Financieringsinstrument voor het Milieu (LIFE+) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Marie Anne Isler Béguin, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, betreffende het financieringsinstrument voor het milieu (LIFE+) (PE-CONS 3611/2007 - C6 0105/2007 -.
Marie Anne Isler Béguin
rapporteur. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, wij zijn aanbeland aan het einde van een buitengewoon lang traject, en om deze bemiddeling betreffende het financieringsinstrument voor het milieu LIFE+ af te sluiten wil ik allereerst mijn collega-rapporteurs voor advies bedanken: mevrouw Gutiérrez-Cortines, mevrouw Ries en mevrouw Lienemann. Ik denk dat zonder hen de bemiddeling niet geslaagd zou zijn, want laten we wel zijn: als we zonder meer positieve resultaten hebben geboekt, dan is dat omdat we een standpunt verdedigden dat binnen het Parlement op brede steun kon rekenen, en omdat we samen op een aantal punten voet bij stuk hebben gehouden tegenover de Commissie en tegenover de Raad.
Ook wil ik de diensten van het Parlement en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid bedanken. Mijn dank gaat tevens uit naar de Commissie, en in het bijzonder naar commissaris Dimas. Ik wens hem een spoedig herstel. Ik weet dat hij vanavond niet in ons midden kan zijn, maar ik ben hem evenals zijn diensten erkentelijk voor de steun om deze bemiddeling te doen slagen. Tot slot wil ik de Raad bedanken, ofschoon deze vanavond niet aanwezig is. Ik denk dat we de minister, de heer Gabriel, en de vertegenwoordigers van de Raad kunnen bedanken, die er mede voor hebben gezorgd dat de bemiddeling een succes is geworden, want ik herinner me dat we op de avond van de bemiddeling soms de indruk hadden met begrotingsministers en niet met milieuministers om de tafel te zitten. Als afgevaardigden verdedigden wij namelijk een degelijke begroting voor de milieuministers, terwijl dezen er niet zo veel voor leken te voelen. Om het hoofdstuk dankbetuigingen af te sluiten, wil ik mijn dank betuigen aan mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, onder wier leiding de delegatie van het Parlement bij de bemiddeling stond, en aan de voorzitter van onze Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de heer Ouzký.
Met uw welnemen, wil ik graag een paar dingen onder uw aandacht brengen. We bevinden ons in de fase van de derde lezing en dus van de bemiddeling. Ik wijs u erop dat het werk aan dit LIFE+-verslag tegelijkertijd begon met het bestuderen van de financiële vooruitzichten, aangezien we van mening waren dat een LIFE+-begroting, die deel uitmaakt van de financiële middelen die de komende zeven jaar uitgetrokken worden voor het milieu, niet buiten de financiële vooruitzichten om kon worden opgesteld. Om die reden hebben we druk uitgeoefend op de commissie die verantwoordelijk is voor de financiële vooruitzichten, en met name op de heer Böge, daar wij van mening waren dat de milieubegroting voor de komende zeven jaar een wassen neus was en dat deze omhoog moest. We wilden de begroting opkrikken tot het door de Commissie genoemde bedrag. Door bijvoorbeeld het beheer van Natura 2000 erin op te nemen, hadden we de begroting van LIFE+ moeten verhogen met 21 miljard EUR. We wisten maar al te goed dat dit enorm hoog gegrepen was en dat de middelen dat niet toestonden, maar we hadden voor deze strategie gekozen om te laten zien dat er in de begroting van de Europese Unie geen specifieke begrotingslijn was voor Natura 2000. Dat was onze strategie bij de eerste lezing, en daarin werden we vrijwel unaniem gesteund.
Desondanks is er in de fase van het gemeenschappelijk standpunt niet echt naar ons geluisterd. De heer Böge, rapporteur voor de begroting, bewees ons een gunst door in te stemmen met een toewijzing van 100 miljoen EUR. Honderd miljoen voor LIFE+, dat is een habbekrats gezien de behoeften die we hebben, gezien de behoeften waarvan we gewag maken tegenover onze medeburgers: de strijd tegen klimaatverandering, het tegengaan van het verlies van biodiversiteit, de sanering van onze bodem, de zuivering van onze rivieren, de strijd om ons grondwater te redden, enzovoorts. Daar zal ik het bij laten.
Deze 100 miljoen EUR waren nochtans welkom, want wij pakken alles wat er te pakken is, maar tot onze grote verrassing - en daarover zijn we boos geworden - was van de 100 miljoen die ons was toegewezen 50 miljoen verdwenen, en toegewezen aan de algemene begroting. Daarover waren we heel boos, maar waar we nog bozer over waren was dat de verdeling van budgettaire beheertaken voor ons als Europees Parlement totaal onaanvaardbaar was.
Wij waren van mening, en zijn nog altijd van mening, dat natuurbescherming op Europees niveau moet worden beheerd: dat is een beleid waarmee de Europese Unie positief voor den dag kan komen, positief beleid waarmee onze medeburgers zich identificeren. Dit beleid moest dan ook op Europees niveau blijven, en de bij de tweede lezing door de Raad en de Commissie ten uitvoer gelegde strategie kende 80 procent van het begrotingsbeleid toe aan de lidstaten. Wij konden ons niet neerleggen bij deze vorm van renationalisering van Europese beleidsterreinen.
Om die reden wilden wij dat de Raad ermee zou instemmen het beheer van de milieubegroting in handen te laten van de Commissie. Ik denk dat we hierin bijzonder goed geslaagd zijn, want de Raad heeft tijdens de bemiddeling ingestemd met meerdere zaken: dat het beheer van de EU-begroting gecentraliseerd wordt, dat wil zeggen op Europees niveau, dat de Commissie twee keer zoveel geld uittrekt voor milieubeheer, dat wil zeggen dat we van 1 naar 2 procent gaan, dat de helft van de begroting wordt toegewezen aan biodiversiteit en natuurbescherming, en tot slot dat de begroting voor 2007 dit jaar kan worden toegepast en dat ngo's met ingang van dit jaar in aanmerking komen voor financiële middelen.
Ik denk dan ook dat we erg goed werk hebben verricht, mevrouw de Voorzitter, en ik wil nogmaals iedereen bedanken, de Raad en de Commissie dat ons de kans is geboden deze bemiddeling af te ronden, en nog wel op de manier die het Parlement voor ogen stond, ten behoeve van onze medeburgers, want wij zijn er om onze medeburgers te vertegenwoordigen.
Joe Borg
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik namens commissaris Dimas mijn oprechte waardering uitspreken voor de delegatie van het Parlement die op 27 maart heeft deelgenomen aan de bemiddelingsbijeenkomst met de Raad. In het bijzonder wil ik mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou, de delegatieleidster, en de rapporteur, mevrouw Isler Béguin, bedanken. Ik wil de rapporteur uitdrukkelijk prijzen om haar uitstekende bijdrage aan de onderhandelingen en vooral om het beslissende compromisvoorstel dat zij op de avond van de bemiddelingsbijeenkomst heeft opgesteld, zodat wij snel tot een akkoord over LIFE+ konden komen. Ik ben erg blij dat we de resterende moeilijkheden konden oplossen en een bevredigend resultaat hebben bereikt.
In het huidige voorstel gaat LIFE+ projecten medefinancieren die het milieu in Europa helpen te verbeteren. LIFE+ versterkt de netwerkvorming, de communicatie en het milieubeheer en bevordert de uitwisseling van goede praktijken in de gehele Europese Unie. Veel belanghebbenden wachten op de eerste oproep tot het indienen van voorstellen op grond van het nieuwe programma, die de Commissie wil publiceren kort nadat de verordening in het begin van het najaar in werking treedt. De Commissie staat volledig achter de bemiddelingstekst en ik wil het Parlement aansporen om de goede resultaten van zijn onderhandelingsteam te bekrachtigen.
Ook wil ik de rapporteur bedanken voor haar opmerkingen. Ik heb daar terdege nota van genomen.
Cristina Gutiérrez-Cortines
Mevrouw de Voorzitter, uit de procedure van het LIFE-programma, vooral de laatste fase van de verzoeningsprocedure, blijkt tot op welke hoogte we met een reeks tegenstellingen zitten in Europa, en hoezeer dit Parlement nog steeds noodzakelijk is als rechtstreekse vertegenwoordiger van de burgers.
Het LIFE-project is altijd een referentieproject geweest: tal van ngo's, vakmensen en gemeenten hebben geleerd wat Europees beleid was, en zij hebben geleerd om te concurreren en bij het milieubeleid betrokken te willen zijn dankzij het LIFE-programma.
Elk volk, hoe klein ook, is er trots op als het een LIFE-project in de wacht heeft gesleept, en datzelfde geldt voor de consultants, voor de ambtenaren die achter de schermen aan de projecten werken, en voor de samenleving zelf.
Desalniettemin is er, vanuit de tegenstelling die we nu zien, nu we enerzijds 'intergouvernementeel' zijn en anderzijds een Europese grondwet willen, aan het eind van de eerste lezing besloten dat de fondsen onder het beheer zouden komen van de regeringen met nationale agentschappen.
Het Parlement was hier tegen, omdat het naar zijn idee niet nodig was veranderingen aan te brengen aan iets wat al heel goed functioneert - zoals in het geval van LIFE. Als we al een Europese toegevoegde waarde hebben, en als er een imago van uitmuntendheid en kwaliteit gecreëerd is, waarom zouden we dat dan niet aan in standhouden?
Na een zware strijd hebben we dan ook uiteindelijk bereikt dat het geld deels aan de landen wordt toegekend, maar we houden vast aan de situatie - en het is ons gelukt ervoor te zorgen dat de Commissie en vervolgens de Raad dit voorstel onderschrijven - waarin alle projecten het recht hebben om gehoord en beoordeeld te worden door de Commissie, ook al gaan ze eerst door het filter van de landen. Ik wil dat dit punt duidelijk in de notulen wordt vastgelegd: dat alle projecten het recht hebben om door de Commissie te worden beoordeeld.
Dan ten slotte nog dit: "transnationale projecten” betekent dat de rivieren, het water dat van het ene land naar het andere stroomt, de vogels, en de lucht zelf voor de eerste maal een podium hebben gekregen waar op internationaal niveau aan deze zaken gewerkt kan worden.
Marie-Noëlle Lienemann
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik wilde allereerst mevrouw Isler Béguin feliciteren, die heel wat van haar energie, vaardigheid en talent heeft aangewend om tot dit zeer positieve besluit te komen. Ik bedank ook mijn collega-rapporteurs voor advies, want ik denk dat we de klus hebben kunnen klaren dankzij het verenigde front van alle fracties binnen dit Parlement en het begrip van de Commissie.
Het politieke signaal dat ons Parlement heeft afgegeven is duidelijk: wij willen milieubeleid verdedigen met budgetten, want het is weliswaar belangrijk dat Europa normen uitvaardigt en doelstellingen formuleert, maar het is even belangrijk dat het financiële middelen vrijmaakt om de weg te effenen voor acties op lokaal niveau en ook voor innovaties, het uitwisselen van ervaringen en nieuwe praktijken.
De tweede boodschap is dat we een communautair principe verdedigen, een Europees principe, en niet enkel een intergouvernementeel principe. Milieubeleid wordt door alle lidstaten van de Europese Unie beschouwd als het meest legitieme, als beleid dat deze communautaire dimensie heeft. Het zou stompzinnig zijn geweest LIFE te renationaliseren terwijl onze burgers juist vragen om meer integratie, en ik zal hier niet de argumenten van mijn collega's herhalen die hebben benadrukt dat de lidstaten vanzelfsprekend met voorstellen kwamen, maar dat de Commissie het laatste woord had, en dat het derhalve cruciaal was de Commissie de middelen te verschaffen om dit proces in goede banen te leiden, om de dossiers te bestuderen maar ook om de innovaties in kaart te brengen, via communicatie, uitwisseling en actieweken - bravo! Bravo voor de verdubbeling van de kredieten die hierdoor zullen worden toegewezen aan de Commissie! Bravo ook voor de transnationale projecten!
Het is van het allergrootste belang dat praktijken het bindmiddel vormen tussen verschillende landen die gezamenlijke doelstellingen hebben, landen die soms niet inzien wat ze met elkaar gemeen hebben, bijvoorbeeld als het gaat om biodiversiteit, en die dankzij LIFE de kans krijgen om te laten zien hoezeer hun acties en ervaringen overeenkomen.
Tot slot, commissaris, wil ik graag een wens uitspreken: dat de Commissie de tegenover de rapporteur gedane belofte nakomt en zorgvuldig alle kredieten inventariseert die zijn toegewezen aan Natura 2000. Het is namelijk cruciaal dat deze voorname strijd voor de biodiversiteit lokaal wordt gesteund, want in veel gevallen zijn mensen in de praktijk nog altijd weifelend of zich niet bewust van wat er op het spel staat. Hoe dan ook, bravo voor deze bemiddeling - voor dit definitieve akkoord - en lang leve LIFE!
Frédérique Ries
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mijn eerste dankwoorden gaan vandaag uiteraard naar onze rapporteur, mevrouw Isler Béguin, en ook naar mijn collega-rapporteurs voor advies, mevrouw Lienemann en mevrouw Gutiérrez-Cortines voor de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement en de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, met wie we twee jaar lang - zoals ze hebben gezegd - voortdurend hebben geprobeerd de Commissie, en vooral de lidstaten, te overtuigen van de relevantie van dit door Brussel aan te sturen en gecontroleerde milieubeleid.
Laten we onszelf in dit verband vandaag een pleziertje niet onthouden: de uitkomst van de bemiddeling die u op 27 maart op briljante wijze in de openbaarheid hebt gebracht, mevrouw de Voorzitter, is een geweldige leerervaring. In de politiek plegen we te zeggen dat tegenslag je vaak sterker maakt: de delegatie van het Europees Parlement voor LIFE+ heeft daar een ander adagium tegenovergesteld: eendracht maakt macht, over politieke scheidslijnen heen en in het algemene belang van de Europese burger.
Tweede opmerking: ik constateer dat de Europese Commissie er geenszins bij gebaat is zich te beperken tot laat ik zeggen een bijrol, terwijl de Verdragen haar duidelijke bevoegdheden verlenen, zoals haar bevoegdheden inzake milieubeleid.
Mevrouw Isler Béguin heeft alle voordelen van deze bemiddeling al op sublieme wijze opgesomd. Ik zal daar niet op terugkomen. Ik wil het accent leggen op wat naar mijn idee ons meest symbolische gezamenlijke succes is, en dan heb ik het uiteraard over het afdwingen van een begrotingslijn voor natuur en biodiversiteit, die minstens 50 procent van de begrotingsinkomsten, van de operationele begrotingsmiddelen moet dekken. Het was essentieel om de financiële armslag van Natura 2000 te vergroten. Allereerst omdat Natura 2000 goed werkt. Mevrouw Gutiérrez-Cortines had het over de trots van natuurgebieden die voor deze financieringen in aanmerking komen. In de regio Brussel-Hoofdstad, die ik goed ken, valt maar liefst 2 333 hectare, ofwel 14 procent van het regionale grondgebied, met onder meer het beroemde Zoniënwoud en de Woluwevallei, onder deze beschermde gebieden. Op het niveau van de Unie spreken de cijfers ook boekdelen: Natura 2000 staat voor meer dan 25 000 locaties, een netwerk dat zich uitstrekt over 16 hoofdsteden en dat bijna 20 procent van het aardoppervlak van de 27 Europese lidstaten beslaat.
Daarnaast, en de heer Adamou en andere collega's hebben er in het voorafgaande debat reeds op gewezen, heeft de Europese Unie in 2001 in Göteborg toegezegd vóór 2010 een einde te zullen maken aan het verlies van deze biodiversiteit: met nog drie jaar te gaan hebben we deze doelstelling bij lange na niet verwezenlijkt, en dat is een eufemisme.
Inderdaad, de begroting van LIFE+ lijkt misschien een lachertje, is ook een lachertje: 1,51 procent van de jaarlijkse begroting van de Unie, ofwel 1 894 miljard EUR over zeven jaar, maar ik heb de hoop nog niet laten varen dat de Europese Unie, de lidstaten, de regio's en de gemeenten de handen ineen zullen slaan om de duurzame financiering van Natura 2000 veilig te stellen. Ook hoop ik dat we niet te horen krijgen dat er met 308 miljard EUR, ofwel de begroting van de structuurfondsen en het Cohesiefonds bij elkaar, te weinig geld is om de natuur te beschermen. Het is een kwestie van prioriteit en geloofwaardigheid ten opzichte van de Europese burger, niet meer en niet minder.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, ik neem het woord namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten in dit debat over het instrument LIFE+. Ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om de volgende kwesties onder de aandacht te brengen. Ten eerste is het financieel instrument voor het milieu LIFE+ voor de periode 2007-2013 de voortzetting van de meeste programma's die momenteel door het directoraat-generaal Milieu worden beheerd, onder andere LIFE III, het programma ter bevordering van duurzame stadsontwikkeling en het ngo-programma.
Ten tweede is het een heuglijk feit dat het Parlement er tijdens de bemiddelingsprocedure in geslaagd is om de Raad ervan te overtuigen dat de Europese Commissie verantwoordelijk moet zijn voor het centraal beheer van het programma, zoals tot nu toe het geval was.
Ten derde is het vermeldenswaardig dat het standpunt van het Parlement in overweging is genomen en dat de financiële middelen voor de tenuitvoerlegging van het instrument met 40 miljoen EUR zijn verhoogd.
Ten vierde heeft de Raad ook rekening gehouden met het verzoek van het Parlement om minstens 50 procent van het LIFE+-budget te besteden aan projecten die gericht zijn op het behoud van natuur en biodiversiteit.
Ten vijfde is gezamenlijk besloten dat ten minste 15 procent van het LIFE+-budget voor transnationale projecten zal worden uitgetrokken.
Aangezien tijdens de bemiddelingsprocedure werd ingestemd met het merendeel van de voornaamste amendementen van het Europees Parlement, zal de UEN-Fractie voor dit verslag stemmen. Ten slotte zou ik rapporteur van harte willen feliciteren, net als alle anderen die zo doeltreffend aan de bemiddelingsprocedure hebben meegewerkt.
Edite Estrela
(PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ten eerste zou ik iedereen willen bedanken die mee heeft gedaan aan de bemiddeling met betrekking tot LIFE+. Daarbij is een akkoord bereikt dat wij zeer positief vinden, daar het Europees Parlement erin is geslaagd een aanzienlijke verhoging (+ 40 miljoen EUR) binnen te halen in vergelijking met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Voor iedereen, met name voor het milieu, betekent dat winst.
Van de maatregelen die in het kader van LIFE+ voor subsidie in aanmerking komen, noem ik de monitoring van de bossen, informatie- en communicatieactiviteiten en vooral ook de campagnes voor bewustmaking en scholing van deelnemers aan initiatieven voor bosbrandpreventie. Deze maatregelen komen trouwens tegemoet aan onze zorgen in het initiatiefverslag van de Milieucommissie over natuurrampen, waarvan ik de rapporteur was.
Een ander zeer belangrijk aspect betreft de garantie dat minstens 50 procent van het LIFE+-budget zal worden gebruikt voor het subsidiëren van projecten voor het behoud van natuur en biodiversiteit. In het gemeenschappelijk standpunt had de Raad voorgesteld daar slechts 40 procent voor uit te trekken. Dat zou veel te weinig geweest zijn gezien de financieringsbehoeften van de Natura 2000-netwerken en de Habitat-richtlijn.
Leopold Józef Rutowicz
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik zou mevrouw Isler Béguin van harte willen bedanken voor dit verslag over het financieel instrument voor het milieu (LIFE+).
Het bemiddelingscomité heeft ingestemd met de tekst van de verordening van het Europees Parlement en de Raad. Deze verordening is een degelijk financieel instrument waarmee de belangen van het milieu in de lidstaten van de Europese Unie zullen worden behartigd. De beschikbare middelen zullen voornamelijk worden gebruikt om op te treden tegen de veranderingen die het gevolg zijn van het broeikaseffect, zoals droogte en overstromingen, en die nadelig zijn voor de bossen, de natuur en de biodiversiteit.
In de richtlijn wordt er terecht op gewezen dat deze middelen niet aangewend mogen worden voor administratieve uitgaven die niet rechtstreeks verband houden met de tenuitvoerlegging van de acties van LIFE+. Het toezicht op de uitgaven uit het LIFE+-budget door het Europees Parlement zal ervoor zorgen dat de fondsen op correcte wijze worden gebruikt in de belangrijkste toepassingsgebieden. Dit permanente toezicht is onontbeerlijk met het oog op de brede waaier van acties en de beperkte beschikbare middelen. De tenuitvoerlegging van alle projecten zal een meerwaarde betekenen voor de Europese Gemeenschap. De middelen voor dit programma moeten opgetrokken worden zodra de omstandigheden dat toelaten.
Als de verordening correct wordt omgezet, is het naar mijn mening perfect mogelijk om met de middelen van LIFE+ de geplande acties ten uitvoer te leggen. Voorts zou ik al degenen willen bedanken die een constructieve bijdrage hebben geleverd in het bemiddelingscomité.
Karin Scheele
(DE) Mevrouw de Voorzitter, morgen nemen we in derde en laatste lezing een besluit over de verordening betreffende het financieel instrument voor het milieu (LIFE+). Ik wil mevrouw Isler Béguin gelukwensen met het algehele resultaat van de bemiddelingsprocedure in het wetgevingsproces en haar bedanken voor haar inzet, die meer dan noodzakelijk was gezien de zeer uiteenlopende standpunten gedurende het gehele wetgevingsproces.
De tenuitvoerlegging, actualisering en verdere ontwikkeling van het milieubeleid en het milieurecht van de Gemeenschap zijn de algemene doelstellingen van LIFE+. Daarvoor is geld nodig, en dat was nu juist het breekpunt. In de felste debatten ging het erom hoeveel geld er nodig is en vooral hoe dit geld dient te worden beheerd. We hebben in de bemiddelingsprocedure niet alles bereikt wat we graag hadden willen bereiken, maar we zijn erin geslaagd een verhoging van 40 miljoen EUR te bewerkstelligen. We hebben ook voor elkaar gekregen dat een centraal beheerssysteem gehandhaafd blijft. De lidstaten willen immers dat 80 procent van de middelen door de lidstaten zelf wordt beheerd, en wij hebben bereikt dat het beleid op dit terrein ook in de toekomst gemeenschappelijk zal zijn.
Voor financiering in het kader van de verordening betreffende LIFE+ komen slechts in aanmerking projecten op het gebied van beste praktijken of demonstratieprojecten met betrekking tot het beheer van Natura 2000-gebieden. Daarom dienen er maatregelen te worden getroffen om adequate financiering voor het beheer van Natura 2000-netwerken te waarborgen. De Commissie en de lidstaten dienen voor deze financiering zorg te dragen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op dinsdag 22 mei plaats.
