Wzrost cen produktów żywnościowych w Unii Europejskiej i w krajach rozwijających się (debata)
Przewodniczący
Następnym punktem porządku obrad są oświadczenia Rady i Komisji dotyczące wzrostu cen produktów żywnościowych w Unii Europejskiej i w krajach rozwijających się.
Louis Michel
komisarz - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Dramatyczny wzrost cen żywności od początku tego roku spowodował na całym świecie wzrost świadomości globalnego kryzysu żywnościowego.
Za kilka godzin rozpocznie się posiedzenie w Londynie, w którym wezmą udział główne podmioty zaangażowanie w pomoc w zakresie żywności. Na początku maja odbędzie się konferencja międzynarodowa na temat "W kierunku zielonej rewolucji w Afryce”. Zmobilizowano wszystkie podmioty zajmujące się polityką, podmioty gospodarcze i ekspertów w tym sektorze. Od kilku lat obserwujemy na świecie stały wzrost cen żywności.
Od 2000 r. cena pszenicy w dolarach potroiła się, a ceny ryżu i kukurydzy podwoiły się. Początek 2008 r. przyniósł dalszą 20% podwyżkę, która w krajach uprzemysłowionych wywołała obawy dotyczące siły nabywczej, a w krajach rozwijających się stworzyła zagrożenie głodem dla całych społeczności. Kiedy żyje się za jednego dolara dziennie i wydaje się większą część dochodu na żywność, te podwyżki stwarzają po prostu sytuację nie do przyjęcia.
Podwyżki te są źródłem protestów, jakie miały miejsce w ostatnich tygodniach na całym świecie: na Haiti, w Meksyku, Egipcie, Maroko, Kamerunie, Senegalu, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Gwinei, Mauretanii, Etiopii, Uzbekistanie, Jemenie, Filipinach, Tajlandii i Indonezji. Badania wykazują, że era niskich cen na rynku międzynarodowym zakończyła się. Ceny żywności nie powrócą do poprzednich poziomów, a niestabilność może wzrosnąć, jeśli szybko nie zostaną podjęte działania.
Obecny klimat drastycznie wzrastających cen żywności jest poważnym zagrożeniem politycznej, finansowej i społecznej destabilizacji w wielu krajach na świecie, a zatem musimy zareagować szybko. Wykracza to daleko poza możliwości Komisji Europejskiej, a nawet Unii Europejskiej. Działania musi podjąć cała społeczność międzynarodowa.
Przyglądając się ewentualnym rozwiązaniom zidentyfikowaliśmy dwie kluczowe opcje. Po pierwsze, musimy ocalić życie ludzkie i zareagować na kryzysy społeczne spowodowane gwałtownie rosnącymi cenami, czasami zaostrzane przez sytuację polityczną w kraju. Po drugie, ewidentnie potrzebujemy średnio i długookresowej strategii. Uważam, że musimy działać na obydwóch frontach. Z pewnością największym błędem byłoby zaoferowanie pomocy humanitarnej w odpowiedzi na problem strukturalny taki jak bezpieczeństwo żywnościowe w postaci pomocy żywnościowej. Niewątpliwie oczyściłoby to sumienia pewnych ludzi w krótkim okresie, ale pilna pomoc żywnościowa nie wystarczy, aby rozwiązać problem strukturalny.
W krótkim okresie z pewnością konieczne jest zatem, oprócz działań krajowych mających na celu zapewnienie skuteczniejszej kontroli cen żywności, zaspokajanie potrzeb najbardziej narażonych grup społecznych, które są rzeczywiście w stanie klęski humanitarnej. Dlatego też musimy zmobilizować dodatkową pilną pomoc humanitarną w celu zwiększenia zdolności Dyrekcji Generalnej do spraw Pomocy Humanitarnej (ECHO) w zakresie zapewniania pilnej żywieniowej pomocy humanitarnej.
Jednakże nie jest to zwykły kryzys żywnościowy. Jest to kryzys siły nabywczej godzący w najuboższych, którzy nie mogą już pozwolić sobie na zakup żywności. A zatem nasza odpowiedź musi być oparta także na innych formach pomocy żywnościowej, mających na celu na przykład zrównoważenie negatywnych skutków w postaci niedożywienia niemowląt oraz wsparcie siły nabywczej najbardziej narażonych gospodarstw domowych. Musimy także wspierać szybki wzrost lokalnych dostaw rolnych, dając w ten sposób rolnikom dostęp do nakładów na rolnictwo, nasion i nawozów.
W obliczu skali kryzysu i jego prawdopodobnego czasu trwania zasadnicze znaczenie posiada zaangażowanie Unii Europejskiej w podejście średniookresowe, wpierające politykę z zakresu ochrony socjalnej w krajach najbardziej zagrożonych, w szczególności w Afryce.
W średnim i długim okresie jedyną właściwą odpowiedzią jest uczynienie wszystkiego, co w naszej mocy, aby zapewnić dostawy rolne. Produkcja musi wzrosnąć na całym świecie, tak aby dotrzymywała kroku popytowi światowemu, ale nie można tego pozostawić głównym krajom eksportującym. Unia Europejska już podjęła konkretne środki w tym względzie. Odłogowanie zostało zamrożone, kwoty mleczne zwiększone, a cła na zboża zniesione.
Afryka z naszym wsparciem musi odegrać swoją rolę i rozpocząć zieloną rewolucję, tak abyśmy mogli zmniejszyć jej ogólną zależność od rynku międzynarodowego. Rolnictwo afrykańskie jest obecnie najmniej produkcyjne na świecie, ale oferuje ogromny potencjał wzrostu, pod warunkiem że polityka na rzecz krajowych małych gospodarstw zostanie utrzymana, a inwestycjom zostanie przyznany priorytet w celu pobudzenia produkcyjności i ułatwienia dostępu rolników do rynków krajowych i regionalnych.
Komisja już czyni z tego podejścia kluczowy priorytet. Jako pierwsi podkreśliliśmy znaczenie rolnictwa w polityce rozwoju, na długo przed tym, jak uczyniły to inne podmioty międzynarodowe. Dokonaliśmy przeglądu naszego programu opartego na programach Unii Afrykańskiej, proponując dostosowanie europejskiej pomocy na rzecz rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich do programu rozwoju rolnego Unii Afrykańskiej ogłoszonego w czerwcu 2007 r.
W czasie planowania dziesiątego Europejskiego Funduszu Rozwoju, upewniliśmy się, że sektor rozwoju obszarów wiejskich jako całość mógłby skorzystać z podwojenia pomocy - 650 milionów euro w przypadku dziewiątego EFR, 1 250 miliarda euro w przypadku dziesiątego EFR. Nie było to łatwe, ponieważ, jak państwo wiedzą, wybór sektorów, w których powinna być skoncentrowania pomoc, należy do partnerów rozwoju. Jest to znaczny wzrost, 100% w liczbach bezwzględnych, mimo to nie przekłada się on na procent wzrostu w zakresie kwot przeznaczonych na rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich. Dostępna kwota środków pieniężnych została podwojona, ale procent Europejskiego Funduszu Rozwoju pozostaje mniej więcej taki sam.
W tym kontekście zauważamy z satysfakcją ponowne pojawienie się u donatorów pomocy zainteresowania sektorem rolnictwa, który był zaniedbywany przez ostatnie 25 lat. Komisja jako całość, a w szczególności komisarz odpowiedzialny za rozwój i pomoc humanitarną, są także świadomi znaczenia politycznego obecnego kryzysu. Miałem okazję rozmawiać o tym problemie z sekretarzem generalnym Organizacji Narodów Zjednoczonych podczas ostatniego posiedzenia Africa MDG Steering Group, które odbyło się w ubiegłym miesiącu w Nowym Jorku. Przedyskutowałem tę kwestię także z przewodniczącym Komisji Unii Afrykańskiej, panem Pingiem. Podczas tego spotkania użyłem właśnie wyrażenia "humanitarne tsunami”, ponieważ uważałem, że konieczne jest zaszokowanie liderów politycznych, a nie zwykłe rozmawianie z nimi i składanie obietnic.
Przyczyny kryzysu są zróżnicowane i złożone, mimo to musimy dbać o to, aby nie zagubić się w szczegółach. Popyt rośnie, zwłaszcza w Azji, ze względu na wzrost standardów życia wielu ludzi, którzy mogą sobie obecnie pozwolić na to, aby jeść więcej i lepiej. Pojawił się także wzrost cen ropy, co ma bezpośredni wpływ na koszty transportu i nawozów. Należy dodać do tego problemy w zakresie podaży spowodowane wpływem zmian klimatycznych i mamy tutaj pewne składniki obecnego kryzysu.
Co czyni Komisja? Pracuje nad długookresową strategią, o której wcześniej powiedziałem, że ma kluczowe znaczenie. Jednakże dopiero za dwa lata dostrzeżemy wyniki tej strategii. Zwiększenie produkcji rolnej nie jest po prostu kwestią odkręcenia kurka, a zatem uwzględniamy także krótki okres i pomoc nadzwyczajną. W marcu tego roku postanowiliśmy przekazać kolejnych 160 milionów euro na pomoc żywnościową; właśnie postanowiliśmy przeznaczyć dodatkowe 57 milionów euro z budżetu na rok 2008, które udostępnimy znacznie wcześniej. Uruchomimy 60 milionów euro nowych pieniędzy, które będą pochodzić z pozycji 4, lub na wniosek Parlamentu, aby uruchomić rezerwę awaryjną.
Wreszcie chciałbym podkreślić, że Komisja nadal będzie bardzo ściśle kontrolować sytuację i jest gotowa, w razie potrzeby, rozważyć dodatkowe finansowanie, jeśli będzie to konieczne.
Janez Lenarčič
urzędujący przewodniczący Rady. - (SL) Przede wszystkim chciałbym przeprosić posłów za moje spóźnienie. Właśnie brałem udział w posiedzeniu Konferencji Przewodniczących Komisji i jestem państwu wdzięczny za zorganizowanie debaty w ten sposób, abym mógł teraz zabrać głos.
Unia Europejska jest bardzo zaniepokojona wzrostem cen produktów rolnych, który staje się problemem nie tylko w Unii Europejskiej, ale także w innych częściach świata. Jesteśmy świadomi powagi i skali potencjalnych konsekwencji, w szczególności dla najuboższych krajów świata.
Gdzie leżą przyczyny? Jeśli chodzi o podaż, wzrost cen jest spowodowany głównie spadkiem plonów, częściowo w wyniku wpływu zmian klimatycznych, zwłaszcza w przypadku zbóż, a także wyższymi kosztami produkcji. Z drugiej strony wzrost liczby ludności na świecie i szybki rozwój wielkich krajów, takich jak Chiny, Indie i Brazylia, zwiększa popyt. Większa siła nabywcza i wyższe standardy życia w tych krajach prowadzą do zmian w nawykach żywieniowych. Wzrost popytu na mięso i produkty mleczne ma pośredni wpływ na ceny zbóż paszowych.
Niektórzy, a raczej wielu, wymienia jako jedną z przyczyn poszerzający się rynek biopaliw i związany z tym wzrost popytu na produkty rolne przeznaczone do celów innych niż spożywcze. Dlatego też Unia Europejska czyni wysiłki, poprzez grupy robocze ustanowione właśnie w tym celu, aby opracować jasne kryteria zrównoważonego rozwoju, które ułatwią zrównoważoną produkcję biopaliw, z minimalnym wpływem na czynniki takie jak ceny żywności.
Ponieważ zarówno jeśli chodzi o podaż, jak i o popyt, wymieniane przyczyny wyższych cen żywności mają charakter strukturalny, można się spodziewać, że także w długim okresie ceny i wzrosty cen pozostaną na wyższym poziomie, niż ten, do którego przyzwyczailiśmy się w ubiegłej dekadzie. Ogólnie wzrost cen żywności ma szczególnie szkodliwy wpływ na kraje, gdzie produkcja rolna i żywność stanowią znaczącą część importu. Kwestia ta jest szczególnie bolesna w krajach o niskim lub średnim PKB i mniej konkurencyjnych strukturach produkcji żywności oraz handlu z nią związanego.
W celu zapewnienia podstawowych dostaw żywności konieczne jest miedzy innymi wspieranie produkcji rolnej w krajach uboższych. Jednocześnie bogatsze kraje powinny być zachęcane do przydzielania środków finansowych na pomoc rozwojową krajom najuboższym oraz do aktywniejszego zaangażowania się w działalność organizacji humanitarnych.
Unia Europejska usiłuje ograniczyć wzrost cen żywności na różne sposoby. Celem ostatnich reform wspólnej polityki rolnej było nadanie europejskiemu rolnictwu bardziej zrównoważonego i ukierunkowanego na rynek charakteru. Unia Europejska już przyjęła obowiązek odłogowania na rok 2008 i w ten sposób zwiększyła obszar gruntów ornych przeznaczanych na produkcję żywności w Unii Europejskiej. W ramach przeglądu wspólnej polityki rolnej zaproponowano także ostateczne zniesienie tego obowiązku i wycofanie premii za uprawy przeznaczone na produkcję energii.
Ważne są także wysiłki mające na celu wspieranie badań torujących drogę dla produkcji biopaliw drugiej generacji. Do ich produkcji należy wykorzystywać produkty uboczne, takie jak słoma, ścinki i odpady.
Ponadto w ramach negocjacji Światowej Organizacji Handlu UE chce wycofać do 2013 r. dotacje eksportowe. W każdym razie kwestia braku stabilności rynków rolnych staje się jednym z głównych wyzwań, wobec których stoi rolnictwo i polityka rolna Unii Europejskiej.
W świetle skali ewentualnych konsekwencji Rada Rolnictwa i Rybołówstwa Unii Europejskiej przedyskutowała kwestię wysokich cen podczas kwietniowego posiedzenia. Najprawdopodobniej będziemy nad nią nadal dyskutować podczas kolejnych posiedzeń, a ministrowie zajmą się tym problemem także w innych składach Rady.
Organizacje międzynarodowe, takie jak Organizacja do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), Międzynarodowy Fundusz do spraw Rozwoju Rolnictwa, Światowy Program Żywnościowy i inne agencje także podejmują aktywne działania, aby ograniczyć wzrost cen żywności. Prezydencja słoweńska będzie uczestniczyć w międzynarodowej konferencji na temat światowego bezpieczeństwa żywności i wyzwań stawianych przez zmiany klimatyczne i bioenergię, która zostanie zorganizowana na początku czerwca w Rzymie pod auspicjami FAO.
Podsumowując, wzrost cen żywności jest problemem światowym, a zatem należy się nim zająć z należną rozwagą, a także zintensyfikować wysiłki we wszystkich powiązanych obszarach. Naszym celem jest przywrócenie stabilności rynku.
(Oklaski)
Joseph Daul
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie komisarzu! Z zadowoleniem przyjmuję pana sprawozdanie. Ma pan zdecydowanie rację, zwłaszcza w przypadku Afryki. Grupa PPE-DE jest niezmiernie zaniepokojona niedoborem żywności, który dotyka wiele ubogich krajów na całym świecie, ale także znaczącym wzrostem kosztów koszyka zakupów konsumenta w Europie. Nie słyszymy o tym wystarczająco dużo.
Przede wszystkim kryzys żywnościowy zmusza do zastosowania środków nadzwyczajnych, aby pomóc głodującym społecznościom. W tym względzie z zadowoleniem przyjmuję przeznaczenie środków finansowych na Światowy Program Żywnościowy. Jednakże środki te, jakkolwiek pozytywne, przyniosą tylko chwilowe rozwiązanie problemu. W rzeczywistości należy przeprowadzić dogłębną reformę strukturalną rolnictwa światowego. Kryzys żywieniowy stanowi okazję do przeprowadzenia pogłębionej dyskusji nad właściwym miejscem żywności i rolnictwa w gospodarce światowej i europejskiej.
Dzisiaj Europa jest świadoma, że bardziej niż kiedykolwiek potrzebuje, aby rolnictwo gwarantowało bezpieczeństwo żywnościowe. Aby zaspokoić rosnący popyt gospodarek wschodzących, musimy wspierać rozwój rolnictwa w tych krajach. Największym wyzwaniem dla ubogich krajów jest samowystarczalność żywieniowa, a zatem musimy pomóc im we wprowadzeniu rolnictwa, które jest opłacalne pod względem ekonomicznym.
Jak pan podkreślił, zamrożenie produkcji w Europie nie jest już właściwym rozwiązaniem. Pod względem liczby dni spożycia rezerwa zbożowa UE zmniejszyła się o połowę od 2005 r., i w przypadku kryzysu wystarczyłaby tylko na miesiąc. Import nie wystarczyłby, ponieważ wiele krajów trzecich dąży do utrzymania produkcji na potrzeby swojego rynku krajowego. Mają rację, że to robią. Towary stały się przedmiotem spekulacji. Tona pszenicy może być sprzedana wielokrotnie zanim dotrze do młyna.
Wielu ludzi myśli, że biopaliwa są winne pojawienia się obecnego kryzysu żywnościowego. Jest to dalekie od prawdy. Stanowią one jedynie 2% obecnej produkcji rolnej w Europie. Chciałbym powiedzieć, że nie pragnę bronić lobby na rzecz agrochemikaliów, ale nie powinniśmy natychmiast z nich rezygnować. Musimy zatrzymać się na tych 2%, aby Europa także była zaangażowana w rozwój agrochemikaliów w przyszłości.
Musimy zwrócić się ku odmianom roślin, które są odporne na nowe wyzwania, jakie stwarzają zmiany klimatyczne oraz rosnący niedobór zasobów wodnych. W tym celu musimy inwestować w badania w zakresie rolnictwa oraz zastanawiać się realistycznie i w sposób odpowiedzialny, to znaczy właściwie się zastanawiać, nad kwestią upraw genetycznie modyfikowanych. Otwórzmy oczy. Ocena stanu wspólnej polityki rolnej jest idealnym momentem, aby rozpocząć prawdziwą debatę nad europejską polityką rolną i żywnościową.
Czy pamiętają państwo dawną politykę USA? Dwoma świętymi sferami polityki, których nikt nie mógł dotknąć, była polityka obrony i polityka żywieniowa; tak nam mówił Kongres. Powinniśmy przestać bronić uproszczonych i czysto gospodarczych rozwiązań, które nie oferują długoterminowych rozwiązań obecnego kryzysu. Przyznajmy również, że odpowiedź na problem żywnościowy może mieć tylko charakter globalny. Europa musi znaleźć rozwiązania we współpracy z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Bank Światowy, MFW i oczywiście WTO. Musimy znaleźć sposób na ograniczenie szkodliwych skutków spekulacji finansowych, kiedy ludność jest nękana przez głód. Niektóre kraje posiadają znaczące rezerwy, których eksport nadal ograniczają. Spekulanci igrają z życiem całych społeczności. Musimy uczynić wszystko, aby położyć kres temu zjawisku i ułatwić handel.
Wreszcie musimy przeprowadzić badania na temat tego, dlaczego ceny rosną tak szybko, podczas gdy towary rolne stanowią tylko bardzo małą część całkowitej ceny przetworzonej żywności. Odpowiedzialność nie została jeszcze wyraźnie określona i wydaje się, że nie dla wszystkich kryzys żywnościowy jest niekorzystny.
Panie komisarzu! Musimy wziąć sprawy w nasze ręce, musimy przeprowadzić różne badania, tak aby nikt nie mógł odnosić korzyści kosztem najuboższych ludzi na świecie lub znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji obywateli Europy.
Martin Schulz
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Moja grupa zażądała przeprowadzenia tej debaty, ponieważ uważamy, że pilnie potrzebne jest podjęcie działań. Pan komisarz Michel poczynił kilka istotnych i trafnych uwag na temat tego, jakie działania Komisja musi natychmiast podjąć. Jednakże zażądaliśmy przeprowadzenia tej debaty, ponieważ chcemy przedyskutować podstawowe zasady, zgodnie z którymi zmieniają się ceny żywności, oraz konsekwencje tych zmian.
Jest wiele czynników, które to tłumaczą. Populacja światowa wzrasta, obszar gruntów dostępnych pod uprawę jest ograniczony, standardy życia - a wraz z nimi siła nabywcza oraz możliwość zakupu i spożycia żywności - rosną w wielu częściach świata. Sam w sobie, jest to pozytywny rozwój. Na przykład spożycie mięsa w Chinach szybko wzrasta. Jednakże obniża to ilość mięsa dostępnego na całym świecie. Wzrost cen energii i cele polityczne - w tym cele polityczne odnoszące się do klimatu, na przykład fakt, że produkcja biopaliw staje się bardziej atrakcyjna - wszytko to prowadzi do skutków, które pan Daul właśnie opisał.
Dobrze znamy te wszystkie modele wyjaśniające. Jednakże jest jedna kwestia, którą chciałbym poruszyć i o której moim zdaniem nie mówi się wystarczająco często. Moi koledzy posłowie w swoich uwagach omówią bardziej szczegółowo kwestie, które właśnie opisałem, ale chciałbym wprowadzić do naszych obrad jeden problem, o którym w ogóle nie rozmawiamy, a który moim zdaniem ma zasadnicze znaczenie w kontekście kryzysu, a jest to problem głównych funduszy wzajemnych, które objęły w posiadanie wszystkie szczeble życia gospodarczego i wprawiają każdego dnia w ruch setki miliardów dolarów na całym świecie - te fundusze wzajemne, fundusze hedgingowe, przejęły kontrolę nad sektorem żywności.
Moim celem nie jest krytykowanie ludzi, którzy prowadzili na skalę międzynarodową handel towarami przez ostatnie 140 lat. Jest to całkowicie normalne, ale to, co dzieje się obecnie już nie jest normalne, mówię o tym, że wielkie kwoty stawiane są na wzrost cen żywności i odbywają się spekulacje na szeroką skalę. Oznacza to, że banki w Europie radzą swym klientom: "postawcie najwięcej na wzrost cen żywności, tak abyście mogli skorzystać na swych inwestycjach”. W konsekwencji oznacza to "tworzenie zapasów żywności, tak aby ceny rosły, a wy abyście mogli z tego korzystać”. Panie i panowie! Nie oznacza to nic innego jak kapitalizm spekulacyjny, który jest dla nas zagrożeniem na wszystkich szczeblach i który chce żerować na ubogich na całym świecie. To jest prawdziwy skandal moralny, jaki stoi za tym kryzysem i dlatego chcemy przedyskutować tą kwestię na tym forum.
Bardziej niż kiedykolwiek kryzys ten stwarza dobrą okazję dla wprowadzenia międzynarodowej kontroli rynków finansowych. Mogę utrzymywać się z olbrzymich zysków uzyskanych w ciągu paru sekund w jakimkolwiek obszarze, w handlu złotem na przykład, ale nie w przypadku, gdy prowadzi to do głodzenia wielkich grup populacji światowej. Jest to skrajna niemoralność i nie możemy tego nie dostrzec w tej debacie.
W tym miejscu musimy przedyskutować bezpośrednie konsekwencje, do jakich to prowadzi. Jaki będzie mieć to wpływ na reformy polityki w zakresie rynku towarów rolnych w Europie? Jaką rolę odgrywa nasza własna polityka dotacji eksportowych? Czy wraz z naszymi eksporterami przyczyniamy się do niedoborów żywności, ponieważ rolnictwo w regionach zagrożonych tego świata nie może samo wystarczająco się rozwinąć? Jaka jest nasza odpowiedź na pytanie o większą dostępność bioenergii? Czy muszą temu automatycznie towarzyszyć niedobory i ograniczona produkcja żywności? Czy w następnym pokoleniu będzie technologiczny rozwój w zakresie biochemii - i pan Daul ma tutaj rację - który może doprowadzić nas do sytuacji, w której nie będziemy już musieli wykorzystywać jedynie gruntów, które były wykorzystywane dotychczas do produkcji żywności?
Musimy rozważyć wszystkie te kwestie, ale nie mogą one odrywać nas od jednej rzeczy, a mianowicie nie możemy pozwolić systemowi finansowemu, który pęka w szwach, aby zaostrzał problem głodu na tym świecie tylko dlatego, by kilku kapitalistów mogło uzyskać jeszcze większe zyski.
(Oklaski)
Graham Watson
w imieniu grupy ALDE. - (FR) Panie przewodniczący! Pan Michel przemawiał w imieniu Komisji, ale w miejsce Rady. Posiada on znaczne doświadczenie w obydwu instytucjach, na szczęście z korzyścią dla nas.
Panie przewodniczący! W ubiegłym roku obserwowaliśmy zaskakujące podwyżki w zakresie kosztów podstawowych produktów żywnościowych, co doprowadziło do pogrążenia w ubóstwie 100 milionów ludzi, a na setki tysięcy sprowadziło zagrożenie głodem. Tak poważne jest zagrożenie, które zaprzepaści cały postęp w kierunku osiągnięcia do 2015 r. celu zmniejszenia ubóstwa o połowę.
Wzrost standardów życia w Europie był szybki, tak szybki, że nawet moje pokolenie pamięta na naszym kontynencie ogrody, gdzie niewiele rosło oprócz apetytów małych dzieci. Nie możemy bezczynnie stać na naszych uprzywilejowanych pozycjach, kiedy wokoło roztacza się klęska. Musimy teraz przekazać więcej pieniędzy Światowemu Programowi Żywnościowemu, aby mógł on wyżywić ubogich ludzi i moja grupa z zadowoleniem przyjmuje zobowiązania Komisji w tym względzie.
Wielu wini biopaliwa. Istotnie, specjalny sprawozdawca Narodów Zjednoczonych nazwał biopaliwa "zbrodnią przeciwko ludzkości”. Jednakże powody ostatnich podwyżek cen żywności są liczne i zróżnicowane i taka też musi być odpowiedź społeczności międzynarodowej.
Wzrost populacji światowej, złe warunki hodowli związane ze zmianami klimatycznymi, zmniejszanie się obszarów rolnych z uwagi na wykorzystanie przemysłowe, niemoralne spekulacje towarami i zmieniające się nawyki żywieniowe, wszystkie te czynniki przyczyniły się do powstania obecnego kryzysu. Na przykład spożycie mięsa w Chinach wzrosło z 20 kg per capita w 1980 r. do 50 kg per capita w 2007 r., a jeśli każdy kilogram wołowiny wymaga obszaru o powierzchni 2 000 stóp kwadratowych i 13 000 litrów wody, podczas gdy tą samą zawartość odżywczą można uzyskać z soi wymagającej 1% obszaru i wody w stosunku do ilości wymaganych przez wołowinę, zaczynamy dostrzegać złożoność problemu.
Najbardziej szkodliwe są jednak zakłócenia rynku, które zamykają ubogich rolników w pułapce ubóstwa i dają im słabą zachętę do podniesienia produkcji żywności. Wysokie standardy zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do surowców i wytwarzania, przewidziane we wnioskach Unii Europejskiej dotyczących biopaliw, w rzeczywistości zabezpieczają Europę przed niezrównoważonym wykorzystaniem. A zatem zamiast posługiwać się biopaliwami jak kozłem ofiarnym, musimy zakończyć protekcjonizm rolny i ograniczenia eksportowe; musimy wzmocnić rozwój rolnictwa w krajach najuboższych i zapewnić sukces w ramach dauhańskiej rundy rozwojowej, aby wesprzeć wolny, uczciwy i zrównoważony handel produktami rolnymi na szczeblu światowym.
To wspólna polityka rolna, a nie europejskie biopaliwa, są najważniejszą przyczyną problemu i reforma WPR, a nie porzucenie celów dotyczących biopaliw, może ten problem rozwiązać.
Musimy także wykorzystać naszą wspólną siłę, aby zapewnić, że zmiany klimatyczne i kryteria zrównoważonego rozwoju zostaną włączone do polityki handlowej. Prawdą jest, że możemy pozwolić sobie na żywienie świata i jak powiedział Dominique Strauss-Kahn "współpraca na szczeblu światowym może dostarczyć ram makroekonomicznych i zachęt koniecznych do rozwiązania tego problemu”.
Moja grupa uważa, że z dobrą wolą polityczną i prawidłową współpracą międzynarodową, globalizacja może być rozwiązaniem, a nie problemem. Do Unii Europejskiej należy wytyczenie drogi.
Eoin Ryan
w imieniu grupy UEN. - Panie przewodniczący! Chciałbym powiedzieć, że nie będę rozpatrywał powodów, dla których jesteśmy w miejscu, w którym jesteśmy; powód, dla którego świat cierpi lub będzie cierpiał w wyniku wielkich niedoborów żywności został tutaj szczegółowo przedstawiony przez wiele osób. Jednakże napotkamy na wiele różnorodnych wyzwań, próbując wykorzenić głód na świecie do 2015 r. Myślę, że ogromne wyzwane stoi przed nami tutaj w tym momencie.
Jest to problem światowy i będzie potrzebował rozwiązania na szczeblu światowym. Rozwiązywaliśmy inne problemy i próbowaliśmy na tym szczeblu rozwiązać inne problemy, jak globalne ocieplenie. Uważam, że możemy uporać się z tym problemem tylko za pomocą odpowiedzi na szczeblu światowym.
Jak już zostało powiedziane, jest wiele powodów - wzrost populacji - i myślę, że ważne jest, abyśmy zwiększyli pomoc natychmiast. Jednakże musimy przyjrzeć się długookresowemu rozwiązaniu, aby spróbować dokładnie określić, dlaczego rynek żywnościowy znalazł się w takiej sytuacji. Jak powiedziałem, podkreślono już wiele powodów, ale myślę, że musimy poszukać rozwiązana długookresowego i uważam, że posiadamy w tej Izbie wolę polityczną.
Jedną organizacją, którą powinniśmy zachęcać do czynienia więcej w tym zakresie, są Narody Zjednoczone. Powinny one zorganizować konferencję na temat sytuacji, jaka panuje w tym momencie i powinniśmy je wspierać na wszelkie możliwe sposoby. Jest to jedyny sposób, aby próbować to czynić, ponieważ ludzie mówią, że być może przyczyną są fundusze hedgingowe, lub spekulują, że susza lub cokolwiek innego może być przyczyną, ale myślę, że musimy zmobilizować wszystkie nasze zasoby i wolę polityczną, aby spróbować rozwiązać ten problem w nadchodzących latach, ponieważ jest to problem bardzo poważny, zwłaszcza dla ubogich ludzi mieszkających na całym świecie.
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf
Panie przewodniczący, panie i panowie! W latach i dekadach, które już mamy za sobą mieliśmy katastrofalnie niskie ceny produktów rolnych i zasadnicze znaczenie miało pilne ich zwiększenie na całym świecie. Jest to bardzo pozytywna zmiana, ponieważ poziom cen kształtował się poniżej kosztów w przypadku rolnictwa organicznego/wiejskiego i to zniszczyło środki do życia setek milionów rolników, nie tylko w trzecim świecie, ale także w Unii Europejskiej.
Jeśli, jak powiedział pan Schulz, zostało to spowodowane spekulacjami, to jest to związane w faktem, że obecnie po tym jak Unia Europejska pozbyła się dotacji eksportowych i pozwoliła na zniesienie premii, mamy coś na kształt mechanizmu interwencji, gdzie żywność i pasze są powiązane z cenami ropy, ponieważ zaczynamy produkować paliwo z żywności i pasz. Sprzyja to spekulacjom, ponieważ na całym świecie zwiększa się możliwość i konieczność transportowania pasz.
Unia Europejska jest największym światowym importerem żywności i pasz, co oznacza, że nie posiadamy nadwyżek i że mechanizm za pomocą którego przekształcamy import (który wynosi 50 milionów ton jednostek zboża, nabywanych niemalże poniżej progu ubóstwa od krajów trzeciego świata) w żywność - która jest następnie dumpingowana i eksportowana po miliardowych cenach oraz sprzedawana po cenach niższych niż oferują konkurenci na rynkach regionalnych w krajach trzeciego świata - ostatecznie zniszczył rolnictwo wiejskie i regionalne gospodarstwa produkujące na własne potrzeby.
W związku z tym musimy traktować to jako szansę. Nie oznacza to, że uważamy, że biopaliwa są panaceum, ponieważ bilans energetyczny jest ujemny i ponieważ prowadzi to do spekulacji, ale musimy spróbować przekształcać obecnie dostępny materiał, taki jak odpady, w energię. Mówiąc dosadniej, musimy zmienić gówno w złoto, zamiast myśleć, że konkurujemy z żywnością dla ludzkości. Nie wszyscy na świecie mogą posiadać zbiorniki pełne gazu i pełne talerze, opierając się tylko na roślinach, które rosną. Mogłoby to być możliwe w Europie, ponieważ jesteśmy wystarczająco bogaci, aby nabyć te produkty i te plony dla siebie, ale reszta świata będzie głodna.
Kończąc chciałbym dodać jedną myśl: mamy 850 milionów ludzi, którzy są głodni, ale te 850 milionów ludzi było głodnych już wtedy, gdy poziom cen był katastrofalnie niski. To co się teraz wydarzyło, to spadek zdolności nabywczej klas średnich w krajach trzeciego świata, tak że ludzie ci teraz z trudem mogą nabyć inne towary konsumpcyjne. To pokrzyżowało strategię Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Obecnie ludzie domagają się większej ilości pieniędzy, ale 850 milionów głodnych ludzi już przedtem potrzebowało tych pieniędzy.
Luisa Morgantini
w imieniu grupy GUE/NGL. -(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Żywność jest prawem i w związku z tym nie powinna podlegać wyłącznie regułom rynku lub spekulacjom finansowym. Doświadczamy kryzysu i protestów, które przypominają nasze walki o chleb, ludzie są zabijani, ponieważ są głodni.
Przyczyn jest wiele i już zostały one wymienione: wzrost cen ryżu, dotacje na produkcję biopaliw, złe warunki pogodowe, wzrost spożycia mięsa, spekulacje na rynku terminowym na żywności. Co jest naszym obowiązkiem? Pan Zieger podsumowuje problem mówiąc, że globalizacja jest monopolizowaniem bogactw Ziemi. Przedsiębiorstwa międzynarodowe są odpowiedzialne za przemoc strukturalną; zbudowały świat nierówności i zgrozy. Musimy to wszystko zakończyć, mówi. Posłuchamy go?
Oprócz zasad WTO Unia Europejska wybrała wspólną politykę rolną dotacji, która mimo że kiedyś wydawała się niewystarczająca, obecnie wydaje się być raczej destrukcyjna dla równowagi międzynarodowej. Stosowanie kwot na produkcję zbóż wraz ze środkami odłogowana, także jest przyczyną tej sytuacji, której dziś stawiamy czoło.
Strzeżmy się przed kuszącymi propozycjami lobby popierającego GMO, które obiecuje uwolnić świat od głodu, co jest drogą na skróty, która zamiast tego spowodowałaby ogromne szkody. Prawo brytyjskie zostało opisane jako szalone, ponieważ mimo że być może powoduje mniej zanieczyszczeń, wprowadza kwoty na biopaliwa, które nie zapobiegają niszczeniu naturalnych siedlisk.
Spośród działań, które można podjąć, wsparłabym sugestię pana Zieglera, aby wprowadzić pięcioletnie moratorium na produkcję biopaliw. Musimy dotrzymać obietnicy, aby do 2015 r. zmniejszyć o połowę liczbę ludzi, którzy umierają z głodu i Louis Michel ma rację: zwiększenie finansów dla Światowego Programu Żywnościowego, nawet jeśli jest to naszym obowiązkiem, nie jest rozwiązaniem; dlatego z zadowoleniem przyjmujemy nadzwyczajny pakiet i przyznanie Haiti 10 milionów dolarów.
W odniesieniu do finansów dla rolnictwa afrykańskiego, które już zostały zapowiedziane, jestem zadowolona słysząc z ust pana Louisa Michela, jeśli zrozumiałam go właściwie, że zostaną one przeznaczone dla mniejszych producentów, a zatem na pomoc dla gospodarstw produkujących na własne potrzeby, co przyczyni się do przezwyciężenia kryzysu, szczególnie w przypadku najuboższych, a nie dla przedsiębiorstw międzynarodowych, które zajmują się eksportem, co mogłoby w rzeczywistości uczynić kraje jeszcze biedniejszymi i bardziej uzależnionymi od importu.
Graham Booth
w imieniu grupy IND/DEM - Panie przewodniczący! UE postanowiła, że obecnie uprawiamy paliwo i mówi krajom w rozwijającym się świecie, że zamiast uprawiania produktów żywnościowych, powinny uprawiać paliwo, aby UE mogła nadal prowadzić swoje limuzyny. Trudno przypomnieć sobie jakąś kwestię, która od kiedy zostałem posłem do PE wywołałaby taką lawinę listów jak temat biopaliw. Otrzymałem ponad sto wniosków, aby głosować przeciwko celowi Komisji dotyczącemu energii odnawialnej.
Nie potrzebowałem, aby mnie przekonywano, ponieważ bez względu na okoliczności jako poseł UKIP głosuję przeciwko wszelkiemu nakładaniu przez UE celów na mój kraj. Jednakże przy tej okazji jestem szczęśliwy, że głosowałem przeciwko, ponieważ pęd w kierunku biopaliw, jako zasadnicza część strategii Komisji, jest kluczowym czynnikiem niestabilności cen żywności na całym świecie.
Doradca rządu brytyjskiego, profesor John Beddington powiedział, że istnieją rzeczywiste problemy związane z niezrównoważonym rozwojem biopaliw. Ma rację. Mamy taką obsesję na punkcie globalnego ocieplenia, że przeoczyliśmy prawdziwy problem - światowy kryzys żywnościowy. Obecnie rolnicy w miejscach takich jak Afryka mają dostęp do mniejszej powierzchni gruntów do uprawiania żywności, ponieważ wielu ludzi w zamian za to uprawia paliwa. Prowadzi to także do zniszczenia lasów tropikalnych, co ma katastrofalne skutki. A zatem mniejsza powierzchnia obszarów dla produkcji żywności oznacza mniej żywności, ale wzrost liczby ludzi, co nieuchronnie prowadzi do wzrostu cen żywności. Na całym świecie, a w szczególności w Europie, ceny żywności rosną szybciej niż inflacja.
UE chlubi się, że przewodzi kwestiom środowiskowym. Czy zatem obejmie przewodnictwo w zakresie uznania, że biopaliwa nie stanowią odpowiedzi? Biopaliwa podnoszą ceny koszyków zakupów na całym świecie. My na Zachodzie będziemy jęczeć, robić dobrą minę do złej gry i udźwigniemy to; w rozwijającym się świecie jest to sprawa życia i śmierci. UE nigdy nie była przyjacielem rozwijającego się świata. Ogromne statki opróżniły morza Afryki Zachodniej z ryb. Dumping dotowanych nadwyżek produktów rolnych zaprzepaścił marże zysków wielu rolników i obecnie, kiedy ich populacje stają się bardziej liczebne, ich ziemie, zamiast dostarczać żywność dla własnych obywateli, są wykorzystywane do utrzymania naszych samochodów na drogach.
Już na całym świecie miały miejsce brutalne zamieszki związane z brakiem żywności, ponieważ zdesperowani głodni ludzie atakują silosy ze zbożem i supermarkety. W niektórych krajach na ulicach oddziały wojskowe strzegą pozostałej jeszcze żywności. Ryzyko konfliktu zbrojnego pomiędzy państwami i wewnątrz nich jest w wielkim stopniu zaostrzane przez politykę UE - to tyle o UE dążącej do utrzymania pokoju. Co jest bardziej przydatne od mieszkańca wsi w Afryce? Zbiornik pełen paliwa lub pełen żołądek? Proszę posłuchać głosu rozsądku i natychmiast wstrzymać politykę w zakresie biopaliw.
Peter Baco
(SK) Wzrost cen żywności jest spowodowany obecną zmiennością rynków rolnych, które w każdym razie są niestabilne z natury. Głównym zadaniem polityki rolnej zawsze zatem było i wciąż jest eliminowanie tej niestabilności.
Powinniśmy pamiętać historię biblijną o siedmiu grubych krowach i siedmiu chudych: tysiące lat temu społeczeństwo już było zdolne do organizowania rynków rolnych i zapobiegania w ten sposób fluktuacjom tych rynków, zapewniając Egiptowi warunki dla rozkwitu, podczas gdy inne społeczności cierpiały głód i wojny z uwagi na brak żywności.
W swojej historii rodzaj ludzki w znacznym stopniu rozwijał się zgodnie ze zdolnością każdego społeczeństwa do zaakceptowania priorytetu polityki rolnej. Jednakże obecne walki, jakie odbywają się w WTO, skupiające się na polityce wojskowej i kontroli lub na krajowych interesach handlowych i gospodarczych, niestety potwierdzają, że obecna polityka rolna posiada znacznie inne priorytety.
Zapewnienie stabilności rynków rolnych musi zatem stać się priorytetem dla WTO, jeśli jakakolwiek polityka krajowa, w tym nasza wspólna polityka rolna, ma być efektywna. W przeciwnym wypadku, panie i panowie, chłoszczemy martwego konia i nadal będziemy to czynić zanim światowy kryzys żywnościowy nie zmusi nas do przyjęcia radykalnych środków, które oczywiście będą szkodliwe dla rolników i społeczeństwa, ale korzystne dla spekulantów. W związku z tym najważniejszą rzeczą jest, aby zdobyć się na odwagę, by chwycić byka za rogi.
Mairead McGuinness
Panie przewodniczący! Myślę, że jest to jedna z najważniejszych debat, jakie odbyliśmy w tym Parlamencie w czasie trwania mojego mandatu. Jednakże zwracam się do wszystkich, aby pokonali swoje zahamowania, błędne wyobrażenia, a być może koncepcje, ponieważ zamieszanie wokół WPR - bicie się nawzajem o to, gdzie jesteśmy - nie rozwiąże problemu.
Nikt się nie spodziewał, że znajdziemy się w takiej sytuacji - żaden z ekspertów w Komisji nie przewidział, że bezpieczeństwo żywnościowe stanie się problemem, żaden z wielkich polityków nigdy o tym nie mówił - ale nagle Europejczycy płacą więcej za żywność i są przerażeni. Może to dobry czas, aby znaleźć się na tym etapie, ponieważ być może w tych okolicznościach rzeczywiście uwzględnimy potrzeby najuboższych z ubogich tego świata, którzy płacą obecnie niewiarygodnie dużo za żywność.
Chciałabym przedstawić kilka sugestii, zaczynając od szczebla europejskiego, co może przestraszyć tych, którzy już zabrali głos. Kiedy rosną ceny towarów, mogę poprosić państwa o to, aby się państwo zastanowili nad tym, że rosną także koszty produkcji? Rolnicy stosują paliwo i energię do uprawy produktów żywnościowych, a ich koszty rosną. Rolnicy zwiększą produkcję tylko wtedy, gdy będą osiągać zyski i mamy tutaj prawdziwy problem. Spójrzmy na ceny nawozów i tendencje w tym kierunku. Zmiany klimatyczne - obecnie w Europie cofnęliśmy się w zakresie produkcji żywności z tego względu. Nie możemy zmierzać w dwóch kierunkach jednocześnie.
Ale proszę pozwolić mi o poruszyć kwestię rozwijającego się świata. Przy innych okazjach - nie na tym forum, ale gdzie indziej - powiedziałam, że Afryka potrzebuje wspólnej polityki rolnej. To w ten sposób Europa rozwinęła swoją bazę do produkcji żywności - to tak zapewniamy sobie wyżywienie - i musimy potwierdzić, jak to uczyniono dzisiaj w tej Izbie, że za mało inwestujemy w badania nad rolnictwem, w jego rozwój i doradztwo.
Powtarzam, o co mi chodzi: to dobrze, jeśli wysokie ceny żywności w Europie uświadomiły nam, że musimy inwestować u samych podstaw cywilizacji, które stanowi produkcja żywności, i że musimy przede wszystkim dbać o rozwijający się świat. A zatem chociaż przychodzę tutaj zaniepokojona o sytuację, w jakiej się znajdujemy, przychodzę tutaj w nadziei, że wreszcie możemy rzeczywiście coś zrobić i poważnie podjąć kwestię światowego bezpieczeństwa żywności. A zatem nie kopmy WPR!
Hannes Swoboda
(CS) Panie przewodniczący, panie i panowie! Do wzrostu cen przyczyniają się lub powodują go liczne obiektywne czynniki. Należą do nich także spekulacje i pan Schulz wyjaśnił to szczegółowo. Czy to wszystko oznacza, że nie powinniśmy mieć nadziei i że wszystko co możemy uczynić, to siedzieć i patrzyć? Nie sądzę. Pan komisarz i przedstawiciel prezydencji Rady wspomnieli o pewnych aspektach. Panie komisarzu! Chciałbym teraz zwrócić się do pana, a także do pana kolegów z Komisji, aby opracowali państwo w nadchodzących tygodniach obszerny plan dotyczący tego, jakich odpowiedzi możemy udzielić, ponieważ obywatele - zarówno na szczeblu światowym jak i w Europie - pragną odpowiedzi na pytanie, co możemy uczynić, a czego nie.
Jednym z aspektów jest rozwój dobrze prosperującego, zrównoważonego rolnictwa. Jest to bardzo ważny aspekt. Nie chciałbym powtarzać tego, co już zostało powiedziane, ale po prostu dodać jedną krótką uwagę: Byliśmy ostatnio w Kosowie, gdzie jest wiele gruntów, w sprawie których my, Unia Europejska, nie czynimy jednak nic w celu umożliwienia zwykłym ludziom zamieszkującym te tereny rozwijania właściwego rolnictwa. Musimy zatem czynić więcej w naszym własnym regionie - na Bałkanach, Ukrainie i w innych krajach - aby wspierać rozwój zrównoważonego rolnictwa.
Po drugie: nie możemy po prostu powiedzieć "cóż, ceny rosną i tyle”, ponieważ wiemy, kogo dotyka do najdotkliwiej. Wiemy, że są to najubożsi ludzie, którzy większą część swych dochodów przeznaczają na zakup żywności i że ma to na nich poważniejszy wpływ. A zatem musimy wypowiedzieć się jasno na temat świadomości dystrybucji i dobrobytu społecznego, aby w przypadku gdy dochodzi do podwyżek płac, a w szczególności podwyżek emerytur, wspierały one w szczególności grupy o mniejszym dochodzie w Europie. Oczywiście musimy także wspierać tych, którzy otrzymują niższe wynagrodzenia na całym świecie.
Musimy także podkreślić, że mimo że mają miejsce zamieszki społeczne, odpowiedź na głód i niedobory jest oczywiście dużo skuteczniejsza w krajach demokratycznych. Rozwój demokracji, we wszystkich naszych krajach, ale w szczególności w krajach trzeciego świata, jest istotnym aspektem zapobiegania tym niedostatkom.
Po czwarte - jak już zostało wspomniane - skutki spekulacji. Czy to zatem oznacza, że nie możemy nic uczynić? Czy Europa, być może w ramach UNDP, Banku Światowego itp. mogłaby nie być proaktywna, tak abyśmy poprzez odpowiednie magazynowanie i uwalnianie zapasów, mogli przynajmniej częściowo zapobiegać skutkom spekulacji? Nie możemy powiedzieć "to właśnie tak funkcjonują spekulacje”, ale musimy zastanowić się, co możemy uczynić w tym obszarze. Być może to samo dotyczy ropy i gazu; tutaj także jest coś do zrobienia.
W zakresie w jakim dotyczy to celów naszej polityki energetycznej, nie powinniśmy wylewać dziecka z kąpielą. Niewątpliwie prawdą jest, że są nadmierne oczekiwania, w szczególności w odniesieniu do pierwszych kilku technologii, jakie zostały opracowane. Jednakże to jest dokładnie ten obszar, w którym musimy prowadzić więcej badań dotyczących energii, prowadzących do wykorzystania drugiej i trzeciej technologii - zgadzam się z tym całym sercem - a w szczególności wykorzystania biomasy i innych surowców, które nie mają szkodliwego efektu przesunięcia, który obecnie ma miejsce. Tutaj także Komisja musi dołączyć do nas, aby się nad tym zastanowić i nie porzucać celów, ale raczej je dostosować.
Wreszcie powtórzę moje wyraźne, stanowcze przesłanie: proszę pozwolić nam pomóc najbiedniejszym z biednych - na całym świecie, ale także w Europie - aby mieli dostęp do zdrowszej żywności mimo tej trudnej sytuacji. Jest to nasz istotny cel społeczno-demokratyczny.
Thierry Cornillet
(FR) Panie przewodniczący! Inni uczestniczy dzisiejszej debaty długo dyskutowali, ale lepiej jest powtarzać po sobie niż sobie zaprzeczać.
Kiedy mamy jednego dolara dziennie, aby pokryć koszty utrzymania, a wyżywienie kosztuje 75 centów, a następnie jego cena wzrasta o 40%, nie mamy już wyjścia. Nie możemy dokonać redystrybucji kosztów, a zatem zmniejszamy swe porcje żywności, przestajemy wysyłać swe dzieci do szkoły, ponieważ to kosztuje, a najwyższym priorytetem jest ich wyżywienie i dotykają nas wszystkie towarzyszące problemy społeczne, które są spowodowane tą sytuacją.
To z czym mamy do czynienia jest problemem ludzi w skali indywidualnej. Przyczyny w większości zostały przedstawione. Myślę, że powinniśmy się powstrzymywać od ideologicznej interpretacji tych przyczyn, ponieważ nie istnieje tylko jedna interpretacja. Oczywiście biopaliwa mogą być jedną z przyczyn, ale jak powiedział pan Daul stanowią one 2% produkcji, zajmują 1% powierzchni obszarów, a zatem musimy przestać zawyżać ich wpływ.
Zmiany klimatyczne nie są bezwzględnie wszędzie szkodliwe, mimo że konsekwencje w niektórych krajach są katastrofalne. Jeśli chodzi o nawyki żywieniowe, uważam, że fakt, iż cześć ludności świata odżywia się lepiej, jest raczej dobrą wiadomością. W odniesieniu do spekulacji, oczywiście powinniśmy znaleźć sposób, aby zatrzymać zachodnich kapitalistów od zarabiania pieniędzy, które mogłyby być przeznaczone dla hodowców ryżu w Wietnamie.
Kwestia pieniędzy zostanie rozwiązana. Oczywiście znajdziemy 315 milionów euro, które zostaną dodane do 2,9 miliarda euro Światowego Programu Żywnościowego. Jednakże prawdziwe rozwiązanie, jak stwierdził pan komisarz w sprawozdaniu, leży po stronie produkcji. Musimy ulepszyć rolnictwo, zwiększyć wydajność, zwłaszcza w Afryce, co oczywiście wymaga inwestycji w badania hybrydowe; powinniśmy także przestać demonizować GMO, które mogą stanowić część rozwiązania.
Musimy inwestować w edukację. To pan Dumont powiedział "daj człowiekowi rybę, nakarmisz go na jeden dzień, naucz do łowić ryby, nakarmisz go na całe życie”. Myślę, że dotyczy to też tego problemu. Przede wszystkim musimy inwestować w infrastrukturę, ponieważ poprawa rolnictwa oznacza poprawę nawadniania, poprawę transportu, umożliwienie przesyłania produkcji z miejsca A w celu jej sprzedaży w miejscu B; musimy także poprawić magazynowanie i łańcuch mrożenia, jeśli chcemy eksportować te produkty.
Każdy musi działać; nie wystarczy mobilizacja zasobów humanitarnych. Wszystkie środki pomocowe - MFW, Bank Światowy, ADB itp. muszą zostać zmobilizowane, aby na nowo umieścić rolnictwo w centrum strategii rozwoju. Jest to także dla nas sposobność, aby ponownie zastanowić się nad bezpieczeństwem żywieniowym w zakresie pomocy humanitarnej. Bądźmy pokorni i przyznajmy, że lata pomocy humanitarnej nie zmniejszyły zależności. Musimy zadawać pytania na temat pomocy humanitarnej, aby uspokoić nasze sumienia. Nie jest to czas na ideologiczną interpretację. Zbadajmy zewnętrzne przyczyny, gęstość zaludnienia, klęski żywiołowe, utratę życia w skutek HIV i AIDS i, co ważniejsze, powiązania pomiędzy słabym zarządzaniem a konsekwencjami humanitarnymi.
Janusz Wojciechowski
Panie Przewodniczący! Jeszcze niedawno głównym zmartwieniem Unii Europejskiej była nadprodukcja żywności i nasze debaty toczyły się głównie nad tym, jak produkować mniej. Oddzielenie dopłat od produkcji, likwidacja premii eksportowych, utrzymywanie kwot produkcyjnych to wszystko służyło ograniczaniu potencjału rolnictwa europejskiego.
Rzeczywistość zweryfikowała tę politykę. Pierwsze oznaki kryzysu żywnościowego pojawiły się szybciej niż można się było tego spodziewać. Żywność drożeje, własnej mamy coraz mniej, a import jest coraz bardziej drogi i coraz mniej pewny. To są w dużej mierze skutki tej polityki, która polegała na skłanianiu rolnictwa do tego, żeby produkowało mniej.
Musimy radykalnie zmienić nasze polityczne podejście do rolnictwa. Musimy uznać, że jest ono jednym z filarów bezpieczeństwa Europy. Bezpieczeństwo żywnościowe jest obok bezpieczeństwa fizycznego i bezpieczeństwa energetycznego podstawowym filarem bezpieczeństwa, ważnym zarówno dla narodów i państw, jak i dla każdego człowieka. Przestańmy bawić się rolnictwem. Uznajmy je za filar naszego bezpieczeństwa, a w ślad za tym wspierajmy je na tyle, aby Europa miała zapewnione bezpieczeństwo żywnościowe i aby żywność była dostępna dla wszystkich ludzi.
Claude Turmes
Panie przewodniczący! Biopaliwa nie są czynnikiem decydującym o tym kryzysie, ale pobudzanie nieefektywnej produkcji biopaliw pierwszej generacji w tym momencie nie jest dobrym wyborem politycznym, a zatem obowiązkowy cel w postaci produkcji 10% energii z biopaliw jest złym wyborem politycznym.
Powinniśmy sobie przypomnieć, skąd on pochodzi. To był kompromis pomiędzy presją branży samochodowej wywieraną na Komisję, aby stała się mniej ambitna w odniesieniu do efektywności samochodów oraz kupowaniem lub kompensowaniem tej mniej ambitnej polityki poprzez wyższy cel w zakresie biopaliw. Jest to utrwalanie mitu, polegającego na tym, że w świecie, w którym miliony młodych ludzi z Chin i Indii także marzy o tym, aby mieć samochód, sugerujemy, że nadal możemy konstruować wielkie limuzyny i napędzać je biopaliwami.
Jest to w rzeczywistości niemożliwe na planecie, która ma ograniczone zasoby, a zatem wzywam Komisję do rozpatrzenia tego. Wzywam ją do tego, aby była bardziej ambitna w odniesieniu do efektywności samochodów. Musimy przejść od jednowymiarowej polityki biopaliw do polityki holistycznej dotyczącej energii z biomasy i koncentrować wykorzystanie biomasy tam, gdzie jest to najefektywniejsze, czyli w sektorach produkcji energii elektrycznej i ciepła. Przy okazji, jest to tańsze niż stosowanie biopaliw, które są nieefektywne.
Dimitrios Papadimoulis
(EL) Panie przewodniczący! Według ONZ, prawdziwa fala wysokich cen grozi głodem ponad 40 krajom i ponad 100 milionom ludzi. Szanowni komisarze i Rado! To także powoduje zmiany w zakresie inflacji w przypadku biednych w UE szybciej, niż w przypadku inflacji ogólnej. Dlatego też muszą państwo przejść od odkryć do skoordynowanej interwencji publicznej. Nie jesteśmy instytucją teoretyczną, której zadaniem jest jedynie przeprowadzanie analiz. Potrzebne są skoordynowane działania na szczeblu europejskim. Należy także pilnie zwołać posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Muszą państwo zakończyć stałe niedocenianie WPR. Powinni państwo także zmienić politykę w zakresie biopaliw, a także pomóc w zapewnieniu, że ceny żywności przestaną podlegać niekontrolowanemu rynkowi i dążeniu do osiągania korzyści.
Koenraad Dillen
(NL) Panie przewodniczący! Nagłówek dzisiejszej francuskiej gazety Le monde brzmi następująco: "Nie możesz kupić dużo więcej za jeden euro”. Rosnące ceny żywności, inflacja i rosnące ceny ropy uszczuplają budżet rodziny. Coraz silniej można odczuć społeczne konsekwencje recesji. Analiza przedstawiona w Le monde niewątpliwie dotyczy także innych państw członkowskich. Niektórzy z moich przedmówców już podkreślili w tej debacie, że także zbyt często zapomina się, że problem siły nabywczej stanowi również problem dla Europy. Wszyscy z zadowoleniem przyjmujemy solidarność z krajami trzeciego świata, ja również. Jednakże jak mówi stare powiedzenie: dobroczynność zaczyna się domu. Jeśli o tym zapomnimy, Europejczycy prawdopodobnie ponownie odwrócą się od polityki, której nie rozumieją, zwłaszcza wtedy, gdy nie będzie ona do nich dostosowana.
Wszyscy to słyszeliśmy: Komisja monitoruje sytuację. Komisja przeznaczyła setki milionów na nadzwyczajną pomoc dla najbardziej poszkodowanych. Moglibyśmy tylko przyklasnąć wszystkim tym aktom dobrej woli, gdyby nie fakt, że ponownie potwierdzają one tę typową europejską chorobę Kurieren am Symptom. W tym momencie chciałbym podkreślić tylko dwa paradoksy. Komisja twierdzi, że czyni wszystko co w jej mocy, aby zatrzymać spadek siły nabywczej. Ale jak wytłumaczycie Europejczykom, że chcecie utrzymać siłę nabywczą, kiedy są oni jedynymi, którzy będą musieli zaoszczędzić o 200 euro więcej rocznie na rodzinę w przypadku ambitnego planu w zakresie zmian klimatycznych? Jak zamierzacie rozwijać biopaliwa, aby spełniały nasze wymogi w zakresie energii, a jednocześnie zwalczać niedobory w zakresie żywności? Są to tylko dwa aspekty szerszej debaty, do których przywiązuje się za małą wagę.
Andreas Schwab
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Dyskusja rzeczywiście posunęła się do przodu. Chciałbym się jednak skoncentrować na dwóch kwestiach. Uważam, że pan Schultz ma całkowitą rację podkreślając, że rynki - w szczególności rynki inwestycyjne i kapitałowe - bardzo silnie zareagowały na rosnące w ostatnich miesiącach niepewności, nie tylko w związku z kryzysem ryzykownych kredytów i nie tylko w Europie, a także, że wielu inwestorów w związku z tym skierowało się ku inwestycjom długoterminowym i bardziej wiarygodnym. Ostatecznie prowadzi to do rzeczywiście dramatycznych konsekwencji dla konsumentów na całym świecie, ponieważ wskutek tego wzrosły też między innymi ceny żywności.
Jeśli przyjrzymy się na przykład funduszom w zakresie surowców, zauważymy, że niektóre z nich przyniosły w ubiegłym roku 30%-owy zysk. Jednakże nasz pomysł na sprawiedliwy świat lub, oczywiście, politykę stabilności, nie może polegać na podwyższeniu najpierw przez rynek kapitałowy cen surowców i żywności, a następnie próbie stworzenia solidarności z narodami Afryki Południowej i Ameryki Południowej w celu wysłania tam stosunkowo drogich produktów.
Prawdą jest, że musimy spróbować wezwać EBC i międzynarodowe rynki kapitałowe do tego, aby uczynili wszystko co w ich mocy, by wzmocnić zaufanie do istniejących możliwości w zakresie inwestycji konwencjonalnych, aby inwestorzy znaleźli sposób na powrót do tych strategii, do tych możliwości inwestycyjnych. Niestety pan Schulz nie przedstawił żadnej wskazówki w odniesieniu do sposobu, w jaki można to uczynić. Uważam, że jesteśmy do tego zdolni, a zatem nie jesteśmy całkowicie bezradni, ale musimy przede wszystkim stworzyć wrażenie, że Europejski Bank Centralny odgrywa tutaj główną rolę.
Drugą kwestią, którą chciałbym poruszyć, jest to, iż uważam, że musimy także ostrzegać przed sianiem nieproporcjonalnego niepokoju. Wzrost cen żywności jest w tym momencie oczywiście znaczny - nasz kolega poseł to podkreślił - i posiada wielkie znaczenie nawet dla konsumentów w Europie, a także prowadzi do dramatycznych cięć w budżetach. Niemniej jednak uważam, że naszym obowiązkiem jest wspieranie realistycznego podejścia do problemu, w oparciu o zrównoważoną podstawę również w Parlamencie, a także - niektórzy koledzy posłowie także podnieśli tę kwestię - w oparciu o zróżnicowane źródła energii, jeśli naprawdę chcemy osiągnąć nasze cele.
Josep Borrell Fontelles
(ES) Panie przewodniczący! Nagle kryzys finansowy i kryzys na rynku hipotecznym na Północy oraz kryzys żywnościowy na Południu ujawniły wszystkie sprzeczności niekontrolowanej globalizacji.
Nagle rynki zaczęły spekulować na produktach żywnościowych, ponieważ przynoszą one ogromne marże zysków. Kiedy cena ryżu wzrasta z 400 do 1 000 dolarów w ciągu siedmiu tygodni, żadna ilość biopaliw nie może uzasadnić tak wysokiego wzrostu cen. To po prostu rynek, nietykalny rynek, który spekulując na kredytach hipotecznych zrujnował miliony osób, pogrążając je w długach, a obecnie spekuluje na żywności, ponieważ to przynosi pieniądze: 1 000 dolarów za tonę ryżu!
Nie ma to nic wspólnego z racjonalnym problemem strukturalnym, który może być uzasadniony wzrostem popytu z Chin lub spadkiem podaży z uwagi na suszę.
Ten świat potrzebuje nieco mniej rynku, a niego więcej regulacji. Globalizacja nie może nadal rozwijać się poprzez wstrząsy, które powodują katastrofy takie jak te; musi ona być regulowana, a regulowanie globalizacji obecnie oznacza między innymi pobudzanie afrykańskich możliwości w zakresie produkcji rolnej.
Jak powiedział pan komisarz, całkowicie słusznie, kontynent taki jak Afryka nie może importować żywności. Afryka musi być samowystarczalna, a by to osiągnąć należy zmienić wiele rodzajów polityki, aby umożliwić im podniesienie wydajności, pomagając im zajmować się tym, co umieją i mogą robić i co robiliby, gdyby nie podlegali warunkom rynków - ponownie rynki - które w poszukiwaniu konkurencyjności za wszelką cenę spowodowały ogromne ludzkie tragedie.
Haiti importuje 80% ryżu, który konsumuje. Kilka lat temu było samowystarczalne. Dlaczego nagle importuje ryż, który jest produkowany w Stanach Zjednoczonych, w dużym stopniu objęty dotacjami? Dlaczego doprowadziliśmy je do sytuacji skrajnej zależności? Prawdą jest, że biopaliwa spowodowały wzrost ceny kukurydzy amerykańskiej. Jeśli 30% produkcji zmienia kierunek, ceny oczywiście ulegną zmianie.
Cena pszenicy jednakże się nie zmieniła w wyniku biopaliw: 1% nie może doprowadzić do tego rodzaju zmian. Nie możemy zatrzymać rozwoju technologicznego tego, co stanowi obecnie alternatywę, być może jedyną, dla paliw płynnych. Unikajmy nadmiernych zmian kierunków, ale nie wylewajmy dziecka z kąpielą ani nie szukajmy kozłów ofiarnych problemów, które nie są spowodowane zmianami technologicznymi lub wahaniami w popycie, ale spekulacjami, na które świat nie powinien teraz pozwalać i które my, wraz ze wszystkimi siłami politycznymi, powinniśmy zwalczać.
Niels Busk
(DA) Panie przewodniczący! Wspólna polityka rolna, od momentu jej wprowadzenia w 1957 r., dostarczała nam obfite ilości żywności po rozsądnych cenach. Jednakże teraz konsumenci stoją wobec znacznych wzrostów cen chleba i mleka, z uwagi na wzrost popytu, w szczególności w skutek bardzo ubogich plonów, jakie zbiera się na całym świecie przez ostatnie kilka lat. Europejczycy obecnie zaczynają zauważać finansowe skutki tej sytuacji i w przypadku tych, którzy mają mniej szczęścia, już prowadzi to do trudnych sytuacji. W przypadku najuboższych rozwijających się krajów i krajów rozwijających się, które są uzależnione od importu żywności, sytuacja jest całkowicie nie do udźwignięcia. Jednakże w przypadku krajów rozwijających się, które eksportują żywność, wysokie ceny są korzystne, ponieważ ich dochody rosną.
Chciałbym podkreślić fakt, że powinniśmy uczynić rozróżnienie pomiędzy niedoborami w zakresie podaży a wysokimi cenami. Niedobory w zakresie podaży są czymś, co musimy potraktować poważnie i zareagować na nie. Jednak dopóki litr coli kosztuje więcej niż litr mleka nie sądzę, aby cena mleka była nierealistycznie wysoka. Bank Światowy stwierdził, że popyt na żywność wzrośnie o 60% w okresie do 2030 r., głównie w wyniku zwiększonego popytu w krajach takich jak Chiny czy Indie, gdzie popyt na żywność rośnie wraz ze wzrostem dobrobytu. Należy także zauważyć, że nasze zapasy zbóż są najniższe od 60 lat - zapasy są teraz na krytycznie niskim poziomie. Jednakże słabe plony w 2008 r. mogą doprowadzić do niedoboru w podaży żywności, o którym nikt nie myślał, że jest możliwy.
Musimy docenić powagę sytuacji; musimy prowadzić handel i musimy wykorzystywać możliwości dla nas dostępne. Musimy znaleźć właściwą równowagę pomiędzy potrzebami w zakresie ochrony środowiska i koniecznością produkowania wystarczającej ilości żywności w celu zaspokojenia popytu. W związku z tym nie możemy dokonywać postępu, jeśli nie przedyskutujemy zagadnień biotechnologicznych i za pomocą obiektywnej informacji nie stawimy czoła kampanii strachu dotyczącej żywności genetycznie modyfikowanej. Moim zdaniem biotechnologia oferuje wiele potencjalnych rozwiązań obecnej sytuacji. Popłoch wywołany GMO, tak rozpowszechniony w całej Europie, prowadzi do całkowicie absurdalnych konsekwencji. Zamiast importować pasze w formie ziaren soi i kukurydzy dla zwierząt, karmimy je produktami zbożowymi, które mogą być wykorzystywane do produkcji żywności dla ludzi. Winienie biopaliw za wzrost cen żywności musi także być wynikiem braku wiedzy co do faktów, ponieważ plony produktów żywnościowych co do zasady nie są wykorzystywane do produkcji biopaliw w Europie.
Mamy dostęp do wielu dobrych narzędzi. Przede wszystkim powinniśmy wykorzystywać przetwórstwo rolne, które jest gotowe, aby podjąć wyzwanie. Powinniśmy rozwijać przetwórstwo rolne zamiast zmierzać do jego ograniczenia, co czyniono na poziomie polityki w ostatnich latach. Powinniśmy utrzymać korzyści środowiskowe, jakie udało nam się uzyskać, ale mamy wiele możliwości zachowania tych korzyści, a jednocześnie podniesienia produkcji. Na przykład decyzje polityczne określają, jak wiele nawozów powinniśmy stosować na polu kukurydzy. Przeważać powinny oczywiście względy faktyczne i obiektywne.
Zdzisław Zbigniew Podkański
Panie Przewodniczący! W połowie tego wieku liczba ludności zamieszkującej nasz glob przekroczy 9 miliardów. Wraz ze wzrostem liczby ludności będzie zwiększało się zapotrzebowanie na żywność, której już dziś brakuje - brakuje nie tylko w krajach trzecich, ale również w krajach europejskich. Europę i świat czeka wielki kryzys żywnościowy.
Tak zwana wspólna polityka rolna Unii Europejskiej oparta na nakazach, zakazach, kwotach i kontyngentach sprawiła, że na kryzysie żywnościowym jedne państwa zyskają, a inne stracą. Z krajów Unii Europejskiej dobrze wyjdzie na tym zaledwie kilka państwa. Niestety zdecydowana większość poniesie straty, w tym Polska - do niedawna trzecia potęga żywnościowa Unii, która w przeszłości była w stanie żywić drugie tyle ludności jak ma.
Braki żywności idą w parze z jej drożyzną. Jak podaje Bank Światowy w ostatnich trzech latach jej ceny wzrosły ogółem 83%, rosną i będą rosły.
To, że brak żywności narusza bezpieczeństwo biologiczne narodów wiedzą Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy i rządy wielu państw. Po interwencjach licznych posłów, w tym polskich, Unia Europejska uwolniła 2 900 000 hektarów odłogów pod produkcję zbóż i zwiększyła o 2% kwotę mleczną. Nie rozwiązało to jednak problemu. Krótkowzroczna polityka rolna Unii nadal trawa. Zamykane są zakłady przetwórcze, zmniejsza się powierzchnie upraw, prowadzi się akcję zalesiania użytków rolnych i wiele innych działań, które ograniczają produkcję żywności.
Kto więc dostarczy nam w przyszłości zdrową i tanią żywność? Z pewnością producenci amerykańscy, ale nie zdrową lecz genetycznie zmodyfikowaną. Dlaczego więc czekamy? Przecież już dziś wiemy, że polityka rolna Unii realizowana zgodnie z oczekiwaniami określonych grup interesu jest drogą do nikąd albo lepiej - do utraty bezpieczeństwa biologicznego w Unii i pogarszania sytuacji na całym świecie. Konieczny jest więc nie tylko przegląd wspólnej polityki rolnej, ale także renegocjacja zawartych traktatów i nowe rozwiązanie ku przyszłości.
Marie-Hélène Aubert
(FR) Panie przewodniczący! Unia Europejska, społeczność międzynarodowa, MFW i Bank Światowy podnoszą alarm, łączą siły, co jest właściwe, biorąc pod uwagę obecny kryzys żywieniowy. Jednakże działają oni jak strażacy piromaniacy.
Myślę, że nadal musimy dokonywać przeglądu polityki, która była prowadzona na północy i południu przez ostatnie 20 lat: plany dostosowania strukturalnego wprowadzane przez wiodące międzynarodowe instytucje finansowe, które podkopały zdolność państw do organizowania i regulowania ich własnych gospodarek, wycofanie i brak zainteresowania rolnictwem w kontekście publicznej pomocy rozwojowej, deregulacja, nagła liberalizacja handlu światowego oraz przepływów finansowych, która doprowadziła do pewnego rodzaju ekologicznego dumpingu socjalnego i spekulacji. Jestem zakłopotana, że oferujemy porady i zalecamy rozwiązania, ale w rzeczywistości nie dokonaliśmy krytycznej oceny działań, jakie zostały podjęte w poprzednich dekadach.
W związku z tym zamiast mówić o bezpieczeństwie żywności powinniśmy umożliwić zainteresowanym krajom, zwłaszcza Afryce, rozwój ich własnego rolnictwa, w celu zorganizowana ich własnych rynków regionalnych i chronienia ich, tak, chronienia ich w pewien sposób, właśnie tak jak to czyniła Unia Europejska, kiedy rozwijała swą wspólną politykę rolną. W tym celu musimy także uważniej słuchać stowarzyszeń rolników w tych krajach, które podejmują działania, które mają pomysły, które mają zwykłe żądania mogące otrzymać wsparcie za pomocą niekoniecznie wygórowanych środków. Przede wszystkim zacznijmy od wysłuchania ludzi na miejscu, którzy proponują cały szereg inicjatyw zasługujących na wsparcie i pomoc, zwłaszcza ze strony Unii Europejskiej.
Diamanto Manolakou
(EL) Panie przewodniczący! Im bardziej okrutne jest wykorzystywanie pracowników, tym większe bogactwo gromadzone w rękach niewielkiej grupy ludzi. Taki jest kapitalizm. Podczas demonstracji głodujący, od Afryki po Środkowy Wschód i od południowo-wschodniej Azji po Amerykę Łacińską, intonują jeden i ten sam slogan: "jesteśmy głodni!”.
Demonstracje są krwawo tłumione w Egipcie, Somalii, Bangladeszu, Indiach i innych krajach. Były ofiary śmiertelne, przypadki zranień i setki zatrzymań. Na Haiti, które jest okupowane przez siły imperialistyczne, pogromcami były nawet siły pokojowe ONZ, które strzelały nawet do dzieci. Imperializm nie jest niczym innym jak okupacją, grabieżą i podporządkowaniem. Wściekłość demonstrantów nie jest wywołana tylko cenami żywności, benzyny czy biopaliw; jest to protest ludzi przeciwko ubóstwu i degradacji, które są zaostrzane przez kapitalistyczne barbarzyństwo.
Organizacje i stowarzyszenia imperialistyczne są zaniepokojone wzrostem głodu; wzywają do podjęcia środków niemalże takich samych jak te, które powodują zagłodzenie na śmierć milionów osób. Wasze środki są fragmentaryczne. Nie chcecie zaspokajać podstawowych potrzeb ludzkich i te środki też tego nie czynią, ponieważ gdyby tak było, stracilibyście bogactwo. Jest rozwiązanie. Jest nim rzeczywiste nieposłuszeństwo i opór, które doprowadzą do obalenia barbarzyńskiego wyzysku samego kapitalizmu.
Luca Romagnoli
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Nie zgadzam się z tym, co zostało powiedziane o gwałtownie rosnących cenach żywności. Wydaje mi się absurdalne, aby ktokolwiek myślał o karmieniu krajów rozwijających się poprzez umożliwienie im uprawiania produktów do produkcji biopaliw zamiast żywności. Nie mogę absolutnie poprzeć lobby wspierającego GMO, ponieważ biopaliwa są jedną rzeczą a żywność inną, a to co mnie szczególnie niepokoi to monopol poza Europą w zakresie patentów i nasion, co prowadzi do silnego uzależnienia wielu ludzi od rolników ze Stanów Zjednoczonych i Europy.
Moim zdaniem wzrost cen nie jest spowodowany ani zmianami klimatycznymi ani wzrostem cen paliwa, które mimo że mają wpływ, to nie do tego stopnia, o jakim mówią ludzie; należy podkreślić między innymi, że także korzystamy z dobrego kursu wymiany euro na dolara. Natomiast jestem przekonany, że jest to spowodowane spekulacjami przez sektor dystrybucyjny, zwłaszcza spekulacjami ważniejszych detalistów, w przeciwnym przypadku bowiem jak wyjaśnilibyśmy, że we Włoszech ceny płodów rolnych w ostatnich siedmiu latach niewiele się zmieniły, zapewne nie do tego stopnia, w jakim wzrosły ceny dla konsumenta?
We Włoszech zarówno międzynarodowi detaliści jak i spółdzielnie wykorzystują strategię kartelu w całkowicie spekulacyjny sposób, ze szkodą dla konsumentów. Zdolność nabywcza także moim zdaniem powróci do poprzedniego poziomu, wraz z moratorium na ceny dla konsumentów. Zgadzam się: mniej rynku, mniej konkurencji i mniej globalizacji, aby wspomóc wydajność i konsumpcję. Będę w związku z tym głosować przeciwko oświadczeniu Rady i Komisji.
John Bowis
Panie przewodniczący! Przez 30 lat mieliśmy pewien stopień stabilności na świecie, a teraz się to skończyło. Jest to dramatyczny koniec, koniec nagły i szokujący. Obserwujemy zamieszki związane z niedoborem żywnością na Haiti - 20 zabitych, oraz wzrost cen ryżu, zboża i owoców o 50% w ciągu roku.
Problemem jest oczywiście częściowo wzrost liczby ludności: w ciągu mojego życia liczba ludności wzrosła od dwóch i pół miliarda do sześciu i pół miliarda. Nie możemy wiele z tym zrobić. Jest to częściowo skutkiem nowego bogactwa w krajach takich jak Chiny, gdzie popyt na przykład na czekoladę rośnie o 15% rocznie, a to oznacza brak trwałości ze strony podaży. Nie możemy wiele z tym zrobić.
Jest to częściowo wynikiem zmian klimatycznych, pustynnienia, zmian w strukturze opadów, częstszych powodzi itd. i próbujemy coś z tym zrobić. Posiadamy pakiet środków, aby się tym zająć, i oczywiście mamy środki, o których usłyszeliśmy dzisiaj od pana komisarza: pomoc żywnościowa i wsparcie rolnictwa dla najuboższych krajów.
Jest to częściowo wynikiem pośpiechu w zakresie wprowadzania biopaliw: propozycja UE, aby zwiększyć udział biopaliw w transporcie do 10%; w Ameryce, 30% upraw kukurydzy jest obecnie przeznaczane na etanol, zmniejszając powierzchnię obszarów dostępnych dla produkcji żywności i podnosząc cenę mąki kukurydzianej.
Dostrzegliśmy konsekwencje podkreślone w oświadczeniach pana Jeana Zieglera dotyczących zbrodni przeciwko ludzkości. Może to jest przesada, ale jest w tym ziarnko prawdy, a z pewnością prawdą jest, że musimy poszukiwać biopaliw drugiej generacji. Musimy poszukiwać drzewnych, a nie płynnych biopaliw. Musimy uprawiać biopaliwa w sposób zrównoważony. Jeśli to uczynimy - nie poprzez monokulturę - wtedy będziemy mogli znaleźć biopaliwa, które staną się częścią rozwiązania. Jednakże w tym momencie istnieje wielkie ryzyko, że są one częścią problemu.
Luis Manuel Capoulas Santos
(PT) Wszyscy wiemy, że Europa i świat zostali nieoczekiwanie zaskoczeni problemem, który z uwagi na rozmiar oraz konsekwencje gospodarcze i humanitarne wymaga wielowymiarowego podejścia i odpowiedzi na szczeblu europejskim i międzynarodowym. Z pewnością nie jest to kwestia rolnictwa, ale jest to problem, którego nie można rozwiązać bez rolnictwa.
Jesteśmy świadomi różnorodnych przyczyn, ale daleko nam jeszcze do poznania wkładu, jaki każda z nich ma do powstania obecnej sytuacji: bezpośredni wzrost popytu, biopaliwa, zwykłe pojawienie się niskich plonów w wielu obszarach świata, konsekwencje zmian klimatycznych, czyste spekulacje wynikające z poprzednich przyczyn? Komisja musi podjąć działania, aby dostarczyć nam szybko dokładnych odpowiedzi na te pytania. Ponadto jest to wartość dodana pogłębienia i przyspieszenia odroczonej debaty w sprawie kontroli zdrowia i negocjacji w ramach WTO.
Jako decydentów politycznych kryzys ten zmusza nas do odpowiedzi na pewne pytania, spośród których podkreśliłbym następujące: czy model liberalny, który jest stopniowo wprowadzany do wspólnej polityki rolnej, jest wystarczająco efektywny, aby rozwiązać tego rodzaju problemy? Jak możemy produkować więcej, nie zagrażając zrównoważonemu rozwojowi zasobów i jakie alternatywne rozwiązania możemy znaleźć, zwłaszcza w odniesieniu do żywienia zwierząt? Jakie nowe mechanizmy interwencyjne powinniśmy przyjąć, aby zapobiec zastąpieniu strategicznych zapasów publicznych przez spekulacyjne zapasy prywatne? Czy priorytety polityki współpracy Unii Europejskiej i instytucji międzynarodowych są właściwe?
Musimy działać szybko, aby uniknąć zaskoczenia nas w jeszcze bardziej niepodziewany sposób lub pojawiania się jeszcze gorszych sytuacji. Socjaliści, a w szczególności ci, który są zaangażowani w sprawy rolnictwa, są świadomi swych obowiązków i gotowi, aby wziąć udział w tej debacie i przyczynić się do znalezienia efektywnych rozwiązań problemu, który może szybko stać się najważniejszą kwestią globalną.
Andrzej Tomasz Zapałowski
Panie przewodniczący! Wzrost liczby ludności na świecie oraz wzrost jakościowy konsumpcji w krajach rozwiniętych doprowadził do dużego skoku cen żywności. To dało się przewidzieć. Nie powinniśmy być tym zaskoczeni. Problem ten będzie się tylko powiększał, gdyż dalej będzie wzrastała liczba ludności, a społeczeństwa w krajach rozwiniętych będą szukały dobrej żywności, nieskażonej genetycznie, która oczywiście będzie znacznie więcej kosztowała.
Tymczasem zamiast zastanowić się, jak obniżyć ceny żywności w Unii, dotuje się drogie rolnictwo w starych krajach, a wspomaga się tylko w ograniczonym zakresie znacznie tańszą produkcję zdrowej żywności w nowoprzyjętych krajach Wspólnoty, co oczywiście ogranicza wzrost produkcji w tych krajach. Europa staje przed dużą szansą bilansowania ujemnego handlu zagranicznego z takimi krajami jak Chiny czy Indie, gdyż w tych krajach ciągle wzrasta stopa życiowa społeczeństwa oraz lawinowo rośnie liczba ludności. Będą one potrzebowały znacznie więcej żywności.
Horst Schnellhardt
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Tematem dzisiejszej dyskusji są dwie wiadomości. Po pierwsze, były brutalne protesty przeciwko wysokim cen żywności na Haiti, w Bangladeszu, Egipcie i innych krajach. Po drugie, europejscy rolnicy protestują przeciwko spadkowi cen w sektorze mlecznym. Na pozór są to dwie różne wiadomości, ale stanowią one całość i dowodzą, że jest wiele aspektów kryzysu. Potrzebujemy pakietu środków, ponieważ pokusa, aby uciec się do protekcjonizmu poprzez producentów żywności i sieci detalistów, jest aspektem, który należy poważnie wziąć po uwagę, ale najpierw należy opracować politykę.
W przeciwieństwie do pana Borrella nie uważam, że powinniśmy regulować, ale że powinniśmy zapewniać większą konkurencję. To jest kluczowa kwestia! Nie dostrzegam zatem często przywoływanego powiązania pomiędzy cenami żywności a uprawianiem surowców odnawialnych. Jest to nieproporcjonalne i nieukierunkowane. Faktem jest, że popyt na żywność wzrósł, w szczególności w Chinach i Indiach. Nie możemy tego uniknąć, ale niemniej jednak musimy stwierdzić, że wciąż nie ma niedoborów żywności, które uzasadniałyby ten wzrost cen.
Myślę jednak, że musimy wprowadzić środki w celu zwiększenia produkcji żywności. Wypłaty dla naszych rolników należy w związku z tym zwiększyć. Uważam, że rewizja naszej polityki rolnej jest niewłaściwa; należy ją nadal rozwijać - jest to ważna zasada.
Jednak powinniśmy przyjrzeć się naszemu prawodawstwu, aby sprawdzić, czy w pełni sprzyja ono wzrostowi produkcji. Mamy wiele uregulowań, które ograniczają stosowanie nawozów i pestycydów, co powoduje naciski i napięcia w ramach ramowej dyrektywy wodnej. Nie powodują one obecnie wzrostu cen. Tutaj powinniśmy ponownie zastanowić się, czy konieczne są większe zmiany.
Kwestia odłogowania także oczywiście musi być dalej rozwijana. Odłogowanie musi być zniesione. Musimy uprawiać żywność na tych obszarach.
Alain Hutchinson
(FR) Panie przewodniczący! W świetle obecnego kryzysu żywnościowego Komisja Europejska właśnie ogłosiła, że znacznie zwiększy nadzwyczajną pomoc żywnościową. Jest to wspaniała wiadomość, ale głównie poprzez skupienie się na przyczynach strukturalnych Komisja wykaże, że uchwyciła zakres kryzysu i że uznaje, że zarówno ona jak i UE są w pełni odpowiedzialne za to, co się obecnie dzieje.
Dla Europejskich Socjalistów obecny kryzys nie ma nic wspólnego z wiarą; jest to jedynie rezultat bardzo wyraźnych decyzji politycznych podjętych przez kraje północne w ogólności w całym szeregu obszarów. Musimy sobie to uświadomić, że kiedy ludzie się buntują i demonstrują ze względu na głód - i kto może ich za to winić - Komisja, która ma wiele głosów, nadal subsydiuje eksport produktów rolnych kosztem milionów małych producentów na południu, którzy są niezdolni do konkurowania.
Nie zapominajmy, że niektóre państwa członkowskie Unii Europejskiej obniżają wysokość publicznej pomocy rozwojowej, jednocześnie obiecując i twierdząc, że jest dokładnie przeciwnie. Musimy także pamiętać, że Komisja wciąż próbuje narzucić tzw. porozumienia o partnerstwie na kraje AKP, najuboższe kraje na świecie; porozumienia, których one nie chcą, ponieważ jest dla nich jasne, że porozumienia te stworzą kolejne kryzysy.
Jest długa lista decyzji, które Unia i Komisja Europejska nadal podejmuje, a które są rażąco sprzeczne z celami ogłoszonymi w odniesieniu do współpracy rozwojowej. Co więcej można powiedzieć na temat tego systemu, w którym ryż lub pszenica stały się bezpiecznymi inwestycjami? Czy to jest uczciwe, że europejskie banki oferują swych konsumentom produkty inwestycyjne, które spekulują na wzroście cen towarów i żywności?
Czy po prostu spoczniemy i zaakceptujemy, że zmuszamy miliony ludzi do głodowania, tylko dlatego, abyśmy mogli jeździć przyjaznymi dla środowiska samochodami i podziwiać nasze zielone przestrzenie? Nie, nie zaakceptujemy tego. Dlatego też wzywamy do większej spójności pomiędzy poszczególnymi rodzajami polityki Unii Europejskiej i dlatego stanowczo lobbujemy Komisję i pana Barroso, abyśmy zaprzestali pędu w kierunku biopaliw poprzez pracę nad wprowadzeniem moratorium, jak to proponowane przez pana Zieglera przed Organizacją Narodów Zjednoczonych, zarówno na ich wykorzystanie jak i produkcję, dopóki konkurują one z żywnością.
Na zakończenie chciałbym poinformować mojego kolegę posła, pana Cornilleta, że przysłowie o rybach jest autorstwa Mao Tse-tunga, a nie René Dumonta.
Maria Martens
(NL) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Zostało powiedziane, że około 850 milionów ludzi głoduje lub jest niedożywionych każdego dnia. Dziwne jest to, że większość tych ludzi żyje na obszarach wiejskich i, uwierzycie państwo, sama produkuje żywność. To jest zadziwiające. Jest w tym jakaś wielka nieprawidłowość. Stoimy także teraz wobec niebywałego wzrostu cen żywności. Wynika to z wielu zmian, które już zostały wyszczególnione. Wzrost dobrobytu w Chinach i Indiach oraz wzrost popytu na produkty mięsne, cele Europy i Stanów Zjednoczonych w związku z biopaliwami, wzrost cen energii... lista jest długa. Światowy Program Żywnościowy potrzebuje w tym roku dodatkowo 7 milionów dolarów, aby pomóc tej samej liczbie osób co w ubiegłym roku. Skutki dla najbiedniejszych ludzi są olbrzymie.
Będą potrzebne nowe strategie, najpierw w krótkim terminie. W najbliższej przyszłości będziemy musieli uzupełnić straty, które istnieją w ramach Światowego Programu Żywnościowego. Jestem także zadowolona z obietnicy pana komisarza, że przeznaczy dodatkowe środki aby osiągnąć ten cel, na przykład poprzez przesunięcie wydatków na pomoc żywnościową, którą przewiduje się na późniejsze miesiące tego roku oraz poprzez naruszenie rezerw dla pomocy humanitarnej.
Jednakże zgodnie ze wspaniałym przysłowiem lepiej zapobiegać niż leczyć. Dlatego też musimy wszyscy przyjrzeć się w szczególności środkom politycznym w dłuższym okresie. Jak możemy zapewnić, aby kraje rozwijające się posiadały bezpieczne dostawy żywnościowe? Jak możemy je wspierać i jak możemy dać im przestrzeń do rozwoju? Czy wiemy, które rodzaje naszej polityki lub polityki MFW albo Banku Światowego wspierają lub zagrażają bezpieczeństwu żywności? Czy nie moglibyśmy robić więcej w zakresie naszej polityki rolnej? Chciałabym zapytać Komisję, jakie miejsce zajmowało dotychczas bezpieczeństwo żywności w programie pracy w ostatnich latach, ponieważ ostatecznie globalizacja nie wyłoniła się z próżni.
W odniesieniu do przysłowia, że lepiej zapobiegać niż leczyć, chciałabym odnieść się do udanej formuły Hunger Project, międzynarodowej organizacji, która już osiągnęła wspaniałe, trwałe wyniki w wielu krajach za pomocą zintegrowanego podejścia. Chciałabym także podkreślić wdrożenie wspólnej strategii dla Afryki, strategii UE-Afryka. Strategia ta zwraca szczególną uwagę na partnerstwo dla rozwoju afrykańskiego sektora rolnictwa. Moje pytanie brzmi, w jaki sposób działa Komisja w tym względzie.
Reino Paasilinna
(FI) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Sektor energetyczny stoi wobec wyzwania etycznego. Energia i chleb obecnie konkurują ze sobą. Nie jest to nic innego jak spór pomiędzy dobrobytem a ubóstwem.
Konsekwencje spekulacji są takie, że koszt zboża jest w praktyce związany z ceną ropy. Im jest ona wyższa, tym więcej zboża będzie przeznaczane na produkcję paliwa, chyba że będziemy interweniować. Obecnie zaledwie około 2% zboża jest wykorzystywane do produkcji biopaliwa, ale ta liczba rośnie. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju i Organizacja Narodów Zjednoczonych oszacowały, że gdyby cena ropy osiągnęła poziom 65 dolarów, produkcja zboża przeznaczanego na żywność spadłaby o kilka punktów procentowych, a cena zboża, czyli żywności, wzrosłaby o około 10%. Co by się wydarzyło, gdyby cena ropy nadal rosła i osiągnęła poziom 100 dolarów, czyli poziom, jaki osiągnęła teraz? Pilne potrzebujemy norm i porozumień międzynarodowych, aby mógł zostać zahamowany wzrost cen żywności, a także przejście od wykorzystywania zboża do produkcji chleba do wykorzystywania zboża do produkcji paliwa dla samochodów terenowych na naszych drogach.
Możemy sobie wyobrazić wszystkie rodzaje zagrażających scenariuszy, ale są pewne dobre wiadomości. Rosja pracuje nad systemem umożliwiającym produkcję konkurencyjnych energii odnawialnych dla rynku europejskiego. Oznacza to energię wodną, wykorzystanie rezerw wodnych i zasobów leśnych na wielką skalę - w rzeczywistości, największą na świecie.
Karl-Heinz Florenz
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Stanowczo jestem zdania, że mamy tutaj trudny problem do rozwiązania. Chciałbym gorąco zalecić, abyśmy nie wylewali dziecka z kąpielą, ale abyśmy określili rzeczywiste powody tego stanu rzeczy.
Jestem raczej zdziwiony, że ta debata na temat żywności pojawiła się tak niespodziewanie dla moich kolegów posłów. Populacja światowa stale rosła przez ostatnie 20 lat. Z każdym rokiem na świecie jest dodatkowe 80 milionów ludzi. Każdy kto jest teraz zaskoczony, powinien siebie zapytać, gdzie ostatnio był.
Musimy zastanowić się w zakresie których kwestii możemy coś uczynić, a w przypadku których nie mamy możliwości uczynienia niczego. Uważam, że nie do przyjęcia jest spekulacja produktami zbożowymi i kakaowymi na światowych giełdach. Aktywa na giełdach są potężne, a spekulanci obecnie chwytają wiatr w żagle zamiast inwestować w surowce. To oczywiście prowadzi do wzrostu cen i cierpień ludzi, co nawiasem mówiąc ma wpływ na hodowców zwierząt w Europie. Musimy dostarczyć tutaj agresywnych środków.
Rabaty eksportowe są bliskie naszym sercom i każdy mówi, że trzeba je teraz znieść. Przy okazji, już to uczyniliśmy i wygasają one w 2013 r. Nie powinniśmy jednak zapomnieć powiedzieć Stanom Zjednoczonym, że analogicznie muszą stopniowo znosić pomoc na żywność, ponieważ tylko wtedy, kiedy zrobimy to wspólnie, instrument ten będzie funkcjonować. Jeśli ma on funkcjonować, musimy kierować polityką rolną i produkcją w krajach przeżywających trudności. Do tego potrzebujemy stabilnych stosunków politycznych w tych krajach. Niewłaściwe zarządzanie jest rozczarowujące dla wielu rolników, prawa własności są niejasne, trzeba płacić ogromne podatki podstawowe skorumpowanym rządom. Niestety mamy konflikty rasowe i nie ma żadnej równości w odniesieniu do nasion i ciągników. Jak rolnicy - jestem jednym z nich - mogą produkować plony, kiedy nie ma nasion? Musimy zwrócić na to uwagę.
Mógłbym wyobrazić sobie konieczność prowadzenia europejskiej zagranicznej polityki rolnej. Unia Europejska powinna położyć na szalę wszytko, aby naprawić te nieprawidłowości.
Bernadette Bourzai
(FR) Panie przewodniczący, panie przedstawicielu Rady, panie komisarzu, panie i panowie! Chciałabym najpierw podkreślić powagę kryzysu żywnościowego i jego dramatyczne konsekwencje dla nasilania się ubóstwa i głodu w krajach rozwijających się.
Ludzie znajdujący się w najbardziej niekorzystnej sytuacji w naszych krajach zachodnich są także dotknięci wzrostem cen żywności i przez wiele miesięcy walczyli z codziennymi wzrostami cen. Konieczna jest pilna odpowiedź na tę sytuację, a także odpowiednie rozwiązania długoterminowe, wraz ze zmianą wspólnej polityki rolnej w politykę pomocy rozwojowej i politykę handlową na wzór tej, jaką prowadzi WTO, zapobiegającą nadużyciom pozycji dominującej przez supermarkety w Europie, a także spekulacjom na żywności, ponieważ rolnictwo nie jest zwykłym sektorem gospodarki. Ryzyko głodu oraz destabilizacji społecznej i politycznej jest zbyt wysokie i chciałabym państwu przypomnieć, że prawo do żywności jest podstawowym prawem człowieka. Nie możemy pozostawić rolnictwa samym rynkom gospodarczym lub spekulantom, którzy obecnie poszukują bezpiecznych inwestycji po załamaniu się rynku nieruchomości oraz w związku z kryzysem na rynku energii i zasobów mineralnych.
Musimy wyposażyć się w narzędzia regulacji rynku oraz stabilną i spójną politykę rolną i żywieniową, a także uzupełnić magazyny na wypadek sytuacji wyjątkowych, tak szybko jak to możliwe, abyśmy mogli zareagować na tego rodzaju wyjątkowe sytuacje. W krajach rozwijających się musimy także nadać wyższy priorytet produkcji żywności i uprawom żywności niż produkcji nieprzeznaczanej na żywność, a w szczególności produkcji biopaliw.
Gunnar Hökmark
(SV) Panie przewodniczący! Kryzys żywnościowy, w obliczu którego stajemy, zagraża opóźnieniem rozwoju ludzkości o dekadę w zakresie ubóstwa i grozi niestabilnością i nędzą w dużej części świata.
Uważam, że istotne jest, aby to podkreślić, a także stwierdzić, że w sektorze rolnym nie obserwujemy tak samo szybkiego rozwoju jak w tych obszarach gospodarki światowej, które zostały zglobalizowane. To co obserwujemy, to klęska regulowanych rynków rolnych, brak wolnego handlu oraz regulacja, która uniemożliwia rolnikom wykorzystanie ich gruntów. Jasne jest, że gdybyśmy chcieli, moglibyśmy także postanowić zająć się wieloma trudnymi problemami, z jakimi obecnie walczymy. Większe wykorzystanie dostępnych obszarów powierzchni ziemi jest właściwym ruchem w walce o poprawę klimatu.
Posiadanie większej ilości produktów z upraw przyczynia się zarówno do produkcji biopaliw, jak i żywności. Jednakże jednocześnie pojawia się także możliwość otwarcia drzwi dla rozwoju gospodarczego w krajach rozwijających się. Jednocześnie daje nam to możliwość utorowania w Europie drogi dla bardziej dynamicznego i otwartego sektora rolnego.
Jednak odpowiedź na te problemy nie leży w większej regulacji i większej ilości dotacji. Leży ona natomiast w większej otwartości dla rolników w Europie i na całym świecie, aby produkowali żywność i biopaliwa, których potrzebuje świat. To jest bardziej swobodne rolnictwo, bardziej swobodni rolnicy i wolny handel.
Jeśli uda nam się to osiągnąć, będziemy także zdolni do uczynienia większego postępu w negocjacjach międzynarodowych w Ad-Dausze, negocjacjach dotyczących wolnego handlu, jednocześnie czyniąc coś na rzecz lepszego klimatu i lepszego świata.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie przewodniczący! Napięcia społeczne w Europie, katastrofy humanitarne na innych kontynentach oraz skutki wzrostu cen żywności w Europie, zwłaszcza w biednych obszarach miejskich, dosięgły teraz także klas średnich. Na kontynencie europejskim żyje około sto milionów ubogich ludzi w Unii, a na Węgrzech około trzech milionów ludzi żyje poniżej progu ubóstwa, których trudną sytuację zaostrzają skutki zarówno wzrostu cen żywności zawierającej owoce, jak i niedoboru mięsa. Już wprowadzone programy UE, takie jak programy mleko w szkołach lub owoce w szkołach, są w związku z tym niezmiernie ważne. Obecny kryzys pokazuje, że od roku 2013 potrzebujemy nowej polityki rolnej. UE musi produkować większość spożywanej w niej żywności, żywności wysokiej jakości, a także musi pomagać krajom nienależącym do UE dostarczając im "know-how”, przekazując wiedzę i rozwój w zakresie polityki rolnej, tak aby ten globalny problem, który stale się zaostrza, mógł być rozwiązany. Dziękuję za uwagę.
José Albino Silva Peneda
(PT) Panie przewodniczący! Wzrost popytu w wyłaniających się gospodarkach, wzrost cen ropy i zmiany klimatyczne są czynnikami, które przyczyniły się do wzrostu cen żywności na całym świecie, jednakże nie tłumaczą one wszystkiego. Niespokojny wzrost rynków finansowych przyczynił się do wzrostu spekulacji napędzanych zyskami oferowanymi przez fundusze w zakresie surowców. Dowodem jest wzrost nie tylko cen żywności, ale także cen niklu, srebra i złota.
Ceny żywności wzrosły o 83% od 2005 r., co, o ile związane jest z wysokim procentem dochodu, jaki najubożsi wydają na żywność, oznacza, że stoimy obecnie w obliczu najważniejszego czynnika wzrostu ubóstwa i nierówności. Jednak bardziej niepokojąca jest możliwość, że możemy być na szczycie ogólnoświatowej tragedii o nieobliczalnych rozmiarach, co może prowadzić do głodu i śmierci milionów ludzi.
Międzynarodowy Fundusz Walutowy ostrzegł przed tą prawdopodobną sytuacją, kiedy stwierdził, że jeśli ceny żywności pozostaną na obecnym poziomie, umrzeć może ponad 100 milionów ludzi, z czego większość w Afryce. Uzgodnione międzynarodowe interwencje są w związku z tym pilnie konieczne w celu zwiększenia pomocy dla najbardziej potrzebujących, ponieważ mamy tutaj do czynienia z milionami istnień ludzkich. Ale to nie wystarczy! Muszą być stworzone mechanizmy mające na celu regulowanie handlu międzynarodowego i skuteczny nadzór nad rynkiem finansowym, w celu zapobieżenia operacjom spekulacyjnym, z których korzysta tylko niewielka mniejszość kosztem setek milionów biednych i bezbronnych ludzi. Unia Europejska ma obowiązek przewodzenia temu procesowi na szczeblu światowym, ponieważ tylko poprzez taką postawę cel w postaci wykorzenienia ubóstwa i wpierania pokoju na całym świecie przestanie być utopijną ideą.
Riitta Myller
(FI) Panie przewodniczący! Nie sądzę, aby ubodzy ludzie w krajach rozwijających się odżywiali się lepiej, gdybyśmy zapewnili siłom rynkowym większe pole do działania na rynkach żywnościowych bez regulacji, jak zostało tutaj zaproponowane. Globalny kapitalizm zmierza do moralnego kryzysu, skoro okazuje się, że źródło kryzysu żywnościowego leży w spekulacjach giełdowych.
Ludzie tutaj wypowiedzieli się na temat biopaliw oraz sposobie, w jaki konkurują one o ziemię z produkcją żywności. Stwierdzono tutaj, że ta konkurencja nie była bardzo silna, przynajmniej dotychczas. Niemniej jednak należy dokładnie zbadać problem, chociaż nie powinniśmy wyciągać żadnych pochopnych wniosków.
Potrzebujemy biopaliw uzyskiwanych ze źródeł odnawialnych, ale oczywiście nie w sposób, który pozbawia produkcję żywności dostępu do ziemi. Poszczególne kraje i instytucje badawcze wydają obecnie wielkie sumy pieniędzy na badania nad drugą i trzecią generacją biopaliw. Te biopaliwa nie konkurują z produkcją żywności. Oszacowano, że nowa generacja biopaliw pojawi się na rynku w ciągu zaledwie kilku lat. Nie ma powodu, by uniemożliwiać badania w tym zakresie, dlatego też musimy opracować jasne kryteria zrównoważonego rozwoju dla biopaliw i produkować biopaliwa drugiej i trzeciej generacji w sposób zrównoważony.
Anna Záborská
(SK) Rozwiązując problem tego rodzaju, jaki podejmujemy dzisiaj, powinniśmy zatrzymać się i pomyśleć o tym, co jest najważniejszą jego przyczyną. Kryzys demograficzny, handel ludźmi, globalne ocieplenie, choroby nowotworowe lub terroryzm nie pojawiły się przez przypadek lub z dnia na dzień, podobnie jak problem rosnących cen żywności.
Jednocześnie zajmując się problemem rosnących cen żywności oraz jego wpływem na społeczeństwo, jesteśmy częściej skłonni do szukania rozwiązań dotyczących konsekwencji, bez rozpatrywania przyczyn. Prawdą jednakże jest, że możemy zapobiec zaostrzaniu się kryzysu tylko wtedy, gdy dotrzemy do źródła problemu. Zajmując się problemem rosnących cen żywności i kryzysem żywnościowym w niektórych częściach świata, musimy także zająć się kwestiami jakości i ilości żywności, które są jednym z podstawowych aspektów życia każdego mężczyzny, kobiety, rodziny lub narodu na tej planecie.
Jak młody człowiek może rozwijać się fizycznie, intelektualnie i duchowo bez dostępu do koniecznej porcji żywności? Jak matka lub ojciec może zapewnić byt swej rodzinie, jeśli nie mają żywności, jakiej potrzebują, by to uczynić? Nie możemy zapominać, że najbogatsze kraje to te, które wykorzystują, często bezwzględnie, bogactwo biedniejszych krajów bez żadnego wynagrodzenia. Nie przestrzegają one równowagi ekologicznej, a dzisiaj możemy obserwować wpływ ich działań na najbiedniejsze społeczności.
Być może nie musimy szukać daleko. Powinniśmy przyjrzeć się naszym własnym instytucjom, gdzie wyrzuca się każdego dnia wiele żywności ze względu na wewnętrzne regulacje, podczas gdy w pobliżu żyją ludzie cierpiący głód. Wszędzie na świecie głodni ludzie są zazwyczaj złymi partnerami.
James Nicholson
Panie przewodniczący! Obecnie mamy przed sobą kolejne wyzwanie: zabezpieczyć nasze dostawy żywności. Doświadczyliśmy ogromnego wzrostu cen żywności i taka sytuacja będzie trwać przez dłuższy czas. Podaż taniej żywności zniknęła. Zawsze byłem jednym z tych, którzy uważali, że nigdy nie istniało coś takiego jak tania żywność, ale kiedy przekierowujemy zboże z dostarczania żywności na produkcję energii, zmieniamy równowagę. To co teraz obserwujemy, to efekt domina.
Wszyscy znają tego przyczyny, ale to kraje, które mają najmniejsze możliwości przezwyciężenia kryzysu, zostaną najbardziej dotknięte. Nie ma już potrzeby odłogowania i mamy teraz moralny obowiązek, aby zachęcać rolników do produkowania więcej, aby zapewnić, że ceny nie poszybują w górę poza wszelką kontrolą i że wiele regionów świata nie będzie cierpieć głodu.
Musimy ponownie przyjrzeć się ocenie funkcjonowania WPR w celu zapewnienia, że możemy zareagować na zmienioną sytuację. Będzie to mieć słodki-gorzki skutek dla rolników i ich rodzin. Przez lata byli wyśmiewani za jeziora mleka i góry masła. Gdzie one teraz są? Wszystkie zniknęły. W Europie pozostał nam 27-mio dniowy zapas żywności, jak powiedział nam dzisiaj pan Daul.
Tak, uważam że musimy przyjrzeć się sytuacji w odniesieniu do standardów GMO. Nie możemy dłużej przymykać na to oczu. Wprowadzamy nadmierną regulację poza rynkiem. Nałożyliśmy takie ograniczenia na naszych rolników, że wielu z nich zaprzestało działalności i odeszło z zawodu. Musimy zwiększyć produkcję, gdyż w przeciwnym wypadku dojdzie do katastrofy. Musimy zachęcać naszych rolników, aby produkowali dodatkowe ilości żywności. Nikt tego nie przywidział, ani się tego nie spodziewał, niezależnie od tego, jak usilnie teraz mogą próbować patrzyć w przeszłość i mówić, że to przewidzieli. Prawdą jest, że nas to zaskoczyło. Musimy teraz odpowiedzieć na ten problem.
Albert Deß
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Bajka o księżniczkach zaczyna się zazwyczaj od słów "dawno, dawno temu”. Chciałbym właśnie tak rozpocząć moje przemówienie. Dawno, dawno temu była światowa organizacja handlu zwana WTO, która chciała stworzyć ogólnoświatową równowagę pomiędzy podażą i popytem poprzez w pełni wolny handel. Obiecała ludziom z najuboższych krajów znaczny wzrost dobrobytu, a ludziom z bogatych krajów tanią żywność poprzez liberalizację handlu. To jest bajka o księżniczkach; rzeczywistość jest nieco inna.
Ogólnoświatowy wolny handel w rolnictwie nie jest dobrym rozwiązaniem, aby walczyć z głodem i ubóstwem na świecie w sposób zrównoważony. Bank Światowy i WTO muszą być tego świadomi. Ogólnoświatowy wolny handel w rolnictwie służy tylko bardzo małej liczbie konglomeratów rolnych, które eksportują żywność z najuboższych krajów bez żadnego względu na samą sytuację żywnościową. Ubóstwo nie może być efektywnie zwalczane za pomocą handlu rolnego na skalę światową. Ludzie w ubogich regionach nie są już w stanie nabyć żywności po wysokich cenach zbytu uzyskiwanych przez gospodarstwa, a rolnicy w wysoko rozwiniętych regionach nie są już w stanie produkować żywności po niskich cenach zbytu, ponieważ nie jest to korzystne na tych poziomie. Sytuacje te stoją ze sobą w konflikcie. Bardzo wątpię w to, czy pan Zoellick z Banku Światowego, pan Lamy z WTO i - niestety muszę to powiedzieć - mój kolega pan Hökmark z mojej grupy, zauważają te powiązania. A zatem sytuacja niewiele się zmieni w najbliższej przyszłości.
Jeśli chodzi o ceny zbytu uzyskiwane przez gospodarstwa, w 1961 r. otrzymałem 26 centów za kilogram zboża. Dwa lata temu otrzymałem 8 centów. Ceny uzyskiwane przez gospodarstwa nie mogą zatem stanowić przyczyny wysokich cen żywności.
Mihael Brejc
(SL) Myślę, że wymagana jest fundamentalna restrukturyzacja polityki rolnej w odniesieniu do poszczególnych kwot, przydziałów ilościowych, ograniczeń i różnych zachęt, aby nie produkować żywności. Chciałbym także wiedzieć, jak wiele nieuprawianych gruntów ornych jest jeszcze w Europie. W pełni popieram oświadczenie pana Nicholsona, że produkcja rolna w Europie powinna być pobudzana i że należy rozważyć zachęty do zatrzymania zmniejszania produkcji w sektorze rolnym. Młodzi porzucają rolnictwo, a zatem kto pozostanie, aby uprawiać ziemię?
Fakt, że istnieją niedobory żywności, nie oznacza, że bramy powinny być otwarte szeroko dla produktów genetycznie modyfikowanych. Ponadto uważam, że musimy zrewidować nasze oczekiwania co do biopaliw, a także że musimy zbadać, dlaczego tak się dzieje na rynkach krajowych, że wysokie ceny zawsze przynoszą supermarketom najwyższe zyski. Podsumowując, oczekuję, że Komisja Europejska przygotuje natychmiastowe środki, a także strategię dla tego nowego rozwiązania.
Neil Parish
Panie przewodniczący! Stoimy obecnie wobec sytuacji, w której poruszaliśmy się jak lunatycy, ponieważ za długo żywność była zbyt tania: jej ceny kształtowały się poniżej kosztów produkcji. Trzy lata temu pszenica kosztowała 90 euro za tonę, co było poniżej kosztów produkcji. Teraz płaci się za nią około 270 euro za tonę, a jej produkcja przynosi zyski.
Nie jestem takim pesymistą jak wielu moich przedmówców, ponieważ jeśli rynek płaci właściwą cenę za żywność, będzie ona produkowana. A zatem musimy uwolnić ten rynek. Europa może produkować żywność: rolnicy w Europie umierali za możliwość produkowania żywności, ale przez 20 lat mówiono im, że jest za dużo żywności na świecie, a w związku z tym produkcja żywności musi być ograniczona. A zatem musimy korzystać z biotechnologii, aby pomogła nam w zwiększeniu produkcji żywności, musimy zredukować biurokrację i w międzyczasie musimy pomóc najuboższym ludziom na świecie w przejściu przez ten krótkotrwały kryzys, ponieważ taki on właśnie jest. W kraju takim jak Zimbabwe w Afryce problem dotyczy także zarządzania: jeśli szaleniec kontroluje kraj, nigdy nie będzie on nakarmiony.
Bogdan Golik
Panie Przewodniczący! To jedna z ważniejszych debat tutaj w Parlamencie - debat politycznych, gospodarczych - zresztą widać to po składzie osób, które dzisiaj występowały. To debata nie tylko o wzroście żywności, ale również o śmierci z głodu. Dzisiejsze głosy na sali oraz alarmujące analizy mówią, co mówią. Cena pszenicy wzrosła tylko w ciągu ostatniego roku o 130%, soi o 87%, ryżu o 74% - to są fakty. W ciągu ostatnich 30 lat zredukowaliśmy ceny, ale to, co się zdarzyło w ciągu ostatniego roku, przekracza wszelkie alarmujące symptomy.
Fakty są następujące: na świecie brakuje żywności, jest głód - głoduje 850 milionów ludzi. W kilkunastu krajach doszło do zamieszek i zamieszki będą się pogłębiały. Wycinane są masowo lasy tropikalne i Puszcza Amazońska, czyli są większe preferencje dla biopaliw niż dla redukcji głodu na świecie. W ciągu najbliższych kilku lat będzie brakowało 200 milionów ton zbóż na świecie. Rośnie światowa inflacja, powstaje trwały deficyt wody, konsumenci w Europie wydają 30-40% ze swoich portfeli więcej niż rok temu.
Co należy zrobić? Pilnie zreformować wspólną politykę rolną, bo przecież również w Europie są miliony rolników, którzy cierpią biedę i zwołać jak najszybciej konferencję międzynarodową, która by podjęła pewne decyzje i pewne konkluzje wynikające z tej dyskusji i z tego problemu.
Robert Sturdy
Panie przewodniczący! Zasiadam w tej Izbie od 1994 r. i muszę powiedzieć, że nie sądzę, abym kiedykolwiek słyszał tak wiele hipokryzji.
Lata temu zostaliśmy skrytykowani, jak powiedział Jim Nicholson, za nadprodukcję żywności. Obecnie jesteśmy krytykowani, ponieważ ceny żywności osiągnęły poziom, który jest prawdopodobnie realistyczny i prawdziwy.
Ale co możemy z tym zrobić? Panie komisarzu! Jest coś, co mógłby pan zrobić i mógłby pan to zrobić jutro, gdyby miał pan taką wolę. Jest to przede wszystkim zatrzymanie antydumpingowego prawodawstwa dotyczącego fosforanów i potażu, a w szczególności azotu importowanego do Unii Europejskiej i eksportowanego do reszty świata.
Pan Mandelson wprowadził to prawodawstwo i spowodował wielki problem, ponieważ potrzebujemy trzech rzeczy, aby produkować żywność: słońca, wody oraz azotu, fosforanów i potażu. Kraje trzeciego świata nie mogą produkować żywności, jeśli nie mogą uzyskać ich po przystępnej cenie, a obecnie wzrosła ona z około 80 GBP za tonę do około 500 GBP za tonę. Jeśli zrobi pan coś z tym, pomoże pan reszcie świata.
Czesław Adam Siekierski
Panie Przewodniczący! Od paru lat w Unii Europejskiej i na szczeblu WTO mówimy o liberalizacji handlu, co należałoby rozumieć jako ułatwienie wymiany handlowej, a w rzeczywistości realizujemy ograniczenie produkcji rolniczej. W Europie, i nie tylko, ograniczamy produkcję systematycznie od dłuższego czasu.
Wzrost cen żywności na świecie to wynik wzrostu kosztów produkcji, kosztów energii, paliw, nawozów, pracy. Ale pamiętajmy, że kilkanaście miesięcy temu cena baryłki ropy wynosiła 70 dolarów, inna była opłacalność produkcji rolniczej, inna była opłacalność biopaliw, kiedy dziś cena baryłki wynosi 115 dolarów. Ale to nie biopaliwa są przyczyną kryzysu. Tylko 2% produkcji rolniczej idzie na biopaliwa, a więc biopaliwa są tylko po części przyczyną.
Widzę dziś dużo obaw, żeby nie powiedzieć strachu, nawet na tej sali, ale raptowne, nieprzemyślane działania nic nie dadzą. Trzeba stabilnej polityki rolnej, ale stabilizacji musimy szukać nie tylko w rolnictwie, ale także na rynkach finansowych. Brak monitoringu rynków finansowych prowadzi do spekulacji i pojawiania się niebezpiecznych sytuacji raz na rynku hipotecznym, innym razem na rynku żywnościowym. Stabilizacja na rynkach finansowych.
Janez Lenarčič
urzędujący przewodniczący Rady. - (SL) Pan Dillen, poseł do Parlamentu Europejskiego, powiedział, że w sytuacji dotyczącej rynku żywności, nie powinniśmy tylko łagodzić objawów, ale leczyć chorobę. Aby to uczynić, musimy postawić właściwą diagnozę. Moim zdaniem była to bardzo pożyteczna debata i pomogę także Radzie w postawieniu diagnozy oraz znalezieniu właściwych odpowiedzi i lekarstw.
Jednak jakie przyczyny spowodowały tę sytuację na światowym rynku żywności i dramatyczny wzrost cen żywności? Główną przyczyną jest wyższy popyt. Jak już zostało wspomniane, populacja światowa wzrosła i duża jej część osiąga teraz wyższy standard życia. A nikt nie ma prawa oczekiwać od nich, że powrócą do poprzednich ubogich modeli żywieniowych.
Co jest odpowiedzią na ten wyższy popyt? Wzrost podaży. Powinienem tutaj wspomnieć, że Rada już przyjęła pewne środki. Jak już wspomniałem w moim wystąpieniu wprowadzającym, poprzez czasowe zniesienie obowiązku odłogowania gruntów zapewnimy, że rolnicy europejscy będą mogli produktywnie wykorzystywać dodatkowe 10% gruntów rolnych. Znaczenie tego rozwiązania zostało także podkreślone w oświadczeniu pana Josepha Daula dotyczącym powierzchni obszaru w Europie obecnie przeznaczanego na biopaliwa. Więcej powiem o tym później.
Podnieśliśmy także kwoty na mleko o 2%. Jest to tylko kilka środków, jakie Rada przyjęła w celu zwiększenia podaży. Oprócz zwiększenia podaży w samej Unii Europejskiej konieczne jest także oczywiście zwiększenie produkcji żywności w innych częściach świata, w szczególności w krajach rozwijających się.
Kolejnym powodem jest kosztowna produkcja z uwagi między innymi na wyższe ceny energii. Aby znaleźć odpowiedzi, musimy przyjrzeć się intensywniejszym badaniom, racjonalizacji, nowym technologiom i innowacyjnej produkcji w rolnictwie.
Kolejnym powodem są zapewne zmiany klimatyczne. Długotrwałe susze w kraju będącym jednym w największych światowych producentów zbóż i ryżu obniżyły jego plony i wkład na rzecz podaży na rynku światowym. To właśnie tam Unia Europejska poszukuje odpowiedzi, zmierzając w kierunku wyznaczonym w pakiecie obecnie negocjowanego prawodawstwa energetycznego, a w odniesieniu do którego Prezydencja sama wyznaczyła sobie zwięzły cel zawarcia porozumienia przed końcem tego roku.
Teraz parę słów o biopaliwach. Bez wątpienia jest pewne powiązanie, ale nie można twierdzić, że jest to jeden z głównych powodów obecnej sytuacji na rynku żywnościowym. Mimo tego świat także bardzo poważnie traktuje ten aspekt. Dlatego też ostatnio została ustanowiona z inicjatywy prezydencji słoweńskiej grupa robocza ad hoc, której głównym zadaniem jest opracowanie stałych kryteriów dotyczących produkcji biopaliw. Celem kryteriów byłoby, aby produkcja biopaliw nie zastępowała produkcji żywności, aby uwzględniano społeczne aspekty i wpływ produkcji biopaliw oraz aby zachowano bioróżnorodność. Jednakże to jest tylko kilka słów o działaniach podejmowanych przez Radę i jej podejściu do tego poważnego problemu.
Chciałbym dodać coś jeszcze. Kombinacja wysokich cen żywności i ubóstwa jest najgorszą z możliwych kombinacji. Jest to śmiertelna kombinacja prowadząca do niepokoju w wielu krajach rozwijających się; jest to kombinacja prowadząca do głodu. Biorąc pod uwagę, że prawdopodobnie będziemy stać wobec wyzwania wysokich cen jeszcze przez jakiś czas, musimy czynić więcej w celu wyeliminowania ubóstwa i prezydencja słoweńska podejmie wysiłki w tym kierunku. Naszym zdaniem jednym z ważniejszych tematów na kolejną sesję Rady Europejskiej jest ten milenijny cel rozwoju. Postęp Europy w kierunku osiągnięcia tych celów niemalże się zatrzymał. Chcielibyśmy nadać Unii Europejskiej nowy rozpędu w celu osiągnięcia tych celów i, jak już wspomniałem wcześniej, naszym zdaniem jest to jeden z ważniejszych tematów na czerwcową sesję Rady Unii Europejskiej.
Jeszcze raz dziękuję za tę debatę. Powtarzam, że jestem przekonany, że Rada będzie w stanie postawić właściwą diagnozę i znaleźć lekarstwo.
Louis Michel
Panie przewodniczący, panie i panowie! Ponieważ mam bardzo mało czasu chciałbym odpowiedzieć bardzo krótko. Jednakże najpierw chciałbym przedstawić jedną albo dwie uwagi krytyczne.
Oczywiście podzielam niektóre opinie i kwestie, które zostały podniesione, ale nie wszystkie, a zatem spróbuję skupić się na czynnikach, które wymagają wyjaśnienia.
Po pierwsze, w pełni zgadzam się, że rozwiązania nie mogą być wdrażane efektywnie przez samą Unię Europejską; jest do oczywiste, ale także raczej jasne. Oczywistym jest, że te rozwiązania muszą być wdrażane przez wszystkie ważniejsze zainteresowane strony i uważam, że ten proces jest w toku.
Jednakże chciałbym podkreślić, że to, co usłyszałem dzisiaj jest wspaniałe dla demokracji i dla rzeczywistej debaty. Jednakże wciąż dostrzegam, że przyjmowane są raczej pobieżne ideologiczne stanowiska - a w jednym przypadku skrajnie radykalne. Szanuję to, nie mam absolutnie żadnych zastrzeżeń w tym względzie, ale jeśli jest jakaś rzecz, która z mojego punktu widzenia nie stanowi rozwiązania kryzysu żywnościowego, jest to krótkowzroczna i ograniczona retoryka ideologiczna. Nie sądzę, aby dostarczyła nam ona rozwiązania, ponieważ problem jest wielostronny i wielowymiarowy. Jest cały szereg odpowiedzi na cały szereg przyczyn, jak powiedział pan minister. Nie ma jednej jedynej przyczyny.
Weźmy jako przykład biopaliwa. Komisja Europejska zawsze zapewniała, że bardzo ważne jest zapewnienie, aby inwestycje w rozwój biopaliw przekładały się na konkretne skutki wobec ubóstwa, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Nigdy nie zachęcaliśmy, ani też nie powiedzieliśmy, że biopaliwa powinny rosnąć wszędzie. Możemy uprawiać biopaliwa tylko tam, gdzie są oznaki możliwej nadprodukcji. W krajach, które nie są samowystarczalne, uprawianie biopaliw jest oczywiście niezmiernie niebezpieczne i absolutnie odradzane. A zatem rozwiązania nie są takie proste.
Chciałbym powiedzieć coś jeszcze, coś, czego po prostu nie rozumiem. Wysłuchałem posłów, którzy, jak sądzę, wciąż wierzą w efektywność, honor i wartości europejskie, a także uczucie pewnej dumy z bycia Europejczykiem. Słyszę ich jak stale się skarżą i przepraszają. Zasadniczo wszystkiemu temu winna jest Europa. Nie akceptuję tego. Ktoś powiedział, że Europa nie lubi lub nie pomaga krajom rozwijającym się.
Pomoc europejska wynosi obecnie 56% pomocy światowej. W odniesieniu do pomocy żywnościowej Europa obecnie finansuje produkcję na rynkach lokalnych i nie wysyła swych nadwyżek rolnych do krajów rozwijających się. Musimy także przestać mówić niedorzeczności na temat odpowiedzialności politycznej Europy. Osobiście jestem raczej dumny z tego, co zrobiła Europa w ciągu ostatnich 50 lat, w szczególności dla krajów rozwijających się, nawet jeśli nikt inny tego nie powie.
Biopaliwa: już odpowiedziałem na pytanie. Oczywistym jest, że WTO musi być zreformowana, że musimy dokonać postępu z WTO. Jednakże gdyby nie było WTO, gdzie bylibyśmy? Co stałoby się z ubóstwem światowym? WTO jest pierwszą organizacją międzynarodową, która próbuje przywrócić pewne wartości etyczne w handlu światowym. Przypominam państwu o tym, ponieważ zbyt łatwo jest wylać dziecko z kąpielą. Jest to jedno ideologiczne uprzedzenie, które chciałbym wykorzenić. Musimy być odpowiedzialni.
GMO: na ten temat oczywiście wypowiadam się w swoim imieniu, ponieważ nie toleruje się jednostronnego zaangażowania w tę kwestię. Osobiście nie należę do osób, które uważają, że kwestia ta już została rozwiązana. Mówienie, że GMO to zła rzecz, tak po prostu, jest ideologicznym uprzedzeniem. Jest to rodzaj scjentyzmu, rodzaj improwizowanego scjentyzmu. Uważam, że nie ma nic złego w kontynuowaniu badań, aby spróbować zapewnić samowystarczalność żywnościową, w szczególności w krajach ubogich. Jest to racjonalne. Czynienie czegoś przeciwnego byłoby nieracjonalne, nie byłoby bezstronne. Uważam, że należy to powiedzieć.
Nie powrócę do pana panie Hutchinson, do pana stałego wystrzegania się umów o partnerstwie gospodarczym, ponieważ naprawdę mam za wiele podziwu i szacunku dla pana. Czy chciałby pan ode mnie usłyszeć, że jeżeli jestem za umowami o partnerstwie gospodarczym mającym na celu tworzenie rynków regionalnych, to dlatego, że uważam, że aby zaradzić problemowi bezpieczeństwa żywnościowego, umowy o partnerstwie gospodarczym są prawdopodobnie częścią rozwiązania, gdyż dopóki nie będziemy mieć rynków regionalnych, które są zintegrowane gospodarczo, kraje rozwijające się nie będą w stanie korzystać z globalizacji? To jest moja odpowiedź. Nie możemy dojść do porozumienia, w rzeczywistości sądzę, że nigdy nie będziemy patrzeć tak samo na ten temat; mimo to myślę, że jednak ważne jest przypomnienie panu mojego stanowiska.
Wysłuchałem osób, które mówiły dzisiaj o barbarzyństwie kapitalizmu. Naprawdę nie rozumiem, co to jest. Dla mnie kapitalizm jest mechanizmem gospodarczym, jest machiną gospodarczą, która, dopóki nie zostanie przedstawiony dowód przeciwny, okazała się bardziej korzystna niż jakikolwiek inny system. Oczywiście jak często wcześniej mówiłem, nie jestem zakochany w kapitalizmie. Kapitalizm nie jest obiektem mojej afektacji, jest to tylko środek do celu.
W każdym razie lubię często czynić rozróżnienie pomiędzy kapitalizmem a liberalizmem. Oczywiście moi przyjaciele socjaliści przepadają za łączeniem ich, jednakże te dwie rzeczy nie są tym samym. Nawet ja muszę to powiedzieć. A zatem kapitalizm jest środkiem do celu i niczym więcej. Zgadzam się, że gospodarka rynkowa i kapitalizm nie mogą być prawe, jeśli rząd nie określi zasad, nie wdroży ich i nie dokona redystrybucji bogactwa wytworzonego odpowiednio i uczciwie, ale proszę nie pozwólcie nam ugrzęznąć w uproszczeniu ideologicznym, ponieważ jeśli to uczynimy, nie będzie końca tego kryzysu. Myślę, że należy to powiedzieć.
Tyle chciałem powiedzieć na ten temat. Ten temat nie został zamknięty. Usłyszałem słuszne i ważne argumenty z obydwu stron Izby. Jak powiedział pan minister, musimy kontynuować dyskusję, ale teraz staję wobec wyjątkowej sytuacji. Musimy pomóc Światowemu Programowi Żywnościowemu znaleźć sposoby zapobieżenia nadchodzącej katastrofie żywnościowej. Drugim priorytetem w średnim okresie jest zapewnienie masowego wsparcia krajom rozwijającym się, które nie są samowystarczalne, aby mogły one produkować więcej. Niemniej jednak kiedy słyszę wszystkich tych ludzi mówiących, że chcą wprowadzić ustawy i rozporządzenia, zastawiam się, czy powinniśmy kierować gospodarką rynkową.
Jednakże powinienem przypomnieć państwu, że nasze rolnictwo jest jednym z kilku sektorów gospodarczych, które zostały objęte olbrzymią regulacją, a nawet powiedziałbym improwizowanym kapitalizmem państwowym. Kapitalizm państwowy, jeśli nie jest improwizowany, może przynieść korzyści, ale sytuacja niepewności, improwizowany kapitalizm państwowy, jest raczej niebezpieczny. Gdyby skutki tej polityki w sektorze rolnym nie były w pełni przekonywające, być może powinniśmy się zastanowić, jak zostało wcześniej powiedziane, czy nie dzieje się tak dlatego, że było za dużo improwizowanego kapitalizmu państwowego zamiast naturalnej globalizacji.
Nie jestem fanem globalizacji, mówię jedynie, że ona jest, nie możemy jej ograniczyć. Tak, możemy wprowadzić reguły, poprzez WTO, poprzez Organizację Narodów Zjednoczonych, poprzez wiele innych organizacji międzynarodowych, ale kiedy twierdzimy, że możemy ująć w ramy prawne wszystko to w jeden dzień i wykorzenić ze wszystkich systemów nadużycia poprzez regulacje, których nie mamy uprawnień ustanawiać, wtedy naprawdę nie wiem, jak można to uczynić.
Chcę także być pragmatyczny. Zlikwidujemy wszystkie ograniczenia i już to zrobiliśmy, w celu zwiększenia produkcji w krajach rozwijających się; wydaje mi się, że jest to jedyne realne rozwiązane tego problemu, wobec którego wprawdzie najpierw byłem krytyczny. Naprawdę chciałbym podnieść świadomość, ponieważ jeśli nic nie uczynimy, dojdzie do katastrofy humanitarnej, żywnościowego tsunami oraz konfliktu i sytuacji, których rzeczywiście nie będzie można rozwiązać.
Dziękuję za tę debatę. Myślę, że powrócimy do tego tematu. Była to niezmiernie pożyteczna i interesująca debata. To co zabiorę stąd ze sobą, to najlepsze argumenty, które usłyszałem z obydwóch stron, które spróbuję wykorzystać, aby bronić sprawy, która jest ostatecznie wciąż wspólną sprawą.
(Oklaski)
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w trakcie sesji miesięcznej sesji w maju 2008 r. w Strasburgu.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
na piśmie. - Mój kraj, który reprezentuje tutaj na forum Parlamentu Europejskiego, Polska, mogłaby być potężnym producentem produktów rolnych, i to znacznie zdrowszych niż żywność obecnie produkowana na Zachodzie. Na skutek błędów naszych negocjatorów przy wstępowaniu do UE zostaliśmy zmuszeni przez narzucone nam limity do znacznego ograniczenia polskiej produkcji rolnej. Ta polityka sztucznego ograniczania produkcji żywności ma teraz drastyczne konsekwencje w całej Europie. Najboleśniej podwyżki cen żywności jak również galopujące podwyżki energii uderzają w emerytów. Strefa biedy w Europie niepokojąco się zwiększa i obejmuje coraz więcej osób, szczególnie wielodzietnych rodzin, mających teraz trudności z przetrwaniem z miesiąca na miesiąc.
W nowych krajach członkowskich, w tym w Polsce, jest wiele gruntów, które dotychczas nie były zagospodarowane. Poprzez ich wykorzystanie przemysł zacząłby produkować np. biopaliwa, które maja znaczący wpływ na obecną podwyżkę cen żywności. Wymaga to jednak radykalnej zmiany podejścia do tego problemu przez urzędników Komisji Europejskiej i podjęcia natychmiastowych kroków w celu wykorzystania potencjału produkcyjnego nowych krajów członkowskich.
Ilda Figueiredo  
na piśmie. - (PT) Przyczyny rosnących cen żywności w Unii Europejskiej i w krajach rozwijających się różnią się od siebie, ale nie możemy pomijać wkładu WPR i ukierunkowania rolnictwa w stronę produkcji biopaliw.
Wiele instytucji podkreśla tę kwestię. Na przykład Komitet Naukowy UE stwierdził, że uważa, że UE powinna zawiesić 10%-owy cel dotyczący stosowania biopaliw do 2020 r. Nawet prezes Banku Światowego wypowiedział się na temat krajów, które stają wobec problemu niedoborów żywności i wezwał producentów surowców z biopaliw do czasowego zaprzestania ich uprawy. Sama FAO już wydała ostrzeżenie o zamieszkach spowodowanych niedoborami żywności. Odbyły się demonstracje i są poważne napięcia społeczne w różnych krajach afrykańskich i azjatyckich z uwagi na niedobory żywności. Jean Ziegler, specjalny sprawozdawca ONZ do spraw prawa do żywności powiedział, że masowa produkcja biopaliw była zbrodnią przeciwko ludzkości z uwagi na jej wpływ na światowe ceny żywności.
Wszystko to jest tym bardziej kłopotliwe, że Komisja Europejska potwierdziła, że pozostanie przy celu, aby 10% paliwa stosowanego w transporcie drogowym pochodziło z biomasy lub olei roślinnych.
Silvia-Adriana Ţicău  
na piśmie. - (RO) Według Eurostatu w 2007 r. realne ceny produktów rolnych wzrosły w Unii o 5% w porównaniu do roku 2006, a największy wzrost, w wysokości 15,8%, odnotowano w Rumunii.
W Europie wzrost cen mleka i drobiu wyniósł 7,8%, a największy wzrost cen produktów rolnych odnotowano w przypadku zbóż (45,4%) i upraw paszowych (11,5%). W tych dwóch przypadkach Rumunia odnotowała największe wzrosty (29,2%).
W ubiegłym roku w Europie cena producenta produktów rolnych wzrosła o 4,6%, podczas gdy koszty producenta wzrosły o 5,3%, a poziom dotacji spadł o 3,1%. W nowych państwach członkowskich koszty producentów rolnych wzrosły dramatycznie, a dotacje są bardzo niskie. Największy spadek dochodów na rolnika odnotowano w Bułgarii (-18,6%) i Rumunii (-16,1%). Niska wartość, niewypłacanie dotacji i trudny dostęp do pożyczek rolnych uniemożliwił wdrożenie technologii rolnych i w związku z tym uzyskano bardzo niską produkcję na hektar.
Konkurencja, aby uzyskać obszar rolny, także przyczynia się do wzrostu cen produktów rolnych, a w 2007 r. powierzchnia obszaru przeznaczonego na uprawę biopaliw wzrosła o 13,6% w porównaniu do roku 2006 i o 31,5% w podrównaniu do lat 2002-2006.
Iuliu Winkler  
na piśmie. - (RO) Ostatnie zmiany na światowych rynkach produktów rolnych doprowadziły od powstania sytuacji, do rozwiązania której niewiele rządów jest przygotowanych. Spektakularne wzrosty cen, zwłaszcza podstawowych zbóż, grożą milionom ludzi głodem.
Na tę nową rzeczywistość powinny zareagować rządy i instytucje europejskie.
Ten nowy poziom cen rolnych przedstawia nowe możliwości dla producentów, także tych z państw członkowskich UE. W Rumunii 40% populacji mieszka na obszarach wiejskich, z czego wiele osób jest producentami rolnymi.
Nowe warunki na rynkach produktów rolnych stanowią dla nich szansę zwiększenia ich zysków ekonomicznych oraz, pośrednio, podniesienia standardów życia.
Niestety segment rolny reaguje bardzo wolno na zmiany cen na rynkach światowych. Mali producenci zmagają się z ciężką biurokracją i znajdują się w niekorzystnej sytuacji podczas negocjowania umów zakupu z dużymi kanałami dystrybucji, zajmującymi dominującą pozycję na rynku.
UE powinna wpierać małych producentów rolnych, aby mogli oni osiągać wyższe dochody ze swojej pracy. Dostęp małych producentów rolnych do rynków powinien być ułatwiony, a dystrybucja na skalę światową powinna podlegać przejrzystym regulacjom, co zapobiegłoby polityce antykonkurencyjnej.
