Gelijkheid van vrouwen en mannen - 2010 - Armoede bij vrouwen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen over vrouwen in de Europese Unie:
het verslag over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie - 2010 - Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Rapporteur: Mariya Nedelcheva; en
het verslag over armoede bij vrouwen in de Europese Unie - Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Rapporteur: Rovana Plumb.
Mariya Nedelcheva
rapporteur. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Reding, dames en heren, ik ben geboren in 1979, toen de Europese burgers hun afgevaardigden voor het eerst rechtstreeks kozen. Ik ben er trots op dat in datzelfde jaar het voorzitterschap van het Europees Parlement voor het eerst werd bekleed door een vrouw, te weten Simone Veil, een moedig voorvechtster van de rechten van de vrouw.
Ik ben nu één van de vrouwen die hier, in dit Huis, 35 procent van de afgevaardigden uitmaken. Dat percentage is nooit eerder zo hoog geweest in het Europees Parlement. Aan wie hebben wij dit te danken? Aan al die vrouwen die zo intelligent, sterk en moedig zijn geweest om samen het stemrecht en het recht op werk en onderwijs te eisen. Aan vrouwen die zich eenvoudigweg sterk hebben willen maken voor de eerbiediging van hun waardigheid en rechten. Wij strijden nu al honderd jaar tegen onrechtvaardige en ongegronde discriminatie. Er is weliswaar aanzienlijke vooruitgang geboekt, maar de strijd tegen de ongelijkheid van mannen en vrouwen wordt nog dagelijks gestreden en we hebben nog een lange weg te gaan.
De Europese Unie heeft altijd vooropgelopen op het gebied van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Ons Parlement moet ervoor zorgen dat dit momentum behouden blijft en dat we voorop blijven lopen, zelfs bij de gevoeligste onderwerpen.
De economische crisis heeft ons geconfronteerd met onze eigen tegenstrijdigheden. Zoals ik in mijn verslag onderstreep, zijn vrouwen zwaarder en op een meer blijvende manier door de crisis getroffen dan mannen. Zoals ik echter ook benadruk, moeten we ermee ophouden ons te beklagen over ons trieste lot en in actie komen, voorstellen doen! Laten we de gelegenheid aangrijpen om onze denkkaders te herzien en vooruit te komen.
Het is vandaag de dag belangrijk om de nadruk te leggen op de rol van de school bij de bestrijding van genderstereotypen. Verbetering van de kansen in het onderwijs, in de beroepsopleiding en op het werk zal de basis vormen voor een betere toegang van vrouwen tot functies op hogere verantwoordelijkheidsniveaus. Ook wordt het tijd om de kloof tussen mannen en vrouwen op het gebied van beloningen te dichten en ik denk bovendien dat wij nu naar de hoogste versnelling moeten schakelen gezien de samenstelling van de raden van bestuur van de grote ondernemingen. Slechts 3 procent van de leden van de raden van bestuur van de beursgenoteerde grote ondernemingen is vrouw. Ik vind dat niet normaal. Wij moeten echt gas geven. Als de grote ondernemingen ondanks al onze inspanningen op de rem blijven trappen, zullen wij helaas het schrikbeeld van quota en bindende doelstellingen moeten oproepen. Ik praat niet graag over quota omdat ik er in principe geen voorstander van ben. Als het echter niet goedschiks kan, moet het bij gebrek aan beter maar kwaadschiks. Het valt namelijk niet te ontkennen dat de arbeidsparticipatie van vrouwen de economische groei alleen maar ten goede kan komen.
Het Europese herstelplan heeft meer kans van slagen als het beleid inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen erin is geïntegreerd. Er moeten concrete voorstellen worden gedaan om beroeps- en privéleven beter te combineren teneinde te bewijzen dat onze wensen geen dromen zijn, want dit wordt er van ons verwacht. Het is mooi om bezield zijn met waarden en idealen, maar we moeten ook pragmatisch en doeltreffend zijn in ons werk.
Mevrouw de Voorzitter, tot slot nog dit laatste punt: tot mijn vreugde zal de Europese Commissie in het voorjaar met een voorstel komen met het oog op de bestrijding van geweld tegen vrouwen. De verschillende vormen van geweld tegen vrouwen zijn een kwaad dat wij uit alle macht moeten bestrijden. Ik bedank de commissaris voor het feit dat zij zo proactief is op dit gebied.
Mevrouw de Voorzitter, ik ben geen pessimist en daarom wil ik eindigen met een bemoedigend woord. Ik denk dat wij op deze dag waarop we de honderdste verjaardag van de Internationale dag van de Vrouw vieren, moeten stilstaan bij de moed, kracht en vastberadenheid waarmee vrouwen in Tunesië, Libië, Iran en Egypte, en talloze anderen, strijden voor de bescherming van de mensenrechten.
Deze wind van vrijheid die in Noord-Afrika waait, zou de restanten van het autoritarisme, de armoede en de sociale uitsluiting moeten wegblazen, zodat de vrouwen in deze landen in sociaal, politiek en economisch opzicht emanciperen met eerbiediging van hun cultuur en tradities. Het is ook onze taak in het Europees Parlement om hun eer te bewijzen, hen aan te moedigen en te steunen in hun verbeten strijd voor de democratie en de mensenrechten. Let wel: de mensenrechten in de breedste zin van het woord!
Rovana Plumb
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik alle vrouwen een gelukkige vrouwendag wensen. Vandaag, 8 maart, is de honderdste Internationale dag van de vrouw. Dat betekent dat wij nu al honderd jaar voor vrouwenrechten vechten.
Ik dank alle collega's, de schaduwrapporteurs en de leden van het secretariaat voor hun bijdrage aan dit verslag.
Mijn verslag behandelt een thema, armoede onder vrouwen, dat aan de ene kant een algemeen karakter heeft en aan de andere kant heel erg concreet is wat betreft de gevolgen. 85 miljoen Europeanen leven onder de armoedegrens en 17 procent van alle vrouwen in de EU leeft volgens de statistieken in armoede. Dat zijn de feiten. De economische, financiële en sociale crisis raakt ons weliswaar allemaal, maar vrouwen worden er toch het hardst door getroffen, zowel op de arbeidsmarkt als in hun persoonlijke leven, omdat zij vaker een onzekere baan hebben en minder vaak dan mannen sociale zekerheid genieten.
Dat is hoe de zaken er op dit moment voorstaan. Wat kunnen wij doen? Vrouwen verwachten van ons concrete voorstellen, concrete maatregelen. Het is 8 maart en ik zal proberen mijn verslag in acht punten samen te vatten.
Op de eerste plaats vragen wij de lidstaten om in hun economische herstelplannen rekening te houden met de genderdimensie door de werkgelegenheid onder vrouwen te bevorderen en specifieke maatregelen te nemen, waaronder begrotingsaanpassingen, die erop zijn gericht mannen en vrouwen gelijkelijk van overheidsuitgaven te laten profiteren, teneinde zowel de productiecapaciteit van vrouwen te verhogen als in hun sociale behoeften te voorzien.
Ten tweede roepen wij de Commissie en de lidstaten op om in het kader van Europa 2020 passende maatregelen te nemen om de genderongelijkheid op de arbeidsmarkt weg te werken. Ik dring erop aan dat zij zich ten doel stellen het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen elk jaar met 1 procent te verminderen, zodat dit verschil in 2020 met 10 procent is verkleind. Ik wijs ook op de noodzaak van positieve actie om meer vrouwen op hoge posten in politiek, economie en bedrijfsleven te krijgen.
Het derde punt betreft de combinatie van gezin en werk. Ik roep de Raad en de lidstaten op hun toezeggingen inzake de Barcelonadoelstellingen voor toegankelijke, betaalbare en hoogwaardige kinderopvang na te komen en te vernieuwen en nieuwe doelstellingen voor de zorg voor hulpbehoevenden te ontwikkelen.
Ten vierde verzoeken wij de Commissie en de lidstaten gezondheidsbeleid te formuleren dat is gericht op de bestrijding en preventie van gewoonten die schadelijk zijn voor de gezondheid van vrouwen en sociaal isolement en armoede in de hand werken.
Ten vijfde roepen wij de lidstaten op de nodige maatregelen te nemen om vrouwen in het onderwijs betere kansen te bieden en tegelijkertijd stereotypen met betrekking tot mannen- en vrouwenstudies te bestrijden en de traditionele rolpatronen uit de lesprogramma's te halen.
Ons zesde punt is dat er een direct verband bestaat tussen de sociale omstandigheden van gezinnen en de ontwikkeling van kinderen. Vandaar dat wij de Commissie en de Raad oproepen tot het ontwikkelen en uitvoeren van een strategie om de kinderarmoede in 2012 met de helft te verminderen.
Ten zevende mogen wij niet de ogen sluiten voor geweld tegen vrouwen. Geweld tegen vrouwen vergroot het risico van marginalisatie, armoede en sociale uitsluiting. Ik verzoek de Commissie een Europees Jaar voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen uit te roepen.
Ten achtste wijzen wij op het belang van de structuurfondsen, in het bijzonder het Europees Sociaal Fonds, als belangrijke instrumenten voor het ondersteunen van de lidstaten in hun strijd tegen armoede en sociale uitsluiting. Ik denk dat wij die strijd kunnen winnen. Wij hebben de kracht en de intelligentie om dit belangrijke vraagstuk op Europees niveau en in alle lidstaten met succes aan te pakken.
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, het is mooi dat op de honderdste jaardag van de Internationale dag van de vrouw het Parlement wordt voorgezeten door een vrouw. Dat is zeer symbolisch, net als het feit dat wij vandaag dankzij de rapporteur, Mariya Nedelcheva, in debat kunnen gaan over deze zeer belangrijke kwesties die op de agenda staan. In haar verslag wordt het werk van de Commissie ten behoeve van gendergelijkheid in grote mate ondersteund. De kwesties die daarin worden behandeld, zijn belangrijke kwesties waaraan de Commissie prioriteit heeft gegeven en zal blijven geven.
Honderd jaar strijd en het einde is nog steeds niet in zicht. Dat betreur ik, omdat ik steeds de hoep koester dat er een moment komt waarop de jaarlijkse viering van de strijd van vrouwen niet meer nodig zal zijn. Maar zolang die strijd voortduurt, moeten wij deze dag blijven vieren. Het verslag van het Parlement laat heel duidelijk zien welke genderkloven er zijn. Om te beginnen is er de armoedekloof. Ook in het tweede verslag wordt die genoemd. Wat armoede betreft, gaan vrouwen aan kop. Dus in die zin is er geen kloof, Maar wat doen wij nu concreet om vrouwen uit de armoedeval te halen? Collega Lászlo zal die vraag beantwoorden.
Het tweede onderdeel betreft vrouwen op de arbeidsmarkt. Er zijn nog steeds problemen met het combineren van werk en gezin. Er is het probleem van de beloningskloof: vrouwen verdienen gemiddeld nog steeds 17 procent minder dan mannen. Wellicht dat u op 5 maart, op de Europese Dag voor gelijke beloning, de metingen heeft gezien waaruit blijkt hoeveel dagen vrouwen meer moeten werken dan mannen om hetzelfde loon te krijgen. Feitelijk ontvingen wij tot 5 maart geen loon en moesten wij in de dagen daarvoor onbetaald werken. Pas vanaf 5 maart worden wij betaald voor ons werk. Ik hoop dat de Europese Dag voor gelijke beloning ooit op 1 januari zal worden gevierd, wat zou betekenen dat er dan sprake is van gelijke beloning.
De politieke verbintenis van de Europese Commissie is vervat in onze nieuwe strategie voor gendergelijkheid. De thema's die daarin worden genoemd, zijn dezelfde als die welke de rapporteur heeft genoemd: de economische onafhankelijkheid van vrouwen, het beloningsverschil, het geweld tegen vrouwen en het bevorderen van gendergelijkheid bij extern optreden.
Laat ik beginnen met het laatstgenoemde: het externe optreden. U hebt misschien gezien hoe Cathy Ashton en ik op 8 maart vrouwen van buiten Europa toespraken en bij die gelegenheid de moed prezen van alle vrouwen die vechten om te overleven en vechten voor democratie. Wij moeten duidelijk maken dat wij aan hun kant staan. Als wij hier praten over maatschappelijke onrust, over oorlogen en genocide, die helaas maar doorgaan, dan weten wij allemaal dat vrouwen in de voorste linie staan. Vrouwen en kinderen zijn de meest kwetsbare groepen in onze samenlevingen, ook buiten Europa. Dat is de reden waarom de Commissie werkt aan de stroomlijning van verschillende beleidsinitiatieven betreffende geweld tegen vrouwen en aan het creëren van synergie tussen terreinen waarvoor vergelijkbare doelstellingen bestaan.
Dus dat is de stand van zaken in de ontwikkeling van een samenhangend beleid voor de aanpak van dit enorme probleem. Wij gaan concrete acties ondernemen op terreinen waarvoor een duidelijke rechtsgrond bestaat, zodat onze acties doelmatig zijn. In mei van dit jaar zal ik een pakket maatregelen betreffende rechten van slachtoffers voorleggen, waarin wetgeving voor het helpen van vrouwen en kinderen natuurlijk een grote rol zal spelen.
Misschien is het goed om te eindigen met een thema dat de laatste paar dagen hoog op de agenda heeft gestaan. U weet dat ik op 1 maart de 'leiders van grote Europese beursgenoteerde ondernemingen heb ontmoet om hun te vertellen dat wij niet langer akkoord gaan met een feitelijk quotum van 90 procent mannen in de raden van bestuur - want dat bestaat. Op elke tien mannen in een raad van bestuur is er maar één vrouw, wat feitelijk neerkomt op een mannenquotum van 90 procent. De Commissie vindt dat daar wat aan gedaan moet worden, vooral omdat alle economische en wetenschappelijke gegevens heel duidelijk uitwijzen dat ondernemingen met een evenwichtige besluitvormingsstructuur een hoger rendement op investeringen hebben dan ondernemingen waar alle besluiten door mannen worden genomen.
Het is vrouwen dus ernst; zij willen meer verantwoordelijkheid en dat is ook in het belang van de economische ontwikkeling. Ik heb de Europese beursgenoteerde ondernemingen uitgedaagd om vóór maart 2012 hun handtekening te zetten onder een 'Women on the Board Pledge for Europe', waarin zij beloven vertrekkende mannelijke bestuursleden te vervangen door gekwalificeerde vrouwen - en daarvan zijn er zo veel dat het niet moeilijk zou moeten zijn hen te vinden. Tussen nu en 8 maart volgend jaar gaan wij goed kijken en analyseren wat er gebeurt en gaan wij vooral goed tellen. Als vervolgens blijkt dat er niets verandert, ben ik bereid de ongelijke verhouding tussen mannen en vrouwen in de raden van bestuur via maatregelen op EU-niveau aan te pakken.
(Applaus)
De Voorzitter
Dank u, mevrouw de vicevoorzitter, voor uw zeer symbolische en wezenlijke woorden. Ik geef nu, in het kader van een evenwichtige vertegenwoordiging, het woord aan commissaris Andor.
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, dit is inderdaad een opmerkelijk jubileum en het is een grote verantwoordelijkheid om aan dit debat deel te nemen.
Om te beginnen wil ik de rapporteurs van respectievelijk de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid en de medeverantwoordelijke Commissie werkgelegenheid en sociale zaken danken voor hun verslag. Dit verslag komt precies op tijd, omdat de kwestie die daarin onder de aandacht wordt gebracht weliswaar al een tijdje op de agenda staat, maar door de gevolgen van de financiële en economische crisis voor kwetsbare groepen in de samenleving nog prangender is geworden dan zij al was.
Staat u mij toe enkele sleutelonderdelen van mijn werkgelegenheids- en sociaal beleid voor het voetlicht te brengen waarvan ik denk dat zij de arbeidskansen en -omstandigheden van vrouwen zullen verbeteren. De lidstaten moeten op deze terreinen inderdaad dringend maatregelen nemen. Zo moeten zij de seksesegregatie op de arbeidsmarkt verminderen door in de wetgeving inzake werkloosheidsbescherming het evenwicht te herstellen tussen werknemers met een vast contract en werknemers met een tijdelijk, onzeker contract - waar vrouwen zo vaak toe behoren.
De lidstaten moeten ook proberen het voor vrouwen gemakkelijker te maken werk en gezin te combineren en belemmeringen weghalen voor de arbeidsmarktparticipatie van de tweede verdiener, die ook weer meestal de vrouw is.
Het is belangrijk dat we het percentage werkenden in de EU verhogen. De belangrijkste uitdaging op dat terrein is om de arbeidsmarktparticipatie van de gehele beroepsbevolking te verhogen, dus zowel van mannen als van vrouwen. Ik denk dat het Europees Sociaal Fonds in de toekomst beter en krachtiger moet worden gebruikt om door beleidsondersteuning aan de vraagzijde nieuwe arbeidskansen voor vrouwen te creëren, met name herintredende vrouwen.
Het is een punt van grote zorg voor de Commissie dat vandaag meer dan 80 miljoen mensen in de Europese Unie het risico lopen in armoede te vervallen. Armoedebestrijding is op de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Maar volgens de Eurobarometer-enquête is bijna driekwart - 74 procent - van de Europeanen van mening dat de Unie daarbij niet aan de kant mag blijven staan.
Het vlaggenschipinitiatief - het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting - omvat onder meer voorstellen voor praktische maatregelen voor het realiseren van de numerieke doelstelling van armoedevermindering. Het platform richt zich met name op het aanhoudende belang van de actieve insluiting van mensen die het verst van de arbeidsmarkt af staan. Zoals ik al heb opgemerkt, bestaat deze categorie voor een belangrijk deel uit vrouwen. In 2012 zal de Commissie met een mededeling komen waarin een uitvoerige beoordeling wordt gegeven van de nationale strategieën voor actieve insluiting.
Ik heb al gezegd dat vandaag meer dan 80 miljoen mensen in de Europese Unie het risico lopen om in armoede te vervallen. Nog verontrustender is dat meer dan 20 miljoen van hen kinderen zijn. En dat cijfer is in de loop van de tijd niet gedaald. Als wij die kinderen uit de armoede willen halen, zullen wij ook hun ouders uit de armoede moeten halen, in het bijzonder de alleenstaande ouders, van wie de meesten vrouwen zijn. Dat vraagt om een multidimensionale aanpak die behalve het invoeren van specifiek werkgelegenheidsbeleid voor de ouders van die kinderen en van belastingprikkels ook het verschaffen van essentiële voorzieningen als huisvesting, kwalitatief goede kinderopvang en onderwijs omvat, alsook het beschermen van de rechten van kinderen. Zoals vermeld in het platform, is de Commissie voornemens om in 2012 een aanbeveling over kinderarmoede te presenteren, met gemeenschappelijke beginselen en doeltreffende toezichtinstrumenten voor het voorkomen en bestrijden van armoede op jonge leeftijd.
Deze uitdagingen kunnen we niet zonder financiële middelen aangaan. Bijna één derde van de 21,7 miljard euro die uit hoofde van het Europees Sociaal Fonds voor de huidige programmeringsperiode is toegewezen, gaat naar werkgelegenheidsmaatregelen. Daarvan gaat bijna 3 miljard euro - 2,77 miljard om precies te zien - naar zelfstandigen en starters. De begunstigden zijn heel vaak vrouwen.
Verder is onlangs de Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit ingesteld voor het ondersteunen van werkgelegenheidsmaatregelen en maatregelen voor zelfstandigen. Uit hoofde van deze faciliteit worden leningen verstrekt aan mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt en als zelfstandige willen beginnen. Speciale aandacht wordt besteed aan vrouwen en jongeren. Voor de faciliteit is een begroting van 100 miljoen euro beschikbaar gesteld, die over een periode van vier jaar wordt verstrekt. Een gezamenlijk initiatief met de internationale financiële instellingen biedt echter de mogelijkheid om de begroting tot meer dan 500 miljoen euro te verhogen.
De laatste tien jaar heeft de samenwerking binnen de EU via de open coördinatiemethode voor sociale bescherming en sociale insluiting bijgedragen aan de bewustwording over armoede en sociale uitsluiting en aan het bevorderen van de strijd daartegen. Het Europese platform tegen armoede en sociale uitsluiting biedt een kader voor armoedevermindering dat alle relevante beleidsterreinen bestrijkt. Laten wij ons uiterste best doen om ervoor te zorgen dat het zijn doel bereikt.
Nadja Hirsch
rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, als rapporteur voor advies voor het verslag over de gelijkheid van vrouwen en mannen heb ik mij op de arbeidsmarkt geconcentreerd. Het beloningsverschil bedraagt helaas nog altijd 17 procent en vrouwen zijn nog altijd niet overal vertegenwoordigd in raden van bestuur en van commissarissen. Hier moet dringend actie worden ondernomen.
We kunnen het ons niet langer permitteren om het potentieel van vrouwen in deze maatschappij, ongeacht hun leeftijd, op die manier te verspillen. Wij hebben een hoog opleidingsniveau en de overheid investeert in jonge vrouwen en moeders. We moeten echt vorderingen gaan maken en er bij de ondernemingen op aandringen dat zij hun mooie woorden eindelijk in daden omzetten. In dat opzicht ben ik blij dat ondernemingen nu inderdaad een stap in de richting van vrijwillige quota zetten.
Anderzijds mogen wij bij het verslag over de gelijkheid van vrouwen en mannen niet vergeten dat ook mannen in bepaalde opzichten worden benadeeld. Met name jongens hebben op school niet altijd de mogelijkheid om zich te ontwikkelen. Er is sprake van tekorten op het gebied van huishoudelijk werk en de verzorging van kinderen en mannen kunnen ook daarin actiever worden. Dat is een opgave die wij allen op ons moeten nemen. Wij allen - man of vrouw - moeten de mogelijkheid krijgen om onze plek te vinden en ons leven te leiden zoals wij willen.
Gabriele Zimmer
rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, honderd jaar geleden eisten vrouwen het recht om te stemmen en mee te doen aan verkiezingen en nu strijden we nog steeds voor gelijkheid voor vrouwen op allerlei gebieden, met name ten aanzien van carrièremogelijkheden, maar ook met betrekking tot de beloning van werk en het recht op sociale voorzieningen, met name voor de oude dag. De ongelijkheid blijkt niet alleen uit het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen.
Ondanks de toegenomen integratie van vrouwen op de arbeidsmarkt blijkt uit cijfers van de 27 lidstaten van de Europese Unie dat vrouwen een groter risico lopen om in armoede te vervallen dan mannen. Er zijn talloze redenen waarom armoede een vrouwenzaak is. In verband met de tijd kan ik slechts op enkele daarvan ingaan. Door het groeiende aantal onzekere banen worden vrouwen op meerdere punten gediscrimineerd. Meer dan 30 procent van de vrouwen heeft een deeltijdbaan, terwijl dat bij de mannen slechts 7,4 procent is. Onderzoeken hebben aangetoond dat vrouwen zelfs bij deze deeltijdbanen nog steeds beduidend slechter worden betaald dan mannen voor hetzelfde aantal arbeidsuren en dezelfde activiteiten. Dit verkleint de kansen om te integreren op de arbeidsmarkt en een carrière op te bouwen. De pensioenuitkeringen worden lager, zodat armoede onontkoombaar is, met name voor degenen die voor een zelfstandig alleenstaand leven kiezen. Een leven zonder armoede kan volgens ons met beleidsmaatregelen worden bereikt door socialezekerheidsstelsels te ontwikkelen waarin pensioenen en minimumlonen boven de armoedegrens gewaarborgd zijn en het aantal arbeidsuren in het algemeen wordt verlaagd.
Wij willen niet nog eens honderd jaar wachten om te kunnen vaststellen dat het een vanzelfsprekend recht van vrouwen is om hun leven gestalte te geven, ongeacht de beslissingen van mannen en ondanks het hebben van afhankelijke kinderen.
Barbara Matera
namens de PPE-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, vandaag vieren we de honderdste Internationale dag van de vrouw en stemmen we over twee verslagen over gebieden waarop vrouwen worden gemarginaliseerd en door de maatschappij worden buitengesloten.
Vrouwen, en met name alleenstaande moeders en vrouwen ouder dan 65 jaar, lopen van oudsher een hoger risico van armoede dan mannen. De strijd tegen armoede vormt één van de vijf doelstellingen die de Commissie heeft voorgesteld in het kader van de EU 2020-strategie, en dat maakt het verslag van mevrouw Plumb zeer relevant, in het bijzonder wat betreft het genderbeleid in het licht van de economische en financiële crisis.
Door hun kwetsbaarheid worden individuele vrouwen blootgesteld aan het risico van armoede, sociale uitsluiting en, als gevolg daarvan, isolement. Daarom is het de taak van de instelling die wij vertegenwoordigen om concrete strategieën en programma's in werking te stellen. Ik wil ook mevrouw Nedelcheva feliciteren met haar goede verslag, waarin de gelijkheid van mannen en vrouwen in de Europese Unie wordt bepleit. De vertegenwoordiging van vrouwen binnen de overheid en het bedrijfsleven is erg laag in vergelijking met die van mannen. In de financiële sector zijn de cijfers nog minder rooskleurig: vrouwen vertegenwoordigen slechts 10 procent van de leden van de raden van bestuur van de belangrijkste beursgenoteerde Europese bedrijven en 3 procent van de voorzitters van deze raden.
Ik ben daarom vóór het invoeren van quota om de participatie van vrouwen binnen de overheid en het bedrijfsleven en met name binnen het onderwijs te vergroten. Dit moet worden gesteund omdat het een belangrijke bijdrage kan leveren om te voorkomen dat leerkrachten hun leerlingen in de richting van een bepaalde loopbaankeuze sturen op basis van genderstereotypen.
Ik sluit af met een citaat van een van de eerste vrouwelijke burgemeesters in de Verenigde Staten: "Wat vrouwen ook doen, ze moeten het twee keer zo goed doen als mannen om half zo goed te worden gevonden.” Laat ik daaraan tot slot toevoegen dat dat voor ons vrouwen gelukkig niet zo moeilijk is.
Vilija Blinkevičiūtė
namens de S&D-Fractie. - (LT) Mevrouw de Voorzitter, vandaag, op de honderdste Internationale dag van de vrouw, besteden we in het Parlement speciale aandacht aan de gelijkheid van vrouwen en mannen en aan het bestrijden van armoede onder vrouwen. Meer dan honderd jaar geleden streden vrouwen voor het recht op arbeid, en nu strijden ze voor gelijke beloning voor gelijke arbeid. We boeken vooruitgang, maar de vooruitgang gaat langzaam. Discriminatie op de werkplek is nog steeds heel normaal, de arbeidsmarkt is sterk gesegregeerd op basis van geslacht, er is nog steeds een beloningsverschil, het aantal vrouwen in hoge functies en in de politiek is nog steeds te klein en het moederschap en alleenstaande moeders worden nog steeds te weinig gesteund. In het verslag van het Europees Parlement over de gelijkheid van vrouwen en mannen hebben we vastgesteld dat het van cruciaal belang is om het beginsel van gelijkheid van vrouwen en mannen in het gezin en in de samenleving te versterken, om het geweld tegen vrouwen en de handel in vrouwen te stoppen, om zwangerschapsverlof te garanderen, om geschikte omstandigheden te creëren voor het gebruik van de diensten van kinderopvangcentra, om armoede onder vrouwen terug te dringen en om de bijdrage van vrouwen aan de ontwikkeling van gezin, maatschappij en economie op waarde te schatten. Om deze doelstellingen te verwezenlijken, moeten het Europees Parlement, de Europese Commissie en de lidstaten samenwerken, en op deze historische dag wil ik alle vrouwen groeten en hen oproepen om te blijven strijden voor hun rechten en voor gelijke kansen.
Antonyia Parvanova
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik alle collega's bedanken voor het vruchtbare werk dat in de loop van de jaren is verricht voor het verminderen van de ongelijkheid van vrouwen en mannen, zoals samengevat in mijn verslag over dat onderwerp, en voor het bestrijden van de armoede onder vrouwen, een vraagstuk dat in het verslag-Plumb wordt behandeld.
Terwijl wij de honderdste jaardag van de Internationale dag van de vrouw vieren is het van groot belang dat het Parlement zich rekenschap geeft van de lange weg die wij nog te gaan hebben voordat in de hele Unie sprake is van gendergelijkheid die in alle sectoren en beleidsterreinen is geïntegreerd.
Laat ik beginnen met de arbeidsmarkt en het beloningsverschil. Hoe lang gaan wij nog zitten contempleren over statistieken die de ongelijkheid van mannen en vrouwen toch overduidelijk laten zien, waarbij vrouwen in sommige lidstaten tot wel 34 procent minder betaald krijgen dan mannen? Wij moeten aandringen op maatregelen - zo nodig in de vorm van wetgeving - voor het realiseren van concrete praktische resultaten en niet alleen resultaten op papier.
De ondergeschikte plaats van vrouwen op de Europese arbeidsmarkt en de talloze obstakels waarvoor zij staan in de vorm van discriminatie, dragen bij aan het groeiende verschijnsel van armoede onder vrouwen. Te veel vrouwen lijken veroordeeld tot relatieve economische onzekerheid en afhankelijkheid. Zij zijn in de regel geconcentreerd in deeltijd- en tijdelijke banen die minder goed betaald worden en in ondergeschikte posities.
Armoede leidt tot vrouwenhandel, geweld tegen vrouwen en meer in het algemeen tot allerlei vormen van uitbuiting. Het is ook bekend dat vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld die in armoede leven er door het ontbreken van financiële zekerheid de voorkeur aan geven om daar geen maatregelen tegen te nemen.
Mevrouw Reding, wij kijken op deze symbolische dag uit naar de EU-strategie voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen, zoals u die hebt beloofd.
Marije Cornelissen
namens de Verts/ALE-Fractie. - 8 maart 2011, de honderdste Dag van de vrouw. Die nodigt uit tot blijdschap over wat we bereikt hebben, zoals stemrecht voor vrouwen, het recht op gelijke behandeling en reproductieve rechten, in ieder geval in de meer beschaafde landen. Deze dag nodigt ook uit tot treurnis over wat er nog allemaal mis is. In de EU zijn vrouwen nog steeds zwaar ondervertegenwoordigd in de besluitvorming, zorg valt bijna louter op vrouwenschouders en er is nog steeds een hardnekkig inkomensverschil tussen mannen en vrouwen, ook buiten de EU waar sommige landen nog niet eens begonnen zijn aan het stemrecht voor vrouwen.
De honderdste Dag van de vrouw nodigt ook uit tot een historische vergelijking. De eerste echt grote stap voor vrouwen op de arbeidsmarkt werd genomen tijdens de wereldoorlogen, met name de tweede. Er waren simpelweg te weinig mannen om het werk in fabrieken en kantoren te doen. Werkgevers hadden geen keus meer en vrouwen gingen in grote getale de arbeidsmarkt op. Zo'n periode komt er nu weer aan. Dit keer gelukkig niet met een oorlog, maar met de vergrijzing. In vijf à tien jaar zullen er weer simpelweg te weinig mannen zijn om vacatures op allerlei niveaus te vervullen. Werkgevers moeten vrouwen aantrekken en behouden. De vergrijzing is een uitgelezen kans voor gendergelijkheid.
En het is aan ons als Europese politici en onze collega's in de nationale parlementen om deze ontwikkeling te stimuleren met een goed babyverlof voor moeders én voor vaders, met voldoende betaalbare kinderopvang, met het recht op flexibele uren en parttime werk met goede sociale rechten, en met quota voor bedrijfstop en politiek of het geloofwaardig dreigen daarmee. Samen kunnen wij ervoor zorgen dat het niet nog een keer honderd jaar duurt vóór mannen en vrouwen op ieder vlak gelijke rechten en gelijke kansen hebben.
Andrea Češková
namens de ECR-Fractie. - (CS) Mevrouw de Voorzitter, ik ben schaduwrapporteur voor het verslag over de armoede bij vrouwen in Europa, en dus wil ik nu graag even bij dit verslag stilstaan. In het verslag worden een heleboel kwesties samengebracht die een zeer goede illustratie vormen van de positie van vrouwen in de Europese Unie. Het doet mij deugd dat er in dit verslag meermaals gewezen wordt op de noodzaak om gebruik te maken van flexibele arbeidsvormen, waaronder arbeidsovereenkomsten voor bepaalde duur en deeltijdwerk. Want met name alleenstaande vrouwen, en in het algemeen gezinnen met kleine kinderen, hebben dit brede scala aan mogelijkheden op de arbeidsmarkt hard nodig om werk en privéleven te kunnen combineren. Bovendien ben ik uiterst ingenomen met het feit dat hier opnieuw gewezen wordt op het nog altijd grote verschil in beloning tussen mannen en vrouwen. Dit kan niet genoeg worden herhaald worden. Tot slot wil ik snel nog zeggen dat het verslag een aantal punten bevat waar wij echt niet achter kunnen staan. Bijvoorbeeld de oproep tot een Europees handvest van vrouwenrechten of de verwijzing naar het verslag over zwangerschapsverlof dat, zoals we weten, de lidstaten niet geaccepteerd hebben. We hebben in verband hiermee dan ook een aantal amendementen ingediend. Toch wil ik de rapporteur hartelijk bedanken voor haar uitstekende en uitputtende verslag.
Eva-Britt Svensson
namens de GUE/NGL-Fractie. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, honderd jaar strijd voor gelijke rechten voor vrouwen en mannen - ik denk dat het belangrijk is dat we vandaag ook denken aan de pioniers die honderd jaar geleden de strijd voor gelijkheid begonnen en die de weg hebben gebaand voor de vooruitgang waarvan we kunnen vaststellen dat hij niettemin is geboekt. Ik wil ook alle collega's, alle niet-gouvernementele organisaties en iedereen die de strijd voor gelijke rechten voortzet, bedanken. We moeten de situatie van de vrouw in de EU bespreken, maar ik denk dat het belangrijk is dat we vandaag ook onze solidariteit tonen met de vrouwen die op dit ogenblik in andere landen grote moed tonen door in straten en op pleinen deel te nemen aan de strijd voor democratie en rechtvaardigheid. Ik vind dat we vandaag ook aan hen moeten denken.
De verslagen die we hier behandelen, belichten de verschillen tussen vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt, waar vrouwen onzekere banen hebben en worden gediscrimineerd met een loon dat gemiddeld 17 procent lager ligt. Slechts zes van de tien vrouwen in Europa hebben een betaalde baan en als ze er een hebben, gaat het vaak om een onzekere tijdelijke baan waarmee ze niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Vreemd is dat niet, want er zijn sterke krachten die zich verzetten tegen de uitbreiding van kinderopvang en andere voorwaarden waaraan moet zijn voldaan opdat vrouwen zouden kunnen gaan werken.
Voor gelijke kansen op de arbeidsmarkt is een richtlijn inzake moederschapsverlof vereist - en ik hoop dat ook vaderschapsverlof daarvan deel zal uitmaken. Ik hoop dat we binnenkort kunnen praten over een looncompensatieverzekering voor ouders die thuisblijven na de geboorte van een kind, waarbij mannen en vrouwen op voet van gelijkheid in het onderhoud van het gezin voorzien maar ook de verantwoordelijkheid voor de zorg voor het kind op voet van gelijkheid delen. Als vrouwen in de EU in dezelfde mate zouden werken als mannen, zou de welvaart met meer dan een kwart toenemen. We kunnen het ons niet veroorloven om geen gebruik te maken van vrouwen op de arbeidsmarkt.
Er moeten quota komen. Ik ben van mening dat quota een noodzakelijk instrument zijn in een samenleving waarin slechts 3 procent van de grote ondernemingen door vrouwen wordt geleid. Ik zou het gebruik van quota willen vergelijken met het gebruik van antibiotica. Ik ben geen voorstander van overmatig gebruik van antibiotica, maar als iemand ziek is, ben ik ontzettend blij dat ze bestaan. Het is zeker een symptoom van een zieke samenleving als slechts in 3 procent van de gevallen vrouwen aan het hoofd staan van de grote ondernemingen. Daarom zijn quota een noodzakelijk instrument om datgene wat verkeerd loopt in de samenleving recht te zetten.
Godfrey Bloom
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, sommige collega's zitten zich hier op de Internationale Dag van de Vrouw geweldig op de borst te kloppen. Maar naar mijn mening hebben jullie er een compleet rommeltje van gemaakt. Jullie praten over moederschapsverlof. Het enige wat met dat draconische moederschapsverlof is bereikt, mevrouw de Voorzitter, is dat minder en minder jonge vrouwen in mijn land een baan krijgen omdat je wel volslagen krankjorum zou zijn als je als eigenaar van een klein bedrijf een jonge vrouw in dienst neemt. Dus jullie hebben die vrouwen geen dienst bewezen.
Dankzij een andere krankzinnige uitspraak van het Europese Hof hebben wij nu kansengelijkheid met betrekking tot autoverzekeringen, wat betekent dat zelfs als een jonge vrouw een baan krijgt, het te duur voor haar is om daar met de auto naartoe te rijden omdat de premie van haar autoverzekering is verdubbeld. En nu praten jullie over quota. Wat is dit voor waanzin? Vrouwen die hun hele leven hebben gewerkt om een verantwoordelijke positie in een bedrijf te bereiken - vakvrouwen - hebben geen behoefte aan zulk paternalistisch gedrag. Vrouwen die steeds succesvol zijn geweest in hun werk, worden nu in de bestuurskamer geconfronteerd met mannen die zich afvragen of zij hun functie hebben te danken aan symboolpolitiek of aan het feit dat zij hun vak kennen? Dit alles is volstrekt krankzinnig en het is werkelijk een tragedie dat niemand van u ooit een echte baan heeft gehad, want anders zou u dit wel begrijpen.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Eva-Britt Svensson
(SV) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Bloom, iemand die een looncompensatieverzekering voor thuisblijvende ouders vraagt en dat een goed idee vindt, is niet stapelgek. Kijk maar eens naar de lidstaten die een goed uitgebouwd looncompensatiestelsel hebben. Die landen - de Scandinavische, bijvoorbeeld Zweden - hebben procentueel ook het grootste aantal vrouwen met een betaalde baan. Dat bewijst dat een goede looncompensatieverzekering betekent dat we hogere werkgelegenheidscijfers voor vrouwen hebben, en vanzelfsprekend ook voor mannen. Een looncompensatieverzekering voor ouders bevordert de gelijkheid op de arbeidsmarkt. Ook vrouwen kunnen bijdragen aan de welvaart in de EU.
(Applaus)
Godfrey Bloom
(EN) Mevrouw de Voorzitter, dat is gewoon niet waar en wordt ook niet gestaafd door de statistieken in mijn land. Iedere kleine ondernemer in mijn land zal mijn verhaal bevestigen. Ik ben niet geïnteresseerd in de situatie zoals die in het land van de geachte afgevaardigde of in iemand anders zijn land is. Ik ben geïnteresseerd in mijn eigen land en mijn eigen economie, en in mijn land zullen zowel de ondernemers als de vrouwen zelf u vertellen dat er door de draconische wetten inzake moederschapsverlof geen jonge vrouwen worden aangesteld. Ik zou werkelijk willen dat u eens komt kijken hoe het er in de echte wereld aan toegaat. Laat iedereen zijn hand opsteken die een echte baan heeft gehad!
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Siiri Oviir
(ET) Mijnheer Bloom, u weet natuurlijk dat in Europa vrouwen hoger zijn opgeleid dan mannen, ook in uw land. Waarom denkt u dan dat, als er quota worden opgelegd aan ondernemingen, één derde van de vrouwen juist die ongeletterde vrouwen zal omvatten die er in onze samenleving misschien ook zijn?
Godfrey Bloom
(EN) Mevrouw de Voorzitter, in antwoord op de vraag van mevrouw Oviir zou ik haar simpelweg willen adviseren om ondernemers gewoon te laten ondernemen. Hoe minder regels, hoe minder belasting, hoe minder inmenging, hoe sneller onze economie zich zal herstellen. Dat is waar het allemaal om draait en dat is wat de geachte afgevaardigde niet schijnt te begrijpen.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Edite Estrela
(PT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Bloom, weet u wat het probleem van het Verenigd Koninkrijk is? Het probleem is dat vrouwen bij u recht hebben op 52 weken slecht betaald zwangerschapsverlof. Alleen de eerste zes weken worden voor 60 procent doorbetaald, maar de 33 weken daarna worden slechts symbolisch doorbetaald en de laatste dertien helemaal niet. Alleen rijke gezinnen kunnen het zich veroorloven de vrouw thuis te laten en het gezinsbudget te zien dalen. Dat is het probleem van het Verenigd Koninkrijk, niet onze voorstellen voor het zwangerschapsverlof.
Godfrey Bloom
(EN) Mevrouw de Voorzitter, in antwoord op de opmerking van mevrouw Estrela kan ik haar verzekeren dat het probleem van mijn land is dat wij onze autonomie hebben opgegeven en lid van de Europese Unie zijn geworden. Dat is het probleem van mijn land!
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Bloom eigenlijk bedanken voor zijn standpunten, omdat die veel voorkomen. Als dat niet zo zou zijn, zouden we veel vooruitgang hebben geboekt. Er zijn alleen veel mensen die zwijgen. Ik wil u, mijnheer Bloom, vragen of u vindt dat kinderen alleen de kinderen zijn van vrouwen en dat vaders geen verantwoordelijkheid hebben en geen behoefte hebben aan vaderschapsverlof of aan een andere manier om voor hun gezin te zorgen dan door te werken.
(Applaus)
Godfrey Bloom
(EN) Mevrouw de Voorzitter, in antwoord op de vraag van mevrouw Jäätteenmäki zou ik willen zeggen dat kinderen de verantwoordelijkheid zijn van hun ouders en van niemand anders. Het kan niet zo zijn dat iemand anders de verantwoordelijkheid op zich neemt voor de kinderen van mijn buurman. De ouders dragen de verantwoordelijkheid voor hun kinderen en dat is zoals het hoort. Hoe meer eigen verantwoordelijkheid wij in Europa - wat zeg ik, in de wereld - hebben, hoe beter.
Angelika Werthmann
(DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, het is een van de tekenen van de absolute armoede van onze samenleving dat wij nog altijd moeten discussiëren over de gelijkheid van mannen en vrouwen. Vrouwen hebben te lijden onder nadelen, niet alleen op de werkvloer maar ook in het maatschappelijk leven in zijn algemeenheid. De lijst lijkt schier oneindig en daarom zal ik mij beperken tot enkele kernwoorden: salarisniveau, arbeidsomstandigheden, voorwaarden voor indiensttreding, onzekere arbeidsverhoudingen, pensioenrechten, kinderzorg, sociale zekerheid en diverse vormen van geweld tegen vrouwen.
Er zijn vrouwen die zonder meer beter gekwalificeerd zijn dan mannen en toch discussiëren we over gelijke beloning voor gelijk werk - ongelooflijk. Het is even ongelooflijk dat vrouwen een grotere kans lopen in armoede te vervallen dan mannen; met name oudere vrouwen en alleenstaande moeders lopen meer risico. Laat mij u eraan herinneren dat 2010 het Jaar voor de bestrijding van armoede was. Armoede is een kwestie die met name vrouwen treft. Dat heeft ernstige gevolgen voor de samenleving, want armoede leidt tot ziekte en kan vervolgens in werkloosheid resulteren.
Edit Bauer
(HU) Mevrouw de Voorzitter, vandaag heeft het Parlement het debat geopend over twee onderwerpen waarvan de basis wordt gevormd door de verslagen van mijn collega's - waarmee ik hen feliciteer - en waarin het inderdaad moeilijk is iets nieuws te zeggen, want de situatie is de afgelopen jaren vrijwel ongewijzigd gebleven en in bepaald opzichten zelfs verslechterd. In het debat over de beloning van mannen en vrouwen zeggen we bijvoorbeeld jaar in jaar uit dat het verschil nog steeds groot is, terwijl in het Verdrag van Rome al in 1957 het beginsel van 'gelijk loon voor gelijk werk' was vastgelegd en we hier sinds 1975 zelfs secundaire wetgeving over hebben. Wel is het zo dat als we een opsomming zouden maken van geldende maar niet effectieve wetten, deze wet duidelijk een goede kans zou hebben om ergens bovenaan te eindigen. De meest recente statistische gegevens laten immers ook zien, zoals hier al is gezegd, dat het huidige verschil 17,5 procent is, maar een aantal van ons zal zich nog herinneren dat dit verschil een paar jaar geleden al 15 procent is geweest, terwijl de spreiding bijzonder groot is. En dit is niet een probleem van kleine en grote bedrijven, en niet alleen een probleem voor vrouwen; het is ook een probleem van sociale rechtvaardigheid. Het kan niet vaak genoeg gezegd worden dat de beloningskloof, zoals mijn collega in min of meer dezelfde bewoordingen aangaf, de straf is voor het moederschap en ontstaat als jonge vrouwen terugkeren op de arbeidsmarkt. En het echte grote probleem is dat kleine bedrijven de moeilijkheden van de samenleving nooit zullen oplossen. Wat het Parlement in dit opzicht heeft gevraagd, namelijk dat de lonen op transparante wijze worden verdeeld over de geslachten en dat degenen die dit beginsel voortdurend schaden, op zijn minst worden uitgesloten van subsidies uit Europese fondsen, lijkt me niet echt veel. Er is wel lichte vooruitgang geboekt: de invoering van Equal Pay Day, maar dit resultaat zou pas echt wat waard zijn als deze dag niet op 5 maart zou worden gehouden, maar op 1 of 2 januari.
Edite Estrela
(PT) Mevrouw de Voorzitter, vrouwen zijn op de universiteit in de meerderheid en zijn beter gekwalificeerd, maar als het gaat om toegang tot de posities waar de besluiten worden genomen stuiten ze op een glazen plafond waar zij niet doorheen komen. Daarom zijn quota noodzakelijk. Het is jammer dat de heer Bloom niet meer aanwezig is. We moeten vaststellen dat in de politiek en de economie er geen enkele vrouw president is van een centrale bank. Vrouwen waren niet verantwoordelijk voor de financiële crisis maar hadden wel kunnen helpen die crisis te voorkomen.
Waarom komt er eigenlijk als we het hebben over quota altijd iemand aanzetten met het woord verdienste? Waarom wordt alleen de verdienste van vrouwen in twijfel getrokken? Hebben mannen soms geen verdienste? Quota vormen een noodzakelijk instrument van tijdelijke aard om de evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen bij besluitvorming te bevorderen. Daarom feliciteer ik de Commissie met de stappen die zij heeft ondernomen om ervoor te zorgen dat ook de economische macht gebaseerd is op gedeelde besluitvorming.
Siiri Oviir
(ET) Mevrouw de Voorzitter, ik wens iedereen een fijne Internationale dag van de vrouw! Wanneer wij het over gelijkheid van mannen en vrouwen hebben, dan gaat het niet alleen om verschillen en sociale rechtvaardigheid. Gendergelijkheid is een voorwaarde voor duurzame economische groei, werkgelegenheid, concurrentievermogen en sociale samenhang. Investeringen in maatregelen ter bevordering van gendergelijkheid zullen zich uitbetalen in meer werkende vrouwen, een hogere bijdrage van vrouwen aan het bbp, hogere belastinginkomsten en blijvend hoge geboortecijfers. Ons begrip van gendergelijkheid ligt voor velen vandaag de dag nog op middeleeuws niveau. Dat is in ieder geval wat wij uit sommige interventies kunnen opmaken.
Men ziet bij dit onderwerp een boeman, namelijk quota. Mensen vergeten of willen niet inzien dat er geen quota worden opgelegd op het niveau van de besluitvorming en dat de quota' er niet toe zullen leiden dat ongeschikte vrouwen in leidinggevende posities terechtkomen. In Europa zijn vrouwen hoger opgeleid dan mannen, kunnen zij verantwoordelijkheid nemen, zijn zij in staat goed te werken en moeten zij op eerlijke wijze voor hun werk kunnen worden betaald. De landen waar quota worden toegepast en waar ze twintig jaar geleden al zijn ingevoerd - ik denk aan de Noord-Europese landen - hebben al laten zien dat onze doelen door deze maatregel kunnen worden bereikt. Vandaag de dag hebben de mensen daar hun gedrag aangepast en zijn quota niet meer zo hard nodig als in het verleden. Het is daar gewoon de norm geworden dat vrouwen in alle sectoren van de samenleving hun bijdrage leveren. Ik wil natuurlijk nog veel dingen zeggen over armoede en alleenstaande moeders, maar daar heb ik helaas geen tijd meer voor. Ik wil iedereen bedanken die aan dit debat heeft bijgedragen en eens zullen we toch overwinnen!
Franziska Katharina Brantner
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de honderdste Internationale dag van de vrouw geeft ons een goede reden om feest te vieren, dankbaar te zijn en door te gaan met de strijd.
We behandelen een verslag over vrouwen en armoede; een van de belangrijkste oorzaken van dit probleem is de loonongelijkheid tussen vrouwen en mannen. Zoals we al hebben gehoord, is gelijke beloning sinds 1957 vastgelegd in de Verdragen van Rome. Het beloningsverschil ligt voor heel Europa echter nog steeds op 17,5 procent en in Duitsland zelfs op 23 procent. In 2008 heeft dit Parlement een verslag aangenomen over loonongelijkheid dankzij het uitstekende werk van mevrouw Bauer. Hierin wordt de Commissie opgeroepen om wettelijke initiatieven te nemen teneinde loonongelijkheid te bestrijden. Sindsdien is er geen actie ondernomen. Bovendien, mevrouw Reding, is het enige dat u gedaan hebt 5 maart uit te roepen tot Europese Equal Pay Day, iets wat u hebt aangekondigd op vrijdag 4 maart. Gelukkig dat u er nog aan gedacht hebt om dit te doen voordat de dag alweer voorbij was.
We hebben geen geduld meer voor inhoudsloze persberichten. We willen geen mooie woorden van u horen. We willen dat u eindelijk in actie komt zodat de honderdste verjaardag van de Verdragen van Rome niet nog steeds een dag is waarop het beloningsverschil tussen vrouwen en mannen meer dan 0 procent bedraagt. We want equal pay now!
Ik wil het nu graag hebben over vrouwenquota en tegen mijn collega uit Engeland zeggen: ik zou graag willen weten of hij gelooft dat slechts 3 procent van de vrouwen in Engeland en in heel Europa "know how to do their business”. Misschien verklaart dat waarom er zo weinig vrouwen lid zijn van een raad van commissarissen. Ik geloof niet dat dit het geval is. We hebben een quotum nodig.
Mevrouw Reding, u hebt gezegd dat bedrijven zich volgend jaar moeten verplichten tot het benoemen van vrouwen. Bedoelt u daarmee dat we deze toezeggingen volgend jaar moeten hebben of dat er volgend jaar vrouwen benoemd moeten zijn? Mijn interpretatie is dat u het laatste wilt.
Tadeusz Cymański
(PL) Mevrouw de Voorzitter, in de besproken ontwerpresolutie stellen we een bijzonder belangrijk probleem aan de orde, namelijk armoede bij vrouwen. Het is goed om erbij stil te staan dat juist vrouwen de zwaarste lasten van de financiële crisis dragen. Als eerste voelen zij de gevolgen van ontslagen, loonsverlagingen en herstructurering. Bovendien combineren zij hun verantwoordelijkheden als ouders en opvoeders met deelname aan een bijzonder lastige en een steeds veranderende arbeidsmarkt.
De positie van vrouwen in de Europese landen loopt nogal uiteen; het is daarom belangrijk om solidariteit en begrip te tonen voor vrouwen in regio's waar armoede bijzonder zwaar ingrijpt. De kwestie van ongelijke beloning stemt tot nadenken, zeker omdat deze verschillen ook voorkomen in bedrijven die geleid worden door vrouwen of waarvan vrouwen de eigenaar zijn. Dat is een verontrustend gegeven en we moeten ons daarom afvragen of de oorzaken niet dieper liggen. Zijn administratieve regels en regelgeving - harde wetten - wel voldoende? Is het niet beter om het bewustzijn van de mensen te veranderen en een cultuuromslag te bewerkstelligen? Respect en sociale cultuur zijn onvervangbaar en alleen wetgeving volstaat niet.
Ilda Figueiredo
(PT) Mijnheer de Voorzitter, het heeft een speciale betekenis dat we deze twee verslagen op de Internationale dag van de vrouw behandelen. In deze twee verslagen wordt de aandacht gevestigd op de nog steeds bestaande ongelijkheid en discriminatie. In sommige landen is er zelfs sprake van sociale achteruitgang.
Op de dag dat we een historische gebeurtenis herdenken in verband met de strijd van vrouwen voor de erkenning en uitoefening van hun rechten wijzen we op toenemende werkloosheid en arbeidsonzekerheid in combinatie met lage lonen en discriminatie in verband met beloning en zwangerschapsverlof waar werkneemsters door worden getroffen. Onder jongere generaties nemen deze verschijnselen bijzonder schokkerende en onaanvaardbare vormen aan.
Het verlies van inkomen onder vrouwen neemt toe, evenals armoede onder vrouwen. Met name de situatie waarin gehandicapte vrouwen, vrouwelijke immigranten, vrouwen met lage pensioenen en werkneemsters met lage lonen zich bevinden, is bijzonder kritiek.
Vrouwen op het platteland en in agrarische familiebedrijven hebben met toenemende moeilijkheden te kampen, evenals vrouwen die verantwoordelijk zijn voor micro-ondernemingen en kleine bedrijven. De effecten van de bezuinigingsmaatregelen in een aantal landen, zoals Portugal, Griekenland en Ierland, zijn merkbaar in het bestaan van vrouwen als werkneemster, burger en moeder.
Dat geldt voor de moedwillige verlaging van lonen, de studentenstops aan universiteiten en het blokkeren van collectieve arbeidsovereenkomsten, om nog maar te zwijgen van de bezuinigingen op de gezondheidszorg, het onderwijs, de sociale zekerheid en verschillende sociale steunregelingen.
Daarom is het essentieel om maatregelen tegen te gaan die onder het mom van de crisis het recht van vrouwen op gelijkheid en de noodzakelijke economische en sociale cohesie in het geding brengen. Mooie woorden en intentieverklaringen volstaan echter niet. Er moet nu gebroken worden met het neoliberale beleid van het stabiliteitspact en met de liberalisering en de privatisering en de vrije concurrentie die altijd ten dienste staan van de grote economische en financiële belangengroepen. Er moet nu prioriteit worden gegeven aan vrouwen en hun rechten, gelijkheid en economische en sociale cohesie, zodat we een betere samenleving krijgen waarin de mensenrechten daadwerkelijk worden gerespecteerd en de vooruitgang die mede dankzij vrouwen op beschavingsgebied is geboekt, wordt geconsolideerd.
Teresa Jiménez-Becerril Barrio
(ES) Mevrouw de Voorzitter, vandaag is een uitgelezen dag om te praten over de gelijkheid van mannen en vrouwen, want we vieren de Internationale dag van de vrouw en herdenken daarbij degenen die honderd jaar geleden hebben gestreden voor de arbeids- en economische rechten van de vrouw en voor het vrouwenkiesrecht.
In die honderd jaar hebben we veel bereikt maar er moet nog veel gebeuren Echte gelijkheid is nog steeds een droom, en de discriminatie van vrouwen is een reëel feit.
Ik denk dat een ieder van ons, mannen en vrouwen, veel meer kan doen om ervoor te zorgen dat de emancipatie van vrouwen realiteit wordt. Er zijn nog heel veel vrouwen in de wereld wier recht op leven bedreigd wordt, wier waardigheid met voeten wordt getreden en wier vrijheid ontkend wordt.
Op deze Internationale dag van de vrouw wil ik blijk geven van mijn steun en hoop voor alle vrouwen die strijden voor hun democratische rechten in de revolutie in het noorden van Afrika. Het mag niet zo zijn dat de vrouw de helft van de man waard is, in de Arabische landen net zomin als elders in de wereld. We zijn evenveel waard en we hebben recht op hetzelfde. Ik zal blijven strijden om die gelijkheid te bereiken en zolang die nog niet bestaat, zal er een Internationale dag van de vrouw blijven bestaan.
Ook al zijn er velen die dat niet willen zien, de werkelijkheid is dat er vrouwen zijn die de helft krijgen van wat mannen verdienen en dat huiselijk geweld vooral vrouwen en kinderen treft. Nogmaals, in dit Parlement moeten we al deze feiten aan de kaak blijven stellen, en ik beloof dat ik me hiervoor vanzelfsprekend blijf inzetten.
Marc Tarabella
(FR) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen: alle lof voor het werk van mijn collega's Mariya Nedelcheva en Rovana Plumb.
Op deze symbolische dag waarop we de honderdste verjaardag van de Internationale dag van de vrouw vieren, zou ik vrijwel hetzelfde betoog kunnen houden als vorig jaar aangezien de uitdagingen actueel blijven.
Ja, vrouwen bieden beter weerstand aan de crisis vanuit het oogpunt van banenverlies. Wat de bestrijding van geweld tegen vrouwen betreft, verwachten wij van de Commissie dat zij haar intenties meedeelt, dat zij ons verzoek tot instelling van een Europees Jaar voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen inwilligt en een strategie voorstelt. Tot mijn vreugde heb ik vernomen dat dit niet alles lang meer op zich zal laten wachten.
Gelijke beloning van mannen en vrouwen is helaas nog geen realiteit, ondanks de vele inspanningen van een aantal lidstaten en de Europese Commissie in het bijzonder. Niettegenstaande een aanzienlijke mobilisatie van dit Parlement hebben de lidstaten het vaderschapsverlof helaas verworpen en het recht op zwangerschapsonderbreking is in vier EU-lidstaten nog steeds niet erkend en in andere opnieuw ter discussie gesteld.
Ik verwelkom de nieuwe Belgische wet inzake quota voor de vertegenwoordiging van vrouwen in ondernemingen en raden van bestuur alsmede de enorme proactiviteit van mevrouw Reding en onze Voorzitter, de heer Buzek, op dit gebied, zelfs tot in de pers aan de andere kant van de Atlantische Oceaan.
Laten we desalniettemin erkennen dat we dankzij Europese en nationale wetteksten in honderd jaar de helft van de weg naar de gelijkheid tussen mannen en vrouwen hebben afgelegd. We moeten op koers blijven zodat het niet nog eens honderd jaar duurt voordat er sprake is van echte gelijkheid tussen de seksen.
Emma McClarkin
(EN) Mevrouw de Voorzitter, zoals veel leden hebben opgemerkt, wordt al een aantal jaren gestaag vooruitgang geboekt op het terrein van de vrouwenrechten. In de dertig jaar tussen de eerste verkiezingen voor het Europees Parlement en het jaar waarin ik zelf werd gekozen, 2009, is het aantal vrouwen in het Parlement meer dan verdubbeld. Tegenwoordig zien wij vrouwen in belangrijke posities in de politiek, het bedrijfsleven, de industrie en de media. Misschien nog belangrijker is dat de maatschappij zich bewust is geworden van de onmisbare rol die vrouwen vervullen en dat hun bijdrage nu wordt erkend. Dat dat gepaard is gegaan met toenemende gelijkheid is mooi meegenomen.
Maar wij moeten erop bedacht zijn de oproep tot meer gelijkheid niet te overdrijven en die oproep vooral te doen op de terreinen waar het nog steeds fout gaat en daar onze aandacht op richten. In het Verenigd Koninkrijk is nog steeds minder dan 20 procent van de volksvertegenwoordigers vrouw, heeft bijna de helft van de ondernemingen in de FTSE 250 geen vrouwen in de raad van bestuur en is slechts één op alle vijf afgestudeerde ingenieurs, natuurwetenschappers en IT'ers een vrouw. Gezien de verschillen in de aard van onze samenlevingen is dit duidelijk iets wat op het niveau van de lidstaten moet worden aangepakt - zonder op EU-niveau vastgestelde arbitraire quota en streefcijfers.
De ondervertegenwoordiging van vrouwen is één ding, een ander is dat overal in de EU, wat zeg ik, de wereld, duizenden vrouwen het slachtoffer zijn van geweld, uitbuiting en sociale uitsluiting. Zij zijn degenen zonder stem. Het zijn die vrouwen - die lijden onder discriminatie, doelbewust worden ontmoedigd om te presteren of het slachtoffer zijn van repressie - die onze absolute aandacht verdienen.
Astrid Lulling
(DE) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik het kleine aantal mannen verwelkomen dat de weg naar het kleine aantal vrouwen in deze vergadering heeft gevonden. Ik ben uiteraard voorstander van gelijke behandeling en kansengelijkheid voor vrouwen en mannen. Ik voer hiervoor al meer dan vijftig jaar succesvol campagne op nationaal en Europees niveau.
Helaas bevat het verslag over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de EU in 2010 wederom overdreven eisen die uiteindelijk contraproductief zullen zijn voor vrouwen. Ik heb de tijd niet om ze hier allemaal toe te lichten. Het is niet de schuld van de rapporteur dat het grote aantal amendementen er een behoorlijk onverteerbaar verslag van heeft gemaakt.
In verband met de omstreden vraag of de EU een vrouwenquotum moet opleggen aan beursgenoteerde ondernemingen, wil ik ervoor waarschuwen om Noorwegen te noemen als het goede voorbeeld van quota. Waarom, zult u vragen. Sinds de introductie van het vrouwenquotum is het aantal beursgenoteerde ondernemingen tussen 2003 en 2009 gedaald van 554 naar 362. Eén op de drie ondernemingen noemde de introductie van het vrouwenquotum als reden voor terugtrekking van de beurs. In Noorwegen bezetten 70 vrouwen, die 'gouden rokken' worden genoemd, ongeveer 300 zetels in raden van bestuur. Dit is pervers, maar zeer interessant. Om voor mezelf te spreken, ik zou wel geïnteresseerd kunnen zijn in een carrière als 'gouden rok', want ik ben nog nooit lid geweest van een raad van bestuur. De Commissie moet zorgvuldig nadenken en de consequenties afwegen voordat ze overhaast reageert op het probleem.
Ik betreur het ook dat dit verslag in één adem adviseert om vrouwen gemakkelijk toegang te geven tot anticonceptie en abortus. Abortus wordt met andere woorden gelijkgesteld aan anticonceptie als een eenvoudig middel voor geboorteregeling. Dit is een belediging voor vrouwen. Ik kan hier niet mee instemmen, nog afgezien van het feit dat de EU geen macht heeft op dit terrein - subsidiarité oblige! Ik betreur het dat sommige vrouwelijke leden deze twee kwesties telkens weer met elkaar verwisselen. Dat is niet nodig.
(Spreekster verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Licia Ronzulli
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil mevrouw Lulling graag een eenvoudige vraag stellen: denkt zij niet dat de stap richting gelijkheid van mannen en vrouwen anno 2011 nog steeds wordt gedwarsboomd, juist door standpunten zoals die van haar, die toch de standpunten van een vrouw zijn, en die zij vandaag nog steeds zo graag met ons wil delen?
Astrid Lulling
(FR) Mevrouw de Voorzitter, ik weet het niet, ik heb niets gezegd vóór 2011, waarom is de situatie verslechterd? Zij zal niet verslechteren als wij realistisch blijven, wel als we utopisch en onrealistisch zijn.
(Applaus)
(Spreekster verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Marc Tarabella
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Lulling, al zou ik erg trots kunnen zijn op het feit dat u de paar bij dit debat aanwezige mannen hebt bedankt, toch zou ik, als een van de weinige mannelijke leden van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, gekwetst kunnen zijn als u mij op dezelfde hoop gooit als de heer Bloom. Ik zou willen weten of u onderscheid maakt tussen de heer Bloom en mij, of dat u ons helaas beiden associeert met hetzelfde kamp hoewel wij natuurlijk volstrekt tegenovergestelde standpunten innemen.
Astrid Lulling
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Tarabella, ik heb het niet gehad over de heer Bloom! Wel hebt u de heer Bloom een grote dienst bewezen omdat u hem vragen hebt gesteld zodat hij in dit Huis een reputatie heeft kunnen opbouwen. Ik bedank u overigens ook dat u mij vragen hebt gesteld, want zo heb ik de spreektijd die ik graag wil.
Mijnheer Tarabella, ik wil u echter zeggen dat u een eminent lid bent van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Ik kan er altijd op rekenen dat u de stem van de rede laat horen en ik betreur het dat voor bepaalde passages in deze verslagen niet naar u en mij is geluisterd.
Zita Gurmai
(EN) Mevrouw de Voorzitter, bij het jubileum van de Internationale dag van de vrouw, op de dag dat wij het verslag-Plumb over het gezicht van de armoede onder vrouwen en het verslag-Nedelcheva over de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen behandelen, en de instellingen hun aandacht richten op quota voor vrouwen in de raden van bestuur, wijdt de vrouwengroep van de socialistische partij haar campagne van dit jaar aan pensioenstelsels en armoede onder vrouwen. Alle Europese samenlevingen hebben te maken met een vergrijzende bevolking en in heel Europa worden de pensioenstelsels hervormd. Daarom moet de EU duidelijk laten blijken dat de levens van gewone vrouwen in het middelpunt van onze aandacht staan.
Wat de pensioenkwestie betreft, die van fundamenteel belang is, zou de Europese Commissie een voortrekkersrol moeten vervullen bij het dichten van de kloof tussen vrouwen en mannen. Vrouwen mogen niet worden achtergesteld voor iets waaraan zij niets kunnen doen: het beloningsverschil, dat mijn collega al heeft genoemd, de zorg voor familieleden en het verrichten van onfatsoenlijk werk. Om te beginnen moeten wij vrouwen bewuster maken. Wij moeten benadrukken dat tijdens de lopende discussies over pensioenen de 'vrouwelijke factor' maar zeer zelden ter sprake is gekomen. Wij willen dat beleidsmakers zich bewust zijn van de effecten daarvan en waarborgen dat er nauwkeurige cijfers over vrouwen en pensioenen beschikbaar komen.
De Commissie moet onderzoek doen naar het gendereffect van pensioenhervormingen in Europa en ik weet zeker dat Viviane Reding ervoor zal zorgen dat dat gebeurt. Wij moeten kijken naar de beste praktijken op nationaal niveau en de mogelijkheid van een Europese aanpak bestuderen. Het is echt tijd om na te denken over wat wij de laatste honderd jaar hebben bereikt. Wij moeten onze kinderen een heldere toekomst geven.
Het is ook belangrijk om nog eens de acties van Clara Zetkin in herinnering te roepen, waarmee het honderd jaar geleden allemaal begon. Want de opheffing van het verschil in beloning was haar idee. Wat verder ook echt belangrijk is, is dat wij veranderingen doorvoeren in de stijl van Ginger Rogers en Fred Astaire - herinnert u zich nog dat Ginger Rogers alles "achteruit en op hoge hakken" moest doen?
Lena Kolarska-Bobińska
(PL) Mevrouw de Voorzitter, in de verslagen over de ongelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie staan veel suggesties voor maatregelen en stappen om die ongelijkheid te verminderen. Ik bedank commissaris Reding voor de maatregelen die zij op Europees niveau neemt om de ongelijkheid van vrouwen en mannen te verminderen. De meerderheid van deze maatregelen moet echter op nationaal niveau genomen worden, op het niveau van de lidstaten. Daar stuiten zij op heftige tegenstand van politici, instellingen en de publieke opinie. Vrouwenorganisaties vragen de Commissie daarom regelmatig om steun. Activiteiten vanuit de basis zijn echter cruciaal, zoals blijkt uit het geval van Polen. Daar is het een vrouwenbeweging onder de naam Vrouwencongres gelukt om het verzet te breken. We hebben meer dan 100 000 handtekeningen verzameld onder een maatschappelijk en juridisch initiatief en de publieke opinie gemobiliseerd met een brede maatschappelijke discussie. Hierdoor heeft het Poolse parlement een pariteit van 35 procent vrouwen aangenomen voor de kieslijsten van alle verkiezingen, inclusief de Europese verkiezingen. Ik ben er erg trots op dat Polen zich heeft aangesloten bij de landen die deze pariteit al hebben. Het is de eerste van de nieuwe lidstaten die deze belangrijke wijziging doorvoert. We gaan nu zorgvuldig in de gaten houden op welke manier dit de deelname van vrouwen in de politiek beïnvloedt. Ik wil duidelijk stellen dat we meteen nieuwe doelen moeten formuleren, namelijk gelijke beloning voor verschillende groepen vrouwen en pariteit bij andere besluitvormende organen. Dank u wel.
Silvia Costa
(IT) Mevrouw de Voorzitter, commissarissen, dames en heren, ik dank de rapporteurs en ook ik wil deze 8 maart opdragen aan de vrouwen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, zoals de vele vrouwen die op dit moment demonstreren in Caïro en Iran en strijden voor democratie en vrijheid in hun land. Ik hoop dat er wat dat betreft krachtige maatregelen worden genomen, waaronder extern optreden van de Commissie, om banden met deze vrouwen tot stand te brengen.
Ook in Europa is er sprake van een opleving van de participatie van vrouwen, te beginnen bij de eis om de waardigheid van vrouwen in de media en in het gedrag van mannen met institutionele functies te respecteren. Deze eis werd tijdens demonstraties op 13 februari geuit door 1 miljoen Italiaanse vrouwen en vele betrokken mannen.
Wat betreft de verslagen die we nu bespreken, merk ik op dat er een sterk verband bestaat tussen de groeiende onzekerheid op het werk en in de levens van jonge vrouwen, ondanks dat ze hoger opgeleid en bekwamer zijn, en de ontoereikende bescherming van atypische vrouwelijke werknemers (en dat zijn de meeste jonge vrouwen) tijdens hun zwangerschap en moederschap, de tekortkomingen in het huidige beleid ter bevordering van evenwicht tussen werk en privéleven, en de lagere arbeidsparticipatie van vrouwen, het feit dat armoede vaker voorkomt onder vrouwen en kinderen, de lagere pensioenen die vrouwen ontvangen en vervolgens hun uitsluiting van beslissingsbevoegdheden.
Ik sta achter het initiatief van mevrouw Reding inzake de raden van bestuur, maar ik ben het veel minder eens met het initiatief inzake verzekeringen, dat het risico met zich meebrengt vrouwen juist te treffen. Zonder dit komt er geen Europa 2020.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, in de eerste plaats zou ik u willen zeggen dat voor mij de strijd voor de gelijkheid van mannen en vrouwen er niet één is van links of rechts of van mannen of vrouwen, maar van de samenleving.
Welke samenleving zou vandaag de dag kunnen investeren in de opleiding van meisjes, zoals wij dat doen, om zich vervolgens te beroven van 50 procent van het intellect in het beroepsleven? Dit moet niet de samenleving zijn waarin wij leven. Ik vraag u, Commissie, Raad en Parlement, om een algemene mobilisatie opdat wij een samenleving achterlaten waarin grotere gelijkheid en rechtvaardigheid heersen en die de opleiding van meisjes en hun intellect beter weet te benutten.
Commissaris, mijn tweede punt heeft betrekking op het evenwicht tussen mannen en vrouwen in leidinggevende functies. Zoals u weet ben ik Française en ben ik altijd een tegenstander van quota geweest. Na tien jaar realiseer ik me echter dat we er niet zullen komen zonder quota. Zonder quota krijgen we nooit evenveel vrouwen als mannen
(Applaus)
in leidinggevende functies. Vorige week heb ik ook de Voorzitter van het Parlement woorden van deze strekking horen uitspreken.
Ik denk dat we nu echt deze weg moeten inslaan. U weet dat ik een tegenstander was van quota omdat ik het enigszins beledigend vind om vrouwen te moeten beschermen die er dankzij hun competenties moeten kunnen komen. Op dit moment zit er echter niets anders op.
Tot slot mijn derde punt: wij moeten ook strijden voor de gelijke beloning van mannen en vrouwen. Dank u voor uw bijdragen.
(Applaus)
Antigoni Papadopoulou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, wij brengen vandaag hulde aan de eeuwenlange strijd van vrouwen en vrouwenorganisaties. Wij maken een balans op van de nog steeds bestaande democratische tekorten, die nu door de economische crisis nog groter zijn geworden: armoede, vrouwenhandel, geweld, werkloosheid, seksuele uitbuiting, beloningsverschillen, vernedering door de media, voortbestaan van een stereotiepe rolverdeling en ondervertegenwoordiging in besluitvormende instanties. Al deze verschijnselen treffen vooral vrouwen en in het bijzonder alleenstaande moeders, oudere vrouwen, immigrantenvrouwen en gehandicapte vrouwen.
Er is behoefte aan gecoördineerd optreden op Europees en nationaal niveau: een doeltreffender werkgelegenheidsbeleid en betere sociale voorzieningen om armoede te bestrijden, meer maatregelen voor het combineren van gezins- en beroepsleven om werkende vrouwen tegemoet te komen, en proactieve maatregelen en quota om een evenwichtige vertegenwoordiging in de centra van de macht te garanderen. We hebben goed onderwijs en bewustmaking nodig om geweld en stereotypen te bestrijden. Wij hebben nog een lange weg vóór ons, maar we moeten deze volgen. Vrouwen verdienen namelijk betere kansen, zonder vooroordelen.
Joanna Senyszyn
(PL) Mevrouw de Voorzitter, vrouwen worden op alle levensterreinen gediscrimineerd, ze worden geslagen en verkracht. De helft van de Europese vrouwen heeft te maken gehad met geweld, voor meer dan een miljoen van hen is het een dagelijkse realiteit. Er wordt gewerkt aan een richtlijn tegen geweld, maar tegelijkertijd zijn er nog steeds landen in de Europese Unie, Polen hoort hier helaas ook bij, die gelegaliseerd geweld tegen vrouwen op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheidszorg toelaten.
Het ontbreken van goede seksuele voorlichting en de slechte beschikbaarheid van anticonceptie zorgen ervoor dat zwangere vrouwen, ook minderjarigen, wettelijk gedwongen worden om hun kind geboren te laten worden. Een zwangere vrouw wordt behandeld als een broedmachine, beroofd van haar recht op zelfbeschikking en haar recht op gezondheid en privacy, rechten die iedere man gewoon toekomen. Een verbod op abortus vermindert het aantal uitgevoerde ingrepen niet. Antiabortuswetgeving moet worden veroordeeld omdat zij een vorm van staatsgeweld tegen vrouwen en institutionele discriminatie van vrouwen inhoudt. Als mannen zwanger zouden kunnen worden, zou abortus heilig zijn.
Iratxe García Pérez
(ES) Mevrouw de Voorzitter, ik zou vandaag uiting willen geven aan mijn erkentelijkheid en dank voor al die vrouwen, van wie velen bekend en beschreven zijn maar vele anderen anoniem zijn gebleven, die in de loop van de afgelopen honderd jaar hebben gewerkt en gestreden voor de mate van gelijkheid die we nu kennen.
Er moet echter nog veel gebeuren, en in deze verslagen zijn kwesties opgenomen zoals het combineren van gezins- en beroepsleven, de moeizame toegang tot de arbeidsmarkt en de bestrijding van geweld tegen vrouwen, een van de ergste sociale misstanden die er in Europa en op de wereld bestaan. Gelijkheid van mannen en vrouwen is nog steeds geen werkelijkheid; daarom is het tijd dat we een nieuwe fase ingaan waarin beloften worden omgezet in daden.
Vanuit de Europese instellingen en vanuit de hele Europese samenleving moeten we ons erop richten om werkelijke gelijkheid van mannen en vrouwen binnen bereik te brengen. Die gelijkheid zou de kans kunnen bieden om een rechtvaardiger en meer gelijkwaardige samenleving te creëren, en om dat te bereiken zijn mannen onmisbaar. Er moet nog veel gebeuren en we zullen dat samen moeten volbrengen.
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
(PL) Mevrouw de Voorzitter, deze dag biedt de gelegenheid om stil te staan bij het recht op gelijke behandeling van alle mensen, ongeacht hun geslacht. Ondanks de vele maatregelen die zijn genomen op het gebied van gelijke behandeling, bestaat er nog steeds verschil in beloning tussen vrouwen en mannen. Vrouwen bevinden zich nog steeds in een slechtere situatie. Werkgevers beoordelen hun geschiktheid voor een baan vaak niet op basis van hun kwalificaties, maar op basis van de informatie of zij kinderen willen krijgen of niet, en als ze al kinderen hebben, wie er voor die kinderen zorgt als deze ziek zijn. Niemand stelt mannen en vaders dergelijke vragen tijdens een sollicitatieprocedure. Ik benadruk daarom de noodzaak van veranderingen in het systeem en van maatregelen die de maatschappelijke perceptie van dit probleem veranderen. Maatregelen die vrouwen bevrijden van de innerlijke overtuiging dat alleen zij verantwoordelijk zijn voor de opvoeding van de kinderen, zodat de verschillen kunnen worden genivelleerd. Het charisma en het doorzettingsvermogen van commissaris Reding kennende, ben ik ervan overtuigd dat dit gaat lukken. Dank u wel.
Mitro Repo
(FI) Mevrouw de Voorzitter, op deze Internationale dag van de vrouw is het de moeite waard om te bekijken hoe gelijke behandeling in Europa in feite wordt gerealiseerd. We delen een nieuwe zorg, namelijk de feminisering van de armoede. Hoewel vrouwen meer werk verzetten dan mannen, krijgen mannen hogere lonen en nog hogere pensioenen. Het is verkeerd dat mannen rijker worden en vrouwen armer. Dat geldt vooral voor oudere vrouwen en daarom moeten zij op alle mogelijke manieren worden geholpen.
Ouder worden mag, vooral wat vrouwen betreft, geen last zijn. Het moet niet als een nadeel worden gezien, maar juist als iets wat de samenleving en Europa verrijkt. De toekomst van de wereld en Europa blijft afhankelijk van vrouwen, vooral van moeders. Natuurlijk is het goed dat de zonen en mannen van moeders, zoals de heer Bloom en ik, iets beters te doen hebben dan oorlog voeren. Mijn felicitaties.
(Applaus)
Ivo Vajgl
(SL) Mevrouw de Voorzitter, het Weens Filharmonisch Orkest, waarschijnlijk het beste orkest voor klassieke muziek ter wereld, staat pas sinds een paar jaar dat vrouwen lid worden en uitvoeringen met het orkest geven. Stelt u zich voor hoe ons orkest hier, dit Parlement, eruit zou zien en zou klinken als onze debatten niet zouden worden verlevendigd door het karakter en de geïnformeerde bijdragen van onze vrouwelijke leden.
Het spreekt voor zich dat een dag als vandaag, waarop we de ongelijkheid van vrouwen in herinnering brengen, meer dan nodig is. Op dagen waarop salarissen worden uitbetaald, op dagen waarop functies verdeeld worden op de werkvloer en op alle dagen waarop er gezorgd moet worden voor kinderen en familie, zijn vrouwen niet gelijk. Onze verantwoordelijkheid in het Europees Parlement en de verantwoordelijkheid van onze collega's in nationale parlementen is om passende wetgeving aan te nemen teneinde die gelijkheid tot stand te brengen. Ik ben echter van mening dat we die gelijkheid ook kunnen bevorderen door elke dag zorg en aandacht te besteden aan vrouwen.
Anna Záborská
(SK) Mevrouw de Voorzitter, het is belangrijk dat we het vandaag hebben over armoede bij vrouwen. Tegelijkertijd is het jammer dat we bij het zoeken naar een oplossing nog steeds in de greep zijn van eenzijdig denken.
De oplossing voor armoede bij vrouwen bestaat niet alleen uit geforceerd ingrijpen in de gezinssfeer. Uit recent onderzoek van de OESO blijkt dat dergelijke interventie maar beperkt succes heeft. Vrouwen besteden meer tijd aan huishoudelijk werk en zorg voor de kinderen dan mannen. Dat is zelfs het geval wanneer de man ouderschapsverlof neemt. Vrouwen doen dit niet omdat ze dat moeten, maar omdat ze dat willen. Ze geven ook de voorkeur aan deeltijdwerk.
Volgens berekeningen van de OESO wordt 30 tot 50 procent van alle economische activiteit van vrouwen niet verrekend in de welvaartscijfers, zoals het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking. Bij de oplossing van de armoede bij vrouwen hoort daarom ook erkenning van het werk dat zij verrichten in het kader van de solidariteit tussen de generaties. Door dit werk te erkennen zetten we een fundamentele stap naar de oplossing van het armoedeprobleem.
Sylvana Rapti
(EL) Mevrouw de Voorzitter, ik zal het anders zeggen: voor mij is deze dag geen dag om feest te vieren, maar een dag om de vrouwen te herdenken die het slachtoffer zijn geworden van de opstand in Amerika, niet 100 jaar maar 157 jaar geleden. Wij mogen deze vrouwen niet vergeten. Als wij vooruitgang willen boeken, moet aan drie fundamentele vereisten worden voldaan:
ten eerste ondersteunende structuren voor werkende vrouwen, zoals kleuterscholen en crèches;
ten tweede, commissaris Andor, financiële ondersteuning voor vrouwen; en
ten derde een andere mentaliteit op scholen en wat dat betreft stel ik, mevrouw Reding, voor om niet alleen quota in te stellen voor raden van bestuur, want dat zou hetzelfde zijn als een huis repareren en met de dakpannen beginnen, maar ook voor onderwijzers op kleuter- en basisscholen om de gelijkheid van seksen voor te leven.
Tot slot vraag ik u, Voorzitter, om als vrouwelijke voorzitter even het Reglement naast u neer te leggen en het woord te geven aan de tien vrouwen die eveneens hebben gevraagd om te mogen spreken tijdens deze plechtigheid ter gelegenheid van de Internationale dag van de vrouw.
Ulrike Lunacek
(DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren hier in de zaal en op de tribunes, de campagne voor vrouwenrechten op de werkplek, in het gezin, in de democratie, voor economische onafhankelijkheid van vrouwen en tegen geweld door mannen, tegen armoede onder vrouwen en discriminatie van alleenstaande moeders, lesbiennes en vrouwelijke migranten is er een die al veel te lang duurt. Vandaag vieren we de honderdste Internationale dag van de vrouw. Gelukkig zullen we in de toekomst ook kunnen vieren wat er is bereikt, zonder te vergeten wat er nog aan werk moet worden verzet.
Mevrouw Morin-Chartier heeft al gezegd dat zij tien jaar geleden weinig vertrouwen had in quota, maar dat ze van gedachten is veranderd: quota zijn essentieel. Hartelijk dank daarvoor. Vrouwen hebben inderdaad quota nodig als ze iets willen bereiken. We hebben mannenquota in alle raden van commissarissen, bij alle overheidsinstanties, in de politiek en in het bedrijfsleven. Mannennetwerken functioneren zonder enig probleem. Mannen zitten niet per se op invloedrijke posities vanwege hun prestaties - sommigen wel, maar het geldt zeker niet voor iedereen - maar gewoon omdat ze tot deze mannennetwerken behoren. Daarom hebben we quota en gelijke beloning nodig.
Nikolaos Salavrakos
(EL) Mevrouw de Voorzitter, dit is voor mij een bijzonder belangrijke dag. Wij vieren namelijk de Internationale dag van de vrouw. Wij vieren de dag van de vrouw die wij liefhebben, de vrouw die wij respecteren, de vrouw die onze moeder, echtgenote, zuster of dochter is, de dag van de werkende vrouw maar ook de dag van de huisvrouw. Ik wil alle vrouwen mijn dank betuigen en duidelijk maken dat ik persoonlijk steun geef aan de strijd van vrouwen voor gelijkheid in de samenleving, voor gelijke beloning bij gelijk werk, en aan quota voor leidinggevende functies, en dat ik elke vorm van geweld tegen en uitbuiting van vrouwen van de hand wijs.
Ik zal het hierbij laten want alles is al gezegd. Hartelijk dank aan alle vrouwen, aan alle vrouwen die op deze vergadering aanwezig dan wel afwezig zijn.
Licia Ronzulli
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, vandaag wil ik bijzondere aandacht schenken aan alle vrouwen die dagelijks strijden voor hun rechten in de hedendaagse maatschappij, aan alle vrouwen die ervoor kiezen kinderen te krijgen ook al weten ze dat hun werkzame leven moeilijk met hun nieuwe rol als moeder te combineren is, aan alle vrouwen die zich bewust zijn van hun talenten en capaciteiten en die ondanks de talrijke hindernissen hun eigen weg blijven volgen.
Hierom ben ik voor de verplichte, in eerste instantie tijdelijke introductie van quota voor vrouwen om een einde te maken aan een cultuur waarbij mannen worden voorgetrokken. Ik ben ervan overtuigd dat vele jonge vrouwen hiermee de kansen krijgen waar ze sinds lang op wachten, kansen die zij, gezien hun vakbekwaamheid en opleiding, zeker niet zullen laten schieten.
Mijn dochtertje Vittoria is een paar maanden oud, en mijn droom is dat zij niet zoals wij hoeft te vechten om het glazen plafond te doorbreken en dat het talent van vrouwen niet voor lief wordt genomen maar als een echte toegevoegde waarde wordt gezien.
Andrew Henry William Brons
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het waren de trotskisten die de marxistische klassenstrijd omvormden tot een strijd van allerlei groepen die allemaal hun eigen grieven hadden. De maatschappij werd opgesplitst in groepen die soms pas wisten van hun grief nadat ze er door hulpvaardige jonge militanten op attent waren gemaakt. Nadat allen op basis van kenmerken als etniciteit, religie, sekse, seksuele geaardheid, leeftijd of handicap in een groep waren ingedeeld, werd verwacht dat zij deelnamen aan collectieve actie tegen hun 'onderdrukkers'.
De trotskisten werden ouder, maar niet noodzakelijkerwijs volwassener. In sommige gevallen kregen zij een machtige en invloedrijke positie, waardoor hun ideeën zich sneller en verder verspreidden dan zij zelf deden. Het woord 'discriminatie' ging staan voor het ultieme kwaad. In veel gevallen is er geen herkenbare dader en is het gewoon de rest van de maatschappij die discrimineert. Wij zijn dus allemaal schuldig. Mensen moeten zich, wat hun nadeel ook is, realiseren wanneer zij gemanipuleerd worden en zich daarvan vrijmaken.
Karin Kadenbach
(DE) Mevrouw de Voorzitter, commissarissen, de honderdste Internationale dag van de vrouw zou ook een gelegenheid moeten zijn voor reflectie en het opmaken van de balans. Vandaag wil ik de pioniers bedanken die het pad voor ons hebben geëffend, die het mogelijk hebben gemaakt dat nu zoveel vrouwen een rol spelen in de politiek en in het bedrijfsleven.
Deze dag moet echter ook een waarschuwing voor ons zijn dat we alles wat tot nu toe is bereikt, niet op het spel moeten zetten. Veel aspecten van de programma's van de verschillende lidstaten die nu worden geïmplementeerd onder het mom van bezuinigingen, zijn specifiek gericht tegen vrouwen, onderwijskansen voor vrouwen, kansen voor vrouwen op een eerlijk en redelijk inkomen, kansen voor vrouwen om een rol te spelen in de politieke ontwikkeling. Ik roep vooral de mannen op - en ik zie dat er hier nu ook een paar zijn - om er samen met ons als deelgenoten voor te zorgen dat onze ambitieuze doelstellingen kunnen worden bereikt, zodat de Internationale dag van de vrouw in de toekomst ook echt een feestdag kan zijn.
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik dank u, dames en heren, want ik heb de boodschap heel goed begrepen. Ik kan deze in één zin samenvatten: ook een overgrote meerderheid van u accepteert niet langer dat 90 procent van de leidinggevende functies in onze ondernemingen wordt ingenomen door mannen en u bent van mening dat dit moet veranderen.
(Applaus)
Laten we hier samen verandering in brengen.
(EN) Na het horen van uw rapporteur en alle bijdragen geloof ik dat wij het erover eens zijn dat vrouwen het redelijk goed doen in de politiek. Er moet nog veel gebeuren, maar wij zijn op de goede weg.
Helaas doen vrouwen het niet redelijk goed in het bedrijfsleven. Vrouwen nemen niet deel aan de besluitvorming en u wilt dat dat verandert. Die boodschap is duidelijk overgekomen. De meeste vrouwen hebben een baan met een laag loon, terwijl toch 60 procent van de academici vrouw is. Op weg naar waar wij ze nodig hebben in deze tijden van economische crisis, zijn ze verdwaald.
Wij hebben geen keus: zonder deze goed opgeleide vrouwen bereiken wij nooit de gewenste inzetbaarheid van 75 procent. Wij moeten werkelijk onze aanpak van het werkgelegenheidsvraagstuk veranderen door vrouwen een eerlijke kans te geven en het talent binnen te halen dat wij hebben geschoold en opgeleid en dat voor de arbeidsmarkt beschikbaar is.
Ik heb ook kennisgenomen van de bijdragen over de slachtoffers. Het is waar dat ook mannen slachtoffer kunnen zijn. Maar het zijn toch vooral vrouwen, onder wie jonge meisjes. In het maatregelenpakket betreffende slachtoffers dat ik in mei voorleg, wordt hiermee rekening gehouden.
Kort na dit debat gaan wij de honderdste Internationale dag van de vrouw vieren. Laten wij niet vergeten dat wij ook vieren dat Marie Curie honderd jaar geleden de Nobelprijs won. Ik wil alle vrouwen in deze zaal zeggen dat wij trots moeten zijn op ons vrouw-zijn.
(Applaus)
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben van mening dat honderd jaar strijd en honderd jaar vooruitgang moeten worden gerespecteerd, maar we moeten ook erkennen dat in het hedendaagse Europa volledige gelijkheid van mannen en vrouwen nog altijd ver weg is. Veel van deze ongelijkheden worden gereproduceerd door de onevenwichtigheden op de arbeidsmarkt en het vooroordeel tegen vrouwen in veel segmenten en instellingen binnen de arbeidsmarkt.
Daarom ben ik van mening dat, willen we vooruitgang boeken, de Europese beleidsmiddelen en de Europese financiële instrumenten moeten worden gebruikt om de situatie op dit gebied te verbeteren en om de kansen op werk en de werkomstandigheden van vrouwen te verbeteren. Er zijn veel concrete maatregelen mogelijk. Bij de Europese fondsen zou bijvoorbeeld, overal waar dat mogelijk en redelijk is, de voorwaarde van gelijke kansen heel belangrijk zijn; daar willen we dan ook naar streven.
Het rechtstreeks scheppen van werkgelegenheid is echter ook belangrijk. Een van de belangrijkste gebieden waarop de komende tien jaar banen moeten worden gecreëerd is dat van de zogenoemde 'witte banen' - banen in de gezondheidszorg en de langdurige verzorging. Hier moeten we ons concentreren op het scheppen van kansen, want veel van dit werk wordt sowieso gedaan door vrouwen, maar zonder een passende beloning en zonder de mogelijkheid om rechten op te bouwen, waaronder pensioenrechten.
Met betrekking tot de kwestie van de pensioenen zullen we in het witboek inzake pensioenen, dat in het derde kwartaal van dit jaar wordt gepubliceerd, meer aandacht besteden aan het genderaspect. Een groep commissarissen werkt aan dit witboek en met de deelname en bijdragen van vicevoorzitter Reding zullen we in staat zijn het genderaspect van pensioenen krachtiger aan te pakken dan in het eerdere groenboek.
Ik ben het eens met mevrouw Zimmer. Dit is ook een kwestie van het reguleren van de werktijd. Dat is absoluut fundamenteel. We hebben een EU-werktijdenverordening nodig die het mogelijk maakt werkbehoeften en gezinsverantwoordelijkheden beter op elkaar af te stemmen. Een beter evenwicht tussen werk en privéleven is absoluut essentieel. Dit maakt deel uit van onze agenda voor waardig werk. Ik ben het eens met degenen die hebben benadrukt dat dit een kwestie is die niet alleen binnen de EU geldt: dit is een internationale verantwoordelijkheid die we moeten nastreven.
Ik wil nog één verband te benadrukken: dat tussen de arbeidsmarkt en het onderwijs. We moeten onze uiterste best doen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren, bewustzijn te creëren, mensen voor te lichten over hun rechten, waaronder in het bijzonder de rechten van vrouwen en - dit is heel belangrijk - de rechten van Europese minderheden, of dat nu immigranten zijn of andere etnische minderheden.
Tot slot de kwestie van quota voor raden van bestuur. Afgelopen week was ik in de gelegenheid om deze zaak te bespreken met de nieuwe voorzitter van de Britse werkgeversorganisatie CBI - ik weet zeker dat de heer Bloom daarin geïnteresseerd zal zijn. Deze kwestie heeft veel aspecten. We hebben niet alleen gesproken over het aanpakken van stereotypen en de organisatorische en culturele aspecten, maar ook over de noodzaak om het gezinsleven anders te organiseren in verband met de tijd die banen op topniveau eisen. Daarom moeten we op veel fronten optreden. We mogen deze discussie niet beperken tot het werkende leven en het openbare leven. Ik ben ervan overtuigd dat we, als we de discussie voortzetten en als de Commissie zich blijft inspannen, in de toekomst met de benodigde verantwoordelijkheid vooruitgang kunnen boeken.
Mariya Nedelcheva
rapporteur. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Reding, commissaris, ik bedank alle collega's voor hun bijdragen en toespraken.
Het debat van vandaag toont eens te meer aan hoezeer het onderwerp van de gelijkheid van vrouwen en mannen ons ter harte gaat. Wij delen allemaal gemeenschappelijke waarden en beginselen: die van de eerbiediging van de menselijke waardigheid en van de strijd tegen ongelijkheid en discriminatie.
Ik heb groot respect voor de persoonlijke en vaak zelfs nationale connotatie die eenieder van ons inbrengt in deze waarden en beginselen. Dit verrijkt de Europese visie in deze kwesties. Deze verschillende connotaties mogen ons echter niet onze gemeenschappelijke doelstellingen uit het oog doen verliezen. Wij moeten blijven werken aan de verbetering van de omstandigheden voor vrouwen met betrekking tot beroeps-, privé- en gezinsleven. We moeten blijven streven naar een betere toegang van vrouwen tot de arbeidsmarkt, en met name leidinggevende functies, en naar een grotere verantwoordelijkheid van nationale autoriteiten, instellingen, politieke organen en ondernemingen. Het is ons aller verantwoordelijkheid om aan te tonen dat deze doelstellingen kunnen worden verwezenlijkt. Ja, het is vandaag al meermaals gezegd: de strijd tegen de ongelijkheid van vrouwen en mannen is een dagelijkse strijd. Een sterke politieke wil moet gepaard gaan met concrete acties. Ik verwelkom alle door de Commissie aangekondigde acties en bedank bij voorbaat alle collega's voor de steun die wij hieraan zullen verlenen.
Een ander punt: tijdens de debatten is mij de lengte van de tekst verweten die, zo lijkt het, van jaar tot jaar toeneemt. Dit komt doordat de voorgaande aanbevelingen niet volledig zijn opgevolgd. We moeten ervoor zorgen dat iedereen deze opvolgt. Ik denk dat het ook komt door het ingewikkelde karakter van de materie en de dynamische ontwikkelingen ervan. Ik benadruk dat wij deze moeten bijhouden en niet gevangen moeten blijven in achterhaalde ideeën, waarna we richting kunnen geven aan deze ontwikkelingen.
Ik ben, tot slot, van mening dat de gelijkheid van vrouwen en mannen een zaak van ons allen blijft. Ik geloof vooral in de vrije wil van eenieder van ons om zich hiervan bewust te worden en te werken aan de totstandbrenging ervan. 2011 is het Europees Jaar van het vrijwilligerswerk - laten we ervoor zorgen dat een echte stap vooruit op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen ons grootste gemeenschappelijke initiatief van dit jaar wordt.
Rovana Plumb
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissarissen Reding en Andor bedanken voor hun sterke inzet voor deze belangrijke kwesties. Ik wil ook mijn collega's bedanken voor hun krachtige boodschappen in het belangrijke debat van vandaag.
Allereerst wil ik zeggen dat gelijkheid van vrouwen en mannen niet alleen een kwestie van sociale rechtvaardigheid is, maar ook een kwestie van vooruitgang, en dat we samen een eerlijke samenleving moeten opbouwen voor ons allemaal. Vervolgens wil ik zeggen dat ik een groot voorstander ben van quota. Ja, we hebben vrouwen nodig op topposities, maar laten we ook de armoede niet vergeten. We moeten de armoede aanpakken, voorkomen en verminderen en we hebben concrete maatregelen nodig. Het voorkomen en verminderen van armoede is een belangrijk onderdeel van sociale solidariteit en ik geloof sterk in vrouwensolidariteit. We hebben steun nodig voor alle burgers; we hebben steun nodig van de hele maatschappij en ik wil de ngo's, de sociale partners en alle vrouwen en mannen in de maatschappij die jaar in, jaar uit en dag in, dag uit strijden voor gelijkheid van vrouwen en mannen, daarvoor bedanken.
We moeten ervoor zorgen dat deze gelijkheid werkelijkheid wordt. We kunnen vandaag de ontwikkelingen versnellen; laten we samen resultaten boeken. En ik wens nogmaals alle vrouwen veel geluk.
De Voorzitter
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming over de beide verslagen vindt vanmiddag, 8 maart, om 12.00 uur plaats.
Aansluitend vindt een viering plaats ter gelegenheid van de honderdste Internationale dag van de vrouw. Alle vrouwen in het Parlement, de Commissie en de Raad wordt vriendelijk verzocht na de ceremonie deel te nemen aan de gemeenschappelijke foto-opname. Ik hoop dat deze aankondiging alle collega's in hun kantoren bereikt en dat zij ook direct naar de vergadering komen.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Luís Paulo Alves
schriftelijk. - (PT) Na de herdenking van honderd jaar Internationale dag van de vrouw is het niet overbodig te wijzen op de verrijkende rol van de vrouw in de ontwikkeling van het gezin, de samenleving en de economie. Die rol wordt echter vaak onderschat en onderbetaald, waardoor het risico van armoede aanzienlijk toeneemt.
Tot de belangrijkste problemen behoren de beperkte toegang tot werk, de arbeidsomstandigheden en ook de moeilijkheden van vrouwen bij het vinden van een baan die strookt met hun opleidingsniveau. Bovendien verslechtert de huidige economische crisis waarmee de Europese landen kampen, de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt doordat zij vaak onzeker banen krijgen. Aan de andere kant betekent het bevorderen van gelijkheid ook het bestrijden van geweld tegen vrouwen. Of het geweld nu fysiek, psychisch of seksueel van aard is, het dient te worden veroordeeld en bestreden. In dit verband dienen er specifieke programma's te worden goedgekeurd voor het bevorderen van het betreden van de arbeidsmarkt en de re-integratie van vrouwen. Met het oog daarop moeten er speciale trajecten komen voor een leven lang leren, zodat vrouwen vaardigheden en kwalificaties kunnen verwerven, meer vertrouwen kunnen opdoen en de nodige capaciteiten kunnen ontwikkelen met het oog op de Europa 2020-strategie.
Elena Oana Antonescu
schriftelijk. - (RO) Op de dag dat we de Internationale dag van de vrouw vieren, steun ik de beginselen die worden uiteengezet in het verslag over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie in 2010. Ik denk echter dat we in de komende periode moeten overschakelen van eerlijke beginselen naar concrete maatregelen om de huidige ongelijkheid van mannen en vrouwen te verminderen. Op het gebied van discriminatie tussen vrouwen en mannen staat Roemenië, het land waar ik vandaan kom, in de middenmoot van de Global Gender Gap Index 2010, om precies te zijn op de 64ste plaats. Over het algemeen zijn Roemeense vrouwen beter opgeleid dan Roemeense mannen, waarbij een gestage stijging zichtbaar is in het aandeel van vrouwen in het totale aantal afgestudeerden. De huidige situatie is dat 60 procent van de afgestudeerden vrouw is en slechts 40 procent man. De inkomens van vrouwen zijn echter nog steeds lager dan die van mannen. De geslachtsspecifieke risico's die de kansen van vrouwen op de arbeidsmarkt verkleinen zijn nog altijd heel groot en variëren van een grotere kans op armoede tot de onmogelijkheid om in een hoge functie te worden benoemd. In de hoop dat de arbeidsmarkt vrouwen eerlijker zal behandelen, zou ik graag willen dat ook wij helpen om deze situatie te veranderen. Dit verslag is een belangrijke stap in die richting.
Zuzana Brzobohatá
schriftelijk. - (CS) De problematiek van de gelijkheid van man en vrouw verdient, vooral in het jaar waarin de Internationale dag van de vrouw voor het honderdste keer gevierd wordt, alle aandacht. Voor mij persoonlijk is een groot aantal in het voorliggende verslag behandelde onderwerpen van buitengewoon groot belang. Het ongelijke pensioen voor mannen en vrouwen is een van de zaken waar ik in concreet bij stil zou willen staan. Deze ongelijkheid is het gevolg van het feit dat werkende vrouwen hun loopbaan vaker dan mannen onderbreken om te kunnen zorgen voor de kinderen, voor zieken of voor oudere familieleden, alsook van het feit dat zij als gevolg van familieverplichtingen meer dan mannen bereid zijn in deeltijd of tegen onzekerder arbeidsvoorwaarden te werken. Met lagere pensioenen als gevolg. De oproep om specifieke aandacht voor kwetsbare groepen vrouwen, zoals gehandicapte of oudere vrouwen, immigrantes, lesbische, biseksuele en transseksuele vrouwen, vrouwelijke leden van minderheden alsook vrouwen met een lager opleidingsniveau of geheel zonder opleiding die zich over zorgbehoevende personen ontfermen, is al even belangrijk. En niet in de laatste plaats is het uiterst belangrijk dat zij goede toegang hebben tot ondersteunende diensten voor de preventie van geweld tegen vrouwen en ter bescherming van vrouwen tegen dit geweld, ongeacht hun juridische positie, ras, leeftijd, seksuele geaardheid, etnische afkomst of geloofsovertuiging. Het verslag roept ook de Commissie en de lidstaten hiertoe op.
Maria Da Graça Carvalho
schriftelijk. - (PT) Gendergelijkheid is tegenwoordig een fundamenteel principe maar ongelijkheid tussen mannen en vrouwen bestaat nog steeds. Onder natuurwetenschappers en ingenieurs is het percentage vrouwen aanzienlijk toegenomen. Afgestudeerden in de EU zijn voor 59 procent vrouw en gepromoveerden voor 41 procent. Er zijn echter paradoxale gegevens die tot nadenken stemmen.
Als we kijken naar de leidinggevende posities in de wetenschap, zijn vrouwen daar ondervertegenwoordigd. Slechts 19 procent van de hoogleraren in de EU is vrouw. Deze gegevens wettigen de mening dat het voor vrouwen moeilijk is om de top van de academische wereld te bereiken. Het is van essentieel belang om oplossingen te vinden die de combinatie van een succesvolle wetenschappelijke carrière met een stabiel gezinsleven mogelijk maken. Ik denk bijvoorbeeld aan het gebruik van nieuwe technologieën waardoor vrouwelijke wetenschappers van huis uit kunnen werken. Alleen op die manier kunnen we het gebrek aan evenwicht tussen mannen en vrouwen in wetenschap en onderzoek wegwerken. Dat gebrek aan evenwicht vormt nog steeds een obstakel voor het realiseren van het Europese doel om het concurrentievermogen te vergroten en het innovatiepotentieel volledig te benutten.
Monika Flašíková Beňová
schriftelijk. - (SK) De huidige economische en sociale crisis heeft een zeer slechte invloed op de leefomstandigheden van mannen en vrouwen in de Europese Unie. De crisis is een ernstige bedreiging voor het vrouwelijke deel van de bevolking, vooral op het gebied van gelijke behandeling, arbeidsomstandigheden en werkgelegenheid. Op het gebied van de werkgelegenheid en het inkomensniveau zijn vrouwen ernstig getroffen en als er niet onmiddellijk passende maatregelen worden getroffen bestaat het gevaar dat de situatie nog meer verslechtert.
Het is ook belangrijk om de positie van vrouwen in het kader van de armoedebestrijding in aanmerking te nemen. Volgens de statistieken leven wereldwijd tot 17 procent meer vrouwen in armoede dan mannen. Ook de bijdrage die vrouwen leveren aan de ontwikkeling van het gezin en de maatschappij wordt ondergewaardeerd. De ongelijkheid van vrouwen en mannen op het gebied van de werkgelegenheid en de taakverdeling in het gezin is een factor die leidt tot toename van de armoede onder vrouwen. Ernstige gevolgen hebben ook de verschillen in beloning tussen mannen en vrouwen en het zogenaamde glazen plafond, dat vrouwen afhoudt van het verkrijgen van topfuncties.
Het nastreven van gelijkheid van vrouwen en mannen is een manier om geweld tegen vrouwen te bestrijden. Het is absoluut noodzakelijk om tegen de verschillende vormen van geweld te strijden, ongeacht de ernst van het fysieke, psychische of seksuele geweld. Ook daarom is het belangrijk dat de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie en de Europese instellingen mechanismen steunen die gericht zijn op het bereiken van gelijkheid van vrouwen en mannen in de verschillende aspecten van het sociale, economische en politieke leven.
Ville Itälä
schriftelijk. - (FI) Het is natuurlijk goed om op de Internationale dag van de vrouw over gelijke behandeling van mannen en vrouwen te praten, maar het is niet genoeg. Het belang hiervan moet ook duidelijk naar voren worden gebracht op alle andere dagen waarop wij besluiten nemen. Een wezenlijk onderdeel van gelijkheid is het onvervreemdbare recht van iedereen op zijn of haar lichaam. Daartoe behoren vervolgens het recht op anticonceptie, abortus en een goede seksuele gezondheid. Al deze onderwerpen komen bij de stemmingen van het Parlement aan de orde en dat zal natuurlijk nog lang het geval zijn. Helaas komt bij meningsverschillen nog al te vaak een mentaliteit naar voren waardoor de onderwerping van vrouwen wordt ondersteund.
Filip Kaczmarek
schriftelijk. - (PL) Gelijkheid is een van de fundamentele Europese waarden, een waarde die ondubbelzinnig positief te noemen is. Het probleem is alleen dat gelijkheid op zoveel verschillende manieren wordt geïnterpreteerd. Sommige interpretaties zijn erg extreem en houden geen rekening met de normale verschillen die tussen mensen bestaan. Deze interpretatiemogelijkheden hebben geleid tot het verschijnen van ideologieën die direct gerelateerd zijn aan het begrip gelijkheid. In het verleden is het voorgekomen dat misdaden en zelfs genociden zijn gepleegd uit naam van een specifiek en doctrinair begrepen gelijkheidsbeginsel. Het risico van dogmatisme is kleiner wanneer het gaat om de gelijkheid tussen vrouwen en mannen, maar ook daar komen gevallen van te radicale standpunten voor. De gelijkheid tussen vrouwen en mannen mag niet beperkt blijven tot politieke verklaringen en wettelijke voorschriften. Handhaving van de gelijkheidsnormen is bijzonder belangrijk. Hiervoor is een mentaliteitsverandering noodzakelijk. We moeten scholing en voorlichting stimuleren en ondersteunen en goede praktijken bevorderen. We moeten ernaar streven dat het gelijkheidsbewustzijn algemeen wordt en geen uitzondering is. De echte gelijkheid hoort zich in de mens te bevinden, in zijn houding en zijn dagelijkse, spontane gedrag. Gelijkheid staat ook niet op zichzelf. We mogen geen formulering van het begrip gelijkheid accepteren die andere wezenlijke waarden, namelijk vrijheid, waardigheid of gerechtigheid, uitsluit.
Jan Kozłowski
schriftelijk. - (PL) Om te beginnen wil ik beide rapporteurs feliciteren met hun verslagen, waarin het belangrijke vraagstuk van de gelijkheid van vrouwen en mannen aan de orde wordt gesteld. Uit een van de verslagen blijkt dat meer dan 20 miljoen Europeanen, in meerderheid vrouwen, beperkte toegang hebben tot de arbeidsmarkt omdat zij van hen afhankelijke volwassenen verzorgen. We weten ook dat de combinatie van werk en opvoeding ouders voor lastige uitdagingen plaatst. Ik ben van mening dat het zetten van concrete stappen om werk en gezinsleven op elkaar af te stemmen van het grootste belang is voor zowel de maatschappelijke als de economische ontwikkeling van Europa. Het is noodzakelijk om activiteiten te ondernemen die de opbouw bevorderen van lokale systemen voor het ondersteunen van gezinnen bij de zorg voor kinderen en andere hulpbehoevenden. Ook moet de wetgeving worden herzien en moeten nieuwe technologieën breder worden ingezet om belemmeringen voor flexibele werkregelingen weg te nemen. Ik vind dat de Europese Unie zich tot het uiterste moet inspannen om het enorme potentieel van haar bekwame, goed opgeleide burgers volledig te ontsluiten.
Petru Constantin Luhan
schriftelijk. - (RO) Ik verwelkom het grote aantal punten dat in dit verslag aan de orde wordt gesteld, waardoor wij, ongeacht de commissie waarvan we lid zijn, een reeks correlaties hebben vastgesteld die moeten worden gerealiseerd om een grotere bijdrage aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-agenda te leveren. Zoals u hebt gezien, wordt er verzocht om maatregelen op nationaal en EU-niveau om de ondernemersgeest van vrouwen te bevorderen door te voorzien in scholingsmogelijkheden en professioneel en juridisch advies en door toegang te verschaffen tot private en publieke financiering. Ik verwelkom met name de opmerking dat het ondernemerschap op lokaal en regionaal moet worden bevorderd als belangrijke bron van werkgelegenheid en economische ontwikkeling. Het potentieel dat vrouwen te bieden hebben bij het besturen van ondernemingen wordt slechts in zeer bescheiden mate benut. Daarom denk ik dat zowel het Europees Sociaal Fonds als het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling maatregelen moet steunen om het ondernemerschap bij vrouwen te ontwikkelen. Er kunnen zeker culturele, materiële of economische verschillen bestaan die ons hiervan weerhouden. Dat zijn verschillen die we in gedachten moeten houden, maar we moeten het kader scheppen dat nodig is om ze te overbruggen.
Jiří Maštálka
schriftelijk. - (CS) Zelfs honderd jaar nadat de eerste vrouwen publiekelijk de strijd voor hun rechten aanbonden, is de situatie nog niet zoals die zou moeten zijn. Integendeel, de huidige crisis draait het wiel der geschiedenis ten aanzien van gelijke rechten van mannen en vrouwen weer een paar meter terug. Net als honderd jaar geleden gaan vrouwen ook vandaag weer in de hele wereld de straat op. Ze staan aan het hoofd van demonstraties in Griekenland, Spanje, Tsjechië en België, maar ook in de Noord-Afrikaanse landen. Het lijkt wel alsof datgene waar de EU zich tot voor kort zo op liet voorstaan - de steeds betere positie van vrouwen op de arbeidsmark, hun steeds hogere opleidingsniveau en levenskwaliteit, de zorg voor vrouwengezondheid alsook de steeds grotere vertegenwoordiging van vrouwen in het bestuurlijke systeem - op de achtergrond raakt naarmate de crisis ernstiger wordt. Anticrisismaatregelen zijn veelal gericht op de mannelijke bevolking en de behoeften van vrouwen worden veelal behandeld als tweederangs kwesties. De afgelopen honderd jaar laten zien wat vrouwen de wereld allemaal hebben weten te geven, hoeveel vooruitgang zij hebben voortgebracht en hoeveel levens zij hebben opgeofferd in de strijd voor de vrede. En hoeveel nieuwe levens zij ter wereld hebben gebracht. Dat is behoorlijk indrukwekkend. De wereld blijft de vrouwen dus nog altijd heel wat schuldig. En dan geen aai over hun bol, maar een duidelijke uitspraak dat zij een volstrekt gelijkwaardige positie hebben in de samenleving. Laten we wel zijn, de vrouwen strijden niet voor zichzelf, maar voor een betere, menselijker wereld.
Véronique Mathieu
schriftelijk. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen roem ik de dappere en enorme inspanningen van mijn collega Mariya Nedelcheva, de rapporteur voor dit onderwerp. In al onze staten is de strijd voor de gelijkheid van mannen en vrouwen een dagelijkse strijd. Mijn generatie is een van de eerste generaties die hebben gezien dat vrouwen leidinggevende functies gingen bekleden, met name gekozen functies. Het doet mij dus deugd te zien dat vrouwen nu zijn vertegenwoordigd op een groot aantal gebieden waartoe zij tot voor kort geen toegang hadden. De ongelijkheid blijft echter bestaan en er moet nog een hevige strijd worden gevoerd, in de eerste plaats tegen de aanhoudende ongelijke beloning en de ondervertegenwoordiging van vrouwen in leidinggevende functies binnen grote ondernemingen. Tot slot wil ik benadrukken hoe belangrijk het is dat alle vrouwen gegarandeerd toegang hebben tot kwalitatief hoogstaande reproductieve gezondheidszorg. Sinds het begin van mijn politieke loopbaan ijver ik ervoor dat vrouwen toegang hebben tot zwangerschapsonderbreking binnen een veilig medisch kader. Vrouwen moeten overigens ook gemakkelijk toegang hebben tot anticonceptiemiddelen. Daarom pleit ik voor gratis anticonceptie, in het bijzonder voor minderjarigen.
Franz Obermayr
schriftelijk. - (DE) Vrouwenquota proberen te verkopen als een mijlpaal is je reinste populisme. Wat vrouwen echt nodig hebben, is een onvervalste keuzevrijheid in het leven: ze moeten de zekerheid hebben dat aan geen van hun beslissingen minder waarde wordt gehecht. Een belangrijke stap in deze richting zou een splitsing van de gezinsbelasting in alle lidstaten zijn, zodat het stichten van een gezin geen armoedeval wordt. Steun voor vrouwenquota in raden van commissarissen komt alleen van vrouwen die al een topsalaris hebben, als er al steun voor is. Sinds Noorwegen het vrouwenquotum heeft ingevoerd voor de raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen, gaan deze functies naar een klein aantal vrouwen dat meerdere zetels in verschillende raden bezet. Deze vrouwen worden in het bedrijfsleven vaak neerbuigend 'gouden rokken' genoemd, wat niet echt bevorderlijk is voor de werksfeer. We moeten beginnen op de terreinen waar vrouwen echt benadeeld worden: we moeten kijken naar de positie van onderbetaalde zorgkrachten, naar deeltijdbanen en naar de situatie van de vele vrouwen die hard hun best doen om gezin en werk te combineren.
Olga Sehnalová
schriftelijk. - (CS) Maatschappelijke solidariteit en het Europese sociale model vormen waarden waarmee Europa zich onderscheidt van de rest van de wereld. Het is echter de vraag in hoeverre deze waarden in stand kunnen worden gehouden in de context van de roep om wereldwijd concurrentievermogen op basis van verlaging van de arbeidskosten, versoepeling van het arbeidsrecht, vermindering van de sociale bescherming voor werknemers en afzwakking van de rol van de overheid. Het wereldwijde concurrentievermogen neemt met dit alles echt niet structureel toe. Wel wordt naar alle waarschijnlijkheid de sociale cohesie onomkeerbaar ondermijnd en worden de sociale verhoudingen op scherp gezet. En laten we onszelf geen rad voor ogen draaien, vrouwen worden ernstig door deze maatregelen bedreigd. De verschillen in beloning hebben grote gevolgen en de bezuinigingen in de openbare dienstverlening evenzeer. De hervormingen van het pensioenstelsel en de gezondheidszorg op nationaal niveau dienen wat dat betreft rechtvaardig te zijn voor beide geslachten. Het is geen toeval dat de armoede in Europa vaker oudere vrouwen treft. De strijd tegen dergelijke ongelijkheden is geen virtuele werkelijkheid maar gaat om mensen van vlees en bloed.
Jutta Steinruck
schriftelijk. - (DE) Nu we vandaag, op de honderdste Internationale dag van de vrouw, discussiëren over het verslag van mevrouw Nedelcheva, is het de hoogste tijd dat wij onze woorden eindelijk door daden laten volgen. De benadeling van vrouwen in Europa kan pas echt worden bestreden als wij bindende regels in plaats van vrijwillige toezeggingen invoeren. Hiertoe behoren verplichte vrouwenquota in raden van bestuur en op alle andere niveaus, de consequente bestrijding van onzekere arbeidsomstandigheden waarvan vrouwen meer te lijden hebben dan mannen, de verbetering van de loopbaanvooruitzichten voor vrouwen tijdens hun opleiding door systematische uitbreiding van hun beroepsmogelijkheden, een verbod op financiële benadeling van vrouwen in belastingen en beloningen, wettelijk voorgeschreven gelijkheidsplannen in het bedrijfsleven teneinde vrouwen vooruit te helpen, en regelmatige toetsing en verslaggeving van de in Europa bereikte vooruitgang, als die er is.
Laat ik tot besluit nog het volgende zeggen: na honderd jaar Internationale dag van de vrouw laten wij vrouwen ons niet langer afschepen met alleen mooie woorden. Wij willen bindende wettelijke regelingen en we willen dat eindelijk erkend wordt dat het werk van vrouwen een essentiële bijdrage levert aan onze welvaart.
(De vergadering wordt kortstondig onderbroken)
