Sytuacja w Gruzji (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia są oświadczenia Rady i Komisji dotyczące sytuacji w Gruzji.
Cecilia Malmström
Panie przewodniczący! Poruszamy tu dzisiejszego popołudnia wiele różnych tematów i właśnie dzięki temu zasiadanie na krześle przewodniczącej Rady jest tak ekscytujące. Teraz rozpoczniemy dyskusję nad tematem związanym z Gruzją. Wiem, że ta kwestia interesuje Parlament Europejski. Ja również jestem nią żywo zainteresowana. Na samym początku chciałabym wyraźnie powiedzieć, że UE w pełni popiera stabilizację i normalizację sytuacji w Gruzji oraz reformy demokratyczne w tym kraju.
Pomagamy Gruzji na kilka różnych sposobów: poprzez Misję Obserwacyjną UE (EUMM), poprzez nasze aktywne zaangażowanie w rozmowy w Genewie i kluczową w nich rolę oraz poprzez zwiększoną pomoc finansową UE, mającą na celu poprawę sytuacji humanitarnej i wsparcie naprawy gospodarczej Gruzji.
Unia Europejska wzmocniła swoje stosunki z Gruzją, a także z innymi państwami, dzięki uruchomieniu Partnerstwa Wschodniego. Oferujemy możliwość poprawienia stosunków poprzez zawieranie układów o stowarzyszeniu i rozszerzanie obszarów wolnego handlu. Niewątpliwie celem Gruzji jest osiągnięcie stabilności i dobrobytu. My jej w tym pomożemy. Jeśli jednak ma nastąpić prawdziwy postęp w tym zakresie, Gruzja musi nadal koncentrować się na reformach demokratycznych. Duże znaczenie przywiązujemy do kwestii dotyczących dobrego zarządzania społecznego i praw człowieka. Doceniamy determinację Gruzji w kontynuacji reform demokratycznych i jej szczególnie zdecydowane nastawienie wobec drugiej fali reform.
Przekształcenie się w kraj o stabilnym ustroju demokratycznym, w którym obywatele korzystają z podstawowych wolności i praw człowieka, przyniesie Gruzji ogromne korzyści. Oczywiście przyniesie korzyści zarówno całemu krajowi, jak i jego mieszkańcom, ale poprzez tworzenie lepszych szans będzie także korzystne dla ludzi zamieszkujących regiony separatystyczne. Środowisko polityczne jest pełne wyzwań. Rozmowy między rządem i opozycją muszą wciąż zmierzać w kierunku kompromisu w sprawie kluczowych elementów budowania instytucji i w sprawie kwestii dotyczących reform konstytucjonalnych, reform wyborczych, wolności mediów i praw człowieka. Rząd Gruzji musi również nieustannie podtrzymywać kontakt z opozycją i społeczeństwem obywatelskim.
Unia Europejska jest gotowa zapewnić pomoc w tym zakresie. Dwustronny charakter Partnerstwa Wschodniego, obok współpracy opisanej w planie działania europejskiej polityki sąsiedztwa, daje specjalną okazję do poczynienia postępów w tym obszarze. Przyglądamy się także dyrektywom negocjacyjnym w sprawie układu o stowarzyszeniu z Gruzją, Armenią i Azerbejdżanem. Proces poprawiania stosunków z tymi krajami będzie opierał się na zasadach współudziału, różnicowania i współzależności, a także na zasadzie wspólnej odpowiedzialności. Z zadowoleniem przyjmujemy zaangażowanie Gruzji w prace nad ulepszeniem stosunków z UE opartych na perspektywie stworzonej przez Partnerstwo Wschodnie.
Misja Obserwacyjna UE stanowi niezwykle istotny czynnik w promowaniu stabilności w obecnych okolicznościach. Mandat misji został przedłużony do września 2010 roku. Skupiamy się na środkach pozwalających promować zaufanie pomiędzy stronami. W następstwie porozumienia z Genewy w sprawie zapobiegania incydentom i mechanizmów reagowania, misja obserwacyjna odgrywa istotną rolę w procesie koordynacji mechanizmów pomiędzy różnymi stronami. Mówię tu o Gruzinach, Rosjanach oraz de facto o władzach w Osetii Południowej i Abchazji.
Pomimo pewnych różnic strony osiągnęły porozumienie w odniesieniu do licznych kwestii, w tym utworzenia "gorącej linii” zajmującej się sprawami związanymi z bezpieczeństwem na granicach administracyjnych Osetii Południowej i Abchazji. Wykorzystano to, przez mechanizm obserwacyjny, do złagodzenia napięć pomiędzy stronami, wywołanych incydentami w regionie Morza Czarnego i w celu rozwiązania problemu dotyczącego incydentu na granicy administracyjnej Osetii Południowej polegającego na zatrzymaniu, a następnie wypuszczeniu 21 obywateli Gruzji.
Misja obserwacyjna będzie nadal pracować z zaangażowanymi stronami. Istotne znaczenie w procesie normalizacji sytuacji będzie miało przejście od zapobiegania incydentom do przyjęcia środków budujących zaufanie. Misja poddaje obserwacji proces nowego zasiedlania terenu, proces ponownego osiedlania uchodźców wewnętrznych, którzy uciekli w wyniku wojny z sierpnia ubiegłego roku i proces ułatwiania kontaktu między uchodźcami wewnętrznymi a władzami gruzińskimi, organizacji pozarządowymi i organizacjami międzynarodowymi. Pod tym względem wyraźnie widać, że prawie wszyscy uchodźcy wewnętrzni przesiedleni w wyniku wcześniejszych konfliktów wciąż żyją w warunkach niespełniających międzynarodowych norm minimalnych, choć sytuacja od 2008 roku uległa poprawie. Misja w miarę możliwości będzie nadal nieść pomoc, by ułatwiać kontakt z władzami.
Wdrożenie dwóch protokołów ustaleń z gruzińskim Ministerstwem Obrony i Ministerstwem Spraw Wewnętrznych dla misji miało kluczowe znaczenie. Pozostajemy jednak czujni na ryzyko, że władze gruzińskie zrezygnują z zastosowania tych protokołów ustaleń, ponieważ brakuje wzajemnego zaufania między stronami.
Jak państwu wiadomo, niedawno niezależna międzynarodowa misja wyjaśniająca opublikowała sprawozdanie w sprawie konfliktu w Gruzji. Wszystkie zainteresowane strony, a także cała społeczność międzynarodowa mogą wyciągnąć z tego sprawozdania wnioski. Treść sprawozdania musi być jednakże rozpatrywana w całości, a nie wybiórczo. Unia Europejska wielokrotnie przypominała o swoim niesłabnącym poparciu dla suwerenności Gruzji i jej integralności terytorialnej w granicach uznawanych na szczeblu międzynarodowym. Jesteśmy przekonani, że niezbędna jest obecność międzynarodowa w Gruzji i będziemy dążyć do jej zapewnienia. Żałujemy, że pomimo poparcia wyrażanego przez większość państw osiągnięcie porozumienia w sprawie OBWE było niemożliwe.
Stanowisko UE w odniesieniu do porozumień z 12 sierpnia i 8 września nie uległo zmianie. Rosja musi w pełni wdrożyć te porozumienia. Pod tym względem wciąż pozostaje wiele ważnych kwestii do rozwiązania, na przykład kontrole graniczne oraz ogólny dostęp UE do terytoriów dwóch prowincji rozłamowych. Poruszymy te kwestie w naszych rozmowach z Rosją.
Musimy także patrzeć w przyszłość. Pod tym względem niezwykłe znaczenie mają rozmowy w Genewie, chociaż niewątpliwie będą trudne. Stanie się ona jedynym miejscem, w którym obecni będą przedstawiciele wszystkich stron i niezwykle ważna będzie nasza umiejętność poprowadzenia pragmatycznych dyskusji dotyczących niestosowania przemocy i międzynarodowych porozumień w sprawie zabezpieczeń. Jest to jedyna możliwa do zrealizowania droga naprzód i niecierpliwie oczekujemy konsultacji zaplanowanych na koniec stycznia 2010 roku. Te działania powinny być korzystne dla każdego, kto dąży do osiągnięcia długoterminowej stabilizacji w Gruzji i w całym regionie.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Panie przewodniczący, urzędująca pani przewodnicząca Rady, szanowny przyszły współpracowniku, panie i panowie! Cieszę się, że mogę tu być. Pragnę również zauważyć, że niezmiernie cieszy mnie możliwość ponownego podzielenia się z państwem poglądami na sytuację w Gruzji.
Dwa ostatnie lata, jak państwo wiedzą, były dla Gruzji bardzo trudne, zarówno na szczeblu zewnętrznym, jak i wewnętrznym.
Wojna z Rosją w sierpniu ubiegłego roku, o której już tu wspomniano, pozostawiła rany w całym regionie, a Gruzja wciąż zmaga się z kluczowymi problemami, takimi jak podstawowe potrzeby ponad 200 tysięcy wysiedlonych osób, z których część została przesiedlona już na początku lat dziewięćdziesiatych XX wieku. Pod względem sytuacji wewnętrznej z kolei ubiegłoroczny konflikt nasilił napięcia wewnątrz Gruzji. I tak na przykład omawianie ewentualnych wyborów doprowadziło do wielomiesięcznych protestów ulicznych.
Dokładamy wszelkich starań, by pomóc temu krajowi w podjęciu niezbędnych kroków na drodze do rozwiązania problemów. Przede wszystkim przestrzegamy spełnienia naszej obietnicy pomocy przeznaczonej na wsparcie odbudowy Gruzji w wysokości do 500 milionów euro. Dobrze przebiega także proces wdrażania pakietu pomocy udzielanej w związku z konfliktem, a warunki życia niektórych obywateli już uległy poprawie.
Dotrzymujemy obietnic, a nasze istotne wsparcie zapewnia pomoc w procesie ponownego osiedlania przesiedleńców wewnętrznych, ale także w procesie stabilizacji gospodarczej i umacniania infrastruktury Gruzji. W nadchodzących dniach Komisja uruchomi także jako dotacje na rzecz Gruzji pierwszą transzę z kwoty 46 milionów euro w ramach makrofinansowej pomocy, która stanowi kolejną część tego wszechstronnego pakietu.
Jeśli jednak mamy naprawdę pomóc Gruzji w przezwyciężeniu bieżących trudności, to Gruzja także musi dać z siebie więcej, szczególnie w trzech obszarach.
Po pierwsze, Gruzja powinna promować dalsze reformy demokratyczne. Podporą naszych stosunków ze wszystkimi partnerami wschodnimi jest demokracja, praworządność, poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności. Dlatego też z zadowoleniem przyjęliśmy oświadczenie prezydenta Gruzji wydane na początku roku, w którym ogłaszał "nową falę reform demokratycznych” i stwierdzał, że odpowiedzią Gruzji na agresję Rosji będzie większa demokracja, większa wolność i większy postęp.
Prawdziwym testem dla tych zobowiązań staną się zaplanowane na maj wybory w Tbilisi, a wybory lokalne będą miały ogromne znaczenie, ponieważ burmistrz Tbilisi zostanie po raz pierwszy w historii wybrany w wyborach bezpośrednich.
Daje to Gruzji niezwykłą szansę na przywrócenie zaufania obywateli do procesu wyborczego. Szansę tę należy wykorzystać, ponieważ braki w systemie wyborczym wciąż stanowią poważne potencjalne źródło niestabilności politycznej Gruzji.
Drugim obszarem, w którym Gruzja musi się wykazać jest zademonstrowanie "strategicznej cierpliwości” po zakończeniu konfliktu. Są to dokładne słowa samego prezydenta Saakaszwiliego. Unia Europejska, jak państwo wiedzą, odegrała kluczową rolę w łagodzeniu wzajemnej wrogości i będziemy nadal pracować nad znalezieniem trwałego rozwiązania.
Nasze poparcie dla integralności terytorialnej i suwerenności Gruzji, jak już tu powiedziano, będzie niezachwiane. I dołożymy starań, by poprzez naszą misję obserwacyjną i rolę mediatora w rozmowach genewskich pracować nad normalizacją sytuacji.
Jednocześnie odizolowanie regionów rozłamowych nie przyczyni się do rozwiązania konfliktu. Wręcz przeciwnie, w stosunkach z Abchazją i Osetią Południową potrzebna jest rozsądna polityka zaangażowania.
W związku z tym doceniamy ogłoszoną gruzińską politykę strategicznej cierpliwości, która coraz bardziej uwzględnia konieczność utrzymywania bez żadnych ograniczeń powiązań z regionami rozłamowymi, z korzyścią dla obywateli i przywrócenia stabilności w regionie.
Wysiłki rządu Gruzji, by stworzyć strategię państwa dla regionów Abchazji i Osetii Południowej, a szczególnie wysiłki zmierzające do zapewnienia bliższej współpracy na rzecz miejscowej ludności, zasługują na nasze wsparcie.
Martwimy się jednak, że zbyt surowo wdrażane postanowienia ustawy w sprawie terytoriów okupowanych mogą niepotrzebnie nasilić konflikty z podmiotami, a tym samym skomplikować proces dostarczania pomocy. Istnieje niebezpieczeństwo, że to zahamuje rozwój stosunków gospodarczych i sprawi, że niemożliwe będzie podjęcie kroków pozwalających na normalizację codziennych kontaktów. Pomimo bardzo dobrego zalecenia Komisji Weneckiej z Rady Europy, ustawa ta nie została jeszcze przez Gruzję poprawiona, więc będziemy nieustannie wywierać na Gruzję nacisk, by wreszcie wprowadziła sugerowane poprawki.
Po trzecie, chciałam zauważyć, że Gruzja powinna aktywnie przygotować się do negocjacji w sprawie nowego układu o stowarzyszeniu na linii UE-Gruzja w kontekście Partnerstwa Europejskiego i Wschodniego. Nie szczędzimy wysiłków, by wesprzeć Gruzję w tym działaniu.
Całkiem dobrze postępują przygotowania do utworzenia nowych ram prawnych naszych stosunków dwustronnych. Sprawnie przygotowaliśmy dyrektywy negocjacyjne w sprawie układu o stowarzyszeniu między UE a Gruzją, które obecnie omawia Rada. Projekty dyrektyw negocjacyjnych obejmują przyszłe utworzenie szerokiego i wszechstronnego obszaru wolnego handlu.
Przedstawiliśmy już Gruzji kluczowe rekomendacje dotyczące niezbędnych kroków, które muszą zostać podjęte zanim uznamy kraj za gotowy do przystąpienia do tego obszaru negocjacji. Decyzja Gruzji o wykorzystaniu okresu poprzedzającego negocjacje na przyspieszenie przygotowań jest rozsądna i uważam, że niezwykle ważne jest, by aktywnie zajęła się kluczowymi rekomendacjami.
Tymczasem w listopadzie zakończono na szczeblu roboczym negocjacje w sprawie złagodzenia reżimu wizowego między UE i Gruzją oraz umów o readmisji, a teraz oczekujemy ostatecznej zgody obu stron. Umowy te stanowią kamień milowy naszego partnerstwa, pokazując ponownie konkretne korzyści, które nasze bliższe stosunki mogą przynieść obywatelom Gruzji. Zwiększona mobilność będzie łączyła się ze zwiększonym bezpieczeństwem. Niedawno podpisałam wspólną deklarację w sprawie partnerstwa na rzecz mobilności pomiędzy Unią Europejską a Gruzją, które teraz zostanie ukończone.
Na zakończenie dodam, że jesteśmy głęboko zaangażowani w zapewnienie Gruzji wsparcia w tych trudnych czasach. Oferujemy nowe możliwości, które mogą przynieść namacalne korzyści państwu i jego obywatelom, ale Gruzja musi także pomóc sobie samej. Jeśli tylko podejmie słuszne decyzje, będziemy służyć jej pomocą w całym procesie.
György Schöpflin
w imieniu grupy PPE. - Panie przewodniczący! Jestem pod wrażeniem drobiazgowego zobrazowania obecnego stanu wzajemnych stosunków przez urzędującą panią przewodniczącą Rady i panią komisarz. Temat stosunków UE z Gruzją stawia wiele daleko idących pytań o to, na czym to wszystko polega, czym jest UE i do czego dąży. Być może te stosunki staną się sprawdzianem naszego przywiązania do wartości solidarności, praw człowieka i demokracji, czyli naszych proklamowanych wartości.
Wyraźnie widać, że Gruzja - zarówno jej elita rządząca, jak i ludność - uważa, iż należy do Europy. Jednocześnie ten kraj - przyznajmy to - znajduje się w niebezpiecznej sytuacji, ponieważ Rosja, będąca dawną potęgą kolonialną, nie zrezygnowała ze swoich aspiracji odzyskania pewnego rodzaju nadzoru nad Gruzją lub w rzeczy samej nad resztą Południowego Kaukazu. I właśnie w tym sensie wciąż wiele osób w Rosji nie traktuje poważnie statusu Gruzji jako państwa niepodległego i wyznaje pogląd, że powrót Gruzji do Rosji jest tylko kwestią czasu. Z tego powodu wiele osób w Gruzji czuje się zdecydowanie niepewnie. Ta niepewność znacząco wzrosła w świetle ubiegłorocznego konfliktu z Rosją. Żadne państwo nie byłoby zadowolone z pozbawienia go suwerennego terytorium, jak to się stało w przypadku Gruzji.
Wszystko to miało wpływ na UE, stąd znaczenie Partnerstwa Wschodniego. Gruzja uważa, że stoi przed nią europejska przyszłość, stanowiąca ponadto gwarancję bezpieczeństwa. Oczywiście jest jeszcze korytarz energetyczny Południowego Kaukazu, który stanowi przyszłą linę ratunkową w zakresie dostaw energii do Europy. Dla Unii Europejskiej są to wystarczająco przekonujące powody, by poważnie traktować europejskie aspiracje Gruzji, co zresztą niewątpliwie czyni. Jest jednak jeszcze jeden argument, a mianowicie, jeśli Europa zlekceważy te aspiracje, nasza wiarygodność na świecie zostanie podważona, a nasi przeciwnicy będą zachwyceni takim przejawem europejskiej słabości.
Roberto Gualtieri
Panie przewodniczący, panie i panowie! Moim zdaniem trudna sytuacja Gruzji wymaga szczególnej ostrożności w łączeniu obrony prawa międzynarodowego z pragmatycznym podejściem i poczuciem odpowiedzialności.
Uważamy, że UE słusznie potwierdziła swoje poparcie dla integralności terytorialnej i suwerenności Gruzji. Jednocześnie z zadowoleniem przyjmujemy rozwagę w uznaniu wyborów w Abchazji, która naszym zdaniem jest spójna z metodą opartą na nieustannym dążeniu do dialogu i debaty politycznej oraz na poparciu procesu demokratycznego. Wewnętrzny rozwój regionu i rozwój kontekstu międzynarodowego leżą u podstaw decyzji o dążeniu do dialogu i dalszym zwiększaniu odpowiedzialności Europy w różnorodnych obszarach, w których przyjęła na siebie zobowiązania: są to inicjatywy Komisji wspierające proces demokratyczny w Gruzji i wspierające uchodźców, wysiłki zmierzające do podtrzymania rozmów genewskich oraz działań europejskiej misji obserwacyjnej; te ostatnie mają tym większą wartość i znaczenie, że jest to obecnie jedyna misja międzynarodowa w Gruzji.
Z zadowoleniem przyjmujemy prace podjęte przez misję i jej wkład w proces stabilizacji regionu, w funkcjonowanie programu przeciwdziałania incydentom i mechanizmu reagowania oraz w żmudny proces odbudowy zaufania pomiędzy stronami. Jednocześnie mamy świadomość, że klucz do przeprowadzenia w Gruzji trwałych zmian może stanowić rozwój procesu demokratycznego, który powinniśmy przyjąć z ogromnym zadowoleniem oraz układ o stowarzyszeniu.
Ulrike Lunacek
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący, urzędująca pani przewodnicząca Rady, pani komisarz! Chciałabym przede wszystkim omówić dwa tematy. Pierwszym z nich jest związek pomiędzy pomocą gospodarczą i wsparciem z jednej strony, a rozwojem demokratycznym z drugiej strony. Drugi temat dotyczy kilku kwestii podstawowych poruszonych w sprawozdaniu pani Heidi Tagliavini.
Pani Ferrero-Waldner! Słusznie powiedziała pani, że potrzebne jest wsparcie finansowe i gospodarcze dla Gruzji i że Unia Europejska powinna wciąż je zapewniać. Zapewnienie tego wsparcia uzależniła pani od spełnienia trzech warunków, a mianowicie od reformy demokratycznej, podstawowych wolności i pewności prawnej. Jedno z pytań ma dla mnie szczególne znaczenie. W przeszłości niestety Gruzja i jej rząd kupowały ogromne ilości broni, zwłaszcza w przededniu ubiegłorocznego konfliktu. W jaki sposób zamierzacie zagwarantować, że fundusze europejskie nie zostaną użyte w tym celu?
Po drugie, chciałabym wspomnieć o kwestii praw człowieka, którą poruszyła już Rada Europy i pan Hammerberg. W Południowej Osetii wciąż przetrzymywana jest dwójka nastolatków, choć pan Hammerberg otrzymał obietnicę ich zwolnienia. Czy podjęliście już jakieś kroki w tym względzie? Czy sądzicie, że istnieje prawdopodobieństwo uwolnienia tych osób w najbliższej przyszłości?
I jeszcze ostatnia uwaga: w sprawozdaniu pani Tagliavini po raz pierwszy wyraźnie opisano w jaki sposób w wyniku rosnącej ksenofobii i nasilającej się retoryki nienawiści doszło do konfliktu. Co Komisja i Rada zrobią w tym zakresie, by rozładować napiętą sytuację i wyraźnie pokazać, że takie zachowania przyczyniają się do powstawania konfliktów zbrojnych, oraz że należy je tłumić zanim w ogóle się rozpoczną?
Michał Tomasz Kamiński
Panie Przewodniczący! Nie ukrywam, że jestem rozczarowany oboma oświadczeniami, które słyszeliśmy. My dzisiaj tutaj, w Parlamencie Europejskim - przedstawiciele władz Unii Europejskiej - słusznie podkreślamy rolę demokracji. Pouczamy prezydenta Saakaszwilego o zmianach, które ma wprowadzać w swoim kraju. Chcę powiedzieć, że on już bardzo dużo zmian wprowadził i Gruzja dzisiaj a Gruzja sprzed paru lat to jest zupełnie inny kraj. Ale my nie pamiętamy, że na dużej części terytorium Gruzji są dzisiaj rosyjskie okupacyjne czołgi. Jeżeli Państwo myślicie, że kiedykolwiek w historii rosyjskie czołgi przyniosły komukolwiek demokrację, to się głęboko mylicie. Rosyjskie czołgi nie przynoszą demokracji, rosyjskie czołgi przynoszą zniewolenie.
Dzisiaj mówimy o sytuacji w Gruzji, a w wystąpieniu przedstawiciela Rady usłyszeliśmy jeden raz słowo Rosja, a to przecież Rosja jest kluczem do sytuacji w Gruzji. Nie twierdzę, że wszystko w Gruzji jest idealne, na pewno wiele trzeba poprawić. Ale to przecież Rosjanie śmieją się nam w twarz, nie realizując pięciopunktowego porozumienia wynegocjowanego w imieniu Unii Europejskiej przez prezydenta Sarkozy'ego. Pytam się: dlaczego rosyjskie wojska w dalszym ciągu są w wiosce Perewi? Czy ta sprawa była w ogóle kiedykolwiek poruszana z Rosjanami?
Jeżeli mówimy o konieczności demokracji, praw człowieka, tolerancji i wolności słowa, podpisuję się pod tym. Ale proszę Państwa, czy uważamy, że Rosja dzisiaj promuje te wartości w Gruzji, czy agresja rosyjska przeciwko Gruzji jest aktem walki o demokrację? Nie. Jest aktem brutalnego imperializmu. Jako Unia Europejska temu brutalnemu imperializmowi powinniśmy się przeciwstawiać. Tylko wtedy będziemy wiarygodni w mówieniu naszym gruzińskim przyjaciołom, że jeszcze dużo muszą zrobić - i zgadzam się z tym - aby ich kraj w pełni odpowiadał naszym europejskim standardom.
Ale nie możemy wskazywać na Gruzję, kiedy z drugiej strony mamy Rosję, w której morduje się niewygodnych dziennikarzy, w której język nienawiści do sąsiadów, do mniejszości, jest językiem oficjalnych środków przekazu, jest językiem czołowych polityków rosyjskich. Temu trzeba powiedzieć "nie”, bo wtedy będziemy mogli być wiarygodni w mówieniu wszystkim innym krajom, w tym Gruzji, o demokracji. Chcę zaapelować do Unii Europejskiej, byśmy w imię wartości, które wszyscy dzielimy, twardo i stanowczo bronili integralności terytorialnej Gruzji, bronili w Gruzji wolności i demokracji przeciwko rosyjskiej agresji.
Andreas Mölzer
(DE) Panie przewodniczący, pani komisarz! Moim zdaniem polityka zagraniczna UE w tym regionie nie jest spójna. Kaukaz jest uznanym regionem tranzytowym dla dostaw energii, podobnie jak Rosja, która jest ważnym i bardzo dla nas istotnym partnerem strategicznym. Biorąc pod uwagę delikatność sytuacji, UE dała się w tym gruzińskim kryzysie zwieść prezydentowi Saakaszwilemu, prawdopodobnie pod wpływem uzależnionego od USA stanowiska niektórych państw członkowskich. Polityczna krótkowzroczność w przypadku kryzysu gruzińskiego nie tylko pogłębi wewnętrzny rozłam w Unii, ale także bardzo obciąży stosunki z Rosją. A rozrachunek przyjmie formę sporu gazowego. Czas pokaże, czy nowe osoby stojące na czele UE udowodnią pod tym względem swoją wartość.
Bruksela, jeżeli naprawdę chce przestrzegać praw człowieka, powinna interweniować w Gruzji w odniesieniu do kwestii takich jak możliwe manipulowanie wyborami, warunki pracy równoznaczne z niewolnictwem oraz ograniczenia nałożone na prawo do demonstracji, które naruszają Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej.
Bruksela powinna przyjąć zrównoważone podejście w odniesieniu do kwestii Gruzji, jednakowo uwzględniając interes prawny zarówno Gruzji, jak i Rosji.
Vytautas Landsbergis
Panie przewodniczący! Byłem jeszcze małym chłopcem, gdy Sowieci najechali mój kraj. W podstawówce musieliśmy nauczyć się kilku nowych piosenek. Jedna z nich pochodziła z Gruzji i opowiadała o dziewczynce imieniem Suliko. Okupacja była pod każdym względem zła, tylko ta piosenka była miła.
Minęło wiele lat i niedawno znów natknęliśmy się na tę dziewczynkę, na Suliko, lecz tym razem jej ciemne oczy były pełne łez, a ciało pobite. Rok temu ponownie padła ofiarą przemocy, została obrabowana, pobita i zgwałcona. A my, 27 dżentelemenów z UE, przyglądamy się jej po tym wszystkim i dziwnie pytamy: Jak to się mogło stać? Co takiego złego zrobiła? Czy jej zachowanie rozdrażniło gwałciciela? Przecież on właśnie tak mówi: "Prowokowała mnie”! Czy mu się sprzeciwiała? To byłoby nierozsądne: w nikim, a szczególnie w napastnikach i gwałcicielach, nie należy wzbudzać wrogości, nie wolno ich demonizować. Mogłaby być bardziej elastyczna, łagodniej reagować na ataki, ale próbowała się bronić przez dwa dni i to był jej największy błąd. Teraz nikt nie potrafi powiedzieć, kto był napastnikiem: on twierdzi, że to ona zaatakowała jego.
Tak wygląda sytuacja w odległym sądzie kraju położonego na obrzeżach Europy, gdzie wielmożny dziedzic w żadnym wypadku nie może zostać skazany, ale ona może. W ten sposób przyczyniła się do powstania nowego problemu, ponieważ nasze interesy z panem gwałcicielem uległy delikatnemu zniszczeniu. Następnym razem podamy panu gwałcicielowi "Mistral”, naszą specjalną tabletkę, która wzmocni jego męskość.
Panie i panowie! Nie bądźcie tak niepewni i niezdecydowani w przypadku kolejnej wojny.
Kinga Göncz
(HU) Chciałabym podziękować pani komisarz Ferrero-Waldner, a także szczególnie pani Cecilii Malmström, która jest wśród nas jeszcze jako minister, ale już wkrótce zostanie komisarzem. Chciałabym również krótko wyrazić szczere podziękowania za sprawozdanie, w którym przedstawiono kilka ważnych informacji. Pragnę ponadto powiedzieć, że poprzez dwie ostatnie rundy rozszerzenia wschodni sąsiedzi Unii Europejskiej znacznie się do niej przybliżyli, co pod wieloma względami stanowi wartościową zmianę, nie tylko z powodu bliskości geograficznej, ale częściowo także z powodu polityki zagranicznej opartej na koncepcji rosyjskich stref wpływu; nie wspomnę o zwiększonym znaczeniu bezpieczeństwa energetycznego.
Z tej perspektywy program Partnerstwa Wschodniego ma najwyższe znaczenie, ponieważ może zapewnić różnicowanie, lecz także wyraźnie buduje bliższe więzi z tymi krajami. Spośród wszystkich krajów regionu Kaukazu Gruzja jest najbardziej przywiązana do wartości Unii Europejskiej. Chciałabym poruszyć i podkreślić kilka kwestii, począwszy od przygotowań do procesu łagodzenia reżimu wizowego. Środek ten ma znaczenie nie tylko ze względu na stosunki międzyludzkie, jest także istotny, ponieważ wiemy, że obywatele Osetii Południowej i Abchazji legitymujący się paszportami rosyjskimi już czerpią z tego korzyści, co tworzy napięcie pogarszające jeszcze sytuację. Drugą kwestią, którą chcę podkreślić są nierozwiązane spory w czterech państwach objętych europejską polityką sąsiedztwa wschodniego. Musimy zwrócić na to szczególną uwagę.
I wreszcie chciałabym podziękować pani komisarz Ferrero-Waldner za jej wysiłek w dążeniu do zbliżenia tego regionu do Unii Europejskiej.
Milan Cabrnoch
(CS) Parlament Europejski obserwuje z bliska sytuację w Gruzji i poświęca temu państwu ogromną uwagę. Przewodniczący PE, Jerzy Buzek, pod koniec października spotkał się z prezydentem Saakaszwilim, a na początku listopada na wspólnym posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych, delegacji do spraw współpracy z Rosją i delegacji do spraw współpracy z krajami Kaukazu Południowego, posłowie do PE omówili sprawozdanie pani Tagliavini w sprawie sytuacji w Gruzji. Z kolei na posiedzeniu nadzwyczajnym w Sztrasburgu, w dniu 26 listopada członkowie delegacji do spraw Kaukazu Południowego spotkali się z gruzińskim ministrem, panem Giorgim Baramidzem.
Zawsze popieraliśmy integralność terytorialną i suwerenność Gruzji. Popieramy pokojowe rozwiązanie sytuacji w Gruzji i konfliktu między Gruzją a Rosją. Dążymy do zapewnienia obserwatorom misji pokojowej dostępu nie tylko do obszarów administrowanych przez rząd gruziński, ale także do obszarów okupowanych. Jednocześnie dążymy do zapewnienia możliwości dostarczania pomocy humanitarnej również na obszary okupowane. Niepokoi nas sytuacja uchodźców, którzy pod naciskiem musieli opuścić swoje domy i nie mogą do nich powrócić. Doceniamy wysiłki podejmowane przez rząd gruziński mające na celu zabezpieczenie wszystkim uchodźcom godnych warunków życia. Wzywamy obie strony konfliktu do przestrzegania umowy o zawieszeniu broni i do wypełnienia przyjętych zobowiązań na rzecz pokojowego rozwiązania.
Elena Băsescu
(RO) Panie i panowie! Kilka lat temu słychać było liczne głosy krytykujące tych, którzy popierali strategiczne znaczenie regionu Morza Czarnego dla Europy. Czas jednak pokazał, że Europa jest blisko powiązana z krajami leżącymi w regionie Morza Czarnego.
Gruzja ma szczególne znaczenie strategiczne w regionie Morza Czarnego ze względu na bezpieczeństwo energetyczne, ponieważ szlaki dostaw takie jak gazociąg Nabucco, rurociąg naftowy Baku-Tbilisi i terminal naftowy w Supsy, są ściśle powiązane ze stabilnością tego kraju. Konflikty, które wystąpiły w Gruzji w sierpniu 2008 roku wyraźnie pokazały, że każdy nierozwiązany spór może w dowolnym momencie rozgorzeć na nowo, niosąc poważne reperkusje dla stabilności i bezpieczeństwa w całym regionie.
Naszym obowiązkiem jest poprowadzenie Gruzji do euroatlantyckiej strefy stabilności i bezpieczeństwa, chociaż wpływ Rosji jest wciąż bardzo silny. Równie konieczne jest uznanie praw uchodźców, osób przesiedlonych i ich rodzin do powrotu do Abchazji, niezależnie od ich pochodzenia etnicznego.
Jednocześnie przyznanie przez Rosję obywatelstwa mieszkańcom Abchazji i Osetii stawia obywateli Gruzji w trudnym położeniu, ponieważ nie istnieje jeszcze porozumienie wizowe ze strony UE, chociaż wcześniej przedstawicielka Komisji mówiła, że podjęto już kroki w tym kierunku.
Rumunia była zaangażowana w misję obserwacyjną UE w Gruzji, zarówno na szczeblu operacyjnym i w terenie, jak i w siedzibie głównej misji w Tbilisi. Nasz kraj podtrzymuje swoje zobowiązanie do podjęcia szczególnych kroków mających zbliżyć Gruzję do UE i NATO. Ponadto zamierzamy wysłać krajowego eksperta, który będzie działał z biura NATO w Tbilisi. Z zadowoleniem przyjmujemy stanowisko prezydencji UE. Pod żadnym warunkiem nie uznamy jakiegokolwiek tak zwanego państwa utworzonego bezprawnie i w wyniku konfliktów w regionach rozłamowych, czy też zorganizowanych w sposób niezgodny z prawem postępowań wyborczych, takich ja te, które miały miejsce ostatnio w Abchazji. Wybory wygrał prezydent prorosyjskiej gruzińskiej republiki separatystycznej, otrzymując 59,4 % głosów. Muszę również wspomnieć, że żaden z pięciu kandydatów na prezydenta nie odrzucał całkowicie koncepcji ponownego zjednoczenia z Gruzją.
Maria Eleni Koppa
(EL) Panie przewodniczący! Unia Europejska ma obowiązek wniesienia decydującego wkładu w proces stabilizacji swojego najbliższego sąsiedztwa, przy poszanowaniu prawa międzynarodowego i wiary w jego zasady.
Szczególnie w przypadku Gruzji musimy obstawać przy swoim stanowisku poszanowania integralności terytorialnej i granic kraju uznanych na szczeblu międzynarodowym. Jednocześnie musimy jednak uwzględnić także realia nierozwiązanych konfliktów. Unia Europejska powinna podjąć się mediacji i zapewnić obu stronom, Gruzji i Rosji, konstruktywne wsparcie, by znalezienie rozwiązania było możliwe.
W tym momencie musimy przekazać trzy główne przesłanki:
Po pierwsze, nie wolno akceptować rozwiązań jednostronnych i brutalnych; po drugie, debata na temat przystąpienia Gruzji do NATO jest przedwczesna, a nacisk - wręcz przeciwnie - należy położyć na kontynuowanie i szczęśliwe zakończenie rozmów genewskich; po trzecie, misja obserwatorów UE w Gruzji stanowi element budowania stabilności i zaufania. Należy zatem uznać pozytywny wpływ misji, a także wzmocnić jej działanie i zachęcać do kontynuowania wysiłków, zwłaszcza w obszarze związanym z naruszaniem praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego.
Marek Henryk Migalski
(PL) Panie przewodniczący! Niestety w wystąpieniu zarówno pani Malmström, jak i Ferrero-Waldner nie znaleźliśmy tego, z czym mamy tak naprawdę do czynienia w Gruzji, tzn. z dramatyczną w sensie humanitarnym i ludzkim sytuacją. Miałem wrażenie, że zarówno my, jak i panie, nie ponosimy odpowiedzialności za ten brak reakcji Unii Europejskiej.
Przypomnę, że sytuacja jest naprawdę dramatyczna. 6-punktowe porozumienie nie jest realizowane. Na ternie Gruzji dokonują się czystki etniczne. Język gruziński jest w wielu miejscach zakazywany. Obecna tam nasza misja jest w wielu miejscach niedopuszczana do swojej działalności i to my ponosimy za to odpowiedzialność. Pani Ferrero-Waldner mówiła o tym, że jest przewidziana długofalowa pomoc makroekonomiczna, że mamy mieć umowę stowarzyszeniową z Gruzją. Świetnie, ale skierowane do nas pytanie brzmi: co myśmy ku temu zrobili? Czuję się głęboko rozczarowany nie tylko tym, co padło dzisiaj na sali z ust mówców, odpowiedzialnych za tę politykę, ale również dotychczasową polityką Unii.
Jacek Protasiewicz
(PL) Pani komisarz, pani minister! W odróżnieniu od moich polskich kolegów nie będę tak krytyczny w ocenie działalności Unii Europejskiej, bowiem chcę wyrazić satysfakcję z oświadczenia Rady z dnia 12 grudnia, które jednoznacznie wypowiada się na temat ostatnich wyborów prezydenckich w Abchazji, jak również chcę podkreślić poparcie dla działań Unii Europejskiej, która jest jednoznaczna, jeśli chodzi o uznanie niepodległości obu tych regionów na scenie międzynarodowej. A mówię to i wiem o tym z praktyki kontaktów z Białorusią.
Tym niemniej zgadzam się, że Unia Europejska musi być stanowcza, jeśli chodzi o egzekwowanie sześciopunktowego planu zawieszającego działania zbrojne, który został wynegocjowany przez pana prezydenta Sarkozy'ego. Mówię to zwłaszcza wobec bardzo niepokojących deklaracji wysokiej przedstawiciel ds. polityk zagranicznych, pani Ashton, że będzie prowadziła cichą dyplomację. Mam nadzieję, że cicha dyplomacja nie będzie oznaczała przyzwolenia na łamanie uzgodnień poczynionych w imieniu Rosji wobec przedstawicieli Unii Europejskiej.
Alexander Mirsky
(LV) Panie przewodniczący, panie i panowie! Dziękuję. Chciałbym zadać pytanie obrońcom stanowiska prezydenta Saakaszwilego: czy byliście w Osetii Południowej? Czy widzieliście, co armia gruzińska uczyniła w Zinvali? Byłem tam w czasie wojny i wszystko widziałem. To, czego dopuściły się władze państwowe Gruzji jest zbrodnią przeciwko ludności Osetii i Abchazji. Rozmawiałem z wieloma osobami z Osetii i Abchazji na tematy związane z okupacją. Mieszkańcy Osetii i Abchazji nie chcą żyć w tym samym kraju, co prezydent Saakaszwili. Jeśli ktokolwiek wciąż chce rozwiązać ten ogromny międzynarodowy problem przy użyciu broni, jak to uczynił pan Saakaszwili, to powiem mu, że jest rosyjskie powiedzenie: "Zamučujutsja pilj glatatj'. Oznacza ono, że sukces nigdy nie nadejdzie. Dziękuję.
Tomasz Piotr Poręba
(PL) Panie przewodniczący! Jeżeli Unia nie będzie wspierać politycznie i ekonomicznie Tbilisi, ułatwimy Rosji realizację jej neoimperialnej polityki wobec Gruzji, co jeszcze bardziej zdestabilizuje sytuację na Kaukazie. Dlatego Unia musi dać z siebie więcej.
Czy - powtarzając nasze poparcie dla integralności terytorialnej - wyciągamy wniosek, że 6-punktowy plan tak naprawdę nie jest w ogóle przestrzegany? Z jednej strony mówimy, że chcemy demokratycznej, wolnej, integralnej terytorialnie Gruzji, a z drugiej strony nasi obserwatorzy nie są dopuszczani do terenów wzdłuż granic z separatystycznymi republikami. Niepokojące jest także zjawisko porwań, które stały się rutynową praktyką Rosji w strefach okupowanych. Na początku listopada ofiarami padło kilku nastolatków. Najmłodszy miał zaledwie 14 lat. Kreml ewidentnie usiłuje zdyskredytować prezydenta Gruzji, próbując pokazać, że nie jest on w stanie zapewnić bezpieczeństwa swoim obywatelom. Destabilizujące działania Rosji stwarzają ogromne zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców strefy przygranicznej i prowadzą do eskalacji w regionie.
Panie przewodniczący! Musimy działać w sposób bardziej zdecydowany, bo integralna terytorialnie i demokratyczna Gruzja to większe bezpieczeństwo Unii Europejskiej i Europy.
Kristiina Ojuland
(ET) Panie przewodniczący, pani komisarz, pani minister, panie i panowie! Jakiś czas temu, gdy rozmawialiśmy o Gruzji, przypomniałam państwu, że w przededniu rocznicy upadku muru berlińskiego należałoby zadać sobie pytanie, kiedy będziemy mogli uczcić dzień ponownego zjednoczenia Osetii Południowej i Abchazji z ich ojczystą Gruzją. Dziś nie znamy odpowiedzi na to pytanie, chociaż we wszystkich naszych dokumentach, czy tutaj w Parlamencie Europejskim, czy w innych instytucjach, podkreślamy znaczenie integralności terytorialnej Gruzji z punktu widzenia prawa międzynarodowego. I właśnie ze względu na to jesteśmy tutaj.
W zeszłym tygodniu w Brukseli odbyła się bardzo wartościowa dyskusja z Carlem Bildtem, przedstawicielem kraju sprawującego prezydencję, który nazwał sprawę Gruzji papierkiem lakmusowym Unii Europejskiej, szczególnie w związku z pytaniem o to, czy któregoś dnia będziemy umieli stanąć w obronie idei przywrócenia integralności terytorialnej Gruzji i traktowania praw człowieka oraz praw uchodźców zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego. Zgadzam się z moimi koleżankami i kolegami, którzy mówili tu o złej sytuacji w zakresie praw człowieka - nie możemy jej akceptować.
I na koniec, choć to nie mniej ważne, mam prośbę. W ubiegłym tygodniu spotkałam się z gruzińskim wicepremierem, panem Giorgim Baramidzem, który miał ogromną prośbę: błagał Unię Europejską o podjęcie działań w zakresie dyplomacji prewencyjnej w celu zapobiegania ewentualnej eskalacji kolejnych konfliktów.
Tunne Kelam
Panie przewodniczący! Mogę się jedynie zgodzić ze stwierdzeniem, że najlepszą odpowiedzią Gruzji na rosyjską agresję będzie wzmocnienie reform demokratycznych.
Jednocześnie na UE spoczywa jej własna odpowiedzialność, ponieważ stosunki UE-Gruzja, jak już słusznie powiedziano, staną się sprawdzianem powodzenia Partnerstwa Wschodniego i roli UE w regionie.
Biorąc pod uwagę znaczenie Gruzji, zastanawiam się, czy jej sytuacja była omawiana podczas niedawnego szczytu UE-Rosja, ponieważ Rosja nie wdraża sześciopunktowego porozumienia, a misja UE znajduje się w kłopotliwym położeniu, gdyż nie jest dopuszczana do obszarów separatystycznych. Unia Europejska powinna przyjąć w tej sprawie bardziej zdecydowane stanowisko.
Pani komisarz! Wspomniała pani o pomocy w wysokości 46 milionów euro. Chciałbym jedynie zapytać, czy pomoc ta dotrze do Gruzji w tym roku? Jaki będzie harmonogram?
Paweł Robert Kowal
(PL) Myślę, że w świetle naszej dyskusji trzeba wrócić do tego, o czym mówiła pani Malmström na samym początku - Gruzji jest potrzebne nowe, wielkie otwarcie ze strony Unii Europejskiej. Powinno się ono składać z pomocy makroekonomicznej, szybkiego, natychmiastowego, na ile to możliwe, rozpoczęcia rozmów na temat umowy stowarzyszeniowej, rozpoczęcia rozmów - to jest trzeci punkt - w sprawie ułatwień wizowych i wreszcie otwarcie w ten sposób także Gruzji drogi do tego, by mogła sobie zagwarantować bezpieczeństwo, czyli drogi - powiedzmy otwarcie - do NATO.
Ale myślę, że dzisiaj nawet nie ta sprawa powoduje, że chcę zabrać głos w tej części dyskusji. Chciałbym zadać retoryczne pytanie do pani komisarz Ferrero-Waldner: czy nie zastanawia pani, dlaczego prawie wszyscy mówcy zwracają uwagę na kwestię planu Sarkozy'ego? Proszę odpowiedzieć na to pytanie. Proszę powiedzieć dlaczego ani w jednym, ani w kolejnym Pani wystąpieniu, ani od pani Ashton nikt z nas nie usłyszał odpowiedzi, która polegałaby na prostej ocenie, czy plan Sarkozy'ego został, czy też nie został wykonany? Czy naprawdę najważniejszych instytucji Unii Europejskiej nie stać na to, by ta sprawa jasno padła z Pani ust?
Mairead McGuinness
Panie przewodniczący! Konferencja zorganizowana wczoraj w Irlandii zajęła się tematem pomocy i Europy Wschodniej. Jednym z omawianych przez nas krajów była Gruzja i pokrzepiająca była informacja, że poczyniono spore postępy w działaniu na rzecz szczególnej grupy społecznej pozbawionej głosu, czyli dzieci niepełnosprawnych, zarówno umysłowo, jak i psychicznie oraz młodzieży. Jednocześnie przygnębia informacja, że osoby zainteresowane uważają, iż z powodu konfliktu ich sytuacja jest gorsza niż 10 lat temu.
Ponieważ byłam zaangażowana we wczorajszą dyskusję, chciałabym jedynie prosić, by podpisując umowy handlowe i prowadząc rozmowy, pamiętali państwo o tych najbardziej bezbronnych. Przedmiotowa debata była bardzo ważna, koleżanki i koledzy mówili o okropnej sytuacji humanitarnej, ale jest pewna grupa osób, o których zawsze się zapomina. Chciałam jedynie, by dziś tutaj usłyszano ich głos.
Tadeusz Zwiefka
(PL) Panie przewodniczący! Proszę państwa! Musimy pamiętać o tym, że Gruzja jest krajem małym. Fakt, niezwykle strategicznie położonym na południowym Kaukazie, co powoduje sytuację konfliktową z potężnym sąsiadem z północy, czyli z Rosją. Zatem wdzięczny jestem pani Komisarz za deklarację, że jutro zostaną uruchomione środki pomocowe, na które tak bardzo Gruzja czeka.
Proszę pamiętać o tym, że Gruzja, kiedy zdecydowała się na drogę demokratycznych reform, Gruzja, która zdecydowała się na łączenie bardziej z zachodem Europy niż z Rosją - jak to miało miejsce przez dziesiątki lat, a nawet można powiedzieć przez stulecia - straciła partnera gospodarczego, który kupował w Gruzji 80 % produkcji tego kraju. My nie zrobiliśmy nic, aby wejść w to miejsce i kupować towary produkowane w Gruzji, by zapewnić możliwość funkcjonowania tego kraju. W związku z powyższym ta deklaracja jest mi bardzo bliska, podobnie jak zapowiedź budowania makroekonomicznego projektu dla Gruzji.
I jeszcze jedna kwestia: pani komisarz, my nie możemy rozpatrywać na płaszczyźnie politycznej Gruzji jako naszego oddzielnego zupełnie partnera dlatego, że Gruzja jest uwikłana w nieprawdopodobnie skomplikowaną sytuację geopolityczną. W związku z powyższym nie wyobrażam sobie, że w czasie rozmów, które Unia Europejska prowadzi z Rosją, nie ma ani słowa na temat sytuacji w Gruzji. Ja już nie chcę powtarzać o tym sześciopunktowym planie Sarkozy'ego, bo o tym mówili wszyscy, ale musimy pamiętać o tym, że nasze kontakty, niezwykle istotne dla nas oczywiście, z tak potężnym partnerem jak Rosja muszą odnosić się także do tych mniejszych partnerów, którzy są nam bliscy i drodzy.
Seán Kelly
Panie przewodniczący! Polityka jest zwykłą pracą, jeśli służy sama sobie, jeśli jednak pomaga innym, kiedy Goliat idzie z pomocą Dawidowi, polityka staje się powołaniem. W tym przykładzie Unia Europejska jest Goliatem spieszącym z pomocą, a Gruzja, czyli Dawid, a także ja, z zadowoleniem ją przyjmujemy. Jest tu jednak jeszcze jeden Goliat, a mianowicie Rosja, który ma inne plany wobec Gruzji. Unia Europejska musi naprężyć muskuły, by oprzeć się tej nieuzasadnionej ingerencji.
W ubiegłym tygodniu byłem w Bonn na kongresie grupy EPP, gdzie przemawiał prezydent Gruzji. Podkreślił wysiłki podejmowane przez jego kraj w walce z korupcją, plan przeprowadzenia reform gwarantujących rozwój gospodarczy, a także pragnienie podpisania umowy o wolnym handlu. Mam następujące pytanie: kiedy - zdaniem Komisji - umowa o wolnym handlu może wejść w życie, kiedy będą spełnione warunki jej przyjęcia?
Lena Kolarska-Bobińska
Panie przewodniczący! Omawiamy aspiracje Ukrainy, Mołdawii i Gruzji. Dążenia te są podobne i dotyczą zbliżenia się do Unii Europejskiej.
Wygląda na to, że mamy z tym problem. Zastanawiam się, co będzie za 10 lat, kiedy te dążenia przejdą w rozczarowanie i zabraknie aspiracji przystąpienia do Unii Europejskiej, gdy zabraknie jakichkolwiek oczekiwań. Będzie to dla nas jeszcze trudniejsza sytuacja. W Gruzji wsparcie społeczeństwa dla członkostwa w Unii Europejskiej i w NATO jest największe spośród państw Partnerstwa Wschodniego. Również w zakresie reform rynkowych w Gruzji poczyniono największe postępy.
Jeśli nie zaczniemy działać szybciej, powtórzy się sytuacja, jaka miała miejsce w przypadku Turcji, której społeczeństwo wycofuje się z aspiracji europejskich. Taka sytuacja pomimo, a może właśnie z powodu, innych ruchów politycznych w tych krajach stanie się naprawdę niebezpieczna. Widzimy, co dzieje się w Rosji, a gdy dążenie Gruzji do członkostwa w Unii Europejskiej osłabnie, możemy stanąć w obliczu sytuacji
niebezpiecznej dla wszystkich państw UE.
Cecilia Malmström
Panie przewodniczący! Wiem, że zainteresowanie tą kwestią jest ogromne. Ci z państwa, którzy śledzili ten temat z bliska, wiedzą, że prezydencja szwedzka poświęciła Gruzji dużo czasu. Szwedzki minister spraw zagranicznych, pan Carl Bildt, miał w ubiegły czwartek okazję omówić z państwem w Komisji Spraw Zagranicznych sprawę Gruzji.
Unia Europejska będzie nadal zapewniała Gruzji istotne wsparcie polityczne, techniczne i finansowe. Najprawdopodobniej obejmie ono nieustanne wzywanie do poszanowania integralności terytorialnej i suwerenności Gruzji oraz kontynuowania misji obserwacyjnej UE, a także naszą niezwykle ważną rolę mediatora w rozmowach genewskich. Rozmowy genewskie stanowią właściwą platformę. Postępują powoli, ale niemniej jednak idą naprzód i są w nich reprezentowane wszystkie strony.
Zapewnimy także dalsze wsparcie finansowe po zakończeniu konfliktu. Sytuacja humanitarna, jak wielu z państwa już zauważyło, nadal stanowi poważny powód do niepokoju. Pani McGuiness ma oczywiście rację mówiąc, że w wyniku tego cierpią osoby najbardziej bezbronne.
Unia Europejska na spotkaniach z rosyjskimi partnerami dialogu będzie wciąż podkreślać konieczność wdrożenia sześciopunktowej umowy o zawieszeniu broni oraz kolejnych środków jej wdrożenia, jak wycofanie sił zbrojnych na pozycje z 7 sierpnia 2008 r. Przede wszystkim chodzi, jak już tu wspomniano, o Perewi, Achalgori i Górne Kodori.
Wycofanie misji OBWE z Gruzji i grupy obserwatorów ONZ doprowadziło do usunięcia podstawowych elementów ważnej międzynarodowej struktury bezpieczeństwa. Teraz misja obserwacyjna UE stanowi jedyny przejaw obecności międzynarodowej w regionie. W istotny sposób przyczynia się ona do utrzymania bezpieczeństwa i do procesu normalizacji. I dlatego dostęp misji obserwacyjnej do regionów rozłamowych jest tak niezwykle ważny. Ma on znaczenie dla bezpieczeństwa i stabilności Gruzji. I ten właśnie ważny aspekt UE będzie nadal podkreślać w rozmowach z właściwymi partnerami w dialogu.
Oczywiście UE będzie nadal popierać integralność terytorialną Gruzji, ale w jej interesie strategicznym leży także utrzymywanie kontaktu z regionami rozłamowymi i niezamykanie okna na świat zewnętrzny przed ludnością z obszarów separatystycznych. To może nam pomóc stopniowo zbudować fundamenty pod rozwiązanie konfliktu poprzez nieustanne zaangażowanie UE oraz środki wspierające zaufanie ponad granicami administracyjnymi i poprzez kontakt pomiędzy różnymi populacjami.
Unia Europejska będzie nadal działała aktywnie w tym obszarze. Komisja i pani Ferrero-Waldner są bardzo w to zaangażowani, podobnie jak Parlament Europejski i za to jestem im bardzo wdzięczna.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Panie przewodniczący! Przede wszystkim dziękuję wszystkim za dzisiejszą szczerą dyskusję.
Myślałam, że wielu spośród państwa wie, co robimy dla Gruzji. Gruzja otrzymała od nas istotne wsparcie, zarówno polityczne, jak i gospodarcze oraz humanitarne, a wygląda na to, że nie zrobiliśmy nic. To jednak nieprawda.
Po pierwsze, to Unia Europejska i pan Sarkozy zakończyli wojnę. Po drugie, macie państwo rację, istnieje sześciopunktowy plan, który niestety nie został jeszcze w pełni wdrożony, ale ten temat jest częścią naszej agendy za każdym razem, gdy pracujemy z Rosją. To bezwzględnie prawda.
Prawdą jest, jak powiedziała przewodnicząca Rady, że jedyną platformą, na której naprawdę możemy, choćby powoli, zacząć działania, są rozmowy genewskie. I dlatego musimy je kontynuować.
Potrzebne jest także wsparcie i otwartość po obu stronach, ponieważ mamy do czynienia z trudnym konfliktem, w którym jesteśmy, że tak powiem, mediatorami. Konflikt ten jest najważniejszą kwestią polityczną.
Musimy nadal działać, a z drugiej strony doskonale wiemy, że Rosja jest poważnym partnerem. Jednocześnie mamy wspólne obszary sąsiedzkie i w związku z tym dość otwarcie zawsze omawiamy z Rosją te kwestie. Po obu stronach potrzebna jest, jak już wspomniałam wcześniej, postawa dążenia naprzód, jak państwo pamiętają mówiłam o tym w moim wystąpieniu. To pierwsza kwestia.
Druga kwestia dotyczy obszaru gospodarczego i humanitarnego, w którym nasza współpraca jest rzeczywiście bardzo bliska. Pakiet pomocowy w wysokości 500 milionów euro był najwyższym pakietem jaki zdołałam przeforsować. Polityka sąsiedztwa nie dysponuje tak dużą kwotą pieniędzy, po którą mogłabym sięgnąć, ale tak właśnie zrobiliśmy, ponieważ naszym zdaniem Gruzja po zakończeniu wojny i w obliczu poniesionych strat potrzebowała tej pomocy, szczególnie dla tych najbardziej bezbronnych.
Osobiście odwiedzałam obozy przesiedleńców wewnętrznych i domy, które dzięki pomocy z naszych programów zostały odnowione.
Pani Lunacek mogę powiedzieć, że osobiście podpisałam umowę, w której strona gruzińska bezwzględnie zobowiązała się do niewykorzystywania ani centa z pieniędzy Unii Europejskiej. Zawsze kontrolujemy nasze pieniądze, więc nawet jeden cent z naszych zasobów nie powinien być przeznaczony na ponowne uzbrojenie strony gruzińskiej.
Nie mogę oczywiście kontrolować innych obszarów postępowania Gruzji, ale z całkowitą pewnością wiem, co dzieje się z naszymi pieniędzmi.
Wspomniano również o innych aspektach. Na przykład o dwóch nastolatkach wciąż przetrzymywanych w Osetii Południowej. Oczywiście poruszamy te kwestie w rozmowach z Rosjanami. Rozmawiamy o nich, ale obecnie niestety nie mamy jeszcze rozwiązania i nawet nie możemy wjechać na teren Osetii Południowej.
Bez wątpienia jesteśmy zgodni co do zasad. Jest kwestia integralności terytorialnej i kwestia suwerenności i o nich właśnie rozmawiamy w przypadku Gruzji. Bezwzględnie. Mówienie o zasadach to jednak jedno, a ich bezzwłoczne wdrożenie to już inna sprawa. Wdrożenie zasad niestety czasami bywa trudne.
Chciałabym również omówić sprawozdanie pani Tagliavini. Już samo opublikowanie sprawozdania ma ogromne znaczenie. Jak państwo wiedzą, popieraliśmy to niezależne sprawozdanie. Znam panią Tagliavini od dawna, jeszcze z czasów, gdy jako minister spraw zagranicznych swojego kraju w 2002 roku pełniłam funkcję urzędującej przewodniczącej OBWE. Pani Tagliavini była wtedy moim specjalnym przedstawicielem do spraw Kaukazu. Jest to bardzo odważna i niezależna kobieta i muszę przyznać, że przygotowała świetne sprawozdanie.
Przedmiotowe sprawozdanie jest pomocne, ponieważ wyjaśnia pewne fakty. Wyciągamy z niego wnioski, ale Gruzji możemy nadal pomagać jedynie używając środków dyplomatycznych.
Ponadto mogę również powiedzieć, że włożyliśmy wiele pracy najpierw w realizację polityki sąsiedztwa wschodniego, a teraz w realizację Partnerstwa Wschodniego.
Niedawno, w trakcie prezydencji szwedzkiej, odbyło się bardzo ważne spotkanie z sześcioma ministrami spraw zagranicznych z państw Partnerstwa Wschodniego, w tym z Gruzji.
Omawialiśmy wtedy również wszystkie możliwości, ale czy naprawdę sądzicie państwo, że możemy każdemu państwu dać wszystko, podczas gdy ono nie robi nic ze swojej strony? Nie możemy. Musimy poprosić drugą stronę o wykonanie swoich zadań. Dotyczy to także handlu, ponieważ podpisanie wszechstronnej umowy o wolnym handlu jest możliwe tylko, gdy w danym kraju istnieje właściwe prawodawstwo. Nie możemy zaprosić nikogo do Unii Europejskiej, jeśli Rada nie jest w tej kwestii jednogłośna.
W tych sprawach należy dostrzegać zarówno jedną, jak i drugą stronę medalu, ale wspieramy Gruzję bardziej niż ktokolwiek inny. I dlatego nawoływałabym, żeby państwo rzeczywiście poparli tę politykę, jak ktoś już powiedział. Stosując tę politykę, usiłujemy jak najlepiej pomagać Gruzji, ale chcemy także, by Gruzja postępowała właściwie.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
(Posiedzenie zawieszono o godz. 19.55 i wznowiono o godz. 21.00)
