
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 1 april 2004 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   Het is vandaag mijn droeve plicht om melding te maken van de laffe moord door terroristen in Irak op de heer Fabrizio Quattrocchi, Italiaans staatsburger.
Ik wil namens het Europees Parlement zeggen dat wij deze verachtelijke misdaad zonder enig voorbehoud veroordelen en wij willen ons diepe medeleven betuigen aan de nabestaanden van het slachtoffer en aan het Italiaanse volk en zijn regering.
Wij doen vanuit dit Parlement een oproep aan de ontvoerders die op tal van plaatsen in Irak actief zijn om alle gijzelaars die nog worden vastgehouden onmiddellijk vrij te laten. Dit soort acties levert geen enkele bijdrage aan de doelstelling om Irak terug te geven aan de Irakezen onder voorwaarden die voor enige betrokken partij een duurzame oplossing biedt. Ik verzoek u om een minuut stilte in acht te nemen.
Roth-Behrendt (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, in de Duitse media worden er tegen mij en tegen enkele van mijn collega’s ongenuanceerde beschuldigingen geuit over onze handelwijze. Deze discussie hebben wij al een keer eerder in dit Parlement gevoerd. Het gaat helaas niet over mijn werkzaamheden, maar over mijn handelwijze waarop blijkbaar iets aan te merken is. Omdat ik echter niet weet waar ik van beschuldigd wordt, wil ik u, mijnheer de Voorzitter, verzoeken om dat nader uit te zoeken.
Daarnaast wordt in de Duitse media gemeld dat u deze week een afspraak met de desbetreffende afgevaardigde zou hebben, waarbij deze u ook een lijst zou overhandigen. Als dat klopt, mijnheer de Voorzitter, verzoek ik u om meteen te controleren of mij of mijn collega’s iets te verwijten valt. Mocht dat inderdaad het geval zijn, dan verzoek ik u om alle documentatie onverwijld aan het Europees Hof van Justitie dan wel aan de Europese Rekenkamer en aan OLAF te doen toekomen. Uiteraard zou het zeer gewaardeerd worden als u degenen tegen wie in de media uiterst onvriendelijke, gemene en onaangename beschuldigingen zijn geuit, ook zou informeren over de precieze inhoud van die beschuldigingen, bijvoorbeeld of de betreffende afgevaardigden hun werk niet goed gedaan hebben of dat zij een of andere wet overtreden hebben.
De Voorzitter.
   Mevrouw Roth-Behrendt, ik vind het zeer betreurenswaardig dat u, als iemand die in dit Parlement in hoog aanzien staat, zich zou moeten verdedigen, en dat nog wel in verband met de werkzaamheden waarvoor u bent gekozen en met de leidinggevende rol die u speelt in uw commissie en in zoveel andere aspecten van de activiteiten van dit Parlement.
Zoals ik al in mijn verklaring tijdens de vorige vergaderperiode heb laten weten, heb ik een lid van dit Parlement, die een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de Duitstalige gedrukte media en radio en televisie, mij alle bestaande specifieke beschuldigingen toe te sturen zodat ik mijn zorgplicht ten aanzien van deze instelling en haar leden kan vervullen. Ik heb tot dusverre nog geen enkel schriftelijk gegeven ontvangen. Ik ben niet gebeld, heb geen e-mailbericht ontvangen, en hoewel ik ook via de pers op de hoogte ben gebracht van het bestaan van diverse plannen, is niemand zo fatsoenlijk geweest me hiervan op de hoogte te brengen. U heeft het over vergaderingen die feitelijk geen onderdeel uitmaken van mijn werkprogramma, omdat niemand om dergelijke vergaderingen heeft verzocht. Tot mijn spijt moet ik zeggen dat het onder deze omstandigheden onmogelijk wordt voor dit Parlement en voor mij in verband met mijn zorgplicht tegenover het Parlement en zijn leden, om op een weloverwogen of billijke manier op te treden wanneer we, voor zover ik heb begrepen, alleen beschikken over ernstige doch onbevestigde algemene beschuldigingen met betrekking tot het Reglement, ter onderscheid van beschuldigingen jegens personen wier verantwoordelijkheid het is om dit Reglement na te leven.
Ik wil, net als ik vorige maand heb gedaan, degenen die over bewijs beschikken van enige begane overtreding, verzoeken mij te helpen mijn plicht tegenover dit Parlement, zijn leden en het Europees publiek te vervullen. Hou op met dit schimmengevecht: kom in de openbaarheid zodat ik op transparante wijze kan omgaan met wezenlijke en duidelijke beschuldigingen.
Leinen (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, uw woorden worden in grote dank aanvaard. Mevrouw Roth-Behrendt heeft het woord gevraagd in verband met concrete beschuldigingen dat wij geld zouden hebben misbruikt, en u heeft daarop uw mening gegeven. Sta mij toe om nog een keer in te gaan op de manier waarop deze beschuldigingen de afgelopen drie jaar tot stand zijn gekomen. De betreffende afgevaardigde heeft de werkzaamheden van collega’s met een verborgen camera vastgelegd en daarmee alle regels op het gebied van openheid, vertrouwen en collegialiteit geschonden.
Ik kan mij niet voorstellen dat het Europees Parlement een dergelijke handelwijze klakkeloos accepteert. Het gaat hier niet om individuele slachtoffers; het hele Parlement is slachtoffer als er van dergelijk spionage-achtige methoden gebruik wordt gemaakt om een bepaalde kwestie nader uit te zoeken. Ik zou u willen verzoeken om dergelijke praktijken in het belang van alle collega’s ondubbelzinnig af te wijzen.
De Voorzitter.
   De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van donderdag 15 april 2004 op grond van artikel 110 en artikel 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld. Zijn er opmerkingen?(1) 
Podestà (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over het verslag van mevrouw Boogerd-Quaak, waarvoor om 19.00 uur de Vrijhedencommissie bijeenkomt.
Voor Pasen heb ik u, mijnheer de Voorzitter, per brief een aantal punten voorgelegd die mijns inziens inhoudelijk en procedureel gezien niet stroken met ons Reglement. Ik heb in mijn schrijven gewezen op uw verantwoordelijkheid als Voorzitter om uit hoofde van artikel 19, lid 2 te beslissen of het verslag in conformiteit is met de bepalingen van het Reglement. Zo is – en hier spreek ik ook namens de heer Gemelli die niet hier kan zijn, maar van wie ik weet dat hij u vorige week een brief heeft gestuurd – de Commissie verzoekschriften nog niet eens geraadpleegd, met andere woorden aan die commissie is niet gevraagd een advies op te stellen over het verslag. Volgens ons is het duidelijk dat er geen rechtsgrond voor dit verslag bestaat. Verder hebben wij in dit verslag met een werkelijk bijzondere situatie te maken, daar het met name verwijst naar een onderzoeksverslag dat is opgesteld door een derde partij waarvoor geen toestemming is verleend volgens de gebruikelijk procedures van ons Parlement. In het desbetreffende document staat dat het om zeer voorlopige onderzoeksresultaten gaat, daar slechts acht van de vijfentwintig landen onderzocht zijn en de onderlinge vergelijking pas eind juni volledig zal zijn.
Daarom vraag ik mij af, mijnheer de Voorzitter, hoe het mogelijk is in deze vergaderperiode dit verslag te behandelen. Ik verzoek u dan ook het verslag terug te verwijzen naar de bevoegde commissie, zodat de Commissie verzoekschriften haar inhoudelijke bijdrage kan leveren.
Ik zou eraan willen herinneren dat dit geen verantwoordelijkheid van de plenaire vergadering is. Het vaststellen van de conformiteit met de bepalingen van het Reglement is een taak van degene die deze instelling voorzit en kan niet bij meerderheidsstemmingen worden uitgevoerd. U zult begrijpen dat het in een democratie, en des te meer in een Parlement dat daar de hoogste uitdrukkingsvorm van is, ondenkbaar is zich met meerderheidsstemmingen aan verplichtingen te onttrekken die voortvloeien uit het Reglement.
De Voorzitter.
   Dank u voor uw opmerkingen, mijnheer Podestà. U zult er door de vergadering van de Conferentie van voorzitters van vorige week – die u immers hebt bijgewoond – van op de hoogte zijn dat ik de diensten heb gevraagd uw zeer uitgebreide correspondentie met mij betreffende het Reglement en de toepassing ervan te evalueren. Sinds mijn aankomst hier – een reis die altijd enige tijd in beslag neemt, ondanks mijn vroege tijdstip van vertrek – heb ik nog geen kans gezien om de nota te lezen die over deze zaak voor mij is opgesteld voor de vergadering vanavond van de betreffende commissie. Ik verkeer momenteel niet in de positie om een uitspraak te doen over de ontvankelijkheid. Het eerste advies dat ik heb ontvangen – voordat de diensten de kans hadden gezien uw lange brief aan mij uitvoerig te bestuderen – schijnt erop te wijzen dat het verslag ontvankelijk kan worden verklaard, hoewel er elementen zijn die nog zorgvuldig moeten worden bestudeerd.
Wij hebben de Commissie burgerlijke rechten en vrijheden, justitie en binnenlandse zaken verzocht om vanavond te vergaderen over de kwesties die aan de orde zijn gebracht als gevolg van de opmerkingen die u hebt gemaakt ten aanzien van het Reglement, en om zo’n 350 amendementen in overweging te nemen. Ik wil er geen twijfel over laten bestaan dat we volgens het Reglement geen tijd hebben om deze week een verslag dat zoveel amendementen bevat in behandeling te nemen. Dat is onder andere de reden dat ik wil dat de commissie bijeenkomt om de kwestie te bespreken.
Als ik het goed heb begrepen, hebt u gevraagd om een terugverwijzing naar de commissie en dus om verwijdering van dit punt van de agenda. Als dit inderdaad uw verzoek is dan zal ik één spreker die voor is en één spreker die tegen is aan het woord laten en aansluitend een stemming houden. Als u, mijnheer Podestà, echter bereid bent om de vergadering van de commissie over de kwestie in verband met het Reglement en ontvankelijkheid, en de kwestie van het aantal amendementen, af te wachten, dan kunnen we onze collega’s in de commissie uitnodigen deze zaken later op de dag te bespreken.
Mijnheer Podestà, wilt u nog steeds een verzoek om terugverwijzing indienen of stelt u zich er tevreden mee dat deze zaak vandaag in de commissie aan de orde komt? 
Podestà (PPE-DE ).
   – Ik ben het met u eens, mijnheer de Voorzitter. Ik vind het opportuun dat de commissie het verslag behandelt maar vooral dat wij – en hier spreek ik ook namens mijn collega Gemelli – op basis van hetgeen de diensten van het Parlement u aanreiken van u een oordeel krijgen over deze materie. 
De Voorzitter.
    Ik zal dit schriftelijk doen zogauw ik een definitief advies heb ontvangen. Ik complimenteer u met uw grondige begrip van ons Reglement. Dit gaat mijn eigen kennis ver te boven en ik heb dan ook dringend behoefte aan advies in deze kwestie! 
Frassoni (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, aangezien u deze belangrijke controle dient uit te oefenen, verzoek ik daarbij de wil van de bevoegde commissie volledig te respecteren. Wij hebben al eerder grote problemen gehad met het , niet in de laatste plaats met het verslag van mijn collega Voggenhuber dat dadelijk aan de orde komt. Daar het gaat om discretionaire bevoegdheden en de ontvankelijkheid van een onderwerp, doe ik het dringende beroep op u terdege rekening te houden met de politieke wil van de bevoegde commissie, die na een gecompliceerd debat is bepaald.
Voorts zou ik over de amendementen willen zeggen dat die in overgrote meerderheid van dezelfde fractie afkomstig zijn. Daarom vraag ik mij af of die fractie hier niet bezig is met obstructie.
Boogerd-Quaak (ELDR ),
   . – Voorzitter, ik moet u zeggen dat ik als rapporteur buitengewoon verbaasd was over de 350 amendementen in de plenaire vergadering, terwijl wij in de commissie een zeer goede discussie gehad hebben, met veel minder amendementen dan er nu zijn. Desalniettemin heb ik de amendementen bekeken en wij zullen vanavond in de betrokken commissie kijken wat wij met al die amendementen kunnen doen en ervoor zorgen dat er een advies voor het Parlement komt.
Ik ben echter uiterst verbaasd over het feit dat wij nu kennelijk in de plenaire vergadering het werk moeten doen dat in de betrokken commissie niet is gedaan. Ik wil er ook op wijzen dat er Europa-brede steun is voor de inhoud van dit verslag. Als u van mening bent dat er onderdelen in zitten die niet in overeenstemming zijn met het Reglement, dan wil ik dat graag van u horen, want dan kunnen wij deze onderdelen eventueel nog terugtrekken.
Het gaat in principe om een uitstekend verslag, althans dat zeggen vriend en vijand uit de wereld van de media. Ik begrijp dus niet waarom wij het nu om dit soort redenen zouden moeten terugtrekken. Dat wil ik dan wel graag vooraf opgelost en ook gehoord hebben. 
De Voorzitter.
   Verschillende collega’s hebben verzocht om te spreken, maar ik wil niet dat het werk dat de commissie vanavond namens ons gaat doen wordt gedupliceerd. Mochten er tijdens de vergadering van de commissie nieuwe procedurele kwesties aan de orde komen, dan zullen we daar op een later tijdstip op terugkomen.
Ik wil dit onderwerp nu afsluiten en de rapporteur en de commissie verzekeren dat ze de eersten zullen zijn in dit Parlement die op de hoogte zullen worden gesteld van enig advies dat ik zal ontvangen met betrekking tot het Reglement in deze kwestie. Wij zullen het advies van de commissie met betrekking tot de te volgen procedure evalueren.
Laten we voorlopig het werk doorverwijzen naar de vergadering van de commissie en zien wat daaruit voortkomt. 
Fiori (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou aan onze beschouwingen over het verslag-Boogerd-Quaak nog een laatste opmerking willen toevoegen.
Hier is niet het politieke oordeel van de commissie in het geding. Nee, het gaat erom of er al of niet artikelen van het Reglement zijn geschonden. Daar de vrijheid van meningsuiting voor ons een zeer groot goed is, zouden wij dit onderwerp gaarne op een serieuze manier behandeld zien en wij zouden de discussie hierover dan ook willen voortzetten. Daarom acht ik het wenselijk – en hiermee vertolk ik natuurlijk het standpunt van mijn fractie – dit verslag terug te verwijzen naar de commissie. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Fiori, ik dacht dat we de commissie gewoon gingen vragen nog eens naar het verslag-Boogerd-Quaak te kijken. Als u een formeel verzoek doet om het verslag terug te verwijzen naar de commissie, dan kan ik één spreker die voor is en een die tegen is aan het woord laten en vervolgens een stemming houden. 
Paciotti (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de eisen van de heren Podestà en Fiori lijken mij volledig ongegrond. Zij stellen dat er sprake is van een schending van het Reglement, omdat de Commissie verzoekschriften geen advies heeft gegeven. Die bewering is volledig bezijden de waarheid. De desbetreffende commissie heeft ons op basis van artikel 7 van het Verdrag het eerste verzoekschrift doen toekomen teneinde het door onze commissie te laten behandelen.
De Conferentie van voorzitters heeft de Vrijhedencommissie toestemming gegeven dit initiatiefverslag op te stellen. Het is een verslag met een politieke inhoud en niet van wetgevende aard. Wij hebben nog twee andere verzoekschriften voor kennisgeving ontvangen, maar daarover beslissen wij hier niet. Nee, wij kunnen autonoom besluiten en de Conferentie van voorzitters had al bepaald welke commissies de Vrijhedencommissie voor advies moest raadplegen. Diezelfde Conferentie had de Vrijhedencommissie opgedragen dit verslag te maken door te zeggen “maak dit verslag en hoor de commissies x, y en z”, zonder de Commissie verzoekschriften te noemen. Op zijn hoogst kan het erom gaan de goedkeuring van die verzoekschriften die ons onterecht zijn toegezonden, los te koppelen van de rest van de tekst. Het Reglement is echter absoluut niet geschonden en ik meen dat de Voorzitter dat kan beoordelen zonder het verslag te moeten terugverwijzen naar de commissie.
De Vrijhedencommissie is er heel simpel mee belast om uit hoofde van artikel 130 bis van het Reglement een vanzelfsprekende zaak te controleren, namelijk of een tiende van de commissieleden één of meer van de 330 ingediende amendementen steunt die met waren ingediend om obstructie te plegen. Daar de desbetreffende amendementen door de EVP-fractie zijn ingediend, is de steun van een tiende van de leden verzekerd. Na die controle zullen wij ons gekweten hebben van de taak die de Voorzitter ons heeft toevertrouwd.
De Voorzitter.
   Mijnheer Fiori, ik heb artikel 144 over terugverwijzing naar de commissie erop nageslagen. Ik kan u zeggen dat u het recht hebt een verzoek om terugverwijzing naar de commissie in te dienen, maar ook dat ik hierover 24 uur van tevoren had moeten worden ingelicht. Dit is niet gebeurd, dus u hebt voor vandaag dat recht verloren. Als u wilt kunt u bij de stemming over het verslag een verzoek om terugverwijzing indienen, als we daar deze week tenminste aan toekomen, en als de commissie hiervoor de weg bereidt. U hebt de kans om het verslag te laten terugverwijzen dus niet verspeeld, maar voor dit moment wel.
De commissie zal vanavond om 19.00 uur bijeenkomen en hopelijk enige helderheid in deze zaak verschaffen en er enig vuur aan toevoegen voor wanneer we erop terugkomen.
Ik heb een verzoek van de GUE/NGL-fractie ontvangen om het verslag (A5-0274/2004) van mevrouw Eriksson, namens de Commissie rechten van de vrouw, over de gevolgen van de seksindustrie in de Europese Unie, op de agenda van dinsdag te plaatsen. 
Eriksson (GUE/NGL ),
    Dank u, mijnheer de Voorzitter. Ik heb begrepen dat de Conferentie van voorzitters heeft besloten om dit verslag, dat wij in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen hebben behandeld, van de agenda af te voeren. Dat is gebeurd op verzoek van de Europese Sociaal-Democraten en de Europese Volkspartij, onder verwijzing naar het onzuivere argument dat het verslag moet worden terugverwezen naar de parlementaire commissie.
De parlementaire commissie is voor het laatst bijeen geweest, en omdat ik niet opnieuw kandidaat sta, betekent een terugverwijzing dat dit initiatiefverslag wordt doodverklaard. In het verslag wordt de vraagzijde rond de mensenhandel en seksuele uitbuiting behandeld. Als dit Parlement het verslag niet bediscussieert en dit punt niet in zijn context plaatst, begrijp ik niet waarom we überhaupt moeten discussiëren over de zogenaamde seksuele uitbuiting.
Ik eis daarom dat het verslag weer op de agenda wordt gezet, ingevolge artikel 111 van het Reglement. 
Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou het verzoek van mevrouw Eriksson willen steunen, en wel om drie redenen. Ten eerste is het, zoals zij al zei, onze laatste kans ons over dit verslag te buigen. Als het in deze vergadering niet op de agenda komt dan hoeft het niet meer.
De tweede reden is dat er in de commissie veel werk in is gestoken. Iedereen weet dat er veel twistpunten waren, maar het is de commissie gelukt een compromis te vinden. Alles is dus gereed en ik denk dat het wel zo billijk zou zijn om een positief vervolg te geven aan dit werkresultaat.
Ten slotte betreft het een in veel landen bijzonder gevoelig liggende maatschappelijke kwestie. Je kunt voor het verslag zijn, je kunt tegen zijn, je kunt het willen amenderen, maar ik denk dat het het allerergst zou zijn als we de indruk wekten dit onderwerp niet te willen behandelen.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, zou ik namens onze fractie met klem willen verzoeken, ook al weet ik dat de agenda tamelijk overladen is, deze kwestie op de agenda van deze vergadering te zetten. 
Pack (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, namens mijn Fractie wil ik u meedelen dat wij veel elementen in dit verslag graag hadden willen steunen. Helaas is het verslag in het algemeen onevenwichtig, voor een deel onzinnig en tegenstrijdig en daarnaast wordt alles ook nog eens talloze keren herhaald. Ik zou dan ook met klem willen verzoeken om dit verslag in de ijskast te zetten en in de herfst de belangrijke zaken die erin staan weer op te pakken. Ik ben namelijk van mening dat deze zaken een grondige en serieuze behandeling vereisen. 

– Ik heb van de PPE-DE-fractie een verzoek ontvangen om in het gecombineerde debat over de kwijtingen van 2002 een verklaring van de Commissie over Eurostat, compleet met ontwerpresoluties, op te nemen. 
Poettering (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, wij houden ons inmiddels al weer weken en maanden met de kwestie-Eurostat bezig. U weet zelf ook dat er een sterk blok in dit Parlement is dat zelfs zo ver wil gaan om het vertrouwen in de Commissie op te zeggen. Ik ben daar steeds op tegen geweest, maar het Parlement heeft er wel een legitiem belang bij om van de Commissie te vernemen wat haar mening is over de gebeurtenissen bij Eurostat. Het is een teken van fatsoen, openheid en transparantie dat wij een verklaring van de Commissie krijgen en daarover in discussie gaan. 
Kuhne (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, wanneer er verkiezingen op komst zijn, blijken politici altijd uiterst inventief in het vinden van manieren waarop parlementaire procedures ten gunste van de eigen verkiezingsstrijd uitgelegd kunnen worden. Ik wil de heer Poettering er graag aan herinneren dat wij morgen in het kader van het kwijtingsdebat over het verslag van een van zijn collega’s in zijn Fractie, de heer Bayona de Perogordo, zullen discussiëren. In dat verslag is een hele passage aan de kwestie-Eurostat gewijd. Ik wil hem er daarnaast ook aan herinneren dat iedereen in dit Parlement verwacht dat de Commissie morgen haar standpunt over die passage kenbaar zal maken. Het is naar mijn idee onzinnig om het Parlement met een procedure op te zadelen die uitsluitend bedoeld is om de vrede binnen de Fractie van de Europese Volkspartij te bewaren nu de Britse conservatieven er niet in geslaagd zijn om genoeg handtekeningen te verzamelen voor een voorstel om het vertrouwen in de Commissie op te zeggen.
Er moet ook een keer duidelijk gezegd worden dat vele trucs waarmee geprobeerd wordt om koren op de molen van de verkiezingsstrijd te gooien, doorzien worden. Daar moet dan ook eens een keer tegenin gegaan worden.

(2)
 Ik heb van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie een verzoek ontvangen om verklaringen van de Raad en de Commissie over de toestand in het Midden-Oosten. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een buitengewoon ingewikkelde vergaderperiode maar helaas is ook de wereld om ons heen gecompliceerd. Onze rol als “oog van de internationale gemeenschap” verplicht ons aanwezig te zijn en een standpunt in te nemen over de uiterst bloedige gebeurtenissen in het Midden-Oosten. De Europese Unie, vertegenwoordigd door de lidstaten, is immers niet in staat dat duidelijk en krachtig genoeg te doen.
Wij verzoeken deze verklaring over het Midden-Oosten op de agenda te plaatsen, daar wij willen weten hoe de Raad en de Commissie zich zullen gedragen, nu bepaalde regeringen – en hierover bestaat geen enkele twijfel – olie op het vuur blijven gooien teneinde dit conflict te beïnvloeden.
Ik zou u er ook aan willen herinneren, mijnheer de Voorzitter, dat wij onlangs een resolutie hebben aangenomen over dit onderwerp, waarin wij de Raad en de Commissie uitnodigen de mogelijkheid te overwegen om artikel 2 van de associatieovereenkomst met Israël toe te passen als dat land zijn beleid van buitengerechtelijke executies blijft voortzetten. Het lijkt ons de moeite waard hierover een debat te starten in het Parlement gevolgd door een besluit. Wij willen echter vooral horen wat de Commissie en de Raad ons te vertellen hebben. 
Swoboda (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dit is inderdaad een grote ommezwaai of concretisering inzake het standpunt van de Verenigde Staten. Een dergelijk standpunt kan in de praktijk tot een nieuwe kloof tussen Europa en de Verenigde Staten leiden. Daarom is een debat over deze kwestie ook zo belangrijk. Als het argument aangevoerd zou worden dat hiervoor te weinig tijd beschikbaar zou zijn, is het natuurlijk altijd mogelijk om het betreffende debat aan de discussie over de transatlantische betrekkingen te koppelen. Naast een aantal andere kwesties vormt de problematiek rondom het Nabije Oosten namelijk een van de grootste problemen in de transatlantische betrekkingen. Een gebrek aan tijd mag niet als uitvlucht worden gebruikt. Als de nood aan de man is, zou dit onderwerp in het kader van de transatlantische betrekkingen aan de orde gesteld kunnen worden. Deze belangrijke kwestie zou dan wel als aanvulling in de toelichting opgenomen moeten worden. 

 Zoals u weet zullen we die dag debatten voeren over Cyprus en de transatlantische betrekkingen. Deze debatten zouden kunnen uitlopen en zo het vragenuur in het gedrang brengen. Ik geef dat alvast aan, omdat Cyprus absoluut een plaats op onze agenda moet hebben. Naast het Midden-Oosten zijn er nog tal van transatlantische kwesties waarvoor ook ruimte nodig is op de agenda. Dus ik wil erop wijzen dat we voor deze keer, bij wijze van uitzondering – en ik wil van tevoren mijn excuses aanbieden aan de heer Posselt, en ook aan de heer Puerta, onze ondervoorzitter, die ons telkens weer zegt dit soort dingen niet te doen – het debat kunnen laten uitlopen tot in het vragenuur.(3) 

De Voorzitter.
   Op 14 april 2004 heb ik een schrijven ontvangen van de heer Gargani, in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Commissie juridische zaken en interne markt, waarin hij mij, op verzoek van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, heeft geïnformeerd dat de Commissie juridische zaken heeft aanbevolen om een verzoek om advies in te dienen bij het Europees Hof van Justitie, teneinde het Hof te laten onderzoeken of het onderwerp van een overeenkomst tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten betreffende de behandeling en de overdracht van passagiersgegevens (PNR-gegevens) verenigbaar is met het Verdrag, en om vast te stellen of de inhoud van de overeenkomst het grondrecht van gegevensbescherming waarin het Verdrag en diverse Europese richtlijnen voorzien, in gevaar zou brengen.
Zoals bekend zal het Parlement morgenavond debatteren over het verslag-Boogerd-Quaak over de EG-VS-overeenkomst over PNR-kwesties. Ik wil niet dat dat debat nu plaatsvindt. De reden dat ik dit Parlement op dit moment wil raadplegen is dat ons Reglement duidelijk is: als ik het advies van de Commissie juridische zaken opvolg, dan zal ik optreden als een soort postbode die het verzoek doorgeeft aan het Hof van Justitie. Ik denk dat het, gezien de kwesties waar het om gaat, voor mij nuttig zou zijn om gebruik te maken van de raad van het Parlement. Daarom leek het mij een goed idee om, binnen het kader van het Reglement, even bij deze zaak stil te staan en haar hier vandaag bij de aanvang van de werkzaamheden aan de orde te stellen in de vorm van een korte verklaring van de Commissie en van de fracties. Ik zal de fracties morgen rond het middaguur vragen om mij te adviseren deze zaak wel of niet aan het Hof voor te leggen.
Ik verzoek commissaris Bolkestein, die hier tijdens de regeling van de werkzaamheden geduldig heeft zitten wachten, om een korte verklaring af te leggen in verband met dit aspect van de zaak. 
Bolkestein,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank u hartelijk voor het feit dat u mij de gelegenheid geeft iets te zeggen over dit veelbesproken onderwerp. De vraag die aan de Commissie is voorgelegd, is duidelijk: is de Commissie bereid haar voorstel aan de Raad om een internationale overeenkomst met de Verenigde Staten te sluiten inzake de verwerking en overdracht van PNR-gegevens door luchtvaartmaatschappijen die op de VS vliegen, in te trekken?
De context waarbinnen deze vraag wordt gesteld is ook duidelijk. Als de Commissie niet bereid is tegemoet te komen aan de wens die het Parlement in zijn resolutie van 31 maart heeft geformuleerd – namelijk om de huidige ‘lichte’ overeenkomst en de vaststelling van gepastheid te vervangen door een substantiëlere internationale overeenkomst –, dan zal het Parlement het Europese Hof van Justitie verzoeken de rechtsgeldigheid van de overeenkomst die nu ter tafel ligt, te beoordelen.
De Commissie is dankbaar dat ze de gelegenheid krijgt voorafgaand aan de stemming haar standpunt uiteen te zetten. Ik begrijp dat het Parlement graag een antwoord van de Commissie wil ten aanzien van twee kwesties. Ten eerste wil het Parlement weten of de voorgestelde internationale overeenkomst wel of niet leidt tot een wijziging van de richtlijn inzake gegevensbescherming voor zover het de uitwisseling van gegevens met de Verenigde Staten betreft, en of de overeenkomst derhalve wel of niet goed gefundeerd is voor zover het de bescherming van fundamentele rechten en de prerogatieven van het Europees Parlement betreft. Ten tweede verlangt het Parlement opheldering van de Commissie omtrent gegevensoverdracht door de Verenigde Staten aan regeringen van derde landen.
Wat het eerste punt betreft: de Commissie is van mening dat de internationale overeenkomst niet zal leiden tot een wijziging van de richtlijn inzake gegevensbescherming. Derhalve zijn er geen gronden om de overeenkomst te baseren op de tweede alinea van artikel 300, lid 3, van het Verdrag. Als de overeenkomst tot een wijziging van de richtlijn zou leiden, had de Commissie een andere rechtsgrondslag voor de overeenkomst voorgesteld en had ze de goedkeuring van het Parlement gevraagd. Maar, nogmaals, de overeenkomst zal naar onze mening niet tot een wijziging van de richtlijn leiden.
De bescherming die de richtlijn biedt, met name de proportionaliteitsvereiste en de vereiste dat persoonlijke gegevens op eerlijke en wettige wijze worden verwerkt, blijft na de overeenkomst ongewijzigd. De internationale overeenkomst is echter nodig om luchtvaartmaatschappijen en geautomatiseerde boekingssystemen de rechtsgrondslag te bieden om de PNR-gegevens waar de Verenigde Staten om hebben gevraagd, te kunnen verwerken, voor zover ze onder de vaststelling van gepastheid vallen.
Voorts bevat de internationale overeenkomst een aantal belangrijke garanties voor de Europese Unie, met name toezeggingen van de zijde van de VS met betrekking tot non-discriminatie en wederkerigheid en een gezamenlijke evaluatie door de EU en de VS van de tenuitvoerlegging van de overeenkomst.
Wat betreft het tweede punt met betrekking tot gegevensoverdracht aan derde landen: dit is een nieuwe kwestie, die betrekkelijk kort geleden tijdens onze besprekingen met de Verenigde Staten naar voren is gekomen. Het betreft de garanties die gelden voor het delen van PNR-gegevens door de Verenigde Staten met rechtshandhavingsautoriteiten in derde landen.
Zoals ik in mijn verklaring van 29 maart heb aangegeven, is de Commissie hierover nog steeds in bespreking met de Verenigde Staten. Ook vandaag hebben er besprekingen plaatsgevonden en deze zijn nog niet afgerond. Ik begrijp dat het Parlement op dit punt meer informatie zou verwelkomen. De rapporteur wilde met name weten of de Commissie tot de stellige conclusie is gekomen dat er sprake is van voldoende bescherming of dat deze besprekingen erop duiden dat deze vraag nog niet is beantwoord.
Onze besprekingen met de Verenigde Staten over gegevensoverdracht aan derde landen zijn nog niet afgerond. Zoals ik al eerder zei, hebben er vandaag besprekingen plaatsgevonden en morgenochtend worden die wellicht voortgezet. Ik kan op dit moment dus geen uitvoerige mededelingen doen over de uitkomst. Directeur-generaal Alex Schaub van het Directoraat-generaal Interne Markt is met zijn personeel in onderhandeling met de Amerikanen.
Deze besprekingen zijn er niet op gericht om wijzigingen aan te brengen in de documenten die u hebt gezien, maar eerder om duidelijkheid te krijgen over de tenuitvoerlegging van de verbintenissen met betrekking tot de overdracht van PNR-gegevens aan derde landen. Ze zijn met name bedoeld om ervoor te zorgen dat de in lid 3 van de verbintenissen voorgeschreven beperking ten aanzien van het gebruik van de gegevens wordt nageleefd, zelfs wanneer gegevens aan derde landen worden doorgegeven. Natuurlijk dringt de Commissie bij de Verenigde Staten aan op harde garanties. Deze kwestie komt morgenmiddag tijdens de vergadering van het College van commissarissen aan de orde.
Mijn collega Chris Patten zal het Parlement morgenavond toespreken over de internationale overeenkomst. Hij zal het Parlement informeren over de uitkomst van de besprekingen met de Verenigde Staten en eventuele relevante ontwikkelingen.
Het lijkt mij dus het beste dat de heer Patten het Parlement na de Commissievergadering van morgenmiddag verder informeert en dat het Parlement daarna tot een besluit komt. 
De Voorzitter.
   Ik zou nu graag willen horen wat het oordeel van de fracties is over het voorleggen van de kwestie aan het Hof. Dit oordeel is wellicht beïnvloed door de woorden van de commissaris, maar ik wil u eraan herinneren dat het gehele debat over PNR morgen plaats zal vinden. 
Lehne (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de Fractie van de Europese Volkspartij neemt met betrekking tot de vraag of deze kwestie aan het Europees Hof van Justitie zou moeten worden voorgelegd, een heel pragmatisch standpunt in.
Wij zijn echter bezorgd over het volgende. Als het niet lukt om een overeenkomst te sluiten op de wijze zoals de commissaris zojuist heeft geschetst, zal dat tot een aanzienlijke belasting voor onze burgers leiden bij het reizen naar de Verenigde Staten. Indien de VS niet op deze manier over de informatie kunnen beschikken, zullen zij die op een andere manier verzamelen, hetzij door een ondervraging van reizigers aan de grens, hetzij door visumverplichtingen of ondervragingen in de consulaten-generaal.
En verder: als die overeenkomst niet tot stand komt, wordt de rechtspositie van onze burgers met betrekking tot de gegevensbescherming alleen maar slechter en niet beter, omdat wij dan namelijk absoluut geen invloed meer kunnen uitoefenen op wat de Verenigde Staten met de opgevraagde gegevens doet.
Tegen deze achtergrond bedanken wij de Commissie voor haar inspanningen. Onze Fractie heeft zich zowel in verband met het debat in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken als bij de besluitvorming in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger tegen het inschakelen van het Hof van Justitie uitgesproken. 
Paciotti (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, al sinds meer dan een jaar luidt het meerderheidsstandpunt van het Parlement – niet gedeeld door de EVP – dat de eis – en nu citeer ik de desbetreffende formule – “de in Europa opererende luchtvaartmaatschappijen te verplichten de gegevens van de Europese burgers in hun reserveringssystemen te behandelen zoals het Amerikaanse Bureau Douane en Grensbescherming dat verlangt op grond van de Amerikaanse wetgeving” een ernstige schending betekent van het grondrecht de gegevens van de Europese burgers te beschermen. In de VS bestaat er trouwens niet eens een wet voor de bescherming van persoonsgegevens.
Wij hebben dus de plicht onze gegevens, de gegevens van onze burgers, te behandelen zoals een administratief orgaan van een derde land dat verlangt. Wij willen daarom een internationale overeenkomst die rechten biedt. Dit conflict duurt nu al een jaar en de Commissie heeft ook vandaag weer herhaald dat de richtlijn ongewijzigd blijft. Maar dat betekent een schending van de richtlijn! Dat is de mening van de meerderheid van het Parlement.
Daarom vragen wij deze zaak eerst voor te leggen aan het Europees Hof van Justitie. Wij hoeven volgens mij ook niet op het laatste nieuws van morgen te wachten want, nogmaals, wij zijn hier al meer dan een jaar mee bezig. De enige manier om te bepalen of er al of niet sprake is van schending van een Verdragsrecht, is het Hof te vragen zich erover uit te spreken voor het afsluiten van een verdrag. Dat bespaart ons het opzeggen van een reeds gesloten verdrag, waardoor onze betrekkingen in moeilijkheden zouden kunnen geraken.
Watson (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij complimenteer ik de Commissie en met name commissaris Bolkestein met de pogingen om over zo’n lastige kwestie tot een overeenkomst te komen met de Verenigde Staten. Mijn fractie betreurt het dat hij de Verenigde Staten niet heeft weten over te halen onze bezorgdheid over gegevensbescherming te respecteren. Mijn fractie is het niet eens met de keuze van de rechtsgrondslag. Hoewel de overeenkomst formeel niet tot een wijziging van onze richtlijn inzake gegevensbescherming leidt, resulteert ze duidelijk in een wijziging van de wet zoals deze geldt voor burgers van de Europese Gemeenschap, doordat we ons op dit gebied dan onderwerpen aan de Amerikaanse wet en het ontbreken van enige bescherming in de Amerikaanse wet is nu net het punt waarover wij ons zorgen maken.
Er is sprake van een enorm deocratisch tekort als de Commissie met een dergelijk voorstel komt zonder het Europees Parlement en de nationale parlementen de kans te geven er ja of nee tegen te zeggen. En als de heer Bolkestein ons dan ook nog eens vertelt dat de informatie die aan de Verenigde Staten wordt doorgespeeld, aan derde landen mag worden doorgegeven, moeten we ons ernstig zorgen maken.
Er is in dit Parlement drie keer over deze kwestie gedebatteerd en gestemd. Drie commissies hebben zich over de zaak gebogen en hebben een verwijzing naar het Hof van Justitie aanbevolen. Mijn fractie is niet uit op een geschil met de Commissie. We hebben de Commissie verzocht dit voorstel in te trekken en met de Amerikanen te onderhandelen teneinde ons en het Amerikaanse Congres uiteindelijk een volwaardige internationale overeenkomst te kunnen presenteren waarin deze zaken zijn geregeld, zodat we het terrorisme samen op doeltreffende wijze kunnen bestrijden terwijl we onze verplichtingen op het gebied van gegevensbescherming naleven. We hadden liever dat de Commissie dat deed, maar als dat niet mogelijk is, kan ze tijdens de vergadering van morgen op zijn minst besluiten de kwestie te verwijzen naar het Hof van Justitie zodat kan worden vastgesteld of er sprake is van gepastheid. 
Di Lello Finuoli (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet herhalen wat de voorgaande sprekers al op voortreffelijke wijze hebben verwoord.
De Commissie heeft herhaalde malen gezegd dat dit de best mogelijke overeenkomst is die wij van de Verenigde Staten hebben kunnen lospeuteren. Het moet echter gezegd dat naarmate de discussies verdergaan, het er voor de Europese burgers slechter komt uit te zien. Nu weten wij immers dat deze overeenkomst niet alleen een schending van de Verdragen betekent, maar zelfs de mogelijkheid biedt de gegevens door te geven aan derde landen die de data verder verwerken. Dat is een verslechtering van de situatie die wij kenden bij het begin van de discussie over het eerste gedeelte van het verdrag.
Zoals gezegd heeft het Parlement zich meerdere keren uitgesproken tegen deze overeenkomst. Het Parlement heeft weliswaar niet specifiek gestemd over het voorleggen van de zaak aan het Hof van Justitie maar het is er volgens mij wel een logisch en noodzakelijk uitvloeisel van. Derhalve vragen wij om het Parlement gebruik te laten maken van het advies van een zeer gerespecteerde en gezaghebbende derde autoriteit als het Hof om zich vervolgens in alle vrijheid voor of tegen dit akkoord te kunnen uitspreken. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil niet in herhaling vervallen, daar mijn fractie het eens is met hetgeen de heer Watson, mevrouw Paciotti en de heer Di Lello hebben gezegd. Wij zijn het ermee eens verder te gaan op de ingeslagen weg, want de verklaring van commissaris Bolkestein is in mijn ogen niet bevredigend. Ik ben eerlijk gezegd ook een beetje verrast door zijn gebrek aan respect voor het zeer uitzonderlijke besluit van het Parlement tijdens de vorige vergaderperiode.
Het is een vaststaand feit, mijnheer de commissaris, dat de Commissie, door geen echte internationaal verdrag met de Verenigde Staten aan te gaan, ervoor heeft gekozen het advies van het Parlement terzijde te schuiven. Uw keuze voor in plaats van een echt verdrag zegt alles over de intentie van de Commissie echte democratische controle op dit verdrag uit te sluiten. Dat lijkt mij buitengewoon ernstig.
Wij willen geen conflict met u. Als u ons echter dwingt het conflict aan te gaan, zullen wij wel moeten strijden. Volgens ons is het echter belangrijk het advies in te winnen van het Hof van Justitie. Wij vinden uw verklaring, commissaris, niet bevredigend genoeg om af te zien van de gang naar het Hof. Dat standpunt lijkt mij trouwens ook dienstig voor de Commissie, zodat zij in de toekomst dergelijke vergissingen ten nadele van de burgers niet meer begaat. 
Boogerd-Quaak (ELDR ),
   . – Voorzitter, ik moet zeggen dat ik niet erg tevreden gestemd ben door de opmerking van de Commissaris dat er geen sprake is van schending van Verordening 95/46. In de overeenkomst zelf staat, in paragraaf 4, dat alle gegevens van Europese passagiers zullen worden verwerkt volgens de grondwettelijke vereisten van de Verenigde Staten. Een van de wetten in de Verenigde Staten die van toepassing zou moeten zijn, is de maar deze wet is niet van toepassing op personen uit derde landen, om maar één voorbeeld te noemen. In artikel 6 van de overeenkomst staat dat er sprake zal zijn van wederkerigheid voor zover haalbaar en op basis van strikte wederkerigheid. Ik wil het debat nu niet houden, maar ik kan u gemakkelijk nog tien voorbeelden noemen van zaken die niet kloppen en naar mijn opvatting een schending zijn van onze privacywetgeving. Alleen al daarom zouden wij deze kwestie aan het Hof moeten voorleggen.
Voorzitter, in het vorige debat zei de Commissaris over het doorgeven aan derden: "wij zijn nog in onderhandeling met de Verenigde Staten". Ik heb dat goed gehoord, de vorige keer en ook nu weer. Het is toch eigenlijk te gek voor woorden dat ik hier als rapporteur een verslag moest voorleggen over ,terwijl de Commissie zelf nog van mening was dat de hele zaak niet adequaat was. Dat wil ik nu toch wel inbrengen in het debat.
Ik dank alle collega’s die zich hebben uitgesproken vóór een gang naar het Hof. Ik denk dat de vraag aan het Hof of wij internationale overeenkomsten kunnen sluiten waarbij zowel het Europees Parlement als het Amerikaanse Congres buitenspel wordt gezet, buitengewoon interessant is. Uit overleg met leden van het Congres heb ik begrepen dat als een soortgelijke overeenkomst zou worden voorgelegd aan het Amerikaanse Congres, deze het nooit ofte nimmer zou halen.
Laten wij als Europees Parlement nu ook eens laten zien dat wij weten hoe wij moeten opkomen voor onze burgers en ons niet onder druk laten zetten door wie dan ook. Wij zijn de enigen die dit kunnen. Ik hoop dan ook dat het Parlement de juridische commissie in deze volgt. 
Hernández Mollar (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat wij alle aspecten van de overeenkomst met de Verenigde Staten inzake de gegevens van passagiers die zich vanuit ons grondgebied naar dat land begeven, inmiddels grondig hebben besproken.
Als wij eerst het Hof van Justitie raadplegen, zoals collega en fractiegenoot de heer Lehne zojuist heeft geopperd, ontstaat slechts vertraging in de ondertekening van de overeenkomst, waardoor de wettelijke regeling van de behandeling van persoonsgegevens door de Noord-Amerikaanse autoriteiten nog altijd op zich zou laten wachten, met alle nadelen van dien voor de Europese burgers en voor de luchtvaartmaatschappijen zelf.
Ik zal ons standpunt derhalve niet opnieuw noemen, dat is genoegzaam bekend. Ik vind natuurlijk ook dat de overeenkomst voor verbetering vatbaar is, maar ik ben tevens van mening dat de strijd tegen het terrorisme en de samenwerking met derde landen op dit terrein en, in dit geval, met de Verenigde Staten, van prioritair belang is voor de Europese Unie. Deze overeenkomst, mijnheer de Voorzitter, is nu al nodig, en bovendien is er altijd de mogelijkheid om achteraf het Hof te raadplegen.
Verder, mijnheer de Voorzitter, wil ik mij aansluiten bij wat de commissaris, de heer Bolkestein, zojuist heeft voorgesteld, namelijk dat wij de toelichting van de heer Patten van morgenmiddag op de overeenkomst afwachten en de voor morgenochtend geplande stemming opschorten. Ik vraag u dit verzoek in overweging te nemen, want het lijkt me niet meer dan redelijk, en de stemming die wij morgen zouden houden over raadpleging vooraf van het Hof in ieder geval uit te stellen tot overmorgen, wanneer wij de Commissie hebben gehoord. 
De Voorzitter.
   Ik dank alle collega’s die aan deze gedachtewisseling hebben deelgenomen. Een aantal onder u heeft opgemerkt dat in de laatste weken en maanden door verschillende commissies en in diverse resoluties is gewezen op de mogelijkheid om zich tot het Hof van Justitie te wenden, iets waar ik me zelf ook bewust van ben geweest aangezien ik deze kwestie met veel aandacht heb gevolgd. Wat mij betreft was de directe aanleiding voor het eventuele verzoek aan het Hof echter het schrijven dat ik woensdagmiddag jongstleden ontving van de heer Gargani namens de Commissie juridische zaken en interne markt. Dit was de eerste keer dat ik de plicht en de mogelijkheid had om mij als Voorzitter met de zaak bezig te houden.
In het licht van deze gedachtewisseling stel ik voor dat we morgen overgaan tot het uitgebreide debat. Dan zullen we, naast de standpunten van diverse collega’s, horen wat commissaris Patten te zeggen heeft. Tegen de achtergrond van alle beschikbare informatie zal de stemming op woensdag plaatsvinden. Dan zullen we minder dan vierentwintig uur verwijderd zijn van de uiterste termijn waarbinnen we de zaak aan het Hof kunnen voorleggen, dus we werken nog binnen de geldende tijdslimieten.
Vanwege de omvang van de werkzaamheden deze week hebben we voor vanavond een extra zitting belegd. Ik stel voor dat de collega’s die een betoog van één minuut wilden houden, hun bijdrage in schriftelijke vorm indienen, waarna ik zal proberen aan hun opmerkingen gevolg te geven. Aan degenen die erop staan toch te spreken, biedt het Reglement de mogelijkheid om het onderdeel op een later tijdstip van de vergadering te laten plaatsvinden. Daarom stel ik voor het onderdeel vanavond aan het eind van de werkzaamheden af te handelen in plaats van nu.(1) 

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0227/2004) van de heer Voggenhuber, namens de Commissie constitutionele zaken, over eerbiediging en bevordering van de waarden waarop de Unie is gegrondvest. 
Voggenhuber (Verts/ALE ),
   Dank u, mijnheer de Voorzitter. Geachte dames en heren, de voorafgaande debatten over het verslag Boogerd-Quaak over de vrijheid van media en de uitwisseling van passagiersgegevens hebben wellicht op dramatische wijze aangetoond hoe belangrijk een goede voorbereiding op cruciale ontwikkelingen is, hoe moeilijk het kan zijn om de fundamentele waarden van onze Unie onder grote druk en bij essentiële gebeurtenissen te verdedigen, en ook hoe belangrijk de ontwikkeling van gemeenschappelijk beginselen en procedures is. Daarom ben ik verheugd dat het verslag dat ik vandaag aan u voorleg betreffende de eerbiediging en bevordering van de waarden waarop de Europese Unie is gegrondvest, met een overweldigende meerderheid is aangenomen in de Commissie constitutionele zaken.
Hiermee is door alle fracties heen een signaal van eensgezindheid en vastbeslotenheid gegeven voor de bescherming van de fundamentele waarden en beginselen van de Unie, voor de democratie en voor het rechtsstaatbeginsel. Het gaat om waarden die ontegenzeggelijk op de bestrijding van het internationale terrorisme zijn gericht. Het gaat echter ook om waarden die in verband met die terrorismebestrijding tot conflicten kunnen leiden; om waarden die door een toenemende vreemdelingenhaat, door racisme en antisemitisme in Europa en ook door extreme politieke ontwikkelingen steeds meer ter discussie gesteld worden. Het heeft geen zin om onze ogen daarvoor te sluiten. Naar mijn idee is het nu dan ook de hoogste tijd om ons op dergelijke ontwikkelingen voor te bereiden.
Mijn dank gaat uit naar de Commissie omdat zij met haar mededeling een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan de interinstitutionele dialoog en aan een nauwere samenwerking tussen de instellingen. Met betrekking tot de toepassing van artikel 7, lid 1 en lid 2, is een dergelijke samenwerking naar mijn idee onontbeerlijk. Van de zijde van de rapporteur en de Commissie constitutionele zaken is er weliswaar kritiek op deze mededeling van de Commissie geuit, maar ik denk dat wij met het huidige voorstel nu enkele suggesties hebben gedaan om de verdere ontwikkeling van dat standpunt te bevorderen.
Zowel uw rapporteur als de Commissie constitutionele zaken is van mening dat er een hoger beschermingsniveau noodzakelijk is dan het niveau dat door de Commissie is voorgesteld. Dat geldt met name met betrekking tot het onderscheid tussen een duidelijk gevaar krachtens artikel 7, lid 1, en een ernstige schending. Daarnaast is de integratie van het Handvest van de grondrechten in de overeenkomst absoluut noodzakelijk. Dit Handvest heeft weliswaar nog geen juridisch dwingend karakter, maar doordat het document door zowel alle instellingen als de regeringen van de lidstaten op politiek niveau is aanvaard, is het wel politiek bindend. De besluiten krachtens artikel 7 zijn politieke beoordelingsbesluiten en kunnen dan ook alleen genomen worden op basis van een volledige eerbiediging van het Handvest van de grondrechten.
Zowel de Commissie constitutionele zaken als ikzelf waren enigszins verbaasd over het feit dat er in de mededeling nauwelijks aandacht wordt besteed aan de speciale verantwoordelijkheid die het Parlement heeft. Krachtens artikel 7, lid 1, heeft het Parlement een initiatiefrecht en krachtens beide leden van dat artikel een instemmingsrecht. Dat betekent dat het van wezenlijk belang is of de criteria en beginselen die het Parlement voor deze procedure kiest, ook door andere instellingen erkend worden. In eerste instantie heeft uw rapporteur in zijn verslag voorgesteld om deze beginselen via een interinstitutioneel akkoord te verankeren, zodat deze beginselen ook voor de andere instellingen bindend zijn. Ik kan mij echter ook zonder meer aansluiten bij het besluit van de Commissie constitutionele zaken om op dit vlak een interinstitutionele dialoog in gang te zetten.
In het verslag worden zeer duidelijke – en naar ik hoop ook vooruitziende – beginselen voorgesteld waardoor enkele zorgen en twijfels van collega’s en van andere parlementaire commissies weggenomen zullen worden.
In het vertrouwensbeginsel wordt de verwachting uitgesproken dat de lidstaten door hun grondwettelijk bestel en alle nationale instellingen bescherming zullen bieden tegen schendingen en bedreigingen van de grondrechten en de waarden van de Unie. Naar ons idee moet hieraan toegevoegd worden dat die lidstaten en instellingen daartoe ook in staat en bereid moeten zijn. Dit Parlement onderstreept en bekrachtigt dit vertrouwen. Wat de pluraliteit van meningen bij het eerbiedigen van de democratie en het rechtsstaatbeginsel betreft, bekrachtigen wij de intentie van het Parlement dat de procedures van artikel 7 nooit als instrument voor politieke controverses gebruikt mogen worden. Wij zullen ook – ondanks het grote wantrouwen dat er op dit gebied heerst – het gelijkheidsbeginsel moeten verankeren. Dat wil zeggen dat de lidstaten ongeacht hun grootte, hun financiële bijdrage aan de begroting van de Unie en de duur van hun lidmaatschap volstrekt gelijkwaardig behandeld worden. Tot slot hecht uw rapporteur ook een groot belang aan het openbaarheidsbeginsel.
Als deze procedure ooit gebruikt moet worden – en wij hopen allemaal dat dat nooit het geval zal zijn – zal dit tot grote spanningen leiden. Wij hebben aan het begin van deze zitting al ervaren welke grote problemen er kunnen ontstaan bij het soeverein, bedachtzaam en – in geval van nood – via een gerechtelijke weg uitvoeren van een dergelijke procedure. Ik ben van mening dat het Parlement bij een dergelijke procedure op een groot vertrouwen van de bevolking moet kunnen rekenen. Dat betekent dat wij op dit moment dus geen besloten procedure nodig hebben, maar juist een absolute openbaarheid van alle procedures, zeker als deze ook tot sancties kunnen leiden.
Hiermee ben ik aan het eind van mijn betoog gekomen, mijnheer de Voorzitter. Het Parlement is van mening dat ook de kwestie van de sancties duidelijk aan de orde gesteld moet worden. Daarover mogen geen speculaties ontstaan. Zowel binnen als buiten de Unie mag er geen enkele twijfel over bestaan dat de Europese Unie vastbesloten is om de grondrechten, de democratie en het rechtsstaatbeginsel met alle beschikbare middelen te verdedigen. 

Byrne,
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik de rapporteur voor zijn verslag, dat een antwoord is op de mededeling van de Commissie over artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. In die mededeling, die was gericht aan het Europees Parlement en de Raad, probeerde de Commissie een kader te bieden voor een analyse van de voorwaarden voor de toepassing van artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie teneinde een dialoog te initiëren met de andere twee instellingen die verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van deze belangrijke bepaling.
De Commissie is blij met de positieve reactie van het Parlement op het beginsel van dit initiatief van de Commissie. Fundamentele rechten en de rechtsstaat zijn het fundament van de Europese Unie, en als een lidstaat in belangrijke mate afwijkt van deze waarden, worden de gemeenschappelijke waarden waarop de EU is gebaseerd, in twijfel getrokken. Daarom wordt in de mededeling van de Commissie onderstreept dat preventie een middel is om toepassing van artikel 7 of in ieder geval het opleggen van boetes op grond van dit artikel af te wenden. Het is evident dat boetes nodig kunnen zijn – laat daar geen misverstand over bestaan.
Zoals terecht in de ontwerpresolutie wordt benadrukt, moet de EU eerst en vooral vertrouwen hebben in de lidstaten en hun eigen instellingen, bijvoorbeeld de constitutionele gerechtshoven. In het kader van een preventieve benadering is het echter zonder enige twijfel noodzakelijk dat de EU toeziet op de naleving van fundamentele rechten, zoals het Parlement heeft verzocht, en dat in Europa op onafhankelijke wijze kennis op dit terrein wordt ontwikkeld. Zoals u weet, hebben we een netwerk van onafhankelijke deskundigen gevormd waarover mijn collega de heer Vitorino uitvoerig heeft gesproken tijdens het debat over fundamentele rechten in de EU tijdens de vorige vergaderperiode. Preventie vereist ook samenwerking tussen instellingen en de lidstaten, dialoog met burgers en informatie voor het publiek.
Een punt dat speciale aandacht verdient en waarin de Commissie zich volledig kan vinden, is de verwijzing naar de beginselen die moeten worden gerespecteerd als we toepassing van artikel 7 overwegen, namelijk het vertrouwen dat er dient te zijn tussen de EU en haar lidstaten, respect voor het pluralisme, de gelijkheid van de lidstaten en de transparantie van de besluiten die op grond van artikel 7 worden genomen.
In het verslag wordt ook voorgesteld de rol van het Europees Waarnemingscentrum in Wenen eventueel opnieuw te bezien om ‘een bredere onafhankelijke en objectieve kijk op de zaak te krijgen’. Dit is in overeenstemming met het besluit van de Europese Raad van december 2003 om het mandaat van het Waarnemingscentrum uit te breiden en het om te zetten in een bureau voor fundamentele rechten, dat door de Commissie wordt gesteund.
Ik maak graag van de gelegenheid gebruik om erop te wijzen dat de Commissie zich momenteel beraadt over manieren om de voorbereidende activiteiten van het NGO-steunprogramma inzake eerbiediging van de wet, democratie en fundamentele rechten in de nieuwe lidstaten ten uitvoer te leggen, overeenkomstig de wensen van het Parlement. Dit bevestigt de gedeelde vastberadenheid van de Commissie en het Parlement om de civiele maatschappij te stimuleren op basis van een preventieve, positieve en constructieve benadering maatregelen te nemen ter ondersteuning van de fundamentele rechten.
Ter afronding: de Commissie verwelkomt de erkenning van het belang van de interinstitutionele dialoog in verband met de lancering van het mechanisme op grond van artikel 7. Zoals ik al eerder zei, dit komt overeen met de doelstelling van de mededeling van de Commissie, namelijk het vormen van een dialoog met de twee instellingen om tot een gezamenlijke benadering te komen. 
Oreja Arburúa (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst de rapporteur willen gelukwensen met zijn verslag en hem willen zeggen dat ik nu intervenieer namens de Fractie van de Europese Volkspartij (christen-democraten) en namens een andere collega, die zelf verhinderd is.
Het behoeft geen betoog dat de Fractie van de Europese Volkspartij zich altijd sterk heeft gemaakt voor de fundamentele rechten en waarden waarvoor de Europese Unie staat. De Europese Unie die de grondleggers voor ogen hadden in de jaren vijftig was niet zozeer een economische unie als wel een unie gebaseerd op een reeks grondwaarden die wij dienen te waarborgen, zoals de rapporteur heeft opgemerkt. Mijn fractie is het in grote mate eens met het verslag, hoewel er enkele amendementen zijn ingediend, en wij zullen voor het voorstel stemmen dat de rapporteur in dit verslag doet.
Ik ben blij met het in Nice genomen besluit om een aantal van deze waarden in de grondwet te verankeren en met het in artikel 7 vastgelegde mechanisme om naleving van deze waarden binnen de Europese Unie te waarborgen. Ik kom uit een land dat de laatste dertig jaar terroristische aanslagen heeft moeten verduren, met als tragisch dieptepunt die van 11 maart jongstleden. Zoals de rapporteur in zijn interventie opmerkte, kan het terrorisme slechts worden bestreden met meer waarden, meer democratie en meer grondrechten. De Europese Unie moet dan ook in staat zijn de eerbiediging van deze waarden binnen de Unie te waarborgen, want zo kan zij zich beter verzetten tegen het terrorisme en tegen de aanvallen op onze waarden, onze Europese waarden.
Ten slotte wil ik de rapporteur zeggen dat wij ons scharen achter de in zijn verslag opgenomen beginselen: vertrouwen, pluraliteit, gelijkheid en openbaarheid. Op basis van deze beginselen kunnen wij verder werken aan de totstandkoming van het mechanisme dat moet voorkomen dat sommige lidstaten de waarden schenden waarvoor wij ons juist zo sterk moeten maken, in de Europese Unie, maar meer dan waar ook, hier in dit Parlement. Wij zijn het tevens eens met uw voorstel om een interinstitutioneel mechanisme in het leven te roepen ter bevordering van de dialoog tussen Parlement en Raad tijdens de volgende zittingsperiode. 
Leinen (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ook de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, waarvoor ik als woordvoerder fungeer, bedankt de rapporteur voor dit zeer belangrijke verslag omdat dit over een kernelement van een weerbare democratie in de Europese Unie gaat. Onze fractie heeft er zowel in de Conventie voor het Handvest van de grondrechten als in de Constitutionele Conventie met grote nadruk op gewezen dat de EU niet alleen een economische gemeenschap is, maar ook een waardengemeenschap. Deze waardengemeenschap is op eeuwenoude verworvenheden gebaseerd en streeft overal in de Unie naar het verdedigen van democratie, vrijheid, mensenrechten en rechtsstaat.
In dat verband dient de vraag zich aan wat het bindende element van deze grote Unie, van Estland tot Portugal, nu eigenlijk is? Dat is ongetwijfeld niet de markt. Europa is namelijk verbonden door het saamhorigheidsgevoel van onze waarden. Dat is Europa, dat is onze identiteit, en die mag niet verloren gaan.
Wij hebben uiteraard een mechanisme nodig dat de eerbiediging van deze waarden ook waarborgt. De burgers zullen er namelijk geen begrip voor kunnen opbrengen als een bepaalde lidstaat uit de pas loopt en de Unie daar niets tegen onderneemt. Natuurlijk willen wij ons niet met de binnenlandse aangelegenheden van een land bemoeien. Wij zijn een pluralistische Unie met een grote verscheidenheid. Indien wij echter met duidelijke gevaren en lang aanhoudende schendingen van deze waarden en beginselen geconfronteerd worden, moet de EU handelend optreden. Ik ben erg blij dat de commissaris gezegd heeft dat hierbij zelfs sancties gebruikt kunnen worden. Het stopzetten van financiering vanuit Brussel en ook het ontnemen van het medebeslissingsrecht in de diverse organen zijn uiteraard de effectiefste instrumenten die wij hebben. Deze mogen echter alleen gebruikt worden wanneer dat absoluut noodzakelijk is.
Zoals ook in het verslag wordt benadrukt, vind ik dat er hierbij voor het Parlement een speciale rol is weggelegd. Ik dank de heer Voggenhuber nogmaals voor zijn verslag. 
Kaufmann (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, de Raad en de Commissie zijn nu al precies zeven jaar zonder succes bezig met het opzetten van een procedure voor de omzetting van artikel 7, terwijl het een artikel betreft dat toentertijd in Amsterdam luidkeels als belangrijke politieke vernieuwing in het EU-Verdrag is onthaald. Zonder duidelijke procedurele regels blijft het papier waarop de waarden van de Unie in ere worden gehouden, echter geduldig. Zonder een dergelijke procedure blijft dat hele artikel een papieren tijger. Deze situatie levert ook niet bepaald een bijdrage aan het vergroten van het vertrouwen dat de burgers in de Europese Unie stellen. U bent allemaal exact op de hoogte van de geringe omvang van dat vertrouwen in alle lidstaten. De mededeling van de Commissie die als uitgangspunt voor het onderhavige verslag fungeert, maakt op mij een op zijn zachtst gezegd merkwaardige indruk. Het is toch uiterst vreemd dat de Commissie bij ernstige schendingen van het Verdrag blijkbaar absoluut geen sancties tegen lidstaten wil nemen. Blijkbaar wil zij ons daarmee wijsmaken dat bij ons alles in orde is en dat ook alles in orde zal blijven.
Een andere conclusie is op dit punt niet mogelijk, gezien het volgende citaat op bladzijde 13 van de mededeling van de Commissie: “De Commissie is ervan overtuigd dat de toepassing van sancties overeenkomstig artikel 7 van het VEU en artikel 309 van het EG-Verdrag niet nodig zal zijn in deze Unie van waarden.” Een dergelijke vrijbrief zou een aanzienlijk negatief effect hebben op de hoge eisen die gelden op het gebeid van onze gemeenschappelijke waarden en uiteindelijk ook op het beschermingsniveau en de fundamentele beginselen binnen de Unie. Dit roept ook weer de vaak gebruikte verdringingsformule in herinnering dat iets wat niet mag gebeuren, ook niet zal gebeuren.
Nog kwalijker is de struisvogelpolitiek die de Commissie met betrekking tot de bescherming van de grondrechten in oorlogstijden heeft getoond, met name gezien de nonchalance die hierbij aan de dag is gelegd. Dat is eigenlijk het meest schandalige aspect aangezien de Commissie het terzijde schuiven van de grondrechten van de Unie in oorlogstijden praktisch op een presenteerblaadje aanreikt. Ik citeer uit bladzijde 8 van de mededeling van de Commissie: “De ‘ernstige schending’ veronderstelt daarentegen de concrete verwezenlijking van het gevaar.” Puur hypothetisch zou dus de goedkeuring van een wet die de afschaffing van procedurele waarborgen in geval van oorlog toelaat, als een duidelijk gevaar kunnen worden beschouwd. De daadwerkelijke toepassing van die wet in een oorlogssituatie zou daarentegen een ernstige schending zijn.
Dat moet u eens goed tot u laten doordringen. Een wet in een lidstaat die de grondrechten buiten werking stelt, is volgens de Commissie slechts een duidelijk gevaar en geen ernstige schending, laat staan dat daar sancties tegenover zouden staan. Dat kunnen wij toch niet accepteren. Het is de hoogste tijd dat wij de grondrechtelijke spookrit van de Commissie een halt toe roepen. Tegen die achtergrond ben ik blij dat het Parlement middels het verslag-Voggenhuber het initiatief heeft genomen om zeven jaar na Amsterdam eindelijk eens een keer spijkers met koppen te slaan.
In dit verband heb ik enkele amendementen voorgesteld om de ontwerptekst verder aan te scherpen. Het gaat er met name om dat de Unie ook op basis van het ontwerpverdrag van de Constitutionele Conventie, via artikel 3, lid 4, in deel I en artikel 193, lid 1, in deel III, aan de eerbiediging van het volkenrecht is gebonden. Naar mijn idee zijn er juist tegen de achtergrond van de oorlog in Irak, die een flagrante schending van het volkenrecht vormt, en gezien de grote ellende die daar door de bezettingstroepen wordt veroorzaakt, verdere aanscherpingen in de ontwerpresolutie in het verslag noodzakelijk. 
Berthu (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Voggenhuber en de mededeling van de Commissie die hieraan ten grondslag ligt laten goed zien hoe artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie een “helse machine”kan worden waarmee de Unie, in naam van de preventie of de bestraffing van werkelijke of veronderstelde schendingen van de grondrechten, lidstaten kan onderwerpen aan een verstrekkende bevoogding van buitenaf. Er is zich namelijk duidelijk zichtbaar een centraal disciplinair systeem aan het aftekenen dat uitgebreid en willekeurig aan nationale democratieën kan voorschrijven aan welke verplichtingen ze moeten voldoen.
Een goed voorbeeld hiervan is paragraaf 3 van het verslag, met de suggestie dat staten kunnen worden veroordeeld als ze – ik citeer – “een klimaat of maatschappelijke omstandigheden waarin mensen zich terecht bedreigd voelen” gedogen. Een dergelijke definitie is erg rekbaar, te meer daar artikel 7 niet alleen van toepassing is op de rechten van de Unie, en daar komt straks misschien nog het Handvest van de grondrechten bij, maar ook op zuiver nationale bevoegdheden zoals duidelijk uit de mededeling van de Commissie naar voren komt.
Zo kan paradoxaal genoeg in naam van de eerbiediging van de grondrechten een bijzonder ondemocratisch multilateraal en willekeurig toezichtsysteem in het leven worden geroepen. De Commissie juridische zaken en interne markt heeft zich zeer negatief uitgesproken over dit verslag en daar heeft zij gelijk in. Ik heb een vergelijkbaar positie ingenomen in mijn minderheidsstandpunt, dat ik heb verwoord na de stemming in de Commissie constitutionele zaken. 
Martin, Hans-Peter (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag kort een paar opmerkingen willen maken over het openbaarheidsbeginsel waar de heer Voggenhuber het ook al over heeft gehad. In dat verband staat mij nog helder de willekeur voor de geest waarmee mijn eigen land Oostenrijk in het kader van hetzelfde onderwerp als thans aan de orde is, behandeld is. De Oostenrijkse socialisten – die zich overigens sinds enige tijd sociaal-democraten noemen – hebben zich indertijd intensief met gekonkel beziggehouden. Ik kan mij ook nog heel goed een telefoongesprek met de toenmalige socialistische bondskanselier Victor Klima herinneren. Hij was figuurlijk volledig aan handen en voeten gebonden en verlangde in dat gesprek van mij dat ik niets naar buiten zou brengen. Bij zulke belangrijke beginselen mag een dergelijke handelwijze zowel op partijpolitiek als op staatsniveau nooit geaccepteerd worden, aangezien een democratie zonder transparantie niet kan bestaan. Daarom zijn deze begrijpelijke en openbaar toegankelijke procedures juist zo extreem belangrijk. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- het verslag (A5-0191/2004) van mevrouw Gebhardt, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende samenwerking tussen de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming ("de verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentbescherming");
- het tweede verslag (A5-0224/2004) van de heer Wuermeling, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake consumentenkrediet;
en
- het verslag (A5-0188/2004) van mevrouw Ghilardotti, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende oneerlijke "business-to-consumer"-handelspraktijken op de interne markt en tot wijziging van de richtlijnen 84/450/EEG, 97/7/EG en 98/27/EG (richtlijn oneerlijke handelspraktijken). 
Byrne,
   – Mijnheer de Voorzitter, het is nog maar een jaar geleden dat dit Parlement zijn resolutie over de nieuwe strategie met betrekking tot het consumentenbeleid voor de volgende vijf jaar aannam. Vandaag bespreken we drie belangrijke voorstellen in het kader van deze strategie. Ik ben bijzonder blij dat het Parlement heeft besloten deze voorstellen gecombineerd te bespreken, aangezien ze er alledrie op gericht zijn het consumentenvertrouwen in de interne markt te vergroten.
Consumentenbestedingen zijn verantwoordelijk voor bijna 60 procent van het bruto binnenlands product van de EU. Een afname van het consumentenvertrouwen – ook een geringe afname – kan ernstige gevolgen hebben voor onze economie en de collectieve welvaart. Vorige maand tijdens de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad hebben de staatshoofden en regeringsleiders gekeken naar de voortgang in verband met de Agenda van Lissabon, die erop gericht is de concurrentiepositie van onze economie te verbeteren. Het is niet overdreven als ik zeg dat er op dat terrein ruimte voor verbetering is. Consumentenvertrouwen is goed voor de handel en zou onze concurrentiepositie ten goede komen.
De Europese Unie heeft al een hoop bereikt als het gaat om het elimineren van belemmeringen in de interne markt. Als we wetgevingsbelemmeringen willen wegnemen, moeten we er echter bij stilstaan dat consumenten – de vraagzijde van de markt – ook worden geconfronteerd met belemmeringen, namelijk vertrouwensbelemmeringen. Als we deze vertrouwensbelemmeringen negeren, is dat niet alleen onverantwoord maar schaden we ook de belangen van consumenten en het bedrijfsleven. Ook zal het dan veel moeilijker worden om de doelstellingen van de Agenda van Lissabon te halen.
De voorstellen die we vandaag bespreken, stellen ons in staat de voordelen van de interne markt voor consumenten te maximaliseren. Ik dank de drie rapporteurs van de Commissie juridische zaken en interne markt en ook de rapporteurs van de medeadviserende commissies voor hun tijd en inspanningen ten aanzien van deze voorstellen.
Om te beginnen wil ik stilstaan bij de ontwerpverordening inzake samenwerking bij de handhaving. Hierin wordt het zwakke punt van de consumentenbescherming aan de orde gesteld: de doeltreffende toepassing van de wet. In grensoverschrijdende gevallen nemen de problemen toe omdat nationale handhavingsmechanismen niet zijn toegerust voor dergelijke gevallen. Malafide handelaars die erop uit zijn consumenten op te lichten, weten dat en die komen we meer tegen bij grensoverschrijdende gevallen dan bij binnenlandse gevallen. Ze belagen consumenten over de grens via de post, via e-mail of via websites. Om hier het hoofd aan te bieden, voorziet de ontwerpverordening in een netwerk van bevoegde handhavingsinstanties, ten minste één in iedere lidstaat. Het voorstel is bedoeld om nationale instanties snel en doeltreffend met elkaar te laten samenwerken bij het opsporen van malafide handelaars, waardoor die ervan kunnen worden weerhouden consumenten en legitieme bedrijven schade toe te brengen.
Deze verordening zal een krachtig signaal afgeven aan de Europese burgers. Het toont hun dat de EU een rol van belang speelt in hun dagelijks leven en dat ze met meer vertrouwen in heel Europa inkopen kunnen doen.
Ik dank mevrouw Gebhardt en de collega’s die samen met haar hebben gewerkt aan een compromisovereenkomst met de Raad, waardoor het voorstel in één lezing kan worden aangenomen. Dankzij het compromis dat met de instellingen is overeengekomen, krijgen handhavingsinstanties eindelijk de beschikking over de benodigde instrumenten om in grensoverschrijdende gevallen werkelijk te kunnen samenwerken. Tegelijkertijd worden de diverse tradities die in de verschillende lidstaten bestaan, waarbij de nadruk soms ligt op handhaving door de overheid en soms meer op particuliere initiatieven, geëerbiedigd.
Ik ben mij er terdege van bewust dat sommigen van u het advies van de commissie ten principale, dat in amendement 29 wordt beschreven, verkiezen boven de compromisoplossing in amendement 76, die in samenwerking met de Raad tot stand is gekomen. Deze benadering leidt wellicht tot langdurige besprekingen met de Raad en tot een tweede lezing, waardoor het nog langer duurt voordat er een doeltreffend handhavingsmechanisme komt waarmee de malafide handelaars kunnen worden aangepakt.
Ik zie niet in wat ons bedrijfsleven of onze consumenten met een dergelijke vertraging opschieten. De ingediende en door sommigen gesteunde amendementen komen de doeltreffendheid van het mechanisme geenszins ten goede en vormen ook geen zinvolle bijdrage aan de bescherming van bestaande nationale mechanismen en tradities. Daarom dring ik er bij alle parlementsleden op aan het compromis te steunen.
Dit is de laatste wetgevende vergaderperiode van het Parlement vóór de verkiezingen. Het is dus ook uw laatste kans om ervoor te zorgen dat u een concreet voorbeeld kunt geven wanneer u uw kiezers moet vertellen wat u precies hebt ondernomen om de consumentenbelangen en de handhaving van de wet te bevorderen.
Het tweede voorstel dat vandaag ter tafel ligt is de ontwerprichtlijn inzake consumentenkrediet. Er bestaat brede overeenstemming over het feit dat een nieuwe richtlijn inzake consumentenkrediet noodzakelijk en wenselijk is. De markt en de producten zijn sinds halverwege de jaren tachtig van de vorige eeuw aanzienlijk veranderd en de bestaande richtlijn is niet langer toegerust voor de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van krediet. Deze nieuwe richtlijn is nodig om de opkomst van een echte interne markt op het gebied van consumentenkrediet mogelijk te maken. Dat is wenselijk om een hoog niveau van consumentenbescherming te bereiken dat in overeenstemming is met het actieplan voor het consumentenbeleid dat door het Europees Parlement wordt gesteund.
Om deze reden acht ik volledige harmonisatie de enige manier om een voor leners in de hele EU te creëren. Velen van u hebben gevraagd en zullen vragen om minimale harmonisatie, waarbij de lidstaten in staat worden gesteld de regels op nationaal niveau aan te vullen. Dit zou echter betekenen dat verschillen tussen de nationale wetgeving van verschillende lidstaten in stand worden gehouden. Daardoor blijft de kredietmarkt een binnenlandse en plaatselijke markt, waardoor aan consumenten de voordelen die een interne kredietmarkt hun kan bieden, worden ontzegd. De rechtszekerheid voor kredietverstrekkers en consumenten die grensoverschrijdend opereren, wordt er niet groter door. Een en ander komt de ontwikkeling van een echte interne markt voor consumentenkrediet niet ten goede. Volledige harmonisatie leidt niet tot lagere normen voor consumentenbescherming, aangezien we vanaf het begin hebben gekozen voor een hoog gemeenschappelijk beschermingsniveau. Bovendien wijs ik er met nadruk op dat de harmonisatie alleen voor die gebieden geldt die daadwerkelijk onder de richtlijn vallen. Op terreinen die buiten de werkingssfeer van de richtlijn vallen, behouden de lidstaten de vrijheid om hun eigen nationale bepalingen te hanteren. Door volledige harmonisatie zal het algehele niveau van de consumentenbescherming in de EU stijgen en wordt het eenvoudiger grensoverschrijdende kredieten te verstrekken.
Tot slot ben ik aangeland bij de kaderrichtlijn betreffende oneerlijke “business-to-consumer”-handelspraktijken. Dit voorstel is erop gericht te komen tot een hoog gemeenschappelijk niveau van consumentenbescherming tegen oneerlijke “business-to-consumer”-handelspraktijken in de hele EU. Hierdoor wordt het consumentenvertrouwen gestimuleerd en kunnen oneerlijke praktijken waar dan ook in de EU worden aangepakt. Wat evenzeer van belang is, is dat de richtlijn leidt tot minder belemmeringen die legitieme bedrijven ervan weerhouden de interne markt ten volle te benutten en nieuwe consumenten te bereiken. Zowel bedrijven als consumenten zullen profiteren van de veiligheid die wordt verkregen als er één regel is in plaats van vijftien of, vanaf 1 mei, vijfentwintig. Zowel bedrijven als consumenten zullen zo meer profijt kunnen hebben van de uitgebreide interne markt en dat heeft weer een positief effect op de concurrentiepositie van de Europese economie als geheel.
Hier wil ik het voorlopig bij laten. Ik ben benieuwd naar uw standpunten. 
Gebhardt (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, wij horen steeds opnieuw verhalen van kwalijke praktijken over de geldbeluste, gehaaide zakenlieden die burgers in hun netten verstrikken. Gelukkig kunnen die burgers vaak uit hun klauwen gered worden. In alle lidstaten zijn voorzorgsmaatregelen getroffen ter bescherming van de consumenten. In Groot-Brittannië en Frankrijk gebeurt dit door overheidsinstanties – respectievelijk het en de . In Nederland neemt de Consumentenbond het voortouw, terwijl in Duitsland de op dit vlak een belangrijke rol speelt.
Al deze instanties bieden bijvoorbeeld uitkomst als u in uw brievenbus een bericht vindt dat u bij een loterij een prijs heeft gewonnen. Om deze prijs in ontvangst te nemen, hoeft u alleen maar uw handtekening te zetten en het geheel terug te sturen. Een week later ontvangt u dan echter plotseling producten die u niet besteld heeft met de bijbehorende rekening. Of u schrijft u in voor een of andere vermageringskuur die de laatste tijd heel vaak in tijdschriften voor jongeren opduiken en waarvan het effect sterk overdreven wordt, terwijl er niets over bijwerkingen wordt gezegd. Of u gaat in op een aanbod dat uiteindelijk een vorm van blijkt te zijn. Een website biedt u het gratis downloaden van muziek aan. U gaat op dat aanbod in, maar wat u niet merkt, is dat u van uw eigen internetprovider wordt afgesloten en op een andere, aanzienlijk duurdere provider wordt aangesloten. De rekening valt pas later in de bus.
In de meeste gevallen van bedrog kunnen de nationale instanties hulp bieden. Er doen zich echter problemen voor bij de ongeveer 20 procent van de gevallen waarbij vaak alleen een fictief adres in de vorm van een postbusnummer in een ander land bekend is. Dan wordt goede raad al snel duur.
Om dergelijke gevallen aan te pakken is de onderhavige ontwerp-verordening van groot belang. Een dergelijke regulering is ook dringend noodzakelijk omdat de problemen zich opstapelen en wij de burgers niet in de steek mogen laten. Dat is ook de reden dat ik als rapporteur van dit Parlement aan de wens van het Ierse voorzitterschap van de Raad tegemoet ben gekomen om dit wetgevingsinstrument bij voorkeur in één lezing aan te nemen. Het resultaat van de onderhandelingen ligt thans ter tafel. Ik wil ook van de gelegenheid gebruik maken om de Europese Commissie nadrukkelijk te bedanken voor de actieve steun bij het tot stand brengen van dit resultaat.
Bij deze verordening gaat het in eerste instantie om de wederzijdse bijstand bij het handhaven van de rechten van consumenten. In elke lidstaat dient daartoe een overheidsinstantie in het leven te worden geroepen als aanspreekpunt voor de autoriteiten in andere lidstaten. Ik wil daarbij benadrukken dat lidstaten niet gedwongen zullen worden om een nieuwe instantie op te richten. De lidstaten hebben de vrijheid om de taken die in deze verordening worden omschreven uit te laten voeren door reeds bestaande instanties. Het is niet onze bedoeling om bureaucratie te creëren, maar om op een effectieve wijze een halt toe te roepen aan de frauduleuze kuiperijen van een aantal oneerlijke zakenlieden die zich achter grensoverschrijdende bedrijven verstoppen.
Om dit te bewerkstelligen kunnen de overheidsinstanties in onderling overleg besluiten om de behandeling van gevallen van bedrog over te dragen aan non-gouvernementele organisaties, zoals bijvoorbeeld in Duitsland, Oostenrijk en Nederland al geruime tijd gebruikelijk is. Ik ga er daarbij wel vanuit dat de betreffende taken in deze landen normaal gesproken aan beproefde instanties zoals consumentenbonden en zelfregulerende brancheorganisaties overgedragen zullen worden. Dat vormt voor mij als rapporteur namelijk de basisvoorwaarde om mijn collega’s in dit Parlement aan te bevelen om de huidige compromistekst te steunen. Er is uitsluitend ruimte voor uitzonderingen indien er tussen instanties bijzonder vertrouwelijke gegevens uitgewisseld dienen te worden, maar ook daar hebben wij in deze tekst al duidelijke regelingen voor getroffen.
Als deze wetstekst wordt aangenomen, kunnen wij eindelijk een belofte inlossen die elke afgevaardigde ooit wel eens heeft gedaan, namelijk dat wij de belangen van de consumenten naar beste vermogen zullen behartigen. Ik hoop dan ook dat die belofte morgen met een duidelijk “ja” wordt ingelost.
Wuermeling (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, allereerst wil ik iedereen bedanken die aan de totstandkoming van dit ingewikkelde en uitgebreide verslag heeft meegewerkt. Wij verkeerden helaas in de situatie dat wij moesten uitgaan van een voorstel van de Commissie dat niet altijd even goed doordacht en ook nonchalant geformuleerd was, waarbij met name geen rekening was gehouden met de zeer ernstige gevolgen voor de consumenten, bijvoorbeeld met het oog op de toegang tot kredieten. Dat heeft ertoe geleid dat wij veel amendementen op deze richtlijn hebben moeten indienen. Tot nu toe bestaat deze richtlijn uit 38 artikelen waarop in de Commissie juridische zaken en interne markt het trieste record van 650 amendementen zijn ingediend. Dankzij uw constructieve medewerking zijn wij er echter in geslaagd om daarvan toch nog een samenhangend geheel te maken.
Ik wil van deze gelegenheid ook graag gebruik maken om niet alleen het secretariaat van het Parlement en het secretariaat van de fracties, maar ook mijn eigen medewerkers hartelijk te bedanken voor de talloze uren die zij in dit verslag hebben gestoken.
Ik kan het Parlement meedelen dat de Commissie justitie en binnenlandse zaken met dit voorstel drie signalen wil afgeven. Het eerste signaal betreft een optimale consumentenbescherming op de Europese interne markt. Als wij de minimumnormen van de Europese Unie op dit gebied combineren met de bestaande wetgeving in de afzonderlijke lidstaten, kunnen wij die optimale bescherming ook realiseren. Als wij daarentegen een maximale of volledige harmonisatie nastreven, resulteert dat slechts in een minimale bescherming voor de consumenten. Ik ben het dan ook nadrukkelijk niet met de heer Byrne eens.
Ik heb de indruk dat het de Commissie er voornamelijk om te doen is om het consumentenrecht op dit vlak volledig te centraliseren, zodat uiteindelijk de Europese Unie een exclusieve bevoegdheid heeft om maatregelen op het gebied van de consumentenbescherming te nemen. Dat zou objectief gezien echter geen goede oplossing zijn, aangezien de nationale markten nog steeds zeer uiteenlopend van aard zijn. Bovendien moet er ook snel en flexibel gereageerd kunnen worden indien er onbetrouwbare handelspraktijken aan het licht komen.
Het tweede signaal betreft het openstellen van de financiële markten, ook voor de particuliere consumenten. Door het instellen van beschermingsnormen willen wij het vertrouwen van de burgers in de elektronische handel, de postorderbedrijven, vergroten. Bovendien willen wij hierdoor de consumenten ook stimuleren om op de gehele interne markt offertes aan te vragen, zodat zij leningen uiteindelijk tegen de goedkoopste tarieven af kunnen sluiten.
Het derde signaal betreft het verzet tegen overmatige regulering en bureaucratie. Het is namelijk zinloos om de “gewone” consument – ondanks zijn mondigheid – met een overdaad aan informatie te overstelpen die hij niet kan lezen, laat staan begrijpen. Daarom hebben wij voorgesteld om duidelijke informatiemethoden te gebruiken op basis waarvan de consument in één oogopslag een overzicht krijgt van de belangrijkste kredietgegevens.
Wij hebben ons ook ingespannen om met name voor de sociaal zwakkeren de toegang tot kredietmogelijkheden in stand te houden. Juist deze bevolkingsgroep heeft behoefte aan kortlopende kredieten om in hun dagelijks levensonderhoud te voorzien. Het voorstel van de Commissie zou ertoe hebben geleid dat alleen mensen die helemaal geen krediet nodig hebben, daar aanspraak op zouden kunnen maken.
Staat u mij toe om kort op twee losse punten in te gaan die nog steeds onderwerp van discussie tussen de fracties zijn. Het eerste punt is het recht op vervroegde aflossingen. Aan de ene kant is er de opvatting dat vervroegde aflossing in beginsel mogelijk moet zijn zonder dat daar extra kosten aan verbonden zijn. Aan de andere kant heerst de opvatting dat de consument zelf een keuze moet maken tussen vaste kredieten en kredieten die vroegtijdig afgelost kunnen worden. Aangezien wij op dit punt nog geen overeenstemming hebben bereikt, zou ik de Fractie van de Europese Volkspartij een handreiking willen doen. U hebt kunnen constateren dat ik al een compromisamendement heb ingediend, amendement 173, waarin wordt voorgesteld dat kredieten met een looptijd van meer dan drie jaar op elk moment vervroegd afgelost kunnen worden. Ik stel voor om dit compromisamendement nu te combineren met amendement 96 uit de aanbeveling van de Commissie juridische zaken en interne markt, wat betekent dat in een dergelijk geval ook een passende korting op de kosten van het krediet toegepast dient te worden.
Ik zal mijn betoog nu gaan afronden, hoewel ik nog graag op enkele punten uit de huidige discussie nader zou zijn ingegaan. Naar mijn idee vormen de drie verslagen van mevrouw Gebhardt, van mijzelf en van mevrouw Ghilardotti een afsluitende bekroning van onze wetgevingswerkzaamheden op het gebied van het consumentenrecht. Wij zijn er steeds in geslaagd om op adequate wijze onze verantwoordelijkheid te nemen in het spanningsveld tussen de noodzakelijke voorwaarden voor de interne markt en de consumentenbescherming. Ik vind dat er nu een stuk evenwichtige wetgeving op tafel ligt. Ondanks alle meningsverschillen op detailniveau hoop ik dan ook op een brede instemming van dit Parlement. 
Ghilardotti (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega’s, deze ontwerprichtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken grijpt voor een groot deel terug op het Groenboek inzake de consumentenbescherming, waar de commissaris in zijn betoog naar verwezen heeft.
De redenen voor de richtlijn – die een optimale bescherming van de consument beoogt – zijn hoofdzakelijk economisch van aard en zijn derhalve bedoeld om de interne markt te voltooien en beter te doen functioneren. Deze algemene economische doelstellingen kunnen alleen worden bereikt via een beleid ter bescherming van de consument dat de Europese consumenten vertrouwen inboezemt en het internationale en Europese handelsverkeer een nieuw elan geeft. De economische groei die de interne markt mogelijk maakt, moet resulteren in meer winst voor het bedrijfsleven en een betere bescherming en meer economische voordelen voor de consumenten. Een gemeenschappelijk consumentenbeleid en harmonisatie van de interne markt kunnen leiden tot convergentie van de prijzen. Oneerlijke handelspraktijken zetten de consument daarentegen vaak aan tot niet-rationeel economisch gedrag, veroorzaken concurrentievervalsing en staan een goede werking van de interne markt in de weg.
Derhalve kan ik instemmen met de aanpak van de Commissie, die gebaseerd is op de harmonisatie van marktpraktijken, het beginsel van wederzijdse erkenning van het land van oorsprong, de invoering van een algeheel verbod op oneerlijke handelspraktijken en de vaststelling van specifieke criteria en praktijkgevallen. Het toepassingsgebied blijft beperkt tot een kaderrichtlijn op basis van de relaties tussen bedrijven en consumenten. De invoering van een Europese kaderregeling ter bestrijding van oneerlijke handelspraktijken, die gebaseerd is op een effectieve harmonisatie en gericht is op een duidelijke en daadwerkelijke bescherming van de consumenten in de Europese Unie, zal leiden tot meer vertrouwen bij de consument en tot een intensivering van het internationaal handelsverkeer en zal de bedrijven bovendien in staat stellen om onder duidelijke juridische voorwaarden met elkaar te concurreren.
Ofschoon het Parlement de algemene opzet en de belangrijkste doelstellingen van de richtlijn onderschrijft, stellen wij toch een reeks amendementen voor die volgens ons een aantal definities en opties zo verduidelijken dat zij geen aanleiding geven tot misverstanden. Op basis van dit uitgangspunt stelt het Parlement opnieuw een amendement voor met betrekking tot de rechtsgrond. Wij willen de door de Commissie voorgestelde rechtsgrond met betrekking tot de interne markt, artikel 123, uitbreiden met artikel 53 betreffende de consumentenbescherming. Dat maakt het mogelijk de doeleinden inzake harmonisatie en wederzijdse erkenning in het kader van de interne markt te verenigen met de mogelijkheid voor de lidstaten vast te houden aan verder reikende regelgeving wat betreft de bescherming van de consument. Zo reageren wij volgens mij adequaat op de vrees van degenen die menen dat een maximale harmonisatie kan leiden tot nivellering naar beneden van de consumentenbescherming of de bestaande regelgeving in vele lidstaten een stap terug doet zetten. Wij achten het eveneens belangrijk om in het kader van de definitie van consument gewag te maken van kwetsbare consumenten. Vanwege hun leeftijd, lichamelijke of geestelijke gesteldheid, onderwijsniveau of handicap hebben deze kwetsbare consumenten meer bescherming nodig. Met betrekking tot de definities in artikel 2 acht ik het amendement over de professionele toewijding belangrijk en daarom zal ik het in de plenaire vergadering opnieuw indienen.
Wij zijn het in grote lijnen eens met hetgeen de Commissie zegt over de regelgeving voor misleidende en agressieve praktijken. Wij wensen echter te benadrukken dat het van fundamenteel belang is de consument te informeren over oneerlijke praktijken en gedragscodes. Tevens zijn wij van mening dat het onderscheid tussen nationale en communautaire gedragscodes een beetje irreëel is. Daarom vinden wij het noodzakelijk gepaste en doeltreffende mechanismen te creëren om die codes te controleren en te handhaven.
Een ander belangrijk element van de gedragscodes als methode om geschillen tussen bedrijven en consumenten op te lossen is de arbitrageregeling. Die regeling kan en mag echter een beroep op bestuursrechtelijke organen niet vervangen of beletten. Het kan echter wel een belangrijke ontwikkeling vormen.
De goedkeuring morgen van de richtlijn en het verslag is, zoals collega’s en de Commissaris al gezegd hebben, uiterst belangrijk voor zowel de ontwikkeling van de interne markt als voor de consumentenbescherming.
Ik wil afsluiten met een woord van dank aan alle collega’s die ertoe bijgedragen hebben dit document te verbeteren en een oplossing te bereiken. Met name zou ik mevrouw Paciotti willen bedanken, daar zij mij vervangen heeft toen ik vanwege gezondheidsredenen afwezig was, en namens mij op voortreffelijke wijze het werk heeft gedaan. 
Berès (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, één minuut voor een verslag dat ons al zolang bezighoudt, dat is lastig. Dank u, mijnheer de commissaris, voor uw voorstel; het is een basis waarop verder gewerkt kan worden. Gelukkig zal dit Parlement uiteengaan na op deze basis gewerkt te hebben. Zoals u weet steunen wij het ambitieuze concept waarvan u bent uitgegaan, namelijk een volledige harmonisatie, maar wij onderkennen de moeilijkheden om dit doorgang te laten vinden. Misschien moet dit punt nog meer worden uitgewerkt, om uiteindelijk tot een daadwerkelijke bescherming van de consument te komen, want daar is het ons tenslotte om te doen.
Omwille van de helderheid en de doelmatigheid van de tekst, denken wij dat het voorstel van ons Parlement met betrekking tot de harmonisatie van de tarieven inderdaad een nuttige weg is. We houden dan maar één enkel percentage over, het jaarlijks kostenpercentage, en dat geeft voor iedereen meer helderheid. Maar laten we wel bedenken dat het krediet op een consumptiegoed van bijzondere aard is, omdat het goed, zodra de koop is gesloten, niet langer het voorwerp is van een krediet maar, als het ware, van een schuld, aangezien het goed wanneer het gekocht is, in waarde daalt.
Twee punten hebben in het bijzonder mijn aandacht, mijnheer de commissaris. Uiteraard is dat het punt van het toepassingsgebied van deze richtlijn. Zoals u weet zorgen de praktijken en gebruiken binnen de Europese Unie ervoor dat de evenwichten tussen hypothecaire kredieten, persoonlijke leningen of bestemmingskredieten in onze lidstaten uiteenlopen. We mogen niet weglopen voor de realiteit van bestaande mechanismen en voor de gevaren voor dumping die de verschillende nationale praktijken in meer of mindere mate met zich meebrengen.
Het is duidelijk dat als u de hypothecaire kredieten uit deze richtlijn haalt en ze naar een andere richtlijn verplaatst, u vrij spel geeft aan de banken, die van de overvloed aan hypothecaire kredieten profiteren om zich op andere consumentenkredietmarkten te storten. Mij dunkt dat dat niet het beoogde doel van deze richtlijn is, die toch eerst en vooral het de consumentenkredieten in hun algemeenheid moet beschermen. 
Patrie (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het versterken van het consumentenvertrouwen is inderdaad een essentiële uitdaging voor de ontwikkeling van de interne markt zoals u al zei, mijnheer de commissaris. Dit vertrouwen berust op de mogelijkheid voor de consument om zonder juridisch of economisch risico allerhande commerciële transacties uit te voeren, met name door middel van de nieuwe wegen van de elektronische handel.
De preventie- en sanctiesystemen voor overtredingen van de vigerende consumentenwetgeving in de lidstaten zijn over het algemeen operationeel binnen het kader van de nationale markten, maar niet aangepast voor gebruik op Europees niveau. Deze zwakke plek in de wetgeving is natuurlijk in het voordeel van kwaadwillige operatoren en in het nadeel van consumenten en fatsoenlijke handelaars.
Het initiatief van de Commissie om een netwerk van autoriteiten op te zetten die in staat zijn onderling samen te werken teneinde de interne markt te zuiveren van dubieuze praktijken, valt dus alleen maar toe te juichen, ook al had ik zelf liever gezien dat geopteerd werd voor een netwerk met een volledig publiek karakter, overeenkomstig het aanvankelijke voorstel van de commissie.
Gezien de noodzaak rekening te houden met de verscheidenheid binnen de communautaire praktijk en gezien de urgentie om over dit instrument te beschikken, acht ik het echter verstandig om het compromis, dat we met name te danken hebben aan het werk van onze rapporteur, aan te nemen. Ik wil dan ook de hoop uitspreken dat de samenwerking tussen de lidstaten zal worden geïnspireerd door werkelijke hulpvaardigheid. 
Whitehead (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, het doet ons veel genoegen dat mevrouw Ghilardotti beter is en weer bij ons is vandaag.
Dit is een debat over mensen en onze betrokkenheid bij hen. Namens de Commissie milieubeheer kan ik zeggen dat we ons volledig kunnen vinden in de woorden van de rapporteur over oneerlijke handelspraktijken, namelijk dat we het beginsel van de kwetsbare consument moeten aanvaarden en erkennen, dat we rekening moeten houden met verschillen tussen nationale regels, dat we moeten aandringen op een dubbele rechtsgrondslag en dat het beginsel van de optimale harmonisatie voor alle drie de richtlijnen moet gelden.
In de resterende seconden wil ik nog zeggen dat ik de rapporteur, mevrouw Gebhardt, in verband met de kwestie handhaving erkentelijk ben voor het feit dat ze aanvaardt dat ieder land zelf moet kunnen bepalen hoe de verordening door de overheidsinstellingen ten uitvoer wordt gelegd, maar volgens amendement 76 wordt de verordening ten uitvoer gelegd door de overheidsinstellingen, afgestemd op andere publieke belangen zonder hierdoor te worden verdrongen, en door NGO’s. Dit is een goede dag voor consumenten, en dat mogen we van de daken af schreeuwen, ook al was het debat dat we hebben gevoerd nogal beperkt. 

Thyssen (PPE-DE ).
   – Voorzitter, dat wij deze zittingsperiode mogen afronden met een debat over drie belangrijke consumentenzaken is niet alleen symbolisch. Het geeft ons ook de mogelijkheid nog eens te onderstrepen dat wij het menselijke karakter van de interne markt echt willen versterken en het geeft ons tevens de mogelijkheid duidelijk te maken dat de interne markt er óók voor de consument is en dat wij het vertrouwen van de consument willen en moeten opkrikken.
Wat de kaderrichtlijn betreft, heeft onze fractie als uitgangspunt dat een hoog niveau van consumentenbescherming een voorwaarde is voor de daadwerkelijke toepassing van het principe van wederzijdse erkenning. Wij aanvaarden de beperking van het toepassingsgebied tot de relatie bedrijfsleven-consument. Echter, om het verband tussen deze kaderrichtlijn en de concurrentiegerelateerde aspecten voor iedereen duidelijk te maken, willen wij toch amenderen.
Voor onze fractie blijft de gemiddelde consument het referentiepunt. Wij aanvaarden dat er nog geamendeerd wordt, maar deze amendementen mogen niet zover gaan dat de optie ten gronde wordt verlaten. Ook blijven wij erbij dat de zwarte lijsten met agressieve en misleidende handelspraktijken expliciet een uitputtend karakter moeten krijgen en dat de harmonisatiedoelstelling van de richtlijn niet ondermijnd mag worden. Als de zwarte lijsten worden gewijzigd, vinden wij dat dit volgens de medebeslissingsprocedure moet gebeuren. Wij blijven voorts bij onze opvatting dat een dubbele rechtsgrondslag voor de kaderrichtlijn niet verantwoord is, niet nodig is en overbodig is. Wij volgen dus het juridisch advies van onze Juridische Dienst en wij sluiten ons aan bij de redenen die wij in de diverse commissies eerder hebben toegelicht.
Voorzitter, wij hebben in deze zittingsperiode, en ook daarvoor, vele mooie wetten gemaakt over consumentenbescherming. Wij hebben dat alleen kunnen doen omdat er voorstellen vanuit de Commissie kwamen. Ik wil mij derhalve aansluiten bij allen die vandaag de Commissaris willen bedanken voor de voorstellen die wij gekregen hebben, want zonder de voorstellen van de Commissie zouden wij dat werk niet gedaan kunnen hebben. Het blijft natuurlijk zo dat, hoeveel mooie wetten wij ook maken, de regelgeving staat of valt met de effectieve toepassing en afdwingbaarheid ervan. Daarom ben ik een zeer groot voorstander van het voorstel van de Commissie om een netwerk van bestuurlijke instanties te ontwikkelen dat moet zorgen voor de toepassing van al die mooie consumentenrichtlijnen. Ik vind het voorstel van de Commissie uitstekend.
Ik hoop dat de collega’s nog eens nadenken over de amendementen, want ik weet dat er in onze fractie mensen zijn die het heel jammer zouden vinden als wij zouden eindigen in een al te bureaucratische regeling met heel veel rompslomp. Dat zou de zaak voor ons onverteerbaar maken. Laten wij er dus voor zorgen dat wij het voorstel over het netwerk met zoveel mogelijk stemmen goedkeuren. Laten wij de Raad vragen de zaak nog eens te bekijken. Het hoeft toch niet altijd zo te zijn dat wij ons aanpassen aan het standpunt van de Raad. Wij zitten op heel veel punten op dezelfde lijn. Laten wij de Raad vragen zich nu eens aan te passen aan het Parlement en de democratie te respecteren. 
Medina Ortega (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten hebben mevrouw Arlene McCarthy en ik 25 amendementen ingediend op het voorstel voor een richtlijn betreffende consumentenkrediet, waarvoor de heer Wuermeling rapporteur is.
Zoals bekend was er aanvankelijk sprake van een periode van besluiteloosheid, waarin de rapporteur dacht dat de richtlijn werd gewijzigd in de commissie, hetgeen ertoe leidde dat dit voorstel werd terugverwezen naar de Commissie juridische zaken en interne markt. Gelukkig is het ons gelukt hiervoor een oplossing te vinden, en uiteindelijk besloot de rapporteur in overleg met ons het voorstel opnieuw in te dienen, maar met een reeks amendementen.
Waar wij nu tegenaan lopen is tijdgebrek. Onze zittingsperiode is bijna om. Het Parlement is er niet in geslaagd in de huidige periode het voorstel voor een richtlijn uitputtend te behandelen, zodat wij ons beperken tot de eerste lezing om het volgende Parlement in de gelegenheid te stellen er dieper op in te gaan.
Het gaat ons er natuurlijk niet om het consumentenkrediet ten grave te dragen, want dat neemt in ons leven inmiddels een belangrijke plaats in, of wij dat nu leuk vinden of niet. Wat wij willen, is de consument de garantie bieden dat hij niet in de wurggreep van het consumentenkrediet terechtkomt.
Onze amendementen zijn anders van aard. Zo betreft een ervan de rechtsgrond. Wij vinden het belangrijk de extra rechtsgrond van artikel 153 op te nemen om de consument te beschermen. Verder vinden wij het belangrijk bepaalde elementen van de definities eruit te lichten, en dan vooral bepaalde uitgangspunten, zoals het JKP – jaarlijks kostenpercentage –, een concept dat door ons hier is ontwikkeld, en dat geen plaats zou mogen maken voor andere, veel moeilijker te begrijpen criteria.
Wij hopen al met al dat de stemming van morgen een voorstel zal opleveren dat duidelijker is voor de consument, en dat het volgende Parlement dat voorstel als uitgangspunt kan nemen voor definitieve aanneming van deze voor alle Europese consumenten zo belangrijke richtlijn. 
Thors (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, om te beginnen wil ik zeggen dat ik het voorstel inzake samenwerking tussen de consumentenautoriteiten luid toejuich. Ik vind dat de rapporteur uiterst goed werk heeft verricht. Het is tegelijk verbazingwekkend en beangstigend om te zien hoeveel energie een deel van het Parlement heeft gestoken in pogingen om de angel uit dit voorstel te halen. Het is voor mij onvoorstelbaar dat iedereen rechten heeft op de interne markt, behalve de consumenten. Dat was werkelijk een beklemmende ervaring, maar ik ben blij met het voorstel en ik hoop dat het Parlement zich met grote meerderheid zal scharen achter het door collega Gebhardt opgestelde compromisvoorstel.
Wat betreft het verslag-Wuermeling over consumentenkredieten moet ik zeggen dat ik blij ben dat we vanmiddag hierover debatteren en dat we zover hebben kunnen komen. Zoals eerdere sprekers al hebben gezegd, moet er nog een en ander aan worden verbeterd, omdat anders het gevaar bestaat dat de richtlijnen de reeds bestaande rechten van de consument verzwakken.
Er is al gesproken over de werkelijke effectieve rente, en ook in dit geval wil ik samen met de liberale fractie dat er een bredere definitie komt. Het recht op eerdere terugbetaling moet ook worden verbeterd. Naar mijn mening gaat het compromisvoorstel in dezen niet ver genoeg. Zoals ik al vaak gedaan heb tijdens het debat, wil ik nog even wijzen op het recht op nummerportabiliteit in de telecommunicatiesector, dat de consumenten belangrijke rechten gegeven heeft. In mijn land zijn de kosten het laatste jaar met zeven procent gedaald, en ik denk dat het recht op terugbetaling daartoe in zeer belangrijke mate toe heeft bijgedragen.
Verder ben ik van mening dat we betere informatie moeten krijgen over credit cards, en ik vind de uitsluiting die in bepaalde amendementen is opgenomen niet echt wenselijk.
Ten slotte is de hoofdelijke aansprakelijkheid naar mijn mening echt nodig om de interne markt verder te ontwikkelen en om de consumenten bescherming te bieden als er nieuwe producten op de markt komen. Ik wil ook wijzen op iets wat we in mijn land hebben meegemaakt. Een nieuw discountbedrijf ging failliet, en alleen de klanten die met credit cards hadden betaald, hadden een zekere mate van bescherming. Dit toont ook aan dat de consumenten op dit punt bepaalde behoeften hebben wanneer de markten verder worden ontwikkeld. 
MacCormick (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik begin vanuit een lokaal perspectief. Afgelopen vrijdag heb ik een bezoek gebracht aan Blantyre in mijn eigen kiesdistrict om te praten met een alliantie van kredietverenigingen in dat deel van Schotland. Zoals de commissaris heel goed weet, verstrekken kredietverenigingen in sommige delen van de EU betaalbare en veilige soorten krediet aan consumenten via vrijwillige organisaties die zonder winstoogmerk opereren.
Bij aanvang van het proces maakten ze zich zorgen dat ze in de technische details van deze richtlijn verstrikt zouden raken. Ik ben de heer Wuermeling zeer dankbaar voor de wijze waarop hij in de amendementen 4 en 62 heeft gestreefd naar een vrijstelling voor dat type activiteiten. Dit is zeer belangrijk en mijn kiezers waren verheugd te vernemen dat er in dat opzicht veel is gedaan.
Hoewel er wellicht nog onenigheid bestaat over de exacte balans tussen de consument en de geldverstrekker volgens het verslag-Wuermeling, zijn we het er allemaal over eens dat het van cruciaal belang is om te zorgen voor een veilige interne markt, zodat een veel bredere handel mogelijk wordt, die niet ten koste gaat van de consument.
Ik feliciteer de heer Wuermeling van harte met het werk dat hij heeft verricht. We zullen morgen enkele amendementen tegen hem steunen, maar dit betekent niet dat we het project als geheel niet steunen.
Hetzelfde geldt voor het voorstel van mevrouw Gebhardt. We hebben het over consumentenrechten. Je zou kunnen stellen dat er zonder verhaal geen sprake kan zijn van rechten en ik denk dat de nieuwe verordening waarover de commissaris en mevrouw Gebhardt spraken, bedoeld is om ervoor te zorgen dat er adequate en krachtige verhaalsmogelijkheden komen voor rechten die we allemaal steunen.
Tegen mevrouw Ghilardotti zou ik willen zeggen dat het een uitstekend idee is om jurisprudentie te ontwikkelen voor eerlijke handelspraktijken. In negatieve zin wordt dit natuurlijk gedaan door middel van een algemene plicht om geen oneerlijke handel te drijven. Ik feliciteer mevrouw Ghilardotti met al het werk dat ze heeft verricht. Er zijn wellicht een paar punten waarover we morgen tijdens de stemming van mening zullen verschillen, maar het gaat erom dat we het schip met zijn allen dezelfde kant op loodsen. 
Van Dam (EDD ).
    Mijnheer de Voorzitter, al ruim anderhalf jaar is dit Parlement bezig met het voorstel van de Europese Commissie tot harmonisatie van de bepalingen voor het consumentenkrediet. Dat is naar onze mening veel te lang, ook omdat de standpunten van de adviserende commissie al voor de zomer van 2003 in grote lijnen waren bepaald. Het lijkt er sterk op dat de Europese Commissie met een voorstel tot maximumharmonisatie een verkeerde inschatting heeft gemaakt van de politieke haalbaarheid. Mijn fractie kan daarentegen instemmen met minimumharmonisatie van de bepalingen voor consumentenkrediet. Op die manier blijven de verworven rechten in de lidstaten behouden. Een van de verworven rechten in mijn land, Nederland, is dat de consumenten zonder uitgebreide contracten met een bank tijdelijk een schuld mogen hebben op hun rekening-courant. Wij noemen dat “rood’ staan. Terecht wordt voorgesteld om door middel van amendement 52 lid 2c van artikel 3 te schrappen. Van de Commissaris hoor ik graag of hij dit amendement overneemt. Kan de bestaande praktijk van rekening-courantkrediet onder de nieuwe richtlijn overeind blijven, zonder extra administratieve handelingen?
Als tweede punt, wil ik de aandacht vragen voor het voorstel van de Europese Commissie over oneerlijke handelspraktijken. Hierin staat, in artikel 4, dat een handelaar alleen hoeft te voldoen aan de eisen die gelden in zijn thuisland. Vanuit de positie van de consument is dat onbegrijpelijk. Een consument wil de bescherming krijgen die hij in zijn eigen land geniet. Voor een effectieve consumentenbescherming is dit artikel een groot obstakel. Een handelaar moet gewoon voldoen aan de eisen die gelden in het land waar hij zijn producten op de markt brengt. Onze fractie heeft daarom amendement 95 ingediend, om dit probleem op te lossen. Ik hoop dat de collega’s dit kunnen steunen. Graag zou ik hier van de Commissaris horen of ook dit amendement overgenomen kan worden. 
Sornosa Martínez (PSE ),
    Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat deze richtlijn nodig is. Als er iets duidelijk is, dan is het wel dat Richtlijn 87/102/EEG niet langer is afgestemd op de huidige situatie op de kredietmarkt. Je zou kunnen zeggen dat een te grote schuldenlast als zwaard van Damocles boven iedere Europeaan hangt. Er moet dan ook een richtlijn komen waarmee kan worden voorkomen dat bij het aanbieden van consumentenkrediet de indruk wordt gewekt dat het geld nooit hoeft te worden terugbetaald. Die richtlijn zou twee, mijns inziens wezenlijke doelen moeten nastreven: ten eerste de harmonisatie van de voorwaarden waarop consumentenkrediet wordt aangeboden, en ten tweede de garantie op een hoge mate van bescherming voor de consument. Dat laatste – het is niet voor niets een voorstel van mijn fractie – is wel het belangrijkste van de twee.
Tot mijn spijt heb ik geen tijd om de commissaris alle amendementen te noemen die volgens ons onontbeerlijk zijn om in ieder geval deze twee doelen te kunnen halen. Ik hoop echter dat sommigen van mijn collega’s daartoe de gelegenheid zullen hebben, want het is echt nodig dat wij ons als consument beschermd weten in een tijd waarin het lijkt alsof kredieten nooit hoeven te worden terugbetaald. Elke burger moet zijn leningen echter wel degelijk afbetalen, en de schulden lopen hoger op dan wij in feite aankunnen. 
Bartolozzi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de bescherming van de consument is een belangrijk doel en wij dienen te voorkomen dat oneerlijke ondernemers misbruik maken van de interne markt om de burgers te misleiden met hun slechte producten. Oneerlijke ondernemers wenden de nieuwe technologieën van de informatiemaatschappij in hun voordeel aan en ondermijnen zo het vertrouwen van de consument in de elektronische handel.
Deze problemen treffen niet alleen rechtstreeks de consument maar ook de bedrijven en de economie in haar geheel. Om de consument bepaalde waarborgen te bieden is het daarom noodzakelijk te beschikken over een met duidelijke en doeltreffende regels, en tevens de samenwerking tussen de nationale autoriteiten die belast zijn met de consumentenbescherming te verbeteren door de uitwisseling van informatie te stimuleren en de door de consument aangezochte autoriteit de mogelijkheid te geven om de autoriteit van een andere lidstaat tussenbeide te laten komen. Deze tweede, belangrijke doelstelling is ook het oogmerk van de ontwerpverordening waarover het Parlement deze week discussieert en stemt.
De bestaande nationale stelsels zijn niet geschikt om grensoverschrijdend misbruik te voorkomen en te bestrijden. De huidige informele netwerken voor de uitwisseling van informatie hebben te kampen met obstakels van juridische aard, die met name verband houden met de moeizame informatiestroom tussen de verschillende autoriteiten en de afwezigheid in bepaalde lidstaten van een autoriteit voor de bescherming van de consument.
De verordening bevat verder de plicht voor de lidstaten om een openbare autoriteit aan te wijzen die belast is met de bescherming van de consument en die deel uitmaakt van een Europees netwerk. De autoriteit van een bepaalde lidstaat kan bijstand vragen aan de andere leden van het netwerk om eventuele strafbare feiten op te sporen, informatie te ontvangen en zo een einde te maken aan misbruik door oneerlijke ondernemers.
De Juridische commissie heeft meer waarborgen in het voorstel ingebouwd teneinde misbruik van de kant van de nationale autoriteiten te voorkomen, vertrouwelijke informatie van bedrijven die niet perse nodig is voor het onderzoek te beschermen, en te garanderen dat de verzoeken tot samenwerking een redelijke motivatie kennen en niet onnodig de ondernemers in de wielen rijden.
De ontwerpverordening bevat trouwens procedures die soms nogal omslachtig zijn en bezwaarlijk voor de consument en de overheid. Daarmee bestaat het risico dat de kosten veel hoger uitvallen dan de door de consument geleden schade. Daarom zijn wij tegen een aantal bepalingen die de Raad en de Commissie in het voorstel hebben willen opnemen, daar zij het systeem veel logger zouden maken. Indien wij de verordening voor de uitbreiding in eerste lezing moeten goedkeuren, laten wij er dan voor zorgen vijf jaar na de inwerkingtreding van het voorstel de tekst te herzien op basis van de opgedane ervaring. 
McCarthy (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, uit onderzoek naar de bekendheid met consumentenkrediet in het Verenigd Koninkrijk is duidelijk naar voren gekomen dat consumenten behoefte hebben aan heldere, consistente informatie, zodat ze de aangeboden producten inhoudelijk kunnen vergelijken. Het is waar dat producten de consument tegenwoordig meer keuze en flexibiliteit bieden dankzij innovatie en ontwikkeling, maar consumenten hebben er vaak moeite meer ze te begrijpen: 56 procent van de consumenten in het Verenigd Koninkrijk begrijpt de gebruikte termen in kredietovereenkomsten niet, 77 procent vindt de in advertenties gebezigde taal verwarrend en hoewel 68 procent van de ondervraagden ervan op de hoogte is dat geldverstrekkers het JKP niet allemaal op dezelfde wijze berekenen, weten ze niet hoe het systeem werkt en vinden ze het moeilijk leningen naast elkaar te zetten, waardoor het moeilijk voor hen is de beste koop eruit te halen. Wat belangrijker is, is dat dit ook betekent dat kredietverstrekkers minder onder druk staan om hun prijzen en aanbiedingen concurrerend te houden. Als dit al uit onderzoek in één lidstaat blijkt, kan men zich voorstellen wat de uitkomst is als we naar alle 25 kijken. Daarom moet de richtlijn voorzien in maximale niveaus van consumentenbescherming inzake reclame, informatie en regels over de berekening van het JKP en in verhaalsmogelijkheden.
Ik wil er twee gebieden uitlichten waar de Commissie goed naar moet kijken. Het eerste gebied is de hoofdelijke aansprakelijkheid. In het Verenigd Koninkrijk voorziet artikel 75 van de Consumer Credit Act in verhaalsmogelijkheden. Ik begrijp wat de commissaris wil zeggen: lidstaten mogen hierin verder gaan. Ik zou echter niet willen dat deze richtlijn door kredietverstrekkers als excuus wordt gebruikt om onder de zeer hoge consumentenbescherming die in andere lidstaten al wordt geboden, uit te komen.
Coöperaties en kredietverenigingen zijn ook genoemd. Ik ben blij dat de rapporteur het door de heer Crowley en mijzelf opgestelde amendement heeft meegenomen. Het is waar dat kredietverenigingen een zeer belangrijke dienst leveren in de zin dat ze niet alleen betaalbare leningen aanbieden maar ook de armeren in de samenleving – de misdeelden en mensen met een laag inkomen – helpen uit de klauwen van de woekeraars te blijven. Ik vrees dat deze consumenten in minder welvarende gebieden zonder kredietverenigingen zullen komen te zitten en op de woekeraars zullen zijn aangewezen, als de in deze richtlijn voorgestelde verordeningen worden toegepast. Uit de stemlijst van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten voor morgen komt niet alleen onze wens naar voren dat de markt voor consumentenkrediet wordt geopend maar ook dat het hoogst mogelijke niveau van consumentenbescherming in heel Europa wordt bereikt. 
Wallis (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het lijkt me dat dit gecombineerd debat vanavond een passend slotstuk is van het werk van de Commissie juridische zaken en interne markt in dit mandaat. Bij aanvang van dit mandaat dachten we ook dat de economie van Europa en de interne markt een dubbele impuls zou krijgen met de komst van de euro en e-commerce. De werkelijkheid is helaas ietwat teleurstellend, met name ten aanzien van de participatie van consumenten in grensoverschrijdende transacties.
De Europese centra voor consumentenvoorlichting, die als geen ander inzicht in deze materie hebben, hebben een interessant rapport uitgegeven. Dit rapport is verschenen op de Europese Dag van de Consument dit jaar. Van 114 grensoverschrijdende transacties hebben er slechts 75 tot een leverantie geleid. Er waren problemen met de betaling en met restitutie van betalingen. Er is nauwelijks sprake van de veilige, goed functionerende markt die we aanvankelijk in gedachten hadden en het schort nog aan het vertrouwen dat we nodig hebben.
Het lijkt erop dat deze drie maatregelen op allerlei manieren bijdragen aan een verbetering van de situatie. De wetgeving inzake oneerlijke handelspraktijken moet over de hele linie leiden tot dat hoge niveau van consumentenbescherming. De maatregelen in de vorm van codes om tot alternatieve geschillenbeslechting te komen zullen er in combinatie met goede handhaving door middel van de handhavingsrichtlijn wellicht toe leiden dat consumenten de zo gewenste toegang krijgen tot het rechtssysteem.
Tot slot nog de kwestie consumentenkrediet: er moet een voorziening komen om ervoor te zorgen dat consumenten door de kredietverstrekker worden gesteund. In mijn eigen land en ook in enkele andere landen bestaat er zo’n voorziening. Zoiets moet er in heel Europa komen. Een van onze amendementen met betrekking hiertoe is in de commissie aangenomen. We moeten de komende tijd alles in het werk stellen om het consumentenvertrouwen te creëren dat nodig is om de markt tot een succes te maken. 
Lehne (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, vanwege tijdgebrek zal ik mij tot het verslag-Gebhardt beperken. Ik waardeer de inspanningen van de rapporteur en van de Commissie om op het gebied van de grensoverschrijdende samenwerking positieve ontwikkelingen in gang te zetten. Het staat buiten kijf dat dat een goede zaak is. Ik twijfel echter of het huidige voorstel van het Ierse voorzitterschap praktisch gezien een acceptabele oplossing vormt; ik vraag mij namelijk af of wij hierdoor niet juist een bureaucratisch monster creëren. Ik vind het in ieder geval verkeerd dat wij nu voor de allereerste keer in de geschiedenis van de wetgeving van de Europese Unie in het organisatierecht van de lidstaten willen ingrijpen met het oog op de vraag hoe zij verordeningen en richtlijnen op nationaal niveau omzetten. Als er dan ook nog concreet voorgeschreven wordt dat lidstaten bepaalde taken niet aan particuliere organisaties mogen overdragen, maar dat deze taken door overheidsinstanties uitgevoerd moeten worden, is dat naar mijn idee een inbreuk op de organisatorische soevereiniteit van de lidstaten. Daardoor zou de hele verordening zelfs in strijd met de verdragen kunnen zijn.
Mijn tweede punt betreft het bureaucratische monster – dat ik uitsluitend kan zien als nachtmerrie die werkelijkheid is geworden – dat bij geschillen om de hoek komt kijken. De lidstaat die een opdracht verstrekt moet er dus mee akkoord gaan dat de lidstaat die de opdracht aanneemt een particuliere organisatie met de praktische uitvoering belast. Als dat niet mogelijk is en de criteria niet in onderling overleg getoetst kunnen worden, wordt een comitologieprocedure in gang gezet waarna de Commissie een besluit moet nemen. Dat betekent dat er uit 25 landelijke hoofdsteden mensen naar Brussel moeten reizen om te beslissen of het nu om een zaak gaat die in het kader van de richtlijn of van een verordening al dan niet door particuliere organisaties behandeld mag worden. Dat staat toch in geen enkele verhouding met waar het hier om draait.
Wij moeten het organisatorische gezag van de lidstaten en de efficiëntie van de manier waarop zij hun taken uitvoeren, respecteren. Daarom is mijn voorstel dat wij ons achter het besluit van de Commissie juridische zaken en interne markt scharen. Als de Raad later bij zinnen komt, zal hij zich daar ook bij aansluiten. Onze collega, mevrouw Thyssen, heeft er eerder op gewezen dat er geen reden is om op dit vlak water bij de wijn te doen. Ik vind dat de Raad ten opzichte van ons wel water bij de wijn moet doen, zodat het voorstel snel en in één enkele lezing aangenomen kan worden. Daarbij dient echter wel het besluit van de Commissie juridische zaken en interne markt als uitgangspunt te worden genomen, en niet het Ierse compromisvoorstel. 
Karas (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, ik zal mij richten op het verslag-Wuermeling over de richtlijn inzake consumentenkredieten. Ik wil de rapporteur van harte bedanken voor zijn uitstekende werk en voor de samenwerking tussen de Parlementaire commissies. Hij stond voor een moeilijke taak, aangezien het ontwerp van de Commissie – op zijn zachtst gezegd – slecht was. In het voorstel van de Commissie wordt van de verkeerde veronderstellingen uitgegaan. De belangen van de consumenten worden tegen die van de banken uitgespeeld en in veel gevallen wordt de ene partij tegen de andere opgezet, en dat terwijl Europa juist behoefte heeft aan niet alleen een grotere saamhorigheid in plaats van elkaar beschuldigende, twistende partijen, maar ook aan meer diepgang in plaats van populistische oppervlakkigheid.
Wij zijn een groot voorstander van consumentenbescherming, van meer transparantie, van wederzijdse uitwisseling van informatie en van minimum- en maximumnormen voor de toepasbaarheid van de richtlijn. Wij zijn echter absoluut tegen meer bureaucratisering van particuliere kredieten, tegen duurdere particuliere kredieten en tegen het opnemen in deze richtlijn van kredieten in de vorm van voorschotten in rekening-courant.
Ik hoop dat via het ontwerp dat het Parlement op basis van de voorstellen van de rapporteur heeft opgesteld de essentiële doelstellingen van de richtlijn ook gerealiseerd kunnen worden, namelijk meer consumentenbescherming en minder bureaucratie, een betere transparantie, een groter vertrouwen en meer wederzijdse consideratie. Alleen op die manier kunnen wij een betere bescherming van de consumentenbelangen en een toename van de grensoverschrijdende leningen bewerkstelligen.
Ik verzoek u allen om de amendementen van het Parlement en de rapporteur te steunen, omdat wij alleen via deze weg de saamhorigheid in plaats van de confrontatie kunnen bevorderen. 
Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil me beperken tot het verslag over consumentenkrediet van de heer Wuermeling. Dit is zijn tweede poging om tot een compromis te komen ten aanzien van de richtlijn inzake consumentenkrediet nadat het Parlement een groot aantal onderdelen van de ontwerprichtlijn had verworpen en deze in november 2003 had terugverwezen naar de commissie.
Deze richtlijn is erop gericht wetten, verordeningen en administratieve procedures van de lidstaten inzake door consumenten afgesloten krediet- en zekerheidsovereenkomsten te harmoniseren. Ik heb eerder mijn bezwaren ten aanzien van een groot aantal onderdelen geuit en zal het verslag van de heer Wuermeling graag steunen mits de amendementen inzake de zogenaamde “verantwoorde lening”, het verplichte gebruik van gegevensbanken om de kredietwaardigheid te beoordelen en de vrijstelling voor hypotheken allemaal worden aangenomen, en mits de amendementen inzake de kredietverenigingen, de amendementen 4 en 61, door het Parlement worden gesteund.
Het verschijnsel kredietverenigingen zoals we dat in Ierland en het Verenigd Koninkrijk kennen, is uniek. De meest financiële instellingen die leningen verstrekken doen dit vanuit een winstoogmerk. Kredietverenigingen werken anders aangezien zij het eigendom zijn van hun leden en door hun leden worden beheerd. Al hun bestuurs- en commissieleden zijn vrijwilligers – in mijn eigen land zijn dat er vijftienduizend – evenals de meerderheid van het personeel, behalve bij de grotere kredietverenigingen, die zo’n tweeduizend betaalde werknemers in dienst hebben. Ze mogen niet buiten hun eigen regio opereren en ze verstrekken voornamelijk kleine kredieten voor de lagere inkomensgroepen en mensen in financiële nood. Via de zogenaamde MABS, de Money Advice and Budgeting Service, in Ierland, verstrekken ze toegang tot krediet voor particulieren die vaak diep in de schulden zitten en die anders het slachtoffer zouden kunnen worden van illegale kredietgevers die leningen vertrekken tegen onmogelijk hoge woekerrentes.
In mijn eigen land, met nog geen vier miljoen inwoners, zijn 2,5 miljoen mensen lid van een kredietvereniging en samen zijn zij goed voor ruim negen miljard euro aan spaartegoeden. Van de door de kredietverenigingen verstrekte leningen heeft 37 procent een waarde van ten hoogste 750 euro. De gemiddelde lening is zevenduizend euro. Momenteel staat er in totaal voor vijf miljard euro aan leningen geboekt. Alle kredietverenigingen in Ierland vallen onder het toezicht van de Irish League of Credit Unions.
Ter afronding nog dit: harmonisatie is noodzakelijk en is welkom zolang rekening wordt gehouden met het wijd uiteenlopende aanbod van financiële producten en de culturele verschillen tussen de lidstaten onderling, die een rol spelen bij de financiële diensten. Er moet sprake zijn van een evenwicht tussen bescherming van de consument tegen de kredietgever enerzijds en bescherming van de kredietgever tegen de consument anderzijds. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals een aantal collega’s ten aanzien van de consumentenkrediet opmerkte, is goede regelgeving goed voor de markt. Het consumentenvertrouwen en de drang naar innovatie en ontwikkeling in de interne markt worden erdoor gestimuleerd. Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie deed dit allemaal niet en het verslag van de heer Wuermeling, dat we met open armen ontvangen, is een duidelijke stap in de goede richting en een aanzienlijke verbetering.
Zoals een aantal collega’s echter opmerkte, moeten consumentenrechten worden ondersteund door goede handhavingsmechanismen. Dat geldt ook voor de andere twee voorstellen waarover we vanavond spreken. We verwelkomen het voorstel van mevrouw Gebhardt om tot een compromis te komen. Dat voorstel kan rekenen op onze steun, want dit is van groot belang.
We hebben ook aanzienlijke voortgang geboekt bij het ontwikkelen van een werkbaar voorstel inzake oneerlijke handelspraktijken, waarbij handhaving het sleutelwoord is. Het is zinloos nieuwe consumentenrechten op te stellen als deze niet worden gehandhaafd. Bedrijven moeten weten waar ze aan toe zijn met betrekking tot hun nationale wetgeving en ze moeten ook worden aangemoedigd om via een gedragscode de beste praktijken na te streven. We zijn een flink stuk verder in die richting gekomen. Het belangrijke voorstel inzake wederzijdse erkenning is ook van essentieel belang als we willen dat het plan slaagt.
Ter afronding: dit pakket is goed voor consumenten en de interne markt en we zullen alle drie de voorstellen steunen. 
Byrne,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor uw waardevolle interventies inzake deze drie kwesties. Ik weet dat het Parlement en de Commissie het op veel punten eens zijn. Staat u me toe te reageren op een aantal van de punten die tijdens het debat aan de orde zijn gebracht, en het standpunt van de Commissie over de belangrijkste amendementen aan te geven.
Het eerste punt is de samenwerking op het gebied van de handhaving. Ten aanzien van deze verordening kan de Commissie alle amendementen die tijdens de vergadering door de rapporteur zijn ingediend aanvaarden, aangezien ze een neerslag zijn van het compromis met de Raad, gericht op aanname van de verordening in eerste lezing. De amendementen die geen onderdeel uitmaken van het compromispakket steunt de Commissie niet. Door te blijven praten over zaken die vallen buiten het bestek van het met de Raad overeengekomen compromis, komen we niet tot noemenswaardige verbeteringen in de handhaving van de regels inzake consumentenbescherming. Het biedt malafide handelaars echter wel meer tijd om het ontbreken van een effectieve samenwerking tussen de handhavingsinstanties in de lidstaten uit te buiten. Het compromis biedt een redelijk evenwicht tussen de handhavingstradities van de verschillende lidstaten.
De belangrijkste vraag bij deze discussies is het publieke karakter van het voorgestelde netwerk. De redenering achter het voorstel van de Commissie was dat alleen overheidsinstanties toereikende garanties kunnen bieden ten aanzien van de doeltreffendheid en vertrouwelijkheid. In een minderheid van de lidstaten wordt een doeltreffende handhaving bereikt door particuliere consumentenorganisaties te financieren zodat zij in het algemeen belang kunnen handelen.
In amendement 76 worden beide tradities gecombineerd. In de lidstaten met een sterke traditie van particuliere consumentenorganisaties kan een groot aantal grensoverschrijdende gevallen aan deze organisaties worden gedelegeerd. In gevallen waarbij vertrouwelijke informatie een rol speelt of waarbij grondig onderzoek vereist is, met andere woorden, de grootste malafide handelaars, is het ontbreken van een overheidsinstantie een gemis.
De verwijzing naar comitologie is toegevoegd op verzoek van de Parlementsleden die voor delegering door de lidstaten zijn. Voor een lidstaat die door toedoen van een andere lidstaat een geval niet aan een particuliere organisatie kan delegeren, biedt comitologie de mogelijkheid om bezwaren te ventileren.
Als artikel 8, lid 2, letters b) en c) uit amendement 29 worden geschrapt, is dit amendement volstrekt onaanvaardbaar voor de Raad en de Commissie. Beide hebben erop gewezen dat artikel 8, lid 2, een pakket is dat intact moet blijven. Ik beveel het Parlement dan ook aan het als zodanig te benaderen.
Ik ben blij dat we hier vandaag debatteren over de richtlijn inzake consumentenkrediet. Het is nu ruim negentien maanden geleden dat de Commissie dit voorstel naar het Parlement zond, wat maar een paar weken minder is dan de drachttijd van de olifant, en het is dan ook niet zo verbazingwekkend dat de rapporteur met zo’n lijvig verslag is gekomen. Ik weet zeker dat de rapporteur begrijpt dat ik niet al zijn amendementen kan aanvaarden, hoewel ik zijn standpunt en zijn verslag benader met het streven om tot een compromis te komen.
De Commissie kan veel van de amendementen die de Commissie juridische zaken en interne markt heeft voorgesteld en die vandaag aan de orde komen, aanvaarden. Een aantal ervan kan gedeeltelijk of met kleine aanpassingen worden aanvaard. Ik merk tevens op dat er voor deze vergadering meer dan tweehonderd amendementen waren ingediend. Samen met het commentaar van de diverse sprekers geeft dit wel aan dat de meningen zeer verdeeld zijn. Het is een weerspiegeling van de verschillen in de benadering van consumentenkrediet door de verschillende lidstaten. Desalniettemin schep ik moed uit het feit dat er een brede consensus bestaat ten aanzien van de twee voornaamste doelstellingen, namelijk een hoog niveau van bescherming en een echte interne markt voor consumentenkrediet.
Gezien het grote aantal technische kwesties dat aan de orde is geweest, kan ik niet op elk punt ingaan. Ik zal me dan ook beperken tot een aantal hoofdpunten. Ik herhaal nogmaals dat volledige harmonisatie niet tot een verlaging van het niveau van consumentenbescherming leidt. Volledige harmonisatie heeft betrekking op de gebieden waarvoor de richtlijn in een dergelijke harmonisatie voorziet, namelijk de gebieden die het belangrijkst zijn voor de werking van de interne markt. De Commissie is bereid te overwegen om gebieden die niet van invloed zijn op de interne markt, buiten de werkingssfeer van het voorstel te plaatsen. Voor deze gebieden kunnen de lidstaten dan hun nationale bepalingen blijven hanteren.
Kredietbemiddelaars dienen uitsluitend aan nationaal toezicht te worden onderworpen. Eisen ten aanzien van de registratie zijn dan niet langer aan de orde. Bepalingen die reeds onder de bestaande wetgeving vallen, zoals bepalingen inzake huis-aan-huisverkoop, kunnen veelal worden geschrapt. Hetzelfde geldt voor zaken die onder het nationale civiel recht vallen, zoals de bepalingen inzake terugneming van goederen en sancties. Maar zoals ik al eerder zei, is deze richtlijn ook bedoeld om een hoog niveau van consumentenbescherming te garanderen op het gebied van krediet. Daarom kan ik amendementen die tot een lager niveau van consumentenbescherming leiden, niet aanvaarden.
Wat betreft kleine leningen of saldo-overschrijdingen, is het mogelijk kredietverenigingen te onderwerpen aan minder zware regels die voornamelijk zijn gebaseerd op de verstrekking van informatie. Ik hoor Sir Neil MacCormick altijd graag vertellen over zijn kiezers en zijn recente ervaringen in zijn kiesdistrict. Het zal hem deugd doen te horen dat ik ben uitgenodigd om één dezer weken in mijn eigen woonplaats Monasterevin, een kleine plattelandsstad in County Kildare, een kredietvereniging te openen. Ik zal deze punten daar nadrukkelijk naar voren brengen.
Wat hypotheken betreft, erkent de Commissie dat er belangrijke praktische en juridische problemen bestaan, vooral in verband met het feit dat dergelijke leningen door een hypotheek op onroerend goed worden gewaarborgd. We moeten echter niet uit het oog verliezen dat consumentenuitgaven en consumentenkredietvoorzieningen steeds vaker worden gefinancierd door middel van een lening die wordt gewaarborgd door een hypotheek op onroerend goed via zogenaamde overwaardeconstructies.
De juridische kwesties rond dergelijke contracten zijn inderdaad ingewikkeld, maar de gevaren in verband met consumenten die hun eigen huis inzetten als onderpand van consumentenuitgaven, verdienen de aandacht van wetgevers en bepalingen inzake consumentenbescherming zijn gewenst. Vragen over door een hypotheek gewaarborgde kredieten worden besproken in de forumgroep inzake hypotheekleningen die in juni 2004 met een tussenrapportage komt.
De Commissie neemt de besprekingen van deze forumgroep ook mee als zij haar herziene voorstel opstelt. In dit verband merk ik ook op dat de Commissie bereid is het voorgestelde plafond te aanvaarden. Leningen voor bedragen boven dit plafond vallen dan buiten de werkingssfeer van de richtlijn. Dergelijke leningen worden doorgaans gewaarborgd door een hypotheek. Men is bezorgd dat de door de Commissie voorgestelde regelgeving inzake hoofdelijke aansprakelijkheid in een aantal lidstaten tot een veel lager niveau van bescherming zal leiden. De Commissie garandeert dat dit niet de bedoeling is en is van mening dat de richtlijn de relevante nationale regelgeving niet ondermijnt.
Wat betreft de richtlijn oneerlijke handelspraktijken, kan ik tot mijn vreugde meedelen dat de Commissie veel van de in het verslag van mevrouw Ghilardotti voorgestelde amendementen kan aanvaarden, mits enkele kleine wijzigingen worden aangebracht. Ik zal me daarom beperken tot de gebieden waar de voornaamste problemen zich voordoen. Op grond van het voorstel voldoet elke misleidende of agressieve praktijk automatisch aan de criteria voor oneerlijke praktijken volgens het algemene verbod. Om deze reden kan de Commissie amendement 32 niet aanvaarden, omdat dat tot gevolg zou hebben dat de criteria van het algemene verbod opnieuw moeten worden toegepast op misleidende of agressieve praktijken, en dat gaat ten koste van de rechtszekerheid. Amendement 58 is ook niet aanvaardbaar, omdat daarmee het verband tussen het artikel over agressieve praktijken en de criteria van het algemene verbod verdwenen is.
De Commissie is bereid de specificatie van de standaardconsument, bedoeld om het effect van handelspraktijken te beoordelen, aan te passen.
Naar aanleiding van ons overleg hebben we de informatievoorschriften zorgvuldig overwogen. Het voorstel is gericht op essentiële informatie die waarschijnlijk misleidend is als deze voor consumenten wordt achtergehouden of als deze niet blijkt uit de context. Enkele van de voorgestelde wijzigingen zijn aanvaardbaar, maar een aantal ervan zou het evenwicht verstoren doordat er belangrijke informatie wordt geschrapt of doordat er extra eisen worden toegevoegd die tot hogere kosten leiden zonder dat consumenten er echt voordeel bij hebben. De amendementen 46 en 49 tot en met 57 zijn dus niet aanvaardbaar.
De maatregelen in de bijlage zijn gekozen omdat ze niet onder alle omstandigheden oneerlijk zijn en dus zonder meer kunnen worden verboden. Maar deze maatregelen komen tot stand door toepassing van de criteria van de algemene clausule en moeten binnen de werkingssfeer van het voorstel vallen.
Ik ben ook tegen het idee van een dubbele rechtsgrond, wat sommigen hebben voorgesteld. Ik weet dat enkele sprekers hopen dat artikel 153 wordt opgenomen. In artikel 153, lid 1, wordt echter verwezen naar artikel 95, dat de rechtsgrond is voor deze regelgeving, en artikel 153, lid 4, verwijst naar wetgeving die uitsluitend kan worden gebruikt op terreinen waar nauwelijks sprake is van harmonisatie. Dat is niet wat we willen. Daarom dring ik er bij het Parlement op aan om het ontwerpvoorstel aan te houden en het advies op te volgen van de Juridische dienst van het Parlement, die, naar ik begrijp, dezelfde mening is toegedaan als ik.
Tot slot wijs ik er nogmaals op dat ik me slechts over een aantal specifieke amendementen heb gebogen. Een volledig overzicht van het standpunt van de Commissie over elk van de amendementen op de drie verslagen die tijdens dit gecombineerd debat zijn besproken, is via het secretariaat van het Parlement verkrijgbaar en ik ga ervan uit dat dit ook bij het volledig verslag van het gecombineerd debat wordt gevoegd.(1) 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0260/2004) van de heer Sturdy, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen in producten van plantaardige en van dierlijke oorsprong (COM(2003) 117 – C5-0108/2003 – 2003/0052(COD)). 
Byrne,
    – Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen dat ik hier de gelegenheid heb om dit voorstel met u te bespreken en ik wil graag de rapporteurs – mevrouw Redondo Jiménez namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de heer Sturdy namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid – bedanken voor hun tijdrovende inspanningen om overeenstemming over de tekst tot stand te brengen.
Dit voorstel is bedoeld om MRL’s vast te stellen: maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen in levensmiddelen en diervoeders. Dit is een gevoelig onderwerp, want ik ken niemand die daadwerkelijk residuen van bestrijdingsmiddelen in zijn voedsel wil hebben. In de hedendaagse landbouw zijn dit echter onontkoombare nevenproducten van de agrarische productiemethoden. Het is onze plicht om een wettelijk en bestuurlijk kader vast te stellen om consumenten te beschermen tegen onaanvaardbare residuniveaus zonder daarbij de handel in landbouwproducten te belemmeren.
Ik wil graag benadrukken dat deze wetgeving niet bedoeld is om het gebruik van bestrijdingsmiddelen aan banden te leggen en ik wil hier op dit moment geen discussie voeren over het bredere onderwerp van het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Dit valt onder richtlijn 91/414/EEG van de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en daarvoor zal de Commissie aan het einde van dit jaar wijzigingsvoorstellen indienen. Laten we ons liever bezighouden met het voorstel dat nu ter tafel ligt. Met dit voorstel wordt een aantal doelen nagestreefd.
In de eerste plaats is dit voorstel bedoeld om zaken te vereenvoudigen. In 2000 en 2001 heeft er een SLIM-procedure plaatsgevonden in samenwerking met belanghebbenden. Daardoor worden nu met dit voorstel vier bestaande richtlijnen gecombineerd en vervangen door één enkele verordening.
In de tweede plaats is het bedoeld om in één klap de MRL’s binnen de gehele Gemeenschap te harmoniseren. We stellen al vanaf 1976 MRL’s op communautair niveau vast en zijn nu nog niet eens tot de helft gevorderd. Dit betekent dat er voor de meeste stoffen en producten 15, en binnenkort 25, verschillende stelsels van nationale regels gelden. Dit is niet goed verenigbaar met de interne markt. Door de mogelijkheid van tijdelijke communautaire MRL’s in te voeren kunnen we, zolang de evaluatie van de werkzame stoffen in het kader van richtlijn 91/414/EEG nog niet is afgerond, alles in korte tijd harmoniseren.
In de derde plaats zullen we de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid een rol toebedelen bij het beoordelen van het risico van MRL’s.
In de vierde plaats zullen we voor alle belanghebbenden duidelijke en transparante procedures voor het vaststellen of wijzigen van MRL’s invoeren.
In de vijfde plaats bieden we met de invoering van het concept van een default-MRL-tolerantie van nul een oplossing voor de residuen van de 400 stoffen die we al uit de markt hebben gehaald en waarvan we geen residuen in voedsel willen aantreffen. In sommige gevallen gaat het om stoffen die eenvoudigweg onaanvaardbaar zijn, en in veel gevallen gaat het om stoffen waarmee de branche niets wilde doen in het kader van het evaluatieprogramma van richtlijn 91/414/EEG en waarover we geen enkele informatie hebben.
Tot slot is ons laatste doel om de bepalingen inzake monitoring en controle aan te scherpen.
Dit zijn de belangrijkste doelstellingen van het voorstel, dat – naar ik hoop – in 2006 in werking kan treden, dertig jaar na onze eerste inspanningen op dit gebied. In die dertig jaar hebben er belangrijke ontwikkelingen op het gebied van de wetenschap, de handel, de politiek en de bescherming van de consument plaatsgevonden. Ik beveel dit voorstel bij u aan als een belangrijke stap vooruit als het gaat om de bescherming van de consument en ik zie het komende debat met belangstelling tegemoet. 
Sturdy (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, de commissaris is mij voor geweest en heeft praktisch al het gras voor mijn voeten weggemaaid. We zitten zeer op één lijn wat dit onderwerp betreft.
Om te beginnen wil ik graag iets toevoegen aan wat de commissaris zei over de Autoriteit voor Voedselveiligheid. Deze instantie is van essentieel belang en ik wil het Parlement, de Commissie en alle andere betrokkenen ervan doordringen dat er voldoende middelen moeten zijn om ervoor te zorgen dat de Autoriteit voor Voedselveiligheid haar werk kan doen. De commissie had daar een zeer uitgesproken mening over.
Ik ben bijzonder verheugd over de voorstellen die ertoe moeten leiden dat de maximumgehalten aan residuen in de gehele Europese Unie worden geharmoniseerd. De normen die de diverse landen daarvoor hanteren lopen al veel te lang uiteen. Zoals de commissaris al zei, is het heel belangrijk dat een voedselproduct in het ene land net zo veilig is als in het andere land. Met dat doel voor ogen heb ik nauw samengewerkt met de Commissie en de Raad.
Ik wil ook graag de heer El Khadraoui, de socialistische schaduwrapporteur, bedanken. We zijn er met zijn hulp en de hulp van andere fracties in geslaagd om met enkele compromisamendementen te komen, waardoor een aantal problemen is verminderd, want er bestond onenigheid over bepaalde punten. Zoals ik al zei, heb ik toegewerkt naar iets wat niet alleen de veiligheid zou verhogen, maar ook werkbaar zou zijn en werkbare normen zou opleveren. Zoals de commissaris al zei, heb ik me in belangrijke mate gebaseerd op richtlijn 91/414/EEG betreffende gewasbeschermingsmiddelen en dat wil ik nog onderstrepen. We dienen een aantal amendementen opnieuw in en ik weet zeker dat de commissie, als het even kan, zal inzien hoe belangrijk deze zijn voor het functioneren van de wetgeving. We dienen dus een aantal amendementen opnieuw in, maar niet alle amendementen die in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zijn verworpen, aangezien dat vrij zinloos zou zijn.
Ik ga nu nader in op de amendementen die we opnieuw indienen, zodat de afgevaardigden onze afwegingen daarvoor begrijpen. De amendementen 74 tot en met 78, die over tijdelijke MRL’s gaan, zorgen dat de wetgeving beter strookt met richtlijn 91/414/EEG. Ik ben ervan overtuigd dat we dit op zo’n manier hebben gedaan dat de volksgezondheid niet in gevaar wordt gebracht. De volksgezondheid is immers juist het doel van deze wetgeving. In amendement 74 wordt uitgelegd waarom tijdelijke MRL’s nodig zijn. Producenten hebben, vanaf het moment dat een dossier met volledige productgegevens is toegevoegd, vier jaar de tijd om een product te herregistreren. In amendement 77 komen praktische aspecten aan de orde. De periode van vier jaar wordt alleen gebruikt als lidstaten erom vragen, en vervolgens dienen zij aan te tonen dat het product aan het benodigde onderzoek wordt onderworpen. Dit amendement is in de commissie met een verschil van drie stemmen verworpen, maar als het Parlement het aanneemt zou het een meerwaarde betekenen voor de wetgeving.
Wat betreft de door collega’s ingediende amendementen het volgende: amendement 67 betreffende het vaststellen van MRL’s heeft betrekking op kwetsbare groepen. We zijn ons er allen van bewust dat kwetsbare groepen moeten worden beschermd, maar daarvoor is al bestaande wetgeving en daarom heeft het weinig zin om tot overeenstemming te komen over dat amendement, hoewel mijn collega’s dat vast zullen betwisten. Het Parlement zou dergelijke wetgeving nooit intrekken.
Amendement 69 heeft betrekking op geïntegreerde plagenbestrijding. Er bestaan weliswaar geen normen voor geïntegreerde plagenbestrijding, maar er zijn wel verschillende manieren waarop landbouw kan worden bedreven en daarom is het misleidend om te zeggen dat de voorkeur wordt gegeven aan niet-chemische methoden, omdat landbouw landbouw is. Geen enkele boer – en dat zeg ik in mijn hoedanigheid van boer – wil onnodig gebruik maken van chemische middelen.
Ik wil nog een laatste punt noemen dat van groot belang is. Een van de amendementen die door de heer Lannoye zijn ingediend heeft betrekking op invoertoleranties. Mijn verstand zegt dat we dit amendement niet moeten aannemen, maar de boer in mij zegt van wel, aangezien het een wettige manier is om de invoer van producten naar de Europese Unie tegen te houden. Ik volg mijn gezonde verstand en raad aan om tegen het amendement van de heer Lannoye te stemmen.
Mijn laatste opmerking richt ik tot de commissaris: zij die voedsel hebben, kampen met talloze problemen; zij die geen voedsel hebben, kampen slechts met één probleem. 
El Khadraoui (PSE ).
    Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Sturdy danken voor de goede samenwerking. Hierdoor hebben wij op een aantal cruciale punten belangrijke compromissen kunnen sluiten. Ik denk dat het goed is dat er een geharmoniseerde, eenvoudigere en uniformere wetgeving op het vlak van pesticideresiduen tot stand komt. Het zou echter nog beter zijn als wij van de gelegenheid gebruik kunnen maken om de consumentenbescherming op een hoger niveau te brengen.
De helft van ons verse voedsel bevat pesticideresiduen, en er zijn steeds meer gevallen van meerdere residuen, tot zelfs 14, in één product. Daarom willen wij dat bij het vastleggen van MRL’s meer rekening wordt gehouden met kwetsbare groepen, door extra veiligheidsfactoren in te voeren en door het invoeren van geaggregeerde parameters voor additieven of synergetische effecten. In verband hiermee hebben wij gevraagd dat MRL’s worden vastgelegd op basis van de beste landbouwpraktijken, met name geïntegreerde landbouwmethodes waarbij de laagst mogelijke doses en spuitfrequenties worden gebruikt. Niet alleen het vastleggen van MRL’s moet anders, er moet ook meer en beter residu-onderzoek worden verricht. Financiële straffen bij overschrijding van MRL’s moeten de handhaving ervan verbeteren.
Ten slotte denk ik dat consumenten recht hebben op informatie over ingrediënten en dat zij dus ook het recht hebben te weten aan welke en hoeveel residuen van pesticiden zij worden blootgesteld. Met dit soort maatregelen dragen wij bij tot gezonder voedsel van een hogere kwaliteit voor iedereen. 
McKenna (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag de heer Sturdy complimenteren met zijn verslag. We hebben enkele waardevolle verbeteringen doorgevoerd: we hebben scherpere regels voor residuen en betere definities van goede landbouwpraktijken. Het was interessant om te horen dat de Commissie vond dat deze residuen een onontkoombare factor zijn in de hedendaagse landbouw. Als we echter naar het voorstel kijken, zeggen we dat er voorrang moet worden gegeven aan niet-chemische gewasbescherming, wat iedereen zou moeten toejuichen.
Wat samengevoegde MRL’s betreft: als er bijvoorbeeld twee of drie verschillende bestrijdingsmiddelen zijn die alle onder het vastgestelde maximumgehalte blijven, bepaalt de combinatie of ze van de markt moeten worden gehaald. Dat is dezelfde logica waarop we jarenlang hebben aangedrongen ten aanzien van drinkwater. We stellen met voldoening vast dat dit nu is geaccepteerd. Er zijn talloze bestrijdingsmiddelen, maar er is geen fatsoenlijke analysemethode beschikbaar. Als er geen goede laboratoriumanalyse kan worden gedaan en er geen detectiemethoden beschikbaar zijn, moeten de bestrijdingsmiddelen van de markt worden gehaald. Het gebruik van deze middelen moet worden verboden. Dat moet ook gebeuren als uit nieuwe wetenschappelijke feiten blijkt dat er sprake is van een risico.
In sommige amendementen die we in de commissie hebben ingediend, werd gevraagd om een tolerantie van nul in te voeren voor geïmporteerde producten. Deze amendementen zijn verworpen, aangezien de meerderheid vond dat er specifieke MRL’s moeten zijn voor geïmporteerde producten die niet in de EU worden geproduceerd, zoals tropische vruchten. We hebben dit amendement opnieuw ingediend. Ik zeg tegen de heer Sturdy dat dit amendement van de heer Lannoye niet bedoeld is om de invoer van producten tegen te houden, maar om de consument te beschermen.
Dan was er nog een amendement waarin werd gevraagd om tijdelijke MRL’s op het laagst voorgestelde niveau vast te stellen. Over dit amendement is niet in de commissie gestemd, omdat het zou worden opgenomen in het compromis. We hebben enkele amendementen opnieuw ingediend. We hopen dat deze zullen worden gesteund, aangezien daarmee een beter algeheel eindresultaat wordt bereikt. 
Corbey (PSE ).
    Voorzitter, allereerst spreek ik graag mijn waardering uit voor collega Sturdy, voor zijn werk en voor zijn bereidheid om compromissen te sluiten. Er zijn grote verschillen in de toegelaten residuen van gewasbeschermingsmiddelen tussen de lidstaten. Vandaar dat het een goed idee is om maximumresiduen vast te leggen.
Voor ons zijn echter de amendementen op de tekst zeer essentieel. Het voorstel van de Commissie is te weinig gericht op het beschermen van consumenten en te veel op bescherming van de agrarische belangen. Graag uw bijzondere aandacht voor drie zaken.
Ten eerste, maximumwaarden voor residuen moeten op een zo laag mogelijk niveau worden vastgesteld. De volksgezondheid en de beste landbouwpraktijken moeten daarbij maatgevend zijn. Niet-chemische bestrijding moet voorrang krijgen boven chemische bestrijding. Dat zou ik graag nu alvast willen vastleggen, -Commissaris.
Ten tweede, kinderen zijn bijzonder kwetsbaar omdat hun lever nog niet volgroeid is. Uit onderzoek van het Emma-kinderziekenhuis in Amsterdam is gebleken dat bepaalde residuen de ontwikkeling van kinderen ernstig kunnen vertragen. Het is daarom echt van het grootste belang dat kinderen adequaat worden beschermd. Ik vraag u allen dan ook amendement 67 te steunen.
Ten derde, duidelijke en strenge regelgeving zou de huidige concurrentieverstoringen bij de toelating van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen opheffen. Dat zou een goede zaak zijn. 
Byrne,
    – Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de brede steun voor dit voorstel van de Commissie, dat over zo'n belangrijk onderwerp gaat. Ik wil graag nogmaals de heer Sturdy, de rapporteur, en de schaduwrapporteurs bedanken voor hun inspanningen om deze taak te volbrengen. Het is bemoedigend dat we hetzelfde denken over de doelen die we met dit voorstel willen bereiken: vereenvoudiging, bescherming van de consument en het toewerken naar een interne markt via harmonisatie. Ik wil ook graag opmerken dat de overwegingen en discussies van het Parlement veelal dezelfde thema’s en onderwerpen betreffen als die tijdens de discussies in de Raad naar voren zijn gekomen. Ik heb begrepen dat de Raad volgende week tot politieke overeenstemming wil zien te komen en voor het zomerreces een gemeenschappelijk standpunt wil presenteren.
Gezien de overeenkomstige standpunten van het Parlement en de Raad – die overigens door de Commissie worden gedeeld – vertrouw ik erop dat dit voorstel nu in een vlot tempo kan worden aangenomen.
We hebben goede vorderingen gemaakt met het opstellen van een wettelijk en bestuurlijk kader dat de consument moet beschermen tegen onaanvaardbare residuniveaus en hebben tegelijkertijd de interne markt bevorderd door de handel in landbouwproducten niet te belemmeren. Er zijn zeven specifieke onderwerpen die tijdens het debat naar voren zijn gekomen en daarop wil ik graag nader ingaan.
Allereerst is daar het concept van een default-MRL-aantoonbaarheidsgrens van nul. Dit is bijzonder belangrijk. Door een default-MRL-tolerantie van nul te aanvaarden hebben we een oplossing gevonden voor de residuen van de 400 stoffen die we in 2003 van de markt hebben gehaald en waarvan de restresiduen in 2005 uit de voedselketen moeten zijn verdwenen. Dit betekent dat, als we geen specifiek communautair MRL vaststellen, we geen residuen verwachten aan te treffen. Dit is bedoeld om vervelende verrassingen in de toekomst te voorkomen en ons een rechtsmiddel in handen te geven waarmee we misbruik van bestrijdingsmiddelen kunnen tegengaan.
Het gebruik van een default-MRL levert echter een probleem op: wat moeten we doen met de nationale MRL’s die we al hebben en nog niet zijn geharmoniseerd? Daarvoor komen we met het concept van tijdelijke MRL’s. Ik ben mij ervan bewust dat de kwestie van tijdelijke MRL’s tot enige bezorgdheid leidt, maar ik kan u verzekeren dat de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid bij dit proces zal worden betrokken. Het betekent niet dat we de consument ineens meer aan residuen blootstellen. Ik kan als positief punt noemen dat het vaststellen van tijdelijke MRL’s uiteindelijk tot harmonisatie zal leiden en dat het MRL-proces erdoor zal worden gecentraliseerd, waardoor we in de toekomst verzekerd zullen zijn van hoge normen.
Een ander positief aspect is dat ons voorstel ten doel heeft om deze tijdelijke MRL’s aan grondig onderzoek te onderwerpen en die MRL's te verwijderen die absoluut onaanvaardbaar zijn, terwijl ondertussen de bestaande situatie kan blijven zoals die is zolang de gedetailleerde evaluaties die in het kader van richtlijn 91/414/EEG worden uitgevoerd nog niet zijn afgerond. Ik maak u erop opmerkzaam dat we niet bezig zijn om landbouwpraktijken te veranderen. De residuen die in de afgelopen tien of twintig jaar hebben gecirculeerd zullen morgen nog steeds op hetzelfde of een lager niveau circuleren, maar niet op een hoger niveau.
Wat betreft de kwestie van de landbouwpraktijken besef ik dat men de voorkeur geeft aan niet-chemische gewasbeschermingsmethoden boven chemische methoden. Dit is echter niet de juiste tekst om die kwestie mee te regelen. De landbouwproductie valt onder richtlijn 91/414/EEG betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, en ik ben van plan om later dit jaar met voorstellen te komen om deze richtlijn te wijzigen. Deze voorstellen zullen deel uitmaken van een pakket waarin ook voorstellen voor een duurzaam gebruik van bestrijdingsmiddelen voorkomen. Ik weet zeker dat er tegen die tijd ruimschoots gelegenheid zal zijn om te discussiëren over het bredere onderwerp van chemische en niet-chemische methoden.
We mogen ook niet voorbijgaan aan de nieuwe taak van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. Ik weet zeker dat deze instantie zal zorgen voor een betere bescherming van de consument en voor een betere wetenschappelijke onderbouwing van beslissingen. Ik heb gehoord wat de heer Sturdy zei over de financiële en andere steun voor de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. De Autoriteit moet ook een belangrijke rol hebben bij het verstrekken van informatie over risico’s en een weloverwogen oordeel geven over de aanvaardbaarheid van eventuele risico’s. De consument zal worden beschermd en dat zal bovendien op een zichtbare manier gebeuren.
De Autoriteit voor Voedselveiligheid zal tevens vergaand worden betrokken bij wetenschappelijke kwesties. Immunotoxiciteit, hormoonontregeling, de beoordeling van cumulatieve risico’s: dit zijn allemaal problemen die opduiken, terwijl de beleidsondersteunende wetenschap nog bezig is om alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied van het wetenschappelijk onderzoek bij te houden. We rekenen erop dat de Autoriteit ons helpt om vooruitgang op dit terrein te boeken, niet alleen ten aanzien van het vaststellen van MRL’s, maar ook ten aanzien van de wetenschappelijke gegevens die nodig zijn voor de dossiers die de branche ons in het kader van richtlijn 91/414/EEG dient te verstrekken.
Ik heb al gezegd dat het vaststellen van tijdelijke MRL’s uiteindelijk tot het realiseren van een interne markt op dit gebied zal leiden. We mogen echter niet het mondiale aspect uit het oog verliezen. De Gemeenschap is een van de grootste importeurs van voedingsmiddelen ter wereld. Het gevolg daarvan is dat we ook veel residuen invoeren. Met dit voorstel zal er voor het eerst een duidelijke procedure zijn om invoertoleranties vast te stellen, om residuen te beoordelen en om ervoor te zorgen dat alleen aanvaardbaar geachte residuen worden toegestaan. Dit is een belangrijke verplichting in WTO-verband: elk besluit over de aanvaardbaarheid van ingevoerde producten, of elk ander aspect daarvan, zal worden gebaseerd op duidelijke procedures en op een degelijke, wetenschappelijke risicobeoordeling.
Tot slot moeten de aangescherpte bepalingen inzake monitoring en controle het vertrouwen van alle partijen vergroten en ervoor zorgen dat we de middelen hebben om dat vertrouwen te rechtvaardigen en te behouden.
Een volledig overzicht van het standpunt van de Commissie over de amendementen wordt nog aan het Parlement verstrekt. Ik neem aan dat dit wordt opgenomen in de handelingen van deze vergadering.(1) 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 


De Voorzitter.
   – Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0253/2004) van mevrouw Ghilardotti, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement: Modernisering van het vennootschapsrecht en verbetering van de corporate governance in de Europese Unie – Een actieplan (COM(2003) 284 – C5-0378/2003 – 2003/2150(INI)) 
Ghilardotti (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega’s,de Europese Commissie heeft de Raad en het Europees Parlement een mededeling doen toekomen over de modernisering van het vennootschapsrecht en de verbetering van de corporate governance in de Europese Unie. De mededeling is een antwoord op het verslag van 4 november 2002 van de deskundigengroep op hoog niveau inzake het vennootschapsrecht. Commissaris Bolkestein had die groep in het leven geroepen om de weg te wijzen voor een moderne kaderregeling op het vlak van het vennootschapsrecht in Europa.
De mededeling beschrijft de hoofddoelstellingen die elk toekomstig initiatief richting dienen te geven. Het bevat een actieplan met een tijdspad voor een reeks instrumenten – van wetgevende en andere aard – die op korte, middellange of lange termijn beschikbaar zullen komen. In een tabel wordt tevens aangegeven welke prioriteit de voorgenomen maatregelen hebben. De Commissie heeft rekening gehouden met de noodzaak de principes van subsidiariteit en evenredigheid te respecteren door haar voorstellen voor regelgeving te baseren op een gefaseerde aanpak zonder daarbij de ontwikkeling van de regelgeving op internationaal niveau uit het oog te verliezen.
Bij de hervorming van het vennootschapsrecht in Europa stelt de Commissie twee doelen voorop. Ten eerste wil zij de rechten van de aandeelhouders versterken en derden beschermen. Ten tweede wenst de Commissie de efficiency en het concurrentievermogen van de ondernemingen te verbeteren.
De hoofdredenen voor dit verslag zijn de volgende. Het vennootschapsrecht van de verschillende lidstaten moet meer met elkaar in overeenstemming gebracht worden om het de bedrijven gemakkelijker te maken zich in andere landen te vestigen en om grensoverschrijdende herstructureringsmaatregelen te nemen. Recente schandalen rond bepaalde ondernemingen – vanwege zijn omvang springt het schandaal rond Parmalat in mijn land, Italië, er bovenuit – hebben de lonen, pensioenen, arbeidsplaatsen, spaartegoeden en beleggingen van miljoenen mensen zwaar getroffen. Het creëren van nieuwe voorwaarden moet herhaling van dergelijke schandalen voorkomen. En ten slotte moeten de voordelen van de interne markt maximaal worden benut. 
Ter realisering van het eerste doel van het actieplan is een doeltreffende en moderne regeling voor de bescherming van de rechten van aandeelhouders onmisbaar. Verder dient er ook voldoende rekening gehouden te worden met de positie van een aantal derden die belangrijke belangen vertegenwoordigen, zoals crediteuren en werknemers. Vanuit dat standpunt bekeken lijkt de aanpak van de Commissie van de corporate governance beperkend en onvolledig. Het onderwerp ondernemingsbestuur wordt voorgesteld als een probleem dat zich beperkt tot de relatie tussen aandeelhouders en management, alsof een onderneming alleen maar de uitdrukking zou zijn van de belangen van de aandeelhouders. Dat is volgens mij echter de beschrijving van een virtuele onderneming, waarbij onvoldoende gewicht wordt toegekend aan de werknemers en er meer in het algemeen geen verantwoordelijkheid wordt genomen voor andere belanghebbenden bij het wel en wee van de onderneming, als crediteuren en overige belanghebbenden.
Het tweede doel – de verbetering van het concurrentievermogen van de ondernemingen – kan via vele wegen worden bereikt. Ten eerste is een adequaat regelgevingskader op het gebied van het vennootschapsrecht met een stevig evenwicht tussen nationale en communautaire maatregelen onmisbaar. De uitdaging die wij nu dienen aan te gaan is de specifieke eigenschappen van het Europees kapitalisme in dit tijdperk van mondialisering tot uiting te doen komen. Wij dienen met andere woorden na te gaan of er sprake is van een echt eigen Europees model met aanzienlijke verschillen ten opzichte van het Noord-Amerikaanse model. De uitdagingen en problemen voor beide modellen verschillen niet, want die zijn in deze tijd van mondialisering voor iedereen gelijk. Nee, het gaat erom dat het Europees model ook rekening houdt met sociale aspecten, waardoor het gematigder en menselijker is. Het is een model dat de ambitie heeft om de kern van het ondernemingsmodel – het maatschappelijk belang – niet alleen voor te stellen als het gemeenschappelijk belang van vennoten en aandeelhouders, maar als een belang van de onderneming in haar geheel. Als zelfstandige economische actor belast de onderneming zich ook met de specifieke belangen van alle externe en interne belanghebbenden: de werknemers, klanten, leveranciers, crediteuren, overheid – in haar rol als verstrekker van sociale uitkeringen en als belastingheffer – en het hele maatschappelijke middenveld dat structureel verbonden is met het algemeen en gemeenschappelijk belang bij het welvaren en de continuïteit van de onderneming.
Ik wil een laatste algemene opmerking maken over de noodzaak naar een juist evenwicht te streven tussen zelfregulering en voorgeschreven regulering bij het vormgeven van het kader voor de Europese governance. Er bestaat tegenwoordig een wijdverbreide tendens leemtes op het vlak van regelgeving op te vullen met codes voor zelfregulering. Dat is allemaal positief maar niet voldoende. Er is een stelsel van bindende rechtsregels nodig met doeltreffende sancties, die de met sturing en toezicht belaste overheidsorganen kunnen opleggen. Het perspectief moet het globaliseren van de regels voor governance zijn en het met elkaar verbinden van de openbare toezichthoudende autoriteiten in een netwerk.
Met dat uitgangspunt hebben wij onze aandacht geconcentreerd op een aantal kernelementen die ik hierna zal noemen. Transparantie en rechtszekerheid voor de aandeelhouders, de rol van de institutionele beleggers, het bevorderen van de rol van onafhankelijke bestuurders, het speciale probleem van de piramidevormige ondernemingen, de rechten van werknemers als zeer belangrijke crediteuren van de onderneming en de centrale rol van het overheidstoezicht op de goedkeuring van de jaarrekeningen. 
Bolkestein,
   C – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is zeer ingenomen met dit debat over het vennootschapsrecht en corporate governance en het daarmee verband houdende actieplan – een actieplan dat bijna een jaar geleden door de Commissie is aangenomen. We staan volledig achter de inhoud van de resolutie die aan het Parlement is voorgelegd. We zijn mevrouw Ghilardotti veel dank verschuldigd voor haar uitstekende verslag.
Dit actieplan is gebaseerd op de vaste overtuiging dat de benadering van een zelfregulerende markt die louter gebaseerd is op niet-bindende aanbevelingen niet altijd toereikend is om een deugdelijk functionerend systeem van corporate governance te waarborgen. Alleen als er enkele op maat gesneden regels zijn, kunnen markten hun disciplinerende rol spelen en zullen bedrijven zich verantwoord gedragen. Gezien de voortschrijdende integratie van de Europese kapitaalmarkten dient de EU daarom een gezamenlijke aanpak vast te stellen waarin enkele essentiële regels worden vastgelegd en een goede coördinatie van de nationale codes inzake corporate governance wordt geregeld.
Door de recente schandalen voelt de Commissie zich gesterkt in haar streven om dit actieplan door te voeren. Mijn diensten zijn bezig om, waar mogelijk, later dit jaar op vijf gebieden voorstellen klaar te hebben. Het gaat om de volgende vijf gebieden: ten eerste de rol van externe bestuurders; ten tweede de beloning van bestuurders; ten derde de verantwoordelijkheid van bestuurders voor de jaarrekening van een bedrijf; ten vierde volledige openbaarmaking van concerninterne relaties en transacties tussen gerelateerde partijen, waaronder openheid in de jaarrekening ten aanzien van buitenlandse, voor speciale doeleinden gecreëerde constructies; en ten vijfde openbaarmaking van corporate-governancepraktijken.
Het doel is daarom niet om het actieplan in het licht van de recente ontwikkelingen opnieuw te bekijken of te herzien, zoals in de ontwerpresolutie wordt verzocht, maar om van die ontwikkelingen te leren en ze zorgvuldig in aanmerking te nemen wanneer er wordt gewerkt aan de diverse daarin vervatte initiatieven.
Bij de uitvoering van het actieplan zal de Commissie ook zorgvuldig rekening houden met de belangen van de verschillende betrokken partijen – waarover mevrouw Ghilardotti een opmerking maakte – en, waar nodig, onderscheid maken tussen beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde bedrijven en grote en kleine aandeelhouders, zoals eveneens in de ontwerpresolutie wordt verzocht.
Het is van het allergrootste belang dat we het geloof en het vertrouwen in het controlemechanisme herstellen. Daarom ben ik blij dat de rapporteur het eens is met de belangrijkste elementen van de hervorming die ik heb beschreven in het voorstel voor een achtste richtlijn inzake wettelijke controle. Daardoor moeten we de procedure vlot kunnen doorlopen, en ik hoop dat de Raad en het Parlement in eerste lezing tot overeenstemming kunnen komen.
Ik weet dat de kwestie van de levering van niet-audit-diensten aan de gecontroleerde entiteit bijzonder gevoelig ligt. De Commissie heeft een aanbeveling gepubliceerd met betrekking tot de onafhankelijkheid van accountants, waarin wordt uiteengezet onder welke voorwaarden dergelijke diensten toch toegestaan zijn. We moeten afwachten hoe deze aanbeveling in de praktijk werkt. Veel lidstaten zijn momenteel bezig om deze aanbeveling in hun nationale wetgeving te verwerken.
Daarom is dit niet het juiste moment om onze aanpak op dit gebied drastisch te wijzigen. In onze mededeling van mei 2003 hebben we echter aangekondigd dat we van plan zijn om te onderzoeken of het nodig is om verdere wijzigingen op dat gebied door te voeren. De resultaten van dat onderzoek zullen volgend jaar beschikbaar zijn. Op dat moment beslissen we of er nieuwe initiatieven nodig zijn.
In Europa moeten de beleggers zich beter organiseren en nadrukkelijker pleiten voor verandering in toezicht en bestuur. Een gezond kader voor corporate governance kan echter niet worden bereikt door de markten alleen aan zichzelf over te laten, noch door een te bindend juridisch kader op te leggen. De uitdaging waarvoor wij gesteld zijn is om het juiste evenwicht te vinden tussen regulatieve en marktgebaseerde straffen en beloningen. Daarom steunen we de algehele strekking van deze resolutie en houden we ons vastberaden aan de daarin uitgezette lijnen. 
Berès (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou allereerst onze rapporteur willen bedanken, omdat ik denk dat we hier een erg goed voorstel hebben liggen voor het standpunt van ons Parlement. Ik begrijp dat we nog maar in het stadium van de mededeling zitten; het is een begin maar het moeilijke gedeelte komt nog. Misschien dat de standpunten zich dan zullen verharden. Als startsein voor de onderhandelingen over dit onderwerp is het evenwel een goede uitgangspunt.
Ik ben het met u eens, mijnheer de commissaris: op dit terrein heeft de zelfregulering haar grenzen bereikt. Zelfregulering is niet voldoende om het vereiste nieuwe evenwicht te vestigen, om voor het nodige tegenwicht te zorgen binnen de onderneming; het kan immers niet zo zijn dat de aandeelhouders zelf dit tegenwicht op het touw moeten zetten. Om daadwerkelijk tegenwicht te kunnen bieden is het nodig rekening te houden met alle partners. Dat is de strekking van het voorstel dat onze rapporteur aan het Parlement voorlegt en dat de Economische en Monetaire Commissie bijzonder vastbesloten is te steunen.
Het enige probleem in dezen lijkt me dat men allereerst dit tegenwicht moet willen organiseren door de verschillende partners met elkaar in evenwicht te brengen. Dat betekent echter ook dat men moet willen vasthouden aan een mogelijk ondernemingsmodel dat overeenstemt met het evenwicht van wat uit onze Europese ervaring is voortgekomen, zonder noodzakelijkerwijs andere modellen na te volgen.
Kortom, we werken hier aan een wetgeving waarvan de tenuitvoerlegging erg ingewikkeld zal worden, nu tegelijkertijd in elke lidstaat over deze zelfde kwesties wordt gedebatteerd. En dat is, denk ik, een heus probleem waarover u of uw opvolger op zeer korte termijn zult moeten beslissen. Hoe kunnen we op één golflengte komen, hoe kunnen we ervoor zorgen dat hetgeen we in Brussel besluiten niet onmiddellijk onklaar wordt gemaakt door hetgeen de lidstaten zelf hebben doorgevoerd in het kader van hun nationale wetgeving? 
Arvidsson (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, in het advies van de industriecommissie wordt met nadruk gewezen op de behoefte aan dynamiek en flexibiliteit in de beginselen voor corporate governance. Het subsidiariteitsbeginsel moet worden nageleefd, om ruimte te bieden aan bijzondere nationale kenmerken en tradities op het betrokken gebied, en we moeten een centrale corporate governance zo veel mogelijk zien te vermijden. We moeten niet streven naar een harmonisatie van verschillende codes voor corporate governance. Ook de stemverhouding tussen verschillende aandelen is een voorbeeld van iets wat niet op EU-niveau moet worden uitgemaakt, omdat dat in bepaalde EU-landen problemen zou geven voor het midden- en kleinbedrijf, de zogenaamde bedrijven van de toekomst.
Daarentegen heeft het Europese bedrijfsleven behoefte aan nog meer openheid en transparantie van het bedrijfsbeheer en van de verslaggeving. Dat is bevorderlijk voor de toekomstige kapitaalverschaffing en markpositie van de bedrijven. Ik merk op dat de standpunten van de rapporteur voor een deel tegengesteld zijn aan die in het advies van de parlementaire commissie, maar ik wil erop wijzen dat dit advies met grote meerderheid is aangenomen en dat het zeer goed overeenstemt met de mededeling van de Commissie.
Koukiadis (PSE ),
    Mijnheer de Voorzitter, goede corporate governancewordt in verband gebracht met minder zekerheid in grensoverschrijdende investeringen en meer kapitaalmobiliteit.
Daarom moet het Europa van de Vijfentwintig een alomvattende identiteit vaststellen voor ondernemerschap, en via die identiteit zijn invloed in de wereld doen gelden. Die identiteit kan echter niet losgekoppeld worden van bepaalde, in sociaal en milieuopzicht gevoelige praktijken. Daarom betreur ik het ten zeerste dat de collega’s van de Europese Volkspartij in de Commissie juridische zaken en interne markt mijn amendement hebben verworpen. Daarin maakte ik duidelijk dat in elke richtlijn inzake vennootschapsrecht een verplichting moet staan tot informatie en raadpleging van de werknemers bij elk besluit dat belangrijk is voor de toekomst en de werkgelegenheid.
Het is spijtig dat telkens wanneer wij een poging doen om ook de werknemersbelangen op te nemen in het productiestelsel, onze voorstellen worden bestreden alsof ze een levensgrote bedreiging zijn.
Verder lijdt het mijns inziens geen twijfel dat de rechten van aandeelhouders beter beschermd moeten worden. Daarbij moeten wij evenwel – en ik ben blij dat de commissaris daarmee instemt – een onderscheid maken tussen grote en kleine aandeelhouders, met name wanneer het gaat om de toepassing van de moderne technologie bij de uitoefening van het stemrecht. Kleine aandeelhouders lopen namelijk de grootste risico’s. Daarom ben ik heel blij dat de Commissie juridische zaken en interne markt heeft ingestemd met het desbetreffend amendement.
Volgens dezelfde logica is het noodzakelijk erop toe te zien dat elke methode wordt bestreden waarmee men probeert aandeelhouders hun stem te ontfutselen. Dat gebeurt namelijk met bijvoorbeeld de regelingen die grote naamloze concerns de mogelijkheid bieden om een op informele leest geschoeide vertegenwoordiging van de aandeelhouders te organiseren.
Tot slot wil ik nog de rapporteur van harte bedanken. Ik ben het met haar fundamentele standpunten eens. 
Lehne (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, in de eerste plaats zou ik mevrouw Ghilardotti willen bedanken voor het uitstekende werk dat zij in de Commissie juridische zaken in verband met het opstellen van dit verslag heeft verricht. Daarnaast wil ik ook de commissie van de heer Winter en de Europese Commissie voor dit uitstekende actieplan bedanken. Het is een zeer evenwichtig en doelgericht document, dat bewust geen overdreven pretenties heeft. Naar mijn idee hebben wij geen Europese code voor corporate governance nodig. Het is voldoende als er een zinvolle coördinatie en harmonisatie van de activiteiten in de lidstaten plaatsvindt. Dat ligt ook volledig voor de hand: de Unie kent zeer uiteenlopende vormen van vennootschapsrecht en op het gebied van de harmonisatie is er nog niet veel gebeurd. Een aantal zeer belangrijke richtlijnen, zoals bijvoorbeeld de vijfde, is in de bureauladen van de Raad opgeborgen en daar nooit meer uit tevoorschijn gekomen.
Tegen die achtergrond is het natuurlijk een goede zaak dat er niet naar een Europese code voor corporate governance wordt gestreefd, omdat deze zonder een gemeenschappelijk geharmoniseerd vennootschapsrecht ook absoluut niet realiseerbaar is. Daarom ben ik van mening dat het voorgestelde actieplan van de Commissie in het algemeen een goed actieplan is; dat wordt ook in het verslag-Ghilardotti bevestigd. In de verschillende politieke geledingen in de Commissie juridische zaken en interne markt zijn er tijdens het debat over deze kwestie echter ook bepaalde meningsverschillen geweest. Ik wil echter duidelijk stellen dat het geen principiële verschillen betrof, maar verschillen van mening over de wijze waarop en hoe gedetailleerd de dingen geformuleerd moesten worden.
Zo heeft mevrouw Ghilardotti een hele serie voorstellen ingediend om met name ook vakbondsmedewerkers en sociale rechten in het verslag op te nemen. Mijn fractie was van mening dat wij hier niet zo gedetailleerd op in moesten gaan omdat het om een document over een actieplan betreffende het vennootschapsrecht ging en niet om een sociaal verslag of een sociaal document. Daarom heeft onze fractie zich bewust beperkt tot een algemene verklaring over de sociale gebondenheid van eigendom. Wij zijn van mening dat dit afdoende is en dat er in dit verslag daarnaast geen aandacht besteed hoeft te worden aan andere sociale aspecten.
Voor het overige vinden wij het een goed verslag. Wij willen dan ook als fractie onze goedkeuring aan het verslag hechten zoals het door de Commissie juridische zaken is aangenomen, zij het met één aanvulling. 
Inglewood (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is goed erop te wijzen dat ik voorzitter ben van de raad van commissarissen van een middelgrote mediagroep in Groot-Brittannië.
Ik wil om te beginnen duidelijk vaststellen wat corporate governance volgens mij niet betekent. Het zorgt er niet noodzakelijkerwijs voor dat bedrijven beter en winstgevender opereren, en het voorkomt ook niet per se crimineel of onethisch gedrag. Maar het legt wel een aantal duidelijke criteria aan bedrijven op, die er zeer waarschijnlijk voor zorgen dat de transparantie, controleerbaarheid en het optreden van bedrijven verbeteren, wat er vervolgens voor zorgt dat de buitenwereld, de aandeelhouders, de belanghebbenden en anderen een beter idee hebben van wat zich afspeelt. Politiek gezien is dit in de context van een sociale markteconomie van essentieel belang voor het Europees kapitalisme van de twintigste eeuw.
Het is interessant om te zien dat het vennootschapsrecht van de verschillende lidstaten bedrijven heeft opgeleverd die onderling sterk verschillen. Europees vennootschapsrecht kan deze situatie harmoniseren. Het alternatief is om helemaal niets te doen en het naar elkaar toe groeien aan de markt over te laten, op voorwaarde dat geen van de systemen wordt achtergesteld. Ik weet dat er nogal wat stekelige opmerkingen zijn gemaakt over wat er in mijn land gebeurt. Tegen deze achtergrond is het beginsel van ‘gehoorzamen of uitleggen’ het beste uitgangspunt.
Ten slotte moeten we niet vergeten dat in de wereldomspannende markt die op dit moment door de Wereldhandelsorganisatie tot stand wordt gebracht, een gebrek aan concurrentievermogen de kortste weg is naar economisch verval. Als we dat niet goed begrijpen, halen we onszelf onderuit, geven we onze kinderen een moeilijke toekomst en laten we Europa en onszelf in de steek. 
Bolkestein,
    – Mijnheer de Voorzitter, aan het slot van dit debat wil ik nog één punt benadrukken: de kwestie van de belanghebbenden en het maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Het actieplan van de Commissie is onderdeel van een overkoepelende strategie om de doelmatigheid en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven te versterken, en de rechten van aandeelhouders en de bescherming van derden te verbeteren. Maar er zijn aanvullende initiatieven die ook onder deze overkoepelende strategie vallen. Hiertoe behoren de activiteiten van de Commissie op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen, in het bijzonder het Europees forum voor belanghebbenden, dat is opgezet door mijn voorganger, mevrouw Diamantopoulou. Het zou dan ook niet gepast zijn om bij dit actieplan weer een heel ander politiek beleidskader over maatschappelijk verantwoord ondernemen te betrekken.
Wat belangrijker is, is uit te voeren waar mevrouw Berès de Commissie om heeft gevraagd, namelijk bij de maatregelen die de Commissie zal nemen ten volle rekening te houden met de belangen van alle betrokkenen. Het actieplan erkent deze noodzaak volledig en de Commissie zal dan ook dienovereenkomstig handelen. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0192/2004) van de heer Radwan, namens de Economische en Monetaire Commissie, over een juridisch kader voor betalingen binnen de interne markt (2003/2101(INI)). 
Radwan (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de doelstelling om in de Europese Unie één interne betalingsmarkt te creëren kan op de volledige steun van het Europees Parlement en van de Economische en Monetaire Commissie rekenen. Er bestaan nog steeds grote belemmeringen op nationaal niveau waardoor het op dit moment moeilijk is om één interne markt voor massabetalingen te creëren waar de burgers uiteindelijk van kunnen profiteren. Tot die belemmeringen behoren de grote verschillen qua nationale regulering, nationale wetgeving en nationaal toezicht. De eerste stap op weg naar één interne betalingsmarkt hebben wij inmiddels enige tijd geleden gezet door middel van de grensoverschrijdende regeling voor de kosten van overmakingen. Ook hiervoor is een initiatief op Europees niveau nodig geweest.
Wij steunen bijvoorbeeld ook het streven om een algemene Europese procedure voor betalingen via automatische afschrijving in te stellen; iets wat tot nu toe nog niet mogelijk is gebleken. Probeert u zich dat eens voor te stellen: tegenwoordig kan een burger in een ander land verblijven, maar hij kan in dat land niet zoals thuis betalingen laten afschrijven, omdat hij daarvoor een nationale bank moet kiezen.
De vraag is hoe wij ons doel kunnen bereiken. Ik ben een groot voorstander van het initiatief om in de wetgeving ook een trapsgewijze aanpak op basis van het subsidiariteitsbeginsel op te nemen, waarbij zelfregulering op de eerste plaats staat, dat wil zeggen een zelfregulering door de banken. In dat verband zouden de benodigde maatregelen via de genomen kunnen en moeten worden om bijvoorbeeld de technische interfaces voor grensoverschrijdende activiteiten te creëren.
Vanuit het oogpunt van subsidiariteit zou ik er ook de voorkeur aan geven om de vervolgstappen via richtlijnen te reguleren. Verordeningen zouden uitsluitend gebruikt moeten worden voor maatregelen die voor een interne betalingsmarkt absoluut onontbeerlijk zijn. Voorwaarde voor een dergelijke aanpak is wel dat de betreffende vereisten en verplichtingen in acht worden genomen en dat er relevante en eigentijdse normen worden vastgesteld. In dit verband zou ik de branche willen waarschuwen dat het tijd wordt om niet alleen voortdurend over zelfregulering te praten, maar hier ook iets aan te doen.
Een groter probleem in het document van de Commissie is de consumentenbescherming. Er bestaat op dit gebied een aantal ideeën die volgens mij hun doel ver voorbijschieten en die bij mij de indruk wekken dat er Commissieleden zijn die al afscheid hebben genomen van de mondige burger. Daarbij wil ik meteen aantekenen dat ik daarmee niet op u doel, commissaris Bolkestein. Op basis van deze ideeën zou de bank in de toekomst aansprakelijk worden voor transacties. Een voorbeeld. Iemand koopt iets via internet, en deze koop blijkt vervolgens nietig, waarop hij of zij het geld terug wil hebben. Als hij of zij daarvoor niet bij de leverancier terecht kan, zou hij of zij zich in de toekomst tot de bank moeten kunnen wenden, maar die heeft met de hele transactie niets te maken gehad. Zoiets zouden wij toch eigenlijk gewoon via de markt moeten kunnen regelen op basis van afspraken die een adequate bescherming bieden; ik weet dat u daar ook een voorstander van bent. Een principiële aansprakelijkheid van banken op dit gebied moet net zo goed afgewezen worden als het voorstel om de aansprakelijkheid van een betaalkaarthouder tot maximaal 150 euro te beperken, ongeacht zijn handelwijze. Nog een voorbeeld: iemand gaat op vakantie en merkt bij het vertrek dat hij zijn betaalkaart verloren heeft, maar hij maakt daar pas drie weken later melding van. Zou in een dergelijk geval de aansprakelijkheid dan ook tot 150 euro beperkt moeten blijven? Ik ben van mening dat wij degenen die verantwoordelijk handelen meer in bescherming moeten nemen dan degenen die onverantwoordelijk handelen.
Ik ben echter wel verheugd dat de Commissie het idee heeft overgenomen om binnen de Europese ruimte één enkel service-telefoonnummer te openen dat gebeld kan worden bij verlies van betaalkaarten – het moet een kort telefoonnummer worden, dat gemakkelijk te onthouden is en dat snel door de burgers gebeld kan worden.
Ik wil ook graag benadrukken dat het tot stand komen van één interne betalingsmarkt er niet toe mag leiden dat de goed en efficiënt functionerende nationale systemen een stuk onrendabeler worden. Wij mogen dit niet zodanig aanpakken dat de nationaal functionerende systemen hierdoor overeenkomstig verslechteren. Sta mij toe om nog een keer op de consumentenbescherming terug te komen. Juist met het oog op de komende discussie die binnen de Commissie gevoerd gaat worden, luidt mijn verzoek aan u, commissaris Bolkestein, om u sterk te maken voor de mondige burger en om ervoor te zorgen dat zij hun eigen verantwoordelijkheid behouden. De doelstellingen van Lissabon om uit te groeien tot de meest innovatieve en snelst groeiende regio ter wereld raken steeds meer uit het zicht. In de ogen van iedereen staat het motto “minder bureaucratie” te lezen. Het onderhavige communautaire instrument dient beoordeeld te worden aan de hand van de vraag of het niet juist meer bureaucratie creëert in plaats van dat het het leven van banken en burgers in de interne Europese Unie er eenvoudiger op maakt. 

Bolkestein,
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is de derde keer dat ik naar een plenaire vergadering kom voor een debat over de kwestie van betalingen. Een efficiënt en veilig betalingssysteem is van essentieel belang voor een vrij verkeer van goederen en diensten in de Europese Unie. Laat ik u ter illustratie één cijfer noemen. Iedere burger van de EU voert jaarlijks gemiddeld 138 niet-contante betalingstransacties uit. Een doelmatig systeem moet zijn gestoeld op een robuust en dynamisch stelsel van regels, dat concurrentie en bescherming van consumenten en veilige betalingstransacties waarborgt. De pan-Europese handel kan alleen verder groeien als er een doelmatig betalingssysteem aan ten grondslag ligt.
De in 2001 aangenomen regulering van grensoverschrijdende betalingen heeft betalingen binnen de interne markt gemakkelijker en goedkoper gemaakt. Maar we zijn nog niet op de plek waar we heen willen en ook heen zullen moeten. Zoals aangegeven in onze mededeling zijn er nog belangrijke hindernissen. Om een verbeterde regelgeving voor het betalingsverkeer tot stand te brengen, dienen de juridische en technische belemmeringen voor betalingen binnen de EU worden geïdentificeerd en vervolgens weggenomen. Met andere woorden, de gehele interne markt moet worden omgevormd tot één efficiënt betalingsgebied. Dat is mijn belangrijkste doel.
EU-wetgeving is op dit terrein onvermijdelijk. Maar voor sommige kwesties is zelf- of co-regulering de beste aanpak. Dit komt meteen tegemoet aan de roep van mijnheer Radwan om meer subsidiariteit. Zoals gewoonlijk moet de oplossing in verhouding staan tot het probleem dat zij wil oplossen.
De Commissie hanteert de volgende vier uitgangspunten voor het toekomstige reguleringsvoorstel. Ten eerste: de bestaande EU-wetgeving betreffende betalingen moderniseren. Ten tweede: zorgdragen voor meer concurrentie in deze markt, zodat onze burgers optimaal profiteren. De uitgangsgedachte is dat alle geschikte aanbieders diensten op het gebied van betalingsverkeer moeten kunnen aanbieden, zij het zonder dat hierbij de bescherming van consumenten wordt opgeofferd. We moeten daarom een goed toezichthoudend kader opzetten, dat alle soorten aanbieders van betalingsdiensten bestrijkt. Het leidend beginsel is hier: “Dezelfde branche, dezelfde risico’s, dezelfde regels’.
Ten derde moeten we een betrouwbaar pan-Europees betalingsgebied creëren waarbinnen consumenten het gevoel hebben dat zij overal dezelfde bescherming genieten, ongeacht waar zij zich bevinden en welk type betalingsinstrument zij gebruiken. Er moet een eensluidend en evenwichtig stelsel van regels worden geformuleerd met betrekking tot de rechten en plichten van de betrokken partijen, bijvoorbeeld met betrekking tot misbruik van betalingsinstrumenten en de herroepbaarheid van betalingsopdrachten.
Ten vierde moeten we de relevante aanbevelingen van de taakgroep financiële actie (FATF) in de EU-wetgeving opnemen om de financiering van criminele activiteiten tegen te gaan.
Ik wil beklemtonen dat betalingen vanwege hun doorslaggevende bijdrage aan het concurrentievermogen van onze economie hoog op de agenda van de Commissie staan. We hebben de krachtige steun van het Parlement nodig en ik voel mij wat dit betreft gesterkt door de bepalingen van de resolutie die mijnheer Radwan heeft ingediend. Ik steun alle amendementen die leden van dit Huis hebben ingediend.
Ik sluit af met mijnheer Radwan te bedanken voor zijn verslag en kan hem verzekeren dat deze commissaris en de Commissie als geheel zijn wens om de bureaucratie terug te dringen delen. 
Torres Marques (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega’s, in de vorige zittingsperiode is de euro als girale munt ingevoerd terwijl in deze zittingsperiode de euro de munt van twaalf lidstaten van de Europese Unie is geworden. De invoering van de eenheidsmunt betekent niet een ruimte voor betalingen waar overal dezelfde regels gelden. Dat is een van de belangrijke taken van de Europese Unie tijdens de komende zittingsperiode.
De Commissie heeft echt tot het uiterste gewacht op maatregelen voor zelfregulering van de banken naar aanleiding van de invoering van de eenheidsmunt. De euro bestond echter al sinds 1999 maar voor de betalingen waren er nog steeds twee markten, een nationale en een internationale. Voor betalingen met de nieuwe munt bestond er geen regelgeving die de interne markt als binnenlandse markt deed functioneren. Wij hadden dan wel een eenheidsmunt maar die functioneerde als een buitenlandse munt waarvoor commissie en overschrijvingskosten moesten worden betaald.
Met verordening 2560 van december 2001 betreffende betalingen en elektronische overschrijvingen is dit probleem ten dele opgelost. Tussen 2001 en nu is eens te meer bewezen dat zelfregulering niet werkt. Ook richtlijnen dienen nergens toe want die moeten worden omgezet in de nationale wetgeving van elk land, hetgeen niet overal op hetzelfde moment en op dezelfde wijze geschiedt. Voor deze materie zijn zekere regels nodig die tegelijkertijd en identiek toepassing vinden in de hele interne markt. Daarom sta ik op het standpunt dat alleen verordeningen de burgers en het bedrijfsleven de zekerheid bieden die een betalingssysteem vereist. 
Herzog (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is spijtig dat het debat over het consumentenkrediet en het debat over de betalingen binnen de interne markt niet zijn gekoppeld, want het gaat bij beide om dezelfde vraag: willen wij een Europese markt creëren voor de financiële diensten die op particulieren zijn afgestemd? Tot nu toe is prioriteit gegeven aan de groothandelsmarkt en aan de investeringsdiensten. Gedurende deze zittingsperiode betrof het enige noemenswaardige – maar dan ook erg belangrijke – initiatief de verordeningen over de tarifering van grensoverschrijdende betalingstransacties in de eurozone.
Dit is dus een belangrijk debat en ik denk dat we ons nu een helder politiek doel moeten stellen; dat is naar ik meen ook de wens van de Commissie. De euro kan alleen echt een troef worden als we de eurozone inrichten als één enkele betalingszone. Het is daarvoor absoluut noodzakelijk een interbancaire infrastructuur te verwezenlijken. Voor de levering van betalingsdiensten moeten nationale hinderpalen worden geëlimineerd, maar is tegelijkertijd prudentieel toezicht onontbeerlijk.
Op basis daarvan kan de interne markt van de retailbank, en in het bijzonder van het consumentenkrediet, zich ontwikkelen, hetgeen de weg effent voor bancaire actoren op Europese schaal. Uiteraard zal in deze geïntegreerde ruimte rekening gehouden moeten worden met de diversiteit van de operatoren, en in het bijzonder met de specifieke eigenschappen van de spaarbanken en de ziekenfondsen.
Maar wat is nu de goede manier om verder te komen? Het toepassen van de regel van het land van oorsprong, met minimale harmonisatie, lijkt ons geen goed idee, zowel met het oog op de consumentenbescherming als uit oogpunt van eerlijke concurrentie. In het verslag van de heer Radwan, die in die richting neigt, wordt teveel ruimte gelaten aan zelfregulering. Toch zou, omgekeerd, een maximale harmonisering geen plaats meer bieden voor de diversiteit, hetgeen dus ook problematisch zou zijn.
Daarom denk ik dat de goede oplossing erin bestaat het eens te worden over gezamenlijke principes van algemeen belang, gezamenlijke begrippen, met name voor de algemene toegang tot betalingsmiddelen met een hoog veiligheidsniveau, diensten die niet kostbaar zijn maar waarin veel vertrouwen is. De regels voor grensoverschrijdende transacties moeten precies zijn en een nauwe samenwerking tussen de nationale autoriteiten is vereist.
In die optiek denk ik dat meerdere punten in het verslag van de heer Radwan aanpassing behoeven. Zo moet bij punt 17 de door de Commissie voorgestane regel worden heringevoerd om de eigen bijdrage van de klant tot 150 euro te beperken bij het maken van bezwaar tegen een ongeautoriseerde transactie. In geval van een Europese debiteringsprocedure moeten debiteuren een afschrijving kunnen weigeren voordat deze door hun bank wordt uitgevoerd. In geval van een substantiële tariefwijziging, moeten klanten een rekening kunnen opzeggen of van rekening kunnen veranderen zonder dat er kosten aan zijn verbonden. Ook moet de dienstverlener weer verantwoordelijk worden voor de gehele betalingsketen.
Tot slot is ook een sterkere communautaire verordening nodig ter bestrijding van de financiering van terrorisme. Het systeem van volledige informatievoorziening moet dus zowel voor extracommunautaire als voor intracommunautaire overschrijvingen gaan gelden. 
Bolkestein,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is dankbaar voor de brede steun die zij heeft gekregen in dit debat. Ik zie geen reden de aandacht van het Parlement nog langer dan ik al heb gedaan vast te houden. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
– het verslag (A5-0213/2004) van de heer Mombaur, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over wijziging van de rechtsgrondslag en de “algemene oriëntatie” van de Raad met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen tot veiligstelling van de aardgasvoorziening;
– het verslag (A5-0254/2004) van de heer Seppänen, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor de toegang tot gastransmissienetten. 
De Palacio,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de verordening die ons nu bezighoudt en het onderwerp vormt van het verslag van de heer Seppänen is een buitengewoon belangrijk bestanddeel van de Europese wetgeving voor de totstandbrenging van een concurrerende, goed functionerende Europese gasmarkt. De verordening is een onmisbare aanvulling op de tweede richtlijn over de interne gasmarkt, want zij bevat de minimumeisen voor de kern van de liberalisering van de energiemarkt, namelijk de toegang van derden tot de netwerken.
Ik weet heel goed dat het voorstel voor een verordening over de voorwaarden van toegang tot de netwerken voor gastransport de laatste weken aanleiding is geweest voor interessante discussies. Ik wil dan ook graag van de gelegenheid gebruik maken om een toelichting te geven op enkele punten die daar mijns inziens om vragen.
De eerste vraag die wij ons moeten stellen, is wat wij eigenlijk willen bereiken met de voorgestelde verordening, en de tweede is waarom zij nodig is en wat het belang ervan is?
De verordening is ongetwijfeld een aanvulling op de richtlijn over de interne markt en vult een hiaat in die richtlijn. De tweede richtlijn over de interne gasmarkt en de voorgestelde verordening gaan immers beide uit van de beginselen van gelijke behandeling, doorzichtigheid en concurrentie. In beide wetgevende besluiten wordt overduidelijk erkend dat toegang van derden tot het netwerk van fundamenteel belang is. Waar de richtlijn echter uitsluitend de doelen definieert, bevat de verordening een reeks minimumeisen waaraan zal moeten worden voldaan in het kader van het zo wezenlijke punt van toegang tot het netwerk door derden. Het is duidelijk dat met de bepalingen en doelen in de richtlijn impliciet bepaalde eisen zijn gesteld, want een open markt kent niet alleen kwantitatieve maar ook kwalitatieve aspecten. Die eisen zijn tevens nodig om te bereiken dat de markt concurrerend is en ons ten voordeel strekt.
Deze eisen komen voort uit de ervaring die wij hebben opgedaan met de uitwerking van de liberalisering van de gasmarkt. Die heeft ons geleerd dat, als wij dergelijke eisen niet stellen, de toegang tot de Europese markt niet zal verlopen op een manier die wij met deze openstelling van de gasmarkt voor ogen hebben, en evenmin te rijmen zal zijn met de behoefte aan een markt die concurrerend is en goed functioneert.
In het Forum van Madrid is een jaar lang over al deze zaken gesproken, en de geformuleerde eisen zijn in feite afkomstig van de deelnemers. Het gaat om enkele minimumvereisten die volgens alle belanghebbenden bij het Forum moeten worden gesteld voor de totstandbrenging en waarborging van markttoegang op eerlijke voorwaarden.
Waar het op neerkomt is dat, als deze verordening in werking is getreden, in de door de Commissie voorgestelde vorm, wij de zekerheid hebben dat wij over de middelen en systemen beschikken waarmee de goede werking ervan is gewaarborgd. Ik wil u eraan herinneren dat ons gemeenschappelijk doel is om een interne gasmarkt tot stand te brengen in de Europese Unie waarin het gas ongehinderd door de Europese netwerken kan stromen – niet alleen tussen maar ook binnen de diverse lidstaten van de Unie. Dat is ook waarom wij hebben voorgesteld om alle transportnetwerken – en dus niet alleen die welke worden gebruikt voor grensoverschrijdend transport – onder de voorgestelde verordening te laten vallen.
Met het oog op de toekomstige ontwikkeling van de interne markt zal de gassector, wanneer het moment daar is om de algemene normen voor de gasmarkt vast te stellen, zijn rol steeds vervullen op basis van nauwe samenwerking met de Commissie. Ik wijs daar nog eens met nadruk op.
De procedure van het comité – die door de Commissie om vanzelfsprekende redenen is voorgesteld – heeft daarop geen enkele invloed. Het doel daarvan is niet om de rol van de sector te beperken, en zeker niet om de sector buitenspel te zetten bij de totstandbrenging van toekomstige maatregelen. Sterker nog, de Commissie staat open voor voorstellen om de sector nu en in de toekomst een duidelijker rol te laten spelen.
Dan wilde ik nu verder met de inhoud van het verslag van de heer Mombaur over maatregelen tot veiligstelling van de aardgasvoorziening.
Ik wil u in herinnering brengen dat de Raad in december unaniem een richtsnoer terzake heeft vastgesteld. Verder wijzigde de Raad de rechtsgrondslag van het Commissievoorstel door te kiezen voor artikel 100 in plaats van 95. Vandaag ligt het verslag van het Europees Parlement ter tafel, waarbij eveneens wordt uitgegaan van deze gewijzigde rechtsgrond.
Zoals u weet, is de Commissie het niet eens met deze andere rechtsgrondslag. Naar aanleiding van de vergadering van de Raad van 15 december jongstleden hebben wij een verklaring doen uitgaan waarin wij zeiden vast te houden aan ons standpunt inzake deze wijziging. Goedkeuring door de Raad van de tekst van de betreffende richtlijn zal niets afdoen aan die verklaring en ons standpunt.
Staat u mij toe in het kort uiteen te zetten waarom wij niet afwijken van ons standpunt.
We zijn ons ervan bewust dat het voorstel voor een richtlijn elementen bevat die betrekking hebben op de veiligstelling van de voorziening, maar anderzijds bevat het tevens elementen die betrekking hebben op de werking van de interne markt. De Commissie nu is van mening dat deze laatste zwaarder wegen en derhalve de rechtsgrond van de richtlijn zouden moeten bepalen.
Bovendien is in de door de Raad goedgekeurde tekst een reeks normen opgenomen die zijn bedoeld om te bereiken dat een concurrerende, interne gasmarkt een zekere mate van harmonisatie vertoont. Van de lidstaten wordt verwacht dat zij een beleid vaststellen inzake de veiligstelling van de gasvoorziening, dat zij taken en rollen van de marktspelers bepalen ten aanzien van de veiligstelling van de voorziening, en dat zij bepaalde minimumnormen invoeren die, hoewel zij door elk land afzonderlijk worden vastgesteld, een zekere mate van harmonisatie mogelijk maken, aangezien zij betrekking hebben op bepaalde criteria die specifiek voor het aardgas gelden.
Daarentegen zijn de bepalingen die uitsluitend betrekking hebben op de veiligstelling van de voorziening zijn hoofdzakelijk opgenomen in verband met gebeurtenissen waarvan wij allemaal hopen dat zij nooit zullen plaatsvinden, zoals een ernstige politieke crisis of langdurige onzekerheid over de gasvoorziening.
Op grond van deze overwegingen is de Commissie er nog altijd van overtuigd dat artikel 95 de juiste en geschikte rechtsgrond voor de richtlijn vormt. Wij betreuren het dan ook dat de Raad te kennen heeft gegeven een andere mening te zijn toegedaan, en dat wij constateren dat het Parlement zich daarbij zal aansluiten.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil tenslotte de heer Seppänen en de heer Mombaur dankzeggen voor het werk dat zij hebben gestoken in hun respectieve verslagen, en, in verband met de amendementen en interventies die komen gaan, nog even terugkomen op een cruciaal onderdeel, namelijk de toegang tot de netwerken. Voor de Commissie betekent dit in geen geval dat er gevaar ontstaat voor de rentabiliteit en toekomstige investeringen in een dermate belangrijk element voor de ontwikkeling van de gasmarkt als de aanleg en het onderhoud van gasnetwerken op ons grondgebied. Dat moge blijken uit het voorstel voor trans-Europese energienetwerken, waarin diverse van de grote projecten die door ons al zijn goedgekeurd voor toekomstige uitvoering, betrekking hebben op gasnetwerken.
In het eerste voorstel dat nu in het kader van de uitbreiding wordt besproken verleent de Commissie haar steun aan diverse projecten op het gebied van belangrijke koppelingen van gasnetwerken. 
Mombaur (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, ik zal eerst ingaan op het voorstel voor een verordening over de toegang tot gastransmissienetten. Betrouwbare regels voor de toegang tot die netten zijn belangrijk. Dat hebben wij vorig jaar ook al in het kader van de richtlijn betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas geconstateerd. Mijn fractie is voorstander van een nader debat over dit voorstel, waarbij rekening wordt gehouden met de amendementen van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie.
Mevrouw de commissaris, ik wil graag vier punten onder uw aandacht brengen die in het debat in de Raad nog iets genuanceerder onder de loep genomen dienen te worden: In de eerste plaats het bevorderen van investeringen. Wij kunnen vandaag weliswaar uitgebreid over de markten praten, maar als er geen investeerders zijn, is er uiteindelijk ook geen markt. De Commissie heeft al vaak op de grote risico’s van investeringen in de gassector gewezen, zoals in verband met de exploratie en de aanleg van pijpleidingen. De markt voor die pijpleidingen is aan concurrentie onderhevig, maar dat was in de monopolietijdperken ook al zo. Op die manier is de markt immers ontstaan. Door de tariefstelling worden investeringen ook in de toekomst eventueel alleen op kostenbasis verhinderd.
Dan mijn tweede opmerking: U zou nog eens moeten nagaan of er niet meer nadruk op het grensoverschrijdende gastransport gelegd kan worden. Mijn derde punt betreft de comitologie. Het probleem is niet de comitologie op zichzelf, maar de vraag of artikel 9 in een goede verhouding tot de artikelen 3 tot en met 8 staat, dat wil zeggen of de wezenlijke punten wel in de artikelen 3 tot en met 8 tot uiting komen. Hier zouden middels de discussie in de Raad wellicht nog enige verbeteringen aangebracht kunnen worden. Dan mijn vierde opmerking, mevrouw de commissaris: Natuurlijk zijn alle partijen die een rol spelen op de markt belangrijk, of het nu om de toezichthouders, de netbeheerders of met name de investeerders gaat. Het is ook vanzelfsprekend dat u eerst met hen rond de tafel bent gaat zitten voordat u uw voorstellen aan het Parlement en de Raad presenteerde; dat heeft u tot nu toe ook altijd gedaan. Die marktpartijen willen nu echter graag zien dat zij allemaal in de betreffende wet- en regelgeving genoemd worden. Ik ben daar zelf geen voorstander van, omdat ik ervan overtuigd ben dat de Commissie zelf wel weet hoe zij haar taken moet uitvoeren. Als wij de genoemde marktpartijen echter een plezier kunnen doen door hen in een of andere overweging te noemen, dan doe ik daar niet moeilijk over.
Dan nog een opmerking over het andere verslag betreffende de maatregelen tot veiligstelling van de aardgasvoorziening. Het klopt dat wij zeer afhankelijk van de invoer zijn. Daarom is het ook een goede zaak om de lidstaten te verplichten om een adequaat beleid op dit gebied in gang te zetten. Inmiddels heeft het Parlement in de eerste lezing een andere tekst goedgekeurd dan de Commissie had voorgelegd, en de Raad is het Parlement daarin gevolgd. Wij praten thans dus over een andere tekst dan de oorspronkelijke tekst van de Commissie, en deze tekst bevat naar ons idee geen regulerende elementen voor de interne markt. Dat betekent dat de Europese Unie nog slechts één juiste rechtsgrondslag kan kiezen, te weten artikel 100 van het EG-Verdrag. Mede gezien de uitslag van de stemming in de Commissie juridische zaken en interne markt beveelt de Industriecommissie het Parlement dan ook aan om het standpunt van de Raad over te nemen. 
Seppänen (GUE/NGL ),
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de Commissie heeft in het kader van de medebeslissingsprocedure een voorstel voor een verordening aan het Parlement en de Raad voorgelegd, waarmee men de vrije toegang tot gastransmissienetten in de hele Europese Unie wil waarborgen. Sommige lidstaten hebben problemen bij de tenuitvoerlegging van eerdere besluiten en daarom heeft de Commissie dit zware wapen ingezet: een verordening om de toegang tot gasnetten in alle landen te waarborgen, vooral bij de grensoverschrijdende transmissie van gas van het ene land naar het andere, maar ook binnen de landen.
De ontwerpverordening is hoofdzakelijk gebaseerd op het werk van het zogeheten Forum van Madrid, waar verschillende marktdeelnemers bij betrokken waren. Zij dachten in het Forum een aanbeveling voor te bereiden, waarmee op basis van vrijwilligheid de toegang tot gastransmissienetten zou worden gewaarborgd. Sommige deelnemers aan het Forum voelen zich waarschijnlijk bedrogen nu de vrijwillige verbintenis in de behandeling door de Commissie een verplichte verordening is geworden.
In het Forum van Madrid heeft men niet alle details van de toegang tot de netten kunnen behandelen en de nieuwe rechtsgeldige voorschriften worden in de toekomst in de comitologieprocedure voorbereid, zonder de deelnemers van het Forum van Madrid te raadplegen. Op die manier is het begrijpelijk dat sommige marktdeelnemers er bezorgd over zijn, hoe er in de toekomst met hun belangen rekening wordt gehouden.
Tijdens de behandeling in de commissie brachten de commissarissen het standpunt van de Commissie naar voren, dat het de bedoeling is ook in de toekomst de deelnemers aan het Forum van Madrid te raadplegen wanneer er gedetailleerde bepalingen voor de tenuitvoerlegging van de verordening worden opgesteld. Aangezien het Forum van Madrid geen juridische dienst is, kan het raadplegen ervan volgens de Commissie niet in de tekst van de verordening worden opgenomen. Volgens mij als rapporteur zou het goed zijn als de verplichting om verschillende deelnemers te raadplegen ook in de notulen van de plenaire vergadering van het Parlement wordt opgetekend. Ik verwacht dat dit bij de volgende interventie van de commissaris of vóór de eindstemming gebeurt.
Onze commissie heeft na veel stemmingen het standpunt aangenomen dat het instellen van de verordening gerechtvaardigd is en dat het voorstel van de Commissie in principe nog in het huidige Parlement moet worden aangenomen. Bij de stemmingen zijn meer dan veertig amendementen aangenomen als basis voor de eerste lezing en daarover wil het Parlement onderhandelen met vertegenwoordigers van de Commissie en de Raad wanneer de ontwerpverordening definitief wordt aangenomen. Ik dank mijn collega’s voor de goede samenwerking tijdens de voorbereiding van deze zaak. Ook al waren we het niet met elkaar eens en moesten wij verschillende belangen behartigen, toch zijn wij er naar mijn mening in geslaagd zeer zakelijk te werk te gaan en een goed eindresultaat te bereiken.
Ik blijf wachten op de interventie van de commissaris, waarin hopelijk wordt bevestigd dat de Commissie zich verplicht de deelnemers aan het Forum van Madrid ook in de toekomst te raadplegen. 
Chichester (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur complimenteren voor het in zijn verslag bij elkaar brengen van de uiteenlopende opvattingen die in dit debat naar voren zij gekomen.
Het is veelzeggend dat er na uitvoerig debat in de Commissie slechts één aanvullend amendement is ingediend in aanvulling op de amendementen die al in de Commissie waren aangenomen. Ik behoor tot de degenen die vinden dat er een verordening moet komen die de vrijwillige gedragscode voor de richtlijnen voor goed gedrag, die in het forum van Madrid zijn aangenomen, handen en voeten geeft en bindend maakt. Mijn Fractie en ik steunen daarom dit voorstel voor een verordening.
De rapporteur zegt het in zijn toelichting heel helder, en ik kan zijn analyse alleen maar aanbevelen bij collega’s en hun vragen om ermee in te stemmen. We moeten er rekening mee houden dat de industrie over deze kwestie geen eensluidend standpunt had. De huidige beheerders van netwerken of transmissiesystemen zijn tegen verandering, terwijl de meeste andere beheerders – zowel bovenstrooms als benedenstrooms – sterk voorstander zijn van het in het commissievoorstel vervatte uitgangspunt. Deze maatregel moet tot de komst van nieuwe marktpartijen leiden.
Wil de concurrentie tot bloei komen, en daarmee groter voordeel brengen voor consumenten in de vorm van betere dienstverlening, grotere doelmatigheid wat betreft energie en marktwerking, betere waarborgen voor continue levering, meer flexibiliteit en toenemende innovatie, dan moet er een duidelijk regelgevingskader zijn. Deze maatregel brengt ons een stuk dichter bij een werkelijke en volledige liberalisering. Hulde aan de rapporteur en de Commissie voor hun inspanningen hiervoor. 

Rapkay (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, ik wil beginnen met het punt waarmee de heer Chichester is geëindigd, namelijk dat wij nooit genoeg vaart achter het openstellen van de energiemarkten kunnen zetten. Ik geloof dat wij het hierover in dit Parlement al geruime tijd eens zijn. Ik roep in herinnering dat wij vorig jaar na twee jaar van intensieve werkzaamheden zowel met betrekking tot de elektriciteitsmarkten als de gasmarkten ingestemd hebben met de betreffende richtlijnen ter bespoediging van het openstellen van de energiemarkten in Europa.
Mij moet echter van het hart dat het mijzelf, en ook enkele andere afgevaardigden, enigszins verrast heeft met welke snelheid er nu alweer een vervolgvoorstel voor een verordening voor de gasnetten op tafel ligt. Dat heeft niet alleen te maken met het feit dat de omzettingstermijn voor de lidstaten nog niet verstreken is – dat is pas over een aantal weken het geval – maar ook met het feit dat wij een uiterst ambitieus tijdschema voor de Commissie hebben opgesteld voor het overleggen van een evaluatieverslag over de toepassing en omzetting van de richtlijn. Dat dient namelijk al in 2006 te gebeuren. Tot zover de achtergronden bij deze kwestie.
Ik zou graag nader op drie punten willen ingaan die mij, dat moet ik eerlijk toegeven, enigszins sceptisch gestemd hebben. Het eerste punt is de compatibiliteit van deze richtlijn met de eerder aangenomen richtlijn. Het tweede punt is de toelichting die de Commissie heeft gegeven en die ik als zodanig niet helemaal in de tekst teruggevonden heb, namelijk dat de nadruk op de grensoverschrijdende handel gelegd moet worden. Het derde punt dat mij enigszins sceptisch gestemd heeft, betreft het voorstel voor een zeer uitgebreide comitologieprocedure.
Na een lange discussieperiode – de rapporteur heeft daar ook al op gewezen – hebben wij besloten om het voorstel van de Commissie als uitgangspunt voor een nadere uitwerking te gebruiken. Dientengevolge hebben wij op de drie gebieden die ik zojuist heb genoemd een aantal wijzigingen voorgesteld. Als gevolg daarvan kan mijn fractie nu het voorstel in zijn geheel ondersteunen. Daarmee is de taak van mijn fractie echter nog niet volbracht. Wij moeten namelijk eerst afwachten wat het standpunt van de Raad zal zijn voordat wij aan de tweede lezing kunnen beginnen. De 42 amendementen waartoe in de Industriecommissie is besloten, zullen wij ook hier in de plenaire zitting ondersteunen. Wij hopen dat wij hierdoor met het oog op het openstellen van de energiemarkten weer een stap in de goede richting hebben gezet. 
Blokland (EDD ).
    Voorzitter, ik wil allereerst collega Mombaur bedanken voor zijn werk als rapporteur voor dit lastige dossier. Bij een voorstel waarvan de rechtsgrondslag niet deugt, waarbij inbreuk wordt gemaakt op de rechten van de lidstaten en waarvan ook de feitelijke tekst te wensen overlaat, is het geen gemakkelijke opgave om tot een goed verslag te komen. Dat de Raad toch een politiek akkoord heeft bereikt, waarin de bedenkingen van het Parlement zijn overgenomen, is verheugend.
Vorig jaar, tijdens de behandeling van het vraagstuk van de veiligstelling van de aardgasvoorziening was ik rapporteur voor advies namens de Economische en Monetaire Commissie. Ik heb toen aangegeven waarom het voorstel van de Commissie op een aantal punten niet voldeed. Het doet mij een genoegen te zien dat de Raad de belangrijkste aanbevelingen die in de debatten naar voren zijn gekomen, heeft overgenomen.
Een eerste aanbeveling betrof de rechtsgrondslag van het Commissievoorstel. De Europese Commissie baseerde zich op artikel 95 – interne markt. Wij hebben hier toen besproken dat het beter is om artikel 100 – crisismaatregelen – te gebruiken. De opvatting van de Europese Commissie dat artikel 100 slechts van toepassing is op het economische en monetaire beleid acht ik onjuist. Onder het economisch beleid kan in bredere zin ook het energiebeleid worden gevat. Mevrouw de Commissaris, u meldt dat de Europese Commissie het niet eens is met de Raad en het Parlement. Bent u voornemens opnieuw naar het Hof van Justitie te stappen?
Een tweede aanbeveling. In Raad, Commissie en Parlement circuleerde vorig jaar de gasrichtlijn waarover het gemeenschappelijk standpunt van de Raad was bepaald. Het voorstel voor de voorzieningszekerheid lijkt daar niet op aan te sluiten. Integendeel, het voorstel lijkt zelfs strijdig met de gasrichtlijn. Het was verwonderlijk dat hangende de procedure met de gasrichtlijn een voorstel bij het Parlement werd ingediend over de veiligstelling van de aardgasvoorziening. Graag hoor ik van de Commissaris of voor het gewijzigde voorstel inzake veiligstelling van aardgasvoorziening aansluiting is gezocht bij de gasrichtlijn. Zo ja, op welke wijze is dat gedaan? 
Kronberger (NI ).
   Mevrouw de Voorzitter, als het om aardgas gaat, moeten wij twee dingen in de gaten houden, namelijk de beschikbaarheid en de prijs. Het is naar mijn idee terecht dat wij thans terugvallen op artikel 100 als rechtsgrondslag, ook al heeft de heer Blokland gelijk als hij zegt dat wij dit artikel in bredere zin op dienen te vatten. Wanneer de voorzieningszekerheid aan de orde is, bestaat altijd de verleiding om te denken dat er ook een indirecte prijsregulering doorgevoerd kan worden. Ik denk dat dit in het algemeen tot mislukken gedoemd is, omdat een dergelijke regulering in de praktijk niet zal functioneren en ook de tijd hiervoor nog niet rijp is.
In principe mag niet uit het oog verloren worden dat gas afhankelijk is van de prijs, die weer gekoppeld is aan de olieprijs. Wellicht dat wij ons over de beschikbaarheid van gas inmiddels ook te grote illusies maken. De beste vorm van voorzieningszekerheid is ongetwijfeld de zelfvoorziening. Daarom is het een goede zaak dat er nu stap voor stap gewerkt wordt aan a) het zelf produceren van kwalitatief hoogwaardig gas binnen de Europese Unie en b) het vervolgens beschikbaar stellen van dit gas via de eigen transmissienetwerken. 
Adam (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, na de komende verkiezingen komt er voor mij een einde aan een zittingsperiode van bijna 25 jaar en zal ik niet in dit Parlement terugkeren. Dit is waarschijnlijk mijn laatste toespraak in dit huis. Als voormalig mijningenieur heb ik altijd grote belangstelling voor energiebeleid gehad, en ik ben dan ook blij dat mijn zwanenzang over dit onderwerp gaat.
Ik hoop dat het Parlement dit voorstel met grote meerderheid zal goedkeuren, want het is van groot belang voor de voltooiing van een interne energiemarkt. Het heeft tot doel om alle marktpartijen eerlijke toegang te geven tot de netwerken en een daadwerkelijk concurrerende markt te creëren voor de handel in gas binnen de EU.
De richtlijnen voor de toegang van derden, zoals die in de annex zijn geformuleerd, zijn goedgekeurd door de lidstaten, de toezichthouders, TSO’s en systeemgebruikers. Het is daarom gepast dat de tekst van de verordening waarover in de Commissie overeenstemming is bereikt, zo nauw mogelijk aansluit op de richtlijnen die zijn overeengekomen in het forum van Madrid. Raadpleging van alle spelers in de markt is essentieel voor een effectieve verordening. Daarom moeten zij allemaal worden gehoord over het vaststellen van aanvullende richtlijnen. De nationale toezichthoudende instanties zullen een cruciale rol spelen bij de naleving van de richtlijnen op het niveau van de lidstaten, zoals ook is voorzien in de gasrichtlijn.
De voorgestelde gasverordening gaat over vergelijkbare kwesties als de elektriciteitsverordening waarover de Raad en het Parlement het eerder dit jaar eens werden. Het is goed om dezelfde institutionele regelingen en procedures toe te passen.
Ik dring er bij het Parlement sterk op aan deze maatregel goed te keuren. 
Della Vedova (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, rapporteurs,vorig jaar juni heeft de Europese Unie met moeite, en veel later dan de consumenten en het Europees bedrijfsleven het nodig hadden, richtlijn 2003/55/EG goedgekeurd, die met voortvarendheid de voltooiing van de liberalisering van de gasmarkt aanpakt.
Teneinde de nog aanwezige obstakels voor de voltooiing van de interne markt uit de weg te ruimen hadden de lidstaten een vorm van informele coördinatie in het leven geroepen tussen aan de ene kant de communautaire en nationale instellingen en aan de andere kant de gasbedrijven en de regelgevende autoriteiten in deze sector. Het doel was richtsnoeren te formuleren voor de toegang van derden tot de gastransmissienetten. Die informele coördinatie is echter niet adequaat gebleken om de grote achterstand in te lopen. Integendeel zelfs, de gevestigde belangen van bedrijven in bepaalde landen en het inkomen ten gevolge van de bevoorrechte positie waar veel gasdistributiebedrijven nog steeds over beschikken, hebben de mogelijkheid om de interne markt voor de distributie van gas te voltooien serieus in gevaar gebracht.
Wij juichen het initiatief van de Commissie voor deze verordening dan ook toe. Het voorstel maakt de operationele regelgeving duidelijker en bindender en spoort met de noodzaak om consument en bedrijfsleven snelle en zekere regelgeving te bieden. Het verslag van de Industriecommissie betekent een verdere verbetering van het voorstel en dient volgens mij dan ook ongewijzigd gesteund te worden.
Een aantal landen die veel aardgas verbruiken, zelf onvoldoende gas produceren en in toenemende mate sterk afhankelijk zijn van invoer via netten die vele landen doorkruisen – ik denk in het bijzonder aan Italië – hebben belang bij zekere regels. Daarmee krijgen die landen daadwerkelijk de mogelijkheid over een markt en een geliberaliseerd systeem van gastransmissienetten te beschikken, waarmee de consumenten en het bedrijfsleven in vrijheid een keuze kunnen maken uit een ruim gasaanbod. 
Linkohr (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, ik ben benieuwd hoe wij of onze opvolgers over tien jaar over dit probleem zullen debatteren. Hebben wij tegen die tijd iets geleerd of niet? Daar zal ik vandaag echter geen uitsluitsel over kunnen geven.
Eén ding is zeker: Wij zijn het er altijd over eens geweest dat de voorzieningszekerheid beter wordt naarmate de concurrentie groter wordt. Zonder een adequate beschikbaarheid van energie leidt concurrentie alleen echter nergens toe. Dit betekent dat de voorzieningszekerheid – met name ook wat het aardgas betreft – sterk afhankelijk zal zijn van een Europees buitenlands energiebeleid. Wij moeten dus naar diversificatie en een veiligstelling van de gasvoorziening streven door een betere toegang tot die energiebron te bewerkstelligen.
Voor de rest pleit ik, net als vele anderen, voor een trapsgewijze benadering. Net als toentertijd bij de olie ben ik van mening dat nu eerst de ondernemingen aan zet zijn. Ik ga ervan uit dat het voldoende is als wij de situatie op dit gebeid over twee jaar opnieuw in overweging nemen. Ik geloof niet dat wij op dit moment onder grote tijdsdruk staan. 
Paasilinna (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, de concurrentie wordt verstoord als er bijvoorbeeld wel toegang is tot de elektriciteitsmarkt, maar niet tot de gasmarkt. En de verstoring wordt nog erger als er monopolies worden beschermd die vervolgens elders, in andere landen, kleinere ondernemingen kopen.
Wij hebben gemeenschappelijke regelgeving nodig en moeten belemmeringen voor concurrentie wegnemen, wat natuurlijk geldt voor alle lidstaten. Ik steun ook het verzoek van de heer Seppänen om de deelnemers aan het Forum van Madrid te raadplegen. Ik ben ook van mening dat artikel 95 de juiste rechtsgrondslag is, zoals in het voorstel van de Commissie staat. Ik verbaas mij over de ommezwaai naar artikel 100, die ik dan ook als een overbodige wending beschouw, en ik hoop dat wij op artikel 95 teruggrijpen. 
De Palacio,
    Mevrouw de Voorzitter, wat de rechtsgrondslag betreft, verwijs ik naar hetgeen ik hierover eerder heb opgemerkt. Ik zal me daarom concentreren op de diverse interventies en amendementen die betrekking hebben op het verslag van de heer Seppänen.
Ik wil beginnen met te zeggen dat ik dankbaar ben voor dit debat over een dermate belangrijke kwestie en voor de kwaliteit van de 43 amendementen, wat niet wegneemt dat wij het niet met elk ervan eens kunnen zijn. Mijn dank gaat met name uit naar de rapporteur, vanwege zijn voortreffelijke werk, en naar de heer Mombaur – die hier niet meer aanwezig is – vanwege zijn eveneens bijzonder opbouwende werk, ook al deel ik zijn standpunten inzake de rechtsgrondslag niet. 
De Commissie kan haar steun niet verlenen aan die amendementen waarmee de werking van het voorstel voor een verordening zou worden beperkt tot de grensoverschrijdende handel. Dat zou ernstige afbreuk doen aan de mogelijkheden en het doel van dit voorstel. De verhandeling van gas van het ene naar het andere land zou dan geen probleem opleveren, maar de mogelijkheden voor interne concurrentie zouden aanzienlijk minder worden. In diverse lidstaten – ook sommige van de nieuwkomers – bestaan verschillende gasnetwerken naast elkaar, waarvan sommige niet zijn gekoppeld aan een invoerpunt en dus ook niet aan een punt over de grens.
Al die transportnetwerken en de bijbehorende bedrijven zouden dan allemaal buiten het toepassingsgebied van de voorgestelde verordening vallen, hetgeen de goede werking van de interne markt ernstig zou belemmeren en schaden. Daarbij komt dat het toepassingsgebied overeenkomt met dat van de overgangsrichtlijn en de tweede richtlijn over de interne gasmarkt.
Het gaat er juist om dat wij voorwaarden scheppen die niet alleen tussen maar ook binnen de diverse landen een concurrerende markt mogelijk maken. Een beperking van het toepassingsgebied zou ernstige afbreuk doen aan het doel en de mogelijkheden van de verordening, namelijk een concurrerende gasmarkt in Europa.
Sommigen van u, en in het bijzonder de heer Mombaur, hebben gewezen op de noodzaak een zekere mate van winstgevendheid te garanderen, die het aantrekkelijk zou moeten maken om te investeren in ontwerp, aanleg en onderhoud van gasnetwerken. De Commissie kan zich in dit verband vinden in amendement 12, omdat daarmee de oorspronkelijk tekst beter en duidelijker wordt. Dat amendement betreft de concurrentie tussen de verschillende netwerken – een aspect dat in onze tekst niet expliciet aan de orde was gesteld – en kan onzes inziens dienen om bij sommigen de vrees weg te nemen dat de winstgevendheid ontoereikend zou zijn om toekomstige investeringen veilig te stellen.
Ik wil erop wijzen dat de minimumvoorwaarden voor toegang tot de transportnetwerken van cruciaal belang zijn. Het is duidelijk dat zonder die voorwaarden nieuwe concurrenten geen toegang zouden krijgen en er geen sprake zou kunnen zijn van een echte gasmarkt.
Een andere naar voren gebrachte kwestie is die van het Forum van Madrid. De vraag is gesteld of wij voor bepaalde aspecten niet wat verder zouden moeten gaan. Verder is met het oog op de toekomst bezorgdheid geuit of de comitologieprocedure niet tot gevolg zal hebben dat wij het Forum of de sector, en de hoofdrolspelers in de sector, nu zullen vergeten.
U moet beseffen dat ik, zoals u weet, in al deze jaren steeds heb gehamerd op de noodzaak de belangrijkste spelers stelselmatig te horen. Wij zijn dan ook bereid na te denken over een oplossing om er zeker van te zijn dat naast de belanghebbenden ook de sector wordt geraadpleegd via het Forum van Madrid.
In die zin zou amendement 3 de aanzet voor een mogelijke oplossing kunnen vormen. Het is hoe dan ook niet onze bedoeling de sector buitenspel te zetten, maar juist om deze voortdurend te raadplegen. Wat de toekomst betreft, zijn wij voornemens het Forum van Madrid te steunen.
Hoewel de Commissie niet van plan is verder te gaan dan de standpunten van het Forum van Madrid, is het wel zo dat een van de voorstellen die Eurogas heeft gedaan aan het Forum van Madrid, in verband met het beginsel , ons essentieel lijkt voor de overeenkomsten. Anders zou via afspraken vooraf de werkelijke toegang voor derden kunnen worden geblokkeerd en daarmee de concurrentie kunnen worden beperkt. De toekomstige gebruiksovereenkomsten moeten daarom eveneens op het beginsel zijn gebaseerd, want dat is de enige manier om er zeker van te zijn dat het om echte overeenkomsten gaat, en niet om overeenkomsten die uitsluitend beogen de beschikbare capaciteit te benutten of te verzadigen, om zodoende kunstmatig netwerkcongestie te creëren waardoor derden de toegang onmogelijk zou worden gemaakt.
Een groot aantal amendementen verheldert of onderschrijft de bepalingen van het voorstel voor een verordening, dat in algemene zin overeenkomt met de richtlijnen van het Forum van Madrid – zoals door u is opgemerkt en erkend. Deze amendementen kunnen, ten dele of na redactionele aanpassing, worden aanvaard. Ik heb het dan over de amendementen 1 en 22, naast nog vele andere die ik niet zal noemen. Die zullen wij in het volledige overzicht vermelden.
Bepaalde kwesties zoals de amendementen 14 en 16, hebben betrekking hebben op zaken die worden behandeld door de Europese vereniging voor de uitwisseling van gas, die op verzoek van het Forum van Madrid in het leven is geroepen. Gelet op de zeer specifieke, complexe en technische aard van deze kwesties zullen wij deze organisatie laten doorgaan met wat zij nu al doet. Er zijn al grote vorderingen gemaakt, waarover het Forum van Madrid regelmatig wordt geïnformeerd. Onzes inziens moeten deze zaken in dat kader worden behandeld.
Bepaalde amendementen, zoals 8, 17, 22, 27, 30, 35, 37 of 42, kunnen wij niet goedkeuren om praktische of juridische redenen. Ten slotte zijn wij het evenmin eens met het voorstel om binnen een van tevoren gestelde termijn met nieuwe richtlijnen te komen over de overige onderwerpen die aan de orde komen in het voorstel voor een verordening. Voor sommige van deze kwesties moet wellicht onderzoek worden verricht, terwijl voor andere mogelijk meer tijd nodig is voor onderhandeling en bespreking dan verwacht, reden waarom amendement 31 niet kan worden goedgekeurd.
Geachte afgevaardigden, dit is het laatste grondige debat over energiekwesties van dit Parlement. Er komt nog een debat over milieubewust ontwerpen, maar dat is in zekere zin een zijpad, waar industriële en energietechnische aspecten samenkomen. Omdat wij elkaar hier regelmatig hebben ontmoet, want het zijn uiteindelijk steeds dezelfden die hier interveniëren, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om niet alleen de rapporteur van de voorliggende tekst, de heer Seppänen, te feliciteren, maar tevens om eenieder van u te bedanken voor uw bijdrage en steun. Uw opmerkingen zijn steeds overwogen en verwerkt in de voorstellen die wij in de loop van deze jaren tot stand hebben gebracht. Het is mijns inziens te danken aan de opbouwende wijze waarop wij steeds van gedachten hebben gewisseld dat het grootste gedeelte van de voorstellen die wij aan dit Parlement hebben voorgelegd, substantieel kon worden verbeterd. Dames en heren, ik waardeer de steun die ik steeds heb mogen ontvangen van u allen en ook van de Commissie.
Ik wil u er nog eens aan herinneren dat wij het aan die samenwerking te danken hebben, dat wij in al deze jaren geweldig werk hebben kunnen verzetten. Niet alleen de goedkeuring door de Commissie van het Groenboek destijds, maar ook het uitermate belangrijke verslag dat dit Parlement op basis van het Groenboek tot stand bracht, en de conclusies die daaruit werden getrokken, de maatregelen voor de liberalisering van de gas- en elektriciteitssector, plus zulke wezenlijke aanvullingen als toegang tot de netwerken, waaraan wij nu de laatste hand leggen. Dat wij allemaal liever, zoals de heren Linkohr, Rapkay en nog een enkele spreker hebben opgemerkt, een kortere termijnstelling hadden gezien, doet niets af aan het feit dat er nu een doelstelling is, en de tijd staat geen moment stil.
Het is overigens niet alleen de liberalisering van de gas- en elektriciteitssector, maar ook de voorgestelde totstandkoming van trans-Europese energienetwerken die de interne energiemarkt in Europa in infrastructurele zin mogelijk maakt. Die interne markt is inmiddels goedgekeurd voor de huidige Unie, en de besprekingen over goedkeuring in de uitgebreide Unie zijn al in een vergevorderd stadium.
De manier waarop wij hebben gedebatteerd over energie en milieu en gewerkt aan de voortgang op dit terrein was ongekend. Op dit wezenlijke punt waren voorheen, in andere zittingsperioden, vooral doelen gesteld, wel met goede bedoelingen maar zonder concrete voorstellen om die doelen te bereiken. Die waardevolle verklaringen en goede bedoelingen zijn door ons vertaald in teksten, verplichtingen en verantwoordelijkheden. Ik noem u de bevordering van het gebruik van duurzame energiebronnen, het energierendement van gebouwen, de hele kwestie van biobrandstoffen, de ontwikkeling van intelligente energie, de kwestie van het milieubewust ontwerpen, en de energie-efficiëntie. Wat verder heel belangrijk is, is het communautair beleid, op welk gebied wij met het nucleaire-veiligheidbeleid een belangrijke stap vooruit hebben gezet. Het doel is nog niet bereikt, maar wij zijn al een heel eind op weg. En dan is er natuurlijk de voor een Europese energiemarkt relevante goedkeuring van het communautaire doel van veiligstelling van de energievoorziening – waarover de heer Linkohr het tijdens zijn interventie heeft gehad –, maar ook de veiligstelling van de interne voorziening van de Europese Unie.
Wij zijn verder gekomen, wij hebben samengewerkt, en, mevrouw de Voorzitter, ik moet u, geachte afgevaardigden, nogmaals danken voor uw samenwerking, uw inspanning, uw bijdrage. Ik ben u werkelijk erkentelijk voor de intelligentie en deskundigheid waarmee u de – soms zeer ingewikkelde en technische – teksten stelselmatig hebt behandeld. U hebt daarbij steeds blijk gegeven van een werkelijk grondige beheersing van de materie, en dat wil ik nu naar voren brengen. 
De Voorzitter.
   – Dank u, mevrouw de commissaris. U hebt te kennen gegeven dat u zich gelukkig prijst met de samenwerking met het Europees Parlement en dan met name met de leden van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Ik denk dat ik u namens de leden van deze commissie en namens het gehele Europees Parlement wel kan zeggen dat ook wij met genoegen met u hebben samengewerkt op het terrein van energie en op andere vlakken. Het gevoel dat u bij deze samenwerking hebt ervaren wordt door de leden van dit Parlement gedeeld.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0171/2004) van mevrouw Thors, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor energieverbruikende producten en tot wijziging van richtlijn 92/42/EEG van de Raad. 
De Palacio,
    Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit voorstel voor een richtlijn schept een kader voor het stellen van eisen ten aanzien van het ecologisch ontwerp van energieverbruikende producten, en is als zodanig tamelijk vernieuwend. Ik wil mevrouw Thors en de heer Turmes dankzeggen voor het uitstekende werk dat zij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid respectievelijk de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie hebben verricht.
Het is zaak het juiste evenwicht te vinden tussen een aantal zaken. In de eerste plaats zijn dat concurrentievermogen, milieubescherming en bescherming van de consument, een en ander binnen de context van duurzame ontwikkeling. In de tweede plaats moet het evenwicht worden gevonden tussen de diverse milieuaspecten van producten. Daarbij moet worden voorkomen dat de problemen van het ene naar het andere aspect worden verschoven, en moeten wij een algehele kijk op de zaak hebben. Ten slotte moet er evenwicht zijn tussen de communautaire instellingen onderling, aangezien alleen dan kan worden bereikt dat medewetgevers ermee instemmen de Commissie een mandaat te verlenen om maatregelen te nemen ten aanzien van bepaalde producten.
Ik zal de belangrijkste onderdelen van dit voorstel eruit lichten. Zoals de titel ervan al aangeeft, is het doel van het voorstel ervoor te zorgen dat energieverbruikende artikelen zich milieutechnisch gezien beter gaan gedragen, dat hun ecologisch ontwerp verbetert. Daarbij zijn echter van wezenlijk belang het vrije verkeer van goedgekeurde producten, de behartiging van consumentenbelangen, en het concurrentievermogen van onze economie.
Onzes inziens kunnen om een aantal redenen alle partijen enorm gebaat zijn bij een juiste toepassing van deze voorstellen. Ten eerste zal de grote ruimte voor zelfregulering de industrie aansporen te werken aan de verbetering van het milieugedrag van hun producten. Ten tweede zullen wij fragmentering van de markt voorkomen en zullen de investeringen lonen dankzij de grote markt die ontstaat vanwege de betere ontwerpen. Ten derde wordt met de maatregelen beoogd dat consumenten het aan de producten bestede bedrag snel kunnen terugverdienen, en wordt rekening gehouden met de eigenschappen van de markt van de uitgebreide Unie.
Waarschijnlijk is het voor het eerst dat een voorstel een algemeen, samenhangend wetgevingskader biedt zonder dat wetgeving voor afzonderlijke onderwerpen nodig is, hetgeen soms tegenstrijdig lijkt. Het geïntegreerde productbeleid wil dat soort risico’s vermijden.
Energieverbruik is een van de producteigenschappen die bij uitstek gevolgen hebben voor het milieu, en ik ben blij dat dit aspect is onderstreept tijdens de debatten die in de diverse commissies hebben plaatsgevonden tijdens de bestudering van het voorstel.
Wat betreft de institutionele dimensie van het dossier, stellen wij voor over te gaan van de medebeslissings- op de comitologieprocedure voor de regulering van specifieke producten, aangezien dat een flexibel systeem is waarmee een oplossing kan worden gevonden voor zulke technische aspecten als snel veranderende technologieën, de opzet van overleg met betrokkenen, en de beoordeling van alternatieven voor zelfregulering van een hele reeks producten die onzes inziens te groot is voor behandeling via de medebeslissingsprocedure, die hiervoor te langzaam en daarom minder doelmatig zou zijn.
Bij een andere gelegenheid zal ik nader kunnen ingaan op de amendementen van dit Parlement. Ik wil nu volstaan met op te merken dat de debatten die hebben plaatsgevonden in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, en in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie bijzonder opbouwend zijn geweest. Mijn complimenten gaan uit naar mevrouw Thors, de heer Turmes en naar alle rapporteurs, omdat zij hebben gestreefd naar consensus in eerste lezing. 
Thors (ELDR ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van de Commissie, zo te zien is het hier een avond voor de dames.
Gebruikmaken van de technische mogelijkheden op de plaats waar ze het grootst zijn – daar gaat het om bij ecologisch ontwerpen. Meer dan 80 procent van de milieuschade ontstaat tijdens de productiefase. Dat hebben we geleerd bij de behandeling van deze richtlijn. We weten ook dat wij in de EU vele regels hebben aangenomen om een eind te maken aan gevaarlijke stoffen. We hebben regels voor afvalverwerking met kwantitatieve doelen voor recycling en hergebruik. Het is dan ook vrij vanzelfsprekend dat we een zekere nadruk hebben gelegd op het energieverbruik, toen we het voorstel in de parlementaire commissie behandelden.
Ik wil hier met klem op wijzen, omdat het lijkt alsof er behoorlijk zware kritiek geleverd is op ons werk, waarin het energieaspect zoveel nadruk heeft gekregen. En dat in een situatie waarin we op de meeste plaatsen in Europa nog steeds te maken hebben met een sterk toegenomen energieverbruik, en waarin vele lidstaten moeite hebben om de doelstellingen van Kyoto na te leven. Het is dan ook belangrijk dat we de beschikking krijgen over nieuwe werktuigen om energie te besparen. In mijn eigen land is de jongste informatie dat wij het quotum voor de CO2-uitstoot in de jaren 2005-2007 met 14 procent zullen overschrijden.
Er is ook kritiek geleverd op de zogenaamde die we hier toepassen. Volgens mij bestaan er echter allerlei misverstanden over onze bedoelingen. Wij willen de meest geavanceerde en de beste techniek als referentiekader voor komende omzettingsmaatregelen. Dat dient als kader voor het besluit, maar het sluit niemand van de markt uit. Integendeel, ik denk dat we hiermee een systeem hebben dat mogelijkheden biedt voor permanente verbeteringen.
Tegen het verslag wordt ook ingebracht dat wij geen aandacht hebben geschonken aan de drie pijlers van een duurzame ontwikkeling. Wij zouden voorrang hebben gegeven aan het milieu, ten koste van sociale en economische kwesties. Die kritiek is onjuist, en volgens mij blijkt dat zonneklaar uit onze woorden over het levenscyclusconcept en uit onze steun aan het midden- en kleinbedrijf. Wij hebben oog voor de economische vraagstukken, voor de sociale vraagstukken, en voor kansen, maar ook voor de gevaren.
Dat er vooraf naar milieukwesties wordt gekeken, levert uiteindelijk – en de commissaris zei dat ook al – meer op dan vele andere milieubeheersystemen, bijvoorbeeld subsidiesystemen en helaas ook etiketteringssysytemen. Het is gebleken dat we maar heel weinig waar krijgen voor het subsidiegeld in de interventiefase.
Verder wil ik wijzen op het volgende. Net als toen we in het verleden het Groenboek geïntegreerd productbeleid behandelden, hebben we ook steun gegeven aan maatregelen met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf. Wij roepen de Commissie ook op om een gegevensbank op te richten om het alle ondernemingen gemakkelijker te maken het levenscyclusconcept en het ecologisch ontwerpen te integreren in de bedrijfsactiviteiten. Dat is een innovatief begrip. Het betreft een breed toepassingsgebied, maar eigenlijk gaat het om georganiseerde regelgeving voor ons handelen, voor onze keuze van prioriteiten en voor het formuleren van onze eisen voor de toekomst. Het gaat met andere woorden om het prototype van goed bestuur.
Niemand in dit Parlement heeft geprotesteerd tegen het feit dat het Europees Parlement in de toekomst niet zal uitmaken hoeveel energie een product mag verbruiken. Wij zeggen daarentegen dat dat moet worden beslist op de plaats waar men er verstand van heeft, en ik vind ons voorstel in dezen een belangrijke vereenvoudiging.
De zelfregulering kan volgens het Parlement ook een rol vervullen, maar alleen als ze leidt tot betere en snellere resultaten dan de in regels vastgelegde procedure zou geven.
Hoewel ik niet goed begreep wat de commissaris aan het eind zei, vrees ik helaas dat het Parlement in deze lezing niet ook maar één overeenkomst met de Raad zal kunnen sluiten, en dat betekent dat wij nogal wat tijd zullen verliezen. We hadden de zaak sneller willen aanpakken, en we willen dat men in de richtlijn een actieprogramma vaststelt voor onder andere de producten die verantwoordelijk zijn voor 40 procent van de kooldioxide-uitstoot. We willen snel te werk gaan, omdat er naar onze mening veel tijd verloren is gegaan.
Ik wil mijn collega’s bedanken voor de goede samenwerking bij het opstellen van dit verslag. Ik wil u bedanken voor uw begrip toen ik het werk overnam van collega Ries toen zij staatssecretaris voor Europese Zaken in België werd. Ik wil ook de Commissie bedanken voor haar goede wil om tot een snelle overeenkomst met de Raad te komen.
Volgens mij waren we het op zeer veel punten eens, en dat was een grote steun. Op enige detailpunten verschillen we nog van mening, bijvoorbeeld over de rechtsgrondslag en over de beoordeling van de overeenstemming maar die details verhullen onze eensgezindheid niet. Het Parlement zal op dit gebied snel vorderingen kunnen maken en snel de nodige maatregelen nemen. Ik hoop dat de Raad en het Parlement met de nieuwe leden die als onze opvolgers zullen worden gekozen het snel eens kunnen worden op dit punt, zodat deze belangrijke maatregelen niet nog meer worden vertraagd. 
Turmes (Verts/ALE ),
    – Mevrouw de Voorzitter, het ontwerp van huishoudelijke apparaten, IT-systemen en industriële motoren is niet alleen van cruciaal belang voor klimaatverandering en waarborging van de energievoorziening maar voor de gehele Europese economie. Hier ligt een unieke kans om iets te doen aan klimaatverandering en het is ook de snelst mogelijke gelegenheid, omdat de omlooptijd van dit soort apparaten soms twee tot drie jaar, en ten hoogste tien tot vijftien jaar is, wat veel korter is dan de infrastructuur voor energie. Bovendien biedt het de goedkoopste mogelijkheid, want de extra kosten van aanpassing van het ontwerp worden meer dan gecompenseerd door lagere elektriciteitskosten gedurende de levensduur.
Helaas loopt de Europese Unie achter op andere landen, zoals Australië, de VS en Japan. Zelfs China is nu beter dan de EU op het gebied van het invoeren van standaarden. We zijn daarom blij dat de Commissie dit voorstel heeft gedaan en dat het Parlement het nog heeft kunnen verbeteren. Een goede richtlijn ecologisch ontwerp voor energieverbruikende producten is niet alleen van belang voor Europa maar voor de hele wereld. Spoedig zullen er in India, China en vergelijkbare landen 500 tot 700 miljoen burgers in de middenklasse bijkomen en dus is het bij uitstek een uitdaging om aan de vraag naar computers, huishoudelijke apparaten en dergelijke te voldoen met efficiënte producten. Anders kunnen we het wat betreft de kwestie van klimaatverandering wel vergeten. Dit alles biedt ook een geweldige kans voor de Europese industrie, want het creëert een enorme markt. Helaas hebben sommige economische sectoren gelobbied voor een afgezwakte richtlijn. Waarom? Dit zijn dezelfde industrieën die hun productie willen overbrengen naar landen als India en China. Het maakt duidelijk dat bedrijven die zich niets gelegen laten liggen aan het milieu, evenmin interesse hebben in het creëren van toegevoegde waarde en banen in Europa. Ik hoop dat de Raad niet toegeeft aan deze lobbyisten. 
Liese (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, een kleiner energieverbruik door apparaten strekt iedereen tot voordeel. Het milieu heeft er profijt van – wij kunnen zo de doelstellingen van Kyoto sneller en goedkopere verwezenlijken – en de consumenten hebben er profijt van vanwege een lagere stroom- en energierekening. De industrie krijgt zo ook de mogelijkheid om innovatieve producten op de markt te brengen, met name als wij in heel Europa over uniforme normen beschikken. Daarom is de Fractie van de Europese Volkspartij bijzonder verheugd over het voorstel van de Europese Commissie. Wij willen met name ook de commissaris, mevrouw De Palacio, bedanken voor het werk dat zij op dit gebied verzet heeft.
Net als de andere Fracties zouden wij wel graag een aantal veranderingen in het voorstel van de Commissie willen aanbrengen. Wij willen bijvoorbeeld meer duidelijkheid over wat de Commissie de komende jaren in de praktijk met haar bevoegdheid zal gaan doen. Daarom verzoeken wij om een overzicht van de producten waarvoor al in de komende jaren een uitvoeringsmaatregel zal gelden. Dat is uiteraard niet van toepassing op producten waarvoor vrijwillige overeenkomsten zijn gesloten op basis waarvan hetzelfde doel sneller bereikt kan worden. Wij zouden ook graag zien dat de tekst minder vage rechtstermen bevat. Daarnaast verwachten wij een zeer scherp toezicht op de markt; dat is een belangrijke prioriteit voor de Fractie van de Europese Volkspartij. Bij dit en ook bij andere onderwerpen mag het niet zo zijn dat eerlijke ondernemers uiteindelijk aan het kortste eind trekken; dat degenen die het CE-keurmerk pas aanbrengen als aan alle regels is voldaan, nadeel ondervinden van het feit dat anderen het keurmerk aanbrengen zonder zich aan de geldende regels te houden. Daarop moeten dan ook zeer zware sancties staan. Wij hebben betere controles nodig en de producteisen moeten zodanig van aard zijn dat hierop in de praktijk ook gecontroleerd kan worden.
Wij moeten ambitieus zijn zodat er voor de lidstaten geen aanleiding bestaat om de minimumnormen te ontduiken. Als de doelstelling ambitieus genoeg is, zullen wij ons morgen flexibel opstellen bij de stemming over de dubbele rechtsgrondslag, maar de reactie van de Raad maakt mij bij voorbaat al enigszins moedeloos. Ik ben zeer teleurgesteld dat zowel het Ierse voorzitterschap als de Raad in zijn geheel de weg van de vertraging hebben gekozen. Dat leidt slechts tot meer individuele nationale maatregelen, hetgeen een slechte zaak is, omdat wij juist gemeenschappelijke Europese normen nodig hebben. Ik heb in de tien jaar dat ik in het Europees Parlement zit nog maar zelden meegemaakt dat de Raad zich zo destructief heeft opgesteld of dat een voorzitterschap een onderwerp zo slecht in de hand heeft gehad.
Ik roep de Raad en met name het Ierse voorzitterschap – dat hier vandaag helaas niet vertegenwoordigd is, maar wellicht dat iemand de boodschap kan overbrengen – dan ook op om in ieder geval de amendementen van het Parlement in overweging te nemen bij het opstellen van het gemeenschappelijke standpunt in juni. Als dat niet gebeurt en de Raad deze amendementen gewoonweg negeert, zal er een nationale lappendeken aan regelingen ontstaan. Dan zullen wij niet alleen falen bij het verwezenlijken van de doelstellingen van Kyoto, maar zullen de consumenten geld blijven verspillen aan onnodig stroom- en energieverbruik. Dan heeft ook het Ierse voorzitterschap op dit punt gefaald. De enige manier waarop het voorzitterschap dit nog recht kan zetten, is door zich onvoorwaardelijk bij het standpunt van het Parlement aan te sluiten. Ik doe dan ook een nadrukkelijke oproep aan het voorzitterschap om dat alsnog te doen. 
Scheele (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, mijn hartelijke gelukwensen en dank gaan uit naar de rapporteur. Zij heeft op relatief korte termijn een erg moeilijk en complex dossier overgenomen. Op de coördinatie binnen het Europees Parlement heeft dat echter geen enkele negatieve invloed gehad.
Wij hebben vanavond al veel goede argumenten gehoord waarom een snelle besluitvorming over deze richtlijn zo belangrijk is voor ons milieu en voor het creëren van prikkels voor de industrie. Daarom deel ik ook de teleurstelling van mijn collega’s over het feit dat er in de eerste lezing geen overeenstemming met de Raad is bereikt. Ik begrijp dat het ook voor de lidstaten een heel moeilijk dossier is, maar wij hebben als Europees Parlement laten zien dat het mogelijk is om vanuit zeer uiteenlopende uitgangspunten te vertrekken, om uiteindelijk toch op belangrijke punten tot overeenstemming te komen.
Een van die punten waarop geen overeenstemming is bereikt, is de kwestie van de rechtsgrondslag. Morgen bij de stemming zal dan ook pas blijken wat het standpunt van het Europees Parlement hierover is. Uit de titel van de richtlijn is overduidelijk af te leiden dat de milieubescherming een van de prioritaire doelstellingen van de richtlijn is. Daarom vind ik het ook niet bevredigend dat wij ons voor de rechtsgrondslag alleen op het artikel betreffende de interne markt, artikel 95, baseren.
In het belang van een goed milieu- en energiebeleid is het ook zinloos om lidstaten die op een of ander gebied al verder in hun ontwikkeling zijn en hogere eisen hanteren, aan banden te leggen en hun bewegingsvrijheid te beperken. Ik weet dat de discussie tussen de aanwezigen al afgesloten is, maar ik wil bij dit debat nog één keer benadrukken dat het voor mij en mijn fractie van groot belang is dat er twee rechtsgrondslagen gebruikt worden. Alleen op die manier kunnen wij een beter milieu- en energiebeleid in de lidstaten bewerkstelligen. 
Davies (ELDR ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de industrie klaagt over regulering en bemoeienis uit Brussel. Er is waarschijnlijk geen wetsvoorstel denkbaar dat producenten grotere zorgen baart dan dit voorstel, waarin op zo gedetailleerde wijze wordt aangegeven hoe zij hun producten moeten maken en aan welke energienormen zij minimaal moeten voldoen. Er zullen nog een heleboel nadere specificaties, voor elk apparaat afzonderlijk, volgen op grond van de procedure van de Commissie en buiten het zicht van het publiek.
Hoe kunnen wij het ingrijpen op deze schaal in de private sector rechtvaardigen – bemoeienis en normering die veel verder reiken dan voor volksgezondheid en veiligheid vereist zijn? Ik vind dat de potentiële voordelen van energiebesparing, de productie van energiezuiniger producten en het terugdringen van de uitstoot van koolwaterstoffen voor zichzelf spreken. Ik ben bang dat de Commissie in een poging de verschillende voorschriften van de lidstaten met elkaar te verzoenen, met compromissen komt die de normen veel lager stellen dan de hoogst bereikbare. Ik roep de Commissie op haar ambitie hoog te houden.
Dit is een positieve stap. Door dit aan zowel burgers als consumenten voor te leggen, geven wij een eenvoudig signaal af: door zuiniger te zijn met energie helpen wij hen geld te besparen en kunnen we allemaal ons steentje bijdragen aan het redden van de planeet. 
Bowe (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil er graag één element uitlichten. We hebben in brede zin gesproken over het belang van dit verslag en wat het wereldwijd aan gevolgen kan hebben. Maar laten we er eens één element uitlichten en bezien hoe dit verslag daarop van invloed kan zijn: neem de inktpatronen van printers, waarschijnlijk een van de meest gebruikte producten ter wereld. De waarheid gebiedt te zeggen dat de grote producenten alle mogelijke trucs toepassen om te voorkomen dat consumenten een eerlijke prijs betalen, terwijl zij tegelijkertijd de drang ondermijnen zuiniger te zijn met energie, wat een van de cruciale onderdelen van milieubescherming is.
Zonder deze wetgeving zullen producenten hun leven niet beteren. Er staat veel geld op het spel. Gemiddeld genomen zou een hergebruikte inktpatroon verkocht kunnen worden voor de helft van de prijs van een nieuw product. De consument moet daarvan mee profiteren. We moeten aan dit verslag amendementen toevoegen die hergebruik van inktpatronen waarborgen.
Onderzoek dat is uitgevoerd door organisaties als de heeft de tactiek die sommige van deze grote bedrijven hanteren aan het licht gebracht. Zo zijn er microchips in gebruik die de suggestie wekken dat een inktpatroon leeg is en er in sommige gevallen voor zorgen dat een printer niet meer wil printen, terwijl er nog genoeg inkt in zit. Dit is verspilling van grondstoffen en energie.
Uit onderzoek blijkt ook dat er tussen de verschillende printsystemen grote verschillen in prijs bestaan die allemaal zijn terug te voeren op het hanteren van methodes die consumenten dwingen steeds maar weer inktpatronen te kopen, in plaats van ze opnieuw te vullen en te hergebruiken.
Als we in de nieuwe richtlijn ecologisch ontwerp voor energieverbruikende producten de verplichting kunnen opnemen dat inktpatronen hervulbaar en opnieuw te gebruiken zijn, dan zou dat een grote stap vooruit zijn uit oogpunt van zowel consumentenbescherming als het milieu. 
De Palacio,
    Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil mevrouw Thors en de rapporteur voor de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, de heer Turmes, opnieuw dankzeggen voor hun werk en interventies.
Ik denk in feite dat wij te maken hebben met een heel belangrijk initiatief, waarmee wij echt een stap dichterbij het doel komen om de economische groei los te koppelen van een toenemend energieverbruik. Wij kunnen het energieverbruik aanzienlijk verminderen, en ik denk dat, zoals diversen van u hebben opgemerkt, wij er goed aan hebben gedaan om te kiezen voor een algehele aanpak van de kwestie, want zo weten wij beter waar we aan toe zijn. Het zou immers geen zin hebben op een deel van een productproces of van de levensduur van een product te besparen wanneer het algehele resultaat per saldo negatief is.
Ik zal de Voorzitter een gedetailleerd overzicht van de standpunten van de Commissie ten aanzien van de amendementen(1) overhandigen, maar wil desondanks ingaan op enkele onderwerpen die in dit debat naar voren zijn gekomen.
Het eerste daarvan is goedkeuring door de Raad. Geachte afgevaardigden, ik had graag gezien, en daar heb ik ook naar gestreefd, dat deze tekst het voorwerp van overeenstemming met de Raad was, zodat goedkeuring in eerste lezing mogelijk was geweest. De realiteit is dat het Ierse voorzitterschap uiteindelijk grote moeite heeft gehad om te bereiken wat wij aanvankelijk al voor ogen hadden. Lukt het echter niet in eerste lezing, dan is het hoogstwaarschijnlijk mogelijk deze tekst in tweede lezing goed te keuren. Zoals u hebt opgemerkt is het immers dringend nodig dat wij komen te beschikken over deze nieuwe communautaire verordening, en dat een comitologieprocedure in gang wordt gezet die soepel genoeg is om steeds in te kunnen spelen op de nieuwe ontwikkelingen op technologisch en ander gebied, en die een adequaat antwoord biedt op de meer concrete kwesties.
Het volgende punt is de comitologie en het gebrek aan controle door het Parlement. Ik wil u in herinnering brengen, geachte afgevaardigden, dat er enkele algemene, generieke overeenkomsten inzake goede wetgeving en het relationele vermogen tussen de instellingen zijn die mijns inziens voldoende waarborgen dat er geen sprake zal zijn van afwijkingen of echte problemen bij de tenuitvoerlegging van deze maatregelen.
Het laatste punt is de rechtsgrondslag. Geachte afgevaardigden, de Commissie juridische zaken en interne markt van het Parlement heeft die rechtsgrondslag bevestigd, en ik geloof dat artikel 95 van het Verdrag de enige geschikte rechtsgrondslag vormt voor dit voorstel. Ik zou het derhalve op prijs stellen als u daaraan vasthield.
Dat zijn de fundamentele kwesties waarop ik wilde ingaan. Nogmaals, goedkeuring van deze maatregel is urgent en ik hoop dat de Raad in de vergadering van juni een gemeenschappelijke standpunt bepaalt dat zo dicht mogelijk ligt bij het voorstel van het Parlement zelf, met dien verstande dat goedkeuring zo niet in eerste dan wel in tweede lezing geen problemen zal opleveren. Ik hoop dat een en ander gestalte krijgt zodra het nieuwe Parlement is gevormd, maar in ieder geval nog dit jaar. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.(2) 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is het verslag (A5-0154/2004) van de heer de Roo, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van de richtlijn tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, met betrekking tot de projectmechanismen van het Protocol van Kyoto. 
Wallström,
   Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik het Europees Parlement en in het bijzonder de rapporteur, mijnheer De Roo, bedanken voor het werk aan dit verslag en vooral voor de bijzonder opbouwende opstelling tijdens de onderhandelingen over het compromispakket, dat het mogelijk maakt een akkoord in eerste lezing te bereiken over dit belangrijke voorstel.
Een akkoord in eerste lezing over wat bekend is geworden als de “koppelingsrichtlijn” zal binnen hooguit tien maanden zijn bereikt, wat aantoont dat de Europese Unie zich gehouden blijft voelen aan het Kyoto-protocol en de flexibele mechanismen die daarbij horen. Een akkoord in eerste lezing onderstreept nog eens dat de Europese Unie hoge prioriteit geeft aan maatregelen tegen klimaatverandering. Het zal een belangrijk signaal zijn aan onze partners, in het bijzonder ontwikkelingslanden en landen in transitie naar een markteconomie, waaronder Rusland, dat wij het Kyoto-protocol trouw blijven en zullen blijven streven naar een multilaterale aanpak van klimaatverandering. Door de overdacht van milieuvriendelijke technologie en kennis zal het akkoord de duurzame ontwikkeling van onze partners steunen.
Het compromispakket dat nu aan het Parlement is voorgelegd, zal een belangrijke impuls geven aan Kyoto en de daar bijhorende mechanismen: (JI) en (CDM). Er zal vraag ontstaan naar de uit JI- en CDM-projecten voortgekomen emissierechten, doordat ongeveer 12.000 bedrijven in Europa toestemming zullen krijgen om de uit en verkregen emissierechten te gebruiken om aan hun verplichtingen op grond van het EU-systeem voor de handel in emissierechten te voldoen. Hierdoor zal de kostenefficiëntie van het systeem voor de handel in emissierechten worden verbeterd op een manier die ook ten goede komt aan ontwikkelingslanden en landen in transitie.
Ik wil beklemtonen dat het akkoord dat hier vandaag wordt besproken geheel in overeenstemming is met de uitvoeringsbepalingen van het Kyoto-protocol, beter bekend als de Akkoorden van Marrakech. Zoals u weet bevat het Kyoto-protocol geen bepalingen voor het gebruik van JI- en CDM-emissierechten door bedrijven. Deze richtlijn schept duidelijkheid over hoe we hiermee in de Europese Unie omgaan.
Het compromispakket dat voor u ligt is fijngevoelig afgestemd. Het komt tegemoet aan de wensen van het Parlement door een zorgvuldige balans tussen de kwaliteit en kwantiteit van de JI- en CDM-emissierechten die in het EU-handelssysteem mogen worden gebruikt, terwijl het tegelijkertijd krachtig en simpel blijft.
De Commissie verzoekt u dit compromispakket goed te keuren en daarmee een nieuwe, vastberaden stap te zetten op weg naar versterking van de aanpak van het probleem van de klimaatverandering. 

De Roo (Verts/ALE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik wil beginnen met het bedanken van mijn collega-schaduwrapporteurs: Davies van de liberalen, Bowe van de socialisten, Garcia-Orcoyen Tormo van de christen-democraten en Blokland van de EDD-fractie. Bedankt voor de eensgezindheid en de steun. Dank voor het Ierse voorzitterschap voor zijn constructieve manier van onderhandelen. Dank ook voor de Europese Commissie. Jullie hebben goed meegewerkt, hoewel jullie daar formeel niet toe verplicht zijn. Bedankt mevrouw de Commissaris Wallström. Wij hebben een akkoord gesloten in eerste lezing. Ik zal een negental punten behandelen. Volgens mij is het resultaat goed te noemen.
Punt 1. Deze koppelingsrichtlijn treedt al in 2005 in werking. Bedrijven kunnen nu beginnen, zij krijgen nu rechtszekerheid.
Punt 2. Deze koppelingsrichtlijn is onafhankelijk van het van kracht worden van het Kyoto-protocol. De wet op de emissiehandel is ook onafhankelijk van het Kyoto-protocol. Voor ons in Europa begint Kyoto nu te functioneren. Wij gaan niet wachten totdat Rusland Kyoto ratificeert. Honderdtwintig landen, tweederde van de wereldbevolking, hebben Kyoto al geratificeerd.
Punt 3. Energiemaatschappijen en grote bedrijven kunnen nu emissierechten verdienen door te investeren in het omschakelen van Chinese kolencentrales op gas, in het efficiënter maken van kolencentrales, in zonnecentrales in Indonesië, in windmolenparken voor de kusten van de ontwikkelingslanden of in het afvangen van stortgas van vuilnisbelten. Er zijn verschrikkelijk veel meer mogelijkheden om CO2 en andere broeikasgassen te reduceren.
Punt 4. Net als in het Kyoto-protocol hebben wij besloten dat de bouw van kerncentrales niet is toegestaan.
Punt 5. Koolstofputten, , zijn uitgesloten, want in de ogen van het Europees Parlement zijn groeiende bomen slechts een tijdelijke oplossing. Bomen waaien om of branden af. Zelfs als bomen een natuurlijke dood sterven, staan zij alle opgenomen koolstof weer af. Daarentegen zijn biomassa of biobrandstoffen wel degelijk mogelijk. Regeringen kunnen ook ervaring opdoen met de .
Punt 6. Grote waterkrachtcentrales kunnen alleen als de criteria van de World Commission on Dams worden gerespecteerd. Het is waar, waterkracht levert een reële bijdrage tot de bestrijding van de klimaatverandering, maar ecologische en sociale criteria moeten in acht worden genomen. Ook op dit punt zijn wij strenger dan het Kyoto-protocol.
Punt 7. De afspraak dat de lidstaten de helft van hun Kyoto-inspanningen in eigen land moeten doen en de helft in het buitenland mogen doen, is herbevestigd. Afspraken om alleen bedrijven aan het plafond te binden, hebben geen zin, want dat leidt ertoe dat regeringen, in ieder geval sommige regeringen, 50 procent en hun bedrijfsleven ook nog eens 25 procent van hun investeringen in het buitenland zullen doen. Dan is het eind van het verhaal dat slechts 25 procent in eigen land wordt geïnvesteerd en 75 procent erbuiten. Daarmee zouden wij onze ecologische geloofwaardigheid op het spel zetten.
Punt 8. Buiten Europa bestaat veel belangstelling voor ons systeem van emissiehandel en voor deze koppelingsrichtlijn. Vijftien staten in de Verenigde Staten en vier provincies in Australië zijn van plan vergelijkbare emissiehandelssystemen op te zetten. De Europese Commissie zal onderzoeken of zij aangesloten kunnen worden op ons Europese systeem. Hetzelfde geldt voor Canada en hopelijk in de toekomst ook voor Japan. Op deze manier wordt met de uitvoering van het Kyoto-protocol begonnen voordat het Kyoto-protocol officieel van kracht wordt.
Punt 9. Wij zullen de reikwijdte van het emissiehandelssysteem moeten uitbreiden naar de luchtvaart en later ook naar de wegsector. Dat is beter dan de weg van -projecten te bewandelen, zoals door sommigen wordt voorgesteld.
Ten slotte, de Franse regering en het Franse bedrijfsleven zien deze koppelingsrichtlijn niet zitten. Greenpeace evenmin. Dat is ouderwetse dogmatiek. Ik ben blij dat alle politieke fracties, de Raad van Ministers en de Europese Commissie meer inzicht hebben en dit compromis willen steunen. Klimaatverandering wordt elke dag erger, wij moeten gezamenlijk handelen. Voor de klimaatverandering maakt het niet uit waar het broeikasgas ontstaat. Met deze koppelingsrichtlijn in de hand gaan wij nu wereldwijd de strijd aan om het klimaatprobleem op te lossen. 
Linkohr (PSE ),
   Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur voor zijn uitstekende werkzaamheden bedanken en ik hoop dat wij aan één lezing voldoende hebben.
Ik wil mij slechts tot een enkel punt beperken en dat betreft de putten. Daarover ben ik een andere mening toegedaan. Ik ben net terug van een officiële delegatiereis naar Zuid-Amerika. Verbazingwekkend genoeg heeft men zich daar, in ieder geval op enkele ministeries, zeer intensief beziggehouden met deze koppelingsrichtlijn. Men heeft mij er ook voortdurend op gewezen dat het voor hen erg belangrijk zou zijn als die putten, dat wil zeggen de bosbouw, ook deel van de richtlijn zouden uitmaken. Dat kan ik overigens goed begrijpen. De integratie van de bosbouw in deze richtlijn zou namelijk een buitengewoon positieve bijdrage leveren aan – niet in de laatste plaats – het bestrijden van de armoede in deze landen. Tevens zouden hierdoor ook alternatieven voor de drugsteelt aangeboden kunnen worden voor percelen die daar op dit moment voor worden gebruikt.
Daarnaast wil ik er op wijzen dat Frankrijk nog geen jaar geleden een overeenkomst met Colombia heeft gesloten waarin juist ook de bosbouw is opgenomen. Dat betekent dat er op dit vlak een tegenstelling tussen het Parlement en de Raad van ministers bestaat die op den duur geen stand kan houden. 
García-Orcoyen Tormo (PPE-DE ).
    Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, ongeveer twee jaar geleden maakte de richtlijn over de emissierechten de weg vrij voor deelname door sommige van de meest vervuilende sectoren uit de industrie aan de strijd tegen de uitstoot van CO2 in de atmosfeer. Dat was een eerste lastige stap, die nog maar heel kort geleden is gezet, en zonder twijfel noodzakelijk was om te kunnen voldoen aan de verplichtingen van de Europese Unie op het gebied van klimaatverandering, zij het dat daarmee tevens een zekere sfeer van argwaan en ongerustheid is ontstaan ten aanzien van de praktische uitwerking ervan.
De wijziging door middel van deze koppelingsrichtlijn, waarmee het mogelijk wordt om schone ontwikkelingsprojecten uit te voeren en certificaten voor emissievermindering te erkennen, is van groot belang. Allereerst als politiek signaal van de Europese Unie aan ontwikkelingslanden dat zij via deze projecten kunnen rekenen op een vanuit milieustandpunt gezien veel correctere ontwikkelingshulp dan zij nu waarschijnlijk krijgen, en verder als signaal aan de betrokken sectoren dat de Europese Unie werkelijk voornemens is de middelen ter beschikking te stellen om deelneming aan de handel in emissierechten mogelijk te maken.
Deze koppelingsrichtlijn moest wel zeer flexibel worden, en mijns inziens is de rapporteur, de heer De Roo, daarin voortreffelijk geslaagd. Hij heeft daartoe uitstekend samengewerkt met alle fracties en tevens uitstekend onderhandeld met de Raad. Ik hoop dat het resultaat morgen navenant zal zijn en het verslag in eerste lezing wordt goedgekeurd.
Zoals de heer De Roo bekend is, want wij hebben het daarover gehad, is er op een enkel punt sprake van een gemiste kans of een te schuchtere vooruitgang, als gevolg waarvan dit flexibele mechanisme niet zo doelmatig is als nodig zou zijn.
Daarmee doel ik in de eerste plaats op de nationale projecten, waarvan de uitvoering beperkt is gebleven tot de spoorwegnetten. Ik denk dat een grotere verscheidenheid aanvaard had kunnen worden zonder daarmee afbreuk te doen aan de geest van deze richtlijn.
Verder is naar mijn oordeel gekozen voor een te behoedzame benadering bij de waardering van toelating en uitvoering van waterkrachtprojecten. Ik denk dat in die landen niet alleen putten noodzakelijk zijn – zoals de heer Linkohr heeft gezegd, en ik ben het volledig met hem eens dat ook dit onderwerp te voorzichtig is benaderd –, maar ook waterkrachtprojecten, die als ik me niet vergis in de overeenkomsten van Marrakesh voldoende afgedekt waren.
De richtlijn kent evenwel ook bijzonder positieve aspecten, zoals de oplossing voor het probleem van de supplementariteit, en de mogelijkheid voor lidstaten om zich te organiseren en gemeenschappelijke doelen na te streven, en om het pakket beleidsmaatregelen samen te stellen dat het geschiktst is om die doelen te bereiken.
Ik feliciteer de rapporteur, want ik denk dat er een uitstekend resultaat ligt. 
Bowe (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik verwelkom dit akkoord. Het is absoluut van belang om ervoor te zorgen dat het stelsel voor de handel in broeikasgasemissierechten goed uitvoerbaar is voordat het in januari 2005 in werking treedt. Mijn gelukwensen aan de rapporteur voor het werk dat hij heeft verricht. Ik heb veel rapporteurs aan mij voorbij zien trekken en hij heeft echt uitstekend werk geleverd. Hij heeft een akkoord met de Raad uit het vuur gesleept dat een praktisch compromis is en dat aanzienlijke winst zal opleveren voor het milieu, terwijl het bovendien de industrie veel meer duidelijkheid verschaft dan het aanvankelijke voorstel.
Ik ben blij dat we een limiet op het aantal uitgegeven emissierechten hebben kunnen handhaven. Dit is een zinvolle oplossing, die het de lidstaten mogelijk maakt om controle uit te oefenen op de markt en te voorkomen dat deze overvoerd raakt. Wat betreft enkele specifieke kwesties denk ik dat we de Raad ervan hebben kunnen overtuigen dat er nader moet worden gekeken naar de vraag of binnenlandse projecten eronder komen te vallen. De geformuleerde richtlijnen op dit punt zijn nuttig.
Ik denk dat we over de de best mogelijke oplossing hebben bereikt: een verbod voor bedrijven om gebruik te maken van emissierechten die gewonnen zijn uit projecten rond landgebruik of uit bosbouw tot ten minste 2008. Het zal bijzonder moeilijk zijn om een en ander goed uit te rekenen en we hebben meer tijd nodig om hier nader naar te kijken.
Wat betreft de grote waterkracht- en kernenergieprojecten zou het jammer zijn als de opbrengsten van dit soort projecten permanent buiten het stelsel worden gehouden, maar in ieder geval is het Parlement erin geslaagd om ervoor te zorgen dat de projecten en de manier waarop ze in het Europese stelsel worden opgenomen, in overeenstemming zullen zijn met Kyoto en de akkoorden van de Wereldcommissie voor stuwdammen en Marrakech. Dat is geen slecht resultaat.
Onze boodschap aan de regeringen van de EU is helder: daadwerkelijke verbetering van het milieu door middel van uitstootvermindering moet tot stand worden gebracht met langdurige, duurzame inspanningen in eigen land en niet met goedkope, slecht uitgevoerde, en mogelijk schadelijke projecten in arme landen. Lidstaten: wij houden jullie in de gaten! 
Davies (ELDR ).
   – Mevrouw de Voorzitter, het akkoord met de Raad was nog niet bereikt, of Greenpeace, het WNF en de RSPB wezen het als ontoereikend van de hand en riepen de parlementsleden op het te verwerpen. Enkele leden stemmen wellicht tegen als het zover is, maar dat zijn dan waarschijnlijk de leden die de belangen van de industrie boven die van het milieu stellen. Ik weet niet of het WNF hen onder zijn vrienden schaart.
Het gaf mij een licht satanisch genoegen, vooral met het oog op de aanstaande verkiezingen, om te zien hoe onze groene rapporteur om zijn geleverde werk bekritiseerd werd door Greenpeace, maar persoonlijk feliciteer ik hem. Hij heeft fantastisch werk geleverd, vooral doordat hij alle vleugels van dit huis bij elkaar heeft weten te houden. Het is wel waar dat het een slap akkoord is, maar we moeten ergens beginnen. We wisten dat er weerstanden zouden zijn, zelfs van enkele lidstaten, tegen de invoering van deze maatregelen.
Ik ben er blij om dat de EU nog steeds internationaal een voortrekkersrol wil vervullen in de kwestie van klimaatverandering. Maar waar het echt om gaat is dat we, ten eerste, een akkoord op poten krijgen en, ten tweede, dat we daarna verdere stappen zetten. Ik ben erg bezorgd over wat er gebeurt als het Kyoto-protocol niet in werking treedt. Dat is de hamvraag die de commissaris deze week met zijn collega’s zal trachten te beantwoorden. Kunnen we Rusland – een cruciale speler in deze kwestie – ervan overtuigen dat het zich bij het Kyoto-protocol moet aansluiten en het ten uitvoer moet brengen? Ik houd er niet van om aan willekeurige eisen toe te geven. Maar voor deze keer is het misschien de moeite waard dat wel te doen. 
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, vorig jaar heeft onze toenmalige collega Jorge Moreira da Silva een akkoord met de Raad gesloten over de handel in broeikasgassen. Dat was lastig, want de afspraken die in een aantal landen al met het bedrijfsleven waren gemaakt ter reductie van broeikasgassen moesten worden ingepast in het Europees beleid. Vandaag, eigenlijk morgen na de stemming, is er naar mijn gevoel een nieuw akkoord bereikt en zijn er nieuwe afspraken gemaakt waarmee de emissiehandel wordt uitgebreid naar derde landen. Ik ben er trots op dat wij, als Europese Unie, laten zien dat het ons menens is met Kyoto en dat wij niet alleen afspraken maken, maar ze ook nakomen.
Wij in Europa hebben te lang een defensief beleid gevoerd op milieuterrein. Met het nieuwe instrument CDM en de kunnen we mondiaal weer het voortouw nemen. Met de ontwikkeling van schone technologie die wordt geëxporteerd, ontwikkelen we een nieuwe markt voor schonere productieprocessen. Ons Europese bedrijfsleven kan daar zijn voordeel mee doen. Maar ik verwacht dat de overdracht van milieuvriendelijke technieken ook de ontwikkelingslanden zal helpen. Het helpt hen om duurzaamheid te introduceren en het zal hen ook meer welvaart brengen. De ruilprojecten die nu kunnen plaatsvinden met de ontwikkelde landen of met landen die zich in de overgang naar een markteconomie bevinden, vergroten de markt waarop de emissiehandel gaat functioneren en verlagen daarmee ook de kosten per gereduceerde ton broeikasgas. Een hoog milieurendement tegen de laagst mogelijke kosten.
In de milieucommissie en met de rapporteur is veel gesproken over de risico’s die het uitzetten van de reducties buiten de eigen lidstaat met zich mee kan brengen. Omdat wij nu Europees hebben vastgelegd dat en CDM al te supplementair zijn, moeten we tevreden zijn met de herziening die is afgesproken.
Waar het nu op aankomt, is dat het bedrijfsleven oppakt wat er nu ligt. Alexander de Roo heeft zijn best gedaan. Daarmee feliciteer ik hem van harte. Hij heeft goede onderhandelingen mogelijk gemaakt. Mijn dank daarvoor. 
Liese (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, voordat ik nader op het verslag-De Roo inga, wil ik in verband met het verslag-Moreira da Silva nog een algemene opmerking maken over de handel in broeikasgasemissies. Het gaat om een punt dat mevrouw Oomen-Ruijten ook al aan de orde heeft gesteld. In het verslag-Moreira da Silva heeft het Parlement met het oog op het nationale toewijzingsplan voorgesteld om een bovengrens in te voeren, een zogenaamde . Wij wilden dat er voor die nationale toewijzingsplannen in elk land dezelfde strikte normen gehanteerd zouden worden. Helaas heeft de Raad dit amendement toentertijd afgewezen. Dat is een van de redenen waarom wij nu met een lappendeken aan nationale toewijzingsplannen geconfronteerd worden die nauwelijks met elkaar vergelijkbaar zijn. Per 31 maart hebben veel lidstaten nog helemaal geen plan aangemeld, terwijl een aantal andere landen plannen heeft voorgelegd waaruit zeer weinig ambitie spreekt. Ik wil u uitdrukkelijk bij uw inspanningen steunen, mevrouw de commissaris, om de lidstaten te stimuleren de letter en geest van deze richtlijn om te zetten. Indien nodig dienen zij daar zelfs via een procedure voor het Europees Hof van Justitie toe gedwongen te worden. Het amendement van het Parlement is dan weliswaar niet letterlijk overgenomen, maar desalniettemin staan de vereisten in bijlage III eigenlijk geen grote stijgingen van emissies in de industrie toe. Daarom is het van groot belang dat u dit goed in de gaten houdt. Wij hebben in deze zaak ook een brief met een soortgelijke strekking naar Commissievoorzitter Prodi gestuurd.
Het kan niet de bedoeling zijn dat ondernemingen in de vrij ambitieuze lidstaten het slachtoffer worden van het feit dat enkele lidstaten nog steeds denken dat zij zelf helemaal niets kunnen doen. Dat klopt namelijk niet, want in het belang van de en het CDM dient er in elke lidstaat actie ondernomen te worden.
Dan het verslag-De Roo. Naar mijn idee markeert het verslag-De Roo een belangrijke stap in het internationale klimaatbeleid. Wij bevorderen niet alleen het Kyoto-proces, maar wij hebben op dit punt ook bepaalde grenzen aangegeven. In tegenstelling tot de heer Linkohr vind ik het een goede zaak dat wij eraan vastgehouden hebben om die putten niet in de richtlijn op te nemen. U heeft vrijwel altijd gelijk, mijnheer Linkohr, maar op dit punt heeft u – als natuurkundige – een verkeerde berekening gemaakt. In de emissiehandel zelf wordt een emissiefactor nul voor biomassa gehanteerd. Dat betekent dat voor de verbranding van biomassa helemaal geen certificaten nodig zijn. Het huidige voorstel is dus uiterst positief voor het verbranden van biomassa. Als wij nu ook nog geld gaan betalen voor het planten van bomen, hebben wij onszelf voor de gek gehouden en zijn wij ook niet met klimaatbescherming bezig geweest! 
Wallström,
    – Mevrouw de Voorzitter, allereerst – ik heb het vaker gezegd – zullen we nog jarenlang en misschien wel generaties lang met het probleem van klimaatverandering moeten leven. Dit plaatst de mensheid nog gedurende vele generaties voor problemen.
Het is van belang dat de Europese Unie in deze kwestie een voortrekkersrol blijft vervullen. We moeten duidelijk blijven maken dat we bereid zijn om in eigen land en internationaal maatregelen te nemen en dat we ervan overtuigd zijn dat een zo nadrukkelijk wereldwijd probleem ook een werkelijk wereldwijde oplossing krijgt. Tevens moeten we zorgen dat de maatregelen doeltreffend zijn. We zijn het meest geloofwaardig als we ons op de meest rendabele oplossingen richten; dit is onderdeel van dat proces, en als het lukt zullen we in staat zijn alle groepen belanghebbenden achter ons te krijgen. Dit geeft ons een duw in de rug op weg naar dat doel. Ik bedank hiervoor opnieuw de rapporteur en het voltallige Europees Parlement.
Ik wil ingaan op twee onderwerpen die in het debat aan de orde kwamen. Allereerst Rusland. Zoals gezegd zal een team van commissarissen later deze week naar Rusland reizen om een aantal kwesties te bespreken, waaronder veel terreinen waarop met Rusland kan worden samengewerkt. We moeten niet op Rusland wachten, dat is waar, maar de 120 landen die hebben geratificeerd, wachten niet; zij zijn al begonnen met concrete maatregelen tegen klimaatverandering. We moeten echter wel druk blijven uitoefenen op Rusland en de Russen duidelijk maken dat zij de sleutel in handen hebben die de deur opent naar inwerkingtreding van het Kyoto-protocol; dat wat zij doen belangrijk is en dat wij op hen rekenen. We zullen daar aan blijven werken.
Het andere is een belangrijk onderwerp: de kwestie van de en onze opvatting daarover. Ik ben blij dat onze opvatting over consistent is, want gedurende de gehele periode van onderhandelingen over het Kyoto-protocol zijn we over nogal sceptisch gebleven – in ieder geval tot het moment dat we betrouwbaar kunnen doorlichten, controleren en meten.
Dat is één van de argumenten. Het andere betreft de tijdelijke aard van en de uitstootreductie die ze opleveren. We hebben ook in dit voorstel aan onze lijn vastgehouden en ik ben daar blij mee. Dit zijn de argumenten. Er zijn nog teveel onzekerheden die we eerst moeten ophelderen; maar ze behoren natuurlijk wel tot het Kyoto-protocol en hopelijk bieden ze ooit nog eens goede kansen aan Brazilië en andere landen. Maar zolang we niet alles weten, moeten we er voorzichtig mee zijn.
Dit zal een ander effectief middel zijn binnen ons beleid betreffende klimaatverandering. 
De Voorzitter.
    Dank u, mevrouw Wallström.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Bonde (EDD ).
    Mijnheer de Voorzitter, wij zijn een groep van meer dan 63 leden van het Parlement, die een motie van afkeuring ten aanzien van de Commissie hebben ingediend. Niet omdat we in elke commissaris het vertrouwen hebben verloren, maar omdat dit het enige middel is waarover wij beschikken als we de verantwoordelijkheid in het Eurostat-schandaal vastgesteld willen zien. Wij verzoeken de Commissie zelf de verantwoordelijkheid te leggen en als zij dat niet wil, zijn wij gedwongen onze , onze motie van afkeuring ten aanzien van allemaal in te dienen.
Er zijn 67 handtekeningen en 60 daarvan waren een paar uur geleden geverifieerd. Er zijn nog twee andere die door de diensten zijn geverifieerd en er zijn twee waarvan men ontkent dat ze zijn geverifieerd, waarbij wij schriftelijke bevestigingen hebben overgelegd. Dus zouden er bij de diensten in ieder geval 64 handtekeningen moeten zijn en daarmee heeft het Presidium geen andere keuze dan te constateren dat er een motie van afkeuring met 63 handtekeningen is ingediend, met andere woorden het vereiste aantal handtekeningen, en dus moet deze zaak binnen 24 uur op de agenda worden geplaatst en moet er binnen 48 uur over worden gestemd.
Ik hoop dat de voorzitter in de gelegenheid is vast te stellen dat de 63 handtekeningen er nu zijn en dat het niet tot een juiste interpretatie van het Reglement behoort dat de diensten proberen mensen over te halen hun handtekening te herroepen. 
De Voorzitter.
   Wij hebben nota genomen van uw woorden. Wij zullen de zaak uiteraard beter bestuderen, de namen controleren en hier morgen op terugkomen. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0265/2004) van de heer Blokland, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake batterijen en accu’s, alsook gebruikte batterijen en accu’s. 
Wallström,
    Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen mijn dank uitspreken aan het Europees Parlement, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, en in het bijzonder de rapporteur, voor dit verslag.
Het voorstel van de Commissie voor een nieuwe batterijenrichtlijn is bedoeld om de reikwijdte van de bestaande EU-wetgeving op het gebied van batterijen en accu’s die gevaarlijke stoffen bevatten, uit te breiden tot alle batterijen en accu’s die in de gemeenschap worden verkocht. Op dit moment bestrijkt de wetgeving slechts 7 procent van de draagbare batterijen die jaarlijks in de Europese Unie worden verkocht. Dit heeft het opzetten van doelmatige nationale stelsels voor inzameling en hergebruik in de weg gestaan. Bovendien was het voor consumenten niet altijd duidelijk wat zij nu precies wel of niet moesten verzamelen, zodat de deelname aan de landelijke inzamelingsstelsels niet optimaal is geweest. Het gevolg is dat tot op de dag van vandaag veel batterijen in het milieu terechtkomen. In 2002 kwam bijvoorbeeld naar schatting 45 procent van alle in de vijftien lidstaten verkochte draagbare batterijen op vuilstortplaatsen of in vuilverbrandingsinstallaties terecht.
Het huidige voorstel is bedoeld om de milieubescherming te verbeteren en tegelijkertijd bij te dragen aan het goed functioneren van de interne markt voor batterijen. Hiertoe bevat het voorstel van de Commissie twee doelstellingen: opzetten van een gesloten kringloop voor alle batterijen en accu’s, en een goed stelsel dat de verantwoordelijkheid regelt. De voorgestelde gesloten kringloop vereist van de lidstaten dat zij alle noodzakelijke maatregelen nemen om een hoog niveau van inzameling en hergebruik te bereiken en te voorkomen dat gebruikte batterijen in de afvalketen komen. Ik ben ervan overtuigd dat de voorgestelde inzamelingsdoelstellingen voor draagbare batterijen, samen met de voorgestelde hoge recyclingsdoelstellingen, ons milieu zullen beschermen tegen de risico’s die ontstaan als dergelijke batterijen in de afvalketen terechtkomen. Bovendien regelt het voorstel het vraagstuk van verwerking van gevaarlijke batterijen die kwik-, cadmium-, en loodhoudend zijn. In aanvulling op de bestaande beperkingen op het gebruik van deze stoffen die in de richtlijn inzake autowrakken zijn vastgelegd, bevat het voorstel de volgende maatregelen: een verbod op het verwerken op vuilstortplaatsen of in afvalverbrandingsovens van alle industriële batterijen en autoaccu’s, waaronder vrijwel alle lood- en cadmiumhoudende batterijen vallen, en een aanvullende inzamelingsdoelstelling voor draagbare nikkel-cadmiumbatterijen, hetgeen toezicht vereist op de afvalstroom om het volume van de weggegooide draagbare nikkel-cadmiumbatterijen te kunnen vaststellen. De uitgebreide effectrapportage heeft de voorgestelde beleidsopties aangewezen als de meest duurzame uit economisch, sociaal en milieu-oogpunt.
Nu iets over de invoering van een stelsel voor producentenverantwoordelijkheid. Toepassing van het beginsel van producentenverantwoordelijkheid is een belangrijke stap op weg naar het opnemen van de externe milieukosten in de productiefase en voor bevordering van het op de markt brengen van milieuvriendelijke producten.
Alle batterijen en accu’s moeten uit de afvalstroom worden gehaald en worden hergebruikt om milieuschade te voorkomen en de verschillende metalen die erin zijn verwerkt terug te winnen. Om dit te bereiken, moeten we een gesloten kringloop invoeren en de batterijenproducenten verantwoordelijk stellen voor de producten die zij maken. 
Blokland (EDD ),
   . Mevrouw de voorzitter, mevrouw de Commissaris, waarde collega’s, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid wil ik mijn verslag inzake batterijen en accu’s graag toelichten. Na veel aandringen van de kant van het Europees Parlement ligt er nu eindelijk een voorstel van de Europese Commissie. Een aantal punten van het Commissievoorstel zijn positief te noemen.
Ten eerste, alle batterijen vallen onder de richtlijn. Ten tweede, bindende inzamelingsdoelstellingen. Ten derde, bindende recylingspercentages en recyclings- en ten vierde, financieringsmechanismen waarin producentenverantwoordelijkheid een grote rol speelt.
In de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid hebben wij een uitvoerige discussie over batterijen gevoerd. Het ging daarbij met name over de preventie van zware metalen en inzamelingsdoelstellingen. Over de meeste punten is in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid overeenstemming bereikt met alle fracties. Zelfs over de inzamelingsdoelstellingen voor de batterijen hebben wij een breed ondersteund compromis bereikt. Omdat de verkoopcijfers van batterijen per lidstaat erg verschillen, zeker na 1 mei, is ervoor gekozen een percentage van de verkoop als inzamelingsdoelstelling voor te stellen.
Wat de preventie van zware metalen betreft, zijn er al jarenlange ontwikkelingen gaande. Inmiddels is in EU-wetgeving vastgelegd dat de zware metalen kwik, lood en cadmium zijn verboden in materialen en onderdelen van voertuigen die na 1 juli 2003 op de markt worden gebracht, alsook in nieuwe elektrische en elektronische apparaten die na 1 juli 2006 op de markt worden gebracht.
Het grootste probleem in verband met batterijen en accu’s is nu juist de aanwezigheid van de zware metalen kwik, lood en cadmium. In de toelichting bij het voorstel van de Europese Commissie, op de pagina’s 9 tot en met 12, staan de schadelijke milieu- en gezondheidseffecten van de zware metalen kwik, cadmium en lood duidelijk beschreven. Om deze reden zijn in 1998 de meeste kwikhoudende batterijen al verboden. In de concepten van de herziene batterijrichtlijn van de Europese Commissie is altijd uitgegaan van een verbod op nikkel-cadmiumbatterijen. In het huidige Commissievoorstel is, vreemd genoeg, niet gekozen voor een verbod op nikkel-cadmiumbatterijen, maar voor een zogenaamde gesloten kringloop voor cadmium. Er blijkt echter geen sprake te zijn van een gesloten kringloop, aangezien maar 80% van de draagbare nikkel-cadmiumbatterijen ingezameld hoeft te worden. 20 procent van de draagbare nikkel-cadmiumbatterijen belandt dus op een stortplaats of in een verbrandingsoven. Omdat cadmium een vluchtig metaal is, komt het bij afvalverbranding onherroepelijk in de lucht terecht. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft daarom wel een verbod op de zware metalen kwik, cadmium en lood vastgesteld. Daarnaast hebben wij een uitgebreide lijst met uitzonderingen opgenomen voor gevallen waarvoor nog geen goede vervangers beschikbaar zijn. Hierbij moet worden gedacht aan batterijen voor hoortoestellen, noodverlichting, industriële batterijen, loodaccu’s en draadloze gereedschappen. Hoewel ik de laatste uitzondering persoonlijk niet nodig vind, heb ik deze toch toegevoegd om aan bezwaren van enkele collega’s tegemoet te komen.
De vervanger van nikkel-cadmiumbatterijen, te weten de nikkel-metaalhydridebatterijen werken bij een temperatuur van min 20° Celsius tot plus 60° Celsius. Ik mag er dan toch vanuit gaan dat deze batterijen in de hele Europese Unie zijn te gebruiken.
Ten slotte, mevrouw de voorzitter, wil ik nog reageren op een stripverhaal van de European Portable Battery Association, waarin onterecht wordt gesuggereerd dat allerlei toepassingen niet meer gebruikt zouden kunnen worden als het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zou worden aangenomen.
Ik heb een oude mobiele telefoon van vierenhalf jaar oud. In deze oude telefoon zit een lithium-ionbatterij. Ik weet bijna zeker dat al uw mobiele telefoons een nikkel-metaalhydride of een lithium-ionbatterij bevatten. Kortom, als nikkel-cadmiumbatterijen voor deze toepassingen worden verboden, is er geen enkel probleem. Een ander voorbeeld uit de strip zijn de loodaccu’s in auto’s. Deze loodaccu’s vallen niet onder het verbod in de richtlijn inzake autowrakken. Zij vallen ook niet onder het verbod in het kader van de batterijenrichtlijn, want zij zijn, zoals u zojuist al hebt gehoord, opgenomen op de lijst van uitzonderingen. Hetzelfde geldt voor alle knoopcellen in hoortoestellen en horloges, draadloze gereedschappen, noodverlichting en alle industriële toepassingen.
Zelfs de Europese consumentenorganisatie BEUC is vóór een verbod van nikkel-cadmiumbatterijen voor consumententoepassingen. Zoals u ook weet, zijn de alternatieven ruim voor handen. Ik ben bij de industrie echter aangelopen tegen het feit dat men principieel geen verbod wil. Dit gaat zelfs zo ver dat men nog steeds tegen is, ook al zijn alle gevraagde uitzonderingen gehonoreerd. Ik ben van mening dat dergelijke argumenten geen rol moeten spelen bij de besluitvorming. Ik vermoed daar een gevaarlijke tactiek achter. Hierbij kan worden aangetekend dat de industrie, die zo fel tegen een verbod op nikkel-cadmiumbatterijen is, de alternatieven ervoor op de eigen website promoot. Laten wij daarom deze alternatieven ook promoten, en wel door de schadelijke zware metalen zoveel mogelijk uit batterijen te weren. 
Linkohr (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, ik moet bekennen dat ik mij in de periode voordat ik in het Europees Parlement zat ook tien jaar lang met nikkel-cadmium-batterijen heb beziggehouden. Wij hebben niet alleen een fabriek gebouwd, maar er stond zelfs een aantal octrooien op dit gebied op mijn naam. Deze zijn inmiddels echter alweer verlopen, zodat ik wat dat betreft dus geen economisch belang hoef aan te melden. Ik geef ook toe dat wij er toentertijd niet echt over nagedacht hebben wat er later met die dingen zou moeten gebeuren. In zoverre vind ik het dan ook terecht dat er nu bekeken wordt hoe dergelijke batterijen gerecycleerd kunnen worden.
Ik zou echter willen adviseren om nu niet meteen dingen te gaan verbieden, maar in plaats daarvan in een verhoogd tempo alternatieven in te voeren. In principe hebben wij die alternatieven ook al voorhanden. Dit jaar of volgend jaar kunnen al zonder problemen kleine brandstofcellen op de markt gebracht worden en die bevatten geen zware metalen. Overigens komen die brandstofcellen uit dezelfde bedrijven die ook de nikkel-cadmium-batterijen produceren; in ieder geval hebben veel bedrijven al ervaring op dit vlak opgedaan. Ik adviseer dus om op dergelijke alternatieven over te gaan in plaats van meteen een verbod in te stellen. 
Goodwill (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, batterijen maken onderdeel uit van ons dagelijks leven. Je kunt zelfs stellen dat de ontwikkeling van draagbare elektrische energie, in het bijzonder van oplaadbare elektrische krachtbronnen, een revolutie heeft teweeggebracht in ons leven.
Ieder van ons draagt vermoedelijk wel twee of drie batterijen mee – in onze telefoons, in onze horloges, in onze autosleutels en wellicht zijn er ook enkele pacemakers in dit huis aanwezig. Batterijen hebben bijgedragen aan veiligheid. Apparaten met een draadloze stroomvoorziening maken onze gebouwen veiliger en bij stroomuitval kunnen we terugvallen op noodverlichting en stroomvoorziening die op batterijen werken. Onlangs was ik in een kerncentrale en daar hebben ze een batterij, zo groot als een gebouw, die stroom levert in het geval van een storing.
Ik wil de Commissie gelukwensen met haar voorstel, dat gebalanceerd is en in juiste verhouding staat tot het probleem. Ik wil de Commissie in het bijzonder complimenteren met de wijze waarop zij het afvalprobleem aanpakt.
Enkele landen, zoals België, zijn erin geslaagd batterijen uit de afvalketen te halen. We moeten eens goed kijken naar de kosten daarvan. In België is het zeker twee keer zo duur om batterijen in te zamelen dan dat zij in de winkel kosten. We moeten toe naar een marktgestuurde oplossing, zodat het verzamelen niet een doel op zich is.
Zoals met de meeste afvalregelingen in mijn land het geval is, is het in het Verenigd Koninkrijk ook wat dit betreft droevig gesteld. Ik hoop dat de doelstellingen van de Commissie, nadat ze zijn aangenomen, zullen worden gehaald en dat we geen herhaling krijgen van wat er gebeurde met de richtlijn voor oude koelkasten, die net zolang op de plank bleef liggen tot het te laat was om hem nog op tijd uit te voeren. Ik hoop tevens dat de Britse regering de plaatselijke autoriteiten die met de taak van het inzamelen van batterijen zijn belast, fatsoenlijk financiert.
Ik steun enkele van de amendementen. Mijn fractie is vooral blij met het voorstel de inzamelingsdoelstelling niet vast te stellen aan de hand van een arbitrair gekozen aantal grammen – 160 gram per lidstaat. Zo’n uniforme maat zou absurd zijn voor bijvoorbeeld de Baltische staten, waar de gehele batterijenmarkt nog niet eens de helft van 160 gram bedraagt. Het is veel zinvoller een percentage als inzamelingsdoelstelling te kiezen.
Mijn fractie zal echter niet instemmen met de amendementen op artikel 4, over het verbod op zware metalen. Ten eerste zijn er niet in elke branche alternatieven voorhanden. Als krachtbron zijn de alternatieve batterijen niet even goed en dat kan ertoe leiden dat bepaalde apparaten een veel kortere levensduur zullen hebben en eerder zullen worden weggegooid dan nu het geval is.
Ten tweede zijn er in het Verenigd Koninkrijk een aantal studies uitgevoerd naar vuilstortplaatsen en afvalverbranding. Ofschoon er cadmium in het milieu terecht is gekomen, is de aanwezigheid van cadmium uit batterijen niet significant. Als we tot een reductie willen komen, dan kunnen we ons beter richten op fossiele brandstoffen, kunstmest en de metallurgische industrie.
Ten slotte het tijdsschema. Batterijen die nu worden verkocht komen pas over ruim zestien jaar in de afvalstroom terecht. Daarom is een verbod op zware metalen geen oplossing voor de korte termijn. 
Lange (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij hebben inderdaad te maken met een groot verbruik aan batterijen en dat leidt tot problemen. Aan de ene kant willen wij batterijen zodanig produceren dat zij milieuvriendelijk te verwerken zijn en aan de andere kant willen wij ons afvalprobleem niet nog groter maken. Dat betekent in de praktijk dat wij een strategie nodig hebben die waarborgt dat er zo min mogelijk batterijen op vuilstortplaatsen belanden. Daarnaast moeten wij er voor zorgen dat er innovaties in de productie van batterijen worden doorgevoerd.
In zoverre ondersteun ik het voorstel van de Commissie om niet alleen álle batterijen in de wetgeving op te nemen, maar om ook aandacht te besteden aan de producentenaansprakelijkheid. Ik ben het ook met de vele compromisamendementen eens waartoe wij gezamenlijk hebben besloten en die erop gericht zijn om het inzamelen en recycleren van batterijen beter te organiseren zodat ons afvalprobleem inderdaad kleiner wordt.
Over de vraag hoe innovaties bevorderd en zware metalen vermeden kunnen worden, lopen de meningen in de dit Parlement uiteen. Van belang hierbij is dat wij een signaal geven dat wij batterijen willen die milieuvriendelijk zijn, geen zware metalen bevatten en gemakkelijk te recycleren zijn. Dat signaal moeten wij vanuit dit Parlement luid en duidelijk laten horen zodat er ook daadwerkelijk innovaties in de batterijenindustrie worden doorgevoerd. Dat kan uiteraard ook via verschillende statiegeldregelingen gebeuren op basis waarvan het statiegeld voor gevaarlijke batterijen hoger is dan voor andere batterijen. Waar het echter uiteindelijk om draait, is dat wij de consumenten ertoe kunnen bewegen om aan de oplossing van dit probleem mee te werken. 
Davies (ELDR ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat de commissaris, ondanks de dreiging van een motie van wantrouwen, haar vliegreis naar Moskou niet zal cancelen.
Er is met betrekking tot deze kwestie intensief en overtuigend gelobbyd. Ik moet toegeven dat ik mijn mening over bepaalde detailkwesties vele malen gewijzigd heb, maar ik ben tot de conclusie gekomen dat we op de lange termijn moeten kijken naar de vervanging van cadmiumbatterijen vanwege hun giftigheid, hoewel ik op de middellange termijn voorstander ben van een recyclingsysteem met een gesloten kringloop. Uit de vele uitzonderingen waaraan ik mijn steun zal geven blijkt dat ik van mening ben dat dit een weloverwogen en evenwichtige benadering is.
We moeten ervoor waken de hoeveelheid lood niet zo laag vast te stellen dat dit feitelijk neerkomt op het verbieden van het gebruik van batterijen die zelfs maar spoorelementen bevatten van lood voor belangrijke doeleinden, met name in hoorapparaten. Ik twijfel er niet aan dat we, in de praktijk, een oplossing zullen kunnen vinden voor deze vraagstukken, wanneer we de wetgeving verder in overweging nemen.
Ik wil ingaan op de kwestie van de inzamelingsdoelstellingen voor draagbare batterijen. Ik ben hier heel cynisch over. Er is bij mij gelobbyd door de Britse vereniging van lokale overheden, die wil dat ik voorstellen ondersteun voor veel ambitieuzere doelstellingen – deze wens is dus afkomstig van een vereniging die lokale overheden vertegenwoordigt die op dit moment slechts 12 procent van het huishoudelijk afval ophalen. Het lijkt allemaal belachelijk. Zoals we weten, stemmen de lidstaten maar al te vaak in met wat wettelijk bindende doelstellingen zouden moeten zijn, in de wetenschap dat de hopeloos omslachtige uitvoeringsprocedures die de Commissie tot haar beschikking heeft zullen betekenen dat zij feitelijk nooit aan deze doelstellingen zullen hoeven voldoen binnen een termijn die ook maar in de buurt komt van de voorgestelde perioden. Zoals ik de afgelopen vijf jaar heb gezegd, zullen we betere manieren moeten vinden om ervoor te zorgen dat de ministers die deze overeenkomsten ondertekenen, zich ook aan hun woord houden. 
De Roo (Verts/ALE ).
    Mevrouw de Voorzitter, cadmium is uiterst giftig. In de kaderrichtlijn “water” hebben wij, dat wil zeggen Raad, Parlement en Commissie, besloten cadmium geleidelijk te verbieden. Waarom doen wij dit hier ook niet?
De Commissie stelt een -systeem voor, maar de rapporteur heeft er al op gewezen dat slechts 80 procent wordt teruggewonnen, hetgeen betekent dat 20 procent onvermijdelijk in het milieu verdwijnt. Het Commissievoorstel kent nog een ander probleem, namelijk het uit de afvalstroom halen van het cadmium; een heel klein beetje cadmium uit een heel grote afvalstroom. Dat is een uiterst inefficiënte manier van werken. Daarom is het beter te werken aan een verbod en vervolgens een aantal uitzonderingen toe te staan.
Lithium-ionen- en nikkelhybridebatterijen zijn al op de markt. In de toekomst zullen er ook brandstofcellen komen. Het alternatief bestaat dus. Sterker nog, het marktaandeel van het alternatief groeit al. Daarom is het erg jammer dat de Commissie is gezwicht voor de druk van een deel van de industrie. De Europese politiek moet de voorlopers in de industrie belonen en niet de achterblijvers, zoals de Commissie doet. Helaas is het belonen van de achterblijvers precies wat de christen-democraten en de Commissie doen. Ik hoop dat de meerderheid van het Parlement wijzer is. 
McKenna (Verts/ALE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, cadmium is een gevaarlijke chemische stof. Het is kankerverwekkend en kan ernstige schade aan het zenuwstelsel veroorzaken. Verder bioaccumuleert de stof, wat betekent dat deze in het lichaam aanwezig blijft en zich daar in de loop van de tijd ophoopt. Blootstelling aan hoge doseringen kan ernstige long-, prostaat- en nierkanker veroorzaken. Het gebruik van cadmium zou dan ook verboden moeten worden. Een verbod op cadmium in batterijen voor huishoudelijk gebruik zou op zijn minst de gebruikte hoeveelheden cadmium helpen verlagen en op termijn het gebruik van alternatieve stoffen in batterijen bevorderen. We hebben deze alternatieven voor cadmium namelijk echt nodig en ze bestaan ook al.
Cadmiumvervuiling van het milieu gaat gepaard met zeer hoge kosten voor de gezondheid en de economie, met inbegrip van kosten voor waterzuivering. Met deze kosten – of liever gezegd met potentiële besparingen daarop – moet rekening worden gehouden bij het afwegen van de kosten van een verbod op cadmiumbatterijen. Als men kijkt naar de gevaren van cadmium, moet men zich realiseren dat we op zoek moeten gaan naar alternatieven. Er zijn alternatieven en de enige manier waarop we het gebruik daarvan zullen realiseren is door het instellen van een verbod. Op de lange termijn is dit de juiste benadering in het belang van de volksgezondheid, de consumentenbescherming en het milieu. De propaganda die we hebben gehoord, en die buitengewoon simplistisch en zeer onnauwkeurig is, voegt niets toe aan dit debat, verspilt het geld van diegenen die de tegenovergestelde benadering proberen te bevorderen, en zal niet werken. Ik hoop dat de leden van dit Parlement zich niet op andere gedachten zullen laten brengen door deze simplistische nonsens. 
Wallström,
   . Mevrouw de Voorzitter, ik heb het secretariaat een lijst doen toekomen waarop is aangegeven welke amendementen de Commissie kan aanvaarden(1). Ik zal mij in mijn opmerkingen beperken tot twee kwesties die tijdens het debat aan de orde zijn gesteld en zal nogmaals uitleggen waarom de Commissie geen verbod heeft voorgesteld.
Zoals u weet, heeft de Commissie ter voorbereiding van dit voorstel een uitgebreide effectbeoordeling uitgevoerd. Daarin werd de duurzaamheid beoordeeld van verschillende beleidsopties, met inbegrip van een verbod van bepaalde stoffen. Het is belangrijk om in herinnering te roepen dat de Commissie in dit voorstel de algemene beperking op het gebruik van kwik in batterijen heeft gehandhaafd, overeenkomstig de bestaande batterijrichtlijn. De beperkingen die zijn vastgelegd in de richtlijn inzake autowrakken blijven eveneens van toepassing, dus die bepalingen bestaan al.
Toch is op basis van deze effectbeoordeling niet gekozen voor een verbod van andere batterijen, en wel om de volgende redenen. Het verbieden van een stof kan alleen in overweging genomen worden als er levensvatbare vervangers bestaan. Op dit moment bestaan deze vervangers niet voor alle toepassingen. Een verbod zou hierdoor altijd beperkt blijven in reikwijdte en zou nooit alle gevaarlijke batterijen kunnen omvatten. Zoals we reeds hebben gehoord, zou een verbod van bepaalde stoffen wellicht niet gelden voor draadloze gereedschappen, noodverlichting en industriële toepassingen. In feite zou een verbod slechts gelden voor ongeveer 16 procent van de totale markt voor nikkel-cadmiumbatterijen en voor minder dan 6 procent van de totale markt voor loodhoudende batterijen.
Een groot percentage van deze gevaarlijke batterijen is momenteel in gebruik of wordt thuis bewaard. Naar schatting wordt 60 procent van de oplaadbare draagbare batterijen thuis “opgespaard” of bewaard. Die zouden niet onder het verbod vallen en op die manier bestaat nog steeds het risico dat ze in het milieu terechtkomen. Voor cadmiumbatterijen geldt dat de vervangers een kortere levensduur hebben en duurder zijn; een verbod zou dus leiden tot meer afval en hogere kosten voor de consumenten. Dit zijn de belangrijkste argumenten waarom wij voor een gesloten kringloopoplossing hebben gekozen.
We hebben dit gesloten kringloopsysteem voorgesteld voor alle batterijen. Dat zou ervoor moeten zorgen dat de batterijen niet langer in de afvalstroom terechtkomen, maar in plaats daarvan worden ingezameld en gerecycled. Voor industriële NiCad-batterijen wordt het gesloten kringloopsysteem gegarandeerd door het voorgestelde verbod op stort en verbranding.
Dat zijn onze voornaamste argumenten. Ik neem aan dat hierover vanaf nu verder gedebatteerd zal worden, maar we lijken het er allemaal over eens te zijn dat het belangrijk is om in de gaten te houden wat er gebeurt en om de beste oplossing te vinden teneinde ervoor te zorgen dat deze gevaarlijke stoffen en batterijen niet in de afvalstroom terecht komen. Daar moet voor worden gezorgd.
Ik dank u voor uw werk aan dit verslag en voor het debat. 
De Voorzitter.
   Dank u, commissaris Wallström.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0261/2004) van de heer Wijkman, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Geïntegreerd productbeleid – Voortbouwen op een milieugericht levenscyclusconcept. 
Wijkman (PPE-DE ),
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Wallström, het milieubeleid heeft tot nu toe betrekkelijk veel succes gehad op het punt van de aanpak van puntbronlozingen van fabrieken, krachtcentrales enzovoort. Dat is niet het geval met andere verontreinigingen dan puntbronlozingen, dat wil zeggen met de effecten van de consumptie van goederen en diensten. Het probleem waar we voor staan, is dat het geheel van verontreinigingen in de samenleving, vooral door onze manier van consumeren, voortdurend toeneemt. Het Europees Milieuagentschap heeft onlangs aangetoond dat het afvalvolume in de vijftien lidstaten sinds 1990 met 15 procent is gestegen. Hoewel we de verontreinigingen hebben gereduceerd en hoewel we doelmatiger gebruik maken van energie en materiaal, wordt deze winst snel tenietgedaan door de toegenomen groei. Aangezien het BNP op wereldbasis in de komende dertig tot veertig jaar naar verwachting tot het drie- à viervoudige zal stijgen, moeten we radicaal ingrijpen als we niet letterlijk willen worden begraven onder een steeds hogere berg afval en verontreinigingen.
Het geïntegreerd productbeleid waarover we het hier vandaag hebben, biedt uitstekende mogelijkheden om een kader te scheppen voor stimulerende maatregelen die ons ertoe aanzetten om een eind te maken aan bepaalde productie- en consumptiepatronen. Die zijn gekarakteriseerd door een wegwerpmentaliteit die denkt in termen van lineaire stromen, in plaats van een doelmatig gebruik van bronnen, minimalisering van de afvalstroom, gecontroleerd gebruik van gevaarlijke stoffen en versterking van natuurlijke hulpbronnen. Met het oog hierop moet het geïntegreerd productbeleid echter uitgaan van een langetermijnvisie op de manier waarop we ons industriële productiemodel moeten veranderen.
Ik denk dat we hieruit geleerd hebben dat het niet voldoende is om wat minder te verontreinigen. We moeten streven naar productie- en consumptiepatronen die op zichzelf schoon zijn.
Het voordeel van een geïntegreerd productbeleid is dat zo’n beleid een totaalaanpak inhoudt, dat wil zeggen dat het de hele productieketen aanpakt, vanaf de grondstofwinning, via het productontwerp en de eigenlijke productiefase, tot het stadium waarin het product aan het eind van zijn levenscyclus is gekomen. Het Commissievoorstel bevat een aantal goede punten, maar is toch niet proactief genoeg. Het ziet ernaar uit dat de Commissie het geïntegreerde productbeleid voor een deel heeft laten wijken voor de thematische strategieën. Volgens mij is het geen kwestie van of-of, maar van en-en. We hebben de thematische strategieën nodig, maar we hebben ook een kader nodig voor het geïntegreerd productbeleid, om voor een samenhangend beleid te zorgen en om als drijfveer te fungeren voor de implementatie. Het milieubeleid en ook het energiebeleid moeten überhaupt veel coherenter en consistenter worden. We hebben tegenwoordig een overvloed aan richtlijnen en regels, maar het geheel krijgt te weinig aandacht.
De Commissie zegt in haar voorstel dat er zo veel mogelijk vrijwillige methodes moeten worden toegepast. Toepassing van het EMAS en van ISO-normen is natuurlijk prima, maar uit onderzoek blijkt dat dat ontoereikend is. De vrijwilligheid in de versie van de Commissie is ook gekoppeld aan de krachten van de markt, dat wil zeggen aan activiteiten op het gebied van de markt. Omdat de milieukosten hoogst zelden verdisconteerd worden in de prijzen, werkt de markt echter niet bevredigend. De ondernemingen moeten directe prikkels krijgen, dat wil zeggen dat ze geld kunnen verdienen aan het ontwikkelen van milieuvriendelijke producten. Dat gebeurt vandaag de dag slechts zelden, en hoe kan de markt dan helpen?
De Commissie heeft het in haar mededeling over verbetering van de voorlichting aan de consumenten. Dat is een goede zaak, maar het is naïef om te denken dat een betere etikettering en betere milieu-informatie dit probleem zullen oplossen. Ik heb zelf meegewerkt aan de ontwikkeling van milieu-etikettering in Noord-Europa, en ik weet hoe moeilijk het is om een doorslaggevend succes te boeken.
Naar mijn mening is er een dynamisch kader rond het geïntegreerd productbeleid nodig, waarin richtsnoeren worden gegeven voor het algemene beleid, en dat steun biedt voor de thematische strategieën. Dit kader moet gekenmerkt zijn door een heldere visie, die onder andere neerkomt op het volgende.
Ten eerste een systematische oriëntatie, waarin het levenscyclusconcept de eigenlijke grondslag vormt. Ten tweede een dieper begrip voor het functioneren van de natuur en het ecosysteem, om de product- en beleidsmodellen van de bedrijven volgens biologische principes te kunnen aanpassen. Ten derde een optimalisering van het eigenlijke productontwerp door het kiezen van materialen met een minimaal milieueffect. Ten vierde het beginsel dat producten aan het eind van hun levenscyclus worden gescheiden in bestanddelen en worden hergebruikt of, wanneer het gaat om biologisch afbreekbare materialen, in de kringloop van de natuur worden teruggeleid. Ten slotte moet ook de evolutie op het gebied van informatietechnologie veel meer worden uitgebuit om de effectiviteit qua gebruik van energie, materiaal en dematerialisatie te bevorderen.
Een zeer belangrijk punt van aandacht is dat men veel van de natuur kan leren en de natuur kan kopiëren. Ik kan daar nu niet meer op ingaan, maar er is een hele reeks voorbeelden van bedrijven die tegenwoordig gebruik maken van deze principes en die met heel zuivere oplossingen komen en daar ook nog geld aan verdienen.
Mevrouw de Voorzitter, tijdens de discussie in de parlementaire commissie wees de vertegenwoordiger van de Commissie erop dat er niet primair naar een kaderrichtlijn gestreefd wordt. Ik betreur dat. Ik ben ervan overtuigd dat daar behoefte aan is, en ik hoop dat de Commissie onder leiding van commissaris Wallström hier nog eens goed over nadenkt en tot het inzicht komt dat het belangrijk is om op termijn met een horizontaal politiek kader te komen dat nuttig is voor het gehele milieubeleid. 
Wallström,
   Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het parlementaire voorstel voor een richtlijn ondersteunt het levenscyclusconcept, en het geeft de Commissie een goede handleiding voor de manier waarop zij het geïntegreerd productbeleid in de komende jaren verder moet ontwikkelen. Wij hebben veel moeite gedaan om een betere naam te vinden, die de leek enigszins duidelijk kan maken waar het om gaat. Alleen dat is al een belangrijke taak. Ik waardeer de inspanningen achter dit verdrag zeer, speciaal het werk dat is verricht door rapporteur Wijkman.
In de mededeling van de Commissie benadrukken wij dat men moet laten zien hoe een en ander in de praktijk werkt, en we hebben ook aangegeven dat we dat we dat op twee manieren willen doen. Ten eerste willen we een aantal proefprojecten uitvoeren, waarbij verschillende actoren worden bijeengebracht voor het bediscussiëren en liefst ook uitvoeren van maatregelen die de milieueffecten van deze speciale producten reduceren. Ten tweede zijn wij bezig een Europese lijst op te stellen van de producten met het grootste potentieel voor milieuverbeteringen. Een dergelijke lijst kan ons helpen om onze inspanningen op de belangrijkste producten te richten.
In het verslag staan vele interessante opmerkingen. Op een paar van deze opmerkingen wil ik commentaar geven, omdat ze belangrijk zijn en wijzen op het verband tussen de thematische strategieën en dit voorstel, zoals ook de rapporteur al aangaf. Ik zou ook mijn visie willen geven op de koppeling tussen het geïntegreerd productbeleid en andere initiatieven die in het verslag worden genoemd, speciaal de twee thematische strategieën: de strategie voor het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de strategie voor de preventie van afval en voor hergebruik.
Mijn langetermijnvisie voor deze drie terreinen is eigenlijk zeer ongecompliceerd. Ik vind dat de strategie voor natuurlijke hulpbronnen betrekking dient te hebben op de algemene problemen die verbonden zijn met de vraag hoe we het verband tussen economische groei en milieueffecten kunnen doorbreken. De strategie moet aangeven wat men moet doen om deze ontkoppeling te bewerkstelligen en hoe men algemene doelen kan opstellen voor het beschermen van natuurlijke hulpbronnen tegen overexploitatie en verontreiniging. Het geïntegreerd productbeleid moet daarna deze hulpbrongerichte doelen – vergeet niet dat de natuurlijke hulpbronnen ons voorzien van mineralen, voedsel, schoon lucht en water – omzetten in concrete maatregelen om de milieueffecten van producten en diensten te verminderen en tegelijkertijd mogelijkheden te scheppen voor het bedrijfsleven.
Het geeft niet dat wij reeds beginnen met het uitwerken van een geïntegreerd productbeleid voordat de hulpbronstrategie klaar is. Zoals wij in ons voorstel hebben aangegeven, kunnen we nu al veel doen. Ik vind ook dat de strategie inzake afval en recycling duidelijker moet worden gericht op de milieu- en marktproblemen die in dat deel van de levenscyclus optreden. Dat betekent niet dat men de hele levenscyclus van de producten vergeet. Integendeel, bij de hier genomen maatregelen moet juist rekening worden gehouden met de milieueffecten tijdens de hele levenscyclus bij toepassing van het geïntegreerd productbeleid.
Daarom vind ik ook niet dat het geïntegreerd productbeleid hulpbrongerichte doelen moet omvatten. Ik vind dat die beter passen in de hulpbronstrategie, en ik geloof ook niet dat men in het geïntegreerd productbeleid het gebruik van bepaalde materialen moet bepleiten, ongeacht of het nu gaat om biologisch materiaal, composietmateriaal of nog weer andere materialen, omdat men dan het levenscyclusperspectief uit het oog dreigt te verliezen.
Verder wil ik benadrukken dat ik dit niet de juiste gelegenheid vind om een kaderrichtlijn over geïntegreerd productbeleid op te stellen. Niet alleen is het de vraag wat er realistisch gezien kan worden opgenomen in zo’n richtlijn – die zou een groot aantal werktuigen en begrippen moeten omvatten, terwijl ook de naleving ervan moet worden kunnen gecontroleerd – maar ik vind het ook eenvoudigweg te vroeg om vast te stellen of zo’n kaderrichtlijn nodig is. Hoe ongeduldig we ook zijn, toch geloof ik dat we even moeten wachten om te zien hoe de verschillende actoren het geïntegreerd productbeleid in de praktijk toepassen. Dat geldt zowel voor de industrie als voor regeringen en consumenten. Als die geen gebruik maken van de mogelijkheden die dit beleid biedt, dan kunnen wij een strategie overwegen die in mindere mate gebaseerd is op vrijwilligheid, maar ik geloof dat het te vroeg is om wat dat betreft vandaag al conclusies te trekken.
In het jaar 2007 zal de Commissie de twee door mij genoemde punten en het hele geïntegreerde productbeleid nogmaals bezien. Als dat nodig blijkt, zullen wij veranderingen aanbrengen. Zo zouden wij meer gewicht kunnen leggen op diensten, of een kaderrichtlijn bepleiten, of het geïntegreerd productbeleid kunnen wijzigen op grond van de discussies over de thematische strategieën. Overigens vind ik dat de rapporteur vele belangrijke punten in zijn verslag noemt, die in de toekomst beslist meer invloed zouden moeten hebben op onze algemene opvattingen. 
Lange (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik steun het verslag van de heer Wijkman volledig. Als wij echt naar een duurzame productie willen streven, moeten wij in levenscycli denken en niet in termen van individuele producten. Daarom hebben wij ook een ontwerp voor dit bouwwerk nodig, mevrouw de commissaris. Als wij naar de huidige situatie kijken, zien wij een bouwterrein waar de verschillende bouwstenen over de grond verspreid liggen. In één hoek ligt bijvoorbeeld EMAS en in de andere hoek de ecolabels; wat de batterijen betreft, hebben wij overigens wederom tot ecolabels besloten. Daarnaast hebben wij ook nog grenswaarden en kunnen wij beschikken over milieuvriendelijke , de zogenaamde EEV-auto’s. Bovendien hebben wij ook nog de mogelijkheid van overheidsopdrachten, maar al die dingen lopen langs elkaar heen. Daarom hebben ondernemers en consumenten natuurlijk ook geen goed beeld wat nu eigenlijk de voordelen van dit geïntegreerde productieconcept zijn. Dat is dan ook de reden dat de heer Wijkman op mijn volledige steun kan rekenen. Wij hebben een ontwerp voor dit bouwwerk nodig om deze bouwstenen in elkaar te passen zodat er uiteindelijk een goed doordacht gebouw komt te staan. Alleen op die manier kunnen wij ondernemingen ervan overtuigen hun productiewijze zodanig aan te passen dat hun producten uiteindelijk op een milieuvriendelijke en duurzame manier vervaardigd worden. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0234/2004) van de heer Lambert, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels. 
Lambert (Verts/ALE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik vind het jammer dat het debat over dit onderwerp, dat de levens van veel van onze burgers zonder meer zal beïnvloeden, zo laat plaatsvindt, maar de harde kern van de “Vrienden van verordening 1408” is nog steeds hier en erkent het belang ervan.
Het werk met betrekking tot de coördinatie – niet harmonisatie, zoals sommige van mijn collega’s ons willen doen geloven – van de socialezekerheidsstelsels heeft veel tijd in beslag genomen. Het is begonnen tijdens de vorige zittingsperiode en de procedure werd vervolgens in 1999 gewijzigd in een medebeslissingsprocedure en besluitvorming met eenparigheid van stemmen in de Raad. Ik vertrouw erop dat deze vereenvoudiging en modernisering van deze in het verleden veelgewijzigde verordening een nuttig en buitengewoon constructief kader zal bieden in een verder uitgebreide Europese Unie.
Ik wil alle schaduwrapporteurs en andere afgevaardigden van harte bedanken voor hun belangrijke werk en hun buitengewoon constructieve benadering van deze verordening. Verder wil ik ook mijn dank betuigen aan de Commissie, voor haar bereidheid ons werk met tijd, informatie en uitleg te ondersteunen. Ook in de Raad hebben we een toenemende bereidheid gezien om deze hervorming met enig enthousiasme te benaderen. Overigens werd dit enthousiasme in 1999, toen ik voor het eerst een ontmoeting had met vertegenwoordigers en de lidstaten in Helsinki, zoals ik nog weet, niet door alle afgevaardigden gedeeld.
Ik wil de afgevaardigden eraan herinneren dat de Raad de voorzitter en de leden van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken bij schrijven van 31 maart, en vervolgens ook mondeling, op de hoogte heeft gesteld van zijn aanvaarding van de amendementen op het gemeenschappelijk standpunt die hier zijn voorgesteld, evenals van de verklaring van de Raad over de belastingen, die opgenomen dient te worden in de notulen van de Raad, indien er overeenstemming wordt bereikt over de goedkeuring van de verordening. Ik vertrouw erop dat wij morgen het standpunt dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken tijdens haar laatste vergadering heeft ingenomen zullen bekrachtigen.
Zoals we weten, hebben de beperkingen met betrekking tot deze verordening ons enige problemen opgeleverd: het feit dat belastingheffing hierin niet kan worden aangepakt, veroorzaakt bepaalde problemen voor sommige grensarbeiders, met name omdat we zien dat de belasting- en socialezekerheidsstelsels in bepaalde lidstaten steeds meer in elkaar grijpen.
Het feit dat we geen bruggen kunnen bouwen tussen stelsels betekent dat sommige mensen nog steeds het gevoel zullen hebben dat de vrijheid van verkeer niet voldoende wordt ingevuld en dat zal op zijn minst meer werk voor de Commissie verzoekschriften betekenen. Toch zal ook wederzijdse erkenning, of het nu bijvoorbeeld gaat om de status van een gezinslid of om de status van een persoon met een handicap een kwestie blijven.
Verder erkennen we in het Parlement dat we niet de volledige flexibiliteit bereikt hebben waarop we gehoopt hadden met betrekking tot de toegang tot verstrekkingen aan grensarbeiders en hun gezinsleden. We realiseren ons dat de verplichting voor de lidstaten om expliciet in bijlage III vast te leggen dat ze een dergelijke dienst niet willen verlenen, aangeeft dat dit een afwijking van de norm is. Toch bezien we dergelijke weigeringen met zorg. Ik ben er zeker van dat dit een kwestie is die tijdens de volgende zittingsperiode door het Parlement aan de orde zal worden gesteld, wanneer we de voorstellen van de Commissie te zien zullen krijgen voor de huidige lege bijlagen 2, 10 en 11, evenals voor de uitvoeringsverordening. Wij vertrouwen erop dat er zo snel mogelijk vooruitgang zal worden geboekt met het werk, zodat het volledig herziene voorstel binnen de komende twee jaar van kracht kan worden.
Wij geloven echter dat het gemeenschappelijk standpunt zoals dat door de commissie is gewijzigd, een positieve stap voorwaarts is. Er is geen achteruitgang geweest ten opzichte van de status quo: alle personen die nu onder de dekking van socialezekerheidsstelsels vallen, blijven daaronder vallen – niet alleen betaalde werknemers. De positieve stappen die zijn gezet voor onderdanen van derde landen – het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten – zijn eveneens in het gemeenschappelijk standpunt terug te vinden, zoals ook in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie het geval was. Er is meer duidelijkheid over grensoverschrijdende gezondheidszorg, en ook de arresten van het Europese Hof van Justitie over de criteria met betrekking tot medische noodzaak zijn opgenomen. Goedkeuring van het voorstel betreffende gelijkstelling van feiten of gebeurtenissen zal in het voordeel van met name grensarbeiders zijn, en het aantal afwijkingen en uitzonderingen is teruggedrongen, ondanks onze zorgen over de toekomstige ontwikkeling van de bijlagen. Er zijn nu duidelijke criteria met betrekking tot de bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende uitkeringen. Verder is het beginsel van behoorlijk bestuur geïntroduceerd.
Dit is een complex maar noodzakelijk stuk wetgeving dat de vraag helpt beantwoorden wat voor kwesties het Europees Parlement eigenlijk behandelt waar mensen echt wat aan hebben. Ondanks bepaalde bedenkingen, die velen van ons in dit Parlement hebben, beveel ik het gewijzigde gemeenschappelijk standpunt aan het Parlement aan en wens ik toekomstige rapporteurs over dit onderwerp dezelfde mate van steun en interesse toe die ik als uw rapporteur heb mogen ervaren.
Tot slot: ik vond dit een uitdagende en interessante ervaring, die vreemd genoeg bij tijd en wijle zelfs erg leuk was. 
Dimas,
    Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben zeer voldaan over de grote vooruitgang die zowel in de Raad als in het Parlement is geboekt bij de behandeling van het onderhavig voorstel, en over het feit dat wij nu de eindsprint kunnen inzetten om het aangenomen te krijgen.
Het is zeer belangrijk dat dit voorstel nog voor 1 mei aanstaande door de Raad en het Parlement officieel wordt aangenomen en dat wij daarmee ons doel bereiken. Daar zijn verschillende redenen voor maar de belangrijkste is wel dat wij de burgers van zowel de huidige als de toekomstige lidstaten een duidelijke boodschap moeten geven en moeten aantonen dat de Europese Unie de wil en het vermogen heeft om de juiste voorwaarden in het leven te roepen voor een daadwerkelijk vrij verkeer van personen. De hoeksteen daarvan is de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels.
Ik wil mevrouw Lambert van harte gelukwensen met haar uitstekend verslag over de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels. Dit is een in technisch opzicht uitermate moeilijk onderwerp. Ik wil eveneens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van harte bedanken voor haar werk.
Zoals u weet heeft de Commissie in haar gewijzigd voorstel van oktober jongstleden geheel of gedeeltelijke rekening gehouden met de door het Parlement in eerste lezing aangenomen amendementen. Er zijn nu nog twee amendementen ingediend in tweede lezing. Het lijdt geen twijfel dat deze een verbetering vormen van de tekst, en daarom kan de Commissie ze in hun geheel overnemen.
Ik kan u eveneens verzekeren dat de Commissie ook enkele andere zorgen en overwegingen deelt die tijdens de tweede lezing door een aantal leden van de Commissie werkgelegenheid tot uiting zijn gebracht. Wij zullen daar rekening mee houden in de nieuwe uitvoeringsverordening waartoe de Commissie voor eind dit jaar een voorstel zal doen. Evenals mevrouw Lambert hoop ook ik dat de verordening en de drie bijlagen voor eind 2006 zullen worden aangenomen.
Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad beantwoordt aan het belangrijkste doel van het Commissievoorstel, te weten vereenvoudiging en verbetering van de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels ten voordele van de Europese burgers die zich binnen de Unie verplaatsen. De vereenvoudiging en modernisering van de huidige verordening is een fundamentele voorwaarde om de mobiliteit van werknemers binnen de Unie te bevorderen. Dit houdt ook nauw verband met het algemene doel van meer mededingingsvermogen, meer en betere banen en meer sociale samenhang. Het is een feit dat met de onderhavige verordening de belangen inzake sociale zekerheid van de mensen worden beschermd die zich om persoonlijke of professionele redenen van de ene lidstaat naar de andere begeven. Deze verordening is dus belangrijk voor de overgrote meerderheid van de Europese burgers.
Ik zal niet alle verbeteringen opsommen die met de nieuwe bepalingen aan de huidige verordening worden aangebracht. Ik wil enkel kort uw aandacht vestigen op drie punten.
De nieuwe bepalingen zullen van toepassing zijn op alle burgers van de Europese Unie die gedekt zijn door een stelsel van sociale zekerheid in een van de lidstaten. De toepassing van de coördinatiebepalingen op alle verzekerden zal ervoor zorgen dat verordening 1408 wordt aangepast aan de ontwikkeling van het vrij verkeer binnen de Unie. Niet alleen werknemers hebben recht op vrij verkeer, maar alle Europese burgers kunnen hier daadwerkelijk gebruik van maken.
De nieuwe bepalingen zullen het beginsel van gelijke behandeling van de onderdanen van de Europese Unie versterken, omdat hiermee ook wordt voorzien in de grensoverschrijdende erkenning van feiten en gebeurtenissen. Deze bepaling is dus bijzonder belangrijk voor grenswerknemers.
De vigerende verordening bevat geen duidelijke bepalingen inzake behoorlijk bestuur. Met de nieuwe bepalingen wordt dus een leemte opgevuld. Tevens wordt voldaan aan de eis de samenwerking en wederzijdse bijstand tussen de bevoegde instanties van de lidstaten te versterken ten behoeve van de burger. Bovendien zijn de bevoegde instanties verplicht binnen een redelijke tijdspanne te antwoorden op alle vragen en de burgers alle informatie te verschaffen die zij nodig hebben om hun rechten te kunnen uitoefenen.
Tot slot wil ik nog duidelijk maken dat deze lange en moeilijke procedure nu op succesvolle wijze wordt afgesloten. Daarom wil ik u nogmaals van harte bedanken voor uw volharding en voortvarendheid bij uw werk als medewetgever. 
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik ga met pijn in het hart akkoord met hetgeen er nu op tafel ligt. Ik had meer gewild en ik had het op een aantal punten beter gewild. Toch zie ik dat een aantal belangrijke zaken bereikt is en ik dank commissaris Dimas voor zijn antwoorden.
De verordening die er nu ligt, is van toepassing op alle EU-burgers. Dat is winst. Ik zie dat zij niet alleen ten aanzien van de reikwijdte is uitgebreid, maar ook is vereenvoudigd. Ook dat is winst. Ik zie dat er op papier een duidelijk verschil is gemaakt tussen de exporteerbaarheid en de niet-exporteerbaarheid van geldelijke uitkeringen. Overigens denk ik dat er zich bij de invulling van de bijlagen nog wel eens problemen zouden kunnen voordoen. Ik betreur nog steeds dat mevrouw Gillig en haar socialistische collega’s de vorige keer mijn amendement op dat punt zelfs niet democratisch in stemming wilden brengen. Ik vrees dus dat wij problemen gaan krijgen bij de invulling van de bijlagen.
Voorzitter, er zitten voor grensarbeiders belangrijke verbeteringen in deze verordening. Ik zie de juridische effecten van hetgeen er nu tot stand is gekomen. Zo moeten bepaalde gebeurtenissen in een lidstaat door het woonland op dezelfde manier worden behandeld als gelijksoortige gebeurtenissen die plaatsgevonden hebben op hun eigen gebied. Dat is een voordeel. Ik zie ook dat de positie van de gezinsleden van grensarbeiders in feite is omgedraaid en dat de gezinsleden nu ook rechten hebben. Diezelfde rechten worden echter in een bijlage weer tenietgedaan. Dat is winst in de verordening, maar verlies voor hetgeen er in de bijlage staat.
Voorzitter, ik heb het gevoel dat wij meer hadden kunnen bereiken wanneer wij naar alle protocollen hadden gekeken. Bijvoorbeeld op het gebied van belastingheffing en sociale-premieheffing. Ik weet dat de Raad daar niet voor is, maar dat hadden wij toch in één hand kunnen houden. Ik zie dat de uitspraken van het Hof van Justitie op een aantal punten veel helderder in deze verordening zijn verwerkt. Ik zie ook dat de arresten van het Hof ten aanzien van de gezondheidszorg goed zijn opgenomen. Alleen heb ik een probleem met de wijze waarop de poliklinische hulp is behandeld. Dat is in tegenstelling met hetgeen het Hof zegt. Ook het punt van de werkloosheid is beter naar voren gekomen, zij het minder sterk dan ik had verwacht. Derdelanders zijn nu opgenomen, maar dat was ook al bij mijn verslag gebeurd.
Ik heb mijn fractie geadviseerd om voor te stemmen, maar dat betekent wel dat ik alle mogelijkheden wil hebben om bij de invulling van de invoeringsverordening en ook in de bijlagen nog te kunnen verbeteren wat verbeterd kan worden. Voorzitter, ik dank de rapporteur zeer hartelijk. 
Van den Burg (PSE ).
    Voorzitter, deze vereenvoudiging en modernisering van de verordening is een zware bevalling geweest. Ik wil alle betrokkenen en met name de rapporteur van het Parlement, de heer Cornelissen en zijn team, het Ierse voorzitterschap en een aantal voorzitterschappen voordien feliciteren met deze prestatie. Mijn fractie vindt het een mooie basis en vindt het ook zeer belangrijk dat er met voorrang voor wordt gezorgd dat de eerste stap vóór 1 mei klaar is.
Wij zijn uiteraard nog niet helemaal klaar en ook niet voor de volle honderd procent tevreden. Ook in de nieuwe mandaatsperiode blijft het van groot belang om, met 25 lidstaten, de invulling van de bijlagen en de uitwerking van de uitvoeringsverordening zeer kritisch te volgen. Daarbij moeten wij niet alleen naar de systematiek kijken, waarvoor de basis nu is gelegd, maar ook naar de consequenties van de veranderingen die daaruit voortvloeien, want sommige mensen kunnen daardoor ernstig gedupeerd raken. Voor deze problemen moeten ook oplossingen worden gevonden.
Daarnaast zijn er problemen die niet in de verordening zelf kunnen worden opgelost. Er zijn er al een aantal genoemd, bijvoorbeeld de aansluiting van belastingen en socialezekerheidsregelingen of de regelingen waarmee socialezekerheidsregelingen worden aangevuld via CAO’s of in de private sfeer. Dat zijn vooral zaken die grensarbeiders treffen.
Diverse malen hebben wij in dit Huis gepleit voor een grensarbeidstoets, voor veranderingen in nationale regels en voor een veel betere, gestructureerde samenwerking tussen lidstaten waar frequent grensarbeidsverkeer plaatsvindt. Ik wil het Nederlandse voorzitterschap er vanaf deze plaats dan ook toe oproepen daarvan in het volgende halfjaar, zodra de herziening gereed is, werk te maken. Laat Nederland, met zijn buurlanden Duitsland en België, maar eens een voorbeeld stellen voor de overige lidstaten op terreinen waarop het zelf bilateraal nog veel te regelen heeft en laat Nederland, zo mogelijk, ook met ambitieuzere samenwerkingsvoorstellen komen voor de 25 lidstaten, omdat een intensivering van de arbeidsmigratie te verwachten is.
Ik zal vanwege de tijd niet alle punten herhalen, maar ik zou in ieder geval willen suggereren de samenwerking tussen Parlement, Raad en Commissie op dezelfde voet op een constructieve manier voort te zetten. Wellicht in een speciale werkgroep, waarvoor mevrouw Lambert al een naam heeft geopperd: de Vrienden van verordening 1408. 
Boogerd-Quaak (ELDR ).
    Voorzitter, allereerst wil ik de Commissaris feliciteren met zijn nieuwe functie. Ik hoop dat hij met ons van mening is dat mobiliteit in de lidstaten meer dan nodig is, ook als wij de Lissabon-agenda willen uitvoeren. Het verslag-Lambert en Verordening 1408/71, die daaraan ten grondslag ligt, zijn daartoe natuurlijk belangrijke middelen.
Ik maak mij buitengewoon veel zorgen over de terughoudendheid van de lidstaten waar het gaat om de gevolgen wanneer zij alleen kijken naar hun eigen belastingstelsels en hun eigen sociale zekerheid. Ik denk dat het een dankbare taak is om op dit punt in de toekomst een duw in de goede richting te geven. Dat betekent niet zozeer dat u het Parlement achter u moet krijgen, maar vooral dat u de lidstaten achter u moet zien te krijgen. Desalniettemin wil ik de rapporteur en al diegenen die hebben meegewerkt willen bedanken. Mijn fractie zal morgen voor het verslag-Lambert stemmen.
Ik moet zeggen dat ik grote bewondering heb voor rapporteur Lambert. Er zijn goede zaken geregeld in deze verordening. De definitie van grensarbeiders is overgenomen, er zijn verbeteringen op het gebied van pensioenen en ook de gezinsleden van de grensarbeiders zijn niet vergeten. Maar dan komt het. Mijn land, Nederland, bijvoorbeeld vraagt toch weer op onderdelen om een . Bijvoorbeeld op het gebied van de medische behandelingen van gezinnen van grensarbeiders. Dit hebben wij in de verordening geregeld, maar Nederland vraagt toch een . Welnu, ik vind dat dit niet kan. Ik vind dat je altijd als eerste tegen je eigen land moet zeggen dat zij het verkeerd doen. Dat geldt natuurlijk ook voor andere landen die buitengewoon bang zijn dat er straks met de uitbreiding van de Europese Unie een zware last op hun sociale zekerheid komt te liggen.
Voorzitter, Commissaris, ik hoop dat wij met elkaar de idealen kunnen verwezenlijken, dat de mobiliteit tussen lidstaten wordt bevorderd, dat grensarbeiders die dat als eerste doen daarvoor beloond moeten worden en niet altijd moeten vechten voor hun rechten. Ik begrijp dat de Voorzitter vindt dat ik al te lang spreek, maar ik zou dolgraag met de nieuwe Commissaris nog eens een boom willen opzetten over hoe wij dit onderwerp beter voor het voetlicht brengen. Ik denk dat wij daarvoor een permanente monitoringcommissie nodig hebben. 
Crowley (UEN ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij graag bij mijn collega’s aansluiten en mevrouw Lambert feliciteren met het geweldige werk dat zij heeft verricht ten aanzien van dit buitengewoon moeilijke dossier. Dit benadrukt nogmaals één ding, namelijk dat er goede resultaten kunnen worden geboekt wanneer de EU-instellingen hun collectieve intelligentie bundelen.
De rapporteur heeft blijk gegeven van een grote vasthoudendheid door een zeer moeilijke koers te varen, waarbij zij tussen de vele verschillende standpunten door moest laveren en uiteindelijk is aangeland bij de best mogelijke oplossing. Ik hoop dat alle afgevaardigden dit verslag, evenals de twee amendementen die het bevat, morgen zullen steunen, aangezien we bij de stemming een meerderheid nodig hebben.
Bij het presenteren van deze verordening aan het publiek dienen we verder te benadrukken dat dit waarschijnlijk de allerbelangrijkste sociale wetgeving is die het Parlement tijdens deze zittingsperiode zal voortbrengen en dat deze verordening echt een verschil maakt voor de levens van mensen doordat hierin de realiteit weerspiegeld wordt waarin de moderne burger van de Europese Unie werkt. Mensen verhuizen over grenzen heen voor een nieuwe baan, sommige mensen verhuizen na hun pensionering naar andere gebieden en een toenemend aantal mensen werkt een bepaalde tijd in andere lidstaten. We moeten ervoor zorgen dat de rechten van dergelijke mensen ook over de grens blijven gelden.
De Raad verdient veel lof voor het overnemen van zoveel van de amendementen die het Parlement na de eerste lezing probeerde te introduceren. Om het dicht bij huis te houden, wil ik de Ierse permanente vertegenwoordiging bedanken voor haar geweldige werk. Een aantal van deze collega’s, die aan het andere kant van dit Parlement zitten, zijn een sieraad voor Ierland en hun ministerie vanwege al het werk dat zij op dit terrein hebben verricht.
Er zijn echter één of twee punten van zorg. Een aantal daarvan is reeds behandeld, maar ik wil hierop graag toch opnieuw de nadruk leggen. Belastingheffing is een kwestie die alleen de lidstaten aangaat. Deze kwestie moeten we niet koppelen aan andere zaken. Dat leidt namelijk alleen de aandacht af van de plek waar het echte werk kan worden gedaan. Ik ben het eens met de rapporteur dat dit verslag niet gaat over harmonisatie; het gaat over een betere coördinatie van de socialezekerheidsstelsels in de lidstaten.
Deze verordening betekent een enorme verandering. Waar vorige verordeningen alleen van toepassing waren op diegenen die economisch actief waren, heeft deze betrekking op alle uitkeringsgerechtigden. De verordening is ook een verbetering op het gebied van de versterking van de gelijke behandeling van alle EU-onderdanen.
Dan blijft over de kwestie van de “lege bijlagen”. Wij dringen erop aan dat de Commissie en de Raad in de nabije toekomst met een voorstel komen voor een uitvoeringsverordening om ervoor te zorgen dat de legitieme en oprechte zorgen die door mijn collega’s – en dan met name door mevrouw Oomen-Ruijten – aan de orde zijn gesteld, worden overgenomen en worden aangepakt. Mevrouw Oomen-Ruijten heeft kwesties naar voren gebracht die geen betrekking hebben abstracte aantallen of abstracte individuen, maar op echte mensen die elke dag geconfronteerd worden met dit soort discriminatie. Het is nu aan de Commissie en de Raad om, op basis van het goede vertrouwen dat we morgen zullen tonen, hun deel van de afspraak na te komen en op dit terrein met een voorstel te komen. Ze zullen woord moeten houden en ervoor moeten zorgen dat die lege bijlagen worden gevuld. 
Gillig (PSE ).
   – Mevrouw de commissaris, evenals mijn collega’s hier vanavond ben ik verheugd over de resultaten tot nu toe voor de modernisering van verordening 1408/71 over de sociale zekerheid, die duidelijk een verbetering vormen voor de situatie van inwoners van de EU die moeten verhuizen, met name in het kader van hun werk. Er is reden tot blijdschap, ook al deel ik de kanttekeningen die andere Parlementsleden hier hebben geplaatst.
Dit is een technisch, complex dossier. Voor de behandeling ervan is veel tijd nodig en het werk is nog niet afgerond. Er is zojuist nog op gewezen: de bijlagen zijn nog leeg en er moet nog veel werk gedaan worden. Toch wil ik allereerst de rapporteur, mevrouw Lambert, feliciteren, ook namens mijn collega, met haar doorzettingsvermogen en haar vastberadenheid. Ik zou ook al degenen die hieraan hebben meegewerkt willen bedanken, zowel in de Commissie als in de Raad.
Hoewel we dus over het algemeen tevreden kunnen zijn, zijn er nog enige kleine verbeteringen mogelijk en noodzakelijk. Ik zou me willen concentreren op de vraag van de instrumenten die ons ter beschikking staan om dit onderwerp te behandelen. We zouden moeten voorbijgaan aan de kanttekeningen en de opstelling van de lidstaten die pogen prerogatieven te behouden die grenzen aan protectionisme. 
Ik hoop dat het coördinatiebeginsel, dat ons in feite in de weg zit, ons in onze bewegingsruimte beperkt en ons belet tegemoet te komen aan verzoeken van collega’s, weldra plaats zal maken voor een werkelijke harmonisatie op het gebied van sociale bescherming, een van de kernpunten van het Europees sociaal model.
Van de kant van de Europese burgers klinkt de roep om een echt sociaal Europa, een roep die we gedurende deze periode nog veel zullen horen. Ik ben ervan overtuigd, mevrouw de Voorzitter, dat hiervoor een significante institutionele ontwikkeling vereist is. De vorderingen mogen dan aanzienlijk en prijzenswaardig zijn, ze blijven bescheiden in verhouding tot wat er op het spel staat.
Zij mogen vooral niet – en daarmee wil ik afronden – verhullen dat er een laakbare wanverhouding bestaat tussen de zeer doeltreffende procedures die wij hebben ingevoerd op economische gebied, voor de markt en de concurrentie, en de veel zwakkere procedures die op sociaal gebied worden toegepast. Sociale convergentiecriteria zijn onontbeerlijk voor een correcte behandeling van de sociale bescherming met betrekking tot de mobiliteit in Europa, een onderwerp dat aan de basis ligt van de geloofwaardigheid, voor onze Europese burgers, van ons Europees project. 
Dimas,
   . Mevrouw de Voorzitter, de Commissie kan aan de zorgen van bepaalde leden van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken tegemoet komen in het kader van het voorstel voor de nieuwe uitvoeringsverordening. Met betrekking tot beide voorstellen van de Commissie, dat voor de nieuwe uitvoeringsverordening en het voorstel inzake de inhoud van de drie bijlagen, zal het Parlement zijn rol als medewetgever vervullen. 
De Voorzitter.
   Dank u, commissaris Dimas.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(1) 

Ahern, Nuala (Verts/ALE ),
   . – Ik wil de aandacht van het Parlement vestigen op de situatie van Mordechai Vanunu, die deze week vrijkomt uit een Israëlische gevangenis na een celstraf van achttien jaar te hebben uitgezeten voor het onthullen van gegevens over Israëlische kernwapenprogramma’s. Hij valt nu onder een noodregeling, hetgeen een wrede en ongewone straf is, aangezien hij zijn gevangenisstraf inmiddels dus heeft uitgezeten – overigens voor het openbaar maken van gegevens over het soort wapens dat de Verenigde Staten in Irak proberen te vinden 
Op grond van de noodregeling is het hem verboden gedurende een periode van een halfjaar het land te verlaten of contact op te nemen met buitenlanders – zelfs per e-mail of telefoon – anders wordt hij gearresteerd. Hij mag niet praten met journalisten en mag zich niet ophouden binnen een straal van honderd meter van een buitenlandse ambassade. Dit moet door het Parlement worden veroordeeld, aangezien het in strijd is met de rechtsstaat. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ),
    De Voorzitter van het Parlement blijkt in een interview in de Cyprische krant Fileleutheros in een commentaar op de Cyprische leiders gezegd te hebben, dat hij persoonlijk teleurgesteld is over iets dat volgens hem een mislukking is, namelijk een gebrek aan fantasie en moedig leiderschap, waar juist op dit moment blijk van zou moeten worden gegeven. Tot slot riep hij het Cyprisch volk op om hun kans te grijpen.
Voor mij is het onaanvaardbaar en ontoelaatbaar dat de Voorzitter van het Europees Parlement, al is het op persoonlijke titel, alles in het werk stelt om de ondraaglijke druk, chantage en dreigingen nog verder op te voeren. Het Cyprische volk ondervindt daar al genoeg van: van de kant van de secretaris-generaal van de VN en zijn omgeving, van de regering van de VS, de Europese Unie en de Raad, van Turkije en vele anderen, met inbegrip van de politieke krachten in Griekenland. Zijn optreden is beledigend en – vergeeft u mij het woord – onbetamelijk jegens het Cyprische volk. Het Cyprische volk heeft geen behoefte aan lessen in goed gedrag, noch van de Voorzitter van het Parlement, noch van iemand anders.
Bovengenoemd commentaar staat trouwens haaks op hetgeen hij aan het begin van zijn interview verklaarde, namelijk dat de keuze die de Cyprische gemeenschappen zullen maken tijdens de twee referenda een keuze is van vrije en soevereine volkeren. Zijn de Voorzitter en anderen misschien van mening dat het Cyprisch volk maar één vrije keuze heeft, namelijk “ja” zeggen tijdens het referendum? 
Claeys (NI ),
   . Voorzitter, de komende dagen worden op verschillende plaatsen in de wereld plechtigheden georganiseerd om de Turkse genocide tegen het Armeense volk te herdenken. Het gaat om een volkerenmoord die aan meer dan een miljoen mensen het leven kostte. In de periode 1915-1918 evacueerde het Turkse leger bijna alle Armeense dorpen binnen het Ottomaanse Rijk. Hierbij werden honderdduizenden burgers onmiddellijk vermoord, of kwamen later onder gruwelijke omstandigheden om tijdens hongermarsen naar Syrië. Het betreft de eerste volkerenmoord van de 20ste eeuw.
Tot op de dag van vandaag weigert Turkije echter deze volkerenmoord te erkennen.
Dat is toch wel ontluisterend voor een kandidaat-lidstaat. Het is illustratief voor de manier waarop de Turkse regering van vandaag denkt over mensenrechten.
Ik zou willen herinneren aan de resolutie waarover ons eigen Parlement heeft gestemd in 1987 en waarin duidelijk wordt bepaald dat Turkije geen aanspraak kan maken op lidmaatschap van de Europese Unie zolang het de Armeense genocide niet erkent. Mijnheer de voorzitter, ik zou er willen op aandringen dat die bewuste resolutie, die nog altijd geldig is, ter herinnering wordt gebracht aan de Commissie en de Raad. 
Enric Morera i Català (Verts/ALE ),
   . Vandaag, 19 april, vieren wij in Valencia het feest van Sant Vicent Ferrer, en vandaag, de dag waarop ik in functie treed als lid van het Europees Parlement namens het Bloc Nacionalista Valencià, wil ik waarschuwen voor een ernstig probleem in verband met de sinaasappelproductie en de citruscultuur in Valencia.
De Europese Unie heeft geen voorzorgsmaatregelen getroffen om onze gewassen te beschermen tegen ziekten of schadelijke insecten of bacteriën die ons kunnen bereiken via de invoer van citrusvruchten uit derde landen als Argentinië of Brazilië. Deze situatie, die bijzonder ernstig is en in het verleden al heeft geleid tot de verschijning van schadelijke insecten als de bladmineerder, kan in een nabije toekomst voor de Valenciaanse en Europese citruscultuur ernstige gevolgen met zich meebrengen, bijvoorbeeld indien het grondgebied van de Europese Unie zou worden binnengedrongen door de , een bacterie die citruskanker en vervolgens zwarte vlekken op de schil van sinaasappels veroorzaakt.
De Europese Unie mag haar rol niet verwaarlozen en dient dringend fytosanitaire maatregelen te treffen (variërend per product, want de textielsector bijvoorbeeld vraagt om andere bepalingen), teneinde te voorkomen dat schadelijke insecten of bacteriën en ziekten binnendringen in een sector die dermate belangrijk is voor de economie van Valencia, en dus van Europa. 
Korakas (GUE/NGL ),
    Enkele weken na de moord op Hamas-leider sjeik Yassin heeft de regering-Sharon de nieuwe Hamas-leider Rantisi vermoord en op die manier aangetoond dat zij het vredesproces en de totstandkoming van een onafhankelijke Palestijnse staat wil dwarsbomen, olie op het vuur wil gooien en de spanning wil opvoeren.
Uit de houding die de EU tot nu toe heeft ingenomen blijkt dat zij zich in feite achter de VS schaart. Zij beperkt zich immers tot protesten tegen de moorden en aanvallen van Israël. Tegelijkertijd verklaart zij echter bij monde van de heer Solana dat Israël het recht heeft om zich te beschermen en onderzoekt zij het plan van Sharon om zich terug te trekken uit de Gazastrook. Aldus maakt zij van de beul een slachtoffer.
De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland stellen de misdaden van de regering-Sharon en het hypocriet en in feite medeplichtig beleid van de EU aan de kaak. Wij geven uiting aan onze actieve solidariteit met het Palestijnse volk en vragen het Europees Parlement erop aan te dringen dat de EU een einde maakt aan de bewapening van Israël en de associatieovereenkomst met Israël bevriest.
De Voorzitter heeft ook vandaag weer de afgevaardigden gevraagd een minuut stilte in acht te nemen ter nagedachtenis van de jonge Italiaanse paramilitair die in Irak werd terechtgesteld. Hij heeft echter nooit hetzelfde gevraagd voor de duizenden slachtoffers die tijdens de aanval op Afghanistan, Irak en het voormalig Joegoslavië zijn gevallen, ofschoon de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland daar herhaaldelijk op hebben aangedrongen. Kan de Voorzitter ons zeggen wanneer hij van plan is dit te doen? 
Mastorakis (PSE ),
    Ik heb het woord gevraagd om het Parlement bekend te maken dat de Pakistaanse autoriteiten de zeelieden van het schip toestemming hebben gegeven om naar huis, naar Griekenland en de Filippijnen, terug te keren.
Dit resultaat kon worden bereikt na maandenlange inspanningen door de Griekse regering, en met name de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken, de heer Papandreou – inspanningen die natuurlijk tot op de dag van vandaag werden voortgezet -, en dankzij niet alleen de door de Griekse regering verschafte garanties, maar ook de reactie en resolutie van het Parlement en de inspanningen van de Trojka, van commissaris Patten en zijn bezoek ter plekke.
Wij zien dat de inspanningen van de instellingen van de Europese Unie en de lidstaten vruchten afwerpen als zij gecoördineerd worden, en daarom willen wij al degenen die zich voor dit vraagstuk hebben ingezet van harte bedanken. 
Patakis (GUE/NGL ),
    Ik wil een zeer belangrijk vraagstuk onder de aandacht van het Parlement brengen en de Voorzitter vragen stappen te ondernemen. Het gaat om een vraagstuk dat van levensbelang is voor de Griekse boeren die werkelijk aan de rand van de afgrond staan.
De barre weersomstandigheden in Griekenland van enkele maanden geleden hebben de landbouwsector (akkerbouw, bodem, enzovoort) in heel het land grote schade toegebracht. Veel van de getroffen landbouwers kunnen nauwelijks nog het hoofd boven water houden en worden bedreigd met faillissement als niet onmiddellijk concrete maatregelen worden getroffen.
Daarom vraag ik de Voorzitter stappen te ondernemen en ervoor te zorgen dat de tijdrovende communautaire procedures voor de betaling van schadeloosstelling en de toekenning van financiële steun aan de Grieks landbouwers sneller worden afgewikkeld, zoals ook is gebeurd voor Frankrijk, Spanje en Malta. Dat is nodig om faillissement te voorkomen en de getroffen landbouwers de mogelijkheid te bieden hun productie voort te zetten. 
Rousseaux (ELDR ),
   – De ziekte van Alzheimer en andere neurodegeneratieve aandoeningen maken veel slachtoffers onder de Europese bevolking. Volgens de huidige schattingen gaat het om 5 procent van de vijftig- tot zestigjarigen, 8 tot 10 procent van de zestig- tot zeventigjarigen en 10 tot 20 procent van de zeventig- tot tachtigjarigen.
Deze ziekten die de hersenen aantasten staan op de derde plaats in de treurige hitparade van ziekten, achter de hart- en vaatziekten, de nummer een, en kanker, de nummer twee.
Miljoenen Europese burgers worden dus getroffen door de ziekte van Alzheimer en aanverwante ziekten. Zij zijn vroeg of laat niet meer in staat voor zichzelf te zorgen, zonder hulp van hun naaste familieleden, die, wanneer zij de zorg over deze zieken op zich nemen, hun beroepsactiviteiten aanzienlijk moeten verminderen of zelf helemaal moeten staken.
Deze ziekten hebben op menselijk, economisch en sociaal vlak dramatische gevolgen voor onze samenleving. Niet alleen veroorzaken zij emotioneel leed, maar ook zijn er zo goed als geen gespecialiseerde opvangtehuizen, en voor zover die er al zijn, zijn ze te duur voor de zieke of diens familie en worden deze kosten niet vergoed door de sociale zekerheid, noch door de verzekeringen. Het is dus hoog tijd om op alle fronten een coherent strijdplan te ontwikkelen tegen deze epidemie, waar wij allen direct of indirect mee te maken hebben.
De economische en sociale kosten van de hersenaandoeningen bedragen 35 procent van alle ziektekosten in Europa, en in de komende tien, twintig jaar valt nog een stijging te verwachten. Die cijfers moeten ons aansporen het beleid op het gebied van onderzoek, onderwijs, gezondheidszorg, preventie en sociale bescherming te heroriënteren.
Aangezien een derde van de lasten van alle ziekten samen kan worden toegeschreven aan de hersenaandoeningen, zouden de volgende maatregelen nodig zijn. Een aanzienlijk deel van de middelen voor onderzoek op het gebied van de levenswetenschappen zou moeten worden besteed aan de hersenen en hersenaandoeningen en in het bijzonder de ziekte van Alzheimer. Dit zou moeten worden opgenomen in het zevende kaderprogramma, dat momenteel in onderhandeling is. Ook zou een belangrijk deel van de uitgaven voor gezondheidszorg moeten worden besteed aan preventie, diagnostiek en behandeling van deze ziekten. De aandacht die in geneeskundestudieprogramma’s aan deze ziekten wordt besteed, zou met voornoemde cijfers in verhouding gebracht moeten worden. Er zou een sociaal beschermingsstelsel ingesteld moeten worden om zieken die door deze handicap zijn getroffen en hun familieleden materieel (opvangtehuizen) en financieel te steunen. En ten slotte zou er een Europees observatorium voor hersenaandoeningen moeten komen.
Deze epidemie heeft zich zover verspreid en zij trekt zo’n zware wissel op onze samenleving dat de verschillende Europese instellingen – de Commissie, het Europees Parlement en de Raad –, alsook de lidstaten ieder op hun eigen terrein alle maatregelen dienen te nemen die tot hun mogelijkheden behoren om deze neurodegeneratieve aandoeningen, zoals de ziekte van Alzheimer, te bestrijden, tegen te houden en te voorkomen, en om de getroffenen tegemoet te komen. 

Het standpunt van de Commissie weerspiegelt het compromis dat de Raad en de rapporteur hebben bereikt om in eerste lezing tot overeenstemming te komen.
De Commissie kan alle compromisamendementen 60 tot en met 94 aanvaarden.
De Commissie kan amendement 1 tot en met 59 niet aanvaarden. 

De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 5, 8, 12, 13, 15, 16, 24, 25, 39, 42, 43, 46, 50, 51, 63, 64, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 74, 75, 78, 86, 100, 102, 103, 104, 110, 112, 114, 117, 124, 126, 127, 128, 133, 134, 135, 136, 137, 139, 145, 147, 149, 174, 191, 199 en 201.
De Commissie kan de volgende amendementen na herformulering aanvaarden: 2, 3, 9, 11, 14, 18, 20, 26, 29, 34, 35, 37, 38, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 66, 73, 79, 81, 87, 91, 92, 101, 105, 107, 108, 109, 118, 121, 140, 144, 146, 148, 150, 151, 156, 159, 162, 165, 168, 176, 179, 180, 184, 185, 186, 187, 192, 194, 197, 198 en 205.
De Commissie kan de volgende amendementen gedeeltelijk, na herformulering, aanvaarden: 1, 6, 7, 23, 36, 40, 62, 65, 84, 95, 130, 131, 155, 164, 166, 167, 169, 172, 177, 188 en 195.
De Commissie kan de volgende amendementen gedeeltelijk aanvaarden: 17, 27, 59, 142 en 158.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 4, 10, 19, 21, 22, 28, 30, 31, 32, 33, 41, 44, 45, 47, 48, 49, 52, 76, 77, 80, 82, 83, 85, 88, 89, 90, 93, 94, 96, 97, 98, 99, 106, 111, 113, 115, 116, 119, 120, 122, 123, 125, 129, 132, 138, 141, 143, 152, 153, 154, 157, 160, 161, 163, 170, 171, 173, 175, 178, 181, 182, 183, 189, 190, 193, 196, 200, 202, 203, 204 en 206. 

De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 1, 5, 10, 19, 23, 41, 59, 60, 62, 68, 71, 88, 90, 96, 104, 107, 108, 109, 111 en 112 (totaal: 20).
De Commissie kan de volgende amendementen gedeeltelijk of na wijziging aanvaarden: 2, 4, 6, 7, 8, 9, 13, 14, 17, 21, 24, 25, 27, 28, 29, 31, 33, 34, 37, 38, 39, 40, 42, 44, 45, 47, 61, 65, 67, 69, 72, 73, 76, 80, 84, 85, 87, 89, 92, 98, 99, 100, 103, 105 en 106 (totaal: 45).
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 3, 11, 12, 15, 16, 18, 20, 22, 26, 30, 32, 35, 36, 43, 46, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 63, 64, 66, 70, 74, 75, 77, 78, 79, 81, 82, 83, 86, 91, 93, 94, 95, 97, 101, 102 en 110 (totaal: 47). 

De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 1, 5, 6, 8, 9 (mits 12 ook wordt aangenomen), 12, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 24, 28, 29, 30, 32, 33, 34, 37, 39, 40, 41, 42, 44, 45, 50, 51, 52, 53, 54, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 66, 76, 77 en 78.
De Commissie kan de volgende amendementen na herformulering aanvaarden: 2, 3, 4, 43, 74 en 75.
De Commissie kan de volgende amendementen als onderdeel van het compromispakket aanvaarden: 7, 15, 23 (na herformulering), 25, 36, 38, 46, 47, 48, 59 en 65.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 10, 11, 14, 21, 26, 27, 31, 35, 49, 55, 56, 67, 68, 69, 70, 71, 72 en 73. 

De Commissie kan de volgende amendementen in gewijzigde vorm aanvaarden: 5, 10, 13, 16, 23, 24, 25, 26 en 35.
De Commissie kan de volgende amendementen in beginsel aanvaarden: 6, 7, 8, 9 en 73.
De Commissie kan de volgende amendementen gedeeltelijk aanvaarden: 17, 20, 47, 48, 59, 60, 63, 65, 66 en 69.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 1, 2, 3, 4, 11, 12, 14, 15, 18, 19, 21, 22, 27-34, 36-46, 42-46, 49-58, 61-62, 64, 67-68, 70-72 en 74-81. 

Verslag-de Roo (A5-00 /2004)
De Commissie kan het compromispakket bestand uit de amendementen in blok 1 aanvaarden (amendementen 11, 12 en 18 tot en met 46).
De Commissie kan de amendementen in blok 2 niet als geheel aanvaarden.
Van de amendementen in blok 2 kan de Commissie de amendementen 2, 3, 5, 10, 11, 12, 13 en 18 niet aanvaarden. Amendement 6 is in beginsel aanvaardbaar. De Commissie kan de amendementen 1, 7, 9, 15 en 16 niet aanvaarden. De amendementen 4, 8, 14 en 17 zijn gedeeltelijk aanvaardbaar. 

De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 4, 5, 11, 12, 13, 14, 21, 24, 31, 46, 47, 50, 51, 52, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 64, 78, 79, 80 en 81 – in totaal 26 amendementen.
De amendementen 10, 16, 17, 20, 22, 23, 27, 28, 29, 35, 40, 42, 43, 44, 48 en 53 kunnen in beginsel of gedeeltelijk worden aanvaard – in totaal 16 amendementen.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 1, 2, 3, 6, 7, 8, 9, 15, 18, 19, 25, 26, 30, 32, 33, 34, 36, 37, 38, 39, 41, 45, 49, 54, 55, 63, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77 en 82 – in totaal 40 amendementen. 
