Hervatting van de vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
(De notulen worden goedgekeurd)

Onesta
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een opmerking over een vergadering van gisteravond van diverse afgevaardigden van de fracties in dit Parlement. Aan deze vergadering werd deelgenomen door diverse ondervoorzitters, quaestoren en de architecten die dit parlementsgebouw hebben ontworpen; besproken werd hoe onze werkzaamheden steeds verder kunnen worden verbeterd.
Zo hebben wij gisterenavond ontdekt, mijnheer de Voorzitter, dat dat mooie witte gordijn daar achter u een groot raam verbergt. Als we het gordijn open doen, hebben we, naar het schijnt, een mooi uitzicht op de rivier. Het gordijn is echter dicht, zo is ons verteld, omdat u anders met uw rug naar het licht zit en omdat we zo een beter licht hebben tijdens de debatten. Wat let ons echter om vóór de opening van de debatten of wanneer u de vergadering onderbreekt, dit gordijn open te doen zodat we een beetje kunnen genieten van dat schitterende uitzicht achter u? Het is nog gratis ook!
Ik vind het prima dat onze vergaderzaal wordt verlicht door de vruchtbaarheid van onze debatten, maar het lijkt me nog veel beter als de echte zon van tijd tot tijd onze koepel van democratie zou kunnen binnendringen. Het zou goed zijn als u eens met de boden kunt bespreken hoe we dit gordijn zo nu en dan open kunnen krijgen.

De Voorzitter
Mijnheer Onesta, ik dank u. Ik ben blij met elke tip om onze vergaderzaal aangenamer te maken. Ik stel voor dat wij de vergadering voortzetten in de zaal zoals ze nu is. In de tussentijd laat ik onderzoeken of uw voorstel technisch gemakkelijk uitvoerbaar is. Als dat het geval is, kunnen wij een keertje uitproberen hoe het eruit ziet als de Voorzitter met zijn rug tegen het licht zit.

ICBE's
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0025/2000) van de heer Schmidt, namens de Economische en Monetaire Commissie, over:
I. het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 85/611/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (ICBE's) met het oog op de reglementering van beheermaatschappijen en vereenvoudigde prospectussen (COM(1998) 451 - C4-0465/1998 - 1998/0242(COD))
II. het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 85/611/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (ICBE's) (COM(1998) 449 - C4-0464/1998 - 1998/0243(COD)).

Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik hoop dat het Parlement vandaag bereid is te besluiten tot een vergroting en versterking van de financiële markt in Europa. Als nieuw lid van het Europees Parlement was het zeer interessant en leerzaam voor mij om met deze belangrijke taak belast te zijn. Mijn dank gaat met name uit naar mijn collega's in de Economische en Monetaire Commissie voor hun compromisbereidheid en naar de Voorzitter en het Bureau voor hun aandacht voor de complexiteit van de kwestie. Verder ben ik dankbaar voor de goede contacten met de Commissie, vooral met de terzake bevoegde commissaris, en met de Raad, alsmede voor het onbaatzuchtige werk van het secretariaat van de Economische en Monetaire Commissie. De eensgezindheid in de commissie was groot, afgezien van een punt waarvoor hopelijk ook een oplossing komt.
De kwestie van de ICBE's lijkt misschien moeilijk en technisch en politiek gezien risicovol. Ik denk dat sommigen niet eens weten waar ICBE voor staat. Maar laat het duidelijk zijn dat deze kwestie de burgers in Europa daadwerkelijk aangaat. Het gaat om de manier waarop hun spaargeld beheerd wordt, welke mogelijkheden er zijn, hoe de concurrentie tussen de landen is wat betreft de verschillende spaarvormen, het recht op zekerheid van de spaarders en welke mogelijkheden de Europese burgers hebben om verstandig te sparen voor hun oude dag. We moeten de eis tot liberalisering ten behoeve van een beter functionerende markt en meer rendement afwegen tegen de bescherming van en zekerheid voor de investeerders.
In de jaren '80 vond er op de meeste geldmarkten in Europa een drastische deregulering plaats. Dit had tot gevolg dat met name de nationale geld- en obligatiemarkten zich gedurende enkele jaren snel ontwikkelden. Collectieve beleggingsfondsen werden een alternatief voor het sparen op de bank. In mijn vaderland Zweden spaart ruim 60% van de mensen via verschillende beleggingsfondsen. Dit spaartype biedt zekerheid doordat er in verschillende fondsen wordt belegd. De kapitaal- en effectenmarkt heeft zich verder uitgebreid. De huidige ICBE-richtlijn is verouderd en past niet meer in deze tijd. Er zijn in de verschillende lidstaten nieuwe soorten beleggingsfondsen geïntroduceerd, die hun aandelen niet in andere lidstaten mogen uitgeven. Dit heeft natuurlijk een remmende werking op de concurrentie en de innovatie, en tegelijkertijd worden de keuzemogelijkheden van het publiek voor alternatieve spaarmogelijkheden beperkt.
Het voorstel van de Commissie dat we vandaag behandelen, bestaat uit twee delen. Het eerste deel behandelt de producten, dat wil zeggen de beleggingsfondsen. Het tweede deel betreft de ICBE's. Het eerste voorstel is voornamelijk gericht op uitbreiding van de beleggingsmogelijkheden voor instellingen voor collectieve beleggingen, door de mogelijkheid te bieden tot beleggen in aandelen van andere instellingen voor collectieve beleggingen, zoals fondsen in fondsen, gestandaardiseerde financiële termijn- en optieovereenkomsten, deposito's bij kredietinstellingen en sommige soorten geldmarktinstrumenten. Voor deze beleggingen worden regels voor risicospreiding voorgesteld, die zowel op kwantitatieve als op kwalitatieve criteria gebaseerd zijn. Voorts wil men specifieke regels voor risicospreiding invoeren voor instellingen die voornemens zijn een aandelenindex, een zogeheten indexfonds, te reconstrueren. De Economische en Monetaire Commissie verscherpt de eis ten opzichte van het voorstel van de Commissie.
Om te zorgen voor een transparant en gezond systeem, moeten beleggingen in niet-geharmoniseerde fondsen uitsluitend worden toegestaan als er kwaliteitsnormen worden gesteld, zoals transparantie en bescherming van de beleggers. Voorts moeten er kwantitatieve normen, blootstelling aan risico, worden gesteld.
Mijnheer de Voorzitter, dan komen we nu bij het punt waarover onenigheid bestaat - hopelijk niet meer voor lang -, namelijk OTC-derivaten. In haar voorstel maakt de Commissie onderscheid tussen derivaten die op gereglementeerde markten worden verhandeld en afgeleide instrumenten, de zogeheten OTC-derivaten, die niet op gereglementeerde markten worden verhandeld. In het Commissievoorstel wordt ervan uitgegaan dat OTC-derivaten niet deel uitmaken van de beleggingscategorieën die voor de ICBE' s in aanmerking komen, maar dat zij uitsluitend kunnen worden gebruikt met het oog op een doelmatig portefeuillebeheer en ter voorkoming van wisselkoersrisico's. De markt voor derivaten heeft zich de afgelopen jaren in vrijwel alle lidstaten zeer snel ontwikkeld. De regelgeving inzake derivaten moet dan ook soepel zijn zodat de markt voor de toekomst niet wordt afgegrendeld. De definities "gestandaardiseerde termijnovereenkomsten" en "gestandaardiseerde opties" moeten daarom worden samengevoegd tot een nieuwe definitie "afgeleide financiële instrumenten" die dan eveneens OTC-derivaten omvat. Beleggingen in OTC-derivaten moeten echter uitsluitend worden toegestaan als kwantitatieve en kwalitatieve criteria worden ingevoerd. Deze zijn in dit geval van groot belang om de bescherming van de beleggers te bevorderen.
Het tweede voorstel van de Commissie is toegesneden op de beheerders van instellingen voor collectieve beleggingen, dat wil zeggen beheersmaatschappijen. De regels voor beheersmaatschappijen, onder andere wat betreft de voorwaarden voor het opstarten en de exploitatie van hun activiteiten, worden aangepast aan de huidige regelgeving. Een belangrijk punt is dat er regels worden ingevoerd voor de zogeheten vereenvoudigde prospectus. Wie overweegt aandelen in een fonds te verwerven, moet relevante informatie ontvangen in een taal die voor de beleggers in het ontvangende land gemakkelijk te begrijpen is. Ook hierin wil de Economische en Monetaire commissie verder gaan dan de Commissie.
Een andere kwestie die in onze commissie besproken is, heeft betrekking op de eisen die voor beleggingen aan beheersmaatschappijen gesteld moeten worden. Hierover bestaan verschillende opvattingen. Voor mij is het onder meer belangrijk dat de kleine bedrijven door de gemeenschappelijke regels niet verdwijnen.
In de maanden dat ik aan dit verslag werkte, is er een zeer duidelijke eis naar voren gekomen van zowel de financiële sector als de consumentenorganisaties. De huidige situatie is niet gezond. De spaarders en de financiële sector hebben gemoderniseerde regels voor heel Europa nodig. Ik vind dat het huidige voorstel de eisen voor een liberalisering van de markt goed in evenwicht brengt met de wensen voor een effectieve bescherming van de beleggers.
Ter afsluiting wil ik nog even zeggen dat een aantal collega's dit voorstel te ver vindt gaan, terwijl anderen me niet liberaal genoeg vinden. Tegen hen wil ik slechts zeggen: You can't have it all.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen onze rapporteur, de heer Schmidt, bedanken voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht. Ik was zelf plaatsvervangend rapporteur voor deze verslagen tijdens de vorige zittingsperiode. Het is ons de afgelopen zes jaar niet gelukt om een compromis of akkoord te bereiken over deze kwestie. De heer Schmidt is er in korte tijd in geslaagd om dit verslag naar deze eindfase te loodsen binnen het Parlement. Daarvoor ben ik hem dankbaar.
Als rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken en interne markt zou ik ook de secretariaten van de Juridische Commissie en de Economische Commissie willen bedanken voor hun medewerking.
Ik spreek vandaag in verschillende hoedanigheden: ten eerste, als plaatsvervangend rapporteur voor dit verslag; ten tweede, als iemand die zich bewust is van de enorme voordelen die de EU kan halen uit een geharmoniseerd systeem van ICBE's. Hierdoor kunnen we het geld dat thans wordt verdiend in Europa maar geïnvesteerd buiten de Europese Unie en dus niet ten goede komt aan de Europese economie, binnen onze economie houden en gebruiken om ondernemersinitiatieven en werkgelegenheid te bevorderen en pensioenrechten in de toekomst veilig te stellen.
Er bestaat weinig onenigheid tussen de leden over het eerste voorstel. Het voorziet in een aantal controles en instrumenten die nodig zijn voor de totstandbrenging van geharmoniseerde controleautoriteiten. Het tweede voorstel baart daarentegen de meeste zorgen. Ik heb hierover een aantal ideeën die het overwegen waard zijn. Ten eerste, de idee van een EU-vergunning voor beheermaatschappijen moet worden toegejuicht; dat geldt ook voor de regel dat de lidstaat van herkomst zijn goedkeuring moet geven. Maar in plaats van een nieuwe regeling in te voeren, hadden we ook de richtlijn betreffende diensten op het gebied van beleggingen in effecten als voorbeeld kunnen nemen voor deze regeling. Het is eigenaardig dat we deze kans niet hebben gegrepen. Vele leden lijken vooral de nationale belangen van hun eigen landen te willen beschermen, in plaats van zich in te zetten voor de verbetering van het Europese systeem in zijn geheel.
We zullen deze kwestie in de nabije toekomst opnieuw moeten bekijken. Ik roep de leden op om vandaag bij de stemming ervoor te zorgen dat we Europa een solide basis geven voor de korte termijn, en misschien zelfs voor de lange termijn.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik de rapporteur, de heer Schmidt willen bedanken, alsook mijn collega de heer Goebbels, en mijn fractiegenoten Villiers en Lulling, die ofschoon zij op een aantal punten hebben vastgehouden aan hun afwijkende mening, steeds een buitengewoon constructieve houding aan de dag hebben gelegd.
Zoals de rapporteur al zei, is het onderhavige onderwerp waarschijnlijk een van de belangrijkste vraagstukken waarover we ons in deze zittingsperiode zullen buigen. Sinds geruime tijd al zijn de instellingen voor collectieve belegging het voornaamste beleggingsinstrument dat miljoenen burgers als particulieren, dus niet als deskundige of professionele beleggers, in de gelegenheid stelt om hun spaargeld op zinvolle manier onder te brengen of te beleggen.
Dat zou al een eerste reden zijn die ervoor pleit tot liberalisering over te gaan, maar dan wel op behoedzame wijze. Waarom? Het failliet gaan van een bank is een probleem waarvoor elke regering wel een oplossing weet te vinden. Maar als zo'n instelling voor collectieve belegging failliet zou gaan en surséance van betaling zou moeten aanvragen, dan zou dit een politiek en maatschappelijk probleem creëren met niet te overziene gevolgen.
Dan is er in mijn ogen nog een tweede argument waarom voorzichtigheid geboden is bij het reguleren van dit soort instellingen. Dat argument komt voort uit mijn geloof in de sociale markteconomie die gebaseerd is op een markt waarvan het functioneren aan een aantal regels gebonden is om het algemeen belang te waarborgen. Op dit moment en wat betreft deze concrete punten is dat algemeen belang beperkt tot de bescherming van de consument.
Naast de voorzichtigheid die geboden is ten aanzien van de bescherming waarop de consument recht heeft, heeft mijn fractie zich wat betreft het merendeel van de hier aan de orde gestelde en omstreden kwesties eveneens laten leiden door dit basisbeginsel van liberalisering, het beginsel van het versterken van het concurrentievermogen en van het verbeteren van de beleggingsmogelijkheden.
In de eerste plaats het probleem van de investeringen in niet-geharmoniseerde instellingen, instellingen dus die buiten deze richtlijn vallen. Het is duidelijk dat als door het onderhavige voorstel de beleggingsmogelijkheden van de instellingen voor collectieve belegging worden uitgebreid, andere instellingen die buiten de richtlijn vallen, gedwongen zullen worden om te investeren in fondsen met een hoog risico. En het zou niet erg slim zijn als gereguleerde, beschermde instellingen de gelegenheid kregen om te investeren in instellingen die hun heil in zulke riskante beleggingen zouden moeten zoeken.
In de tweede plaats de kwestie van de derivaten, een van de problemen waarover de meeste onenigheid ontstaan is, zowel binnen onze fractie als met de overige fracties. We hebben een compromisoplossing bereikt. Iedereen is het erover eens dat beleggingen in derivaten door reglementering, door wetgeving, aan banden moet worden gelegd, om te voorkomen dat een geharmoniseerd fonds zijn hele kapitaal verliest door beleggingen in hoge risicoproducten. Het spreekt vanzelf dat dit risico toeneemt wanneer de beleggingen worden gedaan in derivaten buiten beurs, de bekende OTC' s. Naar ons idee hebben we een aanvaardbare compromisoplossing bereikt, waarmee ik mezelf gelukwens.
Daar dit onderwerp nog niet is afgerond maar weer aan deze Vergadering zal worden voorgelegd, zou ik een opmerking willen maken over de werkwijze die door de Commissie en het Parlement gehanteerd is. De onderhavige teksten zijn niet actueel, ze waren al niet actueel toen dit Parlement ze onder ogen kreeg, omdat het Finse voorzitterschap van de Raad er belangrijke wijzigingen in had aangebracht. We konden kiezen uit twee opties: of - zoals we in Spanje zeggen - "de stier terug naar de arena", dus de voorstellen terugverwijzen naar de Commissie zodat die ons een geharmoniseerde tekst kon doen toekomen, of doorgaan. Er is gekozen voor die tweede mogelijkheid en daar ben ik blij om, maar ik hoop wel dat de twee instellingen en de Raad in de toekomst tot een nauwere samenwerking zullen komen, zodat we op een meer doorzichtige en productieve wijze ons werk kunnen doen.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, de socialistische fractie steunt de Commissie in haar pogingen om een actieplan voor de financiële diensten te verwezenlijken. Het is duidelijk dat de invoering van de euro vraagt om een geïntegreerde Europese financiële markt, vergelijkbaar met de Amerikaanse en Japanse markt.
De debatten over de ICBE's hebben aanleiding gegeven tot vergaande bemoeienissen van allerlei lobby's en hevige discussies binnen de bevoegde commissie. Ik feliciteer zowel rapporteur Olle Schmidt als mijn collega García-Margallo met hun constructieve aanpak. De socialisten onderkennen het belang van de sector beleggingsfondsen voor de ontwikkeling van onze economieën en de toewijzing van de middelen. De internationale financiële wereld is echter gevaarlijk. De kapitaalmarkten blijven overgeleverd aan hun overschotten. Er is momenteel sprake van een te beleggen liquiditeitenoverschot.
In 1999 zorgde de wereldwijde toename van de betaalmiddelen voor hyperactieve beurzen en een enorme stijging van het aantal transacties, hetgeen weer resulteerde in hoge prijzen van financiële en niet-financiële activa. Deze verhoogde internationale financiële activiteit houdt tevens in dat de risico's zijn toegenomen. Je hoeft geen Nobelprijs voor de economie te hebben om te begrijpen dat de huidige werkhypothese van de financiële markten - een verwachte jaarlijkse winstgroei van 15 tot 25% - op middellange termijn eenvoudigweg irrealistisch is.
Ik zeg het met nadruk: niet de inflatie is in de nabije toekomst het grootste risico voor de wereldeconomie, maar een deflatie, die ontstaat door het uiteenspatten van de 'speculatiezeepbellen'. Volgens Alan Greenspan zijn deze zeepbellen het gevolg van zwaar overspannen markten. De wetgevende macht moet ervoor zorgen dat aan de liberalisering van de Europese financiële markten zo weinig mogelijk risico's verbonden zijn. Beleggingsfondsen werken per definitie met andermans geld. De wetgever moet het algemeen belang behartigen en vrijwaringsclausules inbouwen. Er is geen vrijheid zonder regels.
We hebben een stokje gestoken voor de zogenaamde 'master-feederstructuren'. De Verenigde Staten kennen deze 'feederfondsen' wel, maar zij komen voor in een ruimte met slechts één toezichthoudende instantie en één rechtssysteem. Op de nog steeds gefragmenteerde Europese markt zouden dergelijke structuren absoluut voor problemen zorgen. Net als de Commissie betwijfelen de socialisten of het wel een goede zaak is om de beleggingsfondsen toe te staan ook te beleggen in de over-the-counter-derivaten, producten waarover met wederzijds goedvinden door de vaklui wordt onderhandeld. Daar deze verrichtingen over het algemeen niet gepaard gaan met aandachtige controles, zijn de risico's des te groter.
Om de risico's voor de beleggers te beperken, heeft de socialistische fractie amendementen ingediend waarin wordt voorgesteld zowel kwantitatieve als kwalitatieve vrijwaringsclausules toe te voegen. Met de goedkeuring van deze amendementen zal het Parlement het gebruik van de OTC-derivaten mogelijk maken, terwijl tegelijkertijd de risico's voor de particuliere beleggers worden beperkt.
Mijnheer de Voorzitter, we hebben de laatste tijd de mond vol van het beginsel van good governance. Dit beginsel zou niet alleen van toepassing moeten zijn op de overheidssector, maar ook op de particuliere sector en dan met name op de financiële instellingen.

Huhne
Mijnheer de Voorzitter, het doel dat wij beogen met de totstandbrenging van een kader voor ICBE's en andere beleggingsfondsen is het garanderen van de hoogst mogelijke veilige kapitaalopbrengst voor onze spaarders, en daarom wil ik vandaag ook ingaan op de voordelen van afgeleide financiële instrumenten.
Ik heb de vaste overtuiging dat een voorzichtig gebruik van afgeleide financiële instrumenten kan bijdragen tot betrouwbare, veiligere en hogere kapitaalopbrengsten. Deze instrumenten mogen dan de naam hebben gevaarlijk te zijn, ze worden heel vaak door vermogensbeheerders als een veiligheidsinstrument gebruikt. Een belegging die bijvoorbeeld een grote som geld oplevert bij een daling van de NASDAQ- of de CAC 40-index, brengt ook een verlies met zich mee als deze beursindexen stijgen. Is dat speculeren? Helemaal niet. Stelt u zich voor dat u enkele maanden heeft besteed aan de samenstelling van een portefeuille met aandelen van bedrijven waarin u vertrouwen heeft: ze hebben een goed management, goede vooruitzichten en het zijn goede beleggingen. Op een bepaald moment maakt u zich zorgen over een mogelijke ineenstorting van de aandelenmarkt, zoals in 1987. U kunt kiezen: alles cash verkopen, maar dan zou alle tijd die u heeft gestoken in het uitzoeken van goede beleggingen verloren gaan. U zou ook alle transactiekosten moeten betalen die gepaard gaan met het verkopen en weer aankopen van aandelen na de beursdaling. U kunt dit oplossen via een afgeleid financieel instrument dat winst oplevert bij een daling van de NASDAQ- of de CAC 40-index.
Maar zelfs met een op maat gesneden instrument of OTC-instrument, wat een goedkopere oplossing is en waarmee u zich bijvoorbeeld kunt indekken tegen een relatieve daling van uw portefeuille tegenover de beursindex, zou u nog altijd beschikken over uw portefeuille en de aandelen, maar u zou zich wel hebben ingedekt tegen het gevaar van een ineenstorting van de aandelenmarkt. In ruil daarvoor heeft u misschien afstand gedaan van uw hoogst genoteerde aandelen. In dit geval, misschien wel de meest voorkomende manier waarop vermogensbeheerders afgeleide financiële instrumenten gebruiken, verkleint u de winstmogelijkheden, maar ook de potentiële risico's. Dit is een positieve ontwikkeling, die bijdraagt tot een beter en veiliger fondsbeheer. De geschiedenis laat zien dat beleggers baat hebben bij een liberale en soepele regelgeving. Een strenge regelgeving - voorschriften die bepalen hoe en in welke investeringsproducten particuliere vermogensbeheerders moeten investeren - zal enkel leiden tot lagere kapitaalopbrengsten voor de spaarders.
Pensioenfondsen die vielen onder dit soort strenge voorschriften, zoals onze staatsfondsen, leverden tussen 1984 en 1996 kapitaalopbrengsten op van 5,2% per jaar, nauwelijks de helft van de 9,5% die beleggingsfondsen van de privé-sector opleverden. Het gaat hier natuurlijk om opbrengsten na aftrek van alle kosten. Men mag een reële bezorgdheid voor de belangen van de spaarders niet verwarren met de populistische angst voor nieuwe, innoverende en liberale methoden die winstgevend zijn. Dit is wat wij vandaag voor ogen moeten houden.

Lipietz
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige verslag gaat over de voltooiing van het vrije verkeer van financiële beleggingen in Europa, ook de meest verfijnde vormen daarvan. Wij hebben in beginsel niets tegen deze sector. In tegenstelling tot Christopher Huhne zijn wij echter van mening dat een continent dat niet in staat is gebleken een goed toezicht uit te oefenen op zijn olietankers, niet te ver mag gaan bij de liberalisering van een sector die op termijn eenzelfde soort crisis kan veroorzaken.
Wij zullen dus voorzichtig instemmen met alle amendementen die het gebruik van al te afgeleide instrumenten beperken, en we zullen goedkeuring verlenen aan de amendementen die beperkingen opleggen aan de excessieve concentratie van activa bij één en dezelfde financiële groep. We zullen echter tegen deze tekst als geheel stemmen. In de toekomst zullen we overigens alle voorstellen voor liberalisering van de financiële markten afkeuren en we roepen de andere fracties op hetzelfde te doen, net zolang totdat de belastingen op de inkomsten uit financiële beleggingen eindelijk zijn geharmoniseerd.
Deze harmonisatie wordt al jarenlang geblokkeerd door bepaalde landen, waaronder Groot-Brittannië, die zo van hun financiële centra belastingparadijzen maken. Zij verzetten zich zelfs tegen het strikte minimum, dat wil zeggen het door de Commissie voorgestelde pakket-Monti. Door deze houding wordt Europa een organisme dat de inkomsten uit kapitaal vrijstelt van belasting, waardoor de belastingdruk geheel komt te liggen op de inkomsten uit arbeid, met alle sociale en zelfs morele gevolgen van dien. Dat moet nu afgelopen zijn. Door de verzoeken van de financiële sector af te wijzen, kan het Europees Parlement de in belastingparadijzen omgetoverde lidstaten met de rug tegen de muur zetten.

Abitbol
Mijnheer de Voorzitter, bij richtlijn 85/611 is een soort Europees visum ingevoerd voor bepaalde typen ICBE's die in de hele Unie kunnen worden geëxploiteerd. De kapitaalmarkt en de aandelenmarkt hebben zich sindsdien verder ontwikkeld en een bovenmatige exponentiële groei doorgemaakt tegen de achtergrond van een ongebreidelde financiële mondialisering.
Dit brengt ons op de twee voorstellen voor een richtlijn. Het verslag over het tweede voorstel - dat geen specifiek commentaar behoeft - is uitstekend. Het verslag is erop gericht de beschermings- en veiligheidsmaatregelen voor de consument te versterken. Dat is op zich goed, maar wel vraag ik me daarbij af waarom, om welke reden, uit hoofde van welke legitimiteit en welk respect van de volkeren, we het monopolie nog eens zouden moeten versterken dat de Engelse taal toch al heeft bij alle documenten die in Europa verspreid worden. Dit is de strekking van een door ons ingediend amendement, dat ten doel heeft alle talen van de Gemeenschap een gelijke positie te geven. Als dit amendement niet wordt aangenomen, zullen wij niet met de tweede richtlijn kunnen instemmen.
Het eerste voorstel is een heel ander verhaal. De oorspronkelijke tekst had onze goedkeuring kunnen wegdragen omdat de legitieme achterliggende gedachte ervan was de bestaande wetgeving te actualiseren. Om diverse redenen kunnen we echter niet instemmen met de tekst van het verslag, hoewel ik het werk van onze collega Schmidt waardeer. Deze tekst is, ten eerste, veel te gunstig voor producten die gebaseerd zijn op indexen die geen verband meer houden met de reële economie, afgeleide producten die de zojuist door onze collega Lipietz genoemde financiële zeepbel nog groter zullen maken.
Ik ben het, ten tweede, met hem eens dat we niet moeten streven naar een excessieve concentratie in fondsen die uiteindelijk het paard van Troje zouden blijken te zijn voor de Amerikaanse pensioenfondsen. In dat geval zou de Europese ICBE's uiteraard niet dezelfde behandeling ten deel vallen.
Ook zullen we ons ertegen verzetten dat de lidstaten de mogelijkheid wordt ontnomen van het tot 35% verhogen van...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Villiers
Mijnheer de Voorzitter, deze kwestie is van cruciaal belang voor Europa. Met het oog op de dreigende pensioenentijdbom moet Europa al het mogelijke doen om sparen te bevorderen en de kapitaalopbrengsten van de Europese spaarders te maximaliseren. Ik verwelkom dan ook veel van de maatregelen die in het verslag van de heer Schmidt worden voorgesteld.
ICBE's zijn een succesverhaal binnen de Europese Unie. Het is een veilig beleggingsproduct, dat over de grenzen wordt verhandeld. Maar de wetgeving moet nodig up-to-date worden gemaakt. De heer Schmidt heeft uitstekend werk geleverd. Het is geen geheim dat ik liever had gezien dat zijn verslag niet zo ingrijpend was gewijzigd door het Parlement. Ik verzoek het Parlement deze kwestie evenwichtig en met gezond verstand te benaderen. De radicale vernieuwing van dit verslag bestaat erin dat het gebruik van afgeleide over-the-counter-instrumenten bij het beheer van ICBE's wordt toegestaan. Het gaat hier niet om afgeleide financiële instrumenten die worden ingezet voor speculatieve doeleinden. Het gaat om het gebruik van deze instrumenten als een middel om risico's te verminderen en de opbrengsten van spaargelden van gewone Europeanen te verhogen. De heer Schmidt verdient onze felicitaties, omdat hij de steun van het Parlement heeft gekregen voor afgeleide over-the-counter-instrumenten.
We mogen niet bang zijn om vooruit te kijken, om adequaat te reageren op nieuwe marktontwikkelingen. Zeker, we moeten erop toezien dat ICBE's een veilig en uitgebalanceerd investeringsproduct blijven voor consumenten. Het verslag voorziet in heel adequate beschermingsmaatregelen voor de consumenten. Maar een aantal amendementen gaan te ver inzake de beperking van het gebruik van over-the-counter-instrumenten. Ik ben van mening dat deze instrumenten een verrijking zullen zijn voor de portefeuille van ICBE's, wat alleen maar in het belang is van de Europese burgers, die hierdoor de opbrengsten van hun spaargelden kunnen verhogen. Ik wil de heer Schmidt dan ook feliciteren.

Kuckelkorn
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de richtlijn betreffende de ICBE's moet worden gewijzigd omdat ze niet meer aan de realiteit van de financiële markten beantwoordt. Instellingen voor collectieve belegging in effecten beleggen immers ook geld van individuele beleggers. Master-feederfondsen staan haaks op de opzet van de richtlijn en daarom wijst de Economische en Monetaire Commissie ze terecht af.
De risico's van beheermaatschappijen en financiële producten moeten voor de individuele belegger transparant zijn. De producten moeten zo zijn opgebouwd dat ook de kleine belegger aan het loket weet waaraan hij begint. In het kader van het Europese paspoort voor ICBE's betekent dit dat de nationale toezichthoudende autoriteiten bij het toezicht op producten en beheermaatschappijen dezelfde maatstaven moeten hanteren. Als wij in de interne markt voor vertrouwen in de financiële producten en beheermaatschappijen willen zorgen, moeten wij de beoordelingsmarge van de nationale toezichthoudende autoriteiten beperken.
Een belangrijk resultaat van de richtlijn betreffende de ICBE-producten is dat daarin aandacht wordt besteed aan de OTC-derivaten in het kader van een efficiënt portefeuillebeheer. Een groot nadeel van de oude richtlijn was immers dat elke toezichthoudende autoriteit onder efficiënt portefeuillebeheer iets anders begreep. Het Europees Parlement moet ervoor zorgen dat de consumenten in Europa beter worden beschermd. Wij kunnen niet verwachten dat de consument elk aangeboden product en de eventuele gevaren ervan kent. Europa mag geen paradijs voor beleggingsmaatschappijen, banken, verzekeringen of hun lobby worden.

De Voorzitter
Mijnheer Kuckelkorn, ik dank u. Dames en heren, ik heb nieuws in verband met het gordijn dat voor het raam achter mij hangt. Achter het gordijn zit een tussenschot, dat niet zomaar kan worden verwijderd. Wij zullen ons experiment dus tot de volgende vergaderperiode moeten uitstellen. Ik zal er echter voor zorgen dat wij dan eens kunnen kijken hoe de zaal er uitziet.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, sinds haar inwerkingtreding op 1 oktober 1989 is de ICBE-richtlijn een enorm succes, vooral omdat zij beleggers een bijzonder hoge mate van bescherming biedt. De sector beleggingsfondsen heeft zodanig geprofiteerd van de richtlijn en het goede imago van de ICBE's bij de beleggers, dat hij zijn activa in de Europese Unie heeft kunnen vervijfvoudigen.
De grensoverschrijdende commercialisering van de beleggingen binnen de Europese Unie heeft zich sterk ontwikkeld en de richtlijn zelf geldt als modelwetgeving op internationaal vlak. Natuurlijk is de richtlijn wel enigszins verouderd: ze is immers tien jaar oud, en bovendien hebben de markten zich verder ontwikkeld en zijn er steeds verfijnder financiële producten gekomen.
Met de onderhavige voorstellen van de Commissie kan de richtlijn de noodzakelijke facelift krijgen. Ik deel wat dit betreft de bezorgdheid van een aantal collega's - met name die van mijn collega García-Margallo. Deze facelift zou echter nog minder effect hebben als de fondsen die een beursindex opleveren en dus passief - of in feite helemaal niet - worden beheerd, op dezelfde manier behandeld zouden worden als de fondsen die een index gebruiken als benchmark voor een actief beheerd fonds. Het maakt daarbij niet uit of dit alleen maar gedaan zou zijn om de middelgrote beursgenoteerde, maar niet bij de vaststelling van de beursindex meegenomen ondernemingen, een betere toegang te geven tot de kapitaalmarkt. De bescherming van de beleggers wordt overigens vaak gemakkelijker bereikt met een actief beheerd fonds. Voor de liefhebber: dit is de strekking van mijn amendement 47.
Wat betreft het voorstel voor een nieuwe bepaling die de beleggingen in één en dezelfde groep zou beperken tot 15%, wil ik er - nog afgezien van het feit dat deze grens te laag is - op wijzen dat de tekst geen definitie van het begrip 'groep' omvat. Dit is overigens een concept dat het Europees recht niet kent omdat het niet kan worden uitgevoerd, en in de praktijk ook niet kan worden gecontroleerd.
Ik zal dus tegen dit wijzigingsvoorstel stemmen. Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting wil ik nog aan de collega' s kwijt dat de richtlijn wel een new look moet krijgen die de ICBE's nog aantrekkelijker maakt, maar dat zij geen korset aangemeten moet krijgen dat de ICBE's verstikt.

Randzio-Plath
voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, de invoering van de euro en de verdere liberalisering van de kapitaalmarkten hebben de Europese financiële ruimte groter gemaakt en verdiept. Daardoor zijn de afzetmarkten verruimd, de prijzen transparanter en de concurrentie scherper geworden.
Daarbij moeten wij ook kijken naar het economische belang van de financiële transacties, vooral die waarmee wij ons nu bezighouden. Eind 1999 waren er bijna 15.000 als ICBE erkende beleggingsfondsen met een totale waarde van meer dan 2 miljard euro, ongeveer 75% van alle beleggingen in fondsen. Daarom heeft de Commissie ook in haar voorstellen voor richtlijnen terecht op de economische betekenis hiervan gewezen. Ik vond het voorstel van de Commissie zeer overtuigend. Wij weten allemaal hoe moeilijk het is een beter rechtskader voor beleggingsfondsen te creëren of voor het Europese paspoort voor beheermaatschappijen normen vast te stellen die overal dezelfde zijn.
Daarom is dit uit juridisch oogpunt en voor het toezicht op de financiële markten en producten een stap vooruit. Ik heb het dan in de eerste plaats over de verbetering van de consumentenbescherming. Ik vind het zeer belangrijk dat die doelstelling zowel in het Commissievoorstel als in het voorstel van het Europees Parlement en de compromisamendementen tot uiting komt.
Het risico van OTC-derivaten kan volgens mij niet worden beoordeeld. De consument verwacht dat een beleggingsfonds op lange termijn even veilig is als een klassieke spaarregeling. Beleggingsfondsen worden daarom ook spaarbeleggingen genoemd. Het Europees Parlement moet de consument dus informeren en hem er voortdurend op wijzen dat die twee niet met elkaar kunnen worden vergeleken. Er is ook behoefte aan een minimale bescherming. Wij kunnen uitgaan van de minimale bescherming in de richtlijn betreffende de handel in effecten, bijvoorbeeld in artikel 11 over goed gedrag.
Dat zou een volgende stap in de goede richting zijn. De naam van een fonds zou de consument iets moeten vertellen over de risico's die het inhoudt.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de onderhavige ontwerprichtlijn brengt een aantal welkome wijzigingen van de huidige regelgeving met zich mee. Bij de voorbereiding is grotendeels een goed functionerend evenwicht gevonden door naar een toename van de doeltreffendheid en de groei van de Europese beleggingsmarkten te streven, zonder echter afbreuk te doen aan voldoende bescherming van de consument die fondsaandelen koopt. Hoe groter het vertrouwen van de consument in het functioneren van de beleggingsmarkten is, hoe meer de consumenten bereid zijn op de open markt te beleggen. Hoe meer de consumenten beleggen, hoe rooskleuriger de kapitaalmarkten van de Europese bedrijven er uit gaan zien. Het is toch duidelijk dat als bedrijven gemakkelijker eigen kapitaal tot hun beschikking krijgen, de structuur van de bedrijven een gezondere basis krijgt en dat zo ook de groei- en investeringsmogelijkheden verbeteren. Of het geld nu als directe investering of via een instelling voor collectieve belegging in effecten op de aandelenmarkt komt, is in dit verband niet relevant.
Hoewel wij het in de Economische en Monetaire Commissie grotendeels eens waren over de doelstellingen van de wetswijziging, was de behandeling in de commissie niet een van de gemakkelijkste. Voor mij persoonlijk vormde de technische verdeling van de richtlijn in twee verschillende voorstellen een probleem. Deze maakte de kennismaking met dit zeer moeilijke technische onderwerp er niet gemakkelijker op. Ik wil toch mijn mening over enkele gedetailleerde voorstellen naar voren brengen.
Ten eerste ben ik zeer tevreden over het feit dat de ontwerprichtlijn in zijn geheel de vrijheid van de beleggingsfondsen vergroot om het kapitaal in verschillende instrumenten te steken. Wat de derivaten betreft, vind ik, in tegenstelling tot bijvoorbeeld mevrouw Randzio-Plath, dat het standpunt van de commissie gerechtvaardigd is. De OTC-derivaten hoeven in de richtlijn niet anders te worden behandeld dan de gestandaardiseerde derivaten, want ze zijn in verscheidene lidstaten in gebruik en werden ook al eerder gebruikt. Wat artikel 5g, het zogeheten delegatieartikel, van de tweede ontwerprichtlijn betreft, was naar mijn mening het oorspronkelijke voorstel van de Commissie over de regelgeving inzake de volmacht beter dan het voorstel dat nu in de commissie is goedgekeurd. Daarom steun ik enkele amendementen die mevrouw Villiers hierop heeft ingediend.

Balfe
Mijnheer de Voorzitter, ik zie twee problemen bij het debat van deze morgen. Ten eerste, toen ik vele jaren terug in dit Parlement kwam, heeft men mij gezegd dat je moeilijke taken het beste kunt overlaten aan een liberaal. Nu zegt men mij dat je bij een moeilijk debat pas echt in de problemen komt als de helft van de Luxemburgse leden tegelijk aanwezig zijn in de vergaderzaal - en dat zijn ze.
Ten eerste, ik ondersteun het eerste voorstel. Het maakt een aantal zaken eenvoudiger en actueler. Volgens mij zullen heel veel Britse leden tegen een groot aantal amendementen in het verslag stemmen.
We ondersteunen het verslag-Schmidt met betrekking tot het eerste voorstel, maar we betreuren dat de richtlijn een heleboel kwantitatieve beperkingen oplegt, waardoor de mogelijkheden om risico's te spreiden worden beperkt. Wij geloven dat een vrijere investeringsmarkt de beste stap vooruit is.
Ten tweede vinden we voorstel nr. 2 erg onduidelijk. Het is moeilijk te begrijpen, en de Commissie zou het volgens ons opnieuw moeten bekijken. Als verdere regulering noodzakelijk is, denken we dat er betere instrumenten zijn om daarvoor te zorgen dan diegene die worden voorgesteld in de richtlijn. We zijn het met name oneens met het voorstel inzake kapitaalvereisten, want als deze te hoog zijn, zouden sommige bedrijven misschien wel de deuren moeten sluiten. We verzoeken de Commissie deze voorstellen te herzien.
Tenslotte roepen we de leden op om in ieder geval niet te stemmen voor amendement 41 inzake kapitaalvereisten, want we zijn van mening dat dit heel schadelijk zou zijn voor de sector.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, pecunia non olet, zeiden de Romeinen. Het gaat erom dat geld op zijn beurt nieuw geld moet voortbrengen. Het onderhavige onderwerp biedt de uitzonderlijke gelegenheid om de belangen van de economen te doen samenvallen met de belangen van diegenen die winst willen behalen en alleen maar denken aan dollars, net als de stripfiguur Dagobert Duck, die steeds wordt afgebeeld met dollartekens in zijn ogen. Het gaat in dit geval alleen om euro's.

De belangen van deze burgers vallen hier samen met de belangen van de gepensioneerden die een onbezorgd leven willen leiden. Neem mijn zwager in Rome, bijvoorbeeld, die een jaar geleden met pensioen is gegaan is. Sindsdien volgt hij elke dag - van zeven uur 's ochtends als hij wakker wordt tot middernacht - op internet de ontwikkelingen van de pensioenfondsen en effecten waarin hij geïnvesteerd heeft.
In de toekomst zullen de gepensioneerden over enorme bedragen beschikken, hetgeen zich nu al begint af te tekenen. Terwijl de jeugd op zwart zaad zit hebben de ouderen geld opgespaard. Omdat zij dit op lucratieve wijze wensen te beleggen hebben zij grote belangstelling voor de huidige richtlijn.
Als de nationale regeringen - net als de Europese Unie met de huidige richtlijn - oog hadden gehad voor de noodzaak het tijdens het actieve beroepsleven van hun burgers verdiende geld goed te beleggen, was het probleem van de pensioenenbom allang opgelost. U, commissaris Bolkestein, heeft in uw huidige bevoegdheid eveneens een zeer grote verantwoordelijkheid voor de toekomst van de ouderen en gepensioneerden. Die toekomst zal er mijns inziens beter uitzien wanneer wij deze richtlijn hebben aangenomen, hetgeen, zoals mijn collega's Villiers en Kauppi hebben voorgesteld, zo spoedig mogelijk dient te gebeuren.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, hoewel vele van mijn amendementen in de Commissie werden verworpen, ben ik ingenomen met het voorstel en het bereikte compromis.
Ik meen dat wij er aan het einde van het debat nogmaals op moeten wijzen dat de belangrijkste doelstelling van deze richtlijn erin bestaat, na de invoering van de euro in 1999, een enige Europese markt te creëren. Wij moeten ook aan de nadelen van de oude regeling herinneren. Fondsen op nationaal niveau konden het voordeel van het bij de richtlijn van 1985 ingevoerde Europese paspoort niet genieten. De keuze voor de belegger was beperkt, vernieuwing werd niet gestimuleerd en de verschillende regelingen en beschermende maatregelen voor beleggers in de lidstaten belemmerden de concurrentie.
De oude regeling moest daarom worden bijgewerkt. De voordelen van de nieuwe regeling zijn de harmonisering van de concurrentievoorwaarden en een gelijkvormige en doeltreffende consumentenbescherming. Ik ben vooral verheugd over de vereenvoudigde prospectussen, waardoor het vergelijken en beoordelen van fondsen eenvoudiger wordt. Het publiek krijgt alternatieve spaarmogelijkheden - wat voor de toekomstige bejaarden erg belangrijk is - en ondernemingen krijgen nieuwe mogelijkheden om kapitaal aan te trekken.
Sommigen vrezen dat het voorstel ertoe strekt transacties tussen ICBE's en deposito's te beperken. Onnodige beperkingen van zulke transacties passen niet in onze Europese bankcultuur en moeten dus worden vermeden.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, mag ik in de eerste plaats namens de Commissie mijn hartelijke dank uitbrengen aan rapporteur Olle Schmidt en de leden van de Economische en Monetaire Commissie die ten principale bevoegd is, evenals aan de rapporteur, Brian Crowley en de leden van de Commissie juridische zaken en interne markt, die ik graag zou willen bedanken voor hun uitvoerige en belangrijke werkzaamheden om de voorstellen te verfijnen en uit te breiden.
De sector beleggingsfondsen heeft, sinds de goedkeuring van richtlijn 85/611, een lange ontwikkeling doorgemaakt en het is nu van belang de regels te moderniseren. Met de nieuwe voorstellen wordt beoogd het hoogste niveau van bescherming van de beleggers te handhaven, wat een absolute voorwaarde vormt voor de integratie van de markten als gevolg van de invoering van de euro. Aangezien het gemiddelde Europese gezin zijn spaargeld in beleggingsfondsen steekt, bevatten de voorstellen bepalingen inzake een voorzichtig beheer - en dat wil ik benadrukken - een voorzichtig beheer wat investeringsbeleid en risicospreiding betreft.
De twee voorstellen vormen een samenhangend geheel. Het eerste voorstel breidt het aantal instrumenten uit waarin een "instelling voor collectieve belegging in effecten" - ICBE - kan beleggen. ICBE's behoren, zoals reeds opgemerkt in deze vergadering, tot de grootste spelers op de moderne kapitaalmarkten. Hun aanwezigheid biedt een groter aantal gewone beleggers de mogelijkheid om aan deze markten deel te nemen, waarbij het beginsel van risicospreiding in acht wordt genomen, beschermd door passend toezicht. Doordat gediversifieerde beleggingsvormen worden toegestaan kunnen particuliere beleggers tevens alle voordelen van nieuwe beleggingstechnieken benutten.
Het tweede voorstel breidt de rol die deze belangrijke bemiddelende instellingen op de kapitaalmarkten van de Europese Unie kunnen spelen, uit wat de ontwikkeling van de sector beleggingsfondsen betreft. Door de oprichting van branches en het verrichten van bepaalde diensten op grensoverschrijdende basis toe te staan, zullen deze instellingen eindelijk gebruik kunnen maken van de vrijheden van het Verdrag van Rome, waarvan zij al deze jaren verstoken zijn gebleven.
De Commissie juicht veel van de verduidelijkingen die door de Economische en Monetaire Commissie zijn voorgesteld, toe en zal een groot aantal van haar ideeën overnemen. De Commissie zal de amendementen - en nu gebruik ik de laatste hernieuwde nummering - 2, 3, 4, 5, 6, 9, 13, 19 en 21 betreffende het eerste voorstel, en 23, 28 en 32 betreffende het tweede voorstel overnemen, aangezien dit werkelijk zeer nuttige verduidelijkingen en verbeteringen zijn.
Verder stel ik de gedachten op prijs - maar dan in een aangepaste formulering - die naar voren worden gebracht in de amendementen 1, 10, 11, 14, 18 en 20.
Ik steun eveneens de achterliggende gedachte van het algemene maximumpercentage van het tegenpartijrisico van de amendementen 17, 36 en 45.
Ook kan ik het idee aanvaarden in de tweede voorgestelde paragraaf van amendement 47. Al de amendementen die ik zojuist heb genoemd, hebben betrekking op het eerste voorstel.
Wat het tweede voorstel betreft, kunnen de gedachten van de amendementen 24, 25, 29, 30, 41 en sommige delen van 27, die verstandige suggesties bevatten, worden overgenomen, wederom in een aangepaste formulering. De Commissie stelt voor deze inhoudelijk over te nemen, met bepaalde wijzigingen in de formulering.
Bovendien neem ik nota van het verzoek van de Economische en Monetaire Commissie om de volledige tekst, wanneer deze is goedgekeurd, te codificeren - de amendementen 7 van het eerste en 22 van het tweede voorstel. De Commissie is voorstander van codificatie en zal zich binnen afzienbare tijd, na de goedkeuring van de voorstellen en onder voorbehoud van haar recht van initiatief, toeleggen op de uitwerking van een gecodificeerde versie. Ik kan de formulering van de overweging als zodanig echter niet overnemen.
De Commissie is verder van mening dat een aantal van de amendementen die door de Economische en Monetaire Commissie zijn voorgesteld, de inhoud van het eerste voorstel fundamenteel zou wijzigen. Daarom kan de Commissie de volgende amendementen op het eerste voorstel tot haar spijt niet aanvaarden:
Amendement 8 omdat de voorgestelde, algemene verwijzing naar "in deze richtlijn bedoelde" beleggingen in plaats van de meer precieze verwijzing naar "in artikel 19 van de richtlijn genoemde" instrumenten de tenuitvoerlegging bemoeilijken. Verder zou dit amendement tot verschillende interpretaties in de lidstaten kunnen leiden, die wellicht naar in aanmerking komende instrumenten zoeken in andere artikelen van de richtlijn.
Amendement 16 brengt de bescherming van beleggers in gevaar omdat het verbod op zekerheidstelling bij de bewaarder een contradictio in terminis is. Ook effectenleningstransacties via effectenclearinginstellingen of beurzen - dit in tegenstelling tot de aankoop en verkoop van effecten - worden niet automatisch door deze instellingen gedekt. Daarom kunnen wij het voorgestelde amendement niet overnemen.
Amendement 42 heeft betrekking op een voorziening die niet door het voorstel werd veranderd en die tot geen enkel probleem heeft geleid sinds de tenuitvoerlegging van de richtlijn. Ik zie dus geen reden om artikel 22, lid 3 te schrappen en verwerp daarom de wijziging.
Amendement 44 kan niet worden aanvaard omdat, wanneer men voorschrijft dat niet-geharmoniseerde fondsen de regels moeten volgen die zijn "opgelegd door de richtlijn" inzake lenen, ontlenen, verkopen vanuit een ongedekte positie en de bewaarder, dit inderdaad tot een situatie leidt waar slechts zeer weinig fondsen, bijvoorbeeld Zwitserse fondsen, in aanmerking zouden komen voor belegging. Dit gaat in tegen de bedoeling van de Commissie om het spectrum van beleggingen te verbreden, en de formulering ervan zou kunnen indruisen tegen GATS-overeenkomsten.
Amendement 47 is onaanvaardbaar wat de voorgestelde wijzigingen aan de eerste paragraaf van artikel 22a betreft, omdat dit voorstel totaal in tegenspraak is met de spreidingsregels van artikel 22, vooral wanneer de ICBE's in hun prospectus verplicht een referentiepunt moeten aanwijzen, zoals besproken in de Raad.
Het belangrijkste vraagstuk met betrekking tot het eerste voorstel is echter het amendement van het Parlement waarbij wordt toegestaan dat over the counter- instrumenten voor algemene beleggingsdoeleinden worden gebruikt. De Commissie wijst erop dat volgens het nationale recht van sommige lidstaten het gebruik van OTC-derivaten voor algemene beleggingsdoeleinden reeds is toegestaan. De Commissie schort haar standpunt evenwel op gezien de intrinsieke hoge risico's van deze beleggingen in vergelijking met de meer traditionele financiële instrumenten. Ik meen dat OTC-instrumenten tot problemen zouden kunnen leiden, omdat zij niet liquide zijn, de prijs moeilijk te schatten is en zij ongedekte tegenpartijrisico's inhouden. Het lijkt inconsequent een uiterst voorzichtige benadering te kiezen met betrekking tot beleggingen als niet-geharmoniseerde fondsen of deposito's, en tegelijkertijd beleggingen in de duidelijk riskantere OTC-instrumenten volledig toe te staan. De Economische en Monetaire Commissie heeft zich, door amendement 39 van de rapporteur te verwerpen, op één lijn met de Raad gesteld.
Het gevolg van dit amendement van het Parlement zou zijn dat fondsen in theorie wordt toegestaan in OTC-instrumenten te beleggen en de rechten van deelneming in hun fondsen in de gehele interne markt te verhandelen. In de praktijk zou de toegang tot andere EU-markten van deze in theorie geharmoniseerde fondsen die in OTC-instrumenten beleggen, geblokkeerd kunnen worden door de toepassing van verschillende nationale wetgevingen en beschermende maatregelen tegen OTC-beleggingen. Dat zou in strijd zijn met het feit dat de EU-wetgeving toch is bedoeld voor alle fondsen die in OTC-instrumenten beleggen. Gezien dit mogelijk negatieve gevolg voor de interne markt en de intrinsieke risico's van de OTC-instrumenten, kan de Commissie de amendementen 12, 15, 37, 38, 39, 43, 46 en 48 en de gedeelten van de amendementen 17, 36 en 45 die op OTC-instrumenten betrekking hebben, niet aanvaarden.
Wat het tweede voorstel betreft, vermeldde ik reeds dat de Commissie met veel amendementen rekening zal houden. Niettemin zijn er sommige amendementen die de Commissie niet kan overnemen: amendement 26, dat niet lijkt te stroken met de volgorde waarin vergunningverlening en het begin van werkzaamheden plaatsvinden; delen van amendement 27, vooral het schrappen van het voorkomen van belangentegenstellingen, het beperken van delegatie van taken tot onderdelen van managementbeslissingen en het schrappen van de algemene besluitvorming van lidstaten inzake delegatie; amendement 31 omdat de Commissie van mening is dat de toepassing van artikel 44 van de richtlijn in ongewijzigde vorm op het verhandelen van rechten van deelneming van ICBE's adequaat is gebleken.
De toepassing van de bepalingen van de richtlijn betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten, beter bekend als ISD, is derhalve niet noodzakelijk en zou tot moeilijkheden of verwarring kunnen leiden.
Amendement 33 is onduidelijk over wat "de" taal van de gastlidstaat betekent, vooral wanneer er meerdere officiële talen zijn, en welk profijt zal worden behaald met vertalingen in twee andere talen.
Amendement 34 is onaanvaardbaar omdat bij een simpele schrapping van de verwijzing naar pensioenfondsen onduidelijkheid kan ontstaan of een beheersmaatschappij deze activiteiten al dan niet kan uitoefenen. Verder denk ik dat pensioenfondsen bij deze mogelijkheid gebaat zouden kunnen zijn, indien beheersmaatschappijen duidelijk niet met pensioenfondsen worden samengevoegd, maar alleen een deel van het beheer per delegatie mogen uitvoeren.
Amendement 35 kan niet worden aanvaard omdat het wettelijk geen enkel effect kan sorteren. Beheermaatschappijen, die de toelating in een lidstaat wordt ontzegd, zouden zich opnieuw moeten vestigen als een andere rechtspersoon, opdat ze zouden worden toegelaten in een andere lidstaat.
De amendementen 49, 50 en 51, die op dezelfde basis steunen, zijn niet aanvaardbaar, omdat zij substantiële wijzigingen aanbrengen in de consistente benadering van de Commissie inzake de regelgeving van delegatie aan derden, en niet voldoende zekerheid bieden aan de bevoegde autoriteiten en investeerders.
Ik zou tot slot gaarne willen ingaan op de opmerkingen die vanmorgen door enkele leden zijn gemaakt en, mijnheer de Voorzitter, met uw instemming zal ik dat in de Engelse taal doen.
Ten eerste, wat de opmerkingen van de heer Crowley betreft, die vroeg of het niet eenvoudiger was om in plaats van het tweede voorstel gewoon de benadering van de ISD-richtlijn over te nemen; de Commissie heeft hiertegen de volgende bezwaren: een dergelijke benadering zou tot moeilijkheden leiden die verband houden met het bestaan van twee verschillende vergunningen, waarbij misschien zelfs verschillende autoriteiten zijn betrokken en waarvoor verschillende regels gelden die onderling niet overeenstemmen. Bovendien zou er geen enkel voorschrift zijn op het gebied van belangenconflicten. Bijvoorbeeld, wanneer een beheermaatschappij die zich ook bezighoudt met de emissie van aandelen bepaalde effecten niet kan verkopen, kan zij ze plaatsen in het door haar beheerde fonds. Voorts kunnen er ook problemen ontstaan in verband met de volgorde waarin transacties moeten plaatsvinden als de beheermaatschappij ook optreedt als makelaar. Bovendien zou het voorstel van de heer Crowley een wijziging van de ISD-richtlijn noodzakelijk maken, want de huidige richtlijn - zoals de heer Crowley ongetwijfeld weet - bevat geen voorschriften op het gebied van instellingen voor collectieve beleggingen. Tenslotte zouden beheermaatschappijen die geen diensten willen verrichten die onder de ISD-richtlijn vallen, door uw voorstel verstoken blijven van een vergunning.
Wat de vraag van de heer Huhne betreft, deze had betrekking op hedgingtransacties. Maar hedgingtransacties zijn reeds toegestaan op grond van artikel 21(1) van richtlijn 85/611 inzake ICBE's. Dus wat de heer Huhne wil, is reeds mogelijk.
Mevrouw Villiers heeft een vraag gesteld die betrekking had op de verbetering van portefeuillebeheer. Ook dit is reeds toegestaan onder de huidige wetgeving. Ik verwijs opnieuw naar artikel 21(1) van richtlijn 85/611.
Mevrouw Kauppi wilde weten waarom de Commissie het door haar opgestelde maatregelenpakket heeft verdeeld over twee verschillende voorstellen. Dit komt omdat het eerste voorstel zich vooral concentreert op het product, terwijl het tweede zich vooral bezighoudt met de instellingen die deze diensten verrichten en met ICBE-prospectussen. De scheiding van het maatregelenpakket in twee voorstellen die twee verschillende probleemvelden behandelen zal het onderhandelingsproces in de Raad vergemakkelijken. De Commissie moet niet alleen naar het Parlement luisteren en rekening houden met de voorstellen van het Parlement, maar zoals bekend ook onderhandelen met de Raad. Dit is de reden waarom de Commissie twee aparte voorstellen heeft ingediend.
Tenslotte klaagde de heer Balfe over het feit dat er te veel beperkingen worden opgelegd door het voorstel van de Commissie. In onze ogen zijn deze beperkingen gerechtvaardigd: ten eerste is het noodzakelijk investeringsproducten te diversifiëren; ten tweede moet rekening worden gehouden met de kwetsbaarheid van financiële instellingen in verband met de verplichting om te allen tijde investeringen terug te betalen; ten derde moet een ongeoorloofde invloed op het beheer van beleggingsfondsen worden vermeden. Daarom is de Commissie van mening dat deze verschillende beperkingen noodzakelijk zijn. In deze sector moet men immers heel voorzichtig te werk gaan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats

Wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0019/2000) van de heer Di Pietro, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de ontwerpovereenkomst van de Raad betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten van de Europese Unie (9636/1999 - C5-0331/1999 - 1999/0809(CNS)).

Di Pietro
. (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, bij schrijven van 3 augustus en 3 december 1999 heeft de Raad het Europees Parlement, overeenkomstig artikel 39 van het Verdrag, om advies verzocht over een ontwerpovereenkomst tussen de lidstaten die ten doel heeft een betere wederzijdse rechtshulp in strafzaken tot stand te brengen.
Zoals u ziet gaat het om een belangrijk ontwerp, dat de landen van de Europese Unie op het vlak van rechtshulp een vollediger en homogener instrument in handen moet geven.
Weliswaar bestaan ook nu nog binnen de Raad enkele meningsverschillen over het type overeenkomst en over sommige van de hierin opgenomen bepalingen. Enkele hiervan, maar niet alle, zijn inmiddels uit de weg geruimd.
Het voorstel berust op het streven de gerechtelijke instanties - in de eerste plaats de magistraten maar ook betrokken burgers - een doeltreffend middel te bieden voor de strijd tegen de misdaad, onder eerbiediging van de grondrechten van de verdediging en de algemene beginselen van de mensenrechten.
Dit is de reden waarom wij, ondanks de talrijke tekortkomingen in de tekst, de bepalingen kunnen aanvaarden. Ik zeg met nadruk "kunnen", mijnheer de Voorzitter, op voorwaarde dat ze zodanig geamendeerd worden dat ze bruikbaar zijn voor de gerechtelijke instanties en aanvaardbaar zijn voor de burgers. Daartoe heeft de Commissie diverse amendementen voorgesteld, die een systematische herindeling van het Raadvoorstel beogen, en een aantal technische aanpassingen aanbevelen om de tekst harmonieus en samenhangend te maken in het licht van de voorgestelde wijzigingen. Deze amendementen komen neer op een aanscherping van de fundamentele rechten van de verdediging, op verschillende technische wijzigingen die nodig zijn om een hele reeks onduidelijke en tegenstrijdige passages toegankelijker te maken, en op het schrappen van het gedeelte dat betrekking heeft op het afluisteren op afstand van telefoongesprekken. Daarvoor ontbreken enerzijds nog de technische vaardigheden en anderzijds willen de regeringen van verschillende lidstaten er niet aan.
Het door de Raad geformuleerde en vervolgens door de Commissie gewijzigde voorstel beoogt een overeenkomst die uit drie delen bestaat: het eerste bevat bepalingen voor het eenmaken van de procedures en de formaliteiten voor de verzoeken om rechtshulp; in het tweede wordt een reeks specifieke verzoeken om rechtshulp opgesomd en worden de formaliteiten en procedures geschetst waaraan men zich bij deze specifieke verzoeken dient te houden; in het derde deel, tenslotte, worden de modaliteiten beschreven en vastgelegd die door de instanties van het ene land gevolgd kunnen en moeten worden bij het afluisteren van telefoongesprekken van burgers die zich in een ander land bevinden.
Internationale samenwerking, mijnheer de Voorzitter, is ongetwijfeld noodzakelijk om het hoofd te bieden aan zowel de grensoverschrijdende misdaad als aan de misdaad die binnen een lidstaat plaatsvindt, maar waarvoor de bewijzen in het buitenland te vinden zijn. Het is evenwel van belang zo spoedig mogelijk een nieuwe overeenkomst te sluiten welke rekening houdt met andere, nog delicatere problemen: de hele problematiek van de dubbele strafbaarstelling, die van het specifieke karakter, die van de geloofwaardigheid van een lidstaat ten opzichte van de gerechtelijke instanties van andere lidstaten.
Het gaat dus om zeer belangrijke zaken, waarvan wij hopen dat de Raad ze op korte termijn ter hand neemt om een nieuw advies te formuleren.
Met betrekking tot diverse andere punten, mijnheer de Voorzitter, verwijs ik naar de inhoud van mijn verslag.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik het volgende onder uw aandacht brengen: ik voer het woord namens de Fractie van de Europese Volkspartij, daar ik de onderhavige kwestie in mijn portefeuille heb.
Ik zou erop willen wijzen dat de Raad hier niet aanwezig is. Daarentegen zou ik degene willen verwelkomen die hier sinds zijn benoeming steeds wel acte de présence heeft gegeven, namelijk commissaris Vitorino. Dat brengt mij tot de volgende opmerking: wat deze overeenkomst aangaat, waarvoor het Parlement alleen maar een verslag hoeft op te stellen, is het Parlement geraadpleegd over een tekst die verschilde van de tekst waarin de Raad wijzigingen had aangebracht. In de tekst die het Parlement kreeg voorgelegd waren de reeds overeengekomen kwesties niet opgenomen. Ik vind dat een ernstige zaak. De Raad dient zich hiervoor naar mijn idee te verantwoorden.
Wat deze materie betreft bevinden we ons in een grensgebied, mijnheer de Voorzitter, waarin houdingen en symbolen van grote betekenis zijn. Een politieke gemeenschap wordt weerspiegeld door de rechtspraak die zij voor ogen heeft. Daarom is dit verslag zo belangrijk. Het vormt een stap vooruit in die ruimte van vrijheid en veiligheid en met name die ruimte van rechtvaardigheid die wij allen nastreven. Ons ideaal is de rechter die uit een willekeurig Europees land afkomstig is. Met dit verslag is een belangrijke stap gezet in die richting, op basis van het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten en in hun rechtsstelsels, en op basis van het vertrouwen van de Europese burgers in de Europese rechters. Maar ook op basis van de scrupuleuze eerbiediging van de fundamentele vrijheden en grondrechten, en van een eerlijke rechtsgang in het bijzonder.
Op dat punt heeft het Europees Parlement - naar mijn idee terecht - het door de Raad voorgestelde evenwicht gewijzigd, door zich in alle amendementen sterk te maken voor verbetering van die waarborgen voor een eerlijke rechtsgang.
Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur al zei, heeft het Parlement zijn aandacht op een bepaald punt gericht om dat te schrappen, namelijk het voorstel betreffende het afluisteren van telefoongesprekken. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij heb ik een amendement op de resolutie ingediend waarin ik de Raad verzoek om zo spoedig mogelijk een document terzake te overleggen, want het gebrek aan regelgeving is een slechte zaak. De voorziene regelgeving was onvolledig en derhalve slecht. Een gebrek aan regelgeving kan echter eveneens leiden - en we weten dat dit vaak gebeurt - tot misbruik op het gebied van de telecommunicatie.
Dan is er nog een punt dat ik zou willen beklemtonen - en waaraan hard gewerkt is - namelijk het gebruik van videoconferenties voor het verhoren van verdachten, daders of veroordeelden. Ook op dit punt heb ik de Raad namens de Fractie van de Europese Volkspartij verzocht om zo snel mogelijk met een overeenkomst te komen ter verduidelijking en aanvulling van de regelgeving, die ronduit onbevredigend is.
Mijnheer de Voorzitter, enkele uitzonderingen daargelaten zullen de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij voor de amendementen van de commissie stemmen, en natuurlijk voor de door ons ingediende amendementen.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, een deel van de opbouw van Europa dient naar onze mening tevens te verlopen via de opbouw van een gemeenschappelijke rechtsorde, bestaande uit het bestuursrecht, het burgerrecht, naar inhoud en procesgang, en het strafrecht, naar inhoud en procesgang, van het Europa dat wij tot stand willen brengen.
De hier ter discussie staande overeenkomst over wederzijdse rechtshulp in strafzaken vormt slechts een klein onderdeel van dit grote Europese corpus juris, dat zijn natuurlijke grondslag vindt in de fundamentele rechten en vrijheden van de mens. Ook de wederzijdse rechtshulp dient dus plaats te vinden op basis van een strikte eerbiediging van de grondrechten, welke de basis vormen van onze cultuur en onze beschaving: ik denk hierbij aan de eerlijke rechtsgang, vooral aan de rechten van de verdediging, de onpartijdigheid en de neutraliteit van de rechter, en aan de duur van de gerechtelijke procedures. Mijn land, Italië, is wat dat laatste aangaat helaas de negatieve recordhouder als men kijkt naar het aantal veroordelingen en zaken die nog hangende zijn bij het Europese Hof voor de rechten van de mens.
De inperking van de grondrechten onder inroeping van een reële of vermeende overtreding van de strafwet, kan en mag niet worden toegelaten binnen ons rechtsstelsel.
Het verslag dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken fors geamendeerd heeft ten opzichte van de oorspronkelijke versie, en waarin veel van de door ons ingediende amendementen zijn verwerkt, wekt op enkele punten toch nog onze twijfels, met name ten aanzien van de wijze waarop men het afluisteren van telefoongesprekken en de videoconferenties wil regelen. De berichten van de afgelopen weken over de wijze waarop moderne technieken het afluisteren vergemakkelijken stemmen tot grotere behoedzaamheid. Wij willen toch niet dat de door Orwell beschreven sombere scenario's bewaarheid worden en dat er een nog rauwere en zorgwekkender werkelijkheid ontstaat.
Dit verslag betekent slechts het begin van het vele werk dat nog verzet moet worden met betrekking tot onze rechtssystemen, en dat hand in hand moet gaan met de door ons gewenste opbouw van Europa.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag van de heer Di Pietro is - al geniet het vanochtend in het Parlement slechts weinig belangstelling - een van de belangrijkste verslagen die de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken de laatste jaren heeft behandeld.
Dit is een zeer belangrijk verslag omdat het een uiterst netelig aspect van de politieke toekomst van Europa betreft. Door de steeds snellere economische integratie in Europa ontstaat een grote ruimte van vrije, ongehinderde economische activiteit, maar ook van vrije, ongehinderde illegale economische activiteit.
In onze economische ruimte zijn er dus ook voor de criminaliteit geen grenzen. De bestrijding van die criminaliteit gebeurt, wat zowel politionele als justitiële samenwerking betreft, echter nog steeds in de eerste plaats op intergouvernementeel niveau, terwijl de economische wetgeving Gemeenschapsrecht geworden is.
Uit het verslag van de heer Di Pietro blijkt duidelijk dat het grote probleem ligt in het feit dat de staten al wat voor die bestrijding nodig is, onderling tot in detail in akkoorden moeten regelen. Vraagt u maar eens aan rechters of officieren van justitie hoelang in gevallen van evidente, zware en grensoverschrijdende criminaliteit op rechtshulp moet worden gewacht. Dan zult u tot de conclusie komen dat, zelfs na de overeenkomst waarover wij het nu hebben en waarover de heer Di Pietro een verslag heeft voorgelegd, op technisch en organisatorisch gebied wel het een en ander zal verbeteren, maar dat wij op de weg naar een snellere, efficiëntere en ongehinderde samenwerking tussen rechters in de Europese Unie nog maar net de eerste stappen hebben gedaan.
Ook onze fractie is het erover eens dat er een Europees openbaar ministerie moet komen, dat op duidelijk afgebakende bevoegdheidsgebieden met een Europese politie samenwerkt. Samen moeten ze in de Unie niet alleen criminelen arresteren, maar de justitie ook bruikbare resultaten van hun opsporingswerk kunnen voorleggen. De nationale soevereiniteit van de staten mag de bruikbaarheid van die resultaten voor het gerecht niet in de weg staan. Tenslotte gaat het immers daarom. De weg is echter nog lang.
Wij hebben de totstandkoming van dit verslag met grote aandacht gevolgd en zijn het op de meeste punten met de heer Di Pietro eens. In het debat waren twee zaken bijzonder interessant. In de eerste plaats is uit het debat over het afluisteren van telefoongesprekken duidelijk geworden dat de mogelijkheden om in te grijpen in de fundamentele vrijheden van de burgers - bijvoorbeeld als twee landen afspraken over telefoontap willen maken - en de daarmee verbonden kwestie van de garanties voor de betrokken personen in de Europese Unie onvoldoende zijn geregeld.
Daaruit blijkt dat het Handvest van de grondrechten, waarover wij op het goede moment debatteren, in het EU-Verdrag moet worden geïntegreerd, zodat de Europese instanties die grondrechten moeten respecteren. Wij vonden het ook opmerkelijk dat de rapporteur een bekend vertegenwoordiger van de Italiaanse justitie is en dat een groot aantal amendementen op zijn verslag werden ingediend door een afgevaardigde die door de Italiaanse justitie wordt vervolgd. Het is toch wel interessant te zien dat het Italiaanse openbaar ministerie, dat hier in het Parlement bij deze kwestie betrokken is, moet vaststellen dat amendementen worden ingediend door mensen die in Italië zelf - volgens mij terecht - worden vervolgd. De heer Dell'Utri staat vast nog op de sprekerslijst.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, in de plenaire vergadering worden amendementen van de commissies en amendementen van de fracties behandeld. Het is uitgesloten dat afgevaardigden op eigen houtje een amendement indienen. Ik zeg dit ter informatie van de heer Schulz.

Beysen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik begrijp ten volle de frustratie van collega Di Pietro die in een korte tijdsspanne buitengewoon werk heeft moeten verrichten om dit verslag vandaag aan ons te kunnen voorleggen.
Misdaad in de Europese Unie is dermate toegenomen dat men zich niet tevreden kan en mag stellen met een stapsgewijze aanpak van de wederzijdse rechtshulp in strafzaken. De fout kan hier zeker niet bij het Europees Parlement gelegd worden. Het zijn de regeringen van de lidstaten die de speelruimte zo eng hebben gemaakt. Het Europees Parlement wordt daardoor voor een quasi mission impossible geplaatst. Men dient zich tevreden te stellen met de gedachte dat alle middelen, hoe klein ook, dienen te worden aangegrepen om een betere rechtshulp op te zetten. Bij wijze van paradox zou ik kunnen zeggen dat het eigenlijk het beste zou zijn om zo weinig mogelijk over dit verslag te zeggen, want hoe meer wij duidelijk maken dat het maar om kleine stapjes gaat, hoe meer het crimineel milieu zich in de handen wrijft en hoe meer de schrille wanverhouding tussen de georganiseerde misdaad en het acuut gebrek aan justitiële samenwerking tot uiting komt. Ik doe hierbij dan ook een dringende oproep aan de Raad van ministers dat men eindelijk de realiteit onder ogen wil zien, met name dat de misdaad disproportioneel staat tegenover de codificatie.
Het doel is toch de gerechtelijke instanties - magistraten in de eerste plaats, maar ook de betrokken burgers - de instrumenten te verschaffen ter bestrijding van de misdaad zonder afbreuk te doen aan de fundamentele garanties voor de verdediging en de algemene beginselen van de rechten van de mens. Zo niet, zijn wij eigenlijk aan het dweilen met de kraan open.
Ik pleit dan ook in eerste instantie voor verdere harmonisering van het strafrecht in de lidstaten van de Europese Unie. Mijns inziens kan enkel op deze wijze grensoverschrijdend en doeltreffend aan misdaadbestrijding worden gedaan. Zolang echter deze harmonisering niet is bereikt, dient men consequent te zijn als men wederzijdse rechtshulp mogelijk wil maken.
Te dien einde had ik een amendement ingediend dat rechtshulp enkel kan worden verleend in geval van strafvervolging die door de autoriteiten wordt ingesteld wegens feiten die volgens het nationaal recht van de verzoekende partij en van de aangezochte lidstaat strafbaar zijn. De inhoud van mijn amendement vind ik trouwens terug in amendement 43, waarin eveneens deze cumulatieve voorwaarde wordt gesteld. Deze cumulatieve voorwaarde is essentieel, daar mijns inziens het legaliteitsbeginsel in het strafrecht "nulla poena sine lege" gerespecteerd dient te worden. Bijgevolg is ieder verzoek tot rechtshulp aangaande een bij hypothese in de aangezochte lidstaat niet strafbaar gestelde handeling, strijdig met dit legaliteitsbeginsel en dus met de fundamentele beginselen van het recht in de aangezochte lidstaat. Het is dan ook uiterst belangrijk dat deze cumulatieve voorwaarde zou kunnen worden aangenomen.
Ik herhaal tot slot dat collega Di Pietro mijns inziens schitterend werk heeft verricht door een verslag voor te leggen waarbij binnen de beperkte mogelijkheden alle mogelijke garanties worden geboden voor de vrijwaring van de individuele rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Willen wij echter aan de Europese burger een groter veiligheidsgevoel geven dan dienen wij nog meer werk te maken van justitiële samenwerking.

Buitenweg
Voorzitter, mijn fractie juicht het toe dat er een overeenkomst komt om de dagelijkse praktijk van de wederzijdse hulp in strafzaken nu ook in regels te vervatten. De bedoeling van regelgeving is het definiëren van plichten en rechten tussen staten of burgers onderling of in de verhouding tussen burger en overheid.
Het voor ons liggende voorstel is complex, want het behandelt afspraken tussen lidstaten maar heeft ingrijpende gevolgen voor de relatie burger - overheid. Juist op het gebied van de rechtsbescherming schiet het voorstel van de Raad schromelijk tekort. In de bewoordingen van rapporteur Di Pietro bevat het voorstel zelfs kolossale tekortkomingen. De overeenkomst maakt een keten van rechtshulpverzoeken mogelijk, waarbij per schakel autoriteiten en strafrechtstelsels van steeds andere lidstaten betrokken zijn. De manier waarop dit is geregeld zorgt ervoor dat deze keten door geen enkele rechter in zijn geheel kan worden gecontroleerd. Aanvullende maatregelen zijn dus nodig, zoals de verplichting voor opsporingsambtenaren om desgevraagd te getuigen in iedere strafzaak waar hun materiaal wordt gebruikt.
Problematisch voor mijn fractie is ook dat het voorstel van de Raad het principe van proportionaliteit met voeten treedt. Beperkingen van het toepassingsgebied worden in ieder geval niet gemaakt. Zo is de overeenkomst niet alleen van toepassing op het bestrijden van ernstige misdrijven en de georganiseerde criminaliteit. Er staat zelfs nergens dat het beperkt wordt tot het strafrecht. Het is dus niet ondenkbaar dat de Europese Unie straks met kanonnen op muggen gaat schieten en dat de rechten van burgers in de kruitdampen verdwijnen.

Di Lello Finuoli
Mijnheer de Voorzitter, de overeenkomst over wederzijdse rechtshulp in strafzaken die wij hier vandaag bespreken bevat het strikte minimum voor een doeltreffende en vlot verlopende samenwerking tussen de verschillende gerechtelijke instanties of onderzoeksorganen. Het gaat hier om de meldingen, de uitwisseling van informatie, het tijdelijk overbrengen van verdachten, de teruggave van goederen, getuigenverklaringen per videoconferentie, opsporingsactiviteiten en zogenaamde undercover-activiteiten, het afluisteren van telefoongesprekken, enz.
Dit is het minimum waarover wij het hier eens kunnen worden. Hierbij moet gezegd worden dat, indien sommige amendementen zouden worden goedgekeurd, bijvoorbeeld amendement 32 of 81, de herziene amendementen 70 of 71, de hele overeenkomst gereduceerd zou worden tot een simpele uitwisseling van meldingen en informatie en rijp zou zijn voor de prullenmand, reden waarom wij dan ook tegen zouden stemmen. Ik hoop dat het gezond verstand van de collega's in de andere fracties hen ertoe zal brengen deze amendementen te verwerpen.
Ook het feit dat het niet tot een kaderregelgeving is gekomen maar bij een overeenkomst is gebleven, betekent een nederlaag voor het Parlement. Het zal commissaris Vitorino niet ontgaan zijn, dat in vrijwel alle interventies hier vandaag de noodzaak wordt onderstreept om een kader van gemeenschappelijke regels uit te werken en dus niet langer door te gaan op de thans ingeslagen onoverzichtelijke weg van hier en daar kleine overeenkomsten voor diverse sectoren, zoals die van de onderzoeken en dergelijke. Het is juist absoluut noodzakelijk dat er een minimum aan vaste betrouwbare voorschriften komt, die binnen de hele Gemeenschap gelden en vergezeld gaan van een verbetering van de waarborgen in de richting van het hoogste niveau, hetgeen ook met het oog op de uitbreiding wenselijk is. Ik probeer me voor te stellen hoe deze Gemeenschap, deze overeenkomsten of vormen van justitiële samenwerking er uit zouden zien indien bijvoorbeeld een fascistisch land als Turkije tot de Europese Unie zou toetreden: bij die gedachte duizelt het mij.
Wij moeten kunnen beschikken - zoals iedereen heeft betoogd - over een corpus juris en over gemeenschappelijke regels, met name inzake de procesgang, die voor het hele grondgebied van de Gemeenschap hetzelfde niveau van rechtsbescherming waarborgen. Dit is duidelijk een zaak voor de IGC en een aspiratie waaraan het Parlement zelf slechts in geringe mate kan bijdragen, aangezien alles van de Raad en de Commissie afhangt.
Het komt mij voor dat dit eerste halfjaar, met een Portugese commissaris en een Portugees Raadsvoorzitterschap, uitermate geschikt is om een eerste impuls te geven aan deze aspiratie die wij allen koesteren.
Juist om die reden verwelkomen wij de amendementen 78 en 79, die een aanzet geven tot een minimum aan vaste regels voor het afluisteren van telefoons en voor videoconferenties. Wij wachten enerzijds met spanning op de uitkomst van de stemming, juist om te vermijden dat deze overeenkomst waarvan de regelgeving toch al minimaal is, volledig wordt uitgehold. Anderzijds staan wij open voor om het even welk voorstel van de zijde van de Commissie dat eindelijk dit minimum aan rechtsregels binnen de Gemeenschap tot stand zou brengen.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, gezien de toenemende internationale georganiseerde misdaad zouden de lidstaten ongetwijfeld zoveel mogelijk moeten samenwerken, en zouden zij zelfs de institutionele voorwaarden moeten scheppen om een concrete en doeltreffende strafrechtelijke samenwerking op gang te brengen. Bij dit proces dienen echter alle stadia te worden doorlopen die nodig zijn om te vermijden dat de zaken geforceerd worden. Dit zou ten koste gaan van de wettelijke nationale regels op het gebied van justitie waarvoor uitsluitend de lidstaten bevoegd zijn. Maar vooral moet vermeden worden dat al te drastische stappen worden gezet die uiteindelijk de grondrechten van de burgers zouden aantasten. We moeten dus voorzichtig omspringen met een document als dat van de Raad, waarin, zoals ook de rapporteur al heeft betoogd, men het doet voorkomen alsof na jaren van discussie alles nu in luttele maanden kan worden opgelost.
Bovendien staat de tekst van de Raad - en ook op dit punt ben ik het met de heer Di Pietro eens - bol van de tegenstrijdigheden, onsamenhangende formuleringen en leemten. Meer dan op welk ander terrein dan ook, kan men het zich op het vlak van justitie niet permitteren om op onsamenhangende en tegenstrijdige wijze op te treden.
Dankzij enkele amendementen zijn er in het verslag correcties aangebracht ten aanzien van de bescherming van de persoonlijke vrijheden en de nationale soevereiniteit. Desondanks is het verslag naar de mening van onze fractie over het geheel genomen nog zeer omstreden. Er worden teveel uiteenlopende onderwerpen aangesneden, er zit geen opbouw in het is niet nauwkeurig genoeg.
Wij zullen dan ook tegen dit verslag stemmen, waarbij wij aantekenen dat het Europa waarnaar wij streven een Europa van rechten en waarborgen moet zijn: rechten en waarborgen die tot stand komen via geleidelijke en verantwoorde afwegingen en grondige studies. Eerst moeten de algemene regels, het institutionele kader tot stand worden gebracht en pas daarna kunnen praktische overeenkomsten worden opgesteld.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, namens de afgevaardigden van de Lijst Bonino wil ik hier het standpunt bevestigen dat wij hebben ingenomen in de commissie vrijheden en rechten van de burger. Ik kondig dus aan dat wij tegen dit verslag zullen stemmen, of liever gezegd tegen de overeenkomst waarover het verslag handelt.
Niettemin wil ik hier een woord van dank en lof uitspreken voor het werk van de rapporteur. Hij heeft aandachtig geluisterd naar hetgeen wij in de commissie naar voren hebben gebracht, vooral met betrekking tot de kwestie van de eerbiediging van de rechten van de verdediging, zowel op nationaal niveau als op het niveau van de Europese samenwerking inzake rechtshulp bij strafzaken.
De commissie en de rapporteur hebben negen van de elf door ons ingediende amendementen die juist betrekking hadden op de rechten van de verdediging, overgenomen. Dit brengt ons ertoe te stellen, dat het Europees Parlement goed werk heeft verricht ten aanzien van het waarborgen van de bescherming van de rechten en vrijheden van de burgers indien het zou gaan om een wetgevend Parlement en wij op dit terrein een medewetgevende rol zouden spelen. Dit is echter nu juist niet het geval.
Daarin ligt dus het probleem, reden waarom wij onze pijlen richten op de Raad die niet aan onze verlangens tegemoetkomt. Er wordt reeds drie jaar gewerkt aan dit onderwerp, waarover wij nu bij wijze van spreken tussen neus en lippen geraadpleegd worden. Het betreft echter een kwestie met, zoals hier al werd onderstreept, zeer belangrijke formele en inhoudelijke aspecten die heel wat overleg, raadpleging, evaluaties en in diverse opzichten medebeslissing zouden vereisen.
Naar het ons voorkomt zijn kwesties als het afluisteren van gesprekken, rechten van de verdediging, rechten van verdachten, rechten van om rechtshulp verzoekende instanties, door de Raad op nogal oppervlakkige wijze benaderd.
Wij hadden de overeenkomst eigenlijk moeten terugverwijzen en om een andere overeenkomst moeten vragen: de meerderheid van de commissie vrijheden en rechten van de burger heeft ons hierin niet willen volgen en om die reden zullen wij tegen stemmen. Desondanks hopen wij dat de amendementen, die in elk geval tot een verbetering van de tekst leiden, door de Raad zullen worden overgenomen. Wij betwijfelen dit, maar blijven niettemin hopen.

Krarup
In mijn fractie zijn er ongetwijfeld verschillende meningen over het verslag-Di Pietro. Zoals hier werd opgemerkt, is het een degelijk en vakkundig document, dat in moeilijke omstandigheden tot stand is gekomen. De Deense leden van de fractie kunnen niet voor het voorstel stemmen, maar wij kunnen wel een aantal amendementen steunen, met name die van de Groenen. Er zijn twee redenen waarom wij niet voor het voorstel stemmen. Ten eerste gaat het om een ongelooflijk ingewikkelde en zeer gevoelige juridische materie. Het voorstel houdt naar mijn mening risico's in voor de rechtszekerheid, waar men niet bij stilgestaan heeft. Dit is op zich al voldoende om het voorstel af te wijzen. De tweede belangrijke reden is echter de duidelijke richting die men met de overeenkomst uit wil, hoewel het een vorm van intergouvernementele samenwerking betreft. De richting die de overeenkomst aangeeft, is de totstandbrenging van een gemeenschappelijke Europese juridische ruimte, een gemeenschappelijk EU-strafrecht en een gemeenschappelijke EU-rechtspraak. Wij waarschuwen voor een dergelijke evolutie. De toverspreuk Ruimte voor Vrijheid, Veiligheid en Rechtvaardigheid houdt in al haar wreedheid in dat er EU-systemen worden ingesteld die de rechtstradities op het gebied van deze gevoelige en belangrijke kwesties van nationaal belang, verminken.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, verbijsterd over de voortijdige veroordeling door 14 lidstaten stel ik vast dat het geplande akkoord niet meer dan een eerste stap in de goede richting is. Dat op dit terrein al sedert vele jaren inspanningen worden geleverd, bewijst hoe moeilijk het is om in de hele Gemeenschap tot een akkoord te komen. Het staat nochtans buiten kijf dat de georganiseerde criminaliteit alleen door een gemeenschappelijke aanpak efficiënt en met kans op succes kan worden bestreden.
Wij moeten de natuurlijke voorsprong van de wetsovertreders verkleinen. Het verslag van de heer Di Pietro is daarvoor heel belangrijk. Ik ben het ook eens met de heer Schulz, wat vrij zelden het geval is. Ik ben het er met de rapporteur ook over eens dat deze tekst van de Raad in de praktijk nauwelijks een oplossing kan bieden. Hij is niet homogeen en voorziet niet in een samenhangende regeling. Door de amendementen aan te nemen kunnen wij echter al veel verbeteren, en in dit geval is weinig beter dan niets.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, volgens de experts is in Europa 25 à 30% van alle misdaden het werk van de grensoverschrijdende internationale criminaliteit. Dat is ronduit dramatisch. Daartegenover staan een nationaal georganiseerde politie en nationale openbare ministeries. Criminelen hoeven geen rekening te houden met grenzen of wetten en beschikken over zo goed als onbegrensde financiële, menselijke en technische mogelijkheden. Politie en justitie lopen ver achter en wij zijn dus nog ver van een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid verwijderd.
Wij moeten alles in het werk stellen om het grensoverschrijdende politiewerk te verbeteren en de strafvervolging efficiënter te maken. Wat de politie betreft, hebben wij met Europol, op het gebied van analyse en coördinatie en met onze gemeenschappelijke opsporingsteams al veel vooruitgang geboekt. Wat justitie betreft, hebben wij volgens experts echter 20 jaar achterstand op de politionele samenwerking. In dat opzicht is deze justitiële samenwerking in strafzaken een stap in de goede richting. Wij kunnen hier en daar wel kritiek leveren, maar het is ongetwijfeld een goede zaak dat verzoeken om rechtshulp niet meer via de ministeries maar rechtstreeks kunnen worden doorgegeven, dat arrestanten kunnen worden overgedragen en dat gemeenschappelijke onderzoeksteams kunnen worden opgericht. Al deze maatregelen zijn nuttig om op het gebied van het strafrecht samen efficiënt te kunnen optreden.
Mevrouw Palacio formuleerde al kritische opmerkingen over het afluisteren van telecommunicatie en over het verhoor via videoconferentie. Alles bij elkaar genomen is dit verslag echter een stap op de weg naar de gemeenschappelijke rechtsruimte.

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben van mening dat de hier besproken overeenkomst slechts een kleine - veel te kleine - stap vooruit betekent op de weg naar de gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, die wij ooit tot stand hopen te brengen in Europa.
Vandaag is Europa een ruimte waarbinnen vrij verkeer van goederen en personen heerst, waarbinnen geen grenzen bestaan voor de misdaad maar daarentegen nog wel zware obstakels voor diegenen die tot taak hebben de misdaad te bestrijden.
Zoals ik al zei, is dit dus een kleine, maar niettemin welkome stap vooruit, waaraan de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, juist verdere beperkingen en waarborgen heeft willen verbinden. Deze hebben met name betrekking op de verdediging van de grondrechten van de burgers zoals die gelden in de lidstaten en in de Unie zelf, hoewel nog niet neergelegd in een eigen handvest van grondrechten van de Europese Unie dat er naar wij hopen spoedig zal komen. Wij streven dus naar passende beperkingen en waarborgen, omdat de geldende rechtsregels helaas niet steeds volledig gerespecteerd worden door alle overheidsinstanties in alle lidstaten.
In het voorstel van de Commissie heeft men hier en daar wellicht wat overdreven met de waarborgen. Zo wordt voorgesteld om de verdachte de keuze te bieden om al dan niet akkoord te gaan met het tijdelijk overbrengen naar een andere lidstaat ten behoeve van het onderzoek. Ik persoonlijk acht het niet aanvaardbaar dat bijvoorbeeld iemand als de heer Pinochet de keuze zou krijgen om al dan niet naar Spanje te worden overgebracht voor ondervraging. Elders wordt voorgesteld om ook aan de getuige of de deskundige - en niet alleen aan de verdachte, de arrestant - een verdediger toe te wijzen voor de ondervraging op afstand. Maar het betreft hier kleine tekortkomingen die de rapporteur niet zo bedoeld heeft en die, naar ik hoop, zullen worden gecorrigeerd bij onze stemming over het verslag.
De rapporteur heeft een moeilijke taak tot een goed einde gebracht en ik betuig hem hiervoor mijn dank. Het verslag verdient over het geheel genomen onze waardering en ik hoop dat de Raad er ten volle rekening mee houdt.
Zoals reeds is opgemerkt blijft één punt onopgelost, het meest delicate: dit betreft artikel 18 van de overeenkomst. Dat gaat over het rechtstreeks afluisteren van gesprekken die in een lidstaat plaatsvinden vanuit een andere lidstaat, zonder hierbij het land waarin het afluisteren plaatsvindt om assistentie te verzoeken. Dankzij de moderne technieken van tegenwoordig is dat mogelijk. Het thema is zeer omstreden omdat het tot misbruik aanleiding kan geven.
Je zou kunnen aanvoeren dat de voorgestelde ingewikkelde regelgeving beter dan niets is, maar de Commissie achtte deze niettemin ontoereikend en niet met voldoende waarborgen omringd. Dit onderwerp dient dus nader te worden bestudeerd, waarbij - nu de tegenstrijdige berichten over ECHELON het spookbeeld van Big Brother oproepen - meer aandacht moet worden besteed aan de middelen en methoden om enerzijds de rechten van burgers te beschermen, en anderzijds op zowel doeltreffende als wettige en correcte wijze de misdaad aan te pakken.
Het doel bestaat dus in het bereiken van een delicaat evenwicht tussen de doeltreffendheid van de misdaadbestrijding en het respect van de vrijheid en waardigheid van de burgers: een doel dat niet langer onder de uitsluitende bevoegdheid van de lidstaten valt maar ook deel is gaan uitmaken van het beleid van de Unie, die ernaar streeft zich te ontwikkelen tot een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Dit einddoel ligt nog ver weg, maar kan stap voor stap worden verwezenlijkt. De harmonisatie van de rechtssystemen van de lidstaten is hierbij de belangrijkste etappe. Maar laten wij ons voorlopig even tevredenstellen met deze kleine stap voorwaarts, die immers in de goede richting gaat.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral zou ik de rapporteur willen feliciteren met zijn uitstekende mondelinge toelichting. Daarin heeft hij gewezen op enkele zware gebreken in dit voorstel. De onduidelijke formulering zal ongetwijfeld leiden tot rechtsonzekerheid. Rechtszekerheid is nochtans van essentieel belang in dergelijke kwesties. Door de slechte formulering kan de overeenkomst heel ruim worden geïnterpreteerd, en er wordt in het voorstel geen rekening gehouden met de strikte voorwaarden waaraan interceptie hoort te voldoen op grond van het Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Artikel 18 staat interceptie in een andere lidstaat toe zonder dat deze erbij wordt betrokken. Niet alleen dit artikel, maar het hele hoofdstuk over interceptie moet worden geschrapt.
Op grond van een initiatief van de FBI werden de gebruiksvoorwaarden geformuleerd die de basis vormen van de huidige wetgeving. Het voorstel van de Raad waarin deze voorwaarden waren opgenomen, ENFOPOL 98, werd in mei jongstleden aangenomen door het Parlement in het verslag-Schmid. Nu vraagt men ons een rechtsgrondslag te creëren voor dit soort intercepties, en daarbij moeten we ons baseren op een combinatie van deze twee documenten.
Op grond van de voorgestelde gebruiksvoorwaarden zouden de autoriteiten toegang krijgen tot de netwerken van alle telecommunicatiediensten, dit wil zeggen telefoons, mobilofoons, Internet, en wat dies meer zij; en gezien de buitengewoon gebrekkige formulering van de wettekst, kan dit aanleiding geven tot misbruik. Ik zou ook de volgende vraag willen stellen: op grond van de gebruiksvoorwaarden heeft de politie toegang tot alle telecommunicatienetwerken zonder uitzondering; betekent dit dat de interne dienst van het Parlement daar ook onder valt? Zijn we bezig bepalingen goed te keuren waardoor de politie toegang krijgt tot onze eigen systemen, en nog wel op een hele, hele wankele rechtsgrondslag? Bovendien bevat het voorstel geen maatregelen tegen ernstige vergrijpen. Hierdoor zet het de deur wijd open voor misbruik.
Wat de omkering van de bewijslast betreft, wil ik er nogmaals op wijzen dat het vermoeden van onschuld een fundamenteel en door het internationaal recht erkend rechtsprincipe is. Dit principe wordt hier niet gewaarborgd. Noch in de preambule noch in het centrale gedeelte van de tekst wordt voldoende rekening gehouden met de rechten van de verdediging, terwijl dat toch een basisbeginsel van de internationale mensenrechten is. Dit is buitengewoon ernstig. We maken ons grote zorgen over de weg die we hier aan het bewandelen zijn, zonder enig publiek debat in de nationale parlementen en zonder de betrokkenheid van burgerrechtenorganisaties, die zich in heel Europa ernstige zorgen maken over deze ontwikkelingen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik ben noch lid van de Juridische Commissie, noch jurist, maar zoals bijna iedere andere collega hier zie ook ik in dat deze Gemeenschappelijke Economische Ruimte van Europa een tegenhanger moet hebben in een gemeenschappelijke ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Daarom zijn de vraagstukken in verband met de rechtsbijstand in strafzaken zo belangrijk.
Weet u wat ik heb begrepen toen ik de documenten las? Ik heb begrepen dat het gevaarlijk zou zijn ons over te leveren aan de regelgeving van de Raad. Er zijn zoveel tegenstrijdigheden, zoveel controversen over wat Europa is, er zijn zulke uiteenlopende rechtsstelsels! Daardoor ontstaat verwarring, een totaal gebrek aan efficiëntie, en zelfs gevaar. Ik denk met name aan artikel 18, waar ook talrijke andere collega's naar hebben verwezen. Op grond van dit artikel kan elk land - of zo u wilt elk groot land, elk land met de technische mogelijkheden - in een ander land telecommunicatie onderscheppen zonder dit land om toestemming te moeten vragen.
Mijns inziens hebben de Juridische Commissie en de rapporteur, de heer Di Pietro, een heel interessant stuk werk verricht. Ik vind het jammer dat de heer Di Pietro in zijn luttele vijf minuten spreektijd als rapporteur de inhoud van dit uitstekend gestructureerde verslag slechts in telegramstijl kon weergeven. Desalniettemin is duidelijk geworden dat hierin de klemtoon wordt gelegd op de verdediging van de rechten van zowel de landen, de aangeklaagden als de burgers. Deze weg moet echter met veel meer moed worden bewandeld en moet veel meer omvatten.
Ik wilde uw aandacht vestigen op de verwarring en schizofrenie ten aanzien van het strafrecht. Een jongen of meisje, een student of scholier die een stickie rookt, wordt in het ene land op pedagogische wijze bejegend en in het andere land als misdadiger behandeld en veroordeeld tot "universitaire misdaadstudies", namelijk in opvoedingsgestichten en gevangenissen. Hoe kan men nu in dergelijke gevallen strafrechtelijk samenwerken? Daarom moet men mijns inziens vooral werken aan harmonisatie van rechtssystemen, niet alleen wanneer het gaat om de activiteiten van de georganiseerde misdaad, maar ook wanneer het gaat om door burgers gepleegde delicten, om delicten die inmiddels tot sociale verschijnselen zijn uitgegroeid.

Gollnisch
In naam van de gemengde fractie van Europees rechts benut ik het verslag over wederzijdse rechtshulp van onze collega, de heer Di Pietro, om u aan de hand van een tragisch voorbeeld uit te leggen hoezeer de veiligheid in Europa onder misdadig vuur ligt.
Op 14 december vorig jaar werd in de slaaptrein Calais-Ventimiglia de vijfjarige Clément huilend aangetroffen; hij riep om zijn moeder, met wie hij zijn zieke oma zou gaan bezoeken. Corinne Caillaux werd met doorgesneden keel, overdekt met messteken en waarschijnlijk verkracht teruggevonden in één van de wc's van de trein. De vermoedelijke dader, Sid Ahmed Rezala, wordt ervan verdacht ook de Britse studente Isabel Peake te hebben vermoord. Na te zijn verkracht werd zij uit de trein gegooid, de trein die haar naar haar ouders had moeten brengen. Ook wordt Rezala ervan verdacht een andere jonge vrouw, Émilie Bazin, te hebben vermoord. Zij werd dood teruggevonden onder een berg kolen in Rezala' s flat in Amiens.
Rezala had nooit in Frankrijk mogen zijn. Hij was namelijk uit Algerije gekomen in een periode waarin, volgens de autoriteiten, de immigratie was stopgezet en niets zijn komst rechtvaardigde. Hij had nooit in Frankrijk mogen blijven: hij is meer dan 40 keer bekeurd wegens het opzettelijk overtreden van het verkeersreglement. Dat had al genoeg moeten zijn om hem terug te sturen naar zijn land van herkomst. Hij had nooit vrij mogen rondlopen, daar er tegen hem ook nog eens 14 aanklachten lopen wegens diefstal, openbare geweldpleging en verkrachting, onder andere van een minderjarige. Hij had nooit kans mogen zien Frankrijk te ontvluchten, maar de politieagenten die hem volgden, hadden geen mandaat en de Europese grenzen zijn tegenwoordig zo lek als een zeef. Hij had nooit in Spanje mogen aankomen, waar hij, na een vrouw onder bedreiging van een mes geld afhandig te hebben gemaakt, direct weer is vrijgelaten door de Spaanse autoriteiten.
Doordat de netwerken van seksuele geperverteerden zo complex zijn, bevindt hij zich momenteel in Portugal. Portugal weigert hem uit te leveren omdat hij in Frankrijk een langere gevangenisstraf zou riskeren dan die waarin het Portugese strafrecht voorziet. Ik verzoek de Portugese minister, de fungerend voorzitter van de Raad, onmiddellijk een eind te maken aan deze schandalige vertoning. Ik roep ons Parlement op zich eindelijk rekenschap te geven van de verschrikkelijke situatie van de slachtoffers van praktijken waarvoor in de eerste plaats de gevestigde orde - en pas daarna een of andere schoft - volledig verantwoordelijk is.

Blokland
Voorzitter, het gaat in deze overeenkomst om een gevoelige materie: de samenwerking op het gebied van strafrecht. Dat de Raad er moeite mee heeft om het eens te worden, is dan ook begrijpelijk. Een succesvolle toepassing van deze overeenkomst door de lidstaten vereist eenparigheid bij de Raad. Alleen een breed gedragen overeenkomst heeft zin in de praktijk.
Dat betekent echter niet dat de Raad hier in anonimiteit aan mag werken. Integendeel. Het voorstel van de Raad moet voldoen aan de wetgeving van de nationale lidstaten op het gebied van strafrecht. De wens om tot een eenparig besluit te komen, kan leiden tot compromissen die deze toets niet doorstaan. Zorgvuldige parlementaire controle door het Europees Parlement maar met name door de nationale parlementen, is dan ook van groot belang.
Het voorstel van Di Pietro om het huidige artikel 18 betreffende onder andere het afluisteren van gesprekken te schrappen, is wel begrijpelijk, alhoewel erg rigoureus. De tekst van artikel 18 is onduidelijk: hij beperkt de activiteiten van de inlichtingendiensten, maar lijkt toe te laten dat de interceptie door een lidstaat op het gebied van een andere lidstaat plaatsvindt zonder diens voorafgaande goedkeuring. Op deze manier zouden lidstaten zich erg kwetsbaar opstellen en ontstaat er twijfel of er voldoende waarborgen aanwezig zijn om zowel de staat waarin de interceptie plaatsvindt als de burgers daarbinnen te beschermen.
Voorgestelde toevoegingen, zoals herhaalde referenties aan het EVRM, de rechten van de verdediging en de verdachte en het falen van de lidstaten met betrekking tot de uitvoering van het EVRM, tuigen de tekst van de overeenkomst teveel op. Ik erken de problematiek, maar denk dat deze met een enkele tekstwijziging duidelijk had kunnen worden gemaakt.
De Nederlandse leden van de EDD-Fractie zullen echter bij de eindstemming, ondanks aarzelingen, hun steun niet onthouden aan het verslag-Di Pietro.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het voorliggende verslag is uiterst belangrijk, niet alleen wegens de inhoud, maar ook omdat het een eerste stap is voor het aanknopen van nauwere relaties op het gebied van justitiële samenwerking. Die vond tot op heden uitsluitend plaats op het niveau van de relaties tussen de lidstaten, en de Europese burgers kunnen hier dan ook moeilijk enig teken van het zo vaak geprezen Europees burgerschap in zien. De juridische maatregelen missen een communautaire dimensie, maar we kennen wel al vrij verkeer van personen, waarvan ook misdadigers kunnen profiteren. Welnu, overeenkomstig artikel 29 van het Verdrag is het doel van de Unie de burgers een hoog niveau van zekerheid te verschaffen in een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid door de ontwikkeling van gezamenlijk optreden van de lidstaten op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken en door voorkoming en bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat.
Wij dienen te onderstrepen dat de oprichting van Europol al een stap vooruit is, maar we moeten een volgende stap zetten door de justitiële samenwerking in strafzaken te versterken, zodat geleidelijk een echte Europese justitiële ruimte gecreëerd kan worden overeenkomstig het doel van de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Deze ontwerpovereenkomst heeft dan ook tot doel de toepassing van de al bestaande middelen in andere overeenkomsten op andere juridische gebieden op het niveau van de lidstaten aan te vullen en te versterken. Aldus kan de justitiële samenwerking in strafzaken via snelle en doeltreffende rechtshulp verbeterd worden, maar worden ook de fundamentele rechten van de verdediging en de algemene principes inzake de mensenrechten, die in het nationale recht van de lidstaten en in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens zijn vastgelegd, volledig in acht genomen. In het licht van deze bekommernis voor de essentiële rechten, vrijheden en garanties hebben wij het voorstel gesteund om de voorgestelde tekst inzake het afluisteren van telefoons te schrappen, en bevelen wij de Raad aan een specifiek juridisch instrument voor te stellen om dit probleem op te lossen.
Met betrekking tot videoconferenties moet een preciezer regelgeving opgesteld worden, zodat de rechten van de verdediging en het recht op een eerlijk proces gewaarborgd worden. De procedures van het rechtssysteem moeten worden gerespecteerd teneinde de rechten te verdedigen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Zimeray
Mijnheer de Voorzitter, bij het opstellen van strafrechtsregels worden individuele vrijheid en veiligheid vaak onterecht tegenover elkaar gesteld. Zijn we veilig wanneer de vrijheden niet langer worden gegarandeerd? Zijn we nog vrij wanneer de veiligheid niet langer wordt gegarandeerd? De kern van het moderne strafrecht is juist het streven naar een evenwicht, naar het samengaan van de veiligheids- en de vrijheidseisen. En dit proces is nooit voltooid. Het past zich aan aan de eisen van deze tijd.
Tegenwoordig kennen we bepaalde grensoverschrijdende vormen van criminaliteit en het is natuurlijk in het belang van de lidstaten om beter samen te werken teneinde deze te bestrijden. De ontwerpovereenkomst van de Raad is echter niet bevredigend. Er is een aantal belangrijke punten van kritiek. Om te beginnen de vorm: de ontwerpovereenkomst wemelt van de onnauwkeurigheden, hetgeen haaks staat op de doelstelling van rechtszekerheid van een moderne samenleving. Dit is niet louter een stijlkwestie. Het gaat hier over strafrecht, en strafrecht luistert nauw. Dan de inhoud: de ontwerpovereenkomst van de Raad gaat voorbij aan het evidente probleem, en dat is dat onze rechtssystemen zeer sterk uiteenlopen, dat de rechtspraktijken zeer verschillend zijn en dat bepaalde lidstaten van de Unie geen enkele kwaliteitsnorm hebben voor de openbare dienstverlening van de rechtspraak. Artikel 9 van de ontwerpovereenkomst voorziet in de overbrenging van een op het grondgebied van een lidstaat gedetineerd persoon naar het grondgebied van een andere lidstaat, terwijl de garanties niet hetzelfde zijn. Dit in mijn ogen essentiële punt moet worden benadrukt.
Op dit moment zitten er in de Europese Unie tienduizenden mensen gevangen zonder dat zij zijn berecht, en in bepaalde lidstaten wordt gevangenschap gebruikt als pressiemiddel om bekentenissen af te dwingen. Dit is je reinste wettelijke marteling. In andere Europese landen daarentegen wordt een bekentenis niet beschouwd als een afdoende bewijs van schuld.
We moeten eens stilstaan bij deze verschillen in het strafrecht. Het opstellen van goede regels houdt niet alleen in dat er wordt geprobeerd echte criteria vast te stellen voor justitiële harmonisering, maar ook dat de werkelijkheid van de vaak overbevolkte gevangenissen in Europa onder ogen wordt gezien. Dat zijn plaatsen waar het niet-recht heerst, oorden die het beeld dat wij van onszelf hebben onwaardig zijn. Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, u weet dat al onze landen de doodstraf al lang geleden hebben afgeschaft, maar toch zeg ik u dat deze straf eigenlijk nog bestaat, aangezien er jaarlijks in de gevangenissen bijna duizend zelfmoorden worden gepleegd.

Tajani
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard is justitiële samenwerking voor het Europa van de vrije markt van het hoogste belang, maar zij dient wel vergezeld te gaan van een strikte eerbiediging van de beginselen die aan de basis van onze beschaving liggen: de fundamentele rechten en vrijheden van de mens zoals deze zijn neergelegd in het Europese Verdrag van de rechten van de mens en de grondrechten.
Wij moeten onze erkentelijkheid betuigen aan de parlemenaire commissies, die via talrijke amendementen het verslag grondig gewijzigd hebben en van extra waarborgen hebben voorzien. Het verslag in zijn oorspronkelijke versie was voor ons namelijk allesbehalve overtuigend. Aan het adres van collega Schulz wil ik erop wijzen dat onze amendementen nimmer op persoonlijke titel of uit persoonlijke motieven worden ingediend, maar zijn ingegeven door het algemeen politiek belang. Als we dus een lijstje moesten maken van de personen die het voorwerp van een onderzoek zijn geweest, of als we hier speciaal naar zouden zoeken, zouden wij hen ook onder de rapporteurs kunnen vinden, met inbegrip van de opsteller van dit verslag. De heer Schulz had ons deze uitlatingen mijns inziens dan ook kunnen besparen.
Zoals ik reeds zei, zijn talrijke amendementen opgenomen die de rechten van de verdediging waarborgen. Ik denk bijvoorbeeld aan de verplichte toestemming van de rechter voor het afluisteren van telefoongesprekken, of aan het verbod om binnen de gezamenlijke onderzoeksteams de opsporingstaken te laten samenvallen met de strafrechtelijke taken.
Het is, kortom, de wil van het Parlement dat de overeenkomst uitsluitend beperkt blijft tot de strafrechtelijke aspecten. De in de overeenkomst beoogde beperkingen van de fundamentele vrijheden en rechten moeten dan ook strikt binnen het strafrechtelijke kader blijven.
Er bestaat behoefte aan duidelijke regels. Het is een feit dat de Raad op onsamenhangende wijze is opgetreden, diverse malen van koers is gewijzigd en hier vandaag afwezig is. Daarentegen dank ik commissaris Vitorino voor zijn aanwezigheid in deze zaal tijdens dit debat.
Wij hebben dus duidelijke regels nodig om in Europa een deugdelijke rechtsgang te kunnen waarborgen - zonder een explosieve groei van telefonische intercepties of het onwettig gebruik van videoconferenties - zodat zich in Europa geen processen meer zullen voordoen met magistraten die, in plaats van recht te spreken, aan politiek doen, en opdat de werkelijke schuldigen gestraft zullen worden en niet de onschuldigen die bepaalde personen voor de voeten lopen.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpakte tot vaststelling van de overeenkomst betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten van de Europese Unie zal normaal gezien binnen afzienbare tijd worden goedgekeurd door de Raad. Volgens velen is dit de hoogste tijd. Op grond van het actieplan ter bestrijding van georganiseerde criminaliteit, dat de Raad in april 1997 heeft goedgekeurd, moest het ontwerp van het Rechtshulpverdrag klaar zijn voor einde 1997. Er zal nog meer tijd verstrijken voordat het verdrag echt in werking treedt, want de lidstaten moeten het eerst nog ratificeren. Zelfs met de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Amsterdam, op grond waarvan het verdrag in werking treedt wanneer minstens de helft van de lidstaten het hebben geratificeerd, zou ik de lidstaten willen oproepen dit verdrag zo spoedig mogelijk te ratificeren. In het verleden hebben we jammer genoeg slechte ervaringen gehad met de ratificatie van EU-verdragen inzake justitiële samenwerking in strafzaken.
Deze overeenkomst zal geen nieuwe of andere systemen van wederzijdse rechtshulp invoeren. Zij is daarentegen bedoeld om mechanismen die al sinds lange tijd functioneren en hun deugdelijkheid hebben bewezen verder te ontwikkelen, zoals de mechanismen van het Europees Verdrag aangaande wederzijdse rechtshulp of het Benelux-Verdrag. Het ontwerp van de Raad bevat bepalingen betreffende diverse aangelegenheden, die door verscheidene leden van het Parlement werden behandeld. Een belangrijk pluspunt van de overeenkomst is dat de aangezochte lidstaat zoveel mogelijk moet voldoen aan de formaliteiten en procedures die door de verzoekende lidstaat worden aangegeven. Dit is vooral belangrijk met het oog op de mogelijkheid om bewijsmateriaal te gebruiken voor de rechtbank. Bovendien kunnen verzoeken rechtstreeks worden ingediend door de bevoegde instanties, dus zonder tussenkomst van centrale autoriteiten.
Samenvattend kunnen we zeggen dat er twee soorten bepalingen zijn: bepalingen die een verplichting opleggen om rechtshulp te verlenen, zoals de bepalingen inzake telefoon- en videoconferenties, gecontroleerde afleveringen en de interceptie van telecommunicatie, en bepalingen die geen verplichting creëren maar enkel een wettelijk kader vaststellen voor lidstaten die wensen samen te werken op specifieke terreinen, zoals bijvoorbeeld de bepalingen inzake gezamenlijke opsporingsteams, undercover-operaties en de toezending en behandeling van gerechtelijke stukken.
De Commissie is met name verheugd over de toevoeging van bepalingen die betrekking hebben op moderne opsporingstechnieken, gezien hun doeltreffendheid in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, die het meeste profijt trekt uit de opening van de grenzen. De voor de hand liggende noodzaak om de doeltreffendheid van strafrechtelijke onderzoeken te verhogen mag er echter niet toe leiden dat bepaalde grenzen worden overschreden. We mogen met name één aspect van strafrechtelijke procedures niet uit het oog verliezen: de rechten van de verdediging. Ik ben zeer verheugd dat in het verslag van de heer Di Pietro, die ik wens te feliciteren voor het uitstekende werk dat hij in zo korte tijd heeft verricht, een belangrijke plaats wordt ingeruimd voor de rechten van de verdediging. Momenteel is het uitsluitend aan de lidstaten om ervoor te zorgen dat deze rechten worden geëerbiedigd, onder toezicht van het Europees Hof van de Rechten van de Mens te Straatsburg. We zullen moeten afwachten of dit zal veranderen met het Europees Handvest van de grondrechten, dat nog in de kinderschoenen staat.
We moeten erkennen dat artikel 18 het resultaat is van een controversiële beslissing. Dit artikel is totstandgekomen na rijp beraad in de Raad en is ingegeven door de noodzaak om de doeltreffendheid en de rechtsgeldigheid van opsporingsactiviteiten te garanderen. Wat het strafrechtelijk onderzoek betreft, waarvoor ik bevoegd ben, neem ik nota van het feit dat verscheidene leden van het Parlement de Raad en de Commissie hebben uitgenodigd deze kwestie te behandelen in een gemeenschappelijk wettelijk kader, met het oog op het belang van de interceptie van telecommunicatie als bewijsmateriaal voor de rechtbank.
De Commissie is er zich terdege van bewust dat het onderhavige ontwerp niet volmaakt is. We moeten realistisch zijn. Deze tekst is het resultaat van een mix van institutionele structuren die de Verdragen van Maastricht en Amsterdam elk afzonderlijk hebben opgezet voor de justitiële samenwerking in strafzaken. Dit is het resultaat, en in de praktijk zal duidelijk blijken wat de tekortkomingen zijn en welke bijkomende stappen er moeten worden genomen. Ik besef heel goed dat de verdere ontwikkeling van het onderlinge vertouwen tussen de justitiële systemen van de lidstaten noodzakelijk is om de samenwerking in strafzaken te verbeteren.
Afgezien daarvan heeft de Europese Raad van Tampere reeds de weg uitgestippeld die de Commissie moet bewandelen. Onder de ons opgedragen taken vallen de implementering van het principe van de wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen en de tenuitvoerlegging van het Eurojust-project.
De Commissie hoopt dat het Europees Parlement haar inspanningen om vooruitgang te boeken op deze belangrijke terreinen zal ondersteunen. Ik verwacht niet dat u in de komende jaren al onze voorstellen met applaus zult begroeten of automatisch zult goedkeuren. Integendeel, ik reken op het Parlement om zich niet alleen kritisch op te stellen, zoals in dit geval, maar zich ook actief in te zetten om de Unie vooruit te helpen in de strijd tegen de misdaad.

Stemming
en

II. het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 85/611/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (ICBE's) met het oog op de reglementering van beheermaatschappijen en vereenvoudigde prospectussen (COM(1998) 451 - C4-0465/1998 - 1998/0242(COD))
Betreffende amendement 37
Goebbels (PSE). (FR) Mevrouw de Voorzitter, wanneer een Zweed, een Spanjaard, een Luxemburger en een Duitser in het Engels moeten onderhandelen, kunnen er zich wel eens taalkundige onnauwkeurigheden voordoen.
Net als rapporteur Olle Schmidt stel ik u dan ook voor in amendement 37 de woorden "issued by" overal te vervangen door "dealt with". De woorden "transferable securities" moeten dus ook worden gevolgd door "dealt with". De aldus gewijzigde tekst zou dan dus - en nu moet ik weer een zin voorlezen in het Engels, de lingua franca van ons Parlement - als volgt luiden: "transferable securities issued by over the counter derivates dealt with", enzovoorts.
Bij amendement 45 van de heer García-Margallo doet zich hetzelfde probleem voor. Dat amendement moet dus gewijzigd worden, want anders kan het niet worden aangenomen.

De Voorzitter
Mijnheer Goebbels, neemt u mij niet kwalijk, maar ik geloof dat u iets te snel bent met uw opmerking. U wilde immers op amendement 37 een mondeling amendement indienen om de woorden "with a high rating base on a recognised rating scale" te verplaatsen; u wilde dus een gedeelte van de tekst verplaatsen.

Goebbels
Mevrouw de Voorzitter, mijn verontschuldigingen: ik had eerst amendement 36 genomen, dat logischerwijs vóór amendement 37 komt. We hebben het nu echter inderdaad over amendement 37 en daar doet zich een vergelijkbaar probleem voor. Niet de instellingen, maar de instrumenten moeten een "high rating" krijgen. De tekst luidt dus als volgt: "instruments with a high rating base on a recognised rating scale are subject to reliable and verifiable valuation".
Nogmaals: mijn excuses voor deze vergissing.

De Voorzitter
Heeft iemand bezwaar tegen de indiening van dit mondeling amendement?
(Het Parlement neemt het mondeling amendement aan)
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de twee wetgevingsresoluties aan)

Knörr Borràs
Mevrouw de Voorzitter, vlak voor het begin van de zitting heb ik het woord gevraagd om een opmerking te maken die gebaseerd is op mijn respect voor u als Voorzitter van deze Vergadering waarvan wij allen deel uitmaken. Voor de tweede maal binnen twee weken zijn bepaalde personen, partijen - zoals degene die ik vertegenwoordig - en instellingen het onderwerp geworden van aanvallen door bezoekers van de openbare zittingen van dit Parlement. Deze zittingen stellen de burgers in de gelegenheid om hun klachten kenbaar te maken - iets waar ik volkomen achter sta omdat ik vind dat de vrijheid van meningsuiting voor iedereen moet gelden.
Naar mijn idee kan een dergelijke handelwijze niet door de beugel, en nog minder in uw aanwezigheid, mevrouw de Voorzitter. Ik keur die dan ook ten zeerste af, des te meer nu we aan de vooravond staan van een verkiezingscampagne. Daarom, vooral vanwege het respect dat u in mijn ogen verdient, kan ik het met zulke handelwijzen niet eens zijn, en ik keur ze dan ook ten zeerste af.

De Voorzitter
Ik begrijp dat de heer Knörr Borràs het woord voor een persoonlijk feit heeft gevoerd. Dit zal in de notulen worden opgenomen.

Knörr Borràs
Mevrouw de Voorzitter, hoofdzakelijk uit respect voor u, vanuit het respect dat u verdient alsook uit respect voor deze Vergadering heb ik de kwestie waar het om ging zo-even niet expliciet willen vermelden. Als afgevaardigde van deze Vergadering, als algemeen secretaris van een politieke partij van Baskenland en als gewone burger van mijn land doe ik dat nu wel, vanwege de bijzonder ernstige beschuldigingen die geuit zijn aan het adres van bepaalde mensen en partijen zoals die waartoe ik behoor, die al sinds jaar en dag een democratische traditie kennen en al sinds vele jaren op scrupuleuze wijze de mensenrechten respecteren en verdedigen.

Vidal-Quadras Roca
Mevrouw de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik het verontrustend vind dat de heer Gorka Knörr hier in edele bewoordingen de mensenrechten staat te verdedigen terwijl zijn regering met een fractie samenwerkt die geweld tegen burgers en bezittingen niet alleen niet veroordeelt, maar zelfs aanmoedigt en bevordert.

De Voorzitter
Ik zie dat de heer Gorostiaga Atxalandabaso over hetzelfde onderwerp wil spreken. We gaan nu niet over tot een debat. Na afloop van de stemming zal ik u het woord geven voor alle moties van orde.

Verslag (A5-0029/2000) van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van acties in het kader van de pretoetredingsstrategie voor Cyprus en Malta (COM(1999) 535 - C5-0308/1999 - 1999/0199(CNS))
Betreffende de amendementen 22 en 24

Brok
Mevrouw de Voorzitter, in de amendementen 22 en 24 staat dat het MEDA-programma ook voor Cyprus en Malta blijft gelden. Dat is onbetwistbaar het geval. Het gaat hier echter om een verordening die direct verband houdt met de toetredingsstrategie. Wij mogen het MEDA-programma daarmee juridisch niet in verband brengen. Ik stel voor dat wij bij wijze van compromis en om een garantie te bieden, de idee van beide amendementen als overweging invoegen: "overwegende dat Malta en Cyprus volgens de vastgestelde modaliteiten aan de MEDA-faciliteit zullen deelnemen" . Als de indieners van de amendementen het daarmee eens zijn, beveel ik het Parlement aan daarover te stemmen en de overweging in te voegen. Zo kunnen wij het probleem op een elegante wijze oplossen.

De Voorzitter
Onze rapporteur dient dus een mondeling amendement in om de volgende overweging toe te voegen "overwegende dat Malta en Cyprus zullen deelnemen...".
(Het Parlement neemt het mondeling amendement aan)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0013/2000) van de heer Knörr Borràs, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 3605/93 betreffende de toepassing van het aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten (COM(1999) 444 - C5-0174/1999 - 1999/0196(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0020/2000) van mevrouw Cederschiöld, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het ontwerpkaderbesluit tot versterking van het strafrechtelijke kader voor de bescherming tegen valsemunterij met het oog op het in omloop brengen van de euro (5116/1999 - C5-0332/1999 - 1999/0821(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0019/2000) van de heer Di Pietro, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de ontwerpovereenkomst betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten van de Europese Unie (9636/1999 - C5-0091/1999 en SN 5060/1999 - C5-0331/1999 - 1999/0809(CNS))
Vóór de stemming
Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, ik betreur het dat het fungerend voorzitterschap van de Raad afwezig is. Naar mijn idee is het onjuist dat het fungerend voorzitterschap van de Raad hier niet aanwezig is als het, zoals vandaag, om de derde pijler gaat, om dit soort overeenkomsten die van zo'n cruciaal belang zijn voor de opbouw van deze ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Dan, mevrouw de Voorzitter, de vertaalproblemen. Uit tijdgebrek zal ik me moeten beperken tot een enkel voorbeeld waarbij de vertaling echter een grote rol speelt omdat het om zeer exacte juridische begrippen gaat. In amendement 83, in de oorspronkelijke Italiaanse versie, staat dat "il minore deve essere assistito da una persona di sua fiducia o da un perito o legale esterno". Dat "legale esterno" is in het Frans een "avocat neutre" geworden. Ik weet niet wat een "avocat neutre" is. Volgens mij is dat een contradictio in terminis. In de Spaanse vertaling echter is de advocaat helemaal verdwenen, hij is weg.
Mevrouw de Voorzitter, u heeft het meerdere malen gezegd, dit is een bijzonder ernstig probleem. In dit geval zullen de taalkundige juristen de grootste zorgvuldigheid moeten betrachten om tot een acceptabele versie te komen.

De Voorzitter
U hebt gelijk, mevrouw Palacio Vallelersundi, dit is niet de eerste keer en het is inderdaad bijzonder verontrustend. We zullen ons over dit probleem buigen en alle vertalingen controleren.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mij alleen maar willen aansluiten bij mevrouw Palacio Vallelersundi en op mijn beurt zeggen dat ik de afwezigheid van de Raad in dit debat, waarin zulke belangrijke stemmingen over de derde pijler op het spel staan, ten zeerste betreur.
Ik zou u willen verzoeken, mevrouw de Voorzitter, de Raad mee te delen dat wij verlangen dat hij in de toekomst bij dergelijke stemmingen aanwezig is.

De Voorzitter
Ik ben mij er terdege van bewust dat het niet normaal is dat de Raad afwezig is en zal hem dit erg graag laten weten.
Betreffende amendement 31

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen opmerken dat het zinsdeel - ik zal het in het Frans lezen want ik heb de Franse versie hier bij de hand - "s'il est exigé par le droit de l'Etat membre requis ou requérant que la personne donne son consentiment" de toevoeging bevat "par le droit de l'Etat membre requis ou requérant".
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Knörr Borràs
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik onder invloed van hetgeen zo-even is voorgevallen vergeten ben te vermelden dat er in mijn verslag over de tekorten in de laatste paragraaf van de Spaanse versie een fout is geslopen: in plaats van dat er staat "het voorstel lijkt ons juist" is er door een typefout in het Spaans komen te staan "het voorstel lijkt ons onjuist", precies het tegenovergestelde dus. Ik wou dit alleen maar even rechtzetten, meer niet.

Ontwerpresolutie (B5-0132/2000), ingediend door de leden Bonino e.a., namens de TDI-Fractie, over de mededeling van de Commissie betreffende de strategische doelstellingen voor de komende vijf jaar
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie) 
Ontwerpresolutie (B5-0136/2000), ingediend door de leden Queiro, Muscardini en Berthu, namens de UEN-Fractie, over de strategische doelstellingen 2000-2005 van de Commissie
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)
Ontwerpresolutie (B5-0142/2000), ingediend door de leden Hautala, Lannoye en Maes, namens de Verts/ALE-Fractie, over de strategische doelstellingen 2000-2005
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over het strategisch vijfjarenprogramma van de Commissie
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de samenhang van de verschillende beleidsvormen van de Unie
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Ontwerpresolutie (B5-0125/2000), ingediend door de leden Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over de VN-commissie voor de rechten van de mens
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)

Staes
Mevrouw de Voorzitter, ik wou u daarstraks niet storen tijdens de stemming. Maar het is mij opgevallen dat de waakzaamheid wat verslapt en dat u permanent, toen het ging over amendementen van onze Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, alleen de Groenen vermeldde. Wij zijn een fractie van eenheid in verscheidenheid. Wij willen dat tot uiting brengen ten overstaan van het Parlement. Ik zou u willen vragen de volledige naam van onze fractie te gebruiken.

De Voorzitter
Uitstekend, dat zal ik doen.

Gezamenlijke ontwerpresolutie over de rechten van de mens
(Het Parlement neemt de resolutie aan) 
Verslag (A5-0032/2000) van de heer Corrie, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de resultaten van de werkzaamheden van de Paritaire Vergadering ACS-EU in 1999
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0031/2000) van de heer Swoboda, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de aanbeveling voor een besluit van de Raad houdende machtiging van de Commissie om te onderhandelen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (SEC(1999)1279 - C5-0166/1999 - 1999/2121(COS))
Betreffende amendement 6
Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een mondeling amendement, of eigenlijk een verduidelijking. Het betreft een passage die in de verschillende vertalingen anders wordt geformuleerd. Ik hoop dat de indiener van het amendement het met mij eens is. De tweede zin moet luiden "en dat de verleende hulp daarom niet afhankelijk dient te zijn en niet gekoppeld aan compenserende bestellingen aan het donorland" . In het Engels wordt dat "and therefore that the aid must not be dependent on the reciprocal orders from the donor countries" . Als die verduidelijking wordt aangebracht, zullen wij voorstemmen.

De Voorzitter
Heeft iemand bezwaar tegen de indiening van dit mondeling amendement?
(Het Parlement neemt het mondeling amendement aan)
Betreffende amendement 9

Swoboda
Ik wil alleen duidelijk zeggen dat wij - hier liepen de vertalingen uiteen - altijd de officiële naam FYROM gebruiken.

De Voorzitter
Ik denk dat dat geen enkel probleem oplevert.
(Het Parlement neemt het mondeling amendement aan)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0021/2000) van mevrouw Frassoni, namens de Commissie constitutionele zaken, over het akkoord tussen het Europees Parlement en de Commissie over de modaliteiten voor de toepassing van het besluit van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (1999/468/EG)

Frassoni
Mevrouw de Voorzitter, met betrekking tot dit akkoord wil ik de aandacht vestigen op het probleem van de vertalingen: als uitgangspunt dient de Franse of Italiaanse versie te worden genomen daar de door het Parlement aangenomen tekst ook door de Commissie als geldige tekst zal worden beschouwd.
In enkele andere talen hebben wij problemen aangetroffen, maar wij hebben niet alles kunnen natrekken. Wij verzoeken u dan ook met klem aandacht te willen besteden aan deze problematiek.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Frassoni, voor uw nadere toelichting; wij zullen er terdege rekening mee houden.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
De Voorzitter. Alvorens over te gaan tot de stemverklaringen, eerst een reeks moties van orde. Ik geef het woord aan de heer Gorostiaga Atxalandabaso.
Ik constateer dat hij de Vergadering heeft verlaten en dus gaan we over tot de stemverklaringen.
Stemverklaringen
Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Schmidt over regelgeving betreffende beleggingen in effecten gestemd omdat ik het, zoals ik hedenochtend al opmerkte, van groot belang acht dat goed wordt omgegaan met het geld van de Europese burgers. Het gaat immers voor een groot deel om oudere en gepensioneerde burgers die verlangen naar een zorgeloze derde leeftijd. Na hun vaak zware beroepsleven willen zij eindelijk zonder geldzorgen zijn.
De regelgeving voor de beleggingen in effecten, die grotendeels gedaan worden door ouderen en gepensioneerden, betekent dus een grote vooruitgang voor de Europese Unie.
Verslag-Olle Schmidt (A5-0025/2000)

Schörling
Het verslag-Schmidt is een verbetering van het voorstel van de Commissie. Ik heb niets tegen een modernisering van de gemeenschappelijke minimumeisen voor instellingen voor collectieve beleggingen om een zogeheten EU-paspoort te krijgen. Ik ben echter van mening dat dat pas kan gebeuren als alle lidstaten het voorstel voor minimumbelastingen op kapitaal van commissaris Monti hebben goedgekeurd. Het verslag zal in zijn huidige vorm bijdragen tot een nog grotere liberalisering van de kapitaalmarkten, terwijl het juist van belang is om deze te beteugelen.
Daarom heb ik, evenals de hele Verts/ALE-fractie, tegen het voorstel voor een wijziging van richtlijn 1 gestemd en mij onthouden van stem bij het voorstel voor een wijziging van richtlijn 2.
Verslag-Brok (A5-0029/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, er is de laatste tijd veel gesproken over het belang van de uitbreiding van de Europese Unie. Wij hebben het vandaag over Malta en Cyprus, twee landen die klaar zijn voor toetreding. Omdat de procedures aanmerkelijk minder ingewikkeld zijn gemaakt, heb ik voor gestemd. Niet alleen omdat met deze maatregel wordt tegemoet gekomen aan de cohesievereisten van deze kandidaat-landen, maar ook omdat het Parlement hiermee een signaal kan doen uitgaan naar de Raad en de Commissie om te streven naar een zo snel en volledig mogelijke opname van Cyprus en Malta in onze Europese Unie.

Caudron
Ik ben erg blij met dit verslag over de pretoetredingsstrategie voor Cyprus en Malta. Hun toetreding is van essentieel belang voor de mediterrane toekomst van de Europese Unie. Dit voorstel voor een verordening heeft tot doel de uitvoering van het eerste programma in het kader van de strategie voor Cyprus en Malta, met ingang van het jaar 2000 en voor een periode van vijf jaar (2000-2004). Het voorstel is er dus op gericht de toenadering van de wetgevingen tot het acquis communautaire en de correcte toepassing van dit acquis te bevorderen.
Deze stap ligt in het verlengde van de in december jongstleden gehouden Europese Raad van Helsinki. Bij die gelegenheid is namelijk besloten dat er, gezien de door Malta geboekte vooruitgang, vanaf februari 2000 - dus vóór het eind van deze maand - bilaterale conferenties zullen worden georganiseerd met als doel een begin te maken met de onderhandelingen over de voorwaarden voor toetreding tot de Unie en de noodzakelijke aanpassingen.
Wat Cyprus betreft, verheug ik mij over de uitspraak van de Raad dat zijn besluit over de toetreding niet zal worden geconditioneerd door hetgeen eraan voorafgaat, ook al blijft hij van mening dat een politieke regeling de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie zal bevorderen. Ik heb het namelijk altijd volstrekt onrechtvaardig gevonden dat aan de opening van de onderhandelingen met Cyprus de voorwaarde werd verbonden dat er een oplossing werd gevonden voor de huidige situatie, waarin eenderde deel van het grondgebied van deze republiek wordt bezet door Turkije.
Het is waar dat de sociaal-economische situatie van Cyprus en Malta veel gunstiger is dan die van andere kandidaat-landen. Zij hebben echter kunnen profiteren van technische en financiële bijstand van de Europese Unie bij de omzetting van het acquis communautaire. Deze technische en financiële bijstand werd - tot eind 1999 - verleend uit hoofde van de vierde financiële protocollen (B7-4011). Deze twee landen komen tevens in aanmerking voor financiële steun in het kader van het MEDA-programma (B7-4012).
Tijdens de eerste en tweede lezing van de begroting voor het jaar 2000 heeft het Europees Parlement onderstreept dat de nieuwe, door de Commissie in het voorontwerp van begroting voorgestelde titel 'pretoetreding' (B7-0) niet beperkt zou moeten blijven tot de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa, maar dat ook Malta en Cyprus daaronder moeten vallen. De Raad weigerde echter te onderhandelen over de noodzakelijke herziening van het in hoofdstuk 7 (pretoetreding) van de financiële vooruitzichten vastgestelde plafond. Daarom heeft het Europees Parlement er bij wijze van uitzondering mee ingestemd deze uitgaven te financieren uit hoofdstuk 4 (externe acties) van de financiële vooruitzichten voor het jaar 2000.
Het Europees Parlement heeft tegelijkertijd een nieuw hoofdstuk gecreëerd, dat betrekking heeft op de "pretoetredingsstrategie voor de mediterrane landen" (B7-04). In dit hoofdstuk zijn twee nieuwe artikelen met betrekking tot de pretoetredingsstrategie voor Malta en Cyprus opgenomen, in afwachting van de noodzakelijke rechtsgrondslagen die de Commissie als vervolg op de Europese Raad van Helsinki zal presenteren, en van de herziening van het plafond van hoofdstuk 7 van de financiële vooruitzichten.
Het onderhavige voorstel voor een verordening zou één van deze rechtsgrondslagen moeten vormen!

Martin, David W
Ik verwelkom het verslag van de heer Brok, dat de voorstellen van de Commissie inzake de voorbereiding van Cyprus en Malta op het lidmaatschap van de Unie met amendementen ondersteunt.
De pretoetredingshulp aan de twee landen zal dit jaar in het totaal ongeveer 15 miljoen euro bedragen. Het valt echter te betreuren dat de Commissie heeft afgezien van een meerjarige financiering en in plaats daarvan heeft besloten kredieten te verstrekken op jaarbasis. Dit zal het Cyprus en Malta ongetwijfeld moeilijker maken om hun uitgaven te plannen.
De financiering voorziet in technische en financiële bijstand om de twee landen in staat te stellen aan de vereisten van het communautaire acquis te voldoen. Gezien het vergevorderde stadium waarin deze twee landen zich in vergelijking met andere kandidaat-lidstaten bevinden, zouden het hun met deze hulp zeker moeten lukken om aan het einde van het vijfjarenprogramma "technisch en administratief" klaar te zijn voor het lidmaatschap.
Verslag-Cederschiöld (A5-0020/2000)

Caudron
Als lid van de Economische en Monetaire Commissie in de vorige zittingsperiode, verheug ik mij over de goedkeuring van dit kaderbesluit dat gericht is op een betere bescherming van onze eenheidsmunt. De Unie moet alle haar ter beschikking staande middelen aanwenden om deze munt te beschermen tegen valsemunterij. Noch de consumenten, noch de winkeliers zijn namelijk vertrouwd met de euro. Er zal dus vrij gemakkelijk vals geld in omloop kunnen worden gebracht in supermarkten, wisselkantoren en banken, zonder dat dit onmiddellijk wordt opgemerkt. Wat de muntstukken betreft, zal het nog moeilijker worden deze te herkennen omdat één zijde van de munten door de lidstaten zelf mag worden ontworpen.
De bureaus voor informatie over Europa, die al een essentiële rol spelen bij de bewustmaking van de burgers op het gebied van de eenheidsmunt, moeten de campagnes intensiveren waarin het publiek wordt gewaarschuwd voor valsemunterij. Op een ander niveau moet er worden gezorgd voor samenwerking tussen communautaire en nationale instellingen en moet er een informatiesysteem worden opgezet met het oog op de verzameling en uitwisseling van gegevens betreffende valsemunterij.
Op strafrechtelijk vlak moeten er daarnaast maatregelen worden genomen die de euro vanaf haar invoering beschermen. In deze context heeft het Europees Parlement het ontwerpkaderbesluit tot versterking van het strafrechtelijke kader voor de bescherming tegen valsemunterij ingediend.
Het ontwerpkaderbesluit vormt een aanvulling op de bepalingen van het internationaal verdrag van 20 april 1929 ter bestrijding van de valsemunterij en het bevordert de toepassing ervan door de lidstaten. Elke lidstaat moet alle nodige maatregelen nemen opdat de in het ontwerpbesluit vastgestelde overtredingen worden bestraft. Deze overtredingen moeten worden bestraft als zij betrekking hebben op de toekomstige bankbiljetten en muntstukken in euro's en als ze vóór 1 januari 2002 worden begaan. Dat is een wezenlijk onderdeel van het besluit!
Net als mevrouw de rapporteur betreur ik het dat de huidige nationale, door de euro te vervangen valuta' s niet worden beschermd. We moeten ons namelijk goed realiseren dat de nationale valuta' s nog 20 jaar lang kunnen worden gewisseld! Zij moeten dan ook strafrechtelijk worden beschermd tegen valsemunterij, ook wanneer ze niet meer in omloop zullen zijn.
In het belang van de Unie lijkt het daarnaast wenselijk dat alle lidstaten deelnemen aan de maatregelen ter bescherming van de euro, dus ook Zweden, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Griekenland, die de euro niet zullen invoeren op 1 januari 2002.
Dit ontwerpkaderbesluit is weliswaar een stap in de goede richting, maar het blijft beperkt tot de verbetering van de strafrechtelijke bescherming: er wordt in feite geprobeerd het materiële strafrecht te harmoniseren door een minimumnorm voor te schrijven. Er is dus nog steeds geen sprake van een uniforme strafrechtelijke regeling betreffende valsemunterij, maar wel van 15 verschillende nationale regelingen. Dit heeft weer betrekking op het meer algemene probleem van het tijdens de Europese Raad van Tampere naar voren gebrachte punt van de noodzakelijke harmonisering van het strafrecht.

Bonde, Eriksson Frahm Krarup Okking Sandbæk
Het verslag-Cederschiöld hanteert een hoogst ongewone logica. De EU voert een gemeenschappelijke munt in - het risico van valsmunterij neemt toe - het vervalsen van de euro wordt in heel de Unie als een straafbaar feit beschouwd - de straf moet daarom in alle lidstaten dezelfde zijn. Problemen die men zelf gecreëerd heeft vormen geen rechtvaardiging voor de harmonisatie van het strafrecht of de invoering van juridische minimumnormen. Men moet zich integendeel afvragen of deze doelstellingen zinvol en nodig zijn. Er is geen enkel argument dat pleit voor de afschaffing van de rechtsprincipes, rechtstradities of op maat gemaakte rechtsstelsels in de lidstaten op basis van een reeds bekend misdrijf als valsmunterij. Het internationaal verdrag van 20 april 1929 laat er bovendien geen twijfel over bestaan in welk land een eventuele rechtszaak behandeld moet worden. Wij stemmen daarom tegen het verslag en dringen erop aan dat men de idee van strafrechtelijke harmonisatie op deze wankele basis laat varen en dat men zich concentreert op het voorkomen van een probleem als valsmunterij.

Martin, David W
Ik verwelkom dit voorstel tot bescherming van de euro tegen valsmunterij. Als de munten en bankbiljetten op 1 januari in omloop worden gebracht, moet al het mogelijke worden gedaan om te zorgen voor een maximaal vertrouwen in de euro.
Verslag-Di Pietro (A5-0019/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, als vertegenwoordiger van de partij van gepensioneerden heb ik in de commissie herhaaldelijk naar voren gebracht dat de Europese Unie dient op te treden waar het gaat om regelgeving betreffende de levensomstandigheden van ouderen, de hoogte van en de regelingen inzake pensioenen. Zij moet niet, zoals nu het geval is, een uitsluitend coördinerende rol vervullen. Ten aanzien van de justitiële aangelegenheden die wij hier vandaag besproken hebben, ben ik evenzo van oordeel dat niet alleen gestreefd moet worden naar de coördinatie van de verschillende strafrechtelijke en bestuursrechtelijke stelsels, maar dat er uiteindelijk ook gemeenschappelijke normen moeten worden opgesteld: wat in Italie een strafbaar feit is, moet dat ook in Groot-Brittannie, in Spanje, enzovoorts zijn.
Wij als Europees Parlement en gekozen vertegenwoordigers van de burgers, moeten ons met grote kracht inzetten voor een Europese Unie die voorziet in regelgeving op alle terreinen die het leven van de burger raken, dus naast pensioenen ook justitie.

Schröder, Ilka
Wij stemmen tegen dit verslag, want door de grensoverschrijdende interceptie van telecommunicatie toe te staan en de bewijslast om te keren, zal de overeenkomst een rechtsgrondslag creëren voor grootschalige afluisteroperaties in de EU. Dit betekent dat een Europees afluistersysteem zoals de transatlantische spionageoperatie "Echelon" volkomen legaal zou worden. Deze overeenkomst zal leiden tot grove inbreuken op het recht op privacy. Dit is een ernstige bedreiging voor de burgerlijke vrijheden in de EU.
De volgende punten zijn voor ons eveneens onaanvaardbaar:
gezamenlijke opsporingsdiensten, gecontroleerde afleveringen, undercover-operaties, de onduidelijkheid van de tekst ten aanzien van de draagwijdte van de overeenkomst, de niet-inachtneming van het proportionaliteitsbeginsel, het gebrek aan democratische garanties.
Resolutie over de strategische doelstellingen 2000-2005 van de Commissie

Banotti
Commissaris Prodi heeft verklaard dat "Afrika onze verantwoordelijkheid is" en dus blijkbaar niet die van de VS en andere grote landen.
Ik heb 30 jaar geleden in Afrika gewerkt en het was toen arm en onderontwikkeld, maar de huidige problemen zijn rampzalig.
Vorig jaar stierven twee miljoen mensen in Afrika door aids, en ongeveer 200.000 door oorlogen.
In Zambia is 25% van de leraren gestorven door aids.
In sommige landen hadden kinderen 20 jaar geleden meer kans op basisonderwijs en medische verzorging dan nu.
Onze beleidsactiviteiten in Afrika zijn niet coherent genoeg. Heel vaak overlappen ze elkaar. Bovendien staat de torenhoge schuldenlast een echte ontwikkeling in de weg.
Het is volkomen duidelijk dat Afrika het vergeten continent is.

Berthu
In haar mededeling over de strategische doelstellingen 2000-2005 herhaalt de Commissie dat de Europese Unie "op het wereldtoneel een politiek gewicht" moet krijgen, dat haar stem gewicht in de schaal moet leggen.
Wat zou de doelstelling zijn van deze politieke zwaargewicht op het wereldtoneel? De burger zou daarop waarschijnlijk een antwoord verwachten als "de lidstaten van Europa beter beschermen", aangezien dit de traditionele en essentiële taak is van de politieke unie. Deze zin komt echter nergens voor. We vinden alleen vage zinnen over de "strategische partnerschappen" en de nieuwe mogelijkheden voor de handelsontwikkeling die de complete integratie van Europa blijkbaar zou bieden. Dat de hoofddoelstelling ontbreekt, spreekt boekdelen. Dit is illustratief voor één van de grootste gebreken van de Europese Unie, een gebrek dat weliswaar niet erg bekend en bijna altijd verborgen is, maar dat toch grotendeels verklaart waarom de burgers niet erg betrokken zijn bij de Unie.
Het bij de strategische doelstellingen gevoegde werkprogramma 2000 omvat een in dit opzicht bijzonder veelzeggende passage. Op het essentiële punt van de betrekkingen met de Verenigde Staten stelt de Commissie als enige prioriteit "wij zullen trachten om de geschillen bij de transatlantische handel zoveel mogelijk te verkleinen en op te lossen" (bladzijde 5). In plaats van een vanzelfsprekende duidelijke verklaring waaruit blijkt dat de belangen van de Europeanen in het grote aantal bestaande handelsgeschillen (om nog maar te zwijgen van andere zaken) zullen worden behartigd, is er alleen maar sprake van de wil om de geschillen op te lossen. De Commissie laat zich hier niet bepaald van haar meest strijdlustige kant zien.
Waar komt deze merkwaardige combinatie van integratie en teloorgang van het verdedigingsinstinct vandaan? Ik zie daarvoor drie redenen: 1) in hun drang om de naties te overvleugelen, duwen de Europese instellingen de volkeren van zich af, en gaan zij van lieverlee de buitenlandse belangen behartigen; 2) zodra de ambtenaren van deze instellingen het contact met de volkeren eenmaal verloren hebben, werpen zij zich niet langer op als exclusieve verdedigers van deze volkeren, maar als internationale ambtenaren die een wereldsysteem moeten regelen; 3) integratie mag dan enerzijds wellicht schaalvoordelen en productiviteitsverhoging opleveren, anderzijds zijn de verliezen die zij met zich meebrengt vele malen groter, want door de naties kapot te maken, wordt de subtiele solidariteit gebroken en daarmee de wil om zich gezamenlijk te verdedigen.

Caudron
Ik deel de intense ontevredenheid waaraan menigeen tijdens het debat uitdrukking heeft gegeven. Ik heb natuurlijk wel begrip voor de huidige verplichtingen, ik begrijp best wat de risico's van een mislukking zijn...
De ervaring heeft mij echter geleerd dat al te bescheiden ambitieuze plannen nooit tot politiek succes leiden! Ik kan niet zeggen dat ik teleurgesteld ben, want dat zou betekenen dat ik verwachtingen had..., maar die heb ik sinds het investituurdebat al niet meer.
Wat de toekomst betreft: aangezien de Commissie stelt niet te kunnen optreden tegen het fascisme in Oostenrijk, ben ik ervan overtuigd dat we de lidstaten van de Unie alleen maar een therapeutische elektroshock kunnen toedienen door de maatregelen voor de liberalisering van de interne markt te blokkeren.

Cossutta
Namens de Italiaanse communisten wil ik duidelijk maken dat wij zeer ontevreden zijn over de inhoud van dit document. Wij hadden eigenlijk verwacht dat hierin de strategische doelstellingen voor Europa tot 2005 uiteen zouden zijn gezet.
Werkgelegenheid: al ettelijke jaren weet men dat de koppeling tussen economische groei en werkgelegenheid niet aan de realiteit beantwoordt. Desalniettemin komt men opnieuw met dit nutteloze - zoals is gebleken - recept aandragen voor de oplossing van het zeer ernstige probleem van de werkloosheid. Toch is de voorzitter van de Commissie een eminent econoom.
Pensioenen: "de verantwoordelijkheid voor de modernisering van de socialezekerheidsstelsels blijft bij de lidstaten liggen", staat in het document. Juist de Commissie meende echter te moeten ingrijpen in het geval van Italië en nogmaals met klem te moeten aandringen op een snelle wijziging van het pensioenstelsel, in de richting van minder rechten en minder uitkeringen.
Juist voorzitter Prodi weet echter maar al te goed - hij was immers een uitstekend leider van de Italiaanse regering in die jaren - hoeveel, en welke offers toen van onze burgers gevraagd en ook volbracht zijn om het toegangsbiljet tot de euro te bemachtigen. Hij weet eveneens hoe belangrijk de rol van Italië is in de Europese ontwikkeling. Daarom is het voor ons onaanvaardbaar dat men het mes nog dieper in de pensioenen zet. Daarover is een akkoord gesloten waarin sprake is van een heronderzoek in 2001. Geen dag eerder mag die herziening beginnen. De kostendynamiek in deze sector is trouwens volledig onder controle en daarom moet de Commissie zich onthouden van dergelijke, onaanvaardbare ideologische benaderingen en aankondigingen. Daardoor zaait zij alleen maar onrust en onzekerheid onder de burgers.
Ik noem Italië niet zozeer omdat de voorzitter dit land zo goed kent, maar juist omdat de communautaire gegevens (Eurostat) laten zien dat in Italië de uitgaven voor sociale zekerheid - nu 25,9% - niet alleen al sedert 1990 beneden het communautaire gemiddelde (28,2%) liggen, maar zelfs beneden de uitgaven van de hier zo goed presterende landen, zoals Duitsland (29,9%) en Frankrijk (30,8%).
De rol van Europa: allereerst moet men nogmaals benadrukken dat Europa oorlog als middel voor het oplossen van internationale geschillen van de hand wijst. Dan kan men ook over de "militaire" rol van Europa spreken.
Landbouw en gezondheid: wij hebben een andere visie hierop dan de Commissie. Voor ons bestaan er geen consumenten, maar burgers die zich willen voeden met gezonde levensmiddelen, met producten die niet worden vervaardigd met het oog op concurrentiekracht maar met het oog op gezondheid, kwaliteit en milieuzorg, drie factoren waardoor ook werkgelegenheid wordt gecreëerd.

Hager
De heer Prodi heeft gisteren een indrukwekkend programma voorgesteld en toegelicht. Het gaat nog steeds om intentieverklaringen, waarop daden moeten volgen. Gelet op de verbintenis die de Commissievoorzitter is aangegaan, is er geen enkele reden om eraan te twijfelen dat dit ook zal gebeuren.
Wij moeten de voorzitter ook erkentelijk zijn voor zijn correcte houding tegenover de binnenlandse politieke situatie in Oostenrijk. Ik heb gisteren aandachtig naar zijn uiteenzetting geluisterd, maar misschien heb ik toch iets niet gehoord. In verband met de inachtneming van de fundamentele waarden van de Europese Unie heeft de voorzitter zijn standpunt tegenover Oostenrijk toegelicht. Ik heb echter niets over de gebeurtenissen in Spanje gehoord. In Oostenrijk is zoiets niet alleen nog nooit gebeurd, maar bovendien kan ik met zekerheid zeggen dat zoiets ook nooit zal gebeuren. In het democratische Oostenrijk is dat ondenkbaar.

Lienemann
De door de heer Prodi gepresenteerde actie- en programmavoorstellen zijn bijzonder onnauwkeurig en er is eens te meer geen plaats ingeruimd voor de sociale kwestie. Deze twee woorden lijken overigens niet langer in het woordenboek van de Commissie te staan, dat daarentegen wel wemelt van de liberale en Amerikaanse uitdrukkingen.
Romano Prodi grijpt terug op het hevig betwiste concept van het "bestuur", betwist omdat het het dirigisme bevoordeelt boven de goede werking van de democratie en omdat het verwijst naar het door het IMF gedefinieerde begrip, waarvan de ideologische inhoud volledig stoelt op het liberalisme en het monetarisme. Dit is niet slechts een semantische verschuiving..... Dit document is doortrokken van het streven naar één grote markt, naar algemene deregulering en houdt zich verre van de door onze medeburgers verlangde heroriëntering van het Europees beleid. Romano Prodi heeft het slechts over "mechanismen" en "structuren" en hij komt met geen enkel uitgebalanceerd plan dat aan de verlangens van onze bevolkingen zou kunnen voldoen.
Uitbreiding lijkt een doel op zich. Echter, zonder sociaal beleid, zonder gemeenschappelijke waarden en zonder een instelling die de samenhang en de democratisering van de Unie moet bevorderen, is het Europa dat straks uit de nalatenschap van de heer Prodi komt, misschien niet meer dan een gemeenschappelijke markt te midden van een algemene mondialisering. Misschien is Europa dan niet de beloofde gemeenschap waar wij onze hoop op hebben gevestigd.
De heer Prodi is vanuit een overdreven formalisme een en al voorkomendheid ten opzichte van de Oostenrijkse regering (dat formalisme verplicht hem overigens echt niet tot felicitaties aan het adres van deze regering). Alleen deze houding van hem zou echter al reden genoeg zijn voor een motie van wantrouwen.

Krivine en Vachetta
De EU afficheert volop haar expansionistische ambities. De doelstelling van de Commissie voor de komende vijf jaar is "op het wereldtoneel een politiek gewicht" te krijgen door werkelijk blijk te geven van "leiderschap op het wereldtoneel". De ware aard van de EU verloochent zich niet. Vanaf het begin heeft zij haar oren laten hangen naar enkele tientallen grote financieel-industriële groepen en hun pressiegroepen. De Commissie-Prodi wil de EU nu echter veranderen teneinde een gooi te doen naar het mondiale co-leiderschap, samen met de Verenigde Staten, waarbij zij met hen wedijvert en rivaliseert.
Dit nieuwe imperiale beleid bestaat in een reorganisatie van de Europese en nationale instellingen, grotere staatsmacht, meer mededinging, de oprichting van een Europees leger en een herschikking van de financiële middelen. Dat er nog wordt gesproken over de verdediging van een "Europees sociaal model" is een schandelijke leugen, want hoe meer de EU de Verenigde Staten bestrijdt, hoe meer ze een kloon ervan wordt.
Wij stemmen tegen deze doelstellingen, want wij bestrijden dit beleid, zowel in het Parlement als daarbuiten. De opstelling van een Europees Handvest van de grondrechten zou het enige lichtpuntje zijn in dit beleid, maar, nogmaals, er zijn geen voorzieningen getroffen opdat de volkeren van Europa zich hiervan meester kunnen maken en zelf op een democratische manier kunnen beslissen.

Queiró, Ribeiro e Castro
Wij hebben ons bij de stemming over de resolutie onthouden omdat:
de resolutie in de eerste plaats de vaagheid van de prioriteiten en de verbintenissen in het programma van de Commissie niet duidelijk genoeg aanklaagt.
Vervolgens zijn wij van oordeel dat de Commissie in het kader van de vaststelling van de prioriteiten voor de komende vijf jaar vooral aandacht besteedt aan haar rol in de interinstitutionele relaties in de Europese Unie; hierbij worden zowel het programma als de resolutie vergeten.
Ons inziens zal de rol van de Commissie in de nabije toekomst bepaald worden door de teruggave van het Europees politiek initiatief door de regeringen van de lidstaten na het falen van de Commissie-Santer. Wij vinden dit heel positief, aangezien de nationale parlementen, waarvan de regeringen afhangen, zodoende kunnen blijven stellen dat hun democratisch mandaat onontbeerlijk is bij de opbouw van Europa. Het Europees Parlement geniet inderdaad nog altijd niet het vertrouwen van de burgers of kan zelfs niet de interesse van de publieke opinie in onze landen wekken, die nog altijd niet als Europeanen denkt, zoals blijkt uit de lage opkomst bij de jongste Europese verkiezingen. Wij moeten bijgevolg de mechanismen die bij de samenwerking tussen de regeringen van de lidstaten gebruikt worden, versterken en ze coherenter, transparanter en democratischer maken.
Wij verheugen ons over de inspanningen die Romano Prodi levert om het imago van de Commissie op te poetsen en over het feit dat de Commissie overleg moet plegen met het Europees Parlement en de Raad. Wij zijn evenwel van oordeel dat de prioriteit moet gaan naar de hervorming van de mechanismen voor intergouvernementele samenwerking, en dit via de oprichting van een Raad van ministers voor Europa die er onder elkaar en in samenspraak met de overige Europese instellingen voor moeten zorgen dat de politieke besluiten van de Europese Raden in concrete daden worden omgezet.
Verslag-Corrie (A5-0032/2000)

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, de werkzaamheden van de Paritaire Vergadering ACS-EU in 1999 werden gekenmerkt door een groeiende onrust over de duurzaamheid van het bij de Overeenkomsten van Lomé vastgestelde samenwerkingsmodel. De Paritaire Vergadering maakt zich al sinds 1994 - toen zij een eerste resolutie indiende, waaraan onze collega Dominique Souchet een grote bijdrage had geleverd - zorgen over de voorspelbare gevolgen van de Uruguay-Ronde. Tijdens deze ronde werd getornd aan het beginsel van de voor deze samenwerking noodzakelijke communautaire preferentie. Deze vrees wordt sinds twee jaar bewaarheid. Het duidelijkste voorbeeld hiervan is de "bananenoorlog" . De ontwikkelingslanden moeten zich maar aanpassen aan de liberalisering van de handel, ondanks de kwetsbaarheid van hun economieën.
In het verslag van de heer Corrie wordt deze situatie terdege aan de kaak gesteld en wordt opnieuw bevestigd dat de Paritaire Vergadering gehecht is aan het Lomé-model. Er wordt echter onvoldoende aandacht besteed aan een tweede probleem dat eerlijk gezegd eveneens het gevolg is van de vergissing die "vrijhandel" heet, namelijk het gebrek aan samenhang in de door de Europese Unie gesloten regionale handelsovereenkomsten. Het beste voorbeeld hiervan is de samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika. De Raad heeft dit door de Commissie totstandgebrachte akkoord namelijk goedgekeurd terwijl het - essentiële - hoofdstuk "landbouw" nog niet was voltooid.
Zoals onze collega Paul-Marie Coûteaux bijzonder goed heeft verwoord in zijn speech van gisteren en in zijn wijzigingsvoorstellen, dringt de vraag zich op welke politieke logica aan deze blanco cheque ten grondslag ligt. Dit is bijzonder verontrustend, temeer omdat het ernaar uitziet dat er een vergelijkbare overeenkomst met Mexico zal worden gesloten.
We kunnen evenmin steun verlenen aan het verzoek van de rapporteur om het Europees Ontwikkelingsfonds op te nemen in de communautaire begroting. Het intergouvernementele karakter ervan legt juist de verbintenisen en de verantwoordelijkheid van iedere lidstaat duidelijk bloot, en dat willen we zo houden. We kennen helaas te veel voorbeelden waarin het met de collectieve steun is misgegaan, zonder dat iemand zich daarvoor verantwoordelijk voelde, en we willen niet dat het EOF ook onder dit rampzalige systeem gebukt moet gaan.

Martin, David W
Mevrouw de Voorzitter, ik verwelkom het verslag van de heer Corrie, waarin een evenwichtige beoordeling wordt gegeven van het werk dat het Parlement tijdens het afgelopen jaar heeft verricht.
Het verslag komt kort na het akkoord over de vernieuwing van de huidige Overeenkomst van Lomé, die eind deze maand afloopt. Het nieuwe akkoord voorziet in een ontwikkelingsbudget van 13,5 miljard euro, verspreid over de komende zeven jaar. Het is van vitaal belang dat dit geld wordt gebruikt voor de armste bevolkingsgroepen en individuen binnen de ACS-landen. Er zullen zware inspanningen moeten worden geleverd om corruptie en verspilling met wortel en tak uit te roeien. De burgermaatschappij moet worden betrokken bij de planning en tenuitvoerlegging van deze projecten.
De beslissing om een clausule op te nemen die ACS-landen verplicht om illegale immigranten die in Europa verblijven terug te nemen, is zorgwekkend en zal met uiterste voorzichtigheid moeten worden toegepast. Ik hoop dat we voor het aflopen van de nieuwe Overeenkomst van Lomé, Cuba als volwaardig lid zullen kunnen verwelkomen.

Andrews
Volgens de schattingen van het gezamenlijk aids-programma van de Verenigde Naties waren tegen het einde van 1998 in de hele wereld 33,4 miljoen mensen besmet met het HIV-virus. Meer dan 95% van alle HIV-geïnfecteerden leeft in ontwikkelingslanden, en Afrika ten zuiden van de Sahara is het zwaarst getroffen gebied in de wereld. Slechts 10% van de wereldbevolking leeft in dit gebied, maar ook 70% van alle mensen die in 1998 besmet raakten met het aids-virus. 80% van de 13,9 miljoen aids-doden in de wereld stierven in dit deel van de wereld.
Het aids-probleem in Afrika is niet alleen een kwestie van individuele of maatschappelijke gezondheidsproblemen, maar ook een ontwikkelingsprobleem. In Afrika ten zuiden van de Sahara zijn de gevolgen van de aids-epidemie zo verwoestend dat iedere vooruitgang op het gebied van ontwikkeling wordt geneutraliseerd of teruggedraaid. Uit de gegevens waarover ik beschik, blijkt overduidelijk dat deze ziekte een buitensporig aantal slachtoffers eist in ontwikkelingslanden die het minst bekwaam zijn om het hoofd te bieden aan de catastrofale impact van de aids-epidemie. Armoede speelt natuurlijk een belangrijke rol in de verspreiding van aids in dit gebied. Het is duidelijk dat landen waarvan het jaarlijks inkomen per hoofd 5 dollar bedraagt, zich geen aids-behandelingen kunnen veroorloven die tot 18.000 dollar per persoon kosten.
Het is de taak van de Europese Unie en de Verenigde Naties om dit rampzalige en maatschappelijke probleem aan te pakken door een veelomvattend en strategisch beleid. We moeten in de eerste plaats voorzien in de basisbehoeften van de armste mensen in de landen die het zwaarst getroffen zijn door de aids-epidemie. Dat zijn Ethiopië, Lesotho, Mozambique, Tanzania, Oeganda en Zambia. Preventie in deze landen moet al op de lagere school beginnen. Daar moeten kinderen door middel van passende boodschappen worden geïnformeerd over de gezondheidseffecten van aids, door onderwijzers die het belang van deze informatiecampagnes inzien.
De gezondheidsvoorzieningen en het personeel van NGO's moeten worden ondersteund en uitgerust met de middelen die nodig zijn om patiënten efficiënt en adequaat te behandelen. Het is van essentieel belang dat deze organisaties de middelen ontvangen die nodig zijn om resultaten te boeken, hoe beperkt deze middelen ook zijn. Op centraal niveau is er behoefte aan een betere coördinatie tussen donorlanden, internationale NGO's, lokale NGO's en initiatieven van de privé-sector, zodat de schaarse middelen niet worden verspild.
Zwakke economieën in Afrika worden nog verder verzwakt door het aids-virus. De schaarse middelen worden nog schaarser. In landen waar de aids-besmetting het hoogst is, wordt nu 50% of meer van de ziekenhuisbedden bezet door aids-patiënten.
In verband met een geheel andere kwestie, zou ik het lidmaatschap van Cuba, dat als ACS-land zal worden opgenomen binnen het kader van de nieuwe Overeenkomst van Lomé, willen ondersteunen. Deze nieuwe overeenkomst zal binnenkort worden gesloten tussen de Europese Unie, Afrikaanse landen en landen in het Caribische gebied en de Stille Zuidzee. Ik weet dat dit een controversiële beslissing is, vooral gezien de houding van de Amerikaanse regering ten opzichte van het Castro-regime. Maar in dit geval zal de Europese Unie eisen dat er politieke criteria worden opgenomen in de Overeenkomst van Lomé. Deze criteria voor behoorlijk bestuur, die allerlei kwesties omvatten in verband met vluchtelingen, corruptie, mensenrechten en democratie, zullen deel uitmaken van de definitieve overeenkomst tussen de Europese Unie en alle landen in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Zuidzee die de Overeenkomst van Lomé ondertekenen.

Carlotti
De Overeenkomst van Lomé, waarop alle betrekkingen tussen de Europese Unie en de 71 landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan zijn gebaseerd, is momenteel het meest doeltreffende en ambitieuze ontwikkelingsinstrument in het kader van de Noord-Zuidbetrekkingen. Deze Overeenkomst heeft al jarenlang "goed en trouw dienst gedaan" , en blijft het belangrijkste symbool van de inspanningen van de Europese Unie op het gebied van de ontwikkeling en lotsverbetering van de armste landen.
Zij is het menselijk gezicht van Europa...
Het verslag van John Corrie is zo belangrijk omdat het de nadruk legt op de waarde van dit oorspronkelijke en voluntaristische ontwikkelingsinstrument en op de werkzaamheden van de Paritaire Vergadering die het beheert.
Dit geldt des te meer daar deze ambitieuze constructie wankelde op haar niet zo stevige grondvesten. Het partnerschap tussen de Europese Unie en de ACS-landen heeft moeizame "millenniumonderhandelingen" achter de rug. Ik verheug mij erover dat rede en vrijgevigheid het hebben gewonnen van de moeilijkheden, waardoor er nieuwe perspectieven zijn geopend voor dit partnerschap.
Meer dan 30 jaar na de totstandbrenging van een uniek partnerschap tussen noord en zuid moet dit doeltreffende, maar ook verouderde instrument namelijk worden aangepast teneinde nieuwe uitdagingen te kunnen aannemen. De nieuwe, op 31 mei aanstaande op de Fiji-eilanden te ondertekenen overeenkomst voor de komende 20 jaar is dan ook meer dan een eenvoudige verlenging van de Overeenkomsten waarbij de betrekkingen tussen Europa en de ACS-landen zijn geregeld. Deze overeenkomst moet het nieuwe karakter ervan bezegelen.
Zij bekrachtigt op een schitterende manier de politieke dimensie van een partnerschap dat de enige ruimte is voor het voeren van dialogen en het bedrijven van politiek in het kader van de Noord-Zuidbetrekkingen. Nu de Paritaire Vergadering steeds toegankelijker wordt voor de gekozen afgevaardigden van de parlementaire vergaderingen van de ACS-landen, moet deze dimensie niet alleen in stand worden gehouden, maar vooral uitgebreid.
De Paritaire Vergadering vormt zo een tribune waar zowel Europese als ontwikkelingslanden hun gemeenschappelijke belangen behartigen. Na de te Seattle gemaakte blauwdruk moeten we nu een gezamenlijk standpunt innemen opdat de regels van de wereldhandel zich verder ontwikkelen en een bijdrage kunnen leveren aan de armoedebestrijding.
Het partnerschap kan nu een duurzaam karakter krijgen. De weg is vrij voor de modernisering ervan.
Om te beginnen door, zoals in het verslag-Corrie wordt aanbevolen, te voorzien in de mogelijkheid van regionale bijeenkomsten van de Paritaire Vergadering, waardoor de werkmethoden kunnen worden aangepast aan de geplande nieuwe vormen van samenwerking (het sluiten van regionale partnerschapsovereenkomsten op economisch gebied). Deze modernisering kan daarnaast worden bewerkstelligd door de werkzaamheden opnieuw te richten op microprojecten en de zuidelijke landen open te stellen voor het concept van de burgersamenleving en tot slot door resoluut te kiezen voor uitbreiding, met een snelle toetreding van Cuba, waarachter alle ACS-landen zich te Nassau hebben geschaard en waartoe dit land inmiddels een officieel verzoek heeft ingediend.
We moeten de oorspronkelijke geest van de Overeenkomst van Lomé echter weten te behouden, waardoor de betrekkingen tussen de Europese Unie en de ACS-landen konden worden wat zij nu zijn: een echt partnerschap, gebaseerd op billijkheid en wederzijds respect.

Krivine en Vachetta
Enkele dagen na de betogingen in Seattle legden de ministers van de Europese Unie de ACS-landen, hun voormalige koloniën, een overeenkomst op die strookt met de WTO-regels. Niet alleen mogen de laatstgenoemde landen minder exporteren naar de communautaire markt, ook de zogenaamde "ontwikkelingshulp" aan de ACS-landen blijft afnemen, van 70% van de totale steun van de Europese Unie in 1986 tot 30% in 1998. De Europese Unie pompt haar geld liever in Oost-Europa, de voormalige Sovjetunie en Azië, waar de kans op winst groter is.
De overeenkomsten tussen de EU en de ACS-landen spotten met de democratische beginselen en de strijd tegen corruptie, door de verantwoordelijken te sparen. Wanneer wordt Total-Elf nu eens gestraft en onder toezicht gesteld? Total-Elf steunt immers de verantwoordelijken voor de burgeroorlog in Congo. En hoe zit het met Shell? Ook al wordt de markt voorgesteld als de enige bepalende factor voor de betrekkingen tussen de EU en de ACS-landen, toch overweegt de Europese Unie de immigratie onder beheer van de politie te plaatsen. Dat staat met zoveel woorden in artikel 13, waarin het beleid van de Europese lidstaten ten aanzien van illegalen wordt gerechtvaardigd.
Wij stemmen niet in met deze overeenkomst. Zij onthoudt de bevolkingen de middelen om samenlevingen op te bouwen die niet langer afhankelijk zijn van de multinationals en de Europese banken.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik heb niets dan lof voor de enorme inzet van de leden van het Parlement - waaronder ook enkele collega's van Labour - in de Paritaire Vergadering ACS-EU, en voor de inspanningen die zij hebben geleverd om te zorgen voor een nieuwe Overeenkomst van Lomé, die ten goede zal komen aan de armste landen van de wereld.
Waarschijnlijk weten weinigen van mijn kiezers dat de EU de grootste hulpverlener is in de wereld. Anderen kunnen misschien met de grootste raketten uitpakken, maar de EU tast het diepst in haar buidel. Hier kan de EU terecht trots op zijn, en ik vind dat we dat ook vaker van de daken mogen schreeuwen.
Van haar kant mag de Labourregering trots zijn op wat zij heeft verwezenlijkt in Groot-Brittannië. Clare Short is lid van het Britse parlement en een van de weinige ministers van Internationale Ontwikkeling in de wereld die deel uitmaakt van het regeringskabinet en in die positie haar zaak kan bepleiten op het allerhoogste niveau. Gordon Brown, eveneens Brits parlementslid, stond aan het hoofd van internationale acties die gericht waren op de verlaging van de verlammende schuldenlast waaronder derdewereldlanden gebukt gaan. Hij heeft ervoor gezorgd dat de inspanningen van Labour om de armoede te bestrijden niet ophouden bij het Kanaal. Of het nu gaat om minimumlonen in Manchester of schuldverlichting in Durban, Labour heeft steeds hetzelfde doel: de armoede bestrijden.
Maar er is nog een hoop werk te doen. De volgende grote uitdaging is de herlancering van de nieuwe WTO-ronde na de valse start van Seattle in december. Dit moet een "ontwikkelingsronde" worden, waarin ontwikkelingslanden, die in feite werden uitgesloten van vorige ronden, volledig worden betrokken. Want de beste manier om armoede in de wereld te bestrijden is de ontwikkelingslanden te helpen zichzelf te ontwikkelen. Ontwikkelingslanden willen geen steun, maar handel, geen aalmoes, maar aanmoediging. En de beste manier om ontwikkelingslanden te helpen zichzelf te ontwikkelen is door de wereldmarkten open te stellen voor hun producten. Op die manier kan de mondialisering ook bijdragen tot een goed doel en ten goede komen aan de armen, en niet alleen de rijken, de velen, niet alleen de enkelen. Dus, of het nu gaat om de New Deal in Newcastle of rechtvaardige handel in Freetown, het doel van Labour is steeds hetzelfde: gelijke kansen voor iedereen.
Verslag-Swoboda (A5-0031/2000)

Alavanos
De stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de EU en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië is een gemende overeenkomst op grond van artikel 310 van het Verdrag van de EU. Deze overeenkomst kan bijdragen aan de stabilisatie en de ontwikkeling van deze republiek in de Balkan. Eveneens kan met het PHARE-programma belangrijke financiële steun worden verleend.
Het beleid van de EU hangt echter als los zand aan elkaar. Dit is een wankel, schizofreen beleid. Er zijn verschillende soorten overeenkomsten, verschillende soorten betrekkingen, of er is zelfs een gebrek aan betrekkingen, hetgeen zelfs embargo kan betekenen, zoals in het geval van Joegoslavië. Het gevolg daarvan is versplintering en ondoelmatig optreden. Men heeft geen besef van het perifere karakter van de Balkan. Men moet alle landen van de Balkan als perifere landen beschouwen, zonder enige uitzondering en zonder zich te laten leiden door wraakgevoelens.
Daarom moet de Europese Unie initiatieven nemen ter bevordering van een oplossing in het conflict omtrent de naam van de FYROM, dat helaas op een chronisch conflict uitdraait en in een moeilijke situatie opnieuw spanning kan veroorzaken. Ook moet zij bij de autoriteiten van de FYROM aandringen op een opbouwende benadering, zonder dralen of talmen, van de onderhandelingen over deze kwestie.

Montfort
De Commissie heeft gezegd dat zij de betrekkingen tussen de Europese Unie en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië wil verbeteren en deze laatste uitzicht wil bieden op volledige integratie in de Gemeenschap. Daarmee sluit de Commissie ons inziens aan bij een zeer belangrijke overweging. Om een politiek geheel op te bouwen dat de naties en hun soevereiniteit respecteert, moet namelijk zo langzamerhand een signaal naar de landen van Zuid-Oost-Europa uitgaan. Sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog is deze landen niets bespaard gebleven.
Eerst zijn ze door het communisme onder de voet gelopen, en sinds het begin van de jaren '90 blijven zij stelselmatig de prijs voor de ineenstorting van het sovjetsysteem betalen. In deze moeilijke situatie, en vooral sinds het militaire ingrijpen van de NAVO op de Balkan, hebben sommige van deze stuk voor stuk authentieke Europese landen echter aangetoond verantwoordelijkheidsgevoel te hebben, hetgeen hun aspiraties om te worden opgenomen in de Gemeenschap rechtvaardigt.
In dit opzicht is het geval van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zowel exemplarisch als symbolisch. Het is exemplarisch, omdat het bewijst dat de landen van de Balkan niet achtervolgd worden door het noodlot en dat zij - althans zij die dit willen - nu al kunnen voldoen aan de eisen die de Europese Unie in de stabilisatie- en associatieovereenkomsten pleegt te stellen. Het is symbolisch, omdat het duidelijk laat zien dat de Vijftien graag een gemeenschappelijk beleid voor de vijf landen uit de regio (Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Albanië) willen zien ontluiken. Dat beleid zou de economische en politieke stabilisatie dringend noodzakelijk maken.
De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten is het er vooral mee eens dat de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië dit teken wordt gegeven, omdat daarmee geen afbreuk wordt gedaan aan de onafhankelijkheid en soevereiniteit van de landen. Er kan geen bevredigende oplossing voor de Balkan worden gevonden zonder een krachtig beleid voor samenwerking tussen de Balkanlanden. Hun integratieproces mag echter evenmin worden stilgelegd als één van deze landen eventueel niet in aanmerking komt voor een dergelijke "promotie" .
De Unie vervult haar rol wanneer zij door middel van haar samenwerkingsbeleid de naties stimuleert om samen met haar gemeenschappelijke waarden aan te nemen, waarvan de hoekstenen de democratie en de vrijheid van de burger zijn. Zij vervult haar rol niet meer wanneer zij in haar keuzes de plaats inneemt van de bevolkingen, of, bij gebrek hieraan, een nieuwe vorm van 'historisch besef' uitvindt, waarin het begrip zelfbeschikking van de volkeren slechts op één manier wordt geïnterpreteerd.
De communautaire constructie heeft alleen zin als zij uitsluitend positieve discriminatie tot gevolg heeft: de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten hoopt dat dit signaal aan de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en de concrete gevolgen ervan een duurzame bijdrage zullen kunnen leveren aan de ontwikkeling en de vreedzame coëxistentie van de natiestaten in dit volwaardige deel van Europa.
Verslag-Frassoni (A5-0021/2000)

Lund
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag-Frassoni, waarmee het Europees Parlement de overeenkomst aanvaardt die het met de Raad heeft gesloten betreffende de modaliteiten voor de toepassing van het door de Raad op 28 juni 1999 genomen besluit over comitologie. Wij onderstrepen in elk geval dat er een zo groot mogelijke openheid moet zijn betreffende de besluitvormingsprocedures in de EU-samenwerking, onder andere om de vereiste democratische controle te garanderen. Dankzij dit akkoord ontvangt het Parlement automatisch alle documenten die betrekking hebben op wetgeving die is goedgekeurd volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag. Wij zouden graag hebben dat deze regeling ook wordt gehandhaafd voor andere gebieden waar de bevoegde commissies de relevante documenten nu slechts op verzoek krijgen toegestuurd. Met de aanvaarding van dit akkoord hebben wij de einddoelstellingen inzake openheid en democratische controle op de comitologie nog niet bereikt, maar we zijn al een hele stap verder gekomen in de juiste richting en wij wensen deze stap niet te blokkeren.
(De vergadering wordt om 13.23 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Herstructurering van ondernemingen in Europa
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie - Herstructurering van ondernemingen in Europa.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, industriële veranderingen, die geleidelijk of plots kunnen gebeuren, worden veroorzaakt door nieuwe technologieën, wereldwijde concurrentie of de voorkeur van consumenten voor bepaalde producten. Ze beïnvloeden de economie en hebben een impact op de werkgelegenheid en de sociale cohesie, maar creëren ook nieuwe mogelijkheden als er tijdig op wordt ingespeeld, als ze tijdig worden voorbereid en gestuurd.
De versnelling van de technologische vooruitgang en de toenemende druk van de mondialisering dwingen ondernemingen om hun productie en bedrijfsstructuren in hoog tempo aan te passen. Bedrijven moeten in staat zijn in een vroeg stadium op nieuwe ontwikkelingen in te spelen en ze te doorzien, zodat ze weten wat ze moeten doen om de continuïteit van hun activiteiten te waarborgen. Soms vereist dit een fusie van bedrijfsactiviteiten.
De Commissie is zich heel goed bewust van deze situatie en van de behoefte van mensen aan zekerheid in moeilijke tijden van verandering. We zijn ervan overtuigd dat de dialoog op alle niveaus de sleutel is tot een succesvolle aanpassing aan veranderingen. Deze dialoog moet gebaseerd zijn op de volledige en transparante uitwisseling van informatie.
Onze ervaringen in het recente verleden laten zien dat grootschalige herstructureringen van ondernemingen, die vaak ingrijpende gevolgen hebben voor talloze Europese burgers, op heel verschillende manieren kunnen worden aangepakt. In sommige gevallen waren deze operaties goed voorbereid, werden de werknemersvertegenwoordigers volledig betrokken en nam men de moeite om te zoeken naar de minst pijnlijke oplossingen. Werknemers voor wie ontslag dreigde, werden via werkgelegenheidsmaatregelen geholpen om een nieuwe baan te vinden.
In andere gevallen werden deze operaties aangevat en uitgevoerd met minder zorg en minder aandacht voor de betrokkenen. De Commissie heeft bij iedere gelegenheid, laatst nog in oktober in het Parlement, de volgende fundamentele standpunten ingenomen. Ten eerste, beslissingen over bedrijfsherstructureringen vallen onder de uitsluitende bevoegdheid van de directie, die ook de verantwoordelijkheid draagt voor deze beslissingen. Dit betekent dat wanneer ondernemingen maatregelen overwegen die ernstige sociale gevolgen kunnen hebben, zoals het verlies van arbeidsplaatsen, ze altijd actief moeten zoeken naar en kiezen voor de minst negatieve en minst pijnlijke oplossingen.
Ten tweede, wanneer ontslagen onvermijdelijk zijn, moet al het mogelijke worden gedaan om de betrokken werknemers aan een nieuwe baan te helpen. Dit vereist anticipatie, tijdige voorbereiding en een adequaat management van deze processen.
Ten derde, er bestaat geen enkele rechtvaardiging voor het niet tijdig, doeltreffend en uitgebreid informeren en raadplegen van de werknemers en hun vertegenwoordigers alvorens dergelijke operaties worden aangevat of publiekelijk bekendgemaakt. Met name bij bedrijfsherstructureringen is de betrokkenheid van werknemers niet alleen een fundamenteel recht, maar een noodzakelijke voorwaarde voor de sociale acceptatie van dergelijke operaties. Uiteindelijk is het ook een beslissende voorwaarde voor het succes ervan, want geen enkele gemeenschap kan overleven en succesvol functioneren zonder vertrouwen, dialoog, partnership en solidariteit tussen haar verschillende componenten.
Over deze basisbeginselen bestaat een ruime consensus in Europa. Dit is waar het bij goed doordachte herstructureringen om gaat. Het gebeurt steeds minder vaak dat bedrijven beginnen aan schadelijke herstructureringsoperaties zonder rekening te houden met deze fundamentele principes, zoals dit in het verleden jammer genoeg soms wel het geval was.
We hebben de afgelopen jaren in de Europese Unie een hele reeks instrumenten ontwikkeld om deze principes in praktijk te brengen. We hebben minimumvereisten vastgesteld op Europees niveau, die alle lidstaten en bedrijven in acht moeten nemen wanneer zij overwegen om banen te schrappen, vooral wanneer het gaat om massaontslagen, of van plan zijn andere beslissingen te nemen die schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de werknemers. De richtlijn inzake collectief ontslag en overbrenging van ondernemingen en de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad vormen ons gemeenschappelijk wettelijk kader, dat bedoeld is om de rechten van werknemers te beschermen en te zorgen voor rechtvaardige normen op het gebied van informatie en raadpleging van werknemers op zowel nationaal als transnationaal niveau.
Wat de betrokkenheid van werknemers op nationaal en lokaal niveau betreft, wenst de Commissie nogmaals te onderstrepen dat werknemersvertegenwoordigers naar behoren moeten worden geïnformeerd en geraadpleegd alvorens beslissingen over ontslagen worden genomen of ten uitvoer gelegd, volgens de regels die zijn vastgelegd in de richtlijn inzake collectieve ontslagen en in andere, nationale regelgevingen.
Ik zou eraan willen herinneren dat het in principe de zaak is van nationale rechtbanken om te oordelen over mogelijke inbreuken op deze regels, wanneer ze aanhangig worden gemaakt door nationale werknemersvertegenwoordigers. Maar zelfs wanneer bestaande voorschriften of regelingen formeel worden nageleefd, betekent dit nog niet dat de houding van de directie maatschappelijk aanvaardbaar is. De Commissie benadrukt al sinds enige tijd dat de regels die we tot nu toe hebben vastgesteld niet volstaan om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van deze tijd. In het licht van de hoge werkloosheidscijfers en in een wereld die zich kenmerkt door permanente verandering zijn de geldende regels in onze ogen achterhaald. Ze blokkeren of staan de ontwikkeling in de weg van de basisideeën achter onze werkgelegenheidsstrategie en onze beleidsplannen inzake herstructurering, anticipatie, risicopreventie en inzetbaarheid van werknemers. Daarom heeft de Commissie in november 1998 een voorstel voor een richtlijn ingediend betreffende de informatie en raadpleging van werknemers. Dit voorstel heeft sindsdien veel ondersteuning gekregen van het Parlement, waarvoor wij u willen bedanken.
Jammer genoeg is de andere tak van de wetgevende macht, de Raad, nog altijd niet begonnen met de werkzaamheden rond het voorstel, dat nochtans meer dan een jaar geleden werd ingediend. Ik hoop dat dit debat zal helpen om de lidstaten te overtuigen van het belang en de dringende noodzaak van dit initiatief.
Het Portugees voorzitterschap heeft ons onlangs laten weten dat binnenkort zal worden begonnen met een serieus debat over dit voorstel.
Het komende Franse voorzitterschap lijkt eveneens bereid om dit dossier de hoge prioriteit te geven die het verdient. De Commissie hoopt echt dat Parlement en Raad dit belangrijke dossier spoedig zullen afhandelen, want in onze ogen is dit de beste manier om de problemen aan te pakken die herstructureringen, zoals degene die wij vandaag behandelen, met zich meebrengen.
Wat de betrokkenheid van werknemers op transnationaal niveau betreft, zijn er aanwijzingen dat ten minste in één geval de betrokken ondernemingen de akkoorden die zij hadden gesloten met hun Europese werknemers over transnationale informatie en raadpleging niet zijn nagekomen. Ze hebben waarschijnlijk op zijn minst gebruik gemaakt van een dubbelzinnigheid in de wettelijke en contractuele bepalingen. De Commissie zal contact opnemen met de bevoegde nationale autoriteiten om dit uit te pluizen. In ieder geval zou ik aan al diegenen die van oordeel zijn dat hun rechten werden geschonden, willen zeggen dat er adequate middelen zijn om het recht te doen naleven en schadevergoeding te krijgen, met name langs de bevoegde nationale gerechtelijke instanties.
De Commissie heeft nota genomen van uw verzoek om onmiddellijk werk te maken van de herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad. Zoals is vastgesteld in het verslag, dat we in de komende weken zullen aannemen, erkennen we dat er een aantal mazen zijn in de richtlijn. Maar zoals commissaris Diamantopoulou al meermaals heeft onderstreept, moet bij de beslissing om de richtlijn wel of niet onmiddellijk te herzien, rekening worden gehouden met verschillende overwegingen.
Ten eerste, een herziening van de richtlijn zou weinig onmiddellijk effect hebben op bestaande akkoorden, tenzij het fundamentele principe van de autonomie van de onderhandelende partijen niet meer van toepassing zou zijn.
Ten tweede, een onmiddellijke herziening zou vooruitgang in andere dossiers op dit gebied, zoals de Europese ondernemingsstatuten en het voorstel betreffende informatie en raadpleging, enorm bemoeilijken.
Daarentegen zou de succesvolle afhandeling van deze andere dossiers de daaropvolgende herziening van de EOR-richtlijn aanzienlijk vergemakkelijken en gedeeltelijk zelfs een oplossing kunnen bieden voor de bovenvermelde problemen. Daarom lijkt het ons beter om de herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad uit te stellen tot na de afhandeling van deze twee dossiers en na een uitgebreidere evaluatie van de toepassing van de richtlijn.
Actie houdt meer in dan wetgeving. Ter bevordering en ondersteuning van de sociale dialoog als hoeksteen van een succesvolle aanpassing aan industriële veranderingen is de Commissie momenteel ook bezig met de uitwerking van de aanbevelingen van het Lillehammer-verslag, meer bepaald de oprichting van een Europees Waarnemingscentrum voor industriële veranderingen. We zijn ook bezig met de uitwerking van een andere suggestie van de Werkgroep op hoog niveau, te weten het verslag over de aanpassing aan industriële veranderingen, het zogenaamde Managing Change Report.
Tot slot zou ik nog willen ingaan op enkele andere punten in de ontwerpresolutie van het Parlement. Wat de versterking van de coördinatie tussen mededingingsbeleid en sociaal beleid betreft, zou ik u eraan willen herinneren dat op grond van een bepaling in de fusieverordening werknemersvertegenwoordigers door de Commissie gehoord kunnen worden in het kader van de toepasselijke procedure. In het algemeen erkennen we dat het noodzakelijk is om op verschillende niveaus rekening te houden met alle aspecten van dit soort operaties, inclusief hun gevolgen voor de werkgelegenheid.
Ter illustratie wijs ik op het feit dat overheidsinstanties, meer bepaald de Commissie, reeds desbetreffende maatregelen hebben genomen in de vorm van richtsnoeren voor nationale regionale steun. Deze richtsnoeren zijn op 1 januari van dit jaar in werking getreden en moeten ervoor zorgen dat overheidssteun verbonden blijft aan de groep waarvoor de regionale steun bedoeld is en dus ook aan de banen die met de investering samenhangen. Te dien einde wordt aan alle regionale steun de voorwaarde gekoppeld dat de investering in kwestie behouden moet blijven voor een minimumperiode van vijf jaar. Dezelfde bepaling werd opgenomen in de structuurfondsenverordening, wat betekent dat deze regel van toepassing is op alle investeringen die worden gecofinancierd door de structuurfondsen.
Sociale cohesie en de coördinatie van beleidsterreinen op EU-niveau zullen de centrale onderwerpen zijn op de komende top van Lissabon. Ik weet dat we deze kwesties in de toekomst opnieuw zullen moeten behandelen, om te zien hoe we ons beleid kunnen aanpassen en hervormen om de sociale en economische vooruitgang in Europa zo goed mogelijk te ondersteunen.

De Voorzitter
Dank u zeer commissaris.
Mijnheer Gorostiaga Atxalandabaso, ik heb begrepen dat u een motie van orde hebt. Als het om een persoonlijk feit gaat, wil ik u vragen het einde van het debat af te wachten, waarna ik u gaarne het woord verleen.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om een zaak van publieke waardigheid in dit Parlement, niet om een persoonlijk feit.
Vanmorgen heeft de Voorzitter van dit Parlement, mevrouw Fontaine, mij meermalen belet een motie van orde naar voren te brengen. Helaas is het niet de eerste keer dat ik op zo'n onheuse manier door de Voorzitter ben bejegend. Zij handelt daarmee in strijd met artikel 142 van het Reglement, waarin is bepaald dat moties van orde voorrang hebben boven alle andere verzoeken om het woord te voeren. Zij handelt eveneens in strijd met artikel 122 dat alle leden van dit Parlement het recht geeft opmerkingen te maken, opmerkingen die in dit geval de uitspraken van een andere afgevaardigde, de heer Vidal-Quadras, weerleggen.
Dit partijdige optreden van onze Voorzitter dient scherp te worden veroordeeld. Ik ben bereid de excuses van de Voorzitter te allen tijde te aanvaarden.

De Voorzitter
Dank u voor uw verklaring. Wij zullen er in ieder geval voor zorgen dat de Voorzitter van uw verklaring op de hoogte wordt gebracht. Ik kan u verzekeren dat de Voorzitter er naar mijn weten niet van houdt om de stemmingen te onderbreken voor discussies over andere zaken. Om die reden wilde het Parlement op dat moment waarschijnlijk ook doorgaan. Niettemin wil ik u danken voor uw opmerkingen.

Zappalà
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb met aandacht geluisterd naar hetgeen commissaris Liikanen heeft gezegd en neem nu, evenals alle anderen, aan dit debat deel, omdat het onderhavige vraagstuk weliswaar onderdeel is van een algemeen voorkomend verschijnsel, maar ook specifieke kenmerken vertoont.
Het onderhavige vraagstuk is van groot politiek en sociaal belang. Vrije onderneming, vrij verkeer, vrije concurrentie: dit zijn de onontbeerlijke pijlers van de politiek-economische structuur van de Europese Unie. De herstructurering van ondernemingen valt onder het beginsel van vrije investeringskeuze en moet derhalve worden verdedigd. Toch doen zich steeds vaker gebeurtenissen voor die deze principes duidelijk schenden. Zo heeft zich in deze dagen een geval voorgedaan dat ogenschijnlijk van beperkte, sectorale draagwijdte is, maar een ongeschreven regel dreigt te worden als de Europese Unie niet optreedt, een regel waardoor heel wat lidstaten van de Unie en ook de Unie zelf in moeilijkheden zouden kunnen raken.
Een Amerikaanse industrie, Goodyear, met productie-eenheden in Italië, Duitsland en Engeland, is bezig met herstructurering en verplaatsing van haar productie, volgens haarzelf om volkomen legitieme redenen. Daarbij worden de communautaire voorschriften waarschijnlijk echter niet gerespecteerd. Er is in ieder geval geen sprake van een redelijke opzeggingstermijn en van nakoming van de verplichting volgens welke rekenschap moet worden afgelegd van het gebruik van Europees en Italiaans overheidsgeld. In Italië is Goodyear, mijnheer de commissaris, niet bezig met herstructurering. Zij sluit de deuren van haar bedrijf dat een marktaandeel heeft van 14%, dat over "zeer hoog geschoold personeel" beschikte, zoals Goodyear zelf heeft gezegd, dat is opgezet met Europese investeringen voor een totaal bedrag van 85 miljoen euro. Hier wordt een bedrijf gesloten zonder opzegging. Bovendien ontbreekt elke bereidheid om te spreken over het lot van het bedrijf en zijn werknemers, ofschoon bij de investeringen in dit bedrijf van particulier geld nauwelijks enige sprake is geweest, maar wel van heel veel overheidsgeld. Het zou een zeer ernstige zaak zijn indien elk niet-Europees bedrijf Europa als een gratis bus ging gebruiken waar men geen kaartje hoeft te betalen, waar men niet voor de samenwerking hoeft te betalen, waar men, zonder zich ook maar van iemand iets aan te trekken, ervandoor kan gaan zodra de winst uit andermans middelen binnen is.
Europa moet vrijheid garanderen, in welke vorm dan ook. Daaronder valt ook de vrijheid om het geld te gebruiken voor eigen vrijheidsdoeleinden, de vrijheid om anderen te verbieden daarover naar eigen goeddunken te beschikken. Men kan niet enkel incasseren en dan op het moment van echtscheiding er tussen uit knijpen, zonder enige rekenschap af te leggen, zonder zich te bekommeren over de manier van scheiden! Daarbij houd ik dan niet eens rekening met het feit dat deze echtscheiding slechts door één kant gewenst was.
Commissaris Liikanen zei zojuist dat herstructurering niet op een domme manier mag geschieden. Hier worden helaas degenen voor de domme gehouden die deze herstructurering ondergaan, die blijkbaar ook niet weten waar die herstructurering vandaan komt. Ik wil commissaris Liikanen duidelijk maken dat de weg naar de nationale rechtbanken echt niet zo gemakkelijk is. Natuurlijk kan men daar altijd een beroep op doen, maar als de arbeidsplaatsen eenmaal verloren zijn gegaan, als de bedrijven hun deuren eenmaal hebben gesloten, hoeft men van een proces, zeer zeker in de uiterst trage Italiaanse rechtspraak, eigenlijk geen heil te verwachten.
Commissaris Liikanen, wij willen graag een gezaghebbend optreden. Natuurlijk willen wij als Parlement graag deelnemen aan de opstelling van die resolutie waar u naar verwees. Wij staan in de startblokken, maar wij willen ook een krachtig optreden. Deze zaak mag niet zo maar worden afgesloten. Wij kunnen niet doen alsof er geen vuiltje aan de lucht is.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben als socialistische fractie, samen met de andere linkse fracties, de Groenen en de GUE, een compromisresolutie ingediend, omdat wij de meest flagrante en onaanvaardbare elementen in het gedrag van de twee in de resolutie genoemde firma's, ABB-Alstom en Goodyear Dunlop, onder de aandacht wilden brengen en aan de kaak wilden stellen.
Het geval Goodyear heeft geen beperkte, sectorale draagwijdte. Duizenden gezinnen zijn van de ene dag op de andere zonder werk, zonder inkomen en zonder toekomstperspectieven komen te zitten.
Zoals u, mijnheer de commissaris, reeds zei, bieden de vandaag aan de orde zijnde gevallen - evenals de reeks gevallen uit het verleden die naar ik vrees alleen maar langer zal worden - ons de gelegenheid tot een debat over de absoluut noodzakelijke aanvulling van de communautaire wetgeving. Ik denk bijvoorbeeld aan de ook door u genoemde richtlijn inzake informatie en raadpleging van de werknemers. Men wacht al jarenlang op een oplossing daarvoor. Het Europees Parlement heeft in april jongstleden een heel duidelijk standpunt terzake ingenomen. Ook moet men mijns inziens de Europese wetgeving in haar geheel versterken door middel van herziening van de reeds bestaande richtlijnen. De Europese Unie en de Commissie moeten de Raad en de lidstaten vragen ook aandacht te schenken aan de toepassingsmodaliteiten van de verschillende richtlijnen in de lidstaten.
Italië is zeker geen uitzondering en behoort zeker niet tot de verst gevorderde landen wat de toepassing van deze richtlijnen betreft, maar er zijn landen waar deze op zich al minimale richtlijnen werkelijk minimaal worden toegepast. Op die manier hebben de bedrijven de mogelijkheid zich ook binnen de Europese Unie te verplaatsen van het ene land naar het andere, naar het land met de zwakste toepassing van de richtlijnen, naar het land met de meeste voordelen voor de bedrijven en de geringste bescherming voor de werknemers. Daar vloeit dan onvermijdelijk sociale dumping uit voort.
Daarom moet men goed opletten hoe deze richtlijnen worden toegepast. Daarvoor is ook een sterkere Europese coördinatie nodig. Wij zijn nu in onze overtuiging gesterkt dat sancties - op het belang waarvan wij vorig jaar gehamerd hebben, toen wij ons advies moesten uitbrengen over de richtlijn betreffende informatie en raadpleging van werknemers - als onderdeel van de wetgeving absoluut onmisbaar zijn. Ik vrees dat anders gevallen zoals dit van vandaag steeds talrijker zullen worden en de Europese Unie stuurloos zal worden, vooral wat de mededinging en de technologieën betreft waar juist veranderingen uit voortvloeien. De werkloosheid zal dan steeds meer toenemen en de sociale samenhang afbrokkelen.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, commissaris en collega's, voor de tweede keer binnen vier maanden debatteren wij hier over de herstructurering van bedrijven in Europa. Aanleiding was toen en nu de reorganisatie van grote bedrijven, die gepaard gaat met verlies van werkgelegenheid.
Voor alle duidelijkheid: de liberale fractie is tegen inmenging van de politiek in de bedrijfsvoering van ondernemingen, zowel op financieel als op managementgebied. Onze taak is het maken van wetgeving en kijken of die ook wordt nageleefd. Het blijkt dat het bedrijf Goodyear in Italië zo'n 40 miljoen euro aan Italiaanse en Europese subsidies heeft ontvangen. Desalniettemin heeft het bedrijf het niet gered. Hieruit blijkt dat banen niet te koop zijn. De markt kent zo zijn eigen dynamiek.
Staatssteun kost de overheid dus twee keer geld: eerst subsidies en dan werkloosheidsuitkeringen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn van het belastinggeld van u en van mij en van onze burgers? Een en ander laat natuurlijk onverlet dat onze fractie de bezorgdheid van onze Italiaanse collega's deelt over de gevolgen van de sluiting voor de getroffen regio.
Mijn fractie is ook principieel tegen het noemen van namen van specifieke bedrijven in deze resolutie; en wel om twee redenen: in de eerste plaats omdat er sprake is van een selectieve verantwoordelijkheid. De ene keer wordt een bedrijf aan de schandpaal genageld en de andere keer niet. Waarom de ene wel en de andere niet? Bij Michelin was er een hoop commotie. Maar bij Nissan en IBM, toen het ook veel Europese werknemers betrof, heb ik niemand gehoord. In de tweede plaats is het ook niet eerlijk tegenover werknemers van andere bedrijven die eveneens reorganiseren en waar het ook pijn doet.
Mijn fractie heeft een gezamenlijke resolutie van EVP, ELDR en UEN ondertekend. Daarbij hebben wij echter vanaf het begin het voorbehoud gemaakt dat wij tegen het noemen van bedrijfsnamen zijn.
Daarom zal de liberale fractie tegen paragraaf 8 en het tweede deel van paragraaf 9 stemmen. Indien deze paragrafen desondanks worden aangenomen, zal mijn fractie zich bij de eindstemming onthouden. Ik hoop van harte dat dit niet nodig zal zijn.

Flautre
Mijnheer de Voorzitter, de sociale actualiteit brengt ons er opnieuw toe van gedachten te wisselen over herstructureringsprojecten van grote bedrijven in Europa, en daarover een standpunt in te nemen. In deze zaak is alles al gezegd. Wat sommigen betreft, is alles al gezegd over de bijna door God gegeven vrijheid van de bedrijven. Voor anderen - daar hoor ik ook bij - is alles al gezegd over de onverdraaglijke logica van de kortetermijnwinst, over de minachting van de werknemers, de sociale, individuele en collectieve gevolgen, de impact op de regio's en de verspilling van kennis en vaardigheden.
We weten dat de herstructureringen die nu plaatsvinden, in ieder opzicht strijdig zijn met de doelstellingen van de Europese Unie op het gebied van werkgelegenheid en sociale en territoriale samenhang. Daarom moeten wij, Europese afgevaardigden, straks tijdens de stemming niet weer opnieuw vervallen in gemeenplaatsen, ook al zijn die emotioneel. Die versterken volgens mij het toch al gangbare beeld van de onmachtige instellingen alleen nog maar. Nee, wij moeten alle mogelijkheden van deze Europese instellingen benutten om deze prioritaire doelstellingen te verwezenlijken in het geval van de fusie van ABB en Alstom en van de sluiting van de Goodyear-vestiging in Italië, en wij moeten daaruit onze conclusies trekken.
Wat kunnen we vanuit dit oogpunt doen? In de eerste plaats kunnen we een bijzonder nauwkeurig verslag opstellen over de tenuitvoerlegging van de richtlijnen met betrekking tot collectief ontslag en de Europese ondernemingsraden en er met de nodige druk, aanmaningen en sancties voor zorgen dat deze richtlijnen strikt worden toegepast. Het is inmiddels duidelijk dat de directies van de grote bedrijven voortdurend uitvluchten zoeken om geen heldere informatie te hoeven verstrekken en niet met hun werknemers te hoeven onderhandelen. Dat is onacceptabel. Het excuus van ABB-Alstom dat het vóór de fusie nog te vroeg is om te praten en erna te laat, omdat er dan geen rechtmatige vertegenwoordigers meer zijn, is onaanvaardbaar. Het betekent in wezen dat er niet wordt gehandeld naar de geest van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraden.
Onze wetgeving moet worden versterkt om deze lacunes te kunnen aanvullen, zij moet worden hervormd en ze moet de werknemers nieuwe rechten garanderen, met name het recht om de economische gegrondheid van ontslagen in twijfel te trekken. Ook moeten de criteria voor de goedkeuring van fusies van bedrijven worden herzien. Welke indruk zal de Commissie - en van de weeromstuit het Parlement - wel niet achterlaten wanneer zij toestemming verleent voor een fusie die zo betwistbaar is als die van ABB en Alstom, vanuit het oogpunt van het recht van de werknemers en de sociale gevolgen van deze fusie? Men zal zeggen dat zij deze zaken met de mantel der liefde bedekt. Alle communautaire beleidslijnen moeten bijdragen tot werkgelegenheid en samenhang, hoe is het dan mogelijk dat de Commissie hier niet aan denkt bij haar besluit om een fusie al dan niet toe te staan?

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, zowel het Portugese voorzitterschap als de strategische doelstellingen van de Commissie tot het jaar 2005 gaan uit van een situatie van volledige werkgelegenheid. Maar voor volledige werkgelegenheid moet aan een tweetal absolute voorwaarden worden voldaan: ten eerste moeten er nieuwe banen worden gecreëerd voor de jongeren die de arbeidsmarkt opgaan, en ten tweede moet er geen werkgelegenheid verloren gaan. De realiteit in Europa toont echter duidelijk aan dat er werkgelegenheid vernietigd wordt, en wel vooral - wat het ergste is - door bedrijven die enorme winsten maken. Voorheen werden de werknemers opgeroepen solidair te zijn met de bedrijven om hen te helpen overleven, maar nu is het zo dat bedrijven enorme winsten maken en desondanks werknemers ontslaan. Voorbeelden hiervan zijn in Spanje te vinden, bij Michelin en ABB-Alstom, en mijn Italiaanse collega's zullen u voorbeelden kunnen geven van deze ontwikkeling in Italië.
Dan is er nog een andere bedekte vorm van ontslag. Die wordt in Spanje bijvoorbeeld toegepast door het bedrijf Ericsson, dat zich van de term "externaliseren" bedient (om kernachtige begrippen als "ontslag" te vermijden). De diensten moeten worden "geëxternaliseerd", dat wil zeggen dat diensten worden uitbesteed aan bedrijven die werken met contracten van tijdelijke aard, waardoor vast werk wordt omgezet in tijdelijke banen zonder vakbonds- of sociale rechten. Dat is zonder enige twijfel een bedekte vorm van ontslag.
Mijnheer de commissaris, als de Europese instellingen geloven in wat ze zelf zeggen en het over volledige werkgelegenheid hebben, dan zullen ze een aantal duidelijke maatregelen moeten nemen. Om er een paar te noemen: herziening van de richtlijnen om de inspraak van de werknemers bij deze onderhandelingen te waarborgen, herziening van de richtlijn betreffende collectieve ontslagen, verkorting van de werkdag, het koppelen van Europese subsidies aan duidelijke afspraken over de instandhouding van werkgelegenheid, en het opnemen van clausules betreffende sociale en arbeidsvoorwaarden in de internationale overeenkomsten die door de Europese Unie worden aangegaan.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, weer eens moet dit Parlement zich bezighouden met het vraagstuk van de bedrijfsherstructurering in Europa. Weer eens lopen werknemers het risico hun baan te verliezen.
Vandaag gaat het om de werknemers van de firma Goodyear in Cisterna di Latina. Zoals reeds werd gezegd, gaat het om 600 werknemers en evenveel gezinnen die over een maand misschien van hun enige inkomensbron zullen zijn beroofd. Ondanks hun goede wil, ondanks hun hoge professionaliteit, dankzij welke Cisterna di Latina een van de meest productieve vestigingen in Europa was, lopen de werknemers het risico uit het productieproces te worden gezet. Goodyear kan nu zo maar zijn deuren sluiten, zonder zich van iets of iemand wat te hoeven aantrekken, en ondanks de jarenlang ontvangen, nationale en Europese subsidies. Dat is mijns inziens volstrekt niet correct. Dat is niet correct jegens de werknemers van de vestiging in Cisterna en dat is niet correct jegens al de Italiaanse en Europese burgers die, zij het dan indirect, met hun belastinggeld Goodyear in staat hebben gesteld jarenlang de zojuist door mij genoemde subsidies op te strijken.
De Europese Commissie en de Raad moeten eindelijk de verantwoordelijkheid op zich nemen. Er moet eindelijk een gemeenschappelijk standpunt komen over de informatie en raadpleging van de werknemers. Ook moet men ervoor zorgen dat voor communautaire en nationale subsidies alleen bedrijven in aanmerking mogen komen die bereid zijn zich op lange termijn te verplichten tot bescherming van de werkgelegenheid.
Wij vragen de Commissie nu eerst voor de werknemers van Goodyear in Cisterna te zorgen en hen te verdedigen, en ondertussen alle mogelijke druk uit te oefenen op het bedrijf, opdat er zo spoedig mogelijk een akkoord kan worden gesloten waarmee het voortbestaan en de werkzaamheden van het bedrijf kunnen worden gegarandeerd.
Ik wil tot slot, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, met klem erop wijzen dat wij maar heel weinig tijd meer hebben. Welke maatregelen men ook gaat nemen - de Commissie noemde er al enkele in haar inleidende opmerkingen - zij moeten snel, heel snel, worden genomen.

Esclopé
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, in termen van herstructurering lijdt het geen enkele twijfel dat de Europese ondernemingen zich moeten aanpassen om de nieuwe uitdagingen gemakkelijker te kunnen aannemen, anders moeten ze verdwijnen. Wij zijn ons terdege bewust van deze huidige economische context, waarin de herstructureringen ten doel hebben het beheer van ondernemingen te rationaliseren.
Ook al is het uit economisch oogpunt prijzenswaardig dat de structuren worden gewijzigd opdat zij concurrerender zijn en marktaandelen verwerven, toch kan deze aanpak ook verwerpelijk zijn wanneer hiermee een verzoek van de financiers - vaak aandeelhouders - wordt ingewilligd. Het enige onuitgesproken doel hiervan is de financiële waarden van deze ondernemingen te vermeerderen, om de winst die zij kunnen opleveren, omhoog te stuwen. In dit opzicht zijn de door mijn collega's genoemde verschillende recente berichten typerend, of het nu gaat om Michelin of om Goodyear.
Mijns inziens moeten een gerationaliseerd beheer en betere resultaten ten eerste de onderneming en dus haar werknemers ten goede komen; de eventuele financiële gevolgen ervan komen op de tweede plaats. Momenteel is er echter sprake van concentratie, van hergroepering van ondernemingen en verplaatsingen, met alle dramatische gevolgen van dien. Dramatisch zijn die gevolgen voor de kwaliteit van de producten, de sociale voorzieningen - in termen van werkloosheid, moeilijke arbeidsomstandigheden en toegenomen flexibiliteit - en de menselijke omstandigheden, met name voor de gezinnen.
Het gevaar van een tweedeling van de planeet is dus groot: enerzijds de arme landen, de leveranciers van arbeidskrachten, en anderzijds de rijke landen, de kapitaalverschaffers. Moet Europa niet een houvast zijn, een garantie voor een zeker evenwicht tussen grotere rendabiliteit en sociaal welzijn? We mogen namelijk niet vergeten dat het menselijk kapitaal de basis van een goed functionerende onderneming vormt en ervoor zorgt dat zij goede resultaten bereikt.
Ter afsluiting herinner ik u eraan dat de derde letter van de afkorting "EDD" van onze fractie staat voor "Diversiteit". Als alternatief voor de wilde herstructureringen uit puur winstbejag is Europa verplicht zijn stem te laten horen, een naar alle waarschijnlijkheid heel ander geluid in deze uniforme reeks van herstructureringen.

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, vorige maand kondigde de Michelin-groep in het Verenigd Koninkrijk talrijke ontslagen aan in de fabriek in Stoke-on-Trent, gelegen in een gebied dat aan het mijne grenst. Deze ontslagen hielden verband met een reorganisatie van het bedrijf als gevolg van de toegenomen concurrentie op de wereldmarkt voor banden. Dit verlies aan werkgelegenheid stemt mij, net als alle leden hier, droef. Wat mij eveneens droef stemt, is de aankondiging van Goodyear die de directe aanleiding voor deze resolutie was. Ik betwijfel echter ten zeerste of een Europese ondernemingsraad bij machte zou zijn geweest het bedrijf op andere gedachten te brengen.
Het Parlement is erg productief als het om resoluties en wetgeving gaat en daarbij vergeten wij wel eens dat Europa niet in zijn eentje kan overleven. Wij hebben multinationals nodig, wij kunnen niet zonder vestigingen van dit soort bedrijven op ons continent. In de paar maanden dat ik hier rondloop, heb ik mij hogelijk verbaasd over het feit dat wij hier wel allemaal praten over het stimuleren van het Europese ondernemingsklimaat, maar het bedrijfsleven in bijna elke resolutie die wij aannemen, eigenlijk min of meer wegjagen.
Tijdens de laatste vergaderperiode in Brussel hebben wij ingestemd met een richtlijn over sloopauto's die wij met terugwerkende kracht hebben laten ingaan, zodat de Europese auto-industrie zit opgescheept met een enorme, onvoorziene kostenpost. Twee dagen later kwam Toyota, die in mijn regio aan duizenden mensen werk biedt, met een verklaring waarin werd gesteld dat deze richtlijn niet alleen de kostprijs van auto's zou verhogen, maar mogelijk ook zou leiden tot ontslagen in hun vestiging in Derbyshire.
In een wereld waar deregulering zonder meer het sleutelwoord is, hebben wij in dit Parlement geen enkele moeite om bedrijven met nog meer regeltjes en kosten op te zadelen en lijken wij in de veronderstelling te verkeren dat zij zich niet uit Europa laten weglokken door landen met een vriendelijker ondernemingsklimaat. Wij spreken in het Parlement vaak over het MKB en wij hebben nu een unieke manier gevonden om dit soort bedrijven te creëren. Neem een grote, succesvolle onderneming, voeg daaraan de Europese regelgeving toe en binnen enkele maanden tijd heb je er een klein bedrijfje bij. Misschien moeten wij, voordat wij anderen bekritiseren, eerst eens kritisch naar onszelf en onze daden kijken.

Van den Burg
Voorzitter, ik zal mijn spreektijd niet gebruiken om op de individuele gevallen in te gaan waar vandaag sprake van is. Ik ben het wat dat betreft met mevrouw Plooij-Van Gorsel eens dat wij daar niet in detail over kunnen spreken. Misschien zouden wij de volgende keer wel over CORUS moeten praten, de fusie die nu tussen onze Nederlandse Hoogovens en British Steel tot stand gekomen is.
Ik zou deze discussie in een wat breder verband willen trekken en ook willen kijken naar de samenhang van beleid op het terrein van bedrijfsfusies vanuit de Europese Unie en het beleid op andere terreinen. Wat dat betreft ben ik blij dat meneer Liikanen hier is en dat wij deze discussie, waar het gaat over de belangen van werknemers, niet alleen met mevrouw Diamantopoulou hoeven te voeren maar ook met commissarissen die op die andere terreinen actief zijn.
Ik zou ook willen pleiten voor coherentie in dat beleid van de Commissie vanuit die verschillende invalshoeken, in tegenstelling tot mijn voorganger, die ervan uitgaat dat er geen regels moeten zijn. Wij moeten juist een visie ontwikkelen op wat bedrijven nu zijn. Wat dat betreft zien wij op dit moment een aantal grote fusies tot stand komen tussen bedrijven die uit de Angelsaksische traditie komen en bedrijven die meer uit de Rijnlandse traditie komen. Daarbij is het natuurlijk heel relevant wat er overblijft van de conceptie over wat een bedrijf nu moet zijn, of het alleen het eigendom en de speelbal is van aandeelhouders of dat het een bredere stakeholder society is, die bedoeld is om continuïteit te realiseren voor werknemers, consumenten, toeleveranciers en de lokale bevolking en een maatschappelijke functie heeft.
Ik zou dus willen vragen dat die verschillende directoraten van de Commissie en die verschillende commissarissen eens een bredere visie geven over corporate governments. Ik denk dat het ook heel goed zou passen bij de plannen die nu gepresenteerd zijn de afgelopen dagen over good government in Europa, want daar hoort ook het ondernemingsbeleid bij.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, ook in Italië vindt een ontmoeting plaats tussen de regering en de delegatie van vakbondsleden en afgevaardigden van werknemers van het bedrijf Goodyear. Men wil een oplossing zien te vinden voor het eenzijdige besluit van het reeds door andere herstructureringen getroffen Noord-Amerikaanse concern om zijn vestiging in Cisterna di Latina, in Midden-Italië, te sluiten.
Deze sluiting betekent het verlies van meer dan duizend, directe en indirecte banen. Duizenden gezinnen zullen in volledige onzekerheid komen te verkeren en de scharen nouveaux pauvres verrijken. De werknemers van Goodyear leveren een voorbeeldige strijd. Zij zijn zich er terdege van bewust dat zij niet alleen hun eigen belangen verdedigen, maar ook die van de werknemers van Goodyear in andere Europese landen, en dat zijn er niet weinig: Frankrijk, Duitsland, Verenigd Koninkrijk, Polen, Luxemburg en Slovenië.
Vandaag is hier een kleine delegatie van werknemers aanwezig op de tribune. Zij verkeren in spanning en willen weten welke toekomst hun beschoren is, welke solidariteit zij van de Europese Unie mogen verwachten, met welk beleid men de multinationals zal beletten alleen maar rekening te houden met hun eigen markt- en winstbelangen. Goodyear heeft, evenals andere multinationals, veel subsidie gekregen: 166 miljard. Daarom moet de Europese Unie, in welke instantie dan ook, heel haar gewicht in de schaal leggen om ervoor te zorgen dat dit conflict, evenals andere conflicten, wordt opgelost.

Gill
Mijnheer de Voorzitter, eerder deze week zei Commissievoorzitter Prodi dat het streven naar volledige werkgelegenheid een van de strategische doelstellingen is, die de Commissie zichzelf voor de komende vijf jaar heeft gesteld. Hij erkende dat er in Europa momenteel 15 miljoen werkzoekenden zijn en dat werkloosheid de belangrijkste oorzaak is van armoede en sociale uitsluiting. Ook het Portugese voorzitterschap heeft een zeer hoge prioriteit toegekend aan de bestrijding van de werkloosheid. Toch zijn deze politieke prioriteiten maar al te vaak onzichtbaar in het dagelijks beleid.
Een mooi voorbeeld hiervan is de fusie tussen ABB en Alstrom waarvoor de Commissie toestemming heeft gegeven. Het nieuwe bedrijf heeft een reorganisatie aangekondigd om de kosten te drukken. Dit hele reorganisatieplan zou in totaal wel 12.000 banen kunnen gaan kosten. Vooral in het gebied in het Verenigd Koninkrijk waar ik vandaan kom, heeft deze fusie ernstige gevolgen voor de werkgelegenheid, aangezien ABB-Alstom heeft aangekondigd 270 banen in Groot-Brittannië te zullen schrappen, waarvan 95 in Stafford en 112 in Rugby. Dat het bedrijf heeft nagelaten de ondernemingsraad over de fusieplannen in te lichten, is bijzonder verontrustend. Deze informatie is buitengewoon belangrijk in geval van grote, internationale ondernemingen waar de besluitvorming ver van de gewone werknemer afstaat.
In paragraaf 17 van het Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werkenden wordt de noodzaak van raadpleging dan ook benadrukt, waaraan nog wordt toegevoegd dat dit met name geldt voor bedrijven met vestigingen in twee of meer lidstaten. Ik geloof echter niet dat dit puur een kwestie is van een communautair handvest. De EU-wetgeving op dit punt is volstrekt helder. De Commissie zou er in dit soort situaties goed aan doen om bij haar besluitvorming niet alleen te kijken naar mogelijke concurrentievervalsende effecten van fusies, maar ook naar de sociaal-economische gevolgen ervan. Een meer geïntegreerde benadering is bij dit soort zaken op z'n plaats. Wat ook dringend noodzakelijk is, is de invoering van een onderzoek naar de effecten van fusies in elke situatie. Alleen op die manier kunnen wij recht doen aan het bepaalde in artikel 127 van het Verdrag.
Ik ben blij met de verklaring van commissaris Liikanen. Ik hoop echter ook dat dit Parlement zich sterk zal maken voor een systematische tenuitvoerlegging van de wetgeving die wij hebben vastgesteld met betrekking tot de rechten van werknemers. Daarnaast hoop ik hier in het Parlement steun te vinden voor mijn streven om de werkgelegenheidseffecten van voorgenomen fusies te laten onderzoeken, iets wat in mijn ogen beslist noodzakelijk is.

De Voorzitter
Er zijn zeven ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt later vanmiddag plaats.
(De vergadering wordt om 15.50 uur onderbroken en om 16.05 uur hervat)

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Racistische en xenofobe voorvallen te El Ejido (Spanje)
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0149/2000 van de heer Galeote Quecedo e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de uitbarstingen van racisme en vreemdelingenhaat in El Ejido (Spanje);
B5-0159/2000 van de leden Gasòliba i Böhm en Sánchez García, namens de ELDR-Fractie, over racistische en xenofobe voorvallen in El Ejido (Spanje);
B5-0162/2000 van mevrouw Díez González e.a., namens de PSE-Fractie, over de uitbarsting van racisme en vreemdelingenhaat in El Ejido (Almería);
B5-0169/2000 van de heer Puerta e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de uitbarsting van vreemdelingenhaat in El Ejido (Spanje);
B5-0175/2000 van de heer Bautista Ojeda e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over xenofobe voorvallen in El Ejido (Spanje).

Hernandez Mollar
Mijnheer de Voorzitter, dit debat neemt mijn ongerustheid weg omdat ik zie dat de eerste drie sprekers, onder wie ikzelf, in Afrika geboren zijn en de situatie dus goed kennen.
In de eerste plaats zou ik de fracties van deze Vergadering willen gelukwensen met de grote consensus die over deze resolutie bereikt is, daar ik maar al te goed besef dat het ons als afgevaardigden van dit Parlement het een en ander gekost heeft om een kwestie als deze niet voor electorale doeleinden te gebruiken.
In de tweede plaats kan ik u met volle overtuiging zeggen dat Spanje noch Andalusië xenofoob of racistisch zijn, wat natuurlijk niet betekent dat ik het gebruik van geweld niet ten stelligste zou afkeuren. Deze gewelddaden, of zij nu door enkelingen of door groepen zijn gepleegd, moeten rigoureus worden vervolgd door de wet, en wel uitsluitend en alleen door de wet.
Het vraagstuk van de immigratie dient grondig te worden aangepakt. De feiten, die helaas vooruitlopen op de politieke besluitvorming terzake, tonen zonder enige twijfel aan dat de Overeenkomsten van Tampere en Titel IV van het Verdrag onverwijld en met prioriteit ten uitvoer moeten worden gelegd. De huidige problemen kunnen niet over vijf jaar pas worden opgelost. Dat duurt te lang, zoals blijkt.
Zoals paragraaf 7 van de resolutie aangeeft, dient de wetgeving van de lidstaten te worden afgestemd op de overeenkomsten die de regeringen in Tampere hebben gesloten. De sociale integratie van legale immigranten moet zonder bedenkingen van welke aard dan ook en zonder enige vorm van uitstel ter hand worden genomen.
Anderzijds, mijnheer de Voorzitter en geachte collega's, dient de arbeidsmarkt op realistische wijze te worden geordend zodat voor arbeidsplaatsen die door burgers uit derde landen worden ingenomen, de gewone arbeidswetten van kracht worden ten aanzien van lonen, sociale zekerheid en sociale voorzieningen. Op die manier kunnen verschijnselen als het uitbuiten van arbeidskrachten en de reservoirs van gemarginaliseerde burgers worden uitgebannen, die de aanleiding vormen tot de in deze resolutie veroordeelde gebeurtenissen, en die feitelijk ten grondslag liggen aan het maatschappelijke probleem dat zich daar heeft voorgedaan.
Van fundamenteel belang zijn ook de solidariteit, de dialoog en de overeenkomsten tussen de nationale, regionale en lokale instellingen - waaronder de Europese - enerzijds, en de werkgevers, vakbonden en gemeenschappen van immigranten anderzijds. Verder lijdt het geen twijfel dat een deel van de verantwoording moet worden gelegd bij de landen van herkomst van de immigranten.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de samenwerking met de landen van herkomst is op dit punt van cruciale betekenis. Het lijkt me dan ook bijzonder belangrijk dat er middelen worden uitgetrokken voor de actieplannen die zijn goedgekeurd door de werkgroep op hoog niveau en door de Raad van Tampere, en in het bijzonder - dat zou ik in dit debat willen beklemtonen - voor het plan met betrekking tot Marokko. Het contact tussen Marokko en de Europese Unie verloopt vlot, zij hebben heel wat belangen gemeen, en er dient dan ook prioriteit te worden gegeven aan de onderlinge samenwerking van en de gezamenlijke inspanningen van de Unie en Marokko.
Tenslotte is het zaak dat wij vanuit dit Parlement het verschijnsel van de immigratie met de nodige sereniteit benaderen om op ontspannen wijze te kunnen bijdragen aan een debat dat veel verder dient te gaan dan alleen de voor de hand liggende woorden en veroordelingen waaruit gedragingen voortkomen zoals die welke hier door ons verworpen worden. Kortom, het gaat om een sociale discussie van grote betekenis waarmee kan worden bijgedragen aan een Europese ruimte, waarin het recht op vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wordt opgenomen in het toekomstige Handvest van de grondrechten.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, ernstige sociale problemen hebben altijd een politieke achtergrond: dat is onze mening met betrekking tot de betreurenswaardige voorvallen die onlangs in El Ejido hebben plaatsgevonden. Bewijs hiervan is dat de fracties van dit Parlement op deze gebeurtenissen gereageerd hebben en hierover verschillende ontwerpresoluties hebben ingediend.
Wij allen betreuren het dat er doden zijn gevallen zoals we ook de gewelddadige en buitensporige reacties tegen buitenlandse arbeiders betreuren. Verder worden volgens mij de uitingen van xenofobie en racisme die bij bepaalde gedragingen de kop opstaken, door ons allen betreurd. Het is naar mijn idee duidelijk dat deze uitingen onder andere zijn terug te voeren op het ontbreken van een duidelijk immigratiebeleid dat de betreffende sociale groeperingen in staat zou stellen om op waardige en vreedzame wijze met elkaar samen te leven. Laten we hopen dat iedereen lering trekt uit de gebeurtenissen in El Ejido en dat zich geen herhalingen voordoen. Spijtbetuigingen alleen hebben geen zin. We willen niet dat Afrika ons kruis wordt, integendeel. Laten we daar dan ook naar handelen. Vandaar dat ik uw aandacht zou willen vestigen op een aantal maatregelen die wij op de rails trachten te zetten in een andere Europese regio die door immigratie getroffen is, namelijk de Canarische Eilanden. De eerste maatregel behelst de opzet van een netwerk van opvangcentra voor minderjarigen. De tweede maatregel beoogt de uitvoering van een programma voor sociale integratie. De derde maatregel is gericht op de uitvoering van programma's ter bevordering van verdraagzaamheid en respect. En tenslotte een maatregel om een telling van immigranten voor te bereiden. Naar ik hoop, kunnen we er op die manier toe bijdragen dat de overeenkomsten van Tampere betreffende migratie worden nageleefd, alsook dat de nieuwe vreemdelingenwet in Spanje ten uitvoer wordt gelegd, en vooral dat mensen die naar Europa zijn gekomen hun waardigheid niet verliezen.

Cerdeira Morterero
Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen week zijn we er getuige van geweest hoe zich in El Ejido in Andalusië taferelen hebben afgespeeld die je in een andere tijd en een andere plaats zou situeren dan in de Europese Unie van het jaar 2000. Dat is wat de voorzitter van de Commissie, Romano Prodi, op 9 februari jongstleden met zoveel woorden zei toen hij verklaarde dat de voorvallen in El Ejido in strijd waren met de beginselen van de Europese Unie. De betreffende gebeurtenissen hebben ons met smart en schaamte vervuld, en de angst is ons om het hart geslagen door deze door onverdraagzaamheid, racisme en vreemdelingenhaat ingegeven gewelddaad. Het is onbegrijpelijk dat twee gemeenschappen die onderling voordeel van elkaar hebben, geen wegen kunnen vinden om op respectvolle wijze samen te leven. Herhaling van dit soort gebeurtenissen in plaatsen waar zich reeds omvangrijke migrantengemeenschappen bevinden is enkel en alleen te voorkomen door middel van sociale integratie. Dit vergt een flinke inzet van de verantwoordelijke autoriteiten op economisch, politiek en sociaal gebied.
Migranten zijn we allemaal. De mens heeft zich eeuwenlang niet gebonden gevoeld aan deze of gene natiestaat, migrantenstromen hebben altijd bestaan. De geografische mobiliteit is geen uitvinding van de twintigste eeuw, net zomin als de economische en arbeidsperspectieven die aan die mobiliteit ten grondslag liggen. We zijn allemaal migranten; als wij het zelf niet zijn, dan wel een familielid of voorouder. Maar in plaats van gebeurtenissen te ontketenen als die welke we hier veroordelen, dienen die migrantenstromen de motor te zijn van een sociale, culturele en economische verrijking.
Wat betreft de voorvallen in El Ejido, waarop deze plaats in de Europese Unie helaas niet het alleenrecht heeft, is het ons inziens allereerst zaak dat de racistische en xenofobe uitbarsting van geweld van de zijde van een aantal inwoners van El Ejido tegen immigranten in hun streek scherp wordt veroordeeld. Deze immigranten is als groep de schuld in de schoenen geschoven, die groep heeft het etiket "misdadigers" opgeplakt gekregen om vervolgens te worden aangevallen, op grond van een eenmalige daad die door ons allen betreurd wordt.
In de tweede plaats dienen alle bestuurlijke organen onmiddellijk tot actie over te gaan; de samenwerking tussen die organen is de sleutel voor het bestrijden van dit soort xenofobe en racistische gedragingen. In concreto zijn het de lokale overheden, de burgemeesters, die rechtstreeks verantwoordelijk zijn voor het organiseren van acties om uitingen van racisme en xenofobie te voorkomen, in het bijzonder wanneer deze uitingen gewelddadige incidenten en daden van agressie jegens personen en bezittingen tot gevolg hebben. Deze overheden hebben eveneens de plicht zich ervoor in te zetten dat er overeenstemming wordt bereikt tussen de betrokken partijen - ook al gaat dat nog zo moeizaam - in plaats van een vergelijk in de weg te staan, zoals de burgemeester in het onderhavige geval gedaan heeft.
In de derde plaats dienen de politieke partijen zich verantwoordelijk te stellen voor de invloed die zij uitoefenen uit hoofde van hun ambt, en dienen zij alle individuele gedragingen en verklaringen te bestrijden die in tegenspraak zijn met de door de Unie uitgedragen beginselen en waarden van een tolerante samenleving.
Tenslotte is het zaak dat de Europese Unie, vanuit haar plicht om te waken over de naleving van haar beginselen en haar grondgebied te beschermen tegen racistische of xenofobe uitingen van welke aard dan ook, haar steun en medewerking verleent aan overige, nationale, regionale en plaatselijke bestuursorganen, alsook verenigingen en niet-gouvernementele organisaties. Dit in het kader van een permanent initiatief ter bestrijding van racisme en xenofobie, en ter bevordering van de integratie van alle immigranten die verblijven op het grondgebied van de Europese Unie.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, aanvankelijk zag mijn fractie niet goed in waarom het onderhavige voorstel moest worden ingediend omdat de kwestie waarom het ging een lokale aangelegenheid leek te betreffen. De voorvallen in El Ejido zijn echter een symptoom van een verschijnsel dat in heel Europa de kop opsteekt en dat speciale aandacht verdient. We dachten dat we genezen waren van het spookbeeld van de onverdraagzaamheid die het racisme in Europa ontketend had, maar - waarom zouden we het niet hardop zeggen? - geleidelijk aan, parallel aan de sociale achteruitgang in ons Europa, is de instroom van immigranten uit de landen om ons heen toegenomen. Intussen hebben de mensenrechten meer bekendheid gekregen en is er sprake van een klimaat van toenemend racisme en onverdraagzaamheid.
Wat ogenschijnlijk een plaatselijk verschijnsel was - dat zich beperkte tot El Ejido - blijkt dan ook een teken aan de wand te zijn dat samenvalt met de opkomst van partijen als die van Haider. Daarom stellen wij vanuit het Europees Parlement een aantal dringende maatregelen voor waarmee dit probleem op alle fronten moet worden aangepakt en die onverwijld moeten worden uitgevoerd. Die maatregelen zijn ten eerste gericht op de naleving van de mensenrechten en van de beginselen van verdraagzaamheid in de multiculturele samenleving, en ten tweede op de uitbreiding van de begrotingen en lijnen voor initiatieven op sociaal en medisch gebied. Want vergeet u niet dat de dader van het misdrijf geestelijk gestoord was en geen adequate behandeling had gekregen. Het is eveneens zaak dat er aandacht wordt geschonken aan de bestaande problemen ter plaatse, zodat daar - zoals hier al eerder is opgemerkt - de vereiste maatregelen kunnen worden getroffen.
Tot slot zou ik er - net zoals onze Nobelprijswinnaar José Saramago - op willen wijzen dat "wij ook in de ander zijn", en dat het niet genoeg is om van elkaar te houden - zoals Jezus zei, die het volgens Saramago fout had - maar dat het belangrijker is elkaar te respecteren.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik kom uit Andalusië, een van de meest tolerante en multiraciale gebieden van de Unie. Sinds jaar en dag vangt Andalusië iedereen op die er wilde blijven en beschouwt zij nieuwkomers, of zij nu wel of niet bij ons geboren zijn, van meet af aan als Andalusiërs. Als europarlementariër maar vooral als burger van Andalusië, kan ik alleen maar zeggen dat ik deze xenofobe en racistische gebeurtenissen die zo vreemd zijn aan onze tolerante samenleving, ten zeerste betreur en ten stelligste veroordeel.
Er is echter een ander zorgwekkend gegeven waarop ik uw aandacht zou willen vestigen: alle beslissingen die al dan niet worden genomen, alle akkoorden die de communautaire instellingen al dan niet overeenkomen en die van invloed zijn op de economie van de primaire sectoren van minder begunstigde regio's zoals Andalusië, kunnen op indirecte wijze bijdragen tot het ontstaan van dergelijke ernstige situaties. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan het uitblijven van een overeenkomst met Marokko, en aan het uitblijven van oplossingen voor de visserijsector, waardoor een deel van de vloot in Almería ligt aangemeerd; ik denk ook aan het onduidelijke beleid met betrekking tot het stelsel voor de invoer van fruit en tuinbouwproducten door de Unie, dat van grote invloed is op de betrekkingen tussen Almería en het Koninkrijk Marokko; tenslotte denk ik ook aan het immigratiebeleid van de regio's, de lidstaten en de Unie, dat er door bepaalde initiatieven of door het ontbreken daarvan toe leidt dat gebieden zoals dat van Almería met zo'n grote instroom van immigranten uit Noord-Afrika geconfronteerd worden.
Al deze omstandigheden die zich helaas in tijd en plaats geconcentreerd hebben, stellen het tuig, de racisten en de hooligans die we allemaal op ons grondgebied hebben en die godzijdank een minderheid vormen, in de gelegenheid de lont te werpen in het kruitvat van de xenofobie.
Geachte collega's, iedere burger - of hij nu Europeaan is of niet - die in Andalusië woont en werkt, is Andalusiër, en verdient onze achting en ons respect. De Unie moet en kan heel veel bijdragen. Het Zuiden, in uw ogen, dat is Andalusië; in onze ogen is het Zuiden Afrika. We hebben de plicht ernaar te streven dat de Unie alle mogelijke middelen beschikbaar stelt om ervoor te zorgen dat het Zuiden een bloeiende economie krijgt, waarin ruimte bestaat voor een sociale ontwikkeling met meer verdraagzaamheid en respect ten opzichte van de naaste. Dat is namelijk niet wat we bereikt hebben met de tot nog toe voorgestelde oplossingen, die als uitgangspunt hadden dat we onze blik afwendden van de feitelijke problemen.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik spreek hier vanuit de ervaring die ik heb opgedaan tijdens de vele malen dat ik El Ejido bezocht heb. Ik weet dus hoe de situatie daar zich heeft ontwikkeld.
Toen wij op de hoogte waren gesteld van de gebeurtenissen hebben wij hier in het Europees Parlement - net zoals in vele andere instellingen gebeurd is - blijk gegeven van onze bezorgdheid over die situatie en daar heel wat ophef over gemaakt. Wij ervoeren het probleem immers daadwerkelijk als het onze, omdat het ons probleem is geweest. In El Ejido bestaan inderdaad ernstige sociale problemen, een integratieprobleem, een arbeidsprobleem, en verder een ernstig veiligheidsprobleem, dat aan deze uitbarsting ten grondslag ligt.
We zijn hierdoor met onze neus op de feiten gedrukt. Hier in het Europees Parlement, in Spanje alsook in vele andere landen heeft iedereen zijn blik nu op El Ejido gericht. Onze debatten en inspanningen zouden echter zinloos zijn en al die ophef zou werkelijk voor niets zijn als we niet in de achtergrond van de gebeurtenissen geïnteresseerd zijn, als we niet willen weten wat er feitelijk aan de hand is, niet alleen in El Ejido maar in nog veel meer plaatsen waar zich elk moment dezelfde problemen als in El Ejido kunnen voordoen.
Niet alleen zijn we eensgezind in het veroordelen van onverdraagzaamheid, we zijn het er ook over eens dat een vooruitziende blik geboden is. Het is niet hier, in dit Parlement, noch in andere parlementen dat de schuldigen moeten worden gezocht: wie schuldig is aan de gebeurtenissen in El Ejido, is die minderheid die haar wraakgevoelens op een paar migranten heeft botgevierd. Maar wraak heeft nog nooit problemen opgelost. De oplossingen moeten worden gezocht in een doeltreffende samenwerking tussen alle bestuursorganen, gericht op de sociale integratie van en het respect voor allen die hier werkzaam zijn, en natuurlijk in een rigoureuze aanpak van de illegale immigratie en een strikte naleving van de rechten van werknemers uit andere landen die op legale wijze in El Ejido en in heel Europa aan het werk zijn.

Roure
Mijnheer de Voorzitter, in deze resolutie verklaren wij ons solidair met de Spaanse democraten, die strijden voor naleving van de mensenrechten. Wij scharen ons dus volkomen achter alle Spaanse democraten die ontsteld zijn over hetgeen zich op hun grondgebied heeft afgespeeld. De immigranten zijn het slachtoffer van deze verschrikkelijke gebeurtenissen die het gehele democratische stelsel in Spanje in diskrediet brengen. Toch wil ik aangeven dat de Spaanse democratie zich de afgelopen 20 jaar enorm ontwikkeld heeft.
De werkgevers kunnen niet zonder de immigranten. De arbeidsomstandigheden waarin deze immigranten moeten werken zijn immers zo zwaar en slecht, dat geen enkele Spanjaard zich voor dit werk wil lenen. De salarissen zijn buitengewoon laag en de woningnood is hoog. Sommige immigranten wonen zelfs in kartonnen hutten. Ze hebben bovendien geen toegang tot de sociale zekerheid. Men zou zelfs kunnen zeggen dat er sprake is van apartheid. Deze situatie is verschrikkelijk en onacceptabel. Ieder mens heeft recht op een beter bestaan.
De racistische en xenofobe voorvallen in El Ejido zijn in het huidige Europa onacceptabel. Vier dagen lang heeft de klopjacht op immigranten geduurd. Vrouwen en kinderen zijn afgeranseld. Honderden immigranten uit diverse wijken zijn naar een heuvel aan de rand van de stad gevlucht. Uiteraard moeten we Oostenrijk een halt toeroepen, maar we mogen ook niet accepteren dat allerlei kleine plaatselijke "Haiders" een meedogenloos racistisch beleid van uitsluiting en economische overheersing voeren. Als we niet waakzaam zijn, doen zich straks in alle landen van de Unie dergelijke voorvallen voor. Ieder van ons moet wat dit vraagstuk betreft zijn hand in eigen boezem steken.
Ik schaar mij achter deze ontwerpresolutie, met name achter de punten die betrekking hebben op de toepassing van artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam. Ook paragraaf 11 van deze resolutie krijgt mijn volle steun. Hierin wordt immers voorgesteld bedragen uit de structuurfondsen aan te wenden voor de strijd tegen uitsluiting. Het strekt het Parlement tot eer als het deze gebeurtenissen streng veroordeelt en alle voorstellen steunt waarin wordt gepleit voor respect voor de migranten in Spanje en de rest van de Unie.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het racistische en xenofobe geweld laait op in het hart van Europa. Overal winnen extreem-rechtse groeperingen terrein en door toedoen van deze groeperingen neemt het geweld toe. Wij moeten nu echt in actie komen om aan deze inbreuk op de lichamelijke integriteit van onze immigranten het hoofd te bieden. Geen van onze Europese maatschappijen kan zich geheel ontplooien als een deel van hun bevolking haat tegen zijn medeburgers koestert.
Gisteren hebben we een delegatie van een Oostenrijkse mensenrechtenorganisatie mogen ontvangen. Als wij naar de verhalen van deze mensenrechtenactivisten luisteren en kijken wat zich in de provincie Almería heeft afgespeeld, wordt duidelijk dat we aan deze door racistische motieven ingegeven haat het hoofd moeten bieden. De gewelddadigheden die zich in El Ejido hebben afgespeeld zijn vergelijkbaar met de gebeurtenissen die in de jaren '50 in Alabama plaatsvonden, toen de KKK de zwarte bevolking opjaagde. Het geweld in El Ejido doet overigens ook denken aan de jodenvervolging in het Duitsland van de jaren '30.
Wij hoeven niet bang te zijn dat de geschiedenis zich zal herhalen, want de huidige situatie is niet vergelijkbaar met die van toen. Toch moet ik vandaag constateren dat we onze lessen uit het verleden niet hebben geleerd. De racistische voorvallen in de provincie Almería waren immers voorspelbaar. De gettovorming en economische uitbuiting van immigranten hebben tot deze situatie geleid. We mogen niet vergeten dat dankzij de Marokkaanse en Afrikaanse inspanningen in de landbouw, honderdduizend Europeanen de afgelopen drie jaar eten op hun bord hadden. De Marokkaanse en Afrikaanse immigranten zijn verantwoordelijk voor een omzet van bijna 2 miljoen euro, terwijl 60% van deze mensen geen stromend water heeft en in een gebied woont waar het kwik zomers tot 40 graden Celsius stijgt. Veel Marokkanen en Afrikanen verdienen nog geen 30 euro per maand, terwijl onze Europese medeburgers het drievoudige krijgen. Dit lage salaris maakt deze immigranten en hun gezinnen kwetsbaar. Deze racistische uitbuiting is ook te danken aan de onverantwoordelijke houding van sommige afgevaardigden en de nauwelijks verhulde medeplichtigheid van de overheid.
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten zo snel mogelijk een parlementaire enquêtecommissie benoemen die deze terroristische voorvallen gaan onderzoeken. Het is van belang dat we nu bekijken hoe we andere soortgelijke rellen kunnen voorkomen. Mijn collega heeft zojuist in herinnering gebracht dat iedereen de hand in eigen boezem moet steken.
Het lijkt me van belang dat we nu in alle oprechtheid de resultaten van een onlangs uitgevoerd onderzoek van de VN onder ogen durven te zien. Hierin staat dat als Spanje over voldoende arbeidskrachten wil beschikken en zijn pensioenen wil veiligstellen, het niet 30.000 immigranten per jaar moet toelaten, maar 12 miljoen verspreid over de komende 50 jaar. Alle burgers moeten voldoende onderwijs kunnen genieten zodat ze kennisnemen van de geschiedenis en in het bijzonder van de momenten dat onze landen zwaar op de proef werden gesteld. Onze kinderen moeten weten wat er zich in het verleden heeft afgespeeld. Verder moeten we onder ogen durven zien dat we de komende jaren nog veel meer immigranten dienen te verwelkomen.
Waarde collega's, ik wil u tenslotte allen uitnodigen deel te nemen aan de demonstraties die aanstaande zaterdag gehouden worden. Wij moeten in groten getale in Europa de straat opgaan om te protesteren tegen de rechts-extremistische bondgenootschappen die Europa bezoedelen en onze jeugd op een dwaalspoor brengen.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Amsterdam heeft de Europese Unie een aantal bevoegdheden toegekend op het gebied van de bestrijding van racisme en xenofobie. Het is dan ook zaak dat de Unie twee soorten maatregelen voorbereidt, namelijk een aantal maatregelen gericht op de integratie van burgers van niet-Europese afkomst, en andere maatregelen gericht op het opzetten van een immigratiebeleid.
Wat de eerste groep maatregelen betreft heeft de Commissie ons een reeks voorstellen toegestuurd vervat in twee richtlijnen, en een actieplan waarin de naleving wordt beoogd van de volgende, door de regeringsleiders in Tampere genomen beslissing: "het waarborgen van een rechtvaardige behandeling van onderdanen van derde landen die op legale wijze op het grondgebied van een van de lidstaten verblijven, en het waarborgen van een slagvaardiger integratiebeleid dat erop gericht zou moeten zijn onderdanen van derde landen dezelfde rechten toe te kennen en aan dezelfde plichten te onderwerpen als die welke van kracht zijn voor de burgers van de Unie". Mijnheer de Voorzitter, dat is precies het tegenovergestelde van wat we deze dagen in El Ejido gezien hebben, namelijk een situatie gekenmerkt door overtredingen, uitbuiting op de werkvloer en mensonterende levensomstandigheden, een situatie die al eerder aan de kaak was gesteld.
Naar ik hoop zullen de integratiemaatregelen spoedig van kracht worden, en zullen de regeringen - waaronder die van Spanje - die deze fraaie woorden in Tampere op papier hebben gezet, zich er serieus voor inzetten om ze ook inhoud te geven.
Minder hoopvol ben ik ten aanzien van de ontwikkeling van een doeltreffend en rechtvaardig beleid conform de verklaringen van de Raad inzake immigratie. Het enige voorstel terzake is de richtlijn betreffende gezinshereniging, op zich wel een fundamentele kwestie - de media hebben ons dezer dagen laten zien dat vele immigranten in El Ejido het zonder gezin moeten stellen - maar we weten niet of de regeringen hiermee al hebben ingestemd. Sommige regeringen trachten hun immigratiebeleid te moderniseren onafhankelijk van de Unie. Ook in mijn land is dat het geval, maar wel tegen de zin van de regering in, want de regeringspartij is de enige partij die niet blij is met de nieuwe vreemdelingenwet.
Alle instellingen en alle verantwoordelijke politici van de Unie zouden de in de Verdragen uiteengezette doelstelling om racisme en xenofobie te bestrijden, tot de hunne moeten maken. De Europese politieke partijen hebben op 28 februari 1998 hun handtekening gezet onder het Handvest van de politieke partijen van Europa voor een non-racistische samenleving. Ook de Fractie van de Europese Volkspartij heeft dat gedaan. Ze heeft dus de plicht zich dienovereenkomstig op te stellen, maar plaatselijke leiders van die partij wakkeren het vuur van de vreemdelingenhaat juist aan en frustreren daarmee de pogingen van andere instellingen om het te doven. Overeenkomstig de afspraken we die in dat Handvest hebben gemaakt zou de partij waartoe de burgemeester van El Ejido behoort op daadkrachtige wijze moeten optreden. Zoals de heer Hernández Mollar al zei, zullen El Ejido, en Spanje en Europa dus ook, deze gebeurtenissen die ons thans met schaamte vervullen alleen maar te boven kunnen komen als we blijk geven van een grote eensgezindheid, vastbeslotenheid en verantwoordelijkheidsgevoel.

Bordes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn afschuw en verontwaardiging over de lynchpraktijken die zich in El Ejido tegen de Marokkaanse dagloners hebben afgespeeld niet onder stoelen of banken steken.
Wij weten niet in hoeverre de racistische, extreem-rechtse commando's verantwoordelijk waren voor dit geweld, en of de gewone burger deze commando's onbewust in de kaart heeft gespeeld.
Wij willen aangeven dat we ons solidair voelen met deze Marokkaanse arbeiders, die niet alleen door hun gewetenloze werkgevers worden uitgebuit, maar ook dergelijk geweld moeten ondergaan.
Als er burgers uit de arbeidersklassen aan dit geweld hebben deelgenomen, moeten we hun laten weten dat ze met dergelijke daden hun eigen ondergang bewerkstelligen. Door zich tegen mensen te keren die net als zij geen cent te makken hebben, bewijzen ze alleen hun uitbuiters een dienst, met als gevolg dat ze de komende jaren nog sterker onderdrukt zullen worden.
Niet alleen de schoften die bij de racistische voorvallen de wapens hebben gehanteerd moeten voor dit geweld verantwoordelijk gehouden worden, maar ook de burgers die racistische en xenofobe ideeën verspreiden en in Oostenrijk, Frankrijk en elders hun stem tegen de immigranten verheffen. Dit geldt ook voor enkele afgevaardigden hier. Zij zijn geen haar beter dan de schoften die deze reactionaire en idiote demagogie voor zoete koek slikken. De deelnemers aan de lynchpartij en hun extreem-rechtse aanstichters zijn de aartsvijanden van de arbeiders en de rest van de maatschappij.

Patten
Ik wil om te beginnen de geachte afgevaardigde een compliment maken voor de wijze waarop hij dit uiterst belangrijke debat heeft ingeleid. Ik wil allereerst duidelijk stellen dat de Commissie de afschuwelijke gewelddadigheden tegen buitenlandse werknemers in El Ejido resoluut veroordeelt. Ons medeleven gaat uit naar de families en vrienden van de slachtoffers. Voorzitter Prodi en commissaris Diamantopoulou zijn elk met een eigen verklaring gekomen. Ik onderschrijf uiteraard ten volle wat zij hierover hebben gezegd.
Wat mij bijzonder heeft geraakt, waren de lezingen van parlementariërs afkomstig uit El Ejido en omstreken over hoe deze uitzonderlijke incidenten konden gebeuren in een deel van Spanje dat ook ik redelijk goed ken.
Uitingen van racisme en vreemdelingenhaat zijn binnen onze Gemeenschap volstrekt ontoelaatbaar, waar die zich ook voordoen. Zij druisen in tegen de grondbeginselen waarop, zoals de heer Havel gisteren al zei, de Europese Unie is gebouwd, namelijk vrijheid, democratie en eerbiediging van de mensenrechten. Er is de afgelopen jaren natuurlijk wel enige vooruitgang geboekt, maar wij moeten met vereende krachten voortwerken aan een klimaat van tolerantie waarin racisme en vreemdelingenhaat als volstrekt ontoelaatbaar worden gezien en waarin tegelijkertijd krachtig wordt opgetreden tegen het soort incidenten waarover wij het vanmiddag hebben.
De Commissie denkt in dit verband aan een pakket maatregelen dat in drie onderdelen uiteenvalt. Ten eerste, invoering van doeltreffende antidiscriminatiemaatregelen op communautair niveau. Ten tweede, invoering van een gemeenschappelijk immigratiebeleid voor onderdanen van derde landen om op die manier de maatschappelijke integratie van immigranten in de praktijk te kunnen verbeteren. Ten derde, invoering van maatregelen die sociale uitsluiting moeten tegengaan.
De Europese Unie heeft reeds de basis gelegd voor communautaire regelgeving om discriminatie op grond van ras tegen te gaan. De opneming van een antidiscriminatieclausule in artikel 13 van het EG-Verdrag, waarnaar tijdens dit debat ook al werd verwezen, is een van de belangrijkste aanpassingen die bij de laatste verdragsherziening werden aangebracht. Na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam heeft de Commissie een serie voorstellen gedaan voor de uitvoering van artikel 13. Van belang hierbij is met name het voorstel voor een richtlijn ter uitvoering van het beginsel van gelijke behandeling, ongeacht ras of etnische achtergrond. Dit voorstel is momenteel in behandeling bij de Raad en het Europees Parlement. De Commissie hoopt van harte dat deze fase spoedig zal kunnen worden afgesloten.
Zoals de heer Hernandez Mollar al opmerkte, hebben de staatshoofden en regeringsleiders in de conclusies van de buitengewone Europese Raad van Tampere duidelijk blijk gegeven van hun intentie om te komen tot een gemeenschappelijk immigratiebeleid. Zij hebben tevens de grondslagen van een dergelijk beleid aangegeven en daarbij bijzonder veel gewicht toegekend aan het Europees beleid ter bescherming en bevordering van de rechten van migranten.
In Tampere hebben de staatshoofden en regeringsleiders ook nadrukkelijk gepleit voor een harmonisatie van de wetgeving van de lidstaten met betrekking tot de voorwaarden voor toelating en verblijf van derdelanders. Dit zou moeten gebeuren op basis van een gezamenlijke evaluatie van de economische en demografische ontwikkelingen in de lidstaten en de landen van herkomst. De Europese Raad hechtte bovendien veel waarde aan een hardere aanpak van de illegale immigratie. Dat zou slachtoffers van criminele netwerken die zich met mensensmokkel bezighouden, onder wie met name vrouwen en kinderen, meer bescherming bieden. Degenen die zich met mensensmokkel bezighouden, zouden met de grootste voortvarendheid moeten worden aangepakt. De Chinese term voor mensensmokkelaar is "slangenkop". Dat lijkt mij een toepasselijke benaming.
Dan zou ik u ook nog willen attenderen op het feit dat er een EU-Handvest van de grondrechten in voorbereiding is, dat inmiddels de ontwerpfase heeft bereikt. Deze rechten zijn per definitie universeel. Het handvest zal ook gelden voor derdelanders in de lidstaten, ook al zullen bepaalde rechten alleen voorbehouden zijn aan de onderdanen van de EU-lidstaten.
De incidenten in El Ejido hebben ons geschokt, zoals verscheidene leden in hun toespraken hebben aangegeven. In een poging hier toch iets positiefs in te zien, hoop ik dat deze gebeurtenissen ons zullen aansporen om onze ambities op het gebied van tolerantie, eerlijkheid en vrijheid te vertalen in een tastbaar en doeltreffend beleid dat een wending zou kunnen geven aan het bestaan van al die gezinnen en individuen in de Europese Unie die om ons begrip en onze hulp vragen en die dat ook verdienen, niet op een of ander vaag moment in de toekomst, maar nu vandaag.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.00 uur plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Interetnisch geweld in Mitrovica en de situatie van Albanese gevangenen in Servië, in het bijzonder van Flora Brovina
B5-0140/2000 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over de situatie in Kosovo;
B5-0141/2000 van de heer Schori e.a., namens de PSE-Fractie, over de situatie in Kosovo;
B5-0150/2000 van de heer Oostlander e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over Kosovo;
B5-0158/2000 van de heer Haarder, namens de ELDR-Fractie, over het multietnisch geweld in Mitrovica, de situatie van de Kosovaarse gevangenen in Servië, in het bijzonder de zaak Flora Brovina;
B5-0170/2000 van mevrouw Morgantini e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Kosovo en de Albanese politieke gevangenen in Servië;
B5-0176/2000 van de heer Cohn-Bendit e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Kosovo en de Albanese politieke gevangenen in Servië;
Persvrijheid in Angola
B5-0148/2000 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over het ontbreken van persvrijheid in Angola;
B5-0151/2000 van de heer Cunha e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de vrijheid van meningsuiting in Angola;
B5-0160/2000 van mevrouw Malmström, namens de ELDR-Fractie, over de vrijheid van meningsuiting in Angola;
B5-0165/2000 van de heer Schori, namens de PSE-Fractie, over de vrijheid van meningsuiting, de onafhankelijkheid van de media en een rechtvaardig proces in Angola;
B5-0166/2000 van de heer Queiró, namens de UEN-Fractie, over Angola;
B5-0178/2000 van mevrouw Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de persvrijheid in Angola;
Inheemse bevolking in de Verenigde Staten - Dineh - B5-0152/2000 van de leden Johan Van Hecke en Grossetête, namens de PPE-DE-Fractie, over de rechten van het Dineh-volk, Big Mountain, Arizona, VS;
B5-0157/2000 van de heer Sterckx, namens de ELDR-Fractie, over de rechten van het Dineh-volk, Big Mountain, Arizona, VS;
B5-0163/2000 van mevrouw Van Brempt, namens de PSE-Fractie, over de rechten van het Dineh-volk, Big Mountain, Arizona, VS;
B5-0171/2000 van de leden Cossutta en Vinci, namens de GUE/NGL-Fractie, over de rechten van het Dineh-volk, VS;
B5-0174/2000 van mevrouw Sörensen, namens de Verts/ALE-Fractie, over de rechten van het Dineh-volk, Big Mountain, Arizona, VS;
De zaak van de Russische journalist Andrei Babitski- B5-0153/2000 van de leden Oostlander en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de zaak van de Russische journalist Andrei Babitski;
B5-0155/2000 van de heer Trentin e.a., namens de PSE-Fractie, over de zaak van de Russische journalist Andrei Babitski;
B5-0156/2000 van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie, over het lot van een in Tjetsjenië verdwenen Russische journalist, Andrei Babitski;
B5-0172/2000 van de leden Vinci en Fraisse, namens GUE/NGL-Fractie, over de zaak van de Russische journalist Andrei Babitski;
B5-0177/2000 van mevrouw Schroedter e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de zaak van de journalist Andrei Babitski en de schendingen van de mensenrechten in Tsjetsjenië;
Cambodja- B5-0154/2000 van de heer Morillon e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de noodzaak van een internationaal proces voor de Rode Khmers;
B5-0161/2000 van de leden Maaten en Wiebenga, namens de ELDR-Fractie, over de noodzaak van een internationaal proces voor de Rode Khmers.

Staes
Voorzitter, vooraleer wij aan het debat over Kosova of over Mitrovica beginnen, moet ik toch meedelen dat mij een wrang gevoel overvalt. Het is namelijk zo dat het niet de eerste keer is dat wij hier over Kosova zullen praten. Wij hebben al resoluties aangenomen en wat zien wij dan, meestal een schot voor de boeg, een resolutie waar niets mee gebeurt. Ik stel het zeer op prijs dat de Commissie altijd aanwezig is. Ik stel het zeker op prijs dat commissaris Patten hier aanwezig is met zijn bevoegdheden. Maar wat stel ik vast, en vele andere collega's met mij, ik stel vast dat de Raad hier systematisch afwezig is in dit debat. Het is nochtans met de Raad dat wij ook moeten werken. Ik stel vast dat een diplomaat van de Raad aanwezig is die ijverig noteert wat wij hier zeggen, die dat zal rapporteren maar voor de rest zal er niets gebeuren. Ik zou er toch op willen aandringen dat wij onze procedures moeten veranderen en dat de Raad ook aanwezig moet zijn tijdens het actualiteitendebat zodat wij met de Raad direct in overleg kunnen treden. Ik denk dat wij daar toch even over moeten nadenken. Ik verzoek u die verzuchting over te brengen aan het Bureau van het Parlement.

De Voorzitter
Dank u, geachte afgevaardigde. Het Voorzitterschap neemt nota van uw bezorgdheid en zal die via de juiste kanalen overbrengen.

Interetnisch geweld in Mitrovica en de situatie van de Albanese gevangenen in Servië, in het bijzonder van Flora Brovina

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, wij hebben om twee redenen geweigerd deze compromisresolutie te steunen. Ten eerste heeft onze collega Sakellariou, die wij allen kennen om zijn openheid en tolerantie, een krachtig veto tegen deze resolutie uitgesproken. Hij wilde zich zo ongetwijfeld opwerpen als beschermer van uw geweten. Het zal u niet zijn ontgaan dat hij zo een nieuwe belangrijke bijdrage probeert te leveren aan de strijd tegen het racisme en de intolerantie.
De andere reden is dat deze tekst helaas niet ver genoeg gaat. Mijns inziens wringt men zich in deze tekst in allerlei bochten om het centrale vraagstuk inzake de definitieve status van Kosovo te vermijden. Ik denk dat niemand van u nog echt gelooft dat Kovoso ooit nog deel van Joegoslavië kan uitmaken. Ik betwijfel of iemand hier echt denkt dat Milosevic geen enkel belang heeft bij het destabiliseren van Kosovo. Zoals we al gezien hebben is hij nu al aan het proberen Kosovo te ontwrichten. Ik kan mij tenslotte niet voorstellen dat sommige collega's ervan uitgaan dat de huidige status quo kan bijdragen aan enige stabiliteit en ontwikkeling in Kosovo.
Ik heb overigens een interessante vergissing in de compromisresolutie gelezen die u ongetwijfeld ontgaan is. U veroordeelt de eerste directe aanval op de KFOR-troepen. Ik zie u liever niet als onheilsboden, maar ik vrees het ergste als u weigert aan het echte probleem het hoofd te bieden. In dat geval houd ik u volledig verantwoordelijk voor wat komen gaat.
Het is mijns inziens onze plicht de Commissie en de helaas afwezige Raad erop te wijzen dat er binnen de Verenigde Naties gezocht moet worden naar een definitieve status voor Kosovo. Verder moeten de Verenigde Naties een oplossing vinden voor de kwestie inzake de vele kleine staatjes die door het Dayton-Akkoord zijn gecreërd. Bovendien moet de VN zorgen voor daadwerkelijke stabiliteit in de landen op de Balkan, zodat er eindelijk aan de opbouw van de democratie in deze landen kan worden gewerkt. Tenslotte moet de Europese Unie een daadwerkelijk beleid gaan voeren met betrekking tot deze regio.
Ik wil tenslotte benadrukken dat we de Raad en de Commissie al in juli gevraagd hebben een krachtige actie te ondernemen om de vrijlating van de 3000 Kosovaarse gevangenen te bewerkstelligen, waaronder mevrouw Brovina, de heer Kurti en de heer Hoti. Ik wil opmerken dat de Unie bereid is een aantal sancties op te heffen, maar dat nog niet één van deze gevangenen is vrijgelaten. Waarom eigenlijk niet?

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst tegen de verbale agressie van de heer Dupuis protesteren. Ik verzoek u dit protest niet van mijn spreektijd af te trekken. (DE) Dit is een persoonlijke verklaring, mijnheer de Voorzitter. Onze fractie heeft eenparig besloten dat wij nooit een compromis zullen sluiten of samen zullen werken met de mensen die samen met de heer Le Pen en de andere rechts-extremisten in het Parlement zullen zitten. Wij willen geen gezamenlijke ontwerpresoluties, wij willen niet met hen onderhandelen en zullen niet accepteren dat een compromis hun handtekening draagt. Dat wilde ik zeggen over het voorval waarover de heer Dupuis het had.
Lidstaten van de Europese Unie hebben in Kosovo samen met de NAVO oorlog gevoerd. Ze zeiden dat die oorlog nodig was om de mensenrechten veilig te stellen. Ik wil hier niet opnieuw een debat openen over de doeltreffendheid van de middelen waarover wij beschikken om crisissen op te lossen. De leden van het Parlement kennen mijn bedenkingen over de legitimiteit en doeltreffendheid van de militaire interventie. Ik accepteer dat de NAVO en de afzonderlijke landen aan die operatie wilden deelnemen. Ik accepteer ook dat ze geloofden dat een militaire interventie de enige overblijvende mogelijkheid was om aan de almaar grovere schendingen van de mensenrechten en de misdaden van het Milosevic-regime in Kosovo een einde te maken en de Albanese bevolking een waardig bestaan te verzekeren.
De interventie heeft echter de menselijke catastrofe niet kunnen voorkomen. Kosovo is verwoest. Akkers kunnen niet worden bewerkt, fabrieken liggen stil en de economische toestand is chaotisch. Servië is tientallen jaren in het verleden teruggeworpen. De mensen, Serviërs zowel als Kosovaarse Albanezen, hebben trauma's opgelopen waarvan ze niet snel zullen herstellen.
Inmiddels worden de mensenrechten nog steeds geschonden, niet alleen door de aanhangers van het Milosevic-regime, maar jammer genoeg ook door hen die de NAVO wilde verdedigen. De twisten slepen al maanden voort. Honderden Serviërs moesten Kosovo verlaten en zopas hebben we vernomen dat in de omgeving van Mitrovica bussen met vluchtelingen, maar ook KFOR-soldaten worden aangevallen.
Er is echter buiten Mitrovica nog veel meer agressie tegen Serviërs, Roma en andere minderheden. Onze inzet voor Kosovo verbiedt ons de andere kant op te kijken nu de mensenrechten, ongeacht door wie, opnieuw worden geschonden. Anders verliezen wij alle geloofwaardigheid.
Een fundamentele vraag is dus hoe efficiënt internationale bescherming eigenlijk wel is. Kan protectoraat een wondermiddel zijn, of wordt de etnische verdeeldheid van de beschermde provincie er nog groter door? Is de totstandbrenging van een multiculturele samenleving in een protectoraat na een militaire interventie wel realistisch? Wij moeten ons die vragen stellen, anders zullen wij voor Kosovo nooit een oplossing kunnen vinden.
Ik heb enkele concrete voorstellen om tot een oplossing te komen. De regeringen moeten onmiddellijk een internationale politiemacht naar Kosovo sturen. De donorlanden moeten de beloofde financiële middelen vrijmaken om het de internationale vertegenwoordigers ook materieel mogelijk te maken hun opdracht uit te voeren. In het KPC, het Kosovo Protection Corps, moet een onderzoek worden ingesteld. Er zijn immers vermoedens dat leden van het korps bij misdaden betrokken zijn. Uit het onderzoek moeten passende conclusies worden getrokken. Dan is er nog de eis die het Parlement in zijn laatste resolutie heeft gesteld: de vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN moet een administratie uitbouwen die zich werkelijk met Kosovo bezighoudt.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Sakellariou, ik wil niet voor de heer Dupuis spreken, maar u mag niet aan één oog blind zijn. Als u met de heer Modrow iets ondertekent, kunt u dat ook met de heer Dupuis of iemand anders doen. De heer Modrow is lid van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en een van de laatste leiders van de DDR. Als u met hem iets ondertekent, moet u zich afvragen of u wel echt meende wat u daarstraks over de heer Dupuis hebt gezegd.
Jammer genoeg kunnen wij vandaag in dit actualiteitendebat de algemene problemen van Kosovo niet oplossen. Ook de vragen van de heer Dupuis passen niet in dit debat. Wij kunnen vandaag de vraag niet stellen wat er met Kosovo zal gebeuren. Dat moeten wij tijdens het debat over het buitenlands beleid doen. Dit is een actualiteitendebat, waarin wij voor de tweede keer een ontwerpresolutie over de Albanees-Kosovaarse gevangenen in Servië moeten behandelen. Ik vraag mij werkelijk af waarom wij de eerste resolutie in september hebben aangenomen. Ik heb nog nergens gelezen of gehoord dat de Raad die ter harte heeft genomen.
Ik vraag mij af of de Raad wel enig medeleven kent. Als de vertegenwoordigers van de Raad zonen, broers of vaders in Servische gevangenissen hadden, zouden zij beslist sneller reageren. De moeders, echtgenotes en dochters van Albanese Kosovaren in Servische gevangenissen smeken mij en u allemaal om hulp. Ik moet echter eerlijk zeggen dat niemand iets voor hen doet.
Ik was onlangs in Pristina, waar ik aan de universiteit vergeefs drie studenten heb gezocht die ik al sedert vele jaren ken. Ik weet waar zij zijn. Zij zitten in Servische gevangenissen. Er is geen enkele reden waarom zij daar zitten. Zij hebben met terroristische noch militaire daden de aandacht op zich gevestigd. Ik vind dat wij dit probleem moeten aanpakken.
Flora Brovina, de Albanese arts die op 13 januari in Nis werd veroordeeld, ligt daar nu zwaar ziek in een gevangenisziekenhuis. Zij werd veroordeeld omdat ze als arts gewonden heeft geholpen, ongeacht hun herkomst. Zij was geen terroriste of activiste van het UCK. Toch probeert niemand deze vrouw uit de gevangenis te krijgen.
Ik denk dus dat de Raad voor zulke tragedies eigenlijk geen belangstelling heeft. Ik vind dat tragisch. Het is jammer dat wij, afgevaardigden, de hulpkreten doorgeven, maar geen van de leiders ze hoort. De sancties worden nu versoepeld. Heeft iemand er ooit aan gedacht de sancties pas te versoepelen als de Servische regering echt iets heeft gedaan? Ik denk het niet.
Wij moeten de situatie in Mitrovica onder de loep nemen. De heer Sakellariou heeft gelijk. Niet alleen de Serviërs, maar ook diegenen die wij te hulp zijn gekomen moeten zich behoorlijk gedragen. Zij mogen geen kwaad met kwaad vergelden, anders verliezen ook wij onze geloofwaardigheid. Ook zij moeten zich dus behoorlijk gedragen.
Mitrovica mag niet verdeeld blijven. Europa telt genoeg verdeelde steden. Wij moeten daartegen iets doen. Nu wordt de KFOR aangevallen. Dat zijn onze zonen, die wij naar ginds hebben gezonden om de Albanezen, Serviërs en al wie in Kosovo woont, te helpen. Wij mogen verwachten dat zij niet gestraft worden omdat ze vrijwillig in Kosovo werken. Ik verwacht daarom van iedereen in Kosovo, Albanezen zowel als Serviërs, dat zij de KFOR-troepen met rust laten.
Ik ben het er met de heer Sakellariou over eens dat de internationale gemeenschap eindelijk de beloofde politiemacht moet sturen. Een derde is al in Kosovo aanwezig, de rest laat op zich wachten. Wij moeten daar iets aan doen.
In Servië gebeuren op dit ogenblik vreselijke dingen. De heer Seselj, de nationalist die eigenlijk een oorlogsmisdadiger is, belemmert het kleine beetje persvrijheid dat in Servië nog bestaat. Als wij ginds van het Servische volk nog betrouwbare informatie willen krijgen, moeten wij hem dat beletten.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, wat er in Mitrovica in Kosovo gebeurt, is verschrikkelijk en verachtelijk. Geweld lokt geweld uit en haat roept haat op. De politietroepen die zich in het gebied bevinden, zijn niet sterk genoeg om het geweld tegen te houden. De hoofdcommissaris van de politie, Svend Frederiksen, heeft zich wanhopig beklaagd over het feit dat hij slechts de helft van het afgesproken aantal manschappen heeft gekregen. Hij beschikt over minder dan 2000 man, terwijl er bijna 5000 beloofd waren. De politiemacht moet zo groot zijn dat ze in het landschap te zien is, zodat de bevolking gelooft dat ze in staat is geweldplegingen tegen te gaan. Ze moet zo groot zijn dat ze misdrijven kan ophelderen en de schuldigen kan straffen om te vermijden dat de bevolking het recht in eigen hand gaat nemen. Daarom is het ook belangrijk dat er onder de lokale bevolking politiemannen worden opgeleid. Het was de bedoeling zo'n 2000 tot 3000 mannen op te leiden. Er zijn momenteel echter nog geen 200 opgeleide mannen die bij het opsporingswerk kunnen helpen. Een jaar geleden zagen wij reeds wat er gebeurt als onze afspraken en besluiten niet opgevolgd worden. Op 27 oktober 1998 was ik in Kosovo toen de Serviërs zich terugtrokken. De afspraak was dat de OVSE 1800 waarnemers zou sturen om de vrede te garanderen. Na een maand waren nog maar enkele waarnemers ter plaatse. Tegen Kerstmis waren het er misschien een honderdtal en in het voorjaar was er nog steeds geen fractie van het beloofde aantal. De geweldplegingen werden zelfs niet vastgesteld. Toen brak de oorlog uit en trokken de waarnemers zich terug. Daarom wil ik u graag vragen, mijnheer de commissaris: Kunt u ervoor zorgen dat dergelijke stommiteiten niet herhaald worden? Kunt u garanderen dat de politiemacht 5000 manschappen telt en dat er lokale politiemannen worden opgeleid, omdat het voor hen natuurlijk gemakkelijker is misdrijven op te helderen dan voor een buitenlandse politieman? Wanneer denkt u dit voor elkaar te krijgen? Wanneer krijgen de lokale democratische krachten meer bevoegdheid? Dit laatste vraag ik, omdat wij zo snel mogelijk deze weg moeten kiezen opdat de vrede in dit gebied een kans krijgt.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, wie contact heeft met het werkelijke leven in Kosovo, deelt de algemene mening dat de door een democratisch vacuüm gekenmerkte situatie wanhopig is en dat er van samenleving tussen de verschillende etnische groepen geen sprake kan zijn. Mitrovica is daar een tragisch voorbeeld van.
Het beleid dat Milosevic vóór de militaire NAVO-interventie in Kosovo voerde, kon absoluut niet door de beugel. Terecht eisten de niet-gewelddadige krachten onder leiding van Rugova autonomie voor de regio's in Kosovo. Het besluit tot militair ingrijpen van de NAVO en de steun aan de UCK-strijdmacht waren echter catastrofaal. Kosovo is nu niet veel meer dan een kolonie, terwijl in Servië de civiele infrastructuur is vernietigd.
Wat nu in Kosovo ontbreekt, is een strategie, een beleid voor de verdediging van de minderheden. Minderheden zijn niet alleen de Serviërs en de Roma, maar ook de gematigde Albanezen die nog steeds geloven in de mogelijkheid van samenleving en die zelf worden vervolgd door de aan de macht zijnde extremisten. Het heeft geen zin te spreken over de in brand gestoken huizen van de Roma, over de duizenden en duizenden nieuwe vluchtelingen en de vluchtelingen uit de Krajna, die in Kosovo leven, afgesloten zijn van de buitenwereld en zelfs in de steek gelaten zijn door de UNHCR, die op zijn beurt, ondanks het voortduren van de dramatische situatie, in de steek is gelaten door de donateurs.
In de gezamenlijke resolutie vragen wij de Raad en de lidstaten hun inspanningen te verdubbelen voor de eerbiediging van de minderheden en de opbouw van democratische structuren. Zij moeten alle krachten die nog geloven in de mogelijkheid van samenleving, de kans geven hun stem te laten horen. Ik ga dan ook akkoord met de voorstellen van de heer Sakellariou.
Een ander gespreksthema is de vrijlating van de Albanezen die in de gevangenissen zitten opgesloten. Ik denk daarbij vooral aan Flora Brovina, een vrouw met een ongelooflijke dosis menselijkheid, die ik samen met de zwarte vrouwen van Belgrado heb leren kennen, tijdens de gezamenlijke inspanningen om bruggen te slaan tussen de vrouwen van de verschillende etnische groepen. Flora heeft in haar verdediging een oproep gedaan aan de Serviërs en de Albanezen en hun gevraagd elkaar de hand te reiken. De echtgenoot van Flora Brovina is te gast bij Servische vrouwen in Belgrado. Dit geeft ons hoop, hoop dat men misschien ook in Servië anders kan gaan optreden. Het klopt niet dat Flora Brovina in de steek is gelaten. Zij is waarschijnlijk wel in de steek gelaten door de grote instellingen, maar wij die jarenlang in Kosovo en Servië hebben gewerkt, zetten ons met allerlei campagnes in voor haar vrijlating.

Mijns inziens moet ook de Europese Unie daarvoor ijveren. Ik ben van mening dat het embargo tegen Servië moet worden opgeheven en dat Servië op zijn beurt de politieke gevangenen moet vrijlaten.

Staes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik wil mij volledig aansluiten bij de zeer passionele bijdrage van mevrouw Pack. Wat zij hier heeft gezegd is volkomen terecht.
Er is in Kosova niet één waarheid, er zijn er meerdere. Ik weiger te aanvaarden dat wij hier nu kunnen spreken van een omgekeerde genocide, dat is de waarheid geweld aandoen. Ik sluit mij volledig aan bij de ontwerpresolutie die voor ons ligt. Wij veroordelen alle geweld daar en dat moeten wij doen, maar wij kunnen hier niet spreken over een omgekeerde genocide.
De toestand in Mitrovica is natuurlijk zeer gevaarlijk en wij weten allen waarom. Daar spelen ook belangrijke economische belangen en daar is ook de hele dramatiek van de mijnen van Trepca.
Over het lot van de politieke gevangenen hebben wij al gepraat. Er is veel pijn, veel leed in Kosova. De mensen demonstreren, de mensen sturen ons e-mails. Zij vragen waar zijn onze kinderen, waar zijn onze zonen? Wij moeten daar een goed antwoord op geven. Het geval van Flora Brovina is maar één geval. Terecht brengen wij dit hier in de ontwerpresolutie, maar er zijn honderden, er zijn duizenden Flora Brovina's.
Ik vraag aan de Commissie en aan de afwezige Raad om nu eindelijk iets te doen voor die politieke gevangenen. Het feit dat die in Servië zijn opgesloten ligt mede aan de basis van de onrust en het geweld in Kosova.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst iets zeggen tegen mijn collega uit München, de heer Sakellariou. Ook ik ben het niet altijd met de heer Dupuis eens. De heer Dupuis is echter een overtuigd democraat, en tot nu toe was het in het Parlement de gewoonte dat iedereen met iedereen onderhandelde. Als daarin verandering komt, moeten er regels worden vastgesteld. Uw fractie mag - net zomin als andere fracties - dan ook niet langer gezamenlijke initiatieven nemen met de fractie van de heer Modrow. De heer Modrow is immers de enige afgevaardigde in het Parlement die gedurende tientallen jaren in dienst heeft gestaan van het misdadige regime dat verantwoordelijk is voor de moorden aan de Muur van Berlijn. Ik wil dat hier eens duidelijk zeggen om te voorkomen dat de vijand op de verkeerde plaats wordt gezocht. Wij moeten dan duidelijke, democratische criteria vaststellen, met respect voor de regels van de rechtsstaat.
Over de kwestie zelf wil ik zeggen dat de kritiek op de afwezigheid van de Raad terecht is - ik sluit mij daarbij aan -, maar dat gisteren tijdens het vragenuur gedurende een uur en tien minuten met de Raad over Kosovo is gedebatteerd. De Raad heeft zich in dat debat vrij goed gehouden. De uitspraken van vele leden van het Parlement waren echter beschamend. Op enkele uitzonderingen na, zeiden ze steeds weer opnieuw dat in Kosovo vandaag ergere misdaden en schendingen van de mensenrechten gebeuren dan voor de NAVO-interventie. Men stelde zelfs voor de NAVO voor het Tribunaal van Den Haag te dagen. Dat was ongehoord. Op die manier ontstaat een vertekend beeld van de mening van het Parlement.
Ik ben daarom zeer verheugd over deze gezamenlijke ontwerpresolutie, waarover een brede consensus kon worden gevonden. Vandaag komen er immers nog wel misdaden en onopgeloste, betreurenswaardige incidenten voor, maar gelukkig is er geen massale verdrijving meer waarbij de staat tegen honderdduizenden en zelfs miljoenen mensen doelgericht geweld gebruikt. De NAVO-interventie heeft daaraan een einde gemaakt. De NAVO hoeft dan ook niet naar Den Haag, maar verdient de Sacharovprijs van het Parlement.
Wij moeten eindelijk onze verplichtingen nakomen. Wij hebben de verantwoordelijkheid voor Kosovo op ons genomen, met alles wat daarbij komt kijken. In verband met de spanningen die daar natuurlijk nog altijd bestaan, betekent dit dat wij ervoor moeten zorgen dat in Kosovo spoedig opnieuw een goed functionerend burgerlijk bestuur tot stand komt. Ik sluit mij aan bij de heer Haarder en andere sprekers die gezegd hebben dat het belangrijkste de organisatie van politie en justitie is. Jammer genoeg hebben wij gefaald. Onze eerste fout was dat wij die opdracht hebben toegewezen aan de VN, die er duidelijk niets van terechtbrengt. De tweede fout is dat vele landen, met inbegrip van de lidstaten, hun verplichtingen, vooral dan op financieel gebied, niet nakomen.
Er wordt gesproken over de wederopbouw van Kosovo en over het Stabiliteitspact. Het blijft echter, zoals vandaag de dag zo vaak gebeurt, grotendeels bij woorden. Er worden miljoenen en miljarden beloofd, maar relatief weinig gegeven. Ik verzoek de Commissie - ik weet dat de heer Patten een van onze beste commissarissen is - ervoor te zorgen dat de staten - niet de Europese Unie maar de staten - eindelijk doen wat ze hebben beloofd. Als ze dat niet doen, zullen de wantoestanden en misdaden in Kosovo voortduren en kan daar geen rechtsstaat worden opgebouwd.
Met betrekking tot Servië en de vele duizenden Albanezen die nog steeds in Joegoslavische gevangenissen zitten, is het een schande dat de Raad de sancties tegen ex-Joegoslavië begint op te heffen, dat links in dit Parlement de opheffing van nog meer sancties eist en dat in geen enkele van deze ontwerpresoluties staat dat de opheffing van die sancties afhankelijk is van de vrijlating van de politieke gevangenen, ook de Kosovaarse Albanezen, in Servië. Om geloofwaardig te zijn moeten wij voor de democratie en de rechtsstaat opkomen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, in de voor ons liggende gezamenlijke ontwerpresolutie dringt paragraaf 10 er volkomen terecht bij de Raad en de lidstaten van de Europese Unie op aan hun inspanningen te verdubbelen om voor de politie-eenheden van de Verenigde Naties de nodige mankracht en middelen ter beschikking te stellen.
Dit verzoek komt volledig overeen met de visie van de Hoge Vertegenwoordiger van de VN in Kosovo, Bernard Kouchner. Ter vervulling van diens missie om de openbare orde in Kosovo te herstellen en te handhaven, heeft hij naar eigen inzicht minstens 6000 buitenlandse politiefunctionarissen nodig. De VN hebben hem daarentegen de uitzending van een politiemacht van 4800 man toegezegd. Tot op heden kan Kouchner evenwel slechts over zo'n 2000 politiemensen beschikken. De helft van deze groep is overigens afkomstig uit de Verenigde Staten en Duitsland.
Logisch dat de Hoge Vertegenwoordiger van de VN in Kosovo uitermate ongelukkig is met deze situatie, zeker gelet op het endemische etnische geweld in de regio. Onthutsend is echter het scherpe verwijt dat Kouchner dezer dagen aan de Franse regering richt. Parijs laat zijn landgenoot helemaal in de kou staan in de crisisregio met een handjevol politieagenten, niet meer dan 37.
Als schuldige voor deze weinig eervolle Franse positie wijst Kouchner niemand minder dan de bewindsman van Binnenlandse Zaken, Chevènement, aan. De minister zou uit ideologische motieven, aldus Kouchner, de inzet van Franse politiefunctionarissen in Kosovo verhinderen. Ik vraag de Raad en de Commissie deze ernstige beschuldigingen grondig te onderzoeken en het Europees Parlement daarover te informeren.
Persvrijheid in Angola

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik zal hier niet de uitlatingen van zojuist herhalen, anders word ik er straks nog abusievelijk van beschuldigd publiciteit voor dit vraagstuk te maken. Wat de kwestie-Angola betreft, hebben we al een eerste resultaat geboekt. We hebben immers eindelijk een resolutie over dit vraagstuk en dat is al lang niet meer voorgekomen in dit Parlement. Ik ben dus blij met deze resolutie. De Europese Unie en het Westen in het algemeen, nemen al geruime tijd de heer Savimbi onder vuur. Van discriminatie is hier absoluut geen sprake. Het bewind van de heer Dos Santos is zo corrupt, dat het zelfs zijn oude vrienden moeite begint te kosten net te doen alsof hun neus bloedt.
Ik denk dat het hoog tijd wordt voor een algemene politieke resolutie waarin we een aantal zeer verontrustende zaken aan de kaak stellen. Ik denk hierbij met name aan de logistieke steun die door de inlichtingendiensten van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië is verstrekt, of aan de corrupte transacties tussen het bewind en de multinationale olieconcerns. Zo zijn er nog heel wat "smeuïge" verhalen die verder moeten worden uitgezocht.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het Europees Parlement heeft terecht een voortrekkersrol gespeeld bij het bevorderen van de mensenrechten in de Europese Unie. Wij weten dat regeringen vaak veel meer oog hebben voor Realpolitik en voor commerciële, geostrategische of economische belangen. Wij hebben voorwaarden gesteld aan de landen die tot onze Unie willen toetreden en wij moeten voorwaarden stellen aan de landen die wij steunen. Wij geloven immers in democratie en de democratische waarden. Wij weten dat vrije journalistiek en een goed geïnformeerde publieke opinie de longen van de democratie zijn. Zonder vrijheid van informatie is geen democratie mogelijk. Zonder een vrije en goed geïnformeerde publieke opinie is geen democratie onmogelijk. Zonder onafhankelijke media is geen vrije en goed geïnformeerde publieke opinie mogelijk, en de media zijn niet vrij en onafhankelijk als journalisten onder druk gezet, vervolgd, aangehouden of bedreigd worden.
Mijnheer de Voorzitter, met dezelfde legitimiteit als waarmee wij acties van de UNITA die het vredesproces in Angola in gevaar brachten, veroordeeld hebben, met hetzelfde gezag als waarmee wij nu deze vervolging en deze dreigementen veroordelen, eisen wij dat de Angolese regering journalisten de nodige vrijheid biedt en dat zij de essentiële voorwaarden creëert voor het belangrijke werk dat zij in een democratisch land en in een democratische samenleving leveren.

Van den Bos
Voorzitter, hoe lang kunnen wij de samenwerking met Angola nog voortzetten? De mensenrechten worden daar systematisch en langdurig geschonden, niet alleen door UNITA, maar ook door de regering zelf.
De processen tegen de journalisten druisen in tegen elk rechtsbeginsel. De Angolese regering moet onmiddellijk een substantiële VN-aanwezigheid toelaten die kan bemiddelen en kan rapporteren over de mensenrechten. Ook zullen Europese waarnemers moeten worden toegelaten tot de rechtszittingen tegen de journalisten.
Europa is als grote donor tot nu toe te passief gebleven ten aanzien van Angola. Als de Angolese regering medewerking blijft weigeren, kunnen maatregelen niet uitblijven. Zonder nationale verzoening is er ook geen verzoening met Europa mogelijk. Dan blijft Angola helaas een wel zeer ruwe diamant.

Soares
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben het volledig met de voorliggende resolutie eens; ik ben het hiermee eens omdat de onderdrukking van Angolese journalisten en buitenlandse correspondenten in Angola een grof schandaal is en omdat wij deze situatie niet kunnen dulden. Deze resolutie volstaat evenwel niet, aangezien ze ervan uitgaat dat Angola een rechtsstaat is die enkel het werk van journalisten bemoeilijkt en journalisten onderdrukt. Dat is echter niet zo. Angola is geen rechtsstaat, maar een repressieve dictatuur. Er woedt een afschuwelijke oorlog in Angola die maar blijft aanslepen. Wij kunnen het niet eens zijn met de momenteel geldende theorie dat de tegenstander fysiek verpletterd en uitgeschakeld moet worden om vrede te kunnen bereiken.
Dit Parlement moet dan ook zijn steun verlenen aan de herhaalde oproepen van de Angolese kerk en aan de oproep die de heren Mandela en Mbeki gisteren nog deden om opnieuw onderhandelingen te beginnen en vrede te sluiten. Zoals een andere collega ook al zei, moeten wij hier een algemeen debat over Angola houden, en niet alleen over het lot van een aantal journalisten die het slachtoffer zijn van repressie in Angola.
Ik heb vandaag rechtstreeks van de heer Rafael Marques, over wie wij het hier hebben, vernomen dat gisteren twee Portugese journalisten van de Portugese televisie zijn aangehouden. Er worden dus nog altijd journalisten opgepakt. Het ergste is evenwel dat de situatie in Angola uitzichtloos is. De stilte van de grootmachten en onze stilte zijn verdacht en spelen een corrupt regime, geweld en oorlog in de kaart.
Ik wil erop wijzen dat de oorlog in Angola ook andere regio's in Afrika meesleurt, en dat er een verband is met de oorlog in Kongo, met wat in Namibië gebeurt, met wat zich in Zambia afspeelt en met wat nu ook in Zimbabwe gebeurt, waar Robert Mugabe zijn referendum verloren heeft omdat hij troepen naar Kongo gestuurd heeft om Laurent Kabila te redden, die echter niet te redden valt.
In Angola staan twee partijen, twee gewapende groepen tegenover elkaar: de MPLA profiteert van de opbrengsten van de aardoliewinning en de gewapende bende van de heer Savimbi beschikt over de winsten uit de diamanthandel. Dankzij de winsten uit aardolie en diamant duurt de oorlog voort; zoals ik al zei, is dit een verschrikkelijke oorlog, die al miljoenen mensen op de vlucht gejaagd heeft, die hongersnood veroorzaakt en tot een kritieke en tragische situatie in Angola geleid heeft.
Er moet een einde komen aan deze oorlog. Het gezag van dit Parlement kan een belangrijke rol spelen als wij hier een algemeen debat over de situatie in Angola houden en dit tot heel zuidelijk Afrika uitbreiden.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de resolutie die wij vandaag gaan aannemen is belangrijk voor de kwestie die hierin behandeld wordt; ze is echter ook van belang omdat hieruit blijkt dat wij ons zorgen maken over de bescherming van de rechtsstaat en de persvrijheid en omdat hier uiteindelijk na enige moeilijkheden achter de schermen een ruime consensus over bereikt kon worden. Het in de resolutie behandelde probleem is een groot probleem, maar, zoals hier al gezegd werd, lijkt het een klein probleem als we kijken naar het grote probleem dat de algemene situatie in Angola vormt, want dit land maakt een afschuwelijke humanitaire ramp door. Net als in het naburige voormalige Zaïre is de toestand in Angola een etterende wond, en we weten niet wie nu precies wie besmet. De toestand in Angola en de andere landen in de regio wordt echter stilaan dramatisch, zoals de heer Mario Soares zopas ook al zei, en hij werd enkele weken geleden terecht vergeleken met een Eerste Wereldoorlog in Afrika. Ook de onderlinge inmenging van de landen doet hieraan denken.
Dit is een belangrijke kwestie omdat de officiële machthebbers in Angola, de Angolese overheid, hun verantwoordelijkheid op zich moeten nemen; de internationale gemeenschap en de Europese Unie moeten dit heel duidelijk stellen. Deze journalisten zijn beroepsmensen die nog inspanningen leveren om de Angolese publieke opinie op de hoogte te houden en dit corrupte regime aan te klagen en daarom vervolgd worden. Het spreekt vanzelf dat aldus nooit vrede kan heersen in Angola. Wij hebben uit onze nationale en Europese geschiedenis geleerd dat volkeren slechts op duurzame wijze in vrede kunnen leven als zij vrijheid en pluralisme kennen en verdraagzaam zijn tegenover elkaar. Wij moeten de zaak van deze journalisten dan ook ter harte nemen, zij het in het besef dat het probleem veel ruimer, veel dieper en veel erger is.
Ik sluit mij dan ook volledig bij de al gedane oproepen aan. Wij moeten bij een volgende gelegenheid de moed hebben om de gehele Angolese problematiek zo ruim en kordaat mogelijk te behandelen.
Wij hadden de afgelopen jaren ook kritiek op en bezwaren tegen het optreden van UNITA, maar de Angolese overheid mag dit niet als excuus gebruiken om een oorlogseconomie en een zwarte markt in stand te houden, want daaruit vloeit enorme corruptie en aanhoudend lijden van het Angolese volk voort. Wij moeten de dialoog met andere krachten in Angola hervatten, rekening houden met de oproepen van de Angolese kerk, het ontstaan van andere krachten in Angola die naar nationale verzoening streven aanmoedigen, alsmede het ontstaan van nieuwe culturele en politieke krachten die een einde willen maken aan de oorlog en dit land en dit volk ooit willen bevrijden van het geweld waarin zij al decennia lang leven. Het Angolese volk verdient een ander lot.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het lijkt wel de omgekeerde wereld. Journalisten gaan de gevangenis in omdat zij gewoon de waarheid zeggen, terwijl de soldaten die zogezegd met elkaar vechten, 's avonds in de bar met elkaar smokkelwaar uitwisselen, dat is de werkelijkheid in Angola.
Wij spreken nu onze afschuw uit over deze oorlog. Drie miljoen slachtoffers, twee miljoen mensen in eigen land verdreven, honderdduizenden over de grenzen, vrouwen en kinderen, een oorlog over de grenzen heen. Het is niet alleen UNITA die zich schuldig maakt, maar ook de regering is schuldig aan dit voortdurend geweld. Daarom pleiten wij ervoor dat de journalisten - er zijn er vorig jaar meer dan twintig in de gevangenis geworpen - hun mening zouden kunnen blijven zeggen.
Tegelijkertijd willen wij op meer zaken aandringen. Wij willen erop aandringen dat het VN-embargo, dat zou moeten beletten dat veel wapens en munitie worden overgevlogen naar de UNITA-vliegvelden, dat dat wordt gestopt. Maar wat betekenen die sancties? Het zijn de westerse landen zelf die mede schuldig zijn. Het zijn wij, onze eigen mensen die ginder de oorlog aan de gang houden. De zogenaamde beschaafde wereld moet zich daarvoor schamen.
Dat is ook het geval voor de zogenaamde wettelijke regering die evenzeer schuldig is, want als deze journalist de president zelf beschuldigt zich aan deze burgeroorlog te verrijken, dan zegt hij maar luidop wat heel de wereld weet, wat in heel Afrika tot in alle volkswijken wordt voort verteld.
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn mede schuldig aan deze oorlog. Wij moeten dit regime niet meer financieel steunen en wij moeten zeker ook de oorlog niet meer voeden met de wapens.

Van Hecke
Voorzitter, de feiten zijn bekend. Op 24 december veroordeelde de Angolese rechtbank een correspondent van de Portugese krant Expresso tot een jaar gevangenisstraf en een boete van 20.000 dollar. De journalist had een corruptieschandaal in het kabinet van de president aan het licht gebracht. Het proces verliep achter gesloten deuren en er mocht maar één getuige worden opgeroepen. Een andere journalist is tijdens een parlementair debat vorige maand met de dood bedreigd door een parlementslid van de regeringspartij NPLA.
Het zijn maar twee voorbeelden van een trend in Angola om critici van de regering het zwijgen op te leggen. Het afgelopen jaar zijn meer dan twintig journalisten opgepakt op beschuldiging van laster of misdaden tegen de staatsveiligheid. Hun enige misdaad bestaat erin dat zij bekritiseren wat mensenrechtenorganisaties allang aanklagen, namelijk de grootschalige corruptie en het verdwijnen van honderden miljoenen dollars, uitbetaald door de oliemaatschappijen aan de Angolese regering.
Zelfs de Britse minister Peter Hain gaf dat onlangs toe: wij zullen erop toezien dat de olie-inkomsten niet louter gebruikt worden om de oorlog te financieren of om te verdwijnen in de zakken van vooraanstaande regeringsleden, zei hij vorige maand tegen president Dos Santos. Maar tegelijk stellen wij vast dat Groot-Brittannië en ook Portugal gewoon doorgaan met het verlenen van militaire hulp aan de regering.
Er is inderdaad veel hypocrisie ten aanzien van Angola. De mensenrechtenorganisatie Global Witness concludeert op basis van een rapport dat westerse landen de ogen sluiten voor de activiteiten van Dos Santos omdat zij hengelen naar lucratieve oliecontracten. Ik zou Portugal hier willen uitdagen om het bewijs van het tegendeel te leveren, door commerciële belangen ondergeschikt te maken aan de mensenrechten waaraan zoveel lippendienst wordt bewezen.
Angola is wat mij betreft een testcase. Wij zullen het Portugese voorzitterschap in elk geval beoordelen op wat het doet en niet op wat het zegt.
Inheemse bevolking in de Verenigde Staten - Dineh

Van Hecke
Voorzitter, de Amerikaanse leiders lijken niet veel geleerd te hebben van de kritiek op hun aanpak van de Indianen en andere inheemse volkeren. Wij moeten toegeven dat onze Europese verantwoordelijkheid terzake niet minder groot is. Opnieuw wordt een inheems volk bedreigd in zijn bestaansrecht. Opnieuw worden eigenheid, waardigheid en gezondheid van een volk opgeofferd aan het hoger economisch belang. Opnieuw gaat een stuk cultureel en ecologisch erfgoed van onze planeet teloor, en dat ondanks de vele verdragen en resoluties over mensenrechten, bescherming van minderheden, rechten van inheemse volkeren, enzovoort, die daar over al zijn goedgekeurd.
Als traditie en cultuur dan toch moeten wijken voor economische imperatieven, dan moet er minstens voldoende aandacht zijn voor de opvang en de herintegratie van de getroffen volkeren. Maar als wij de milieubewegingen mogen geloven, is zelfs dat ijdele hoop. Er zijn nauwelijks herintegratieprogramma's voor de mensen die al zijn overgeplaatst naar de zogenaamde "new lands". Er zijn veel vragen bij de mate waarin deze "new lands" veilig zijn voor de volksgezondheid.
Het is van groot belang dat de Amerikaanse autoriteiten meer duidelijkheid verschaffen over de wijze waarop zij proberen deze families een menswaardig alternatief te bieden met behoud van een traditionele levenswijze. Het is ook van belang dat er een debat komt waarbij de langetermijngevolgen van de mijnbouw voor dit gebied op economisch, ecologisch en sociaal vlak worden besproken en afgewogen.
De geloofwaardigheid van het geïndustrialiseerde noorden staat op het spel. Want met welk recht eisen wij van ontwikkelingslanden dat zij hun minderheden een stem geven, dat zij hun waardevolle natuurgebieden beschermen, dat zij de mensenrechten respecteren, als blijkt dat wij er zelf niet toe in staat zijn?

Sterckx
Voorzitter, het is zoals mijnheer Van Hecke zegt, het gaat hier inderdaad over mensenrechten, rechten van inheemse volken en daarover moet het Europees Parlement zijn stem laten horen, vooral ook tegenover goede vrienden, en de Verenigde Staten is een goede vriend.
Het gaat over de verdrukking van een minderheid. Het is een verdrukking die jammer genoeg een lange geschiedenis heeft en het is de rol van het Europees Parlement zwakke mensen in bescherming te nemen. Wij moeten dat dus doen. Het gaat ook om respect voor een cultuur, voor een taal, voor een levenswijze, voor een godsdienst van mensen, een kwetsbare cultuur die bijna verdwenen is. Het is belangrijk dat wij daar ook even op wijzen.
Daarom is het nodig, en mijnheer Van Hecke heeft het al gezegd en dat vragen wij ook duidelijk in onze resolutie, dat de rol van de mijnbouw in dat kwetsbare woestijngebied opnieuw bekeken wordt. Wij hebben zo pas hier in het Parlement de waterrichtlijn goedgekeurd. Het water waar die mensen van leven is bedreigd omdat de grondwaterlagen daar worden aangeboord door een mijnbouwbedrijf, en daardoor wordt de traditionele levenswijze van de mensen die daar wonen bedreigd.
Het gedwongen verhuizingsprogramma moet absoluut stopgezet worden Er mogen geen mensen meer verplicht worden hun woon- en leefgebied te verlaten. In de voorbije 25 jaar zijn niet minder dan 25.000 mensen gedwongen verhuisd en dat moet dus ophouden. Als er dan toch mensen moeten verhuizen, dan moeten zij een leefbaar alternatief krijgen. Dat is hier in dit geval niet zo. Het gebied waar de mensen waar het nu over gaat naar toegebracht worden, en dat is ook de reden van deze resolutie, is een vervuild gebied, is een gebied dat economisch niet geschikt is.
Daarom denk ik dat wij als Europees Parlement aan de Amerikaanse autoriteiten moeten vragen om het verhuizingsprogramma waar het hier over gaat in elk geval op te schorten en daarna eventueel zelfs definitief stop te zetten.

Van Brempt
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit is de eerste keer dat ik het woord voer in deze vergadering en ik doe dat met zeer veel plezier en overtuiging over de mensenrechten. Op het gebied van de mensenrechten heeft Europa een zeer bewogen verleden en daarom zijn wij ook een stuk bakermat van die rechten van de mens geworden.
Wij moeten blijven opkomen voor deze rechten, vooral in onze eigen lidstaten en in onze eigen samenleving, maar ook daarbuiten. Zoals de heer Sterckx al zei, moeten wij dat zeker doen ten aanzien van de Verenigde Staten, die toch dicht bij ons staan wat betreft democratische waarden.
De behandeling van de oorspronkelijke bewoners van de Verenigde Staten in Amerika druist in vele opzichten in tegen de meest fundamentele mensenrechten. Het verhaal van de Dineh-indianen is tekenend. Bij de ontdekking en zeker bij de ontginning van het zwarte goud en later ook van uranium en olie waren alle middelen goed om deze mensen van hun land weg te krijgen en naar regio's te sturen met weinig andere perspectieven dan armoede, ontbering en verontreiniging. Het gebied in Arizona dat het nieuwe land voor de Dineh-indianen moet worden is in 1979 getroffen door de grootste nucleaire ramp die de VS kende.
Nu is het de bedoeling om de laatste 4.000 Dineh-indianen naar dat land te sturen. De strijd van deze Indianen wordt door meer dan 250 NGO's ondersteund en dankzij de inzet van de Belgische organisatie voor Moeder Aarde worden wij van deze toestand op de hoogte gebracht. Ook dit is tekenend voor de Amerikaanse samenleving die er zelf weinig van te horen krijgt. Zij maken zich terecht druk om oorlogen en genocide in andere werelddelen, maar ten onrechte zwijgen zij over de genocide die in hun eigen land plaatsvindt.
Vandaag staan de Dineh-indianen voor hun laatste strijd voor hun recht op land, voor hun recht op waardigheid en vooral voor hun recht op hun manier van leven. Zij zijn nog maar met weinigen en hun tegenstrever is een zeer machtig economisch gegeven.

Sörensen
Voorzitter, commissaris, collega's, ik sluit mij aan bij de vele opmerkingen die door de vorige sprekers zijn gemaakt, maar ik wil nog een paar zaken benadrukken. De Dineh-bevolking behoort tot de Noord-Amerikaanse Navajo-indianen. Zij worden geconfronteerd met uitsluiting en voeren al tientallen jaren strijd om te overleven.
Zij verkeren al vele jaren in schrijnende levensomstandigheden. De armoedige omstandigheden waarin zij nu leven, dwingt hen ertoe om zich tegen hun zin te plooien voor de financiële en de economische druk die door de steenkoolindustrieën wordt uitgeoefend. De in 1974 ingevoerde hervestigingswet, die bedoeld is om de gronden van het Navajo-reservaat te herverdelen, laat toe dat de bevolkingsgroepen verhuisd worden.
Deze herhuisvestingen zijn natuurlijk onaanvaardbaar omdat de mensenrechten worden geschonden zowel op economisch, sociaal en cultureel vlak. De Dineh-indianen worden als pionnen verplaatst en verliezen zo niet alleen hun geschiedenis en de voor hen uiterst belangrijke grond - de grond van hun voorouders - maar ook alle uitzicht op werk en inkomstenbronnen.
De hervestigingswet werd in het Congres gepushed door een groep die de steenkoolindustrie vertegenwoordigde. Het Congres heeft zich nooit afgevraagd waar de mensen die in het gebied woonden heen moesten of hoe herhuisvesting hun leven zou beïnvloeden. De bevolking heeft geen enkele inspraak gehad. Dit lijkt op een handeltje in mensen.
De herhuisvesting werd doorgevoerd en de Dineh-bevolking werd verplaatst naar een door uranium vervuild gebied. Na de doorbraak van een dam in New Mexico in 1979 en het vrijkomen van 370.000 kubieke meter radioactief water en elfhonderd ton zuiver uranium behoort deze plaats tot de meest vervuilde gebieden ter wereld.
De regering van de Verenigde Staten, de steenkoolindustrie en wij allen moeten ons van onze verantwoordelijkheid kwijten en zorgen voor een goed alternatief: ofwel wordt de grond gezuiverd, ofwel wordt de Dineh-indianen een goede plek toegewezen en wordt gezorgd voor alle nodige ondersteuning op psychologisch, sociaal, cultureel en budgettair vlak.
Het is de hoogste tijd om de rechten van de Indianen te respecteren. Daarom verzoeken wij voor deze resolutie te stemmen: wij moeten ons in Europa niet laten intimideren door Amerikaanse belangen die door financiële, religieuze en industriële groepen worden gepushed. Dus liefst een spoedkoerier naar de Verenigde Staten!

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, de oorlog in Tsjetsjenië werkt als katalysator voor een zorgwekkende ontwikkeling in Rusland. Wij hebben in het Parlement al vaak gezegd dat de oorlog in Tsjetsjenië een bijzonder bloedige vorm van verkiezingsstrijd is om de heer Poetin aan de macht te helpen. De heer Poetin heeft in de weken sinds zijn fluwelen putsch op nieuwjaarsdag niet alleen de volkenmoord in Tsjetsjenië versneld, maar is ook verantwoordelijk voor een ontwikkeling in het Russische binnenlandse beleid die het ergste doet vrezen. Uit de zaak-Babitski blijkt dat in Rusland - de grootste lidstaat van de Raad van Europa, die door een partnerschapsakkoord met de Europese Unie verbonden is - de persvrijheid ernstig in gevaar is.
De heer Poetin heeft zelf gezegd dat hij de Russische veiligheidsdienst de opdracht had gegeven de heer Babitski in hechtenis te nemen en dat hij de zaak au sérieux neemt. Hij beweerde alles onder controle te hebben. Daarna horen wij dat hij de heer Babitski, een Russisch staatsburger, heeft uitgeleverd aan mensen die hij zelf als gevaarlijke terroristen bestempelt. Welke staat levert zijn eigen burgers uit aan terroristen? Aanvankelijk heerst er verwarring, maar dan ontkennen de Tsjetsjenen dat de heer Babitski aan hen is uitgeleverd. Volgens Russische burgerrechtenactivisten en mensen uit de Russische democratische oppositie houdt de federale veiligheidsdienst de heer Babitski nog altijd vast. In deze affaire blijft veel onduidelijk.
Wij eisen van de Russische regering dat ze onverwijld onderzoekt wat er met de heer Babitski is gebeurd, dat ze ervoor zorgt dat hij vrijkomt en dat de persvrijheid en de regels van de rechtsstaat niet nog verder in de verdrukking komen.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de meldingen in de internationale pers weten wij tot op heden niet wat er terecht is gekomen van Andrei Babitski, van de moedige Russische journalist die zich met al zijn krachten heeft ingespannen voor vrije en onafhankelijke informatie over de lijdensweg van de burgerbevolking in Tsjetsjenië en over de verwoesting van de stad Grozny.
Er zijn veel tegenstrijdige versies in omloop. Men heeft zelfs geprobeerd de internationale publieke opinie gerust te stellen over het lot van Babitski, door de hypothese van een uitwisseling van gevangenen tegen Tsjetsjeense strijders geloofwaardigheid te verlenen. Als deze uitwisseling echter inderdaad heeft plaatsgevonden, is dit een schending van het volkenrecht, daar burgers natuurlijk nooit betrokken mogen zijn bij dergelijke uitwisselingen.
Nu hebben wij echter duidelijkere berichten. Wij weten dat de interim-president van Rusland, Vladimir Poetin, de Russische speciale diensten heeft verzocht te zorgen voor de bescherming van het leven en de vrijheid van Andrei Babitski. Men geeft daarmee dus inderdaad iets toe en dat is een bevestiging van onze zorgen. Daarom is het des te wenselijker dat het Parlement hierover een standpunt inneemt. Wij moeten aandringen op volledige opheldering van dit geval en van alle andere gevallen waarin journalisten in het Tsjetsjeens oorlogsgebied zijn verdwenen. Ook moeten wij aandringen op gegarandeerde informatie over een conflict dat een onaanvaardbaar niveau van gewelddadigheid heeft bereikt.
Eveneens vragen wij de Russische autoriteiten om onmiddellijke opheldering over de detentieomstandigheden in de zogenaamde detentiecentra, eraan herinnerend dat degenen die verantwoordelijk zijn voor willekeurige detentie, mishandeling of doden van burgers, het risico lopen van misdaden tegen de mensheid te worden beschuldigd.
Wij willen dat de Raad en de Commissie spoedig en ondubbelzinnig optreden. Er moet een politiek initiatief worden genomen, waarin de kwestie van de mensenrechten niet wordt verwaarloosd.

Maaten
Voorzitter, er is op het gebied van de mensenrechten natuurlijk veel aan de hand in Tsjetsjenië. Wij hebben rapporten gekregen van mensenrechtenorganisaties dat Russische soldaten burgers, ik heb het over oude vrouwen en mannen, in Grozny hebben omgebracht, schijnbaar zelfs geëxecuteerd. Burgers zouden levend zijn verbrand in schuilkelders. Wij staan erop dat deze schendingen van mensenrechten worden onderzocht. Tegen de belofte in zijn schendingen in bijvoorbeeld Alfanjoert nog steeds niet onderzocht.
Internationale regeringsorganisaties en niet-gouvernementele organisaties moeten toegang krijgen en de algemene Raad van de Unie heeft op 6 december 1999 besloten vertegenwoordigers van de lidstaten naar Ingoesjetië te sturen om de humanitaire situatie te bestuderen en ik ben op zijn zachtst gezegd nieuwsgierig hoe het daarmee staat.
Het lot van Andrei Babitski, de correspondent in Grozny van Radio Liberty die door Russische troepen was gearresteerd, is een dramatisch voorbeeld van het Russische beleid. Het is in strijd met artikel 3 van de Conventie van Genève van 1949 en een flagrante schending van de persvrijheid.
Wij willen van de Russische autoriteiten informatie over de verblijfplaats en de gezondheid van Babitski.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, een journalist moet het nieuws in alle vrijheid kunnen verslaan. Er is nu een journalist in gijzeling genomen die als krijgsgevangene wordt behandeld. De oorlog in Tsjetsjenië is zoals iedere oorlog een opeenstapeling van verschrikkingen. Wij weten nu dat in de gevangenkampen mensen gemarteld en verkracht worden. Wat doet de heer GBVB hiertegen? Rusland is permanent lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en van de OVSE, het land is een genodigde bij de G7 en klant van het IMF en de Wereldbank. Wat doen wij? Ik begrijp niets van de Europese machtsinstellingen die zwijgen, Rusland zijn gang laten gaan en zelfs met de Russen samenwerken alsof er niets gebeurd is. Waarom steunen deze instellingen de Russische regering die deze oorlog voert? Ik verzoek u in te grijpen.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de tragische zaak van de moedige Russische journalist Andrei Babitski toont eens te meer aan welke diepe democratische crisis Rusland doormaakt. Heel de federatie laat zich door de oorlogspropaganda misleiden. Krijgsheren worden president, en het Westen noemt hen hervormers. Journalisten die in Rusland gewoon hun werk doen en een zo objectief mogelijke berichtgeving nastreven, worden echter als criminelen behandeld. De Russische regering is de democratische basisprincipes blijkbaar vergeten, en de waarheid is voor haar kennelijk gevaarlijk geworden.
Ik verzoek de Raad en de Commissie nogmaals de regels te respecteren. Normale economische betrekkingen met de Europese Unie zijn zonder respect voor de democratische basisprincipes onmogelijk.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, welke overheid levert een van haar eigen burgers uit aan lieden die zij zelf consequent betitelt als "terroristen" respectievelijk "bandieten"? Zonder enige schroom gaf de Russische bewindsman van Binnenlandse Zaken, Vladimir Roesjailo, begin deze week op deze onthullende vraag een bevestigend antwoord. Het slachtoffer van deze ruil zou de 35-jarige oorlogscorrespondent van Radio Free Europe/Radio Liberty zijn, Andrei Babitski.
Met opzet spreek ik van "zou", want van officiële Tsjetsjeense zijde wordt tot op vandaag ontkend dat zij een aantal Russische krijgsgevangenen zouden hebben uitgewisseld tegen Babitski.
Ondertussen spreiden de hoogste Russische autoriteiten een waas van geheimzinnigheid uit over de spoorloze verdwijning van deze moedige journalist. Zo verzekerde interim-president Vladimir Poetin afgelopen maandag dat hij 's lands veiligheidsdiensten de opdracht had gegeven de vermiste reporter veilig terug te brengen naar Moskou. Die welkome verklaring liet Ruslands nieuwe sterke man evenwel vergezeld gaan van de raadselachtige toevoeging: "Voorzover ik de situatie begrijp, voelt Babitski zich reeds vrij."
Deze navrante dubbelzinnigheid van het Kremlin hoeft eigenlijk niet te verbazen. De feiten zijn duidelijk. Andrei Babitski was een ongewenste pottenkijker bij Poetins "antiterroristische" operatie in Tsjetsjenië. Vandaar zijn vermissing sinds meer dan een maand. De affaire-Babitski wettigt in elk geval één conclusie: de machthebbers in Moskou kunnen onmogelijk volhouden dat het gijzelen én verhandelen van weerloze burgers een specifieke Tsjetsjeense misdaad is.
Deze resolutie is al de vierde op rij in korte tijd over de Tsjetsjeense tragedie. Geen overbodige zaak. Zij schaart zich immers achter een dertigtal Russische media die gisteren gratis een speciale bijlage over Andrei Babitski verspreidden.
Cambodja

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, tijdens mijn diensttijd ben ik op de Balkan geweest en het is die ervaring die mij tot het volgende verzoek brengt. Ik verzoek u de inspanningen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties te steunen om degenen die verantwoordelijk zijn voor de Cambodjaanse genocide voor een onafhankelijke rechtbank te dagen die onder auspiciën van de Verenigde Naties staat.
Ik geloof niet dat na dergelijke slachtpartijen verzoening mogelijk is zonder dat de aanstichters van dit geweld voor de rechter zijn gedaagd en veroordeeld. Mijns inziens is het echter ook niet mogelijk dat de slachtoffers van dit geweld hun daders een rechtvaardig proces kunnen bieden. Hiervan ben ik overtuigd nadat ik in Sarajevo moest onderhandelen met de strijdende partijen over het uitwisselen van krijgsgevangenen, wat na ieder, helaas tijdelijk, staakt-het-vuren plaatsvond.
Bij iedere uitwisseling ontdekten we dat er mannen ontbraken op de lijsten die evenwel met de grootste zorg waren opgesteld. Iedere keer kregen we hetzelfde antwoord op onze vraag: "Dat is een oorlogsmisdadiger en die kunnen we niet in vrijheid stellen".
In de emotie, pijn en onstuimigheid was het niet mogelijk de vicieuze cirkel van bloed en wraak te doorbreken. Als we de Cambodjanen willen helpen met hun verzoeningspogingen, moeten we de hoogstgeplaatste verantwoordelijken voor de genocide vervolgen en veroordelen en een generaal pardon uitspreken voor allen die de bevelen al dan niet onder dwang hebben opgevolgd.
De VN moet zorgen voor een onpartijdige rechtbank. Ik verwacht van een dergelijke rechtbank dat zij Ta Mok en zijn belangrijkste volgelingen zal berechten en veroordelen. Alleen zo kunnen de Cambodjanen hun in rangorde laaggeplaatste vervolgers vergeven en de basis leggen voor duurzame vrede.

Maaten
Voorzitter, deze week werd bekend dat twee prominente Cambodjaanse oppositiekranten zijn bedreigd met sluiting omdat zij de koning en de eerste minister zouden hebben beledigd. Het gaat om kranten die actief de oppositiepoliticus Sam Rengie ondersteunen. Tegen Sam Rengie zelf loopt een procedure om zijn parlementaire onschendbaarheid op te heffen teneinde hem te kunnen berechten voor verraad. Hij heeft namelijk bij zijn millenniumtoespraak aan de orde durven stellen dat er duidelijkheid moet komen over de te volgen procedure voor de opvolging van koning Shihanoek, zou die ooit overlijden.
In maart vorig jaar werd een lid van Sam Rengie's partij vermoord door een groep mannen in militair uniform in de Kandal-provincie. In september werden twee leden van de partij gearresteerd omdat zij bij een raketaanval op de eerste minister betrokken zouden zijn. Let wel, het gaat hier om de enige partij in Cambodja die geen militaire arm heeft. In oktober werd een parlementslid van dezelfde partij ontvoerd door geüniformeerde mannen en eerst vrijgelaten na betaling van een losgeld. Het patroon van intimidatie is duidelijk.
Er is meer aan de hand in Cambodja, marteling van gevangenen, betrokkenheid van het leger en de politie bij vrouwenhandel en kinderhandel en excessief voorarrest. Het is allemaal aan de orde van de dag. Nog ernstiger is de weigering van de regering om de leiders van de Rode Khmer door een internationaal tribunaal te doen berechten.
Het is waar, de burgeroorlog in Cambodja is voorbij en politieke spanningen zijn verminderd. De wijze waarop de politieke oppositie nu wordt behandeld baart ons evenwel grote zorgen en als dit zo doorgaat dient het ook consequenties te hebben voor de relaties van de Unie met Cambodja.

Wuori
Mijnheer de Voorzitter, in het internationaal recht ontstaat een nieuwe doctrine, volgens welke geen enkele staat zijn burgers en de op zijn grondgebied wonende mensen op een willekeurige manier mag behandelen, en de staatssoevereiniteit geen belemmering voor derden meer is om zich met grove schendingen van de mensenrechten te bemoeien, ook al zijn de leiders van het land op legale of zelfs democratische wijze gekozen. Sprekende voorbeelden hiervan zijn het geval Pinochet Ugarte en Kosovo en als mildere reactie de in de Unie gevoerde discussie over de samenstelling van de nieuwe Oostenrijkse regering. Deze ontwikkeling wordt nu in Cambodja in de waagschaal gesteld als de voormalige leiders van het onderdrukkende regime niet worden berecht. Tegelijkertijd komt de strijd tegen straffeloosheid in gevaar. Deze situatie moet ons er ook aan herinneren dat de ratificatie van het oprichtingsverdrag van het Internationaal Straftribunaal schandelijk traag verloopt.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben gisteren een uiterst constructief debat over de mensenrechten gehad. Ik ben blij dat wij nogmaals de gelegenheid hadden stil te staan bij een aantal gebieden in de wereld - Kosovo, Angola, Tsjetsjenië en Cambodja - waar het met de mensenrechtensituatie bijzonder ernstig gesteld is.
Om te beginnen Kosovo. De Commissie deelt volledig de bezorgdheid die in de desbetreffende ontwerpresoluties wordt geuit over het Kosovo-beleid in het algemeen, het aanhoudende etnische geweld en de situatie in Servische gevangenissen. Onze inspanningen in Kosovo en ook elders in de regio zijn voor de korte en middellange termijn gericht op de wederopbouw van het land om op de lange termijn een stabilisatie van de situatie mogelijk te maken. Daarbij ondersteunen wij vooral de ontwikkeling van een vrije, democratische en interetnische samenleving. Onze steunprogramma's op het gebied van de democratisering en de mensenrechten moeten gericht blijven op het vergroten van het vertrouwen in het algemeen en tussen de verschillende bevolkingsgroepen in het bijzonder. Wij hebben etnisch geweld altijd veroordeeld, ongeacht welke etnische groep de aanstichter dan wel het slachtoffer was. Etnisch geweld tegen minderheden als Serviërs en zigeuners is net zo ontoelaatbaar als het eerdere geweld tegen Kosovo-Albanezen. Wij ondersteunen de inspanningen van UNMIK, KFOR en de OVSE om een goed functionerende burgerregering te vormen en de rechtsorde te waarborgen. In dit verband onderschrijven wij zonder meer de recente oproep van de hoge vertegenwoordiger aan het adres van de lidstaten om meer politieagenten beschikbaar te stellen voor het VN-politiekorps in Kosovo. Ook verscheidene sprekers in het debat hebben dit punt aangeroerd.
Wanneer wij over de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid komen te spreken, hoop ik dat dit ons doet inzien dat bij een dergelijk beleid niet alleen de militaire aspecten van belang zijn, maar ook de niet-militaire. Strategieën voor het opbouwen van een politiemacht en een overheidsapparaat zijn net zo belangrijk als de organisatie van een interventiemacht. Voorts zijn wij nog steeds zeer bezorgd over het lot van de talrijke burgers die momenteel in Servische gevangenissen worden vastgehouden. Ik ben het volledig eens met de punten die mevrouw Pack zo vol verve naar voren heeft gebracht, zowel over de situatie vóór de berechting als na de veroordeling. De situatie van de Kosovo-Albanezen die sinds het einde van de oorlog als vermist te boek staan, is bijzonder zorgelijk. Wij willen iedereen, zowel in Kosovo als daarbuiten, oproepen om deze gezamenlijke doelstellingen te onderschrijven, om UNMIK en KFOR te helpen bij hun pogingen deze doelstellingen te verwezenlijken.
Over Angola wil ik nog kort zeggen dat wij wederom een aantal goed geïnformeerde sprekers hebben mogen beluisteren, onder wie met name de heer Soares die als geen ander met dit onderwerp bekend is. De Commissie heeft de vaste overtuiging dat een vrije pers en vrijheid van meningsuiting van cruciaal belang zullen zijn bij het vredes- en verzoeningsproces in Angola. Zij vormen een cruciale basisvoorwaarde voor versterking van de democratische structuur en de burgermaatschappij. Een punt van specifieke zorg zijn de molestaties van journalisten en het tijdelijk interneren van leden van de zogeheten vrije pers. De Europese Unie heeft in november van het vorig jaar het Angolese Ministerie van Justitie specifiek aangesproken op de persvrijheid. Het werk dat de VN via UNUA verricht, heeft onze volledige steun, mede in het licht van de specifieke taakstelling van UNUA om de mensenrechtensituatie in Angola in de gaten te houden. Wij onderschrijven ook de door de Veiligheidsraad ingestelde sancties tegen UNITA, waaronder een wapenembargo.
Hoewel de humanitaire nood nog steeds onze volle aandacht heeft, treffen wij binnen de Commissie al voorbereidingen voor een heroriëntatie van onze financiële steun aan Angola, wanneer het conflict zal zijn beëindigd. Een essentieel onderdeel daarvan vormen de maatregelen ter ondersteuning van de democratie en de mensenrechten. Deze behelzen onder meer specifieke initiatieven om de democratische structuur en de burgermaatschappij te versterken. De Europese Unie heeft het gebruik van landmijnen veroordeeld en wij steunen mijnopruimingsoperaties via een internationale NGO. Ik zou nog graag eens in dit Parlement willen debatteren naar aanleiding van een resolutie over het opruimen van mijnen en dan met name over het belang om bestaande voorraden mijnen te vernietigen. Die zijn er in Oekraïne, in Moldavië en nog een aantal andere plaatsen. Deze zaak krijgt naar mijn mening niet genoeg aandacht.
Dan de resolutie over de inheemse volkeren in de Verenigde Staten. Ik weet wel zeker dat die resolutie, die vooral tot de Amerikaanse autoriteiten was gericht, hun niet zal zijn ontgaan. Ons algemene beleid is echter gericht op erkenning van de eigen waardigheid en de unieke bijdrage die inheemse volkeren kunnen leveren aan de verdere ontwikkeling en pluriformiteit van de samenleving. Dit heeft onze bijzondere aandacht in het licht van de noordse dimensie die wij proberen vorm te geven en waarover wij in gesprek zijn met Noord-Amerika.
De Commissie deelt de groeiende bezorgdheid over het lot van de vermiste Russische journalist Babitski en over de situatie van de onafhankelijke media in Tsjetsjenië meer in het algemeen. Deze zaak komt nog bovenop de grote zorgen die wij ons maken over de situatie van de burgerbevolking in Tsjetsjenië en ik heb de heer Posselt daar al eerder over horen spreken. Er zijn alarmerende berichten over schendingen van de mensenrechten. Daarbij speelt natuurlijk mee dat er in dit conflict buitensporig veel geweld wordt gebruikt.
De delegatie van de Commissie in Moskou heeft op 11 februari jongstleden deelgenomen aan een trojka-démarche van de Europese Unie. Daarbij hebben wij ons ernstig bezorgd getoond over de mate van persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Bovendien hebben wij er bij de Russen op aangedrongen opheldering te geven over de omstandigheden waaronder de heer Babitski gevangen zit onder verwijzing naar hun verplichtingen op het gebied van de mensenrechten. Wij wachten een passende reactie van de Russen af. Ondertussen heeft de Algemene Raad zich eerder deze week achter de boodschap geschaard die ik hier vandaag heb uitgedragen. Wij zullen deze zaak zo nodig weer aan de orde stellen op de ministeriële trojka EU-Rusland, die op 2 maart in Lissabon bijeenkomt.
Tot slot nog Cambodja en de Rode Khmer. Wij zijn het volstrekt met u eens dat vooraanstaande leiders van de Rode Khmer zich voor hun misdaden moeten verantwoorden. Ik kan mij volledig vinden in de argumenten die door de heer Morillon werden aangevoerd. Wij hebben het trojka-initiatief van 4 februari van dit jaar aan het adres van de minister van Buitenlandse Zaken Hor Namhong krachtig ondersteund. De Europese Unie staat volledig achter de pogingen van de VN om te komen tot een oorlogstribunaal voor de berechting van voormalige leiders van de Rode Khmer. Het is bovendien verheugend vast te stellen dat beide partijen nog steeds met elkaar in gesprek zijn. Ik put moed uit het optimisme van Kofi Annan, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, over de kansen op een akkoord over het voorgenomen tribunaal.
De Commissie zal zaken die de rechtsstaat, de democratische beginselen en de mensenrechten aangaan, onder de aandacht van de Cambodjaanse autoriteiten blijven brengen in het kader van de samenwerkingsovereenkomst tussen de EG en Cambodja die op 1 november van het afgelopen jaar in werking is getreden.
Het was heel nuttig om de mensenrechten in enkele dagen tijd tweemaal aan de orde de stellen. Ik hoop dat wij dat nog eens kunnen doen, maar ik zou het aantal gevallen van schendingen in de komende jaren wel graag zien dalen.

De Voorzitter
Mijnheer Patten, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.00 uur plaats.

Milieuramp Donau
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0164/2000 van de heer Leinen, namens de PSE-Fractie,
B5-0167/2000 van de leden Maaten en Thors, namens de ELDR-Fractie,
B5-0168/2000 van de leden Oostlander en Grossetête, namens de PPE-DE-Fractie,
B5-0173/2000 van de leden Papayannakis en Sjöstedt, namens de GUE/NGL-Fractie,
B5-0179/2000 van mevrouw Schroedter e.a., namens de Verts/ALE-Fractie
over de milieuramp ten gevolge van een cyanidelekkage van een Roemeense goudmijn in de rivieren de Lepos, Somes, Tisza en Donau.

Leinen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, aan de Theis en de Donau speelt zich een grote milieuramp af. Over vele honderden kilometers is alle leven in die rivieren verdwenen. De drinkwatervoorziening van vele duizenden mensen is in gevaar. De milieuramp is erg, maar nog erger is dat het verantwoordelijke bedrijf, de politici en de media in Roemenië de feiten ontkennen en erover liegen. Ze beweren dat de hele zaak een complot van hun Hongaarse buren is. Het Europees Parlement moet Roemenië dan ook duidelijk maken dat dit niet de manier is waarop wij in Europa met elkaar willen omgaan en waarop wij problemen willen oplossen. Het probleem moet worden onderzocht, de oorzaken moeten worden gevonden en dan moet alles in het werk worden gesteld om een herhaling te voorkomen.
Het gaat hier volgens mij om twee problemen. In de eerste plaats is er de nalatigheid van een internationaal opererende onderneming. Het grote bekken met cyanide had alleen maar een eenvoudige beschermende folielaag. Dat is helemaal niet in overeenstemming met de milieunormen die wij in Europa en andere delen van de wereld hanteren. In de tweede plaats zijn er grote leemten in de milieuwetgeving van Roemenië, een land dat lid wil worden van de Europese Unie.
Wij moeten drie dingen doen. In de eerste plaats moet de Europese Unie snel technische en financiële hulp bieden om deze verontreiniging de baas te worden. Wij zien nu dat wij niet alleen op militair gebied, maar ook bij civiele rampen snel moeten kunnen optreden. In de tweede plaats moeten wij ook hulp bieden bij de opstelling van nieuwe milieuwetten en -normen. In de derde plaats moet er een regeling voor milieuaansprakelijkheid komen. Uit dit geval blijkt dat milieubescherming deel uitmaakt van het communautaire acquis en een voorwaarde is voor toetreding tot de Europese Unie.

Maaten
Voorzitter, deze week bespraken wij de kaderrichtlijn water en de ramp in Roemenië laat nog eens zien hoe vreselijk ernstig wij de bescherming van het water moeten nemen. Deze ramp heeft een aantal belangrijke vragen opgeworpen die ons als Europese Unie aangaan. Wij zijn verheugd met de toezegging dat met EU-hulp de rivieren zullen worden opgeschoond, en minstens zo belangrijk is het versterken van het milieubesef, zowel in Roemenië en meer in het algemeen in Centraal- en Oost-Europa.
Het snelle bezoek van commissaris Wallström juichen wij daarom toe, want dat kan aan dit besef bijdragen. Het gaat per slot van rekening om een kandidaat-lidstaat en deze ramp komt bovenop de reeds bestaande zorg of alle kandidaat-lidstaten tijdig zullen voldoen aan de EU-milieuregels.
De vervuiler dient te betalen. Ik vraag mij af of de Europese Unie dit soort kosten kan verhalen op de milieucowboys die in het zogenaamde "wilde oosten" zich manifesteren, gebruikmakend van de zwakke milieuwetgeving ter plekke. Ik zou daar voor zijn.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de milieurampen volgen elkaar op en vertonen onderlinge overeenkomsten. Tot onze ontsteltenis moeten we nogmaals constateren dat er sprake is van ernstige vervuiling, en ditmaal van het op drie na belangrijkste watergebied van Europa. De delta van de Donau is in gevaar. Net als in april 1998 in Spanje en afgelopen december in de Vendée, wordt een zeer belangrijk natuurgebied ernstig bedreigd.
In zijn resoluties vestigt het Europees Parlement onophoudelijk de aandacht op de gevaren die ons milieu bedreigen, ons ecosysteem op zijn kop zetten en onze burgers kwetsbaar maken. Deze nieuwe ramp laat zien dat de kandidaat-lidstaten rekening moeten houden met het acquis communautaire inzake het milieu. De nog wankele regimes in deze landen moeten aan een groot aantal obstakels op milieugebied het hoofd bieden. Allereerst moeten ze ervoor zorgen dat dergelijke lozingen niet meer kunnen plaatsvinden. De gevaarlijkste industrieterreinen dienen hiertoe beter ingericht te worden. Verder moeten ze over voldoende technische middelen beschikken om dergelijke milieurampen onder controle te krijgen en erger te voorkomen. Tenslotte moeten ze programma's opstellen en uitvoeren om de meest getroffen en gevoelige natuurgebieden in hun oorspronkelijke staat te herstellen.
Momenteel zijn de oevers en wateren van meer dan vier grote, door vier landen stomende rivieren vervuild. De Europese Unie moet daarom alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de kandidaat-lidstaten de communautaire normen voor milieubescherming overnemen. Om snel en doelmatig aan dit soort rampen het hoofd te kunnen bieden, dient men wel te beschikken over de juiste technologieën en middelen.
Ik hoop dat onze toekomstige partners zich meer verantwoordelijk zullen opstellen. Bij de Europese eenwording dient het milieu een zeer belangrijke rol te spelen. Het milieu moet centraal staan in het beleid van onze partners. Strenge milieunormen zijn niet alleen goed voor de ontwikkeling van belangrijke industriële en technologische sectoren, maar ook voor de sociale en economische ontwikkeling en de volksgezondheid.
De huidige inspanningen dienen te worden geïntensiveerd. Europa moet zich op dit punt solidair opstellen en bij het vaststellen van de verantwoordelijkheden moet het beginsel "de vervuiler betaalt" een belangrijke rol spelen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, toen zich de ramp met de Donau voltrok, had de niet-gouvernementele organisatie World Wide Fund - het Wereldnatuurfonds - ons net een rapport voorgelegd over de hoeveelheid bekkens van dit type die Europa telt. Iedereen weet dat dit soort bekkens heel talrijk zijn, dat zij een ecologische tijdbom vormen en een aantasting van de drinkwatervoorziening, de ecologische rijkdommen en de toekomst van de economie van deze streken.
Na de lozing van cyanide ben ik bij de Donau geweest, en ik heb kunnen zien hoe de landbouw, de visserij en het leven van de mensen in het omringende gebied door deze ramp getroffen zijn. Ik ben dan ook van mening dat de Europese Unie in de eerste plaats de rol van deze bekkens in kaart dient te brengen, en op nauwkeurige wijze dient vast te leggen hoeveel bekkens wij in Europa hebben. Verder moet de Unie ervoor zorgen dat dit soort bekkens in het Gemeenschapsrecht wordt opgenomen, in de richtlijnen die betrekking hebben op afvalstoffen, en dat het beginsel van preventie wordt toegepast om herhaling te voorkomen. Want anders stellen we de ecologische rijkdom van ons continent voortdurend in de waagschaal.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, deze ramp bij de mijn in Roemenië omvat een groot hydrogeologisch gebied met rivieren en wateren in Roemenië, Hongarije, Servië en Bulgarije. Dat 100.000 m³ met cyanide verontreinigd water en grote hoeveelheden zware metalen in het ecosysteem terecht zijn gekomen, zal nog lange tijd enorme consequenties hebben voor de mensen in het gebied, de flora en fauna, de landbouw, de toeristensector, het hele ecosysteem en de biodiversiteit. Het is onbegrijpelijk dat een dergelijk ongeluk vandaag de dag überhaupt kan plaatsvinden. Is het echt noodzakelijk om zo'n giftige stof als cyanide te gebruiken in de mijnbouw en de metaalproductie? Het antwoord is natuurlijk nee, nee, en nogmaals nee! De hele cyanideproductie en het gebruik ervan moet afgeschaft worden. Daarom vind ik dat de EU het voortouw moet nemen en erop toe moet zien dat er een mondiaal totaalverbod op komt. In de meeste EU-landen is het al lange tijd verboden. Daarom is het heel schandalig dat dit überhaupt heeft kunnen gebeuren.
Ik heb vernomen dat milieucommissaris Margot Wallström van Straatsburg naar Roemenië is gereisd om de situatie ter plekke persoonlijk in ogenschouw te nemen. Mijn fractie gaat ervan uit dat Margot Wallström de getroffen gemeenschappen belooft te helpen met financiële middelen, milieuwetenschappelijke kennis en de noodzakelijke, omvangrijke schoonmaakwerkzaamheden.
Dit brengt ons bij iets waar wij in de Fractie De Groenen al zeer lange tijd op aandringen, namelijk een EU-macht voor de bescherming van de burgers die snel ingezet kan worden bij dit soort grote milieu- en industrierampen. Deze ramp vestigt ook de aandacht op de lage milieueisen in sommige kandidaat-landen. Er mogen geen uitzonderingen gemaakt worden waardoor de gezondheid van de mens en het ecosysteem op het spel gezet worden.

Scheele
Mijnheer de Voorzitter, in het enkele dagen geleden, op 9 februari, voorgestelde Witboek van de Commissie over milieuaansprakelijkheid is de meest recente door mensen veroorzaakte milieuramp nog het ongeluk met de olietanker waardoor de Franse kust werd verontreinigd en vergiftigd.
Enkele dagen later al kunnen wij daar een nieuwe vreselijke milieuramp aan toevoegen. De oorzaken zijn steeds dezelfde, namelijk ontoereikende technologie en het feit dat winstbejag belangrijker wordt geacht dan het milieu en de gezondheid van de mens.
Zoals al werd gezegd, is het uiterst belangrijk dat de Europese Unie technische en financiële steun verleent. Wij moeten Roemenië echter ook duidelijk maken dat het hard moet werken om aan het communautaire acquis te voldoen. Wij moeten bovendien spoedig een richtlijn over milieuaansprakelijkheid in de Europese Unie uitwerken en in praktijk brengen.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, ik denk niet dat we de beschuldigende vinger alleen naar de Oost-Europese kandidaat-lidstaten moeten wijzen. Ook bij ons doen zich immers milieurampen voor. Neem bijvoorbeeld de overstroming van de bezinkingsbekkens van de goudmijnen van Salsigne in Frankrijk, die enorme gevolgen voor de economie en het milieu heeft gehad. Die gevolgen zijn nu nog merkbaar.
Wij weten heel goed dat de verontreiniging en de schoonmaak miljarden euro's gaat kosten. Wie gaat dat betalen? Het is van zeer groot belang dat we voortaan bij het opstellen van onze ontwikkelingsprojecten rekening houden met het milieu.
Mijns inziens moet de Europese Unie de hand in eigen boezem steken. Ze moet de lidstaten die nog over goudmijnen beschikken verzoeken een expertiseonderzoek te laten uitvoeren, zodat we weten wat er zich echt afspeelt. Ik denk hierbij met name aan de goudmijnen in Frans Guyana, waar de overwegend vrouwelijke arbeiders worden uitgebuit en in verschrikkelijk ongezonde omstandigheden leven.

Patten
Ik sluit mij, niet in de laatste plaats als voormalig minister van Milieu, volledig en volmondig aan bij de parlementsleden die hun bezorgdheid hebben uitgesproken.
Een objectieve beoordeling van de feiten is in dit stadium niet eenvoudig, maar volgens eerste berichten is de verontreiniging van de rivieren Lepos, Tisza, Somes en Donau ecologisch gezien een drama. Binnen enkele dagen is een volledig ecosysteem vernietigd; van microbe tot otter is geen levend organisme gespaard gebleven. Verscheidene parlementsleden hebben uiteengezet wat er gebeurd lijkt te zijn en we hebben allen de gevolgen gezien op de televisie. Sommige milieudeskundigen hebben de ecologische gevolgen van deze ramp, althans wat betreft de beschadiging van het ecosysteem, vergeleken met die van Tsjernobyl. De bevolking van drie landen is erdoor getroffen: Roemenië, Hongarije en Joegoslavië. Het is de Tisza, Hongarije's tweede rivier, wellicht de mooiste en bij de Hongaren het meest geliefd, die het zwaarst is aangetast. Zoals bij al dit soort rampen zijn de langetermijneffecten het meest schadelijk. Volgens sommige schattingen kan het tot vijf jaar duren voordat de visstand weer op peil is, terwijl voor andere dieren die in de natuur leven het eten van vergiftigde vis een voortdurende bedreiging vormt.
Wij hebben zonder meer de verantwoordelijkheid om zo snel mogelijk alles in het werk te stellen om aan deze ramp het hoofd te bieden. Ook mijn collega, commissaris Wallström, is deze mening zeker toegedaan en ik weet dat zij vandaag graag persoonlijk zou hebben gereageerd op de ontwerpresolutie. Zij is echter verhinderd omdat ze, zoals sommige parlementsleden al vermeldden, in Hongarije en Roemenië is om zelf de omvang van de schade te overzien en te beoordelen hoe we de Hongaarse en Roemeense autoriteiten het beste kunnen helpen de crisis aan te pakken.
Wij staan klaar om hulp te bieden en hebben eerder deze maand over dit ongeluk contact opgenomen met de Roemeense regering en met de Internationale Commissie ter bescherming van de Donau met het dringende verzoek om meer informatie. De Roemenen zelf hebben het UNEF en het OCHA in Genève benaderd om de schade in het vangstgebied van de Donau door een internationaal en onafhankelijk team van deskundigen te laten vaststellen. Wij zijn bereid hierbij ondersteuning te bieden, mits, en dit zijn cruciale voorwaarden, we hiertoe een gezamenlijk verzoek ontvangen van Hongarije en Roemenië, en onderdanen uit beide landen verzekerd zijn van toegang tot de gebieden. De omvang van de schade dient zo snel mogelijk in kaart te worden gebracht, zodat we kunnen beslissen welke hulp we het beste kunnen bieden. Al onze inspanningen zijn nu hierop gericht.
Het is ook noodzakelijk om helderheid te krijgen over de aansprakelijkheid van het mijnbedrijf en van de Roemeense regering, een belangrijk punt, zoals meerdere sprekers al aangaven. Het principe "de vervuiler betaalt" , een belangrijke pijler van het Europese milieubeleid, is neergelegd in het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van de Donau en moet in dit geval worden toegepast.
De Europese Unie kan de schadeloosstelling niet in plaats van het mijnbedrijf betalen. De Unie heeft immers de afgelopen zeven jaar ongeveer twintig miljoen euro beschikbaar gesteld voor de bescherming van het rivierbekken van de Donau. Wellicht is het wel mogelijk om in het kader van de pretoetredingssteun een deel van de financiële middelen die wij uit hoofde van het ISPAR- en het PHARE-programma aan deze regio beschikbaar hebben gesteld, aan te wenden om de ergste gevolgen van dit ongeluk aan te pakken, zolang het principe "de vervuiler betaalt" maar overeind blijft.
Vervolgens moeten we vaststellen welke lering wij uit deze ramp kunnen trekken en vooral ook hoe we soortgelijke rampen kunnen voorkomen. Dit incident toont nog eens extra de noodzaak aan van een versterking van de Europese burgerbescherming, zoals Commissievoorzitter Prodi in zijn toespraak deze week heeft gesteld en zoals hier vandaag ook door een aantal leden werd gezegd. Maar allereerst moet de crisis worden overwonnen, dat is prioriteit. Zoals ik al zei is commissaris Wallström vandaag ter plaatse en zij zal het Parlement voortdurend op de hoogte houden van de aanpak die zij op grond van haar bevindingen zal voorstellen.
Europa moet op deze afschuwelijke ramp reageren en alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat soortgelijke incidenten onze toekomst niet blijven vergallen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Stemming
Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij tijdens de stemming over de herstructurering onthouden. Ik heb weliswaar gevraagd om communautair optreden bij bedrijfsherstructureringen, maar moet toch het Parlement erop wijzen dat weliswaar duizend mensen hun baan hebben verloren, en hun activiteiten niet meer kunnen voortzetten, maar wij nu niet geconfronteerd zouden zijn met deze duizend werklozen als de landen de pensioengerechtigde leeftijd niet hadden verhoogd. In Italië ging het daarbij om niet minder dan 200.000 mensen. Als er geen wet was uitgevaardigd waarmee de pensioengerechtigde leeftijd met vijf jaar werd opgetrokken, waren deze mensen met pensioen gegaan en hun arbeidsplaatsen vrijgekomen voor 200.000 andere mensen. Dan hadden wij nu duizend werkende werknemers gehad, weliswaar in een ander bedrijf, maar in ieder geval werknemers met een baan.

Bordes, Cauquil en Laquiller
ij hebben ons achter de compromisresolutie van de PSE-Fractie, de Verts/ALE-Fractie en de GUE/NGL-Fractie geschaard omdat dit voor ons de enige manier is om onze afschuw te uiten over het besluit van de directie van Goodyear-Dunlop om haar Italiaanse fabriek te sluiten.
De maatregelen die in deze resolutie worden voorgesteld zijn echter niet afdoende als we het beleid van de grote industriële consortia daadwerkelijk willen wijzigen. Deze consortia sturen immers werknemers de laan uit, met als gevolg dat de werkloosheid toeneemt. Wij worden overspoeld met mooie woorden want de socialistische regeringen, die in Europa de overhand hebben, zijn evenmin als de rechtse regeringen in staat de benodigde maatregelen te nemen om ontslagen te voorkomen.
Deze ontslagen dienen niet alleen bemoeilijkt te worden, via wettelijke regelingen, maar moeten zelfs verboden worden.
Dit verschrikkelijke proces waarbij enerzijds grote winsten worden gemaakt en anderzijds burgers hun baan verliezen, moet een halt worden toegeroepen. Dit is alleen mogelijk als in alle grote winstmakende bedrijven ontslagen verboden worden. Overtreden die bedrijven dit verbod, dan moeten ze onteigend worden. Bovendien moeten de balansen van deze bedrijven openbaar worden gemaakt. Ook is het van belang dat de werknemers en de gehele bevolking controle kunnen uitoefenen op deze bedrijven.
De maatschappij moet de middelen in handen krijgen om grote bedrijven haar prioriteiten op te leggen. Een van deze prioriteiten is het beëindigen van de werkloosheid. Met de winsten van de grote bedrijven dienen nuttige banen in de overheidssector te worden gecreëerd en moet iedereen, via arbeidstijdverkorting maar met behoud van salaris, aan een baan worden geholpen. Voor het merendeel van de bevolking is dit veel belangrijker dan de geldverspillende financiële handelingen van de grote bedrijven en de walgelijke verrijking van een kleine groep grootaandeelhouders.

Sacrédeus
Ik kan deze resolutie niet steunen, omdat in paragraaf 8 een bepaalde fabriek in Italië wordt aangewezen die open moet blijven, terwijl tegelijkertijd de huidige bedrijfsleiding het advies krijgt om te proberen de fabriek te verkopen aan een Europese autobandenfabrikant.
Het is niet de taak van het Europees Parlement om te beslissen welke fabrieken in de 15 lidstaten van de Europese Unie open moeten blijven of moeten sluiten, welke zich moeten uitbreiden of welke hun personeelsbestand moeten verkleinen, welke fabrieken op hun plaats moeten blijven of welke zich elders moeten vestigen, welke verkocht of welke niet verkocht moeten worden en welke in dat geval aan bedrijven binnen of buiten Europa verkocht moeten worden.
Uiteindelijk gaat het om verschillende bevoegdheden. Het Europees Parlement en zijn afgevaardigden hebben geen juridische mogelijkheid om het betreffende bedrijfsbesluit te wijzigen en hebben geen vergaande kennis van de situatie in de betreffende fabriek.
De Zweedse christen-democraten onderstrepen het belang van het feit dat de Europese Unie en het Europees Parlement zich richten op hun fundamentele taken en dat ze niet de waarde van hun optreden op deze gebieden verminderen door op te treden in kwesties die hun bevoegdheden te buiten gaan.

Werkgelegenheidscheppend potentieel van het toerisme
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0030/2000) van de heer Viceconte, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie: "Het werkgelegenheidsscheppend potentieel van het toerisme versterken - Follow-up van de conclusies en aanbevelingen van de Groep op hoog niveau inzake toerisme en werkgelegenheid " (COM(1999) 205 - C5-0112/1999 - 1999/2115(COS)).

Viceconte
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ondanks de vertraging en de besluiteloosheid van de Europese Unie bij de opstelling van een waarachtig communautair beleid voor toerisme, is de aandacht voor het toerisme, als bedrijfstak waar nieuwe arbeidsplaatsen kunnen worden geschapen, toegenomen.
De communautaire belangstelling wordt onder andere gemotiveerd door de structurele flexibiliteit van dit segment van de arbeidsmarkt. Deze flexibiliteit is tevens een verklaring van de aantrekkingskracht die het toerisme uitoefent op vrouwen en jongeren, die hier vaak hun eerste baan vinden.
Het belang van de toeristische industrie en de weerslag daarvan op de werkgelegenheid worden weliswaar door iedereen aangevoeld, maar ternauwernood door statistische gegevens gestaafd.
De identiteit van het toerisme is nogal vaag. Men kent dit verschijnsel niet zo goed omdat er geen betrouwbare en wetenschappelijk correcte statistische gegevens bestaan. Daarom was het ook zo moeilijk om een goed gestructureerd beleid voor deze sector op poten te zetten en meer werkgelegenheid te creëren.
Ik wil dan ook een aantal overwegingen naar voren brengen waaruit blijkt welke weerslag het toerisme heeft op het leven van de burgers in de Unie, en om welke economische en sociale redenen steun aan het Europees toerisme wenselijk en noodzakelijk is.
Ik wil in eerste instantie eraan herinneren dat de toeristische industrie een voor de geavanceerde samenlevingen onontbeerlijke infrastructuur is. De instellingen, de zakenwereld en de wereld van het werk kunnen niet zonder een dergelijke infrastructuur. Daarom moet men toerisme opvatten als een geheel van goederen en diensten die voor de burgers onontbeerlijk zijn als zij zich verwijderen van hun gebruikelijke woonplaats. Daardoor wordt ook mobiliteit bevorderd, en mobiliteit is een van de kenmerken van de moderne levensstijl. Toerisme is niet meer synoniem met zon, zee en vakantie. Als men dat denkt, doet men het institutionele belang van het toerisme te kort.
Ten tweede moet ik een gemeenplaats uit de weg ruimen. Daarbij ga ik uit van een ogenschijnlijke paradox die duidelijk uit de statistieken van Eurostat naar voren komt. De grootmachten op het gebied van toerisme zijn niet de landen die traditioneel als toeristisch worden beschouwd, maar de meest geavanceerde landen, waar de levenskwaliteit van de bewoners een factor van doorslaggevend belang is voor de aantrekkingskracht en de promotie van die landen. Dat doet echter niets af aan het enorme belang van het toerisme voor de traditioneel toeristische gebieden, zoals de zuidelijke regio's, en daarom moeten deze gebieden een specifieke benadering krijgen. Het is een feit dat - zoals men kan zien, maar ook kan meten met andere economische en sociale maatstaven - talrijke zuidelijke regio's door het toerisme radicaal, ten goede, zijn veranderd, en een heel ander economisch en sociaal aanschijn hebben gekregen. De levensstandaard van de bevolking in deze regio's is enorm gestegen en emigratie, eens een ware plaag, is drastisch teruggelopen. Men heeft echter alleen daar sociale groei kunnen vaststellen waar rondom de toeristische markt andere activiteiten ontstonden, activiteiten die nodig waren om te kunnen beantwoorden aan de eisen van de toerist-consument, waar dus om het toerisme heen een heel productiesysteem is ontstaan. In dergelijke gevallen kon men een snellere stijging van de werkgelegenheid vaststellen dan van het aantal toeristen. Door het toerisme werd immers een hele reeks lokale activiteiten op gang gebracht die voor lokale economische groei zorgde.
Daaruit blijkt dus dat het toerisme absoluut niet de aardolie van de armen is. Voor toerisme moet men enorm investeren in structuur en infrastructuur; men moet de ondernemersgeest aanmoedigen en voor opleiding, scholing en sociale dienstverlening zorgen. Daaruit blijkt dus ook dat de toeristische industrie van fundamenteel belang is voor het evenwicht in talrijke regio's. Deze is namelijk een directe bron van werkgelegenheid en een markt voor alle lokale producties: landbouw, kleine bedrijven en ambachtslieden, vervoer, diensten, handel en opleiding. Ook wordt daardoor duidelijk dat de ontwikkeling van het communautaire toerisme nauw verband houdt met duurzaamheid, met de door de communautaire doelstellingen beoogde duurzaamheid, volgens welke de geografische, historisch-culturele en ecologische diversiteit moet worden gewaarborgd en beklemtoond.
De Europese Unie kan mijns inziens, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, de activiteiten van de lidstaten aanvullen en bijdragen aan de versterking van het toeristisch potentieel. Een van de mogelijke maatregelen is de opneming in de Verdragen van een specifieke rechtsgrondslag voor het beleid inzake toerisme. Verder zou men mechanismen kunnen invoeren voor de uitwerking, in het kader van het regionaal beleid en andere beleidsvormen van de Europese Unie, van programma's en projecten ter bevordering van het toerisme in al zijn vormen: plattelandstoerisme, milieutoerisme, cultureel toerisme, toerisme verbonden met onderzoek, opleiding en congressen, toerisme in kuuroorden, toerisme van de derde leeftijd en sporttoerisme. Men zou eveneens richtlijn 95/57 betreffende de inzameling van statistische gegevens over toerisme moeten wijzigen en moeten zorgen voor cofinanciering van projecten voor de verwezenlijking van nieuwe vervoersdiensten en vervoersinfrastructuur, en van proefprojecten voor uitwisseling van ervaringen en benchmarking.
Dit zijn enkele van de concrete maatregelen die in mijn verslag worden genoemd. Deze kunnen mijns inziens meerwaarde geven aan de activiteiten die bij voorkeur de nationale en regionale autoriteiten moeten ontplooien om het toerisme en de werkgelegenheid te bevorderen. Daartoe behoren in eerste instantie positieve belastingmaatregelen voor het midden- en kleinbedrijf, en met name maatregelen die kunnen leiden tot een vermindering van de belastingdruk op arbeid.

Kratsa-Tsagaropoulou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, voordat ik u het standpunt van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen uiteenzet, wilde ik drie belangrijke overwegingen naar voren brengen die mijns inziens een stempel drukken op het heden en de toekomst van het in een internationale omgeving opererend Europees toerisme.
De toeristische industrie in Europa zorgt voor 5,5% van het bruto nationaal product en biedt werk aan een groot aantal werknemers: ongeveer 6% van het werknemerspotentieel. In een aantal landen liggen deze percentages echter aanzienlijk hoger. Om u duidelijk te maken hoe belangrijk het toerisme is voor bepaalde gebieden in Europa, wil ik u het voorbeeld noemen van mijn land, Griekenland. Griekenland is een toeristisch land, waar de bevolking de laatste veertig jaar sterk is vergrijsd en voor een groot deel naar de steden is getrokken. De enige gebieden waar de bevolking kon worden vastgehouden en waar zelfs een bevolkingsaanwas heeft plaatsgevonden met relatief jonge mensen, zijn de gebieden met veel toerisme. Toerisme is dus duidelijk niet alleen een economische aangelegenheid voor Europa, maar ook een prioriteit in verband met de economische en sociale samenhang van de regio's van de Europese Unie.
Een ander belangrijke vaststelling is dat de wereldmarkt explodeert. Men verwacht voor het jaar 2010 tien miljard toeristen. Voor Europa doet zich helaas echter een omgekeerde tendens voor. Het Europese aandeel in de stijging van het toerisme neemt drastisch af, ten gunste van Azië, het Verre Oosten en Amerika. De toeristische markt in de wereld wordt dagelijks, rechtstreeks beïnvloedt door de liberalisatie van het vervoer, de lagere kosten en de sterke concurrentie van nieuwe toeristische gebieden buiten Europa.
90% van de bedrijven in het toerisme zijn kleine en middelgrote bedrijven. Zij zijn de ruggengraat van ons sociaal en economisch bestel. Zij moeten de nieuwe hinderpalen zien te overwinnen en de nieuwe uitdagingen op wereldschaal aanpakken. Zoals de rapporteur al zei, is het uiterst belangrijk dat zij daarin slagen, vooral wanneer wij het toerisme zien als een productiesysteem met een enorme behoefte aan landbouw- en industrieproducten, diensten en vervoer, een productiesysteem met een grote toegevoegde waarde. De internationale concurrentie is keihard en als wij deze efficiënt het hoofd willen bieden moeten wij ons bezinnen op een gemeenschappelijke langetermijnstrategie.
Wij moeten wel beseffen dat de werknemers in het toerisme bijgeschoold moeten worden. De nieuwe technologische uitdagingen van onze tijd hebben immers ook een weerslag op het toerisme. Niemand kan het feit negeren dat de nieuwe digitale technologie, de nieuwe digitale systemen - met internet als speerpunt - evenals de mobiele telefoon en de digitale televisie radicale veranderingen teweegbrengen in het toerisme, in zijn structuren en ondernemingsmodellen.
De invoering van deze nieuwe technologie is geen bedreiging, maar een nieuwe kans voor het toerisme. Daardoor krijgt men de mogelijkheid nieuwe innovatieve toeristische producten en diensten aan te bieden. Daar heeft het toerisme behoefte aan om het toeristisch seizoen te verlengen, nieuwe klanten aan te trekken en nieuwe, alternatieve vormen van toerisme aan te bieden. Met de nieuwe technologie kan men eveneens nieuwe markten openen in de traditioneel achtergebleven gebieden waar tot nu toe van toerisme nauwelijks sprake was. Ook daar kan men het toerisme tot bloei brengen en investeringen aantrekken. Men moet met deze nieuwe arbeidsmarkt rekening houden in de programma's van de horecascholen, in de scholingsprogramma's voor bedrijfspersoneel en de programma's voor opleiding en herintreding op de arbeidsmarkt.
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft zich diepgaand beziggehouden met het vraagstuk van de opleiding. Volgens officiële gegevens vormen de vrouwen 53% van het totaal aantal werknemers in de toeristenbranche. Ook zijn zij de meerderheid in de voor economische en sociale veranderingen meest kwetsbare groep. Wij mogen niet uit het oog verliezen dat de werknemers in het toerisme, en met name vrouwen, met specifieke problemen te kampen hebben: hun werk is seizoengebonden en hun contracten moeten jaarlijks worden hernieuwd; er zijn problemen in verband met de sociale bescherming, er is een gebrek aan belangstelling voor bijscholing en er zijn weinig carrièremogelijkheden. Daarom vragen wij de Commissie speciale maatregelen te treffen en te zorgen voor integratie van het gelijkekansenbeginsel in alle programma's voor toerisme en in de programma's voor bedrijfsontwikkeling.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij debatteren vandaag over het werkgelegenheidscheppend potentieel van het toerisme, dat de Commissie eindelijk schijnt te hebben ingezien. Dat is belangrijk, maar eigenlijk hadden we dat al lang geleden moeten doen en bovendien gaan we ook nu niet ver genoeg.
Ik heb almaar het gevoel dat wij al sedert vele jaren in een kringetje draaien. Met de nieuwe Commissie wordt dat zeker anders, hoewel ik van de bevoegde commissaris toch wel wat meer enthousiasme had verwacht. Ik ben zelf al sedert het begin van de jaren '90 betrokken bij het debat over de bevoegdheid van Europa voor het toerisme. Soms was er hoop, zoals ten tijde van de Raad over toerisme en werkgelegenheid in 1997, maar soms ook teleurstelling, zoals toen de Raad en de Commissie de invoeging van een artikel over het toerisme in het Verdrag afwezen.
Veel van wat de Commissie ons in haar mededeling in aansluiting op de evaluatie en aanbevelingen van de werkgroep op hoog niveau voor toerisme en werkgelegenheid voorstelt, is niet nieuw, maar wordt door het Europees Parlement al sedert jaren gevraagd. Ik vind het jammer dat het oordeel van experts zwaarder weegt dan de mening van de leden van dit Parlement. In het licht van het geringe enthousiasme voor Europa bij de bevolking van de lidstaten en van het ontbreken van een Europees identiteitsgevoel, zoals ook Vaclav Havel gisteren beklemtoonde, is het werkgelegenheidscheppend potentieel slechts één zijde van de medaille van het toerisme. De andere zijde is de mogelijkheid van het toerisme om het Europees identiteitsgevoel, dat voor Europa zo belangrijk is, te versterken. Een mededeling van de Commissie daarover laat nog op zich wachten.
Wij moeten inderdaad oppassen: Europa ondervindt scherpe concurrentie. Terwijl ons marktaandeel in de wereld de laatste jaren met 10% is gedaald, neemt het toerisme naar Zuid-Oost-Azië, Australië en Nieuw-Zeeland spectaculair toe.
Van de wereldwijd verwachte 120 miljoen nieuwe banen verwacht de World Travel and Tourism Council er slechts 2% in Europa.
Is dat niet alarmerend? Het toerisme heeft niet alleen een grote economische betekenis, maar draagt ook aan het onderling begrip tussen de volkeren bij. Wie de landen en volkeren van Europa op reis leert kennen en begrijpen, kan geen nationalist meer zijn. Alle vormen van toerisme bevorderen het wederzijdse vertrouwen en verminderen de vooroordelen, de arrogantie, het wantrouwen en het scepticisme. Toerisme maakt verdraagzaam en is een remedie voor de kennelijk toenemende intolerantie tussen mensen.
Juist daarom hebben wij er belang bij, met strikte inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, voor het toerisme optimale kadervoorwaarden te creëren en het op een stevige wetenschappelijke basis te bevorderen, te coördineren en te ondersteunen.
Ik feliciteer de rapporteur met zijn voortreffelijke verslag, dat ik volledig onderschrijf. Ik hoop dat het deze keer meer dan geduldig papier zal zijn.

Fava
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, ik wil beginnen met het citeren van de optimistische woorden uit de mededeling van de groep op hoog niveau van oktober 1998. Op bladzijde één staat: "Voor het einde van het komend decennium zal het mogelijk zijn 2,2 à 3,3 miljoen arbeidsplaatsen te creëren in de toeristische sector", en daaraan toegevoegd: "door enkel en alleen de daarvoor juiste voorwaarden te creëren".
Daarom moeten mijns inziens de Commissie en het Parlement twee vragen beantwoorden: wat zijn deze juiste voorwaarden en welke rol is hierbij voor de Europese Unie weggelegd? De Commissie en het Parlement kunnen ons in eerste instantie helpen begrijpen waar het hier precies om gaat. Het begrip "toerisme" is, zoals ook in het verslag-Viceconte staat, nogal dubbelzinnig. Dit is een soort variabele die afhankelijk is van geografische breedte, klimaat en andere omstandigheden en voor uiteenlopende interpretaties vatbaar is. Toerisme kan synoniem zijn met vakantie maar kan ook gezien worden als een echte gelegenheid tot productie, inkomen, rijkdom en werkgelegenheid.
Er is een gebrek aan gegevens. Wij hebben geen enkel gegeven over de economische weerslag. Deze blijft in nevelen gehuld. De verzameling en interpretatie van statistische gegevens geschiedt volgens totaal verschillende criteria, in weerwil van hetgeen daarover in de richtlijn van de Commissie en het Parlement van 1995 staat. Als men echter een strategie wil opzetten moet men in eerste instantie de statistische gegevens op zo homogeen en strikt mogelijke wijze lezen. Pas dan kan men van het toerisme verwachten dat het werkgelegenheid schept. Niets verloopt hier automatisch: in het verleden is het zelfs regelmatig voorgekomen dat met het toerisme enorme rijkdom werd vergaard, zonder dat daardoor de werkgelegenheid steeg.
Er is gebrek aan een rechtsgrondslag. Dat is ons inziens het grote struikelblok voor elke maatregel in de sector van het toerisme. Een rechtsgrondslag betekent dat men kan coördineren, programmeren en strategieën uitstippelen, hetgeen onontbeerlijk is als men het toerisme van de Europese Unie concurrerend wil maken ten opzichte van de andere markten.
Met een rechtsgrondslag kan men vermijden dat, zoals in het verleden het geval was, een beroep moet worden gedaan op de structuurfondsen. Dat was altijd een soort zakgeld dat mondjesmaat werd verstrekt. Ik herinner u eraan dat in de mededeling van de Commissie een bedrag voorkwam van 4,7 miljard euro voor de afgelopen vijf jaar: dat is evenveel als 400 kilometer snelweg kost. Door het gebrek aan een rechtsgrondslag kan men ook de lidstaten geen duidelijk signaal geven. Met een rechtsgrondslag kunnen de landen daarentegen bevoegdheden aan de Europese Unie overdragen, bevoegdheden die nu zeer dun gezaaid zijn.
De in de mededeling van de Commissie opgenomen maatregelen krijgen onze volledige instemming. Daarbij gaat het vooral om positieve belastingmaatregelen, maatregelen die het productiestelsel - dat zoals bekend voor 95% uit kleine en middelgrote bedrijven bestaat, met een totaal van 2 miljoen KMO' s in de toeristische sector in Europa - werkelijk concurrerend kunnen maken op deze markt. Verder moet men in de Europese Unie bijzondere aandacht schenken aan de beroepsopleiding en dus daarin investeren. Tot slot moet men zorgen voor meer transparantie in de arbeidsmarkt. De toeristische markt is een per definitie flexibele markt. Wij zouden echter graag zien dat deze flexibiliteit niet werd gezien als een straf. Men mag niet in het misverstand vervallen dat seizoenswerk niet-gereglementeerd werk is, en evenmin vergeten dat 50% van de werkgelegenheid in met name de zuidelijke landen van de Europese Unie "officieus" is.
Wij zijn verder van mening dat de Europese Unie en de Commissie zich krachtig moeten inzetten voor duurzaam toerisme. Dat betekent dat er een strategie moet komen voor milieuverenigbaarheid, zeker na de excessen van de afgelopen jaren waarin wel particuliere rijkdom werd verzameld maar geen noemenswaardige werkgelegenheid werd gecreëerd. De concurrentie moet zich met name toespitsen op de kwaliteit.
Tot slot is ons inziens toerisme niet alleen een factor van economische groei. Toerisme kan bijdragen aan de democratie, en daarom vragen wij de Commissie hier welbewust en krachtig aan te werken.

Attwool
Mijnheer de Voorzitter, er zijn drie aspecten die ik wil aansnijden. Ten eerste het opnemen van een rechtsgrondslag voor dit beleid in het Verdrag. Ik ben daarvoor, maar behoor wel tot een minderheid binnen mijn fractie. Wij zijn allen doordrongen van het belang van toerisme voor zowel de lokale economieën als de Europese integratie. Het probleem voor sommigen hier is echter het gebrek aan duidelijkheid over de reikwijdte van de rechtsgrondslag en over de vraag hoe deze zich verhoudt tot het subsidiariteitsbeginsel.
Ten tweede zijn er soortgelijke vragen over het in te stellen meerjarenprogramma voor het toerisme. Hoewel de ontwerpresolutie vele uitstekende ideeën bevat voor bevordering van verscheidene vormen van toerisme en voor professionalisering binnen de bedrijfstak, poogt de Commissie zich tegelijkertijd tot haar kerntaken te beperken. Het is dan ook de vraag of een aantal van de activiteiten die in de ontwerpresolutie worden genoemd niet een groter beslag leggen op de beschikbare middelen dan wenselijk is.
Ten derde wordt in de ontwerpresolutie een aantal keren verwezen naar duurzame werkgelegenheid, die vanzelfsprekend moet worden bevorderd, maar niet noodzakelijkerwijs fulltime werkgelegenheid betekent. Er zullen altijd mensen zijn op zoek naar seizoensarbeid, bijvoorbeeld studenten. Wij betwijfelen of de ontwerpresolutie voldoende rekening houdt met deze groep en met de mogelijkheden om hun belangen te beschermen.
Hoewel wij de heer Viceconte dus feliciteren met zijn verslag, en vinden dat zijn resolutie voor een belangrijk deel alle lof verdient, verzoeken wij om een stemming op onderdelen zodat de genoemde knelpunten aan bod kunnen komen.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben van mening dat het toerisme een belangrijke rol gaat spelen in onze Europese regio's en de rest van de wereld. Het toerisme is immers van groot belang voor de economische en sociale ontwikkeling. Deze sector is echter ook heel kwetsbaar, zoals de olieramp heeft aangetoond. Een dergelijke milieuramp kan de nekslag beteken voor het toerisme in een regio. Toerisme is dus niet altijd en overal meer vanzelfsprekend.
Er bestaan grote reservaten, plattelandsgebieden en zogenaamde achtergestelde gebieden waar de natuur nog ongerept is. Dankzij met name het ecotoerisme of groene toerisme kunnen deze gebieden zich ontwikkelen. Het toerisme kan daarnaast de werkgelegenheid in deze gebieden aanzienlijk stimuleren. Het is overigens wel van belang dat in deze regio's rekening wordt gehouden met de positieve en negatieve ervaringen die in andere toeristische gebieden zijn opgedaan.
De kip met de gouden eieren mag niet worden geslacht. Bij het toerisme mag het milieu dus niet uit het oog worden verloren, willen we er nu en in de toekomst nog van kunnen profiteren. Ik denk bijvoorbeeld aan de vele berggebieden die nog altijd te lijden hebben onder het toerisme. Er is al zoveel schade aangericht aan bergen en andere natuurgebieden.
Een andere, weinig eerbare vorm van toerisme is het sekstoerisme buiten de landen van de Europese Unie. Ik weet dat deze vorm van toerisme bestreden wordt, maar ik wil u eraan herinneren dat de Europese Unie haar verantwoordelijkheid op dit gebied niet uit de weg mag gaan. Wij afgevaardigden mogen in geen geval accepteren wat er momenteel met jonge meisjes gebeurd die min of meer gekocht worden in de oostelijke landen en hierheen komen om voor wat geld te worden misbruikt.
Ik wil tenslotte wat zeggen over het toerisme dat burgers in staat stelt wat van de wereld te ontdekken en kennis laat maken met de democratie. Ik denk hierbij met name aan geïsoleerde landen zoals Cuba. In Cuba leren de burgers dankzij hun contacten met toeristen wat er zich buiten hun grenzen afspeelt. Ook wisselen ze informatie met toeristen uit. Dankzij de hervorming van de Verdragen kan het belangrijke toeristenvraagstuk daadwerkelijk in overweging worden genomen. De hele wereld kan hier profijt van hebben.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de heer Viceconte heeft een voortreffelijk verslag opgesteld. Ik wil hem daarmee van harte feliciteren.
Hij is erin geslaagd het brede en moeilijk af te bakenen terrein van de talloze economische, sociale, culturele, sportieve en gezondheidsactiviteiten op het gebied van toerisme en de uiteenlopende eisen en behoeften van de EU-landen terzake voortreffelijk te beschrijven. Hij heeft de moeilijkheden bij de behandeling van het toerisme in het licht van zijn Europese dimensie duidelijk uiteengezet en laten zien dat het toerisme de steun van Raad, Commissie en Parlement broodnodig heeft.
Het besluit om uit te gaan van het belang en de betekenis van de economisch sector van het toerisme voor de werkgelegenheid in de Europese Unie en om daaruit af te leiden dat daarvoor een gemeenschappelijk kader moet worden gecreëerd en in praktijk gebracht, vind ik zeer opmerkelijk.
Ondanks de patstelling met de Raad moet de Commissie gebruikmaken van de ook nu geboden mogelijkheden voor de ontwikkeling van bepaalde elementen van een Europees toerismebeleid. Tot die elementen behoren de vaststelling van prioriteiten voor de ontwikkeling van de sector, de opstelling van een lijst van criteria die het mogelijk maakt voor het toerisme relevante belangen bij de uitvoering van EU-projecten in het kader van de verschillende programma's te betrekken, en de uitstippeling van een strategie om, tot een rechtsgrondslag is vastgesteld, een voorlopige oplossing te vinden voor de financiering van de coördinatie met communautaire maatregelen op andere beleidsterreinen zoals werkgelegenheid, milieu, structuurfondsen en communautaire initiatieven.
Bovendien is het volstrekt noodzakelijk dat het compromisvoorstel van het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad, namelijk de vaststelling van een meerjarig kaderprogramma, wordt uitgevoerd. Dat veronderstelt uiteraard dat de leden van de Raad die dat tegenhouden, uitdrukkelijk wordt verzocht hun afwijzende houding op te geven.
Bij de opstelling van een kaderprogramma kan en moet tegelijkertijd de formulering van politieke richtlijnen voor het toerisme door de Europese Commissie en de lidstaten op geïntegreerde of parallelle wijze worden gestimuleerd. De Commissie heeft de bijzondere opdracht de verschillende nationale regelingen en werkzaamheden te analyseren en op basis daarvan algemene regels voor de gehele EU te formuleren. Die kunnen en zullen dan een goede basis voor de formulering van Europese kadervoorwaarden vormen.
Gelet op zijn enorme werkgelegenheidscheppende potentieel zal het toerisme vooral in de economisch minder ontwikkelde en probleemregio's van de Unie gevolgen hebben voor de bevordering van plaatselijke economische activiteiten zoals landbouw, ambacht, diensten, vervoer en handel, en op het gebied van opleiding. Dat betekent dat regionale economische kringlopen tot stand kunnen worden gebracht. Daarbij moeten wij van de duurzaamheid van de maatregelen en de bescherming van ons natuurlijk milieu uitgaan. Vooral kleine en middelgrote aanbieders van toeristische diensten zijn geschikt om de harmonische integratie van het recreatie- en vrijetijdsaanbod, kuren en sportactiviteiten in overeenstemming met het natuurlijke milieu te garanderen.
Andere aspecten zoals non-discriminatie en benadeling op het werk, een algemeen principe bij de uitvoering van het communautaire beleid, moeten in de maatregelen ter ondersteuning van het toerisme in de verschillende EU-programma's worden verankerd. Daarnaast moet bijzondere aandacht gaan naar het specifieke probleem van het grote aantal banen voor vrouwen, vreemdelingen en deeltijdwerkers en moeten passende steunmaatregelen worden ondersteund.
Op grond van onze ervaring in de Duitse deelstaat Brandenburg, waar ik vandaan kom en die tot de doelstelling 1-gebieden behoort, weten wij dat door een doelgerichte bevordering van kleine toeristische ondernemingen niet alleen een groot aantal banen kan worden behouden of gecreëerd, maar dat de ontwikkeling op het platteland door de bevordering van het zachte toerisme, bijvoorbeeld in beschermde natuurgebieden, krachtig wordt gestimuleerd. Ook in het verleden hebben de EU-fondsen daartoe een grote bijdrage geleverd.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, in de laatstgehouden vergadering van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ondervond ik een aangename verrassing. Het betrof een opmerking in het advies van collega Sánchez García aan de Commissie constitutionele zaken over de IGC. De mening van de rapporteur voor advies was namelijk dat er geen rechtsgrondslag voor toerisme in het Verdrag behoeft te komen. Dit in tegenstelling tot de meerderheidsopvatting in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme. Na het aanhoren van vele collegae die wel die opvatting aanhangen was dit werkelijk een opluchting.
Helaas heeft zijn tekst de stemming niet overleefd. Het steunt mij wel in de gedachte dat ik klaarblijkelijk niet de enige ben, die zich niet in die meerderheidsopvatting kan vinden.
Ik kom daarmee bij de inhoud van het verslag. Een belangrijk aspect van de toeristische sector is de werkgelegenheid en de potentiële werkgelegenheid. Met name in de zuidelijke lidstaten is de toeristische industrie een voorname bron van inkomsten. Vanuit dit oogpunt is er dan ook alle reden voor de overheid om stimulerende maatregelen en stimulerend beleid te formuleren.
Ook het seizoengebonden karakter van het toerisme, en de daarmee samenhangende werkgelegenheidsfluctuaties verdienen dan aandacht.
Wat mij echter bevreemdt, is dat velen dit middels communautair beleid willen bereiken. Dat is vanuit het perspectief van het toerisme zelf als vanuit de stimulering van de werkgelegenheid niet gewenst. De verschillen tussen de diverse regio's zijn vaak op cultureel-historische factoren terug te voeren. Binnen deze regio's spelen dan ook uiteenlopende problemen. Het ligt voor de hand dat vooral lokale en regionale, en dus ook in mindere mate de nationale overheden het beste de situatie kunnen beoordelen en passend beleid ontwerpen. Het overhevelen van bevoegdheden naar Europees niveau kan ik vanuit dit oogpunt dan ook niet steunen.
Daarnaast speelt het werkgelegenheidsbeleid in het algemeen. Ook hier geldt dat de structuur van de economie verschilt per lidstaat en de wegen waarlangs het huidige niveau bereikt is, uiteenlopen. Het gaat niet aan daar één soort beleid, wellicht met vele uitzonderingen en aanpassingen, op van toepassing te laten zijn. Dat zou betekenen dat de EU-lidstaten onterecht taken ontneemt en de Brusselse bureaucratie onnodig tussenbeide komt. Het verdient de voorkeur dat lidstaten zelf stimulerende maatregelen ten hoeve van de werkgelegenheid nemen. Hun kennis van zaken is, vanzelfsprekend, groter dan die van de Commissie. Vandaar dat ik zeer terughoudend ben als het om formuleren van communautaire maatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid gaat. Ook waar het de toeristische sector betreft.
Het is ons werkelijk een doorn in het oog indien het Parlement probeert dit alsnog officieus te bereiken door het oprekken van zijn bevoegdheden.
Mijnheer de Voorzitter, u zult begrijpen dat wij met de voor ons liggende resolutie in deze vorm niet kunnen instemmen.

Provan
Om te beginnen wil ik de heer Viceconte bedanken voor al het werk dat hij voor dit zeer uitgebreide verslag heeft verricht. Wij zijn er net zo mee ingenomen als met het oorspronkelijke verslag waarop het gebaseerd is: het verslag van de Werkgroep op hoog niveau die is ingesteld door de Europese Commissie. Hopelijk vergeet de Commissie dat niet. Ik hoop dat de Commissie, nu de Werkgroep in het leven is geroepen, er gebruik van zal maken en haar geen slapend bestaan laat leiden.
De sector toerisme bestaat uit veelal kleine bedrijven en is daarom bij uitstek geschikt voor het scheppen van werkgelegenheid. Zoals al eerder gezegd tijdens dit debat, drie miljoen potentiële nieuwe arbeidsplaatsen binnen tien jaar is een aantal dat alleszins de moeite waard is.
Europa kan deze snelst groeiende economische sector dan ook niet langer negeren en moet hem zowel beleidsmatig als in politiek opzicht, gegeven zijn economische en sociale betekenis, de erkenning geven die hij verdient. Wij hebben nu behoefte aan een meer dynamische visie die uitgaat van de bijdrage die het toerisme levert aan de groei van de werkgelegenheid. Erkenning van deze sector die zich met name bezig houdt met grensoverschrijdende activiteiten betekent dat er een Europees beleid moet worden ontwikkeld met een stimulerende, innovatieve en pro-actieve benadering van duurzame ontwikkeling van bedrijvigheid.
Ik weet dat de commissaris erg gespitst is op informatietechnologie; hij heeft mij hiervan overtuigd. Zijn portefeuilles, informatietechnologie en toerisme, gaan eigenlijk heel goed samen en er zijn verschillende redenen waarom het toerisme uitstekend kan dienen als proeftuin voor geïntegreerde strategieën gericht op het scheppen van werkgelegenheid.
Laten wij een aantal van deze redenen eens nader bekijken. Het economische belang van toerisme en zijn groeipotentie is uiteraard een van deze redenen. Verscheidene groepen van de bevolking zijn werkzaam in de toeristenindustrie, met name de meer kwetsbare zoals jongeren, vrouwen en ongeschoolden. Ik beweer niet dat het niet nodig is kennis en vaardigheden binnen de sector te verbeteren, natuurlijk wel, maar eerst moeten de banen er komen.
Voor sommige economische gebieden binnen de Gemeenschap is het van groot belang dat er ongeschoold, tijdelijk en seizoenswerk beschikbaar is. Toerisme draagt immers bij aan regionale ontwikkeling van landelijke gebieden die wellicht bezig zijn hun aanbod te verbreden, en van stedelijke gebieden die hun culturele erfgoed beter willen profileren. Nemen we al deze aspecten samen en verlengen we misschien het toeristische seizoen door de vakanties binnen Europa te spreiden, dan hebben we de mogelijkheid daadwerkelijk iets in Europa tot stand te brengen.
We moeten niet uit het oog verliezen dat we nu met de uitbreiding van de Europese Unie de mogelijkheid hebben om het aantal bezoekers te vergroten dat naar de Europese kustgebieden komt om iets te zien van het cultuurhistorisch erfgoed, dat in feite veertig jaar lang niet toegankelijk was.
Aangezien ons marktaandeel kleiner wordt, ben ik van mening dat we iets moeten ondernemen om meer concurrerend te zijn. Ik hoop dat u ons hierbij helpt.

Mastorakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, wij houden ons vandaag bezig met de uiterst belangrijke sector van het toerisme, die in de Europese Unie voor meer dan 10 miljoen rechtstreekse arbeidsplaatsen zorgt. Ook helpt deze sector talrijke, meer of minder benadeelde gebieden, eilandgebieden en verafgelegen gebieden bij hun pogingen het hoofd boven water te houden. In het toerisme ontstaan ook nieuwe arbeidsplaatsen, waardoor de werkgelegenheid wordt verbeterd voor met name de meest gevoelige groepen van de samenleving, zoals vrouwen en jongeren. Daarom kan het mijns inziens niet door de beugel dat er geen Europees beleid voor toerisme bestaat. De afwezigheid van een rechtsgrondslag maakt het onmogelijk maatregelen te treffen voor deze sector. Zo nu en dan wordt een beroep gedaan op artikel 308, ex-235. Daarvoor is echter unanimiteit vereist, met als gevolg dat zelfs een programma van slechts 8 miljoen euro, met een looptijd van vijf jaar en bestemd voor vijftien lidstaten, niet het daglicht mocht aanschouwen. In het verleden zijn wel maatregelen getroffen, maar deze hingen als los zand aan elkaar en zetten absoluut geen zoden aan de dijk. Bovendien werd de regelgeving meestal ingegeven door andere overwegingen, zoals consumentenbescherming, milieu, vervoer en belastingzaken, waardoor het toerisme eerder werd bemoeilijkt dan vergemakkelijkt. Met die maatregelen werden immers extra kosten veroorzaakt voor de toeristische industrie, zonder dat van tevoren was onderzocht of de industrie die extra kosten wel kon dragen en zonder enige faciliteiten te bieden voor het opvangen daarvan.
Tot mijn grote droefenis stel ik nu vast dat als resultaat van de interne hervorming van de Commissiediensten toerisme zelfs geen directoraat is, maar slechts een afdeling van het directoraat-generaal "onderneming". Wij moeten echter steun geven aan ons toerisme. Wij moeten daarvoor een basis scheppen en wel langs de volgende krachtlijnen: vaststelling van een rechtsgrondslag voor toerisme via opneming van een speciaal hoofdstuk toerisme in het Verdrag; uitwerking van een communautair beleid voor toerisme ter ondersteuning van deze sector, zonder verstoring evenwel van de goede werking van de toeristische markt; coördinatie van het beleid voor toerisme met de andere communautaire beleidsvormen die een directe of indirecte weerslag op het toerisme hebben, en tot slot aandachtige bestudering van deze sector en toepassing van maatregelen op lange en middellange termijn ter ondersteuning van het concurrentievermogen van het toeristisch product.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, nu wij het toch over werkgelegenheid hebben wil ik ook wijzen op het even ernstige vraagstuk van de faillissementen van tour operators en alle gevolgen van dien voor met name hotels. Hotels zijn kleine en middelgrote bedrijven die niet beschikken over de noodzakelijke organisatie en toegang tot informatie om zich te vergewissen van de solvabiliteit van hun partners. Daarvoor kan men natuurlijk geen maatregelen op nationaal niveau treffen, maar men zou wel op Europees niveau kunnen nadenken over maatregelen om de betrekkingen tussen hoteliers en tour operators te verbeteren. Zo zou men, in overleg met de vertegenwoordigers van beide partijen, een reglementair kader kunnen uitwerken voor hun onderlinge relaties, een speciaal fonds kunnen oprichten voor steun in geval van faillissement, enzovoort.
In het verleden had de Commissie al eens gevraagd om kwantitatieve gegevens over de door dergelijke faillissementen aan bedrijven berokkende schade. Zij wilde zich hierover een mening vormen en heeft zich derhalve tot de HOTREC en de ECTAA, de Europese bond van horecabedrijven, en de Europese bond van reisbureaus gewend. De Commissie wilde die gegevens bestuderen en een verordening opstellen voor de reglementering van de betrekkingen tussen beide partijen. Sedertdien is echter geen enkele vooruitgang geboekt.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er moeten maatregelen worden getroffen waarmee enerzijds de kwaliteit en het mededingingsvermogen van het Europese toerisme kunnen worden verbeterd, maar anderzijds, in de mate van het mogelijke, de goede werking van de bedrijven kan worden gewaarborgd. In deze maatregelen moet eveneens rekening worden gehouden met de noodzaak van een juist gebruik van de natuurlijke en culturele hulpbronnen en de toeristische infrastructuur. Dan zullen zij ook een bijdrage leveren aan een evenwichtige en duurzame ontwikkeling van het toerisme.
Tot slot wil ik nog de heer Viceconte gelukwensen en als inwoner van Kreta, van een toeristisch gebied, vragen toerisme niet alleen te zien als een mogelijkheid tot vakantie, maar ook als een bron van werkgelegenheid. Europa heeft die zo hard nodig.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, degenen onder ons die de afgelopen jaren het toerisme en de integratie van die sector in de communautaire structuren op de voet hebben gevolgd, zijn getroffen door de recente verandering van het standpunt van de Commissie met betrekking tot deze belangrijke economische activiteit.
Het zal niemand ontgaan dat die wijziging hoofdzakelijk te danken is aan het nauwe verband van oorzaak en gevolg tussen toerisme en werkgelegenheid, en aan de erkenning door de Europese Unie, na de in 1997 gehouden conferentie terzake, van de indrukwekkende perspectieven van deze branche voor de werkgelegenheid.
De onderhavige mededeling van de Commissie komt dus op een goed moment, en hetzelfde geldt natuurlijk voor het verslag van de heer Viceconte - waarmee ik hem gelukwens - met de 34 conclusies die daarin vervat zijn. Ik zou de aandacht willen vestigen op de 15 verzoeken die hierin aan de Commissie worden gedaan - waarin deze wordt opgeroepen tot het nemen van concrete maatregelen en initiatieven, met name in de ultraperifere en insulaire regio's, zonder daarbij de milieudimensie en de bescherming van het cultureel erfgoed uit het oog te verliezen. Verder bevatten die conclusies een viertal verzoeken aan de lidstaten, zoals het verzoek waarin gewezen wordt op de noodzaak om initiatieven te coördineren met de regionale overheden, alsook de noodzaak om maatregelen te nemen ten behoeve van de KMO's in de toeristensector, in het bijzonder op fiscaal gebied en ten aanzien van de toegang tot financiële instrumenten. Doel hiervan is de groei van de werkgelegenheid te bevorderen in sectoren die veel arbeidskrachten nodig hebben, zoals de toeristenbranche.
Tenslotte is het een feit dat we, wanneer het ontbreken van die door velen onder ons nagestreefde rechtsgrondslag voor een gemeenschappelijk toerismebeleid eenmaal verholpen is, met realisme aan de slag moeten om gezien het verband tussen toerisme en werkgelegenheid onze strategie op dat gebied vast te stellen - zoals de Commissie dat voorstaat, met de inbreng van dit Parlement. In die strategie moet bij voorkeur aandacht worden geschonken aan de rol van jongeren en vrouwen, aan opleiding en kwaliteit alsook aan de nieuwe mogelijkheden van de informatiemaatschappij.

Sudre
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil allereerst de heer Viceconte bedanken voor zijn verslag waarin hij de aandacht vestigt op een vaak miskende sector. Als sociaal, economisch en cultureel verschijnsel heeft het merendeel van de Europese burgers met toerisme te maken, als toerist of als werknemer in deze sector. Ieder jaar verlaten bijna 200 miljoen Europeanen hun woonplaats om op vakantie te gaan. In de meeste gevallen gaan ze op reis naar andere Europese landen. Europa is bovendien de belangrijkste toeristische bestemming voor burgers uit derde landen, ook al wordt de concurrentie op dit gebied steeds sterker en het aanbod steeds aantrekkelijker en afwisselender.
In de Verdragen is niet voorzien in een specifieke rechtsgrondslag voor een daadwerkelijk communautair beleid inzake toerisme. De Europese Unie dient de samenwerking in deze sector te helpen verbeteren en te stimuleren, hetgeen moet leiden tot meer banen in het toerisme. Het subsidiariteitbeginsel mag hierbij overigens geen geweld worden aangedaan. Bij werkloosheidbestrijding spelen beroepsopleidingen en de flexibiliteit van het personeel een belangrijke rol. Dit geldt met name voor dienstverlenende bedrijven in de toeristensector. Alleen zo kunnen we volledig tegemoetkomen aan de multiculturele eisen van de reizigers en ervoor zorgen dat de klant goed wordt bediend.
De werkgelegenheid in de toeristensector is vaak erg seizoensgevoelig en kwetsbaar, en vormt dus een obstakel voor duurzame ontwikkeling. Het is van groot belang dat er snel kennis wordt verkregen en verspreid op het gebied van technologiebeheer. Zo kunnen immers nieuwe productiemethoden worden gestimuleerd en een toeristisch aanbod worden bewerkstelligd dat beter aansluit bij de ontwikkelingen op de markt. De lidstaten moeten fiscale maatregelen aannemen ten gunste van het MKB, zodat met name de lasten op arbeid kunnen worden verlicht. Zoals in het verslag staat vermeld, vormen dergelijke maatregelen een uitstekende manier om de groei van de werkgelegenheid in arbeidsintensieve sectoren zoals het toerisme te bevorderen.
Deze sector is van doorslaggevend belang voor de economische en sociale ontwikkeling van de minst begunstigde regio's. Ik denk hierbij met name aan de ultraperifere en insulaire regio's die op toeristisch gebied ontegenzeggelijk veel te bieden hebben. We mogen niet vergeten dat in deze ultraperifere regio's het toerisme in termen van inkomsten de belangrijkste industrie vormt. Dankzij de inkomsten en werkgelegenheid die het toerisme genereert, kan het verstoorde evenwicht in deze regio's enigszins hersteld worden en sluiten hun economieën steeds meer aan bij het gemiddelde ontwikkelingsniveau van de Unie. Bovendien kan het toerisme een zekere economische en culturele toenadering stimuleren. De burgers worden zich immers steeds meer bewust van de verschillende Europese culturen en tonen bovendien steeds meer respect voor de leefwijze van hun Europese medeburgers.
Uiteraard kan een weldoordacht, goed ontwikkeld toerisme op lange termijn een duurzame bron van inkomsten betekenen voor de plaatselijke economieën, terwijl de rijkdom van het landschap, de cultuur, de geschiedenis en de natuur behouden en benadrukt kunnen worden. Ik wil tenslotte onderstrepen dat de Europese Unie een doorslaggevende rol moet spelen bij het stimuleren van nieuwe vormen van toerisme op nieuwe locaties. Het gaat er hierbij met name om dat Europeanen de ultraperifere regio's ontdekken, dat wil zeggen de meest afgelegen Europese bestemmingen.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, de aanleiding tot dit uitvoerige debat heeft niet veel om het lijf, want het basisdocument is feitelijk niet meer dan een mededeling van de Commissie waarmee gehoor wordt gegeven aan de conclusies en aanbevelingen van een groep op hoog niveau inzake toerisme en werkgelegenheid. De aanleiding heeft dus weinig om het lijf, en het betreffende document is zelfs niet actueel meer want het dateert van 28 april 1999, dat wil zeggen van bijna een jaar geleden.
Dat document is afkomstig van de vorige Commissie. Het is ongetwijfeld het resultaat van het werk waarmee commissaris Papoutsis zich gedurende zijn hele mandaat mee bezig heeft gehouden en dat werd afgesloten op de Top van Luxemburg met het programma PHILOXENIA, zijn mislukte programma PHILOXENIA.
Naar ik meen, is dit het eerste debat in het Parlement met de nieuwe Commissie, met een nieuwe commissaris die hiermee belast is, de heer Liikanen, die uiteraard met de grootste aandacht luistert naar hetgeen hier besproken wordt.
Ik zou de gelegenheid willen aangrijpen om hem een aantal vragen te stellen. Ten eerste: de intergouvernementele conferentie gaat van start, de regeringen die deelnamen aan de Conferentie van Maastricht van 1992 hebben afgesproken om een rechtsgrond in de Verdragen op te nemen, een afspraak die men niet is nagekomen in het Verdrag van Amsterdam van 1997, en verder is er nog een resolutie van de Raad van juni afgelopen jaar over toerisme en werkgelegenheid. Acht mijnheer de commissaris het waarschijnlijk dat dit aspect op de nieuwe intergouvernementele conferentie aan de orde wordt gesteld?
De tweede vraag is veel directer en wellicht een stuk neteliger: denkt commissaris Liikanen, gezien de mislukte pogingen van de afgelopen tien jaar - waarop de heer Koch gewezen heeft - dat hij gedurende zijn mandaat iets zal kunnen doen om ervoor te zorgen dat dit communautaire aspect van het toerisme een eigen beleid krijgt? Dit met het oog op het belang dat door alle voorafgaande sprekers is toegekend aan het toerisme als bron van werkgelegenheid. Mijn vraag is dus: zou de Commissie nieuwe initiatieven terzake kunnen voorleggen om te zien of we - zoals de druppel die de steen uitholt - door aanhoudende pogingen van de Commissie en het Parlement de Raad ervan kunnen overtuigen dat er op dit gebied iets moet worden ondernomen?

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst de rapporteur, de heer Viceconte, van harte gelukwensen. Hij heeft breedvoerig gesproken over de concrete mogelijkheden die de vijftien landen van de Europese Unie hebben om het aantal arbeidsplaatsen te verhogen. Daarvoor is echter een verstandig beleid, een verstandig initiatief nodig.
Juist vanmiddag nog hebben wij gesproken over werknemers die plotseling op straat komen te staan. Naar het schijnt bestaat nu echter hoop dat dit probleem opgelost kan worden.
Toerisme is een activiteit die bij uitstek thuishoort onder de bevoegdheden van de Europese Unie. Alle Europese landen genieten wereldfaam als toeristische trekpleisters, en menigeen is jaloers op ons, ook de Verenigde Staten van Amerika, waar wij ook vanmiddag nog over hebben gesproken in verband met de indianen.
Ik wil met name een punt uit het verslag-Viceconte noemen waar ik het roerend mee eens ben, waar mijns inziens het Parlement en de Commissie over moeten nadenken en waar zij hun goedkeuring aan moeten hechten. Het gaat hierbij om het toerisme van de derde leeftijd.
Normaliter zie ik hoe mevrouw Diamantopoulou zich één voor één de haren uit het hoofd trekt omdat de oudjes zo oud worden, hetgeen problemen veroorzaakt voor het betalen van de pensioenen. Wij leven langer en dat betekent dat er meer ouderen zijn. Velen - niet iedereen - reizen de wereld af om de wonderen van de wereld te zien en om te leren, om meer te weten te komen: de Italianen gaan naar Engeland om te zien hoe de Engelsen zijn, de Grieken gaan naar Turkije om naar de Turken te kijken en de Fransen komen bij hun Italiaanse neven op bezoek. Het toerisme brengt de volkeren van onze vijftien landen en van heel de wereld nader tot elkaar, en brengt vrede en begrip.
Ook dit toerisme, dat vooral door grote groepen ouderen wordt bedreven, is belangrijk. Dit toerisme moet men helpen. Dit toerisme moet men bevorderen, want daardoor ontstaat werkgelegenheid in de toeristische gebieden, niet alleen in de zomer wanneer men in zee wil zwemmen, maar ook in de winter wanneer men frisse lucht wil inademen.
De ouderen zijn altijd op vakantie, heel het jaar door, van 1 januari tot 31 december. Zij werken immers niet en zijn niet aangewezen op een maand vakantie. Dit geldt echter niet voor iedereen en daarom vraag ik de Commissie gevolg te geven aan het verslag-Viceconte.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, tegen het jaar 2007 zouden in het toerisme 1,84 miljoen meer mensen werk vinden dan nu. Wij weten ook dat in bijna alle ontwikkelde landen in de toeristische sector een tekort aan arbeidskrachten heerst dat zelfs in periodes van grote werkloosheid niet kan worden weggewerkt. Deze tegenstrijdigheid is wat bedoeld wordt als het toerisme een arbeidsmarkt met twee gezichten wordt genoemd. Toerisme zorgt voor banen in regio's waar geen of steeds minder banen zijn in industrie of landbouw, biedt werk aan bevolkingsgroepen die dat in andere sectoren bij gebrek aan kwalificaties of wegens de technische ontwikkeling en globalisering niet kunnen krijgen, en verschaft in het bijzonder veel jongeren toegang tot het beroepsleven. Het toerisme is voor de werkgelegenheid dus een veelbelovende sector.
Het werken in deze sector heeft echter ook vele nadelen: lange werkdagen, veel overuren, werk in het weekend, op feestdagen en in vakanties, wat erg gezinsonvriendelijk is, seizoensgebonden werkloosheid, een hoge fysieke belasting door ongezonde arbeidsomstandigheden en een soms hoge werkdruk, en een gebrek aan carrièremogelijkheden. Wij moeten met beide overwegingen rekening houden en mogen geen enkel aspect buiten beschouwing laten.
In mijn land, Oostenrijk, zijn toerisme en vrijetijdsbesteding van groot belang voor de economie. Ze zorgen voor inkomsten en werkgelegenheid en dragen bij aan het evenwicht op de betalingsbalans. In 1998 brachten toerisme en vrijetijdsbesteding ons 450 miljard schilling op. Het aandeel van de sector in de waardeschepping bedroeg 13%. Ik dank daarom van ganser harte allen die in de toeristische sector werken en allen die het natuur-, cultuur- en recreatielandschap verzorgen en instandhouden.
Ik vraag dat de mogelijkheden om de arbeidstijd te regelen worden benut om de periodes van werkloosheid zo kort mogelijk te maken. Ik vraag een gedifferentieerde analyse van de arbeidsmarkt in de toeristische sector. Er moet een Europees marketingconcept komen, ook in concurrentie met de andere continenten. Wij moeten ook vraagtekens plaatsen bij de prijsvorming, die tot gevolg heeft dat wij op dit ogenblik goedkoper naar Amerika vliegen dan van Wenen naar Brussel. Wij hebben het over opleiding gehad en over nog veel meer, maar er is nog veel werk aan de winkel om ervoor te zorgen dat het toerisme een groeisector blijft.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, negen miljoen banen vandaag, twaalf miljoen over tien jaar. Het toerisme is in Europa een belangrijke bron van werkgelegenheid. Duidelijke statistieken om uit te maken welke sectoren voor werkgelegenheid zorgen, ontbreken echter nog. Er is geen toekomstgerichte steun en die wordt niet op de kleine en middelgrote ondernemingen geconcentreerd. Een op feiten gebaseerde strategie is er nog lang niet. Het is dan ook geen wonder dat niemand zich van de communautaire dimensie bewust is. Ik heb nooit begrepen waarom enkele lidstaten het PHILOXENIA-programma boycotten. Dat initiatief beoogt immers het samengaan van toerisme, milieu en cultuur. Daarom mijn vraag aan de heer Liikanen: geeft u zulk een programma nog een kans?
Het toerisme komt in de meeste nationale actieplannen ter uitvoering van onze gemeenschappelijke Europese werkgelegenheidsstrategie gewoon niet voor. In mijn door het Parlement bijna een jaar geleden aangenomen verslag over de werkgelegenheid van de toekomst heb ik nochtans aangetoond dat het toerisme grote mogelijkheden biedt. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft elementen uit dat verslag uitdrukkelijk in zijn advies opgenomen.
Er zijn veel synergie-effecten tussen toerisme, geschiedenis, opleiding, sport, gezondheid, milieu en plattelandsontwikkeling. Betere infrastructuurvoorzieningen, instandhouding van het culturele erfgoed, behoud van regionale tradities en aanbod van lokale producten maken zelf de meest afgelegen gebieden aantrekkelijk.
De werkgelegenheid groeit in het toerisme, voor marketing- en software-experts, milieuadviseurs en in de zachte sector.
Werkzoekenden en lagergeschoolden vinden in het toerisme gemakkelijker werk. Beroep en gezin kunnen meestal beter op elkaar worden afgestemd. Bij deeltijd- en seizoensgebonden arbeid bestaat echter wel het gevaar van niet geregelde en onzekere arbeidsverhoudingen.
De dialoog tussen de sociale partners en met de lokale instanties moet worden versterkt. De toeristische sector heeft behoefte aan veel mensen. Kwaliteit is echter ook belangrijk. Door voortgezette opleiding kan die worden geconsolideerd en verhoogd. Communicatieve vaardigheden en creativiteit worden daardoor getraind. Het resultaat is het vermogen om in teamverband te werken, verantwoordelijkheidszin en vaardigheden op het gebied van management. Meertaligheid en inlevingsvermogen in vreemde culturen zorgen voor meer begrip in onze Gemeenschap. Het is dan ook des te belangrijker dat, met inachtneming van het subsidiariteitsprincipe, een stabiele basis voor een Europese dimensie wordt gelegd. Daarom hebben wij volgens mij ook bekwaamheidsbewijzen, een soort diploma's, nodig die in alle lidstaten worden erkend. Wij moeten de voorwaarden scheppen om daartoe te komen.
Er is dus veel voor het toerisme als motor van werkgelegenheid en integratie te zeggen. Het toerisme maakt duidelijk dat de wereld een global village is geworden.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Viceconte, bedanken en hem feliciteren met zijn verslag.
Wij onderkennen allen het economische, sociale en milieubelang van toerisme in het Europa van vandaag, en de grote mogelijkheden die deze sector biedt voor groei en werkgelegenheid. Ik ben blij dat de Commissie en het Parlement op dit terrein op hetzelfde doel afkoersen.
Op dit moment richt de voornaamste bezorgdheid zich op de werkgelegenheid binnen deze sector. Een absolute voorwaarde voor een goede vooruitgang op dit gebied is dan ook een vruchtbare samenwerking met de lidstaten, de sector toerisme en andere partners. Dat zal bepalend zijn voor het welslagen van ons werk. Vanzelfsprekend streeft de Commissie een goede coördinatie na met het nationale werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten. Dit is ook van belang met het oog op de speciale Top in maart, waar toerisme zeker genoemd zal worden vanwege zijn belangrijke bijdrage aan het scheppen van werkgelegenheid.
De coördinatie van activiteiten binnen de Gemeenschap op het gebied van toerisme en andere belangrijke beleidsgebieden zoals regionaal beleid, vervoer, werkgelegenheid, milieu, cultuur and concurrentie, vraagt om een nauwe betrokkenheid van de lidstaten en de sector toerisme zelf. Eén specifieke beleidsmaatregel uit de ontwerpresolutie wil ik graag toelichten: regionaal beleid. In het richtsnoer van de Commissie voor de nieuwe programmeringsperiode van de structuurfondsen is al vastgesteld dat toerisme één van de sectoren is die met concurrerende initiatieven bijzonder goede mogelijkheden bieden voor het scheppen van werkgelegenheid. De Commissie verwacht van lidstaten dat zij in hun plannen en programma's meer nadruk leggen op maatregelen op het gebied van toerisme.
Kwaliteit, duurzaamheid en innovatie komen op de eerste plaats in het beleid van de Commissie zelf, en worden ook door de Raad als prioriteiten beschouwd. Kwaliteitsproducten om de concurrentiepositie te verbeteren, duurzaamheid om de hulpbronnen te beschermen, en innovatie vooral door middel van informatietechnologieën
Het Europees Milieuagentschap is al bezig om in samenwerking met de Commissie duurzaamheidsindicatoren te ontwikkelen. Ik herhaal de verwachting die vandaag door vele sprekers is uitgesproken: toerisme geënt op het natuurlijk en cultureel erfgoed zal de komende twintig jaar binnen de Europese Unie de snelst groeiende vorm van toerisme zijn, en biedt dus mogelijkheden die volledig moeten worden benut.
De heer Provan zei dat ik vaak spreek over toerisme in relatie tot informatietechnologie. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat informatie- en communicatietechnologieën voor het Europese toerisme een bepalende concurrentie- en innovatiefactor worden. De reis- en toerismesector is koploper als het gaat om het gebruik van ICT, waardoor de werkwijze binnen deze sector zeer sterk verandert. Naar verwachting zullen op het gebied van marketing, reserveringen en vervoer de veranderingen en verbeteringen het grootst zijn. Het gebruik van ICT biedt geheel nieuwe mogelijkheden op het gebied van reizen en toerisme. Nu verlopen vrijwel alle contacten alleen nog tussen bedrijven onderling. Rechtstreeks contact met het bedrijf biedt de klant echter een aanvullende mogelijkheid en zal de business-to-business-relatie in sommige gevallen vervangen, waardoor toeristen over meer en betere keuzemogelijkheden beschikken. Dit leidt dan weer tot nieuwe en betere toeristische producten.
Voor de Commissie betekent dit dat activiteiten op het gebied van toerisme gepaard moeten gaan met maatregelen die het gebruik van informatie- en communicatietechnologie binnen de sector toerisme stimuleren, vooral met behulp van de technologische programma's die moeten leiden tot innovatie en een innovatieve maatschappij. Beide vallen onder mijn bevoegdheid. In de nieuwe strategie, zoals die is uiteengezet in de mededeling van de Commissie over toerisme en werkgelegenheid, en goedgekeurd door de Raad, ligt de nadruk op het verzamelen en verspreiden van informatie en goede praktijken op het gebied van toerisme.
De tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake statistische informatie moet leiden tot een grotere kennis over marktstructuren en trends binnen het Europese toerisme en zijn sector. Commissiebesluiten hebben daarbij een methodologische aanpak bevorderd. Ons werkprogramma voor het komende jaar voorziet in de opstelling van een verslag over de ervaring opgedaan bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. Daarnaast wordt op dit moment in samenwerking met internationale organisaties zoals de Wereldtoerismeorganisatie nader onderzoek gedaan naar de sociale en economische effecten van toerisme.
De belangrijkste taak van de Europese Gemeenschap is te zorgen voor een kader dat belanghebbenden en autoriteiten op alle niveaus in staat stelt en stimuleert om de beschikbare mogelijkheden voor groei en werkgelegenheid binnen de sector toerisme optimaal te benutten. Deze strategie kan worden gerealiseerd als lidstaten en de Commissie toezeggen dat zij op een aantal belangrijke gebieden samen zullen werken: uitwisseling en verspreiding van informatie, vooral met behulp van nieuwe technologieën; opleiding om de deskundigheid te verhogen; kwaliteitsverbetering van toeristische producten; en duurzame ontwikkeling van het toerisme.
Komende herfst zal de Commissie verslag uitbrengen over de voortgang die op dit terrein is geboekt en over ongeveer twee jaar zal een verslag beschikbaar zijn over de activiteiten die tezamen met de lidstaten en de sector toerisme dienen te worden ontplooid. Afhankelijk van de resultaten zou op dat moment een bredere discussie kunnen worden gevoerd die heel goed het uitgangspunt zou kunnen zijn voor verdergaande beleidsinitiatieven.
De heer Medina Ortega heeft mij een aantal zeer concrete vragen gesteld. Wat betreft de rol van het toeristische beleid in de betrokken gemeenschappen, moeten we begrijpen dat het beleid dat op vele gebieden wordt gevoerd een groot effect heeft op het toerisme. Zo zijn niet alleen de specifieke doelgerichte maatregelen op het gebied van toerisme van belang, maar ook de andere horizontale acties op het gebied van vervoer. Op dit moment vormt bijvoorbeeld de congestie zowel in de lucht als op de weg het grootste probleem. Op het gebied van milieu zoeken wij naar mogelijkheden tot samenwerking met mevrouw Wallström en in het regionale beleid besteedt de heer Barnier veel aandacht aan het toerisme.
Het is noodzakelijk dat wij kiezen voor deze efficiënte aanpak die alle beleidsterreinen omvat. Ik ben ervan overtuigd dat wij in de toekomst op dit gebied vooruitgang zullen boeken als we beschikken over een goed verslag van de Werkgroep op hoog niveau, als we uw steun krijgen met uw verslag, en als het toerisme deel uitmaakt van het ondernemingsbeleid.
Waarom is dit zo belangrijk? Omdat het ondernemingsbeleid zich vooral zal richten op het stimuleren van nieuwe bedrijvigheid en het verlagen van de drempel voor jongeren en vrouwen die een eigen bedrijf willen beginnen. Daar zitten immers de mogelijkheden. Als we het starten van een nieuw bedrijf goedkoper maken, als we betere toegang bieden tot financieringsmogelijkheden, en als we de mentaliteit van de mensen zodanig weten te veranderen dat de ondernemingsgeest meer wordt gewaardeerd, weet ik zeker dat het toerisme er als eerste van profiteert.
Er is één probleem dat ik met enige aarzeling noem omdat ik nieuw ben in deze sector. Ik heb ervaring opgedaan met alle industriële- en dienstensectoren, maar de organisatiestructuur binnen de sector toerisme maakt onze taak haast onuitvoerbaar. Het is heel moeilijk voor een commissaris om op een beleidsterrein te werken waar tientallen verschillende organisaties bestaan, waarvan wij telkens moeten vaststellen wie zij vertegenwoordigen. Om de rol van het toerisme binnen Europa te versterken, zouden deze organisaties het voorbeeld van de meeste andere economische sectoren moeten volgen: zij zouden moeten streven naar een meer doelgerichte aanpak en een betere onderlinge samenwerking, zodat een goede basis ontstaat voor overleg. Dit is het werkelijke probleem dat uit de weg moet worden geruimd.
Wat het Verdrag betreft, de intergouvernementele conferentie is deze week begonnen en de uitkomsten kennen we dus nog niet. Ik zal eerlijk zijn, ik heb weinig enthousiasme waargenomen voor deze conferentie, of voor het voorstel om de bevoegdheden van de EU op dit terrein te vergroten. Toerisme hoort bij de kwesties die niet onder bevoegdheid van de EU zullen komen te vallen. We zullen zien wat er gebeurt, maar zo is de situatie op dit moment.
Tot slot is de Commissie blij met de ontwerpresolutie waarmee de lijn van de Werkgroep op hoog niveau, de mededeling van de Commissie over het vergroten van de mogelijkheden voor werkgelegenheid binnen het toerisme en de overeenkomstige conclusies van de Raad, wordt voortgezet. De overeenstemming tussen beide instellingen over dit onderwerp moet de Commissie er niet van weerhouden de meest pragmatische aanpak te kiezen om onze gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.40 uur gesloten)

