Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 25 april werd onderbroken, te zijn hervat.

De Voorzitter.
Collega's, op 6 mei is Pim Fortuyn, een Nederlandse politicus en kandidaat voor de parlementsverkiezingen die deze week in Nederland gehouden worden, doodgeschoten in Hilversum. Op dezelfde dag heb ik deze moord namens dit Parlement onvoorwaardelijk veroordeeld en ons diepe medeleven betuigd met het Nederlandse volk en met de familie, vrienden en collega's van het slachtoffer.
Vrijheid van meningsuiting is een van onze meest fundamentele en meest gekoesterde rechten - een kernwaarde van onze democratieën. Als democraten verdedigen wij het recht van ieder mens om vrijelijk deel te nemen aan het politieke leven en om zijn of haar democratische rechten uit te oefenen. Ook het recht zijn of haar opvattingen onder woorden te brengen, of die ons aanstaan of niet. Dat is nu precies de basis van ons democratisch stelsel.
Ik zou u willen vragen één minuut stilte in acht te nemen als uiting van veroordeling van dit alles en van alle daden van politiek geweld - wanneer, waar en door wie deze ook gepleegd worden.
(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)

De Voorzitter. Namens het Europees Parlement spreek ik mijn vreugde uit over het feit dat het huisarrest van Daw Aung San Suu Kyi is opgeheven.

In 1990 heeft Daw Aung San Suu Kyi de Sacharovprijs van dit Parlement in ontvangst genomen en in 1991 was zij Nobelprijswinnaar. Zij is altijd een boegbeeld geweest van de strijd voor democratie, vrijheid en mensenrechten, met name in haar eigen land. Deze vrijlating en het feit dat zij weer actief mag zijn in haar politieke partij is een belangrijke stap op de weg naar democratie in Birma. Ik hoop dat deze stap spoedig gevolgd zal worden door de vrijlating van de overige politieke gevangen in dit land.
Aung San Suu Kyi heeft vorige week de Europese Unie opgeroepen een gemeenschappelijk beleid inzake Birma te formuleren. Namens ons Parlement heb ik de hoop uitgesproken dat deze vrijlating zal worden gevolgd door de ontwikkeling van een dergelijk beleid, in actieve samenwerking met het Europees Parlement. Wij verheugen ons op het moment dat wij haar in de niet al te verre toekomst in dit Parlement kunnen verwelkomen en zij hier zelf het woord zal kunnen voeren, waar haar echtgenoot en anderen dat in het verleden zo welsprekend voor haar gedaan hebben.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik had eigenlijk gehoopt dat wij tijdens het actualiteitendebat zouden kunnen spreken over de vliegtuigspotters (twaalf Britten en twee Nederlanders) die op 26 april in Griekenland veroordeeld zijn door een rechtbank in Kalamata. Zij hebben zeer zware straffen opgelegd gekregen. Ik voer in het bijzonder het woord namens Paul en Lesley Coppin, ingezetenen van mijn kiesdistrict. Zij zijn schuldig bevonden aan overtredingen die in hun eigen land geen overtredingen zijn. De straffen waren buiten alle proporties.
Deze situatie ondergraaft iedere ambitie om in de Europese Unie een op wederzijds vertrouwen tussen de rechtsstelsels gebaseerde ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te ontwikkelen. In ieder geval legt zij mogelijke zwakke plekken van het Europees arrestatiebevel bloot.
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u onze bezorgdheid over te brengen aan de Griekse autoriteiten en er bij hen op aan te dringen dat er haast wordt gezet achter de behandeling van het hoger beroep van de vliegtuigspotters, opdat hun veroordeling ongedaan wordt gemaakt.

Katiforis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het roerend met u eens dat als een zaak sub judice is, men voorzichtig moet zijn bij het zetten van eventuele stappen. De zaak van de vliegtuigspotters is sub judice en dus zal men zeer zeker in hoger beroep gaan. Het is natuurlijk vervelend dat burgers uit het kiesdistrict van de heer Van Orden zoveel ongerief ondervinden, maar het beginsel van de scheiding der machten is te serieus om zomaar lichthartig in te grijpen.
Wat het Europees arrestatiebevel betreft, mijnheer de Voorzitter, zou ik het ergste vrezen als de heer Van Orden mij zou arresteren.

Manders (ELDR).
Ik betreur het dat vanwege de drukte van de agenda er maar drie urgenties behandeld kunnen worden. Ik sluit me aan bij de heer Katiforis en bij uzelf dat we, wanneer we het hebben over de vliegtuigspotters, ons niet moeten mengen in nationaal strafrechtbeleid, maar dit geeft wel aan dat er reden is om de strafmaat voor delicten beter te harmoniseren op Europees niveau, met name sinds de maatregelen die sinds 11 september genomen zijn. De liberalen wilden daarover een urgentie indienen maar helaas is dat vanwege andere prioriteiten voorbij moeten gaan. Bij de andere urgenties wordt er elke maand ongeveer een urgentie of resolutie ingediend en wat dat betreft betreur ik het dat we niet een Europese zaak aan de orde stellen.

De Voorzitter.
Ik zal dit op mij nemen, maar wijs u er tevens op dat de scheiding van de politieke en de gerechtelijke macht in acht dient te worden genomen.

Beazley (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het fatale spoorwegongeval dat afgelopen vrijdag plaatsvond bij station Potters Bar in Hertfordshire en waarbij zeven mensen om het leven kwamen en ongeveer zeventig gewonden vielen, heeft zoals u ongetwijfeld weet grote ontzetting teweeggebracht.
Aangezien het onderzoek naar de toedracht van het ongeluk nog gaande is, is dit niet het moment om conclusies te trekken. Ik hoop echter dat u, namens het Parlement, via de Britse autoriteiten uw condoléances zult overbrengen aan de families van de getroffenen en dat u eveneens bij de Commissie zult aandringen op voortzetting van haar samenwerking met de spoorwegen op het gebied van veiligheidsaangelegenheden. Het gaat hier om een buitengewoon druk forenzentraject; elke dag reizen letterlijk duizenden mensen via deze spoorwegverbinding. Ik ben zelf, met vele anderen, de avond voor het ongeluk over precies dezelfde spoorlijn gereisd. Enige kilometers verder op het traject, in Hatfield, vond nog maar anderhalf jaar geleden een dodelijk ongeval plaats. Ik denk dan ook dat uw initiatief in dezen zeer op prijs zal worden gesteld.

De Voorzitter.
Ik zal namens het Parlement onze condoléances overbrengen.

Andrews (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Zoals u waarschijnlijk weet, heeft bijna een derde van de Ierse bevolking in totaal meer dan een miljoen kaarten gestuurd naar Tony Blair, de Britse premier, waarmee zij opriepen tot sluiting van de opwerkingsinstallatie van Sellafield. Keer op keer blijkt er iets mis te zijn met deze kerncentrale, en de meeste onafhankelijke deskundigen hebben ondubbelzinnig verklaard dat de installatie in een uiterst twijfelachtige en onveilige staat verkeert.
De heer Blair was zo goed deze blijken van bezorgdheid in het Britse Lagerhuis ter sprake te brengen. In het licht van de door het Ierse volk geuite zorg, de harde bewijzen en de veelvuldig door mij en veel andere afgevaardigden in dit Parlement onder woorden gebrachte verontrusting, zou ik u willen vragen, mijnheer de Voorzitter, of u op persoonlijke titel dan wel als Voorzitter van dit Parlement een bezoek wilt brengen aan de installatie van Sellafield in Cumbria. Indien u hiermee instemt, kan er misschien een onafhankelijke deskundige met u meegaan. Deze kan de installatie dan aan een grondige inspectie onderwerpen en vervolgens verslag uitbrengen aan het Parlement. Het Ierse volk en vooral de mensen die aan de oostkust wonen in mijn eigen kiesdistrict Dublin maken zich, zoals u terdege beseft, grote zorgen.

Chichester (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het niet met de vorige spreker eens. De exploitant van Sellafield, British Nuclear Fuels, en de werknemers in deze opwerkingsinstallatie hanteren in hun werk de hoogst mogelijke normen.
Wij zijn het zo langzamerhand beu dat onze vrienden aan de andere kant van de Ierse Zee maar niet onthouden wat de heersende windrichtingen zijn en dat zij geen oog hebben voor het omvangrijke bewijs, wetenschappelijk en anderszins, waaruit blijkt dat Sellafield goed werk verricht. Ik zou willen dat onze Ierse vrienden zich met hun eigen zaken bezighielden en zich niet probeerden te mengen in de interne aangelegenheden van een andere lidstaat.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, wat de gedachtewisseling van zojuist over Sellafield betreft, zou ik de heer Chichester eraan willen herinneren dat de inwoners van mijn kiesdistrict die aan de oostkust van Ierland en met name County Louth wonen, zeer verontrust zijn over de emissies van Sellafield. Dat geldt in het bijzonder voor de gestaag toenemende lozingen in zee, bij Carlingford Lough. In april was British Nuclear Fuels aanwezig op een hoorzitting in het Europees Parlement en de exploitant moest toen, tijdens het kruisverhoor door mijzelf, bevestigen dat de emissies van Sellafield momenteel toenemen. Dit heeft ernstige gevolgen voor een andere lidstaat. Wij hebben tijdens de hoorzitting bijvoorbeeld vernomen welke gevolgen het eiland Wight ondervindt van de emissies van de opwerkingsfabriek in het Franse Cap de la Hague.
De ingezetenen van mijn eigen kiesdistrict en Europese burgers in het algemeen maken zich terecht zorgen over de gevolgen van dit soort nucleaire technologie voor hun eigen lidstaten. Lawrence Williams, het bij de hoorzitting aanwezige hoofd van de Britse nucleaire inspectiedienst, was een van degenen die ons uitgebreid geïnformeerd hebben.

Kuhne (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Fontaine heeft in haar ambtsperiode op nadrukkelijk verzoek van het Parlement een regel ingevoerd volgens welke pas na de regeling van de werkzaamheden het woord wordt gegeven aan de leden voor moties van orde.

Moet ik uit de door u ingestelde praktijk opmaken dat deze regel wordt herzien en dat ik voortaan voor elke plenaire zitting moet overdenken welk thema ik hier namens mijn kieskring om 17.00 uur te berde breng? Ik geloof dat deze vraag ook van belang is voor een groot aantal andere leden in deze kring die niet uit een zeker gebied afkomstig zijn. Wellicht kunt u hierin opheldering verschaffen.
(Applaus)

De Voorzitter.
Mijnheer Kuhne, u heeft volkomen gelijk dat wij eerst de regeling van de werkzaamheden moeten afhandelen. Dat heb ik dan ook gedaan.

Schleicher (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste dames en heren, het Reglement laat niet toe op korte termijn nog onderwerpen aan het actualiteitendebat toe te voegen. Onze delegatie voor de samenwerking met Georgië was vorige week op bezoek in dat land. Wij hebben gecontroleerd of de lokale verkiezingen op 2 juni correct zullen verlopen. Wij hebben echter ter plekke vernomen dat al twee partijen uitgesloten zijn van de verkiezingen. Later is ons ter ore gekomen dat er nog een derde partij is die niet aan de verkiezingen mag deelnemen, namelijk de partij die de voormalige parlementsvoorzitter had opgericht nadat hij uit de partij van Sjevardnadze was gestapt.
Wij willen hier enkel de aandacht vestigen op deze kwestie en wij zijn uiteraard graag bereid hierover gesprekken te voeren met de Commissie en de Raad. Al biedt de agenda er geen ruimte meer voor, toch moet deze urgente aangelegenheid op onze bijeenkomst in mei besproken worden, want in juni zijn de lokale verkiezingen alweer voorbij. Dat is waar wij hier nadrukkelijk voor pleiten. Verder zouden wij de Raad en de Commissie willen verzoeken gedetailleerder informatie in dezen te verstrekken want wij zijn uiterst bezorgd dat deze lokale verkiezingen niet democratisch zullen verlopen. Wij willen ons inzetten voor Georgië mits de democratische verhoudingen in dat land worden gerespecteerd. Deze verklaring wil ik in de notulen laten opnemen.

De Voorzitter.
Uw opmerkingen zullen in de notulen worden vastgelegd.

Lynne (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u opnieuw contact op te nemen met de Indiase autoriteiten over de de zaak van Ian Stillman, de dove Britse medewerker van een liefdadige instelling die gevangen zit wegens een veroordeling voor drugssmokkel. Zoals u weet is hem tijdens zijn proces geen doventolk toegewezen.
Ik ben u dankbaar dat u zijn zaak in het verleden bij de Indiase overheid heeft aangekaart, maar vorige week is zijn verzoek om bij het hooggerechtshof in hoger beroep te gaan, afgewezen. De voorzitter van de rechtbank merkte op dat gehandicapten en doven al gauw geneigd zijn drugs te smokkelen - een opmerking die ik meer dan schandalig vind. Ik zou u erkentelijk zijn als u de Indiase autoriteiten nogmaals zou schrijven en als u zich eveneens zou willen inzetten voor de vliegtuigspotters. Dit is geen kwestie van de uitvoerende en de rechterlijke macht, maar van de regering en de veiligheidsdiensten.

Berès (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, u ziet erop toe dat dit Parlement de rechtsregels naleeft en daarvoor wil ik u hartelijk danken. Ik vind het eerbetoon aan de slachtoffers van het terrorisme dan ook niet meer dan normaal, temeer daar het hier gaat om onderdanen van een van de lidstaten van de Europese Unie.
Natuurlijk staat ons Parlement stil bij de slachtoffers van de aanslag in Karachi, die afkomstig zijn uit Cherbourg. Hoewel ik geen afgevaardigde van deze regio ben, wil ik hier wel aangeven dat wij stil moeten staan bij de slachtoffers en gewonden, en dat wij onze solidariteit moeten betuigen met hun gezinnen.

De Voorzitter.
U hebt gelijk, mevrouw Berès. Dat zullen wij doen.

Santini (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou een opmerking willen maken in verband met uw voornemen de agenda door te nemen. Het lijkt mij volstrekt onttoereikend de toestand in Madagaskar slechts als een punt onder het actualiteitendebat te behandelen. De gebeurtenissen daar zijn zeer ernstig en verdienen dan ook meer aandacht dan tijdens het urgentiedebat mogelijk is.
Zoals u weet, mijnheer de Voorzitter, hebben de verkiezingen uiteindelijk geleid tot de herverkiezing van president Ratsiraka. Maar alle pogingen om de democratische verhoudingen met zijn tegenstrever, Marc Ravalomanana, te herstellen, worden in de kiem gesmoord. Voorts zijn door het volksoproer de havens, het vervoer en de voedselvoorziening de afgelopen dagen volledig geblokkeerd geraakt. Veel kinderen en ouden van dagen sterven al de hongersdood.
Zoals altijd tijdens het actualiteitendebat, zal de discussie van donderdagmiddag over de desbetreffende resolutie een debat in kleine kring zijn. In die resolutie wordt vooral over politiek en economie gesproken. Voorzitter, het gaat hier om het respecteren van de mensenrechten. Een communiteit van Italiaanse en Franse nonnen heeft aan de alarmbel getrokken vanwege het toenemend geweld waaraan ongewenste regeringsvertegenwoordigers hen blootstellen. Kortom, er dreigt een klimaat van inperking en afschaffing van de mensenrechten te ontstaan. Het gaat dus niet alleen om economische problemen.
Daarom verzoek ik voor deze kwestie een waardiger plaats op de agenda in te ruimen.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb vernomen dat in het Slowaaks parlement een amendement is ingediend op het wetboek van strafrecht. In dat amendement is sprake van gevangenisstraffen voor degenen die communistische sympathieën koesteren. Wij willen deze poging om politieke activiteiten van communisten strafbaar te stellen ten strengste veroordelen, zeer zeker nu verkiezingen op til zijn en naar verwachting de communistische partij van Slowakije haar intrede in het parlement zal doen. Het lijdt geen enkele twijfel dat men de kiezers angst wil aanjagen.
Wij veroordelen eveneens het feit dat in het ingediende amendement communisme en fascisme op een hoop worden gegooid. Dat betekent namelijk dat misdadigers en slachtoffers, tirannie en verzet over een kam worden gescheerd, en dat terwijl in Europa fascistoïde, extreem-rechtse krachten in opkomst zijn.
Mijnheer de Voorzitter, aangezien Slowakije kandidaat-land is voor toetreding, wil ik u vragen iets te ondernemen en te proberen een dergelijke ontwikkeling af te wenden.

Cappato (NI).
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de miniplenaire vergadering in Brussel op 24 april heeft men collega Jean-Marie Le Pen belet in ons Parlement een persconferentie te houden. Daarbij hebben twee collega-parlementariërs een taart in hun gezicht gekregen.
Nu gaat het er natuurlijk niet om Jean-Marie Le Pen te verdedigen, want die kan dat waarschijnlijk heel goed zelf. Het gaat er ook niet om of wij zijn politieke ideeën delen of niet, want de neus van de radicale afgevaardigden staan bij alle stemmingen precies de andere kant op staat als die van Le Pen. Nee, het gaat om de verdediging van de waardigheid van het Parlement. De principes van de Verlichting en van Voltaire die de Europese Unie huldigt, zeggen ons juist dat wij tot de dood aan toe strijden voor de ideeën die wij niet aanhangen. Daarom is het onaanvaardbaar dat voor de leden van dit Parlement die sommigen onder ons als fascisten, communisten of radicalen beschouwen, niet de rechten gelden die andere leden wel genieten. Dit is een ernstig voorval en daarom moet er ook een concreet antwoord, met concrete maatregelen, op komen. Daaronder versta ik ook een intern onderzoek om na te gaan hoe dit heeft kunnen gebeuren. Het doel daarvan is zeker niet alleen collega Le Pen te verdedigen, maar ons allemaal.

De Voorzitter.
Mijnheer Cappato, ik kan u en de overige afgevaardigden meedelen dat ik op de avond van het incident waarnaar u verwijst, het Bureau heb verzocht de zaak te onderzoeken. De resultaten van dit onderzoek zullen worden behandeld tijdens de eerstvolgende vergadering van het Bureau.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0125/2002) van mevrouw Maij-Weggen, namens de Commissie constitutionele zaken, tot aanvulling van het Reglement van het Europees Parlement met een lijst van documenten van het Parlement, die rechtstreeks via het register toegankelijk zijn (2002/2055 REG)).

Maij-Weggen (PPE-DE)
Op 3 juni aanstaande moeten Raad, Commissie en Parlement de Europese wet inzake Openbaarheid van bestuur, dus de verordening over de toegang tot de documenten, volledig in werking hebben gesteld. Voor het Europees Parlement betekent dat, dat de lijst met documenten van het Parlement die rechtstreeks via het Register toegankelijk zullen zijn, als bijlage in het Reglement van het Parlement moet worden opgenomen. Die toegevoegde bijlage vereist de instemming van een gewone meerderheid van de leden; vandaag vindt hierover het debat plaats en morgen de stemming.
De lijst die voorligt is voor het overgrote deel het resultaat van een precieze juridische toepassing van de verordening. Een team onder leiding van de adjunct-secretaris-generaal van het Parlement heeft de eerste lijst gemaakt. In de Commissie constitutionele zaken is er nog een klein aantal documenten waarvan het niet verplicht maar wel wenselijk is dat ze openbaar zijn aan toegevoegd. Ik noem de werkdocumenten, aanbevelingen en verklaringen van de parlementaire delegaties - die niet op de oorspronkelijke lijst stonden - de presentielijsten van de plenaire en commissievergaderingen - die trouwens in de notulen zijn opgenomen en dus toch ook indirect openbaar zijn - en de lijst van medewerkers van de parlementsleden.
Als rapporteur sta ik achter die toevoegingen, die voor een deel ook van mezelf zijn. Wat de openbaarheid van de lijst van medewerkers betreft, zal dat overigens, naar mijn oordeel, in overeenstemming moeten zijn met het besluit van het Bureau van 11 juni 2001, dat wil zeggen dat de leden en medewerkers zelf verantwoordelijk moeten zijn voor de opgave in de openbare lijst.
Voorzitter, ik hoop dat de totale lijst zo kan worden goedgekeurd. Beperkingen die niet in overeenstemming zijn met de verordening kunnen echter niet worden geaccepteerd, omdat we anders via het Europese Hof van Justitie alsnog opdracht zullen krijgen de lijst weer aan te vullen en dan heeft het Parlement zich geblameerd. Met deze lijst heeft het Europees Parlement aan alle verplichtingen met betrekking tot de uitvoering van de verordening voldaan. Is hiermee nu alles in orde? Helaas is dat nog niet het geval. Noch de Europese Commissie noch de Raad heeft naar ons oordeel aan alle voorwaarden voor de uitvoering van de verordening voldaan. Vooral als het gaat om documenten van derden, bijvoorbeeld documenten van de lidstaten of van externe organisaties, is nog niet alles goed geregeld. Wat het buitenlands en defensiebeleid betreft, prevaleert de verordening weliswaar boven het Solana-besluit van destijds, maar er is nog steeds geen sluitende oplossing gevonden voor vertrouwelijke en geheime documenten. Ook dat zal nog geregeld moeten worden. In het algemeen is de openbaarheid van documenten van derden nog steeds een groot probleem, omdat met name Commissie en Raad hier meer rigide zijn dan gewenst is. Eigenlijk is het dringend gewenst dat lidstaten die nog geen behoorlijke wetgeving op het gebied van openbaarheid van bestuur hebben, dat soort wetgeving zelf ook zo spoedig mogelijk uitwerken. Dan kunnen ook de bezwaren wegvallen die sommige lidstaten nu nog steeds uiten. Het kan niet zo zijn dat de openbaarheid tegenover burgers in het ene EU-land veel groter is dan die in het andere, en het kan al helemaal niet zo zijn dat gebrek aan openbaarheid in sommige EU-landen de uitvoering van onze verordening ondermijnt.
Ik roep daarom de Commissie op om met een richtlijn te komen die alle EU-lidstaten tot meer transparantie en tot openbaarheid van bestuur dwingt. En ik zal dit punt ook zeker inbrengen in de Conventie over de toekomst van Europa waarvan ik lid ben.
Ten slotte, Voorzitter, lijkt het me belangrijk dat we niet te lang wachten met de evaluatie van deze verordening. We hebben met deze verordening grote stappen vooruit gezet, maar er valt zeker nog het een en ander te verdedigen. De eerste evaluatie zal aan het eind van dit jaar zijn en ik hoop daar dan ook weer betrokken bij te zijn. Maar, Voorzitter, de winnaars van deze verordening zijn onze eigen burgers. Zij zullen, vooral ook via het internet, veel meer informatie kunnen opvragen dan voorheen en dat is goed voor de goede naam van het Parlement, dat is goed voor de goede naam van de Europese instellingen en het is vooral goed voor de democratie in Europa in het algemeen.

Perry (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is een van de belangrijkste functies van dit Parlement om met kritische blik de aandacht te vestigen op de schemerige kamertjes van de Commissie en de nog schemeriger hoekjes en gaatjes van de Raad. Wij zullen daartoe oneindig veel meer bevoegd zijn als wij ons eigen huis op orde hebben, en ik feliciteer de rapporteur, mevrouw Maij-Weggen, dan ook met haar zeer open benadering van dit onderwerp. Wij moeten zelf zo open mogelijk zijn.
Als ondervoorzitter van de Commissie verzoekschriften zou ik twee onderwerpen in het bijzonder onder de aandacht willen brengen. Ik ben het met de rapporteur eens als zij in het verslag zegt dat verzoekschriften uitsluitend openbaar mogen worden gemaakt met toestemming van de indieners. Voor de meeste indieners is dat geen probleem, aangezien zij zo veel mogelijk publiciteit wensen. Er zijn echter gevallen waarin vertrouwelijkheid noodzakelijk is. De verzoekschriften inzake de Britse verzekeringsmaatschappij Lloyds of London kunnen hiervoor als illustratie dienen: een van de indieners kreeg te horen dat alle financiële schadeloosstelling die hem door Lloyds werd uitbetaald zou worden ingetrokken als hij zich beklaagde bij het Parlement of de Commissie - een uitermate ernstig dreigement. Dit is een voorbeeld uit het publieke domein, maar er zijn ook andere te geven.
Het blijft duidelijk dat wij moeten aandringen op meer transparantie bij andere instellingen. Opnieuw verwijs ik naar de verzoekschriften inzake Lloyds. De Commissie kondigde december jongstleden aan dat zij overwoog een inbreukprocedure in te leiden tegen de Britse regering. De Britse regering reageerde op 30 april, de allerlaatste dag binnen de termijn, op de intentieverklaring van de Commissie, maar desondanks weigerde zowel de Commissie als de Britse regering het Parlement of de indieners te laten weten wat hun reactie was. Ik veroordeel die geheimzinnigheid van de kant van de Britse regering en de Commissie en ik wil dat zij absolute transparantie betrachten. Om die reden moeten wij hen beschaamd doen staan door zelf open te zijn, opdat ook zij transparantie zullen betrachten.

Van den Berg (PSE).
Voorzitter, in de discussie rond het democratisch tekort in Europa is transparantie een van de cruciale begrippen. Bij de Europese bevolking bestaat het idee van een onderzichtig en ondemocratisch Europa waar besluiten achter gesloten deuren worden genomen. Met de instelling van de Europese Conventie is recentelijk een zeer grote stap gezet naar een open en democratisch Europa, mede door de open dialoog die dat forum voert met organisaties uit het maatschappelijk veld. Hopelijk nemen de regeringsleiders de aanbevelingen van de Conventie straks bij de volgende IGC serieus en wordt er gebroken met een lange traditie van achterkamertjespolitiek bij de totstandkoming van verdragen. Wij willen immers naar een transparante vorm van Europese besluitvorming.
Toegang tot documenten is een wezenlijk onderdeel van deze transparantie. Informatie-uitwisseling is immers de motor achter het publieke debat in de media, de publieke controle en de inbreng van maatschappelijke organisaties. Daarom voeren wij als Europees Parlement al sinds enige tijd strijd om de toegang van het publiek tot documenten - niet alleen documenten van het Europees Parlement, maar ook van de Raad en de Commissie - te bewerkstelligen. Mijn collega Cashman heeft samen met mevrouw Maij-Weggen ook in een vorige fase daarvoor veel en goed werk verricht en we zitten nu in de follow-up daarvan. Het is belangrijk dat we deze strijd voortzetten tot ook die documenten die op dit moment nog als niet-openbare documenten van de Europese instellingen gelden, beschikbaar zijn voor hen die daar belang bij hebben of er gewoon in geïnteresseerd zijn.
Mevrouw Maij-Weggen heeft terecht verwezen naar een aantal zaken rond het Solana-besluit die nog niet goed zijn omgezet in een volledige vervanging. Ze heeft er terecht op gewezen dat wij de lijst willen uitbreiden met een aantal zaken, zoals de presentielijst, en dat we geen beperkingen willen en wij steunen haar daarin. Ook de gedachte om te komen tot een richtlijn - waarschijnlijk op een "minimummanier", want je moet op zichzelf de subsidiariteit wel erkennen en elk land moet dit op zijn eigen wijze invullen, zodat elke burger in zijn eigen land een minimum aan zekerheid ten aanzien van de toegang tot documenten heeft - zou een zeer zinvolle bijdrage kunnen zijn. Tegelijkertijd weten we dat de Raad het nog steeds erg moeilijk vindt zijn wetgevingsbesluiten in openbaarheid te nemen en dat zou toch wel heel erg goed passen bij deze voortgezette strijd.
Voorzitter, ik spreek op een moment dat we ons in Europa allemaal terdege bewust moeten zijn van het belang en de kracht van onze democratie, maar tegelijkertijd ook van de kwetsbaarheid ervan. We moeten met zijn allen de anti-Europese stemmen die in veel landen opgaan krachtig beantwoorden. Dat kan echter alleen door er nu eens een keer voor te kiezen de afstand tot onze kiezers werkelijk te verkleinen. De burger moet sneller en grondiger geïnformeerd worden over de op hem of haar toepasbare wetgeving, met name over de totstandkoming daarvan, zodat op tijd rekening kan worden gehouden met zijn of haar belangen. Zet bijvoorbeeld advertenties in de grote dagbladen in ieder land, waarin de burger in begrijpelijke termen wordt geïnformeerd over wat een besluit voor haar of hem betekent en waarin hij informatie krijgt over waar hij kan protesteren. Niet slechts informatie en documenten die passief beschikbaar zijn en in het deskundigencircuit blijven hangen, maar een Europese burger die direct en pro-actief wordt voorgelicht. Dat zal het project Europa en ons werk als volksvertegenwoordigers daadwerkelijk vooruithelpen.
Ik dank mevrouw Maij-Weggen voor haar inbreng en ik hoop op een goede samenwerking, ook in de follow-up op dit punt van voorlichting en informatie voor de burgers in heel Europa.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige lijst lijkt misschien oninteressant en formeel, maar is juist van groot belang en vormt een belangrijk element in de niet aflatende strijd voor transparantere Europese instellingen. Transparantie is het paradepaardje van mevrouw Maij-Weggen en ik wil haar gelukwensen met het werk dat zij heeft verricht.
Wij kunnen vaststellen dat het Parlement voorop loopt in het streven naar transparantere Europese instellingen. Onze documenten en werkzaamheden zijn toegankelijk voor alle Europese burgers. Wij zijn een transparante instelling met openbare vergaderingen. Naar mijn mening zijn wij een van de meest transparante parlementen ter wereld, omdat wij ons niet alleen doelbewust bezighouden met formele besluitvorming, maar ook gebruik maken van onconventionele methodes zoals het initiatief Open up Europe van enkele liberale afgevaardigden en het besluit om volgens het beginsel name and shame de financiële belangen van parlementsleden op internet te zetten. Dit kan leiden tot een grotere transparantie. Vandaag de dag kan men van Noord-Finland tot de Griekse eilanden via de computer volgen wat er in het Europees Parlement gebeurt.
Maar er kan uiteraard veel meer gedaan worden. Er moeten duidelijke regels komen, zodat de toegang tot documenten niet bepaald wordt door willekeur of een welwillende interpretatie van een aanvraag. Het register kan een belangrijk instrument zijn voor het informeren van de burgers over de regels en de bezwaarprocedure.
Wellicht moet in het document duidelijk gemaakt worden hoe de grotere transparantie eruit zal komen zien. Hoe moet men omgaan met documenten van derden, de lidstaten of officiële correspondentie? Op deze vraag zijn meerdere antwoorden mogelijk. Ik hoop dat de ambtenaren van het Parlement over het algemeen alle aanvragen ruimhartig zullen interpreteren en dat wij binnenkort op de hoogte worden gebracht over het aantal vragen dat is afgewezen.
Toegang tot documenten en een grote transparantie zijn voorwaarden voor het vertrouwen in de werkzaamheden van de Europese Unie. Ik hoop oprecht dat de Commissie en de Raad hun registers 3 juni op orde hebben en dat wij daarna snel kunnen beginnen met de evaluatie die is vastgelegd in artikel 255 en die over anderhalf jaar afgerond moet zijn.

Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil uit naam van mijn fractie mevrouw Maij-Weggen bedanken voor het feit dat zij een zeer volledige lijst heeft samengesteld van de documenten die het Europees Parlement rechtstreeks toegankelijk moet maken voor het publiek. Naar mijn mening heeft collega Malmström helemaal gelijk door te zeggen dat de openbaarheid zich kan en moet uitstrekken van Finland tot Griekenland; het is absoluut geen noordelijk idee meer. Ik wil er wel op wijzen dat onze nieuwe verordening op de openbaarheid misschien toch een aspect bevat dat te maken heeft met een zeer noordelijke traditie, namelijk de aanwezigheid van documentenregisters. In Finland, Zweden en Denemarken kon men al lang geleden - en natuurlijk nog steeds - naar bijvoorbeeld de gemeentelijke registers gaan en de documenten daar bekijken.
Nu beschikken wij over internet en kunnen wij daarvan in het Europees Parlement gebruik gaan maken. Hopelijk stemmem alle instellingen ermee in dat wij één enkel documentenregister proberen te maken, waarin de documenten van alle instellingen zo veel mogelijk vooral rechtstreeks toegankelijk zijn. Op die manier maken wij de besluitvorming daadwerkelijk transparanter.
Wij moeten echter beseffen dat wij in deze zaken nog zeer veel strijd moeten leveren. Wij voeren hier deze week ook een ander zeer belangrijk debat over, als wij met de heer Solana gaan praten over de hervorming en de transparantie van de Raad. Dan moeten wij bijvoorbeeld een ruime juridische definitie verdedigen. Wij mogen er geen genoegen mee nemen dat het publiek alleen toegang krijgt tot documenten die verband houden met de medebeslissingsprocedure. Wij moeten ernaar streven dat alle documenten die verband houden met de verschillende besluiten die voor de lidstaten bindend zijn ook toegankelijk zijn.
Ik wil de rapporteur vooral bedanken voor het feit dat zij onze medewerkers in haar lijst heeft opgenomen. De medewerkers van de leden van het Parlement zijn immers in een openbare functie werkzaam. Het is de hoogste tijd om vast te stellen dat hun namen niet geheim zijn; zij zijn absoluut geen geheime personen en hun namen kunnen heel goed gepubliceerd worden. Op die manier laat het Parlement ook zien dat enerzijds de bescherming van de privacy natuurlijk belangrijk is, maar dat anderzijds het algemeen belang en de openbaarheid vereisen dat namen onder bepaalde voorwaarden gepubliceerd mogen worden.

Cappato (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik sluit mij aan bij de gelukwensen voor collega Maij-Weggen. Als wij onze ogen richten op de toekomst, ontbreken in de lijst met openbaar te maken documenten misschien de audiovisuele opnamen. Volgens mij zijn dergelijke opnamen van fundamenteel belang en in de toekomst zullen wij er in dit Parlement steeds meer gebruik van moeten maken. Wij zouden er volgens mij een regel van moeten maken om ook de werkzaamheden van de commissies met audiovisuele middelen op te nemen. De kosten van dergelijke opnamen zijn immers niet exorbitant hoog en de zo verkregen audiovisuele documenten kunnen dan openbaar gemaakt worden en via internet geraadpleegd worden.
Deze zaak is van fundamenteel belang. Volgens het Reglement zijn onze vergaderingen openbaar, maar dat is echter louter theorie. Wij weten allemaal dat de Europese burger die toevallig langskomt, niet het recht heeft hier binnen te komen en onze werkzaamheden te volgen. Om onze werkzaamheden bij te wonen moet men in het bezit zijn van een uitnodiging.
Het plaatsen van de audiovisuele opnamen van onze werkzaamheden op internet is een essentieel element van de openbaarheid van onze instellingen. Overigens behandelt het verslag-Stenmarck, dat wij morgen bespreken, reeds de dekking in de begroting van de uitgaven voor audiovisuele opnamen van het Europees Parlement. Ik laat u nu al weten dat wij morgen met vijfenvijftig collega's uit alle fracties een resolutie zullen indienen met een verzoek aan de leden van de Conventie. Wij vragen daarin om bij de hervorming van de Verdragen het recht op toegang tot alle openbare vergaderingen van onze instellingen op te nemen. Het gaat om het recht op toegang, ook via internet, tot alle vergaderingen en tot alle democratische instrumenten die de Europese Unie te bieden heeft.
Het komt mij voor dat op deze wijze het Parlement de nieuwe technologieën optimaal kan benutten voor de openbaarheid van zijn werkzaamheden.

Martin, Hans-Peter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, transparantie is een woord dat al een opvallende carrière achter zich lijkt te hebben. Voer het woord in op een zoekmachine en u krijgt 223.000 zoekresultaten. De tijd dat transparantie verward werd met transpiratie ligt dan ook ver achter ons. Transpiratie is wat we zien onder de oksels; transparantie is al wat we zien onder het hemd. Als u echter naar transparantie zoekt in combinatie met Europees Parlement, dan komt u uit op slechts 908 treffers. En als u de mensen op de publieke tribune en buiten op straat vraagt wat transparanter zou moeten, dan noemen zij onderwerpen die wij nu juist niet transparant willen maken. Ik stel dat transparantie waar mensen niet warm of koud van worden, geen stuiver waard is!
Als er in dit verslag gesproken wordt over een mijlpaal op weg naar meer transparantie, dan moet ik dat toch echt tegenspreken. Er is natuurlijk wel wat bereikt, maar het zou veel te ver voeren om dat nu als een mijlpaal te bestempelen. Wat wij nodig hebben, is transparantie die ook echt als zodanig wordt ervaren. Ik heb al diverse malen gewezen op een Europees transparantie-initiatief in voorbereiding, dat verder reikt dan wat de betweterige organen van de Europese instellingen voor ogen hebben. Dit initiatief beoogt zo mogelijk alle documenten - ook de documenten waar de mensen echt geïnteresseerd in zijn - voor het publiek toegankelijk te maken. Er is dringend behoefte aan de al genoemde controle op basis van verordening 201/204. Ter wille van onze geloofwaardigheid en om de schijn van hypocrisie te vermijden, moeten wij er in de - naar ik hoop - toekomstige Verenigde Staten van Europa alles aan doen om de freedom of information act volledig over te nemen. Wat dat betreft kunnen wij ook van Zweden nog wel het een en ander leren. Iedereen weet dat democratie niet zonder transparantie kan!

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, evenals het Parlement hecht de Commissie groot belang aan de transparantie van haar activiteiten en derhalve aan de eerbiediging van de regels betreffende de toegang tot documenten van verordening 1049/2001(EG).
De verplichtingen die de Commissie zich op dit vlak heeft opgelegd staven deze bewering. Het feit dat wij de zogenaamde comitologiedocumenten aan het Parlement doen toekomen, hetgeen verder gaat dan onze verplichtingen krachtens verordening 1049/2001(EG) toont onze wil om vooruitgang te boeken, zowel op het gebied van de transparantie als op het vlak van de interinstitutionele samenwerking.
Gezien onze ingewikkelde werkmethode en de verstrengeling van onze activiteiten, zult u het ongetwijfeld met mij eens zijn dat deze samenwerking van het grootste belang is. De noodzakelijke raadplegingsprocedures met de verantwoordelijke instelling waarvan men de documenten wil gaan verspreiden, moeten daarom worden vastgelegd in het kader van de interinstitutionele samenwerking, meer bepaald in de reeds ingestelde interinstitutionele commissie.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie begroet en steunt het initiatief van het Parlement betreffende de directe toegang tot documenten. Het verslag van mevrouw Maij-Weggen voorziet evenwel in de openbaarmaking van een lijst met documenten van andere instellingen zonder voorafgaande raadpleging van de instelling in kwestie. Hier geeft de Commissie de voorkeur aan een algemene lijst van ingekomen stukken van de andere instellingen met een verwijzing naar de geldende regels en de overeengekomen procedures betreffende de overdracht. Dit lijkt ons beter dan een lijst met openbaar te maken documenten. Wij zijn van mening dat dit in voldoende mate strookt met de doelstellingen van het Parlement en de Commissie op het vlak van de transparantie en de naleving van verordening 1049/2001(EG). Ik heb er bovendien reeds op gewezen dat wij reeds verder gaan dan wat de verordening voorschrijft.
Tot slot wil ik mevrouw Maij-Weggen bedanken voor haar verslag en haar ermee gelukwensen. Tevens wil ik de andere sprekers bedanken.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0134/2002), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van gemeenschappelijke regels op het gebied van de veiligheid in de burgerluchtvaart (15029/4/2001 - C5-0033/2002 - 2001/0234(COD)) (rapporteur: mevrouw Foster).

Foster (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, de tragische gebeurtenissen in de Verenigde Staten van 11 september hebben een nieuwe impuls gegeven aan het verbeteren van maatregelen voor de veiligheid in de luchtvaart. De Europese Raad, in vergadering bijeen op de dag na de terroristische aanslagen in de VS, heeft de Transportraad opgedragen om te evalueren welke maatregelen noodzakelijk zijn om de veiligheid in de luchtvaart te verbeteren, en om tot een aanbeveling te komen over de reeds gedane voorstellen.
De ontwerpverordening was redelijk rechttoe rechtaan en is in de eerste lezing geamendeerd. De amendering van de technische bijlage, die gebaseerd is op document 30 van de Europese Burgerluchtvaartconferentie (ECAC), vond pas in de tweede lezing plaats omdat de werkgroep op hoog niveau bezig is geweest met een actualisering van de bijlage en het definitieve resultaat pas eind november beschikbaar was.
Hoewel het Parlement deze kwestie voortvarend heeft aangepakt (en ik wil de collega's van alle fracties danken voor hun steun), zijn wij van mening dat dit de parlementaire zorgvuldigheid op generlei wijze mag aantasten. Wij behouden ons dan ook het recht voor om de herziene bijlage bij deze verordening, zoals vastgesteld door de Raad in zijn gemeenschappelijk standpunt, in de tweede lezing te amenderen.
Gedurende de voorbereiding van dit verslag heb ik ontmoetingen gehad met vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie en heb ik op grote schaal overleg gevoerd binnen de branche. De ontwerpverordening is hoofdzakelijk gericht op de toegangscontrole op luchthavens en op de controle van passagiersbagage en van vracht op de grond. Dit staat meer in detail beschreven in de toelichting op mijn verslag. Het toepassingsgebied heeft geen betrekking op de veiligheid aan boord - een kwestie waar we wellicht in de toekomst aandacht aan zullen moeten besteden. De technische normen zijn dezelfde normen als in 1992 door de ECAC zijn vastgesteld in document 30, deel 2, met betrekking tot de veiligheidskwesties die in januari 2001 zijn herzien. Zoals reeds eerder opgemerkt, is dit document onlangs geactualiseerd. Op dit moment zijn 38 Europese landen lid van de ECAC, waaronder alle EU-lidstaten.
Het is van belang om het Parlement (en misschien de Raad ook als daar iemand van aanwezig is) erop te wijzen dat er een precedentwerking van deze overeenkomst tussen die 38 landen uit zal gaan, omdat deze overeenkomst nu voor de eerste keer bindend is voor de betrokken partijen. In het verleden werd document 30 namelijk alleen maar als algemene leidraad gebruikt.
Het resultaat van de Transportraad van afgelopen december was meer dan teleurstellend, aangezien geen van de door het Parlement gesteunde amendementen in het gemeenschappelijk standpunt is overgenomen. Als rapporteur heb ik desalniettemin het besluit genomen om alle aangenomen amendementen opnieuw in te dienen. Deze amendementen hebben betrekking op vijf belangrijke onderwerpen die fundamenteel zijn voor het standpunt van het Parlement.
Ten eerste moeten lidstaten de verantwoordelijkheid nemen voor de extra veiligheidskosten als gevolg van de terroristische aanslagen en moeten zij erkennen dat het hun morele plicht is om hun burgers te beschermen. Deze aanslagen waren tegen nationale staten gericht. Ik heb een amendement met deze strekking ingediend, en tot mijn genoegen kan ik nu meedelen dat een fractiebrede steun voor deze maatregel bestaat.
Ten tweede dienen inspecties van luchthavens onaangekondigd plaats te vinden, willen luchthavens onder echte bedrijfsomstandigheden worden geïnspecteerd. Deze methode wordt overigens op dit moment in sommige lidstaten al gehanteerd.
Ten derde: hoewel sommige lidstaten en ook een minderheid van de afgevaardigden in dit Parlement tegen de maatregel zijn om personeel voor 100% te screenen, blijf ik bij het standpunt dat dit een cruciaal onderdeel van deze wetgeving vormt. Daarbij moet opgemerkt worden dat sommige lidstaten deze maatregel inmiddels al ten uitvoer hebben gelegd.
Het terrorisme heeft een nieuwe dimensie gekregen. Het is misleidend om te denken dat er voor personeel dat op luchthavens in beperkt toegankelijke zones werkt, lagere normen gehanteerd moeten worden dan voor passagiers. Uit de geschiedenis is gebleken dat het merendeel van de terreurdaden die in de afgelopen dertig jaar gepleegd zijn, zoals kapingen en aanslagen als Lockerbie en 11 september, mede mogelijk geweest is door lakse veiligheidsmaatregelen en doordat personeel zich overal op de luchthavens vrijelijk kon bewegen. Ik ben blij dat de meerderheid van de afgevaardigden in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, het desbetreffende amendement massaal heeft gesteund.
Ten vierde is het essentieel dat de luchtvaartindustrie zelf, zoals nu ook al het geval is binnen de IATA en de ECAC, betrokken wordt bij de tenuitvoerlegging van deze verordening, vooral omdat daardoor gewaarborgd wordt dat de maatregelen ook praktisch en operationeel uitvoerbaar zijn.
Ten vijfde nog een algemeen punt. Wij roepen op tot een effectievere internationale samenwerking op het gebied van informatie-uitwisseling voor veiligheidsdoeleinden.
Tot slot zijn wij ons allemaal van bewust van de catastrofale gevolgen van 11 september voor de luchtvaartindustrie en de toeristische sector. Wereldwijd zijn er, qua directe werkgelegenheid, een kwart miljoen arbeidsplaatsen verloren gegaan, waarbij het alleen al in de EU om 50.000 banen ging. Daarbij zijn niet alleen grote bedrijven het slachtoffer geworden, maar ook duizenden kleine bedrijven. Het probleem wordt niet opgelost op basis van dit verslag alleen, maar het is wel een enorme stap in de goede richting, mits de lidstaten erkennen dat het hun plicht is om hun burgers te beschermen, en mits ze die verantwoordelijkheid ook nemen door een financiële bijdrage te leveren aan deze extra veiligheidsmaatregelen. Daarnaast moeten zij ook dringend actie ondernemen om het vertrouwen van het publiek te herstellen, waarmee de luchtvaartindustrie, de toeristische sector en de Europese Unie als geheel enorm gediend zouden zijn. Ik verzoek de Raad dringend om naar het Parlement te luisteren.

Jarzembowski (PPE-DE).
Geachte Voorzitter, geachte mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, beste collega's, namens mijn fractie wil ik in de eerste plaats mijn dank betuigen aan de rapporteur. Niet alleen heeft zij zich grondig ingewerkt in dit complexe werkgebied - waarop zij inderdaad als deskundige kan worden beschouwd - maar ook heeft zij waar mogelijk een aantal uitstekende voorstellen gedaan. De Raad daarentegen heeft ons uitermate teleurgesteld. Toen wij in december trachtten in eerste lezing een gemeenschappelijke lijn uit te stippelen, heeft de Raad zich niet verwaardigd met ons in bespreking te gaan. De laatste twee weken nog heeft de rapporteur na de besprekingen in de commissie opnieuw getracht met de Raad tot een vergelijk te komen, maar ook die poging was tevergeefs. Ik vind het eerlijk gezegd schokkend dat de Raad in een situatie waarin de veiligheid van de passagiers op het spel staat, niet in staat blijkt snel met ons tot overeenstemming te komen.
Wij hebben ervaren dat het ook anders kan. Enkele weken geleden namelijk, hebben het Parlement en de Raad in de kwestie van bedrijfsbeperkingen op luchthavens door lawaai, binnen drie maanden spijkers met koppen kunnen slaan. Dat de Raad het in de onderhavige kwestie, die cruciaal is voor de veiligheid van passagiers, laat afweten, vind ik dan ook beschamend. Ik hoop dat de Raad morgen bij de stemming tot bezinning komt en zal besluiten samen met ons in de bemiddelingsprocedure aan een oplossing te werken. Daarnaast roep ik de Commissie op de Raad op het hart te drukken dat wij alles hebben gedaan om met de Raad tot overeenstemming te komen. Nu de Raad niet thuis heeft gegeven, verwacht ik van de Commissie dat zij in ieder geval de meeste van onze amendementen ondersteunt. Het moet duidelijk zijn voor de Raad dat het Parlement en de Commissie zij aan zij optreden.
Staat u mij toe nog twee opmerkingen te maken. De eerste opmerking is dat het van groot belang is de lidstaten ervan te overtuigen dat zij een deel van de kosten voor de verhoogde veiligheidsmaatregelen voor hun rekening moeten nemen. In mijn land bijvoorbeeld komt bij elke voetbalwedstrijd de politie opdraven waarbij de belastingbetaler opdraait voor de kosten, en dat terwijl de voetbalverenigingen toch echt niet krap bij kas zitten. Maar als het gaat om de financiering van de verhoogde veiligheidsmaatregelen op luchthavens, die niet alleen het belang van de luchthavens, maar ook het algemeen belang dienen, trekken de lidstaten een zuinig gezicht. Dat kan natuurlijk niet! Wij verwachten dat de Raad ons op dit centrale punt tegemoetkomt.
Het tweede, ietwat heikele punt - mijn collega heeft het al aangestipt - is de vraag of het echt nodig is om het personeel voor 100 procent te onderzoeken. Ik ben op dit punt een andere mening toegedaan. Mijn fractie is het met de rapporteur eens, maar ik zou er wel graag op willen wijzen dat medewerkers in tegenstelling tot passagiers in principe eenmaal worden gecontroleerd voordat zij aan het werk gaan. Medewerkers elke dag vijf of zes maal controleren lijkt mij wat overdreven! Wij moeten beseffen dat veiligheid belangrijk is, maar de afwikkeling van passagiersstromen, werkzaamheden op de luchthavens en de lijndiensten moet wel praktisch uitvoerbaar blijven. Daarom hoop ik dat wij morgen op dit punt anders zullen besluiten.
De daders van de misdadige aanslagen op 11 september waren geen medewerkers van een luchthaven of van een luchtvaartmaatschappij!

Wiersma (PSE).
Ook mijn fractie betreurt de koppigheid van de Raad bij de afhandeling van de wetgeving met betrekking tot de instelling van gemeenschappelijke regels voor de veiligheid in de luchtvaart. Iedereen is het erover eens dat het van groot belang is deze zaak snel af te wikkelen. De gebeurtenissen van de elfde september vormen daartoe een zeer dringende aanleiding. Binnen de hele Unie moeten dezelfde strengere regels gaan gelden. Het is daarom onbegrijpelijk dat de Raad nauwelijks wil ingaan op de wensen van de medewetgever, het Europees Parlement, en dat wij daardoor gedwongen zijn in tweede lezing met zoveel amendementen te komen.
Mijn fractie staat achter de rapporteur, mevrouw Foster, en kernpunt, is ook wat ons betreft, een transparant en gecoördineerd systeem van financiering van de benodigde veiligheidsmaatregelen. Verstoring van de mededinging moet worden voorkomen. Er zijn op dit moment nog veel te veel verschillen tussen de lidstaten waar het gaat om de beveiliging, met name de financiering daarvan. De Commissie moet daartoe snel voorstellen ontwikkelen. Het hoogst mogelijk veiligheidsniveau moet daarbij uitgangspunt zijn. Extra kosten die uit de nieuwe regels voortvloeien moeten, indien zij het functioneren van bepaalde vliegvelden in gevaar brengen, financieel gecompenseerd worden, waarbij echter het principe geldt dat op middellange termijn de kosten door gebruikers en sector gedragen dienen te worden. Uitgangspunt bij het opstellen van de maatregelen zijn de ECAC-aanbevelingen. Aansluiten bij de bestaande praktijk bevordert volgens ons stroomlijning.
Wij steunen ook het principe van onaangekondigde inspecties. Daarvan gaat een preventieve werking uit. En dat is in lijn met de opvatting dat men ten aanzien van veiligheid zo weinig mogelijk compromissen mag maken. Uitzonderingen moeten beperkt zijn. Daarom steunen wij het voorstel van de rapporteur tot het schrappen van punt 4 in bijlage 3.2, waar het mogelijk wordt gemaakt niet alle personeel te screenen. Wij zijn het er natuurlijk niet mee eens die uitzondering te scheppen.
De Raad is tot nog nu ongevoelig gebleken voor onze vragen om ook met derde landen betere afspraken te maken over veiligheid en veiligheidsmaatregelen. Vreemd, omdat daar de lekken in het nieuwe systeem kunnen ontstaan. Ook in Europa zijn landen te vinden waar men aan veiligheidsmaatregelen kan ontsnappen op vluchten naar de EU. Mij is het twee keer overkomen dat ik in een Oost-Europees land zonder veiligheidscontrole, zonder bomcontrole in het vliegtuig terechtkwam. Een punt ten slotte dat wij vaak genoemd hebben en ook nu weer moeten herhalen, is dat wij niet begrijpen waarom de Raad zich verzet tegen het verlenen van een evaluatiemogelijkheid aan de medebegrotingsautoriteit. Wij vinden het van belang dat ook op dat punt opnieuw een amendement is ingediend.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, namens de ELDR-Fractie bedank ik rapporteur Foster voor haar goede verslag over deze belangrijke zaak. Op tafel ligt nog een aantal onopgeloste zaken waarvoor een voor iedereen aanvaardbaar, evenwichtig eindresultaat bereikt moet worden. Zoals hier al eerder is gezegd, heeft de Raad van zijn kant zijn huiswerk niet goed genoeg gedaan en de voorstellen van het Parlement niet van begin tot eind behandeld. Het is daarom goed dat onze commissie nog op het laatste moment de wijzigingen in de belangrijkste amendementen noemt.
Onze fractie heeft amendement 34 ingediend op artikel 4 inzake de regels voor kleine luchthavens. Daar is flexibiliteit nodig. In het amendement wordt de formulering gepreciseerd, waardoor ook de flexibiliteit voor de gebruikte apparatuur wordt vergroot. Ik verzoek de leden te overwegen of die formulering voor ons allemaal een goed compromis is om het probleem van geringe aantallen vluchten op te lossen zonder veel kosten te maken.
Ten tweede wil ik amendement 8 inzake inspecties vooraf onderstrepen. Dat is belangrijk. De dreiging van een inspectie door Europese instanties is goed om orde op zaken te houden. Als de inspecties vooraf zouden moeten worden aangekondigd, zou vooraf niet al het nodige worden gedaan om de veiligheid in de luchtvaart te verbeteren. Bovendien moet er voor gezorgd worden dat er daadwerkelijk iets wordt gedaan aan de gebreken die bij de controle worden geconstateerd.
Onze fractie gaat ervan uit dat men hierbij moet bekijken welke zaken goed op communautair niveau gedaan kunnen worden en welke zaken overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel beter aan de lidstaten overgelaten kunnen worden. Wij zijn daarom niet erg enthousiast over wijzigingen die extra kosten met zich mee brengen zonder de veiligheid aanzienlijk te verbeteren. De maatregelen moeten aan elk afzonderlijk land worden aangepast. Hetzelfde geldt voor de inspecties: ook daarbij is het goed met specifieke omstandigheden rekening te houden.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats wil ik mevrouw Foster bedanken voor haar uitstekende verslag en voor de professionaliteit waarvan zij de afgelopen maanden blijk heeft gegeven.
Zoals u weet, was er nog geen maand verstreken na de tragische gebeurtenissen van 11 september toen de Commissie reeds met dit initiatief voorstelde om de veiligheidsvoorschriften in de burgerluchtvaart langs de weg van de harmonisatie aan te scherpen. Toen wij het voorstel toezonden aan het Parlement en de Raad, hebben wij gewezen op het spoedeisende karakter ervan en op de noodzaak om dus snel tot een akkoord te komen.
Het Parlement was het ermee eens dat spoed geboden was en heeft zich uitsluitend beziggehouden met het dispositief van de verordening, zonder in te gaan op de technische bijlage, gebaseerd op het werk van een gespecialiseerde organisatie, de ECAC (de Europese Burgerluchtvaartconferentie), met name op document nr. 30 van deze organisatie, betreffende veiligheid in de luchtvaart.
De Commissie stelt vast dat de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, na een grondige bestudering van de tekst 33 amendementen op het gemeenschappelijk standpunt aan het Parlement voorstelt. Vorige week hebben wij geprobeerd tussen het Parlement, de Raad en de Commissie een compromis te bereiken, maar, zoals de heer Jarzembowski en mevrouw Foster zojuist hebben opgemerkt, is dit helaas niet gelukt
De Commissie benadrukt het spoedeisende karakter van deze tekst. Als het uitdraait op een interinstitutioneel conflict, vrees ik dat wij in een impasse geraken. Daarom verzoek ik zowel de Raad als het Parlement om bereidheid tot een compromis, opdat wij dit dossier vóór de zomer definitief kunnen afhandelen.
Ik wil nogmaals benadrukken wat ik reeds bij eerdere gelegenheden heb gezegd, namelijk dat wij als Commissie bij onze werkzaamheden trachten als bemiddelaars op te treden om akkoorden te bewerkstelligen.
De amendementen kan ik in vier categorieën verdelen.
De eerste categorie omvat het grootste aantal amendementen en beoogt striktere regels voor de veiligheid in de luchtvaart. Wij kunnen deze amendementen vrijwel allemaal aanvaarden. Bovendien is amendement 8, betreffende onaangekondigde inspecties op luchthavens, in beginsel aanvaardbaar. Hier is het de bedoeling dat de luchthavens niet op de hoogte worden gesteld van een aanstaande inspectie. De Commissie zou evenwel graag zien dat de inspecties zouden plaatsvinden met medeweten van en in samenwerking met de nationale regulerende instantie, zoals het geval is bij mededingings- en landbouwinspecties. Dat wil zeggen dat de nationale regulerende instanties op de hoogte zouden worden gesteld, maar de luchthavens in kwestie niet. Dit lijkt ons een evenwichtige oplossing.
Amendement 16, dat steun heeft van de Commissie, verdient speciale vermelding. Hier gaat het om het vereiste dat al het personeel wordt gecontroleerd wanneer het de veiligheidszone betreedt. De Commissie is het ermee eens dat het luchtvaartpersoneel aan dezelfde controles moet worden onderworpen als reizigers, en niet aan afgezwakte controles. Wij mogen niet vergeten dat talrijke terroristische incidenten te wijten zijn geweest aan een gebrekkige veiligheid binnen de installaties van de luchthavens.
Amendement 20 van de rapporteur beoogt een verhoging van de veiligheid. De Commissie is echter van mening dat dit amendement de zaken alleen maar ingewikkelder maakt zonder dat het veel concreets oplevert. Wij verwerpen het dan ook.
De Commissie verwerpt de amendementen van de tweede categorie, die een afzwakking van de veiligheidsvoorschriften beogen. Dit betreft de amendementen 6, 13, 17, 27, 30 en 31, en hiervan met name de amendementen 6 en 13. Het eerste beoogt een verhoging van het aantal luchthavens dat vrijgesteld is van de geharmoniseerde communautaire voorschriften, door de drempel voor de omvang van de vliegtuigen te verhogen. De Commissie is niet in kennis gesteld van het aantal bijkomende luchthavens dat bij aanneming van het amendement van de verordening zou worden vrijgesteld. Wij verwerpen dit amendement daarom, want het zou de rechtszekerheid ondermijnen. Tevens verwerpen wij amendement 13, dat de inwerkingtreding van een aantal elementen van de verordening met twaalf maanden wil uitstellen, omdat alle veiligheidsvoorschriften van de verordening zijn gebaseerd op door de ECAC goedgekeurde voorschriften en alle lidstaten van de Europese Unie zijn lid van de ECAC. Wij zijn van mening dat de toepassing niet nog langer mag worden uitgesteld. Integendeel, de verordening moet, zoals de heer Jarzembowski zojuist zei, zo snel mogelijk worden toegepast.
De derde categorie amendementen wil de reikwijdte van de verordening uitbreiden, door de lidstaten van de Europese Unie expliciet te verplichten tot de financiering van de bijkomende veiligheidsmaatregelen en de verantwoordelijkheid ervoor bij de lidstaten te leggen. Ik wil duidelijk stellen dat de Commissie positief tegenover deze argumenten staat, met name amendement 7, betreffende een billijke financiering van de kosten voor de extra veiligheid. Deze amendementen kunnen echter niet in de verordening worden opgenomen, want zij vallen volledig buiten het bereik van artikel 80, dat de rechtsgrondslag ervan vormt. Zelfs als het mogelijk zou zijn om in de verordening voorschriften inzake bijkomende financiering op te nemen, dan zouden deze nog altijd onder de primaire communautaire regelgeving inzake staatssteun vallen.
De Commissie verwerpt daarom de amendementen 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 10, 11 en 12, maar wij zijn bereid om de aan de orde gestelde punten in een breder verband te bestuderen. Hieronder valt ook de eventuele noodzaak van een strakkere organisatie van de financiering van investeringen in de veiligheid in het luchtvervoer. Mocht uit diepgaand onderzoek blijken dat dit nodig is, dan zijn wij bereid een wetgevingsvoorstel voor te leggen, maar dan als afzonderlijk voorstel, niet als onderdeel van deze verordening.
Tot slot zijn de amendementen die een taalkundige verbetering van de verordening beogen zonder de inhoud ervan te wijzigen voor de Commissie volledig aanvaardbaar. Zo kunnen wij de amendementen 16, 19, 21 tot 26, 28, 29, 32, 33 en 34, alsmede 14, 15 en 18 aanvaarden mits enkele redactionele wijzigen worden ingevoerd. Op dit terrein zijn wij, de Commissie en het Europees Parlement, het in grote lijnen met elkaar eens. Wij zijn beide van mening dat een goede geharmoniseerde basisregelgeving op het vlak van de veiligheid in de burgerluchtvaart nodig is en dat het belang van deze verordening moet worden benadrukt.
Als dit voorstel eenmaal zal zijn goedgekeurd, zal het een belangrijke stap zijn op weg naar een hoog niveau van veiligheid in de luchtvaart in de gehele Europese Unie. Het Europees Parlement, en met name mevrouw Foster en haar uitstekende werk bij het opstellen van dit verslag, leveren een belangrijke bijdrage tot de totstandkoming van dit resultaat. Waar het nu op aankomt, is dat de Raad meewerkt en dat wij uiteindelijk een compromis bereiken, dat ons in staat stelt verder te gaan en dat voorkomt dat een zo urgent dossier geblokkeerd raakt.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij moeten zo snel mogelijk geharmoniseerde regelgeving toepassen ten gunste van een hogere mate van veiligheid op alle luchthavens en voor de gehele Europese burgerluchtvaart.

De Voorzitter.
Bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0122/2002), namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld op 19 december 2001 met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten en tot wijziging van de richtlijnen 90/619/EEG, 97/7/EG en 98/27/EG van de Raad (12425/1/2001REV1 - C5-0697/2001 - 1998/0245(COD)) (rapporteur: mevrouw Berger).

Berger (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, dit is een dag waar ik zeer lang naar heb uitgekeken. Reeds medio 1999 ben ik door de Commissie juridische zaken en interne markt aangewezen als rapporteur voor de tweede lezing van de richtlijn betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten. Wij waren in het Parlement doordrongen van het spoedeisende karakter van deze richtlijn en daarom wilden wij op elk moment volledig beslagen ten ijs komen als het gemeenschappelijk standpunt op tafel zou komen. Daar hebben wij echter drie jaar op moeten wachten; een tijd waarin we bleven hopen dat de vele initiatieven van de verschillende voorzitterschappen zouden leiden tot een vruchtbaar resultaat, op basis waarvan de Raad tot een gemeenschappelijk standpunt zou kunnen komen.
Als ik het Huis nu voorstel het gemeenschappelijk standpunt slechts minimaal te wijzigen, doe ik dat niet omdat ik murw ben van het lange wachten maar omdat ik er volledig van overtuigd ben dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad een goed compromis is. De Raad heeft zijn oorspronkelijke uitgangspositie voor een groot deel gewijzigd en is in hoge mate tegemoetgekomen aan de wensen van het Europees Parlement en aan de inzichten die door ons in eerste lezing naar voren zijn gebracht.
Ook wil ik op deze plek bijzonder veel dank betuigen aan de rapporteur in eerste lezing, mevrouw Oomen-Ruijten. Ik ben van mening dat haar verslag de ontwerprichtlijn aanzienlijk heeft verbeterd. Een groot aantal van de wijzigingen daarin moesten ook door de Raad en de Commissie worden goedgekeurd.
In de toelichting bij mijn verslag heb ik uitgebreid aangegeven op welke punten de richtlijn overeenkomstig de eerste lezing in het Europees Parlement is geamendeerd. Ik zal hier enkel een aantal hoofdzaken noemen. De verhouding tot de richtlijn betreffende de e-handel is verduidelijkt. Ook is de verhouding tot de verordening van Brussel II en tot het Verdrag van Rome verduidelijkt. Tekstueel had het wellicht wat beter gekund, maar in juridisch opzicht is de zaak voldoende duidelijk. De richtlijn is op alle consumenten toepasbaar. De door het Parlement bekritiseerde beperking tot in de Gemeenschap woonachtige consumenten is vervallen. De informatielijst die in de precontractuele fase overhandigd moet worden, een centraal punt van de richtlijn, bevat alle door het Parlement verlangde punten. De Raad gaat deels zelfs nog verder dan het Parlement.
Als juriste hecht ik er grote waarde aan dat de bepaling over een verplichte bedenktijd (cooling off period) is komen te vervallen. Het herroepingsrecht is een onvoorwaardelijk recht en er gelden slechts voor bepaalde producten uitzonderingen. Het herroepingsrecht bedraagt in alle gevallen 14 kalenderdagen. In het ontwerp van de Commissie waren dat er in eerste instantie 7. Het Europees Parlement had om 30 dagen gevraagd, maar met 14 kalenderdagen kunnen wij goed leven. Ook de gevolgen van de herroeping zijn geregeld conform de verlangens van het Europees Parlement in eerste lezing.
Het grootste twistpunt, ook in het Parlement zelf, betrof de principiële keuze voor een maximale of minimale harmonisatie. Het is bepaald niet de eerste maal dat wij voor deze keuze hebben gestaan. Het Europees Parlement heeft in eerste lezing - zij het met krappe meerderheid - gekozen voor maximale harmonisatie. In eerste instantie was in de Raad een relatief grote meerderheid voor een algemene toepassing van minimale harmonisatie. De richtlijn gaat nu in essentie en op bijna alle punten uit van het beginsel van een maximale harmonisatie en voorziet op slechts enkele punten in de mogelijkheid dat de lidstaten aanvullende regelingen kunnen handhaven of nieuwe regelingen kunnen invoeren. Ik beschouw dit als het enige haalbare compromis.
In een juridische omgeving waarin bijvoorbeeld het overeenkomstenrecht, maar ook het materiële Europese recht voor financiële diensten is ingebed, is nog geen sprake van maximale harmonisatie. Hierdoor was in deze richtlijn geen ander besluit mogelijk. Bij de keuze welke groep het risico van een niet-nationaal rechtsstelsel moet dragen, de consumenten of de aanbieders, denk ik dat het nog altijd de consument is voor wie dit risico het moeilijkst te dragen is, zelfs in vergelijking met de kleinere aanbieders. Om de problemen van kleine aanbieders te ondervangen, bepaalt de richtlijn dat de Commissie de verplichting op zich neemt om deze aanbieders informatie te verstrekken over differentiëringen in de nationale rechtsstelsels waardoor hun risico's en kosten geringer worden.
Tot slot wil ik een beroep doen op de collega's die blijkens hun amendementen niet genegen zijn tot een compromis en aansturen op het realiseren van maximale harmonisatie en het land-van-herkomst-beginsel. Hen wil ik oproepen zich te bezinnen op de gevolgen van een bemiddelingsprocedure. Het lot van eventuele amendementen in tweede lezing is in een bemiddelingsprocedure buitengewoon ongewis, gezien de krappe meerderheidsverhoudingen in dezen in het Europees Parlement zelf en het broze compromis in de Raad. Er zou uiteindelijk een situatie kunnen ontstaan waarin wij zonder richtlijn komen te zitten. Dat zou betekenen dat wij weer terug zijn bij af, namelijk bij de rechtstreekse gelding van het land-van-bestemming-beginsel. Wij zouden dan mijlenver verwijderd zijn van onze inhoudelijke en tijdsdoelstellingen die wij samen met de Commissie in het actieplan voor financiële diensten hebben geformuleerd.
Ik roep u daarom nogmaals op in de geest van het compromis te handelen en het gemeenschappelijk standpunt ongewijzigd aan te nemen.

Harbour (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens mijn collega Klaus-Heiner Lehne, die als schaduwrapporteur voor onze fractie fungeert. Het was voor hem echter van belang om de vergadering van de Commissie juridische zaken en interne markt bij te wonen die op dit moment plaatsvindt. Het is jammer dat er bij de planning van deze debatten geen rekening gehouden kan worden met dergelijke dubbele afspraken, omdat dit verslag een belangrijk stuk wetgeving van onze Commissie juridische zaken betreft.
Ik wil mevrouw Berger bedanken voor haar zeer uitgebreide en grondige verslag en voor het feit dat ze erg vasthoudend is geweest in haar streven om haar argumenten aan het Parlement voor te leggen. Opgemerkt moet worden dat onze fractie - en ik hoop dat veel collega's dat met ons eens zijn - een aantal cruciale amendementen op deze richtlijn heeft ingediend. Naar onze mening vormen deze een evenwichtige weerspiegeling van het belang dat het Parlement in zijn algemeenheid hecht aan het continueren van een integrale, consequente benadering van onze werkzaamheden met betrekking tot deze zeer cruciale kwestie. Die consequente benadering geldt ook ten opzichte van de werkzaamheden van de Commissie juridische zaken en interne markt op het gebied van de elektronische handel en ten opzichte van het creëren van de interne markt in zijn algemeenheid.
Ik zou willen beweren dat het Parlement uiterst consequent is geweest. Juist de Commissie en de Raad zijn afgeweken van de koers die mijn collega, mevrouw Oomen-Ruijten, tijdens de eerste lezing heeft uitgezet. In de richtlijn betreffende e-handel hebben we vastgelegd dat het land-van-herkomst-beginsel essentieel is voor e-handelstransacties. In onze werkzaamheden met betrekking tot de verkoop op afstand van financiële diensten hebben we ook dezelfde lijn gevolgd en het standpunt van de Economische en Monetaire Commissie krachtig gesteund.
Het project om een interne markt te creëren - een interne markt voor financiële diensten - is een van de belangrijkste projecten waar wij op dit moment mee bezig zijn om de doelstellingen van Lissabon te realiseren en om de dynamische economie te creëren die wij in de Europese Unie nodig hebben.
De richtlijn betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten is niet alleen op e-handel van toepassing, maar is ook cruciaal voor de overgang naar één interne grensoverschrijdende markt. Wat moeten we echter constateren? Uit het voorstel van de Raad kunnen wij afleiden dat de vijftien lidstaten verschillende regelingen mogen hanteren op twee cruciale gebieden, namelijk met betrekking tot de informatie die in de precontractuele fase aan klanten is verstrekt en het herroepingsrecht met betrekking tot contracten. Wat voor soort interne markt creëren wij op deze manier? Welk signaal geven wij aan de Raad en aan de markt daarbuiten als wij het voorstel van de Raad accepteren op basis waarvan wij vijftien verschillende pakketten voorwaarden toelaten?
Ik stel voor - en ik hoop dat het Parlement deze aanbeveling overneemt - dat we dit compromis morgen bij de stemming niet accepteren. Dit compromis is niet bruikbaar. De enige manier waarop dit opgelost kan worden, is via een bemiddelingsprocedure, maar ook dan moeten we trouw blijven aan de beginselen van dit Parlement. Namens mijn fractie vraag ik uw steun voor deze amendementen.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Berger heeft grondig werk verricht en mijns inziens beheerst zij dit vraagstuk volkomen. Met deze richtlijn wordt de vaststelling beoogd van een gemeenschappelijk wetgevingskader voor de verkoop op afstand van financiële diensten. Daarvoor worden de bestaande sectorale regelingen aangevuld en de gaten gedicht die waren ontstaan met de algemene richtlijn betreffende verkoop op afstand van goederen.
De onderhavige ontwerprichtlijn bevordert de goede werking van de interne markt en biedt de consumenten meer bescherming. Wij worstelen echter nog met het vraagstuk van de harmonisatie: moet dit een maximale of een minimale harmonisatie zijn? U hebt ongetwijfeld gehoord dat daarover meningsverschillen bestaan. Toch heb ik de indruk dat een oplossing kan worden gevonden, mits voor bepaalde vraagstukken specifieke voorschriften worden uitgevaardigd, of kunnen worden uitgevaardigd.
Als gekozen wordt voor een maximale harmonisatie, in combinatie met een verplichting voor de Commissie om leveranciers informatie te verschaffen over de uiteenlopende nationale regelingen, bewijst men in zeker zin het midden- en kleinbedrijf in de financiële dienstensector een dienst. Een dergelijke oplossing garandeert namelijk meer transparantie en beperkt de informatiekosten voor de leveranciers. Hetzelfde beginsel is ook gehandhaafd bij het belangrijke vraagstuk van het herroepingsrecht, behalve voor levensverzekeringen en ouderdomspensioenen. De termijn van veertien dagen is een compromis tussen de zeven dagen van de Commissie en de dertig dagen van het Parlement. Bovendien worden de termijnen op dezelfde wijze berekend. Met de uniforme aanpak van het herroepingsrecht ontstaat eveneens meer duidelijkheid op de interne markt en wordt de rechtszekerheid versterkt.
Wij moeten hier echter ook wijzen op een mijns inziens cruciaal vraagstuk. In het gemeenschappelijk standpunt staat namelijk dat de onderhavige richtlijn rekening moet houden met richtlijn 2000/31/EG betreffende elektronische handel, waarmee bepaalde veranderingen zijn gereglementeerd. De erkenning van het land van herkomst is mijns inziens een kernvraagstuk en mag niet aan onze aandacht ontsnappen. Hoe het ook zij, het is een goede zaak dat het gemeenschappelijk standpunt, ondanks zijn onvolkomenheden, in grote mate tegemoet komt aan de opvattingen van het Europees Parlement.
Ik ben het met de rapporteur eens dat de richtlijn onmiddellijk in werking moet treden en wij geen tijd mogen verliezen, hetgeen absoluut het geval zou zijn als wij amendementen gingen indienden op specifieke regelingen.

Beysen (ELDR).
Voorzitter, commissaris, collega's, het verslag van mevrouw Berger, die ik dank voor het vele werk dat zij heeft verricht, heeft de klassieke strijd in dit Parlement voor meer of minder harmonisatie nog eens duidelijk doen oplaaien. Het is wellicht goed eraan te herinneren dat in het oorspronkelijke commissievoorstel zeer sterk een maximale harmonisatie werd beoogd van de verkoop op afstand van financiële diensten. De Raad daarentegen hield er een totaal ander standpunt op na.
Uiteraard valt er veel te zeggen voor de oorspronkelijke positie van de Commissie. Het was ongetwijfeld de beste oplossing, zowel voor verleners van financiële diensten als voor de consument. De verdeeldheid in het Parlement maakt het echter niet mogelijk om deze beste oplossing af te dwingen. In zijn gemeenschappelijk standpunt wil de Raad trouwens uitzonderingen invoeren op het beginsel van de maximale harmonisatie. Dit is jammer, want nationale bepalingen kunnen immers een obstakel vormen voor de totstandkoming van de interne markt. Alleen volledige harmonisatie garandeert gelijke concurrentievoorwaarden tussen de instellingen en biedt de consument vertrouwen in diensten die vanuit andere lidstaten worden aangeboden. De uitzonderingen op het beginsel van de volledige harmonisatie kunnen de e-handel in ernstige mate bemoeilijken omdat dienstverleners aldus worden verplicht rekening te houden met bepalingen die vervat zijn in de vijftien verschillende rechtstelsels. Ik wil ook nog onderstrepen dat het beginsel betreffende het recht van het land van oorsprong in principe van toepassing wordt wanneer er geen volledige harmonisatie is. Dat zal voor sommige instellingen uiterst nadelig zijn omdat de wetgevingen zeer verschillend zijn op het vlak van de restricties.
Concluderend kan ik dus stellen dat de maximale harmonisatie nog steeds de voorkeur wegdraagt, maar eens te meer blijkt dat politiek de kunst van het mogelijke is. En het is dan misschien beter één vogel in de hand te hebben dan tien in de lucht. Om het duidelijker uit te drukken: het is beter een minder goede oplossing te hebben dan helemaal geen oplossing.

Hautala (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, onze rapporteur, mevrouw Berger, heeft zeer overtuigend aangetoond dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad een aanzienlijk aantal eisen overneemt die het Parlement tijdens de eerste lezing heeft geformuleerd. Ik noem hier nu alleen dat overeenkomstig de eis van het Parlement de richtlijn wordt toegepast op alle consumenten en niet alleen op degenen die in de lidstaten wonen. Ook de eisen inzake de gegevens die de aanbieder van de dienst moet verstrekken, komen in zeer grote mate overeen met de eisen van het Parlement. Zo kan ik nog even doorgaan en ik wil daarom uit naam van mijn fractie een beroep doen op het Parlement om in deze zaak nu geen bemiddelingsprocedure in gang te zetten, maar om het gemeenschappelijk standpunt, dat in menig opzicht zeer bevredigend is, aan te nemen.
Wij kunnen wel zeggen dat wij nu een goed begin hebben gemaakt met het garanderen van consumentenbescherming op de interne markt van financiële diensten. Daar kunnen wij later zeker verder mee gaan. Het is zeer terecht dat nu het beginsel van minimale harmonisatie wordt toegepast: dat garandeert immers dat wanneer er nog niet voor alle zaken en aspecten communautaire regelgeving is, de lidstaten er van kunnen afwijken en verder kunnen gaan. Ik denk niet dat de interne markt daar op een of andere manier schade door oploopt. De grensoverschrijdende handel in financiële diensten wordt nu in gang gezet, en voor de beginfase is dit een zeer goede consumentenbescherming.

Oomen-Ruijten (PPE-DE).
Voorzitter, dit onderwerp beschrijven is heel lastig. Het is een gang van zaken die mij verbijstert. Waarom? Omdat niet het Parlement verschillende malen een andere positie heeft ingenomen, maar omdat de Europese Commissie en ook de Raad ineens van maximale harmonisatie naar minimale harmonisatie gaan. En ik nodig graag mevrouw Hautala en de heer Beysen uit om ook dit onderwerp te veranderen. Politiek is weliswaar de kunst van het mogelijke, maar als deze manier van regelen zowel voor de financiële-dienstensector als voor de consumenten niets oplevert, dan denk ik dat we een andere keuze moeten maken.
Voorzitter, laat mij nog eens een overzicht geven, oordeelt u dan zelf. En ik zou willen vragen tot inkeer. In mei 1992 wordt de ontwerprichtlijn inzake de verkoop van financiële diensten ingediend. In dat oorspronkelijke ontwerp zaten ook de financiële diensten, dus alle afstandsverkoop plus financiële diensten. Er komt heel veel tegenwerking. Uiteindelijk komt dan het gemeenschappelijk standpunt en daaruit zijn dan de financiële diensten verdwenen. Dat is in het jaar 1995. De Europese Commissie stemt daarmee in. Het Parlement probeert ze daar in tweede lezing alsnog in te krijgen maar dat lukt helaas, op een aantal stemmen na, niet. Dan komt er in 1997 een Groenboek. Het Parlement kiest weer voor financiële diensten; die moeten in die richtlijn worden opgenomen. We kiezen daarvoor. De Commissie komt dan met een ontwerprichtlijn en daarin stelt zij terecht maximale harmonisatie voor. Waarom maximale harmonisatie? Omdat de consument, waar hij ook koopt in Europa, overal onder dezelfde regels moet kunnen kopen, dezelfde garanties moet krijgen. Bovendien is dat ook goed voor de financiële sector.
Voorzitter, wat blijkt dan? In het gemeenschappelijk standpunt gaat men ineens kiezen voor een minimale harmonisatie. Deze minimale harmonisatie zal de markt - en de collega's hebben dat al een keer gezegd - ontzettend gaan frustreren. Ik doe daarom een beroep op u, op ons allen, om nog eens goed te kijken naar de eerste lezing van dit voorstel in het Parlement - waar ik toen nog rapporteur voor was - en dat voorstel toch nog eens in stemming te brengen en het toch nog maar eens aan de Raad voor te leggen. Ik heb begrepen dat men inmiddels ook in de Raad mogelijk een andere mening zou kunnen hebben.
Voorzitter, wat nu op tafel ligt, leidt, ondanks de goede zorgen van mevrouw Berger, naar mijn gevoel tot niets. En ik denk dat heel veel collega's, niet alleen in deze fractie, maar ook in andere fracties, met mij zullen meestemmen om alles wat met minimale harmonisatie is omkleed, uit het onderwerp weg te kiepen, zodat we echte onderhandelingen met de Raad zullen kunnen gaan voeren.

Berès (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, u hebt voortreffelijk werk geleverd. Ik hoop dan ook dat u uw inspanningen zult voortzetten en dat dit Parlement zo verstandig zal zijn het standpunt van de Raad zoveel mogelijk, ja het liefst geheel zal volgen. Het is mijns inziens een redelijk standpunt en daaraan bestond een urgente behoefte. Ik ben het niet eens met de heer Harbour, die vindt dat we het beste vooruitgang kunnen boeken via de weg van de bemiddeling.
Iedere dag zien wij de verkoop op afstand van financiële diensten toenemen, met alle voor- en nadelen voor de financiering van de economie van dien. Ook zijn wij ons bewust van de risico's die de consumenten in dit opzicht kunnen lopen. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is dan ook een redelijk standpunt, temeer daar hierin in belangrijke mate rekening wordt gehouden met het standpunt van dit Parlement. Het biedt bovendien de garantie voor een bevredigend evenwicht aangezien er rekening wordt gehouden met het beginsel van het land van oorsprong en de belangen van de consument worden verdedigd.
In het verslag draait het uiteraard om artikel 3, lid 4. Een verstoring door dit Parlement van het door de Raad bereikte evenwicht zou schadelijke gevolgen hebben gehad, al was het maar omdat zo de eventuele inwerkingtreding van deze noodzakelijke richtlijn zou zijn vertraagd. De oplossing die is gevonden heeft betrekking op het mogelijke conflict tussen de precontractuele informatie en de informatie in het contract. Volgens dit artikel dient de precontractuele informatie in overeenstemming te zijn met de bepalingen van het contract zelf. Wij kunnen ons in deze verstandige regeling vinden.
Dit artikel heeft geen betrekking op het geheel van precontractuele informatie. Het betreft uitsluitend de informatie over de contractuele verplichtingen. Met dit artikel wordt beoogd om beide gehelen met elkaar in overeenstemming te brengen. Ook hierin kunnen wij ons geheel vinden.
Tot slot geloof ik dat de Commissie zelf volmondig heeft erkend dat de in de Raad bereikte overeenstemming in het verlengde ligt van de vorige teksten over de elektronische handel. Uiteraard steunen wij dit standpunt van de Commissie. Wij hopen dan ook dat dit Parlement zich door wijsheid zal laten leiden.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, het probleem dat wij vandaag bespreken, is niet mevrouw Berger, maar de Raad. Het probleem zit hem in de kloof tussen doelstelling en werkelijkheid waar wij al zo vaak op zijn gestuit. De Commissie, de Raad en het Parlement hebben zich eensgezind ten doel gesteld een coherent rechtskader in te voeren voor de elektronische handel. In de komende jaren moet de e-handel de integratie van de Europese financiële markten krachtig bevorderen en het concurrentievermogen van de Europese financiële dienstensector wereldwijd versterken.
Mijn fractie en ik zijn van mening dat het onderhavige gemeenschappelijk standpunt van de Raad over de ontwerprichtlijn betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten te weinig recht doet aan pogingen een gemeenschappelijke Europese interne markt te creëren. Er gaapt een kloof tussen aanspraken en omzetting en dat is volgens mij nadelig voor alle betrokkenen, ook voor de consumenten. In dit voorstel voor een richtlijn is bepaald dat een hoog niveau van consumentenbescherming moet worden gewaarborgd teneinde het vrije verkeer van financiële diensten te waarborgen. De lidstaten mogen daarom geen andere of uitgebreidere bepalingen opleggen dan de bepalingen die deze richtlijn voor de door haar geharmoniseerde gebieden vaststelt.
Ik zal mijn argumentatie nader toelichten. De erkenning van een mogelijkheid tot herroeping in verband met overeenkomsten die geldig zijn vanaf de sluiting van de overeenkomst is niet verenigbaar met de waarborg van onmiddellijke dekking bij schadeverzekeringen, een aspect waar consumenten veel waarde aan hechten. De voorgestelde regeling zou nadelige gevolgen kunnen hebben voor diensten die aan consumenten worden aangeboden. Een interne markt heeft geharmoniseerde regelingen nodig en daaraan mag geen afbreuk worden gedaan door allerlei nationale regelingen. Daarom verzoeken wij u onze amendementen te ondersteunen.

Lechner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijne dames en heren, beste collega's, hierbij wil ik eerst mijn dank betuigen aan collega Berger voor het vele en goede werk dat zij heeft verricht en aan alle collega's die hieraan een bijdrage hebben geleverd. Er is al veel goeds over dit thema naar voren gebracht en om te voorkomen dat ik in herhaling val, wil ik mij dan ook beperken tot slechts één aspect.
Er wordt getracht de consumentenbescherming met name via twee instrumenten te realiseren: via het herroepingsrecht en via ingrijpende informatieplichten, aanwijzingen en voorlichting. Dat deze instrumenten ten goede komen aan de consument lijkt mij evident. Er zitten echter ook - zoals wel vaker het geval is - een aantal haken en ogen aan. Leest de consument die informatie eigenlijk wel? Neemt hij er daadwerkelijk kennis van? Begrijpt hij de informatie? Zal hij echt gebruik maken van zijn herroepingsrecht of kan het zijn dat dit recht hem in de verleiding brengt lichtvaardiger zijn handtekening te zetten, om vervolgens te verkiezen het daar maar bij te laten?
Naast het consumentenbelang is er ontegenzeglijk ook een economisch en juridisch belang verbonden aan de bestendigheid van overeenkomsten. Collega Karas kwam echter met een voorbeeld waarin onmiddellijke geldigheid ook voor de consument van belang kan zijn. Ik zeg dit omdat de notariële certificering van verklaringen die de consument aflegt vanuit de gekozen invalshoeken en het beoogde concept de betere manier van bescherming is voor de consument. Niet in de laatste plaats vanwege het waarschuwingselement dat in de procedure besloten is: de bedenktijd voor de consument. Voorts wordt de consument voorgelicht door een tot onpartijdigheid verplichte juridisch deskundige. Hier geldt zelfs een zekere aansprakelijkheid als de consument onjuist is voorgelicht - wat natuurlijk mogelijk is. Notariële certificering, gekoppeld aan deze voordelen en aan voordelen zoals de bestendigheid van een certificering, de bestendigheid van overeenkomsten en de waarborging van rechtszekerheid, vormt naar mijn mening - nogmaals, vanuit het beoogde concept - de betere manier van consumentenbescherming. Dat zal uiteraard niet in elke afzonderlijke situatie het geval zijn, mede gezien de massaliteit van de transacties die dagelijks worden verricht. Daarom dient men ervan uit te gaan dat het volstaat wanneer de nationale voorschriften voorzien in certificering, omdat daarmee de bescherming van de consumenten het best is gewaarborgd.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe te beginnen met de opmerking dat de Commissie het gemeenschappelijk standpunt van de Raad steunt en zich ook kan vinden in de oorspronkelijke aanbeveling van uw rapporteur, mevrouw Berger, dat het Parlement het gemeenschappelijk standpunt zonder amendementen zou moeten goedkeuren.
Wij kunnen de compromisamendementen zoals voorgesteld door mevrouw Berger en de heer Lehne echter overnemen. Het betreft de amendementen 43 en 44. Wij verzoeken het Parlement dringend om het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren met uitsluitend deze twee amendementen. Staat u mij toe om op dit punt mevrouw Berger te bedanken voor het vele werk dat zij heeft verzet met betrekking tot dit stuk wetgeving. Ik wil haar, en de heer Lehne, ook bedanken voor de intensieve samenwerking, zowel met mijzelf als met mijn diensten.
Wij zijn van mening dat het gemeenschappelijk standpunt een evenwichtige oplossing biedt, die niet alleen een verbetering vormt ten opzichte van ons geamendeerde voorstel, maar die ook in aanzienlijke mate tegemoet komt aan de wensen van het Parlement zoals die tijdens de eerste lezing naar voren zijn gekomen. Het gemeenschappelijk standpunt omvat als belangrijkste punten onder andere een volledig geharmoniseerde en gedetailleerde algemene informatieplicht, het beginsel van schriftelijke bevestiging, het herroepingsrecht (zij het met enkele uitzonderingen), de bescherming van de gebruiker met betrekking tot de gekozen betalingswijze, en een beroepsmogelijkheid bij geschillen.
De richtlijn is een aanvulling en versterking van de richtlijn betreffende e-handel vanwege de invoering van een extra vangnet van beschermingsmaatregelen voor de consumenten. Deze richtlijn past ook binnen een ruimer kader van wetgevende maatregelen gericht op het openstellen van de interne markt voor financiële diensten aan consumenten.
Staat u mij toe om de vijftig ingediende amendementen van commentaar te voorzien. Ik zal beginnen met amendementen 9, 10, 11 en 37 waarin de bezorgdheid van de afgevaardigden over de positie van tussenpersonen in deze richtlijn tot uiting komt. In het gemeenschappelijk standpunt wordt de aanbieder uitsluitend gedefinieerd als de 'contractuele verrichter van diensten?, en dat is met opzet zo gedaan. Indien de concepten 'tussenpersoon? en 'agent? toegevoegd zouden worden, zou een nauwkeurige omschrijving nodig zijn van de werkwijze van de verschillende categorieën tussenpersonen, evenals een uitputtende beschrijving van de relatie tussen aanbieders en tussenpersonen of agenten.
Zoals aangegeven in overweging 19, is dit niet mogelijk binnen het kader van een algemene en horizontale richtlijn die op alle financiële diensten van toepassing is. Ik kan bevestigen dat transacties waarbij sprake is van de tussenkomst van een rechtstreekse contractuele aanbieder, buiten het toepassingsgebied van de richtlijn vallen. De richtlijn is namelijk van toepassing op een structurele verkoop op afstand en niet op verkopen ten overstaan van de consument waarbij sprake is van een incidentele transactie op afstand.
Ik ga nu over tot het bespreken van de amendementen die wij niet kunnen overnemen omdat zij een aanval zijn op de kern van het gemeenschappelijk standpunt. Ik zal beginnen met een opmerking over de vermeende gevolgen van artikel 3, lid 4, voor de richtlijn betreffende e-handel, met name wat het land-van-herkomstbeginsel betreft. Ik ben het volledig eens met het betoog dat mevrouw Berès eerder vandaag over dit specifieke punt heeft gehouden.
De Commissie is er vast van overtuigd dat het gemeenschappelijk standpunt een regeling bevat die een aanvulling vormt op de richtlijn betreffende e-handel en die de lacunes in die richtlijn opvult. Artikel 3, lid 4, is een van de meest cruciale regels in dit verband. In amendement 13 wordt voorgesteld om artikel 3, lid 4, te schrappen. Naar mijn mening is dit amendement gebaseerd op een verkeerde uitleg van het artikel. Artikel 3, lid 4, bevat een absoluut noodzakelijke verduidelijking van een belangrijk aspect van de richtlijn betreffende e-handel. In het artikel wordt bepaald dat de informatie die aan de consument wordt meegedeeld in de precontractuele fase, in overeenstemming dient te zijn met de verplichtingen die in het geval van het sluiten van de overeenkomst zouden gelden. Dit is zowel van uit juridisch als praktisch oogpunt zinvol.
Contractuele verplichtingen vallen niet onder het beginsel van het land van herkomst; in artikel 3, lid 4, wordt eenvoudigweg verwezen naar verplichtingen die - en ik citeer - 'zouden gelden op grond van het toepasselijk geachte recht?, wat over het algemeen het recht van het land van bestemming is. Geen enkele fatsoenlijke aanbieder zal consumenten bewust verkeerde informatie verschaffen over de toekomstige inhoud van hun contract, onder het voorwendsel dat dergelijke informatie onderworpen is aan het recht van het land van herkomst in plaats van aan het recht van het land van bestemming. Bovendien heeft het artikel uitsluitend betrekking op precontractuele informatie die uiteindelijk in het contract tot uiting komt. Het heeft geen betrekking op de informatie die verstrekt wordt voordat het contract getekend wordt, maar die vervolgens niet wordt opgenomen in het uiteindelijke contract.
Tot slot moet de informatie in artikel 3 aan de consument persoonlijk gericht en meegedeeld zijn. Situaties waarin de aanbieder algemene informatie aan een onbepaald aantal ontvangers verstrekt, zijn dus van de richtlijn uitgesloten.
Een andere problematische kwestie heeft betrekking op de wens om tot een maximale harmonisatie te komen.
In amendement 3 wordt voorgesteld om de inhoud van overweging 9 te schrappen. In amendement 5 wordt een verregaande wijziging van overweging 13 voorgesteld. De amendementen 26, 27 en 28 voorzien in het schrappen van artikel 4, lid 2 tot en met 4, en in amendement 25 wordt een fundamentele wijziging van artikel 13 voorgesteld. Ook in deze gevallen kan ik het niet met de voorgestelde amendementen eens zijn.
De termijn voor de tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende e-handel is in januari van dit jaar verstreken. Nadat de richtlijn betreffende verkopen op afstand is vastgesteld, is er nog steeds sprake van een tenuitvoerleggingstermijn van twee jaar. Voor on-line-transacties betekent dat dus dat het beginsel van het land van herkomst gedurende de periode waarin de bepalingen van deze richtlijn ten uitvoer worden gelegd, nog steeds van toepassing zal zijn op de algemene precontractuele informatie.
Het zou voor het consumentenvertrouwen een bijzonder slechte zaak zijn als deze periode beschouwd wordt als de aanzet tot een verslechtering van de consumentenbeschermingsnormen in de lidstaten of zelfs daadwerkelijk tot die verslechtering leidt. Om dit te voorkomen, wordt er in overweging 9 nogmaals op gewezen dat op sommige gebieden een grotere convergentie of harmonisatie met een nog betere bescherming van de consument vereist is, zoals ook vastgelegd in het actieplan voor financiële diensten. In afwachting van deze harmonisatie mag er geen sprake zijn van een verlaging van de normen. Door het schrappen van de passage zoals in amendement 5 wordt voorgesteld, zou de overweging overigens zelfs feitelijk onjuist worden. Op sommige plaatsen, zoals in artikel 10, biedt de richtlijn lidstaten namelijk enige speelruimte binnen het geharmoniseerde kader.
Artikel 4, lid 2, biedt lidstaten de mogelijkheid om een strengere informatieplicht op te leggen. Uit de inventarisatie die de Commissie in 2000 over informatieverplichtingen heeft opgesteld, heeft zij geconcludeerd dat een dergelijke bepaling onontkoombaar is. Informatieverplichtingen op het gebied van financiële diensten zijn zeer divers en ingewikkeld en worden deels gereguleerd door EG-wetgeving en, voorlopig, deels ook nog door nationale wetgeving. Op sectorieel niveau is al veel bereikt wat de harmonisatie van de precontractuele informatieplicht betreft. Het is echter duidelijk dat we op dit moment nog niet in de positie verkeren om informatieverplichtingen in de EG-wetgeving te verankeren.
In amendement 26 wordt voorgesteld om artikel 4, lid 2, te schrappen. Dit amendement is inmiddels al verworpen door de Commissie juridische zaken en interne markt, maar indien het aangenomen zou worden, zijn lidstaten niet langer in staat om informatieverplichtingen te reguleren, in het bijzonder op gebieden waar überhaupt nog geen communautaire wetgeving bestaat. Dat zou in de praktijk een averechts effect hebben op belangrijke nationale regelingen voor de consumentenbescherming. In afwachting van een verdere harmonisatie is dat dan ook de reden dat lidstaten strengere regels mogen handhaven of invoeren. Het opleggen van alle aanvullende regelingen dient echter te allen tijde te voldoen aan de transparantieprocedure zoals opgenomen in artikel 4, lid 3, dat in tegenstelling tot hetgeen in de amendementen 27 en 28 wordt voorgesteld, niet geschrapt mag worden.
In amendement 25 wordt ook voorgesteld om aan het eind van artikel 13 het volgende zinsdeel te schrappen: '? indien zij [de exploitanten] daartoe in staat zijn?. Dit zinsdeel is afkomstig uit het overeenkomstige artikel in de algemene richtlijn. Dit is geen futiele bepaling, maar is een weerspiegeling van de praktijksituatie in alle lidstaten. Als dit gedeelte geschrapt wordt, zouden exploitanten die postdiensten aanbieden bijvoorbeeld verplicht kunnen worden om het briefgeheim te schenden.
Tot slot is het een uiting van overdreven bezorgdheid voor het harmonisatieniveau om de richtlijn in een verordening te willen veranderen (zoals in amendement 49 wordt verzocht) of om - nog voordat de richtlijn vastgesteld is - al een datum te bepalen wanneer de omzetting voltooid moet zijn (zoals in amendement 50 wordt voorgesteld).
Door middel van amendementen 6 en 8 worden notariële contracten uitgesloten. Dat betekent dat de consument, bij de medewerking van een notaris bij een verkoop op afstand van financiële diensten, beroofd wordt van fundamentele rechten die hem of haar krachtens de richtlijn toekomen. Dat is absoluut onaanvaardbaar. Deze rechten hebben onder andere betrekking op informatie die uitsluitend de aanbieder kan verstrekken (bijvoorbeeld over de kwaliteit en risico's van een product), bescherming bij frauduleus gebruik van betaalkaarten en bescherming tegen niet-gevraagde diensten en mededelingen. De verplichte uitsluiting van een herroepingsrecht voor hypothecaire kredieten (zoals voorgesteld in amendementen 20, 22, 30 en 32) en het afschaffen van een recht op bedenktijd (amendement 31), zou tot een aanzienlijke verslechtering van de consumentenbescherming in de lidstaten leiden.
Hoewel in amendement 20 voor hypothecair krediet dezelfde definitie wordt gehanteerd als in de gedragscode betreffende informatie over woonkredieten, zoals in 2001 overeengekomen tussen de brancheverenigingen en consumentenbonden, gaat de nationale wetgeving verder dan de laatste definitie. Door het afschaffen van de optionele uitzonderingsregeling betreffende de verplichting om voor verzekeringsdiensten te betalen (amendement 42) en de limieten die in amendement 33 worden geïntroduceerd, zou de bescherming van de consumenten ook geschaad worden.
Sommige amendementen bevatten bepalingen die alleen al vanwege de inhoud niet overgenomen kunnen worden. In amendement 12 wordt getracht om een nauwkeurige definitie van het begrip 'krediet? te introduceren. Naar ik begrijp, is dat bedoeld om een probleem van een lidstaat op te lossen bij de omzetting van de algemene richtlijn betreffende verkoop op afstand (richtlijn 97/7/EG). De problemen die met die algemene richtlijn verband houden, moeten in dat kader en niet via deze wetgeving opgelost worden.
In amendement 15 wordt een maximale-termijnbepaling geïntroduceerd: een deadline waarna de consument zich niet langer kan beroepen op het herroepingsrecht. Dit zou ertoe leiden dat de consument gestraft wordt als de aanbieder zijn verplichtingen niet nakomt.
Als gevolg van amendement 17 zouden contracten, waarvan de uitvoering begonnen is met toestemming van de consument, uitgesloten worden van het herroepingsrecht voordat de herroepingstermijn verstreken is.
In de algemene richtlijn betreffende verkoop op afstand (richtlijn 97/7/EG) verliest de consument zijn herroepingsrecht indien hij accepteert dat de uitvoering van het contract begint. In deze richtlijn wordt daarentegen bepaald dat een consument moet betalen voor de diensten die in de praktijk al geleverd zijn voorafgaand aan de herroeping.
Door amendement 17 zou de functie van amendement 7 verloren gaan. Dit zou echter in tegenspraak zijn met het standpunt van het Europees Parlement tijdens de eerste lezing, toen het zijn steun gaf aan de beginselen die in dit artikel vervat zijn.
In amendement 23 over de betaling voor geleverde diensten worden de respectieve verplichtingen van consumenten en aanbieders door elkaar gehaald. Consumenten dienen voor geleverde diensten te betalen indien zij het contract herroepen. Een goed voorbeeld is een verzekeringscontract. Aanbieders moeten alle bedragen terugbetalen die ontvangen zijn vóór de herroeping door de consument, bijvoorbeeld indien het contract voor beleggingen bedoeld is.
Ik ben niet overtuigd van de noodzaak van de amendementen 24 en 28 over de stilzwijgende verlenging. De bepalingen in artikel 1, lid 2, over het initieel akkoord over diensten gevolgd door opeenvolgende verdragen of afzonderlijke verdragen van dezelfde aard, ondervangen de bezorgdheid die aan dit amendement ten grondslag ligt meer dan voldoende.
Door amendement 35 worden de regelingen over de bewijslast verplicht gesteld. Hierbij wordt geen rekening gehouden met het feit dat het burgerlijk recht van de lidstaten niet geharmoniseerd is. Door artikel 46 wordt de noodzaak geschrapt om bij telefonische mededelingen eerst de expliciete toestemming van de consument te verkrijgen om een verkorte lijst van informatievereisten te mogen verschaffen. Dit wordt vervangen door een verwijzing naar de regelingen over de bevestiging van mededelingen. Dat zou echter leiden tot een aanzienlijke verzwakking van de bescherming van consumenten zoals die in deze richtlijn is vastgelegd.
Ik heb nu aandacht besteed aan de belangrijkste amendementen. De resterende amendementen - 1, 2, 4, 7, 14, 29, 34, 36, 38 tot en met 40, 45 en 47 - zijn ofwel minder nauwkeurig dan het gemeenschappelijk standpunt ofwel leveren ze geen bijdrage aan de verbetering ervan.
Er bestaat een dringende behoefte aan het dichten van de kloof en het bieden van rechtszekerheid zoals in deze richtlijn is voorzien. Er wordt sinds 1998 over deze richtlijn onderhandeld. Als dit op niets uitloopt, worden noch de bedrijfstak noch de consument er beter van. Ik dring er daarom bij u op aan om het advies van uw rapporteur en van andere sprekers die op de noodzaak van deze richtlijn wijzen, te volgen en deze richtlijn, met uitsluitend de voorgestelde compromisamendementen, zonder verder uitstel aan te nemen. Ik dank u voor uw aandacht.

De Voorzitter.
Mevrouw Oomen-Ruijten heeft het woord gevraagd. Ik verzoek u, mevrouw, het debat niet te heropenen! Ik veronderstel echter dat u een vraag wilt stellen aan de commissaris.

Oomen-Ruijten (PPE-DE).
Voorzitter, u zegt net: dit is een debat, maar dit was geen debat. Ik heb veertien minuten lang bijna een sprekende pop aangehoord die verklaard heeft waarom welke amendementen al dan niet goed zijn. De Commissaris heeft op geen enkele manier uitgelegd waarom hij vier keer pleit voor maximale harmonisatie, maar is ons veertien minuten lang komen vertellen dat een aantal amendementen waarmee dat nou net wordt beoogd, niet aangenomen hoeft te worden. Er is niet geantwoord op hetgeen wij hier in dit plenum hebben gezegd.

De Voorzitter.
Goed. Morgen zullen we stemmen en, zoals verschillende collega's al hebben gezegd, wij zullen dat met wijsheid doen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0143/2002), namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 80/987/EEG van de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake de bescherming van de werknemers bij insolventie van de werkgever (14854/1/2001 - C5-0070/2002 - 2001/0006(COD)) (rapporteur: de heer Bouwman).

Bouwman (Verts/ALE)
Aan de orde is op dit moment een richtlijn die bekend staat onder de naam insolventierichtlijn, maar het betreft uiteraard een richtlijn die gaat over de bescherming van werknemers, de sociale bescherming van werknemers in dit geval, wanneer er sprake is van insolventie van de werkgever en er onvoldoende of in het geheel geen financiële middelen meer zijn om achterstallig loon te betalen. De insolventierichtlijn biedt werknemers een belangrijke bescherming wanneer hun werkgever in financiële nood verkeert. De bestaande richtlijn is richtlijn nummer 987 van 1980.
Het is duidelijk dat de insolventierichtlijn voorkomt dat werknemers met schuldeisers moeten vechten om achterstallige betalingen. In plaats daarvan kunnen zij gebruik maken van de voorzieningen die deze insolventierichtlijn biedt. Het is een herziening van een richtlijn, hetgeen in dit geval betekent dat er twee heel belangrijke verbeteringen worden aangebracht en over de inhoud daarvan zijn wij sowieso al tevreden.
De wijzigingen houden in dat deeltijdwerkers, werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd en werknemers met een uitzendarbeidsbetrekking onder deze nieuwe richtlijn zullen vallen. Een en ander is gebaseerd op richtlijnen die voor deze werknemers al langer bestaan en in een sociale dialoog tot stand zijn gekomen. Het betreft een nieuwe categorie werknemers en het is belangrijk dat we daar aandacht aan besteden, zeker tegen de achtergrond van hetgeen zich ontwikkelt op het gebied van flexibilisering van de arbeid en de noodzaak daartoe gezien de processen zoals in het kader van Lissabon, enzovoort.
Op de tweede plaats wordt ten aanzien van situaties waarin bedrijven activiteiten hebben in meerdere landen duidelijk gemaakt waar en op welke wijze men gebruik maakt van de richtlijn en in welke staat. Het belang daarvan is uiteraard groot, omdat we niet alleen in Spanje, zoals vorig jaar bij het bedrijf Telefonica, maar ook bij Duitse firma's zoals Holzman en Kirch langzaam maar zeker duidelijk zien wat dat betekent voor werknemers. In het jaar 2001 nam het aantal werklozen door insolventiezaken alleen al in Europa sterk toe. In totaal kwamen 1,4 miljoen mensen door het faillissement van hun werkgever in deze problemen terecht. Het is natuurlijk duidelijk dat dit gekoppeld is aan zeer veel andere zaken.
In eerste lezing, want we hebben het hier over de tweede lezing, is al een aantal amendementen van het EP aangenomen. Met name met betrekking tot de beperking van de mogelijkheid categorieën werknemers uit te sluiten en het niet meer toepassen van drempels in de vorm van een minimumduur van de arbeidsovereenkomst waarna pas sprake zou zijn van een vergoeding conform de richtlijn. Ook is toentertijd al aangenomen dat het hoofdstuk over organisatie en financiering, artikel 5 in de oude richtlijn, geaccepteerd zou worden. Later is daar, in overleg, door de Raad nog aan toegevoegd dat de de facto-situatie van insolventie ook akkoord verklaard wordt en verder is afgesproken dat een werknemer bij het fonds aanspraak kan maken op niet uitgekeerd loon voor zover dit geregeld is in de nationale wetgeving. Uiteindelijk zijn er naar aanleiding van die tweede lezing van de Raad, en met name zijn gemeenschappelijk standpunt, ook afspraken gemaakt over het wel of niet toepassen van plafonds in het geheel.
Belangrijk in dit verband is dat wij, omdat de arbeidsmarktontwikkelingen niet stilstaan, vragen hebben gesteld over allerlei nieuwe categorieën van werknemers waarover al langer wordt gesproken en waarvoor wij eigenlijk een definitie van het begrip werkgever, werknemer, zelfstandige, zelfstandige zonder personeel, enz. zouden willen hebben. Wij hadden derhalve gevraagd om toepassing van deze richtlijn op een aantal zelfstandigen dat nog niet eerder genoemd is, zoals zelfstandigen zonder personeel, werknemers met een opleidingscontract, thuiswerkers, enz. Wij wilden de bemiddelingsprocedure vermijden als wij op dit punt de toezegging van zowel de Commissie als de Raad zouden krijgen dat dit hele proces, dat betrekking heeft op het legaliseren van deze situatie, zou worden versneld. Uiteindelijk is overeengekomen dat de Commissie een onderzoek zal doen naar wat men noemt 'nieuwe werkvormen en arbeidsrelaties? in zowel de lidstaten als de kandidaat-lidstaten. Ik denk dat dit een belangrijke vooruitgang is. Voorts hebben we afgesproken dat als dat onderzoek wordt gepubliceerd, en dat zal binnen nu en een half jaar het geval zijn, de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid en de Europese Commissie gezamenlijk een hoorzitting organiseren om de studie te bespreken en vervolgens na te gaan of en in welke mate er richtlijnen, kaderrichtlijnen en dergelijke moeten komen om deze hele problematiek op te lossen. Nogmaals, ik heb nadrukkelijk aangegeven dat we spreken over de noodzaak van nieuwe en uitgebreide Europese arbeidswetgeving, zeker tegen de achtergrond van de flexibeler wordende arbeidsmarkt. Nog één korte opmerking, meneer de Voorzitter, over amendement zes, dat wij teruggetrokken hebben om de doodeenvoudige reden dat het gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, niet noodzakelijk is.
Ik wil nogmaals de Raad, de Commissie en mijn collega's bedanken voor de samenwerking, waarmee we de situatie dat we in de vervolgprocedure - de bemiddelingsprocedure - terecht zouden komen, hebben voorkomen en toch goede afspraken hebben kunnen maken. Ik hoop op uitspraken van de commissaris.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de rapporteur, dames en heren, in de meeste gevallen is het inkomen uit arbeid, dat wil zeggen het salaris de belangrijkste - en vaak de enige - bron van inkomsten voor het levensonderhoud van een werknemer in loondienst.
Naast de regelgeving inzake de prioritaire behandeling van achterstallig salaris bij de verdeling van het vermogen bij insolventie van de werkgever heeft de wetgever, in het kader van de bescherming van het salaris, een specifieke waarborg ingesteld in de vorm van een - vaak publiekrechtelijk - fonds voor de uitbetaling van achterstallig salaris in geval van insolventie van de werkgever. Dit was de belangrijkste doelstelling van richtlijn 80/987/EEG: te zorgen voor een minimumniveau voor de bescherming van werknemers in het geval van insolventie van de werkgever.
De toepassing van deze richtlijn stuitte op tal van moeilijkheden. Dit had te maken met de in de richtlijn gehanteerd definitie van insolventie, met de noodzaak van drempelwaarden betreffende de duur en de omvang van de aansprakelijkheid, met de steeds vaker voorkomende gevallen van insolventie met grensoverschrijdende gevolgen - zoals de rapporteur al zei - en met de gevolgen van de globalisering. Voorts moest de richtlijn worden aangepast aan andere richtlijnen van later datum en is de regelgeving betreffende de uitbetaling van achterstallig loon vereenvoudigd. Al deze moeilijkheden beoogt deze wijziging te ondervangen.
De wijzigingen in de tekst van het gemeenschappelijk standpunt versterken de doelstelling van de richtlijn, namelijk de bescherming van werknemers. Ik ben van mening dat het om belangrijke stappen voorwaarts gaat. Wel moet er nog worden gewerkt aan een concrete en nauwkeurige uitwerking van een aantal definities (dit is wellicht te wijten aan het feit dat de maatschappelijke werkelijkheid vrijwel altijd op het positieve recht vooruitloopt). Ik wil in dit verband wijzen op de definitie van het begrip 'werknemer?, die betrekking moet hebben op alle voorkomende arbeidsmodaliteiten, op de moeilijkheden in verband met de decentralisatie van de productie of de uitbesteding, op de definitie van de afhankelijkheid van salaris of werk tegenover economische afhankelijkheid of op de correcte toepassing van de waarborgfondsen.
Wij mogen volgens mij echter tevreden zijn met wat wij hebben bereikt. De inzet van de Commissie, het Parlement en de Raad tijdens het Spaanse voorzitterschap bewijst dat 'meer Europa? mogelijk is en wijst de kandidaat-landen de weg naar een socialer Europa.
Ik denk dan ook dat er alle reden toe is om de rapporteur geluk te wensen, hoewel wij niet alle wenselijke doelstellingen hebben kunnen realiseren. Het beste is echter de vijand van het mogelijke. Kort voor de tweeënvijftigste verjaardag van de dag waarvan wij kunnen zeggen dat Europa leerde lopen, moeten wij wellicht nogmaals herhalen dat Europa stap voor stap wordt opgebouwd. Daarnaast stellen wij vast, mevrouw de commissaris, dat het sociale eindelijk de plaats in Europa krijgt die het toekomt.

Hughes (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag hartelijk feliciteren met de uitstekende manier waarop hij dit stuk werk heeft aangepakt. Het is in de parlementaire commissie met algemene stemmen goedgekeurd en het lijkt dankzij zijn deskundige behandeling van de zaak gereed te zijn om door middel van informele bemiddeling onder het Spaanse voorzitterschap te worden afgerond. Dat hangt, zoals hij heeft gezegd, af van een duidelijke toezegging van de Commissie dat die informele bemiddeling een verklaring bevat om ook te voorzien in de situatie van economisch afhankelijke of ondergeschikte werknemers - geen erg elegante omschrijving, maar we begrijpen allemaal om welke werknemers het gaat.
We kennen het probleem allemaal: het aantal in voltijd en in vaste dienst werkende werknemers, het kernpersoneel in veel ondernemingen in de Europese Unie, neemt steeds verder af, met om die kern heen concentrische cirkels van minder formele arbeidsverhoudingen. De huidige richtlijn zal de bescherming bij insolventie uitbreiden naar deeltijdwerkers en werknemers met een dienstverband voor bepaalde tijd, maar hoe zit het met mensen die tijdelijk via een uitzendbureau werken? Hoe zit het met zelfstandig werkenden die zich in een vergelijkbare positie bevinden als werknemers, maar die geen arbeidsovereenkomst hebben? Hoe zit het met werknemers die werken op basis van een nuluurcontract, dat in bepaalde delen van de Europese Unie steeds populairder wordt? Dit maakt allemaal deel uit van een brede aanpak, waarbij het er wat ons betreft om gaat dat er een evenwicht wordt gevonden tussen flexibele arbeidsplaatsen, de belangen van ondernemingen, en een zekere mate van bescherming voor de werknemers die bij deze ondernemingen werken en zich tussen deze ondernemingen verplaatsen.
In de PSE-Fractie zijn wij er vast van overtuigd dat alleen op die manier alle werkenden het veranderingsproces zullen aanvaarden. Anders wordt het pad van dat veranderingsproces geblokkeerd. De recente overeenstemming over een richtlijn inzake de werktijden voor langeafstandschauffeurs, die ook voor zelfstandigen zal gelden, toont ons een mogelijke weg vooruit.
De Commissie dient, zoals de rapporteur heeft gezegd, het onderzoek uit te voeren waarmee zij bezig is, een gezamenlijke hoorzitting met het Parlement te organiseren en die hoorzitting vervolgens te laten volgen door wetgevende of andere maatregelen. Ook voor ons draait het hier om een algemene proactieve en sociaal verantwoorde aanpak van de industriële verandering. Wij leden van de PSE-Fractie hebben vanaf het begin van dit mandaat geroepen om modernisering van de wetgeving inzake transfers en insolventie en zelfs om raadpleging conform de richtlijn inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad. Wij hopen dat de overgebleven elementen van die veranderingen zo snel mogelijk door de Commissie zullen worden geïntroduceerd.
Onlangs deed zich in mijn eigen kiesdistrict een exemplarisch geval voor. Het bedrijf Viasystems registreerde zich in het buitenland voordat het insolvent werd verklaard, en wist zo de toepassing van bepaalde aspecten van de insolventiewetgeving uit de weg te gaan. Het latere bedrijf Phoenix, dat door een bedrijfsovername uit de restanten is voortgekomen, heeft meer dan vijfhonderd banen geschrapt. De betrokken werknemers hebben ontslag gekregen; sommigen hadden meer dan dertig jaar pensioenrechten en andere rechten opgebouwd, die ze volledig zijn kwijtgeraakt. We hebben duidelijk nog veel werk te verrichten. Dit is een stap in de goede richting.

Koukiadis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Bouwman heeft dit vraagstuk met grote gevoeligheid benaderd en is erin geslaagd een compromisoplossing te bewerkstelligen. Wij willen hem daarmee gelukwensen.
Het Parlement heeft het verslag-Bouwman in eerste lezing met grote meerderheid aangenomen. Inhakend op het initiatief van de Commissie zorgt het Europees Parlement er nu voor dat de herziening kan worden voltooid van drie fundamentele richtlijnen; de twee andere richtlijnen betroffen de bescherming van werknemers tegen massaontslagen en bedrijfsverplaatsing. Het gemeenschappelijk doel van deze drie richtlijnen is het verminderen van de onzekerheid voor de werknemers ten gevolge van structurele veranderingen. Bij het streven daarnaar mogen wij ons echter niet beperken tot de onderhavige initiatieven. Als wij willen dat de hervormingen in de Europese Unie welslagen en het doel van Lissabon met betrekking tot een meer dynamische economie kan worden bereikt, moeten wij met net zoveel aandacht maatregelen treffen ter vermindering van de arbeidsonzekerheid. Wij mogen niet proberen de angst de kop in te drukken, maar moeten deze veeleer het hoofd bieden met hervormingen. Hervormingen zijn de enige oplossing als wij de renationalisatie van de communautaire beleidsvormen het pad willen afsnijden en de groei van extreem-rechtse bewegingen willen tegengaan.
Het Parlement heeft een reeks amendementen ingediend. Vele daarvan zijn overgenomen door de Raad, zoals de definitie van werknemer, het toepassingsgebied voor zelfstandigen en andere categorieën, de algehele bescherming van het loon, ongeacht of het gaat om basisloon, toeslagen of andere verhogingen. Er is een probleem gerezen in verband met het al dan niet opnemen van de vergoeding in geval van ontslag van werknemers. De Raad heeft verduidelijkt niet tegen opname van dergelijke uitkeringen te zijn, maar vindt dat deze uitkeringen reeds zijn gedekt, daar deze rechtstreeks voortvloeien uit de arbeidsrelatie. Deze verduidelijking komt er weliswaar in feite op neer dat de Raad akkoord gaat, maar persoonlijk ben ik toch van mening dat het beter zou zijn geweest de term 'vergoeding? uitdrukkelijk te noemen. Deze komt ook voor in de Internationale Arbeidsovereenkomst en de deskundigen van de Internationale Arbeidsorganisatie dringen daarop ook aan. Een zeer goede zaak is verder dat wat de term 'insolventie? betreft de ruimere opvatting uiteindelijk de overhand heeft gekregen.
.
De grote, onbeantwoorde vraag - die niet enkel de onderhavige richtlijn betreft - is of, en ik welke mate, de gegarandeerde arbeidsbescherming ook al degenen dekt die zijn aangeworven met nieuwe arbeidsvormen, en of de desbetreffende begrippen hun beslag zullen vinden op communautair niveau. De compromisoplossing zegt dat een diepgaande studie moet worden gemaakt van dit thema en daar zijn wij het mee eens, mits daarvoor een concrete termijn wordt afgesproken.

De Rossa (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom het voorstel dat vanavond voor ons ligt. Ik verwelkom het compromis dat tussen het Parlement, de Raad en de Commissie is bereikt. Wij zitten echter nog steeds met het lopende probleem van de zogenoemde zelfstandigen, die niet de bescherming van sociale wetgeving genieten die de werknemers die onder deze gewijzigde richtlijn vallen, wel zullen hebben. Wij weten allemaal dat veel bedrijven gebruik maken van zogenoemde zelfstandigheid als een manier om hun sociale verantwoordelijkheden te ontlopen. Dat is onaanvaardbaar. Het is valse flexibiliteit. Die bedrijven en die lidstaten die deze houding met betrekking tot zelfstandigheid ondersteunen, belemmeren de modernisering van onze arbeidsverhoudingen, de modernisering van onze arbeidsmarkt en de ontwikkeling van een gemeenschappelijke arbeidsmarkt in de Europese Unie. Ik ben van mening dat het een valse besparing en een valse bescherming van de flexibiliteit is.
Ik verwelkom de afspraak om een diepgaand onderzoek uit te laten voeren naar de juridische, economische en sociale situatie van degenen die op die manier zelfstandig zijn. Ik ben van mening dat het de moeite waard zou zijn om ook de invloed te onderzoeken van dit soort zelfstandigheid op de ontwikkeling en de modernisering van de gemeenschappelijke arbeidsmarkt, waarnaar we streven. Ik krijg de indruk dat steeds meer werknemers zich tegenwoordig tegen verandering verzetten, juist omdat ze bang zijn voor deze vorm van flexibiliteit, omdat ze dan zonder de bescherming van de sociale wetgeving komen te zitten waar generaties werknemers voor hebben gevochten.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, de overeenstemming van vandaag is een belangrijke stap voorwaarts in de aanpak van de nieuwe transnationale, steeds complexere problemen waar zowel bedrijven als werknemers mee worden geconfronteerd.
Ik wil beginnen met de heer Bouwman te feliciteren met zijn inzet, de overtuiging en de grote vastberadenheid waarvan hij blijk heeft gegeven bij de behandeling van deze uiterst moeilijke richtlijn via de medebeslissingsprocedure. Ik realiseer me dat het onmogelijk zou zijn om tot een positief product te komen zonder de medewerking en de duidelijke steun van de leden van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, en ik wil alle leden van die commissie bedanken.
Ik denk dat deze uitstekende samenwerking, niet alleen in de commissie maar ook tussen de drie instellingen, op korte termijn zal leiden tot de definitieve vaststelling van de insolventierichtlijn, waarschijnlijk zonder dat de overlegprocedure nodig is. Ik ben blij te kunnen aankondigen dat de Commissie bereid is om alle amendementen op het gemeenschappelijk standpunt van 18 februari in hun geheel te aanvaarden. De Commissie is van mening dat alle ingediende amendementen de tekst van het gemeenschappelijk standpunt aanvullen en verbeteren.
Wat betreft de zorgen die door leden zijn geuit over de nieuwe arbeidsvormen, wil ik tegenover de leden van dit Huis bevestigen dat de Commissie zich bewust is van het probleem en dat zij het op een nieuwe manier aanpakt en in een veel bredere context dan in de richtlijn die we vandaag behandelen.
De arbeidsvormen en de manier waarop werk wordt georganiseerd, ondergaan momenteel inderdaad snelle en verstrekkende veranderingen. Er ontstaan nieuwe soorten arbeidsbetrekkingen. Er zijn nieuwe soorten werknemers, die zich ergens halverwege de traditionele modellen van de werknemer en de zelfstandige bevinden.
Voor het beschrijven of aanduiden van deze werkenden worden verschillende termen gebruikt. In het Engels zijn de meest gebruikte termen 'economically dependant workers? (economisch afhankelijke werknemers) of 'para-subordinate workers? (para-ondergeschikte werknemers). Ook worden ze omschreven als personen die werk verrichten dat vergelijkbaar is met dat van een werknemer.
Wat deze werkenden met elkaar gemeen hebben, is dat ze lijken op zelfstandigen wat betreft hun autonomie om hun werk te organiseren en/of het feit dat ze een economisch risico lopen. Tegelijkertijd zijn ze economisch afhankelijk in die zin dat ze min of meer afhankelijk zijn van slechts één onderneming als klant, en zeer vaak sterk geïntegreerd zijn in de interne organisatie van deze onderneming.
De Commissie heeft het probleem van deze economisch afhankelijke werknemers naar voren gebracht bij de sociale partners. Deze zijn geraadpleegd en hebben aangegeven dat zij oog hebben voor het probleem, maar het was duidelijk dat zij geen concrete aanpak of concreet voorstel hadden. Het was duidelijk dat in alle lidstaten behoefte was aan verdere informatie over het verschijnsel.
Ik kan u ter geruststelling meedelen dat wij in de bestaande tekst rekening houden met de concrete arbeidsvormen waar al wetgeving voor bestaat - ik bedoel deeltijdwerk, tijdelijke arbeidsovereenkomsten en vaste arbeidsovereenkomsten. Er zijn echter nog andere arbeidsvormen, die ik al heb genoemd, die niet onder deze richtlijn vallen.
Rekening houdend met uw zorgen en na raadpleging door ons van de sociale partners, kan ik bevestigen dat de Commissie een onderzoek is begonnen dat een overzicht moet geven van de juridische, sociale en economische positie van economisch afhankelijke personen in de 15 lidstaten. Zodra dit onderzoek is afgerond, zal de Commissie een gezamenlijke hoorzitting met het Europees Parlement organiseren, en wel om drie redenen: om gezichtspunten en ervaringen uit te wisselen, om de resultaten van het onderzoek te evalueren en om het probleembewustzijn bij alle betrokkenen te vergroten.
Overwogen kan worden om vertegenwoordigers van de toetredingslanden uit te nodigen om deel te nemen aan deze gezamenlijke hoorzitting. Na deze gezamenlijke hoorzitting is het de vraag of we verder gaan: gaat de Commissie concrete communautaire maatregelen voorstellen? Op grond van alle informatie en reacties zal de Commissie zich beraden over de mogelijke vormen van de communautaire maatregelen die nodig zijn. Wij zullen deze maatregelen voorstellen teneinde tot een breder kader te komen en daarna zullen we zien hoe een en ander kan worden uitgevoerd.

De Voorzitter.
Hartelijk bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0152/2002) van mevrouw Torres Marques, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's over een gezamenlijke aanpak voor de toekomst van het Europese toerisme (COM(2001) 665 - C5-0077/2002 - 2002/2038(COS)).

Torres Marques (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de toeristische sector is economisch en sociaal gezien een van de belangrijkste bedrijfstakken in de Europese Unie. Daarbij denk ik aan de rijkdom die deze sector creëert, het aantal banen dat er geschapen wordt en de essentiële bijdrage van de sector aan de instandhouding van het cultureel en historisch erfgoed. De sector is ook belangrijk om het tijdens de Top van Lissabon afgesproken doel, volledige werkgelegenheid, te bereiken. Ook voor het regionaal beleid is het een zeer belangrijke bedrijfstak omdat het toerisme de groei en de werkgelegenheid in benadeelde gebieden stimuleert, met name in de perifere en ultraperifere gebieden van Europa.
Europa is het werelddeel dat nog steeds de meeste toeristen trekt en daarom zijn de potentiële mogelijkheden van deze sector in de Europese Unie, met name na de uitbreiding, geweldig groot. Het komt trouwens niet vaak voor dat het Parlement een belangrijk debat houdt over toerisme. Ik wil commissaris Erkki Likanen en zijn staf danken voor het feit dat zij ons deze gelegenheid hebben geboden.
Ik wil ook de rapporteurs voor advies dankzeggen voor hun werk. Door hun adviezen, die in overgrote meerderheid zijn goedgekeurd door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, is het belang van dit verslag toegenomen. Dankzij het omvangrijk historisch-cultureel erfgoed en de grote verscheidenheid aan toeristische trekpleisters is Europa de meest bezochte regio van de wereld. Tijdens de komende twintig à vijfentwintig jaar kunnen wij op basis van dit uitgangspunt in Europa een verdubbeling verwachten van de bestedingen van toeristen. Jaarlijks betekent dat een toename van het nationaal product met zo'n 3%. De werkgelegenheid in deze sector zal de komende tien jaar met 15% groeien. Bij het aantrekken van toeristen speelt het historisch-cultureel erfgoed een fundamentele rol. In tegenstelling tot andere industrietakken heeft dat erfgoed het grote voordeel dat het niet verplaatsbaar is.
In de komende jaren zal de ontwikkeling van de demografische structuur van de bevolking een andere belangrijke factor voor de groei van het toerisme zijn. Binnen twintig jaar zullen er in Europa 17 miljoen vijfenzestigplussers meer zijn. De mensen in die leeftijdscategorie zullen gezonder zijn en over een hogere leeftijdsverwachting en meer middelen beschikken. Zij zullen daardoor veel beter voorbereid zijn op het reizen dan de senioren in het verleden. Ook de vraag naar toeristische producten zal een ontwikkeling doormaken: het cultureel toerisme en het natuurtoerisme zullen aanzienlijk groeien. Het belangrijkste is echter dat voor de werknemers het reizen tegenwoordig een sociaal recht is, terwijl voor de jongeren de hele Europese Unie reisdoel is geworden.
Andere factoren die het toerisme dynamischer kunnen maken, zijn de liberalisering van het vervoer, de ontwikkeling van netwerken, de impuls die uitgaat van de interne markt - met name de eenheidsmunt - en de evolutie en de mogelijkheden van de informatiemaatschappij. Deze factoren zullen de mobiliteit bevorderen en de toeristenstromen verder internationaliseren. Vele maatregelen die de Commissie heeft genomen, zijn essentieel gebleken voor de ontwikkeling van het toerisme. Ik wil hierbij in het bijzonder het vrij verkeer van personen, het afschaffen van de binnengrenzen en de eenheidsmunt noemen. Een volgende belangrijke stap wordt op 1 juli dit jaar gezet, wanneer de eurozone thuismarkt wordt en wij in de hele eurozone de elektronische betaalmiddelen kunnen gebruiken alsof wij in ons eigen land zijn. Ik denk dat dat voor de Europese burgers een belangrijke stap vooruit is.
Daar het toerisme zo belangrijk is, vraag ik commissaris Erkki Likanen bij de presentatie van het pakket lopende en nieuwe maatregelen voor het komende jaar alle maatregelen die het toerisme betreffen in overweging te nemen. Een van de kernproblemen is het grote aantal sectoren die repercussies hebben voor het toerisme. Als wij die sectoren niet in hun totaliteit analyseren, boeten dergelijke voorstellen aan impact, belang en samenhang in. Daarom is volgens mij uw voorstel voor een Europees forum voor het toerisme, dat elk jaar het bedrijfsleven, het Europees Parlement en de voltallige Commissie bijeenbrengt, een schot in de roos. Het gaat erom dat wij naar het bedrijfsleven luisteren, zijn noden leren kennen en daarvoor vervolgens binnen onze mogelijkheden oplossingen bieden. Een andere zeer belangrijk idee is volgens mij een communautair programma voor het promoten van toerisme. Velen hebben de wens geuit de belastingautoriteiten van de Europese Unie de mogelijkheid te geven het laagste btw-tarief toe te passen voor arbeidsintensieve sectoren zoals deze branche. Volgens mij zou een dergelijke maatregel van groot belang zijn. Tot slot verzoek ik de plenaire vergadering om de huidige Conventie over de toekomst van Europa de desbetreffende rechtsgrond zo te laten hervormen dat Europa echt het krachtige toerismebeleid kan voeren waar behoefte aan bestaat.

Harbour (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier namens mijn collega, de heer Bradbourn, die de rapporteur voor advies van onze commissie was, maar ik ben nauw betrokken geweest bij de opstelling van het advies. Ik wil allereerst tegen mevrouw Torres Marques zeggen dat zij een heel uitvoerig verslag heeft geproduceerd met veel goede ideeën erin. Ik wil tegen de heer Liikanen, die ik tot mijn vreugde hier in een andere gedaante zie dan wanneer wij normaal debatteren, zeggen dat ik dit voorstel met grote belangstelling heb gelezen.
Ik wil benadrukken dat de lijn die mijn commissie in haar advies heeft gekozen, is dat wij naar gebieden zoeken waar de Commissie waarde kan toevoegen. We zoeken niet naar nieuwe bevoegdheden volgens het Verdrag. Wij zoeken niet naar nieuwe bureaucratische lagen in een industrie die, zoals mevrouw Torres Marques terecht heeft aangegeven, wordt gekenmerkt door het zeer grote aantal kleine en middelgrote ondernemingen en door de eigenaar gerunde ondernemingen. Wij hebben geen enkele behoefte aan het bureaucratisch verzamelen van allerlei informatie, laat staan aan ideeën zoals nieuwe waarnemingsposten.
De Commissie heeft een rol als het gaat om het toevoegen van waarde, het bevorderen van ideeën over benchmarking en het delen van informatie over standaarden, maar de spelers in de bedrijfstak en de plaatselijke overheden moeten wel bij dat proces worden betrokken. Ik benadruk dat ze waarde aan het proces moeten toevoegen. De portefeuille van de heer Liikanen is al heel breed. Ik wil niet dat hij een grote hoeveelheid middelen gaat bestemmen voor iets wat op de eerste plaats een bevoegdheid van de lidstaten is en dat ook moet blijven.
In dat verband wil ik niet dat wij de ideeën over het toerisme - dat, zoals mevrouw Torres Marques heeft gezegd, zeker aan veel mensen werk biedt - gaan gebruiken om op te roepen tot centraliserende maatregelen, tot nieuwe maatregelen voor belastingcentralisatie of tot nieuwe maatregelen die direct bepaalde regio's in plaats van lidstaten aangaan. Het is duidelijk dat wij toerismevraagstukken moeten bespreken, maar wij moeten heel duidelijk voor ogen houden waar de verantwoordelijkheid ligt. We moeten tegen de Commissie zeggen: voeg waarde toe, zoek oplossingen, maar breid uw bevoegdheden volgens het Verdrag niet uit.

De Clercq (ELDR)
 handel, onderzoek en energie. Voorzitter, ondanks de tragische gebeurtenissen van 11 september is de toeristische sector springlevend. Hij bevindt zich op Europees en mondiaal niveau zelfs in een fase van voortdurende expansie. Als economische sector is de toeristische branche goed voor 5 procent van de banen in de Europese Unie. Het merendeel van de activiteiten en van de werkgelegenheid komt voor rekening van ongeveer 2 miljoen kleine en middelgrote bedrijven, tezamen zo'n 8 miljoen mensen. Bovendien is deze werkgelegenheid verspreid over verschillende dienstensectoren zoals het vervoer en het hotelwezen.
Kleine en middelgrote ondernemingen zijn dus duidelijk de dragende kracht van en voor het Europees toerisme. Daarom moeten de voorgestelde acties gekoppeld worden aan acties in het kader van het meerjarige programma voor kleine en middelgrote ondernemingen. Op de vraag of er voor de toeristische industrie een communautair toerismebeleid moet worden uitgewerkt, blijft het antwoord, voorlopig althans, negatief. Dit neemt niet weg dat het toerismebeleid effectiever gecoördineerd en beter gestuurd moet worden. Het toerismebeleid maakt vaak een gefragmenteerde en chaotische indruk. Daarom moeten acties op het gebied van harmonisering van informatie, de totstandkoming van geharmoniseerde labels en netwerkvorming sterk worden aangemoedigd. Voorts verdient het initiatief van de Commissie voor de oprichting van een jaarlijks Europees toerismeforum waarop de branche zelf haar prioriteiten kan vaststellen, onze volle steun. Kortom, een nauwere samenwerking tussen alle betrokken partijen om het toerisme meer concurrentieel en duurzamer te maken, lijkt een prioriteit.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het roerend met de rapporteur, mevrouw Torres Marques, en collega De Clercq eens dat ondanks de wereldwijde crisis en de gevolgen daarvan voor Europa het toerisme de meest veelbelovende sector is wat de werkgelegenheid betreft.
De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken is van mening dat wij deze troef op elke mogelijke manier moeten uitspelen, op zowel Europees als nationaal niveau. Dat betekent vooral dat de lidstaten in hun nationale actieplannen voor de werkgelegenheid concrete doelstellingen voor de toeristische sector moeten vaststellen. Met hun acties moeten zij met name streven naar verbetering van de beroepsopleiding, verbetering van de kwaliteit van de arbeidsplaatsen en toepassing van beleidvormen ter bescherming van de werknemers met seizoenswerk, tijdelijk werk of onzeker werk.
Om een efficiënte toepassing van deze beleidsvormen te kunnen garanderen moet degelijk marktonderzoek worden verricht naar de huidige en toekomstige behoeften. Nu al zien wij in bepaalde toeristische beroepen een gebrek aan werknemers. Daarom dringen wij bij de Europese Commissie aan op een onderzoek naar de marktbehoeften. Dit onderzoek moet geschieden in samenwerking met de lidstaten en in de context van een op nationaal en regionaal vlak opgezette strategie. Wij vragen de Europese Commissie eveneens om in samenwerking met het CEDEFOP een voorstel te doen voor controlenormen op het gebied van personeelsopleiding en te zorgen voor de noodzakelijke synergie tussen school en beroepservaring.
Om de mogelijkheden van het toerisme daadwerkelijk te kunnen aangrijpen, moeten alle bovengenoemde beleidsvormen vergezeld gaan van maatregelen ter ondersteuning van de mobiliteit van het menselijk potentieel, op zowel nationaal als Europees vlak. Het toerisme is een sector die zich bij uitstek leent voor een mobiliteitsbeleid. Wij zijn eveneens van mening dat de mogelijkheden voor de werkgelegenheid met name ook gebruikt moeten worden om de werkgelegenheid van vrouwen aan te moedigen. Daarvoor zijn in eerste instantie maatregelen nodig die de vrouwen in de toeristische sector in staat stellen beroeps- en gezinsleven met elkaar te combineren. Verder moeten wij ook de vrouwelijke ondernemers in hun activiteiten aanmoedigen.
Onze commissie wijst tevens op het belang van het sociaal toerisme. Wij vragen de Europese Commissie een mededeling op te stellen over de verschillende vormen van sociaal toerisme en de betekenis daarvan, niet alleen voor de totstandkoming van een Europees bewustzijn onder de Europese burgers maar ook voor de herleving van de regio's in Europa.

Sudre (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ieder jaar verlaten bijna 200 miljoen Europeanen voor enige tijd hun woonplaats om recreatieve redenen. In de meeste gevallen reizen ze af naar andere lidstaten van de Unie. Mevrouw Torres Marques heeft terecht benadrukt dat Europa de belangrijkste toeristische bestemming van mensen uit derde landen is, ook al neemt de concurrentie steeds meer toe.
Desondanks bestaat er in de Verdragen geen rechtsgrondslag voor een communautair toerismebeleid, ook al is ons Parlement hier al lange tijd voorstander van. Dankzij een dergelijk communautair beleid kan de Gemeenschap immers met inachtneming van het subsidiariteitbeginsel op een aantal belangrijke terreinen actie ondernemen. Aangezien de Verdragen niet in een toerismebeleid voorzien, dient de Europese Unie de samenwerking in deze sector aan te moedigen en te helpen verbeteren, zodat de eindeloze mogelijkheden die het toerisme biedt, kunnen worden benut.
Ik ben dan ook ingenomen met de mededeling van de Commissie waarin een operationeel kader voor het Europese toerisme wordt voorgesteld en maatregelen worden gepresenteerd die door de verschillende betrokkenen getroffen dienen te worden. De Commissie benadrukt dat het hier om een complexe sector gaat. Deze sector is namelijk zeer divers en omvat vele verschillende terreinen. Hierdoor kan de politiek er niet eenvoudig grip op krijgen en komt het feitelijke economische en sociale belang ervan niet goed uit de verf. De Commissie toont zich echter niet ambitieus genoeg. Haar voorstel schiet tekort, in die zin dat het geen echte strategie biedt ter ondersteuning van deze industrie, die weliswaar nog vele mogelijkheden kent, maar tegelijkertijd een grillig groeiverloop laat zien.
Ik onderschrijf alle aanbevelingen in het uitstekende verslag van mevrouw Torres Marques. Dit geldt in het bijzonder voor haar voorstel om het toerisme op de agenda te zetten van de Conventie over de toekomst van Europa. Ik acht in dit opzicht een gemeenschappelijk optreden niet in strijd met nationale promotieacties. De werkgelegenheid in de toeristische sector is vaak sterk seizoensgebonden en zeer kwetsbaar, wat een duurzame ontwikkeling van deze sector in de weg staat. Ik wil de Commissie daarom verzoeken om op zo kort mogelijke termijn voorstellen te doen om toeristische diensten zoals het restaurantwezen, die in het kader van deze maatregel nog niet in aanmerking worden genomen, op te nemen in de lijst van activiteiten waarvoor ook op langere termijn een gereduceerd BTW-tarief geldt. Op deze manier kan de werkgelegenheid in deze sector worden gestimuleerd, kunnen de beroepen op dit gebied worden gemoderniseerd en kan het Europese toerisme zich beter staande houden te midden van de internationale concurrentie.
Voorts dient op korte termijn knowhow op het gebied van het beheer en de technologie te worden verworven en verspreid. Met deze knowhow moet het gebruik van nieuwe productiemethoden gestimuleerd worden en een toeristisch aanbod worden gecreëerd dat optimaal aansluit op de ontwikkelingen op de markt. Toerisme vormt verder een factor van doorslaggevend belang voor de economische ontwikkeling van de minder ontwikkelde regio's, in het bijzonder de ultraperifere regio's waarin deze sector de meeste inkomsten voor de industrie genereert en in belangrijke mate bijdraagt aan de inspanningen die deze regio's zich getroosten om hun economie op het gemiddelde communautaire ontwikkelingsniveau te brengen. Voor een weldoordachte ontwikkeling op de lange termijn is het van belang dat het toerisme de plaatselijke economieën een duurzame bron van inkomsten kan bieden zonder dat de landschappelijke, culturele, historische en ecologische rijkdommen verloren gaan. Deze rijkdommen moeten juist van een extra waarde worden voorzien.
Ik wil tot slot benadrukken dat er een zeer belangrijke taak is weggelegd voor de Europese Unie bij het creëren van nieuwe vormen van toerisme op nieuwe locaties. De Unie dient er met name voor te zorgen dat de inwoners van het Europese continent zich aangetrokken gaan voelen tot de ultraperifere bestemmingen van de Unie.

Simpson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik onze rapporteur, mevrouw Torres Marques, bedanken, niet alleen voor haar werk aan dit verslag, maar ook voor haar toewijding aan de zaak van het toerisme in dit Parlement, die inmiddels enkele jaren teruggaat.
Ik geloof dat wij met een tegenstrijdigheid te maken hebben - een tegenstrijdigheid die duidelijk naar voren komt daar de heer Harbour spreekt namens de heer Bradbourn, die op dit terrein van het toerisme spreekt namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Ik ben van mening dat EU-bevoegdheid op het terrein van het toerisme nodig is, niet alleen om het toerisme in staat te stellen zich te ontwikkelen op het punt van personeel en normen en om ons een coherent en gecoördineerd toerismebeleid te geven, maar ook - en ik dacht dat dit de christen-democratische fractie echt aan het hart zou gaan - omdat het huidige scenario het maken van winst en de mogelijkheden om geld te verdienen in die sector in de weg staat.
Het toerisme vertegenwoordigt 5% van het BBP van de EU. Het biedt werk aan duizenden mensen in de lidstaten en toch hebben wij geen als EU geen bevoegdheid op dit terrein. Wij worden op dit moment geconfronteerd met talrijke - ik weet niet precies hoeveel - beleidsstukken op het gebied van het toerisme, die onderling verschillende nationale, regionale en zelfs plaatselijke prioriteiten dienen.
Het lijkt erop dat we een toerismeschip hebben dat de zeeën bevaart zonder dat er iemand op de brug staat om het schip te sturen of te leiden. Dat is niet de fout van de Commissie of dit Parlement. De fout ligt duidelijk bij de regeringen van de lidstaten.
Ook binnen de landsgrenzen lijdt het toerisme onder dit effect van tegengestelde belangen - kortzichtige belangen. We moeten echt de door mevrouw Torres Marques geboden kans grijpen om dit probleem aan te pakken en voor de Europese Unie een coherent toerismebeleid op te stellen, dat werkt en nuttig is voor de burgers van Europa.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, namens mijn fractie bedank ik de rapporteur, mevrouw Torres Marques, voor haar grondige voorbereiding in deze belangrijke zaak. Zij heeft naar de collega's geluisterd en een goed verslag opgesteld.
Het toerisme is een sector met toekomst, en zoals hier is gezegd, is Europa nog steeds de grootste toeristische bestemming ter wereld. Als groeiende sector is het toerisme in staat ook arbeidsplaatsen in regio's te creëren waar die anders heel moeilijk te creëren zijn. Het is van belang dat het concurrentievermogen en de aantrekkelijkheid van Europa op het gebied van het toerisme wordt vergroot door een betere coördinatie van verschillende beleidsterreinen, een bredere samenwerking, en het opzetten van netwerken. Vooral van belang is de aandacht voor duurzaam toerisme en het bevorderen van criteria aan de groei van natuur- en cultuurtoerisme. Ik wil ook onderstrepen hoe belangrijk het is dat alle regio's en burgers in de Unie de ontwikkelingen op het gebied van de informatietechnologie moeten kunnen bijhouden en dat de netwerken bereikbaar moeten zijn voor alle ondernemingen in de toeristensector.
Onze fractie onderstreept echter het belang van het subsidiariteitsbeginsel in de toeristensector en steunt daarom slechts beperkte maatregelen op Europees niveau. Wij zijn er daarom tegen dat er voor de toeristensector een duidelijke rechtsgrondslag en een eigen begrotingspost worden gecreëerd. Het verlagen van de BTW in de toeristensector is naar mijn mening gerechtvaardigd, maar veel leden van onze fractie hebben reserves inzake belastingvraagstukken, want die zijn grotendeels een zaak van de lidstaten. Van de amendementen kunnen wij er verscheidene van de heer Van Dam en de heer Bradbourn steunen.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats wil ik mevrouw Torres Marques bedanken voor haar uitstekende verslag. Het toerisme is vandaag de dag een van de belangrijkste sectoren in de Europese Unie en in bepaalde gebieden van essentieel belang, omdat het hier zorgt voor het grootste deel van het Bruto Binnenlands Product en onmisbaar is voor de ontwikkeling en de cohesie van deze regio's, die overigens verder kunnen rekenen op andere belangrijke communautaire beleidsvormen.
Het ontbreken van een rechtsgrondslag voor de ontwikkeling van de sector alsmede de besluitvorming met eenparigheid in de Raad verlammen de sector. Vandaag de dag wordt de sector namelijk beheerst door de grote touroperators en heeft het Parlement geen enkele zeggenschap op dit gebied.
Wat in dit verband voor het toerisme in de Europese Unie nodig is, dat is besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid. De noodzakelijke bescherming van de consument mag niet betekenen dat wij de ogen sluiten voor de belangen van de landen en regio's die belangrijke toeristische bestemmingen vormen.
De invloed van het toerisme op de ruimtelijke ordening, de gevolgen voor het milieu en de traditionele landbouw, de werkgelegenheid, het vervoer en de noodzakelijke infrastructuur, alsmede de betrekkingen met derde landen waar toeristen vandaan komen of die toeristische bestemmingen vormen en waar het toerisme rijkdom genereert en voor werkgelegenheid zorgt, zijn stuk voor stuk factoren die vereisen dat er een operatief besluit wordt genomen.
Een systeem van kwaliteits- en doelmatigheidsindicatoren voor het toerisme en een geïntegreerd beheer van de kustgebieden in het kader van het lokaal, regionaal en nationaal beleid moeten in een richtlijn worden behandeld, want een aanbeveling volstaat niet. Er moet een diepgaand onderzoek worden uitgevoerd naar de gevolgen van de fiscale maatregelen op het gebied van het reizigersvervoer en naar de milieueffecten van het toerisme. De Conventie en de Raad zouden hier werk van moeten maken. Tot slot heeft ook het toerisme in de Europese Unie behoefte aan een gemeenschappelijke, overkoepelende regelgeving, een gemeenschappelijk beleid en gemeenschappelijke stimulerende maatregelen.

Korakas (GUE-NGL).
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is eenzijdig georiënteerd en legt enkel de klemtoon op de noodzaak het toerisme in de Europese Unie te ontwikkelen, de afname van de toeristenstroom in Europa het hoofd te bieden en het gemeenschappelijk Europees beleid op het gebied van het toerisme te versterken. Net zoals alle andere beleidsvormen wordt ook het toerisme in de Europese Unie opgeofferd op het altaar van de markt- en concurrentiewetten. Het wordt gebruikt als een middel om de belangen van de grote ondernemingen in de toeristische sector te behartigen en de kleine, en met name zeer kleine bedrijven de doodsteek toe te brengen.
Volgens ons moeten de bescherming van de werknemers in het toerisme en de waarborging van hun rechten een vast hoofdstuk worden van het toeristisch beleid. Deze sector heeft talrijke bijzonderheden. De werknemers worden geconfronteerd met grote problemen, zoals de pensioenrechten, de veiligheids- en gezondheidsvoorschriften en het seizoenskarakter van de arbeid in deze sector. Daarom worden deze werknemers het sterkst blootgesteld aan de willekeur van de werkgevers.
Het beleid op het gebied van het toerisme moet volgens ons zijn afgestemd op de noodzaak te voldoen aan de behoeften van de werknemers, en meer in het algemeen van de grote bevolkingsgroepen, op het gebied van recreatie en amusement. Recreatie en amusement zijn onontbeerlijk om de werkkracht te hernieuwen en moeten daarom als een onaantastbaar recht van het volk worden erkend. Het roofzuchtig kapitaal mag niet de kans krijgen hier superwinsten mee te maken. Het toerisme moet met andere woorden een positieve rol spelen in de meer algemene communicatie, de kennismaking met andere volkeren, andere gewoonten en beschavingen bevorderen, en bijdragen aan de ontwikkeling van vriendschapbanden tussen de volkeren, aan de promotie van de volkscultuur en -geschiedenis, en aan een gezonde en creatieve band tussen toerisme en milieu.

van Dam (EDD).
Voorzitter, voor een aanzienlijk aantal regio's in de Unie is toerisme een niet te verwaarlozen bron van inkomsten. Er blijkt voor zowel Europeanen als niet-Europeanen binnen de landen van de Europese Unie genoeg moois te zien te zijn. Zowel in natuurlijk, cultureel als andere opzichten. De attractiviteit van sommige regio's is zo hoog dat de inkomsten uit de toeristische sector de inkomensbalans domineren, soms in zeer sterke mate. Zeker in die omstandigheden is voorzichtigheid geboden. Toerisme blijft immers een luxeproduct dat in sterke mate afhankelijk is van de welvaart en het veiligheidsbesef van de wereldburgers. Zelfs stagnatie in één bepaalde schakel van de toeristische keten kan zeer nadelige gevolgen voor de gehele sector hebben. Recente gebeurtenissen in de luchtvaart hebben dat aangetoond. Daarom is een aansporing op zijn plaats aan de beleidsmakers om de eenzijdige oriëntatie van regio's op het toerisme waar mogelijk tegen te gaan.
Niet alleen is de toeristische sector erg afhankelijk van factoren buiten de sector, kenmerkend is ook een grote invloed van de seizoenen. Dat houdt in, naast een eenzijdige financiële afhankelijkheid, ook nog een slechts gedeeltelijke benutting van het arbeidspotentieel. Daarnaast vormt de ecologische kwetsbaarheid van vele toeristische gebieden een belangrijk aandachtspunt. De in cultureel en natuurlijk opzicht aantrekkelijke gebieden ondergaan een kwantitatief grote en groeiende toestroom van bezoekers. Dat trekt een zware wissel op de draagkracht van dergelijk erfgoed. Daarmee moet het beleid terdege rekening houden.
Deze constateringen reduceren het probleem niet, maar onderstrepen de ernst ervan. Zeker als we bedenken dat met de uitbreiding van de Europese Unie een aanzienlijk aantal regio's zal worden toegevoegd aan de lijst met toeristische trekkers. Ook daarom is een goede doordenking van maatregelen inzake de toeristische sector van belang.
Met deze opmerkingen in de voorliggende resolutie die betrekking hebben op al deze punten, kunnen wij in het algemeen instemmen. Onze moeite betreft het niveau waarop de specifieke problemen zouden moeten worden opgelost en de functie die de Europese Unie daarin moet vervullen. De EU heeft met name via haar economisch en structuurbeleid ontegenzeggelijk grote invloed op de situatie in veel van de toeristische regio's. Het is dubieus of het toevoegen van nog meer taken aan het pakket van de Commissie de slagkracht van de toeristische sector en ook van de Commissie zelf zal verbeteren. De meeste kennis over de toeristische sector ligt immers bij de regio's, bij de lidstaten en de branche-organisaties. Initiatieven ter stimulering zouden dan ook met name van die instanties moeten komen.
Mijnheer de Voorzitter, na deze terreinverkenning lijken er voor wat ons betreft een aantal stimuleringsmaatregelen denkbaar. Zoals gezegd, in de eerste plaats ligt er een taak voor de regio's, de lidstaten en branche-organisaties. Ik zou werkelijk niet weten wie hun kennis en deskundigheid kan evenaren. Niet alleen maatregelen gericht op het toerisme, maar ook op andersoortige bedrijvigheid dienen in de betrokken regio's eenzijdige afhankelijkheid van het toerisme te voorkomen. Een Europees brancheforum kan daarbij een nuttige taak vervullen.
In de tweede plaats zien wij een taak voor de Europese Commissie. Niet in het opzetten van een specifiek toeristisch beleid, maar in het onderling afstemmen van die beleidsterreinen die effecten op de toeristische sector hebben. Een sector die voornamelijk uit middelgrote en kleinere bedrijven bestaat. Een goede communicatie en afstemming tussen de betreffende commissarissen en hun diensten is daarbij gewenst. Daarnaast zal de Commissie de lidstaten moeten steunen in hun ijver voor een stabiele economische situatie in de regio's. Het ontwikkelen van de veelzijdigheid van een regio is er voor wat ons betreft één van.
In de derde plaats, lijkt ons geen andere rol van betekenis en evenmin toegevoegde waarde weggelegd voor de Europese instellingen. De opname van een rechtsgrondslag voor toerisme in de Verdragen kan dan ook niet op onze steun rekenen.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, gebieden die voor een belangrijk deel hun economisch bestaansrecht ontlenen aan het toerisme, verdienen aandacht en stimulering om hun structureel goede perspectieven te bieden. Alle betrokken autoriteiten hebben daarin hun eigen plaats. Wat de Europese Unie betreft, betekent dat naar onze mening dat op korte termijn met name de synergie binnen de Commissie optimalisatie verdient. In die lijn heb ik dan ook een aantal amendementen ingediend die ik bij dezen van harte aanbeveel.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, uit de mededeling van de Commissie en het verslag van het Europees Parlement over het toerisme blijkt goed hoezeer de bevoegdheden van Europa kunnen worden uitgebreid ten koste van het subsidiariteitsbeginsel.
Uitgangspunt is dat het Verdrag niet voorziet in communautaire bevoegdheden op het gebied van het toerisme. In artikel 2 staat een korte verwijzing, maar deze toespeling kan niet als rechtsgrondslag worden aangemerkt. Dit getuigt van gezond verstand. De toerist die een regio bezoekt, voelt zich aangetrokken door de plaatselijke bijzonderheden. Om die reden dienen de bevoegdheden op dit gebied plaatselijk, regionaal of hooguit nationaal van aard te zijn. Als blijkt dat internationale samenwerking op sommige momenten wenselijk is, dan dient deze samenwerking tussen publieke en particuliere partners een flexibel karakter te krijgen. Van verplichtingen en bestuurlijke regels op communautair niveau mag dus geen sprake zijn.
Uiteraard hebben het Europees Parlement en de Commissie hier geen oren naar. Ze willen het toerisme opnemen in het communautair beleid en een kaderprogramma in het leven roepen met een bijzondere begrotingslijn (zie punt 12 van de ontwerpresolutie) en communautaire administratieve middelen (zie punt 44). Soms is er zelfs sprake van een zekere planning. Welke redenen worden hiervoor aangedragen?
Toerisme is belangrijk voor de groei. Het kan een instrument voor ontwikkeling zijn of de werkgelegenheid helpen vergroten. Indirect is het toerisme al in min of meerdere mate opgenomen in diverse communautaire beleidsvormen. In het verslag dat ons is voorgelegd, lezen wij zelfs dat er een Europees beleid op het gebied van het toerisme zou moeten komen om de gevolgen van de aanslagen van 11 september te boven te komen. Deze argumenten zijn interessant, maar wegen niet zwaar genoeg om daadwerkelijk te besluiten een dergelijk beleid op communautair niveau te gaan voeren.
In artikel 5 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap wordt slechts één criterium genoemd. Zullen de maatregelen efficiënter zijn als ze door Brussel worden getroffen? Op dit punt is de argumentatie in het verslag wel erg mager, voor zover er over überhaupt over argumentatie gesproken kan worden. Het advies van onze Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie bevat in dit opzicht een veelzeggende zin. Nadat terecht wordt aangegeven dat het moeilijk is in te zien wat in dit stadium precies onder een dergelijk beleid zou worden verstaan, constateert men, ik citeer: 'dit neemt niet weg dat er gemeenschappelijke behoeften bestaan en dat deze behoeften moeten worden geïdentificeerd.? Met andere woorden: men weet niet goed waaraan men precies behoefte heeft, maar de behoefte is aanwezig.
Tot slot maakt dit verslag duidelijk dat de Commissie en het Europees Parlement in staat zijn aan te tonen dat alles onder hun bevoegdheden valt. Als wij ze hun gang laten gaan, is het einde zoek. Om die reden is het van groot belang dat wij de volgende IGC aangrijpen om te zorgen dat er daadwerkelijk toezicht komt op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel. Dit toezicht moet van buiten de communautaire instellingen komen.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw Torres Marques heeft uitstekend werk verricht. Volgens mij bevat haar verslag hoofdzakelijk drie boodschappen.
De eerste boodschap is dat wij op een gegeven ogenblik moeten overgaan van woorden op daden. Ik heb vaker deelgenomen aan debatten over het toerisme in deze zaal van het Europees Parlement, en ik moet zeggen dat deze debatten langzaamaan beginnen te lijken op een inhoudsloos ritueel. Het is hoogtijd dat wij overstappen op daden, op maatregelen en op de praktische toepassing van hetgeen wij hier bespreken.
De tweede boodschap is dat wij zonder meer blij moeten zijn met de mededelingen van de Europese Commissie over het toerisme. Wij moeten echter tevens de commissaris, de heer Liikanen, duidelijk maken dat mededelingen niet volstaan. Daarmee zegt u weliswaar a, mijnheer de commissaris, maar nu moet u ook b zeggen. Voor het toerisme worden maatregelen getroffen door verschillende directoraten-generaal, en niet alleen door het uwe. Ik denk bijvoorbeeld aan het DG Interne Markt en het DG Milieu, en ook aan de structuurfondsen. Er is weliswaar geen gemeenschappelijk beleid voor het toerisme, maar al deze maatregelen moeten zo worden gecoördineerd dat de Europese Unie een optimaal beleid kan voeren.
De derde boodschap, mijnheer de Voorzitter, betreft het welbekende vraagstuk van de rechtsgrondslag voor het toerisme. Er is een rechtsgrondslag voor de industrie, maar er is geen rechtsgrondslag voor het toerisme, alhoewel het toerisme over enkele jaren de belangrijkste industrietak zal zijn, van nature grensoverschrijdend is en een terrein bestrijkt dat te breed is voor een enkele lidstaat. Daarom moet er een rechtsgrondslag komen - een rechtsgrondslag die geen surrogaat is voor de nationale beleidsvormen maar veeleer zorgt voor een beleid met toegevoegde waarde op Europees vlak. Met een dergelijke rechtsgrondslag zal Europa opgewassen zijn tegen de internationale concurrentie. Daarom moeten wij de kans op herziening van de Verdragen door de op til zijnde intergouvernementele conferentie aangrijpen om deze rechtsgrondslag op te nemen. Daar had het Europees Parlement tijdens de vorige intergouvernementele conferentie reeds een lans voor gebroken.

Mastorakis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, enkele weken geleden voelde de Griekse minister van volksgezondheid zich verplicht om alle scholen en universiteiten te sluiten vanwege een virusziekte. Na twee dagen sluiting was de ziekte op zijn retour en binnen de kortste keren verdwenen. De klappen in het toerisme kwamen echter hard en onmiddellijk aan. Heel wat reizigers gelastten hun reis af en verscherpten op die manier een crisis die reeds was begonnen met de bekende gebeurtenissen van 11 september.
Deze reactie was natuurlijk volkomen ongegrond daar het ministerie zuiver uit voorzorg had gehandeld, en daarmee trouwens ook blijk had gegeven van serieusheid en verantwoordelijkheidsbesef. Iets dergelijks zou juist de toerist gerust moeten stellen. Door de massamedia en andere factoren werd echter ongerustheid veroorzaakt, met als gevolg talloze annuleringen en grote teleurstelling onder degenen in Griekenland die van het toerisme leven.
Wat had het ministerie echter anders moeten doen? Waaraan had het meer moeten denken, aan de schade voor de ondernemer of aan een mogelijk gevaar - hoe gering ook - voor de gezondheid van de eigen mensen en de bezoekers? Wat zou u, mijnheer de commissaris, hebben gedaan? Ik neem aan hetzelfde. U zou ook de gezondheid boven alles hebben verkozen. De ondernemers en degenen die van het toerisme leven treft echter geen enkele schuld. Daarom hebben zij gelijk als zij aandringen op een faire behandeling en op een beschermende paraplu van de Europese Unie. Als de Europese burger werkzaam is in een sector die enerzijds zoveel heeft bijgedragen aan de evenwichtige ontwikkeling van de regio's in de Unie, en dus aan de Europese integratie, maar anderzijds zeer kwetsbaar, zeer crisisgevoelig is, dan heeft die Europese burger, die ondernemer, die werknemer gelijk wanneer hij niet aan zijn lot wil worden overgelaten.
Wij moeten de mogelijkheid hebben om maatregelen te treffen om dergelijke ongunstige ontwikkelingen op te vangen. De structuurfondsen moeten financiële middelen kunnen verstrekken voor geschikte acties. Er moet een speciale post op de begroting komen voor de verbetering van het toerisme, wat dat ook moge betekenen en wat dat ook met zich mee moge brengen. Het lijdt geen enkele twijfel meer dat in alle communautaire besluitvormingsprocedures rekening moet worden gehouden met de factor toerisme. In het uitstekende verslag van mevrouw Torres Marques wordt daartoe de weg gewezen.

Marques (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil collega Helena Torres Marques feliciteren met haar uitstekende verslag. Het is onmogelijk binnen de mij toegekende spreektijd de verschillende onderwerpen te behandelen die de rapporteur voortreffelijk beschrijft. Staat u mij daarom toe dat ik als afgevaardigde van een ultraperifere regio, Madeira, mijn betoog toespits op drie punten die direct de ultraperifere regio's betreffen.
Ten eerste zou ik het belang willen onderstrepen van toerisme als impuls voor de economische bedrijvigheid in de ultraperifere regio's. Het is daarmee een middel om de ontwikkelingsachterstand van die regio's aan te pakken. Voor deze regio's is het toerisme qua gegenereerd inkomen de belangrijkste activiteit. Het toerisme draagt zo in grote mate bij aan de krachtsinspanning van de ultraperifere regio's om het verschil met de ontwikkelde regio's van de Europese Unie te overbruggen. Het is dan ook belangrijk de rol van het toerisme en het ontwikkelingspotentieel van deze sector beter te benutten. Het is evenwel van cruciaal belang te bedenken dat deze regio's niet uitsluitend afhankelijk mogen blijven van toerisme, want iedereen weet hoe kwetsbaar deze branche is. Daarom dient het streven naar economische diversificatie gesteund te worden door de mogelijkheden van artikel 299, lid 2 te benutten.
Ten tweede zou ik willen benadrukken dat voor de verbetering van de bereikbaarheid van verafgelegen gebieden als eilandenregio's er behoefte bestaat aan efficiënte en duurzame vervoersinfrastructuur. De groei van de toeristenstromen en de verdere ontwikkeling van de sector zijn afhankelijk van maatregelen om de verafgelegen regio's beter bereikbaar te maken. Samen met een goed promotiebeleid van hetgeen die regio's te bieden hebben op het vlak van natuurlijke en historisch-culturele rijkdommen, kan het een zeer belangrijk ontwikkelingsinstrument zijn.
Ten derde wil ik de natuurlijke rijkdom van de ultraperifere regio's noemen, die voor deze gebieden een speciale rol speelt. Aan de ene kant is de natuur een doorslaggevende factor bij de aantrekkingskracht die deze regio's op toeristen uitoefenen, maar aan de andere kant is vanwege diezelfde natuur duurzaam toerisme nodig. Zo niet, dan zal op middellange termijn zowel de ontwikkeling van de economie als het toerisme onherstelbare schade lijden.

Lisi (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, het zou mij ten zeerste verheugen indien u er vanavond in zou slagen een paradox op te lossen waar wij na jarenlange discussies - en dat geldt ook weer voor deze discussie - nog steeds niet uit zijn. Mevrouw Torres Marques heeft een uitstekend verslag gemaakt, waar wij trouwens als collega's een bijdrage aan hebben kunnen leveren. Haar beschrijving van een aantal zaken in de toeristische sector is zo duidelijk dat wij die eigelijk niet hoeven te herhalen. Zij geeft aan dat de omzet in de branche zo groot is dat deze vitale sector daarmee op dit moment uiterst belangrijk is voor de Europese Unie. Maar op grond van de cijfers is deze branche volgens haar ook van fundamenteel belang voor de toekomst van de Unie. Dat geldt zowel voor het economisch belang van de sector als voor de indirecte bijdrage die de sector levert aan het milieubeleid, het sociale beleid, de verzoening tussen volkeren en de kennismaking met andere volkeren. De grote paradox die wij evenwel niet kunnen oplossen is dat wij enerzijds het belang en het strategisch karakter van de sector erkennen, maar dat anderzijds een globaal Europees steunbeleid voor de sector bij de nieuwe uitdagingen achterwege blijft.
De collega's hebben al aan die uitdagingen herinnerd. Wij hebben natuurlijk de gebeurtenissen van 11 september gehad. Maar ook meer in het algemeen worden wij geconfronteerd met het probleem van het concurrentievermogen van deze sector, zij het in een andere omvang dan in het verleden. Er is een scholingsprobleem, en ook de duurzaamheid van het milieu stelt ons voor problemen. Het toerisme moet ons helpen, maar wij dienen op onze beurt het toerisme te helpen om het milieu op het spoor van de duurzaamheid te zetten.
Het klopt, mijnheer de commissaris, dat u op dit moment niet veel meer kunt doen, daar de Verdragen dat niet toestaan. Maar misschien kunt u het gaspedaal wat verder intrappen om het beleid te coördineren en samen met ons de Conventie vragen de toeristische sector met deze instrumenten toe te rusten. Of anders gezegd: de sector moet de juridische instrumenten krijgen om een beleid te kunnen voeren dat de uitdagingen van de toekomst aangrijpt.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen november heeft de Commissie het Europees Parlement en de andere instellingen twee documenten gezonden. Het ene document betreft de economische perspectieven van het Europese toerisme na de gebeurtenissen van 11 september, en het andere een mededeling over 'Een gezamenlijke aanpak voor de toekomst van het Europese toerisme?.
Op 19 februari heeft de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme onder voorzitterschap van de heer Caveri een openbare hoorzitting georganiseerd over de toekomst van het Europese toerisme, die werd bijgewoond door de Commissie en de Raad.
Ik wil de heer Caveri en de rapporteur, mevrouw Torres Marques, bedanken voor hun actieve bijdrage, en daarnaast de leden van de commissie bedanken voor al hun werk en voor het verslag dat vandaag op tafel ligt. Verscheidene andere commissies hebben hun advies gegeven. Ik wil de heer Harbour, de heer De Clercq en de heer Graça Moura bedanken voor hun bijdragen. De Commissie kan globaal akkoord gaan met het ontwerpverslag.
Er zijn enkele zaken die bijzondere aandacht behoeven en waar ik graag een paar opmerkingen over zou willen maken. In de eerste plaats de kwestie van een sterkere juridische basis in het EG-Verdrag. Naar onze mening biedt het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, in het bijzonder artikel 3, lid 1, sub u, en artikel 157, voldoende basis voor de maatregelen die in de mededeling van de Commissie zijn voorgesteld.
Na de ratificatie van het Verdrag van Nice zal een gekwalificeerde meerderheid voldoende zijn voor de ondersteuning van maatregelen in de context van artikel 157 van het Verdrag om het concurrentievermogen van de Europese industrie en daarmee van toeristische ondernemingen te vergroten.
In de tweede plaats is er behoefte aan een betere promotie van Europa als toeristische bestemming. De Commissie is het met het verslag van het Parlement eens dat er meer zou moeten worden gedaan om Europa te promoten als een veilig en aantrekkelijk scala aan toeristische bestemmingen.
De Commissie krijgt regelmatig het verzoek om ook dit vraagstuk te onderzoeken en zij is het eens met de formulering van het verslag en van de ontwerpresolutie van de Raad die op 21 mei formeel zal worden aangenomen, waarin wordt beklemtoond dat: 'om bij te dragen tot de verbetering van het algemene beeld van de Europese Unie in de wereld, zou kunnen worden overwogen dit beeld te analyseren en zich te beraden over de mogelijkheden om het te verbeteren, bijvoorbeeld door middel van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, door het bepalen van de beste praktijken of door bepaalde gecombineerde promotieactiviteiten van toeristische autoriteiten en/of bedrijven te coördineren zonder daarbij de mededinging tussen de lidstaten te verstoren?.
In de derde plaats heeft de Commissie, voor zover het de openstelling van het Raadgevend Comité voor het toerisme voor het publiek betreft, aan de ene kant al diverse vergaderingen van dit comité opengesteld - en zij zal die ook open houden - teneinde participatie van de industrie en andere belanghebbende vertegenwoordigers mogelijk te maken.
Het Raadgevend Comité inzake toerisme is echter een orgaan dat in 1986 is ingesteld door een besluit van de Raad. De leden van dit comité worden door de lidstaten aangewezen en de Commissie zit de vergaderingen voor. Het klopt dat het besluit van de Raad hier geen basis voor bevat, en het zal moeilijk zijn om dit te wijzigen en het comité open te stellen voor het publiek - daar is eenparigheid van stemmen voor nodig.
Aan de andere kant zullen de jaarlijkse forumbijeenkomsten, die in december van start zullen gaan, wel openstaan voor het publiek.
Tot slot wil ik graag opmerken dat de informele ministersvergadering die het Spaanse voorzitterschap op 4 mei in Santander heeft georganiseerd, de dag erna is gevolgd door een seminar dat is bijgewoond door belangrijke publieke en particuliere belanghebbenden.
Het evenement heeft laten zien dat de maatregelen die in onze mededeling zijn voorgesteld, in overeenstemming zijn met de prioriteiten van de lidstaten en de andere belanghebbenden.
Het is heel bemoedigend de aandacht te zien die het Europees Parlement aan het toerisme blijft schenken, en te zien dat het Parlement het in grote lijnen met ons eens is. Dit zal het ons makkelijker maken om de doelstellingen te bereiken die in de mededeling staan beschreven, en om deze en andere maatregelen die duurzaam en concurrerend toerisme in Europa zouden kunnen bevorderen, ten uitvoer te brengen.
Samenvattend ben ik van mening dat dit proces bijzonder succesvol is, al zijn velen van u voor een ambitieuzere aanpak. De verdienste van de mededeling is dat zij voor het eerst in bijna tien jaar van alle communautaire instellingen duidelijke steun heeft gekregen voor aan toerisme gerelateerde activiteiten. De recente vergadering van de ministers van Toerisme in Santander heeft laten zien dat we echt samen willen werken aan de toekomst van het Europese toerisme.
De volgende belangrijke stap in deze coöperatieve aanpak van Europese toerismevraagstukken zal het eerste Europees Forum voor het toerisme zijn, dat de Commissie op 10 december van dit jaar organiseert met de industrie en andere belanghebbenden en waarvoor alle Europese belanghebbenden uit de particuliere en de openbare sector zullen worden uitgenodigd, met inbegrip van vertegenwoordigers van het Europees Parlement.
Ik dank u voor dit zeer constructieve debat. Ik weet zeker dat er nog veel werk moet worden verricht om het Europese publiek en de beleidsmakers te overtuigen van de vitale rol van het toerisme voor de werkgelegenheid en de groeiperspectieven in ons continent.
Ik ben het ook eens met degenen die hebben gezegd dat het aantal mensen dat in het toerisme werkzaam is, het toerisme tot een kernsector van de werkgelegenheid maakt. Verder liggen de gemiddelde cijfers momenteel nog rond de 7-8% van het BBP, maar er zijn ook EU-landen waar het toerisme verantwoordelijk is voor wel 12% van het BBP, een percentage waaruit het belang van het toerisme blijkt.
Het toerisme verdient onze aandacht en wij moeten verschillend beleid zo goed mogelijk coördineren om te zorgen voor zo goed mogelijke vooruitzichten voor het Europese toerisme.

De Voorzitter.
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0127/2002) van de heer Ojeda Sanz, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van besluit 1999/311/EG tot goedkeuring van de derde fase van het Trans-Europees mobiliteitsprogramma voor hoger onderwijs (TEMPUS III) (2000-2006) (COM(2002) 47 - C5-0096/2002 - 2002/0037(CNS)).

Ojeda Sanz (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in de eerste plaats wil ik de ambtenaren bedanken voor hun uitstekende werk en ondersteuning bij de uitwerking van dit verslag. Verder wil ik de met dit dossier belaste ambtenaren van de Commissie bedanken voor hun beschikbaarheid en bovenal wil ik mijn collega's van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport bedanken voor hun enorme openheid, die dit verslag met een aantal belangrijke consensusvoorstellen mogelijk heeft gemaakt.
Het TEMPUS-programma - in dit geval gaat het om een voorstel van de Raad om het programma uit te breiden - moet worden gezien in het kader van een strategie voor de versterking van de dialoog en het wederzijds begrip tussen de landen en volkeren van de Europese Unie en het Middellandse-Zeegebied.
Van verschillende kanten is gevraagd waarom een reeds bestaand programma wordt uitgebreid en waarom er geen nieuw programma komt. Dit is een goede vraag, waarop het antwoord eenvoudig is. Wanneer men een reeds beproefd programma uitbreidt, vermijdt men de moeilijkheden van het opstarten van een nieuw programma. Men kan profiteren van de ervaringen met het functioneren van TEMPUS en de gaandeweg aangebrachte verbeteringen toepassen, die ongetwijfeld zullen bijdragen tot een snelle diversificatie van het aanbod aan de universiteiten en de samenwerking tussen de partners in het Middellandse-Zeegebied.
Zoals u weet is het TEMPUS-programma ontstaan als reactie op de gebeurtenissen van na de val van de Berlijnse muur in 1989. Het programma werd in 1990 opgesteld om een bijdrage te leveren aan de noodzakelijke hervormingen van het hoger onderwijs in de landen van Midden- en Oost-Europa en om de trans-Europese mobiliteit op het gebied van het universitair onderwijs te bevorderen. Het programma werd gefinancierd binnen het begrotingskader van PHARE. In 1993 werd het uitgebreid met de bedoeling om alle nieuwe onafhankelijke staten, zoals Armenië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Georgië, Kazachstan, Kirgizistan, Moldavië, de Russische Federatie en nog een aantal landen erin op te nemen.
In de tweede fase van dit samenwerkingsprogramma voor het onderwijs namen reeds dertien geassocieerde landen deel voor een periode van 4 jaar. Vanaf 1997 hebben de 10 landen van Midden- en Oost-Europa die aan het pre-toetredingsproces deelnemen geleidelijk het TEMPUS-programma verlaten om te gaan deelnemen aan SOCRATES (het algemene communautaire programma op onderwijsgebied). Het besluit van de Raad werd evenwel gewijzigd in die zin dat de looptijd van TEMPUS II met twee jaar werd verlengd. Dit besluit van de Raad voorzag ook in een evaluatie van de Commissie van de programmering van TEMPUS.
TEMPUS III beoogt nu de uitbreiding van deze samenwerking met de partners in het Middellandse-Zeegebied om tegemoet te komen aan de behoeften op het gebied van de universitaire samenwerking in deze landen. Voorgesteld wordt het TEMPUS-programma uit te breiden tot Marokko, Algerije, Tunesië, Egypte, Israël, Jordanië, de Palestijnse Autoriteit, Syrië en Libanon.
Het is de bedoeling van de samenwerking om sterkere structurele mechanismen te scheppen, waardoor de universiteiten in staat zijn tot een duurzame samenwerking die verder gaat dan de in het kader van de samenwerkingsprogramma's geboden bijstand, en om de instellingen van de Europese Unie en de instellingen in de geassocieerde landen en gebiedsdelen beter voor te bereiden op de ontwikkeling en versterking van de partnerschappen. Hierbij kan een multiplicatie-effect worden bereikt, dat verder gaat dan waar de deelnemende instellingen afzonderlijk toe in staat zijn, hetgeen een duurzaam effect op de onderwijsstelsels zal hebben. Daar gaat het namelijk vooral om.
Een ander belangrijk element is voorts dat de kring van deelnemers wordt uitgebreid tot buiten de traditionele academische gemeenschap, door er ook overheidsvertegenwoordigers en, meer in het algemeen, maatschappelijke organisaties bij te betrekken. Dit zal de samenwerking op het vlak van het hoger onderwijs bevorderen, waardoor een fundamentele bijdrage kan worden geleverd aan een mentaliteitsverandering, die de jongere generaties in staat stelt meer inzicht te krijgen in elkaars nationale waarden en culturen.
Het ligt in de bedoeling om zuiver academische kwesties in verband te brengen met kwesties die bijdragen tot de versterking van de maatschappelijke organisaties in de partnerlanden, alsmede een bijdrage te leveren tot een beter begrip van de verschillende culturen en de eerbiediging van de rechten van de mens en de minderheden in deze landen.
Uit verschillende evaluaties is gebleken dat het TEMPUS-programma wordt beschouwd als een waardevol instrument voor de bevordering van het wederzijds begrip. Dit aspect moeten de deelnemers bij de programmering van hun activiteiten dan ook benadrukken.
Wij steunen de wijzigingen, waarvan ik zojuist de belangrijkste heb genoemd, van het TEMPUS-programma voor onze partners in het Middellandse-Zeegebied. Voor het overige zijn er geen wezenlijke wijzigingen. De belangrijkste doelstellingen van het TEMPUS-programma blijven daarom de volgende: de bevordering van de ontwikkeling van het hoger onderwijs; een betere aansluiting op de socio-economische en culturele behoeften van de deelnemende landen; de bevordering van het wederzijds begrip; toenadering tussen culturen; en de ontwikkeling van vrije en welvarende samenlevingen.
Deze doelstellingen moeten worden bereikt door middel van de gemeenschappelijke Europese projecten voor de universitaire samenwerking in het kader van het TEMPUS-programma. Naast de GEP verstrekt het TEMPUS-programma ook individuele beurzen aan docenten, onderzoekers enzovoort, voor een reeks aanvullende activiteiten ter ondersteuning van de algemene doelstellingen van het programma.
Wij hebben met dit verslag willen benadrukken dat het TEMPUS-programma moet worden uitgebreid tot buiten de universitaire wereld - die evenwel de belangrijkste doelgroep blijft - opdat het een bijdrage levert tot de versterking van het maatschappelijk middenveld.

Prets (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij hebben al vernomen welke voordelen het nieuwe TEMPUS-programma en de uitbreiding daarvan zullen moeten bieden. Gelet op de deelnemende landen en de doelgroepen valt een uitbreiding zeer toe te juichen. In het programma liggen grote uitdagingen en kansen besloten, en ik geloof dan ook dat het nodig is er meer geld in te steken.
Bij de uitbreiding van TEMPUS III naar de partnerlanden in het Middellandse-Zeegebied verdienen ook enige speciale aspecten de aandacht, namelijk het vrouwenbeleid en de gelijke kansen van vrouwen. In de landen ten zuiden van de Middellandse Zee is het aantal vrouwen met een opleiding op hoger of academisch niveau nog altijd erg laag, met name op het platteland. De hervorming en ontwikkeling van de structuren van het hoger onderwijs in het kader van TEMPUS III dienen met name als een kans voor vrouwen te worden beschouwd. In Jordanië, dat naast Malta en Cyprus gidsland onder de mediterrane landen is, ligt het aandeel vrouwen onder studenten in het hoger onderwijs al boven 50%. Daarentegen is het aantal vrouwen dat er werkzaam is als leerkracht of er een leidinggevende positie inneemt, nog altijd zeer gering. Hetzelfde zien wij overigens ook in de Europese Unie; ook hier bekleden maar weinig vrouwen leidinggevende posities in het hoger onderwijs.
Het is een loffelijk streven om de gemeenschappelijke culturele waarden op de voorgrond te plaatsen door samenwerking in het hoger onderwijs. Het staat buiten kijf dat respect voor andere culturele waarden een belangrijk doel is om na te streven. Een andere verrijking is dat de politieke besluitvormers, de burgermaatschappij en de academische wereld hierin gezamenlijk een rol vervullen. Overigens wil ik in dit verband wijzen op een vertaalfout in het Duits. Waar men het heeft over 'de politieke vertegenwoordigers? had moeten staan 'de politieke besluitvormers?. Het is belangrijk dat deze vertaalfout wordt gecorrigeerd, want er wordt vaak gezegd dat de politieke besluitvormers een rol moeten spelen in de besluitvorming op dit vlak.
Verder zou ik ingenomen zijn met de oprichting van een denktank, waarin medewerkers van NGO's, docenten, bestuurders, wetenschappers en burgers van de betrokken landen vertegenwoordigd zouden zijn. Deelname van allerlei soorten gremia zou niet alleen moeten zorgen voor een supranationale en een nationale, maar ook voor een lokale dimensie, die de mogelijkheid schept beter op de behoeften van de burgers in te spelen.
Ik geloof namelijk dat dat het belangrijkst is: weten wat er leeft onder de burgerij en op basis daarvan de zaken aanpakken. Op die manier zullen veel problemen kunnen worden opgelost.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur Ojeda Sanz lof toezwaaien voor het uitstekende werk dat hij samen met zijn collega's heeft verricht.
Uit dit verslag blijkt dat het Parlement zich geheel kan vinden in het voorstel van de Commissie om het TEMPUS-programma open te stellen voor de MEDA-partners. In dit verslag maakt het Parlement wederom duidelijk dat het voorstander is van versterkte samenwerking met deze regio. Deze samenwerking is vastgelegd in de conclusies van de ministeriële conferentie EUROMED te Barcelona en de onlangs gehouden conferentie in Valencia. Met de openstelling van het TEMPUS-programma voor de MEDA-partners wil de Unie aangeven dat ze de samenwerking in het hoger onderwijs tussen de Gemeenschap en andere regio's in de wereld wil voortzetten. Ik vind dat deze samenwerking moet worden geïntensiveerd, temeer daar er sprake is van een toename van verschillende vormen van radicalisme en intolerantie. Deze toename is het gevolg van een gebrek aan dialoog en begrip tussen de culturen. Mevrouw Prets merkte zojuist in dit verband terecht op dat deze dialoog ook moet gaan over de gelijke behandeling van man en vrouw. Artikel 5 van het besluit inzake TEMPUS III voorziet overigens in deze gelijke behandeling. In de nieuwe tekst hebben wij deze benadering nog eens beklemtoond. Met het onderhavige voorstel wordt dan ook beoogd het programma ook open te stellen voor de volgende mediterrane partners: Marokko, Algerije, Tunesië, Egypte, Jordanië, het Palestijnse Gezag, Syrië en Libanon.
Zoals de rapporteur zeer terecht heeft aangegeven, heeft de Commissie het besluit inzake TEMPUS alleen gewijzigd als dat technisch gezien niet anders kon. De enige inhoudelijke amendementen die zijn aangebracht betreffen een specifieke doelstelling inzake de ontwikkeling van een vrij en bloeiend gemeenschapsleven, de mogelijkheid om het programma open te stellen voor wetenschappers en dus de wetenschap erbij te betrekken, en de verlenging van de duur van TEMPUS III tot 31 december 2006, teneinde dit programma in overeenstemming te brengen met programma's zoals SOCRATES en LEONARDO.
Net als het Parlement en de Raad wil de Commissie dat het besluit op zo kort mogelijke termijn wordt aangenomen. Om die reden kan de Commissie de amendementen van het Parlement niet steunen, ondanks het feit dat ze de achterliggende gedachte ervan onderschrijft. Een dergelijke wijziging, mijnheer de Voorzitter, zou namelijk de aanneming van het voorstel vertragen. U kunt er evenwel op vertrouwen, mijnheer de rapporteur, dat ik de wensen en amendementen van het Parlement in overweging zal nemen tijdens de tenuitvoerlegging van het programma. Dat is mijns inziens waar het om draait.
Bij de tenuitvoerlegging van het programma gelden de bestaande acties als uitgangspunt, waarbij er gekeken zal worden naar de specifieke behoeften van iedere partner. Zodra het besluit is aangenomen, dient er dus een dialoog tot stand te komen met de bevoegde autoriteiten. Ik weet dat de autoriteiten van de MEDA-partners vol ongeduld wachten op de stappen die de Commissie zal zetten. Wij moeten ze niet langer laten wachten dan strikt noodzakelijk. Laten we dit beleid waarvan wij allen voorstander zijn dus ten uitvoer brengen. Ik dank u hartelijk voor uw steun. Ik zou het bijzonder op prijs stellen als het Parlement ons nieuwe beleid van universitaire samenwerking benadrukt door een parlementaire delegatie naar deze nieuwe TEMPUS-landen te sturen. Ik ben ervan overtuigd dat de positieve gevolgen hiervan op zowel korte als langere termijn merkbaar zullen zijn.

De Voorzitter.
Hartelijk bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0126/2002) van mevrouw Gröner, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het Witboek van de Commissie: Een nieuw elan voor Europa's jeugd (COM(2001) 681 - C5-0110/2002 - 2002/2050(COS)).

Gröner (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, om te beginnen wil ik dank betuigen aan alle betrokkenen die ertoe bijgedragen hebben dat met dit nieuwe Witboek een nieuw elan in het Europees jeugdbeleid is gebracht. Duizenden jonge Europeanen zijn door middel van een uniek consultatieproces betrokken bij de totstandkoming van dit document, waaraan ook ons Europees Parlement een belangrijke bijdrage heeft geleverd.
Met nadruk wijzend op het feit dat de expliciete bevoegdheid op het gebied van het jongerenbeleid nog altijd bij de lidstaten ligt, ondersteunen wij de voorgestelde nieuwe vormen van samenwerking, waaronder a) de methode van open coördinatie, die naar onze mening echter door middel van een interinstitutioneel akkoord geconcretiseerd moet worden, en b) samenwerking in de vorm van mainstreaming, dat wil zeggen, aandacht voor de behoeften van jongeren bij het opstellen van maatregelen op andere beleidsterreinen. Wie goed naar jongeren geluisterd heeft, weet echter dat er naast onderwijs, levenslang leren, mobiliteit, werkgelegenheid en sociale integratie, racisme en vreemdelingenhaat nog andere belangrijke thema's zijn, zoals gelijke kansen voor mannen en vrouwen, immigratie en verslaving aan alcohol en drugs. Ook die onderwerpen moeten aan de Europese beleidsvelden worden toegevoegd.
Onze commissie wil dat de Conventie met voorstellen komt over de manier waarop jonge mensen actief bij de democratische opbouw van Europa kunnen worden betrokken, want Europa staat te ver van de jeugd af. Als rapporteur acht ik het noodzakelijk dat het hoofdstuk over jongeren in het EU-Verdrag wordt uitgebreid. Verder is het van belang de positie van het jongerenbeleid in de Commissie te benadrukken en het politieke profiel aan te scherpen. Dat is met name van belang met het oog op de resultaten van de Wereldkindertop in New York.
De Europese jeugdorganisaties, en met name het Europees Jeugdforum, hebben een belangrijke rol gespeeld bij de participatie van jongeren in de totstandkoming van het Witboek. In het Witboek verzoeken wij alle actoren, van onderzoekers en nationale vertegenwoordigers tot gemeenten, te zoeken naar nieuwe vormen voor de participatie van niet-georganiseerde jongeren. In dit verband valt onder meer te denken aan jongerenparlementen, conventies en wedstrijden in scholen en sportverenigingen. Wij zijn van mening dat ook de politieke partijen een bijdrage moeten leveren aan de participatie van jonge mensen, met name door jonge mensen aan te moedigen zich kandidaat te stellen voor politieke functies. Dat zal met name van belang zijn met het oog op de verkiezingen van 2004.
Wij ondersteunen het voorstel van de Commissie om vrijwilligerswerk door jongeren significant uit te breiden. Het is dan wel van belang de juridische en sociale bescherming van jongeren te verbeteren en het zogenaamd niet-formeel onderwijs te erkennen. De ontwerpresolutie bevat tevens een aantal voorstellen die erop gericht zijn de voor jongeren relevante programma's van de Gemeenschap alsmede de structuurfondsen voor jongeren beter te benutten. Hiervoor zijn meer gegevens nodig. Er moet om de drie jaar een jeugdverslag worden opgesteld met vergelijkbare statistieken en indicatoren uit de lidstaten en de kandidaat-lidstaten. Dit verslag zal een belangrijke basis vormen voor een breed debat en aanvullende politieke besluitvorming. Het Pisa-onderzoek op onderwijsgebied heeft een en ander reeds uitgewezen. Er is echter ook behoefte aan andere gecoördineerde maatregelen, bijvoorbeeld om catastrofes zoals in Erfurt te voorkomen.
Wat het thema voorlichting betreft, gaat de invoering van een elektronisch portaal niet ver genoeg. Er bestaan sterke regionale, geslachtsspecifieke en ook sociale verschillen bij het Internetgebruik in de Europese Unie. Ik stel voor speciaal voorlichtingsmateriaal te ontwikkelen in de taal van de jongeren zelf en jaarlijks een voorlichtingsweek te organiseren waarmee informatie over de jongerenactiviteiten van de Europese Unie voor een breed publiek bekend kan worden gemaakt.
Beste collega's, het is tijd de daad bij het woord te voegen. Wat dat betreft, is het Witboek slechts een eerste stap. Het is echter wel een belangrijke stap, een stap die door de Commissie is ingeleid teneinde met grote groepen jongeren en andere actoren in contact te komen. Hiervoor moeten echter passende aanvullende begrotingsmiddelen ter beschikking worden gesteld. De goede voorstellen mogen niet met middelen uit het programma Jeugd worden gefinancierd. Die zijn namelijk al voor 99% toegewezen.
De Raad dient aan het eind van de maand zo spoedig mogelijk uitsluitsel te geven. Er moet groen licht gegeven worden voor de plannen in het Witboek. Vervolgens dienen wij gezamenlijk nadere voorstellen concreet om te zetten, ook in begrotingstechnisch opzicht, want voor onze activiteiten en voor ons aanzien onder de jongeren in de Europese Unie is er niets dodelijkers dan wanneer de hoge verwachtingen die wij hebben gewekt - dat heb ik van hen begrepen tijdens een groot aantal conferenties op Europees en nationaal niveau - niet worden ingelost en maatregelen uitblijven.

Müller, Emilia Franziska (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de Commissie heeft ons met het Witboek 'Een nieuw elan voor Europa's jeugd? een uitgebreid ontwerp voor het toekomstig jeugdbeleid van de Europese Unie voorgelegd. Het is weliswaar een stap in de goede richting, maar het is ook een concept dat beslist nadere uitwerking behoeft. De Europese jeugdorganisaties hebben er in het raadplegingsproces met de Commissie op aangedrongen in het Witboek meer aandacht te besteden aan geslachtsspecifieke kwesties. Ik heb deze wens opgenomen in mijn advies aan de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen en er nadrukkelijk voor gepleit.
Gelijke kansen en het gendervraagstuk zijn niet alleen van toepassing op ons volwassenen, integendeel, juist op school en bij het jongerenwerk wordt de richting bepaald waarin de vanzelfsprekende gelijkberechtiging van jongens en meisjes, van mannen en vrouwen, zich ontwikkelt. Hieraan moet ook in het Europees jeugdbeleid groot belang worden gehecht.
Ik verwelkom de voorstellen in het verslag voor een actievere participatie van jongeren op alle beleidsniveaus, de ontwikkeling van meer specifiek op jongeren gericht voorlichtingsmateriaal, de bevordering van vrijwilligerswerk door jongeren en voor de nadruk op de belangen van de jeugd in de Conventie en in de discussie over een constitutionele overeenkomst.
Hoe constructief de voorstellen ook zijn, wij mogen niet voorbijgaan aan het subsidiariteitsbeginsel. Jongerenbeleid valt nog altijd voornamelijk onder de bevoegdheden van de landen, regio's en lokale autoriteiten. Europa mag vorm geven aan een raamwerk. Ik bezie de open coördinatie in dit verband met een zeer kritische blik. In de voorgestelde vorm maakt zij een ondefinieerbare en anti-parlementaire indruk. Daarnaast speelt in het dagelijks leven van Europese jongeren ook het gezin een centrale rol, en daaraan wordt in het Witboek en in het verslag te weinig aandacht besteed. Ook het gezin speelt een rol in het jongerenbeleid; een rol die beschermd en versterkt dient te worden.
In het geheel genomen zie ik het Witboek als een goede aanzet, een impuls voor het Europees jongerenbeleid van de toekomst. De dialoog met de jongere generatie moet voortgezet worden en al het mogelijke moet worden gedaan om afspraken om te zetten in de praktijk. Pas dan kan een enkele impuls uitgroeien tot een echt dynamisch proces, zoals dat door de Europese jongeren terecht wordt verwacht.

Zissener (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, ik zou nog even heel kort willen ingaan op de ontstaansgeschiedenis van het Witboek. Ik wil daarbij een aantal cijfers noemen die duidelijk maken waarom een Witboek voor het jeugdbeleid onontbeerlijk is. Het is bekend dat er na de uitbreiding 75 miljoen jongeren in Europa zullen zijn van tussen de 15 en 25 jaar. Door dalende geboortecijfers en de stijgende levensverwachting is onze samenleving aan het vergrijzen. Tussen 2000 en 2020 zal het aandeel 65- tot 90-plussers van de totale EU-bevolking stijgen tot maar liefst 16 of 21%. Het aandeel 14- tot 24-jarigen blijft daar met 11% ver bij achter. Dit getalsmatig verschil tussen jongeren en ouderen zal de verhoudingen op allerlei niveaus op hun kop zetten.
Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, zullen wij vanuit de samenleving met antwoorden moeten komen. Er zullen vooral flankerende maatregelen getroffen moeten worden voor onze jeugd om sociale spanningen en negatieve effecten op de onderwijsstelsels en de arbeidsmarkt te verhinderen. Het huidige systeem van Europese samenwerking in jongerenkwesties is op de grenzen van zijn mogelijkheden gestuit en volstaat niet langer om de huidige problemen adequaat aan te kunnen pakken. Wij zijn ons ervan bewust dat investeren in de jeugd betekent dat er geïnvesteerd wordt in de rijkdom van onze samenleving van vandaag en in de toekomst.
Zoals mijn voorgangster al zei, valt jongerenbeleid vooral onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Het nieuwe Witboek voor jongerenbeleid dient de koers uit te zetten voor een nieuw soort Europese samenwerking op jongerengebied. Het is waar dat het Witboek nog verre van optimaal is, maar toch moet de inhoud ervan dringend worden verwezenlijkt, om de jongeren meer te betrekken bij de opbouw van Europa en de vormgeving van onze toekomst. Het Witboek is een logische stap in de ontwikkeling van een toekomstgericht jongerenbeleid. Op deze plek wil ik commissaris Reding bedanken voor het initiatief dat zij indertijd heeft ondernomen, en vooral voor haar betrokkenheid en grote inzet waarmee zij de jongeren in woord en daad actief bij het proces heeft betrokken. Hierin zie ik de ideale aanpak, want jongerenbeleid, beleid voor jonge mensen, kan alleen van de grond komen als zij daar actief in participeren.
Nogmaals, al is het Witboek niet perfect, het is een stap in de goede richting. Ik verzoek mijn fractie, het bij de stemming van morgen te steunen.

Iivari (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de ontwikkeling van de leeftijdsopbouw in heel Europa zegt ons dat de jongeren van vandaag daadwerkelijk de verantwoordelijken van morgen zijn. Het is daarom terecht dat kwesties met betrekking tot de jeugd op Europees niveau worden behandeld. Door Europese samenwerking kan de kwaliteit van het in de lidstaten gevoerde jongerenbeleid worden verbeterd.
Het is verheugend dat de Commissie probeert de Europese bestuurswijze in de praktijk te brengen en jongeren de mogelijkheid biedt invloed uit te oefenen op besluiten die hun aangaan. De raadplegingsprocedure voorafgaand aan het Witboek wekte onder jongeren grote verwachtingen over de inhoud ervan. Die verwachtingen werden echter niet in elk opzicht bewaarheid. Het is niet voldoende dat er alleen maar wordt geluisterd naar jongeren. Er moet naar oplossingen worden gezocht voor de problemen die jongeren als ernstig ervaren. Hoewel het met het grootste deel van de Europese jeugd goed gaat, zijn de jeugdwerkloosheid en de uitsluiting van jongeren permanente maatschappelijke verschijnselen geworden. Dat hangt nauw samen met het feit dat sociale uitsluiting van generatie op generatie overerft.
De deelname van jongeren aan de besluitvorming die hun aangaat, kan niet als vanzelfsprekend worden beschouwd. Aan jongeren leren om zich te ontwikkelen tot actief participerende burgers is een grote uitdaging voor de ouders, de leraren en voor ons politici. In de democratie staan wij voor fundamentele vraagstukken als er geen interesse is voor het gebruik van het stemrecht. Bijvoorbeeld in Finland proberen wij onder andere met jongerendelegaties jongeren te laten oefenen hun invloed te gebruiken. Dat zijn eigen groepen van jongeren die op lokaal niveau voor jongeren belangrijke zaken behartigen. Wij hebben ook jeugdverkiezingen georganiseerd, waarbij de jongeren hun mening over de nationale politiek kunnen geven.
Goed functionerende structuren zorgen op zich nog niet voor de motivatie om invloed uit te oefenen. Op het jeugdseminarium dat ik in april in Helsinki organiseerde en waaraan ook mevrouw Gröner deelnam, merkte een jongere verstandig op dat deelname moet worden gezien als een recht en als leerervaring. Burgerschap is iets dat je moet leren en dat je laat blijken door te handelen.
Het Witboek van de Commissie is een goed begin voor het ontwikkelen van een jongerenbeleid. Zoals de rapporteur benadrukte, zijn daar ook concrete maatregelen en financiële middelen voor nodig. Als er over de financiering wordt nagedacht, moet er ook rekening worden gehouden met de uitdagingen van de uitbreiding.

Uca (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, de verlangens, wensen en zorgen van jongeren moeten serieus genomen worden. Daarom verwelkom ik het verslag-Gröner betreffende het Witboek van de Commissie over de Europese jeugd. Er wordt voorgesteld meer rekening te houden met de behoeften van jongeren bij de uitwerking van maatregelen op diverse beleidsterreinen van de Europese Unie. Wij moeten de jeugd de gelegenheid geven actief en betrokken aan de maatschappij deel te nemen.
De resultaten van het Pisa-onderzoek in Duitsland zijn ontnuchterend. Ik pleit daarom voor een hervorming van het schoolbeleid waarin ook scholieren en jongeren een rol moeten spelen. Ik vind het uitermate belangrijk dat jongeren hun zegje mogen doen. Tegenwoordig sluiten steeds minder jongeren zich aan bij traditionele organisatiestructuren als partijen en vakbonden. Die lage participatiegraad uit zich met name in de opkomst van jongeren bij nationale of Europese verkiezingen. Vooral jongeren moeten wij enthousiasmeren voor een kandidaatschap op nationaal en Europees niveau en wij moeten hen daarbij krachtig ondersteunen. Ik sta erop dat de stem en de mening van jongeren in de politiek niet als bijzaak wordt afgedaan.
Ik betreur met name dat het Witboek van de Commissie te weinig ingaat op het genderperspectief. Ik denk dat dit aspect niet buiten beschouwing kan worden gelaten. De rol van jonge vrouwen moet in elk opzicht gestimuleerd worden, want vrouwen hebben nog steeds niet dezelfde kansen op de arbeidsmarkt als mannen. Topposities worden hoofdzakelijk door mannen bezet. De werkloosheid onder vrouwen is in Europa hoger dan bij mannen, en vrouwen verdienen gemiddeld minder dan hun mannelijke collega's. Ik zet mij in voor gelijke kansen van vrouwen op de arbeidsmarkt.
Ik ben zeer ingenomen met de grote aandacht die het Witboek schenkt aan de bestrijding van racisme. Ik hecht daar veel waarde aan want discriminatie op grond van huidskleur, etnische afkomst of religieuze overtuiging komt nog steeds voor. Wij moeten jongeren stimuleren kennis te maken met andere culturen. Ik ben ervan overtuigd dat dergelijke contacten leiden tot wederzijdse verrijking. Een dialoog tussen verschillende bevolkingsgroepen zal resulteren in meer wederzijds begrip. Ik kom op voor een samenleving waarin mensen niet alleen naast elkaar, maar ook met elkaar kunnen leven. De wil om contact te zoeken met het vreemde, het onbekende, zal bijdragen tot een wereldbeeld waarin openheid en tolerantie centraal staan. Jongerenbeleid verdient op nationaal en Europees niveau een speciale plaats. Daarbij hoort dat er voldoende financiële middelen beschikbaar gesteld worden voor acties ten behoeve van jongeren. Ik vind het bijzonder belangrijk dat de programma's van de Gemeenschap voldoende ruimte bieden voor het stimuleren van projecten voor jongeren.
Het Europese huis mag niet gebouwd worden zonder dat er rekening wordt gehouden met de belangen van jonge mensen. Ik vind dan ook dat er in de Conventie serieus moet worden geluisterd naar de ideeën van onze jeugd. Als wij voorbij gaan aan hun belangen, zal het Europese huis op wankele fundamenten rusten, want de jeugd van vandaag is de toekomst van morgen!

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw de commissaris van harte gelukwensen met haar initiatief en haar besluit om de Europese Unie een onderzoek te laten verrichten naar de huidige uitdagingen voor de jeugd, om de jeugd te raadplegen en een nieuwe samenwerkingsstrategie op te zetten, een strategie waarin de jongeren worden gezien als het grondkapitaal, als de fundamentele kracht voor de ontwikkeling en de toekomst van de Europese Unie.
Het Witboek is inderdaad voor ons, Europese en nationale politici, een goede gelegenheid om te beseffen hoe groot onze verantwoordelijkheid is met het oog op dit doel. Laten wij de hand in eigen boezem steken en erkennen dat wij noch de juiste instelling, noch de noodzakelijke praktijken hebben om van de jongeren actieve burgers in de nationale en lokale samenleving en verantwoordelijke Europese burgers te maken. Inderdaad laten de jongeren door de werkloosheid, met al haar sociale problemen, de soms gebrekkige onderwijs- en opleidingskwaliteit en de onzekerheid over de toekomst vaak de moed zakken en trekken zij zich uiteindelijk uit het gemeenschapsleven terug. Anderzijds blijkt uit studies dat zij nieuwe vormen van sociale betrekkingen en nieuwe vormen van betrokkenheid zoeken. De rapporteur pakt dit vraagstuk op de goede manier aan en wij danken haar daar van harte voor.
In de meeste landen ontbreekt een structureel en institutioneel kader voor de concrete en substantiële deelname van de jongeren aan de samenleving. Er zijn in de landen van de Europese Unie verschillende ervaringen op dit gebied, met betrekking tot bijvoorbeeld de administratieve en regionale organisatie en de politieke tradities. In dit geval is de uitwisseling van goede praktijken zeer nuttig. U moet, mevrouw de commissaris, echter ook op Europees vlak de Europese jongeren meer kansen geven tot kennismaking, tot solidariteit en tot de voorbereiding van hun gemeenschappelijke toekomst.
De Europese programma's voor bijvoorbeeld studentenuitwisseling hebben weliswaar een grote draagwijdte, maar er zijn grote verschillen tussen de onderwijssystemen. Er zijn universiteiten die bij de erkenning van titels en diploma's niets anders doen dan hinderpalen opwerpen voor studenten uit andere landen van de Europese Unie, ofschoon zij hen met open armen zouden moeten ontvangen en in contact zouden moeten brengen met hun eigen studentengemeenschap. Neemt u stoutmoedige initiatieven, mevrouw de commissaris! Het Europees Parlement staat aan uw zijde.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de jeugd is de meest gevoelige groep van de samenleving. Het is dan ook niet verbazend dat juist de jongeren het eerst en het hardst getroffen worden door de crisisverschijnselen van het kapitalistisch systeem.
Wat heeft de kapitalistische samenleving, waarin alles te koop en te verkoop is, de jeugd eigenlijk te bieden? Wat heeft met name het beleid van de Europese Unie hun te bieden? Een onderwijssysteem dat niet bij machte is echte kennis over te dragen, dat opleiding vervangt door scholing en een groot percentage jongeren uitsluit aan de hand van klassenmaatstaven; het volstrekte gebrek aan uitzicht op een baan, of in het beste geval een baan van enkele uren per dag, met voortdurende wisseling van bedrijf en daartussen lange tijden van werkloosheid, zonder enige sociale bescherming, waardoor de jongeren gemakkelijk ten prooi vallen aan het winstbejag van het grootkapitaal; individualisme en mededinging in plaats van collectief optreden en een strijdlustige behartiging van de eigen belangen; de subcultuur van de televisie, de sport van de hooligans en het schijnparadijs van de drugs. En als de jongeren al de moed hebben om voor hun belangen op te komen, worden zij voor de rechtbank gesleept, zoals in mijn land soms gebeurt.
In het Witboek van de Commissie worden weliswaar bepaalde problemen genoemd, maar de oorzaken worden niet onderzocht en er worden ook geen oplossingen voorgesteld. Daarin wordt eigenlijk alleen maar belangstelling getoond voor de integratie van de jongeren, een integratie die hun weerstandsvermogen breekt en hen in de door het systeem gewenste richting stuurt, een richting die voor de jongeren zelf echter uitzichtloos is. In het Witboek wordt de klemtoon gelegd op het inhoudsloze Europese ideaal, op deelneming aan de instellingen van het systeem, van een systeem dat de jongeren intuïtief en op grond van hun ervaringen hebben verworpen. Daarin wordt tevens het zogenaamde vrijwilligerswerk als de opperste vorm van sociale solidariteit en de ondernemersgeest als tegengif voor de werkloosheid geprezen. In het Witboek wordt het zeer ernstige drugsgevaar weggewuifd en een bijna neutrale houding ten aanzien daarvan ingenomen. Het is zonder meer duidelijk dat men het systeem de handen in onschuld wil laten wassen en de jongeren ervan wil overtuigen dat het systeem hun wel degelijk mogelijkheden heeft te bieden.
Voor de Communistische Partij van Griekenland zullen de jongeren nooit een uitweg vinden als zij het klassensysteem niet fundamenteel betwisten. Alleen als de jongeren strijden voor een samenleving die de mens eerbiedigt, zullen zij de mogelijkheid krijgen in hun ontwikkelingsbehoeften te voorzien.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, het Witboek dat in november jongstleden door de Commissie is voorgesteld, biedt een antwoord op mijn oproep van november 1999 aan de Raad Jeugdzaken en aan iedereen die zich in onze lidstaten met jongeren bezighoudt, om te luisteren naar de jongeren en geen jeugdbeleid te ontwikkelen zonder deze jongeren erbij te betrekken. Dit schijnt een vernieuwend idee te zijn, maar in mijn ogen is het niet meer dan logisch. Het is verbazingwekkend dat we zo lang de tijd nodig hebben gehad om deze logica in te zien en ons open te stellen voor de jongeren als actieve partners bij het opstellen van het toekomstige beleid.
Ik wil het Europees Parlement en met name de rapporteur, mevrouw Gröner, van harte danken voor de constante steun sinds dit nieuwe beleid van start is gegaan. Met zijn geduldige en onophoudelijke inspanningen heeft het Parlement duidelijk gemaakt - ook aan de jongeren van onze lidstaten - dat het de kant van de jongeren heeft gekozen. Dat is een goede zaak.
Met het Witboek is het jeugdbeleid nieuw leven ingeblazen. Het Parlement heeft echter duidelijk laten weten dat het ingenomen is met deze nieuwe dynamiek, maar dat er ook concrete maatregelen nodig zijn. Nu is de Raad aan zet. Tijdens de volgende Raad van ministers van 30 mei aanstaande zullen wij zien in hoeverre de lidstaten bereid zijn om in het kader van de subsidiariteit vorderingen te maken met dit dossier. Wat het jeugdbeleid betreft, respecteert de Commissie het subsidiariteitbeginsel.
Het nieuwe kader voor samenwerking dat is voorgesteld, is enerzijds gebaseerd op de toepassing van de methode van open coördinatie op het gebied van het jeugdbeleid, en anderzijds op de versterkte aandacht voor de behoeften van de jongeren bij de uitwerking van andere Europese beleidsvormen. Het doet mij genoegen dat het Parlement deze dubbele benadering onderschrijft en voorstellen doet. Ik heb naar deze voorstellen geluisterd en er nota van genomen. Ik kan het Parlement verzekeren dat ik mij er persoonlijk voor zal inzetten om het Parlement zoveel als mogelijk bij deze nieuwe benadering te betrekken. Ik weet wat de structurele tekortkomingen zijn van de methode van open coördinatie. Het is echter de beste methode die ons gezien de huidige omstandigheden ter beschikking staat.
Ik wil u tot slot nog het volgende laten weten. Ik denk dat wij de voorgestelde weg moeten inslaan. Ik zal het Parlement hierbij betrekken, maar wil ook dat het Parlement zich telkens weer actief met het jeugdbeleid bemoeit, of het nu gaat om de terreinen waarvoor ikzelf verantwoordelijk ben of om terreinen die onder de bevoegdheden van andere commissarissen vallen.
Zoals u weet, mijnheer de Voorzitter, worden in het Witboek negen prioriteiten voorgesteld. Deze prioriteiten zijn tijdens het overleg met de jongeren naar voren gekomen. Ik weet niet of het zinvol is om nog meer prioriteiten te stellen. Tijdens mijn politieke loopbaan heb ik immers geleerd dat hoe zwaarder het schip wordt belast, hoe moeilijker het wordt om te manoeuvreren. Ik ben dus eerder geneigd te zeggen dat wij beter kunnen uitgaan van minder prioriteiten, maar de plannen met betrekking tot deze prioriteiten wel moeten verwezenlijken.
Ik wil daarentegen graag ingaan op het verzoek van het Parlement om regelmatig een voortgangsverslag op te stellen. Ik zal mij in dit verslag meer concentreren op de geboekte vorderingen op het gebied van de Europese samenwerking dan op de toestand waarin de jeugd zich bevindt. Het draait er mijns inziens om dat wij weten waar wij naar toe gaan en welke vorderingen er ieder jaar worden geboekt. Uw voorstel om een informatieweek te organiseren over jeugdactiviteiten juich ik toe. Ik zal mij hiervoor inzetten. U hebt gelijk dat wij met name het jeugdprogramma beter onder de aandacht moeten brengen.
Ik kan mij tot slot geheel vinden in het voorstel om de situatie van jonge vrouwen in overweging te nemen in alle aspecten die betrekking hebben op de jeugd. Dit geldt niet alleen voor Europa, maar ook voor onze betrekkingen met derde landen. Wij hebben er in het kader van het TEMPUS-programma reeds over gesproken om de deelname van vrouwen extra te stimuleren. Wat het EUROMED-programma voor de jeugd betreft, heb ik de ministers uit de Maghreb-landen aangemoedigd om met name de deelname van jonge vrouwen aan uitwisselingsprogramma's aan te moedigen.
Zoals ik reeds heb aangegeven, mijnheer de Voorzitter, vormt de bijeenkomst op 30 mei van de Raad Jeugdzaken de volgende fase in de omzetting van het Witboek naar concrete maatregelen. Ik geloof stellig dat er tijdens deze bijeenkomst beslissingen kunnen worden genomen over de toekomstige samenwerking op het gebied van jeugdzaken en over de eerste prioriteiten.
Mijnheer de Voorzitter, met bijzonder veel genoegen constateer ik dat dit nieuwe elan voor de jeugd door iedereen wordt gedragen. Ik wil het Europees Parlement hartelijk danken voor het feit dat het ons in de gelegenheid heeft gesteld vooruitgang te boeken. U hebt ons enorm geholpen en ik weet dat u zich sterk zult blijven maken voor de jeugd. Nogmaals hartelijk dank. Laten wij ons best doen om de samenwerking op het gebied van het jeugdbeleid succesvol te laten verlopen.
De Voorzitter.
Hartelijk bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0132/2002) van mevrouw Pack, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van het Europees Jaar van opvoeding door sport 2004 (COM(2001) 584 - C5-0497/2001 - 2001/0244(COD)).

Pack (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik herinner me dat ik in mijn laatste verslag over sport van 1996 het verzoek heb gedaan een Europees Jaar van de sport te organiseren. Dat idee bleef op de plank liggen totdat mevrouw Reding commissaris werd. En nu is het er inderdaad van gekomen. Dat is zeker prettig en het schenkt me voldoening, maar als ik zie hoe dat jaar uiteindelijk is genoemd, raak ik helemaal verkrampt - zó krampachtig klinkt die titel. Ik wilde een jaar van de sport en wat hebben we gekregen: een Europees Jaar van opvoeding door sport. Iedereen weet natuurlijk waarom voor deze zo geforceerd overkomende titel is gekozen. Sport wordt niet beschouwd als een serieus onderwerp, al is het dat natuurlijk wel! Sport is heus niet alleen voetbal, het is overal om ons heen! Elke dag heeft ieder mens het wel eens over sport. En dan zou het in de Europese Unie geen thema mogen zijn?
Waar doen wij eigenlijk moeilijk over? Sport is altijd een grensoverschrijdend gebeuren geweest. Wij bestrijden in Europa via een gemeenschappelijk dopingagentschap zoiets verwerpelijks als doping in de sport. Wij houden ons bezig met de sportrechten en met de TV-richtlijn. Allemaal zaken die erop duiden dat sport wel degelijk een Europees thema is. Dat de regeringen van de EU dit nog steeds niet lijken te beseffen, is me eigenlijk een raadsel. Daarom hoop ik dat u bij uw volgende bijeenkomst iets geleerd hebt uit het Jaar van opvoeding door sport, en sport daadwerkelijk verheft tot een Europees thema, een thema dat zich uiteraard niet aan het subsidiariteitsbeginsel mag ontrekken.
Wij hebben dit voorstel van de Commissie met groot genoegen omarmd. Eigenlijk zagen wij nauwelijks problemen, maar het spreekt vanzelf dat het Parlement toch met een aantal amendementen komt. Wij hebben ons gericht op het voorstel betreffende de financiering. Natuurlijk heb ik mezelf afgevraagd: nu was je een keer zo vriendelijk om geen extra geld te eisen, en dan zegt de Raad nog dat het te veel is! Ik zal me de volgende keer eens goed achter de oren krabben. Ik zal weer eisen gaan stellen; misschien krijgen we dan zelfs meer dan wat u hebt voorgesteld. Zo hebben wij in een aantal programma's grote successen kunnen boeken. Ik had eigenlijk graag gewild dat alles eens op rolletjes zou verlopen, maar die hoop bleek helaas ijdel. Desondanks is alles toch weer op zijn pootjes terechtgekomen.
Wij zijn het niet op alle punten eens met de Commissie. Zo hebben wij te kennen gegeven geen cent te willen besteden aan enquêtes en studies. De beschikbare middelen zouden besteed moeten worden aan activiteiten die de zichtbaarheid van het jaar vergroten, of aan de voorbereiding op dat jaar. De evaluatie is daarbij buiten schot gebleven. De evaluatie, die uiteraard altijd aan het einde van een jaar plaatsvindt, staat echter niet in het onderdeel dat wij willen schrappen. Wij hopen in dat verband natuurlijk op de steun van de Commissie.
Wij hebben amendementen ingediend die gericht zijn op het versterken en bevorderen van het effect van vrijwilligerswerk op informele vorming. Wij hebben amendementen ingediend voor de bevordering en verspreiding van goede praktijken en voor het opzetten van een on-line-databank. Wij willen steun geven aan netwerken die de educatieve rol van sport verspreiden en wij hebben wat meer klaarheid gebracht in het grote probleem dat beroepssporters vaak hun opleiding niet kunnen afmaken doordat zij al op jeugdige leeftijd al hun tijd steken in hun sportcarrière en daardoor hun scholing verwaarlozen.
Dit Europese jaar is een belangrijk jaar, dat in heel Europa gehouden zal worden en dat samenvalt met het jaar van de Olympische zomerspelen in Athene. Er zullen maatregelen op communautair en nationaal niveau worden getroffen om de permanente samenwerking tussen onderwijsinstellingen en sportorganisaties te bevorderen en om sportbeoefening en de waarden die sport vertegenwoordigt beter in het onderwijs te integreren.
Verder vond ik dat het jaar wat meer jeu moest hebben en daarom heb ik mij veroorloofd toe te werken naar een hoogtepunt van het sportjaar. De collega's hebben mij hierin gesteund. Ik heb voorgesteld in het jaar 2003 in heel Europa een atletiekcompetitie tussen schoolteams te organiseren. De winnende teams zouden dan in 2004 naar Olympia mogen om aanwezig te zijn bij het ontsteken van de Olympische fakkel. Dat leek mij nu echt een uitstekend idee. Beelden spelen een zeer belangrijke rol in deze wereld en dit plan zal een combinatie opleveren van mooie beelden en fraaie acties. Eerlijk gezegd had ik op iets meer steun van de commissaris gehoopt tegenover de Raad. De Raad is er namelijk op tegen.
Ik benadruk dat er weinig meerkosten aan dit voorstel verbonden zijn. Er hoeven waarschijnlijk geen extra middelen gereserveerd te worden, want er is nog geld in reserve. Dat hoeven wij de Raad natuurlijk niet altijd te vertellen, maar het geld is er wel degelijk. De mogelijkheden liggen er, laten wij ze aangrijpen! Ik vind het onbegrijpelijk dat de Raad dat niet wil!
Wat de stemming over de eerste lezing betreft: die zal probleemloos verlopen. Ik hoop dat de Raad zich net zo haast als wij en op 31 mei een gemeenschappelijk standpunt presenteert. Dan zijn wij bereid - en ik spreek ook namens mijn collega's - de zaak zo spoedig mogelijk in de parlementaire commissie op te nemen. Wij zullen zo mogelijk via een tripartiet overleg proberen een bemiddelingsprocedure te vermijden. Ik denk dat de Raad dan wel wat meer moet opschuiven richting Parlement. Het zou mij bijzonder deugd doen als de Commissie de Raad hierbij een handje zou helpen. Mevrouw Reding, nogmaals dank voor dit voorstel. Het doet ons genoegen dat het er eindelijk van gekomen is!

Wenzel-Perillo (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de commissaris, beste collega's, 2004 zal in het teken staan van het Europees Jaar van opvoeding door sport. Sport is van oudsher een favoriet, succesvol en effectief instrument geweest, dat een positieve uitstraling heeft op het onderwijsbeleid en elementaire, educatieve en maatschappelijke waarden in zich bergt. Het stimuleren van sportbeoefening en van partnerschap tussen de onderwijsinstellingen en de sportorganisaties levert een positieve bijdrage aan teamgeest, tolerantie, solidariteit, de bestrijding van doping en geweldgebruik en aan een gezonde en eerlijke competitie zonder doping. Het zijn waarden die het verdienen om te worden herontdekt en bevorderd. Tegen de achtergrond van de Olympische Spelen, de Paralympics in Athene en de Europese Kampioenschappen voetbal in Portugal dient de instelling van 2004 als het Europees Jaar van opvoeding door sport ten zeerste te worden verwelkomd. De financiële middelen die de Commissie heeft uitgetrokken voor de tenuitvoerlegging van dit besluit, bedragen 11,5 miljoen euro (waarvan 8 miljoen euro voor 2004 en 3,5 miljoen euro voor 2003 om de voorbereiding van het jaar reeds op 1 januari 2003 te kunnen starten).
Het voorgestelde financieel kader dient verenigbaar te zijn met het plafond zoals dat in het financieel perspectief is vastgelegd en mag er niet toe leiden dat er bezuinigd wordt op andere terreinen. Om te vermijden dat de administratiekosten uit de hand lopen en dat er dubbel werk wordt verricht, dient er per lidstaat één orgaan te worden benoemd dat zich bezighoudt met de coördinatie van het programma. Mijns inziens is het niet nodig om voor elk project advies in te winnen bij een team van niet nader benoemde deskundigen over de financiering en cofinanciering van afzonderlijke maatregelen. Beheer en evaluatie van het programma dienen een zaak te blijven van de Commissie en moeten aldus in publieke hand worden gehouden.
De instelling van een Europees jaar voor de sport is een goed initiatief, maar succes is gelegen in continuïteit. Het initiatief is zo waardevol, omdat het een investering betekent in onze jeugd, die de kans moet krijgen gezond op te groeien en een bijdrage te leveren aan een gezond en verenigd Europa. Daarom dient er vervolg aan dit initiatief te worden gegeven. Het gaat om een waardevolle investering in onze toekomst want onze jeugd is onze toekomst!

Zabell (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur bedanken voor haar uitstekende verslag, evenals de Commissie, omdat zij erin geslaagd is de hindernissen te overwinnen die telkens weer opdoemen wanneer in dit Parlement onderwerpen worden besproken die met sport te maken hebben.
Ik wil twee punten benadrukken om aan te geven waarom dit verslag volgens mij zo belangrijk is. Het eerste punt is dat wij niet mogen vergeten dat sport een waardevol instrument voor het onderwijs is.
Wij horen telkens weer dat sport ons leert inspanningen te waarderen, dat sport de volkeren verenigt en nog talloze dingen die ik hier niet ga herhalen.
Wel wil ik benadrukken - en ik kan u zeggen dat ik uit ervaring spreek - dat jongeren, en met name kinderen, over het algemeen niet vergeten wat zij spelenderwijs leren bij het beoefenen van een sport. Dat maakt sport uiterst nuttig om talloze onderwerpen aan te kaarten - zoals het milieu, om er een te noemen - die in het kader van de opvoeding door sport aan de orde kan komen.
Het tweede punt dat ik wil benadrukken, is dat wij niet mogen vergeten dat wij in een continent leven waar de rassen- en cultuurverscheidenheid toeneemt. Wij moeten met zijn allen in de Europese Unie een grote inspanning leveren voor de integratie. Sport speelt hierbij een fundamentele rol. Het zou uiterst moeilijk zijn een even doelmatig middel te vinden als sport en dat zou in elk geval enorme kosten met zich meebrengen.
Ik hoop dat 2004, het Europees jaar van opvoeding door sport, de noodzakelijk aanzet zal geven tot een artikel in het Verdrag met betrekking tot sport, opdat dit programma het begin zal worden - en niet meteen tevens het einde - van de grote rol die sport kan spelen in de Europese Unie.

Prets (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, om te beginnen wil ik zeggen dat ik het betreur dat wij de onderwerpen die voor jongeren zo van belang zijn, op dit late tijdstip moeten bespreken. De hele dag zitten er jongeren op de tribune en nu er eindelijk een onderwerp aan bod is dat hun direct aangaat, is de tribune helemaal leeg. Misschien kan daar in de toekomst eens verandering in komen - publiek op de tribune verkleint de afstand tot de burger, want daar kan men zien wat wij hier eigenlijk doen.
Desalniettemin ben ik bijzonder ingenomen met dit initiatief. Tevens wil ik de commissaris bedanken dat de sport wat meer in het aandachtsveld van de Europese beleidsmakers is gebracht. Vanwege de belangrijke rol die sport in de maatschappij vervult, ben ik ervan overtuigd dat sport deze aandacht verdient. Regelmatige sportbeoefening is goed voor de gezondheid en kan jongeren helpen belangrijke sociale en communicatieve vaardigheden te verwerven. Sport is een maatschappelijke en economische factor van cruciaal belang in onze samenleving.
De organisatie van het jaar van de sport, of liever gezegd, het jaar van opvoeding door sport beschouw ik als een uitstekend initiatief waaraan uitgebreid vervolg moet worden gegeven. Ik kan mij echter vinden in de kritiek op de titel van Doris Pack. De titel 'Jaar van opvoeding door sport? impliceert dat de activiteiten beperkt blijven tot de scholen. Dat lijkt mij geen goed idee, daar ik van mening ben dat ook sportverenigingen en -organisaties een rol moeten spelen en steun moeten krijgen. Opvoeding door sport is niet alleen een zaak van de scholen, maar ook, en in de eerste plaats, van verenigingen en van de talloze sportorganisaties. Ik vind dat het Jaar van opvoeding door sport ook een blijk van erkenning en waardering moet zijn voor de verdiensten van sportverenigingen.
Voorts ben ik van mening dat er hier veel meer gepraat moet worden over de inhoudelijke kanten van sport. Wat verstaan wij bijvoorbeeld onder fair play, amateursport en beroepssport? Wat verstaan wij onder het stimuleren en begeleiden van jongeren? In de discussie moeten alle betrokken facetten de revue passeren. Onderdelen uitsluiten betekent een halve aanpak, en een halve aanpak leidt tot niets.
Ik vind het Jaar van de talen in dit verband een zeer goed voorbeeld. Daarin hebben niet alleen de scholen een rol gespeeld, maar ook diverse educatieve organisaties van uiteenlopend pluimage. Hierdoor konden vele initiatieven in gang worden gezet en veel nieuwe activiteiten worden opgestart. Het Jaar van de talen vervult daarmee een uitstekende voorbeeldfunctie. Het heeft goede resultaten opgeleverd en dat willen wij ook bereiken met het Jaar van opvoeding door sport. Sport is beweging! Die beweging mag niet aan banden worden gelegd, maar moet gestimuleerd worden. Ruimte voor ontplooiing en, niet te vergeten, financiële zekerheid spelen daarin een belangrijke rol.
Sanders-ten Holte (ELDR).
Sport heeft door de eeuwen heen een belangrijke rol gespeeld in het leven van de mens. Nu, dat is een heel groot woord. Wie herinnert zich niet de sportdagen op school in zijn jeugd waaraan iedereen mee moest doen, of je nu sportief was of niet? Na afloop gaf het een goed gevoel, een gevoel van saamhorigheid en dat is eigenlijk waar we met elkaar aan willen gaan werken met dit jaar. Ik denk dat het voorstel om 2004 tot Europees jaar van opvoeding door sport uit te roepen, dan ook een heel goed initiatief is en ik wil mevrouw Pack dan ook bedanken voor de gedegen wijze waarop zij het voorstel bestudeerd heeft. Ook ik ben het met haar eens dat de titel wat geforceerd aandoet. Ik denk zelf dat het natuurlijk formeel juist is, want er is geen juridische basis voor alleen sport. Een aantal lidstaten waren er tegen en op deze manier kun je het toch voor elkaar krijgen. Ik denk ook dat hiermee juist de opvoedingskant van sport benadrukt wordt en dat vind ik een hele goede zaak.
Toch wil ik bij dit plan een paar kanttekeningen plaatsen. Sport is op school een uitgelezen manier om kinderen allerlei menselijke waarden zoals fair play, teamgeest en verdraagzaamheid bij te brengen; sport kan zelfs een rol spelen bij het kweken van saamhorigheid en begrip voor de ander en dat is meer dat ooit noodzakelijk. U zult begrijpen uit welke achtergrond ik dat vandaag zo zeg, maar sport helpt ook bij het bestrijden van xenofobie en vandalisme, zeker als de kinderen in schoolteams deel kunnen nemen aan competities tussen scholen, op regionaal, nationaal en ook Europees niveau, zoals mevrouw Pack voorstelt. Een prima idee, waarbij de Europese gedachte wordt verbreid.
Waar mijn fractie bedenkingen bij heeft, is dat een dergelijke competitie door de Commissie georganiseerd en gefinancierd zou moeten worden. De Commissie heeft er het budget niet voor, en het is ook niet haar rol, denk ik, om dergelijke competities te organiseren. Dit lijkt me eerder op de weg van bijvoorbeeld nationale olympische comités te liggen.
Een ander punt waarop ik wil wijzen is het feit dat het nu niet beperkt moet worden tot één jaar. Goede initiatieven moeten een vervolg krijgen. Maar ik weet zeker dat mevrouw Reding in die trant denkt en daar vast aan zal gaan werken.

Wyn (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Jaar van opvoeding door sport zal een uitstekende gelegenheid zijn om het sociale belang van sport binnen onze samenleving te bevorderen en zal een zeer krachtig instrument zijn voor de bevordering van integratie. Een derde van de burgers van Europa neemt regelmatig deel aan een vorm van lichamelijke activiteit, waarmee sport in de twintigste eeuw een van de belangrijkste sociale verschijnselen in Europa is.
Sport is een uitstekende manier om mensen bij hun gemeenschap te betrekken. Het kan bijdragen aan opvoeding en levenslang leren, en het kan daarnaast kwaliteiten zoals leiderschap, burgerzin en teamwork bevorderen. Het Jaar van opvoeding door sport zou zich moeten concentreren op het aspect van de sociale insluiting van sport. Wil dit echter werkelijkheid worden, dan moeten we in arme gemeenschappen betere voorzieningen bieden. Waar ik me echt grote zorgen over maak, is het tekort aan groepsleiders en vrijwilligers om sportprojecten uit te voeren, vooral in de meer noodlijdende regio's. Wat komt er in het programma te staan om hier iets aan te doen?
Het is ook belangrijk dat de gekozen projecten een stevige basis bieden waarop kan worden voortgebouwd. De impuls die in 2004 wordt gegeven, moet na 2004 worden gecontinueerd - hij mag dan niet ophouden, maar moet een gevestigd onderdeel van projecten binnen onze gemeenschappen worden.
De betrokkenheid van de plaatselijke en regionale overheden in het jaar zal cruciaal zijn voor het uiteindelijke succes van het jaar, aangezien zij in een unieke positie verkeren om te garanderen dat een zo breed mogelijke toegang tot de plaatselijke communautaire acties wordt bereikt.
Sport is niet alleen een vorm van ontspanning voor de toeschouwer. Het heeft ook een sterke sociale dimensie, en het is deze sociale dimensie die in het jaar een van de hoofdthema's zou moeten zijn. Alle sporten moeten worden inbegrepen, niet alleen de grote sporten, en we moeten dit in het hele programma benadrukken. Het is ook belangrijk dat projecten die in 2003 in het kader van het Europees Jaar van personen met een handicap worden gestart, in 2004 worden gekoppeld aan sportprojecten voor gehandicapten. Niemand mag worden uitgesloten.
Ik dank de rapporteur voor dit uitstekende initiatief en ik kijk ernaar uit om mee te werken aan de ontwikkeling van de projecten in de loop van het jaar.

Fraisse (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil allereerst mevrouw Pack hartelijk danken voor haar vastberadenheid. U hebt aan dit dossier gewerkt van 1995 of 1996 tot heden. Dat is nog eens wat je noemt 'een dossier verdedigen?. In de tweede plaats wil ik aangeven dat ik deel uitmaak van twee parlementaire commissies, namelijk de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Beide commissies hebben het trieste privilege dat hun verslagen vaak laat op de dag worden behandeld.
Ik wil het vanavond graag hebben over zowel de gelijke kansen voor man en vrouw als over de sport. In mijn amendement komen namelijk beide thema's aan bod. Ik stel in dit amendement een punt aan de orde dat mijns inziens van groot belang is. In haar besluit belicht de Commissie namelijk alleen het vraagstuk van de discriminatie. Dit aspect, dat overigens ook door mevrouw Pack in een overweging is benadrukt, is in mijn ogen ontoereikend. Voor meisjes en vrouwen is de sport namelijk ook belangrijk voor hun identificatie en emancipatie. Laten wij dit belang van de sport dan ook onderkennen.
Ik wil hier in herinnering brengen dat de gelijkheid in de sport is benadrukt gedurende de bijeenkomst 'Peking + 5? die in juni 2000 in New York is gehouden. Voorts wordt er in artikel 26 van het verslag-Helsinki van september 2000 ook over deze gelijkheid gesproken. Het IOC heeft verder in 2000 in Parijs een Conferentie 'Vrouwen en sport? georganiseerd. Tot slot heeft de Franse minister van sportzaken het thema 'vrouwen en sport? al sinds 1996 op de agenda staan, met de u allen bekende resultaten. Zo wordt er in de media nu aandacht besteed aan sportcompetities voor vrouwen. Wij moeten ons hier rekenschap van geven. Mevrouw de commissaris, ik weet dat u van plan bent om binnenkort een symposium te houden over het thema 'vrouwen en sport?. Dat doet mij genoegen.
Wij moeten dit punt benadrukken in dit verslag. In bijvoorbeeld de mediterrane landen, Iran en Algerije verloopt de emancipatie van vrouwen via de sport. De sport is dus een belangrijke emancipatiefactor. In Frankrijk en andere landen van de Unie zien wij dat de emancipatie van jonge immigranten wellicht niet via het stemrecht en het staatsburgerschap verloopt, maar via hun lichaam en de sport. Zoals de vorige spreker reeds heeft aangegeven, is de sport dus een zeer belangrijke sociale factor. Dit punt moet mijns inziens benadrukt worden.
Ik wil tot slot aangeven dat er een probleem is gerezen bij een van mijn amendementen, in die zin dat het woord 'mixité? (gemengd karakter) in het Engels is vertaald met 'mixed-sex sport? (gemengde sport). Met mijn amendement doel ik niet op de gemengde sport maar op het gemengde karakter van de sport. Op school en in competitieverband moet vrouwensport worden bevorderd. Ik heb dit vertaalprobleem te laat opgemerkt, maar heb het nu aangegeven en hoop dat de rapporteur er rekening mee wil houden.
Zoals u weet zijn de volgende Olympische Spelen weer in aantocht. Bij iedere editie van de Olympische Spelen doen er verhoudingsgewijs meer vrouwen mee. Ik hoop dat het percentage vrouwen in Athene groter zal zijn dan in Sydney. Ik ben overigens niet de enige die deze wens uitspreekt. Opvoeding dient uiteraard als de basis voor hetgeen er volgt: prestatie en competitie. Ik hoop, mevrouw Reding, dat deze overwegingen over het thema 'vrouwen en sport? u interesseren.

Mantovani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Pack, gelukwensen met haar verslag, dat in de commissie met eenparigheid van stemmen is goedgekeurd. Wij nemen dan ook de gelegenheid te baat om het belang te benadrukken van de initiatieven en evenementen die in 2004 het Jaar van opvoeding door sport begeleiden. In dat jaar vinden onder andere het Europees Voetbalkampioenschap, de Olympische Spelen van Athene en de Olympische Spelen voor Gehandicapten plaats. Het is een belangrijke gebeurtenis, mede in het licht van de Olympische Winterspelen van 2006 in Turijn.
Ongeveer een jaar geleden heeft de commissaris, mevrouw Reding, hier in Straatsburg dit evenement bekendgemaakt. Daarbij heeft zij ook de bredere rol van sport benadrukt. Sport, zei zij toen, is niet alleen een economisch gebeuren maar ook - en ik zou willen zeggen vooral - een sociale en culturele meerwaarde voor de hele Europese samenleving. In de wereld van de sport bestaan echter nog steeds grote verschillen. Onze aandacht moet vooral gericht zijn op de kleine sportverenigingen om hun inzet bij de vorming van jongeren meer uit de verf te doen komen.
U zult zich, mevrouw de commissaris, onze ontmoeting nog wel herinneren over de transfers van voetballers in Europa. Ik heb u toen voorgesteld werk te maken van een Europees sportbureau. Ik vind dit nog steeds een actueel plan. Maar voor het zover komt, moet er natuurlijk wel een bepaling over komen in de Europese Verdragen, waarbij de verklaring over het specifieke karakter van de sport die de Vijftien in december 2000 in Nice hebben opgesteld, als uitgangspunt moet dienen. Ik meen dat een dergelijk orgaan zowel de verspreiding en het promoten van een sportcultuur op Europees niveau als een gezonde sportbeoefening makkelijker maakt. Tegelijkertijd kan er dan ook een betere samenwerking tussen sportorganisaties komen, om geweld, discriminatie, racisme en ook doping te bestrijden.
Het Europees evenement zal van grote betekenis zijn en wij maken ons op om het met al onze aandacht te volgen.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Pack bedanken voor haar verslag en de Commissie voor haar inspanningen om alle belemmeringen te overwinnen die de bevordering van de sport in de weg staan.
Als wij het jaar 2004 - het Jaar van opvoeding door sport - tot een succes willen maken, moeten wij ervoor zorgen dat dit niet een van die acties van de Europese Unie wordt die de burger niet bereiken.
Om ervoor te zorgen dat deze actie niet onopgemerkt voorbijgaat, moeten wij mijns inziens samenwerken met alle instellingen op lokaal, regionaal en nationaal niveau die zich reeds lang inzetten voor de bevordering van de opvoedkundige kanten van de sport. Deze instellingen moeten op gecoördineerde wijze aan het programma deelnemen opdat er een synergie ontstaat, want daar gaat het om.
De bevordering, de verbreiding en de beoefening van alle wetenschappen die zich met lichamelijke activiteiten en sport bezighouden vormen het beste wapen dat ons ter beschikking staat voor de opvoeding tegen intolerantie en vreemdelingenhaat en ten gunste van de maatschappelijke integratie.

Matikainen-Kallström (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan collega Pack voor haar werk als rapporteur. Zij heeft al jaren zeer goed werk verricht voor sport en lichamelijke opvoeding. Het is goed dat de Commissie het Europees Jaar van opvoeding door sport gaat organiseren, dat werd ook wel tijd. Het is jammer dat sport geen rechtsgrondslag in de communautaire regelgeving heeft. Sport moet een eigen artikel krijgen of moet in ieder geval duidelijk worden genoemd in het cultuurartikel; op die manier raakt de sportwereld haar zeggenschap niet kwijt, maar kunnen sportorganisaties invloed uitoefenen op besluiten die hen aangaan.
Sportende jongeren moeten worden betrokken bij de verschillende uitwisselingsprogramma's van de Europese Unie. De huidige praktijk, waarbij projecten die met sport te maken hebben in andere rubrieken worden weggemoffeld, is belachelijk. Het is beter de zaken altijd bij hun juiste naam te noemen.
Sport heeft ook een opvoedkundige betekenis, zoals in het verslag staat. Ik hoop daarom dat de positie van sport in de onderwijsplannen van scholen serieus wordt heroverwogen. In veel lidstaten worden op scholen belangrijke vrijwillige naschoolse activiteiten georganiseerd. Ook de middelen voor deze middagactiviteiten moeten aanzienlijk worden verhoogd. Vaak doen middagclubs die met vrijwilligers werken, waardevol werk. Door beweging in de middag wordt kinderen de mogelijkheid geboden de natuurlijke behoefte aan en de zin in beweging te bevredigen. Tegelijkertijd wordt kinderen een plezierig tijdverdrijf geboden en worden sociale problemen en uitsluiting voorkomen. Dankzij clubs hoeven kinderen 's middags niet urenlang alleen thuis door te brengen als hun ouders onder de druk van een toenemend gebrek aan arbeidskrachten steeds langere dagen op hun werk moeten maken.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij bijzonder veel genoegen dat ik hier vandaag in uw midden mag spreken over het Europese Jaar van opvoeding door sport. Ik zeg dit niet zomaar. Ik heb namelijk echt de indruk dat wij ons doel naderen en dat er concreet een proces van start is gegaan dat van groot belang zal zijn voor onze samenlevingen en vooral voor de jongeren daarin.
Ik wil u laten weten dat de politiek zeer weinig aan het toeval overlaat en dat ik bijzonder blij ben dat mevrouw Doris Pack vandaag de rapporteur is. Ze loopt immers al sinds 1996 met dit idee rond. Mevrouw Pack, wat in het vat zit, verzuurt niet. Laten wij het althans hopen.
Toen ik commissaris werd heb ik het onderhavige idee onmiddellijk overgenomen en op de agenda gezet. Ik weet dat uw wens van een Europees Jaar van de sport niet is uitgekomen. U weet echter ook dat de Gemeenschap niet bevoegd is op dit terrein. U hebt dat trouwens zelf erkend. Wij kunnen overigens prima de waarden van de sport aangrijpen om de bestaande vormen van communautair beleid en de maatregelen die wij in dit kader treffen, te versterken. Op de Europese Raad van Nice zijn wij hier overigens ook toe uitgenodigd.
Dit Europese Jaar van opvoeding door sport is vanuit politiek, praktisch en symbolisch oogpunt van groot belang. Politiek gezien wordt met dit Europese Jaar immers duidelijk gemaakt dat de Commissie er belang aan hecht dat de educatieve en sociale waarden van de sport ten volle worden benut en dat deze waarden kunnen bijdragen aan de versterking van het educatieve beleid van de lidstaten. Het praktische belang is gelegen in het feit dat 11,5 miljoen euro zal worden vrijgemaakt voor de financiering van communautaire, nationale, regionale en plaatselijke projecten. Dit geld komt bovenop de kredieten die onze partners voor deze gelegenheid hebben toegekend. Dit betekent dat er in het jaar 2004 veel nieuwe middelen worden vrijgemaakt ter ondersteuning van de educatieve dimensie van de sport. Laten wij niet vergeten dat het Europese Jaar van de talen zeer succesvol is verlopen. Waarom? Omdat het door de mensen, de burgers en de particuliere verenigingen werd gedragen. Dankzij het Europese Jaar van de talen hebben wij vooruitgang kunnen boeken. Het heeft het debat losgemaakt en de samenleving heeft dit debat overgenomen. Soms, geachte afgevaardigden, is er dus maar een klein duwtje in de rug nodig om iets in beweging te zetten.
Het symbolisch belang van het Europese Jaar van opvoeding door sport houdt verband met het feit dat het jaar 2004 een olympisch jaar is. Aan het begin van deze eeuw zullen de Olympische Spelen en andere evenementen zoals Europese, intercontinentale en wereldkampioenschappen worden georganiseerd. Het Europese jaar van opvoeding door sport zal in de gehele Unie merkbaar zijn. Ik denk dat de ogen van de gehele Unie gericht zullen zijn op dit evenement, dat een prachtige gelegenheid biedt om de sociale, educatieve en culturele waarden van de sport te stimuleren en ons helpt herinneren aan de oorsprong van de Olympische Spelen in een tijdperk waarin de sport niet alleen een commerciële aangelegenheid was, maar vooral ook een uiting van cultuur en opvoeding.
Mijnheer de Voorzitter, ik wist dat ik in het Europees Parlement een bondgenoot zou vinden. Het idee is namelijk in dit Parlement ontstaan en de Commissie heeft altijd trouwe bondgenoten in de EP-leden gehad bij haar pogingen om de ideeën en waarden van de sport te integreren in het vraagstuk van de opvoeding.
Ik heb met genoegen en belangstelling het verslag van mevrouw Pack gelezen. Ze steunt ons voorstel niet alleen, maar verbetert het ook op een aantal punten. Over sommige punten in het verslag is de Commissie echter terughoudend. Deze punten moeten nader worden bestudeerd. Het betreft hier geen principiële problemen, maar terughoudendheid over de juridische motieven. Sommige ideeën in dit verslag vallen in onze ogen namelijk buiten het kader van de wettelijke bepalingen.
Ik doel hier in de eerste plaats op amendement 7, waarin drie specifieke sportevenementen worden genoemd naast de Olympische Spelen te Athene. Mijns inziens wordt hiermee de deur op een kier gezet voor speculaties over de hiërarchie van de verschillende soorten sport en de competitieniveaus, qua aandacht van de media en het publiek. Aangezien iedere lijst per definitie discutabel en ongetwijfeld incompleet is, denk ik dat wij er beter aan doen om hetzij geen enkel sportevenement hetzij alle sportevenementen te noemen.
In de tweede plaats kan de Commissie de amendementen 22, 29 en 38, die hiernaar verwijzen, helaas niet accepteren. Uiteraard vind ik het een uitstekend plan om competities tussen scholen te organiseren, academische instellingen en sportorganisaties te stimuleren partnerschappen aan te gaan en te profiteren van de symbolische invloed en de aandacht van de media voor het ontsteken van de Olympische fakkel. Dit plan kan zeker worden uitgevoerd. Het is echter niet de taak van de Commissie om zelf dergelijke projecten te organiseren. Ze is hiertoe niet bevoegd. Ik wil u eraan herinneren dat de sportbeweging autonoom is en dat de lidstaten zelf kunnen bepalen of ze hiernaar onderzoek willen doen. Wij kunnen dergelijke partnerschappen niet van bovenaf opleggen.
Ik vind het bijzonder belangrijk dat dergelijke projecten worden gerealiseerd en ik hecht veel waarde aan de symbolische betekenis van bijvoorbeeld de Olympische fakkel en het Olympisch bestand. Ik wil graag garanderen dat dit besluit de realisering van dergelijke projecten mogelijk maakt. Ook beloof ik, mevrouw de rapporteur, dat ik alles in het werk zal stellen om ervoor te zorgen dat onze partners in het kader van dit Europese Jaar het initiatief hiervoor zullen nemen op de scholen en binnen de Olympische Comités. Ik heb overigens alle reden optimistisch te zijn. Kijkt u maar naar de politieke actie sport/school, die al in het jaar 2001-2002 in gang is gezet. Deze proef is met steun van de Europese Commissie van start gegaan op initiatief van de Europese Olympische Comités en de ministeries van Onderwijs van de drie testlanden, te weten Nederland, Frankrijk en Italië. Uit deze test is reeds gebleken dat dergelijke projecten mogelijk zijn, dat wij verder kunnen gaan, en dat wij partners kunnen vinden die deze projecten willen steunen.
Op deze basis en met uw hulp, geachte afgevaardigden, denk ik dat wij gedurende dit Jaar van opvoeding door sport veel verenigingen, organisaties en vrijwilligers kunnen vinden die bereid zijn ons te helpen. Eén van de belangrijkste doelstellingen van dit Europese Jaar is overigens om de educatieve instellingen aan te moedigen een partnerschap te sluiten met de sportorganisaties. Formele stage en informele opvoeding moeten niet langer los van elkaar worden gezien. De sport brengt waarden over: samenwerking in teamverband, solidariteit, respect voor de regels, respect voor de tegenstander en zelfoverwinning. Al deze elementen zullen gedurende dit Europese Jaar aan de orde komen.
Dit Olympisch jaar wordt ook gekenmerkt door andere prestigieuze evenementen. De sport en de sportbeoefenaars zullen bijna dagelijks de voorpagina's van de kranten halen. Wij moeten deze invloed van de media aangrijpen om te laten zien dat er naast de topsport, waarin ontzettend veel geld omgaat, ook een samenleving is die gebaseerd is op de wil om elkaar te helpen en aan te moedigen. De Gemeenschap is in deze educatieve en sociale dimensie geïnteresseerd.
Wij zullen dit jaar goed moeten voorbereiden. De inspanningen moeten in dit opzicht worden opgevoerd en de contacten geïntensiveerd. Ook wordt het tijd dat wij ons met de programmering en andere zaken gaan bezighouden. Ik hoop dan ook, mijnheer de Voorzitter, dat dit Parlement alles in het werk zal stellen om zo snel mogelijk een politiek akkoord met de Raad te sluiten, zodat er nog voor het einde van het Spaanse voorzitterschap een gemeenschappelijk standpunt kan worden bereikt. Het Spaanse voorzitterschap hecht daar veel waarde aan. Ik denk dat het in ieders belang is dat zo'n gemeenschappelijk standpunt er komt. Het dient met name ook het belang van hetgeen reeds in 1996 door Doris Pack naar voren is gebracht: de sport en diens sociale en educatieve dimensie moeten in het belang van Europa en onze samenlevingen op de voorgrond worden geplaatst. Hartelijk dank voor uw steun.

De Voorzitter.
Bijzonder hartelijk bedankt, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 21.40 uur gesloten)

