Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Janssen van Raay
Voorzitter, dank u dat mijn interventie in de Notulen is terechtgekomen. Het staat wel erg cryptisch nu, want de reden dat ik het woord heb gevoerd is dat ik destijds rapporteur was van de mogelijkheid van de secretaris-generaal Vinci om eventueel geweld toe te passen, maar de aanleiding was natuurlijk een vechtpartij in de passerelle. Ik ga nu niet op details in, maar het slachtoffer heeft nu een klacht ingediend, en ik hoop wel dat u de klacht au serieux beantwoordt, los van de Reglementswijziging.

De Voorzitter
Sta mij toe dat ik dit even nakijk in de Notulen.
Wat klopt er niet?

Janssen van Raay
Mijnheer de Voorzitter, door mijn eigen soberheid is het erg cryptisch geworden. De Notulen zelf kloppen. Ik heb u daar al voor bedankt, maar het vergt wel enige verduidelijking, die ik ook bereid ben u buiten deze vergadering te geven.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, volgens punt 5 van de Notulen van de vergadering van gisteren - samenstelling fracties - heeft u verklaard dat de Fractie Europa van Nationale Staten niet meer bestaat omdat ze niet genoeg nationale staten meer telt.
Zoals vele collega's weten, heeft Sir Jimmy Goldsmith een andere partij, de Referendumpartij, en zal hij met zijn Britse nationaliteit aan verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk deelnemen.
U heeft naar artikel 29, lid 2, van het Reglement verwezen, maar daar staat alleen dat het voor de oprichting van een fractie vereiste aantal leden ten minste negenentwintig leden uit één lid-staat bedraagt. Mijnheer de Voorzitter, kunt u bevestigen dat de uitdrukking "uit... lid-staten" moet worden geïnterpreteerd als "gekozen in... lid-staten" ? Anders kan Sir Jimmy Goldsmith van zijn Britse nationaliteit gebruik maken om het aantal lid-staten te verhogen.
(Applaus)
Haug
Mijnheer de Voorzitter, in punt 21 van de Notulen betreffende het debat over energie-efficiëntie en gas- en elektriciteitsvoorziening worden alle commissies die een advies hebben uitgebracht vermeld met uitzondering van de Begrotingscommissie. Ik heb namens de Begrotingscommissie een advies uitgebracht. Is dit niet schandalig?

De Voorzitter
Dat wordt gecorrigeerd, waarde collega.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van de opmerking die ik gisteren heb gemaakt over het feit dat fotografen in het Parlement telelenzen gebruikten, hebben verschillende leden mij gevraagd wie zij aan het fotograferen waren. Die fotografen waren de heer Francis Demange van het persbureau Gamma en de heer Jean-Philippe Ksiazek van AFP. Zij hebben tegenover de veiligheidsdiensten van het Parlement verklaard dat zij voor architecturale doeleinden foto's van de buitenkant van het gebouw maakten. Ik laat het aan mijn Franse collega's over te beoordelen of zij inderdaad belang stelden in de architectuur van het gebouw.
Bij nader onderzoek zou zijn gebleken dat zij kantoor IPE 425, het kantoor van de heer Tapie, voormalig lid van het Europees Parlement, wilden bespioneren.

De Voorzitter
Mijnheer Hallam, ik zou u - alsook alle andere leden - ter informatie willen zeggen dat het Bureau zich gisterenavond met deze kwestie bezig heeft gehouden. Wij hebben in onderlinge overeenstemming besloten dat de in het Parlement al geruime tijd bestaande en schriftelijk vastgelegde regeling moet worden nageleefd. Dat betekent dat het maken van filmopnamen en het nemen van foto's verboden is in de restaurants, bars en cafetaria's, in de kantoren van de leden en in een derde categorie ruimten, die ik nu niet voor de vuist weg kan noemen, maar het desbetreffende administratieve besluit zal mij zo dadelijk worden voorgelegd.
Deze regeling geldt al lang en het Bureau heeft gisteren in onderlinge overeenstemming besloten de administratie te verzoeken op de naleving van deze voorschriften toe te zien.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Urgentverklaring
Theato
Mijnheer de Voorzitter, het gaat om de rechtsgrondslag. In de Commissie begrotingscontrole ligt dit verslag wel al ter tafel, maar er is geen sprake van urgentie, aangezien we er al sinds december 1993 aan werken en van de Raad ter zake nog geen antwoord hebben gekregen. Gisteren hebben wij dan ook in de commissie besloten de urgentverklaring te verwerpen.
(Het verzoek om urgentverklaring wordt verworpen)

Theato
Mijnheer de Voorzitter, ook hierover hebben wij gisteren in de commissie beraadslaagd. Omdat het verslag van de Rekenkamer zeer duidelijke vingerwijzingen inzake het beheer van de middelen bevat, stelt onze commissie voor het onderhavige verslag niet volgens de urgentieprocedure te behandelen, maar nog eens in het licht van de resultaten te bekijken om dan een gegrond advies te kunnen uitbrengen. Dus, verwerping van het verzoek om urgentverklaring.
(Het verzoek om urgentverklaring wordt verworpen) Voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0296 - C4-0388/96-96/0160(CNS)) houdende technische maatregelen voor de instandhouding van de visbestanden
Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie visserij heeft gisteren bij eenparigheid beslist dit verzoek om urgentverklaring te verwerpen.
(Het verzoek om urgentverklaring wordt verworpen)

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, het gaat erom dat wij de Europa-Overeenkomst bijna met eenparigheid van stemmen hebben aangenomen en wij nu tegen 1 januari de interimovereenkomst in werking moeten laten treden, die anticipeert op de economische en commerciële beleidsaspecten totdat het ratificatieproces in de lid-staten is voltooid. Onze commissie heeft gisteren eenstemmig besloten het verzoek om urgentverklaring in te willigen en heeft ook het verslag goedgekeurd. Ik verzoek u haar daarin te volgen.
(Het verzoek om urgentverklaring wordt ingewilligd)

Jaarverslag van de Rekenkamer en activiteiten
met betrekking tot de algemene begroting
De Voorzitter
Aan de orde is de indiening van het jaarverslag en de verklaring van betrouwbaarheid betreffende de verrichtingen in het kader van de algemene begroting voor het begrotingsjaar 1995 door de heer Friedmann, voorzitter van de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen.
Het woord is aan de voorzitter van de Rekenkamer, de heer Friedmann.

Friedmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, mijnheer Liikanen, het is mij een grote eer het Europees Parlement in het eerste jaar van mijn voorzitterschap het jaarverslag en de betrouwbaarheidsverklaring voor het begrotingsjaar 1995 te mogen voorleggen. Dit gebeurt op een tijdstip dat er belangrijke beslissingen voor de toekomst van Europa moeten worden genomen, onder meer over de economische en monetaire unie, de verdere ontwikkeling van de structuurfondsen en het landbouwbeleid, de toekomstige financiering van de Gemeenschap en de uitbreiding oostwaarts. De resultaten van het onderzoek van de Rekenkamer zijn zeker niet het enige, maar wel een belangrijk criterium voor het uitzetten van deze toekomstige koers.
Sta mij toe dat ik u de resultaten van ons laatste jaarverslag voorstel. Aan de ontvangstenzijde zijn de BTWopbrengsten in 1993 met 5 tot 6 % teruggelopen. Dit moet ongetwijfeld tegen de achtergrond van de afschaffing van de fiscale grenzen sinds 1 januari 1993 worden gezien. De berekening van het bruto nationaal produkt door de lid-staten is niet altijd betrouwbaar en evenmin altijd onderling vergelijkbaar. Dit heeft gevolgen voor de bijdragen die de lid-staten aan de EU betalen en voor de bedragen die uit de EU terug naar de lid-staten vloeien. Door de gebrekkige toepassing van de wetgeving inzake actieve veredeling gaan er voor de Gemeenschap jaarlijks vele miljoenen ecu verloren.
De Europese Rekenkamer is u, het Parlement, zeer dankbaar omdat u voor het eerst in uw bestaan een enquêtecommissie hebt opgedragen de communautaire regeling voor het douanevervoer te onderzoeken. Wij hadden in onze jaarverslagen al herhaaldelijk gewezen op de noodzaak dat ter zake duidelijkheid wordt geschapen en wij verlenen derhalve gaarne onze steun aan het werk van deze enquêtecommissie.
Wij kunnen vaststellen dat de in 1992 ingevoerde hervorming van het landbouwbeleid effect begint te sorteren. Zo konden de graanvoorraden sterk worden verminderd. Bij rundvlees werd de eveneens positieve ontwikkeling door de gevolgen van de BSE-crisis verstoord. De vermindering van de overschotten resulteerde zowel in 1994 als in 1995 in lagere opslagkosten en exportsubsidies. In haar jaarverslag merkt de Rekenkamer kritisch op dat er van de 160 miljoen ecu die in 1994 en 1995 aan de lid-staten beschikbaar werden gesteld voor het opsporen van fraude voor 16, 5 miljoen ecu, dus ongeveer 10 %, niet kon worden verantwoord.
In Duitsland kon de weg die verkochte, mogelijk met varkenspest besmette varkens hadden gevolgd, niet altijd worden achterhaald. Dit betekent dat het risico bestaat dat het vlees weer op de markt werd gebracht.
In verband met de uitvoer van fetakaas uit Denemarken naar Iran werd 16 miljoen ecu te veel aan uitvoerrestituties betaald. Dit bedrag is een raming op basis van de eerste gegevens waarover de Rekenkamer beschikte. Er werd uitgegaan van resultaten van door de Deense autoriteiten uitgevoerde tests die in een speciaal verslag van de Deense rekenkamer zijn opgenomen.
In de lid-staten met de hoogste olijfolieproduktie zijn de olijfdossiers nog altijd niet, zoals door de Raad en het Parlement geëist, vervolledigd. In deze sector bestaat er bijgevolg geen betrouwbaar controlesysteem.
Bij de invoering van kadasters voor het rijstteeltareaal is er al even weinig vooruitgang vast te stellen. In de marktordening voor katoen werden daarentegen betere controlemethodes ingevoerd, iets waarop de Rekenkamer al in haar jaarverslag over 1992 had aangedrongen.
Ingevolge de stijging van de steun voor het verbouwen van vlas bestaat er gevaar voor overproduktie.
In het visserijbeleid wordt te gul omgesprongen met steun voor apparatuur die moet dienen voor controle op visserijactiviteiten. De Commissie heeft onvoldoende gecontroleerd of er sancties werden opgelegd aan vissersvaartuigen die overtredingen begingen. Steun voor ondernemingen in de visserijsector werd zelfs daar betaald waar het aan vis of de nodige infrastructuur ontbrak. Bij investeringen in de visserijsector die via leasing werden gefinancierd, werd het totale bedrag als subsidiabele uitgave beschouwd. Dit is onjuist, omdat de termijnen pas in de loop van de volgende jaren moeten worden betaald.
In het kader van ons betrouwbaarheidsonderzoek hebben wij onder meer vastgesteld dat arealen waarvoor steun werd aangevraagd, niet bestonden, dat de opgegeven gegevens of oppervlakten, produkten en veestapels niet met de werkelijkheid overeenstemden en dat door de nationale betaalorganen om uitbetaling van de steun werd verzocht hoewel de overeenkomstige betalingen nog niet waren verricht.
Na de landbouw hebben de structuurfondsen het grootste aandeel in de begrotingsuitgaven van de EU. Begrotingstechnisch gezien bestaat het probleem daar vooral in de discrepantie tussen betalingskredieten en daadwerkelijk verrichte betalingen. Zo bedroegen de betalingskredieten in 1995 bijna 24 miljard ecu, terwijl de daadwerkelijk verrichte betalingen slechts 19, 5 miljard ecu bedroegen. Er bestaan verschillende redenen voor het achterblijven van de betalingen bij de betalingskredieten, waaronder moeilijkheden bij de cofinanciering, overbelasting van de nationale instanties, absorptiemoeilijkheden in economisch opzicht. Ik zou er echter op willen wijzen dat het geen zin heeft het geld absoluut snel te willen uitgeven. Het moet natuurlijk allemaal correct verlopen. Naar het schijnt, is dit bij de structuurfondsen slechts in onvoldoende mate mogelijk. Bij het Sociaal Fonds, bijvoorbeeld, waren er van de 850 operationele programma's voor de afgelopen periode 1990-1993 begin dit jaar slechts 37 % afgerond. Bij de communautaire initiatieven is de situatie nog slechter, daar was het slechts 15 %. Daaraan zij toegevoegd dat de Commissie blijkbaar moeite heeft om sluimerende projecten af te sluiten. Zo waren alleen al in 1995 op het gebied van de structuurfondsen voor ongeveer 900 miljoen ecu betalingsverplichtingen voor zogenaamde sluimerende projecten aangegaan, die konden worden geannuleerd. De steun wordt al te zeer versnipperd. Ondertussen valt ongeveer de helft van de communautaire bevolking onder de een of andere doelstelling. De criteria voor steunverlening moeten met het oog op meer concentratie van de steun onder de loep worden genomen. De Commissie moet haar inspanningen op het vlak van de evaluatie voortzetten. Rendabele investeringen zouden meer via leningen moeten worden gefinancierd.
Zoals in de vorige jaren moeten we vaststellen dat: steun voor uitgaven wordt gegeven die niet voor steun in aanmerking komen, lid-staten provisies en belastingen van de communautaire steun afhouden, subsidies worden aangevraagd voor uitgaven die nog niet werden verricht, geraamde uitgaven als daadwerkelijke uitgaven worden aangegeven en op bewijsstukken voor uitgaven hogere bedragen worden opgevoerd dan in werkelijkheid werden betaald.
Ook bij de landen van Midden- en Oost-Europa en de onafhankelijke staten van de voormalige Sovjet-Unie was er sprake van discrepantie. Daar beliepen de vastleggingen waarvoor geen contracten waren gesloten eind 1995 ongeveer 2 miljard ecu voor PHARE en ongeveer 644 miljoen ecu voor TACIS. Wat een brandend probleem dit kan zijn, blijkt uit het voorbeeld van Tsjernobyl, waar de kredieten ondanks eclatante tekortkomingen op veiligheidsgebied slechts mondjesmaat afvloeien. Voor de programma's PHARE en TACIS zij er bovendien op gewezen dat het beheer van de personele middelen binnen de Commissie absoluut moet worden verbeterd. Voorts moet de Commissie zich bij de overdracht van taken van het openbaar gezag aan derden terughoudender opstellen. De EU-delegaties in de Midden- en Oosteuropese landen moeten meer bevoegdheid krijgen, zodat sturings- en controletaken meer en meer ter plaatse kunnen worden waargenomen. Mogelijkheden tot cofinanciering door de Midden- en Oosteuropese landen moeten ernstig worden overwogen om hun belangstelling te wekken. Belangenverstrengeling bij de gunning van overheidscontracten moet worden vermeden.
In verband met de ontwikkelingslanden en andere derde landen, met uitzondering van Midden- en Oost-Europa, moet worden gezegd dat de kloof tussen vastleggingskredieten en betalingskredieten te groot is. Veel betalingsverplichtingen werden pas in december 1995 aangegaan om te voorkomen dat niet-gebruikte middelen zouden vervallen. De onbestede betalingskredieten werden tegen de begrotingsregels in naar het volgende jaar overgedragen.
Bij de controle van het Europees Ontwikkelingsfonds in het kader van de Overeenkomst van Lomé heeft de Rekenkamer vastgesteld dat enkele landen hun verplichting om bij de aanwending van tegenwaardefondsen bijzondere aandacht te besteden aan de meest benadeelde groepen, namelijk armen, werklozen, vrouwen en kinderen, niet zijn nagekomen. In enkele landen werden integendeel aanzienlijke bedragen voor de afbetaling van overheidsschulden gebruikt. De Rekenkamer heeft het afgelopen jaar ook een speciaal verslag voorgelegd waarin zij ingaat op de ondertekening van het contract voor de nieuwbouw van het Parlement in Straatsburg. In dit verslag wijst zij erop dat het contract zonder het voorafgaand visum van de financieel controleur werd gesloten, maar dat het Europees Parlement niettemin verplicht is de aangegane verbintenissen na te komen en intern tot een duidelijker omschrijving van de bevoegdheden moet overgaan.
De Rekenkamer heeft ook een speciaal verslag over de mediterrane programma's en het EU-bestuur van de stad Mostar voorgelegd. Wat de mediterrane programma's betreft komt de Rekenkamer onder meer tot de conclusie dat de overdracht van bevoegdheden aan het Agence pour les Réseaux Trans-Méditerranéens , ARTM, te ver is gegaan, dat er enorme belangenconflicten bestonden, die onder meer voortvloeiden uit het feit dat zelden adviesbureaus bij de uitwerking van de programma's en van de financiering werden betrokken en dat veel onderhandse contracten werden gegund aan technische bureaus waarvan bestuursleden tevens bestuurslid van het ARTM waren.
In het speciaal verslag over Mostar wordt vastgesteld dat de communautaire hulp een belangrijke bijdrage voor de economische wederopbouw is, maar dat het eigenlijke politieke doel, namelijk het samenleven van de verschillende etnische bevolkingsgroepen vergemakkelijken, niet volledig kon worden bereikt, dat het personeelsbeleid tot op grote hoogte aan de vertegenwoordiger van de EU voorbij is gegaan, dat er geen sprake was van een duidelijke afbakening van de bevoegdheden tussen de Raad, de raadgevende werkgroepen, de Commissie en het Parlement, dat voor een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een permanente structuur moet worden geschapen en dat bij de Commissie geschikt personeel beschikbaar moet worden gesteld.
Ik kom nu bij het attest. De Rekenkamer heeft voor de tweede keer betrouwbaarheidsverklaringen over de algemene begroting en de Europese Ontwikkelingsfondsen afgegeven. Beide attesten hebben betrekking op de wettigheid en de regelmatigheid van rekeningen en de onderliggende verrichtingen, dus niet op een goed financieel beheer. Met betrekking tot het attest voor de algemene begroting kan worden vastgesteld dat de rekeningen betrouwbaar zijn, dat met andere woorden de rekeningen in de begroting 1995 voor het merendeel een getrouw beeld geven van de ontvangsten en uitgaven. De Rekenkamer kon daarentegen, net als in 1994, wegens het grote aantal vastgestelde fouten geen positieve verklaring afleggen over de wettigheid en regelmatigheid van de aan de betalingen in de begrotingsjaar 1995 ten grondslag liggende verrichtingen. Op basis van de in de steekproeven aangetroffen fouten ten bedrage van ongeveer 180 miljoen ecu ramen wij het foutenpercentage op 5, 9 % van alle in 1995 verrichte betalingen, wat ongeveer neerkomt op een bedrag van 4 miljard ecu. Ik zou daar echter uitdrukkelijk aan toe willen voegen dat deze vaststelling niet alleen betrekking heeft op de Commissie, aangezien 80 % van de begroting door de lid-staten wordt uitgevoerd. Bij deze zogeheten belangrijke materiële fouten gaat het om fouten die een onmiddellijk effect op de communautaire begroting zouden kunnen hebben. Het gaat daarbij voor het grootste deel om de reeds genoemde voorbeelden in verband met braaklegging, veestapels enzovoort.
Zoals in 1994 heeft de Rekenkamer een duidelijk te hoge frequentie van formele fouten wat de wettigheid en de regelmatigheid van de betalingen betreft vastgesteld. Deze fouten bestaan in overtredingen van de wettelijke en controlevoorschriften, maar hebben daarom niet noodzakelijk meetbare gevolgen voor de uit de communautaire begroting gefinancierde onderliggende verrichtingen. Daarom werden in dit geval geen bedragen of percentages aangegeven. In dit verband zou ik mijn Engelse collega de heer Wiggins willen danken, die voor de hele verklaring verantwoordelijk is.
Het aantal door de Rekenkamer vastgestelde zogeheten belangrijke materiële fouten is tot op grote hoogte vergelijkbaar met dat van 1994, en dat is verheugend. Ik zou er echter op willen wijzen dat het aantal gevallen waarin de Rekenkamer, bijvoorbeeld wegens onvoldoende bewijsstukken, geen onderzoek kon instellen, aanzienlijk is afgenomen. In 1994 konden wij 14 % van alle uitgaven niet controleren. Nu was het nog maar 2, 3 %, en dat verheugt mij. Bij de structuurfondsen ligt het foutenpercentage hoger dan in de landbouwsector. Ongeveer de helft van de vastgestelde fouten was te wijten aan de nationale en plaatselijke overheden, de andere helft aan de uiteindelijke begunstigden.
Mijnheer Liikanen, de Rekenkamer kan de Commissie bevestigen dat ze een reeks verbeteringen in het financieel beheer van de Commissie heeft vastgesteld, bijvoorbeeld bij de behandeling van de betaling van de voorschotten. Ook op het niveau van de lid-staten, die - zoals ik al heb gezegd - voor 80 % voor het beheer van de communautaire kredieten verantwoordelijk zijn, konden bepaalde verbeteringen worden vastgesteld. De heer Liikanen zal daar zeker nog op ingaan. Ik zou hem en zijn collega, mevrouw Gradin, van harte willen danken voor de goede samenwerking.
In verband met de betrouwbaarheid van het 6de en het 7de EOF voor het begrotingsjaar 1995, waarvoor mijn Italiaanse collega Clemente verantwoordelijk is, kon de Rekenkamer ondanks een aantal zwakke punten in tegenstelling met vorig jaar een positief attest afgeven. Bij de onderliggende betalingsverrichtingen ramen wij de belangrijke fouten op 32, 6 miljoen ecu of 2, 1 % van de totale betalingen.
Ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om heel in het kort nog enkele verdere activiteiten van de Rekenkamer te vermelden. In verband met de Intergouvernementele Conferentie van 1996 heeft de Rekenkamer voorstellen gedaan die de doeltreffendheid van haar controles kunnen verbeteren. De Europese Rekenkamer stelt met genoegen vast dat er een vruchtbare arbeidsrelatie met de Raad, en met name de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, de Commissie en de nationale rekenkamers bestaat. Over enkele dagen komen de voorzitters van alle rekenkamers uit de lid-staten bij ons in Luxemburg bijeen. Onlangs waren ook de voorzitters van de rekenkamers van de Midden- en Oosteuropese landen voor een seminar van twee en een halve dag bij ons te gast. Bijzonder verheugd zijn wij echter over de vruchtbare samenwerking met u, het Europees Parlement, en met name met de Commissie begrotingscontrole en de Begrotingscommissie. Mevrouw Theato, als ik u dank, is dat voor de hele Commissie begrotingscontrole bedoeld, maar ik wil ook de algemeen rapporteur en u, mijnheer Wynn, danken. Als u geen gevolg zou geven aan de resultaten van ons onderzoek, zouden wij ridders zonder zwaard zijn. Met uw hulp werden al veel van onze adviezen gerealiseerd. Omgekeerd hebben wij bij veel discussies ook waardevolle suggesties van u gekregen. Ik zou u hiervoor namens het college, alsmede alle medewerkers van de Europese Rekenkamer van harte willen danken. Ik dank u omdat u zo lang naar mij hebt geluisterd.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Friedmann, voor een gecontroleerde is het nooit aangenaam naar het verslag van zijn controleur te moeten luisteren, zeker niet in het openbaar. Ook al is dat verslag echter soms pijnlijk, toch helpt het de Commissie en de Gemeenschap om hun financiële middelen beter te gebruiken.
Verbeteringen vergen echter tijd. De communautaire begroting is niet omvangrijk, maar de uitvoering ervan is een ingewikkelde aangelegenheid. Velen moeten hun aanpak veranderen, niet alleen de Commissie en de lid-staten, maar ook de regio's en gemeenten. Uit het jaarverslag van de Rekenkamer over 1995 blijkt overduidelijk welke richting wij moeten uitgaan. Dat vergt van ons alleen maar vastberadenheid. In vele talen bestaat de uitdrukking dat een groot schip traag draait. Ik ben er echter van overtuigd dat het dat nu al doet.
Het jaarverslag over 1995 juicht de initiatieven toe die in het kader van het project 2000 voor een gezond en doeltreffend beheer zijn genomen. Ik kom daarop straks terug. Op aandringen van de Rekenkamer en het Europees Parlement, meer bepaald de Commissie begrotingscontrole, werden echter ook een aantal andere wijzigingen aangebracht waarvan de Rekenkamer in het verslag over 1995 eveneens erkent dat ze tot een betere aanwending van de communautaire middelen hebben geleid. Zo wijst de Rekenkamer tot mijn groot genoegen op de goede resultaten van het PHARE-programma voor het MKB in Hongarije en Slovakije. Ook een positieve feedback kan een instrument van verandering zijn.
Sedert het verslag van vorig jaar zijn nog andere maatregelen genomen om de situatie te verbeteren. Het resultaat daarvan moet in de komende jaren merkbaar worden. Een aantal regelingen zijn gewijzigd. Ik denk daarbij aan de nieuwe marktordening voor groente en fruit, die vorig jaar een zeer belangrijk thema was, en de verbetering van de mechanismen voor de selectie van projecten in het kader van het LIVE II-programma. Ik denk ook aan het betere beheer van de buitenlandse delegaties en aan de nieuwe elektronische inventaris van de uitrusting van de Commissie, waarover de pers vorig jaar eveneens uitvoerig heeft bericht.
In antwoord op het jaarverslag over 1995 verbindt de Commissie zich ertoe uit de opmerkingen van de Rekenkamer nog meer lering te trekken. Zo is het project 2000 voor een gezond en doeltreffend beheer ook een poging om de budgettaire cultuur van de Gemeenschap van de Commissie over te dragen aan de overheid die de begroting daadwerkelijk uitvoert. De eerste en tweede fase van het initiatief, die de Commissie zelf betreffen, hebben al zichtbare resultaten opgeleverd. Ik ga op drie ervan nader in. Een eerste is de herstructurering van de directoraten-generaal met het oog op de verbetering van hun financieel beheer. Dat impliceert, overeenkomstig de wens van het Europees Parlement, de aanstelling van nieuwe financieel directeurs. Velen van hen zijn al aan het werk.
In de tweede plaats is er de nieuwe begrotingsprocedure. De Commissie bespreekt nu, voor ze de afzonderlijke kredieten vaststelt, eerst haar prioriteiten. Het debat over die budgettaire prioriteiten vindt plaats in januari, lang voor definitief over het inhoud van de begroting wordt beslist. De nieuwe procedure versterkt ook de noodzakelijke band tussen de financiële en personele middelen. In de derde plaats wordt iedereen veel sterker bij de beoordeling van vooral nieuwe uitgavenvoorstellen betrokken.
Met betrekking tot de derde fase van het project, het nieuwe partnerschap met de lid-staten, was van bij het begin duidelijk dat dit het moeilijkste maar ook het belangrijkste onderdeel zou worden. Ik kan u tot mijn genoegen meedelen dat ik gisteren aan de ministers van economische zaken en financiën een eerste verslag heb voorgelegd. Dat verslag, dat u eveneens zal worden voorgelegd, bevat een aantal belangrijke aanbevelingen die ook betrekking hebben op de terreinen waarop mevrouw Gradin bevoegd is. Over die aanbevelingen heerst ruime eensgezindheid, maar er wacht ons nog veel werk om ook over de belangrijkste punten tot een consensus te komen.
Het gaat om het probleem dat de Rekenkamer in haar jaarverslag maar dat ook in de verklaring van betrouwbaarheid het vaakst aanstipt, namelijk de vraag welke projecten voor steun uit de structuurfondsen in aanmerking komen. De Rekenkamer heeft onderstreept dat het uiterst belangrijk is dat wij duidelijk bepalen welke uitgaven voor steun uit de structuurfondsen in aanmerking komen. Ik ben het daarmee volkomen eens. Als niet duidelijk is welke uitgaven voor steun in aanmerking komen, kunnen wij in de Gemeenschap moeilijk tot een samenhangend begrotingsbeleid komen.
Samen met mevrouw Gradin ben ik voornemens voor te stellen dat de Commissie richtsnoeren aanneemt waarin de regels worden verduidelijkt. Daarvoor hebben wij de steun van de lid-staten nodig. Een grote meerderheid van de persoonlijke vertegenwoordigers van de ministers van binnenlandse zaken en financiën ondersteunen die aanpak. Ik denk dan ook dat wij, als het ogenblik gekomen is om formele beslissingen te nemen, op de nodige steun zullen kunnen rekenen. Wij zijn nog niet zover, maar ik hoop dat wij nog voor de Top van Dublin een consensus kunnen vinden. Wij bereiden het verslag voor dat de Raad van ministers van economische zaken en financiën voor dit Top heeft beloofd. Heldere regels met betrekking tot de subsidiabiliteit zijn onder meer ook nodig om duidelijk te weten in welke omstandigheden de Commissie, wanneer stelselmatige onregelmatigheden zijn vastgesteld, financiële correcties op de uitgaven van de structuurfondsen moet aanbrengen.
Dat is onze aanpak voor de huidige structuurfondsen. Er wacht ons echter een belangrijk debat over de vorm die de communautaire cohesie-instrumenten in de toekomst zullen moeten aannemen. Ik denk aan de opmerkingen die de Rekenkamer en haar voorzitter daarover hebben gemaakt. De Commissie zal tegen de lente van volgend jaar een verslag over de toekomst van de structuurfondsen van de Gemeenschap voorleggen. Op basis van dat verslag zal een debat plaatsvinden dat ook met de eisen van een gezond financieel beheer rekening zal moeten houden.
Voorts wil ik erop wijzen dat de Commissie en de Rekenkamer het op een aantal punten niet eens zijn. Sommige kritische opmerkingen van de Rekenkamer kunnen wij moeilijk begrijpen. Zo heeft de Rekenkamer kritiek op het feit dat de Commissie landbouworganisaties die communautaire middelen gebruiken verplicht daarover verslag uit te brengen. Zou men de Commissie in het omgekeerde geval echter geen gebrek aan doorzichtigheid en controle verwijten? Voorts is het in een aantal andere gevallen belangrijk dat de Rekenkamer een duidelijk onderscheid maakt tussen haar oordeel als controle-instantie en haar politieke mening. Wat bij voorbeeld het agromonetair stelsel betreft, zou de Rekenkamer zich als controlerende instantie op de juiste toepassing van de bestaande regels moeten concentreren en zou ze haar kritiek op het systeem zelf afzonderlijk moeten formuleren. Ik bedoel hiermee niet dat ik misschien bepaalde politieke opvattingen van de Rekenkamer deel. Als lid van de Commissie bevoegd voor de begroting moet ik de bestaande regels volgen. Ik kan niet zomaar zeggen dat die regels ons niet bevallen en dat wij het dus maar op onze eigen manier zullen doen. De Rekenkamer heeft het recht kritiek te leveren, maar moet die twee aspecten uit elkaar houden.
Samen met het jaarverslag presenteert de Rekenkamer voor de tweede keer haar verklaring van betrouwbaarheid over de wettigheid en rechtmatigheid van de rekeningen van de Gemeenschap en van de verrichtingen waarop die betrekking hebben. Om tot haar resultaten te komen, baseert de Rekenkamer zich hoofdzakelijk op de kwantitatieve steekproeftechniek die vorig jaar is ingevoerd en die deze keer nog zorgvuldiger is toegepast. De toepassing van die techniek op de heterogene en op verschillende niveaus uitgevoerde communautaire begroting is nog steeds experimenteel. De Commissie is het er dan ook met de Rekenkamer over eens dat het nog verschillende jaren zal duren vooraleer het onderzoek voor de verklaring van betrouwbaarheid tendensen in de aantal onregelmatigheden zal kunnen aantonen. Rekening houdend met dat voorbehoud stelt de Commissie met voldoening vast dat de Rekenkamer met betrekking tot de rekeningen, ontvangsten en vastleggingen het bevredigende resultaat van vorig jaar bevestigt. De Commissie erkent dat op het gebied van de betalingen ook dit jaar te veel onregelmatigheden zijn gebeurd en dat wij het op dat punt beter moeten doen. Die onregelmatigheden vindt men vooral bij het Garantiefonds voor de landbouw en de structuurfondsen. Het is dan veelbelovend dat de verklaring van betrouwbaarheid van de Rekenkamer voor 1995 op dat punt gedetailleerder is dan vorig jaar. De Rekenkamer zou op die weg moeten voortgaan om nog duidelijker vast te stellen op welk niveau de onregelmatigheden zich voordoen.
Ook moet de reële en blijvende schade voor de communautaire begroting duidelijker worden bepaald. Zowel voor de landbouwuitgaven als de structuurfondsen bestaan procedures waarmee men onregelmatigheden kan opsporen en blijvende schade voor de communautaire begroting kan voorkomen. Zo zal elke door de Rekenkamer vastgestelde onregelmatigheid op het gebied van de landbouwuitgaven in het kader van de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen worden onderzocht en eventueel worden hersteld. Uit rapporten blijkt dat op dit ogenblik op een aantal gebieden problemen rijzen, maar bij de goedkeuring van de rekeningen van 1995 zullen wij de nu door de Rekenkamer verstrekte informatie gebruiken om het geld van de lid-staten terug te vorderen.
Wat de structuurfondsen betreft, had ik het al over de ontvankelijkheid en de correcties. De verklaring van betrouwbaarheid is voor ons uiterst nuttig omdat ze heeft uitgewezen waar de problemen zich voordoen. Ze heeft onze positie ten aanzien van de lid-staten versterkt. Daarnaast merk ik echter op dat er ook een systeem van voorschotten bestaat om te beletten dat niet in aanmerking genomen projecten een blijvend effect op de communautaire begroting hebben. Die onregelmatigheden zouden daarom los van de fundamentele onregelmatigheden moeten worden beschouwd.
Mijnheer Friedmann, tot besluit zou ik u willen feliciteren met dit eerste jaarverslag dat onder uw leiding is opgesteld. De Commissie is vast van plan met mevrouw Theato, voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, de heer Wynn, rapporteur, en alle betrokken leden van het Parlement te blijven samenwerken om uit dit alles de passende conclusies te trekken.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Wij openen nu het debat. De eerste spreker is de heer Tomlinson, die namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten spreekt.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gisteravond het Publikatieblad ontvangen en tot mijn genoegen gemerkt dat men ook daarin de Commissie behulpzaam wil zijn. In de Engelse versie heb ik vastgesteld dat de bladzijden 17 tot 24 in het Fins zijn verschenen, zodat de heer Liikanen gemakkelijk kan begrijpen wat er staat. De anderen kunnen dat echter niet.
Bij de start van dit proces moeten wij goed beseffen dat wij ons niet mogen haasten om op basis van het verslag van de Rekenkamer veroordelingen uit te spreken zoals sommige persorganen dat de vorige dagen en ook vandaag nog hebben gedaan. Vooral de leden van het Europees Parlement moeten wat vandaag gebeurt in zijn juiste perspectief zien. Het gaat hier om belangrijke verslagen, doch voor het Parlement vormen zij niet het einde maar het begin van een proces. Ze zijn het begin van het proces waarin het Parlement een van zijn belangrijkste bevoegdheden uitoefent, namelijk de bevoegdheid om kwijting te verlenen. In die zin is het verslag van de Rekenkamer uiterst belangrijk. Het brengt vier instellingen samen: de Rekenkamer formuleert de kritiek, de Commissie moet zich daartegen verdedigen, de leden van de Raad, die wegens hun eigen rol of die van hun lidstaat worden bekritiseerd, moeten ons advies geven en het Parlement moet beslissen. Dat zullen wij pas na een grondig en uitvoerig debat in april van volgend jaar moeten doen.
Ik ben dus ingenomen met dit verslag maar wil op basis daarvan geen overhaaste uitspraken doen. Ik geef toe dat in het verslag een aantal belangrijke opmerkingen worden gemaakt, maar wijs ook op wat de heer Liikanen heeft gezegd, namelijk dat wij een onderscheid moeten maken tussen de controlebevoegdheid en de beleidsvormen die soms tot kritiek aanleiding geven.
De verklaring van betrouwbaarheid is een vrij nieuw maar uiterst belangrijk instrument. Het Verdrag van Maastricht heeft de Rekenkamer die bevoegdheid verleend. Dit is de tweede keer dat de Rekenkamer die verklaring met recht en reden niet heeft kunnen voorleggen. De verklaring heeft niet alleen betrekking op de uitgaven. Met betrekking tot onze eigen middelen zegt de Rekenkamer bij voorbeeld dat het kennelijk onmogelijk is te garanderen dat alle belastbare invoer ook werkelijk is aangegeven. Wij weten dat dit een understatement is. Wij mogen rustig zeggen dat beslist niet alle inkomsten zijn aangegeven. Daarom heeft het Parlement ook een enquêtecommissie inzake het doorvoerstelsel ingesteld. Dat is een van de terreinen waarop vele eigen middelen voor de begroting van de Europese Unie verloren gaan.
De kritiek op de betalingen in de verklaring van betrouwbaarheid maakt enkele dingen zeer duidelijk. Ik vind het jammer dat de Rekenkamer een van haar eigen opmerkingen niet sterker heeft benadrukt. De Rekenkamer had er in haar verklaring, waarover de pers vandaag zal berichten, kunnen op wijzen dat de meeste van de vastgestelde ernstige onregelmatigheden zich in de lid-staten hebben voorgedaan. De Rekenkamer zegt dat 90 % van de onregelmatigheden waardoor ze geen verklaring van betrouwbaarheid heeft kunnen afleggen, in de lidstaten hebben plaatsgevonden, en wel hoofdzakelijk in de lid-staten die elke gelegenheid aangrijpen om een beschuldigende vinger naar de Europese Unie uit te steken. Mijn partij zal daarvoor tijdens de kwijtingsprocedure bijzondere aandacht hebben. Wij zijn ingenomen met de twee verslagen van de heer Friedmann. Wij feliciteren de Rekenkamer met deze twee verslagen. Ze vormen de basis voor onze werkzaamheden maar zijn niet bepalend voor het resultaat van onze besprekingen.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte voorzitter van de Europese Rekenkamer, mij rest maar weinig tijd om u te danken voor de indiening van het belangrijke jaarverslag 1995 van de Rekenkamer, alsmede een reeks speciale verslagen met de overeenkomstige betrouwbaarheidsverklaringen. Wij zouden u in het bijzonder willen danken, omdat het niet om een opsomming van schandalen ten nadele van Europa gaat, wat sommigen gaarne hadden gezien, maar om opbouwende kritiek die, zoals u zoëven hebt gezegd, aanwijzingen voor de toekomst kan geven.
Wij, mijnheer de Voorzitter, zullen nu als Parlement op deze basis beginnen aan onze werkzaamheden om de Commissie - en indirect eigenlijk ook de lid-staten - kwijting te verlenen en, met het oog op de verantwoording die wij aan de kiezers verschuldigd zijn, het gebruik van het geld van de belastingbetalers niet alleen boekhoudkundig maar ook politiek door te lichten met de bedoeling een zinvol, beter gebruik van dit geld te bevorderen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de fouten en nalatigheden bij het Sociaal Fonds, waar in hoofdstuk 6 van het jaarverslag de vinger op wordt gelegd door de Rekenkamer. De werkloosheidsbestrijding werd door de Commissie tot hoogste prioriteit uitgeroepen. Hoe valt dat te rijmen met het feit dat bijna een vierde van de daarvoor beschikbare middelen niet worden uitgegeven? 90 % van de door de Rekenkamer in haar attest vastgestelde fouten worden in de lid-staten begaan.
Een ander voorbeeld: van de middelen die beschikbaar waren om de fraudebestrijding in de landbouw in de lidstaten te intensiveren, werden miljoenen aan hun eigenlijke bestemming onttrokken en voornamelijk voor het dekken van personeelskosten gebruikt. Hierover moet de Commissie verantwoording afleggen. Zij zal ons moeten uitleggen hoe zij de op dit gebied ten onrechte uitgegeven 16, 6 miljoen ecu terug wil krijgen van de lid-staten.
In de betrouwbaarheidsverklaring spreekt u, mijnheer Friedmann, van enkele substantiële verbeteringen. Desondanks valt de verklaring naar mijn gevoel veeleer negatief uit. De ernstige materiële fouten hadden betrekking op bijna 6 % van alle betalingen en vertegenwoordigen volgens de verklaringen van de Rekenkamer een bedrag van ongeveer 4 miljard ecu. Vorig jaar lag dat bedrag duidelijk lager, namelijk 2, 4 miljard. Hoe is deze stijging te verklaren?
Ik dank u nogmaals voor uw verslag en ik dank ook commissaris Liikanen voor alle geleverde inspanningen, en met name de inspanningen in het kader van SEM 2000 voor de verbetering van het financieel beheer.

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de voorzitter van de Rekenkamer met zijn verslag. Op de volgende kwestie zou ik even nader willen ingaan. De bouw van de nieuwe kantoren en lokalen van het Europees Parlement is een zware financiële last. Meent de Rekenkamer dat bij de toewijzing van het contract voor de bouw van de kantoren in Brussel de juiste procedure is gevolgd, of voldoende strenge controles hebben plaatsgevonden om de kostenoverschrijdingen te beperken en of het Europees Parlement en dus ook de Europese belastingbetalers met de definitieve kostprijs van het complex waar voor hun geld hebben gekregen? Heeft de Rekenkamer, gelet op de ervaringen die wij de laatste jaren met dit gebouw hebben opgedaan, voor het Europees Parlement aanbevelingen over de bij de toewijzing van contracten in de toekomst te volgen procedures?
Ten slotte moet ik zeggen dat ik vorige week verbijsterd was over de persoonlijke aanval van een onafhankelijk televisiestation tegen de heer Tomlinson, de heer Wynn, de Rekenkamer, de voorzitter van de Rekenkamer en de heer Balfe, die allen de structuren van dit Parlement vertegenwoordigen, en over het feit dat de Voorzitter van het Europees Parlement daarover geen verklaring heeft afgelegd. Het was oneerlijk dat de heer Tomlinson als mikpunt werd uitgekozen. Ik ben het niet altijd met hem eens, maar als lid van het Europees Parlement is hij altijd een voorbeeld geweest.

De Voorzitter
Zoals u allen gehoord hebt, kon de heer Killilea profiteren van het feit dat van Voorzitter werd veranderd, maar voor de volgende sprekers gaat dat niet meer op.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de positieve ontwikkeling zijn er nog steeds grote problemen en het is onbegrijpelijk dat er weer een massa kritiek geuit kan worden op de boekhouding van de Commissie en het economisch beheer van de middelen van de Gemeenschap. Het is ongelooflijk dat er jaar na jaar steeds weer dezelfde kritiek wordt geuit. De Liberale Fractie kan bijgevolg niet meer aanvaarden dat de Commissie de zware kritiek van de Rekenkamer in de wind slaat. Afgezien van het feit dat het vaak de lid-staten zijn die hun controleverplichtingen niet nakomen, draagt de Commissie de verantwoordelijkheid voor het beheer van de EU-middelen. Daarom eisen wij dat alle commissarissen één voor één voor de Commissie begrotingscontrole verschijnen, ook nadat wij kwijting hebben verleend, omdat de commissarissen verplicht zijn de aanwijzingen die gegeven worden, te volgen. Indien de problemen die in het jaarverslag genoemd worden, niet opgelost geraken, moet de mogelijkheid bestaan om een motie van wantrouwen tegen de commissaris te stemmen.
Ik verzoek ook dringend om een wijziging van het Verdrag, zodat er een procedure komt voor de opvolging van de kritiek van de Rekenkamer. Het probleem is immers dat de punten van kritiek niemand nog kunnen schelen, eens het Parlement kwijting heeft verleend voor de algemene begroting. Dit willen wij veranderen.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer Friedmann, mijnheer de commissaris, ik geloof dat wij hier eindelijk eens politiek man en paard moeten noemen. Gelet op de prioriteit die aan de bestrijding van de massale werkloosheid en de sociale uitsluiting wordt gegeven, moeten wij het eigenlijke schandaal noemen, dat erin bestaat dat de lid-staten kwalitatief en kwantitatief voortdurend dwarsliggen en de Commissie zowel wat de omschrijving van de doelstellingen als wat de sanctiemogelijkheden betreft alleen maar over stompe instrumenten beschikt. In de landbouw beschikt de Commissie over heel andere mogelijkheden om sancties te treffen. Waarom is dat niet zo bij de structuurfondsen?
Commissaris Liikanen, de vraag is ook voor u bedoeld. Bestaat in het kader van SEM 2000 niet het gevaar dat wij gaan formaliseren en zodoende een formeel correcte façade scheppen, waarachter de begrotingen gaan herfinancieren, de middelen volgens hun willekeurig vastgestelde begrotingsbehoeften uitgeven en daarbij de verschillende technische afdelingen uitschakelen?
Een laatste vraag nog: is het niet mogelijk op al deze gebieden tot een coördinatie met de nationale rekenkamers te komen? Alleen op die manier kunnen wij daadwerkelijk een politieke controle verwerven via welke de doelstellingen van een Europees sociaal beleid inhoudelijk vorm kunnen krijgen.

Wemheuer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Friedmann, commissaris Liikanen, waarde collega's, ik weet dat als het verslag van de Rekenkamer hier wordt voorgelegd, het geïnteresseerde publiek, soms al enkele weken van tevoren, op het grote schandaal zit te wachten dat met vette koppen aan de man kan worden gebracht. Wanneer dit schandaal, als het is aangewezen, dan met veel lawaai is verkocht, keert de rust terug. Dat is precies de gang van zaken die wij niet wensen. Ten eerste wensen wij natuurlijk geen schandalen en, ten tweede, zouden wij gaarne zien dat het dagelijkse kleine werk dat hierachter schuilgaat, wat meer op de voorgrond treedt. Daarom zou ik mij willen aansluiten bij wat de heer Tomlinson heeft gezegd, namelijk dat ons werk nu begint.
Ik zou dat aan de hand van een actueel voorbeeld duidelijk willen maken. Vanochtend hebben wij over een verzoek om urgentverklaring van de Raad gestemd. Er werd gezegd dat er in de Commissie begrotingscontrole eenstemmigheid over het verslag bestond. Dat klopt. Wij waren het met elkaar eens, maar wij waren in de discussie wel zeer verbaasd over de wijze waarop de lid-staten tot dusver met de hun voorgelegde voorschriften zijn omgesprongen.
Dezelfde verbazing, hetzelfde ongeloof over de vaststelling dat voorschriften gewoon niet ten uitvoer worden gelegd, waardoor de termijnen dan weer moeten worden verlengd, vinden wij terug in het jaarverslag van de Rekenkamer. Wij hebben vandaag het verzoek om urgentverklaring dan ook terecht verworpen. Maar dat is het kleine werk. Dat is niet het spectaculaire werk waarmee men onder grote publieke belangstelling kan aantonen waar het naartoe gaat. Maar de problemen ontstaan dus doordat de vele - ook goede - verordeningen die bestaan niet of onvoldoende ten uitvoer worden gelegd en doordat deze tenuitvoerlegging moeilijk echt te controleren is.
Ik heb één grote zorg. Men heeft het hier over SEM 2000 gehad en gezegd dat de lid-staten het daar in grote trekken mee eens zijn. Ik heb daarentegen zeer duidelijk gehoord dat lid-staten of delen van lid-staten, precies ook op het gebied van de structuurfondsen, nu al zeggen dat wat in SEM 2000 staat, niet overeenstemt met de grondwettelijke en bestuursrechtelijke realiteit in hun land. Anders gezegd, wij zien een uitkomst, maar in de lidstaat sluit men al de gelederen om dat wat wordt besloten te ondermijnen. Daarover maak ik mij veel meer zorgen dan ik mij ooit over welk groot, individueel schandaal ook zou maken.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, de heer Tomlinson heeft met zijn gekende scherpzinnigheid uiteengezet welke de normale parlementaire procedure is voor de behandeling van het verslag van de Rekenkamer.
Ik wil er echter op wijzen dat zich in het kader van deze procedure een onregelmatigheid heeft voorgedaan inzake olijfolie. De commissaris voor landbouw lijkt inderdaad op een doelbewuste manier gebruik gemaakt te hebben van een toekomstig verslag van de Rekenkamer om een voorstel voor een hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie te rechtvaardigen, die duidelijk de belangen van de producenten schaadt.
Het voorliggende verslag van de Rekenkamer bevat echter geen enkele ingrijpende wijziging in vergelijking met vorige jaren. Wij besluiten dan ook dat hiervan op een doelbewuste en partijdige manier gebruik gemaakt is om een hervorming te rechtvaardigen, die technisch en boekhoudkundig gezien niet blijkt uit het verslag van de Rekenkamer.
Mijnheer de voorzitter van de Rekenkamer, ik wil u feliciteren met de waarde van de verslagen van uw instelling maar ik ben toch van oordeel dat deze zaak het imago van uw instelling kan schaden.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij willen concentreren op de inkomsten van de Europese Unie.
In het rapport van de Rekenkamer wordt al gezegd - voor het jaar 1995 is er trouwens een uitzondering - dat het geld in toenemende mate zal moeten komen uit de schatting van het bruto nationaal product. Nu is die schatting van het bruto nationaal product aan grote twijfel onderhevig - dat maak ik op uit het rapport. Als alles goed gaat, zullen in 1998 de nieuwe onderhandelingen beginnen over de financiën van de Europese Unie. Wat voor vertrouwen hebben de Commissie en de Rekenkamer erin om vóór dat tijdstip tot een systeem te komen waarmee wij tot een nauwkeuriger schatting van dat bruto nationaal product kunnen komen. Kan men dan bijvoorbeeld ook een ruwe schatting maken van wat het officiële bruto nationaal product is en wat het aandeel is van bijvoorbeeld de zwarte economie daarin.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, het jaarverslag is een goed instrument voor de leden van de Commissie begrotingscontrole, maar tot mijn grote spijt moet ik vaststellen dat Denemarken opnieuw op een zeer vervelende manier in het verslag ter sprake komt. Ik vind dat de Rekenkamer puik werk heeft geleverd. Ze werpt een licht op de Deense zaak en dat moet ze ook voor 100 % doen. Indien de opmerkingen van de Rekenkamer en de Commissie juist zijn, moeten de 16 miljoen ecu onvoorwaardelijk worden terugbetaald. Helaas is de persoon die de verantwoordelijkheid draagt voor deze zaak niet langer minister. De nieuwe regering moet nu de onregelmatigheden van de vorige opruimen. We moeten er echter voor zorgen dat dit gebeurt, zodat we duidelijkheid krijgen in de Deense situatie. Ik zal in de Commissie begrotingscontrole niet aan deze zaak kunnen ontkomen tot we duidelijk weten wat er juist is en wat niet. Tenslotte wil ik nog opmerken dat het voor een minister die een dergelijke nalatenschap erft, moeilijk is om dergelijke zaken weer op te rakelen. Ik vind het onbetamelijk dat men de ogen gesloten heeft voor deze zaak. De Rekenkamer verdient daarom alle lof voor haar werk.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het jammer dat wij, net zoals vorig jaar, eerst in de media iets over dit verslag hebben vernomen. Als de Rekenkamer dergelijke lekken niet kan voorkomen, hoe kunnen wij dan verwachten dat wij in de Europese Unie wat dan ook onder controle kunnen krijgen?
Ik vind het goed dat de situatie op het gebied van de landbouw is verbeterd en dat onze ervaring en de herziening van het GLB voor meer transparantie hebben gezorgd. Ik vind het jammer dat de problemen op het gebied van de structuurfondsen groter zijn geworden, maar kan dat wel begrijpen. Het uitgavenniveau is immers nooit zo hoog geweest als nu en bovendien zijn, zoals vorig jaar al is opgemerkt, vooral de verordeningen zelf zeer ingewikkeld. Ik hoop dat wij daaruit voor het volgende structuurfondsenprogramma lering zullen trekken, dat een verordening zal worden opgesteld die gemakkelijker kan worden toegepast en dat men met de uiterst beperkte beschikbare middelen niet voor iedereen in de gehele Gemeenschap alles zal trachten te doen.
Ik merk op dat het om 5, 9 % van de uitgaven gaat. Dat betekent dat 5, 9 % van onze begroting aan risico's was blootgesteld en dus niet dat wij 5, 9 % hebben verloren. Dat wil zeggen dat wij een fractie van dat bedrag, misschien 1 % van de gehele begroting, hebben verloren. Als de Voorzitter dat kan bevestigen, vind ik dat geen slecht resultaat en bewijst dat volgens mij dat wij het probleem stilaan onder controle krijgen.

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, ik dank professor Friedmann en zijn collega's voor dit jaarverslag en de verklaring van betrouwbaarheid. Uit beide blijkt dat de Rekenkamer, de Commissie begrotingscontrole en de financieel controleurs veel werk hebben.
Ik heb twee vragen. De eerste vraag betreft het jaarverslag en houdt verband met de bureaus en de satellietorganen. De twee en een halve bladzijden hebben betrekking op 1994 en 1995, maar niet op Thessaloniki of Dublin. Zal de Rekenkamer voor de satellietorganen afzonderlijke verslagen opstellen op basis waarvan het Parlement voor 1994 en 1995 kwijting kan verlenen?
Wat de verklaring van betrouwbaarheid betreft, heb ik begrip voor de moeilijkheden die de Rekenkamer ondervindt. Wij hebben immers onvoldoende personeel ter beschikking gesteld voor het dubbele werk dat nu moet worden uitgevoerd. Met haar beperkte middelen heeft de Rekenkamer goed werk verricht. Ik stel met voldoening vast dat in het verslag sprake is van een verbetering van het werk van de Commissie, maar het woord verbetering wordt nog niet genoeg gebruikt. Mijn vraag betreft de voorafgaande controle. Als wij zien dat bij 5, 9 % van de verrichtingen onregelmatigheden zijn vastgesteld, is het duidelijk dat de twee controles door de Commissie en de Rekenkamer op elkaar moeten worden afgestemd.

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, mijn interventie en mijn vragen betreffen het interne beleid en de sociale sector, en dan met name de begrotingslijn betreffende de acties ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Uit het jaarverslag blijkt hoe bespottelijk de gevoerde actie was, aangezien er slechts 38.000 van de naar schatting 52 miljoen armen in de Europese Unie door werden bereikt, dat wil zeggen één op 1.500, wat natuurlijk belachelijk weinig is.
Anderzijds wordt er in het verslag opgemerkt dat de Commissie niet heeft aangegeven hoe de "kosten en baten" zich op dit gebied tot elkaar verhouden. Zo staat er in het verslag dat de doeltreffendheid van de talrijke gefinancierde Europese netwerken en hun bijdrage aan een vermindering van de sociale uitsluiting op geen enkele manier zijn aangetoond en zelfs nooit zijn geëvalueerd.
Ik denk dan ook dat in dit verslag eigenlijk het probleem van de doeltreffendheid van de zeer kleinschalige steunmaatregelen van de Europese Unie, van het grote aantal subsidies aan uiteenlopende verenigingen, waar overigens niet altijd voldoende toezicht op wordt gehouden, aan de orde wordt gesteld.
Ik zou de Rekenkamer dan ook het volgende willen vragen: overweegt zij een lijst op te stellen van de in het kader van de begroting van de Europese Unie aan verschillende verenigingen verleende steun, ook al bestaat er geen overheidsdocument waarin al deze steunuitkeringen worden geïnventariseerd en ook al bestaat er op dit gebied zeer grote onduidelijkheid en niet de minste transparantie?
Is de Rekenkamer, ten tweede, voornemens de op overeenkomsten berustende betrekkingen tussen de Europese Unie en de gesteunde verenigingen te bestuderen? Welke betrekkingen en welke spelregels bestaan er op dit gebied?
Is de Rekenkamer tot slot van plan de kosten en de baten van de activiteiten van de gesteunde verenigingen te toetsen aan de officieel nagestreefde doelstellingen?

Friedmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, u hebt veel vragen gesteld en ik zou u daarvoor willen danken. De tijd is echter beperkt en ik zou het dan ook zeer kort willen houden.
Ten eerste hebben commissaris Liikanen en de heer Tomlinson erop gewezen dat de Europese Rekenkamer zich naar hun mening soms te politiek opstelt. Ze hebben op het agromonetaire stelsel gewezen. Wat hebben wij dan gedaan? Wij zeggen alleen maar dat men - nadat het vroegere switchover-systeem door het agromonetaire stelsel werd vervangen en door bepaalde maatregelen geld kan worden bespaard, namelijk meer dan de helft van het voorziene bedrag, 680 miljoen ecu - nu weliswaar vergelijkbare betalingen heeft, maar dat er wel verschillende steunniveaus zijn ontstaan. Dat betekent dat men vandaag de steun op verschillende steunniveaus betaalt om uiteindelijk vergelijkbare betalingen te hebben. De vraag rijst dus of dit nog verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. Dit is een fundamentele vraag die wij stellen zonder kritiek op de politieke beslissing uit te oefenen.
Mijnheer Tomlinson, ik weet dat de tijd dringt. U hebt nog niet alles kunnen bestuderen, maar u bent niettemin van harte bedankt voor het werk in uw commissie. Dank u, omdat wij daar hebben kunnen samenwerken. U zult ongetwijfeld tot belangrijke resultaten, ook voor ons, komen. Ik ben van mening dat juist het transitovervoer ook in de toekomst scherper moet worden gecontroleerd.
Er zijn misschien bepaalde parallellen met de BTW-problemen, aangezien de BTW nu immers op de plaats van bestemming en niet meer op de plaats van herkomst wordt geheven. Hierdoor vallen de goederen tijdens het vervoer buiten de belastingen - een gelijksoortig probleem als in het transitovervoer.
Mevrouw Theato en enkele andere sprekers hebben gevraagd wat van de 5, 9 % onregelmatigheden moet worden gedacht. Ik zou uitdrukkelijk willen stellen dat met onregelmatigheden niet fraudegevallen wordt bedoeld, maar onregelmatigheden in de zeer ruime betekenis van het woord. Daar hoort van alles bij, zoals bijvoorbeeld ook niet nauwkeurig opgegeven braakleggingen.
Mevrouw Theato, u vraagt hoe dat vergeleken bij 1994 moet worden beoordeeld, want we hebben in 1995 4, 0 % ernstige onregelmatigheden aangetoond. Dit moet in verband worden gebracht met het feit dat voor 1994 14 % van het begrotingsvolume niet kon worden onderzocht, omdat er onvoldoende bewijsstukken waren. Ditmaal konden wij, met uitzondering van 2, 3 %, bijna alle bewijsstukken controleren. Als we voor 1994 alle stukken hadden kunnen controleren, dan zou het percentage veel hoger dan 4 % hebben gelegen en zou het verschil met dit jaar dus niet zo groot zijn geweest, als het op het eerste gezicht lijkt. Niettemin van harte bedankt voor de vingerwijzing!
Mevrouw Hansen, u hebt erop gewezen dat het verslag van de Rekenkamer niet op onverschilligheid mag worden onthaald en u verdient daar onze erkentelijkheid voor. In de discussie heb ik de indruk dat wij ons werk zeer zorgvuldig doen en wij nemen ons dan ook voor zo verder te doen. Of SEM 2000 een façade is, is meer een vraag voor de commissaris, maar u hebt het ook over de coördinatie met de nationale rekenkamers gehad.
Het is een feit dat de verschillende nationale rekenkamers zeer uiteenlopende rechten en mogelijkheden hebben en wij hebben vastgesteld dat bilaterale samenwerking met elke rekenkamer afzonderlijk het best functioneert. Deze bilaterale samenwerking onderhouden wij en breiden wij ook nog uit. Ik doe momenteel de ronde van alle nationale rekenkamers en wij hebben weldra, zoals eerder gezegd, de voorzitters bij ons te gast. Wij hebben voor de samenwerking gemengde werkgroepen ingesteld.
Wij zijn dus goed op weg om als nationale rekenkamers meer en meer samen te werken, maar we moeten eerlijkheidshalve natuurlijk ook rekening houden met de verschillende mogelijkheden en de verschillende prioriteiten van de nationale rekenkamers. Iedere nationale rekenkamer heeft in de eerste plaats oog voor haar eigen parlement en de wensen van dat parlement, net zoals wij trouwens. Maar wij zullen ook op dat gebied goede vorderingen blijven maken.
Mevrouw Wemheuer, ik ben u dankbaar omdat u duidelijk hebt gemaakt dat het verslag van de Rekenkamer geen schandaalblad is. U hebt volkomen gelijk. Het is voor een rekenkamer niet gemakkelijk de juiste weg te vinden. Enerzijds moeten wij duidelijk maken wat beter zou kunnen, anderzijds mag onze kritiek niet afbrekend zijn, en dat is hij ook niet. Maar waar gehakt wordt, vallen spaanders en bij een begroting die, zoals de Europese begroting, overwegend uit subsidies bestaat, is het gevaar dat zich de een of andere onregelmatigheid voordoet nu eenmaal groter dan bij delen van de nationale begrotingen die niets met subsidies hebben te maken.
Mijnheer Garriga Polledo, van harte bedankt voor uw verklaring dat ons verslag in verband met olijfolie helemaal ter zake is.
Wat de nieuwe onderhandelingen over de financiën van de Unie betreft, mijnheer Mulder, ik denk dat het jaarverslag ter zake positief moet worden beoordeeld.
Mijnheer Blak, in verband met wat u met het oog op de Deense regering hebt gezegd, herhaal ik dat ons werk op dat van de Deense rekenkamer berust. Het gaat uiteindelijk om de vraag hoe de norm voor fetakaas, 40 % vetgehalte van de droge stof en 60 % watergehalte, moet worden beoordeeld. Met verschillende testmethoden worden verschillende resultaten bekomen. Wij zijn van een minimaal foutenpercentage van 3, 3 % uitgegaan, wat ons het bedrag 16 miljoen ecu heeft opgeleverd.
Tot slot zou ik u nogmaals willen danken voor uw levendige belangstelling en ik hoop - ja, ik ben er zelfs zeker van - dat wij ook in de toekomst goed zullen samenwerken.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik de vraag van de heer Mulder willen beantwoorden. Wat de BNP-cijfers betreft, menen wij dat de nationale statistieken tegenwoordig vrij goed vergelijkbaar zijn. Men kan zich echter nog steeds vragen stellen over de volledigheid van de BNP-cijfers. De lid-staten en onze experts werken op dat gebied intensief samen. De conclusie is dat de lasten vrij eerlijk zijn verdeeld, maar dat de tegenwaarde van de bovengrens van de oude inkomsten wellicht wordt onderschat. Op de vrij kritische opmerkingen van mevrouw Kjer Hansen over wat niet is gebeurd kan ik alleen maar antwoorden dat zij, als zij het verslag van de Rekenkamer doorneemt - ik hecht geloof aan het verslag en de verklaring van betrouwbaarheid - zal vaststellen dat vooral in de verklaring van betrouwbaarheid nauwkeurig wordt aangegeven waar de Commissie stappen heeft ondernomen met betrekking tot wat ze heeft voorgesteld.
Een van de door de huidige Commissie ingevoerde vernieuwingen is dat ze telkens stappen onderneemt wanneer ze een opmerking van de Rekenkamer gerechtvaardigd acht. Als wij vinden dat een opmerking ongegrond is, leggen wij uit waarom. Het probleem is dat er, hoewel wij al die maatregelen ten uitvoer hebben gelegd, in de Europese Unie tienduizenden mensen bij de uitvoering van onze begroting betrokken zijn. Het optreden van de Gemeenschap in definitieve cijfers uitdrukken is jammer genoeg een tijdrovend en moeizaam proces dat grote inspanningen vergt. Ik kom daarop straks nog terug. Ik ben bereid in de Commissie begrotingscontrole alle mogelijke vragen te beantwoorden. Als iemand betwijfelt dat wij de aanbeveling van de Rekenkamer hebben gevolgd, zou ik u willen vragen mij naar de Commissie begrotingscontrole uit te nodigen. Beter nog is dat u daar het lid van de Commissie uitnodigt dat voor de betrokken uitgave bevoegd is, zodat elk lid van de Commissie dat een uitgavenprogramma uitvoert, u rechtstreeks te woord kan staan. Ik neem mijn algemene verantwoordelijkheid op mij. Ik ben er zeker van dat iedereen bereid is aan het debat deel te nemen.
Met hun vraag over de subsidiabiliteit door de structuurfondsen hebben de heer Wolf en mevrouw Wemheuer een belangrijke kwestie aangesneden. Het project 2000 voor een gezond en doeltreffend beheer, dat wij met de lidstaten op stapel hebben gezet en waaraan ook de heer Colom i Naval, rapporteur van de Commissie begrotingscontrole, een zeer positieve bijdrage heeft geleverd, stelt sommige landen voor een constitutioneel probleem omdat ze menen dat de bevoegdheid voor de uitvoering van de begroting decentraal aan de Länder of de provincie is toegewezen en de centrale overheid dus niet over de nodige instrumenten beschikt om beslissingen te nemen. Een van de belangrijke conclusies met betrekking tot deze begroting is dat 90 % van de ernstige onregelmatigheden in de lid-staten wordt vastgesteld: 42 % van alle onregelmatigheden in het kader van de structuurfondsen. Als wij tegen 1999 een positieve verklaring van betrouwbaarheid willen, moeten wij voor het prangendste probleem een oplossing vinden. Wij moeten duidelijk weten welke projecten voor steun in aanmerking komen. In de Commissie, de lid-staten, de provincies, de gemeenten en organisaties moet iedereen het daarover eens zijn. Wij moeten het daarover ook met de Rekenkamer eens worden. Als wij een verschillende opvatting hebben over wat al dan niet is toegestaan kunnen wij nooit tot een duidelijk en consequent begrotingsbeheer komen. Dat is er nu nog niet. Ik moet erkennen dat daarover nog geen eensgezindheid bestaat. De Commissie kan echter niet toegeven. Voor de ontvankelijkheid van projecten moeten wij over duidelijke regels beschikken. Voorts hebben wij ook een instrument nodig om financiële correcties te kunnen aanbrengen.
Wij hebben uitvoerig gesproken over de mogelijkheid om het systeem van de goedkeuring van de rekeningen tot de structuurfondsen uit te breiden. Dat systeem werkt nu niet goed omdat er verschillen zijn. Met betrekking tot de structuurfondsen keuren wij volledige programma's goed en financieren wij die. Bij de goedkeuring van de rekeningen bekijken wij alles afzonderlijk omdat wij vaak vinden dat elke uitgave apart in aanmerking kan worden genomen. Het gaat om verschillende concepten. Financiële correcties bieden ons echter, als ze correct worden toegepast, dezelfde mogelijkheden. Als de lid-staten de verklaring van betrouwbaarheid in de toekomst willen veranderen, moeten wij volgens mij hiervoor een oplossing vinden. Ook daarvoor heb ik uw steun en medewerking nodig.
De heer Friedmann heeft de vraag van de heer McCartin zeer juist beantwoord, maar ik zou daaraan graag nog iets willen toevoegen. Wat is het probleem bij de interpretatie van ernstige onregelmatigheden? Ik heb al gezegd dat de structuurfondsen uitsluitend programma's cofinancieren door middel van voorschotten op de begroting. Die voorschotten worden op basis van de door de lid-staten aangegeven uitgaven uitbetaald. Tekortkomingen in de door de lid-staten toegepaste systemen kunnen tot gevolg hebben dat ook uitgaven worden aangegeven die niet voor steun in aanmerking komen. De lid-staten geven gewoonlijk aanzienlijk meer uitgaven aan dan nodig is om het volgende voorschot te doen toekennen. Dat betekent dat, zelfs als uitgaven worden aangegeven die niet voor steun in aanmerking komen, de uitgaven die wel in aanmerking komen meer dan groot genoeg zijn om het gehele voorschot te doen uitbetalen. Die voorschotten worden dus wel op regelmatige wijze uitbetaald. Eerlijk gezegd was dat zo in 30 van de 31 gevallen waarin ernstige onregelmatigheden werden vastgesteld. Om zulke interpretatieproblemen te vermijden moeten wij met betrekking tot de ontvankelijkheid van projecten duidelijke regels formuleren.
In een debat als dit spreek ik gewoonlijk niet graag van fraude omdat dit daarmee niet veel te maken heeft. De heer McCartin noemde echter een cijfer. Ik moet zeggen dat in het verslag van mevrouw Gradin, die inzake fraude bevoegd is, sprake is van 0, 6 % van de uitgaven. Die cijfers zijn onderling niet vergelijkbaar. Ik zeg dat alleen om u een idee van de omvang van het probleem te geven. Het cijfer van 5, 9 % heeft daarmee niets te maken. Men heeft onderzoek verricht om te zien waar verrichtingen problemen opleveren. Dat onderzoek steunt op statistische methodes. Op dit ogenblik zijn voor 163 miljoen ecu onregelmatigheden vastgesteld. Deze meest waarschijnlijke schatting steunt op een statistische extrapolatie. Ik ben er echter van overtuigd dat de Commissie begrotingscontrole de toegepaste methode grondig zal onderzoeken.
Op lange termijn hoop ik dat wij tot een situatie zullen komen waarin wij de tendensen kunnen vergelijken. Zoals de Rekenkamer heeft opgemerkt, is er blijkbaar geen groot verschil. Wij hebben nu maatregelen genomen en spannen ons verder in om de situatie te verbeteren. Wij hebben nog een lange weg af te leggen, maar ik hoop dat het schip elk jaar wat zal bijdraaien en dat wij bij het einde van uw en onze ambtsperiode op een steviger basis zullen kunnen steunen.

De Voorzitter
Ik dank de heer Friedmann, commissaris Liikanen en alle collega's die het woord hebben gevoerd. Dit agendapunt is hierbij afgewerkt.

Televisie-omroepactiviteiten
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0346/96) namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0380/96-95/0074(COD)) met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 89/552/EEG van de Raad betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lid-staten inzake de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten (Rapporteurs: de leden Galeote Quecedo en Hoppenstedt).

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het debat over de herziening van de richtlijn inzake televisie zonder grenzen hadden wij mijns inziens allen hetzelfde doel voor ogen: de ontwikkeling van de Europese audiovisuele industrie. Wij delen deze doelstelling maar er bestaan uiteraard een aantal meningsverschillen over de wijze waarop dit doel moet worden bereikt.
Ik wil eerst en vooral twee opmerkingen maken waarover wij het mijns inziens eens zijn: eerst en vooral dat het nuttig en zelfs noodzakelijk is de bestaande tekst te wijzigen. De huidige tekst verdient algemeen gezien een positieve beoordeling maar hij is voorbijgestreefd door de snelle evolutie in de sector. Ten tweede ben ik van oordeel dat er in de politiek altijd luisterbereidheid betoond moet worden. Dat is ook nu het geval als wij willen dat onze Vergadering ten volle betrokken is bij de medebeslissingsprocedure.
Deze overwegingen moeten we voor ogen houden wanneer we beslissen om bij wet verplichte quota's voor Europese produkties op de televisie op te leggen. Wij hebben alle respect voor degenen die dit standpunt verdedigen maar wij houden als rapporteurs vol dat dit een vergissing is. De ervaring leert dat er geen rechtstreeks verband bestaat tussen verplichte quota's en de ontwikkeling van de audiovisuele industrie en we kunnen veeleer voorbeelden geven die deze hypothese precies weerleggen. Bovendien speelt het vermeende Europese karakter van deze maatregel niet in de praktijk aangezien het percentage van niet-nationale Europese produkties dat wordt uitgezonden eenvoudigweg onbeduidend is. Ik verwijs naar Frankrijk als het duidelijkste voorbeeld. Bovendien kan het invoeren van beperkingen in de Europese Unie de toegang van de Europese audiovisuele industrie tot nieuwe markten zoals die in Latijns-Amerika ernstig in het gedrang brengen. Tenslotte gaat het ook om een onpopulaire maatregel aangezien we hier anders niet zouden bespreken of het verplichte karakter al dan niet versterkt moet worden.
Volgens ons moeten de maatregelen, die op Europees niveau getroffen moeten worden om onze audiovisuele industrie te helpen, gaan in de richting van rechtstreekse financiële steun voor Europese produkties via het MEDIA-programma of het Garantiefonds.
Een andere kwestie die grondig besproken is tijdens de behandeling van het voorstel tot wijziging van de richtlijn is de opname van de nieuwe zogenaamde interactieve diensten. Wij hebben als rapporteurs steeds volgehouden dat het voorbarig is een regelgeving uit te werken wanneer we de precieze voorwaarden van de gereglementeerde diensten niet kennen aangezien hun ontwikkeling zich nog in een beginfase bevindt. De Commissie heeft onlangs een aantal voorstellen goedgekeurd die een begin moeten maken met de reglementering van deze nieuwe diensten. Mijns inziens hebben wij, ondanks wat gezegd is, aanzienlijke vooruitgang geboekt in de Commissie cultuur en beschikken wij over een voldoende stevige basis om de bemiddeling aan te vatten.
Hetzelfde kan worden gezegd over de kwantitatieve beperkingen voor reclame, een gebied waar we een delicaat evenwicht moeten vinden tussen de reclamemarkt en de bescherming van de kijker. Reclame vormt de belangrijkste bron van inkomsten voor de commerciële televisiezenders, die onmisbaar zijn voor de goede ontwikkeling van het audiovisuele systeem en een pluralistische berichtgeving.
Tijdens de tweede lezing is in het debat ook aandacht besteed aan de beperking van de exclusieve rechten voor de uitzending van bijzonder belangrijke evenementen of gebeurtenissen van algemeen belang. Ik ben het ermee eens dat Olympische Spelen of de wereldbeker voetbal rechtstreeks moeten worden uitgezonden en dat de vrije toegang voor alle burgers moet worden gewaarborgd, zoals het ingediende amendement voorstelt. De Commissie deelt deze bezorgdheid en heeft er zich reeds toe verbonden binnenkort een mededeling terzake voor te leggen en daaraan moeten we ons houden.
In onze samenleving leeft een duidelijk besef - ik zou zelfs zeggen, een aanklacht - van de veelvuldige excessen in de televisieprogrammering en de beelden van gratuit geweld en pornografie, die de ontwikkeling van minderjarigen schaden. Ik erken dat er enige vooruitgang geboekt is in het gemeenschappelijk standpunt - overigens als gevolg van de initiatieven van deze Vergadering - maar onvoldoende. Wij dringen er in ons voorstel dan ook op aan dat de televisie-omroeporganisaties, die onder de bevoegdheid van de overheid vallen, het kader scheppen voor de oprichting van nationale organen voor zelfcontrole, die de programma's moeten beoordelen op hun schadelijkheid. Deze beoordeling zou via een coderingsmechanisme worden toegepast in de ontvangsttoestellen, zodat de ouders of verantwoordelijken de verantwoordelijkheid krijgen die hen toekomt inzake de opvoeding van de minderjarigen die zij onder hun hoede hebben.
Uiteraard beperken deze maatregelen geenszins de vrijheid van uitzending maar bieden zij de samenleving een doeltreffend middel om minderjarigen te beschermen, zoals van ons, medewetgevers in dit geval, verwacht wordt.

Hoppenstedt
Mijnheer de Voorzitter, als mederapporteur voor de televisierichtlijnen moet ik eens te meer vaststellen dat er enorme mediabelangstelling - hoe kon het ook anders? - is. Ook andere geïnteresseerden zijn bijzonder talrijk aanwezig. Wij hebben woorden van lof voor enerzijds - zij het in beperkte mate - de Raad, die aanzienlijke delen van de eerste lezing in het gemeenschappelijk standpunt heeft overgenomen, en anderzijds de Commissie, die onder leiding van de heer Oreja onze discussies in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft begeleid en ons ook altijd op de hoogte heeft gehouden van de bewegingen die zich in de Raad hebben voorgedaan.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft een reeks fundamentele contraposities ontwikkeld. Ten eerste, in artikel 1 is in tegenstelling met de eerste lezing een compromisvoorstel opgenomen, dat in grote trekken hierop neerkomt dat op dezelfde inhouden, namelijk televisieuitzendingen, ook dezelfde regeling van toepassing moet zijn. Bij dezelfde inhouden hebben de mensen immers belang bij een zelfde beschermingsniveau voor jongeren, bij dezelfde, eenvormig gedefinieerde minimumnormen voor reclame, bij een eenvormig gedefinieerd beschermingsniveau voor het individuele recht in de vorm van een recht van antwoord, ongeacht via welke technische transmissieweg een dergelijke televisie-uitzending hen bereikt.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft zich ook uitgesproken voor het beginsel dat de televisierichtlijn in geen geval de nodige investeringen in nieuwe technologieën mag hinderen. Ingevolge mogelijke interpretatiemarges bij de amendementen 12, 13 en 46, kunnen we daar - vooral wat het geheel van de toekomstige nieuwe diensten betreft - niet helemaal zeker van zijn. Daarom kan de grote meerderheid van de EVP-Fractie niet met deze amendementen instemmen. Bijzonder belangrijk vind ik echter dat hier wordt gezegd dat er nood aan discussie blijft bestaan, want de technische ontwikkeling verloopt zo enorm snel dat wij wat nu als een momentopname geldt, in de toekomst verder moeten bespreken.
Ik geloof dat er hier in de zaal niemand is die niet voor de bevordering van de Europese culturele dimensie en culturele produkties is. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft bij meerderheid van stemmen de in de plenaire vergadering aangenomen amendementen inzake de bindende invoering van quota hersteld. De Fractie van de Europese Volkspartij en natuurlijk ook ik hebben hierover, zoals u allen weet, andere ideeën. Met verplichte quota maak je nog altijd geen nieuwe films en programma's. Dat bereikt je veeleer door verstandige structuren op te zetten. Goede opleiding van vakmensen uit de sector en betere afzetstrategieën, ondersteund door Europese steunprogramma's, bijvoorbeeld MEDIA I en II, het actieprogramma 16: 9, een garantiefonds en eventueel belastingvoordelen en maatregelen ter bevordering van investeringen in films en programma's werden zoëven al genoemd en zijn eigenlijk de juiste weg.
Voor de goede orde zij vermeld dat ook de oude amendementen inzake reclame opnieuw zijn ingediend. Dat bij de verdere ontwikkeling van het duale systeem vanzelfsprekend ook evenwichtige reclame hoort, is duidelijk. Iets anders is de vraag of alles via de wetgever moet worden aangescherpt en restrictiever behandeld, dan of de consument niet mondig genoeg is om bij overdreven reclame uit zichzelf op een ander programma over te schakelen.
De regels ter bescherming van jongeren uit het gemeenschappelijk standpunt werden ten dele, maar onvoldoende overgenomen. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft het oorspronkelijke amendement opnieuw ingediend dat tot doel heeft een laatste beslissingsmogelijkheid via een technische uitschakelingsmogelijkheid na codering van de programma's in te voeren. De bedoeling die haar daarbij voor ogen stond, is natuurlijk ook, zoals wij telkens weer hebben beklemtoond, hierover een algemene discussie uit te lokken, alle marktpartijen, maar ook de consumenten te sensibiliseren, want wat er momenteel aan geweld, pornografie en natuurlijk ook overdreven seks via de televisie, de nieuwe diensten, ook Internet, wordt verspreid, is niet meer aanvaardbaar. Daarom moet, mede met het oog op de nieuwe diensten, en met name Internet, een gemeenschappelijke, algemene strategie worden gevolgd.
Een nieuw onderwerp voor de tweede lezing is, zoals zoëven al werd aangestipt, het uitzenden van sportevenementen. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft een compromisamendement, namelijk amendement 20, ingediend dat ook als aanzet tot een verdere discussie over sportuitzendingen, vooral op nationaal niveau, is bedoeld. Ik denk dat er tezamen met de Commissie zeker een weg moet worden gevonden om dit zeer gevoelig liggende onderwerp, waarvoor er ook veel belangstelling bij het publiek bestaat, voortaan op een voor iedereen aanvaardbare manier te behandelen.
Ik ben nog altijd van mening dat de sportorganisaties zelf en degenen die sport uitzenden zonder regelgevende maatregelen van de staat tot overeenstemming moeten kunnen komen. Als ze daar echter niet toe in staat zijn, vind ik dat de Europese Unie en de lid-staten naar regelingen moeten zoeken. Van harte bedankt voor het luisteren!

Castellina
Mijnheer de Voorzitter, ik zal u uit de doeken doen om welke redenen de cultuurcommissie met grote meerderheid steun heeft verleend aan de amendementen die wij u als commissie aanreiken: dit om u ervan te overtuigen dat wij zoveel mogelijk getracht hebben een correcte uitleg te geven aan het in het Verdrag van Maastricht neergelegde beginsel van medebeslissing dat de verschillende instellingen gebiedt zoveel mogelijk naar elkaar te luisteren en naar punten van verstandhouding te zoeken.
In juli jongstleden heeft de Raad zijn gemeenschappelijk standpunt aangenomen, dat op veel punten niet inging op onze voorstellen maar evenmin op de voorstellen van de Commissie welke sterke gelijkenis toonden met die van het Europees Parlement. Aangezien de Raad zelfs helemaal geen acht sloeg op de argumentatie waarop wij onze voorstellen hadden gebaseerd, hebben wij daarop geprobeerd erachter te komen om welke redenen precies een deel van de lid-staten en ook een deel van onze collega's zich tegen de tekst hadden uitgesproken zoals die in eerste lezing door deze Vergadering was aangenomen. Rekening houdend met het principe van medebeslissing en de noodzaak van consensus, hebben wij tijdens de tweede lezing in commissieverband nieuwe amendementen goedgekeurd die op beslissende punten een compromis vormen. In de eerste plaats hebben wij, om tegemoet te komen aan de bezorgdheid van vooral kleinere landen die niet voldoende nationale produktie van speelfilms hebben en om dus te garanderen dat minstens 51 % van Europese werken uitgezonden kan worden, in de zogeheten Europese quota ook plateau-werken opgenomen. In de tweede plaats hebben wij voor de nieuwe diensten meer duidelijkheid geschapen in de definities, door namelijk een onderscheid te maken tussen enerzijds uitzendingen die weliswaar gebruik maken van nieuwe technologieën maar toch audiovisuele uitzendingen blijven, zoals betaaltelevisie of video on demand , en anderzijds uitzendingen op individueel verzoek, zoals bijvoorbeeld Internet, die dat soort eigenschappen niet bezitten. Wij hebben eerstgenoemden onder het toepassingsbereik van de richtlijn gestopt, in afwachting van een speciale wetgeving daarvoor, want we wilden geen gevaarlijk juridisch vacuüm achterlaten. Echter - en dit is de kern van het compromis - video on demand hebben wij buiten de toepassing van het quotasysteem gehouden, zowel van de uitzend- als de investeringsquota. Commissaris Oreja heeft trouwens toegegeven dat onze commissie zich de nodige moeite heeft getroost om het aantal amendementen binnen bepaalde perken te houden en hij heeft ook gezegd dat het politiek gezien moeilijk zal worden voor de Raad om daar geen rekening mee te houden. Wij hopen dan ook maar dat de Raad eieren voor zijn geld kiest en dat we tot een verzoeningsproces komen zonder dat de deur weer voor onze neus dichtgegooid wordt. Anders wordt het medebeslissingsbeginsel behoorlijk te kijk gezet en dat zou ronduit beledigend voor het Europees Parlement zijn.
Zoals u ziet, draait ons overleg hier rondom twee uiterst belangrijke overwegingen. Ten eerste is er een kwestie van methode, want de rol en waardigheid van het Europees Parlement staat hier op het spel alsook de democratische geloofwaardigheid van onze instellingen. Ten tweede is er een inhoudelijke kwestie: het opzetten van een Europese markt mocht dan wel een fraaie vondst zijn voor de vijftiger en zestiger jaren, maar vandaag de dag is het allemaal globalisering wat de klok slaat, dus als de Europese Unie alleen maar een grote markt blijft, heeft ze gewoon geen bestaansrecht. De Unie heeft alleen zin en bestaansrecht als zij anders wordt, als zij een eigen historische en culturele identiteit weet te koesteren. Feit is dat deze identiteit tegenwoordig her en der onder vuur wordt genomen, onze nationale culturen worden platgewalst door de internationale mededinging, door de cultuurindustrie, die over enorme interne markten beschikt en dankzij de daaraan verbonden economische en financiële macht alom ongeschreven regels weet te dicteren. Het resultaat daarvan is dat ten langen leste een verpauperde monocultuur overblijft. Natuurlijk kan Europa de uitdaging best aan, maar dan moet zij wel weten te creëren wat er nog niet is: een Europese cultuurmarkt die verder reikt dan de krappe nationale horizons. De richtlijn die wij u voorstellen voorziet dan ook in maatregelen om zo'n Europese markt van audiovisuele produktie op te zetten, dus om de fantasie, de verbeelding, de persoonlijkheid van onze kinderen en kleinkinderen te beschermen tegen grootscheepse verarming.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil vandaag nog eens onderstrepen dat ons Parlement - op basis van het werk van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en de medeadviserende commissies, waaronder de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, waarvan ik de rapporteur was - in eerste lezing een goede tekst heeft opgesteld, waarin een goed Europees beleid op het gebied van het creëren en uitzenden van televisuele, audiovisuele en cinematografische produkties wordt vastgesteld.
De Raad heeft helaas geen goed document opgesteld: de tekst van het gemeenschappelijk standpunt is qua vorm ongeordend en inhoudelijk zeer ontoereikend. In tweede lezing moeten dus uitsluitend de belangrijkste kwesties ter sprake komen, aangezien de tekst moeilijk volledig kan worden herschreven. Dit heb ik, als rapporteur, dan ook gedaan door aan de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid de vier door haar aangenomen amendementen, mijn verslag en mijn met 28 stemmen voor en 15 tegen aangenomen conclusies voor te leggen. Twee van deze amendementen hadden tot doel de quotaregeling doeltreffend en juridisch bindend te maken, onder meer door uitsluiting van de in de studio geproduceerde programma's en aanmoediging van het uitzenden van Europese produkties. Het doel van een derde belangrijk amendement was de controles van de Commissie doeltreffender te maken. Een vierde amendement stelde een evaluatie na een periode van 10 jaar opnieuw verplicht.
Ik kan nu, op persoonlijke titel, zeggen dat ik de geest van de door onze commissie aangenomen amendementen, waaronder de door de meerderheid van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media aanvaarde amendementen, grotendeels in de tekst terugvind, ook al had ik persoonlijk gaarne wat meer uitleg over de uitsluiting van de in de studio geproduceerde programma's, die het quotabeginsel ondermijnen, gezien en ook al betreur ik het ontbreken van maatregelen om ons tegen de nadelige gevolgen van verplaatsingen te beschermen.
Als rapporteur voor advies hoop ik dat een meerderheid in dit Parlement de resultaten van onze stemming in eerste lezing over de genoemde essentiële kwesties zal onderschrijven. De hele Europese culturele wereld verwacht van het Europees Parlement dat het, in tegenstelling tot onze ministers, een vastberaden poging zal doen om onze Europese cultuur te beschermen en te bevorderen.

Barzanti
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de voorstellen die de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft ingediend en die met kennis van zaken zijn toegelicht door haar voorzitter, mevrouw Castellina, tonen duidelijk aan dat men in de tweede lezing heeft gekozen voor een evenwichtig en verantwoord standpunt.
Wij hebben niet al datgene wat wij in eerste lezing hadden voorgesteld sic et simpliciter opnieuw gepresenteerd, doch we hebben gezocht naar een serieuze ruimte van overdenking en overleg, in de hoop daarmee op kamerbrede consensus van het Parlement te stuiten. Weliswaar hebben wij voorgesteld dat het toepassingsbereik van de richtlijn werd uitgebreid tot bepaalde nieuwe diensten, maar niet zomaar alle nieuwe diensten. Grof gezegd willen wij dat dit toepassingsbereik wordt uitgebreid tot betaaltelevisie, om geen ernstige mededingingssituaties of een dubbele markt te creëren, want daar zou de televisie van het grote publiek de dupe van worden, ten bate van de televisie van een selecte groep.
Dat niet alleen: via het belangrijke amendement 46 hebben wij gesteld dat de richtlijn niet automatisch wordt toegepast op de nieuwe diensten, want het is alleen de bedoeling dat de fundamentele beginselen gewaarborgd worden, in de eerste plaats de bescherming van kinderen. Het is zinloos Internet te reglementeren, waar onder meer de Commissie naar streeft, het heeft geen nut de algemene en thematelevisies te willen reglementeren, terwijl dan voor de rest een leegte achterblijft, een niemandsland, dat aan God noch gebod is onderworpen.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media stelt dus een gedragswijze voor die uiterst verantwoord is. En ditzelfde geldt ook voor de quotakwestie: wij willen weliswaar dat quota verplicht worden gesteld, maar hebben erop aangedrongen dat het hele mechanisme binnen tien jaar wordt herzien en we hebben beklemtoond dat de mogelijkheid bestaat dat voor thematelevisies geopteerd wordt voor investeringsquota.
Dan nog even iets over de reclame. Bepaalde elementen zijn door ons opnieuw ingevoerd, om een en ander rigoureuzer te maken, zowel wat betreft de beginselen waarop de reclame zich moet inspireren, als qua toelaatbare plafonds op dagbasis en op uurbasis: het heeft immers totaal geen zin plafonds te voorzien die rigoureus zijn voor de dagindeling, als daarna een gegeven klokuur naar believen opgerekt mag worden.
Dit geldt eveneens voor kinderen en voor de kwestie van verplaatste uitzending. Deze laatste kwestie hebben wij op twee heel belangrijke punten getackeld. We hebben namelijk gesteld dat een televisiestation hoe dan ook moet uitzenden voor het land waar het gevestigd is, en we hebben de mogelijkheid geopperd de snelle procedure te hanteren - waar de Commissie zelf ook aan gedacht heeft - voor naleving van de artikelen 22 en 22 bis, maar ook van andere artikelen.
We hebben zodoende goed werk kunnen verrichten en daarom richten we ons ook tot andere groeperingen in dit Parlement die het niet eens zijn met deze stellingname, in het bijzonder de Fractie van de Europese Volkspartij, om hun te vragen toch vooral te streven naar consensus: alleen op die manier kunnen wij immers tijdens de verzoeningsprocedure ervoor zorgen dat alle democratische geledingen van dit Parlement hun gelijk kunnen halen.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, als omroepverantwoordelijke vind ik dit een belangrijke aangelegenheid. Ik breng geen onderwerpen aan of verschaf geen toegang tot de informatiesnelweg, maar zorg voor televisieuitzendingen, hoewel wij misschien al die andere dingen ook doen. Dit is een richtlijn over televisieomroepactiviteiten en zou zich dan ook specifiek met die televisie-omroepactiviteiten moeten bezighouden, met andere woorden met wat de televisie-omroepen op het televisiescherm aanbieden.
Wat artikel 1 betreft, moeten wij voor ogen houden dat het hier om een compromis gaat dat rekening houdt met vele van de bezwaren die mensen uit de telecommunicatiesector en anderen hebben geformuleerd. Zij vrezen dat zij door aftandse regels zullen worden verstrikt. Wij willen dat niet. Tot British Telecom en soortgelijke bedrijven zou ik willen zeggen dat ze beslist niet in een keurslijf worden gedwongen. Veel van wat zij doen, zal nooit onder een regeling voor de televisie-omroepactiviteiten vallen. Het gaat hier uitsluitend om de door de televisie-omroepen aangeboden diensten en niet om de interactieve diensten in de vorm van woorden, gegevens of beelden, die de nieuwe media zullen aanbieden. De richtlijn is alleen van toepassing op diensten die onder de televisieomroepactiviteiten vallen. Voor video op aanvraag menen wij evenwel dat geen quotaregeling mag gelden. Ik hoop dat die geruststelling het Parlement met de aanbeveling zal doen instemmen. Dit is een soepele richtlijn om tot een consensus te komen. Ik meen dat met deze richtlijn een compromis is bereikt en dat men het op vele terreinen eens is, zeker nu de artikelen 1 en 4 door de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media op deze manier zijn geformuleerd. Ik meen ook dat het compromis beantwoordt aan de doelstelling die de heer Oreja Aguirre heeft onderschreven.
Ten slotte nog iets over de reclame. Wij hebben een soepele beschermingsmaatregel nodig. Wij moeten echter aanvaarden dat reclame zoals in het Verenigd Koninkrijk kan dienen om de openbare televisie-omroep te financieren en dat men dat niet mag beletten. Belangrijk is dat deze richtlijn steunt op de best mogelijke praktijk, waar wij die ook kunnen vinden. De onderliggende vraag in dit debat is hoe wij tot een zo goed mogelijke televisieomroep kunnen komen die belang hecht aan kwaliteit en afwisseling en waarbij overvloed niet de vijand maar de vriend van de uitmuntendheid is. Daarom bevelen wij de amendementen bij het Parlement aan.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit is een etappe te meer in een lange strijd voor de toekomst van de Europese audiovisuele sector, wat neerkomt op de Europese economie en de Europese cultuur. Het Europees Parlement oefent zijn bevoegdheden ten volle uit en speelt aldus een nuttige rol voor deze zelfde Europese cultuur die wij moeten verdedigen en instandhouden. Maar in deze strijd moeten wij voorkomen uit te glijden tot een door bepaalde vlekken/ideeën van cultureel chauvinisme gekenmerkt betoog/redenering. Dit is de grootste beschuldiging die men kan maken aan het adres van de verdedigers van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" . Ten slotte is de Amerikaanse cultuur een dochter van de Europese cultuur, en indien wij vandaag niet willen worden overspoeld door de beelden, symbolen en schoonheidspatronen? die de Amerikaanse audiovisuele industrie in Europa verspreidt, moeten wij dit op een verstandige en evenwichtige manier doen.
En dat is wat het Europees Parlement aan het doen is, met name de cultuurcommissie. Wat men wil doen is het evenwicht van de Europese cultuur ten opzichte van de hegemonie van de Amerikaanse cultuur waarborgen/herstellen. Wat men wil doen is ook het omvormen van de Europese audiovisuele produktie in een verdediging van de Europese culturen, niet alleen de grote Europese culturen omwille van de nationale ruimte die zij vertegenwoordigen, maar de kleine grote universalistische Europese culturen, zoals de Portugese cultuur. Het is deze strijd voor het behoud van de verscheidenheid, de complexheid en de rijkdom van de Europese cultuur die in het middelpunt staat van het debat over de richtlijn "Televisie zonder grenzen" . Om deze reden wil ik mijn steun uiten aan de cultuurcommissie en de in tweede lezing aangenomen voorstellen, die compromisvoorstellen zijn, ten opzichte waarvan het Europees Parlement niet kan/mag toegeven/terugkomen.

Pex
Mijnheer de Voorzitter, ik heb minder moeite met de tekst van het thans voorliggende gemeenschappelijke standpunt dan met sommige amendementen van het Parlement. Belangrijk is dat voor de komende jaren voor de omroep in Europa duidelijke wetgeving wordt gemaakt die niet voor meerdere uitleg vatbaar is. In deze tijd bij de huidige stand van de informatietechnologie in een digitale wereld hebben wij behoefte aan een regeling van de omroep waarbij de pluriformiteit wordt gewaarborgd en de kwaliteit van programma's wordt geoptimaliseerd. Dat betekent dat de publieke omroep moet worden beschermd hetgeen niet behoeft in te houden dat de commerciële omroep zich niet zou kunnen ontwikkelen. De digitale techniek zal ons helpen bij het in stand houden van de pluriformiteit in de omroep.
Voor mij resteren in deze discussie drie belangrijke punten. Het meest belangrijk is de definitie van broadcast . De nieuwe media mogen niet onder de beperkingen van deze richtlijn vallen. Nieuwe media moeten zich vrij kunnen ontwikkelen. Overheidsregelingen zullen er wellicht moeten komen, maar dan speciaal gemaakt voor die nieuwe media. Geen tv-bepalingen van toepassing laten verklaren op nieuwe media. Niet alles wat beeld en geluid heeft is tv.
Een tweede punt is de bescherming van minderjarigen. Dit is primair een taak van de ouders. Deze zijn geholpen met technische hulpmiddelen die hen helpen te bepalen wat hun kinderen wel en niet kunnen zien en horen en hen in staat stellen hun hardware en software daarop af te stellen. Overheidsregelingen inzake bescherming mogen niet de vrijheid van meningsuiting aantasten, maar ook niet het fundamenteel recht op privacy. Ook daarom moet de omroep als begrip gescheiden blijven van die van de nieuwe media. In dit verband moet derhalve onderscheid gemaakt worden tussen uitzendingen voor het publiek en programma's voor het individu.
Tenslotte, quota's. U weet - ik heb het vaker gezegd - ik ben tegen quota's. In dit verband lijkt het mij een gevecht om de baard van de keizer. De meeste publieke omroepen, en in Nederland ook de commerciële, voldoen ruimschoots aan de quota's zoals thans voorgesteld. Dit geldt ook voor diverse andere landen in de Europese Unie. Overigens lijkt mij het stellen van die quota's in strijd met in ieder geval de geest van de bepalingen van de wereldhandelsorganisatie. De Europese audiovisuele industrie moet zich beter ontwikkelen om bescherming te kunnen bieden tegen de veramerikanisering. De Europese audiovisuele industrie ontwikkelt zich niet beter dank zij quota's. Quota's werken als slaappillen. De Europese industrie heeft een vrije binnenmarkt nodig en hulp bij de financiering van bijvoorbeeld films welke hulp het ingestelde garantiefonds kan bieden.
Een aantal amendementen van het Europees Parlement houdt geen rekening met bovengenoemde opvattingen. Maar de meeste moeite heb ik nog met de tekst van amendement 12.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, Europa opbouwen overal waar dat mogelijk is, is wat de voor de audiovisuele sector verantwoordelijke ministers ons in het door de Commissie en de Raad aangenomen gemeenschappelijk standpunt voorstellen. Voor ons ligt nu de tweede lezing van de tekst van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" .
Waar het hier om gaat, is de voortzetting door de lid-staten van de harmonisatie van de wetgeving en de regelgeving op het gebied van radio- en televisieuitzendingen en de voorgelegde amendementen hebben daar dan ook betrekking op.
Het streven van de leden van het Parlement een toepasbare en redelijke tekst tot stand te brengen heeft ertoe geleid dat er, vergeleken met de door een meerderheid in eerste lezing ingenomen standpunten, een groot aantal compromissen is gesloten. Zo aanvaarden wij bijvoorbeeld de nieuwe diensten van kiesvideo en doen wij concessies wat betreft de on line-diensten.
Wij wachten nog altijd op een desbetreffende richtlijn van de Commissie, maar ik maak mij geen zorgen, want zij heeft ons deze voor heel binnenkort beloofd. Een van de belangrijkste doelstellingen van deze richtlijn is de toepassing "voor zover mogelijk" van de uitzendverplichtingen, zoals ons door de Raad wordt voorgesteld. Dit is ontoelaatbaar. Het betreft hier geen wetgevende tekst en deze tekst kan op generlei wijze worden uitgelegd als een verordening. Dit doet me denken aan mijn oma die tegen haar dochter zei: " Je mag tot 22.00 uur uitgaan. Als je om 23.00 uur nog niet terug bent, weet dan dat ik om middernacht de deur op slot doe" . Nu even serieus.
Waarom hebben wij tijdens de GATT-onderhandelingen samen voor een culturele afwijking geijverd? Toch om van de Europese ruimte een gebied te maken waar onze eigen culturen via onze beelden en onze muziek worden uitgezonden naar de 370 miljoen televisiekijkers die er nu al zijn en de misschien wel 500 miljoen die er in de toekomst zullen zijn? Het Parlement is echt voor een harmonisatie van de wetgevingen. Het wil onze filmindustrie ondersteunen, het wil liever steun geven voor alle nieuwe arbeidsplaatsen die door de produktie van eigen beeldprodukties kunnen worden geschapen dan voor de werkloosheid die uit de aankoop van vreemde beeldprodukties zal voortvloeien.
Nogmaals, om te bereiken dat overwegend Europese produkties worden uitgezonden, zijn wij bereid in te stemmen met een uitbreiding van de quota door rekening te houden met de zendtijd van de hoofdzakelijk in de studio geproduceerde programma's, hoewel ik persoonlijk niet van mening ben dat deze produkties echte werken zijn, ook al bewaren wij in het geval van literaire uitzendingen een cultureel getuigenis van de ontwikkeling van de auteurs, wat wel zeer belangrijk is. Deze regeling is bedoeld om bepaalde landen in staat te stellen zich aan de quota te houden en deze clausule haalbaar te maken. Ik wil hier nog aan toevoegen dat er tevens rekening mag worden gehouden met uitzendingen in minderheidstalen ten behoeve van specifieke bevolkingsgroepen.
Mocht het amendement betreffende de quota niet worden aanvaard, dan hopen wij dat de vrijwaringsclausule zal worden aangepast, die een lid-staat van ontvangst in staat stelt onrechtmatige verplaatsingen te bestrijden. In het bankwezen is deze clausule reeds van kracht, met de bedoeling scheeftrekkingen van de markt te voorkomen. Wat reclame en telewinkelen betreft, wij zijn ons terdege bewust van hun aandeel in de inkomsten van de commerciële omroepen. Ook weten wij dat te veel reclame dodelijk is voor reclame. Wij zijn er niet op uit reclame en telewinkelen volledig aan banden te leggen, maar wij willen ze wel binnen de grenzen van het redelijke houden en erop toezien dat bepaalde regels ter bescherming van minderjarigen en consumenten worden nageleefd.
Wij maken ons tevens sterk voor pluraliteit en voor het behoud van de toegang van allen tot de rechtstreekse uitzending van belangrijke evenementen, bijvoorbeeld grote sportwedstrijden zoals de Wereldbeker voetbal of de Olympische Spelen. Samenvattend - want de tijd dringt - willen wij er dus voor zorgen dat deze richtlijn altijd kan worden toegepast, omdat zij het derde belangrijke instrument is waarover het Europese audiovisuele beleid beschikt, naast het MEDIA II-programma en het Garantiefonds voor de geluids- en beeldmedia.

Larive
Voorzitter, ik moet mijn persoonlijk belang aangeven bij deze richtlijn. Ten eerste wil ik werk voor mijn kinderen en ten tweede wil ik televisieprogramma's zien omdat ik ze goed vind en niet omdat ik geen keuze heb vanwege verplichte quota. Daarom geldt voor de grote meerderheid van mijn fractie, ten eerste, géén nieuwe diensten in de richtlijn, géén wettelijk keurslijf dat ons banen kost omdat we de concurrentie met de Verenigde Staten en Japan dan niet meer aankunnen. Ten tweede, Europese productie stimuleren via Europees Garantiefonds etc., maar geen opgelegde verplichte quota voor Europese producties. Ten derde, wederzijdse erkenning is voor liberalen essentieel. De enige terechte uitzondering op dit principe geldt de zwaardere bescherming van kinderen tegen porno of uitzonderlijk geweld; dat moet zo blijven, maar niet nóg meer uitzonderingen, dus geen socialistische amendementen over verscherping van regels voor tabak, alcohol en kinderreclame. Laten we niet vergeten dat de richtlijn onbelemmerd grensoverschrijdend dienstenverkeer moet garanderen, de regels zoals nu in de richtlijn vastgelegd, achten wij adequate bescherming. Ten vierde, liberalen willen de technologie inzetten voor de bescherming van die kinderen, een V-chip of ander technisch instrument ingebouwd in het televisietoestel. Opvoeders beslissen vervolgens zelf of dit instrument in werking wordt gesteld of niet. Dat is een goed liberaal principe en de keus is dus techniek of strengere wetgeving. Mijn keus is voor techniek. Ten vijfde, liberalen zijn vóór toegankelijkheid voor het grote publiek van grote evenementen op televisie als Olympische Spelen en landing op Mars.
Als de amendementen die ik noem worden aangenomen, quota, nieuwe diensten etc., dan is het merendeel van mijn fractie niet meer geïnteresseerd in deze tekst. Wij geven dan de voorkeur aan de eerste richtlijn van 1989. Het institutionele gevecht puur om het institutionele gevecht vinden wij kinderachtig. Het gaat ons om de inhoud, om werkgelegenheid, om keuze en toevallig hebben Raad en Commissie in deze gelijk.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, wij staan vandaag met de rug tegen de muur. Voor hen die nog twijfelen aan het belang van duidelijke verplichtingen, wil ik eraan herinneren, ja beklemtonen dat we nu de zekerheid hebben dat het Garantiefonds er slechts zeer moeizaam of zelfs helemaal niet zal komen, dat de omvang van de begroting in het algemeen en van MEDIA II in het bijzonder belachelijk klein is, en blijft, vergeleken bij wat er in deze sector op het spel staat. De anti-concentratierichtlijn, bedoeld om het pluralisme in stand te houden, werd bovendien terzijde geschoven en het Groenboek over de nieuwe diensten handelt alleen maar over de bescherming van minderjarigen.
Het streven van de heer Bangemann om de geluids- en beeldmedia, in naam van de convergentie, in de verschillende Telecoms te doen opgaan, maakt de context waarin wij zullen stemmen over de televisie zonder grenzen - het enige lichtpuntje dat nog binnen ons bereik, in onze macht ligt - nog somberder dan hij al was.
Europa mag de pluraliteit van zijn cultuur niet verpanden. Zullen wij deze kans om ervoor te zorgen dat het begrip Europa meer inhoudt dan alleen de markt voorbij laten gaan? Op het gebied van de beschaving gaat het er momenteel om dat wij om onszelf de vrijheid schenken om onze geschiedenis, onze verhalen, mythen en dromen tot uitdrukking te brengen in onze eigen beeldprodukties. Om Europa in staat te stellen zijn cinematografische en audiovisuele industrie te redden en te ontwikkelen, moeten wij vandaag onze stem uitbrengen en moet de Raad morgen rekening houden met de amendementen voor meer rechtszekerheid op het gebied van de uitzend- en produktieverplichtingen.
Als wij de produktie van fictie en documentaires daadwerkelijk willen bevorderen, moeten de in de studio geproduceerde programma's worden uitgesloten en moet amendement 55 worden aangenomen. Wat amendement 51 betreft, laten we niet vergeten dat het Parlement deze anti-verplaatsingsmaatregelen in eerste lezing met 423 stemmen voor heeft aangenomen, te meer daar dit amendement geen afbreuk doet aan de regels van de interne markt, maar tegen de piraten die de nationale en de Europese regels met voeten treden is gericht. Welke macht zou het Europees Parlement er vandaag toe kunnen bewegen zijn besluit gedeeltelijk te herroepen?
Tot slot, als de markt van de nieuwe diensten inderdaad zo veelbelovend is als lijkt te blijken uit de omvangrijke manoeuvres van de multimedia- en de audiovisuele industrie, dan mogen we deze kans niet missen. Wat wij vragen is niet onmogelijk, wij willen geen produktieverplichtingen aan de nieuwe diensten opleggen, wij willen alleen dat de bepalingen betreffende minderjarigen en reclame ook voor deze diensten gaan gelden.
Ik zal mijn rede vandaag - in het kader van de culturele afwijking! - eens niet met een citaat, maar met een cijfer beëindigen. Dit zal tenminste geen vertaalprobleem opleveren. De tolken in de cabines kunnen gerust zijn: het is niet aan hun bekwaamheid dat ik twijfel, maar wel aan het begripsvermogen van een aantal van mijn collega's, en met name van de Raad. Ik zal derhalve een cijfer noemen in plaats van iemand uit de culturele sector te citeren. Dit cijfer heeft betrekking op het tekort op de audiovisuele handelsbalans tussen de Verenigde Staten en Europa, dat tussen 1994 en 1995 met 14, 5 % - met 14, 5 % in één jaar - tot 6, 5 miljard dollar is gestegen. Kan het nog duidelijker?

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, wederom moeten wij constateren dat er een diepe kloof gaapt tussen de voorstellen van het Europees Parlement en de besluiten die de Raad heeft genomen. Ook al zijn een paar van de verbeteringen die de Raad van cultuurministers in juni had aangebracht gericht op thema's als bescherming van minderjarigen, telewinkelen, vrijheid van ontvangst en nog een paar andere zaken, moet toch gezegd worden dat de besluitvorming op het gebied van het quotastelsel en de verdere ontwikkeling van de televisie in de nabije toekomst - ik denk aan de zogeheten betaaltelevisie - nog geheel onbevredigend is.
Ik wil er namens de Groenen nogmaals aan herinneren dat er een nauwe band bestaat tussen democratie en media en dat de televisie vandaag de dag zonder meer de belangrijkste bron van informatie is.
Vandaar dat het essentieel is voor de toekomst van de lid-staten dat er een richtlijn komt welke ook in de toekomst borg staat voor een publieke omroeporganisatie die zonder enige conditionering van politieke of economische aard het recht op duidelijke informatievoorziening weet te garanderen. Niet minder belangrijk echter is de verhouding tussen televisie en cultuur, aangezien de toekomst van de verschillende culturen, de bron van verrijking voor de Europese Unie, in aanzienlijke mate afhangt van de ontwikkeling van het omroepbestel.
Om die redenen moeten wij er nogmaals op wijzen dat, ook al heeft de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media een en ander bijgestuurd, het quotamiddel niet facultatief mag zijn, zoals de Raad wil.
Het is namelijk nog niet zo ver dat er een handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en Europa om het bioscoopwezen gaande is, maar wel moet ingezien worden dat de Europese filmwereld zonder die quota het loodje dreigt te leggen.
Een en ander houdt niet in dat dan maar de voorkeur gegeven moet worden aan Europese filmprodukties van lage kwaliteit in plaats van Amerikaanse kwaliteitsfilms. Naast het quotastelsel dient er een actie te worden opgezet voor stimulering en bevordering van kwaliteitsfilms in de diverse lid-staten, ook via andere instrumenten waar de collega's reeds naar refereerden: het garantiefonds, het MEDIA-programma.
Pleiten voor een openbare televisieomroep betekent tevens dat men streeft naar een betere bescherming van minderjarigen, dat het begrip televisie uitgebreid moet worden tot de nieuwe technologieën, dat er een geschikte reglementering voor reclame en telewinkelen moet komen. Ook houdt het in dat belangrijke culturele evenementen of sportontmoetingen toegankelijk worden gemaakt voor een deel van de bevolking en dat alle talen en culturen in bescherming worden genomen, want die vormen, zoals ik reeds zei, de rijkdom van Europa.
De Groenen zullen dus voor de amendementen van de cultuurcommissie stemmen, ook al zijn die beperkter en meer gericht op het behalen van een zo ruim mogelijke consensus dan bij de eerste lezing het geval was. Eveneens zullen wij stemmen voor de amendementen inzake het probleem van reclame die kinderprogramma's onderbreekt en inzake de kwestie van verplaatste uitzending, dat wil zeggen omroeporganisaties die niet vanuit de lid-staat uitzenden waar zij hun programma's op richten.

Leperre-Verrier
Het Europees Parlement heeft in februari jongstleden, tijdens de beraadslaging in eerste lezing, blijk gegeven van echte vastberadenheid door erop aan te dringen dat televisie, met het oog op de ontwikkeling van de nieuwe technologieën, een positieve drager van cultuur, die staat voor ontspanning en informatie, een instrument van scheppend werk en produktie, dat zijn publiek respecteert, moet blijven.
Het is van wezenlijk belang dat wij vandaag, nu we aan de tweede lezing beginnen, hetzelfde standpunt innemen. De publieke opinie, die alsmaar meer begaan lijkt met de toekomst van haar televisie, en de beroepsbeoefenaars die ons om beurten hebben geïnformeerd en gesteund, zouden er namelijk geen begrip voor hebben als wij op onze schreden zouden terugkeren en vraagtekens zouden plaatsen bij zaken die zij als verworvenheden beschouwen.
Natuurlijk zullen er, als we eenmaal in de bemiddelingsfase zijn, altijd nog aanpassingen nodig zijn, maar het zou heel slecht zijn als we, met het oog op deze onderhandelingen, ermee zouden instemmen onze eisen naar beneden toe bij te stellen. Dit zou overigens volledig in strijd zijn met de medebeslissingsprocedure. Daarom is het zo belangrijk dat we vasthouden aan onze - overigens absoluut gerechtvaardigde - eisen, als we althans latere fiasco's willen voorkomen.
Voor mijn fractie zijn in deze hele kwestie drie problemen van fundamenteel belang: de nieuwe diensten, de quota en de verplaatsingen. Natuurlijk zien wij ook dat reclame en telewinkelen beter moeten worden gereglementeerd; natuurlijk zouden wij graag zien dat de invloed van televisie op jongeren - niet alleen op het gebied van geweld - beter onder controle werd gehouden, maar wij zijn tevens van mening dat er op deze gebieden al enige vooruitgang is geboekt en dat een welbegrepen richtlijn zeer positieve gevolgen zou kunnen hebben. Wij zouden dus eerder de nadruk willen leggen op de eerder genoemde problemen en we zullen de desbetreffende amendementen dan ook steunen.
Ten eerste, toevoeging van de nieuwe diensten. Geachte commissaris, wij weten dat er binnenkort een Groenboek zal verschijnen waardoor de huidige juridische leemte op het gebied van kiesvideo zal worden aangevuld. Toch zou het, met het oog op de samenhang van onze voorstellen, een goede zaak zijn als deze richtlijn het pad effende en een algemeen kader schiep dat daarna dan wel door dit langverwachte Groenboek zou worden aangevuld.
Ten tweede, de quota. Het is inderdaad belangrijk dat de verplichtingen inzake het uitzenden van Europese produkties worden versterkt. Daartoe moet een echt quotastelsel worden ingevoerd dat samenhangend en homogeen is. In dit opzicht zien wij nog steeds niets in het idee dit quotastelsel slechts "voor zover mogelijk" op te leggen. Wij kunnen dit idee, dat men ons opnieuw tracht op te dringen, niet aanvaarden omdat wij ervan overtuigd zijn dat dit de deur zou openzetten voor alle mogelijke soorten afwijkingen en misbruiken. Wij willen dus dat er quota, echte quota komen, zodat er daadwerkelijk sprake kan zijn van een Europese audiovisuele programma-industrie, en dat betekent dat de in de studio geproduceerde programma's hiervan moeten worden uitgesloten.
Ten derde en ten laatste, toevoeging van een anti-verplaatsingsclausule. Wij moeten het amendement, dat in februari jongstleden in eerste lezing bij overgrote meerderheid is aangenomen, opnieuw op tafel leggen. Zonder deze maatregel weten we namelijk dat de kans groot is dat de uitzendgemachtigden zich in andere lid-staten gaan vestigen en zich zo aan hun verplichtingen onttrekken.
Tot slot nog enkele opmerkingen. Ik vind de overtuigde uitspraken van een aantal van onze collega's tegen regelgeving heel vreemd. Ik begrijp wel dat sommigen twijfels hebben omtrent bepaalde punten; ik begrijp echter minder goed dat ze de afwezigheid van regels nog voorstaan, nu de Amerikanen zelf de noodzaak van de invoering van een aantal regels, met name ter bescherming van de jongeren, inzien. Zoals we weten is cultuur niet het zoveelste economische produkt, cultuur mag niet aan het beginsel van het vrije verkeer worden onderworpen.
Geachte collega's, laten we dus niet naïef zijn of schijnheilig doen. Laten we onze verantwoordelijkheden op ons nemen en laten we ons goed realiseren dat het behoud van onze cultuur zal afhangen van de audiovisuele produkties die wij zullen uitzenden.

Kuhne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het was zeer bemoedigend dat de EVP-Fractie op 29 oktober in de commissie ermee heft ingestemd de televisieomroepen die op individueel verzoek programma's uitzenden onder de richtlijn te laten vallen. Daarom is wat de heer Hoppenstedt vanochtend heeft gezegd, des betreurenswaardiger. Ik wil dan ook nogmaals het volgende in herinnering brengen: in het onderhavige amendement wordt duidelijk gezegd dat het niet de bedoeling is alle mogelijke nieuwe diensten onder de richtlijn te laten vallen, dat elektronisch drukwerk uitdrukkelijk wordt uitgesloten en een reeks bepalingen van de televisierichtlijn, zoals bijvoorbeeld de quotaregeling, niet op de televisie op individueel verzoek worden toegepast. Het argument dat de ontwikkeling van nieuwe diensten door toepassing van de richtlijn op televisie op individueel verzoek in gevaar zou komen, houdt geen steek meer.
Ik moet nog de eerste aanbieder van televisie op individueel verzoek tegenkomen die zijn investeringen uitstelt, omdat de programma's die hij aanbiedt op het gebied van jeugdbescherming aan dezelfde voorwaarden moeten voldoen als die van de traditionele televisie. Ik zie nergens zo'n aanbieder. Wij moeten bij deze beslissing ook rekening houden met de politieke aspecten. De Commissie is haar toezegging dat ze in een groenboek over nieuwe diensten een met de televisierichtlijn parallelle regeling zou voorleggen, niet nagekomen. In het afgeslankte groenboek over nieuwe diensten en jeugdbescherming wordt zelfs uitdrukkelijk gezegd dat men de wettelijke regelingen tot niet nader bepaalde datum wil uitstellen. Ik zeg tegen de rapporteurs: wie een technisch filtermechanisme voor de traditionele televisieomroepen wil, maar ervan afziet wettelijke voorwaarden tot bescherming van jongeren voor de televisie op individueel verzoek op te stellen, moet zich voor deze tegenstrijdigheid verantwoorden.
Voorts worden momenteel met geld van de Commissie studies gefinancierd die tot een totale commercialisering van de hele televisiesector leiden, maar ook heel duidelijk onze argumentatie steunen dat het helemaal niet op de transmissieweg aankomt, maar dat er alleen voor de minder draagkrachtigen een soort financieel elektronisch armenhuis moet komen.
Ik ben van oordeel dat deze televisierichtlijn de enige kans is om de televisie op individueel verzoek te reglementeren en het is goed mogelijk dat wij vandaag daar de laatste kans toe hebben.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik betreur ten zeerste dat wij er, ondanks de zeer grote inspanningen die wij in een collegialere sfeer dan voor de eerste lezing hebben geleverd, niet in zijn geslaagd de standpunten op alle gebieden zo dicht bij elkaar te brengen dat wij vandaag van een grotere eensgezindheid blijk kunnen geven.
Wat de quota betreft hebben wij onze houding sinds de eerste lezing niet gewijzigd. Wij zijn nog altijd van mening dat ze geen adequaat middel zijn om meer Europese produkties op het scherm te brengen. Meer vraag van de kijkers naar Europese produkties en vooral meer steun voor de distributie van Europese produkties zullen betere resultaten opleveren dan quota. Ook zonder quota komen er momenteel in veel Europese landen reeds meer dan 60 % Europese produkties op de televisie.
Wij hebben ons erg ingespannen om over artikel 1 van de richtlijn "uitbreiding van het begrip omroep tot de nieuwe diensten" een compromis te bereiken, mede omdat de Commissie ons ondertussen heeft laten weten dat het aangekondigde groenboek over de nieuwe diensten er niet komt. De amendementen 12 en 46 op artikel 1 leken mij gangbaar. Uit de mediawereld - van kranten tot televisie - steeg echter zo'n enorme kreet van protest op, dat ik wel moet aanvaarden dat mensen uit de sector voetangels hebben ontdekt die ik over het hoofd heb gezien. Ik persoonlijk ben echter nog altijd van mening dat het gevonden compromis geen hinderpalen opwerpt voor de dynamische economische expansie van deze nieuwe diensten in Europa, omdat het in nauw verband met amendement 46 moet worden gezien, waarin de uitzonderingen worden geregeld.
Wat sport op televisie betreft ben ik van oordeel dat wij, afgevaardigden, ervoor moeten zorgen dat exclusieve rechten op het uitzenden van sportevenementen - tegen de toewijzing waarvan wij geen bezwaren opperen - niet ertoe leiden dat aanzienlijke delen van de bevolking van het volgen van belangrijke sportevenementen worden uitgesloten. Het desbetreffende amendement 20 is niet alleen bedoeld voor de kopers, namelijk de televisieomroepen, maar ook voor de sportorganisaties, die zich eigenlijk net zoveel gelegen moesten laten liggen aan hun toeschouwers als wij aan onze kiezers. Er is sprake van een soortgelijke afhankelijkheid.
Amendement 48 was alleen bedoeld als precisering van amendement 20, doordat van belangrijke evenementen "sportevenementen" werd gemaakt. Iemand die mij geen goed hart toedraagt, heeft dit amendement 48 volledig vervalst! Ik zie mij dan ook verplicht het in te trekken, maar ik verzoek de leden het woord "sport" dan ten minste mondeling aan amendement 20 toe te voegen. Ik hoop dat u het daarmee eens bent.

Arroni
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Oreja, geachte collega's, de audiovisuele produktie is het meest gereglementeerd van de hele communicatiesector. Met het pakket amendementen dat thans is ingediend, wordt deze reglementering zo mogelijk nog restrictiever. Dit is niet terecht en kan zelfs een averechts effect sorteren, en dat uitgerekend nu de sector zich opmaakt meer te investeren in de ontwikkeling van de nieuwe technologieën, hetgeen gepaard zal gaan met nieuwe banen en een betere toegang tot de informatiebronnen voor de Europese burger.
Met de nieuwe amendementen wordt er onder andere voor gezorgd dat de omroeporganisaties grotere uitzenden investeringsquota opgelegd krijgen en bovendien moet de reclameruimte inkrimpen. Dit zijn duidelijk twee zaken die haaks op elkaar staan: je kunt niet aan de ene kant de omroeporganisaties ertoe dwingen hun bijdrage tot de ontwikkeling van de Europese produktie fors op te trekken, en aan de andere kant hun reclameinkomsten afsnoepen, want reclame is juist de enige bron van financiering voor de commerciële televisie en een belangrijke inkomstenbron voor betaaltelevisie. Het is onlogisch aan de ene kant te pleiten voor bescherming van het audiovisuele aanbod, dat terecht gratis is en een onontbeerlijk instrument vormt voor een democratische informatieverschaffing aan de burgers, en aan de andere kant degenen die dat aanbod garanderen, dus de televisiestations, de middelen ontnemen om de produktiekosten te dekken. Een collega had het zojuist over de televisie voor weinigen die op moet schuiven voor de televisie van velen: ik vermoed dat hij het had over de commerciële omroepen, die inderdaad de televisie van alle burgers zijn.
Wat de bescherming van minderjarigen betreft, moeten de televisiestations zonder meer hun deel van de verantwoordelijkheid op zich nemen. Wij zijn vierkant en principieel tegen geweld en pornografie, ook vanwege de negatieve effecten die deze verschijnselen kunnen hebben op volwassenen. Daarom moeten wij steun verlenen aan de amendementen die in dit Huis zijn ingediend inzake bescherming van kinderen, op een paar amendementen na, vooral die over de V-chip. De V-chip is namelijk geen doeltreffende oplossing, noch is het een geschikt middel om de complexe problemen van geweld en pornografie aan te pakken.
Afsluitend, mijnheer de Voorzitter en beste collega's, als wij een betere televisie willen, moeten wij tegen dit soort herziening van de richtlijn stemmen: degenen die voor die restrictieve amendementen stemmen, hebben geen kaas gegeten van de basismechanismen waardoor deze sector geregeld wordt.

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, ik zou er nog eens aan willen herinneren dat de quota voor Europese produkties, de toepassing van de richtlijn op kiesvideo en de maatregelen tot aanmoediging van onafhankelijke produkties geen vormen van Europees protectionisme zijn. Dit alles zou niet nodig zijn als de Verenigde Staten zich aan de regels van normale mededinging hielden, wat echter niet het geval is.
Wij kunnen niet aanvaarden dat zij Europa als hun - overigens zeer lucratieve - terrein voor audiovisuele spelletjes beschouwen, waarbij zij zich zelfs niet aan de bestaande Europese regels, zoals het verbod op misbruik van een overheersende positie, houden. UIP, de distributeur van Amerikaanse films, is daar een sprekend voorbeeld van. Beschermende maatregelen zijn noodzakelijk, willen wij onze culturele diversiteit behouden en ons cultureel scheppend werk verder ontwikkelen. Ook op economisch vlak zijn zij echter van essentieel belang: in de komende tien jaar kunnen er in de audiovisuele sector twee miljoen banen bijkomen, maar wij moeten daar wel iets voor doen.
Ook al heeft de Raad de uitspraak van het Parlement in eerste lezing zo schandalig naast zich neergelegd, wij hebben alvast onze goede wil getoond door, met name betreffende de quota's en de nieuwe diensten, verzoenende amendementen voor te leggen. Door deze amendementen aan te nemen, draagt u bij dat tot de ontwikkeling van de culturele produkties en de werkgelegenheid, en verdedigt u bovendien de geloofwaardigheid en de invloed van het Parlement. Voor mij is liberalisme niet hetzelfde als een vos vrijlaten in een vrij kippenhok. Liberalisme houdt in dat er regels worden opgesteld die bijdragen tot ieders ontplooiing, tot de instandhouding van de diversiteit en tot de behartiging van de Europese belangen, telkens wanneer andere delen van de wereld hun macht willen uitbreiden.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik steun de amendementen van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van deze richtlijn, die - volgens mij - dringend moet worden gewijzigd, wat ik wil bewijzen met twee voorbeelden uit Griekenland waaruit blijkt dat de bepalingen van de geldende richtlijn er gebrekkig worden toegepast en op schandalige, brutale en waanzinnige wijze worden overtreden zonder dat de Commissie, die onvoldoende op de tenuitvoerlegging ervan toeziet, er acties tegen onderneemt.
Ten eerste, de televisiereclame lapt in mijn land alle in de richtlijn voorziene beperkingen aan haar laars. Reclamespots worden op elk ogenblik en in ieder programma - films, journaal, politieke uitzendingen - ingelast, zodat de zendtijd ervan de spuigaten uitloopt. Ik geef toe dat reclame een bron is van inkomsten voor de televisiemaatschappijen. Televisiereclame leidt in Griekenland evenwel tot verstoringen op de reclamemarkt ten nadele van de schriftelijke pers, die in ernstige moeilijkheden geraakt. Europese en Griekse persverenigingen hebben trouwens al gewezen op dit probleem, dat in politiek en tal van andere opzichten totaal onaanvaardbaar is. Massale televisiereclame duidt overigens ook op een gebrek aan respect voor de auteurs en hun werken, en is enorm hinderlijk voor de kijkers. Ik betreur dan ook dat de Commissie - ik herhaal - daartegen nog niets heeft ondernomen.
Ten tweede, Griekenland heeft - samen met andere lid-staten, zoals Zweden - passende maatregelen genomen om kinderen te beschermen tegen de overvloed aan reclameboodschappen die vooral op minderjarigen zijn gericht en welke de morele rechten van de ouders op ongehoorde wijze aantasten. De Commissie heeft deze landen evenwel voor het Hof van Justitie gebracht met het voorwendsel dat de vrijheid van dienstverlening moet worden verzekerd. Daar de Commissie echter wel gekant is tegen de reclame van - lees: de vrije dienstverlening in - de tabaksindustrie en andere sectoren die schadelijke diensten of goederen aanbieden, zijn haar argumenten met betrekking tot televisiereclame belachelijk, en verzoek ik haar de klacht tegen die landen in te trekken.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, gezien het belang van deze richtlijn, is het maar normaal dat ze zoveel aandacht, maar ook zoveel kritiek heeft gekregen. Ik zou dan ook twee opmerkingen aan het adres van de critici willen maken.
Het Unierecht neemt zijn al in 1989 ingenomen positie weer in en bekrachtigt die. Het gaat niet om reglementering en vrijheidsbeperking, maar om een koersbepaling ten gunste van culturele vrijheid waartoe wij uit hoofde van artikel 128 gehouden zijn. Wij weten allen dat de krachten van de markt alleen deze vrijheid niet kunnen waarborgen.
Ten tweede, de kritiek dat dit een poging is om de nieuwe informatie- en transmissietechnieken aan regels te onderwerpen die niets met die sector te maken hebben, klopt niet. De nieuwe media zijn slechts het voorwerp van de richtlijn voor zover ze elementen van de televisie omvatten. Als ze van de richtlijn zouden worden uitgesloten, zouden alle voorschriften van die richtlijn komen te vervallen. Eén zaak is duidelijk: waar de culturele vrijheid in gevaar komt, komt ook de vrijheid van de markt in een dubieuze situatie terecht. De vrijheid is ondeelbaar. Ik hoop dat ook de vertegenwoordigers van de commerciële televisie en de media-industrie het daarover met mij eens zijn.

De Coene
Voorzitter, indien vandaag in het Parlement geen absolute meerderheid wordt gevonden voor het huidige verslag of indien dat wel gebeurt, maar de Raad is niet bereid om de fundamentele amendementen van het Parlement op te nemen, dan krijgen wij een blijvende situatie waarbij de audiovisuele industrie in Europa met ongelijke wapens moet concurreren tegen de Amerikaanse. Een pleidooi voor uitzend- en investeringsquota is dus niet alleen ingegeven om wille van culturele besognes, maar vooral ook om economische motieven. Amerikaanse producten komen tegen gebradeerde prijs op de Europese markt, worden verkocht in packageverband terwijl de Amerikaanse markt onder meer door de verticale concentratie tussen producenten en verdelers feitelijk afgesloten blijft voor Europese producten. Er is dus, en mevrouw Larive heeft daarop gewezen, vandaag absoluut geen sprake van een vrije keuze vanwege de kijker. Quota zijn dus geen doel wel een tijdelijk middel om een eerlijke concurrentie eindelijk te verkrijgen.
Tegenstanders willen meer offensieve instrumenten. Wij vragen ons af waarom het ene het andere zou moeten uitsluiten. Bovendien, laat ons wel wezen, is er weinig goed nieuws goed te melden. MEDIA II werd geamputeerd van 400 miljoen naar 310 miljoen ecu. Ten tweede is het bijzonder weinig zeker dat de gereduceerde versie van het Garantiefonds voor de film, gezien de vereiste unanimiteit, ooit het licht zal zien, al moeten wij in deze de inspanningen van het Ierse voorzitterschap wel loven.
Tenslotte willen wij pleiten voor een principe, namelijk dat de vestiging van een tv-omroeporganisatie in een lidstaat steunt op een werkelijke economische en culturele band met die lidstaat. Bovendien roepen wij de Commissie op om een einde te maken aan ongeoorloofde televisiemonopolies in sommige lidstaten. Indien wij de publieke monopolies te lijf gaan, en wij doen dat vandaag zeer graag is er geen enkele reden om commerciële monopolies wel te gedogen.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het er hier allen over eens dat televisie niet alleen op zichzelf maar ook wegens haar invloed op de Europese samenleving, cultuur en economie een uiterst belangrijke bedrijfstak is. Televisie overschrijdt de nationale grenzen en daarom hebben wij een Europese regelgeving nodig. De huidige richtlijn moet ongetwijfeld worden aangepast, maar wij mogen niet te streng zijn. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en de Commissie was vrij goed. Vele van de amendementen hebben het echter onaanvaardbaar gemaakt.
Oppervlakkig gezien strekken die amendementen ertoe de Europese televisieproduktie te ondersteunen. In werkelijkheid brengen ze de Europese televisie echter schade toe. Ik kan slechts op enkele punten nader ingaan. Zouden wij bij voorbeeld quota toepassen voor de verkoop van boeken in de boekhandels? Zouden wij coca cola rantsoeneren? Dit riekt naar culturele apartheid. Quota helpen niet om de kwaliteit van de programma's te verbeteren. Quota hebben uitsluitend betrekking op de kwantiteit. Niet door quota vast te stellen, maar door de openbare omroepen te stimuleren en de Europese filmproduktie te ondersteunen, kunnen wij de kwaliteit van de programma's verbeteren.
Wat de reclame betreft, wijs ik erop dat kwaliteitsprogramma's nu eenmaal moeten worden betaald. Door overregulering van de reclame brengen wij de kwaliteit van de Europese programma's in gevaar. Ik verwijs naar de beperkingen inzake kinderprogramma's, op reclame voor farmaceutische produkten, op reclame die voor een of andere filosofische overtuiging krenkend kan zijn en op de controle op de reclametijd. Al die beperkingen zullen tot gevolg hebben dat minder geld beschikbaar is om goede Europese programma's te maken. Vorig jaar besteedden de onafhankelijke televisiezenders in het Verenigd Koninkrijk 40 miljoen pond aan kwaliteitsprogramma's voor kinderen. Als daarvoor geen middelen meer beschikbaar zijn, komen die programma's in gevaar. In plaats van betere krijgen wij dan slechtere programma's.
Wij leven in een tijd van drastische technologische veranderingen. De digitalisering is het begin van een nieuw tijdperk. Wij mogen niet voor tien jaar een regelgeving op die quota uitvaardigen. Na maximum vijf jaar moeten wij de situatie opnieuw bekijken. Ik heb de indruk dat men met deze amendementen zegt dat wij de kijkers, de televisie-producenten, de Europese bedrijven en adverteerders niet mogen vertrouwen en dat wij daarom controles, quota en regels nodig hebben. Eerlijk gezegd vind ik dat wij de kijkers, die trouwens ook kiezers zijn, ons vertrouwen moeten schenken.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de rapporteurs van de TV-richtlijn verdienen waardering voor het goede werk dat zij verricht hebben, hoewel het langdurige overleg velen ongeduldig heeft gemaakt. De tegenstelling die is ontstaan tussen vrije mededinging en de bevordering van de Europese cultuur is naar mijn mening onnodig. We zijn het immers allemaal eens over het belang van de ontwikkeling van de productie van de audiovisuele media, zowel op cultureel en economisch gebied als op het gebied van de werkgelegenheid. Onze meningen lopen alleen uiteen voor wat betreft de manieren om dat te bereiken. Het is de bedoeling om met het vernieuwen van de TV-richtlijn spelregels op te stellen inzake de revolutionaire veranderingen die zich in de informatiemaatschappij voordoen, omdat de zich in een enorm snel tempo ontwikkelende nieuwe technologie de reeds bestaande regelgeving achterhaald maakt. Daarom moeten er nieuwe manieren gevonden worden om de Europese productie op de open markt te steunen. Het concurrentievermogen van de audiovisuele sector en de ontwikkeling van nieuwe vormen van dienstverlening moeten worden versterkt. Een snel groeiende communicatiesector kan een aanzienlijke hoeveelheid arbeidsplaatsen opleveren. In plaats van het verlagen van de quota's en het invoeren van beperkende regelgeving moet de EU steun verlenen aan de groei van de inhoudindustrie, bijvoorbeeld door middel van het MEDIA II-programma en een garantiefonds voor de audiovisuele sector. De Europese producenten moeten worden gesteund bij de productie van programma's van hoge kwaliteit, die zoveel kijkers trekken dat de omroepen ze ook willen uitzenden. De bescherming van minderjarigen is een belangrijke doelstelling gezien het groeiende aanbod van schadelijke programma's. De ontwikkeling van technieken ter controle van het aanbod moet gepaard gaan met geschikte toepassingen van die technieken. De toepassing van technieken ter bescherming van kinderen moet echter wel worden overgelaten aan de nationale overheden.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, uit industrie- en maatschappijpolitiek oogpunt gaat het hier om de kern van de toekomstige informatiemaatschappij, namelijk de produktie van inhoud. Het gaat om de beslissing over de vraag of wij hier voor democratische ordening dan wel alleen maar voor het verwerken van gevolgen kiezen - enerzijds ten aanzien van de collectieve en actieve bezinning van de burgermaatschappijen als paneuropese gedaante en werelddorp, anderzijds ten aanzien van culturele produktie en diensten als bron van nieuwe, goede arbeidsplaatsen. Dat laatste is geen automatisch bijprodukt van de in toenemende mate monopolistische concurrentie, waarin commissaris Bangemann helaas nog altijd te veel gelooft, maar waar rationalisatie, concentratie, uniformisering en commercie schering en inslag zijn. Daarom hebben wij voor het begrip omroep een compromis nodig, hebben wij bindende quota nodig, hebben wij steunprogramma's zonder gaten en met voldoende steunbedragen nodig, hebben wij toereikende garantiefondsen nodig. Wat wij niet nodig hebben, is discriminatie van de publieke programma-aanbieders. Murdoch, Kirch en Berlusconi zijn het verkeerde alternatief voor de Coca-Colacultuur.

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, vele collega's zijn er met buitengewone inzet en zin voor gezond verstand in geslaagd amendementen in te dienen die door de meerderheid aanvaard kunnen worden. Zij verdienen dan ook onze gelukwensen. Zoals blijkt uit het debat, blijft echter enige onenigheid bestaan over een goed eindresultaat en de macht van dit Parlement in de medebeslissingsprocedure.
Ik blijf ervan overtuigd dat onze televisiezenders niet in retorische maar juridische termen verplicht moeten worden om meer produkties uit te zenden die in de landen van de Europese Unie zijn bedacht, gerealiseerd, vertolkt en gecreëerd. Het getuigt niet van onpartijdigheid ongelijke situaties op dezelfde manier te beoordelen. Het getuigt niet van protectionisme maar van billijkheid wanneer we de produkties van de Europese audiovisuele industrie meer kansen geven. Die kunnen vandaag immers niet op voet van gelijkheid concurreren met produkties uit andere landen en dit omwille van marktredenen die niets te maken hebben met hun kwaliteit.
Men bouwt Europa niet wanneer men televisiezenders behandelt als om het even welk produktiemiddel en hun produkten als coca cola en men hun belangrijke taak inzake openbare dienstverlening miskent. Uiteindelijk schrijven wij echter allen samen - de Raad, de Commissie en het Parlement - de geschiedenis van de Europese Unie en die geschiedenis is nog jong genoeg opdat wij, ondanks alle bezwaren die ik uiteengezet heb, van oordeel zijn dat dit Parlement vandaag een stap in de goede richting gezet heeft met de aanneming van deze amendementen. Deze amendementen moeten in de uiteindelijke bemiddeling voor de Raad al het gewicht dragen van de Europese burgers die wij altijd en zeker in deze zaak vertegenwoordigen.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, weinig documenten hebben zoveel stof doen opwaaien als de televisie zonder grenzen. In het Parlement, in elke politieke fractie, in de beroepssectoren en in groepen burgers duiken vurige tegenstanders en voorstanders van deze richtlijn op. Niet zonder reden, want van het welslagen van de toepassing daarvan hangt de projectie van Europa in de 21ste eeuw af.
Wat wordt beoogd met de herziening van de richtlijn? Men wil door middel van de harmonisatie van de nationale wetten gemeenschappelijk doelstellingen met elkaar in overeenstemming brengen die zoals cultureel als economisch zijn, zoals de ontwikkeling van de telecommunicatie en de informatietechnologieën en de versterking van de programma-industrie in Europa.
De moeilijkheid van deze inovereenstemmingbrenging? ligt in het feit dat deze sectoren tegenstrijdige logica's hebben. In de audiovisuele sector overheerst een nationale en culturele logica, in de telecommunicatiesector een transnationale en marktlogica. Maar, mijnheer de Voorzitter en geachte commissaris, deze logica's zullen zich onvermijdelijk kruisen en samensmelten. En het is naar het succes van deze kruising dat wij het Europees model van de informatiemaatschappij zullen noemen.??
Beste collega's, de tekst van de richtlijn, zoals de cultuurcommissie deze vandaag in tweede lezing voorstelt, is een evenwichtsmirakel. Een mirakel dat te danken is aan het verantwoordelijkheidsgevoel, maar ook het pragmatisme van de parlementsleden die in de eerste lezing tegenover elkaar stonden met standpunten die onverzoenbaar leken. Voor het compromis waarover wij nu zullen stemmen had men de te verwezenlijken hoofddoelstellingen voor het oog: de nieuwe diensten reglementeren, waarvan de opkomst de marktregels kunnen omgooien op het gebied van de eigenlijke wetgeving en de Europese produktie stimuleren, ten einde haar competitief te maken met de spoed die haar alarmerende vrije val noodzakelijk maakt.
Het bereikte compromis over de nieuwe diensten, waaraan de rapporteur en de coördinator van mijn fractie een lucide bijdrage hebben gegeven in de commissie, verdient mijn volledige steun. De amendementen betreffende de auota zijn aanvaardbaar geworden - geloof ik - zelfs voor sommige tegenstanders daarvan, aangezien de toepassing ervan geleidelijk wordt gemaakt. Zij hebben evenwel voor Portugal de beperking dat zij geen gelijk/equivalent statuut voorzien voor de niet-Europese produkties in het Portugees.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, wil ik opmerken dat deze tekst al bij al een minimalistische tekst is, als wij de balans opmaken: minder zou ondoeltreffend zijn, meer zou de markt kunnen wurgen??. Wij hebben deze richtlijn nodig, in tegenstelling tot wat velen denken, om de onderhandelingen van de WHO aan te kunnen die binnenkort in Singapore van start gaan.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, wij bespreken hier een heel belangrijk onderwerp: de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten.
Ik ben van oordeel dat wij de distributie en produktie van Europese werken moeten versterken en dit dient mijns inziens te gebeuren door de invoering van een aantal quota's die de Europese produktie versterken. Deze Europese produktie moet echter ook de bestaande culturele verscheidenheid weerspiegelen en in de toekomst de creatie van arbeidsplaatsen in de audiovisuele industrie mogelijk maken.
Ik wil hier ook het standpunt geven van het college voor filmregisseurs van Catalonië, die het eens zijn met een vrije markt. Is er echter sprake van een vrije markt wanneer er zovele groepen van ondernemingen bestaan zoals in de Verenigde Staten en zij de markt overspoelen met hun produkten? Alleen wanneer wij een antitrustwetgeving goedkeuren, zal deze vrije markt mogelijk worden, en dit dankzij de tijdelijke toepassing van een aantal quota's.
Tenslotte wil ik ook nog zeggen dat deze quota's ook gelden voor een aantal lid-staten waar minderheidstalen bestaan van nationaliteiten en regio's, die eveneens quota's in hun eigen taal kunnen vragen. De lid-staten die zelf quota's vragen, moeten naderhand niet verontwaardigd zijn wanneer een aantal nationale minderheden in eigen land vraagt dat de uitzendquota's in hun talen gerespecteerd worden.

Ahlqvist
Mijnheer de Voorzitter, vandaag moet het Parlement zijn richting bepalen. Vandaag moeten we een besluit nemen dat enorm belangrijk is voor de mogelijkheden om een interne markt te scheppen voor de tv-omroeporganisaties. De kwestie van de quotering is een van de vraagstukken waardoor het verslag omstreden is. Maar om de Europese cultuur en culturele verscheidenheid te bevorderen is een quotering nodig. Net als de meerderheid in de commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media steun ik de huidige formulering van artikel 4. Voor mij is het echter minstens zo belangrijk dat er een verduidelijking komt van de juridische bevoegdheid van de lid-staten inzake de tv-omroeporganisaties, en van de rechten van de consumenten en vooral van de kinderen. De regelgeving inzake de reclame voor kinderen heeft mij, geachte collega's, gedurende de gehele behandeling van de richtlijn inzake televisie, zeer na aan het hart gelegen. Ik heb hierbij zeer veel steun ontvangen, niet alleen van mijn eigen fractie, maar ook van andere, waar ik graag mijn dank voor uitspreek.
Tegen diegenen onder u die nog steeds aarzelend tegenover mijn amendementen staan, wil ik zeggen dat de eerste behandeling door het Parlement een krachtig en duidelijk politiek signaal heeft afgegeven. Leden van alle lid-staten en van de meeste politieke fracties hebben gestemd vóór een strenge regelgeving van de reclame voor kinderen, en wel vanwege het misbruik van de lichtgelovigheid van kinderen, en niet tegen de speelgoedindustrie. Wat ik wil bereiken, is dat producenten en reclamebedrijven hun verantwoordelijkheid nemen. Ik wil dat zij respect tonen voor onze kinderen, die zich moeten kunnen ontwikkelen voordat zij worden blootgesteld aan het "kruisvuur" dat meer ervaren consumenten hebben leren weerstaan. Wij kunnen niet accepteren dat de krachten van de vrije markt, onder het dekmantel van de vrijheid van meningsuiting, aan kinderen geweld, pornografie en reclame op de televisie opdringen. Uw stem is vandaag zeer belangrijk. Wij moeten een besluit durven nemen over een grensoverschrijdende en gemeenschappelijke markt voor de tv-omroeporganisaties die culturele verscheidenheid en programma's van goede kwaliteit garanderen.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, vijf punten in telegramstijl.
Ten eerste, de bescherming van de jongeren. Ik hoop dat Commissie en Raad amendement 40 zullen aanvaarden, want het heeft geen zin de filter of chip te promoten als de tv-toestellen er niet toe uitgerust zijn en als de tv-uitzendingen niet gecodeerd zijn. De rol van de ouders is hier essentieel.
Ten tweede, de quota. Géén restrictieve regeling, wèl een flexibele om de Europese cultuur een eerlijke kans te geven.
Ten derde, de publiciteit moet aan banden worden gelegd maar niet verboden worden. Dus, publiciteit niet om het even wanneer, noch om het even waar.
Ten vierde, in verband met de oorsprongregels zou ik willen amendement 16 ondersteunen. Maar ik vraag commissaris Oreja of het verenigbaar is met de twee arresten van het Hof van Justitie tegen Groot-Brittannië en België van september 1996.
Ten vijfde, sportuitzendingen moeten ook toegankelijk blijven voor het grote publiek.

Lang, Jack
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe in mijn hoedanigheid van mede-opsteller, samen met andere ministers van Cultuur, van de eerste richtlijn "Televisie zonder grenzen" uit 1989, twee korte, gedurfde vragen te stellen. Ten eerste, Europa, heb je nog wel een ziel? Ben je wel in staat je creativiteit, je verbeeldingswereld, je scheppend vermogen te bewaren?
Geachte collega's, dames en heren, we weten dat de verbeeldingswereld van de jonge generaties alsmaar meer wordt bepaald door televisie- of bioscoopbeelden. Gaan wij, leden van het Europees Parlement, werkeloos blijven toezien hoe de stortvloed van gestandaardiseerde, internationale televisieseries de originaliteit, de identiteit en de individualiteit in het hart en de geest van deze jongeren vernietigt? Gaan wij er ons bij neerleggen dat de producenten uit onze landen als zij nog films willen maken, binnen afzienbare tijd geen andere keus meer zullen hebben dan naar de andere kant van de Atlantische Oceaan uit te wijken? Dit is een vraag die wordt gesteld, die aan ons wordt gesteld en het is een kwestie van leven of dood voor onze levende cultuur. De beslissing hierover ligt in onze handen.
Ik hoop dat velen vandaag nee zullen zeggen tegen uniformisering en tegen culturele kolonisatie en tegelijkertijd ja tegen diversiteit, inventiviteit en vrijheid, die alleen mogelijk gemaakt zullen worden door een duidelijke en verbeterde richtlijn.
De tweede gedurfde vraag die ik stel, is de volgende: gaan wij aanvaarden dat ons Parlement het op beslissende momenten laat afweten? In het verleden hebben wij al een groot aantal gelegenheden om een duidelijke mening te verkondigen onbenut gelaten. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de benoeming van de Europese commissarissen of aan de aanvaarding door een meerderheid in het Parlement, onder druk van de regeringen, van de economische overeenkomst met Turkije.
Mijnheer de Voorzitter, concluderend hoop ik dat wij vandaag door middel van een duidelijke uitspraak zowel de Europese cultuur als de Europese democratie zullen redden.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteurs met het vele werk dat zij bij de opstelling van dit verslag hebben verricht. In dit Parlement hebben wij wellicht nog nooit een verslag besproken waarrond zoveel lobbywerk is verricht. Ik vraag mij echter af wat de mensen hier in de tribune en buiten het Parlement eigenlijk van de televisie verwachten.
Duidelijk is dat zij daarvan ontspanning en informatie verwachten. Zij maken zich zorgen over de inhoud van de programma's waarnaar hun kinderen kijken, vooral over het getoonde geweld en over beelden die niet voor kinderen geschikt zijn. Velen beklagen zich erover dat zij onmogelijk kunnen toezien op de programma's die hun kinderen bekijken. Om hun kinderen echt te kunnen beschermen hebben de ouders hulp nodig om de media beter te leren kennen.
De ouders maken zich ook zorgen over het feit dat zij onder zware druk staan om voor hun kinderen duur speelgoed te kopen. Zij zijn boos over de toenemende monopolisering van populaire sportmanifestaties omdat zij die alleen nog kunnen bekijken als zij daarvoor elke keer een aanzienlijk bedrag betalen. Zij maken zich ook zorgen over de hebzucht van vele van de betrokken sportorganisaties. Zij willen op hun eigen manier op hun eigen nationale zenders ook hun eigen verhalen horen vertellen. Zij willen steun verlenen aan jonge producenten en programmamakers, die vaak over slechts karige middelen beschikken.
Ik meen niet dat quota de situatie zullen verbeteren, maar meen wel dat wij een quotaregeling nodig hebben om onze televisiemakers in bedwang te houden. Zij moeten immers weten dat wij willen dat onze programma's in onze eigen taal en op onze manier worden gemaakt.

Sanz Fernández
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de Commissie cultuur biedt de mogelijkheid de huidige richtlijn "televisie zonder grenzen" te verbeteren en bij te dragen tot de ontwikkeling van een uitstekende Europese audiovisuele industrie. Met deze tekst worden kinderen via strengere normen beschermd tegen de schadelijke invloed van programma's en reclame; er wordt een strikte regelgeving inzake televisiereclame verduidelijkt en gepreciseerd; de toegang van de meerderheid van de kijkers tot de rechtstreekse uitzending van belangrijke sportevenementen wordt gewaarborgd tegen de exclusieve rechten van betaaltelevisiezenders.
De parlementaire fracties hebben een ruimere consensus bereikt maar verschillen nog altijd van mening over een essentieel punt: de verplichting om een groot deel van de zendtijd voor te behouden voor Europese produkties. Wij socialisten hebben samen met de meerderheid van de leden van de Commissie cultuur het standpunt versoepeld dat het Europees Parlement altijd heeft ingenomen en hebben ermee ingestemd dat in de studio gemaakte programma's als Europese produkties worden beschouwd. Op die manier zullen de televisiezenders geen problemen hebben om te voldoen aan de vereiste quota's voor de uitzending van Europese produkties.
Wij zijn het zo in wezen eens met het standpunt van de Commissie. De rapporteurs van de Fractie van de Europese Volkspartij verwerpen echter dit compromisvoorstel en stellen geen alternatief voor zodat het bijna onmogelijk zal zijn de nodige meerderheid te halen en het debat met de Raad gaande te houden. Als dit gebeurt, zal dit enkel in het voordeel zijn van de machtige audiovisuele industrie in Noord-Amerika en zal een concurrentiële en goede Europese audiovisuele industrie zich heel moeilijk kunnen ontwikkelen.

Decourrière
Mijnheer de Voorzitter, als het voorstel van de Commissie op bepaalde punten niet wordt gewijzigd, moeten we ons, naar aanleiding van de beraadslaging in tweede lezing over de herziening van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" , zorgen gaan maken over de toekomst van het Europese audiovisuele landschap.
Daar ik inderdaad graag zou zien dat er een op stimulering van Europese produkties gebaseerd beleid wordt vastgesteld, vraag ik u in de eerste plaats u in groten getale uit te spreken voor de toevoeging van nieuwe diensten, zoals kiesvideo, zodat deze diensten kunnen worden onderworpen aan bepaalde regels op het gebied van reclame en van de bescherming van minderjarigen.
Vervolgens moeten de uitzendverplichtingen, gewoonlijk aangeduid als "de quota" , worden versterkt door ze bindend te maken en door bij de berekening van deze quota geen rekening meer te houden met de in de studio geproduceerde programma's. Door de quota zullen de produktie en de verspreiding van Europese werken worden bevorderd en zullen wij tevens in staat worden gesteld - waarom zouden we daar geheimzinnig over doen? - de internationale en, met name, de Noordamerikaanse mededinging het hoofd te bieden.
Tot slot, geachte collega's, moeten wij de onrechtmatige verplaatsingen bestrijden en aldus zorgen voor de bescherming en de verdere ontwikkeling van de cinematografische industrie van de lid-staten van de Unie. Ik wil u eraan herinneren dat er niets uitzonderlijks is aan een dergelijke clausule. Zo bestaat er bijvoorbeeld reeds een dergelijke clausule in het bankwezen. Het Europees Parlement had ze bovendien al in eerste lezing bij overgrote meerderheid van stemmen aangenomen.

Tongue
Mijnheer de Voorzitter, dit debat over de toekomst van de audiovisuele industrie overstijgt alle politieke tegenstellingen. Ik weet dat de heer Oreja Aguirre zich bewust is van onze grote inspanningen om over het belangrijkste punt tot een consensus te komen. Ook de ministers zouden dat moeten beseffen. Wij maken ons allen zorgen over de toekomst van de televisie, het meest invloedrijke medium in onze democratie. Wij spreken hier vandaag niet over wortelen, auto's of koffiezetapparaten. Deze richtlijn betreft de totstandbrenging van een sterke en concurrerende audiovisuele industrie die tegen het jaar 2000 in Europa een miljoen nieuwe banen zou moeten creëren. Met deze richtlijn wil men Europa de economische en culturele vruchten van de expansie in de audiovisuele sector laten plukken. De situatie is eenvoudig: wij moeten creëren om te kunnen concurreren. Wij moeten ervoor zorgen dat onze cultuur op onze televisieschermen aan bod komt: in het belang van onze kinderen moet de televisie onze verhalen en onze stem laten horen.
Het uitgangspunt voor het debat over de quota is dat de markt niet vrij is. Dat moeten wij goed beseffen. De Amerikaanse industrie heeft het reusachtige structurele voordeel dat ze over een immens archief beschikt, dat ze voor een reusachtig grote onafhankelijke thuismarkt kan produceren en dat ze alle distributiekanalen domineert. Tegenover Noord-Amerika hebben wij op dit ogenblik in de audiovisuele industrie een tekort van zes miljard dollar. Welnu, dat zou men in geen enkele andere industriële sector dulden. Het resultaat is dat de Verenigde Staten op onze markt voortdurend programma's kunnen afzetten die tien keer minder kosten dan originele produkties. De quota inzake uitzendingen en investeringen die wij het Parlement vandaag voorleggen zijn dan ook onontbeerlijk om de realisatie van Europese programma's te stimuleren. Alleen al de investeringsquota zullen ervoor zorgen dat de zes grootste aanbieders van betaaltelevisie 300 miljoen ecu - zoveel als het totale MEDIA II-programma - in onze industrie zullen investeren en zich dus niet tot goedkope geïmporteerde programma's beperken.
Ten slotte wijs ik er ook op dat het Europees Parlement met deze richtlijn op een constitutioneel keerpunt is gekomen. Ik herinner de afgevaardigden eraan dat de Raad op de belangrijkste punten zowel het standpunt van de Commissie als dat van het Europees Parlement heeft genegeerd. Onze toekomst staat op het spel. Op de hoofdpunten moeten wij een volstrekte meerderheid behalen en aldus tot een verzoening komen. Als wij daarin niet slagen, liggen de zaken vrij eenvoudig. In dat geval hebben wij in deze meest kritieke medebeslissingsprocedure ooit geen enkele betekenisvolle inbreng meer en wordt de medebeslissingsprocedure een schijnvertoning. De vraag is dan of Europa wel ooit zal kunnen functioneren en of er in de Europese Unie wel ooit een echte democratie zal bestaan die de belangen van de burgers behartigt.
Ik verzoek de afgevaardigden vandaag voor economisch en cultureel pluralisme te stemmen. Ik verzoek hen in te stemmen met deze richtlijn, die ervoor zal zorgen dat de Europeanen televisieprogramma's maken en bekijken waarin zij hun eigen interesses en waarden kunnen terugvinden.

Hawlicek
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, één van de hoofddoelstellingen van de nieuwe televisierichtlijn moet de aanmoediging van de Europese programma-industrie en de waarborging van de culturele verscheidenheid van Europa op de audiovisuele markt zijn. De nieuwe televisierichtlijn moet niet alleen voor het belangrijkste aspect, dat zojuist op zo indrukwekkende wijze door de heer Lang in het licht werd gesteld, namelijk de culturele verscheidenheid en creativiteit, maar - via de produktie en het uitzenden van programma's van Europese oorsprong - ook voor meer investeringen in de Europese filmindustrie zorgen.
Het zou, zoals deskundigen berekenen, ook mogelijk moeten zijn in de komende tien jaar 2 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen te scheppen en de deelneming van onze Europese zendgemachtigden aan de snelle toename van nieuwe technologieën en de aangekondigde uitbreiding van de audiovisuele industrie mogelijk te maken om aldus voor gelijke kansen in de concurrentie met Amerikaanse produkties te zorgen.
Een ander belangrijk doel van de nieuwe televisierichtlijn is vrije toegang van de hele bevolking tot belangrijke sportuitzendingen. Ook in de toekomst moet iedere Europese burger de mogelijkheid hebben de uitzending van belangrijke sportevenementen niet alleen op Europees, maar ook op nationaal niveau te volgen zonder dat hij daarvoor extra hoeft te betalen. Daarom is het belangrijk dat de Commissie zich - en dit is met name voor de heer Oreja bedoeld - over de exclusieve rechten voor het uitzenden van belangrijke evenementen buigt.
Een laatste punt ten aanzien waarvan ik mijn standpunt zou willen bepalen, is de bescherming van jongeren. Vrijwillige zelfcontrole is op dit gebied zeker niet toereikend. Wij weten evenwel allen uit de pedagogie en uit persoonlijke ervaring dat verboden en defensieve maatregelen vaak contraproduktief werken. Daarom pleit ik ook voor het nemen van positieve maatregelen, namelijk voor meer aanmoediging van goede en spannende kinderen jeugduitzendingen. Dat moet toch meer mogelijk zijn in het kader van de bestaande MEDIA-programma's.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, eerst en vooral wil ik het Parlement feliciteren met de versterking van het audiovisuele beleid, en dat is toch wat we uiteindelijk wensen. In het middelpunt van dit beleid staat de richtlijn "televisie zonder grenzen" . Bij gebrek aan tijd zal ik het echter niet over deze richtlijn hebben maar mij beperken tot de amendementen die in tweede lezing zijn ingediend.
Uiteraard moet de tekst die wij goedkeuren gerespecteerd worden. In dit verband wil ik de heer Papayannakis, die het had over de verantwoordelijkheid die de Commissie in verband met deze kwestie kan hebben, erop wijzen dat - zoals hij heel goed weet - dit en bijgevolg ook de bepalingen van de richtlijn inzake reclame in de Griekse wet zijn omgezet. Wij weten dat deze bepalingen niet correct zijn toegepast en dat bijgevolg een inbreukprocedure gestart is nadat de desbetreffende klachten zijn ingediend.
In verband met het standpunt van de Commissie over de verschillende amendementen die zijn ingediend, kan ik jullie zeggen dat de Commissie positief staat tegenover alle amendementen, met uitzondering van amendement 10, op de overwegingen van de richtlijn: amendementen 1 tot en met 9 en amendement 11. Wij zijn uiteraard van mening dat amendement 1 over de Groenboeken inzake nieuwe diensten enigszins voorbijgestreefd is aangezien de Commissie op 16 oktober jl. het Groenboek over de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid in de nieuwe diensten heeft goedgekeurd. Wij zijn overigens ook van oordeel dat dit niet thuishoort in een wettekst.
Dan kom ik zo bij de amendementen die de Commissie het belangrijkst vindt: de amendementen die het toepassingsgebied van de richtlijn willen uitbreiden tot video à la carte: amendementen 12, 13, 46 en 54. De Commissie is van oordeel dat de nieuwe versie van deze amendementen een aanzienlijke verbetering vormt in vergelijking met de amendementen die in eerste lezing zijn aangenomen. Zoals verscheidene sprekers klaar en duidelijk gezegd hebben, heeft de tekst alleen betrekking op de uitzending van televisieprogramma's die op individueel verzoek beschikbaar zijn en waarvan de inhoud geheel of in wezen vergelijkbaar is met traditionele televisie en niet op het geheel van on-line diensten.
Anderzijds preciseert amendement 46 dat slechts een aantal bepalingen van de richtlijn hierop van toepassing zijn: het basisprincipe van het vrij verkeer, de bepalingen betreffende de bescherming van minderjarigen en een aantal voorschriften inzake reclame.
De Commissie waardeert zeker en vast de verbeteringen die in vergelijking met de eerste lezing zijn aangebracht maar is nog altijd niet volledig overtuigd van het nut om video à la carte in de richtlijn op te nemen. Zij zal echter logischerwijs terdege rekening houden met de uitslag van de parlementaire stemming en ik kan jullie ook meedelen dat zij positief staat tegenover amendement 13.
Amendementen 14 en 15 betreffen de definitie van televisiereclame en telewinkelen. Wij zijn het eens met amendement 14, ook al kan de tekst nog verbeterd worden. Wij zijn het daarentegen niet eens met amendement 15 omdat telewinkelen, het kopen op afstand van goederen of diensten, een contractuele activiteit is.
Amendementen 16, 51 en 53 inzake de bepalingen voor de juridische bevoegdheid, die in lid 2 en 3 van artikel 2 van het gemeenschappelijk standpunt zijn vastgelegd, zijn onaanvaardbaar. Wij zullen deze amendementen niet aanvaarden wanneer ze worden aangenomen en zullen ook amendement 17 niet aanvaarden. Ik wil kort de redenering terzake van de Commissie uiteenzetten.
Eerst en vooral zullen deze amendementen het basisprincipe van de richtlijn verzwakken, dat bepaalt dat de vrijheid van uitzenden alleen onderworpen is aan de controle van het land van oorsprong, zoals duidelijk bepaald is in artikel 59 van het Verdrag. Deze drie amendementen zouden leiden tot conflicten tussen de landen en zouden ons inziens een factor van verstoring zijn in de sector. Bovendien zouden deze amendementen een aantal specifieke technische en juridische problemen stellen.
Bovendien zijn amendement 16 en 17 onverenigbaar met de jurisprudentie van het Hof. Amendement 16 zou het tegendeel opleveren van het beoogde effect en ik wil terzake verwijzen naar de opmerking die de heer Chanterie uitdrukkelijk gemaakt heeft. Wij zijn van oordeel dat het amendement twee soorten problemen stelt: het is onverenigbaar met het Verdrag en de jurisprudentie van het Hof, dat in zijn arrest in de zaak Commissie tegen België van 1992 gesteld heeft dat maatregelen op grond van taal, gelijkaardig aan die welke voorgesteld worden in amendement 16, strijdig zijn met artikel 59. Dit standpunt is onlangs bevestigd op 10 september in de uitspraak in de zaak Commissie tegen het Verenigd Koninkrijk, waar het Hof stelt dat de vestigingsplaats van een omroep het enige correcte criterium is voor het vaststellen van de juridische bevoegdheid van een lid-staat.
Amendement 17 wil aan de redenen waarom een lid-staat de uitzendingen vanuit een andere lid-staat kan opschorten, de inbreuken toevoegen waarop artikels 14, 15 en 16 betrekking hebben. Dit kan in werkelijkheid alleen bij ernstige en herhaalde inbreuken op de bepalingen inzake de bescherming van minderjarigen. Het voorgestelde amendement is ons inziens dan ook onverenigbaar met de arresten van het Hof terzake.
De Commissie zal overigens wel amendement 18 aanvaarden.
Amendement 19 over geldstraffen stelt een aantal institutionele problemen omdat artikel 189 A van het Verdrag bepaalt dat een richtlijn de lid-staten bindt wat betreft de te bereiken resultaten maar hen vrij laat in de keuze van de middelen om deze doelstellingen te bereiken.
In verband met amendement 20, dat tot doel heeft te waarborgen dat het publiek de televisie-uitzendingen van belangrijke gebeurtenissen en met name van sportieve evenementen rechtstreeks en ongecodeerd kan blijven volgen, kan ik zeggen dat ik gemerkt heb hoeveel belang het Parlement aan deze kwestie hecht. Jullie mogen erop rekenen dat ik deze kwestie aan het college van commissarissen zal voorleggen en hen de mening van het Parlement zal overmaken.
De Commissie kan instemmen met amendementen 21 tot 25. Zij kan daarentegen niet akkoord gaan met amendement 26, aangezien een periode van 10 jaar ons te lang lijkt voor een eenvoudige procedure voor de evaluatie van de weerslag.
Wij zijn het eens met amendement 29 inzake de termijn voor de uitzending van cinematografische werken. Amendement 30 inzake uitzendingen voor een lokale publiek lijkt gezien de specifieke kenmerken van deze uitzendingen echter al te restrictief. Wat het hoofdstuk reclame betreft, aanvaarden wij amendement 31 en het eerste deel van amendement 36 maar ons inziens zijn de kwantitatieve beperkingen, die in amendement 37 en het tweede deel van amendement 36 worden opgelegd, te restrictief.
Wat betreft amendement 32 inzake onderbrekingen voor reclame, ziet de Commissie geen reden om de bepalingen voor de geprogrammeerde duur in vraag te stellen, aangezien die, ons inziens, goed werken sinds 1989. Wij zijn dan ook tegen amendement 32 en amendement 35 gekant.
De Commissie staat positief tegenover amendement 33, dat het woord levensbeschouwelijke toevoegt aan artikel 12, sub c) maar is tegen amendementen 45, 57, 58 en 34.
Wij kunnen daarentegen wel amendement 38 aanvaarden, dat een lofwaardige doelstelling bevat inzake de inhoud van uitzendingen evenals de filtering van programma's die in amendement 40 is voorzien. De Commissie deelt de belangstelling van het Parlement voor dit controlemechanisme. Wij zijn terzake echter van oordeel dat het misschien voorbarig is een verplichting op te leggen op een zo korte termijn als een jaar. Wij menen dat meer tijd nodig is om dit resultaat te bereiken.
In verband met de kwestie van het contactcomité staan wij positief tegenover amendement 43. Hoewel de Commissie de bezorgdheid deelt die in amendement 45 wordt uitgesproken, opdat in het driejaarlijkse evaluatieverslag aandacht zou worden besteed aan de ontwikkeling van de diensten op individuele aanvraag, lijkt het ons niet opportuun de reikwijdte van dit verslag te beperken tot deze ene soort diensten.
Samengevat zal de Commissie dus de volgende amendementen aanvaarden als ze worden aangenomen: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 13, 14, 18, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 29, 31, 33, het eerste deel van 36, 38, 39, 43 en 44.

De Voorzitter
Ik dank commissaris Oreja voor zijn uiteenzetting en de nadere gegevens die hij ons zojuist heeft verstrekt. Het debat is gesloten.
De stemming vindt zo meteen plaats.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag hierbij de aandacht van onze collega's, omdat mijn interventie namelijk te maken heeft met artikel 108 van het Reglement betreffende persoonlijke feiten.
In een artikel in het Nederlandse dagblad De Volkskrant van zaterdag 9 november 1996, stond een interview met mevrouw d'Ancona, van de socialistische fractie, waarin deze het volgende zegt, en ik citeer: " Mevrouw Van Bladel vertoeft momenteel aan de andere kant van de Vergadering, waar ook de fractie van de heer Le Pen zetelt. Zij heeft zich aan de zijde van de rechtervleugel geschaard en stemt net zoals de fractie van de heer Le Pen" .
Wij zijn van mening dat dit een onjuiste, tendentieuze, valse en lasterlijke voorstelling van zaken is en ik wil benadrukken dat alle leden van mijn fractie solidair zijn met mevrouw Van Bladel en dat wij deze opmerking allen als een ernstige persoonlijke belediging opvatten. Deze feiten moeten in verband worden gebracht met de gisteren door de heer Janssen van Raay vermelde betreurenswaardige incidenten, waar vorige week dezelfde personen bij betrokken waren. Ik verzoek degene die deze uitspraken en daden op haar geweten heeft dan ook haar verontschuldigingen aan te bieden of haar woorden terug te nemen.

Stemming
Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, zoals u weet werd mijn verslag in september bij overgrote meerderheid van stemmen aangenomen. De Commissie had op de dag vóór de beraadslaging het belang van dit verslag nog erkend, maar toen zij eenmaal naar haar standpunt werd gevraagd, antwoordde de toen aanwezige commissaris, de arme mijnheer Fischler - " arme" is misschien niet zo'n gelukkige woordkeus, aangezien hij het rijkst is van ons allemaal, daar hij meer dan de helft van de begroting tot zijn beschikking heeft - mij dat de Commissie niet met mijn voorstellen kon instemmen. Ik heb dus gevraagd het verslag terug te verwijzen naar de Commissie rechten van de vrouw, zodat de werkzaamheden met de Commissie konden worden hervat. Mevrouw de Voorzitter, zou u de Commissie willen vragen ons haar huidige standpunt mee te delen?

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in antwoord op de vraag van mevrouw Torres Marques kan ik jullie meedelen dat de Commissie bereid is de volgende amendementen te aanvaarden: amendement 1, amendement 4 gedeeltelijk en amendement 5 in zijn geheel, die allemaal betrekking hebben op atypische arbeid. Wij kunnen eveneens een deel van amendement 2 en amendement 7 in zijn geheel inzake verlofperiodes aanvaarden en het tweede deel van amendement 11 betreffende soepelheid inzake de pensioengerechtigde leeftijd.
Het gaat om politiek belangrijke amendementen aangezien zij de bezorgdheid van het Parlement weerspiegelen inzake deeltijdse werknemers, het streven om de vaders net als de moeders aan te moedigen om verlof te nemen om familiale redenen en de mogelijkheid om zich soepel op te stellen inzake de pensioengerechtigde leeftijd die voor beide seksen geldt. Ik kan jullie dan ook namens de Commissie meedelen dat wij deze amendementen zullen aanvaarden.
Wat de overige amendementen betreft, weet ik welke de belangrijkste zijn: de vier amendementen in verband met actuariële factoren, waarvan het Parlement wenst dat die voor altijd verboden worden. De Commissie heeft begrip voor het politieke standpunt terzake van het Parlement maar acht het momenteel onmogelijk deze amendementen te aanvaarden.
De Commissie heeft reeds een aantal hooggekwalificeerde deskundigen opdracht gegeven terzake een studie uit te voeren. Zodra deze studie is afgerond, zal de Commissie de resultaten bespreken met de Commissie rechten van de vrouw. Op grond van deze resultaten kan de Commissie dit concrete probleem ook behandelen in haar volgende voorstel om het vraagstuk van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de sociale zekerheid af te ronden. Dit voorstel kan het voorstel van 1987 vervangen dat nog altijd hangende is voor de Raad.
Wij mogen ons geen illusies maken. Wij weten dat dit een moeilijk probleem is maar één zaak is duidelijk: dit kan niet worden geregeld zolang de voorbereidende studie, waarover ik het zopas had, niet afgerond is. Nu kunnen en moeten we samenwerken om te bepalen welke de beste manier is om dit vraagstuk aan te pakken. Ik reken erop dat wij op grond hiervan kunnen stellen dat wij een politiek akkoord bereikt hebben en dat het voorstel van de Commissie zijn normale verloop zal kennen en na de bespreking van het Parlement in zijn gewijzigde vorm door de Raad zal worden goedgekeurd.

Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, vandaag bof ik dat juist commissaris Oreja mijn vraag beantwoordt. Mag ik er echter wel op wijzen dat dit verslag zelfs niet nodig zou zijn geweest als de Commissie tijdens de IGC de door het Parlement goedgekeurde artikelen op het gebied van gelijke behandeling van mannen en vrouwen en de positieve acties ten behoeve van de minst goed vertegenwoordigde sekse had verdedigd?
Geachte commissaris Oreja, afgezien hiervan ben ik zeer verheugd over uw aanwezigheid en uw bereidheid vandaag in te stemmen met deze amendementen, die politiek gezien zeer belangrijk zijn en die betrekking hebben op atypisch werk, op het moederschap en op de flexibiliteit van de pensioengerechtigde leeftijd. Ik ben hier, als rapporteur, dus bijzonder mee ingenomen en ik vraag u dit verslag goed te keuren.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Desama
Aangezien de heer Adam niet aanwezig is, zou ik erop willen wijzen dat het - zoals u weet, mevrouw de Voorzitter - gaat om de eerste toepassing van het resultaat van het overleg dat wij met de Raad over de transeuropese netwerken hebben gehad, met andere woorden om de toepassing van de medebeslissing op de toevoegingen aan en wijzigingen in de bijlagen.

Manzella
Mevrouw de Voorzitter, namens de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, vraag ik dat de stemming over dit verslag wordt uitgesteld tot morgen, 12.00 uur, wanneer de stemmingen beginnen.

De Voorzitter
Wij zullen op de gebruikelijk manier te werk gaan. Het gaat om een wijziging van de agenda, aangezien de rapporteur de stemming wil verplaatsen. Ik laat dus één spreker voor en één spreker tegen aan het woord.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, ik zie niet in waarom deze stemming zou moeten worden uitgesteld. Zoals de voorzitter van de commissie, die hier aanwezig is, kan getuigen, werd dit onderwerp nooit behandeld in de Reglementscommissie. Voor zover ik weet - en ik ben op de vergaderingen van deze commissie aanwezig geweest - stemt hetgeen de heer Manzella zegt, niet overeen met de werkelijkheid.

Fayot
Inderdaad, mevrouw de Voorzitter, dit werd in de commissie noch besproken noch besloten. Maar aangezien de rapporteur erom vraagt en het om een uitstel tot morgen op hetzelfde uur gaat, zou ik denken dat dit geen problemen hoeft te stellen.
(Het Parlement willigt het verzoek in)

Bloch von Blottnitz
Dit kan ik niet over mij heen laten gaan. Ik heb heel wat werk in dit verslag gestoken en de commissie ook. U lacht, u spant zich als rapporteur misschien niet zo in, dat is goed mogelijk. Ik wil echter uiting geven aan mijn grote verbazing over het feit dat het Parlement zelf zich, nadat de commissie iets met eenparigheid van stemmen heeft goedgekeurd, al zijn wapens uit de hand laat nemen door van iedere wetgevende maatregel af te zien, en nog wel met uw hulp! Dat vind ik beschamend.

Pack
In amendement 20 staat dat bijzondere evenementen moeten kunnen worden uitgezonden en voor iedereen toegankelijk moeten zijn. "Bijzondere evenementen" kan niet blijven staan, want dat kunnen ook modeshows zijn. Het moet bijzondere "sport" evenementen worden. Het gaat mij om de toevoeging van het woord "sportevenementen" in amendement 20. Ik verzoek de leden dit voorstel te steunen.
Betreffende de amendementen 29 en 56:

Barzanti
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben amendement 29 over de chronologie aangenomen, maar dit amendement kan geïnterpreteerd worden als zijnde niet tegenovergesteld aan amendement 56. In amendement 29, dat wij hebben aangenomen, staat namelijk - en dat kan ook niet anders: " de lid-staten zien erop toe dat de onder hun bevoegdheid vallende televisie-omroeporganisaties geen cinematografische werken uitzenden buiten de met de houders van rechten overeengekomen periodes" , terwijl amendement 56 regelt wat er gedaan moet worden ingeval er geen contracten zijn om de timing te regelen, de chronologie van de media. Dit amendement kan dus beschouwd worden als een extra amendement.
Onze fractie wil overigens alvast verklaren dat zij gevraagd heeft om een stemming in onderdelen: voor het eerste deel zal zij niet stemmen, vanaf "behalve" tot de dubbele punt, terwijl ze wel zal stemmen voor het tweede deel van dit amendement, dat ingeleid wordt door "behoudens andersluidende afspraak tussen de houders van rechten" .
(De Voorzitter verklaart het gewijzigde gemeenschappelijk standpunt te zijn goedgekeurd)

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen vandaag voor het verslag van het Europees Parlement over de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in ondernemings- en sectoriële regelingen inzake sociale zekerheid. Het verslag bevat essentiële voorstellen voor de verbetering van de situatie van de vrouw, onder andere wat pensioen en deeltijdse arbeid betreft. In het document van de Commissie komen deze voorstellen niet voor.
Vrouwen die later op de arbeidsmarkt komen of die wegens gezinsuitbreiding tijdelijk niet meer op de arbeidsmarkt zijn, mogen in hun oude dag niet minder rechten hebben dan andere. Het is droevig dat de Commissie helemaal niet inziet dat deze situatie in de lid-staten behoorlijk bijgestuurd moet worden, zodat de wet inzake de gelijke behandeling van mannen en vrouwen ook werkelijkheid wordt.
Vrouwen staan het meest sceptisch tegenover de samenwerking binnen de EU. Laat ons bewijzen dat we hen iets te bieden hebben.

Ojala en Seppänen
Wij hebben voor het verslag-Torres Marques gestemd, omdat er een aantal voorstellen in staan die een verbetering van het voorstel van de Commissie betekenen.
In Finland is de pensioengerechtigde leeftijd voor vrouwen in alle pensioenregelingen verhoogd tot 65 jaar, net zo hoog als voor mannen. In Finland geldt echter een lange overgangsperiode ter bescherming van de eerder opgebouwde rechten van vrouwen. Vanwege het onderhavige voorstel voor een richtlijn wil de Finse regering nu echter een nieuwe wetswijziging voorstellen, die tot gevolg heeft dat 40.000 vrouwen hun eerder opgebouwde pensioenrechten zullen verliezen.
Naar onze mening moet de Raad de lid-staten een overgangsperiode toestaan bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn, zodat een onredelijk inkomensverlies voor vrouwen voorkomen kan worden.
Verslag-Adam
Ahern
Ik verwijs naar de ontwerp-beschikking van de Commissie over de specificatie van de projecten van gemeenschappelijk belang die in de beschikking van het Europees Parlement en de Raad 1254/96/EG tot opstelling van een aantal richtsnoeren voor transeuropese netwerken in de energiesector worden opgesomd.
Met betrekking tot het voorstel dat het Parlement vooraf beter moet worden voorgelicht over de in de lijst opgenomen projecten daar de daaropvolgende fase van de technische specificatie op een fiasco kan uitdraaien, vestig ik uw aandacht op het fiasco van de elektrische koppelverbinding tussen Schotland en Noord-Ierland. De basisbeginselen van de richtsnoeren voor de transeuropese energienetwerken worden met de voorgestelde elektrische verbinding met voeten getreden en de steun van de Commissie voor het project zal de economische en milieuschade in de betrokken gebieden nog groter maken. Wij moeten maatregelen nemen om zoiets in de toekomst te voorkomen.

Marset Campos
In de opbouw van Europa is het van levensbelang dat wij over een distributienet voor energie beschikken. Het Europees Parlement heeft het voorstel van de Commissie op een positieve manier gewijzigd. Het heeft niet alleen een aantal belangrijke vertakkingen in het gebied van de Baltische Zee opgenomen en speciale nadruk gelegd op de energie-aspecten in het kader van de Euro-mediterrane associatieovereenkomst maar ook de verbintenis tot indeling en de veiligheid in de financiële vooruitzichten opgenomen opdat de uitvoering van de projecten van algemeen nut gewaarborgd kan worden.
Om die redenen zal de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links het verslag van de heer Adam graag steunen en sluit zij zich aan bij het verzoek om de bemiddelingsprocedure te starten.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Howitt
Dillen
Niemand die het hart op de juiste plaats heeft, niemand die zijn verstand laat spreken, niemand die normaal en menselijk is, kan onbetroffen, onberoerd blijven bij het leed van miljoenen vluchtelingen en ontwortelden in Azië, in Zuid-Amerika en ook in Afrika. Niemand die het hart op de rechte plaats heeft, kan of zal ontkennen dat massale hulp voor deze ongelukkigen nodig en dringend nodig is. Europa is daartoe in staat en moet het zijne bijdragen om de ontzettende nood te lenigen.
Maar Europa niet alleen. Vaak spreekt men alleen over Europa als de hulpbrenger. Dat men ook maar aan de bel gaat hangen bij Japan, de Verenigde Staten, Canada, Australië enz. Zoniet bewijst men eens te meer dat men er alleen op uit is Europa zijn zoveelste idiote en misdadige schuldcomplex aan te praten. Idioot en misdadig inderdaad.
Het staat immers buiten kijf dat wanneer Europa wil helpen - en Europa moet helpen - het daartoe in staat moet zijn en in staat moet blijven. Welnu alleen een sterk en welvarend Europa kan, moet en zal waar nood moet verholpen worden, bijspringen.
Europa moet zichzelf blijven. Europa moet welstand en welzijn blijven behouden. Europa mag zijn identiteit niet verliezen. Europa mag niet overspoeld worden door wat Jean Raspail in zijn Le Camp des Saints zo indringend beschrijft. Zoniet verkommert en verpaupert Europa zelf tot het peil van degenen die het vanuit zijn welstand zou moeten kunnen bijstaan.
Het onontbeerlijk pleidooi voor hulp aan Azië, Afrika en Zuid-Amerika is daarom - en dit is niet paradoxaal - een pleidooi voor een sterk, vrij en welstellend Europa met fiere volkeren die hun identiteit behouden. Dat is de eerste en dringende voorwaarde voor de edelmoedigheid van Europa, voor de edelmoedigheid van Europa's volkeren.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Taubira-Delannon
Holm
Ik vind het buitengewoon betreurenswaardig dat de Raad de amendementen die het Parlement eerder heeft ingediend, niet heeft goedgekeurd; ik betreur vooral het feit dat in de begroting slechts een schijntje is gereserveerd voor de begrotingspost "het milieu in ontwikkelingslanden" .
Het is onze plicht om de ontwikkelingslanden te helpen om te voorkomen dat ze bij de ontwikkeling in dezelfde fouten vervallen als die wij hebben gemaakt. Daarom is het van het grootste belang dat wij ze in onze kennis laten meedelen, zowel op economisch als op technologisch gebied, zonder dat de EU zelf hier economisch beter van moet worden. Wij dienen de keuzes van de ontwikkelingslanden ook niet te sturen. Daarover kunnen de ontwikkelingslanden zelf beslissen, op grond van de uiteenlopende omstandigheden waarin ze verkeren. Het Parlement heeft deze begrotingspost opgevoerd, na de VN-conferentie in Rio, dat wil zeggen dat het gaat om een mondiale overeenkomst om te komen tot een duurzame ontwikkeling.
De enorme geldmiddelen van de EU indachtig, is het bedrag van 5 miljoen ecu per jaar een lachertje vergeleken bij de 1 000 miljoen ecu waarmee de EU de tabaksteelt ondersteunt. De mondiale ecologische bedreigingen van onze levens zijn groter dam de behoefte aan tabak.
Ik heb gestemd vóór de voorstellen die in de lijn van het bovenstaande liggen.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Bloch von Blottnitz
Alavanos
De doeltreffendheid van het meerjarenprogramma ter bevordering van de energie-efficiëntie kan alleen worden verzekerd, als
een sterke financiering eraan ten grondslag ligt. Daarom moet het Parlement het gemeenschappelijk standpunt van de Raad - waarin slechts 45 miljoen ecu voor het programma wordt voorzien - verwerpen, en eisen dat het oorspronkelijk bedrag van de Commissie - met name 150 miljoen ecu - opnieuw wordt opgevoerd; -het programma nauwer op de andere actieprogramma's voor de energiesector - Alterner, Thermie en Synergy - wordt afgestemd, zodat fragmentering van de acties wordt voorkomen; -de nodige wetgevende en andere maatregelen worden genomen met het oog op de vlotte toepassing van het programma; -het toezicht op de tenuitvoerlegging van het programma in kleinere lid-staten zoals Griekenland wordt verzekerd.
Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk
Wij vinden het uitermate belangrijk dat er iets gedaan wordt voor het behoud van onze aarde. Er zijn ontelbare manieren van energiebesparing en we moeten alle beschikbare middelen gebruiken om ons energieverbruik te doen dalen.
Wij vinden het vooral belangrijk dat op het gebied van duurzame energie inspanningen worden gedaan door bijvoorbeeld het gebruik van water-, wind- en zonne-energie te stimuleren en zodoende de CO2 -uitstoot te beperken.

Lindqvist
In dit verslag wordt volstrekt onvoldoende gestreefd naar bezuinigingen op energie en naar duurzame energiebronnen. Vele EU-projecten, bijv. de zogenaamde TEN-projecten, gaan ook uit van een groter energieverbruik.
Ondanks de gebreken van dit verslag heb ik besloten het toch te steunen.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Galeote Quecedo/Hoppenstedt
Ahlqvist, Theorin en Wibe
De filmmarkt van de Europese Unie bestaat voor 76 % uit Amerikaanse films. Die zijn in de VS al zo vaak gedraaid dat de productiekosten eruit zijn, en worden tegen dumpprijzen verkocht aan Europese omroeporganisaties. Dat is misbruik van een sinds lang bestaande, overheersende positie en dat is iets anders dan de vrije markt. Om een Europese cultuur en culturele verscheidenheid te waarborgen is een quotering nodig. Zo'n quotering is geen inbreuk op de vrijheid van meningsuiting.
Het voorstel wordt krachtig gesteund door zowel de Europese vakverenigingen van acteurs als door de andere vertegenwoordigers van de bedrijfstak.
In het jaar 1995 bedroeg het handelstekort binnen de filmsector in verhouding tot de Verenigde Staten 6, 3 miljard dollar (driemaal zoveel als in 1988). Dit betekent ongeveer 200 000 manjaren werk.
De richtlijn over de tv, inhoudende strengere regels voor reclame en "telewinkelen" , zorgt voor een betere bescherming van zowel de jeugdige als de volwassen consumenten. Het is onze plicht om onze kinderen te beschermen en hen niet bloot te stellen aan een "kruisvuur" op de tv, waar meer ervaren kijkers zich tegen weten te wapenen.
Wij kunnen niet aanvaarden dat de krachten van de vrije markt, onder het dekmantel van vrijheid van meningsuiting, aan onze kinderen geweld, pornografie en reclame op TV opdringen.

Alavanos
In de strijd tussen de Verenigde Staten en Europa, tussen de belangen van wereldwijde TV-giganten en de rechten van de burger, tussen de ongebonden markt en de scheppende krachten doet enkel de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media - en niet de Raad en de Commissie - een inspanning om de eer van de Europese Unie te redden, door terecht aan te dringen op:
bindende quota's die - enerzijds - de Europese audiovisuele industrie doeltreffend beschermen tegen de Amerikaanse produkties welke ons continent dreigen te overspoelen en - anderzijds - de Unie in staat stellen de volgende tien jaar een stelsel uit te werken dat investeringen in de sector garandeert; -voorschriften die ervoor zorgen dat de zendtijd voor reclameboodschappen en de beginselen die aan zulke reclame ten grondslag liggen, niet indruisen tegen de waarden waaraan de burger en de consument belang hecht; -de communautaire maatregelen die nodig zijn voor de bescherming van het kind. Ik laak in dit verband de vermetelheid waarmee de diensten van de Commissie Griekenland naar het Hof van Justitie hebben verwezen, omdat het besloot de reclame voor speelgoed te beperken.Ik betreur dan ook dat de Algemene Vergadering de belangrijkste amendementen van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media niet heeft aangenomen, wat vooral te wijten is aan de Fractie van de Europese Volkspartij.

Andersson en Waidelich
Het doel van het verslag is een versterking van de Europese filmindustrie, wat wij vanzelfsprekend belangrijk achten. Wij vinden het dan ook in grote lijnen een goed verslag, maar wij vinden de methoden die voorgesteld worden met betrekking tot de quotering, niet doelmatig.
Wij adviseren om de Europese film daarentegen met positieve maatregelen te steunen. Regelingen moeten terughoudend worden gebruikt, en enkel wanneer het absoluut noodzakelijk is, bijvoorbeeld wanneer het erom gaat kinderen in bescherming te nemen.

Blak, Sindal en Kirsten Jensen
Wij steunen het voorstel waarmee men reclameboodschappen en teleshopping tijdens kinderprogramma's wil verbieden, alsook het voorstel waarmee men reclame voor geneesmiddelen die alleen op voorschrift verkrijgbaar zijn, en sponsoring van televisieprogramma's over geneesmiddelen door de producenten ervan wil verbieden. In Denemarken wijkt het debat over de quota sterk af van dat in de andere landen waar men vooral de eigen producties wil stimuleren om te kunnen concurreren met de goedkope soaps van buitenlandse oorsprong. Eigen productie betekent ook Deense eigen productie, aangezien Denemarken een Europees land is! Een meerderheid in Denemarken wenst echter eerst en vooral de eigen productie te steunen met subsidies uit mediaprogramma's. Denemarken heeft de huidige quotaregels in zijn eigen wetgeving omgezet volgens "het hangende veto" , maar wij zijn het niet eens met de schrapping van de afzwakkende woorden "voor zover mogelijk" in de bepaling dat minstens de helft van de uitgezonden programma's Europese producties moeten zijn. Daarover gaat de discussie.

Cushnahan
Wat de uitzending van belangrijke sportmanifestaties op de televisie betreft, komen de sportliefhebbers steeds meer in de kou te staan. De uitzending van de recente kamp om de wereldtitel tussen Tyson en Holyfield is daarvan het jongste bewijs.
Jammer genoeg zijn de exclusieve rechten voor de uitzending van belangrijke sportmanifestaties aan de hoogste bieder verkocht. In Europa heeft dat tot gevolg dat Sky TV op dat terrein een virtueel dominante positie bekleedt doordat nationale televisie-omroepen zoals RTE en BBC met hun beperkte middelen niet tegen Sky TV konden optornen. In de toekomst zullen sportliefhebbers, zoals voor de match tussen Tyson en Holyfield, buitensporige prijzen moeten betalen voor elke sportmanifestatie die zij willen bekijken, of zullen de nationale televisie-omroepen het kijk- en luistergeld drastisch moeten verhogen om met de betaalzenders te kunnen concurreren. In beide gevallen betaalt de kijker het gelag. Het Europees Parlement moet de hebzuchtige mediabonzen duidelijk maken dat zij zich moeten intomen.
Ook de nationale regeringen dragen echter verantwoordelijkheid. De regeringen moeten in de nationale parlementen wetsontwerpen indienen om te voorkomen dat de traditionele sportmanifestaties in handen van roofzuchtige betaalzenders vallen. In Ierland gaat het onder meer om de GAA-finales, de voetbalcompetitie, internationale rugbywedstrijden, het Ierse derby, de Ierse Grand National en de Ierse Golf Open.
(Eerder dit jaar heb ik de minister van kunst en cultuur en de Gaeltacht, de heer Michael D. Higgins, T.D., daarop in een brief gewezen. Ik wacht nog steeds op een antwoord) . Om de rechten van de liefhebbers van sportuitzendingen op televisie te beschermen moeten de Europese en nationale autoriteiten samen maatregelen nemen.

Darras
In februari jongstleden heeft onze Vergadering zich duidelijk uitgesproken voor een mooie toekomst van de Europese cinematografische en audiovisuele sector. Een botsing met de Raad was helaas onvermijdelijk, aangezien hij het merendeel van onze amendementen uit de eerste lezing niet heeft aanvaard. Het algemeen standpunt waarover wij moeten stemmen, roept heftige reacties op. Het is vandaag tevens een historische dag.
Ik zou zelf iets willen zeggen over twee kwesties. Als groot liefhebber van grote sportevenementen - net als miljoenen andere mensen - ben ik van mening dat de lid-staten erop moeten toezien dat de uitzendgemachtigden die exclusieve rechten hebben verworven deze rechten niet misbruiken, waardoor het recht op informatie wordt geschonden.
Tot slot ben ik een groot voorstander van de "anti-verplaatsingsclausule" , die helaas niet is overgenomen door de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media. Deze clausule moet absoluut in de uiteindelijke tekst worden opgenomen, omdat het namelijk de enige manier is om te voorkomen dat het beginsel van vrij verkeer in gevaar wordt gebracht. In het gemeenschappelijk standpunt wordt met geen woord van deze twee kwesties gerept.
Ik kan u meedelen dat mijn collega François Bernardini, die ingevolge verkeersperikelen waarschijnlijk te laat zal komen voor deze stemming, zich achter mijn verklaring schaart.

Eriksson en Svensson
In beginsel dienen de overheden in een democratische staat terughoudend te zijn met richtlijnen voor het medium televisie. Aan de andere kant vooronderstelt vrijheid van meningsuiting dat de verscheidenheid kan worden gewaarborgd en dat er geen speciale belangen of producten overheersen.
Het beleid inzake televisie moet ook worden gestuurd vanuit een oogpunt van een overheidsvoorziening op het gebied van filmproductie, die kwalitatief goede, artistieke maatstaven nastreeft en die serieuze producties bevordert. Nationale en internationale regelgeving verdienen de voorkeur, maar supranationale regelgeving is gerechtvaardigd, waar de marktsituatie dat vereist.
De Europese filmmarkt bestaat voor 76 % uit Amerikaanse films. Deze films zijn in de VS al zo vaak gedraaid dat de productiekosten eruit zijn, en worden tegen dumpprijzen verkocht aan Europese omroeporganisaties. Dat is misbruik van een sinds lang bestaande, overheersende positie en dat is iets anders dan de vrije markt. Om een Europese cultuur en culturele verscheidenheid te waarborgen, is quotering nodig. Zo'n quotering is geen inbreuk op de vrijheid van meningsuiting.
In het jaar 1995 bedroeg het handelstekort binnen de filmsector in verhouding tot de Verenigde Staten 6, 3 miljard dollar (driemaal zoveel als in 1988). Dit betekent ongeveer 200.000 manjaren werk.
De richtlijn inzake de tv, inhoudende strengere regels voor reclame en "telewinkelen" zorgt voor een betere bescherming van zowel de jeugdige als de volwassen consumenten. Het is onze plicht om onze kinderen te beschermen en hen niet bloot te stellen aan een "kruisvuur" op de tv, waar meer ervaren kijkers zich tegen weten te wapenen.
Wij kunnen niet aanvaarden dat de krachten van de vrije markt, onder het dekmantel van vrijheid van meningsuiting, aan onze kinderen geweld, pornografie en reclame op tv opdringen.

Gallagher
De invoering van een quotaregeling in het kader van de voorstellen inzake televisie zonder grenzen zal voor de Europese programmamakers nieuwe markten openen. Nu nieuwe handelsactiviteiten op gang komen, is dat goed nieuws voor de Ierse audiovisuele sector, in het bijzonder voor Teilifis na Gaeilge , dat zijn quotum Europese programma's probleemloos zal halen. Die programma's kunnen dan in een gedubde of ondertitelde versie gemakkelijk op andere markten worden afgezet.
Ik meen dat de invoering van een quotaregeling voor Europese programma's tot de bescherming van de nationale culturele diversiteit zal bijdragen. Aangezien op onze televisieschermen steeds meer aangekochte Amerikaanse programma's worden vertoond is deze richtlijn een voortreffelijke maatregel. De invoering van een quotaregeling zal de diversiteit van de programma's niet verminderen maar versterken.
Het quotum van 51 % mag niet aan elke openbare omroep afzonderlijk worden opgelegd maar moet voor het totale programma-aanbod van de betrokken omroepen gelden. In Ierland mag men dus RTE, Network 2 en Teilifis na Gaeilge niet afzonderlijk beschouwen, maar moet het quotum voor de uitzendingen van de drie televisiestations samen gelden.

Holm en Schörling
Wij zijn het niet eens met de opvatting dat quota's een goede manier zijn om meer Europese producten in de landen van de Europese Unie uitgezonden te krijgen; nationalisme is even kwalijk op nationaal als op Europees niveau. Dat betekent niet dat wij de Amerikaanse filmproducties willen bevorderen, maar volgens ons zou het beter zijn om de filmproductie in Europa op andere manieren aan te moedigen. Een andere reden waarom wij het niet juist vinden om quota's in te voeren, is dat er ook nog films worden geproduceerd buiten de Europese Unie en de VS. Men moet op een of andere manier bijv. de Aziatische of de Oost-Europese filmproductie aanmoedigen om de Europese markt te betreden. India bijvoorbeeld is een van de grote filmproducenten van de wereld, maar slechts heel weinig van deze producties komen hierheen, en met beperkingen door middel van quota's wordt de verspreiding nog moeilijker.
Wij hebben daarentegen gestemd vóór de amendementen inzake het inperken van reclame voor alcohol en farmacologische preparaten, en reclame bedoeld voor minderjarigen. Wij vinden het ook een goede zaak als het aandeel van de reclame in de totale zendtijd wordt beperkt.

Le Gallou
De leden van het Europees Parlement ijveren voor de invoering van quota voor het uitzenden van Europese produkties, met andere woorden voor de communautaire preferentie op audiovisueel gebied, met inbegrip van de nieuwe audiovisuele diensten en toevoeging van een anti-verplaatsingsclausule.
Wij kunnen ons hierin vinden, maar wij verbazen ons tegelijkertijd over het feit dat dezelfde personen, ongeacht hun politieke kleur, de nationale en communautaire preferentie op dermate belangrijke gebieden als werkgelegenheid, beroepsopleiding, huisvesting of sociale voorzieningen verwerpen, onder het voorwendsel dat een dergelijk onderscheid discriminerend zou zijn.
Dit verschil in behandeling kan alleen maar worden uitgelegd als het corporatistische egoïsme van de audiovisuele media, die hun problemen slechts door de kleine lens van de camera en door het vervormende prisma van hun categoriale belangen bekijken.
Waarom zouden de Franse en Europese burgers, slachtoffers van de immigratie-invasie, niet dezelfde rechten als de audiovisuele media hebben?
Dit is wel degelijk de hamvraag in het verslag-Galeote Quecedo/Hoppenstedt, nu er in de Europese Unie meer dan 20 miljoen werklozen zijn en er miljoenen armen bijkomen. Wij zijn zeer benieuwd naar het antwoord van zowel de Europese instellingen als de politieke partijen.

Reding
Bij de tweede lezing van het verslag-Hoppenstedt/Galeote Quecedo kan ik alleen maar met het voorstel instemmen, als er een verstandige oplossing voor de volgende belangrijke punten wordt gevonden.
Dankzij quota werd nog geen enkel Europees kwaliteitsprogramma geproduceerd. Daarom moeten we in dit verslag, in plaats van starre quota op te dringen, flexibel te werk gaan. Voor het aanmoedigen van Europese produkties moeten er in plaats van quota voldoende financiële middelen beschikbaar worden gesteld.
Het begrip omroep mag niet tot nieuwe diensten worden uitgebreid (on-line, video on demand, teleshopping enzovoort) om de ontwikkeling van nieuwe diensten niet in gevaar te brengen. Maar in belangrijke sectoren, zoals telewinkelen, moet er wel voor bescherming van de consument worden gezorgd.
In de kwestie van het land vanwaar wordt uitgezonden zou het onverantwoordelijk zijn de in de interne markt weggevallen grenzen voor de mediawereld weer kunstmatig te willen invoeren.
Voor de bescherming van jongeren moeten er absoluut stelselmatig technische uitschakelmogelijkheden (V-chip) in de televisietoestellen worden ingebouwd om de uiteindelijke beslissing aan de ouders over te laten. Momenteel zijn kinderen en jongeren onvoldoende beschermd tegen het overaanbod aan geweld en seks in de programma's.

Trautmann
Het Europees Parlement heeft zich vandaag uitgesproken over de wijziging van een van de belangrijkste instrumenten van de Unie voor de totstandbrenging van de Europese audiovisuele markt. Bij de stemming over een dergelijke tekst moeten we de doelen die we op lange termijn willen bereiken niet uit het oog verliezen.
De richtlijn "televisie zonder grenzen" moet passen in een algemeen kader dat in volledige samenhang met de andere instrumenten van de Unie tot stand is gekomen, met name met het MEDIA II-programma. Deze verschillende hulpmiddelen moeten ons in staat stellen een actie op te zetten die echt structuur geeft aan de programma-industrie en de Europese markt.
De richtlijn moet ertoe bijdragen dat de audiovisuele producties daadwerkelijk gaan circuleren en ervoor zorgen dat er sprake is van een minimale marktregulering. De markt moet op een rechtvaardige en doorzichtige manier worden geregeld. In dit opzicht lijkt het mij billijk dat voor alle diensten die het publiek audiovisuele producten aanbieden dezelfde bepalingen gaan gelden.
De richtlijn "televisie zonder grenzen" moet tevens een bijdrage leveren aan de ondersteuning van de industrie van Europese programma's en zij moet ervoor zorgen dat deze industrie tot bloei komt.
Ik heb dus gestemd vóór de vaststelling van een dwingende tekst, waardoor de uitzendgemachtigden worden verplicht overwegend Europese audiovisuele producties op het programma te zetten, producties die, mijns inziens, alleen tot de fictie kunnen behoren.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt te 13.00 onderbroken en te 15.00 uur hervat)

25ste verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid -
De interne markt in 1995 - Concentraties van ondernemingen -
Industriële herstructurering - Leninggaranties voor kmo's (ELISE)
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende zes verslagen namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid:
A4-0324/96 van mevrouw García Arias over het 25ste verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid (COM(96)0126 - C4-0240/96); -A4-0323/96 van de heer Secchi over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake de interne markt in 1995 (COM(96)0051 - C4-0146/96); -A4-0332/96 van de heer Rapkay over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0313 - C40536/96-96/0224(CNS)) tot wijziging van verordening (EEG) 4064/89 van 21 december 1989 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen; -A4-0339/96 van de heer Rapkay over het Groenboek van de Commissie betreffende de herziening van de concentratieverordening (COM(96)0019 - C4-0106/96); -A4-0335/96 van mevrouw Hautala over herstructurering en verplaatsing van industriële activiteiten in de Europese Unie (INI0329); -A4-0318/96 van de heer Kuckelkorn over het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(96)0155 - C4-0314/96-96/0107(CNS)) betreffende de verstrekking van leninggaranties voor investeringen van kleine en middelgrote ondernemingen die werkgelegenheid scheppen (ELISE).
García Arias
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral wil ik de commissarissen, die bevoegd zijn voor de verschillende sectoren die de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid onlangs besproken heeft, danken voor hun aanwezigheid. Ik wil er bij het begin van mijn bijdrage op wijzen dat de Europese burgers zich steeds meer zorgen maken over de gevolgen die de belangrijke economische en industriële ontwikkelingen op nationaal, Europees en internationaal vlak op hun gezins- en beroepsleven zullen hebben.
De openstelling van de markten, de snelle toename van de internationale concurrentie en de technologische ontwikkelingen leiden in de samenleving tot tegenstrijdige gevoelens aangezien ze nieuwe kansen bieden maar voor de burger ook een bron van onzekerheid zijn over zijn toekomst op de arbeidsmarkt en die van zijn kinderen of over het niveau van de sociale welvaart.
De aan de gang zijnde processen van liberalisering en deregulering van de openbare diensten of de diensten van algemeen nut leiden eveneens tot tegenstrijdige gevoelens. De invoering van elementen van concurrentie zal voor sommigen betere prestaties waarborgen maar anderen zullen zich zorgen maken omdat ze al ondervonden hebben dat dit leidt tot een daling van de dienstverlening of prijsstijgingen.
Het Witboek-Delors - dat we nadrukkelijk moeten vermelden - bood een Europees antwoord op deze uitdagingen, kansen of angsten en stelde terecht dat de doelstellingen van economische groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid gelijktijdig ontwikkeld moeten worden. Dit diende tevens te gebeuren in het kader van het algemene concept van economische en sociale samenhang.
In het kader van dit onderzoek en dit debat, was het aan de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid om de plenaire vergadering een aantal - mijns inziens belangrijke - verslagen voor te leggen die betrekking hebben op het mededingingsbeleid, de interne markt, de controle op concentraties van ondernemingen, de industriële herstructurering en de verplaatsing van bedrijven en de ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen. Al deze kwesties houden verband met elkaar. Misschien hadden we in het raam van dit debat ook een debat van de Commissie externe economische betrekkingen over de internationale concurrentie moeten houden.
Het verslag over het mededingingsbeleid van dit jaar wilde zich vooral op vier punten concentreren: eerst en vooral moet de Commissie, in het kader van haar beleid tegen mededingingsbeperkende afspraken en misbruik van machtsposities, een grondiger en betere controle uitoefenen op de activiteiten van bepaalde financiële of industriële groepen en hun mogelijke invloed op de economie. Ik verklaar mij nader. Mijns inziens moeten we de verbanden tussen de verschillende sectoren, in het bijzonder in de energie- en telecommunicatiesectoren die van steeds groter belang zullen zijn, duidelijk vaststellen opdat de liberalisering en privatisering van overheidsondernemingen en -monopolies - die tot op heden gerechtvaardigd waren omdat ze borg stonden voor openbare diensten of diensten van algemeen nut - niet leiden tot de vorming van nieuwe monopolies, duopolies of soortgelijke verschijnselen. We stellen immers vast dat de personen, de juridische entiteiten of belangrijke figuren, die de verschillende raden van beheer vormen, rechtstreekse of onrechtstreekse banden hebben in een aantal sectoren.
In Spanje wordt ironisch gelachen wanneer economische of politieke maatregelen getroffen worden en men het over het antwoord van de markten heeft. Vele burgers vragen zich stilaan af wie "deze mannen van de markten" zijn, die soms beter en sneller lijken te reageren dan de parlementen of de samenleving.
Het verslag wilde zich eveneens concentreren op het debat over de openbare diensten. Ik stel met bezorgdheid vast dat hierover geen consensus bestaat in het Europees Parlement. De uitslag van de stemming van morgen zal aantonen dat we moeten blijven ijveren voor een gemeenschappelijk standpunt van de verschillende fracties in het Europees Parlement. Mijns inziens moeten we de burger hoe dan ook een boodschap geven en klaar en duidelijk stellen dat de openbare diensten behouden moeten blijven en beschermd moeten worden tegen druk die de particuliere sector kan uitoefenen om het peil van de dienstverlening te verminderen.
Ten derde wilde het verslag aandacht besteden aan het verband dat moet bestaan tussen economische en sociale samenhang en de controle op de overheidssteun die wordt toegekend aan bedrijven in de regio's van de Europese Unie. Die leidt tot een aanzienlijke verstoring van de mededinging, vooral tussen de kleine en middelgrote ondernemingen van de verschillende regio's. Wij zijn van oordeel dat de Commissie iets aan dit verschijnsel moet doen en met name een aantal convergentiedoelstellingen moet voorleggen.

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, geachte collega's, als rapporteur namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid over het derde jaarverslag van de Commissie inzake de interne markt in 1995, zou ik in het kort willen uiteenzetten welke overwegingen hebben meegespeeld en welk soort voorstel naar voren is gekomen. Maar laat ik beginnen met voorop te stellen dat mijn commissie een gunstig oordeel heeft uitgebracht over dit document van de Commissie, ook al achtte zij het nodig een nadere bestudering te wijden aan een paar belangrijke aspecten die kunnen bijdragen tot een snellere ontwikkeling van de interne markt en een betere functionering ervan.
Eerst hebben wij de geboekte resultaten onder de loep genomen, vooral de problemen die nog niet opgelost zijn. Daarna hebben we onze aandacht geconcentreerd op een belangrijk thema, namelijk een betere toegankelijkheid van de interne markt zowel voor de burgers als voor kleine en middelgrote ondernemingen. Als deze beide partijen immers niet ten volle en bewust worden betrokken bij de interne markt, is er geen sprake van een goed functionerende binnenmarkt in een volwassen economische democratie. Niet alleen is daarvoor behoefte aan allerlei voorlichtings- en bewustmakingscampagnes, maar tevens moet vaart gezet worden achter de vereenvoudiging van de Europese wetgeving op dit terrein en moet ervoor gewaakt worden dat de lid-staten deze wetgeving op correcte wijze, zonder forceringen of bijkomende complicaties overnemen.
Bovendien is het voor een goede functionering van de interne markt noodzakelijk de overtredingsprocedures doeltreffender te maken en het justitiële optreden op te voeren. Met het oog daarop dient de Intergouvernementele Conferentie ter verdediging van de integriteit en het unieke karakter van de markt instrumentaria gereed te leggen die minstens even doeltreffend zijn als de instrumenten die al voor bescherming van de vrije mededinging zorgen.
We kunnen er niet genoeg op hameren dat een goed werkende interne markt de fundamentele voorwaarde is om een Monetaire Unie op gang te krijgen. Deze twee processen zijn als de twee kanten van eenzelfde medaille in het nastreven van een strategie voor opvijzeling van de concurrentiepositie van het Europees economisch stelsel, waarvan het uiteindelijke doel is de welvaart, de werkgelegenheid en de duurzaamheid van het sociaal beleid te bevorderen.
In het licht van alle ontwikkelingen die het gemeenschappelijk economisch beleid thans doormaakt, kunnen wij niet heen om de constatering dat er twee bijzonder belangrijke vraagstukken zijn die ons zorgen baren.
In de eerste plaats zijn een paar sleutelaspecten van het niet-monetaire beheer van de economie tot op heden veel minder precies gedefinieerd en minder gecoördineerd dan wat er allemaal is gedaan voor de ene munt en voor het toekomstige monetaire beleid van de Unie. Dit geldt eveneens als men de zaak vanuit het oogpunt van de bevoegdheden van de Europese instellingen bekijkt.
Weliswaar is dit een goede kans, want daardoor kan er een gezamenlijke bezinning komen over thema's als industriebeleid, mededingings- en handelsbeleid en interne markt, maar het zou toch ook wenselijk zijn als er een systematisch geïntegreerde aanpak komt waarbij terdege rekening wordt gehouden met de voornaamste gemeenschappelijke beleidssectoren in horizontale zin, buiten de beleidssectoren die reeds genoemd zijn, dus milieu, onderzoek, opleiding, consumentenbeleid, enzovoort. Het eerste probleem dat derhalve aangepakt moet worden is dat er meer evenwicht dient te komen tussen het toekomstig monetair beleid en de hele economische beleidsvoering die niet monetair van aard is.
In de tweede plaats, als je de kwestie vanuit een ietwat andere invalshoek bekijkt, stuit je op een al even zorgwekkende scheefgroei tussen het gemeenschappelijk monetair beleid, dat voortvloeit uit een nauwe coördinatie van het begrotingsbeleid zoals gegarandeerd door het Stabiliteitspact, en het belastingbeleid. Doordat er tot nu toe onvoldoende vooruitgang is geboekt op fiscaal gebied, blijft een meer bevredigende functionering van de interne markt achterwege, met alle gevolgen van dien voor de consument, voor het bedrijfsleven en dus ook voor de werkgelegenheidssituatie. Negatieve voorbeelden als fiscale concurrentie, erosie van het belastbaar inkomen en verschuiving van de belasting op kapitaal naar belasting op arbeid, wijzen er heel duidelijk op hoe dringend het is dat men opschiet met vormen van harmonisering, zo niet van communautarisering.
Er dient dus niet alleen met grote spoed een bezinning te komen over hoe de hele belastingproblematiek aangepakt kan worden, maar tevens moet er nagedacht worden over de gehele opzet van het niet-monetaire beheer van de economie in de nabije toekomst van de Europese Unie.
Deze taak komt voor rekening van de instellingen, maar het is een precieze plicht van de IGC om die wijzigingen voor te stellen waar al zo lang om gevraagd wordt. Met name wordt het tijd dat het unanimiteitsbeginsel voor alle besluiten rondom de goede werking van de binnenmarkt afgeschaft wordt.

Rapkay
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, waarde collega's, grensoverschrijdende fusies en verwervingen zijn voor de industrie een van de belangrijkste middelen om de nieuwe uitdagingen van de interne markt succesvol het hoofd te kunnen bieden. Als ze de concurrentie geen schade berokkenen, kunnen ze een positief gevolg van de integratie van de markt zijn. Het Europees Parlement heeft in zijn resoluties over het op het gebied van het industriële concurrentievermogen gevoerde beleid van vorig jaar duidelijk gemaakt dat de ondernemingen zich ingevolge de wereldwijde concurrentie als global player moeten kunnen waarmaken en dat het beleid de nodige speelruimte moet scheppen om het concurrentievermogen van de Europese industrie te kunnen verhogen, met andere woorden het mededingingsbeleid van de Unie moet aan de situatie van de mundiale concurrentie worden aangepast.
Ik ben er mij zeer goed van bewust dat dit soms een heel moeilijke evenwichtsoefening kan worden, want de verbetering van het mundiale concurrentievermogen mag niet ten koste van gelijke mededingingsvoorwaarden in de interne markt gaan. In ons Parlement zijn wij het er immers niet voor niets tot op grote hoogte over eens dat de interne concurrentie de interne markt stimuleert, tot grotere efficiëntie leidt en derhalve een waarborg voor onze welvaart kan zijn. Anderzijds is concurrentie dan weer geen doel op zich. Het is een instrument om de hogere doelstellingen - werkgelegenheid, instandhouding van het milieu, welvaart, sociale samenhang - te bereiken.
Op het gebied van het financieel en monetair beleid willen wij een grote stap wagen. Met de gemeenschappelijke munt zullen wij niet alleen de integratie verdiepen. Minstens voor een grote meerderheid in dit Parlement is deze hervorming van de eeuw ook een instrument om Europa toe te rusten voor de mundiale concurrentie en op de zoëven door mij genoemde doelstellingen te oriënteren. Aan dit financieel en monetair beleid wordt overeenkomstig onze wens gemeenschappelijk vorm gegeven, maar het wordt door een sterke, onafhankelijke instelling gemanaged.
Wij maken vorderingen op het gebied van de integratie. Bij het concrete mededingingsbeleid krijgen we daarentegen vaak de indruk dat de klok terug moet worden gedraaid. In het steunbeleid, bijvoorbeeld, roepen enkele plaatselijke heren in mijn deelstaat luid dat men in eigen huis toch meester is. Dat dit niet alleen in mijn deelstaat wordt geroepen, is weinig geruststellend. Hierbij lijkt iedereen te vergeten wat eigenlijk ons huis is, namelijk Europa. Dit huis mag geen bouwvallige hut zijn. Het moet bestand zijn tegen weer en wind en wij willen er allen in wonen. Zo'n huis heeft nu eenmaal ook een conciërge nodig. Zo'n conciërge kan niet doen wat hij wil. Hij moet zich binnen een door de bewoners van het huis duidelijk overeengekomen en voor iedereen begrijpelijk kader bewegen. Dit kader moet de conciërge - laten we hem even de Commissie noemen - echter ook voldoende handelingsruimte bieden. Dit geldt ook voor de controle op fusies. Toegegeven, wij hebben een instrument, namelijk de verordening betreffende de controle op concentraties uit 1989, en deze moet ook het kader blijven waarbinnen wordt gehandeld. Maar niets blijft zoals het is, zeker in zo'n dynamisch kader als de interne markt enerzijds en mundialisering van de economie anderzijds. Daarom moeten ook de details van een dergelijk instrument op de proefbank worden gelegd en gewijzigd. Dat is al lang nodig. De concrete criteria in het kader van de verordening kloppen al lang niet meer.
Ik wens nu niet in details te treden over de toestand zoals hij is of over de drempelwaarden die van doorslaggevend belang zijn voor de bevoegdheid van de Commissie. Een overheersende marktpositie kan al beneden die drempels ontstaan. Door de toenemende integratie van de markten binnen de Gemeenschap is het aantal grensoverschrijdende concentraties gestegen. Maar slechts een klein aantal van deze gevallen valt ook onder het toepassingsgebied van de bestaande verordening. Ik vind dat niet plausibel. Of dat voor mij al dan niet plausibel is, is natuurlijk niet de vraag. Maar het is duidelijk dat concentraties die niet onder de verordening vallen, wel degelijk een effect hebben op de mededingingsvoorwaarden overal in de Gemeenschap. Of dat door de nationale bril van de nationale mededingingsinstanties adequaat kan worden beoordeeld, valt te betwijfelen.
Uit het oogpunt van het mededingingsbeleid is dit alles dus niet meer erg zinvol. Wat wij hebben, moeten wij corrigeren. De Commissie stelde in haar groenboek oorspronkelijk voor deze drempel op 2 miljard ecu, respectievelijk 100 miljoen ecu voor de Gemeenschapswijde omzet bij deelneming van minstens twee lid-staten vast te stellen. Dat stuit in een aantal lid-staten nog altijd op verzet. Dit alles zou nog gerechtvaardigd zijn. In het huidige voorstel voor een verordening wordt 3 miljard ecu voor de wereldwijde omzet en 150 miljoen ecu voor minstens twee lid-staten voorgesteld. Voor het geval dat drie of meer nationale aanmeldingen nodig zouden zijn, wordt het 2 miljard ecu en 100 miljoen ecu.
Ik stel u voor in te stemmen met de voorstellen voor een verordening van de Commissie tot wijziging van de verordening betreffende de controle op concentraties. De Raad van ministers van Industrie verzoek ik dringend hetzelfde te doen. Hij kan op zijn vergadering van donderdag het signaal daartoe geven. Dat is in dezen noodzakelijk. Het is overigens ook wat overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel is vereist. Het begrip subsidiariteit mag echter niet voor de rationalisering van het mededingingsbeleid worden misbruikt.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft het initiatief genomen tot een verslag inzake herstructurering en verplaatsing van industriële activiteiten binnen de Europese Unie en van de Europese Unie naar derde landen. Dit verschijnsel, dat over het algemeen wordt aangeduid met de term globalisering of relocatie, doet zich in alle sectoren voor. We kunnen dit verschijnsel niet goed op waarde schatten als we het alleen beschouwen vanuit het oogpunt van het mededingingsbeleid of het industrie- of handelsbeleid. We moeten er tegenaan kijken op een wijze die alle sectorgrenzen overschrijdt om te kunnen begrijpen wat hier eigenlijk aan de hand is.
Tot nu toe was de verplaatsing van industriële activiteiten het best te volgen door de enorme groei van de directe buitenlandse investeringen in ogenschouw te nemen. Deze zijn wereldwijd in tien jaar tijd verdrievoudigd en vormen een normaal onderdeel van het marktmechanisme. Hiermee worden uiteraard veel nieuwe arbeidsplaatsen geschapen en worden herstructureringen bevorderd, maar het verschijnsel heeft ook negatieve gevolgen. Industrieën kunnen bijvoorbeeld hun biezen pakken en daarbij een aanzienlijk aantal werknemers werkloos achterlaten zonder dat de overheid of de betrokken werknemers daar wat aan kunnen doen.
Het is mijn bedoeling om enkele concrete maatregelen voor te stellen om dit fenomeen duidelijker in kaart te brengen en te analyseren. Allereerst hoop ik dat de Commissie zou willen overwegen een waarnemingseenheid in te stellen. Anders dan sommigen beweren ben ik absoluut geen voorstander van een interventionistisch beleid waarmee de Commissie zich zou moeten bemoeien met de transacties en investeringen van ondernemingen. De Unie heeft op dit gebied echter een duidelijk belang omdat zij het welzijn van haar burgers moet nastreven. Ik vind dan ook dat deze waarnemingseenheid er moet komen, omdat met de nu beschikbare instrumenten relocatie niet voldoende gedetailleerd in kaart gebracht kan worden.
Tevens is het duidelijk dat ook de activiteiten van de ondernemingen zelf van groot belang zijn. Het zou heel goed zijn indien de ondernemingen vrijwillige, en ik zeg met nadruk vrijwillige, code of conduct-achtige richtsnoeren zouden opstellen, waarmee bijvoorbeeld voorkomen kan worden dat ze hun eigen activiteiten verplaatsen naar landen buiten de Europese Unie waar het de werknemers aan de meest elementaire rechten ontbreekt, of waar de mensenrechten op grove wijze geschonden worden. Ik ben er vast van overtuigd dat ondernemingen die zich aan dergelijke richtsnoeren houden zeer succesvol kunnen zijn, omdat een dergelijke manier van werken de concurrentiepositie kan bevorderen.
Naar mijn mening is het ook van wezenlijk belang om door te gaan met het overleg over de vraag hoe we binnen de Unie de concurrentievoorwaarden voor ondernemingen verder gelijk kunnen trekken. Het gaat om de vraag hoe de binnenmarkten versterkt kunnen worden: onze commissie heeft met name op eendrachtige wijze aandacht besteed aan de belastingheffing. Op het gebied van de belastingheffing is misschien nog wel het meeste werk te verrichten. We hebben er nogmaals op gewezen dat de Commissie vorig voorjaar een zeer goed document heeft gepubliceerd waarin zij aangeeft dat de belasting op variabele productiefactoren vorig jaar aanzienlijk is gedaald, terwijl er gestreefd is naar een even grote stijging van de belasting op minder variabele productiefactoren, zoals arbeid. Op deze manier wordt het ondernemerschap natuurlijk niet gestimuleerd, in ieder geval niet voor wat betreft arbeidsintensieve ondernemingen.
Ik zou tevens de aandacht van de Commissie willen vestigen op het feit dat het regionale beleid van de Unie in sommige opzichten concurrentievervalsing met zich mee kan brengen. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid vestigt de aandacht op een verschijnsel dat in het Engels "subsidy shopping" wordt genoemd. De Commissie moet zonder aanzien des persoons onderzoeken of het voorkomt dat de communautaire steun zonder scrupules gebruikt wordt voor het creëren van korte-termijnbanen, om vervolgens na het opstrijken van de subsidies alsnog te verkassen.
De commissie wil ook benadrukken dat de rechtstreekse investeringen en ondernemingen die zich in een gebied gaan vestigen meer gericht moeten zijn op het plaatselijke bedrijfsleven en de plaatselijke economie. Verder mag het belang van scholing niet onderschat worden, om werknemers de kans te geven zich aan te passen aan een situatie waarin ondernemingen heel snel overgaan op een andere strategie.
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik stop zou ik willen zeggen dat de geachte collega's Kittelmann en Kreissl-Dörfler in hun verslagen een veel krachtiger standpunt inzake de WTO innemen dan ik in mijn verslag, zodat ik daar nu verder niet op in zal gaan.

Kuckelkorn
Mijnheer de Voorzitter, collega's, meer dan 18 miljoen werklozen in de Europese Gemeenschap - geconfronteerd met dit werkloosheidscijfer, kan men alleen maar tot het inzicht komen dat de Europese Gemeenschap zich ontegenzeggelijk in een grote werkgelegenheidscrisis bevindt. Van topbijeenkomst tot topbijeenkomst herbevestigt de Raad onvermoeibaar hoe groot zijn engagement wel is om de werkgelegenheidscrisis te overwinnen. Na iedere top wordt aan de Europese bevolking gezegd dat er nu maatregelen worden genomen die tot een duurzame verbetering van de werkgelegenheidssituatie moeten leiden.
Nu duidelijk is geworden dat de transeuropese netwerken niet voor een werkgelegenheidsoffensief kunnen zorgen, omdat de feiten een andere richting uitwijzen, moet de Gemeenschap geloofwaardige werkgelegenheidsinitiatieven nemen. Dit zou in sector van het MKB mogelijk zijn. Krachtige steunverlening voor deze motor van de werkgelegenheid door de Europese Unie, en met name door de Raad, zou in feite alleen maar de logische consequentie zijn van wat overal wordt gezegd en wat ook door de Raad telkens weer wordt herhaald, namelijk dat de kleine en middelgrote bedrijven de eigenlijke motor van de werkgelegenheid in de Europese Unie zijn.
De Europese Commissie en het Europees Parlement hebben ingezien dat het met weinig kosten mogelijk is de ambachtelijke sector en het MKB als motor voor het scheppen van arbeidsplaatsen te gebruiken. Commissie en Parlement hebben derhalve een rentesubsidieprogramma voor banenscheppende maatregelen in het MKB aangenomen. In de begroting van de Gemeenschap voor 1996 werd 50 miljoen ecu voor dit programma opgenomen. De enige die moeite heeft met het scheppen van arbeidsplaatsen, is de Raad. Hij weigerde zijn goedkeuring aan het rentesubsidieprogramma te geven en schiep er geen rechtsgrondslag voor. Hij voerde daar alleen maar ongeloofwaardige argumenten voor aan: a) subsidiariteit, omdat de lid-staten zogezegd bang zijn voor bevoegdheidsverlies; b) de hoop om aan geld te geraken voor het dichten van gaten in de begroting die door nalatigheid zijn ontstaan. Precies op dat punt misrekent de Raad zich deerlijk: de Begrotingscommissie zal de beschikbare bedragen via de Notenboom-procedure over andere begrotingslijnen verdelen, als de Raad niet eindelijk de rechtsgrondslag schept.
Via leninggaranties moet het MKB de toegang tot externe financiering voor banenscheppende investeringen worden vergemakkelijkt. Dit is een overtuigend initiatief dat bij het MKB zelf een zeer gunstig onthaal te beurt is gevallen. Het bedrag van de gewaarborgde lening zou aan het aantal geschapen arbeidsplaatsen moeten worden gekoppeld.
In het belang van het MKB moeten wij aan het nieuwe ELISE-programma vasthouden. En het kost de Raad zo te zien veel moeite ja te zeggen, maar we moeten dan ook toegeven dat in het bijzonder mijn eigen land de besluitvorming in de Raad stelselmatig blokkeert. Ook hier hoopt men immers dat er, mocht er geen overeenstemming over het ELISE-programma worden bereikt, geld terug naar de lid-staten zal vloeien, waarmee men dan oude schulden hoopt te delgen. Hoe groot moet de financiële nood van de bondsregering of van andere regeringen wel zijn, als ze geconfronteerd met gaten van miljarden in hun begroting, nu opeens zijn aangewezen op zulke geringe bedragen en daarvoor een succesvol Europees werkgelegenheidsprogramma willen afbreken, temeer daar de middelen over andere begrotingslijnen zullen worden verdeeld als het programma het niet haalt?
We kunnen de Commissie alleen maar veel geluk wensen bij de moeilijke taak die haar wacht om de Raad toch nog van het nut van het ELISE-programma te overtuigen. Als rapporteur van het Parlement ben ik van mening en is het mijn overtuiging dat wij daar met besluiten van het Parlement en samen met de Commissie in kunnen slagen.

Janssen van Raay
Mijnheer de Voorzitter, ik had het eigenlijk willen hebben over het amendement-Wijsenbeek, dat door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger is overgenomen, over de tweederde-regeling. Die vinden wij niet zo goed, met de Commissie trouwens, maar nu ik commissarissen Bangemann en Van Miert naast elkaar zie zitten, is voor mij de verleiding veel te groot om over een andere concentratie te spreken waarbij de commissarissen in hoge mate betrokken waren. Dat is de concentratie in het voetbalwezen.
Commissaris Bangemann heeft zich ongelooflijk verdienstelijk gemaakt door te proberen met de arrogante voetbalbaronnen een minnelijke regeling te treffen over de nationaliteitsclausule. Zij zeiden ja en deden nee, en verloren daarna het proces Jean-Marc Bosman, de door mij als de kleine David aangemerkte Belgische held, die in Luxemburg gelijk kreeg, en zowel commissaris Bangemann als commissaris Van Miert had ze gewaarschuwd dat dit zou gebeuren. Er is nu weer een recente uitspraak van het Gerechtshof in Amsterdam, die de KNVB volledig in het ongelijk stelt en precies datgene zegt wat u altijd hebt gezegd: er moet ook concurrentie zijn in de KNVB wat de televisierechten betreft; dat lappen ze allemaal aan hun laars.
Mijn verzoek is dus, kijk nog eens of de concentratieverordening, die wij ook als juridische commissie toejuichen, niet in dit opzicht toegepast kan worden. Collega Wijsenbeek heeft op de valreep met succes een amendement ingediend, dat is min of meer overgenomen door de economische commissie, niet zo scherp als wij juristen dat doen, maar wat toleranter en gematigder, maar nochtans wordt aan u gevraagd, kijk nou of die tweederderegeling, overeenkomstig uw eigen voorstel overigens, niet ter zijde geschoven kan worden na bestudering van die zaak.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, na deze relocatie van voetbalspelers zou ik willen terugkomen op het onderwerp. Als rapporteur voor advies van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid wil ik enkele elementen van ons advies naar voren brengen.
Ten eerste, relocatie is op zich geen verwerpelijk verschijnsel maar maakt deel uit van een wereldwijde beweging van rationalisering, modernisering, aanpassing en besparing. Maar in een sociaal gecorrigeerde markteconomie moet de overheid de maatschappelijke nadelige gevolgen van de relocaties identificeren, voorkomen, onder controle houden en tegengaan.
Ten tweede willen wij erop wijzen dat relocatie geen eenduidig verschijnsel is. Er is relocatie in het algemeen binnen de Unie, buiten de Unie, tussen de OESO-landen, tussen de Unie en Midden- en Oost-Europa, NoordAfrika en dergelijke meer. Ik denk dat wij een aantal algemene principes moeten vasthouden. Als sociale commissie willen wij dat de relocaties en het herbekijken van de wereldvrijhandel rekening moet houden met de interne markt enerzijds en de wereldwijde regionalisering anderzijds.
Ten derde, wat betreft de intra EU-relocatie hebben wij een duidelijk standpunt inzake internationisering voor een strategie ter zake en een evaluatie van de herstructurering van bedrijven. Wanneer wij een verschuiving hebben van bedrijven binnen de Europese Unie naar die regio's die zeer veel competitieve voordelen durven bieden dan ontstaat er een situatie in de Unie die tot grote moeilijkheden leidt. Dus vragen wij aan de beide commissarissen een ernstige doorlichting van het subsidiebeleid, van het industriebeleid en ook een benadering van de consequenties voor de plaatselijke arbeidsmarkten. Want wanneer bedrijven van de ene naar de andere subsidie gerichte regio overschakelen, dan ontstaat er tegelijk een verplaatsing van werknemers, een verplaatsing van arbeidsplaatsen en de Europese Unie doet alsof daar helemaal geen probleem is terwijl dit toch een zeer groot probleem is.

Vieira
Mijnheer de Voorzitter, aangezien de omvang van de werkloosheid in de Unie en het belang dat de kleine en middelgrote ondernemingen op de arbeidsmarkt hebben bekend zijn, is het gemakkelijk te voorspellen dat het Elise-programma van grote betekenis zal zijn. Dankzij dit programma kunnen deze ondernemingen gemakkelijker en tegen een lagere prijs toegang krijgen tot bankkrediet dat altijd onontbeerlijk is om te kunnen investeren. De kleine en middelgrote ondernemingen hebben immers bijna altijd gebrek aan kapitaal en ondervinden dan ook enorme moeilijkheden, lange wachttijden en buitensporig hoge kosten als zij een banklening aangaan, ook al omdat zij vaak niet de juiste garanties kunnen geven, die talrijke financiële instellingen die in de verschillende lidstaten leningen verstrekken, eisen.
Zodra er echter een organisme is - wat het geval is - dat de kleine en middelgrote ondernemingen vervangt bij het nemen van de verantwoordelijkheid voor de noodzakelijke leninggaranties, namelijk het Europees investeringsfonds en een andere instelling die de kosten van deze garantiepremies draagt - en de gemeenschap stelt zich hiervoor kandidaat - dan kunnen de barrières die de toegang tot de financiële markt beletten gemakkelijk worden overwonnen.
Hoewel wij instemmen met de geest van het Elise-programma willen wij de hierin besproken problemen echter diepgaander behandelen, door enerzijds meer allesomvattend en anderzijds doortastender te zijn. Ik heb persoonlijk een advies uitgewerkt, dat overigens unaniem is goedgekeurd in de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid, waarin wij niet alleen pleiten voor de schepping van werkgelegenheid als voorwaarde voor de toekenning van deze subsidies van de Gemeenschap, maar ook voor het behoud van al bestaande arbeidsplaatsen in de ondernemingen. Dit houdt in dat de begrotingsrubriek dient te worden veranderd, die immers gebonden is aan het scheppen van werkgelegenheid, opdat deze nieuwe soort uitgaven kan worden gedekt.
Ook in dit advies heeft men het noodzakelijk geacht de micro-ondernemingen, de ambachtelijke bedrijven uitdrukkelijk te noemen, alsook een zelfde expliciete verwijzing naar de perifere en ultraperifere regio's, waarvoor een uitgebreid net van geïnteresseerde financiële instellingen op het hele communautaire grondgebied noodzakelijk is. En een gemakkelijke toegang tot leninggaranties. Op dezelfde manier was het belangrijk te waarborgen dat de gecreëerde of te behouden arbeidsplaatsen in de ondernemingen die in aanmerking komen voor subsidies een duurzaam karakter hebben.
Tot slot hebben wij ons uitgesproken voor een versoepeling van het dekkingspercentage van de leningen van de kleine en middelgrote ondernemingen voor de garanties van het investeringsfonds door grotere bedragen te gebruiken als de investeringen het scheppen van vele arbeidsplaatsen beogen of als deze bestemd zijn om via de betrokken ondernemingen ten goede te komen aan groepen die potentieel gezien meer door werkloosheid worden getroffen.
Hoewel het vandaag behandelde verslag goed is, en niet alleen omdat hierin enkele van onze voorstellen zijn overgenomen, moeten wij echter betreuren, wat wij heel heftig doen, dat hierin niet de idee is opgenomen die voor ons ook prioritair is en die moet worden herhaald: de idee om zoveel mogelijk het behoud van bestaande arbeidsplaatsen te steunen. Mocht dit het geval zijn geweest, dan kreeg dit verslag van ons de maximale beoordeling. Zoals het er nu voorstaat, hebben wij de voldoening dit idee op een geschikt moment in het debat te hebben voorgesteld.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de rapporteur voor advies van de Commissie regionaal beleid en voor deze commissie zijn de verplaatsing van bedrijven en de invloed van het structuurbeleid daarop een centraal thema. Bij de herziening van het structuurbeleid is dit een element dat onderzocht moet worden. De Commissie regionaal beleid begrijpt dan ook niet waarom haar bereidheid tot samenwerking met de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid wordt beantwoord met het negeren van haar cijfers in het verslag.
Voor de Commissie regionaal beleid is de vraag in hoeverre de huidige structuurfondsen geschikt zijn om verplaatsingen tegen te gaan of de gevolgen ervan te verlichten van kardinaal belang. De structuurfondsen zijn momenteel gekoppeld aan geografische doelstellingsregio's die aan de hand van hun zwakke ontwikkeling worden gekozen. Een verschijnsel dat zich de laatste tijd enorm uitbreidt, is subsidy shopping . Het is namelijk zo dat de zwakke regio's daar momenteel heel hun potentieel in steken in plaats van het voor een duurzame ontwikkeling te gebruiken. Het is thans zaak het economisch beleid, het mededingingsbeleid en de economische en sociale samenhang weer op elkaar af te stemmen. Daarom verzoeken wij de Commissie dringend meer aandacht aan dit verschijnsel te schenken.
Wij zien allemaal in dat de toekomstige herziening van de structuurfondsen efficiënter moet zijn. Misbruik moet derhalve worden tegengegaan. De Commissie regionaal beleid is dan ook van mening dat de kwestie van het geografische verband opnieuw moet worden bekeken. Zij heeft echter al een antwoord, want ze vindt het niet zinvol dit criterium volledig te schrappen. Ze vindt het evenmin zinvol een verdere bureaucratisering van de structuurfondsen te forceren en stelt daarom een bij het mededingingsbeleid aanleunend instrument voor waardoor de communautaire subsidies voor ondernemingen afhankelijk worden gemaakt van langetermijnverplichtingen ten opzichte van de regio. De bedoeling hiervan is te voorkomen dat de ondernemingen van de ene doelstellingsregio naar de andere verhuizen, alleen maar om van de EU-voordelen te profiteren en zonder zich ter plaatse op lange termijn in de economische bedrijvigheid van de regio te integreren.

Haug
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, waarde collega's, het is minstens al voor de derde keer dat wij in deze vergaderweek, die welbeschouwd nog maar gisteren van start is gegaan, de Raad moeten verwijten dat de volmondige, mediagenieke verklaring die hij op de Top heeft afgelegd, zonder gevolgen blijft. Telkens weer verklaart hij dat de strijd voor werkgelegenheid de eerste prioriteit voor de Unie en haar lid-staten is, maar als er daarna boter bij de vis moet komen, gebeurt er nooit iets! Na alle topbijeenkomsten horen we niets meer, ongeacht of het om programma's voor energie-efficiëntie, de uitvoering en het gebruik van de structuurfondsen en het regionaal fonds of, in dit geval, steun voor de kleine en middelgrote bedrijven gaat. Telkens wordt de Raad de kans om arbeidsplaatsen te scheppen op een presenteerblaadje aangeboden, nooit maakt hij er gebruik van. Kleine en middelgrote bedrijven zijn de motor van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen in de Europese Unie. Het MKB is goed voor ruim 70 % van alle arbeidsplaatsen in de Unie. Het Europees Parlement wil in tegenstelling tot de Raad, die alleen maar lippendienst bewijst, zijn beleidsprioriteiten ook ten uitvoer leggen en heeft daarom vorig jaar al de kredieten in begrotingslijn B5-322, werkgelegenheid en groei voor Europa, van 50 miljoen ecu tot ruim 57 miljoen opgetrokken, en wel omdat het subsidieprogramma voor banenscheppende investeringen in het MKB een succes was en zich in een hoge acceptatie kon verheugen. Maar de Raad was niet bereid er de noodzakelijke rechtsgrondslag voor te scheppen.
Het programma-ELISE is als programma voor MKB-leninggaranties een bescheiden poging om de gapende kloof tussen louter verbale en daadwerkelijke politiek te dichten. De vraag rijst of wij met dit initiatief van 25 miljoen ecu voor vooralsnog twee jaar, waarmee wellicht een kredietvolume van in totaal 1 miljard ecu kan worden bereikt, werkelijk een doorslaggevend werkgelegenheidseffect zullen kunnen bereiken. Wij vinden de voorgestelde kredieten, ook tegen de achtergrond van de voor 1996 beschikbare begrotingsmiddelen, veeleer bescheiden. Wij zijn ervan overtuigd dat wij het MKB zoveel mogelijk moeten helpen zijn gebrek aan kredieten weg te werken, omdat de nog te mobiliseren werkgelegenheidsreserves een grote inspanning waard zijn. Daden in plaats van woorden! Wij mogen onze prioriteit - de werkloosheidsbestrijding - niet zo maar opofferen aan het dichten van gaten in de begrotingen van de lid-staten!

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, in de eerst plaats dank ik de rapporteurs voor hun verslagen. Die bevatten een aantal voortreffelijke ideeën. Ik hoop dat de Commissie vele daarvan bij haar werkzaamheden in 1997 zal overnemen.
Ter attentie van de leden van de Commissie zou ik willen opmerken dat het beslist geen toeval is dat wij deze verslagen hier vanmiddag tezamen behandelen. De reden waarom wij dit debat houden is dat wij het industriebeleid, het mededingingsbeleid, het interne-marktbeleid en het beleid voor de kleine en middelgrote ondernemingen met elkaar willen verbinden. Hoewel de directoraten-generaal van de Commissie voor de burgers van de Europese Unie goed werk verrichten, meent het Parlement immers dat de coördinatie en de samenwerking op die verschillende beleidsterreinen nog te wensen overlaat. Ik zou hier kort op een aantal problemen willen ingaan.
Tegen het huidige tempo zal de groei in de Europese Unie tot het einde van het decennium niet meer dan 2 à 2, 5 % bedragen. Dat betekent dat het probleem van de werkloosheid in Europa niet zal worden opgelost. Ook aan het einde van de eeuw zal het werkloosheidspeil nog zeer hoog liggen.
Een feit is ook dat wij op wereldmarkten opereren. Er zijn geen Europese ondernemingen meer. Wereldwijde ondernemingen opereren op Europese markten. Daarom moeten wij een klimaat creëren waarin die ondernemingen en ook de kleine en middelgrote bedrijven, die voor de toelevering zorgen, kunnen gedijen. Daarom moeten wij de beleidslijnen voor het midden- en kleinbedrijf, het industriebeleid, het mededingingsbeleid en het interne-marktbeleid sterker met elkaar verbinden.
Mijn fractie zal in het kader van het werkprogramma van de Commissie voor 1997 vragen dat de Commissie een nieuw jaarverslag voorlegt. In dat jaarverslag moeten die beleidsterreinen met elkaar worden verbonden, moet de concurrentiepositie van de Europese Unie worden onderzocht en moet de Commissie ervoor zorgen dat de beleidsmaatregelen op die verschillende terreinen onderling verenigbaar zijn.
Wij moeten ook de economische gevolgen van die verschillende beleidsvormen bekijken. Ik weet bij voorbeeld dat DG II verslagen opstelt over de economische aspecten van belangrijke beleidsmaatregelen die de Commissie kan voorstellen. Ik vermoed dat die verslagen slechts tot op het niveau van de directeurs-generaal doordringen en dat ze nooit tot bij de leden van de Commissie zelf geraken. Het is van essentieel belang dat de mensen van DG II, die de economische effecten van de beleidsvormen van de Europese Unie analyseren, hun visie rechtstreeks aan het college van Commissieleden kunnen voorleggen. Wij wensen dat dit in de toekomst gebeurt.
Ik wil nu kort iets zeggen over een aantal veranderingen in de context waarin de ondernemingen moeten werken en de wijze waarop men op het gebied van het beleid inzake mededinging, MKB, industrie en interne markt hechter moet samenwerken. Ik wil het meer in het bijzonder over de toelevering hebben. Mijnheer Bangemann, laten wij het voorbeeld nemen van de automobielindustrie, waarmee u en ik ons onlangs nog hebben beziggehouden. Vroeger deden de autoconstructeurs alle onderzoek en ontwikkeling zelf en produceerden ze zelf ook vele onderdelen. Die tijd is voorbij.
Nu bestaat een toeleveringsketen. Dat betekent dat het onderzoek en de ontwikkeling nu vaak gebeuren in een bedrijf dat in de toeleveringsketen de tweede of zelfs derde schakel vormt. Ook in vele andere economische sectoren ziet de toeleveringsketen er nu totaal anders uit dan tien jaar geleden. De schakels in die toeleveringsketen zijn de kleine en middelgrote ondernemingen, innoverende bedrijven die ontwerpen en toegevoegde waarde creëren. Daarmee moeten wij in onze beleidsmaatregelen rekening houden.
Het mededingingsbeleid wordt al te vaak als een excuus voor het industriebeleid gebruikt. Voor de automobielindustrie hebben wij met betrekking tot de autoverkoop een groepsvrijstelling verleend. Op die manier gebruiken wij het mededingingsbeleid als een mechanisme van het industriebeleid. Voorts zijn er ook de vrijwillige uitvoerregelingen tot 1999. Ook daar heeft men het mededingings- of handelsbeleid in grote mate voor het industriebeleid gebruikt.
Wij moeten tot een grotere samenwerking komen tussen het interne-marktbeleid, het industriebeleid, het beleid voor het MKB en het beleid inzake onderzoek en ontwikkeling. Zolang wij dat niet doen, zal de groei slechts ongeveer 2 % bedragen, zullen wij 18 miljoen werklozen blijven tellen en zal het effect van de Europese Unie minimaal blijven. Wij willen dus dat de Commissie volgend jaar een jaarverslag voorlegt waarin die beleidsvormen met elkaar en met het mededingingsbeleid worden verbonden en waarin wordt onderzocht of de visie van de verschillende directoraten-generaal en het door de Europese Unie gevoerde beleid werkelijk met elkaar in overeenstemming zijn.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het debat dat wij vandaag over een reeks verslagen houden, heeft een heel belangrijk doel, namelijk aantonen dat de Europese Unie over een reeks instrumenten beschikt om, als zij dat wil, een samenhangend en doeltreffend economisch beleid te voeren. Dat moet blijken uit de verslagen over de interne markt in 1995, het mededingingsbeleid, de controle op concentraties van bedrijven, de leninggaranties voor kleine en middelgrote bedrijven en de herstructurering en verplaatsing van industriële activiteiten in de Unie.
Deze verschillende verslagen zijn tegelijkertijd een mooi voorbeeld van het feit dat wij tegenwoordig al te zeer geneigd zijn de werking van de interne markt, de toepassing van de mededingingsregels, het industriebeleid en de maatregelen voor kleine en middelgrote bedrijven afzonderlijk te bekijken, net alsof de artikelen 85 t/m 90 van het Verdrag geen verband zouden houden met de interne markt of met het concurrentievermogen van deze of gene industrietak.
Wij eisen al lang - en vandaag weer - dat de Europese Commissie haar beleid, over de verschillende directoratengeneraal en de bevoegheidsterreinen van de verschillende Commissieleden heen, coördineert. Als een eerste stap kunnen wij vaststellen dat het aantal commissarissen dat hier vandaag aanwezig is, bijna het aantal aanwezige afgevaardigden evenaart. Wij zijn bezig een sterke Europese monetaire unie op te richten met sterke instellingen; met een onafhankelijke centrale bank, die een gezond beheer van de financiën waarborgt; met stabiele prijzen; met minder en onder controle gehouden tekorten; met één sterke munt, de euro, vanaf 1 januari 1999. De Unie zal aldus over een stabiel monetair en budgettair kader voor het ontwikkelen van haar economische activiteiten beschikken.
Maar moeten wij parallel hiermee niet een dynamisch economisch beleid ontwikkelen dat met name groei en werkgelegenheid aanmoedigt? Dit beleid mag niet beperkt blijven tot het scheppen van een tegenwicht voor de centrale bank. Het gaat erom de Europese Unie te voorzien van alle instrumenten die het haar mogelijk maken de economische ontwikkeling te bevorderen. Ofschoon in de Verdragen niet uitdrukkelijk naar deze coördinatie van het beleid ten behoeve van het concurrentievermogen wordt verwezen, is er geen Verdragswijziging voor nodig, omdat wij over alle economische en sociale beleidsinstrumenten beschikken om dit economisch beleid te voeren.
Een van de sterkste instrumenten waarover wij momenteel beschikken, zijn ongetwijfeld de mededingingsregels van de Europese Commissie. Wij zullen alles in het werk stellen om te verhinderen dat de handelingsbekwaamheid van de Commissie op dit gebied op welke wijze ook wordt beperkt.
Het is de taak van de Europese Commissie, met behulp van de bevoegdheden die haar uit hoofde van het Verdrag toekomen, in een samenhangend kader de vorm voor te stellen waarin zij de verschillende instrumenten van het economisch beleid denkt te gebruiken. De verantwoordelijkheid voor een dergelijk beleid rust ook op onze instelling. Het Europees Parlement moet zo nauw mogelijk bij de ontwikkeling van dit beleid worden betrokken. Dat zou ons in staat stellen de rol te spelen die de Verdragen ons met het oog op de voltooiing van de monetaire unie nog niet voldoende hebben toegewezen.
Omdat de beslissingen momenteel door de Raad worden genomen, moet ervoor worden gezorgd dat de Raad in staat is een dergelijk beleid in te voeren. Ik stel dan ook voor tijdens elk Raadsvoorzitterschap, dus tweemaal per jaar, een buitengewone Raadsvergadering plaats te laten vinden. Deze "Raad voor het economisch beleid" zou zijn standpunt moeten bepalen tegenover de door de Commissie, na overleg met het Parlement, voor te leggen krachtlijnen van dat beleid. Van deze "Raad voor het economisch beleid" zouden vanzelfsprekend de ministers van Financiën deel uit moeten maken, maar op de een of andere manier zouden tevens alle andere ministers die ook met economische kwesties hebben te maken erbij betrokken moeten zijn, want daardoor zou de noodzakelijke samenhang tussen het economisch beleid en het in het kader van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën gevoerde monetair beleid tot stand worden gebracht.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, de verslagen, of liever gezegd de groep verslagen, die het Parlement vandaag aan de orde brengt zijn afkomstig van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Deze commissie heeft één globaal advies uitgebracht, omdat de verslagen aan elkaar gekoppeld zijn. Die koppeling was trouwens wel noodzakelijk, want je kunt niet denken aan een mededingingsbeleid zonder daarbij ook te kijken naar de regels inzake concentratievorming, en evenmin kun je herstructureringen of verplaatsing van industrieactiviteiten overwegen zonder het effect daarvan op het MKB in te calculeren. Aan alle collega's van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid gaan dus onze gelukwensen voor de gedane arbeid en voor de indicaties die de Commissie zijn aangereikt ter verbetering van de tekst van de uiteindelijke richtlijnen.
Er zijn echter wel een paar specifieke aspecten die wij in deze algehele beoordeling van de communautaire economie gaarne even voor het voetlicht halen. Het eerste aspect is een politieke indicatie, namelijk er moet in andere dimensies geredeneerd worden: de toekomst van de economie ligt niet meer alleen bij het grootschalige; sterker nog, de beste kansen op groei, ontwikkeling, investeringen en dus uiteindelijk ook op nieuwe arbeidsplaatsen, liggen bij het middelgrote en kleine bedrijfsleven.
Het tweede aspect is een operationele indicatie: de deelsectoren van de economie moeten anders worden bezien. In de toekomst moet er meer aandacht worden besteed aan sectoren die tot op heden ondergewaardeerd zijn maar genoeg potentieel vermogen hebben. Ik denk met name aan toerisme, handel, de ambachtsnijverheid en de dienstverlening, waarbij onder meer sectoren als milieu, technologie, de sociale economie horen.
Het derde aspect is al heel goed belicht door de heer Secchi in zijn verslag over de binnenmarkt: vanaf nu is er een andere relatie tussen monetair beleid en niet-monetair beleid, en dus is er ook, als puntje bij paaltje komt, een andere relatie met het fiscaal beleid. Aan de ene kant moeten wij het bedrijfsleven en de ondernemers meer administratieve en bureaucratische ontregeling gunnen, hun de tijd en gelegenheid geven om het ondernemerschap te beoefenen en niet louter bureaucratisch bezig te zijn. Aan de andere kant en dientengevolge moet er een grotere en betere fiscale harmonisatie komen, zoals bepleit wordt door commissaris Monti in wat hij terecht noemt "interne markt" , en niet "ene markt" .
Laatste en vierde aspect: bij het zoeken naar kwalitatieve en kwantitatieve verbeteringen is het zaak dat men zoveel mogelijk tegemoetkomt aan de eisen van de consument. Dat is het enige echte objectief van de inspanningen die honderdduizenden - kleine, grote en middelgrote - ondernemers in Europa dagelijks met hun miljoenen werknemers verrichten. Alleen de markt moet als regulator optreden van de normatieve inspanningen die de Europese instellingen zich getroosten en vervolgens de lid-staten opleggen. Met andere woorden, de markt zal uitmaken waar geregeld moet worden en waar de teugels gevierd dan wel kort gehouden moeten worden. Als het ons lukt de markt, die vandaag de dag gebukt gaat onder een gevaarlijke daling van de bestedingen, weer in beweging te zetten, dan krijgen wij het hele economische en maatschappelijke communautaire systeem weer aan de praat.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij maak ik van deze gelegenheid gebruik om de verschillende rapporteurs te feliciteren.
Daar mijn spreektijd beperkt is, zal ik mij tot twee politieke opmerkingen beperken. Met betrekking tot het verslag van mevrouw García Arias over het mededingingsbeleid wil ik hier een duidelijk politiek signaal geven: de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zou dit verslag willen ondersteunen, maar is het niet eens met paragraaf 15 waarin wordt gevraagd dat artikel 90, lid 2 door de IGC wordt gewijzigd. Mijn fractie is er altijd van overtuigd geweest dat de wijziging van dat artikel een soort Trojaans paard zou zijn waarmee men een soort sluipend protectionisme zou binnenhalen en een poging zou doen om de voltooiing van de interne markt in een aantal gevoelige sectoren tegen te houden. Dit is een uiterst reactionair antwoord op problemen die ongetwijfeld bestaan maar waarvoor een politieke oplossing moet kunnen worden gevonden. Om op de wereldmarkt te kunnen concurreren hebben wij geen andere keuze dan voort te doen en daarom menen wij dat artikel 32 niet mag worden gewijzigd. Ik verzoek in het bijzonder de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten ons een uitweg te bieden. Wij zouden de aanbevelingen van mevrouw García Arias in hun geheel immers graag ondersteunen.
Wat het verslag van mevrouw Hautala betreft, wil ik er kort op wijzen dat wij ons altijd tegen een belasting op speculatieve kapitaalbewegingen hebben verzet. In paragraaf 2 duikt die impliciet opnieuw op. Ik wil dat men dat verandert. Als dat gebeurt, zullen wij voor het verslag stemmen, anders zullen wij het verwerpen.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik wens de rapporteurs geluk met hun heel belangrijke verslagen, alsook met de denkbeelden die ze erin verdedigen.
Ik wil het vooral hebben over het verslag over de herstructurering en verplaatsing van industriële activiteiten. Delokalisatie is een belangrijk instrument voor degenen die aandringen op lagere sociale bescherming, fiscale vrijstellingen, de afbraak van de bescherming van milieu en consument en de versoepeling van de normen. Het is niet toevallig dat met de overplaatsing van ondernemingen wordt gedreigd om privileges en subsidies af te persen, wat uiteindelijk ook tot de onrechtmatige aanwending van de middelen van de structuurfondsen leidt. Het is evenmin een toeval dat steeds meer industriële activiteiten worden overgeplaatst naar landen buiten de Unie, vooral naar de nieuwe industrielanden in Azië en de landen van Midden- en Oost-Europa. Het gaat om een verschijnsel dat resulteert in de inkrimping van de produktieve grondslag, de deregulering van de economie, toenemende desindustrialisering en verval en dat in lid-staten als Griekenland rampzalige dimensies aanneemt. Recente voorbeelden van delokalisaties in mijn land zijn Goodyear en Levis , alsook Siemens dat met het dreigement de activiteiten over te plaatsen zijn werknemers onder druk zet om nieuwe arbeidsovereenkomsten te aanvaarden.
Onze fractie wenst collega Hautala geluk die in haar verslag tal van aspecten onderzoekt welke met het probleem van de verplaatsing van industriële activiteiten verband houden. We wijzen erop dat haar verontrustende vaststellingen terzake ten spoedigste doelmatige maatregelen op wereldvlak noodzakelijk maken om de acties van het internationaal grootkapitaal - waarop we geen vat hebben - te beperken.
We verzoeken de Commissie en de lid-staten op dit vlak even vastberaden op te treden als bij de vaststelling van beleidsvormen die de sociale bescherming en de fundamentele rechten en verworvenheden van de werknemers terugschroeven. De Unie kan er bijvoorbeeld op aandringen dat de Wereldhandelsorganisatie haar statuten in die zin wijzigt dat de fundamentele rechten van de werknemers die in de overeenkomsten van de Internationale Arbeidsorganisatie werden vastgelegd, in de multilaterale handelsovereenkomsten worden opgenomen en een criterium vormen voor de toepassing van het beginsel van meest begunstigde natie.
We moeten er ons van bewust zijn dat desindustrialisering en de ontregeling van de economie, die nu al de minder ontwikkelde lid-staten treffen en zich weldra tot de hele Unie zullen uitbreiden, ongetwijfeld zullen uitgroeien tot een nachtmerrie voor al degenen die hun beleid afstemmen op de verdere liberalisering van de markten, bereid zijn de sociale en ecologische verworvenheden aan het beruchte concurrentievermogen op te offeren en de hoop koesteren onze maatschappij tot een samenleving als die van de duistere middeleeuwen om te vormen.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, dit lijken mij heel verschillende thema's: mededingingsbeleid, MKB, bevordering van de werkgelegenheid, verplaatsing van bedrijven, interne markt. In werkelijkheid gaat het echter steeds om hetzelfde, namelijk dat wij wat het economisch beleid betreft in zeer interessante tijden leven. Het zijn tijden waarin het neoliberale project blijkbaar zijn beste tijd heeft gehad, waarin de idee dat de markten uit zichzelf wel rationele oplossingen zullen vinden, onrealistisch blijkt te zijn, en waarin de noodzaak het economisch beleid op democratische wijze weer onder controle te krijgen op vele plaatsen tegelijk duidelijk wordt.
Ik verwijs slechts naar het ILO-rapport over kinderarbeid. Op het gebied van de milieunormen en de sociale normen bestaat inderdaad een behoefte aan regulering en het is inderdaad zo dat markten geen natuurverschijnselen zijn en dat wij integendeel de politieke voorwaarden moeten scheppen waarin we ze een zodanige vorm kunnen geven, dat ze als rationele instellingen en mechanismen functioneren. Dat moeten wij in zeer veel kleine lettertjes doorzetten en het zou mij natuurlijk verheugen als ook de Commissie, en met name de heren Van Miert en Bangemann, zich bij deze verlichte opvatting van de markteconomie konden aansluiten.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, als wij zien hoeveel werk het Parlement hiermee heeft verricht - de verslagen van de rapporteurs, de geformuleerde voorstellen en de voorgestelde beleidsmaatregelen - is het merkwaardig dat hier zo weinig afgevaardigden aanwezig zijn. Merkwaardig is ook dat een zekere mijnheer Goldsmith, een bekend tegenstander van Europa, op dit ogenblik tijdens prime time op al onze televisiezenders te zien is, maar hier niet aanwezig is om ons te zeggen wat wij allemaal verkeerd doen. Hij is hier slechts 3 % van de tijd aanwezig en wij zouden volgens mij dan ook veel geluk moeten hebben om hem hier tijdens dit debat bij ons te hebben.
Mevrouw García Arias is er in haar verslag vrij goed in geslaagd tussen openbare dienstverlening en geprivatiseerde ondernemingen een evenwicht te vinden. Er bestaat geen wondermiddel, maar wie zich om de perifere gebieden bekommert, moet beseffen dat normaal gesproken alleen de overheidsdiensten de sociale dimensie hoog op hun agenda hebben staan en dat men dat van geprivatiseerde ondernemingen over het algemeen niet mag verwachten.
Zou het niet hoogst merkwaardig zijn dat u een andere postzegel zou moeten kleven naargelang u in Parijs of Zuid-Frankrijk, op het eiland Tiree of in Londen woont? Wij vinden het normaal dat dit niet zo is, maar voor water, elektriciteit en andere levensnoodzakelijke diensten is dat wel zo. Dat is verkeerd, tenzij u natuurlijk wil dat bewoners van die verafgelegen gebieden naar de steden komen, waar ze waarschijnlijk geen werk zouden vinden en een last zouden worden, terwijl die verafgelegen gebieden oninteressante woestijnen voor de toeristen zouden worden.
Ik vertegenwoordig een perifere regio die vaak als een woestenij wordt afgeschilderd. Dat het gebied een woestenij is geworden is echter het gevolg van de hebzucht van de mensen die er de natuurlijke rijkdommen hebben weggehaald zodat steeds meer bewoners het gebied hebben verlaten. De openbare en de particuliere sector hebben beide voordelen en kwaliteiten, maar men moet ook met het sociale element rekening houden. Ik vraag mij af of dat werkelijk mogelijk is als wij de privé-sector ertoe aanzetten de rol van de overheid over te nemen.
Wat het verslag van de heer Secchi betreft, is het de bedoeling dat de interne markt en de integratie hand in hand gaan met ons streven om de EMU tot stand te brengen. Als - zij het weerbarstig - burger van het Verenigd Koninkrijk vind ik dit nogal merkwaardig. Ik vraag mij immers soms af of dit niet een droom van de Duitsers is. Volgens de persorganen van de twee grote partijen zou het immers wel eens kunnen zijn dat de EMU er niet komt. Interessante vaststelling is ook dat de toetreding van drie nieuwe landen ons streven naar integratie niet heeft afgebroken. Men heeft gezegd dat die landen het integratieproces zouden afbreken, maar ze hebben dat niet gedaan. De integratie gaat voort. Er zijn heel wat positieve ontwikkelingen zoals Douane 2000, het beheer, de overeenkomst over het faillissement en de harmonisatie van produkten. Daarnaast zijn er ook knelpunten zoals de overheidsopdrachten, de verzekeringen en de intellectuele eigendom.
Ik stem in met het voorstel van de heer Rapkay om de drempel te verlagen. Wij zijn ook voorstander van de door mevrouw Hautala gevraagde gedragscode voor de multinationale ondernemingen. Wij weten dat multinationale ondernemingen die zich in gebieden zoals het mijne komen vestigen daar soms niet blijven. Ik stem dan ook in met wat mevrouw Hautala over de duurzaamheid van de investeringen zegt.
Wat de steun voor ELISE betreft, ben ik het volkomen met de heer Kuckelkorn eens.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, geachte commissarissen, het door mevrouw Hautala voorgelegde verslag over verplaatsingen en industriële herstructureringen is van wezenlijk belang, en ik wil haar hulde brengen voor haar werk.
Ook ik ben van mening dat de Europese Unie snel maatregelen moet nemen om de negatieve gevolgen tegen te gaan van verplaatsingen die in de hand worden gewerkt door internationale handelsregels die een aanmoediging zijn om produktiecentra onder te brengen in landen waar de kosten het laagst zijn. Wij zijn dagelijks getuige van de nadelige gevolgen van zowel fiscale als sociale dumping. De politiek moet dus iets doen tegen de in het oog springende oneerlijkheid van bepaalde marktmechanismen.
Op Gemeenschapsniveau kan de EMU een cruciale factor zijn in de strijd tegen monetaire speculaties die de verplaatsingen in een stroomversnelling doen belanden. Ik steun derhalve de voorstellen van de rapporteur betreffende de oprichting van Europese werkraden die de verplaatsingen en herstructureringen op de voet moeten volgen. Dit is niet alleen zeer belangrijk, maar ook dringend.
Zo moeten ook de structuurfondsen worden aangewend met het oog op een duurzame ontwikkeling van de werkgelegenheid in de minst begunstigde regio's. Deze fondsen en kredieten worden te vaak beschouwd als een soort "communautaire jackpot" , wat onaanvaardbare verplaatsingen tot gevolg heeft waar niemand op lange termijn enig voordeel bij heeft. Iedereen kent wel een voorbeeld van een dergelijk schandaal. Wij hebben de middelen om deze schandalen te voorkomen, maar dan moet de politieke wil ook echt aanwezig zijn.
Tot slot acht ik het, net als de rapporteur en vele andere aanwezigen, noodzakelijk dat er op internationaal niveau sociale bepalingen worden ingevoerd teneinde de Europese economie te beschermen en de ontwikkelingslanden te helpen zich op sociaal gebied uit hun moeilijke situatie te werken. Ook dit is mogelijk, maar we moeten het wel willen.
Mijnheer de Voorzitter, onze discussie is dus een echte politieke discussie, waarin de voorstanders van een radicaal liberalisme en de voorstanders van een geregelde economie tegenover elkaar staan. Het is een moeilijke strijd, maar de geloofwaardigheid van onze Europese Unie en het antwoord op de vraag of de publieke opinie zich nog iets gelegen zal laten liggen aan Europese Unie, hangen af van deze strijd en van de maatregelen die wij op dit gebied zullen nemen.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het ons door mevrouw García Arías voorgelegde verslag inzake het 25ste verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid getuigt van een ideologisch geladen afwijzing van het door concurrentie, het particuliere bedrijfsleven en liberalisering gekenmerkte beleid van de Gemeenschap. In zoverre richt het door mevrouw Arías voorgelegde ontwerp-verslag zich tegen het consequente liberaliserings- en dereguleringsbeleid van de Commissie in de sectoren vervoer, telecommunicatie en energie. Uiteindelijk keert het zich ook tegen de lid-staten die de voorrang geven aan privatisering en deregulering boven handhaving van openbare monopolies.
De politieke vooringenomenheid komt vooral in de toelichting en minder in de ontwerp-resolutie tot uiting. Namens mijn fractie kan ik duidelijk stellen dat als wij morgen bij de stemming paragraaf 15 niet uit het verslag krijgen, dat voor ons een reden zal zijn om het verslag in zijn geheel te verwerpen. De christen-democratische fractie verwerpt, zoals trouwens ook de Commissie, een wijziging van artikel 90, lid 2, van het EG-Verdrag. Eisen tot beperking van de toepassing van de mededingingsregels van het EG-Verdrag voor dienstverlenende overheidsbedrijven en tot schrapping van artikel 90, lid 3, met als eerste bedoeling openbare bedrijven als overheidsbedrijven te handhaven, worden door mijn fractie verworpen.
Dit zou bovendien leiden tot een inkrimping van de rol van de Commissie en bijgevolg tot een uitbreiding van de bevoegdheden van de nationale staten.
Door de schrapping van artikel 90, lid 3, van het EG-Verdrag zouden wij ons liberaliseringsbeleid in de sectoren telecommunicatie, energie en postdiensten ondermijnen. De voorstellen zouden tot een heroriëntering van het Verdrag ten gunste van nationale openbare diensten leiden en ten koste van de integratie van de markten gaan.
Sta mij toe dat ik daar nog iets aan toevoeg. Wat mij betreft is ook paragraaf 16 van het verslag, die blijkbaar overeenkomt met de opvattingen van de Commissie, zeer bedenkelijk. Een aanvulling van artikel 3 van het Verdrag zou aanzienlijke en fundamentele gevolgen in de EU hebben. Als het tot de gevraagde wijziging zou komen, zouden de prestaties om het bestaan veilig te stellen een dimensie krijgen die onmogelijk nog in te perken zou zijn. Een dergelijk artikel zou bijgevolg ook een belangrijke invloed hebben op de toepassing van de mededingingsregels, in de eerste plaats op de voorschriften inzake subsidies, maar zeker ook op het gebied van de cohesie.
Een wijziging is bovendien een extra middel - of althans de mogelijkheid - om de monopoliepositie van overheidsbedrijven te handhaven. In zoverre is het een tweede weg. Dat kan ons beleid niet zijn! De EVP is altijd opgekomen voor een sterk integratie- en mededingingsbeleid. Daarom hebben wij onze bezwaren duidelijk gemaakt en ik hoop dat wij morgen bij de stemming nog iets aan dit verslag kunnen wijzigen!

Van Bladel
Voorzitter, ik beperk mij in deze korte tijd uitsluitend tot de reactie op het verslag-Kuckelkorn.
In mijn land is onlangs de voorzitter van het midden- en kleinbedrijf benoemd tot commissaris van de koningin. Dat geeft aan dat de overheid waardering heeft voor de ervaring en de kennis van de mensen uit dit midden- en kleinbedrijf. Er werd tot nu toe veel gepraat, hier en in de lidstaten, over het belang van het MKB voor de werkgelegenheid. Ik ben dan ook blij met het voorstel-Kuckelkorn. Niet alleen geeft het meer kansen op banen, de burger van Europa ziet nu dat ook vanuit het Parlement en de Commissie het welzijn van de burger ons ter harte gaat.
De toegang tot de financiële markten is voor de kleine ondernemer niet eenvoudig. Laten we maar gerust vaststellen, de ondernemer bevindt zich wat dit betreft in een achterstandspositie. Dat met het initiatief-ELISE een communautaire verantwoordelijkheid wordt genomen die zinvol is, moet de Raad nu eindelijk toch eens begrijpen, ook de Europese integratie gaat nu eenmaal niet voorbij aan de kleine ondernemingen. In dit verband constateer ik dat de ambities van de Commissie en het doel en middelen, dat daartussen een diep gat ligt. Daarnaast is het mijn idee dat de beschikbaar komende financiële ondersteuning absoluut gekoppeld moet worden aan het aantal banen dat wordt gecreëerd. Dat lijkt me toch wel essentieel. De beschikbaarstelling van gelden voor een periode van 24 maanden met een beoordeling na 18 maanden komt mij bedrijfsmatig over. Daar ben ik blij mee. Maar het programma kan eerst succesvol zijn bij voldoende omvang van de leningen. Een echt succes vraagt dan ook om een garantie voor langere continuïteit. Op korte termijn hoop ik dat dit project evenveel succes zal hebben als de gelijknamige compositie van Beethoven. Commissaris Bangemann: ich bin für Elise .

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij concentreren op het verslag over het concurrentiebeleid en het probleem van de overheidssteun. De overheidssteun kunnen we helaas niet zomaar ineens afschaffen. Daarom moeten we ervoor zorgen dat het verlenen van overheidssteun op een welbepaalde en transparante manier gebeurt. Zowel de concurrenten als de consumenten moeten kunnen zien wat er gebeurt. Daarom stelt de Liberale Fractie voor om een openbaar toegankelijk register aan te leggen waarin elke vorm van overheidssteun die de lid-staten aan hun ondernemingen verlenen, opgetekend wordt. Ik hoop ten zeerste dat commissaris Van Miert kan instemmen met punt 18 van het verslag, dat overeenkomt met het voorstel van het Ierse voorzitterschap betreffende een register.
Het tweede punt waarover ik het wil hebben, is de vraag of de Commissie zich niet zou moeten alliëren met de ondernemingen die gehinderd worden door overheidssteun. Deze ondernemingen zijn vaak het best geplaatst om het concurrentieverstorende effect in hun eigen branche te beoordelen en de standpunten van de industrie zouden de Commissie misschien kunnen helpen om weerstand te bieden aan de druk van de lid-staten in twijfelgevallen. De meest consequente manier om tijdige kennisgeving te garanderen is de uitvaardiging van een verordening die regels vastlegt voor de toekenning van overheidssteun, voor de bekendmaking van gevallen van overheidssteun en de duur ervan, kortom die een kader vormt voor het volledige dossier en waarbij ook de betrokkenheid van een derde partij, de regels inzake toegang tot de documenten en de mogelijkheid voor commentaar op het geval in kwestie, bijvoorbeeld in de vorm van een hoorzitting, gepreciseerd worden. Daarom verzoek ik mijn collega's om in navolging van de Liberale Fractie, punt 26 in het verslag te steunen. Van de Commissie zou ik graag vernemen wat zij vindt van het idee om een derde partij en concurrerende ondernemingen bij de beperking van overheidssteun te betrekken.

Elmalan
Mijnheer de Voorzitter, in de Europese Unie zullen op korte termijn honderdduizenden banen verloren gaan of op de tocht komen te staan ingevolge verplaatsingen die door ondernemingen met het oog op hun concurrentievermogen worden uitgevoerd, met name in de sectoren textiel, schoenen en elektronica, maar ook in alsmaar meer takken van de dienstensector.
Deze verplaatsingen, die concurrentie tussen de volkeren tot gevolg hebben aangezien er op loonverschillen en sociale verschillen wordt gespeculeerd, worden vaak uitgevoerd zonder voorafgaande informatie of raadpleging van de vakbonden en zonder enige consideratie voor de werknemers en de economische belangen van de betrokken regio's.
In het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid wordt een aantal interessante voorstellen gedaan teneinde monetaire speculatie tegen te gaan, met name het door onze fractie gesteunde voorstel een "Tobin-belasting" op het kapitaalverkeer te heffen. Deze voorstellen zullen echter slechts beperkte gevolgen hebben, zolang ze de logica blijven volgen van het Verdrag van Maastricht, dat is gebaseerd op liberalisering en deregulering die uitsluitend aan het kapitaal ten goede komen.
Samen met de vakbonden verzetten wij ons tegen deze uiterst schadelijke verplaatsingen en eisen wij nieuwe rechten voor werknemers op nationaal en communautair niveau, zodat zij hun verworvenheden kunnen behouden, kunnen strijden voor het behoud van hun banen en toezicht kunnen houden op de besteding van aan ondernemingen verleende staatssteun.

Blokland
Voorzitter, wie nog twijfelde, moet nu wel overtuigd zijn dat dat het midden- en kleinbedrijf zoiets is als de lievelingsdochter van de Europese instellingen. ELISE, wat een prachtige naam voor een leninggarantieregeling die de werkgelegenheid bij het MKB moet stimuleren. Zoiets moois, daar kan toch niemand iets op tegen hebben? Het is ook nog eens de naam van mijn dochter.
Toch kan er achter een mooie naam iets minder fraais schuil gaan. En dat lijkt hier het geval te zijn. Niet voor niets voeren regeringen van Europese lidstaten het argument aan dat communautaire subsidieprogramma's voor het MKB strijdig zijn met het subsidiariteitsbeginsel. Desondanks zette de Europese Commissie toch door met dit voorstel. De omvangrijke werkloosheid in de Europese Unie maakt volgens haar een communautaire aanpak noodzakelijk.
Ik zou bereid zijn om deze redenering te volgen als de maatregel-ELISE uniek zou zijn in zijn soort. Dat is hij niet. In Nederland kennen we een soortgelijke borgstellingsregeling. De Nederlandse Raad voor het Midden- en Kleinbedrijf stelt dat ELISE de goede werking van deze regeling zal doorkruisen in plaats dat ze een aanvulling erop vormt. Het lijkt erop dat ELISE geen subsidiaire werking heeft, maar contrair gaat. De Europese Commissie moet dit punt maar eens ophelderen.
Anderzijds kijk ik ook naar sommige van mijn collega's. De amendementen 3 en 6 frusteren de werking van deze regeling voor ondernemers. Voor kleine ondernemingen is het van belang dat de leninggarantie snel, eenvoudig, rechttoe, rechtaan, dus zonder veel bijkomende administratieve verplichtingen tot stand komt. Anders hebben ondernemers reeds bij voorbaat geen trek in dit Europese aanbod. En in plaats van een schone dochter, wordt ELISE dan een winkeldochter.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag over de interne markt van de Europese Commissie is eigenlijk een luide oproep om gebruik te maken van dit instrumentarium waarover wij beschikken om het economisch handelen doeltreffender te maken, zonder evenwel te vergeten, mijnheer Konrad, dat de markteconomie een sociale dimensie heeft en dat niet alleen aan het vrije verkeer van goederen, kapitaal en diensten, maar ook aan het vrije verkeer van personen moet worden gedacht. Wij moeten zien dat we Europa in het belang van de mensen opbouwen en de ons vandaag voorgelegde verslagen vormen daar eigenlijk een goed uitgangspunt voor. Het zou goed zijn als er hierop van de Commissie ook reacties en voorstellen kwamen.
In verband met de interne markt en de voltooiing daarvan moet ik in herinnering brengen dat wij vorig jaar al een lijst van punten hadden waarop wij, als Parlement, kritiek hadden: het uitblijven van een harmonisatie van de milieuvoorschriften, het uitblijven van een harmonisatie van de belastingen, de gaten in de opleiding van douaneof belastingambtenaren, die moeten worden geschoold om ook in de interne markt te kunnen werken.
Daarnaast wordt in dit debat nog iets anders duidelijk, namelijk dat wij aan het Verdrag van Maastricht, dat sinds de interne markt nog is verbeterd, eigenlijk een zeer doeltreffend instrumentarium hebben om een Europees beleid te ontwikkelen. De interne markt is één element; anderzijds zijn er het mededingings-, fusie-, structuur- en industriebeleid, net als trouwens ook - de heer Kuckelkorn heeft dat zeer duidelijk gezegd - het beleid ten behoeve van de kleine en middelgrote bedrijven. Dat alles vormt de basis waarop wij daadwerkelijk een vertrouwenspact voor de Europese Unie kunnen opleggen. Dit element ontbrak nog en ik denk wij in onze ijver niet mogen nalaten de staatshoofden en regeringsleiders ertoe aan te sporen het nog toe te voegen.
Ik heb nog een andere reden om deze elementen allemaal tezamen te vermelden, namelijk dat ook in het verslagGarcía Arías zeer duidelijk erop werd gewezen dat het mededingingsbeleid, bijvoorbeeld de controle op overheidssteun, voldoende moet worden gecoördineerd met wat er in het structuurbeleid aan controlemaatregelen bestaat. Er bestaat dus een instrumentarium, maar het wordt nog niet doeltreffend genoeg gebruikt en wij moeten zeker ook de lid-staten nog ervan overtuigen een verdere bijdrage te leveren.
Bijzonder ergerlijk vind ik dat er op het gebied van de belastingharmonisatie nog altijd sprake is van concurrentievervalsing, zodat men nu ook al binnen de Europese Unie, met andere woorden binnen één Gemeenschap, één interne markt, ondertussen van ruïneuze fiscale concurrentie spreekt. Ik denk dat veel Commissieleden zouden kunnen helpen om daar een einde aan te maken. Mijnheer Van Miert, ik zou gaarne zien dat er in het volgende mededingingsverslag wat uitvoeriger werd ingegaan op de vraag in hoeverre programma's en voorschriften voor belastingvrijstelling en belastingfaciliteiten in de verschillende lid-staten kunnen bijdragen tot vervalsing van de concurrentieverhoudingen en wat wij daartegen moeten doen.
Ik zou ook gaarne vernemen hoe wij het regionale beleid en het industriebeleid nog doeltreffender aan elkaar kunnen koppelen zonder dat de concurrentie in gevaar komt. Ik denk dan ook dat dit verslag over de interne markt een verdere stap is om ons in staat te stellen op Europees niveau met een goed geweten te beweren: als de arbeidsverdeling tussen de regio's, de lid-staten en de Unie functioneert, hebben wij een aanbod te doen.

Peijs
Voorzitter, allereerst het verslag-García Arias. De grote machtsconcentraties of verstoringen door staatssteun ondergraven de interne markt. De Europese Commissie heeft daar een overduidelijke taak. Meestal wordt staatssteun gegeven vanuit nobele doelen. Er tegen optreden is daarom nooit populair. Om arbeidsplaatsen in de Franse textielsector te redden heeft de Franse regering experimentele maatregelen tot verlaging van de sociale lasten in de Franse textielsector ingesteld. Dit via het hanteren van de de-minimus-regel voor bedrijven met minder dan 50 werknemers. Dat waren bijna 11.700 bedrijven van de 13.000. Het is in strijd met het Europese mededingingsbeleid. De maatregel heeft geleid tot meer dan 10 %, namelijk 12, 5 % concurrentiekrachtverhoging ten opzichte van de buitenlandse textielsectoren.
Wat betreft de staalsector vraagt mijn fractie de Commissie nogmaals, ook ná 2002, om de strikte voortzetting van een steuncode ten behoeve van de staalsector; zie ons amendement in deze.
Dan het ELISE-programma. Mijn fractie zal tegen de amendementen 3, 6 en 8 stemmen. Immers, in deze amendementen wordt een koppeling gemaakt tussen het bedrag van de borg en het aantal te creëren arbeidsplaatsen. In tegenstelling tot mijn collega Van Bladel vind ik dat een onding. Kleine ondernemingen kunnen niet van tevoren aangeven hoeveel banen ze precies gaan creëren als ze vandaag borg zouden krijgen voor een bedrijfshal. Een onmogelijke zaak. Als het programma mede om deze bureaucratische redenen mislukt, heeft de Raad een extra reden om volgend jaar nee te zeggen tegen dergelijke projecten.
Tegen het verslag van mevrouw Hautala heeft mijn fractie een aantal principiële bezwaren. We zullen dan ook tegen een aantal artikelen stemmen waarin zij bijvoorbeeld vraagt om het terugdringen van het werken met financiële derivaten, het aangaan van lange-termijnverplichtingen van bedrijven aan een regio inzake werkgelegenheid en om een permanente waarnemingspost om de verplaatsing op de voet te kunnen volgen. Dit soort zaken gaan mijn fractie echt te ver.
Over het verslag van de heer Secchi: de heer Monti heeft ons ooit een klachtenloket voor het bedrijfsleven toegezegd met een echt antwoord binnen zes maanden. Wij zouden hem daaraan willen herinneren en hebben daarom een amendement ingediend.

Kestelijn-Sierens
Ik zal het hebben over de overplaatsing van bedrijven. Delokalisatie is allertijden. In een vrije markteconomie zal men nooit bedrijven kunnen verhinderen zich te vestigen waar zij in de meest gunstige omstandigheden kunnen produceren.
Twee opmerkingen op het verslag. Ten eerste, bedrijven aan teveel regels en voorwaarden onderwerpen is niet opportuun. Voor derde landen moeten investeringen gezien worden als een middel om de economische ontwikkeling te bevorderen met een verbetering van de levensstandaard tot gevolg. Men moet nu eenmaal door dit proces om tot een sociale welstand te komen. Teveel regels vooraf zullen bedrijven afschrikken.
Het Europees regionaal beleid moet in plaats van subidieshopping mogelijk te maken door rechtstreekse steun te geven aan bedrijven zich toespitsen op de structurele omgevingsfactoren die de regels in hun geheel ten goede komen.
Vervolgens zijn de liberalen hevig gekant, en de heer Cox heeft het reeds gezegd, tegen een belasting op valutamarktoperaties. Dit leidt tot een verplaatsing van kapitaalstromen buiten de Unie. Daardoor worden de financiële markten minder liquide met grotere muntschommelingen en dit is juist hetgeen wij willen vermijden.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, verplaatsingen zijn een verschijnsel van onze tijd dat verbonden is aan het vrij verkeer van factoren, met name van kapitaal, dat de technologische vooruitgang benut en transnationale strategieën inzake produktiespecialisering en concentratie voert met de medeplichtigheid van de regeringen van bepaalde staten.
Of zij plaatsvinden binnen de communautaire en Europese ruimte of zich buiten Europa afspelen, het doel is altijd hetzelfde: het scheppen en benutten van gelegenheden voor kapitaalaccumulatie.
De mondiale liberalisering van kapitaal maakt het, nu in het kader van de TRIM-akkoorden van de Wereldhandelsorganisatie, mogelijk dat men van land tot land of van regio tot regio springt en natuurlijke rijkdommen en menselijke hulpbronnen exploiteert, dit volledig in tegenspraak met de doelstelling inzake economische en sociale cohesie, zonder zich te bekommeren om de regionale of de sociale gevolgen die dit veroorzaakt doordat de regionale verschillen worden vergroot, doordat - daar bovenop - onzekere en tijdelijke banen worden gecreëerd, doordat - hier en daar - het al rampzalige werkloosheidsniveau wordt verergerd.
Het verslag van collega Hautala - die ik feliciteer met haar werk - weerspiegelt ernstige bekommernissen die worden weergegeven in interessante en degelijke bewoordingen, hoewel de hoofdreden voor de transnationale verplaatsingen hierin contradictoir genoeg wordt aanvaard en gerechtvaardigd door industriële herstructureringen die blijkbaar alleen bestaan als voorwendsel of alibi voor deze verplaatsingen.

Torres Couto
Voorzitter, ook ik wil allereerst de rapporteurs feliciteren en onderstrepen dat op het gebied van het mededingingsbeleid inderdaad ernstige bekommernissen blijven bestaan om de recente anticoncurrentiële allianties in de particuliere energie- en telecommunicatiesector. Ik geloof dat transparantie hier aan de orde is. En aangezien transparantie aan de orde is, is het zaak een aantal omvangrijke maatregelen te treffen, door met name aandacht te besteden aan de toenemende dispariteit tussen de regio's wat de bedragen inzake overheidssteun betreft (en daarom ben ik van mening dat de Commissie spoedig een lijst met alle steun moet publiceren); het is tevens zaak meer middelen vrij te maken voor DG IV en bij voorbaat elk voorstel te verwerpen, van wie dit ook komt, om onafhankelijke kartels op te richten voor de toepassing van gelijk welk mededingingsbeleid; de coördinatie tussen de verschillende communautaire beleidsvormen die de industriële concurrentie beïnvloeden is dringend noodzakelijk, met name het industrieel concurrentiebeleid van de interne markt en het handelsbeleid, en het is ook van belang alle jammer genoeg nog bestaande hindernissen voor het vrije verkeer van personen en goederen weg te werken.
Wat verplaatsing en industriële herstructurering in de Unie betreft, moeten wij rekening houden met de economische en sociale gevolgen en vele van de beweegredenen die jammer genoeg aan de oorsprong van deze verplaatsingen liggen. Wij mogen niet vergeten dat geldspeculatie de grootste oorzaak van monetaire instabiliteit is die de op het vlak van de reële economie genomen besluiten vervalst. De verplaatsingen moeten de Commissie ertoe brengen snel voorstellen te doen die speculatie met afgeleide financiële produkten ontmoedigen. Bij de liberalisering van buitenlandse investeringen en andere vormen van kapitaalmobiliteit dient het accent op de duurzame ontwikkeling te liggen. Zij mogen geen binnenweg zijn om de belangen en de sociale grondrechten van de werknemers met de voeten te treden of kapot te maken. In naam van de werkloosheidsbestrijding en de verdediging van een sociaal Europa is de belasting op kapitaalbewegingen belangrijk, evenals de permanente bestrijding van fiscale en sociale dumping. Wat het MKB betreft is, gezien het belang hiervan voor het concurrentievermogen, de groei en de werkgelegenheid, een verbetering vereist van hun toegang tot de financieringsbronnen, alsmede een begrotingsinspanning van de Unie overeenkomstig het voorgestelde in het verslag, dat de invoering van projecten met een positieve weerslag op de werkgelegenheidsschepping stimuleert en vergemakkelijkt.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, dit is een beroep op het Reglement, en met name op artikel 13 van het Reglement betreffende de politieke mandaten in onze Vergadering.
Mijnheer Capucho, u voldoet niet langer aan de voorwaarden van artikel 13, leden 1 en 3. Lid 1 bepaalt dat een ondervoorzitter, dus iemand die het mandaat van ondervoorzitter vervult en door de voltallige Vergadering is gekozen, wordt voorgedragen door een fractie of door 29 afgevaardigden. U bent voorgedragen door een fractie, namelijk de liberale fractie. Lid 3 van artikel 13 bepaalt dat er bij de verkiezing van de Voorzitter, de ondervoorzitters en de quaestoren over het geheel genomen rekening dient te worden gehouden met een rechtvaardige vertegenwoordiging van de lid-staten en van de politieke richtingen.
U hebt uw mandaat aanvaard als vertegenwoordiger van de liberale fractie en u hebt niet het fatsoen gehad uw mandaat van ondervoorzitter neer te leggen op het moment dat u in een andere politieke richting bent gegaan. Ik vraag mij dan ook af waarom u op de voorzittersstoel zit.

De Voorzitter
Waarde collega, ik vestig uw aandacht op artikel 17, dat u blijkbaar is ontgaan: " Wanneer een lid van fractie verandert, behoudt hij voor de resterende duur van zijn ambtstermijn van twee en een half jaar zijn eventuele zetel in het Bureau of College van quaestoren" .
Het spreekt voor zich, geachte afgevaardigde, dat indien het ging om het aanblijven voor een langere periode ik niet zou aarzelen uw raad of de raad van de voorzitter van uw fractie, mocht die bestaan, op te volgen. Maar aangezien mijn ambtstermijn in januari verstrijkt, doet het probleem zich niet voor, niet op ethisch, noch op juridisch vlak. Dat is alles wat ik over deze zaak wilde zeggen.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Wijsenbeek voor zijn motie van orde. Ik wil het hier vanmiddag kort hebben over de verplaatsing van werkgelegenheid binnen de Europese Unie, het onderwerp van het verslag van mevrouw Hautala. In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid verliep de stemming over dit verslag moeizaam en stonden links en rechts uiteindelijk lijnrecht tegenover elkaar. Over de diepe politieke kloof heen breng ik hulde aan mevrouw Hautala, die grote inspanningen heeft gedaan om een compromis te vinden. Ik vrees echter dat het bereikte compromis voor ons onvoldoende is om het verslag in zijn huidige vorm goed te keuren. Wij zullen over een aantal punten een afzonderlijke stemming vragen, vooral over de nogal provocerende uitspraken over sociale dumping en de race naar de bodem op sociaal gebied, die impliceren dat sommige lid-staten andere opzettelijk trachten te verdringen door hun sociale bescherming te verminderen. Dat is beslist niet het geval. Ik weet dat omdat ikzelf uit een land kom dat wegens zijn houding tegenover het Sociaal Hoofdstuk regelmatig wordt bekritiseerd, maar waar op het gebied van gezondheid en veiligheid in werkelijkheid veel strengere eisen worden gesteld dan in de andere lid-staten. Het beruchte six-pack werd in het Verenigd Koninkrijk immers met buitensporig grote ijver ten uitvoer gelegd, waardoor daar lasten werden opgelegd die in andere landen niet bestaan.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik stel vast dat de heer Cassidy buiten adem is. Hij heeft van de gelegenheid geen gebruik gemaakt om u in zijn fractie te verwelkomen. Hij is ongetwijfeld buiten adem omdat, gelet op zijn krappe meerderheid vorige keer, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij hem voortdurend opjaagt.
Ik zou in het kader van dit debat twee opmerkingen bij het verslag van de heer Secchi willen maken. Wat amendement 4 betreft, wordt de vrije markt door de nationale controle op de prijzen van farmaceutische produkten nog steeds ernstig verstoord. In Europa is er ruimte te over om generieke geneesmiddelen te ontwikkelen. In de Verenigde Staten verwacht men dat de markt van de generieke geneesmiddelen de volgende tien jaar sterk zal groeien. Ook hier moet dat mogelijk zijn. Met ons huidig beleid exporteren wij werkgelegenheid naar Turkije, IJsland en andere landen. Met mijn amendement op dit verslag wil ik dat verhelpen.
In de tweede plaats vraag ik uw aandacht voor de toegang tot de justitie. Ik heb daarop ook vorig jaar in mijn verslag al de aandacht gevestigd. Vele kleine bedrijven in de Gemeenschap hebben nog steeds geen toegang tot de justitie omdat de interne markt ze niet de rechten geeft die ze in uitzicht had gesteld. Het pakket-Monti heeft de situatie verbeterd, maar toch wacht ons nog veel werk.
Ik heb het gevoel dat het Europese project wordt gehinderd door wat president Mitterand de koppige aanwezigheid van de eeuwen noemde. Telkens als iemand in een land of werelddeel beweging wil krijgen, grijpt de geschiedenis hem bij de enkels. Wij hebben een extra inspanning nodig om de interne markt te voltooien vooraleer de monetaire unie tot stand komt.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, zonder enige onderbouwing door economische theorieën en zonder welk empirisch bewijs dan ook, beweert de rapporteur, de heer Secchi, dat de verschillende belastingtarieven in de lid-staten de oorzaak zijn van "ernstige distorsies van het verkeer van goederen, diensten en kapitaal" .
Dit is een van de meest voorkomende misvattingen over de interne markt. Ten eerste zijn de verschillende belastingtarieven niet discriminatoir, d.w.z. zij treffen in gelijke mate de binnenlandse en de buitenlandse productie. De distorsies die worden veroorzaakt door verschillende belastingtarieven, zijn te verwaarlozen, en leveren geen ernstig effectiviteitsverlies op, van misschien hooguit een tiende procent van het bruto nationaal product. Ten tweede weerspiegelen belastingen een democratische keuze van de burgers in de verschillende lid-staten.
In Zweden hebben wij hoge belastingen. Dit geeft o.a. aan dat de Zweden positief staan tegenover de overheidssector en een uitgebreid stelsel van sociale zekerheid. Harmonisatie van de belastingen met de rest van de landen van de Europese Unie houdt voor ons verlaging van de belasting in en daardoor een verlaging van het niveau van de overheidszorg. Dat zou een verlies van welzijn voor de Zweedse samenleving betekenen, aangezien wij dan niet de samenleving zouden hebben die onze burgers zich wensen.
Ik heb mij vaak afgevraagd wat de drijfveer is achter deze "harmonisatiezucht" . Het is een mythe dat die leidt tot economische winst en de groei doet toenemen. Het is daarentegen geen mythe dat die lijnrecht ingaat tegen de wensen van de burgers van de lid-staten. De burgers van de Unie willen hun eigen belastingsysteem opbouwen, zodat dit past bij de verschillende culturen, zeden en politieke kleur van de verschillende landen. Ze willen niet dat een commissie zich hiermee bemoeit omwille van een abstract beginsel.

Van Velzen, W.G.
Voorzitter, in tegenstelling tot de heer Wijsenbeek verwelkom ik u gaarne in de EVPFractie. Ik vind het jammer dat de heer Wijsenbeek is weggelopen. Ik neem aan dat het niet symbolisch is voor zijn fractie.
Ik zou op de eerste plaats dank willen uitspreken aan de rapporteur, mevrouw García Arias, en ik zou dus willen zeggen dat ik helaas niet kan instemmen met de volledige tendens van haar verslag. Enerzijds spreekt zij haar grote vertrouwen uit in het concurrentiebeleid van de Europese Commissie, maar anderzijds wordt zeer krampachtig gedaan over het beleid van diezelfde commissie ten aanzien van bedrijven met exclusieve rechten en over het principe van liberalisering.
Wat betreft de liberalisering, mevrouw García Arias wil een zeer strakke vastlegging van kwaliteit en kosten van een dienst. Ook mijn fractie is voor een pakket van aan de burger aan te bieden diensten, maar de zeer strakke vastlegging zoals mevrouw García vooraf vraagt, zou het hele concurrentieprincipe onrecht aandoen.
Laten wij maar eens naar Zweden of mijn eigen land, Nederland, kijken. Meteen na het verschijnen op de mobiele telefoniemarkt van concurrentie is de prijs van de dienst gedaald, de beschikbaarheid vergroot en de kwaliteit aanmerkelijk verbeterd. Dat is toch precies wat ook mevrouw García Arias wil. Ik denk daarom dat de definitie in mijn amendement de werkelijkheid van het liberaliseringsbeleid veel beter aangeeft.
Dan wijziging van artikel 90. Ik ben van mening dat de discussie in het Huis zuiver moet zijn. Laten wij eens goed naar de tekst van artikel 90 kijken. Dit artikel verwijst rechtstreeks naar artikelen 85 en 86 van het Verdrag. Het verbiedt lidstaten en ondernemingen om dominante posities in stand te houden om de te hoge prijzen aan consumenten te berekenen, om oneerlijke voorwaarden in contracten met afnemers op te leggen, enzovoort. Is het dan juist dat dat artikel 90 door de PSE moeten worden gewijzigd. Ik vraag nadrukkelijk aan de PSE om nog eens te overwegen waarom men tegen het amendement is van mijn fractie.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, uit het verslag van de heer Secchi over de interne markt blijkt hoever wij staan, maar ook hoeveel wij nog moeten doen om een echt doeltreffende interne markt tot stand te brengen die de Europese burgers ten goede komt. Wij zijn nu in 1996, maar de interne markt van 1992 is er nog steeds niet. Tot onze schade zijn de vier vrijheden nog steeds geen feit. Wiens schuld is dat? Dat is zeker de schuld van de lid-staten, die in een derde van de 128 door de heer Monti dit jaar wegens inbreuken geopende procedures op het beklaagdenbankje zitten. De helft van de regeringen die ervan worden beschuldigd de EUwetgeving niet toe te passen heeft de brieven van de heer Monti na zes maanden nog steeds niet beantwoord.
Ook de Commissie draagt schuld. De Commissie geeft blijk van moed en vastberadenheid bij de uitvoering van het mededingingsbeleid van de Gemeenschap, maar met betrekking tot de interne markt blijft ze bij de pakken zitten. Wie betaalt het gelag? Dat zijn zeker de kleine ondernemingen. Een toeristisch bedrijf in Crewe, een spoorwegstad in mijn Europees kiesdistrict, heeft stilaan schoon genoeg van zijn grensoverschrijdende activiteiten in Frankrijk omdat het dubbel dreigt te worden belast. Het geloof dat de vooruitgang nog steeds op personencontroles aan de grenzen steunt, is nadelig voor het toerisme en de toeristen in Europa. Wanneer gaan wij er eindelijk mee ophouden vrije burgers aan onze grenzen te controleren? Vorige week nog was het voor mij gemakkelijker om met mijn laissez-passer binnen te komen in Slovenië, dat niet tot de EU behoort, dan om weg te komen uit het Britse rechtsgebied, waar zulke controles over het algemeen drie keer worden uitgevoerd. Bij gebrek aan Europol schijnen onaantrekkelijke Europese burgers zoals zware criminelen, kinderpornografen, pedofielen en drugsbaronnen zich zoals piraten en boekaniers vrij in de gehele Europese markt te kunnen bewegen. Vooral kwetsbaar zijn de kinderen, die de interne markt hoop en voorspoed in plaats van risico's en gevaren moest bieden. Dat is vooral betreurenswaardig nu op de eerste tekenen van het succes van de interne markt wordt gewezen. Ik bedoel daarmee de 36 verslagen van de heer Monti over de markt, waarin wordt aangegeven waar in Europa de 900.000 nieuwe banen worden gecreëerd die het rechtstreekse gevolg zijn van de nobele inspanningen van Europa om een wondermarkt tot stand te brengen.
Wij moeten de geest van 1992 van de heer Delors opnieuw aanwakkeren en tegen het einde van de eeuw voor een echte interne markt zorgen. In dat verband ben ik ingenomen met de vastberadenheid van Tony Blair, de verwachte volgende premier van het Verenigd Koninkrijk, die de interne markt onder het volgende Britse voorzitterschap wil voltooien.

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over het verslag van mevrouw Hautala over de verplaatsing van ondernemingen. Wij hebben dit verslag grondig bestudeerd vanuit het oogpunt van het regionale beleid en moeten erkennen dat het een aantal positieve punten bevat. We zijn echter ook op problemen gestoten en wij hebben geprobeerd hier iets aan te doen in het debat dat wij in de Commissie regionaal beleid gehouden hebben. Er is ongetwijfeld vooruitgang geboekt maar onvoldoende opdat wij het volledig eens zouden kunnen zijn met het verslag. Dit verslag vertoont een aantal leemtes en wijkt af van een aantal concepten. Wij vrezen dan ook dat dit een obstakel kan vormen voor buitenlandse investeerders die in om het even welk land van de Europese Unie willen investeren.
Wij vinden nog altijd onvoldoende rechtvaardiging voor het feit dat het voorstel, om de structuurfondsen te gebruiken om de economische samenwerking tussen de Europese regio's te bevorderen, niet is opgenomen. Bovendien wordt in punt 15 felle kritiek geleverd op de structuurfondsen, worden een aantal alleenstaande gevallen van gebrek aan coördinatie veralgemeend en wordt uiteindelijk zelfs het contraproduktieve karakter van de structuurfondsen beklemtoond. Niets is minder waar dan zo'n veralgemening. Dit alles brengt mee dat wij enig voorbehoud maken om ons volledig achter dit verslag te scharen.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, een duidelijke illustratie van de huidige situatie is het lot van de ongeveer 600 werknemers van Semperit in Ballyfermot, een dochter van Continental AG en een van de grootste werkgevers in die armoedige Dublinse buurt. Twee maanden geleden kregen de werknemers het bericht dat de vestiging in december haar deuren zou sluiten. Ik heb documenten van de ondernemingsraad gezien die erop wijzen dat de produktie naar India zal worden overgebracht.
Men zegt ook dat Continental AG tracht te beletten dat de vestiging aan een andere onderneming of aan de bedrijfsleiding en de werknemers zelf wordt verkocht. De onderhandelingen zijn nog steeds aan de gang en zullen hopelijk met succes worden bekroond. Ook andere vestigingen in Schotland, België en Oostenrijk zijn echter in gevaar. Dit is een treffende illustratie van de situatie.
Ik meen dat wij dringend procedures moeten ontwikkelen waarmee wij kunnen beletten dat ondernemingen alleen maar verhuizen om voordeel te halen uit minder strenge controles en, als ze toch wegtrekken, kunnen verhinderen dat een of andere concurrent hun plaats inneemt.

Wijsenbeek
Persoonlijk feit, artikel 108. Ik wil de heer van Velzen er uitsluitend op wijzen dat het zo mag zijn dat soms enkele liberalen even niet aanwezig zijn, maar dat het liberalisme in ieder geval in ons land en in enkele naburige landen in opkomst is hetgeen niet gezegd kan worden van de christen-democratie. Inmiddels is onze partij de grootste partij in ons land.

Parigi
Mijnheer de Voorzitter, een hoog werkgelegenheidsniveau, economische en maatschappelijke stabiliteit, concurrentievermogen van de industrie, duurzame ontwikkeling en eerlijke verdeling van de produkten: dat zijn de doelstellingen die een communautair beleid van herstructurering en verplaatsing van industrieën zou moeten nastreven. De verplaatsing van industriële activiteiten vormt echter vandaag de dag een complex probleem waar twee soorten gevolgen aan kunnen kleven. Er kan namelijk een positieve weerslag aan verbonden zijn, als die verplaatsing werkgelegenheid creëert in bepaalde sectoren, maar ook een negatieve weerslag, als een en ander gepaard gaat met afkalving van de werkgelegenheid in regio's die geen perspectieven op andere werkmogelijkheden hebben.
Uiteraard zouden wij de negatieve effecten kunnen beperken als wij met een dubbel actieplan komen, een plan dat zowel stappen op intern als op extern vlak neemt.
Op het interne communautaire vlak moet voorrang worden verleend aan het objectief van duurzame groei en dient men de geijkte maatregelen te nemen om monetaire speculaties op de economische omstandigheden tegen te gaan.
Wij zijn van mening dat met een goede sociale en fiscale harmonisatie, welke onder meer beperkingen stelt aan het toekennen van allerlei uitzonderingen, iedere vorm van fiscaal of sociaal protectionisme voorkomen kan worden. Eveneens zijn wij ervan overtuigd dat de communautaire steun, die een concrete vorm krijgt via de Structuurfondsen, een beschermingsclausule moet omvatten die nauw verband houdt met een precieze, gegarandeerde toezegging op de lange termijn om bestaande banen te beschermen, om kansen op nieuw werk te creëren en mogelijkheden van plaatselijke ontwikkeling te verzorgen.
Via het verslag-Hautala kunnen wij ons vandaag beklagen over het gebrek aan deugdelijke coördinatie van het communautair beleid op het vlak van mededinging, industriebeleid, handel en interne markt.
Sprekend vanuit onze positie van sociaal-rechtse partij hopen wij dus dat de Unie in haar externe optreden hamert op het feit dat men in de handelsakkoorden absoluut sociale clausules moet opnemen die teruggrijpen op de voorschriften van de Internationale Arbeidsorganisatie inzake handel en investeringen en uiteindelijk dienen tot bescherming van de vrijheid van vereniging, de definitie van een arbeidsgerechtigde minimumleeftijd, het tegengaan van discriminatie en het verbod op dwangarbeid.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk is een dergelijk debat ook een debat over het economisch beleid. En in het economisch beleid zijn vanzelfsprekend ook de verschillende invalshoeken van de respectieve partijen tegenover dit belangrijke probleem terug te vinden. Ik zou evenwel de aandacht van de geachte leden willen vestigen op de Verdragen van Rome, omdat daarin een beslissing werd genomen die ons in een belangrijke kwestie ook in verband met de mundialisering niet bespaard zal blijven en die volgens mij ook de enig mogelijke beslissing is. Ik verklaar mij nader.
Als verschillende markten naar elkaar toe moeten groeien, als verschillende maatschappelijke systemen in een belangrijke sector de concurrentie ook tezamen willen aangaan, dan heeft men daar regels voor nodig. Juist als men ervan uitgaat dat niet alle maatschappelijke systemen zich van vandaag op morgen aan elkaar aanpassen, dat ze dus niet allemaal socialistisch, liberaal of wat dan ook zijn, maar dat ze een verschillende kleur blijven houden, hoewel ze een gemeenschappelijke markt willen vormen, heeft men regels nodig om te voorkomen dat de concurrentie unfair wordt. Precies dat is het probleem van de interne markt en precies dat is het probleem van de mundialisering. Hier ligt ook het probleem van de verplaatsing van bedrijven en dergelijke, waar wij ons hier mee bezighouden, overigens ook het probleem van de werkloosheid. Want hoe kan men zijn economische kracht en concurrentievermogen behouden of, als ze verloren zijn gegaan, herstellen? Alleen door concurrentie!
In het woord concurrentievermogen zit immers ook "concurrentie" . Natuurlijk kan een openbare dienst ook bestaan en bepaalde prestaties leveren zonder dat hij optimaal werkt. Dat is heel goed denkbaar. Veel administraties der posterijen van traditionele aard, dus openbare monopolies, hebben immers alleen maar kunnen overleven, omdat ze wegens hun monopoliepositie nooit in gevaar zijn gekomen. Ze hebben een zeker - maar beslist geen optimaal - niveau van prestaties aangeboden. Ook in dit geval hebben de Verdragen van Rome een Salomonsoordeel geveld. Ze hebben zich niet voor of tegen openbare bedrijven uitgesproken. Het kan de Verdragen van Rome absoluut niets schelen of een bedrijf door particulieren of door de overheid wordt gerund. Ze hebben slechts één ding gedaan: als een bedrijf door de overheid wordt gerund, moet zijn gedrag overeenkomstig artikel 90 kunnen worden beoordeeld, omdat anders de situatie waarin met gelijke wapens wordt gestreden, die bij concurrentie tussen particuliere bedrijven vanzelf tot stand komt, niet bestaat. Een overheidsmonopolie kan in de concurrentie nu eenmaal meer doen dan een particulier bedrijf.
Daarom bestaat er een heel logisch verband tussen de artikelen 85, 86 en 90 - en mijn collega Van Miert zal daar zeker nog nader op ingaan - en de beslissing ten gunste van concurrentie. Als wij dat naar het mundiale systeem toe vertalen, moeten wij eerst een heel simpele vraag beantwoorden, namelijk: " Kunnen wij ons niets aantrekken van wat er rondom ons gebeurt?" . Kunnen wij bij wijze van spreken een heel zelfstandige, oorspronkelijke politieke orde vestigen? De Zweedse spreker heeft daarstraks gezegd: laat het alstublieft toch aan de Zweden over te beslissen welk systeem zij zelf willen betalen en hoeveel belastingen zij daaraan willen spenderen. Zo zou men ook voor de hele Unie kunnen zeggen: laat het toch aan ons over wat wij willen doen, of wij nu meer of minder concurrentie wensen, wij zullen ons van deze mundiale economische en politieke ontwikkeling niets aantrekken! Maar dit is, zoals iedereen weet, natuurlijk een retorische vraag. Wij kunnen dat niet doen. Wat staat ons dus te doen? Wij moeten ervoor zorgen dat de regels die wij voor ons in de interne markt hebben opgesteld, ook meer en meer in de wereldmarkt worden ingevoerd, en dat zijn nu eenmaal concurrentieregels! Er bestaan geen andere regels om een dergelijke vorm van samen-leven te organiseren. Het spreekt vanzelf dat er grenzen aan de concurrentie zijn en ik onderschrijf wat iemand hier heeft gezegd, namelijk dat concurrentie geen doel op zich is. Dat klopt! Concurrentie is een instrument, een gereedschap, zou je wel kunnen zeggen. Maar ze heeft nog altijd tot meer werkgelegenheid geleid dan welke andere methode ook. Als wat wij zeggen ons nu werkelijk eens ernst zou zijn en als wij ons nu eens niet meer tot mooie woorden zouden beperken - wij hebben 18 miljoen werklozen; de werkloosheidsbestrijding is ons eerste doel; wij zullen alles doen wat daar nodig voor is - dan moeten wij, zoals wij onlangs hebben voorgesteld, aan benchmarking doen. Wij zullen daar in het kader van de discussies over ons industriebeleid nog op terugkomen.
Laten wij toch even vergelijken! En we beginnen met de bedrijven. Hoe ziet het bedrijfsbeleid er, bijvoorbeeld wat de werkgelegenheid betreft, bij Ford in Keulen of VW in Wolfsburg vergeleken bij in andere autobedrijven uit? Als deze beide bedrijven met hun personeel in het kader van het maximum aantal werkuren zijn overeengekomen flexibel werk in te voeren, is dat dan tegen de wil van de werknemers gebeurd? Door deze regeling kunnen werknemers in de zomer of in het voorjaar, als er meer bestellingen zijn, langer dan de normale dagelijkse werktijd werken. De overuren worden op een werktijdrekening gezet en de werknemers krijgen er niet langer een toeslag voor. In de winter, als de bestellingen teruglopen, worden deze positieve saldi op de werktijdrekening weggewerkt. En dat functioneert! Hierdoor zijn de werknemers zekerder van hun arbeidsplaats en blijven de bedrijven concurrerend, hoewel het loonniveau heel wat hoger ligt dan in India of elders.
Ik heb altijd gezegd en herhaal nogmaals: het kostenniveau alleen, en met name het loonniveau alleen, is niet van doorslaggevend belang bij de keuze van de plaats waar men investeert. Een onderneming zal zich vestigen waar ze het produktiefst kan werken en zal een zeker loonniveau, als het maar flexibel genoeg is, in haar arbeidsorganisatie kunnen opvangen. Het debat over de eis tot verlaging van de lonen, is naast de kwestie; het debat over flexibiliteit is daarentegen heel belangrijk. En een aantal voorstellen die u hier doet, druisen niet alleen in tegen de geest, maar ook tegen de praktijk van flexibiliteit!
Ik neem nu, nog altijd in het kader van benchmarking , het voorbeeld van een kleine onderneming. Er is ergens een man die een bedrijf wil oprichten. In het kader van outsourcing wil een groot autobedrijf lampen of een ander onderdeel niet meer zelf produceren. Onze man weet al het een en ander van op de universiteit en zegt: dat zou wel eens iets voor mij kunnen zijn. Hij heeft een huis geërfd, dat hij verkoopt en waarvoor hij 1 miljoen krijgt. En dan heeft misschien nog een grootmoeder, die hem een half miljoen geeft. Hij heeft dus 1, 5 miljoen. Dan gaat hij naar een bank, nadat hij wellicht nog tegen zijn medewerkers heeft gezegd: als jullie ook nog iets inbrengen, krijgen we misschien 10-20 miljoen en kunnen we starten. Deze ondernemer krijgt nu het volgende te horen: u kunt hier investeren, maar u mag hier nooit meer weggaan, tenzij u als straf een belasting of een schadevergoeding van x % van het loon betaalt! Nu vraag ik u: stelt u zich, over elke ideologie heen, in de plaats van de man of de vrouw die dit bedrijf wil oprichten. Waar gaat die naartoe? Zeker niet naar de plaats waar hij of zij met dergelijke voorschriften te maken krijgt. Of nemen wij het voorbeeld van de farmaceutische industrie...
Beste mijnheer Caudron, dit is misschien veel te pragmatisch, maar het is geen ideologie...
(Interruptie van de heer Caudron: " Het is demagogie!" )
(DE) Ik neem het voorbeeld van de heer Watson over de farmaceutische industrie. Of neen, ik neem een ander voorbeeld, namelijk benchmarking . Wij hebben de afgelopen vier jaar drie belangrijke onderzoekslabo's van de farmaceutische industrie verloren aan de VS - dus niet aan een ontwikkelingsland, niet aan een land met veel lagere lonen dan bij ons! Waarom? Omdat onze voorschriften op het gebied van biotechnologie en dergelijke de bedrijven geen ruimte laten, gewoon te log zijn voor bedrijven. Als dergelijke bedrijven - het gaat in dit geval om grotere bedrijven - kunnen kiezen voor een land waar zij kunnen werken, waar hun mensen niet voor het minste wat ze doen de een of andere vergunning moeten proberen te krijgen, dan gaan zij naar dat land. Bent u daarover verbaasd? Hoe zou iemand daar nog verbaasd over kunnen zijn? Ik vraag mij telkens weer af of wij het werkloosheidsprobleem eigenlijk wel serieus willen bestrijden dan of wij er alleen maar over willen jammeren en alles nalaten wat we eraan kunnen doen. Benchmarking geldt ook voor verschillende systemen en soms blijken de nationale systemen beweeglijk te zijn. In Duitsland heeft men onlangs bijvoorbeeld het bakken van broodjes op zondagochtend toegelaten. Dat was verboden. Als ik nu artikels daarover in Duitse kranten lees, is het alsof daar een revolutie is uitgebroken, zo verbaasd zijn ze dat zoveel mensen "s zondags broodjes willen en het enig vinden als ze er ook kunnen krijgen! Dames en heren, wie weet hoe triest zondagen kunnen zijn met als enig lichtpunt misschien een warm broodje bij het ontbijt, die grijpt toch naar zijn hoofd en vraagt zich af op welke planeet de mensen eigenlijk leven die bakkers of anderen die kunnen bakken, hebben verboden iets te produceren waarnaar vraag bestond. Wij gaan zover dat wij dat wat wij eigenlijk zouden kunnen doen verhinderen. En dan vragen wij ons daarna verbaasd af waarom wij werklozen hebben. Dat gaat er bij mij niet in!
Neem nu de heer Donnelly en zijn regio. Wie echt wil leren hoe men werkloosheid kan bestrijden, moet eens naar de regio Newcastle gaan. Daar hebben allen de handen in elkaar geslagen: de bedrijven, de vakbonden, de plaatselijke verenigingen en overheden, ook een universiteit aan de opbouw waarvan wij hebben meegeholpen. Daar wordt er niet gejammerd over de indeling van de werktijd en dergelijke, maar heeft men in de handen gespuwd, hoewel het een regio is waaraan geen enkele crisis voorbij is gegaan: de staalcrisis, de scheepsbouwcrisis, de textielcrisis, de steenkoolcrisis, de visserijcrisis. Alles wat er in de Unie aan crisissen is geweest, heeft deze regio doorgemaakt! Maar nu heeft ze de hoogste groeipercentages, is ze een regio waar de mensen echt werken, omdat niemand ze belet te werken!
Moet ik u vertellen waarom een groot bedrijf uit een ander land daarheen is getrokken en daar een miljardeninvestering heeft gedaan, die om te beginnen 3.000 - en later nog meer - arbeidsplaatsen zal scheppen? Ik ben ernaartoe gegaan en ik heb het hun gevraagd. Dat moet u ook eens doen! Ga eens naar plaatsen waar bedrijven uit andere landen in de Unie zich gaan vestigen! En vraag daar eens waarom zij eigenlijk naar dat land zijn getrokken. Het antwoord was: de lonen zijn hier natuurlijk lager, maar dat heeft niet de doorslag gegeven. Doorslaggevend was dat men ons in drie weken heeft meegedeeld dat we hier konden bouwen, terwijl men daar in het land waar wij vandaan komen in theorie minstens 6 tot 8 maanden en in de praktijk ruim een jaar voor nodig had gehad. De vraag rijst dus hoe het eigenlijk met het concurrentievermogen van dergelijke overheidsbesluiten is gesteld.
Vervolgens neem ik eens het voorbeeld van een land dat de heer Caudron niet helemaal onbekend is. Hierdoor beland ik bij de discussie over openbare diensten. Een land kan er op basis van een vrije beslissing toe besluiten een service public als een openbaar monopoliebedrijf te runnen. Het kan andere publiekrechtelijke bedrijven in stand houden in sectoren waarin de idee van de service public niet zozeer thuishoort als bijvoorbeeld in de post, waar ze op een zekere traditie kan bogen. Als men een staatsluchtvaartmaatschappij exploiteert, als men staatsspoorwegen heeft, als men een staatsbank of verschillende staatsbanken heeft, dan leggen al deze bedrijven wegens hun inefficiëntie beslag op een groot deel van de belastinginkomsten. Dan moet men veel geld dat men verstandiger, bijvoorbeeld voor onderzoek en ontwikkeling, zou kunnen uitgeven in deze bedrijven steken. Dan heeft men het ene gat na het andere, dat men telkens moet dichten met geld dat men bij zijn belastingbetalers moet innen. Maar men kan dat natuurlijk doen. Ik betwist niet dat eenieder het recht heeft dat te doen! Maar ook daar zorgt de interne markt voor iets zeer logisch, namelijk voor concurrentie van de systemen. Er bestaat namelijk niet alleen benchmarking van de verschillende bedrijven die zich waar moeten maken op de markt, maar ook benchmarking van de systemen.
Dames en heren, het geheim van de délocalisation is dat de benchmarking van de systemen de bedrijven de benen doet nemen. Wie dat niet wil zien, leeft in een droomwereld! Ik zou willen dat wij in een wereld leven waarin wij echt iets doen om eindelijk van dit hoge werkloosheidsniveau af te geraken, want alleen een verbetering van de conjuncturele situatie in de komende jaren zal niet voldoende zijn, als wij niet de kracht opbrengen om de ketenen af te gooien die wij ons zelf hebben gesmeed en aangedaan: te veel regulering, bemoeilijken van investeringen en vooral bemoeilijken van het leven van kleine en middelgrote bedrijven. Als wij daar de kracht niet voor kunnen opbrengen, zullen wij ook de werkloosheid niet bestrijden!

Van Miert
Ik zou willen beginnen met me te verheugen over dit gecombineerd debat dat inderdaad probeert vanuit verschillende invalshoeken de problematiek van concurrentie, economische ontwikkeling, tewerkstelling, binnenmarkt, om te trachten dat vanuit verschillende hoeken eens te bekijken en om daaruit de nodige consequenties te trekken. Dus ik kan diegenen die het initiatief genomen hebben, ik weet in het bijzonder dat de voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zich daarover zorgen had gemaakt in het verleden, hartelijk danken samen met anderen dit initiatief te hebben genomen.
Ik zou ook de drie rapporteurs, twee die rechtstreeks met mijn eigen bevoegdheid te maken hebben, namelijk mevrouw García Arias en de heer Rapkay, maar ook de heer Kuckelkorn, want collega de Silguy had me gevraagd om zijn verslag vandaag hier te willen nemen, ik heb dat zeer graag gedaan, deze drie rapporteurs hartelijk willen danken, niet alleen voor de tonaliteit van hun verslag, dat over het algemeen zeer positief, zeker met een aantal kanttekeningen en hier en daar wat kritiek, zoals dat hoort, maar vooral ook wegens de gedegen kwaliteit van deze verslagen. Ik denk dat het op deze manier is dat men inderdaad een goed debat kan aangaan. Ik zal nu zeer snel, want de tijd is gemeten en collega Monti heeft ons gelukkig kunnen vervoegen, ik zou nu zeer snel op een aantal punten willen ingaan die tijdens het debat hier naar voren werden gebracht. Maar verontschuldig me wanneer ik het wat in telegramstijl zal moeten doen.
Ik zou in het bijzonder voor wat het verslag van mevrouw García Arias aangaat me toch ook nog eens nadrukkelijk willen verheugen over het feit dat eigenlijk ten gronde over het concurrentiebeleid er een zeer grote overeenstemming bestaat tussen de Europese Commissie en grote delen van dit Parlement. Niet zonder enige kritiek, nogmaals niet zonder dat er op een aantal punten bijzondere aanmerkingen en aantekeningen zijn gemaakt, zeker, maar grosso modo meen ik toch te kunnen vaststellen dat er een vrij grote eensgezindheid bestaat, trouwens ook waarschijnlijk omwille van het feit dat we daarover met elkaar regelmatig praten. We hebben een bijzondere overeenkomst gemaakt met de Commissie onder meer inzake economische, monetaire en industriële aangelegenheden om regelmatig de verschillende dossiers, de verschillende problemen die zich stellen met elkaar voluit en eerlijk te bepraten. Daarover verheug ik me en ook het feit dat na een wat lange discussie die we hebben gehad, de Commissie zich aansluit bij de positie die de Commissie al een tijdje geleden had ingenomen, dat het niet noodzakelijk is dat men op het vlak van de Europese Unie nog eens een afzonderlijk agentschap gaat oprichten in verband met sommige aspecten van het concurrentiebeleid, maar dat het veel zinvoller is dat dit beleid blijft op het niveau van de Commissie en zoals het hoort, dat wil zeggen dat we het over een concurrentiebeleid hebben. Een beleid dat ten grondslag ligt ook aan andere politieken, dat als het ware mede het hart vormt van het industrieel beleid of hoe men dat dan ook noemt. Dat wanneer men bepaalde sectoren liberaliseert zoals dat heet, zeker ook concurrentieoogmerken meeneemt, maar ook andere zaken niet vergeet. Met inbegrip van ook sociale bekommernissen. Met inbegrip van milieubekommernissen, veiligheidsbekommernissen en dies meer. Het is op die wijze dat we proberen zeker mededingingsbeleid als een kernstuk, als een instrument, aan te wenden maar tezelfdertijd de nodige evenwichten in het beleid daar ook inbouwen. Daarvoor heb je een beleid nodig, heb je niet alleen een agentschap nodig dat in concrete gevallen als het ware een handboek neemt en dan een uitspraak doet. Er is meer aan de hand. Het gaat om een beleid als zodanig, een volwaardig beleid en ik ben u dankbaar dat de Commissie en het Parlement deze lijn meedraagt, daar achter staat, want ik geloof dat dat nuttig is en dat ook de politieke controle op dat beleid hier in dit Parlement kan worden uitgeoefend, zoals dat hoort.
Ik zou nu iets willen zeggen over openbare dienstverlening en artikel 90, want ik weet, dat is een zeer gevoelig punt en terecht in dit Parlement. U kent de houding van de Commissie. Wij menen dat artikel 90 als evenwichtig wordt aangewend in het licht van de praktijk van de Commissie, in het licht van het document dat we een paar weken geleden samen in de Commissie hebben aanvaard. Als het zo gebeurt, dan geloof ik niet dat er echt redenen bestaan om dat artikel te wijzigen. Ik deel dus, dat moet ik u eerlijk zeggen, de bekommernissen die verschillende leden in het debat hebben geuit, dat àls men dat artikel zóu gaan wijzigen dat dat evenwicht zal worden verbroken. Dus ik zou er nog eens nadrukkelijk voor willen pleiten, zoals ik dat vaak in het verleden heb gedaan, en ik weet hoe zeer en hoe gevoelig dat hier in dit Parlement ligt, en hoezeer de meningen ook in de Commissie, maar in het Parlement zijn verdeeld, om toch in het licht van de houding van de Commissie ten aanzien van de praktijk uit het verleden dat artikel niet te wijzigen, maar - en dat zeg ik ook in het bijzonder ten aanzien van de heer Konrad - wèl met een openheid van geest en een positieve instelling in artikel 3 een referentie in te schrijven die als het ware een bevestiging is van die evenwichtige aanpak die de Commissie in de praktijk heeft tentoongespreid. Dan hebben diegenen die zich wat zorgen maken via artikel 3 - ja, mijnheer Konrad, ik weet dat u zich daar zorgen over maakt, ik niet, de Commissie ook niet - wij denken dat het een goede zaak zou zijn om dat in artikel 3 in te schrijven maar tezelfdertijd wil ik er nog eens op aandringen dat het Parlement nog eens zou nadenken alvorens zelf een positie in te nemen die er zou op aangaan dat artikel 90 zou worden gewijzigd. In ieder geval, dat is de houding van de Commissie. Trouwens, mag ik eraan herinneren dat in een mededeling van de Commissie, we ons nog niet hebben uitgesproken wat daar precies mee gebeurt. Men kan nog altijd nadenken in het verder verloop van de discussies in de Intergouvernementele Conferentie of men daarvan een handvest kan maken. Dat is een debat dat nog open staat. Daarover heeft de Commissie zich ook niet uitgesproken. Maar nogmaals, laat ons het houden bij artikel 3, eventueel verder nagaan wat met deze mededeling van de Commissie kan gebeuren, maar artikel 90 laten voor wat het is.
Ik zou voor het overige toch ook nog eens eraan willen herinneren dat de Commissie in haar beleid, of het nu telecommunicatie is of op andere gebieden ook post, waar collega Bangemann in de eerste plaats verantwoordelijk voor is aangezien het om een klassiek voorstel gaat op basis van artikel A en waar we artikel 90 na rijp beraad niet hebben aangewend, ook omdat het Parlement ons dat heeft gevraagd. We zijn op dat verzoek ingegaan en vandaar dat de klassieke procedure wordt gevolgd. Maar dat we telkens in welk sectorieel beleid ook, zelfs als het erom gaat om daar concurrentie in tot stand te brengen, dat we dat doen met een volledig oog en met een volledig bewustzijn dat universele dienstverlening daar waar dat nodig is, wordt gegarandeerd. Daar waar sociale bekommernissen moeten worden meegenomen, dat dat ook gebeurt. Dus het is een evenwichtig beleid.
Daarom is mijn conclusie dat onder meer op basis van de mededeling van de Commissie hier nog eens een groot debat zou kunnen plaatsgrijpen in dit Parlement op basis van zo'n document, en een verslag vanuit een of meer van de commissies zodanig dat we daarover met elkaar nog eens verder duidelijk afspraken maken.
Laat me nu zeer snel iets zeggen over het verslag van de heer Rapkay en nogmaals, mijnheer Rapkay, hartelijk gefeliciteerd ook voor de geweldige kwaliteit van dat verslag, niet alleen de steun die u verleent aan de positie van de Commissie. We hoeven daar verder niet meer over te discussiëren, want dat is een objectieve vaststelling. Maar ik moet u vandaag meedelen - we hebben de Raad volgende week donderdag - dat helaas ons voorstel gesteund door het Parlement, spijtig genoeg voor wat de thresholds betreft geen meerderheid achter zich kan krijgen. Het zijn voornamelijk de grote lidstaten die dat niet willen. De meeste kleine of kleinere gaan mee in de richting van de Commissie en als het van hen zou afhangen, zouden we ook een akkoord kunnen bereiken, maar de meeste grote verzetten zich ertegen. Ik wil niet op de redenen ingaan, want die zijn in zichzelf een beetje tegenstrijdig, maar spijtig genoeg moet ik vaststellen dat de kans zeer klein is, alhoewel ik donderdag er nog eens voor zal vechten met de steun van het Parlement, maar ik moet u eerlijk bekennen, de kans is zeer klein, dat de Raad van Ministers de Commissie en het Parlement daarin volgt.
Op een ander punt ziet het er veel beter uit, namelijk wanneer in meerdere landen de dergelijke fusies moeten worden aangemeld. Daar blijkt een grotere bereidheid te bestaan in de Raad van Ministers om toch een oplossing te vinden, misschien niet helemaal degene die wij hebben voorgesteld, maar daar zou iets uit de bus kunnen komen dat wel interessant is. Dan zeg ik tot het Parlement, vanzelfsprekend gaan we u daarover opnieuw consulteren. Als als er ooit een nieuw voorstel komt, als dat al nodig is, in verband met de thresholds , dat ook het Parlement daarover weer wordt geconsulteerd. We hebben ter zake een duidelijke basisafspraak gemaakt. De Commissie wenst zich daar 100 % aan te houden. Dat moet dus klaar en duidelijk zijn hier in dit Parlement.
Voor de rest hoop ik dat we toch nog wat tot stand kunnen brengen en hoezeer dat nodig is wil ik u illustreren aan de hand van een concreet voorbeeld. U weet, er is een grote fusie onderweg tussen BT en MCI. Vandaag zijn we er nog over aan het discussiëren of deze zaak wel degelijk binnen het kader valt van de fusieverordening, want het gaat over het zakencijfer van MCI binnen de Europese Unie en de tweederde-regeling. Het ziet ernaar uit dat de Commissie toch deze zaak zal moeten behandelen, maar ik merk dat zelfs in dergelijke gevallen het niet altijd evident is dat het een zaak is die de Commissie dan op basis van de fusieverordening moet behandelen. Dus u merkt, er is wel degelijk een noodzaak en daar hebt u volledig gelijk, mijnheer de rapporteur, dat we een en ander herzien in de mate van het mogelijke en die tweederde-regel, er zijn een aantal parlementsleden die erop hebben gezinspeeld, ik geef toe, we hebben niet voorgesteld om dat te wijzigen, gewoon omwille van het feit dat we weten dat er in de verste verte geen kans bestaat op dit ogenblik om daarrond een meerderheid te krijgen in de Raad. Maar ik geef toe, het is een bekommernis waarover we samen in de toekomst verder moeten blijven nadenken en desgevallend eventueel later ook een initiatief nemen. Nogmaals, mijnheer Rapkay, hartelijk dank voor uw verslag en voor de steun van het Parlement.
In verband met het verslag van de heer Kuckelkorn zou ik hem ook nogmaals willen feliciteren. Het initiatief komt uit het Parlement. De Commissie heeft dat opgenomen, in dankbaarheid moet ik zeggen, en geprobeerd de Ministerraad ervan te overtuigen dat dat een noodzakelijk initiatief is voor de kleine en middelgrote ondernemingen, maar ook als een bijdrage in de strijd tegen de werkloosheid. Spijtig genoeg, gisteren, is eens te meer gebleken in de Raad van Ministers, dat hoezeer wij ELISE wensen, dat een aantal ministers blijkbaar ook door haar schoonheid en vervoering niet kunnen worden vermurwd. Vandaar dat spijtig genoeg de kansen klein zijn. Maar het Parlement staat achter de Commissie en collega de Silguy en zijn medewerkers hebben gezegd dat zij verder gaan trachten om ervoor te vechten en om toch een en ander nog voor elkaar te krijgen. Maar spijtig genoeg, bestaat er dus vrij grote weerstand in de Raad van Ministers.
Dames en heren, nu nog zeer snel, ik heb niet veel tijd meer over, maar zeer snel, want er waren veel factuele punten die nog werden opgeworpen door de heer Janssen van Raay, maar ik zie dat hij er niet meer is, over voetbal zullen we het dus nog wel eens bilateraal onder elkaar hebben. De heer Chanterie is ook niet meer hier, anders konden we het nog wat verder hebben over subsidies en delocalisatie. Ik zal dat bilateraal met hem opnemen.
De heer Donnelly over car-distribution . Natuurlijk, het is een regeling die niet helemaal in overeenstemming is met de normale concurrentieverhoudingen. Dat zal ik zeker niet betwisten. U weet trouwens dat de huidige regeling, de huidige verordening, al heel wat soepeler is dan de vorige en beperkter in tijd, zodanig dat we na het verloop van deze periode nog eens ernstig kunnen zien of een dergelijke regeling nadien nog nodig zal blijken. Ik durf me vandaag niet over uit te spreken, maar u ziet, we gaan naar meer concurrentie in deze sector ook, maar aan de andere kant dachten wij dat er toch nog ook goede redenen waren om een specifieke verordening inzake distributie van auto's en vrachtwagens te behouden.
Mevrouw Riis-Jørgensen, ik weet hoezeer zij vecht voor meer transparantie in verband met de dossiers van overheidshulp. Mevrouw, u weet dat precies ook op aandringen van dit Parlement, we nu een groot debat gaan hebben, hopelijk tenminste, donderdag aanstaande in de Ministerraad waar de Commissie samen met het Ierse voorzitterschap, en ik wens graag hulde te brengen aan het Ierse voorzitterschap, een resolutie heeft uitgewerkt om precies al dat soort punten transparantie, de mogelijkheid voor de Commissie om toch te proberen ook de geweldige aangroei van het aantal gevallen wat terug te dringen en dies meer. Ik denk dat we nu met een debat zitten over meer transparantie, meer zekerheid ook voor concurrenten en ik hoop dat de Raad voldoende positief zal staan ten aanzien van deze intentie van de Commissie en van het Parlement hetgeen ons moet toelaten om met concrete voorstellen naar de Raad te gaan die natuurlijk ook weer in dit Parlement zullen worden besproken. Laten we daarover nu reeds een duidelijke afspraak met elkaar maken. Als de Commissie denkt op basis van dit debat, dat de kans nu goed is dat we daarrond resultaten kunnen boeken, dan gaan we uiteraard in dit Parlement en in de bevoegde commissie daarover een grondig debat met elkaar aan.
Dames en heren, ik laat het hierbij, alhoewel mevrouw Randzio-Plath, die hier ook niet meer aanwezig is, ook een interessant onderwerp heeft opgeworpen in hoeverre men via belastingverminderingen en verminderingen op het gebied van de sociale zekerheid natuurlijk ook aan staatssteun kan doen. Ik kan haar verzekeren en aan de andere collega's hier, dat de Commissie dat natuurlijk ook bekijkt en eventueel ook als staatssteun veroordeelt als dat nodig is. Mag ik het geval nemen dat iemand heeft opgeworpen, textiel in Frankrijk. Natuurlijk is het de deminimis-regel. Daar moeten we ons aan houden. Als die hulp niet over dat niveau van de-minimis gaat, dan is er ook geen reden voor de Commissie om op te treden, moet het zelfs niet genotificeerd worden. Als het daar wèl over gaat, ook al gebeurt dat via de sociale zekerheid, zoals dat het geval was in Italië ten voordele van de schoensector of in België de Maribel-operatie ten voordele van de exporterende nijverheid, of in Frankrijk in de textielsector, dan moet de Commissie optreden, want dan gaat het om een concurrentievervalsing via staatshulp die dan de weg heeft gekozen van een vermindering van sociale zekerheidsbijdragen of van vermindering van fiscaliteit. Ook dat behoort tot onze verantwoordelijkheid.
Dames en heren, ik laat het hierbij. Mijn verontschuldiging, want ik ben al veel te lang geweest en ik zou niet willen dat collega Monti niet meer de gelegenheid heeft om te antwoorden op pertinente vragen en opmerkingen die aan hem zijn gericht.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, ik wilde allereerst een woord van dank uitspreken aan het adres van de rapporteurs, met name de heer Secchi, vanwege zijn verslag over de ene markt. Ik vond dat echt een uitmuntend verslag dat heel nuttig is voor de Commissie om de verdere opbouw van de ene markt te begeleiden.
Het verheugt de Commissie in dit verslag te mogen lezen dat er in de loop van 1995 nieuwe impulsen zijn gekomen en het deed ons ook genoegen te zien dat de voornaamste initiatieven die we toen ontplooid hebben eveneens in het verslag vermeld staan. Ook was het heel nuttig te lezen over de lacunes die er nog zijn, het vele werk dat nog verricht moet worden om een echte en goed functionerende ene markt van de grond te krijgen. De studie die de Commissie zojuist heeft gepubliceerd over het effect van de ene markt biedt een goed houvast voor het streven die ene markt daadwerkelijk van de grond te tillen, want hierin wordt namelijk aangetoond dat daar waar de ene markt gerealiseerd is, ook resultaten zijn gekomen. De Commissie heeft bovendien in haar studie geconstateerd dat ook in de moeilijke tijden die de Europese economie heeft doorgemaakt, een "binnenmarkteffect" voelbaar was, zowel qua bruto binnenlands produkt van de Gemeenschap, dat op jaarbasis ongeveer 1, 5 procent hoger uitkwam, als qua banenschepping, omdat er naar schatting 900.000 banen bij zijn gekomen. Wat ik ook nog graag wil beklemtonen, is dat vanwege de sterkere concurrentie en de grotere opening dankzij de ene markt, de inflatie in de Europese landen naar schatting 1 à anderhalf procent per jaar lager is dan zij normaliter was geweest: dit geeft de Europese economie duidelijk een adempauze aan de aanbodzijde.
De heren Donnelly en von Wogau hebben verwezen naar de noodzaak dat er meer coördinatie komt tussen beleid en documentatie met betrekking tot de industrie, de mededinging en de ene markt. Aangezien de twee collega's die vóór mij het woord hebben gevoerd, niet expliciet op deze kwestie zijn ingegaan, zal ik dat even doen. Wij hebben ons goed ingeprent wat vorig jaar al bij eenzelfde gelegenheid in dit Huis is gezegd: en daarom hebben wij, althans naar ons gevoel, inmiddels gezorgd voor een zekere samenhang in de dagelijkse en politieke besluitvorming voor die drie sectoren. Bovendien is bij de bestudering van het ene-markteffect terdege rekening gehouden met die drie dimensies. Tot slot lijkt het me dat ook dit gecombineerd debat een welkome gelegenheid vormt om nog verder het accent te leggen op deze samenhang.
Het verslag-Secchi legt de vinger op het "vele" dat nog gedaan moet worden. Ik zou zeggen dat wij in drie punten kunnen samenvatten welke voornaamste obstakels nog weggewerkt moeten worden alvorens een ene markt wordt gerealiseerd die werkelijk aan onze verwachtingen beantwoordt. Die drie voornaamste obstakels zijn: de concrete toepassing, ofwel de enforcement , de fiscaliteit en de burgers.
De concrete toepassing, ofwel enforcement eerst. De Commissie beschouwt deze kwestie als een topprioriteit voor de ene markt. Sommige zaken kunnen al hun beslag krijgen binnen het huidige institutionele kader, andere daarentegen vergen een wijziging van het institutionele kader. Wat wij binnen het huidige institutionele kader kunnen doen, doen we inderdaad al. Zo hebben wij alleen al op het vlak van de ene markt in dit jaar 195 overtredingsprocedures tegen lid-staten geopend en elf gevallen zijn al voor het Hof van Justitie verschenen. We hebben besloten tot een verbetering van de overtredingsprocedures, in de zin dat het beheer van de overtredingsprocedures binnen de Commissie sneller en doorzichtiger moet worden. In dit verband heb ik tegen mevrouw Peijs te zeggen dat ik me zeer wel bewust ben van het verzoek dat zij al een tijdje geleden geformuleerd heeft inzake een help desk . Zo'n klachtenbureau beschouw ook ik als een belangrijk punt in de verbetering van de overtredingsprocedures. Ik kan u nu vertellen, mevrouw Peijs, dat wij aan dat idee van u, waar wij inderdaad destijds over gesproken hebben, thans concreet gevolg geven. We proberen nu namelijk - en dat zeg ik omdat het ook van belang kan zijn voor anderen, niet alleen voor mevrouw Peijs - om burgers, bedrijven en beroepsorganisaties, een georganiseerde bron van informatie ter beschikking te stellen inzake de procedures voor toepassing van de regels van de ene markt.
Het is mijn bedoeling dit idee op concrete en eenvoudige wijze naar de praktijk te vertalen. Kort gezegd, bij de diensten van de Commissie wordt momenteel een telefoonlijn ingesteld met een speciaal nummer: aanvankelijk wordt dat nog een soort 06-nummer. Het personeel dat op dat nummer antwoordt, zal desgevraagd onmiddellijk informatie kunnen verschaffen over hoe een overtredingsprocedure door de Commissie wordt geopend en over hoe men zich tot de Commissie kan wenden om eventuele overtredingen van de voorschriften van de ene markt te signaleren. Bovendien zullen voor meer precieze berichten over een specifiek dossier de betrokkenen te horen krijgen tot welke bevoegde kantoren ze zich moeten richten. Het doel is natuurlijk om meer transparantie en een betere en eenvoudige voorlichting in te voeren. Dat is, mevrouw Peijs, mijn kerstcadeautje aan u, want het nummer wordt nog vóór Kerstmis operationeel. Natuurlijk is dit niet zo vroeg als u en ik gehoopt hadden, maar in ieder geval treedt het systeem toch heel binnenkort in werking.
De heer Watson heeft in zijn betoog een kwestie aangekaart die in het verlengde ligt van de enforcement . Hij deed namelijk zijn beklag over het feit dat vooral het MKB nogal wat moeilijkheden ondervindt bij de toegang tot justitie. Ik geloof niet dat de heer Watson ongelijk heeft: het is voor het MKB en de burgers minder gemakkelijk en hoe dan ook duurder om hun gelijk te halen bij justitie. Om hier iets aan te doen, proberen wij op hoofdzakelijk drie terreinen te werken. In de eerste plaats streven wij naar een vereenvoudiging en versnelling van de administratieve procedures in gevallen van overtreding. In de tweede plaats investeren wij in opleidingsacties voor nationale rechters, om ervoor te zorgen dat het communautair recht frequenter en correcter toegepast wordt. In de derde plaats wordt zeer binnenkort een speciaal programma door de Commissie goedgekeurd genoemd naar Schuman.
Echter, zoals ik zoëven al zei, ik weet niet of het huidige institutionele kader toereikend is om een enforcement te verzekeren die opgewassen is tegen de verwachtingen inzake de ene markt. Er is opgemerkt dat op het vlak van mededinging en overheidssteun enforcement heel doeltreffend is en natuurlijk denk ik daar ook zo over. Ik ben zelfs de eerste om te zeggen dat enforcement op het vlak van de ene markt juist niet zo doeltreffend is, ook al zijn wij momenteel bezig met acties. Waarom? Omdat in het geval van mededinging en overheidssteun mogelijke overtredingen van de voorschriften aanleiding geven tot preventieve meldingen, waarop de Commissie de mogelijkheid heeft om tussenbeide te komen voordat er brokken vallen. Ik stel de zaken nu even simplistisch voor, maar u weet zelf wel hoe de vork aan de steel zit. In het geval van de ene markt echter kunnen wij alleen maar de overtredingen vervolgen door overtredingsprocedures te openen en de zaak voor het Hof van Justitie te slepen, en dat vergt nogal wat tijd. Vandaar dat ik waardering heb voor het feit dat in het verslag-Secchi wordt verwezen naar de mogelijkheid om in het bestek van de IGC de nodige middelen te bedenken en aan te reiken voor een enforcement waar je gauwer mee uit de voeten kunt. Met andere woorden, wij doen alles wat in ons vermogen ligt. Een en ander kan natuurlijk nog beter, maar in het huidige institutionele kader is het helaas niet denkbaar dat er voor de ene markt een net zo doeltreffende enforcement komt als bij mededinging en overheidssteun het geval is.
De tweede belangrijke lacune waar het verslag de klemtoon op legt en waar ook diverse leden tijdens dit debat op hebben gewezen, is van fiscale aard. Het doet me groot genoegen dat dit Parlement zich zo krachtig uitspreekt tegen de distorsies waar de ene markt mee te maken krijgt door toedoen van een ontoereikende fiscale harmonisatie. Ook hier zijn er, net zoals met de enforcement het geval is, bepaalde dingen die wij kunnen doen in het huidige stelsel en andere dingen waarvoor een wijziging noodzakelijk is. In het huidige stelsel zijn wij hard bezig de ministers van Financiën in te prenten dat het in het belang van de lid-staten is om meer coördinatie te krijgen. Ik heb met plezier de amendementen overgenomen die de heer Secchi op zijn eigen verslag heeft ingediend en ik kan u zeggen dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën positief nota heeft genomen van het verslag van de Commissie over de evolutie van de belastingstelsels, zoals genoemd in het amendement-Secchi. Dit document is nu onder de aandacht van de Europese Raad van Dublin gebracht, met bijzondere verwijzing naar het probleem van de fiscale concurrentie en de noodzaak de interne markt in fiscaal opzicht af te ronden. Maar, zoals u heel goed weet, is het ook hier problematisch om belangrijke vorderingen te maken, gezien het unanimiteitsbeginsel. Dat wordt dus nog een gespreksthema voor de IGC!
Dan ten slotte de derde lacune. Daar zal ik korter op ingaan, niet omdat deze kwestie minder belangrijk is, want het komt zelfs bijzonder gelegen daar in het Europees Parlement over te praten: ik doel op het feit dat de ene markt niet dicht genoeg bij de burger staat. U weet dat dit thema mij na aan het hart ligt en ik weet hoezeer dit ook voor het Parlement geldt. Wij kunnen niet pretenderen dat de burgers hun steun geven aan voortzetting van de opbouw van Europa, als zij Europa niet in het gezicht kunnen kijken, als zij de ene markt niet in het gezicht kunnen kijken, terwijl die toch in hun voordeel werkt, ook al merken zij dat zelf niet.
De twee voornaamste acties waar de Commissie in verwikkeld is, luiden: ten eerste eindelijk de vierde vrijheid garanderen, dat wil zeggen de vrijheid van personenverkeer - welke eigenlijk de eerste vrijheid had moeten zijn, zoals het verslag-Secchi terecht stelt - en daartoe zijn wij bezig met een pakket voorstellen om te komen tot afschaffing van de controles aan de binnengrenzen in een kader van veiligheid. Ik ben blij dat het Parlement onlangs principiële steun heeft gegeven aan deze voorstellen. Ten tweede willen wij de burgers voorzien van geschikte informatie over wat de ene markt allemaal voor hen kan doen. Ik doel met name op de voorlichtingsactie "Citizens First" , en ik dank het Parlement voor de steun en de stimulans die deze actie van u heeft gekregen. De actie wordt op 29 november aanstaande gelanceerd en het belooft een belangrijke campagne te worden om de burgers van Europa te doen beseffen welke rechten de ene markt hun precies aanreikt en om hen ervan op de hoogte te stellen hoe zij die rechten concreet kunnen uitoefenen, waar en op welke wijze ze moeten protesteren wanneer die rechten gedwarsboomd worden.
Ik geloof dat ik het hierbij wel kan laten, doch ik ben mij ervan bewust - en daarvoor alvast mijn excuses - dat ik zeker niet heb kunnen ingaan op alle punten van dit uitmuntende verslag en deze complexe materie. Ik wil nogmaals de rapporteur danken en al degenen die het woord hebben gevoerd, omdat hun bijdrage werkelijk een belangrijke steun en leidraad is voor de Commissie. Dankzij de medewerking van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, maar eveneens van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger van dit Parlement, hebben wij betrekkelijk snel vorderingen kunnen maken met al deze thema's. Hopelijk gaat dat zo door in de toekomst.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-1218/96).

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Kunt u verklaren waarom de vragen over Internet, nikkel-cadmiumbatterijen en het Europartnerschap in Wales als prioritaire vragen worden beschouwd en dus eerst worden behandeld?

De Voorzitter
Mijnheer Wijsenbeek, ik kan dat niet verklaren. Die beslissing wordt door het Voorzitterschap genomen. Dat heeft beslist dat dit de enige drie prioritaire vragen zijn.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, vervalt vraag nr. 25.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ook ik stel belang in deze aangelegenheid en vraag mij af of ik de vraag van de heer Collins niet kan overnemen.

De Voorzitter
Ik vrees dat u dat niet kan doen. U had dat voor het begin van het Vragenuur schriftelijk moeten vragen. Ik voel mee met u en de andere sprekers die over deze belangrijke aangelegenheid aanvullende vragen hadden willen stellen. Aangezien de heer Collins hier niet aanwezig is, kunnen wij echter niets doen.

De Voorzitter
Vraag nr. 26 van Ivar Virgin (H-0864/96):
Betreft: Nikkel-cadmiumbatterijen
Cadmium, dat toegepast wordt in nikkel-cadmiumbatterijen, is een uiterst giftig zwaar metaal, dat zich afzet in de lever en de nieren en longkanker kan veroorzaken. Op grond van het substitutiebeginsel moeten produkten die gevaarlijk zijn voor het milieu door bestaande milieuvriendelijke alternatieven worden vervangen. Nikkel-metaalhydridebatterijen zijn een batterijtype dat reeds in Zweden wordt gebruikt. Denkt de Commissie maatregelen te nemen ter bespoediging van de overschakeling van nikkel-cadmiumbatterijen op nikkel-metaalhydridebatterijen? Zo ja, overweegt de Commissie dan de lid-staten voor te stellen financiële stimulansen te scheppen om deze overgang te bewerkstelligen?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, dank u voor de vraag betreffende een uiterst giftig zwaar metaal, zoals de vraagsteller de stof noemt, en het daarmee verbonden risico voor de gezondheid. Er bestaat een EG-richtlijn inzake batterijen, met name richtlijn 91/157 waarin bepaald wordt hoeveel zware metalen batterijen maximaal mogen bevatten. De vraagsteller merkt terecht op dat het gebruik van zware metalen nauwlettend in het oog moet worden gehouden. Dit geldt uiteraard ook voor het gebruik van zware metalen in batterijen. Ik kan u meedelen dat de Commissie bezig is na te gaan of een strengere richtlijn noodzakelijk is, omdat ook wij ons bewust zijn van het probleem dat de vraagsteller aan de orde stelt. Ons onderzoek buigt zich ook over de vraag in hoeverre we het gebruik van nikkel-metaalhydridebatterijen kunnen stimuleren. Het is nog te vroeg om iets te zeggen over het resultaat hiervan, maar ik wil graag benadrukken dat de Commissie aandacht heeft voor het probleem dat door de vraagsteller naar voren is gebracht.
Wat de financiële stimulansen betreft, zijn de lid-staten vrij om deze binnen het kader van het Verdrag te gebruiken, meer bepaald de artikelen 30, 36 en 95.

Virgin
Allereerst wil ik Commissaris Bjerregaard danken voor haar antwoord, dat ik in hoofdzaak als positief ervaar. Er is geen twijfel mogelijk dat cadmium een buitengewoon ernstig milieugevaar vormt voor onze natuur en voor de mensen. Of het hiernaast ook urgent is, is een andere kwestie, waar ik mij überhaupt niet in heb verdiept. Er bestaan echter gegevens die erop wijzen dat de cadmiumconcentratie in onze natuur toeneemt, en er is dus alle aanleiding om onderzoek te doen naar deze kwestie.
In ons land, Zweden, is een milieubelasting ingevoerd op nikkel-cadmiumbatterijen, wat geleid heeft tot een algehele overschakeling op nikkel-metaalhydridebatterijen, waaraan hoegenaamd geen milieugevaren verbonden zijn. Ik ben dan ook van mening dat er alle reden voor de Commissie is om actief te stimuleren dat de lid-staten een dergelijke milieubelasting invoeren, die feitelijk niets anders is dan een afspiegeling van de milieukosten. Het is daarom redelijk een dergelijke belasting in te voeren.

Bjerregaard
Zoals ik bij het begin heb gezegd, deelt de Commissie uw bezorgdheid en zijn wij bezig na te gaan of we de batterijrichtlijn moeten wijzigen om zodoende in de andere lid-staten een gelijkaardige ontwikkeling als die in Zweden te bewerkstelligen. Op welke manier we het gebruik van cadmium het beste kunnen beperken, kan ik op dit ogenblik niet zeggen. Het verheugt mij echter dat men in Zweden een gunstig resultaat heeft bereikt.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Bjerregaard willen vragen of zij nikkelcadmiumbatterijen belangrijker acht dan regels voor het Internet en meer bepaald controles op de kinderpornografie die op dit ogenblik op het Internet wordt aangeboden.

De Voorzitter
Mevrouw Bjerregaard, wil u die vraag beantwoorden? Ik vind het unfair dat de heer Truscott zijn eerste vraag niet heeft kunnen stellen.

Bjerregaard
Eerlijk gezegd, denk ik dat de voorzitter deze vraag daarnet heeft beantwoord toen er een vraag over de procedure werd gesteld. Zoals het een lid van de Commissie betaamt, heb ik geantwoord op de vraag die het Parlement heeft gesteld en het Parlement bepaalt zelf welke onderwerpen als urgent worden beschouwd.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, vervalt vraag nr. 27.
Ik vind het gebrek aan discipline van onze leden vandaag onduldbaar. Mevrouw Cresson, ik wil mij daarvoor bij u verontschuldigen.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is er zich terdege van bewust dat diabetes een groot probleem vormt voor de volksgezondheid, met name bij een vergrijzing van de bevolking zoals zich vandaag de dag in Europa voordoet. Zij realiseert zich tevens zeer goed dat de invoering van het therapeutische gebruik van de 75 jaar geleden ontdekte stof insuline een enorme stap voorwaarts betekende voor degenen die aan deze ziekte lijden. Zij beseft dat het diabetesonderzoek op verschillende gebieden positieve gevolgen heeft gehad en dat het ook van belang is voor het inzicht in en de behandeling van andere chronische ziekten.
Diabetesonderzoek speelt dan ook een belangrijke rol in de onderzoeksprogramma's van de Unie. Een onderdeel van het onderzoeksprogramma BIOMED, van het vierde kaderprogramma, is uitdrukkelijk aan dit onderzoek gewijd. In dit kader zijn negen onderzoeksprojecten gelanceerd, waarin zowel de epidemiologische aspecten als het klinische onderzoek aan bod komen.
Daarnaast worden de genetische aspecten van diabetes bestudeerd in het aan het onderzoek naar het menselijke genoom gewijde onderdeel van dit programma. Zoals u weet, hebben er zich in dit onderzoek de laatste tijd uiterst belangrijke ontwikkelingen voorgedaan, die als een van de grote successen van het Europese onderzoek worden beschouwd.
Gezien de waarde en het belang van het diabetesonderzoek zouden we ook in het vijfde kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en experimentele activiteiten, dat we momenteel aan het opzetten zijn, zeer veel aandacht aan dit onderzoek moeten besteden. Bestrijding van diabetes betekent echter ook preventie. Het voorkomen van diabetes via aanpassing van leef- en met name voedingsgewoonten is een van de thema's van de in het kader van het volksgezondheidsbeleid van de Unie opgezette acties met het oog op voorlichting, opleiding en vooruitgang op het gebied van de gezondheid.
Daar er vrij weinig geldmiddelen beschikbaar zijn voor dit beleid, voldoet deze preventieve actie nog niet aan alle behoeften. Het zou dus zeer nuttig zijn de lid-staten te doordringen van het belang dat er op dit gebied grotere inspanningen worden geleverd.
Ik wil alle betrokken afgevaardigden bedanken voor het feit dat zij de aandacht van de Commissie hierop hebben gevestigd en ik zal, bij de voorbereiding van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en experimentele activiteiten, rekening houden met al deze overwegingen.

Holm
Dank u voor uw antwoord, mevrouw Cresson. Het is prettig te horen dat u zich bewust bent van het diabetesprobleem. Ik moet er echter wel aan toevoegen dat hierover zeer weinig in de verschillende programma's staat, vooral niet in het vierde kaderprogramma. Misschien moeten wij ons echter speciaal richten op het vijfde kaderprogramma, waar wij nu druk mee bezig zijn. Daarin wordt zeer weinig over diabetes vermeld, en de voorgestelde begrotingsposten zijn zeer laag. Ik zou hierop graag uw aandacht willen vestigen, en u willen vragen om meer energie te steken in het belichten van deze vraagstukken, aangezien diabetes veel aandacht vereist. Als de Commissie dit probleem serieus neemt, kunnen de kosten voor de gezondheidszorg in de toekomst dalen.

Cresson
Geachte afgevaardigde, u hebt volkomen gelijk, ook al moet ik hier nogmaals aan toevoegen dat het vijfde kaderprogramma nog in de kinderschoenen staat. Er zijn wel globale richtsnoeren voorgelegd, maar zoals u weet, zullen die nog heel grondig en diepgaand moeten worden bestudeerd en voor de beslissingen over de prioriteiten van de kaderprogramma's geldt bovendien nog altijd - moet ik daar nog aan herinneren? - het unanimiteitsbeginsel van de lid-staten.
Waarom zijn er in het vierde kaderprogramma 21 prioriteiten gesteld? Dit is een van de - waarschijnlijk minst positieve - gevolgen van het unanimiteitsbeginsel. Ik hoop dus dat er tijdens de lopende Intergouvernementele Conferentie overeenstemming zal worden bereikt over stemming bij gekwalificeerde meerderheid en dat er bijgevolg redelijke beslissingen zullen kunnen worden genomen in kwesties die door de grote meerderheid van de lid-staten als de meest belangrijke worden beschouwd.
Wat de globale richtsnoeren van het vijfde kaderprogramma betreft, wij zijn voornemens de nadruk te leggen op alles wat te maken heeft met gezondheid van de mens, preventie en risico's voor de mens, of het nu gaat om de risico's ingevolge milieubederf of in verband met voeding. Van wat die laatste risico's kunnen inhouden, zien we momenteel helaas een zeer schrijnend voorbeeld. Wij willen het vijfde kaderprogramma dus in de eerste plaats richten op alles wat te maken heeft met het individu, de gezondheid en de burgers.
Wat diabetes betreft, ik kan u hier vandaag natuurlijk niet veel over vertellen. Wij bevinden ons nog in een veel te vroeg stadium om u nauwkeuriger informatie te kunnen verstrekken. Het is in ieder geval wel een gebied dat te maken heeft met gezondheid, met het demografische verschijnsel vergrijzing van de bevolking en met preventie. Ik neem dus aan dat u op dit punt gerust kunt zijn. Wij zullen het beleid van de lid-staten nooit kunnen vervangen, aangezien onze begroting slechts 4 % bedraagt van het totaalbedrag dat de lid-staten voor onderzoek uittrekken. Onze actie kan slechts een stimulans zijn, niet alleen op het gebied van onderzoek, maar ook op dat van onderwijs en preventie. Maar u kunt gerust zijn dat wij ons hiervoor zullen inzetten.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, in de Europese Unie zijn velen van ons de Canadezen Banting en Best dankbaar dat zij 75 jaar geleden insuline hebben ontdekt. Ik wijs mevrouw Cresson erop dat wij op dit ogenblik in de Europese Unie zowat tien miljoen geregistreerde diabetici tellen maar dat er wellicht nog tien miljoen anderen zijn bij wie de symptomen nog niet zijn herkend. Als wij hen snel kunnen opsporen en op passende wijze behandelen, kunnen wij reusachtige besparingen realiseren op de uitgaven voor gezondheidszorg van de vijftien lid-staten, waarvan thans 8 % naar diabetes gaat. Dat is een belangrijke reden om ons in het kader van het vijfde kaderprogramma op die kwestie te concentreren.
Ik ben ingenomen met wat mevrouw Cresson zoëven heeft gezegd, maar betreur dat men diabetes in het vierde kaderprogramma niet als een belangrijk probleem heeft beschouwd. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie kan diabetes, jammer genoeg een ziekte van de welvaartsstaat, tot een epidemie uitgroeien. Wij moeten doen wat wij kunnen. Ik verzoek u ervoor te zorgen dat het onderzoek naar diabetes in het vijfde kaderprogramma wordt ondersteund.
Mijnheer de Voorzitter, ik moet nog even terugkomen op wat u daarstraks heeft gezegd. Ik zal u een van de redenen noemen waarom hier weinig leden aanwezig zijn. Ikzelf heb de vergadering van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, die op dit ogenblik over een van mijn eigen verslagen stemt, verlaten omdat ik diabetes belangrijker vind dan de derde fase van de economische en monetaire unie. Het is nogal dwaas dat in de plenaire vergadering belangrijke aangelegenheden worden behandeld terwijl in commissies stemmingen plaatsvinden. Ik vind dat een schande.

De Voorzitter
Mijnheer Harrison, ik neem nota van uw vrij scherpe opmerkingen. Ik zal de kwestie aan het Voorzitterschap voorleggen. Volgens mij is dit een kwestie van organisatie en zouden wij moeten weten wat de commissies doen als ze tijdens de vergaderperiode in Straatsburg bijeenkomen. Dat is wellicht een argument om te zeggen dat de commissies tijdens de vergaderperiode in Straatsburg beter niet bijeenkomen, maar dat zeg ik terloops en niet als Voorzitter van de vergadering.

Cresson
Ja, geachte afgevaardigde, ik waardeer het inderdaad ten zeerste dat u er de voorkeur aan heeft gegeven hier over dit zo belangrijke onderwerp te spreken, dat zowel betrekking heeft op de volksgezondheid als op onderzoek. Misschien zou er eerst iets moeten worden gezegd over de ziekte en de behandeling ervan en daarna iets over de directe actie van de Commissie.
U merkt terecht op dat 10 miljoen medeburgers aan diabetes lijden. De directe kosten van diabetes bedragen momenteel naar schatting 8 % van de begrotingen voor volksgezondheid in Europa. En dan heb ik het nog niet eens over de, overigens aanzienlijke, indirecte kosten.
Zoals u weet, bestaan er twee soorten diabetes: insuline-afhankelijke diabetes en niet insuline-afhankelijke diabetes. Aan deze ziekten kunnen kinderen, adolescenten, jonge volwassenen, volwassenen en ouderen lijden. Ik heb het zojuist reeds gehad over insuline, een stof die wordt gebruikt bij de behandeling van insulineafhankelijke diabetes, maar die bij de andere vorm van de ziekte per definitie onbruikbaar is, zodat er dus nog veel onderzoek moet worden verricht.
Wat de actie van de Commissie betreft, ik zou er slechts op willen wijzen dat de in het kader van BIOMED II opgezette onderzoeksprojecten voor diabetes de verschillende aspecten van preventie, behandeling en beleid omvatten, met inbegrip van de bepaling van erfelijke en milieufactoren en de aanwijzing van risicogroepen.
Ik zou er tevens op willen wijzen dat er in maart 1997 in Brussel een workshop wordt gehouden over de Europese dimensie van het diabetesonderzoek, op initiatief van de Europese Vereniging voor diabetesonderzoek en in samenwerking met en met steun van de Commissie. De doelstelling is vast te stellen welke strategieën er moeten worden gevolgd en welke prioriteiten er moeten worden gesteld op het gebied van diabetesonderzoek op Europees niveau. Dit past uiteraard in het kader van de voorbereiding van ons vijfde kaderprogramma.
Zoals ik zojuist al heb gezegd, is preventie een ander belangrijk wapen tegen diabetes. In dit opzicht is er op Europees vlak tot nu toe bijzonder weinig gedaan. Toch zal diabetes in 1997 voor het eerst een van de onderwerpen zijn van de in het kader van het volksgezondheidsbeleid van de Unie opgezette acties met het oog op opleiding, voorlichting en vooruitgang op het gebied van gezondheid. Preventie is dus een zeer actuele kwestie. Het totale jaarlijkse budget voor het volksgezondheidsbeleid van de Unie bedraagt echter, zoals u weet, slechts 32 miljoen ecu. Hiermee moeten ook de acties met betrekking tot kanker en AIDS, nog een ziekte waarvoor absoluut energieke preventieve acties nodig zijn, worden gefinancierd.
Naar verwachting zal deze preventieve actie om budgettaire redenen, zeker in de komende periode, nog vrij beperkt blijven. Er zal namelijk slechts een gedeelte van het op zich al ontoereikende bedrag van 32 miljoen ecu voor beschikbaar zijn, aangezien we dit bedrag nog moeten verdelen over andere, ook zeer belangrijke preventieve acties met betrekking tot andere ziekten. Ik geloof echter dat de hemel boven dit terrein, dat u zo bezighoudt, eindelijk begint op te klaren. Het feit dat deze ziekte op de agenda voor 1997 is gezet en dat er in datzelfde jaar een colloquium over dit zo belangrijke onderwerp zal worden gehouden, is een eerste stap in de goede richting.

De Voorzitter
Vraag nr. 30 van Florus Wijsenbeek (H-0755/96):
Betreft: Staatsmonopolie Zwitserse Telecom PTT
Is de Commissie ervan op de hoogte dat de Zwitserse Telecom PTT - vlak voor het in werking treden op 1 juli 1996 van de nieuwe mededingingswet en hangende een wetsvoorstel dat de Zwitserse telecommunicatiewetgeving op één lijn brengt met die van de Europese Unie - heeft geparticipeerd in een overname van een grote kabelexploitant, ondanks dat de Zwitserse PTT had toegezegd zijn expansie in de kabelmarkt in te tomen?
Zo ja, is de Commissie met mij van mening dat de Zwitserse PTT zijn monopoliepositie in de spraaktelefonie door deelname in deze marktconcentratie zodanig versterkt heeft dat het praktisch onmogelijk wordt voor toekomstige telecom-concurrenten om dezelfde diensten aan te bieden?
Kan de Commissie gezien haar lopende onderhandelingen met Zwitserland aangeven of ook de telecommunicatie in een toekomstige overeenkomst tussen de EU en Zwitserland onderwerp van onderhandeling zal worden, daar deze sector momenteel buiten het onderhandelingspakket met Zwitserland valt?

Van den Broek
In antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde Wijsenbeek zou ik willen opmerken dat Zwitserland uiteraard niet gebonden is door de bepalingen van de richtlijn inzake kabeltelevisienetten. De Commissie weet dat de Zwitserse PTT op 29 november 1995 een gedragscode heeft voorgesteld en ondertekend met de Zwitserse autoriteit die bevoegd is voor het mededingingsbeleid, de zogenaamde Verhaltens Kodex, TeleKom, PTT, Kartel Kommission, waardoor de Zwitserse PTT ertoe verplicht wordt af te zien van alle gedragingen die de positie van potentiële concurrenten nadelig beïnvloeden en die haar een onrechtmatig voordeel zouden opleveren in het kader van de toekomstige concurrentieverhoudingen.
In die code wordt met name bepaald dat de Zwisterse PTT op het gebied van de kabelnetwerken, met inbegrip van de kabeltelevisienetwerken, verplicht is om vooraf toestemming te vragen aan de bevoegde autoriteit voordat zij deelname in ondernemingen in deze sector kan verwerven of vergroten.
De diensten van de Europese Commissie hebben via de pers kennis genomen van deze door parlementariërs aan de orde gestelde zaak, maar wij hebben geen formeel recht om tussenbeide te komen. Dit is en blijft een zaak van de Zwitserse autoriteiten.
De Commissie van haar kant blijft in de WTO-onderhandelingen over basistelecommunicatie ijveren om de toezegging te krijgen dat de Zwitserse markt tegen januari 1998 volledig zal zijn opengesteld, met inbegrip overigens van de spraaktelefonie. Wij verwachten dat tegen 15 februari 1997 een overeenkomst zal zijn bereikt met onze WTO-partners, en dat Zwitserland in deze context met een volledige liberalisering van de telecommunicatiediensten zal instemmen.
Wat de bilaterale onderhandelingen betreft, heeft de Raad op 31 oktober 1994 en op 14 maart 1995 besloten onderhandelingen aan te knopen met Zwitserland in de zes sectoren van - u kent ze - het vrije verkeer van personen, landbouw, wederzijdse erkenning van conformiteitsbeoordelingen, onderzoek, openbare aanbestedingen en vervoer, en daarbij ook beslist om de opening van onderhandelingen in andere sectoren, zoals bijvoorbeeld die van de telecommunicatie, voorlopig uit te sluiten. Deze onderhandelingen in de zes eerder genoemde sectoren zijn nog steeds aan de gang en er kan vooralsnog nog niet worden gezegd wanneer zij zullen worden afgesloten, hoewel ik zelf nauw betrokken ben bij die onderhandelingen; ik meen dat het mogelijk moet zijn ergens in het eerste kwartaal van volgend jaar deze zes overeenkomsten tot een goed eind te brengen. Dat is in ieder geval het streven vanuit de Commissie, maar wij hebben daar uiteraard ook de Raad van ministers voor nodig.
De Commissie zal op grond van de thans lopende onderhandelingen beslissen of voortzetting van de onderhandelingen in andere sectoren wenselijk is. Op dit ogenblik zijn de onderhandelingen nog niet ver genoeg gevorderd om een dergelijke beslissing reeds nu te nemen. Nogmaals, dan zouden wij dat voorstel ook aan de Raad moeten doen.

Wijsenbeek
Ik dank commissaris Van den Broek hartelijk voor dit uitgebreid en gedocumenteerd antwoord. Desalniettemin heb ik nog steeds een aanvullende vraag, die in de zin gaat van zoals ik mijn oorspronkelijke vraag gesteld heb, namelijk: wanneer je in de zes sectoren de mededinging meeneemt is dus ten eerste duidelijk dat er hier uitsluiting van mededinging heeft plaatsgevonden. Ten tweede moet ook duidelijk zijn dat Zwitserland hier zo ostentatief de vrije concurrentie aan zijn laars lapt, dat dit niet alleen in de huidige onderhandelingen gevolgen moet hebben, maar tevens in de voortzetting van de onderhandelingen in andere sectoren. De Zwitsers vragen namelijk elke keer vrije toegang tot onze markt, die wij dan zo ruimhartig verstrekken. Ik vind dus eigenlijk dat de Commissie haar onderhandelingsmandaat wel erg beperkt opvat als dit soort zaken niet tevens meegenomen worden. Mijn vraag is dus: zou de commissaris niet reeds nu, in de huidige onderhandelingen, dit soort schendingen van vrije mededinging mee kunnen nemen?

Van den Broek
Ik denk dat hierbij een tweetal opmerkingen misschien van belang zijn. In de allereerste plaats denk ik dat het van belang is in ieder geval te trachten via de aan de gang zijnde onderhandelingen inzake WTO toezeggingen van Zwitserland op dit punt te krijgen. Zoals ik eerder aangaf zou men mogen hopen dat wellicht in het begin van het jaar 1998 hierover duidelijkheid zal bestaan.
Tweede opmerking is - ik weet niet of ik daarin helemaal volledig en accuraat ben, maar als ik nadenk over het mandaat dat wij hebben gekregen voor de zes sectoriële overeenkomsten waarover wij thans onderhandelen met Zwitserland - zie ik niet direct hoe dit hierin gevoegd zou kunnen worden. Dat neemt niet weg dat op het moment dat het pakket van zes - waarvan vaststaat dat zowel binnen elke overeenkomst als tussen de zes verschillende overeenkomsten een evenwicht moet bestaan - tot is stand gebracht, ik weet dat ook van Zwitserse zijde belangstelling bestaat voor onderhandelingen in nieuwe sectoren, en dan zou ook van onze kant op een gegeven ogenblik kunnen worden gezegd, nu laten wij eens even kijken waar het aan onze kant nu eigenlijk erg knelt in de verhoudingen met Zwitserland. Ik zal in ieder geval pour acquit de conscience nagaan in hoeverre de huidige dossiers een gesprek hierover mogelijk maken, maar ik wil geen valse verwachtingen tegenover de heer Wijsenbeek wekken. Ik weet dat er op het moment een vergaande mate van overeenstemming is, maar dat met name in de sector transport en in de sector vrij verkeer van personen nog de nodige heel delicate problemen moeten worden opgelost. Maar ik dank de heer Wijsenbeek in ieder geval voor het ons alert maken op deze situatie.

Seal
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek de heer Van den Broek er, ondanks de vraag van de heer Wijsenbeek, bij zijn besprekingen met de Zwitserse Telecom aan te denken dat de telecommunicatiediensten nu in een wereldmarkt werken. Kan hij ons dan ook zeggen hoe groot de nieuwe fusie-onderneming in Zwitserland is in vergelijking met British Telecom na de fusie, voor een bedrag van 15 miljard pond, met MCI in de Verenigde Staten?

Van den Broek
Het spijt mij, maar het antwoord mijnerzijds moet ontkennend luiden; ik kan dat niet zo over de tafel produceren. Maar de algemene opmerking is natuurlijk juist, dat men uitgerekend als men spreekt over telecommunicatie over een sector van de economie praat die in feite zeer sterk aan globaliseringstendensen onderhevig is. In zoverre bijvoorbeeld als samengaan van telecommunicatiebedrijven in de Europese Unie aan de orde is, weet de geachte afgevaardigde dat daar beperkingen zouden moeten worden opgelegd. Dit ligt binnen de competentie van de Commissie over de fusiecode.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Van den Broek voor zijn antwoord maar zou willen weten of hij daarmee bedoelt dat de Commissie op Zwitserland pressie zal uitoefenen en bij de komende onderhandelingen als voorwaarde zal stellen dat Zwitserland zijn versterkte monopoliepositie zal wijzigen?

Van den Broek
Ik wil geen misverstand laten bestaan. Ik heb geprobeerd aan te geven dat ik in het mandaat dat wij hebben ten aanzien van de zes sectoren die thans in onderhandeling zijn met Zwitserland niet direct ruimte zie om dat in te voeren. Ik heb tegen de heer Wijsenbeek gezegd dat ik mij kan voorstellen dat wanneer deze zes onderhandelingspaketten zijn afgesloten, daar overeenstemming is bereikt, en de discussie wordt geopend over mogelijke nieuwe terreinen van samenwerking, dat dan ook naar deze telecommunicatiesector wordt gekeken. Maar dat is dan iets waar de Raad zich over zal moeten uitspreken of dat inderdaad in hun ogen prioriteit heeft. Maar ik ben er overigens van overtuigd dat Sir Leon Brittan, die binnen de Commissie verantwoordelijk is voor alles wat te maken heeft met de WTO-onderhandelingen, zelf constant bezig is om verdere liberalisering van de telecommunicatiemarkt dichterbij te brengen.

De Voorzitter
Vraag nr. 31 van Bertel Haarder (H-0857/96):
Betreft: Terugkeer van Bosnische en Kroatische vluchtelingen
In antwoord op een vraag van mij in het Folketing heeft het Deense Ministerie van Binnenlandse Zaken medegedeeld dat Bosniërs en Kroaten in de rij staan om naar huis te kunnen gaan, maar dat zij worden opgehouden door o.a. gebrek aan vervoer. De voorzitter van de Deense vluchtelingenhulp heeft voorts vernomen dat er een wachttijd is voor het verkrijgen van inreisdocumenten voor Bosnië en Kroatië en dat het uiterst problematisch is de personen in kwestie per bus te vervoeren, o.a. omdat Kroatië, Bosnië en het EU-land Oostenrijk het vervoer over de weg belemmeren.
Het is een onbevredigende situatie dat sommige landen vluchtelingen dwingen terug te keren naar ex-Joegoslavië, terwijl andere de repatriëring van hen die dat wensen, niet kunnen of willen bespoedigen. Bijzonder merkwaardig is de kennelijke weigering van Oostenrijk bussen doortocht te verlenen.
Kan de Commissie ervoor zorgen dat vluchtelingen uit Bosnië en Kroatië niet worden gehinderd in hun terugkeer om deel te nemen aan de wederopbouw van hun thuisland - eventueel door EU-steun afhankelijk te stellen van medewerking van de lid-staten?

Van den Broek
Ik moet eerlijk zeggen dat van de sombere berichten die doorklinken in de vraag van de heer Haarder ook problemen bij transit van repatriërende Bosnische en Kroatische vluchtelingen naar mijn gevoel op dit moment in ieder geval niet op grote schaal sprake is. U merkt dat ik mij voorzichtig uitdruk omdat het moeilijk is van dag tot dag de situatie daar te volgen.
Maar wat ik de heer Haarder heel uitdrukkelijk zou willen zeggen is dat wij in contact met de lidstaten, in contact met de hoge vertegenwoordiger Carl Bildt en met name in contact de Hoge Commissaris van de Vluchtelingen, mevrouw Ogata, die een paar dagen geleden Brussel nog heeft bezocht, zeer zorgvuldig nagaan op welke wijze een bijdrage kan worden geleverd die de terugkeer van vluchtelingen kan vergemakkelijken.
De Europese Commissie is daar al langere tijd actief mee bezig via haar rehabilitatie- en constructieprogramma's, waarbij de nadruk wordt gelegd op projecten die ons ook door het Hoge Commissariaat van de Vluchtelingen worden aangereikt om te proberen die terugkeer te vergemakkelijken. Wij zijn met name ook in geregeld contact met de Bondsrepubliek wetende dat de Bondsrepubliek van de Europese lidstaten de zwaarste last draagt wanneer wij spreken over vluchtelingen uit het voormalige Joegoslavië.
Ik herhaal dat waar de vrijheid van beweging of de vrijheid van doortocht in het geding zou zijn - ik heb daar geen verontrustende berichten van de recente afgelopen tijd - maar waar het wel het geval is zou een beroep moeten worden gedaan op de regering van de desbetreffende landen of dat nu Bosnië of Kroatië of zelfs Servië is, en daarnaast op IFOR, die de opdracht heeft om te zorgen dat het vrije verkeer zo min mogelijk wordt gehinderd.

Haarder
Ik dank de commissaris voor het zeer welwillende antwoord dat hij heeft gegeven. Als aanvulling wil ik hem graag vragen of hij het met mij eens is dat het onaanvaardbaar is dat landen die van de Europese Unie enorm veel geld ontvangen er niet voor zorgen dat hun eigen burgers snel en goed georganiseerd terug kunnen keren naar hun land wanneer zij dit wensen. Vindt u ook niet dat het zelfs nog erger is wanneer niet alleen Kroatië en Bosnië, maar ook een lid-staat, Oostenrijk, de doortocht van bussen met vluchtelingen op weg naar hun thuisland verhindert? Bent u het met mij eens dat dit niet door de beugel kan en dat de Europese Unie eventueel druk moet uitoefenen, ook op economisch vlak, om deze situatie te doen veranderen? Wij weten dat bepaalde landen vluchtelingen dwingen om terug te keren. Daar gaat het hier niet om. Ik heb het over burgers die vrijwillig naar hun land wensen terug te keren, maar gehinderd worden door bureaucratie en onwil in Bosnië en Kroatië en waarachtig ook in Oostenrijk.

Van den Broek
Ik ben het met de heer Haarder volstrekt eens dat het volstrekt onaanvaardbaar is indien die landen hun eigen burgers die vrijwillig willen terugkeren niet zouden willen opnemen. Dat zou ook in strijd zijn met de verplichtingen die de partijen in het Vredesverdrag van Dayton zijn aangegaan, waarbij het terugnemen van de vluchtelingen en het meewerken aan het vergemakkelijken van het proces een nadrukkelijke voorwaarde is en zelfs een conditie is voor het ontvangen van bijvoorbeeld economische of wederopbouwhulp. Geen verschil van opvatting daarover.
Ik ben enigszins verbaasd over het verhaal inzake Oostenrijk. Ik las dat voor het eerst in de vraag van de heer Haarder. Ik heb daar geen enkele bevestiging van en ik ga er eigenlijk voetstoots van uit dat wij niet mogen verwachten dat Oostenrijkse autoriteiten op enigerlei wijze iets in de weg zouden willen leggen aan de terugkeer van vluchtelingen. Er bestaat ook binnen de Unie als zodanig geen enkel verschil van opvatting dat alles moet worden gedaan om dat proces te vergemakkelijken.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, kan de heer Van den Broek bevestigen dat hij bedoelt dat in de huidige omstandigheden in Bosnië nog steeds geen vrij verkeer bestaat en dat de etnische zuiveringen de facto nog steeds voortduren? Kan hij ons ook zeggen hoe de situatie volgens hem zal evolueren als de opdracht van IFOR ten einde is gekomen? IFOR is immers de enige troepenmacht die het Dayton-vredesproces aan de gang tracht te houden.
In hoever evalueert de Commissie de resultaten van haar hulp aan de terugkerende vluchtelingen en hoe wil ze die programma's in de toekomst verder ontwikkelen?

Van den Broek
Ik denk te mogen zeggen dat er voor een belangrijk gedeelte binnen Bosnië-Hercegovina wel degelijk een vrijheid van beweging is en dat ik weet dat IFOR de opdracht heeft om daar waar dat op enigerlei manier onmogelijk wordt gemaakt de autoriteiten daarover aan te spreken en de vrije doorgang desnoods af te dwingen. Voor zover ik weet zijn ze daar in de afgelopen tijd niet toe opgeroepen om dat te doen om dat die gevallen zich uitsluitend incidenteel voordeden.
Ik zou ook zeker niet een gebrek aan vrijheid van beweging als de belangrijkste oorzaak willen aanwijzen voor de thans nog zeer weinig gevorderde terugkeer van vluchtelingen. Wij spraken daar uitvoerig met mevrouw Ogata over, de Hoge Commissaris. De belangrijkste problemen liggen hierin dat zeer velen van de vluchtelingen niet wensen terug te keren naar hun woonplaatsen indien daar intussen de macht is overgenomen door een meerderheid van andere etnische samenstelling. Wij zien dat met name met heel veel Bosnische vluchtelingen die in Duitsland verblijven, die veelal uit wat nu de Republica Srpska is afkomstig zijn en daarheen liever niet willen terugkeren. Een tweede obstakel is dat de hele woonsituatie nog buitengewoon benard en beperkt is, en dat wij alle mogelijke moeite doen om te proberen een zekere prioriteit toe te kennen aan het herstel en de opbouw van verwoeste huizen, zodat vluchtelingen daar hun intrek kunnen nemen. Daarbij doet zich vervolgens ook vaak het probleem voor van de eigendomsverhoudingen die natuurlijk buitengewoon onduidelijk zijn. Iedereen zit in elkaars huizen en als men daar elkaar gaat op aanspreken, wordt dat een hele complexe situatie.
Al met al: deze factoren hebben ertoe bijgedragen dat het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen bij lange na niet de aantallen heeft kunnen laten terugkeren die oorspronkelijk waren gepland. Ik denk dat sinds de vrede van Dayton er misschien naar een optimistische schatting 200.000 van de 800.000 zijn die daarvoor waren aangemerkt en die daadwerkelijk zijn teruggekeerd. Wij hebben daar met een enorm complexe problemematiek te maken. Wij gaan aanstaande donderdag naar Parijs waar opnieuw over de uitvoering van Dayton wordt gesproken en waarbij ook het aspect terugkeer vluchtelingen aan de orde is, waar ook mevrouw Ogata, Carl Bildt en allen die hierbij betrokken zijn, aanwezig zullen zijn. Begin december praten wij daar ook in Londen weer tijdens een Joegoslavië-conferentie opnieuw over. Het geeft wel aan dat deze zaken volledig de aandacht hebben, maar dat wij met een heel gecomplexeerde situatie te doen hebben.

von Habsburg
Mijnheer de commissaris, om te beginnen zou ik nog een opmerking willen maken. Ik kom op veel plaatsen in Oostenrijk en het verbaast mij ten zeerste dat in de vraag wordt beweerd dat de Oostenrijkers de terugkeer van vluchtelingen zouden hinderen. Ik heb daar ter plaatse in elk geval nooit iets van gehoord.
Mijn vraag aan u, mijnheer de commissaris, luidt: hebt u niet de indruk dat het vluchtelingenvraagstuk in zijn geheel al te bureaucratisch wordt aangepakt en dat de operatie vooral door deze aanpak wordt gehinderd? Kijk eens, er zijn grote delen van Bosnië waarnaar men mensen die geen huis hebben momenteel niet terug kan sturen, omdat het er vreselijk koud is. Er zijn andere gebieden waarnaar de vluchtelingen wel rustig terug kunnen keren, omdat het er warm is. De situatie zou dus van gebied tot gebied, van gemeente tot gemeente gedifferentieerd moeten worden beoordeeld. Bent u ook niet van oordeel dat de autoriteiten dit helaas al te bureaucratisch aanpakken en dat daardoor de hele operatie wordt gehinderd?

Van den Broek
De heer Habsburg zal gemerkt hebben dat ik zijn mening volledig deel, dat ik ook geen informatie heb en geen aanwijzing heb dat Oostenrijk niet mee zou werken aan terugkeer van vluchtelingen. Trouwens, ik zeg nogmaals: elke lidstaat is er, denk ik, zeer op gebrand zo spoedig mogelijk de mogelijkheden te creëren voor terugkeer. Dus daarover zijn wij het eens.
De bureaucratie, ik geef het graag toe, zal een rol spelen. De vraag is alleen hoe dat te vermijden. Nemen wij Bosnië als voorbeeld, waar in feite de samenstelling van de nieuwe staatsorganen nog gaande is. Er is na de verkiezingen een collectief presidentschap gekomen. Er is nog geen regering als zodanig. Dus gesprekspartners zijn de overgangsregering. Wij weten niet wie dat morgen zullen zijn. Dat is één punt.
Tweede punt is, als ik opnieuw Duitsland noem, dat inderdaad buitengewoon humanitair beleid heeft gevoerd als het gaat over opvang van vluchtelingen - wij praten dan over zo'n 450.000 vluchtelingen - daar is de situatie zo dat men eigenlijk exact moet weten van de diverse deelstaatregeringen hoeveel vluchtelingen daar verblijven, waar zij vandaan komen, of zij bereid zijn om terug te gaan, en zo ja, waarheen. Dat moet dan weer aansluiten op de werkzaamheden die in Bosnië zelf worden verricht om die mensen op te vangen, om te zorgen dat zij huisvesting hebben, om nog maar niet te praten over werkgelegenheid en dat soort zaken meer.
Ik ben het dus graag met de heer Habsburg eens dat deze zaken op zich wegens hun complexheid de bureaucratie eerder verergeren dan vergemakkelijken. Maar dit is een zaak die niet alleen aan de ontvangende kant moeilijk is, maar ook aan de kant van de landen die op dit moment een groot aantal vluchtelingen herbergen.

De Voorzitter
Vraag nr. 32 van Birgitta Ahlqvist (H-0860/96):
Betreft: De jongste ontwikkelingen in Wit-Rusland
De Witrussische president Loekasjenko heeft geprobeerd zijn grondwettelijke macht in Wit-Rusland uit te breiden, het huidige parlement te ontbinden en een autoritair presidentieel bewind in te voeren. Hij heeft aangekondigd op 7 november een referendum over zijn voorstel te zullen houden. Het parlement heeft hierop geantwoord met een op 24 november te houden tegen-referendum. De Russische president heeft sterke druk uitgeoefend op de president van Wit-Rusland om met het parlement tot een compromis over de nieuwe grondwet van het land te komen. President Loekasjenko heeft intussen slechts een detail van zijn grondwetsvoorstel veranderd.
Heeft de Commissie op de een of andere manier gereageerd op de poging van de Witrussische president om het door de bevolking gekozen parlement van het land buiten spel te zetten en een autoritair presidentieel bewind in te voeren? Worden de werkzaamheden van het TACIS-programma voortgezet alsof er niets gebeurd is indien de president bij het referendum in november concludeert dat hij een mandaat heeft gekregen om zijn grondwetswijzigingen in het land ten uitvoer te leggen?

Van den Broek
De Commissie is het geheel eens met de beoordeling zoals geschetst in de vraag van mevrouw Ahlqvist over Wit-Rusland. We hebben ook diverse malen in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en met de groep van parlementariërs die in het bijzonder de relatie met WitRusland volgt die situatie kunnen bespreken. Mevrouw Ahlqvist weet dat wij van ieder contact met Wit-Rusland gebruik maken om te onderstrepen hoezeer de relatie tussen de Europese Unie en Wit-Rusland wordt bepaald door de wijze waarop Wit-Rusland, de autoriteiten daar, het respect voor mensenrechten, principes van democratie etc. ernstig nemen. We zouden er lang over kunnen spreken. Ik denk dat thans van groot belang is af te wachten wat er gebeurt ten aanzien van het komende referendum. U weet dat de oppositie in het parlement van Wit-Rusland de krachten heeft gebundeld en dus heeft gezegd tegen de president: wij vinden in ieder geval dat de vragen die hier worden voorgelegd niets te maken hebben - ik zeg het nu in mijn eigen woorden - met het trachten te creëren van een meer democratische situatie in Wit-Rusland; de president heeft gezegd dat hij tot een compromis wilde komen met het Parlement over datgene wat bij referendum exact aan de orde zou worden gesteld als het ging om wijzigingen in de grondwet. Hoe dit proces precies afloopt, laat zich op dit moment niet voorspellen. Wij weten dat het Europees Parlement tot dusverre ook zijn advies ten aanzien van de interimovereenkomst met Wit-Rusland heeft opgeschort en ik mag aannemen om dezelfde redenen als waarom wij op dit moment ook terughoudendheid betrachten bij het intensiveren van de samenwerking met Wit-Rusland. Ja, er zijn nog een aantal TACIS-programma's die in de pijplijn zitten of in uitvoering zijn, en die overigens eerder zijn gestagneerd omdat de coördinator aan Witrussische zijde er niet meer was. Ik vind wel dat de programma's die we op dit moment nog hebben lopen voorlopig moeten worden voortgezet. Ik zou zeggen, er komt een nieuw ijkpunt op het moment dat duidelijk is geworden wat met dat referendum gebeurt. Dan zullen we ook weten of de constitutie in feite Wit-Rusland verandert in een soort verkapte dictatuur of dat er nog iets van werkelijke democratie te bespeuren valt.

Ahlqvist
Dank u voor uw antwoord, mijnheer de Commissaris. Ik heb deze vraag eerder gesteld en vandaag heb ik ongeveer hetzelfde antwoord gekregen. Van de kant van de EU zetten wij ons in door de president van Wit-Rusland op de situatie te wijzen, maar de president gaat op dezelfde voet verder als in het verleden. Er gebeurt derhalve niet bijzonder veel op dit gebied.
Ik vraag me af, mijnheer de Commissaris, of het geen goed idee zou zijn om de TACIS-samenwerking te stoppen en op die manier de president zover te krijgen dat hij naar het gekozen Parlement luistert. Of zijn er andere manieren? Want het is duidelijk dat er krachtiger maatregelen nodig zijn tegen deze president dan alleen maar praten.

Van den Broek
Ik heb, nogmaals, dezelfde evaluatie over de situatie daar gegeven als mevrouw Ahlqvist doet. We zitten hier weer een beetje op een kruispunt van wegen: moeten we het TACIS-programma gebruiken om druk uit te oefenen of niet, of moeten we juist proberen het TACIS-programma te gebruiken om bepaalde situaties daar ook concreet te helpen veranderen. Ik vind, nogmaals, dat het wellicht goed is om nu de gang van zaken ten aanzien van het referendum af te wachten en te kijken wat daar nu precies mee gebeurt en hoe we dan aankijken tegen de politieke situatie op dat moment in Wit-Rusland, want die gaat namelijk ook voor een belangrijk deel bepalen in hoeverre we vinden dat bijvoorbeeld een zo nauwe samenwerking als volgt uit een interimovereenkomst, die dus nog niet in werking is getreden, wordt voortgezet of niet. Zoals ik zei, het Parlement heeft nu twee of drie keer de behandeling van verslagen over die interim-overeenkomst uitgesteld met eigenlijk precies dezelfde redenen als waarom ik u nu zeg: laten we nog even aanzien hoe het ten aanzien van het referendum gebeurt, maar intussen wel, ook via andere landen, de nodige politieke signalen geven. Dat is precies waar voorzitterschap en Commissie mee bezig zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 33 van Maj Theorin (H-0861/96):
Betreft: Turkije
De Douaneunie met Turkije houdt in dat er een overeenkomst is gesloten met een land waar gefolterd wordt, mensen verdwijnen tijdens vervoer door de politie en waar gewapende acties worden uitgevoerd. Een land waar nog steeds leden van het parlement gevangen zitten, ondanks eerdere beloften omtrent vrijlating. Een land dat nog steeds de volgens de Veiligheidsraad van de VN onwettige deling van Cyprus schendt. De toegezegde verbetering van de situatie met betrekking tot de rechten van de mens in overweging nemende ging het Parlement akkoord met de Douaneunie. Gehoopt werd dat zich veranderingen zouden voordoen. Dit bleek niet het geval te zijn.
De moord op twee jonge Cyprioten en thans bekend geworden gegevens over de dood van ten minste 11 personen in Turkse gevangenissen tonen aan dat wij, ter verbetering van de situatie, werkelijk alle instrumenten moeten inzetten waarover de Unie beschikt.
Het Parlement heeft nu, enigszins verlaat, gereageerd met zijn resolutie van 19 september, waarin de Commissie wordt verzocht alle steun die in het kader van het MEDA-programma aan Turkije wordt verleend in te trekken, met uitzondering uiteraard van de delen die bedoeld zijn ter consolidatie van democratie en mensenrechten.
Kan de Commissie mededelen welke maatregelen zij in het kader van het MEDA-programma overweegt om Turkije onder druk te zetten zodat dat land zijn deel van de overeenkomst nakomt. Tot dusverre is niet gereageerd op de verklaring van de Raad van juli dat Turkije bepaalde beginselen diende te aanvaarden. Hoe lang wenst de Commissie genoegen te nemen met fraaie beloften zonder dat er iets gebeurt?

Van den Broek
Ik vrees dat ik eigenlijk mevrouw Theorin alleen maar dingen kan zeggen die ik gisterenavond ook heb besproken in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, en waarbij ook de Europese parlementsleden aanwezig waren van de Gemengde Parlementaire Commissie EUTurkije en die zich natuurlijk voor een belangrijk deel toespitsten op de situatie van de mensenrechten daar, waarover we zo uitvoerig hebben gesproken in het verslag dat de Europese Commissie in oktober aan het Parlement heeft uitgebracht over de douane-unie en waarin ook een belangrijk hoofdstuk was gewijd aan de situatie van de mensenrechten. Om heel kort samen te vatten: wat ik gisterenavond aan de commissie mocht meedelen is dat wij merken dat wij geen verschil van opvatting hebben over de wijze waarop we tegen de huidige mensenrechtensituatie in Turkije aankijken. Die is zorgelijk en we moeten er ook geen doekjes om winden, die is in 1996 in feite slechter dan die was in 1995. Ik heb gisteravond ook uitvoerig aangegeven wat wij proberen op dit gebied te verbeteren en meer in het bijzonder nog eens een keer duidelijk gemaakt dat je uiteindelijk ook vanwege deze situatie en vanwege de Turkse opstelling in de Egeïsche conflictstof met Griekenland en vanwege de Cyprus-kwestie nu al moet constateren dat in feite het grootste deel van de financiële instrumenten bedoeld voor Turkije is opgeschort, reden waarom ik heb bepleit dat in ieder geval het MEDA-programma, dat een meer horizontaal en breder programma is voor het Middellandse-Zeegebied als geheel, ook op Turkije van toepassing zou moeten blijven. Ik heb dat ook geadstrueerd, ik heb daar nadere argumentatie voor gegeven, maar met de mededeling dat de Commissie wel degelijk rekening houdt met de resolutie die het Parlement in september heeft aangenomen over de mensenrechtensituatie in Turkije en ook met de aanbevelingen die zijn gedaan ten aanzien van de besteding van gelden uit het MEDA-fonds. Ook daar heb ik gisterenavond van gezegd, de omschrijving van het Parlement is misschien niet precies gelijk aan die van de Europese Commissie, maar ik ben graag bereid ook in overleg met de Voorzitter van het Parlement nader te bespreken hoe wij alvorens tot uitvoering van het 1997 MEDA-programma over te gaan daarover nog contact kunnen hebben met het Europees Parlement.
Ik hoop dat ik het in het kader van deze korte beantwoording hierbij kan laten, maar nogmaals, ook in ons mensenrechtenrapport, dat we vorige maand hebben uitgebracht als onderdeel van de evaluatie van de douaneunie, is veel te vinden van hoe de Commissie tegen de situatie in Turkije aankijkt, hoe belangrijk wij Turkije blijven vinden als partner om de verhoudingen mee te normaliseren en hoe wij denken dat op deze weg kan worden voortgegaan.

Theorin
Dank u voor uw antwoord. Het is verheugend te constateren dat wij het er nu over eens zijn dat de mensenrechten in Turkije niet worden geëerbiedigd, en dat dat besef een beetje laat doordringt. Het is uiteraard op zijn zachtst gezegd merkwaardig, dat het een slimme rechtse politicus uit Turkije is gelukt om ervaren politici het hoofd op hol te brengen zonder enige werkelijke veranderingen van de situatie op het gebied van de mensenrechten, of enige geloofwaardige garanties op dit gebied, en dat deze ervaren politici, zonder de Turkse verkiezingen af te wachten, hebben ingestemd met een douane-unie. Het is duidelijk dat het een beetje tweeslachtige mededeling is, als het Europese Parlement aan de ene kant iets zegt en de Commissaris toch zegt dat hij graag wil doorgaan met het MEDA-programma, en tegelijkertijd wil luisteren naar het Parlement. Want de instrumenten waarover wij beschikken, d.w.z. de politieke, financiële en juridische instrumenten waarover de EU beschikt, moeten natuurlijk worden gebruikt om ervoor te zorgen dat de mensenrechten worden geëerbiedigd. Wordt het nu niet eens tijd om op te houden met wachten op meer positieve ontwikkelingen in Turkije, en te tonen dat de grens is bereikt, door de douane-unie met dit land op te heffen? Mijn tweede vraag luidt: was men er even gebrand op geweest om een douane-unie aan te gaan, als de Commissaris toentertijd had geweten wat wij nu over de mensenrechten weten?

Van den Broek
Ik begrijp dat het wanneer men over mensenrechtensituaties spreekt moeilijk is om in één adem ook over de economie te spreken, maar mevrouw Theorin doet dat zelf door de douane-unie en het voortbestaan daarvan heel duidelijk in dit kader aan de orde te stellen. Dan wil ik graag mevrouw Theorin erop wijzen dat sinds de inwerkingtreding van de douane-unie de handel met Turkije is gestegen van ongeveer 20 miljard dollar of ecu, maar dat ontloopt elkaar niet zo vreselijk veel, naar ongeveer 35 miljard, en dat we waarschijnlijk te maken hebben met een handelsoverschot ten voordele van de Europese Unie van tussen de 8 en 10 miljard. Dus ik denk niet dat waar ook werkgelegenheidszaken in dit Parlement de nodige aandacht krijgen men al te gemakkelijk nu moet zeggen, zou je de douane-unie maar niet in één keer willen opheffen; de douane-unie dient in ieder geval voorlopig de belangen van de Europese Unie in zeer sterke mate. Het enige betreurenswaardige is dat we tot dusverre niet in staat zijn geweest om de begeleidende maatregelen bij de douane-unie, die de nadelige effecten voor Turkije enigszins zochten te compenseren, uit te voeren. Dat zijn onder andere die drie of vier programma's die op dit moment nog om de allen bekende redenen geblokkeerd zijn. Maar ik kan niet in dit korte tijdsbestek de constructieve gedachtenwisseling die gisteren in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid heeft plaatsgevonden nu in zijn geheel herhalen, dus staat u me toe het hierbij te laten, maar ik ben altijd weer tot nadere discussie hierover bereid.

Lomas
Mijnheer de Voorzitter, stemt de heer Van den Broek er niet mee in dat de Raad, de Commissie en de leden van het Parlement die dwaas genoeg waren om voor de douane-unie te stemmen omdat die Turkije zogezegd tot meer democratie zou aanzetten, een tragische politieke vergissing hebben begaan?

Van den Broek
Als ik rechttoe, rechtaan hierop een antwoord mag geven, dan zou ik herhalen wat ik gisterenavond heb gezegd, dat in weerwil van de overeenstemming die wij hebben dat de mensenrechtensituatie in Turkije zeer te kritiseren is, het niet zo mag zijn dat men nu ook vergeet hoe de situatie in 1995 was, toen de douane-unie in dit Huis is goedgekeurd, en toen wel degelijk ook vorderingen waren gemaakt zowel voor wat betreft amendementen van de Turkse grondwet en zeker ook ten aanzien van een herziening van artikel 8, op grond waarvan toen ongeveer 150 gewetensgevangenen daadwerkelijk zijn vrijgelaten. Men kan dus niet zeggen dat er helemaal niets veranderd. Het nare is alleen dat die situatie nu verder stagneert door tal van omstandigheden die ik gisterenavond uitvoerig in de Commissie heb uiteengezet, en die als zodanig geen excuus mogen vormen, en zeker ook niet ons moeten ontmoedigen om in onze relatie met Turkije verder te blijven werken aan een verbetering van de situatie. Daar zijn we dan ook zeer intensief en zeer geregeld mee bezig.

De Voorzitter
Vraag nr. 34 van Hans Lindqvist (H-0872/96):
Betreft: Buitenlands en veiligheidsbeleid
Zweden heeft gedurende bijna 200 jaar geen oorlog gekend. Wij hebben dank zij onze niet-gebondenheid en neutraliteit voor stabiliteit in Noord-Europa kunnen zorgen. Zweden en het neutrale Finland hebben in de tijd na de oorlog een buffer tussen de NAVO en het Pact van Warschau gevormd, vooral gedurende de koude oorlog. Na de val van de Berlijnse muur is de situatie op het gebied van het veiligheidsbeleid volkomen veranderd. Een nieuw, in veiligheidsopzicht voor een deel onbekend Rusland staat nu tegenover de NAVO. Niemand weet nog welke relaties tussen deze machten in de toekomst zullen ontstaan. Een grote meerderheid van het Zweedse volk wil de neutraliteit verdedigen en wijst denkbeelden om in de toekomst aan militaire allianties deel te nemen van de hand.
Kan de Commissie mededelen of Zweden de zeggenschap over zijn eigen buitenlands en veiligheidsbeleid zal blijven houden? Bestaat er aan EU-zijde enige bedoeling tot beperking van het vetorecht voor zaken die met het buitenlands en veiligheidsbeleid te maken hebben?

Van den Broek
Bij de toetreding tot de Europese Unie stemde Zweden in met de bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Titel 5 van dat Verdrag heeft betrekking op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, dat alle kwesties inzake de veiligheid van de Unie omvat. Ik herinner me nog zeer wel dat bij het afsluiten van de onderhandelingen door alle toetredingskandidaten, inclusief Noorwegen toen nog, een verklaring is afgelegd waarbij te kennen werd gegeven dat niets in de grondwet van deze toetredende landen de uitvoering verhinderde van de bepalingen inzake het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in het Verdrag van Maastricht. Ik neem dus ook aan dat dat ook voor Zweden geldt. U weet dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in discussie is in de Intergouvernementele Conferentie, dat een van de heel belangrijke elementen daar de kwestie is hoe de besluitvorming kan worden verbeterd, waarover verschillende voorstellen zijn gedaan, en dat je eigenlijk nu al kunt zeggen dat als het gaat om strikt militaire zaken en de inzet van militaire middelen niet besloten zal worden bij gekwalificeerde meerderheid, maar dat elke lidstaat in staat zal zijn op dat punt zijn eigen gedachten te bepalen, zijn eigen besluiten te nemen.
Kort gezegd, er is naar mijn gevoel geen kans dat de uitkomst van die IGC zou zijn dat bij meerderheid van stemmen een land verplicht kan worden om aan militaire operaties deel te nemen.

Lindqvist
Dank u voor uw antwoord. Dit is een urgente kwestie voor ons als relatief nieuwe leden, aangezien de vraag rond het behoud van de zelfstandigheid op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid voor velen van beslissende betekenis was bij het referendum. Ik heb het allerlaatste gedeelte van het antwoord zo uitgelegd, dat wij Zweden het ondertekende verdrag moeten aanvaarden, wat vanzelf spreekt, aangezien voor ons geen uitzonderingspositie geldt, maar dat het antwoord in de realiteit ook betekent dat verscheidene besluiten langzaamaan worden omgevormd van unaniem genomen besluiten tot besluiten met een gekwalificeerde meerderheid. Dat houdt in dat ook Zweden, als wij dat zouden willen, andere staten of een meerderheid van de landen van de EU niet kan tegenhouden om besluiten te nemen op het gebied van defensie en militaire veiligheid. Als ik het goed heb begrepen, kan dat zelfs inhouden dat Zweden misschien kan worden gedwongen om mee te doen aan de financiering van een actie die het land niet wil steunen en ook niet kan verhinderen. Zo begrijp ik het antwoord, en dat betekent in dat geval een grote verschuiving, namelijk van niet-gebondenheid naar deelneming aan een gemeenschappelijke militaire of Europese samenwerking op defensiegebied.

Van den Broek
Laten we het over één ding eens zijn: al deze zaken vormen onderwerp van gesprek in de Intergouvernementele Conferentie. Zeker als we spreken over het buitenlands veiligheidsbeleid zal daar een zeer sterke intergouvernementele component in aanwezig blijven. Ik denk niet dat het aan de Commissie is om nu vast voorschotten te gaan nemen op deze discussie. Ik wil me wel de opmerking permiteren dat ik zeer verheugd was te constateren dat de ministers van Buitenlandse Zaken van Zweden en Finland, twee landen met een neutraliteitspolitiek op het gebied van het veiligheidsbeleid, voorstellen hebben gedaan hoe zij dachten te kunnen participeren, bijvoorbeeld in de zogenaamde Petersberg-taken. Dat zijn taken die eventueel onder leiding van de Westeuropese Unie zouden kunnen worden uitgevoerd op het gebied van vredestaken, humanitaire hulp en dergelijke. Dat toont dat ook in Zweden en in Finland constructief wordt nagedacht over de rol van deze twee lidstaten op het brede gebied van de veiligheid. Ik acht dat buitengewoon positief, en verder wil ik met alles wat ik zeg geen enkel voorschot nemen op de discussie die in de Intergouvernementele Conferentie aan de orde is, en waarbij uiteraard ook deze lidstaat Zweden het volste recht heeft om zijn mening daar kenbaar te maken en aan de besluitvorming daar deel te nemen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb veel respect voor de vrijheidswil van het Zweedse volk, maar ik zou toch de vraag willen opwerpen of het feit dat Zweden na de tweede wereldoorlog zo vrij en onafhankelijk is gebleven als in de vraag wordt gezegd, ook geen verband houdt met het feit dat veel staten in het Noordatlantisch Bondgenootschap en in de Europese Unie er ten koste van grote offers toe hebben bijgedragen dat de vrijheid in de Westerse wereld tegen het communisme kon worden bewaard. Bent u niet van oordeel dat ook in de toekomst vrede en vrijheid alleen maar kunnen worden bewaard, als alle landen in dezelfde mate bereid zijn daar ook de overeenkomstige lasten voor te dragen, als om zo te zeggen de enen die lasten niet van zich afschuiven zodat de anderen die lasten alleen moeten dragen?

Theorin
Dank u zeer. Mag ik even opmerken dat Zweden gedurende 200 jaar militair niet-gebonden en neutraal is geweest?! Het is geen kwestie van neutraliteit tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zeventig procent van de Zweedse bevolking eist dat deze neutraliteit behouden blijft. De Zweedse en de Finse ministers van buitenlandse zaken hebben duidelijk gemaakt dat men bereid is om deel te nemen aan vredeshandhavende operaties, maar niet aan operaties die iets te maken hebben met militaire interventie. Het onderscheid tussen vredeshandhavend, en vredebevorderend, of vrede-afdwingend is zeer belangrijk, en ik denk dat Commissaris Van den Broek zich daar terdege bewust van is. Zweden neemt niet deel aan welke actieve militaire operaties dan ook, en zal dat nooit doen, noch vóór noch na de Intergouvernementele Conferentie.

Van den Broek
Wij nemen daarvan kennis.

De Voorzitter
Het woord is aan de heer Smith voor een motie van orde.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, kunt u mij uitleggen hoe het komt dat, hoewel elk lid van de Commissie slechts over twintig minuten beschikt, de heer Van den Broek twee keer zo lang als de andere leden van de Commissie mag spreken? Ik weet dat hij grote talenten heeft, maar is hij echt twee keer zo goed als de anderen?

De Voorzitter
Ik kan mij voorstellen dat het de heer Van den Broek zou bevallen als ik uw vraag bevestigend zou beantwoorden, maar de heer Monti zou dat veel minder graag hebben. Mijnheer Smith, de reden is dat twee van onze leden wegens een gebrek aan discipline bij de aanvang van het Vragenuur niet zijn opgedaagd om hun prioritaire vragen te stellen en dat het Voorzitterschap slechts drie vragen als prioritair heeft beschouwd. Dat eerste deel was daardoor snel afgehandeld.
Wij gaan nu over tot de vragen aan de heer Monti. Ik hoop dat wij voor de heer Monti, nu wij later zijn begonnen dan normaal, volle dertig minuten kunnen uittrekken.
Omdat de vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.
Vraag nr. 38 van Sören Wibe (H-0867/96):
Betreft: De uitzonderingspositie van Zweden op het gebied van de invoer van alcohol voor persoonlijk gebruik
Tussen de Zweedse regering en de Commissie IS onderhandeld over het handhaven van de Zweedse uitzonderingspositie op het gebied van de invoer van alcohol voor persoonlijke gebruik. Zweden wil deze uitzonderingspositie behouden. Wat is de mening van de Commissie hierover? Zal de Commissie de zaak voor het Europese Hof van Justitie brengen en daar eisen dat de Zweedse uitzonderingspositie per 1 januari 1997 wordt opgeheven? Wanneer dat gebeurt, is het dan redelijk om een lid-staat die een restrictief alcoholbeleid wil voeren zo hard aan te pakken? Het restrictieve alcoholbeleid zorgt in Zweden voor aanzienlijke belastingopbrengsten en wordt gevoerd met het oog op de volksgezondheid. Is dit niet voldoende reden om Zweden op grond van het subsidiariteitsbeginsel toe te staan op dit gebied zijn eigen beleid te voeren en ook in de toekomst bijzondere bepalingen te laten hanteren inzake de invoer van alcohol? Vraag nr. 39 van Jan Andersson (H-0869/96):
Betreft: Invoerbeperkingen voor tabak en alcohol
Tabak en alcohol hebben grote nadelige gevolgen voor de volksgezondheid. In de Noordse landen is de beperking van de vrije toegankelijkheid van alcohol en tabak altijd een belangrijk element in het beleid tegenover deze genotmiddelen geweest. Dit heeft ertoe geleid dat de consumptie op een relatief laag niveau kon worden gehouden. Een van de methoden om de consumptie laag te houden is het hanteren van strenge invoerregelingen. Door een versoepeling van de invoerregelingen zou het verbruik stellig toenemen, waarmee ook de volksgezondheid zou verslechteren.
Is de Commissie daarom niet van mening dat de Noordse landen het recht zouden moeten hebben om aan hun relatief strenge invoerbeperkingen voor deze schadelijke produkten vast te houden?
Monti
De argumentatie die de geachte Parlementsleden in deze twee vragen hebben opgebouwd, is kennelijk op een misverstand gebaseerd.
De situatie ziet er als volgt uit: de Commissie is van oordeel dat de betreffende uitzonderingen slechts tot en met 31 december 1996 kunnen worden gehandhaafd, want die datum was als uiterste termijn afgesproken. Dus tenzij de betrokken lid-staten een of ander initiatief ontplooien om de beperkingen geldend vanaf die datum, 31 december 1996, af te schaffen, zal de Commissie zich als hoedster van het Verdrag genoopt zien overtredingsprocedures op te starten bij het Hof van Justitie. Indien de Commissie trouwens niet zelf bijtijds een initiatief in die richting zou gaan ontplooien, wordt de kwestie hoogstwaarschijnlijk wel aanhangig gemaakt bij het Hof van Justitie door de burgers van Noord-Europa, die zich dan namelijk gedupeerd zouden voelen.
Dit vooropgezet en rekening houdend met de rechten van communautaire reizigers en met de argumenten die de geachte Parlementsleden in hun vragen hebben aangevoerd, zijn wij van mening dat de noordelijke landen behoefte hebben aan een ruimere tijdmarge om zich te kunnen voegen naar de communautaire voorschriften. Vandaar dat de Commissie een ontwerp-richtlijn in de pijplijn heeft om de desbetreffende termijn tot na 31 december 1996 op te schuiven, om op die manier de weg vrij te maken voor een geleidelijke liberalisering van de huidige beperkingen.
Zoals u ziet, stelt de Commissie zich helemaal niet hard op ten opzichte van de landen van Noord-Europa. Zij getroost zich juist de grootste moeite om deze landen tegemoet te komen in hun problemen.

Wibe
Ik dank de Commissaris voor zijn antwoord. Het is zo dat als wij in Zweden worden gedwongen om onze huidige beperkingen op te heffen, wij ook zullen worden gedwongen om onze accijns op alcohol te verlagen, terwijl wij met zekerheid weten dat dat zal leiden tot een grote toename van het aantal doden door ongelukken met alcohol. Wij weten ook dat dat zou leiden tot een groot verlies aan belastinginkomsten. Er staat derhalve veel voor ons op het spel, zowel zeer vele mensenlevens als zeer vele financiële middelen.
Ik heb twee vragen aan Commissaris Monti. De eerste luidt: heeft u ook maar één poging gedaan om tot een schatting te komen van de eventuele baten op economisch gebied als we deze beperkingen opheffen, en heeft u ze vergeleken met de menselijke en economische kosten? De tweede vraag luidt: kunt u enige details geven inzake de richtlijn met voorstellen voor een langere termijn, die u van plan bent op te stellen? Houdt deze in dat wij mogen vasthouden aan onze huidige beperkingen, of is het een kwestie van een geleidelijke opheffing van deze beperkingen, en zo ja, op welke termijn?

Monti
Wat het eerste punt betreft, de Commissie is zich er volledig van bewust hoe belangrijk deze kwestie in maatschappelijk, gezondheidstechnisch en financieel opzicht is. Vandaar dat de Commissie er zo'n grote aandacht aan heeft gewijd en nog steeds wijdt, teneinde een andere oplossing te vinden. Als die er namelijk niet komt, is een natuurlijke oplossing niet meer te vermijden, en dat betekent dat de zaak dan voor het Hof van Justitie wordt gedaagd. Op dit moment kan ik, geachte mijnheer Wibe, geen nadere details leveren inzake de duur van die eventuele verlenging. Ik kan u alleen zeggen dat in het standpunt dat ik als commissaris heb uitgedragen tijdens de besprekingen met de Zweedse, Deense en Finse autoriteiten, gedacht wordt aan het jaar 2002.

Andersson
Dank u voor uw antwoord, mijnheer de Commissaris. Vandaag wordt het alcoholvraagstuk bijna uitsluitend behandeld als een kwestie van de interne markt. Tegelijkertijd weten wij dat er een duidelijk en eenduidig verband is tussen alcoholverbruik en een heel aantal ziektes, zoals leveraandoeningen, hartaanvallen, bepaalde kankersoorten etc.
Artikel 36 van het Verdrag gaat over de interne markt en uitzonderingen op die interne markt. Daarin staat dat er o.a. uitzonderingen kunnen worden gemaakt als het gaat om "het beschermen van de gezondheid en het leven van mens en dier" . Ik wil graag twee vragen stellen. Is het alcoholvraagstuk niet een kwestie van volksgezondheid, die het leven en de gezondheid van de mens in hoge mate beïnvloedt? Mijn tweede vraag luidt of in dat geval artikel 36 niet van toepassing is.

Monti
Het alcoholprobleem is uiteraard een belangrijk probleem vanwege de gevolgen voor de volksgezondheid en andere maatschappelijke aspecten, naast de financiële gevolgen voor de staatsbegroting. Maar, zoals u zelf ook heel goed weet, kan een samenhangend beleid dat bepaalde doelstellingen nastreeft, met diverse hulpmiddelen aangevuld worden. Juist om de betreffende lid-staten in de gelegenheid te stellen hulpmiddelen aan te wenden die de nodige tijd kunnen vergen en die natuurlijk niet haaks mogen staan op de eisen van de ene markt, heeft de Commissie zich bereid verklaard een uitstel van die termijn te overwegen. Zoals ik net al zei, wordt daar momenteel over gesproken met de autoriteiten van de noordelijke landen.

Svensson
Dank u, mijnheer de Voorzitter. Twee vragen aan Commissaris Monti: beseft Commissaris Monti dat de aanval die nu wordt gedaan op het Zweedse alcoholbeleid, in werkelijkheid het gevolg is van het feit dat het alcoholverbruik in verscheidene landen van de EU is gedaald en dat de alcoholproducenten er belang bij hebben om de markt van Zweden, met zijn lage consumptie, te veroveren? Heeft Commissaris Monti een voorstel inzake de vraag wie gaat opdraaien voor de kosten van de gevolgen op gezondheidsgebied, nu men van de kant van de Commissie probeert om de beperkingen op basis van het alcoholbeleid af te schaffen?

Monti
Eerlijk gezegd heb ik hier niets aan toe te voegen. In mijn vorige antwoorden heb ik reeds gezegd dat de Commissie beseft hoe belangrijk dit probleem is, dat zij daarom bereid is te praten over uitstel en dat zij daar ook de nodige flexibiliteit voor aan de dag legt, mits een precieze en definitieve datum wordt aangegeven. Wat betreft de vraag over hoe de financiële autoriteiten van de betreffende landen aan het geld moeten komen dat zij moeten ontberen doordat het huidige stelsel ten einde loopt: u begrijpt vast en zeker wel, mijnheer Svensson, dat het niet de taak is van de Commissie om ideeën in die richting te opperen.

Sjöstedt
Dank u dat u mij het woord heeft gegeven, mijnheer de Voorzitter. Ook mijn vraag gaat over de invoer van alcohol. Vóór het Zweedse referendum over het lidmaatschap van de EU was de grote vraag in de discussie over de met de EU gesloten overeenkomst, wat die overeenkomst eigenlijk inhield. Deze overeenkomst werd tegenover het Zweedse volk zo uitgelegd, dat er een unaniem besluit in de Raad van Ministers vereist zou zijn om te komen tot wijziging van de invoerregels inzake alcohol. Zweden zou dus een vetorecht hebben op het punt van invoer van alcohol. Is de Commissaris het eens met deze uitleg?

Monti
Over eventualiteiten hoef ik me niet uit te spreken. Ik heb alleen gezegd - en hoef dat hopelijk niet uitentreuren te herhalen - dat de Commissie zich zeer wel bewust is van het probleem, dat zij genoeg blijk geeft van flexibiliteit om te zoeken naar dusdanige oplossingen dat de doelstellingen van de betreffende regeringen qua gezondheidszorg, sociaal beleid en dergelijke, te rijmen vallen met de regels van de ene markt, over welker naleving de Commissie de plicht heeft te waken.

De Voorzitter
Vraag nr. 40 van Simon Murphy (H-0870/96):
Betreft: " Guest beer" kwestie
Kan de Commissie mededelen hoe de stand is bij de tripartiete besprekingen tussen DG XV, het Verbond van bierbrouwers in de EU en het Britse Ministerie van Handel en Industrie over een wederzijds aanvaardbaar compromis voor de kwestie van de "Guest beer law" ?

Monti
Het geachte Parlementslid vraagt aan de Commissie welke vooruitgang er is geboekt met het driepartijenoverleg dat men heeft opgezet om een aanvaardbare oplossing te vinden voor het probleem dat is veroorzaakt door het besluit dat Groot-Brittannië in 1989 heeft genomen inzake guest beer , dat wil zeggen tapbier van een bepaalde producent dat verkocht wordt in pubs die contractueel gebonden zijn aan andere bierbrouwers. De Commissie wil er allereerst de nadruk op leggen dat zij zich zeer zeker bewust is van het grote belang dat typische en traditionele produkten zoals real ale voor de interne markt bekleden. Het ligt daarom niet in de bedoeling van de Commissie maatregelen te nemen die de vervaardiging van dit soort produkten enige schade kunnen toebrengen. Integendeel, de Commissie heeft in de afgelopen vijftien jaar zoveel mogelijk gestreefd naar uitvoering van het beginsel van wederzijdse erkenning, want dat is, zoals bekend, een van de pijlers waarop de binnenmarkt steunt. Dit is onze manier om een steentje bij te dragen tot het behoud van Europese specialiteiten.
Omdat men in het onderhavige geval beroep had aangetekend, heeft de Commissie in het kader van een van haar fundamentele plichten, namelijk de plicht te zorgen voor naleving van de communautaire voorschriften, een procedure vanwege niet-naleving opgestart. Het oogmerk was een wijziging te verkrijgen in een nationale discriminerende bepaling. Ik wil hier hoe dan ook beklemtonen dat de Commissie heus niet tornt aan de regeling inzake guest beer in zijn globaliteit, maar alleen aan de criteria die zijn gehanteerd voor de definitie van guest beer , want het effect van die criteria is momenteel dat soortgelijke bierkwaliteiten van andere lid-staten worden geweerd.
De Commissie en de Britse overheid zijn momenteel aan het zoeken naar een oplossing van het probleem, om te voorkomen dat bier komende uit andere lid-staten wordt gediscrimineerd. Tijdens het driepartijenoverleg dat op 11 oktober 1996 heeft plaatsgehad tussen de diensten van de Commissie, de Britse autoriteiten en de CBNC, de Confederatie van Europese Bierbrouwers, zijn mogelijke alternatieven besproken voor de huidige definitie van guest beer . Er wordt dus gezocht naar een oplossing en nog deze maand zullen nieuwe besprekingen plaatsvinden. De Commissie heeft als uiterste datum 1 december aanstaande gepland.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Monti voor zijn antwoord. Velen van ons hier in het Parlement aanvaarden dat hij tot een voor iedereen aanvaardbaar en werkbaar compromis tracht te komen dat zowel aan de eisen van de Britse bierconsumenten als aan de regels van de interne markt voldoet.
Ik zou de heer Monti een concrete vraag over de huidige bierproduktie in de Europese Unie willen stellen. Weet hij dat in de afgelopen twaalf maanden zowat 7.000 hectoliter in België door Interbrew gebrouwd Hoegaards witbier op vat in het Verenigd Koninkrijk is ingevoerd en onder de "Guest beer law" in Britse pubs is verkocht? Dat Hoegaards witbier was dus een op vaten gerijpte ale. Als dat het geval is, hoeft de "Guest beer law" in GrootBrittannië niet te worden gewijzigd om het voor andere brouwers in de Europese Unie nog duidelijker te maken wie bier op de Europese markt kan afzetten.

Monti
De bedoeling van de onderhandelingen is de vaststelling van een definitie van "Guest beer" die niet discriminerend is zoals de definitie dat het bier in vaten moet zijn gerijpt, omdat die definitie zich beperkt tot een werkwijze die typisch is voor het Verenigd Koninkrijk. Zoals ik heb gezegd, is het niet de bedoeling de kleinere brouwerijen niet langer te ondersteunen, maar een manier te vinden waarop dat zonder discriminatie kan gebeuren.
Juist haar streven om de interne markt in de betrokken sector veilig te stellen, heeft de Commissie enige tijd geleden aangezet tot een soortgelijk optreden in twee andere lid-staten, waaruit onder meer ook de Britse bierproducenten voordeel hebben gehaald.

Spiers
Mijnheer de Voorzitter, voor zover ik het begrijp, is dat een bemoedigend antwoord. Ik hoop dat de Commissie een nieuwe definitie van het begrip "guest beer" zoekt die op hetzelfde neerkomt als de huidige, zodat real ale in de Britse pubs nog steeds als "guest beer" kan worden verkocht. Als de bepaling over "guest beer" wordt geschrapt, zal de keuze kleiner worden en zullen de brouwerijen op het vasteland minder mogelijkheden hebben om naar Groot-Brittannië uit te voeren.
In de tweede plaats zou ik de heer Monti willen vragen of hij het ermee eens is dat wij de harmonisatie niet als een doel op zich mogen beschouwen en dat wij moeten erkennen dat de Europese Unie veel meer is dan de interne markt alleen. Vandaag worden hier een aantal vragen gesteld over onder meer de Scandinavische regels voor alcohol, " guest beer" , belastingvrije goederen en de BTW. Als de verwezenlijking van de interne markt bij de Europese kiezers weinig bijval vindt, als de interne markt de burgers tegen de Europese Unie opzet - wat zeker zal gebeuren als de bepaling over "guest beer" volledig wordt opgeheven - en als de interne markt echt schadelijke gevolgen heeft, mogen wij niet aandringen en moet de Commissie de situatie ruimer bekijken en soepel benaderen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, deze vraag is zo algemeen dat de heer Spiers ze ook een paar uur geleden in het kader van het algemene debat over de interne markt had kunnen stellen.
Ik onderstreep dat de Commissie van de harmonisatie zeker geen doel op zich wil maken. Wij weten allen dat maatregelen ter bescherming van een of andere plaatselijke situatie soms onopzettelijk ook protectionistische elementen omvatten. De interne markt, die jammer genoeg nog niet zover is verwezenlijkt als wij zouden willen, heeft beslist het grote voordeel dat de consument een grotere keuze krijgt. Ook in dit geval moet de maatregel de consument ten goede komen.

De Voorzitter
Vraag nr. 41 van Angela Billingham (H-0882/96):
Betreft: Toeristische huurwoningen in Spanje
Een Spaanse wet - toeristische wet 7/1995 - die vanaf juli 1997 in werking moet treden, verplicht alle eigenaars in appartementsgebouwen om ofwel hun eigendom niet te verhuren ofwel om de verhuringsrechten exclusief af te staan aan één enkel verhuringsagentschap voor het hele complex. Daarmee verliezen de eigenaars hun persoonlijke vrijheid om gebruik te maken van hun eigendom wanneer ze het wensen, en komen veel eigenaars die financiële verplichtingen hebben, in ernstige financiële problemen te zitten.
Vormt die wet geen rechtstreekse inbreuk op de persoonlijke en burgerlijke vrijheden? Betekent ze geen flagrante schending van de vrijheid van dienstverlening in de Europese Unie?

Monti
De Commissie heeft een algeheel onderzoek verricht naar de toeristische wet nr. 7 van 1995 in verband met het recht op vestiging en om te toetsen of die wet te rijmen is met de vrijheid van dienstverlening. Met name uit de bestudering van de bepalingen inzake verhuur van vakantiewoningen via een gemachtigd agentschap blijkt dat die bepalingen niet discriminerend zijn en toegepast worden op zowel eigenaars van Spaanse nationaliteit als eigenaars komende uit andere lid-staten.
Deze bepalingen zijn ingevoerd met het doel de toerist als gebruiker van diensten in bescherming te nemen; ik citeer hierbij uit artikel 1, lid 2 van de wet. Dit is een gedachte die gelijk staat aan het begrip consumentenbescherming en is door het Europese Hof van Justitie erkend als zijnde een dwingende voorwaarde in het algemeen belang.
In de huidige situatie moeten de vakantiewoningen en desnoods flatgebouwen onder meer beantwoorden aan bepaalde normen inzake hygiëne, schoonmaakbeurten en veiligheid. De nieuwe maatregelen kunnen dan wel lastig zijn voor de eigenaars, maar gezien het belang van het verhuren van vakantiewoningen op de Canarische Eilanden, ziet het er toch naar uit dat deze maatregelen het gestelde doel bereiken en gaan ze niet buiten de perken van het hoogst noodzakelijke. Trouwens, krachtens de bepalingen van de wet zullen deze maatregelen pas vanaf 20 juli 1997 effectief in werking treden. Vandaar dat pas vanaf die datum begonnen kan worden met een volledig beoordeling van het nieuwe systeem.

Billingham
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Monti voor zijn antwoord maar voel mij daardoor volstrekt niet gerustgesteld. Ik heb ook naar zijn antwoord op de vorige vraag geluisterd en stel vast dat het hier in beide gevallen om de aanpak van discriminerende praktijken gaat. Ik denk dat wetten die met terugwerkende kracht worden aangenomen altijd allerlei problemen veroorzaken. Wij houden ons bezig met de bekommernissen van de toeristen, maar ik meen dat de eigenaars onheus zijn behandeld. Volgens mij hebben zij gelijk als zij zeggen dat de waarde van hun eigendom aanzienlijk zal dalen. Ik vind het dan ook jammer dat ik van de Commissie dit negatieve antwoord heb gekregen. Ik meen immers dat het imago van de interne markt, zoals ook vorige sprekers hebben gezegd, uiterst belangrijk is. Belangrijk is ook de wijze waarop wij met andere lid-staten samenwerken. Volgens mij is dit niet alleen een probleem voor eigenaars uit het Verenigd Koninkrijk, maar ook voor eigenaars uit andere landen. Wij willen niet dat men dit als een zoveelste klacht afdoet. Als wij niets ondernemen, doet men dat echter juist wel.

Monti
Wij hebben deze kwestie uit verschillende oogpunten bekeken. Wij hebben onszelf meer bepaald afgevraagd of de wet, die de toerist als gebruiker van diensten wil beschermen, niet in de eerste plaats bedoeld was om de verhuring van woningen op de Canarische eilanden te regelen en dus om de eigenaars hun rechten te ontnemen. Wij hebben die vraag negatief beantwoord. De regeling geldt uitsluitend voor toeristische huurwoningen. Andere huurwoningen vallen, zoals in de wet zelf staat, onder de bepalingen van het Spaanse burgerlijk wetboek. Wij kunnen ons ook afvragen of de toerist niet ten koste van de eigenaar wordt beschermd - een vraag die mevrouw Billingham zich heeft gesteld -, en of de gehele last van die bescherming niet op de eigenaar wordt gelegd. In antwoord op die vraag wijs ik erop dat de door het Canarische parlement aangenomen wet niet alleen bedoeld is om de toerist te beschermen als hij een woning huurt, maar in alle omstandigheden waarin hij als gebruiker van toeristische diensten kan worden beschouwd. Als gevolg daarvan moeten allerlei dienstverleners zoals restaurants, reisbureaus, sportclubs en vervoersondernemingen aan een aantal eisen voldoen, ook op het gebied van de beroepskwalificatie, om hun activiteiten te mogen uitoefenen.

De Voorzitter
Vraag nr. 42 van Karin Riis-Jørgensen (H-0884/96):
Betreft: Deense skileraren in Italië en Frankrijk
Kan de Commissie, de juridische geschillen in overweging nemend die afgelopen winter zijn ontstaan over het recht van Deense leraren in Frankrijk ski-onderricht te geven en gezien de problemen die zich dreigen voor te doen in Livigno, mededelen:
Of zij er borg voor staat dat Deense skileraren die in het bezit zijn van een "Equivalence" in Frankrijk aan Denen les kunnen geven zonder juridische problemen die voortkomen uit het feit dat de Franse wetgeving niet aansluit op de EU-wetgeving; wanneer is zij voornemens haar standpunt bekend te maken ten aanzien van de verenigbaarheid van de Franse en de EU-wetgeving?
Kan de Commissie bevestigen dat Deense skileraren overeenkomstig de Italiaanse wetgeving in Italië uitsluitend onderricht kunnen geven indien zij voldoen aan een reeks eisen voor opneming in het regionaal beroepsregister voor skileraren; is deze gang van zaken niet strijdig met de beginselen van de Interne Markt?

Monti
De Commissie is op de hoogte van de moeilijkheden die Deense skileraren in Frankrijk tijdens het winterseizoen 1995-96 hebben ondervonden. Diverse buitenlandse skileraren, Duitsers, Britten en Denen, zijn door de Franse politie aangehouden, omdat zij niet in het bezit waren van een Frans diploma en ook geen buitenlands diploma hadden dat door de Franse autoriteiten wordt erkend als zijnde gelijkwaardig aan het Franse diploma voor de uitoefening van het beroep.
De diensten van de Commissie zijn van mening dat de Franse wetgeving in strijd is met artikel 59 van het Verdrag, dat vrijheid van dienstverlening bepaalt. Op grond van de rechtspraak van het Hof van Justitie hebben de lid-staten niet het recht dienstverleners dezelfde voorwaarden op te leggen als die welke gelden voor personen die blijvend op hun grondgebied gevestigd zijn. In de afgelopen maanden hebben de diensten van de Commissie heel wat ontmoetingen met de Franse autoriteiten gehad om te proberen dit probleem te verhelpen.
De Commissie ziet wel in dat hier ook het openbaar belang in het geding is, namelijk de veiligheid van degenen die de skisport beoefenen. Maar zij heeft haar best gedaan deze essentiële eis in overeenstemming te brengen met de rechten welke het Verdrag garandeert.
De Franse autoriteiten hebben voorstellen voor maatregelen ingediend, die zo gauw mogelijk moeten worden goedgekeurd. Volgens die voorstellen mogen skileraren komende uit andere lid-staten diensten verrichten in Frankrijk op grond van een eenvoudige verklaring, die ieder jaar vernieuwd kan worden. In uitzonderlijke gevallen mogen de autoriteiten ten behoeve van de openbare veiligheid de toekenning van een vergunning ondergeschikt maken aan extra tests: in de eerste plaats, ingeval er sprake is van een aanmerkelijk verschil in vakbekwaamheid, mag de kandidaat eenzelfde soort technische test voorgelegd krijgen als die welke Franse ski-leraren normaliter moeten afleggen; in de tweede plaats kan men de kandidaat een proef laten afleggen om te testen of hij de plaatselijke omstandigheden kent waarin de skisport gebeurt, namelijk het Franse informatiesysteem over risico's verbonden aan weersomstandigheden, eerste-hulpdiensten, enz.
De Franse autoriteiten hebben toegezegd dat zij zo snel mogelijk alle aanvragen zullen behandelen die zijn ingediend in het kader van de nieuwe normen, om te garanderen dat het systeem voor het komende seizoen op volle toeren kan draaien. Dus in feite worden de nieuwe voorschriften al toepast voordat ze goedgekeurd zijn. Deze voorschriften zullen met name garanderen dat de genoemde tests met een bepaalde regelmaat worden georganiseerd en hoe dan ook telkens als het nodig is om aan de vraag tegemoet te komen. De Commissie is van mening dat met de goedkeuring van die maatregelen gegarandeerd wordt dat de Franse wetgeving compatibel is met artikel 59. De Commissie zal uiteraard de toepassing van die maatregelen van nabij volgen, om ervoor te zorgen dat de Franse autoriteiten in de praktijk doen wat in het Verdrag staat. Ik beschouw dit als een goed voorbeeld van concrete probleemoplossing naar aanleiding van een actie van de Commissie bij de autoriteiten van het betreffende land.
De diensten van de Commissie zijn ervan op de hoogte gebracht dat er in Italië soortgelijke problemen zijn gerezen. Tot nu toe zijn er echter geen specifieke klachten gekomen. Natuurlijk zouden dezelfde beginselen worden toegepast en de diensten van de Commissie hebben de Italiaanse autoriteiten alvast om nadere informatie gevraagd over hun wetgeving terzake. Als mocht blijken dat de Italiaanse wet tegen het communautair recht indruist, dan zal de Commissie de noodzakelijke maatregelen treffen om die schendingen te doen ophouden.

Riis-Jørgensen
Dank u voor uw antwoord, mijnheer de Commissaris Monti. Ik ben u zeer dankbaar dat u in deze zaak tussengekomen bent, waarmee u bewijst dat "de burgers eerst" geen loze slogan is. Ik hoop dat de regels nu in orde komen, maar ik heb nog een ander probleem, namelijk de proeven die de skileraren moeten afleggen. Ik heb van verschillende skileraren gehoord dat het in werkelijkheid fysisch onmogelijk is om aan de eisen te voldoen, waardoor er in feite een soort handelsbelemmering ontstaat doordat de proeven zo zwaar zijn. De kandidaten moeten al bijna wereldkampioen slalomafdaling zijn om te mogen lesgeven. Dit geldt voor de Britse en Deense skileraren, terwijl er tussen de zogenaamde Alpijnse landen waaronder Frankrijk, Oostenrijk en Italië een samenwerking bestaat en zij elkaars diploma's probleemloos erkennen. Ik zou daarom zeer blij zijn als u zou willen onderzoeken of er werkelijk sprake is van een handelsbelemmering of een belemmering voor het uitoefenen van het beroep, omdat er aan de skileraren uit het Noorden, om het zo te zeggen, onredelijke eisen worden gesteld in vergelijking met de eisen waaraan skileraren uit de Alpijnse landen moeten voldoen.

Monti
Ik dank u voor uw vriendelijke woorden. Zoals u weet volg ik deze kwestie met de nodige aandacht, hetgeen trouwens de plicht van de Commissie is. Het is niet zo dat wij nu het gewenste resultaat bereikt hebben en er dus geen aandacht meer aan hoeven te besteden. De Commissie zal de toepassing van de nieuwe voorschriften van nabij blijven volgen, en als mocht blijken dat deze op te restrictieve wijze worden toegepast, dan worden passende maatregelen genomen. Dit is een materie die wij onder observatie houden en waarover wij blijven waken.

Billingham
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Monti voor zijn antwoord. Ik stel mijn vraag namens de Britse vereniging van skileraren, voor wie dit eveneens een probleem is. Zij maken zich om dezelfde redenen als mijn Deense collega grote zorgen. Zij vinden dat de proeven waaraan zij worden onderworpen onrechtvaardig zijn. Ik weet dat u de kwestie zult onderzoeken. U heeft al iets gezegd over het punt dat ik wilde behandelen. U heeft gezegd dat u met de Franse autoriteiten besprekingen voert en dat u hoopt dat u het probleem zal kunnen oplossen. Ik meen dat u het daarbij over het volgende seizoen had. Ik vind dat wij deze kwestie zo snel mogelijk moeten regelen. Het skiseizoen nadert snel en wij willen ervoor zorgen dat de Britse en Deense skileraren al tijdens het komende seizoen in de Alpen ski-onderricht kunnen geven.

Monti
Het ontgaat de Commissie niet dat de skisport sterk seizoensgebonden is. Daarom hebben wij de nodige druk uitgeoefend op de Franse autoriteiten en hun een tijdpad gegeven, dat niet onbepaald is, opdat rekening wordt gehouden met het seizoensgebonden karakter van dit probleem. Zoals ik in mijn vorige antwoord misschien een beetje te vlug heb gezegd, hebben de Franse autoriteiten toegezegd dat ze alle aanvragen die zijn ingediend met grote spoed en in het kader van de nieuwe voorschriften zullen behandelen, om ervoor te zorgen dat het systeem voor het volgende seizoen volledig zal functioneren, waarbij de facto de nieuwe normen worden toegepast nog voordat ze officieel goedgekeurd zijn. Dit wordt dan niet een geval van late toepassing, maar zelfs van voortijdige toepassing van voorschriften die nog niet officieel van kracht zijn geworden.

De Voorzitter
Vraag nr. 43 van Elly Plooij-van Gorsel (H-0895/96):
Betreft: Belemmering van het grensoverschrijdend ondernemen door regelgeving betreffende auto's
Een Nederlandse ondernemer, woonachtig in Nederland met een bedrijfsvestiging in Nederland en in Duitsland kan een vergunning krijgen om in een auto met Duits kenteken te rijden (vergunning 3 volgens Nederlands douanesysteem). Dit is met name belangrijk om Duitse klanten te bezoeken. De auto mag echter niet zakelijk in Nederland worden gebruikt. Beslist de ondernemer om op de terugweg uit Duitsland naar Nederland een Nederlandse klant te bezoeken dan riskeert hij een boete. Op deze wijze wordt een werkgever gedwongen twee auto's te bezitten met verschillend kenteken om te kunnen voldoen aan de Nederlandse regelgeving.
Uit contacten met de Commissie bleek dit probleem ook in het grensverkeer in andere lid-staten te spelen. Bij de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement zijn bovendien meerdere keren soortgelijke klachten ingediend.
Is de Commissie van mening dat het grensoverschrijdend ondernemen hierdoor wordt belemmerd en aan de interne markt afbreuk wordt gedaan? Wat is de Commissie van plan hieraan te doen?

Monti
De Commissie is zich bewust van de moeilijkheden die in een aantal lid-staten bestaan rondom het gebruik van auto's door personen die in grensgebieden wonen en die voor hun werk veel moeten reizen op het grondgebied van twee of meer lid-staten. Dikwijls komen die moeilijkheden voort uit het feit dat, onder eerbiediging van de op het moment van invoering van de ene markt bestaande voorwaarden, de lidstaten het recht hebben behouden om belastingen op goederen en diensten, bijvoorbeeld op auto's, in te voeren c.q. te handhaven. Alle lid-staten op twee na passen een belasting toe op de registratie van auto's en voor deze belastingen geldt geen communautaire regeling. Die belastingen kunnen aanzienlijk variëren, zoals in feite ook gebeurt, qua toepassingsbereik, heffingspercentage, doel en middelen van toepassing. Bovendien hanteren alle vijftien lid-staten periodieke wegenbelastingen, die ook sterk variëren qua criteria en tarieven.
Normaliter moeten auto's geregistreerd staan in de lid-staat waar de eigenaar domicilie heeft. Bovendien is het gewoonlijk verboden dat men in de lid-staat waar men domicilie heeft een auto gebruikt die geregistreerd staat in een andere lid-staat. Vandaar dat er onvermijdelijk moeilijkheden rijzen met werkende personen die in grensgebieden wonen, vertegenwoordigers, en dergelijke.
Dit probleem van belasting op auto's baart mij bijzonder zorgen vanwege de consequenties die het kan hebben op het goede functioneren van de ene markt. De geachte Parlementsleden zullen al wel weten, denk ik, dat mijn diensten bezig zijn met een globale studie naar alle aspecten van belastingheffing op auto's in Europa. Dit is noodzakelijk omdat enerzijds iedere lid-staat fiscale maatregelen hanteert met verschillende doeleinden, en anderzijds geven deze maatregelen al te vaak aanleiding tot onvermijdelijke vormen van interactie. Het type probleem dat mevrouw Plooij-Van Gorsel aankaart is een van die specifieke aspecten waar ik een onderzoek voor heb aangevraagd in het kader van de studie inzake autobelasting. Deze studie staat al gepland in het werkprogramma van de Commissie voor 1997, zoals u wellicht weet.

Plooij-Van Gorsel
Dank u wel, mijnheer Monti, voor dit antwoord. Het probleem dat ik u hier voorleg, betreft geen werknemers in de grensstreek. Het betreft dus geen grensverkeer van werknemers die van de ene naar de ander kant gaan. Het betreft een eigenaar-ondernemer van een bedrijf in Nederland, die onlangs een tweede bedrijf heeft gekocht in Duitsland. Het is dus een midden- en kleinbedrijfondernemer, die wij in Europa zo graag willen stimuleren omdat zij voor werkgelegenheid zorgen. Deze beginnende ondernemer, die nu twee bedrijven heeft, één in Duitsland en één in Nederland, mag van de Nederlandse douane niet met een auto met een Duits kenteken, waarmee hij dus zijn Duitse klanten bezoekt, in Nederland rijden, ook niet als hij aan alle Nederlandse belastingverplichtingen voldoet. Het is gewoon niet toegestaan. Wel als deze mijnheer werknemer zou zijn maar hij is een werkgever. En dat is het verschil. Daar heeft de Nederlandse douane heel speciale wetgeving voor en die belemmert het grensoverschrijdend ondernemen dus enorm. Daar hebben wij het hier over. Ik denk dat wij dat alleen maar moeten bevorderen in de Europese Unie.

Monti
Ik dank u, mevrouw Plooij-Van Gorsel, voor deze verdere verduidelijking. Het probleem is dat de auto in kwestie een Duits nummerbord heeft en in Duitsland ligt het belastingpeil lager, terwijl Nederland vindt dat de auto in Nederland wordt gebruikt en dat dus daar belasting moet worden betaald. Een vrij gebruik van auto's in heel Europa vereist een complete harmonisering van de belastingen, en dat valt gewoon niet mee, aangezien dat met andere goederen niet zo is. Maar zoals u ziet, is het feitelijke probleem toch weer van fiscale aard. Ik weet hoe dan ook dat het probleem bestaat en daarom ben ik het met u eens dat dit een beletsel voor de efficiënte functionering van de ene markt is. Vandaar dat wij besloten hebben een studie uit te laten voeren, zoals ik zoëven zei.

De Voorzitter
Het Vragenuur is gesloten. Wegens tijdgebrek niet behandelde vragen zullen schriftelijk worden beantwoord.
(De vergadering wordt te 19.27 onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Teruggave van cultuurgoederen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0309/96), namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0379/96-95/0524(COD)) met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de bijlage bij richtlijn 93/7/EEG van de Raad betreffende de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een lid-staat zijn gebracht (Rapporteur: de heer Escudero).

Escudero
Mijnheer de Voorzitter, op het algemene principe van het vrij verkeer van goederen in de Europese Unie bestaan een aantal terechte uitzonderingen voor kunstwerken die de lid-staten als deel van hun kunstschatten en hun nationaal erfgoed beschouwen. Daarom werd beslist de cultuurgoederen in te delen en voor elk van deze categorieën een drempelwaarde vast te stellen. Voor cultuurgoederen, waarvan de waarde hoger ligt dan deze drempelwaarde, is toelating vereist voor uitvoer ofwel moeten ze, overeenkomstig de voorliggende richtlijn, worden teruggegeven wanneer ze onrechtmatig buiten het grondgebied van een lid-staat zijn gebracht.
Deze indeling stelde echter problemen voor een aantal cultuurgoederen en met name voor aquarellen, pasteltekeningen en gouaches. Die worden in een aantal landen als tekeningen beschouwd met een bepaalde drempelwaarde maar in andere landen als schilderijen met een andere waarde. Daarom is bij eenparigheid beslist een nieuwe categorie te creëren voor deze goederen, die iets boven die voor tekeningen ligt maar veel lager dan die voor schilderijen.
Nadat het Europees Parlement het voorstel in eerste lezing unaniem had aangenomen, heeft ook de Raad het voorstel zonder inhoudelijke wijzigingen goedgekeurd in zijn gemeenschappelijk standpunt. De Raad bracht wel twee wijzigingen aan aan het voorstel van de Commissie: één inzake de procedure en een tweede van technische aard. De eerste wijziging wil waarborgen dat dit voorstel en het voorstel, dat de verordening inzake de uitvoer van cultuurgoederen wijzigt, gelijktijdig in werking zouden treden. Aangezien beide teksten - de verordening en de richtlijn - samenhangen en een gemeenschappelijke bijlage hebben, wordt gesuggereerd dat de termijn van zes maand voor de opname van de richtlijn zou worden gerekend vanaf de datum van publikatie en niet vanaf de datum van goedkeuring.
De tweede wijziging preciseerde dat voetnoot nr. 1 bij de bijlage ook geldt voor de nieuwe categorie - 3bis - die voor aquarellen, pasteltekeningen en gouaches gecreëerd is.
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens zijn zowel de bepaling inzake de termijn voor de omzetting van de richtlijn als de voetnoot, die logischerwijs ook voor de nieuwe categorie 3bis moet gelden, volledig gerechtvaardigd. Ze dragen bij tot de correcte toepassing van de bepalingen, waarvan het Parlement de wijziging gesteund heeft.
Ik ben bijna volledig alleen in dit halfrond maar vraag toch de steun van de Vergadering voor deze twee voorstellen en opdat zij kortom bijdraagt tot de reglementering van wat in de richtlijn wordt bepaald.

De Voorzitter
Ik hoop dat u morgen bij de stemming in grote getale zult verschijnen.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de richtlijn van de Raad betreffende de teruggave van cultuurgoederen wekt bij ons enthousiasme en veel hoop. Veel hoop, want elke lid-staat zal, als hij dat wil, de cultuurgoederen terug kunnen geven die vóór 1993 op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een andere lid-staat zijn gebracht.
Het einde van de 18de eeuw is voor België een van de somberste periodes van zijn geschiedenis geweest. Mijn land was toen het slachtoffer van plundering door het Frankrijk van de revolutie, dat stelselmatig alle kunstwerken wegroofde. Begonnen in 1792 na de slag te Jemappes, onderbroken in 1793, hernam deze plundering nog heviger dan tevoren na de slag te Fleurus in 1794. De Franse overheid gaf het bevel al het goud en zilver uit België weg te halen. Charles-Hilaire Laurent, een lid van de Conventie bij ons op dienstreis, schreef aan het Comité de salut public : " Wij zullen ervoor zorgen dat alles uit dit land wordt weggehaald wat het kan verfraaien, ja het mooiste land van de wereld maken" . Dit besluit viel niet in dovemansoren. Honderden manuscripten van onschatbare waarde werden gestolen, werken van onze grote schilders - Rubens, Jordaens, Van Eyck - werden naar Parijs gebracht en in maart 1795 werd het Agence de commerce et d'extraction voor het leeghalen van België opgericht. Een Frans historicus verklaarde: " De schilderijen van de Belgische kerken werden zonder meer weggehaald en naar Parijs gestuurd krachtens het recht van de veroveraar" .
Dumouriez was zich daar al van bewust in 1792, toen deze roverij nog maar goed begonnen was. Hij schreef toen in een brief aan La Fayette: " Plundering van de Europese volkeren maakt deel uit van de Revolutie" .
In het foldertje voor de bezoekers van het museum te Caen staat vandaag nog te lezen: " In 1801 kreeg de stad Caen een tweede zending van door Napoléon tijdens zijn veldtochten afgenomen - let op het eufemisme! - schilderijen. In 1818 eisten de geallieerden de doeken die uit hun land afkomstig waren terug op, maar dankzij de schranderheid - nog een eufemisme! - van de conservator werd geen enkel belangrijk werk teruggegeven" .
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in 1945 heeft het verslagen Duitsland België de veertig kunstwerken teruggegeven die de nazi's tijdens de laatste wereldoorlog bij ons hadden gestolen. Ik durf te hopen dat Frankrijk, dat in 1815 te Waterloo werd verslagen, berouw zal tonen en België alle werken terug zal geven die ons door de duivelse revolutionairen werden afgenomen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik kan niet beknopter zijn dan de geachte rapporteur, die terecht voorstelt dat jullie het gemeenschappelijk standpunt van de Raad goedkeuren. Zoals het Europees Parlement dat in eerste lezing gedaan heeft, heeft ook de Raad het voorstel van de Commissie zonder inhoudelijke wijzigingen goedgekeurd in zijn gemeenschappelijk standpunt. Ik juich dit toe omdat wij dankzij de definitieve goedkeuring van dit voorstel, die zo mogelijk wordt, voortaan een gelijke behandeling van aquarellen, pasteltekeningen en gouaches kunnen waarborgen in het geheel van de Unie op het gebied van de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een lid-staat gebracht zijn.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Epidemiologische surveillance
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0287/96) van de heer Cabrol, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0078 - C4-0189/96-96/0052(COD)) tot oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Europese Gemeenschap.

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het voorstel voor een beschikking van het Parlement en de Raad betreffende epidemiologische surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Europese Unie komt net op tijd. Zoals mijn geachte collega heeft opgemerkt, flakkeren sommige oude ziekten, zoals tuberculose, weer op en duiken andere ziekten die nog niet als belangrijk werden beschouwd, ineens op en ik denk dan bijvoorbeeld aan encefalopathie van het type Creutzfeldt-Jacob. Het was dus nodig dat wij ons over de surveillance van besmettelijke ziekten bogen. De Europese burger heeft behoefte aan deze surveillance om gerustgesteld te worden, hij verwacht van de Europese Unie dat ze de verschillende besmettelijke ziekten kent, kan waarschuwen als er gevaar dreigt en kan optreden als dit gevaar zich werkelijk voordoet.
Om te "kennen" moet men uiteraard betrouwbare inlichtingen inwinnen, die door bekwame informanten worden vergaard en worden overgedragen aan informanten die ze bijeenbrengen. Daarom lijkt het ons heel belangrijk dat dit netwerk van uitstekende kwaliteit is en samenkomt in een gemeenschappelijk centrum waar al deze gegevens worden verzameld. Om bruikbaar te zijn, moeten deze gegevens worden geharmoniseerd en ook de gebruikte definities moeten in alle lid-staten identiek zijn. Momenteel beschikken enkele, maar helaas nog niet alle lid-staten over een uitstekend werkend informatienetwerk. Men mag zich niet tevredenstellen met klinische waarnemingen, maar zou, zoals ik eerder al heb gezegd, telkens als dat mogelijk is, voor een aantal bacteriologische waarnemingen moeten zorgen om de verschillende gevaarlijke microbenstammen te herkennen.
" Kennen" is dus de eerste doelstelling, maar men moet ook "waarschuwen" , wat inhoudt dat deze gegevens moeten worden gecentraliseerd door een bureau dat de ontwikkeling van deze ziekten ten allen tijde kan surveilleren. Ik heb al in verschillende verslagen de wens geuit dat er zo'n bureau komt. Het moet een echt Europees waarnemingscentrum voor de volksgezondheid worden, dat tot taak heeft na te gaan of er geen nieuwe risico's en gevaren dreigen en dat in staat is om te gelegener tijd te waarschuwen. Het volstaat immers niet over een hele reeks gegevens te beschikken, er moet ook een centraal orgaan zijn dat vooruit kan zien, dat vooral elk nieuw dreigend gevaar kan herkennen en dat alle lid-staten daartegen kan waarschuwen.
Maar waarschuwen alleen is niet voldoende. Het orgaan dat de gegevens heeft vergaard en bijeengebracht en het gevaar heeft bemerkt, moet ook kunnen "handelen" . Het moet de lid-staten minstens kunnen aansporen tot bestrijding van een dreigende epidemie, maar het zou beter de bevoegdheid krijgen om hun een bepaalde gedragswijze op te leggen.
Ik weet dat dit in het kader van onze Europese Unie, waar subsidiariteit een wezenlijk beginsel blijft, heel grote problemen stelt. Maar als het om de gezondheid van de Europese burgers gaat, moet subsidiariteit plaats maken voor veiligheid en het genoemde centrale orgaan moet absoluut de middelen krijgen die noodzakelijk zijn om de lid-staten aan te sporen, te overtuigen, respectievelijk te verplichten de nodige maatregelen te nemen.
En als wij over deze noodzakelijke middelen beschikken, dan moet er ook nog voor de financiering worden gezorgd. Ik heb immers met grote verbazing vastgesteld dat er helemaal geen krediet voor dit programma beschikbaar is gesteld.
Concluderend kan ik het volgende zeggen: als wij werkelijk over de middelen willen beschikken om de ontwikkeling van besmettelijke ziekten terdege te surveilleren en onze Europese bevolking te beschermen, dan moeten er voldoende middelen beschikbaar komen om een Europees waarnemingscentrum voor de volksgezondheid op te richten, dat zowel op het gebied van kennis, als op het gebied van waarschuwing en bescherming van de Europese burgers doeltreffend is.

Needle
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen hoop ik dat mijn geachte collega, de heer Collins, opgetogen zal zijn dat ik mij op dit onderwerp stort. Dat iemand die "Needle" heet over vaccinaties en injecties spreekt, zal beslist zijn zin voor humor prikkelen.
Ernstiger nu. Ik ben ingenomen met dit goed doordachte verslag en dank de heer Cabrol voor het werk dat hij bij de voorbereiding ervan heeft verricht. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten zal meehelpen om het door het Parlement te sluizen en wenst dat het zo spoedig mogelijk ten uitvoer wordt gelegd.
Ik ben ook ingenomen met het feit dat de Commissie deze gedurende verschillende jaren voorbereide analyse en voorstellen heeft voorgelegd, te meer daar ze opmerkt dat de huidige situatie moeilijk grondig kan worden geanalyseerd en nog veel moeilijker kan worden beoordeeld. Wij moeten dit initiatief beslist ondersteunen. In de eerste plaats heeft de crisis rond de ziekte van Creutzfeldt-Jacob de debatten over de volksgezondheid in Europa gedurende het grootste deel van dit jaar beheerst. In 1996 herdenken wij echter ook de tweehonderdste verjaardag van de eerste succesvolle immunisatie door Edward Jenner in Engeland.
Dank zij de medische en sociale vooruitgang mogen wij verwachten dat melaatsheid, kinderverlamming en rivierblindheid zullen worden uitgeroeid. De tien dodelijkste ziekten in de wereld worden echter nog steeds door infecties veroorzaakt. Vele ervan kan men voor slechts een dollar per persoon voorkomen of genezen. Doordat wij dat niet doen, sterven elk jaar vijftig miljoen mensen aan besmettelijke ziekten.
Eerder dit jaar waarschuwde de directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie ervoor dat infectieziekten de gehele wereld in een crisis dreigen te storten. Volgens hem is geen enkel land daartegen beveiligd. Geen enkele gemeenschap, vooral niet een vrij welvarende gemeenschap als de Europese Unie, mag voor die dreiging de ogen sluiten.
Wij kunnen en moeten op dit terrein vooruitgang boeken. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft het voortouw genomen door regels en vaccinatieprogramma's op te stellen, maar uit het verslag van de Commissie blijkt dat de situatie in de wereld erg verward is en dat de gezondheidsnetwerken zowel in de ontwikkelingslanden als in het grootste deel van Oost-Europa vooral wegens de slechte economische en sociale toestand volledig ontwricht zijn.
Veelbetekenend is dat dit een voorstel voor de korte of hoogstens voor de middellange termijn is. Velen hier in het Parlement zijn het er beslist met mij over eens dat wij veel meer kunnen en moeten doen dan het weinige dat hier wegens de kortzichtigheid van de lid-staten wordt voorgesteld. Daarom is het belangrijk dat de rol van het EUnetwerk over maximum vijf jaar grondig wordt geëvalueerd en dat daarover bij het Parlement rekenschap wordt afgelegd. Om die reden moet men ook de lijst kunnen aanpassen van de ziekten en aandoeningen die onder het systeem van de surveillance vallen. De voorbije twintig jaar zijn dertig nieuwe besmettelijke ziekten opgedoken. Denken wij maar aan aids, de legionairsziekte, ebola, hepatitis C en E en de nieuwe vorm van cholera die, naar ik pas heb vernomen, bij de vluchtelingen in Zaïre is vastgesteld. Tegen dat tempo kunnen bij de evaluatie over vijf jaar al een half dozijn nieuwe ziekten bestaan. De hamvraag is hoe de EU in de wereldwijde en nationale ontwikkelingen een rol kan spelen. Het is volkomen duidelijk dat de internationale gezondheidsorganisaties niet van nog meer bureaucratie willen weten. Zij verkiezen dat problemen zoals de versterking van de mogelijkheden van de lid-staten door uitwisseling van informatie binnen het bestaande kader worden aangepakt.
Eerlijk gezegd betekent dit dat voor initiatieven die van meer verbeeldingskracht getuigen wellicht geen geld beschikbaar zal komen. Wij moeten dus rekenen op de opdracht van de WHO, het project van de G7 en de voortzetting van de besprekingen met de Verenigde Staten. De contacten zullen dan ook een uiterst belangrijke rol spelen. Belangrijk zijn voorts ook de spoedige goedkeuring van gemeenschappelijke technologieën en een gemeenschappelijke taal en de opleiding van de gebruikers.
Ik maak dus nog steeds voorbehoud, maar de commissie heeft zich laten leiden door de visie van de heer Cabrol dat een Europees centrum voor de surveillance van besmettelijke ziekten wenselijk is. Wij kijken dus met belangstelling uit naar het standpunt van de Raad. Iedereen is het er echter over eens dat wij dringend behoefte hebben aan duidelijke, nauwkeurige en snelle informatie in een op grote schaal bruikbare vorm. Ik meen dat de EU zeer goed geplaatst is om een sterke spaak of zelfs de naaf van dit belangrijke wiel te worden. Wij zullen de Commissie en de heer Cabrol steunen in hun inspanningen om dat te bereiken.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij eerst en vooral aansluiten bij de woorden van professor Cabrol en hem feliciteren met zijn werk. We mogen niet vergeten dat dit voorstel voor een beschikking complementair is met een ander voorstel inzake de algemene gezondheidssurveillance dat we onlangs bestudeerd hebben en het moet dan ook als zodanig beschouwd worden. We moeten tevens herinneren aan initiatieven zoals het Europees centrum voor de epidemiologische surveillance van AIDS, dat in 1987 is opgestart, en een aantal andere soortgelijke initiatieven. De Europese Unie heeft dus al heel wat initiatieven terzake genomen.
Het Europees Parlement heeft de essentiële plicht de Commissie te steunen in al deze voorstellen. We moeten erkennen dat zij deze op een korte tijdspanne en naar de letter en de geest van het Verdrag van Maastricht heeft voorgelegd. We moeten echter ook een oproep aan de lid-staten richten opdat zij deze acties versterken, aanmoedigen en aanvullen want anders zullen de beoogde doelstellingen niet verwezenlijkt worden.
Aangezien de medische toestand in Europa aantoont dat deze vorm van overdracht van ziekten op dramatische wijze toeneemt, moeten wij vanuit dit Parlement bovendien aanklagen dat het hier om een onaanvaardbare situatie gaat voor een geografisch, economisch en sociaal gebied als Europa. Hier faalt duidelijk het beleid voor gezondheidspreventie van alle lid-staten en er moeten dan ook actieve maatregelen getroffen worden. Zoals ik al nadrukkelijk heb aangeklaagd, moeten wij eraan herinneren dat de Europese regeringen gemiddeld slechts 2, 4 % van de middelen aan preventieve geneeskunde besteden, een percentage dat duidelijk ontoereikend is in het licht van de uitdagingen waarmee we momenteel geconfronteerd worden. Er bestaan bijna geen grenzen meer op wereldvlak en er zijn dan ook vele mogelijkheden voor overdracht. We kunnen niet langer spreken van ziekten uit de ontwikkelingslanden want ook wij kunnen ze op om het even welk ogenblik krijgen.
Er is een tweede element dat ik wil onderstrepen: de klemtoon die de Commissie legt en waarin wij haar mijns inziens moeten steunen. Zij pleit met name voor de coördinatie en de verbetering van de bestaande systemen in plaats van voor de creatie van nieuwe systemen en voor de coördinatie van nieuwe systemen. Ik ben van oordeel dat dit een essentieel idee is dat wij verder moeten ontwikkelen.
Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij het over verplichte gezondheidszorg hebben, moeten wij ook aandacht besteden aan het vertrouwelijke karakter van de verzamelde gegevens, hetgeen een aantal ethische en juridische problemen stelt. Wij hebben in dit Parlement reeds bij tal van gelegenheden aandacht besteed aan deze kwestie. We moeten echter ook een krachtige oproep tot de burgers richten en een beroep doen op de persoonlijke verantwoordelijkheid van zieken en dragers van een aantal besmettelijke ziekten. Hun persoonlijke gedrag en hun solidariteit zijn van levensbelang om de overdracht van deze ziekten te stoppen en onder controle te houden.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement houdt zich niet vaak bezig met onderwerpen die de volksgezondheid betreffen. Ik verheug me dan ook over het verslag van de heer Cabrol dat - zoals een vorige spreker al heeft opgemerkt - gaat over een initiatief welk een andere communautaire actie aanvult, en wens de rapporteur, die zelf de geneeskunde beoefent, geluk met zijn werk.
Ik kom niet in het debat tussenbeide om iets fundamenteels aan de voorstellen in het verslag toe te voegen, maar om steun te betuigen aan de rapporteur die terecht de oprichting van een Europees Centrum voor surveillance van besmettelijke ziekten en de instelling van een stelsel voor vroegtijdige waarschuwing verkiest boven een algemeen netwerk voor epidemiologische surveillance.
Het lijdt geen twijfel dat een centrum meer voordelen inhoudt dan het door de Raad en de Commissie voorgestelde netwerk. Het biedt immers de mogelijkheid prognoses te doen en experimenteel onderzoek te verrichten op basis waarvan richtsnoeren aan de landen van de Unie kunnen worden overgemaakt om epidemieën te bestrijden en - wat essentiëler is - te voorkomen. Door tijdig de alarmklok te luiden en de lid-staten te waarschuwen, zal het centrum bijdragen tot een doeltreffender aanpak van het probleem.
Daar ik me zorgen maak over wat de heer Cabrol heeft gezegd over de financiering van deze actie, wil ik er de vergadering nog aan herinneren dat het gaat om een initiatief dat waardevoller is dan de reclamecampagnes in het kader van de totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie waarvoor jaarlijks 50 miljoen ecu wordt uitgetrokken. Het Parlement moet eindelijk inzien dat de Europese burgers en volken belangrijker zijn dan begrotingscijfers.

Eisma
Voorzitter, de BSE-crisis heeft ons in Europa maanden bezig gehouden en nog steeds. Het onvermogen van de Europese Unie om adequaat te reageren op de BSE-ziekte heeft ons allemaal zeer verontrust. Deze gebeurtenis toont weer eens aan dat het in de Unie ontbreekt aan een duidelijk beleid ter bestrijding van besmettelijke ziekten. De systemen verschillen van land tot land. Zij zijn niet gecoördineerd en dus onvoldoende doeltreffend. Het is toch een recht van de Europese burger om gewaarschuwd te worden om gerustgesteld te worden. Het lijkt mij dan ook meer dan logisch dat er een Europees netwerk moet komen dat het mogelijk maakt om alle gezondheidssystemen op tijd te waarschuwen en maatregelen te coördineren. Is het niet merkwaardig dat regeringen zich achter het subsidiariteitsbeginsel verbergen en weigeren deel te nemen aan de opbouw van een doeltreffende Europese structuur die het mogelijk zou moeten maken alle gezondheidssystemen op te nemen en te waarschuwen voor besmettelijke ziekten en epidemieën.
Ik vind het zeer verontrustend dat de Raad het belang van een dergelijk netwerk niet in lijkt te zien en er onvoldoende middelen voor over heeft.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie staat volledig achter het verslag-Cabrol, dat het voorstel tot oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Europese Gemeenschap aanzienlijk verbetert. Dit initiatief is opmerkelijk omwille van drie heel actuele redenen: eerst en vooral omdat, zoals al gezegd is, de besmettelijke ziekten uitbreiding nemen in Europa. We mogen niet vergeten dat deze toename op een verslechtering van de sociale omstandigheden wijst en in het licht van het economische beleid dat gevoerd wordt, vrees ik dat de toestand verder zal verslechten. Wij moeten dan ook over dit instrument beschikken om adequaat te kunnen optreden.
Ten tweede omdat, misschien eveneens als neveneffect van ons beleid, de besmettelijke ziekten zich ook in de landen van Oost-Europa op een alarmerende wijze uitbreiden. Gezien onze betrekkingen met deze landen vormt dit uiteraard ook een gevaar voor ons.
Ten derde staat nog een derde gebied in de actualiteit: Afrika. Ook daar stijgt om andere redenen het aantal besmettelijke ziekten op alarmerende wijze en we moeten dan ook deze maatregelen treffen.
Toch moeten wij mijns inziens stellen dat - zoals al gezegd is - het niet volstaat dat wij over dit surveillancenetwerk beschikken om deze taken te verrichten. Wij moeten naast acties voor preventie en behandeling ook maatregelen treffen om de sociale voorwaarden uit te roeien die tot deze ziekten leiden. Wij moeten dan ook in die zin optreden en de Commissie volledig steunen, evenals het verslag-Cabrol en de maatregelen die de Raad zal treffen.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij de heer Cabrol moeten danken voor het werk dat hij heeft verricht. Het komt niet alleen op tijd, zoals hij zelf zegt, maar zal heel binnenkort zelfs een dringende noodzaak blijken te zijn.
Vandaag moeten wij het Europese initiatief toejuichen dat de huiverigheid, terughoudendheid, bezorgdheid, die misschien wat verbleekt zijn, of de subsidiariteit, die dat beslist niet is, wat opzij duwt om eindelijk de volksgezondheid van al onze Europese medeburgers te dienen.
De rapporteur heeft de drie belangrijkste doelstellingen in het licht gesteld: ten eerste, het verzamelen van informatie, waarbij uiterst nauwkeurige aanwijzingen inzake de aard, de methode, de gelijkheid van de gewenste inlichtingen moeten worden gegeven; ten tweede, de invoering van een systeem om de bevoegde autoriteiten vroegtijdig te waarschuwen; ten derde, de coördinatie van de reactie. Ik ben hem bijzonder dankbaar voor wat hij - trouwens in een knappe gradatie - heeft gezegd: Europa moet voorstellen, aanraden, overtuigen en, indien nodig, verplichten.
In Europa heeft tegenwoordig ieder - of toch bijna ieder - land zijn netwerk, zijn systeem. Het lijkt vanzelfsprekend dat die netwerken worden samengevoegd. Toch zou ik nog de aandacht op de volgende twee punten willen vestigen: ten eerste, het bestaan en de opmerkelijke activiteit van het Europees bureau van de WGO. Wij zullen natuurlijk moeten samenwerken met de Wereldgezondheidsorganisatie, en met name met de met deze organisatie samenwerkende centra, die in Europa bijzonder actief zijn, en ik denk dat we misschien ook moeten proberen te vermijden dat op dit gebied dubbel werk wordt verricht.
Mijn tweede opmerking houdt verband met besmetting, die bij een aantal ziekten via voedsel plaatsvindt. De ziekte van Creutzfeldt-Jacob is daar een heel belangrijk voorbeeld van. Bovine spongiforme encefalopathie heeft ons in elk geval duidelijk gemaakt dat ons huidige systeem tekortkomingen vertoont. Laten we hopen dat dit initiatief een eerste stap is naar de noodzakelijke vooruitgang op het gebied van bescherming van onze medeburgers. Wij zouden, eerlijk gezegd, de richting moeten uitgaan van een groot overheidsapparaat, misschien iets als de Food and Drug Administration in de Verenigde Staten, een overheidsapparaat dat werkelijk prima werk levert voor de bescherming van Amerikaanse burgers.
In afwachting van een dergelijke innovatie moeten wij ons echter over ieder initiatief verheugen dat de solidariteit onder de burgers van de Unie versterkt, en zeker over het initiatief dat de heer Cabrol zopas heeft genomen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van professor Cabrol, dat opmerkelijk is, daarover is iedereen het ongetwijfeld eens, wordt voorgesteld een netwerk voor epidemiologische surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten op te richten. Dit is een goed initiatief en een actueel onderwerp, nu oude ziekten weer de kop opsteken, bacteriën resistent worden tegen antibiotica, nieuwe ziekten, zoals AIDS en BSE, opduiken. Als ik professor Cabrol goed begrijp, moeten we dus van voren af aan beginnen, ook al hebben we al netwerken voor epidemiologische surveillance, ik denk aan BSE en aan wat mevrouw Alterovitch bijvoorbeeld in Frankrijk doet.
We zouden dus een Europees surveillancecentrum, een Europees waarnemingscentrum oprichten. Professor Cabrol, als ik het woord "Europees" zie, trek ik niet meteen mijn pistool, maar ben ik wel bezorgd. De enquêtecommissie voor BSE heeft trouwens aangetoond dat Europa echt wel reden heeft om bezorgd te zijn. U zegt dat de eerste taak van dit waarnemingscentrum in "kennen" bestaat. Maar als ik gewoon in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, in aanwezigheid van de Europese Commissie, voorstel de potentiële zoönosen zoals de WGO of de Internationale Organisatie voor epidemische veeziekten in te delen, wie verzet zich dan tegen het opnemen van de term "potentiële zoönosen" naast erkende zoönosen? De Europese Commissie!
U hebt het over "vroegtijdig waarschuwen" , maar geen enkele Europese instantie heeft gewaarschuwd, zeker niet de paljassen van het Permanent Veterinair Comité, waarvan wij een voorbeeld hebben gehad in de enquêtecommissie, waar een Deense zelfs de meest Europeesgezinden onder ons vreselijk heeft geërgerd.
U hebt het over "handelen" , maar het waren de nationale staten die het via het subsidiariteitsbeginsel mogelijk hebben gemaakt dat er in de BSE-affaire werd opgetreden. Alles wat de Commissie heeft gedaan, is de vijf Duitse deelstaten vervolgen die weigerden Britse runderen te eten of het land binnen te laten. Daarin, professor Cabrol, herken ik goed de chirurg die op het laatst komt en symptomatisch behandelt.
De echte oorzaken van al deze besmettelijke ziekten zijn de immigratie, de drugs, de onderontwikkeling, het ultraliberalisme. Daardoor is de werkloosheid ontstaan, daardoor is een voedingsbodem voor armoede geschapen, daardoor heeft tuberculose de kop weer opgestoken. Het is de Europese opbouw die in zijn verblinding de oorzaak is geweest van BSE. Zo is de vreselijkste van alle besmettelijke ziekten, het ideologische prion dat de oorzaak van alles is, uiteindelijk misschien nog Europese spongiforme encefalopathie en in dat geval zijn wij de huisartsen die moeten "waarschuwen" , waarde collega Cabrol.

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, in zijn uitstekende toelichting en met zijn uitstekende bijdrage van daarnet steunt professor Cabrol met gezond verstand en met wetenschappelijke precisie de amendementen die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming aan dit Parlement voorstelt.
Hierbij gaat hij uit van een vraag, die de enige vraag mag zijn die ons als vertegenwoordigers van de burgers leidt op het vlak van de volksgezondheid: welke zijn de behoeften van de Europese burger? Het lijkt ons ongelooflijk dat er in de Raad nog altijd lid-staten zijn - steeds minder, volgens de informatie waarover ik beschik, en in dit geval slechts één - die zich bij monde van hun regeringen, die eveneens de burgers vertegenwoordigen, niet dezelfde vraag stellen of een andere vraag veel belangrijker vinden: welke bevoegdheden moet ik afstaan?
De subsidiariteit is verworden tot een moreel alibi voor degenen die niet geloven in het historische proces van de Europese Unie, voor hen die zich verzetten tegen het wegvallen van onze politieke grenzen. Het uiterst voorzichtige karakter van artikel 129 van het Verdrag op het gebied van de gezondheid beveelt ons toch concrete acties aan die deze van de lid-staten ondersteunen.
Als er op het vlak van de volksgezondheid één probleem is dat een transnationale aanpak vergt, zijn het wel de besmettelijke ziekten. Als er één aspect is met een communautaire dimensie, is het wel de epidemiologische surveillance en de noodzaak om met het oog hierop een Europees centrum te creëren. Als er één rationele en wetenschappelijke behoefte bestaat in de communautaire wetgeving, is het wel aan een bepaling die de lid-staten verplicht hun wetgevingen onderling aan te passen, informatie uit te wisselen en hun optreden inzake besmettelijke ziekten te coördineren. Laten wij erop vertrouwen dat de Raad - of alle leden van de Raad - het ook zo zien. Dat is wat het Parlement nogmaals vraagt. Het Parlement verwelkomt het voorstel van de Commissie en heeft het mijns inziens verrijkt met de amendementen die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft goedgekeurd.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ook ik verheug mij over dit debat over het voorstel voor een beschikking tot oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Europese Gemeenschap. Dit is een belangrijk moment. Voor de eerste keer bespreken wij immers een stimulerende maatregel, zoals bedoeld in artikel 129 van het Verdrag van Maastricht, in de vorm van een bindend juridisch instrument. De beschikking legt de Gemeenschap en in het bijzonder de lid-staten verplichtingen op met betrekking tot de surveillance en bestrijding van ziekten.
Wij hebben het effect van in het recente verleden uitgebroken besmettelijke ziekten zorgvuldig onderzocht. De wijze waarop de Gemeenschap dat probleem aanpakt, kan sterk worden verbeterd. Gelet op de wettelijke en financiële beperkingen voor een optreden van de Gemeenschap op dit terrein, heeft de Commissie besloten dat de doeltreffendste en nuttigste bijdrage die de Gemeenschap kan leveren de instelling is van een communautaire structuur en een communautaire procedure voor de surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten.
Het Commissievoorstel voorziet in een regelgevend kader om bepaalde dingen te doen. Ik geef daarvan nu een overzicht: verplichte uitwisseling van informatie en gegevens over besmettelijke ziekten; verplichte waarschuwing bij vaststelling van besmettelijke ziekten; verplichte systematische surveillance van bepaalde ziekten op basis van gemeenschappelijke definities en methodologieën die via een comitologieprocedure moeten worden uitgewerkt; verplicht voorafgaand overleg tussen de lid-staten voor controle- en beschermingsmaatregelen worden genomen, eveneens door middel van comitologie; verplichte coördinatie van bestrijdingsmaatregelen die de lid-staten via comitologie moeten nemen en beschermingsmaatregelen die op het niveau van de Gemeenschap vooral in noodgevallen, meer bepaald aan de grenzen van de Gemeenschap, via comitologie moeten worden genomen.
De bedoeling van het netwerk is een systeem van hechte samenwerking en doeltreffende coördinatie tussen de lid-staten op het gebied van de surveillance, zowel in gewone omstandigheden als in noodgevallen. Ik ben ervan overtuigd dat het netwerk de preventie en bestrijding zal verbeteren van een aantal ernstige en/of zeldzame besmettelijke ziekten die maatregelen vergen om de bevolking te beschermen. Het door ons voorgestelde systeem heeft een aantal specifieke kenmerken die voor de Gemeenschap een maximale toegevoegde waarde garanderen.
De voorgestelde regeling is allesomvattend. Ze bestrijkt alle categorieën van besmettelijke ziekten, met inbegrip van die welke door ongebruikelijke dragers worden overgedragen zoals de ziekte van Creutzfeldt-Jacob, die op dit ogenblik zoveel ongerustheid veroorzaakt. Ik wil het Parlement er terloops aan herinneren dat de ziekte van Creutzfeldt-Jacob al voor het uitbreken van de crisis in deze voorstellen was opgenomen en dat dit het beste antwoord was op de verzoeken om in het kader van de volksgezondheid iets met betrekking tot het verband tussen Creutzfeldt-Jacob en BSE te ondernemen. Dat Creutzfeldt-Jacob in de voorstellen is opgenomen heeft bovendien tot gevolg dat ziektegevallen verplicht moeten worden gemeld. Wij gaan dus veel verder dan wat anderen hebben gevraagd.
De regeling is dus allesomvattend. Ze betreft de besmettelijke ziekten binnen en buiten het grondgebied van de Gemeenschap. Op basis van het algemene kader dat wij voorstellen is de regeling ook evolutief. Het aantal besmettelijke ziekten die stelselmatig moeten worden gevolgd is vrij beperkt, maar wij kunnen de surveillance tot nieuwe ziekten uitbreiden als de ontwikkelingen in de Gemeenschap dat noodzakelijk maken. Dat is hier in het debat uitdrukkelijk gezegd.
Doordat de regeling op de bestaande netwerken steunt, is ze ook pragmatisch. Die netwerken krijgen meer gewicht en actiemogelijkheden waardoor wij in de toekomst de surveillance in de Gemeenschap kunnen uitbreiden of daarmee kunnen starten, bij voorbeeld voor tuberculose.
Wij denken niet aan een enkel centrum ergens in de Gemeenschap, maar aan verschillende coördinatiecentra voor specifieke groepen ziekten of voor de instanties die erop moeten reageren, waardoor de lid-staten zelf over hun betrokkenheid kunnen beslissen. De regeling eist dat de lid-staten deelnemen aan de oprichting van een netwerk voor surveillance van besmettelijke ziekten op het niveau van de Gemeenschap, maar het voorgestelde netwerk doet geen afbreuk aan de surveillance op nationaal niveau.
De regeling vormt het communautaire kader waarin passende maatregelen kunnen worden genomen, meer bepaald inzake de bestrijding van ziekten. In onze Gemeenschap zonder binnengrenzen kunnen wij zonder onderlinge verstandhouding of degelijke coördinatie van de bestrijdingsmaatregelen van de voor de volksgezondheid bevoegde instanties niet aan preventie doen of tijdig ingrijpen. Bovendien kunnen sommige van die maatregelen zonder impliciete of expliciete harmonisatie van de nationale wetgevingen op communautair niveau worden genomen. Bij de bestrijding van besmettelijke ziekten moet dat in elk geval onze doelstelling zijn.
Ik kom nu tot het verslag en de ingediende amendementen. Ik dank de heer Cabrol voor zijn voortreffelijk werk. Ik dank ook de leden van de commissie die aan de voorbereiding van dit verslag hebben meegewerkt. Ik kan het Parlement meedelen dat de Commissie 12 van de 17 amendementen geheel of gedeeltelijk kan aanvaarden. De amendementen 9, 13, 14, 16 en 17 aanvaarden wij volledig. Ze hebben betrekking op de artikelen en houden een duidelijke verbetering van het oorspronkelijke voorstel in. Wij stemmen voorts ook in met onderdelen van de amendementen 1, 2, 4, 5 en 6 op de overwegingen en van de amendementen 12 en 15 op de artikelen. Voor die gedeeltelijk aanvaarde amendementen stelt de Commissie een nieuwe formulering voor.
Vijf amendementen zijn voor de Commissie onaanvaardbaar. Amendement 3 op de twaalfde overweging is onaanvaardbaar omdat de formulering daarvan in overeenstemming moet zijn met artikel 129 van het Verdrag. Andere amendementen op de artikelen stellen toevoegingen voor die, zoals in de amendementen 10 en 11, uit juridisch oogpunt overbodig zijn of, zoals in amendement 7, impliciet zijn. Amendement 8 betreft de oprichting van het Europees Centrum en is het belangrijkste amendement dat de Commissie moet afwijzen. Dat amendement zou het Commissievoorstel voor een beschikking tot oprichting van een netwerk een totaal ander karakter geven. Het Parlement moet goed beseffen dat dit voorstel een regelgeving inhoudt die volledig onder de controle van de bevoegde nationale en communautaire instanties moet blijven.
Zoals u ongetwijfeld weet, heeft de Commissie tijdens de besprekingen over het communautaire actieprogramma voor gezondheidsmonitoring gezegd dat ze de idee van een gezondheidsobservatorium zou onderzoeken. Ik herhaal nogmaals dat wij met een beslissing over de oprichting van een dergelijk waarnemingscentrum zullen moeten wachten tot de resultaten van de desbetreffende haalbaarheidsstudie bekend zijn. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement zal begrijpen waarom wij niet kunnen instemmen met de amendementen die ik zoëven heb vernoemd. Ik hoop dat het Parlement een positief advies zal geven over het rechtskader dat ik tot stand wil brengen en dat het de Raad ertoe zal aanzetten zijn advies en het gewijzigd voorstel van de Commissie te onderzoeken.
De ministers van volksgezondheid zijn vandaag bijeengekomen. Op die bijeenkomst hebben zij een verkennend gesprek gevoerd. Ik ben teleurgesteld over de algemene strekking van wat de ministers van volksgezondheid hebben gezegd. Nadat het Europees Parlement zijn advies zal hebben gegeven moet de kwestie verder worden besproken, maar wij passen hier de medebeslissingsprocedure toe. Ik heb dan ook de krachtige steun van het Europees Parlement nodig om op een stevige basis tot een goed resultaat te komen. Ik verzoek het Parlement mij daarbij te helpen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Flynn.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Communautair programma
" Op weg naar duurzame ontwikkeling
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0300/96) van mevrouw Dybkjær, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad (COM(95)0647 - C4-0147/96-96/0027 (COD)) betreffende de herziening van het Beleidsplan en actieprogramma van de Europese Gemeenschap inzake het milieu en duurzame ontwikkeling "Op weg naar duurzame ontwikkeling" .

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een genoegen als rapporteur voor de Commissie milieubeheer dit verslag en de amendementen te mogen voorleggen. Ik zal onmiddellijk van de gelegenheid gebruik maken om alle betrokkenen, de voorzitter, de schaduwrapporteurs, de rapporteurs van de andere commissies, assistenten en werknemers van de commissie te danken voor hun constructieve bijdrage in het proces, zowel op technisch als op praktisch gebied. De reden voor deze werkzaamheden was het besluit om in het kader van het vijfde milieuactieprogramma in 1995 een tussentijdse beoordeling op te stellen op basis van concrete analyses van de evolutie sinds 1992. De Commissie heeft hiervoor een verslag over de huidige situatie opgesteld en dit werd aangevuld met een verslag van het Milieuagentschap. Het verslag is voorzichtig optimistisch, bijwijlen zeer lyrisch wanneer het gaat over zaadjes, knoppen en bloesems die verzorging en water nodig hebben. Het concluderende rapport van de Commissie op basis van het eerste verslag is meer "to the point" . Bij gebrek aan de nodige mentaliteitsverandering en de wil om met reuzeschreden vooruit te gaan, is er geen vooruitgang geboekt op het gebied van een duurzame ontwikkeling. In het verslag van het Milieuagentschap staat dat de Europese Unie vooruitgang boekt in haar pogingen om bepaalde vormen van milieubelasting te beperken, maar dat dit niet voldoende is om de algemene kwaliteit van het milieu te verbeteren en helemaal onvoldoende om een duurzame ontwikkeling te garanderen. Met andere woorden, als we niet oppassen, zullen er niet veel zaadjes, knoppen en bloesems overblijven om te begieten en bovendien is het niet eens zeker dat we bruikbaar water zullen hebben. De conclusie is dat de verbeteringen de evolutie achterna hollen. Om de doelstellingen te bereiken moet ingegrepen worden.
De verdere behandeling en het debat over het huidige voorstel moet gezien worden in het licht van de mooie woorden die de Commissie nu en vroeger heeft uitgesproken. Het is ook daarom dat het voorstel van alle kanten felle kritiek heeft gekregen wegens zijn abstracte aard, die overigens onrechtstreeks door de directeur van DG XI is bevestigd doordat hij het voorstel "een richtsnoer" voor de werkzaamheden van de Commissie heeft genoemd, wat iets helemaal anders is dan een herevaluatie van de methode om een duurzame ontwikkeling, die het vijfde milieuactieprogramma zich ten doel heeft gesteld, te kunnen bereiken. De voorstellen bevatten geen enkele verwijzing naar de mogelijke situatie in het jaar 2000. Er is geen enkel concreet verband tussen de woorden en de daden.
Om de dingen bij te sturen heeft de commissie daarom met een ruime eensgezindheid 50 amendementen ingediend in een poging om de situatie te verbeteren. Gezien de commissaris het in haar openlijke kritiek op de werkwijze van de commissie over een voetfout en misverstanden heeft, is het misschien een goed idee om te vertellen hoe het proces verlopen is. De commissie heeft eerst besproken of we het voorstel niet terug naar de Commissie moesten sturen met het verzoek "opnieuw" . We hebben er om twee redenen van afgezien: we hadden er geen vertrouwen in dat het voorstel werkelijk beter zou worden en we wilden geen tijd verliezen. Daarom diende ik als rapporteur 100 amendementen in, die met 100 andere van leden in de commissie werden aangevuld. Bij de definitieve stemming werden uiteindelijk ongeveer 100 amendementen goedgekeurd. Na dit succes, als ik het zo mag zeggen, werd ik verzocht het aantal amendementen te beperken door verdere onderhandelingen met de schaduwrapporteurs in de andere fracties. Niet omdat er onenigheid was over de amendementen, maar omdat een zo groot aantal amendementen in een bemiddelingsprocedure niet haalbaar leek. Er werd onderhandeld tot de fracties het eens waren over 50 amendementen, die nu de hoogste prioriteit hebben gekregen. Er is met andere woorden geen sprake van dat de commissie haar vroegere amendementen overboord zou gooien, maar wij zien in dat het onmogelijk is om een dergelijke hoeveelheid amendementen staande te houden, ook al is het oorspronkelijke voorstel nog zo slecht.
Nu terug naar het verslag zelf. Het voorstel van de Commissie tot herziening is een stap achteruit in vergelijking met het oorspronkelijke vijfde milieuactieprogramma. De positieve verplichtingen zijn volledig afgezwakt en er is niet het minste spoor van een bindend tijdschema. Daarom beogen de meeste amendementen, die door een grote meerderheid zijn aangenomen, de concretisering van het voorstel waarbij eind 1997 verschillende keren als uiterste datum voorgesteld wordt. Onze commissie weet dat 1997 niet realistisch is, in het allerbeste geval komt het voorstel er pas begin 1997 door, maar wij hebben te kennen gegeven dat er haast bij is en zonder concreet tijdschema en concrete prioriteiten hebben we geen enkele kans om de doelstellingen te halen.
Tenslotte nog dit. De Commissie moet uiteraard de steun van de lid-staten krijgen. Wij beseffen dat het vaak de lid-staten zijn die zich tegen milieuvoorstellen verzetten, maar we geraken helemaal nergens als de Commissie nalaat het voortouw te nemen. Het is en blijft de taak van de Commissie om op dit gebied en op andere gebieden de drijvende kracht te zijn. Daarvoor dient de Commissie. Als ze deze taak niet vervult heeft ze geen reden van bestaan. In plaats van kritiek te leveren op onze commissie en onze amendementen zou de commissaris dus beter blij zijn met de steun die ze op gebied van milieu met deze amendementen van het Europees Parlement krijgt. Het is immers de bedoeling dat de amendementen de onderhandelingspositie van de commissaris in de Commissie en ten opzichte van de Raad versterken. Het Parlement weet dat andere commissarissen het in elk geval zo ervaren.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, in het vijfde milieu-actieprogramma wordt de nadruk gelegd op het belang van energiestrategieën op lange termijn om ervoor te zorgen dat de druk op het milieu door energievoorziening en - verbruik tot een duurzaam niveau wordt teruggebracht. Om dit te bereiken zijn grotere inspanningen nodig, met name gezien de enorme groei die in de vervoerssector nu al wordt vastgesteld en nog te verwachten valt. Terwijl het energieverbruik in de industrie en op andere terreinen is gedaald, neemt het in de vervoerssector nog steeds toe.
Met betrekking tot de energie-efficiëntie is de commissie van mening dat het SAVE-programma één van de EUinitiatieven is die de vraagzijde daadwerkelijk kunnen beïnvloeden. Het Parlement steunt het SAVE II-programma maar de Raad wil het belang van het SAVE II-programma voor belangrijke efficiëntiemaatregelen in de energiesector niet onderkennen. Als het SAVE II-programma niet in zijn totaliteit wordt goedgekeurd, ontbreekt het de EU aan een energiebeleid om het broeikaseffect te bestrijden. Ik hoef de ernst daarvan niet te onderstrepen.
Hoewel de meeste milieuproblemen in het programma in meer of mindere mate aan bod komen, wordt slechts oppervlakkig ingegaan op de kernenergieproblemen, en dat terwijl omvangrijke stukken land binnen en aan de grenzen van de EU-lid-staten besmet zijn geraakt door kernrampen of -ongelukken van allerlei aard. Vanuit het oogpunt van een duurzame ontwikkeling kunnen de lid-staten van de EU alleen met deze technologie doorgaan als de gehele industriesector aan een grondige analyse wordt onderworpen om erop toe te zien dat in het kader van het programma maatregelen worden getroffen om het beginsel van de duurzame ontwikkeling tot de spil van het besluitvormingsproces te maken. Verdere besmetting, zoals een andere ramp als Tsjernobyl, zal tot een milieudeficit leiden en een wissel op de toekomstige generaties, waardoor een duurzame ontwikkeling een onmogelijk te verwezenlijken doelstelling wordt.
Ik weet dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming amendementen heeft aangenomen waarin staat dat kernenergie intrinsiek niet duurzaam is. De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie is het daarmee niet eens. Er is dus een conflict binnen het Parlement zelf. Ik stel voor dat wij dat ingewikkelde probleem oplossen op een hoorzitting met de Commissie, mevrouw Bjerregaard en de parlementaire commissies die deze tegenstrijdige standpunten innemen. Dit is een ernstig probleem.

Barthet-Mayer
Als rapporteur voor advies blijf ik ervan overtuigd dat de economische ontwikkeling van de landbouw en de verbetering van het milieu hand in hand kunnen gaan.
De toekomstige ontwikkeling van de landbouw en de handhaving van de plattelandsbevolking zullen afhankelijk zijn van een verbetering van de voorwaarden waaronder de landbouw in het milieubehoud van landschappen en landelijke ecosystemen wordt ingeschakeld. Duurzame ontwikkeling betekent in de landbouw een stelsel van economische ontwikkeling dat zich op lange termijn kan handhaven zonder dat het een grote invloed op het milieu heeft.
De afgelopen dertig jaar zijn er voor het milieu aanzienlijke verbeteringen bereikt op het gebied van pesticiden, chemische meststoffen en dierlijke uitwerpselen. Op andere gebieden is er weinig vooruitgang geboekt, bijvoorbeeld op het vlak van de alsmaar onnatuurlijker produktiemethoden in de landbouw en verwerkingsmethoden in de voedingsmiddelensector, de doeltreffendheid van de milieumaatregelen in de landbouw en de hervorming van het GLB, doeltreffende ondersteuning van kwaliteitsbewaking en alternatieve landbouwmethoden, zoals biologische landbouw, met name in de veehouderij. Dat het daar nog beter kan, blijkt onder meer uit de huidige BSE-crisis.
Duurzame ontwikkeling in de landbouw moet het resultaat zijn van duidelijke technische beleidsdaden en moet door minstens vier criteria worden gekenmerkt: behoud of verhoging van het opbrengstvermogen van de landbouwgrond; produktie van voedingsmiddelen van hoge biologische kwaliteit zonder vervuilende residu's achter te laten; gebruik van hernieuwbare energie en grondstoffen, waaronder hout; behoud van de biologische diversiteit.
De amendementen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die allemaal deze richting uitgingen en waaruit een zeer positieve bewustwording van de verantwoordelijkheid van deze sector voor het milieu sprak, werden niet overgenomen, hoewel de Europese Commissie op het belang ervan had gewezen.
Met 29 van mijn collega's heb ik de zes door de milieucommissie verworpen amendementen dus opnieuw ingediend. Het gaat om de amendementen 103, een betere integratie van landbouw en milieu; 104, invoering van het begrip input in de landbouw, dat veel ruimer is dan meststoffen; 105, aanmoediging van alle vormen van duurzame landbouw, vooral in het onderzoek; 106, invoering van een voorlichtingsbeleid voor de consument; 107, aanmoediging van de minst schadelijke landbouwinputs, hernieuwbare energie en grondstoffen, zoals hout, om de Europese bosbouwprodukten een duurzame afzetmarkt te bezorgen; 108, ten slotte, uitwerking en uitvoering van een Europese strategie voor de bosbouw die van de multifunctionele rol van het bos uitgaat. Al deze amendementen gaan in de richting van een duurzame ontwikkeling in de landbouw.
Waarde collega's, ik zou willen dat u beseft dat de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hierdoor een bewijs levert van haar verantwoordelijkheidsbesef op milieugebied. Door voor deze amendementen te stemmen, zult u die houding steunen.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, " Op weg naar een duurzame ontwikkeling" is de naam van het programma en tegelijk ook de doelstelling. Wij buigen ons vandaag over dit onderwerp en wij hebben als Parlement beslist geen gemakkelijke taak aan de voorbereiding van dit debat gehad, want onze rapporteur, mevrouw Dybkjær, heeft de weinigzeggende mededeling van de Commissie omgewerkt tot een uitvoerig verslag. Uitvoerig is het verslag zeker, ook al wegens de talrijke amendementen. Mijn fractie steunt de overeengekomen intrekking van een deel van die amendementen, omdat wij het programma in een zodanige vorm willen aannemen, dat het nog beantwoordt aan zijn doel. Wat was immers de bedoeling van dit verslag? Even stil te blijven staan, in alle richtingen te kijken en dan een overzicht te geven van in hoeverre de doelstellingen haalbaar zijn, in hoeverre de doelstellingen al gehaald zijn en wat nog moet worden gedaan om het grote doel, een duurzame en aan de milieueisen beantwoordende ontwikkeling van de Unie, te kunnen bereiken.
Wij weten dat wij nog ver verwijderd zijn van de doelstellingen, wat ons ook door het Europees Milieuagentschap nog is bevestigd, en er zullen niet alleen grote inspanningen nodig zijn, maar ook een zeer concreet tijdschema, dat haalbaar en controleerbaar moet zijn.
Ik zou over drie zaken die bijzonder belangrijk voor mij zijn, iets willen zeggen. Enerzijds denk ik dat het bijzonder belangrijk is dat wij ons op het gebied van duurzame ontwikkeling bezighouden met de internationale verplichtingen en overeenkomsten die de Europese Unie heeft aangegaan. Ik denk dan niet alleen aan het followupproces van Rio, Agenda 21, een Europese strategie inzake biodiversiteit, de maatregelen ter vermindering van de CO2 -uitstoot, maar heel belangrijk is voor mij ook onze deelneming aan het Environment for Europe Process , omdat het daarbij om landen gaat die om opneming in onze Gemeenschap hebben verzocht en waarvoor wij zeer zeker al verantwoordelijkheid op ons moeten nemen.
Voorts denk ik dat het zeer belangrijk is dat de communautaire milieunormen worden aangepast aan het niveau van de drie nieuwe lid-staten, ten einde in de hele Gemeenschap een betere milieunorm te kunnen invoeren en derhalve aan alle burgers ten goede te laten komen.
Ook heel nodig en belangrijk is dat wordt onderzocht in hoeverre de reeds bestaande communautaire beleidsvormen een duurzame ontwikkeling waarborgen. Daarover is al heel wat te doen geweest. Ik beperk mij tot een korte opsomming: chemiebeleid, energievraagstukken, afvalstrategie, vervoerskwesties, toerisme en vooral natuurlijk de landbouw. Wij hebben ook amendementen die meer in het bijzonder gewijd zijn aan veranderingen in de begroting om deze milieuvriendelijker te maken en aan green accounting . Maar het allerbelangrijkste is ongetwijfeld de bescherming van de gezondheid van de mens, want alleen als wij die beschermen is er nog een toekomst voor ons.
Als laatste punt zou ik willen aanvoeren dat het ook zaak is communautaire beleidslijnen te ontwikkelen die toekomstgericht zijn, die het milieu respecteren en arbeidsplaatsen scheppen, want alleen als wij ambitieuze milieudoelstellingen voor de toekomst vastleggen, zullen wij in staat zijn onze economie zo te ontwikkelen dat Europa een toekomst heeft.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, het vijfde milieu-actieprogramma bevat voor Europa belangrijke aanwijzingen om tot een duurzame ontwikkeling te komen. De Fractie van de Europese Volkspartij feliciteert mevrouw Dybkjær met het vele werk dat zij bij de opstelling van haar verslag heeft verricht en met het feit dat zij, toen wij allen waren bijeengekomen om haar verslag uit te dunnen, bereid is geweest daarin flink te snoeien.
Ik meen dat mevrouw Dybkjær zich terecht uiterst kritisch tegenover het oorspronkelijke voorstel van de Commissie heeft opgesteld en dat zij de door de Commissie voorgestelde aanpak van de problemen die ons wachten met haar amendementen terecht heeft aangescherpt. Ik meen dat zij ook terecht streefdata voorstelt waarop de Commissie haar ontwerp-wetgeving moet voorleggen. Doelstellingen nastreven heeft nog nooit enig kwaad berokkend. Verkeerd zou zijn dat wij voor onszelf geen doelstellingen formuleren.
Zoals ik heb gezegd ondersteunt de Fractie van de Europese Volkspartij de amendementen die de aanpak van de Commissie aanscherpen. Het gaat meer bepaald om de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de bevordering van het gebruik van schone energie, de eis dat de Commissie het milieu-effect van haar eigen voorstellen en programma's onderzoekt, het voorstel om bij overheidsopdrachten ook met milieuoverwegingen rekening te houden, strengere eisen inzake toezicht en rapportage en een doelgerichter rol voor het Europees Milieubureau.
Ik vestig ook uw aandacht op de amendementen van de heer Trakatellis om bij besprekingen over het milieubeleid ook met gezondheidsoverwegingen rekening te houden.
Ten slotte zou ik mevrouw Bjerregaard willen verzoeken voor haar mening uit te komen. Ik weet dat zij tegenover de Deense pers bepaalde verklaringen over de Commissie milieubeheer heeft afgelegd. Ik weet niet waarom zij zich uitsluitend tot de Deense pers heeft gericht. Zij mag tegenover ons, leden van de Commissie milieubeheer, hier vanavond ongezouten haar mening zeggen. Mevrouw Bjerregaard, u hoeft zich niet in te houden. Als u op de Commissie milieubeheer kritiek heeft, moet u die hier en niet in de Deense pers uiten. Wij hopen dat u de tekst van uw uiteenzetting, die een aantal mensen hebben opgesteld, zal verscheuren. Wij hopen dat u zult zeggen wat u werkelijk denkt.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wilde ik de rapporteur feliciteren vanwege het uitstekende werk dat zij afgeleverd heeft. Dit interimverslag over de herziening van het Beleidsplan en Actieprogramma van de Europese Gemeenschap inzake het milieu en duurzame ontwikkeling heeft een tweeledig doel: beoordeling en opsporing van alle obstakels die de toepassing van het plan kunnen afremmen, en eventuele corrigerende acties suggereren voor het tijdperk 1997-2000.
Het sleutelbegrip luidt "duurzame ontwikkeling" , hetgeen betekent dat er veranderingen moeten komen in de ontwikkelings- en produktiemodellen en de huidige gedragspatronen, teneinde de menselijke activiteiten en de ontwikkeling geleidelijk te richten op duurzame en dus acceptabele vormen, zodat de mensen kunnen leven in een gezond milieu, met een goed welzijns- en gezondheidsniveau voor iedereen.
Dit is zonder meer een ambitieus doel en om dat te bereiken moet er coördinatie en onderlinge samenhang komen tussen de beleidsstrategieën die men uit gaat voeren. Het milieubelang moet daadwerkelijk meegenomen worden in alle andere vormen van beleidsvoering, teneinde de druk te verminderen die wordt uitgeoefend op de natuurlijk hulpbronnen, waardoor deze met uitputting worden bedreigd en de milieutoestand tezamen met de levenskwaliteit steeds verder achteruitholt. In deze optiek vormt het communautair programma dat momenteel van kracht is het belangrijkste document. Daarin wordt bij vijf sectoren aangegeven welke acties er gevoerd moeten worden. Die sectoren hebben een directe of indirecte interactie met het milieu of dragen hoe dan ook een sterk milieu-effect uit.
Die sectoren zijn: industrie, energie, vervoer, landbouw en toerisme. Voor de eerste keer staan wij voor een nieuwe aanpak waarin milieu, ontwikkeling en sociaal-economische activiteiten op geïntegreerde wijze gezien worden.
Het is belangrijk dat dit alles binnen de Europese instellingen een bevestiging krijgt. Wij kunnen ons hoe dan ook niet vinden in acties die een te zware belastingdruk willen uitoefenen of te strakke tijdschema's opleggen, want dat gaat niet alleen ten koste van het bedrijfsleven, maar van al degenen die in de diverse sectoren werkzaam zijn.
Tot slot is deze revisie een uitzonderlijke kans om de kwaliteit van het milieu in de Europese Gemeenschap te verbeteren. De goedkeuring van de hoofdlijnen van dit programma belooft een belangrijk en vooral nuttig gegeven voor alle lid-staten te worden.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, we zijn het er vast allemaal over eens dat de activiteiten van de Unie ter bevordering van een duurzame ontwikkeling tot nu toe onvoldoende zijn geweest. Dit blijkt ook uit het verslag van de Commissie.
De burgers van de lid-staten van de Europese Unie willen concrete bewijzen zien dat de Europese Unie zich daadwerkelijk inzet voor hun veiligheid en toekomst. Ik hoop dat het vijfde milieuprogramma ten uitvoer gebracht kan worden en dat de erin vastgelegde verplichtingen snel nagekomen zullen worden en bovendien dat er tussen de communautaire instellingen geen onnodige competentiestrijd zal ontstaan over bijvoorbeeld het tijdschema. We mogen de voorbereidingen voor het volgende milieuprogramma niet in gevaar brengen.
Vanuit Noordeuropees standpunt had ik gehoopt dat de problemen van het Oostzeegebied duidelijker aan bod zouden zijn gekomen. Naar mijn mening kan de Oostzee niet gelijk worden gesteld aan de Middellandse Zee. Bijna alle landen rond de Oostzee zijn ofwel momenteel lid van de Unie of hebben tenminste het lidmaatschap aangevraagd. Ik hoop dat de Gemeenschap meer aandacht zal besteden aan de milieuproblemen in het Oostzeegebied en meer acties zal ondernemen op dit gebied. Dit houdt ook grotere economische inspanningen in. Verder moeten de nieuwe lid-staten het recht hebben hun bestaande strengere milieunormen te handhaven en nieuwe regelgeving in te voeren ter verbetering van het milieu.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, u lijkt wel veroordeeld om de dinsdagavonden hier door te brengen met de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Ik wil eerst en vooral zeggen dat ik het woord voer namens collega Maruja Sornosa, die niet langer kon blijven.
Wij moeten de rapporteur feliciteren met haar werk en wij delen haar opmerkingen op het voorstel. Wij zijn het eens met haar opmerkingen, met het gebrek aan concrete maatregelen die moeten genomen worden en het gebrek aan bindende besluiten en bevoegdheden.
In de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zijn zo'n 200 amendementen ingediend. De fracties hebben tijdens de bijeenkomst van de commissie van gisteren dan ook besloten het aantal amendementen te beperken. Ik weet echter niet of alle fracties het hiermee eens waren. Wij hopen hoe dan ook dat zij besloten hebben de echt belangrijke amendementen te bewaren. Met deze 200 amendementen wilde men een andere wending geven aan dit voorstel voor een besluit omdat de oorspronkelijke doelstellingen van het vijfde actieprogramma ons inziens in ere hersteld moeten worden.
Dit debat en de principes die de basis vormden van het vijfde actieprogramma zijn heel belangrijk. Als wij de middelen niet op een rationeler manier beheren en ze ook niet rationeler verdelen, zullen wij er niet in slagen deze oorspronkelijke doelstellingen van het vijfde actieprogramma te verwezenlijken. Vooral wanneer we er rekening mee houden dat het Gemeenschapsrecht soms niet wordt nageleefd - zoals we hierna zullen zien in het verslag van de heer Lannoye.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, volgens de FAO zijn vorig jaar zeven miljoen kinderen van honger gestorven. In een rapport van het World Watch Institute, uitgebracht aan de vooravond van de VN-topconferentie morgen in Rome over de catastrofale voedselsituatie van de wereld, wordt het overdreven gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen aangewezen als een van de vele oorzaken van de honger op de wereld. Een andere oorzaak is het broeikaseffect, waardoor landbouwvelden onder water kunnen komen te staan. Wat doet de EU, een van de rijkste gebieden van de wereld, nu om dit soort bedreiging te bestrijden?
Volgens de eigen bescheiden doelstellingen van de EU in het vijfde kaderprogramma voor het milieu, zouden de bestrijdingsmiddelen in het grondwater in de periode tot 2005 tot op nulniveau worden teruggebracht, en zou de uitstoot van kooldioxide in het jaar 2000 worden gestabiliseerd op het niveau van het jaar 1990. Maar nu heeft het eigen milieubureau van de EU aangetoond dat deze twee doelstellingen met het huidige beleid niet worden gehaald. In het jaar 2000 zal het gehalte aan bestrijdingsmiddelen in 65 % van het grondwater van de EU de grenswaarden overschrijden, en de kooldioxide-uitstoot zal 5 tot 10 % hoger zijn dan in 1990. Dit zijn slechts twee voorbeelden die tonen hoe het beleid van de EU er niet eens toe leidt dat de door de EU zelf laag gestelde doelen uit het vijfde kaderprogramma worden gehaald. En dan zijn er nog zaken als verzuring, nitraat in het grondwater, lawaai, alternatieve energie en allerlei andere dingen. Kort en goed: het milieubeleid van de EU ligt volgens haar eigen berekeningen in duigen.
Wat doet nu degene die als hoogste verantwoordelijk is, de Commissaris van Milieu? Het antwoord is pijnlijk. Zij doet vrijwel niets. De evaluatie door de Commissie van het vijfde kaderprogramma voor het milieu houdt niets in. Nu heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, op initiatief van Fractie De Groenen, in feite het werk gedaan dat Ritt Bjerregaard had moeten doen. Dit leidt onontkoombaar tot een pijnlijke vraag. Als Ritt Bjerregaard haar werk niet doet, is zij dan wel nodig? Het is helaas noodzakelijk om nu een beetje persoonlijk te worden...
En laat mij dit nu in het Deens zeggen om duidelijk te maken dat ik niet alleen namens de Groenen spreek, maar ook als iemand die zich met Denemarken nauw verbonden voelt. Wij zijn gewoon teleurgesteld, zeer diep teleurgesteld. Wij dachten dat een sterke persoonlijkheid uit een milieubewust land er zou in slagen om het milieu en een duurzame ontwikkeling als prioriteiten op de agenda van de Commissie te zetten. Wij moeten vaststellen dat deze dingen juist onderaan op de agenda staan. U heeft helaas teveel als medespeler in het Deense machten mediaspel gereageerd en te weinig als verdediger van het milieu en de wereldwijde solidariteit ten overstaan van de sterke lobbyisten van het groei- en winstbeleid in en buiten de Commissie. Indien u onze amendementen en die van de milieucommissie vandaag niet aanvaardt en als u uw taktiek niet verandert, zullen wij uw ontslag eisen en Denemarken verzoeken een van haar vele goede milieupolitici te sturen om de nieuwe commissaris voor milieu te worden.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, de weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens. De Commissie is van plan betere werkwijzen, kaderwetten en acties alsook een breder scala instrumenten voor te stellen, maar ze heeft nog slechts 2 maand meer over tot 1997. Welke resultaten kan de Commissie bereiken als ze pas nu begint het een en ander op poten te zetten? De Commissie wil meer aandacht besteden aan schadelijke factoren, de ontwikkeling van begrippen en betere stimulansen, maar ook hier kunnen we de vraag stellen: met welke resultaten? Het Europees Milieuagentschap stelt in haar verslag dat het milieu ook in de toekomst meer belast zal worden dan de menselijke gezondheidsnormen toelaten als we onze inzet niet verhogen. Het wijst hiervoor op het toenemend verbruik van materiaal en energie. Terzelfdertijd stelt het sterk toenemende individueel autoverkeer en het toerisme het milieu bloot aan een steeds zwaarder wordende belasting. Totaal rampzalig is de ontwikkeling op gebied van afvalbeheer en de hoeveelheid nitraat in het grondwater. Volgens de prognose zal de hoeveelheid gemeentelijk afval nog voor het jaar 2000 met 30 % toenemen en het streefcijfer bijgevolg overstijgen. Men verwacht dat de toenemende nitraat- en pesticidenconcentraties in het grondwater de streefcijfers met meer dan 75 % zullen overstijgen in de landbouwgebieden van de EU. Het actieprogramma is werkelijk aan herziening toe om de streefcijfers ook maar bij benadering te kunnen bereiken. Was het eigenlijk niet dit wat de Commissie had moeten voorstellen?
Of te ronden wil ik Lone Dybkjær graag danken voor haar verslag.

Díez de Rivera Icaza
Mijnheer de Voorzitter, zoals mevrouw González ook al aangaf, sta ik versteld wanneer ik zie dat de rapporteur maar liefst 90 amendementen diende voor te stellen en de desbetreffende parlementaire commissie nog eens 100 opdat de tekst, die de Commissie voorstelt voor de herziening van het vijfde actieprogramma voor duurzame ontwikkeling - waarvoor ik zelf rapporteur was - zou overeenstemmen met de resolutie die dit Parlement op 18 november 1992 heeft aangenomen en met artikel 130 R, lid 2, van het Unieverdrag.
Zoals de rapporteur zelf erkend heeft, hebben de fractiecoördinatoren en zijzelf naderhand blijkbaar wel een akkoord bereikt om dit overdreven aantal amendementen te beperken. Het blijft echter evident dat de tekst van de Commissie niet geamendeerd maar herschreven is met het oog op een nieuw zesde actieprogramma.
Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur ook al gesteld heeft, had de Commissie, gezien het belang van de herziening van het vijfde actieprogramma, mijns inziens de plicht een adequate tekst voor te leggen met concrete doelstellingen, instrumenten en tijdschema's voor de evaluatie, toepassing en verwezenlijking van de doelstellingen van duurzame ontwikkeling en het principe van de integratie, zoals die vervat liggen in het hogervermelde nog van kracht zijnde programma.
Dit is echter helemaal niet gebeurd, zoals duidelijk blijkt uit de massa amendementen. Mijnheer de Voorzitter, aangezien de tijd dringt wil ik besluiten met de volgende vraag: is de Commissie echt van oordeel dat de tekst, die zij heeft voorgesteld, van nut is om de tenuitvoerlegging van het vijfde actieprogramma te versnellen en de kwaliteit van het milieu in de Unie te verhogen of zullen wij zoals altijd op een nieuw zesde actieprogramma moeten wachten?

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, het Vijfde Actieprogramma inzake het Milieu verschilt van de voorgaande doordat in dit programma een herziening werd vastgelegd. Het oogmerk van de herziening was - en is - de aanpassing van de doelstellingen en de aangewende middelen naar aanleiding van de ontwikkelingen die sedert de vaststelling van het programma hebben plaatsgevonden, zodat met het actieprogramma betere resultaten kunnen worden bereikt. Eén van de schrijnendste tekorten in het voorstel van de Commissie is dat niet uitdrukkelijk wordt verwezen naar het bestaande verband tussen de risico's van het milieu en de menselijke gezondheid. Om tot duurzame ontwikkeling te komen, moet in alle communautaire beleidsvormen en acties - zoals die welke betrekking hebben op landbouw, vervoer, energie, industrie en toerisme - met de menselijke gezondheid rekening worden gehouden. Belangrijk in dit verband is de vergaring en verwerking van gegevens over de invloed van het milieu op de evolutie van de menselijke gezondheid en de aandoeningen die de bevolking treffen. In die zin moeten de maximaal toegelaten drempelwaarden van schadelijke afvalstoffen in water, lucht, bodem en voedingsmiddelen voortdurend worden onderzocht en aangepast en moet een geïntegreerde strategie worden opgezet om ongevallen tijdens het vervoer van gevaarlijke stoffen te voorkomen, waarbij we vooral aandacht moeten hebben voor de preventie van ongelukken die belangrijke economische en sociale gevolgen hebben, met andere woorden ongevallen die het verlies van mensenlevens met zich brengen of handicaps veroorzaken en langdurige therapieën noodzakelijk maken.
De Unie moet acties ondernemen die gericht zijn op de permanente vorming inzake de recentste ontwikkelingen van het milieu-onderzoek, wat de betrokkenheid van de Europese samenleving bij het milieubeheer zal versterken en het gedrag van de consument kan beïnvloeden.
Tenslotte wijs ik er nog op dat bij de voorbereiding van het zesde in de reeks van actieprogramma's voor het milieu nadrukkelijk rekening moet worden gehouden met de bescherming van de gezondheid tegen milieurisico's.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, Mevrouw de Commissaris, ik zal geen Deens spreken, zoals de heer Gahrton, maar ik wil Lone Dybkjær graag feliciteren met haar buitengewoon goede verslag. Ik moet zeggen dat ik het eens ben met de kritiek op de door de Commissie opgestelde herziening van het vijfde actieprogramma inzake het milieu. Het voorstel van Ritt Bjerregaard betekent eigenlijk een stap terug en houdt rampzalig genoeg geen concrete politieke verplichtingen in jegens het milieu van Europa.
Een belangrijk doel van de herziening van de milieuwetgeving van de EU behoort immers te zijn dat de nieuwe lid-staten, d.w.z. Zweden, Finland en Oostenrijk, hun hoge milieu-eisen kunnen behouden en dat de milieuwetgeving van de EU wordt aangescherpt, zodat in 1999 het hoogste milieubeschermingsniveau kan worden bereikt.
Een andere belangrijke Zweedse eis is dat de milieu-aspecten worden geïntegreerd in het landbouwbeleid van de EU. Om resultaten te boeken en een duurzame ontwikkeling te bereiken, moeten de doelstellingen en de middelen in het landbouwbeleid overeenkomen met de doelstellingen van het milieubeleid. De geplande hervorming van het landbouwbeleid van de EU moet daarom een duidelijk milieuprofiel hebben. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door de landbouwsubsidie van een productiesubsidie te veranderen in een milieusubsidie. Daardoor wordt een beter milieu geschapen, terwijl de deelname op een wereldmarkt van levensmiddelen wordt vergemakkelijkt.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissie milieubeheer en Lone Dybkjær graag gelukwensen met hun zeer goede verslag en met de zeer concrete beleidsmatige inhoud daarvan. Op het ogenblik is het een groot probleem van het milieubeleid van de EU en van de Commissaris, dat er veel en mooi gepraat wordt, maar dat wanneer er concreet stappen gezet moeten worden, deze meestal te klein zijn en vaak te laat komen.
Er zijn een paar punten in het verslag die ik er graag wil uitlichten en benadrukken, o.a. de volgende:
De acute noodzaak om het landbouwbeleid in milieuvriendelijke richting te wijzigen; men mag niet de uitgelezen kans missen dat nu te doen, nu het landbouwbeleid toch dient te worden hervormd vanwege de uitbreiding naar het Oosten.-De eis dat de Europese Unie zich ook werkelijk houdt aan de beloftes over aanscherping van de milieu-eisen, die zij tijdens de onderhandelingen over het lidmaatschap aan de nieuwe lid-staten heeft gedaan.-De kritiek op het Euratomverdrag en het daarin vervatte streven om het gebruik van kernenergie voor civiele doeleinden te bevorderen, en de kritiek op de ongelijke verdeling van de gelden voor energie-onderzoek.-De noodzaak om de regelgeving inzake aankopen van de overheid zo te wijzigen, dat er werkelijk rekening wordt gehouden met het milieu.-De eis dat de milieu-aangelegenheden nadruk zullen krijgen binnen de Wereldhandelsorganisatie.Er liggen hier een aantal concrete voorstellen, die tevens de grote zwakheden van het huidige Europese milieubeleid blootleggen, en daarom is dit zo'n goed verslag.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, het principe van duurzame ontwikkeling verwordt helaas tot een term zonder inhoud. Het oorspronkelijke idee houdt in dat bij alle menselijke activiteiten rekening wordt gehouden met de vraag hoeveel de natuur nog kan verdragen, om ervoor te zorgen dat de huidige generatie het leven van de toekomstige generaties niet onmogelijk maakt.
Van deze ambitieuze doelstelling zijn we nog ver verwijderd. Ook het onderhavige voorstel van de Commissie voor de herziening van het actieprogramma inzake duurzame ontwikkeling betekent geen verbetering. De rapporteur bekritiseert het actieprogramma van de Commissie onder andere vanwege het feit dat er onvoldoende deadlines en doelstellingen worden vastgesteld ter verbetering van het milieu. Een groot probleem is tevens dat er nog geen begin is gemaakt met maatregelen om de regelgeving op milieugebied binnen de EU op gelijke hoogte te brengen met dat van de drie nieuwe lid-staten.
Over dit onderwerp is vorig voorjaar uitvoerig in dit Parlement gedebatteerd, waarna een resolutie werd aangenomen waarin de Commissie opnieuw werd verzocht de beloften na te komen die tijdens de toetredingsonderhandelingen aan de nieuwe lid-staten waren gedaan. Ik zou nu graag willen weten welke acties de Commissie tot nu toe op dit gebied heeft ondernomen.
Op de milieuproblematiek wordt ook in het jaarlijkse actieprogramma van de Commissie te weinig nadruk gelegd, en ook op de prioriteitenlijst van de landen die het voorzitterschap bekleden komt het te weinig aan bod. Op deze manier blijft de milieuproblematiek uiteraard een ondergeschoven kindje.
De problemen van vervuiling en uitbuiting van de natuur stoppen niet aan de grenzen. In de gebieden die grenzen aan de EU, zowel in het noorden, oosten als in het zuiden zijn ernstige voorbeelden te vinden van een door de vervuiling bijna compleet verwoeste natuur. Zo'n gebied is bijvoorbeeld het schiereiland Kola in Noord-Rusland.
In de programma's voor samenwerking tussen de EU en derde landen moet meer aandacht worden besteed aan milieuvraagstukken. Het gaat hierbij in de eerste plaats om onze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor de gezondheid en veiligheid van de huidige en toekomstige burgers in de EU.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, nu ik alle collega's gehoord heb, ben ik van oordeel dat de reactie op dit nieuwe voorstel van de Commissie er een is van algemene ontevredenheid bij alle leden van dit Parlement. Misschien is dit te wijten aan het feit dat wij het vijfde actieprogramma heel grondig bestudeerd hebben en dat dit Parlement een heel kordate, een heel krachtige resolutie heeft opgesteld die een aantal doelstellingen stelde die nog altijd gelden. Wij moeten hier dan ook herinneren aan het schitterende werk dat mevrouw Díez de Rivera Icaza toen geleverd heeft.
Wanneer we deze nieuwe maatregelen bestuderen, hadden we mijns inziens beter heel weinig doelstellingen gesteld maar die dan ook klaar en duidelijk geëist. Ik zou al tevreden zijn met zeven of acht van de voorstellen die deze herziening bevat - want dit is iets dat we voortdurend herhalen. We hadden ze moeten omzetten in vragen: wat heeft de Commissie tot nu toe gedaan om de externe kosten van alle produkten beter aan te rekenen? Wat heeft zij gedaan om het gebruik van milieuvriendelijke vervoermiddelen te bevorderen? Wat heeft zij gedaan om de ontwikkeling van hernieuwbare energie zoals zonneënergie te bevorderen? Wat heeft zij daadwerkelijk gedaan om een beleid te voeren dat gericht is op het einde van de levensduur van een produkt en dat hiermee rekening houdt? Wat heeft zij werkelijk gedaan - en dit ligt al lang ter tafel - voor de toepassing van het principe dat de vervuiler betaalt? Zo zouden we alle voorstellen, die hier gedaan worden, kunnen omzetten in vragen.
Voor mij zijn geen honderd amendementen nodig. Ik zou het houden bij vier of vijf voorstellen indien de Commissie zich ertoe verbindt dat ze hier binnen een redelijke termijn werk van maakt.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van Lone Dybkjær levert een waardevolle verdieping van de voorstellen van de Commissie. Ik zal mij concentreren op de aspecten die betrekking hebben op het klimaatvraagstuk. Ik ben ervan overtuigd dat die van beslissende betekenis zijn op milieugebied. Daarom is het op zijn plaats om de EU reeds nu te laten streven naar een doelstelling van na het jaar 2000.
De eisen van de Conferentie van Toronto uit 1987 hebben zoals bekend grote invloed gehad. Daarin werd gevraagd om een vermindering van de kooldioxide-uitstoot in de industriële landen met 20 % in 2005, gerekend vanaf 1987. Dit is de doelstelling die wel het meest overeenkomt met het voorstel van de Fractie van de Europese Volkspartij inzake een vermindering met 20 % in het jaar 2010, aangezien het beginjaar nu is verschoven naar 1990, volgens het besluit van de Conferentie van Rio. Dat is naar mijn mening een hoge doelstelling, maar het moet mogelijk zijn om die te bereiken. De meerderheid van de commissie heeft echter voor een nog hogere doelstelling gestemd, namelijk -20 % in het jaar 2005 en -30 % in het jaar 2010. Dat beschouw ik als een niet realistisch voorstel.
Het is interessant te zien dat dezelfde meerderheid de kernenergie min of meer snel wil opheffen. Dat maakt de doelstelling immers nog fantastischer. Een offensief milieubeleid moet inhouden dat de kernenergie gehandhaafd blijft zolang ze voldoet aan hoge veiligheidseisen, en moet gericht zijn op energiebesparing, bio-brandstof etc., om het verbruik van fossiele brandstoffen te reduceren en daarmee de kooldioxide-uitstoot de doen dalen. Het wordt ook tijd om te erkennen dat door onze kernenergie in de EU vele mensenlevens zijn gespaard. Als men op basis van het externe verslag van de Commissie de kernenergie van 1985-1994 evalueert en die vergelijkt met de energie van kolengestookte centrales, komt men tot de conclusie dat door de kernenergie 20 000 mensenlevens zijn gespaard, en dat wij bovendien verschoond zijn gebleven van grote milieuschade aan onze natuur. Anderzijds kunnen wij ongehoorde inspanningen leveren voor de geleidelijke opheffing van de kernenergie in Midden- en Oost-Europa.

Rübig
Geachte Voorzitter, dames en heren, omdat ik ingevolge een fractiegebonden wissel tijdens deze plenaire vergadering voor het laatst de kans krijg als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming het woord te nemen, zou ik van de gelegenheid gebruik willen maken om, naar aanleiding van de bespreking van het communautaire programma inzake het milieu en duurzame ontwikkeling, een laatste maal een dringend verzoek van de Oostenrijkers kenbaar te maken. Bij de uitbreiding van de Europese Unie in 1995 werd ons in het Toetredingsverdrag toegezegd dat het acquis communautaire op het gebied van de milieuwetgeving zou worden onderzocht en eventueel opgetrokken tot op het niveau van de normen van de drie nieuwe lid-staten.
Dit thema staat hier nu al ruim twee jaar op de agenda en ik geloof dat het tijd is om in dit verslag eindelijk de beloften van de commissaris in te lossen. Wij wachten nog altijd op het optrekken van de normen en ik zou mevrouw de commissaris nogmaals willen danken, omdat ze ons heeft beloofd alles in het werk te zullen stellen om die normen ook te doen eerbiedigen.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat het voorstel van de Commissie van 24 januari 1996 over de aanpassing van het vijfde milieuactieprogramma vandaag in het Parlement aan de orde is. Het is in feite de eerste keer dat het Parlement de mogelijkheid heeft om een communautair actieprogramma voor het milieu in het kader van de procedure van gemeenschappelijke besluitvorming te behandelen. Ik persoonlijk was er blij mee dat het Parlement op deze manier meer actief bij dit programma betrokken was, ook omdat het Parlement op gebied van milieu een goede partner is, maar daar kom ik nog op terug. Ik hoop dat we na het debat van vandaag een grondige behandeling van het voorstel in de Raad zullen krijgen op zijn bijeenkomst op 9 en 10 december 1996 en dat de besluitvormingsprocedure vóór juni 1997 afgesloten kan worden wanneer de algemene vergadering van de VN over de tenuitvoerlegging van de Conferentie van Rio beraadslaagt. De rapporteur, mevrouw Lone Dybkjær, heeft hard gewerkt aan het verslag dat het Parlement nu voor zich heeft en de debatten in de milieucommissie, de landbouwcommissie, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie alsook de Commissie vervoer en toerisme waren zeer diepgaand en nuttig. In totaal bevat het verslag nu 53 amendementen en komen er nog eens 13 nieuwe bij.
De Commissie kan 14 van deze amendementen volledig, gedeeltelijk of principieel overnemen. Om institutionele redenen of omdat de amendementen het toepassingsgebied van het voorstel aanzienlijk wijzigen, zijn er 39 amendementen die de Commissie niet kan aanvaarden. Voor de goede orde zal ik ze opsommen: 1, 4 tot 7, 13, 14, 15, 17, 20, 27, 35, 37, 40, 44, 45, 47, 48, 50, 56, 57, 59, 66, 76, 81, 82, 85 tot 87, 89, 91 tot 93, 97 tot 99 en 100 tot 102. Van de 13 nieuwe amendementen kunnen we er 6 gedeeltelijk aanvaarden, namelijk 104, 105, 106, 107, 108 en 109. De rest kunnen we niet aanvaarden. Ik wil graag enkele algemene opmerkingen maken over de amendementen. Er zijn verschillende amendementen waarin de Commissie verzocht wordt om binnen een bepaalde termijn voorstellen te doen en waarin de inhoud van deze voorstellen beschreven wordt. Het Parlement weet dat ik om institutionele redenen niet kan aanvaarden dat in de tekst bepalingen staan over wat de Commissie zou moeten doen en binnen welke termijn. Een actieprogramma is geen gedetailleerd werkprogramma voor de Commissie. Wat we nu behandelen is een tussentijds verslag en het is de bedoeling om met vereende krachten het milieu in Europa te verbeteren.
Het voorstel beoogt een grotere efficiëntie in de tenuitvoerlegging van het vijfde actieprogramma vóór het jaar 2000. Zoals reeds werd gezegd, is het voorstel gebaseerd op het verslag over de situatie van het milieu dat het Europees Milieaugentschap heeft opgesteld, en is deze situatie alarmerend. Het voorstel legt prioriteiten vast die in specifieke en concrete maatregelen worden of reeds zijn omgezet. Sommige maatregelen maken deel uit van het werkprogramma voor 1996, andere komen in 1997 aan de beurt. Ik wil in geen geval dat de beoordeling van het vijfde milieuactieprogramma concrete maatregelen in de weg staat. Hierover is in de Deense pers een debat gevoerd, waarbij ik de kritiek van de rapporteur op het voorstel weerlegd heb, zoals ik ook vanavond doe. Het spijt mij dan ook de heer Gahrton te moeten zeggen dat het voor de meeste commissarissen niet mogelijk is om alle voorstellen van de Fractie De Groenen te aanvaarden. Ik hoop dat we de voorstellen waarover een lid van de Fractie De Groenen later op deze avond verslag zal uitbrengen en waarvoor we naar mijn mening uitstekend hebben samengewerkt, op een zakelijke manier zullen kunnen behandelen.
Het voorstel kan uiteraard geen maatregelen bevatten die door de lid-staten of andere samenwerkingspartners genomen moeten worden. Het succes van het programma hangt sterk af van de mate waarin de anderen hun verantwoordelijkheid opnemen. Ik herinner u eraan dat het vijfde programma tot het jaar 2000 loopt en een groot aantal doelstellingen bevat, waarbij aangegeven wordt welke inspanningen gedaan moeten worden om deze doelstellingen te bereiken. Zoals velen hebben opgemerkt, werden de doelstellingen tijdens de voorbije periode immers niet bereikt. De besluiten van het Parlement en van de Raad bevatten een bepaling betreffende een aanpassing van het programma. Er is in geen geval sprake van een volledige herziening van het programma. Het heeft ook geen zin om nu reeds het zesde actieprogramma voor te bereiden, zoals mevrouw Diez de Rivera voorstelde, en nieuwe doelstellingen of nieuwe termijnen vast te stellen. Dit gaf immers aanleiding tot onenigheid tussen de Commissie en het Parlement. De tekst is een politiek antwoord op de conclusies van de Commissie in haar verslag over de stand van zaken bij de uitvoering van het programma en de conclusies van het Europees Milieuagentschap. Er is een zeer uitgebreide adviesprocedure geweest en het is de bedoeling de communautaire maatregelen een nieuw elan te geven. Daarom stelt de Commissie voor om binnen een aantal prioritaire sleutelgebieden tijdens de komende jaren meer inspanningen te doen voor een efficiëntere tenuitvoerlegging van het programma. Ik heb de indruk dat het Parlement het hiermee eens is. We streven naar een betere integratie van de milieubelangen in de belangrijkste beleidssectoren, ook de economische. Verschillende sprekers gaven het landbouwbeleid als voorbeeld, wat reeds bij andere gelegenheden ter sprake is gekomen. We beschikken nu ook over een bredere waaier beleidsinstrumenten in vergelijking met de traditionele methode van bevelen en controleren. We moeten meer en betere regels handhaven en ik verwijs hierbij naar de mededeling die de Commissie enkele weken geleden heeft aangenomen. Tenslotte willen we onze inspanningen verhogen om de leidende positie van de Gemeenschap in internationale kwesties te versterken, wat vooral mevrouw Graenitz ter sprake bracht.
Ook in Europa hebben wij een specifieke verantwoordelijkheid en eigen belangen te verdedigen met betrekking tot de milieuproblemen in Centraal- en Oost-Europa, het Middellandse-Zeegebied en de Baltische staten. Daarom bevat het voorstel prioritaire maatregelen voor deze gebieden.
Mijnheer de Voorzitter, met het voorstel dat wij vandaag behandelen heeft de Commissie duidelijk willen maken dat de Unie de taak heeft om het goede voorbeeld te geven en zowel intern als op buitenlands vlak het voortouw moet nemen. Daarom moeten alle partijen een groter politiek engagement aan de dag leggen en hun inzet verhogen om de algemene strategie en doelstellingen van het vijfde actieprogramma te kunnen verwezenlijken. Dit is de grote uitdaging die we moeten aangaan. Er moet dringend een besluit worden genomen om het vijfde actieprogramma te kunnen verwezenlijken. Ik vertrouw erop dat het Parlement de vereiste maatregelen zal treffen om dit mogelijk te maken. We zijn het weliswaar niet eens over de vorm, maar wel over de noodzaak om bijkomende initiatieven en concrete maatregelen te nemen. Zoals blijkt uit de overige agendapunten zijn we daar volop mee bezig.

Eisma
Voorzitter, commissaris Bjerregaard kondigde aan waarom zij in de Deense pers de milieucommissie beschuldigt, om dat uit te leggen. Ik heb geen uitleg gehoord. Wat heeft zij gezegd in de Deense pers en waarvan beschuldigt zij de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming van het Europees Parlement?

Bjerregaard
In mijn toespraak had ik het even over de discussie met de rapporteur betreffende haar kritiek op het vijfde actieprogramma. Zoals uit het debat vanavond is gebleken, heb ik een andere mening over de wenselijkheid van een dergelijke herziening. Ik heb daarom mijn argumenten herhaald, zoals ze ook in de Deense pers verschenen zijn.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, de opsomming van de nummers van de aanvaardbare en nietaanvaardbare amendementen ging ongelooflijk snel. Ik moet u daarom vragen of ik het juist heb begrepen dat de nummers 4, 5 en 14 niet aanvaardbaar zijn?
Dat is dus goed begrepen - die worden niet aanvaard. Dan blijven wij bij de "bedreiging" waarover wij het eerder hebben gehad.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

NG0's werkzaam op het gebied van milieubescherming
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0258/96) van de heer Rübig, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(95)0573 - C4-0104/96-95/0336(SYN)) inzake een communautair actieprogramma ter ondersteuning van nietgouvernementele organisaties die voornamelijk werkzaam zijn op het gebied van milieubescherming.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, niet-gouvernementele organisaties die werkzaam zijn op het gebied van de milieubescherming kunnen vandaag de dag niet meer uit de milieupolitieke discussie worden weggedacht. In deze tijd van subsidiariteit en deregulering zal het niet meer tot een belangrijke toename en versterking van de regelgeving op milieugebied komen. Omdat ook fiscale en economische maatregelen vaak niet erg populair zijn, kan de noodzaak van een bewustmaking moeilijk worden overschat. En juist op dat gebied spelen de niet-gouvernementele organisaties een belangrijke rol.
De Europese milieuorganisaties komen vaak op tijd met waarschuwingen en concrete voorstellen voor maatregelen, die daarna door politieke partijen en regeringen worden overgenomen en verwezenlijkt. Denk maar aan de door niet-gouvernementele organisaties steeksproefsgewijs verrichte onderzoeken van drinkwater, waardoor men heeft ingezien dat er op dat gebied een nieuwe prioritaire taak voor de politiek ligt.
Wij stellen echter vast dat het tegenwoordig bij deze NGO's niet meer uitsluitend om onbezoldigde en belangeloze organisaties gaat. Ook op milieugebied zijn er op winst gerichte organisaties werkzaam. Ze worden als marketingof reclamebureaus met venturesystemen gerund en voeren voor particuliere en openbare organisaties of bedrijven politieke campagnes uit.
Het doel van het onderhavige programma is milieuorganisaties die voor de Gemeenschap werken, geen winstgevend doel hebben en vooral onafhankelijk van de partijpolitiek optreden, financieel te ondersteunen.
Een politieke oriëntatie van niet-gouvernementele organisaties is dus heel goed mogelijk. Maar de specifiek op het milieu gerichte taakstelling staat centraal. Wij wensen derhalve geen steun voor politieke partijen, maar voor niet-gouvernementele organisaties die zich geheel aan milieubescherming wijden. Financiële steun voor onafhankelijke verenigingen is echter ook belangrijk, want niet-gouvernementele organisaties werken heel anders dan commerciële bedrijven.
De Begrotingscommissie heeft zich voor 1997 weer fel ingezet voor deze financiële steun en heeft er in totaal 8, 65 miljoen ecu voor uitgetrokken. Voor het hier ter tafel liggende programma zal er waarschijnlijk weer 2, 5 miljoen ecu beschikbaar komen. Deze kredieten worden opgevoerd voor algemene voorlichtings- en bewustmakingsmaatregelen in verband met milieuproblemen, voor bepaalde Europese organisaties die op milieugebied en in de dierenbescherming werkzaam zijn, en voor de ontwikkeling van gegevensbanken en speciale informatie- en documentatiecentra, alsook voor televisie- en CD-ROM-opnames.
Om daarbij elk misbruik te voorkomen, moeten strenge regels voor het toekennen van de steun worden vastgesteld. Het lijkt het Parlement evenwel ook van groot belang dat deze belangrijke criteria, die nu reeds in de bijlage zijn opgenomen door de Commissie, ook in het programma worden opgenomen, omdat ze de facto de rechtsgrondslag voor het verder toekennen van de middelen zijn.
Voor het Parlement is vooral belangrijk dat een goede kosten-batenverhouding, een duurzaam multiplicator-effect, een effectieve en evenwichtige, maar vooral grensoverschrijdende samenwerking wordt bereikt. Met name de overkoepelende organisaties op Europees niveau moeten worden gesteund en de samenwerking van deze organisaties moet worden vergemakkelijkt. Vooral innovatieve activiteiten, zoals de al vermelde informatiediskettes, die op ruime schaal zouden kunnen worden gebruikt, moeten worden aangemoedigd.
Aanmoediging van de maatschappelijke krachten en deelneming van de burger, met name in de nietgouvernementele organisaties, moet worden nagestreefd. De financiële steun mag echter niet meer dan 60 % van de operationele en administratieve uitgaven bedragen. Ik ben bovendien van mening dat de organisaties voor de rest zelf voor het bijeenbrengen van de middelen moeten instaan. Dat is alleen al nodig om in staat te zijn ook in de toekomst onafhankelijk van de Commissie en van Europese invloeden te werken.
Voorts mogen niet-gouvernementele organisaties die in de afgelopen twee jaar op het grondgebied van de Unie gerechtelijk werden veroordeeld, bij het toekennen van de steun niet in aanmerking worden genomen. Zich houden aan de democratische spelregels is voor de Europese overkoepelende organisaties vanzelfsprekend en er hebben zich op dit gebied de laatste jaren ook geen problemen voorgedaan! Deze organisaties kunnen en willen overigens ook helemaal niet worden gelijkgesteld met organisaties die onzakelijk te werk gaan en opzettelijk wetten overtreden. Wij willen een zakelijk beleid dat het Europa mogelijk maakt ook in de toekomst een aan de milieu-eisen beantwoordend beleid te voeren.

Waidelich
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag betreft geen budgettair omvangrijke gebied binnen de gemeenschap, maar wel een van de belangrijkste gebieden. Het gaat om de mogelijkheden van NGO's om deel te nemen aan gezamenlijke Europese milieu-activiteiten, het gaat erom een stem te geven aan het Europese milieuperspectief, waarin anders nationale en zuiver bedrijfsmatige belangen dreigen te domineren. Zonder onze milieu-organisaties waren de resultaten op milieugebied in Europa niet zo groot geweest als nu. Zij spelen een belangrijke rol in de meningsvorming, en zijn een wezenlijke factor in de voortgang van de milieu-activiteiten. Een milieuvraagstuk komt vaak pas aan de orde doordat de milieu-organisaties erop wijzen, en pas later, veel later in het proces, wordt dat dan gevolgd door wetsvoorstellen of andere voorschriften. De milieu-organisaties zijn eigenlijk degenen die voor ons politici het vuur brandende houden.
Voor alle gebieden binnen de gemeenschap waarvoor wij middelen ter beschikking stellen, is het belangrijk dat er duidelijke kaders en regels zijn voor het gebruik van die middelen. Een slordige omgang daarmee, zonder follow-up en controle, leidt alleen maar tot wantrouwen en onduidelijkheid. Dit geldt ook voor de bijdragen aan de milieu-organisaties. Tegelijkertijd is het van belang dat wij de organisaties niet zo aan banden leggen dat zij hun daadkracht verliezen. Naar mijn mening is de rapporteur er in dit verslag over het voorstel goed in geslaagd om deze twee doelstellingen te verenigen.
Om de Europese milieuproblemen aan te kunnen, is er een grensoverschrijdende samenwerking nodig. De afzonderlijke landen hebben weliswaar een aanzienlijke verantwoordelijkheid, maar geen enkel land kan de milieuproblemen in zijn eentje oplossen. Samenwerking is de sleutel tot een succesvol milieubeleid.
Het Parlement heeft onlangs, bij de eerste behandeling van de begroting voor 1997, ook een hogere subsidie voor de milieu-organisaties voorgesteld dan de Raad. Dat geeft uitdrukking aan onze wens om de gezamenlijke Europese milieu-inspanningen te versterken. Nu is de begroting nog niet definitief aangenomen; er komt nog een tweede behandeling en de Raad zal er zeer snel het zijne van zeggen. Maar ik hoop dat ook de Raad bereid is om ertoe bij te dragen dat onze NGO's, onze milieu-organisaties, de steun krijgen die nodig is opdat er ook volgend jaar sprake is van goede gezamenlijke Europese milieu-activiteiten.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie steunen en uiteraard ook de wijzigingen die de rapporteur, de heer Rübig, in zijn verslag wil aanbrengen.
Nu we hebben over de financiering van NGO's die op dit gebied gespecialiseerd zijn, is dit mijns inziens het ogenblik om het werk te erkennen dat zij vooral de jongste dertig jaar verricht hebben. Wat in die jaren eisen van minderheidsgroepen waren, zijn de regeringsprogramma's die we vandaag uitvoeren. Wij moeten het dan ook eens zijn met de Commissie dat deze steun noodzakelijk is, zowel vanuit economisch standpunt als omwille van milieuredenen en moeten deze hulp dan ook steunen.
De niet-gouvernementele organisaties zijn ook een heel belangrijk middel om de naleving van het Gemeenschapsrecht op nationaal en regionaal niveau te eisen. Dit gezegd zijnde, moeten we hier ook aan toevoegen dat financiële steun niet alles is en dat zij sinds lang een aantal andere maatregelen vragen, zoals een betere toegang tot informatie en makkelijker toegang tot justitie. Ook in die zin zouden de middelen, die altijd beperkt zullen zijn, bevorderd kunnen worden.
Anderzijds moeten we er ook aan herinneren dat deze organisaties in feite een communautaire dimensie hebben maar dat elke dag steeds meer verwacht wordt van financiering op nationaal, regionaal en lokaal vlak. Het subsidiariteitsbeginsel moet hier dan ook gelden, aangezien op communautair vlak niet alle nodige middelen voor alle groeperingen kunnen voorzien worden.
Wij moeten er andermaal aan herinneren dat dit soort bewegingen op lokaal vlak een belangrijke rol spelen en dat zij dan ook financiële steun moeten krijgen. De communautaire financiering moet hoe dan ook vooral gericht zijn op coördinatie en de bevordering van deze algemene coördinatie.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, collega Rübig is erin geslaagd een beeld van de niet-gouvernementele organisaties te schetsen dat volgens mij niet altijd overeenstemt met de realiteit zoals ik die ken.
Mijnheer Rübig, wilt u misschien eens luisteren, dit is belangrijk!
(PT) Voorzitter, zoals ik zei heeft collega Rübig een idee van de niet-gouvernementele organisaties gegeven dat niet altijd overeenstemt met de idee die ik daarover heb noch met de ideeën die ik op mijn beurt hoor. Zij zijn niet altijd partij-onafhankelijk, hoewel het document van de Raad en de Commissie spreekt over ecologische rechtvaardiging, grote onafhankelijkheid en motivatie. Uiteraard sta ik achter hen voor zover zij in belangrijke mate bijdragen aan de educatie van de bevolking en vooral van de jongeren, maar ik geloof niet dat de uitsluitende interventie van de niet-gouvernementele organisaties volstaat voor een efficiënte bescherming van het milieu. Wat het feit betreft dat zij geen winstgevend oogmerk hebben, ook dit heb ik niet altijd kunnen vaststellen. Ik hebe vele gevallen van groot milieuprotest gezien dat vervolgens tot zwijgen werd gebracht met de toekenning van bepaalde projecten aan de milieu-organisaties. Het idee dat collega Rübig in zijn advies overbrengt, een pragmatischer idee in termen van kosten/efficiëntie-beoordeling van de niet-gouvernementele organisaties, wordt door onze fractie verwelkomd. Daarnaast wil ik nog een ander probleem te berde brengen: wie geeft de niet-gouvernementele organisaties de opdracht om te vertegenwoordigen wat zij vertegenwoordigen? Wie geeft hen de politieke macht en de autoriteit om zich uit te spreken over zulke belangrijke zaken als het milieu? Welke wetenschappelijke voorbereiding hebben zij op chemisch, natuurkundig, botanisch en zoölogisch gebied? Om welke reden wordt alvorens geld te geven geen behoorlijke beoordeling verricht naar de waarde van degenen die de niet-gouvernementele milieuorganisaties besturen, zodat zij echt over de toekomst van onze kinderen kunnen beslissen?

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, misschien kan ik de vorige rapporteur vragen - ook al luistert hij niet - wat voor opleiding en achtergrond de lobbyisten hebben waarmee de NGO's vaak geconfronteerd worden. Ik wil de rapporteur graag danken voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht en ik dank de NGO's voor hun inzet op verschillende vlakken. We kunnen niet zonder de NGO's, rekening houdend met het feit dat we in ons parlementair werk sterk geconfronteerd worden met eenzijdig lobbyisme, bijvoorbeeld van de industrie. Dit werk kan natuurlijk niet op vrijwillige basis gedaan worden. Het wordt niet door de industrie gesteund noch gefinancierd en daarom is het noodzakelijk dat wij mogelijkheden scheppen zodat de NGO's toch kunnen werken. Wij moeten dat niet doen voor de NGO's, maar wel ter wille van onszelf en van de democratie.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur en de commissie met het werk dat zij hebben verricht. Morgen moeten wij dit verslag goedkeuren. De jongste jaren is duidelijk gebleken dat de NGO's bij de ontwikkeling van het milieubeleid een belangrijke rol spelen en het milieubewustzijn bij de publieke opinie en de beleidsmakers zodanig hebben aangescherpt dat nu wetgevende initiatieven worden genomen om de milieuproblemen op te lossen.
De beschikbaarstelling van financiële middelen uit de communautaire begroting om de werkzaamheden van de NGO's te ondersteunen en hun projecten te financieren houdt een impliciete erkenning in van de rol die ze spelen. In vergelijking met vele andere posten op de communautaire begroting gaat het hier om een bescheiden bedrag. Wij moeten het dan ook zorgvuldig besteden en goed beseffen dat het om overheidsgeld gaat dat wij dus niet mogen verspillen. Positief is dat vele van de met deze begrotingslijn ondersteunde projecten ook uit andere bronnen worden gefinancierd of op vrijwilligerswerk en door sponsors vrijwillig aan de NGO's betaalde bijdragen steunen.
Ik vind dat wij ons moeten blijven inspannen om deze begrotingslijn te verhogen en ook anderen ertoe moeten aanzetten van deze mogelijkheid gebruik te maken. Naast de milieu-organisaties die nu tot deze financiële middelen toegang hebben zouden in de toekomst nog vele andere organisaties uit deze financieringsbron kunnen putten om de milieuproblemen niet alleen onder de aandacht van de wetgevers in Brussel, maar ook onder die van de regio's en lokale besturen in Europa te brengen, om zich op meer lokale problemen toe te leggen en ervoor te zorgen dat de rechtbanken recht laten wedervaren.
Als wij deze begrotingslijn in de toekomst opnieuw bekijken, moeten wij dat voor ogen houden. Wij moeten daarop blijven hameren.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de milieucommissie, de Begrotingscommissie en hun rapporteurs, vooral de heer Rübig, danken voor het vele werk dat zij aan dit voorstel van de Commissie hebben besteed. Laat mij benadrukken dat ik van plan ben om een duidelijke en stabiele grondslag te creëren die het waardevolle werk dat de Europese NGO's verrichten, ondersteunt. Er zijn ontelbare voorbeelden van milieukwesties die door toedoen van de NGO's op de politieke agenda zijn gezet. Het zijn ook de NGO's die bij de burgers een toenemend bewustzijn voor deze kwesties hebben doen ontstaan en die de nodige druk uitoefenen alsook de politici ertoe aanzetten om een toekomstgericht beleid uit te stippelen. De NGO's houden tevens de beleidsplannen van de EU en de Commissie kritisch in het oog. We zijn daar niet altijd even blij mee, maar we weten dat dit hun taak is in een goed werkende democratie. Daarom stelt de Commissie hun bijdrage aan het milieubeleid zeer op prijs en zoals is gebleken, deelt het Parlement deze opvatting.
Zoals u weet is het de bedoeling om een rechtsgrondslag te scheppen voor een reeds bestaande activiteit, met name het verlenen van subsidies aan NGO's volgens een regeling die sinds 1988 tot aller tevredenheid verloopt. Het voorstel moet in de eerste plaats duidelijk maken hoeveel belang de Commissie hecht aan de toekenning van subsidies aan de organisaties. Het is daarom van doorslaggevend belang dat de tekst zo duidelijk mogelijk is en dat de maatregelen zoveel mogelijl in het belang van de organisaties ten uitvoer worden gelegd. In deze geest heeft de Commissie de amendementen van het Parlement behandeld.
De Commissie kan in totaal 13 amendementen volledig, gedeeltelijk of principieel aanvaarden. De amendementen 1 en 5 verduidelijken de tekst. Dit geldt ook voor de eis inzake openheid en transparantie in amendement 3 en het grootste gedeelte van de definitie van een NGO in het tweede gedeelte van amendement 6. Bepaalde elementen in de amendementen 8 en 18 maken de tekst ook duidelijker, maar om praktische redenen kan de Commissie niet instemmen met de voorgestelde wijziging van het tijdschema voor het verslag van de Commissie en evenmin met het op voorhand vaststellen van de rechtsgrondslag voor toekomstige voorstellen.
De Commissie kan akkoord gaan met enkele van de principes in amendement 7 voor zover zij de tekst verduidelijken, alsook met de principes van de amendementen 2 en 14, die betrekking hebben op de erkenning van giften in natura aan de NGO's. Een herformulering is evenwel noodzakelijk. Amendement 23 dat het plafond voor de subsidiëring door de Unie op 60 % van de begroting van de NGO's vaststelt, kunnen wij aanvaarden. Er zijn echter een aantal amendementen die de Commissie niet kan overnemen, omdat zij het voorstel niet verbeteren en in bepaalde gevallen zelfs aanleiding kunnen geven tot verwarring of problemen bij de tenuitvoerlegging, wat de NGO's schade zou berokkenen. Met de amendementen 4 en 13 alsook met het eerste deel van amendement 6 en het tweede deel van amendement 8 wordt bijvoorbeeld gepoogd om de positie van de overkoepelende organisaties beter te definiëren. Dit soort organisaties is echter reeds gedefinieerd in artikel 1 van het voorstel. Deze definitie is met opzet zo ruim geformuleerd, dat ze ook van toepassing kan zijn op eventuele nieuwe NGO's. Verdere definities zijn bijgevolg overbodig.
Het grootste gedeelte van de amendementen 3, 9, 10, 17 en 21 vormen een beperking van de speelruimte die de Commissie bezit, om de jaarlijkse steun zo voordelig mogelijk voor de NGO's te verdelen. De amendementen 11, 16 en het eerste deel van 14 en 25 zijn in de praktijk niet realiseerbaar. Amendement 15 is overbodig, omdat elke NGO die steun ontvangt, volgens de huidige subsidieregeling verplicht is een correcte boekhouding bij te houden, ongeacht het steunbedrag. Amendement 12 beoogt een volledige dekking van de uitgaven van de NGO's, maar dat is geen voordeel voor de individuele NGO, aangezien ze dan volledig afhankelijk worden van de financiële steun van de Commissie, noch voor de NGO's in het algemeen omdat dit zou betekenen dat minder organisaties kunnen genieten van de beperkte middelen. De amendementen 19 en 20 kunnen we evenmin aanvaarden, omdat ze een beperking beogen van de beschikbare middelen voor samenwerkingsactiviteiten die voor de Europese NGO's van groot belang zijn.
Amendement 22 kunnen we in principe overnemen na bepaalde herformuleringen. Wij zijn bereid de maximumduur van de steunperiode, die in het oorspronkelijke voorstel drie jaar bedroeg, opnieuw te bekijken. Dit past in ons beleid van intensievere samenwerking met de meest dynamische en representatieve NGO's.
Tenslotte wil ik het Parlement nog eens danken voor het vele werk dat met betrekking tot dit voorstel reeds is verricht. Ik denk dat ik mag zeggen dat wij hier allemaal de NGO's als waardevolle partners in het besluitvormingsproces beschouwen. Ik ben er dan ook van overtuigd dat het uiteindelijke resultaat van onze samenwerking de NGO's en bijgevolg ook het milieu op de beste manier ten goede zal komen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Milieu-effectbeoordeling van bepaalde projecten
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0343/96), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0371/96-94/0078(SYN)) vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (Rapporteur: de heer Lannoye).

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, de richtlijn betreffende de milieu-effectbeoordeling van projecten werd in 1985 door de Raad aangenomen. Dat is al meer dan tien jaar geleden en in die tijd is er veel veranderd. Inderdaad, sinds de Europese Akte en het Verdrag van Maastricht heeft het milieubeleid, althans op papier, een nieuwe dimensie gekregen. Anderzijds werd het Verdrag van Espoo betreffende de milieueffectbeoordeling van grensoverschrijdende projecten in 1991 door alle lid-staten van de Europese Unie ondertekend, maar helaas niet geratificeerd.
Ten slotte hebben wij - en dit is misschien zelfs het belangrijkste - bij de toepassing van deze richtlijn de tekortkomingen ervan kunnen vaststellen. Vraag het maar aan onze collega's van de Commissie verzoekschriften, en met name aan de voorzitter van deze commissie. U zult horen dat het grootste aantal verzoekschriften waaraan in het Parlement gevolg is gegeven, betrekking had op deze richtlijn.
Er zijn dus argumenten te over om deze richtlijn te wijzigen en te verbeteren.
Wat heeft de Raad gedaan na de eerste lezing van het Parlement en het voorstel van de Commissie? Ik moet eerlijkheidshalve zeggen dat de Raad de richtlijn van 1985 gedeeltelijk, nogmaals "gedeeltelijk" , heeft verbeterd.
Ik zal maar met de positieve punten beginnen. Met betrekking tot de overlegprocedure voor grensoverschrijdende projecten, met andere woorden het Verdrag van Espoo toegepast op de Europese Unie, kunnen we zeggen dat het voorstel over het geheel genomen bevredigend is.
Tweede positief punt: de lijst van projecten waarvoor een milieu-effectstudie verplicht is, namelijk de lijst van bijlage I, is heel wat langer geworden. Hoewel dit positief is, moet ik toch onmiddellijk een voorbehoud maken: de lijst vertoont ook enkele ernstige tekortkomingen, met name wat betreft de intensieve industriële veehouderij, de vaststelling van veel te hoge drempels, die zelfs hoger zijn dan in de IPPC-richtlijn, wat toch wel het toppunt is!
Met betrekking tot hoogspanningsleidingen heeft de Raad gekozen voor een spanningsdrempel van meer dan 225 kV, wat volslagen onbegrijpelijk is, of misschien juist heel begrijpelijk, aangezien de meeste projecten niet boven de 220 kV uitkomen. Ten slotte zijn er nog de afwijkingen voor bedrijven die smeermiddelen vervaardigen en het buiten beschouwing laten van offshore installaties voor de winning van koolwaterstoffen. Ziedaar een hele reeks tekortkomingen.
In bijlage II voor de niet-verplichte milieu-effectstudies moeten wij een achteruitgang ten opzichte van het voorstel van de Commissie vaststellen, wat wij betreuren. In naam van de subsidiariteit wordt het aan de lid-staten overgelaten te beslissen of er voor de speciaal beschermde gebieden ja dan neen een milieu-effectstudie nodig is, aangezien het dezelfde lid-staten zijn die de criteria zullen vaststellen.
Een andere grote tekortkoming is een gevolg van het feit dat alle amendementen die het Parlement in eerste lezing had aangenomen om de voorlichting en de raadpleging van de betrokken burgers te verbeteren, zijn verworpen. Is dit niet verbijsterend in tijden dat men de mond vol heeft van inspraak en democratie? Als het Parlement daar concrete, volstrekt realistische mechanismen voor voorstelt, worden ze verworpen.
Een laatste opmerking nog over de nuloptie. Het gaat om de mogelijkheid een project niet te verwezenlijken, als men ook op een andere manier aan de vraag kan voldoen. Welnu, deze nuloptie komt niet uit de verf in het voorstel van de Raad. De milieucommissie heeft dus om een hele reeks elementen een reeks amendementen ingediend. Deze amendementen lijken mij heel realistisch en een serieuze verbetering van het voorstel van de Raad, ja zelfs van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie.
Als men een wettekst dan toch verbetert, kan men het beter volledig doen. Het zou voor mij - en ik denk ook voor de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming - onbegrijpelijk zijn dat we ons van een potentieel goed werkend instrument zouden voorzien, maar daarbij niet consequent te werk zouden gaan. Het gaat inderdaad om een beleidsinstrument voor het milieu dat echt heel belangrijk is, maar we zijn ongeveer halverwege: we nemen een instrument aan dat kwaliteiten heeft, maar dat niet ver genoeg gaat.
Ik wil dan ook een beroep doen op de leden van de andere fracties. Ofwel blijven wij op milieugebied ambitieuze doelstellingen verdedigen, ofwel doen wij dat niet. Als wij het doen, moeten wij ons, als het - zoals in dit geval - om nieuwe projecten gaat, van een doeltreffend instrument voorzien om ervoor te zorgen dat deze projecten passen bij de doelstellingen van de toekomst. De bedoeling van een milieu-effectstudie is de projecten te kiezen die een minimale invloed op het milieu hebben. Ik denk dus dat wij hier een prachtkans hebben, die wij ons niet mogen laten ontglippen. Als wij morgen een meerderheid van 314 stemmen krijgen en als de Commissie het merendeel van onze amendementen wil steunen, denk ik dat wij hiermee een grote stap vooruit voor een goed milieubeleid zullen doen.
Ik zou van de commissaris gaarne willen horen wat de Commissie hiervan denkt. Dat zou misschien doorslaggevend kunnen zijn voor het stemgedrag van een aantal collega's morgen om 12.00 uur.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, het milieu is nu al een twintigtal jaren als een van de prioriteiten in het Europese beleid geïntegreerd. Onder de technische instrumenten van dit beleid vormen de maatregelen die gericht zijn op preventie en integratie van het milieu in het ontwerpstadium van projecten een onvermijdelijke stap voor onze geïndustrialiseerde landen. De veranderingen in de ecosystemen en de landschappen van deze landen zijn de laatste veertig jaar, sinds het Verdrag van Rome, immers sneller en ingrijpender geweest dan in alle voorgaande perioden tezamen.
De toenemende vraag van de burgers op milieugebied en de zeer ernstige concurrentievervalsingen die voortvloeien uit de enorme verschillen tussen de lid-staten onderling, sporen ons er als parlementsleden toe aan hoge eisen te stellen, en wel op een niveau dat al in talrijke landen, in talrijke lid-staten, waaronder Frankrijk en de nieuwkomers Oostenrijk, Finland en Zweden, is bereikt.
In het kader van studies om het milieu-effect of de milieu-impact te beoordelen, is er bijzondere waakzaamheid geboden wat betreft de omschrijving van de diverse projecten op het gebied van stedebouw, industrie, infrastructuur, maar ook van landbouw en recreatie, zoals blijkt uit het verslag over de gebrekkige toepassing van de richtlijn van 1985. De projecten moeten volgens gelijkwaardige en technisch verantwoorde procedures worden beoordeeld.
De verwerping van de door de Raad voorgestelde wijziging van de richtlijn heeft tot doel deze procedure, in bijlage I, verplicht te maken voor projecten of belangrijke wijzigingen van activiteiten die er tot nu toe aan zijn ontsnapt en die aldus tot verplaatsing van activiteiten binnen Europa en concurrentievervalsingen hebben geleid. Deze maatregel gaat in de goede richting van een harmonisatie van de procedures op Europees niveau en wij steunen de rapporteur, de heer Lannoye, voor zijn belangrijke basiswerk.
Wat evenwel de landbouw betreft heeft het feit dat de bestaande nitratenrichtlijn de hoeveelheid stikstof van dierlijke oorsprong op 170 kilo per hectare uitrijdoppervlakte per jaar vaststelt, mij ertoe gebracht met 29 andere leden een compromisamendement voor de intensieve veehouderij in te dienen. In een streven naar vereenvoudiging bevelen wij in amendement 26, voor bijlage I, 200 GVE voor intensieve veehouderij met beweiding en 10 ton per jaar voor aquicultuur aan als drempel om een milieu-effectstudie verplicht te maken. Een maximumomvang voor een nieuwe veehouderij is een eenvoudig criterium, dat gemakkelijk kan worden gecontroleerd door de autoriteiten.

White
Mijnheer de Voorzitter, eens te meer houdt de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming hier kort voor middernacht haar debat. Ooit zullen wij ons debat wel eens tot na middernacht voortzetten. Dan zullen wij op de trappen alleen nog glazen schoentjes vinden en zullen de auto's van onze chauffeurs in muizen zijn veranderd omdat de Assepoester van het debat het thema van de Commissie milieubeheer was. Ik vind dat zeer jammer. Deze kwestie werd vorige week in de Commissie milieubeheer als een zeer ernstige aangelegenheid aan de orde gesteld en daarvoor had ik met de heer Vinci daarover al uitvoerig gecorrespondeerd. Ik zou op enige variatie willen aandringen. Iemand moet donderdagavond wel als laatste aan de beurt komen, maar dat hoeft niet altijd de Commissie milieubeheer te zijn.
De aangelegenheden die wij nu bespreken zijn voor de Europese burgers van uitzonderlijk belang. Ik feliciteer de heer Lannoye met zijn voortreffelijk verslag. Ik richt mij tot de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij aan de overzijde om tot een soort coalitie te komen. Ik ben onder de indruk van de wijze waarop de Fractie van de Europese Volkspartij van haar vrij negatieve houding in de Commissie milieubeheer is afgestapt en nu instemt met een aantal amendementen die wij belangrijk achten. Ik meen evenwel dat de Fractie van de Europese Volkspartij nog niet ver genoeg gaat en verzoek ze in het bijzonder te kijken naar amendement 7, dat ze volgens mijn informatie nog steeds wil verwerpen. Het amendement heeft betrekking op de definitie van het woord "project" . De reden waarom de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten dit zo belangrijk vindt, is dat wij, als wij het woord project goed definiëren, kunnen voorkomen dat een reeks kleine projecten op stapel worden gezet om aan de definitie van een groot project te ontsnappen. In het Verenigd Koninkrijk heeft men in een aantal gevallen rondwegen rond betrekkelijk kleine steden met elkaar verbonden om aldus stiekem een autoweg aan te leggen. Hetzelfde geldt voor de dagbouwmijnen die in Bijlage II worden vermeld. Ik kan mij voorstellen dat verschillende dagbouwmijnen elk apart onder de vastgestelde grens vallen maar samen zware gevolgen voor het plaatselijk milieu hebben. Ik verzoek de Fractie van de Europese Volkspartij dan ook amendement 7 te bekijken in het licht van wat ik heb gezegd en met die mogelijkheid rekening te houden.
Ik vestig de aandacht van het Parlement ook op amendement 23. Ik verzoek de Fractie van de Europese Volkspartij dat amendement zorgvuldig te bekijken. Het gaat hier om de aanleg van wegen. Het door de Commissie milieubeheer aangenomen amendement strekt ertoe ook met de aanleg van een brede weg met een ononderbroken lengte van tien kilometer of meer in aanmerking te nemen. Hier geldt hetzelfde argument als voor het onderling verbinden van wegen.
Ik wil de Fractie van de Europese Volkspartij ook feliciteren dat ze haar standpunt tegenover amendement 38 blijkbaar heeft herzien. Het concept van de nuloptie schijnt nu te zijn aanvaard. Ik hoop dan ook dat dit beginsel morgen bij de stemming met de steun van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten en de Fractie De Groenen in het Europees Parlement zal worden vastgelegd.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in tegenstelling tot de rapporteur beschouw ik het gemeenschappelijk standpunt als een aanzienlijke vooruitgang ten opzichte van het Commissievoorstel, en wel - het spijt mij, mevrouw Bjerregaard - zowel wat betreft de nieuwe versie van de bijlagen I en II als wat betreft de bijlagen III en IV, met de nadere omschrijving van de selectiecriteria voor de projecten.
Ik zie echter ook nog altijd ernstige punten van kritiek. Wetteksten kunnen nog zo goed bedoeld zijn, ze functioneren in de praktijk niet, als niet aan bepaalde voorwaarden is voldaan. In dit geval is één van die voorwaarden dat de overige richtlijnen op milieugebied die betrekking hebben op hetzelfde onderwerp, zoals de IPPC-richtlijn, de Seveso-richtlijn of de milieu-audit, stelselmatig worden gecoördineerd, want de tenuitvoerlegging wordt sterk bemoeilijkt door dit gebrek aan coördinatie.
Ik moet bovendien vaststellen dat bijna alle nu voorgelegde amendementen ertoe leiden dat de praktische toepassing van de milieu-effectbeoordeling in de lid-staten nog moeilijker wordt gemaakt. Zowel de verantwoordelijken voor het projecten als de autoriteiten die de aanvragen onderzoeken, zouden af te rekenen krijgen met nog moeilijker procedures en vertragingen zonder dat het milieu daarom beter af zou zijn. Integendeel, de meerderheid van deze amendementen zou de kwaliteit van de milieu-effectbeoordeling en bijgevolg ook de milieubescherming in haar geheel schaden. Voorts zou ik mij bij de heer White willen aansluiten. Ook ik vind het namelijk heel treurig dat wij in het Parlement altijd de dinsdagnacht over de belangrijke wetgevende werkzaamheden discussiëren, waarover het Parlement werkelijk beslissingsbevoegdheid heeft, en dat er dan pas twee dagen later verslag in de pers wordt uitgebracht, zodat alles als een kaarsstompje dooft. De Voorzitter kan er weliswaar niets aan doen dat dit zo werd geregeld, maar het is ook de taak van onze fractie om rond de tafel te gaan zitten en ervoor te zorgen dat milieuvraagstukken worden besproken op een tijdstip dat er burgers op de tribune zitten en mee kunnen luisteren, want milieu is een sector waar een groot deel van de bevolking echt veel belangstelling voor heeft en waarvan iedereen beseft dat hij alleen maar gezamenlijk kan worden geregeld.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik dank de rapporteur voor het werk dat hij heeft gedaan, maar mijn dank gaat met name uit naar de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die heeft willen beklemtonen hoe belangrijk het is dat de milieurichtlijnen geharmoniseerd worden, dat men duidelijke strategieën moet hanteren en dat er genoeg coördinatie en samenhang moet zijn bij alle acties, vooral acties die het milieu aangaan.
Het onderhavige voorstel streeft naar verbetering van de milieu-effectrapportage, een procedure die is ingesteld door richtlijn 337 van 1985, en tevens wordt met dit voorstel getracht de lijsten projecten waarop de richtlijn van toepassing is te verduidelijken en uit te breiden. Het doel is met andere woorden dat er een meer gecoördineerde en doelmatige toepassing van de richtlijn komt, vooral met het oog op allerlei internationale ontwikkelingen die zich in deze sector hebben voorgedaan.
Het verslag dat vorig jaar door het Europees Parlement is goedgekeurd, erkent weliswaar dat de Commissie verbeteringen heeft aangebracht op de tekst, maar wil deze trend verder doortrekken. Daarom worden uiterst belangrijke wijzigingen gepresenteerd, niet alleen om het actieterrein van de richtlijn uit te breiden, maar ook om de gemeenschappelijke criteria te definiëren en het begrip "gevoelige zone" , op grond waarvan een milieueffectbeoordeling verplicht wordt gesteld, nader te omschrijven.
Bovendien is als fundamentele voorwaarde voor de toepassing van de richtlijn gesteld dat er goede informatie komt. De burger moet zo gauw mogelijk ingelicht worden, en wel voordat de besluiten vallen.
Het begrip participatiedemocratie, waarop de milieucommissie het accent heeft willen leggen door middel van de amendementen die in tweede lezing zijn ingediend, is uiterst belangrijk, want er mogen geen besluiten genomen worden die een bepaald milieueffect sorteren, zonder dat de burgers als eerste gebruikers van het milieu verwittigd zijn. De mensen moeten de kans krijgen hun eigen mening te geven, en ze moeten te dien einde kunnen beschikken over heldere en transparante voorlichting inzake de uitvoering van openbare en particuliere projecten, een en ander via de procedure van milieu-effectrapportage.
Laten wij niet vergeten dat het milieu iedereen toebehoort en dat het respect voor het milieu stukje bij beetje wordt opgebouwd via een serieuze milieu-educatie die het nodige verantwoordelijkheidsbesef moet kweken bij de mensen. Tot slot wilde ik u er nog aan herinneren dat bescherming en respect voor het milieu verkregen worden wanneer men op de juiste manier maatregelen weet te treffen voor het milieu, dus door middel van heldere interventies. Het is echter oppassen geblazen, want milieuaftakeling geschiedt ook op andere manieren.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur danken voor het uitstekende werk dat hij op dit gebied geleverd heeft, maar ik moet tevens zeggen dat dit voorstel ons ertoe dwingt het subsidiariteitsbeginsel op een andere manier dan we gewend zijn te interpreteren. Ik kan ermee instemmen dat de rapporteur een aantal amendementen noodzakelijk acht, maar anderzijds raakt hij met zijn methode, waarbij hij zeer gedetailleerde bepalingen geeft voor het samenspel tussen de burgers, de overheid en de bouwheer, aan het administratiesysteem en juist op het gebied van administratiesystemen verschillen de tradities in de lid-staten sterk. Volgens de Deense traditie bijvoorbeeld zijn de amendementen in dit voorstel veel te gedetailleerd. Denemarken heeft zeer goede ervaringen op het vlak van milieu-effectbeoordeling en hoewel ik soms ook kritiek heb geuit, kan ik gerust zeggen dat Denemarken een vrij uitgebreide ervaring heeft. Een deel van de amendementen is gewoon zinloos in de Deense context. Als voorbeeld neem ik amendement 14, waarin de rapporteur beschrijft over welke achtergrond de deskundigen die de milieu-effectstudies uitvoeren, moeten beschikken. Ik vind dat de lid-staten dit zelf moeten kunnen bepalen. Ik ben dan ook van mening dat de rapporteur misschien iets te ver in detail is gegaan, het teveel vanuit een Frans administratief oogpunt heeft bekeken en zich te weinig heeft afgevraagd wat er binnen de Scandinavische of in elk geval Deense traditie zinvol zou kunnen zijn.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het volledig eens met het voorstel van de heer Lannoye en met de amendementen die hij heeft voorgesteld en die bij meerderheid zijn goedgekeurd in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming.
Wij zijn het er ook mee eens dat richtlijn 85/337 hervormd moet worden aangezien duidelijk lacunes en problemen gebleken zijn bij de praktische toepassing. Wat de amendementen betreft zullen we het slechts over enkele amendementen hebben die ons het belangrijkste lijken: wij zullen ermee instemmen dat het aantal uitzonderingen beperkt wordt aangezien deze in een aantal landen tot echte rampen leiden.
Wij moeten het belang onderstrepen van de vaststelling van gemeenschappelijke criteria voor de speciale zones, het toepassingsgebied en vooral voor de voorlichting en raadpleging van de burger. Wij weten dat dit ingewikkeld is omdat zelfs richtlijn 91/313, die informatie voor de burger eist, in een aantal landen, zoals bijvoorbeeld in mijn eigen land, niet eens is omgezet in nationale wetgeving. Het is bijgevolg heel moeilijk om ervoor te zorgen dat de burger op de hoogte is en hierbij betrokken wordt. Wij weten nochtans dat het onmogelijk is het milieu te vrijwaren als de burger hier niet bij betrokken wordt en hij zich niet bewust is van de rijkdom die het milieu vormt.
In tegenstelling tot mevrouw Dybkjær beschouw ik het amendement inzake de strikte toepassing van milieueffectbeoordelingen wel degelijk als heel belangrijk. Ik herinner eraan dat twee of drie jaar geleden een studie van de Commissie zelf aantoonde dat waarschijnlijk slechts 20 % van de milieu-effectbeoordelingen correct verliep. Soms stellen de ondernemingen zelf de deskundigen aan die de milieu-effectbeoordeling moeten verrichten. Dit gebeurt ook in mijn eigen land, in overeenstemming met de verschillende culturen waarover mevrouw Dybkjær het had. Dit kan dan ook niet langer en wij zullen deze en andere amendementen, die de heer Lannoye in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming voorstelde, steunen.
Er is echter nog een ander probleem: de maatregelen die genomen moeten worden omdat vele landen richtlijn 85/337 en een aantal andere richtlijnen, het communautaire milieurecht in het algemeen, helemaal niet naleven. De Voorzitter is zelf een aantal keer rapporteur geweest voor het jaarverslag betreffende de naleving van het Gemeenschapsrecht en hij weet dan ook dat het communautaire milieurecht herhaaldelijk niet wordt nageleefd door de lid-staten. Hier is bijgevolg nog veel werk aan de winkel en wij zullen het verslag van de heer Lannoye steunen.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, over deze aanbeveling kan ik kort zijn. Er heersen in de landen van de Unie heel verschillende opvattingen over het gebruik van het milieu-effectrapportage-instrument (mer). In sommige landen zeggen ze: hoe meer hoe beter, in andere, waaronder mijn eigen land, Nederland, zeggen ze: doe alleen een mer als je belangrijke nadelige gevolgen voor natuur en milieu verwacht.
Ik ben een voorstander van deze laatste visie. Liever een enkel goed mer-rapport op grote projecten, dan duizenden rapporten over kleinere projecten. Dat leidt namelijk tot uitholling van het mer-instrument.
De Raad is er uitgekomen en heeft een gemeenschappelijk standpunt neergelegd. Wij zijn daar over het geheel genomen tevreden mee. De bijlage voor een verplichte mer is terecht aanzienlijk uitgebreid. Bijlage II, die aangeeft aan de hand van welke drempelwaarden de keuze voor of tegen een mer moeten worden bepaald, is nog ruim genoeg gebleven.
Al met al dus een verbetering ten opzichte van de oude richtlijn uit 1985, die grote uitvoeringsverschillen te zien gaf.
Op één amendement wil ik nog apart wijzen. Het gaat om amendement 26. Daarmee wordt de Nederlandse landbouw als geheel zo ongeveer mer-plichtig gemaakt. Ik ben daar niet voor. De Commissietekst is op dit punt beter. Daarin wordt alleen een mer voorgesteld voor de intensieve teelt van vee of kippen boven een bepaald aantal. Daarmee zijn mijns inziens de qua milieugevolgen relevante gevallen gedekt.
Tenslotte nog van mijn kant een nieuwsgierige vraag aan de commissaris: is het wel realistisch om als implementatietermijn voor deze richtlijn vast te houden aan 31 december 1997, gezien de noodzakelijke wijziging van de wet- en regelgeving in de lidstaten?

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig artikel 130 r, lid 2, van het Verdrag berust het milieubeleid van de Gemeenschap op het voorzorgbeginsel, het beginsel van preventief handelen en het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden. Het instrument om dat te verwezenlijken, is de milieu-effectbeoordeling.
Wij behandelen vandaag de tweede lezing van het verslag van de heer Lannoye over dit onderwerp. Ik wil hem van harte danken voor zijn verslag. En ik kan misschien maar beter meteen zeggen dat ik, in tegenstelling met mevrouw Dybkjær, de door de heer Lannoye voorgestelde uniformiseringen zeer belangrijk en juist vind. Wij kunnen niet enerzijds een interne markt hebben en anderzijds het effect van projecten op het milieu in de lid-staten op verschillende wijze beoordelen.
De milieu-effectbeoordeling is het instrument voor een duurzame economische ontwikkeling dat ons in staat stelt verkeerde investeringen, hoge kosten van schade aan het milieu of onherstelbare vernietiging van het milieu te voorkomen. En ik denk dat de autoriteiten, de exploitanten en het publiek daartoe moeten samenwerken. Daarom hecht ik bijzonder veel belang aan het amendement van de heer Lannoye waarin hij het over de betrokkenheid van de burgers heeft. In de stad waar ik woon, heeft men onlangs bij wijze van proef, via een vrijwillige overeenkomst, precies overeenkomstig deze beginselen een milieu-effectbeoordeling verricht. Hierdoor kon één stap in de procedure worden overgeslagen, waardoor het betrokken bedrijf hoge kosten en zeer giftig afval, dat ook nog eens had moeten worden verwerkt, werden bespaard. Voorts werden er na de eerste procedure geen bezwaren ingediend en kon het bedrijf vroeger beginnen te bouwen dan het had gedacht, omdat de ambtelijke procedure vele maanden eerder dan verwacht was afgerond. Door de burgers erbij te betrekken, werd de procedure versneld. Dit bleek dus geen nadeel, maar een voordeel.
Ik denk dat wij ons goed voor ogen moeten houden dat duurzame ontwikkeling alleen kan worden bereikt door met de burger samen te werken, door openheid en doorzichtigheid. Iedere aanpak waarbij de burger onvolledig wordt geïnformeerd, levert alleen maar bezwaren en vertragingen op en dat is toch precies wat wij willen vermijden!

Rübig
Geachte Voorzitter, geachte dames en heren, ik vraag mij soms af hoe op zich verstandige, of althans verdedigbare projecten, zoals de nu voor ons liggende wijziging van de MER-richtlijn, zo kunnen worden verknoeid door vormcriteria, zoals te korte implementatietermijnen. Wij hebben in het Parlement in mei jongstleden een regeling voor de geïntegreerde preventie en verhindering van milieuverontreiniging aangenomen en daarbij een implementatietermijn van drie jaar nodig en zinvol geacht. De onderhavige richtlijn zal, als de procedure normaal verloopt, pas in maart van volgend jaar bekend worden gemaakt en de implementatietermijn is 31 december 1997. De lid-staten zullen dus maar over 9 maanden beschikken om de richtlijn in hun nationale wetgeving om te zetten. Zoals uit de ervaring met de omzetting van vorige wetten op de milieu-effectbeoordeling blijkt, is er een veel langere termijn nodig om een dergelijke procedure in de nationale rechtsorde te verankeren.
Wij zouden gaarne zien dat er niet slordig wordt gewerkt, maar dat wij de kans krijgen voor een vakkundige aanpak van deze materie te zorgen. Ik verzoek u een implementatietermijn van twee jaar, zoals voorgesteld in amendement 42, in acht te nemen, omdat het anders niet tot een vakkundige behandeling komt en dit tot talrijke problemen leidt, waar natuurlijk de betrokkenen in de verschillende ministeries en bedrijven de dupe van zullen zijn. Ik verzoek u dus nogmaals een implementatietermijn van twee jaar in acht te nemen.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik meen dat wij het er allen over eens zijn dat de richtlijn van 1985 in de gehele Europese Unie op samenhangende wijze moet worden toegepast. Zoals mevrouw Dybkjær meen ook ik dat het gemeenschappelijk standpunt voor die samenhang zorgt. Ik zie het nut van de amendementen van de heer Lannoye niet in. Volgens mij streeft de heer Lannoye eigen doelstellingen na. Daarbij laat hij zich leiden door wat hij aantreft in dit verslag van de Commissie uit 1993 over de wijze waarop de richtlijn wordt toegepast. Ik begrijp ook niet hoe mevrouw Barthet-Mayer, die volgens mij misschien niet meer geestelijk maar toch nog wel lijfelijk aanwezig is, kan zeggen dat Frankrijk de richtlijnen over de milieu-effectbeoordeling goed toepast. Ik vestig haar aandacht op bladzijde 27 van het verslag van 1993. Daar staat dat Frankrijk de bevolking soms pas na de uitvoering van het project over de inhoud van de milieu-effectbeoordeling informeert. Dat probleem zou zeker moeten worden aangepakt. Volgens mij gebeurt dat met de amendementen die de commissie heeft ingediend.
Speciaal ter attentie van de heer White, die wat al te goed op de hoogte schijnt te zijn van de discussies bij de Fractie van de Europese Volkspartij, wijs ik erop dat wij ons tegen amendement 26 zullen verzetten. Wij menen niet dat men de landbouw met dit amendement goed aanpakt. Het amendement zou grote schade aanrichten en de tekst onsamenhangend maken. Wij zullen ons krachtig tegen amendement 26 verzetten. Ik hoop dat het wordt verworpen.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Commissie milieubeheer en vooral de rapporteur, de heer Lannoye, voor hun inzet en hun aandacht voor dit voorstel. De Commissie is tevreden dat we nu bijna zo ver zijn en dit belangrijk stuk wetgeving op gebied van milieu definitief kunnen aannemen. De richtlijn betreffende de milieu-effectbeoordeling is een fundamenteel instrument in de milieubescherming. Met de herziening van de richtlijn uit 1985 beoogt de Commissie een duidelijker en efficiënter systeem van milieueffectbeoordeling. De procedure mag niet te ingewikkeld noch te bureaucratisch zijn. Uiteraard zullen wij eventuele pogingen om de richtlijn af te zwakken, niet steunen.
Er zijn een aantal amendementen die de Commissie om technische redenen niet kan aanvaarden en ook omdat ze methode die we nu eenmaal gekozen hebben, wijzigen. Het zou teveel tijd in beslag nemen om op elk amendement afzonderlijk in te gaan en daarom zal ik ons standpunt samenvatten en bij enkele amendementen wat meer commentaar geven. De Commissie kan de amendementen 1, 32, 35 en 39 volledig overnemen, de amendementen 5, 7, 15, 26, 30, 37, 42 en 43 in principe en de amendementen 12, 16, 38 en 41 gedeeltelijk. Dit betekent dat we de overige amendementen niet kunnen aanvaarden.
Enkele amendementen, met name 3, 6 en 8, betreffen de milieu-effectbeoordeling van programma's. De Commissie erkent de betekenis van de milieu-effectbeoordeling van bepaalde plannen en programma's en werkt daarom aan de zogenaamde SEA-richtlijn, strategische milieu-effectbeoordeling op dit gebied. Ik hoop dat dit nieuwe mer-instrument morgen in de Commissie besproken kan worden en daarom heeft de Commissie niet alle amendementen die ermee verband houden, kunnen aanvaarden.
Amendement 9 gaat over de schrapping van de uitzondering voor projecten die bestemd zijn voor nationale defensiedoeleinden. Vanuit het standpunt van het milieu is er geen reden om deze uitzondering te behouden. In dit opzicht kan men de bezorgdheid van het Parlement begrijpen, maar nationale defensie valt nu eenmaal buiten de bevoegheid van de Unie en daarom moet de uitzondering behouden worden.
Ik heb ook nog commentaar bij de amendementen 12, 37, 13, 17 en 18, maar indien niemand hiertegen bezwaar heeft, zou ik ze graag overslaan omdat het al zo laat is. Amendement 42 verandert de implementatietermijn, 31 december 1997, in "binnen de twee jaar na kennisgeving" . De implementatietermijn wordt bepaald door het tijdstip waarop de Raad de gewijzigde richtlijn goedkeurt. Aangezien dit vermoedelijk niet voor het begin van het jaar 1997 zal zijn, lijkt de nu voorgestelde datum, 31 december van datzelfde jaar, te vroeg voor een behoorlijke tenuitvoerlegging. Aan de andere kant kan twee jaar na kennisgeving ook het begin van 1999 betekenen, wat veel te laat is. Een jaar na de kennisgeving lijkt mij een redelijke termijn voor de tenuitvoerlegging van de gewijzigde richtlijn. Daarom kunnen we dit amendement principieel aanvaarden.
Dit brengt mij bij de amendementen 21 tot 31 en 39 tot 41, die nieuwe projecten aan bijlage 1 van de richtlijn toevoegen. Ik sta achter het principe om bijlage 1 uit te breiden. Teneinde overbodige beoordelingen te vermijden, moeten we er echter voor zorgen dat bijlage 1 zich beperkt tot projecten die voor het milieu aanzienlijke gevolgen kunnen hebben. Een andere belangrijke vereiste met betrekking tot bijlage 1 is dat de beschrijvingen voldoende duidelijk moeten zijn zodat meteen blijkt of het project in kwestie in aanmerking komt om in bijlage 1 te worden opgenomen. Amendement 26 en het eerste deel van amendement 41 gaan over intensieve veeteelt en vele sprekers hebben het hierover gehad. Wij kunnen deze amendementen principieel aanvaarden, omdat het belangrijk is voor het milieu dat de richtlijn niet alleen voor pluimvee en varkens geldt, zoals voorzien in het gemeenschappelijk standpunt, maar ook voor andere vormen van veeteelt die belangrijke milieu-effecten kunnen hebben, met name wegens de concentratie en de totale mestproductie. Wij wensen de hogere drempelwaarde voor veeteelteenheden in amendement 41 echter alleen te gebruiken voor gevallen die altijd belangrijke milieueffecten hebben. Desalniettemin zouden we een andere drempelwaarde moeten toevoegen dan de 170 kilo stikstof per hectare waarvan in amendement 26 sprake is, omdat dit overeenkomt met de waarde in de nitraatrichtlijn.
De Commissie kan de amendementen 30 en 39 overnemen. Amendement 40 voegt in bijlage 1 projecten toe die via de Fondsen van de Unie gefinancierd worden, maar wij kunnen dit amendement niet overnemen omdat de financieringsbron geen invloed heeft op de milieu-effecten van een project. De milieu-effecten hangen immers af van de aard, grootte en ligging van het project en bovendien garanderen de verordeningen met betrekking tot de structuurfondsen dat de projecten voldoen aan de milieuwetgeving van de Unie en dit geldt ook voor de merrichtlijn.
Als besluit kunnen we zeggen dat de onderhandelingen lang geduurd hebben en moeilijk waren. Het gemeenschappelijk standpunt heeft de procedure aanzienlijk verbeterd. De amendementen die we overnemen, zullen het voorstel nog verbeteren. Indien bijkomende informatie over bepaalde amendementen gewenst is, wil ik die graag verstrekken. Ik denk dat we ons dank zij dit voorstel kunnen verheugen op een verdere verbetering van de bescherming van mens en milieu tegen de aanzienlijke gevolgen die openbare en particuliere projecten kunnen hebben.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Afvalstoffenbeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0364/96) van mevrouw Kirsten Jensen, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie (COM(96)0399 - C4-0453/96) betreffende de actualisering van de communautaire strategie voor het afvalbeheer en de ontwerp-resolutie van de Raad betreffende het afvalstoffenbeleid.

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, het produceren van afval is geen doel op zich. Afval wordt voortgebracht als onderdeel van een productieproces met een ander doel. Afval geeft vaak aanleiding tot problemen met betrekking tot het milieu of het arbeidsmilieu. Afval betekent verspilling en moet zoveel mogelijk beperkt worden om de vervuiling zo miniem mogelijk te houden. Alle pogingen om afval te normaliseren en als normaal product te laten doorgaan en toezicht van de milieu-autoriteiten overbodig te maken, houden geen rekening met het feit dat afvalstoffen reststoffen zijn van een andere productie. Vanuit verschillende hoeken probeert men tegen te gaan dat wij het afval vanuit een milieustandpunt onder controle krijgen. Zoals andere leden van het Europees Parlement heb ik van de industrie stemlijsten gekregen. Deze lijsten proberen de leden te vertellen wat en hoe ze moeten stemmen met betrekking tot de afvalstrategie. Dit vind ik enorm pijnlijk. Hopelijk is het pijnlijk genoeg opdat de leden deze pogingen tot manipulatie zouden negeren. Hadden we toch maar een open raadplegingssysteem, dan zouden alle betrokkenen, niet alleen de rijkste, aan het woord kunnen komen en zouden we tenminste weten met wie de Commissie contact heeft gehad vóór ze een voorstel indient.
In de mededeling stelt de Commissie zelf de vraag in hoeverre het subsidiariteitsbeginsel geldt. De Commissie milieubeheer van het Europees Parlement is geen voorstander van afvaltoerisme. Wij zijn gaan wandelen op de West-Duitse afvalbergen in het voormalig Oost-Duitsland, wij hebben rapporten ontvangen over het vervoer van gevaarlijk afval naar ontwikkelingslanden die hun ontwikkelingshulp betalen met opslagplaatsen voor gevaarlijk afval. Wij vinden het belangrijk dat het Europees Hof met arresten duidelijk maakt dat de autoriteiten het vervoer van afval dat bestemd is voor nuttig hergebruik of verwijdering kunnen verhinderen, voor zover een dergelijk vervoer strijdig is met hun plannen voor afvalbeheer. Met autoriteiten wordt hier bedoeld iedere regio, gemeente of andere vorm van plaatselijke autoriteit, die gemachtigd is passende maatregelen te nemen om het eigen afval te kunnen aannemen, behandelen en verwijderen. De rol van de lokale autoriteiten in het beheer van afval is centraal. De Commissie vermeldt gewoon dat regionale en lokale autoriteiten een rol kunnen spelen, maar er zijn goede voorbeelden van een geslaagde samenwerking tussen de autoriteiten en de ondernemingen op het vlak van afvalbeheer, wat in het geval van Kopenhagen een enorme vermindering van bouwafval betekende en ertoe heeft geleid de voorziene stortplaatsen gewoon leeg blijven.
Het tegengestelde bestaat echter ook, namelijk dat de lid-staten er zich niet van vergewissen dat er afvalbeheersplannen gemaakt worden en dat ze de EU niet inlichten over de plannen, waartoe de lid-staten zich in de jaren 70 onderling hebben verplicht.
De Commissie milieubeheer stelt voor om op gebied van afvalbeheer actieprogramma's op te stellen. Het is niet te verwonderen dat zoiets wordt voorgesteld, wanneer een mededeling als deze helemaal niet aan het Parlement moet worden voorgelegd, hoewel wij medebeslissingsbevoegdheid hebben of toch in elk geval inspraak in dit concrete voorstel betreffende afval. Inspraak die de Commissie vaak aanvaard heeft door ons zeer ver te volgen in onze ideeën. Velen stellen echter terecht de vraag: wat is een mededeling? Is ze bindend? Ik kan alleen maar antwoorden: goede vraag! Wie de mededeling goed vindt, kan ernaar verwijzen en wie ze niet goed vindt, kan ze negeren.
Nu heb ik een paar vragen aan de Commissie over vrijwillige overeenkomsten. In een commissievergadering heeft de Commissie gezegd dat ze niet meteen blij is met vrijwillige overeenkomsten, maar anderzijds vernoemt de Commissie in haar mededeling deze vrijwillige overeenkomsten. Daarom wil ik graag weten of de Commissie van oordeel is dat vrijwillige overeenkomsten eventueel gebruikt kunnen worden op regionaal of nationaal niveau, waar een arbitragesysteem bestaat om conflicten te beslechten, maar die op Europees niveau niet haalbaar zijn omdat het rechtstelsel niet toelaat de tenuitvoerlegging van de uitspraken van het Hof te controleren.
Dan is er ook de verantwoordelijkheid van de producent. De Commissie heeft het zowel over de verantwoordelijkheid van de producent als over het principe "de vervuiler betaalt" . Dit zijn beslist pluspunten in het milieudebat. De vraag is alleen hoe ze geïnterpreteerd moeten worden. Er kunnen vele productieschakels zijn en daarom zijn gewone regelingen die de producent verplichten afval terug te nemen, te eenvoudig. Is het niet beloftevoller om te werken met het principe van medeverantwoordelijkheid van de producent voor de afvalverwerking? Welke economische stimuli heeft de Commissie in petto voor dit geval? Moet het storten van afval op stortplaatsen niet overal in de EU evenveel kosten?
Afval als koopwaar. Ik ben het ermee eens dat afval verborgen waardevolle stoffen kan bevatten, die teruggewonnen en als secundaire grondstof gebruikt moeten worden. Ik denk echter dat het onmogelijk is om te garanderen dat dit altijd gebeurt, tenzij men een algemeen afvalbeheersplan op lokaal of regionaal niveau opstelt. Het zou verkeerd zijn om afval dat niet voor definitieve verwijdering bestemd is, van zo'n afvalbeheersplan uit te sluiten. En is het niet nog steeds zo dat afval een zeer bijzondere koopwaar is?
Ik wil ook graag vernemen welke plannen de Commissie heeft op het gebied van gevaarlijke afvalstoffen, sortering bij de bron, groene belasting en toezicht op de afvalbeheersplannen van de lid-staten.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier niet alleen het standpunt van mijn fractie toelichten, maar ook mijn persoonlijke voldoening uitspreken over de actualisering van de strategie voor het afvalbeheer van de Commissie en over de wijze waarop die door de amendementen van de rapporteur verder is ontwikkeld en versterkt.
Als auteur van advies van het Parlement over de vorige strategie voor het afvalbeheer van de Commissie stel ik vast dat de strategie voor het afvalbeheer zorgvuldig verder wordt ontwikkeld en dat men daarbij aandacht heeft voor vele van de methodes die wij vijf jaar geleden al hadden aangegeven en die nu verder worden ontwikkeld. Ik ben ook zeer ingenomen met het feit dat nogmaals wordt beklemtoond dat de strategie voor het afvalbeheer op het beginsel van de duurzame ontwikkeling moet steunen. Bijzonder belangrijk is dat wij rekening houden met de hiërarchie en dat wij aanvaarden dat die verder kan worden ontwikkeld. Wij kunnen daarop meer nadruk leggen om het afval - dat de samenleving onvermijdelijk voortbrengt en dat wij veilig moeten maken om het milieu te beschermen - op de juiste manier te behandelen.
In de hiërarchie van het afvalbeheer blijft verbranding een rol spelen. Die rol moet echter voortdurend opnieuw worden bekeken. De mogelijkheden die de cementfabrieken bieden op het gebied van de afvalverwijdering en dan vooral voor de verwijdering van gevaarlijk afval, dienen nader te worden onderzocht. Compostering was vroeger wel een werkje voor Assepoester, maar ook die vorm van afvalverwerking moeten wij verder ondersteunen en op plaatselijk en regionaal niveau trachten te ontwikkelen.
De nieuwe strategie voor het afvalbeheer erkent de rol die de plaatselijke en regionale overheden kunnen spelen bij de bevordering, ontwikkeling en tenuitvoerlegging van een echte strategie voor het afvalbeheer in Europa. Hun participatie en positieve acties zijn onontbeerlijk om tot een doeltreffende strategie voor het afvalbeheer te komen. Ze kunnen ons in vele opzichten helpen om het beginsel van de nabijheid te versterken en afvaltoerisme onmogelijk te maken.
Ten slotte mogen wij een belangrijk punt niet over het hoofd zien. Ik bedoel daarmee de toenemende druk om de hoeveelheden giftig en ander gevaarlijk afval in de afvalstroom terug te dringen. Sommige van die stoffen, bij voorbeeld PVC, kunnen beter worden aangepakt met projecten voor prioritaire afvalstromen waarbij in de eerste plaats naar recycling wordt gestreefd. Om tot een echte strategie voor het afvalbeheer te komen moeten wij de giftige stoffen uit de afvalstroom halen.

Rübig
Geachte Voorzitter, dames en heren, sta mij toe dat ik om te beginnen wijs op de grote complexiteit en het grote belang van het thema afvalbeheer. Het is complex, omdat men in het licht van de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie pas vrij laat tot het inzicht is gekomen dat afval een bijzondere plaats in het vrije verkeer van goederen inneemt en er ter zake nog een aantal onduidelijkheden bestaan. Het is belangrijk, omdat er een fundamentele oplossing voor het afvalprobleem moet worden gevonden en de kwaliteit van ons bestaan er in de toekomst sterk door zal worden beïnvloed.
De rapporteur verwijt de Europese Unie een onduidelijke strategie. Ik ben het daar in de grond mee eens, maar zie het wel wat genuanceerder dan zij. Wij kunnen als Europees Parlement niet als een Tibetaanse gebedsmolen blijven herhalen dat we subsidiariteit en deregulering willen en anderzijds een alomvattende communautaire bevoegdheid voor de afvalwetgeving opeisen.
Ik wijs met name naar het systeem in Oostenrijk, waar de regeling van het probleem van de afvalverwijdering aan de deelstaten, maar ook de gemeenten is toevertrouwd. Wij hebben een eigen afvalbeheerwet en verschillende afvalbeheersplannen. Dat de Europese Commissie besluiteloos optreden wordt verweten, kan ook te wijten zijn aan het feit dat ze in veel gevallen gewoon te ver verwijderd is van de echte problemen om snel en doeltreffend te kunnen ingrijpen. Ik ondersteun niettemin alle pogingen om het tot nu toe door de Gemeenschap gevoerde afvalbeleid in het kader van het actieprogramma aan een onderzoek te onderwerpen en verder te ontwikkelen.
Ik zal, mede gelet op de verstandige amendementen van leden van mijn fractie, dus ook voor de onderhavige resolutie stemmen. Onze taak moet erin bestaan eerst afval te vermijden, zoveel mogelijk te hergebruiken en pas wat dan overblijft vakkundig op te slaan, respectievelijk te verwijderen.

Eisma
Voorzitter, wij hebben net over het vijfde milieu-actieprogramma gesproken en de herziening daarvan, maar in het huidige milieu-actieprogrogramma is afvalbeheer een heel belangrijke sector. De liberale fractie steunt in principe de strategie, dus eerst preventie, dan hergebruik, daarna recycling en pas in de allerlaatste plaats moet voor afval een veilige verwijdering door verbranding of storten worden gevonden, maar slechts op de laatste plaats.
Ik kan mij soms voorstellen dat wij enige flexibiliteit kunnen toepassen bij deze hiërarchie. Het zou namelijk heel goed kunnen zijn dat uit milieutechnische evaluatie blijkt dat het beter is voor het milieu om in bepaalde gevallen enige afstand van deze hiërarchie te nemen. Dat als eerste.
Vervolgens, om het afval te verminderen zal een heffing op grondstoffen moeten worden ingesteld en zullen economische instrumenten moeten worden geïntroduceerd. Maar ook kunnen convenanten tussen bedrijfsleven en overheid een rol spelen. Door de gevaarlijke stoffen in het afval te verminderen, zullen deze gevaarlijke stoffen, zoals chloor en zware metalen in het productieproces moeten worden teruggedrongen. Daarom dienen wij die twee amendementen in en hopelijk zullen die door u, collega's, die hier nu vermoeid en bleek nog in deze zaal zitten, morgen worden gesteund.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, vroeger maakte men zich alleen druk over afvalverwerking. Uit studies naar afvalstromen en levenscycli van afvalstoffen is echter in de laatste jaren al duidelijk geworden dat men zich zorgen moet maken over het beheer van de hele cyclus, van produktie tot verwerking. Vandaag de dag weet men ook dat het nodig is nog verder te gaan, omdat namelijk getracht moet worden de produktie van afval te voorkomen door de hoeveelheid afval te reduceren, bijvoorbeeld verpakkingsmateriaal, en door alle produkten in gebruik te nemen die voorheen waren bestemd om in de afvalketen terecht te komen. Dit betekent dat veel materialen die tegenwoordig worden gebruikt en vervolgens giftig of schadelijk afval worden, moeten worden afgeschaft.
De hele produktiecyclus van goederen moet compleet opnieuw opgezet worden, om afvalvorming te voorkomen en om er in ieder geval voor te zorgen dat met materialen wordt gewerkt die men kan hergebruiken of recyclen. Dit betekent dat men zich moet schikken naar wat er in de natuur gebeurt. In de natuur is er een veel belangrijker produktie qua hoeveelheid en variëteit dan de industriële produktie, maar er is geen enkel restprodukt dat echt afval wordt. Alles komt terecht in complexe kringlopen, die de grondstoffen herstellen dankzij de tussenkomst van een energiebron die buiten het systeem staat, namelijk zonne-energie, en daardoor kan de complexe produktie van planten en dieren bijna tot in het onbeperkte voortgezet worden.
Met dit verhaal wilde ik u zeggen dat het noodzakelijk is de hele communautaire strategie voor afvalbeheer te herzien. De mededeling die de Commissie in deze richting heeft gedaan, komt dus al goed van pas. Echter, in deze mededeling blijven praktische en operationele indicaties om iets te doen aan de betreffende problemen, nagenoeg achterwege, zoals mevrouw Jensen al heeft uitgelegd.
De rapporteur en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming hebben getracht deze beperkingen die kleven aan de mededeling van de Commissie, te corrigeren. Wij groenen zijn het eens met het merendeel van de voorstellen en we verheugen ons erover dat een groot aantal van onze amendementen door de milieucommissie zijn overgenomen. Maar we moeten u toch vertellen dat punt 4a in de oorspronkelijke tekst van de rapporteur veel beter stond geformuleerd en dat een paar amendementen van ons zijn afgeketst ondanks dat deze consequent waren met vorige keuzen die het Europees Parlement en de Commissie gedaan hadden. Een voorbeeld? Het amendement over de noodzaak dat eerst een selectie van het afval gemaakt wordt en daarna pas gekeken wordt hoe deze afvalstoffen naar de vuilstortplaats of naar de verbrandingsinstallatie moeten worden vervoerd. Ditzelfde geldt voor de selectie van GFT-afval.
Dit is maar een voorbeeld, maar hiermee wilde ik u duidelijk maken dat wij om die redenen een paar amendementen zullen indienen om de tekst te verbeteren.

Bjerregaard
Om te beginnen wil ik de Commissie milieubeheer en vooral de rapporteur, mevrouw Kirsten Jensen, danken voor het werk dat zij met betrekking tot de mededeling van de Commissie over de actualisering van de communautaire strategie voor afvalbeheer heeft verricht. Dankzij hun inzet kunnen wij hier vandaag een debat houden. De werkzaamheden van het Europees Parlement zijn snel verlopen, maar naar mijn mening heeft dit geen invloed gehad op de kwaliteit, wat ook uit het debat gebleken is. De Commissie is overgegaan tot een actualisering van haar strategie omdat de Raad en het Parlement haar verzocht hebben de strategie inzake afvalbeheer van 1989 te herzien. Het Parlement deed dit verzoek pas in zijn resolutie van 22 april 1994. Het is niet onze bedoeling een actieprogramma betreffende afvalbeheer te maken en wel om verschillende redenen. De eerste reden is eerder formeel: het Parlement en de Raad hebben de Commissie specifiek gevraagd om haar afvalbeheer te herzien. Maar de belangrijkste reden is dat dit de hele wetgevingsprocedure zou kunnen vertragen. Wij hopen dat de Commissie voor het einde van het jaar klaar zal zijn met een voorstel betreffende sloopvoertuigen (end of life-vehicles) en terzelfdertijd werken we ook aan andere voorstellen betreffende afvalbeheer voor 1997. De wetgeving inzake afvalbeheer is 20 jaar oud en is dringend aan herziening toe, zoals vele sprekers hebben opgemerkt. Daarom zijn wij begonnen met de herziening van de basiswetgeving inzake afval, gevaarlijk afval en vervoer van afval. Binnen het kader van deze wetgeving brengen wij de afvalverwerking in overeenstemming met nieuwe eisen en toekomstige ontwikkelingen, waarbij ons streven in feite nauw aansluit bij de voorstellen van het Parlement.
Bij de herziening van de strategie blijven de algemene filosofie en de fundamentele principes van 1998 behouden, maar worden een aantal gebieden naar voren geschoven die in de toekomst bijzondere aandacht zullen vragen, zoals de rapporteur, Kirsten Jensen, in haar uitstekend verslag ook heeft beklemtoond.
Mevrouw Jensen stelde ook enkele concrete vragen, die ik op dit ogenblik niet precies kan beantwoorden. Ik zal er enkele beantwoorden en wij zullen later terugkomen op de vrijwillige overeenkomsten. Ik ben het eens met mevrouw Jensen dat er een verschil is qua mogelijkheden op communautair en op nationaal niveau. Wij werken aan een voorstel voor vrijwillige overeenkomsten, omdat er volgens ons behoefte is aan striktere procedureregels dan de bestaande.
Met betrekking tot de verantwoordelijkheid van de producent in vergelijking met de economiche verantwoordelijkheid, wil ik het volgende zeggen. Ik denk dat de behandeling van het voorstel over sloopvoertuigen nuttig zal zijn, omdat het debat grotendeels zal gaan over de manier waarop we de productie via de milieuwetgeving kunnen beïnvloeden.
We bouwen dus nog steeds voort op een hiërarchie van principes. Hoewel deze hiërarchie algemeen aanvaard is, houden de lid-staten er een verschillende mening op na hoe ze deze hiërarchie in de praktijk moeten volgen. De ondernemingen zijn voorstander van flexibiliteit, zodat ze in zekere mate zelf kunnen bepalen hoe ze hun afval het beste verwerken. Dit geldt vooral voor hergebruik of hernieuwde toepassing van afval. Het is een van de controversiële thema's op het gebied van afvalverwerking. Recycling van materialen is altijd beter dan energiewinning, omdat recycling de afvalberg helpt verkleinen en bovendien grondstoffen en energie bespaart.
Een van de echte milieuproblemen waarmee we te kampen hebben zijn de hoge economische kosten bij hergebruik van afval, waardoor de ondernemingen vaak opteren voor energiewinning in plaats van recycling. Dat is niet goed en gelukkig staat de publieke opinie kritisch ten opzichte van de verbrandingsovens. Niemand wil graag een verbrandingsoven als buur.
Definitieve dumping op stortplaatsen is de minst goede oplossing, omdat dit duidelijke gevolgen heeft voor het milieu. Het is dan ook belangrijk dat het storten van afval zo milieuvriendelijk mogelijk gebeurt. De Commissie zal hiervoor binnenkort een nieuw voorstel betreffende stortplaatsen indienen.
Een ander omstreden punt in de strategieherziening is de verantwoordelijkheid van de producent, maar ik zal hier niet verder op ingaan. Het kwam reeds ter sprake in mijn antwoord aan mevrouw Jensen. Het belangrijkste is dat de producent de verantwoordelijkheid moet dragen. Eén van de ingediende voorstellen deelt dit standpunt helaas niet.
Productbeheer is ook een centraal element in het afvalbeheer, omdat een wijziging van de eigenschappen van de producten alsook hun vormgeving en productieproces kunnen bijdragen tot een gemakkelijkere verwerking van het product als afval. Door de producten milieuvriendelijker te maken, wordt zowel het verbruik als de productie duurzamer, wat de afvalberg helpt te voorkomen en kleiner te maken. Een analyse van de levenscyclus van de producten moet daarom integraal deel uitmaken van het productbeheer, zoals het Parlement in zijn verslag ook beklemtoont.
Een ander gebied waar conflicten kunnen ontstaan, is de tenuitvoerlegging van een fysisch nabijheidsprincipe met betrekking tot de interne markt. Dergelijke conflicten zouden moeten leiden tot het juiste evenwicht en de beste oplossing voor het milieu. Ook hier blijft de rol van de producent en dus ook zijn verantwoordelijkheid belangrijk. Het milieu moet de hoogste prioriteit krijgen.
Bij het opstellen van een communautaire afvalstrategie moeten we gebruik maken van de vele instrumenten die we ter beschikking hebben, wat de heer Eisma in het bijzonder onder de aandacht heeft gebracht. Naast wetgeving moeten we ons vooral op de economische en fiscale instrumenten concentreren. Dit staat ook in het verslag te lezen. Zoals uit mijn commentaar is gebleken, ben ik zeer blij met het verslag en de ontwerp-resolutie, omdat de voorstellen een hulp zijn voor de verdere ontwikkeling van het afvalbeleid. Het is een goede en zeer constructieve bijdrage die de Commissie helpt om de vereiste wetgeving te kunnen opstellen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
Ik dank iedereen en in het bijzonder de tolken.
(De vergadering wordt te 00.08 uur gesloten)

