Masowe masakry w Jos, Nigeria, w styczniu i marcu (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest oświadczenie Komisji w sprawie masowych masakr w Jos (Nigeria) w styczniu i w marcu.
Olli Rehn
komisarz. - Panie przewodniczący! Bardzo nas zasmuciła wiadomość, że wczoraj wieczorem zmarł były prezydent Umaru Musa Yar'Adua. Wniósł on wielki wkład w życie polityczne i demokratyczne w Nigerii, a dzięki swojej polityce bardzo przyczynił się do stabilizacji zwłaszcza tego podregionu Afryki Zachodniej.
Zgodnie z konstytucją pełniący obowiązki prezydent Jonathan automatycznie staje się pełnoprawnym prezydentem. Jak rozumiemy, zostanie on zaprzysiężony wkrótce, może nawet dzisiaj do wieczora, przez przewodniczącego Sądu Najwyższego Nigerii. Prezydent z kolei przyjmie przysięgę wiceprezydenta z północy kraju, co wywołuje nowe spekulacje na temat sceny politycznej w Nigerii.
Unia Europejska jest wiernym partnerem Nigerii i w niedawnych trudnych miesiącach niepewności politycznej stale służyła mocnym i konstruktywnym wsparciem. Szczególnie katastrofalne były gwałtowne konflikty w Jos i okolicznych wioskach ze stycznia i marca tego roku, w których według doniesień zamordowano lub ciężko okaleczono setki obywateli. Tysiące straciły domy i obecnie przebywają w obozach.
W pełni zgadzam się z obawami wyrażanymi przez szanownych posłów w związku z masowymi masakrami w Jos i chciałbym państwa zapewnić, że wywołały one zdecydowaną reakcję UE.
Kiedy tylko pojawiły się doniesienia o incydentach ze stycznia i marca, Komisja skontaktowała się z Międzynarodowym Czerwonym Krzyżem w Nigerii oraz innymi miejscowymi agencjami, które potwierdziły, że potrzeby humanitarne większości ofiar są zaspokajane, a szpitale są w stanie poradzić sobie z napływem ofiar. UE była jednym z pierwszych międzynarodowych partnerów Nigerii, którzy wyrazili publicznie swoje poglądy na temat tych aktów przemocy.
W styczniu wysoka przedstawiciel/wiceprzewodnicząca Catherine Ashton wydała wspólne oświadczenie z sekretarz stanu Hillary Clinton oraz ministrami Davidem Milibandem i Bernardem Kouchnerem, wyrażając głębokie obolewanie z powodu aktów przemocy i śmiertelnych ofiar tej tragedii. Zachęcono wszystkie strony do powściągliwości i poszukiwania pokojowych metod rozstrzygnięcia konfliktu oraz wezwano rząd federalny do postawienia winnych tych ataków przed sądem. W lutym i marcu UE wydała dalsze deklaracje w sprawie Nigerii. Podjęto kroki dyplomatyczne z Ministerstwem Spraw Zagranicznych Nigerii, aby potępić ostatnie wybuchy przemocy.
UE zażądała, aby rząd federalny Nigerii przeprowadził pełne dochodzenie w sprawie przyczyn ostatnich aktów przemocy, a osoby ponoszące za nie winę postawił przed sądem. W ostatnich dziesięciu latach brutalne konflikty spowodowały w Nigerii śmierć ponad 14 tysięcy osób i wewnętrzne przesiedlenia ponad trzech milionów.
Nie można społeczności muzułmańskiej ani chrześcijańskiej przypisać ról agresora czy ofiary, bo niestety w historii były raz jednymi, raz drugimi. Jednak wyraźnie widać, że w konflikt ten zawsze zamieszane są osoby skrajnie ubogie. Konflikty określane jako wybuchające na tle religijnym często wywoływane są przez inne przyczyny, w tym konflikty między tradycyjnymi przywódcami, spory między społecznościami o ziemię i zasoby, wewnętrzne spięcia polityczne oraz napięte stosunki między władzami stanowymi a federalnymi. Różnice religijne często nakręcają i wzmacniają występujące nieporozumienia, co prowadzi do walk na szerszą skalę.
Kroki podejmowane przez UE w Nigerii są połączeniem dyplomacji z bardziej długoterminową współpracą rozwojową. Tę ostatnią wspieramy w Nigerii w ramach EFR. Dwie najważniejsze dziedziny to pokój i bezpieczeństwo oraz sprawowanie rządów i prawa człowieka. Ponadto pokój i bezpieczeństwo czynnie promujemy przez okresowy dialog polityczny z Nigerią na mocy umowy z Kotonu, a podobny systematyczny dialog z Nigerią prowadzimy również na temat praw człowieka i zasad demokratycznych z uwzględnieniem dyskryminacji z powodów etnicznych, religijnych i rasowych.
Uważam wreszcie, że kluczowe znaczenie ma, abyśmy zwracali uwagę na powtarzające się akty przemocy między społecznościami w Nigerii. Proponuję, aby potraktować to jako priorytetowy temat dialogu na kolejnym spotkaniu ministerialnym UE-Nigeria jesienią tego roku.
Gay Mitchell
w imieniu grupy PPE. - Panie przewodniczący! Chciałbym przyłączyć się do wyrazów współczucia przekazanych obywatelom Nigerii przez pana komisarza z powodu śmierci prezydenta Umaru Yar'Aduy.
Niedawne wybuchy przemocy w Nigerii są oznaką poważniejszego problemu, z jakim boryka się ten kraj. Incydenty w Jos, mieście o historii pełnej przemocy, są bardzo niepokojące. Miasto to leży na skrzyżowaniu szlaków między muzułmańską północą i chrześcijańskim południem, który to fakt skłonił wiele osób do uznania, że zdarzenia te wynikają wyłącznie z nienawiści religijnej.
W naszym wspólnym projekcie rezolucji wezwaliśmy do szerszego zbadania podstawowych przyczyn tego konfliktu. Jako osoba pochodząca z Irlandii wiem, że aż nazbyt długo ludzie mówili o konflikcie w Irlandii Północnej jako o konflikcie między katolikami i protestantami, podczas gdy w rzeczywistości był on o wiele bardziej skomplikowany, a w jego sercu leżało znacznie więcej poważnych spraw, w tym dotyczących praw człowieka.
Musimy bezwzględnie unikać nadmiernie uproszczonych twierdzeń, że te potworne morderstwa są wynikiem samej tylko nienawiści religijnej. Zanim wyciągniemy wnioski, trzeba uwzględnić czynniki społeczne, polityczne i gospodarcze. Za element tych aktów przemocy trzeba uznać również rywalizację etniczną między plemionami Hausa i Berom. Morderstwa te są podobne pod względem metod i konsekwencji do poprzednich walk w latach 2001, 2004 i 2008. Już w przeszłości przemoc służyła do rozstrzygania różnic zdań i teraz znów zwyciężyła nad dialogiem.
To niezmiernie przykre, że w kraju takim jak Nigeria, będącym ósmym co do wielkości producentem ropy naftowej na świecie, tak duża część ludności żyje poniżej granicy ubóstwa. Tylko zapewniając pokój i bezpieczeństwo, demokrację oraz stabilność polityczną może Nigeria podźwignąć się z ubóstwa i osiągnąć dobrobyt oraz sprawiedliwość społeczną, co z kolei odwiedzie ludzi od przemocy jako metody rozstrzygania konfliktów.
Nawołuję Komisję do kontynuowania dialogu z Nigerią w myśl umowy z Kotonu, zbadania podstawowych przyczyn tego konfliktu i zapewnienia wszelkiej pomocy koniecznej do uniknięcia powtórzenia się takich masakr.
Thijs Berman
w imieniu grupy S&D. - Panie przewodniczący! Nasza grupa Postępowych Socjalistów i Demokratów przesyła wraz z komisarzem Rehnem kondolencje z powodu śmierci prezydenta Nigerii Umaru Yar'Aduy.
Akty przemocy między ludnością muzułmańską i chrześcijańską w Jos (Nigeria) w styczniu i marcu tego roku dowodzą, jak napięta i wybuchowa jest sytuacja w tym regionie. Chociaż oczywistym powodem wydaje się być aspekt religijny, musimy przyjrzeć się również innym podstawowym przyczynom, na co uwagę zwrócił również mój kolega poseł Gay Mitchell. Co ważniejsze, region ten cierpi z powodu niedostatku zasobów, do których różne grupy mają nierówny dostęp. Również walka o żyzne ziemie uprawne stanowi ważną pierwotną przyczynę gwałtownych konfliktów między osadnikami chrześcijańskimi a muzułmańskimi. Autochtoniczni rolnicy czują się zagrożeni przez osadników poszukujących pastwisk dla swojego żywego inwentarza.
Z tych powodów wzywamy do szerszego zbadania przyczyn przedmiotowego konfliktu. Jeżeli nie zrobi się niczego w kwestii ubóstwa i dyskryminacji, walki będą trwać nadal. Oznacza to, że cała ludność musi mieć równe szanse i równy dostęp do kluczowych dóbr, takich jak odpowiednie wykształcenie lub dostęp do władzy politycznej. Długoterminowe i trwałe rozwiązanie znaleźć można tylko po uwzględnieniu wszystkich tych czynników. Wzywamy do sprawiedliwego i przejrzystego ścigania osób winnych przemocy, ale jesteśmy wstrząśnięci wiadomością, że lokalni gubernatorzy grożą obecnie egzekucją więźniów oczekujących na wykonanie wyroku śmierci tylko po to, aby zmniejszyć przeludnienie nigeryjskich więzień, w których aresztanci muszą latami czekać, zanim staną przed sądem. Gubernatorzy stanowi w Nigerii lepiej zajęliby się rozwiązaniem wielu podstawowych problemów ustroju sądów karnych. Dopiero wtedy winni brutalnych walk będą mieli szansę na sprawiedliwy i przejrzysty proces.
Charles Goerens
w imieniu grupy ALDE. - (FR) Panie przewodniczący! Właśnie dowiedzieliśmy się o śmierci prezydenta Umaru Yar'Aduy. Również i ja chciałbym złożyć w imieniu swojej grupy kondolencje z powodu przedwczesnej śmierci prezydenta Nigerii.
Jego śmierć zbiega się z czasem, w którym podziały między muzułmanami i chrześcijanami przybrały szczególnie potworną postać. Powodem obecnej rezolucji jest właśnie śmierć dwustu chrześcijan zamordowanych w regionie Jos. Możemy w nieskończoność wałkować temat tego barbarzyństwa i po raz kolejny mówić, że wyraźnie wynika ono z podziałów religijnych. Możemy również po raz kolejny zauważyć, że ubóstwo na pewno nie polepsza tu sytuacji, a jest ono między innymi wynikiem niezdolności władz politycznych do zwalczenia korupcji. Możemy również jeszcze raz wspomnieć o sporach o pewne ograniczone zasoby naturalne, w szczególności żyzne ziemie znajdujące się w tym regionie, oraz o zmianach klimatu, które również potęgują czynniki, o których właśnie wspomniałem.
Co jednak w tych okolicznościach może zrobić Unia Europejska?
Możemy oczywiście powołać się na art. 8 umowy z Kotonu, aby zintensyfikować dialog z władzami politycznymi tego kraju. Zrobimy to.
Możemy również potępić te masakry. Zrobimy to w treści obecnej rezolucji.
Możemy oczywiście ubolewać, że ten bogaty kraj - wiodący eksporter ropy naftowej w Afryce - nie potrafi zainwestować swojego bogactwa w zwalczanie ubóstwa.
Możemy faktycznie robić wszystko co konieczne, możemy to wszystko raz za razem potępiać. Myślę, że istnieje jednak cień nadziei i to sama Nigeria musi przewodzić działaniom mającym sprowadzić ją z powrotem na właściwą drogę. Pełniący obowiązki prezydenta Goodluck Jonathan ma wszystkie atrybuty potrzebne do odważnej walki z problemami, o których właśnie wspomniałem.
Naprawa Nigerii jest zadaniem dla niej samej, a myślę, że ludzi takiego kalibru jak prezydent Jonathan nie spotyka się często. Życzmy mu szczęścia i jasności umysłu oraz poprzyjmy tego niezwykłego człowieka, która pełni obowiązki prezydenta kraju.
Nicole Kiil-Nielsen
Panie przewodniczący! Grupa Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego również chciałaby powtórzyć kondolencje złożone przez nasze koleżanki i kolegów posłów.
Całym sercem popieramy rezolucję w sprawie masowych masakr w Nigerii, które niestety stanowią tylko jeden aspekt ponurego obrazu kwestii praw człowieka w tym kraju.
W przyznanym mi czasie chciałabym opowiedzieć o nigeryjskich więzieniach, pełnych osadzonych, których prawa są systematycznie naruszane. Jak w swoim raporcie z roku 2008 ujawniło Amnesty International, 65 % więźniów w tym kraju nie zostało nigdy skazanych za żadne przestępstwo. Niektórzy oczekują na proces już od 10 lat.
Problemy te są tak poważne, że Nigeria nie ma innego wyjścia, jak tylko uznać ich istnienie i zobowiązać się do reformy systemu. Jednak reformy tej nie możemy się doczekać.
W swoim przemówieniu skupiam się na więzieniach, bo obecna sytuacja po raz kolejny przypomniała nam o tym, jak niewielką wartość przypisuje się życiu ludzkiemu w Nigerii, a zwłaszcza w jej więzieniach.
Narodowa Rada Gospodarcza Nigerii ogłosiła plan egzekucji setek więźniów skazanych na karę śmierci w celu zmniejszenia przeludnienia więzień - zabijanie w celu ograniczenia nadmiaru więźniów. Nie sposób sobie wyobrazić nic bardziej szokującego, zwłaszcza wiedząc na pewno, że wielu z tych skazanych na śmierć jest niewinnych, większości z nich nie dano prawa do sprawiedliwego procesu, a już szczególnie wobec faktu, że w lutym 2009 roku Federalny Minister Spraw Zagranicznych Nigerii deklarował na forum ONZ, że jego kraj przestrzega faktycznego moratorium na wykonywanie kar śmierci.
Z tego względu przy głosowaniu zgłoszę ustną poprawkę, aby potępić tę niedawną decyzję kilku gubernatorów w Nigerii.
Peter van Dalen
Panie przewodniczący! Ja również pragnę przekazać w imieniu mojej grupy wyrazy współczucia narodowi nigeryjskiemu z powodu śmierci jego prezydenta.
Panie przewodniczący! Masakry popełnione w Jos i okolicach są nie do opisania, a niestety nie stanowią pojedynczych incydentów. Będą się one powtarzać w przyszłości, chyba że coś zostanie zrobione. Przemoc nadal wybucha codziennie, a jej ofiarami padają w szczególności chrześcijanie.
Nigeria musi zrobić cztery rzeczy. Po pierwsze musi niezwłocznie wszcząć niezależne dochodzenie i przyjrzeć się roli wojska, które najwyraźniej nie potrafiło zapewnić mieszkańcom skutecznej ochrony. Po drugie musi pociągnąć winnych do odpowiedzialności, bo nie można tolerować tego rodzaju potwornych zdarzeń. Po trzecie musi zachęcać do dialogu między grupami etnicznymi i religijnymi. Po czwarte musi znaleźć rozwiązanie napięć pomiędzy różnymi grupami ludności roszczącymi sobie prawa do tych samych obszarów gruntów.
Oczywiście w tych działaniach Europa musi pomóc Nigerii, ale musi również wywierać na ten kraj presję, bo tę spiralę przemocy trzeba koniecznie powstrzymać.
Marie-Christine Vergiat
Panie przewodniczący, panie i panowie! Ja również chciałabym dodać swoje kondolencje do tych już złożonych narodowi nigeryjskiemu po śmierci jego prezydenta.
Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordycka Zielona Lewica nie zagłosuje jednak za projektem wspólnej rezolucji, który nam dzisiaj przedstawiono i nie życzy sobie mieć z nim nic wspólnego.
W rzeczy samej uważamy, że ta rezolucja, w przeciwieństwie do niektórych argumentów, które właśnie słyszałam, nie odnosi się do rzeczywistych przyczyn przemocy powtarzającej się w tym kraju i uwzględnia tylko część z nich. Nie zmienia to jednak faktu, że potępiamy tę przemoc, a w szczególności żądamy, aby winni jej stanęli przed sądem.
Nigeria to wielki afrykański kraj o bogatej laickiej historii, a jej 140 milionów mieszkańców czyni ją zdecydowanie najludniejszym państwem tego kontynentu. Można nawet powiedzieć, że od czasu, kiedy odkryto w niej złoża ropy naftowej powinna być krajem bogatym. Wartość jej PKB plasuje ją na drugim miejscu w Afryce po RPA, a przed Algierią. Jednak większość jej mieszkańców żyje poniżej granicy ubóstwa i kraj ten jest jedynym bogatym w ropę naftową państwem na świecie, które notuje deficyt budżetowy.
Najbardziej na ironię zakrawa fakt, że z powodu niewystarczających mocy produkcyjnych rafinerii Nigeria importuje prawie wszystkie produkty petrochemiczne potrzebne w jej gospodarce. Należy zauważyć, że jej trzy główne rafinerie zostały wyłączone, a co gorsza wydobycie ropy naftowej w tym kraju znacznie w ostatnich latach spadło na skutek ciągłych ataków na urządzenia technologiczne.
Dlaczego Nigeria znalazła się w tej sytuacji?
Otóż dlatego, że jest ona oczywistym przykładem przejęcia afrykańskich zasobów przez pewne międzynarodowe koncerny, w tym przypadku naftowe, a w szczególności jeden, który eksploatuje 40 % ropy naftowej w Nigerii przy współudziale niektórych z naszych rządów.
Koncerny te powołują rządy i doprowadzają do ich upadku zgodnie z własnymi potrzebami, a ze szkodą dla potrzeb mieszkańców tego kraju. Delta Nigru, którego flora i fauna były kiedyś najpiękniejsze na świecie, stała się istnym wysypiskiem. Jest to skutkiem nie tylko wydobycia ropy naftowej, ale również tego, że co miesiąc w porcie rozładowywane jest 500 kontenerów pełnych najprzeróżniejszych toksycznych odpadów, które następnie składuje się na ogromnych otwartych wysypiskach.
Nigeria jest jednym z najbardziej skorumpowanych krajów świata. Sponsorzy kolejnych junt zagarnęli ponad 325 miliardów dolarów amerykańskich z 400 miliardów, jakie krajowi temu przyniosła ropa. Gdzie są te dolary? Na rachunkach bankowych w Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i Francji.
Osobiście uważam ten stan rzeczy za nie do zaakceptowania i uważam, że rezolucja, którą przyjmujemy nie staje na wysokości zadania, jakim jest wyrażenie przez Unię Europejską międzynarodowej solidarności z Afryką.
Fiorello Provera
w imieniu grupy EFD. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Wiemy, jak trudne jest pokojowe współistnienie różnych grup religijnych w Nigerii, a szczególnie relacje między chrześcijanami różnych wyznań i muzułmanami. Rezolucja, nad którą będziemy głosować przypomina nam, że sytuacja jest absolutnie krytyczna - w konfliktach na tle religijnym lub etnicznym od zakończenia rządów wojskowych zginęło ponad 14 tysięcy osób. Mówi się o ponad 500 zabitych w ostatnich trzech miesiącach.
Niestety Nigeria nie jest jedynym krajem, w którym występują konflikty i napięcia między grupami religijnymi. Dlatego dobrze byłoby co roku sporządzać sprawozdanie Parlamentu Europejskiego na temat wolności wyznania na świecie, a w nim w uporządkowany sposób reagować na problem o kluczowym znaczeniu dla stabilności wielu krajów. Chciałbym odnieść się do oświadczenia pana komisarza Rehna, którego osobiście szanuję, ale który nazwał Nigerię bardzo ubogim krajem. To nieprawda. Nigeria to bardzo bogaty kraj, cierpiący na skorumpowaną i nieudolną klasę rządzącą, która zagrabiła jego zasoby, a miliony jego mieszkańców pozostawiła w ubóstwie.
To właśnie jest rzeczywistym problemem, a społeczne i gospodarcze odrodzenie tego kraju, podobnie jak wielu innych krajów afrykańskich, zależy od stworzenia nowej klasy rządzącej, która sumiennie potraktuje potrzeby obywateli.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie przewodniczący! Po zbliżających się Mistrzostwach Świata w piłce nożnej w RPA Nigeria znów znajdzie się w centrum uwagi naszej polityki afrykańskiej. Jest to duży, bogaty kraj o ogromnych nierównościach społecznych. Oczywiście uwikłał się on również w konflikt między chińską a europejską drogą do globalizacji. Jestem święcie przekonany, że musimy pozostać na drodze europejskiej, która oznacza sprzeciwianie się naruszeniom i pogwałceniom praw człowieka oraz wybieraniu na naszych partnerów osób więzionych, a nie skorumpowanych przywódców pewnych klik i grup w rządzie, które proponują nam krótkotrwałe korzyści. Jeżeli tak, to musimy poprzeć rezolucję, a także to, co powiedziała pani poseł Vergiat. Rezolucja ta nie jest wystarczająco radykalna, ale ważne jest, że UE opowiada się za prawami człowieka. Nie możemy tolerować tego, co Chiny mają zamiar zrobić w Nigerii, ani ich pogardy dla praw człowieka.
Mario Mauro
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Przemocą nie rozwiązuje się konfliktów, a jedynie potęguje ich tragiczne konsekwencje. Przemoc jest nie tylko zła, niemoralna, niesprawiedliwa i nieludzka, ale również bezsensowna - nie przynosi bowiem korzyści. Stanowi ona najmniej skuteczny sposób znalezienia rozwiązania problemów dotykających całego regionu. Jeżeli czynnikiem, który wywołuje przemoc między chrześcijańską mniejszością a muzułmanami jest nie tylko fundamentalizm religijny, ale również brak rozwoju gospodarczego powodujący niezadowolenie i napięcia między różnymi grupami etnicznymi, to Unia Europejska wraz z Unią Afrykańską i całą społecznością międzynarodową muszą uświadomić rządowi federalnemu Nigerii (odpowiedzialnemu za wiele aspektów tej sytuacji), że sprzyjanie cywilizowanemu i pokojowemu współistnieniu różnych grup etnicznych i innych w tym kraju jest korzystne dla każdego mieszkańca i dla całej ludności.
Oprócz wdrożenia odpowiedniego systemu dochodzeniowego, którego wielu tu żądało, oraz represji wobec osób winnych potwornego rozlewu krwi w ostatnich miesiącach - a powiedziałbym nawet, że w ostatnich latach - wymaga to podjęcia wszelkich możliwych inicjatyw dla poparcia dialogu między grupami etnicznymi i wyznaniowymi, a ponadto, jak sugerowało wielu mówców, utworzenia nowej klasy rządzącej.
Przy pomocy tej rezolucji mamy nadzieję dać jasno i zdecydowanie do zrozumienia, że rozwiązanie konfliktów, szczególnie w kraju tak bogatym w surowce - zwłaszcza ropę naftową - jak Nigeria, oznacza poprawę dostępu do zasobów i ich lepszą dystrybucję. Uważam, że porozumienie podpisane dnia 12 grudnia 2009 r. między Federalną Republiką Nigerii a Komisją Europejską może stanowić dobry impuls w tym kierunku.
Zatem obecnie bezpieczeństwo stanowi serce niezliczonych problemów tego kraju, a podstawowym zagrożeniem jest nie sam konflikt, ale przyczyny, które go wywołały - to właśnie w tej dziedzinie trzeba podjąć działania, aby pomóc Nigerii na drodze do prawdziwego rozwoju gospodarki i demokracji.
Corina Creţu
(RO) Pragnę dołączyć do osób składających kondolencje Nigeryjczykom, których prezydent zmarł wczoraj wieczorem.
Niestety skutkiem tego do już istniejących napięć doszedł nowy czynnik ryzyka - utrata centrum władzy w kraju poważnie dotkniętym przemocą. Jak państwo wiedzą, na początku tego roku w masakrze straciło życie ponad 300 muzułmanów. Nie minęły nawet dwa miesiące, a jedynie w ciągu dwóch godzin zamordowano podobną liczbę chrześcijan. W tej chwili tylko obecność armii na ulicach opóźnia zemstę planowaną przez niektórych chrześcijan i niektórych muzułmanów.
Moim zdaniem głównym problemem jest teraz utrzymanie porządku, aby uniknąć dalszych aktów barbarzyństwa. Z tego powodu myślę, że potrzebna jest obecność międzynarodowa. Po drugie, mamy problem bezkarności, występujący powszechnie w afrykańskich strefach konfliktów. Kiedy tylko ludobójcy, których liczba stale rośnie, zostaną aresztowani i skazani, zobaczymy, że poziom przemocy spadnie. Po raz kolejny społeczność międzynarodowa musi się konkretnie zaangażować. Wykazała się ona wrażliwością na problemy na Bałkanach i Bliskim Wschodzie, ale przymyka oko na cierpienia w Afryce.
Charles Tannock
Panie przewodniczący! Doskonale pamiętam, że jako chłopiec widziałem w telewizji obrazy potwornej wojny domowej w regionie Biafry w Nigerii. Niestety najwyraźniej po czterdziestu latach niewiele się zmieniło. Odrażające obrazy z Jos, gdzie setki niewinnych osób porąbano na śmierć w akcie barbarzyństwa, przypominają nam, że Nigeria jest krajem chronicznie niestabilnym.
Napięcia na tle etnicznym, religijnym - szczególnie między chrześcijanami a muzułmanami - plemiennym, kulturowym i gospodarczym wydają się w Nigerii powszechne. Obecna niepewność po wczorajszej śmierci prezydenta - w związku z którą kieruję kondolencje do Nigeryjczyków - nieuchronnie wywoła walkę o władzę, a ta tylko zwiększy niestabilność tego dużego afrykańskiego kraju. Dlatego martwię się o długoterminową trwałość Nigerii jako jednolitego państwa. Są tacy, w tym ekscentryczny prezydent Libii Kaddafi, którzy kontrowersyjnie sugerowali, aby Nigerię podzielić na pół. Niewątpliwie wygląda na to, że Sudan, inny kraj zamieszkany przez muzułmanów na północy i chrześcijan na południu, prawdopodobnie w przyszłym roku podzieli się na dwie części. Ten możliwy podział stanie się precedensem dowodzącym, że kolonialne granice przestały być świętością w Afryce, co rodzi wiele interesujących pytań o przyszłość tego kontynentu.
Joe Higgins
Panie przewodniczący! Potworna masakra w stanie Plateau w Nigerii w styczniu i marcu pozostawiła po sobie setki niewinnych ofiar, szczególnie bardzo wiele kobiet i dzieci. Chociaż podziały religijne i plemienne są czynnikiem w tej i innych potwornych masakrach, to rzeczywistych przyczyn musimy poszukać głębiej.
Ingerencje mocarstw kolonialnych i brutalny podbój Afryki w przeszłości, często z wykorzystaniem podziałów między społecznościami i plemionami, pozostawiły trwałą spuściznę. W programie publicystycznym BBC przedstawiono ostatnio poglądy analityków twierdzących, że chociaż walki toczą się między muzułmanami a chrześcijanami, to podstawowe przyczyny mają charakter polityczny i gospodarczy, a dotyczą skrajnego ubóstwa mas ludności Nigerii i jawnej korupcji elit rządzących.
Nigeria jest jednym z krajów świata najhojniej obdarowanych przez naturę zasobami naturalnymi i kopalnymi, w tym ropą naftową. Niestety lwią część tego bogactwa zabierają lokalne skorumpowane elity i zagraniczne koncerny międzynarodowe, w tym Shell Oil, pozostawiając ogromny odsetek ludności Nigerii w skrajnym ubóstwie. Popieram moich kolegów z ruchu demokratyczno-socjalistycznego w Nigerii, którzy domagają się, aby bogactwa Nigerii stały się własnością publiczną i zostały objęte demokratyczną kontrolą przez większość ludności, pracujących i biednych. Bogactwo to w zupełności wystarczyłoby do stworzenia godnych warunków życia dla wszystkich mieszkańców Nigerii i dzięki temu również pokonania podziałów między społecznościami. Alternatywną opcją jest rzeczywiście rozpad Nigerii i dalsze barbarzyńskie okrucieństwa, których ofiarami padną jej mieszkańcy.
Filip Kaczmarek
(PL) Panie przewodniczący! Nigeria to ważny kraj, bardzo ważny. Dlatego zajmujemy się tym, co wydarzyło się 7 marca w okolicach miejscowości Jos.
Problem w środkowej Nigerii nie polega wyłącznie na tym, że giną chrześcijanie, dlatego że w styczniu tego roku ginęli muzułmanie. W przypadku Nigerii na podziały religijne nakładają się różnego rodzaju podziały i była mowa o paru tych podziałach: ekonomicznych, etnicznych, społecznych. Ale istnieją też dwa inne rodzaje podziałów: historyczne (dlatego że chrześcijanie w tych okolicach uchodzą za miejscowych, a muzułmanie za obcych, mimo że mieszkają tam od dwóch, trzech pokoleń), a nawet różnice polityczne - chrześcijanie popierają z reguły rządzącą partię People's Democratic Party, a muzułmanie z reguły popierają opozycyjną All Nigeria People's Party. Więc tych różnic jest bardzo dużo i nie możemy traktować tych wydarzeń jako jednoznacznych prześladowań religijnych.
Konstytucja Nigerii zapewnia wolności religijne: swobodę wyznania, swobodę kultu religijnego i prawo do zmiany religii. Możecie Państwo uznać, że to jest naiwne podejście, że odwołuję się do konstytucji nigeryjskiej, ale chciałbym przypomnieć, że wartości wynikające z najstarszej spisanej konstytucji, konstytucji amerykańskiej, i najstarszej konstytucji spisanej w Europie, konstytucji polskiej, te wartości nadal są aktualne i żywe. Dlatego wzywamy rząd federalny Nigerii, gubernatorów i władze lokalne, aby rozwiązały ten problem nie tylko w imię naszych wartości, ale w imię wartości i zasad zapisanych w ich własnej konstytucji. Wydaje mi się, że to jest ważne, żeby odwołać się do ich własnych dokumentów.
Laima Liucija Andrikien
Panie przewodniczący! Chciałabym wyrazić głęboki smutek z powodu przemocy, jaka wybuchła w rejonie Jos i kosztowała życie kilkuset osób. Był to jeszcze jeden przykład tego, jak ważny jest proces pojednania, który trzeba przeprowadzić, aby umożliwić pokojowe współistnienie muzułmańskiej ludności północy i chrześcijan zamieszkujących południe.
Chciałabym państwu powiedzieć, że w dużym stopniu masakry te spowodowane są trudnym losem i uciskiem mieszkańców obszarów bogatych w ropę naftową, którzy nie odnoszą korzyści z ogólnego rozwoju kraju. Wzywamy władze Nigerii, aby dopilnowały zapewnienia bardziej sprawiedliwego i demokratycznego rozwoju wszystkich grup społecznych kraju oraz ochrony i egzekwowania podstawowych praw człowieka. Wreszcie, szczególnie dzisiaj, łączę się w żalu z mieszkańcami Nigerii z powodu śmierci ich prezydenta.
Cristian Dan Preda
(RO) Ja również pragnę dołączyć do osób składających kondolencje obywatelom Nigerii z powodu śmierci prezydenta Umaru Yar'Aduy.
W swoim przemówieniu pragnę poruszyć dwie sprawy. Po pierwsze chciałbym zacząć od tego, co odpowiedział mieszkaniec Nigerii na pytanie o przyczynę zła w jego kraju. Powiedział bardzo wyraźnie: "widzimy, jak winni masakr i przestępstw zostają oskarżeni, a następnie - jak powiedział dalej - znikają w stolicy i tyle ich widzieliśmy”. Innymi słowy, nigdy nie ma żadnych dowodów publicznej odpowiedzialności za popełnione przestępstwa.
Po drugie chciałbym podkreślić, że musimy pamiętać o religijnym aspekcie konfliktu. Jak dotąd kilku mówców powiedziało w sumie, że ma on aspekt religijny, ale właściwie wszystko sprowadza się do spraw społecznych i gospodarczych. Jednak w rzeczy samej pełniący obowiązki prezydenta Jonathan Goodluck wziął ten aspekt pod uwagę i zaprosił przywódców religijnych do dialogu. Musimy go w tym poprzeć.
Andrzej Grzyb
(PL) Panie przewodniczący! Obrazy, które widzieliśmy jeszcze nie tak dawno w różnych przekazach telewizyjnych, były wstrząsające. Swoisty pokot ludzi zamordowanych w mieście Jos i w jego okolicach był wstrząsający. Tak jak powiedział nasz kolega Mario Mauro, nie można niczym usprawiedliwić przemocy, która jest sama w sobie złem. My, jako społeczność europejska, jako posłowie do Parlamentu Europejskiego, nie możemy przejść nad tym do porządku dziennego. Stąd też głęboko popieram tę rezolucję.
Niezależnie od przyczyn, które leżą u źródeł konfliktu, i które pojawiają się jako tło tej przemocy, chcemy reagować po to, aby prawa człowieka i wolności obywatelskie były respektowane w bliskiej nam przecież Nigerii. Chcę też przy tej okazji złożyć kondolencje narodowi nigeryjskiemu w związku ze śmiercią prezydenta.
Olli Rehn
komisarz. - Panie przewodniczący! Dziękuję za dzisiejszą bardzo poważną i odpowiedzialną debatę. Wielu z państwa podkreślało złożoność problemów społecznych w Nigerii. Zgadzam się z państwem, a Komisja jest świadoma złożoności tych problemów. Kontynuujemy nasze wierne partnerstwo z Nigerią i mogę się tylko zgodzić z państwa oceną znaczenia zwalczania korupcji i bezkarności, ponieważ korupcja jest niestety głęboko zakorzeniona i utrudnia postęp społeczny oraz proces demokratyzacji tego bogatego w zasoby kraju, przez co szkodzi życiu zwykłych ludzi.
Czynnie służymy Nigerii mocnym, konstruktywnym wsparciem. Stosujemy całą gamę instrumentów, od dyplomacji po pomoc rozwojową, a Komisja jest wciąż zainteresowana i zaangażowana w opanowanie przemocy w Nigerii przy pomocy środków dyplomatycznych, jakimi dysponujemy.
Następnym forum wysokiego szczebla, na którym można będzie poruszyć to bardzo ważne zagadnienie będzie spotkanie ministerialne UE-Nigeria tej jesieni, więc przy tej okazji na pewno omówimy tę sprawę.
Przewodniczący
Kończąc tę debatę informuję, że otrzymałem siedem projektów rezolucji w myśl art. 110 ust. 2.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się dzisiaj o godzinie 11.00.
Oświadczenia pisemne (art. 149)
Mara Bizzotto  
Od zbyt wielu lat ten kraj, posiadający tak wiele zasobów naturalnych, jest miejscem równie wielu tragedii humanitarnych, masowych morderstw i walk między grupami etnicznymi wywołanych względami gospodarczymi i społecznymi. Chciałabym jednak przypomnieć słowa katolickiego misjonarza, który mieszkał i pracował w Nigerii. Ojciec Piero Gheddo zauważył niedawno, że tylko 20 lat temu stosunki między muzułmanami i chrześcijanami w środkowej i północnej części Nigerii były niewątpliwie trudne i charakteryzowała je różnorodna dyskryminacja chrześcijan, ale nigdy nie osiągała ona poziomu masowej przemocy, jakiej świadkami byliśmy w ostatniej dekadzie. Jednak, jak wyjaśnił kapłan, sytuacja w ostatnich latach pogorszyła się również dlatego, że do Nigerii, a w szczególności do dwunastu stanów północy, które przyjęły szariat jako prawo stanowe, dotarły wpływy ekstremizmu islamskiego, którego wyrazem jest ideologia Al-Kaidy. Zgadzamy się zatem, że różne grupy etniczne w Nigerii znajdują w swoich różnych wyznaniach religijnych idealny pretekst do popełniania aktów masowej przemocy wobec innych grup. Pamiętajmy jednak, że ten gęsto zaludniony kraj afrykański, który od lat cierpi również na ciągłą niestabilność polityczną, stał się na przestrzeni lat ojczyzną fali islamskiego ekstremizmu, której nie możemy ignorować.
Jarosław Leszek Wałęsa  
Jeżeli wartością nadrzędną w Unii Europejskiej ma być prawo do samodecydowania, czyli przestrzeganie zasad i wartości właściwych swojemu sumieniu, to wszelkie oznaki nietolerancji i nienawiści, prowadzące wręcz do morderstw i masakr na tle rasowym, etnicznym czy religijnym, powinny spotkać się z naszym natychmiastowym i jednoznacznym potępieniem. Potępienie to nie powinno się jednak ograniczać tylko do słów, powinno być czynami, które zagwarantują w przyszłości pokojowe współistnienie.
Zbigniew Ziobro  
Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym wyrazić swój głęboki smutek spowodowany informacjami o styczniowych i marcowych zamieszkach w Jos w Nigerii, w których zginęły setki chrześcijan i muzułmanów. Warto pamiętać, że tak straszliwe wydarzenia w Jos mają miejsce nie po raz pierwszy. Do walk pomiędzy wiernymi obu religii dochodzi od 2001 roku. Fakt, że stan napięcia, który od czasu do czasu przeradza się w otwarte starcia, trwa już od dekady jest potwierdzeniem tego jak ważną rolę ma do odegrania państwo jako animator procesów pojednawczych. To, z jak głębokimi podziałami mamy do czynienia pokazuje skomplikowane tło konfliktu. Nigeryjskich chrześcijan i nigeryjskich muzułmanów różni nie tylko religia; na ten podstawowy podział nakłada się podział historyczny, ponieważ w regionie, w którym dochodzi do zamieszek to chrześcijanie uchodzą za miejscowych, a muzułmanie za przyjezdnych. Te dwa podziały przekładają się na poparcie przez chrześcijan i muzułmanów innych ugrupowań politycznych, co stanowi niejako przedłużenie konfliktu. Jednakże, koniec końców, źródłem konfliktu są różnice religijne i nieumiejętność lub niezdolność władz do ułożenia pokojowej egzystencji pomiędzy dwiema grupami. Nadchodzącej jesieni odbędzie się ministerialne forum UE-Nigeria i uważam, że problem ten powinien znaleźć się w agendzie spotkania. Ponadto Komisja powinna dokładać wszelkich starań, aby wykorzystywać dostępne jej instrumenty dyplomatyczne w celu poprawy sytuacji w Nigerii.
(Posiedzenie przerwano na parę minut w oczekiwaniu na początek głosowania.)
