Sprawozdanie dotyczące polityki konkurencji za rok 2009 (debata) 
Przewodniczący
Pierwszym punktem porządku obrad jest sprawozdanie pana posła Eppinka w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej, w sprawie sprawozdania dotyczącego polityki konkurencji za rok 2009.
Derk Jan Eppink
sprawozdawca - Panie Przewodniczący! Konkurencję postrzega się dziś często jako utrudnienie życia. Niektórzy wolą wygodne układy i ciepełko kuluarowych ustaleń chroniące przed brutalnym światem globalnej konkurencji. Panie Komisarzu! Konkurencja nie jest jednak utrudnieniem - jest ratunkiem dla europejskiej gospodarki. Europa jest na rozdrożu. Czy doprowadzi ona do gospodarki transferowej o niskim wzroście i wysokim bezrobociu strukturalnym, czy też będzie to gospodarka generująca dobrobyt, która dorówna kroku globalnej konkurencji?
Panie Komisarzu! Drużyna piłkarska, która nie ma ducha rywalizacji, przegrywa mecz po meczu. Gospodarka, która nie ma ducha rywalizacji, traci inwestycje, miejsca prawy, a ostatecznie także podstawę swych rozwiązań społecznych. Ponieważ europejska polityka konkurencji należy do wyłącznej kompetencji Komisji Europejskiej, Pan, Panie Komisarzu - a raczej komisarz Almunia, którego Pan reprezentuje - odgrywa tu decydującą rolę.
W tym tygodniu ONZ opublikowała dane dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych w roku 2010. Stany Zjednoczone przyciągnęły o 43 % więcej inwestycji zagranicznych niż w roku 2009. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Ameryce Łacińskiej wzrosły o 21 %, a w Azji o 10 %. W Unii Europejskiej spadły zaś o 20 %. Dlaczego? Kapitał płynie tam, gdzie coś się dzieje. Widocznie inwestorzy uznają Europę za kontynent bierny, o słabym wskaźniku wzrostu. Fakt ten pokazuje, że Unia Europejska cierpi na deficyt konkurencyjności.
Panie Komisarzu! Musi Pan wyrównać szanse działalności przedsiębiorstw w Europie, aby nasz kontynent mógł stanąć do globalnej konkurencji. Wiemy bowiem, co robią Chiny.
Pragnę zwrócić państwa uwagę na kilka aspektów polityki konkurencji w roku 2009, które dziś są bardzo wyraźne. Najważniejszą sprawą są konsekwencje masowej pomocy państwa w sektorze finansowym. Państwa wykorzystały pieniądze podatników do tego, by zapobiec upadkowi sektora finansowego. Gdybyśmy dopuścili do upadku sektora finansowego, przepadłyby także oszczędności i świadczenia milionów obywateli Europy. Oczywiste jest jednak, że pomoc państwa na taką skalę spowodowała zakłócenia konkurencji. Dlatego musi się ona jak najszybciej zakończyć, a pieniądze muszą zostać zwrócone europejskim podatnikom.
Panie Komisarzu! Moje pierwsze pytanie dotyczy więc tego, na ile tymczasowe są nasze tymczasowe ramy i jak zostaną one wycofane. Mam nadzieję, że wyjaśni nam Pan tę kwestię w imieniu komisarza Almuni.
Innym aspektem jest wsparcie płynności niektórych banków przez EBC w celu ich ratowania. Przyznaję, że polityka pieniężna i polityka konkurencji oddziałują na siebie, chcę jednak zapytać, czy wpływ ten spowodował zakłócenia konkurencji.
Kolejną sprawą jest zestaw zasad dotyczących środków dezinwestycyjnych. Kryteria zmniejszania zatrudnienia w firmach są wystarczająco jasne i uczciwe. Teraz jednak musimy pomyśleć o przyszłości. Panie Komisarzu! Jaka będzie ta przyszłość? Państwa członkowskie posunęły się bardzo daleko, by dokapitalizować sektor finansowy, upaństwawiając instytucje częściowo lub w całości za pieniądze podatników. Trzeba to teraz odkręcić. Kiedy jednak państwa członkowskie zaczną się wycofywać z instytucji finansowych, by przywrócić im ich prywatny status, powstanie ryzyko, że zostawią po sobie pewną spuściznę albo inaczej posag. Posag taki może posłużyć jako wsparcie dla instytucji finansowych na rynku prywatnym.
Często obserwowaliśmy takie zjawisko w procesie prywatyzacji. Dobrze pamiętam sektor pocztowy. Rządy wsparły swych dostawców usług pocztowych tuż przed ich wejściem na rynek prywatny. W swym piśmie przypomniałem Komisarzowi Almuni o długotrwałym dochodzeniu w sprawie niemieckiego urzędu pocztowego. Komisja wszczyna obecnie także dochodzenia w sprawie brytyjskich, francuskich i belgijskich dostawców usług pocztowych, gdyż te rynki usług pocztowych zostaną zliberalizowane w tym roku.
Panie Komisarzu! Proszę Pana o zwracanie bacznej uwagi na zjawisko zostawiania posagów w sektorze finansowym. Lepiej zapobiegać problemom niż być zmuszonym do ich żmudnego rozwiązywania.
Pani Komisarzu! Dziękuję Panu oraz komisarzowi Almuni za współpracę. Dziękuję także służbom DG ds. Konkurencji, o których wiem, że należą do najlepszych w Komisji.
Štefan Füle
komisarz - Panie Przewodniczący! W imieniu wiceprzewodniczącego Almuni, który nie mógł tu dziś przybyć, pragnę przede wszystkim podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Eppinkowi, za jego pracę nad sprawozdaniem dotyczącym polityki konkurencji za rok 2009. Chcę także podziękować sprawozdawcom z Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz Komisji Transportu, pani poseł Koch-Mehrin, panu posłowi Buşoi i panu posłowi Cramerowi.
Komisja z zadowoleniem przyjmuje pozytywny wydźwięk przedmiotowego sprawozdania oraz wyrażone w nim poparcie dla naszych działań w dziedzinie polityki konkurencji w roku 2009, szczególnie w kontekście kryzysu gospodarczego i finansowego. Podzielamy pogląd sprawozdawcy, że konkurencja jest niezbędna dla zapewnienia równych szans na jednolitym rynku i dla trwałego wyjścia z kryzysu. Dlatego Komisja trwa przy swym zdecydowanym stanowisku w sprawie zachowania godzącego w konkurencję i łączenia przedsiębiorstw.
Komisja przyjmuje do wiadomości liczne wnioski dotyczące konkretnych sprawozdań i badań - otrzymaliśmy ich ponad 10. Komisja nie jest jednak w stanie sporządzić wszystkich takich sprawozdań ze względu na nasze priorytety i ograniczone środki. W listopadzie wiceprzewodniczący Almunia powiedział jednak Komisji Gospodarczej i Monetarnej, że Komisja przeanalizuje wpływ konkurencji na tymczasowe środki pomocy państwa przyjmowane w związku z kryzysem. Prace te będą trudne, ale kryzys jest okazją do uczenia się, której nie możemy przegapić.
Po drugie, pragnę ponownie podkreślić, że środki te naprawdę są tymczasowe. Komisja przedłużyła okres obowiązywania kryzysowych ram pomocy państwa do końca roku 2011, ponieważ warunki gospodarcze wciąż są niepewne. Rozpoczęło się już jednak stopniowe wycofywanie tych środków. Niektóre z nich już zakończono, inne zaś utrzymano, zaostrzając wymogi.
Po trzecie, jeśli chodzi o ochronę konsumentów przed naruszeniami prawa konkurencji, Komisja przyjmuje do wiadomości poparcie Parlamentu dla utworzenia europejskiej formy dochodzenia roszczeń zbiorowych dla indywidualnych ofiar naruszeń prawa konkurencji. Na początku 2011 roku Komisja rozpocznie konsultacje społeczne w sprawie europejskiego podejścia do dochodzenia roszczeń zbiorowych. Następnie Komisja planuje wydać oświadczenie w oparciu o otrzymane wyniki.
Kończąc, pragnę się odnieść do wyrażonych tu obaw dotyczących konkurencji w poszczególnych sektorach takich jak energetyka, transport, łańcuch dostaw żywności i wyłaniające się branże cyfrowe. Komisja podziela te obawy, dlatego będziemy kontynuować nasze zdecydowane działania w zakresie egzekwowania prawa w tych dziedzinach, w ścisłej współpracy z krajowymi organami ds. konkurencji.
Silvana Koch-Mehrin
Panie Przewodniczący! Polityka konkurencji jest jednym z najważniejszych obszarów polityki UE. Dobra polityka konkurencji pozwala bowiem rynkom funkcjonować prawidłowo. Dobra polityka konkurencji pozwala także konsumentom korzystać z różnorodnych produktów po rozsądnych cenach, na które mogą sobie oni pozwolić. Dobra polityka konkurencji przyczynia się także do ponownego wzrostu w Europie. Dlatego tak ważne jest, Panie Komisarzu, włączenie wszystkich wymienionych przez Pana obszarów w zakres polityki konkurencji. Trzeba także wzmocnić małe i średnie przedsiębiorstwa, gdyż są one siłą napędową dla europejskiego wzrostu. Należy także zlikwidować bariery rynkowe, co oznacza również rozprawienie się z nadmiernymi kosztami, które utrzymują się tam, gdzie nie ma konkurencji, np. w opłatach roamingowych w telefonii komórkowej, gdzie wciąż brak konkurencji. Trzeba to zmienić.
Kończąc, pragnę gorąco podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Eppinkowi, za jego znakomita pracę, oraz skierować do Komisji zachętę: stawiajcie sobie ambitne cele.
(Oklaski)
Cristian Silviu Buşoi
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów - Panie Przewodniczący! Na początku pragnę pogratulować Komisji jej elastyczności w stosowaniu zasad konkurencji w trwającym kryzysie finansowym i gospodarczym. Kryzys nie może być wykorzystywany jako pretekst do wyeliminowania konkurencji. Komisja pokazała już swą zdecydowaną postawę wobec karteli, co bardzo mnie cieszy. Musimy zadbać o to, by istniały mechanizmy wyjścia i byśmy jak najszybciej wrócili do normalnych warunków rynkowych.
Istnieją jednak obszary - o których wspomniał pan komisarz - w których konkurencję można by poprawić. Jest to rynek energii, gdzie regulacja cen energii wciąż zakłóca konkurencję. Dla podróżujących Europejczyków korzystne może być także urzeczywistnienie jednolitego rynku transportu kolejowego. Komisja musi też zadbać szczególnie o konkurencję na rynku farmaceutycznym, zwłaszcza w odniesieniu do praktyk producentów leków innowacyjnych, którzy opóźniają wprowadzanie do obrotu leków generycznych.
Wzywam ponadto Komisję, by stanowczo pilnowała konkurencji pomiędzy szpitalami publicznymi a prywatnymi przy pomocy odważnych działań przeciwko subsydiowaniu skrośnemu na rzecz szpitali publicznych. Komisja musi skuteczniej informować konsumentów o korzyściach płynących z polityki konkurencji.
Michael Cramer
Panie Przewodniczący! Przede wszystkim pragnę podziękować sprawozdawcy za znakomitą współpracę.
Transport ma także decydujące znaczenie, kiedy chodzi o konkurencję. Transport odpowiada w końcu za 30 % emisji CO2, dlatego cieszy mnie fakt, że przyjęto, iż kwestię transportu należy umieścić wśród głównych postulatów strategii UE 2020.
Wciąż jednak mamy do czynienia z nieuczciwą konkurencją. Dlatego Komisja musi podjąć stosowne działania. Sektor lotnictwa na przykład jest par excellence szkodliwy dla klimatu, a korzysta ze zwolnienia z podatku VAT i ceł na paliwa. To zaś oznacza, że podatnicy co roku wypłacają na lotnictwo 30 miliardów euro tylko po to, by linie lotnicze mogły oferować loty międzymiastowe po takiej samej cenie jak przejazd taksówką. Ten ciężar ponieść muszą linie kolejowe. Mamy obowiązkową opłatę kolejową dla każdej lokomotywy za każdy przejechany kilometr. To opłata obowiązkowa, która nie ma górnej granicy. Natomiast państwa członkowskie decydują o pobieraniu jakichkolwiek opłat drogowych. Opłaty za przejazd dotyczą głównie autostrad i to tylko w przypadku pojazdów ciężarowych o wadze ponad 12 ton. Innymi słowy niektóre państwa członkowskie pobierają wysoką opłatę kolejową, a nie pobierają żadnych opłat drogowych. Nie możemy na to pozwalać, bo to nie ma sensu. W końcu jeżeli nie zmienimy przyzwyczajeń komunikacyjnych, nigdy nie uda nam się zatrzymać zmiany klimatu. A do tego przecież dążymy. Dlatego trzeba zadbać o uczciwą konkurencję także w sektorze transportu.
Arturs Krišjānis Kariņš
w imieniu grupy PPE - (LV) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Wszyscy jesteśmy leniwi. Dopóki ludziom nic za to nie grozi, dopóty leniwymi pozostaną. W tym względzie biznes nie jest wyjątkiem. Jestem przekonany o tym, że większość przedsiębiorców marzy o możliwości zmonopolizowania rynku i dyktowania warunków, by tych warunków nie dyktowali konsumenci. Konkurencja zapewnia konsumentom nie tylko niskie ceny, ale także optymalną jakość. Niestety, w Unii Europejskiej wciąż mamy kilka sektorów, w których brak realnej konkurencji. Pierwszym z nich jest sektor energii. W kilku rejonach Europy wciąż istnieją izolowane rynki, na których z powodów prawno-technicznych nie ma żadnej konkurencji. Co z tego wynika? Sztucznie zawyżane ceny dla konsumentów. Przykładem są tu państwa nadbałtyckie i rynek gazu. Jak przyznał sam komisarz Oettinger, konsumenci w Niemczech płacą obecnie o 30 % mniej za gaz ziemny niż konsumenci w państwach nadbałtyckich. Dlaczego konkurencja ma istnieć gdzie indziej, a w państwach nadbałtyckich nie? To musi się zmienić. Drugą sferą, w której nie ma rzeczywistej konkurencji, jest sektor rolnictwa. Nie trzeba nawet wspominać, jaki jest wpływ takich subsydiów na rynek rolny. Mamy w Europie bardzo nierówne dopłaty do rolnictwa w różnych państwach członkowskich. Co to oznacza? To, że konsumenci w wielu miejscach w Europie płacą sztucznie zawyżone ceny, na czym cierpią także rolnicy. Panie i Panowie! Wzywam Państwa do poparcia przedmiotowego sprawozdania za rok 2009, które dotyczy prac Komisji na rzecz konkurencji. Przypominam jednak, że prace te na tym się nie kończą i że musimy rozszerzyć zakres polityki konkurencji. Dziękuję za uwagę.
Antolín Sánchez Presedo
Panie Przewodniczący! Sprawozdanie dotyczące polityki konkurencji za rok 2009 jest jednym z najbardziej kompleksowych sprawozdań przygotowanych dotychczas w Parlamencie. Komisji Gospodarczej i Monetarnej udało się uwzględnić opinię trzech innych komisji parlamentarnych. Sprawozdanie powstało pięć lat po wdrożeniu dwóch ważnych rozporządzeń, tj. rozporządzenia w sprawie modernizacji i rozporządzenia w sprawie połączeń, które miały pozytywny wpływ na politykę konkurencji. Proces wdrażania tych rozporządzeń można by jednak udoskonalić, gdyby lepiej dostosować priorytety, zwiększyć wysiłki w zakresie współpracy, znieść obciążenia administracyjne i zapewnić konwergencję przepisów krajowych i UE.
W przedmiotowym sprawozdaniu zwraca się uwagę na usługi użyteczności publicznej w zaspokajaniu podstawowych potrzeb obywateli. Naszym zdaniem trzeba tę kwestię bardziej podkreślać w nowych ramach ustanowionych na mocy traktatu lizbońskiego. Zatem, biorąc pod uwagę znaczenie społeczeństwa informacyjnego, udzielamy poparcia dla pomocy mającej na celu odpowiedni, uniwersalny dostęp do sieci szerokopasmowych po cenach, na które nasi obywatele mogą sobie pozwolić. Prosimy także o kontrolowanie zmian opłat za roaming w sektorze telekomunikacji w następnych sprawozdaniach.
Polityka konkurencji ma kluczowe znaczenie dla usług finansowych. Przyznawana pomoc przyczyniła się do stabilizacji i do złagodzenia skutków kryzysu gospodarczego. W przedmiotowym sprawozdaniu podkreśla się jej tymczasowy charakter oraz fakt, że jej rozszerzenie musi podlegać surowszym wymogom, a także to, że należy zapewnić takie same warunki procesu wycofania się ze wspólnego rynku, by uniknąć wszelkiego ryzyka moralnego, a przede wszystkim, aby instytucje finansowe, które nie zwróciły się o pomoc państwa, odzyskały swą pozycję konkurencyjną.
W kwestii finansów zwraca się uwagę na trzy zagadnienia: przejrzystość informacji finansowych, potrzeba, by europejski system płatności był dostępny, niedyskryminujący, przejrzysty, skuteczny, oraz potrzeba walki z wyjątkowo wysokimi transgranicznymi wielostronnymi opłatami interchange. W sprawozdaniu zwraca się także uwagę na MŚP i na rynek energii, oraz podaje się zalecenia grupy wysokiego szczebla ds. sektora mleczarskiego, która jest zdania, że wzmocnienie pozycji negocjacyjnej producentów i nowe stosunki umowne muszą być zgodne z polityką konkurencji. Wzywa się także Komisję do inicjatywy ustawodawczej ułatwiającej składanie indywidualnych i zbiorowych roszczeń odszkodowawczych związanych z naruszeniami prawa konkurencji, przy jednoczesnym unikaniu rozwiązań przesadnych zauważonych w systemie amerykańskim.
Dlatego gratuluję sprawozdawcy, Panu Posłowi Eppinkowi, znakomitej pracy.
Sophia in 't Veld
w imieniu grupy ALDE - Panie Przewodniczący! Przede wszystkim chcę pogratulować sprawozdawcy. Pracowaliśmy niejako w tandemie (ponieważ w ubiegłym roku ja byłam sprawozdawczynią), z którego to faktu wynika moja pierwsza uwaga.
W tych corocznych debatach na temat polityki konkurencji uderza mnie, że po przyjaznej i uprzejmej wymianie poglądów Komisja dalej prowadzi swe działania bez zmian, ponieważ Komisja ma wyłączne uprawnienia w tym obszarze. Uważam, że teraz, kiedy rozmawiamy o zarządzaniu gospodarczym w UE, to powinno się zmienić. Parlament Europejski powinien odgrywać znacznie większą rolę w kształtowaniu polityki konkurencji, dlatego nakłaniam Komisję, by zastosowała się szczególnie do zalecenia 3 i 4 oraz by naprawdę poważnie zdawała Parlamentowi Europejskiemu sprawę ze sposobu realizacji jego zaleceń.
Po drugie, moim zdaniem sprawozdanie powinno być czymś więcej niż tylko podsumowaniem podjętych działań. Powinno być analizą wpływu polityki konkurencji, którego to elementu w tym sprawozdaniu brakuje. Mówicie, że dokonacie analizy tymczasowych ram pomocy państwa, gdyż jest to wasz priorytet na ten rok, ale od lat wzywamy do takich analiz w odniesieniu do "ekologicznego programu ożywienia gospodarczego”, do pomocy państwa w zakresie innowacji, do pomocy państwa w zakresie usług użyteczności publicznej. Czekamy na nie od dawna, dlatego proszę Komisję o więcej dogłębnych analiz.
Kończąc, ponawiam kierowane do Komisji od lat apele o badania sektorowe w obszarze reklam online i wyszukiwarek. Czekamy na nie od dawna, dlatego chcę usłyszeć od Komisji, kiedy zamierza takie badania przeprowadzić.
Philippe Lamberts
Panie Przewodniczący! Przede wszystkim pragnę podziękować komisarzowi Almuni, którego nie ma między nami, a który - choć nie jest to domeną Parlamentu Europejskiego - spędza wiele czasu z nami w Komisji Gospodarczej i Monetarnej, inwestując czas w bieżący dialog z Parlamentem w tych sprawach.
Chcę także podziękować sprawozdawcy. Panie Pośle Eppink! Często czynimy to formalnie, jednak - choć nasze partie często się w wielu kwestiach nie zgadzają - musimy powiedzieć, że przy sporządzaniu tego sprawozdania nie było w naszej dyskusji tematów tabu. Należy tu podkreślić, że odniósł się Pan w pełni i w bardzo konstruktywny sposób do wszystkich zgłoszonych przez nas kwestii.
Przejdę teraz do trzech kwestii, którymi moim zdaniem Komisja powinna się zająć. Pierwszą, jak już wspominano, jest znaczenie sektora finansowego, któremu szczerze mówiąc przypisuje się w gospodarce zbyt wielkie znaczenie.
Wiemy, że kryzys finansowy oznaczał, iż grupy finansowe, które przetrwały, wzmocniły się i powiększyły. Dlatego istnieje realny problem zakłócenia rynku w tym obszarze, co dotyczy nie tylko specjalnych środków pomocy państwa ustanawianych przez państwa członkowskie w celu wsparcia ich sektora finansowego, ale także - co podkreśliliśmy w sprawozdaniu - różnych form pomocy bezpośredniej z Europejskiego Banku Centralnego (EBC), które wcale nie są bardzo przejrzyste, co stwierdzam z przykrością.
Dlatego wzywamy Komisję, by skoncentrowała się na sposobie udzielania pomocy bankom przez EBC, gdyż widać wyraźnie, że banki, które zwróciły się do EBC o pomoc, skorzystały z pewnego rodzaju pomocy, o jaką nie prosiły instytucje lepiej zarządzane. Banki, które były prawidłowo zarządzane stały się więc niejako ofiarami zakłóceń rynku.
Drugi sektor to sektor surowców, szczególnie zaś artykułów żywnościowych. Wiemy, że duże firmy rolno-przemysłowe i najwięksi detaliści mają taką pozycję na rynku, która daje im o wiele za duży wpływ na kształtowanie cen. Absolutnie niezbędne są więc badania rynku pod tym kątem.
Kolejnym punktem, także bardzo ważnym, jest konkurencja podatkowa. Wiadomo, że większość państw członkowskich, włącznie z moim własnym, oraz wiele innych, praktykuje formy konkurencji podatkowej, które są bardzo szkodliwe dla ogólnych interesów UE. Takie formy konkurencji należy wyeliminować. Wiem, że Komisja zaczyna się ponownie interesować tą sprawą, ale zdecydowanie nakłaniam komisarza Almunię i komisarza Šemetę, by zajęli się tym problemem.
Przechodząc do ostatniego punktu, z przyjemnością zauważam, że komisarz Almunia już od początku swej kadencji nakłada kary w różnych sektorach, szczególnie zaś w sektorze ładunków lotniczych. Z zadowoleniem przyjmujemy też otwarcie dochodzenia w sprawie Google, które - jak sądzę - jest po części odpowiedzią na problem zgłoszony przed chwilą przez panią in 't Veld.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Przewodniczący
Panie Pośle Lamberts, pan poseł Hans-Peter Martin podniósł niebieską kartkę, by zasygnalizować, że chce Panu zadać pytanie. Czy zechce Pan go wysłuchać? Dziękuję.
Panie Pośle Martin! Ma Pan 30 sekund na zadanie pytania panu posłowi Lambertsowi.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie Przewodniczący! Pan poseł Lamberts nawiązał do szczególnego wsparcia, jakie banki otrzymały od EBC. Czy mógłby wyjaśnić nieco bardziej szczegółowo, co ma na myśli i jak to się odbywało? Wspomniał on też, że wsparcie to ma być zniesione. Jaka jest jego propozycja w zakresie przejęcia kontroli, by zapewnić, że nie skorzystają z niego niewłaściwe osoby?
Przewodniczący
To obszerne pytanie, jak na trzydziestosekundową odpowiedź, ale ufam w zwięzłość wypowiedzi pana posła Lambertsa.
Philippe Lamberts
Panie Przewodniczący! Udzielenie odpowiedzi na takie pytanie w 30 sekund jest rzeczą niemal niemożliwą.
O co chodzi? Europejski Bank Centralny (EBC) zgadza się zapewnić płynność bankom, które o nią proszą, w sposób nieograniczony, przyjmując różnorakie aktywa jako zabezpieczenie takiej płynności. Nie wiemy jednak dokładnie, jakie są to aktywa. Podejrzewamy, że wiele z nich to aktywa jak to się mówi toksyczne, których realna wartość rynkowa jest bardzo trudna do oszacowania, a część z nich może nawet być bezwartościowa.
Wobec tego jest to bezpośrednia forma pomocy, gdyby bowiem EBC nie zapewnił płynności w zamian za te gwarancje, które są w sumie dość nietrwałe, niektóre z tych instytucji finansowych mogłyby zbankrutować.
Trudno znaleźć na to odpowiedź. W każdym razie pierwszym krokiem jest przejrzystość w odniesieniu do aktywów.
Przewodniczący
Panie Pośle Lamberts! Dziękuję za tak jasną odpowiedź na tak skomplikowane pytanie.
Kay Swinburne
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Po pierwsze chcę pogratulować mojemu koledze, Derkowi Janowi Eppinkowi, tak wszechstronnego i dobrze wynegocjowanego sprawozdania obejmującego tak wiele zagadnień. Co istotne, polityka konkurencji powinna leżeć u podstaw europejskiego jednolitego rynku, a solidne zasady konkurencji powinny być wbudowane w całe prawodawstwo UE. Konkurencja powinna tworzyć silniejszy rynek dla obywateli UE i uczynić UE bardziej konkurencyjną w świecie.
W ostatniej fali przepisów dotyczących usług finansowych, widać ryzyko, że zasada ta zostanie zaniechana. Musimy korzystać z każdej okazji, by tworzyć więcej konkurencji na rynkach zdominowanych przez uczestników jednolitego rynku i tworzyć prężniejszy rynek. Negocjując przepisy dotyczące instrumentów pochodnych, możemy zadbać o to, by nie tworzyć ani nie wzmacniać monopoli poprzez wspieranie otwartego dostępu partnerów centralnych itp. oraz zadbać o dostępność ważnych strumieni danych dla wszystkich zainteresowanych.
W nadchodzącym przeglądzie dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych musimy pamiętać o jej pierwotnym celu, jakim jest otwarcie europejskich rynków akcji na konkurencję, a po rozszerzeniu zakresu tej dyrektywy o nowe klasy aktywów, musimy zadbać o utrzymanie zasad konkurencyjności, ponieważ ich połączenie w rzeczywistości spowodowało znaczne obniżenie opłat handlowych dla inwestorów w akcje w ostatnich trzech latach.
Kiedy mowa o reformach dotyczących audytorów, agencji ratingowych i innych dostawców usług finansowych, możemy się zastanowić nad barierami wejścia i popracować nad ich pokonaniem. Uważam, że ochrona konkurencji w kluczowych branżach jest sposobem, który pozwoli nam wygenerować prawdziwy potencjał wzrostu UE i na nowo ożywić nasze gospodarki w tym zmiennym świecie.
Thomas Händel
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Według przedmiotowego sprawozdania Komisja prowadzi skuteczną politykę konkurencji. Nie powinniśmy jednak zapominać, że nieuregulowana konkurencja może też prowadzić do wzrostu bezrobocia, które zwiększa przepaść między bogatymi a biednymi.
W Unii Europejskiej wolna konkurencja nadal przeważa nad potrzebami społecznymi naszych obywateli. Gorliwa wiara w wolne rynki nie może przesłaniać faktu, że rynki te nie tylko wciąż nas zawodzą, ale też nie są w stanie zapewnić trwałej sprawiedliwości społecznej. Kilka procedur mających na celu zwalczanie zakłóceń w konkurencji i ustalanie cen nie wystarczy, by ten problem rozwiązać. Sprawiedliwy i społeczny rynek wewnętrzny sprawdzi się tylko przy silnych i sprawiedliwych uregulowaniach. Trzeba o to pilnie zadbać. Nie jest na przykład do przyjęcia, by coraz więcej instytucji, które świadczą usługi w interesie ogólnym, musiał walczyć z prywatną konkurencją.
Przedmiotowe sprawozdanie zawiera wskazówki dla przyszłej polityki konkurencji Komisji. Pilnie potrzebna jest znacznie większa ochrona konsumenta oraz usług świadczonych w interesie ogólnym przed wpływem zasada konkurencji i przed kontrolą karteli. Trzeba też wprowadzić klauzulę umowną sprzyjającą bezpiecznemu postępowi społecznemu traktowanemu z taką samą powagą jak zasady konkurencji w Europie.
William  Dartmouth
w imieniu grupy EFD - Panie Przewodniczący! Nieczęsto mam do powiedzenia dobre słowo o Gordonie Brownie, ale w swej walce z kryzysem bankowym w Wielkiej Brytanii działał on rzeczywiście szybko, zdecydowanie i skutecznie, choć muszę podkreślić, że kryzys ten pogorszył się znacznie z powodu jego dziesięcioletniego katastrofalnego urzędowania na stanowisku Ministra Finansów/Ministra Skarbu.
Ze względu na konsekwencje polityki konkurencji UE ratunek dla banków w Wielkiej Brytanii był wolniejszy niż mógł być. Mój znakomity kolega, profesor Tim Congdon, napisał nawet na ten temat pamflet. Faktem jest, że te sprawy powinny być załatwiane na szczeblu krajowym, a nie na szczeblu Komisji. Komisja po prostu nie wie, co robi, i powinna się trzymać z daleka.
W ciągu ostatnich 15 sekund, które mi pozostały, muszę się odnieść do szczególnie depresyjnej wypowiedzi pana posła Lambertsa na temat konkurencji podatkowej. Konkurencja podatkowa sprawia, że podatki są niższe. Pan poseł Lamberts propaguje zakrojoną na całą UE politykę fiskalną, której wynikiem byłyby wyższe podatki w całej UE. O to chodzi. Dlatego proszę, by pan poseł Lamberts i jego współpracownicy następnym razem nazywali rzeczy po imieniu.
Przewodniczący
Jest to nie tyle wypowiedź zgodnie z regułą niebieskiej kartki, ile osobiste oświadczenie. Panie Pośle Lamberts! Bardzo proszę mówić krótko. Zobaczmy, czy zdoła Pan oświecić kolegę swoim poglądem w trzydzieści sekund.
Philippe Lamberts
Panie Przewodniczący! Lord Dartmouth przedstawia Zielonych jako adwokatów wysokich podatków dla samej idei wysokich podatków. Lordzie Dartmouth! Chcę tylko zadać Panu jedno bardzo proste pytanie. Jeśli usługi takie jak edukacja, zdrowie i bezpieczeństwo mają wartość, rozumiem, że musicie znaleźć sposoby na ich finansowanie. Czy nie tak?
Przewodniczący
Nie, nie będziemy wchodzić w tę dyskusję.
Panie Pośle Dartmouth! Może Pan odpowiedzieć panu posłowi Lambertsowi później, w kuluarach. Przepisy nie pozwalają bowiem na odpowiadanie pytaniem na pytanie.
Ma Pan 15 sekund.
William
(początek wypowiedzi nie był słyszalny, ponieważ mikrofon był wyłączony) ...osoba, która zadała pytanie ma prawo do odpowiedzi. Jako przewodniczący wymyśla Pan nowe zasady - własne zasady. Nie ma Pan racji.
Przewodniczący
Tak, wymyślam zasady. Cały czas wymyślamy zasady i przyczyniamy się do postępu demokratycznego funkcjonowania tego Parlamentu. Dziękuję, że zwrócił Pan uwagę na ten fakt.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie Przewodniczący! Pragnę pochwalić Pana za to, że pozwolił Pan na taki dialog. Trochę szkoda, że hrabia Dartmouth nie zrozumiał, że dał mu Pan także możliwość udzielenia odpowiedzi. Uważam, że to bardzo dobrze, że ktoś taki jak pan poseł Lamberts wychodzi z tak konkretnymi wnioskami i że możemy uczestniczyć w ożywionej debacie, w której można odpowiadać w sposób bardziej bezpośredni - tak jak w tym Parlamencie. Może da mu Pan możliwość udzielenia krótkiej odpowiedzi później.
Chcę kontynuować temat rozpoczęty przez pana posła Lambertsa. Niewątpliwie potrzebna nam przejrzystość systemu bankowego. Ludzie wciąż nie są całkiem świadomi, że pomoc udzielona w odpowiedzi na kryzys finansowy doprowadziła do czegoś niewyobrażalnego w standardach UE. Mówią jasno, że konkurencja sama w sobie nie zawsze daje sobie radę bez pomocy, kiedy chodzi o cele wyższe. Jednak cała ta sprawa jest trudna do przełknięcia z powodu tego, że banki, które otrzymały pomoc, ponownie czerpią z tego faktu zyski, a w niektórych przypadkach działają wbrew wspólnym interesom UE. To tyle o rynku finansowym.
Drugą rzeczą, o której pragnę powiedzieć, jest to, o czym już wcześniej mówiłem - kwestia farmaceutyków. Wielka szkoda, że dotąd nie poczyniliśmy postępów, które są możliwe i niezbędne od dziesięcioleci. Naprawdę wielkim krokiem naprzód byłoby, gdyby obywatele mojego kraju, Austrii, jak i Niemiec, i innych krajów, musieli płacić za leki tylko tyle co ich współobywatele z innych państw członkowskich UE. To sprawka karteli i wielkich biznesów. Uważam, że Komisja ma możliwość i obowiązek wreszcie podjąć działanie w tym zakresie.
Drugi aspekt tej sprawy to zezwolenia w sektorze farmaceutycznym. Wciąż wykonuje się zbędne testy zarówno na zwierzętach, jak i na ludziach. Niepotrzebnie dubluje się wiele prac. W kontekście europejskiego rynku wewnętrznego jest to coś, co powinno być załatwione w minionym wieku. Ponownie wzywam więc do podjęcia intensywnych działań w tym zakresie.
Gunnar Hökmark
Panie Przewodniczący! Nasze oczy skierowane są obecnie na szczyt Chiny-USA, ponieważ te dwie gospodarki postrzega się jako dwie największe gospodarki na świecie. Mówimy o tym, kiedy Chiny staną się największą gospodarką, ale wychodzimy z błędnego założenia, ponieważ zapominamy, że największą gospodarką jest Unia Europejska, natomiast Chiny i USA mają większe rynki. Wynika to z braku konkurencji w różnych obszarach w Unii Europejskiej.
To brak konkurencji sprawia, że patrzymy na nich zamiast na siebie i nie ufamy we własne możliwości bycia liderami. Dlatego w przyszłości sprawozdanie w sprawie konkurencji musi się także odnosić do tego, że gotowe przepisy nie są wdrażane i że w gospodarce europejskiej brak konkurencji. Musimy to zrobić w wielu obszarach. By być gospodarką wiodącą, musimy być gospodarką najbardziej konkurencyjną.
Zdradzę Państwu sekret. Nie będziemy najbardziej konkurencyjni, dopóki nie będziemy mieć konkurencji. Pomoc państwa i przepisy, które utrudniają podmiotom wchodzenie na rynek, uniemożliwiają europejskiej gospodarce bycie liderem. Dlatego musimy zadbać o to, by pomocy państwa udzielano tylko w wyjątkowych sytuacjach, kiedy nic innego nie da się zrobić albo kiedy możemy pokierować nią w sposób służący wspólnemu dobru bez zakłócania konkurencji.
Musimy umożliwić podmiotom wchodzenie na rynek w jak największej liczbie obszarów europejskiej gospodarki. Konkurencja nie oznacza bowiem wzajemnego wykluczania się. Konkurencja pozwala wielkim firmom na łączenie się i dalsze powiększanie na arenie światowej; pozwala też nowym firmom otwierać się na innowacje. Mamy tu pewne braki, a Komisja ma obowiązek to wykazać oraz podjąć działania, abyśmy wspólnie mogli posuwać się naprzód i aby w przyszłości patrzono na nas jak na wiodącą gospodarkę.
Edit Herczog
Panie Przewodniczący! Polityka konkurencji jest kamieniem węgielnym europejskiego prawodawstwa. Zgadzamy się, że innowacje, kreatywność i bycie lepszym oznacza oczywiście przewagę rynkową, ale nie akceptujemy tego, że taki rodzaj przewagi powinien mieć miejsce na rynku tylko dlatego, że ktoś jest większy i ma lepszy dostęp do informacji albo koneksje w rządzie. Dlatego bardzo nas cieszy, że Komisja jest pod tym względem czujna.
Chcę raz jeszcze wspomnieć o nowym zjawisku: to nie uczestnicy rynku, a rządy wydają się od czasu do czasu pogrywać, dając niektórym swym ulubionym firmom szczególne przywileje w zakresie konkurencji. To bardzo złe zjawisko i powrót do kas partii.
Proszę Komisję, by szła w kierunku innowacji, kreatywności i MŚP, a jednocześnie, by nie pozwalała na żadne niewłaściwe korzystanie z informacji czy władzy - czy to ekonomicznej, czy politycznej - w tych obszarach.
Sylvie Goulard
(FR) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Sprawozdanie pana posła Eppinka jest imponujące, ale obawiam się nieco - i nie ma to nic wspólnego ze sprawozdawcą - że wciąż wracamy do tych samych zagadnień. To próżny trud. Bez wątpienia poprę panią poseł in 't Veld i pana posła Lambertsa, którzy stwierdzili, że musimy należycie monitorować konkurencję i myśleć o tym, co dzieje się w sektorze rolnym, w którym jest bardzo niewielu kupujących i masa producentów. Komisja nie zajmowała się tym nigdy wcześniej, a gdyby to był sektor przemysłu, natychmiast rzuciłaby się do kartelu kupujących. Potrzebny nam także nowe zasady dotyczące Internetu.
Nasze relacje z Komisją są jednak okropnie nudne. Komisja wysyła nam sprawozdanie, w którym trzy czwarte spraw zamiata się pod dywan. Odpowiadamy grzecznie, że jest ono interesujące i że trzeba by do niego coś dodać, a potem każdy odkłada je do szuflady.
To właśnie chciałam dziś powiedzieć. Chcę też powtórzyć to, co powiedział pan poseł Hökmark: świat się zmienia. Dobrze, że mówimy, że pomoc państwa nie jest dobra, ale faktem pozostaje, że Chiny, Korea, USA i inni taką pomoc przyznają. Nie popieram tego. Nie jestem ludową francuską protekcjonistką. Mówię tylko: Otwórzmy oczy i przestańmy śnić!
Reinhard Bütikofer
(DE) Panie Przewodniczący! Zgodnie z zaleceniem nr 4 Komisja powinna zdać sprawozdania z tego, jak radzi sobie z kolejnymi zaleceniami i wyjaśniać wszelkie ewentualne rozbieżności. Uważam, że to bardzo rozsądny wniosek i chcę go doprecyzować. W ubiegłym roku Parlament zadecydował podczas stosownej debaty, że chce się skoncentrować na sprawiedliwych i niedyskryminacyjnych warunkach konkurencji dla MŚP. Komisja nic w międzyczasie nie zrobiła. To zalecenie musi się ponownie znaleźć w projekcie rezolucji przygotowanym przez pana posła Eppinka.
Chciałbym usłyszeć od Komisji, czy zamierza ona teraz wdrożyć to powtórzone zalecenie albo przynajmniej, co przeszkadza jej w zajęciu się konkretnymi obawami MŚP.
Moja druga uwaga dotyczy sektora towarów. Bardzo cieszy mnie, że w przedmiotowym sprawozdaniu mowa o braku przejrzystości w sektorze towarów. Z zadowoleniem przyjmuję także fakt, że mowa w nim o kwestii spekulacji towarami. Żałuję jednak, że nie ma w nim mowy o całym zaleceniu Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, by nie przyjmować wniosku francuskiej prezydencji sugerującej, że kwestia spekulacji powinna się ograniczać do towarów rolnych; wspomniane zalecenie dotyczy bowiem także uwzględnienia spekulacji metalami. Moim zdaniem to kwestia tak samo ważna.
Vicky Ford
Panie Przewodniczący! Chcę podziękować koledze, panu posłowi Derkowi Janowi Eppinkowi, za jego znakomite sprawozdanie, a także wypowiedzieć się na temat rynku energii, któremu w tym roku ma się przyjrzeć Komisja.
Jak podkreślali inni posłowie, sprawa dostaw energii i ustalania cen może być zupełnie inaczej traktowana w poszczególnych państwach członkowskich. W regionie, który reprezentuję, niemal jedna czwarta gospodarstw domowych nie ma dostępu do gazociągów, a przeważająca większość z nich korzysta z oleju opałowego. W ciągu miesiąca od listopada do grudnia ceny na tym rynku wzrosły o ponad 50 %. Konsumenci obawiają się i marzną. Obawiają się ustalania cen kartelowych, a takie właśnie padają zarzuty.
Sprawą tą powinny się przede wszystkim zająć organy krajowe. Podobne obawy docierają jednak do nas z innych państw członkowskich UE. Dlatego chcę prosić Pana Komisarza, by badając rynek energii w tym roku, nie zapominał o tych, którzy żyją w bardzo izolowanych obszarach wiejskich.
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Jak można było zauważyć w naszej wczorajszej prezentacji, do priorytetów węgierskiej prezydencji należy wzmocnienie rynku wewnętrznego i propagowanie tworzenia nowych miejsc pracy. Ponieważ unijna polityka konkurencji opierająca się na równych warunkach konkurencyjnych we wszystkich sektorach jest głównym założeniem w tych priorytetach, bardzo cieszy mnie przedmiotowe sprawozdanie. Panie i Panowie! To już jednak odległa przeszłość. Czasy się zmieniły. Mimo to wierzę, że trzeba wyciągać wnioski płynące z tego sprawozdania oraz stwierdzam, że Parlament Europejski - to jest my, posłowie - będzie odgrywać bardziej aktywną rolę w kształtowaniu polityki konkurencji w przyszłości. W tym zakresie proszę jednak Komisję o współpracę.
Przede wszystkim proszę o to, co uważam za konieczne, to jest o to, by Parlament był regularne informowany o wszelkich inicjatywach w tym obszarze. Po drugie, wzywam Komisję, będącą jedyną instancją posiadającą ogólnounijne uprawnienia w kwestii konkurencji, do szczegółowego i corocznego informowania Parlamentu o działaniach realizowanych w następstwie jego zaleceń oraz do wyjaśniania wszelkich przypadków odstąpienia od tych zaleceń. Uważam, że musimy sobie zdawać sprawę z tego - i w tym względzie zgadzam się z szanownymi posłami - że polityką konkurencji nie da się zarządzać pionowo. We wszystkich obszarach funkcjonalnych i podlegających regulacji jest także potrzebna koordynacja. To jednak zadanie Komisji. Dlatego trzeba zharmonizować politykę UE i priorytety określone w strategii UE 2020, która ma na celu wspieranie wzrostu i zatrudnienia.
Kończąc, ja również chcę wspomnieć o MŚP, których zaangażowanie jest niezbędne i nieuniknione dla wzrostu całej europejskiej gospodarki, w tym także oczywiście dla zatrudnienia. Warunki konkurencji muszą jednak być równe. I to właśnie musi zagwarantować polityka konkurencji. Wzywam Komisję, by zwracała szczególną uwagę na MŚP i zapewniła im sprawiedliwe i niedyskryminacyjne warunki konkurencji.
Peter Skinner
Panie Przewodniczący! Przede wszystkim pragnę pogratulować panu Eppinkowi tej szczegółowej pracy wykonanej w związku z przedmiotowym sprawozdaniem. Mam nadzieję, że będzie on kontynuował swe działania w tym zakresie.
Z zadowoleniem przyjmuję przedmiotowe sprawozdanie w sprawie stanu polityki konkurencji za rok 2009. Wciąż jednak istnieją w UE elementy konkurencji, które trzeba wzmocnić i wyjaśnić. Zachęcam do większej współpracy pomiędzy Komisją a Parlamentem Europejskim w tym obszarze. To jedyny sposób, byśmy mogli utrzymać zaufanie społeczne co do podjętych decyzji. Co więcej, Parlament Europejski musi być informowany o działaniach podejmowanych przez Komisję, zwłaszcza w zakresie polityki dotyczącej MŚP.
Oczekuję na sprawozdania i wyniki badań wskazanych w przedmiotowym sprawozdaniu, to jest na 11 sprawozdań i sześć badań w różnych dziedzinach, oraz na przywrócenie jednostki fiskalnej pomocy państwa w Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji. Ze szczególnym zadowoleniem przyjmuję ponowiony wniosek o włączenie podstawy kalkulacji kar, o czym już rozmawialiśmy. Uważam to bowiem za rzecz niezbędną.
Z wielkim zainteresowaniem słuchałem też wcześniejszej wypowiedzi arystokraty, hrabiego Dartmouth, na temat polityki konkurencji. Jak wszyscy wiedzą, arystokraci w Wielkiej Brytanii zajmują się zwłaszcza koncentracją ziemi. Być może powinniśmy poprosić organy odpowiedzialne za konkurencję, by się temu przyjrzały i zobaczyły, jak przez cały ten czas arystokraci szukają ziem w całej Unii Europejskie.
Sławomir Witold Nitras
(PL) Panie Przewodniczący! Z przyjemnością wysłuchuję tej debaty. Chciałbym podziękować panu Eppinkowi za sprawozdanie. Znając jego podejście, z podziwem patrzę na to i cieszę się, że to on akurat przygotowywał to sprawozdanie. Z przyjemnością też słucham głosów kolegów, ale muszę się podzielić taką uwagą. Skupiamy się tutaj na działaniach Komisji Europejskiej, zarzucając jej brak silnej pozycji, polityki czy walki z protekcjonizmem, ale tak naprawdę naszym przeciwnikiem czy największą bolączką - tego, o czym mówił pan Hökmark, że gospodarka europejska nie jest konkurencyjna - są kraje członkowskie, a Komisji Europejskiej bardzo często pozostaje tylko i wyłącznie - działając pod presją krajów członkowskich - starać się chronić w maksymalny sposób wolną konkurencję.
Na tej sali, kilka tygodni temu, rozmawialiśmy, między innymi, o szczególnych przepisach dla rynku węglowego i nie było słychać takich głosów posłów, którzy mówili o wolnej konkurencji, a słychać było głosy ludzi, którzy domagali się protekcjonistycznych zasad, możliwości dopłacania do likwidowanych na przykład kopalń - tak to się nazywało - a tak naprawdę chodziło o pomoc kopalniom, które wcale likwidowane nie będą. Musimy więc być w tych swoich działaniach konsekwentni i tej konsekwencji często na tej sali nam brakuje.
Mówimy o pomocy dla sektora bankowego. Obawiam się, że Komisja Europejska, działając pod tą presją krajów członkowskich, tylko sankcjonowała tę pomoc. I dzisiaj, kiedy mówimy o sprawozdaniu już za rok 2009 - tu zgadzam się z krytyką - wydaje mi się, że brak jest elementów oceny tego, jakie ta pomoc osiągnęła efekty i czy rzeczywiście w sposób stabilny zrestrukturyzowała tę branżę. Oczekuję, Panie Komisarzu, że takie elementy oceny wielkiej polityki powinny się w tym sprawozdaniu znaleźć.
Mówicie Państwo też w tym sprawozdaniu o tym, że walczycie z protekcjonizmem, między innymi kiedy mówimy o rynku motoryzacyjnym, ale są przykłady - ja pochodzę z Polski - kiedy zlikwidowano najlepszy zakład w ramach grupy Fiata - może nie zlikwidowano, ale ograniczono produkcję - i produkcję przeniesiono do Włoch. To jest ewidentny protekcjonizm i Komisja Europejska powinna z tym walczyć.
Mamy kolejny przykład: w roku 2009 zlikwidowano polskie stocznie. Ja pochodzę z miasta stoczniowego w Polsce, ale problem jest szerszy niż dwie polskie stocznie. Problem polega na tym, że europejska polityka konkurencji zmusza przemysł stoczniowy do walki na rynku światowym przede wszystkim z mocno subsydiowanymi stoczniami bliskowschodnimi. I my dzisiaj zlikwidowaliśmy de facto polityką konkurencji przemysł stoczniowy w Europie, bo każemy im konkurować z przemysłami subsydiowanymi. Nam powinno zależeć na tym, żeby przemysł stoczniowy w Europie istniał. Bardzo dziękuję i przepraszam za przekroczony czas.
Lara Comi
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Powiedziałabym, że rozwijanie skutecznej polityki konkurencji i jej prawidłowe wdrażanie z metodologicznego punktu widzenia jest niezwykle delikatnym i złożonym zadaniem, szczególnie w czasach kryzysu.
Zadanie to jest delikatne, ponieważ prowadzenie polityki konkurencji w sposób zbyt rygorystyczny mogłoby mocno zmienić jej oddziaływanie i prowadzić do poważnych konsekwencji w sferze społecznej i w cyklu gospodarczym. Zadanie to jest natomiast złożone, ponieważ przyjęte parametry nie muszą mieć zastosowania we wszystkich obszarach gospodarki w tak trudnych czasach. Dlatego należy pogratulować Komisji jej prac w tym zakresie. Komisja zdołała połączyć rygorystyczną metodę z elastycznością niezbędną w obecnych warunkach gospodarczych. Umożliwienie oceny narzędzi przyjmowanych spontanicznie na szczeblu krajowym w celu wyjścia z kryzysu dowodzi podejścia, które jest wyrazem nie tylko dużego profesjonalizmu, ale i wrażliwości.
Europejskie prawo konkurencji jest zarówno szerokie w swym zakresie, jak i mocno specjalistyczne. Fakt ten raz jeszcze stawia Unię Europejską w pozycji przewodnika dla krajów sąsiednich, szczególnie tych mniej rozwiniętych. Fakt ten pomaga też zapobiegać separacji i przyjmowaniu różnych rozwiązań w krajach, które są na czele i w krajach, które idą w ich ślady. Dlatego trzeba koniecznie zadbać o to, by światło przewodnika nie zagasło. Moim zdaniem należy zwrócić szczególną uwagę na ocenę różnych scenariuszy pokryzysowych, jakie powinny zacząć się pojawiać w roku 2010.
Jest bardzo prawdopodobne, że konieczne będzie ponowne zbadanie zakresu zmian strukturalnych, które musimy uwzględnić, oraz dokonanie oceny obecnego stanu różnych branż i sektorów. W tak niepewnych czasach należy przede wszystkim zachować ostrożność.
Wzywam Komisję, by skoncentrowała się tak na MŚP, jak i na zatrudnieniu ludzi młodych, które znowu czyni z konkurencji problem na skalę całej Europy.
Sari Essayah
Panie Przewodniczący! Pragnę pochwalić przedmiotowe sprawozdanie za to, że znalazła się w nim bardzo pozytywna wzmianka o SEPA, jednolitym obszarze płatniczym w euro. Parlament wiele razy żądał szybkiej migracji do SEPA. Z prostych powodów. Ocena wpływu Komisji zawiera wyniki badań, wskazujące, że w ciągu sześciu lat SEPA pozwoliłby gospodarce UE zaoszczędzić 300 miliardów euro. Oszczędności te wynikałyby z większej konkurencji, ze wspólnych standardów i procesów. Byłaby to też oszczędność czasu i stresu dla wszystkich Europejczyków, którzy muszą dokonywać płatności w innych krajach.
Zgadzam się także z zawartym w sprawozdaniu stwierdzeniem, że finansowa pomoc państwa udzielona w czasie kryzysu gospodarczego bankom i innym firmom zakłóciła konkurencję. Jak wielu innych posłów, wzywam dziś Komisję do przeprowadzenia analizy tych zakłóceń.
Pragnę dodać jeszcze jedną uwagę na temat potrzeby stosowania wspólnych standardów i procesów. W przyszłości wiele wynalazków będzie się opierać na technologiach informacyjnych i komunikacyjnych. Potrzebna nam większa konkurencja w zakresie TIK. Można do niej zachęcać poprzez większe zastosowanie kodu otwartego w Europie. Oczekuję, że w ten sposób Europa stanie się w tej ważnej dziedzinie bardziej konkurencyjna w stosunku do USA i innych wielkich obszarów gospodarczych, jak powiedział pan poseł Hökmark.
Danuta Jazłowiecka
(PL) Panie Przewodniczący! Autorzy omawianej rezolucji słusznie zauważają, iż kryzys gospodarczy był niezwykłym wyzwaniem dla unijnej polityki konkurencji. Interesy narodowe i polityczne niejednokrotnie zwyciężały nie tylko nad regułami wolnego rynku, ale również nad zdrowym rozsądkiem. Wielki kryzys gospodarczy, którego skutki jeszcze do dnia dzisiejszego są odczuwane w krajach europejskich w znacznym stopniu zdeterminował politykę konkurencji w 2009 roku. Był to okres stosowania mechanizmów i instrumentów, których głównym celem była pomoc zagrożonym instytucjom finansowym czy niektórym dużym przedsiębiorstwom, a nie zachowanie reguł gospodarki rynkowej. To zachowanie najdotkliwsze było dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Czy podjęte zadania będą skuteczne w długookresowej perspektywie? Dopiero o tym się przekonamy. Dlatego należy wezwać Komisję do sporządzenia wiarygodnych analiz pokazujących wpływ środków pomocowych na gospodarkę. Pozwoli to nie tylko ocenić podjęte działania, ale również umożliwi szybką i skuteczną reakcję na podobne zagrożenia w przyszłości.
George Sabin Cutaş
(RO) Panie Przewodniczący! Polityka konkurencji odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu konkurencyjności europejskiej gospodarki, a kontrola pomocy państwa jest integralną częścią tego procesu.
Jednocześnie w czasie obecnego kryzysu Komisja Europejska dostrzegła potrzebę zatwierdzenia udzielanej pomocy państwa, szczególnie w sektorze bankowym, ale także w innych sektorach, które przechodziły trudności. Państwa członkowskie przyznały zatem spore sumy w postaci systemów gwarancji, programów dokapitalizowania i innych form finansowania płynności instytucji bankowych, mając na celu zapewnienie im źródła finansowania i zabezpieczenie ich przed ryzykiem.
Komisja Europejska musi jednak ściśle obserwować ten sektor. Musi też przedstawić plany restrukturyzacji i regulacji instytucji finansowych, by zapewnić, że nie będą one nadal przejawiać ryzykownych zachowań, które zagrażają stabilności finansowej Unii Europejskiej. W przeciwnym bowiem razie pomoc państwa będzie jedynie pomagać w utrwalaniu trudności finansowych w Unii Europejskiej.
Jaroslav Paška
(SK) Panie Przewodniczący! Przedstawione sprawozdanie potwierdza fakt, że wciąż daleko nam do prawidłowej konkurencji w UE.
Dobrym tego przykładem jest produkcja rolna, gdzie tak UE, jak i poszczególne państwa dopuszczają różne subsydia i dopłaty, zaburzając w ten sposób poważnie środowisko konkurencyjne. Przedsiębiorstwa rolne, szczególnie te z nowych państw członkowskich, cierpią znacznie w wyniku nieprawidłowej polityki dopłat w UE. Kolejnym obszarem, w którym trzeba zasadniczo zmienić i udoskonalić środowisko konkurencyjne jest transport. Dlatego uważam za bardzo ważne przyjęcie wniosków Komisji Transportu i Turystyki, która zwróciła uwagę na zakłócenia konkurencji między poszczególnymi rodzajami transportu.
W każdym razie przedmiotowe sprawozdanie jest dobre i inspirujące. Trzeba je teraz skutecznie wdrażać, by poprawić środowisko konkurencyjne w UE.
Alajos Mészáros
(HU) Panie Przewodniczący! Sytuacja spowodowana przez kryzys gospodarczy i finansowy wycisnęła swe piętno na tonie sprawozdania Komisji. Mimo to jest to sprawozdanie dobre, jak pokazuje rezolucja Parlamentu. Są w nim jednak miejsca, w których można by w najbliższej przyszłości dokonać ulepszeń, szczególnie w dziedzinie prewencji i odpowiednich informacji. Bez współpracy nie będziemy w stanie wyjść z kryzysu, dlatego Komisja musi zapewnić nas, że będzie nam zawsze dostarczać informacji o otrzymanych wynikach. Zgodność z zasadami europejskiej polityki konkurencji i ich przestrzeganie to klucz do sukcesu jednolitego rynku. Wciąż istnieją bowiem rynki surowców w obszarze polityki energetycznej na przykład, na których trzeba zwiększyć przejrzystość. Konkurencja nie jest też w pełni zapewniona w każdym segmencie sektora energii. Dlatego trzeba pilnie wdrożyć drugi pakiet dotyczący rynku wewnętrznego i trzeci pakiet energetyczny. Wniosek o bardziej dokładne badanie konkurencji w kolejnym sektorze, tj. w sektorze przemysłu rolnego, to bardzo dobry ruch. Poprzez badanie musimy określić największych dostawców i dystrybutorów, którzy odpowiadają za zakłócenia konkurencji na rynku.
Elena Băsescu
(RO) Panie Przewodniczący! Pragnę podkreślić, jak ważne jest opracowanie jasnych zasad konkurencji, które pomogą MŚP. MŚP są szczególnie ważne dla całej europejskiej gospodarki, nie wspominając już o wielkim potencjale innowacyjnym, jaki w nich drzemie. Dlatego uważam, że dobrze byłoby włączyć do sprawozdania rozdział poświęcony małym przedsiębiorstwom z naciskiem na uczciwą konkurencję. Polityka konkurencji powinna przyczynić się do propagowania i wzmacniania otwartych standardów i interoperacyjności, aby zapobiec technologicznemu uzależnieniu konsumentów i klientów od podmiotów na rynku.
Kończąc, chcę powiedzieć, że wdrożenie skutecznej polityki konkurencji oraz zapewnienie nieograniczonego funkcjonowania rynku wewnętrznego stanowią warunki konieczne dla zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej.
Mairead McGuinness
Panie Przewodniczący! Skoncentruję się na ust. 90 przedmiotowego sprawozdania, który mówi, że konkurencja w sektorze produkcji rolnej stanowi warunek wstępny dla niższych cen dla konsumentów w krajach europejskich. Jest w tym część prawdy, ale obawiam się, że nie o to chodzi. Prowadzimy między sobą i w poszczególnych grupach w Parlamencie debatę na temat tego, co dzieje się na rynkach rolnych i dlaczego nie ma uczciwej transmisji ceny końcowej, jaką my, konsumenci, płacimy za żywność tym, którzy ją wytwarzają.
To problem bardzo poważny dla reformy polityki rolnej. Problem ten wiąże się bowiem z cięciami w budżecie rolnictwa i z nieprzykładaniem wagi do niedoskonałości tego rynku. Dlatego w przedmiotowym sprawozdaniu powinno być znacznie więcej uwag na ten temat. W przedmiotowym sprawozdaniu wzywa się Komisję, by przyjrzała się konkurencji w sektorze rolno-przemysłowym. Tak, niech przyjrzy się sektorowi rolno-przemysłowemu i jeszcze sektorowi detalicznemu, ale potem niech przestanie się przyglądać i niech coś z tym zrobi! Dobrze nam w tym Parlamencie wychodzi mówienie, ale z działaniem jest już gorzej.
Jeszcze jedna uwaga na temat konkurencji. Mam do przekazania Komisji pewne skargi w imieniu wyborców. Zwykły człowiek nie ma posłuchu w państwie, dlatego chciałabym, aby Komisja przekazała to dalej: są pewne skargi, których jako poseł do PE nie ...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Przewodniczący
Dziękuję, Pani Poseł McGuinness! W przyszłych debatach tego typu przydatne może być wysłuchanie opinii Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Panie Przewodniczący! Rynek wewnętrzny powinien być wolny, skuteczny, dynamiczny i innowacyjny. Odpowiednia polityka konkurencji jest właściwym narzędziem dla osiągnięcia tego celu. Posiadając prawidłowo funkcjonującą konkurencję na rynku towarów i usług możemy zagwarantować lepszą ich jakość, niższe ceny oraz większy wybór dla konsumenta. Dobrze, że dokonujemy corocznych ocen polityki konkurencji. Takie spojrzenie z perspektywy czasu jest bardzo pouczające. Skuteczne wykorzystanie instrumentu polityki konkurencji pozwoliło na poprawę stabilizacji gospodarczej oraz złagodzenie skutków kryzysu gospodarczego dla firm i konsumentów. Należy poprawić konkurencję na rynku leków i energii. Pamiętajmy, że monopol, tak prywatny, jak i państwowy ogranicza konkurencję. Warto podkreślić, że zmiany we wspólnej polityce rolnej wpłynęły na to, że dopłaty i wsparcie zewnętrzne nie ogranicza już konkurencyjności.
Štefan Füle
komisarz - Panie Przewodniczący! Komisja przyjmuje do wiadomości wniosek Parlamentu dotyczący większej przejrzystości, dialogu i informacji w sprawie polityki konkurencji. Będziemy nadal informować Państwa o ważnych decyzjach w zakresie polityki konkurencji i postaramy się odpowiedzieć na Wasze wnioski w naszej odpowiedzi na rezolucję, czy to w kolejnym sprawozdaniu dotyczącym polityki konkurencji, czy to spontanicznie, jak tego zażądał pan poseł Bütikofer i inni posłowie.
Przyjmuję do wiadomości apele o badania sektorowe na szeregu rynków. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że już samo sprawiedliwe i zdecydowane wdrażanie daje pozytywne efekty w zakresie konkurencji w poszczególnych sektorach. Badania sektorowe nie zawsze są bowiem najlepszym sposobem wdrażania naszych zasad w danym sektorze. Są one bardzo kosztowne, jeśli chodzi o nasze zasoby i powinny być stosowane wtedy, gdy jest to niezbędne z punktu widzenia celów polityki Komisji.
Mogę ponownie potwierdzić, że tymczasowe, związane z kryzysem środki pomocy państwa naprawdę są tymczasowe. Przez pozostały mi krótki czas pragnę natomiast odnieść się w telegraficznym skrócie do kilku poruszonych tu kwestii.
Po pierwsze, jeśli chodzi o sektor inwestycji i o sektor finansowy, trwają konsultacje dotyczące wytycznych w zakresie ratowania i restrukturyzacji.
Po drugie, jeśli chodzi o sektor transportu, Komisja przygotowuje białą księgę w sprawie przyszłości transportu, która ma być przyjęta w marcu 2011 roku. W księdze tej opisanych będzie kilka propozycji dotyczących szybszego dokończenia tworzenia rynku wewnętrznego transportu.
Po trzecie, jeśli chodzi o usługi świadczone w interesie ogólnym, Komisja przygotuje odnośne sprawozdanie w pierwszym kwartale tego roku.
Po czwarte, jeśli chodzi o agendę cyfrową, Komisja w pełni zgadza się z tym, że ważne jest propagowanie naprawdę zintegrowanego cyfrowego rynku wewnętrznego.
Po piąte, jeśli chodzi o MŚP, niezbędne są równe szanse dla wszystkich firm - tak dużych, jak i małych. Konieczne jest w tym zakresie wdrażanie przez Komisję zasad konkurencji. Zajęliśmy się także zasadami dotyczącymi pomocy państwa dla MŚP, innowacji, badań i rozwoju oraz ekologicznych technologii.
W czerwcu tego roku wiceprzewodniczący Almunia przedstawi Państwu sprawozdanie dotyczące polityki konkurencji za rok 2010. W międzyczasie będzie on informować Parlament o poruszonych tu kwestiach, a w odniesieniu do punktu 4 sprawozdania Parlamentu, służby DG ds. Konkurencji zostaną pouczone, by przekazywały Parlamentowi bardziej szczegółowe informacje.
Przewodniczący
Zakończymy wypowiedzią sprawozdawcy, pana posła Eppinka, któremu oczywiście gratulujemy, jako że większość jego kolegów i koleżanek pochwaliła jego pracę jako autora przedmiotowego sprawozdania.
Derk Jan Eppink
sprawozdawca - Panie Przewodniczący! Pragnę podziękować komisarzowi, za jego wsparcie i obecność. Z zadowoleniem przyjmuję inicjatywę Komisji w odniesieniu do zbiorowych roszczeń, która powinna być podjęta już dawno. Wspominam też o tym w sprawozdaniu, gdyż sądzę, że inicjatywa ta leży w interesie konsumentów, pod warunkiem, że będzie ona dobrze zdefiniowana i poparta dobrymi przepisami. To dobra inicjatywa. Zaczniemy od zielonej księgi, by poznać różne opinie, co przyjmuję z zadowoleniem.
Mamy do czynienia z bardzo dziwną sytuacją w sektorze bankowym: pomoc państwa wygląda różnie w różnych krajach i na różnych etapach. W niektórych krajach, na przykład w Hiszpanii, banki regionalne (cajas) przechodzą szczególne trudności i jest im potrzebne ratujące życie wsparcie Europejskiego Banku Centralnego, choć, jak w swej trzydziestosekundowej wypowiedzi podkreślił pan poseł Lamberts, EBC ryzykuje, mając wiele toksycznych aktywów. To czyni z EBC swego rodzaju zły bank, jaki nie powinien u nas funkcjonować.
W innych krajach próbuje się oddzielić państwo od sektora bankowego. Tam z kolei zachodzi ryzyko "posagu”. Rozumiem, że nie są Państwo w stanie odpowiedzieć na kwestię posagu, gdyż jest to zadanie dla komisarza, jednak w stosunku do banków, które nie uzyskały pomocy państwa, nieuczciwe byłoby gdyby inne banki, które zostały odratowane, nagle taki posag uzyskały. Dlatego musimy się przyjrzeć sprawie równych szans.
Kończąc, dochodzę do działań następczych, gdyż pani poseł in 't Veld, pani poseł Gáll i pan poseł Bütikofer mieli na ten temat pewne uwagi. Mieliśmy sprawozdanie w ubiegłym roku, mamy sprawozdanie w tym roku i pewnie będziemy mieć podobne sprawozdanie w przyszłym roku. Nic się nie zmienia. Wygląda to trochę tak jak watykański rytuał, w którym wciąż powtarzają się te same sekwencje. Sądzę, że musimy się przyjrzeć działaniom podejmowanym w następstwie zadanych przez nas pytań i proponuję, by sprawozdawca i poprzedni sprawozdawca skontaktował się z komisarzem oraz z dyrektorem generalnym DG ds. Konkurencji, by sprawdzić reakcję na nasze prośby.
Potrzebne nam prawidłowe wdrożenie sprawozdania, jeśli chodzi o udzielanie informacji. Dlatego proponuję odpowiednie działania następcze, w czym z pewnością poprze mnie pani poseł in 't Veld, oraz sprawdzenie, co w tym zakresie robi Komisja.
Przewodniczący
Dziękuję Panu, Panie Pośle Eppink. Jestem pewien, że zauważył Pan reakcję kolegów i koleżanek. Jest bardzo prawdopodobne, że Pana wniosek uzyska niezbędne poparcie.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się dziś, tj. w czwartek.
