Top Rusland/EU (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de Top Rusland/EU.
Paula Lehtomäki
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vorige week werd in Helsinki de achttiende Top Rusland/Europese Unie gehouden. Overeenkomstig vaste gewoonten werd er op de Top zowel gesproken over de 'vier gemeenschappelijke ruimten' van de Europese Unie en Rusland als over internationale kwesties in bredere zin. Tegelijkertijd werd de Top van de Noordelijke Dimensie tussen de Europese Unie, Rusland, Noorwegen en IJsland gehouden.
Onze uitvoerige gesprekken over de zaken die van cruciaal belang zijn voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland, verliepen in een constructieve sfeer. Wat het nieuwe verdrag tussen de Europese Unie en Rusland betreft, hebben wij geconstateerd dat er in de Europese Unie de afgelopen weken een intensief proces heeft plaatsgevonden voor het vaststellen van het onderhandelingsmandaat. De Europese Unie zal de kwestie van het mandaat blijven behandelen, teneinde zo snel mogelijk met de onderhandelingen te kunnen beginnen. Dit najaar hebben vier ministeriële bijeenkomsten van de Permanente Partnerschapsraad plaatsgevonden die tot doel hadden concrete samenwerking te ontwikkelen. Daarbij waren de ministers van Verkeer, Milieu, Justitie en Binnenlandse Zaken en Buitenlandse Zaken van de EU en Rusland betrokken.
Wat de gemeenschappelijke economische ruimte betreft hebben wij positieve ontwikkelingen in veel sectoren van samenwerking kunnen waarnemen. Op de Top werd overeenstemming bereikt over de stopzetting van de heffingen op het overvliegen van Siberië. Bovendien hebben de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en Rusland het grote gemeenschappelijke belang en de wederzijdse afhankelijkheid in energiezaken erkend. De Europese Unie heeft het belang benadrukt van de beginselen van transparantie, voorspelbaarheid, wederkerigheid en openheid op de energiemarkt bij investeringen en in de transitinfrastructuur. Deze beginselen moeten ook worden opgenomen in het nieuwe verdrag tussen de Europese Unie en Rusland. De Europese Unie heeft benadrukt dat de partijen naleving van in het Energiehandvest opgenomen beginselen moeten waarborgen.
Er is ook gesproken over de toename van de handel en de investeringen tussen de Europese Unie en Rusland, over het oplossen van verkeersopstoppingen en de ontwikkeling van een elektronisch inklaringssysteem, waarbij wij concrete resultaten konden bereiken. Wij hebben gezegd dat vooruitgang in de onderhandelingen over het Russische lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie een zeer positieve invloed zal hebben op de gemeenschappelijke economische ruimte van de Europese Unie en Rusland. De onderhandelingen over een vergaande en alomvattende vrijhandel tussen de Europese Unie en Rusland kunnen beginnen zodra Rusland tot de WHO is toegetreden. De milieudialoog, die in oktober, op de Permanente Partnerschapsraad, is goedgekeurd door de ministers van Milieu van de EU en Rusland, schept een basis voor uitgebreide samenwerking.
De samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken heeft in veel sectoren vooruitgang geboekt. Wij vonden het van groot belang dat de in mei ondertekende overeenkomsten inzake visumfacilitering en de terugkeer en overname van illegale immigranten zo snel mogelijk van kracht werden.
Wat de mensenrechten betreft, heeft de Europese Unie haar zorg geuit over de situatie in Tsjetsjenië en duidelijk gemaakt dat het voor haar belangrijk is dat alle schendingen van de mensenrechten zorgvuldig worden onderzocht en dat degenen die zich aan deze schendingen schuldig hebben gemaakt, worden berecht. De Europese Unie heeft gezegd wat de voorwaarden zijn voor de ontwikkeling van de rechtsstaat, de vrijheid van meningsuiting en onafhankelijke media. Daaronder valt ook het onderzoek naar de moord op Anna Politkovskaja en naar de zaak van Michail Chodorkovski. De Europese Unie heeft verwezen naar het begin november gehouden mensenrechtenoverleg, toen dieper op deze zaken is ingegaan en de mensenrechtensituatie in Rusland grondiger zijn onderzocht. De Europese Unie heeft gezegd zich te willen inzetten voor een intensievere samenwerking op het gebied van de mensenrechten en voor de ontwikkeling van het mensenrechtenoverleg.
De Europese Unie en Rusland hebben het belang onderstreept van rechtstreekse contacten tussen de burgers, als basis voor een strategisch partnerschap. Deze samenwerking kan vooral op het gebied van onderwijs en cultuur worden bevorderd. Samenwerking tussen universiteiten en hogescholen en studentenuitwisseling tussen de Europese Unie en Rusland stonden dit najaar hoog op de agenda en hierin willen wij ook in de toekomst investeren.
Wij waren van mening dat samenwerking in internationale zaken belangrijk is voor de veiligheid en welvaart in heel Europa. Wij hebben vastgesteld dat de betrekkingen zich in een aantal internationale kwesties positief hebben ontwikkeld. De samenwerking tussen de Europese Unie en Rusland moet echter concreter worden. De internationale zaken die ter sprake zijn gekomen, waren de Westelijke Balkan, het vredesproces in het Midden-Oosten, de situatie in Noord-Korea, Georgië, Wit-Rusland en Moldavië.
Tegelijkertijd met de Top tussen de Europese Unie en Rusland is ook een Top van de Noordelijke Dimensie gehouden. Op deze Top werden de nieuwe basisdocumenten voor de Noordelijke Dimensie, de politieke verklaring en het kaderdocument goedgekeurd. Met deze besluiten wordt de Noordelijke Dimensie vanaf begin volgend jaar vernieuwd. De vernieuwde Noordelijke Dimensie omvat het gemeenschappelijk beleid van vier gelijkwaardige partners: de Europese Unie, Rusland, Noorwegen en IJsland.
Het beleid in het kader van de Noordelijke Dimensie dekt een groot geografisch gebied. Daaronder valt ook de Oostzee, Noordwest-Rusland en de Arctische gebieden. Met de Noordelijke Dimensie wordt steun gegeven aan de implementatie van de vier gemeenschappelijke ruimten tussen de Europese Unie en Rusland in dit geografische gebied. Bovendien richt de Noordelijke Dimensie zich op specifieke zaken in de noordelijke gebieden, zoals het kwetsbare milieu, de inheemse volkeren en de volksgezondheid.
Voor de Noordelijke Dimensie wordt een gezamenlijke stuurgroep van partners opgericht om vaart te zetten achter de praktische samenwerking. Wij willen de bestaande partnerschappen voor de Noordelijke Dimensie, namelijk het milieupartnerschap en het partnerschap op het gebied van volksgezondheid en welzijn, voortzetten en verder ontwikkelen. Wij willen bovendien de mogelijkheden bekijken om het partnerschapsmodel op de sector vervoer en logistiek toe te passen en de samenwerking op het gebied van energie-efficiëntie te versterken.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank u zeer voor de gelegenheid die u mij biedt om u te informeren over de topontmoeting tussen de EU en Rusland die in Helsinki heeft plaatsgevonden. Dit was de derde EU-bijeenkomst met president Poetin dit jaar, na die in Sochi in mei en het diner in Lahti, zodat we een goede gelegenheid hebben gehad om in te gaan op energiekwesties.
Evenals mijn collega verheug ik me over het feit dat de vice-voorzitter van de Commissie, de heer Barrot, en minister Levitin uiteindelijk het protocol inzake het overvliegen van Siberië hebben kunnen ondertekenen. We hebben vele jaren aan deze kwestie gewerkt en dit is een belangrijk succes, want hiermee is een einde gekomen aan een steeds weer terugkerend punt van ergernis in de betrekkingen tussen de EU en Rusland. Het was tevens een van de vier voorwaarden voor toetreding van Rusland tot de WTO. Ik ben daarom zeer verheugd over dit succes en dank de heer Barrot voor zijn inspanningen.
Direct vóór de bijeenkomst hebben we met Europese en Russische topindustriëlen een heel goed gesprek gevoerd over nauwere economische integratie. Zij gaven aan hiervan sterk voorstander te zijn, gelet op de voordelen die een dergelijke integratie met zich mee zou brengen voor het bedrijfsleven in beide regio's. Later, tijdens de bijeenkomst zelf, is men het erover eens geworden dat hieraan de komende maanden verder moet worden gewerkt. We hebben een gezamenlijke economische ruimte voor ogen, die in beginsel volgens dezelfde regels werkt en voorziet in eerlijke handel.
Wat energie betreft, heeft president Poetin bevestigd dat het Verdrag inzake het Energiehandvest in zijn huidige vorm niet zal worden bekrachtigd, maar hij heeft ook duidelijk aangegeven bereid te zijn om tot een akkoord te komen dat rekening houdt met de belangen over en weer en gegrondvest is op de beginselen van het Energiehandvest, zoals hij in Sochi zei. Hij heeft opgeroepen tot wederkerigheid, waaronder toegang voor Russisch kapitaal tot belangrijke strategische sectoren in de Europese Unie.
Helaas was het niet mogelijk om de opening van onderhandelingen over onze nieuwe strategische overeenkomst aan te kondigen. Ik vertrouw er echter op dat er spoedig een oplossing komt voor de resterende kwesties. De voorzitter van de Commissie, de heer Barroso, heeft na de inspectie door medewerkers van ons Voedsel- en Veterinair Bureau duidelijk gemaakt dat ons inziens het verbod op bepaalde Poolse exportproducten niet proportioneel is. Hij heeft er bij president Poetin sterk op aangedrongen om het verbod op te heffen en in elk geval in te stemmen met een tripartiet overleg tussen Polen, Rusland en de Commissie om deze kwestie op te lossen. President Poetin verduidelijkte dat het niet ging om Pools vlees als zodanig, maar om de doorvoer van vlees vanuit andere landen via Polen naar Rusland. Tenslotte werd met betrekking tot de nieuwe overeenkomst opnieuw bevestigd dat er geen juridisch vacuüm zal ontstaan wanneer de eerste tienjarige periode van de huidige overeenkomst teneinde loopt. Wij zijn weliswaar nog niet begonnen met onderhandelingen over een overeenkomst, maar wij kunnen wel doorgaan en hebben een rechtsgrond.
Een andere belangrijke kwestie die vanavond al is genoemd, is die van de lange rijen voertuigen bij de grensovergang van de EU naar Rusland. Afgesproken is om daaraan dringend aandacht te besteden. Eerder hebben de commissaris voor belastingen en vertegenwoordigers van een aantal lidstaten reeds een bezoek gebracht aan een aantal grensovergangen tussen Rusland en de lidstaten. Alle betrokkenen hebben geconstateerd dat het probleem het gevolg is van de toegenomen handel, te weten van de grotere handelsstromen tussen de EU en Rusland enerzijds en de toename van de handel met Rusland in algemene zin, inclusief doorvoer, anderzijds. De infrastructuur wordt echter al maximaal benut en de Russische procedures zijn omslachtig. Zo zijn er op dit moment zeven beveiligingsprocedures. De heer Poetin heeft toegezegd dat aantal terug te zullen brengen tot twee. Dat is heel belangrijk. Van haar kant zal de Commissie in haar verslag binnenkort voorstellen doen voor een aantal van deze douanekwesties. Ook hebben we aangeboden om samen een proefproject uit te voeren. De vraag is of gegevens kunnen worden verwerkt met een computersysteem.
Verder was er een over het algemeen positieve beoordeling van de samenwerking op het gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Rusland zei dat de akten voor de ratificatie van de overeenkomsten over de verstrekking van visa en terug- en overname spoedig zullen worden neergelegd. Dat is heel positief, omdat ook de Europese Unie is gebaat bij terug- en overname.
Ik wil mijn waardering uitspreken voor de inbreng van het Parlementaire Samenwerkingscomité voor Kaliningrad. Ten aanzien van deze kwestie heeft Rusland de toekomst van het Litouwse plan voor gratis visa, uitvoerheffingen op aluminium en de behandeling van minderheden in Letland en Estland ter sprake gebracht. Daarop hebben wij geantwoord dat deze kwesties of al zijn opgelost of, in het geval van visa voor bezoekers uit Kaliningrad naar Litouwen, kunnen worden behandeld.
Op het gebied van de buitenlandse veiligheid heeft de Europese Unie aangedrongen op meer samenwerking in de gemeenschappelijke nabuurschap, terwijl Rusland de nadruk heeft gelegd op non-proliferatie en ontwapening, met name wat Iran en Noord-Korea betreft. Commissievoorzitter Barroso heeft een beeld gegeven van de voortgang die is gemaakt bij de verwezenlijking van de in Kananaskis gedane toezeggingen. Afgesproken is om nieuwe manieren van samenwerking op het gebied van crisisbeheer te onderzoeken.
Verder hebben wij uiting gegeven aan onze bezorgdheid over de mensenrechtensituatie in Rusland, met name over de moord op mevrouw Politkovskaja. Voorzitter Barroso heeft duidelijk gemaakt dat het gepercipieerde gebrek aan behoorlijke rechtspleging aanleiding was tot bezorgdheid in de Europese Unie. Op verzoek van de Voorzitter en van afgevaardigden van het Parlement heeft hij tevens het geval van Mikhail Khordorkovsky ter sprake gebracht. President Poetin heeft de situatie in Rusland verdedigd.
Van hetgeen het voorzitterschap heeft gezegd over het buitenlands beleid wil ik hier slechts het belang vermelden dat wij hechten aan samenwerking binnen de Verenigde Naties ten aanzien van Iran, de bevordering van de zespartijenbesprekingen over Noord-Korea en de samenwerking met Rusland in het Midden-Oosten via het Kwartet. Rusland heeft verzocht om een dringende bijeenkomst van het Kwartet. Wij hopen dat die vóór kerst kan plaatsvinden. We moeten ons ook intensief inzetten voor onderlinge toenadering ten aanzien van Georgië en Kosovo. Daarover heeft gedachtewisseling plaatsgevonden.
Tenslotte is, zoals mijn collega reeds zei, voor het eerst een speciale Top van de Noordelijke Dimensie gehouden. De bijeenkomst was een succes en ik verheug me over de rol die Rusland daarin in algemene zin speelt.
Camiel Eurlings
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, nauwe samenwerking tussen Rusland en de Europese Unie is van vitaal belang voor beide partijen, maar die samenwerking is slechts mogelijk als zij is gebaseerd op evenwicht, evenwicht tussen de belangen van de Unie en de belangen van Rusland, en evenwicht tussen economische kwesties en kwesties betreffende democratie en fundamentele rechten.
De recente topconferenties laten enige vooruitgang zien. Zoals is opgemerkt zullen de heffingen met betrekking tot het overvliegen van Siberië voldoen aan de WTO-normen. Dat is een goede zaak. De visumfacilitering van vorig jaar is ook een goede ontwikkeling. Over het geheel genomen was de laatste top echter teleurstellend. Het Poolse veto speelt een belangrijke rol. Hoewel we in het algemeen tegen veto's zijn en we allemaal moeten samenwerken om dit veto van tafel te krijgen, moet ik zeggen dat de Europese Volkspartij begrip heeft voor het Poolse standpunt. Wij zijn het eens met de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Barroso, wanneer hij het Russische verbod op Pools vlees een buitensporige reactie noemt. Hij ziet geen aanleiding om dat verbod te handhaven. Daarom roept de Europese Volkspartij Rusland op tot opbouwende samenwerking met ons om dit veto van tafel te krijgen door manieren te zoeken om het verbod op Pools vlees op te heffen.
We zouden graag zien dat Rusland zich ook zo opstelde tegenover Georgië. We hopen dat, wat Moldavië betreft, het verbod wordt opgeheven. Vandaag hebben we daarover een aankondiging gezien, en we willen Rusland vragen niet te dreigen met een verbod voor heel de Europese Unie wanneer Roemenië en Bulgarije toetreden.
Als we de besprekingen kunnen voortzetten, laten we het dan hebben over evenwicht en economie. Als Rusland wil investeren in onze industrie, moeten wij evenzo kunnen investeren in Russische sectoren. Laten we het hebben over het energiehoofdstuk. Wij hopen dat na een beginselakkoord de basisbeginselen van het hoofdstuk worden geaccepteerd.
Dan, last but not least, de mensenrechten. Ik hoop dat de dialoog over de mensenrechten in het openbaar kan plaatsvinden. Ik hoop echt dat Rusland goede signalen zal afgeven na de recente verdachte moorden door in de eerste plaats de moordenaars van mevrouw Anna Politkovskaja op te pakken. Laten wij, als Europa, op dit punt meer verenigd zijn dan ooit.
(Applaus)
Hannes Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, zoals de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie hebben laten doorschemeren - maar niet met zoveel woorden hebben gezegd -, zijn de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland onmiskenbaar in een lastige fase gekomen. Mijn fractie was ervoor om onderhandelingen met Rusland te beginnen, omdat we daarmee hadden kunnen testen of Rusland inderdaad bereid is om tot eerlijke onderhandelingen en billijke resultaten te komen. Toch begrijpen we maar al te goed wat Polen bewogen heeft om daar een veto tegen uit te spreken. En als er - zoals ik van mevrouw de commissaris begrepen heb - sprake is van discriminerende maatregelen, verdient Polen onze volledige solidariteit. We kunnen niet dulden dat er tegen een of meerdere lidstaten van de Unie discriminerende of oneerlijke maatregelen getroffen worden.
Ten tweede is nu een gemeenschappelijk optreden van de Europese Unie absoluut geboden. Geen enkel land mag op eigen houtje opereren en zo Rusland de kans bieden om bepaalde landen eruit te pikken en daar apart mee te onderhandelen. Ik hoop dat de solidariteit binnen de Europese Unie overeind blijft.
Ten derde moet er steun komen voor onze gemeenschappelijke buurlanden, die zich in een lastig parket bevinden, juist als het om Rusland gaat. We hebben een aantal ideeën over een samenwerkingsverband tussen de EU en het Zwarte-Zeegebied - waar we in december in het Parlement over zullen debatteren - om juist deze landen gepaste steun te kunnen bieden.
Ten vierde de mensenrechten. Daar zullen wij niet over zwijgen, of we nu wel of niet onderhandelingen openen. We kunnen onmogelijk accepteren dat president Poetin enerzijds zegt dat hij met de hele zaak niets te maken heeft, maar er anderzijds ook niet voor zorgt dat zij die dan wel verantwoordelijk zijn, voor de rechter gebracht worden. De Russische president kan zich niet langer onttrekken aan de volledige verantwoordelijkheid voor deze zaak. Niemand van ons - in elk geval niemand van onze fractie - wil een nieuwe Koude Oorlog met Rusland, maar we zullen niet zwijgen zolang zich dergelijke schendingen van de mensenrechten voordoen, waardoor mensen die voor de vrijheid van meningsuiting in Rusland strijden, de dood vinden.
(Applaus)
Paavo Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, tussen de Europese Unie en Rusland is de afgelopen maanden een nieuwe sfeer van samenwerking ontstaan: de geest van Lahti, zoals deze na de informele top van dit najaar is gaan heten. In dezelfde geest hebben wij ook de recente Top tussen de Europese Unie en Rusland kunnen houden.
Een kenmerk van de geest van Lahti is de mogelijkheid om openlijk over lastige zaken te spreken. Zowel in Lahti als in Helsinki werd vrijmoedig gesproken over kwesties van mensenrechten en democratie. Op de Top in Helsinki was er een conflict, waardoor geen akkoord kon worden bereikt en geen onderhandelingen over de nieuwe partnerschapsovereenkomst konden worden geopend. De betrokken partijen realiseerden zich waarschijnlijk dat er ook kan worden samengewerkt op basis van de huidige overeenkomst, die voorlopig nog van kracht is.
Er moet zo snel mogelijk worden begonnen met onderhandelingen over de nieuwe partnerschapsovereenkomst. Anderzijds kunnen nieuwe ideeën over het verbeteren van de samenwerking ook op basis van de huidige overeenkomst worden gerealiseerd.
Op de Top werden op twee belangrijke gebieden positieve resultaten bereikt. Ten eerste gaat men de heffingen voor het overvliegen van Siberië geleidelijk verlagen en eind 2013 volledig afschaffen. Ten tweede werden op de Top overeenkomsten tussen de Europese Unie, Rusland, Noorwegen en IJsland in het kader van de Noordelijke Dimensie ondertekend. In het Noorden hebben wij dus al een nieuwe overeenkomst tot stand gebracht die een kader biedt voor samenwerking in de vier ruimten die de Europese Unie en Rusland willen vormen.
In Helsinki werd ook gesproken over de files vrachtwagens aan de grens tussen de Europese Unie en Rusland. De premiers van Finland en Rusland zullen deze gesprekken vandaag in Moskou voortzetten. Het probleem is dat de controles aan Russische zijde door maar liefst zeven ambtenaren worden uitgevoerd. Nu wordt dat aantal verminderd tot twee en ook op andere manieren worden de grenscontroles versneld. Dit schrijnende probleem moet snel worden opgelost.
Daniel Cohn-Bendit
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de betrekkingen en de besprekingen tussen Europa en Rusland hebben iets weg van surrealistische kunst of een film van Woody Allen.
Het is óf het een óf het ander: ofwel het Poolse vlees is slecht, en in dat geval heeft de heer Poetin gelijk en mag dit vlees niet langer in Europa in het verkeer worden gebracht, ofwel het Poolse vlees is goed, en in dat geval mag het in Europa in verkeer worden gebracht, en is hetgeen de heer Poetin en Rusland doen onrechtvaardig en moeten er sancties tegen hen worden ingesteld. Het is geen kwestie van overdrijven of niet overdrijven: het klopt of het klopt niet, dat is alles.
Ten tweede: wat de mensenrechten betreft blijft de heer Poetin, met zijn engelachtige gezicht van een door de KGB getrainde judoka, steeds maar tegen ons zeggen: "Ik heb niets met die kwestie te maken.” In heel Europa volgen de moorden elkaar op. Er wordt een vrouw vermoord in Moskou; een voormalige KGB-agent wordt vermoord in Londen, en de heer Poetin herhaalt: "Ik heb daar niets mee te maken.” Klaarblijkelijk was het de heer Chodorkovski die - vanuit zijn gevangenis - de moord op mevrouw Anna Politkovskaja heeft georganiseerd, en was het de heer Lebedev die - vanuit zijn gevangenis - de moord op de voormalige KGB-agent heeft georganiseerd.
Eén ding is zeker: de wetten die in de Doema zijn aangenomen, zijn wetten die de partij van de heer Poetin erdoor geloodst heeft, met als gevolg dat de oppositie geen recht van spreken meer heeft, dat niet-gouvernementele organisaties niet langer het recht hebben hun mening te geven en dat Europese stichtingen geen bestaansrecht meer hebben. En ook wat dit onderwerp betreft zegt de heer Poetin tegen ons: "Ik heb niets met deze gebeurtenissen te maken. Ik was op een conferentie in Parijs, in Londen of waar dan ook, en ik weet niet wat er in de Doema is aangenomen.”
Ze moeten niet denken dat wij gek zijn. Ik zou ook liever niet het vooruitzicht van een koude oorlog willen hebben. Niemand wil een koude oorlog, maar er zijn grenzen. Wij kunnen niet accepteren dat een staatsman ons voortdurend voorliegt: ofwel de heer Poetin kiest ervoor om beleefd te zijn en onze vragen te beantwoorden, ofwel wij kiezen ervoor om een andere toon aan te slaan tegen de heer Poetin. Wij hebben zijn energie weliswaar nodig, maar wij hebben geen behoefte aan iemand die voortdurend een loopje met ons neemt.
(Applaus)
Vladimír Remek
namens de GUE/NGL-Fractie. - (CS) Dames en heren, we kunnen nu niet bepaald beweren dat de afgelopen top in Finland een succes was, maar daarvoor moeten we onze hand ook in de eigen boezem steken. Onze zogeheten solidariteit heeft ons geen stap verder geholpen. Het is dan wel zo dat Rusland de EU hard nodig heeft, maar de EU heeft even hard Rusland nodig. Als we echter steeds verder in de richting van russofobie gaan, dan zal Rusland pragmatisch verder blijven samenwerken met een aantal evenzeer pragmatische EU-leden, met Rusland's grootste handelspartners, namelijk Duitsland, Nederland, Italië, en nog een paar. Dat is nu al gaande en dat hoeft ons niet te verbazen. De ideeën die de EU heeft omtrent het energieverdrag zullen toch echt niet klakkeloos door Rusland worden overgenomen, als we ons laten leiden door de belangstelling van een aantal Europese bedrijven in een aandeel in de winsten uit de Russische energievoorraden. Ook zullen de wederzijds voordelige en o zo broodnodige betrekkingen tussen de EU en Rusland nooit op een hoger plan kunnen worden gebracht, als bij officiële bijeenkomsten van de parlementaire delegaties van de EU en Rusland de plaatsen van EU-parlementariërs letterlijk gapend leeg blijven. Het is voor een blinde en een dove moeilijk praten samen.
Konrad Szymański
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, alles wijst erop dat Rusland niet bereid is de gevolgen te aanvaarden van de uitbreiding van 2004. Rusland heeft nog altijd geen grensverdragen getekend met Letland en Estland en zet gas in als chantagemiddel, zelfs tegen lidstaten van de Unie. De laatste tijd voert Rusland een discriminerend handelsbeleid jegens Polen, op basis van vervalste vleeskeuringsdocumenten. Polen kan deze discriminatie niet tolereren, en wat nog belangrijker is, Polen aanvaardt niet dat op Russische voorwaarden met de onderhandelingen wordt begonnen.
Ik wil de Commissie bedanken, die deze problemen erkent en oplossingen zoekt. Ik wil erop wijzen dat de spanning tijdens de laatste top veel meer behelst dan alleen de betrekkingen tussen de EU en Rusland. De manier waarop dit conflict wordt opgelost is beslissend voor de status en de toekomst van de hele Unie. Als Rusland ons kan verdelen, dan zullen de kansen op een politiek Europa en op institutionele hervormingen sterk verminderen, zeker op het gebied van een gemeenschappelijk buitenlands beleid. Bovendien is het zinloos nieuwe instellingen op te zetten, als die niet gefundeerd zijn op gemeenschappelijke overtuigingen, als er geen gemeenschappelijke politieke inhoud is.
Als Rusland er nu in slaagt ons te verdelen, dan zal Rusland na deze stap een volgende stap zetten. Tegelijkertijd doet dan ons gemeenschappelijk buitenlands beleid twee stappen achteruit. Dan moeten we er niet van opkijken als de NAVO het politiek initiatief neemt, bijvoorbeeld voor een gemeenschappelijk energiebeleid. De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie stippelt nu al steeds concreter zijn toekomstige rol op dit essentiële domein uit.
Mirosław Mariusz Piotrowski
Voorzitter, de laatste top EU-Rusland heeft geen concrete resultaten opgeleverd. Maar uit het verloop van de ontmoeting kunnen we wel enkele conclusies trekken die belangrijk kunnen zijn met het oog op de verdere onderhandelingen over de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst.
Ten eerste probeert Rusland traditioneel verdeeldheid te zaaien binnen de Europese Unie door bestaande conflicten af te doen als bilaterale problemen met lidstaten. Zo is het ook in het geval van het invoerverbod op levensmiddelen uit Polen. Eerder is deze tactiek toegepast op Letland en andere Oostzeelanden. Die tactiek blijkt doeltreffend, omdat sommige groepen in de Unie zich aansluiten bij de kritiek op Polen, en daarbij elementen uit de Russische retoriek overnemen.
Ten tweede meet de Unie - die toch zo gevoelig is voor het respect voor de mensenrechten in de lidstaten en in de wereld - onder andere in de strijd tegen het terrorisme met twee maten als het gaat om Rusland. De besluitvormers in de Unie mijden bewust gevoelige vragen, en als zo'n vraag toch valt, bijvoorbeeld over politieke moorden of de situatie in Tsjetsjenië, dan slikken ze de ontwijkende antwoorden van president Poetin als zoete koek.
Ik wil benadrukken dat een goede politieke en economische samenwerking tussen de Unie en Rusland bijzonder wenselijk is, maar de onbegrijpelijke onderdanigheid, waarmee de Unie Rusland tot nu toe heeft benaderd, is zeker niet de goede aanpak. We moeten in onze betrekkingen met Rusland prioriteiten maken van het tekenen van het Europees Energiehandvest en een duidelijk standpunt innemen ten aanzien van de mensenrechtenschendingen. En een solidaire opstelling van de lidstaten van de Europese Unie jegens deze lastige partner is minstens zo belangrijk.
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, Rusland is met zijn vier gemeenschappelijke ruimtes waarin het betrekkingen met de EU onderhoudt, nog altijd onze strategische partner. Wat we nodig hebben is een sterk, verenigd en stabiel Rusland dat meestrijdt tegen het opkomende islamitisch terrorisme, dat via het Kwartet met ons samenwerkt aan een oplossing voor het conflict tussen de Arabische wereld en Israël, dat in de VN-Veiligheidsraad mede toeziet op de preventie van nucleaire proliferatie in Iran en Noord-Korea, en dat een betrouwbare handelspartner is door te voorzien in 30 procent van de Europese gasbehoefte.
We staan evenwel afkeurend tegenover de wreedheden in Tsjetsjenië, de verslechtering van de mensenrechten en democratische vrijheden - met name de persvrijheid en de huurmoord op journalisten en tegenstanders van de regering, zoals de heer Alexander Litvinenko uit Londen, die tot mijn kiesdistrict behoorde.
Ook staan wij afwijzend tegenover de oude gewoonte van Rusland om langs bilaterale weg te proberen in de gunst te komen bij grote lidstaten als het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland, om andere landen onder druk te zetten, zoals de Baltische landen en, zeer onlangs, Polen, door de export van rundvlees te verbieden. Rusland schermt maar al te vaak met fytosanitaire voorschriften om lastige buren op de huid te zitten, zoals Moldavië en Georgië, die een verbod op hun wijn en bronwater zagen ingesteld.
Overigens hanteert Rusland via Gazprom differentiële gasprijzen als een buitenlandbeleidsinstrument om druk uit te oefenen op buren als Oekraïne. Uit een recent uitgebracht verslag van de NAVO zou blijken dat Rusland plannen heeft voor een "gas-OPEC" met Algerije, Qatar, Oezbekistan en Kazakstan, hetgeen een serieuze bedreiging zou zijn voor de belangen van de EU voor continue energievoorziening van buitenaf. Daarop zouden we bijvoorbeeld kunnen reageren - met name na de weigering van Rusland om het Verdrag inzake het Energiehandvest te ondertekenen - door de president van Kazakstan, de heer Nazarbayev, tijdens zijn bezoek aan Brussel volgende week, te zeggen dat zijn land, evenals het etnisch verwante Azerbeidzjan, welkom zijn in het Europese nabuurschapsbeleid, in plaats van dat Kazakstan zich bij Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland voegt in de gezamenlijke economische ruimte als bedoeld in het Verdrag van Jalta.
Reino Paasilinna
(FI) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, ik zal het alleen over energie hebben, omdat je niet over alles kunt spreken, en ik zal een half dozijn punten naar voren brengen. Voor ons is continue energievoorziening van vitaal belang, maar voor Rusland is een continue, permanente klant belangrijk. Het is noodzakelijk dat de markten aan beide zijden worden geopend. Daarnaast hebben wij langlopende handelsovereenkomsten nodig. Ook Rusland heeft die nodig, want het moet in zijn haveloze energie-industrie investeren.
Het energiedebat heeft behoefte aan meer politieke sturing van onze kant. Energie is een zeer politieke kwestie. Desalniettemin spreken wij hier over allerhande zaken, maar gaan wij niet naar Rusland om daar kennis te nemen van de energiesituatie. Wij moeten er heen gaan. Het is lang geleden dat daar iemand met dit doel naar toe is gegaan.
Tot slot wil ik zeggen dat energie voor ons nu een bron van conflict is met Rusland. Dat kan niet worden opgelost met elektriciteit of gas. Dit is een taak voor politici. Daarom moeten wij vooral op energiegebied als politici optreden en samen met Rusland een vorm van samenwerking vinden die beide partijen tevredenstelt.
(Applaus)
Inese Vaidere
. - (LV) Dames en heren, het sluiten van de nieuwe partnerschapsovereenkomst met Rusland is een belangrijke stap in onze samenwerking, een stap die ook zal bijdragen aan een oplossing van het energievraagstuk. Wij mogen echter niet in naam van goede betrekkingen het eisenpakket vergeten dat wij aan Rusland moeten voorleggen om deze samenwerking mogelijk te maken. We mogen niet uit het oog verliezen dat de democratie in Rusland in het gedrang is en dat er sprake is van schokkende beperkingen van de vrijheid van meningsuiting en van de persvrijheid. Steeds vaker worden politieke tegenstanders geïntimideerd en journalisten vermoord. De afgelopen zeven jaar zijn er dertien journalisten om het leven gebracht, maar geen enkele huurmoord op een journalist is opgelost. Tegelijkertijd ondernemen de Russische autoriteiten niets tegen racisme en vreemdelingenhaat. Integendeel, in Rusland is geweld deel gaan uitmaken van het regeersysteem. Rusland gebruikt de handel als instrument in het buitenlands beleid door zeer hoge normen te hanteren voor zijn partners. Het doet dat echter selectief. De Europese Unie dient ervoor te zorgen dat Rusland werkelijk goede wil toont om deze kwesties op te lossen en dat het onverwijld grensovereenkomsten sluit met Estland en Letland. Deze eis dient ook in documenten te worden neergelegd, en ik wil de Commissie bedanken voor het aansnijden van deze punten.
Elmar Brok
(DE) Mijnheer de Voorzitter, onze relaties met Rusland zijn van groot strategisch belang. Als we de ontwikkelingen in het Midden Oosten bekijken en bedenken hoezeer we Rusland in de Veiligheidsraad nodig hebben als het bijvoorbeeld gaat om Iran of Noord-Korea, dan weten we dat het in ons belang is dat Rusland in dergelijke gevallen aan onze kant staat. We weten ook dat het mandaat voor de onderhandelingen over een nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst wordt uitgebreid, en dan kunnen we ook ingaan op kwesties die verband houden met continue energievoorziening, evenals met democratie en mensenrechten in Rusland. Om dat te bereiken moeten we onderhandelen. Daarom is een veto niet zinvol, want dat leidt in dergelijke gevallen niet tot een oplossing.
In dat verband is het volgens mij ook van het grootste belang dat de Commissie en de Raad bij hun onderhandelingen erkennen dat een dergelijke overeenkomst uiteindelijk door het Europees Parlement moet worden geratificeerd, en ze kunnen dat ook als argument gebruiken. We zullen niet instemmen met een overeenkomst waarin niet in hoge mate rekening wordt gehouden met bepaalde voorwaarden, zoals de mensenrechten en continue energievoorziening. In dat verband zijn alle lidstaten van de Europese Unie solidair.
Ik zou op een probleem in willen gaan waaruit blijkt dat het natuurlijk ook in ons strategisch belang is dat de Europese Unie in haar buitenlands beleid als eenheid optreedt. We moeten duidelijk maken dat we solidair zijn, ook als het om kleinere problemen gaat, zoals de handel met Polen. Wanneer de indruk ontstaat dat de poppen aan het dansen zijn wanneer een derde land handelsmaatregelen neemt tegen Duitsland of Groot-Brittannië, maar niet als het gaat om de kleinere of nieuwe lidstaten, dan krijgen die het gevoel dat hun problemen niet voldoende worden onderkend, en dat gaat ten koste van onze geloofwaardigheid. Daarom begrijp ik heel goed wat Polen vindt van de manier waarop het Russisch-Poolse handelsprobleem tot nu toe is behandeld. Maatregelen tegen slechts één lidstaat bestaan niet meer, want heel Europa heeft nog maar één handelsbeleid!
Daarom doe ik een beroep op de Commissie en op de commissaris die verantwoordelijk is voor handel: plaats u dit op uw lijstje van prioriteiten. Voor Polen is dat niet gebeurd, en negen maanden geleden is het ook niet gebeurd voor Denemarken in verband met Iran. Volgens mij moet de Commissie begrijpen dat dit voor de bevolking van de lidstaten een belangrijke boodschap is. We moeten hun zorgen serieus nemen er erop ingaan. Dan wordt het ook makkelijker om het over andere kwesties eens te worden.
Marek Siwiec
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de Russische federatie past een dubbele standaard toe op de lidstaten van de Europese Unie en verdeelt de Unie in goede en slechte lidstaten. De goede worden beloond met normale betrekkingen, de slechte gestraft met sancties, bijvoorbeeld handelsbeperkingen. Die tactiek heeft al eeuwenlang een naam: divide et impera, verdeel en heers.
Wij hebben geen grip op de plannen van het Kremlin, omdat tegenwoordig weer imperiaal opgetreden wordt. Dat kan Rusland zich permitteren, omdat de gas- en olieprijzen stijgen, en die prijzen betalen wij. Onze reactie op dit beleid is cruciaal. Als er geen solidair antwoord komt van de EU, dan zal die imperiale houding in de internationale betrekkingen alleen maar toenemen. Ik zeg dit niet om Rusland als boeman af te schilderen, maar omdat betere betrekking tussen de Europese Unie en Rusland geschoeid moeten zijn op een gezonde, stabiele leest, waarbij geen verdeling bestaat tussen winnaars en verliezers, betere en slechtere partners.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de Top in Finland is niet met het gehoopte succes beëindigd. Dit zou vooral een les moeten zij voor onze geëerde Russische partners.
Rusland en de Europese Unie dienen te beseffen dat er tenslotte toch een einde komt aan een bepaalde manier waarop zaken tussen Moskou en de Unie werden geregeld, en zeker met sommige sterkere, rijkere landen in de Unie. Er kan en moet een einde komen aan het bilaterale geregel tussen Rusland en Duitsland, en Frankrijk, en Groot-Brittannië. In plaats daarvan moet er open overleg zijn met de hele EU.
Maar dit is ook een les voor ons, voor de EU. Voor een dergelijke Top moeten eerst alle hangende kwesties worden opgelost, die het algemene akkoord kunnen schaden. Deze keer was ging het om het Russische embargo op Pools vlees. U moet zich niet verbazen dat wij Polen ons zo koppig opstellen in dit voor ons zo belangrijke conflict. Voor ons is dit de lakmoesproef voor de bedoelingen van Rusland jegens Polen en ook voor de bedoelingen van de andere EU-landen jegens mijn land.
Tenslotte wil ik onderstrepen dat 'Europese solidariteit' nooit een holle frase mag zijn.
Tunne Kelam
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor het ter sprake brengen van deze mensenrechtenkwesties tegenover onze Russische partners. In de huidige situatie is het echter niet genoeg om gevoelige onderwerpen aan de orde te stellen. We hebben ook het recht om zinvolle antwoorden te krijgen, en om vervolgens veranderingen in het momenteel negatieve patroon te constateren. Alleen het soort veranderingen dat wordt bewerkstelligd via positieve hervormingen kan zorgen voor het nieuwe vertrouwen dat we zo hard nodig hebben om onze strategische samenwerking voort te zetten.
Nu moet de Commissie de Russische regering ervan overtuigen dat democratische waarden geen tweederangs status hebben in ons onderhandelingspakket. Dat is precies wat de democratisch gezinde burgers van Rusland van ons verwachten, en we mogen hen niet in de steek laten.
Ten tweede moedig ik de Commissie aan om actiever te zijn in het opkomen voor EU-solidariteit, ons basisbeginsel. Al te vaak beschouwt de EU de betrekkingen van lidstaten met Rusland als niet meer dan bilaterale aangelegenheden. De boodschap van de EU aan Rusland zou op dit punt moeten zijn dat als er politieke of economische druk wordt uitgeoefend op één lidstaat, dit een probleem is voor heel Europa. Dat zou onze partners ertoe kunnen bewegen een andere koers te varen.
Tenslotte kan de EU wel degelijk invloed uitoefenen op Rusland. Rusland geeft niet minder om zijn betrekkingen met de EU dan wij om die met Rusland. Rusland geeft om zijn imago als mondiale partner, dus moeten we de heer Poetin zover krijgen dat hij zijn best doet om ons te overtuigen en te bewijzen dat Rusland van dat negatieve patroon af zou kunnen komen, of tenminste dat hij ons niet meer voorliegt.
Rihards Pīks
. - (LV) Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, commissaris Ferrero-Waldner en fungerend voorzitter van de Raad Lehtomäki. In mijn ogen was hetgeen u op de Top hebt bereikt en besproken, allemaal prima. Natuurlijk waren wij ervoor dat een begin zou worden gemaakt met besprekingen over de nieuwe overeenkomst. Waarom? Omdat we uiteraard continue energievoorziening willen. Maar ik vind niet dat we een lidstaat links mogen laten liggen. We moeten solidair zijn. Ik wil een paar voorbeelden uit het vorig jaar geven waaruit, naar mijn mening, blijkt dat Rusland selectief te werk gaat. Het begon op 1 januari toen de gasvoorziening aan Oekraïne werd gestaakt. Vervolgens hoorden we dat wijn uit Moldavië niet meer door de beugel kon, maar dat wijn uit Transnistrië acceptabel was, terwijl daar dezelfde technieken worden gebruikt. Volgende incident: Georgië lag dwars, en voor we het wisten blies een of andere schurk de gaspijplijn bij de Georgische grens op, waardoor Georgië enkele weken verstoken bleef van gas. Litouwen haalde het in zijn hoofd om zijn aandelen in de Mazeiku-olieraffinaderij aan de Polen te verkopen, en niet aan de Russen. Ineens begeeft een oliepijplijn het, waardoor Mazeiku zonder olie komt te zitten. En pas geleden werd er in Rusland een partij ingeblikte vis uit Letland uit de handel gehaald. De Letse voedselinspectie controleerde uit Rusland afkomstig ingeblikt voedsel in Letland en in Duitsland, en trof hierin dezelfde toename aan van de stoffen waarvoor Rusland ons had berispt. Dit zijn voorbeelden van hoe Rusland, helaas, altijd een stok vindt om de hond te slaan, om leveringen op te schorten of een embargo af te kondigen. Vandaar dat het mij van het grootste belang lijkt om continue energievoorziening op te nemen in deze nieuwe overeenkomst. Ik wens u veel succes met uw taak.
Béla Glattfelder
(HU) Mijnheer de Voorzitter, handel is een uitermate belangrijk aspect van de betrekkingen tussen Rusland en de Europese Unie. De basis van het handelsverkeer wordt gevormd door rechtszekerheid en voorspelbaarheid, en dus door de naleving van de gezamenlijke handelsovereenkomsten.
De EU moet erop toezien dat de principes en regels die zijn vastgelegd in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten volledig worden nageleefd. Met het Russische invoerverbod op Poolse vleesproducten en andere landbouwproducten worden deze principes en regels geschonden. Deze maatregelen zijn niet proportioneel en ongegrond en hadden lang geleden al ingetrokken moeten worden. De handelsdiscussie blijft onopgelost aangezien Rusland geen enkele bereidheid tot samenwerken vertoont.
De EU moet zich sterk maken voor de naleving van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten en solidariteit tonen ten opzichte van onze Poolse vrienden. Zij moet als een eenheid optreden om de Russische partner ertoe aan te zetten zich aan de handelsovereenkomsten te houden. We moeten zeer duidelijk maken dat de EU het niet tolereert dat welke handelspartner dan ook discriminatoire maatregelen hanteert ten opzichte van een van de lidstaten. Het innemen van een unaniem standpunt is ook belangrijk omdat de Russen nu, vanwege de toetreding van Roemenië en Bulgarije, dreigen met de instelling van een invoerverbod op alle vleesproducten uit de EU .
Deze kwestie is ook vanuit Hongaars perspectief van belang, aangezien Rusland grote hoeveelheden wijn in de handel brengt onder de naam 'Tokaj' die echter niets te maken heeft met de regio Tokaj. Rusland schendt op deze manier verscheidene regels van de partnerschapsovereenkomsten met betrekking tot beschermde oorsprongsbenamingen. Juist daarom moet de EU ook in dit geval als eenheid stelling nemen.
Bogusław Sonik
(PL) Voorzitter, de Europese Unie moet solidariteit tonen in haar betrekkingen met Rusland. Moskou wil de EU verdelen in goede en slechte partners. De goede partners zijn de grootsten, de rijksten, zoals de Duitsers en de Fransen. Met hen wil Poetin een Europees beleid voeren. Als de Europese Unie zich schikt in deze behandeling, dan tekent zij haar eigen doodvonnis en onderwerpt zij zich aan Rusland. We moeten met één stem spreken in onze betrekkingen met Rusland. De Europese Commissie had eerder moeten ingrijpen in het conflict rond het verbod op Poolse levensmiddelen, net zoals meer aandacht had moeten worden geschonken aan de Poolse bezwaren tegen de aanleg van het Oostzeegasleiding.
Rusland is voor de EU een belangrijke partner. Wij moeten respect eisen in Rusland voor de persvrijheid, de vrijheid van vereniging, respect voor de mensenrechten en voor de vrijheid van oppositie.
Het is niet waar dat wij Polen anti-Russisch zijn. Wij hebben respect voor de Russische cultuur. Wij geloven dat de Russen een uitzonderlijk volk zijn, dat genieën heeft voortgebracht in de cultuur, de wetenschap en de muziek, een volk, dat een enorme prijs heeft betaald voor de waanzin van de bolsjewistisch-communistische utopie. En wij zullen altijd mensen steunen als Hertzen, Solzjenitsyn, Sacharov, Bukovski, Kovalev of Politkovskaya, die hun stem verheffen voor een vrij, democratisch Rusland, dat zijn kracht gebruikt om het land op te bouwen, waarbij het zich bekommert om het lot van zijn burgers en niet probeert zijn buurlanden te knechten.
Paula Lehtomäki
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik u bedanken voor dit beknopte, maar verdienstelijke debat. Het is een teken van goede samenwerking dat alle zaken, ook de lastige, kunnen worden besproken. Aan deze voorwaarde voor goede samenwerking werd op de Top EU/Rusland voldaan. Zelfs de lastige zaken konden wij concreet bespreken, en niet alleen in beginsel.
In dit debat is sterk naar voren gekomen dat wij in de samenwerking tussen de Europese Unie en Rusland behoefte hebben aan evenwicht. In de openingstoespraken op de Top hebben beide partijen met klem benadrukt dat wij, de Europese Unie en Rusland, sterk van elkaar afhankelijk zijn. Wij zijn in veel opzichten van hen afhankelijk en zij van ons.
Deel van dit evenwicht is ook dat de partner op voet van gelijkheid en met respect wordt bejegend. Bovendien worden de beste resultaten in de samenwerking met Rusland bereikt door middel van dialoog en nauwe samenwerking. Die bereiken wij niet als wij de partner benaderen met de gedachte dat wij onze zaken keurig op orde hebben maar bij hen alles fout zit, en dat wij hen wel eens zullen leren wat ze moeten doen. De beste resultaten worden bereikt als wij over alles een open dialoog voeren en de partner respecteren. De fundamentele waarden van de Europese Unie worden in deze dialoog niet ter discussie gesteld. Onze waarden zijn niet te koop.
In de dialoog tussen de Europese Unie en Rusland nemen de mensenrechten een centrale plaats in. Voor de praktische uitvoering van de mensenrechten is de manier waarop de rechtsstaat in Rusland zich ontwikkelt, van cruciaal belang. De Europese Unie werkt op veel manieren met Rusland samen om de beginselen van de rechtsstaat te realiseren.
Onze vier ruimten van samenwerking bieden goede mogelijkheden voor nauwere samenwerking, niet alleen in de energiesector maar ook op veel andere gebieden. Nu wij ons werk moeten voortzetten om een nieuw mandaat voor een nieuwe samenwerkingsovereenkomst te verkrijgen, is het goed te beseffen dat ook de bestaande overeenkomst ons de mogelijkheid biedt om nauwer en doeltreffender samen te werken. Daarom hoeven wij niet enkel te wachten tot er een nieuw mandaat is, maar kunnen wij ook op basis van de bestaande overeenkomst verder gaan.
In het debat is ook sterk naar voren gekomen hoe belangrijk de solidariteit binnen de Europese Unie is. In dit geval wordt van deze solidariteit ook concrete blijk gegeven, omdat de Commissie en het voorzitterschap van de Raad er tot het eind aan toe alles aan hebben gedaan om een oplossing te vinden voor de laatste twistpunten en de opening van onderhandelingen over de nieuwe overeenkomst mogelijk te maken. Daar zijn wij echter helaas niet in geslaagd.
President Poetin zei enkele malen heel duidelijk dat Pools vlees welkom is in Rusland. Vanuit hun optiek is het probleem dat elders geproduceerd vlees met Poolse stempels erop hun land binnenkomt, en dat kunnen zij niet accepteren. Wij moeten ons blijven inzetten om dit probleem op te lossen en overeenstemming te bereiken.
Net voor de Top kwam het bericht dat de Verenigde Staten van Amerika en Rusland een bilateraal akkoord hebben gesloten over het lidmaatschap van Rusland van de Wereldhandelsorganisatie. Nu deze belangrijke stap op weg naar het WTO-lidmaatschap van Rusland is genomen, is het duidelijk dat Rusland binnenkort tot de WTO zal toetreden. Dat brengt ook nieuwe en zeer positieve vooruitzichten met zich mee voor de samenwerking tussen de Europese Unie en Rusland. Commissaris Mandelson en de Russische minister van Handel Gref hebben deze vooruitzichten op de Top uiteengezet. Er zijn dus talloze, uitstekende mogelijkheden, maar er zijn ook veel probleemgebieden waarop wij de samenwerking moeten voortzetten. Er moet op voet van gelijkheid en met wederzijds respect worden samengewerkt.
Benita Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, de betrekkingen tussen de EU en Rusland zijn inderdaad zeer complex. Enerzijds is Rusland een strategische partner en anderzijds is het een gewoon buurland. We moeten een balans zoeken tussen deze twee zeer belangrijke hoedanigheden.
Wat de vleeskwestie betreft: we hebben heel hard gewerkt met de Polen en met de Russen, maar als Commissie hebben we daarvoor niet eens een officiële verantwoordelijkheid. Wij zijn verantwoordelijk voor invoer, maar niet voor uitvoer. Soms zijn die zaken relevant, en in dit geval hebben we gevraagd om trilaterale comités. Dat is wat we hebben voorgesteld. We stelden voor om gedrieën in gesprek te gaan en een oplossing te zoeken. Na langdurig discussies heeft de heer Poetin, wat illegaal ingevoerd vlees uit derde landen naar Rusland betreft - het ging niet om Pools vlees; dat kan ik slechts beamen - ermee ingestemd om zijn minister van Landbouw opdracht te geven intensiever samen te werken met de Polen. Ik hoop dat dit de weg vrijmaakt voor een oplossing.
Helaas denk ik niet dat we meer juridische mogelijkheden hebben. De opmerkingen van onze collega's over de WTO zijn volkomen terecht. Zo krijgen we meer juridische mogelijkheden.
Het verheugt me ook u te kunnen vertellen dat we vandaag de mededeling over het nabuurschapsbeleid hebben goedgekeurd. Die wordt over enkele dagen aan het Parlement voorgelegd. Op maandag zal ik de mededeling officieel aan de media presenteren, want vandaag hebben we de bespreking over Turkije gehad.
Verder spreken we momenteel over de samenwerking rond de Baltische Zee. Ik wilde dat melden, omdat het in het debat ter sprake is gekomen. Wij denken dat het heel belangrijk is om de oosterburen bijeen te hebben in de samenwerking in het Zwarte-Zeegebied, dat wil zeggen Turkije en Rusland bijeen te hebben. Uiteindelijk moeten we weer gezamenlijk rond de tafel om oplossingen te vinden.
Deze nieuwe overeenkomst gaat ook over de hele energiekwestie. Veel van die zaken zijn al behandeld. Onlangs hebben we een heel belangrijke energieconferentie in Brussel gehad. De ideeën over transparantie, wederkerigheid en rechtszekerheid voor investeringen lopen sterk uiteen. Ten aanzien daarvan is voortgang gemaakt in Lahti en die voortgang moet ook zijn beslag vinden in onze overeenkomst, omdat we een stabiele technologiemarkt nodig hebben. Wij hebben een stabiele markt nodig, een markt die gunstig is voor eenieder onder ons die gebruik maakt van Russische inkomsten en middelen en die onze mogelijkheden als consument zal verruimen.
Verder wil ik opmerken dat we in de hoogst mogelijke mate solidair zijn geweest met Polen. Ik ben het er beslist niet mee eens dat onze solidariteit te wensen overliet. Anderzijds willen we verder met het werk, dus ik denk dat deze complexe, evenwichtige relatie onvermijdelijk is.
Het was een bijzonder eerlijke en open bijeenkomst. Dat is altijd goed. Ik heb liever een eerlijk, open gesprek. Ik heb liever de kans om nu een bepaald probleem op te lossen en misschien de volgende keer andere problemen op te lossen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de vergaderperiode in december plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Bogdan Golik
(PL) Ik wil mijn grote verontrusting uitspreken over het importverbod dat de Russische federatie nu al 12 maanden oplegt op Poolse dierlijke en plantaardige producten. Ik roep de Europese Commissie op strengere maatregelen te nemen om dit conflict op te lossen. In het licht van de impasse in de betrekkingen tussen de EU en Moskou lijkt het me het beste om deze kwestie te regelen op het hoogste politieke niveau.
In de handel in landbouwproducten zijn er niet alleen problemen tussen Rusland en Polen, maar ook tussen Rusland en Bulgarije en Roemenië, en misschien de hele EU. Ik denk dat we de Commissie de bevoegdheid moeten geven om het handelsbeleid in algemene zin te bepalen, dus niet alleen de import maar ook de export. De nu bestaande regels voor toegang tot de markten van derde landen zijn voor elke lidstaat anders, en dat leidt tot ongelijke voorwaarden in de export en discriminatie van sommige lidstaten.
Verdeling van de bevoegdheden inzake import en export blijkt strijdig met de principes van de interne markt en de bepalingen van artikel 133 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen. Volgens dit artikel berust het gemeenschappelijk handelsbeleid op uniforme beginselen, onder andere met betrekking tot het uitvoerbeleid. De huidige procedures van de Europese Commissie moeten ook worden gecorrigeerd, zodat het oplossen van eventuele problemen niet eindeloos aansleept en in onverwachte gevallen snel kan worden opgetreden.
Bruno Gollnisch
(FR) Degenen die zich tegenwoordig het hardst opstellen tegenover Rusland, zijn vaak degenen die lange tijd het bestaan van de goelag, de totalitaire aard van het communisme en de dreiging van het sovjetimperialisme hebben ontkend.
74 jaar lang hebben de communisten de meest fundamentele vormen van vrijheid en solidariteit met voeten getreden. Dat ging zelfs zo ver dat kinderen verplicht werden hun ouders aan te geven. Nu aan deze nachtmerrie een einde komt, is het niet verwonderlijk dat de Russische democratie nog niet perfect is.
Die van ons zijn dat evenmin. In Frankrijk bijvoorbeeld heeft het Front National, dat meer dan vijftien procent van de kiezers vertegenwoordigt, geen enkele afgevaardigde in de Nationale Vergadering, en willen de zittende partijen verhinderen dat de kandidaat ervan, Jean-Marie Le Pen, aan de presidentsverkiezingen deelneemt.
In tegenstelling tot Turkije, dat het Europa van Brussel wil toelaten, is Rusland een volwaardige Europese natie. Onze volkeren zijn verbonden door dezelfde Helleens-christelijke wortels, maar helaas ook door dezelfde bedreigingen: vergrijzing en immigratie, materialisme en islamisme. Het is hoog tijd om de oosterse en de westerse tak van onze beschaving - over de scheidingslijn van Theodosius heen - te verenigen, en om de erfgenamen van Sint Benedictus en van Sint Cyrillus met elkaar te verzoenen.
Filip Kaczmarek
(PL) Rusland is een heel belangrijk buurland van de Europese Unie en de EU is een belangrijke partner voor Rusland. Om dit partnerschap gezond en leefbaar te houden, moet Rusland de essentie van de Unie begrijpen. De Unie moet Rusland daarbij helpen. De EU is gegrondvest op het beginsel van solidariteit van haar lidstaten. Een beleid waarbij de Unieleden tegen elkaar uitgespeeld worden en Rusland bilaterale contacten gebruikt om druk uit te oefenen op sommige lidstaten, is niet aanvaardbaar.
Met andere woorden, Pools vlees is Europees vlees. Het onterechte exportverbod op Pools vlees naar Rusland is een probleem van de hele EU en geen bilaterale kwestie tussen Rusland en Polen. Overigens is na onderzoek gebleken, dat de vervalste vleescertificaten - het voorwendsel voor het instellen van het embargo op Pools vlees - ook vlees betroffen uit de VS, dat werd ingevoerd via Litouwen. Het embargo bleek dus een politieke handgreep.
Ik ben blij, dat het Finse voorzitterschap zich voorzichtig uitspreekt en de term 'positieve wederzijdse afhankelijkheid' gebruikt in de context van de energiesamenwerking tussen Rusland en de EU. De vraag is echter, wat dat begrip precies inhoudt en hoe de Russen "positief” en "wederzijdse afhankelijkheid” interpreteren. Om interpretatieproblemen te vermijden zou het verstandig zijn om in de nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen Rusland en de EU de belangrijkste elementen van het handvest en het transitprotocol op te nemen. Zo garanderen we liberalisering van de gaslevering uit Centraal-Azië via het Russisch grondgebied.
