Financiële instabiliteit en effect op de reële economie (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn verklaringen van de Raad en de Commissie inzake financiële instabiliteit en effect op de reële economie.
Manuel Lobo Antunes
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, dames en heren, zoals u zich kunt voorstellen, is het nog te vroeg om de recente onrust op de financiële markten te evalueren. We moeten wachten op specifiekere economische gegevens en, zoals u weet, is de Raad sinds afgelopen juli niet bijeengekomen, maar ik ben het eens met de voorzitter van de Eurogroep, de heer Jean-Claude Juncker, als hij zegt dat op dit moment er geen merkbaar effect is op de groeivoorspellingen in het eurogebied als geheel.
De Europese economie blijft haar sterke groei gebaseerd op solide fundamenten vertonen. Feitelijk heeft dit jaar zeer positieve resultaten laten zien op een aantal punten: vermindering van begrotingstekorten, stabiliteit van de euro, economische groei en werkgelegenheid.
Het is tegen deze achtergrond dat we de recente financiële onrust die ik eerder noemde, moeten beschouwen. Dat is alles wat ik over deze kwestie voor dit moment kan zeggen. Ik weet zeker dat de informele bijeenkomst van de Ecofin-ministers op 14 en 15 september in de Portugese stad Porto, zoals gebruikelijk bij deze bijeenkomsten van de Raad, de economische en financiële situatie van de Europese Unie meer in detail zal analyseren op basis van veel completere en geactualiseerde gegevens.
Ik wil u ook verzekeren dat het Portugese voorzitterschap doorgaat met het consolideren van een enkele markt voor financiële diensten. Ook de voortgaande hoge investering in convergentie van toezichthoudende praktijken en constante verbetering van het beleidskader tonen duidelijk aan dat we het belang van een kader dat de financiële stabiliteit bevordert, niet onderschatten.
Tot slot, meer in het algemeen: het voorzitterschap staat volledig achter voortzetting van de tenuitvoerlegging van de agenda van Lissabon. Tenuitvoerlegging van die agenda is de beste bijdrage die we kunnen leveren aan de versterking van het groeipotentieel in de Europese economie en de handhaving van solide fundamenten. Het Portugese voorzitterschap blijft sterk gecommitteerd op dat terrein.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de afgelopen weken is er op de financiële markten ernstige onrust geweest die oorspronkelijk is veroorzaakt door de ineenstorting van de subprime hypotheekmarkt in de VS.
Deze ineenstorting strekte zich uit over alle financiële markten via aandelen en financiële producten die steunden op deze hypotheken die in de afgelopen jaren in grote aantallen door financiële instellingen over de hele wereld werden verworven.
Kijken we naar de correcties op de aandelenmarkten over de afgelopen weken, dan zijn deze niet groter dan vorige marktcorrecties over de afgelopen twee jaar; maar wat er onlangs gebeurde is ongewoon in die zin dat het aanleiding gaf tot een liquiditeitscrisis in het interbancaire verkeer, hetgeen de centrale banken verplichtte om grote sommen geld te injecteren. De liquiditeitsproblemen houden duidelijk verband met een daling van het vertrouwen als gevolg van een gebrek aan informatie over de mondiale blootstelling van marktondernemers aan producten die gekoppeld zijn aan de Noord-Amerikaanse hypotheken met een hoog risico.
Het effect van deze onrust kan verder reiken dan wat we tot nu toe hebben gezien en daarom vraagt het onze volledige aandacht en rechtvaardigt het volledig het debat van vandaag. Het is nog te vroeg om de consequenties van deze crisis op de reële economie te kwantificeren.
Het uiteindelijke effect hangt principieel af van drie factoren. Ten eerste moeten we zien wat het directe effect van de ineenstorting van de Noord-Amerikaanse huizenmarkt is op de totale economie van de VS, al bestaat er geen twijfel over dat dit van negatieve aard zal zijn en dat de groei van de VS lager zal zijn dan tot nu toe is voorspeld. Gelet op de invloed van de economie van de VS op de mondiale economie, zal een groeivertraging in de Verenigde Staten enig effect hebben op de rest van de wereld, vooral op de Europese economieën. Dit effect kan in ons geval in beginsel beperkt zijn, aangezien de EU-landen hoofdzakelijk binnen de EU handeldrijven. Bovendien blijft de wereldeconomie een hoge mate van groei kennen, dankzij onder meer de dynamiek van de opkomende landen. Opkomende landen zijn door deze crisis zeker niet in hoge mate getroffen.
Als we het mogelijk effect van de financiële onrust evalueren, is de tweede relevante factor de verandering in de financiële voorwaarden voor ondernemingen en huishoudens. We hebben al een herwaardering gezien van risicopremies om deze meer in overeenstemming te brengen met de werkelijke inschatting van dat risico. Dat is een correctie van de situatie waarin de overvloed aan liquiditeit heeft geleid tot enige ontspanning van de risicobeoordeling. Dit heeft positieve aspecten, maar als financiële voorwaarden voorbij bepaalde grenzen worden aangescherpt, zal de economische activiteit ongetwijfeld worden getroffen door een verminderde beschikbaarheid van kapitaal.
De derde factor, die waarschijnlijk de belangrijkste is maar het moeilijkst te voorspellen, is het effect op het vertrouwen. Vertrouwen is belangrijkste drijfveer van besluiten over investering en koop, maar anders dan de voorgaande factoren, is het een subjectieve waarde die is gebaseerd op het totaal van berichten, percepties en informatie die door marktpartijen worden ontvangen Deze houden onder andere berichten in van overheidsfunctionarissen, hetzij van nationale regeringen, parlementaire vertegenwoordigers of internationale organisaties.
Ik denk daarom dat dit debat een goede gelegenheid is, niet alleen om de directe consequenties te beoordelen van wat er de afgelopen weken op de markten is gebeurd, maar ook om onszelf te herinneren aan het feit - en dat ook te benadrukken - dat de Europese economie, zoals de vertegenwoordiger van de Raad zojuist zei, solide fundamenten blijft houden die niet substantieel worden getroffen door de recente onrust en dat daarom onze economie in een goede positie verkeert om de gerezen onzekerheden te boven te komen.
Zoals ik hiervoor al heb gezegd, is wereldeconomie nog steeds uiterst dynamisch en daaraan is te danken dat er nog een handelsoverschot is in de externe sector van onze economie, zoals de nieuwste door Eurostat gepubliceerde statistieken laten zien. Investeringen, vooral in kapitaalgoederen, blijven op een hoog niveau en ondersteunen daarmee de huidige economische activiteit en anticiperen op toekomstige verbeteringen in de productiviteit. Particuliere consumptie doet haar voordeel met de voortdurende schepping van arbeidsplaatsen, zodat onze nieuwste statistieken een werkloosheidspercentage in het eurogebied en in de EU laten zien dat bijna vergelijkbaar is met historische laagterecords: in het geval van de eurozone ligt de werkloosheid beneden de zeven procent. De inflatie blijft stabiel.
Dankzij dit alles boeken ondernemingen positieve resultaten die hen in staat moeten stellen tot omgang met elke aanscherping van krediet zonder hun investeringen en groeiplannen substantieel te moeten herzien. Om kort te gaan, dames en heren, gezien het feit dat een van de risico's van achteruitgang waarvoor we enige tijd geleden hebben gewaarschuwd toen we onze economische voorspellingen publiceerden - risico's van een achteruitgang in de hypotheeksector van de VS en het effect daarvan op de economie van de VS - werkelijkheid is geworden, lijdt het geen twijfel dat de groei dit jaar en volgend jaar in de Europese Unie en in de eurozone niet onze in mei gedane voorspellingen zal overstijgen.
Niettemin hebben we goede redenen om vertrouwen te houden in de fundamenten van de Europese economie en haar vermogen om de huidige onrust te boven te komen. Volgende week dinsdag, op 11 september, zal ik namens de Commissie de tussentijdse groeivoorspellingen voor 2007 zowel voor de eurozone als voor de EU publiceren. Deze zullen ons een eerste indicatie geven van het mogelijk effect van de crisis.
Op dezelfde dag ben ik in de gelegenheid om deze voorspellingen aan u te presenteren als ik verschijn in de Commissie economische en monetaire zaken. De voorspellingen voor 2008 en daarna zullen moeten wachten totdat we zoals gebruikelijk onze economische voorspellingen in november publiceren.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de crisis rond de subprime hypotheken en haar mogelijke gevolgen in Europa hebben de afgelopen weken onze aandacht volop in beslag genomen. De Europese hypotheekmarkt heeft andere eigenschappen dan die van de Verenigde Staten. Daarom is het minder waarschijnlijk dat in Europa zich in de nabije toekomst problemen op een vergelijkbare schaal zullen voordoen. In vergelijking met de Verenigde Staten komen subprime leningen in de Europese Unie zeer beperkte mate voor. Zo hebben wij waarborgen in de vorm van leningsbepalingen en bovengrenzen aan de verhouding tussen de lening en tegenwaarde (loan to value).
De recente beroering heeft echter duidelijk de interconnectiviteit en globalisering van financiële markten aangetoond. Risico's zijn op een verstandige manier gespreid. Dit is positief. Interbancaire besmetting vormt echter een vraagstuk. Sommige Europese banken en beleggingsfondsen zijn kwetsbaar voor subprime gerelateerde waardepapieren. Er zijn enige reële problemen geweest, met name via de liquiditeitskrapte op door activa gedekte markten en de markten voor handelspapier.
Wat kan Europa van deze crisis leren? Het is te vroeg om harde conclusies te trekken, aangezien er te veel onzekerheid in de markt is. Het is ook van belang om verstandig te reageren en de benodigde tijd te nemen om de situatie te onderzoeken. Een snelle beleidsreactie is waarschijnlijk een slechte reactie.
In onze voorlopige zienswijze komen de volgende vraagstukken naar voren:
In de eerste plaats toont de interconnectiviteit van markten het belang aan van een mondiale aanpak voor wetgeving met gedegen prudentiële regels en een behoorlijk beschermingsniveau voor beleggers. Het maakt de dialoog op het gebied van regelgeving tussen de Commissie met de Verenigde Staten en andere rechtsstelsels zelfs nog meer cruciaal. Er moeten zware eisen worden gesteld aan de regelgeving voor de wereldwijde financiële markten vanwege de neveneffecten.
In de tweede plaats rijzen er onvermijdelijk vragen over hypothecaire kredietverlening in de Verenigde Staten. Ik steun de gedachte van vereenvoudiging van toegang tot de huizenmarkt voor mensen die normaal gesproken geen huis kunnen kopen, maar het is achteraf gezien onvermijdelijk dat de toereikendheid van de regelgeving en consumentenbescherming ter discussie komt te staan. Er wordt gewerkt aan reparatie, maar de oplossing van het probleem zal enige tijd vergen.
Een van de lessen van de crisis is het belang van levenslange financiële voorlichting aan burgers, terwijl er bovendien wordt toegezien op verantwoord lenen. In de Europese Unie kijken we al naar deze vraagstukken bij onze doorlopende inspanningen voor consumptieve kredieten en consumentenvoorlichting.
In de derde plaats stond de overdracht van hypothecaire kredieten en de risico's daarvan voor andere partijen bij deze crisis centraal. Soms kwamen deze risico's terug bij de oorspronkelijke bank wanneer hun financiële instrumenten niet verkoopbaar waren of de door de bank uitgegeven waardepapieren niet konden financieren.
We moeten zeker goed kijken naar de mechanismen die hier een rol spelen - dat is de rol van tussenschakels en special-purpose vehicles en hun relevantie voor Europese banken.
Voor de problemen van waardering van complexe gesecuritiseerde producten en mechanismen voor markt-clearing in gespannen marktsituaties is ook nadere analyse nodig. De recente marktcrisis heeft ook het belang onderstreept van reputatie- en liquiditeitsrisico's als belangrijke drijvende krachten om risico's die banken bij complexe transacties lopen naar behoren in te schatten.
Ten vierde, wat ten aanzien van Basel II, de nieuwe richtlijn inzake kapitaalvereisten voor banken? Basel II biedt betere kansen aan banken en beleggingsinstellingen om de risico's op een behoorlijke manier te beoordelen en hun wettelijk vereist kapitaal aan te passen. Dat geldt ook voor Solvabiliteit II, dat het algemene equivalent is voor de verzekeringssector.
Dit betekent echter niet dat we zelfgenoegzaam moeten zijn. Er zullen implicaties zijn die zorgvuldig onderzoek door regelgevende instanties vereisen. Zo zal er meer werk nodig zijn ten aanzien van de kalibratie van complexe producten en van het vermogen van banken tot onderkenning van mogelijke problemen in crisissituaties, met inbegrip van mogelijke risicoconcentratie in bepaalde gebieden.
Ten vijfde zijn er veel hedgefondsen die bijzonder actief zijn in de gestructureerde kredietmarkten. Veel van deze hedgefondsen en hun rijke private of institutionele beleggers kunnen in de afgelopen maanden verliezen, soms zware verliezen, hebben opgelopen. Zo gaat het op de markten.
Geraffineerde spelers bij hedgefondsen weten dit. Financiële markten drijven op risico's. Ik geef geen kritiek op degenen die in goede tijden fortuin maken. Ik laat nu geen traan als er sprake is van verliezen. Het cruciale punt is echter dat fiasco's bij hedgefondsen geen neveneffect lijken te zijn van ontwikkelingen in het grotere financiële stelsel. Regels voor beleggingsfondsen, USIT's, hebben standgehouden. Conform onze verwachting hebben ons bedrijfseconomisch kader en bancair risicobeheer weten te voorkomen dat instorting van hedgefondsen omvangrijkere systematische verstoringen zou oproepen.
Hoezeer sommige mensen ook de hedgefondsen wensen te demoniseren, die fondsen vormen niet de oorzaak van de problemen in de markt. Laten we niet vergeten waar de wortels van de huidige crisis liggen: riskante leningen, berekend met behulp van securitisatie van deze leningen in niet-balansgebonden instrumenten. De daarmee gepaard gaande risico's worden door weinigen begrepen. Dit zijn vraagstukken waarop prudentiële autoriteiten en toezichthouders zich de komende tijd op dienen te concentreren.
Ten zesde, wat was de rol van kredietbeoordelingsbureaus in deze crisis? Ik heb al kritiek geuit over hun traagheid bij het neerwaarts bijstellen van hun kredietwaardigheidsbeoordelingen voor structurele financiering die wordt gedekt door subprime leningen. Hoe solide was hun methodologie? Hoe goed werden de beperkingen in de ratings van structurele producten, tegenover standaard ratings van ondernemingen uitgelegd en begrepen?
Potentiële belangenconflicten van kredietbeoordelingsbureaus vormen een ander punt van zorg: aan de ene kant omdat ze als adviseurs optreden naar banken over de wijze waarop laatstgenoemden hun aanbod kunnen indelen om de beste samenstelling van ratings te krijgen; aan de andere kant bieden kredietbeoordelingsbureaus ratings waarop veel beleggers vertrouwen. Ze hebben ook betrekking op regelgevende instanties, gezien hun belang voor de berekening van de kapitaalvereisten voor banken.
Er wordt verondersteld dat er een ongerechtvaardigde inflatie van ratings was voor gestructureerde producten. De rol van kredietbeoordelingsbureaus dient helderder te worden: wat doen ze wel en wat doen ze niet en wat is de betrouwbaarheidgraad? Ik volg deze vraagstukken met de Commissie van Europese effectenregelgevers (CESR) en ik ben voornemens deze vraagstukken ook bij onze internationale partners aan de orde te stellen.
Wat we nodig hebben, zijn heldere, solide en methodologische regels en principes die rigoureus worden toegepast, en een veel verdergaand begrip bij beleggers van het gebruik en de beperkingen van ratings en hun betrouwbaarheidsgraad. De mogelijkheid van belangenconflicten om ratings te beïnvloeden dient stevig te worden aangepakt. Het spreekt voor zich dat ook de nodige zorgvuldigheid van andere marktspelers essentieel is. Waar was deze? Waren firma's en hun medewerkers voortdurend en objectief bezig met de beoordeling van de kwaliteit van instrumenten die ze kochten en verkochten en de gevolgen van de risico's van de structuur van die instrumenten, of veronderstelden zij die slechts? Stonden ze stil bij en beoordeelden ze de levensvatbaarheid van de onderliggende activa, het risico van fraude, de resultaten in het verleden van de initiatiefnemers en de marktontwikkelingen? Plaatsten zijzelf vraagtekens bij de ratings en hadden ze toegang tot de benodigde gegevens, zowel kwalitatief als kwantitatief?
Ik hoop dat de besturen van alle financiële firma's hun gedragingen zullen onderzoeken en passende conclusies trekken. Wij geloven dat een milde, op principes gebaseerde, reglementering de beste aanpak is voor de financiële sector - deze benadering heeft haar waarde bewezen. Maar we moeten alert blijven en lessen trekken. Alle partijen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en daar serieus mee omgaan.
John Purvis
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, toen de Raad niet bijeenkwam, was in elk geval de Europese Centrale Bank aan het werk en ik denk dat haar de eer toekomt dat zij aan eventuele verder "besmettingsgevaar” in Europa het hoofd heeft geboden. Laten we hopen dat zij die zinvolle, redelijke en delicate rol zal blijven vervullen.
Het lijkt echter af en toe een onvermijdelijk feit van het financiële leven dat de jacht op concurrerend voordeel zal leiden tot excessen die op hun beurt leiden tot voorspelbare crises. Deze spanningen zijn grotendeels ook verantwoordelijk voor de drang om deze innovatieve financiële instrumenten die de heer McCreevy beschreef, te ontwikkelen en het zijn deze spanningen die sluimeren achter de ontwikkeling van deze crisis in de Amerikaanse subprime hypotheekmarkt en de uitstraling daarvan naar Europa.
Ik zie deze situatie niet als een rechtvaardiging voor een heksenjacht op hedgefondsen. In een zekere mate waren ze wellicht geraffineerd of naïef, slachtoffers van deze nieuwerwetse alchemie. Op dezelfde wijze zijn doorgaans conservatieve, maar naïeve banken verleid door de verhoogde rentepercentages betaald door deze verondersteld hoog ingeschatte instrumenten voor wat onmiskenbaar al te mooi om waar te zijn, is gebleken.
Het ziet ernaar uit dat enkele partijen in de financiële markten, met inbegrip van waarschijnlijk weinig regelgevende instanties, voldoende inzicht hebben in deze instrumenten, deze kredietderivaten¸ deze schuldbekentenissen met onderpand. Ze begrijpen nog minder van de potentiële risico's en implicaties. Zo is het de verantwoordelijkheid van de autoriteiten, zowel in de Verenigde Staten als in Europa - en ik ben blij te zien dat de heer McCreevy voornemens is dit bijzondere aspect zo ernstig te nemen - dat ze allemaal meer vertrouwd worden met deze mechanismen en hun structurering en segmentering, met de wijze waarop deze segmenten een rating krijgen, worden getaxeerd en berekend met behulp van hun marketing, hun liquiditeit en verhandelbaarheid.
Innovatie is evenzo wenselijk in financiële mechanismen als elders. Dit moet niet worden verboden. Het is echter essentieel dat wanneer er vermoedelijk problemen van deze ernst gaan rijzen, managers en regelgevende instanties hun verantwoordelijkheid nemen om volledig inzicht in te krijgen in die problematiek en waar nodig, de vereiste beperkingen op te leggen.
Robert Goebbels
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, de kosten van de onrust op de financiële markten in augustus zijn nog niet opgedoken. De Commissie - we hoorden het zojuist - verwacht een negatief effect op de groei. De werkelijke verliezen die door de banken en andere financiële spelers worden geleden, zullen duidelijk worden als hun jaarrekeningen zijn opgesteld.
Volgens commissaris Almunia missen we nog steeds informatie over de feitelijke, globale risicopositie van alle spelers. Het feit dat degenen die deze al te grote risico's namen, de hele rekening te betalen, is een nuttig beginsel, maar achter het speculatieve activisme van de financiële wereld schuilen slachtoffers: de gezinnen die klem zitten vanwege een hypotheeklening die is gebaseerd op de belofte van onbegrensde groei op de huizenmarkt en kleine investeerders die de weg waren gewezen naar risico's die te laag waren ingeschat door al degenen die leven van vette commissies, waaronder de kredietbeoordelingsbureaus.
De socialistische Fractie heeft al jaren gevraagd om meer toezicht op de hedgefondsen en alle speciale instrumenten die door de markten eindeloos worden vermenigvuldigd. Zoals Carlo Ciampi stelt, op de tumultueuze ontwikkeling van derivatieve producten is geen enkele controle. Zelfs directeuren van grote banken begrijpen deze ondoorzichtige instrumenten niet langer. De werkelijke risico's, bijvoorbeeld de hypothecaire leningen, zijn eindeloos opgedeeld en herhaaldelijk vervat in producten van investeringsfondsen en beursinstrumenten, met als gevolg dat niemand meer het oorspronkelijke risico kan lokaliseren.
De markt verwacht dat de centrale banken de speculanten te hulp zullen komen. De ECB deed dit feitelijk in haar rol als geldgever in laatste instantie. Men kan zich daarom afvragen waarom de ECB meer kapitaal moest injecteren dan de Federal Reserve toen de markt plotseling zonder liquide middelen zat, terwijl de subprime crisis nota bene uit de Verenigde Staten kwam. Waren de Europese banken lichtgeloviger? Slaagden de toezichthoudende autoriteiten er niet in hun taak naar behoren te vervullen? De socialistische Fractie stelt als eis dat de Commissie lessen moet trekken uit de financiële markt, die te ondoorzichtig is geworden en daarom uiterst gevaarlijk voor de reële economie.
(Applaus)
Margarita Starkevičiūtė
namens de ALDE-Fractie.- (LT) Ten eerste wil ik graag antwoord geven op de vraag van de heer Goebbels waarom de Europese Centrale Bank meer geld beschikbaar stelde dan de centrale bank van de VS. Dat komt omdat de economie van de EU nu de grootste van de wereld is. Dit is een grote uitdaging voor ons allemaal. Ik was verrast en bedroefd vanwege het feit dat de OESO en de Europese Commissie de potentiële gevolgen van de financiële problemen in de markt op dezelfde dag verschillend inschatten. Dit betekent dat de Europese Commissie waarschijnlijk haar economische analysemodellen moet bijstellen, vooral omdat deze waarschijnlijk gebaseerd zijn op wiskundige methoden. Het is verontrustend, aangezien het voorspellen van economisch beleid een gecompliceerde aangelegenheid is en de gebruikte instrumenten flexibel behoren te zijn.
Wat moeten we nu doen als we nieuwe uitdagingen tegenkomen? Ik wil hier geen commentaar geven op de problemen die zich voordoen; mijn collega's hebben dit al zo goed gedaan. Ik wil graag een punt benadrukken. Ten eerste vond de crisis plaats vanwege het agressieve monetaire beleid binnen de grenzen van de EU toen er inspanningen werden gedaan om de problemen van de internetzeepbel op te lossen. We kunnen dus niet de uiteenlopende besluiten van derde landen beïnvloeden. We kunnen de dialoog en de samenwerking met toezichthoudende lichamen versterken, maar de Europese Unie staat voor een dilemma: op dit moment vindt er een wereldwijde fusie van financiële instellingen plaats en het is mogelijk dat we niet langer een enkele markt hebben. We zullen een transatlantische markt krijgen op het gebied van aandelen; misschien krijgen we nog een andere markt op het gebied van verzekeringen. Dit betekent dat we moeten besluiten of we Europa als een enkele markt beschouwen en eisen dat alle overeenkomsten op Europees niveau worden gesloten. Accepteren we pilotprojecten als een van onze markten zich onafhankelijk op het wereldpodium begeeft? We moeten hier overeenstemming over hebben, anders zal het moeilijk zijn om deze crisis te beheersen.
Ik wil nog een punt benadrukken. Financiële markten worden gereorganiseerd. Wijzelf erkenden de rol van niet-bancaire instellingen in de SEPA-richtlijn (Single Euro Payments Area - gemeenschappelijke betalingsruimte voor de euro). We moeten toelaten dat verschillende islamitische banken en fondsen verschijnen en ten slotte dat handelsnetwerken de financiële markt betreden. De reglementering van niet-bancaire instellingen is dus ook noodzakelijk: een gemeenschappelijke reglementering met dezelfde spelregels voor zowel bankinstellingen en niet-bancaire instellingen. Dat is de werkelijkheid van vandaag.
Het derde punt dat ik wil benadrukken is dat ik bezorgd ben dat we alleen riskante modellen als basis gebruiken. Dit beginsel van risicobeoordeling is gebleken zeer subjectief te zijn en daarom heb ik twijfels over de richtlijnen Solvabiliteit II en Basel II. We kunnen de kredietbeoordelingsbureaus niet vertrouwen; we bekritiseren ze, maar het probleem zal blijven bestaan. We moeten vertrouwen op marktinstrumenten, dat wil zeggen op liquiditeit. Als we bepaalde aandelen niet op de markt kunnen verkopen of als deze zelden worden verhandeld, kan geen kredietbeoordelingsbureau ze evalueren. Dit moet goed begrepen worden en we moeten de afhankelijkheid van onze regelgeving over de inzichten van kredietbeoordelingsbureaus verminderen.
Ter afronding wil ik zeker zeggen dat er geen noodzaak bestaat om financiële instellingen te hulp te komen. Uit eigen ervaring met de financiële crisis in Letland zeg ik dat toen de bankiers een aantal weken in de gevangenis hadden doorgebracht, ze heel snel begrepen hoe ze banken moesten beheren.
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Brian Crowley
namens de UEN-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de commissarissen om hun reactie vragen.
De gebeurtenissen die augustus in de subprime markt plaatsvonden, brachten voor ons allemaal een aantal vraagstukken voor het voetlicht. Om te beginnen, de mondiale aard van de financiële markten waar we nu mee te maken hebben, en de kwestie van hoe snel regelgeving of toezicht gelijke voet kan houden met het tempo waarin nieuwe producten en nieuwe ideeën worden ontwikkeld. Maar het doet ook denken aan wat een oude boer in West Cork in zuidwestelijk Ierland ooit tegen me zei: "Er bestaat niet zoiets al een wondermiddel voor haargroei.” Dit met excuus aan degenen in dit Parlement met een follikelprobleem. Er bestaat niet zoiets als een bril waarmee je door kleding kunt kijken, en ook wordt er elke dag wel een dwaas geboren. De werkelijkheid is dat de beschikbaar gestelde producten een hoog risico meebrachten. Ongeacht wat iemand ook zegt: de gedachte achter caveat emptor (de onderzoeksplicht van de koper) zou centraal moeten staan bij iedere beslissing over banken of andere fondsen waarbij we gaan beleggen in deze producten met hoge risico's. Dit staat in schril contrast met de rol van de kredietbeoordelingsbureaus en hun verantwoordelijkheid, niet alleen wat betreft hun adviezen, maar in het bijzonder voor wat betreft de transparantie van hun informatie aan ons, ongeacht of ze zelf deze fondsen vertegenwoordigen of dat ze feitelijk helder en onafhankelijk advies geven.
Collega's zullen zich herinneren dat we een aantal jaar geleden een richtlijn inzake consumentenkrediet bespraken. Een belangrijk element daarbij was het hele gebied van transparantie en de beschikbaarheid van onafhankelijk advies voor consumenten. Het is lachwekkend dat enkele van de grootste financiële instellingen ter wereld - waarvan sommige zich in Europa bevinden - zo veel geld besteden aan het inkopen van expertise en ons in Europa vertellen hoe we onze economieën moeten leiden, nu juist degenen zijn die in de knel zitten vanwege hun slechte beleggingsbeleid.
Ik complimenteer commissaris McCreevy met zijn bereidheid om met dit vraagstuk aan de slag te gaan en enkele van deze aspecten aan te pakken. Ik denk ook dat het nu noodzakelijk is, om niet alleen te kijken naar kredietbeoordelingsbureaus, maar ook naar het risico waaraan Europese banken blootstaan vanwege de polissen van enkele van deze beleggingen, en volgende week...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Alain Lipietz
namens de Verts/ALE-Fractie.- (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, de crisis vergt dat ik drie punten benadruk.
Ten eerste, ze komt van een zware financiële crisis onder ambtenaren bij de Noord-Amerikaanse nationale overheid. Men moet weten dat alle VS-functionarissen te maken hebben met zeer ernstige tekorten, die we de VS-tweelingtekorten noemen. We hebben deze crisis gehad, we zullen er nog wel meer krijgen, hetzij van grote bedrijven in de VS, van staten in de VS of zelfs van de federale regering. We moeten in de komende jaren nog meer ernstige crises vanuit de Verenigde Staten verwachten.
Ten tweede, deze crisis vond in maart plaats in de Verenigde Staten. Zij verspreidde zich over de hele wereld via hedgefondsen, de eerste twee gingen vielen in juni om. De Europese banken werden pas eind juli, begin augustus getroffen. We hadden de tijd om te beseffen dat het vuur om zich heen greep. Mevrouw Merkel, onze fungerend voorzitter ten tijde van de G8, vertelde ons dat we maatregelen tegen de hedgefondsen moesten treffen, maar niemand luisterde naar haar. Erger nog is dat Nederland bezig is met beleidsontwikkeling om de vestiging van hedgefondsen in het land te dereguleren. Op hetzelfde moment dat de Europese Unie zich uitspreekt tegen hedgefondsen, moedigt zij hun ontwikkeling op haar eigen grondgebied aan. Dit laat een werkelijk mislukken zien van inspanningen van de Europese Unie om toezichtmaatregelen en prudentiële regels aan zichzelf voor te schrijven.
Als voormalig rapporteur en voorstander van prudentiële regels en toezicht op financiële conglomeraten, ervaar ik dit als een persoonlijk falen. Ik herinner eraan dat we meer dan een parlementaire begrip nodig hebben om de vereenvoudigde prospectus over het uitbrengen van aandelen in Europa te schrijven. Vandaag is de ene bank niet in staat om de complexe prospectus te lezen die de andere bank publiceert over de inhoud van het fonds dat zij verkoopt. Zover is het gekomen.
Het derde probleem is dat we het monetaire stelsel niet kunnen reglementeren met uitsluitend maatregelen die op de rentevoet zijn gericht. Ik heb dat jaren geleden al aan de Centrale Bank medegedeeld. Ik denk dat de crisis in Europa op het eind van het laatste kwartaal versneld werd door de verhoging van de rentevoet door de Europese Centrale Bank. Ik geloof niet dat het volstaat om te zeggen dat we de rente met een half procent moeten verlagen of deze gelijk houden o met een half procent verhogen. We moeten een werkelijk probleem oplossen: de herinvoering van een selectief beleid voor leningen, zodat de rentevoet op nul procent kan worden vastgesteld voor noodzakelijke investeringen zoals de strijd tegen klimaatverandering en op een veel hoger niveau worden vastgesteld voor leningen om te speculeren.
Godfrey Bloom
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mijn opmerkingen richten tot de tribune, die een stuk beter is bezet dan deze halve cirkel met parlementsleden. Ik hoop dat u de koptelefoon op hebt, want er worden hier vandaag beslissingen genomen door mensen zonder enige kennis van internationaal financieel verkeer.
Ik ben 40 jaar werkzaam geweest in de financiële dienstverlening; ik ben van beroep econoom - we spreken over hedgefondsen, we spreken over internationale valuta. Als u in de boeken kijkt naar de deskundigheid waarover de leden van het Europees Parlement beschikken, zou u volgens mij bitter teleurgesteld worden. Maar hier zitten we dan en we besluiten over mondiaal financieel verkeer. Veertig procent van het Britse bruto binnenlands product komt uit de City of London. We hebben mensen uit Polen, Tsjechië en Letland die geen enkele kennis hebben van dit soort dingen en die beslissen over onze toekomstplannen met betrekking tot het internationaal financieel verkeer.
(Tumult)
Ze hebben geen inzicht in deze kwesties. Ze weten over deze dingen niet meer dan ze weten over agrarisch beleid, visserijbeleid - al die onderwerpen - maar zo is het.
Dames en heren op de tribune, als u iets wilt zien over het internationaal financieel verkeer, ga dan naar Dubai, New York, Los Angeles of Bermuda. U kijkt naar de mensen hier beneden - kijk naar ze. Geen van hen heeft ooit een echte functie vervuld. Dit is een Mickey Mouse-vergadering en deze situatie gaat slecht aflopen.
De Voorzitter
Ik vestig uw aandacht op het feit dat als u spreekt in de halve cirkel, u zich richt tot de Voorzitter en de leden, waarbij degenen die aan de zitting deelnemen, het gehoor vormen. Toont u alstublieft uw respect voor hen die u het respect tonen door naar u te luisteren.
(Applaus)
Luca Romagnoli
namens de ITS-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de instorting van de Amerikaanse markt in leningen met een hoog risico heeft een opschudding veroorzaakt die vandaag op de aandelenmarkt nog steeds wordt gevoeld en die speculanten en spaarders in een ernstige crisis heeft gestort.
Wat de handelaren in onroerend zaken in de VS deden, was algemeen bekend: zij boden leningen aan die vervolgens niet werden nagekomen, aan individuen met een verhoogd risico, en brachten dus niet alleen de financiële producten maar ook veel banken in een crisis. Een zeer hoog percentage leners stopte dit jaar met de aflossing van hun verschuldigde betalingen en brachten daarmee het hele stelsel in een crisis.
Het schijnt dat in Italië, los van de bewegingen op de aandelenmarkt, de crisis alleen een gering effect op het nationale banksysteem heeft gehad, omdat Italiaanse banken blijkbaar niet direct waren blootgesteld aan subprime leningen. Dit was niet het geval voor veel Duitse, Britse en Franse banken en dat is de reden waarom we vandaag dit debat voeren. Het minste waarop we kunnen hopen, is daarom het instellen van een onderzoek naar de grootste internationale kredietbeoordelingsbureaus voor wat betreft hun rol in deze gebeurtenissen en de daaropvolgende financiële instabiliteit, en op het effect op de reële economie.
Dames en heren, laat ik u vertellen wat er in Italië gebeurde, omdat het aantal leningen en aankopen van woningen in mijn land aanzienlijk zijn. Ik zal u vertellen wat een belangrijk Italiaans weekblad, L'Espresso, schreef over de ethiek van Italiaanse politici (die tussen haakjes ook onze collega's zijn) ten overstaan van het lijden van zoveel spaarders en zij die moeite hebben om de leningen te betalen, wanneer in feite een eenvoudige constructie zoals een zachte lening het bezit van een huis tot werkelijkheid maakte. Luister in het zicht van dit alles naar wat L'Espresso onthult over sommige Italiaanse politici van de linkervleugel - een feit dat van belang is om te benadrukken - maar even goed over sommige figuren van het midden, maar bovenal de linkervleugel. Deze heren die met voor- en achternaam werden vermeld, genoten uitzonderlijk gunstige voorwaarden bij het kopen van onroerende zaken in Rome. Misschien zegt u dat aanbevelingen de praktijk zijn, mogelijk een geaccepteerde praktijk, en misschien een oude praktijk in mijn land, en niet uitsluitend in Italië, maar misschien wereldwijd. Maar wanneer een aanbeveling wordt gevraagd en de gunst wordt verkregen van een bank of verzekeringsmaatschappij, dan vraag ik mijzelf af wat hiervoor in ruil wordt gegeven door degenen die de macht hebben?
Volgens de publicatie van het weekblad hebben de heer Veltroni, de opvolger van de heer Prodi, mevrouw Cossutta, dochter van een zeer radicale en overtuigde communist, de heer Violante, voormalig premier en een van de bekendste arbiters als het gaat om de ethiek van anderen, evenals de heer Marino, de heer Mancino, de heer Mastella, de heer Casini, de heer Proietti en de heer Baccini huizen in Rome gekocht met soms 25 tot 30 kamers tegen een kwart of nog minder van de marktprijs onder speciale voorwaarden van de eigenaren die, merkwaardig genoeg, banken en verzekeringsmaatschappijen waren.
Democratie heeft zijn prijs, zegt u misschien, en zoals het proletariaat zijn prijs had, zo heeft vandaag het progressief socialisme zijn prijs. Dat heeft van zijn voorgangers het vermogen geërfd om specifiek te zijn in het nastreven van zijn eigen belangen. Als u maand na maand met uw hypotheek worstelt en u hebt zoals ik het geluk daaronder wat minder te lijden dankzij deze zetel in het Parlement en de bijdragen van uw nu meeverdienende partner, moet u zowel de oude als de nieuwe communisten de schuld geven, omdat ze hebben besloten de taxivergunningen, de openingsuren van de kappers en de verkoop van medicijnen in de supermarkten te liberaliseren, maar de banken vrij hebben gelaten om te besluiten welke offers zij aan uw gezin opleggen door een wissel te trekken op uw toekomst en uw leven.
U kunt alleen maar uzelf verwijten maken, Italiaanse en Europese burgers, als u hebt besloten iets anders te doen dan een carrière na te jagen in een van de Italiaanse partijen die steden, regio's en naties regeren of hebben geregeerd, en die als het om regeren gaat, door de banken worden geregeerd.
Cristobal Montoro Romero
(ES) Mijnheer de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, commissarissen, ik wil eerst mijn dank uitspreken voor de woorden van onze autoriteiten inzake het handhaven van een optimistisch standpunt ten overstaan van de crisis die we ervaren.
Tegelijkertijd wil ik echter graag ook zoveel mogelijk realisme in dit debat brengen, aangezien het verbergen van de ernst van de feiten alleen tot verwarring zal leiden wanneer het aankomt op het zoeken naar oplossingen.
Ten eerste staan we voor een crisis die was voorspeld. We staan niet voor een crisis die totaal onverwachts kwam. Het was ten minste een jaar van tevoren bekend dat dit zou gaan gebeuren, en het heeft ontbroken aan zorg, aan het vermogen om te reageren.
Ten tweede staan we voor een ernstige crisis. De president van de Bundesbank zei dit zelf nog maar drie dagen geleden. We staan mogelijk op de rand van een klassieke crisis in de bankwereld met een wegvallend vertrouwen.
Ten derde is Europa besmet door financiële instellingen in landen die niet in staat waren winst te maken, omdat hun economieën relatief stagneerden, en daarom probeerden winst te maken tegen grotere risico's. Daarom zou kunnen worden gezegd dat de toezichthoudende autoriteiten, de Europese prudentiële autoriteiten, er niet in zijn geslaagd te voorkomen dat dit gebeurde.
De Europese Centrale Bank is daarom de eerste om te interveniëren in de crisis, degene die het meeste geld injecteert, precies omdat zij zich in Europa, in het hart van Europa bevindt, dat zich nu economisch aan het herstellen is, waar de crisis het ernstigst zou kunnen worden. We hebben daarom meer helderheid nodig over wat de actuele repercussies zijn en hoe groot deze crisis in werkelijkheid is.
Ongetwijfeld het vierde kenmerk van wat we ervaren, de omstandigheden waarin we ons bevinden, is in het kort de reactie van onze monetaire autoriteiten, de reactie van de Europese Centrale Bank.
Naar mijn mening handelde de bank correct toen zij deze liquiditeitsinjecties gaf, omdat we een terugval in liquiditeit zien. Maar het is ook waar dat het paradoxaal is dat dit moet plaatsvinden precies op het moment dat Europa de rentevoet verhoogt om de liquiditeit van het stelsel te beperken, om de kredietverlening te beperken. Dit is een belangrijke paradox die op de juiste manier moet worden uitgelegd, zonder de verwarring die ontstond uit de verklaringen die de hele maand augustus werden gegeven.
Verheldering is essentieel, omdat we spreken over miljoenen gezinnen en miljoenen kleine en middelgrote bedrijven die afhankelijk zijn van een variabele rentevoet in Europa en in de schulden raken. Daarom is het essentieel dat we het rentevoetscenario verhelderen en om voorzichtigheid vragen bij het verhogen van de rentevoet in Europa ter versterking van de economische groei en het scheppen van werkgelegenheid die we in dit stadium van EU-integratie zo nodig hebben.
Pervenche Berès
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, dames en heren, we moeten realistisch zijn: ondanks het feit dat we de machtige Europese wetgever zijn, zullen we niet in staat zijn iets te doen aan het ontstaan van deze crisis . We staan machteloos tegenover de wetgeving van de VS die niets begrijpt van consumentenbescherming bij hypotheken of dit nu door banken of door andere instellingen is.
Laten we realistisch zijn: we zijn geconfronteerd met een crisis waarvan we de effecten dringend moeten corrigeren, maar waarvan we ook lessen voor de lange termijn moeten trekken.
Laten we duidelijk zijn: onze Europese burgers zijn geheel terecht bezorgd over de gevolgen van deze crisis voor de financiering van de reële economie. Laten we duidelijk zijn: onze medeburgers begrijpen niet dat overheidsinstellingen zoals de Europese Centrale Bank om het hoofd te bieden aan enkele mensen wier beloningsmethoden geen enkele economische logica volgen, uiteindelijk genoodzaakt zijn in te grijpen teneinde de liquiditeit van de markt te waarborgen.
Laten we het hoofd bieden aan de situatie. Laten we ons uitspreken waar Europeanen stelling moeten nemen, gebaseerd op realisme en voorstellen. Uiteindelijk deed de Centrale Bank haarwerk als geldgever in laatste instantie. Maar als toezichthoudend lichaam was de bank niet bij machte om de werkelijkheid van de risico's die door marktspelers werden genomen, uit te zoeken. We moeten de toezichthoudende bevoegdheden van de Europese autoriteiten verbeteren en het is uw taak, commissaris, om hierbij een actieve rol te spelen.
Laten we het hoofd bieden aan de situatie: we hebben vele jarenlang gesproken over de waarde in het economisch verkeer (fair value) en het is dezelfde fair value die vandaag de voorwaarden voor het taxeren van subprimes heeft bemoeilijkt.
Laten we het hoofd bieden aan de situatie: commissaris, wat betreft de kredietbeoordelingsbureaus voldoet de IOSCO-gedragscode niet aan de eisen van de huidige situatie. We hebben een echte concurrerende markt zonder belangenconflicten nodig en die wordt gekenmerkt door grotere transparantie.
Ten slotte, laten we utopist zijn en hopen dat het gebruik van de gecreëerde financiële zeepbel op deze manier de start zal zijn van het vrijmaken van financiën voor lange-termijninvesteringen die Europa nodig heeft om de strijd aan te gaan met uitdagingen als klimaat en energie. Soms is utopia de beste vorm van realisme.
Andrea Losco
- (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we zien ons in dit Parlement opnieuw geconfronteerd met een probleem dat we afgelopen juli al tegenkwamen. Op dat moment werden enkele onzekerheden geuit over de crisis die toen op het punt stond in de eurozone toe te slaan. Dit was een voorspelde crisis, omdat zij was aangekondigd door het nieuw uit de VS.
Het was al enige tijd duidelijk dat de prijzen van vastgoed in de VS excessief aan inflatie onderhevig waren en dat het systeem in de VS het verlenen van hypotheken al te gemakkelijk toestond aan insolvente personen of tegen zeer hoge rente. De daaruit voortvloeiende onrust op de wereldmarkt was onvermijdelijk.
Wie hebben er een rol in dit spel gespeeld? Beleggers, burgers, hoofdzakelijk vanuit de VS, maar ook Europeanen lijden onder het negatieve effect daarvan; burgers en beleggers, spaarders. De kwestie is dus of dit Parlement, en de instellingen in het algemeen, de bescherming van spaarders voor ogen hebben. Het beschermen van spaarders betekent inzicht hebben in de rol die door andere speculanten wordt gespeeld binnen dit kader of in dit scenario, de rol van kredietbeoordelingsbureaus, die vaak een grote inconsistentie laten zien en tegengestelde belangen waartegen soms geen protest kwam. Ik geloof dat regels en maatstaven op dit alles moeten worden toegepast.
De crisis heeft ook een duidelijke tegenstelling aan het licht gebracht op een moment waarop de ECB gedwongen is om financiële stappen op de markt te zetten en tegelijkertijd de rentevoet te verhogen om het risico van inflatie aan te pakken. Laten we hopen dat deze situatie niet zal aanhouden.
Het feit dat dit aan het plaatsvinden is, betekent echter dat we onszelf moeten afvragen op welke wijze de maatstaven die betrekking hebben op personen op het wereldtoneel - aangezien dit een crisis is die opnieuw het aspect van globalisering benadrukt - het gedrag van elke persoon moeten bepalen
Guntars Krasts
(LV) Mijnheer de Voorzitter, de huidige financiële instabiliteit zou niet als een verrassing hebben mogen komen, maar toen de instabiliteit werkelijkheid was geworden, was iedereen geschokt. Riskante consumentenleningen en hypotheken waren de oorzaak voor een groeiende vraag naar liquiditeit. Er vinden marktcorrecties plaats, omdat geld lange tijd te goedkoop was en dit heeft de maatstaven voor het beoordelen van beleggingen uitgehold. Een gebrek aan vertrouwen in de markt heeft zelfs schade toegebracht aan aantrekkelijke activa die niet voorwerp van een benedenwaartse prijscorrectie hadden mogen zijn. We weten nu zeker dat gemakkelijk toegankelijk, goedkoop geld geen stabiele groei creëert. Het fundament voor stabiele groei is de proactieve hervorming van systemen, effectieve investeringen en markten die veel vrijer en transparanter functioneren. Op dit moment draait de belangrijkste vrees om de liquiditeitscrisis die verandert in een insolventiecrisis. Instabiliteit die begint in de vorm van een liquiditeitscrisis kan ontaarden in een insolventiecrisis, aangezien marktdeelnemers in de overtuiging dat hun kennisniveau ontoereikend is, niet bereid zullen zijn aan elkaar leningen te verstrekken. De vastgoedcrisis kan ernstige complicaties niet alleen in de Verenigde Staten, maar in verschillende EU-lidstaten opleveren. Beleggers en deposanten zullen niet opnieuw vertrouwen krijgen in de financiële markt tenzij ze ervan overtuigd zijn dat analyses correct zijn. Dit betekent dat risicopremies hoger kunnen worden en als gevolg daarvan zal de consumptie van bedrijven en huishoudens verminderen. Dit kan leiden tot minder beleggingsomzet of in sommige gevallen zelfs tot een stilstand. Europa's fiscale en monetaire beleidsmakers moeten hiervoor klaar zijn. De belangrijkste verantwoordelijkheid voor het stabiliseren van de situatie komt voor rekening van de fiscale beleidsmakers. In de monetaire beleidssfeer kunnen we lagere renten verwachten, iets waar veel Europese politici verlangend naar uitkijken. Tegelijkertijd dient de markt geen onderdak te bieden aan het misleidende geloof dat riskante beleggingen zullen blijven bestaan. Zowel kredietvergoedingspercentages als de vraag naar zekerheidsstelling moeten de morele schade verminderen die zo'n geloof teweeg zou kunnen brengen. Op de lange termijn moeten de centrale banken regelmechanismen voor de financiële markten verbeteren voor een grotere duidelijkheid en zekerheid op deze markten. Dank u.
Karsten Friedrich Hoppenstedt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, op dit moment is nog niet duidelijk hoe groot de instabiliteit is die men op de mondiale financiële markten ondervindt. Zwakke plekken in het mondiale financiële systeem zijn de lage kredietwaardigheid van kredietnemers op de Amerikaanse hypotheekmarkt en de verkeerde inschattingen van kredietrisico's bij activa respectievelijk bij de toezichthouders daarop. Men kan zich afvragen waar Bazel II in de huidige fase in de Verenigde Staten was. Ik weet dat die nog niet bestaat, maar iets dergelijks zou wel erg nuttig zijn geweest.
Tot nu toe is in de Verenigde Staten pas 120 miljard dollar aan hypotheken aangepast. Dit feit alleen al bracht een golf van renteaanpassingen teweeg waarvan de omvang ons bekend is. Bij ca. 700 miljard aan hypotheken moet de aanpassing in de komende twee jaar nog plaatsvinden. Het probleem werd vergroot door de grote gevoeligheid van investeerders. Hun vertrouwen in en enthousiasme voor risicovolle investeringen is afgenomen. Zelfs bankdirecties geven nu toe dat ze niet wisten wat ze deden. Een gebrek aan vertrouwen bij investeerders en realistische inschattingen belemmeren op dit moment een terugkeer naar een normaal niveau - een proces dat zeker nog enige tijd in beslag zal nemen; ook een professionele samenstelling van de organen die toezicht houden op banken houdt dat niet tegen.
Vertrouwen kan niet statistisch in wiskundige formules worden vastgelegd. Transparantie daarentegen schept vertrouwen, houdt het vertrouwen vast en vergemakkelijkt de risicocontrole.
Commissaris, u noemde Solvabiliteit II. In het verzekeringswezen zijn de risico's door hedgefondsen en subprime mortgages tot nu toe tamelijk gering. Dat moet ook zo blijven. Solvabiliteit II moet daartoe de juiste aanzet en stimulans geven.
Alternatieve beleggingen, zoals hedgefondsen en asset backed securities, die vaak subprime-risico's met zich meebrengen, worden volgens de huidige voorgestelde normen van Solvabiliteit II voorzien van een eigen vermogen van 45 procent. Dit mag op het eerste gezicht veel lijken, maar het is een duidelijke prikkel voor ondernemingen om een beoogd hedgefonds aan te sporen zijn belegging voor de investeerder inzichtelijk te maken. Waar het om gaat is dat men alleen in risicovollere beleggingen moet investeren, wanneer men zelf over de vereiste kennis beschikt.
Het Europees Parlement dringt reeds lange tijd aan op transparantie bij concrete financiële producten en mechanismen. De Commissie had met meer dan negenduizend hedgefondsen allang moeten zorgen voor nadere regels op het gebied van transparantie. Ook voor ratingbureaus zijn transparantieregels nodig. Beide zouden bijdragen aan een meer realistische beoordeling van internationale kredietrisico's.
In de afgelopen jaren hebben huishoudens en bedrijven in Europa zich op velerlei wijze in de schulden gestoken. De misstappen die worden begaan bij het opnemen van kredieten tegen verleidelijk lage rentes leiden automatisch tot een gebrek aan evenwicht tussen monetaire en reëel-economische vermogensniveaus.
Ieke van den Burg
(EN) Mijnheer de Voorzitter, er is veel te zeggen over deze financiële crisis, maar ik wil mijn krappe twee minuten gebruiken om in te gaan op drie gebieden waarop we volgens mij maatregelen dienen te treffen.
De eerste is een gebrek aan regelgeving. Verscheidene leden hebben dit al gezegd. Complexe nieuwe producten en in het bijzonder diversificatie en securitisatie van risico's, vormen een belangrijk aspect van deze crisis. Het werd aan ons verkocht als een ideale methode om risico's te elimineren, maar nu is het duidelijk dat diversificatie ook een algemene verbreiding van risico's inhoudt en heeft geleid tot de onzekerheid die nu overal is.
Het tweede element met betrekking tot regelgeving is dat deze transacties grotendeels buiten de gereguleerde markt plaatsvinden. Transacties buiten de beurs om en hedgefondsen, zoals ze reeds zijn genoemd. Ik geloof echt dat we moeten onderzoeken waar deze onverkende fenomenen toe leiden. Ik weet dat de heer McCreevy het er niet mee eens is, maar ik geloof dat het nu de hoogste tijd is om de mogelijkheden tot regelgeving te onderzoeken - niet om overmatig te reguleren, niet om in paniek te raken, maar om werkelijk een serieus onderzoek te verrichten. Dat is wat de Commissie zou moeten doen.
Een ander aspect is het gebrek aan informatie en transparantie. Dit is al door verschillende mensen naar voren gebracht. Ik wil ook de ratingbureaus noemen en de boekhoudregels die mevrouw Berès al noemde - het vraagstuk van de waarde in het economisch verkeer. Dit houdt verband met mijn derde punt: het gebrek aan coördinatie en samenwerking. Dit aspect hebben we nu gezien bij de maatregelen die de ECB heeft genomen. Er werd op correcte wijze liquiditeit geboden, maar er was geen informatie beschikbaar en er waren geen instrumenten om degenen te straffen die de crisis veroorzaakten. Er dient een veel sterkere band te zijn tussen de ECB met haar kennis en de toezichthouders. Een zeer belangrijk aspect is de samenwerking en de versterking van het toezicht op Europees niveau waardoor er een werkelijke grip komt op deze verschijnselen aan de bovenkant van de markt en op deze nieuwe fenomenen.
Ik heb al verschillende keren gesteld dat we een dergelijk toezicht op Europees niveau nodig hebben. Mensen vertellen me, zelfs als ze het er mee eens zijn, dat we eerst moeten wachten op een crisis, omdat er nu geen gevoel van urgentie is. Ik denk dat het nu de hoogste tijd is: de crisis is er, dus moeten we nu maatregelen treffen.
Olle Schmidt
(SV) Mijnheer de Voorzitter, de financiële onrust in deze zomer heeft duidelijk laten zien hoe nauw geïntegreerd de markten zijn. De mondiale financiële markt draait letterlijk rond de klok, met miljoenen transacties die ons allemaal raken. Nieuwe technologieën scheppen geheel nieuwe voorwaarden. De mogelijkheid om betere vooruitzichten voor ontwikkeling in investeringen te creëren, is spectaculair toegenomen. Toegang tot risicodragend kapitaal is hier essentieel. Veel nieuwe financiële instrumenten, waarvan sommige vandaag ter discussie staan, zijn grotendeels geschikte mogelijkheden voor meer liquiditeit en investering.
Tijdens de afgelopen turbulente weken op de financiële markten is gebleken dat het goed is dat Europa een sterke centrale bank heeft. De ECB was in staat sneller dan haar tegenvoeter in Washington te handelen en kon snel actie ondernemen om de markten tot rust te brengen. Daarvoor zij de ECB te prijzen.
We weten nog niet in hoeverre de hypotheekcrisis van de VS zich zal blijven uitbreiden. De herfst zal cruciaal zijn als er nieuwe statistieken verschijnen. Hopelijk zal er een normale marktaanpassing zijn zonder grote beroeringen die gevolgen zouden kunnen hebben voor de regionale economie, die in essentie binnen de Europese Unie gezond is. Ik hoop - duidelijk in tegenstelling tot sommige van mijn collega's hier - dat we in Europa niet overreageren en denken dat de oplossing altijd meer regelgeving vraagt en dat besluiten overhaast worden genomen, zoals de heer McCreevy zei. Ondanks de Amerikaanse Sarbanes-Oxley-wet, met uitgebreide regelgeving, werden de risicohypotheken niet op tijd ontdekt. Een soepel functionerende financiële markt heeft een evenwichtige aanpak nodig, en ruimte voor nieuwe methoden in combinatie met wetgeving die de consumentenbelangen versterkt. Ik vind dat MiFiD (Markets in Financial Instruments Directive - richtlijn markten voor financiële instrumenten) hier een goed voorbeeld is.
Voor mij als liberaal vormen openheid en transparantie de sleutel in de financiële markten. Ik zie ook graag meer samenwerking tussen de financiële autoriteiten van de EU voor het bestrijden van crisissituaties en het verschaffen van een snelle respons.
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, ik moet nog één opmerking maken: als het over de hele wereld stormt, is het duidelijk dat een kleine munt en een kleine markt zoals Zweden bliksemsnel worden getroffen. De gebeurtenissen van deze zomer geven mij nog een argument voor de Zweedse entree tot de euro.
Mario Borghezio
- (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het ernstige spookbeeld van het debacle dat voortvloeide uit de subprime-hypotheken hangt ook boven de Europese banken. Veel van hun beheersfondsen propten zich op onverantwoorde wijze vol met derivaten. Er is een ernstig risico van besmetting via private aandelen. De banken hebben op onverantwoorde wijze institutionele beleggers en dus ook spaarders opgezadeld met hypothecaire obligaties door ze te presenteren alsof ze een triple A-rating hebben - theoretisch risicoloze nationale waardepapieren - in plaats van een zeer hoog risico van wanbetaling zoals negatieve participatieleningen.
Speculatie, losgelaten om de baas te spelen over de mondiale financiële markt, heeft veel kleine spaarders doen geloven dat derivatieven de steen der wijzen is van het derde millennium. Niets is verder bezijden de waarheid. Deze reeks van gebeurtenissen is absoluut niet voorbij en degenen die werkelijk verantwoordelijk zijn, blijven ongestraft: de verborgen intriganten van de haute finance. Hier hebben sprekers zichzelf beperkt tot het met een beschuldigende vinger wijzen naar de kredietbeoordelingsbureaus, maar waarom hebben we toegelaten dat de beoordeling en controle van de hachelijkheid van financiële producten toevertrouwd werd aan bedrijven die nauw gelieerd zijn met en belang hebben bij de groei van een markt die onder de vergiftigende invloed staat van speculatie?
Heb alstublieft de moed om dit duidelijk onder ogen te zien: niet alleen het onjuist gebruik van derivaten is schadelijk, de derivaten zijn zelf schadelijk. Derivaten zijn voor de werkelijke economie wat usura (een soort woekerrente) is voor sparen en de productieve economie, zoals een grote Amerikaanse dichter Ezra Pound ons leerde in zijn canto [Nederlandse vertaling Mon Nys]: "Door usura heeft niemand een huis van goede steen elk blok effen gehouwen en mooi op zijn plaats zodat figuren de gevel kunnen bedekken, door usura ziet niemand Gonzaga, wordt geen schilderij gemaakt om te blijven, om mee te leven maar gemaakt om te verkopen en snel te verkopen, de zonde tegen de natuur. Pietro Lombardo was niet het werk van usura, Duccio was niet het werk van usura, en ook Pier della Francesca niet, Zuan Bellin' was niet het werk van usura en ook het schilderij 'La Calunnia' niet. Angelico was niet het werk van usura. Usura maakt de beitel stomp, stompt het vakmanschap en de vakman af. Usura vermoordt het kind in de schoot, belemmert de jongen het meisje te winnen, verlamt de bijslaap, legt zich tussen de jonge bruid en haar bruidegom.” Usura is niet de manier om de wereld te regeren, om de wijdverspreide belangen te beschermen van eerlijke mensen die werken, produceren en sparen.
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Poul Nyrup Rasmussen
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de financiële crisis heeft voor ons allemaal en ook voor commissaris McCreevy een wekker doen rinkelen. Nog maar enkele maanden geleden verzekerde de heer McCreevy ons dat het spreken over financiële risico's en crises theoretisch was en dat we nooit zouden stuiten op nieuwe zeepbellen. Nu zijn we zojuist geconfronteerd met een zeepbel die ernstige gevolgen heeft volgens de Financial Times, de OESO en andere deskundige instellingen.
Ik heb vier vragen voor de heer McCreevy.
Om te beginnen, als we kijken naar de derivaten -kredietderivaten, kredietmarkt - geeft u de schuld aan de bureaus en u stelt dat ze niet goed genoeg zijn. Ik zeg dat we niets weten over wat er gaande is. Bent u nu zover om een openbare classificatie van documenten van de complexe derivaten voor te stellen op een zodanige manier dat openbare en private instellingen ons kunnen adviseren over de aan die derivaten verbonden risico's? Want dat is vandaag onmogelijk.
Mijn tweede vraag gaat over belangenconflicten. Als we de prime brokers, de hedgefondsen en investeringsfondsen nemen, zien we dat ze deel uitmaken van een complexe reeks belangen. Ze verdienen aan elkaar, ze handelen met elkaar en we weten niet wat er aan de hand is. Bent u nu zover om regels te geven voor transparantie, informatieverstrekking en aansprakelijkheid die ons een werkelijke kans geven om de markt te reguleren?
Mijn derde vraag heeft betrekking op pensioenfondsen. We weten dat werknemers verliezen hebben geleden die verband houden met het inzetten van geld in hedgefondsen die speculeren in deze derivatenmarkt. Bent u bereid regels in te voeren ter bescherming van pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen die zich inspannen om geld van werknemers in de toekomst te beheren, zodat ze belang hebben bij sparen en weten dat de verliezen beperkt blijven?
Mijn laatste vraag is: hoe kunt u het feit verdedigen dat hedgefondsen, investeringsfondsen en investeringsbanken de laatste toevlucht zijn op de internationale en financiële markten zonder enige reglementering? We hebben de gewoonte om de banken en de beleggingsfondsen te reglementeren, waarom zouden zij - hedgefondsen, investeringsfondsen en investeringsbanken - de laatste toevlucht zijn? Ik kan het niet uitleggen, u kunt het niet uitleggen. Het wordt tijd dat we de gezamenlijke belangen vooropstellen en dat is waarom we reglementering nodig hebben.
(Applaus)
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, na de storm is de lucht nog niet opgeklaard, en midden in de onzekerheid is er een verzoek om economische stabiliteit, financiële zekerheid, groei en werkgelegenheid.
Deze crisis is een goede gelegenheid om actie te ondernemen op vier belangrijke gebieden.
Ten eerste moeten we ingrijpen om haar werking op de economie als geheel te beperken. De markt heeft gereageerd met onrust in de koersen van aandelen en een verscherping van financiële voorwaarden. De respons van de Europese Centrale bank om liquiditeit te verstrekken was positief.
Financiële instellingen hebben, vooruitlopend op de voorspelde stijging binnen enkele maanden, reeds hun renten voor hun cliënten verhoogd, en houden daarbij rekening met de groei van de economie en de aankondigingen die door de Europese Centrale bank zijn gedaan. Ik hoop dat de Europese Centrale Bank op een evenwichtige, prudente manier in onze economie zal ingrijpen.
Ten tweede moeten we ingrijpen om de risicobeheersing en economische governance te verbeteren . Er is een symmetrie tussen een mondiale financiële dienstenmarkt en een nationaal stelsel van regelgeving en toezicht. Als we deze doelstellingen binnen de Europese Unie niet op een geïntegreerde manier bevorderen, kunnen we deze ook niet op mondiaal niveau naar voren brengen en kunnen we onze burgers niet beschermen en evenmin hun belangen verdedigen.
Ten derde moeten we handelend optreden om de markt transparanter te maken. De diversificatie en de spreiding van de risico's kunnen positief werken als ze niet voorkómen dat de risico's worden gecontroleerd in de markt. We moeten maatregelen treffen om de financiële risico's in kaart te brengen.
Ten slotte moeten we ingrijpen om de speculanten meer verantwoordelijk te maken. Mensen met beperkte middelen in de schuldenval lokken met zeer dure hypotheken die zelfs als roofzuchtig kunnen worden bestempeld in een periode van stijgende renten en aan het eind van de groeitrend in de huizenmarkt staat gelijk aan het oproepen van problemen.
De banken die de hypotheekvoorwaarden versoepelden vanwege de mogelijkheid om deze hypotheken over te dragen, de kredietbeoordelingsbureaus die niet waarschuwden voor de kwaliteit van de aandelen, de beleggers die onvoorzichtig aandelen kochten en de instellingen die deze financierden zonder aanvullende zekerheden, allemaal dragen zij een verantwoordelijkheid en wij moeten ervoor zorgen dat dit niet opnieuw gebeurt.
Peter Skinner
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het proces van subprime leningen is beslist een groot probleem dat de financiële turbulentie heeft veroorzaakt waarvan we deze zomer getuigen waren. Dat was duidelijk, maar minder duidelijk is de vaststelling van de identiteit van de investeerders en tegenpartijen die wellicht onder druk staan en blijven staan. Dat die identiteit wordt opgehelderd, is voor ons absoluut cruciaal.
Zoals we vandaag hoorden, is dit in grote lijnen toe te schrijven aan de complexiteit van financiële instrumenten die door sommigen met alchemie worden vergeleken. We moeten echter zorgvuldig en voorzichtig kijken naar wat we hiermee moeten doen en naar de gevolgen die door die turbulentie zijn veroorzaakt. Overreacties kunnen evenzo schadelijk zijn als wat zich al heeft voorgedaan, aangezien we als gevolg daarvan de kredietkosten zien stijgen. We dienen te bedenken dat dit niet goed is voor het proces van Lissabon.
Dus wat heeft zich feitelijk in de Verenigde Staten voorgedaan om de deur voor sommige van deze vraagstukken te sluiten? Wellicht kan worden gesteld dat als het kalf verdronken is, men de put dempt, en dat zou hier van toepassing zijn. In grote lijnen kan echter worden gesteld dat het veld van subprime hypotheken ongereglementeerd was. Dat is nu een feit dat zeer direct is aangepakt, aangezien mij is verteld dat er industriële reglementerings- en wetgevingsinitiatieven worden ontplooid. Tegelijkertijd is een werkgroep op hoog niveau onder auspiciën van het Witte Huis ingesteld om te kijken naar de kredietbeoordelingsbureaus en complexe financiële instrumenten.
Daaruit kunnen we concluderen dat het cruciaal is om nauw samen te werken met de Verenigde Staten en andere wereldmarkten, aangezien we dezelfde conclusies delen over de transparantie in deze markten. Indien we dit niet doen omdat de wereldmarkten zo sterk met elkaar vervlochten zijn, zullen we veel van de voordelen verliezen die gezamenlijke conclusies hadden kunnen opleveren.
Wat is er gebeurd binnen de EU en wat is er gebeurd binnen de Verenigde Staten? Ik heb nu enig vertrouwen in de Commissie, en natuurlijk in de ECB en ook in de Federal Reserve in de Verenigde Staten over wat ze allemaal hebben gedaan. Ze hebben geholpen om de markten te stabiliseren. Dat was precies wat we moesten doen.
Ik ben het hier vandaag echter eens met sommige sprekers die roepen om proportionele maatregelen en ik kan dat steunen met het vertrouwen dat ik heb. Ik geloof dat securitisatie en special purpose vehicles, die samen met de kredietbeoordelingsbureaus nauwkeurig zullen worden onderzocht, verder open moeten gaan staan voor meer toezicht en transparantie. Dat is duidelijk, zoals mevrouw Berès reeds heeft gezegd. Maar laten we er helder over zijn dat de complexiteit van de financiële instrumenten voor velen van ons moeilijk te begrijpen is en de rol van de kredietbeoordelingsbureaus nog onduidelijk is.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Udo Bullmann
(DE) Mijnheer de Voorzitter, Europeanen zijn als investeerders op de markt waarover we het vandaag hebben, met een kleine 10 procent, dus ongeveer 300 miljard euro, vertegenwoordigd. We weten niet precies bij hoeveel procent van die 300 miljard euro het om slechte risico's gaat, maar 300 miljard euro is niet niks. Dat is bijna driemaal het totaal van de jaarlijkse Europese begroting en de effecten van de huidige crisis zijn nu al merkbaar. In het land waar ik vandaan kom, in Duitsland, de grootste nationale economie van de Europese Unie, zijn de conjunctuurverwachtingen naar beneden bijgesteld. De driemaandsrente ligt duidelijk hoger, waardoor bedrijven die gezond zijn, maar een tussentijdse financiering nodig hebben, problemen kunnen verwachten.
Ik wil weten welke consequenties we daaruit trekken. Vrijwel alle sprekers hadden het vandaag over de ratingbureaus. Wanneer ik als geïnteresseerde burger wil weten hoe het met deze discussie staat, commissaris McCreevy, vind ik op het internet de volgende tekst met een verwijzing naar een toespraak die u op 5 april 2005 in Dublin hebt gehouden:
(EN) "Kredietbeoordelingsbureaus zullen voorlopig niet vallen onder de EU-regelgeving, zei commissaris voor de interne markt Charlie McCreevy in een toespraak in Dublin op 5 april 2005. Commissaris McCreevy gaf aan dat het niet zijn bedoeling was om specifieke regelgeving uit te vaardigen voor kredietbeoordelingsbureaus, maar dat de mogelijkheid voortdurend bekeken zou worden. Hij waarschuwde dat hij de bedrijfstak "in de gaten” zou houden.”
(DE) Wanneer, mijnheer de commissaris, is de fase van observeren voorbij, wanneer zijn we bereid te handelen, wanneer zijn we in staat het licht aan te doen in deze blackbox van ratingbureaus en een keer een scoreboard over de prestaties en fouten van deze bedrijven te publiceren? We leven in een systeem dat naar zichzelf verwijst, ineffectief en duidelijk gemonopoliseerd is. Ik wil graag een eerlijk antwoord hebben. We kunnen niet bij de volgende verkiezingen in 2009 bij de burgers aankomen met het verhaal dat we een Commissie hadden die vijf jaar lang heel goed naar het probleem heeft gekeken.
Harald Ettl
(DE) Mijnheer de Voorzitter, daarmee kan de Commissie het doen! We kunnen nu al zien aankomen dat de Amerikaanse hypotheekcrisis ook bij ons duidelijk nadelige effecten zal hebben. De omvang van uitstaande hypothecaire kredieten is al groter dan de Amerikaanse staatsschuld. Ook de speculaties die waren gebaseerd op toekomstige waardestijgingen van onroerende zaken en lage renten voor hypothecaire kredieten bleken niet meer te zijn dan een zeepbel. Steeds vaker uit men in de Verenigde Staten zijn angst voor een recessie. Per slot van rekening begonnen acht van de tien recessies met een onroerendgoedcrisis. Duidelijk is nu dat de crisis weliswaar was te voorzien, maar ook dat de ratingbureaus de hun toebedeelde waakhondfunctie niet hebben waargemaakt. Zeer risicovolle beleggingsvormen kunnen de economie en ons allemaal grote schade berokkenen en mogen zich daarom niet ongebreideld ontwikkelen of aan speculaties worden overgelaten. Grondbeginselen als transparantie, publicatieplicht en controle moeten zijn gegarandeerd. De Commissie ontkomt er niet aan daartoe voorstellen te doen.
Benoît Hamon
(FR) Mijnheer de Voorzitter, deze crisis is de derde belangrijke crisis in tien jaar. Had deze kunnen worden vermeden? De heer McCreevy vertelt ons dat dit kon. We moeten dan de armen leren om geen geld te lenen als ze platzak zijn.
Wat de werkelijkheid? De subprime-hypotheekverschaffers in de VS zijn de voornaamste schuldigen en spelers in deze crisis. Om hun winsten te vergroten, hebben ze huishoudens in grote financiële moeilijkheden gebracht. In 2006 werd de helft van de hypotheken toegekend zonder een controle op inkomen. Deze hypotheekverschaffers hebben geld verdiend met hypotheken die ze nooit hadden mogen verschaffen. Ze kregen steun van hun banken; deze worden echter gecontroleerd door hun bestuursraad, accountants en regelgevende autoriteiten. Dat heeft echter niet verhinderd dat banken geld leenden aan kredietinstellingen of dat zij hun klanten lucratieve, maar riskante financiële producten te verkochten op basis van deze hypotheekverschaffing.
Deze waardepapieren die gesteund werden door de subprime markt, werden op grote schaal gekocht door hedgefondsen die meestal hun zetel hadden in belastingparadijzen, die niet onderhevig zijn aan enige regelgeving. Dus is het de hele controle- en toezichtsketen die faalde.
Mijn vraag is eenvoudig. Welke serieuze initiatieven neemt de Commissie nu om te verhinderen dat er morgen een stormloop van de financiële markten op de Amerikaanse huizenmarkt met nieuwe activa plaatsvindt en eindigt met dezelfde gevolgen: een crisis op de aandelenmarkt en daarna een vermindering van de groei?
Elisa Ferreira
(PT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, financiële crises beperken zich nooit tot het financiële domein. De huidige crisis zal het effect krijgen van verdere kredietbeperkingen en in afwachting zijn de prijs daarvan al aan het stijgen, ongeacht het besluit van de Centrale Bank morgen.
Het vertrouwen van economische beursspeculanten is ook substantieel gedaald en, ondanks het optimisme van commissaris Almunia, is economische groei noch algemeen verbreid noch gegarandeerd. Er zijn zelfs veel regio's met ernstige economische problemen.
Vandaag is het moeilijk, maar ik wil graag weten hoe ik burgers kan uitleggen dat de alarmerende toename van schulden in huishoudens, de ontmoediging van overheidsinvesteringen, de overschatting van de export van in Europa geproduceerde goederen die te wijten is aan rentevoetbeleid, naast andere factoren, onvermijdelijke offers zijn. Dat was de traditionele remedie voor de beheersing van niet-bestaande inflatie. Tegenwoordig zijn de opties beperkter voor het omgaan met perfect voorspelbare gevolgen van het nemen excessieve risico's door financiële speculanten, hetgeen we niet op tijd kunnen of willen regelen.
Ik denk dat er twee conclusies kunnen worden getrokken. Ten eerste is er behoefte aan verbeterde regelgeving, transparantie en samenwerking op de financiële markten zoals al eerder is genoemd. Ten tweede is er een dringende behoefte om de relatie tussen monetair beleid en zijn uitwerking op de reële economie, gezinshuishoudingen, investeringen en werkgelegenheid te herzien..
Manuel Lobo Antunes
fungerend voorzitter van de Raad. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal zeer kort zijn, in het bijzonder omdat ik de uitgangspositie van de Raad in deze zaak al in mijn eerste bijdrage heb uiteengezet.
Ik wil nu graag iedereen hier bedanken voor al uw toespraken en suggesties en u zeggen dat ik daarvan nota heb genomen en dat geldt ook voor uw bezorgdheid, vooral die ik van meer sociale aard zou willen noemen, dat wil zeggen, de mogelijke consequenties die de recente financiële onrust voor burgers zou kunnen hebben. We zullen dat in gedachten houden als een bezorgdheid die door verschillende Parlementsleden is verwoord.
Ik wil graag herbevestigen dat we als voorzitterschap en als Raad zullen blijven werken aan de convergentie van toezichthoudende praktijken en ook aan de regelingen en mechanismen die het mogelijk maken om voortdurend het prudentieel kader te verbeteren.
Zowel de Raad als de Commissie meldden hier dat alle op het moment beschikbare gegevens aangeven dat we onze economische en financiële doelstellingen hebben gehaald: ook zijn tekorten, economische groei en ook werkgelegenheid aan het verbeteren. Maar we blijven hier heel realistisch over en aangezien realisme hier is genoemd, wil ik graag zeggen dat voorzitterschap en de Raad realistisch zullen zijn. We zullen aandacht besteden aan al deze zaken, aan de ontwikkelingen die de toekomst eventueel brengt, en het voorzitterschap en de Raad, zullen, zoals het hen betaamt en wanneer het gerechtvaardigd is, niet nalaten de juiste maatregelen en initiatieven te nemen om een antwoord te geven op alle onzekerheden en problemen die zich kunnen voordoen.
Joaquín Almunia
Mijnheer de Voorzitter, over het effect op de reële economie van de onrust of de crisis, als u dat zo wilt noemen, op de financiële markten in de afgelopen weken, herhaal ik dat volgens onze eerste schattingen - we zullen de voorspellingen dinsdag publiceren - maar ook volgens opinies die kenbaar worden gemaakt door andere lichamen en publieke en private instellingen, het effect van deze onrust op de economische activiteiten, economische groei en werkgelegenheid op de Europese economieën in 2007 zal worden gevoeld, maar slechts in geringe mate.
Een groot deel van de resultaten voor 2007 is al gegarandeerd door de resultaten die in eerste twee kwartalen zijn geboekt, door de beschikbare informatie over wat er in onze economieën in dit derde kwartaal gebeurt en door de positieve inertie van economisch herstel gebaseerd op de goede, solide fundamenten die we meekregen uit 2006.
De risico's zullen duidelijker worden als we naar 2008 kijken. In onze voorspellingen van mei waren de groeicijfers voor 2008 al beïnvloed door een voltooiing van de economische cyclus en door het effect van besluiten die door de centrale banken over monetair beleid worden genomen. In Europa en daarbuiten worden deze financiële crisis, deze financiële onrust en de daaropvolgende aanscherping van kredietvoorwaarden steeds groter of nemen de risico's van een teruggang in resultaten voor 2008 toe, maar ik geloof nog steeds dat het te vroeg is om een definitieve analyse te maken waaruit we enkele afdoende conclusies over het onderwerp kunnen trekken.
Voor zover veel van de factoren die de onrust van de afgelopen weken hebben gestimuleerd, samenhangen met vertrouwen, moeten we hopen dat als we het vertrouwen herstellen en als we allemaal bijdragen aan een zorgvuldige visie en diagnose van de situatie om het vertrouwen te verbeteren of te consolideren, de resultaten van 2008 beter zullen zijn of minder zorgwekkend dan sommigen denken dat ze zullen zijn.
Ik meen dat de meeste sprekers het in grote lijnen eens zijn over datgene wat leidde tot deze toegenomen wisselvalligheid en tot de onrust in de financiële markten, en ik meen ook dat er overeenstemming over bestaat dat er oplossingen nodig zijn. Maar de oplossingen zijn niet eenvoudig en we moeten niet overdrijven.
Evenals goede acteurs in het theater moeten goede politici in tijden van onrust niet overdrijven. We moeten meer in detail analyseren en een vollediger inzicht krijgen in de feiten, en we moeten proberen effectieve oplossingen te vinden voor de bestaande uitdagingen, die duidelijk zijn en voor die uitdagingen die we nog niet hebben ontdekt.
Als we terugkijken naar de debatten in het Parlement of de verslagen van het Monetair Fonds of de Centrale Bank over financiële stabiliteit, naar de analyses van de Europese Commissie en onze eigen toespraken in het recente verleden, wisten we niet waar of wanneer, maar we wisten wel dat er onrust van deze aard zou plaatsvinden gelet op de ontwikkeling van de financiële markten en de complexiteit van de instrumenten en methoden die door de financiële instellingen worden gehanteerd.
Ik herhaal wat ik aan het begin zei: de Europese economie heeft nog steeds solide fundamenten. De euro beschermt ons. Opnieuw is het bewijs geleverd van zijn vermogen tot bescherming en het opvangen van schokken die onder andere omstandigheden, voorafgaande aan de invoering van de euro, tot veel grotere moeilijkheden voor ons zouden hebben geleid, zowel vanuit monetair of financieel oogpunt als in onze reële economie. En om af te ronden, ik denk dat de Europese Centrale Bank in augustus verstandig en correct heeft gehandeld.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden. Ik ben het er volledig mee eens dat we niet zelfgenoegzaam achterover kunnen leunen bij de uitdagingen op het gebied van toezicht, die zich voordoen door steeds complexere financiële producten en niet-balansgebonden instrumenten. Evenmin kunnen we naïef zijn en geloven dat Basel I, Basel II en Solvabiliteit II de gerezen problemen zullen oplossen. Er zijn belangrijke lessen te trekken. Ik zal dit de komende tijd opnemen met alle betrokkenen.
Zoals ik in mijn eerste opmerkingen zei: ik geloof dat milde, op principes gebaseerde reglementering de beste aanpak is. Ik ben er zeker van dat meer reglementering nu het slechtste zou zijn van datgene wat we voor de financiële markten kunnen doen. In elk geval geloof ik niet dat er behoefte is aan meer reglementering. Wellicht verbaast het de heer Rasmussen dat ik het eens ben met iets waar hij voor pleit, namelijk meer transparantie. Er zijn echter andere manieren om dat te bereiken dan via reglementering.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Ilda Figueiredo  
schriftelijk. - (PT) Dit debat was bedoeld om de belangrijke kwestie van het moment te op te helderen, dat wil zeggen de oorzaak voor de financiële instabiliteit. Het is niet genoeg om het probleem vast te stellen nadat het al duidelijk is geworden. Het is zelfs niet zinvol om oplossingen voor te stellen die in de praktijk alleen dienen om bepaalde gevolgen van het moment te verlichten, maar die op de korte en middellange termijn niets veranderen.
We weten allemaal dat de werkelijke economie is gebaseerd op productie, distributie en de consumptie van goederen overeenkomstig de behoefte van mensen, of die behoeften nu werkelijk of denkbeeldig zijn of door adverteren zijn geschapen. Dat betekent dat het in omloop zijnde geld moet bij die reële economie moet passen; en nog altijd leidt de hebzucht van degenen die steeds hogere winsten willen tot het ontstaan van effectenbeurzen en speculatieve opbrengsten in een soort casino-economie, waarbij de productiesector op de tweede plaats komt en het systematisch verdienen van grof geld wordt gestimuleerd.
Dat is de wortel van het huidige probleem hetgeen de centrale banken proberen te verlichten door nog meer geld in omloop te brengen of de renten te verhogen. Deze processen hebben hun beperkingen en brengen het risico mee van het ontstaan van nieuwe speculatieve zeepbellen of het verder benadelen van de reële economie, en bijgevolg hogere kosten voor gezinnen.
