Bosbranden van deze zomer (2009) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de bosbranden van deze zomer (2009).
Stavros Dimas
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst mijn steun betuigen aan al degenen die getroffen zijn door de recente bosbranden.
Deze zomer heeft de Gemeenschap een belangrijke bijdrage geleverd aan het blussen van zware bosbranden in diverse lidstaten. De Europese reserve van blusvliegtuigen is een pilotprogramma dat een belangrijke rol heeft gespeeld en hulp heeft verleend aan de door bosbranden getroffen lidstaten.
Ik wil met name het Europees Parlement bedanken voor het feit dat het de financiering van dit pilotprogramma heeft goedgekeurd. Ik moet eveneens vermelden dat dit pilotprogramma een klein onderdeel, of liever gezegd, een gedeeltelijke verwezenlijking is van de voorstellen en ideeën uit het verslag van Michel Barnier, die ik bij deze eveneens bedank.
Met dit pilotprogramma is het communautair mechanisme voor civiele bescherming, en bijgevolg ook de mogelijkheid om door natuurrampen getroffen landen bij te staan, daadwerkelijk versterkt.
Via het Europees mechanisme voor civiele bescherming hebben Frankrijk, Italië, Spanje en andere lidstaten van de Europese Unie blusvliegtuigen en -helicopters gestuurd naar Griekenland, Italië en Portugal maar ook naar andere landen. In het kader van het pilotprogramma voor de totstandbrenging van een autonome communautaire brandweermacht hebben naast Griekse, Portugese en Franse blusvliegtuigen voor het eerst ook twee communautaire blusvliegtuigen meegeholpen bij de bestrijding van de bosbranden.
Naar aanleiding van de recente bosbranden hebben politici, wetenschappers, journalisten en eenvoudige burgers opnieuw hun stem verheven en aangedrongen op de instelling van een gespecialiseerde brandweermacht op Europees niveau die onmiddellijk en effectief kan optreden indien de nationale brandweerfaciliteiten niet volstaan.
Er zijn enorme inspanningen ondernomen in de richting van een autonome interventiemacht voor de bestrijding van bosbranden en, zoals ik al zei, was de hulp van het Europees Parlement hierbij doorslaggevend. Dankzij deze hulp konden wij kredieten beschikbaar maken voor de huur van blusvliegtuigen. Tevens hebben wij dit jaar, in de periode van 1 juni tot 30 september, voor het eerst een brandweermacht kunnen instellen onder toezicht van de Europese Commissie - de zogenaamde Europese reserve van blusvliegtuigen - die met haar vliegtuigen heeft deelgenomen aan blusoperaties in diverse landen en in actie is gekomen in zes van de negen gevallen waarin het mechanisme voor civiele bescherming van de Europese Unie om bijstand was gevraagd.
Naast nationale blusvliegtuigen en -helicopters uit Portugal, Italië, Griekenland en andere landen namen aan de operaties ook communautaire vliegtuigen deel en wel met de insignes van de Europese Unie, en niet met die van een lidstaat.
Dit pilotprogramma heeft tot doel de leemtes op te vullen in de blusfaciliteiten van de lidstaten. Het is niet de bedoeling om de beschikbare nationale faciliteiten te vervangen. De gehuurde reservevliegtuigen zijn, zoals ik al zei, dit jaar ingezet in Portugal, Zuid-Frankrijk, Corsica, Italië en in Attica, Griekenland, waar zware bosbranden hebben gewoed. Ze zijn gestationeerd op Corsica, op gelijke interventieafstand van de twee geografische uiteinden van de Middellandse Zee.
Mijns inziens is het uitermate urgent om op communautair niveau een autonome faciliteit voor de bestrijding van natuurrampen in te stellen. Wij hopen dat dit pilotprogramma de kern zal vormen van een toekomstige Europese snelle interventiemacht voor de bestrijding van bosbranden of andere natuurrampen en van door mensen veroorzaakte rampen.
Natuurlijk denkt niet iedereen hier hetzelfde over, met name als het gaat om het vraagstuk van de bosbranden. Sommigen roepen het subsidiariteitsbeginsel in als het gaat om het beheer en de bescherming van de bossen en hebben voorbehoud ten aanzien van de overheveling van meer bevoegdheden voor civiele bescherming aan de Commissie. Tevens wordt het argument gebruikt dat door het bestaan van een Europese brandweermacht vele nationale autoriteiten zich misschien bedrieglijk veilig gaan voelen en aldus de noodzakelijke investeringen in menselijke hulpbronnen, bestrijdingsmiddelen en vooral de preventie van branden of andere natuurrampen gaan verwaarlozen.
Afgezien daarvan doen zich echter ook praktische problemen, coördinatieproblemen voor, met name bij het vraagstuk van de bosbranden. Zo stelt zich bijvoorbeeld de vraag welke criteria moeten worden toegepast, welke prioriteiten moeten worden aangehouden en hoe de Europese blusvliegtuigen en -helicopters moeten worden ingezet indien er gelijktijdig bosbranden woeden in bijvoorbeeld Portugal en Griekenland.
Al deze vraagstukken zullen in elk geval worden behandeld in het verslag over de uitvoering van het pilotprogramma deze zomer, dat de Europese Commissie ter bespreking zal voorleggen aan de Raad en het Europees Parlement.
Zowel de Raad als het Europees Parlement en de Commissie moeten overtuigd worden van de totstandbrenging van dit mechanisme en daarbij samenwerken, maar de lidstaten moeten natuurlijk in afwachting daarvan oppassen dat zij hun verplichtingen op het gebied van informatie, opleiding en preventie niet verwaarlozen.
Ik zal kort nog iets zeggen over het mechanisme voor civiele bescherming dat reeds in 2001 in het leven werd geroepen maar in de eerste jaren van zijn bestaan slechts in een gering aantal gevallen is geactiveerd. Sinds 2005 is echter het aantal interventies binnen en buiten de Europese Unie - 50 procent binnen en 50 procent buiten de Europese Unie - met een factor vijf toegenomen en zijn wij erin geslaagd niet alleen de coördinatie maar ook de hulpverlening via het mechanisme voor civiele bescherming sterk te verbeteren.
Het is bekend hoe belangrijk ons optreden was in het geval van de tsoenami en de Katrina-orkaan. Wij waren toen zelfs de eersten die deskundigen naar de rampgebieden stuurden. Zoals ik zojuist echter al zei, hebben wij nog veel werk voor de boeg, en bij het lezen van het verslag-Barnier zal men kunnen vaststellen hoeveel vorderingen nog gemaakt kunnen worden bij de civiele bescherming van de Europese burgers en natuurlijk ook van het milieu.
Theodoros Skylakakis
Mevrouw de Voorzitter, in Zuid-Europa wordt elk jaar 400 000 hectare bos verwoest. Bosbranden zijn grote, steeds weer terugkerende rampen en in de komende decennia zal dit probleem zelfs nog erger worden. Wat wij ook doen om de broeikasgasemissies te verminderen, wij zullen minstens nog gedurende 30 à 40 jaar geconfronteerd zijn met klimaatachteruitgang en deze zal vooral in Zuid-Europa, met zijn kwetsbare bossen, negatief ervaren worden. In de toekomst zullen wij te maken krijgen met grotere branden en grotere gevaren.
Onder normale omstandigheden is brandbestrijding een bevoegdheid en een verplichting van de lidstaten. De Zuid-Europese lidstaten bestrijden elk jaar op succesvolle wijze tienduizenden bosbranden. Zo nu en na doen zich echter uitzonderlijke omstandigheden voor en zijn de bosbranden zo catastrofaal dat hulp en solidariteit uit het buitenland noodzakelijk zijn.
De ontwerpresolutie die door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) is ingediend, gaat van deze vaststellingen uit en toont onder meer aan hoe urgent de oprichting van een efficiënte Europese interventiemacht is, waarnaar ook commissaris Dimas verwees en waartoe in het verslag-Barnier een voorstel wordt gedaan.
Hieruit blijkt tevens dat de middelen van het Europees Solidariteitsfonds onmiddellijk en op soepele wijze geactiveerd moeten kunnen worden, dat in het EU-actieplan voor de aanpassing aan de klimaatverandering waaraan momenteel gewerkt wordt, bosbranden in Zuid-Europa gezien moeten worden als een prioriteit en dat de Commissie zo snel mogelijk een voorstel moet indienen voor een Europees beleid inzake bestrijding van natuurrampen.
Voor mijn land, en vooral voor de getroffen burgers, is het belangrijk dat het Europees Parlement deze resolutie aanneemt. Het is belangrijk dat de plenaire vergadering uiting geeft aan haar gevoeligheid ten aanzien van dit cruciale vraagstuk voor Zuid-Europa.
Anni Podimata
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de geschiedenis van de bosbranden herhaalt zich ook dit jaar weer en wordt zelfs steeds erger. Elk najaar, als het kwaad is geschied, komen wij hiernaartoe om een debat te voeren over herstel van de getroffen gebieden en hulpverlening aan de slachtoffers.
Ook dit jaar treuren wij in Griekenland om de honderdduizenden hectare afgebrande aarde, om de onmeetbare ecologische en economische schade. Rampen van soortgelijke omvang hebben zich echter ook in Spanje, Portugal, Italië en Frankrijk voltrokken.
Mijnheer de commissaris, één ding is wel duidelijk, en u zinspeelde er al op: het lukt ons maar niet om lessen te leren uit de in het verleden begane fouten. Al minstens zes jaar lang spreken wij over de oprichting van een gemeenschappelijke, Europese macht voor civiele bescherming - iets waarop het Parlement steevast aandringt - maar er wordt afbreuk gedaan aan de betekenis ervan omdat enkele nationale regeringen fouten hebben gemaakt bij de planning en bij de toepassing van afweermechanismen en preventiemaatregelen, niet in staat of bereid waren om strenge wetgeving uit te vaardigen en herbebossing van verwoeste gebieden verplicht te stellen of niet alle beschikbare communautaire middelen hebben gebruikt om de slachtoffers hulp te bieden.
Afgezien van de oprichting van een macht voor civiele bescherming, moeten op communautair niveau de onmiddellijke activering van de kredieten van het Solidariteitsfonds en vooral het ontbureaucratiseren van het gebruik ervan de fundamentele prioriteiten zijn van de Commissie.
Tot slot weet u, mijnheer de commissaris, heel goed en beter dan wij dat er een nieuwe generatie van bosbranden is ontstaan, de zogenaamde bosbranden met hoge intensiteit die rechtstreeks verband houden met de klimaatverandering en vooral de bossen in het Middellandse Zeegebied en Zuid-Europa treffen. Daarom is het noodzakelijk om de bosbescherming op nationaal en communautair niveau te herzien en brandpreventie en -bestrijding aan te passen aan de nieuwe omstandigheden. Ook is het noodzakelijk om dit beleid op te nemen in de op stapel gezette maatregelen voor de aanpassing van de lidstaten aan de uitdaging van de klimaatverandering.
Izaskun Bilbao Barandica
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, ik dank u voor uw uitleg.
Ik denk dat er inderdaad een communautair beleid nodig is, in de eerste plaats om de bosbranden te voorkomen die zich voordoen, en we zijn hier de hele zomer getuige van geweest.
Ik zou ook willen zeggen dat ik mijn betoog wilde beginnen met het herdenken van de vier brandweermannen die in juni jongstleden om het leven zijn gekomen in Horta de Sant Joan, in Tarragona, en dat ik ons medeleven wil overbrengen aan hun gezinsleden en collega's.
We hebben een preventief beleid nodig maar ook een coördinerend beleid. We mogen niet vergeten dat van vele van deze bosbranden vermoed wordt dat ze zijn aangestoken om redenen van speculatie en stadsuitbreidingsplannen. Daarom denk ik dat ook op Europees vlak de veiligheid moet worden bevorderd door de straffen voor milieumisdrijven te bekijken en gelijk te trekken. We zouden de mogelijkheid moeten bestuderen om deze misdrijven te vervolgen door middel van een Europees aanhoudingsbevel.
De mensen die in het veld werkzaam zijn, dienen ook voldoende middelen te krijgen voor het ontwikkelen van nieuwe apparatuur waarmee het weer, de wind en de temperaturen kunnen worden gemeten, zodat ze onder de vereiste omstandigheden hun werk kunnen doen, want uiteindelijk zijn zij het die ons allemaal beschermen.
Michail Tremopoulos
Mevrouw de Voorzitter, het is interessant vast te stellen dat vooral Grieken het woord voeren in dit debat, alhoewel het gaat om een vraagstuk dat voor heel het zuiden van Europa belangrijk is. Regelmatig worden daar hele gebieden verwoest door enorme bosbranden, die de levenskwaliteit, de biodiversiteit, de regionale ontwikkeling en de toekomst van de burgers aantasten.
Vaak zijn bosbranden - zoals de recente bosbranden in Griekenland - het gevolg van gebrekkige en tegenstrijdige beleidsvormen voor bosbeheer en huisvesting, waardoor brandstichting en illegale activiteiten in de hand worden gewerkt die onrechtmatige toe-eigening van bosgrond tot doel hebben. Helaas hebben beide grote politieke partijen in Griekenland geprobeerd de grondwettelijke bescherming van bossen af te zwakken en te beperken.
Het aantal natuurrampen zal waarschijnlijk alleen maar toenemen, niet alleen wegens de klimaatverandering - die voor sommigen slechts een alibi is - maar ook omdat voortdurend druk wordt uitgeoefend in de richting van herziening van het grondgebruik, bewoonde gebieden steeds verder worden uitgebreid en er, niet te vergeten, ongecontroleerde vuilnisbelten zijn waar brand of zelfontbranding ontstaat.
Daarom is het belangrijk dat wij ons sterker richten op preventie van en bescherming tegen de gevaren en op snelle respons op Europees niveau door middel van gecoördineerd en gezamenlijk optreden. Met het oog daarop is het noodzakelijk een gemeenschappelijk, duurzaam Europees bosbeleid uit te voeren en de financiële middelen uit het Cohesiefonds, het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en het Solidariteitsfonds, die bestemd zijn voor preventie en risicobeheer en voor het herstel van de getroffen gebieden, op een verstandige en duurzame wijze te gebruiken.
De voor het herstel van de getroffen gebieden verstrekte financiële middelen moeten worden ingezet door middel van verstandige maatregelen voor herbebossing en op grond van wetenschappelijke studies. Ook dringen wij erop aan dat de lidstaten gedwongen worden het geld terug te geven indien wordt vastgesteld dat afgebrande bossen worden omgevormd tot woongebieden of gebieden voor toeristische ontwikkeling.
Nauwelijks twee jaar geleden heeft het Parlement aanbevelingen gedaan in zijn resoluties over preventie van en snelle respons bij natuurrampen, maar helaas zijn deze aanbevelingen niet op effectieve wijze omgezet. Wij zijn van mening dat langetermijnbescherming van bossen en biodiversiteit alleen mogelijk is met duurzame beleidsvormen op nationaal, regionaal en lokaal niveau voor preventie en risicobeheer, met de actieve betrokkenheid van de lokale samenleving, het vasthouden van de bevolking op het platteland en het creëren van nieuwe "groene” beroepen, met levenslang leren en bijscholing, met de versterking van de diensten voor bosbeheer en vooral met vrijwilligersteams voor bosbrandbestrijding.
Tot slot moeten wij ons extra inspannen om efficiëntere mechanismen voor snelle respons bij natuurrampen te ontwikkelen. Daarvoor is het noodzakelijk de permanente macht voor civiele bescherming, waar de heer Dimas het over had, te versterken en de conclusies uit het verslag-Barnier beter te benutten. Daarom dienen wij vandaag in het Europees Parlement een resolutie in. Wij hopen daarmee een paar stappen te kunnen zetten in de richting van gezamenlijk optreden en samenwerking van de lidstaten bij echte preventie en bestrijding van natuurrampen maar ook bij een efficiënter gebruik van de door de Europese Unie voor dit doel beschikbaar gestelde financiële middelen. Dat zijn wij onze kinderen verschuldigd.
Nikolaos Chountis
Mevrouw de Voorzitter, mijn land, Griekenland, heeft voor het derde opeenvolgende jaar te kampen gehad met enorme, catastrofale bosbranden. De branden van 2007 behoorden tot de ergste tragedies van dit soort, maar de branden die dit jaar in het noordoostelijk deel van Attica woedden, hebben aangetoond hoe weinig het systeem voor brandbeveiliging en milieubescherming om het lijf heeft.
Ik herinner eraan dat Athene van alle Europese hoofdsteden het verhoudingsgewijs kleinste percentage groenoppervlakte per inwoner en de ergste luchtvervuiling heeft en dat met de branden van 2007 en die van 2009 het milieuprobleem erger is geworden.
Het kan best zijn dat klimaatverandering tot op een zekere hoogte een verklaring is voor de rampen in Zuid-Europa, maar afgezien daarvan zijn er ook tekortkomingen, niet alleen in de nationale beleidsvormen maar ook in het beleid van de Europese Unie, omdat de Europese Unie de klimaatverandering niet op toereikende wijze heeft verankerd in haar milieustrategie.
Enerzijds zien de Griekse regeringen bebouwing van afgebrande gebieden en onrechtmatige toe-eigening van openbaar grondbezit door de vingers, maar is er anderzijds een gebrek aan flexibiliteit in de Europese fondsen. Daarom wil ik u, mijnheer de commissaris, de volgende vraag stellen: is de Commissie van plan om bij te dragen aan de op regelgeving gegrondveste bescherming van de bossen in ons land door onmiddellijk te beginnen met de procedure voor het opstellen en goedkeuren van boskaarten? Met dergelijke boskaarten hadden wij deze brandstichtingen kunnen voorkomen.
Is de Commissie van plan om onmiddellijk financiële middelen ter beschikking te stellen voor het uitvoeren van werken ter voorkoming van overstromingen en erosie en de getroffen gebieden aldus te behoeden voor nieuwe rampen? Is de Commissie van plan om gepaste herbebossing te financieren? Er wordt namelijk niet voldoende herbebost om de verwoeste bossen te vervangen. Is tot slot de Commissie van plan om met de nieuwe regering - welke deze ook moge zijn na de komende verkiezingen in Griekenland - te spreken over de totstandbrenging van een groot stadspark op de plek van de voormalige luchthaven van Athene, in Elliniko, waardoor Attica de mogelijkheid krijgt om frisse lucht in te ademen?
Ik dank u hartelijk en, commissaris, van harte gefeliciteerd met uw naamdag, zoals wij in Griekenland plegen te zeggen!
Niki Tzavela
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben blij u hier te zien en naar u te kunnen luisteren. Wat u zei is tevens het antwoord op de brief die wij u op de tweede dag van de bosbranden hebben gestuurd. Daarin hebben wij een voorstel gedaan voor gezamenlijk optreden van Zuid-Europa bij de preventie en bestrijding van bosbranden en ook nog andere concrete voorstellen naar voren gebracht.
Ik wil hier nog aan toevoegen dat ik tot mijn groot genoegen vaststel dat alle leden van het Europees Parlement, van de Griekse politieke partijen en de Spaanse partij, gehoor hebben gegeven aan onze oproep om in het Europees Parlement met één stem te spreken en gezamenlijke inspanningen te ondernemen om een Europese strategie voor de bestrijding van natuurrampen uit te werken.
Mijnheer de commissaris, klimaatverandering is naar het schijnt de oorzaak van bosbranden en overstromingen en een groot structureel verschijnsel geworden. De bosbranden en overstromingen waarvan wij getuige zijn, zijn namelijk een structureel verschijnsel.
Wij mogen niet op middellange en korte termijn denken maar moeten veeleer de fundamenten leggen voor een langetermijnstrategie. Daarom moeten de regeringen van de Middellandse-Zeelanden hun krachten bundelen om gezamenlijk onze noordelijke partners ervan te overtuigen dat het door u genoemde mechanisme noodzakelijk is, zowel in het kader van de subsidiariteit als in het kader van de solidariteit.
Ik heb begrepen, mijnheer de commissaris, dat u wegens de eerbiediging van de subsidiariteit problemen ondervindt vanuit Noord-Europa. Ik hoop dat het verschijnsel van de natuurrampen zich beperkt tot Zuid-Europa maar ik vrees dat het klimaat zo snel verandert dat er zich ook natuurrampen - andersoortige natuurrampen - zullen voordoen in Noord-Europa. Daarom doet u er goed aan een strategie voor preventie en bestrijding van natuurrampen op te stellen.
Nu hebben wij die kleine reserve op Corsica, die in de zomer goed werk heeft verricht. Het is hoogstnoodzakelijk deze reserve verder uit te bouwen en de commissaris van Milieu te ondersteunen als hij zijn voorstel presenteert in zowel de Commissie als de Raad. Ik zou een beroep willen doen op alle afgevaardigden uit het Zuiden om met hun regeringen samen te werken en steun te geven aan de heer Dimas als hij zijn voorstellen voorlegt aan de Commissie en de Raad. Daar zullen alle landen van het Zuiden baat bij hebben.
Ik heb het ontwerp voor een resolutie van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) gezien en ik ben het daar mee eens. Ik ben blij te zien dat zij deze resolutie nu hebben ingediend. Ik zou aan deze ontwerpresolutie van de PPE zelfs nog iets willen toevoegen. Uitgaande van het principiële standpunt dat klimaatverandering bosbranden en overstromingen tot gevolg heeft, moet de Commissie tijdens de Conferentie van Kopenhagen in het bijzonder de klemtoon leggen op de uitwerking van een strategie voor preventie en bestrijding van natuurrampen, de benodigde begroting vaststellen voor preventie en bestrijding van natuurrampen en met dat doel voor ogen de Europese reserve van blusvliegtuigen, die model staat, versterken.
Wij verwachten nu, mijnheer de commissaris, dat de Europese strategie voor preventie en bestrijding van natuurrampen heel hoog op de agenda van Kopenhagen komt te staan en een topprioriteit wordt.
Franz Obermayr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wat zich deze zomer in Griekenland heeft afgespeeld mag in Europa nooit meer gebeuren. Alleen al in Griekenland hebben er 75 branden gewoed, zes daarvan heeft de brandweer nauwelijks onder controle kunnen krijgen. We hebben vandaag gehoord dat de ergste bosbranden ten noorden van Athene hebben gewoed, dicht bij de hoofdstad. We hebben het uitsluitend aan de dappere en onbaatzuchtige inspanningen van de grotendeels vrijwillige brandweerkorpsen en van andere organisaties van vrijwilligers te danken dat de branden in veel regio's niet ongebreideld konden voortwoeden, en dat er zich niet nog meer menselijke tragedies hebben afgespeeld.
Daarom heb ik het grootste respect voor mijn kameraden van de vrijwillige brandweer, die met apparatuur moesten werken die niet altijd hypermodern was, om het maar eens voorzichtig uit te drukken. Ik noem ze mijn collega's en kameraden omdat ik zelf al tientallen jaren lid ben van de vrijwillige brandweer in Oostenrijk. Daardoor kan ik me heel goed in hun positie verplaatsen, en inschatten hoeveel ze hebben gepresteerd.
Dan zou ik nu graag op het betoog van de Commissie willen ingaan. Ik vind het geweldig dat Europese interventieteams ingrijpen wanneer de plaatselijke hulpverleners het niet alleen aankunnen. Ik leef echter naar het motto "help uzelf, zo helpt u God”, en daarom vind ik het heel belangrijk dat we goede structuren voor de civiele bescherming opbouwen. Ik kan iedereen aanraden om gebruik te maken van de knowhow die vooral in Centraal-Europa, in Duitsland en in Oostenrijk bestaat; daar bestaat namelijk overal een systeem van vrijwillige brandweerkorpsen, en dat heeft zijn nut al meer dan honderd jaar bewezen.
Als vrijwillig brandweerman ben ik ook graag bereid om zelf contacten te leggen met de regionale en nationale organisaties van vrijwillige brandweerkorpsen. In zulke gevallen is het interessant om zelf iets te doen, en wanneer ze dit wensen kan ik onze Griekse vrienden aanbieden om in een regio of gemeente een proefproject voor de opbouw van een vrijwillig brandweerkorps op poten te zetten. Ik ben ook met plezier bereid om daar zelf en met mijn collega's van de brandweerfederatie van de deelstaat Opper-Oostenrijk actief aan mee te werken.
Michel Barnier
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, uiteraard wil ik commissaris Dimas bedanken voor zijn aanwezigheid, zijn antwoorden en de aandacht die hij onverminderd schenkt aan al deze rampen.
Wij hebben veel samengewerkt nadat voorzitter Barroso mij had verzocht een, overigens door hem genoemd, verslag op te stellen over de oprichting van een Europese noodhulpmacht voor civiele bescherming.
Ik heb dit verslag op 9 mei 2006 gepresenteerd. Als ik het teruglees, en kijk naar alle rampen die zich hebben voltrokken, moet ik zeggen dat het niets aan actualiteit heeft ingeboet.
Mevrouw Tzavela, uiteraard is er meer dan Griekenland alleen. Het gaat om alle landen en ik zeg er nog bij dat er niet alleen natuurrampen zijn, maar ook menselijke catastrofes, rampen die door de mens worden veroorzaakt. Ik denk hierbij aan de rampen op zee, die met de Erika en zoveel andere, en aan industriële ongevallen van het type Tsjernobyl. Er zijn ook andere natuurrampen dan bosbranden. Denk bijvoorbeeld aan de tsoenami. Wij moeten vrezen dat er ooit weer een tsoenami komt in de Middellandse Zee, zoals die aan het begin van de 20e eeuw, die de stad Messina van de kaart veegde.
Mijnheer de commissaris, dames en heren, eerlijk gezegd schieten de instrumenten die wij inzetten, tekort voor deze rampen, waarvan er steeds meer zullen komen als gevolg van de klimaatopwarming en het vervoer. Daarom denk ik dat we ambitieuzer moeten zijn.
Ik bedank de Commissie, commissaris Dimas en al zijn teams van het directoraat-generaal, die ervoor zorgen dat het mechanisme voor civiele bescherming werkt. Ik denk dat we nog verder moeten gaan. Intensievere samenwerking tussen de lidstaten die dat willen, is denkbaar. Als we die macht voor civiele bescherming niet met 27 lidstaten kunnen vormen, kunnen we ook met 12 of 15 beginnen. Vervolgens zult u zien dat dit iedereen aangaat.
Ik kan dit zeggen als ik de rampen op een rijtje zet, het gaat echt iedereen aan: de overstromingen in Duitsland in 2002, de grote pandemieën en ook het terrorisme. Daarom, mijnheer de commissaris, zou ik graag zien dat de Commissie het initiatief neemt om de volgende stap te zetten, om de lidstaten voor te stellen verder te gaan dan nu. Ons Parlement, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Subcommissie veiligheid en defensie zullen u steunen bij deze proactieve initiatieven.
Edite Estrela
(PT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, eens te meer zijn we hier bij elkaar om over bosbranden te praten. Elk jaar verwoesten branden namelijk een deel van het Europese bos en met klimaatverandering en opwarming van de aarde, ziet de toekomst er niet rooskleuriger uit.
Natuurrampen vallen niet te vermijden maar er moet wel aan preventie worden gedaan. Op de eerste plaats dienen de emissies van broeikasgassen gereduceerd te worden en moet er een adequaat bosbouwbeleid worden vastgelegd waarmee de talloze milieudiensten die het bos levert, erkenning kunnen krijgen, met name als koolstofput.
Het moet erkend worden dat maatregelen inzake civiele bescherming op Europees niveau beter werken en dat verschillende lidstaten zich veel inspanningen hebben getroost en grote investeringen hebben gedaan op het gebied van preventie en onmiddellijke brandbestrijding. Mijn land, Portugal, is daar een voorbeeld van. Er is een plan goedgekeurd waarin ruimtelijke herindeling, een speciaal budget voor brandbestrijding, herziening van bestaande wetgeving en een programma voor het herstel van verloren gegane gebieden geregeld zijn. Desalniettemin hebben ook wij nog steeds last van branden.
In alle lidstaten die door branden getroffen zijn, moeten er meer en betere maatregelen worden genomen. Ook dient de Europese Commissie de voorstellen over te nemen die het Europees Parlement in verschillende resoluties heeft gedaan. In meerdere documenten worden er oplossingen aangedragen. Het document-Barnier is al genoemd, evenals andere voorstellen die het Parlement heeft gepresenteerd. Zelf heb ik in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid een verslag gemaakt over natuurrampen en ik heb ook een aantal voorstellen ingediend.
Tegen lidstaten die financiële redenen noemen voor hun langzame tempo bij de verbetering van het mechanisme, moeten we zeggen dat voorkomen beter is dan genezen. Bij de Klimaattop in Kopenhagen dient er een ambitieus internationaal akkoord tot stand te komen ter bestrijding van klimaatverandering. Mijnheer de commissaris, we wachten nog steeds op een richtlijn betreffende branden, naar analogie van wat er al voor overstromingen tot stand is gekomen.
François Alfonsi
(FR) Mevrouw de Voorzitter, deze zomer werd ook Corsica getroffen door zeer ernstige bosbranden, evenals Sardinië, Catalonië, Griekenland, de Canarische eilanden en veel andere regio's in Europa.
Allereerst verlangt onze fractie dat alle getroffen bevolkingsgroepen via het Solidariteitsfonds kunnen rekenen op de solidariteit van Europa.
Wat gaat de Commissie in dit verband doen? Dat is de eerste vraag die ik aan mijnheer de commissaris zou willen stellen.
Op 23 juli bereikte de hitte op Corsica een ongekende hoogte: 44 graden, met een zeer droge lucht en een zeer harde sirocco. Anders dan de voorgaande jaren, toen het weer minder extreem was en Corsica gespaard bleef, schoten de plaatselijke middelen tekort in die omstandigheden, die zich steeds vaker zullen voordoen vanwege de klimaatopwarming.
Voor mij is de les simpel: wanneer zich dergelijke weersomstandigheden voordoen, omstandigheden waar je op kunt anticiperen en die je kunt voorzien, moeten we kunnen rekenen op de steun van een Europese macht voor civiele bescherming zoals aanbevolen in het verslag-Barnier, waarmee met name beginnende branden de kop kan worden ingedrukt voordat het uit de hand loopt, want dan is het te laat. Een brand die eenmaal het bos bereikt heeft, houdt pas op als het hele bos is verbrand.
We vinden het dus van belang duidelijk verder te gaan dan het proefproject dat u hebt genoemd, mijnheer de commissaris. Wat denkt de Commissie te gaan doen om zo snel mogelijk die civiele-beschermingsmacht paraat te hebben die écht berekend is op de grote uitdaging die er voor alle Europeanen ligt om de natuur te beschermen, en met name om de strijd aan te binden met de bosbranden in het Middellandse-Zeegebied?
Is het normaal dat er in de begroting voor 2010 niets voor deze macht is opgenomen?
Wij hebben een amendement in die richting ingediend. Laten we hopen dat de grote fracties, en vooral de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) van de heer Barnier, ons willen helpen om dat amendement aangenomen te krijgen.
Georgios Toussas
(EL) Mevrouw de Voorzitter, de bosbranden zijn een bij uitstek politiek probleem dat zich bijzonder acuut stelt in landen als Portugal, Spanje, Frankrijk, Italië en Griekenland en bijzonder pijnlijke gevolgen heeft voor de volkeren, maar ook voor het milieu.
De ervaringen in Griekenland hebben aangetoond dat de bosbranden die Noordoost-Attica, Kitheronas, Evia en andere gebieden van Griekenland hebben verwoest en onmeetbare schade hebben aangericht, het resultaat zijn van de ophitsende politiek van de EU en de zich afwisselende regeringen in ons land, die grond, bossen en bergketens willen veranderen in handelswaar in de kapitalistische economie.
Het is deze uitermate gevaarlijke politiek die de hand wapent van de brandstichters die, zoals uit de gebeurtenissen en klachten van de inwoners van de door de branden getroffen gebieden blijkt, ook dit keer te werk zijn gegaan volgens een plan. Laten wij er niet omheen draaien: als de echte problemen in verband met de commercialisering en de verandering van het grondgebruik niet worden aangepakt, zal geen enkel mechanisme, hoe goed dit ook wordt uitgerust met moderne middelen, in staat zijn dit ernstige probleem dat het milieu vernietigt en algemeen een hypotheek legt op de toekomst van onze planeet, een halt toe te roepen.
De eerste tragische gevolgen van deze politiek hebben zich reeds op Evia gemanifesteerd toen zich op 12 september jongstleden - enkele dagen geleden dus - rampzalige overstromingen hebben voorgedaan waardoor het eiland geheel onder water kwam te staan. De gebrekkige waterweringssystemen, de door branden ondeugdelijk geworden bodem en de hevige regenval hebben in de dorpen enorme verwoestingen aangericht, wegen, bruggen en andere infrastructuur vernietigd en aan één mens het leven gekost. Deze ramp kan niet worden verklaard door enkel de hevige regenval. Het is geen kwestie van noodlot dat bij elke natuurramp de werknemers doden hebben te betreuren en hun armoedig bestaan en het milieu in de vernieling zien gaan.
Het is hoogstnoodzakelijk om onmiddellijk maatregelen te financieren voor schadeopneming en schadeloosstelling van de getroffen volksgezinnen, de boeren en veetelers, om verandering van grondgebruik te voorkomen en de afgebrande gebieden te herbebossen. Eveneens moeten grote particuliere stukken grond in de bergen en bossen eigendom van de staat worden, en moeten daarnaast maatregelen worden getroffen voor de herstructurering en versterking van de diensten voor bosbeheer...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Mario Mauro
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het begrotingsinstrument dat de Europese Unie voor zichzelf heeft gecreëerd, het Solidariteitsfonds, is ongetwijfeld nuttig. Tevens is het een feit dat we sinds 2007, wanneer we het nodig vonden de opzet van het instrument te kritiseren, het thema flexibiliteit hebben benadrukt.
Het is belangrijk dat het instrument op zo'n flexibel mogelijke wijze wordt beheerd teneinde tegemoet te komen aan de dagelijks wisselende problemen. Zo is het bijvoorbeeld zeer terecht dat aan de lidstaten wordt gevraagd om in korte tijd - tien weken en niet langer - de documenten te overhandigen met betrekking tot de gebeurtenissen die hebben plaatsgehad. Waarom geldt dan diezelfde termijn niet voor het geven van een antwoord?
Tegelijkertijd beseffen we wel dat in bepaalde opzichten de omvang van de schade belangrijk is. Om de behoeften van de bewoners van de verschillende gebieden te kunnen begrijpen en doorgronden moet die omvang natuurlijk wel in verhouding gezien worden tot de moeilijkheden die elk afzonderlijk gebied ondervindt. Juist daarom is er in het Europees Parlement - ook in de Begrotings- en andere commissies - al lange tijd kritiek geuit met als doel de flexibiliteit te herzien. Die kritiek is onder de aandacht van de Raad gebracht, maar die doet alsof zijn neus bloedt. Meer flexibiliteit zou echter de mogelijkheid creëren het instrument van het Solidariteitsfonds te verbeteren en nog doeltreffender te maken om de enorme problemen waar we steeds meer mee te maken hebben, te kunnen oplossen.
Daarom vragen wij u, mijnheer de commissaris, terdege rekening te houden met de paragrafen 3 en 11 van deze resolutie. Het is namelijk belangrijk dat flexibiliteit niet wordt gezien als een verzoek van de lidstaten te mogen doen wat hen goeddunkt om met meer zekerheid antwoord te krijgen, maar als een verzoek dat gebaseerd is op een intelligente interpretatie van de veranderingen zodat het Solidariteitsfonds een echt doeltreffend instrument wordt.
Andres Perello Rodriguez
(ES) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, het is duidelijk dat er de laatste tijd vooruitgang is geboekt, maar ondanks al die vooruitgang staat het zuiden van de Unie nog steeds, en steeds meer, in brand. Daarom mag deze resolutie die het Parlement heeft aangenomen niet de zoveelste zijn waarmee we willen aangeven hoezeer wij met de ellende van anderen begaan zijn.
Bosbranden hebben tal van oorzaken maar niemand zal ontkennen dat ze worden bevorderd door de klimaatverandering. Los van de eventuele verantwoordelijkheden van sommige staten of autonome regio's is het ongetwijfeld zaak dat dit Parlement de Commissie oproept om snel in actie te komen en alle middelen beschikbaar te stellen die zij heeft, en dat is een niet gering aantal. De slachtoffers, de aangerichte schade, en de noodzaak tot herbebossing hebben geen enkel begrip voor bureaucratie of begrotingstekorten.
We moeten prioriteiten stellen en optreden, wat in dit geval betekent: strategieën wijzigen, middelen mobiliseren en verhogen, en het preventieve beleid optimaliseren. We moeten eisen dat staten hun verantwoording nemen, mocht dat nodig zijn, maar we dienen ervan uit te gaan dat dit probleem niet alleen het probleem is van een paar staten in het zuiden van Europa, dat de klimaatverandering niet enkel een paar lidstaten treft, dat dit ons allemaal aangaat en een algemene zaak is.
Daarom is het een van de voornaamste taken van dit Parlement ervoor te zorgen dat de Europese Unie op de aanstaande Top van Kopenhagen duidelijke, bindende afspraken maakt om de uitstoot van broeikasgassen zoveel mogelijk te beperken, omdat die kennelijk ten grondslag liggen aan het ontstaan van de bosbranden, die op hun beurt weer bijdragen aan de klimaatverandering.
Wanneer deze resolutie is aangenomen, is dit dan ook de grote uitdaging waar het Parlement voor staat, zoveel is wel duidelijk. Laten we hopen dat de Commissie deze uitdaging aangaat, als het waar is dat de commissaris echt wil voorkomen dat het zuiden van de Unie, dat wel degelijk bestaat, nog langer in brand staat.
Veronica Lope Fontagné
(ES) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, helaas moeten we ons op deze eerste plenaire vergadering van de nieuwe zittingsperiode buigen over de treurige, reeds traditionele kwestie van de natuurrampen, en van de bosbranden in het bijzonder.
Ook in de zomer van 2009 hebben zich helaas weer vele bosbranden voorgedaan die tal van mensenlevens geëist hebben. Twintig levens zijn verloren gegaan, allemaal in mijn land, Spanje. Mijn gedachten gaan dan ook allereerst naar het menselijk lijden dat deze rampen veroorzaken, waarmee ik ten diepste meeleef.
Ik zou willen benadrukken hoe rampzalig de effecten zijn die dergelijke catastrofes hebben op het leven van de getroffen bevolkingsgroepen, op hun economie, hun werkgelegenheid, hun natuurlijk en cultureel erfgoed, op het milieu en het toerisme. In mijn regio zijn deze zomer 22 000 hectaren afgebrand waarvan de helft gelegen was in gebieden die onder de milieubescherming vallen.
We moeten deze problemen resoluut aanpakken, de burgers eisen dat van ons. De Europese instellingen mogen niet wederom niet in staat zijn om een adequate oplossing te vinden voor de getroffenen. We moeten in staat zijn om de gedupeerden te helpen en de weg vrijmaken voor het herstel van de getroffen gebieden. We moeten de intensieve inspanningen op het gebied van de preventie voortzetten en doorgaan met de ontwikkeling van de Europese dienst voor de burgerbescherming.
Ik zou hier twee dingen willen voorstellen. Ten eerste wil ik de Europese Commissie oproepen de situatie te analyseren en de geëigende maatregelen te nemen ter compensatie van de sociale kosten als gevolg van het verlies aan arbeidsplaatsen en inkomstenbronnen voor de bewoners van de getroffen gebieden. Mijn tweede voorstel is gericht aan de Spaanse regering, die vanaf januari 2010 het fungerend voorzitterschap van de Raad zal bekleden. De Spaanse regering dient in staat te zijn haar betrokkenheid en bezorgdheid over te brengen op haar partners in de Raad. Ik denk dat de Raad er niet om heen kan het deblokkeren van de hervorming van het Europees Solidariteitsfonds als prioriteit in zijn agenda op te nemen.
Het Spaanse voorzitterschap dient zich duidelijk uit te spreken voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijke Europese strategie. Het moet ook de preventieve maatregelen en de bosbeheermodellen herzien die bevorderlijk zijn voor het ontstaan van grote bosbranden.
Francesca Balzani
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, met grote droefheid ben ik juist de afgelopen dagen in Italië rond de stad Genua, in de regio Ligurië, getuige geweest van een lange reeks branden die uitgestrekte gebieden hebben verwoest. Als lid van de Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement ben ik me er dan ook volledig van bewust dat Europa met spoed aandacht dient te besteden aan dit probleem en maatregelen moet nemen om deze helaas steeds terugkerende rampen te voorkomen.
Steeds terugkerende rampen zouden niet moeten bestaan. Wij zouden er met zijn allen dagelijks aan moeten werken om cyclisch terugkerende rampen te voorkomen. Daarom meen ik dat alleen Europa efficiënt kan en moet optreden met bindende maatregelen om deze waardevolle gebieden te behouden die elk jaar in vlammen dreigen op te gaan en die een waar erfgoed van ons allen zijn. Het is waar dat er steeds vaker branden in Zuid-Europa zijn, maar al gaat er slechts een klein stukje van het zuiden van Europa in vlammen op, dan staat toch heel Europa in brand.
Preventie en een adequaat bosbouwbeleid zijn nodig. Onder preventie versta ik ook de nauwgezette, grondige en gerichte strijd tegen elke vorm van speculatie die direct of indirect verbonden is met deze rampen. Maar ook dienen de essentiële middelen op bredere basis makkelijker en sneller toegankelijk gemaakt te worden teneinde in ieder geval de verwoestende effecten van deze rampen af te zwakken. In de allereerste plaats denk ik dan aan het Solidariteitsfonds, dat ongetwijfeld sneller ingezet moet kunnen worden in de getroffen gebieden.
Françoise Grossetête
(FR) Mevrouw de Voorzitter, in 2001 eisten wij een Europees mechanisme voor civiele bescherming, direct na de catastrofe van 11 september.
Daarna is er een fonds opgericht. Toen kwam het verslag-Barnier, dat de nadruk op solidariteit legt. Vandaag de dag werkt die solidariteit weliswaar, maar het moet efficiënter en we moeten meer vaart kunnen maken.
Twee zaken moeten verder ontwikkeld worden. Ten eerste het reactievermogen. Iedereen die jammerlijk door die bosbranden is getroffen, betreurt dat de procedures vaak te lang zijn en dat de uitvoering veel te veel tijd kost, terwijl we bij bosbranden juist zeer snel moeten handelen. We moeten echt soepeler en flexibeler te werk kunnen gaan bij die uitvoering, omdat in dit geval elke minuut telt.
Ten tweede de preventie. Hier wordt te weinig over gesproken, omdat het subsidiariteitsbeginsel hier speelt. Gezegd wordt dat het de lidstaten zijn die moeten beslissen. Welnu, als die branden schade toebrengen aan de biodiversiteit en aan het milieu, als zij raken aan wat het kostbaarste bezit is van de mens, namelijk zijn erfgoed, zijn bezittingen en zijn huis, als die branden op jammerlijke wijze dodelijke slachtoffers maken, heeft men niet het recht om niets aan preventie te doen. Dat komt neer op een criminele handeling.
Dit moet stoppen, en daarvoor hebben we ook geld nodig. We moeten dus echt zo veel mogelijk uit de begroting halen, zodat we veel doelmatiger kunnen opereren binnen het raamwerk van dat Europees mechanisme voor civiele bescherming. We moeten er dan ook nauwlettend op toezien dat de begroting, onze begroting, deze problematiek echt serieus neemt. Dit alles eist van onze kant ook een specifieke aanpak van ons landbouw- en bosbouwbeleid, waar ik te weinig over hoor.
Preventie, reactievermogen, geld en andere middelen, alles moet worden ingezet om ervoor te zorgen dat het beeld van een Zuid-Europa dat letterlijk op hete kolen zit, niet langer als iets onontkoombaars wordt gezien.
Kriton Arsenis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit jaar wordt Zuid-Europa weer eens ondraaglijk hard getroffen door rampzalige branden. Branden van soortgelijke omvang hebben zich echter ook voorgedaan in de VS en in andere landen van de ontwikkelde en de zich ontwikkelende wereld.
Het lijdt geen twijfel dat de bossen in het Middellandse-Zeegebied en in andere cruciale delen van de planeet gevaar lopen door de klimaatverandering. Als de bossen in het Middellandse- Zeegebied echter worden vernietigd, zal ook het vermogen van de natuurlijke ecosystemen om koolstofdioxide te absorberen en als natuurlijke opslagplaats te functioneren, worden vernietigd. Er is behoefte aan een Europees beleid voor preventie en bestrijding van bosbranden, maar de Europese Unie moet ook financiële steun geven aan de landen - zoals Griekenland dit jaar - die de grootste gevolgen te verwerken krijgen.
Het lijdt evenmin twijfel dat zich in bepaalde landen enorme tekortkomingen hebben voorgedaan bij de coördinatie van de mechanismen voor bosbescherming en civiele bescherming en bij het nemen van preventiemaatregelen. Die tekortkomingen mogen nooit weer voorkomen. Verder lijken de bossen die zich binnen een drie uur-zone rondom grote steden of toeristische gebieden liggen, vaker brandgevaar te lopen. Vele mensen denken dat zij persoonlijk voordeel kunnen halen uit de vernietiging van de bossen. Zij kunnen sneller huizen en andere bouwwerken "planten” dan de lidstaten en de natuurlijke ecosystemen bomen kunnen planten in afgebrande gebieden.
Vaak ook wordt met de nationale wetgeving een dergelijke mentaliteit gecultiveerd en een verkeerd signaal gegeven. Er is absolute behoefte aan een Europees beleid voor bescherming van de bossen, voor herstel van de afgebrande gebieden en bebossing. Dit beleid moet deel uitmaken van de Europese bijdrage aan de bestrijding van klimaatverandering. Daarnaast is er ook behoefte aan coördinatie op Europees niveau van de maatregelen voor preventie en bestrijding van branden, herstel van de bossen en bebossing van nieuwe gebieden.
Deze maatregelen moeten onmiddellijk op stapel worden gezet, met name met het oog op de voor de toekomst van de planeet beslissende onderhandelingen tijdens de Conferentie van Kopenhagen. Daar zullen wij de ontwikkelingslanden vragen om de tropische bossen te beschermen en besprekingen voeren over het cruciale vraagstuk van de bijdrage van 20 procent aan de uitstoot van broeikasgassen ten gevolge van de vernietiging van de bossen. Daarom moeten wij het voorbeeld geven en zorgen voor een absolute bescherming van de bedreigde bossen in Europa, van de bossen in het Middellandse-Zeegebied.
Markus Pieper
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de omvang van de bosbranden gaat de krachten van de kleinere lidstaten inderdaad te boven, met name in de regio's die het meest te lijden hebben onder de droogte. Dat is ook de reden waarom het Parlement strijdt voor het Europees Solidariteitsfonds. We doen een beroep op de Raad om deze bedragen eindelijk volledig ter beschikking te stellen. De regio's hebben het geld dringend nodig voor de wederopbouw en de preventie. Het Solidariteitsfonds zou samen met de bestaande programma's voor landbouw en milieubescherming werkelijk een blijvende invloed kunnen hebben.
De bestrijding van bosbranden is echter primair een nationale taak. Strengere straffen voor brandstichters, een verbod van rond de dertig jaar op ander gebruik van het land wanneer brandstichting is aangetoond, het opleiden van brandweerkorpsen - er kan en moet gewoon veel meer worden gedaan. Ook Europa moet echter meer doen, en met name beter coördineren. De knowhow van de Europese brandweerkorpsen moet worden overgedragen op de regio's waar zulke rampen vaker voorkomen. Bovendien moeten we betere regels vastleggen voor het verloop van grensoverschrijdende acties. We verwachten dat de Commissie voorstellen daarvoor doet, zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheden van de lidstaten, en dat laatste punt is voor mij buitengewoon belangrijk. Er valt natuurlijk best te praten over Europese brandweerkorpsen en Europese vliegtuigen, maar eerst moeten we optimaal gebruik maken van alle nationale mogelijkheden, en garanderen dat de betrokken regio's de financiële steun daadwerkelijk ontvangen.
Het lijkt me te vroeg om nu al over een Europese civiele bescherming te discussiëren. Laten we de eerste stap vóór de tweede zetten, laten we beginnen met het belangrijkste, met Europese steun om de regio's in staat te stellen om dit zelf aan te pakken, met behulp van het Solidariteitsfonds, met trainingsprogramma's en met een betere Europese coördinatie.
Inés Ayala Sender
(ES) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik eveneens onze solidariteit en medeleven betuigen met de slachtoffers en hun gezinnen, want het is waar dat we deze situatie elke zomer weer dienen te betreuren.
Het wordt dan ook steeds belangrijker dat Europa zichzelf eindelijk uitrust met een doeltreffend instrument. Misschien omdat ik tot de vervoerssector behoor en deskundig ben op het gebied van de verkeersveiligheid, hebben wij het idee, commissaris, dat we wellicht iets zouden moeten overwegen wat vergelijkbaar is met het Actieplan voor verkeersveiligheid. Een Europees actieplan met doelstellingen en strategieën, waaronder verbetering van de snelle interventie binnen het vereiste tijdskader, zoals gedaan wordt bij de verkeersveiligheid, zou ons misschien kunnen helpen en ook de werkomstandigheden en de scholing van deskundigen kunnen verbeteren. Verder denk ik dat bewustwording en een preventiecultuur van groot belang zijn. Als we hier geleidelijk aan in geslaagd zijn in de verkeersveiligheid, waarom zou dat dan niet lukken als het gaat om de bescherming tegen bosbranden?
Natuurlijk zijn we blij dat met het feit dat de coördinatie verbeterd is, net zoals de solidariteit. Ik denk dat de Spaanse regering door de benodigde vliegtuigen te sturen, heeft bijgedragen tot het proces van bewustwording tussen de zuidelijke lidstaten, maar dat zou ook het geval moeten zijn tussen het Noorden en het Zuiden van de Unie.
Wij zijn ook blij met het feit dat het proefproject van tactische reserves van vliegtuigen voor bosbrandbestrijding in de toekomst werkelijk zou kunnen worden ingezet als interventiekorps, wat mij wel degelijk belangrijk lijkt.
We hebben echter nog wetgeving die door de Raad geblokkeerd wordt, zoals die inzake het Solidariteitsfonds en die inzake bodembescherming, welke in onze ogen bijzonder nuttig zouden zijn.
Gaston Franco
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren afgevaardigden, de bossen in het Middellandse Zeegebied zijn deze zomer opnieuw ten prooi gevallen aan de vlammen: bij Marseille, in het zuidelijk deel van Corsica, maar ook in Italië, Spanje en, op grotere schaal, in Griekenland. Ruim 400 000 hectare bos en ander land zijn in rook opgegaan met omvangrijke materiële schade, onherstelbare aantasting van de biodiversiteit en een dramatisch verlies aan mensenlevens.
Geschokt door deze jaar in jaar uit terugkerende gebeurtenissen, en in het besef dat het effect van de klimaatopwarming de bosbranden alleen maar versterkt, roep ik op tot Europese bewustwording om de inspanningen beter af te stemmen en brandbestrijdingsmaterieel te gaan uitwisselen.
Ik zou graag zien dat er een zeer brede Euro-mediterrane samenwerking voor bosbrandbestrijding van de grond komt binnen het raamwerk van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied. Ik juich de bestaande initiatieven toe, met name het proefproject betreffende het Europese informatiesysteem voor bosbranden.
Toch roep ik ertoe op het Solidariteitsfonds van de Europese Unie zodanig te hervormen dat het een hoogwaardig instrument wordt waarmee adequaat op crises kan worden gereageerd, en een middel tot versterking van de Europese macht voor civiele bescherming en het al in 2006 door Michel Barnier bedachte instrument "Europe Aid" om zowel in de 27 lidstaten als daarbuiten te hulp te kunnen schieten.
Ik denk dat een van de oplossingen voor het probleem van de bosbranden gelegen is in de uitwisseling van kennis en goede praktijken op preventiegebied en zou daarbij speciaal willen wijzen op de pioniersrol die wordt vervuld door de brandweerlieden in mijn eigen departement. Desgewenst kan ik dit uiterst nuttige voorbeeld uiteraard ter beschikking van Europa stellen.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Mijnheer de Voorzitter, wat bosbranden betreft was het afgelopen jaar een van de meest trieste. Wij zijn honderdduizenden hectaren bos kwijtgeraakt, vooral in het Middellandse-Zeegebied. Er wordt druk gespeculeerd over de oorzaken van de bosbranden, terwijl iedereen helaas de gevolgen van de branden kent. Er wordt geopperd dat de klimaatverandering verantwoordelijk is voor de toename van het aantal bosbranden en dat ook wij in Europa ons moeten voorbereiden op langere bosbrandperioden dan de gebruikelijke periode van juni tot en met september. De zomers beginnen eerder en zijn warmer en droger, vooral in het zuiden, en het risico op branden neemt daarom toe. Het is waar dat men in Portugal en Noordwest-Spanje dit jaar bij uitzondering al in maart last had van hevige bosbranden. Er zijn dus gunstige omstandigheden voor bosbranden, maar het echte probleem ligt ergens anders dan in de voortgaande verandering van natuurlijke omstandigheden.
Milieuonderzoekers hebben ontdekt dat bosbranden in de Europese Unie, Australië en Californië vooral te verklaren zijn door sociaaleconomische factoren. Zij hebben tot nog toe geen direct verband met de klimaatverandering gevonden. De belangrijkste factoren voor het ontstaan van bosbranden zijn de bouw en de druk om bewoning uit te breiden, landbouw, bepaalde soorten planten en bomen die zijn geplant, een gebrek aan voorlichting en preventie alsmede nalatigheid door de autoriteiten. Achter de tragedies van deze zomer schuilen bijvoorbeeld het ontoereikende aantal brandweercorpsen en het onvermogen om misdaden die tot branden kunnen leiden, op te lossen en te voorkomen.
Met de klimaatverandering zullen de natuurlijke omstandigheden veranderen. Dat is een feit, maar dat verklaart nog niet het ontstaan van milieurampen, vooral niet wanneer dezelfde verschijnselen zich om de paar jaar herhalen, want daar kunnen wij ons immers beter op voorbereiden. Het wordt tijd dat de lidstaten van de Europese Unie in de spiegel kijken, want het hangt van onszelf af of er in de toekomst bosbranden voorkomen. Zich aanpassen aan het veranderende milieu is heel iets anders dan het accepteren van ingesleten slechte praktijken en het niet voorbereid zijn.
(Applaus)
Sari Essayah
(FI) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de sprekers die hier zeggen dat schade voorkomen altijd goedkoper is dan schade herstellen. Het meeste geld moet gaan naar de preventie van branden en overstromingen in Zuid-Europa. Naast monitoring door satellieten hebben wij hetzelfde soort alarm- en preventiesysteem voor bosbranden nodig als bijvoorbeeld in Finland al decennialang met succes wordt gebruikt. Daarnaast moet er op nationaal niveau vooral voor worden gezorgd dat het materiaal dat brandweercorpsen gebruiken toereikend is, zodat branden in een zo vroeg mogelijk stadium onder controle kunnen worden gebracht.
De toename van het aantal overstromingen wordt vooral veroorzaakt door de klimaatverandering en de beste manier van preventie is dan ook het sluiten van een degelijke overeenkomst op de Conferentie van Kopenhagen. Maar ook om overstromingen te voorkomen is het mogelijk om nationale maatregelen te nemen. Wij moeten het juiste bosbeleid voeren, bossen in berggebieden beschermen en bossen met de juiste boomsoorten aanleggen, zodat hun wortels water kunnen vasthouden en er zo voor kunnen zorgen dat het water niet te snel wegvloeit. Er moeten ook dijken en reservoirs bij stroomgebieden worden gebouwd en kanalen worden gegraven voor een efficiëntere afwatering bij overstromingen. Wij moeten erkennen dat deze zaken in grote mate onder de verantwoordelijkheid van de afzonderlijke lidstaten vallen. De Europese Unie kan geen verantwoordelijkheid dragen voor zaken die onderhevig zijn aan nationale besluiten of voor nalatigheid op dit gebied. Het Solidariteitsfonds is vooral een bron van noodhulp en ik verwacht dat de verschillende lidstaten bereid zijn te investeren in een bosbeleid voor de lange termijn, brandpreventie en bescherming tegen overstromingen.
Gabriel Mato Adrover
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, een bosbrand is altijd een tragedie, een tragedie voor de mensen, een tragedie voor het milieu, een economische en een sociale tragedie.
Helaas heb ik deze tragedie van zeer nabij meegemaakt, met de bosbranden van deze zomer op het Canarische eiland La Palma. Ik juich deze resolutie dan ook toe en ik ben ervan overtuigd dat we erin zullen slagen om haar met eenparigheid van stemmen aan te nemen. Het is een resolutie waaraan niets ontbreekt, waaraan vele bijdragen geleverd zijn, en die bovenal iets doet wat belangrijk is. In de eerste plaats worden hierin de slachtoffers herdacht, alle slachtoffers, en er wordt eer bewezen aan al degenen die op vrijwillige basis bluswerkzaamheden verrichten.
Zij bevat echter ook een aantal significante overwegingen betreffende het belang van de droogte en de verwoestijning bij de verspreiding van de branden, evenals de daaruit voortvloeiende verdwijning van honderdduizenden hectaren land per jaar.
Ze bevat ook belangrijke overwegingen met betrekking tot de oorzaken die het verschijnsel van de bosbranden verergeren, zoals de geleidelijke leegloop van het platteland, het zeer slechte onderhoud van de bossen, en ook de inadequate bestraffing van brandstichters. Met het oog hierop is optreden geboden, en we moeten optreden met daadkracht.
De Commissie moet een risicopreventiebeleid formuleren en een doeltreffend beleid ter bestrijding van natuurrampen, evenals een protocol voor uniforme acties. Steun is echter ook belangrijk, voor het herstel, om het productiepotentieel te herstellen en de sociale kosten en het verlies aan arbeidsplaatsen te compenseren.
Zoals de commissaris gezegd heeft, is coördinatie van essentieel belang. De verschillende communautaire instrumenten moeten echter wel gecoördineerd worden: de structuurfondsen, het Solidariteitsfonds - dat ongetwijfeld aan een hervorming toe is - en hun flexibiliteit, en verder instrumenten zoals Aid Plus, en natuurlijk dat snelle interventiemechanisme dat hier ook ter sprake is gekomen.
We moeten verder gaan met het zoeken naar een oplossing van die problemen, en ik ben oprecht van mening dat deze ontwerpresolutie daartoe de juiste weg is.
José Manuel Fernandes
(PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, dit is het moment om ons solidair te tonen en tegelijkertijd is het een kans - ik zou zelfs willen zeggen een plicht - om te werken aan verbeteringen, veranderingen en ook aanpassingen. Op de eerste plaats aanpassingen in het Solidariteitsfonds van de Europese Unie teneinde het Fonds zodanig te kunnen inzetten dat aan dergelijke rampen tijdig het hoofd wordt geboden. Voorts zijn veranderingen en verbeteringen nodig in het bosbouwbeleid.
We hebben een Europees bosbouwbeleid nodig met als doel meer waarde toe te kennen aan het bos en branden te voorkomen. Let wel, in vele lidstaten, waaronder mijn land Portugal, bestaat er nog niet eens een grondkadaster van alle terreinen. Dat betekent dat de eigenaren niet bekend zijn, met alle moeilijkheden van dien bij verkaveling, herbebossing en preventiebeleid.
In verband met het preventiebeleid heb ik een vraag, die tevens een voorstel inhoudt. Waarom worden preventiemaatregelen voor het bos niet opgenomen in het Europees economisch herstelplan? Indien we schoonmaakacties van het bos op touw zouden zetten, zou het resultaat daarvan bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor energieproductie in biomassacentrales die op maat zijn gemaakt. Als we op die manier te werk gaan, zouden we als echte vrienden van het milieu het beschermen en tegelijkertijd werkgelegenheid creëren, wat op dit moment ook een van de doelen van Europa is.
Lambert van Nistelrooij
Voorzitter, het is goed dat we op deze eerste vergaderdag van het Parlement over de rampen in Zuid-Europa spreken, en ik dank ook de collega's die met name aan die teksten hebben gewerkt. Er ligt een goede resolutie voor. Allereerst is dit natuurlijk een zaak van intermenselijke betrokkenheid, dichtbij de burgers, dat hebben we ook altijd gezegd in het kader van onze verkiezingen, en van solidariteit. Nu zijn het de branden in Zuid-Europa, maar wie weet, deze winter ook met betrekking tot overstromingen in heel andere delen van Europa. In de Commissie regionaal beleid hebben we meermalen gesproken over de verbeteringen van het Solidariteitsfonds. Wij willen helemaal niet om nieuwe instrumenten vragen, maar juist de bestaande instrumentaria verbeteren, efficiënter maken. Wat is nu, commissaris Dimas, een beetje het rare van dit verhaal? We hebben het hier Parlementsbreed neergelegd, we hebben precies aangegeven waar die verbeteringen in kunnen zitten, maar de Raad blokkeert dit. De Raad heeft er al twee jaar niets aan gedaan. Ik vraag u, zit daar nog beweging in? U heeft terecht met betrekking tot het pilotproject en de vliegtuigen die zijn ingezet, vorderingen kunnen melden, maar over het onderliggende dossier waar het Parlement zo nadrukkelijk om gevraagd heeft, horen we helemaal niks. Staat dat nog op de agenda? Wat gebeurt er eigenlijk?
Wat betreft de civil protection force: op zichzelf is het prima dat Europa eigen instrumenten inzet, maar de brede basis ligt in de lidstaten zelf. De uitwisseling van deskundigheid, de inzet met name ook in de grote regio zelf, dient de basis te zijn.
Ten slotte dat herstel: herstel van schade, de heraanplant en alles wat daar bij komt kijken. Dat is niet iets van centrale sturing, dat moet decentraal in de lidstaten gebeuren. Maar dan zijn er die fondsen, de structuurfondsen, de agrarische fondsen, dus waarom beginnen we niet? Het kan een economisch plan zijn, zoals we net hoorden, maar wel een herstelplan dat breed wordt aangepakt en waar vooral de decentrale instrumenten centraal staan. Daar vraagt deze resolutie om en daarom zullen wij die morgen van harte steunen.
Antonio Cancian
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, het is een terechte resolutie die de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-Democraten) met als titel "Natuurrampen” presenteert. Ik zou echter de aandacht willen vestigen op een aantal punten die vanavond wel behandeld zijn maar die niet in de resolutie staan. Ik heb daarvoor ontwerpamendementen ingediend.
De afgelopen zomer zijn er naast branden ook andere rampen geweest; dit weekend nog in Zuid-Italië. Ik kom zelf uit de Italiaanse regio Veneto, die in de maanden juni en juli getroffen is door aardverschuivingen en windhozen in onder meer Vallà di Riese en Borca di Cadore.
We moeten in de resolutie niet alleen branden maar ook andere natuurrampen noemen. Overstromingen in de zomer zijn namelijk helaas geen nieuw verschijnsel en vormen een van de scenario's die we in de toekomst zullen moeten trotseren als gevolg van klimaatverandering en opwarming van de aarde. We moeten dan ook blijven hameren op preventiemaatregelen, het aanleggen van infrastructuur die geschikt is om deze gebeurtenissen te voorkomen of in ieder geval de schade te beperken en optreden als in bepaalde gevallen de infrastructuur de door een ramp aangerichte schade zelfs verergert. Ik denk aan bekkens in berggebieden, groene gordels, plattelands- en bosgebieden en langs waterlopen.
Natuurrampen worden in de meeste gevallen ook bepaald door het gedrag van mensen en daarom moeten we op de tweede plaats proberen vast te stellen wie verantwoordelijk is, de schuldigen opsporen en de sancties zwaarder maken. Tot slot wil ik zeggen dat het een goed idee is een onafhankelijke interventiemacht en het desbetreffende Solidariteitsfonds te creëren. Het is evenwel belangrijk de activiteiten uit te breiden tot andere rampen, meer kredieten beschikbaar te stellen door de verschillende fondsen samen te voegen, procedures te vereenvoudigen en te zorgen voor meer coördinatie en flexibiliteit, zoals de heer Mauro al heeft gezegd.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zat op mijn kantoor naar dit debat te luisteren. Natuurlijk - en gelukkig maar - komen in Ierland niet zulke ernstige branden voor als in Zuid-Europa. Ik realiseerde me dat we in het Parlement de gewoonte hebben om alleen over zaken te praten die onze eigen landen raken. Gezien het debat dat we momenteel in Ierland over het Verdrag van Lissabon voeren en het belang van grensoverschrijdende solidariteit in dat debat, denk ik dat we aan die gewoonte een einde moeten maken. Ik denk dat meer van ons zich zouden moeten uitspreken over kwesties die in andere lidstaten een punt van zorg zijn, zodat tussen de afgevaardigden een groter saamhorigheidsgevoel ontstaat met betrekking tot de zorgen en problemen van onze burgers. Ik zou bijvoorbeeld graag zien dat mensen van buiten Ierland de zorgen van Ierse burgers tot hun eigen zorgen maken. Dat zou het idee bevorderen dat Europa er voor iedereen is en we niet alleen voor onszelf opkomen. Dat is tot nog toe een van de tekortkomingen van de Europese Unie geweest en het is iets waar we in het debat over het Verdrag van Lissabon mee worstelen.
Ik ondersteun wat u hier doet en betuig mijn solidariteit met de landen in Zuid-Europa. Vervolg degenen die moedwillig vernietigen. Kijk naar preventiemaatregelen. En doe ook veel meer op het gebied van brandbeheersing. Ten slotte ben ik van mening dat het Solidariteitsfonds moet worden opengesteld voor iedereen die de hulp uit dat fonds nodig heeft.
Juan Fernando López Aguilar
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris Dimas, ik ben voor het eerst lid van het Europees Parlement - gekozen op 7 juni -, maar ons debat geeft al duidelijk aan dat dit onderwerp elke maand september weer terugkeert na de golf vernietigende bosbranden waardoor met name de landen van Zuid-Europa geteisterd worden: Italië, Frankrijk, Griekenland en Spanje.
Er is hier al gesproken over de verwoestende brand op het Canarische eiland La Palma, in de ultraperifere regio de Canarische Eilanden, de Spaanse autonome regio waar ik woon en geboren ben. Wat echter van belang is, is dat we beseffen dat, ook al is het probleem het ergst aan de zuidgrens van Europa, het ons in de gelegenheid stelt om de genegenheid en de verbondenheid te vergroten die de burgers hebben met wat Europa betekent: een toegevoegde waarde in de vorm van een respons.
Dat betekent Europese toegevoegde waarde in de preventie, en Europese toegevoegde waarde in de coördinatie van de instellingen: de Commissie, de Raad, en ook het Europees Parlement met zijn resolutie, in samenwerking met de lidstaten. Er dient echter ook Europese toegevoegde waarde te zijn op het niveau van de respons.
Het is dan ook van belang dat we van het debat overgaan op actie, door het Solidariteitsfonds meer flexibel te maken met het oog op noodsituaties, en dat we die Europese eenheid voor Europese burgerbescherming, die nog steeds geen feit is, op poten zetten, die werkelijk een verschil kan maken in de toekomst, wanneer we met die noodsituaties geconfronteerd worden die elke zomer weer ontstaan als gevolg van de klimaatverandering en de globale opwarming van de aarde.
Ilda Figueiredo
(PT) Mijnheer de Voorzitter, naast alle solidariteitsbetuigingen in verband met deze bosbrandenplaag die elk jaar weer onze zuidelijke landen - waaronder Griekenland, Italië, Spanje en Portugal - treft, dienen er met spoed de nodige maatregelen te worden genomen om het tij van deze branden die bossen, bezittingen, dieren, biodiversiteit en, erger nog, meerdere mensenlevens verwoesten, te keren.
Daarom is het tijd de oorzaken van deze plaag onder ogen te zien en rekening te houden met de omvangrijke groeiende leegloop van het platteland. Het is tijd het gemeenschappelijk landbouwbeleid te veranderen en in te zetten op preventie. Dat impliceert ook investeren in het multifunctionele karakter van de landbouw, met inbegrip van het mediterrane bos, het steunen van de gezinslandbouw en het creëren van goede voorwaarden om kleine en middelgrote boeren en jongeren op het platteland te laten blijven teneinde eraan bij te dragen dat preventiemaatregelen het jaarlijks terugkeren van deze plaag voorkomen.
Malika Benarab-Attou
(FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben tevreden met wat commissaris Dimas hierover heeft gezegd, en vooral over het feit dat hij het belang van grensoverschrijdende bijstand op ons continent heeft aangestipt.
Kunnen we nu, binnen het verband van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied en naast de bescherming van het milieu van de Middellandse Zee, officieel deze noodhulp tegemoet gaan zien bij bosbranden, evenals de ontwikkeling van expertise op dat vlak, die dan moet worden gedeeld en verder ontwikkeld met de niet-Europese landen van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied?
Petru Constantin Luhan
(RO) Afgelopen zomer werden Portugal, Spanje, Frankrijk, Italië en Griekenland geteisterd door enorme bosbranden. In Griekenland verwoestten de branden een gebied van ongeveer 21 200 hectare, en werden circa twee miljoen bomen en ten minste 150 huizen vernietigd.
In een gezamenlijke poging op Europees niveau om een einde te maken aan de branden stuurden Frankrijk, Spanje en Cyprus vliegtuigen van Canadair naar het gebied rond Athene. De strategische ondersteuning van de EU voor de bestrijding van bosbranden bewees daarom opnieuw zijn nut. Het Solidariteitsfonds van de EU kan tevens hulp bieden in dergelijke situaties door een deel van de kosten te dragen voor de uitvoering van noodmaatregelen voor herstel van de infrastructuur, het bieden van tijdelijk onderdak en ter bescherming van het natuurlijk erfgoed.
Ik wil erop wijzen dat we de bureaucratie die gepaard gaat met het aanspreken van dit Fonds moeten verminderen. Laat mij u een specifiek voorbeeld geven uit mijn eigen land. Roemenië werd in juni vorig jaar getroffen door verschillende natuurrampen. Nu, in september 2009, zijn de middelen nog altijd niet toebedeeld aan de Roemeense regering. Daarnaast hebben wij mijns inziens in de toekomst behoefte aan een duurzaam bosbouwbeleid, evenals aan een strategie ter voorkoming van rampen van deze aard.
Stavros Dimas
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigden bedanken voor hun uitstekende en bijzonder opbouwende opmerkingen in het debat van vanavond, evenals voor hun goede ideeën.
Noodtoestanden gaan vaak gepaard met hoge menselijke, economische en ecologische kosten. Zoals vele collega's al zeiden, zullen wij in de toekomst wegens de klimaatverandering waarschijnlijk te maken krijgen met meer en grotere rampen, en niet alleen bosbranden. De bosbranden zullen zich trouwens niet beperken tot Zuid-Europa maar zich ook elders voordoen, in Midden-Europa en zelfs in Noord-Europa. Er zullen echter ook andersoortige rampen ontstaan, zoals overstromingen. Daarom is het noodzakelijk de Europese middelen voor rampenbeheer, die hun meerwaarde nu duidelijk hebben bewezen, voortdurend te versterken en te verbeteren.
Dit werd ook bevestigd tijdens de branden van deze zomer. Deze hebben ons eraan herinnerd dat de Gemeenschap niet alleen haar responsvermogen bij natuurrampen maar ook haar preventiemogelijkheden moet verbeteren. Vele sprekers hebben dit vanavond trouwens ook onderstreept. Ik wil u eraan herinneren dat de Commissie in februari een mededeling heeft gepresenteerd over preventie van natuurrampen en van door mensen veroorzaakte rampen, waarin wij een aantal voorstellen hebben geformuleerd.
Wij wachten nu op het commentaar van het Europees Parlement en de Raad. Ik denk trouwens dat het antwoord van het nieuwe Parlement niet op zich zal laten wachten en wij dit na februari zullen ontvangen. Wij geloven dat wij daarmee, en met de resolutie die tijdens de volgende vergadering zal worden aangenomen, de politieke impuls zullen krijgen om de werkzaamheden in die richting op gang te kunnen brengen.
Evenals vele collega's - om te beginnen mevrouw Podimata, maar ook vele andere sprekers - wil ik eveneens wijzen op het vraagstuk van de klimaatverandering en de noodzakelijke aanpassing eraan, en op de voorgestelde herziening van de communautaire strategie voor de bossen, die tot doel heeft de met het klimaat verband houdende aspecten aan te pakken. Ook dan zal de gelegenheid worden geboden om vraagstukken met betrekking tot bosbranden te bespreken. Ik moet hieraan toevoegen dat deze mededeling van de Commissie zeer belangrijk is, evenals de mededeling die wij vorige week hebben gepubliceerd over de financiering van de Overeenkomst inzake klimaatverandering die naar verwacht in Kopenhagen gesloten zal worden en waarmee een groot bedrag beschikbaar zal worden gesteld voor de financiering van de aanpassing aan de klimaatverandering in de ontwikkelingslanden. De middelen zullen worden ingezet voor de uitvoering van de werken die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de landen die de gevolgen ondervinden van klimaatverandering zonder aan de totstandkoming van het verschijnsel te hebben bijgedragen, het hoofd hieraan kunnen bieden.
Ik heb zelfs voorgesteld om niet eenvoudig te wachten tot 2013 alvorens hiermee een begin te maken, maar onmiddellijk, in 2010, van start te gaan. Ik hoop dan ook dat de Europese Raad ofwel op 17 september ofwel in oktober een akkoord zal weten te bereiken en dat het geld dan beschikbaar wordt, zodat deze werken onmiddellijk van start kunnen gaan en deze landen kunnen zien dat de Europese Unie en de andere ontwikkelde landen echt menen wat zij voorstellen en verkondigen.
U hebt - en mijns inziens volkomen terecht - ook vele andere, zeer belangrijke vraagstukken aan de orde gesteld met betrekking tot de rol van de communautaire financieringsmechanismen. De communautaire verordening voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling bieden de mogelijkheid om steun te verlenen aan nationale preventiemaatregelen. De Commissie zal tevens de met het Europees Solidariteitsfonds geboden mogelijkheden benutten om de helpende hand te bieden bij herstelwerkzaamheden in de lidstaten.
Ik moet echter wel iets verduidelijken. Ik heb namelijk gehoord dat de Commissie onmiddellijk in het geweer moet komen. Het kan hierbij gaan om twee vraagstukken en het was niet duidelijk welk van deze twee werd bedoeld. Het eerste vraagstuk betreft de mobilisatie van het mechanisme voor civiele bescherming en het tweede de activering van het Solidariteitsfonds. Wat het vraagstuk van de mobilisatie van het mechanisme voor civiele bescherming betreft kan ik u zeggen dat dit onmiddellijk, in real time, wordt gemobiliseerd. Ik noem als voorbeeld de recente bosbranden in Griekenland. Een uur nadat wij het officiële verzoek van de Griekse regering hadden ontvangen, stegen Italiaanse vliegtuigen op om naar Griekenland te gaan en de dag daarna deel te nemen aan de operaties. Het mechanisme wordt dus onmiddellijk gemobiliseerd.
Ik heb in mijn eerste interventie reeds gezegd dat wij in het geval van de tsoenami en de Katrina-orkaan er als eersten bij waren en deskundigen naar de plek van de ramp hebben gestuurd. Wij hebben ontzettend veel lof gekregen voor de activiteiten van het mechanisme van civiele bescherming. Deze lof is een bevestiging van niet alleen het werk van de afgelopen jaren maar ook de mogelijkheden van het mechanisme, mits dit kan beschikken over bevoegdheden en middelen - vooral financiële middelen - om zijn activiteiten uit te breiden ten bate van niet alleen de Europese Unie en haar burgers maar ook de milieubescherming en de bescherming van de bezittingen van de Europese burgers.
Wat het Solidariteitsfonds betreft heb ik - eveneens terecht - horen zeggen dat hierin meer soepelheid moet worden gebracht. Inderdaad moet dit Fonds in staat zijn heel snel te reageren. Het Solidariteitsfonds is immers opgezet om tegemoet te komen aan urgente behoeften of aan een deel van de urgente behoeften na rampen.
Het is dus logisch dat de Commissie onmiddellijk in het geweer moet komen, maar ook de lidstaten en hun centrale of regionale overheden moeten onmiddellijk in het geweer komen en ervoor zorgen dat het geld uitbetaald kan worden. Aan het Europees Solidariteitsfonds is trouwens een voorwaarde verbonden: binnen een jaar na uitbetaling moeten de werken zijn voltooid. Dat is logisch maar er is wel meer soepelheid nodig.
Ter afsluiting - en het spijt mij dat ik niet meer tijd heb om te antwoorden op de zeer concrete vraagstukken die naar voren zijn gebracht - wil ik nog zeggen - alvorens ik het vergeet, want ik heb vrij veel afgevaardigden horen spreken over de programma's voor economische herstel - dat dit inderdaad een goed idee is. Als wij projecten opnemen voor preventie van bijna voorspelbare natuurrampen, die ook een jaar later zullen voorkomen - er werd zojuist immers gezegd dat wij deze problemen elk jaar bespreken - zal dat velerlei voordelen opleveren: er zullen economische activiteiten ontstaan en banen worden gecreëerd maar er zal ook worden voorkomen dat schade ontstaat waarvoor miljoenen moeten worden uitgegeven. Dit zijn dus investeringen die velerlei voordelen zullen opleveren, en afgezien daarvan natuurlijk ook de menselijke kosten van natuurrampen voorkomen.
Tot slot wil ik nog onderstrepen dat het gevaar van bosbranden of andere rampen, zoals overstromingen, aardbevingen en zelfs militaire interventies - want het mechanisme voor civiele bescherming van de Europese Unie is geactiveerd in geval van niet alleen overstromingen, aardebevingen en bosbranden maar ook bevolkingsverplaatsingen, zoals tijdens het conflict in Libanon waar wij zeer succesvol zijn geweest met onze hulpverlening - nooit helemaal de wereld uit geholpen kan worden. Wij kunnen dit gevaar echter wel verkleinen als wij samenwerken en allen tezamen beter reageren op dergelijke rampen. De Commissie belooft u dat zij de communautaire bijdrage aan preventie, paraatheid, respons en herstel in geval van rampen zal versterken om de burgers en het milieu te beschermen.
Ik wil het Parlement nogmaals bedanken voor zijn actieve steun aan de noodzakelijke verbetering van het rampenbeheer ten bate van alle Europese burgers.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag 16 september plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Iosif Matula  
Ik maak me werkelijk zorgen over de omvang die deze rampen, die niet alleen worden veroorzaakt door de natuur maar ook door menselijke factoren, de afgelopen jaren hebben aangenomen, met gevolgen voor zowel de economische als de sociale infrastructuur. Ons antwoord op dit verschijnsel in de vorm van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie biedt belangrijke steun bij de heropbouw van de door rampen getroffen gebieden, en daarnaast bij het verminderen van de mogelijke gevolgen ervan voor buurlanden. Ik wil echter benadrukken dat de transparantie van de voorwaarden om van dit Fonds gebruik te maken dient te worden vereenvoudigd en verbeterd, zodat de getroffen gebieden zo snel mogelijk kunnen profiteren van Europese steun. We moeten het tevens mogelijk maken dat meer regio's steun krijgen door het instellen van een lager plafond. Daarnaast ben ik een voorstander van het opstellen van een Europese strategie ter bestrijding van natuurrampen en ter versterking van een gezamenlijke Europese macht die, waar in Europa zich ook een ramp voordoet, klaar staat om te reageren.
Richard Seeber  
schriftelijk. - (DE) Ook deze zomer hebben er in sommige delen van Europa weer verwoestende bosbranden gewoed, die niet alleen grote financiële schade hebben veroorzaakt, maar ook elf levens hebben geëist. Na dergelijke natuurrampen kan en moet Europa solidariteit bewijzen. De Gemeenschap moet in een dergelijke situatie zonder te dralen bewijzen waartoe ze in staat is, op die manier voelt de Europese bevolking aan den lijve wat de toegevoegde waarde van de Europese Unie is. Daarbij moeten de regels van de subsidiariteit echter absoluut worden gerespecteerd. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de voorzorgsmaatregelen in geval van rampen en voor het opstellen van rampenplannen. De EU mag zich niet bemoeien met deze kerntaak van de individuele lidstaten. Het Solidariteitsfonds van de Gemeenschap is een waardevol en zinvol instrument ter financiële ondersteuning. Op de lange termijn moet er een betere strategie komen om dergelijke bosbranden in Europa te vermijden, we mogen ons niet beperken tot de aanpak van acute crisissituaties.
Dominique Vlasto  
schriftelijk. - (FR) Als we kijken naar de dramatische bosbranden die opnieuw een ravage hebben aangericht in Zuid-Europa, kunnen we maar één ding doen: we moeten in actie komen en een eind maken aan deze volstrekt onacceptabele situatie. In de eerste plaats moeten we het materieel en de menskracht ter bestrijding van die branden beter organiseren: ik doel hier op het idee van Michel Barnier, het idee van een Europese noodhulpmacht voor civiele bescherming, die het materieel en de menskracht van de lidstaten kan ondersteunen. Bij deze brandbestrijding is massaal en snel optreden nodig: de Europese solidariteit moet inderdaad efficiënter gaan opereren. Maar preventie blijft het belangrijkst: de bossen moeten goed onderhouden worden, onder meer door lage begroeiing en struiken tijdig weg te halen. In het zuiden van Frankrijk is 75 procent van de bossen privébezit. We moeten zorgen dat ook die eigenaren in beweging komen, en hen stimuleren om hun bossen beter te onderhouden. Dat zal vooral gebeuren in de vorm van de exploitatie van mediterrane bossen die economisch gezien te weinig opleveren: via structuurfondsinitiatieven moet het regelmatig weghalen van biomassa en het gebruik daarvan bij de elektriciteitsproductie worden aangemoedigd, evenals de ontwikkeling van duurzame bosbouw en verantwoord ecotoerisme. Ik roep de Europese Commissie dan ook op om het specifieke karakter van de mediterrane bossen te onderkennen en met een actieplan te komen voor de bescherming en verantwoorde exploitatie van hun natuurlijke rijkdommen. Dat zou in elk geval een begin zijn om het risico van bosbranden blijvend terug te dringen en de kwetsbare ecosystemen in het zuiden van Europa te behouden en te herstellen.
