Konkluzje Rady Europejskiej z posiedzenia w dniu 16 i 17 grudnia (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady Europejskiej i Komisji Europejskiej dotyczące konkluzji Rady Europejskiej z posiedzenia w dniach 16 i 17 grudnia. Zgodnie z Traktatem takie sprawozdanie i taką prezentację przedstawi przewodniczący Rady Europejskiej, pan Herman Van Rompuy.
Herman Van Rompuy
przewodniczący Rady Europejskiej - Na wstępie chciałbym złożyć Państwu życzenia szczęśliwego Nowego Roku! Tak po prostu. Życzę Państwu szczęścia w życiu osobistym i życzę szczęścia naszej Unii w tych trudnych czasach. Ponieważ od ostatniego posiedzenia Rady Europejskiej minął już miesiąc, pozwolę sobie przypomnieć wszystkim, że po każdym szczycie Rady Europejskiej w ciągu zaledwie kilku godzin po zakończeniu, składam szczegółowe sprawozdanie z jego wyników Konferencji Przewodniczących.
W pierwszym dniu grudniowego szczytu Rady Europejskiej skoncentrowaliśmy się na sprawach gospodarczych, w drugim - na polityce zagranicznej. W sprawach polityki gospodarczej doszliśmy do kilku ważnych konkluzji. Po pierwsze, podjęliśmy decyzję w sprawie propozycji wprowadzenia niewielkiej zmiany w Traktacie, która jest niezbędna dla ustanowienia stałego mechanizmu służącego zapewnieniu stabilizacji finansowej w całej strefie euro. Po osiągnięciu podczas październikowego posiedzenia zasadniczego porozumienia w naszym gronie co do tego, że taka zmiana Traktatu jest potrzebna, przeprowadziłem konsultacje z członkami Rady Europejskiej na temat ewentualnej treści i sposobu sformułowania tej zmiany. Uzgodniłem z nimi tekst składający się z dwóch zdań, które zostaną dodane do art. 136 Traktatu. Brzmi on następująco:
"Państwa członkowskie, których walutą jest euro, mogą ustanowić mechanizm stabilności uruchamiany, jeżeli będzie to niezbędne do ochrony stabilności strefy euro jako całości. Udzielenie wszelkiej niezbędnej pomocy finansowej w ramach takiego mechanizmu będzie podlegało rygorystycznym warunkom”.
Jest to zasadniczy element w naszych działaniach mających na celu zapewnienie Europie większej odporności na kryzys. Taka zmiana jest konieczna nie tylko ze względu na pewność prawa, ale także z uwagi na wiarygodność rynku. Ponieważ zmiana ta nie spowoduje zwiększenia kompetencji Unii, wszyscy członkowie Rady Europejskiej uznali za właściwe zastosowanie uproszczonej procedury zmiany. Niezbędna jest więc teraz opinia Parlamentu Europejskiego, a także Komisji Europejskiej i Banku Centralnego. Mamy nadzieję, że uzyskamy Państwa zgodę. Nie muszę rzecz jasna przypominać, że w tej sprawie ogromne znaczenie ma szybkie i sprawne działanie, w czasie gdy niestabilność rynku wciąż stanowi problem.
Wiem, że Państwo i komisje merytorycznie odpowiedzialne uważnie śledzą tę sprawę i przyglądały się jej nie tylko w czasie trwania prac grupy zadaniowej ds. zarządzania gospodarczego pod moim przewodnictwem, w związku z czym odbyłem spotkania z siedmioma przewodniczącymi najbardziej zaangażowanych komisji parlamentarnych. Chciałbym podziękować Panu Przewodniczącemu Buzkowi za jego wkład w tę sprawę na forum Rady Europejskiej i za poinformowanie nas o gotowości Parlamentu do szybkiego jej rozpatrzenia.
Dzięki Państwa opinii Rada Europejska będzie mogła przekształcić ten projekt decyzji w pełną decyzję na swoim marcowym posiedzeniu. Następnie zmiana Traktatu będzie wymagać zatwierdzenia w każdym państwie członkowskim. Chodzi o to, żeby weszła ona w życie 1 stycznia 2013 r., a stały mechanizm mógłby zacząć funkcjonować w czerwcu 2013 roku.
Rada Europejska przeanalizowała także ewentualne podstawowe cechy przyszłego mechanizmu. Już w październiku zwróciliśmy się do Komisji z prośbą o podjęcie prac przygotowawczych. W związku z tym w dniu 28 listopada ministrowie finansów Eurogrupy wydali oświadczenie, które zostało w pełni zatwierdzone na posiedzeniu Rady Europejskiej. Przewiduje ono, że przyszły europejski mechanizm stabilizacji finansowej zostanie zaprojektowany na podstawie obecnego mechanizmu w celu uwzględnienia zaangażowania MFW. UE będzie w dalszym ciągu ściśle przestrzegać standardu MFW i praktyk międzynarodowych. Decyzje co do roli sektora prywatnego będą podejmowane odrębnie dla każdego przypadku, a więc zaangażowanie sektora prywatnego nie będzie warunkiem wstępnym do uzyskania wsparcia w ramach przyszłego mechanizmu stabilizacji.
I wreszcie, Rada Europejska przeprowadziła również wiele bardzo owocnych i wszechstronnych dyskusji, które były okazją do wymiany poglądów na temat ostatnio zachodzących zmian w sytuacji gospodarczej i sposobów radzenia sobie z wyzwaniami, krótko- i długoterminowymi, stojącymi przed gospodarką wszystkich państw europejskich. Na posiedzeniu obecny był również prezes Banku Centralnego, a oświadczenie szefów państw i rządów strefy euro oraz uczestniczących w posiedzeniu przedstawicieli instytucji UE zostało z zadowoleniem przyjęte przez Radę Europejską. Ta dyskusja potwierdziła sens determinacji i jedności wśród państw członkowskich oraz instytucji. Wszyscy zgromadzeni wokół stołu wspólnie przeprowadzili podstawowe analizy. Podkreślam: zgodę wyrazili wszyscy - 27 państw - chociaż analiza dotyczyła w głównej mierze 17 państw obecnie należących do strefy euro. Łączy nas więc wspólna wola, żeby bardziej uodpornić gospodarki naszych państw na kryzysy i zwiększyć strukturalny wzrost gospodarczy w Europie.
Pozwolę sobie wymienić elementy tego wspólnego podejścia, które są odzwierciedleniem przyjętego oświadczenia. Trzy punkty dotyczą prac, które mają wykonać rządy krajowe: po pierwsze, w zakresie odpowiedzialności podatkowej, po drugie - w związku ze stymulowaniem wzrostu i po trzecie, dwa państwa korzystające z programów muszą obowiązkowo wdrożyć niezbędne środki; wszyscy z zadowoleniem przyjmujemy wysiłki rządów tych dwóch państw, czyli Grecji i Irlandii, oraz ich obywateli.
Pozostałe dwa punkty dotyczą prac, które mają być wykonane wspólnie przez państwa członkowskie i instytucje Unii Europejskiej. Po pierwsze, Rada Europejska zwraca się z prośbą do innych instytucji, nie tylko do Parlamentu, o dopilnowanie, żeby porozumienia zawarte w październiku, dzięki staraniom grupy zadaniowej, której przewodniczyłem, dotyczące paktu na rzecz stabilności oraz nadzoru makroekonomicznego, zostały wprowadzone w życie latem. To jest nasz wspólny obowiązek. Po drugie, zgadzamy się na przeprowadzenie nowego testu stresu w sektorze bankowym w celu zapewnienia pełnej przejrzystości w szerszym kontekście rocznego przedsięwzięcia UE.
Nasza determinacja jest oczywista. Szefowie państw i rządów strefy euro i instytucji UE oświadczyli, że "są gotowi zrobić wszystko, co trzeba, by zapewnić stabilność w całej strefie euro”. Trwają prace nad dopracowaniem tych elementów i ukształtowaniem całego podejścia.
W drugim dniu posiedzenia skupiliśmy się na naszych stosunkach z partnerami strategicznymi. Cathy Ashton przedstawiła sprawozdania z postępu prac, które dotyczyło sposobów postępowania z partnerami strategicznymi, a ja poinformowałem koleżanki i kolegów o pozytywnych wynikach z trzech ostatnich spotkań na szczycie, a mianowicie: z prezydentem Obamą, podczas którego daliśmy początek nowym perspektywom współpracy na rzecz wzrostu, zatrudnienia i bezpieczeństwa, na przykład w zakresie ekologicznego wzrostu i bezpieczeństwa informatycznego, podczas spotkania na szczycie z prezydentem Miedwiediewem osiągnęliśmy porozumienie w kwestii rosyjskiego przystąpienia do WTO - jest to ważny krok naprzód, a spotkanie z premierem Singhiem z Indii dowiodło, że został osiągnięty znaczny postęp w sprawie ambitnej i zrównoważonej umowy o wolnym handlu. Miejmy nadzieję, że dojdzie ona do skutku w pierwszym półroczu tego roku. To spotkanie zaowocowało także wspólną deklaracją w sprawie międzynarodowego terroryzmu.
Te wszystkie spotkania dowiodły, że Unia Europejska dla swoich partnerów jest nie tylko unią gospodarczą i blokiem handlowym, ale również partnerem geopolitycznym.
Rada Europejska postanowiła przyznać Czarnogórze status kraju kandydującego. Jest to dowód panującego w Radzie Europejskiej przekonania, że kraje Bałkanów Zachodnich skłaniają się ku Europie.
I wreszcie, uzgodniliśmy nasze stanowisko w sprawie Wybrzeża Kości Słoniowej i jest ono spójne ze stanowiskiem zajętym kilka dni wcześniej przez Ministrów Spraw Zagranicznych. Wysłaliśmy tym samym wyraźny sygnał o konieczności uznania wyników demokratycznych wyborów.
Jak Państwu wiadomo, Rada Europejska na posiedzeniu w dniu 4 lutego będzie zajmować się głównie sprawą naszego programu na rzecz wzrostu gospodarczego. Innowacje i energetyka - zwłaszcza bezpieczeństwo energetyczne - mają tu najważniejsze znaczenie. W marcu rozpocznie się nasze pierwsze przedsięwzięcie zwane europejskim semestrem. Nie musi to być biurokratyczny proces, ale prawdziwa okazja do wszechstronnej dyskusji na temat aktualnego stanu naszej gospodarki i działań, które należy podjąć.
Koleżanki i Koledzy! Wiemy, rzecz jasna, że musimy wzmocnić i zintensyfikować koordynację oraz konwergencję gospodarczą wewnątrz strefy euro. Będziemy dokładać wszelkich możliwych starań, by podejmować działania kompleksowe, i jestem przekonany, że znajdziemy niezbędny konsensus.
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji - Panie Przewodniczący! W ubiegłym roku Unia Europejska została poddana wielu poważnym próbom, a Rada Europejska obradująca w grudniu dowiodła, z jaką determinacją staramy się podejmować wszelkie decyzje niezbędne do ochrony naszych osiągnięć. W szczególności poprzez wyrażenie zgody na ustanowienie europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej i wprowadzenie związanej z nim zmiany w Traktacie, wykazaliśmy pełne zaangażowanie na rzecz wspierania strefy euro i państw członkowskich, które na tym korzystają dla dobra całej UE.
Komisja przyjmie formalną opinię w sprawie treści zmiany Traktatu przed wiosennym szczytem Rady Europejskiej. Z całą pewnością odegramy swoją rolę w wyjaśnieniu obywatelom Europy, dlaczego ta niewielka zmiana zasługuje na poparcie. Porozumienie w tej kwestii pozwala nam przyspieszyć bieg spraw, a Komisja będzie ściśle współpracować z ministrami finansów w celu dopracowania w szczegółach stałego mechanizmu stabilizacji przed wiosennym posiedzeniem Rady Europejskiej. Chociaż będzie to mechanizm międzyrządowy - była to jedyna opcja, którą państwa członkowskie mogły wziąć pod uwagę - ważne jest, by został on wprowadzony w sposób w pełni zgodny z Traktatem i żeby przyczynił się do wzmocnienia przepisów dotyczących stabilności, zgodnie z zasadami i instrumentami nadzoru budżetowego.
Te decyzje związane są z szerszym zakresem działań, które podejmujemy w ramach naszego podejścia do rozwiązywania problemów, zarówno wynikających z kryzysu gospodarczego, jak i związanych jego konsekwencjami, i w związku z potrzebą tworzenia większej liczby miejsc pracy. Rada Europejska uznała, że szefowie państw i rządów strefy euro i instytucji europejskich również stwierdzili wyraźnie, że są gotowi zrobić wszystko, co trzeba, by zapewnić stabilność w całej strefie euro. W szczególności szefowie wezwali do zdecydowanych działań mających na celu zapewnienie odpowiedniego wsparcia finansowego przy wykorzystaniu Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej do czasu wejścia w życie stałego mechanizmu. Takie były konkluzje z ostatniego posiedzenia Rady Europejskiej.
Rada Europejska wezwała również do przyspieszenia przyjęcia, do czerwca, wniosków Komisji dotyczących zarządzania gospodarczego z września ubiegłego roku. Uznała ona ważną rolę strategii Europa 2020 w przywracaniu Europy na drogę zrównoważonego rozwoju. Semestr Unii Europejskiej, który został zapoczątkowany w ubiegłym tygodniu, wraz z roczną wizją wzrostu gospodarczego łączy razem te wszystkie zamierzenia. Uważam, że otwierają się nowe możliwości zdecydowanej poprawy sposobu, w jaki zarządzamy w Unii Europejskiej naszymi współzależnymi gospodarkami i je koordynujemy. Wprowadzamy prawdziwy europejski ład gospodarczy. To jest nasz nowy ład gospodarczy - zarządzanie, które powinno być kompleksową reakcją na kryzys.
Komisja zasygnalizowała to bardzo wyraźnie w rocznej wizji wzrostu gospodarczego. Skoncentruję się przede wszystkim na tej sprawie, ponieważ uważam, również na podstawie bardzo istotnych konkluzji z grudniowego posiedzenia Rady Europejskiej, że teraz należy przede wszystkim zastanowić się nad kolejnymi krokami. Uważam, że pojawia się nowa rzeczywistość. W polityce zarządzania gospodarczego i koordynacji gospodarczej zaszły zmiany i to nie to tylko dlatego, że chcieli ich tzw. federaliści. Chcą ich także rynki. Chcą ich nasi międzynarodowi partnerzy. Jest to też kwestia zdrowego rozsądku, a więc my po prostu je wprowadzamy i w dalszym ciągu będziemy to robić.
W nowym europejskim semestrze wprowadza się ściślejsze zasady fiskalne, poprzez wzmocnienie paktu na rzecz stabilności i wzrostu w połączeniu z efektywną koordynacją gospodarczą. Przewidziana została koordynacja ex-ante, to znaczy, że wspólnie przeprowadzamy dyskusje na temat polityki naszych państw, gospodarczej i fiskalnej, zanim zostanie ona przyjęta. Nie zajmujemy się już analizowaniem przeszłości, ale wybiegamy w przyszłość.
Takie podejście ex-ante jest kwintesencją tego historycznego kroku dla Unii Europejskiej. W rezultacie skutecznie wprowadzamy rzeczywisty wymiar europejski do procesu tworzenia krajowej polityki budżetowej i gospodarczej. Począwszy od teraz będziemy zawczasu pomagać w kształtowaniu polityki, zamiast później ją oceniać i próbować korygować.
Ostateczne decyzje w sprawie budżetów krajowych będą oczywiście podejmować parlamenty narodowe. Taki tryb postępowania jest słuszny i dobry, ale ta nowa forma zarządzania gospodarczego jest odzwierciedleniem racjonalnej reakcji na nową rzeczywistość. Przy obecnym poziomie współzależności w strefie euro i całej Unii Europejskiej każde państwo powinno mieć możliwość podejmowania decyzji, wiedząc, co zamierzają zrobić jego sąsiedzi. Dzięki takiej wymianie informacji parlamenty narodowe zyskają większą siłę i potencjał, bez podważania ich autorytetu.
Roczna wizja wzrostu gospodarczego zapoczątkowuje ten proces, a główne postulaty są jasne: przywrócić stabilność, nie zwlekać dłużej z przeprowadzeniem reform strukturalnych i przyspieszyć działania na rzecz wzrostu gospodarczego. Po pierwsze, musimy przywrócić stabilność poprzez konsolidację finansów publicznych. Jeżeli nie zbilansujemy sald w księgach rachunkowych, nie zdołamy odbudować zaufania do gospodarki europejskiej. Jeśli nie odbudujemy zaufania, staniemy w obliczu zagrożenia stagnacją gospodarczą i wszystkich negatywnych konsekwencji społecznych, które z niej wynikają, szczególnie dla zatrudnienia.
Ale musimy podejść do tego w sposób racjonalny i dobrze przemyślany. Konsolidacja fiskalna nie oznacza redukcji długu za pomocą cięć budżetowych. Polega ona przede wszystkim na wyznaczaniu priorytetów, a niektóre obszary - innowacje, edukacja, nowe formy energii - to dobre propozycje do takiego priorytetowego traktowania.
Drugim kluczowym przesłaniem rocznej wizji wzrostu gospodarczego jest osiągnięcie postępów w reformach strukturalnych, żebyśmy mogli tworzyć nowe miejsca pracy. Wybór jest prosty: zależy nam na wzroście bezrobocia czy na wzroście zatrudnienia? Jeśli na tym drugim, to mamy kilka rzeczy do zrobienia. Musimy skłonić państwa członkowskie do koncentrowania się w tym roku na reformie rynku pracy, żeby można było wyeliminować przeszkody dla wyższego poziomu zatrudnienia. Musimy pomóc ludziom w powrocie do pracy lub znalezieniu nowych miejsc pracy poprzez uatrakcyjnienie pracy. Musimy zreformować systemy emerytalne i zapewnić, by nie nastąpiło pogorszenie sytuacji osób bezrobotnych po znalezieniu pracy.
Powiem wprost: reforma strukturalna nie jest równoznaczna ze zmniejszeniem poziomu ochrony socjalnej, ale oznacza wprowadzenie na rynek pracy tych, którzy są obecnie z niego wyłączeni, zwłaszcza ludzi młodych. Bezrobocie wśród młodzieży w niektórych państwach członkowskich, nawet w dobrych czasach, utrzymuje się na skandalicznym poziomie. Każdy, komu naprawdę zależy na socjalnej Europie wie, że taki stan rzeczy nie może trwać dalej. W obliczu rosnącej konkurencji międzynarodowej naszą społeczną gospodarkę rynkową możemy utrzymać jedynie, jeśli się dostosujemy.
Trzecim kluczowym przesłaniem rocznej wizji wzrostu gospodarczego jest podjęcie i przyspieszenie działań na rzecz zwiększenia wzrostu gospodarczego. Zasadnicze znaczenie ma tu nasz program Europa 2020. Musimy skoncentrować się na środkach, które przynoszą wyraźne korzyści ekonomiczne w perspektywie krótko- i średniookresowej oraz nadają się do stosunkowo szybkiego przyjęcia. Wiąże się to z koniecznością inwestowania w obszary, które przyczyniają się do wzrostu, uwolnienia pełnego potencjału naszego jednolitego rynku, zwiększenia inwestycji w energetykę, transport i infrastrukturę technologii informacyjnej - częściowo poprzez innowacyjne finansowanie, między innymi, naszym zdaniem, unijne obligacje projektowe - i dążeniem w dalszym ciągu do zakończenia rundy dauhańskiej, a jednocześnie osiągnięciem postępów w negocjacji umów o wolnym handlu z najważniejszymi partnerami. Wszystkie te działania powinny znaleźć odzwierciedlenie we wniosku dotyczącym kolejnych wieloletnich ram finansowych. Następny budżet Europy musi być budżetem pod znakiem wzrostu gospodarczego.
Panie i Panowie! Zmiany w gospodarkach naszych państw zaczynają zmierzać we właściwym kierunku. Znaleźliśmy się na drodze przywracania koniunktury, która ma obecnie miejsce w realnej gospodarce. W tym roku powinniśmy osiągnąć wzrost PKB o około 1,5 % i dojść do 2 % PKB w 2012 roku. W ciągu ostatnich miesięcy nastąpiła znaczna poprawa w europejskim sektorze produkcji. Powinniśmy również zauważyć stałą poprawę możliwości zatrudnienia i zaczynamy dostrzegać zmniejszenie poziomu deficytu finansów publicznych, głównie dzięki już podjętym środkom konsolidacyjnym, któremu towarzyszy w pewnych przypadkach ponowny wzrost. Oczekujemy zmniejszenia deficytu budżetowego Unii Europejskiej z 6,8 % w tym roku średnio do 4,2 % PKB w roku 2012.
Ale odetchnięcie z ulgą i powrót do złych nawyków byłyby poważnym błędem. Świat się zmienił. Nie możemy wrócić do dawnych sposobów postępowania. Jeśli teraz, w obliczu największego kryzysu od początku integracji europejskiej, nie będziemy działać, to kiedy państwa członkowskie będą gotowe do podjęcia realnych kroków w kierunku polityki gospodarczej zgodnej z celami, które sobie postawiły? Jeśli nie my, na szczeblu europejskim, kto będzie je zachęcać do podjęcia tych decyzji, kto to zrobi? Tylko poprzez rozwiązanie problemu naszego zadłużenia i stabilizację finansów możemy przejść od zarządzania kryzysowego do wspierania wzrostu - nie każdego rodzaju wzrostu rzecz jasna, ale wzrostu zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu.
Oznacza to reformy strukturalne, za którymi opowiadamy się od kilku lat - reformy, które są wyzwaniem dla wszystkich struktur, ale służą obniżeniu cen i zwiększeniu możliwości tworzenia nowych miejsc pracy oraz stosowania innowacyjnych sposobów działania. Naprawdę jestem przekonany, że wobec naszych obywateli mamy obowiązek wyboru drogi prowadzącej do wzrostu zatrudnienia. Roczna wizja wzrostu gospodarczego tę drogę wskazuje.
W związku z tym zaangażujmy się poważnie w działania na rzecz właściwej koordynacji polityki gospodarczej i prawdziwego wspólnego europejskiego zarządzania gospodarczego dla dobra wszystkich naszych obywateli. Dziękuję za uwagę.
[Oklaski]
Joseph Daul
Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Van Rompuy, Panie Przewodniczący Barroso! Ostatnie posiedzenie Rady Europejskiej było wyraźnym dowodem, że waluta euro jest podstawowym filarem integracji europejskiej. Należy więc dołożyć wszelkich możliwych starań, by tę walutę ustabilizować i wzmocnić.
Szefowie naszych państw i rządów od tego czasu potwierdzili swoje głębokie przywiązanie do europejskiej waluty, a przystąpienie Estonii do strefy euro na początku tego roku jest kolejnym sygnałem, który o tym świadczy, a także - dla państw, które tego nie robią - bardzo dobrym przykładem przestrzegania norm.
Nikt nie umniejsza znaczenia tego, co przeżywa Europa pod względem gospodarczym i społecznym w obrębie strefy euro. W 2011 roku trzeba w miarę możliwości zrobić wszystko, żeby rozwiązać te problemy i uspokoić sytuację na rynkach, ale nie powierzchownie, lecz strukturalnie, to znaczy poprzez stworzenie odpowiednich warunków dla wzrostu i zatrudnienia w perspektywie długoterminowej. Myślę, że w tej sprawie mówimy tym samym językiem.
Po pierwsze, oznacza to konieczność uzdrowienia krajowych finansów publicznych. Dołóżmy w tej dziedzinie wszelkich starań, nie rezygnujmy! Po drugie, oznacza to, że państwa członkowskie muszą doprowadzić do większej wzajemnej zbieżności polityki fiskalnej, a także polityki podatkowej i społecznej.
Oznacza to również, że musimy dojść do szybkiego porozumienia w sprawie funduszu pomocy finansowej dla strefy euro i zrozumieć, że fundusz ten ma sens tylko wtedy, gdy towarzyszy mu ścisłe egzekwowanie przepisów dotyczących dyscypliny podatkowej. Nasi obywatele muszą wiedzieć, że państwa, którym okazują pomoc w trudnej sytuacji, sprawują bardzo silną kontrolę nad swoimi rachunkami publicznymi, w przeciwnym razie przestaną się oni godzić na wykładanie własnych pieniędzy, jeśli mogę to ująć w taki sposób.
I wreszcie, jak już powiedziałem, musimy stworzyć warunki dla wzrostu i zwiększenia liczby miejsc pracy. Wiąże się to również z zakończeniem budowania europejskiego rynku wewnętrznego, ze zwiększeniem nakładów inwestycyjnych na badania i innowacje oraz z nauką przez całe życie i szkoleniem. Moja grupa chce, żeby propagowanie tego unijnego podejścia we wszystkich tych obszarach odbywało się na szczeblu międzyrządowym, po prostu dlatego, że taki sposób jest o wiele bardziej efektywny i zrównoważony.
Panie Przewodniczący Van Rompuy! Apeluję do Pana o dopilnowanie, żeby reforma Traktatu, zatwierdzona na ostatnim posiedzeniu Rady Europejskiej, została przeprowadzona w możliwie najkrótszym czasie i w miarę możliwości sprawnie.
Debata budżetowa dopiero się rozpoczyna. Moja grupa będzie w dalszym ciągu apelować o dokonanie w najbliższych latach szczegółowego przeglądu europejskich finansów publicznych w celu stworzenia ponownie warunków dla wzrostu gospodarczego i zwiększenia liczby miejsc pracy w Europie.
Panie Przewodniczący Barroso! Sprawujmy kontrolę nad wszystkim, nie bójmy się, i - jak już kilka razy mówiłem - weźmy dwa lub trzy różne przykładowe budżety: jak możemy wyciągnąć Europę z jej obecnej sytuacji przy 1 %, 2 % lub 5 %? Nie zdołamy tego zrobić, ograniczając zasoby. Jeśli chcemy tworzyć miejsca pracy, potrzebujemy więcej środków europejskich, a to przecież nie oznacza, że państwa członkowskie muszą wydawać więcej pieniędzy.
Nie bójmy się, Panie Przewodniczący Van Rompuy i Panie Przewodniczący Barroso! Przedstawcie nam takie propozycje, a my, szefowie państw i rządów, a także Parlament Europejski, będziemy musieli znaleźć właściwe rozwiązanie - ale miejmy co najmniej kilka wariantów do wyboru.
Stephen Hughes
w imieniu grupy S&D - Panie Przewodniczący! Rada Europejska obradująca w grudniu wyraziła przynajmniej polityczną zgodę na stały mechanizm kryzysowy, ale - z uwagi na reakcję rynków po Bożym Narodzeniu, charakteryzującą się nowymi obawami o wypłacalność Portugalii, Hiszpanii i Belgii - musimy zadać sobie pytanie, czy znowu był to przypadek typu "za mało i zbyt późno”. Zaproponowany europejski mechanizm stabilizacji wzbudził nowe pytania na temat rynków finansowych, a istniejący mechanizm stabilności finansowej należy obecnie uznać za niewystarczający. Szanse znowu zostały więc zaprzepaszczone.
W grudniu Parlament wysłał wyraźny sygnał Radzie w sprawie euroobligacji, ale ani ze strony Rady, ani ze strony Komisji nie uzyskał konstruktywnej odpowiedzi. Od 2008 roku mamy do czynienia z wciąż powtarzającym się wahaniem i wewnętrznymi sporami między państwami członkowskimi a instytucjami, i za każdym razem są trudności z uzyskaniem odpowiedzi, która w końcu przychodzi zbyt późno i nie spełnia oczekiwań.
Najbardziej wyrazistym przykładem jest to, że w obliczu współczesnych wyzwań gospodarczych i walutowych nie mamy potrzebnych narzędzi. Są niewłaściwe lub wcale ich nie ma. Nasze instytucjonalne procesy decyzyjne są skomplikowane i brakuje w nich demokracji, a nasza strategia w zakresie polityki gospodarczej jest niespójna i nieskuteczna.
Rynki finansowe wywierają na nas presję nie tylko ze względu na wysoki poziom długu i deficytu, Panie Przewodniczący Barroso, ale również dlatego, że domagają się rekompensaty za ryzyko pożyczania pieniędzy na projekt, który wydaje się niezdolny do osiągnięcia dojrzałości lub sprostania wyznaczonym celom.
Strefę euro trzyma dziś w całości nie tyle marzenie ojców założycieli, ile przerażająca wizja alternatywnego scenariusza: całkowitego załamania systemu. Przejawem skrajnej niezdolności do radzenia sobie z kryzysem jest spychanie projektu europejskiego w sferę impasu politycznego. Jakie są dzisiaj szanse, właśnie teraz, na silniejsze i bardziej demokratyczne instytucje, które miały być wynikiem zmienionego Traktatu?
Inteligentne apele o integrację polityczną, takie jak te, które wygłaszał w ubiegłym tygodniu prezes niemieckiego Bundesbanku, naprawdę nie mają szans. W tej sytuacji jestem zaskoczony, Panie Przewodniczący Barroso, frontalnym atakiem Komisji w boju o europejski model społeczny i ingerencję w krajowe rynki pracy, na przykład w przypadku Irlandii. Roczna wizja wzrostu gospodarczego jest w istocie frontalnym atakiem na ugruntowane i niezwykle ważne społecznie i ekonomicznie prawa pracowników oraz na samą ideę układów zbiorowych.
Jeśli zostanie ona zatwierdzona przez Radę Europejską, będzie strategią moim zdaniem najgorszą, jaką można sobie wyobrazić w obecnej sytuacji. Nie tylko stanie się ona gospodarczym szaleństwem, ale też wyrządzi dotkliwe szkody projektowi europejskiemu.
Wielkie koncepcje mogą zakończyć się niepowodzeniem, Panie Przewodniczący, i naprawdę martwię się o projekt europejski. Historia mówi nam, że ludzie do ostatniej chwili nie dopuszczają do świadomości ewentualnego niepowodzenia. Uznajmy jednak, że może się to zdarzyć.
Pan poseł Farage kiwa głową. Bezczynność, Panie Przewodniczący Van Rompuy, Panie Przewodniczący Barroso, jest amunicją dla oręża pana posła Farage'a i jego sojuszników. Zacznijmy działać, na litość boską!
Sylvie Goulard
Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Van Rompuy, Panie Przewodniczący Barroso! Mam dwie uwagi na temat konkluzji z posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w grudniu ubiegłego roku.
Po pierwsze, chcę przypomnieć Państwu, że kryzys ma największy wpływ na Unię z jednego prostego powodu: od samego początku jesteśmy prawnie ustanowioną wspólnotą, w prawnie ustanowionej wspólnocie prawo ma szczególnie ważne znaczenie. To nie jest kwestia podważania zgodności z prawem, ale gdy mamy do czynienia z takim poważnym kryzysem - na co zwraca się uwagę w rocznej wizji wzrostu gospodarczego, którą właśnie opublikowaliście, Panowie Przewodniczący - jest pora na działanie, a nie na rozważania na temat legalizmu.
Mówicie nam, że ta zmiana traktatów jest niezbędna dla uspokojenia rynków. Pozwolę sobie na nieco arogancji i powiem, że odnoszę wrażenie, że posiedzenia po zakończeniu szczytu Rady Europejskiej w październiku nie były szczególnie uspokajające. Dlatego też dołóżcie większych starań, jeżeli macie zamiar uspokoić rynki. Zastanówcie się przynajmniej, jakie konsekwencje może mieć niepowodzenie tej zmiany.
Pochodzę z państwa, które ma dojmujące doświadczenia w związku z negatywnym wynikiem referendum bez planu B. Był Pan tam już, Panie Przewodniczący Barroso. Czasami musimy się zastanowić, co się dzieje, gdy przykazujemy rynkom komunikat: "Musimy wprowadzić zmiany do Traktatów, musi to wszystko zrobić do tego dnia”, a potem mieć nadzieję, że zostanie to zrobione. Z pewnością dlatego wybieracie uproszczoną procedurę, licząc, że tak się właśnie stanie. A jeśli do tego dojdzie, owszem, może uda się wam uspokoić rynki, ale na pewno nie ludzi.
I w tym miejscu następuje moja druga uwaga: wiele hałasu o nic. Zmieniacie traktaty z powodów prawnych. Nie zmieniacie ich w celu zapewnienia obywatelom reakcji, na którą czekają. Jest nas sześcioro sprawozdawców pracujących nad pakietem dotyczącym "zarządzania gospodarczego”, który Komisja opracowała bez konieczności zmiany traktatów. Zgodziliśmy się zająć nimi bez konieczności zmiany traktatów, ale w trakcie prac powiedziano nam: "Zamierzamy wprowadzić zmiany do traktatów”. Wygląda na to, że mówimy ludziom, że możemy zmienić traktaty, że możemy posunąć się tak daleko wśród tych wszystkich biurokratycznych meandrów prawnych, ale gdy tak naprawdę przychodzi co do czego, nie robimy nic, żeby strategia 2020 była traktowana poważnie, ani dla nich, żeby doprowadzić do wzrostu gospodarczego i zwiększenia liczby miejsc pracy.
Na dodatek następnie, w grudniu, Rada Europejska wzywa nas do przyspieszenia prac. Bardzo dobrze, pospieszymy się! Chciałabym, żeby to Rada się pospieszyła, Panie Przewodniczący Van Rompuy. Parlament już przedstawił swoje sprawozdania. Jest bardzo prosty sposób na przyspieszenie: zbliżcie się do naszego stanowiska, a my przestaniemy myśleć o procedurze współdecydowania, w ramach której Rada decyduje, Parlament koryguje.
Rebecca Harms
Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Van Rompuy! To, co przede wszystkim pamiętam z ostatniego posiedzenia Rady, nie znalazło odzwierciedlenia w pańskim podsumowaniu, a zatem chciałabym to posiedzenie podsumować w inny sposób. Jeśli spojrzeć z dzisiejszej perspektywy, najważniejszą rzeczą, którą zapamiętałam, jest to, że podczas szczytu szefów państw i rządów w Brukseli agencja ratingowa Moody's obniżyła rating kredytowy Irlandii.
Był to moment, w którym wszyscy uświadomiliśmy sobie skalę porażki w rozwiązywaniu problemu kryzysu, z którym wciąż jeszcze musimy dziś walczyć. Każdy, kto porównuje najważniejsze dane liczbowe dotyczące kryzysu zadłużenia z różnych krajów może być zaskoczony skalą sukcesu spekulacji walutą euro. Jednocześnie kraj, który ma znacznie większe problemy niż Portugalia i Hiszpania, a mianowicie Stany Zjednoczone, pozostaje całkowicie poza zasięgiem wojny, jaką spekulanci toczą w związku z walutą euro. Tak wygląda obecny stan rzeczy.
Zaczął się nowy rok i borykamy się z nowymi problemami. Powinniśmy tu i teraz zajmować się problemem, który przewidzieliśmy w trakcie posiedzenia, to znaczy, że decyzje podjęte w czasie jego trwania nie wystarczą. Przypuszczam, że do tej pory wszyscy zdaliśmy sobie już sprawę, że wiele państw europejskich znajduje się w trudnej sytuacji. Borykają się one z ogromnym ciężarem zadłużenia zarówno z tytułu zadłużenia prywatnego, jak i niedopuszczalnego poziomu długu publicznego. Wiele państw członkowskich Unii Europejskiej nie zdoła rozwiązać swoich problemów bez pomocy.
Jaki powinien być nasz następny krok? W naszym przekonaniu samo zmniejszenie zadłużenia krajowego, czyli to, co zaczyna robić wiele państw, przy zachęcie ze strony Unii Europejskiej i jej wspólnych rezolucji, nie wystarczy, podobnie jak i to, że na pewne państwa wywiera się nacisk sięgający dopuszczalnych granic. Należy osiągnąć nowe porozumienie dotyczące dopuszczalnego sposobu wykonania tej pracy. Uważam, że sytuacja, taka jak na przykład na Węgrzech, jest sygnałem ostrzegawczym, który pokazuje, co się dzieje, gdy podział dóbr w państwach Unii Europejskiej jest zbyt niesprawiedliwy, a dysproporcje są zbyt duże. W procesie zmniejszania długu publicznego musimy zwrócić większą uwagę niż do tej pory na uczciwość.
Ponadto naszym zdaniem, i chciałbym to wyraźnie podkreślić, należy konieczne dokonać restrukturyzacji sektora bankowego. Nie jesteśmy przekonani o zasadności dalszego zwiększenia zadłużenia w celu ratowania "chodzących trupów”. Chciałabym wyrazić pełne poparcie dla słów Pani Poseł Goulard. Potrzebne jest podejście, które pozwoli nam przygotować Europejczyków na przyszłość w kontekście zielonego nowego ładu i określić nowy kierunek w warunkach tego kryzysu. Chciałabym jeszcze raz podkreślić, że Europa jest cudownym miejscem do życia i mamy wiele do zrobienia, by zapewnić, żeby takim pozostała.
Timothy Kirkhope
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Rada Europejska podjęła ważne decyzje dotyczące zarządzania kryzysami w przyszłości, ale zgadzam się z Panem Przewodniczącym Barroso, że podstawowe problemy pozostają: konieczność powrotu do dyscypliny fiskalnej i niechęć niektórych państw członkowskich do przeprowadzenia poważnych reform gospodarczych.
Powiedziano nam, że przy jednolitej walucie państwa członkowskie nie będą już mogły deprecjonować metod pokonywania problemów, będą musiały natomiast reformować swoje gospodarki, żeby stały się bardziej konkurencyjne. Chociaż na pozór jest to atrakcyjna propozycja, wielu z nas postąpiło słusznie, nie dając się zwieść, ponieważ okazała się ona zwodnicza. Niektóre państwa członkowskie zdołały znaleźć inne rozwiązania, by sztucznie wzmocnić gospodarkę: częściowo poprzez obniżenie cen aktywów w drodze niskiego oprocentowania i odmowę podjęcia inny działań naprawczych, lub poprzez zastrzyk pożyczonych środków publicznych na nieproporcjonalną skalę i, w niektórych przypadkach, w celu ukrycia rozmiaru wynikającego stąd deficytu fiskalnego.
Jakkolwiek nie ulega wątpliwości, że musimy znaleźć rozwiązania dla bezpośrednich skutków tej polityki, a oszczędności budżetowe są niezbędne, musimy uznać, że równie ważne jest nasze zobowiązanie do przeprowadzenia reform gospodarczych: zwiększenia elastyczności rynku pracy, tworzenia miejsc pracy, otwarcia rynków i eliminowania barier handlowych oraz stymulowania prywatnych inwestycji, byśmy mogli wypełnić pustkę powstałą wskutek zmniejszenia wydatków sektora publicznego.
Z powodu kryzysu finansowego i gospodarczego poważne interwencje rządowe w gospodarkę są nieuniknione - nie wolno nam jednak mylić opieki paliatywnej z leczeniem. Długoterminowym rozwiązaniem jest nie silniejszy rząd, lecz wzrost gospodarczy generowany przez dobrze prosperujące przedsiębiorstwa działające na konkurencyjnych rynkach oraz przedsiębiorców zdolnych do dostarczenia wartość konsumentom i tworzenia miejsc pracy dla naszych obywateli.
Dlatego na przykład strategia Europa 2020, Akt o jednolitym rynku i projekt Unia innowacji są tak istotne i należy im poświęcać uwagę, na jaką zasługują. Stawka jest wysoka. Podczas gdy my borykamy się z bezpośrednimi problemami tego kryzysu, inne kraje na całym świecie - a niektóre z nich cenią wartości polityczne jak się zdaje bardzo odmienne od naszych - rozwijają się dynamicznie. Jeśli nie wyjdziemy z tego kryzysu i nie obierzemy drogi prowadzącej do stopniowych reform, będziemy skazani na nieuchronną porażkę z konsekwencjami, które w największym stopniu będą odczuwalne w sferze propagowania naszych wartości, a mogą też okazać się zgubne dla przyszłości naszej planety.
Joe Higgins
w imieniu grupy GUE/NGL - Panie Przewodniczący! Stały mechanizm stabilizacji finansowej jest w praktyce niczym więcej niż tylko kolejnym narzędziem służącym do ochrony największych banków europejskich przed skutkami ich lekkomyślnych spekulacji na rynkach finansowych. Jest to mechanizm, który ma służyć do zmuszenia ludzi pracy w całej Europie, by ponosili koszty kryzysu spowodowanego przez zrujnowany system finansowego i napędzanego kryzysem europejskiego kapitalizmu.
Panowie Przewodniczący Barroso i Van Rompuy! Proszę mi dziś rano powiedzieć - ponieważ jeszcze tego nie zrobiliście - o moralnych aspektach przeniesienia dziesiątków miliardów euro na pokrycie złych długów prywatnych spekulantów i bankowców, którzy przepuścili beztrosko pieniądze na irlandzkim rynku nieruchomości, na barki Irlandczyków, którzy nie ponoszą za nie żadnej odpowiedzialności. Mająca niewiele wspólnego z pomocą finansową interwencja MFW i UE w Irlandii jest mechanizmem, który z irlandzkich podatników robi wasali europejskich banków. Doprowadzacie do wyniszczenia naszego sektora usług i degradacji poziomu życia naszych obywateli. Nazywacie się demokratami, ale doprowadzacie do zniewolenia ludzi pracy w Europie na rynkach, na rynkach finansowych, które wodzą was za nos.
Wasz mechanizm stabilizacji finansowej jest zwodniczym orężem narzuconym przez rynki, które pozornie wydaje się nieszkodliwe. My, politycy lewego skrzydła w Irlandii, będziemy zabiegać o przeprowadzenie referendum w Irlandii, zanim ten mechanizm zostanie przyjęty.
Nigel Farage
w imieniu grupy EFD - Panie Przewodniczący! Jakie słowo jest najczęściej używane w związku z walutą euro? Nie, nie jest nim "porażka” - choć i je można by wymienić. Tym słowem jest "stabilność”. Czy nie mam racji? Dziesięć lat temu wszyscy mówili, że z chwilą wprowadzenia waluty euro osiągniemy stabilność. No cóż, po dziesięciu latach chciałbym zasugerować wniosek, że przyniosła nam ona chaos, niezgodę i niedolę za cenę milionów, a przecież słowo "stabilność” wciąż się dziś rano powtarza. Pan Przewodniczący Barroso go użył, wypowiadał je też Pan Przewodniczący Van Rompuy: "stabilność”.
Poklepujemy się nawzajem po plecach, ponieważ sprzedaż obligacji w Portugalii przebiegła w ubiegłym tygodniu pomyślnie, chociaż w rzeczywistości Europejski Bank Centralny za pomocą pieniędzy podatników dokonał wykupu własnego zadłużenia. Wasze zapewnienia, że wszystko jest w porządku, są bez pokrycia.
Panie Przewodniczący Van Rompuy! Z kogo, według Pana, stroicie sobie żarty? Wczoraj rentowność obligacji w Portugalii wzrosła do blisko 7 %. Obywatele w całej Unii przestali popierać walutę, a bój o Hiszpanię nawet się nie rozpoczął. Już sam model się nie sprawdził, a wy chcecie jeszcze podwoić fundusz pomocy finansowej. Chcecie nawet zwiększyć zakres funduszu pomocy, żeby wraz z EBC też mieć jeszcze większą możliwość wykupu własnego zadłużenia.
Wykorzystujecie kryzys, żeby doprowadzić do narzucenia nam unii fiskalnej. Jeśli się wam to uda, trzeba będzie zmienić nazwę: zrezygnować z "Unii Europejskiej” i nazwać ją "Unią Zadłużenia”. Jeśli przedsięwzięcie się wam powiedzie, zamknięcie te państwa południowe w więzieniu gospodarczym, w którym niedola ludzi będzie nieopisana, a państwa północne będą już zawsze płacić ogromne rachunki i odsetki, zbyt wysokie dla ich gospodarek. Doszliśmy do punktu, w którym w gruncie rzeczy nie ma znaczenia to, co każdy z was mówi. Nikt wam nie wierzy. Obywatele was nie popierają. Mam nadzieję, że rynki doprowadzą as do upadku i o to się modlę.
Barry Madlener
(NL) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Na podstawie wszystkich gładkich i pustych słów Pana Przewodniczącego Barroso mogę w zasadzie sformułować tylko jedną tezę, a mianowicie, że zadaniem bogatych państw członkowskich jest płacenie za biedne państwa członkowskie, ponieważ tak się w rzeczywistości mają sprawy. Wygląda na to, że taka sytuacja utrzyma się przez pewien czas. Wciąż słyszymy, że musimy pomagać innym państwom, ale nikt ani słowem nie wspomniał, jak w rzeczywistości mamy to robić. Krótko mówiąc, chodzi o to, że w gruncie rzeczy obywatele Holandii mają sięgnąć do swoich portfeli i zapłacić rachunek słabych państw członkowskich, z których część przystąpiła do strefy euro nieuczciwą drogą.
Pan Przewodniczący José Manuel Barroso mówi: "wybierzmy zrównoważony rozwój”. To są tylko puste słowa, nie powiedział bowiem, w jaki sposób mamy to zrobić. A jeśli nic z tego nie będzie? Dlaczego nie możemy opracować scenariusza, który pozwoliłby państwom takim jak Grecja na powrót do własnej waluty? Wydaje się, że nie jest to możliwe i że nie jesteście przygotowani do opracowania tego rodzaju scenariuszy, choć wielu ekonomistów uważa, że w istocie mogą one działać bardzo dobrze i być naszym najlepszym rozwiązaniem.
Przejdę teraz do tworzenia warunków dla wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. W jaki sposób mamy to robić? Ogólnie rzecz biorąc, słyszę, że należy ten cel realizować poprzez ograniczenie wydatków publicznych i właśnie to w Holandii robimy. A co robi Unia Europejska? Nagradza Holandię, wydając jeszcze więcej. Pamiętacie, jak wystąpiliście z wnioskiem o zwiększenie budżetu UE o 6 %? Oczywiście to w głównej mierze holenderscy obywatele mieli pokryć koszty z tym związane, a więc także w tej kwestii brak wam wiarygodności.
Krótko mówiąc, uważam, że Holandia płaci za biedne państwa, a w konsekwencji następuje spadek wzrostu gospodarczego w kraju. Obywatele holenderscy są narażeni na ryzyko o wartości 27 miliardów euro i ta kwota, jak się zdaje, tylko rośnie. Każdego roku wpłacamy na rzecz UE 4,5 miliarda netto, z których większość przekazuje się słabym państwom członkowskim, wydatki UE rosną, a my musimy wprowadzać ograniczenia i wartość euro wciąż spada, w wyniku czego koszty dla obywateli rosną. Panie Przewodniczący! UE nie można ufać.
Olle Schmidt
(Pytanie zadane zgodnie z procedurą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8, skierowane do Nigela Farage'a) Panie Przewodniczący! Na ogół - a w każdym razie czasami - zabawnie jest słuchać pana posła Farage'a, ponieważ zna on odpowiedzi na wszystkie pytania, a te wszystkie pytania zadaje sam sobie.
Ale, Panie Pośle Farage, czy posiadanie 16, 17 czy faktycznie 20 różnych walut - które mieliśmy w latach 90., kiedy doszło do załamania funta szterlinga - byłoby lepszą opcją? Czy gdyby tak było, obecna sytuacja w Europie wyglądałaby lepiej? Żaden ekonomista nie zgodziłby się z Panem, Panie Pośle Farage. Nie można po prostu powiedzieć, że żyjemy w przeszłości. Mamy teraz do czynienia z problemami, które dzisiaj dotyczą Europy. Nigdy nie odpowiedział Pan na pytanie, jak sobie poradzić z tą obecną sytuacją i z przyszłością. Jest Pan populistą i zbyt łatwo przychodzą Panu odpowiedzi na te wszystkie pańskie pytania.
Nigel Farage
Panie Przewodniczący! Dziesięć lat temu powiedziałem, że nie można włączać Grecji i Niemiec razem do tej samej unii walutowej i że taka unia nie będzie działać. Jeśli spojrzeć wstecz, można zauważyć, że kiedy ludzie znajdą się razem w sztucznie stworzonych uniach walutowych, a rządy myślą, że wiedzą lepiej niż rynki, zawsze przegrywają rządy.
Pyta mnie Pan, jakie dzisiaj mam rozwiązanie. Jest ono jasne jak słońce. Grecja, Portugalia i Irlandia nie pasują do strefy euro. Co powinniśmy robić, co powinien zrobić Pan Przewodniczący Van Rompuy, żeby okazać się prawdziwym przywódcą? Otóż wprowadzić plan B i pozwolić tym państwom powrócić do własnej waluty, umożliwić im dokonanie konkurencyjnej dewaluacji i dać im szansę, ponieważ prowadzoną polityką tylko je wykańczamy.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Panie Przewodniczący! Każdy, kto dziś czyta gazety, dowie się o dwóch rzeczach: że znajdujemy się w kluczowym punkcie kryzysu długu suwerennego i że europejska reakcja przybiera formę serii odrębnych przepisów pozbawionych wewnętrznej spójności.
Nawet teraz mamy przed sobą semestr europejski, pakiet zarządzania gospodarczego, tymczasową i stałą strategię naprawy gospodarczej, tak zwane "euroobligacje” na pokrycie części długu suwerennego, który jest uznawany za bezpieczny, a także plan działania opierający się na Europejskim Banku Inwestycyjnym i obligacjach pod konkretne projekty; te koncepcje znajdują się we wniosku w sprawie rynku wewnętrznego, który Komisja skierowała do nas.
Sprawozdawcy starają się, po pierwsze, połączyć te wszystkie koncepcje i stworzyć pełny projekt, ostateczny obraz, który zostanie przedstawiony obywatelom. Po drugie, ten projekt musi być projektem europejskim, który nie dzieli Europy na dwie części - ale nie dajmy się zepchnąć na drogę prowadzącą do Europy dwóch prędkości - i osiągnąć dwa cele o jednakowym znaczeniu: dyscyplinę budżetową - na tyle, na ile jest ona konieczna - i wzrost gospodarczy, który umożliwi nam wydostanie się z obecnego kryzysu.
Mam jedną uwagę dotyczącą mechanizmu naprawy gospodarczej, do którego nawiązywał urzędujący przewodniczący Rady. W swoim pierwszym oświadczeniu powiedział, że prywatni inwestorzy będą uczestniczyć w planach naprawy gospodarczej, co wywołało głębokie poruszenie i doprowadziło do protestu prezesa Europejskiego Banku Centralnego. Wyjaśniono, uczynił to właśnie teraz Pan Przewodniczący Van Rompuy, że po pierwsze, będzie to miało miejsce w poszczególnych przypadkach - kto o nich decyduje i na podstawie jakich kryteriów? - a po drugie, że będzie odbywać się zgodnie z kryteriami i polityką Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Jedynym państwem, w którym Międzynarodowy Fundusz Walutowy zastosował tego typu plan naprawy gospodarczej, była Argentyna w 2003 roku; doprowadził on do pogrążenia tego kraju w chaosie, z którego do tej pory się nie wydźwignął, a zadłużenie wobec prywatnych posiadaczy obligacji jeszcze nie zostało spłacone.
W sprawie euroobligacji zostało dziś poruszonych wiele kwestii. Chciałbym w uzupełnieniu powiedzieć o dwóch sprawach dodatkowych. Euroobligacje doprowadziłyby do stworzenia rynku o płynności podobnej do rynku Stanów Zjednoczonych i byłby to impuls dla euro jako waluty rezerwowej, dzięki czemu banki centralne i suwerenne fundusze mogłyby tutaj inwestować swoje rezerwy.
I ostatnia moja uwaga: musi w tym przedsięwzięciu uczestniczyć Europejski Bank Inwestycyjny i należy w uzupełnieniu wprowadzić obligacje odpowiednio dostosowane do potrzeb wzrostu.
Pervenche Berès
(FR) Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Van Rompuy! Zgodził się Pan przewodniczyć tak zwanemu panelowi wybitnych osobistości. W jego skład weszli ministrowie finansów państw zagrożonych obniżeniem długu suwerennego. Czy potrafili oni stworzyć zespół wybitnych osobistości? Spory dominują w obecnej debacie między panami Trichetem i Barroso oraz panią kanclerz Merkel, podobnie jak zawirowania na rynkach, i są dla nas dowodem, że nie był to zespół wybitnych osobistości.
Zwrócono się do Pana z prośbą o zarządzanie kryzysem waluty euro. Musimy zarządzać walutą euro w sposób służący obywatelom, a nie spekulantom. Aby tak się stało, wyraził Pan zgodę na zmianę Traktatu dla wygody, pomimo że nasza Konferencja Przewodniczących wyraziła opinię, że taka zmiana jest zupełnie niepotrzebna - potwierdził to zresztą prezes Eurogrupy.
Mimo to, Panie Przewodniczący Van Rompuy, podejmuje Pan ryzyko, zachęcając nas do obrania drogi, którą możemy podążać, osiągając "za mało i zbyt późno”. Nadejdzie jednak dzień, kiedy przyda się Panu mądrość tego Parlamentu, gdy zaistnieje potrzeba osiągnięcia porozumienia w sprawie zmiany Traktatu, żebyśmy mogli w przyszłości wprowadzić harmonizację polityki podatkowej, skarb europejski, kredyty na potrzeby wzajemnego zarządzania zadłużeniem oraz odtworzenia miejsc pracy w ramach naszej polityki gospodarczej.
Jeśli nie chce Pan zmiany Traktatu, proszę wziąć byka za rogi i zapewnić większą współpracę w strefie euro w celu zarządzania problemami i obowiązkami państw członkowskich należących do tej strefy, a nie pozwalać tej walucie dryfować wtedy i tam, dokąd poniosą ją rynki.
Martin Callanan
Panie Przewodniczący! Ponieważ jest to sprawa o tak dużym znaczeniu dla całej gospodarki europejskiej, chociaż (na szczęście) mój kraj nie należy do strefy euro, z zadowoleniem przyjmuję przynajmniej niektóre ze środków uzgodnionych przez Radę w odniesieniu do strefy euro, a w szczególności ustalenia, że państwa strefy euro powinny same ponosić odpowiedzialność za rozwiązywanie własnych problemów.
Jestem również zadowolony z uznania przez Radę, wprawdzie z pewnym opóźnieniem, że art. 122 Traktatu jest zupełnie nieodpowiedni jeśli chodzi o wspieranie mechanizmu pomocy finansowej. To nie są klęski żywiołowe ani nadzwyczajne okoliczności pozostające poza kontrolą państw członkowskich. Niemniej jednak, przygotowując podstawę dla tego mechanizmu, który ma wejść w życie prawdopodobnie w 2013 roku, nie powinniśmy zapominać, że w dalszym ciągu bardzo głęboko tkwimy teraz w kryzysie.
Sytuacja nadal jest bardzo trudna w wielu państwach członkowskich: Portugalia niemal z całą pewnością będzie miała problemy, przypuszczalnie również Hiszpania i być może Belgia. Mnie jednak szczególnie niepokoją konsekwencje dla naturalnej demokracji w tych państwach. Państwa te stają się w rzeczywistości gospodarczymi protektoratami pod przewodnictwem panów Barroso, Van Rompuya i innych. Decyzje krajowych wyborców w tych państwach, dotyczące priorytetów w wydatkach i realizowanej polityce gospodarczej, odnoszą obecnie bardzo niewielki skutek. Są one pod kontrolą Brukseli i pod kontrolą międzynarodowych instytucji finansowych.
Gdy pokonamy ten kryzys, musimy naprawdę zwrócić uwagę na przywrócenie demokracji w tych państwach i odbudowanie woli ich krajowych wyborców do sprawowania kontroli nad krajową polityką gospodarczą własnego państwa.
Miguel Portas
(PT) Panie Przewodniczący! W polityce wyróżnia się środki uzasadnione, środki nieuzasadnione i środki niewłaściwe. Dla Europy emisja europejskiego długu publicznego jest środkiem uzasadnionym, chociaż pani kanclerz Merkel się z tym nie zgadza. Uzasadnionym rozwiązaniem dla nas w Europie jest możliwość uwspólnienia części naszego długu suwerennego, pomimo że pani kanclerz Merkel się z tym nie zgadza. Niewłaściwe jest natomiast to, że została upubliczniona informacja, że europejski mechanizm stabilizacji i Międzynarodowy Fundusz Walutowy mogą doprowadzić do uwspólnienia części zadłużenia banków prywatnych na poziomie 6 % lub 7 % stopy procentowej, w przypadku Portugalii, po tym jak te same banki zapewniły sobie finansowanie na poziomie stopy procentowej w wysokości 1 % z Europejskiego Banku Centralnego.
Panie Przewodniczący Van Rompuy! Moje pytanie jest następujące: jak długo będzie się oczekiwać od Europy, że będzie cudotwórcą kapitału finansowego? Jak długo jeszcze będziemy godzić się na przekształcanie zadłużenia prywatnego w dług publiczny? Jak długo jeszcze będziemy zmuszać europejskich podatników, pracowników i emerytów do spłacania długów wygenerowanych przez sektor banków prywatnych, które nas atakują?
Na tym polega dziś prawdziwy problem.
Mario Borghezio
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! W Stanach Zjednoczonych została uchwalona ustawa wymagająca od Rezerwy Federalnej podawania szczegółowych informacji o tym, ile środków finansowych z pakietu ratunkowego o wartości 3 300 miliardów dolarów zostało przekazanych bankom i którym.
Zastanawiam się, czy niestosownością byłoby prosić was o przyjęcie takich samych kryteriów przejrzystości, jeżeli nie zablokuje ich superlobby finansowe i bankowe. Rozważmy następującą sytuację: jaka przyszłość rysuje się dla tej wymuszonej Unii wolnych państw, która opiera się na zasadzie finansowania przez państwa silniejsze państw słabszych?
Czy w kategoriach technicznych jesteśmy gotowi przyznać, że w rzeczywistości euro jest praktycznie waluta upadłą? Jak możemy więc w ogóle myśleć o zmuszaniu państw o słabej gospodarce do jej stosowania? Czy scentralizowana polityka monetarna jest do przyjęcia dla państw, które mają tak zdecydowanie różne stopy procentowe?
Sam pan prezes Trichet zaprzeczył, że istnieje niebezpieczeństwo niewypłacalności Europejskiego Banku Centralnego, przyznając jednak, że jedną z przyczyn zwiększenia kapitału zakładowego tego banku jest zabezpieczenie się przed ryzykiem kredytowym, innymi słowy, brakiem pokrycia dla zakupionych obligacji. Jest to również czas na nowe testy stresu w największych bankach i przywiązywanie większej wagi do zadłużenia banków wysokiego ryzyka, czego domaga się minister gospodarki.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Ioannis Kasoulides
Panie Przewodniczący! Przesłanie polityczne z ostatnich decyzji Rady skierowane do spekulantów, mediów i rynków jest takie, że państwa członkowskie UE będą robić wszystko, aby chronić strefę euro i bronić waluty euro. Niezależnie od toczących się dyskusji wewnętrznych o tym, czy trzeba będzie podwoić kapitał instrumentu finansowego i o prawie do nabywania obligacji, o tym, czy mechanizm stabilizacji finansowej po 2013 roku będzie uwzględniać możliwość ograniczenia zysków czy też otrzyma polecenie sprzedaży euroobligacji, są to koncepcje, których nie wyklucza żadne państwo. Przedmiotem dyskusji jest tylko czas: czy jest potrzebny i kiedy oraz w jaki sposób ma być wykorzystywany. Niech media i analitycy nie mają żadnych złudzeń. UE wprowadzi wszystkie rozwiązania, które są potrzebne i wtedy, kiedy są potrzebne.
W odniesieniu do mechanizmu stabilizacji finansowej w decyzji Rady stwierdza się, że mechanizm ten "będzie uruchamiany, jeżeli okaże się to niezbędne do ochrony stabilności strefy euro jako całości”. Jako poseł z małego państwa członkowskiego, chciałbym prosić o zapewnienie, że państwa członkowskie, takie jak Malta, Cypr, Estonia czy Słowenia, zostaną uwzględnione, ponieważ jeśli znajdą się w tarapatach, mogą nie być niezbędne do ochrony stabilności strefy euro jako całości.
Anni Podimata
(EL) Panie Przewodniczący! Musimy przyznać, że chociaż Europa była zupełnie nieprzygotowana pod względem instytucjonalnym i politycznym, od samego początku podjęła poważne kroki w celu rozwiązania kryzysu. Począwszy od zastosowania pakietu wsparcia dla Grecji prawie rok temu, po decyzję podjętą przez Radę Europejską, dotyczącą utworzenia stałego mechanizmu stabilizacji, zostały podjęte ważne działania. Niemniej jednak wciąż trwająca i nasilająca się presja ze strony rynków, wywierana już nie tylko na państwa strefy euro o najsłabszych gospodarkach, dowodzi, że nasze decyzje są fragmentaryczne i niewystarczające, pod względem zapewnienia zintegrowanej reakcji na kryzys.
Dlatego też potrzebna jest nam zintegrowana europejska reakcja na kryzys, która nie zastąpi ani nie zwolni państw członkowskich z obowiązku dotrzymania słowa i przeprowadzenia restrukturyzacji finansów publicznych, lecz która zapewni ochronę ich gospodarek przed atakami ze strony rynku i pomoże zagwarantować powodzenie ich starań.
Panie Przewodniczący! Kilka dni temu Parlament Europejski przyjął rezolucję wzywającą Komisję Europejską do niezwłocznego przeprowadzenia studium wykonalności na temat emisji euroobligacji.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Ilda Figueiredo
(PT) Panie Przewodniczący! Zakończył się Europejski Rok Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Czy Rada podsumowała swoje dokonania? Nie.
Gdyby takie podsumowanie powstało, musiałoby się kończyć wnioskiem, że nigdy dotąd nie nastąpił tak gwałtowny wzrost ubóstwa, że liczba osób żyjących w biedzie w tej bogatej Europie przekroczyła już 100 milionów i że podjęte decyzje będą jedynie przyczyniać się do narastania problemu bezrobocia, nierówności i wykluczenia społecznego. Tymczasem zyski grup gospodarczych i finansowych rosną, tak jak spekulacyjne zyski z tytułu długu suwerennego, przy wsparciu uwzględnionym w wytycznych Europejskiego Banku Centralnego i wskutek polityki Rady i Komisji.
Czy na tym polega cel strefy euro?
Państwa o słabszych gospodarkach w dalszym ciągu znajdują się pod presją i są szantażowane, a rządy wobec protestów i walki ludzi pracy uciekają się do represji i przemocy w stosunku do związków zawodowych i pracowników, tak jak miało to miejsce wczoraj w Portugalii.
Powodem naszego protestu, naszego oburzenia i zdecydowanego przekonania jest to, że chcemy innej Europy: opartej na postępie społecznym, takiej, w której szanuje się tych, którzy pracują i walczą o swoje prawa. Zapewniam, że staniemy ramię w ramię z ludźmi pracy w ich walce o położenie kresu waszej polityce.
Tunne Kelam
Panie Przewodniczący! Jestem zadowolony, że dzisiaj jest 19. dzień przynależności Estonii do strefy euro, ale Estonia przygotowywała się do niej od czasu przystąpienia do UE. Nawet projekt estońskiej monety euro został uzgodniony w głosowaniu powszechnym sześć lat temu. Jednakże przystąpienie do strefy euro jest kwestią nie tylko indywidualnego wyboru, ale też większej solidarności, przyjmowania wspólnej odpowiedzialności i aktywnego przyczyniania się do stabilności całego kontynentu.
W czasie kryzysu gospodarczego wartości moralne i zasady etyczne stały się ważniejsze. Dostrzegamy, że potencjał gospodarczy jako taki nie jest wystarczający. Istotne jest to, czy danemu państwu można faktycznie zawierzyć, że ma wolę i jest zdolne do wypełnienia zobowiązań we właściwym czasie i jest gotowe zaangażować się w poważne reformy strukturalne.
Jestem zadowolony, że Rada doszła do porozumienia w sprawie europejskiego mechanizmu stabilizacji, ale w praktyce drogą do wzrostu gospodarczego i stabilności jest przede wszystkim dokończenie tworzenia jednolitego rynku, a w szczególności europejskiego jednolitego rynku cyfrowego. Działania związane z przedsięwzięciem wymienionym w drugiej kolejności powinny być uwzględnione w "mapie drogowej” europejskiego jednolitego rynku i w europejskiej agendzie cyfrowej.
Mogłaby to być realna szansa na zwiększenie konkurencyjności Europy w świecie. Obywatele Europy oczekują od nas ułatwień w prowadzeniu działalności w sferze cyfrowej, w której zasady dokonywania operacji, takich jak płatności elektroniczne i e-identyfikacja, powinny być spójne i zrozumiałe. Jednolity rynek cyfrowy wymaga również zdecydowanych działań związanych z rozwojem rynku usług.
Jean-Pierre Audy
(FR) Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Van Rompuy, Panie Przewodniczący Barroso! Chciałbym podzielić się dwoma spostrzeżeniami.
Pierwsze dotyczy zakresu stałego mechanizmu zarządzania kryzysowego. Państwa członkowskie nienależące do strefy euro w rzeczywistości dzielą się na dwie kategorie: Wielka Brytania i Szwecja, które nie są zobowiązane do przyjęcia euro, i pozostałe państwa, których wraz z przynależącymi do tej strefy jest 25. Moim zdaniem te państwa, które posługują się walutą euro, powinny korzystać z przywileju szczególnego traktowania w ramach tego mechanizmu, a w tym zakresie nie ma obecnie żadnych przepisów.
Po drugie, chciałbym zwrócić Państwa uwagę na parlamenty narodowe. Parlamenty narodowe nie biorą udziału w procedurze uproszczonej, chyba że jest ona częścią procedur ratyfikacyjnych. Proponuję, żeby parlamenty narodowe zostały włączone do procesu konsultacji na zasadzie dobrowolności, nasuwa się bowiem pytanie, kto będzie zapewniać kontrolę polityczną w ramach przyszłego mechanizmu. Czy będzie to Parlament Europejski, czy parlamenty narodowe? Ponieważ jednak w strefie euro nie ma wymiaru parlamentarnego, nie wiemy, jak zapewnić kontrolę polityczną tego mechanizmu. Z tym pytaniem zwracam się do Państwa.
Roberto Gualtieri
(IT) Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Van Rompuy, Panie i Panowie! Dostrzegam dwa główne problemy związane z proponowaną zmianą art. 136; jeden dotyczy kwestii instytucjonalnej, drugi - politycznej.
Problem instytucjonalny jest następujący: art. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że polityka pieniężna w odniesieniu do państw, których walutą jest euro, należy do wyłącznych kompetencji Unii, natomiast art. 2 przewiduje, że państwa członkowskie mogą wykonywać wyłączną kompetencję jedynie z upoważnienia Unii. Trudno jest zrozumieć, dlaczego stosowanie przepisu jasno określonego w Traktacie wymaga reformy Traktatu.
Jest także problem polityczny: wybierając wariant dotyczący reformy Traktatu, a nie polegający na zastosowaniu art. 2 lub art. 352 i 136, uzależnia się europejski mechanizm stabilizacji, a w związku z tym i przyszłość waluty euro, od 27 procesów ratyfikacyjnych.
Czy ludzie zdają sobie sprawę, że gdyby tylko jeden z tych 27 procesów ratyfikacyjnych zakończył się niepowodzeniem, wówczas trudno byłoby znaleźć plan B dla waluty euro? Czy Rada Europejska ma świadomość, że wybierając tę drogę, naraża przyszłość euro na duże ryzyko?
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Van Rompuy, Panie Przewodniczący Barroso! Stabilizacja waluty euro i utworzenie mechanizmu zarządzania kryzysowego to nasze najważniejsze zadania operacyjne mające na celu pobudzenia wzrostu gospodarczego, dzięki któremu powstaną nowe miejsca pracy i który jednocześnie przyczyni się do zmniejszenia długu publicznego państw członkowskich, z tym zgadzają się wszystkie państwa członkowskie. Jednakże, ze względu na realizację tych zadań, nie możemy pozwolić sobie na odłożenie na bok innych spraw, dyskusji o sprawach strategicznych, takich jak innowacje, która już miała miejsce w grudniu. Kolejny szczyt w lutym będzie odpowiednią okazją do podjęcia strategicznych decyzji w ważnych kwestiach, takich jak energetyka. W czasie prezydencji Węgier rozpoczęły się przygotowania do szczytu energetycznego. Najważniejsze zasady zostały już ustanowione w ubiegłym roku. Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego weszło w życie. Panie Przewodniczący! Proszę mnie uspokoić, że troska o stabilizację strefy euro nie przyczyni się do zaniedbania szczytu energetycznego.
Nikolaos Salavrakos
(EL) Panie Przewodniczący! Wszystkim wiadomo, że rząd Stanów Zjednoczonych był zmuszony, po raz drugi w czasie obecnego kryzysu kredytowego, podjąć poważną interwencję polegającą na udzieleniu wsparcia dwóm dużym bankom, które ogłosiły upadłość i towarzystwu ubezpieczeniowemu ING. W związku z tym zasilono system bankowy kwotą pomocy finansowej w wysokości 700 miliardów dolarów. Mimo tych działań gospodarka Stanów Zjednoczonych w dalszym ciągu potrzebowała pomocy, a rząd, nie myśląc o oszczędnościach, niedawno przekazał kolejne środki, w wysokości 600 miliardów dolarów, żeby wydobyć gospodarkę z recesji. Oczywiście Stany Zjednoczone Ameryki Północnej drukują nowe pieniądze.
W przeciwieństwie do gospodarki Stanów Zjednoczonych, w strefie euro zasady dyscypliny budżetowej i ścisłej kontroli polityki pieniężnej pozostały nienaruszone, a tym samym powstało miejsce dla różnych przedsiębiorstw spekulacyjnych na spekulacje kosztem państw mniej odpornych na presję. Panie Przewodniczący! Proponuję, żeby rozważyć ewentualność zastosowania ilościowego rozluźnienia polityki pieniężnej w strefie euro; może to okazać się jajkiem Kolumba.
Liisa Jaakonsaari
(FI) Panie Przewodniczący! Nie ulega wątpliwości, że nad Europą wisi obusieczny miecz Damoklesa - to znaczy kryzys gospodarczy i wzrost nacjonalizmu - zaś oba te zjawiska łącznie działają ze zdwojoną siłą.
Pan poseł Hughes zapytał w imieniu grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim, czy strefę euro trzyma dziś w całości marzenie ojców założycieli czy przerażająca wizja całkowitego załamania systemu. Niestety obecnie przeważa przerażająca wizja całkowitego załamania systemu. Chciałabym zatem wyrazić nadzieję, że Komisja wykaże większe zdecydowanie w zakresie zagadnień związanych z Europą socjalną. Jest bardzo dziwne, że w tych sprawach wykazuje się taką słabość. Obecnie nie ma się nawet co zastanawiać, czy polityką rządzą rynki, czy sama polityka: polityka wychodzi na ulice. Ewoluuje w kierunku demonstracji i dostaje się w ręce różnych grup ekstremistycznych i skrajnej prawicy. Komisja powinna zatem ustalić priorytetową kolejność kwestii związanych z Europą socjalną. Niestety w tej sprawie nic się jednak nie dzieje.
Seán Kelly
Panie Przewodniczący! W przeciwieństwie do wielu mówców, chciałbym pogratulować Panom Przewodniczącym, Van Rompuyowi i Barroso, w każdym razie aktywnej postawy w obliczu obecnego kryzysu i wprowadzenia środków, które, mam nadzieję, odniosą sukces w przyszłości. Na tym etapie nie możemy rozstrzygać, czy tak się stanie, czy nie. Jeśli tak, obaj panowie zostaną uznani za bohaterów. Jeśli nie, przypuszczalnie będą postrzegani jako złoczyńcy, ale trzeba im zawierzyć, jeśli taka wiara jest konieczna. Na szczęście struktura nadzoru pozwoli zapewnić, żeby wiele błędów, które doprowadziły do obecnej sytuacji, nie powtórzyło się w przyszłości.
Niestety w moim państwie musieliśmy skorzystać z pomocy finansowej i to przede wszystkim ze względu na lekkomyślność naszych banków i niewłaściwe zarządzanie. W ciągu kilku miesięcy będziemy mieć nowy rząd i mam nadzieję, że zapewni on stabilność polityczną, ale chciałbym zwrócić się z apelem do Panów Przewodniczących, Van Rompuya i José Manuela Barroso, o podjęcie próby obniżenia stopy procentowej dla pomocy finansowej, ponieważ jest zbyt wysoka i może doprowadzić do paraliżu państwa.
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji - Panie Przewodniczący! Po pierwsze, ta debata wskazała, jak złożony charakter ma kryzys i jak skomplikowaną reakcję wywołuje. O jednym chcę Państwu powiedzieć - ogromna większość zdecydowanie podziela wspólne europejskie ideały i uznaje potrzebę europejskiej reakcji - a mianowicie, że nie powinniśmy ulec rozdźwiękom w sprawach, które nie są najważniejsze.
Niektórzy z Państwa słusznie zwracali uwagę, że obecnie stoimy wobec prawdziwego wyzwania - czasem zagrożenia - dla integracji europejskiej. Takie zagrożenie dało się odczuć w tej dzisiejszej debacie. Usłyszałem kilka opinii nacechowanych nacjonalizmem, opinii tendencyjnych - i muszę szczerze przyznać, że nie jestem przyzwyczajony do wysłuchiwania tego rodzaju wystąpień w Parlamencie Europejskim.
Było ich wprawdzie niewiele, ale zostały wygłoszone, i traktuję to jako próbę pogłębienia podziałów między Europejczykami, na tak zwanych bogatych i tak zwanych biednych. Tych z Państwa, którzy wyrazili takie opinie - jestem tymi opiniami zdumiony - występując przeciwko solidarności europejskiej, próbując pogłębić podziały między bogatymi i biednymi, pytam: gdzie byliście, kiedy Europa po wojnie finansowała wasze rolnictwo, żebyście mogli wyżywić swych obywateli? Gdzie byliście, kiedy Europa finansowała wasze infrastruktury, które umożliwiły rozwój i konkurencyjność waszych państw? Gdzie byliście, gdy Europa zapewniła rynek wewnętrzny, na którym mogliście sprzedawać swoje usługi i produkty? Gdzie byliście, gdy Europa stworzyła wam podstawy dla wzrostu gospodarczego i dobrobytu waszych państw po wojnie?
Tylko ktoś o egoistycznych poglądach, krótkowzroczny i myślący krótkoterminowo może przedstawiać tego rodzaju argumentację przeciwko jedności europejskiej. Moim zdaniem jest to poważny problem i kilkoro z Państwa zwróciło na niego uwagę. Mój apel, który kieruję do wszystkich tych, którzy podzielają europejskie ideały jest następujący: powinniśmy być zjednoczeni w dążeniu do wypracowania kompleksowej reakcji w sprawie, która, jak trzeba przyznać - mówię to poważnie - wymaga budowania konsensusu. Czasami nie jest to łatwe w Unii Europejskiej składającej się z 27 państw członkowskich, w strefie euro, do której należy obecnie 17 państw członkowskich - witam serdecznie w niej Estonię jako nowego członka - i w której proces decyzyjny nie zawsze jest prosty, po części dlatego, że opieramy się na zasadach demokracji. Mamy nie tylko instytucje europejskie, mamy 27 demokratycznych państw.
Mamy przed sobą niezwykle trudne zadanie. Dlatego chciałbym zaapelować do wszystkich, którzy podzielają idee europejskie, żeby nie pozwolili się nam rozproszyć z powodu pewnych różnic poglądów na temat kierunku polityki.
Panie Pośle Hughes! Bardzo cenię sobie Pańską troskę o Europę socjalną, ale nie pozostawiajmy w tej sprawie żadnych niejasności. Jak najlepiej wspierać rządy, na przykład rząd grecki, rząd hiszpański, rząd portugalski, którymi kierują bardzo szanowani członkowie naszej politycznej rodziny; czy rzecz polega na wspieraniu reform, które odważnie podejmują, czy na tym, żeby po prostu przyznać, że te reformy są wbrew europejskim wartościom?
W Europie potrzebne są reformy strukturalne, również w sektorze pracy. Taka jest rzeczywistość. Jeśli zapyta Pan premiera Papandreu, premiera Zapatero, premiera Sócratesa, odpowiedzą, że właśnie tym się zajmują lub mają zamiar przeprowadzić je w jeszcze dalej idący sposób. Uważam, że najlepszą metodą wspierania tych odważnych wysiłków, które w Europie wszyscy staramy się podejmować w różnym tempie, jest mówienie językiem prawdy.
W dzisiejszym świecie konkurencji, przy obecnej presji ze strony niektórych silniejszych gospodarek wschodzących albo się dostosujemy albo narazimy na zagrożenie naszą społeczną gospodarkę rynkową. Musimy się dostosować i to zrobimy, jak sądzę, bez naruszania praw pracowniczych. Chcę powtórzyć jeszcze raz - nie zapomniałem o tym pytaniu, za chwilę na nie odpowiem - uważam, że jest niezwykle ważne, że przestrzegamy zasad dialogu społecznego. Powiedziałem to wczoraj i dzisiaj ponownie potwierdzam. Ale jeśli w rzeczywistości nie dokona się tego rodzaju konsolidacji finansów publicznych i nie przeprowadzi się reform społecznych, nie wzbudzimy zaufania, a bez zaufania nie osiągniemy wzrostu, bez niego natomiast nie zdołamy zapewnić miejsc pracy naszym obywatelom.
Zwracając się do szanownych posłów tego Parlamentu, którzy pochodzą z Irlandii i zadali pytanie, w którym sugerują, że problemy Irlandii zostały stworzone przez Europę, pozwolę sobie powiedzieć, że do problemów Irlandii przyczyniły się nieodpowiedzialne zachowania na rynkach finansowych niektórych instytucji irlandzkich i brak nadzoru na rynku irlandzkim. Europa współdziała teraz z Irlandią w celu znalezienia rozwiązań, stara się ją wspierać. Ale to nie Europa doprowadziła do tej nieodpowiedzialnej sytuacji fiskalnej i nieodpowiedzialnych zachowań finansowych.
Europa stara się wspierać Irlandię, ponieważ ważne jest, żeby wiedzieć, gdzie leży odpowiedzialność. Dlatego istotne znaczenia ma to, by ci z nas - a jest nas zdecydowana większość - którzy wierzą w europejskie ideały, byli przekonani, że najbardziej możemy skorzystać na wspólnej reakcji.
Inna poruszona przez niektórych z Państwa kwestia zawiera się w pytaniu: jakie mamy ambicje? Po raz kolejny pozwolę sobie wyjaśnić stanowisko Komisji. Opowiadamy się za największymi ambicjami w zintegrowanej reakcji. Dlatego też Komisja będzie gotowa wesprzeć pewne działania, które niektórzy z Państwa już zaproponowali. Ale w obecnej sytuacji, w czasie kryzysu, z którym mamy do czynienia, w czasie niestabilności rynku, uważamy, że niezwykle ważne jest osiągnięcie konsensusu dotyczącego państw członkowskich, i w rzeczywistości, wystąpiły pewne różnice zdań w sprawie metod rozwiązania tego kryzysu.
Zmiana Traktatu: znają Państwo stanowisko Komisji. Mówiliśmy od początku, że naszym zdaniem istnieje możliwość ustanowienia stałego mechanizmu bez zmiany Traktatu. Ale przynajmniej jedno z państw członkowskich Unii Europejskiej - w tych sprawach wymagana jest jednomyślność - stwierdziło wyraźnie, że zmiana Traktatu jest potrzebna. Ponieważ jesteśmy przekonani o konieczności posiadania stałego mechanizmu stabilizacji, Komisja działała w sposób konstruktywny i poparła tę niewielką zmianę Traktatu. W związku z tym uważam, że podziały w tej sprawie byłyby teraz ogromnym błędem, ponieważ zależy nam na większej stabilizacji, i moim zdaniem powinniśmy wyrazić zgodę na tę niewielką zmianę Traktatu.
Niektórzy z nas chcieliby pójść jeszcze dalej. Ja sam chciałbym pójść dalej pod względem struktury i pogłębienia podejścia wspólnotowego. Ale w tym bardzo szczególnym momencie musimy wykazać się odpowiedzialnością i starać się znaleźć największy wspólny mianownik na najbardziej ambitnym poziomie, a nie szukać najmniejszego. Dlatego chciałbym raz jeszcze podkreślić, że niektóre przedstawione przez Państwa propozycje są rzeczywiście interesujące, ale w obecnej chwili nie pomogą w wypracowaniu niezbędnego konsensusu, a Komisja musi bardzo zwracać uwagę na wkład, jaki wnosi w wypracowanie tego konsensusu.
I wreszcie chcę powiedzieć, że moim zdaniem każdy musi wnieść wkład. Nie podobają mi się te podziały na bogatych i biednych, nowych i starych czy znajdujących się w centrum bądź na peryferiach. W Europie wszystkie państwa mają taką samą rangę i te przejawy dyskryminacji państw członkowskich są w rzeczywistości bardzo niebezpieczne dla projektu europejskiego. A więc jak mamy to wszystko przeprowadzić? Powinniśmy poprosić wszystkie państwa członkowskie, które znajdują się w trudniejszej sytuacji, by zrobiły wszystko to, co trzeba, żeby przywrócić zaufanie do ich gospodarek, w drodze zapewnienia odpowiedniej stabilności makroekonomicznej, konsolidacji fiskalnej, reform strukturalnych; jest to w tym momencie niezwykle ważne. Nie pomagamy im, sugerując, że mogą uniknąć tej drogi; wcale im nie pomagamy.
Jednocześnie solidarność powinny okazać im te państwa, które są obecnie w lepszej sytuacji. Moim zdaniem jest niezwykle ważne, żebyśmy podjęli zdecydowane działania w celu osiągnięcia stabilności strefy euro, żebyśmy nie znaleźli się poza wydarzeniami, jak zdarzało się to w przeszłości, ale je wyprzedzali, żebyśmy podjęli kompleksową reakcję, która przywróci zaufanie w strefie euro i w całej Unii Europejskiej, nie tylko w deklaracjach, ale w działaniu. To jest ważna sprawa, jest to kwestia wiarygodności. Deklaracje są ważne, ale same nie wystarczą, liczą się działania i dla nas wszystkich zaangażowanie na rzecz lepszego zarządzania w strefie euro i w Unii Europejskiej. Tego w istocie domagają się od nas rynki.
Jest to kwestia percepcji i sposobu, w jaki możemy podejmować decyzje i jak możemy te decyzje wprowadzać w życie. Potrzebne są nam: silniejsze zarządzanie w strefie euro, silniejsza koordynacja polityki gospodarczej w całej Unii Europejskiej, a zwłaszcza zobowiązanie nas wszystkich do przestrzegania zasad solidarności i odpowiedzialności. Nie chodzi wyłącznie o odpowiedzialność, lecz także o solidarność. Nie jest to tylko kwestia solidarności, ale również kwestia odpowiedzialności. Tylko w taki sposób możemy osiągnąć stabilność, a stabilność jest podstawą dla przyszłego dobrobytu.
Herman Van Rompuy
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Zacznę od przedstawienia kilku pozytywnych faktów. Przepraszam, że czasami staram się podchodzić w sposób pozytywny.
Po pierwsze, teraz okazuje się, że wzrost gospodarczy jest znacznie większy niż się spodziewaliśmy przed kilkoma tygodniami lub miesiącami. W niektórych krajach bezrobocie się zmniejsza. Kto by przypuszczał, w roku 2008 czy 2009, że tak będzie? W całej Unii Europejskiej, od lat 2010-2011, ogólnie zatrudnienie ponownie wzrośnie po największym od 70 lat kryzysie. Powtórzę jeszcze raz: nie spodziewaliśmy się tego jeszcze kilka miesięcy temu - a jednak tak się dzieje.
Po drugie, oczywiście jest kryzys, ale nasza wspólna waluta - wspólna waluta 27 państw, w każdym razie - jest stabilna, jej kurs wobec dolara wynosi teraz 1,30. Kiedyś, dawno temu, wynosił on 0,85. Wtedy nikt nie mówił, że euro jest zagrożone. W porównaniu z innymi kontynentami i innymi głównymi walutami mamy stabilną równowagę płatniczą i, w porównaniu do innych dużych państw, mamy deficyt budżetowy praktycznie na poziomie połowy ich deficytów. Wyjaśnia to, dlaczego, pomimo wszystkich naszych problemów, euro jest walutą stabilną. Chciałem to podkreślić, zanim przejdę do innych spraw.
Oczywiście jesteśmy w pełni świadomi, że musimy posunąć się naprzód, ale naprawdę musimy pamiętać, tak jak już powiedziałem, kiedy byłem tu ostatnio, że w strefie euro znaleźliśmy się w tym kryzysie - raczej zresztą w kryzysie strefy euro niż waluty euro - bez odpowiednich instrumentów. Praktycznie musieliśmy je tworzyć na bieżąco. Jest to nasza wspólna odpowiedzialność, ale także sposób wyjaśnienia, dlaczego nie posuwaliśmy się tak szybko, jak zdawało się na początku, ani tak szybko, jak wymagały okoliczności.
Nie mieliśmy więc nic. Był wprawdzie pakt na rzecz stabilności i wzrostu, ale go nie przestrzegano. Nie było nadzoru makroekonomicznego. Nie było mechanizmu kryzysowego - ani tymczasowego, ani stałego, i nie było silnych instytucji, które sprawowałyby nadzór finansowy. Musieliśmy tworzyć wszystko na bieżąco, w czasie kryzysu, i na tym polega nasza wspólna odpowiedzialność. Niektórzy z Państwa powiedzieli: "za mało i zbyt późno”. No cóż, ponieważ mieliśmy bardzo niewiele instrumentów albo nie mieliśmy żadnych, nie jesteśmy w sytuacji, którą można określić stwierdzeniem "za mało i zbyt późno”, ale takiej, w której działamy "krok po kroku”. Warto sobie to wyjaśnić.
Druga moja uwaga dotyczy wypowiedzi, którą słyszałem od niektórych z Państwa: "Tak, ale kryzys nie jest pod kontrolą. Spójrzmy na rozwój sytuacji na rynkach”. Jednocześnie i jednym tchem inni - czasem nawet te same osoby - mówią: "Nie można pozwolić, żeby rynki dyktowały sposób działania”. Padają takie czy inne argumenty, ale nie zawsze są one zbyt spójne.
Co do podejmowanych działań: oczywiście, są reformy, które należy podjąć w państwach członkowskich, nie tylko w państwach borykających się z problemami, ale we wszystkich państwach członkowskich: reformy w celu uwolnienia potencjału zatrudnienia i uwolnienia potencjału wzrostu. Nie ulega wątpliwości, że reformy są często bolesne. Bezsprzecznie trzeba wykonać ogrom pracy, żeby rozłożyć w sposób sprawiedliwy to, o co zostaną poproszeni ludzie.
Chciałbym jednak przypomnieć Państwu, że niektóre duże państwa, które teraz szybciej wychodzą z kryzysu gospodarczego, podjęły działania cztery, pięć, a nawet sześć lat temu, bardzo trudne działania u siebie, które wówczas spotkały się z bardzo silnym oporem społecznym. Okazały się one jednak skuteczne pod względem wzrostu gospodarczego i wzrostu zatrudnienia. Musimy przejść przez trudne czasy, ale też dołożyć więcej starań, żeby obciążenie rozłożyć sprawiedliwie. Nasza Unia może dać wiele wymownych przykładów, by pokazać, że jest to właściwe podejście.
Reformy są konieczne na szczeblu państw członkowskich i oczywiście są niezbędne na szczeblu samej Unii, a strefy euro w szczególności. Dlatego bardzo ważne jest, by możliwie najszybciej wprowadzić zarządzanie gospodarcze, w sprawie którego podjęła decyzję grupa zadaniowa, po rozpatrzeniu sześciu propozycji Komisji przedstawionych Parlamentowi Europejskiemu, i doprowadzić do porozumienia wszystkich zaangażowanych w procedurę współdecyzji. Jest to sprawa bardzo pilna.
Trzeba to przeprowadzić, jeśli mamy pójść jeszcze dalej pod względem zbieżności wzrostu gospodarczego i polityki gospodarczej w ramach strefy euro. Jeżeli uda się nam to osiągnąć w drodze porozumienia między państwami strefy euro, nie wolno nam myśleć jedynie o tym, ale poprzez pracę dążyć w kierunku osiągnięcia porozumienia w ciągu najbliższych kilku tygodni i najbliższych kilku miesięcy. Być może jednak musimy iść dalej w strefie euro niż zdecydowano w grupie zadaniowej pracującej nad propozycjami Komisji, ponieważ tak naprawdę, kiedy jest wspólna waluta, istnieje większa potrzeba prowadzenia wspólnej polityki gospodarczej i równolegle postępującego rozwoju gospodarczego wszystkich członków strefy euro.
Czy strukturalny wzrost gospodarczy poszedł w zapomnienie? Nie! Dlatego też w samym środku kryzysu, w marcu, zdecydowaliśmy się na strategię Europa 2020. Dlatego za kilku dni, na posiedzeniu Rady w lutym, będziemy rozmawiać na temat innowacji i polityki energetycznej. Wśród wszystkich problemów, z jakimi z powodu kryzysu musimy się borykać, nie wolno nam tracić z oczu długookresowej perspektywy, strukturalnej perspektywy wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Ponadto w bardzo krótkim czasie, przygotowujemy się do stworzenia globalnego podejścia do udoskonalenia instrumentów stworzonych w 2010 roku w celu przezwyciężenia kryzysu.
Istnieje agenda - jasno określona agenda. Czy możemy szybciej posuwać się naprzód? Owszem, tak! Jak już powiedziałem, istnieją dwie przeszkody. Pierwsza wynika stąd, że musieliśmy robić wszystko na bieżąco, druga natomiast z potrzeby - postępujemy przecież zgodnie z zasadami demokracji - osiągnięcia konsensusu wśród 27 państw członkowskich, naszych 27 demokracji.
Panie i Panowie! Tych, którzy popierają projekt europejski jest w Parlamencie większość. Nie ulegajmy próbom udowodnienia sobie nawzajem, kto jest najbardziej europejski. Mam wrażenie, że pogłębia się przepaść między tymi, którzy popierają projekt europejski, a tymi, którzy go nie popierają, ale mimo wszystkich naszych problemów, ważne jest, by nie zbaczać z kursu, by utrzymać kierunek i na nim się koncentrować. To jest o wiele ważniejsze niż postęp osiągany oddzielnie. Liczy się wspólna wola działania na rzecz podążania w tym samym kierunku w związku z projektem europejskim, wielokrotnie mówiło się o tym na posiedzeniu Rady Europejskiej w grudniu.
Będziemy tam zmierzać stopniowo, stosując etapowe podejście. Jestem przekonany, że podążamy we właściwym kierunku. Jestem przekonany o istnieniu wspólnej woli. Jestem przekonany, że w końcu osiągniemy cel.
(Oklaski)
Przewodniczący
Dziękuję za sprawozdanie, Panie Przewodniczący. Następne posiedzenie Rady Europejskiej odbędzie się w dniu 4 lutego, a potem, również w lutym, Pan Przewodniczący Van Rompuy przedstawi następne sprawozdanie.
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Bastiaan Belder
Rada Europejska ma zamiar stworzyć stały fundusz kryzysowy dla strefy euro. Może on być niezbędny, jeśli chcemy odzyskać zaufanie rynków finansowych do obligacji skarbowych wyemitowanych przez słabe państwa strefy euro. Nasuwa się jednak w związku z tym pytanie o podstawy naszej unii gospodarczej i walutowej. Ci, którym powierzono zadanie ustanowienia tego funduszu nie mają, jak się zdaje pewności, że państwa członkowskie ostrożnie ustalają budżety lub przestrzegają zasad paktu na rzecz stabilności i wzrostu. Zależałoby mi na tym, żeby Rada Europejska powiedziała więcej na temat znacznych różnic w obrębie strefy euro, jak również na temat zróżnicowanych pozycji konkurencyjnych państw członkowskich.
Czy zróżnicowanie w ramach unii walutowej nie wydaje się zbyt duże, żeby można było przyjąć jednolitą stopę procentową? Czy istnieją odpowiednie rozwiązania w związku z różnym poziomem konkurencyjności, budżetami, strukturą społeczną i gospodarczą w poszczególnych państwach członkowskich?
Dlatego też wszelkim dodatkowym gwarancjom dla tymczasowego funduszu kryzysowego powinny towarzyszyć konkretne zobowiązania słabych państw strefy euro do wprowadzania dalszych ograniczeń i osiągania postępu w reformach strukturalnych. Chciałbym, żeby państwa członkowskie w ramach Rady wykazały się mądrością w tej sprawie! Nasze cele powinny być zgodne z porozumieniami i powinniśmy dopilnować, żeby sprawy znów nie poszły za daleko. Dlatego też zarówno na państwach członkowskich, jak i na Komisji Europejskiej spoczywa wielka odpowiedzialność
João Ferreira
Charakter i cele procesu europejskiej kapitalistycznej integracji stają się coraz bardziej widoczne, ponieważ skutki kryzysu kapitalizmu w UE się pogłębiają, a w konsekwencji pogarsza się sytuacja gospodarcza i społeczna w wielu państwach członkowskich i pogłębiają się nierówności. Wyraźnym i kolejnym dowodem na to jest ostatnie posiedzenie Rady Europejskiej. Nie zostało wypowiedziane ani jedno słowo na temat sytuacji społecznej w UE, na temat bezrobocia, ubóstwa i wykluczenia społecznego, czyli zjawisk, które nasiliły się w roku 2010, ogłoszonym Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Ani jedno słowo nie zostało wypowiedziane na temat ich przyczyn. Nie powiedziano nic o opodatkowaniu transakcji finansowych ani o likwidacji rajów podatkowych. Teraz proponuje się zmiany w Traktacie, który miał obowiązywać przez całe pokolenie. Mają one być wprowadzone z zastosowaniem uproszczonej procedury, na żądanie obecnych władz władzy w UE, w celu stworzenia mechanizmu, który ich zdaniem jest "w pełni zgodny z polityką [Międzynarodowego Funduszu Walutowego]”. W przyszłości chcą one jeszcze mocniej zawiązać kaftan bezpieczeństwa takim państwom jak Portugalia, i stosować wobec nich jeszcze większe upokarzające naciski, szantaż i groźby związane z kapitałem finansowym, przy aktywnym współudziale UE. Wszystko to dzieje się równolegle ze stosowaniem zakrojonych na coraz większą skalę środków antyspołecznych i antydemokratycznych, w związku z tzw. zarządzaniem gospodarczym, i domaganiem się "reform strukturalnych”.
Niki Tzavela
W swojej ostatniej książce były premier Anglii, Gordon Brown, stwierdza, że w wyniku opóźnień ze strony UE w podejmowaniu decyzji w sprawie kryzysu gospodarczego w Grecji, kwota pożyczki, którą Grecja musiała zaciągnąć, wzrosła o 90 miliardów euro. Obstrukcja parlamentarna Niemiec w sprawie przyspieszenia procedury zwiększenia i restrukturyzacji funduszu pożyczkowego przyczyniła się do efektu domina w gospodarce Grecji i Irlandii. Zwracam się z pytaniem do Komisji: w jaki sposób członkowie Unii, którzy ponieśli szkody w wyniku spóźnionych decyzji Rady, mogą uzyskać rekompensatę? Czy Komisja udzieli wsparcia Grecji w ustaleniu, dlaczego zadłużenie tego państwa wzrosło od czasu ogłoszenia greckiego kryzysu?
(Posiedzenie zostało zawieszone na kilka minut)
