Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 1 maart 2001 werd onderbroken, te zijn hervat.

In memoriam
De Voorzitter
Waarde collega' s, met grote droefheid heb ik vorige week vernomen dat twee van onze voormalige collega' s, mevrouw Bloch von Blottnitz en de heer Lambrias, op 3 maart jongstleden zijn overleden.
Mevrouw Bloch von Blottnitz was een markante persoonlijkheid in de partij van de Duitse Groenen, een fervent activiste binnen de antinucleaire beweging. Van 1989 tot 1999 is ze lid geweest van onze Vergadering, meer in het bijzonder vice-voorzitter van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Ze heeft altijd een integere politieke strijd gevoerd, en zelfs degenen die haar opvattingen niet deelden hebben altijd respect gehad voor haar grote engagement.
De heer Lambrias is 15 jaar lid geweest van onze Vergadering, van 1984 tot 1999. Hij maakte deel uit van de Fractie van de Europese Volkspartij, waarvan hij vice-voorzitter is geweest. Alle collega' s die hem hebben gekend hadden waardering voor zijn menselijke eigenschappen en zijn onvermoeibare inzet voor de Europese integratie.
Ik zou mijn medeleven willen betuigen aan de families van de twee overledenen, alsmede aan de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en de Fractie van de Europese Volkspartij. Ik verzoek u een minuut stilte in acht te nemen ter nagedachtenis aan beide overleden collega' s.
(De Vergadering neemt staande een minuut stilte in acht)

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Waarde collega' s, zoals u weet heeft het terrorisme na onze vorige vergaderperiode opnieuw toegeslagen in Spanje. In de nacht van 8 maart is de heer Inaki Totorika Vega, lid van de Ertzaintza, de regionale Baskische politie, omgekomen bij de ontploffing van een autobom in Hernani. Op persoonlijke titel en namens het Europees Parlement heb ik mijn diepste medeleven en onze oprechte deelneming betuigd aan de familie van dit nieuwe slachtoffer. Tevens heb ik de Spaanse autoriteiten onze onvoorwaardelijke steun toegezegd in hun strijd tegen het terrorisme. Ik verzoek u een minuut stilte in acht te nemen om eer te bewijzen aan de heer Inaki Totorika en aan allen die deel uitmaken van de veiligheidstroepen en die met grote moed, vaak met gevaar voor eigen leven, strijden voor de totstandkoming van vrede in Baskenland.
(De Vergadering neemt staande een minuut stilte in acht)

De Voorzitter
U weet allen ook dat een afschuwelijke ramp heeft plaatsgevonden in Noord-Portugal, waar ten gevolge van het instorten van de brug Entre-os-Rios meer dan 70 mensen zijn omgekomen. Namens het Europees Parlement heb ik onmiddellijk onze condoléances overgebracht aan de Portugese minister-president, de heer Guterres, en hem verzekerd van onze onvoorwaardelijke solidariteit in deze uiterst tragische gebeurtenis.
Ik verzoek u ter nagedachtenis aan de slachtoffers wederom een minuut stilte in acht te nemen.
(De Vergadering neemt staande een minuut stilte in acht)

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van 1 maart zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een verzoek aan u in verband met de interventie van mijn collega Manuel Medina in de laatste plenaire vergadering. De heer Medina Ortega heeft toen een oproep gedaan tot opheffing van de immuniteit van onze collega's Berlusconi en Dell'Utri. Sindsdien zijn er een hele reeks persverklaringen verschenen en doen er in dit Parlement ook allerlei geruchten de ronde. Als sociaal-democratische fractie zijn wij van mening dat het goed zou zijn indien u een einde zou maken aan deze geruchten, mevrouw de Voorzitter, met name door in te gaan op mijn verzoek om u drie korte, concrete vragen te stellen over deze kwestie. Als Parlement hopen wij dat het antwoord op deze vragen voor de nodige opheldering zal zorgen. Ik weet dat u daartoe niet verplicht bent, maar het is denk ik in het belang van dit Parlement en van uw eigen ambtsuitoefening dat u dit verzoek inwilligt, mevrouw de Voorzitter!
Ik zou u daarom zeer dankbaar zijn - al herhaal ik dat u daartoe niet verplicht bent - indien u wegens het politieke belang van deze zaak toch op mijn verzoek zou ingaan.

De Voorzitter
Mijnheer Schulz, het spijt me, maar ik begrijp niet goed op welke passsage in de notulen u doelt. Op dit moment zijn we bezig met de goedkeuring van de notulen. Heeft u daarover iets op te merken?

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, het gaat om de interventie van mijn collega Medina Ortega onder verwijzing naar artikel 6, lid 1 van het Reglement, betreffende het verzoek van het Spaanse Hooggerechtshof om opheffing van de immuniteit van de heren Berlusconi en Dell'Utri.

De Voorzitter
Dat heeft geen betrekking op de notulen van 1 maart. Ik wil met alle plezier antwoord geven op alle vragen die u me stelt, maar dan wel in het kader van de moties van orde. Het lijkt me niet goed dat we nu ongemerkt weer moties van orde behandelen voordat de notulen zijn goedgekeurd; dat druist immers in tegen de nieuwe volgorde zoals we die recentelijk, en voor zover ik weet met vrijwel unanieme instemming, afgesproken hebben.

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, kan ik hieruit afleiden dat u mij bij het begin van de regeling van de werkzaamheden opnieuw aan het woord zult laten komen?

De Voorzitter
Nee, na de vaststelling van de agenda. Op dat moment behandelen we tegenwoordig de moties van orde.

Goebbels
Mevrouw de Voorzitter, wat de notulen betreft zou ik erop willen wijzen dat mijn naam niet op de presentielijst van 1 maart 2001 voorkomt. Waarschijnlijk heb ik vergeten het register te tekenen, maar ik was wel degelijk aanwezig en ik heb aan alle stemmingen deelgenomen.

De Voorzitter
We zullen deze fout herstellen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is het vaststellen van de definitieve ontwerpagenda zoals die op donderdag 8 maart door de Conferentie van voorzitters is opgesteld, overeenkomstig artikel 110 van het Reglement.

De Rossa
Mevrouw de Voorzitter, ik wil een kwestie aan de orde stellen die deze week niet op de agenda staat, maar eigenlijk niet zou mogen ontbreken - de mond- en klauwzeercrisis in Europa. Het komt mij vreemd voor dat dit Parlement in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van de Europese bevolking deze week geen aandacht besteedt aan deze kwestie, gezien het feit dat de crisis na de vorige verklaring van de Commissie verergerd is.
Ik maak mij, zoals u zult begrijpen, met name zorgen over de bedreiging die deze crisis vormt voor de voedselindustrie in de Ierse Republiek, een industrie waarin 15 miljard euro omgaat, vanwege de maatregelen die wij hebben moeten nemen om ervoor te zorgen dat het mond- en klauwzeer daar geen vaste voet aan de grond krijgt. Volgens mij is dit een reden tot zorg, niet alleen voor de Ierse maar voor de gehele Europese bevolking.
Ik wil u, mevrouw de Voorzitter, dan ook vragen het initiatief te nemen en de commissaris te vragen deze week in het Parlement een actuele verklaring over deze crisis af te leggen. We kunnen ongetwijfeld wel dertig minuten vrijmaken waarin de commissaris het woord kan voeren, zodat we kunnen laten zien dat dit een geloofwaardig politiek forum voor de burgers van Europa is.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer De Rossa. Het Reglement geeft me niet de bevoegdheid een dergelijk initiatief te nemen. In de Conferentie van voorzitters heeft een discussie plaatsgevonden over de vraag of deze kwestie wel of niet op de agenda van deze vergaderperiode ingeschreven diende te worden. Verder wijs ik erop dat dit punt ook onderwerp van discussie is geweest in de vergadering van 28 februari jongstleden, tijdens de vorige vergaderperiode. Uiteindelijk heeft de Conferentie van voorzitters er de voorkeur aan gegeven de Commissie de zaak aandachtig te laten volgen en te gelegener tijd een debat te houden. Deze kwestie heeft de gemoederen in de Conferentie van Voorzitters dus zeker beziggehouden, maar er zijn geen wijzigingen voorgesteld.

Doyle
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u dringend rekening te houden met de huidige stand van zaken rond de mond- en klauwzeercrisis in het Verenigd Koninkrijk. Ik heb begrip voor uw standpunt dat het onderwerp vorige week door de Conferentie van voorzitters is besproken en dat er, gezien de situatie op dat moment, besloten is de kwestie deze week niet op de agenda te zetten.
Mag ik er echter op wijzen dat het aantal uitbraken in het Verenigd Koninkrijk gisteren hoger lag dan op enig ander moment in de drie weken dat de crisis nu gaande is? De situatie is niet meer onder controle en al beweert de Britse minister van Landbouw bij hoog en bij laag dat er geen crisis is, toch kijkt de hele EU met verontrusting naar wat zich in het Verenigd Koninkrijk afspeelt. Met name voor Ierland staat er veel op het spel, maar dat geldt ook voor de Fransen en voor alle andere inwoners van de vijftien lidstaten van de EU en daarbuiten. De situatie is zo veranderd sinds het onderwerp door de Conferentie van voorzitters is besproken dat ik u dringend wil verzoeken tijd in te ruimen voor een actuele Commissieverklaring deze week hier in het Parlement, en misschien is de bespreking van de verordening waar u zojuist over sprak een goede gelegenheid.

Hyland
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij graag aansluiten bij diegenen die vragen om een spoeddebat over de escalerende crisis rond het mond- en klauwzeer in Groot-Brittannië.
Ik stel dit onderwerp niet aan de orde om de Britse regering op enigerlei wijze in verlegenheid te brengen, maar omdat ik mij ernstig zorgen maak om de Europese boeren, om de Britse boeren die op het moment het zwaarst onder de crisis lijden, en met name maak ik mij zorgen om de boeren in Ierland.
U weet ongetwijfeld dat Ierland meer dan enige andere lidstaat van de Europese Gemeenschap afhankelijk is van de rundvleesindustrie. Wij exporteren negentig procent van onze hele productie. Het is dan ook van het grootste belang dat in Groot-Brittannië uiterst strenge beperkingen worden opgelegd. Ik vind dat u de commissaris moet vragen om zijn mening te komen geven over de alles overweldigende crisis waarin wij ons momenteel bevinden. Ik wil u vragen tijd vrij te maken, en dat is u tot nu toe nog altijd gelukt, voor een spoeddebat over deze kwestie.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Hyland. Als ik u zo hoor ben ik geneigd, zeker ook gezien de jongste ontwikkelingen, die toch een aanmerkelijke verslechtering van de toestand inhouden, voor te stellen dit verzoek om inschrijving op de agenda nu in stemming te brengen. Ik zal daartoe echter niet het initiatief nemen; het is aan de Vergadering om te beoordelen of een dergelijk verzoek ontvankelijk is. Dat zou natuurlijk bij wijze van hoge uitzondering zijn, want zo zijn we nog nooit te werk gegaan, en het Reglement biedt geen oplossing voor dit soort omstandigheden. Hoe het ook zij, het Parlement dient te beslissen.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, met alle respect voor de Conferentie van voorzitters, en zoals u terecht heeft opgemerkt maak ik daar ook zelf nu en dan deel van uit, maar de leden van dit Parlement moeten toch de mogelijkheid hebben spontaan verklaringen af te leggen, met name wanneer er sprake is van nieuwe ontwikkelingen. Daarom denk ik dat we, zoals u zelf al heeft aangegeven, vandaag wel degelijk in een vrije stemming moeten kunnen beslissen of we toch geen verslag op de agenda moeten plaatsen, tegen het oorspronkelijke Conferentiebesluit in. Er is echter één probleem: normaal zou ook de Raad hier natuurlijk iets over moeten zeggen. Daarom zou ik u willen verzoeken, voorzover dat mogelijk is, dit te behandelen in aanwezigheid van een vertegenwoordiger van de Raad, want dan krijgen we hopelijk ook de informatie die voor ons besluitvormingsproces noodzakelijk is. In dit opzicht pleit ik voor ondersteuning van het voorstel van mijn collega.

McMillan-Scott
Ik ben het geheel met de heer Swoboda eens. Ik vind het erg belangrijk dat wij in het Parlement over een mechanisme beschikken waarmee we de agenda in dit soort noodsituaties kunnen aanpassen.
Het droevige van deze specifieke ziekte is dat deze weliswaar alleen dieren treft, maar dat zij over een afstand van ongeveer 200 kilometer via de lucht kan worden verspreid. Dat maakt elke lidstaat in de Europese Unie en daarbuiten kwetsbaar. Dit is een zeer dringende kwestie. De Commissie dient een verklaring af te leggen, al dan niet in het bijzijn van de Raad en ik vraag u dringend het Parlement hierover te raadplegen.

Lannoye
Mijn opmerking gaat uiteraard in dezelfde richting, mevrouw de Voorzitter. De Commissie heeft reeds een verklaring afgelegd over deze kwestie op een moment dat een en ander er nog niet zo ernstig uitzag. Die verklaring is toen niet gevolgd door een stemming over een ontwerpresolutie. Hoe gaan we dit keer te werk? Houden we het weer bij een verklaring, of worden er ook ontwerpresoluties ingediend? Persoonlijk ben ik daar een voorstander van.

Murphy
Mevrouw de Voorzitter, het Parlement zal ongetwijfeld zijn eigen beslissing over deze zeer belangrijke kwestie willen nemen, maar ik wil graag benadrukken dat de Britse regering op geen enkel moment heeft ontkend dat deze crisis niet alleen een bedreiging vormt voor de Britse boeren en de Britse plattelandsgemeenschap, maar ook een potentieel gevaar oplevert voor de hele agrarische industrie in de Europese Unie.
De ziekte is echter wel degelijk onder controle, al zou uit opmerkingen van een aantal aanwezigen het tegendeel geconcludeerd kunnen worden. Commissaris Byrne heeft bij zijn toespraak hier in het Parlement de regering van het Verenigd Koninkrijk zelfs in hoogst eigen persoon gecomplimenteerd met de snelle, directe aanpak van het probleem. De Britse regering probeert er nog altijd samen met de relevante autoriteiten in de Commissie en overal in de Unie voor te zorgen dat de ziekte zo snel mogelijk wordt beheerst, ingedamd en uitgeroeid.

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, volgens het Reglement, waaraan wij ons uiteraard dienen te houden, hoeft u het Parlement niet te raadplegen. Uit artikel 37 blijkt heel duidelijk dat de Commissie op ieder moment toestemming voor het afleggen van een verklaring kan vragen. Als de Commissie een dergelijke verklaring wil afleggen, hoeft u daarvoor het Parlement niet te raadplegen. U bent als voorzitter gemachtigd zelf een dergelijke beslissing te nemen.

De Voorzitter
Vooralsnog heeft de Commissie nergens om verzocht, maar ik ben ervan overtuigd dat ze hiermee akkoord gaat.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde eigenlijk niet het woord nemen. Ik was erbij toen we in de Conferentie van voorzitters zeiden dat we deze keer geen debat wensten, omdat we de laatste keer al over mond- en klauwzeer hadden gesproken. Maar nu collega Corbett hier de plenaire vergadering, ik wil niet zeggen het recht ontzegt, maar toch te verstaan geeft dat wij hier niet over horen te beslissen, wil ik namens mijn fractie zeggen dat gezien de nieuwe ontwikkelingen wij unaniem van mening zijn dat we dit debat moeten voeren. We willen niet wachten tot de Commissie zo vriendelijk is ons dit debat aan te bieden, maar roepen de Commissie op hier in de plenaire vergadering met ons te komen discussiëren. We doen dezelfde oproep tot de Raad, en wat dat betreft ben ik iets vastberadener dan de heer Swoboda: we moeten de Raad niet beleefd verzoeken ons op dit punt tegemoet te komen, maar verwachten dat de Raad een standpunt inneemt, zodat we gezamenlijk in de plenaire vergadering van het Europees Parlement de belangen van de burgers en de consumenten kunnen behartigen!

De Voorzitter
Wie stemt in met het voorstel over deze kwestie een debat te houden?
(Het Parlement stemt in met het voorstel)
Er zal dus een debat over dit onderwerp gehouden worden. We zullen met de Raad en de Commissie overleggen om te bekijken wanneer we op de aanwezigheid van deze twee instellingen kunnen rekenen.

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, ik maak al een tijdlang duidelijk dat ik het woord wil voeren. Het is nogal oneerlijk dat je geen aandacht kunt krijgen, als je achterin het Parlement zit, of als je niet tenminste één meter tachtig lang bent.
Ik wil graag één opmerking maken over deze hele mond- en klauwzeerkwestie. Zoals een van mijn collega's uit Ierland al heeft opgemerkt, is het geen geïsoleerd onderwerp vanwege de grootschalige Ierse export. De Europese belastingbetalers financieren de export van levende dieren, hetgeen de situatie alleen nog maar verergert. Wij moeten een einde maken aan de export van levende dieren. In feite heeft deze export voor verspreiding van het virus in Noord-Ierland gezorgd. Gelukkig heeft de Ierse regering, net als de Britse, het virus kunnen indammen. We moeten dus een eind maken aan de praktijk waarbij het geld van de Europese belastingbetalers wordt gebruikt voor het wrede, inhumane beleid van de export van levende dieren.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag al een kwartier om het woord. U heeft me niet gezien, omdat u niet vaak deze kant op kijkt.
Inhoudelijk gezien heb ik niets op te merken: er zijn mijns inziens redenen te over om een debat te houden. Wat de procedure betreft ben ik het echter niet met de heer Poettering eens: we kunnen niet tegen ons eigen Reglement stemmen. Het gaat niet aan bij meerderheid een besluit te nemen dat strijdig is met ons Reglement. Er was een prima oplossing mogelijk geweest via de weg van consensus, zonder de noodzaak hierover te stemmen: indien er geen bezwaren waren geweest, hadden we dit punt eventueel op de agenda kunnen inschrijven. In ieder geval kan het niet zo zijn dat we stemmen tegen hetgeen in het Reglement is bepaald. Ik hoop dat daarvan goede nota genomen wordt.

De Voorzitter
We handelen niet in strijd met het Reglement. Er ligt een verzoek op tafel van een aantal collega' s, een verzoek waarover kennelijk voldoende consensus bestaat, en daarom breng ik het in stemming. Dat is volstrekt volgens de regels.
Dinsdag 13 maart:
Van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links heb ik een verzoek ontvangen om een punt toe te voegen aan de agenda van dinsdag, namelijk een verklaring van de Commissie over het coderingssysteem van vertrouwelijke informatie dat thans in gebruik is bij de Europese Commissie alsmede over de betrekkingen van de Commissie met het National Security Agency (NSA) van de Verenigde Staten.
Namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie zal de heer Lannoye dit verzoek toelichten.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, sinds enkele maanden hebben de burgers in Europa alle reden zich af te vragen hoe het gesteld is met de vertrouwelijkheid van hun communicatieverkeer via telefoon, telefonie of e-mail. We weten nu dat het Echelon-netwerk inderdaad bestaat en dat het National Security Agency van de Verenigde Staten naar alle waarschijnlijkheid de belangrijkste spil is in dit systeem.
Sinds enkele dagen hebben wij Europese afgevaardigden alle reden ons af te vragen hoe het gesteld is met de vertrouwelijkheid van het interne communicatieverkeer binnen de Commissie. Tijdens een vergadering van de tijdelijke commissie die is belast met het onderzoek inzake het Echelon-dossier heeft een hoge ambtenaar die zich bezighoudt met de decodering van vertrouwelijke informatie het volgende verklaard: " Ik heb altijd zeer goede contacten gehad met het NSA in Washington, dat gewoonlijk onze systemen aan een test onderwerpt om te bekijken of ze goed ingewerkt zijn en of ze correct gebruikt worden" . Deze ambtenaar sprak er zijn voldoening over uit dat de Amerikaanse geheime diensten er in twee weken tijd kennelijk niet in geslaagd waren de code te kraken.
U moet zich eens voorstellen - ik steek er maar even de draak mee - dat een bankier de hulp inroept van een stel brandkastkrakers om te testen of de kluizen van de bank wel afdoende vergrendeld zijn. Verzekeren ze hem dat dat inderdaad het geval is, dan gelooft hij ze op hun woord. Mijns inziens bevinden we ons thans in een min of meer vergelijkbare situatie.
De pogingen waarmee de superieuren van deze ambtenaar getracht hebben diens verklaringen te ontkennen en te nuanceren waren niet erg overtuigend; ik denk dat geen van de collega' s hier daarvan onder de indruk was. Me dunkt dat het hier dus om een politieke kwestie gaat, niet slechts om een of ander indianenverhaal, en mijns inziens dient deze zaak dan ook in de plenaire vergadering opgehelderd te worden. Daarom verzoeken wij de verantwoordelijk commissaris, de heer Patten, hier tekst en uitleg te komen geven. Daarna zullen we bekijken welke gevolgen we hieraan moeten verbinden.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, door nu te spreken hoef ik zo dadelijk niet meer het woord te voeren namens mijn fractie. Zo kunnen we twee vliegen in één klap slaan. Ik zal niet herhalen wat mijn collega Paul Lannoye reeds zo goed verwoord heeft: ik ben het volledig met hem eens. Ik heb me aan het begin van de maand ter zake van hetzelfde onderwerp ook al tot u gewend, mevrouw de Voorzitter. Mijns inziens kunnen we spreken van een drieledige eis die ons gebiedt deze kwestie in te schrijven op de agenda van deze vergaderperiode.
In de eerste plaats gaat het om een gebod inzake de actualiteit. We hebben namelijk te maken met een kwestie die rechtstreeks ingrijpt in het leven in de Gemeenschap en die vorige maand - tot mijn grote tevredenheid - is aangekaart door de tijdelijke commissie en haar rapporteur, de heer Gerhard Schmid. We kunnen dus niet, zoals door sommigen wordt voorgesteld, wachten tot september, wanneer het verslag van deze commissie voorligt, om over deze kwestie te debatteren.
In de tweede plaats speelt hier een gebod inzake de waarheid. De antwoorden die commissaris Patten heeft gegeven aan de rapporteur van de tijdelijke commissie, de heer Gerhard Schmid, bevatten een aantal punten die in tegenspraak zijn met de verklaringen van de eerder genoemde ambtenaar. In deze kwestie moet dan ook ten spoedigste duidelijkheid geschapen worden - nu dus, en niet pas in september.
Ten slotte wil ik nog wijzen op een gebod inzake de geloofwaardigheid van ons Parlement. Zoals de heer Lannoye heeft opgemerkt heeft de pers zich gretig op deze zaak gestort; zouden wij, nu de hele kwestie open en bloot op tafel ligt, besluiten er niet over te spreken en blijft een reactie van onze kant uit, dan zouden we - ongewild, maar toch - de verdenking op ons laden ofwel iets te verbergen te hebben ofwel inconsequent te zijn. En om dat dubbele risico te vermijden lijkt het me het beste dit punt op de agenda in te schrijven.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, ik heb heel veel begrip voor de inhoudelijke argumenten van beide vorige sprekers. Het was inderdaad beangstigend wat we in de Echelon-commissie te horen kregen van de medewerker van de Commissie. Wanneer zelfs maar één vierde van wat hij zei waar is, dan is dat uitermate problematisch. Ik ben evenwel van mening, en dat is ook het standpunt van mijn fractie, dat de Echelon-commissie juist dient om deze zaken zorgvuldig en tot op de bodem uit te zoeken.
Daarom zou ik ook willen verzoeken om de Echelon-commissie, mocht dit nodig blijken, extra bevoegdheden te geven om ook deze dingen die haar werden voorgelegd - zelfs al werden ze voor een deel weer ingetrokken - zorgvuldig te onderzoeken en het resultaat van dat onderzoek hier te presenteren in de plenaire vergadering. Volgens onze fractie zou dat een betere oplossing zijn. Het gaat om ernstige problemen, en we vatten ze ook serieus op, maar er moet eerst een gedetailleerd onderzoek naar worden gedaan alvorens ze hier ter sprake komen en door ons worden behandeld.

De Voorzitter
Ik denk niet dat we hierover nu een debat moeten beginnen. Er ligt een verzoek op tafel dat is toegelicht door twee vertegenwoordigers van de betrokken fracties.
Mijnheer Lannoye, heeft u een motie van orde?

Lannoye
Ik ben geen valsspeler, mevrouw de Voorzitter: het gaat niet om een motie van orde. Ik zou alleen even een opmerking willen maken.
De heer Swoboda heeft terecht gezegd dat er een onderzoek moet komen. Ik wil er echter op wijzen dat het niet gaat om een commissie die onderzoek doet naar Echelon, maar om een tijdelijke onderzoekscommissie.

De Voorzitter
De heer Lannoye heeft ons allen op een punt gewezen, zodat eenieder in volledige vrijheid een afweging kan maken.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, een motie van orde met betrekking tot het verslag-Nassauer. Normaal gesproken wordt het Parlement geraadpleegd over een voorstel van de Commissie. In afwijking daarvan en overeenkomstig artikel 61 kunnen wij ons ook buigen over een voorstel dat wordt ingediend door de regering van een lidstaat. In dit specifieke geval wordt van het Parlement een advies verwacht over een binnen de Raad aangenomen standpunt. Het voorstel was oorspronkelijk afkomstig van een lidstaat, maar wij geven geen advies over het voorstel zoals het aan de Raad werd voorgelegd.
Het is niet mijn bedoeling om het verslag-Nassauer te vertragen, maar ik zou graag zien dat dit soort zaken in de toekomst naar de Commissie constitutionele zaken wordt verwezen, omdat dit een zeer belangrijk precedent is. Als wij ons in de toekomst gaan bezighouden met het wisselvallige karakter van het meest recentelijk door de Raad geproduceerde document in plaats van met het voorstel dat de wetgevingsprocedure in gang zet, een voorstel dat wij vervolgens normaal gesproken amenderen en waarbij de auteur rekening kan houden met onze amendementen, bevinden wij ons wellicht op een hellend vlak. Dat kan in de toekomst nadelig uitpakken en dus wil ik u vragen de Commissie constitutionele zaken te verzoeken deze kwestie onder de loep te nemen.
Ik hoop dat, in tegenstelling tot vijf minuten geleden, deze oprechte motie van orde die gericht is op de juiste toepassing van ons Reglement niet verkeerd zal worden opgevat als een politieke manoeuvre om iets op de agenda te krijgen of van de agenda af te voeren. Het is niet mijn bedoeling het verslag-Nassauer van de agenda af te voeren. Ik probeerde daarnet evenmin een discussie over mond- en klauwzeer te verhinderen. Ik wilde er voor zorgen dat wij ons Reglement in acht nemen, omdat het de grondslag is voor de bevoegdheden en de privileges van het Parlement.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Corbett. Het ging in feite om een algemene opmerking over een punt van de agenda, en we nemen daarvan goede nota.

Corbett
Het was een verzoek aan u om dit onderwerp voor te leggen aan de Commissie constitutionele zaken.

Buitenweg
Mevrouw de Voorzitter, mijn punt gaat nog over de Tijdelijke Commissie Echelon-interceptiesysteem. Ik was zeer blij verrast over de wijze woorden van de heer Swoboda. Ik begrijp daaruit dat hij voorstander is van uitbreiding van het mandaat van de huidige Echelon-commissie. Kan de Fractie De Groenen rekenen op zijn steun als wij daartoe een voorstel indienen?
Donderdag 15 maart:
De Voorzitter. Ten aanzien van de donderdag heb ik voor het debat over de mondelinge vragen aan de Commissie inzake het waterbeheer in Europa een verzoek ontvangen van de Fractie van de Europese Volkspartij om het debat niet af te sluiten met de indiening van een ontwerpresolutie.
Wie wil namens de Fractie van de Europese Volkspartij een toelichting geven ter ondersteuning van dit verzoek?

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, het initiatief om de Commissie te verzoeken over deze kwestie een verklaring af te leggen was afkomstig van onze fractie. Ik zou de collega' s erop willen wijzen dat de kwestie waarom het hier gaat niet slechts betrekking heeft op het waterbeheer in een lidstaat, namelijk Spanje. Zoals iedereen weet is daar een uiterst ambitieus hydrologisch project in voorbereiding dat zeker tot 2008 zal duren en dat duidelijk in strijd is met een aantal Europese richtlijnen, waaronder de kaderrichtlijn die we nog niet zo lang geleden aangenomen hebben.
Deze kwestie speelt echter niet alleen in Spanje: ook in Italië, Frankrijk en Portugal zijn vergelijkbare plannen in de maak. Het zou in onze ogen dan ook jammer zijn als het Europees Parlement ervan afziet duidelijk stelling te nemen, vooral daar Europese richtlijnen, richtlijnen die we zelf hebben aangenomen, in het geding zijn en er zelfs een groot risico bestaat dat deze overtreden worden.

García-Orcoyen Tormo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb niet eerder het woord gevraagd, omdat ik niet dacht dat ik de reden hoefde toe te lichten waarom onze fractie op dit moment een resolutie over de regulering van de watervoorraden - zoals gezegd is dat een bevoegdheid van de lidstaten - onnodig acht. Bovendien heb ik net de uiterst gratuite bewering gehoord dat het waterplan van een bepaalde lidstaat tegen een kaderrichtlijn in zou gaan. Het desbetreffende waterplan is overigens nog niet gereed en staat nog open voor nieuwe voorstellen die het verder kunnen verrijken.
Ik ben er absoluut zeker van dat de Spaanse regering - zoals commissaris Wallström al in haar antwoord op een mondelinge vraag hierover heeft gezegd - met haar waterplan de kaderrichtlijn in alle opzichten naleeft; de kaderrichtlijn zal een onmisbaar element zijn bij het correct formuleren van ons plan. Om die reden en ook omdat het hier gaat om het waterbeheer door een lidstaat, acht ik een resolutie volledig overbodig.

De Voorzitter
We zullen nu dan stemmen over het verzoek om het debat niet af te sluiten met de indiening van een ontwerpresolutie.
(Het Parlement stemt in met het verzoek)
Hierbij is de agenda vastgesteld.

Opmerkingen in het kader van de moties van orde

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, ik kom terug op mijn vraag aan u, die ik klaarblijkelijk op de verkeerde plaats had gesteld. Mijn vraag aan u was, en dat zou ik willen herhalen, of u bereid bent om met het oog op de toenemende discussie over de procedure bij het verzoek om opheffing van de immuniteit van de heren Berlusconi en Dell'Utri, drie korte vragen te beantwoorden die ik u graag zou willen stellen. Mevrouw de Voorzitter, ik herhaal dat u beslist niet verplicht bent op deze vragen te antwoorden, maar ik geloof dat u zelf zult zien dat door deze vragen en de eventuele antwoorden erop bepaalde onduidelijkheden die klaarblijkelijk bestaan uit de weg kunnen worden geruimd. Ik vraag u dus: mag ik deze vragen aan u stellen en zult u ze ook beantwoorden?

De Voorzitter
Niet alleen kunt u uw vragen stellen, mijnheer Schulz, maar ik hoop ook dat ik u een in alle opzichten bevredigend antwoord zal kunnen geven.

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, afgaande op de tot nu toe gevoerde correspondentie die ik heb kunnen inkijken en ook op grond van de brieven die u vandaag in de postvakken hebt laten leggen, twijfelt u - of uw kabinetschef, dat kan ik nu nog niet met zekerheid zeggen - klaarblijkelijk aan de formele correctheid van het verzoek om opheffing van de immuniteit van de heren Berlusconi en Dell'Utri dat hier via het Spaanse Hooggerechtshof werd ingediend.
Mijn eerste vraag luidt: waarom heeft u met het oog op deze formele twijfels de Commissie juridische zaken en interne markt van dit Parlement niet geraadpleegd en de plenaire vergadering niet van deze twijfels op de hoogte gesteld? De normale procedure zou er volgens mij in bestaan dat de Juridische Commissie van dit Parlement, die u als Voorzitter immers ter beschikking staat, in zulke twijfelgevallen wordt geraadpleegd.
Ten tweede heeft u er de voorkeur aan gegeven de Spaanse ambassade respectievelijk de Spaanse vertegenwoordiging bij de Europese Unie te raadplegen over uw juridische twijfels. U heeft de procedure klaarblijkelijk teruggegeven aan deze vertegenwoordiging. Mijn tweede vraag aan u luidt dus: waarom heeft u gedurende meer dan zeven maanden niet aangedrongen op beantwoording van uw vraag? Als ik het tijdsverloop juist kan inschatten, heeft u in augustus 2000 de procedure aan de permanente vertegenwoordiging overgedragen. U heeft klaarblijkelijk tot midden februari geaarzeld om aan te dringen op een antwoord. Dat zijn toch een heleboel maanden! Waarom heeft u dat gedaan en wat zijn volgens u de oorzaken voor deze vertraging?
De derde vraag luidt: bent u in de huidige omstandigheden bereid de bevoegde commissie van dit Parlement - bij immuniteitskwesties is dat de Juridische Commissie - bij deze procedure te betrekken en haar de verantwoordelijkheid te geven, of wilt u nog steeds persoonlijk bevoegd blijven?
Dank u, en ik verheug me op uw antwoord.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Schulz. Ik zal zeer nauwkeurig antwoord geven op de drie door u gestelde vragen.
Allereerst wil ik erop wijzen dat het Reglement bepaalt dat een verzoek om opheffing van de immuniteit afkomstig moet zijn van de bevoegde autoriteit van een lidstaat en dat de Voorzitter van het Europees Parlement vervolgens dient te beslissen of de zaak voorgelegd dient te worden aan de Commissie juridische zaken en interne markt. De beslissing in dezen dient de Voorzitter vervolgens in de plenaire vergadering bekend te maken. Het gaat dus wel degelijk om een beslissing van de Voorzitter van het Europees Parlement, en om die te kunnen nemen dient hij of zij zich te vergewissen van de ontvankelijkheid van het verzoek.
In het onderhavige geval had ik meer dan gerede twijfels, daar het verzoek rechtstreeks afkomstig was van de president van het Spaanse Hooggerechtshof, terwijl alle verzoeken om opheffing van de parlementaire immuniteit die we in de loop der jaren ontvangen hebben - het betreft hier een procedure die we maar al te goed kennen - afkomstig waren van de nationale overheden van de betrokken lidstaten. In één geval lag dat anders, bij Portugal, maar de Portugese nationale overheid had ons destijds bevestigd dat de rechterlijke macht inderdaad bevoegd was.
Ten aanzien van Spanje hadden de precedenten waarover we beschikten echter betrekking op verzoeken die afkomstig waren van de permanente vertegenwoordiging van de Spaanse regering en van de Spaanse minister van Justitie. Het moge duidelijk zijn dat er dus een groot risico bestond dat een besluit mijnerzijds aangevochten zou worden, met als argument dat ik voorbij zou zijn gegaan aan de vraag naar de bevoegdheid van de autoriteit die dit verzoek tot mij heeft gericht. Het betreft hier dus geen juridische probleem op Europees niveau; het is aan de regering van een lidstaat, en mijns inziens niet aan het Europees Parlement of de Juridische Dienst van het Parlement, te besluiten of in een land de rechterlijke macht dan wel de nationale overheid bevoegd is in dit soort kwesties.
De eenvoudigste oplossing bestond erin me rechtstreeks tot de regering van het betrokken land te wenden - temeer daar er meer dan gerede twijfel bestond - met de vraag: "Kunt u me zeggen of de president van het Hooggerechtshof wel of niet bevoegd is om dit verzoek rechtstreeks tot mij te richten, in aanmerking genomen dat in een eerder geval enkele jaren geleden deze instantie de nationale overheid heeft ingeschakeld en dat de Spaanse wetgeving op dit punt sindsdien niet gewijzigd is?"
Wat uw tweede vraag betreft kan ik u zeggen dat mijn kabinetschef eind augustus dit verzoek om nadere gegevens tot de Spaanse autoriteiten gericht heeft - op mijn verzoek zeg ik er nadrukkelijk bij, want zelf was ik toen voor een officieel bezoek in Polen. Het is niet gebruikelijk bij de nationale overheid van een land aan te dringen op antwoord wanneer dat antwoord uitblijft. Overigens is het ook bepaald geen uitgemaakte zaak welke termijn daarvoor zou moeten gelden.
Hoe het ook zij, dat er een probleem bestaat valt niet te ontkennen, daar ik - u bent daarvan vast al op de hoogte - onlangs antwoord gekregen heb van de Spaanse regering. Dat antwoord luidt dat de kwestie zo gecompliceerd is, zo complex, dat besloten is de zaak aanhangig te maken bij de Spaanse Raad van State. Die zal eens en voor altijd moeten uitmaken welke autoriteit bevoegd is inzake verzoeken om opheffing van de parlementaire immuniteit. Hieruit blijkt wel dat het erg onverstandig geweest zou zijn wanneer ik - alleen of samen met de Juridische Dienst, dat doet er niet toe - een besluit zou hebben genomen inzake de bevoegdheid van een van beide autoriteiten.
U vraagt me of ik thans bereid ben de zaak voor te leggen aan de Commissie juridische zaken en interne markt. Ik kan u een duidelijk antwoord geven op die vraag, mijnheer Schulz: nee, daartoe ben ik niet bereid. Deze uiterst delicate zaak is thans in behandeling bij de Raad van State van een van de lidstaten, en het zou bijzonder onbeleefd zijn, lijkt me, voorbij te gaan aan die behandeling en de vrijheid te nemen zelf een andersluidend besluit te nemen.
Ik kan u echter wel het volgende zeggen, mijnheer Schulz. Zodra ik de noodzakelijke gegevens van Spaanse zijde heb ontvangen, zodra de Spaanse Raad van State een uitspraak heeft gedaan - en ik hoop dat die niet al te lang op zich zal laten wachten -, met andere woorden: zodra ik van de Spaanse regering te horen heb gekregen of de president van het Hooggerechtshof bevoegd is in deze kwestie, en ik, mocht zulks inderdaad het geval zijn, het verzoek om opheffing van de immuniteit van onze beide collega' s aan de Juridische Commissie heb voorgelegd, zal ik de plenaire vergadering daarvan onverwijld op de hoogte stellen. Dat is mijn antwoord op uw vragen.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, ik weet niet namens wie collega Schulz gesproken heeft. Ik herinner me alleen heel goed dat de plaatsvervangend voorzitter van de socialistische fractie, mevrouw Napoletano, op de vergadering van 28 februari in Brussel heeft verklaard dat dit geen zaak is voor de plenaire vergadering van het Europees Parlement. Daarom wil ik om te beginnen verklaren, mevrouw de Voorzitter, en dat doe ik namens de gehele Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, dat u in deze zaak volkomen correct heeft gehandeld en dat u het vertrouwen van onze fractie heeft! Dat is het eerste punt.
(Applaus van rechts)
Ten tweede: geachte collega Schulz, er heeft een briefwisseling plaatsgevonden tussen uw fractievoorzitter en de Voorzitter van het Europees Parlement. Ik neem aan dat de contacten die u onderhoudt met uw fractievoorzitter van dien aard zijn dat u op de hoogte bent van deze briefwisseling. U heeft deze kwestie bovendien in Brussel aan de orde gesteld en de Voorzitter heeft ook de nodige antwoorden gegeven. Waar u in feite op uit bent, is twee maanden voor de Italiaanse verkiezingen een verkiezingsmanoeuvre uit te voeren in het Europees Parlement om uw socialistische vrienden in Italië te helpen!
(Applaus van rechts)
Mijnheer Schulz, in Oostenrijk was u al een slechte verliezer, u en uw partijvrienden, en nu wilt u dit spelletje opnieuw spelen in Italië. Wanneer dat uw doel is, zullen wij uw felste tegenstanders zijn, ook hier in de plenaire vergadering van het Europees Parlement!
(Applaus van rechts)
Mijnheer Schulz, ik zou graag hebben - en dat wil ik toch even beklemtonen - dat u dezelfde vragen, die u hier zo inquisitoriaal en voor de zoveelste keer stelt aan de Voorzitter, zou stellen aan uw bondgenoot in Rome, de heer Cossuta, een oud-stalinist die de huidige regering in Rome ondersteunt. Stelt u hem dezelfde vragen die u nu ten nadele van onze partijgenoten in Italië heeft gesteld. Mijnheer Schulz, ik heb ook informatie dat in uw fractie de meningen over deze kwestie uiteenlopen. Dat is heel goed mogelijk en eigenlijk ook heel normaal, maar ik waarschuw u: wanneer u zich niet houdt aan de goede traditie van dit Parlement om hier geen nationale verkiezingscampagnes uit te vechten, maar in plaats daarvan deze nieuwe stijl invoert, dan zult u van ons een passend antwoord krijgen!
(Applaus, interrupties)

Medina Ortega
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het hebben over de brief die de permanente vertegenwoordiging van het Koninkrijk Spanje heeft ontvangen en die u net heeft genoemd. Sinds de toetreding van Spanje op 1 januari 1986 ben ik lid van dit Parlement en nu maak ik het voor de eerste keer mee dat het Parlement een verzoek om opheffing van de immuniteit van een hooggerechtshof niet doorstuurt naar de bevoegde commissie. De kabinetschef van de Voorzitter beantwoordt daarentegen dat verzoek en de brief van de Spaanse ambassadeur is aan de kabinetschef gericht, alsof deze een tweede voorzitter zou zijn. De brieven van het Spaanse Hooggerechtshof beantwoordt dus niet de Voorzitter van het Parlement maar de kabinetschef van de Voorzitter en de ambassadeur van Spanje richt zich tot de kabinetschef van de Voorzitter van het Parlement.
Het onderwerp is nu aan de Raad van State voorgelegd die na bestudering een met redenen omkleed antwoord zal geven op het verzoek. Als ik de Raad van State was, zou ik een brief sturen naar het Europees Parlement met de vraag of de kabinetschef van de Voorzitter de bevoegde autoriteit is om informatie te verstrekken over wie de bevoegde autoriteit is.

De Voorzitter
Nee, mijnheer Medina Ortega, u maakt een kleine vergissing: er bestaan verschillende precedenten, en u zult zien dat die zeer interessant zijn. De heer Enrique Barón Crespo heeft me namelijk schriftelijk verzocht een uitvoerig document te laten opstellen over alle verzoeken om opheffing van de parlementaire immuniteit en met name ook over de reacties waartoe deze aanleiding hebben gegeven. Mijns inziens zal dat een zeer interessant document zijn voor onze Vergadering, alsmede voor de direct betrokken commissies. Eens te meer zal daaruit blijken dat vrijwel alle verzoeken, met uitzondering van de verzoeken van Portugese zijde, afkomstig zijn geweest van nationale overheden en dat mijn voorgangers meer dan eens dezelfde handelwijze hebben moeten volgen als ik en om nadere informatie hebben verzocht. Dat geldt bijvoorbeeld voor de zaak met de Britse afgevaardigde Balfe. Er zijn wel degelijk gevallen geweest waarin mijn voorgangers, zowel de heer José Maria Gil-Robles als de heer Klepsch, op dezelfde behoedzame wijze geopereerd hebben als ik. Mijns inziens gaat het hier werkelijk om een zeer interessante en ook zeer belangrijke kwestie, daar ze alle afgevaardigden aangaat in een Parlement dat zijn bevoegdheden - zoveel is zeker - heeft zien toenemen. De bescherming van afgevaardigden is een zeer serieuze zaak, waarin uiterste zorgvuldigheid vereist is en waarin - ik zeg dit in alle ernst - de persoon van de collega die onderwerp is van een verzoek om opheffing van de immuniteit volledig buiten beschouwing dient te blijven. Dat is de manier waarop ik te werk ga en te werk zal blijven gaan, ongeacht de instantie waarvan deze verzoeken afkomstig zijn.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, u heeft collega Schulz een antwoord gegeven. Daar ben ik u dankbaar voor, en wij moeten dit antwoord accepteren. We zijn het er echter niet mee eens. De heer Medina heeft dat zojuist ook kenbaar gemaakt. We zullen deze zaak aandachtig blijven volgen. We zullen met name zorgvuldig nagaan waarom het zo lang geduurd heeft. De genomen stappen zijn immers moeilijk te begrijpen, maar wat helemaal onbegrijpelijk is, is dat het zo veel tijd in beslag heeft genomen. Ik zou daar in dit debat echter niet verder met u over willen discussiëren, mevrouw de Voorzitter, maar enkel iets willen zeggen tegen collega Poettering. Ik ben namelijk zeer verbaasd over zijn houding.

Ja, zeer verbaasd, omdat ik hem waardeer als een faire partner. In dit geval ben ik echter zeer verbaasd. Ten eerste is het volkomen duidelijk dat collega Schulz heeft gesproken namens onze fractie. Hij heeft gesproken en vragen gesteld namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en wel op een heel hoffelijke en gematigde manier. Wie de heer Schulz kent, weet dat het hem niet altijd gemakkelijk afgaat om zo gematigd en beheerst te zijn, maar hij heeft dat deze keer gedaan om zich namens de fractie heel duidelijk en ondubbelzinnig uit te drukken.
(Interrupties)
Wij ondersteunen collega Schulz volledig!
Ten tweede, mijnheer Poettering, wil ik u het volgende zeggen: ik heb de laatste keer in Brussel niet het woord gevraagd. U heeft in Brussel echter iets heel gevaarlijks gezegd. U heeft gezegd dat deze fractie tegen Oostenrijk heeft gehandeld. Weet u wie zo argumenteert? Er is maar één persoon die zo argumenteert en dat is Jörg Haider: die zegt altijd dat wie de Oostenrijkse regering bekritiseert, zich tegen Oostenrijk keert.
(Applaus van links)
Niet alleen als Oostenrijker, maar als huidige fractiewoordvoerder verzet ik mij absoluut tegen de opvatting dat wie een regering bekritiseert, zich tegen het land keert. Onze fractie heeft nooit tegen het land, nooit tegen Oostenrijk gehandeld.
(Applaus van links)
Wat mij ten derde zeer verbaast, collega Poettering, is dat als u te goeder trouw was, u er toch alles aan zou moeten doen om ervoor te zorgen dat er nog voor de verkiezingen in Italië een beslissing komt en dat deze beslissing niet op de lange baan wordt geschoven in het Parlement. Dat is ook nooit de bedoeling geweest van onze fractie of van de Italiaanse collega's die zich hiertegen hebben uitgesproken. Mevrouw Napoletano heeft niet gezegd dat wij tegen een discussie over deze kwestie zijn. Zij was enkel tegen de manier waarop erover gediscussieerd werd, namelijk op grond van partijpolitieke belangen. Onze Italiaanse vrienden hebben er helemaal geen belang bij deze zaak te politiseren. We kunnen echter niet accepteren dat een zo lang tijdsbestek wordt gekozen. Juist omdat het in uw eigen belang is, mijnheer Poettering, dat een beslissing wordt genomen, moet u er ook belang aan hechten dat deze beslissing nu in dit Parlement wordt genomen, ongeacht de verkiezingen in Italië. Anders ontstaat de verdenking dat u weet dat dit gevaarlijk kan zijn voor Berlusconi en dat u deze procedure het liefst uitstelt tot na de verkiezingen. Deze verdenking, collega Poettering, kunt u nu de kop indrukken door u uit te spreken voor een snelle beslissing in dit Parlement!
(Applaus van links)

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, de heer Poettering heeft zich hier vaak verzet tegen persoonlijke aanvallen op andere collega' s in het Parlement.
Ik heb altijd respect gehad voor die houding, ondanks onze politieke meningsverschillen. Maar nu heeft hij in zijn aanval op de socialistische fractie zojuist een collega van mijn fractie, de heer Armando Cossuta, beledigd. Mijns inziens zou het de heer Poettering tot eer strekken indien hij zich in de toekomst onthoudt van dit soort ongelukkige opmerkingen.

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, u heeft mij inderdaad lang op de proef gesteld. Ik moest lang wachten en de heer Swoboda heeft al iets over mijn temperament gezegd. U onderscheidt zich vanmiddag met uw antwoorden nochtans op een aangename manier van de heer Poettering, mevrouw de Voorzitter. U bent zakelijk en heel geconcentreerd op mijn vragen ingegaan. Ik ben lang genoeg in de politiek om te weten dat wanneer men een parlementsvoorzitter ondervraagt en een fractievoorzitter opgewonden tussenbeide komt, men op het goede spoor zit.
(Applaus van links)
Daarom zou ik u willen verzoeken alsnog een antwoord te geven op mijn vragen die u nog niet beantwoord had, mevrouw de Voorzitter. Ik had er drie gesteld. Het gaat met name om de vraag, hoe u kunt verklaren dat de procedure over deze dringende kwestie zo lang blijft liggen bij de Spaanse autoriteiten en niet behandeld wordt. U had toch een vraag gesteld aan de Spaanse autoriteiten, maar men heeft u op onheuse manier behandeld door u maandenlang te laten wachten op een antwoord. Wat is daar volgens u de reden van en waarom heeft u niet aangedrongen op een antwoord?
Voorts verzoek ik u op de volgende vragen te antwoorden: bent u absoluut zeker dat het geval Berlusconi/Dell'Utri, oftewel dat het Spaanse Hooggerechtshof rechtsreeks een verzoek richt tot het Europees Parlement, een uniek geval is dat voor de eerste keer plaatsvindt? Met andere woorden, kunt u definitief uitsluiten dat er in het verleden gevallen zijn geweest waarbij het Spaanse Hooggerechtshof zich rechtstreeks heeft gericht tot het Parlement en het Parlement onmiddellijk de normale procedure heeft gestart? Ik heb dus een precieze vraag: is dit geval, dat u in twijfel hebt getrokken, namelijk een direct contact tussen het Hooggerechtshof en de Voorzitter van het Parlement, reeds voorgekomen en heeft het Parlement deze procedure vroeger reeds geaccepteerd? Ik verzoek u deze vraag te beantwoorden, omdat het niet gaat om de Italiaanse verkiezingsstrijd maar om de garantie dat alle afgevaardigden van dit Parlement gelijk behandeld worden, of ze nu Dell'Utri, Berlusconi, Poettering of Schulz heten. Daarom gaat het en om niets anders!
(Applaus van links)

De Voorzitter
Mijnheer Schulz, ik dank u voor uw vraag. Die biedt me namelijk de gelegenheid u te zeggen dat voor mij slechts één punt onduidelijk is in deze zaak, namelijk de vraag waarom de president van het Hooggerechtshof niet zoals enkele jaren geleden de permanente vertegenwoordiging van de Spaanse regering ingeschakeld heeft om ons zijn verzoek over te brengen. Ik moet u zeggen dat ik me afvraag wat hiervan de reden is. U zult zeggen dat het me niet aangaat, en dat ik me niets af te vragen heb. Maar die stap zou toch heel gemakkelijk zijn geweest, en was het zo gegaan, dan zouden we vanmiddag minstens drie kwartier gewonnen hebben en zouden we nu niet discussiëren over dit punt. Nu vraagt u me waarom de Spaanse regering zo lang getalmd heeft met antwoorden. Welnu, de reden is denk ik - nu ja, ik stel het vandaag gewoon vast - dat zich een wezenlijk bevoegdheidsprobleem voordoet, of laten we zeggen een bevoegdheidsconflict ...
(De heer Schulz onderbreekt de Voorzitter die antwoord geeft)
gezonden door de minister van Justitie en de permanente vertegenwoordiging van de Spaanse regering. Het is heel simpel. Nogmaals, u zult zien dat het document dat u zult ontvangen, een zeer uitvoerig document naar ik hoop, werkelijk zeer interessant is en inzicht biedt in de oplossingen die in het verleden zijn gevonden voor alle situaties in de verschillende landen, waarbij de bevoegde autoriteit in ieder afzonderlijk geval vermeld wordt.
Ik denk niet dat we ... sorry, mijnheer Schulz, nu gaat u toch te ver. Ik ben erg geduldig geweest. Ik ben bereid met u een gesprek te hebben over deze zaak, zo lang als u maar wilt, zoals ik met alle collega' s in deze Vergadering gesprekken voer wanneer ze om een onderhoud verzoeken. Ik zou u willen vragen: maakt u een afspraak, dan kunnen we deze discussie voortzetten.
Er zijn veel moties van orde ingediend.

Stenzel
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde alleen maar kort tegen de heer Swoboda zeggen dat het bij hem soms moeilijk te zeggen is of hij hier spreekt als secretaris van de PSE-Fractie, als Weens politicus of als gewezen Weens politicus. Soms heeft men de indruk dat hij zo vaak het woord vraagt omdat er op 25 maart gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden in Wenen.

Speroni
Mevrouw de Voorzitter, de parlementaire immuniteit is inderdaad een omstreden zaak. Dat heeft misschien te maken met het feit dat de bepalingen hierover in de Verdragen al 36 jaar oud zijn. Het is denk ik dan ook raadzaam die bepalingen te actualiseren. Dat is helaas niet een taak van dit Parlement, maar van een ander orgaan. Wij zouden in ieder geval ons Reglement kunnen aanpassen aan de gewijzigde omstandigheden, daar dat ook niet erg duidelijk is over deze materie.
Hier is tijdens de discussie opgemerkt dat men het Parlement wil beschermen en dat de Italiaanse verkiezingen er niets mee te maken hebben. Het zal louter toeval zijn, maar dit debat vindt plaats terwijl vorige week in Italië verkiezingen zijn uitgeschreven.

Lehne
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen maar kort ingaan op de opmerking van collega Schulz over gelijke behandeling. Ik ben een van de drie vaste rapporteurs in de Juridische Commissie voor immuniteitskwesties. Ik kan alleen maar zeggen dat bij ons iedereen inderdaad gelijk wordt behandeld. Ik ben ook van mening dat uw handelwijze in de zaak Berlusconi en Dell'Utri slechts een uitdrukking is van deze gelijke behandeling.
Zelf werk ik concreet aan een zaak in de Juridische Commissie, waarbij we al sinds negen maanden hebben verzocht om een standpunt van de Duitse autoriteiten en geen reactie hebben gekregen. Dergelijke gevallen zijn met andere woorden heel normaal, er is niets ongewoons aan. Ik kan uw houding in deze immuniteitskwestie alleen maar nadrukkelijk ondersteunen. Ik denk dat de behandeling van immuniteiten beslist geen thema is waarover in dit Parlement politieke debatten moeten worden gevoerd. Het gaat hier om recht en niet om politiek. Dat is een heel groot onderscheid, dat we in dit debat niet uit het oog mogen verliezen, en ik ben u heel dankbaar voor uw houding!

Balfe
Mevrouw de Voorzitter, een motie van orde. In uw juridische tour d'horizon lijkt u te impliceren dat de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk op een bepaald moment om opheffing van mijn immuniteit hebben gevraagd - zo komt het althans over. Ik wil u echter verzekeren dat dat nooit is gebeurd, al heb ik getuigd in een zaak waarbij een lid van het Parlement betrokken was voor wie een soortgelijk verzoek was ingediend.

De Voorzitter
Mijnheer Balfe, het ging er destijds om u te horen als getuige. Mijn voorganger vermoedde dat de autoriteit die hem had verzocht u als getuige te mogen horen ook inderdaad de bevoegde autoriteit was. De Britse minister van Justitie heeft toen te kennen gegeven dat er geen beletsel was om u te horen als getuige - en ik zeg met nadruk: als getuige.

Varela Suanzes-Carpegna
Mevrouw de Voorzitter, helaas moet ik opnieuw het woord vragen om de Vergadering te informeren over een nieuw drama op zee. Vorig week is het vissersschip Hansa - onder Duitse vlag en met een Spaans/Portugese bemanning - vergaan op de Atlantische Oceaan, voor de kust van Schotland. Van de zestien bemanningsleden hebben er daarbij zes de dood gevonden, allen afkomstig uit Galicië. De Europese vissers hebben hiermee weer hun tol betaald aan de zee.
Voorzitter en collega's, ik wil u laten weten dat de Commissie visserij de vorige week een verslag over dit onderwerp heeft goedgekeurd dat, naar ik hoop, de plenaire vergadering de volgende keer zal behandelen. Dat is onze bijdrage voor dit zware beroep dat met toenemende onzekerheid heeft te kampen.
Ik zou u namens de Commissie visserij willen vragen, mevrouw de Voorzitter, de nabestaanden een brief te sturen om ons medeleven te betuigen. Ik zou wensen dat u, indien mogelijk, ook een brief schreef naar de Britse reddingsbrigade. De leden van die brigade hebben hun eigen leven geriskeerd en vele andere levens gered.

De Voorzitter
Mijnheer Varela, ik wil met alle plezier voldoen aan uw verzoek.

Nogueira Román
Mevrouw de Voorzitter, ook ik vraag eens te meer het woord om te spreken over noodlottige doden die vermeden hadden kunnen worden. Deze keer wil ik de zes Galicische vissers herdenken die de vorige week tragisch om het leven zijn gekomen bij de uitoefening van hun beroep in de Schotse wateren. Vanmiddag worden de slachtoffers in Galicië ter aarde besteld. Ik doe een beroep op de Commissie en het Parlement om de nodige maatregelen te nemen ter verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden in de visserij en ter voorkoming - in de mate van het mogelijke - van dit soort ongelukken, waar tegenwoordig in het bijzonder zeevarenden uit Galicië het slachtoffer van worden.
  

Gorostiaga Atxalandabaso
Mevrouw de Voorzitter, nog geen veertien dagen geleden maakte u melding van een moord die even daarvoor in Spaans Baskenland plaatsvond. Inmiddels zijn er 57 mensen gearresteerd. Het conflict in Spaans Baskenland is enigszins vergelijkbaar met dat in Noord-Ierland. Al is er een groot aantal verschillen, toch kan ik stellen dat de Baskische nationalisten het Ierse model hebben geprobeerd te volgen. Van de Spaanse en Franse regering kan dat helaas niet worden gezegd. Zij zijn van mening dat er ten opzichte van de gewapende strijd en het daaraan ten grondslag liggende nationalisme slechts één standpunt mogelijk is: totale vernietiging.
Zolang de strategie van Londen en Dublin niet in grote lijnen door Madrid en Parijs wordt overgenomen, zal er volgens mij geen verandering komen in het politieke landschap. U, mevrouw de Voorzitter, zult de Spaanse strategie blijven steunen en ik zal blijven verkondigen wat mijn Spaanse collega's het minst graag horen. Dat is nu eenmaal de droevige realiteit.

Ortuondo Larrea
Mevrouw de Voorzitter, ik zou een aanvulling willen geven op de bij de opening van de vergadering uitgesproken woorden en laten weten dat het laatste dodelijk slachtoffer van het barbaarse optreden van de ETA, agent Iñaki Totorika van de Baskische autonome politie, lid was van de Nationalistische Baskische Partij die de grootste partij is in Baskenland. Zoals u ziet, maakt het terrorisme geen onderscheid en treft het ook democratische nationalisten.
Wij betuigen onze solidariteit met de nabestaanden van Iñaki en veroordelen hier in het Parlement eens te meer onomwonden deze nieuwe aanslag en alle moorden en andere gewelddaden die de terreurorganisatie ETA de laatste tijd heeft gepleegd met het doel haar ideeën middels terreur op te leggen.
De ETA zegt de werkende bevolking te verdedigen en een proces van soevereiniteit en vrede voor het Baskische volk te steunen. Ik vraag dan aan de ETA of het vermoorden van gemeenteraadsleden, koks, arbeiders en autonome politieagenten en het ontvoeren en afpersen van en het geweld plegen tegen mensen haar vredesplan is. Hoe kan men in een plan geloven dat de mensenrechten niet eerbiedigt, zelfs niet het recht op leven?
Het Baskische volk, waar ik toe behoor, wil bovenal vrede. Die vrede kan alleen door wederzijds democratisch respect bereikt worden. Bij de zoektocht naar deze begeerde vrede is er daarom geen plaats voor de acties van de ETA, noch voor andere vormen van geweld. Dergelijke acties zijn overbodig en helpen en verdedigen niemand. Het beste wat ons kan overkomen is dat dergelijk geweld voor eens en altijd verdwijnt. Dan kunnen wij de ruimte geven aan het vrije politieke debat en de vrije democratische besluitvorming van alle Baskische burgers, zonder uitzondering, over de best mogelijke toekomst voor ons volk.

Vidal-Quadras Roca
Mevrouw de Voorzitter, ik zie dat de heer Gorostiaga niet op zijn plaats zit. Net als zijn geestverwanten die moorden en vervolgens vluchten, spuit hij zijn gif in deze Vergadering en daarna neemt hij laf de benen.
De heer Gorostiaga heeft ons eraan herinnerd dat de democratische Spaanse rechterlijke macht de afgelopen dagen een reeks arrestaties heeft verricht. Er zijn personen gearresteerd die verdacht worden van zeer ernstige misdrijven, als samenwerking met een gewapende bende, verdediging van het terrorisme en steun aan de georganiseerde misdaad.
Deze personen zijn gearresteerd op bevel van een onafhankelijke en democratische rechter. Zij krijgen alle waarborgen die gelden bij een proces: zij zullen zich kunnen verdedigen, gehoord worden en een eerlijk proces krijgen en tijdens de hele procesgang zal hun waardigheid als mens en burger gerespecteerd worden. Dat laatste geldt niet voor de slachtoffers van de vrienden van de heer Gorostiaga, want zij worden tot zwijgen gebracht met een schot of een bom. Zij kunnen zich uiteraard niet vrijelijk uitdrukken vanaf het kerkhof waar zij door de vrienden van de heer Gorostiaga naartoe zijn gestuurd.
Zeer binnenkort zal Baskenland de gelegenheid hebben zich vrij uit te spreken via de stembus en de heer Gorostiaga zal dan kunnen vaststellen wat de steun is voor deze verschrikking die hij naar deze Vergadering brengt.
Mevrouw de Voorzitter, net zoals de bijdragen van de heer Gorostiaga een schande zijn voor deze Vergadering, zijn de gruweldaden van zijn vrienden van de ETA en hetgeen hij vertegenwoordigt een schande voor de mensheid.

Bautista Ojeda
Mevrouw de Voorzitter, dit is geen motie van orde, maar staat u het mij toe de aandacht te vestigen op een gebeurtenis in Spanje. Het bedrijf Sintel, een dochterbedrijf van Telefónica, maakt een zeer ernstige crisis door. Op dit moment zijn 2000 werknemers bezig met een bezettingsactie of hebben onder buitengewoon moeilijke omstandigheden hun kamp opgeslagen in de open lucht. Zij vragen om een rechtvaardige oplossing voor het probleem van hun arbeidsplaatsen. Namens de werknemers verzoek ik u deze bezorgdheid aan de desbetreffende commissie over te brengen.
  

Morgantini
Mevrouw de Voorzitter, ik ben gisteren teruggekeerd uit de Gaza-strook in Palestina, waar ik de voltallige vergadering van de Palestijnse Wetgevende Raad heb bijgewoond. Na zes maanden is deze Raad weer voor de eerste keer bijeen kunnen komen, zij het op zeer precieze voorwaarden. De leden van het Palestijnse parlement moesten zich met Israëlisch openbaar vervoer naar de Gaza-strook begeven, mochten hun eigen auto's niet gebruiken, zijn gefouilleerd en velen zijn niet gearriveerd omdat zij de afgesloten bezette gebieden niet uit konden.
Op 7 maart zijn midden in de nacht 33 Palestijnse dorpen - tussen Ranmal en Birzeit, waar zich een universiteit bevindt - door Israëlische soldaten volledig van de buitenwereld afgesloten. Daarbij is gebruik gemaakt van tanks, zijn loopgraven aangelegd en is 400 meter bestrating vernield. In dat afgesloten gebied wonen 65.000 mensen. Volgens mij gaat het hier om acties waar wij absoluut niet mee kunnen instemmen en daarom vraag ik onze Voorzitter stappen te ondernemen bij de heer Solana en een protest in te dienen tegen de volledige sluiting van de Universiteit van Birzeit. Vanuit die universiteit hadden de studenten en de professoren niet geschoten, noch hadden zij aan andere initiatieven deelgenomen: zij waren daar alleen maar om te studeren.
Ik meen dat de situatie onderhand dramatisch is! Israël kan de internationale conventies van Genève niet blijven schenden en een collectieve straf is onrechtvaardig.
Ik ben het niet eens met militaire acties of terreurdaden van individuele Palestijnen of organisaties, maar een collectieve straf moeten wij van de hand wijzen. Dat is wraakoefening en geen reactie.
Daarom vraag ik de Voorzitter een protest in te dienen bij de Israëlische regering. Voorts verzoek ik u de heer Solana onmiddellijk tussenbeide te laten komen om de sluiting van de bezette gebieden en de collectieve bestraffing van de Palestijnen ongedaan te maken, de Universiteit van Birzeit te heropenen en het recht op studie en leven van dit volk weer te herstellen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Morgantini. Ik zal zeer zeker gehoor geven aan uw verzoek.

Veiligheid van het vervoer van radioactieve materialen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0040/2001) van de heer Hatzidakis, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie betreffende het verslag van de Permanente werkgroep voor de veiligheid van het vervoer van radioactieve materialen in de Europese Unie (COM(1998) 155 - C4-0034/1999 - 1998/2083(COS)).

Hatzidakis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst mevrouw Isler Béguin, de oorspronkelijke rapporteur van dit verslag, van harte bedanken voor haar werk. Het spijt mij dat zij niet tot het einde rapporteur kon blijven en ik als commissievoorzitter dit verslag moest overnemen, omdat zij niet meer achter de inhoud daarvan kon staan.
Zoals u wel zult begrijpen, is in dit verslag een brandend vraagstuk aan de orde waarover de publieke opinie in heel wat lidstaten van de Europese Unie verdeeld is. In het Europees Parlement is al vaker onenigheid geweest over het kernenergievraagstuk, en u begrijpt wel waarom. Ik moet echter van meet af aan duidelijk maken dat de Commissie regionaal beleid en vervoer er goed aan heeft gedaan in dit verslag - waar zij al zolang, al van voor de Europese verkiezingen, mee bezig is - niet het principiële vraagstuk te behandelen, en geen uitspraak te doen voor of tegen kernenergie. Hierin stelt zij dus enkel en alleen het vervoer van radioactieve materialen binnen de Europese Unie aan de orde. De Europese Unie is trouwens, als wij de zaak juridisch bekijken, niet eens bevoegd om over het gebruik van kernenergie te besluiten; dat moeten de lidstaten doen. Of dit terecht of ten onrechte is, laat ik voorlopig in het midden; zo is de situatie nu eenmaal. Als Vervoerscommissie hebben wij geen enkele reden om ons boekje te buiten te gaan. Wij werden geacht een verslag te maken over het vervoer van radioactief materiaal en daar hebben wij dan ook onze aandacht op toegespitst.
Wij hebben, mevrouw de Voorzitter, op internationaal vlak het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. Dit agentschap heeft reeds in 1961 zijn safety standards n. 6 uitgevaardigd. Deze bevatten aanbevelingen voor het veilig vervoer van radioactieve materialen, en ofschoon deze regeling niet bindend is, is zij toch omgezet in de nationale wetgeving van alle lidstaten. In deze aanbevelingen van het Internationaal Agentschap wordt de nadruk gelegd op de verpakking van de te vervoeren materialen. Deze verpakking moet overeenkomstig de normen van het agentschap absoluut lekvrij zijn, zowel onder normale omstandigheden als in geval van ongelukken, en de veiligheid waarborgen van de personen die daarmee omgaan.
Ik ben het natuurlijk roerend ermee eens dat de veiligheid absolute voorrang heeft boven het economisch rendement van de bevoorrading en dat de nucleaire industrie de internationale vervoersvoorschriften strikt in acht moet nemen. Laten wij niet vergeten dat in de Europese Unie geregeld radioactieve materialen worden vervoerd, en wel over grote afstanden. Ook bestaat een dergelijk transport tussen ons continent en andere continenten. Ik zal geen concrete voorbeelden maar slechts twee suggestieve, alom bekende plaatsnamen noemen: La Hague in Frankrijk en Sellafield in Groot-Brittannië, waar radioactief materiaal wordt opgewerkt.
In het verslag staat vier belangrijke punten en daar zal ik in telegramstijl op ingaan, want wij hebben niet zoveel tijd ter beschikking als wij wel zouden willen.
Ten eerste maakt het verslag duidelijk dat de Europese Unie moet proberen het volume van de vervoerde radioactieve materialen te verminderen en de vervoersafstand te verkorten. Dit is het nabijheidsbeginsel dat reeds in 1996 in een resolutie van het Europees Parlement zijn beslag heeft gevonden.
Ten tweede wordt in het verslag sterk de klemtoon gelegd op de samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa. Wij zeggen dat deze landen er toe moeten worden aangezet de voorschriften van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie te eerbiedigen, ongeacht het tijdstip van toetreding. Of deze toetreding nu vroeg of laat plaatsvindt, er zijn gewoon bepaalde problemen in deze landen die een regelrechte bedreiging kunnen vormen voor de veiligheid en de gezondheid van de Europese burgers.
Ten derde maakt het verslag duidelijk dat de bestaande voorschriften, normen en regelingen strikt in acht moeten worden genomen door degenen die verantwoordelijk zijn voor het transport van radioactieve materialen. Het bestaan van wetgeving volstaat niet: deze moet ook worden geëerbiedigd.
Ten vierde komt in het verslag het vraagstuk van de informatie over het vervoer van radioactieve materialen aan de orde. Wij hebben onder meer gezegd dat de regionale en lokale autoriteiten altijd op de hoogte moeten worden gehouden van dergelijke transporten.
Ik wil tot slot, mevrouw de Voorzitter, nog een opmerking maken over de protesten van verschillende instanties over dit laatste vraagstuk. Wij zijn allemaal voor het recht van de Europese burgers op vrije meningsuiting, maar geweld moet worden vermeden. Ook daar maakt het verslag gewag van. Dit verslag heeft een grote meerderheid gekregen in de commissie. De twee grote politieke fracties zijn het hiermee eens en daarom moet ik het Parlement tot mijn spijt mededelen dat ik niet kan instemmen met de door enkele collega' s ingediende amendementen.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, als plaatsvervanger van mijn collega, de heer Mombaur - die hier niet aanwezig kan zijn, omdat hij zich niet goed voelt - licht ik het advies toe van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Het advies van de commissie werd oorspronkelijk goedgekeurd in april 1999, in het vorige Parlement, en met een overweldigende meerderheid overgenomen door de commissie in dit Parlement, met behoud van de oorspronkelijke tekst. De rapporteur voor advies, de heer Mombaur, merkte op dat er in die twee jaar slechts twee wijzigingen hadden plaatsgevonden. Ik citeer hier graag zijn woorden: ''Ten eerste: het beleid van de Duitse Bondsregering om de productie van elektriciteit door kerncentrales over 32 jaar stop te zetten, heeft aangetoond dat er zich in ieder geval bij het vervoer van verbruikte splijtstof geen veiligheidsproblemen voordoen. Ten tweede: het is vast komen te staan dat een aantreden van een nieuwe regering in een lidstaat geen rechtsgrondslag is om internationaal gesloten verdragen op te zeggen.''
Er werden zes conclusies aangenomen door de Industriecommissie, grotendeels van technische aard, om te benadrukken dat het hier gaat om lage radioactiviteits- en blootstellingsniveaus, met name in vergelijking met van nature voorkomende achtergrondstraling. Ik wil met name wijzen op de conclusies 1 en 2 die betrekking hebben op de permanente werkgroep die zich bezighoudt met het veilige vervoer van radioactieve stoffen en die in 1982 op verzoek van het Parlement werd ingesteld. In deze conclusies wordt de werkgroep verzocht haar activiteiten voort te zetten en haar werkzaamheden voor het publiek toegankelijk te maken.
Ik kijk ervan op dat commissaris Lamy hier vanmiddag aanwezig is. Betekent dit dat de Commissie van plan is om de handel in nucleair materiaal tot buiten de grenzen van de Europese Unie uit te breiden?

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zou namens de EVP-Fractie alle collega's van de Commissie regionaal beleid van harte willen bedanken. Zij hebben er immers voor gezorgd dat we de mededeling van de Commissie over de veiligheid van het vervoer van radioactieve materialen op zo'n zakelijke manier konden bespreken. Dit thema is niet geschikt voor politieke debatten. Laat ik het maar eens heel duidelijk zeggen: het gevaarlijkste bij het vervoer van radioactief materiaal zijn momenteel de demonstranten die actie voeren tegen deze transporten, die rails doorzagen, de grond onder spoordijken weghalen en dergelijke dingen meer doen. Momenteel wordt er in Duitsland proefgereden op spoortrajecten. Dat is veel gevaarlijker dan de transporten zelf.
Uit de mededeling van de Commissie blijkt duidelijk dat we in Europa in wezen te maken hebben met laagradioactieve materialen die in het belang van de mensen - namelijk als medische producten - vervoerd en gebruikt worden. Daartegen zal ook niemand protesteren. Ik zeg hier uitdrukkelijk dat wij als EVP-Fractie tegen alle amendementen zullen stemmen die door onze collega's in de plenaire vergadering worden ingediend, omdat we volgens ons in de commissie een uitstekend compromis hebben uitgewerkt, dat verdient te worden verdedigd in de plenaire vergadering.
Ik benadruk nogmaals dat het niet de taak is van de Europese Unie - de rapporteur, mijn vriend Konstantinos Hatzidakis, heeft daarop gewezen - om afzonderlijke lidstaten voor te schrijven welke primaire energiebronnen ze moeten gebruiken. Wanneer vandaag echter nog steeds een meerderheid van de lidstaten kiest voor kernenergie, moeten er hiervoor ook veilige en adequate procedures zijn. Ik hoop dat de lidstaten de informatieplicht die in de mededeling is vastgelegd ook werkelijk zullen nakomen. Wat dat betreft, zal een eerste test in Duitsland plaatsvinden wanneer eind maart opnieuw opgewerkte materialen uit La Hague zullen worden vervoerd naar hun definitieve opslagplaatsen in Duitsland.

Simpson
Mijnheer de Voorzitter, het is vandaag aan ons om een oordeel te geven over het onderwerp van dit verslag, dat wil zeggen het veilig vervoer van radioactieve stoffen. Het is een reactie op de mededeling van de Commissie over recente veranderingen in de vervoersverordeningen van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. Ik zeg dat zo expliciet, omdat er in de discussie die in de commissie plaatsvond momenten waren waarop het centrale thema - het vervoer van radioactief materiaal - verloren dreigde te raken in de bredere discussie tussen de pro- en anti-kernenergielobby's.
Onze dank dient echter uit te gaan naar mevrouw Isler Béguin, omdat zij de activiteiten heeft opgestart, en natuurlijk ook naar onze voorzitter, de heer Hatzidakis, omdat hij het werk heeft voltooid, zodat wij hier vandaag over dit onderwerp kunnen discussiëren. De Commissie is van mening dat het vervoer van radioactief materiaal weinig risico met zich meebrengt, maar dat er pogingen moeten worden ondernomen om het publiek en de eerstehulpdiensten te informeren over de veiligheid van het vervoersproces. Ook dient door de Gemeenschap een meerjarenplan aangenomen te worden. Wij zijn het hier van harte mee eens.
Jammer genoeg nam de oorspronkelijke rapporteur in haar verslag een standpunt in dat betrekking had op alle gevaarlijke intrinsieke radioactiviteit, een standpunt dat gericht was tegen de herverwerking van radioactief materiaal en een voorstel bevatte om het Euratom-Verdrag in te trekken en de nucleaire sector in een energieparagraaf van het Verdrag op te nemen.
In de PSE-fractie vonden wij, zoals ik al eerder heb gezegd, dat het in het verslag ging om het vervoer van radioactief materiaal en niet om de verdiensten of gebreken van de nucleaire industrie. Daarom hebben wij compromissen gesloten en denk ik dat er op dit moment een evenwichtig verslag ter tafel ligt dat de steun van ons allen verdient.
Namens de PSE-fractie kan ik dan ook zeggen dat wij de twee amendementen die wij in de plenaire vergadering hebben ingediend zullen steunen, maar dat wij onze steun onthouden aan de meerderheid van de amendementen waarin de nucleaire industrie ofwel wordt verdedigd alsof er geen vuiltje aan de lucht is, ofwel wordt veroordeeld alsof het hier een of andere duivelse industrie betreft.
Mijn fractie is van mening dat het verslag zoals het er nu ligt weliswaar niet volmaakt is, maar in ieder geval evenwichtig, realistisch en objectief is en de zaken behandelt die het geacht wordt te behandelen, namelijk het vervoer van radioactief materiaal.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, eens te meer heeft het Europees Parlement de kans laten lopen om een echt debat te voeren over kernenergie. Eens te meer wordt vermeden inhoudelijk te debatteren over de veiligheid van het transport van gevaarlijke stoffen, alsof de nucleaire industrie in Europa het exclusieve terrein is van de deskundigen en de atoomlobbyisten en alsof "debat" op dit punt synoniem is met "emotie" en "polemiek" .
Dit debat heb ik, als oorspronkelijk rapporteur, getracht te voeren tijdens de openbare hoorzitting op 21 januari 2000, maar de almachtige atoomlobby heeft daar toen een stokje voor gestoken. Immers, het eerste verslag van de heer Maurice is tijdens de voorgaande zittingsperiode weliswaar nooit ingediend, maar het verslag waarover we nu debatteren had een stap vooruit kunnen betekenen. Het heeft helaas niet zo mogen zijn.
In de ontwerpresolutie waaraan de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme haar goedkeuring heeft gehecht, daarin volledig gesteund door de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, is niets terug te vinden van de bezorgdheid van het grote publiek ten aanzien van de extreem delicate kwestie van het vervoer van radioactieve materialen. De strekking van mijn oorspronkelijke verslag daarentegen was geheel in lijn met de gevoelens die op dit moment leven onder de Europese volken op dit terrein.
Deze coup de théâtre - want dat is het - vormt een bewijs van de geraffineerde achterkamerpolitiek van de grote politieke fracties, die zich hebben laten manipuleren door de atoomlobby. En dus ligt thans, ondanks al het werk dat door ons is verricht, een ontwerpresolutie voor die haaks staat op de oorspronkelijke voorstellen, en als volksvertegenwoordiger kan ik niet accepteren dat in een ontwerpresolutie een bijna misdadig stilzwijgen voorkomt.
Ik was erin geslaagd op een groot aantal punten een compromis tot stand te brengen met de collega' s die zich met deze kwestie hadden beziggehouden en ik had voorafgaand aan de stemming in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme een aantal amendementen ingediend, maar al dit werk is voor niets geweest, omdat de grote fracties onze compromisvoorstellen hebben afgewezen.
Het verslag dat u wordt voorgelegd omzeilt de essentiële kwesties inzake het vervoer van radioactieve materialen, de transparantie, de veiligheid en, vooral, de middelen om deze transporten aan banden te leggen. Het verslag dat door de voorzitter van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme is overgenomen is louter een lofzang op de nucleaire industrie. Dat de conservatieve fractie en de socialistische fractie identieke amendementen hebben ingediend - letterlijk dezelfde, woord voor woord -, geeft aan dat de atoomlobby een flinke vinger in de pap heeft gehad bij de opstelling van dit verslag. Dat blijkt ook uit de dankbetuigingen van de atoomlobby aan het adres van de afgevaardigden die zich voor hun karretje hebben laten spannen. Er wordt getracht de indruk te wekken dat de nucleaire industrie niets te maken heeft met het vervoer van radioactieve materialen en dat wij, de Groenen, de verkeerde discussie voeren. Het moet afgelopen zijn met die hypocrisie!
Een groot deel van het radioactief materiaal betreft inderdaad kleine colli die bestemd zijn voor laboratoria en de medische wetenschap, maar dat is ook niet het gevaarlijkste materiaal. Het grootste gevaar komt wel degelijk van het vervoer van radioactief afval, vanwege het hoge stralingsniveau. Wie dat ontkent, probeert de waarheid te verdoezelen.
Het is derhalve volstrekt geoorloofd de kwestie van de verpakking van deze radioactieve colli aan de orde te stellen, vooral wanneer men in aanmerking neemt dat het gehele veiligheidsbeleid inzake het vervoer van radioactieve materialen berust op de betrouwbaarheid van de verpakking, die geacht wordt tegen alles bestand te zijn.
We weten echter dat tal van radioactieve materialen, ook uiterst gevaarlijke stoffen als plutonium, in Europa over de weg getransporteerd worden. Is het heiligschennis om deze rijdende bommen te willen verbieden?
In mijn verslag heb ik geprobeerd een oplossing te vinden voor deze problemen. Ook heb ik de cruciale vraag gesteld naar het waarom: waarom vindt dit soort transporten plaats? Daarmee komen we op het punt van de nucleaire industrie, vooral de industrie die zich bezighoudt met de opwerking van radioactief afval, want de gevaarlijkste transporten hebben te maken met de opwerkingsfabrieken van La Hague en Sellafield. Maken we een einde aan de opwerking van radioactief afval, dan vindt er ook geen vervoer van dat soort materiaal meer plaats.
Die oplossing - de eenvoudigste - is een reële mogelijkheid, want we weten dat opwerking bij de huidige stand van de wetenschap een economische en ecologische misstand is. De laatste geruchtmakende affaire inzake het vervoer van hoog radioactief materiaal betreft het afval afkomstig van de door de MOX-splijtstof gevoede kerncentrales, dat tegen alle regels in ligt opgeslagen in La Hague. Dat betekent, mijnheer de Voorzitter, dat dit afval ook volstrekt illegaal vervoerd is. Het gaat niet aan een debat over deze kwesties te omzeilen, en dat is precies wat in dit verslag wordt geprobeerd. Maar wanneer de amendementen die ik heb ingediend aangenomen worden, kan het verslag in ieder geval nog verbeterd worden.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg blij met dit verslag over het vervoer van radioactief materiaal in de Europese Unie. Zoals u allen wel weet, is dit vervoer een onderwerp van grote zorg voor de Ierse bevolking. De Ieren maken zich met name zorgen over het vooruitzicht dat er in de nabije toekomst nog meer transporten van nucleair materiaal via de Ierse Zee zullen plaatsvinden.
De Duitse regering heeft al aangekondigd dat men klaar is voor hervatting van het vervoer van verbruikte nucleaire splijtstof naar Cumbria en onder toezicht van de Nederlandse regering hebben recentelijk al twee transporten van kernafval naar Sellafield plaatsgevonden. De Nederlandse regering is van plan de komende jaren nog eens zeventien transporten uit te voeren.
De strijd tegen British Nuclear Fuels en tegen de Britse nucleaire industrie is nooit een gemakkelijke strijd - het is een strijd die ik al jaren voer. Daarom ben ik zo blij dat de Greater London Assembly vorige week een commissie heeft ingesteld die zich moet buigen over de veiligheidsaspecten van het vervoer van radioactief afval. Dit vervoer vindt plaats per spoor via Londen. Treinen vol verbruikte nucleaire splijtstof, afkomstig van drie kerncentrales in het zuidoosten van Engeland, gaan regelmatig dwars door Londen op weg naar de BNFL-centrale in Sellafield. Zij doen daarbij zeven Londense wijken aan: West Hampstead, Islington, Hackney, Hammersmith, Fulham, Wandsworth en Bromley. Wagons met kernafval worden regelmatig op het rangeerterrein in Willesden geparkeerd.
British Nuclear Fuels, Railtrack en vertegenwoordigers van lokale groeperingen zullen door deze nieuwe commissie, het Radioactive Trains Investigative Committee, over dit specifieke onderwerp worden geraadpleegd. De commissie zal naar verwachting tegen de zomer verslag aan de Greater London Assembly uitbrengen. De instelling van de commissie vond plaats nadat een paar dagen eerder een trein met flessen verbruikte splijtstof bij aankomst op het terrein van de kerncentrale in het Schotse Torness ontspoord was. Het doet mij deugd dat de leden van de Greater London Assembly zich nu eveneens zorgen maken over het vervoer van radioactief nucleair materiaal in Engeland, met name het vervoer naar de Sellafield-vestiging van BNFL in Cumbria.
Ik hoop dat het komt tot samenwerking tussen politici en lokale autoriteiten in Ierland en leden van de Greater London Assembly and andere groeperingen in Engeland, zodat zij samen de strijd kunnen opvoeren en er samen voor kunnen zorgen dat de nucleaire ''witte olifant'' - de centrale in Sellafield - door BNFL wordt gesloten.
Een andere kwestie, die echter wel met het eerder geschetste probleem te maken heeft, is dat het de hoogste tijd is voor een gedetailleerde milieueffectbeoordeling van de mogelijke schade aan het milieu die zou kunnen ontstaan door de nucleaire transporten via de Ierse Zee. Ik doe nogmaals een beroep op de Europese commissaris voor het milieu, mevrouw Wallström, om zich in het kader van het Euratom-Verdrag sterk te maken voor een onafhankelijke evaluatie van de risico's voor het milieu die het vervoer van nucleair materiaal via de Ierse Zee met zich meebrengt.
Tot slot wil ik de rapporteur, de heer Hatzidakis, complimenteren met zijn verslag.

Atkins
Mijnheer de Voorzitter, mijn excuses voor het feit dat ik enigszins te laat ben, maar met die vliegtuigen van tegenwoordig mag ik blij zijn dat ik er überhaupt ben.
Net als de heer Simpson spreek ik namens het noord-westen van Engeland, waar de nucleaire industrie van geweldig groot belang is - in Springfield, waar de staven worden geproduceerd, Sellafield waar ze weer in iets nuttigers terug worden veranderd, en Warrington, het hoofdkwartier van British Nuclear Fuels.
Deze industrie rust nooit op haar lauweren. Zij kent de zorgen van de Britse en Europese bevolking over het vervoer van nucleair materiaal en getroost zich veel moeite om uit te vinden welke maatregelen moeten worden genomen. Haar staat van dienst op het gebied van het vervoer van gevaarlijke goederen behoort tot de beste. Er is nog nooit een fataal ongeluk gebeurd bij het vervoer van nucleair materiaal, en als het aan de industrie ligt, zal zo'n ongeluk ook nooit gebeuren.
Het debat waarnaar de heer Fitzsimons verwijst vond plaats in de tijd dat ik minister voor Noord-Ierland was. Het is tendentieus en niet gebaseerd op de juiste informatie. Het is ook een aanval - waarbij, als ik dat mag zeggen, de Fractie De Groenen ook betrokken is - op mijn kiezers in het noord-westen en alle anderen die in Groot-Brittannië en in andere delen van de Unie werkzaam zijn in deze uiterst belangrijke industrie. Dit is niet het moment voor een debat over nucleaire energie; het enige wat er te zeggen valt is dat deze industrie de toekomst heeft. Het is een van de groenste methoden ter wereld om energie op te wekken.
Ik ben blij dat ik met mijn amendementen in de commissie aanzienlijk heb kunnen bijdragen aan de wijzigingen in dit verslag. Ik heb nog een aantal amendementen, in dezelfde trant, voor de stemming van morgen ingediend. Ik ben er trots op dat ik een bijdrage heb kunnen leveren aan de verwerping van het oorspronkelijke verslag en ik hoop dat ik ook de aanneming van het geamendeerde verslag mag beleven.

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik vind dat we ons moeten concentreren op wat er werkelijk in het verslag staat, want ik denk dat er nog steeds voor een groot deel de hand van collega Isler Béguin in te herkennen valt. Ik vind dat ook goed zo, en ik dank de voorzitter van de commissie, die dit werk ten einde heeft gebracht. Het staat buiten kijf dat kernenergie en het vervoer van kernafval onder de verantwoordelijkheid vallen van de lidstaten. Natuurlijk is het ook zo dat wanneer verdragen worden gesloten, ze ook moeten worden nagekomen, vooral wat het vervoer betreft.
Dat het vervoer van radioactief materiaal niet zonder risico is, staat in het verslag. Daarom vind ik het belangrijk, zoals eveneens in het verslag wordt aangegeven, dat ten eerste de veiligheid voor mens en natuur absolute prioriteit moet krijgen, en ten tweede, dat er een maximum aan informatie moet worden verstrekt aan de lokale autoriteiten en de bevolking. Met name in Duitsland zijn er op dit ogenblik een heleboel mensen bezorgd over wat er op hen afkomt. Dat ze hun mening hierover moeten kunnen zeggen en hiertegen mogen demonstreren, wordt in dit verslag ook erkend. We zijn het erover eens dat geweldacties tegen mensen en voorwerpen moeten worden veroordeeld, omdat het contraproductief is. Ik wil daar voor wat ons betreft nog aan toevoegen dat het in de Bondsrepubliek geopperde voorstel om nucleaire transporten in de lucht te laten plaatsvinden per zeppelin, een voorstel dat afkomstig is van een politicus genaamd Möllemann, eveneens moet worden verworpen. Dergelijke luchttransporten zouden zeker niet voldoen aan de eisen en nucleaire transporten zouden er alleen maar gevaarlijker door worden.
Geachte collega Isler Béguin, als het van ons afhing, zouden we waarschijnlijk morgen al van kernenergie kunnen afstappen, maar wij beiden vormen geen meerderheid in deze wereld en in deze maatschappij. Daarom moeten we ons concentreren op deze mededeling, die ernaar streeft om het vervoer van kernafval in de komende tijd zo veilig mogelijk te maken. Wanneer we dan bereikt hebben waar de Duitse regering momenteel mee bezig is, namelijk besluiten tot het afstappen van kernenergie en dit ook te realiseren, dan hebben we over enkele jaren misschien beiden ons doel bereikt.

Vatanen
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij zouden niet over de noodzaak van kernenergie debatteren, maar verstokte tegenstanders van kernenergie hebben de koers van het verslag gewijzigd. De groenen willen de onweerlegbare voordelen van kernenergie voor het milieu niet begrijpen. Wat een paradox! Het is duidelijk dat het standpunt van de groenen met betrekking tot kernenergie is gebaseerd op de ideologie van 1968 en zij weigeren nog steeds een eerlijk debat over kernenergie te voeren. Hun standpunt staat blijkbaar al van tevoren vast en de feiten hebben daar geen invloed meer op. De eerste versie van het verslag werd als stokpaardje in de strijd tegen kernenergie gebruikt. Een belangrijke zaak die in het verslag helemaal niet wordt genoemd is het actieprogramma van de Commissie dat veel verstandige initiatieven bevat. Gelukkig is men na de amendementen van de commissie van een eenzijdig oordeel naar de kern van de zaak teruggekeerd.
Bij het vervoer van radioactief materiaal houdt men zich aan de voorschriften van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. De Commissie heeft een werkgroep geraadpleegd die bestaat uit deskundigen - dus niet uit politici - uit de lidstaten. Die werkgroep is van mening dat de herziene voorschriften een aanzienlijke extra bescherming bieden, terwijl ze de oude voorschriften ook al toereikend vond. De risico's worden klein geacht en dankzij de strikte voorschriften heeft men ongelukken bijna een halve eeuw lang weten te voorkomen. Dat ondanks het feit dat sommige - dus zeker niet alle - tegenstanders van kernenergie de transporten op onverantwoorde wijze proberen te saboteren door bijvoorbeeld spoorrails los te maken. De vraag rijst dan ook wie verantwoordelijk is en wie de veiligheid van de burgers in gevaar brengt.
Ik roep iedereen op bij de feiten te blijven. De opmerking van de Commissie dat het publiek moet worden geïnformeerd over hoe goed de situatie uiteindelijk is, is daarom meer dan terecht. Aangezien kernenergie zorgt voor meer welvaart en een schoner milieu, is zij als energievorm noodzakelijk. Als de Franse kerncentrales nu gesloten zouden worden, zou men hier in de Vergadering haastig naar kaarsen moeten zoeken.

Sanders-ten Holte
Mijnheer de Voorzitter, het verslag komt tegemoet aan een groot deel van onze wensen, maar er zijn nog enkele punten waarop wij een amendement hebben ingediend. Gezien het gevoelige en emotionele karakter van het onderwerp hecht de liberale fractie eraan dat het verslag uitgaat van een realistische weergave van de feiten, bijvoorbeeld door de zeer uiteenlopende meningen van experts op het punt van stralingsgrenswaarden weer te geven.
Ten tweede, wij vinden het misleidend om te suggereren dat de nucleaire industrie zelfregulerend optreedt, met name op het gebied van veiligheid. Ook zij is onderworpen aan bindende internationale veiligheidsregels waarmee consistente standaarden zijn bepaald waaraan alle actoren moeten voldoen.
Ten derde, in overweging e) wordt terecht onderscheid gemaakt tussen enerzijds radioactief materiaal dat bestaat uit isotopen voor medische, industriële en onderzoeksdoeleinden - dat is het overgrote deel - en anderzijds radioactief afval en verbruikte splijtstoffen die bestemd zijn voor hergebruik. Dat is de meest risicovolle vorm van radioactief materiaal, maar in verhouding gaat het hierbij slechts om een zeer klein deel. Elders in de tekst wordt dat onderscheid tussen specifiek nucleair materiaal en radioactief materiaal meer in het algemeen echter niet duidelijk gemaakt.
Als de Commissie alle transportbewegingen van radioactief materiaal nu onder de loep gaat nemen, zou dat het werk van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie dupliceren, dat binnenkort ook hiermee begint. Het is echter wel nuttig als de Commissie het vervoer van nucleair materiaal in de Europese Unie nader onder de loep neemt.
Ten vierde, mijn fractie verzet zich ertegen dat het bredere onderwerp van de consultatieplicht met betrekking tot alle vervoer van alle gevaarlijke stoffen in dit verslag aan de orde wordt gesteld. Daar gaat het in het verslag niet over. Wel vinden de liberalen dat de plaatselijke autoriteiten geconsulteerd moeten worden over het vervoer van radioactieve materialen. De nadruk moet echter liggen bij de verplichte voormelding van transport van nucleair materiaal.
Tenslotte, wij verwelkomen de beslissing van het IAAE om zijn vervoersreglement om de twee jaar te evalueren en indien nodig aan te passen. Wij willen benadrukken dat, in het belang van een consistent hoog veiligheidsniveau, de regels per begin van volgend jaar door alle lidstaten moeten worden geïmplementeerd.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om te beginnen de heer Chichester en meer nog mevrouw Isler Béguin willen geruststellen: mijn aanwezigheid hier, op de bank van de Commissie, betekent niet dat de kwestie van het vervoer van radioactieve stoffen overgeheveld is naar het wijdvertakte en ook wat levenloze werkterrein van de commissaris voor de buitenlandse handel. Het betreft hier een heel wat onschuldiger vorm van transport, waarbij de leden van de Commissie, in een poging elkaar van tijd tot tijd een handje te helpen, tijdelijk schuiven met dossiers zonder vaste opslagplaats.
Wat de kern van de zaak betreft, discussies over het vervoer van radioactieve materialen hebben vaak - u heeft het reeds opgemerkt - een zekere emotionele geladenheid, vanwege de specifieke context van de nucleaire industrie en de daarmee samenhangende milieuaspecten. De Commissie realiseert zich dan ook dat het u niet makkelijk gevallen zal zijn de soms lichtelijk tegenstrijdige opvattingen bij elkaar te brengen. In onze ogen verdienen de rapporteur alsmede de afgevaardigden en de commissieleden die hun medewerking hebben verleend aan dit werk dan ook een felicitatie; ze hebben werkelijk een voortreffelijke synthese tot stand gebracht.
Zoals velen van u tijdens het debat al hebben opgemerkt speelt de nucleaire industrie, of men het daarmee eens is of niet, bepaald geen onbelangrijke rol in onze energievoorziening. Dat is een gegeven, en we moeten aanvaarden dat deze bedrijfstak niet kan functioneren zonder het vervoer van radioactief materiaal.
Het belangrijkste punt in het verslag dat u is voorgelegd is in onze ogen de bevestiging dat de maatregelen die op nationaal en internationaal niveau genomen zijn een hoog veiligheidsniveau garanderen inzake het vervoer van radioactieve materialen. Duidelijk is echter ook dat transparantie in deze kwestie van groot belang is, zoals bij alle kwesties op nucleair terrein. Wij erkennen dat bevordering van nauwkeurige en transparante voorlichting over alle risico' s die de bevolking kan, of zou kunnen, lopen van belang is, en we zijn ten volle bereid ons daarvoor in te zetten.
Met u zijn wij van mening dat het van belang is die voorlichting te verbeteren, ondanks de complexiteit van de kwestie en de met de veiligheid samenhangende beperkingen. Het is duidelijk dat het hier een terrein betreft waarop verbeteringen altijd mogelijk blijven; af is het werk hier nooit. Zoals de heer Piecyk heeft aangegeven zijn de lidstaten als eerste verantwoordelijk op dit terrein, maar dat hoeft ons er niet van te weerhouden acties op te zetten waarmee we bijvoorbeeld de begeleidende documenten van dit soort transporten zouden kunnen verbeteren.
Wat het gebruik van de opwerkingstechnologie betreft zou ik willen opmerken dat het niet aan ons is hierover een uitspraak te doen. Deze oplossing voor het afvalprobleem is in eerste instantie een zuiver bedrijfsmatige kwestie, waarbij technische en economische criteria een hoofdrol spelen, evenals de noodzaak de hoeveelheid afval met een hoog stralingsniveau te verminderen.
Wel kunnen we, en zullen we, onze steun verlenen aan de inspanningen op het terrein van onderzoek en ontwikkeling. Dat heeft de Commissie overigens ook voorgesteld in het kader van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, en daarbij heeft ze voorrang verleend aan innovatie op het terrein van afvalverwerking.
Het behoort eveneens tot onze verantwoordelijkheden toe te zien op naleving van de bepalingen in hoofdstuk III van het Euratom-Verdrag, die betrekking hebben op de bescherming tegen straling. In uw verslag spreekt u de wens uit een hoofdstuk getiteld "Energie" op te nemen in het Unie-Verdrag, maar we weten allemaal dat dit een kwestie is die al verscheidene malen aan de orde gekomen is in de intergouvernementele conferenties, vooralsnog zonder resultaat.
Zoals blijkt uit ons Groenboek "Op weg naar een Europese strategie voor een continue energievoorziening" zijn wij van mening dat het Euratom-Verdrag op een hele reeks terreinen aan de verwachtingen beantwoordt. Weliswaar wordt in dat Verdrag niet verwezen naar het vervoer van radioactieve materialen, maar onzes inziens kunnen wij krachtens de bepalingen in dit Verdrag een toezichthoudende rol spelen zonder de primaire verantwoordelijkheid van de lidstaten aan te tasten.
Dat is wat de Commissie te zeggen heeft naar aanleiding van dit verslag. Uiteraard zullen wij alle suggesties in het verslag nauwkeurig bestuderen vanuit de invalshoek die ik zojuist geschetst heb, en die houdt in dat we onze eigen bijdrage willen verbeteren voor zover de ons ter beschikking staande middelen dat toelaten en voor zover de Verdragen ons daartoe de mogelijkheid bieden.
Zoals ik aan het begin van mijn verhaal heb gezegd zijn wij van mening dat dit verslag een nuttige bijdrage betekent. Het biedt de Europese burgers een helder inzicht in de materie en na de talloze debatten die u met elkaar gevoerd hebt over deze kwestie draagt het onzes inziens bij tot een rationele benadering van het vervoer van radioactieve materialen. Hiermee is zeker de basis gelegd voor verbeteringen op het punt van de transparantie, en in die zin is dit verslag ons zeer welkom.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

WTO-onderhandelingen over de "built-in"agenda
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0076/2001) van de heer Schwaiger, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de aanbevelingen van het Europees Parlement aan de Commissie over de WTO-onderhandelingen over de "built-in"agenda.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, in Seattle is gebleken dat de Verenigde Staten niet meer de enige grootmacht zijn in de Wereldhandelsorganisatie. Wij staan als Europese Unie als een gelijkwaardige partner tegenover de Verenigde Staten. Dat geldt eveneens voor de Aziatische landen, en ook de ontwikkelingslanden spelen een belangrijke rol. Met een aandeel van bijna 40% in de handel en het dienstenaanbod is de Europese Unie op mondiaal niveau een belangrijke onderhandelingspartner geworden, die verantwoordelijkheid draagt op alle terreinen van de WTO en daar ook alle industriële landen, maar ook de ontwikkelingslanden bij moet betrekken. We moeten deze verantwoordelijkheid waarmaken, door als Europees Parlement tijdig onze stem te verheffen en aanwezig te zijn bij de lopende onderhandelingen.
We willen vandaag dus deze taak vervullen en met onze aanbevelingen over de "built-in"agenda van de WTO tijdig ons standpunt duidelijk maken aan de Europese burgers. We willen dat er met dit standpunt rekening wordt gehouden wanneer midden april 2001 de balans wordt opgemaakt binnen de WTO. Onze specifieke eisen liggen in de lijn van onze voorstellen voor de multilaterale ronde in Seattle. Omdat er toen geen resultaat is bereikt, willen we aan de hand van deze aanbevelingen over landbouw, diensten en specifieke vraagstukken op het gebied van intellectuele eigendom onze ideeën verduidelijken en actualiseren. Vandaag staat niet het hele spectrum van milieu-, gezondheids- en concurrentievraagstukken, sociale minimumnormen en andere thema's ter discussie. Ons standpunt over deze thema's zullen we over enkele maanden in een andere reeks aanbevelingen, in ieder geval nog voor de nieuwe multilaterale ronde in Katar in begin november, duidelijk kunnen maken. Ik verzoek mijn collega's van de andere betrokken commissies tot die tijd geduld te hebben. Ik wend mij met name tot mijn collega Flemming, die heel interessante voorstellen heeft ingediend. Die zullen zeker een belangrijke rol spelen bij de volgende ronde in de bevoegde commissie, maar ook in de plenaire vergadering.
Dit verslag over de "built-in"agenda moet dus slechts deze drie onderwerpen en niet het totale pakket behandelen. Laat ik enkele punten eruit pikken. Om te beginnen landbouw. Zoals in het mandaat van de Raad van december 2000 is vastgesteld, willen we voor de landbouw een evenwicht bereiken tussen de commerciële en niet-commerciële belangen. De structurele steun voor het platteland behoort bijvoorbeeld tot de "Groene Doos" en mag niet langer deel uitmaken van de twistpunten waarover onderhandeld wordt in de WTO.
We zijn het eens met het moedige verslag van de Commissie, dat we ook nadrukkelijk hebben ondersteund en dat geleid heeft tot het recente besluit van de Raad om onze markt volledig open te stellen voor alle producten van de 48 minst ontwikkelde landen van de wereld. Dit is een belangrijk signaal voor de totstandbrenging van nauwe partnerschapsbanden met de ontwikkelingslanden in het kader van de wereldhandel, waar de overgangsperiode voor gevoelige communautaire producten niets aan afdoet. We zijn echter ook voor een krachtige verdediging van het multifunctionele Europese landbouwmodel. De details hieromtrent zijn nogmaals duidelijk neergelegd in het verslag.
De dienstensector moet naar onze smaak verder geliberaliseerd worden. Dit mag echter niet uitsluitend een zaak zijn van de industrielanden, ook de ontwikkelingslanden moeten hierbij worden betrokken. Op het gebied van de intellectuele eigendom willen we dat er rekening wordt gehouden met de biodiversiteit en dat bij ontdekkingen op het gebied van planten er een passende verdeling van de economische winsten wordt gegarandeerd tussen het donorland en de bedrijven die het materiaal op de markt willen brengen.
We willen een grotere transparantie bij de voorbereiding en uitvoering van de ministersconferentie van de WTO. De deelnameprocedures, de rapportagemechanismen en de frequentie van de WTO-conferenties moeten aan dit doel beantwoorden.
Met het oog op een grotere democratisering en een betere controle van de WTO-mechanismen verlangen wij de spoedige instelling van een parlementaire vergadering, waarin vertegenwoordigers van de verschillende werelddelen en de verschillende parlementen die aan het besluitvormingsproces over handel deelnemen, beraadslagen over de hervorming van de WTO en werken aan de invoering en tenuitvoerlegging van een efficiënte controle van de WTO-instanties.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, het valt te betreuren dat de rapporteur voor advies van het belangrijkste hoofdstuk van deze onderhandelingen, landbouw, slechts twee minuten spreektijd heeft. Het is echter niet anders!
Het eerste punt dat belicht moet worden is dat de onderhandelingen over een landbouwakkoord alleen zin hebben in het kader van een globale overeenkomst die andere sectoren van de economie en van de maatschappij integreert. Het tweede punt dat ik wens te benadrukken is dat de Europese Unie open moet staan voor een extra inspanning bij het verminderen van de interne steun voor markttoegang en exportrestituties. Daarvoor zijn transparante regels nodig, evenals soortgelijke stappen van onze handelspartners. Het derde punt betreft de vredes- en de speciale vrijwaringsclausule. Het is essentieel dat er voor beide clausules een verlenging komt, zodat de stabiliteit van de landbouwmarkten en van de inkomens van de boeren verzekerd is. Het vierde punt is de noodzaak het Europees landbouwmodel te handhaven. Zoals de heer Konrad Schwaiger al zei, wordt ons model gekenmerkt door de overheersende rol van het familiebedrijf en de vele maatschappelijke functies van de landbouw. Wij moeten echter niet vergeten dat de primaire functie van de landbouw, de productie, behouden moet blijven. Als wij daar evenwel geen rekening mee houden, zal ons platteland op kortere of langere termijn alleen nog maar een landbouwmuseum zijn. Ten vijfde moet het initiatief voor de minst ontwikkelde landen beklemtoond worden. Wel moeten wij de voorwaarden creëren om oneigenlijk gebruik door niet-rechthebbenden te voorkomen. Tot slot zou ik eraan willen herinneren dat de Europese Unie nu de grootste importeur ter wereld is van landbouwproducten en op dat onderdeel van de handelsbalans een tekort heeft van meer dan 16 miljard dollar. De Europese Unie heeft dus een tekort aan landbouwproducten, terwijl de Verenigde Staten en alle landen van de Cairns-groep grote overschotten hebben. Gezien die situatie heeft de Europese Unie het legitieme recht haar productiestructuur te handhaven, want die vormt de basis voor de economische levensvatbaarheid van het Europese platteland. Als wij meedoen met een keihard vrijhandelsbeleid, betekent dat het slaafs volgen van de strategische belangen van anderen en op termijn het doodvonnis voor ons platteland.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de wereldhandel neemt een steeds belangrijkere plaats in. Door de nieuwe communicatietechnieken is het mogelijk om met één klik op de computer binnen de kortste tijd over de hele wereld contracten te sluiten of rechtshandelingen aan te gaan. Daarom is het belangrijk dat we in Europa in de toekomst meer belang hechten aan de WTO-onderhandelingen en daarbij ook meer ingaan op de details.
Ik geloof dat het Europees Parlement op dit punt belangrijk voorbereidend werk heeft geleverd en ik vind dat we met name de structuur van onze economie niet uit het oog mogen verliezen. We hebben thans in Europa ongeveer 16 miljoen kleine en middelgrote bedrijven met minder dan 250 werknemers, die goed zijn voor maar liefst 60% van het bruto nationaal product en voor 60% van de arbeidsplaatsen. Daarom zijn de WTO-onderhandelingen juist voor het midden- en kleinbedrijf van heel grote betekenis.
In het bijzonder dienen ook de rechten die voortvloeien uit de intellectuele eigendom, met name de octrooirechten, en de implementatie van deze rechten op de voorgrond worden gesteld. Hier gaat het erom dat we ons ook buigen over de vraag hoe we bijvoorbeeld de ontdekkingsgraad bij patenten moeten definiëren. Er zijn landen die slechts een beperkte ontdekkingsgraad voorschrijven en heel vlug allerlei patenten toekennen, terwijl andere landen in Europa heel strikt zijn en eerst wereldwijd onderzoeken of er sprake is van de vereiste ontdekkingsgraad of niet. Daarom is het denk ik noodzakelijk dat we deze discussie voeren.
Voorts moet in de WTO-onderhandelingen ook heel duidelijk gediscussieerd worden over de industriële toepassingsmogelijkheden, die een voorwaarde zijn om een patent te verwerven. Op die manier kunnen geschillen op dit terrein worden voorkomen.
Verder geloof ik dat het belangrijk is voor onze toekomst dat we het voorzorgsbeginsel handhaven. Voor het midden- en kleinbedrijf is het echter ook belangrijk dat de productveiligheid centraal komt te staan en dat via de certificatie door derden er de facto sprake is van een vrijstelling van aansprakelijkheid.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Pascal Lamy, ik wil de collega's Konrad Schwaiger en Arlindo Cunha gelukwensen met de verslagen en documenten die zij hier gepresenteerd hebben. Ook wil ik wijzen op de bijdragen van alle collega's in zowel de Industrie- als de Landbouwcommissie.
Ik zou drie punten uit dit verslag willen toelichten die mij essentieel lijken. Ten eerste paragraaf 22 over de diensten waarin wordt verlangd dat overeenkomsten in het kader van de GATT geen beperking inhouden van de mogelijkheid voor de lidstaten eigen regelgeving te maken die de specifieke aard van de openbare dienstverlening erkent, in het bijzonder op het vlak van onderwijs, volksgezondheid en cultuur. Dat lijkt mij een belangrijk baken voor het behoud van de culturele pluriformiteit en tevens zou het een signaal zijn dat niet alles geliberaliseerd kan worden. Liberalisering moet immers in eerste en laatste instantie de burgers dienen voor wie die liberalisering bestemd is.
Het tweede punt dat ik wil behandelen betreft de bescherming van de intellectuele eigendom en met name paragraaf 28, die de aandacht vestigt op het beperkt karakter van de onderhandelingen over de bescherming van de intellectuele eigendom in het kader van "built-in"agenda. Deze verwijzing is natuurlijk bedoeld voor commissaris Pascal Lamy.
Het derde essentiële punt is al genoemd door de collega's Konrad Schwaiger en Arlindo Cunha en betreft onze verdediging van de multifunctionele rol van de landbouw. Deze multifunctionele rol is niet belangrijk als slogan en als middel om onze zwakke kanten te compenseren, nee, het is een middel om kwantiteit en kwaliteit met elkaar te verzoenen. De heer Cunha heeft gezegd dat de belangrijkste factor van de landbouw de productie moet zijn. Dat is een waar woord, maar niet minder waar is dat die productie gestimuleerd moet worden met het oog op de kwaliteit. Deze nieuwe "built-in"agenda ontstaat juist in het huidige klimaat van onzekerheid en wantrouwen in Europa met betrekking tot de kwaliteit van bepaalde producten. Daarom betekent het opkomen voor de multifunctionele rol van de landbouw een erkenning dat ook de standvastige verdediging van de volksgezondheid en de bescherming van de consument deel uitmaken van dat primaat. Ik meen dat het een onmisbare rol is die het Parlement op dit moment centraal moet stellen. Daar ik de standpunten van commissaris Pascal Lamy ken, ben ik er zeker van dat die rol vervuld zal worden.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, beste collega's, moeten wij - zoals de rapporteur heeft gezegd - de nadruk leggen op andere punten die niet bij deze agenda aan bod komen maar die deel uit zullen maken van de ronde van november 2001. Het gaat om sociale aspecten, het milieu en de verdediging van een duurzaam ontwikkelingsmodel, zodat niet alleen de rijkdom geglobaliseerd wordt maar ook de vooruitgang en de sociaal-economische ontwikkeling.

Clegg
Allereerst heb ik twee vragen aan de Commissie. In paragraaf 9 van het ontwerpverslag is sprake van de noodzaak om de vredesclausule en de speciale vrijwaringsclausule voorlopig te handhaven. Ik ben heel benieuwd wat het standpunt van de Commissie is over het behoud van deze clausules wanneer de besprekingen aan de gang zijn.
Ten tweede is er paragraaf 22, waarover de heer Seguro zojuist heeft gesproken. Zoals ik het begrijp heeft de GATS niet per definitie invloed op de openbare diensten. Ik vroeg mij af of u wellicht nadere toelichting kunt geven op de implicaties die de GATS zou kunnen hebben voor openbare diensten die reeds geprivatiseerd zijn.
Ik wil graag twee opmerkingen plaatsen. Ten eerste lijkt mij dit een unieke gelegenheid om de EU en de VS op het terrein van de landbouw nader tot elkaar te brengen. Dat vind ik voornamelijk vanwege de schaamteloosheid waarmee de Amerikaanse regering de Amerikaanse boeren de afgelopen paar jaar steeds meer is gaan steunen, zodat de VS in zekere zin geen recht meer hebben om het GLB een beleid van verspilling en ontwrichting te noemen. Ik vraag mij af of u denkt dat er in de landbouwbesprekingen ruimte is voor toenadering tussen u en de VS. Ten slotte zal het u niet verbazen dat ik het belang van het laatste gedeelte van paragraaf 40 wil benadrukken.
De Top van Nice mag dan in termen van efficiëntie een aarzelende stap voorwaarts zijn geweest, het was in ieder geval een grote stap terug wat betreft de wettigheid en transparantie van de uitvoering van het handelsbeleid van de EU. Dat blijkt vooral uit de manier waarop het comité-133 belangrijke en zeer politiekgetinte beslissingen op handelsgebied blijft nemen zonder daarvan verslagen te publiceren of publiekelijk verantwoording af te leggen. Met het oog op de leemte die is ontstaan na het enigszins potpourri-achtige resultaat van Nice, wil ik er bij de Commissie en de Raad op aandringen het idee van een interinstitutioneel akkoord op dit gebied te omarmen. Doen zij dat niet, dan heeft de hele EU binnen de WTO in zaken waar het gaat om transparantie en wettigheid niet meer het recht om beschuldigend de vinger te heffen.

Herzog
Mijnheer de Voorzitter, de algemene strekking van het verslag van collega Schwaiger vind ik positief. Die sluit namelijk aan bij de grote inspanningen die het directoraat van de Commissie zich heeft getroost om ons handelsbeleid te herdefiniëren en de handel in dienst te stellen van een duurzame ontwikkeling.
Toch zou ik vier opmerkingen willen maken. In de eerste plaats zou ik erop willen wijzen dat het natuurlijk meer dan ooit een goede zaak is een nieuwe onderhandelingscyclus te openen op basis van een brede agenda, maar het door de Raad verleende mandaat in de huidige vorm kan in dit opzicht moeilijk toereikend genoemd worden. Het gaat deze keer niet zozeer om onderhandelingen over concessies op handelsgebied in ruil voor vrijwaringsclausules op sociaal of milieubeschermingsterrein, maar veeleer om onderhandelingen over het handelsstelsel zelf, dat in overeenstemming gebracht dient te worden met de samenlevingsmodellen en de eisen van openbare regelgeving.
Tegen die achtergrond vormen de onderhandelingen die zijn voorzien in de "built-in" -agenda een test, en dat brengt me op mijn tweede opmerking. De lijn die is uitgezet voor de landbouw is bepaald niet vrij van dubbelzinnigheden. Zeker, er wordt rekening mee gehouden dat de handel in landbouwproducten verenigbaar dient te zijn met autonomie op het terrein van de voedselvoorziening, de volksgezondheid en de benutting van de ruimte, maar we gaan gebukt onder een handicap, namelijk het uitstel van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid tot na 2006. In het verslag wordt overigens geëist dat het landbouwmodel blijft voortbestaan, maar het gaat veeleer om de noodzaak over te stappen op een ander model. Wat de handel betreft zou ik willen zeggen: beperking van de exportsubsidies is weliswaar onontbeerlijk, maar wij zeggen "nee" tegen afstemming van de prijzen op de wereldprijzen, want dat werkt enorm productieverhogend.
Derde opmerking: de strategie inzake de dienstverlening is niet goed uitgewerkt. We spreken over verdergaande, geleidelijke liberalisering, maar dat is een unilaterale doelstelling. De Commissie zegt trouwens ook dat het handelsbeleid geen doel op zich is, maar een bijdrage dient te leveren tot instandhouding van het sociale model. Welnu, in ons sociale model bestaan diensten van algemeen belang, maar in de ontwikkelingslanden moeten die nog van de grond komen.
Ik zou dan ook ja willen zeggen tegen de ontwikkeling van handelsvormen die verenigbaar zijn met de bevordering van de diensten van algemeen belang of tot die bevordering bijdragen. De Unie wil bepaalde sectoren van de vrijhandel uitsluiten, zoals onderwijs en cultuur, maar dat is niet genoeg. We moeten ons richten op algemene openbare goederen. Overigens zou het geweldig zijn als het directoraat ons een mededeling zou kunnen doen toekomen over de complementariteit en de compatibiliteit tussen vrijhandel en diensten van algemeen belang.
Ik zou nog een laatste punt willen aanroeren, dat betrekking heeft op een belangrijk bestuurlijk probleem. We dienen samen te werken met de burgermaatschappij en met de ontwikkelingslanden en wederzijdse standpunten uit te wisselen. Het directoraat van de Commissie doet dat inderdaad, maar dat geldt niet voor de lidstaten, en het Parlement loopt op dit punt achter.
De verantwoordelijkheid voor deze taak rust op ons aller schouders. Het gaat om een inspanning die cruciaal is voor de totstandkoming van een goed georganiseerde wereldhandel.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, in Seattle etaleerde zich de schrijnende machtsverdeling tussen rijk en arm klip en klaar. In elk geval spande de Commissie zich afgelopen jaar in voor een betere positie van ontwikkelingslanden. Denk aan de verbeterde markttoegang voor de minst ontwikkelde landen. De Algemene Raad van eind februari wijst in dezelfde richting. De lange overgangstermijnen voor bananen, suiker en rijst daarentegen betreuren wij. Gezien het belang van hun agrarische sector is markttoegang voor ontwikkelingslanden essentieel.
Hoge EU-standaarden voor milieu en gezondheid mogen geen protectionisme behelzen tegenover de ontwikkelingslanden. Beperking van de markttoegang is slechts op zijn plaats voor producten die een bedreiging vormen voor de gezondheid of het milieu. De Europese eisen dienen vergezeld te gaan van assistentie om eraan te kunnen voldoen, zoals technologie voor milieuvriendelijke productie. Die toenemende prijsconcurrentie stimuleert ons om de steun aan onze landbouw te verschuiven van prijsinterventie naar directe inkomens- en investeringssteun.
Daarnaast werkt ook de vrijhandel van diensten door in de ontwikkelingslanden. Krijgen hun fragiele economieën de kans zich voor te bereiden op concurrentie? Zonder een verstandig beleid zullen ze binnen korte tijd worden overrompeld door kapitaalkrachtige en gespecialiseerde dienstverleners.
De besluitvorming in de WTO moet de ontwikkelingslanden de gelegenheid geven een tegenwicht te bieden aan de belangen van rijke handelsblokken. Rechtvaardigheid vergt immers aanvullend beleid op het nuttige instrument van de vrijhandel. Tot slot wil ik mijn waardering uitspreken voor het goede werk van de rapporteur.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Schwaiger over de onderhandelingen die in de Wereldhandelsorganisatie worden gevoerd over de zogeheten "built-in" -agenda roept bij ons drie essentiële vragen op, en ik hoop dat ons debat daarop een antwoord zal geven.
In de eerste plaats: is het niet riskant apart te onderhandelen over de "built-in" -agenda? Het is waar dat de onderhandelingen over de landbouw, de diensten, bepaalde aspecten van de intellectuele eigendom - onderwerpen die alle onder de noemer "built-in" -agenda vallen - ook al op het programma van de Uruguay-ronde stonden; derhalve wordt aangenomen dat het mislukken van de algemene onderhandelingen in Seattle juridisch gezien voor deze onderhandelingspunten geen gevolgen heeft gehad. Men lijkt stilzwijgend te accepteren dat deze geïsoleerd voortgezet worden. Maar is dat wel verstandig? Alle onderwerpen hangen in werkelijkheid immers met elkaar samen. Trouwens, als ik me niet vergis heeft de Europese Unie voorheen altijd het standpunt ingenomen dat er alleen sprake kon zijn van algemene onderhandelingen. Zou het mislukken van Seattle geen aanleiding moeten zijn om de gehele onderhandelingsstructuur te herzien?
Tweede vraag: in de ontwerpresolutie die ons is voorgelegd wordt de Commissie, in paragraaf 1, opgeroepen zich bij de onderhandelingen over de "built-in" -agenda te baseren op de richtsnoeren die de Raad reeds voor Seattle gegeven heeft. Maar is de situatie nog wel hetzelfde? De publieke opinie over de regulering van de internationale handel heeft zich behoorlijk gewijzigd. De mislukte top van Seattle is daar een eerste aanwijzing van, maar sindsdien is de ontwikkeling in een stroomversnelling geraakt, met name ten gevolge van enkele grote drama' s in de landbouw. Weliswaar was in het onderhandelingsmandaat van 1999 al de eis opgenomen van behoud van een multifunctionele landbouw en de totstandkoming van een landbouwbeleid waarin niet-commerciële overwegingen zijn geïntegreerd, maar tegelijkertijd werd in dat mandaat gewezen op de noodzaak vóór alles verder te gaan op de weg van liberalisering van de handel. Zijn die twee zaken nog steeds verenigbaar met elkaar? Dienen we ons niet nader te bezinnen op dit onderwerp?
Zo wordt, wanneer het gaat om de nieuwe aandachtspunten, steeds weer verwezen naar de productveiligheid, de bescherming van het milieu, de kwaliteit van het voedsel, het welzijn van de dieren, enzovoort. Dat is allemaal geheel terecht, maar het verbaast me dat nooit gesproken wordt over onafhankelijkheid op voedselgebied, terwijl die toch volstrekt onontbeerlijk is. Ze hangt nauw samen met alle andere doelstellingen, en die worden wel onderschreven. Hoe belangrijk die onafhankelijkheid kan zijn is bijvoorbeeld gebleken, a contrario, bij de plantaardige eiwitten: de Blair House-akkoorden hebben er helaas toe geleid dat we voor deze producten van de import afhankelijk zijn, met als gevolg dat we overdadig gebruik hebben moeten maken van diermeel. Is het in het licht van die gebeurtenissen niet goed de Blair House-akkoorden open te breken?
Derde vraag ten slotte: hoe zullen de onderhandelingen in de toekomst gecontroleerd worden door de Raad en de belanghebbende parlementen? In sommige voorontwerpen van het Verdrag van Nice werd dit probleem opgelost door ofwel artikel 133 te herschrijven ofwel een nieuw protocol op te stellen waarin zeer nauwkeurig omschreven werd hoe de Raad de Commissie aanstuurt tijdens de WTO-onderhandelingen om te vermijden dat deze van het gemeenschappelijk standpunt afwijkt. Al deze voortreffelijke bepalingen zijn echter geschrapt in de definitieve versie. Evenzo schitteren alle bepalingen inzake parlementaire controle door afwezigheid. Vandaar ons voorstel - en hiermee sluit ik af, mijnheer de Voorzitter - eerst de kwestie van versterking van het toezicht op de onderhandelaars op te lossen alvorens nieuwe onderhandelingen te openen. Dat is voor ons een onmisbare voorwaarde om te garanderen dat de belangen van de burgers daadwerkelijk beschermd worden.

Hieronymi
Mijnheer de Voorzitter, de Wereldhandelsorganisatie is een buitengewoon economisch succesverhaal. Het is zelfs zo'n groot succes, dat onze burgers er vaak angstig van worden. Velen vinden de WTO zelfs onheilspellend. Daarom is het juist de taak van het Europees Parlement om vertrouwen te scheppen in de positieve effecten en de duurzaamheid van dit proces. Om die reden juich ik het namens de EVP-Fractie ook uitdrukkelijk toe dat in het verslag van de heer Schwaiger de waarborging van de culturele verscheidenheid opnieuw is opgenomen in het eisenpakket voor de WTO-onderhandelingen.
Ons doel moet zijn de mensen op een geloofwaardige, deskundige en verstandige manier ervan te overtuigen dat dit proces waarvoor wij ons inzetten, berust op een visie die gericht is op duurzame ontwikkeling en vier doelen nastreeft: duurzame economische groei voor iedereen, de bescherming van ons milieu, de inachtneming van passende sociale normen en het behoud van de culturele verscheidenheid. Het besef dat de Europese Unie niet louter een economische gemeenschap is maar een gemeenschap van waarden, moeten we ook uitdragen buiten de Unie en toepassen op de rest van de wereld. Daartoe vormt het verslag van de heer Schwaiger een nieuwe, uitstekende basis.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, sta mij toe drie punten uit te diepen die bij de behandeling van het verslag van Konrad Schwaiger belangrijk zouden kunnen zijn. Ten eerste: u zult aan de amendementen, die achteraf nogmaals werden ingediend voor deze vergaderweek, zien hoe groot de belangstelling voor dit thema is in dit Parlement en dat deze belangstelling eigenlijk altijd een beperkt aantal thema's betreft. Een van die thema's is de vraag of de TRIPS-onderhandelingen werkelijk zo veelbelovend zijn, of ze moeten worden voortgezet of dat het onderhandelingspakket opnieuw moet worden bekeken. Moet er meer gedaan worden op het gebied van landbouw? Hoe kan een goede consumentenbescherming worden gegarandeerd? Daarnaast zijn er nog een aantal andere kwesties die om opheldering vragen.
Ik zou u graag nog iets willen vragen over de zogenaamde "built-in"agenda, waarover nu wordt onderhandeld en die in maart opnieuw zal worden bekeken. Hoe groot zijn de meningsverschillen tussen degenen die over de "built-in"agenda onderhandelen? Welk effect heeft de landbouwcrisis die we in Europa hebben op deze onderhandelingen en hoe ver staan de onderhandelingen in het algemeen? Of heerst er zo'n beetje een sfeer van business as usual en doen we gewoon verder alsof er in het verleden niets gebeurd is?
Ten tweede: u heeft een document gepubliceerd waaruit blijkt dat u een grotere flexibiliteit wenst bij de komende WTO-onderhandelingen. Flexibiliteit is echter een zeer ruim begrip, en ofschoon ik zeer verheugd was over dit document, ben ik ook zeker dat het een heleboel politieke discussies zal uitlokken, ook in dit Parlement. Men kan immers van alles onder dit begrip verstaan. Daarom heb ik enkele vragen aan u: betekent dit document dat de Europese Unie afziet van haar strategie die er tot nu toe altijd in bestond dat we een veelomvattende rol nastreefden, bijvoorbeeld op gebieden als sociale normen, arbeidsnormen en vorderingen inzake milieukwesties. Betekent dit document dus dat we deze strategie opgeven? Betekent het dat u een nieuw onderhandelingsmandaat moet krijgen, of volstaat het oude onderhandelingsmandaat? Welke gevolgen zal dit hebben voor de samenwerking met het Europees Parlement?
In dit opzicht ben ik mijn collega Clegg heel dankbaar dat hij er opnieuw op heeft gewezen dat artikel 133 in de huidige vorm niet acceptabel is voor ons. Dat is niets nieuws voor u, en op dit punt zijn we ook bondgenoten van elkaar, maar de Raad luistert mee en misschien is de Raad op een dag bereid om hier gezamenlijk met ons verandering in te brengen.
Tot slot zou ik nog een derde punt willen aansnijden: u heeft een ontmoeting gehad met uw collega Bob Soellig in de Verenigde Staten, en zoals we uit de pers hebben kunnen vernemen was de stemming opperbest. Dat verbaast me niet, want u bent oude vrienden van elkaar en in zoverre ziet de toekomst van de transatlantische betrekkingen er hopelijk rooskleuriger uit. Maar wat verwacht u nu concreet van deze goede betrekkingen voor de nieuwe onderhandelingen in het kader van de WTO? Zullen er positieve signalen komen en zullen deze positieve signalen ertoe leiden dat we in juni/juli een onderhandelingsstrategie hebben die ook zal worden doorgetrokken tot Qatar? Zullen de ontwikkelingslanden betrokken worden bij deze onderhandelingsstrategie?

Fiebiger
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag over het WTO-onderhandelingspakket wordt terecht geëist dat de landbouwthema's in het kader van het bestaande verdrag als een vast onderhandelingsmandaat moeten worden gehandhaafd. Men mag niet toelaten dat concessies worden gedaan in de landbouwsector in ruil voor tegemoetkomingen op andere onderhandelingsterreinen. Dat is noodzakelijk voor het behoud van kleinschalige plattelandsgebieden, de werkgelegenheid op het platteland, de bescherming van het milieu en de natuurlijke hulpbronnen en voor de instandhouding van aangepaste landbouwprogramma's. Deze domeinen moeten worden veiliggesteld en beschermd tegen de liberalisering van de wereldmarkt.
De totstandbrenging en waarborging van een hoog niveau van consumentenbescherming in de EU stelt met name aan de landbouwsector hoge eisen en is de eerste voorwaarde voor een eerlijke handel met landbouwproducten zonder grenscontroles. In de laatste decennia heeft de Europese levensmiddelenindustrie in zeer ruime mate geprofiteerd van de ontwikkeling van de wereldmarkt, met name op het gebied van verwerkte landbouwproducten met hoge en zeer hoge toegevoegde waarde.
Als tweede grootste landbouwexporteur en veruit grootste exporteur van verwerkte voedingsmiddelen heeft de Europese Unie uiteraard belang bij een goed functionerende wereldhandel. Met het oog op de onderhandelingen is het belangrijk dat we de actoren van de duurzame landbouw niet tegen elkaar uitspelen, maar erin slagen deze vorm van landbouw te harmoniseren. De belangen van de werkgelegenheid op het platteland en het waarborgen van de voedselvoorziening, de belangen van de consumenten- en milieubescherming en het zuinig omspringen met alle hulpbronnen, worden door de betrokkenen verschillend beoordeeld en politiek gewogen. Tezelfdertijd moet de WTO zich bezighouden met thema's die duidelijk een grotere betekenis hebben gekregen voor het brede publiek. Daartoe behoren gezondheid, milieu en sociale behoeften en niet slechts deze drie afzonderlijke thema's.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur heel hartelijk willen feliciteren met zijn verslag. Net als hij ben ik een hartstochtelijk voorstander van de Wereldhandelsorganisatie, omdat ik geloof dat deze organisatie arme landen de kans geeft handelsbetrekkingen aan te knopen met de rijke landen. Ik ben de heer Schwaiger als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid ook heel dankbaar dat hij de mening huldigt dat consumentenbescherming, dierenbescherming en gezondheid heel belangrijke thema's zijn, die we in de toekomst een prioritaire behandeling zullen moeten geven. Doen we dat niet, lopen we het gevaar telkens weer toestanden als in Seattle te beleven.
Sta mij echter toe te anticiperen op zo'n debat door twee thema's aan te snijden. Ik vind het onverdraaglijk dat de WTO sancties tegen de Europese Unie overweegt of afkondigt, enkel omdat de Europese Unie haar burgers wil beschermen tegen hormonenvlees. We hebben nu het wetenschappelijk bewijs dat één hormoon zeker kankerverwekkend is en vijf andere zijn dat waarschijnlijk ook. Het voorzorgsbeginsel moet natuurlijk ook gelden voor de WTO.
Ten tweede: in de Europese Unie hebben verscheidene landen, waaronder Groot-Brittannië en Oostenrijk, experimenten met dieren voor cosmetica verboden. De meerderheid van de burgers en consumenten van de Europese Unie wil zo'n verbod voor de hele Europese Unie. Ik geloof dat de WTO zal moeten accepteren dat men heel succesvol zaken kan doen en toch gevoelig kan zijn voor het lijden van wezens die door God zijn geschapen en dat men deze dieren ook moet respecteren.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, even een paar kleine punten om mee te beginnen: het is duidelijk dat men het op de ministersconferentie in Seattle niet eens werd over een nieuwe ronde, omdat de ontwikkelingslanden weigerden de liberalisering van de handel voort te zetten. Zij maakten duidelijk dat niet tegemoet was gekomen aan hun zorgen over de implementatie van de Uruguay-ronde en dus weigerden ze verder te gaan. Zij drongen toen aan op implementatie - en dat doen zij, zoals de geachte commissaris weet, nog steeds.
Ten tweede moeten wij hier in dit Parlement veel meer doordrongen zijn van de noodzaak van controle op het nakomen van internationale verplichtingen, met name aangezien hier vandaag geen melding is gemaakt van het akkoord van Cotonou tussen de ACS en de EU en de daarin vervatte agrarische handelsprotocollen. De EU moet veel meer openstaan voor dit soort zaken dan in het verleden, al moet ik de commissaris complimenteren, met name waar het de toegankelijkheid van de markt betreft.
Ik wil nog kort iets zeggen over de nogal schimmige kant van de mondialisering, die voor mij wordt gesymboliseerd door de toegankelijkheid van medicijnen en de duidelijke noodzaak van herziening van TRIPS. Dit jaar zullen elf miljoen mensen sterven aan afwendbare ziektes. In Zambia is met de behandeling van longontsteking van één enkel gezinslid het hele maandinkomen van het gezin gemoeid. Dat is een ernstige zaak, die ons veel zorgen baart. Zoals u weet hebben de farmaceutische bedrijven de Zuid-Afrikaanse regering voor de rechter gedaagd in verband met haar Medicijnwet van 1997. Deze wet staat parallelle invoer toe en de generieke productie van gepatenteerde geneesmiddelen voor niet-commercieel gebruik, zonder winstbejag, door de regering. Er zijn in dit land vier miljoen HIV-geïnfecteerden en de Zuid-Afrikaanse regering vindt dan ook dat het de grondwettelijke plicht heeft om dit te doen.
Is de commissaris het met mij eens dat de TRIPS geen uitspraak doet over parallelle invoer en in feite ruimte laat voor verplichte licentiëring? Is de commissaris het ook met mij eens dat de patentbescherming moet worden teruggedrongen, de gezondheid met meer kracht moet worden gegarandeerd en dat er een verbod moet komen op het gedreig met handelssancties?

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, de groeiende bezorgdheid onder de bevolking over de gevolgen van de liberalisering van de wereldhandel heeft evenals de demonstraties in Seattle en het sociaal forum in Porto Alegre bepaalde effecten gehad voor dit verslag. Het benadrukt de noodzaak van transparantie bij de voorbereiding van de onderhandelingen en tijdens de onderhandelingen zelf, betere parlementaire controle en het naleven van het voorzorgsbeginsel en van het principe van duurzame ontwikkeling.
Het verslag is echter niet consequent in zijn standpunten en uiteindelijk verdedigt het de voortzetting van de liberalisering; dat geldt met name voor de handel in diensten. Wat betreft de landbouw bevat het verslag wel enkele wijzigingsvoorstellen van de Landbouwcommissie, die met name gericht zijn op de voedselveiligheid en de kwaliteit van de levensmiddelen. Met andere belangrijke suggesties, zoals ons voorstel voor de herziening van het Blair-House-akkoord - in het bijzonder voor de sector eiwithoudende planten, gezien de BSE-crisis en de rol van diermeel -, houdt het verslag evenwel geen rekening. Zoals gezegd loopt het verslag uit op de verdediging van de voortzetting van de liberalisering van de handel in landbouwproducten. Wij zijn het daar niet mee eens.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, landbouw kan niet zomaar als een handelswaar of industrieproduct worden opgevat, want één ding kan de boer in tegenstelling tot de industrieel niet, en dat is zijn productiemiddelen verplaatsen naar een oord waar de productieverhoudingen het gunstigste zijn, met andere woorden waar de lonen het laagst zijn, de zon het meeste schijnt en er ook nog genoeg regen valt. Daarom moeten er voor de landbouw ook andere regels gelden en daarbij dienen de voedselveiligheid en de waarborging van de voedselvoorziening, oftewel de soevereiniteit van iedere staat om zijn eigen voedselvoorziening te garanderen, het eerste gebod te zijn.
Voorts dient de Wereldhandelsorganisatie de multifunctionaliteit van de landbouw te erkennen en ook in praktijk te brengen en in dit opzicht moeten landbouwsubsidies ook beantwoorden aan milieueisen en sociale criteria, waarbij - en dat zou ik hier uitdrukkelijk willen zeggen - het niet mag gaan om nieuwe vormen van protectionisme op landbouwgebied, met name tegen de ontwikkelingslanden en jonge industrielanden. Die moeten opnieuw een aparte behandeling krijgen.
Dat betekent echter ook dat de Europese Unie haar talrijke overschotten niet met hoge exportsubsidies mag dumpen tegen wereldmarktprijzen, om andere markten te verstoren of zelfs te vernietigen. Daar zijn legio voorbeelden van. Een ding is echter zeker: onder de sociale en milieuvoorwaarden die in het Verdrag zijn vastgesteld, kan niemand produceren tegen de prijzen van de wereldmarkt en ook nog winst maken. Dat blijkt ook uit de crisis in de landbouw die we momenteel in de Europese Unie beleven. We moeten ons in de eerste plaats concentreren op de Europese interne markt en wie daarnaast ook voor de wereldmarkt wil produceren kan dat gerust doen, dat spreekt vanzelf, maar zonder subsidies en ondersteuning van de Europese Unie.
Een ding moet duidelijk zijn: de veiligheid van levensmiddelen en de bescherming van de consumenten moeten op de eerste plaats komen. Een grondregel mogen we daarbij niet uit het oog verliezen, namelijk dat de mens altijd en overal ter wereld behoefte zal hebben aan gezonde levensmiddelen, water om te drinken en lucht om te ademen. Zonder deze drie basisvoorwaarden kunnen we de rest wel voor gezien houden!

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, het heeft altijd zijn voor- en nadelen om in een debat als laatste spreker nog een paar woorden te mogen zeggen. Ik zou allereerst nogmaals kort willen ingaan op een thema waarop u misschien onmiddellijk antwoord kunt geven. Hoe staat het met het bedrijfsakkoord? Het is weliswaar nog niet in werking getreden, maar het gaat hier duidelijk om een zeer explosief thema, met name voor de toekomst van hetgeen we hier besproken hebben. Is er een herziening gepland en in welke vorm kan of zal die plaatsvinden? Dat is de eerste vraag.
Het tweede punt dat ik wil aansnijden gaat eigenlijk vooraf aan alles wat hier besproken werd. Mijn grote zorg is, hoe we in het kader van de algemene politieke toestand tot acceptatie van het onderhandelingsproces kunnen komen. Wat zijn de plannen van de Commissie? Wat kan de Europese Unie van haar kant doen? Men moet zich hierover grote zorgen maken. De Wereldhandelsorganisatie is wat zij is. Maar wat haar vooral ontbreekt om acceptatie te krijgen, is transparantie op bijna alle domeinen. Wat wij eisen in het verslag, met name in de paragrafen 34 tot 40, wijst in de goede richting. Het ontbreekt echter nog steeds aan de wil om dit in praktijk te brengen. Als resultaat van de gebrekkige transparantie verschijnen er steeds weer dramatische en partijdige artikelen - zoals bijvoorbeeld ook dit weekend weer in de Financial Times - die de WTO in de beklaagdenbank zetten wegens haar slechte imago bij de bevolking. In dit opzicht werd ook zeker niet de meest ideale locatie gekozen voor de volgende bijeenkomst van de WTO. Hoe denkt de Commissie deze situatie te kunnen verbeteren in het kader van een algemene informatiecampagne? Heeft zij ook concretere initiatieven uitgewerkt om ontwikkelingslanden in de praktijk te laten deelnemen aan het besluitvormingsproces, bijvoorbeeld door de representatiekosten en andere soortgelijke lasten te financieren? Dit kan immers ook bilateraal worden geregeld.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de heer Schwaiger en de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie hartelijk willen bedanken voor dit uitstekende verslag.
Het vormt een waardevolle ondersteuning van de standpunten van de Europese Unie en ik heb, net zoals mevrouw Mann overigens, tot mijn vreugde kunnen vaststellen dat het behoorlijk veel aandacht heeft gekregen in uw Vergadering, althans als ik mag afgaan op het aantal ingediende amendementen.
Inhoudelijk gezien komen de voorstellen en de aandachtspunten die u naar voren brengt in dit verslag grotendeels overeen met die van de Commissie en natuurlijk reiken ze verder - verschillende sprekers hebben het opgemerkt - dan het kader van de "built-in" -agenda die thans ter discussie staat in Genève.
Net zoals wij wilt u de liberalisering van de handel inbedden in een aantal gezamenlijk opgestelde multilaterale regels, meer transparantie tot stand brengen in de onderhandelingsmechanismen bij de WTO, de ontwikkelingslanden nauwer betrekken bij de multilaterale onderhandelingen, ons Europees landbouw- en volksgezondheidsmodel in stand houden, evenals ons model op het terrein van milieubescherming en openbare diensten. Dat is in grote lijnen de agenda van de Europese Unie voor de nieuwe onderhandelingscyclus.
Wij zijn altijd van mening geweest dat de onderhandelingen over de "built-in" -agenda, die het onderwerp is van uw verslag, sneller tot resultaat zouden leiden indien het vizier gericht zou zijn op een bredere, meer algemene agenda. In uw verslag brengt u in essentie dezelfde opvatting naar voren, en hiermee geef ik antwoord op de vraag van de heer Berthu ten aanzien van dit punt. We boeken langzaam vooruitgang in Genève, waar in feite een onderhandelingsronde over de landbouw en de diensten voorbereid wordt, en we beseffen heel goed dat alleen een algemene onderhandelingscyclus de zaak echt in beweging kan zetten. Dat is de stand van zaken op dit moment.
Ik zal proberen in het kort in te gaan op de onderwerpen die in uw verslag aan de orde gesteld zijn, en meer in het bijzonder de landbouw, de diensten en de intellectuele eigendom. Dat zijn ook de onderwerpen waaraan u ook in uw opmerkingen uitgebreid aandacht hebt besteed.
Wat de landbouw betreft zijn we het met u eens. Punt één: uitgangspunt bij de onderhandelingen van de Unie is op dit moment Agenda 2000. Punt twee: de behoeften van de ontwikkelingslanden staan bovenaan op onze lijst van aandachtspunten op landbouwterrein. Daarop was ook het initiatief "Everything but arms" gericht, en ik dank u voor uw steun voor dit project. Punt drie: u wilt het Europese landbouwmodel graag in stand houden, vanwege de vele functies die het vervult op sociaal terrein en op milieu- en voedselgebied, en daarin wordt u volledig gesteund door de heer Franz Fischler en mijzelf. Ik kan wat dit betreft de heren Seguro en Cunha geruststellen: bevordering van niet-commerciële overwegingen op landbouwterrein en behoud van ons eigen landbouwmodel blijven sleuteldoelstellingen van onze onderhandelingsstrategie.
Ten aanzien van het voorzorgsbeginsel waarvoor u de aandacht vraagt zou ik het volgende willen zeggen. Het lijkt me duidelijk dat de BSE-crisis en, meer recentelijk, de uitbraak van mond- en klauwzeer onvermijdelijk de vraag opwerpen of we over het noodzakelijke multilaterale kader beschikken om dit soort kwesties op te lossen. Op internationaal niveau voldoet onzes inziens de SPS-overeenkomst - inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen - zoals die thans van kracht is; daarover hoeft dus niet opnieuw onderhandeld te worden. De Commissie - en overigens ook de Raad - deelt echter wel de wens die de heer Kreissl-Dörfler opnieuw naar voren heeft gebracht om een op het voorzorgsbeginsel gebaseerde benadering in deze sector te onderzoeken. In dit verband hebben we een aantal voorstellen gedaan en wij zullen de discussie over deze kwestie voortzetten tijdens de multilaterale onderhandelingen - dat maakt deel uit van onze agenda.
Laatste opmerking over de landbouw, en hiermee geef ik antwoord op de vraag van de heer Clegg: er bestaat inderdaad een "vredesclausule" , of beter gezegd een non-agressieclausule, op grond waarvan de landbouw tot eind 2003 niet bij het geschil over de subsidies betrokken wordt. In onze ogen komt dit non-agressiepact iedereen ten goede, en dat dienen we ons allen te realiseren op het moment waarop deze kwestie weer aan de orde komt, eind 2003. De "vredesclausule" hangt niet als een zwaard van Damocles boven één hoofd, dat van Europa; als er al een zwaard van Damocles is, dan vormt het een bedreiging voor de hoofden van verschillende partners die in Genève aan de onderhandelingstafel zitten.
Wat de diensten betreft wil ik in het kort ons standpunt naar voren brengen. In de eerste plaats hebben wij, als wereldwijde koplopers op het terrein van de im- en export van diensten, offensieve commerciële belangen. In de tweede plaats willen we de kwesties van de ontwikkelingslanden aan de orde stellen. In de derde plaats - en hiermee geef ik antwoord aan de heer Herzog en mevrouw Fiebiger - realiseren we ons terdege wat de gevolgen van onderhandelingen over de diensten kunnen zijn voor het overheidsbeleid en wij onderschrijven dan ook volledig uw aanbeveling inzake het specifieke karakter van de dienstverlening op het terrein van de openbare diensten. De in het kader van de GATS, de algemene overeenkomst betreffende de handel in diensten, gesloten of nog te sluiten overeenkomsten verplichten onze lidstaten niet zonder meer de weg op te gaan van privatisering of deregulering. In de collectieve sector en op terreinen als volksgezondheid, onderwijs en cultuur moeten we onze wetgevende prerogatieven behouden, en die zullen we ook behouden, evenals onze sociaal-culturele identiteit en onze hoge standaarden inzake veiligheid en consumentenbescherming.
Ten aanzien van de intellectuele eigendom moet ik wijzen op een punt dat mevrouw Kinnock heeft aangevoerd en dat op dit moment ook weer in de belangstelling staat, vanwege een proces in Zuid-Afrika waarin de farmaceutische industrie en de Zuid-Afrikaanse regering tegenover elkaar staan. Over de zaak zelf zal ik me niet uitlaten, omdat het niet gebruikelijk is dat de Commissie uitspraken doet over een zaak die onder de rechter is, maar ik zou toch even duidelijk het beleid van de Commissie uiteen willen zetten inzake besmettelijke ziektes in ontwikkelingslanden. Deze kwestie heeft onze aandacht sinds vorige zomer.
In september heeft een internationaal rondetafelgesprek op hoog niveau plaatsgevonden in Brussel, en daaruit is de aanbeveling naar voren gekomen te werk te gaan op basis van een allesomvattende aanpak die berust op drie pijlers: ten eerste, intensivering van de steunverlening via het beleid voor ontwikkelingssamenwerking; ten tweede, verlaging van de prijs van essentiële geneesmiddelen; ten derde, hervatting van het wetenschappelijk onderzoek naar dit soort geneesmiddelen. In aansluiting op dit rondetafelgesprek, waaraan werd deelgenomen door regeringen van derdewereldlanden, internationale organisaties en lidstaten alsmede door een aantal niet-gouvernementele organisaties, hebben we een gericht actieprogramma aangenomen dat gebaseerd is op die aanpak en waarvan de eerste concrete resultaten al zichtbaar worden, geloof ik, nu verschillende farmaceutische bedrijven toegezegd hebben hun prijzen te verlagen.
Wat is de rol van de intellectuele eigendom in dit geheel? In onze ogen is die rol essentieel: stimuleren van innovatie en onderzoek. Zo staat het ook in de ADPIC- of TRIP' s-overeenkomst van de GATT, maar wij zeggen in alle openheid, mevrouw Kinnock, dat er gevallen zijn waarin uitzonderingen op het octrooirecht toegestaan zijn en waarin ook voorzien wordt door de overeenkomst inzake de intellectuele eigendom. De term daarvoor is "dwanglicenties" , en die zijn van toepassing in gevallen waarin op grond van volksgezondheidsoverwegingen of medische noodsituaties uitzonderingen gerechtvaardigd zijn. Die flexibiliteit is voorzien in en toegestaan krachtens deze overeenkomst, en ons standpunt in dezen, een standpunt dat ik al wekenlang in het openbaar verdedig, luidt als volgt: de gehele overeenkomst en niets dan de overeenkomst. Weliswaar bestaat er internationaal gezien nog niet echt consensus over een evenwichtige interpretatie van deze bepalingen, maar wij hebben ervoor gekozen om dit heldere standpunt uit te dragen: bescherming van de intellectuele eigendom, prima, maar dan ook behoud en toepassing van uitzonderingen daar waar die krachtens de overeenkomst toegestaan zijn, zowel binnen de WTO als binnen de WIPO of elders.
Op het gevaar af iets meer tijd te gebruiken dan de vijf minuten die me zijn toebedeeld wil ik nog heel snel antwoord geven op de vraag van mevrouw Mann. We zijn inderdaad begonnen ons mandaat van voor Seattle te herzien en af te stemmen op de aandachtspunten die door een aantal ontwikkelingslanden naar voren zijn gebracht. Vooralsnog is het niet nodig het mandaat formeel te wijzigen. We zullen hier te zijner tijd op terugkomen.
Wat haar opmerking betreft over de Verenigde Staten kan ik zeggen dat ik daar de afgelopen week inderdaad enkele dagen doorgebracht heb. Aan mijn contacten met de regering heb ik een overwegend positief gevoel overgehouden, maar ik wijs de Vergadering er wel op, wellicht ten overvloede, dat het handelsbeleid van de Verenigde Staten meer een zaak is van het Congres dan van de regering.
Hiermee kom ik rechtstreeks op de institutionele aspecten in uw verslag. Wij onderschrijven de wens de parlementen nauwer te betrekken bij de debatten in het kader van de WTO. Zoals u weet hebben we wat onze interne procedures betreft de strijd verloren in Nice, een strijd waarin we eerlijk gezegd ook alleen stonden, en dat betekent dat we weer terug zijn bij de uitgangspunten van het kaderakkoord over de relaties tussen het Parlement en de Commissie dat we in juli 2000 aangenomen hebben. Mijns inziens bevat dat kaderakkoord alles wat we nodig hebben om onze samenwerking gestalte te geven, al zijn er nog enkele problemen op het punt van de procedure inzake de oplossing van geschillen, maar ik ben bereid daarover een gesprek met u aan te gaan. Ik moet er wel bij zeggen dat geschillenoplossing niet onderhandelbaar is, daar het hier geen product van interne wetgeving betreft, maar een prerogatief van de uitvoerende macht. Met andere woorden: discussie, uitleg, informatie, dat is allemaal geen probleem, maar laten we het beleid inzake geschillenoplossing niet in verband brengen met wetgevende prerogatieven.
De volgende etappe die ons te wachten staat, geachte afgevaardigden, is de ministersconferentie in Qatar, van 9 tot 13 november aanstaande. Het spreekt voor zich dat we in de tussentijd samen met de bevoegde parlementaire commissie onvermoeibaar onze werkzaamheden zullen voortzetten in het kader van de agenda en zullen proberen waar mogelijk vooruitgang te boeken.
Ik wijs er met nadruk op dat het tijd is te gaan nadenken over de praktische kant van onze deelname aan het overleg in Qatar. Ik ben voornemens op dezelfde manier te werk te gaan als in Seattle voor wat betreft de samenstelling van uw eigen delegatie. Ik reken dan ook op de actieve aanwezigheid van een aantal van u om in Qatar aandacht te vragen voor wat blijkens uw verslag zonder meer onze gemeenschappelijke doelstellingen genoemd kunnen worden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Lamy.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

GOM in de sector suiker
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0081/2001) van de heer Daul, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker (COM(2000) 604 - C5-0534/2000 - 2000/0250(CNS)).

Daul
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, ons Parlement dient zich vandaag uit te spreken over het voorstel voor een verordening betreffende een gemeenschappelijke ordening der markten voor de suikersector.
In de toelichting bij haar voorstel benadrukt de Commissie dat deze GMO in voldoende mate heeft beantwoord aan vele verwachtingen en stelt ze terecht een status-quo voor, maar die wil ze beperken tot twee jaar en doet ze vergezeld gaan van regelingen die in tegenspraak zijn met de evaluatie die in eerste instantie door haarzelf is gemaakt. Bovendien neemt ze zich voor in een recordtempo een aantal diepgaande studies te verrichten om binnen twee jaar met een voorstel voor een ingrijpende hervorming te kunnen komen. De Raad heeft zich niet van de wijs laten brengen en heeft ervoor gekozen de huidige GMO voor suiker met 5 jaar te verlengen.
Het voorstel wordt ons voorgelegd op een moment waarop de landbouwsector een van de ernstigste crises uit de geschiedenis doormaakt. Maar is dat voldoende reden om een GMO te hervormen die, ook naar de mening van de Commissie zelf, aan de gestelde verwachtingen heeft beantwoord? Ik geloof het niet. Daarom lijkt het me verstandig met deze GMO, in de huidige vorm, nog vijf jaar door te gaan. Dat is het voorstel dat uw rapporteur u vandaag voorlegt.
Eerste opmerking: in de verschillende contacten die ik heb gehad tijdens de opstelling van mijn verslag is bij herhaling kritiek geleverd op de te hoge communautaire suikerprijs. Om duidelijk te maken wat de oorzaak is van die hoge prijs, moet ik erop wijzen dat de gemeenschappelijke marktordening voor suiker in menig opzicht een atypische GMO is.
Deze marktordening is namelijk gebaseerd op een systeem van productiequota, dat een strikte controle van de geproduceerde hoeveelheden met zich meebrengt. Deze GMO kent dus een stelsel van zelfregulatie tussen productie, import en export, en daar komt bij dat het grootste deel van de uitgaven inzake deze GMO ten laste komen van de producenten. De begroting van de Europese Unie wordt alleen aangesproken voor de financiering van de export van suiker in samenhang met de preferentiële invoerregelingen voor suiker uit ontwikkelingslanden die partij zijn bij het Suikerprotocol, dat als bijlage is gehecht aan de Overeenkomst van Cotonou.
Gevolg is dat de kosten van deze GMO die ten laste komen van de begroting van de Europese Unie uiterst laag zijn in verhouding tot het belang van de suiker- en suikerbietensector. Logisch uitvloeisel van deze situatie is wel dat er een vaste intracommunautaire prijs bestaat. Tijdens de debatten die aan de opstelling van dit verslag zijn voorafgegaan is door verschillende belanghebbenden bij herhaling gewezen op het kunstmatige karakter van de communautaire suikerprijs in verhouding tot de wereldprijs.
Bij deze kritiek, die uitvoerig belicht is in verschillende verslagen en in de media, dienen wel enkele kanttekeningen geplaatst te worden. In de eerste plaats is het noodzakelijk alle verwijzingen naar de prijzen op de wereldmarkt in het juiste perspectief te zien: die wereldprijs kan namelijk niet beschouwd worden als representatief voor de daadwerkelijk verrichte transacties. Anderzijds, wanneer we de objectiviteit in acht nemen die ons Parlement in deze zaak dient te betrachten, moeten we vaststellen dat de communautaire prijs de afgelopen vijftien jaar in reële waarde voortdurend gedaald is. Bovendien wordt 75% van de suiker in de vorm van verwerkte producten geconsumeerd, en de prijs van die suikerproducten ontwikkelt zich onafhankelijk van de prijs van suiker. Verder stel ik vast dat deze producten in de Europese Unie niet duurder zijn dan in andere landen.
Tweede opmerking: in verschillende onderzoeken wordt gewezen op het gebrek aan concurrentie in de suikersector binnen de Europese Unie. Die concurrentie is nu juist een van de punten waarnaar door de diensten van de Commissie binnen twee jaar diepgaand onderzoek zal worden verricht. Nu reeds kunnen we vaststellen dat er wel degelijk sprake is van concurrentie tussen suikerproducenten. De intracommunautaire handel is namelijk van groter belang dan de Commissie doet voorkomen; hij is goed voor 30% van de suiker in ruwe vorm en voor 26% van de suiker in de vorm van verwerkte producten.
Mijn laatste opmerking ten slotte betreft de gevolgen voor de communautaire markt en voor de ACS-landen van het besluit dat de Raad twee weken geleden heeft genomen inzake het initiatief voor de minst ontwikkelde landen. Over dat initiatief hebben we zojuist gediscussieerd; het past in het streven van de Europese Unie de cyclus van multilaterale onderhandelingen te heropenen. Over deze kwestie zal ons Parlement zich morgen uitspreken.
Wat de inhoud betreft denk ik dat dit initiatief grote gevolgen zal hebben voor de ACS-landen, gevolgen die door de Commissie niet afdoende onderzocht zijn. De studies die de Commissie van plan is te laten verrichten in het kader van een hervorming van de GMO voor suiker zijn van fundamenteel belang, en dat geldt ook voor de evaluatie van de overgangsfase van het initiatief voor de minst ontwikkelde landen die ze in 2005 dient uit te voeren. De Commissie dient rekening te houden met de punten van zorg van de ACS-landen, die van oudsher exporteren naar de Europese Unie.
Geachte collega' s, in deze vijf minuten wilde ik u op die mijns inziens belangrijke punten wijzen alvorens u zich morgen uitspreekt over de inhoud. Ter afsluiting zou ik mijnheer de commissaris willen bedanken voor zijn bijdrage, en daarbij spreek ik de hoop uit dat hij vanavond enigszins duidelijk maakt hoe hij denkt over het voorstel van het Parlement. Verder wil ik alle ambtenaren van het secretariaat van het Parlement bedanken voor de waardevolle hulp die ze me geboden hebben bij de opstelling van dit verslag, evenals alle collega' s die actief hebben meegewerkt aan dit voorstel.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ook de Begrotingscommissie is van mening dat de huidige suikermarktverordening verlengd moet worden met vijf jaar, dat wil zeggen voor de looptijd van de huidige financiële vooruitzichten. Dat is echter geen blanco cheque. Wij vinden in de eerste plaats dat suiker moet worden gezien als ieder ander akkerbouwproduct. In 2002 zullen de marktordeningen van alle andere akkerbouwproducten worden geëvalueerd, en wij vinden dat dit ook voor suiker moet gelden. Mocht het tegen die tijd nodig blijken de suikermarktverordening te herzien, dan zal ook bekeken moeten worden of er geld is om de boeren te compenseren: dat hebben wij immers ook gedaan toen wij de marktordeningen van andere akkerbouwproducten grondig gingen veranderen. Alles hangt dus af van de vraag of wij geld kunnen vinden om de boeren te compenseren als wij de suikermarktverordening aanzienlijk veranderen.
De Begrotingscommissie deelt wel de mening van de Commissie dat de opslagvergoeding kan worden afgeschaft. Als wij dan in 2002-2003 de suikermarktverordening gaan evalueren, dan willen wij over een aantal elementen beschikken om dat goed te kunnen doen. Wij vinden dat er een aantal studies moeten worden uitgevoerd, in de eerste plaats met betrekking tot de gevolgen die de verandering van het suikerregime zal hebben voor ACS-landen die op het ogenblik profiteren van preferentiële toegang. Welke bevolkingsgroepen zullen daardoor het meest worden getroffen? Wat is de invloed van een eventuele prijsverlaging voor de producenten op de prijzen voor de consumenten? Zien wij hetzelfde als wat er bijvoorbeeld gebeurd is met de broodprijs toen de tarweprijs werd verlaagd? Wat zal de invloed zijn van een verandering van nationale quota in bijvoorbeeld een Europees quotasysteem? Tenslotte zouden wij graag willen weten hoe groot de concurrentie op de Europese suikermarkt eigenlijk is. Is er plaats voor werkelijke vrije concurrentie, ja of nee?

Mayer, Xaver
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in de voorbije weken en maanden is in het debat over het landbouwbeleid veel gesproken over een nieuwe oriëntatie van het landbouwbeleid. Ik wil op deze plaats helemaal niet ingaan op de actuele problemen, maar ik geloof dat in dit debat één aspect onderbelicht is gebleven.
Het gaat namelijk niet aan dat men het hele Europese landbouwbeleid in één klap aan de schandpaal nagelt en de resultaten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en bloc veroordeelt. Met name het Europese suikermarktbeleid heeft zo'n beoordeling niet verdiend. De marktordening voor suiker is een pronkstuk van de Europese landbouw, zoals in dit debat ook steeds weer werd benadrukt. Al sinds jaren krijgen de consumenten hier een veilig primair levensmiddel tegen gunstige prijzen aangeboden. Sommige critici beweren dat suiker te duur is. De heer Daul heeft ook wel op deze kritiek gewezen, maar eigenlijk zou de alarmklok geluid moeten worden, met name omdat het veel van deze critici nauwelijks te doen is om het welzijn van de consumenten, maar wel om hun eigen winsten; dat ten eerste, en ten tweede omdat de productie van een primair levensmiddel onder de Europese milieuvoorschriften en sociale normen een bepaalde prijs met zich meebrengt, die vanuit dit oogpunt ook gerechtvaardigd is; en ten derde, omdat gemeten naar de koopkracht van de consumenten, de suikerprijs in Europa ook kan worden beschouwd als een van de laagste op mondiaal niveau.
Anderen zeggen dan weer dat de marktordening voor suiker uit de tijd is. Zij is al 32 jaar van toepassing, sinds 1968, maar werd telkens opnieuw aangepast. Daarom is nu ook een langere geldingsduur noodzakelijk, en wel minstens vijf jaar, zoals de rapporteur, de heer Daul heeft gezegd. Het opslagkostenstelsel zou slecht zijn indien men het zou wijzigen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Baltas
Mijnheer de Voorzitter, collega Daul heeft grote zorg besteed aan het verslag over het suikerstelsel en is er in geslaagd tegemoet te komen aan de eisen van alle betrokken partijen, zij het dan in de mate waarin het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het daarmee tot uitdrukking gebrachte evenwicht hem dat toelieten. Met zijn voorstellen kunnen de belangen van de communautaire suikerbiet- en suikerrietproducenten redelijk goed worden behartigd. Daarin komen maatregelen voor ter bevordering van de werkgelegenheid en de levenstandaard van deze producenten. Ook kan men daarmee de productie programmeren, want zoals bekend worden suikerbieten geteeld in vierjarige wisselbouw samen met andere grote teelten.
Ook de belangen van de consumenten worden met deze voorstellen behartigd, zowel qua prijzen als qua kwaliteitsnormen. De uiterlijke termijnen van het huidig stelsel worden aangepast aan die van het akkoord van Berlijn. Deze aanpassing is zeer belangrijk niet alleen omdat alle belanghebbenden dan precies weten op welke datum zij op een ander systeem moeten overstappen en zich kunnen voorbereiden, maar omdat wij dan een concreet voorstel hebben voor de onderhandelingen in de Internationale Handelsorganisatie. De regeling voor de productie van suiker uit suikerbieten kan zich financieel zelf bedruipen. De meeste uitgaven houden verband met de toekenning van uitvoersubsidies. De WTO stelt als maximum voor deze uitvoersubsidies het niveau van het handelsseizoen 2000-2001 vast. De Europese Unie maakt derhalve een tragische fout als zij deze regeling gaat veranderen voordat anderen haar daartoe dwingen. Dan kan zij namelijk geen tegenprestaties meer afdwingen.
Tot slot moet ik nog zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat de suikerproductie een sector is waarin voor een soepele werking grote investeringen nodig zijn. Dergelijke investeringen zullen echter onmogelijk zijn als de investeerders niet tenminste een doel op middellange termijn hebben. Daarom geven wij graag onze steun aan het verslag van de heer Daul.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Commissie heeft een voorstel voor een gezamenlijke marktordening voor de sector suiker gedaan, dat gezien moet worden in het verlengde van de eis in de GATT-overeenkomsten dat de EU de exportsteun aan landbouwproducten geleidelijk terugbrengt. Dit geldt met name voor suiker, omdat dit product onder een garantie in de vorm van productiequota valt. Deze quotaregeling verstrijkt aan het einde van het productiejaar, op 30 juni 2001, en de Commissie stelt voor dat de huidige ordening voor een periode van twee jaar met slechts enkele beperkte wijzigingen wordt verlengd. De Commissie heeft nog niet laten weten hoe de periode 2003-2006 gefinancierd moet worden. De Commissie stelt voor het huidige prijsniveau te handhaven, maar de quota met 115.000 ton te verminderen. Verder worden de vereveningsregeling voor de opslagkosten en de eis tot instandhouding van minimumvoorraden opgeheven.
De genoemde reductie van de productiequota maakt het mogelijk de markt open te stellen voor suiker uit de armste landen ter wereld, volgens het 'everything but arms' -principe. Daar kunnen we achter staan. Maar zoals ik al zei ontbreekt het de suikerindustrie en de suikerproducenten aan informatie van de Commissie over de financiering in de periode 2003-2006. Daarom steunen wij de amendementen van de Begrotingscommissie met betrekking tot de financiële vooruitzichten in Agenda 2000, en we willen graag dat de marktordening tot 2005/2006 wordt verlengd. Maar tegelijkertijd eisen we dat de herziening van de marktordening al in 2003 een feit is.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de marktordening voor suiker laat zien dat men ook met administratieve middelen iets zinvols kan bereiken. Ik herinner aan de discussie die wij hier gevoerd hebben over de marktordening voor varkens. Mijnheer Mayer, u weet dat ik toen gezegd heb dat als men vanuit uw fractie hier fel tegenaan zou schoppen en zou pleiten voor de vrije markt, ik u daar bij gelegenheid aan zou herinneren. Ik heb toen gezegd dat ik bij de marktordening voor suiker hierop terug zou komen. Maar u was toen ook enigszins verdeeld! Als ik me goed herinner, heeft mevrouw Schierhuber voor de toenmalige regeling voor varkens gestemd. Nu gaat het echter over suiker, en ik vind dat de marktordening voor suiker niet mag worden weggeveegd. Er moeten slechts enkele verbeteringen worden aangebracht.
De productie moet strikt worden afgestemd op de consumptie in de Europese Unie. Dat betekent ook dat hetgeen we uit andere landen invoeren, bijvoorbeeld uit de ACS-landen, niet opnieuw mag worden uitgevoerd. We kunnen zeker nog suiker van de armste, minst ontwikkelde landen opnemen. Ik ben er echter voor om dit kwantitatief vast te leggen, zodat we geen kringloophandel krijgen. Dit wil zeggen dat we de quota's moeten terugkoppelen - geen C-suiker meer, en ook geen export van suiker ten laste van de landbouwproducenten! Want ook wanneer het met hun geld gebeurt, blijft het nog altijd dumping. De Europese Unie moet ook ophouden met openbare middelen te gebruiken voor het subsidiëren van de opslagkosten. Ik vind dat de suikermarkt zichzelf moet kunnen bedruipen. Dan kan zij in deze vorm ook behouden blijven.
Tot slot nog één overweging: ik vind dat er op milieugebied nog een heleboel kan gebeuren in de suikersector. Noodgedwongen is het gebruik van stikstof teruggedrongen, omdat dit slecht was voor de suikeroogst, maar ook afgezien daarvan kan er bij de teelt nog het een en ander gebeuren. Zo kan men suikerfabrieken verplichten een bepaalde hoeveelheid biologisch geteelde suiker af te nemen.

Pattakis
Mijnheer de Voorzitter, de voorgestelde suikerverordening beweegt zich binnen het verstikkend financieel kader dat in Berlijn werd afgesproken. Daarmee wil men het mes diep in de landbouwuitgaven zetten. Deze financiële kortingen moeten natuurlijk worden gerechtvaardigd en daarom wordt een uiterst somber beeld geschetst van de huidige situatie. Op die manier effent men het terrein voor drastische verminderingen van quota en prijzen, met alle gevolgen van dien voor het inkomen van de landbouwers. Het uiteindelijke doel is natuurlijk de aanzienlijke beperking van de communautaire productie.
De onmiddellijke toepassing van dergelijke radicale maatregelen zou natuurlijk sociale spanningen veroorzaken en om die te voorkomen is de Commissie van plan de vanaf 2003-2004 van kracht wordende verordening geleidelijk aan, maar genadeloos en volledig ten uitvoer te leggen. De tactiek van de Commissie is de nominale prijzen voor nog eens twee jaar op het niveau van 1983-1984 te bevriezen, hetgeen een vermindering betekent van de reële prijzen en inkomens. De langdurige bevriezing van de suikerbietprijzen heeft geleid tot een vermindering van de reële prijzen met 33% in de periode 1982-1999. Verder wil de Commissie de quota met 115.000 ton verminderen en de opslag afschaffen om de communautaire begroting jaarlijks met 300 miljoen euro te verlichten.
Deze voorstellen zullen dramatische gevolgen hebben. Zij zullen leiden tot vermindering van de reële suikerbietprijzen en de inkomens van de landbouwers. De verdere inkrimping van de quota zal, samen met soortgelijke beperkingen bij alle andere landbouwproducten, de landbouwers in een steeds grotere impasse brengen. Bovendien wordt geen enkel voorstel gedaan voor welke gewassen men dan wel moet gaan telen. Aangezien deze overgangsmaatregelen deel uitmaken van een meer algemene tactiek tot drastische beperking....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook van de gelegenheid gebruik maken voor het leveren van een korte bijdrage aan het debat over de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker. Ik complimenteer de rapporteur, heer Daul, met zijn werk, dat ik namens mijn fractie zonder problemen steun.
De gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker heeft al een aantal hervormingen ondergaan, waaronder een akkoord om de quota's voor het verkoopseizoen 2000-2001 met 500.000 ton terug te brengen. Daarnaast zijn de vastgestelde prijzen voor suiker sinds 1985 in werkelijkheid gestaag met 36% gedaald. Door het huidige systeem is er stabiliteit in de sector ontstaan en heeft de Gemeenschap op bescheiden doch regelmatige basis producten op de wereldmarkt kunnen afzetten.
Het is belangrijk dat het Parlement zich duidelijk uitspreekt over de pogingen van de Commissie om zich voortijdig te onttrekken aan besluiten die in Berlijn werden genomen en die in het geval van de suikerregeling tot 2006 van kracht moesten blijven. Het enige wat dit oplevert is ondermijning van het vertrouwen van de boeren, die maar moeilijk kunnen geloven dat Europa en de Europese instellingen stabiliteit kunnen creëren in een sector die recentelijk al getroffen is door dalende inkomens en onstabiele markten.
Het gevaar bestaat dat de huidige, unieke crisis in de veesector - en het gaat hierbij vooral om de BSE- en MKZ-crisis - wordt gebruikt om verstrekkende hervormingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan te brengen, die anders niet zouden zijn overwogen. In plaats daarvan moeten wij onze energie en middelen aanwenden voor het creëren van stabiliteit in de sector, het herstellen van het vertrouwen dat de consument moet hebben in zijn voedsel en het investeren in promotie en marktontwikkeling.
In alle toekomstige hervormingen dient inkomensstabiliteit voor de boeren het centrale element te zijn. Steeds minder mensen voelen zich aangetrokken tot de agrarische beroepen, met name als er elders werk te vinden is dat meer oplevert.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, de suikerregeling van de EU is veruit de meest protectionistische ter wereld. Er zijn miljarden mee gemoeid, en de regeling heeft ertoe geleid dat de mondiale suikerproductie buitengewoon ineffectief is verspreid. Het is onbegrijpelijk dat de Landbouwcommissie de ordening tot 2006 wil verlengen, zeker nu de Rekenkamer erop wijst dat de Commissie relevante informatie heeft achtergehouden en in had moeten gaan op vragen over de kosten van overproductie, het effect op de prijzen op de wereldmarkt, de inkomsten van de ontwikkelingslanden en de invloed op het milieu. Het is om te lachen maar ook om te huilen dat de Commissie in haar tweede beschouwing schrijft dat de consumentenbelangen behartigd moeten worden, terwijl ze weet dat de consumentenprijzen van alle producten die suiker bevatten, door de suikerregeling verdriedubbelen.
Maar dat is, ondanks alles, nog niet het ergste. De maat was vol toen de ontbrekende hervorming van het suikerbeleid het 'everything but arms' -principe in de weg stond door de 48 armste landen ter wereld toegang te geven tot de Europese markt. Een initiatief waarbij er in het ergste geval sprake zou zijn van een stijging van de suikerimport met zo' n 100.000 ton per jaar. Het is schandalig dat de boeren in de EU niet met een dergelijke import akkoord kunnen gaan, terwijl ze zelf jaarlijks 8,8 miljoen ton suiker met steun van de EU in de wereldmarkt pompen. Het is diep triest voor deze Vergadering dat de Landbouwcommissie van het Parlement nog protectionistischer is dan de Europese landbouwlobby. Ik doe daarom een sterk beroep op iedereen die aan de belangen van de derde wereld en de consument denkt, om tegen het verslag te stemmen.

Fiori
Mijnheer de commissaris, ik maak mij enigszins zorgen, niet over de inhoudelijke kant van het uitstekende werk van collega Daul, maar over de methode.
Wij maken in de landbouw een fase door die u heel goed kent en waar ik dus verder niet op in hoef te gaan. Als landbouwmensen moeten wij zien te begrijpen welk marktconcept wij de komende tien jaar gaan realiseren. Aan de ene kant kunnen wij namelijk niet om de regels heen die de mondialisering ons oplegt - dat wil zeggen de opening van onze markten - maar aan de andere kant moeten wij goed voor ogen houden dat de landbouw een bron van rijkdom is voor heel Europa.
Welnu, op het moment dat wij deze hervorming van de gemeenschappelijke marktordening behandelen vinden er een aantal ontwikkelingen plaats. Volgend jaar loopt de vrijwaringsclausule af en voor suiker is het absoluut noodzakelijk onze relatie met de ACS-landen te wijzigen. Tegelijkertijd zijn wij echter intern al met een liberaliseringsproces bezig: herziening van de quota, verlaging van de exportsteun. Deze maatregelen betekenen opening van de markt en verlies aan concurrentiekracht.
Het is duidelijk dat in een tijd van verandering er in de landbouw zeker enkele zorgen blijven bestaan, als landbouwpolitieke maatregelen ook de sectoren treffen die tegen lagere kosten produceren.

Gill
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is een gigantische gemiste kans. Ik wil het Parlement met klem vragen na te denken over het soort boodschap dat wij afgeven aan de Europese belastingbetaler en de boeren in de kandidaat-landen als we weer tot verlenging overgaan, zoals de heer Daul voorstelt.
Ik heb er geen problemen mee dat de heer Daul wil verlengen voor de suikerproducenten - de heer Daul is immers maar één persoon. Hij kan zoveel verlengen als hij wil, maar het Parlement moet de verleiding weerstaan om de suikerregeling voor de zoveelste keer te verlengen. Hoe komt het toch dat de druk op de agrarische uitgaven toeneemt en dat desondanks iedere echte kans om het GLB te hervormen in dit Parlement met onverschilligheid wordt begroet? Dit verslag laat zien hoe machtig de landbouwlobby is, hoewel de roep om hervorming stijgt, niet alleen van de Europese burgers, maar ook van de boeren zelf, die met hun vooruitziende blik beseffen dat de huidige regeling op de lange termijn niet te handhaven is. De regeling is al 32 jaar niet gewijzigd en heeft er met zijn uiterst protectionistische karakter voor gezorgd dat de EU-suikerprijs driemaal zo hoog is als in de rest van de wereld. Dat betekent oneerlijke discriminatie van de consument en aantasting van het concurrentievermogen van de sector.
Wij weten nu wat in het kader van de WTO- en uitbreidingsverplichtingen de implicatie is van weer een verlenging: het ruïneert de internationale geloofwaardigheid van de EU. De conclusie van een recent verslag van de Rekenkamer luidde dat de suikerreling een aanzienlijke aanslag pleegt op de begroting van de EU en op de consument. Waar we dus behoefte aan hebben is een serieuze, doordachte hervorming. Op de lange termijn zal er tengevolge van de plannen van de heer Daul om werkeloos toe te zien steeds forser gesneden worden in de quota, waardoor de sector zal afkalven en de werkgelegenheid onder druk zal komen te staan. Wij zijn jammerlijk overspoeld met een hele serie ongefundeerde vorderingen op het gebied van de opslagbijdrage en de ACS, waarbij we over het hoofd hebben gezien dat het uitgespaarde geld op andere agrarische terreinen kon worden ingezet.
Ik ben ontstemd over de uitkomst van het verslag en ik ben bang dat de unaniem tot stand gekomen visie van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling genegeerd is.

Staes
Voorzitter, collega's, commissaris, als lid van de commissies begrotingscontrole en consumentenbelangen volg ik nauwgezet maar met passie de ontwikkelingen van ons mank lopend landbouwbeleid. Wie het speciale verslag van de Rekenkamer over de hervorming van de marktordening suiker doorleest, neemt paragraaf na paragraaf met verbazing kennis van de tekortkomingen van deze marktordening. Rapporteur Daul rept met geen woord over dit verslag van de Rekenkamer. De nieuwe Europese Commissie deed dat wel: zij had de moed met een hervormingsvoorstel en aanpassingen te komen, maar ik stel vast dat onze landbouwcommissie die voorstellen van de tafel veegt, instemt met een kortzichtig beleid en kiest voor het succes op korte termijn. Ze capituleert voor de belangen en het zoetgevooisde gelobby van de suikerindustrie. Het is een beleid dat ingaat tegen de belangen van de landbouwer zelf en bovendien vooral gericht is op de industrie.
Dit verslag, beste collega's, kan ik niet goedkeuren. Het is een aanfluiting van goed financieel beheer. De netto-kosten voor de overproductie bedroegen in 2000 800 miljoen euro, bijna evenveel als de som die we enkele weken geleden bijkomend goedkeurden voor het bestrijden van de BSE-crisis. De gemiddelde voorraad witte suiker bedraagt 14% van de productiequota of 2 miljoen ton. En dat terwijl de Commissie van oordeel is dat slechts 0,4 miljoen ton of 3% noodzakelijk is om onverwachte tekorten op te vangen. Jaarlijkse kosten: 30 miljoen euro. De consument wordt bovendien geconfronteerd met een markt waarin slechts vijf bedrijven meer dan 50% van de EU-quota in handen hebben. In het merendeel van de suikerproducerende lidstaten is het volledige nationale quotum in handen van slechts twee bedrijven. Van mededinging gesproken! Dit beleid gaat in tegen de belangen van de consument, van het milieu, van een kwaliteitsvolle productie en van de derde wereld.
Ik vraag u dit verslag te verwerpen en minstens rekening te houden met de opmerkingen van de Rekenkamer.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie doet voorzichtige voorstellen om de marktordening voor suiker te hervormen met het oog op een drastischer hervorming in 2003. Terecht wijst rapporteur Daul deze plannen van de Commissie af. Liberalisering van de suikermarkt heeft weinig zin als de consument er niets mee opschiet. Alleen de frisdrankmultinationals en de voedingsmiddelenindustrie zullen profiteren van liberalisering. Wie er minder van worden, zijn de honderdduizenden Europese boeren die bieten telen.
Of de ontwikkelingslanden zullen profiteren als de markt niet beschermd wordt, is zeer de vraag. Nu kunnen een aantal ontwikkelingslanden een vast contingent suiker naar de EU exporteren waarvoor zij meer geld ontvangen dan op de wereldmarkt. De kosten van de Europese suikerbegroting van 800 miljoen euro komt voor 90% ten goede aan deze landen.
Bij een hervorming van de suikerverordening moet de Commissie verder kijken dan liberalisering en naleving van de WTO-regels. Ik roep de Commissie op de verschillende scenario' s goed te onderzoeken en rekening te houden met de uitbreiding voordat zij in 2003 met nieuwe voorstellen komt.

Sturdy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Daul gelukwensen met zijn verslag en allereerst laten weten dat ik het morgen zal steunen. Ik steun mijn kiezers - grote suikerproducenten - en ik geef geen steun aan de multinationals die zo driftig aan het lobbyen zijn. Ik wil u, mijnheer de commissaris, laten weten dat ik heb gewerkt aan Protocol 77, dat zich sterk concentreerde op hulp aan de derdewereldlanden. Ik heb mevrouw Gill melding horen maken van de manier waarop de consument zal gaan profiteren. Ik wil hier, ten overstaan van u allen, duidelijk stellen dat de consument niet zal profiteren van een verlaging van de prijs die Britse en Europese boeren voor hun suiker krijgen. De consument profiteert namelijk ook niet in de rest van de wereld, waar suiker veel goedkoper is, Waarom word ik onder druk gezet door de grootste verbruiker van suiker ter wereld, een bedrijf uit de VS, om de prijs te laten dalen? Ik heb commissaris Lamy eerder horen spreken over handelsrelaties met de VS: zullen de Verenigde Staten de prijs die zijn hun boeren voor hun suiker betalen verlagen, zoals wij van plan zijn, of gaan ze door met hun torenhoge subsidies?
Mijnheer Daul, u noemde de suikerregeling een bijzonder akkoord. Ik ben het daar niet helemaal mee eens, want volgens mij is het uniek. Allereerst betaalt de belastingbetaler er niet aan mee. Ten tweede profiteren boeren er direct van en dat is anders dan bij vele andere onderdelen van het huidige GLB, en ten derde is een aantal van de armste landen ter wereld gebaat bij het suikerprotocol. Het is uitermate belangrijk dat we deze landen steun blijven geven. Ik heb me er zeer voor ingespannen dat zij deze steun kregen en ik zal erop toezien dat die steun aan die ACS-landen gehandhaafd blijft. In het Verenigd Koninkrijk, mijnheer de commissaris, is er een gezegde dat luidt: wat niet kapot is, hoef je niet te repareren. Ik zou willen zeggen: probeert u deze regeling alstublieft niet te repareren.

Lavarra
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten ongetwijfeld de overproductie en de hoge prijzen op de communautaire markt en de problemen die voortvloeien uit de gemeenschappelijke marktordening aanpakken. Ik ben het evenwel eens met het voorstel van de rapporteur overeenkomstig de afspraken in Berlijn het huidige stelsel tot het jaar 2006 te verlengen. Ik stem ermee in, omdat wij tijd moeten inruimen voor de verandering en de omschakeling van de bestaande productie. Wij kunnen dan voorkomen dat deze noodzakelijke maatregelen leiden tot een inkomensdaling voor de producenten en het sociale onbehagen vergroten in bepaalde gebieden waar dit product wordt geproduceerd. Dat zijn de redenen waarom wij het nodig achten onze steun te geven aan dit voorstel.

Maat
Voorzitter, verlenging van de huidige Europese suikerregeling is de beste keus voor producenten, consumenten en ontwikkelingslanden. Het verslag-Daul is een goed pleidooi voor die verlenging van de EU-suikerregeling, een regeling die voor de Europese Unie zeer goedkoop is in vergelijking met andere beleidsterreinen. Afgezien van gericht regionaal beleid in bepaalde delen van de Europese Unie en de financiering van de import uit een groot aantal ACS-landen, wordt het beleid in feite geheel gefinancierd door de boeren zelf.
Het is dan ook opvallend dat er toch opnieuw discussie is ontstaan over de kosten van dit beleid. Het zou duur zijn en de consumenten op hoge kosten jagen. Welaan, het eerste kan worden weerlegd op basis van de landbouwbegroting, waaruit blijkt dat de uitgaven voor het beleid vooral bestemd zijn voor maatregelen met betrekking tot ACS-landen en regionaal beleid en niet voor de marktordening zelf. En wat het tweede betreft, je kunt geen appels met peren vergelijken, en dat gebeurt wanneer een klein deel van de wereldmarkt - voor een deel een overschotmarkt - vergeleken wordt met de consumentenprijs in Europa.
Zo is bijvoorbeeld bij de aanpassing van de interne Europese graanprijzen aan de wereldmarkt gebleken dat de consument in Europa in geen enkel geval heeft geprofiteerd van de lagere producentenprijzen. Ook bij de vleesprijzen zien wij dat de consumenten nauwelijks iets merken van de prijsverlaging voor veel producenten.
Het is dan ook beter te kiezen voor een beleid waarin producenten zowel in Europa als daarbuiten een volwaardige plaats krijgen in een harde mededingingscontext in plaats van een onderschoven positie in de discussie tussen consumenten en producenten. Maar die discussie gaan wij wellicht ook bij de mid term review van het Europese beleid nog aan.
Met betrekking tot de toegang voor 48 van de armste landen tot de markt in de Europese Unie kunnen wij beter kiezen voor een soort ACS-formule dan op voorhand zeggen dat je een beleid daarmee compleet van de kaart veegt.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in de afgelopen maanden hebben we ons intensief beziggehouden met de marktordening voor suiker en veel heftige discussies gevoerd, niet alleen met de Commissie, maar met al degenen die pleiten voor een totale liberalisering van de suikermarkt. Ik wil de rapporteur dan ook hartelijk feliciteren, omdat ik vind dat hij in zijn verslag een heel goed resultaat heeft weten te bereiken.
Er wordt telkens weer gezegd dat suiker te duur is en goedkoper moet worden voor de consumenten. Ik wil enkel verwijzen naar de BSE-crisis. Die laat zien dat ofschoon de boeren prijsverliezen kennen tot 30%, de consument niettemin dezelfde prijs voor vlees betaalt in de winkel. Daarom sta ik ook volledig achter de verlenging van de marktordening voor suiker tot het boekjaar 2005-2006. Dit is volgens mij het kardinale punt in het onderhavige verslag. Deze geldigheidsduur komt ook overeen met de besluiten van Berlijn, waarin het gemeenschappelijk landbouwbeleid werd vastgelegd voor zes jaar. Wij boeren hebben een beleid nodig waarop we kunnen vertrouwen. De betrokkenen in de sector, de suikerbietenproducenten en suikerraffinaderijen, moeten voldoende vooruit kunnen kijken om adequate investeringsbeslissingen te kunnen nemen.
In dit verband zou ik willen wijzen op de komende toetreding van negen nieuwe landen. Ik denk dat het niet verstandig zou zijn om de nieuwe GMO slechts voor twee jaar vast te leggen, zoals oorspronkelijk was voorgesteld, omdat we hierdoor slechts verwarring zullen stichten en een afwachtende houding in de hand zullen werken.
Wat de regeling voor de opslagkosten betreft, stem ik volledig in met het standpunt van de rapporteur, die pleit voor handhaving van de huidige regeling. Het gaat hier om een belangrijk instrument voor de stabilisering van de markt, dat al sinds 30 jaar zijn nut heeft bewezen.
Het zou niet getuigen van een vooruitziende blik om een vlekkeloos functionerende marktordening te ontregelen, louter omwille van het streven naar hervorming.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, met de nodige moeilijkheden hebben wij vandaag Straatsburg kunnen bereiken om hier het woord te voeren bij dit belangrijke debat voor de toekomst van de Europese landbouw en de GMO voor suiker in mijn land en mijn regio.
De voorstellen van de Commissie om de quota met 115.000 ton te verminderen, de opslagsteun te verlagen teneinde zo'n 300 miljoen euro te besparen en de termijnen korter te maken begrijp ik niet erg goed, daar het om een wezenlijk verandering gaat die ik niet gerechtvaardigd vind. En waarom tot het jaar 2003? Ik zou graag van de Commissie willen horen of zij denkt dat er vanaf 2003 meer geld zal zijn, zodat deze tijdelijke beleidswijziging daarin haar rechtvaardiging vindt.
Ik wil de heer Daul complimenteren met het werk dat hij in het voorstel van de Commissie heeft gestoken. Ook wil ik hem prijzen voor zijn gevoeligheid voor de problemen die wij hem hebben voorgelegd, waarvoor hij compromissen heeft weten te vinden die in het verslag zijn opgenomen.
Ik zou graag zien dat de Commissie rekening hield met het amendement van de Landbouwcommissie dat het quotastelsel handhaaft zonder het prijsstelsel te veranderen. Ik hoop dan ook dat de Commissie haar standpunt aanpast aan de voorstellen van de heer Daul. Wij zijn het op alle hoofdpunten eens met zijn verslag en we zijn bereid het morgenochtend aan te nemen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, alvorens mijn standpunt te geven over de inhoudelijke punten, wil ik de rapporteur, de heer Daul, van harte bedanken en ook een woord van dank richten aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie industrie en de Begrotingscommissie. Ik wil de leden van deze commissies, die betrokken waren bij de zeer uitvoerige behandeling van het hervormingsvoorstel voor de marktordening voor suiker, bedanken voor hun geëngageerde werk.
Wat de inhoud betreft, zou ik allereerst willen aangeven wat de belangrijkste elementen van het Commissievoorstel zijn. De Commissie is van mening dat een fundamentele hervorming van de suikermarktordening noodzakelijk is. Zo'n hervorming is echter alleen te verantwoorden op grond van een diepgaande analyse. Daarom heeft de Commissie opdracht gegeven tot twee studies, waarvan de resultaten vermoedelijk half 2002 beschikbaar zullen zijn. De eerste studie heeft betrekking op de concurrentievoorwaarden en de regels inzake bedrijfsconcentratie in de suikersector, maar niet alleen in deze sector, ook in andere grote landbouw- en voedingssectoren. In de tweede studie worden de verschillende opties onderzocht die voor een fundamentele hervorming van de gemeenschappelijke marktordening in aanmerking komen.
Voor de tussenperiode stelt de Commissie een tweejarige verlenging van de basismechanismen van de huidige suikermarktordening voor. Verder moet het totale quotum met 115.000 ton worden verminderd, wat overeenkomt met 50% van het structurele overschot in het kader van de uitvoerbeperkingen van de WTO. De opslagkostenvergoeding moet verdwijnen, om de concurrentie te bevorderen en de prikkel om C-suiker te produceren te verminderen. Dat zorgt ook voor een besparing op de uitgaven van het EOGFL ten bedrage van 300 miljoen euro per jaar.
De verplichting voor de producenten om een minimumvoorraad te houden moet worden opgeheven, omdat dit niet meer te rechtvaardigen is met het oog op de reële situatie van de voedselvoorziening in de Unie. Ten slotte moeten de productierestituties voor in de chemische industrie verwerkte suiker door de sector zelf worden opgebracht.
Wat de amendementen op de voorstellen van de Commissie betreft: een deel van de amendementen in het verslag van de heer Daul bestaat hoofdzakelijk in de eis dat de bestaande suikermarktregeling verlengd moet worden voor een periode van vijf jaar, zonder de door de Commissie voorgestelde wijzigingen. Dat geldt met name voor de amendementen 2, 15-18, 22, 26, 29, 68, 69, 70 en 71.
De Commissie kan ermee instemmen dat de huidige suikermarktordening verlengd wordt voor een langere periode dan de voorgestelde twee jaar, echter alleen wanneer de overige kernelementen van het Commissievoorstel worden overgenomen.
Daarom kan de Commissie een aantal amendementen niet overnemen om de volgende redenen. In de amendementen 3, 4, 23, 24, 31 en 56 wordt voorgesteld om de basishoeveelheden voor de quota en de veronderstelde maximale behoeften van de raffinaderijen onveranderd te laten. Dit kunnen we niet overnemen, want de door de Commissie geplande beperking van minstens een deel van de structurele overschotten is absoluut noodzakelijk om onze verplichtingen in het kader van de WTO na te komen. De Commissie kan evenmin de amendementen 36, 45, 57, 60-62, 65, 67 en 72-75 overnemen, omdat die ofwel voorzien in een verhoging van de quota's ofwel in een zeer, zeer drastische verlaging of herverdeling ervan.
De amendementen 1, 5, 8, 12, 13, 19, 25, 27, 28, 30, 39 en 40 zijn gericht op de instandhouding van de vereveningsregeling voor de opslagkosten. Ook dit voorstel kunnen we niet overnemen, want de afschaffing van het vereveningsstelsel bevordert de concurrentie, neemt de prikkel weg om C-suiker te produceren en leidt bovendien tot aanzienlijke besparingen op de begroting.
De amendementen 6, 21 en 40 zijn gericht op de handhaving van de minimumvoorraden. Deze eis kan ik evenmin inwilligen, omdat gezien de omvang van de huidige overschotten een dergelijke verplichting niet te rechtvaardigen is. Amendement 40 is gericht op de handhaving van de deelname van het EOFGL aan de financiering van de productierestituties voor de eerste 60.000 ton suiker die in de chemische industrie verwerkt worden. Dit lijkt me niet zinvol, omdat in een systeem van zelffinanciering vrijstellingen niet meer te rechtvaardigen zijn.
In de amendementen 9, 10, 14, 37 en 38 wordt gesteld dat Italië, Spanje en Portugal opnieuw de mogelijkheid moeten krijgen om nationale steun te verlenen. Deze nationale subsidies werden sowieso al veel te lang gegeven en hebben in grote mate bijgedragen tot concurrentievervalsing. Daarom werd reeds in 1995 besloten tot afschaffing ervan en het zou dan ook een zware vergissing zijn deze beslissing van 1995 ongedaan te maken.
Met betrekking tot de amendementen 33, 63, 64, 66, 76 en 77 kan ik u verzekeren dat de Commissie haar best zal doen om te zorgen voor de nodige coherentie tussen de voorstellen voor de suikermarkt en het ontwikkelingsbeleid. Het is bijgevolg niet noodzakelijk dat in de voorstellen zelf te doen. Ook amendementen als amendement 20, waarin voor de Azoren een afwijking van het begrip raffinaderij wordt nagestreefd, of amendement 36, dat gericht is op een aanpassing van de quota's om te voldoen aan de verplichtingen in het kader van de WTO, moeten worden afgewezen. In artikel 10 van ons voorstel wordt namelijk al in een dergelijke aanpassing voorzien.
Tot slot zou ik u nogmaals willen bedanken voor de geleverde arbeid en ik hoop dat u zult erkennen dat de bereidheid van de Commissie om het huidige systeem met meer dan twee jaar te verlengen een belangrijke tegemoetkoming is aan het Parlement.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, dank u wel voor deze uitvoerige beantwoording.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Voorlichting en communicatie
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0011/2001) van de heer Graça Moura aan de Commissie, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de voorlichtings- en communicatiestrategie van de EU.

Gargani
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Monti, in mijn hoedanigheid van voorzitter van de Cultuurcommissie heb ik vanavond de taak deze mondelinge vraag toe te lichten. Ik denk, en hiermee vertolk ik het gevoelen van mijn commissie, dat de Commissie niet altijd met veel inzet werk heeft gemaakt van het communicatieprobleem. Onze commissie heeft verscheidene keren dit probleem besproken en 14 april vorig jaar - inmiddels bijna een jaar geleden - heeft commissaris Reding laten weten dat zij een mededeling zou presenteren met een plan of een strategie; tot nu toe hebben wij daar niets van gemerkt. Wij vinden het uitblijven van die mededeling een ernstige zaak, omdat volgens ons de algemene strategie van de Europese Unie nauw verbonden is met voorlichting en communicatie. Dit zijn geen holle frasen, maar een gevolg van onze zienswijze op Europa dat niet alleen een economisch maar ook een institutioneel en politiek bouwwerk moet zijn. De burgers moeten informatie krijgen over de activiteiten van de Europese Unie op in ieder geval een drietal vlakken: de uitbreiding, de monetaire unie en het Europees defensiebeleid.
In Lissabon is overeengekomen dat ook de economie gebaseerd moet zijn op kennis. De Unie kan en mag dus niet alleen economisch zijn, mijnheer Monti, en daarom bestaat er behoefte aan een groot kennisplan om de burgers bij Europa te betrekken zodat de Unie ook een politiek en civiel karakter krijgt. Er is dus sprake van een contrast - en hierover wil ik geen onduidelijkheid laten bestaan - tussen de euro die volgend jaar onze eenheidmunt zal zijn en het in Nice goedgekeurde Handvest van de grondrechten, dat trouwens geen deel uit zal maken van de Verdragen. In dit verband wil ik een persoonlijke opvatting naar voren brengen: er is veel kritiek op post-Nice, maar ik meen dat er al het nodige aan gedaan is om een Europese grondwet voor te bereiden. Aan die grondwet moest wel een fase vooraf gaan om vorm te kunnen geven aan een aantal rechten van alle Europese burgers. Wij moeten er nu verder naar streven - en daarbij moeten de Commissie en het Parlement samenwerken - een Europese grondwet op te stellen waarin de rechten van alle burgers zijn vastgelegd. Sommigen wilden al direct een grondwet, maar daarbij vergaten zij dat institutionele en juridische processen traag zijn en dat geleidelijk aan alle burgers erbij betrokken moeten worden. Het is gewoon een moeizaam proces.
Zoals u kunt zien, mijnheer de commissaris, is het communicatieprobleem geen retorische zaak maar onlosmakelijk verbonden met de aard van de relatie tussen de instellingen en de burgers. Het probleem heeft te maken met de bereidheid naast het institutionele Europa het Europa van de burgers te creëren en is nauw verbonden met een strategie en een echt communicatieplan. Helaas moet ik namens mijn commissie zeggen dat een dergelijk plan ontbreekt, niettegenstaande die vele debatten die ik hierover in onze commissie georganiseerd heb en de dringende verzoeken in deze richting van alle fracties aan commissaris Reding en Commissievoorzitter Prodi. Vanavond doen wij nogmaals zo'n verzoek, nu aan u, want de aanleiding voor onze mondelinge vraag vormde deze problematiek. Ik neem aan dat u zich van deze taak zult kwijten, waar wij trouwens als Commissie en Parlement samen onze schouders onder moeten zetten. Zo kan er tijdens dit mandaat tussen beide instellingen een nuttige, positieve en continue relatie zijn. Die relatie is nodig en wij doen er al het mogelijke voor. De Commissie moet daarentegen luisteren naar wat onze commissie en het Parlement als geheel te zeggen hebben. Als het debat van vanavond ertoe dient een nauwere band tussen onze instellingen te smeden en van u een zeer overtuigend antwoord te krijgen, dan hebben wij nuttig werk verricht.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank de voorzitter van de Cultuurcommissie, de heer Gargani, voor zijn duidelijke toelichting bij deze vraag over een onderwerp dat ook de Commissie uiterst belangrijk acht. Bij mijn beantwoording zal ik proberen de volgorde aan te houden van de verschillende onderdelen van de vraag.
Op de allereerste plaats laat ik u weten dat de Commissie de aangekondigde mededeling over het voorlichtingsbeleid uiterlijk deze zomer zal presenteren en vervolgens voor zal leggen aan het Interinstitutioneel Comité en de Cultuur- en de Begrotingscommissie van het Parlement.
Het tweede punt betreft de ontwikkelingen op het vlak van de informatietechnologie. De Commissie houdt hier op verschillende manieren rekening mee: het bijeenbrengen van alle communicatie-instrumenten in één enkel Directoraat-generaal, minder papieren en meer elektronische documenten, de vernieuwing van de server Europa en, zoals aanbevolen door de Top van Lissabon, het harmoniseren en ontwikkelen van de websites van de vertegenwoordigingen van de Unie met vereenvoudigde portals tussen alle diensten van de Commissie.
Ten derde, bij de uitwerking van haar voorlichtingsbeleid maakt de Commissie gebruik van deskundigen en professionals, vooral bij de strategie voor de publiekscampagnes - de heer Gargani heeft daar zelf terecht op gewezen - voor de uitbreiding van de Unie en de euro. Ook voor scholing in informatietechnologieën maken wij gebruik van professionals. Wij hebben de burgers geraadpleegd bij de talrijke dialogen over Europa in het kader van de afgelopen intergouvernementele conferentie. Met het oog op de thema's die de toekomst van Europa betreffen zullen deze dialogen verder geïntensiveerd worden. De vertegenwoordigingen en het netwerk van informatiecentra voor het publiek zullen de spreekbuis zijn van de praktische zorgen van de burgers. Door naar de burgers te luisteren kunnen wij de voorlichtingsstrategie al naar gelang het land of andere specifieke factoren aanpassen.
Het vierde punt betreft de pijlers. De belangrijkste pijlers zullen, zoals commissaris Reding al in april 2000 heeft aangekondigd, in de mededeling van de Commissie staan. Wij zullen voor een aantal sectoren die van gemeenschappelijk belang zijn de decentralisatie bestuderen en bij het nieuwe voorlichtingsbeleid zullen wij ook rekening houden met het subsidiariteitsprincipe, dat onder meer in de conclusies van Lissabon zo duidelijk benadrukt is.
Op de vijfde plaats is de Commissie van plan zich bij haar voorlichtingsbeleid mede te richten op de regio's, op de allereerste plaats door beter te luisteren naar de regionale pers en de vragen van de lagere overheden. Wij willen voorts het aantal voorlichtingscentra verder uitbreiden, zodat er een fijnmazig regionaal netwerk van informatiepunten - de Info-Points -, voorlichtingscentra op het platteland - de Carrefours - en Europese Documentatiecentra ontstaat. De grote communicatiecentra, zoals Parijs, Lissabon en Rome, zijn vaak geïntegreerd in een regionaal of plaatselijk netwerk. Zij vormen een goed voorbeeld voor de samenwerking tussen de instellingen en de lidstaten en zijn een referentiepunt voor de op het publiek in het algemeen gerichte informatie. Internet is toegankelijk op regionaal niveau en bovendien heeft de Commissie de beschikking over acht vertegenwoordigingen in verschillende regio's van de Unie.
Over het zesde punt kan ik zeggen dat de Commissie heeft gemeend alle communicatie-instrumenten in één dienst bijeen te moeten brengen. Zo kunnen wij beter luisteren naar de verschillende meningen en sneller en rechtstreekser reageren. Via het netwerk van de vertegenwoordigingen en de regionale bureaus hebben wij een snel waarschuwingssysteem gecreëerd, zodat de communicatieproblemen bij bepaalde onderwerpen van Europese actualiteit kunnen worden blootgelegd. Wij kunnen dan met gerichte boodschappen op bepaalde publieksgroepen reageren. Als onderdeel van het public- relationsbeleid zal de Commissie in het kader van de actie "De toekomst van Europa" op brede schaal de burgers raadplegen om beter te kunnen vaststellen welke informatie de burgers wensen te ontvangen en door wie, op welke plaats en met welk middel zij geïnformeerd wensen te worden. Deze actie ontspruit aan de voortzetting van de dialoog voor Europa, waar het Europees Parlement in ruime mate aan heeft bijgedragen.
Over het zevende punt wens ik op te merken dat de Commissie evaluatiemethodes en parameters voor het meten van de doeltreffendheid zal ontwikkelen. De eerste manier om het voorlichtingsbeleid te evalueren is het houden van opiniepeilingen in de vijftien lidstaten. De standaard-Eurobarometer heeft versterking gekregen van een speciale Eurobarometer die een verfijndere analyse per land kan geven. In 2001 zal er een begin worden gemaakt met een kosten-batenanalyse bij de vertegenwoordigingen. In het kader van de modernisering van het beheer van de middelen die de Commissie ter beschikking staan - vooral bij de pers- en communicatiedienst -, zullen er andere evaluatie-instrumenten ontwikkeld worden.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, kan ik over het achtste en laatste punt zeggen dat de Commissie haar pers- en communicatiedienst opdracht heeft gegeven een nieuw initiatief uit te werken voor de samenwerking tussen het Parlement en de Commissie op het vlak van voorlichting. De technische werkgroep die met deze samenwerking belast is heeft zijn werkzaamheden gestart en de belangrijkste kwesties betreffende de instellingen, de euro, de uitbreiding, de acties met het oog op de toekomst van Europa zullen met een gemeenschappelijke communicatiestrategie worden aangepakt. Over de euro zijn al afspraken gemaakt tussen de Commissie en de lidstaten voor een brede voorlichtingscampagne. Die gezamenlijke inspanning moet gecontinueerd en aanzienlijk geïntensiveerd worden. De begroting van de Commissie voor voorlichting beloopt op dit moment 90 miljoen euro, dat is het equivalent van een krant per inwoner per jaar. Gezien het belang van onze opdracht moet elke lidstaat meebetalen aan de investering in zijn eigen land. Voorlichting over Europa gaat immers alle overheden aan.
Mijnheer Gargani, ik wil u nogmaals dankzeggen voor het feit dat u weer de aandacht heeft gevestigd op deze uiterst belangrijke thema's. Voor zover het mij mogelijk was heb ik de hoofdlijnen uiteengezet van de antwoorden en ik kan u verzekeren dat de collega's die in de Commissie bevoegd zijn voor dit onderwerp hard werken om het hoofd te bieden aan deze grote uitdaging.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste mijnheer Monti, u had een heel ondankbare taak. Ik kan mij niet voorstellen dat u zich vanavond erg op uw gemak voelde, want ondanks al uw mooie woorden, sprak er weinig overtuiging uit uw verklaring. Dat is het probleem. We wachten nu al maanden op de dingen waarvan u vandaag weer gezegd heeft dat ze misschien in de zomer zullen komen. God mag weten waar de plannen die u ons zojuist heeft voorgelegd worden voorbereid. Ik bedoel hiermee dat als men ergens iets weghaalt, men toch moet weten waar het naartoe gaat. Men heeft deze materie afgenomen van mensen die de afgelopen maanden en jaren eigenlijk heel goed werk hadden geleverd. Daarbij hebben ze ook veel kennis opgedaan. Nu wordt dat zomaar overgedragen aan anderen en laat men het versloffen. Dat vind ik verschrikkelijk. Het is zoals een arm weeskind, waar niemand zich om bekommert en waarvoor niemand echt verantwoordelijk is. Ik althans ben van mening dat wat in theorie goed bedoeld was, vooralsnog niets heeft opgeleverd in de praktijk. We wachten al een eeuwigheid op de mededeling, en ik ben benieuwd wanneer die er eindelijk komt.
Ik zou de Commissie, naast hetgeen reeds in onze teksten staat, willen voorstellen om niet zo verschrikkelijk veel nieuws te scheppen, maar veel meer gebruik te maken van degenen die ter plekke uitstekend werk verrichten. Deze mensen zijn er. Er zijn netwerken die ongelooflijk goede dingen doen, en daar moet u gebruik van maken. U heeft met veel lof gesproken over de infopoints. Ik ken een infopoint dat heel goed werk verricht, maar niet kan rondkomen van het geld van de Commissie, dat pas op het einde van het jaar of het jaar daarop wordt uitbetaald. Zij weten niet of ze het volgende jaar nog zullen bestaan. Hoe kunnen deze mensen blijven werken en de motivatie opbrengen om anderen te motiveren?
Er is op dit terrein dus nog een heleboel te doen. Het zou mooi zijn als we allemaal één lijn zouden trekken en gezamenlijk het beste eruit zouden halen. Dat kan enkel door decentralisering. Dat heeft u ook gezegd. Laten we dus niet proberen het wiel opnieuw uit te vinden, maar iedereen inzetten die ter plekke en met een lokale kleur Europa kan promoten, en niet alleen het Europa van Brussel!

O'Toole
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Monti, wij beseffen allen dat wij ons, wat het pers- en communicatiebeleid voor de instellingen van de Unie betreft, in een crisis bevinden. Onze instellingen worden in het ergste geval met minachting en in het beste geval met apathie bekeken. Wie echter kijkt naar het werk dat wij in werkelijkheid binnen de Europese Unie verrichten, ziet dat het hier gaat om werk van grote kwaliteit en groot belang voor al onze burgers, werk dat invloed heeft op hun dagelijks leven. Waarom kan deze boodschap dan niet met meer verve en doeltreffendheid worden overgebracht, met name door de Commissie?
Tijdens een bijeenkomst, vorige week in mijn kiesdistrict, waren de daar aanwezige vakbondsleden verbaasd over de reikwijdte van door onszelf of door de lidstaten - onder ons toeziend oog - opgestelde wetgeving waarin de rechten van deze vakbondsleden werden geregeld. Toch komt deze boodschap kennelijk in de praktijk van alledag niet bij hen over en wij moeten ons afvragen hoe dat komt. Ondanks het feit dat wij een gekozen Parlement zijn en de Commissie niet gekozen wordt, en ondanks het feit dat de Commissie één deel van het beleidsproces voor haar rekening neemt en wij een ander deel in onze portefeuille hebben, ben ik ervan overtuigd dat wij gemeenschappelijke belangen hebben. Ik besteed een groot deel van mijn tijd aan het uit de weg ruimen van de mythes die rond de Europese Unie aan het ontstaan zijn. En al ben ik het van harte eens met de uitspraken van de commissaris, met name over public relations en snelle weerlegging, toch voel ik me door de Commissie niet echt geholpen bij onze inspanningen. Ik vind het jammer dat er nu pas een mededeling over dit onderwerp ter tafel ligt.
Ik moet helaas vragen waarom de interinstitutionele besprekingen over dit onderwerp nog steeds muurvast zitten. Ik moet ook vragen waarom de Commissie, die - geheel terecht - ambitieus genoeg is om de hele manier waarop Europa bestuurd wordt te willen hervormen, een radicale herziening en modernisering van haar communicatie- en voorlichtingsbeleid niet tot speerpunt van deze strategie maakt. Eerlijk gezegd hebben wij nog een heel lange weg te gaan voordat wij het beleid kunnen waarmaken dat de burgers verdienen. Deze vragen moeten worden beantwoord, want wij kunnen niet in alle oprechtheid verder werken aan het witboek over het bestuur van de Unie, als er geen toezegging ligt van de Europese Commissie om te komen tot een oplossing van de problemen binnen de eigen organisatie. Uiteraard vindt de Commissie, waar het de radicale hervorming van het systeem betreft, een bondgenoot in het Parlement.
In mijn eigen land is mijn partij beroemd om zijn spindoctors. Ik ben niet per definitie voorstander van een dergelijke ontwikkeling binnen de Europese unie, maar wij moeten het hele terrein van de public relations in ogenschouw nemen - en daarom ben ik het van harte eens met wat u zegt, mijnheer de commissaris. Als wij het Europese project dat wij als Parlement gerealiseerd willen zien, daadwerkelijk willen realiseren, dienen wij te beschikken over een stem waarmee we het project kunnen verkopen en ik ben bang dat zo'n stem op dit moment ontbreekt.

Andreasen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is uitermate belangrijk dat we de burgers van de Unie en de kandidaat-landen uitleggen waar de Unie voor staat. Deze taak heeft de Commissie al te licht opgevat. De heer Romano Prodi zei tijdens de hoorzittingen van de nieuwe Commissie in september 1999, en ik citeer: 'Bovendien zal de nieuwe Commissie veel meer naar goede communicatie met de burgers van Europa streven en hun toegang tot informatie geven' . Ik had de voorzitter van de Commissie graag hier vanavond willen zien. Want nu, anderhalf jaar later, is er nog steeds niets gebeurd. Bijna een jaar geleden beloofde de Commissie in haar werkprogramma voor het jaar 2000 een strategie te zullen ontvouwen, maar er is niets gebeurd. Dit jaar heeft de Commissie opnieuw beloofd er iets aan te doen, maar het gerucht gaat nu dat er op dit gebied welhaast chaos in de organisatie van de Commissie heerst.
Laat ik eens een paar concrete problemen aanhalen in het voorlichtingsbeleid van de EU, of eigenlijk het gebrek daaraan. De voorlichting is te centralistisch, wordt geheel in Brussel bedacht, en is niet gericht op doelgroepen of ingedeeld naar geslacht, leeftijd, geografische aspecten en het opleidingsniveau van bevolkingsgroepen. Er zijn ook zeer actuele en concrete problemen. De grote Europa-server op Internet wordt te traag en alleen te hooi en te gras bijgewerkt, en bureaucraten kunnen naar believen gegevens van de Europa-server verwijderen. Er zijn te veel bureaucratische hindernissen voor de toegang tot de informatie. EU-voorlichting is nu een zaak van de bureaus voor officiële publicaties van de EU. Is het redelijk dat mensen moeten betalen voor een Publicatieblad dat meer dan drie maanden oud is? Het Publicatieblad moet gratis op de Europa-server te raadplegen zijn. Te veel informatie is alleen beschikbaar in de hoofdtalen van de EU. Ga maar eens naar de Rapid-gegevensbank, daar zie je bijvoorbeeld dat zelfs de voordrachten van de heer Romano Prodi alleen in twee of drie talen beschikbaar zijn. We hebben in de EU elf officiële talen, en die moeten we alle elf gebruiken.
Decentralisering en coördinatie moeten de sleutelwoorden voor het voorlichtingsbeleid van de EU zijn, ook als het gaat om de informatie tussen de Commissie en het Parlement. De informatietechnologie die tegenwoordig voorhanden is, moet doelgericht en optimaal benut worden. Ik ben zeer benieuwd hoe de Commissie de taak zal aanpakken. Ik vermoed - en ik hoop - dat de bureaus van de Commissie in de grote Europese steden erbij betrokken worden, zoals mevrouw Pack ook te berde bracht, dat ze taken en verantwoordelijkheden krijgen, en dat ze middelen krijgen om de man op straat te benaderen en te informeren. Mijnheer de commissaris, dat is onderhand een spoedzaak geworden!

Vidal-Quadras Roca
Mijnheer de Voorzitter, ik neem bij dit debat het woord in mijn hoedanigheid van ondervoorzitter van het Parlement, belast met voorlichting en communicatie, en ook als co-voorzitter van de Interinstitutionele Groep voorlichting en communicatie.
Mijnheer Monti, u heeft gezegd dat de Commissie veel belang hecht aan het voorlichtings- en communicatiebeleid. Dat is ongetwijfeld waar maar de Commissie maakt niet veel haast met dat beleid, want de Vergadering wacht nu al anderhalf jaar ongeduldig op de bevalling van het belangrijke document over voorlichting en communicatie dat de heer Prodi ons heeft toegezegd. Na anderhalf jaar wachten zegt u nu dat het Parlement en de Commissie samen dat document zullen maken. Mijnheer de commissaris, de Commissie is zo traag dat een schildpad daarbij vergeleken niets is.
U zei dat voorlichting en communicatie erg belangrijk zijn. De heer Prodi beseft ongetwijfeld dat hij als Commissievoorzitter enkele problemen heeft met zijn imago die ook afstralen op het college van commissarissen. Ik veronderstel dat hij ook de ontwikkeling kent van de opkomstpercentages bij de Europese verkiezingen gedurende het afgelopen decennium en dat hij tevens op de hoogte is van het harde offensief tegen de Europese Unie en haar instellingen van de kant van een aantal zeer krachtige media in enkele lidstaten.
Mijnheer Monti, toen de Commissie ons zei dat wij het document samen moesten maken, zijn wij aan het werk gegaan en wij hebben ons stuk in drie maanden kunnen gereedmaken. Ik betwijfel echt of dit bescheiden Parlement meer middelen, macht, intelligentie of mogelijkheden heeft dan de Commissie. Wie is bij dit onderwerp onze politieke gesprekspartner? U had het over uw "voor dit onderwerp bevoegde collega's". Wie zijn dat? Wij kennen hen niet en wij zouden graag willen weten wie het zijn.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, mijn ongeduld groeit, niet alleen als afgevaardigde, maar ook als rapporteur voor de informatiecampagne en als lid van de interinstitutionele commissie. Soms slaat dit ongeduld om in ontgoocheling.
De grote Europese projecten, zoals de invoering van euromunten en -biljetten, de Europese eenmaking, het debat over de grondrechten en de Europese grondwet, de discussies over de bevoegdheden, over wie verantwoordelijk is voor wat, het post-Nice-ratificatieproces en het post-Nice-proces in het algemeen - ik spreek bewust over grote Europese politieke projecten - vereisen net zoals het Europa van de burgers een grootschalige informatie- en communicatiecampagne.
Ondanks de behoefte aan subsidiariteit en decentralisering, moeten de Commissie en het Parlement gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de inhoudelijke, professionele vormgeving van het informatiebeleid. Het is de onbevredigende status-quo die aanleiding heeft gegeven tot deze mondelinge vraag en die ten grondslag ligt aan de kritiek en ontgoocheling over het amateuristische informatiebeleid en de tactiek van aankondigingen en zoethoudertjes. Ik vraag me eigenlijk af wat er sinds 14 april 2000 is gebeurd. Waar is het destijds beloofde masterplan? Waar blijven het concrete tijdschema en het maatregelenplan? Hoe zit het met de duidelijke verdeling van bevoegdheden in de Commissie?
Op 14 april heeft commissaris Reding gesproken in het Parlement. Enkele dagen geleden heeft commissaris Barnier de vraag of hij de verantwoordelijkheid overneemt tot een later tijdstip uitgesteld. Vandaag heeft u het voor ons opgenomen. Waar zijn de bewijzen dat u echt meent wat u zegt over de noodzaak tot een gezamenlijke aanpak tussen Commissie en Europees Parlement? Het ontbreekt aan een duidelijk concept. Er mag geen sprake zijn van een renationalisatie van het informatiebeleid. De Commissie is niet louter een doorgeefluik van EU-geld...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Monti
. (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik zou alle afgevaardigden die bij dit belangrijke debat het woord hebben gevoerd hartelijk willen danken. Ik zal uiteraard alle gemaakte opmerkingen doorgeven aan commissaris Reding en vervolgens ook aan de hele Commissie.
Ik wil een aantal korte opmerkingen maken. Allereerst ben ik er evenals u, geachte afgevaardigden, van overtuigd dat Europa niet alleen Brussel is. Daarom is decentralisatie een van de sleutelparameters van het voorlichtingsbeleid van de Commissie, dat uiteraard wel een eenheidsvisie kent waarbij het Parlement en de Commissie in het centrum staan.
Het is natuurlijk juist steeds de nodige prikkels te geven voor een beter beleid, maar toch ziet de balans er niet zo slecht uit als op het eerste gezicht zou mogen lijken. In luttele werken heeft de Commissie namelijk de verantwoordelijkheid voor het voorlichtingsbeleid verplaatst van EAC naar PRESS, met inbegrip van de verantwoordelijke ambtenaren. Sinds 1 januari 2001 is PRESS verantwoordelijk voor de uitvoering van alle begrotingslijnen die verbonden zijn met de verhuizing van de EAC-activiteiten. Het gaat hier om hoofdstuk B3-3 van de begroting. De formele goedkeuring van het nieuwe organigram voor de pers- en communicatiedienst is afhankelijk van het besluit een commissaris aan te wijzen die met het dossier wordt belast. Hoewel een dergelijke beslissing niet gemakkelijk is voor een Commissie die al is aangetreden, zou dit besluit binnenkort moeten kunnen vallen.
Ik kan eraan toevoegen dat met de verhuizing van EAC naar PRESS 104 mensen zijn overgeplaatst en dat er een begroting van 90 miljoen euro is voor de publieksvoorlichting. Het is duidelijk dat deze verhuizing enkele logistieke problemen met zich meebrengt, die overigens voor de zomer zullen zijn opgelost.
De vertegenwoordigingen zullen hun voorlichtingsrol voor het publiek in de brede zin van het woord blijven vervullen. Deze bureaus hebben hun werk trouwens nooit onderbroken en werken nu niet meer samen met EAC maar met DG PRESS.
Staat u me toe ook enkele opmerkingen te maken over de samenwerking met het Parlement, die we allen van het allerhoogste belang vinden. Ten aanzien van de gemeenschappelijke ruimtes is alles gedaan wat gedaan kon worden, en zelfs meer dan dat, want de meeste van onze bijkantoren bieden thans onderdak aan vertegenwoordigers van het Parlement. In het kader van de voorlichtingscampagnes is een tripartiete organisatiestructuur bestaande uit Parlement, Commissie en lidstaten opgezet door middel van afspraken die inmiddels prima functioneren, tot ieders tevredenheid. Wat de informatienetwerken betreft, en meer in het bijzonder de grote informatiecentra zoals Sources d' Europe in Parijs of Jacques Delors in Lissabon, kan ik zeggen dat deelname van het Parlement altijd verzekerd is, al moet de Commissie vaststellen dat het Parlement niet is ingegaan op haar herhaalde oproepen als volwaardig partner deel te nemen aan het beheer van die centra.
Dan nog een opmerking over de financiële kant van de zaak, dames en heren. De Commissie is van mening dat de samenwerking met het Parlement, die begin jaren negentig zeker nog gestalte moest krijgen, over het geheel genomen inmiddels tot wasdom is gekomen. In het licht van de verschillende institutionele rollen van onze instellingen en de daarmee samenhangende specifieke, gedifferentieerde kaders - los van de gemeenschappelijke doelstellingen - zou de uitvoering van onze respectieve mandaten wel eens in gevaar kunnen komen. Staat u me toe op te merken dat het Parlement wel moet bedenken dat ten gevolge van zijn politieke reserves inzake de begrotingslijnen in feite de voorlichting aan de burgers, en niet de Commissie als zodanig, klem is komen te zitten.
Tot slot wil ik nog een opmerking maken die ik zie als de grootst gemene deler van wat er tot nu toe is gezegd. Mevrouw O'Toole was met name zeer ingenomen met de aandacht voor de public relations. Wij beseffen allemaal dat er zoveel meer moet gebeuren. De vele positieve boodschappen moeten helderder en duidelijker zichtbaar worden overgebracht aan de eindgebruikers, onze burgers.
Ik wil besluiten met een opmerking over een klein onderdeel van het communicatiebeleid waarmee ik toevallig het meest vertrouwd ben, omdat het op mijn terrein ligt: het concurrentiebeleid. Zelfs op zo'n ogenschijnlijk technisch terrein als het concurrentiebeleid moet de boodschap aan de consument worden overgebracht. Daarom hebben wij, met de hulp en de steun van het Parlement, recentelijk een halfjaarlijks evenement ingesteld, de ''Concurrentiedag". Op deze dag wordt getracht een duidelijker en concreter beeld te schetsen van de voordelen van het concurrentiebeleid voor de consument. Ik kan u verzekeren dat al mijn collega's volgens hetzelfde principe te werk gaan en ik hoop dat de algemene mededeling over het voorlichtingsbeleid die de Commissie voor de zomer hoopt uit te brengen uw zorgen voor een heel groot deel zal kunnen wegnemen.

De Voorzitter
Dank u mijnheer de commissaris.
Tot besluit van dit debat heb ik een ontwerpresolutie, overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Scheepsbouw
De Voorzitter
Aan de orde zijn drie mondelinge vragen aan de Commissie:
(B5-0014/2001) van de leden Langen, Gomolka, Langenhagen, Jarzembowski, Valdivielso de Cué, namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten, over de situatie van de scheepsbouwsector in de Gemeenschap;
(B5-0019/2001) van de leden Barón Crespo, Westendorp y Cabeza, Schulz, Mann Erika, Rapkay, Piecyk, Duin, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, over de situatie van de scheepsbouwsector in de Gemeenschap;
(B5-0152/2001) van de heer Brie, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over de situatie van de scheepsbouwsector in de Gemeenschap.

Gomolka
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de mondelinge vraag over de situatie van de scheepsbouwsector in de Gemeenschap is ingegeven door een diepe bezorgdheid over het voortbestaan van deze branche. Enerzijds is er sprake van een hoge mate van concurrentievervalsing op de internationale markt. De kunstmatig verlaagde prijzen, vooral uit Korea, zorgen voor een marktsituatie die nog steeds bestempeld moet worden als extreem concurrentievervalsend. Anderzijds zijn de eisen die het Europees Parlement in zijn resolutie van 14 december van vorig jaar heeft gesteld, tot nu toe nog niet of onvoldoende vervuld. Het blijft onduidelijk hoe men de Europese scheepsbouwindustrie kan ondersteunen om haar internationale concurrentiepositie te verbeteren.
Het is ook nog altijd niet duidelijk hoe consequent de Commissie gereageerd heeft op de eis van het Parlement om een geschillenbeslechtingsprocedure tegen de Republiek Korea te starten bij de Wereldhandelsorganisatie. Tot nu toe waren de beslissingen van de Commissie en de Raad inconsequent en onlogisch, met name wat een aantal belangrijke punten betreft. Enerzijds worden duidelijke inbreuken van Korea tegen de gesloten akkoorden vastgesteld, maar anderzijds heeft men tot nu toe verzuimd daar onmiddellijk en adequaat tegen op te treden. Dit kan alleen maar schadelijk zijn voor de Europese scheepsbouwwerven. Door pas in mei 2001 over te gaan tot een nauwkeuriger onderzoek, laat men toe dat de scheepsbouw in de Unie nog bijna een half jaar lang wordt blootgesteld aan oneerlijke concurrentie. Voor de scheepsbouw betekenen dit extra lasten en gevaren in een situatie die zo al moeilijk genoeg is. Voor sommige bedrijven kan dit de ondergang betekenen.
Er is dus een acuut probleem van concurrentievervalsing en bedrijven worden bedreigd in hun bestaan. Bovendien kan het nadelige gevolgen hebben voor de strategische belangen van de Europese Unie wanneer niet sneller en consequenter wordt opgetreden tegen klaarblijkelijke oneerlijke praktijken. De tot dusver ondernomen stappen komen enigszins lachwekkend over.
Sta mij toe de vergelijking te maken met een sportwedstrijd. Hoe denkt u dat een sportman zich voelt wanneer hij pas genezen is van een zware ziekte en de boksring wordt ingestuurd? Daar ontmoet hij een lastige tegenstander, die meermaals op doping werd betrapt maar nog steeds niet geschorst is. Integendeel, hij krijgt steeds hogere premies. Deze tegenstander heeft er reeds een gewoonte van gemaakt om onder te gordel te slaan, terwijl de scheidsrechter in de ring ongeïnteresseerd toekijkt en de overige arbiters discussiëren over hoe de oneerlijke slagen van de dopingzondaar moeten worden beoordeeld, als hele of als halve punten!

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik zou mijn verhaal vanavond willen beginnen door enkele feiten in herinnering te roepen.
In de civiele sector van de Europese scheepsbouw zijn op dit moment nog 250.000 mensen werkzaam en het betreft hier een hoogwaardige technologische sector. De scheepsbouw is een bedrijfstak van ontwikkelde landen, niet van landen met lage salarissen. En verder is overheidssteun aan de scheepsbouw in Europa thans niet meer toegestaan, zoals de Raad van ministers van 5 december heeft bevestigd. Diezelfde Raad heeft de Commissie echter een mandaat verleend om tijdens de volgende bijeenkomst van deze Raad, in mei 2001, een mechanisme voor te stellen dat bescherming biedt tegen de oneerlijke concurrentie van de Koreaanse scheepswerven. Persoonlijk denk ik dat we afstevenen op een conflict met Korea en dat we voor die tijd geen oplossing gevonden zullen hebben.
Ten slotte zou ik erop willen wijzen dat de Raad de Commissie verzocht heeft te onderzoeken hoe de toegang tot steun voor onderzoek en ontwikkeling vergemakkelijkt kan worden. Gezien deze feiten zal de vraag of de scheepsbouw wel of niet opgenomen moet worden in het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling centraal komen te staan in onze discussies. Het vijfde kaderprogramma bevatte namelijk een actieonderdeel "mariene technologie en landtransport" , waaronder het door commissaris Busquin gepresenteerde plan, gebaseerd op een concentratie van de middelen. Dat onderdeel is geschrapt. Uiteraard heeft de beroepsgroep zich daarover bezorgd getoond, zowel tegenover mij in mijn hoedanigheid van rapporteur als tegenover tal van collega' s.
Ik zou u vanavond dan ook met klem willen verzoeken, mijnheer Monti, aan te geven met welke voorstellen u zult komen om tegemoet te komen aan de eisen van de Raad van 5 december, om de toegang tot steun voor onderzoek en ontwikkeling te vergemakkelijken, om handelsgerelateerde maatregelen te treffen dan wel te steunen ter bestrijding van de oneerlijke concurrentie van Korea en, ten slotte, om een tijdelijk, doelgericht steunmechanisme in het leven te roepen, in afwachting van de afloop van de procedure bij de WTO.

Brie
Mijnheer de Voorzitter, wat de situatie in het algemeen betreft, sluit ik mij volledig aan bij wat de vorige twee sprekers hebben gezegd. Neemt u mij niet kwalijk dat ik mij uitsluitend concentreer op de situatie van de scheepsbouwwerven in Oost-Duitsland. Om even door te gaan op het beeld van de boksring dat de heer Gomolka heeft gebruikt: de Oost-Duitse werven hebben nog het bijkomende probleem dat ze geboeid in de ring moeten verschijnen. Ze worden immers geconfronteerd met strenge productiebeperkingen. Ik weet natuurlijk ook dat deze beperkingen een voorwaarde waren voor hoge subsidies in de jaren negentig, maar ten eerste zijn deze bureaucratisch georganiseerd en ten tweede houdt men er geen rekening mee dat deze werven in het kader van de algemene rationalisering ook verder blijven investeren. Dat betekent dat productiviteitsgroei gepaard gaat met het afvloeien van personeel. Mijnheer de commissaris, de Commissie beschikt over heel goede statistische gegevens over de dramatische toestand in Oost-Duitsland. Lezen dat een derde van de bevolking daar werk zoekt is echter één ding, het aan den lijve ondervinden is wat anders.
Begrijp me niet verkeerd. Ik weet heel goed dat de Unie zich sinds 1990 heel solidair heeft opgesteld met Oost-Duitsland, dat de Commissie heel veel heeft ondernomen, en natuurlijk heeft ook de Duitse regering hier een rol te spelen. In het concrete geval van de scheepsbouwindustrie ligt de beslissingsmacht echter vooral bij de Commissie. Ik denk dat het Verdrag van Amsterdam voldoende ruimte biedt om politieke maatregelen te treffen en de openingsclausule in het Verdrag over de productiebeperkingen in het jaar 2001 toe te passen.
Ik bedoel hiermee dat het ten eerste noodzakelijk is om de quota's te flexibiliseren, zodat ze niet meer jaarlijks, maar voor de resterende vijf jaar worden toegepast, ten tweede dat de gevolgen van de rationalisering in aanmerking moeten worden genomen, en ten derde - op dit punt sluit ik mij helemaal aan bij de vorige sprekers - dat de algemene productierestituties opnieuw moeten worden ingevoerd zolang Zuid-Korea zich schuldig maakt aan deze grove concurrentievervalsing.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de drie afgevaardigden voor hun toelichting.
Op de allereerste plaats zou ik willen beklemtonen dat de Commissie het belang van de scheepsbouw ten volle erkent en de bijzondere moeilijkheden waarin vele werven verkeren begrijpt. Wij zijn ons volledig bewust van de aard van die problemen.
De expansie van de Zuid-Koreaanse scheepswerven, die al tot over hun oren in de schulden zaten, is te danken aan leningen van financiële instellingen die niet onder normale marktomstandigheden opereren. Verschillende vormen van indirecte staatssteun hebben in Zuid-Korea capaciteit overeind gehouden die bij de toepassing van normale commerciële criteria verminderd had moeten worden teneinde te voldoen aan de effectieve vraag van de markt.
Deze overtollige capaciteit is een overbodige ballast voor de mondiale scheepsbouwmarkt en vormt zelfs een bedreiging voor het voortbestaan van enkele Europese scheepswerven.
De Commissie is van mening dat de internationale praktijken van oneerlijke concurrentie in de scheepsbouw met de daarvoor geëigende mechanismen zouden moeten worden aangepakt. Dat betekent vooral onderhandelen, in laatste instantie bij de Wereldhandelsorganisatie.
Hoewel commissaris Lamy beter dan ik gedetailleerd kan ingaan op de huidige stand van deze onderhandelingen, kan ik u garanderen dat de Commissie haar uiterste best blijft doen om middels onderhandelingen tot een oplossing te komen voor het probleem. De Commissie is natuurlijk bereid de kwestie bij de Wereldhandelsorganisatie aan de orde te stellen en treft op dit moment de noodzakelijke voorbereidingen voor het starten van de procedure. Commissaris Lamy heeft dit half februari tijdens zijn ontmoeting met de Zuid-Koreaanse autoriteiten op duidelijke wijze laten weten.
In het geval de lopende internationale onderhandelingen geen oplossing zouden brengen, heeft de Commissie zich verplicht de Raad uiterlijk 1 mei verslag uit te brengen en een voorstel voor een tijdelijke defensieve steunregeling voor te leggen. Dat betekent niet het herinvoeren van de oude bepalingen inzake bedrijfssteun in artikel 3 van verordening 1540/98.
Het derde verslag van de Commissie aan de Raad over de situatie van de mondiale scheepsbouw stelt duidelijk dat de in het kader van genoemde richtlijn toegestane bedrijfssteun geen oplossing vormt voor internationale handelsproblemen.
Juist de typerende negatieve effecten van bedrijfssteun hebben de Commissie bewogen over het algemeen negatieve adviezen te formuleren over deze vorm van steun. De scheepsbouw was de laatste industriesector waar deze vorm van steun nog was toegestaan.
U beseft ongetwijfeld dat de Commissie voor vormen van steunverlening is die de concurrentievervalsing ten gevolge van overheidssteun combineren met positieve, stimulerende effecten die compenserend werken. Daarom heeft de Commissie op 29 november besloten de bedrijfssteun in artikel 3 van verordening 1540/98 niet te verlengen.
Het al genoemde derde verslag van de Commissie aan de Raad over de situatie van de scheepsbouw in de wereld heeft bevestigd dat bedrijfssteun, gekoppeld aan contracten, een reeks negatieve effecten sorteerde voor de interne markt. Die steun was kostbaar, niet doelgericht en vervalste de intracommunautaire concurrentie.
De Commissie denkt aandachtig na over de vorm die het tijdelijk mechanisme moet aannemen, mochten wij er niet in slagen tot een bevredigende oplossing te komen tijdens de onderhandelingen met Zuid-Korea. Aan de ene kant moeten wij de problemen van het verleden zien te voorkomen, maar aan de andere kant moeten wij een goed instrument vinden dat complementair is aan de lopende internationale onderhandelingen en een eventuele procedure bij de WTO zodat de communautaire scheepswerven op voet van gelijkheid in een correct kader kunnen concurreren.
Dit mechanisme moet vooral een dam opwerpen tegen de oneerlijke Zuid-Koreaanse praktijken voor de duur van de procedure bij de WTO. Het mechanisme moet gericht zijn op de marktsegmenten waar de Europese industrie direct benadeeld is door de oneerlijke Zuid-Koreaanse handelspraktijken.
Ik kan u verzekeren dat wij ijverig werken aan de voorbereiding van het voorstel. Wij zullen al het mogelijke doen het voorstel gereed te hebben binnen de termijn die de Raad ons gesteld heeft, mocht daar behoefte aan bestaan. Het Parlement zal natuurlijk op de hoogte worden gebracht van de geboekte vooruitgang. Ondertussen mag er geen enkele twijfel bestaan over de vastberadenheid van de Commissie om de communautaire scheepswerven te verdedigen die de gevolgen ondervinden van onaanvaardbare internationale commerciële praktijken die de concurrentie vervalsen.
Er zijn specifieke opmerkingen gemaakt over steun voor onderzoek en ontwikkeling.
Mag ik er hier aan toevoegen dat onderzoek en ontwikkeling van levensbelang zijn, als de Europese industrie opgewassen wil zijn tegen de uitdagingen op concurrentiegebied die haar op de middellange tot langere termijn te wachten staan? Het lijkt dan ook juist dat de Commissie zich buigt over de vraag of er een aanpassing van de bestaande regelgeving op dit gebied nodig is. De werkzaamheden op dit terrein zijn reeds in samenwerking met de industrie opgestart.
Ik wil er graag aan toevoegen dat de Commissie - en de heer Caudron maakte daar reeds melding van - onlangs haar voorstel heeft aangenomen voor het kaderprogramma voor activiteiten op het gebied van onderzoek en innovatie voor de periode 2002 tot 2006. Het voorstel biedt de mogelijkheid steun te geven aan onderzoek en innovatie op het gebied van de scheepsbouw, en wel binnen het kader van de voorgestelde activiteiten. Ik doel daarbij bijvoorbeeld op de flexibele en intelligente productiesystemen, zoals die vervat zijn in het derde prioriteitsthema, het intelligente vervoer, onderdeel van het zesde prioriteitsthema, maar ook op 'het anticiperen op de wetenschappelijke en technologische behoeften van de Unie'.
Ik wil in dit verband opmerken dat steun in de vorm van onderzoek en ontwikkeling en andere soorten steun in het kader van de scheepsbouwverordening - want er is, zoals u weet, sprake van verschillende soorten steun - niet het gehalte zal hebben van de bedrijfssteun. De beschikbare maatregelen in het kader van de onderzoeks- en ontwikkelingssteun lijken echter nog niet volledig onderzocht en benut te zijn. Ik ben dan ook van mening dat de lidstaten en de industrie zich wat dat betreft meer inspanningen moeten getroosten.
Mijnheer de Voorzitter, nu zal ik de beperking van de productiecapaciteit van de werven in het voormalige Oost-Duitsland behandelen dat als laatste punt aan de orde is gesteld. Ik zou eerst de oorsprong en de redenen van die beperking willen uitleggen. In 1992 heeft de Raad een speciale richtlijn goedgekeurd die de scheepswerven in het voormalige Oost-Duitsland verplichtte hun capaciteit te beperken. Die richtlijn bevatte een uitzondering op de normale regelgeving voor bedrijfssteun die op dat moment van toepassing was op de communautaire werven. De richtlijn had tot doel de betreffende scheepswerven de mogelijkheid te bieden met spoed over te gaan tot een radicale herstructurering teneinde op de markt te kunnen concurreren. Uit dien hoofde hebben die scheepswerven aanzienlijke financiële steun ontvangen. Het is zaak te beklemtonen dat die steun een garantie moest bieden voor het overleven van deze werven, die zonder een ingrijpende herstructurering niet op de westerse markten zouden hebben kunnen opereren. Het uitbetalen van deze omvangrijke steunbedragen was trouwens gekoppeld aan de verplichting compensatiemaatregelen te treffen, zodat de concurrentievervalsende effecten van de steun werden afgezwakt. Daarom heeft de Raad in die periode de betrokken scheepswerven capaciteitsvermindering opgelegd om dus de concurrentievervalsende effecten van deze omvangrijke steunoperatie te compenseren. De capaciteitsbeperkingen werden vastgelegd voor een periode van tien jaar tot eind 2005. Mijn diensten hebben tot taak toe te zien op de naleving van deze maatregel.
De regelgeving voor deze capaciteitsbeperkingen bepaalt dat een lidstaat na het verstrijken van de eerste vijf jaar de Commissie kan vragen de beperkingen te beëindigen of te herzien. Er is gevraagd of de Commissie van plan is gebruik te maken van de mogelijkheid in de regelgeving om te evalueren of een herziening van de beperkingen van de productiecapaciteit eventueel gerechtvaardigd is. Ik wil benadrukken dat de manoeuvreerruimte van de Commissie hierbij zeer beperkt is. De Commissie is gebonden aan de bepalingen van de desbetreffende Raadsrichtlijn. Deze stellen dat bij de beoordeling of het mogelijk en gerechtvaardigd is de beperkingen van de capaciteit eventueel te herzien het bestaande evenwicht op mondiaal niveau tussen vraag en aanbod in de scheepsbouw mee moet worden gewogen. Ik ben bereid de mogelijkheid de bestaande beperkingen te herzien te onderzoeken en eventuele voorstellen voor deze sector te bestuderen. Het probleem moet echter zeer aandachtig bestudeerd worden op basis van de relevante normen en de monitoringpraktijken van de Commissie. Wij weten dat het aandeel van de Oost-Duitse scheepswerven op de Europese markt gedaald is van 11,3% in 1994 tot 6,9% in 1998. Daar moet ik wel bij zeggen dat dit niet zo zeer een gevolg is van de opgelegde capaciteitsbeperkingen als wel van de algemene trend in de Europese scheepsbouw.
Europa neemt nog altijd een leidende positie in op de wereldmarkt voor de bouw van dure cruiseschepen. Halverwege de jaren negentig is de vraag naar cruiseschepen aanzienlijk geëxpandeerd en de bouw van deze schepen heeft nu een belangrijk aandeel in de totale waarde van de scheepsbouw in Europa. De Oost-Duitse werven bouwen echter andere schepen, zoals containerschepen. Gezien de stijging van het aantal gebouwde dure cruiseschepen in Europa, is derhalve het marktaandeel van de Oost-Duitse werven gedaald. De vraag waar het om draait schijnt dus niet zo zeer het aantal gebouwde schepen te zijn als de specialisatie van de werven.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, de uiteenzetting van de commissaris is mij ten zeerste bevallen. Op dit moment doet onze scheepsbouw het helaas heel slecht.
Ik zou u eraan willen herinneren dat het onderwerp van ons debat absoluut niet nieuw is. Integendeel, gedurende meer dan twee jaar hebben wij de oneerlijke praktijken uit met name Azië waar onze scheepswerven aan zijn blootgesteld besproken en veroordeeld.
Het is nu uitsluitend de taak van de Commissie de verdedigingsmechanismen te bepalen om onze scheepsbouw, of wat daar gezien de oneerlijke praktijken van Zuid-Korea nog van over is, te beschermen. In de jaren die ondertussen zijn verstreken, is de Europese scheepsbouw gedecimeerd en hebben verschillende landen vriendschappelijke akkoorden afgesloten, overleg gevoerd en vergaderingen belegd. Het is nu tijd met vastberadenheid te reageren. De Commissie moet bij dit onderwerp een standvastige positie innemen en op ondubbelzinnige wijze onze industrie verdedigen. De Commissie dient zo snel mogelijk een ambitieus plan goed te keuren om de bedrijfsvoering, onderzoek en ontwikkeling en uiteraard ook het milieu te steunen. Alleen met een reeks maatregelen van dien aard kunnen wij deze belangrijke sector beschermen en compenseren. Bij meer dan een gelegenheid heeft de scheepsbouw de indruk gehad door de communautaire autoriteiten aan zijn lot te zijn overgelaten. Aan de andere kant zou zo'n besluit een duidelijke en overtuigende boodschap zijn voor de Zuid-Koreaanse regering en op middellange termijn die regering mogelijk tot een wijziging van haar huidig dumpingbeleid kunnen bewegen.
Tot slot moet ik eraan herinneren dat het onze plicht is te garanderen dat het mondiale klimaat de eerlijke concurrentie in deze sector bevordert, zodat deze branche waar in Europa, Spanje en mijn regio - Baskenland - zo veel gezinnen economisch van afhankelijk zijn kan voortbestaan.

O'Toole
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het van harte met de woorden van de commissaris eens, en wel om drie redenen. Ten eerste, omdat we op het punt staan de geschillenprocedure van de WTO in gang te zetten en we hier te maken hebben met een onhandige procedure, die ons tijdelijk in ons doen en laten kan beperken. Ten tweede kan ik begrip opbrengen voor de omstandigheden en motivering die hebben geleid tot opheffing van het scheepsbouwinterventiefonds, maar desondanks ben ik ervan overtuigd dat structurele maatregelen geboden zijn, met name op het gebied van onderzoek, de bouw van olie- en boorschepen, schepen die chemische stoffen vervoeren en cruiseschepen.
Aangezien het tweede verslag duidelijk laat zien waar de ontwikkeling van China op dit gebied tekort schiet - slecht beheer, corruptie en dergelijke - en dat terwijl zij niet bij de WTO aangesloten zijn, denk ik niet dat we optimistisch kunnen zijn over wat zij mogelijkerwijs in huis hebben. Wij dienen dan ook zeer snel actie te ondernemen. Als vertegenwoordiger van een kiesdistrict waar de afgelopen tien jaar in de scheepsbouw 10.000 banen verloren zijn gegaan, ben ik het van harte eens met de maatregelen die u vanavond heeft geschetst, al hoop ik wel dat we de komende maanden nog meer zullen kunnen doen, en in een sneller tempo.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het derde verslag van de Commissie aan de Raad over de toestand van de mondiale scheepsbouw heeft opnieuw bevestigd dat de Koreaanse werven schepen onder de kostprijs blijven verkopen en de anti-dumpingcode van de WTO herhaaldelijk schenden. Het ruimhartige en verhullende subsidiebeleid, de waardevermindering van de Koreaanse munt en de manier van boekhouden - met ondoorzichtige regels die de internationale principes niet respecteren - gaan voort met hun aanval op de wereldmarkt en treffen zowel Japan, de Verenigde Staten als Europa.
Aan de andere kant heeft de goedkeuring van de tekst van de internationale overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de regering van de Republiek Korea er niet voor kunnen zorgen dat Korea zijn verplichtingen nakomt, gezien het mislukken van de door de Commissie gestuurde missie van anti-dumpingdeskundigen.
Wij stellen dus vast dat Korea zijn verplichtingen niet blijft nakomen. Daarom vragen wij een klacht in te dienen bij internationale organisaties als de WTO, de OESO en het IMF. De Raad en de Commissie vragen wij de overheidssteun die gekoppeld is aan contracten te verlengen of met spoed andere, afdoende mechanismen te introduceren om het voortdurend verlies van werkgelegenheid af te remmen. Deze legitieme verdediging van onze scheepsbouw moet onmiddellijk gebeuren. Het is prima te onderhandelen, maar de beste manier om ons serieus te laten nemen is de tegenpartij te laten merken dat wij in staat en bereid zijn onze belangen te verdedigen.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, de scheepswerf van Harland & Wolff in Belfast is een beroemde werf, die ooit 27.000 werknemers in dienst had, van wie er nu nog slechts iets meer dan 1000 over zijn. Dat komt voornamelijk door de oneerlijke concurrentie, waarvan de gebeurtenissen in het Verre Oosten een goed voorbeeld zijn.
Er is echter nog een belangrijke vraag waarover het Parlement zich moet buigen: is er hier nu ook al sprake van oneerlijke concurrentie? Een paar dagen geleden moest onze scheepswerf sluiten, omdat men het contract voor de bouw van twee schepen niet had weten binnen te halen. Het bedrijf legde, na de afwijzing, een zeer interessante verklaring af. Wij moeten erop toezien dat de eerlijke concurrentie tussen landen met een scheepsbouwindustrie niet wordt belemmerd door verborgen subsidies binnen de EU.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is buitengewoon moeilijk om in amper twee minuten onze enorme ontgoocheling over het feit dat er tot op heden nog niets is gebeurd dat de Europese scheepsbouw kan helpen, onder woorden te brengen. Ik denk niet dat dit de laatste keer is dat we in dit Parlement over deze kwestie spreken. Mijnheer Monti, u zei heel terecht dat onze toekomst ligt in scheepsbouw, onderzoek en ontwikkeling en intelligent zeevervoer. Ik zou dit heel graag geloven, maar we bevinden ons nu in het heden. We weten dat scheepsbouw de laatste gesubsidieerde industrietak is. We weten ook dat u het daar eigenlijk helemaal niet mee eens bent, wij eigenlijk ook niet, maar de scheepsbouw heeft nu dringend hulp nodig. En dan gaat het niet om hulp op de lange termijn, begrijpt u dat alstublieft niet verkeerd, maar om financiële hulp zolang de normale marktverhoudingen niet zijn teruggekeerd.
Het gaat ook niet meer alleen om Europa of Zuid-Korea. Ik weet uit eigen ervaring - ik was kortgeleden in China en Hongkong - dat andere landen ons in de gaten houden en zich negatief laten beïnvloeden door onze houding. We hebben dus behoefte aan positieve mededelingen, krachtige inspanningen en een overtuigende toepassing van onze scheepsbouwnormen en onze knowhow op het gebied van intelligent zeevervoer. Het gaat inderdaad niet alleen om enkele arbeidsplaatsen, het gaat niet alleen om een economische sector die we tot nu toe toch succesvol hebben kunnen managen. Het gaat inderdaad om het nieuwe aanzien van een moderne Europese Unie. Daarom verzoeken wij u zo dringend om hulp. Ik heb u in de dialoog over de maritieme sector persoonlijk leren kennen en waarderen, mijnheer Monti. Gelooft u mij, we zouden ons vertrouwen in u niet graag verliezen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, in Korea bestaan ook nog eens problematische en slechte arbeidsomstandigheden en er wordt ook gedevalueerd. Men kan zodoende constateren dat er met subsidies ook in de scheepsbouw geen gezonde concurrentie kan ontstaan. Het ergste zou zijn als het subsidiestelsel zou terugkeren; de Koreaanse tijdbom zal ook binnen de Europese Unie ontstaan als bepaalde scheepstypes worden gesubsidieerd en andere niet. Wij moeten dat proberen te voorkomen, zodat er geen nieuwe problemen in de Unie ontstaan.
Het was interessant over de plannen te horen. Naar mijn mening moeten er in dit conflict snel maatregelen van de WTO komen. Commissaris Monti, wat doet u behalve het gebruik maken van de mogelijkheden van het zesde kaderprogramma in dit voor ons allen acute en zeer belangrijke werk op dit zeer technische en moderne gebied?

Monti
Mijnheer de Voorzitter, dit debat speelt zich af rond twee of drie hoofdthema's en er bestaat niet veel verschil van mening tussen de aanwezigen. Op de eerste plaats ben ik het volkomen eens met de veroordeling van en de bezorgdheid over het gedrag van de Koreanen. Ik heb dat heel duidelijk naar voren gebracht en daarom oefenen wij nu druk uit. De WTO-actie en de tijdelijke, gerichte steunregeling zijn beide in voorbereiding.
Uiteraard, en verscheidene sprekers hebben dit opgemerkt, deugde de regeling zoals die tot eind vorig jaar van kracht was niet. Hoe kwam dat? Omdat de Koreaanse dreiging er niet mee opgelost kon worden en omdat de regeling schadelijk was voor onze eigen interne markt. Dat de Koreaanse dreiging er niet mee opgelost kon worden is overduidelijk bewezen door de feiten. Deze dreiging is blijven bestaan ondanks de aan opdrachten gebonden bedrijfssteun. Dit heeft geleid tot ernstige ontwrichtingen binnen de interne markt en een breed scala van sprekers, van de heer Paisley tot de heer Paasilinna, heeft zijn zorgen over deze negatieve invloed op de interne markt op allerlei manieren verwoord.
Een tweede thema dat duidelijk naar voren kwam is de behoefte aan maatregelen voor het geven van steun aan de scheepsbouw in Europa. Ik ben het eens met de opmerkingen van een aantal parlementsleden in die richting en ik wil met name mevrouw Langenhagen bedanken voor haar vriendelijke, waarderende woorden. Alle aandacht is gericht geweest op de aan opdrachten gebonden steun, die niet meer gegeven wordt. Laten wij ook eens kijken naar al die andere vormen van steun die een stimulerend effect hebben op de scheepswerven binnen de EU en die er na 1 januari in het kader van verordening 1540 van de Raad nog wél zijn: steun op het gebied van milieubescherming, in overeenstemming met de algemene communautaire richtlijnen voor dergelijke steun; steun op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, overeenkomstig het algemene communautaire kader voor dergelijke steun, en wat ik al eerder onderstreept heb, steun op het gebied van innovatie, een vorm van steun die buiten de scheepsbouw alleen in de auto-industrie is toegestaan. Maar ook regionale investeringssteun voor het verbeteren en moderniseren van bestaande werven, een steun die niet geldt voor het opvoeren van de capaciteit en waarbij bepaalde limieten onder de normale plafonds voor regionale steun niet mogen worden overschreden; steun op het gebied van reddingsplannen en reorganisatie, in overeenstemming met de algemene communautaire richtsnoeren voor dergelijke steun, zij het wel volgens bepaalde strengere bepalingen; steun bij gedeeltelijke en gehele sluiting, gerelateerd aan reëel en onomkeerbaar verlies van capaciteit. Naast deze vormen van steun zal ook de steun in de vorm van kredietfaciliteiten aan reders, in overeenstemming met de regelgeving van de OESO, toegestaan blijven.
Daarnaast onderzoeken wij, zoal ik al gezegd heb, of de bestaande mogelijkheden voor steun nog op andere, intensievere manieren kunnen worden benut. Dat geldt zowel voor nationale steun op het gebied van onderzoek en ontwikkeling als voor mogelijke communautaire financieringsmaatregelen. We kunnen concluderen dat de vorige regeling niet geschikt was voor het doel waarvoor zij moest dienen, dat wil zeggen afrekenen met de Koreaanse dreiging, en binnen de interne markt zeer veel schade berokkende. Er moest een einde komen aan de regeling en dat is inmiddels gebeurd. Dat wil niet zeggen dat het Koreaanse probleem daarmee naar de achtergrond verschoven is. Wij zijn er druk mee bezig, door te zorgen voor een sterke onderhandelingspositie en door, indien nodig, te werken aan de invoering van een tijdelijk beschermingmechanisme dat veel gerichter is en dus veel productiever zal zijn dan het ouderwetse systeem dat het veld moest ruimen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris, voor de beantwoording van de vragen.
Het debat is gesloten.
(De vergadering wordt om 21.55 uur gesloten)

