Δημιουργία κοινοτικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας (συζήτηση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης του κ. Παπαδημούλη, εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που αφορά τη δημιουργία κοινοτικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας (αναδιατύπωση) - C6-0076/2006 -.
Σταύρος Δήμας
μέλος της Επιτροπής. Κύριε Πρόεδρε, καταρχάς θέλω να ευχαριστήσω το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ιδιαίτερα την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων και τον εισηγητή κ. Παπαδημούλη για την εξαιρετική έκθεση που συνέταξε.
" πρόταση της Επιτροπής για αναδιατύπωση της απόφασης του Συμβουλίου του 2001, σχετικά με τη δημιουργία κοινοτικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας, έχει λάβει υπόψη το αίτημα, τόσο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσο και του Συμβουλίου, για την ενίσχυση των μέσων και δυνατοτήτων στον τομέα της πολιτικής προστασίας στην Ευρώπη. Έχει ως στόχο την ενίσχυση του μηχανισμού με τις εμπειρίες που έχουν αποκτηθεί από προηγούμενες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Προσφέρει τη βάση για την περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας στον τομέα της πολιτικής προστασίας μέσω της βελτίωσης και ενίσχυσης του υφιστάμενου έργου στον τομέα αυτό, αλλά και της δρομολόγησης νέων δραστηριοτήτων.
Πρέπει να τονίσουμε δύο καινοτομίες που προτείνουμε. Συγκεκριμένα, τη χρηματοδότηση των δαπανών μίσθωσης εξοπλισμού και τη μίσθωση μεταφορικών μέσων. Πολύ συχνά, αντιμετωπίζουμε καταστάσεις στις οποίες διατίθεται μεν βοήθεια, αλλά δεν υπάρχουν κατάλληλα μέσα για τη μεταφορά της στον τόπο της καταστροφής. Το αποτέλεσμα είναι η βοήθεια αυτή, είτε να φθάνει με καθυστέρηση, είτε να μην φθάνει καθόλου. Σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης που πλήττουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες την ίδια στιγμή, όπως λ.χ. οι δασικές πυρκαγιές το καλοκαίρι, πλημμύρες την άνοιξη ή ακόμη και ενδεχόμενες ταυτόχρονες τρομοκρατικές απειλές σε όλη την Ευρώπη, τα κράτη μέλη μπορεί να δυσκολευτούν να διαθέσουν βοήθεια σε άλλα κράτη μέλη λόγω των δικών τους αναγκών. " Επιτροπή για τον λόγο αυτό πρότεινε να δημιουργηθεί ένα δίχτυ ασφαλείας σε κοινοτικό επίπεδο, ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να μισθώνουμε τα αναγκαία μεταφορικά μέσα και εξοπλισμό. " Επιτροπή, βέβαια, γνωρίζει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατανοεί πόσο σπουδαίο είναι το όφελος που θα προκύψει από τις εν λόγω μεταρρυθμίσεις και εκφράζει τις ευχαριστίες της για την υποστήριξη που ήδη έχει δώσει στο προτεινόμενο νέο χρηματοδοτικό μέσο.
Όπως υπογραμμίζεται από την έκθεση Barnier από την ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής προστασίας θα προκύψει καλύτερη προστασία, τόσο για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και για τους κατοίκους τρίτων χωρών. Θα εξασφαλισθεί ότι η Κοινότητα, ως σύνολο, μπορεί να προσφέρει πιο συντονισμένη και αποτελεσματική και πιο έγκαιρη βοήθεια σε οποιαδήποτε χώρα που πλήττεται από μεγάλες καταστροφές.
Θα πρέπει να υπενθυμίσω εδώ ότι η πρόταση για τη μίσθωση μεταφορικών μέσων και εξοπλισμού, ήταν μέρος της πρότασης για το νέο χρηματοδοτικό μέσο για το οποίο το Κοινοβούλιο διατύπωσε τη γνώμη του νωρίτερα εφέτος. Οι διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν στο Συμβούλιο απεδείχθησαν πολύ δύσκολες. Γι' αυτόν τον λόγο, καλούμε όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που θέλουν να προχωρήσει αυτή η πρόταση, να κάνουν ό,τι μπορούν σε εθνικό επίπεδο για την υποστήριξή της, αλλιώς δεν θα μπορέσουμε να επιτύχουμε την ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής προστασίας που έχει ζητήσει το Κοινοβούλιο.
Δημήτριος Παπαδημούλης 
εισηγητής. - Κύριε Πρόεδρε, τα τελευταία χρόνια βιώσαμε το τσουνάμι, τον τυφώνα Κατρίνα, πολύνεκρους σεισμούς στο Πακιστάν και την Ινδονησία, αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα κράτη μέλη βρέθηκαν συχνά αντιμέτωπα με μεγάλες πλημμύρες και καταιγίδες, με πυρκαγιές δασών, θαλάσσιες καταστροφές και βιομηχανικά ατυχήματα. Ο αντίκτυπος από τα τραγικά αυτά γεγονότα είναι τεράστιος όχι μόνον σε ανθρώπινες ζωές αλλά και στην οικονομία. Γι' αυτό και οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δικαίως απαιτούν μια αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση,
" βελτίωση της ικανότητας της ανταπόκρισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης αποτελεί προτεραιότητα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Γι' αυτό και σήμερα συζητούμε τρόπους βελτίωσης του κοινοτικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας.
Κατά την προετοιμασία της πρότασης της επιτροπής που συζητούμε, εξετάστηκαν διάφορες εναλλακτικές προτάσεις. Ανάμεσά τους και η αναδιατύπωση, που επέλεξε η Επιτροπή και η οποία αποτελεί τη λιγότερο φιλόδοξη επιλογή, διότι εισάγει περιορισμένο αριθμό βελτιώσεων στην απόφαση του Συμβουλίου που διέπει τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας. Θα μπορούσε λοιπόν η Επιτροπή να μου αναφέρει γιατί κατέληξε σε αυτήν την επιλογή, τη λιγότερο φιλόδοξη, παρά τις επανειλημμένες διακηρύξεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για περαιτέρω ανάπτυξη, ισχυρή, του κοινοτικού συστήματος πολιτικής προστασίας;
Οι κυριότερες αδυναμίες που έχω εντοπίσει στην πρόταση αναδιατύπωσης που καταθέτει η Επιτροπή αφορούν, πρώτον, τη μεταφορά των ομάδων και του εξοπλισμού διάσωσης. Σήμερα κάθε κράτος μέλος φέρει την ευθύνη οργάνωσης της μεταφοράς της δικής του βοήθειας πολιτικής προστασίας. " έλλειψη αυτή υπονομεύει, όμως, την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής βοήθειας. Μόνον το έτος 2005, σε 5 περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης, κράτη μέλη δεν μπόρεσαν να στείλουν εμπειρογνώμονες και εξοπλισμό, διότι δεν διέθεταν τα μέσα να μεταφέρουν τη βοήθεια εκεί που έπρεπε. " Επιτροπή, νομίζω ότι χρειάζεται να κάνει περισσότερα για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό.
Δεύτερον, την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής ικανότητας ταχείας επέμβασης. Σήμερα, η κοινοτική βοήθεια πολιτικής προστασίας διατίθεται από τα κράτη μέλη σε εθελοντική βάση. Αυτό δεν επαρκεί για τη δημιουργία ευρωπαϊκής ικανότητας ταχείας επέμβασης, όπως ζητεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. " Επιτροπή στην ανακοίνωση της 25ης Απριλίου του 2005 πρότεινε τη δημιουργία ειδικών μονάδων -stand by modules- που θα κινητοποιούνται ύστερα από απλή αίτηση από την αρμόδια ευρωπαϊκή αρχή. Ερωτώ: γιατί η Επιτροπή δεν συμπεριέλαβε τη δική της πρόταση στην αναδιατύπωση;
Τρίτον πρόβλημα: έγκαιρη προειδοποίηση. " ικανότητα αντίδρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις φυσικές καταστροφές εξαρτάται και από την ύπαρξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, " αναδιατύπωση αναφέρει ότι το κέντρο παρακολούθησης και πληροφοριών που εδρεύει στις Βρυξέλλες πρέπει να συνδεθεί με τα συστήματα των κρατών μελών και των διεθνών οργανισμών. Καλό, αλλά δεν αρκεί, γιατί αμέσως μετά τον σεισμό που προκάλεσε το τσουνάμι, οι κυβερνήσεις έμαθαν, αλλά οι πολίτες δεν έμαθαν ποτέ. Γι' αυτό πρέπει να συσταθεί κατάλληλη νομική βάση στο πλαίσιο της απόφασης του Συμβουλίου, ώστε να αναπτυχθούν τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης στο πλαίσιο του μηχανισμού.
Τέταρτον, συντονισμός των επεμβάσεων σε τρίτες χώρες. Και σ' αυτόν τον τομέα πρέπει να γίνει περισσότερη δουλειά, διότι υπάρχει κραυγαλέα έλλειψη συντονισμού. Άλλα κράτη μέλη εργάζονται συνεχώς μέσω του κοινοτικού μηχανισμού, άλλα κράτη μέλη προτιμούν να εργάζονται με τα "νωμένα Έθνη, άλλα κράτη μέλη εργάζονται και με τους δύο και άλλα κράτη μέλη με κανέναν από τους δύο. Ο κατακερματισμός αυτός και η έλλειψη συντονισμού βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις φιλόδοξες διακηρύξεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ως εισηγητής, αλλά και από κοινού με τους σκιώδεις εισηγητές όλων των πολιτικών ομάδων, καταθέσαμε τροπολογίες που εγκρίθηκαν σχεδόν ομόφωνα από την Επιτροπή Περιβάλλοντος. Αυτές, επιγραμματικά, αφορούν στην ενημέρωση των πολιτών, στην ενσωμάτωση των μέτρων πολιτικής προστασίας στα εκπαιδευτικά προγράμματα και τις εκστρατείες διαφήμισης, στη διαχείριση και τη χρήση γης -ως ενίσχυση της πρόληψης- στους ορισμούς των όρων με βάση το συμφωνημένο σχετικό διεθνές γλωσσάριο, στη συμπερίληψη της δημόσιας υγείας, στη χρήση των στρατιωτικών μέσων επικουρικώς και σε εθελοντική βάση.
Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ στην έκθεση Barnier για τη δημιουργία της Europe Aid. Τον Ιανουάριο του 2006 ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ζήτησαν από τον Michel Barnier να μελετήσει τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά στην αντιμετώπιση των κρίσεων. Προέκυψε μια πολύ εμπεριστατωμένη έκθεση με ενδιαφέρουσες προτάσεις. Δυστυχώς όμως, τόσο η Επιτροπή όσο και το Συμβούλιο απλώς χαιρέτησαν την έκθεση ως σημαντική συμβολή και δεν έδωσαν καμία συνέχεια. Θα ήθελα από τον Επίτροπο να μου πει πώς προτίθεται η Επιτροπή να αξιοποιήσει την έκθεση Barnier.
Το τίμημα ανυπαρξίας μιας ενωμένης και αποτελεσματικής Ευρώπης σε θέματα διαχείρισης κρίσεων είναι πολύ υψηλό και γι' αυτό πρέπει να προχωρήσουμε πιο αποτελεσματικά και με ισχυρότερο συντονισμό.
Αντώνιος Τρακατέλλης
εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. - Κύριε Πρόεδρε, η υπό έγκριση απόφαση του Συμβουλίου με τις υιοθετημένες τροπολογίες μας αποτελεί προϊόν εξαντλητικής προπαρασκευαστικής διαδικασίας αλλά και της εμπειρίας που αποκτήθηκε τα τελευταία χρόνια από την αντιμετώπιση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών. Καταστροφών οι οποίες, πέρα από τις τεράστιες συνέπειες σε όλες τις πτυχές της καθημερινότητας των πολιτών, αποκάλυψαν τον εξ αντικειμένου ελλειμματικό χαρακτήρα της δυνατότητας της εθνικής παρέμβασης και, συνεπώς, τις αυξανόμενες προσδοκίες για κοινοτική αρωγή.
Καλούμαστε λοιπόν σήμερα να ενισχύσουμε και να θωρακίσουμε την Ένωση, ώστε να ανταποκρίνεται στην απαίτηση αυτή των πολιτών για αποτελεσματική παρέμβαση στα πεδία της πρόληψης και ταχείας αντίδρασης φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών. Έτσι, εκδηλώνεται η επιζητούμενη έμπρακτη αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών που θα ενδυναμώνει περαιτέρω το αίσθημα συμμετοχής σε μία κοινότητα και, με τον τρόπο αυτό, θα ενδυναμώνει περαιτέρω την ευρωπαϊκή συνείδηση. Σε ό,τι αφορά τις τροπολογίες επί της αρχικής πρότασης, θεωρώ αναγκαίο να επιστήσω την προσοχή σας στα ακόλουθα:
Ένα αποτελεσματικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και αντίδρασης θεμελιώνεται στις εξής τέσσερεις συνιστώσες: στον εντοπισμό και εκτίμηση των κινδύνων, στη συνεχή παρακολούθησή τους, στον μηχανισμό προειδοποίησης και επικοινωνίας και, τέλος, στην ετοιμότητα, δηλαδή την ικανότητα αντίδρασης και βοήθειας.
Θα ήθελα και εγώ να τονίσω, όπως και ο εισηγητής, ότι οι τροπολογίες τις οποίες εισηγηθήκαμε αφορούν θέματα όπως είναι το ταχύ σύστημα επαγρύπνησης, οι μονάδες επέμβασης προερχόμενες από τα συμμετέχοντα κράτη, οι κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά την αντίδραση και τη σχετική ενημέρωση των πολιτών, οι βέλτιστες πρακτικές για την αντιμετώπιση των καταστάσεων και, τέλος, η αμοιβαία προξενική συνδρομή για τον καθορισμό σημείων επαφής μεταξύ των κρατών μελών.
Θα ήθελα επίσης να πω -και νομίζω ότι θα πρέπει να γίνει δεκτό- ότι θα πρέπει ιδιαιτέρως να προσέξουμε και τον τομέα της δημόσιας υγείας, διότι οι καταστροφές συνοδεύονται συνήθως από κινδύνους για τη δημόσια υγεία, είτε αυτοί προέρχονται από έλλειψη τροφίμων ή νερού, είτε από επιδημίες και, επομένως, θα πρέπει να περιληφθεί στην πρόταση και αυτή η συνιστώσα.
Τέλος, θα ήθελα να παρατηρήσω ότι, όπως είπε και ο εισηγητής μας, η έκθεση Barnier είναι μια εξαιρετική έκθεση που πρέπει να ληφθεί υπόψη, διότι αλλιώς δεν έχει νόημα για ποιον λόγο έγινε όλη αυτή η εξαιρετική δουλειά. Νομίζω ότι, μαζί με τη δική μας αυτή σημερινή εισήγηση, θα έχουμε ένα αποτελεσματικό μέσο.
Θα ήθελα, κλείνοντας, να ευχαριστήσω τον εισηγητή μας για την εξαιρετική του δουλειά. Συγχαρητήρια, κύριε Παπαδημούλη!
Edite Estrela
εξ ονόματος της Ομάδας PSE. - (PT) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να ξεκινήσω συγχαίροντας τον κ. Παπαδημούλη για την έκθεσή του και την Επιτροπή για την πρωτοβουλία της. " ΕΕ έχει στη διάθεσή της διάφορους νομικούς μηχανισμούς για την πρόληψη και την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Υπάρχουν μάλιστα αρκετά ψηφίσματα του Κοινοβουλίου για αυτόν τον σκοπό.
Εγώ η ίδια εκπόνησα μία έκθεση σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, στην οποία υποστήριξα την ανάγκη να έχει η Ένωση πιο ταχεία και αποτελεσματικά μέσα για την αντιμετώπιση σοβαρών έκτακτων αναγκών. Με βάση την εμπειρία των τελευταίων ετών με τις πυρκαγιές δασών στη Νότια Ευρώπη και τις πλημμύρες στην Κεντρική Ευρώπη, η δημιουργία συστημάτων ανίχνευσης και έγκαιρης προειδοποίησης για την προστασία των πολιτών και της περιουσίας τους από φυσικές καταστροφές, όπως σεισμοί και τσουνάμι, έχει καταστεί προτεραιότητα.
Παρότι η ευθύνη διαχείρισης της αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών ανήκει κυρίως στην πληγείσα χώρα, με την Ένωση να διαδραματίζει υποστηρικτικό ρόλο, ο κοινοτικός μηχανισμός πολιτικής προστασίας που δημιουργήθηκε το 2001 στερούνταν πόρων και εξουσιών. Με άλλο λόγια, δεν επαρκούσε για αυτό για το οποίο χρειαζόταν.
Αυτή η αναδιατυπωμένη, βελτιωμένη πρόταση είναι άξια επαίνων. Θα οδηγήσει σε καλύτερο συντονισμό και ταχύτερη βοήθεια των πληγέντων ατόμων. Πρέπει να γίνουν περισσότερα, βέβαια, και το μοντέλο πρέπει να τελειοποιηθεί, όχι μόνον με βάση την έκθεση Barnier αλλά και με τις τροποποιήσεις που κατατέθηκαν από την Επιτροπή Περιβάλλοντος, εκ των οποίων θα ήθελα να επισημάνω τις ακόλουθες: η συνεργασία στην πολιτική προστασία θα πρέπει να βασιστεί σε ένα ευρωπαϊκό κέντρο στρατηγικού συντονισμού, υπεύθυνο για τη συλλογή και τη διάδοση πληροφοριών σε έκτακτες ανάγκες και για την παροχή επιπρόσθετων μέσων για γρήγορη επέμβαση στην καταπολέμηση των φυσικών καταστροφών· η συμμετοχή των κοινοτήτων στην πρόληψη και την αντιμετώπιση, για την οποία θα χρειαστούν εκπαίδευση και ενημέρωση· και μεγαλύτερη επένδυση στην εκπαίδευση των ομάδων παρέμβασης.
Alfonso Andria
εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. - (IT) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτρεπε, κυρίες και κύριοι, θέλω να συγχαρώ τον κ. Παπαδημούλη για το εξαιρετικό έργο που επιτέλεσε. " έκθεσή του μεταφέρει στην πράξη όσα προβλέπει ήδη η έκθεση για το Ταμείο Αλληλεγγύης, η οποία αποτελεί τη νομική και χρηματοδοτική βάση για τις επεμβάσεις στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
" Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει σήμερα χρηματοδοτικά μέσα και νέες γνώσεις, οι οποίες βασίζονται στην εμπειρία του κοινοτικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας, που δημιουργήθηκε το 2001, και θα επιτρέψουν τη βελτίωση της επιχειρησιακής ικανότητας και της αποτελεσματικότητας του μέσου. Είναι αλήθεια ότι η αντίδραση έκτακτης ανάγκης σε μια καταστροφή πρέπει να λειτουργεί καταρχάς και κυρίως σε τοπικό επίπεδο με επεμβάσεις πρόληψης και ανοικοδόμησης, αλλά είναι εξίσου αναγκαίες οι επεμβάσεις διαχείρισης μιας κρίσης, οι οποίες μπορούν και πρέπει να συντονίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εάν επιθυμούμε την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και προπαντός μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Εκτός των άλλων, όταν το μέγεθος μιας καταστροφής υπερβαίνει την τοπική ή ακόμη και την εθνική ικανότητα αντίδρασης, θα ήταν σκόπιμο να υπάρχει η δυνατότητα παροχής ταχείας συμπληρωματικής βοήθειας από άλλες χώρες, με τις γνώσεις και τα μέσα που διαθέτουν. Πράγματι, πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι σε πολλές περιπτώσεις οι ιδιαίτερα μεγάλες φυσικές καταστροφές έχουν διασυνοριακές συνέπειες και αντίκτυπο σε περιοχές όμορων χωρών.
Συμφωνώ επίσης με τον εισηγητή όσον αφορά τη σημασία του σωστού και κατάλληλου σχεδιασμού για τη χρήση της γης και την πρόληψη και διαχείριση των καταστροφών με σκοπό τη μείωση των κινδύνων. Είναι αναγκαίο να ενισχυθεί το ευρωπαϊκό σύστημα πολιτικής προστασίας, προκειμένου να επιτευχθεί συντονισμένη αντίδραση για την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών και να διευκολυνθεί η οικοδόμηση μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα μπορεί να δημιουργεί κλίμα εμπιστοσύνης και ασφάλειας στους πολίτες της. Πιστεύω πως πρέπει να ανταποκριθούμε σε αυτές τις απόλυτα θεμιτές προσδοκίες.
Richard Seeber
(DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, όλοι διδασκόμαστε από το παρελθόν και από τις προσωπικές μας εμπειρίες, και πιστεύω ότι η πρόληψη των καταστροφών αποτελεί έναν τομέα στον οποίο αυτό βρίσκει εφαρμογή. Τα έγγραφα που υποβάλατε, καθώς και η εξαίρετη έκθεση του κ. Παπαδημούλη αντιπροσωπεύουν μια προσπάθεια να αξιοποιήσουμε τις εμπειρίες αυτές.
Πρέπει να έχουμε υπόψη μας τρεις πτυχές: πρώτον, τα προληπτικά μέτρα, δεύτερον, τις επεμβάσεις σε περιπτώσεις κρίσης και, τρίτον, την αντιμετώπιση των επιπτώσεων. Αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να προσφέρει πολλά όσον αφορά τα προληπτικά μέτρα, δυστυχώς οι καταστροφές πλήττουν διάφορες περιοχές και για διαφορετικούς λόγους· είναι, επομένως, εξαιρετικά σημαντικό, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να διδασκόμαστε ο ένας από τον άλλον. Από την άποψη αυτή, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να εκπληρώσει ένα σημαντικό καθήκον.
Κατά τις επεμβάσεις για τη διαχείριση κρίσεων, η Ένωση πρέπει να ανταποκρίνεται στον ιδιαίτερο συντονιστικό ρόλο της. Τα κράτη μέλη δεν πρέπει να απαλλάσσονται από τις ευθύνες τους· η πρόληψη των καταστροφών είναι και παραμένει εθνική ευθύνη, και γι' αυτόν τον λόγο βλέπω με πολύ κριτική ματιά την τρέχουσα αγορά εξοπλισμού που πραγματοποίησε η ΕΕ, η οποία αντιπροσωπεύει κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί απόπειρα αλληλοεπικάλυψης, η οποία οπωσδήποτε δεν θα είναι επωφελής. Είναι σημαντικό να αποφευχθεί η αλληλοεπικάλυψη και πρέπει να επικεντρωθούμε στον ορθό συντονισμό των πόρων που διαθέτουν τα κράτη μέλη, προκειμένου να το επιτύχουμε.
Το επόμενο στάδιο είναι η αντιμετώπιση των επιπτώσεων, και έχει δημιουργηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση γι' αυτόν τον σκοπό ένα χρηματοδοτικό μέσο ταχείας επέμβασης για περιπτώσεις κρίσης - με τη μορφή του Ταμείου Αλληλεγγύης. Στο σημείο αυτό, πρέπει επίσης να σκεφτούμε πόσο πιο αποτελεσματικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί το εν λόγω ταμείο, αλλάζοντας ενδεχομένως τις βασικές αρχές και εστιάζοντας αποκλειστικά στην αντιμετώπιση κρίσεων που πλήττουν την Ευρώπη συνολικά.
Ευαγγελία Τζαμπάζη
Κύριε Πρόεδρε, η προστασία των ευρωπαίων πολιτών από ατυχήματα και φυσικές καταστροφές έχει άμεση συνάφεια με την οικονομική και κοινωνική τους ασφάλεια. Τα τελευταία χρόνια, σημειώθηκε μεγάλη αύξηση φυσικών καταστροφών που είχε σαν συνέπεια την επίσης μεγάλη αύξηση των αιτήσεων παροχής βοήθειας από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας από πλευράς των κυβερνήσεων των κρατών μελών.
" πολιτική προστασία είναι ένα σύνθετο σύστημα που αποτελείται από την πρόληψη, την παρέμβαση και, τέλος, την αποκατάσταση. " καθ' όλα αξιόλογη εισήγηση του κ. Παπαδημούλη επί της προτεινόμενης αναδιατύπωσης θεωρώ ότι έχει βελτιώσει την πρόταση του Συμβουλίου με τέτοιο τρόπο που να ενισχύονται οι υποστηρικτικές και συμπληρωματικές δράσεις της Ένωσης όταν αυτές χρειάζονται.
Στέκομαι όμως στη διαρκή ανάγκη για επιμόρφωση των εμπλεκομένων μερών και θεωρώ ότι είναι ανάγκη να πραγματοποιείται μεγαλύτερη ενημέρωση του πληθυσμού, κυρίως σε περιοχές με υψηλό βαθμό επικινδυνότητας, και να ενισχύεται με τον τρόπο αυτό η βελτίωση της πρόληψης και της ετοιμότητας στις εν λόγω περιοχές.
Σταύρος Δήμας
μέλος της Επιτροπής. Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους ομιλητές για τις εξαιρετικές τους τοποθετήσεις. Πριν θίξω το θέμα των τροπολογιών, θα ήθελα να απαντήσω σχετικά με την έκθεση Barnier και να πω ότι η Επιτροπή έχει ήδη αρχίσει εργασία για πολλά από τα θέματα τα οποία σχετίζονται με την έκθεση αυτή και, ότι βεβαίως, πιο σημαντικό απ' όλα είναι η ανάπτυξη των μονάδων πολιτικής προστασίας. Έχουν γίνει συναντήσεις με ειδικούς από τα κράτη μέλη για να διαπιστωθούν ποιοι τύποι των μονάδων πρέπει να είναι διαθέσιμοι σε κάθε περίπτωση και επίσης όσον αφορά τους συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις για κάθε τύπο μονάδας.
Ένας δεύτερος τομέας της εργασίας είναι αυτός που σχετίζεται με την εξάσκηση και παρά το ότι δεν προβλέπεται η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού ινστιτούτου -σύμφωνα με την έκθεση Barnier- εντούτοις προτείνουμε να αναπτυχθεί ένα δίκτυο από κέντρα τα οποία θα επεκτείνουν το υπάρχον πρόγραμμα εξάσκησης.
Επίσης συμφωνούμε ότι το Κέντρο Παρακολούθησης και Πληροφοριών πρέπει να ενισχυθεί. Και ήδη έχουμε ζητήσει μια αύξηση του αριθμού του προσωπικού, των στελεχών, τα οποία θα απασχοληθούν σ' αυτό το κέντρο. Επίσης έχουμε ζητήσει από τα κράτη μέλη να μας δώσουν, το επόμενο έτος, την ευκαιρία να χρησιμοποιούμε ορισμένους ειδικούς στο MIC (Κέντρο Παρακολούθησης και Πληροφοριών).
Τέλος, η Επιτροπή έχει δύο νομοθετικές προτάσεις: η μία είναι για το χρηματοδοτικό μέσο και η άλλη για την αναδιατύπωση της απόφασης του 2001, οι οποίες θα μας δώσουν τη δυνατότητα να εργαστούμε και σε έναν άλλο τομέα -αυτόν της μεταφοράς- για τον οποίο μίλησα και προηγουμένως.
Τώρα, σχετικά με τις τροπολογίες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρουσίασε μια σειρά σημαντικών τροπολογιών με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων της πολιτικής προστασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι τροπολογίες αφορούν την ανάγκη εξασφάλισης έγκαιρης μεταφοράς της βοήθειας της πολιτικής προστασίας, τη σημασία των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και συναγερμού, τη διαλειτουργικότητα των μονάδων πολιτικής προστασίας και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο μηχανισμός για τη βοήθεια των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
" Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί τις περισσότερες από τις προτεινόμενες τροπολογίες. Υπάρχουν όμως ορισμένες οι οποίες δημιουργούν προβλήματα και δεν μπορούν να υιοθετηθούν όπως είναι διατυπωμένες. Πρόκειται για εκείνες που σχετίζονται με την πρόβλεψη μέτρων σχετικά με την πρόληψη, τη δημόσια υγεία και την εκούσια θαλάσσια ρύπανση.
Όσον αφορά τα μέτρα που σχετίζονται με την πρόληψη, η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει ότι η πρόταση για το χρηματοδοτικό μέσο πολιτικής προστασίας θα καλύψει τις δράσεις στον τομέα αυτό. Ο κοινοτικός μηχανισμός πολιτικής προστασίας προορίζεται να καλύψει δράσεις μόνον στους τομείς της ετοιμότητας και της επέμβασης. Παρόλα αυτά, η Επιτροπή συμφωνεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη σημασία που έχουν οι δράσεις στον τομέα της πρόληψης και έχει δεσμευθεί να τις προωθήσει στο ενδεδειγμένο πλαίσιο.
Όσον αφορά τη συμπερίληψη της δημόσιας υγείας, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι δράσεις πολιτικής προστασίας στοχεύουν -πολύ συχνά- στην προστασία της δημόσιας υγείας. Οι μηχανισμοί όμως που έχουν συσταθεί στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πολιτική προστασία δεν αποτελούν μέρος της πολιτικής για τη δημόσια υγεία, η οποία καλύπτεται από άλλα υφιστάμενα κοινοτικά μέσα, όπως το πρόγραμμα κοινοτικής δράσης στον τομέα της υγείας.
Τώρα, σχετικά με την εκούσια, εσκεμμένη θαλάσσια ρύπανση, η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως την πρόταση σύμφωνα με την οποία πρέπει να μπορεί να επεμβαίνει ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας σε περιπτώσεις εκτεταμένης θαλάσσιας ρύπανσης που προκλήθηκε είτε από ατύχημα είτε και εκούσια. " πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής, ώστε να καλύπτει και τις ανθρωπογενείς καταστροφές, καλύπτει και αυτό το ενδεχόμενο. Ο όρος όμως "ηθελημένη, εσκεμμένη" θαλάσσια ρύπανση αφορά συνήθως τις μικρές παράνομες απορρίψεις πετρελαίου από πλοία και η Επιτροπή θέλει να αποφύγει την ερμηνεία ότι το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού καλύπτει και τέτοιες μικρής έκτασης απορρίψεις. Θα ήταν πρακτικά αδύνατον για την Επιτροπή να κινητοποιεί τον μηχανισμό -ούτε και τα στελέχη υπάρχουν όπως είπα και προηγουμένως- αλλά βέβαια και αυτού του είδους οι μικρές απορρίψεις θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από τα μέσα τα οποία διαθέτει η κάθε χώρα. Για τον λόγο αυτό, οι σχετικές τροπολογίες δεν έγιναν δεκτές.
Τέλος, η Επιτροπή σημειώνει ότι μια σειρά τροπολογιών σχετίζεται με πτυχές της υφιστάμενης νομοθεσίας. " Επιτροπή υποστηρίζει επί της ουσίας ορισμένες από αυτές τις τροπολογίες. Όμως, η διοργανική συμφωνία για τη χρήση της τεχνικής της αναδιατύπωσης δεν επιτρέπει στην Επιτροπή να τις δεχθεί, εκτός και αν είναι ζωτικής σημασίας για την εφαρμογή των νέων διατάξεων που περιέχονται στην πρόταση, ή αν προκύπτουν άμεσα από τις νέες διατάξεις. " Επιτροπή όμως θα έχει υπόψη της τα εν λόγω ζητήματα στο πλαίσιο της ανάπτυξης της πολιτικής μας στον τομέα αυτό.
Αυτά είναι τα κύρια ζητήματα στα οποία η θέση της Επιτροπής διαφέρει από την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πάντως θέλω να τονίσω ότι αυτές οι διαφορές απόψεων δεν επισκιάζουν τους κοινούς μας στόχους. Συμφωνούμε πλήρως με τη φιλοδοξία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να αναπτυχθεί μια πολύ πιο ισχυρή ευρωπαϊκή δυνατότητα επέμβασης στον τομέα της πολιτικής προστασίας, τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και σας ευχαριστούμε για την υποστήριξή σας. Διαβιβάζω στη Γραμματεία του Κοινοβουλίου πλήρη κατάλογο με τη θέση της Επιτροπής σχετικά με τις τροπολογίες. Θα ήθελα και πάλι να συγχαρώ τον εισηγητή, κ. Παπαδημούλη, για την εξαιρετική δουλειά του.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τρίτη στις 12.00.
Γραπτή δήλωση (άρθρο 142 του Κανονισμού)
Hélène Goudin
(SV) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασχολείται αυτήν τη στιγμή με μία πρόταση για την αναδιατύπωση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας που δημιουργήθηκε το 2001. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι καταστροφές προκαλούν σοβαρά προβλήματα στα πληγέντα μέρη. " συντονισμένη ευρωπαϊκή πολιτική προστασία δεν είναι, ωστόσο, η λύση στο πρόβλημα, ιδιαίτερα με τη μορφή με την οποία εμφανίζεται σε αυτήν την πρόταση.
" πολιτική προστασία σε κάθε κράτος μέλος χρηματοδοτείται μέσω της φορολογίας. Εναπόκειται στην κρίση κάθε κράτους το να επιλέξει πόσα έσοδα θα διανεμηθούν από τους φόρους που συγκεντρώνονται από τους πολίτες του. Αυτή η πρόταση μπορεί να συνεπάγεται ρίσκο για κάποια κράτη μέλη που επιλέγουν να επενδύσουν ένα ελάχιστο όριο πόρων στην εθνική πολιτική προστασία, βασιζόμενα σε άλλες χώρες της ΕΕ, οι οποίες συνεισφέρουν όταν σημειώνεται μία καταστροφή. Αυτό το πρόβλημα της ελεύθερης επιλογής είναι πολύ σοβαρό και άδικο για τους ανθρώπους στις χώρες εκείνες που επιλέγουν να έχουν ισχυρή πολιτική προστασία. Όσον αφορά τις διεθνείς προσπάθειες, αυτές θα πρέπει να συντονίζονται μέσω του Γραφείου των "νωμένων Εθνών για τον Συντονισμό των Ανθρωπιστικών Υποθέσεων και να χρηματοδοτούνται από τα κράτη μέλη και όχι από την ΕΕ.
Το κείμενο της Επιτροπής κάνει επίσης λόγο για δυνάμεις ταχείας επέμβασης και για την υποχρέωση των κρατών μελών να γνωστοποιούν τους διαθέσιμους πόρους, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών πόρων και του στρατιωτικού δυναμικού, σε περιπτώσεις που μία πληγείσα χώρα ζητεί αυτό το είδος βοήθειας. " Λίστα του Ιουνίου αντιτίθεται σθεναρά σε αυτές τις προτάσεις. Οι στρατιωτικοί πόροι μίας χώρας αποτελούν υπόθεση της συγκεκριμένης χώρας, και εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος η απόφαση για το εάν αυτοί οι πόροι πρέπει να επιστρατεύονται ή όχι.
