Gebruik van het visuminformatiesysteem (VIS) in het kader van de Schengengrenscode (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Brejc, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 562/2006 wat betreft het gebruik van het visuminformatiesysteem (VIS) in het kader van de Schengen-grenscode - C6-0086/2008 -.
Jacques Barrot
Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst onze rapporteur, de heer Brejc, willen danken voor zijn werk aan het voorstel. Er is een belangrijke stap voorwaarts gedaan, waardoor wij volledig kunnen profiteren van de technische middelen die beschikbaar zijn om onze buitengrenzen te beveiligen.
Het is van zeer groot belang dat wij het visuminformatiesysteem (VIS) gebruiken om te zorgen dat er efficiënte controles aan de buitengrenzen worden uitgevoerd. Het VIS vormt een betrouwbare koppeling tussen de visumhouder, het visum en het paspoort met als doel te voorkomen dat er een valse identiteit wordt gebruikt.
Wij kunnen alleen volledig van dit systeem profiteren als wij daarbij ook biometrische gegevens in gebruik nemen. Het onderhavige wetsinstrument legt, zodra het formeel is goedgekeurd, de gemeenschappelijke regels vast ter garantie van een efficiënt en uniform gebruik van het VIS aan onze buitengrenzen.
Zonder gemeenschappelijke regels kunnen die grensovergangen waar het VIS niet systematisch wordt gebruikt, worden uitgebuit door illegale immigranten en criminelen. Als wij de Schengen-grenscode wijzigen, kunnen wij deze gemeenschappelijke regels invoeren.
Ik ondersteun het bereikte compromis dan ook volledig en feliciteer het Europees Parlement en de Raad dat zij reeds in eerste lezing tot overeenstemming zijn gekomen.
Mihael Brejc
rapporteur. - (SL) Ik zou de commissaris willen danken voor zijn vriendelijke woorden. Het Europees Parlement is betrokken bij een medebeslissingsprocedure tot wijziging van de verordening inzake het gebruik van het visuminformatiesysteem. De amendementen op het door de Commissie voorgestelde visumsysteem voorzagen aanvankelijk in zeer grondige controle van de binnenkomst van onderdanen van derde landen die een visum nodig hebben. Hierbij zou het niet alleen gaan om de gangbare procedure van het koppelen van de persoon aan het document, maar ook om het afnemen van vingerafdrukken. De verordening bevat alle zoekmaatregelen en -voorwaarden voor de autoriteiten die de grensovergangen aan de buitengrenzen beheren om toegang te krijgen tot gegevens ten behoeve van de identiteit en wat dies meer zij - ik zal maar nalaten al deze controles op te sommen.
Ingevolge de verordening heeft de grenswacht toegang tot het Visuminformatiesysteem, waarin hij alle gegevens van de passagiers aan de grens kan controleren, met inbegrip van de vingerafdrukken. De voorgestelde verordening, dat wil zeggen het stelselmatig controleren van de vingerafdrukken van alle onderdanen van derde landen elke keer (en ik herhaal elke keer) dat zij het Schengengebied binnenkomen, zou de wachttijd aan de grens zonder enige twijfel verlengen, met name in het toeristenseizoen en aan het begin en einde van officiële feestdagen.
Omdat Europa een economische wereldmacht is en tevens een interessante toeristische bestemming voor veel onderdanen van derde landen, die uiteraard een inreisvisum nodig hebben, is het - of was het - naar mijn mening noodzakelijk de verordening op passende wijze te versoepelen. Om die reden heb ik voorgesteld om steekproefsgewijs op vingerafdrukken te controleren. Daarbij wil ik de aandacht vestigen op het feit dat de visumhouder reeds zijn vingerafdrukken moet afgeven bij het verkrijgen van het visum, en daarna opnieuw bij binnenkomst van het Schengengebied ten behoeve van een vergelijking en verificatie van de identiteit.
Ik denk echter dat een dergelijke procedure of een dusdanig vergaande bepaling overdreven is omdat wij feitelijk over gegevens noch schattingen beschikken van het aantal vervalste visa. Daar komt nog eens bij dat het afnemen van de vingerafdrukken van onverdachte mensen onzinnig en tijdrovend is. Ondanks aparte rijen voor burgers van de Europese Unie, vormen zich zeer lange rijen aan de grensovergangen waar iedereen, namelijk burgers van de Europese Unie en personen met een visum, tijdens feestdagen en vakanties in de rij staan.
Tijdens deze zitting van het Parlement hebben wij relatief snel consensus weten te bereiken over een aantal afwijkingen van deze vergaande bepaling, en na twee trialogen is tevens een compromis bereikt tussen de Raad en de Commissie. De Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken heeft het voorstel met grote meerderheid goedgekeurd, met geen stemmen tegen en slechts twee onthoudingen.
Kort gezegd denk ik dat de huidige verordening goed is omdat deze zorgt voor een soepeler verloop aan de grens. Ook met veel mensen in de rij kan de grenswacht op basis van de verordening en als de omstandigheden daar om vragen, zelf beoordelen of een steekproefsgewijze controle moet worden uitgevoerd. Het besluit om deze controles te verrichten ligt niet alleen bij de grenswacht, maar primair bij zijn superieuren aan de grensovergang. Ik denk dat wij zo gezorgd hebben voor passende veiligheidsstandaarden en tegelijkertijd passagiers zo snel mogelijk de grens laten passeren.
Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om mijn dank uit te spreken aan de Raad en de Commissie voor hun voortreffelijke samenwerking en met name aan de schaduwrapporteurs, en helemaal in het bijzonder de heer Cashman, voor een aantal goede ideeën en hun actieve zoektocht naar een compromis.
Urszula Gacek
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van het Schengengebied heeft veel van de grensovergangen in de EU verplaatst. Voor onze burgers is het dagelijks reizen binnen de grenzen daardoor sneller en makkelijker geworden. Het betekent echter ook dat niet-EU-burgers die het Schengengebied binnenkomen, in feite maar één keer worden gecontroleerd, namelijk aan de buitengrens.
Terwijl onze burgers bij illegale immigratie vaak denken aan dramatische toestanden op onzeevaardige en overbeladen bootjes die illegaal de zeegrenzen passeren, of aan containers die volgeladen met onfortuinlijke mensen - slachtoffers van mensensmokkel - de landsgrenzen overkomen, is de realiteit veel complexer. Ongeveer vijftig procent van de illegale immigranten komt op legale wijze de EU binnen, maar verzuimt ons grondgebied te verlaten zodra de duur van het visum is verlopen. Ten tweede zijn de gevallen van vervalste documenten ook wijdverbreid, met name op luchthavens.
Om het aantal personen die hun toegestane verblijfsduur overschrijden te verminderen en om het gevaar te beperken dat toegang wordt verleend aan personen met een vervalst document, hebben wij in het Schengengebied een uniform en veilig systeem voor het controleren van de visumgeldigheid en het afnemen van vingerafdrukken. Zoals al onze reizende burgers echter weten, leiden de verscherpte veiligheidsmaatregelen tot steeds meer ongemakken en steeds langere wachttijden aan de grens, ook voor bonafide reizigers. Daarom is een zekere mate van pragmatisme onontbeerlijk. Als de inschatting is dat er geen risico's zijn ten aanzien van binnenlandse veiligheid of illegale immigratie, en het verkeer aan de grens zo intensief is dat de wachttijden excessief oplopen, moet van de noodzaak om vingerafdrukken af te nemen, kunnen worden afgezien.
Dit flexibelere systeem kan maximaal drie jaar worden gehanteerd. Daarna moet een evaluatie plaatsvinden van de effectiviteit ervan. Al is het ons doel Europa veilig te maken, wij moeten tegelijkertijd toch ook zakelijke reizigers en toeristen op ons grondgebied verwelkomen. Ik geloof dat het voorgestelde visuminformatiesysteem de juiste balans vindt tussen deze twee doelstellingen.
Michael Cashman
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur willen danken voor zijn voortreffelijke werk. De compromissen die wij met de Raad hebben bereikt, zijn zinnig en doelmatig, en ik zeg dit als de oorspronkelijke rapporteur inzake de Schengen-grenscode.
Kortheid is het wezen van geestigheid, en ik zal het Parlement niet langer ophouden, anders dan mijn dank uit te spreken - zoals elk Parlementslid zou moeten doen - aan mijn twee fantastische assistenten, Renaud en Maris, die met mij samenwerken en die maken dat mijn werk niet alleen plezierig, maar ook productief is.
Sarah Ludford
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur inzake het visuminformatiesysteem (VIS) werk ik nog steeds aan het amendement met betrekking tot de gemeenschappelijke visuminstructies voor het feitelijke verzamelen van biometrische gegevens. Daarom ben ik zeer geïnteresseerd in alles wat het visuminformatiesysteem betreft.
Toen wij besloten tot het VIS, hebben wij gekozen voor een driejarige periode waarin het zoeken kon worden verricht met behulp van enkel een visumsticker, en zonder vingerafdrukken in het VIS. Maar ik heb wel enigszins gemengde gevoelens over dit compromis. Ik ondersteun het omdat dit nu eenmaal het beste is dat overeen kan worden gekomen. Aan de andere kant zegt de Commissie echter terecht dat alleen een biometrische controle met zekerheid kan vaststellen of een persoon die de EU wil binnengaan, ook werkelijk degene is die op het visum vermeld staat, en dat daarom voor elke visumhouder een systematische raadpleging van het VIS, met inbegrip van een controle van de biometrische gegevens door een grenswacht, zou moeten worden verricht. Ik maak mij dan ook enige zorgen over het afwijken hiervan en over de mogelijkheid van steekproefsgewijze controles.
Ik zal naar dit verslag over drie jaar uitzien, en zorgen dat de flexibiliteit niet tot mazen in het systeem leidt, want als we dan toch een VIS hebben, dan moeten wij uiteraard zorgen dat wij het ook goed toepassen.
Tatjana Ždanoka
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Brejc willen danken voor zijn uitstekende verslag. Wij sluiten ons aan bij zijn punt dat het raadplegen van het VIS met behulp van het visumstickernummer in combinatie met het afnemen van vingerafdrukken tot veel problemen zal leiden. Daarom zijn wij blij met de introductie van een afwijking om in uitzonderlijke gevallen het VIS te raadplegen zonder verificatie van de vingerafdrukken.
Dat neemt niet weg dat wij vinden dat het verslag nog net iets ambitieuzer had mogen zijn. De afwijking had juist de algemene regel moeten worden. Wij stellen voor dat het VIS alleen in uitzonderlijke gevallen wordt geraadpleegd, namelijk wanneer er twijfels rijzen over de identiteit. Het is genoeglijk bekend dat de Verts/ALE-Fractie sterk gekant is tegen een vergaande introductie van biometrische gegevens zolang de noodzaak ervan niet onweerlegbaar is bewezen. Wij geloven dat het grote implicaties heeft voor de veiligheid van de persoonsgegevens en voor de fundamentele rechten. Daarom kunnen op dit moment nog niet voor de verordening stemmen.
Philip Claeys
(NL) Voorzitter, de verordening stelt terecht dat voor iedereen die in het bezit is van een visum, het VIS systematisch zou moeten geraadpleegd worden voor een biometrische controle. Het is de beste en veiligste manier om de authenticiteit van een visum te controleren. Het valt dan ook te betreuren dat het Parlement zich geroepen voelt om het principe in feite te ondermijnen door hier een lijst in te voeren van situaties waarbij het zal volstaan om de identificatiesticker te controleren, en niet over te gaan tot een controle van de biometrische gegevens. Het valt dan ook te vrezen dat door de invoering van die lijsten biometrische controle een uitzondering in plaats van de regel wordt. Ik weet natuurlijk ook dat het onmogelijk is om in alle omstandigheden de biometrische controle systematisch uit te voeren, maar het zou in elk geval de regel moeten zijn. We kunnen ons niet veroorloven in het kader van de strijd tegen illegale immigratie en de strijd tegen het terrorisme en grensoverschrijdende criminaliteit om hier op een lakse en vrijblijvende manier te werk te gaan.
Gyula Hegyi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, Hongarije was uiteraard zeer verheugd toe te kunnen treden tot de Schengenzone. Staat u mij toe enige woorden te wijden aan dit onderwerp, in het bijzonder in verband met de ongelukkige situatie die is ontstaan aan de grens tussen Hongarije en Oostenrijk. De Oostenrijkse autoriteiten houden op allerlei manieren geen rekening met het Schengensysteem: alhoewel Hongarije al bijna een jaar deel uit maakt van het Schengengebied, vragen zij Hongaren die bij de grens arriveren voortdurend om hun paspoort en leggen zij boetes op wanneer zij die niet bij zich hebben. Dit gebeurt uiteraard niet al te vaak, maar wanneer het gebeurt, leidt het begrijpelijkerwijs en terecht tot grote verontwaardiging in de Hongaarse publieke opinie. Helaas komt daar nog eens bij dat men ook de gewoonte heeft aan de grens wegen af te sluiten die tot op heden gewoon open waren, teneinde te voorkomen dat Hongaren deze gebruiken om zonder paspoort onder de Schengenovereenkomst de grens over te gaan. Ik hoop dat er voor ons een manier is om dit wangedrag van de Oostenrijkers een halt toe te roepen. Ik dank u.
Manfred Weber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben van mening dat onze rapporteur een uitstekend resultaat heeft geboekt, waarbij enerzijds met de veiligheid en anderzijds met de uitvoerbaarheid wordt rekening gehouden. Wij weten echter ook allemaal dat een van onze grootste zorgen met het oog op de toekomst het probleem van personen is die legaal de EU binnenkomen, maar die vervolgens verzuimen ons grondgebied te verlaten nadat hun visum is verlopen. Ik zou slechts het volgende aan het debat willen toevoegen: als het inreis- en uitreissysteem op de lange termijn wil functioneren, dan moeten wij stelselmatig controleren. Dit valt eenvoudigweg niet te vermijden, en wij zullen dit probleem aan de buitengrenzen van de EU moeten oplossen.
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, Ik zou nogmaals uw rapporteur, de heer Brejc, willen bedanken voor het feit dat hij oog heeft gehad voor de belangrijkste doelstelling van het voorstel, namelijk het beveiligen van de grenzen zonder echter daarbij te vergeten dat deze grenzen toch een zekere mate van flexibiliteit moeten behouden. Ik geloof dat deze twee met elkaar kunnen worden verzoend en dat u dat hebt verwezenlijkt in deze tekst, die het resultaat is van een uitstekend compromis. Ik zou in navolging van wat de heer Weber zojuist zei, willen toevoegen dat wij inderdaad een probleem hebben in de zin van het openen van Europa voor iedereen die op regelmatige basis het grondgebied wil verlaten en daar weer naar terug wil keren, terwijl wij tegelijk toch ook aandacht moeten hebben voor diegenen die, het moet nu eenmaal gezegd worden, de boel willen bedriegen en misbruik willen maken van de regels. Wij zullen daarom rekening moeten houden met deze dubbele vereiste van openheid en parallel daaraan orde en handhaving van de wet.
Mijn dank gaat uit naar het Parlement voor het feit dat zij ons toestaat verder te gaan met het beveiligen van de grenzen, zonder daarbij de nodige flexibiliteit te verliezen.
Mihael Brejc
rapporteur. - (SL) Ik zou graag even in willen gaan op de twee conflicterende opvattingen: afwijking als algemeen beginsel en strikte naleving van de regels zoals vastgelegd in de Schengencode.
Het is nu juist het compromis dat wij hebben bereikt waardoor wij tot redelijke grensovergangen kunnen komen, zelfs al zijn de rijen echt lang. Denk eens aan een grensovergang tussen bijvoorbeeld Slovenië en Kroatië, waar op een officiële feestdag opeens vijftig à zestig duizend mensen opduiken, waarvan tien duizend een visum hebben. Als wij van al die tien duizend de vingerafdrukken zouden afnemen, zou de rest, die in principe zonder formaliteiten de grens zou moet kunnen overgaan, iets van twee dagen moeten wachten. Daarom moeten wij realistisch zijn en een strikt controlesysteem opzetten dat wel uitgaat van redelijke maatregelen voor een soepelere grensovergang.
Laten wij niet vergeten wat er letterlijk in de verordening staat, en ik citeer: "Uitsluitend met het oog op de verificatie van de identiteit van de houder van het visum en/of de echtheid van het visum ... hebben de autoriteiten die bevoegd zijn om overeenkomstig de Schengengrenscode controles aan de doorlaatposten aan de buitengrenzen te verrichten, ... toegang om te zoeken aan de hand van het nummer van de visumsticker in combinatie met de verificatie van vingerafdrukken van de visumhouder.” Dat betekent dat in alle gevallen dat de grenswacht ook maar de minste twijfel heeft, deze een controle zal uitvoeren; in alle overige gevallen, wanneer er grote hoeveelheden mensen aan de grens staan, treedt hij op overeenkomstig de verordening, die enige afwijking toestaat.
Wij moeten niet op basis van functionarissen en informatie een nieuwe Berlijnse muur optrekken. De Europese Unie is een wereldmacht die rekening houdt met haar eigen burgers en met overigen die haar grondgebied betreden, en moet dat ook blijven.
Ik zou onder andere de heer Cashman en uiteraard de commissaris willen danken voor hun geduld tijdens ons werk aan dit compromis.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Kinga Gál  
schriftelijk. - (HU) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zijn het er allemaal mee eens dat de Schengen-grenscode moet worden aangepast, zodat de bepalingen daarvan overeenstemmen met de bepalingen van het visuminformatiesysteem.
Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie is echter problematisch omdat het bepaalt dat, wanneer onderdanen van derde landen de grens passeren, niet alleen de geldigheid van hun visa moet worden gecontroleerd, maar dat ook hun vingerafdrukken moeten worden afgenomen. Dit zou echter voor enorme opstoppingen aan de buitengrenzen van de EU zorgen, vooral aan de landgrensposten gedurende officiële feestdagen en officiële vakanties.
Ik ben daarom blij met de door de rapporteur voorgestelde amendementen, die bepalen dat deze controles niet stelselmatig moeten worden uitgevoerd, maar op basis van steekproeven, waarbij goed omschreven voorwaarden en tijdsrestricties gelden.
Ondersteunt u daarom bij de stemming van morgen de opvatting van de commissie dat het mogelijk moet worden niet alleen in beginsel maar ook in de praktijk zonder lange wachttijden de buitengrenzen te passeren.
Ramona Nicole Mănescu  
Deze verordening gaat in op de behoefte om de grenzen van de Europese Unie te beveiligen en te versterken door de controles aan de buitengrensposten efficiënter te maken. Desalniettemin heeft het belangrijkste aspect betrekking op het invoeren van gemeenschappelijke regels ter harmonisering van het visuminformatiesysteem.
Alhoewel sommige lidstaten van oordeel zijn dat het verplichte gebruik van het VIS alleen kan worden gerealiseerd als de technologische ontwikkeling een doenlijk gebruik van de draagbare apparaten, op basis van een snelle overdracht en zekere controle, toestaat, geloof ik dat het voorstel van de rapporteur om de grenswacht te laten kiezen of deze gebruikmaakt van het visuminformatiesysteem of niet, een oplossing vormt zolang het technische systeem snelle overdracht van gegevens en systematisch gebruik nog niet toelaat.
Ook moeten wij niet vergeten dat een adequate controle van de EU-grenzen de binnenlandse veiligheid van de lidstaten vergroot en dat dientengevolge problemen als georganiseerde misdaad en zelfs terroristische daden worden bestreden. Bovendien vormt een systematische raadpleging van het visuminformatiesysteem, behalve dat het voor een aanzienlijke toename van de efficiëntie van de grenscontroles zorgt, ook een eerste voorwaarde voor een grotere flexibiliteit bij het indienen van visumaanvragen.
