Συμφωνία προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (συζήτηση)
Πρόεδρος
" συνεδρίαση συνεχίζεται.
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τις δηλώσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη συμφωνία προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών.
Diego López Garrido
Κυρία Πρόεδρε, σήμερα, στην Αθήνα, τρεις άνθρωποι απώλεσαν το πρωταρχικό τους ανθρώπινο δικαίωμα: το δικαίωμα στη ζωή. " εν λόγω απώλεια επήλθε συνεπεία πράξεων βίας, τις οποίες καταδικάζουμε απόλυτα και κατηγορηματικά. " ισπανική Προεδρία του Συμβουλίου θα ήθελε να εκφράσει, εξ ονόματος του Συμβουλίου, τα συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή της στις οικογένειες των θυμάτων και, ως εκ τούτου, απηχεί τις απόψεις που διατύπωσε ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου στη δήλωσή του.
" συζήτησή μας αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, αφορά την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, στην οποία περιλαμβάνεται, όπως προανέφερα, το δικαίωμα στη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα.
" Ευρωπαϊκή Ένωση θεμελιώνεται στα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες, και στα κείμενα που έχουν εγκριθεί, σε ολόκληρη την ιστορική της πορεία, υπάρχουν συνεχείς αναφορές στα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. " Συνθήκη της Λισαβόνας αποτελεί το επιστέγασμα όλων αυτών των αναφορών.
Καταρχάς, για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρώπης, η Συνθήκη της Λισαβόνας περιλαμβάνει νομικά δεσμευτικό Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων για τους πολίτες της Ένωσης. Επίσης, υπαγορεύει στα θεσμικά όργανα ότι η Ένωση θα είναι συμβαλλόμενο μέρος στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Επομένως, παρατηρούμε πλέον την κορύφωση της πολιτικής, πολιτιστικής και νομικής διαδρομής της Ένωσης στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα οποία η ΕΕ θέτει στο επίκεντρο των πολιτικών της, των δράσεών της και της οντότητάς της.
Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε ότι είναι υψίστης σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση να έχει ήδη κινήσει τη σχετική διαδικασία, προκειμένου να είναι σε θέση να υπογράψει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών όταν έλθει η κατάλληλη στιγμή. Αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, την αποδοχή της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου, καθώς και την ενίσχυση των διασφαλίσεων για τους πολίτες. Επίσης, σημαίνει -τρόπος του λέγειν- ότι θα συγκλίνουν, κατά κάποιον τρόπο, και οι διαφορετικές νομοθεσίες περί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ελευθεριών που συνυπάρχουν στην Ευρώπη: οι εθνικές νομοθεσίες -οι υφιστάμενες διασφαλίσεις σε καθεμία από τις ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες είναι δημοκρατικές χώρες που σέβονται και υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα- η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία αποτελεί ακόμα μία νομοθετική πράξη στην οποία δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη μόνο τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ακόμα και αν δεν ανήκουν στην Ένωση.
Για τον λόγο αυτόν, προσβλέπουμε σε μια διαδικασία σύγκλισης των εν λόγω νομοθετικών πράξεων και τούτο θα αποτυπωθεί στην υπογραφή της Σύμβασης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στις 17 Μαρτίου, η Επιτροπή υπέβαλε σύσταση για την έναρξη των διαπραγματεύσεων σχετικά με την υπογραφή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης από την Ένωση. Έκτοτε, το Συμβούλιο έχει καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επιτάχυνση των διαβουλεύσεων επί της διαπραγματευτικής εντολής. Στο Συμβούλιο υπάρχει ομάδα εργασίας η οποία πραγματοποιεί τις διαβουλεύσεις σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το Συμβούλιο έχει λάβει πολύ σοβαρά υπόψη όλες τις εντολές του πρωτοκόλλου 8, το οποίο αποτελεί το νομικό σημείο αναφοράς εν προκειμένω, για παράδειγμα: την ενδεχόμενη συμμετοχή της Ένωσης στα ελεγκτικά όργανα της Ευρωπαϊκής Σύμβασης και την ανάγκη σεβασμού των αρμοδιοτήτων της Ένωσης και των αρμοδιοτήτων των θεσμικών οργάνων. Έχει λάβει εξίσου υπόψη την ανάγκη του διορισμού δικαστή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συμμετοχής του παρόντος Κοινοβουλίου στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και της συμμετοχής της Ένωσης στην Επιτροπή των Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης κατά την άσκηση καθηκόντων που αφορούν την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το Συμβούλιο έχει επίσης παρακολουθήσει πολύ προσεκτικά τις συζητήσεις και τις ακροάσεις που διεξήχθησαν στο Κοινοβούλιο τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, και λαμβάνει πάρα πολύ σοβαρά υπόψη τις απόψεις που διατυπώθηκαν από το Κοινοβούλιο στο πλαίσιο του σχεδίου έκθεσης που εκπόνησαν οι Ramón Jáuregui Atondo, Kinga Gál και Cristian Dan Preda. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της ισπανικής Προεδρίας, και τη θέση του Συμβουλίου, η εντολή για τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οι οποίες θα είναι χρονοβόρες και φύσει τεχνικές και σύνθετες, αναμένεται να εγκριθεί πριν από το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2010.
Viviane Reding
Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. - (EN) Κυρία Πρόεδρε, ο συνάδελφός μου Olli Rehn έχει ήδη εκφράσει τη θέση και τα συλλυπητήρια της Επιτροπής σχετικά με την τραγωδία στην Ελλάδα, και, για τον λόγο αυτόν, επιτρέψτε μου να αναφερθώ απλώς στον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να προωθήσουμε περαιτέρω το έργο μας, διότι θα είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την ολοκλήρωση του συστήματος προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο εσωτερικό της Ένωσης, και η προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία κατοχυρώνεται στη Συνθήκη της Λισαβόνας, δεν συνιστά δικαίωμα επιλογής. Συνιστά στόχο, όπως μόλις διατυπώθηκε πολύ εύστοχα από την Προεδρία, αλλά αυτή η προσχώρηση αποτελεί ένα μόνο από τα τέσσερα στοιχεία μιας λίαν φιλόδοξης και περιεκτικής πολιτικής για τα θεμελιώδη δικαιώματα στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Καταρχάς, με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας, καθίσταται νομικά δεσμευτικός ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, και τούτος ο νομικά δεσμευτικός Χάρτης αποτελεί τον πιο σύγχρονο προσδιορισμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων παγκοσμίως όσον αφορά την πολιτική δέσμευση έναντι των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τη σαφήνεια και την ασφάλεια του δικαίου, και κατοχυρώνει όλα τα δικαιώματα που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση. " έννοια και το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω δικαιωμάτων είναι ταυτόσημα με εκείνα που καθορίζονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση, αλλά ο Χάρτης προχωρά παραπέρα. Στο περιεχόμενό του εντοπίζουμε, επί παραδείγματι, την αποκαλούμενη τρίτη γενιά θεμελιωδών δικαιωμάτων: προστασία των δεδομένων, διασφαλίσεις στον τομέα της βιοηθικής ή της χρηστής και διαφανούς διοίκησης. Το επίπεδο προστασίας που παρέχεται από τον Χάρτη πρέπει πάντα να είναι τουλάχιστον το ίδιο υψηλό με εκείνο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης. Σε πολλές περιπτώσεις είναι υψηλότερο.
Δεύτερον, διαπιστώνεται η προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως προτεραιότητας στο πλαίσιο του προγράμματος της Στοκχόλμης, το οποίο καθορίζει τις στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην Ευρώπη.
Τρίτον, παρατηρείται η δημιουργία ενός νέου χαρτοφυλακίου -δικαιοσύνη, θεμελιώδη δικαιώματα και ιθαγένεια- το οποίο καταδεικνύει την ιδιαίτερη σημασία που προσδίδει η Επιτροπή στην ενίσχυση της δικής της δράσης στον συγκεκριμένο τομέα.
Τέταρτον και τελευταίο, αναφέρεται η προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση. Τούτη θα διασφαλίζει σε κάθε πρόσωπο το οποίο ισχυρίζεται ότι έχει πέσει θύμα παραβίασης της Ευρωπαϊκής Σύμβασης από οιοδήποτε θεσμικό ή άλλο όργανο της Ένωσης τη δυνατότητα υποβολής καταγγελίας κατά της Ένωσης ενώπιον του Δικαστηρίου του Στρασβούργου, υπό τους ίδιους όρους που διέπουν και τις καταγγελίες κατά κρατών μελών. Από πολιτική άποψη, η προσχώρηση αυτή σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναβεβαιώνει τον καίριο ρόλο που διαδραματίζει το καθεστώς της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη -στη διευρυμένη Ευρώπη, και όχι μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση- ωστόσο, με την προσχώρησή της στην εν λόγω Σύμβαση, η Ευρωπαϊκή Ένωση εστιάζει το επίκεντρό της στο καθεστώς του Στρασβούργου, και το καθεστώς αυτό είναι ένα καθεστώς εξωτερικού δικαστικού ελέγχου στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων, διότι υποβάλλουμε πλέον πλήρως και επισήμως την έννομη τάξη μας σε αυτόν τον έλεγχο. Τούτο, ασφαλώς, θα ενισχύσει τόσο την εσωτερική όσο και την εξωτερική αξιοπιστία της ισχυρότατης δέσμευσης της ΕΕ έναντι των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Πριν από τα μέσα Μαρτίου, η Επιτροπή είχε προτείνει στο Συμβούλιο διαπραγματευτική εντολή. Το πρωτόκολλο 8 της Συνθήκης της Λισαβόνας απαιτεί την παροχή ορισμένων ουσιωδών εγγυήσεων στο πλαίσιο μιας συμφωνίας επί της προσχώρησης, διότι οφείλουμε να διαφυλάξουμε τα ειδικά χαρακτηριστικά του κοινοτικού δικαίου, και η σύσταση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο λαμβάνει πλήρως υπόψη τις εν λόγω απαιτήσεις. Θέλω απλώς να αναφερθώ σε δύο από αυτές.
Είναι προφανές ότι η προσχώρηση δεν πρέπει να επηρεάζει τις αρμοδιότητες και τις εξουσίες της Ένωσης, όπως τούτες ορίζονται στις Συνθήκες, και η σχετική διάταξη στη συμφωνία προσχώρησης θα πρέπει να το καθιστά αυτό απολύτως σαφές. Ομοίως, η προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν πρέπει να επηρεάζει την ιδιαίτερη κατάσταση των κρατών μελών ούτε όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ούτε όσον αφορά τα συναφή πρωτόκολλα ή τυχόν άλλες επιφυλάξεις. Κατά συνέπεια, οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η συμφωνία προσχώρησης θεσπίζει υποχρεώσεις δυνάμει των ουσιαστικών διατάξεων των Συμβάσεων αποκλειστικά σε ό,τι αφορά τις πράξεις και τα μέτρα που εγκρίνονται από τα θεσμικά ή τα λοιπά όργανα της Ένωσης.
Επί του παρόντος, η Επιτροπή επιδιώκει την ομαλή ένταξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο καθεστώς της Ευρωπαϊκής Σύμβασης. Επομένως, η προσχώρηση θα πρέπει να διατηρεί τα ουσιαστικά και διαδικαστικά χαρακτηριστικά του εν λόγω καθεστώτος. Μολαταύτα, η προσχώρηση πρέπει να πληροί δύο προϋποθέσεις. Πρώτον, όπως ήδη ανέφερα, πρέπει να διαφυλαχθούν τα ειδικά χαρακτηριστικά του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης· η διατήρηση του Δικαστηρίου και των προνομίων του μετά την προσχώρηση συνιστά μείζον ζήτημα. Έχουν τεθεί υπό συζήτηση ενδιαφέρουσες προτάσεις, οι οποίες αποβλέπουν στη συμμετοχή του Δικαστηρίου σε περιπτώσεις στις οποίες διακυβεύεται η συμβατότητα μιας νομικής πράξης ενώπιον του Δικαστηρίου του Στρασβούργου, χωρίς να έχει προηγηθεί προδικαστική παραπομπή. Οι προτάσεις αυτές μπορούν να διατυπωθούν κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να μην απαιτείται τροποποίηση της Συνθήκης και αξίζουν εμπεριστατωμένης ανάλυσης και συζήτησης στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας του Συμβουλίου. Γνωρίζω ότι η ισπανική Προεδρία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια, προκειμένου να επισπεύσει τη διεξαγωγή αυτών των συζητήσεων.
Δεύτερον, είναι σημαντικό να εξεταστεί η ειδική κατάσταση της Ένωσης ως ξεχωριστής νομικής οντότητας -που διαθέτει αυτόνομες αρμοδιότητες- η οποία θα καταστεί συμβαλλόμενο μέρος, μαζί με τα κράτη μέλη, σε έναν μηχανισμό που δεν προοριζόταν, αρχικά, για τον σκοπό αυτόν -προοριζόταν για τα επιμέρους κράτη μέλη- και, ως εκ τούτου, απαιτείται περιορισμένος αριθμός τεχνικών και διαδικαστικών προσαρμογών στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση σε ό,τι αφορά τον ειδικό χαρακτήρα του κοινοτικού δικαίου. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και ο επονομαζόμενος "μηχανισμός αντισυμβαλλομένου".
Είναι καίριας σημασίας να ληφθεί υπόψη η αποκεντρωμένη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου από τα κράτη μέλη. Με τον εν λόγω μηχανισμό, θα εκχωρείται στην Ένωση το δικαίωμα να παρίσταται ως διάδικος στην εκδίκαση υποθέσεων κατά κρατών μελών, στις οποίες διακυβεύεται το δίκαιο της Ένωσης.
Από θεσμική σκοπιά, θα ήθελα επίσης να επισημάνω τη θέση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να συμμετέχουν στα όργανα της Σύμβασης επί ίσοις όροις με τους εκπροσώπους άλλων συμβαλλομένων μερών. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι η εκλογή δικαστή για έκαστο συμβαλλόμενο μέρος αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις αρχές της Σύμβασης. " εν λόγω αρχή διασφαλίζει την αντιπροσώπευση εκάστου νομικού συστήματος στο Δικαστήριο· αποτυπώνει επίσης το σύστημα συλλογικών διασφαλίσεων, όπως καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση, στο οποίο απαιτείται η συμμετοχή εκάστου συμβαλλομένου μέρους, και τούτο συνεπάγεται την ανάγκη εκλογής εκ μέρους της Ένωσης ενός μόνιμου δικαστή πλήρους δικαιοδοσίας, ο οποίος θα έχει τα ίδια καθήκοντα με τους ομολόγους του και θα δύναται να παρεμβαίνει σε όλες τις υποθέσεις.
Δεν θα επαρκούσε ένας ειδικός δικαστής ο οποίος θα παρενέβαινε αποκλειστικά στην εκδίκαση υποθέσεων κατά της Ένωσης ή υποθέσεων που αφορούν το κοινοτικό δίκαιο. Όσον αφορά δε τη μέθοδο εκλογής του εν λόγω δικαστή, δέον είναι να εφαρμοστεί και εν προκειμένω η τυπική διαδικασία που προβλέπεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση. Αυτό σημαίνει ότι η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης εκλέγει τον συγκεκριμένο δικαστή από κατάλογο τριών υποψηφίων που υποβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Φρονούμε ότι θα πρέπει να επιτρέπεται η συμμετοχή κατάλληλου αριθμού βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις συνεδριάσεις της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης για την εκλογή των δικαστών του Δικαστηρίου του Στρασβούργου.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους εισηγητές των Επιτροπών AFCO και LIBE, ήτοι τον κ. Jáuregui και την κ. Gál, για την εξαιρετική συνεργασία τους στον συγκεκριμένο φάκελο, και να δηλώσω ότι η ακρόαση που διοργανώθηκε από την Επιτροπή AFCO στις 18 Μαρτίου ήταν πράγματι εξαιρετικά επωφελής. Με χαροποιεί επίσης το γεγονός ότι η ισπανική Προεδρία του Συμβουλίου προσέδωσε υψηλή προτεραιότητα στον παρόντα φάκελο. Για τον λόγο αυτόν, είμαι πεπεισμένη ότι θα είμαστε σε θέση να ξεκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις επί της προσχώρησης μετά το καλοκαίρι. Θα διασφαλίσω ότι η Επιτροπή, ως διαπραγματευτικός εκπρόσωπος της Ένωσης, θα τηρεί πλήρως ενήμερο το Κοινοβούλιο καθ' όλη τη διάρκεια της διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Κυρία Πρόεδρε, θεωρώ περιττό να υπογραμμίσουμε εκ νέου, ειδικά σήμερα, τη σημασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων για την Ευρώπη και τη σημασία τους για όλες τις πράξεις που προτείνουμε. Είμαι βέβαιη ότι η Ένωση δεν θα δυσκολευθεί να ανταποκριθεί στα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, αλλά προσχωρώντας στη Σύμβαση θα ενισχύσει αναμφίβολα την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρώπη, και εννοώ την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων εκάστου ανθρώπου που ζει στην Ευρώπη.
Μαριέττα Γιαννάκου
εξ ονόματος της Ομάδας PPE. - Κυρία Πρόεδρε, προσυπρογράφω απολύτως τις δηλώσεις του υπουργού κ. López Garrido εκ μέρους της ισπανικής Προεδρίας καθώς και της Αντιπροέδρου κ. Reding και θέλω να συγχαρώ τον κ. Jáuregui Atondo και την κ. Gál για τις εισηγήσεις τους και τη δουλειά που πραγματοποίησαν.
" προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης και στα Πρωτόκολλά της αποτελεί εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας και διευρύνει την προστασία στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τους πολίτες της. Διαμορφώνεται έτσι ένα πανευρωπαϊκό σύστημα προστασίας των θεμελιωδών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που καλύπτεται από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο ενώ, ταυτόχρονα, εκτός από την εξωτερική προστασία η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκτά έναν εξωτερικό φορέα προστασίας με διεθνή χαρακτήρα, ενισχύοντας την αξιοπιστία της και έναντι τρίτων χωρών από τις οποίες συχνά αξιώνει, στο πλαίσιο των διμερών σχέσεων, να σέβονται την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Κυρία Πρόεδρε, η συζήτηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες συμπίπτει σήμερα με τη δολοφονία τριών πολιτών, εργαζομένων, από ακραία και περιθωριακά στοιχεία στη χώρα μου, στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων εναντίον των μέτρων της κυβέρνησης που αφορούν την οικονομική κρίση. Θέλω, εκτός από τη συντριβή και την οδύνη μου και εκ μέρους των συναδέλφων μου της μείζονος αντιπολίτευσης στην Ελλάδα, να σημειώσω ότι η πολιτική μας παράταξη είναι αποφασισμένη να συμβάλει ουσιαστικά στη διασφάλιση της δημοκρατίας και την απρόσκοπτη λειτουργία των θεσμών.
Κυρίες και κύριοι, σεβόμαστε τα χρήματα που μας δίνονται αυτήν την κρίσιμη στιγμή από τους εταίρους μας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και δεσμευόμαστε να συνεισφέρουμε ώστε να γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές για να ξεπεραστεί αυτή η κρίση. Ως υπεύθυνο κόμμα θα συμβάλουμε στην προσπάθεια για την προστασία της ομαλότητας και την ενότητα του ελληνικού λαού απομονώνοντας τα ακραία στοιχεία που υπονομεύουν τη δημοκρατία μας.
Ramón Jáuregui Atondo
Κυρία Πρόεδρε, εάν θα έπρεπε να συνοψίσω τη σημερινή μας συζήτηση σε μία μόνο ιδέα, θα έλεγα δυνατά και ξεκάθαρα στο ευρωπαϊκό κοινό ότι, για πρώτη φορά, θα έχει στη διάθεσή του ένα δικαστήριο το οποίο θα διασφαλίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες του έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των επιμέρους χωρών κατά την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου.
" βασική ιδέα είναι η θέσπιση ενός νέου δικαστηρίου για τους ευρωπαίους πολίτες, του Δικαστηρίου του Στρασβούργου, το οποίο θα διασφαλίζει το δίκαιο της Ένωσης και την εφαρμογή του σε έκαστο κράτος μέλος, πληρουμένων των ελάχιστων εγγυήσεων που βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ιδέας. Αυτές οι ελάχιστες εγγυήσεις αποτελούν τμήμα του ομφάλιου λώρου, της ιστορικής διεργασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. " εν λόγω διεργασία είναι μια εκπολιτιστική διαδικασία ολοκλήρωσης, η οποία ερείδεται στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια -στην αξιοπρέπεια των ανθρώπων- και λαμβάνει μορφή μέσω της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, του κράτους προνοίας που βασίζεται στο κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
" Συνθήκη της Λισαβόνας μάς προσέφερε την ευκαιρία να τυποποιήσουμε, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Χάρτη, ο οποίος αποτελεί, όπως είπε η κ. Reding, τον πιο ολοκληρωμένο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων που έχει καταρτιστεί στον συγκεκριμένο τομέα, και αξιώνει από εμάς να μετέχουμε στο Δικαστήριο του Στρασβούργου.
Αυτό ακριβώς πρόκειται να εγκρίνουμε τώρα. Ξέρω ότι υπάρχουν πολλά τεχνικά προβλήματα, αλλά θέλω απλώς να τονίσω τη σημασία της ταχύτητας και της αποτελεσματικότητας με την οποία εργάστηκε η Επιτροπή, καθορίζοντας ειδική εντολή, η οποία μας επιτρέπει να προωθήσουμε περαιτέρω τις εν λόγω διαπραγματεύσεις.
Θα ήθελα να σας συγχαρώ, κυρία Reding, για το έργο σας, το οποίο, επαναλαμβάνω, ήταν ταχύ και αποτελεσματικό, και θα ήθελα επίσης να συγχαρώ την ισπανική Προεδρία. Θα ήθελα να ανακοινώσω ότι, κατά την προσεχή περίοδο συνόδου, θα εγκρίνουμε τη σχετική έκθεση του Κοινοβουλίου, και θα ήθελα να ζητήσω την παρακολούθηση, την ενημέρωση και τη στήριξή σας στο πλαίσιο αυτών των διαπραγματεύσεων, οι οποίες είναι πολύπλοκες, αλλά πολύ σημαντικές για την Ευρώπη.
Cecilia Wikström
Κυρία Πρόεδρε, η προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση περιλαμβανόταν επί μακρόν στην ημερήσια διάταξη. Τώρα πλέον παρέχεται νομική βάση για την ολοκλήρωση της προσχώρησης. Τούτο μπορεί να μας χαροποιεί όλους. " προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση συνεπάγεται τη συμπλήρωση και την ενίσχυση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, την καλύτερη προστασία των πολιτών στα κράτη μέλη μας έναντι των δραστηριοτήτων της ΕΕ και την καλύτερη εναρμόνιση των νομικών πρακτικών στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μεταξύ των δύο Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων, της Χάγης και του Στρασβούργου.
Με την προσχώρησή τους στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα υπόκεινται πλέον στην απονομή δικαιοσύνης από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Τούτο θα διασφαλίζει την ανεξάρτητη εξωτερική παρακολούθηση του σεβασμού των ανθρωπίνων θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών από την ΕΕ.
Πρόκειται για λίαν σημαντικό βήμα προόδου. Είναι πολύ εύκολο να καθησυχαστεί κανείς με την πεποίθηση ότι στην Ευρώπη έχουμε απαλλαχθεί από τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττονται σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Ως κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαθέτουμε νόμους, καθεστώτα και βαθιά ριζωμένες ευρωπαϊκές αξίες που διαφυλάσσουν τα δικαιώματά μας. Σύμφωνα με το κείμενο της εισαγωγής της Συνθήκης της Λισαβόνας, η ελευθερία της έκφρασης, η ελευθερία του Τύπου και η ελευθερία της θρησκείας αποτελούν ευρωπαϊκές ελευθερίες που πρέπει να είναι σεβαστές σε ολόκληρη την Ένωση, χωρίς καμία εξαίρεση. Δυστυχώς, αυτό δεν ισχύει πάντα, δεδομένου ότι υπάρχουν κράτη μέλη τα οποία παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα στην ΕΕ. Είναι εξίσου λυπηρό το γεγονός ότι εμείς, στο παρόν Σώμα, παραμένουμε αδρανείς και επιτρέπουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο.
Με την προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση και την προοπτική της ενίσχυσης και συμπλήρωσης των ελευθεριών και των δικαιωμάτων των πολιτών, θα είναι σημαντικό εμείς, στο Κοινοβούλιο, να νομοθετούμε και να ενεργούμε σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση. " αλήθεια είναι ότι απομένει ακόμα μεγάλος όγκος εργασιών που πρέπει να πραγματοποιηθούν στα κράτη μέλη μας, προκειμένου να διευθετήσουμε πρωτίστως τα δικά μας προβλήματα και να εφαρμόσουμε στην πράξη τις υψηλές ιδέες που αποτελούν τις κοινές αξίες μας.
Heidi Hautala
εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. - (FI) Κυρία Πρόεδρε, είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι αναγνωρίζουμε την εγγενή αξία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μολονότι έχουν και "οργανική" αξία, στοιχείο που συνειδητοποιώ κατά τις συνομιλίες μου με εκπροσώπους τρίτων χωρών υπό την ιδιότητά μου ως προέδρου της Υποεπιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Σήμερα, μάλιστα, συνομίλησα με ορισμένους βουλευτές του μαροκινού κοινοβουλίου. Είναι θαυμάσιο που μπορώ να τους δηλώσω ότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει έμφαση στην σημασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο των δικών της δραστηριοτήτων και δεν προσπαθεί απλώς να διδάξει στους άλλους τη σπουδαιότητα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Με τον τρόπο αυτόν, μπορούμε να εξηγήσουμε στους εκπροσώπους τρίτων χωρών ότι η προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σημαίνει πράγματι ότι οι δραστηριότητές μας υπόκεινται σε εξωτερικό έλεγχο, όπως έχει ήδη διευκρινιστεί στην παρούσα Αίθουσα. Μπορώ επίσης να δηλώσω ότι, για πρώτη φορά, έχουμε αρμόδιο Επίτροπο ειδικά για τα θέματα αυτά σε νομικό πλαίσιο.
Θα ήθελα να αναφέρω ότι η προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δεν θα επιλύσει προφανώς το πρόβλημα του υπερβολικού φόρτου εργασίας που αντιμετωπίζει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Δέον είναι να εξετάσουμε ενδεχόμενους τρόπους επίλυσης του συγκεκριμένου προβλήματος, το οποίο έχει ανακύψει λόγω εκκρεμουσών υποθέσεων που χρήζουν διεκπεραίωσης.
Θα ήθελα επίσης να προτρέψω σθεναρά την Ένωση να λάβει και την απόφαση να εναρμονιστεί με τα διάφορα χρήσιμα πρόσθετα πρωτόκολλα που αφορούν παρεμφερή ζητήματα, όπως την εναντίωση στα βασανιστήρια ή την καταπολέμηση του ρατσισμού, καθώς και με πιο αποτελεσματική νομοθεσία.
Zbigniew Ziobro
Κυρία Πρόεδρε, ο αντίκτυπος από την υπογραφή της συμφωνίας προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών θα είναι, κατά τα φαινόμενα, περιορισμένος, διότι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση ήταν επί μακρόν αποδεκτή ως μέτρο του προτύπου προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη. Έλαβε αυτό το καθεστώς στο πλαίσιο τόσο του ευρωπαϊκού δικαίου όσο και των τομέων πολιτικής στα επιμέρους κράτη μέλη.
Εντούτοις, είναι εξίσου απαραίτητο να επισημανθούν ορισμένα προβλήματα που είναι πιθανόν να ανακύψουν λόγω ανταγωνιστικής δικαιοδοσίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον τομέα των δικαστικών αποφάσεων που ενδέχεται να εκδίδονται. Ως εκ τούτου, το ζήτημα πρέπει να υποβληθεί σε ενδελεχή ανάλυση, ούτως ώστε να προληφθούν τυχόν σφάλματα που ενδέχεται να διαπραχθούν αργότερα και θα χρήζουν διόρθωσης.
Επιπλέον, είναι δυνατόν να θεωρηθεί ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, καθώς και η ερμηνεία του τελευταίου όσον αφορά τη νομοθεσία της ΕΕ, θα υποβάλλονται σε αξιολόγηση από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Με τον τρόπο αυτόν, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θα αποκτήσει σημαντική δικαιοδοσία επί των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Τούτου δοθέντος, κρίνεται σκόπιμη η εξέταση όλων των νομικών επιπτώσεων μιας τέτοιας απόφασης, προκειμένου να αποφεύγεται οιαδήποτε εσπευσμένη ενέργεια. Συγχρόνως, θα πρέπει να εξεταστεί και το ενδεχόμενο μεταρρύθμισης της λειτουργίας αμφότερων των σημαντικών Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων.
Krisztina Morvai
(HU) Ως δικηγόρος με δράση στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αδυνατώ να κατανοήσω ποια θα είναι η προστιθέμενη αξία για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των πολιτών της Ευρώπης, εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση προσχωρήσει στην ίδια Σύμβαση για τα δικαιώματα του ανθρώπου στην οποία έχει ήδη προσχωρήσει έκαστη ευρωπαϊκή χώρα. Επιτρέψτε μου, παρακαλώ, να αποσαφηνίσω μερικούς συσχετισμούς, διότι, από ό,τι αντιλαμβάνομαι, οι συνάδελφοί μας που δεν είναι νομικοί έχουν παραπλανηθεί σε σημαντικό βαθμό. " κατάσταση έχει ως εξής: υπάρχει μία πράξη για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η οποία είναι όντως πολύ σημαντική, γνωστή ως Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. " Σύμβαση αυτή δεν έχει τεθεί σε ισχύ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά από τον οιονεί δίδυμο οργανισμό της, το Συμβούλιο της Ευρώπης.
Εάν μια χώρα παραβιάζει τα δικαιώματα ενός πολίτη της, όπως αυτά ορίζονται και προβλέπονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση, ο συγκεκριμένος πολίτης δικαιούται να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο και να επιδιώξει έννομη προστασία ή επιβολή της άσκησης των δικαιωμάτων του έναντι της εν λόγω χώρας. Όπως είναι σε όλους γνωστό, η δυνατότητα αυτή παρέχεται πλέον σε όλους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αμφιβάλλω εάν υπάρχει ανάμεσά μας έστω και ένα κράτος μέλος το οποίο δεν έχει την εμπειρία κάποιας υπόθεσης, στην οποία ένας πολίτης της χώρας του απείλησε να φθάσει έως το Στρασβούργο, και τελικά όντως προσέφυγε στο Δικαστήριο και δικαιώθηκε έναντι του κράτους μέλους στο οποίο ανήκει. Επομένως, ποιο είναι το νέο στοιχείο, ποια είναι η προστιθέμενη αξία, πέραν του διορισμού ενός ατόμου, που ανήκει στο δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην ακριβοπληρωμένη θέση του δικαστή στο Στρασβούργο;
Kinga Gál
(HU) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Υπουργέ, κυρία Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, η σημερινή μας συζήτηση αποτελεί ιστορική ευκαιρία στην πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συζητούμε σήμερα εδώ ένα θέμα που φαινόταν να συνιστά προ ετών ανυπέρβλητο εμπόδιο: την εντολή της Επιτροπής κατά τις διαπραγματεύσεις της προσχώρησης της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. " εν λόγω Ευρωπαϊκή Σύμβαση επικυρώθηκε προ εξηκονταετίας, και, κατά τη διάρκεια των εξήντα αυτών ετών, ενέπνευσε σε πολλούς πολίτες την πίστη ότι η απονομή δικαιοσύνης είναι δυνατή ακόμα και κατά του ίδιου του κράτους στο οποίο ανήκουν. Αυτό που έχει ήδη αναφέρει η Επίτροπος, κ. Reding, συνδέεται στενά με την παρούσα συζήτηση, και, συνεπώς, θα πρέπει να τονιστεί επανειλημμένως, ήτοι ότι ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων έχει καταστεί νομικά δεσμευτικός από τον προηγούμενο Δεκέμβριο. Το συγκεκριμένο έγγραφο συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον προοδευτικών εγγράφων στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
" Ευρωπαϊκή Σύμβαση ενισχύει τον Χάρτη και ο Χάρτης συμπληρώνει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση. Από τον Δεκέμβριο του προηγούμενου έτους, η Συνθήκη της Λισαβόνας δεσμεύει την ΕΕ να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Κατόπιν τούτου, στόχος μας πρέπει να είναι η διασφάλιση της βέλτιστης εφαρμογής της. Το πιο σημαντικό ερώτημα εν προκειμένω αφορά την προστιθέμενη αξία που θα προσδώσει η Ευρωπαϊκή Σύμβαση στη ζωή των πολιτών της ΕΕ. " έκθεσή μου σχετικά με την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση εκπονήθηκε με γνώμονα αυτό το ερώτημα, και επικυρώθηκε ομόφωνα από την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων. Συνεπώς, θα ήθελα να ζητήσω από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση θα αποφέρει πράγματι αξία, προστιθέμενη αξία για τους πολίτες της ΕΕ, χωρίς να δημιουργεί υπερβολικές προσδοκίες.
Παράλληλα, αρκετά θέματα χρήζουν αποσαφήνισης στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων. Ένα από τα ουσιώδη ζητήματα αφορά τη σχέση μεταξύ των δικαστηρίων. Προϋπόθεση αποτελεί επίσης η προηγούμενη, πλήρης, εξάντληση των εγχώριων ένδικων μέσων. Ταυτόχρονα, θεωρώ σημαντικό να ληφθεί υπόψη, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ότι η μεταρρύθμιση της λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο θα συμπέσει με την προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση. " προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση θα αποτελέσει μοναδική δοκιμασία, αλλά τούτο δεν πρέπει να θέσει σε κίνδυνο οτιδήποτε βρίσκεται ήδη σε λειτουργία όσον αφορά την επιβολή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. " προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση μπορεί να στεφθεί με επιτυχία μόνο εάν ενισχύει πραγματικά τα ήδη λειτουργούντα θεσμικά όργανα και εάν επιτρέπει την πρόσβαση των πολιτών σε αυτά. Δέον είναι να μεριμνήσουμε ούτως ώστε να μην εκθέσουμε σε κίνδυνο την εν λόγω διαδικασία και να διασφαλίσουμε ότι, μέσα στο κύμα του ενθουσιασμού μας, "δεν θα πετάξουμε και το μωρό μαζί με τα νερά της σκάφης", όπως το θέτει με τόσο γλαφυρό τρόπο η ουγγρική παροιμία. Εκτιμώ ότι πρόκειται για πολύ σημαντική στιγμή και ότι βαδίζουμε επί της σωστής οδού. Θα ήθελα να ζητήσω από την Επιτροπή και το Συμβούλιο να προσδιορίσουν την εντολή τους και να διεξαγάγουν τις επικείμενες διαπραγματεύσεις ενισχύοντας τα προαναφερθέντα.
Κυρία Gál, θα ήθελα να πω ότι είστε η πρώτη βουλευτής της Ουγγαρίας που βλέπω αφότου πληροφορηθήκαμε την είδηση ότι ο συνάδελφος βουλευτής και φίλος, κ. Pál Schmitt, εξελέγη πρόεδρος του ουγγρικού κοινοβουλίου. Θα ήθελα να δηλώσω ότι θα μας λείψει οπωσδήποτε ο φίλος μας, κ. Schmitt, αλλά σας ζητώ να του μεταβιβάσετε επισήμως τα συγχαρητήριά μας, και είμαι βέβαιος ότι θα επιτελέσει θαυμάσιο έργο ως επικεφαλής του κοινοβουλίου της χώρας του.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Μολονότι όλα τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση, η προχώρηση της ΕΕ στο σύνολό της δεν θα αποτελέσει μόνο μια νέα διάσταση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΕ, αλλά και -θα ήθελα να το επισημάνω αυτό- ένα νομικό και πολιτικό μήνυμα για τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της Ευρώπης. Θα ήθελα επίσης να συνταχθώ με την άποψη ότι, σε συνδυασμό με την προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά και η ευρείας κλίμακας έγκριση νομοθεσίας για τον καθορισμό του πεδίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων - η έγκριση ενός αναθεωρημένου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για την Ένωση συνολικά, επί παραδείγματι, θα αποτελούσε σαφώς ευπρόσδεκτο μέτρο.
" προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση εγείρει επίσης το ερώτημα της πολιτικής εκπροσώπησης της Ένωσης στα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Παράλληλα, πολλοί εκφράζουν την άποψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να διαδραματίσει εξίσου ενεργό ρόλο στη συγκεκριμένη διαδικασία. Συμφωνώ καταρχήν με αυτήν την άποψη, κυρία Επίτροπε, αλλά φοβούμαι ότι η διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων των επιμέρους στοιχείων της, δεν θα είναι διόλου εύκολη. Παρότι συμμερίζομαι επί του παρόντος τον ενθουσιασμό σας -και, ασφαλώς, το Συμβούλιο αξίζει επίσης τις ευχαριστίες μας για το άρτιο έργο του- πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για το γεγονός ότι η διαδικασία αυτή θα είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και ότι έχουμε ακόμα μεγάλο έργο να επιτελέσουμε προς αυτήν την κατεύθυνση.
Marek Henryk Migalski
(PL) Κύριε Πρόεδρε, η Ευρωπαϊκή Ένωση θεμελιώνεται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πρόκειται, ουσιαστικά, για μία από τις πιο εκλεπτυσμένες πτυχές του θεσμού μας. Έχω, όμως, την εντύπωση ότι αναπτύσσουμε αυτά τα ανθρώπινα δικαιώματα αποκλειστικά για τους δικούς μας πολίτες. Το ίδιο επεσήμαναν η κ. Beňová και η κ. Wikström. Ωστόσο, αποκομίζω την εντύπωση ότι αγνοούμε το στοιχείο στο οποίο αναφέρθηκε η κ. Hautala, και εννοώ τις προσπάθειες διάδοσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτός της ΕΕ. Είμαι πεπεισμένος ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στερείται δέσμευσης σε αυτόν τον τομέα.
Επικροτώ με αισιοδοξία την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση, διότι παρέχει τη δυνατότητα για ορισμένου βαθμού συνέπεια στο καθεστώς των δικαιωμάτων και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δέον είναι να έχουμε κατά νου ότι, κατά τη θέσπιση νέων δικαιωμάτων, δεν πρέπει να περιορίζονται άλλες ελευθερίες. Πρόκειται, φυσικά, για θέμα συζήτησης μεταξύ φιλοσόφων και θεωρητικών του δικαίου, ωστόσο δεν παύει να υπάρχει αυτή η διάσταση μεταξύ δικαιωμάτων και ελευθεριών. Τούτου δοθέντος, αμφότεροι οι νομοθέτες και, αργότερα, οι δικαστές που επιβάλλουν το δίκαιο, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη αυτό το στοιχείο.
Angelika Werthmann
(DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, το άρθρο 6 της Συνθήκης της Λισαβόνας ορίζει ότι η ΕΕ προσχωρεί στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία αντιπροσωπεύει την ενίσχυση του καθεστώτος των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο εσωτερικό της ΕΕ. " Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είναι εξαιρετικά σημαντική για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών στην Ευρώπη. " υπαγωγή μας στο εν λόγω νομικό σύστημα αναμένεται να ενισχύσει τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ, διότι οι τελευταίοι θα αποκτήσουν πρόσθετα μέσα έννομης προστασίας σε περίπτωση που θεωρούν ότι παραβιάζονται τα θεμελιώδη δικαιώματά τους.
Θεωρώ ότι η προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών συνιστά πολύ θετικό βήμα, διότι θα ευαισθητοποιήσει επίσης το κοινό έναντι της σημασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ και, ιδανικά, θα ενισχύσει την αξιοπιστία της ΕΕ στον τομέα των εξωτερικών της σχέσεων.
Rafał Trzaskowski
(EN) Κύριε Πρόεδρε, καταρχάς επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω αμφότερους τους εισηγητές μας -την κ. Kinga Gál και τον κ. Ramón Jáuregui Atondo- καθώς και την Επιτροπή και την Προεδρία.
(ES) Σας ευχαριστώ θερμά για το ιδιαίτερα επίπονο, αλλά αναγκαίο έργο που έχετε επιτελέσει.
(EN) Όταν συζητούσαμε για την προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου -και συζητούμε το θέμα αυτό στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία δέκα χρόνια, νομίζω- διατυπώνονταν παρά πολλές ανησυχίες σχετικά με το ζήτημα της ανταγωνιστικής δικαιοδοσίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, ότι θα έχουμε προβλήματα όσον αφορά τη δικαιοδοσία, ότι ενδέχεται να αμφισβητηθεί η αυτονομία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
Θεωρώ, όμως, ότι αυτό που επιτύχαμε στο έργο μας είναι ότι καταλήγουμε σε μια κατάσταση όπου τα εν λόγω δύο δικαστήρια μπορούν να αλληλοσυμπληρώνονται. Καταβάλαμε κάθε δυνατή προσπάθεια, προκειμένου να αποφύγουμε την ιεραρχική συλλογιστική και, στην πραγματικότητα, επιτύχαμε εντέλει τη γόνιμη αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών των δύο συστημάτων προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Λαμβανομένων υπόψη των πρόσφατων τάσεων, σύμφωνα με τις οποίες το ΔΕΚ ακολουθεί τη νομολογία του Δικαστηρίου του Στρασβούργου και το αντίστροφο, φρονώ ότι τα δύο συστήματα συνυπάρχουν και δεν τίθεται ουσιαστικά ζήτημα ανταγωνιστικής δικαιοδοσίας, επομένως, διαλύονται και οι περισσότερες ανησυχίες εν προκειμένω.
Στην πρόσφατη απόφαση της υπόθεσης Bosphorus, την οποία όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάνθηκε ότι δεν συντρέχει λόγος επανεξέτασης της υπόθεσης, διότι η ΕΕ, ως έχει, παρέχει επαρκές επίπεδο προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επομένως, το ερώτημα που εγείρεται είναι το εξής: γιατί χρειαζόμαστε την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση; Το ίδιο ερώτημα έχουν θέσει και συνάδελφοί μας στο παρόν Σώμα, και η απάντηση είναι ότι, ναι, την χρειαζόμαστε. Για ποιον λόγο την χρειαζόμαστε; Όχι μόνο για τη συμβολική της σημασία, η οποία είναι σημαντική, αλλά και επειδή ολόκληρο το σύστημα προστασίας των ανθρωπίνων δικιαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα αποκτήσει αξιοπιστία στα μάτια των πολιτών, οι οποίοι θα απολαύουν πλέον προστασίας έναντι των πράξεων της ΕΕ, και όχι μόνο έναντι των πράξεων των κρατών μελών, όπως ισχύει επί του παρόντος. Οι περιπτώσεις στις οποίες θα προσδίδεται προστιθέμενη αξία αφορούν καταστάσεις όπου δεν υφίσταται αποτελεσματική δικαστική προσφυγή ούτε σε εθνικό ούτε σε κοινοτικό επίπεδο - όταν, για παράδειγμα, ο ενάγων δεν νομιμοποιείται ή όταν δεν είναι δυνατόν να εναχθεί ενώπιον της δικαιοσύνης το ενεχόμενο όργανο της ΕΕ.
Προσχωρούμε στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση χάριν μεγαλύτερης συνοχής του συστήματος προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όχι για να υπονομεύσουμε την αξιοπιστία αυτού του συστήματος. Χρειαζόμαστε πίστη στο σύστημα, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αξιώνουμε να μην υποβάλλονται διακρατικές προσφυγές που αφορούν ισχυρισμούς περί μη συμμόρφωσης όταν η πράξη δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης. Αυτό αξιώνουμε, και θα πρέπει να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για τη θέσπιση σχετικής νομοθεσίας.
Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω ολόθερμα την Επιτροπή για τη σύσταση Γενικής Διεύθυνσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ανακαλώ στη μνήμη μου τα φοιτητικά μου χρόνια, όταν διάβαζα τα άρθρα του Joseph Weiler σχετικά με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κατέληγε στο συμπέρασμα ότι μπορούμε να δράσουμε κατά βούληση όσον αφορά την αίτηση προσχώρησης και την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αλλά όλες οι προσπάθειές μας θα αποβούν άκαρπες εάν δεν υπάρχει εφαρμογή και παρακολούθηση στο πλαίσιο της Επιτροπής.
Συνεπώς, χάρη σε εσάς, εντέλει, υπάρχει. Αισιοδοξώ ότι θα προχωρήσουμε περαιτέρω και θα επιτύχουμε καλύτερη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση από αυτήν που διαθέτουμε επί του παρόντος.
Csaba Sógor
(HU) Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής, διότι με την υπογραφή του πλέον θεμελιώδους ευρωπαϊκού εγγράφου σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προβαίνει σε ένα ακόμα βήμα προόδου προς την οικοδόμηση μιας πραγματικά ενιαίας Ευρώπης και ενισχύει την αξιοπιστία της στο πλαίσιο των παρεμβάσεών της έναντι παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε τρίτες χώρες. Εντούτοις, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι, στον τομέα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το Συμβούλιο της Ευρώπης προπορεύεται της Ευρωπαϊκής Ένωσης από πολλές πλευρές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ζητώ μετ' επιτάσεως από την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο υπογραφής και άλλων συμβάσεων του Συμβουλίου της Ευρώπης και να καταρτίσει εμπεριστατωμένο κατάλογο των διεθνών συνθηκών που έχουν συναφθεί στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης και θα μπορούσαν να μας συνδράμουν στη βελτίωση της ποιότητας της κοινοτικής νομοθεσίας περί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εάν αποφασίσουμε να προσχωρήσουμε σε αυτές.
Φρονώ ότι, προκειμένου να καταστεί πραγματικά η Ευρώπη χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαίου, θα είναι απαραίτητη η συνεργασία της με το Συμβούλιο της Ευρώπης και η υιοθέτηση των υφιστάμενων επιτευγμάτων του στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μεταξύ των εν λόγω επιτευγμάτων, δέον είναι να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στον Χάρτη για τις Περιφερειακές και Μειονοτικές Γλώσσες και τη σύμβαση πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, που καθορίζουν τις ελάχιστες απαιτήσεις για ζητήματα που αφορούν τις αυτόχθονες εθνικές μειονότητες, βάσει των ευρωπαϊκών αξιών, του σεβασμού της πολυμορφίας και των δικαιωμάτων που ορίζονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, και η πλειονότητα εξ αυτών έχουν υπογράψει και επικυρώσει τα προαναφερθέντα έγγραφα. Θα ήταν, λοιπόν, φυσικό επακόλουθο η επέκταση της νομοθεσίας της Ένωσης στον εν λόγω τομέα με τη συμπερίληψη των ευρέως επικυρωμένων συμβάσεων.
Elena Băsescu
(RO) " έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας διασφαλίζει την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Στην πραγματικότητα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο θα προστατεύει τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες έναντι των πράξεων της ΕΕ. Το γεγονός αυτό αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία, διότι τα κράτη μέλη έχουν μεταβιβάσει ουσιαστικές αρμοδιότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα ήθελα να τονίσω ότι η προσχώρηση δεν θα επηρεάσει την αρχή της αυτονομίας του κοινοτικού δικαίου, δεδομένου ότι το Δικαστήριο στο Λουξεμβούργο θα εξακολουθεί να αποτελεί το μοναδικό ανώτατο δικαστήριο που θα είναι αρμόδιο για όλα τα ζητήματα που αφορούν το δίκαιο της ΕΕ.
" Ρουμανία υπέγραψε την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το 1993. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι το άρθρο 20 του ρουμανικού συντάγματος ορίζει ότι οι διεθνείς κανονισμοί οι οποίοι διέπουν τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, και στους οποίους η Ρουμανία είναι συμβαλλόμενο μέρος, υπερισχύουν έναντι της εθνικής νομοθεσίας.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Κυρία Επίτροπε, είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι το Συμβούλιο της Ευρώπης διαθέτει ένα μέσο το οποίο έχει αναπτυχθεί περαιτέρω και λειτουργεί επί σειρά δεκαετιών, υπό την παρακολούθηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και ότι πρόκειται να συμμετάσχει σε αυτό και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε ό,τι αφορά την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των μειονοτήτων στην Ευρώπη, επεσήμανα επί μακρόν ότι ιδιαίτερη ανησυχία εγείρει το γεγονός ότι το Συμβούλιο της Ευρώπης διαθέτει λειτουργικό σύστημα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των μειονοτήτων, ενώ το πραγματικό πολιτικό βάρος στην Ευρώπη εναπόκειται στην Ένωση. Θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή στην άριστη έκθεση της εισηγήτριας, κ. Kinga Gál, στην οποία επισημαίνεται ότι το συναφές νομικό προηγούμενο ή η νομολογία χρησιμοποιείται συχνά προς επίρρωση της προστασίας των μειονοτήτων, επίρρωση που η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι σε θέση να παράσχει. Θα ήθελα επίσης να επιβεβαιώσω την άποψη του κ. Sógor. Θα μπορούσε να θεσπίσει προηγούμενο για την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη σύμβαση πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, δεδομένου ότι 8,5% του πληθυσμού της Ένωσης ανήκει σε μειονότητες και η Ένωση δεν διαθέτει κανένα απολύτως σύστημα για την προστασία των μειονοτήτων.
Izaskun Bilbao Barandica
(ES) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να συγχαρώ τον κ. Jáuregui για την εξαιρετικά σοβαρή εργασία που έχει εκπονήσει.
" παρούσα έκθεση αποσαφηνίζει τις θεσμικές και λειτουργικές πτυχές των οποίων άπτεται η υπογραφή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Έχουν παρέλθει πλέον τρεις δεκαετίες από τότε που τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και το Κοινοβούλιο ενέκριναν ψηφίσματα με τα οποία ζητείται η υπογραφή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης από την Ένωση. Επί του παρόντος, δεδομένης της πιο σύνθετης μορφής της Ένωσης, συγκροτούμενης από 27 κράτη μέλη, ουδείς αμφισβητεί πλέον αυτήν την ανάγκη. " συναίνεση επί των εν λόγω αρχών αποτελεί τη βάση για την πολιτική συνοχή και την ταυτότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και όταν τα στοιχεία αυτά περιπίπτουν σε κατάσταση κρίσης, ανακύπτουν πολιτικά, αλλά και οικονομικά προβλήματα.
" προάσπιση όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, υπό οιεσδήποτε συνθήκες και χωρίς επιφυλάξεις, συνεπάγεται την καταβολή προσπαθειών για την ενίσχυση της δημοκρατίας και την προώθηση της προόδου, καθώς και την πλήρη αποκήρυξη οιασδήποτε έκφρασης βίας, επιβολής ή απολυταρχισμού. Ας μην ξεχνούμε ότι αυτός ήταν ο βασικός προσανατολισμός του εγχειρήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή είναι η οδός που πρέπει να ακολουθήσουμε, και ζητώ από την Επιτροπή και το Συμβούλιο να εργαστούν προς τον σκοπό αυτόν.
Επιπλέον, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να απευθύνω τους χαιρετισμούς και τα συλλυπητήριά μου προς τις οικογένειες των θυμάτων στην Ελλάδα.
Jacek Olgierd Kurski
(PL) " Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών αποτελεί ένα από τα θεμέλια της ευρωπαϊκής θεωρίας αξιών, η οποία υπερασπίζεται τα ατομικά δικαιώματα και τα δικαιώματα του ανθρώπου. Τούτο συνιστά τη βάση της δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από πλευράς αξιών.
Επί σειρά ετών, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εκπληρώνει αρτιότατα το καθήκον του, προασπίζοντας τους αδύναμους και τους διωκόμενους. Προσφάτως, ωστόσο, εκδόθηκαν αρκετές αποφάσεις οι οποίες θέτουν εν αμφιβόλω τον τρόπο με τον οποίο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αντιλαμβάνεται την αρχή της ατομικής ελευθερίας. Πέρυσι, ολόκληρη η Ευρώπη κατακλύστηκε από ένα κύμα συζητήσεων και αντιπαραθέσεων σχετικά με μια απόφαση που απαγόρευε τη δημόσια έκθεση του συμβόλου του σταυρού.
Θεωρώ ότι, με την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση δυνάμει των διατάξεων της Συνθήκης της Λισαβόνας, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να δρομολογήσει ταυτόχρονα τη διεξαγωγή συζητήσεων και διαβουλεύσεων, στο πλαίσιο έντονου προβληματισμού, για την αποτροπή στο μέλλον παρόμοιων περιπτώσεων στρέβλωσης της ατομικής ελευθερίας και εσφαλμένης αντίληψης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Jarosław Kalinowski
(PL) Κύριε Πρόεδρε, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εγκρίνει πολλές φορές ψηφίσματα με τα οποία καταδικάζει περιπτώσεις παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών σε διάφορες περιοχές του πλανήτη. Ωστόσο, είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, αδυνατούμε να αντιμετωπίσουμε κατάφωρες παραβιάσεις αυτών των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θα ήθελα να παραθέσω ένα πολύ συναφές παράδειγμα. Προσφάτως, η Επιτροπή Επίσημης Δεοντολογίας της Λιθουανίας τιμώρησε τον κ. Tomaševski, επικεφαλής της πολωνικής μειονότητας και βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διότι υπέβαλε στον κ. Barroso ερώτηση σχετικά με τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Πρόκειται για παράδοξη και κατάφωρα σκανδαλώδη κατάσταση. Θα επιθυμούσα να θέσω το εξής ερώτημα: αναμένεται να αλλάξει κάτι με την προσχώρηση στη σύμβαση πλαίσιο; " Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αναπτύξει επί των συγκεκριμένων ζητημάτων πολύ υψηλότερα πρότυπα από τα πρότυπα που έχουν εγκριθεί στη σύμβαση πλαίσιο. Είναι πλέον καιρός να εξαλειφθούν τέτοιου είδους περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γεώργιος Παπανικολάου
Κύριε Πρόεδρε, καταρχάς θα ήθελα και εγώ να εκφράσω τη βαθειά θλίψη μου για τον χαμό τριών ελλήνων πολιτών σήμερα στην Ελλάδα, στο πλαίσιο ειρηνικών διαδηλώσεων των ελλήνων πολιτών για ένα καλύτερο μέλλον. Κάποιοι, λειτουργώντας περιθωριακά, κάποιοι λειτουργώντας αντιδημοκρατικά, αφαίρεσαν τόσο άδικα τις ζωές των συμπολιτών μας.
Αποτελεί πραγματικά τραγική ειρωνεία να συζητάμε σήμερα για την ενίσχυση και την εμβάθυνση στο πλέγμα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών των ευρωπαίων πολιτών με την προσχώρησή μας στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των δικαιωμάτων του ανθρώπου.
Όσο και αν δουλέψει αποτελεσματικά το Δικαστήριο του Στρασβούργου, πρέπει να ξέρουμε ότι για να ενισχύσουμε την ιδέα της Ευρώπης, μιας Ευρώπης των αξιών, μιας Ευρώπης με κέντρο τον άνθρωπο, αυτό που πρέπει να είναι η κορυφαία αναφορά όλων μας είναι η αλληλεγγύη. Αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, αλληλεγγύη μεταξύ των λαών, μια αλληλεγγύη που τόσο έχουμε ανάγκη αυτήν την περίοδο στην Ελλάδα.
Diego López Garrido
Κύριε Πρόεδρε, όλοι σχεδόν οι βουλευτές που έλαβαν τον λόγο δήλωσαν ότι τάσσονται υπέρ της υπογραφής της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και συμφωνούμε απόλυτα μαζί τους.
Θα ήθελα να αναφερθώ στις δύο ομιλίες που φαίνεται να εκφράζουν επιφυλακτικότητα ή αντίθεση εν προκειμένω, θεωρώντας την προσχώρηση αυτή είτε ως απειλή για τις αρμοδιότητες της Ένωσης, όπως στην περίπτωση του κ. Ziobro, είτε ως περιττό διάβημα, όπως στην περίπτωση της κ. Morvai.
Θα ήθελα να αναφερθώ και να απαντήσω συγκεκριμένα και στις δύο ομιλίες. Όσον αφορά το επιχείρημα του κ. Ziobro, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα παρέμβασης του Δικαστηρίου του Στρασβούργου επί των αρμοδιοτήτων της Ένωσης. Δεν είναι αυτός ο σκοπός του και, επιπλέον, τούτο ορίζεται στο πρωτόκολλο 8 της Συνθήκης της Λισαβόνας. Είναι σαφές ότι δεν μεταβάλλει τις αρμοδιότητες ή τις εξουσίες των θεσμικών οργάνων της Ένωσης. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.
Επιπλέον του ζητήματος του "μηχανισμού αντισυμβαλλομένου" -με άλλα λόγια, της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι κράτους μέλους- σε περίπτωση προσφυγής κατά κράτους μέλους ενώπιον του Δικαστηρίου του Στρασβούργου, ένα από τα θέματα που εξετάζονται από την ομάδα εργασίας εν προκειμένω είναι το θέμα της εξάντλησης των ένδικων μέσων του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου πριν από την προσφυγή ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Πρόκειται για ένα από τα ζητήματα που επεξεργάζεται η ομάδα εργασίας από τεχνικής πλευράς, ούτως ώστε να διαλυθούν τυχόν αμφιβολίες περί φαλκίδευσης των αρμοδιοτήτων της Ένωσης από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων· το Δικαστήριο αποφαίνεται απλώς εάν στοιχειοθετείται ή όχι παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το δεύτερο επιχείρημα είναι εκείνο της κ. Morvai, η οποία δηλώνει: "Δικαιούμαι να προσβάλω την απόφαση μιας αρχής της χώρας μου και δικαιούμαι να προσφύγω στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων· επομένως, για ποιον λόγο πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να υπογράψει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση;". Νομίζω ότι η απάντηση είναι σαφέστατη: η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει αρμοδιότητες τις οποίες στερούνται τα κράτη μέλη. " Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει μόνο αρμοδιότητες, αλλά, πολύ περισσότερο, διαθέτει πλέον ενισχυμένες αρμοδιότητες.
" Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταστεί ένας θεσμός ο οποίος λαμβάνει αποφάσεις μέσω οδηγιών, κανονισμών και αποφάσεων νομικής φύσης, που ενδέχεται να παραβιάζουν την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς έναν ολοένα ισχυρότερο θεσμό σημαίνει ότι, όπως ακριβώς τα κράτη μέλη έχουν υπογράψει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και υπάγονται στη δικαιοδοσία του Στρασβούργου, έτσι και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει συναφώς να υπαχθεί στη δικαιοδοσία του Στρασβούργου· αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Συνθήκη της Λισαβόνας ορίζει ότι αυτή ακριβώς είναι η κατάσταση των πραγμάτων εν προκειμένω.
Επιπροσθέτως, η ιστορική διαδρομή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και η νομολογία του, έχει αποδειχθεί εξαιρετικά θετική στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη. " Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία αποτελεί και το κείμενο που εφαρμόζει το Δικαστήριο, είναι αρκετά παλαιά -χρονολογείται από τη δεκαετία του 1950- και, όπως η Συνθήκη της Ρώμης, υπεγράφη επίσης στη Ρώμη. Έκτοτε, με την πάροδο των χρόνων, έχουν προσαρτηθεί σε αυτήν πρωτόκολλα. Είναι, βεβαίως, παλαιά, αλλά έχει δημιουργηθεί τεράστιος όγκος νομολογίας που κατέστη η νομολογία των συνταγματικών δικαστηρίων και των ανώτατων δικαστηρίων των κρατών μελών. Έχει διαμορφώσει ένα είδος κοινού δόγματος, το οποίο συνιστά ουσιαστικά το δόγμα που το Δικαστήριο του Λουξεμβούργου και το Δικαστήριο του Στρασβούργου επιδιώκουν, από κοινού, να καθιερώσουν για τη μελλοντική ερμηνεία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ως εκ τούτου, φρονούμε ότι είναι απολύτως δικαιολογημένη η υπογραφή της εν λόγω σύμβασης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, πιστεύουμε ότι δεν θα προστατεύει μόνο τους ανθρώπους των κρατών μελών, αλλά και τους ανθρώπους που προέρχονται από χώρες που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έχουν το καθεστώς κατοίκου της αλλοδαπής, διότι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου προστατεύει οιοδήποτε άτομο υπάγεται στη δικαιοδοσία κράτους μέλους και, μελλοντικά, οιοδήποτε άτομο υπάγεται σε δικαιοδοσία που επηρεάζεται από τις αποφάσεις που λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, εάν η Ένωση υπογράψει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση, η τελευταία δεν θα προστατεύει μόνο τους υπηκόους των κρατών μελών, αλλά και τους πολίτες που δεν είναι υπήκοοι των κρατών μελών.
Θα ήθελα να δηλώσω ότι μας χαροποιεί η συναίνεση που διαπιστώνεται ως προς τη σημασία της περαιτέρω προώθησης της εντολής που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και ότι θα πραγματοποιηθεί συναφώς συνεδρίαση του Κοινοβουλίου, όπως ανακοίνωσε ο κ. Jáuregui· επί τη ευκαιρία, θα ήθελα να συγχαρώ τον ίδιο και τους άλλους εισηγητές, την κ. Gál και τον κ. Preda, για την παρούσα έκθεση. Θα ήθελα επίσης να σας ενημερώσω ότι πρόθεση της ισπανικής Προεδρίας είναι η έγκριση της εν λόγω εντολής -η οποία βασίζεται στο κείμενο που διαβίβασε η Επιτροπή, και η οποία πρέπει να αναλάβει, όπως αντιλαμβανόμαστε, τη διαπραγμάτευσή της με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- από το Συμβούλιο Υπουργών, ήτοι το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, στις 4 Ιουλίου.
Viviane Reding
Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. - (EN) Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω την παρέμβασή μου δηλώνοντας ότι συμφωνώ απολύτως με τις απαντήσεις που έδωσε η ισπανική Προεδρία σε ορισμένες από τις ερωτήσεις των μελών του Κοινοβουλίου. Δεν θα τις επαναλάβω, διότι θα διατυπώσω ακριβώς τις ίδιες απόψεις.
Επιτρέψτε μου απλώς να ευχαριστήσω τους βουλευτές που προέβησαν σε λίαν θετικές παρεμβάσεις, προκειμένου να υπογραμμίσουν τη σημασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τα οποία αποτελούν τη βάση της Ένωσής μας. " ενίσχυση αυτών των θεμελιωδών δικαιωμάτων για έκαστο πολίτη δεν μπορεί παρά να αποτελεί βήμα προόδου για όλα αυτά που θεωρούμε ως πραγματικές αξίες της Ευρώπης μας.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω ειδικά τους δύο εισηγητές, οι οποίοι επιτέλεσαν πολύ σημαντικό έργο, προκειμένου να επιτύχουν τη συναίνεση του Κοινοβουλίου επί της βασικής εντολής, αλλά αυτή η βασική εντολή, όπως έχει επίσης αναφερθεί στο παρόν Σώμα, αποτελεί μόνο το σημείο εκκίνησης, διότι πρέπει να προβούμε σε διαπραγματεύσεις. Οι εν λόγω διαπραγματεύσεις θα είναι αναμφίβολα χρονοβόρες, και, μετά την ολοκλήρωσή τους, πρέπει να ξεκινήσει η διαδικασία επικύρωσης.
Κατά συνέπεια, κύριε Πρόεδρε, προβλέπω ότι θα πρέπει να επανερχόμαστε πολύ συχνά -με χαρά, φυσικά - στην παρούσα Αίθουσα, ούτως ώστε να αναφέρουμε την κατάσταση των πραγμάτων, την πορεία της προόδου μας, τα προβλήματα που υπάρχουν και τις λύσεις που παρέχονται. Έχω την απόλυτη πεποίθηση ότι οι βουλευτές θα μας συνδράμουν στην επίτευξη του κοινού στόχου μας, ο οποίος συνίσταται στην εγκαθίδρυση μιας Ευρώπης αξιών και δικαιωμάτων.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)
Philip Claeys  
γραπτώς. - (NL) Ως Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι η προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) δεν θα ενισχύσει την υφιστάμενη τάση των δικαστών του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να ακυρώνουν αποφάσεις που λαμβάνονται με δημοκρατικό τρόπο από τα κράτη μέλη, στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης, για παράδειγμα. Θα μπορούσα να παραθέσω αρκετά πρόσφατα παραδείγματα τέτοιων υποθέσεων. Μη αιρετοί δικαστές και, επομένως, χωρίς καμία υποχρέωση λογοδοσίας, παρεμβαίνουν ολοένα και περισσότερο στις νομοθετικές και εκτελεστικές αρμοδιότητες κρατών μελών. Πρόκειται για ολέθρια εξέλιξη, η οποία οξύνει, επιπλέον, το δημοκρατικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg  
" προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών αποτελεί μια πρόταση που συμπεριλαμβανόταν επί μακρόν στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. " Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία παρέχει εν προκειμένω νομική βάση, επιτρέπει την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για πολύ σημαντικό βήμα προόδου, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα πιο αποτελεσματικής επιβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωστόσο, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι έχουμε μεγάλο όγκο εργασιών να πραγματοποιήσουμε έως ότου η Ένωση καταστεί συμβαλλόμενο μέρος στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση. Εγείρονται πολλά ερωτήματα νομικής φύσης, τα οποία θα πρέπει να απαντηθούν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται και τα ακόλουθα ερωτήματα. " Ένωση θα πρέπει να προσχωρήσει μόνο στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση αυτή καθαυτή ή θα πρέπει να καταστεί επίσης συμβαλλόμενο μέρος στα πρωτόκολλα; Με ποιον τρόπο θα πρέπει να διευθετηθεί το ζήτημα της εκπροσώπησης της Ένωσης στα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης; Τελευταίο και σημαντικότερο ερώτημα: τι είδους σχέσεις θα πρέπει να υιοθετηθούν μεταξύ των δύο δικαστηρίων - μεταξύ του Δικαστηρίου στο Λουξεμβούργο και του Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο;
Ας μην λησμονούμε ότι η θεμελιώδης αρχή του νομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αποκλειστική δικαιοδοσία του ΔΕΚ επί της ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου. Χαίρομαι που η νεοσυσταθείσα Επιτροπή χειρίστηκε κατά προτεραιότητα το θέμα της προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση και εκπόνησε σύσταση για την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Το σημαντικότερο ζήτημα πλέον για τα κράτη μέλη είναι να καταλήξουν σε συμφωνία επί των καίριων ερωτημάτων, ούτως ώστε οι διαπραγματεύσεις να μπορέσουν να εκτυλιχθούν ομαλά.
Andreas Mölzer  
γραπτώς. - (DE) Με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ), η ΕΕ δημιουργεί ορισμένα προβλήματα για την ίδια. Έχω, για παράδειγμα, κατά νου, τους ισχυρισμούς περί της παραβίασης της Ευρωπαϊκής Σύμβασης όσον αφορά τον αναγκαστικό επαναπατρισμό αφρικανών προσφύγων από την Ιταλία. Στην προκειμένη περίπτωση, υπήρχε η "δαμόκλειος σπάθη" της Σύμβασης της Γενεύης σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων, μολονότι η προστασία των προσφύγων αναφέρεται ρητώς, μεταξύ άλλων, στις διώξεις για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους. Σήμερα, πρόκειται κυρίως για οικονομικούς μετανάστες. Μήπως προσπαθούμε να θεσμοθετήσουμε την υποδοχή τους διά της πλαγίας οδού;
Γενικώς, η αποτυχημένη πολιτική ένταξης που εφαρμόζουμε κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει γίνει μπούμερανγκ για εμάς. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θα επιβάλει ενδεχομένως τους μιναρέδες και την μπούρκα στην Ευρώπη, και ορισμένες υποθέσεις έχουν ήδη λάβει τη δικαστική οδό· μήπως αναμένεται, αντιθέτως, να αφανιστεί το σύμβολο του σταυρού από τους σχολικούς τοίχους και συνακολούθως, ίσως, από τα κιβώτια πρώτων βοηθειών, τις σφραγίδες, τους θυρεούς και τις εθνικές σημαίες; Στην πραγματικότητα, η θρησκευτική ελευθερία προοριζόταν να εφαρμόζεται έναντι κρατών που απαγορεύουν τη δημόσια άσκηση θρησκευτικών καθηκόντων. Δεν πρέπει να εφαρμόζεται εις βάρος του αυτόχθονος πληθυσμού που καλείται να αποποιηθεί τη δυτική κληρονομιά του χάριν του δικαιώματος μερικών ατόμων στην ευαρέσκεια. Ειδικότερα, η διατήρηση δεδομένων θα είναι κατά πάσα πιθανότητα εξίσου ασύμβατη με την ΕΣΔΑ. Το ερώτημα που εγείρεται είναι εάν το υφιστάμενο σχέδιο παρεμπόδισης της παιδικής πορνογραφίας στο Διαδίκτυο θα συνάδει με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση, ιδίως επειδή η παρεμπόδιση της πρόσβασης στο Διαδίκτυο από τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την εγκατάσταση φίλτρων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, και οι εν λόγω ιστότοποι προέρχονται στην πλειονότητά τους από τις "ΠΑ και, συνεπώς, δεν υπόκεινται στο δίκαιο της ΕΕ· επομένως, το πρόβλημα της κατάχρησης των δικαιωμάτων δεν αντιμετωπίζεται στη ρίζα του.
Cristian Dan Preda  
Ως εισηγητής της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων για την προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, διερωτήθηκα, όπως και άλλοι συνάδελφοι, τι είναι αυτό που πραγματικά παρέχει μια τέτοια απόφαση. Φρονώ ότι η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι η ακόλουθη: η εν λόγω προσχώρηση παρέχει πρόσθετο εξωτερικό έλεγχο σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά τον σεβασμό των δικαιωμάτων. Ο έλεγχος αυτός συνδράμει στην ενίσχυση της δημόσιας τάξης στην Ευρώπη, η οποία ερείδεται, όπως όλοι γνωρίζουμε, στα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Τέλος, η προσχώρηση παρέχει στην ΕΕ πρόσθετη αξιοπιστία στις εξωτερικές σχέσεις της.
Από την άλλη πλευρά, πρέπει να έχουμε επίγνωση του γεγονότος ότι θίγονται πολλά ερωτήματα, τα οποία χρήζουν απάντησης. Ποιο πεδίο καλύπτεται από αυτήν την προσχώρηση; Μόνο η Ευρωπαϊκή Σύμβαση ή και τα πρόσθετα πρωτόκολλά της; Ποιες μορφές εκπροσώπησης θα χρησιμοποιήσει η ΕΕ στα όργανα της Ευρωπαϊκής Σύμβασης; Ποιον ρόλο θα διαδραματίσει το Κοινοβούλιο στον διορισμό του δικαστή της ΕΕ στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων; Πιστεύω ακράδαντα ότι όλα αυτά τα ερωτήματα θα απαντηθούν σύντομα.
Joanna Senyszyn  
" Ευρώπη εξακολουθεί να μην διαθέτει αποτελεσματικό σύστημα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. " Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) αποτελεί το σημαντικότερο μέσο για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών στην Ευρώπη. Είναι κεφαλαιώδους σημασίας για τους πολίτες της χώρας μου, από την οποία δεξιές κυβερνήσεις έχουν στερήσει την ικανότητα προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων που διασφαλίζονται από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο, το οποίο υπεραμύνεται της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, έχει επιληφθεί 100.000 και πλέον υποθέσεων από τότε που θεσπίστηκε. Ο αριθμός των υποθέσεων αυξάνεται σημαντικά κάθε χρόνο. Το 2009, υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο σχεδόν 60.000 καταγγελίες, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση της τάξης του 20% σε σύγκριση με το 2008. Τα κράτη μέλη δεν βιάζονται να αναγνωρίσουν τις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Εάν το έπρατταν άμεσα και αποτελεσματικά, ο αριθμός των καταγγελιών θα παρουσίαζε δραστική μείωση. " προσχώρηση της Ένωσης στην ΕΣΔΑ θα αποτελέσει επιπλέον κίνητρο για την ενθάρρυνση της αποδοτικής εκτέλεσης των αποφάσεων του Δικαστηρίου - ενός θεσμικού οργάνου που υπεραμύνεται των δικαιωμάτων των πολιτών και τους επιτρέπει να επιδιώκουν την απονομή δικαιοσύνης. " συμμόρφωση των νομικών πράξεων με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση θα υπόκειται στην εποπτεία του Δικαστηρίου. Συναφώς, οι αποφάσεις του Δικαστηρίου θα πρέπει επίσης να αποτυπώνονται στην πολιτική της ΕΕ. Χάρη σε αυτήν τη διαδικασία ενδεχομένως η πολωνική Δεξιά θα κατανοήσει, μεταξύ άλλων, ότι το κράτος οφείλει να διασφαλίζει τη θρησκευτική ουδετερότητα σε κρατικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, όπου απαιτείται η παρακολούθηση των μαθημάτων ανεξαρτήτως θρησκευτικής πίστης (από την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Lautsi κατά Ιταλίας).
