Situatie in Iran (debat) 
De Voorzitter
In het volgende punt zijn aan de orde de verklaringen van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de Commissie omtrent de situatie in Iran.
Ik verwelkom zeer hartelijk de Hoge Vertegenwoordiger, Javier Solana, in het Europees Parlement. Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, U hebt het woord.
Javier Solana
Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil me niet mengen in het debat dat nu plaats vindt, maar ik voer het woord op uw uitnodiging. Ik wil beginnen met u te danken voor de uitnodiging vandaag. Het is de eerste keer dat ik in het jaar 2008 het Parlement toespreek. We zijn er allemaal zeker van dat 2008, op zijn zachtst uitgedrukt, heel spannend gaat worden. Ik wil verder gaan met een nauwere samenwerking met het Parlement, met uzelf en met de eminente leden van deze Kamer.
We hebben vandaag een zeer belangrijk debat - een debat over een kwestie die één van de belangrijkste kwesties is op de agenda van de internationale gemeenschap. Ik wil er graag een korte verklaring over afleggen en de tijd eraan besteden die nodig is om te zien of wij samen deze zeer gecompliceerde kwestie kunnen begrijpen, en niet alleen begrijpen maar ook vooruitgang kunnen boeken met betrekking tot de oplossing ervan. Deze kwestie staat op het ogenblik bovenaan de internationale agenda.
Laat ik eerst een paar opmerkingen maken. Iran is een land met een sleutelpositie in het Midden-Oosten. Het is belangrijk in strategische termen en ook belangrijk als regionale speler. Daarom willen wij graag constructieve betrekkingen met Iran; maar, zoals u weet, zitten hier heel wat problemen aan vast.
Iran kent een bruisende maatschappij, vol getalenteerde mensen. Het heeft in verhouding een uitzonderlijk hoog aantal vrouwelijke academici. Perzisch is een van de belangrijkste talen op Internet, vooral voor blogs, omdat jonge mensen een middel voor zelfexpressie zoeken.
Zoals u welbekend, is de politieke situatie in Iran op het ogenblik heel interessant. Er zijn elementen van democratie die je niet ziet in andere landen van het Midden-Oosten, ofschoon het verkiezingsproces nog heel wat te wensen overlaat. Om u een voorbeeld te geven, voor de Majles verkiezingen in maart werd dertig procent van de kandidaten gediskwalificeerd, waarbij de hervormingsgezinden het meest te lijden hadden. Sommigen zullen de kans krijgen in beroep te gaan maar anderen niet. Niettemin, een onvolmaakte democratie is beter dan geen democratie, en het is goed dat wij in contact treden met Iranese parlementariërs. Ik ben het Europees Parlement heel dankbaar dat het een delegatie naar Iran heeft gestuurd om hun collega's in het Iranese Parlement te ontmoeten.
Leden van dit Parlement zijn ook terecht bezorgd over de rechtsstaat en de mensenrechten in Iran. Iran staat bijna onderaan op de wereldranglijst van persvrijheid. Het aantal executies is toegenomen. Er zijn helaas talloze berichten over martelingen. Zulke zaken zijn onaanvaardbaar en zijn slechts schadelijk voor het imago van Iran als beschaafd land.
Al degenen die campagne voeren voor de mensenrechten in Iran, bijvoorbeeld in de campagne "een miljoen handtekeningen” voor vrouwenrechten, verdienen onze steun en bewondering. Vanmorgen had ik de gelukkige gelegenheid daarover iets te zeggen bij mevrouw Souhayr Belhassen, die, zoals u weet, een van de belangrijkste figuren is in de Internationale Federatie voor Mensenrechten. Met grotere vrijheid, grotere verantwoordelijkheid en een eerlijker rechtssysteem zou Iran een van de meest creatieve en meest dynamische samenlevingen kunnen zijn in het Midden-Oosten. In het verleden bestond er een dialoog tussen de Europese Unie en Iran met betrekking tot de mensenrechten, maar sinds 2004 zijn de Iraniërs niet meer bereid daaraan mee te doen.
Er zijn echter veel gebieden waarop we gemeenschappelijke belangen met Iran hebben, die nog niet ten volle zijn benut, waarvan de meest voor de hand liggende die van de energiesector zijn - maar er is ook meer dat we samen zouden kunnen doen aan de drugshandel en tegen terrorisme.
Het zou goed zijn als we beter konden werken met Iran in de regio. Maar voorlopig, zoals u weet, is dit moeilijk omdat het moeilijk is Iran te zien als constructieve partner. Het lijkt alsof we op bijna elk gebied een ander, soms tegenstrijdig beleid nastreven. Wij willen een tweestaten-oplossing in Palestina. Wij willen dat de Annapolis-conferentie slaagt. Iran is nog steeds het enige land in het Midden-Oosten dat het idee van een tweestaten-oplossing niet accepteert. Het is een van de voornaamste leveranciers van wapens aan Hamas. De opmerkingen van president Ahmadinejad ten aanzien van Israël en zijn steun voor de ontkenning van de Holocaust zijn voor ons allen totaal onaanvaardbaar. Iran is, zoals u weet, een destabiliserende factor in Libanon. Het is de belangrijkste leverancier van wapens aan Hezbollah. Het heeft ook samengewerkt met groepen die geweld nastreven in Irak.
Vanuit ons gezichtspunt maken al deze activiteiten Iran een lastige en moeilijke speler in het Midden-Oosten. Maar het blijft er een die we beter moeten begrijpen en waarmee we beter in contact moeten komen. Er zijn periodes geweest waarin we hebben samengewerkt met Iran, bijvoorbeeld in Afghanistan, die vruchtbaar zijn geweest, en ik geloof dat we zulke gelegenheden moeten blijven zoeken.
Maar, zoals u weet, een van de belangrijkste punten van zorg is het Iranese nucleaire programma. Zou Iran een wapen ontwikkelen, dan zou dit de oorzaak kunnen worden van verregaande instabiliteit en gevaar in het Midden-Oosten. Het zou ook heel schadelijk kunnen zijn voor het hele non-proliferatiesysteem. Alleen al het vermoeden dat Iran het bezit van kernwapens nastreeft, kan het Midden-Oosten destabiliseren.
Ons doel is die vermoedens weg te halen. Uiteindelijk kan dit alleen tot stand worden gebracht via een door onderhandelingen bereikte oplossing.
We verwelkomen het feit dat Iran samenwerkt met het Internationaal Atoomenergie Agentschap om een aantal zogenaamde "Uitstaande Kwesties” aan te pakken. In de huidige fase met dr. ElBaradei, moet Iran, zoals u weet, vragen beantwoorden over belangrijke kwesties zoals bewapening en, in het bijzonder, andere zaken die te maken hebben met besmetting, die heel belangrijk zijn.
Maar ook al worden deze vragen over het verleden beantwoord, dan verschaft dit niet de transparantie die wij vragen met betrekking tot de huidige activiteiten van Iran of haar intenties voor de toekomst. Zoals we al vaak hebben gezegd, voor de transparantie van dit moment is het nodig dat Iran het Additioneel Protocol ratificeert en ten uitvoer legt.
Vertrouwen inzake de toekomstige intenties van Iran ligt moeilijker. Aangenomen dat Iran in het verleden een bewapeningsprogramma had, hoe kunnen we er dan nu zeker van zijn dat de huidige verrijkingsactiviteit uitsluitend civiele toepassing betreft? Het is vooral moeilijk wanneer we geen tekenen zien, althans op dit moment, dat Iran een contract tekent voor de bouw van een kerncentrale behalve wat ze met de Russen hebben gedaan in Bushehr, waarvoor de Russen de brandstof hebben geleverd. Het enige waar we iets over horen is verrijking. Wanneer ik vertegenwoordigers van de Iranese regering vraag - en u hebt het onlangs ook gevraagd - wat ze van plan zijn te doen met verrijkt uranium, krijg ik nooit een antwoord. U hebt daarvan een paar dagen geleden het bewijs gezien.
Het is een feit dat Iran een civiel programma alleen kan ontwikkelen met de hulp van de landen die horen bij de groep van zes landen die met hen onderhandelen - of met hen proberen te onderhandelen - met uitzondering van Japan. Geen ander land in de wereld kan leveren aan een land dat een civiel kernprogramma wil gebruiken of ontwikkelen zonder de samenwerking van landen, of bedrijven uit landen, die horen tot de groep van zes landen plus Japan. Niemand van ons heeft een probleem met een civiel programma in Iran; sterker nog, wij bieden aan te helpen. Maar wij zullen dat geen van allen doen tenzij we zeker weten dat de intenties van Iran uitsluitend vreedzaam zijn.
Daarom proberen wij voortdurend een oplossing tot stand te brengen via onderhandelen. Tot nu toe, helaas - zoals u weet - zijn we daar niet in geslaagd. Ook is het, helaas, onmogelijk niets te doen zo lang Iran de resoluties van het Agentschap of van de Veiligheidsraad blijft negeren. Daarom wordt er op dit moment in New York gewerkt aan een verdere resolutie. Het doel van deze resoluties is niet Iran te straffen maar het te bewegen naar de onderhandelingstafel te komen: wat mij betreft, hoe eerder hoe beter. De Europese Unie en de permanente leden van de Veiligheidsraad hebben hierin een volledig eensgezind standpunt. Daarover hebben we afgelopen donderdag een belangrijke vergadering gehad.
Misschien kan ik er nog één opmerking aan toe voegen die wat betreft deze zaak verder gaat dan Iran zelf. In een wereld waarin er een groeiende belangstelling is voor kernenergie, moeten we manieren zien te vinden om landen ervan te overtuigen dat ze kernbrandstof kunnen krijgen zonder dat ze hun eigen verrijking hoeven te doen - wat duur voor hen is en wat aanleiding geeft tot proliferatiezorgen. Ikzelf steun sterk het idee van de schepping van internationale garanties met betrekking tot levering van brandstof, wellicht in de vorm van een nucleaire brandstofbank. Veel van onze partners en veel belangrijke figuren in de internationale gemeenschap hebben al met dit idee gespeeld. Er zijn veel goede ideeën op dit gebied. Ik geloof dat de tijd gekomen is om deze ideeën om te zetten in actie, om ze te verwezenlijken.
Zoals ik in het begin al zei, Iran is een land met een sleutelpositie. Ik werk nu al jaren aan de normalisering van onze wederzijdse betrekkingen. Wij zullen er allemaal bij winnen - Iraniërs en Europeanen. Ik geloof hierin, en ik zal gestaag blijven werken naar dit doel, dat naar mijn mening ten goede zal komen aan de mensen van Iran en van de Europese Unie.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in het huidige klimaat is het onvermijdelijk dat discussies over Iran zich concentreren op het nucleaire programma. De internationale gemeenschap is eensgezind in de zoektocht naar een bevredigende oplossing. Dat betekent werken via de geëigende kanalen met het IAEA en de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Het betekent ook de aanhoudende pogingen van Hoge Vertegenwoordiger Javier Solana namens de drie plus drie steunen, met de volledige steun van de Europese Unie, omdat internationale eenheid van hoofdbelang blijft, zoals bleek tijdens de laatste vergadering in Berlijn.
Toen ik vorige week dr. Saeed Jalili, de Iranese hoofdonderhandelaar, ontving, herinnerde ik hem aan onze principiële stellingname. Niemand heeft ooit het recht van Iran ontkend op het gebruik van vreedzame kernenergie, maar er was een ernstige behoefte om nieuw vertrouwen te kweken en oprechte politieke wil te tonen om een oplossing te zoeken.
Terwijl de Europese Unie haar uiterste best deed, kon ik helaas zulke politieke wil aan Iranese zijde nog niet bespeuren. Zo lang we die politieke wil niet zien, zal er helaas geen mogelijkheid zijn om onze betrekking te verbeteren, inclusief het starten en herstarten van de onderhandelingen met betrekking tot handels- en samenwerkingsovereenkomsten en de onderhandelingen over energie. Dit heb ik dr. Jalili tijdens onze bijeenkomst expliciet gezegd.
Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement deze zienswijze deelt en dat het mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger en de drie plus drie krachtig blijft steunen om een duurzame oplossing tot stand te brengen - en een diplomatieke oplossing die, terwijl het onvervreemdbare recht van Iran op de ontwikkeling van kernenergie voor vreedzame doeleinden gehandhaafd blijft, ook objectieve garanties verschaft dat deze activiteiten uitsluitend vreedzaam van aard zijn.
Ofschoon de ontwikkeling van de betrekking van de EU met Iran in grote mate wordt bepaald door vooruitgang op dat punt, moet naar de mening van de Commissie met Iran meer dan één spoor worden gevolgd.
In dit opzicht wil ik graag mijn waardering uitspreken voor het werk dat gedaan is door de delegatie voor betrekkingen met Iran onder het dynamische voorzitterschap van mevrouw Angelika Beer. Mevrouw Beer, ik wens in het bijzonder de missie afgelopen maand onder uw leiding naar Teheran te prijzen. EP-contacten, bijvoorbeeld met het Iranese Majlis (parlement), zijn een belangrijk communicatiekanaal tussen de Europese Unie en de Islamitische Republiek Iran.
Uw ontmoetingen met hoge functionarissen zoals de minister van Buitenlandse zaken, de heer Mottaki, evenals met een breed gamma van de Iranese maatschappij, zijn en waren zeer waardevol. Ontmoetingen met vrouwenactivisten, families van gevangengezette studenten, vakbondsleden en minderheidsgroepen vormen een belangrijke getuigenis van het belang dat de Europese Unie hecht aan een volledig vrij, democratisch en pluralistisch Iran overeenkomstig de internationale conventies waarmee de Islamitische Republiek Iran zich vrijwillig heeft verbonden.
Mens tot mens contacten vormen een uitstekend middel om vooroordelen en negatieve stereotypen te overwinnen en wederzijds begrip te bevorderen. Het is bijvoorbeeld zeer belangrijk de verdere ontwikkeling te steunen van academische, culturele en artistieke uitwisselingen tussen Europa en Iran: twee oude bakens van beschaving die elkaar heel wat te bieden hebben.
Daarom meld ik met bijzonder veel genoegen de succesvolle lancering dit academisch jaar van het Erasmus Mundus Externe Samenwerkingsvenster, dat Europeanen verbindt met studenten en professoren uit Irak, Jemen en Iran. Van Teheran naar Shiraz, naar Mashhad naar Alzahra, het web van Iraanse universiteiten dat deelneemt aan dit consortium ziet er bijzonder veelbelovend uit. De eerste academische groep van meer dan vijftig studenten en professoren heeft al de mogelijkheid gekregen in Europa te gaan studeren. Ik hoop zeer dat deze opzet in beide richtingen zal werken en dat er ook Europese studenten en professoren naar Iran zullen gaan.
Daarnaast vervolgen we onze samenwerking met Iran in een reeks sectoren zoals de steun aan Afghaanse vluchtelingen of de strijd tegen verdovende middelen. In dit opzicht wil ik graag uw aandacht vestigen op een onlangs gestarte oproep tot voorstellen voor subsidies aan niet-overheidsactoren en locale overheden in Iran.
Het programma - tussen haakjes, een primeur met Iran - is gericht op het bevorderen en versterken van een inclusieve en mondige samenleving. Het omvat onderwijskundige activiteiten en ontwikkelingsactiviteiten met speciale aandacht voor acties tegen armoede.
Tenslotte steunt het programma samenwerking tussen de burgermaatschappij en locale overheden en activiteiten om hun kwaliteit te versterken. Deze oproep loopt nu en duurt tot 11 februari.
Verder verwelkom ik de beslissing zoals genomen door het Parlement in een plenaire zitting op 13 december vorig jaar om een envelop met drie miljoen euro toe te wijzen voor een televisienieuwsdienst in Farsi. Het bevorderen van de productie en uitzending van informatie vanuit een sterk Europees perspectief kan een belangrijke rol spelen in het bevorderen van beter wederzijds begrip bij het Iraanse publiek.
Ik wil eindigen met een belangrijk punt: de kwestie van democratie en mensenrechten. Ten overstaan van dit Parlement hamerde dr. Jalili vorige week op het belang van de menselijke waardigheid. Natuurlijk kan ik het slechts met hem eens zijn, maar helaas, toen ik hem zelf ontmoette, kon ik hem slechts vertellen over mijn diepe bezorgdheid over de verslechtering van de mensenrechten en de mensenrechtensituatie in Iran.
Vorig jaar heeft Iran minstens 297 executies uitgevoerd, volgens een AFD-verslag samengesteld op basis van persberichten. Het totaal was een scherpe toename ten opzichte van 2006 toen, volgens Amnesty International, 177 executies werden uitgevoerd. Ik spreek niet over andere wrede manieren om mensen te doden. Dus ik moest mijn hoop uitdrukken dat de EU-Iran dialoog over mensenrechten hervat zou kunnen worden.
Ik sprak ook de hoop uit dat er voor de aanstaande parlementaire verkiezingen een breder spectrum van kandidaten zou zijn dan in het verleden. De Europese Unie blijft zich op dit front sterk maken. De laatste verklaring over de doodvonnissen in Iran, uitgegeven op 25 januari, bevestigt dit maar weer.
We zitten geheel op dezelfde lijn als het Parlement wanneer we zeggen dat zonder een systematische verbetering van de mensenrechtensituatie in Iran, onze betrekkingen met Iran zich niet goed kunnen ontwikkelen.
Michael Gahler
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, wij houden ons in onze ontwerpresolutie bezig met de mensenrechtensituatie en het atoomconflict met Iran. Over het thema mensenrechten heeft dit Huis zich jaar na jaar steeds weer duidelijk uitgelaten. Ook vandaag weer wees de Hoge Vertegenwoordiger op executies en martelingen. De recente gebeurtenissen brengen mij ertoe de namen te noemen van de politieke activisten van de Ahwasi. Zij zijn ter dood veroordeeld, en ik wil de Iraanse regering verzoeken de straffen niet te voltrekken. Hun namen zijn Zamal Bawi, Faleh al-Mansouri, Said Saki en Rasoul Mazrea; hetzelfde geldt voor twee Koerdische journalisten, Abdolwahed 'Hiwa' Butimar en Adnan Hassanpour. Moge deze Europese publiciteit hen bescherming garanderen!
Wat het atoomconflict betreft, heeft de heer Jalili, de Iraanse hoofdonderhandelaar, de Commissie buitenlandse zaken de afgelopen week geen duidelijkheid gegeven over de feitelijke bedoelingen van Iran. Vragen van 24 collega's werden en bloc en slechts zeer vluchtig beantwoord. Zo komt er geen eind aan het grote wantrouwen dat tussen de internationale gemeenschap en Iran heerst. Eensgezindheid van de internationale gemeenschap is het beste antwoord op dergelijk ontwijkend gedrag, en daarom juichen we het in onze ontwerpresolutie toe dat men op 2 januari in Berlijn overeenkwam een ontwerp voor een nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad op te stellen. Daar doen dan ook Rusland en China aan mee. Dat is het belangrijke signaal jegens Iran. In deze resolutie zijn verdere maatregelen voorzien, en wel als gemeenschappelijk uitgangspunt van de internationale gemeenschap.
Ik vind het terecht dat we waar mogelijk de dialoog zoeken, maar dat we in dit kader ook steeds weer duidelijk maken waar we staan: aan de ene kant voor mensenrechten, aan de andere kant echter ook voor coöperatie, maar natuurlijk pas dan wanneer Iran haar vertrouwen in onze gemeenschap heeft teruggekregen.
Hannes Swoboda
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mevrouw de commissaris! Het gaat om drie dingen: om de mensenrechten, om het probleem van de atomaire bewapening en om vrije democratische verkiezingen in Iran. Waar het nu niet om gaat, is de vraag of de Mujahedin op de zwarte lijst moeten komen te staan; dat zullen we apart bespreken.
Wat de mensenrechten betreft, is vooral de veelvuldige, vaak zeer gruwelijke oplegging van de doodstraf in Iran ons een doorn in het oog. Ik sluit me hier bij de woorden van collega Gahler aan, en hoop dat onze publieke opinie iets teweeg kan brengen.
Ten tweede, wat de atomaire bewapening betreft: wij staan vierkant achter de woorden van de Hoge Vertegenwoordiger. Wij willen in Iran geen atoomwapens, we willen in de hele regio geen atoomwapens. Het was al erg genoeg dat onder andere de Verenigde Staten van Amerika toekeken hoe de bom in Pakistan werd ontwikkeld, en toekeken hoe onder andere de technologie voor het bouwen van een bom werd doorgegeven naar Iran, omdat men in Pakistan alleen maar de gemeenschappelijke strijd tegen de Sovjet-Unie en dus ook de strijd tegen Afghanistan voor ogen had.
Wat we echter nodig hebben, is controle - daarvoor verzoek ik u, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, u bijzonder in te zetten - , dat vooral ook de verrijking en de afvalverwijdering op het terrein van de atoomindustrie beter wordt verankerd in multilaterale kaders en beter wordt gecontroleerd. Daar moeten we ons meer voor inspannen, omdat het hier niet alleen om Iran gaat, maar ook om andere landen.
Wat we ook nodig hebben - op dat punt moeten de Amerikanen nog meer concessies doen -, is de erkenning dat niet alleen een regering, maar ook het land Iran terechte veiligheidsbehoeften heeft. Als deze veiligheid wordt gewaarborgd, dan zouden we zeker ook in onze dialoog met Iran vorderingen maken. Ook ik schaar me achter de VN-resolutie, omdat het een belangrijke stap vooruit is.
Ook wat de verkiezingen betreft, kan ik me slechts bij u aansluiten, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger. Verkiezingen en democratie hebben alleen dan zin, als het echt vrije verkiezingen zijn, en als president Ahmadinejad denkt dat hij zo'n brede steun geniet in Iran, dan kan ik hem vanaf deze plek slechts toeroepen: Mijnheer Ahmadinejad, maak echt vrije verkiezingen mogelijk, zonder interventie van buiten, dan zult u zien of u wel zo'n brede steun geniet! Vrije verkiezingen in Iran zijn een belangrijk aspect van de democratisering in de totale regio.
(Applaus)
Annemie Neyts-Uyttebroeck
namens de ALDE-Fractie - (NL) Voorzitter, Hoge Vertegenwoordiger, commissaris, het blijft een paradox vast te moeten stellen dat een land, zoals Javier Solana al zei, met zo'n rijke geschiedenis, met zo'n gevarieerde cultuur en met zulk een dynamische bevolking als Iran, niettemin op het vlak van de mensenrechten overgaat tot de meest gruwelijke daden. Het aantal terdoodveroordelingen verleden jaar - hetgeen door de commissaris overigens in herinnering is gebracht - is daarvan een tragische illustratie.
Ik vind dan ook - samen met mijn fractie - dat Iran eigenlijk de eigen geschiedenis tekort doet, wanneer het huidige regime zijn bevolking behandelt zoals dat helaas al heel wat jaren gebeurt. Niettemin denk ik dat de oplossing inderdaad bestaat in het voortzetten van de dialoog, zeker op het niveau van de bevolking en van de civiele maatschappij, maar ook op het niveau van de politieke autoriteiten, hoe moeilijk dat ook is.
In dat verband was het debat met de heer Jalili van verleden week nu niet bepaald een vrolijke oefening, maar toch wel bijzonder belangrijk. Want hij zal toch wel begrepen hebben dat van alle fracties in dit Parlement niemand, maar dan ook niemand, ermee kon instemmen of zelfs maar kon overwegen dat Iran opnieuw de weg van de militarisering van zijn nucleair onderzoek zou inslaan, zonder enige reactie.
Namens mijn fractie wil ik zeer in het bijzonder de suggestie begroeten van Javier Solana om werk te maken van een soort multilaterale en multinationale bank met nucleaire brandstof, want dat is waarschijnlijk een manier om onze bekommernis voor non-proliferatie in verband te brengen met de mogelijkheid voor landen om op civiel vlak nucleaire activiteiten te blijven ontwikkelen.
Konrad Szymański
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, de belangrijkste en dringendste kwestie in verband met onze betrekkingen met Iran is dat we de garantie krijgen dat het land in de toekomst niet over kernwapens zal beschikken. Ondanks informatie uit verschillende bronnen, waaronder het verslag van de National Intelligence Estimate, kunnen we er vandaag niet zeker van zijn dat Iran geen nucleaire wapens zal ontwikkelen.
Het is naïef te geloven dat de verrijking van uranium in Iran sinds 2003 uitsluitend voor civiele toepassingen was bedoeld. Sindsdien is de hervormingsgezinde president Khatami vervangen door een vertegenwoordiger van een veel radicalere politieke koers. We mogen evenmin uit het oog verliezen dat elk kernprogramma in zijn aanvangsfase onder de dekmantel van civiele projecten werd uitgevoerd. Dat was in Rusland, India, China en Israël het geval. Naar alle waarschijnlijkheid is het bestaande civiele programma slechts een stap in de richting van de eventuele verrijking van uranium voor militaire doeleinden. Om die redenen moet de Europese Unie zoveel mogelijk druk uitoefenen op Iran en mag ze een militaire oplossing niet uitsluiten.
Angelika Beer
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil aan het begin van mijn betoog graag zowel mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger als ook mevrouw Ferrero-Waldner bedanken voor de goede voorbereiding voor het bezoek, en voor hun betrokkenheid bij de beraadslagingen en de dialoog, zowel voor als na het bezoek.
Ik zou er ook op willen wijzen, en laten we dat goed beseffen, dat dit debat ook in Iran wordt gehoord. Het is een energieke, en pluralistische maatschappij, die probeert de nodige informatie te vergaren, en dat ondersteunen wij met de programma's van de Farsi-zender. We weten dat ook de verantwoordelijken onder Ahmadinejad dit debat volgen, en daarom is het goed president Ahmadinejad en allen die hem steunen nog één keer duidelijk te zeggen: We weten dat het grote aantal kandidaten voor de 296 plaatsen in het parlement - het zijn er meer dan 7000, waarvan er 2000 van deelname schijnen te worden uitgesloten - aangeeft dat Ahmadinejad binnenlandspolitiek gezien met de rug tegen de muur staat. Onze solidariteit geldt de burgermaatschappij, de vrouwen, de vakbonden en al degenen die worden bedreigd en wier namen ons net werden voorgelezen.
(Applaus)
Er is nog een tweede reden waarom we dit debat, waarvoor ik echt dankbaar ben, vandaag wilden voeren. We zitten in een impasse. Iran is met het hoofd tegen de muur gelopen en weet niet meer hoe het verder moet, is niet meer in staat voorstellen te doen. Maar ik vraag me ook af of wij als Europeanen wel echt alle speelruimte benut hebben. De slotsom van onze partijoverstijgende reis is: We moeten een eigen weg vinden om te onderhandelen, en dat kan alleen zonder voorwaarden gebeuren, en niet door de ander het wapen op de borst te zetten.
Een ding heb ik heel goed begrepen van alle mensen die we konden ontmoeten en die onze steun nodig hebben: sancties verzwakken de burgermaatschappij en versterken president Ahmadinejad. Daarom is het blijven bewandelen van dezelfde weg geen politieke oplossing, we blijven zo steken in de impasse.
Daarom zou ik er tot slot op willen wijzen: We willen geen atoomwapens - waar dan ook! Ik zeg, ik wil geen atoomenergie. Maar als het de politiek van president Sarkozy wordt om wereldwijd atoomverdragen af te sluiten zonder enige zekerheid als bijvoorbeeld NPT-verdragen, dan zal de Europese buitenlandse politiek een proliferatierisico worden en draagt ze niet bij aan het indammen ervan.
(Applaus)
De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Beer, en beterschap met uw gebroken arm.
Tobias Pflüger
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, naar het oordeel van de Amerikaanse geheime dienst hebben we te maken met een nieuwe situatie. Wat nu nodig is, is een moratorium in het nucleaire vraagstuk. Het probleem moet terug naar het Internationaal Atoomagentschap en weg bij de VN-Veiligheidsraad. Er bestaat een zeer energieke burgermaatschappij in Iran, ondanks alle repressies zoals tegen de vakbonden. Onduldbaar is bijvoorbeeld de afwijzing van kandidaten voor de parlementsverkiezingen. Ik wil me duidelijk uitspreken tegen verscherping van de sancties. Dat is contraproductief, vooral ook voor de democratische oppositie. Nog steeds is er sprake van oorlogsdreigingen tegen Iran, vooral vanuit de Verenigde Staten. Mijn fractie is heel duidelijk tegen elke oorlogsdreiging en tegen elk plan voor zo'n oorlog.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, uw medewerker Robert Cooper wordt in de Britse Guardian betreffende het nieuwe NATO-atoomwapendocument als volgt geciteerd: "Misschien zullen we eerder dan ieder ander atoomwapens gebruiken. Maar ik zou ervoor waken dat hardop te zeggen.” Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, houdt deze uitspraak verband met Iran en wanneer distantieert u zich van deze uitspraak?
Nogmaals: onderhandelingen met Iran, geen escalatie en oorlog!
Bastiaan Belder
namens de IND/DEM-Fractie - (NL) Voorzitter, goed en slecht nieuws uit de Islamitische Republiek Iran. Goed nieuws kwam er vorige maand, medio december, van de Iraanse oppositie in Teheran. Zij keerden zich duidelijk heel helder tegen de loochening van de holocaust door president Ahmadinejad met de verklaring dat de holocaust een historische gebeurtenis is die wij niet in twijfel trekken. Waarvan akte.
Slecht nieuws vormt het recente openlijke dreigement van minister van Buitenlandse zaken Mottaki richting de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Wanneer die, aldus Mottaki, een nieuwe sanctieresolutie tegen Iran zou aannemen vóór het volgende IAEA-rapport over 's lands nucleaire programma in maart, dan dreigt Teheran met een ernstige en consequente reactie.
Hoge Vertegenwoordiger, graag verneem ik uw stellingname tegenover dit openlijke dreigement. En wat vindt u verder van de optie om het IAEA de rug te sterken door de instelling van een onafhankelijke commissie van technische deskundigen inzake het Iraanse atoomdossier? Per slot van rekening kent zo'n commissie haar precedenten in UNSCOM en UNMOVIC. Het rapport van deze commissie zou de leidraad moeten zijn voor consideratie door de Veiligheidsraad.
Philip Claeys
(NL) Voorzitter, het regime in Iran is en blijft een gevaar voor de stabiliteit in het hele Midden-Oosten en ver daarbuiten. Iran geeft steun aan islamitische en terroristische groepen in Libanon, in de Palestijnse gebieden, Afghanistan, Irak, enz. De strategie van de Europese Unie zou erop gericht moeten zijn om Iran zoveel mogelijk te isoleren in de regio. Het is ook belangrijk dat Rusland wordt aangemoedigd om de samenwerking met Iran af te bouwen op nucleair vlak. De nucleaire plannen van Iran zijn een bedreiging voor de wereldvrede.
De Amerikaanse National Intelligence Estimate verraste enkele maanden geleden de hele wereld door te beweren dat Iran in 2003 gestopt zou zijn met de pogingen om kernwapens te produceren. In de Verenigde Staten gaan nu wel stemmen op om de bevindingen van de NIE verder te onderzoeken. Hoe dan ook, het zou verkeerd zijn om er nu plotseling van uit te gaan dat de nucleaire dreiging van het Iraanse regime niet meer aan de orde zou zijn. De vraag blijft bijvoorbeeld waarom Iran het toezicht door het Internationaal Atoomagentschap zo moeilijk maakt.
We weten allemaal waartoe het regime in Teheran in staat is. Er is een situatie inzake de mensenrechten. De betrokkenheid van Iran in het internationaal islamitisch terrorisme is in het verleden duidelijk aangetoond. Wanneer president Ahmadinejad openlijk zegt dat het zijn ambitie is om Israël van de kaart te vegen, dan is het onze plicht om zoiets ernstig te nemen. In de huidige omstandigheden zou het dus verkeerd zijn om de druk op Ahmadinejad te verminderen. Dialoog moet er zijn, maar de Europese Unie moet vastberaden zijn in haar pogingen, haar ambitie om vrijheid en stabiliteit verder te promoten.
