Niedyskryminacja ze względu na płeć i solidarność między pokoleniami (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
- Kolejnym punktem posiedzenia jest krótka prezentacja przygotowanego przez panią poseł Záborską w imieniu Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia sprawozdania w sprawie niedyskryminacji ze względu na płeć i solidarności między pokoleniami.
Anna Záborská
Na wstępie chciałabym serdecznie podziękować wszystkim kolegom i koleżankom posłom za pomoc w przygotowaniu sprawozdania opracowanego z mojej własnej inicjatywy. Głosowanie w Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia było wynikiem obejmującej szeroki wachlarz tematów dyskusji oraz kompromisu.
Na uznanie zasługują te kobiety i ci mężczyźni, którzy zaangażowani są dziś w tworzenie sieci wspierających solidarność między pokoleniami. Ich determinacja stanowi cenny wkład w bogactwo poszczególnych krajów i całej Europy oraz we wspólne dobro. Niestety wkład ten nie jest uwzględniany w krajowych statystykach i rachunkach. Właśnie dlatego kobiety i mężczyźni narażeni są na ukryte formy dyskryminacji. Kobiety i mężczyźni mają prawo do wolnego wyboru działalności, która im odpowiada i ich zadowala. Obowiązkiem społeczeństwa jest zagwarantowanie tej wolności wyboru i niedyskryminowanie żadnej działalności tylko z tego powodu, że nie mieści się ona w typowym zakresie formalnego rynku pracy.
Jest to krótkie podsumowanie przygotowanego z mojej inicjatywy sprawozdania w sprawie niedyskryminacji ze względu na płeć i solidarności między pokoleniami. Temat przedmiotowego sprawozdania jest bardzo ważnym elementem dyskusji na temat przyszłości Europy i zatrudnienia w państwach członkowskich. Choć sprawozdanie ma charakter dość techniczny, to ma ono także wymiar ogólnoludzki. Znajdzie w nim coś dla siebie każdy z nas, ponieważ wszyscy funkcjonujemy w ramach węższych lub szerszych sieci rodzinnych i relacji społecznych, w które jesteśmy osobiście zaangażowani. Zawężenie pojęcia solidarności między pokoleniami jedynie do opieki nad dziećmi jest błędną interpretacją. Solidarność ta obejmuje także odpowiedzialność w stosunku do naszych rodziców i osób starszych oraz opiekę nad osobami niesamodzielnymi.
Solidarność między pokoleniami obejmuje także edukację obywateli w zakresie poszanowania życia, ludzkiej godności oraz ochrony środowiska naturalnego. Jest to zasadniczo kwestia sprawiedliwości społecznej. Będzie się na niej opierać przyszłość Europy i wspólne dobro jej mieszkańców. Menedżerowie ds. zasobów ludzkich zgadzają się, że zdolności człowieka mają taka samą wartość jak dyplomy uniwersyteckie, dlatego też należy ocenić tę wartość w jednoznaczny i pozytywny sposób.
Unia Europejska musi stworzyć ramy polityczne pozwalające na osiągnięcie tego celu. Kobiety pierwsze wnoszą wkład w solidarność między pokoleniami i w ten sposób uczestniczą w procesie tworzenia relacji społecznych. Właśnie dlatego przedmiotowe sprawozdanie poświęcone jest głównie im. Do podkreślenia wartości prac domowych ekonomiści wykorzystują modele matematyczne. Z długofalowych badań prowadzonych przez ekonomistów i demografów wynika, że wkład kobiet w produkt krajowy brutto byłby jeszcze większy, gdyby uwzględniona została praca, jaką wykonują bez wynagrodzenia. Ignorowanie tego faktu jest równoznaczne z prezentowaniem poglądów, które należą do przeszłości. Aby stworzyć wszystkim kobietom i mężczyznom, niezależnie od ich pozycji społecznej, warunki do większego zaangażowania się w solidarność między pokoleniami, musimy spojrzeć w przyszłość.
Unia Europejska musi podjąć odpowiednie działania, jeżeli poważnie traktuje kwestie niedyskryminacji i równości szans. Moja grupa polityczna, Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów, jest dumna z tego, że popiera politykę niedyskryminacji, której celem jest ogólne dobro i która szanuje odmienności między kobietami i mężczyznami oraz sposób, w jaki obie płcie nawzajem się uzupełniają. Panie i panowie! Chciałabym także dodać, że przedmiotowe sprawozdanie jest wynikiem szeroko zakrojonych konsultacji z licznymi organizacjami pozarządowymi zajmującymi się problematyką kobiecą. Uwzględniłam w nim także opinie trzech parlamentarnych intergrup: ATD Quart Monde, Intergrupy ds. Rodziny i Ochrony Dzieciństwa oraz Intergrupy ds. Kariery. Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia przyjęła przedmiotowe sprawozdanie jednogłośnie. Panie i panowie! Chciałabym was także poprosić, abyście umożliwili nam kontynuowanie tej współpracy i zagłosowali jutro za projektem rezolucji Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia.
Viviane Reding
komisarz. - Panie przewodniczący! Uważam, że praca wykonana przez panią poseł Záborską ma ogromne znaczenie, ponieważ kwestia, której dotyczy, jest dla naszego społeczeństwa niezmiernie ważna.
Problem uzależnienia od innych będzie stawał się w przyszłości coraz bardziej istotny w wyniku starzenia się społeczeństwa, a także w kontekście równości między kobietami i mężczyznami, gdyż dziećmi i osobami niesamodzielnymi wciąż opiekują się głównie kobiety.
Dlatego też musimy wprowadzić środki, które pomogą kobietom wejść na rynek pracy lub na nim pozostać poprzez poprawę warunków życia rodziny, w szczególności te, które ułatwią zachowanie równowagi między życiem zawodowym i rodzinnym.
Jeżeli chodzi o kwestię opieki nad osobami niesamodzielnymi, Komisja zaproponowała już następujące działania. Urlop na opiekę nad rodzicami umożliwiający zajęcie się niesamodzielnymi członkami rodziny został włączony do konsultacji europejskich partnerów społecznych na temat godzenia życia prywatnego i rodzinnego z pracą. Komisja bada także jakość usług świadczonych niesamodzielnym osobom starszym oraz ochronę przed złym traktowaniem, a także środki, jakie mogłyby zostać przyjęte we współpracy z państwami członkowskimi na szczeblu wspólnotowym, które to środki przyspieszyłyby tworzenie i modernizację infrastruktury i usług.
W ramach polityki spójności UE wciąż współfinansowane będą przez Europejski Fundusz Społeczny inicjatywy na szczeblu krajowym i lokalnym. W ramach otwartej metody koordynacji w obszarze ochrony socjalnej i włączenia społecznego zwracamy szczególną uwagę na modernizację programów emerytalnych, tak aby w większym stopniu uwzględnić nowe formy pracy, przerwy w karierze zawodowej oraz długofalową opiekę nad osobami niesamodzielnymi.
Pracujemy nad tym i naprawdę cieszymy się, że będziemy w tej kwestii ściśle współpracować z parlamentarzystami. Chcielibyśmy pogratulować Parlamentowi wykonania tej jakże ważnej pracy.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
(EL) Panie przewodniczący! Chciałabym zaznaczyć, że przedmiotowe sprawozdanie, które zostało przyjęte bezwzględną większością głosów w Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, zawiera także projekt alternatywny złożony przez grupę posłów. W trakcie jutrzejszego głosowania zostaniemy poproszeni o dokonanie wyboru pomiędzy tym projektem a projektem złożonym przez komisję parlamentarną. Jeden obala drugi. Nie możemy rozmawiać o projekcie alternatywnym w trakcie posiedzenia plenarnego, nie możemy wysłuchać posłów, którzy złożyli ten projekt ani nie możemy wyrazić opinii na jego temat. Jest to wada nowych przepisów, o której powinien pan pamiętać.
Przewodniczący
- Tak, pani poseł Panayotopoulos-Cassiotou, to, co powiedziałem wcześniej pani poseł Doyle, ma też zastosowanie w tym przypadku. Stosujemy tu artykuł 45 Regulaminu, który w rzeczywistości przewiduje bardzo ograniczone ramy czasowe dla wystąpień, ponieważ głos może zabrać jedynie sprawozdawca.
Idziemy tu za przykładem Konferencji Przewodniczących, która zdecydowała, że kwestia ta podlegać ma właśnie temu artykułowi. Oczywiste jest, że nasz Regulamin powinien zostać zmieniony tak, aby umożliwiał większą elastyczność i pełniejszą debatę, jednak, jak pani rozumie, nie jestem w stanie wprowadzić zmian do Regulaminu dziś wieczorem. Powiedziawszy to, oczywiście odnotowuję pani uwagę.
Punkt został zamknięty.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Corina Creţu  
Dyskryminacja ze względu na płeć pozostaje niestety faktem nawet w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Dotyczy to nie tylko sektora prywatnego, w którym mężczyźni stanowią dziewięć dziesiątych członków zarządów dużych spółek, ale także sektora publicznego, w którym kobiety są również niedostatecznie reprezentowane.
Natomiast celem strategii lizbońskiej jest doprowadzenie do sytuacji, w której zatrudnionych będzie 60% kobiet zdolnych do pracy. Ponadto nie możemy zapominać o tym, że jednym z największych wyzwań dla Europy w średnim i długim horyzoncie czasowym jest sytuacja demograficzna. Unia Europejska będzie miała do czynienia z większym wzrostem średniego wieku jej mieszkańców niż inne części świata, a przyrost naturalny wyniesie zaledwie 0,4%, co oznacza, że będzie ona musiała równocześnie poradzić sobie ze spadkiem liczby osób zdolnych do pracy i z problemem starzejącego się społeczeństwa.
Co za tym idzie, wybór pomiędzy karierą zawodową a założeniem rodziny nie może być ostateczny ani obowiązkowy i musi istnieć możliwość pogodzenia tych dwóch aspektów życia.
Daniel Petru Funeriu  
Jedną z podstawowych wartości Unii Europejskiej jest eliminowanie wszelkich form dyskryminacji. Poza eliminowaniem dyskryminacji, która ma miejsce także między kobietami i mężczyznami, mamy także obowiązek wdrażania proaktywnych środków wspierających karierę zawodową kobiet. Jeden z obszarów, na których kobiety są szczególnie słabo reprezentowane, stanowią badania naukowe. Co więcej, są one tam niedostatecznie reprezentowane nie tylko pod względem liczbowym, ale także w zakresie hierarchii kierowniczej: im wyższy szczebel w tej hierarchii, tym mniej kobiet.
W ten sposób społeczeństwo nie wykorzystuje twórczego potencjału ważnej części całej populacji. Bardzo konkurencyjny charakter badań naukowych, mobilność geograficzna typowa dla pracy naukowej oraz stabilizacja pozycji zawodowej w stosunkowo późnym wieku sprawiają, że działalność na tym polu trudno pogodzić z życiem rodzinnym.
Korzystam z dyskusji nad tym tematem, aby podkreślić konieczność wprowadzenia szczegółowych narzędzi polityki mających na celu osiągnięcie równości między kobietami i mężczyznami w świecie nauki. Polityka ta musi uwzględniać szereg dobrych praktyk na szczeblu europejskim, takich jak stwarzanie możliwości prowadzenia kariery naukowej w dwóch dziedzinach, zachęcanie uniwersytetów i instytutów badawczych do inwestowania w placówki opieki nad dziećmi oraz szybszy dostęp do stanowisk akademickich dla kobiet.
Zita Gurmai  
Państwa członkowskie Unii Europejskiej muszą wspierać odnowę pokoleń, wpisując swe działania w odnowioną strategię lizbońską na rzecz wzrostu i zatrudnienia zgodnie z polityką równości między mężczyznami i kobietami. Równowaga w społeczeństwach europejskich uzależniona jest od sumy wszystkich relacji związanych z solidarnością międzypokoleniową, które są dużo bardziej skomplikowane niż miało to miejsce wcześniej: młodzi ludzie coraz dłużej mieszkają ze swoimi rodzicami, a rodzice ci coraz częściej muszą opiekować się też starszymi członkami rodziny. Odpowiedzialność z tego tytułu spoczywa głównie na pokoleniu ludzi młodych i w średnim wieku, a w szczególności na kobietach. Z tego powodu równość między kobietami i mężczyznami, czyli szeroko pojęte równe szanse, wydają się być podstawowym warunkiem umożliwiającym stworzenie nowych form solidarności między pokoleniami.
Jeżeli chodzi o obowiązki rodzinne, czyli godzenie życia rodzinnego i pracy, to kwestia równości między kobietami i mężczyznami jest w oczywisty sposób bardzo ważna, jeżeli europejskie rodziny mają się szybciej rozwijać. Kluczowe znaczenie ma także zapewnienie osobom, które chciałyby podjąć zatrudnienie za wynagrodzeniem i równocześnie wychowywać dzieci, możliwości korzystania z wystarczającej liczby ośrodków opieki nad dziećmi, świadczących usługi na odpowiednio wysokim poziomie. Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim robi wszystko co w jej mocy, aby doprowadzić do realizacji celów procesu barcelońskiego i z rozczarowaniem zauważa, że nie zostały one uwzględnione w programie prezydencji czeskiej.
Anneli Jäätteenmäki  
na piśmie. - Dziękuję, panie przewodniczący!
Przedmiotowe sprawozdanie jest ważne, ponieważ ukazuje i zatrzymuje dyskryminację ze względu na płeć oraz solidarność między pokoleniami!
Dość oczywiste jest, że kobiety, które decydują się przerwać karierę zawodową, aby opiekować się nowo narodzonymi dziećmi, są dyskryminowane. Często mają one trudności z powrotem do pracy na takich samych warunkach, omijają je awanse zawodowe oraz tracą zarówno dochody, jak i świadczenia społeczne.
Ponadto kobiety i mężczyźni, którzy pozostają przez dłuższy czas w domu aby opiekować się osobami starszymi lub małymi dziećmi, często tracą pod względem ekonomicznym, ponieważ nie zarabiają, a ich praca, choć ważna, nie jest uwzględniana w PKB. Praca ta jest często ignorowana przez decydentów i całe społeczeństwo. Ludzie nie szanują osób, które zdecydowały się zostać w domu zamiast pracować, gdyż wydaje im się, że osoby te nie wnoszą niczego do społeczeństwa.
Panie i panowie!
Unia Europejska powinna wpierać polityki, które eliminują to dyskryminacyjne podejście i które dają osobom decydującym się zostać w domu, aby opiekować się członkami rodziny, więcej urlopu i więcej wsparcia. Polityki te powinny być finansowane ze środków publicznych, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo tego, że pracodawcy będą dyskryminować swoich pracowników!
Dziękuję!
Siiri Oviir  
Dzisiejsza Europa staje w obliczu bezprecedensowych zmian demograficznych. Jeżeli Europa chce zahamować trend spadkowy liczby ludności, musimy poprzez politykę UE i państw członkowskich wspierać rodziny na wszelkie możliwe sposoby oraz umożliwić kobietom i mężczyznom godzenie pracy z życiem rodzinnym, przy czym obowiązki związane z domem i rodziną powinny być dzielone równo pomiędzy mężczyzn i kobiety.
W pełni popieram alternatywny projekt rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie niedyskryminacji ze względu na płeć i solidarność między pokoleniami, który jest bardziej realistyczny od poprzedzającego go sprawozdania.
W szczególności chcę podkreślić cel stworzenia polityki w zakresie opieki, która będzie równomiernie rozkładać obowiązki na kobiety i mężczyzn. Nierówność w kwestii wykonywania obowiązków opiekuńczych jest często spowodowana tym, że w państwach członkowskich brakuje niedrogich i dostępnych usług opiekuńczych o wysokiej jakości, a kobiety stają w obliczu konieczności poświęcenia własnych szans na uczestnictwo w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym.
Te wszystkie czynniki przyczyniają się do utrwalania nierówności między kobietami i mężczyznami w zakresie podziału obowiązków związanych z domem i rodziną, co zwykle zmusza kobiety do wyboru bardziej elastycznej formy pracy lub rezygnacji z pracy, a to z kolei ma wpływ na ich karierę zawodową, dysproporcję w zarobkach obu płci oraz prawa emerytalne.
Z ostrożnością podchodzę do zalecenia prezydencji czeskiej, aby opiekę nad dziećmi uczynić pełnoprawną alternatywą dla kariery zawodowej. Jestem przekonana, że wdrożenie tego zalecenia utrwaliłoby tradycyjny podział obowiązków pomiędzy mężczyznami i kobietami.
Środki planowane w ramach strategii lizbońskiej odgrywają istotną rolę przy zapewnianiu równości w zakresie podziału pracy między kobietami a mężczyznami; ich celem, oprócz przyczynienia się do wzrostu zatrudnienia, promowania innowacyjności i zwiększenia wydajności, musi być także wyeliminowanie dyskryminacji ze względu na płeć, która pogłębiła się w UE na przestrzeni lat.
Zita Pleštinská  
Przez wieki opieka była domeną kobiet. Idealne matki, które spędziły swą młodość opiekując się dziećmi, stanowią dziś większość populacji starszych kobiet, i właśnie ta ich opieka nad dziećmi i praca w domu nie są dziś uwzględnione w ich emeryturach. Wiele z nich nie otrzymuje odpowiednio wysokich świadczeń za tę wartościową społecznie pracę, którą wykonywały, kiedy były aktywne zawodowo - co naraża je na ryzyko życia w biedzie. Jest to także powód, dla którego młode kobiety odkładają macierzyństwo i poświęcają się karierze zawodowej.
W wielu wystąpieniach, jakie wygłosiłam w tej Izbie, wielokrotnie podkreślałam, że matki i ojcowie, którzy z własnej woli poświęcają się wychowaniu dzieci lub opiece nad starszymi bądź niesamodzielnymi członkami ich rodzin, nie mogą być dyskryminowani. Znam wiele rodzin, z którymi żyją niepełnosprawni krewni, i które wykonują tę trudną pracę z wielką odwagą pomimo przeszkód, jakie stale muszą pokonywać.
W moim wystąpieniu chciałabym pochwalić wnioski sprawozdawczyni, pani poseł Anny Záborskiej, w których zaleca ona uznanie nie tylko tradycyjnych form pracy zarobkowej, ale także wielu form pracy niezarobkowej wykonywanej przez rodziny w ramach solidarności między pokoleniami. Praca ta jest uwzględniana przy obliczaniu PKB, jeżeli rodzina kogoś zatrudnia. Nie dzieje się tak jednak w przypadku, gdy pracę tę wykonuje jedno z rodziców.
Wierzę, że przedmiotowe sprawozdanie skłoni państwa członkowskie do przyjęcia środków, które ulepszą politykę rodzinną w UE.
Rovana Plumb  
W chwili gdy Europa staje w obliczu głębokiego kryzysu ekonomicznego, którego ostateczne rozmiary mogą być trudne do oszacowania, możemy jedynie oczekiwać, że zawirowania na rynku pracy odbiją się negatywnie na wskaźniku urodzin, gdyż wiele kobiet nie zdecyduje się na posiadanie dzieci ze względu na lęk przed utratą pracy oraz ograniczeniem środków finansowych potrzebnych do zapewnienia dzieciom opieki i do ich wychowania.
W tym kontekście obowiązkiem każdego państwa członkowskiego jest wspieranie działalności wielopokoleniowej, np. ośrodków typu "most międzypokoleniowy”, gdzie osoby starsze otrzymują wynagrodzenie za opiekę nad dziećmi i ich wychowywanie. Ośrodki typu "most międzypokoleniowy”, z powodzeniem działające w kilku państwach członkowskich, pozwoliłyby kobietom, które urodziły dzieci, stosunkowo szybko powrócić do pracy, a emerytom - ponownie znaleźć zatrudnienie.
Dushana Zdravkova  
Od kilku dekad społeczeństwa państw członkowskich Unii Europejskiej coraz bardziej się starzeją. Skuteczne godzenie życia zawodowego i rodzinnego staje się dla kobiet coraz trudniejszym zadaniem. Właśnie dlatego w chwili obecnej jeszcze ważniejsze dla państw członkowskich jest wspieranie działań na rzecz wzrostu wskaźnika urodzin oraz poświęcenie należytej uwagi rodzinie. Na tym obszarze UE mogłaby pośrednio wnieść swój wkład i pomóc państwom członkowskim unowocześnić ich polityki. Uważam, że jednym z najważniejszych kroków, jakie można by podjąć na tym obszarze, jest uznanie "niewidocznej pracy”.
Nie możemy ignorować faktu, że coraz więcej osób w wielu produkcyjnym równocześnie opiekuje się dziećmi i starszymi członkami rodziny, co sprawia, że znajdują się w niepewnej sytuacji. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby Komisja wprowadziła praktyczne inicjatywy na rzecz oficjalnego uznania umiejętności zdobytych podczas czynności związanych z opieką nad dziećmi i osobami niesamodzielnymi oraz prowadzeniem domu, tak aby umiejętności te były brane pod uwagę w chwili powrotu na rynek pracy.
Musimy dziś myśleć o przyszłości tych wszystkich matek, które opiekują się dziećmi będącymi przyszłością Europy, i zagwarantować, że któregoś dnia nie będą otrzymywać małych emerytur, przez co znajdą się w gorszej sytuacji od innych członków społeczeństwa.
