Vragenuur (vragen aan de Commissie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B6-0445/2006).
We behandelen de vragen aan de Commissie.
Eerste deel
Betreft: Europese universiteiten
Volgens de resultaten van een studie die in 2006 is uitgevoerd door het Times Higher Education Supplement inzake de rangschikking van de universiteiten in de vijf continenten, bevinden zich bij de 100 eerste 40 Europese universiteiten, vooral uit Groot-Brittannië. De meeste van de overige 60 universiteiten bevinden zich in de VS, Australië en China. In de studie wordt ook vermeld dat de universiteit van Harvard, die ook in 2006 op de eerste plaats stond, over een jaarlijks budget van 26 miljard dollar beschikt.
Zal de Commissie verdere maatregelen nemen om het concurrentievermogen van de Europese universiteiten te versterken en zo ja, welke? Is de Commissie van plan de medefinancieringen van deze instellingen omhoog te trekken en overweegt zij een officieel overzicht op te stellen inzake de evaluatie van de Europese universiteiten?
Ján Figeľ
lid van de Commissie. - (EN) Volgens het principe van de subsidiariteit behoudt elk lidstaat van de Europese Unie de volledige verantwoordelijkheid voor de inhoud en de organisatie van de onderwijssystemen. Ik was aanwezig bij de Onderwijsraad, die vandaag onder Fins voorzitterschap zijn werkzaamheden heeft afgerond. De Commissie speelde in het verleden een rol - en zal dit ook in de toekomst blijven doen - in het formuleren van beleid voor de modernisering van het hoger onderwijs, als onderdeel van de implementatie van de belangrijke Lissabon-strategie, via een beleidsdialoog en wederzijds leren, en in het bijzonder via de open coördinatiemethode op het gebied van onderwijs en opleiding en op dat van het onderzoek.
Zoals wij hebben uiteengezet in de mededeling van de Commissie over de uitvoering van een moderniseringsagenda voor universiteiten, zijn er maatregelen voor hoger onderwijs nodig, van aanpassing van het leerprogramma tot hervorming van de beheerstructuur en financiering. Vanzelfsprekend ligt de eindverantwoordelijkheid bij de nationale autoriteiten en universiteiten van de lidstaten.
Voorts krijgt de moderniseringsagenda financiële steun uit de communautaire programma's voor onderwijs en onderzoek. Er zijn aanzienlijke mogelijkheden voor steun uit de structuurfondsen aan zowel het doel van het mededingingsvermogen als dat van de convergentie.
Met betrekking tot het universitair onderzoek is het van belang dat het aanstaande zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling de kansen voor uitbreiding van universitaire onderzoeksactiviteiten aanzienlijk vergroot. Zoals u weet wordt de totale subsidiabiliteit van projecten opgetrokken van 50 procent naar 75 procent, en mogen de programma's voor levenslang leren en onderzoek voor de periode 2007-2013 een aanzienlijke kredietverhoging tegemoet zien.
Ik denk dat het Europees Instituut voor technologie een zeer belangrijke boodschap is. Dat is niet iets dat buiten het kader van deze kwestie valt. Het is een zeer belangrijk initiatief om kennisoverdracht te stimuleren door degenen die de investeringen in creativiteit, innovatie en de verbetering van onze concurrentiepositie intensiveren. Het EIT kan het Europese concurrentievermogen verbeteren op de drie zijden van de kennisdriehoek: onderwijs, onderzoek en innovatie.
Met betrekking tot de rangschikking - een belangrijk aspect van de vraag van de heer Mavrommatis - bestaan er inderdaad diverse internationale overzichten. Elk overzicht bevat een aantal sterke, maar ook zwakke punten. Hoewel deze overzichten een indruk geven van de concurrentiepositie van de universiteiten, is het gezien de diverse missies van de universiteiten niet mogelijk om een enkelvoudige reeks criteria op te stellen die als objectieve maatstaf kan fungeren. In de diverse rangschikkingen worden de diverse criteria op uiteenlopende wijze gewogen en komt men derhalve tot uiteenlopende resultaten. Aangezien dit echter expliciete criteria zijn, zijn ze ook bruikbare werktuigen voor beleidsmakers en managers. Om de vraag direct te beantwoorden, kan ik zeggen dat de Commissie in deze fase niet van plan is om een officiële rangschikking op te stellen.
Manolis Mavrommatis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, denkt u dat talrijke van de hogere onderwijsinstellingen die een hoge plaats innemen op de algemene ranglijst die is opgesteld na de twee nieuwe, daaropvolgende onderzoeken, die hogere plaats maar ook de vooruitgang op het gebied van de studies en de studenten te danken hebben aan het feit dat zij beantwoorden aan de normen voor particulier onderwijs? Zo ja, zal de Commissie dan eventueel de lidstaten die een dergelijke inspanning willen ondernemen financieel ondersteunen, ongeacht particuliere bijdragen, die de meeste universiteiten in de wereld krijgen?
Ján Figeľ
lid van de Commissie. - (EN) Ik denk dat de heer Mavrommatis terecht verwijst naar het onderwijs. Als namelijk het onderwijs wordt gescheiden van de andere activiteiten, onderzoek of zelfs overheveling van kennis naar de echte praktijk en de echte economie, via innovatie, al die aspecten tamelijk zwak of middelmatig scoren. We zakken dan op de ranglijsten en komen in de tweede divisie terecht.
De beste reactie is daarom meer en beter te investeren. De vraag gaat de kant uit van meer investeringen in onderwijs en onderzoek, terwijl beter staat voor doelmatigheid en de manier waarop we onszelf organiseren, voor de manier waarop we kennis overdragen en een partnerschap ontwikkelen tussen publieke en private belangen en tussen de academische wereld en de maatschappij. Dit alles kan worden bevorderd via onze verschillende beleidslijnen en via het EIT, dat ik noemde als voorbeeld van de wijze waarop deze kwesties zouden kunnen worden geïntegreerd. In de tweede plaats bestaat er ook behoefte aan meer investering.
Ik zou dit geen subsidie van de Europese Unie willen noemen, maar eerder steun voor Europese samenwerking, omdat we gelden bijeenbrengen en verdelen overeenkomstig de afgesproken regels. Deze regels behoren ons in onze wetenschappelijke instellingen te leiden naar uitmuntendheid, overdracht van kennis en beloning voor of bevordering van kwaliteit, niet slechts van kwantiteit. Dat is onze gedeelde verantwoordelijkheid en gemeenschappelijke taak.
Reinhard Rack
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben het roerend eens met wat u net gezegd heeft. Onderzoek is belangrijk, maar onderwijs en opleiding van studenten horen toch ook bij de belangrijkste doelstellingen van de universiteiten.
In mijn dagelijks beroep als professor heb ik de betreurenswaardige ervaring dat sommige universiteiten, vooral universiteiten die in de grote rankings steeds helemaal vooraan staan - de Britse elite-universiteiten zoals Oxford en Cambridge - in vergelijking met andere universiteiten zeer weigerachtig staan ten opzichte van het Erasmus-programma. Zou deelname aan het Erasmus-programma een criterium kunnen zijn?
Ján Figeľ
lid van de Commissie. - (EN) De bedoelde ranglijsten zullen, of ons dat aanstaat of niet, onderdeel van ons debat vormen. Ze zijn gebaseerd op bepaalde criteria die zijn gekozen door de instellingen die deze ranglijsten opstellen. Een welbekende ranglijst is die van de Universiteit van Shanghai en een andere is die van The Times Higher Education Supplement.
Ik zei dat er beperkte criteria voor evaluatie zijn. We gaan niet onze ranglijsten rond Erasmus opstellen, maar Erasmus is wel een karakteristieke naam of een heel belangrijke, populaire manier voor verbetering van de mobiliteit in Europa. Er is concurrentie, niet alleen in termen van geschiktheid, zoals nu het geval is bij de meeste universiteiten, maar ook in termen van aantallen en inhoud van de Erasmus-programma's. Drie jaar geleden stelden we Erasmus Mundus vast. Erasmus betreft niet alleen duizenden mensen die over de hele wereld studeren. Het Europees systeem voor de overdracht van studiepunten (ECTS) kwam tot stand als resultaat van deze samenwerking in de jaren negentig van de twintigste eeuw. Toen begon in 1999 het Bologna-proces, als een logische ontwikkeling om steeds meer studenten en burgers in Europa de mogelijkheid te bieden diploma's of getuigschriften te behalen of aan te vullen met studies in het buitenland.
In mijn visie gaan we geen ranglijsten opstellen, maar willen we Erasmus aanprijzen en bevorderen als een belangrijk instrument voor de internationalisering van onze studies en om Europa en de Europese universiteiten wereldwijd aantrekkelijker te maken. We organiseren veel gezamenlijke acties in derde landen ver buiten Europa. Als ik met partners van buiten Europa spreek, merk ik dat Erasmus algemeen bekend is, vooral nu Erasmus Mundus wordt gezien als een vergelijkend instrument dat bij Europese universiteiten in gebruik is voor een intern en extern onderscheid ten aanzien van het beeld van Europa. Daarom spreek ik liever niet over ranglijsten, maar over onze bijdrage aan de opbouw van een aantrekkelijker Europese onderwijssector.
Betreft: CO2-uitstoot van nieuwe motorvoertuigen
Hoe luidt momenteel de schatting van de Commissie inzake de gemiddelde CO2-uitstoot van nieuwe motorvoertuigen die op de Europese automarkt worden aangeboden?
Günter Verheugen
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de Commissie hecht veel belang aan de verplichting die de automobielsector zichzelf heeft opgelegd om de CO2-uitstoot van personenauto's te verminderen. Dankzij deze verplichting is het mogelijk geworden om bij nieuwe auto's een aanzienlijke daling van het verbruik te bereiken. In 2004 lag de gemiddelde CO2-uitstoot van personenauto's 12,4 procent lager dan in 1995. De uitstoot is gedaald van 186 gram uitstoot per kilometer naar 163 gram.
De industrie heeft er alle belang bij om zich aan de verplichtingen te houden die ze zichzelf heeft opgelegd. Indien de beoogde waarde van 140 gram per kilometer niet gehaald wordt, kan dit de geloofwaardigheid van zelf opgelegde verplichtingen als alternatief voor juridisch bindende regels aantasten. Tot op dit moment hebben de drie beroepsorganisaties hun tussentijdse beoogde waarden, die ze zichzelf hadden opgelegd, bereikt. Het einddoel vinden ze echter nog zeer ambitieus maar de drie organisaties hebben opnieuw gezegd vastberaden te zijn om het einddoel te halen.
Ik wil echter niet verhullen dat ik me nog steeds erg grote zorgen maak. Sinds het verslag over de stand van zaken eind 2004 gepubliceerd werd, maak ik me zorgen over het feit dat we in de komende jaren een veel grotere gemiddelde daling per jaar moeten bereiken dan tot nu toe het geval was om ons einddoel te bereiken. We hebben nog geen definitieve gegevens voor 2005 maar ik verwacht voor 2005 geen grotere daling dan voor 2004. Indien duidelijk zou worden dat de industrie de verplichtingen niet zal kunnen nakomen, dan moet de Commissie optreden, zoals ik al gezegd heb, en wetteksten voorbereiden om ervoor te zorgen dat de CO2-uitstoot tot het gepaste niveau kan worden teruggedrongen.
De Commissie bestudeert momenteel de communautaire strategie voor het verminderen van CO2-uitstoot van personenwagens. De groep op hoog niveau CARS 21 doet aanbevelingen voor een toekomstige strategie in de vorm van een geïntegreerd concept dat alle partners erbij betrekt, en dus voor een uitgebreide waaier aan maatregelen. Ik geloof dat dit concept een essentiële voorwaarde is voor het verder terugdringen van de CO2-uitstoot van personenauto's tegen een haalbare prijs.
Voor het einde van het jaar moet de Commissie een besluit genomen hebben over de strategie voor de toekomst. Vooruitgang in de techniek van motorvoertuigen zal daarbij zeker een vereiste zijn. We overwegen, onder andere, ook bindende doelstellingen voor efficiënt brandstofgebruik. We moeten echter ook rekening houden met andere aspecten, zoals politieke maatregelen voor het stimuleren van het gebruik van koolstofarme brandstoffen en een verandering in het gebruik van de auto.
We moeten trouwens ook meer aandacht gaan besteden aan de andere belangrijke onderdelen van de strategie, namelijk de etikettering en het belastingsvoordeel voor voertuigen met lage CO2-uitstoot. We moeten echter toegeven dat de efficiëntie van deze beide onderdelen van de strategie tot hier toe vrij beperkt is gebleven. Ik geloof dat hier nog ruimte is voor verbetering.
Chris Davies
(EN) Ik ben blij dat de commissaris zich zorgen maakt, hetgeen terecht is, want de auto-industrie is haar afspraken met de Europese Unie over de bewerkstelliging van deze reducties op grote schaal niet nagekomen. Dit was grotendeels om redenen van winst, omdat er geld te verdienen is met SUV's met vierwielaandrijving, of 'Chelsea tractors' zoals ze in het Verenigd Koninkrijk bekend staan.
Drie weken geleden zei commissaris Dimas vanaf dezelfde stoel dat regelgeving natuurlijk noodzakelijk is. Kan de commissaris aangeven wat de vroegste datum is waarop regelgeving kan worden ingediend, als de Commissie eenmaal gereed is met haar evaluatie, die naar verwachting in december wordt gepubliceerd?
Günter Verheugen
Geachte afgevaardigde, ik wil eerst ingaan op uw mening omtrent de Europese automobielmarkt. Een van de redenen waarom de doelstellingen niet bereikt werden - maar het is slechts een van de redenen - is het feit dat de markt in Europa veranderd is. Een bepaald segment van de markt groeit zeer snel, wat op het vlak van CO2 niet erg gunstig is, namelijk het segment van de zogenaamde SUV, dit zijn de grote wagens die eruit zien als terreinwagens en die veel brandstof verbruiken. Vreemd genoeg worden deze zware voertuigen die voor veel uitstoot zorgen met de huidige regels bevoordeeld. In het voorstel dat de Commissie doet voor de Euro-5-norm wordt duidelijk dat wij dit voordeel voor grote en zeer schadelijke voertuigen willen opheffen. Dat is een zeer belangrijk punt. Deze kwestie wordt op dit moment in het Europese Parlement uitvoerig besproken.
Wat het tijdstip betreft moeten we ten opzichte van de industrie eerlijk zijn en vertrouwen hebben. We moeten de industrie de tijd geven die ze gekregen heeft, dat wil zeggen tot 2008. Als we echter vaststellen dat de doelstellingen niet bereikt worden, en daar begint het op te lijken, zal de Commissie volgend jaar met de voorbereiding van juridisch bindende teksten moeten beginnen, zodat deze in 2008 voorgelegd kunnen worden.
Reinhard Rack
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de Vice-voorzitter, de uitstoot van fijn stof is een actueel onderwerp bij dieselvoertuigen. Het Europese Parlement en de Raad leggen samen hoge waarden voor de vervuiling vast. Wat is er voorzien op het gebied van de uitstoot? Zijn er overeenkomstige bepalingen voor dieselvoertuigen voor de motorvoertuigenindustrie?
Günter Verheugen
Natuurlijk, geachte afgevaardigde! Het voorstel dat de Commissie eind vorig jaar heeft voorgelegd voor het invoeren van een Euro-5-norm voor voertuigen, vermindert de uitstoot van fijn stof voor zowel lichte bedrijfsauto's als voor personenauto's. De grenswaarde voor roetdeeltjes voor dieselvoertuigen zal, volgens ons voorstel, vanaf 2009 verminderd moeten worden tot 5 milligram per kilometer. Lagere waarden kunnen niet vastgelegd worden omdat deze dan niet meer gemeten kunnen worden. Dus vanaf 2009 wordt de grenswaarde van 5 milligram van kracht. Dat betekent dat er dan geen dieselauto's zonder roetfilters meer mogen bestaan.
De situatie met betrekking tot stikstofoxide is iets ingewikkelder omdat op dit moment voor de meerderheid van de voertuigen nog geen gepaste technologie beschikbaar is. De Commissie stelt een daling tot 200 milligram per kilometer voor, en dit voorstel wordt momenteel in het Parlement besproken. Ik heb voorgesteld om in een tweede fase, waarover momenteel ook gedebatteerd wordt, de uitstoot van stikstofoxide bij dieselvoertuigen te reduceren van 200 tot 80 milligram. Deze regeling zou in 2014 of 2015 van kracht kunnen worden.
Jörg Leichtfried
(DE) Mijnheer de commissaris, deze CO2-uitstoot heeft wereldwijde gevolgen en natuurlijk heeft ook de wereldwijde CO2-uitstoot gevolgen voor Europa. Daarom vraag ik me af in hoeverre de Commissie over gegevens beschikt van andere zogenaamde industriecentra. Hoe staat het met hun vermindering van de uitstoot? Tweede vraag: probeert de Commissie dit ook te beïnvloeden?
Günter Verheugen
vice-voorzitter van de Commissie. - (DE) Ik dank u hartelijk voor deze vraag, omdat ik op deze manier de gelegenheid krijg een wijd verspreid misverstand de wereld uit te helpen. Natuurlijk beschikken we over gegevens, en het is volgens mij een positief feit dat de uitstoot van nieuwe personenauto's in Europa ver, echt zeer ver, onder het gemiddelde niveau ligt van uitstoot van personenwagens uit andere werelddelen en aanzienlijk lager dan het niveau van de olieproducerende landen, met inbegrip van de Verenigde Staten en Japan. Het is hier interessant erop te wijzen dat de landen die minder goede uitstootwaarden hebben dan wij voor alle gebieden juridisch bindende regels opgesteld hebben.
Tweede deel
De Voorzitter
Aangezien de vragen 41 en 42 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld.

Betreft: Belastingen op bier
Hoe staat de Commissie tegenover plannen om de belastingen op bier te verhogen?
Betreft: Methode voor het berekenen van de verhoging van de accijnzen op alcohol
Op dit moment behandelen de instellingen van de Europese Unie het voorstel van de Commissie betreffende verhoging van de accijnzen op alcohol. Teneinde rekening te houden met de inflatie in de periode tussen 1993, het jaar waarin de op dit moment toepasselijke minimumaccijnstarieven op alcohol van kracht weren, en 2005, wordt voorgesteld om de minimumaccijnstarieven met 31% te verhogen.
De nieuwe lidstaten zijn op 1 mei 2004 tot de Unie toegetreden en zijn op die datum verplichtingen aangegaan betreffende de toepasselijke minimumaccijnstarieven voor alcoholhoudende dranken. Op grond van het genoemde voorstel van de Commissie moeten deze nieuwe lidstaten hun accijnstarieven verhogen rekening houdend met het inflatieniveau van de andere lidstaten op het moment dat de nieuwe lidstaten nog niet tot de Unie waren toegetreden.
Vindt de Commissie een dergelijk mechanisme billijk en logisch? Zou het niet beter zijn om voor de nieuwe lidstaten een speciale regeling voor het berekenen van de accijnstarieven op alcohol te gebruiken?
László Kovács
lid van de Commissie. - (EN) Graag stel ik de geachte afgevaardigden ervan op de hoogte dat op 8 september 2006 de Commissie een voorstel heeft goedgekeurd om de minimumaccijnstarieven op alcohol en alcoholhoudende dranken aan te passen aan de inflatie sinds 1993, toen de huidige tarieven werden vastgesteld. Dit voorstel was ingegeven door een unaniem verzoek van de Raad van 12 april 2005.
Volgens dit voorstel moeten de voorgestelde verhogingen vanaf 1 januari 2008 van kracht worden. Echter, om enigszins tegemoet te komen aan de lidstaten die mogelijk moeilijkheden hebben bij de verhoging van hun nationale tarieven tot het herberekende minimum enigszins, zijn overgangsperioden voorgesteld tot 1 januari 2011.
De toename ten gevolge van inflatie bedraagt 31 procent op basis van de Eurostat-gegevens en de geharmoniseerde index van consumentenprijzen. Voor bier betekent dit dat het huidige minimumtarief van 74,8 cent per hectolitergraad zal stijgen tot 98 eurocent. Met andere woorden, de huidige minimumaccijnzen op basis van een halve liter bier met een alcoholpercentage van 5 procent stijgen van 4,5 eurocent tot 6 eurocent; een stijging van ongeveer 1,5 eurocent.
Op de meeste lidstaten heeft dit voorstel geen effect, aangezien hun nationale tarieven al boven het voorgestelde herberekende minimum liggen. Echter, op de lidstaten waarop het wel effect heeft, hangt de mate van invloed onmiskenbaar af van hun huidige nationale tarieven. Duitsland bijvoorbeeld moet zijn nationale biertarief met 24,5 procent optrekken teneinde aan het herberekende minimum te komen. Dit komt overeen met een verhoging van de accijns op een halve liter bier met iets meer dan 1 eurocent. Voorts krijgt Duitsland bij de voorgestelde overgangsperiode tot 1 januari 2011 de gelegenheid om de noodzakelijke verhogingen in te voeren. De geachte afgevaardigden zullen zien dat het effect van de voorgestelde aanpassing aan de inflatie betrekkelijk beperkt blijft en de protesten in sommige lidstaten niet rechtvaardigt.
In antwoord op de specifieke vraag van de heer Paleckis wijst de Commissie erop dat de minimumtarieven zijn bedoeld om verstoringen van de interne markt door uiteenlopende belastingniveaus in de lidstaten te beperken. Daarom moet het minimumtarief in de hele Europese Unie hetzelfde zijn.
Naar het oordeel van de Commissie heeft het geen zin om verschillende minimumtarieven te hanteren die afhankelijk zijn van het tijdstip waarop de ene of de andere lidstaat zich bij de Europese Unie aansloot. Zoals hierboven genoemd, bevat het voorstel van de Commissie passende overgangsperioden.
Ten slotte wil ik graag eraan toevoegen dat het voorstel momenteel onderwerp van bespreking in de Raad vormt. Die besprekingen blijken complexer dan men zou verwachten, als men bedenkt dat het voorstel een zuiver mathematische aanpassing beoogt, die slechts een marginaal effect in enkele lidstaten heeft.
Ik wil de geachte afgevaardigden mededelen dat op 7 november, ongeveer een week geleden, toen we dit voorstel voor de eerste keer bespraken in de Ecofin-Raad, drie lidstaten tegen waren: Duitsland, de Tsjechische Republiek en Litouwen. Het kreeg daarom niet de vereiste unanieme steun en dus werd de eindbeslissing en het debat uitgesteld tot de volgende Ecofin-vergadering, die gepland is op 28 november. De geachte afgevaardigden zijn zich beslist ervan bewust dat het voorstel ook onderwerp van discussie in het Parlement zal vormen.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de commissaris, wist u dat Beieren in 1871 enkel tot het Duitse Rijk is toegetreden op voorwaarde dat bier als essentieel voedingsmiddel erkend werd, dat zelfs tijdens de militaire dienst gedronken mocht worden? In Beieren is bier dus een essentieel voedingsmiddel. Zou het ook niet beter zijn een onderscheid te maken tussen bier en de zogenaamde alcopops, dus tussen een natuurproduct en de allergrootste rotzooi? Ten tweede zou ik u willen vragen of we niet meer aandacht moeten hebben voor regionale en nationale tradities. En ik vraag u vooral of het niet beter zou zijn het btw-tarief en de belasting op bier voor de gastronomische sector te verminderen om de kwalitatief hoogstaande gastronomie in leven te houden, die de voorwaarde is voor gezondheid. Hoe gezonder de gastronomie, hoe gezonder ook de mens.
László Kovács
lid van de Commissie. - (EN) Ik ken deze gedachtegang en heb er waardering voor. Ik houd zelf van bier. Maar dit standpunt wordt noch door de Commissie noch door de Raad gedeeld.
DanutBudreikait
- (LT) Tot nu toe is er steeds een minimumaccijnstarief geheven op de meest populaire alcoholhoudende dranken, te weten wijn en bier. Voorts geldt er een nultarief voor wijn, maar niet voor bier. Er worden momenteel pogingen ondernomen om de accijnzen voor bier te verhogen. Hoe verklaart de Commissie deze verschillen in accijnzen voor verschillende soorten alcoholhoudende dranken, met name op dit ogenblik, nu Frankrijk onderhandelt over een vrijstelling voor een bepaalde wijnsoort?
László Kovács
lid van de Commissie. - (EN) Toen de verhoging van accijns op alcohol en alcoholische drank vorig jaar werd besproken door de Ecofin-Raad, brachten enkele lidstaten de kwestie van de verschillende accijnzen op bier en wijn naar voren. Zoals de geachte afgevaardigden waarschijnlijk weten, is er sinds 1992, toen de huidige tarieven werden vastgesteld, geen positieve accijns op wijn geweest. Indertijd werd uiteindelijk overeengekomen dat voor wijn een nultarief zou gelden. Als er geen besluit wordt genomen om de accijns te herzien, blijft nul nog steeds nul, ook al wordt het verhoogd met het voorgestelde percentage van 31 procent.
Ik waardeer de zienswijze van degenen die naar voren brengen dat er in wezen niet veel verschil is tussen wijn en bier. Het is ook een feit dat wijn en bier op de consumentenmarkt met elkaar concurreren. Echter, wijziging van de regelgeving zou eenparigheid van stemmen vereisen, en voor zover ik weet, zouden minstens tien lidstaten hun veto uitbrengen op ieder positief accijnstarief op wijn.
Justas Vincas Paleckis
- (LT) Door wijzigingen in de volgorde van de verklaringen die de commissaris heeft afgelegd, heb ik helaas een deel van het antwoord op mijn vraag gemist. Ik wil de commissaris daarom nogmaals vragen of hij kan garanderen dat de nieuwe lidstaten van de Europese Unie ter zake van alcoholhoudende dranken niet gediscrimineerd zullen worden.
László Kovács
lid van de Commissie. - (EN) Een deel van mijn antwoord was al dat het volgens de Commissie geen zin zou hebben om twee verschillende accijnstarieven voor de oude en nieuwe lidstaten te hanteren.
Wat betreft de vraag over het uitgangspunt, en of dit wel of niet de accijnstarieven moeten zijn die in 1992 werden vastgesteld en in 1993 in werking traden, wil ik erop wijzen dat deze tarieven een uitgangspunt kunnen vormen en dat is de basis van het huidige voorstel.
Als er een akkoord is bereikt in de Ecofin-Raad kunnen we nog nagaan of er een andere ingangsdatum mogelijk is, maar die kwestie staat nog niet officieel op de agenda van de volgende vergadering van de Ecofin op 28 november. Het spreekt voor zich dat de Commissie haar best doet om een universele oplossing te vinden die hetzelfde is voor alle lidstaten, of ze nu nieuw of oud zijn, en ik hoop dat we op 28 november uiteindelijk tot een oplossing zullen komen die voor alle lidstaten aanvaardbaar is.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, Mijnheer de commissaris, Europeanen drinken traditioneel gezien graag. Toch zien we al jarenlang een dalende tendens in het alcoholverbruik, ook zonder belastingen en waarschuwingen. Voorbeelden uit de Verenigde Staten tonen aan wat er gebeurt wanneer van alcoholconsumptie een misdaad gemaakt wordt. Jongeren gaan op zoek naar designer drugs. Zou de Commissie er niet beter aan doen de strijd tegen illegale drugs op te voeren in plaats van de Europese cultuurdrug - alcohol - tot zondebok te maken en steeds hoger te belasten?
László Kovács
lid van de Commissie. - (EN) De Commissie heeft zeker niet voorgesteld om de accijns op alcohol te verhogen, omdat wat we doen slechts een herberekening inhoudt.
De huidige accijnstarieven werden in 1992 vastgesteld en traden in werking op 1 januari 1993. Tussen toen en nu zijn ze met 31 procent in waarde gedaald. Het voorstel was slechts een herberekening van de accijns, maar betekent geen verhoging, zelfs niet van een enkele eurocent.
Richard Corbett
(EN) Bent u het niet met mij eens, commissaris, dat we in onze interne markt te maken hebben met een dubbele verstoring, een verstoring tussen bier en wijn, hetgeen uitgesproken oneerlijk is, en de verstoring die het gevolg is van sterk uiteenlopende tarieven op belastingen en accijns tussen de lidstaten? Daarom gaan in mijn land honderden witte bestelwagens naar Calais, halen daar hun lading op en keren dan terug naar Groot-Brittannië voor de verkoop op de zwarte markt. Dit berokkent grote schade aan de Britse brouwerijen, café's en detailhandel. Ik weet zeker dat ditzelfde ook elders het geval is.
László Kovács
lid van de Commissie. - (EN) Als afgevaardigde van het Verenigd Koninkrijk zult u zeker weten dat een aantal lidstaten sterk gekant is tegen harmonisatie in het algemeen en tegen het beginsel.
De Europese Unie is er al in geslaagd om de minimumaccijnstarieven te harmoniseren. Het staat de lidstaten vrij hun nationale tarieven ver boven het minimum vast te stellen. Vandaag hebben we een minimumaccijnstarief op bier en een nultarief op wijn. Ik ben het ermee eens dat dit resulteert in enige verstoring, maar zoals ik al aangaf, vereist een verandering van deze regelgeving een unaniem besluit in de Ecofin-Raad, en daar is voorlopig geen hoop op.
Ook is het zo dat enkele lidstaten slechts de minimumtarieven en andere lidstaten veel hogere tarieven hanteren. Voor zover het gaat om sterke drank weet ik bijvoorbeeld dat er enkele Scandinavische lidstaten zijn waar het feitelijke accijnstarief tien keer zo hoog ligt als het verplichte minimum. Dit kan zeker leiden tot enige verstoring. Echter, iedere lidstaat heeft de bevoegdheid om het tarief boven of op het minimum vast te stellen, maar zeker niet daar beneden.
Betreft: Decentralisatie van het mededingingsrecht
Met onder andere verordening (EG) nr. 1/2003 is het 'oude' centralistische stelsel van mededingingsregels vervangen door een systeem van uitzonderingen met rechtstreekse werking. Krachtens dit nieuwe systeem zijn de mededingingsautoriteiten en de rechtbanken van de lidstaten bevoegd voor de toepassing van zowel artikel 81, lid 1, en artikel 82 van het Verdrag, die op grond van de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie rechtstreekse werking hebben, alsook artikel 81, lid 3, van het Verdrag.
Bestaan er al eerste gegevens betreffende de doeltreffendheid van het nieuwe, decentrale systeem? Wordt overwogen om, naast de onafhankelijke nationale mededingingsautoriteiten en in het kader van 'goede praktijken', nationale jurisdictionele organen - bekend met de problematiek en de ingewikkeldheid van het mededingingsbeleid - in te stellen, die zich uitsluitend met de bescherming van de mededinging bezighouden?
Neelie Kroes
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, overeenkomstig de aan het EG-Verdrag ten grondslag liggende beginselen van institutionele en procedurele autonomie, beoordeelt elke lidstaat afzonderlijk welke rechterlijke instanties bevoegd zijn voor de behandeling van mededingingskwesties.
Zoals u weet hanteren de meeste lidstaten specifieke procedurele regelgeving voor mededingingskwesties. Daaronder vallen bijvoorbeeld ook het rechtstreeks doorverwijzen naar hogere rechtbanken, de beperking van het aantal of het soort hiertoe bevoegde rechtbanken of het gebruikmaken van gespecialiseerde rechterlijke instanties.
De nationale rechterlijke instanties beschikken tevens over een aantal mechanismen indien er twijfels zijn over de toepassing van artikel 81 en 82 op de betrokken zaak. De nationale rechterlijke instanties kunnen bovendien, krachtens artikel 15 van Verordening 1/2003, de Commissie om advies verzoeken over de uitlegging van de communautaire mededingingsregels wanneer een zaak tot vragen leidt. Tot nu toe hebben nationale rechterlijke instanties daar twintig keer gebruik van gemaakt. Indien een bindend advies over de uitlegging van de regels gewenst wordt, kan de nationale rechterlijke instantie het Hof van Justitie daartoe verzoeken. In een aantal lidstaten hebben de rechterlijke instanties tevens de mogelijkheid om zich in lastige kwesties te wenden tot de nationale mededingingsautoriteiten.
De Commissie is uiteraard verheugd wanneer de lidstaten initiatieven nemen om de expertise van de nationale rechterlijke instanties op het gebied van het communautaire mededingingsbeleid te bevorderen. De Commissie zelf heeft reeds bijgedragen aan het financieren van een stage - voor ongeveer negentienhonderd rechters -op het gebied van de toepassing van de Communautaire mededingingsregels.
Georgios Papastamkos
(EL) Mevrouw de Voorzitter, leidt de overlapping van bevoegdheden van nationale mededingingsautoriteiten met die van andere regelgevende instanties in veel lidstaten niet tot een versplintering van het mededingingsbeleid? Is dit misschien geen bron van rechtsonzekerheid? Bent u, mevrouw de commissaris, van mening dat een krachtige instantie, die is ontstaan uit de fusering van de regelgevende autoriteiten - zoals bijvoorbeeld in Nederland is gebeurd, waar de Nederlandse Mededingingsautoriteit de regelgevende instanties voor energie en de telecommunicatie heeft opgenomen - een goed model zou zijn ook voor andere lidstaten?
Neelie Kroes
Een mogelijkheid zou inderdaad zijn om meer informatie te verschaffen over de aanpak van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) in een soortgelijk geval. In onze regelmatige contacten met alle betrokken instanties moeten wij aandringen op de beste oplossing voor de specifieke situatie. Ik ben ervan overtuigd dat onze formule van pas kan komen als dit in de lidstaat zelf kan worden gedaan en als een band wordt gelegd met onze regelgeving op dit gebied. We moeten daarbij in overweging nemen dat nationale rechterlijke instanties tot nu toe slechts in lopende zaken het recht hadden om de artikelen 81 en 82 toe te passen.
De nationale instanties en de Commissie coördineren hun activiteiten zorgvuldig en op basis van een dagelijkse regelmaat. Ik ben mij er terdege van bewust dat de dialoog tot nu vruchtbaar geweest is, en ik zie geen enkele aanleiding om daarin enige verandering te verwachten.
Richard Corbett
(EN) Het was toch de bedoeling dat één van de voordelen van decentralisatie zou zijn dat de Commissie zich beter zou kunnen concentreren op de grote zaken. Mag ik dan vragen waarom de Commissie als 's werelds grootste mededingingsautoriteit er nog niet in geslaagd is een van 's werelds grootste praktijken van oneerlijke mededinging succesvol aan te pakken, namelijk het zogenaamde Supplier of Choice-systeem van de De Beers Diamond Company, dat een gevaar voor de mededinging is?
Neelie Kroes
Laat ik eerst mijn waardering uitspreken voor de geachte afgevaardigde. Hij snijdt een uiterst belangrijke kwestie aan wanneer hij begint met het compliment dat wij de grootste mededingingsautoriteit zijn. Mijn collega, commissaris Figel', heeft een vraag over rangschikking beantwoord. Op dit moment staan wij op de eerste plaats op het gebied van mededinging. De eerste te zijn is een eer, maar het is ook een uitdaging om die positie te behouden.
U noemde de De Beers. Ik zal u in een brief tot in detail vermelden wat we tot nu toe gedaan hebben. Zoals u weet hebben wij in de zaak ALROSA-De Beers, die nauw verbonden was met de door u genoemde kwestie, een rol gespeeld. Wij hebben beperkte mogelijkheden maar als wij a zeggen en besluiten om een monopolie of een quasi-monopolie aan te pakken, zeggen wij ook b. Wij zullen alert blijven en deze zaak volgen.
Katerina Batzeli
(EL) Mevrouw de Voorzitter, ik wil nog eens terugkomen op het standpunt van de commissaris met betrekking tot de fusering van de mededingingsautoriteit met de regelgevende instanties. Ik heb opgemerkt dat zij in haar antwoord vooral de klemtoon heeft gelegd op de noodzaak de efficiëntie van de regelgevende autoriteiten, de mededingingsautoriteiten en transparantie te verzekeren. Dat zijn de fundamentele beginselen. Ik ben van mening dat de regelgevende autoriteiten, die door de Commissie zijn besloten en gekozen - en met name de regelgevende autoriteiten voor energie - een belangrijke rol spelen in de handhaving van hun onafhankelijkheid van de mededingingsautoriteiten.
Neelie Kroes
lid van de Commissie. - (EN) Om eerlijk te zijn kunnen de lidstaten het uitvoerende werk verdelen over de verschillende instanties en zoals u weet wordt de nationale regelgevende instantie de nationale mededingingsautoriteit.
Wat het nationale aspect betreft, wil ik zeggen dat men deel uitmaakt van een Europees mededingingsnetwerk en zoals ik al heb gezegd is de samenwerking binnen dat netwerk absoluut collegiaal. Wij zijn bekend met de regels, en inderdaad zijn de regels zoals uw collega zojuist vermelde. In het algemeen houden wij ons bezig met de grote zaken, althans met de zaken die te maken hebben met de fusieregelgeving, maar als het een nationale zaak betreft die de nationale mededingingsautoriteit wil en kan aanpakken, dan is die zaak voor hen.
Dit is echter geen wet van Meden en Perzen. Indien de nationale mededingingsautoriteit een zaak aan ons wil overdragen dan zijn we bereid, en zeker bekwaam genoeg, om die aan te pakken.
Betreft: Bevordering van filmproducties door belastingvoordelen in het Verenigd Koninkrijk
In het Verenigd Koninkrijk wordt momenteel de UK Finance Act behandeld, op grond waarvan alleen in het Verenigd Koninkrijk gedane specifieke uitgaven in aanmerking komen voor belastingvoordelen.
Een gevolg daarvan is dat Amerikaanse films die in het Verenigd Koninkrijk worden geproduceerd in hoge mate van deze belastingvoordelen profiteren, terwijl dit niet geldt voor Britse coproducties die in andere EU-landen dan het Verenigd Koninkrijk tot stand komen.
Is dit geplande systeem van belastingvoordelen conform de EU-mededingingswetgeving? Zo ja, is een dergelijke benadeling van Europese producties dan in overeenstemming met artikel 151 van het EU-Verdrag, dat het bevorderen van de culturele verscheidenheid voorschrijft? Zo nee, welke maatregelen kan de Commissie in een dergelijk geval dan treffen op grond van het EG-Verdrag en, vooral, de EU-mededingingswetgeving?
Neelie Kroes
Op dit moment is de Commissie in gesprek met de Britse instanties over de Britse wet ter bevordering van filmproducties door middel van belastingvoordelen. Dat is de wet waarvan de Commissie in kennis is gesteld conform de voorschriften inzake staatssteun.
De Commissie onderzoekt die zaak op basis van de mededeling over film uit 2001, waarin staat dat lidstaten steun mogen verlenen aan filmproducties wanneer de inhoud van de film volgens controleerbare nationale criteria cultureel is. Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel wordt het in de mededeling aan de lidstaten overgelaten die controleerbare nationale criteria vast te stellen. In artikel 151 van het EG-Verdrag noch in de mededeling over film wordt de mogelijkheid uitgesloten dat producties uit derde landen of coproducties profiteren van staatssteun van de lidstaten. Volgens de mededeling over film mogen lidstaten echter eisen dat in ruil voor de staatssteun tot tachtig procent van het budget voor een filmproductie wordt besteed op hun grondgebied.
In het Britse systeem is een dergelijke vereiste opgenomen. Eveneens was het op basis van de eerste berichten over de Britse wet ter bevordering van filmproducties door middel van belastingvoordelen enigszins onduidelijk of Europese coproducties, die aan de voorwaarden van de Europese overeenkomst inzake de coproductie op het gebied van de film voldeden, uitgezonderd konden worden van de vereiste om voor de Britse culturele test te slagen om van het systeem te kunnen profiteren. Op verzoek van de Commissie hebben de Britse autoriteiten daar duidelijkheid over gegeven in de door hen gepubliceerde toelichting op het systeem. Daarom stroken de voorwaarden op basis waarvan Europese coproducties kunnen profiteren van het systeem, met de algemeen toegepaste, Europese normen. Amerikaanse en Amerikaans-Britse coproducties daarentegen, moeten slagen voor de Britse culturele test om te kunnen profiteren van het belastingsysteem.
De Britse culturele test bevat de controleerbare nationale criteria die bedoeld zijn om ervoor te zorgen dat de steun wordt verleend aan een cultureel product. Dit is een van de aspecten van het systeem dat de Commissie onderzoekt.
Ruth Hieronymi
(DE) Mevrouw de Commissaris. Ik zou graag van u weten in hoeverre deze culturele criteria voor Brits-Amerikaanse coproducties al in ogenschouw worden genomen in de ontwerpteksten die tot nu toe door de Britse regering zijn voorgelegd of in hoeverre ze in ogenschouw zouden moeten worden genomen. Ten tweede, hoe is het gesteld met de Britse coproducties in andere lidstaten van de Europese Unie?
Neelie Kroes
lid van de Commissie. - (EN) De geachte afgevaardigde heeft het over gezamenlijke Amerikaans-Britse activiteiten op dit gebied. De uitgaven die worden gedaan voor een Amerikaanse acteur die in het Verenigd Koninkrijk wordt gefilmd, zouden in aanmerking komen voor belastingvoordelen uit hoofde van de Britse belastingwet ter bevordering van filmproducties, maar de uitgaven voor een acteur uit een andere lidstaat zouden ook voor belastingvoordeel in aanmerking komen wanneer in het Verenigd Koninkrijk wordt gefilmd.
De geachte afgevaardigde beschrijft een situatie waarin films worden gemaakt door coproducenten uit het Verenigd Koninkrijk en andere lidstaten. Het is waar dat de uitgaven voor een Britse acteur of een Europese acteur die opnames maakt in een andere lidstaat, niet in aanmerking komen voor een belastingvoordeel op grond van het Britse systeem. De coproducent uit een andere lidstaat kan echter in zijn productiebudget de kosten opnemen voor een Britse of andere Europese acteur. Deze uitgaven zouden vervolgens in aanmerking kunnen komen voor belastingvoordelen in de betreffende lidstaat.
Betreft: Preventie en behandeling van HIV/AIDS in Zuid-Afrika
Kan de Commissie bijzonderheden verstrekken over de activiteiten van de EU met betrekking tot de preventie en behandeling van HIV/AIDS in Zuid-Afrika?
Welke activiteiten onderneemt de Commissie om de opname van anti-retrovirale medicijnen in Zuid-Afrika te ondersteunen? Welke vooruitgang is er geboekt met betrekking tot de beschikbaarheid van niet-geoctrooieerde medicijnen en geneesmiddelen voor mensen met HIV/AIDS in Zuid-Afrika?
Louis Michel
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, op het vlak van HIV/AIDS heeft de Commissie sinds 1994 haar steun verleend aan initiatieven van nationale en provinciale ministeries van Gezondheid. Enkele niet-gouvernementele organisaties werden ook rechtstreeks ondersteund via het Europese programma voor wederopbouw en ontwikkeling en/of via de thematische begrotingslijn voor armoedegerelateerde ziekten. De activiteiten hebben in belangrijke mate de beoogde resultaten voor de verschillende projecten behaald. Toch blijft hun duurzaamheid, vooral in de sociale sector, een bron van bezorgdheid wegens de terugkerende kosten die ze met zich meebrengen.
Momenteel lopen er twee projecten met ministeries van Gezondheid die financiële steun krijgen van het indicatieve programma. Het eerste bestaat uit partnerschappen voor de verstrekking van primaire gezondheidszorg, inclusief voor HIV/AIDS en beschikt over 25 miljoen euro. Het programma richt partnerschappen op tussen ngo's en vijf van de negen provinciale ministeries van Gezondheid. De ngo's financieren beurzen en geven een gepaste opleiding aan zorgverleners die niet of nauwelijks opgeleid zijn. Die zorgverleners verstrekken bij de behandeling van AIDS de basiszorg aan zieken die er voordien geen toegang tot hadden. Momenteel worden 187 000 patiënten verzorgd en zijn er 5 000 zorgverleners. Deze cijfers zullen aanzienlijk toenemen wanneer het nieuwe programma, waarvoor 45 miljoen euro beschikbaar is, vanaf 2007 operationeel zal zijn.
Een tweede programma geeft steun aan het Comprehensive HIV/Aids Care Management and Treatment Plan van de Zuid-Afrikaanse regering en is goed voor 25 miljoen euro. De Commissie heeft het programma in december 2004 goedgekeurd. Het ondersteunt de tenuitvoerlegging van dat plan voor de strijd tegen AIDS, vooral als het gaat om de planning van menselijke hulpbronnen, de toestemming om medicijnen op de markt te brengen, de financiering van de verzorging en activiteiten ter bevordering van de gezondheid.
In de onderwijssector loopt er in het hoger onderwijs een programma inzake HIV/AIDS, HE/Aids, voor 20 miljoen euro. Dat programma volgt op een project gefinancierd door het Britse ministerie voor Internationale Ontwikkeling en door Ierland. Het beoogt een vermindering van de verspreiding van HIV/AIDS in een leeftijdscategorie die aanzienlijk getroffen is en die tekenen vertoont van een terugvallen in oude gedragspatronen, alsmede in de bredere gemeenschap die het hoger onderwijs vormt.
De Commissie gaf in 2002 haar goedkeuring aan een regionaal programma voor bewustmaking en onderricht over HIV/AIDS, met een communautaire bijdrage van 10 miljoen euro en bijkomende 20 miljoen euro vanwege het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Ierland. Het wordt uitgewerkt door Soul City, een Zuid-Afrikaanse ngo. Soul City ontvangt reeds veertien jaar een aanzienlijke bijdrage van de Europese Gemeenschap voor de ontwikkeling van zijn edutainment-aanpak - Education and Entertainment - die eruit bestaat gebruik te maken van tv- en radiofeuilletons en geruggensteund wordt door folders en andere meertalige documenten waarin de onderwerpen die in de uitzendingen aan bod kwamen, verdiept worden. Dat programma loopt niet in Zuid-Afrika, maar wel in acht buurlanden. Hoewel de activiteiten in de voorbije jaren uitstekende resultaten hebben opgeleverd, moeten we vaststellen dat er administratieve problemen zijn, wegens het grensoverschrijdende karakter en het feit dat het vanuit verschillende bronnen gefinancierd wordt.
Naast de programma's in het kader van het Europese programma voor wederopbouw en ontwikkeling worden in Zuid-Afrika momenteel zes projecten uitgewerkt. Deze zullen worden gefinancierd door verschillende thematische begrotingslijnen en zijn goed voor ongeveer 10 miljoen euro. Al hun doelstellingen vallen binnen het kader van de strijd tegen AIDS. Een daarvan betreft een onderzoeksproject voor vaccins dat Zuid-Afrikaanse en Europese instellingen met elkaar verbindt.
Betreffende het gebruik en de beschikbaarheid van geneesmiddelen heeft de Commissie in Zuid-Afrika geen enkel specifiek programma lopen om het gebruik van generische geneesmiddelen te bevorderen. Ze ondersteunt wel maatregelen van het Zuid-Afrikaanse ministerie van Gezondheid om de regelgeving inzake geneesmiddelen te rationaliseren en te verbeteren. Het probleem ligt vaak niet in het feit dat antiretrovirale medicijnen niet beschikbaar zijn, maar in de terughoudendheid van de patiënten om zich te laten onderzoeken en verzorgen, evenals in de toegang tot uitrusting en gezondheidspersoneel, vooral dan van apothekers die hun patiënten moeten ontvangen en raad geven vooraleer de behandeling te starten.
Claude Moraes
(EN) Commissaris, hartelijk dank voor dit uitgebreide antwoord.
Ik weet dat u zich persoonlijk inzet voor deze kwestie, maar ik heb dit weekend Zimbabwaanse en Zuid-Afrikaanse aidsactivisten ontmoet en de vraag die zij mij stelden kon ik moeilijk beantwoorden. Naar uw mening levert de Europese Unie namelijk een aanzienlijke bijdrage aan de bestrijding van de aidspandemie, als het gaat om de opname van anti-retrovirale medicijnen en andere door u aangekondigde maatregelen. Is die bijdrage werkelijk zo aanzienlijk? Het baart mij zorgen dat we in Zimbabwe duidelijk de strijd aan het verliezen zijn door de speciale omstandigheden in dat land. Ze vertelden mij echter ook dat de situatie in Zuid-Afrika nog steeds uiterst zorgwekkend is.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) De strijd tegen deze ziekte moeten we volgens mij in de eerste plaats aangaan via een nauwere samenwerking tussen de verschillende betrokkenen. Vanuit die optiek heeft de Commissie voor het eerst, maar niet voor het laatst, een belangrijke bijdrage gestort aan het Wereldfonds. Tijdens de vergadering over de herziene financiering in Londen hebben we ongeveer 90 miljoen euro extra aan het Wereldfonds geschonken. Ik moet toegeven dat de vergadering over de herziene financiering van het Wereldfonds niet het beoogde succes heeft geboekt. Men is er weliswaar in geslaagd om een vrij hoog bedrag bij elkaar te brengen, toch heeft men niet de gewenste som bij elkaar gekregen.
Voorts meen ik dat de Europese Unie, ook de Commissie, efficiënte projecten en strategieën moet financieren. Wij beschikken noch over de ervaring noch over de noodzakelijke bekwaamheid om zelf de touwtjes in handen te nemen. We moeten dus vertrouwen hebben in diegenen die wel over die kennis beschikken en reeds blijk gegeven hebben van een zekere doeltreffendheid.
Het wordt een werk van lange adem. Als men denkt deze kwestie in een handomdraai op te lossen, vergist men zich volgens mij. Deze actie is doeltreffend maar de weg is nog lang. Zo kan men bijvoorbeeld nooit genoeg het onderwijs, al is het maar het basisonderwijs, voor alle meisjes in Afrika stimuleren. Als we in onze strijd tegen de ziekte in Afrika een efficiënte maatregel willen hanteren, moeten we om te beginnen de meisjes massaal en zo snel mogelijk naar de basisschool sturen. Naar mijn mening is dat een van de meest efficiënte maatregelen om de ziekte te bestrijden.
Dus ja, Europa doet al het mogelijke. U stelt me echter een vraag waarop ik moeilijk een antwoord kan geven, namelijk: zijn we efficiënt? Ja, ik denk dat we efficiënt zijn, maar we zullen nooit voldoende efficiënt zijn. Ik kan evenmin een antwoord geven op de vraag binnen hoeveel tijd we de ziekte zullen uitroeien. We kunnen enkel zeker zijn over het aantal middelen, over de strategie van de deskundigen - en er zijn er veel, soms heel veel - en over de strategie en de goede wil van de betrokkenen - en ook daarvan zijn er veel, soms heel veel.
Persoonlijk denk ik dat we er alle belang bij hebben om samenhangende strategieën te gebruiken, en ik ben er niet zeker van dat een spreiding over verschillende actoren de goede methode is. Ik pleit voor het idee om strategieën rechtstreeks met de regeringen van de landen in kwestie uit te werken, omdat de landen de acties zelf in eigen handen moeten nemen. De landen moeten ook hun zegje hebben. In Botswana bijvoorbeeld doet de regering, de staat, echt moeite en gaat letterlijk van deur tot deur. Men heeft het initiatief genomen om in elk huis de preventie en de behandeling uit te leggen. In dit geval is er volgens mij echt een systematische aanpak nodig.
Ik kom terug op uw vraag, die me in verlegenheid brengt. Ik kan u niet zeggen of we efficiënt zijn, want ik zou liegen als ik antwoord: ja, we zijn efficiënt. Ik denk dat we doeltreffend handelen, maar ik wil er niet om wedden.
DanutBudreikait
- (LT) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, ik heb een vraag over de preventie van HIV/AIDS. Ik heb hier gesprekken over gevoerd in plaatselijke gemeenschappen in Mozambique. Alle mensen beseffen terdege wat voor een ziekte het is, en dat die moet worden bestreden. Bescherming is echter nog steeds een probleem: het is niet aanwezig of te duur. Wat kunnen we gezien de situatie doen om deze ziekte te voorkomen?
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Ik heb net het antwoord op die vraag aangestipt. Persoonlijk reken ik daarop, omdat er toch een zekere logica is. Een van de eerste millenniumdoelstellingen is basisonderwijs voor alle kinderen die de leeftijd hebben om dat te volgen. We moeten op dat vlak een enorme inspanning leveren, aangezien de realisatie van die doelstelling verloopt via opleiding, informatiecampagnes en meer systematisering.
Ten tweede moeten we die strategie veel meer decentraliseren. Ik haal Afrika aan als voorbeeld. Voor diegenen die Afrika kennen is het vanzelfsprekend dat een van de drama's van Afrika - men spreekt er niet vaak over, maar ik schenk er veel aandacht aan - ligt in het feit dat alle beleidsdomeinen gecentraliseerd zijn. Er is heel weinig decentralisatie, en als die er is, decentraliseert men de bevoegdheden, maar geeft men niet de middelen om de geplande acties tot een goed einde te brengen of de bevoegdheden uit te voeren. Men moet de basis dus veel meer activeren. We moeten dus alles op alles zetten voor het onderwijs.
U heeft het over preventieve maatregelen. Ik zie geen andere preventieve maatregel die belangrijker is dan die. Daarover zou ik ook willen zeggen - hoewel het misschien wat hard aankomt - dat we moeten ophouden voortdurend van strategie te veranderen bij gebrek aan onmiddellijk resultaat. Het duurt even voor de actie vruchten afwerpt. Men kan de doeltreffendheid van een beleid niet slechts na enkele jaren opmeten. Het gaat hier om een verschrikkelijke, vreselijke ramp en we moeten dus alles bijna van meet af aan opbouwen.
Ik ben op de hoogte van verschillende strategieën: een land als Botswana levert aanzienlijk werk en doet heel wat inspanningen. Ook andere landen getroosten zich veel moeite. Ik heb het over deze kwestie gehad met mevrouw Zuma, minister van Buitenlandse Zaken van Zuid-Afrika, een land dat het beleid dat het tot nu toe op dat vlak gevoerd heeft, langzaamaan aan het veranderen is. Zuid-Afrika wil aanpassen en dat is een goede zaak. Ik zou het nog over andere landen kunnen hebben, maar de belangrijkste preventieve maatregel is opleiding. Er is mijns inziens geen enkele andere hoofdlijn waarlangs wij onze strategie kunnen ontwikkelen.
Betreft: Immigratie: steun aan gerepatrieerde immigranten
Tijdens de laatste maanden zijn duizenden illegale immigranten uit West-Afrika teruggestuurd naar hun land van herkomst, waar de economische omstandigheden die tot hun emigratie hebben geleid blijven bestaan. Is de Commissie voornemens om in het kader van haar ontwikkelingsbeleid maatregelen te nemen om de vestiging van teruggekeerde immigranten in hun land van herkomst te vergemakkelijken?
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Elke maatregel op het vlak van migratie en ontwikkeling moet exhaustief en geïntegreerd zijn om succesvol te kunnen zijn. Daarnaast moeten we onze financiële instrumenten op korte en middellange termijn benutten en een versterkte politieke dialoog tot stand brengen, in de eerste plaats met onze partners in Afrika.
De strategie van de Commissie ter ondersteuning van de West-Afrikaanse landen die met de terugkeer van migranten worden geconfronteerd, is gebaseerd op drie actielijnen die elkaar aanvullen. We moeten eerst en vooral een antwoord formuleren op het spoedeisende karakter van de situatie en daartoe de beschikbare instrumenten inzetten. Ik denk hierbij aan het B-budget en het snellereactiemechanisme. Voor Senegal bijvoorbeeld wil de Commissie 9,6 miljoen euro uittrekken voor de tenuitvoerlegging van maatregelen voor de begeleiding van gerepatrieerde immigranten en hen herintegratie in de maatschappij. Deze som is eigenlijk het resterende bedrag van het negende Europees Ontwikkelingsfonds. Deze maatregelen zullen gepaard gaan met andere acties ten bedrage van ongeveer 1,9 miljoen euro, die via het snellereactiemechanisme zullen worden gefinancierd.
Vervolgens moeten we ons op de middellange termijn richten en bij de tenuitvoerlegging van onze samenwerkingsinstrumenten een aantal migratiegebonden aspecten in aanmerking nemen. Het migratievraagstuk vormt immers een belangrijk onderdeel van het programma van het tiende Europees Ontwikkelingsfonds dat een aanvulling is op de bestaande instrumenten. Zo hebben we 25 miljoen euro voorzien voor een faciliteit "migratie", afkomstig uit het overschot van het B-budget van het negende Europees Ontwikkelingsfonds.
Op middellange termijn zijn de mogelijkheden voor herintegratiemaatregelen legio. Ik som een aantal voorbeelden op: het oprichten van doeltreffende systemen voor de terugname van gerepatrieerde personen in alle betrokken landen - uiteraard met respect voor de waardigheid en de grondrechten van de betrokkenen -; het benadrukken van het belang van opleiding en opvang om teruggekeerde illegale immigranten te helpen zich opnieuw in hun land van herkomst te integreren; het financieel ondersteunen van nationale en regionale programma's die tot doel hebben migranten terug in de maatschappij op te nemen, evenals het ondersteunen van informatie- en bewustmakingscampagnes voor potentiële emigranten over de met illegale immigratie gepaard gaande risico's .
Ik zou hier echter aan toe willen voegen - al loop ik dan misschien het gevaar een onrealistische indruk te wekken - dat we er uiteraard voor moeten zorgen dat deze begeleidings- en herintegratiemaatregelen, in welke vorm dan ook, de migranten die terugkeren naar hun land van herkomst niet bevoordelen tegenover diegenen die niet vertrekken. Als dat wel het geval zou zijn, zouden die maatregelen voor de anderen een stimulans vormen om eveneens hun land te verlaten. Het lijkt me bijgevolg van cruciaal belang om hier aandachtig op toe te kijken. Op lange termijn ten slotte ligt de werkelijke oplossing voor het probleem in een beleid inzake opleiding en werkgelegenheid voor jongeren - dat weet elk van ons. De Europese Gemeenschap verschaft dit beleid een ruggensteun door onder andere maatregelen op het vlak van economische integratie te ondersteunen en economische partnerschapsovereenkomsten af te sluiten, die tot doel hebben investeringen aan te trekken en de economische groei te bevorderen. Dit zijn absolute voorwaarden voor het scheppen van aantrekkelijke banen. Deze maatregelen staan centraal in onze ontwikkelingsprioriteiten en in onze strategie voor Afrika.
Ik kan u verzekeren dat ik het, vanuit dit standpunt, eens ben met degenen die geloven dat armoede in geen geval kan worden teruggedrongen zonder groei, zelfs wanneer die groei niet noodzakelijkerwijs tot een vermindering van de armoede leidt. Dat mogen we niet uit het oog verliezen. Ik ben er bijgevolg van overtuigd dat de oplossing op lange termijn er als volgt moet uitzien: economische partnerschapsovereenkomsten bevorderen en de opkomst van geïntegreerde regionale markten ondersteunen. Dat kan overigens hand in hand kan gaan met verregaande inspanningen van de Europese Unie om de kwaliteitsnormen voor de producten tot het vereiste niveau te doen stijgen, de overdracht van technologieën te bevorderen, evenals de bouw van regionale en subregionale infrastructuur, van ontsluitingsinfrastructuur, ...
Ik ben zo vrij, mevrouw de Voorzitter, om kort van het onderwerp af te dwalen. Ik zou willen afronden met een ietwat persoonlijke opmerking die het overdenken waard is. Er zijn onmiddellijke maatregelen, die uiteraard genomen moeten worden, hoewel dat jammer genoeg vaak uit veiligheidsoverwegingen gebeurt. Ik heb daar alle begrip voor. Onze burgers maken zich immers ernstige zorgen over het immigratieprobleem en wij hebben moeilijkheden om de migratiestromen onder controle te krijgen. We mogen echter niet vergeten dat er ook zoiets bestaat als een beleid op lange termijn, een beleid dat gericht is op ontwikkeling. Ik vraag me af of het, naast deze onmiddellijke maatregelen en dit ontwikkelingsbeleid, niet nuttig zou zijn om eens na te denken over wat ik begeleide migratie zou durven noemen. Ik heb het niet over quota, een oud idee, waarvan ik vooralsnog niet meteen voorstander ben, maar zouden we bijvoorbeeld geen migratieagentschappen kunnen financieren in de landen waar de grootste groepen migranten vandaan komen? Deze agentschappen zouden niet alleen informatie aan kandidaat-migranten kunnen verschaffen, maar eveneens kunnen samenwerken met de West-Europese landen waar er werkgelegenheid voor immigranten is, zonder daarbij echter braindrain in de hand te werken, een ander thema dat me zorgen baart. De agentschappen zouden in zekere mate ook een regulerende functie kunnen vervullen, in beide richtingen overigens. Ik koester namelijk één overtuiging die ik nooit zal laten varen: we zullen er noch door de grenzen te sluiten, noch door dwangmaatregelen te nemen, noch door mensen massaal te repatriëren in slagen om het migrantenvraagstuk op te lossen. We zullen nog een hele tijd met dit fenomeen moeten leven. Immigratie is niets nieuws. Migratie heeft altijd bestaan. Wij, Europeanen, hebben de indruk dat we eensklaps een fenomeen hebben ontdekt dat voordien niet bestond. Sinds het ontstaan van deze planeet is er migratie. Ik kan niet anders dan dat blijven herhalen. Ik begrijp natuurlijk ook dat dit verschijnsel moeilijk onder controle te krijgen is. Ik begrijp dat er maatregelen moeten worden genomen, soms ook maatregelen met een onmiddellijk karakter. Ik vraag me echter af of we, net omdat we Europeanen zijn en de Europese waarden hoog in het vaandel hebben, niet moeten beginnen nadenken over wat ik een derde weg zou noemen, een oplossing die me realistischer lijkt. De eerder genoemde migratieagentschappen zouden zich zonder problemen kunnen toeleggen op het organiseren van opleidingen, zodat de jongeren in de betrokken landen bijvoorbeeld kleine zelfstandigen, handelaars of handwerkers zouden kunnen worden. Het ontbreekt deze arme landen immers in de eerste plaats aan een belangrijke middenklasse. Dat laat zich zowel op economisch als op politiek vlak voelen, aangezien er over het algemeen genomen meer politieke stabiliteit bestaat in landen waar een sterke middenklasse aanwezig is.
Mevrouw de Voorzitter, dit was het uitstapje dat ik wilde maken. Ik denk dat het van groot belang is om bij discussies over dit onderwerp iets meer durf aan de dag te leggen.
Manuel Medina Ortega
(ES) Dank u, mijnheer de commissaris, want ik denk dat u het immigratievraagstuk de aandacht geeft die het verdient en ik ben het eens met bijna al uw overwegingen.
Op dit moment echter worden vooral de zuidelijke landen overspoeld door een golf van immigranten die op onregelmatige wijze het land binnenkomen, waardoor er niet alleen een economisch en sociaal, maar ook een politiek probleem ontstaat. De massale stroom van immigranten naar kleine eilanden in de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan is een politiek probleem.
Ik ben het eens met de commissaris wanneer hij zegt dat we immigranten niet moeten "stimuleren”, maar misschien kan hij dit immigratieverschijnsel ook zien als het gevolg van iets dat niet goed gaat op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking. Dat zou feitelijk ruimte scheppen voor een beleid dat aanvullend is op het huidige beleid dat we hebben.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Ik heb deze vraag reeds beantwoord. Stelt u zich eens voor dat we tien keer meer middelen zouden kunnen besteden aan ons ontwikkelingsbeleid. Dan nog kunnen wij niet om de volgende vaststelling heen: ons ontwikkelingsbeleid zal nooit echt doeltreffend zijn wanneer we ontwikkelingsprojecten op touw zetten in ontwikkelingslanden waar bijvoorbeeld geen institutionele capaciteit voorhanden is, zelfs geen soevereine staatsmacht, of anders gezegd, waar de staat geen gelijke toegang tot onderwijs voor alle kinderen kan garanderen, geen toegang tot de overheid, tot justitie, tot gezondheidszorg. Het ontwikkelingsbeleid zal nooit de gewenste vruchten afwerpen wanneer we actief zijn in landen die niet in staat zijn hun burgers basisdiensten te verschaffen en de maatschappij op een sociale manier te organiseren.
Daarom ben ik de mening toegedaan - dit is eveneens de opvatting die aan het tiende Europees Ontwikkelingsfonds ten grondslag ligt - dat het absoluut noodzakelijk is om die landen in staat te stellen meer voorzieningen te verschaffen. Dat is net waar het in het debat over goed bestuur om draait.
Zoals u weet, heb ik onlangs een mededeling over goed bestuur voorgesteld die relatief goed is onthaald door de EU-lidstaten. Ze is eveneens goed onthaald in het kader van de bijeenkomst van de Wereldbank in Singapore, waar Europa geprobeerd heeft het verschil te maken. Morgen, donderdag en vrijdag worden in Brussel de belangrijke European Development Days rond het thema bestuur gehouden, met tal van rondetafelgesprekken. De Voorzitter van de Wereldbank zal hieraan deelnemen. Daarnaast zullen onder andere zeventien Afrikaanse staats- en regeringsleiders, talrijke ministers, deskundigen en Mark Malloch Brown van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) van de partij zijn. Zij komen allen samen in Brussel om een ernstig debat te voeren over goed bestuur.
Op welke manier kunnen we landen in staat stellen om meer diensten te verstrekken? Op basis van mijn ervaring op dit gebied ben ik tot de conclusie gekomen dat we van ontwikkeling nooit een succesverhaal kunnen maken als we niet tegelijkertijd de betrokken staten versterken. Wat voor Europa geldt - wat in het verleden voor Europa gold, wat voor onze landen van toepassing was -, geldt eveneens voor deze landen. Als we alle middelen die voor het ontwikkelingsbeleid beschikbaar zijn massaal in zwakke, onstabiele staten zouden pompen, zou dat uitsluitend negatieve resultaten opleveren: verspilling op grote schaal, zware verliezen, een schrijnend gebrek aan efficiëntie. Daar ben ik zeker van.
Ik zou willen afronden met een laatste overweging. 75 procent van de middelen die we uittrekken voor ontwikkeling wordt niet gebruikt om de begrotingen van de betrokken staten te ondersteunen. Slechts 25 procent van onze uitgaven voor ontwikkeling is bedoeld om de staten te helpen, dus om hen te versterken of hen de mogelijkheid te geven dat te doen. De overige 75 procent komt terecht bij indirecte actoren. Ik betwijfel niet in het minst dat deze indirecte partijen nuttig en belangrijk zijn. Zij moeten partners worden. Ik kan evenwel moeilijk geloven dat we ontwikkelingslanden in staat zullen stellen om voorzieningen te verschaffen als we hen maar een vierde van onze middelen voor ontwikkeling geven. Ik geef toe dat deze kwestie een diepgaand en open debat vereist. Iedereen weet echter dat ik een uitgesproken voorstander ben van een substantiële verhoging van het percentage voor begrotingssteun.
Glyn Ford
(EN) Hartelijk dank commissaris. U heeft een gedeelte van mijn aanvullende vraag reeds beantwoord. Is de Commissie het er echter niet mee eens dat in plaats van illegale immigranten te betalen om naar huis terug te keren, het veel beter zou zijn de omstandigheden te verbeteren die hen in de eerste plaats dwongen hun thuisland te verlaten? Dat zou uiteraard betekenen dat we veel meer zouden moeten investeren in ontwikkelingshulp dan ons op dit moment in de Europese Unie lief is.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Ik heb deze vraag reeds beantwoord. Dit is een zeer ingewikkelde kwestie. Als we uitgaan van het idee dat we al degenen die hun land willen verlaten een som geld moeten geven om te voorkomen dat ze dat ook daadwerkelijk doen, creëren we inderdaad een algemeen interventiesysteem dat gericht is op individuen. Dat heeft niets te maken met ontwikkeling. Dat is een uiterst gevaarlijke opvatting.
Anderzijds deel ik uw opvatting - ik ben immers dezelfde mening toegedaan - dat we massaal moeten investeren in ontwikkelingsprojecten, die onder meer de werkgelegenheid of bedrijfsactiviteiten bevorderen. Ik denk bijvoorbeeld aan zeer arbeidsintensief werk, dat we overigens financieren. In Rwanda financieren we projecten voor wegenbouw. Die werken worden uitgevoerd door werklozen, door mensen die op die manier aan het werk zijn gezet, die een inkomen hebben - weliswaar niet meer dan anderhalve dollar per dag -, maar die iets om handen hebben, die werken en bijgevolg in staat zijn hun gezin te onderhouden.
Ik ben het dus volledig met u eens. Het is buiten kijf dat we zo veel mogelijk in ontwikkeling moeten investeren, maar wel onder de eerder gestelde voorwaarden. Ik ben van mening dat het weinig nut heeft om massaal middelen toe te kennen aan landen die niet in staat zijn deze fondsen te beheren of een dergelijke situatie in goede banen te leiden.
Jörg Leichtfried
(DE) Mijnheer de commissaris, eerst wil ik graag opmerken dat ik uw uiteenzetting zeer verfrissend vond. Mijn concrete vraag dan. Bij het bekijken van het migratie- en asielbeleid binnen de Europese Unie krijg ik de indruk dat het merendeel van de Europese landen handelt volgens het motto "iedereen doet wat hij wil, niemand doet wat hij moet doen maar iedereen doet mee, hoewel we nu al weten dat enkel een eengemaakt Europees migratie- en asielbeleid zin heeft". Daarom vraag ik u welke inspanningen de Commissie doet om te komen tot een eengemaakt migratiebeleid. Hoe lang zal het volgens u duren om van migratiebeleid een Europese bevoegdheid te maken?
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik zal het zeer kort houden. Ik sluit me volledig aan bij wat u heeft gezegd. Telkens wanneer de Commissie voorstellen doet om de verschillen in wetgeving en aanpak tussen onze lidstaten weg te werken of op één lijn te brengen, stuit ze - ik wind er geen doekjes om - op duidelijke meningsverschillen tussen de lidstaten. Ik geloof wel dat we vorderingen maken, dat er vooruitgang wordt geboekt, maar ik stel eveneens vast dat het niet eenvoudig is om de lidstaten te overtuigen om concrete maatregelen te nemen. Ik denk bijvoorbeeld aan de moeite die mijn collega, de heer Frattini, zich heeft getroost om de lidstaten ertoe aan te zetten een veel coherenter en hechter beleid aan te nemen dan tot dusver het geval was. U hebt dus meer dan gelijk. De Commissie doet alles wat ze kan, maar ze kan de lidstaten helaas niet dwingen.
De Voorzitter
De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.50 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
