Ontwikkeling van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) (verordening) - Ontwikkeling van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (besluit) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
verslag van Carlos Coelho, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2424/2001 van de Raad betreffende de ontwikkeling van een Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II)
C6-0296/2006, en
verslag van Carlos Coelho, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 2001/886/JBZ betreffende de ontwikkeling van een Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II)
C6-0297/2006.
Franco Frattini
vice-voorzitter van de Commissie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zie het in de eerste plaats als mijn plicht om de rapporteur, de heer Coelho, te bedanken, niet alleen omdat hij uitstekend werk heeft verricht met betrekking tot de onderhavige voorstellen, maar ook omdat het verslag zo snel op tafel is gekomen en wij vanavond al deze bespreking in de plenaire vergadering kunnen hebben.
Velen van de geachte afgevaardigden zullen weten dat de Raad Binnenlandse Zaken de afgelopen week belangrijke conclusies heeft aangenomen. Daarin wordt opnieuw bevestigd dat het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie de voornaamste prioriteit voor de Europese Unie is, en dat verlenging van het mandaat van de Commissie met betrekking tot het SIS II dus onontbeerlijk is om de ontwikkeling van het Schengeninformatiesysteem, in nauwe samenwerking met de lidstaten, te kunnen voortzetten.
U zult eveneens weten dat de Raad heeft ingestemd met een door de Portugese regering gedaan voorstel voor een tijdelijke oplossing. Wij hebben dat SIS one 4 all genoemd, en ik heb mij daar namens de Commissie achter geschaard. Het is een mechanisme dat tijdens de overgangsfase naar het SIS II de mogelijkheid biedt om de binnengrenzen van de nieuwe lidstaten af te schaffen met inachtneming van de oorspronkelijke termijn van eind 2007.
Hiermee wordt niet het voornaamste doel uit het oog verloren, te weten SIS II. Dit systeem zal borg staan voor een grotere veiligheid bij de grenscontroles en zal het resultaat bevestigen dat wij vóór het einde van 2007 willen bereiken, namelijk afschaffing van de controles aan de binnengrenzen van de nieuwe EU-lidstaten die gevraagd hebben om toetreding tot de uitgebreide Schengenovereenkomst.
Dus als die landen - zoals ik hoop - voldoen aan de criteria inzake de veiligheidsvoorwaarden die noodzakelijk zijn voor de land- en zeegrenzen en in de luchthavens, kunnen zij deze politieke voltooiing van hun uitbreiding bekronen door een Europese interne ruimte zonder grenscontroles tot stand te brengen, een ruimte die zich zal uitstrekken van Portugal tot Litouwen. Dit wordt een enorme politieke winst voor Europa.
Het SIS II blijft hoe dan ook het voornaamste doel. Het zal een hoger veiligheidsniveau garanderen, een grotere bijdrage leveren aan de controle- en veiligheidsacties van de politie en het zal zorgen voor een hoger veiligheidsniveau van de persoonsgegevens, die op een transparantere manier en met meer verantwoordelijkheidsgevoel in het systeem worden ingevoerd.
Om al die redenen blijft het SIS II het doel voor de Europese ruimte van veiligheid en vrij verkeer. Daarom scharen wij ons achter het standpunt van de rapporteur en vragen wij om verlenging van het mandaat van de Commissie, opdat de Commissie kan voortgaan met de ontwikkeling van het SIS-II systeem.
Het feit dat de Raad het Portugese voorstel heeft overgenomen, zal enige vertraging veroorzaken in de uitvoering van het SIS II, maar dat zal geen grote vertraging zijn. Ik kan de rapporteur en het Parlement alvast mededelen dat de Commissie in februari 2007 een definitief voorstel zal indienen voor de uiteindelijke datum van ontwikkeling van het SIS-II systeem en dat de vertraging niet langer dan zes tot acht maanden zal bedragen ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde datum. Al met al is dit nog wel aanvaardbaar, als men bedenkt dat de nieuwe lidstaten in die tussentijd een politiek succes zullen boeken in de vorm van deelname aan een Europese ruimte zonder binnengrenzen.
Carlos Coelho
(PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Frattini, dames en heren, wij zijn ons allen bewust van het belang van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II). De heer Frattini heeft ons daar juist aan herinnerd. Het vrije verkeer binnen de communautaire ruimte en de afwezigheid van interne grenzen verplichten ons ertoe de veiligheid van de buitengrenzen van de Unie te versterken. Dat is slechts mogelijk als de informatie gedeeld wordt door alle leden van het Schengengebied.
Ik ben het met de heer Frattini eens dat SIS II eigenlijk geen nieuwe generatie van het Schengeninformatiesysteem inluidt maar eenvoudigweg een nieuw Schengeninformatiesysteem is, met nieuwe functies, nieuwe toepassingen en nieuwe gegevens. Los van de technische zaken die met de oprichting van het nieuwe systeem gepaard gaan, is de invoering van SIS II ook een politieke aangelegenheid, aangezien dit initiatief verband houdt met de legitieme ambitie van de nieuwe lidstaten om zo spoedig mogelijk tot het Schengengebied toe te treden. Het gaat daarbij voor de nieuwe lidstaten om een fundamentele kwestie, omdat de mogelijkheid van hun burgers om zich vrij te bewegen binnen de communautaire ruimte in het geding is.
Zij kunnen pas tot het Schengengebied worden toegelaten na toetreding tot het SIS. Zoals wij allen weten, is het SIS op zich echter niet voldoende. Anders gezegd, toetreding tot het SIS alleen volstaat niet om tot het Schengengebied te worden toegelaten. Eerst dienen de desbetreffende landen aan een reeks andere vereisten te voldoen. Desalniettemin is toetreding tot het SIS een noodzakelijke voorwaarde; wie geen deel uitmaakt van het Schengeninformatiesysteem kan niet toetreden tot het Schengengebied. Het is dan ook belangrijk dat de oprichting van SIS II prioritaire aandacht krijgt. Daarom hebben wij ons uiterste best gedaan om ervoor te zorgen dat de rechtsgrondslag van SIS II in eerste lezing kon worden aangenomen, zodat de tenuitvoerlegging van SIS II niet nog meer vertraging zou oplopen. De heer Frattini kan daarvan getuigen, want hij heeft tijdens het gehele proces nauw samengewerkt met het Parlement. Ik dank hem nogmaals van harte voor zijn hulp, die ons in de gelegenheid heeft gesteld onze doelstelling te bereiken.
Het mandaat dat de Raad aan de Commissie heeft verleend voor de ontwikkeling van SIS II loopt binnen een paar dagen ten einde, op 31 december om precies te zijn. De Commissie heeft voorgesteld om deze datum te verlengen tot 2007. Zij heeft meegedeeld dat het systeem niet operationeel zal zijn vóór 2008. Het voorstel om de termijn te verlengen tot december 2007 is een optimistische versie. Het verheugt mij te vernemen dat de heer Frattini in februari 2007 een definitief tijdschema zal voorleggen en dat hij slechts een vertraging van zes à acht maanden verwacht. Ik moet toegeven dat deze voorspelling veel gunstiger is dan de verontrustende informatie die de laatste tijd de ronde deed. Het blijft natuurlijk een vertraging, maar ze is minder ernstig dan gevreesd. Ik hoop dat de heer Frattini gelijk krijgt en dat degenen die voor grotere vertragingen waarschuwen zich vergissen. De heer Frattini weet wellicht dat het Parlement zijn controlebevoegdheden consciëntieus uitoefent. Wij zullen de tenuitvoerlegging van dit proces op de voet volgen en als zich vertragingen voordoen, zullen wij vragen waaraan die te wijten zijn.
Ik dank de schaduwrapporteurs van de andere fracties, met name mevrouw Mastenbroek en de heer Lax. Verder wil ik hier publiekelijk mijn dank betuigen aan de leden van mijn eigen fractie die mede op het correcte verloop van deze kwestie hebben toegezien, die mij voortdurend hebben aangemoedigd en die keer op keer hebben aangedrongen op de spoedige tenuitvoerlegging van SIS II. Ik noem in het bijzonder mevrouw Bauer uit Slowakije, de heer Brejc uit Slovenië, mevrouw Gál uit Hongarije, de heer Demetriou uit Cyprus en natuurlijk mevrouw Kudrycka uit Polen, die hier in dit debat het woord zal voeren namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten.
Barbara Kudrycka
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Coelho van harte bedanken voor dit uitstekende verslag. Daarnaast zou ik willen stellen dat de verlenging van het mandaat van de Commissie in dit Parlement niet op bezwaren is gestuit. SIS II was een prioriteit en moet dat ook blijven. Het Europees Parlement heeft werkelijk al het mogelijke gedaan om dat te verzekeren. We willen de Commissie blijven steunen zodat SIS II zo snel mogelijk ten uitvoer kan worden gelegd. De belangrijkste doelstellingen van het nieuwe systeem waren de actualisering van SIS I, evenals de uitbreiding ervan met het oog op de integratie van de nieuwe Schengenlanden.
Deze eerste doelstelling is nog steeds niet bereikt. Om de tweede doelstelling te realiseren, was een politieke beslissing en de instelling van een alternatief systeem nodig,"SIS one 4 all”. Het is betreurenswaardig dat het zover moest komen, maar de Europese Unie moet haar geloofwaardigheid overeind houden en haar politieke beloftes tegenover de nieuwe lidstaten nakomen.
Ik hoop echter dat duidelijk wordt vastgelegd welke gevolgen het "SIS one 4 all”-project zal hebben voor de tenuitvoerlegging van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie, meer bepaald op het vlak van de organisatie, het tijdschema en de financiering. Er is nog steeds behoefte aan nauwe samenwerking. Bovendien dient het Parlement op de hoogte te worden gehouden van het verdere verloop van beide projecten. We verwachten daarenboven van de Commissie dat ze zich tegenover de lidstaten assertiever en veeleisender opstelt, teneinde latere beschuldigingen en verwijten te vermijden.
SIS II is een communautair project dat uit de EU-begroting zal worden gefinancierd. Dit betekent dat de Commissie en de lidstaten aanzienlijk meer verantwoordelijkheid dragen voor SIS II dan voor het huidige intergouvernementele SIS 1+. De Commissie kan op de politieke steun van het Europees Parlement rekenen, maar moet wel een les trekken uit de fouten en mislukkingen die zich tot nu toe hebben voorgedaan. Ik hoop verder dat de inspanningen van de Commissie er ten slotte toe zullen leiden dat alle lidstaten zich mede-eigenaar voelen van het SIS II-project, zonder onderscheid tussen nieuwe en oude Schengenlanden.
Adam Jerzy Bielan
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het Schengeninformatiesysteem, gekend als SIS, is een database die de bevoegde autoriteiten in de lidstaten in staat stelt om samen te werken en informatie uit te wisselen en die tot doel heeft een gebied te verwezenlijken waar geen controles aan de binnengrenzen plaatsvinden. Dankzij dit systeem wordt het voor de burgers van de Europese Unie beduidend eenvoudiger om te reizen. Daarnaast biedt het de ordehandhavende instanties nieuwe, uitgebreidere mogelijkheden voor de misdaadbestrijding.
Het Schengeninformatiesysteem is echter al sinds 1995 in gebruik. Dat is bijzonder lang, vooral gezien de razendsnelle vooruitgang die tegenwoordig op het vlak van informatietechnologie wordt geboekt. Met het oog hierop heeft de Raad reeds in december 2001, dus precies vijf jaar geleden, aan de Commissie de opdracht gegeven om een Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie, SIS II, te ontwikkelen. Dit systeem is van cruciaal belang voor de uitbreiding van het Schengengebied met de nieuwe lidstaten. Het is dus niet verwonderlijk dat de publieke opinie in de betrokken landen zich ernstig zorgen maakt over de berichten dat de tenuitvoerlegging van het systeem vertraagd wordt.
Onlangs hebben de ministers van Binnenlandse Zaken van de Europese Unie beslist dat acht van de tien nieuwe EU-lidstaten eind 2007 of begin 2008 tot het Schengengebied kunnen toetreden. Concreet betekent dit dat ze zich voorlopig bij SIS I zullen aansluiten. Dit is echter een noodoplossing, die bovendien duur is en verre van volmaakt.
Ik hoop dat de Commissie een les zal trekken uit de vertraging die de tenuitvoerlegging van SIS II heeft opgelopen en in de toekomst efficiënter zal werken aan projecten die van groot belang zijn voor de Europese Unie als geheel.
Andrzej Jan Szejna
namens de PSE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, een degelijk functionerend informatiesysteem is de basis voor een succesvolle uitwisseling van gegevens tussen de lidstaten. Dat geldt zowel voor de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken als voor grenscontroles en het afgeven van visa en verblijfstitels. Daarnaast zal een dergelijk systeem zeker bijdragen tot meer veiligheid, omdat het voorziet in een solide en flexibel middel dat aan de veranderende vereisten kan voldoen.
Aangezien het huidige systeem door niet meer dan achttien lidstaten kan worden gebruikt, is het van cruciaal belang dat het nieuwe Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie zo snel mogelijk ten uitvoer wordt gelegd. De talrijke problemen die zich tot dusver bij de omzetting van dit ambitieuze project hebben voorgedaan, hebben tot ernstige vertraging bij de tenuitvoerlegging van het systeem geleid. Derhalve moeten we er in de toekomst alles aan doen om gelijkaardige situaties te voorkomen.
De vertraging bij de tenuitvoerlegging van SIS II houdt voornamelijk voor de nieuwe lidstaten gevaar in. Daardoor wordt niet alleen hun volledige integratie in de Europese Unie afgeremd, maar worden tevens hun mogelijkheden om de voordelen van het Schengensysteem ten volle te benutten beperkt. Hetzelfde geldt voor de opheffing van de grenscontroles aan de binnengrenzen met andere Schengenlanden.
Voorts zou ik uw aandacht willen vestigen op de oostelijke dimensie van het extern beleid van de Europese Unie, evenals op de veranderingen waarmee rekening moet worden gehouden ten gevolge van de uitbreiding van het Schengengebied. Zo int Polen, dat vandaag de dag geen deel uitmaakt van het gebied, geen of zeer lage visumkosten van zijn buren in het oosten. Vanaf het moment waarop het Schengengebied wordt uitgebreid, wordt de oostgrens van Polen echter de enige oostelijke buitengrens van de Europese Unie. Dit zal een stijging van de visumkosten met enkele tientallen Amerikaanse dollars met zich meebrengen, onder andere voor de inwoners van Wit-Rusland en Oekraïne.
Een dergelijke situatie zal wellicht ongunstig worden onthaald door onze buren in het oosten, aangezien zowel Polen als de Europese Unie de concrete politieke wil hebben geuit om de samenwerking met deze landen te versterken. Deze situatie zou kunnen leiden tot de oprichting van een nieuw soort Berlijnse Muur. Dat kan de Europese Unie zich niet veroorloven.
Leopold Józef Rutowicz
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de moeizame tenuitvoerlegging van SIS II geeft blijk van de organisatorische onkunde van het orgaan aan wie dit project werd toevertrouwd. Dagelijks wachten tienduizenden chauffeurs als vluchtelingen in de rij aan de grenzen van de Unie, in omstandigheden die duidelijk te wensen overlaten. Bedrijven lijden duizenden euro's verlies. De Europese burgers vragen zich af wat het nut is van een Europese Unie die zichzelf op dergelijke wijze een stok in het wiel steekt. Hoewel de prachtige kantoorgebouwen in Straatsburg 80 procent van de tijd niet worden gebruikt, kost het de Unie wel meer dan 200 miljoen euro per jaar om ze te onderhouden. Tegelijkertijd wordt er ons verteld dat we vertraging zullen oplopen omdat er voor dit systeem geen gebouwen voorhanden zijn. De burgers kunnen de onkunde van de bevoegde instanties eenvoudigweg niet vatten.
Ik denk dat de Europese Unie er baat bij zou hebben als de personen die verantwoordelijk zijn voor deze situatie eens een nacht doorbrachten in een vrachtwagen. Binnenkort ligt er 's nachts zelfs een glanzend laagje sneeuw. Daarenboven doet een beetje frisse lucht niemand kwaad. Integendeel, het bevordert de waakzaamheid. Ik stel voor dat we eindelijk maatregelen nemen die klaarheid scheppen in deze voor de burgers zo belangrijke aangelegenheid.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.
