China (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over China.
Carl Bildt
fungerend voorzitter van de Raad. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, nog een debat van, overbodig te zeggen, enig belang. Het onderwerp is China, maar het debat vindt natuurlijk wel plaats tegen de achtergrond van een aantal belangrijke ontwikkelingen in Xinjiang in het westen van China. Ik weet dat deze gebeurtenissen door veel leden van dit Parlement en door onze respectieve nationale parlementen in heel Europa op de voet worden gevolgd.
We hebben ook als Raad onze zorgen geuit over de berichten over de onrust daar en we hebben gevraagd om terughoudendheid van alle partijen - en om een vreedzame oplossing van het probleem. Ik denk dat het tijd is dat we zeggen dat we groot belang hechten aan de mensenrechten. We betreuren ook ten zeerste het verlies aan mensenlevens en de verwoesting van eigendom en al het andere wat we hebben zien gebeuren, en we kunnen degenen die hiervoor verantwoordelijk zijn, slechts veroordelen, wie dat ook mogen zijn.
Ik wil echter ook van deze gelegenheid gebruikmaken om wat uitgebreider te kijken naar onze relatie met China, een land waarmee we een buitengewoon scala van complexe betrekkingen hebben. Toen we in 2003 besloten om deze betrekkingen op te zetten binnen het kader van een veelomvattend strategisch partnerschap, legden we onszelf vast op een uiterst ambitieuze onderneming, en dit is heel duidelijk terug te zien in de brede en gevarieerde relatie die we tegenwoordig met China hebben.
De complexiteit gaat natuurlijk gepaard met kansen. Zij brengt ook verschillende soorten uitdagingen met zich mee. We hebben geprobeerd deze relatie zo open te maken, dat we eerlijk en openlijk alle punten van zorg kunnen bespreken die de beide partijen kunnen hebben. De basis voor zo'n open diaoog is het gemeenschappelijke belang dat we hebben bij de ontwikkeling van onze relatie, ons gemeenschappelijke belang bij wereldwijde vrede en stabiliteit.
We trachten dit te bereiken door een dialoog en door multilateralisme. We hebben de jaarlijkse topontmoetingen en we tamelijk frequent ontmoetingen op het niveau van de ministers van Buitenlandse Zaken. We hebben ook een intensieve tweejaarlijkse mensenrechtendialoog en dan natuurlijk nog sectorale dialogen over verschillende aangelegenheden, waarvan handel er natuurlijk een van bijzonder belang is. We hebben ook de jaarlijkse dialoog op hoog niveau over handels- en economische aangelegenheden. Zoals u weet zijn we voorts in 2007 onderhandelingen begonnen voor een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. De onderhandelingen vorderen, maar de inspanningen in deze onderhandelingen kunnen aan beide zijden nog steeds worden opgevoerd.
We hebben er heel duidelijk belang bij de relatie met China op alle gebieden te ontwikkelen, en dat brengt, zoals ik heb gezegd, de mogelijkheid van een open en eerlijke dialoog met zich mee, ook over kwesties waar onze waarden mogelijk verschillen. En we weten dat zulke kwesties bestaan, zoals mensenrechten en zoals de toepassing van de doodstraf. We hebben er echter ook belang bij te proberen om het gemeenschappelijk belang te verwezenlijken dat we, overbodig te zeggen, tegenwoordig hebben: vraagstukken met betrekking tot de mondiale financiële stabiliteit en met betrekking tot de wijze van omgaan met de uitdaging van klimaatverandering zijn belangrijk.
Ook belangrijk zijn vraagstukken met betrekking tot het buitenlands beleid, of het nu de situatie is waarvoor we op het Koreaanse schiereiland gesteld staan met de provocatie door de DPIK, of de situatie in Birma, waar we natuurlijk bezorgd zijn over wat we zien gebeuren, of ook de situatie in Afrika en de noodzaak om de vitale zeerouten rond de Hoorn van Afrika te beschermen.
Ik zal nu niet nader op deze kwestie ingaan, maar wil alleen onderstrepen dat we ons zorgen maken over de ontwikkelingen, zonder dat we deze in elk afzonderlijk detail kunnen beoordelen, doordat ze uiterst complex zijn. Ik wil ook onze hoop onderstrepen dat ze vreedzaam kunnen worden opgelost, alsook onze bereidheid om met de Chinese autoriteiten een eerlijke dialoog aan te gaan over deze kwesties en over het brede scala van andere belangen die we samen hebben en waarover we een dialoog moeten voeren.
Catherine Ashton
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is een teken van het belang dat dit Huis hecht aan onze strategische relatie met China, dat dit debat is gepland tijdens onze inaugurele zitting. Ik verwelkom opnieuw de kans om namens mijn collega Benita Ferrero-Waldner, die, zoals ik heb aangegeven, deze week op reis is en helaas niet hier kan zijn, een korte samenvatting te geven van het standpunt van de Commissie.
Ik hoef dit Huis niet te herinneren aan de enorme vooruitgang die we sinds onze eerste top, nu tien jaar geleden, hebben geboekt in de betrekkingen met China. De economische en handelsbetrekkingen zijn getransformeerd, de privé-contacten vermeerderen zich, en we voeren een dialoog over een groeiend aantal zaken.
Sinds de laatste Top EU-China in mei worden goede vorderingen gemaakt met de onderhandelingen over een nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, en we kunnen profiteren van een groeiend aantal contacten op hoog niveau, waaronder het uiterst succesvolle bezoek van minister-president Wen aan voorzitter Barroso eerder dit jaar en de bijeenkomst van de economische en handelsdialoog op hoog niveau, die ik samen met vice-minister-president Wang Qishan heb voorgezeten.
Momenteel concentreren we ons natuurlijk op mondiale uitdagingen, waaronder de economische en financiële crisis en klimaatverandering, alsook op regionale kwesties. Tegelijkertijd hebben we grote belangen in de situatie binnen China, waar we getuige zijn van veel spectaculaire successen, maar ook van ontwikkelingen die ons zorgen baren. Het beleid van China om zijn economie open te stellen heeft honderden miljoenen mensen uit de armoede getild en heeft de wereld geholpen vooruitgang te boeken in de richting van de belangrijke millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. Maar China is een reusachtig land met aanzienlijke interne problemen en grote verschillen tussen zijn regio's.
De kracht van ons strategische partnerschap maakt ook een constructieve en open uitwisseling van standpunten mogelijk over kwesties waarover Europa en China van mening verschillen. Het kan daarbij gaan om aspecten van onze handelsbetrekking of om mensenrechten, bijvoorbeeld over Tibet, waarvan ik weet dat het in dit Huis bijzonder belangrijk wordt gevonden. Onlangs hebben we onze grote bezorgdheid geuit over de onrust in Xinjiang, hebben we het verlies aan mensenlevens betreurd en hebben we onze condoleances en medeleven overgebracht aan de families van de slachtoffers. We hebben alle partijen verzocht om terughoudendheid te tonen en alle gewelddadigheden onmiddellijk te staken. We hopen dat de situatie door middel van een dialoog vreedzaam, zonder verder bloedvergieten, kan worden opgelost.
De EU heeft in de loop der jaren geprobeerd om aan de Chinese autoriteiten haar zorgen kenbaar te maken over de situatie van de etnische minderheden in China en om haar eigen ervaringen, waarvan vele pijnlijk, te delen op het gebied van het aanpakken van de oorzaken van de marginalisatie, uitsluiting en discriminatie waarmee deze minderheden vaak te maken hebben.
We hebben allemaal hetzelfde doel van een opener, transparanter China, dat zich houdt aan internationale normen op het gebied van de mensenrechten en dat samenwerkt om mondiale uitdagingen het hoofd te bieden. Om dit te bereiken moeten we China in de geest van een constructief engagement dieper blijven integreren in de internationale gemeenschap en blijven werken aan de ontwikkeling van ons strategische partnerschap.
Elmar Brok
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte collega's, ik sluit mij aan bij de fundamentele uiteenzettingen van de sprekers van de Raad en de Commissie. Ook ik ben van mening dat we het één-China-beleid moeten voortzetten, dat de samenhang van China als staatkundige eenheid gewaarborgd is, dat we deze niet willen aantasten. Natuurlijk aanvaarden wij geen geweld - of het nu gaat om het geweld van demonstranten dat onder bepaalde omstandigheden heeft plaatsgevonden, of om het geweld van de staat tegen demonstranten. Dit wilde ik vooraf opmerken.
Men moet echter ook beseffen dat in China het geweld van de centrale staat - die in deze veelvolkerenstaat met tal van culturele verschillen niet voldoende begrip opbrengt - een probleem is dat zich steeds weer zal herhalen. Daarom zijn meer culturele autonomie, meer bewegingsvrijheid en meer mogelijkheden met betrekking tot identiteit en taal voorwaarden voor het samenleven van vele volkeren onder het gemeenschappelijke dak van één staat.
De Chinese geschiedenis is vol van afscheidingen en herenigingen, die gepaard gingen met grote gewelddadige acties. Dat komt in de Chinese geschiedenis keer op keer voor. China moet tot het inzicht komen dat het zo niet door kan gaan en dat die autonomie moet worden ingevoerd.
De Oeigoeren vormen een gematigde soennitische minderheid. Van hen gaat geen directe terroristische dreiging uit. Daarom bestaat hetzelfde gevaar als in Tibet: als er geen overeenkomsten worden gesloten met de gematigden, komen er steeds meer radicale jongeren die niet meer kunnen of willen wachten. Een oplossing in de zin van identiteit staat daarom op den duur een oplossing in de weg. De Chinese regering zou er niet goed aan doen het alleen over terroristen te hebben die de eenheid van de staat willen ondermijnen, en te zeggen dat er buitenlandse krachten zoals Al-Qaida achter zitten. Ik ben van mening dat dat geen oplossing zou zijn voor dit land en dat wij een dergelijk beleid niet zullen accepteren. Dit alles wel onder de premisse die ik hier aan het begin heb geschetst.
Adrian Severin
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het Chinese volk vraagt ons zeer terecht waarom het Europees Parlement de situatie in China op de agenda van de eerste vergaderperiode van zijn nieuwe termijn heeft geplaatst.
Ons antwoord moet duidelijk zijn: omdat China zeer belangrijk voor ons is en niet omdat wij vinden dat wij China een lesje moeten leren of het land moeten vertellen hoe het gevoelige interne problemen volgens ons zou moeten oplossen. Juist omdat China zo belangrijk is voor ons, moeten wij alle gebeurtenissen die de interne stabiliteit in gevaar brengen, of die de Chinese veiligheid zouden kunnen bedreigen, goed in de gaten houden.
Ditmaal werd de context geschapen door de multi-etnische gebeurtenissen in de regio Xinjiang en het streven naar autonomie door de voornaamste etnische groep in de regio: de Oeigoeren. Dergelijke omstandigheden zijn altijd gevoelig en daarom is respect voor mensen- en minderhedenrechten die leiden tot een gevoel van waardigheid en veiligheid voor zowel de minderheid als de meerderheid belangrijk.
Minderhedenrechten mogen echter geen excuus noch een vergoelijking zijn voor separatistisch beleid of extremistische manieren om dit beleid te bevorderen en al helemaal niet voor het doden van vreedzame burgers die tot een minderheid of een etnische gemeenschap behoren.
Bij zijn vraag om mensenrechten en de rechten van minderheden ten volle te respecteren, bij zijn uiting van compassie voor alle mensen van wie deze rechten zijn geschonden en in zijn verzoek om verduidelijking omtrent de terroristische, religieuze, extremistische en separatistische dimensies van deze gebeurtenissen dient het Europees Parlement de Chinese regering en maatschappij zijn steun aan te bieden om met deze lastige zaken om te gaan, die ook in sommige van onze landen een probleem vormen. We verzoeken de Chinese overheid om geen excessief gebruik van geweld te maken, maar we moeten iedereen in de wereld aansporen minderhedenrechten niet te gebruiken als een manier om geopolitieke doelen te bereiken.
Graham Watson
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit Huis uit al heel lang kritiek op de Volksrepubliek China voor de manier waarop zij etnische minderheden behandelt. De Oeigoeren uit de provincie Xinjiang hebben meer dan de meeste andere minderheden te lijden gehad, met name sinds de bezetting van Oost-Turkestan door China in 1949.
De Volksrepubliek beweert dat zij niet op zoek is naar territoriale uitbreiding. De geschiedenis toont echter aan dat zij in het communistische tijdperk heeft geprobeerd Oost-Turkestan, Tibet en Taiwan te overheersen en te onderwerpen. Dat is de reden waarom de Europese Unie het wapenembargo tegen China niet moet opheffen.
Dat een Europese minister-president de reactie op de meest recente onlusten "genocide” noemt, is misschien overdreven, maar dat de Volksrepubliek klaagt over inmenging in binnenlandse zaken toont aan dat China een nogal ouderwets wereldbeeld heeft. Nu de wereldeconomie vorm wordt gegeven op computercampussen aan de Amerikaanse westkust, in Indiase callcenters en Chinese fabrieken en nu belangrijke beslissingen in een nanoseconde van Beijing naar Brussel kunnen worden gecommuniceerd, zijn we werkelijk één mondiale gemeenschap geworden. In deze gemeenschap is geen ruimte voor repressie of onderwerping op basis van ras, religie of etniciteit, noch voor islamofobie, antisemitisme of andere vormen van haat.
China's problemen worden op dit moment veroorzaakt door vergrijzing in het binnenland. Het land heeft meer jongeren nodig die buiten de stad willen werken, hetzelfde probleem als waar wij in de Europese Unie mee kampen. Ik zag dit toen ik Urumqi vier jaar geleden bezocht. Maar China zal zeggen dat het beleidsmaatregelen nodig heeft om economische migranten te beschermen, beleidsmaatregelen om de legitieme eisen van etnische minderheden te erkennen, net als wij.
Hier kan de Europese Unie een rol spelen, mijnheer Bildt. Wij weten dat hoe volwassener een democratie wordt, des te meer ruimte er aan de bevolking wordt gegeven voor zelfbestuur en zelfbeschikking. De grootste problemen in Europa vinden we dan ook in jonge democratieën als Hongarije en Spanje. We moeten de Chinese bevolking, die heel goed in staat is in een democratie te leven - zoals te zien in Taiwan en Hong Kong - helpen hun groeiende economische kracht samen te laten gaan met een groeiende politieke volwassenheid bij het ontwikkelen van democratie. We moeten ze ook helpen bijpassende beleidsmaatregelen te ontwikkelen, zoals Erasmus Mundus, beleidsmaatregelen waarover de commissaris heeft gesproken om het aantal directe contacten en uitwisselingen te verhogen. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie een belangrijke rol kan spelen om hier samen met China voor te zorgen.
Helga Trüpel
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik veroordeel het geweld van beide zijden, zowel aan de kant van de Han-Chinezen als aan de kant van de Oeigoeren, en ik betreur de onschuldige slachtoffers.
Dit is echter geen conflict waarin de krachten gelijk zijn verdeeld. De Oeigoeren zijn een onderdrukt volk van negen miljoen mensen. Voor mij is duidelijk dat het minderhedenbeleid in China gefaald heeft. Er is namelijk geen harmonieuze samenleving, zoals de Communistische Partij van China beweert. In Xinjiang in het gebied van de Oeigoeren is er evenmin culturele autonomie als in Tibet. In de praktijk is er geen zelfbestuur, ook al heten deze regio's over zelfbestuur te beschikken, en vooral - en dat is met name voor de jonge generatie van doorslaggevend belang - hebben de Oeigoeren geen gelijke sociale en economische rechten. Maar de Communistische Partij van China herhaalt steeds die ene monotone beschuldiging van crimineel separatisme. Eenieder wie voor de mensenrechten en de democratie in China opkomt, loopt gevaar als crimineel en separatist te worden beschouwd.
De Volksrepubliek China moet evenwel tot het besef komen dat er alleen kans op interne vrede bestaat als de rechten van minderheden worden gewaarborgd. Alleen wanneer gelijke rechten worden verleend kan er in China een vreedzame interne ontwikkeling komen en kan het land zijn aanzien herstellen.
Tot slot een heel belangrijke opmerking aan het adres van het Zweedse voorzitterschap van de Raad: inderdaad hebben we belang bij een strategisch partnerschap met China met betrekking tot het klimaatbeleid en algemene kwesties van buitenlands beleid. Maar we kunnen de mensenrechten en de kritiek op de situatie in China niet opofferen aan strategische belangen. In ons strategisch beleid ten aanzien van China moeten we integendeel duidelijke uitspraken doen over het minderhedenbeleid en mensenrechtenschendingen.
Charles Tannock
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, eeuwenlang hebben de Oeigoeren met moeite hun schamele kostje bijeen gescharreld in een onherbergzaam gebied van een groot land. De meesten van hen zijn vreedzame moslims. Helaas is een deel van de lokale bevolking in de afgelopen jaren echter steeds meer geradicaliseerd door terroristen die zijn verbonden aan Al-Qaida. China heeft afwijkende meningen van zijn eigen minderheden nooit getolereerd, maar ik deel de Chinese zorgen over het gevaar van islamitisch terrorisme van de Oeigoeren. Ik heb de Raad drie jaar geleden gesteund in zijn poging het Oeigoerse Oost-Turkestan Bevrijdingsfront te verbieden.
China's autoritaire optreden en de dominantie van Han-Chinezen mag niet door Oeigoerse terroristen, van wie sommigen zelfs in Guantánamo Bay zitten, als excuus worden gebruikt om angst en geweld te verspreiden. De meeste slachtoffers van het recente geweld waren namelijk Han-Chinezen.
Velen van ons zijn natuurlijk bezorgd over de mensenrechten in China en datzelfde geldt voor mij, ook als vriend van Taiwan. De EU blijft echter vasthouden aan een één-China-beleid en aangezien de EU Taiwan en Tibet officieel beschouwt als onderdelen van de Volksrepubliek China, moeten wij de afscheiding van de provincie Xinjiang op geen enkele wijze steunen.
Een interessant aspect van deze kwestie is de vraag of deze controverse ervoor zal zorgen dat moslimpartners van China in Afrika, zoals Soedan, hun betrekkingen met het land zullen heroverwegen.
Ten slotte merk ik op dat de Turkse minister-president Erdogan dit geweld "genocide” heeft genoemd. Dat is wel wat wrang van een man wiens eigen land weigert de Armeense genocide te erkennen. Zijn pogingen om gevoelens van pan-Turks nationalisme aan te spreken zijn ook nogal hypocriet in het licht van de manier waarop Turkije zijn eigen minderheden en met name de Koerden in Oost-Turkije behandelt.
Bastiaan Belder
namens de EFD-Fractie. - Binnen en buiten Xinjiang heeft de oproep tot jihad reeds geklonken. En zo dreigen de bloedige botsingen tussen Han-Chinezen en Oeigoeren op Chinees grondgebied binnens- en buitenslands dramatisch te escaleren. Tegen die gevaarvolle, religieuze dimensie van de etnische tegenstelling in Xinjiang weert zich de inheemse christelijke gemeenschap nadrukkelijk. Zij bidt juist voor vrede, stabiliteit én rechtvaardigheid voor álle burgers van Xinjiang.
En irrationeel genoeg grijpt de Chinese overheid deze helpende hand niet, maar slaat die juist repressief neer! Dat blijkt uit een regelrechte campagne van regeringswege tegen vreedzame protestantse huiskerken, vandaag de dag. Zo werden op 3 juli tijdens een eredienst acht christenen gearresteerd in Xinjiang. Vier van hen zitten nog steeds vast op een geheime plaats en twee Chinees-Amerikaanse zendelingen worden simpelweg vermist.
Raad en Commissie, ik vraag u dringend te interveniëren bij de Chinese autoriteiten om geloofsvrijheid voor allen te waarborgen in deze kritieke situatie in Xinjiang. Hét probate tegenmiddel voor de oproep tot jihad. Bewijs ook voor de Chinese huiskerken dat zij in Pekings streven naar een harmonieuze samenleving zijn inbegrepen!
Laima Liucija Andrikien
(EN) Mijnheer de Voorzitter, "geweld”, "een groot aantal slachtoffers”, "honderden doden en gewonden in China bij de opstand in de provincie Xinjiang”: dit waren de alarmerende berichten die we tien dagen geleden ontvingen. In Xinjiang werd het internet volledig platgelegd, waardoor communicatie naar en vanuit de afgelegen regio sterk werden beperkt. Rekening houdend met wat vorig jaar in Tibet is gebeurd, zouden de recente ontwikkelingen in Oost-Turkestan, ook bekend als Xinjiang, de Chinese regering moeten wakker schudden met betrekking tot zijn algemene beleid inzake etnische minderheden in China.
De boodschap die de Oeigoeren hebben gestuurd is dat die beleidsmaatregelen hebben gefaald en dat de Chinese regering dit moet begrijpen en een oplossing moet zoeken. De Oeigoerse bevolking in de regio, die bestaat uit acht miljoen mensen, heeft lang geklaagd over de manier waarop zij door de Chinese centrale overheid wordt behandeld. Kort geleden heeft de Chinese overheid de Oeigoeren niet beschermd tegen de gewelddadige aanvallen van racistische bendes. Dit heeft niks te maken met de oorlog tegen terreur, het controversiële concept dat de Chinese regering gebruikt als rechtvaardiging voor haar repressieve behandeling van de Oeigoeren in Oost-Turkestan.
Het feit dat president Hu Jintao zijn deelname aan de G8-top in Italië moest inkorten en moest terugkeren naar China toont aan dat de Chinese overheid zich realiseert dat de gebeurtenissen in de provincie geen geïsoleerd incident zijn. In plaats van oplossingen te zoeken via repressie en hard optreden, moet het Chinese leiderschap juist met positieve maatregelen komen, die een oplossing bieden voor de algemene klachten van het Oeigoerse volk, vooral als China zich volwassen wil tonen en een echt harmonieuze maatschappij wil creëren.
Ik ben het volledig eens met het standpunt van de EU dat door de waarnemend voorzitter is geuit om alle zijden op te roepen tot terughoudendheid en de Chinese regering te verzoeken de vrijheid van meningsuiting en informatie te respecteren, evenals het recht op vreedzaam protest.
Véronique De Keyser
(FR) Mijnheer de Voorzitter, de Chinese overheid treedt hard op in de geweldsuitbarsting in het autonome gebied van Xinjiang. Het officiële dodental van de botsingen tussen de Oeigoeren en de Hans is 186, maar het bloedvergieten gaat door.
China doet het voorkomen alsof dit geweld in hoofdzaak een etnisch conflict is tussen Hans en Oeigoeren. In werkelijkheid is het de haast onontkoombare uitkomst van een repressief beleid in Xinjiang. Het gebied is van strategische waarde, maar moeilijk te controleren. Als vitale doorgangsroute en met zijn rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen - goud, olie en gas - is het van cruciaal belang voor de toekomstige Chinese energievoorziening. De bevolking bestaat echter uit een groot aantal niet-Chinese etnische groepen, waarvan de Oeigoeren de grootste zijn. Het zijn voor het merendeel soennitische moslims van Turkstalige afkomst die bijna de helft van de bevolking uitmaken. Zij worden al tien jaar stelselmatig gediscrimineerd en bedreigd met assimilatie en de dood. Hun identiteit is in gevaar.
China's beleid jegens deze etnische minderheid was in de jaren tachtig feitelijk liberaal, maar is gaandeweg verhard. De Chinese autoriteiten grepen 11 september 2001 aan om ruchtbaarheid te geven aan hun gevecht tegen - en merk op hoe deze begrippen samensmelten - terrorisme, separatisme en religieus extremisme. In april 2009 sloeg Amnesty International alarm: na Tibet komt Xinjiang. De Oeigoerse separatisten zouden na de mislukking van hun geweldloze strategie op zoek gaan naar andere manieren om hun eis inzake erkenning van hun identiteit af te dwingen en dat is inderdaad gebeurd.
China kan de eenheid echter niet blijven bewaren met een opeenvolging van bloedbaden. Als ondertekenaar van internationale overeenkomsten is het verplicht zijn etnische minderheden te beschermen. Ook zijn grondwet en een wet uit 1984 inzake regionale autonomie verplichten het deze minderheden te beschermen. Zal Europa zijn ogen blijven sluiten en zich beperken tot het veroordelen van de onderdrukking en vergeefs smeken om de vrijlating van politieke vluchtelingen? Nee. Mensenrechten in China zijn een politiek probleem en we moeten de moed hebben dit land aan zijn verplichtingen jegens zijn bevolkingsgroepen te herinneren en aan het risico dat het neemt ten opzichte van de internationale gemeenschap als het deze verplichtingen verzaakt. Wij verwachten dat het Zweedse voorzitterschap in deze zaak ferm optreedt.
Tomasz Piotr Poręba
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de manier waarop de betogingen in de provincie Xinjiang werden neergeslagen toonde ons nogmaals het autoritaire karakter van de communistische overheid in Beijing. Ten gevolge van het grootste etnische conflict dat de voorbije tientallen jaren in China heeft plaatsgevonden zijn ten minste 180 mensen omgekomen, en 1600 anderen zijn gewond geraakt. Het Europees Parlement is verplicht om geweld te veroordelen dat ontspruit aan etnische en religieuze discriminatie. Op dezelfde manier zouden we ook moeten optreden in dit geval, waar de macht van een autoritair land zich heeft gericht tegen de Oejgoerse minderheid. Die is echter niet het enige slachtoffer van totalitaire regeringen.
De inwoners van een Europa dat gebaseerd is op christelijke waarden hebben een speciale opdracht tegenover de christelijke minderheden die in andere delen van de wereld worden vervolgd. In het geval van China bestaat deze minderheid volgens niet-officiële bronnen uit meer dan 30 miljoen mensen. Op deze manier worden vertegenwoordigers van een bevolking de grootte van een groot Europees land getreiterd, vervolgd, de mogelijkheid ontzegd om werk te vinden, gemarteld en vermoord door de communistische Chinese overheid. Het Chinese regime is zich er van bewust dat het christelijke geloof samengaat met een verlangen naar vrijheid en een rechtsstaat. Daarom probeert het zijn verdere ontwikkeling te beperken. De strijd tegen de christelijke kerk brengt echter niet de verlangde resultaten, want het aantal gelovigen neemt elk jaar nog systematisch toe.
De Chinese autoriteiten moeten begrijpen dat de zogenaamde Centrale Staat pas echt een modern land kan worden wanneer het de grondbeginselen van democratie en geloofsvrijheid begint te respecteren.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag toont weer eens aan dat de Raad de zwakke schakel van de EU is. Dit Huis heeft een heel duidelijk standpunt inzake mensenrechten, en namens de Commissie heeft Lady Ashton zich hier bewonderenswaardig duidelijk uitgelaten. Van de Raad heb ik alleen gehoord dat beide partijen worden veroordeeld vanwege hun gewelddaden.
Natuurlijk moet ook het geweld van de Oeigoeren worden veroordeeld. Maar kan dit geweld op een lijn worden gesteld met een communistische dictatuur die niets van het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede heeft geleerd, die een heel volk bruut en bloedig onderdrukt, en met het feit dat dit volk bedreigd is door een doelgericht nederzettingenbeleid? Kunnen we dit vergelijken met gebeurtenissen die hethet product van de Chinese propaganda zijn en door niemand aan een internationaal onderzoek zijn onderworpen? Ik vind van niet.
De Oeigoeren worden nu van separatisme beticht. Maar is het separatisme als het huis in brand staat en ik het huis uit wil rennen? Is het separatisme als ik ten onrechte in de gevangenis wordt gestopt en ik probeer te vluchten? Dat is geen separatisme, maar een uitdrukking van de wil om te leven! Als de Oeigoeren in China de ruimte zouden krijgen om in hun geboortestreek in vrijheid, waardigheid en zelfstandigheid te leven, dan zou er ook geen separatisme zijn. Dat is het enige recept tegen separatisme.
De Oeigoeren zijn geen minderheid, ze zijn een volk, net als de Zweden, maar een volk dat nu eenmaal kleiner is dan dat van de Han-Chinezen. Maar heeft een volk ongelijk, alleen omdat het kleiner is? En moeten we aan een macht toegeven, alleen omdat zij groter is? Ik vind van niet. Daarom hebben we als Europese Unie een grote verantwoordelijkheid.
Ik vertegenwoordig hier de kieskring München. In München is het Wereldcongres van de Oeigoeren gevestigd. Vroeger hadden we in München Radio Liberty en Radio Free Europe. We zijn er nu nog steeds trots op dat we destijds de stem van de vrijheid waren. Ik ben ervan overtuigd dat we op een dag net zo trots zullen zijn dat we het centrum van de vrije Oeigoeren waren, en ik hoop dat alle Oeigoeren op een dag van deze vrijheid kunnen genieten!
Evelyne Gebhardt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, we moeten in alle duidelijkheid zeggen dat China een uniform systeem heeft, en we willen ook niet dat het land uit elkaar valt! Wij respecteren het Chinese systeem. Dit betekent echter niet ...
(interruptie van de heer Posselt)
Wij respecteren het uniforme systeem in China. Maar dat betekent niet dat de verscheidenheid van de volkeren in China niet ook dient te worden gerespecteerd. Als sociaaldemocraten eisen wij een dergelijk respect.
Wij willen dat de burgerrechten, de mensenrechten, de vrijheid van de mensen in China worden gerespecteerd. Wij willen dat de vrijheid van meningsuiting wordt gerespecteerd. Wij willen dat journalisten zich ongehinderd kunnen bewegen, zodat zij ook over de feitelijke situatie kunnen berichten. Dat is wat wij willen. En wij maken onze collega's in China ook volledig duidelijk dat we van hen verwachten dat ons beginsel, namelijk dat de mensenrechten universeel zijn, ook in China als beginsel geldt. De politici zeggen telkens weer: laten we eerst de sociale problemen oplossen, daarna kunnen we over mensenrechten praten. Maar dat is de verkeerde weg. Het is andersom: eerst de mensenrechten, dan de sociale rechten, want die vormen er een onderdeel van, je kunt het één niet van het ander loskoppelen.
Derhalve was ik ook erg teleurgesteld, mijnheer Bildt, over hetgeen u heeft gezegd. Uit uw woorden viel namelijk de houding af te lezen: laten we economisch samenwerken, dat heeft onze prioriteit, de rest interesseert ons niet zo. Dat is niet de aanpak die we nodig hebben, wij willen een aanpak die de Europese Commissie ook heeft voorgesteld, namelijk: eerst een gemeenschappelijke basis voor ons werk, als fundament voor onze samenwerking. Want wij zijn voor samenwerking, dat staat als een paal boven water, maar voor samenwerking niet op een willekeurige basis, maar op een goed fundament dat de menselijke waardigheid eerbiedigt.
Nirj Deva
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Bildt feliciteren met zijn evenwichtige interventie van zojuist. Ik geloof in de grenzen van de natie zoals erkend door de Verenigde Naties en ben dus tegen separatistisch geweld waar dan ook ter wereld, of dat nu plaatsvindt in Kasjmir, Indonesië, Sri Lanka, waar ik ben geboren, Noord-Ierland, waar ik ben gebombardeerd, Spanje of zelfs in China.
Ik betreur dat zo'n 1680 mensen gewond zijn geraakt en 184 mensen zijn gedood in China, een land dat zeer belangrijk is voor de EU. Het probleem begon in een speelgoedfabriek in Guangdong en breidde zich van daaruit uit. Onder de mensen die bij de rellen in Urumqi zijn gedood, bevonden zich 137 Han-Chinezen en 46 Oeigoeren. Dit is vreselijk en we moeten het veroordelen.
Als deze rellen zijn aangemoedigd of bijgestaan door krachten van buiten, met name separatistische fundamentalisten, dan moeten zij worden aangeklaagd door het Internationaal Strafhof.
Als er geen sprake is geweest van inmenging van buitenaf, dan moet de Chinese politie de zaak afhandelen en dienen wij haar te steunen. We leven in een kleine wereld. We moeten samenleven. De EU is hier een goed voorbeeld van. Het steunen van separatisme, waar dan ook ter wereld, druist in tegen de geest van de EU. We kunnen niet enerzijds ons best doen om Europa te verenigen en anderzijds afscheidingen in China aanmoedigen. Dat leidt slechts tot chaos en conflicten.
Csaba Sógor
(HU) Aan wiens kant staan we eigenlijk, aan de kant van China of het Tiananmenplein? China of Tibet? China of het gebied van de Oeigoeren? Aan de kant van 1,2 miljard Chinezen of 8 miljoen Oeigoeren? Aan de kant van onderdrukking, de invoering van een vreemde levensvorm, een comfortabel leven, gezondheid en geld of aan de kant van een agrarisch nomadenverleden, dat weliswaar met veel armoede en ziekte gepaard gaat, maar ook met behoud van de eigen cultuur en vrijheid? In de toespraak van enkele collega's klonk de taal van de voormalige dictatoriale regimes in Oost-Europa door. Een vrouw met elf kinderen zou een terrorist zijn. Een vrouw die in de gevangenis heeft gezeten en van wie twee kinderen nu nog in de gevangenis zitten. Aan wiens kant staan we? Dat is de vraag. Aan de kant van papieren autonomie of van echte autonomie? Aan de kant van onderdrukking, een vreemde levensvorm, de uitbuiting van de natuurlijke schatten van het Oeigoergebied, of aan de kant van het behoud van culturen, vrijheid en het zelfbeschikkingsrecht van volkeren? Voor mij is het duidelijk aan welke kant ik sta. Ik hoop dat dit voor mijn collega's ook geldt. We moeten vriendschap sluiten met China zodat het land van ons kan leren, maar daarvoor moeten wij wel het goede voorbeeld geven op het gebied van mensenrechten, vrijheidsrechten, zelfbeschikking en autonomie. We hebben nog veel te doen. Ik denk daarbij aan de onlangs toegetreden landen.
Emine Bozkurt
Ik heb geluisterd naar de inleidingen van zowel de Raad als de Commissie en misschien ligt het aan de vertolking, maar ik heb geen enkele keer het woord Oeigoeren gehoord en over de Oeigoeren hebben wij het vandaag natuurlijk. Er zijn honderden doden te betreuren en nog veel meer gewonden.
De Europese Unie staat vierkant voor fundamentele rechten, mensenrechten, burgerrechten, vreedzaam demonstreren. Wij zien dat deze heel erg in de verdrukking komen. Uiteraard hoor ik in de inleidingen de noodzaak tot dialoog. Die noodzaak onderstreep ik ook ten zeerste. Die dialoog is ontzettend belangrijk. Graag wil ik echter van de Raad en de Commissie weten welke concrete acties zij op de korte termijn gaan ondernemen.
Reinhard Bütikofer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, het fundament voor deze discussie is het universele karakter van de mensenrechten, maar ook de noodzaak van een mondiaal partnerschap. Er was hier sprake van de harmonieuze samenleving. Dat is een leus van de Communistische Partij van China, maar het betekent ook meer: het is een diep gevoelde hoop van het Chinese volk. De harmonieuze samenleving is niet domweg een maskering van autoritaire toestanden. Ik ben van mening dat het wel eens onze taak zou kunnen zijn om het Chinese volk bij de verwezenlijking van een harmonieuze samenleving te helpen.
Bij een partnerschap hoort ook dat we de dingen bij de naam noemen. Als we het over Xinjiang hebben, moet ook het woord 'Oeigoeren' vallen! De dingen bij de naam noemen heeft echter niets te maken met de geest van confrontatie, waarvan wij ons distantiëren.
Tot slot een opmerking aan het adres van mijnheer Posselt. Hij had het over separatisme. Nu weet ik, mijnheer Posselt, dat uw partij daar ervaring mee heeft, maar ik geloof dat het beter is dat we het net als mijnheer Brok maar beter over de voortzetting van het één-China-beleid kunnen hebben.
Struan Stevenson
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het zou een grove fout zijn om China in dit debat vandaag in dezelfde categorie te plaatsen als Iran. De EU heeft heel goede betrekkingen met China en ik denk dat we er goed op moeten letten dat onze discussies over de recente gebeurtenissen in Urumqi correct zijn en gebaseerd op de feiten.
Het incident dat plaatsvond op 5 juli betrof een opzettelijke aanval op de Han-Chinese bevolking van die stad door de Oeigoeren. Zoals we weten zijn bepaalde militanten onder de Oeigoerse bevolking van Xinjiang islamitische fundamentalisten die een eigen staat eisen. Zij hebben een gewelddadige aanval beraamd die heeft geleid tot de dood van 137 Han-Chinezen. De grote meerderheid van de doden was dus Han-Chinees. De Chinese regering heeft op passende wijze politie en militairen ingezet om een einde te maken aan het geweld en de tegenaanvallen van de Han-Chinezen tegen de Oeigoeren een halt toe te roepen. Wat had China anders moeten doen? Laten we onze kritiek dus baseren op feiten en de Chinezen niet oneerlijk beschuldigen.
Sabine Lösing
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat dit conflict toch zeer eenzijdig wordt beschreven. Ik ben het eens met de vorige spreker dat het in dit geval toch erg vaak om aanvallen van Oeigoeren op Han-Chinezen gaat, en wel om aanvallen die deels ook een racistische achtergrond hebben.
(Interrupties)
Ik heb bijvoorbeeld een interview gelezen met een Oeigoerse vrouw, die zei: "Wilt u misschien door gele communisten worden geregeerd?” De Oeigoeren hebben in hun regio tal van privileges, ze mogen bijvoorbeeld meerdere kinderen krijgen, hun geloof ook tijdens het werk beoefenen enzovoort. Daardoor bestaat er bij de daar wonende Han-Chinezen ook veel afgunst.
Derhalve is een gedifferentieerde analyse van oorzaken en gevolgen nodig. Soms komen de problemen ook uit een andere hoek dan je op het eerste gezicht zou denken of dan men je wil doen geloven. We moeten ervoor oppassen een eenzijdig standpunt in te nemen.
We moeten de Chinezen helpen hun problemen op te lossen. Het eenzijdige perspectief dat hier vaak wordt gepresenteerd is mijns inziens zeer gevaarlijk. De Chinese regering geeft wel degelijk tekortkomingen van haar minderhedenbeleid toe. Ook geeft zij nalatigheden toe. Maar zij toont ook de wil om veel dingen te verbeteren. Hierbij moeten wij de regering door vertrouwenwekkende en ook kritische samenwerking ondersteunen.
Carl Bildt
waarnemend voorzitter van de Raad. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat dit debat goed weergeeft hoe complex deze materie is. Men heeft kwesties aan de orde gesteld die variëren van het andere systeem dat China heeft en de evolutie van dat systeem, het belang dat wij hechten aan mensenrechten en de noodzaak China te helpen zich te ontwikkelen naar een opener maatschappij, met meer respect voor de mensenrechten en voor de problemen inzake de rechten van minderheden. Problemen van China dus.
Maar China is helaas niet het enige land in de wereld dat te maken heeft met deze problemen en het geweld, het etnische geweld dat we de afgelopen dagen in de straten van Urumqi hebben gezien. Etnisch geweld is altijd slecht. Het moet worden veroordeeld en we kunnen slechts onze steun geven aan degenen die in deze specifieke situatie voor verzoening proberen te zorgen op basis van respect voor de mensenrechten. Uit eigen ervaring weten we hoe moeilijk dit is.
De heer Bütikofer verwees naar het concept van een harmonieuze maatschappij. We willen allemaal bijdragen aan en leven in een harmonieuze maatschappij en uiteraard moeten we bekijken wat we kunnen doen om China te helpen zich te ontwikkelen in een maatschappij die door alle burgers in China als harmonieus wordt gezien. Daar zijn ze nog niet. Sterker nog, er zijn maar weinig volledig harmonieuze maatschappijen, maar dat is natuurlijk bekend. Ik wil overigens zeggen dat ik veel wijsheid hoorde in de eerste opmerkingen van de heren Brok, Severin en Watson die ons zou kunnen helpen bij de verdere onderhandelingen in onze belangrijke betrekkingen met China, wetende hoe complex deze relatie in alle opzichten is.
De Voorzitter
Het debat is gesloten
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Helmut Scholz  
schriftelijk. - (DE) Conflictoplossing voor miljoenen Oeigoeren in China - dialoog in plaats van veroordeling. Wij betreuren de bloedige rellen, de doden en gewonden in Xinjiang-Oeigoer. Het optreden van de politie en veiligheidstroepen was onevenredig en doet afbreuk aan de doelstellingen van de Chinese regering met betrekking tot groei en stabiliteit. Tegelijkertijd is het onjuist om China van "culturele genocide” te beschuldigen. De regering streeft wel degelijk naar een evenwicht tussen minderhedenautonomie en modernisering in de veelvolkerenstaat. Het is ook aan ons om de ontwikkeling van de rechtsstaat en de democratie in China in de geest van partnerschap te ondersteunen, zonder de historische, geografische en culturele bijzonderheden over het hoofd te zien. Eenzijdige terechtwijzingen verstikken iedere dialoog. En zij vormen geen vervanging voor een beleid dat erop is gericht betere garanties voor de mensenrechten te bieden. China is voor Europa een belangrijke partner - naast de VS en Rusland. De overwinning van de financiële crisis, armoedebestrijding, het indammen van de klimaatverandering en de continuïteit van de energie- en watervoorziening zijn zonder de inspanningen van de Volksrepubliek China niet mogelijk. De meerderheid van de Oeigoeren is ontsteld over de gebeurtenissen van de afgelopen weken en wil vooral weer in vrede kunnen leven. De Chinese regering weet dat dit conflict niet met geweld valt op te lossen. We kunnen de dialoog tussen de Han-Chinezen en de Oeigoerse en andere minderheden ondersteunen, in plaats van de decennia oude inmenging van buitenaf met ondeugdelijke middelen voort te zetten. Een geïnstitutionaliseerde dialoog over de versterking van de rechtsstaat in China is in dit kader een belangrijke taak voor het Europees Parlement.
