwartek, w Lizbonie okrągłego stołu przemysłowców, w którym będą uczestniczyć Günter Verheugen i Andris Piebalgs. Wnioski z tego okrągłego stołu zostaną następnie przedstawione na piątkowym szczycie. Uważam, że jest to naprawdę dobry wkład w to, co jest prawdziwie rozwijającą się współpracą w zakresie biznesu.
Rosja to kluczowy podmiot gospodarczy i chcę powiedzieć, że wspomożemy wysiłki Rosji w odniesieniu do przystąpienia do WTO. Zawsze zależało nam na przystąpieniu Rosji do WTO. Uważamy także, że bardzo ważne jest, aby osiągnąć równe reguły gry i dlatego też tak duży nacisk kładziemy na przystąpienie Rosji do WTO. Nadchodzący szczyt nada nowego impetu temu złożonemu procesowi, który znajduje się w punkcie kulminacyjnym.
Przy okazji szczytu mamy zamiar podpisać nową umowę w sprawie stali, tym samym zwiększając ilości, jakie Rosja może eksportować do Unii Europejskiej. Kolejnym pozytywnym elementem we współpracy UE-Rosja jest fakt, że przy okazji szczytu między Europejskim Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii a rosyjską Federalną Służbą Kontroli Narkotyków ma zostać podpisany protokół ustaleń.
Jeżeli chodzi o mniej pozytywne aspekty, to chciałbym państwa poinformować, że - pomimo iż ze strony Rosji padło w maju w Samarze konkretne zobowiązanie do podpisania wreszcie naszej umowy w sprawie przelotów nad Syberią - szanse realizacji tego celu podczas kolejnego szczytu w Mafrze wydają się być niewielkie. Chcemy pójść naprzód w kwestii tego wieloletniego sporu. Pozytywny krok ze strony Rosji pozwoliłby nam przed szczytem lotniczym, planowanym na listopad w Moskwie, określić ogromny potencjał do współpracy w tym sektorze.
W odniesieniu do kwestii międzynarodowych, Kosowo z pewnością będzie jedną z najważniejszych spraw i musimy wspólnie z Rosją zastanowić się, w jaki sposób rozwiązać ten problem, bazując na bieżących wysiłkach ze strony Troiki. Musimy uniknąć odnowienia konfliktu na Bałkanach.
Będziemy także omawiać inne istotne kwestie międzynarodowe, takie jak kwestia Bliskiego Wschodu przed konferencją w Annapolis; kwestia Iranu w następstwie wizyty prezydenta Putina w Teheranie i w Afganistanie; kwestia Birmy/Myanmaru; a także sytuacja dotycząca zamrożonych konfliktów, szczególnie w Gruzji i w Mołdawii.
Pragniemy współpracować z Rosją w sposób konstruktywny, poszukując rozwiązań tych kłopotliwych kwestii. Dlatego też naszym zadaniem jest kontynuowanie trwającej pracy i nieprzerwane koncentrowanie się na naszych długoterminowych projektach.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
w imieniu grupy PPE-DE. - (ES) Panie przewodniczący! Mamy nadzieję, że zgodnie z tym, co podkreślała prasa, portugalska jesień będzie cieplejsza niż rosyjska wiosna, jeżeli chodzi o szczyt w Samarze.
Jak powiedziała pani komisarz, jestem zdania, iż musimy kontynuować budowanie strategicznego stowarzyszenia z Rosją, jednak klimat będzie w większym stopniu zależał od Rosji niż od Unii Europejskiej: do pewnego stopnia w świetle tego, co mówiła pani komisarz, a przede wszystkim w świetle nowej roli, jaką Rosją chce odgrywać na szczeblu międzynarodowym, a zwłaszcza jeżeli chodzi o bezpieczeństwo dostaw energii.
Jednakże, panie przewodniczący, te relacje muszą być budowane na szeregu filarów. Pierwszym jest to, że jakakolwiek decyzja czy działanie podjęte przeciwko dowolnemu państwu członkowskiemu musi być postrzegane jako decyzja lub działanie przeciwko Unii Europejskiej jako całości.
Po drugie, panie przewodniczący, Unia Europejska jest nieodwołalnie i niepodważalnie wierna prawom człowieka i ta kwestia musi być bardzo stanowczo utrzymywana podczas obrony naszego stanowiska. W tym względzie uważam, że powinniśmy z zadowoleniem przyjąć decyzję rosyjskiego rządu dotyczącą autoryzowania i ostatecznego przyznania wiz grupie Verts/ALE w celu odbycia spotkanie w Moskwie.
Aspektem, który daje podstawy od obaw jest oświadczenie wydane w związku z ostatnim szczytem krajów położonych nad Morzem Kaspijskim, dotyczące utworzenia czegoś w rodzaju szerokiego frontu mającego w pewnym stopniu na celu zwalczanie regionalnych i międzynarodowych zagrożeń i określonych stanowisk w ramach Narodów Zjednoczonych.
Już kończę, panie przewodniczący. Pani komisarz, panie urzędujący przewodniczący! Brońcie państwo interesów Unii Europejskiej w sposób pragmatyczny, budujcie stowarzyszenie z Rosją, ale nie zapominajcie, że rezultaty muszą odpowiadać założeniom. Przypomina mi się coś, o czym czytałem w ostatnim z - oczywiście doskonałych - artykułów w The Economist: na szczycie w Wiesbaden prezydent Putin rzekomo powiedział pani kanclerz Merkel, że to właśnie tam Dostojewski przegrał w ruletkę.
Mam nadzieję, że Europa będzie miała więcej szczęścia w Portugalii, niż ten rosyjski pisarz miał w Wiesbaden.
Jan Marinus Wiersma
w imieniu grupy PSE. - (NL) Panie przewodniczący! W okresie poprzedzającym nadchodzący szczyt głównym założeniem dla mojej grupy pozostaje to, że Rosję i Unię Europejską łączy wiele wspólnych interesów i pomimo wielu różnych opinii Unia Europejska powinna kontynuować działalność w czasie tego szczytu bazując ma tym założeniu. Rosja i Europa potrzebują się nawzajem nie tylko po to, aby rozwiązać problemy istniejące w Europie, ale przede wszystkim po to, by rozwiązać poważne problemy międzynarodowe. Osiągnięcie zrównoważonego bezpieczeństwa w Europie jest możliwe jedynie we współpracy z Rosją.
Z tego powodu my - moja grupa i ja - zawsze wspieraliśmy strategiczne partnerstwo z Rosją. Na ten szczyty przewidziano bardzo bogatą agendę, o czym mówiła już pani komisarz i przedstawiciel prezydencji. Z drugiej strony mamy nadzieję, że na pewnym etapie dojdzie do określonych rozmów w kwestii mandatu negocjacyjnego dotyczącego nowej umowy o partnerstwie i współpracy. Mamy nadzieję, że nowy polski rząd będzie w stanie współpracować z Moskwą w lepszy sposób oraz że w rezultacie wypracuje określone warunki do osiągnięcia postępu.
Stosunki w zakresie energii mają ogromne znaczenie i naszym zdaniem punktem wyjściowym musi być wzajemność, ale musimy zdać sobie sprawę z tego, że mamy w tej kwestii do czynienia z formą wzajemnej niezależności, którą powinniśmy wspólnie lepiej zarządzać. Dążymy także do bliższej współpracy w rejonie Morza Czarnego i mamy nadzieję, że kwestie takie jak Transnistria czy Gruzja również zostaną omówione na tym szczycie.
Poprzedni mówcy już wspominali o statusie demokracji w Rosji i oczywiście kwestia ta nie możne nie zostać poddana pod dyskusję. Jesteśmy również zaniepokojeni okresem poprzedzającym wybory do Dumy. Pragniemy, aby kampanie były prowadzony w sposób wolny i sprawiedliwy oraz aby wszystkie partie dysponowały równymi szansami przedstawienia swojego stanowiska. Dlatego też tak ważne jest, abyśmy naciskali na kwestię obserwatorów w Moskwie: nie tylko w dniu wyborów, ale i w czasie kampanii w okresie poprzedzającym wybory. Wszyscy wiemy, jak ważna jest możliwość sformułowania prawidłowej oceny wyborów; kraj, który ma ambicje do tego, aby objąć prezydencję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy naprawdę powinien mieć możliwość i chęć prowadzenie współpracy z OBWE w kwestii obserwacji wyborów.
Wreszcie, i powtarzam to, co powiedziałam na wstępie, wciąż musimy krytycznie odnosić się w stosunku do Rosji; dotyczy to praw człowieka i demokracji, jednak nie powinniśmy bez potrzeby polaryzować tych kwestii. Naszym punktem wyjścia wciąż powinna być chęć pozostania dobrym sąsiadem, chęć współpracy i dążenie do rozwiązania problemów Europie wspólnymi siłami, a nie ciągłe stwarzanie problemów.
Graham Watson
w imieniu grupy ALDE. Panie przewodniczący! Majowy szczyt w Samarze uwidocznił pęknięcia w naszym strategicznym partnerstwie z Rosją - dotyczące energii, Kosowa i praw człowieka. Te pęknięcia przekształciły się w przepaść, która obecnie jest tak szeroka, że mamy trudności z tym, aby przedstawić sposób osiągnięcia znaczącego "partnerstwa” opartego na wspólnych wartościach.
Jak przyznał prezydent Putin: "Rosja w najbliższym czasie - a najprawdopodobniej nigdy - nie stanie się państwem, w którym wartości liberalne mają głębokie korzenie historyczne”.
Jak długo możemy ignorować te coraz bardziej oczywiste dowody? Nie chodzi o to, że Rosjanie nie chcą kulturalnej otoczki Zachodu, gdyż prezydent Putin kilkakrotnie mówił o tym, że jego kraj zajmuje centralne miejsce w kulturalnym sercu Europy. Nie, ta gwałtowność, to zaprzeczenie jest skierowane głównie przeciw temu, co przewodniczący Barosso nazywa "świętymi wartościami” Europy - przeciw wolności, demokracji oraz państwu prawa, których obecnie nie można zauważyć w Rosji.
Pan Salafranca Sánchez-Neyra miał rację. Zarówno w Radzie, jak i w Komisji słyszeliśmy zbyt często Realpolitik, a zbyt rzadko Moralpolitik. Nasze stosunki z Rosją mają oczywiście charakter strategiczny, ale nie można ich określić mianem partnerstwa.
Potrzebujemy pragmatycznego podejścia, współpracując tam, gdzie to możliwe w sprawie takich kwestii niepokojących obie strony, jak przejścia graniczne, dostawy energii i przystąpienie do WTO - chociaż wczorajsze zawiadomienie o środkach kontroli cen nałożonych na produkty spożywcze wskazuje na powrót do polityk gospodarczych z przeszłości.
Możliwe jest osiągnięcie określonego postępu z Rosją, ale bez fanfar, po których następuje frustracja, jak bywało po zbyt wielu szczytach UE-Rosja.
Konieczne jest też trochę więcej szczerości, ponieważ w Rosji nadchodzi czas ważnych wyborów. Jeżeli technologia klonowania ludzi byłaby lepiej rozwinięta, prezydent Putin prawdopodobnie kandydowałby zarówno na prezydenta, jak i na premiera, podążając za przykładem Kaczyńskich w Polsce! Jak na kraj, który obalił oligarchię w 1917 r., dość niesamowite jest to, że pogłos zyskuje nowa autokracja. Nie powinniśmy zaprzestawać naszej krytyki z obawy o zagrożenie partnerstwa, które istnieje jedynie na papierze.
Dopiero wtedy, gdy istnieć będzie niezależna władza sądownicza, swoboda wyrażania opinii i demokracja w stopniu większym, niż ma to miejsce teraz, oraz gdy dziennikarze, partie opozycyjne i organizacje pozarządowe będą mogły funkcjonować bez strachu przed represjami, Europa będzie mogła być solidarna z Rosją.
Z tego powodu moja grupa zabiegała o przyjęcie rezolucji kończącej tę debatę i nasze wezwanie poparło ponad 300 posłów do PE. Musimy być przygotowani do przedstawienia na papierze naszych słów i udowodnić tym, którzy mówią że ta Izba jest jedynie osławionym forum dla wygłaszania oświadczeń i niewiążących dyskusji, że się mylą.
Traktat reformujący przewiduje, że Parlament będzie po raz pierwszy miał prawdziwy głos w kwestii działań zewnętrznych. Dlatego też musimy wznieść się na wyższy poziom, aby sprostać temu wyzwaniu i na nadchodzącym szczycie wysłać komunikat, którego prezydent Putin nie będzie mógł zignorować.
Konrad Szymański
w imieniu grupy UEN. - Wczorajsza decyzja przewodniczących PPE-DE i europejskich socjalistów by nie przyjmować rezolucji przed szczytem Unia - Rosja pokazuje, że wciąż mamy problem z Rosją. To wielki błąd. Nie takiego motoru francusko - niemieckiego oczekujemy w naszej części Europy.
Nasza rezolucja z dnia 2 maja, która poprzedziła szczyt w Samarze była bardzo pomocna. Mam nadzieję, że nasze milczenie dzisiaj nie oznacza próby wycofania się z jasno zakreślonej, wymagającej polityki wobec Rosji. Jeśli linia z Samary będzie podważona, Rosja umocni się w przekonaniu, że integracja, a szczególnie rozszerzenie z roku 2004 to fakty, które można pomijać lub lekceważyć. Politycy, którzy dziś w imię pseudorealizmu próbują zamykać oczy na podążanie Rosji w kierunku dyktatury godzą się na finlandyzację, dyskryminację Europy Środkowej i w konsekwencji osłabienie Unii Europejskiej jako partnera globalnego.
Bart Staes
w imieniu grupy Verts/ALE. - (NL) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie ministrze, panie i panowie! Panie ministrze! Na wstępie powiedział pan, że stosunki z Rosją mają się dobrze, a w każdym razie lepiej, niż opisuje to prasa międzynarodowa. Panie ministrze! Czy pan mieszka na Marsie? Czy pan mieszka na Wenus? Czy ma pan odwagę powiedzieć Rosjanom o co chodzi, czy Unia Europejska to dla pana jedynie pieniądze i czysty handel? Czy jest to dla pana ważniejsze niż demokracja i prawa człowieka?
Nie owijamy w bawełnę: Rosja sunie po śliskim stoku w kierunku szeroko rozwiniętej dyktatury kierowanej przez silnego lidera: lidera, który nie będzie tolerował jakiegokolwiek protestu i który wysyła swoje tajne służby policyjne FSB, gdy tylko uzna to za konieczne; lidera, który nie odda władzy pod żadnym warunkiem i który wykorzysta każdy podstęp, aby pozostać u władzy po grudniowych wyborach parlamentarnych i po marcowych wyborach prezydenckich. Rosja, panie ministrze, zmierza w stronę zamkniętego społeczeństwa, w którym reżim rządzący wolałby nikomu nie pozwalać, aby zaglądano mu przez ramię.
Nie chcę koncentrować się jedynie na rozważaniach teoretycznych. Rzeczywistość jest taka, że prawa człowieka w Rosji nieprzerwanie znajdują się pod naciskiem a stan demokracji jest opłakany. Rzeczywistość jest taka, że swoboda wyrażania opinii i wolność prasy ulegają surowej samocenzurze. Ostatnio przyjęta ustawa o ekstremizmie może z łatwością zostać wykorzystana do zamknięcia ust niezależnym dziennikarzom i przeciwnikom politycznym.
Rzeczywistość jest taka, że reżim rosyjski postrzega silne, niezależne społeczeństwo obywatelskie jako element niepożądany oraz że pozycja organizacji pozarządowych jest poddawana ogromnym naciskom z powodu bardzo restrykcyjnego ustawodawstwa. Rzeczywistość jest taka, panie ministrze, że wolne wybory w Rosji to utopia. Udział mogą brać jedynie ci, których toleruje reżim. Na przykład koalicji "Inna Rosja”, stworzonej wokół Garego Kasparowa, zabroniono udziału w nadchodzących wyborach parlamentarnych.
Podsumowując, panie ministrze, sytuacja w Czeczenii może już nie być głównym tematem politycznym, ale panująca tam rzeczywistość wciąż jest niezmiernie niepokojąca. Ludzie wciąż są mordowani, zatrzymywani i nielegalnie przetrzymywani w areszcie, są szantażowani, porwania są na porządku dziennym, a tortury to standardowa praktyka. Taka jest rosyjska rzeczywistość, panie ministrze, i mam nadzieję, że będzie pan to pamiętał, gdy będzie pan rozmawiał z prezydentem Putinem pod koniec tego tygodnia.
Helmuth Markov
w imieniu grupy GUE/NGL. - (DE) Panie przewodniczący! Stabilność i rozwój w Europie i na świecie nie będzie możliwy bez rozsądnej współpracy między Unią Europejską i Rosją. Czego oczekuję w porównaniu z Samarą? Oczekuję, że wrócicie państwo i powiecie nam, że osiągnęliście wspólną strategię z Rosją w odniesieniu do rozwiązania problemu Kosowa oraz wspólną strategię w odniesieniu do procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie, a także że osiągnęliście wspólne stanowisko w sprawie problemu atomowego w Iranie oraz wspólną strategię w celu rozwiązania problemu Transnistrii.
Nie chodzi tylko o dostawy energii. Zapomnijmy o Galileo. Przemysł nie chce tego systemu, a rachunek mają niby pokryć podatnicy. Współpracujmy z Rosją w sprawie rozsądnej polityki energetycznej, wykorzystującej nowe technologie. Rozwiążmy z Rosją problem bezwizowych podróży. Dlaczego wciąż nie osiągnęliśmy postępu w tych kwestiach, w zakresie tych określonych grup? Moim zdaniem można wiele osiągnąć.
Jakie będzie stanowisko Unii Europejskiej w sprawie tarczy antyrakietowej? Czy poprzemy pozycję Rosji i powiemy, że nie chcemy amerykańskiej tarczy obronnej? Uważam, że byłoby wspaniale, gdybyśmy mogli to osiągnąć. Oczywiście musimy również być krytyczni wobec Rosji i powiedzieć, że skoro otwarcie jestem przeciwny planom walki z terroryzmem opracowanym przez pana Schäuble i pana Junga w Niemczech, otwarcie muszę powiedzieć Rosji, że nie chcę tej ustawy antydyskryminacyjnej. Jest to dość oczywiste.
Jeżeli naszym zdaniem sytuacja w Czeczenii w zupełności przeczy prawom człowieka, musimy to bardzo jasno przekazać Rosjanom, ale musimy także następnie śledzić tę sprawę. Moim zdaniem, jeżeli dysponujemy rozsądną umową o partnerstwie, jest to coś, co dobrzy partnerzy muszą sobie powiedzieć. Potrzebujemy Rosji a Rosja potrzebuje nas. Będziemy mogli posuwać się naprzód, jeżeli omówimy wszystkie te kwestie, a przede wszystkim jeżeli przedstawimy sposoby ich rozwiązania.
Jana Bobošíková
(CS) Panie i panowie! Jeżeli pragniemy bronić swojego stanowiska w skali globalnej, niezbędne jest połączenie gospodarek UE, jako silnego zgrupowania, i Rosji, jako supermocarstwa.
Tylko takim sposobem podmioty te będą w stanie stawić czoła nieuniknionym naciskom politycznym, które w przeciwnym razie mogą poróżnić to racjonalne partnerstwo. Obecnie poziom eksportu z Rosji do UE, z wyłączeniem handlu związanego z energią, odpowiada w przybliżeniu poziomowi eksportu do Maroka czy Argentyny. Dlatego też popieram apel komisarza ds. handlu, pana Mandelsona, który zwrócił się do UE i Rosji o przestanie działania w taki sposób, jakby te dwa podmioty były dwoma miastami połączonymi jedynie wąską drogą i gazociągiem.
Jestem przekonany, że ci dwaj partnerzy powinni skupić się budowaniu długoterminowych i wzajemnie korzystnych relacji gospodarczych i handlowych, a także nie powinni dopuścić do przyjmowania krótkoterminowych taktyk politycznych. Wierzę, że w interesie obywateli UE leży to, aby UE działała w sposób spójny wobec Rosji, co obecnie nie ma miejsca. Powinniśmy dążyć do osiągnięcia bardziej stabilnego politycznego i przedsiębiorczego klimatu w Rosji, który obejmowałby mniejszą liczbę utrudnień dla importu i tworzył lepszą platformę dla inwestorów z UE.
Reino Paasilinna
(FI) Panie przewodniczący, panie i panowie! Istnieją dwa sposoby przeanalizowania stosunków UE z Rosją. Możemy je postrzegać jako problemy lub jako możliwości. Jak wiadomo, obecnie jednych i drugich mamy mnóstwo.
W zeszłym tygodniu w Lizbonie przywódcy Unii podjęli działania w kierunku bardziej spójnej polityki zagranicznej. Czy polityka w sprawie Rosji nie mogłaby być pierwszym elementem wezwania skierowanego do obydwu stron, tzn. także do Rosji? Umowa o partnerstwie i współpracy wymaga zmian i to jest jasne. Pewien postęp poczyniono w obszarze wymiaru północnego w odniesieniu do Morza Bałtyckiego, ale musimy zająć się kolejnymi obszarami. Istnieją mapy drogowe, ale niewielu podróżnych podąża tymi drogami.
Udzieliliśmy poparcia w odniesieniu do członkostwa Rosji w WTO. Musimy sfinalizować tę umowę. Wtedy uda nam się trzymać w szachu kwestię cła na drewno i nielegalnych opłat nakładanych na graniach, o których wspomniała pani komisarz Ferrero-Waldner. Jesteśmy całkowicie zależni od siebie nawzajem w kwestii energii, ale ta zależność musi działać w obydwie strony. Eksport stanowi zależność w takim samym stopniu, w jakim zależność stanowi import.
Dlatego też musimy zakończyć to głupie działanie w stosunku do Rosji. Niestety ta sytuacja ciągnie się od długiego czasu, ale popieram nowego przywódcę Polski, który pragnie poprawy stosunków z Rosją, a także z Niemcami. Oczywiście Rosja stanowi większy problem.
Rozmowy muszą także doprowadzić do osiągnięcia porozumienia w obszarze praw obywatelskich, ale nie tylko wtedy, gdy jest to kwestia towarów. Chciałbym zapytać Komisję, czy na szczycie poruszona zostanie kwestia cła na drewno. Ponadto, jakie jest stanowisko w kwestii nowego rosyjskiego prawa w zakresie praktyki, na mocy której podejrzany nie jest przekazywany w celu przesłuchania do kraju, w którym dane przestępstwo miało miejsce? Jest to dziwna procedura. Innymi słowy, przestępca, który popełni wykroczenie w państwie członkowskim może ubiegać się o azyl w Rosji. Czy Rada podniesie tę kwestię podczas szczytu?
Annemie Neyts-Uyttebroeck
(NL) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Słuchając tej całej debaty i oświadczeń ze strony Rady i Komisji aż nadto jasno widać jak trudną kwestią - w odniesieniu do Rosji - jest połączenie wymaganego poszanowania tego dużego i ważnego kraju i tego licznego i ważnego narodu z propagowaniem naszych podstawowych zasad dotyczących państwa prawa, funkcjonującej demokracji, wolnych mediów i poszanowania praw człowieka. Trudno jest znaleźć odpowiednią równowagę, szczególnie odkąd prezydent Putin, jak nikt inny, pojął sztukę wykorzystywania każdej różnicy zdań między państwami członkowskimi.
Słyszeliśmy, że niedługo - za kilka tygodni - w Rosji odbędą się wybory. W tym kontekście pragnę podkreślić fakt, że warunki, jakie stawia się przed partiami, które nie są reprezentowane w Dumie, w ogóle nie są godne demokracji. Bez względu na to, czy mówimy tu o wysokości wpłaty, liczbie wymaganych podpisów, ich kontroli - patrząc na to, co kilka miesięcy temu miało miejsce w Sankt Petersburgu - żaden z tych punktów nie spełnia kryteriów, jakie my i reszta świata uznalibyśmy za gwarantujące wolne i sprawiedliwe wybory. Innymi słowy, sprawy wcale nie wróżą najlepiej na przyszłość.
Słyszeliśmy także bardzo niepokojące doniesienia na temat prób ścisłej kontroli kontaktów studentów i osób biorących udział w programach wymiany. Innymi słowy - i zbliżam się do końca, panie przewodniczący - państwa członkowskie muszą być bardziej zjednoczone i czujne niż kiedykolwiek wcześniej, aby umożliwić kontynuowanie współpracy.
Inese Vaidere
(LV) Panie i panowie! Rosja jest ważnym partnerem, ale jej polityka jest dla nas powodem do obaw. Na rosyjskich ulicach nie ma jeszcze pomników prezydenta Putina, ale widoczne są oznaki kultu jednostki. Kandydatura prezydenta państwa w wyborach parlamentarnych jest niespotykanym precedensem w historii demokracji, podobnie jak mianowanie na stanowisko ministra ds. młodzieży przywódcy radykalnego ruchu "Nasi” czy odmowa przyjęcia delegacji Podkomisji ds. praw człowieka Parlamentu Europejskiego. Manipulacje Rosji w odniesieniu do narodów zagranicznych są niebezpieczne. Dochodzenia przeprowadzone na Łotwie pokazują, że wsparcie dla narodów stoi w całkowitej sprzeczności z integracją społeczeństwa. Obawiam się także, że historia działań politycznych tych osób, które ostatnio zorganizowały w Parlamencie Europejskim forum rosyjskie, pozwala wierzyć, że w innych europejskich państwach mogą istnieć destrukcyjne plany. Naszym obowiązkiem jest walka z takimi manipulacjami, ponieważ Rosja wystawia na próbę naszą cierpliwość. W związku z dialogiem w sprawie energii w odniesieniu do zasad i ratyfikacji karty energetycznej konieczne jest utworzenie integralnego komponentu nowej umowy, pomimo braku zadowolenia Moskwy z klauzuli wzajemności. Dziękuję.
Hélène Flautre
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Powiedzmy sobie jasno! Podjęta przez nas wczoraj decyzja zostanie - a właściwie już została - zinterpretowana przez rosyjskie władze jako wielki sukces: żadnej rezolucji, żadnego przesłania. Jest to prawdziwy bonus, następujący po odrzuceniu oficjalnej delegacji ds. praw człowieka z Parlamentu Europejskiego. Bardziej niż kiedykolwiek społeczeństwo rosyjskie jest zakładnikiem propagandowej prasy i wycofuje się do niebezpiecznego nacjonalizmu.
Obecnie w Rosji przemoc oparta na strachu zwycięża, a rasizm i ksenofobia utrzymują się. Nie wolno już używać słowa "niezależny”. "Niezależni” działacze na rzecz praw człowieka, dziennikarze czy przeciwnicy polityczni są automatycznie określani jako "wrogowie reżimu”. Ustawa przyjęta w 2007 r. oficjalnie dotyczy tej kwestii. Pod przykrywką zwalczania ekstremizmu w rzeczywistości daje ona władzom kompletną swobodę działania w tej niesprawiedliwej walce. Jak wczoraj powiedziała nam Marie Mendras, ten klimat nieprzerwanego naruszania praw człowieka nie daje ludziom bodźca do podjęcia działań. A zatem ryzyko prezydenta Putina się opłaciło: udało mu się przekonać jego rodaków, że Rosja ma swoje własne specjalne zasady w zakresie demokracji i praw człowieka.
Z takim przekonaniem nie jest zaskakujące, że Rosja wciąż jest ostatnim członkiem Rady Europy, który nie ratyfikował protokołu 14. Dla prezydenta Putina jest to dar niebios, błogosławieństwo. Oznacza to, że nie musi on przestrzegać orzeczeń i może uniemożliwiać kierowanie określonych spraw w inne miejsca, zwłaszcza spraw torturowanych Czeczenów. W świetle takiej sytuacji naiwnym byłoby myślenie, że dnia 2 grudnia w Rosji odbędą się wolne i przejrzyste wybory. Uwzględniając te okoliczności, czy wybory te nie będą w rzeczywistości plebiscytem za lub przeciw Władimirowi Putinowi? Bez jakichkolwiek zmian w konstytucji będzie on sprawował władzę nad sprawami natury politycznej, gospodarczej, finansowej, administracyjnej, sądowniczej i związanej z bezpieczeństwem.
W przeddzień szczytu UE-Rosja wzywam Radę i Komisję do włączenia kwestii praw człowieka na najwyższym szczeblu politycznym. Najważniejsze jest, aby odgrywały one kluczową rolę zarówno podczas dyskusji na temat przyszłej umowy, Kosowa oraz energii. O to zwracają się do nas rosyjscy demokraci. Mówią nam wprost: "Nie przestawajcie o nich mówić, nie przestawajcie mówić prawdy”. Robiąc to, przynajmniej nie ryzykujemy naszym życiem.
Vladimír Remek
(CS) Panie i panowie! Debata na temat stosunków UE-Rosja jest jednym z najczęstszych tematów w tej Izbie.
Wciąż słyszymy te same frazesy, zarówno o charakterze międzynarodowym, powodowane nieporozumieniem lub ignorancją tych kwestii. Zamiast tego, czy nam się to podoba czy nie, musimy traktować Rosję jako partnera. Jeżeli nie będziemy w stanie znaleźć wspólnego języka i nie będziemy dążyć do poprawy naszych relacji, UE ucierpi na tym bardziej niż Rosja. Nie oznacza to, że mamy przymykać oczy na trudności, lecz raczej musimy spojrzeć rzeczywistości w twarz i osądzać wszystkich tą samą miarą.
Faktem jest, że dzisiejsza Rosja jest silniejsza pod względem gospodarczym i w związku z tym jest bardziej pewna siebie. Chroni ona także swoje własne interesy, jak czynią to USA czy w tym wypadku UE. Potrzebujemy trzeźwego podejścia. Dlatego też jestem zadowolony z tego, że dzięki opóźnieniu przyjęcia rezolucji daliśmy więcej swobody naszym przedstawicielom na szczycie w Portugalii.
Dzisiejsza Rosja to nie były Związek Radziecki. Mówię tak nie tylko na podstawie mojego własnego długiego doświadczenia w pracy w tym kraju, ale także na podstawie słów szefa amerykańskiej dyplomacji.
Ria Oomen-Ruijten
(NL) Pani przewodnicząca! Chciałabym podziękować urzędującej prezydencji i przewodniczącemu Komisji. Nie zamierzam oceniać sukcesu nadchodzącego szczytu na podstawie długości końcowej wspólnej deklaracji. Dla mnie istotne jest - i mam nadzieję, że zostanie to przedyskutowane - abyśmy przedstawili szczegóły tych zagadnień, w odniesieniu do których wiemy, że musimy wspólnie znaleźć rozwiązania.
Stosunki między UE i Rosją są niewiarygodnie złożone. Nie ulegnie to zmianie po najbliższych wyborach. Jednakże naprawdę musimy przyznać, że dla Rosji i dla UE nie ma innej gospodarczej i politycznej alternatywy, niż partnerstwo. Pani przewodnicząca! Do utrzymania tego partnerstwa dysponujemy doskonałą umową. Obowiązuje ona już od dziesięciu lat. W jaki sposób zamierzamy zająć się tą kwestią w przyszłości? Nadchodzący szczyt jest również ważną okazją, by poprosić o wyjaśnienie koncepcji demokracji i dziękuję Komisji za to, co planuje zrobić w tej kwestii.
To, co zawsze mnie poraża, to fakt, że w Rosji stabilność i demokracja postrzegane są jako przeciwieństwa; to nie jest i oczywiście nie będzie naszym punktem widzenia. Dla nas wszystkich niezmiernie ważne jest, aby Rosja przystąpiła do WTO.
Hannes Swoboda
(DE) Pani przewodnicząca! Nie ma większego sensu w stosowaniu Realpolitik i Moralpolitik przeciwko sobie nawzajem, jak powiedział pan poseł Watson. Faktem jest, że potrzebujemy obydwu: w naszych stosunkach z Rosją musimy być zarówno realistami, a także musimy jasno i stanowczo wyrażać się na temat etycznego i moralnego punktu widzenia.
Wielu z nas myślało, że po upadku komunizmu Rosja po prostu zniknie ze sceny światowej. Tego pragnęło wiele osób. Jednakże to nie miało miejsca. Nie stało się tak głównie dlatego, że z powodu rosnących cen energii Rosja była w stanie zwiększyć swój przychód i tym samym odzyskać pozycję na arenie międzynarodowej. Musimy to przyznać; jeżeli tego nie zrobimy, nie uznamy rzeczywistości.
Jednakże jest coś, czego nie chcemy zaakceptować i chodzi oczywiście o negatywne wydarzenia. Zarówno prezydencja Rady, jak i pan komisarz jasno to przedstawili. Po prostu nie jesteśmy przygotowani, aby zaakceptować fakt, ze podejmuje się coraz więcej kroków mających na celu likwidację demokracji w Rosji. Są to działania, których nie możemy zaakceptować i które nie mają nic wspólnego z procesem tworzenia demokracji, a są jedynie jej rozkładem. Nie chcemy zaakceptować faktu, że Rosja niestety nie jest skłonna zaproponować swoim sąsiadom - naszym wspólnym sąsiadom - otwartego partnerstwa. To leżałoby w naszym interesie i powinniśmy jasno powiedzieć, że chcemy współpracować z Rosją w celu wzmocnienia tego partnerstwa, ale jeżeli Rosją uzna niezależność i suwerenność wszystkich swoich sąsiadów.
Nie możemy zaakceptować sytuacji, w której Rosja słusznie stara się wpłynąć na inne kraje na przykład przy pomocy swojego członkostwa w Radzie Europy czy w OBWE, ale z drugiej strony nie chce przyjąć na siebie odpowiedzialności i tym samym sprzeciwia się na przykład obserwacji wyborów. Z zasady nie powinniśmy wątpić w legalność wyborów, ale kraj taki jak Rosja, który uważa, że w pełni rozwinął swoją demokrację, również musi dopuścić do zastosowania określonego środka kontrolnego. Jeżeli Rosja zamierza odegrać główną rolę w Radzie Europy i w OBWE, musimy wezwać Rosję do wyrażenia takiego zamiaru poprzez przyjęcie obserwatorów wyborów, aby zapewnić, że jej własne wybory są przejrzyste i sprawiedliwe. Jest to jasny sygnał, jaki Unia Europejska powinna wysyłać Rosji.
Bronisław Geremek
Panie Przewodniczący Rady! Pani Komisarz! Myślę, że w debacie o relacjach między Rosją a Unią Europejską jest ważne postawić sobie pytanie: czego chce Rosja w stosunku do Unii Europejskiej? Czego oczekuje Unia Europejska od Rosji? Jeden z polityków rosyjskich powiedział, że Rosja w chwili obecnej musi postawić na politykę powstrzymania (containment policy). Jeżeli taką politykę powstrzymania Rosja będzie praktykować to oznacza to pewien rodzaj powrotu do zimnej wojny. Trzeba także zdawać sobie sprawę, przed czym miałaby powstrzymać? Powstrzymać przed wiatrem wolności, który idzie właśnie od strony Unii Europejskiej? To poważny problem. Z drugiej strony Unia Europejska powiada, że chce partnerstwa strategicznego z Rosją.
To bardzo wysoko postawione zadanie i trzeba wówczas sobie powiedzieć, że warunkiem niezbędnym ustanowienia pewnych stosunków partnerskich z Rosją jest wymóg państwa prawa. Państwo prawa oznacza niezależność sądów. To oznacza wolność mediów i wolność słowa, wolność gospodarczą. Oznacza to także, że przedsiębiorcy nie są wsadzani do więzień, a także państwo prawa w dziedzinie prawa międzynarodowego, co oznacza odmrożenie konfliktów na Kaukazie i w Mołdowie oraz postawienie sprawy Kosowa w duchu wspólnoty międzynarodowej.
Hanna Foltyn-Kubicka
Pani Przewodnicząca! Szczyt Unia - Rosja przypada na bardzo ważny moment w historii Rosji - koniec ery Władimira Putina. Ale czy prawdziwy koniec?
Wybory prezydenckie w Federacji Rosyjskiej nie przyniosą zmiany, władza pozostanie w rękach tego samego człowieka noszącego tym razem tytuł premiera. Jednym z deputowanych ma zostać domniemany zabójca Aleksandra Litwinienki - Andriej Ługowoj, który dzięki temu zyska immunitet. Rosyjskie władze otwarcie otaczają więc opieką człowieka, który prawdopodobnie popełnił ciężkie przestępstwo na terytorium Unii Europejskiej. Dają tym samym wyraźny sygnał, że tam gdzie chodzi o interesy Kremla kończy się wszelkie prawo i szacunek dla państw Unii.
Po wyborach nie zmieni się nic - Czeczeńcy nadal będą eksterminowani, prasa kneblowana, bogate złoża surowców naturalnych pozwolą Kremlowi dalej prowadzić brutalną politykę zagraniczną. Chciałabym, aby przedstawiciele Unii Europejskiej mieli to na uwadze podczas rozmów z delegacją rosyjską, tak samo jak to, że rozmowy nie są same w sobie żadną wartością, staną się one wówczas, gdy doprowadzą do realnych zmian w Federacji Rosyjskiej.
Christopher Beazley
Pani przewodnicząca! Chciałbym poprosić pana urzędującego przewodniczącego Rady i panią komisarz o udzielenie tej Izbie zapewnień, o co wnioskowaliśmy wczoraj, że poglądy wyrażone przez tę Izbę zostaną w piątek w Mafrze przedstawione prezydentowi Putinowi i jego doradcom.
Słyszeliśmy o trzech zasadach przewodnich, które przewodniczący Barosso określa jako święte zasady, a mianowicie o solidarności, wzajemności i państwie prawa. Pan urzędujący przewodniczący, jako Portugalczyk, będzie wiedział, że mój kraj, Anglia, ma z jego krajem jeden z najstarszych sojuszy. Dlatego też rozumiemy, czym jest solidarność i wzajemne wsparcie. Jeżeli zapomnimy co oznaczają te terminy, przypomina nam o tym nasz wspólny święty patron, Święty Grzegorz.
Atak wymierzony w jedno z państw członkowskich lub w dyplomatów jednego państwa członkowskiego, a także cyber atak na jedno z państw członkowskich, stanowi atak na całą UE. Należałoby przypomnieć prezydentowi Putinowi, co dla nas oznaczają słowa solidarność i wzajemność. Nie możemy zaakceptować koncepcji suwerennej demokracji, jeżeli oznacza to, że z jednej strony Rosja będzie przystępować do międzynarodowych organizacji - mówił pan, panie komisarzu, o WTO - obiecując przestrzegać zobowiązań, a następnie ich nie przestrzegać. Należy to podkreślić.
Jutro Michaił Chodorkowski kończy swoją czteroletnią karę więzienia na Syberii. Zgodnie z prawem rosyjskim wyrok powinien być odbywany w Moskwie. Należałoby przypomnieć prezydentowi Putinowi, że w odniesieniu do naszych stosunków zasada państwa prawa działa w dwie strony. Pan Chodorkowski nie zostanie uwolniony, ponieważ postawiono mu nowe zarzuty.
Możecie państwo zapytać, jakie to ma znaczenie dla UE. Odpowiedź jest taka, że wielu udziałowców UE obawia się, że zobowiązania handlowe i prawne nie są przestrzegane.
Wreszcie, panie urzędujący przewodniczący, nie jesteśmy skazani na współpracę i nie możemy osiągnąć partnerstwa bez wzajemnego szacunku i wzajemnego zrozumienia. Z naszej strony bardzo się staramy, aby to osiągnąć. Potrzebujemy zapewnień ze strony prezydenta Putina, że rozumie on nasze zasady przewodnie.
Libor Rouček
(CS) Panie i panowie! Całkowicie zgadzam się z tym, co powiedział pan minister Antunes, stwierdzając, że stosunki UE-Rosja są silniejsze i bardziej solidne, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
UE i Rosja mają wspólny interes w strategicznym partnerstwie. W końcu zamieszkujemy ten sam kontynent. Istnieje wzajemna zależność gospodarcza. Bez wzajemnej współpracy nie będziemy mogli rozwiązać żadnych poważnych międzynarodowych problemów, takich jak globalne ocieplenie, nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia, konflikt na Bliskim Wschodzie czy w Kosowie itd. Innymi słowy, silne, zróżnicowane i zrównoważone stosunki sąsiedzkie między UE i Rosją mają podstawowe znaczenie dla stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu całej Europy.
Jednak pielęgnując i wzmacniając te stosunki, nie możemy zapominać o podstawowych zasadach UE, takich jak prawa człowieka i wolności obywatelskie, demokracja i państwo prawa. Jestem przekonany, że teraz - w obliczu nadchodzących wyborów w Rosji - powinniśmy wciąż przypominać naszym rosyjskim kolegom o tych wartościach.
Na nadchodzącym szczycie w Mafrze UE powinna również przypomnieć naszym rosyjskim partnerom o zasadach przejrzystości i wzajemności w stosunkach gospodarczych. Rynki europejskie w rzeczywistości pozostają otwarte dla firm z Rosji. Jednakże tak samo rynki rosyjskie, w tym rynki energii i firmy stowarzyszone, powinny być całkowicie otwarte dla firm europejskich.
Georgios Papastamkos
(EL) Pani przewodnicząca! Przejście do nowego strategicznego partnerstwa między UE i Rosją nie jest łatwym przedsięwzięciem. Utrudniają je kolejne rozbieżności, które czasem stają się źródłem znacznych napięć. Wyolbrzymianie tych rozbieżności pozwala na ponowne pojawienie się napiętych wzorców z przeszłości, wprowadza niepewność w teraźniejszość i utrudnia osiągnięcie konstruktywnego postępu.
Można postawić kilka rozsądnych pytań na temat stosunków UE-Rosja. Czy Rosja pogodziła się z rzeczywistością rozszerzonej Unii? Czy Unia przezwyciężyła swoje początkowe problemy z poszerzeniem na wschodzie? Czy nowe państwa członkowskie mają wrażenie, że uczestniczą w skutecznym europejskim systemie bezpieczeństwa? W jaki sposób Unia reaguje na rosyjską próbę zmiany i wzmocnienia swojej nowej roli na międzynarodowej scenie mocarstw? Czy obydwie strony będą kontynuować utrzymywanie klimatu braku zaufania i "cichej dyplomacji”, czy będą one dążyły do osiągnięcia wspólnych planów działań?
Panie i panowie! Uważam, że same podejścia sektorowe nie są najlepszym rozwiązaniem. Zadeklarowany cel stworzenia wspólnych przestrzeni musi pozostać politycznie wiążący, podobnie jak cel Rosji w zakresie przystąpienia do WTO. Dlatego też konieczne są szerokie i silne struktury partnerskie, aby móc współpracować w takich obszarach, jak: kwestie gospodarcze, wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość; bezpieczeństwo zewnętrzne; badania, edukacja i kultura. Rusofobia nie pasuje do UE, która opiera się na demokracji, państwie prawa i podstawowych wolnościach. Rozumiem wrażliwość niektórych obywateli nowych państw członkowskich, ale wyolbrzymianie przeszłych doświadczeń może rzucać cień wątpliwości na perspektywę przejrzystej współpracy politycznej i bliskich powiązań instytucjonalnych.
Panie urzędujący przewodniczący, pani komisarz! Ustanowienie wspólnych politycznych i gospodarczych celów na rzecz zasad demokratycznych, pokoju, stabilności i bezpieczeństwa leży w obopólnym interesie Unii i Rosji.
Józef Pinior
Pani Przewodnicząca! Pani Komisarz! Panie ministrze! Przede wszystkim pragnę podkreślić wagę strategicznego partnerstwa pomiędzy Unią Europejską a Rosją oraz wyrazić przyjazne uczucia w stosunku do społeczeństwa Federacji Rosyjskiej, do wszystkich narodów Rosji, a także wyrazy uznania dla tempa rozwoju gospodarczego i osiągnięć w przezwyciężaniu kryzysu społecznego. Prawdziwe strategiczne partnerstwo wymaga jednak powagi i szczerości we wzajemnych relacjach. W Unii Europejskiej z niepokojem obserwujemy tworzący się wokół prezydenta Putina nowy system władzy, który grozi trwałym osłabieniem demokracji liberalnej w samej Rosji oraz sprzyja neoimperialnym pokusom rosyjskiej polityki zagranicznej. Amnesty International zwraca uwagę w informacji przygotowanej na szczyt Unia Europejska - Rosja na naruszanie praw człowieka w tym kraju. Informacja wymienia gwałcenie praw człowieka przez władze państwowe na północnym Kaukazie, przede wszystkim w Czeczeni oraz Inguszeti, na pogarszanie sytuacji w dziedzinie wolności wypowiedzi i stowarzyszeń, na zabójstwa dziennikarzy oraz na wzrost przemocy na tle rasistowskim.
Prezydencja portugalska powinna poruszyć kwestie przedstawione przez Amnesty International na szczycie w Maprze 26 października bieżącego roku. Społeczeństwo obywatelskie w Rosji, dziennikarze i działacze praw człowieka muszą widzieć w Unii Europejskiej gwaranta praw, sojusznika Rosji demokratycznej, liberalnej i otwartej na świat.
Elmar Brok
(DE) Pani przewodnicząca, panie urzędujący przewodniczący Rady, pani komisarz, panie i panowie! Mam nadzieję, że szczyt UE-Rosja skłoni nas do zatrzymania się na chwilę i tym razem zdefiniowania naszych wspólnych interesów, gdyż takie wspólne interesy bez wątpienia istnieją. Obejmują one interesy ekonomiczne oraz interesy związane z polityką bezpieczeństwa, zwłaszcza w takich kwestiach, jak Bliski Wschód, Iran, walka z terroryzmem itd., w ramach których musimy zdać sobie sprawę z tego, że nie zdołamy osiągnąć naszych założeń bez pomocy Rosji. Jednakże Rosja musi także zrozumieć, że jeżeli się do nas nie przyłączy, będzie w ten sposób osłabiać swoje własne interesy.
Patrząc na rozwój demograficzny Rosji i ogromne tereny Syberii, a także na kraje z dużymi populacjami tutaj, na miejscu Rosji nie obawiałbym się zagrożenia ze strony Europy. W dłuższej perspektywie spodziewałbym się zagrożeń z innych obszarów. Uważam, istnieje wysoki poziom konsensusu w odniesieniu do tego, w jakich obszarach musimy działać.
Po tak zwanej zachodniej stronie, my - i myślę też o Amerykanach - nie braliśmy Rosji na poważnie, gdy sprawy tego kraju nie szły za dobrze, a rezultatem jest teraz to, że Rosja w coraz większym stopniu prezentuje zachowanie imperialistyczne. Odnosi się to także do samych wydarzeń w Rosji, zwłaszcza w odniesieniu do praw człowieka i wolności prasy, a także do coraz częstszych i nieakceptowalnych oświadczeń dotyczących niepodległości sąsiadów Rosji. Nie możemy akceptować żądań Rosji wobec "bliskiej zagranicy”, które prowadzą do tego, że w odniesieniu do konkretnych krajów muszą być przyjmowane określone typy postępowania. Każdy kraj ma prawo do podejmowania własnych wolnych i niezależnych decyzji, a także do określania kierunku, jakim chce podążać. Rosja musi to zaakceptować. Nie może mieć miejsca zwrot do minionych pojęć i wykorzystywania energii jako broni, co jest jeszcze bardziej niedopuszczalne.
Jeżeli ponownie zajmiemy się ostrożną analizą naszych interesów, możemy tylko iść naprzód. Uważam, że po wyborach w Rosji znów będzie to możliwe, a także liczę na to, że uniemożliwią one Rosji podążanie błędnym kierunkiem gospodarczym. Znaczne kwoty przychodu pozyskiwane z operacji związanych z ropą naftową i gazem są wykorzystywane do modernizacji kombinatów przemysłu ciężkiego w sektorach przemysłu lotniczego i kosmicznego, stoczniowego i innych. Jeżeli sytuacja się pogorszy, sektory te będzie czekać ten sam katastrofalny scenariusz, ponieważ Rosja nie zbudowała mocnej, szerokiej struktury gospodarczej opartej na małych i średnich przedsiębiorstwach, a konsekwencje takiej porażki są oczywiste. Również w naszym interesie jest to, aby zagwarantować, że w Rosji nie powstaną żadne nowe obszary próżni, jeżeli ceny ropy spadną.
Ana Maria Gomes
(PT) Nadchodzący szczyt może okazać się skuteczny w rozwiązaniu dwuznaczności, które wciąż mają negatywny wpływ na stosunki między Unią Europejską a Moskwą. Jednakże pan minister Amado ostrożnie obniżył poprzeczkę wyjaśniając, że prezydencja nie dysponuje żadną ambitną agendą na szczyt w Mafrze.
W ostatnim wywiadzie z LUSA jego odpowiednik, pan Ławrow, skarżył się na szerzącą się zarazę w Unii Europejskiej, nawiązując do niekonstruktywnego podejścia niektórych państw członkowskich. Obecnie czynnikiem, który zatruwa nasze stosunki, jest śmierć demokracji, praw człowieka, wolności prasy i państwa prawa w Rosji, a także bezkarność, z jaką byli członkowie sił bezpieczeństwa definiują agendę Federacji Rosyjskiej. To niepokoi europejską opinię publiczną i ma swoje odzwierciedlenie w naszych stosunkach. Szerząca się zaraza w Unii Europejskiej, a mianowicie niezgodność, jest likwidowana, a silnym lekarstwem jest traktat reformujący. Niestety nie ma na horyzoncie lekarstwa na zbliżającą się autokrację putinowskiej Rosji i jeżeli Rada Unii Europejskiej wciąż będzie ślepa na tę sytuację, znalezienie lekarstwa potrwa jeszcze dłużej.
Roberta Alma Anastase
(RO) Szczyt w Mafrze w dniu 26 października 2007 r. odbędzie się tuż przed wydarzeniami o ogromnym znaczeniu dla przyszłości stosunków między Unią Europejską i Rosją. Wymienię jedynie kilka z nich: wygaśnięcie umowy o partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i Rosją, wybory parlamentarne w grudniu 2007 r. i wybory prezydenckie w marcu 2008 r. w Rosji. Ta sytuacja daje możliwość nie tylko skłonienia Rosji do wszczęcia otwartego i szczerego dialogu z Unią Europejską, ale także daje możliwość przeanalizowania ostatnich 10 lat współpracy.
Podpisując się pod poprzednimi wypowiedziami moich kolegów, chciałabym się skupić na istotnej roli, jaką Rosją powinna odegrać w ramach wspólnego sąsiedztwa oraz w regionie Morza Czarnego. Analiza ostatnich 10 lat udowadnia nam, że zamrożone konflikty przetrwały w tym regionie i że stosunki gospodarcze i polityczne Rosji zarówno z krajami w tym regionie, jak i z jej sąsiadami, obecnymi członkami Unii Europejskiej, nie zawsze opierają się na wzajemności, zaufaniu i zasadzie dobrych relacji. Mówiąc o zamrożonych konfliktach, dobry niedawny i dobrze znany przykład w tej kwestii odnosi się do warunków, na jakich więźniowie polityczni Andriej Ivanţoc i Tudor Popa zostali wypuszczeni. Są oni żywym dowodem na brak stabilności w tym obszarze oraz tego, że istnieje tam obszar niepewności, który ma wpływ na cały region. W rezultacie szczyt w Mafrze powinien również dotyczyć tych tematów, przypominając fundamentalny cel, jaki podjęła Unia Europejska, a mianowicie utworzenie prawdziwego obszaru demokracji, stabilności i dobrobytu w regionie Morza Czarnego i wspólnego sąsiedztwa.
W tym kontekście stanowisko Rosji i jej konstruktywne zaangażowanie w tę kwestię, zgodne z międzynarodowymi normami i zobowiązaniami, powinno być stałym tematem w ramach dialogu Unii Europejskiej z tym krajem. Prawdziwie strategiczne partnerstwo oraz silne i korzystne stosunki obejmują zwiększoną odpowiedzialność oraz pełne zaangażowanie obydwu stron.
Katrin Saks
(ET) Wczoraj w Parlamencie otwarto węgierskie przedstawienie marionetkowe. Poraziła mnie myśl, w jaki sposób tutaj głosujemy, otępiale podnosząc nasze ręce. Czy my również staliśmy się marionetkami?
Krążą plotki o załatwianych w ukryciu interesach dotyczących wniosku prezydencji, mających na celu pozbycie się rezolucji w sprawie Rosji, aby nie popsuła ona atmosfery szczytu Unia Europejska-Rosja. Skandalem jest, że tak pokornie oddajemy nasze własne stanowisko w sprawie wyrażania własnego zdania.
Jest to najlepszy przykład tego, w jaki sposób Europa nie była w stanie zrozumieć faktu, że problem w stosunkach z Rosją nie leży w szczegółach, ale w tym, w jaki sposób postępujemy. Wcześniej Parlament Europejski sprzeciwiał się sytuacjom takim jak ta, ale dziś wydaje mi się, że strach, który wciąż paraliżuje obywateli Rosji, zaczął paraliżować i nas.
Dlaczego wciąż robimy dla Rosji wyjątki? Czy wciąż wierzymy w to, podobnie jak w nasze własne zasady, czy pozwalamy wdzierać się do naszych głów myśli, że Rosja jest tak inna, że nie tylko nasze naleśniki, ale i nasze stosunki partnerskie muszą być w stylu rosyjskim? Takie postępowanie jest destrukcyjne dla obydwu stron - zarówno dla Unii Europejskiej, jak i dla samej Rosji.
Tunne Kelam
Pani przewodnicząca! Uważam, że już najwyższy czas, aby stawić czoła rzeczywistości. Pan poseł Watson powiedział, że w obecnym mechanizmie współpracy są pęknięcia, które stają się przepaścią. Umowa o partnerstwie i współpracy stanowi, że kierujemy się tymi samymi wartościami. Jednakże kilka lat temu Chris Patten napisał, że nie wierzy w to, iż rzeczywiście kierujemy się tymi samymi wartościami. Tradycyjną cechą rosyjskich strategii państwowych jest udawanie - budowanie potiomkinowskich wiosek - i prezydent Putin wciąż udaje, że ma demokrację, prawie całkowicie zakończywszy budowanie autorytarnego nacjonalistycznego państwa.
Udajemy także, że nadchodzące wybory będą miały decydujące znaczenie. Wątpię w to, ponieważ przygotowano wszystko, aby manipulować tymi wyborami i aby osiągnąć wyniki zgodne z pragnieniami prezydenta Putina, w tym stworzono sztuczne partie opozycyjne oraz organizacje pozarządowe. Jeżeli teraz zgodzimy się grać w tę udawaną grę, udając, że wierzymy w taki rodzaj demokracji, weźmiemy na siebie współodpowiedzialność za to, co stanie się w Rosji i za los przeciętnych Rosjan, którzy zasługują na coś więcej, niż taka udawana demokracja.
Dlatego też stanowczo nie zgadzam się z oświadczeniem Rady w zakresie tego, że dla współpracy nie ma żadnej alternatywy. Demokracja opiera się na tworzeniu i posiadaniu alternatyw; musimy również zaangażować się w stanowczą obronę praw człowieka. Musimy zrównoważyć nasze stosunki i musimy wysłać sygnał, że jesteśmy gotowi do przerwania naszej współpracy, jeżeli Rosja nie zareaguje przy pomocy wzajemności i otwartości.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie i panowie! Uważnie przysłuchiwałem się wszystkim dzisiejszym wystąpieniom dotyczącym nadchodzącego szczytu Unia Europejska-Rosja oraz związanym ogólnie ze stosunkami pomiędzy UE i Rosją, a także w sprawie tego, jak postrzegają państwo sytuację wewnętrzną w Rosji. Muszę powiedzieć, że - ponieważ oczywiście jest to mój obowiązek - odnotowałem i odpowiednio uwzględnię wyrażone opinie.
Moim zdaniem istnieje jedna wspólna nić, łącząca wszystkie uwagi i analizy przedstawione tu dziś, mianowicie fakt, że Rosja jest dla Unii Europejskiej partnerem strategicznym. UE potrzebuje Rosji w taki sam sposób, jak Rosja potrzebuje UE. Opiera się to na całkowicie niezaprzeczalnym fakcie, że musimy budować relacje, które w rezultacie będą obopólnie korzystne, ale które będą także solidne i trwałe oraz oparte na wspólnych wartościach i zasadach.
Wspominano o solidarności, prawach człowieka i wzajemności. Teraz, bardziej niż kiedykolwiek, Unia Europejska musi zająć stanowcze stanowisko wobec Rosji w odniesieniu do swojej wewnętrznej solidarności. Problem jednego państwa członkowskiego - i zawsze to powtarzałem - jest problemem wszystkich państw członkowskich. Pod żadnym warunkiem nie wolno nam podważać solidarności.
W odniesieniu do praw człowieka, wszyscy wiemy, że u podstaw Unii leży poszanowanie dla zasady państwa prawa, demokracji i praw człowieka. Są to nasze niezbywalne wartości i zasady, które we wszystkich przypadkach muszą stanowić wyznacznik dla naszych stosunków z krajami trzecimi.
Z naszej strony musimy oczywiście zapewnić wzajemność. Jednakże czyniąc to, mamy także prawo oczekiwać wzajemności od innych. Jeżeli teraz istnieją pęknięcia, jak powiedział jeden z posłów, uważam, że Unia Europejska i Rosja mogą tylko osiągnąć więcej poprzez robienie wszystkiego co możliwe w granicach ram odniesienia, o których wspomniałem - innymi słowy, w ramach solidarności, wzajemności i poszanowania praw człowieka.
Bez wątpienia ogromne znaczenie dla Unii Europejskiej ma to, by te pęknięcia zostały usunięte, i właśnie do tego będziemy dążyć. Podczas naszej pracy naturalnie będziemy świadomi trudności i różnorodności celów, ale będziemy również zdeterminowani, ponieważ jesteśmy także świadomi tego, że obecna sytuacja nie leży w najlepszym interesie Unii. Naszym obowiązkiem jest oczywiście pracować w interesie Unii Europejskiej i będziemy to czynić w sposób otwarty i przejrzysty, rozmawiając twarzą w twarz, jak zawsze ma to miejsce w przypadku partnerów, których uważamy za strategicznych.
Bez wątpienia będzie to głęboki i ważny dialog. Będziemy rozmawiać o gospodarce, handlu, prawach człowieka i oczywiście o międzynarodowej sytuacji politycznej oraz o regionalnej sytuacji politycznej. Mamy nadzieję - i będziemy do tego dążyć - że pomimo trudności, problemów i różnic w poglądach, pomimo tego wszystkiego, będziemy w stanie pod koniec tego piątkowego szczytu powiedzieć, że osiągnięto pewien postęp w naszych stosunkach oraz że pomimo trudności udało nam się osiągnąć nasze założenia.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - (DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Chciałabym odnieść się do kilku poruszonych kwestii. Debata naświetliła bardzo wyraźnie jedną kwestię: bardzo szeroki związek oparty na napięciu.
Wciąż uważam, że Rosja jest partnerem strategicznym. Jednakże powiedziałam także, że jest to oczywiście kraj sąsiedzki i właśnie dlatego szczególnie ważne jest bardzo poważne zajęcie się takim kwestiami, jak te poruszone przez panów Grahama Watsona, Christophera Beazleya i innych. Musimy naprawdę poważnie się nimi zająć.
Spójrzmy na poprzedni szczyt w Samarze. Przy tamtej okazji Angela Merkel, jako przewodnicząca Rady, wyłożyła swoje karty na stół - nie tylko podczas posiedzenia, ale i podczas kontaktów z mediami. W związku z tym proszę nie myśleć, że te wartości nie są dla nas istotne. Wiemy, że mają miejsce bardzo niepokojące wydarzenia w odniesieniu do wolności mediów, niezawisłości organów sądowniczych oraz kwestii sprawiedliwości, także w związku z wyborami.
Wszystkie poruszone dziś kwestie są oczywiście kwestiami słusznymi. Jednakże pragnę powiedzieć, że uwagi pana Elmara Broka w niewielkim stopniu odzwierciedlają mój pogląd, a mianowicie że musimy w bardziej przejrzysty sposób określić nasze interesy. Z jednej strony chodzi tutaj oczywiście o bardzo konkretne kwestie związane z bezpieczeństwem, a z drugiej strony, mamy do czynienia z prawami człowieka i interesami demokratycznymi.
Oczywiście ważne jest także, aby wspomnieć o trzech głównych zasadach, do których odwoływał się pan Beazley: solidarności, wzajemności i państwie prawa. Oczywiście pojawiają się one w różnych formach i co do tego nie ma wątpliwości. Ma pan całkowitą rację, panie Beazley, i mogę pana zapewnić, że zasady te także będą poruszane podczas dyskusji.
Wiem, że pan przewodniczący Barosso poruszy te kwestie w sposób bardzo jasny, zwłaszcza w kontekście energii. Jak wiadomo, Komisja właśnie przyjęła pakiet środków, które odnoszą się do tego zagadnienia. Pragniemy ustanowienia w tym obszarze jasnych zasad, które będą przestrzegane przez wszystkich w interesie prawdziwej wzajemności.
Chciałabym jeszcze przypomnieć państwu o jednym: im bardziej będziemy rzeczywiście przygotowani do tego, by mówić w Unii Europejskiej jednym głosem, tym będziemy silniejsi. Jak wiadomo, nie zawsze udaje nam się to osiągnąć. Jednakże im silniejsza staje się Rosja, tym bardziej powinniśmy mówić jednym głosem. Istnieje zależność energetyczna, ale naszych interesów możemy bronić tylko, jeżeli wyślemy silny i jasny sygnał.
Możliwe, że w przeszłości nie przykładaliśmy do tego wystarczającej uwagi, a gdy Rosja była w gorszej sytuacji ekonomicznej, że tak powiem, prawdopodobnie nie udzieliliśmy jej wystarczającego wsparcia. Jednak teraz musimy dążyć do osiągnięcia stanowiska, które opierać się będzie na wzajemności, oraz prawdziwego partnerskiego podejścia, ale to oznacza, że Rosja musi uznać także to, co dla nas jest ważne.
Przewodnicząca
Kończąc debatę, złożono sześć projektów rezolucji, zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu.
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się podczas kolejnej sesji.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
András Gyürk  
na piśmie. - (HU) W związku ze szczytem UE-Rosja chciałbym zwrócić uwagę na kilka czynników dotyczących polityki energetycznej. Bez przesady można powiedzieć, że zasady gospodarki rynkowej nie są obecnie stosowane w rosyjskim przemyśle energetycznym. Rosja nie identyfikuje się z zasadami dotyczącymi ochrony inwestycji zagranicznych i niedyskryminującego handlu. Pragnie ona dostępu do europejskiego sektora energetycznego, a tymczasem nie otwiera dostępu do swojego rynku dla biznesu zagranicznego. W odniesieniu do kwestii energetycznych w ostatnich latach mieliśmy okazję widzieć wielokrotnie, jak Moskwa wykorzystuje swój eksport energii do wywierania nacisków politycznych. Szło to w parze z wysiłkami ukierunkowanymi na wprowadzenie niezgody pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej.
Opracowując europejską politykę energetyczną, musimy uwzględnić fakt, że Rosja nie jest już w stanie osiągnąć swojego własnego zużycia gazu ziemnego i wymogów eksportowych z własnych źródeł gazu. Niewielki odsetek zapotrzebowania na gaz jest zatem importowany z Azji Środkowej. Zmniejszenie dostaw mogłoby oznaczać, że w przyszłości Moskwa będzie wykorzystywać politykę jako podstawę realizacji swoich zamówień w zakresie energii w jeszcze większym stopniu.
Uważamy, że ważne jest, aby stosować zasadę wolnej konkurencji także w stosunkach zewnętrznych Unii Europejskiej. Musimy jasno stwierdzić, że naszym zadaniem nie do zaakceptowania jest próba stworzenia monopolu w odniesieniu do zasobów energetycznych. Zapewnienie stabilnych dostaw energii jest głównym problemem Unii Europejskiej. Jesteśmy przekonani, że coraz większe naciski wywierane na państwa członkowskie mogą zostać skutecznie zlikwidowane tylko wtedy, gdy Unia Europejska będzie działać na podstawie zasady wspólnotowej solidarności.
Obecnie niemożliwe jest, aby dostawy energii do Europy nie pochodziły z Rosji. Jednak jednocześnie te specyficzne relacje muszą opierać się na wzajemności.
Richard Seeber  
Obecnie i w przeszłości UE i Rosja łączyła ich wspólna historia, silne kontakty gospodarcze i polityczne oraz wspólne tradycje. Ich bliska współpraca pogłębił się dodatkowo w rezultacie trwającego procesu globalizacji oraz rosnącego zapotrzebowania krajów europejskich na paliwa kopalne. W celu zagwarantowania dostaw energii także w przyszłości, od lat 60. XX wieku państwa członkowskie UE polegały na bardziej intensywnej współpracy w tym sektorze.
Karta energetyczna jest głównym instrumentem w tym kontekście. Traktat ten ma na celu promowanie rozwoju potencjału energetycznego krajów wschodnioeuropejskich, jednocześnie gwarantując państwom członkowskim UE ciągłe dostawy energii. Ponieważ granica między polityką zagraniczną/kwestiami handlu zewnętrznego i kwestiami związanymi z dostawami energii staje się coraz mniej widoczna, nieratyfikowanie przez Rosję karty energetycznej jest niepokojące. W tym względzie nigdy nie można narażać praw określonych w karcie praw podstawowych, także w ramach stosunków zewnętrznych UE.
W świetle silnej gospodarczej współzależności między UE i Rosją, groźne gesty gospodarcze nigdy nie będą skutecznymi środkami umożliwiającymi osiągnięcie założeń z zakresu polityki zagranicznej i dlatego też należy je odrzucić. Zachęcam Komisję i Radę do tego, by nie ugięły się pod próbami zagwarantowania przez Rosję jednostronnych korzyści na europejskich rynkach energetycznych. Należy bronić pełnej wzajemności w ramach liberalizacji rynku oraz ochrony inwestycji.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 11.40 w celu przyznania nagrody LUX i wznowione o godz. 12.00)
Martin Schulz
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący! Chciałbym przedstawić wniosek do Przewodniczącego Parlamentu - nie do pana, jako przewodniczącego tego posiedzenia, ale do Przewodniczącego całej Izby.
Chciałbym przedstawić wniosek w imieniu mojej grupy. Jestem jednak pewien, że przemawiam tu w imieniu wszystkich demokratycznych grup w Parlamencie. W mojej opinii, a także w opinii moich kolegów, sprawa, którą chciałbym poruszyć, jest na tyle poważna, że muszę zwrócić się do przewodniczącego Pötteringa o podjęcie działań przeciwko osobom, o których zaraz powiem.
W ciągu ostatnich dwóch dni w Budapeszcie miały miejsce duże manifestacje. Nic w tym dziwnego - demonstracje to normalne zjawisko w stolicach europejskich, a także to, że czasem skutkują one eskalacją przemocy. Można rzecz jasna sprzeciwiać się temu, ale nie można temu zapobiec. Jednakże wydarzenia, które miały miejsce w Budapeszcie w ostatnich dniach, mają nowy wymiar i chciałbym państwu wyjaśnić dlaczego.
Można myśleć co się chce o premierze Gyurcsánym. Można być za nim, można być przeciwko niemu. Czego nie można zaakceptować, panie i panowie...
(Wzburzenie w Izbie)
Można być za premierem Gyurcsánym albo przeciwko niemu. Czego nie można zaakceptować, panie i panowie - i sugeruję, byście uważnie przypatrzyli się, kto już stara się mnie zagłuszyć - czego nie można zaakceptować, to tego, by premiera w Unii Europejskiej nazywano "brudnym Żydem” podczas demonstracji. To nadaje temu wszystkiemu nowy wymiar i jest to wymiar faszystowski, zdaniem tej części Izby.
(Długotrwałe oklaski)
Byłbym wdzięczny, panie przewodniczący, za przekazanie panu Pötteringowi zdecydowanego poparcia Izby dla udzielenia reprymendy tym osobom.
(Izba powstała i nagrodziła mówcę owacjami na stojąco)
Przewodniczący
Dziękuję bardzo.
Myślę, że apel ten został w pełni zrozumiany, ale oczywiście przekażę go dalej.
Graham Watson
Panie przewodniczący! Chciałbym podnieść zupełnie inną sprawę. Chciałbym tylko wyrazić w imieniu wielu osób z mojej grupy, a także z pewnością w imieniu innych, nasze podziękowanie dla pana za zorganizowanie wręczenia nagrody LUX. Jest to coś, czego nie robiliśmy jeszcze jako Parlament, a także coś, co powinniśmy zrobić i, jak powiedział były premier Szwecji, "politycy powinni częściej chodzić do kina”.
(Oklaski)
Przewodniczący
Dziękuję, jestem panu wdzięczny za te słowa.
Panie i panowie! Z dużą przyjemnością przypominam, że dzisiaj obchodzimy 62. rocznicę powołania Organizacji Narodów Zjednoczonych. Powinniście byli otrzymać egzemplarz listu od Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych nadesłanego z tej okazji.
Pragnę także poinformować państwa o oficjalnym rozpoczęciu dzisiaj w Parlamencie Europejskim w Strasburgu rocznego sprawozdania o współpracy między Unią Europejską a Organizacją Narodów Zjednoczonych w dziedzinie zarządzania kryzysowego, rozwoju, promowania demokracji i praw podstawowych. Akt ten jest świadectwem znaczenia związku między naszymi instytucjami, naszego wspólnego zobowiązania do pielęgnowania relacji wielostronnych i znaczenia naszej wspólnej pracy na rzecz pokoju i dobrobytu naszych współobywateli.
