Situatie in Pakistan (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Pakistan.
Manuel Lobo Antunes
fungerend voorzitter van de Raad. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, zoals wij weten, heeft de Europese Unie de recente ontwikkelingen in Pakistan met grote bezorgdheid gadegeslagen, in het bijzonder de gebeurtenissen die leidden tot het uitroepen van de noodtoestand op 3 november jongstleden en dientengevolge tot grote sociale onrust en talrijke arrestaties, onder andere van de opperrechter, die op dit moment onder huisarrest staat.
U kunt er zeker van zijn dat dit een serieuze stap terug is in de structuur van de rechtsstaat en het democratisch proces in Pakistan; ik zou zeggen dat dit elke hoop neerslaat die het Pakistaanse volk en de internationale gemeenschap in het algemeen zouden kunnen hebben gekoesterd op het verstevigen van de legitimiteit van democratische instellingen in Pakistan. Om deze reden heeft het voorzitterschap op 6 november een verklaring doen uitgaan namens de Unie waarin wij onze ernstige bezorgdheid uitspreken over het uitroepen van de noodtoestand en het opschorten van de Pakistaanse grondwet en fundamentele vrijheden.
Op 4 november, twee dagen eerder, hadden de missiehoofden in Islamabad en de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, hun bezorgdheid over de gebeurtenissen geuit. Onze woorden, de woorden van de EU, werden dus toegevoegd aan vele anderen die herhaalden hoe belangrijk het is de grondwet opnieuw in te stellen, de civiele orde te herstellen, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de vrijheid van de massamedia te waarborgen, alle politieke gevangenen, journalisten en verdedigers van de mensenrechten vrij te laten en de omstandigheden te scheppen die nodig zijn om de parlementsverkiezingen te kunnen laten plaatsvinden zoals gepland, dat wil zeggen in januari 2008.
We twijfelen er niet aan dat de stabiliteit en ontwikkeling van welke natie dan ook alleen kan worden gewaarborgd in een sfeer van complete democratische geloofwaardigheid. Wij maken ons ernstige zorgen over de berichten van talrijke arrestaties, het boycotten van de vrije berichtgeving, het onderdrukken van de wezenlijke vrijheid van meningsuiting van de burgers en aanvallen op mensen met een beroep, zoals rechters, advocaten, journalisten en mensenrechtenactivisten. Tegelijkertijd doen we echter een krachtig beroep op alle partijen de uiterste terughoudendheid te betrachten en samen te werken aan een democratische en vreedzame oplossing voor de huidige crisis, die een snelle terugkeer naar een normale gang van zaken mogelijk zal maken.
Hoewel wij de uitdagingen erkennen waar Pakistan op dit moment in verband met zijn veiligheidssituatie mee wordt geconfronteerd, evenals de offers en inspanningen van het Pakistaanse volk bij het bestrijden van extremisme en terrorisme, is de Europese Unie er vast van overtuigd dat de oplossing van deze uitdagingen geen onderbreking van het democratisch proces kan inhouden.
Maar natuurlijk zijn wij erkenning verschuldigd aan de bondgenoot op wie we altijd hebben kunnen rekenen in deze strijd tegen extremisme en terrorisme. Daarom moeten we ervoor zorgen dat Pakistan zich blijft inzetten in de strijd tegen deze wereldwijde dreiging, waarin internationale samenwerking een essentieel gereedschap is.
Tot slot hoopt de Unie dat het huidige klimaat van onzekerheid snel en vreedzaam zal worden opgelost en roept zij president Musharraf op zich te houden aan zijn belofte zijn militaire uniform af te leggen en zijn functie als stafchef neer te leggen.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Pakistan staat voor derde maal binnen enkele maanden op de agenda van deze plenaire vergadering. Dit getuigt van de zeer lastige overgangssituatie die het land op dit moment doormaakt. Het uitroepen van de noodtoestand op 3 november door president Musharraf in zijn hoedanigheid als chef-staf van het leger was voor Europa en de rest van de wereld een zeer verontrustend signaal en heeft schade toegebracht aan de democratische koers in Pakistan.
Voorafgaande aan het uitroepen van de noodtoestand waren we getuige van enkele bemoedigende ontwikkelingen die hoop gaven op een politiek proces waarin groepen niet worden buitengesloten en sterkere democratische instellingen, maar jammer genoeg staat dit nu ter discussie en vandaag vragen we ons af of deze situatie nog omkeerbaar is en of het nog niet te laat is om het vertrouwen en de omstandigheden te herstellen in het zicht van de parlementaire verkiezingen.
In zijn televisietoespraak op 3 november 's avonds vertelde president Musharraf ons dat hij de grondwet opschortte vanwege de dreigingen voor het land die te wijten zijn aan een zichtbare toename in terroristische activiteiten en aanslagen. Het lijdt geen twijfel dat Pakistan momenteel geconfronteerd wordt met een ernstige dreiging van religieus extremisme en geweld, zoals de recente gebeurtenissen in de noordwestelijke grensprovincie en de aanval op het escorte van mevrouw Bhutto op 18 oktober duidelijk hebben laten zien. Maar waar we nu getuige van zijn, is de arrestatie van duizenden advocaten, journalisten, medewerkers van politieke partijen en mensenrechtenactivisten onder wie eminente personen zoal mevrouw Asma Jahangir, de voorzitter van de mensenrechtencommissie van Pakistan of de heer Aitzaz Ahsan, de president van de balie van advocaten bij het hooggerechtshof.
Dit zijn mensen die een open en tolerant Pakistan vertegenwoordigen. Zij zijn geen terroristen en het is verkeerd om ze vast te zetten. Ze moeten onmiddellijk worden vrijgelaten. Ik beschouw de drastische maatregelen die tegen de rechterlijke macht van Pakistan zijn genomen als bijzonder ernstig. De rechtsstaat ligt ten grondslag aan elk democratisch proces en zonder een onafhankelijke rechterlijke macht kan het functionerende democratisch systeem niet blijven bestaan.
De verklaring van het voorzitterschap, zojuist ook vermeld door onze Voorzitter namens de EU, is daarom erg duidelijk, en dit blijft ons standpunt. Afgelopen zondag sprak president Musharraf op een persconferentie de hoop uit dat de parlementaire verkiezingen op 9 januari 2008 kunnen worden gehouden. Dit zou een stap in de goede richting zijn, maar er blijven nog veel problemen over. Wanneer mogen we een eind verwachten aan de noodtoestand? Hoe kunnen we vrije en eerlijke verkiezingen hebben als de gedrukte en elektronische media worden gecensureerd, andere mensenrechten en vrijheden worden opgeschort en de onafhankelijkheid van rechterlijke macht is ondergraven? Hoe kunnen partijen campagne voeren als het recht van vergadering is geknot en partijleiders zoals Benazir Bhutto onder huisarrest staan? Deze kwesties zijn in dit stadium helemaal niet duidelijk.
Om aan deze onzekerheid een eind te maken is het van fundamenteel belang dat er zo spoedig mogelijk een vaste datum voor verkiezingen wordt aangekondigd, tegelijk met een duidelijk tijdschema voor het beëindigen van de noodtoestand. Voor enige kans op een democratisch en transparant verloop van deze verkiezingen is het belangrijk dat alle beperkingen van politieke rechten en fundamentele vrijheden worden ingetrokken. En zoals de zaken er nu voor staan, lijkt het niet mogelijk een waarnemersmissie naar de verkiezingen te zenden. Aan bepaalde minimumvoorwaarden voor het houden van democratische verkiezingen zoals vermeld in de mededeling van de Commissie over verkiezingsbijstand en waarneming door de EU wordt niet voldaan.
Als echter de noodtoestand tamelijk snel werd ingetrokken en de omstandigheden spoedig significant verbeterden, zou ik misschien de situatie opnieuw kunnen beoordelen. In ieder geval heb ik de noodzakelijke voorbereidingen getroffen voor een mogelijke inzet van een EU-waarnemersmissie in Pakistan als de omstandigheden zich opmerkelijk sneller ten goede keren. Maar zoals gezegd, ik heb zo mijn bedenkingen over de waarschijnlijkheid dat dit gaat gebeuren.
Er zijn oproepen geweest om onze hulp aan Pakistan op te schorten of te herzien en enkele EU-lidstaten hebben in dit opzicht stappen ondernomen of overwegen enkele maatregelen. Ik wil u eraan herinneren dat de steun van de Europese Commissie aan Pakistan zich richt op belangrijke vraagstukken zoals armoedebestrijding en onderwijs, waaronder die in de noordwestelijke grensprovincie en in Baluchistan, twee van de meest achtergestelde provincies in Pakistan.
Daarom vind ik dat moeten overwegen hoe we het beste verdergaan, maar gelet op de aard van deze bijstand vind ik dat we zeer zorgvuldig daarover moeten nadenken.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
namens de PPE-DE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, de werkelijkheid is dat de situatie zeer verontrustend is: opschorting van grondwettelijke garanties, noodtoestand, detentie van vele leden van de burgersamenleving, onder wie advocaten zoals de heer Ahsan, die voorzitter is van de orde van advocaten bij het Hooggerechtshof, en van opponenten, huisarrest van oppositieleider Bhutto. Wat doen we in deze situatie?
We hebben gehoord dat de staatssecretaris van Buitenlandse zaken van de VS, de heer Negroponte, Pakistan binnenkort zal bezoeken en dat één lidstaat, het Verenigd Koninkrijk, zich heeft aangesloten bij de oproep van de Verenigde Naties aan president Musharraf zijn functie als bevelhebber van het leger neer te leggen en de noodtoestand binnen tien dagen op te heffen.
Wat kunnen wij als Europese Unie doen? Ik geloof dat we in de eerste plaats met de grootst mogelijke voorzichtigheid moeten handelen. Ik geloof dat de vertegenwoordiger van het huidige voorzitterschap zeer terecht heeft opgemerkt dat Pakistan een partner van wezenlijk belang is in de strijd tegen het terrorisme en ook een land met kernwapens.
Daarom ben ik van mening dat de Europese Unie enerzijds de regering moet vragen voor zover mogelijk - want we moeten niet uit het oog verliezen dat terrorisme in Pakistan een factor is, een belangrijke factor - dus tot op zekere hoogte de orde, stabiliteit en grondwettelijke rechten en vrijheden te herstellen en die mensen vrij te laten die onrechtmatig gevangen worden gehouden. Bovendien, commissaris, zou ik u willen vragen uw aanzienlijke kwaliteiten en inspanningen te bundelen om ervoor te zorgen dat er vrije en eerlijke verkiezingen kunnen worden gehouden en dat de Europese Unie, op basis van de waarborgen waarnaar u in uw toespraak verwees, aanwezig is bij het proces in Pakistan dat zo bijzonder belangrijk is voor de stabiliteit van de regio en voor alle betrekkingen tussen die regio en de Europese Unie.
Daarom, commissaris, hebben wij groot vertrouwen in uw capaciteiten, groot vertrouwen in uw diplomatieke activiteit en groot vertrouwen in uw inspanningen, en wij hopen dat ze werkelijk een succesvolle afloop zullen krijgen die het mogelijk zal maken dat de Europese Unie aanwezig is bij het electorale proces.
Robert Evans
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Raad en de Commissie, in het bijzonder de Raad voor zijn krachtige verklaring op 8 november.
Ik denk niet dat iemand eraan twijfelt dat de situatie in Pakistan zeer ernstig en zeer explosief is. Wellicht is het moeilijk om tot ons door te laten dringen dat al het gebeurde feitelijk slechts in de laatste tien dagen heeft plaatsgevonden en wel vanaf het moment dat de noodtoestand is uitgeroepen. Verschillende leden hier hebben generaal Musharraf enige maanden geleden zowel in Brussel als later in Islamabad ontmoet en een aantal garanties gekregen. Hij was er zeer stellig in dat hij de grondwet zou volgen en dat er vrije en eerlijke verkiezingen zouden plaatsvinden. Ik ben blij met zijn aankondiging dat de verkiezingen op 9 januari kunnen plaatsvinden, maar ik deel de bezorgdheid van de commissaris en stel daarom de vraag: zijn er binnen minder dan acht weken vrije en eerlijke verkiezingen mogelijk, gezien in het licht van wat er gaande is en de huidige maatregelen in het kader van de noodtoestand zoals het uit de lucht halen van bepaalde televisiekanalen en de opschorting van andere mensenrechten?
Hoewel ik verwijs naar de commissaris, zou ik graag ook haar bijzondere aandacht willen vragen voor onze paragraaf 14 van deze resolutie waarin we de Commissie vragen om uitbreiding van hulp aan Pakistan voor onderwijs, armoedebestrijding, gezondheidszorg en hulp uit te breiden, maar, gegeven de omstandigheden, de financiering via particuliere NGO's te laten verlopen in plaats van rechtstreeks aan de regering.
We hebben geen problemen met het Pakistaanse volk. We erkennen dat Pakistan een belangrijke bondgenoot van het westen is, zoals de heer Salafranca Sánchez-Neyra opmerkte. We erkennen de belangrijke rol die Pakistan op vele, vele gebieden speelt en dat er ook in dit land slachtoffers zijn van terrorisme. Maar collega's, ik vind niet dat dit betekent dat we afzijdig moeten blijven en moeten negeren wat er op dit moment gebeurt. Mijn Fractie wilde ook een paragraaf opnemen over mogelijke sancties en de Raad uitnodigen...
(De spreker wordt door de Voorzitter verzocht langzamer te spreken)
Ik dacht dat ik zo duidelijk Engels sprak, dat zij het goed konden volgen, maar ik zal natuurlijk wat langzamer spreken.
Ik nodig de Raad ook uit om doelgerichte sancties te overwegen zoals de Socialistische Fractie graag wilde zien, maar we kregen daar geen enkele steun voor: misschien reisverboden, bevriezing van banktegoeden. We hopen echter dat dit allemaal niet nodig zal zijn en dat Pakistan op zijn schreden terug zal keren van de rand van de afgrond, dat de noodtoestand kan worden ingetrokken en dat generaal Musharraf terugtreedt als opperbevelhebber. Mijnheer de Voorzitter, mijn excuus dat ik te snel sprak.
Sajjad Karim
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Pakistan is een onmisbare bondgenoot voor de Europese Unie. Vandaag de dag menen wij dat Pakistan zich op een kruispunt bevindt.
Maar ik geloof dat het land zich met ons wil verbinden en we hebben een recente ontwikkeling van verbondenheid met Pakistan hersteld die, naar ik begrijp, zich redelijk succesvol aan het ontwikkelen is.
Laten we echter de historische context van de huidige situatie voor ogen houden. Ik ken Pakistan redelijk goed en verreweg het grootste probleem waar Pakistan intern tegenwoordig mee te kampen heeft, is de terroristische dreiging die van over de grens met Afghanistan komt. Afghanistan is een gemeenschappelijk mondiaal probleem. Wij in het westen hebben Afghanistan enkele jaren geleden de rug toegekeerd. Het is belangrijk dat we vandaag niet onze rug toekeren aan Pakistan.
Pakistan ligt in het gevechtsfront en draagt soms een zeer zware last ten behoeve de internationale gemeenschap, een zware last die soms op zwakke schouders rust. De Pakistaanse bevolking draagt deze last met zijn vele geweld en afslachtingen die anders in andere delen van de wereld zouden hebben plaatsgevonden. De oplossing ligt niet in het isoleren van liberalen en liberale normen en waarden en weghalen van deze liberale normen en waarden bij het Pakistaanse volk.
Vandaag zie ik dat de Commissie weer heeft opgeroepen tot vrijlating van gevangenen die nu worden vastgehouden en ik steun die oproep. Het gaat om mensen zoals de opperrechter van Pakistan en ook de heer Aitzaz Ahsan, een vooraanstaand advocaat in Pakistan. De president van Pakistan moet de noodtoestand onmiddellijk beëindigen; dat moet ons uitgangspunt zijn. Hij moet de grondwet in de vroegere toestand herstellen. Hij moet het hooggerechtshof in de vroegere toestand herstellen en aankoersen op vrije en eerlijke verkiezingen.
President Musharraf moet erkennen dat we niet onze rug naar Pakistan hebben toegekeerd. We moeten betrokken blijven. Het is nu voor hem tijd om op zijn schreden terug te keren, onze kernwaarden te erkennen en deze waarden met ons te delen. In een bepaald opzicht heeft hij ondanks de uitzichtloze situatie zelfs nu de unieke gelegenheid de macht te geven aan het volk van Pakistan, de ware beheerders van die macht.
Eoin Ryan
namens de UEN-Fractie. - Mijnheer de Voorzitter, ook ik erken het belang van Pakistan voor ons allemaal in de strijd tegen het terrorisme. Het land is in die strijd een bondgenoot van ons allemaal. Ik geloof echter geen moment dat dit in alle omstandigheden een rechtvaardiging is voor datgene wat er in de afgelopen weken in Pakistan is gebeurd.
Elke afwijking van het algemene democratische proces kan geen oplossing zijn voor de politieke problemen binnen Pakistan. Een van de dingen waar ik mij echt zorgen over maak, is de reden waarom hij dit deed: omdat hij bang was dat hij van het hooggerechtshof niet de beslissing zou krijgen die hij verwachtte of wenste. Het is in een opzicht een tamelijk triviale zaak en het lijkt erop dat hij tot extreme maatregelen in zijn behandeling van het volk van Pakistan en met de rechterlijke macht in Pakistan is overgegaan op een manier die uiterst gevaarlijk is.
Ik juich het feit toe dat hij beloofd heeft verkiezingen te houden, maar de internationale gemeenschap moet hem niet toestaan van die belofte terug te komen. De noodtoestand in Pakistan moet onmiddellijk worden opgeheven en de regering van Pakistan moet de grenzen van de grondwet eerbiedigen. Het aan de kant zetten van het hooggerechtshof bracht onmeetbare schade toe aan het stelsel van scheiding van machten binnen Pakistan. Het is zeer, zeer slecht voorbeeld dat de generaal heeft gegeven. Ik veroordeel ten volle de massale arrestaties van politieke tegenstanders van de generaal, onder wie 3 000 vreedzame demonstranten, burgers en mensenrechtenactivisten.
Het Europees Parlement moet vandaag een krachtige boodschap aan generaal Musharraf sturen dat zijn recente maatregelen alle gerespecteerde internationale conventies schenden en dat hij Pakistan een zeer negatieve en zeer gevaarlijke richting doet inslaan.
Jean Lambert
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, evenals vele anderen zit ik hier met een diep gevoel van spijt en met een zekere woede dat we opnieuw de situatie in Pakistan moeten bespreken. Ik ben het eens met werkelijk alles wat hier vanmiddag is gezegd. We verkeren in een ernstige situatie, niet in het minst omdat dit een nucleaire staat is en het risico van een mislukte nucleaire staat is iets wat ons allemaal erg nerveus maakt.
Mensen hebben gelijk als ze zeggen dat de macht om een stap terug te doen in de crisis hoofdzakelijk bij president Musharraf en zijn aanhangers ligt. Deze gedachte dat er een noodtoestand heerst, maar dat de verkiezingen ongestoord kunnen verlopen, houdt geen stand. Het zijn zeker geen ongestoorde verkiezingen als de leiders van de andere politieke partijen huisarrest hebben of in de gevangenis zitten. Als er geen persvrijheid is, als mensen zelfs geen satellietschotels kunnen krijgen omdat de import ervan verboden is, zijn er hoe dan ook geen omstandigheden voor vrije en eerlijke verkiezingen.
Het zal duidelijk zijn dat we de vrijlating willen van al die politieke gevangenen, dat we persvrijheid willen en dat we willen dat de rechterlijke macht in staat is onbelemmerd te functioneren, want als iedereen met een uitgesproken democratische gezindheid wordt opgesloten, wie blijven er dan nog op straat over? De boodschap die door de maatregelen van de Pakistaanse regering op dit moment wordt uitgedragen, is daarom uiterst zorgwekkend voor een staat die zegt toegewijd te zijn aan de democratie.
Ik ben het eens wat de heer Robert Evans heeft gezegd. We moeten bepaalde sancties achter de hand hebben als de deadline van 22 november die door de Gemenebest en de VN is gesteld niet in acht wordt genomen en we niet zien dat president Musharraf terugtreedt als militaire leider of geen eind maakt aan de noodtoestand.
We zouden morgen de actiedag van Amnesty International moeten steunen om aan de politieke gevangenen in Pakistan te denken en we moeten zeker kijken naar hulp en de wijze waarop deze wordt besteed. Pakistan heeft tien miljard dollar aan hulp van de VS gehad in de afgelopen vijf of zes jaar, vooral antiterreurmaatregelen en niet voor de instandhouding en ontwikkeling van onderwijs.
Georgios Georgiou
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gezien dat de hele westerse wereld, met de Verenigde Staten voorop, vroegere verkiezingen in Pakistan eist. Ze willen verkiezingen voordat de oppositie uit de gevangenis is en het huisarrest van de heer Ahsan, voorzitter van de orde van advocaten bij het Hooggerechtshof, wordt opgeheven.
De gevolgen zullen in Pakistan zeker gevoeld worden. Er zal ook onvermijdelijk politieke instabiliteit komen en een negatief effect op de economie van een land dat toch al in een ongunstige situatie verkeert. Het is waarschijnlijk dat de crisis op regionaal niveau nog meer kwalijke gevolgen zal hebben en dat de bredere ontwikkelingen de stabiliteit in heel Azië zullen aantasten. Mijns inziens is het niet mogelijk de ontwikkelingen in Pakistan en Kashmir los te zien van die in Afghanistan.
Ik stel voor dat de EU staat op het veiligstellen van Pakistans aanzienlijke nucleaire arsenaal, indien nodig door de VN, ten minste totdat het land terugkeert tot zijn vroegere politieke en indien mogelijk democratische staat.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Mijnheer de Voorzitter, wij en de rest van de westerse wereld beschouwen Pakistan nu al jaren als een belangrijke bondgenoot. De terreurdreiging en de beloften en de krijgshaftige retoriek van de Pakistaanse regering over het tegenhouden van die dreiging zijn voor de EU ook altijd geruststellende woorden geweest. Er zijn echter te veel nadelen verbonden aan dit bondgenootschap en deze wederzijdse solidariteit. Nu is het tijd om eindelijk onze ogen te openen.
De noodtoestand die generaal Musharraf op de derde dag heeft uitgeroepen, een scheur in de Pakistaanse grondwet, is slechts het topje van de ijsberg waarvoor wij hier in juli en oktober al hebben gewaarschuwd. De samenleving is in de loop der jaren gemilitariseerd en de lakmoesproef voor de toestand van de mensenrechten, godsdienstvrijheid en rechten van minderheden, heeft aangetoond dat deze beperkt zijn. Pakistan zou zich dit jaar klaarmaken voor de triomfale intocht van de democratie, maar in plaats daarvan zijn er duidelijke tekenen van een harder wordend dictatoriaal regeringsstelsel. De arrestaties van oppositieleden, de verstoring van het werk van het Hooggerechtshof, de weigering één oppositieleider het land binnen te laten en de arrestatie van een tweede, de gevangenschap van een vertegenwoordiger van de VN en het geweld dat de autoriteiten tegen vreedzame demonstranten gebruiken, maken allemaal duidelijk dat Pakistan aan de rand van de afgrond staat.
Commissaris, de EU dient nu de krachtige en eenstemmige boodschap over te brengen dat het democratische volksmacht en een samenleving met respect voor de mensenrechten zijn die de sterkste barrière tegen de opkomst van radicale groeperingen vormen en niet een leger. We begrijpen dat het land wordt geconfronteerd met interne bedreigingen van zijn veiligheid en dat het daarop moet reageren, maar democratie is geen bedreiging van de veiligheid. Democratie is ook precies het antwoord in de strijd tegen de opkomst van de Taliban. De EU moet haar stem durven verheffen en zeggen dat wij de opbouw van een stabiele en democratische samenleving als cruciaal voor ons bondgenootschap beschouwen. De eerste stap naar stabiliteit in Pakistan is de garantie dat het Hooggerechtshof onafhankelijk en in vrede kan werken. Dan zijn er de parlementsverkiezingen in januari. Het bieden van internationale assistentie aan de autoriteiten bij het onderzoek naar de bomaanslag van oktober zou een teken van onze bezorgdheid zijn. Een samenleving die in elk geval officieel op een grondwet is gebaseerd, met oude democratische tradities en waar de mensen een oprecht verlangen naar democratie, vrede en stabiliteit hebben, zal het niet zo gemakkelijk opgeven. Daarom is Pakistan vol hoop.
Libor Rouček
(CS) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, de langdurige ervaring van vele landen laat zien dat een rechtsstaat en democratie de beste en doeltreffendste manier zijn om extremisme, instabiliteit en chaos te voorkomen. Vanuit dit standpunt bekeken is het besluit van president Musharraf de noodtoestand uit te roepen een ernstige vergissing en een blunder. Pakistan is geen land zonder democratische tradities: integendeel, zoals te zien valt aan het moedige en verantwoordelijke gedrag van Pakistaanse rechters, advocaten, journalisten en andere vertegenwoordigers van NGO's, heeft de civiele samenleving diepe en sterke wortels in Pakistan. Deze civiele samenleving heeft echter hulp nodig. Daarom doen wij een beroep op president Musharraf de noodtoestand te beëindigen, alle politieke gevangenen vrij te laten en alle door de grondwet gewaarborgde rechten en vrijheden te herstellen, inclusief vrijheid van beweging, meningsuiting, vereniging en vergadering, zodat er begin volgend jaar waarlijk democratische, vrije en transparante parlementsverkiezingen kunnen worden gehouden.
Neena Gill
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen paar weken heeft er een golf van schokkende gebeurtenissen in dit turbulente en woelige land plaatsgevonden. Het uitroepen van de staat van beleg in de vermomming van de wet op de noodtoestand is een heimelijke poging om Pakistan te destabiliseren vanwege de persoonlijke ambitie van een man.
President Musharraf rechtvaardigt zijn maatregelen als zijnde een poging om het land af te houden van het plegen van zelfmoord, maar het is niet het land dat zelfmoord pleegt, maar het zijn de maatregelen en de daden van een dictator die het land ombrengen.
Het is volkomen onacceptabel dat de leider van de oppositie, Benazir Bhutto, huisarrest heeft gekregen en een verbod om politieke activiteiten te bedrijven en dat andere activisten, de media en de onafhankelijke rechterlijke macht zijn gemuilkorfd.
Hoewel we erkennen dat er reële dreigingen zijn van extremisten in het land, ben ik van oordeel dat de maatregelen van generaal Musharraf in plaats van de extremisten te verdelgen, hen slechts aansporen en slechts zullen leiden tot verzwakking van de democratische en gematigde stemmen in het land.
Sommigen zeggen dat Pakistan op de rand van instorting staat. We moeten dit voorkomen door een sterke reactie te geven. Gematigde mensen in Pakistan zijn gefrustreerd en boos en zij zijn teleurgesteld vanwege de slappe reactie van Europa.
Ik roep daarom commissaris Ferrero-Waldner en de Raad op om een ondubbelzinnige, duidelijke boodschap aan de president te brengen over de ernstige gevolgen als de onderdrukking van de grondwet, van politici, van de media en van de rechterlijke macht niet onmiddellijk wordt beëindigd.
Philip Claeys
(NL) Mijnheer de Voorzitter, praktisch alle sprekers voor mij hebben er al op gewezen: de afkondiging van de noodtoestand in Pakistan en de manier waarop dat allemaal is gebeurd, is totaal onaanvaardbaar. Het is onaanvaardbaar dat Musharraf blijk van een dergelijk gebrek aan zin voor democratie geeft.
Bovendien is er een ernstig probleem dat door die noodtoestand nog meer in de hand wordt gewerkt, namelijk het feit dat hierdoor bij wijze van spreken nog een tweede front wordt geopend, het front van het moslimterrorisme.
U weet dat er in ieder geval al veel kritiek op het regime van Musharaf te leveren is: het regime schiet tekort in de bestrijding van o.a. de Taliban, van groepen in en rond Al-Quaeda die opereren aan de grens met Afghanistan. Welnu, door het afkondigen van de noodtoestand wordt daar aan dergelijke terreurorganisaties vrij spel gegeven en de situatie zal hierdoor alleen nog maar verergeren.
Manuel Lobo Antunes
fungerend voorzitter van de Raad. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ten eerste zou ik het Europees Parlement willen danken voor het agenderen van dit debat, dat met het oog op de situatie in Pakistan en onze samenwerking met dat land in de zo belangrijke strijd tegen extremisme en terrorisme wel zeer opportuun is.
We kunnen en zullen niet onverschillig blijven tegenover een land als Pakistan. Dit debat laat ook zien dat de drie instellingen, het Parlement, de Raad en de Commissie, dezelfde fundamentele en onmiddellijke doelstellingen hebben, namelijk het snelle en volledige herstel van de rechtsstaat en democratische vrijheden in Pakistan en het houden van vrije en democratische verkiezingen. Dit is het doel dat ons verenigt en het doel waarvoor we ons allemaal moeten inzetten, in het bijzonder de drie instellingen, op het gebied van onze respectieve competenties en bevoegdheden.
Ik zou ook willen zeggen dat wij in onze hoedanigheid van voorzitter ook begrijpen, zoals de commissaris hier heeft gezegd, dat alle maatregelen die zouden kunnen leiden tot een mogelijke opschorting van de samenwerking die gevolgen heeft voor een bevolking die al onder vele tekorten lijdt, met zorg moeten worden overwogen en onderzocht. Het volk van Pakistan heeft al genoeg geleden en hoeft niet nog meer te lijden. Ook dit is een kwestie die met enige zorg moet worden overwogen, mocht ze zich voordoen.
Wat het geval ook mag zijn, onze doelstellingen zijn nu helder en gedefinieerd en ik kan u verzekeren dat het voorzitterschap en de Raad alle initiatieven en maatregelen zullen nemen die gepast worden geacht om op ontwikkelingen in de situatie te reageren.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is evident dat we het allemaal erg lastig om te begrijpen wat er is gebeurd. Het is zeer ernstig. We zijn allemaal bezorgd, omdat het uitroepen van de noodtoestand het krachtiger maken van democratische instellingen en het bouwen aan een democratisch proces waarin groepen niet worden buitengesloten in gevaar heeft gebracht. Het is daarom van fundamenteel belang dat mensenrechten en politieke rechten volledig worden hersteld, dat beperkingen voor de media worden opgeheven en dat het kader en de voorwaarden voor verkiezingen in belangrijke mate worden verbeterd. Stabiliteit en ontwikkeling zijn slechts bereikbaar bij democratie en de rechtsstaat.
We denken daarom verder na over de vraag van een mogelijke waarnemersmissie voor de verkiezingen. Zoals ik al zei, misschien kunnen we een kleine groep adviseurs sturen om het proces onder de huidige omstandigheden te volgen. Zoals ik al zei, moet anders de noodtoestand zeer snel worden opgeheven en de burgerlijke vrijheden worden hersteld.
Wat de hulp betreft, vind ik dat we onze hulp aan Pakistan al substantieel hebben vergroot, vooral op het terrein van onderwijs en plattelandsontwikkeling. Zoals ik als eerder zei, geloof ik daarom dat we in dit stadium even moeten wachten en zeer zorgvuldig moeten oordelen. Natuurlijk moeten we de arme bevolking in Pakistan niet in gevaar brengen, maar we moeten de dingen op een goede manier doen.
De Voorzitter
Om het debat af te ronden: ik heb zeven ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats op donderdag 15 november 2007.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
David Martin  
schriftelijk. - (EN) Pakistan is een onmisbare bondgenoot in de strijd tegen terreur. Als gevolg daarvan wordt het land geconfronteerd met een geweldige interne druk en een dreigende instabiliteit. President Musharraf heeft op deze situatie gereageerd door de noodtoestand uit te roepen.
Hij stelt dat een abnormale situatie abnormale maatregelen vereist. Zijn reactie is voor een deel begrijpelijk, maar heel verkeerd. De aangewezen manier om antidemocratische krachten aan te pakken is met democratie. Hij moet een eind maken aan de noodtoestand, een verkiezingsdatum aankondigen en een datum bepalen waarop hij zijn uniform uittrekt. Hij moet vervolgens oproepen tot een open en breed opgezet debat over de toekomst van Pakistan.
Ik ben ervan overtuigd dat zo'n debat zou aantonen dat de grote meerderheid van de Pakistani extremisme en fundamentalisme verwerpt en wil wonen in een land dat in vrede is met zichzelf, in vrede met zijn buren en een goede verstandhouding met het westen heeft.
