Top EU - Rusland op 18 november in Stockholm (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de Top EU-Rusland op 18 november 2009 in Stockholm.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, zoals u zei, vindt de top EU-Rusland plaats op 18 november in Stockholm. Het is voor de EU een goede gelegenheid om de betrekkingen tussen ons en Rusland te evalueren. Ik weet dat vele afgevaardigden hier in het Parlement de ontwikkelingen in Rusland op de voet volgen. Daarom zou ik de belangrijkste onderwerpen willen presenteren die we van plan zijn tijdens de top te bespreken, en ik ben er zeker van dat de commissaris aanvullende informatie zal willen verstrekken over de gebieden die verband houden met het bevoegdheidsterrein van de Commissie.
In zijn algemeenheid willen we de top natuurlijk gebruiken om het strategisch partnerschap tussen de EU en Rusland te ontwikkelen. We hebben veel te winnen bij samenwerking met Rusland op alle gebieden. We hebben Rusland nodig om de mondiale uitdagingen effectief aan te kunnen pakken. We moeten Rusland echter ook duidelijk maken dat ons partnerschap gebaseerd moet zijn op het respect voor een gemeenschappelijke verbintenis en gemeenschappelijke waarden. Dat betekent respect voor mensenrechten, democratie en de rechtsstaat. De top biedt ons de mogelijkheid om druk uit te oefenen op Rusland opdat het land de contractuele verbintenissen op die gebieden, maar ook op andere gebieden, nakomt.
Een van de belangrijkste onderwerpen zal de klimaatverandering zijn. De Raad zal benadrukken dat een nauwe samenwerking tussen de EU en Rusland belangrijk is om in Kopenhagen resultaat te kunnen boeken. Rusland zou beloften over substantiële en vergelijkbare reducties van zijn emissie van broeikasgassen moeten doen, die overeenkomen met de doelstelling van twee graden Celsius waar de landen van de G-8 het in L'Aquila over eens werden.
Daar hangt de energiekwestie mee samen - het gaat om energie-efficiëntie en energiezekerheid. Gezien de status van Rusland als belangrijkste energiepartner van de EU biedt de top ons de mogelijkheid om de noodzaak te benadrukken om het vertrouwen en de voorspelbaarheid van de betrekkingen tussen de EU en Rusland op het gebied van energie te herstellen. We zullen ook onze ontgoocheling uiten over het feit dat Rusland zich onlangs uit het Verdrag inzake het Energiehandvest teruggetrokken heeft.
We hopen dat een sterk vroegtijdig waarschuwingssysteem in het leven zal worden geroepen dat op de top goedgekeurd zal worden. Dat zou gepaard moeten gaan met duidelijke waarborgen van Rusland en individueel van andere relevante derde landen dat de doorvoer of uitvoer van gas naar de EU niet zal worden gereduceerd of afgesneden bij toekomstige disputen over energie.
We zullen natuurlijk de economische en financiële crisis bespreken. De Raad wil dat we het op de top eens worden over de noodzaak om gecoördineerde inspanningen als antwoord op de crisis voort te zetten, en bevestigt dat we van mening blijven dat de economieën open moeten zijn en dat het noodzakelijk is om protectionistische maatregelen te vermijden. De top zal ons ook de mogelijkheid bieden om de vooruitgang van de werkzaamheden op de vier gemeenschappelijke ruimten te beoordelen. We zullen van de gelegenheid gebruikmaken om te benadrukken hoe belangrijk het is om vooruitgang te boeken op de gebieden waar vooruitgang vereist is of waar zich problemen hebben voorgedaan.
De gewijzigde houding van Rusland ten aanzien van de Wereldhandelsorganisatie heeft een nieuwe situatie gecreëerd die we aan het analyseren zijn. Vertraging van de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie zal onze bilaterale betrekkingen beïnvloeden, met inbegrip van de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst tussen de EU en Rusland. We zullen onze steun herhalen voor de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie, en dat is belangrijk voor de integratie van Rusland in de wereldeconomie.
In de tussentijd moeten we werken aan resterende handelsproblemen en economische problemen, bijvoorbeeld de heffingen op vluchten over Siberië, maatregelen aan de grens om de invoer van commerciële voertuigen in Rusland te belemmeren, de discriminerende wegentol, de plannen voor de beperking van de invoer van containers via de weg, exportheffingen op hout en de onlangs door Rusland genomen protectionistische maatregelen.
Ik ben me terdege bewust van de grote zorgen die het Europees Parlement zich maakt over de situatie van de mensenrechten in Rusland. Uw besluit om de Sacharovprijs dit jaar toe te kennen aan mensenrechtenverdedigers in Rusland is daar eens te meer een bewijs van. Het Zweedse voorzitterschap deelt die zorgen en we zullen ervoor zorgen dat mensenrechtenkwesties een vooraanstaande plaats krijgen in de onderwerpen die op de top zullen worden besproken. We zijn natuurlijk ingenomen met de uitspraken van president Medvedev over mensenrechten, democratie en de rechtsstaat, maar daar moeten concrete daden aan worden verbonden. De situatie van de mensenrechten in Rusland is verontrustend. We zullen met name wijzen op de recente gebeurtenissen in de noordelijke Kaukasus, die het toneel is geweest van gewelddadigheden waarvan mensenrechtenverdedigers, wetshandhavingsfunctionarissen, overheidsvertegenwoordigers en de bevolking in het algemeen het slachtoffer van zijn geworden. Bijzonder zorgwekkend is dat mensenrechtenverdedigers en journalisten zijn omgebracht, niet alleen in de noordelijke Kaukasus maar ook in Rusland als geheel. Daarom zullen we ons dringende verzoek aan Rusland herhalen om hun uiterste best te doen om ervoor te zorgen dat de mensenrechtenverdedigers hun werk kunnen doen zonder bang te hoeven zijn voor geweld, pesterijen of dreigementen.
Met betrekking tot buitenlands beleid en veiligheidskwesties zullen we benadrukken hoe belangrijk het is om ook in verband met ons gemeenschappelijk nabuurschap de dialoog in stand te houden en te verbeteren. We moeten met Rusland samenwerken om vooruitgang te kunnen boeken in het vinden van een vreedzame oplossing van langdurige conflicten. We zullen natuurlijk niet afwijken van onze fundamentele beginselen.
We zullen de kwestie Georgië aan de orde stellen en herhalen dat Rusland zijn verplichtingen uit hoofde van het zespuntenplan van 12 augustus en vervolgens de overeenkomst van 8 september 2008 ten volle moet nakomen. We moeten het noodzakelijke vertrouwen herstellen, ook met betrekking tot Achalgori, de Kodori-vallei en de grenscontrolepost in Perevi. We zullen Rusland ook oproepen om zijn invloed te gebruiken om de waarnemingsmissie van de EU toegang te geven tot Georgische gebieden in Zuid-Ossetië en Abchazië, overeenkomstig het mandaat van de missie die het hele land beslaat. De top biedt ons ook de mogelijkheid om te evalueren welke vooruitgang is geboekt met betrekking tot de gesprekken in Genève, en wat dit betreft, verwachten we dat Rusland zich verder engageert.
We beseffen dat we met Rusland moeten samenwerken wat betreft de zogenaamde bevroren conflicten in Transnistrië en Nagorno-Karabach. We zullen het belang benadrukken van verdere inspanningen met betrekking tot de mechanismen voor het oplossen van de conflicten: de groep van Minsk en het zogenaamde 5+2-formaat in Transnistrië.
Het actieve engagement van Rusland om de dialoog over de kwestie Nagorno-Karabach tussen de president van Armenië en die van Azerbeidzjan te bevorderen is natuurlijk welkom. We zullen Rusland er echter ook op wijzen hoe belangrijk het is om de groep van Minsk te betrekken bij alle stadia van het proces. De EU is bereid om actief mee te werken aan het proces van Minsk en het te steunen, onder andere door vertrouwenwekkende maatregelen. De top zou zijn steun moeten uitdrukken voor ratificering en uitvoering van het nieuwe protocol tussen Armenië en Turkije. Andere kwesties op dit gebied gaan over het Euro-Atlantische Veiligheidspartnerschap en het Oostelijk Partnerschap.
Wat de Euro-Atlantische veiligheid betreft, zullen we Rusland oproepen om actief deel te nemen aan het proces van Corfu in de aanloop naar een toekomstgericht besluit in Athene. De top zou de bevestiging van Rusland moeten vragen dat het achter de fundamentele beginselen van het proces staat, met andere woorden achter volledige eerbiedigingen en uitvoering van de regels en voorschriften van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), erkenning van de OVSE als hoofdforum voor het debat over het Corfu-proces, en erkenning van het feit dat alle aspecten van de overkoepelende veiligheidsstrategie op een evenwichtige manier zouden moeten worden behandeld.
Van de kant van de EU zijn we bereid om Rusland op de hoogte te brengen van alle gebeurtenissen in verband met het Oostelijk Partnerschap en om te herhalen dat derde landen van geval tot geval het recht kunnen hebben om deel te nemen, overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van mei 2009 in Praag. De top biedt ons ook de mogelijkheid om een aantal internationale en regionale kwesties aan de orde te stellen. Ik acht het zeer waarschijnlijk dat onderwerpen als Iran, Afghanistan/Pakistan, de zuidelijke Kaukasus en natuurlijk het Midden-Oosten aan bod zullen komen.
Mevrouw de Voorzitter, geachte Parlementsleden, ik was nogal lang van stof maar ik weet dat u op dit gebied erg geëngageerd bent. Het is een belangrijke top met veel punten op de agenda en ik kijk ernaar uit uw standpunten en voorstellen te beluisteren wanneer we de definitieve voorbereidingen voor de top treffen.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, precies een jaar geleden hebben we de betrekkingen tussen de EU en Rusland herzien en hebben we besloten we dat de Europese Unie - ondanks het grote meningsverschil met Rusland over het conflict in Georgië - samenwerking met dit belangrijke buurland zou moeten nastreven, inclusief samenwerking inzake de onderhandelingen betreffende de nieuwe overeenkomst. We zijn ook tot de conclusie gekomen dat we onze betrekkingen zouden moeten baseren op de beoordeling van ons eigenbelang. De Top van Stockholm zal volgende week dan ook gericht zijn op gebieden - zoals al is gezegd - waar er een wederzijds belang is, bijvoorbeeld klimaatverandering en energie, en de wereldwijde economische crisis.
De financiële crisis heeft Rusland hard getroffen en dit is precies het beleidsgebied waarop ook de Europese Unie een duidelijk belang heeft bij het nastreven van een gemeenschappelijke beleidsaanpak. De verplichtingen van de G20 waren een belangrijke stap in de goede richting. Ik denk dat het belangrijk is dat ze nu worden ondersteund door alle partners. Het is eveneens van cruciaal belang dat Rusland niet zwicht voor de verleidingen van het protectionisme. Een neiging naar protectionistische praktijken is nu al schadelijk voor bedrijven in de EU.
Wij geloven duidelijk dat de beste manier om vooruit te komen bestaat uit samenwerking in een op regels gebaseerde multilaterale formule. De top is een mogelijkheid om opnieuw het belang te benadrukken van Ruslands toetreding tot de WTO. Ruslands voornemen om de onderhandelingen tegelijkertijd met Wit-Rusland en Kazachstan te voltooien, waarmee het een douane-unie wil vormen, laat nog steeds vele vragen onbeantwoord. Tegelijkertijd hopen we tijdens de top een beter inzicht te krijgen in Ruslands nieuwe benadering. Dit is belangrijk, niet in de laatste plaats in de context van de voortdurende onderhandelingen voor de nieuwe overeenkomst die door de Commissie worden gevoerd. Een overeenkomst die heldere, juridisch bindende bepalingen moet bevatten over handel en investeringen, maar ook over energie.
De top moet ook definitieve helderheid verschaffen over de voorwaarden betreffende bilaterale handel vanaf 1 januari 2010 krachtens het nieuwe gemeenschappelijke tariefsysteem van de douane-unie.
Wat de klimaatverandering betreft, heeft mijn collega al gezegd dat de top de leidende rollen moet benadrukken die Rusland en de Europese Unie samen kunnen spelen bij het behalen van resultaten tijdens de bijeenkomst in Kopenhagen. Rusland heeft het potentieel om een zeer substantiële bijdrage te leveren, gezien de enorme mogelijkheid voor emissiereducties door verbeteringen in energie-efficiëntie. We zullen dan ook een beroep op Rusland doen om zich te verplichten tot ambitieuzere reducties van broeikasgasemissies, vergelijkbaar met de doelstellingen die wij ons zelf in de EU hebben gesteld.
Op het gebied van energiezekerheid blijven we werken aan een uitgebreid mechanisme voor vroegtijdige waarschuwing. We betreuren het dat Rusland zich heeft teruggetrokken uit het Verdrag inzake het Energiehandvest (EHV), maar we herinneren er aan dat de beginselen van het EHV zijn bevestigd onder het Russische voorzitterschap van de G8, bijvoorbeeld in de Verklaring van Sint-Petersburg. Deze beginselen moeten dan ook de basis vormen van ons werk aan de energiezekerheid krachtens de nieuwe overeenkomst tussen de EU en Rusland. Hoewel we klaar moeten zijn voor het bespreken van Ruslands wens om een breder debat over een internationale structuur voor energiezekerheid, denk ik dat we ook, boven alles, de essentiële kenmerken van onze bilaterale energiebetrekkingen willen vaststellen.
Hoewel we goed samenwerken met Rusland bij vele aspecten van interne betrekkingen, moeten we meer vooruitgang boeken bij de samenwerking in het gemeenschappelijke nabuurschap. We zullen daarom ons standpunt blijven uitleggen dat de politieke en economische stabiliteit die wordt gestimuleerd door het Oostelijk Partnerschap, uiteindelijk in het belang van alle partijen is. We zullen Rusland blijven aanmoedigen om constructief te werken aan het oplossen van uitstaande kwesties en conflicten, of dat nu in Transnistrië of Nagorno-Karabach is, en ook via het proces van Genève.
Het voorstel van president Medvedev voor een bredere discussie van de Euro-Atlantische veiligheid heeft geleid tot een nieuw proces van gesprekken onder de hoge bescherming van de OVSE. Ik denk dat het nu belangrijk is dat dit debat ons niet afleidt van de onmiddellijke taak om de huidige bevroren conflicten op te lossen. Het strategisch partnerschap tussen de EU en Rusland moet, zoals al eerder is gezegd, zijn gebaseerd op gemeenschappelijke verplichtingen op het gebied van mensenrechten en democratie. Rusland is deze verplichtingen aangegaan als lid van de Verenigde Naties, de OVSE en de Raad van Europa en deze verplichtingen moeten worden nageleefd.
Ik denk dat het eveneens van cruciaal belang is dat we verdergaan en samenwerken aan alle verschillende kwesties. We weten dat de betrekkingen tussen Rusland en de EU complex zijn, maar ook allerlei mogelijkheden bieden, evenals een enorm potentieel. We zullen dan ook onze principiële koers blijven volgen, voor een kritische, maar ook constructieve band met ons buurland, in het vertrouwen dat ook Rusland weet dat zijn belangen worden gediend door het onderhouden van een daadwerkelijk strategisch partnerschap met ons.
Michael Gahler
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, het is goed om regelmatig een top tussen de Europese Unie en Rusland te houden, want er is natuurlijk veel te bespreken. Hoofdpunten op de lange agenda zijn onder andere de geplande samenwerkingsovereenkomst, de beveiliging van de energievoorziening, Ruslands toetreding tot de WTO, de klimaatveranderingen, de situatie in de Kaukasus en bovenal de toestand van de democratie en de rechtsstaat in Rusland.
Ook ontwapening, wapencontrole en een mogelijk raketafweersysteem staan op de agenda. Samen moeten we het hoofd bieden aan bedreigingen zoals het internationale terrorisme en fundamentalisme. Een land als Iran is zowel voor de EU als voor Rusland een uitdaging. We behoren beide tot het Kwartet voor het Midden-Oosten en hebben samen met de VS de plicht om voor die regio een oplossing uit te tekenen.
We hopen dat weldra de voorwaarden zullen gelden waardoor Europese en Russische burgers elkaar zonder visum kunnen ontmoeten. Ik ben ervan overtuigd dat ongehinderd intermenselijk contact de beste manier is om vooral jonge Russen een reëel beeld van het leven en denken evenals van de bedoelingen van de Europeanen ten opzichte van Rusland te geven.
De voorwaarde om deze agenda te kunnen afwerken, is naar mijn mening eenheid binnen de EU en een eenduidige boodschap naar buiten toe. Hoewel dat eigenlijk een waarheid als een koe is, hebben we veel te vaak meegemaakt dat we over details verdeeld zijn of ons laten verdelen. In dat verband mag geen enkele Europese regering geloven op lange termijn op gelijke voet met Rusland meer uit de onderhandelingen te kunnen halen dan wat we door ons totale gewicht met de EU kunnen bereiken.
Als gemeenschap van waarden hebben we een gezamenlijke visie op de situatie van de rechtsstaat en de mensenrechten in Rusland en dat moeten we ook zo formuleren. Jammer genoeg moesten we de Sacharovprijs aan een Russische organisatie toekennen. Ik bedank het voorzitterschap voor zijn opheldering in dat verband.
Aangezien we in dezelfde mate afhankelijk zijn van energieleveringen, moeten we ervoor zorgen dat de overeenkomsten in de driehoeksverhouding Rusland-Oekraïne-EU zo zijn opgesteld dat de gasdruk in bepaalde delen van de EU niet elke winter daalt. Voor de Kaukasus moeten we samen onbeperkte toegang van Europese waarnemers eisen.
Betreffende ontwapening of het raketafweersysteem moet de EU haar standpunt ten opzichte van Rusland en de VS duidelijk maken. Als we dat allemaal gedaan krijgen, zal Rusland ons serieus nemen en zullen we goed kunnen samenwerken.
Adrian Severin
Mevrouw de Voorzitter, debatten over Rusland verdelen ons zeer regelmatig in ideologen en pragmatici, in geostrategen die de confrontatie zoeken en bemiddelaars, in koudeoorlogsveteranen en nieuwe utilitaire opportunisten. Ik denk dat het hoog tijd is deze dilemma's oproepende dualistische denkwijzen de rug toe te keren en heldere conclusies te trekken met betrekking tot onze wens om een constructieve en doeltreffende dialoog aan te gaan met Rusland.
Mijns inziens dienen wij ons in onze betrekkingen met Rusland altijd vastberaden te tonen vanuit strategisch oogpunt, maar ons vanuit tactisch oogpunt flexibel op te stellen. Wij moeten te allen tijde onze waarden en belangen verdedigen, maar we moeten tevens empathie en respect tonen voor de idealen en belangen van Rusland.
Dit is de enige basis voor het opbouwen van wederzijds vertrouwen en voor het vinden van doeltreffende en acceptabele oplossingen voor beide partijen.
Vanuit concreter oogpunt dienen we ons oostelijke nabuurschap van een door rivaliteiten gekenmerkt gebied te veranderen in een gebied van gemeenschappelijke strategieën en gezamenlijke projecten. Een gemeenschappelijke strategie voor het Zwarte-Zeegebied zal wellicht geleidelijk meer synergie bewerkstelligen en meer diepgang geven aan onze huidige benadering.
Binnen deze context moeten we het probleem van bevroren conflicten op zeer open en eerlijke wijze benaderen en mogelijke taboes achter ons laten om op meer pragmatische wijze oplossingen te vinden.
We moeten Rusland tevens helpen bij iets wat voor dit land duidelijk noodzakelijk is, namelijk te voorkomen in een positie als mogelijke olie- en gasafhankelijke wereldmacht verstrikt te raken, terwijl wij op het gebied van energie onze onafhankelijkheid moeten zien te bereiken.
We dienen vindingrijker te zijn om te komen tot daadwerkelijke samenwerking, samenwerking op het gebied van technologie en exploitatie, en om op die manier de energiemarkten te openen.
We moeten ons samen met Rusland bezinnen op nieuwe wereldwijde beschermende maatregelen of een nieuw mondiaal akkoord ter bescherming van de energievoorziening. Ik ben van mening dat het plan van Medvedev niet onmiddellijk van tafel moet worden geschoven. Sommigen denken dat er achter dit initiatief een verborgen agenda schuilgaat, die we niet kunnen accepteren. Anderen zijn van mening dat er geen sprake is van een vooropgesteld plan, en dat het slechts dient om onze reacties te testen. Wat de achterliggende motieven ook zijn, onze huidige beschermende maatregelen stammen uit een andere tijd en zijn toe aan een herziening. We dienen te onderzoeken wat nog altijd van toepassing is en daar iets nieuws aan toe te voegen.
Tot slot wil ik zeggen dat we voordeel moeten halen uit de nieuwe trans-Atlantische betrekkingen, zodat mogelijk een trilaterale dialoog tussen Rusland, de Verenigde Staten en Europa tot stand kan worden gebracht. Daarnaast dienen we een dergelijke trilaterale benadering te overwegen om er ten minste zeker van te zijn dat Rusland en de Verenigde Staten geen akkoord sluiten zonder ons.
Kristiina Ojuland
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mevrouw Ferrero-Waldner, namens de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa wil ik duidelijk benadrukken dat voor beide partijen gunstige betrekkingen van goed nabuurschap tussen de Europese Unie en Rusland erg belangrijk zijn. Dergelijke betrekkingen vereisen echter aan beide zijden goede wil, iets waarnaar president Havel in zijn toespraak van vanmiddag ook al verwees.
Dames en heren, we weten allemaal dat Rusland altijd veel waarde heeft gehecht aan sterke partners. En de voorbereiding van de top die over een week zal plaatsvinden, heeft vandaag aangetoond dat we als Europese Unie met één stem kunnen spreken als we dat willen. En dat is heel belangrijk - zoals blijkt uit de resolutie die we hebben opgesteld - en als ik luister naar de Raad en de vertegenwoordigers van de Commissie, heb ik hier een heel goed gevoel over. Ook de ratificatie van het Verdrag van Lissabon creëert hier vanzelfsprekend een grotere en bredere basis voor.
Laten we dit nu echter eens vanuit het perspectief van Rusland bekijken. Rusland heeft volgende week een zeer goede gelegenheid om een oprechte wens te laten zien om met ons samen te werken, of dat nu is op gebieden als energiezekerheid of de opstelling van een nieuwe raamovereenkomst tussen de Europese Unie en Rusland, of bijvoorbeeld richtsnoeren voor gedrag en gedachten van de kant van Rusland op weg naar de WTO. Het is waar dat de houdingen op dit moment ambivalent zijn: president Medvedev en premier Poetin hebben verschillende signalen afgegeven. Ik hoop echt dat de Europese Unie volgende week meer duidelijkheid zal krijgen over de koers die Rusland zal kiezen ten aanzien van de WTO. En ik vind zeker dat de Europese Unie Rusland moet steunen op zijn weg naar de WTO.
Een zeer belangrijke kwestie waarmee Rusland zijn samenwerking met ons kan aantonen, is echter samenwerking en het bereiken van overeenstemming op het gebied van klimaatverandering. Dit is iets heel concreets en het gebeurt heel spoedig - in december tijdens de top in Kopenhagen - en dit is echt een kwestie waarbij we afwegingen kunnen maken en kunnen nagaan of deze samenwerking tussen de Europese Unie en Rusland mogelijk is of niet.
Dames en heren, het afgelopen jaar is vaak gezegd dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland pragmatischer moeten worden en ik heb zelf al gehoord dat mensen vraagtekens zetten bij dit punt: of de Europese Unie de mensenrechten, de basiswaarden en het onderwerp van democratie zomaar terzijde schuift. Ik denk dat we dat onder geen enkele voorwaarde mogen doen, want als we dat zouden doen, zouden we onze eigen waarde volledig teniet doen, net als de Europese Unie als geheel. Het ter sprake brengen van de mensenrechten is op geen enkele wijze bedoeld om Rusland te vervolgen, in de hoek te drijven of de les te lezen; het ter sprake brengen van de mensenrechten gebeurt allereerst voor de mensen die in Rusland wonen; dat wil zeggen voor de bescherming van gewone burgers.
En er pakken zich inderdaad weer zwarte wolken samen boven Moskou als het gaat om de mensenrechten, want zoals u gisteren hebt gehoord, heeft het Grondwettelijk Hof gesproken over mogelijke herinvoering van de doodstraf vanaf volgend jaar en dat is voor liberalen een zeer moeilijk onderwerp. Dames en heren, ik kan hier niet meer zeggen over dit onderwerp, maar we zijn zeker van plan de conflicten ter sprake te brengen en we moeten er zeker over praten.
Werner Schulz
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, we herdenken dit jaar niet enkel de val van de Berlijnse Muur en de vreedzame revolutie twintig jaar geleden, maar in 1989 overleed ook Andrej Sacharov, die aanzienlijk tot de val van het totalitaire Oostbloksysteem heeft bijgedragen. Andrej Sacharov heeft ons de raad gegeven dat zijn land begrip en druk nodig heeft - krachtige druk. Ik zou vandaag het woord dawlenie niet met "druk” vertalen, maar eerder met "krachtige ondersteuning”, en wel krachtige ondersteuning op alle gebieden waar Rusland de weg naar modernisering bewandelt en waar kiemen van een sociale markteconomie, van democratie en van een rechtstaat te voorschijn komen.
De Russische president Medvedev heeft zich onlangs bezorgd geuit over de stagnatie en problemen in zijn land en opgeroepen om hem bij zijn inspanningen voor hervormingen te steunen. Dat moeten we doen, indien hij dat oprecht meent. Dat omvat ook de betrokkenheid van Rusland bij internationale regelgevende kaders, zoals de WTO en het Energiehandvest. Daarom mogen we geen onnodige hindernissen creëren. Rusland daarentegen moet inzien dat het deze crisis niet op eigen kracht te boven kan komen.
Zoals Václav Havel vandaag heeft gezegd, vereist partnerschap echter ook dat we elkaar onverbloemd de waarheid zeggen. Om die reden stel ik dat waar verkiezingen worden vervalst, zelfs het begrip van gestuurde democratie cynisch wordt, daarom speelt de waarneming van verkiezingen binnenkort een voorname rol. Waar kritische journalisten worden vermoord, sterft ook de waarheid. We halen geen resultaat door onze aanpak van 'veranderen door handel'. Onze verhouding met Rusland moet namelijk op een stevige basis van waarden rusten.
Charles Tannock
Mevrouw de Voorzitter, de ECR-Fractie erkent dat Rusland een zeer belangrijke economische partner is, en een diplomatieke zwaargewicht op mondiaal niveau. Deze positie brengt echter wel verantwoordelijkheden met zich mee. De eerste verantwoordelijkheid is om de territoriale integriteit van de buurlanden, zoals Oekraïne en Georgië, te respecteren en het beledigende concept van near abroad te verwerpen.
Daarnaast dient Rusland, gezien het aantal onopgeloste moorden van journalisten en mensenrechtenactivisten, concrete maatregelen te nemen ter bescherming van de mensenrechten en de rechtsorde. De toekenning van de Sacharovprijs aan de mensenrechtenbeweging Memorial toont aan welk belang wij in dit Parlement hechten aan dit onderwerp.
Rusland moet ook samenwerken in het voorkomen van de verspreiding van kernwapens, met name naar Iran, en tevens afzien van de verkoop van het S-300 raketsysteem aan Iran, teneinde solidariteit te tonen met het westen tegen dit gevaarlijke regime.
De groeiende nostalgie naar de Sovjet-Unie en naar Stalin is tevens uiterst zorgwekkend.
Ten slotte kan, nu de winter nadert, niet nogmaals aan Rusland worden toegestaan dat het zijn feitelijke monopolie van gasvoorziening aan Europa als diplomatiek wapen inzet. De toezegging van de EU om krachtens een gemeenschappelijk extern energiezekerheidsbeleid over te gaan op diversificatie van energiebronnen en van de energievoorziening moet onze positie aan de onderhandelingstafel met Rusland zeer zeker verstevigen.
Vladimír Remek
namens de GUE/NGL-Fractie. - (CS) Geachte aanwezigen, ik geloof er niets van dat wanneer de EU-vertegenwoordigers zich naar de door het Europees Parlement ingediende resolutie voegen, ze in Stockholm ook maar iets voor elkaar zullen krijgen. Als de Russische delegatie ook zo'n soort aanbeveling heeft, dan is de top al helemaal ten dode opgeschreven. Willen we met de aanstaande onderhandelingen de samenwerking tussen de EU en Rusland versterken? Het antwoord luidt volmondig "ja”. In het document wordt Rusland vaak aangeduid als een cruciale EU-partner, maar tegelijkertijd worden daar bijna overal eisen en voorwaarden aan verbonden, geen voorstellen. Een voorbeeld: de verantwoordelijkheid voor het welslagen van de klimaatconferentie in Kopenhagen wordt mede op Ruslands schouders gelegd, terwijl juist Rusland het land was dat het Protocol van Kyoto redde toen onder meer de VS weigerden het te ratificeren. Een ander voorbeeld van de onrealistische standpunten met betrekking tot Rusland is de vrijheid van media. Die is inderdaad alles behalve ideaal. Maar hebben wij, waarde collega's, niet zelf nog in de vorige plenaire vergadering met betrekking tot Italië besloten dat dit onderwerp een binnenlandse aangelegenheid is? En dan is Italië nog wel een lidstaat. Dus waarom dan überhaupt iets zeggen over Rusland? Als we vinden dat Rusland een belangrijke partner is, dan moeten we daar ook naar handelen.
Fiorello Provera
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik zal mij van stemming onthouden over deze ontwerpresolutie, omdat ik haar nogal tegenstrijdig vind. In de ontwerpresolutie wordt erkend dat de economische samenwerking tussen Rusland en Europa in de afgelopen tien jaar flink is verbeterd. Tevens wordt erkend dat Rusland zijn betrekkingen op het gebied van energie, handel, de liberalisering van visa, controle op illegale immigratie, terrorismebestrijding, klimaatverandering, het buitenlands beleid, kwesties als het nucleaire Iran en de vredesprocessen in de Kaukasus en het Midden-Oosten heeft versterkt.
Terwijl wij om al deze zaken verzoeken, leveren wij in dezelfde ontwerpresolutie forse kritiek op de binnenlandse situatie in Rusland. Er is een algemeen gevoel van aversie en wantrouwen ten opzichte van de Russen, dat niet bepaald een solide basis vormt voor de samenwerking waar wij om vragen. Dit betekent niet dat wij onze ogen moeten sluiten voor de situatie op het gebied van democratie en mensenrechten in dat land, maar ik denk dat op dit moment steun en vertrouwen meer nodig zijn dan kritiek, juist om de interne mensenrechtensituatie in Rusland te verbeteren.
Zoltán Balczó
(HU) Nu de betrekkingen tussen de EU en Rusland aan de orde zijn, moet ik ook de plechtige vergadering van vandaag noemen.
Ja, het is twintig jaar geleden dat de Berlijnse muur is gevallen en dat er een eind kwam aan de sovjetcommunistische dictatuur. Het Hongaarse volk was een van de grootste slachtoffers van deze dictatuur. Hier moet ik nog twee feiten aan toevoegen. Ten eerste kon deze status-quo decennialang blijven bestaan omdat ook de westerse mogendheden deze naoorlogse situatie wilden handhaven. Ten tweede stond de Sovjet-Unie ook toen al niet gelijk aan het Russische volk, dat eveneens te lijden had van de communistische dictatuur. Rusland geldt voor ons natuurlijk als een uitermate belangrijke economische en strategische partner.
De Europese Unie verheft haar stem bij schendingen van de mensenrechten. Dat is terecht, maar heeft zij daar een morele grond toe, nadat zij de handtekening van Vaclav Klaus voor het Verdrag van Lissabon heeft gekocht door de Beneš-decreten te laten voortbestaan en daarmee heeft geaccepteerd dat volkeren door de gevolgen daarvan onverminderd als collectieve misdadigers worden beschouwd?
Tijdens de vorige vergaderperiode hebben we ons beziggehouden met de VS-EU-Top. Daar was de volgende teneur waar te nemen: wat moeten we doen om door de Verenigde Staten te worden aanvaard als goede partner? Nu bespeur ik echter de volgende tendens: welke voorwaarden leggen we Rusland op om dit land als betrouwbare partner te kunnen aanvaarden? Ik vind dat we op zoek moeten gaan naar een veel evenwichtiger samenwerking met beide twee partners, als we hen tenminste als partners beschouwen.
Paweł Zalewski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, op de aanstaande Top EU-Rusland zal worden bevestigd hoeveel belang de Europese Unie aan de betrekkingen met Rusland hecht. Ik zou in dit verband de aandacht willen vestigen op twee kwesties die essentieel zijn vanuit het oogpunt van de belangen van Rusland en de Europese Unie. Deze kwesties hebben niet alleen een wezenlijke invloed op deze betrekkingen, maar geven ze eigenlijk ook concreet vorm.
Ik doel op de problemen bij de samenwerking op het gebied van veiligheid en energie. Als de Europese Unie en Rusland samen succesvol willen zijn - en dat is zonder enige twijfel wat wij willen - moeten wij ons standpunt heel duidelijk definiëren. Onze Russische partners zijn hier zeer bedreven in. Zij doen geen dubbelzinnige uitspraken, want die kunnen tot misverstanden leiden. Het is belangrijk dat de Europese Unie haar standpunt op precies dezelfde manier naar buiten brengt.
Het feit dat door de grootste fracties in het Europees Parlement overeenstemming is bereikt over een gezamenlijke en overigens erg goede ontwerpresolutie is een belangrijke stap waarvoor ik veel waardering heb. Desalniettemin ben ik van oordeel dat de tekst nog beter had kunnen zijn als we in de resolutie een derde amendement hadden opgenomen waarin niet alleen het belang van de samenwerking op energiegebied tussen de Europese Unie en Rusland wordt benadrukt, maar ook duidelijk wordt gemaakt op welke basis deze samenwerking zou moeten verlopen. Dit betekent dat in het kader van deze samenwerking, met name in tijden van economische en financiële crisis, de financiële lasten tot een minimum moeten worden beperkt, maar dat ook wordt vastgesteld dat aan alle voorwaarden in verband met de energievoorziening moet worden voldaan.
Mijn laatste punt heeft te maken met veiligheid. Ik zou kort willen ingaan op het voorstel van mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten), om een debat te houden over de oefeningen van het Russische en Wit-Russische leger onder het mom van de noodzaak om een mogelijke aanval van West-Europa, van landen die lid zijn van de Europese Unie en de NAVO, af te weren. Ik heb tot mijn grote spijt vernomen dat dit debat niet op de agenda is geplaatst en hier dus niet zal worden besproken.
Knut Fleckenstein
(DE) Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, de vorige sprekers hebben al talrijke punten en problemen, zoals de situatie van de mensenrechten, duidelijk onder de aandacht gebracht. Het is van belang om deze thema's duidelijk te vermelden, want enkel zo kunnen we open en eerlijk debatteren. Wanneer er in Rusland op dit moment opnieuw ernstig over wordt gedacht om naar Amerikaans voorbeeld de doodstraf in te voeren, kunnen we het niet nalaten daarover onze mening te geven.
Ik heb twee korte opmerkingen. De eerste betreft de toetreding van Rusland tot de WTO en mijn vriendelijke verzoek, ook aan de Raad en de Commissie, om dat zo veel mogelijk te ondersteunen. Uiteraard moet ook Rusland zijn steentje bijdragen. We rekenen er echter beide op en het zou voor beide partijen goed zijn wanneer die ontwikkeling in de goede richting zou gaan. Dat Rusland wil toetreden tot de WTO, en niet enkel tot een douane-unie met Wit-Rusland en Kazachstan, is een goede stap vooruit.
Mijn tweede opmerking is een vriendelijk verzoek om de ontwikkeling van onze samenwerking op het gebied van wetenschap en onderzoek, en op het gebied van het maatschappelijk middenveld niet uit het oog te verliezen. We hebben nieuwe impulsen voor culturele uitwisseling en voor de uitwisseling van jongeren nodig. Dat mag echter geen eenrichtingsverkeer zijn, mijnheer Gahler, zoals u hebt gezegd, maar moet in beide richtingen verlopen. Iedere jongere die hieraan deelneemt, ontwikkelt begrip voor anderen en zal de boodschap over een positieve ontwikkeling van onze betrekkingen uitdragen. Ik zou willen dat we meer over die gezamenlijke belangen spreken en dat ook die aspecten meer op de voorgrond treden.
Heidi Hautala
- (FI) Mevrouw de Voorzitter, ik wil heel kort drie zaken noemen. Ten eerste moet Rusland in zijn eigen belang begrijpen dat het een rechtsstaat moet worden. Het is heel moeilijk in te zien hoe Rusland zich als economie of maatschappij kan ontwikkelen, voordat het een onafhankelijke rechterlijke macht heeft. Het is zeer moeilijk voorstelbaar dat buitenlandse ondernemingen Rusland veilig genoeg vinden om er te investeren wanneer daar geen onafhankelijke rechterlijke macht bestaat.
Ten tweede wil ik onderstrepen dat Rusland moet worden aangespoord zich aan de internationale spelregels te houden. In de Raad van Europa doet zich het probleem voor dat Rusland Protocol 14, dat de doeltreffendheid van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vergroot, nog niet heeft geratificeerd. Wij in het Oostzeegebied willen ook dat Rusland toetreedt tot het Verdrag van Espoo inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband.
Ten derde spreekt het belang van de mensenrechten voor zich. Ik was zeer bemoedigd door de woorden van mevrouw Malmström dat het nu de bedoeling is mensenrechtenkwesties op de top aan de orde te stellen. Neem de resultaten van de mensenrechtendialoog mee en doe dat in het openbaar.
Jacek Olgierd Kurski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, over een week vindt de Top EU-Rusland plaats. Ik wil over dit thema spreken op een dag die bijzonder belangrijk is voor mijn land, de dag waarop Polen zijn onafhankelijkheid heeft herwonnen. De onafhankelijkheid van niet alleen Polen, maar ook van andere landen in de regio, werd voortdurend bedreigd door het imperialisme van de Sovjet-Unie en vervolgens van Rusland.
Vandaag willen wij ons eindelijk veilig voelen binnen de structuren van een Europa van vrije naties. We mogen daarom in geen geval de ogen sluiten voor de pogingen van Rusland om zijn vroegere wereldrijk opnieuw op te bouwen en moeten beseffen dat Rusland zich nooit bij het verlies van dit imperium heeft neergelegd. Daarom heeft Rusland Georgië aangevallen. Daarom gaat het over tot de feitelijke annexatie van Zuid-Ossetië en Abchazië, bedreigt het Oekraïne, bemoeit het zich met het antiraketschild in Polen en de Tsjechische Republiek en gebruikt het zijn energiebronnen als chantagemiddel. Daarom is het in zekere zin symbolisch en onheilspellend tegelijkertijd dat Zweden, het land dat momenteel het voorzitterschap van de Europese Unie bekleedt en deze top organiseert, vlak voor de Top EU-Rusland zijn ecologische veto tegen het Nord Stream-project heeft ingetrokken. Dit project, dat economisch niet zinvol is, heeft enkel tot doel het beginsel van energiesolidariteit op de helling te zetten, hoewel dit een van de belangrijkste beginselen en idealen van het Verdrag van Lissabon had moeten zijn.
Met een uitdrukking die populair is in mijn land doe ik de volgende omroep aan de oude EU-landen: sla niet deze weg in! Doe geen zaken met Rusland die politiek gemotiveerd zijn en die tegen de nieuwe lidstaten zijn gericht, aangezien dit het idee van een gemeenschappelijk Europa in gevaar brengt.
Anna Rosbach
(DA) Mevrouw de Voorzitter, in Rusland heerst slechts in naam persvrijheid, maar niet in de realiteit. Kritische journalisten worden geïntimideerd, vervolgd en vermoord. Rusland bezet de 153e plaats op de wereldwijde index van de persvrijheid, wat betekent dat het met de persvrijheid in Rusland nu slechter is gesteld dan in Wit-Rusland, Sudan en Zimbabwe. Moet dit echt worden beloond? Dit is echter nog niet alles. Er is ook nog de kwestie rond gasleveranties aan de Europese burgers. Opnieuw zien we dit jaar dat de Russen ermee dreigen de gasvoorziening te destabiliseren en er zijn aanwijzingen dat we ons vanaf nu iedere winter op die mogelijkheid moeten voorbereiden. Het kan toch echter niet de bedoeling zijn dat we Rusland voor deze ontwikkeling belonen?
Ik zou daarom aan de Raad en de Commissie de suggestie willen doen dat het gepast zou zijn om, in plaats van alleen op een aardige manier met de Russen te spreken, geen blad meer voor de mond te nemen en te zeggen dat dit eenvoudigweg niet acceptabel is. Wat bent u eigenlijk van plan te doen aan de negatieve ontwikkeling in de relatie tussen Rusland en de EU? Of is het de bedoeling om alles maar op zijn beloop te laten? Of wilt u deze negatieve ontwikkeling gewoonweg belonen?
Nick Griffin
(EN) Mevrouw de Voorzitter, er wordt hier uitgebreid en met veel bombast gesproken over vriendschap en samenwerking tussen ieder land onder de zon, met uitzondering van Rusland. China pleegt volkerenmoord in Tibet. Turkije ontkent de holocaust in Armenië. De Verenigde Staten proberen Irak klein te krijgen, en hier gaat men voor Amerika op de knieën. Maar over Rusland worden enkel hoogdravende en hypocriete redevoeringen afgestoken. Deze confronterende Ruslandfobie voedt op beschamende wijze de nieuwe hang naar een koude oorlog van de Amerikaanse oorlogszuchtige neoconservatieve lobby.
Vanzelfsprekend bestaan er zekere lokale verschillen tussen Rusland en zijn buurlanden, maar zijn we het niet eens dat de volgende week te houden top moet worden benut om bruggen te bouwen en samenwerking te creëren tussen de oostelijke en de westelijke helften van onze beschaving? Vanuit historisch en cultureel oogpunt is dit veel praktischer en veiliger dan pogingen om eenheid te creëren met Turkije, Europa's oudste en niet aflatende vijand.
Francisco José Millán Mon
(ES) Mijnheer de Voorzitter, de relatie met Rusland is heel belangrijk: het gaat om een permanent lid van de Veiligheidraad en om een militaire macht. Russische medewerking is nodig om het nucleaire gevaar van Iran te beteugelen, een oplossing te vinden voor het Midden-Oosten, de ontwapening, de klimaatverandering, enzovoort.
Bovendien is Rusland een Europees buurland waarmee veel lidstaten van de Unie een belangrijke economische relatie hebben en waarvan ze sterk afhankelijk zijn voor hun energievoorziening. Het is een land waarmee we elk jaar standaard twee topconferenties houden (die overigens een goed moment vormen om de toestand van deze relatie te evalueren).
Op dit moment onderhandelen we met Rusland over een nieuwe partnerschapsovereenkomst, die de samenwerking in de zogeheten "vier gemeenschappelijke ruimten” moet versterken. De belangrijkste van deze ruimten is voor mij de economische en energieruimte: wat we nodig hebben is openheid, duidelijke regels en garanties voor investeringen, en eerst moet Rusland lid worden van de WTO.
Tijdens de top van volgende week moet daarom opheldering worden verkregen over de bedoelingen van Rusland met betrekking tot de WTO en moet ervoor worden gezorgd dat Rusland geen initiatieven neemt die onverenigbaar zijn met de regels van de WTO-regels. Bovendien mogen de crises in de levering van gas die we de afgelopen jaren hebben gezien zich niet meer herhalen en moeten de beginselen van het Europees Energiehandvest in de overeenkomst worden geïntegreerd. Het Europees Energiehandvest is, zoals al is gezegd, dat verdrag waaruit Moskou zich helaas heeft teruggetrokken.
Ook aan de drie andere ruimten moeten we blijven werken, want zoals ik al eerder heb opgemerkt is Rusland een relevante speler op het mondiale toneel.
Geachte afgevaardigden, we kunnen veel dingen samen met Rusland doen, maar, zoals ook al is gezegd, de relatie met Rusland heeft een aspect dat we niet mogen vergeten, want Rusland is een Europees land en een buurland: ik doel op het noodzakelijke respect voor de mensenrechten en de verplichtingen die het lidmaatschap van de Raad van Europa op dit gebied met zich meebrengt.
Een van de meest zichtbare tekortkomingen van het externe beleid van de Unie is het ontbreken van een gemeenschappelijk beleid met betrekking tot Rusland. Met de instrumenten van het Verdrag van Lissabon zal het eenvoudiger worden om dat gemeenschappelijke beleid tot stand te brengen, maar de lidstaten moeten ook echt de politieke wil hebben om dat eenheidsbeleid te ontwikkelen en geen voorrang te geven aan de bilaterale betrekkingen met Moskou, die soms openlijk divergeren.
Kristian Vigenin
(BG) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Ferrero-Waldner, mevrouw Malmström, ik kan mijn toespraak niet beginnen zonder te vermelden dat we vandaag in dit Parlement hebben herdacht dat 20 jaar geleden de Berlijnse Muur is gevallen.
Het leek alsof er extra nadruk werd gelegd op hetgeen we hebben bereikt tijdens al deze jaren, het feit dat Europa één geheel is geworden, dankzij de veranderingen van twintig jaar geleden en alsof hier één land niet bij betrokken was en dat, als we eerlijk moeten zijn, deze veranderingen een halt had kunnen toeroepen. We hebben het hier over de Sovjet-Unie.
Ik zeg dit omdat deze veranderingen volgens mij tot stand konden komen juist omdat het Westen het initiatief nam tot een samenwerkingsbeleid met de Sovjet Unie. Zonder de Sovjet-Unie met het hedendaagse Rusland te willen vergelijken, wil ik opmerken dat het voldoening geeft om mevrouw Ferrero-Waldner en mevrouw Malmström te horen zeggen dat dit beleid van pragmatisch partnerschap met Rusland wordt voortgezet, waarbij opgemerkt moet worden dat er vraagstukken zijn waarbij de Europese Unie geen succes kan boeken zonder de betrokkenheid van Rusland.
Ik wil benadrukken dat we ons vanzelfsprekend zorgen maken over de mensenrechtensituatie en over andere kwesties, over bijvoorbeeld het door Amnesty International vastgestelde feit dat de situatie erop achteruit gaat. Gemeentelijke verkiezingen zijn namelijk gemanipuleerd en er bestaan problemen omtrent het opereren van maatschappelijke organisaties. We moeten in ieder geval eensgezind blijven in onze aanpak naar Rusland.
Deze conclusie moeten we trekken op basis van de afgelopen jaren. Ik wil ook opmerken dat het vraagstuk dat ontbreekt in de resolutie die ons Parlement indient het Oostelijk Partnerschap is. Ik wil dat er specifieke aandacht wordt besteed aan de kwestie van het Oostelijk Partnerschap tijdens de komende topconferentie, omdat dit de enige manier is om succes te garanderen voor ons nieuwe beleid.
Paweł Robert Kowal
(PL) Mevrouw de Voorzitter, Rusland verdient het om serieus genomen te worden. Als onze partners in het Kremlin de toespraak van de commissaris hadden gehoord, zouden ze volgens mij erg verbaasd zijn over de manier waarop zij de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland beoordeelt.
De wijze waarop wij de aanstaande Top EU-Rusland benaderen, geeft blijk van een gebrek aan moed en oprechtheid. Deze eigenschappen zijn nochtans vereist om de fundamentele kwesties waarover vandaag tussen de Europese Unie en Rusland onenigheid bestaat, grondig te kunnen aanpakken. Als er in de Europese Unie geen plaats is voor oprechtheid, als woorden over energiesolidariteit amper enkele dagen na de definitieve ratificatie van het Verdrag van Lissabon in de Tsjechische Republiek niets blijken te betekenen en er volgende stappen worden gezet met het oog op de aanleg van de noordelijke gaspijpleiding, als we in het kader van onze betrekkingen niet ernstig van gedachten kunnen wisselen over het Energiehandvest, het plan van president Sarkozy of de recente militaire oefeningen van Rusland aan de oostelijke grens van Polen, dan zullen we niets bereiken.
Commissaris, ik zou van u graag een oprecht antwoord krijgen op de volgende vragen: Welke elementen van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland ziet u als een persoonlijk succes? Waar hebben we op dit gebied kans van slagen? Zonder oprechtheid zullen we er nooit in slagen om iets op te bouwen.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de oorlog in Georgië, de gasstrijd en het onvermogen van de Europese Unie om een redelijk eenvormig standpunt ten opzichte van Rusland in te nemen, hebben sporen achtergelaten.
Tegelijk is Rusland voor Europa ongetwijfeld een belangrijke strategische partner, en dat niet enkel voor energievoorziening. Of het nieuwe memorandum over het vermijden van energiecrises en over het Europese systeem voor vroegtijdige waarschuwing het papier waarop het is geschreven, waard is, zullen we algauw merken - ten laatste bij de volgende gasstrijd. De afhankelijkheid van Russisch gas is namelijk niet gemakkelijk weg te werken en zelfs het Nabucco-project zal daar weinig aan veranderen. Het zou naïef zijn om te geloven dat Teheran Europa niet onder druk kan zetten.
Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie ten opzichte van Rusland een verstandig en realistisch beleid moet voeren. Ze moet een evenwicht tussen Europese en Russische belangen vinden en ook in geopolitiek opzicht de historische gevoeligheden van Rusland respecteren. Anders moeten we binnenkort misschien niet enkel een bilaterale ijstijd vrezen, maar ook dat Europese burgers bibberen van de kou als gevolg van de gasstrijd.
Vytautas Landsbergis
(LT) Ik steun het standpunt van de heer Zalewski, om precies te zijn amendement 1, aangezien daarin serieus aandacht wordt gevraagd voor twee kwesties die cruciaal zijn voor de Europese Unie. Ten eerste zijn we het niet eens met de manier waarop het derde land op arrogante wijze de EU negeert en verwerpt als gelijkwaardige en gerespecteerde partner in zaken van externe energiezekerheid die belangrijk zijn voor de Europese Unie. Ten tweede zijn we het niet eens met de anti-Europese scheidslijn, die het derde land overduidelijk tot stand brengt met het gaspijpleidingproject North Stream. We moeten ons verzetten tegen de lobbyistische en soms corrupte verdeling van Europa en we mogen de arrogantie van Rusland ten aanzien van ons, en daarmee bedoel ik het Europees Parlement, niet accepteren. We kunnen niet toestaan dat Gazprom - de voornaamste aandeelhouder van North Stream- de resolutie van ons Parlement over de bedreiging die de gaspijpleiding vormt voor het milieu, volledig negeert.
Het probleem is niet alleen de tragische ecologische toestand van de Oostzee, maar ook de morele toestand van onze instelling. Toen we hier vorig jaar stemden, eisten we dat er een milieueffectbeoordeling zou worden uitgevoerd, die onafhankelijk en zonder steekpenningen tot stand zou komen, en dat er garanties zouden worden gegeven aan de landen die aan de Oostzee grenzen voor het geval er een ramp zou plaatsvinden. Gazprom heeft niet eens de moeite genomen Europa te antwoorden. Dat is alsof ze het Parlement in het gezicht hebben gespuugd, en wij mogen daar niet op reageren door te zeggen "Dank u, mijnheer, het was me een groot genoegen”. We moeten ons waardig en eervol gedragen, zonder de speciale debatten over problemen met het leven in de Oostzee die momenteel worden gevoerd op initiatief van leden van het EP, te manipuleren of te blokkeren. Als we uit angst instemmen met het uitroeien van het leven in de Oostzee en met een nieuwe grens Moskou-Berlijn op zee, waar Russische marineschepen de pijpleiding beschermen, dragen we onze vrije toekomst ten grave. Terwijl we babbelen over energie, verkopen we onze toekomst.
Hannes Swoboda
(DE) Mevrouw de Voorzitter, we moeten inderdaad Rusland serieus nemen, zoals de heer Kowal heeft gezegd, vooral na de ondertekening van het Verdrag van Lissabon. Daarbij is het interessant dat de president die lang heeft geweigerd om het verdrag te ondertekenen, namelijk Václav Klaus, een erg onkritische houding tegenover Rusland heeft ingenomen. Rusland serieus nemen, betekent een weloverwogen verhouding en pragmatische economische betrekkingen met het land ontwikkelen, maar het betekent niet dat we onkritisch mogen zijn ten opzichte van politieke ontwikkelingen binnen Rusland, vooral dan als het gaat om mensenrechten.
Met heel veel spijt hebben we nota genomen van de gebeurtenissen tijdens de laatste verkiezingen waar sommige dingen duidelijk niet erg rechtmatig zijn verlopen. We zijn natuurlijk vooral bezorgd om de aanvallen tegen mensenrechtenactivisten. Ik wil die aanvallen niet in de schoenen van de Russische regering schuiven. Wat ik wel wil en wat we in deze zeer evenwichtige resolutie vragen, is dat Rusland de bescherming van de mensenrechtenactivisten serieus neemt. Dat gebeurt niet, of toch niet voldoende. Hierover moeten we ons eerder tot president Medvedev richten dan tot premier Poetin. De verschillen zijn dan wel niet erg groot, maar als iemand een ietwat vooruitstrevende, positieve houding inneemt, is het zeker president Medvedev, en wij moeten hem daarin sterken en steunen.
Ook in de energiekwestie moeten we een nuchtere, redelijke verhouding tot stand brengen. Ik heb niets tegen North Stream, noch tegen South Stream, maar ik wil bij de gasvoorziening van niemand, van geen enkel land afhankelijk zijn. Daarom ben ik een fervente voorstander van de Nabucco-pijpleiding. Verscheidenheid, diversificatie - dat is doorslaggevend bij de gasvoorziening, of dat nu via een andere pijpleiding, zoals Nabucco, of via LNG-havens gebeurt. En dat is niet omdat het land in kwestie Rusland heet, maar omdat Europa van niemand afhankelijk mag zijn.
Als we nu ook Oekraïne ten tonele voeren, zou ik willen dat de Oekraïense politici volledig hun verantwoordelijkheid opnemen en de investeringen die met Europa zijn afgesproken, uitvoeren. Ik weet dat Rusland de situatie vaak uitbuit, maar wanneer Oekraïne zijn beloftes nakomt, zal Rusland de situatie niet kunnen uitbuiten omdat de desbetreffende investeringen in Oekraïne werden uitgevoerd.
Elena Băsescu
(RO) Ik wil de auteurs van de resolutie feliciteren met de harmonisatie van standpunten van de verschillende fracties. De Top van Stockholm biedt een goede gelegenheid om aan onze lidstaten te laten zien dat wij eensgezind kunnen zijn. Hoewel we 23 talen spreken, kunnen wij met één stem spreken als het gaat om de verdediging van onze economische, politieke en energiebelangen.
De Europese Unie moet in het bijzonder aandacht schenken aan energieveiligheid, zowel door het zekerstellen van een constante aanvoer van Rusland als door het ontwikkelen van alternatieve projecten, zoals Nabucco en de pan-Europese oliepijplijn Constanţa-Triëst.
Voor ons als Roemenen staat energieveiligheid voor veiligheid in de Zwarte Zeeregio. Het energiebeleid van Europa kan door onopgeloste conflicten in deze regio worden beïnvloed.
Tegelijkertijd moeten wij het denkkader op basis van invloedssferen inruilen voor een denkkader op basis van vertrouwenssferen. Rusland moet samenwerken met de Europese Unie in deze regio, die van het grootste belang is. De voortgang van bepaalde projecten van vitaal belang voor de ontwikkeling van de Europese Unie is mede afhankelijk van energieveiligheid.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Mevrouw de Voorzitter, we zouden er zeer bij gebaat zijn om een partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Rusland af te sluiten. Momenteel wordt dit echter afgeremd door een historische discussie tussen een aantal EU-lidstaten en Rusland. De relatie tussen de EU en Rusland mag geen inzet zijn van deze historische discussies.
Op energiegebied is de afhankelijkheid wederzijds, waaraan ook Hannes Swoboda al refereerde. Op energiegebied zou het van belang zijn voor de Europese Unie en Rusland om een akkoord te bereiken, na zich te hebben teruggetrokken uit het Energiehandvest. Dit zou ook belangrijk zijn om een nieuwe energiehotline in het leven te roepen zodat de Midden-Europese lidstaten niet het slachtoffer worden van de conflicten tussen Rusland en Oekraïne.
Ten slotte hebben we het volste recht om de staats- en mensenrechtelijke schendingen in Rusland te veroordelen. Aan de andere kant moeten we de aandacht vestigen op rechtenschendingen zoals de ontzegging van het staatsburgerschap aan 400 000 Russen in Letland, waaruit blijkt dat de Europese Unie ook op haar eigen grondgebied nog genoeg werk te verzetten heeft.
Ivo Vajgl
(SL) Ik steun de handelwijze van mevrouw Malmström en van mevrouw Ferrero-Waldner. Ik ben van mening dat de dialoog tussen Rusland en de Europese Unie met een dergelijke agenda voor beide partijen gunstig zal zijn.
Vandaag was een plechtige dag voor ons: we hebben de val van de Berlijnse Muur herdacht. We hebben echter niet herdacht dat toen ook een belangrijke muur in Rusland is gevallen, dat het overgangsproces dat nog steeds aan de gang is, toen begon. Rusland is vandaag een beter land dan vóór de val van de Berlijnse Muur en soms moeten we daar nota van nemen. Soms moeten we dat aan Rusland, onze belangrijke partner, erkennen en we mogen niet toelaten dat we ons enkel laten meeslepen door de emoties, ontstaan door onze geschiedenis.
We hebben Rusland nodig als een globale partner in het wereldwijde beleid en als partner in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland. Dat betekent echter niet dat we onze fundamentele waarden moeten prijsgeven, zoals andere leden hebben geopperd. Ik heb geen tijd voor dergelijke praatjes.
Marek Henryk Migalski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats het woord willen richten tot mevrouw Ferrero-Waldner. U was misschien niet aanwezig tijdens de toespraak van president Havel vanmiddag. Net als mevrouw Ojuland en de heer Schulz zou ik willen verwijzen naar de uitspraken van president Havel over de plicht van de Europese Unie om de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten te bevorderen.
Mevrouw Malmström heeft hier eveneens naar verwezen en daarvoor wil ik haar bedanken. In uw toespraak daarentegen leek het alsof de Europese Unie zich aan het voorbereiden is op een top met Zwitserland. U hebt gesproken over de handel, het bedrijfsleven en het klimaatpakket, maar hebt met geen woord gerept over een aantal belangrijke kwesties, over datgene wat voor de Europese Unie misschien wel het allerbelangrijkste is. Mijn wens voor u, voor ons en in het bijzonder voor de burgers van de Russische Federatie is dat de Europese Unie in de toekomst vaker het standpunt zou verdedigen dat vandaag door mevrouw Malmström is uiteengezet dan het standpunt dat u hebt verwoord.
Andrew Henry William Brons
(EN) Mevrouw de Voorzitter, alvorens Rusland te bekritiseren wegens het schenden van de mensenrechten zouden we eerst een blik moeten werpen op vergelijkbare schendingen van de mensenrechten binnen de Europese Unie: in landen waar oppositiepartijen fysiek worden aangevallen, zoals Hongarije, of waar deze worden aangevallen door de militie of de regerende partij, zoals in het Verenigd Koninkrijk, of waar mensen worden opgesloten vanwege het zonder geweld uiten van afwijkende meningen of waar politieke partijen verboden worden, zoals in België.
We moeten betrekkingen met Rusland onderhouden op basis van de belangen van onze eigen lidstaten, en niet op basis van hypocriete uitlatingen.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, dank u wel voor een uitstekend debat. Ik denk dat de meesten van ons het erover eens zijn dat Rusland een strategische partner van de EU is en dat onze betrekkingen met dat land belangrijk zijn. Het moet een partnerschap zijn dat gebaseerd is op respect voor elkaar, voor onze gemeenschappelijke verbintenissen en ook voor de waarden waar de Europese Unie voor staat met betrekking tot mensenrechten, democratie en de rechtsstaat.
In dat opzicht moeten we zeer duidelijk zijn en ik denk dat degenen die me bekritiseerden, bijvoorbeeld mevrouw Rosbach, waarschijnlijk niet naar mijn inleiding hebben geluisterd, want ik heb erg duidelijk gezegd dat we ons zorgen maken over ontwikkelingen met betrekking tot de mensenrechten in Rusland. Rusland is een belangrijke buur. Er zijn natuurlijk nog veel onopgeloste kwesties en er is allicht niemand van ons die gelooft dat we alle kwesties tijdens de Top van Stockholm zullen oplossen. Het is echter een waardevolle gelegenheid om elkaar te ontmoeten en in discussie te treden.
Er zijn gezamenlijke kwesties waarvoor we misschien wat dichter bij een oplossing kunnen komen. Daarbij kan het gaan om het Midden-Oosten en Afghanistan, en op dit ogenblik is de klimaattop in Kopenhagen natuurlijk erg relevant. Het gaat ook om de financiële en economische crisis en de gezamenlijke verbintenissen op dat gebied, en het gaat om onze betrekkingen in verband met energie, toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie en verschillende soorten kwesties op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid. We moeten samenwerken met betrekking tot het oplossen van conflicten in ons gemeenschappelijk nabuurschap. Het gaat erom concrete kwesties te identificeren waarbij samenwerking voor beide partijen winst oplevert. Dat zullen we op correcte en respectvolle toon doen zonder onze waarden op te geven.
Ik hoop dat de top ook kan bijdragen tot een versterking van ons strategisch partnerschap en de weg kan banen voor constructieve samenwerking tussen ons. Dat zou een goede zaak zijn. Ik heb de resolutie gelezen waar velen van u naar hebben verwezen en waar u, naar ik begrijp, morgen over zal stemmen. Ik vind dat een ontzettend goede resolutie en ik vind het uitstekend dat de Commissie, de Raad en het Europees Parlement het door de bank in zeer grote mate eens zijn over deze kwesties.
Zoals zovelen onder u hebben gezegd, moeten we met één stem spreken als we met Rusland praten. Als we het eens zijn en als we een duidelijke en constructieve dialoog voeren, dan is dat goed voor Rusland, goed voor de EU en goed voor vele inhoudelijke kwesties in de Europese en mondiale arena.
Benita Ferrero-Waldner
Mevrouw de Voorzitter, Rusland is enerzijds een strategische partner, maar anderzijds ook een buurland, en als buurland is het complexer. Ik ben echter van mening, vooral ten tijde van economische onzekerheid, dat het des te belangrijker is om ervoor te zorgen dat de verhouding tussen Europa en Rusland zo doeltreffend mogelijk functioneert, zodat veiligheid, stabiliteit en welvaart kunnen worden geboden aan onze burgers, evenals aan de burgers van Rusland. We moeten derhalve onze inspanningen verdubbelen om te komen tot een gemeenschappelijke basis over zaken waarover onze visies verschillen - bijvoorbeeld over vraagstukken inzake de mensenrechten of het gemeenschappelijke nabuurschap - maar daarnaast de deur openhouden voor de dialoog en het debat, waarbij er respect is voor onze verschillen, maar ook voor onze gemeenschappelijke verplichtingen. Dit is zogezegd de algemene lijn.
Laat me nu een aantal zeer specifieke dingen zeggen. De toetreding van Rusland tot de WTO is, en blijft, een van onze primaire doelstellingen. Met dit in ons achterhoofd is het tijd om een aantal kwesties die onopgelost zijn in deze handelsrelatie op te lossen. Een aantal van deze kwesties, zoals de kosten voor vluchten over Transnistrië, staan al een aantal jaren op onze agenda. Ze zijn altijd aan de orde gesteld tijdens de vele topontmoetingen waarbij ik aanwezig was. Andere kwesties, zoals het voorgestelde besluit om het transport van containers over de weg te beperken, zijn recenter, en net als alle Commissiediensten stel ik deze kwesties altijd persoonlijk aan de orde als we gesprekken met Rusland voeren. Onlangs is dit inderdaad gebeurd tijdens een Permanente Partnerschapsraad, maar we zouden dit vanzelfsprekend opnieuw kunnen doen.
Het tweede onderwerp dat ik wil aansnijden is energie. De Europese Unie en Rusland zijn, zoals ik al zei, ook belangrijke partners op het gebied van energie. De relatie is er een van onderlinge afhankelijkheid, wat beide partijen een sterke motivatie biedt om een zekerheid biedende en concrete basis te leggen voor onze energiebetrekkingen. Het waarborgen van een ongehinderde en doorlopende energievoorziening aan de Europese Unie is derhalve van het grootste belang teneinde noodsituaties te voorkomen en te verhelpen. Dit proberen we onder andere te bereiken met het mechanisme voor vroegtijdige waarschuwing waar we aan werken, en waarvan het belangrijk is dat we samenwerken met het ministerie van Energie van de Russische Federatie. We hebben dit onderwerp besproken, en ik hoop dat we het debat kunnen voortzetten.
Wat betreft Oekraïne en, met name, de doorvoer van gas, hebben wij van de Commissie samen met de Oekraïense autoriteiten, maar ook met de internationale financiële instellingen, gewerkt aan een pakket leningen waarmee zowel betalingsproblemen voor de opslag van gas uit Rusland als de hervorming en de modernisering van de gassector in Oekraïne kunnen worden bekostigd.
Eind juli is een overeenkomst bereikt waarmee de weg is geopend voor financiële steun door de internationale financiële instellingen op basis van de uitvoering van een aantal voorwaarden. We hopen dat dit zal werken, en we moeten ons er tevens van verzekeren dat er sprake is van een zeer heldere en transparante juridische basis voor de energiebetrekkingen. Dit is waar we, met name in onze nieuwe overeenkomst, naar streven.
Wat de mensenrechten betreft, ik heb daarover gesproken. Alle keren dat we bij een topontmoeting aanwezig waren hebben we over mensenrechten gesproken. Ik wil graag kort iets zeggen over de doodstraf, aangezien die vanzelfsprekend niet acceptabel is volgens onze gemeenschap van waarden. Dit onderwerp staat momenteel nog ter discussie bij het Constitutioneel Hof van Rusland, maar wij zijn ervan op de hoogte gesteld dat er aanwijzingen zijn dat het hof zal besluiten dat Rusland gebonden is aan zijn ondertekening van protocol 6 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, en dat het derhalve naar alle waarschijnlijkheid de doodstraf niet zal toepassen. Laat ons hopen dat dit inderdaad het geval is.
Zoals ik reeds eerder noemde is Rusland, als lid van de VN, van de OVSE en de Raad van Europa, zelf bezig zeer belangrijke verbintenissen aan te gaan op het gebied van de mensenrechten. Deze worden altijd besproken in het terugkerende overleg tussen de EU en Rusland over de mensenrechten. Aangezien dit onlangs op 5 november in Stockholm heeft plaatsgevonden, ben ik niet ingegaan op bijzonderheden hieromtrent, maar eenieder die geïnformeerd is, is hiervan op de hoogte.
Mijn laatste opmerking is positief van aard. Ze betreft de samenwerking tussen jongeren in wetenschap en technologie. Zoals de heer Fleckenstein reeds noemde is het stimuleren van uitwisselingen en samenwerking tussen jongeren uit de Europese Unie en Rusland voor ons van het grootste belang, en we stellen onze programma's beschikbaar voor dit doel. Deze programma's, zoals TEMPUS en Erasmus Mundus, hebben binnen de Europese Unie zelf hun positieve werking aangetoond, en dit is een weg die we verder zouden moeten bewandelen.
Binnen dezelfde context starten we de onderhandelingen omtrent de deelname van Rusland aan het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor onderzoek en technologische ontwikkeling. Dit is tevens een gebied dat in economisch opzicht gigantische mogelijkheden biedt.
Ik ben nogmaals van mening dat onze relatie enorm veel mogelijkheden biedt. Er zijn veel zaken die besproken moeten worden, en we hangen niet altijd dezelfde mening aan als Rusland, maar we kunnen te allen tijde een discussie over elk onderwerp aangaan, en dat doen we dan ook.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat zijn er zes ontwerpresoluties ingediend, overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, 12 november 2009, plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Sebastian Valentin Bodu  
Bij het invallen van de winter wordt Europa bedreigd door een gascrisis, die vergelijkbaar is met die aan het begin van dit jaar, toen onze afhankelijkheid van Russisch gas duidelijker was dan ooit. Waarschijnlijk wordt het scenario van de afgelopen winter dit jaar herhaald, zoals premier Poetin heeft gezegd, wederom vanwege een misverstand met Oekraïne. In deze context wordt het alternatief voor Russisch gas, het Nabucco-project, een absolute noodzaak. Gasleveranties aan Europa kunnen niet afhankelijk zijn van conflicten tussen Rusland en Oekraïne. Het is noodzakelijk voor alle EU-organisaties om Nabucco tot prioriteit te verheffen, zoals de Europese Raad in maart ook daadwerkelijk heeft besloten. De EU moet met een stem spreken over het Nabucco-project. Het is in het belang van Rusland om toegang te hebben tot gas uit de Kaspische Zee, en een resoluut, aaneengesloten front van Europa zou Rusland aan dezelfde onderhandelingstafel doen plaatsnemen. Wij zullen ons niet bezighouden met concurrentie tussen projecten. We hebben het niet over North Stream versus South Stream. Waar we het over hebben is het gedeelde belang van het veiligstellen van een alternatieve bron van gas. Tot slot: de Europese instellingen moeten een krachtig beroep doen op Rusland en Oekraïne om de veiligheid van de bevolking en de economieën van de EU niet te laten lijden onder gevoelens van trots, gestoeld op geopolitieke of electorale belangen.
András Gyürk  
schriftelijk. - (HU) De hernieuwde onderhandelingen over de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Rusland biedt beide partijen een goede gelegenheid om de kwesties onder de loep te nemen die het meest bepalend zijn voor de betrekkingen. In het licht van de gebeurtenissen van de afgelopen jaren is het geen toeval dat de agenda van de onderhandelingen de steeds belangrijker wordende rol van de energiehandel weerspiegelt. Afgaand op de berichten in de pers kunnen we er echter allerminst zeker van zijn dat we ontkomen aan de gascrisis die inmiddels vaste prik begint te worden. Maar de nog niet aangenomen EU-richtlijn inzake de zekerheid van de gasvoorziening is helaas geen knip voor de neus waard als de EU-lidstaten opnieuw wakker worden met afgesloten kranen. Juist daarom moet de EU ernaar streven dat de basisbeginselen van het Energiehandvest, dat nog niet is geratificeerd door Rusland, een onlosmakelijk onderdeel vormen van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst. Op dit moment worden zowel de energietoevoerroute als de toegang tot de markten gekenmerkt door tegenstrijdigheden. Terwijl Rusland namelijk kan blijven profiteren van de openheid van de markt en in de meeste EU-lidstaten aanwezig is als investeerder, sluit het zijn eigen markt consequent af voor buitenlandse bedrijven. Het Energiehandvest kan deze tegenstrijdigheid opheffen. Het schriftelijk vastleggen van de marktbeginselen kan een goede basis vormen voor de onderhandelingen over toekomstige gasleveringscontracten voor de lange termijn. Als de lidstaten geen transparante betrekkingen opbouwen, zullen zij ook in de toekomst tegen elkaar kunnen worden uitgespeeld en zullen zij afwijkende prijzen blijven betalen voor gasleveringen.
Lena Kolarska-Bobińska  
Mevrouw de Voorzitter, in het hedendaagse Rusland worden we ons gewaar van de intimidatie van de burgermaatschappij door de autoriteiten. Organisaties die als enige taak hebben te helpen de basale vrijheden van burgers en de mensenrechten te beschermen, worden verdreven door middel van uitzettingsbevelen, het weigeren van vergunningen en - in sommige delen van Rusland - het vermoorden van hun medewerkers.
We hebben juist deze week in verslagen kunnen lezen dat het Centrum voor de mensenrechten en de Moskou Helsinki Groep, de oudste mensenrechtenorganisatie in Rusland, hun panden gedwongen moeten verlaten.
Terwijl wij, het Europees Parlement, binnenkort de Sacharovprijs van dit jaar zullen toekennen aan de stichting 'Memorial', en tevens aan een van de oprichters van de Moskou-Helsinki-Groep, mevrouw Ljoedmila Michailovna Alexejeva, dienen wij te benadrukken dat dit Parlement, deze Unie, handelt over meer dan alleen economische belangen en het garanderen van een zo goedkoop mogelijke levering van gas. We zijn een gemeenschap van waarden, waaronder ook die van burgerlijke vrijheden, democratie, mensenrechten en menselijke waardigheid. Volgende week tijdens de top dienen onze Europese leiders over meer te spreken dan pijpleidingen en vrijhandel. Het is nog niet zover dat wij de vlam van de Russische burgermaatschappij moeten laten doven. Dank u.
Krzysztof Lisek  
schriftelijk. - (PL) Wij hechten veel belang aan goede betrekkingen en een goed partnerschap met Rusland. Tegelijkertijd worden er inspanningen geleverd om het Oostelijk Partnerschap verder te ontwikkelen, met als doel de betrekkingen tussen de Europese Unie en Wit-Rusland, Oekraïne, Moldavië, Georgië, Azerbeidzjan en Armenië aan te halen. Ondanks de talrijke verklaringen van de Europese Unie en Polen over samenwerking met de Russische Federatie maak ik me ernstig zorgen over het feit dat duizenden Russische soldaten in september hebben deelgenomen aan militaire oefeningen onder de codenaam 'West 2009' in Wit-Rusland. Het doel van deze oefeningen was het neerslaan van een fictieve opstand van de Poolse etnische minderheid. Het is bijzonder zorgwekkend dat het Russische en Wit-Russische leger gezamenlijke militaire oefeningen houden vanuit de veronderstelling dat de agressor een van de lidstaten van de Europese Unie is. Daarenboven verbaast het me dat noch de Europese Commissie, noch de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid op deze situatie heeft gereageerd. Ik hoop dat dit onderwerp aan de orde zal worden gesteld tijdens de aanstaande Top EU-Rusland die op 18 november in Stockholm zal plaatsvinden.
