Polityka UE w odniesieniu do Arktyki (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku o jest oświadczenie wysokiego przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie polityki UE w odniesieniu do Arktyki.
Catherine Ashton
wiceprzewodnicząca Komisji, wysoka przedstawiciel Unii ds. zagranicznych ipolityki bezpieczeństwa.- Panie przewodniczący! Bardzo się cieszę z okazji omówienia z państwem tego, co uważam za rozwijającą się w Unii Europejskiej politykę w odniesieniu do Arktyki. To jest ważna sprawa, a jej znaczenie polityczne wzrasta i jestem zdania, że musimy traktować ją jako taką.
Po negocjacjach kopenhaskich słusznie poświęcamy coraz więcej uwagi tej części świata, która doświadcza najbardziej namacalnych skutków zmiany klimatu. Dowody naukowe wskazują na to, że czapy lodowe utraciły w ciągu ostatniej dekady ponad połowę swojej grubości.
Inne zmiany w środowisku również mają coraz większy wpływ na mieszkańców Arktyki, na jej różnorodność biologiczną i krajobraz - zarówno na lądzie, jak i na morzu. Podobnie jak inni uczestnicy międzynarodowi, jesteśmy coraz bardziej aktywni w sprawach dotyczących Arktyki. Jak państwo wiedzą, Komisja opublikowała swój komunikat w sprawie Arktyki pod koniec 2008 roku. Spotkał się on z dobrym przyjęciem Rady, a następnie w grudniu 2009 roku wydane zostały szeroko sformułowane wnioski w sprawach dotyczących Arktyki.
Uważam, że oznacza to kolejny krok w procesie stopniowego budowania spójnej, kompleksowej polityki arktycznej. Jak państwo wiedzą, Komisja została poproszona o przygotowanie w czerwcu 2011 roku. sprawozdania uzupełniającego. Będzie to kolejna okazja do dalszej rozbudowy naszego wspólnego myślenia. Wszystkie te prace postępują i dlatego też dziś bardzo chętnie usłyszę opinie posłów tej Izby.
W tej sytuacji Komisja wysoko oceniła państwa rezolucję w sprawie zarządzania Arktyką z października 2008 roku, która nadała rozmach ostatnim etapom przygotowywania przez Komisję komunikatu. Staramy się o to, by Parlament wspierał nasze wysiłki na rzecz zapewnienia, że Unia Europejska postrzegana będzie jako odpowiedzialny i godny szacunku uczestnik w regionie arktycznym. Nasze położenie geograficzne i realizowane przez nas w Arktyce programy to nasz punkt wyjścia, lecz pragniemy nad tym dalej pracować.
Istnieją trzy główne obszary prac, o których chciałabym bardzo krótko wspomnieć. Po pierwsze, chcemy przyczyniać się do ochrony regionu arktycznego, wraz z jego ludnością. Ekosystem Arktyki jest bardzo kruchy i dlatego też wymaga maksymalnej ochrony i zabezpieczeń. Równocześnie z uwagi na zmianę klimatu zasoby Arktyki stają się w coraz większym stopniu dostępne. To oznacza szanse, lecz wymaga ogromnej ostrożności w działaniu.
Chcemy zagwarantować, że nasi obywatele i nasze firmy będą traktowani uczciwie, także w takich obszarach, jak transport i zasoby naturalne. Należy to czynić w bardzo celowy i ostrożny sposób, z zastosowaniem odpowiednich zabezpieczeń środowiskowych. Obydwa te cele mogą i powinny być realizowane wspólnie przez instytucje UE i państwa członkowskie, a w szczególności trzy arktyczne państwa członkowskie. Wszyscy powinni nadal ściśle współpracować z innymi członkami grup interesu w regionie arktycznym.
Naszym trzecim celem jest wniesienie wkładu w solidne i ulepszone ustalenia dotyczące licznych wyzwań, jakie oddziałują na region arktyczny. To obejmuje wdrożenie istniejących porozumień, ram i ustaleń, włącznie z Radą Arktyczną i pełne poszanowanie Konwencji ONZ o prawie morza. Jednak tam, gdzie to właściwe, powinniśmy dokładnie przyjrzeć się, czy i jak można będzie uzupełnić te ustalenia i dalej je rozbudowywać.
Gwoli własnej wiarygodności powinniśmy mieć świadomość, że region arktyczny jest zdecydowanie odmienny od Antarktydy i ta świadomość powinna przyświecać naszej politycznej odpowiedzi. W odróżnieniu od Antarktyki, która jest rozległym i niezamieszkałym kontynentem otoczonym oceanem, Arktyka jest przestrzenią morską otoczoną lądami, którą ludzie zamieszkują od tysięcy lat i która należy do suwerennych krajów. Dlatego też projekty dotyczące powielenia układu w sprawie Antarktyki w regionie arktycznym będą nierealistyczne i prawdopodobnie też szkodliwe dla aktywnej roli, jaką zamierzamy budować.
Jak państwo wiedzą, to jest również punkt widzenia Rady. Bardzo chcemy utrzymywać bliską współpracę z Parlamentem Europejskim w miarę tego, jak będziemy realizować nasze wspólne cele w ramach stopniowego budowania polityki arktycznej UE. Musimy też pracować wspólnie z państwami arktycznymi i społecznością międzynarodową nad znalezieniem najbardziej skutecznego sposobu na ochronę Arktyki i zachowanie jej dla przyszłych pokoleń.
Michael Gahler
Panie przewodniczący! Pani wiceprzewodnicząca! Bardzo dziękuję za otwarcie tu debaty na ten temat, który - jak myślę - jest istotny. Ci, którzy dziś uczestniczą tutaj w tej debacie, będą podzielać ten pogląd i myślę, że będziemy mogli również osiągnąć w jej trakcie bardzo szeroki konsensus. Jestem sprawozdawcą i autorem sprawozdania na ten temat, które wciąż jeszcze należy przygotować, i bardzo chciałbym blisko współpracować z wszystkimi zaangażowanymi stronami.
Wymieniła pani cały szereg haseł. Ochrona środowiska jest bardzo ważna. Wspomniała pani o miejscowych społecznościach, o zasobach drzemiących poniżej poziomu morza, a także o rybołówstwie. Kolejnym hasłem jest żegluga, szlaki żeglugowe, które otwierają się w wyniku zmiany klimatu: Przejście Północno-Zachodnie i Przejście Północno-Wschodnie.
W pobliżu tych przejść, obok trzech naszych arktycznych państw członkowskich, znajdują się oczywiście co najmniej dwa globalne mocarstwa - Stany Zjednoczone i Rosja - oraz liczący się partner w postaci Kanady. Te państwa to terytoria bezpośrednio przylegające, z którymi musimy niezależnie od okoliczności budować i doskonalić nasze kontakty w kontekście tej polityki, którą zamierzamy teraz rozwijać.
W szczególności jeśli chodzi o surowce, to dysponujemy potencjałem niezbędnym do współpracy. Istnieje też jednak możliwość konfliktu, jeśli nie podejdziemy do tego we właściwy sposób. Oczywiście UE nie zatknie swojej flagi na dnie morza, jak robili to Rosjanie. Powinniśmy jednak starać się o dialog z tymi stronami, których to dotyczy, aby w ten sposób móc osiągnąć w drodze porozumienia te cele, które są ważne dla regionu, a które dotyczą ochrony środowiska, wydobycia zasobów i praw miejscowej ludności.
Liisa Jaakonsaari
Panie przewodniczący! Jakiś czas temu, amerykańska sekretarz stanu Hillary Clinton opowiadała w wywiadzie, jak bardzo trudna jest jej praca i oświadczyła, że polega ona na przechodzeniu od jednego kryzysu do następnego. Niestety zostało nam bardzo mało czasu, aby zajmować się takimi zasadniczej wagi wyzwaniami na przyszłość, jak rozwój regionu arktycznego.
Pani baronesso Ashton! Domyślam się, że dotychczas musiała pani cierpieć takie same katusze. Dlatego też bardzo cieszy nas fakt, że rozpoczyna pani debatę na temat polityki arktycznej tak wcześnie i że w weekend udaje się do Laponii, która jest częścią regionu arktycznego. Tam z całą pewnością otrzyma pani ważne informacje.
Arktyczna skarbnica, która właśnie się otwiera, jest pełna możliwości gospodarczych, ale też stwarza wiele zagrożeń środowiskowych i dotyczących bezpieczeństwa, jak również takich, które dotyczą losu rdzennych mieszkańców. Globalne ocieplenie otwiera nowe szlaki morskie i stwarza możliwość eksploatacji zasobów ropy i gazu w taki sposób, który będzie niszczycielski dla środowiska. Między innymi, Szwedzki Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI), opublikował już dokument pod złowieszczym tytułem "Arktyka wolna od lodu”, który traktuje o polityce arktycznej Chin. Dlatego też Unia Europejska musi podjąć pilne działania i przygotować swoją własną politykę arktyczną.
Wnioski Komisji, jakie przedstawiła nam pani, są mile widziane, jako że ten region, wraz ze swoją ropą, gazem i minerałami, nie jest w nich postrzegany tylko jako nowe Eldorado: zasadniczo skupiają się one na ludziach, którzy tam mieszkają - i to jest bardzo ważny aspekt tej sytuacji. UE musi również wykazywać chęć do prowadzenia konstruktywnych rozmów z miejscową ludnością i to jest jeden ze sposobów, w jaki Unia może zacząć odgrywać decydującą rolę w polityce arktycznej. Na przykład, nałożone niedawno przez Parlament ograniczenia dotyczące polowań na foki rozwścieczyły miejscową ludność.
Wzmacnianie statusu Rady Arktycznej jest bardzo ważne i z tego powodu musimy teraz wywierać większy wpływ - w szczególności na Kanadę i Rosję - aby Unia Europejska mogła odgrywać poważniejszą rolę. Badania nad Arktyką to ważny obszar współpracy. Na przykład w ramach Uniwersytetu Laponii, dokąd udaje się pani, funkcjonuje Uniwersytet Arktyki. Jestem pewna, że gdy zostanie powołane do życia Arktyczne Centrum Informacyjne, jak to wskazywała Komisja, to Rovaniemi będzie dla niego odpowiednią lokalizacją.
Dodatkowo wzmocnienia wymagają struktury własne Unii Europejskiej. Niestety wydaje się, że tak jest w Radzie - Ocean Arktyczny został stratowany przez wymiar południowy i wymiar wschodni. Teraz więc należy otworzyć arktyczne okno wymiaru północnego. Pani baronesso Ashton! Komisja musi wyjaśnić role, jakie pełni każda z dyrekcji generalnych i wskazać osobę odpowiedzialną za sprawy Arktyki.
Diana Wallis
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Pragnę powiedzieć pani wysokiej przedstawiciel: naprawdę bardzo pani dziękuję za wystąpienie. Myślę, że wielu spośród nas w tej Izbie jest tak bardzo zadowolonych z tego, co zainicjowała Komisja i czego kontynuacją są oświadczenia prezydencji z minionej jesieni.
Podkreślała pani to, jak bardzo delikatna jest Arktyka i jej środowisko. Ta kruchość jest, jak pani zauważyła, przedmiotem troski o wymiarze globalnym, a nie tylko czymś, co dotyczy Europy lub, co można uznać oczywiste, narodów zamieszkujących Arktykę.
Arktyka jawi się również jako jedyna w swoim rodzaju sposobność współpracy wielonarodowej. Jedyna w swoim rodzaju również dla nas jako UE sytuacja, w której mamy na tym obszarze pozytywne relacje z Rosją, poprzez wymiar północny. Jest to coś, co bezwzględnie musimy budować we współpracy z innymi partnerami.
Lecz musi to być w ogóle znacząca współpraca w Arktyce; i to martwi - a pani nie powiedziała na ten temat nic w swoim wystąpieniu - że obserwujemy powstawanie rdzenia złożonego z pięciu państw, których wybrzeża graniczą z Arktyką, i które organizują spotkania z pominięciem struktur Rady Arktycznej. To może poważnie zaszkodzić tak bardzo cennej współpracy i należy odnosić się do tego dość poważnie.
Tak samo nam, UE, odmówiono statusu obserwatora. Mamy pewne sprawy, które musimy uregulować. Musimy czynić próby odbudowy zaufania do tego, co pragniemy ustanowić w Arktyce.
Uważam, że pierwotna wersja komunikatu Komisji była wyjątkowym dokumentem, ponieważ zawierała zbiór wielu przekrojowych zagadnień leżących w kompetencjach kilku dyrekcji generalnych Komisji. To dobra podstawa, na której możemy budować. Wszyscy z zainteresowaniem czekamy, by ujrzeć jak będzie pani koordynować tę politykę, która ewoluuje w nowej Komisji, sprawując przy tym dwie funkcje - a jest to rola jedyna w swoim rodzaju. Dziękuję jednak pani za ten początek.
Satu Hassi
w imieniu grupy Verts/ALE.- (FI) Panie przewodniczący! W naszym stanowisku odnośnie regionu arktycznego widoczna jest pewnego rodzaju kulturowa schizofrenia. Z jednej strony jesteśmy zaniepokojeni. To dość oczywiste, że zmiana klimatu zachodzi w Arktyce szybciej niż gdziekolwiek indziej. Ten region porównywany jest do kanarka w kopalni.
Od 1979 roku średnia pokrywa lodowa na Oceanie Arktycznym skurczyła się o około 1,5 miliona kilometrów kwadratowych, co odpowiada łącznej powierzchni Francji, Włoch, Hiszpanii i Zjednoczonego Królestwa. Proces topnienia wpływa na przyspieszenie zmiany klimatu, ponieważ wpływa na spadek współczynnika odbicia -lub albedo - Ziemi. Powoduje uwalnianie metanu z tundry i może też uwalniać go z dna morskiego. Metan jeszcze silniej przyspiesza zmianę klimatu. Proces topnienia umożliwia również uwalnianie do środowiska nagromadzonych w ciągu wielu lat toksyn.
Podczas gdy ta sytuacja niepokoi nas, w Arktyce zaczyna się gorączka ropy i gazu. Kraje kłócą się i negocjują potencjalne sposoby podziału dna morskiego. Co więcej, rdzenne ludy są w tym wszystkim w większości przypadków lekceważone.
Unia Europejska powinna teraz propagować konsekwentne podejście do zrównoważonego rozwoju. Powinna ona trzymać na wodzy lśniące symbole euro i dolara i wspierać działania na rzecz ochrony regionu arktycznego za pośrednictwem porozumienia takiego samego typu jak to, które odnosi się do Antarktydy. Ponadto należy zaangażować rdzenne ludy we wszystkie związane z tym regionem procesy decyzyjne. W każdym razie, na eksploatację zasobów kopalnych w tym regionie powinno obowiązywać pięćdziesięcioletnie moratorium.
Należy zrozumieć, że środowisko naturalne i dzika przyroda w tym regionie są delikatne i wrażliwe. Na przykład, trudności i zagrożenia związane z odwiertami naftowymi są tam znacznie większe niż gdzie indziej. Firmy żeglugowe muszą także przyjąć do wiadomości ogromne trudności i zagrożenia, jakie istnieją w tym regionie. Nic nie pomoże to, że tylko umieścimy kilka pięknych słów na temat środowiska i rdzennych mieszkańców w tekstach podejmowanych przez nas decyzji. Za to nasze rzeczywiste czyny pokazują, że poważnie ryzykujemy nieodwracalnymi zanieczyszczeniami środowiska i że łamiemy prawa rdzennej ludności.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR.- Panie przewodniczący! Gdy w 1973 roku Dania przystąpiła do Unii Europejskiej, UE uzyskała wymiar arktyczny dzięki faktowi zależności Grenlandii od Danii. W 1985 roku Grenlandia zdecydowała się opuścić UE, lecz gdy w 10 lat później przystąpiły do niej Szwecja i Finlandia, doprowadziło to do zasadniczego zwiększenia zainteresowania UE regionem arktycznym.
Od tego czasu UE stała się jednym z wielu podmiotów mających w Arktyce żywotne strategiczne interesy - w jej środowisku i w jej zasobach naturalnych. Stany Zjednoczone, Kanada, Rosja, Norwegia i Islandia, jako państwa posiadające terytoria w Arktyce, wszystkie bronią swoich interesów energicznie i zdecydowanie. Unia Europejska powinna teraz bez wahania czynić to samo, przy czym moim zdaniem najlepszym forum, na którym należy to czynić, jest Rada Arktyczna. Przysługujący Unii status doraźnego obserwatora w Radzie Arktycznej jest do tego celu nieodpowiedni. Mam nadzieję, że pani wysoka przedstawiciel będzie nalegać na przyznanie UE statusu stałego obserwatora w trakcie następnego spotkania ministrów na Grenlandii w kwietniu przyszłego roku.
To godne ubolewania, że Kanada blokuje UE w odwecie za wprowadzony przez Unię zakaz dotyczący produktów z fok. Mam nadzieję, że zdrowy rozsądek w końcu zwycięży. To podejście ma niewielki sens z uwagi na fakt, że sześć państw członkowskich UE, w tym Wielka Brytania - mój kraj - jest stałymi obserwatorami. Niemniej, koordynacja pomiędzy Danią, Szwecją i Finlandią w Radzie Arktycznej jest wzorowa i służyjako platforma dla rozpropagowania szerzej pojętego zainteresowania UE tym regionem.
Wkład ze strony naszego sojusznika, Norwegii, oraz Islandii, która ubiega się teraz o członkostwo w UE, przyczynił się do dalszego ożywienia udziału Europy w Forum Arktycznym. Jest to bardzo istotne, ponieważ Rosja pozostawiła nam niewiele wątpliwości co do swoich własnych planów odnośnie Arktyki, z rozgłosem zatykając w 2007 roku rosyjską flagę na dnie morza na biegunie północnym. Z doświadczenia zebranego na własnej skórze wiemy, że Rosja stosuje niekiedy w sprawach międzynarodowych swój własny kodeks postępowania. Jedynie zjednoczony front innych członków i obserwatorów w Radzie Arktycznej, który będzie pracować za pośrednictwem polityki wymiaru północnego UE, będzie utrzymywać Kreml w szachu. Nie możemy pozwolić, by Arktyka stała się nową areną dla ekspansjonistycznych zakusów Rosji.
Søren Bo Søndergaard
Panie przewodniczący! Istnieje wiele dobrych powodów, by omawiać sprawy Arktyki. Wspomniano tu o wielu z nich. Jest więc kwestia zmiany klimatu, związana z tym, że region arktyczny bardzo ucierpiał wskutek globalnego ocieplenia. Jest kwestia zasobów naturalnych - to, że region arktyczny oferuje ogromne bogactwa. Jest też kwestia otwarcia północnego szlaku morskiego, która wiąże się z wprowadzeniem całkowicie nowych wzorców transportu. Jednak kluczowa dla mojej grupy kwestia dotyczy tego, pod jakim kątem powinniśmy podchodzić do Arktyki. Czy naszym punktem wyjścia powinny być wszystkie te wąsko pojmowane korzyści, jakie UE może ciągnąć z regionu arktycznego? Czy też naszym punktem wyjścia powinno być to, w jaki sposób na rozwoju regionu arktycznego może skorzystać społeczność światowa, przy równoczesnym - i nie zapominajmy o tym - pełnym -przestrzeganiu prawa mieszkańców Arktyki do samookreślenia?
Kluczowy test tego pytania stanowić będzie stanowisko, jakie zajmiemy: czy mamy działać tak, by Arktyka stała się obszarem, na którym możliwy będzie rozkwit nowego wyścigu zbrojeń - w tej dziedzinie odgrywa tam aktywną rolę Rosja, a i inni nie pozostają w tyle - albo też czy Arktyka, podobnie jak Antarktyka, powinna być strefą zdemilitaryzowaną? Istnieje oczywiście różnica pomiędzy biegunem północnym a biegunem południowym, pomiędzy Arktyką i Antarktyką. Interesujące jest jednak, że udało nam się wypracować traktat dotyczący Antarktyki, w którym wykluczyliśmy obecność wojskową i postanowiliśmy, że region ten może być wykorzystywany tylko do celów pokojowych. Główne pytanie, na jakie musi odpowiedzieć sobie Komisja, dotyczy tego, czy powinna ona pracować w kierunku uczynienia z Arktyki strefy zdemilitaryzowanej, a jeśli tak, to jakie szczegółowe inicjatywy powinna powziąć w tym kierunku.
Timo Soini
w imieniu grupy EFD.- (FI) Panie przewodniczący! Kwestia Arktyki jest istotna, a teraz zajmujemy się nią tutaj. My w Finlandii jesteśmy obeznani z panującymi w Arktyce warunkami. Żyjemy tam. Gdy baronessa Ashton pojedzie do Laponii, to zobaczy wielu ludzi, którzy mieszkają i pracują na północ od kręgu arktycznego. Gdy sam pojadę tam w niedzielę, spotkam wielu ludzi, którzy w szczególny sposób obawiają się o swoją pracę i źródła utrzymania, ponieważ w prawdziwej demokracji ludzie mogą swobodnie wybierać, gdzie chcą mieszkać. Mogą oni również mieszkać w Arktyce, jeśli sobie tego życzą.
Uniwersytet Laponii w Rovaniemi to najlepsze miejsce do prowadzenia tej analizy, jeśli chodzi o środki finansowe i badania. Diana Wallis oceniła to pozytywnie w fińskiej gazecie "Kaleva” i przynajmniej raz będę całkiem szczęśliwy mogąc zgodzić się z liberalnym punktem widzenia, więc zrobię to.
Z perspektywy przyszłości powinniśmy wziąć pod uwagę trzy kwestie: przyrody, zwierząt i ludzi. Jeśli te trzy elementy można umieścić w każdej części Arktyki i jeżeli będą one mogły żyć tam w harmonii, to osiągniemy zrównoważoną politykę arktyczną i będziemy mogli również wykorzystywać jej system logistyczny i gospodarkę, lecz jedynie z poszanowaniem przyrody, ludzi i zwierząt.
Diane Dodds
Panie przewodniczący! Cieszę się z możliwości wzięcia udziału w dzisiejszej debacie i chciałabym zająć się bardzo szczególną sprawą, na którą już zwróciło uwagę kilkoro spośród moich kolegów, których wystąpień słuchałam.
Nie ma wątpliwości, że warunki życia w pięknej Arktyce są ciężkie, lecz w równym stopniu nie ma wątpliwości, że przy wykorzystaniu nowych technologii i postępu rejon ten zostanie otwarty na bardziej intensywną eksploatację jego zasobów naturalnych, przy czym pierwszorzędnym przykładem jest tu rybołówstwo.
W komunikacie Komisji z 2008 roku analizie poddany został obecny zakres połowów, podobnie jak możliwość udostępnienia nowych obszarów. To istotnie słuszne, że kwestia ta wymaga pewnego systematycznego podejścia. Połowy prowadzone w zrównoważony sposób umożliwiają ochronę zasobów i zapewniają przyszłość społecznościom rybackim. Ten sam dokument całkiem słusznie wspomina o potrzebie ochrony rdzennej ludności i miejscowych mieszkańców. Przedstawiono w nim statystykę, zgodnie z którą jedna trzecia z czterech milionów ludzi mieszkających na tym obszarze to ludność rdzenna - ponownie jest to godny pochwały cel. Jednakże - i właśnie w tym miejscu kieruję do Komisji ostrzeżenie - wciąż widzę tego dowody, w obydwu dokumentach, że Komisja nie wyciągnęła nauki z katastrofy wspólnej polityki rybołówstwa, która w Irlandii Północnej ponosi odpowiedzialność za zniszczenie branży rybackiej.
Odgórne podejście polegające na stałej kontroli i ustalaniu celów politycznych i metod w Brukseli okazało się beznadziejną klęską, a mimo to z dokumentu z 2008 roku i obrad Rady Spraw Zagranicznych z grudnia 2009 roku wynika, że UE będzie stosować to samo podejście w regionie arktycznym. Wzywam wysoką przedstawiciel - ponieważ to pani nadal stara się zbadać, jak należy koordynować politykę w tym obszarze - aby miała na względzie tą właśnie sprawę.
Jarosław Leszek Wałęsa
- (PL) Panie przewodniczący! Wraz z rozwojem współczesnego świata polityka prowadzona wobec Arktyki kojarzonej dotychczas z ekstremalnymi warunkami klimatycznymi, niedźwiedziami polarnymi, bezkresnymi polami lodowymi, zaczyna nabierać nowego wymiaru. Rozwój handlu międzynarodowego i wzrost zapotrzebowania na surowce naturalne spowodował zwiększenie zainteresowania tym regionem. W następstwie szybkiego kurczenia się lodowej pokrywy Arktyki otwierają się nowe możliwości eksploatacji tego regionu. Arktyka z peryferium przeistacza się w centrum zainteresowania państw szukających nowych szlaków żeglugowych, niewyczerpanych źródeł bogactw naturalnych oraz zasobów ryb. Ale to już wszystko wiemy.
Pytanie brzmi - jak Unia powinna zareagować wobec nerwowych przygotowań do swoistej inwazji na Arktykę trwających już od dawna w Rosji, USA, Kanadzie czy Norwegii? Przede wszystkim należy zająć się nieuregulowanym statusem prawnym regionu Arktyki. Prowadzona do tej pory polityka na gruncie dyplomatycznym powinna doprowadzić do ogólnoświatowego porozumienia gwarantującego sprawiedliwy podział potencjalnych terytorialnych zdobyczy. Brak prawnych uregulowań może spowodować punkt zapalny o charakterze globalnym. Potrzebne jest więc systematyczne i skoordynowane działanie, które odpowie na pojawiające się w szybkim tempie wyzwania. Infrastruktura badawcza, rozwój wielostronnego zarządzenia Arktyką w oparciu o konwencję ONZ czy zaangażowanie arktycznej ludności lokalnej to tylko niektóre elementy, które muszą być zawarte w przyszłej europejskiej strategii względem Arktyki, której celem będzie zachowanie równowagi między ochroną środowiska naturalnego i zrównoważonym wykorzystaniem jej zasobów.
Kriton Arsenis
(EL) Pragnę powitać wysoką przedstawiciel do spraw zagranicznych?
Arktyka to takie miejsce na tej planecie, gdzie zmiana klimatu jest najbardziej wyraźnie widoczna. Globalne ocieplenie spowodowało znaczne cofnięcie się lodów. Przełomowy był rok 2007, w którym lód cofnął się o 34 % w porównaniu z latami 1970-2000.
Topnienie arktycznej czapy ma jednak drastyczne konsekwencje. Przyśpiesza ono zmianę klimatu. Dotychczas biała powierzchnia arktycznego lodu odbijała 80 % światła słonecznego padającego na ten obszar, wpływając przez to na temperatury w skali globalnej i lokalnej. Ta zdolność do odbijania stale się zmniejsza, powodując wzrost temperatury planety i całego rejonu polarnego, na przestrzeni całej tysiącpięćsetmetrowej strefy w Kanadzie, Rosji i na Alasce. W 2007 roku temperatury pomiędzy sierpniem i październikiem wzrosły o 2°.
Równocześnie topnienie lodu spowodowało nieprzewidziane zmiany w prądach morskich. Wywiera to niekorzystny wpływ na ekosystem morski i łowiska oraz zmniejsza zdolność morza do absorpcji dwutlenku węgla, ponieważ ma wpływ na plankton i inne organizmy i prowadzi do wzrostu poziomu morza.
Oto dlaczego obywateli Europy smuci częste mówienie o udziale Unii Europejskiej w narastającej konkurencji przy zgarnianiu korzyści geopolitycznych z tej katastrofy środowiskowej w Arktyce.
Rola Unii Europejskiej nie powinna polegać na wygrywaniu międzynarodowej konkurencji geopolitycznej o dostęp do ropy i szlaków żeglugowych w Arktyce. Nasza rola powinna polegać na ochronie poszanowania naszych zasad, poszanowania dla integralności środowiskowej tego regionu, przewadze takich zasad, jak międzynarodowa konkurencja i poszanowanie dla instytucji ONZ niezależnie od tego, jaki nowy system pojawi się w Arktyce w następstwie zbliżającej się ogromnej katastrofy środowiskowej.
Pat the Cope Gallagher
Pani przewodnicząca! Pozwolę sobie skorzystać z tej okazji, aby życzyć pani baronessie Ashton wszystkiego dobrego w trakcie jej kadencji. Pragnę wyrazić zadowolenie z jej gotowości do utrzymywania bliskiej współpracy z Parlamentem przy budowie tego, co określa ona mianem bardziej spójnej polityki UE w sprawie Arktyki.
Unia Europejska ma oczywiście do odegrania główną rolę w polityce arktycznej. Dwa państwa arktyczne - Islandia i Norwegia - są członkami EEA. Polityki UE w takich obszarach, jak środowisko, zmiana klimatu, energia, badania, transport i rybołówstwo mają bezpośrednie przełożenie na Arktykę.
W związku z pełnioną przeze mnie funkcją przewodniczącego delegacji Parlamentu do Szwajcarii, Islandii, Norwegii oraz EOG jestem przedstawicielem Parlamentu w stałym komitecie parlamentarzystów regionu arktycznego.
Występując w tej roli chciałbym poinformować Izbę, że we wrześniu tego roku Parlament w Brukseli gościć będzie parlamentarzystów regionu arktycznego.
- (GA) Spotkanie przygotowawcze odbędzie się w przyszłym tygodniu w Waszyngtonie oraz w Oslo - bliżej terminu spotkania. Uważam, że możliwość goszczenia tych spotkań będzie bardzo ważna dla Parlamentu Europejskiego i naturalnie dla Unii Europejskiej.
Przewodnicząca
Jest mi bardzo przykro, ale nie mieliśmy możliwości zapewnienia tłumaczenia ustnego dla ostatniej części pańskiego wystąpienia.
Pat the Cope Gallagher
Pani przewodnicząca! Nie mam żadnych wątpliwości, że każdy w tej Izbie zrozumie to, co powiedziałem!
Na zakończenie powiedziałem, że będziemy gościć tę konferencję i że mam nadzieję, iż - oczywiście w zależności od pani terminarza - mogłaby pani rozważyć moje zaproszenie do udziału w części tego spotkania, pani baronesso Ashton. Jest to idealna, jak sądzę, podstawa dla zbudowania głębszego zrozumienia istotnych dla tej tematyki zagadnień. Umożliwia ona parlamentarzystom z tego rozległego regionu wypracowanie i umocnienie wzajemnych relacji.
Reinhard Bütikofer
(DE) Pani przewodnicząca! Wyrażam zadowolenie w związku z obecną debatą i cieszę się, że pani baronessa Ashton jest tu i bierze udział w tej debacie. Mówiła pani o tym, jak wygląda kwestia ochrony tego regionu i jego rdzennych mieszkańców. Jest to, oczywiście, prawda. Jeżeli więc chodzi w szczególności o rdzenne ludy tego regionu, chodzi tu o coś więcej, niż o ochronę, którą zapewniamy z zewnątrz; chodzi tu o szacunek dla ich prawa do samostanowienia. Musi to być bardzo ważna zasada polityki arktycznej.
Co zaś się tyczy ochrony przyrody tego regionu, należy wskazać, że istnieje w nim szczególnie duża liczba obszarów wrażliwych. Jestem świadom, że wielu spośród państwa, którzy uczestniczą w tej debacie, odrzuca pomysł moratorium. Pani baronesso Ashton! Być może to miała pani na myśli mówiąc, że "region arktyczny jest zdecydowanie odmienny od Antarktydy”, lecz nawet odrzucając ideę moratorium należy sobie odpowiedzieć na to pytanie - i to w wymiarze praktycznym, a nie tylko sentymentalnym - w jaki sposób zgodnie z zasadą ostrożności można skutecznie chronić obszary szczególnie wrażliwe w tym regionie. Nie możemy pozwolić, aby nadszedł taki moment, w którym w interesie krótkowzrocznej gospodarki bojowy okrzyk "potrzebujemy gazu! potrzebujemy ryb!” weźmie w końcu górę nad wszystkimi zasadami ostrożności. Chciałbym także nawiązać do tego, co musiał powiedzieć poseł Gahler. Panie pośle Gahler! Mówił pan o możliwościach wystąpienia konfliktu. To bez wątpienia prawda. Także teraz możemy już dostrzec, że w wymiarze międzynarodowym tych dyskusji nie charakteryzuje wyłącznie wola znalezienia wspólnego stanowiska - w przeciwnym razie na przykład Kanada i Rosja nie próbowałyby blokować przyznania UE statusu obserwatora w Radzie Arktycznej. Oczywiście Rada Arktyczna jest organizacją "prawa miękkiego”, bez stałego budżetu czy personelu. Nie może ona funkcjonować jako struktura do sprawowania rządów. Musimy jednak uważać, rozważając nowe struktury zarządzania - i rozumiem, że takie jest pani stanowisko, pani wysoka przedstawiciel - aby działać w sposób otwarty i mieć świadomość, że także i inne organizacje pragną uczestniczyć w tym.
Anna Rosbach
(DA) Pani przewodnicząca! Widzę, że zarówno Komisja, jak i wysoka przedstawiciel, przyjęli takie stanowisko, zgodnie z którym UE powinna ustalać politykę dla Arktyki. Oczywiście jestem zwolenniczką idei chronienia środowiska Arktyki i jako Dunka jestem bardzo głęboko świadoma sytuacji geopolitycznej. Jestem też dobrze świadoma problemów, z jakimi styka się miejscowa ludność. Oczywiście powinniśmy szanować jej styl życia. Powiedziawszy to, uważam, że UE nie powinna prowadzić na tym obszarze własnej polityki; nie uważam też, aby UE powinna pełnić w regionie arktycznym rolę o charakterze administracyjnym. To nie będzie korzystne dla Unii, ani dla Arktyki.
Moim zdaniem powinniśmy zostawić Arktykę tym krajom, które są bezpośrednio zaangażowane w tym regionie. Nie może, ani też nie powinno być zadaniem UE ustanawianie polityki dla wszystkich obszarów, choćby dla samej Arktyki, która jest takim obszarem, gdzie tradycyjnie prowadzimy bardzo udaną współpracę i gdzie tylko dwa (a nie trzy, jak tu mówiono) z zaangażowanych krajów są członkami UE. Ani USA, ani Kanada, Grenlandia, ani też Rosja, nie wyrażały chęci zostania członkiem UE. Być może podejrzewają państwo, że nagłe zainteresowanie tym rejonem jest wyłącznie efektem tego, że różne kraje pragną położyć rękę na surowcach, a nie czegoś innego. Innymi słowy: dla UE najlepszą polityką w stosunku do Arktyki byłoby zaangażowanie o charakterze wyłącznie ubocznym.
Nick Griffin
Pani przewodnicząca! Jest taka angielska ludowa legenda o królu Kanucie, który rozkazując fali przyboju, aby nie nadpływała i nie moczyła jego stóp, pokazał swoim dworzanom, że nawet królowie nie są wyłączeni spod wpływu rzeczywistości. Czyniąc to, stał się synonimem aroganckiego szaleńca.
Król Kanut jest nadal żywy w Radzie Unii Europejskiej, która zaczyna i kończy swoje wnioski w sprawie Arktyki podkreślaniem rzekomo wielkiego znaczenia globalnego ocieplenia. To podejście oznacza odmowę zaakceptowania rzeczywistości naukowej. Według amerykańskiego Państwowego Centrum Danych o Śniegach i Lodach, od 2007 roku powierzchnia arktycznej letniej pokrywy lodowej zwiększyła się o 409 000 mil kwadratowych lub o 26 %. To jest dokładnie to, co prognozowali naukowcy świadomi faktu, że występujące wcześniej kurczenie się letniej pokrywy lodowej, błędnie wykorzystywane jako dowód na globalne ocieplenie, w istocie nie było niczym innym, jak wycinkiem odwiecznego naturalnego rytmu jej rozszerzania się, wycofywania się i ponownego rozszerzania.
Tak więc arktyczna letnia pokrywa lodowa nie zniknie przed 2013 rokim, a niedźwiedzie polarne nie topią się i nie potopią z powodu globalnego ocieplenia. Tymczasem miliony ciężko pracujących wyborców toną w morzu długów i podatków. Ich ogromne niezadowolenie narasta, gdy klasa polityczna używa oszustwa globalnego ocieplenia, aby wprowadzać niedemokratyczne międzynarodowe zarządzanie i fałszywe podatki ekologiczne.
ONZ ogłosiła niedawno przegląd podejrzanych akt i oszukańczych statystyk Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu. W imieniu podatników z Wielkiej Brytanii proszę, aby ten Parlament zrobił to samo i położył kres dalszemu marnotrawieniu pieniędzy na to najbardziej kosztowne wielkie kłamstwo w historii ludzkości.
Anna Ibrisagic
(SV) Pani przewodnicząca! Arktyka to jedyny w swoim rodzaju region, który coraz częściej staje się przedmiotem dyskusji w związku z topnieniem czapy lodowej i nowymi możliwościami, jakie się z tym wiążą. Jest to coś dobrego, ponieważ potrzebujemy większej liczby debat, nie tylko na temat oddziaływania procesu topnienia lodu na nasze szanse dotyczące korzystania z zasobów, które nagle stały się dostępne, ale też na temat związanych z tym obowiązków oraz tego, w jaki sposób możemy najlepiej ochronić Arktykę i ocenić przyszłe następstwa naszej obecności i naszych działań w jej wrażliwym środowisku naturalnym.
Zanim jednak zadecydujemy o wspólnej polityce UE w sprawie Arktyki, powinniśmy poświęcić więcej czasu na przeprowadzenie oceny bieżącej sytuacji ekosystemu Arktyki, ponieważ w przeciwnym razie trudno będzie nam podjąć odpowiednie kroki. Moim zdaniem, myślenie, że możemy zwyczajnie pozostawić wszystkie zasoby w stanie nienaruszonym, jest zarówno naiwne, jak i pozbawione realizmu. Zamiast tego powinniśmy skupić się na zapewnieniu, by wydobywanie bogactw, transport, turystyka i inne branże działały w możliwie najlepszy sposób tak, aby chronić i zachowywać w nietkniętym stanie środowisko naturalne. Oczywiście musi to się odbywać w porozumieniu i we współpracy z miejscową ludnością, stosownie do istniejącej sytuacji i bieżących warunków.
Sprawozdanie Komisji dotyczące Arktyki to pierwszy dobry krok ku spójnej polityce w sprawie Arktyki. W trakcie prezydencji szwedzkiej, Szwecja poparła decyzję Komisji dotyczącą złożenia wniosku o status stałego obserwatora w Radzie Arktycznej. Uważam jednak, że zarówno sprawozdanie Komisji, jak i dotychczasowa debata, nazbyt skupiają się na obszarach wodnych, a w niewystarczającym stopniu - na lądowych. Niektóre kraje, takie jak Szwecja i Finlandia, prowadzą w Arktyce szeroko zakrojoną działalność w zakresie wypasu reniferów, rolnictwa i leśnictwa. Bardzo ważne jest uwzględnienie także i tych aspektów.
Kolejnym wymiarem tej debaty, o którym nie wspomina się zbyt często, a który wymaga naświetlenia, są cele strategiczne i geostrategiczne interesy UE w Arktyce oraz następstwa zmiany warunków w tym regionie dla stabilności w wymiarze międzynarodowym.
Niektóre państwa członkowskie leżą na obszarze regionu arktycznego. Inne części tego regionu leżą bezpośrednim sąsiedztwie UE, na północ od niej. Dlatego też sformułowanie wspólnych celów strategicznych i uzyskanie wsparcia dla nich wśród wszystkich państw członkowskich nie powinno być trudne. Z uwagi na rosnącą konkurencję pomiędzy różnymi krajami i pewną liczbę nierozwiązanych konfliktów, w interesie UE powinno leżeć zapewnienie, by wokół zagadnienia bezpieczeństwa w Arktyce nie pojawiały się napięcia.
Zigmantas Balčytis
(LT) Dziś omawiamy bardzo ważną sprawę. Rezultatem zmiany klimatu jest zasadnicza zmiana sytuacji w regionie arktycznym. Na skutek wpływu globalnego ocieplenia otworem stanęły nowe szlaki morskie w Arktyce, co stwarza możliwości przewożenia ropy, gazu i innych zasobów naturalnych, lecz jednocześnie region ten staje się bardzo wrażliwy z uwagi na problemy związane z ochroną środowiska oraz podział jej zasobów pomiędzy różne kraje. Może to mieć negatywne następstwa dla międzynarodowej stabilności oraz interesów europejskiego bezpieczeństwa. W miarę jak będziemy omawiać wpływ środowiska i zmiany klimatu na ten region, jednym z głównych celów polityki arktycznej musi być łagodzenie negatywnego wpływu zmiany klimatu i pomoc dla tego regionu w dostosowaniu się do nieuniknionej zmiany. Dotychczas w odniesieniu do regionu arktycznego nie zastosowano żadnych ustaleń. Parlament Europejski nieraz podkreślał istotny charakter zarządzania Arktyką. Myślę że teraz, gdy sytuacja uległa zmianie, musimy stopniowo zaczynać tworzenie autonomicznej polityki Unii Europejskiej, a z kolei Komisja Europejska powinna odgrywać w tym zakresie aktywną rolę. Od długiego czasu sytuacja w tym regionie powoduje napięcie pomiędzy krajami terytorium arktycznego to napięcie będzie dodatkowo narastać, w miarę jak ten region będzie stawać się coraz lepiej dostępny. Jestem przekonany, że Unia Europejska musi rozpocząć szeroko zakrojony dialog z innymi państwami, a to otworzy nam drzwi do nowych możliwości współpracy. Mam uczucie, że teraz jest już czas, aby zacząć myśleć nad międzynarodową konwencją w sprawie zarządzania w tym regionie.
Kristiina Ojuland
(ET) Pani przewodnicząca, pani baronesso Ashton! Oprócz znaczących zmian w środowisku naturalnym musimy mieć również na uwadze fakt, że rozmarzanie Oceanu Arktycznego, które staje się coraz szybsze, stworzyło możliwość wyścigu po nowe bogactwa naturalne. To może jednak stać się źródłem potencjalnego zagrożenia dla bezpieczeństwa w stosunkach pomiędzy Unią Europejską a innymi krajami. Z tego powodu chciałabym zwrócić państwa uwagę na zachowanie Rosji, które nie odnosi się do rybołówstwa, turystyki czy bogactw mineralnych, tylko do ostatnich na świecie nietkniętych zasobów gazu i ropy.
Pomimo zawartego w strategii arktycznej Komisji Europejskiej pomysłu zaangażowania się we współpracę z sąsiednimi krajami w kwestiach dotyczących przylegających do siebie terytoriów, od czasu przełomu tysiącleci Rosja nie wykazała najmniejszej chęci, aby rozważyć nasze życzenia. Zeszłoroczna rosyjska strategia bezpieczeństwa stanowi dla Zachodu groźny sygnał, że jeśli okaże się to niezbędne, Rosja jest gotowa użyć sił zbrojnych, aby uzyskać dostęp do nowych zasobów w Arktyce. Uważam, że powinniśmy wdrożyć w stosunku do Rosji ukierunkowane polityki, które pozwolą uniknąć wyścigu konkurencyjnego.
Indrek Tarand
- (ET) Pani przewodnicząca, pani baronesso Ashton! Dziękuję za bezzwłoczne zajęcie się tym najważniejszym tematem na początku tak stresującej kadencji. Arktyka jest moim zdaniem kwestią najpilniejszą. Powiedziała pani bardzo bezpośrednio, że Arktyka to nie Antarktyda i że kopiowanie porozumienia w sprawie Antarktyki dla potrzeb Morza Arktycznego byłoby pozbawione realizmu.
Wierzę, że jeżeli ktoś gdzieś na tym świecie miałby bronić idealizmu, to z pewnością powinna to być Komisja Europejska. I dlaczego Komisja Europejska nie miałaby przedstawić swoim partnerom idealistycznej propozycji, aby zanim na Morzu Arktycznym rozpocznie się nowa gorączka złota, wprowadzić na kilka dziesięcioleci moratorium - tak aby nie rozpoczynać procesu, który otworzy możliwości dla wyścigu zbrojeń i innych zagrożeń?
Chciałbym powiedzieć kilka słów o prawach rdzennej ludności Arktyki. Jestem zdania, że w dialogu w sprawie praw człowieka toczącym się pomiędzy Unią Europejską i Rosją, należałoby zadać pytanie, czy rdzenna ludność Arktyki żyjąca w Federacji Rosyjskiej w wystarczającym stopniu uczestniczy w pracach Rady Arktycznej. Tak, Arktyka to nie Antarktyda, ale kroków, które doprowadziły w czasie trwania zimnej wojny do porozumienia na południu, nie należy powtarzać tylko dlatego, że w Komisji brakuje idealizmu.
Jestem mieszkańcem kraju, z którego wyruszył badacz Antarktyki Bellingshausen. Wyruszył i odkrywał różne rzeczy, ponieważ był idealistą. Życzę wam pewnej dozy idealizmu w waszej pracy.
William
- Pani przewodnicząca! Unia Europejska chce szeroko zakrojonej polityki arktycznej. Ta propozycja jest całkowicie dziwaczna. Na przykład Cypr i Grecja mają historyczne kultury, lecz spójrzmy na geografię. Naprawdę jest raczej trudno zrozumieć, dlaczego jakiś kraj nad Morzem Egejskim potrzebuje polityki UE w sprawie Arktyki.
Lecz polityka arktyczna nie jest zapewne aż tak dziwna, jak powołanie posiadającej wybitnie niskie kwalifikacje baronessy Ashton, czyli pani Sary Palin z byłej studenckiej lewicy, na godność wysokiej przedstawiciel. W trakcie przesłuchania było oczywiste, że wysoka przedstawiciel o niczym nie zapomniała i niczego się nie nauczyła. A, przy okazji...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Przewodnicząca
Przykro mi, ale nie uważam, że powinniśmy słuchać w tej Izbie takich osobistych uwag.
(Okrzyk z mównicy)
Pana czas na wystąpienie skończył się. Nie będzie tutaj osobistych uwag tego rodzaju.
(Okrzyk z mównicy)
Teraz głos zabierze następny mówca.
Sari Essayah
(FI) Pani przewodnicząca! Wróćmy do tematu. Jak to mówiło wielu naszych kolegów posłów, trwa wyścig po zasoby naturalne i zarządzanie regionem arktycznym.
Region arktyczny wymaga jednak kompleksowego podejścia, jak to już mówiła pani wysoka przedstawiciel. Będzie musiało ono uwzględniać niezmiernie kruchy charakter dzikiej przyrody Arktyki, długofalowe następstwa topnienia lodu i, bardziej niż co innego, prawa rdzennej ludności i innych mieszkających tam ludzi.
Jak dotychczas, Konwencja Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawie morza i jej porozumienie w sprawie stad ryb wystarczały, aby regulować pozyskiwanie zasobów naturalnych z obszaru Morza Arktycznego i z dna morskiego. Rada Arktyczna koncentruje się na współpracy w dziedzinach środowiska i współpracy badawczej, ale umowy skupiające się na korzystaniu z zasobów naturalnych wiążą się z rosnącą potrzebą opracowania międzynarodowych strategii administrowania; także UE może odegrać tu pewną rolę. Co więcej, polityka arktyczna UE musi posiadać własną strategię i powinna być wspólnie koordynowana.
Właściwym sposobem zaangażowania UE w Arktyce byłoby ustanowienie Centrum Arktycznego. Po raz pierwszy o potrzebie posiadania unijnego Centrum Informacji o Arktyce wspomniano jesienią 2008 roku w komunikacie Komisji zatytułowanym "Unia Europejska a region arktyczny”. Na życzenie Rady Komisja zaczęła badać możliwości ustanowienia takiego centrum w Unii Europejskiej.
Centrum Arktyczne na Uniwersytecie Laponii w Rovaniemi, na kręgu polarnym, wyraziło chęć funkcjonowania w charakterze unijnego Centrum Informacji o Arktyce. Finlandia nie ma żadnych roszczeń terytorialnych w stosunku do zasobów naturalnych, tak więc ten kraj, jako neutralny uczestnik, stanowić będzie właściwy wybór, jeśli chodzi o miejsce na funkcjonowanie tego Centrum, jak to już zachęcająco stwierdziła pani poseł Wallis.
Dlatego też wzywam wysoką przedstawiciel, panią Ashton, do podjęcia decyzji o tym, jaki kształt powinno przybrać Centrum Arktyczne UE, jakie powinny być jego lokalizacja i zadania, które będą wpływać na wzrost znaczenia UE w polityce arktycznej. Życzę pani przyjemnej podróży do Laponii.
Herbert Reul
(DE) Pani przewodnicząca! W kontekście debaty w sprawie zmiany klimatu trwa obecnie bardziej intensywna dyskusja na temat Arktyki, jako drogi wodnej dla żeglugi, która stworzy być może możliwość skrócenia szlaków handlowych i w związku z tym zużycia mniejszych ilości paliwa. Nie zapominajmy też, że jest to też tylko jedna strona medalu, który obejmuje kwestię tego, czy i w jakiej formie występują tam zasoby - od ropy po gaz - i w jaki sposób można je eksploatować. Wspomniano też o rybołówstwie. Oczywiście debata ta miała i nadal ma bardzo symboliczną wartość, która stała się bardzo wyraźna, gdy Rosja złożyła - bo "podniosła” nie jest tu całkiem właściwym słowem - swoją flagę na dnie morza. Również inne państwa zaczynają bardziej dobitnie artykułować swoje roszczenia. Pamiętając o tym, jestem bardzo wdzięczny pani wysokiej przedstawiciel za to, że zajmuje się tą sprawą i wysuwa ją na pierwszy plan.
Moim zdaniem to, co dotychczas omawiane było w Parlamencie Europejskim, a także w Komisji, jak i to, co znalazło się w jej projekcie z 2008 roku, o którym również tu wspominano, miało zbyt defensywny charakter. Uważam, że do tej kwestii należy podchodzić ofensywnie i w obydwu aspektach. Chodzi tu o aspekt sprawy, którą poruszało tu wielu posłów, a konkretnie ochrony środowiska i miejscowych mieszkańców, oraz o aspekt tego, że musimy ostrożnie podchodzić do kwestii, czy także z tym wiązać się będą jakieś możliwości, a także prowadzić w tej sprawie uczciwą dyskusję. W kontekście sprawozdania w sprawie ropy naftowej z 2008 roku, przeprowadziliśmy wstępne i bardzo ostrożne dyskusje na ten temat i wstępnie wytyczyliśmy kierunek. Zawsze gdy mówimy o tym, jak bardzo potrzebna jest nam dywersyfikacja i nowe źródła, w tym źródła zasobów i dostaw energii, musimy przedyskutować to, czy istnieje możliwość eksploatacji tych źródeł bez szkodzenia przyrodzie i środowisku. Przynajmniej taka debata musi mieć miejsce - musimy skorzystać z tej możliwości. Dziś znajdujemy się w innej sytuacji technologicznej, a nawiasem mówiąc dzisiejsze osiągnięcia technologiczne na tym polu są osiągnięciami europejskimi. Jeśli mówimy o dalszym rozwoju technologii, to musi to dotyczyć wszystkich obszarów. Jestem wdzięczny za zorganizowanie tej debaty. Mam nadzieję, że będzie ona przebiegać w sposób obiektywny i otwarty.
Andrzej Grzyb
- (PL) Pani przewodnicząca! Kto zdobędzie kontrolę nad Arktyką? - to jeden z tytułów prasowych, który przy przeglądzie tego tematu znalazłem. Lapidarnie, ale można powiedzieć, że dosadnie, opisuje obecną sytuację wyścigu o Arktykę. W tej materii wydaje się bardzo dobrze postawione pytanie przez panią wiceprzewodniczącą - jak Unia Europejska może być odpowiedzialnym graczem w tej problematyce arktycznej? Odpowiedzialnym - podkreślam. Stąd ta debata w Parlamencie Europejskim wydaje mi się ze wszech miar pożyteczna i dobra, ponieważ powtarza się ona tutaj po raz wtóry w efekcie pierwszego i obecnego komunikatu ze strony Rady do Parlamentu, ze strony Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego.
Arktyka jest regionem, który nie jest zarządzany na podstawie prawa międzynarodowego, a ogromne zainteresowanie Arktyką to z jednej strony (co już podkreślano) wynik zmian klimatu, ale z drugiej strony również coraz mocniej rozpoznawalny i chętnie wykorzystywany potencjał surowcowy, szczególnie surowców energetycznych, gazu, ale również i zasobów naturalnych, takich jak chociażby ryby. Oczywiście z tym są związane zagrożenia: dla środowiska w związku z eksploatacją surowców i połowami, ale również dla ludności autochtonicznej, co musimy w szczególności mieć również na uwadze.
Także otwarcie drogi, tego szlaku morskiego, w związku ze zmianami w tym obszarze, ma ogromny wpływ na to, jak się spogląda na Arktykę. Podobnie jak próby faktycznego podziału przez fakty dokonane, chociażby symboliczne położenie flagi. Chciałbym powiedzieć, że należy zwrócić uwagę, że piątka krajów arktycznych nie jest specjalnie zainteresowana regulacjami prawnymi, jednak Unia powinna być ważnym aktorem w tej części świata, nie tylko przez obecność, ale przede wszystkim przez aktywność i wiedzę. Konieczna jest budowa wzajemnego zaufania i to wzajemne zaufanie możemy również zbudować poprzez inicjatywę w zakresie regulacji, chociażby takiej jak Karta Arktyki.
Cristian Dan Preda
- (RO) Chciałbym zabrać głos jako sprawozdawca tego Parlamentu do spraw Islandii.
Obecnie, jak wszyscy państwo wiedzą, Islandia oczekuje na potwierdzenie przez Radę, że negocjacje akcesyjne mogą się rozpocząć. Jeżeli - jak byśmy wszyscy tego chcieli - Islandia stanie się państwem członkowskim Unii Europejskiej, to będzie to jedyne państwo członkowskie położone wyłącznie w regionie arktycznym. Islandia, wspólnie z Finlandią, Danią i Szwecją, powiększy do czterech liczbę państw Unii Europejskiej wchodzących w skład Rady Arktycznej, wraz ze Stanami Zjednoczonymi, Rosją, Kanadą i Norwegią.
Uważam, że ten fakt jest tym bardziej istotny, biorąc pod uwagę, że Unia Europejska, niestety, nie otrzymała na tym forum statusu obserwatora.
Ponadto uważam, że przystąpienie Islandii do UE może przyczynić się przede wszystkim do dywersyfikacji zasobów energetycznych Europy i - po drugie - do ustanowienia wielostronnego zarządzania w tym regionie, który przyciąga stale rosnącą uwagę i może stać się, jak to również wspominano w poprzednich wystąpieniach, przyczyną konfliktów. I ostatnia sprawa, nie mniej ważna: przystąpienie Islandii może przynieść efekty w postaci spójnej i skutecznej polityki europejskiej w tym regionie.
Na zakończenie powiem, że wierzę, że gdy Islandia dołączy do Unii Europejskiej, rola UE w tym strategicznym regionie zwiększy się.
Dziękuję.
Zuzana Roithová
(CS) Najwyższy czas, aby stworzyć spójną europejską i arktyczną politykę, która przyczyni się także do rozwiązania długotrwałych sporów o nowe terytoria. W wyniku topnienia możliwości wydobywcze na nowych terytoriach wzrosną do 200 m poniżej powierzchni, a dotyczyć będą milionów kilometrów kwadratowych. Spory pomiędzy Rosją, Norwegią, USA i Kanadą mają oczywiście również wymowę geopolityczną. Pokrywa lodowa skurczyła się już o połowę. Najważniejsza jest jednak ochrona wód przed zanieczyszczeniem, przy czym promieniotwórcze odpady w rosyjskiej Arktyce również są sprawą o kluczowym znaczeniu.
Pani wysoka przedstawiciel! Pochodzę z kraju, który pozornie nie ma nic wspólnego z Arktyką, ale mogę zapewnić panią, że nawet w Republice Czeskiej wielu obywateli zainteresowanych jest tym, jakie stanowisko przyjmie Unia w związku z polityką zagraniczną, w tym w kontekście jej wpływu na przyszłość Arktyki. To obejmuje zaś zrównoważone wydobycie surowców, zrównoważony transport, warunki dla badań naukowych, ochronę przyrody i, co niemniej ważne, prawa rdzennych mieszkańców.
Z niezadowoleniem śledzę spory dotyczące tak nowych, jak i historycznych posiadłości. Obawiam się, że może to stać się nawet nowym źródłem poważnych konfliktów. Kolejna sprawa to spór o strategiczne przejście północne pomiędzy Azją i Ameryką. Panie komisarzu! Musi pan zagwarantować, że przejście to na stałe znajdzie się na wodach międzynarodowych i że Arktyka pozostanie strefą trwale zdemilitaryzowaną. Niech pan zacznie aktywnie koordynować proces osiągania porozumienia na szczeblu międzynarodowym w tych wszystkich sprawach odnoszących się do Arktyki. Unia nie powinna biernie patrzeć, lecz aktywnie negocjować i w ten sposób zapobiegać eskalacji konfliktów i niszczeniu przyrody.
Bendt Bendtsen  .-
(DA) Pani przewodnicząca! Jest ważne, aby UE uczestniczyła w debacie w sprawie Arktyki. To dobrze, że UE angażuje się w tym regionie, w którym wchodzi w grę wiele interesów i obaw. Moim zdaniem najważniejsze jest, aby działania UE były taktowne i pełne poszanowania dla życzeń i potrzeb rdzennej ludności. UE powinna przyjąć odpowiedzialność, jeśli chodzi o globalne ocieplenie, które bardzo znacząco przejawia się we wzroście temperatur. W tym kontekście musimy uwzględniać to, jaki będzie to mieć wpływ na warunki, w jakich żyją ludzie. W dodatku wiemy, że zmiana klimatu ułatwi nam dostęp do zasobów takich, jak ropa i gaz oraz do nowych szlaków transportowych z Europy do Azji. Z jednej strony może być to korzystne, lecz z drugiej powinniśmy zapewnić, że zastosujemy środki bezpieczeństwa w pełni uwzględniające jedyny w swoim rodzaju klimat i wrażliwe środowisko Arktyki.
Wraz ze wzrostem liczby interesów gospodarczych w Arktyce ważne jest też, aby UE zajęła stanowisko dotyczące działań różnych krajów na tym obszarze. To, że jakieś kraje nie stosują się do międzynarodowych reguł, mających zastosowanie do tego regionu, nie może przejść bez echa. Jednym z wymownych przykładów, które stanowią na to obecnie dowód, jest fakt, że Kanada stara się obecnie stworzyć przymusowy rejestr wszystkich wielkich statków, które będą przepływać przez przejście północno-zachodnie począwszy od lipca 2010 roku. Podkreślam przy tym, że mówimy tu o wodach międzynarodowych, a także, że Lene Espersen, duńska minister spraw zagranicznych, stanowczo stwierdziła, że jest to niedopuszczalne. Teraz chciałbym, aby to stanowisko poparła również UE oraz wysoka przedstawiciel.
Thomas Ulmer  .-
(DE) Pani przewodnicząca! To jest kwestia tego, abyśmy my, jako Unia Europejska, realizowali jasną strategię i zapobiegali wybuchowi gorączki złota lub drogocennych kamieni. Europa musi aktywnie angażować się w tą sprawę. Europa jako partner może zademonstrować tu swoją siłę, mówiąc jednym głosem. Dotyczy to żeglugi nawodnej i podwodnej, zasobów w postaci pierwotnych nośników energii oraz surowców.
W tym kontekście potrzebujemy zawrzeć z innymi partnerami w Arktyce stabilne i godne zaufania traktaty. Potrzebujemy współpracy, a nie konfrontacji. Potrzebujemy dialogu na polu ochrony środowiska, aby chronić zasoby naturalne i przyrodę. Potrzebujemy dialogu w dziedzinie ochrony zwierząt, żeby móc zachować bioróżnorodność; potrzebujemy też ochrony i poszanowania miejscowej ludności i należnych jej praw człowieka.
Jeżeli będziemy umieli wdrożyć wspólnie z naszymi partnerami w Arktyce pozytywne modele zarządzania zasobami, to pojawi się dla nas okazja do tego, by obrać na tym polu nowe drogi polityczne. Będzie to również pierwsza "próba ognia” dla naszej wspólnej polityki zagranicznej - szansa udowodnienia, że jako Europejczycy rzeczywiście potrafimy wspólnie realizować obrane cele.
Przewodnicząca
Przejdziemy teraz do części debaty obejmującej procedurę pytań z sali. Zanim to uczynimy, chciałabym tylko wyjaśnić, że jeżeli jako prowadząca debatę uznam, że w wystąpieniu używany jest taki ton, który może prowadzić do zakłócenia pracy tej Izby, to będę miała pełne prawo do tego, by uniemożliwić takiej osobie przemawianie.
Riikka Manner
Pani przewodnicząca! Po pierwsze, chciałabym wyrazić moje najszczersze podziękowania dla pani wysokiej przedstawiciel za umieszczenie tej ważnej sprawy w porządku dziennym na tak wczesnym etapie. Naprawdę mam nadzieję, że Komisja i cała Unia Europejska będą odgrywać znaczącą rolę w polityce arktycznej i że UE sformułuje swoją własną strategię arktyczną.
Wspólna polityka arktyczna otworzy przed całą Unią Europejską ogromne możliwości w odniesieniu do jej bezpieczeństwa, środowiska, energetyki, transportu oraz jej rdzennej ludności. Jeżeli my, Unia Europejska, zostaniemy z tej debaty wykluczeni, to stracimy bardzo wiele.
Pragnę jeszcze zwrócić uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, mam nadzieję, że Rada Arktyczna, jako instytucja administracyjna, będzie nadal wzrastać w siłę i że Unia Europejska będzie odgrywać w niej liczącą się rolę. Po drugie, mam nadzieję, że plany dotyczące Centrum Informacji o Arktyce zaczynają stawać się rzeczywistością: uważam, że wpłynie to na ożywienie dialogu pomiędzy terytoriami arktycznymi. Co więcej -
i jak to już wcześniej mówiono - doskonałym i dogodnym miejscem do tego będzie z całą pewnością fińska Laponia, a szczególnie Rovaniemi, które od dawna jest powiązane ze sprawami Arktyki.
Gerard Batten
Pani przewodnicząca! Debata arktyczna dzisiejszego popołudnia z pewnością doprowadziła do wytworzenia pewnej ilości ciepła! Co to za Parlament, który próbuje uniemożliwić swoim posłom przemawianie wtedy, gdy nie pochwala tego, co oni mówią? Nie powinno to nas jednak dziwić, skoro pani Ashton, nasza nowa wysoka przedstawiciel do spraw polityki zagranicznej, była niegdyś opisywana przez wywiad MI5 jako sympatyczka komunizmu. Do tego, gdy pełniła ona funkcję skarbnika CND, Kampanii na rzecz Rozbrojenia Nuklearnego, to organizacja ta otrzymała pieniądze z bloku sowieckiego, aby szkodzić polityce obronnej własnego państwa.
Z dnia na dzień to miejsce zaczyna coraz bardziej wyglądać jak Związek Sowiecki.
Andreas Mölzer
- (DE) Pani przewodnicząca! Jeżeli w przyszłości metan, który charakteryzuje się znacznie wyższym od CO2 potencjałem jeśli chodzi o wpływ na ocieplenie, zostanie uwolniony z Oceanu Arktycznego w większych ilościach w rezultacie ocieplenia dna morskiego, to w tym wrażliwym systemie klimatycznym pojawi się bardzo niebezpieczna nowa zmienna - zmienna, która będzie pilnie wymagać bliższego zbadania.
Arktyka budzi troskę nie tylko w związku z klimatem; w jej kontekście występują także pewne możliwości konfliktu. Fakt, że nawet podobno Chiny rozpoczęły budowę lodołamaczy, uwypukla - w miarę topienia się połaci lodu - znaczenie szlaku handlowego wiodącego przez przejście północne. Jednak ta perspektywa pokojowego wykorzystania jest znacznie mniej niepokojąca niż na przykład rosnące pragnienie Stanów Zjednoczonych, aby rozmieścić w regionie arktycznym wojskowe systemy wczesnego ostrzegania.
Również warunki dotyczące wszelkiej gospodarczej eksploatacji bogactw mineralnych w związku z topnieniem lodu wymagają uprzedniego wyjaśnienia. W końcu przecież rezerwy ropy i gazu, które - jak się podejrzewa - można tam znaleźć, mogą zagwarantować niezależność energetyczną Europy.
Birgit Schnieber-Jastram
(DE) Pani przewodnicząca, pani wysoki przedstawiciel! Chciałabym raz jeszcze bardzo wyraźnie podkreślić, że obok w oczywisty sposób ważnych dziedzin, takich jak kwestie środowiska i energii, bardzo szczególną rolę odgrywać będą szlaki żeglugowe. Biorąc pod uwagę, że statki pływające tradycyjnymi szlakami żeglugowymi są porywane i z tego powodu zagrożone jest życie kapitanów i członków załóg oraz ponieważ te szlaki są naprawdę niebezpieczne, armatorzy poszukują nowych tras. W moim ojczystym mieście, w Hamburgu, ta dyskusja ma ogromne znaczenie. Bardzo chciałbym zachęcić panią, aby w trakcie tej arktycznej debaty podążała pani właśnie tym szlakiem.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Region arktyczny, tak samo jak Antarktyka, jest szczególnie wrażliwy na wpływ zmiany klimatu. Dodatkowo od jego stabilności uzależniony jest klimat na świecie. Unia Europejska, jako wiodący zwolennik bitwy przeciw zmianie klimatu, musi przyjąć w kontekście regionu arktycznego zdecydowane stanowisko.
Unia Europejska musi okazywać powściągliwość zarówno w odniesieniu do wykorzystywania znajdujących się na pełnym morzu zasobów, jak i do transportu przez region arktyczny. Na dłuższą metę działania te zakończą się jedynie zniszczeniem jeszcze większych obszarów pokrytych lodem pływającym i tych resztek polarnej czapy lodowej, co w nieodwracalny sposób zaszkodzi ekosystemom na tym obszarze, a także populacjom zamieszkującym region arktyczny.
Ochrona gór lodowych i polarnej czapy lodowej przed niekontrolowaną ingerencją człowieka to bezwzględna konieczność. Unia Europejska musi ściśle współpracować ze Stanami Zjednoczonymi, Kanadą, Norwegią i Rosją i bez przerwy prowadzić wymianę informacji za pośrednictwem sieci SEIS, EIONET i SAON.
John Bufton
Pani przewodnicząca! Chciałbym powiedzieć Lady Ashton tak: to jest pierwsza okazja, przy której musiałem przedstawić uwagi w sprawie pani nowej roli. Podobnie jak pani pochodzę z Wielkiej Brytanii. Jedyna różnica jest taka, że ja zostałem wybrany, a pani - nie.
W kwestii Arktyki: czy to, co się dzieje, przekształci się w wyścig po zasoby z Rosją, Ameryką i Kanadą; czy będziemy walczyć o zasoby ryb i jedną czwartą światowych złóż ropy i gazu? W bezpośredni sposób doświadczyła pani w okresie zimnej wojny wyścigu zbrojeń. Czy teraz uwikła nas pani w wojnę lodową? Działania w Arktyce mogą doprowadzić do zaostrzenia stosunków z zagranicą i Europa nie powinna prowadzić w Arktyce nawet polityki zagranicznej, a już z całą pewnością nie, gdy u jej steru jest ktoś taki jak pani.
Udowodniła już pani, że nie jest pani zdolna do pełnienia tej funkcji. Nie mam żadnych wątpliwości, że pani przywództwo oznacza dla nas wszystkich ślizganie się po bardzo cienkim lodzie. Gdyby wystawić pani świadectwo szkolne za pierwsze pani 100 dni, to znalazłoby się w nim następujące stwierdzenie: "musisz się bardziej starać”. Rzeczywistość jest jednak taka, że gdyby nawet pełniła pani tę funkcję 100 lat, to nadal oznaczałoby to porażkę. Niech pani postąpi honorowo i złoży rezygnację.
Catherine Ashton
wiceprzewodnicząca Komisji/ wysoka przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. - Pani przewodnicząca! Myślę, że to była bardzo interesująca debata i tak bardzo się cieszę, że nasza uwaga skupiła się na tak ważnym rejonie świata. Pasja, z jaką mówiono o tym, jak ważne są nasze działania w związku z polityką na rzecz Arktyki, jest dla mnie niezmiernie ważna, ponieważ zaczynam zajmować się tym, co, jak uważam, będziemy robić w przyszłości.
Pragnę zapewnić posłów tej Izby, że ochrona środowiska i dialog z zainteresowanymi grupami ludności - rdzennej i napływowej - mają ogromne znaczenie z punktu widzenia podejścia, jakie zamierzamy przyjąć. W trakcie wszystkich międzynarodowych dyskusji pragniemy jasno dawać do zrozumienia, że po zasoby Arktyki można sięgać i eksploatować je tylko wtedy, gdy będziemy dysponować najwyższymi standardami ochrony środowiska i bezpieczeństwa i gdy będziemy ich w pełni przestrzegać.
Musimy w dalszym ciągu podkreślać, że Unia Europejska chce pracować wspólnie ze wszystkimi zainteresowanymi stronami w Arktyce, aby mieć pewność, że na wyzwania odpowiadamy we właściwy sposób. W tym kontekście obejmuje to wydobycie węglowodorów.
Jeśli o mnie chodzi, to uważam, że możemy wiele wnieść - od naszej dyplomacji w sprawach środowiska, do naszych polityk dotyczących zmiany klimatu; od naszych szeroko zakrojonych programów badawczych w Arktyce - do naszej polityki wspierania polityk na rzecz ludności autochtonicznej na całym świecie. Uważam też, że Rada Arktyczna może wnieść bardzo wiele. Wlaśnie z uwagi na pracę, jaką wykonuje, i to nie tylko przy zapewnianiu, że rdzenni mieszkańcy będą w pełni uczestniczyć w działaniach - a w istocie jest to jedyna organizacja umożliwiająca im zasiadanie obok przedstawicieli suwerennych państw - pragniemy stać się stałymi obserwatorami, co, jak wskazywało wielu spośród państwa posłów, może być bardzo użyteczne.
Myślę, że można znaleźć właściwą równowagę pomiędzy ochroną i zachowaniem Arktyki w dobrym stanie z jednej strony, a zrównoważonym wykorzystaniem jej zasobów z drugiej. Musimy zapewnić, że zrobimy to należycie.
Zebranie się siedmiu przedstawicieli z różnych jednostek organizacyjnych Komisji - myślę, że powiedziała mi to pani wczoraj, pani przewodnicząca - w celu sporządzenia tego sprawozdania, to dobry przykład takiej przyszłości, w jakiej chcielibyśmy funkcjonować, jeśli chodzi o współpracę i skuteczne działanie, którego przejawem jest praca wykonywana przez nas w terenie na całym świecie.
Na koniec, bardzo się cieszę, że w ten weekend jadę do Laponii. To mój trzeci wyjazd w tamte strony. Odbędzie się tam duże spotkanie, którego celem jest omówienie spraw z niektórymi ministrami spraw zagranicznych. Jeśli chodzi o Rovaniemi i możliwość stworzenia centrum, są dwie możliwości: jedna to odrębne centrum; albo jest też możliwość stworzenia sieci kontaktów pomiędzy różnymi centrami - oczywiście potrzebujemy sprawdzić także i tą możliwość.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Elena Oana Antonescu
Kwestie związane z regionem arktycznym - od skutków globalnego ocieplenia po wykorzystanie zasobów i możliwości żeglugi w tym regionie - ostatnio przyciągają coraz większą uwagę. Musimy mieć świadomość, że przyszłość tej planety jest ściśle powiązana z przyszłością tego regionu. Topnienie gór w regionie arktycznym, rosnące zapotrzebowanie na bogactwa i niedawny postęp technologiczny to niektóre z przyczyn, dla których region arktyczny stał się obszarem szczególnego zainteresowania każdego z nas. Myślę, że europejska strategia dla tej strefy musi skupiać się na ochronie i zachowaniu tego regionu w niezmienionym stanie, na promowaniu zrównoważonego wykorzystywania zasobów w kontekście wielostronnego zarządzania, a nade wszystko, na angażowaniu do udziału w tych wszystkich działaniach ludności tego regionu.
W związku z pojawieniem się nowych żeglownych kanałów niezbędne jest też ustanowienie znacznie bardziej rygorystycznych norm bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Każdy region morski wymaga szczególnego podejścia, a Europa może korzystać z doświadczenia zebranego w trakcie realizacji programów prowadzonych w innych morskich regionach, takich jak Morze Bałtyckie i Morze Śródziemne, równocześnie oferując wzorce dobrej praktyki.
Joanna Senyszyn  
na piśmie. - (PL) Widmo krąży nad Arktyką. Widmo globalnego ocieplenia. Topniejący lód ma kluczowy wpływ nie tylko na przyrodę, ale też na stosunki społeczne, gospodarkę i politykę. Na tym lodowym szelfie oceanicznym, o powierzchni większej niż Niemcy, Włochy i Francja razem wzięte, oprócz już wykorzystywanych, znajdują się takie bogactwa, jak gaz i ropa naftowa. Z roku na rok cieńsze pokłady lodu przestają chronić złoża przed wiertłami poszukiwaczy. Szykuje się bezwzględny wyścig. Szaleństwo na miarę XIX-wiecznej gorączki złota. Unia Europejska musi w tej sprawie zająć jednoznaczne stanowisko. Konieczne jest wypracowanie wspólnej, unijnej polityki arktycznej, zwłaszcza odnośnie wykorzystania nowych możliwości eksploatacji złóż surowcowych, zagrożeń dla środowiska naturalnego oraz otwierających się możliwości żeglugowych.
Arktyka stanowi część terytorium trzech krajów unijnych: Danii, Finlandii i Szwecji oraz starającej się o członkowstwo Islandii. Musimy pamiętać, że to zupełnie nowa sytuacja dla ludzi dalekiej Północy, a także dla fauny i flory. Mieszkańcy Arktyki zdają sobie sprawę ze wzrastającego wpływu zewnętrznych czynników społecznych, ekonomicznych i politycznych na ich życie. Naszym zadaniem jest pomóc lokalnym społecznościom odnaleźć się w nowych warunkach, chronić kulturę i języki. Tak jak w centrum polityki Unii stoją jej obywatele, tak samo w planach zarządzania Arktyką kluczową pozycję musi zajmować człowiek.
Rafał Trzaskowski  
Arktyka bardzo długo była nieobecna w naszym porządku dziennym, lecz teraz raz jeszcze przyciąga uwagę polityków i kręgów akademickich. Rosnąca troska o ten region jest wynikiem zmiany klimatu, która powoduje topnienie arktycznej czapy lodowej. Nie biorąc udziału w dyskusji dotyczącej prędkości i zasięgu tego procesu, powszechnie zakłada się, że ostatecznie w jego wyniku pojawią się nowe możliwości w zakresie poszukiwania zasobów naturalnych i nowych szlaków morskich. Wszyscy zgadzamy się, że następstwa tego procesu dla środowiska będą poważne. Tym, na co chciałbym zwrócić uwagę tej Izby i całej UE, jest fakt, że chodzi tu o wymiar polityczny, a także, co jest jasne - wymiar bezpieczeństwa. Zimna wojna pokazała nam, jak doniosłe znaczenie strategiczne posiada Arktyka. W tym regionie obserwowaliśmy rywalizację gospodarczą, polityczną, a nawet militarną. Aby zapewnić jej dobrą przyszłość, wyraźnie potrzebny jest wspólny międzynarodowy wysiłek, w którym UE powinna odgrywać aktywną rolę. Istnieje potrzeba znalezienia równowagi pomiędzy eksploatacją gospodarczą tego regionu a jego ekosystemem, lecz jest też potrzeba zapewnienia ochrony między innymi dla istniejącego systemu prawnego, regulującego sprawy Arktyki, by wymienić choćby tą jedną sprawę.
