Iran (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem posiedzenia są oświadczenia Rady i Komisji dotyczące Iranu.
Carl Bildt
urzędujący przewodniczący Rady. - Panie przewodniczący! Możliwość wystąpienia przed państwem po raz pierwszy jest dla mnie zaszczytem. Oczekuję, że w okresie najbliższych sześciu miesięcy będę miał więcej możliwości wystąpienia przed państwem w celu omówienia różnych kwestii.
Sprawa, którą mamy się teraz zająć według porządku obrad dotyczy Iranu. Zanim przejdę do meritum, chciałbym złożyć Iranowi szczere kondolencje z powodu tragicznego wypadku, który miał dzisiaj miejsce. Ze szczerą przykrością przyjmujemy ofiary śmiertelne i wyrażamy współczucie wobec wszystkich tych, których dotknęła ta tragedia.
Kwestia Iranu zajmuje oczywiście bardzo wysoką pozycję w programie działań prezydencji szwedzkiej. Ma to związek z wynikiem wyborów oraz ze znakami zapytania - bardzo delikatnie mówiąc - które pojawiły się w związku z tymi wyborami, a także z wydarzeniami politycznymi, których byliśmy następnie świadkami.
Myślę, że wszyscy państwo wiedzą, iż Unia Europejska zajęła niezwykle zdecydowane i pryncypialne stanowisko w odniesieniu do tych wydarzeń. Przypomnieliśmy, że wątpliwości dotyczące sposobu, w jaki przeprowadzono wybory stanowią kwestię, której rzeczywiste zbadanie i wyjaśnienie należy do władz Iranu. Niezwykle jednoznacznie zareagowaliśmy także na wydarzenia, których byliśmy świadkami na ulicach Teheranu. Potępiliśmy sposób, w jaki rozprawiono się z demonstrantami oraz przemoc i środki przymusu wobec pokojowo nastawionych demonstrantów; potępiamy sposób, w jaki rozprawiono się z dziennikarzami, ze środkami masowego przekazu i komunikacji oraz z demonstrantami. Jest to sprzeczne nie tylko z naszymi normami i wartościami, ale niewątpliwie również z dążeniem tak wielu mieszkańców Iranu do budowy społeczeństwa, które byłoby bardziej otwarte i ukierunkowane na reformy.
Niemniej jednak pozostajemy wierni naszej pryncypialnej polityce dążenia do nawiązania nowych, lepszych stosunków z Iranem. Jest to bogaty kraj, który może wnieść znaczny wkład w rozwój gospodarczy świata i swojego regionu, i mamy nadzieję, że kiedyś - miejmy nadzieję w niedalekiej przyszłości - pojawi się możliwość nawiązania naprawdę nowych stosunków.
Zanim zakończę, chciałbym zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię, która zaprzątała naszą uwagę, a mianowicie na to, że władze Iranu zatrzymały szereg osób będących pracownikami misji europejskich, a także kilku zwykłych obywateli państw europejskich. Utrzymujemy stały kontakt z władzami Iranu w tej sprawie. Uważamy, że wysuwane pod adresem tych osób oskarżenia są bezpodstawne i mogę państwa zapewnić, że będziemy nadal współpracować z władzami Iranu na wszystkie możliwe sposoby do czasu pomyślnego rozstrzygnięcia tych kwestii, tzn. do czasu uwolnienia tych osób.
Catherine Ashton
komisarz. - Panie przewodniczący! Jest to dla mnie pierwsza sposobność, żeby pogratulować wszystkim szanownym paniom i panom posłom wyboru do nowego Parlamentu Europejskiego. W imieniu Komisji mogę powiedzieć, że z niezwykłą niecierpliwością oczekujemy konstruktywnej współpracy z państwem, w tym oczywiście w sprawach dotyczących niektórych najbardziej niecierpiących zwłoki wyzwań na arenie międzynarodowej, w obliczu których stoimy, a przedmiot dzisiejszej debaty jest oczywiście jednym z nich. Moja koleżanka, pani komisarz Benita Ferrero-Waldner jest w tym tygodniu w delegacji, więc zaproponowałam i z zadowoleniem przyjęłam możliwość wystąpienia dzisiaj w jej imieniu przed państwem.
Parlament Europejski odrywa istotną rolę w utrzymywaniu i rozwijaniu stosunków pomiędzy Unią Europejską i Islamską Republiką Iranu. Wizyty w ramach wymiany między delegacją Parlamentu ds. Iranu i posłami Majlis już odegrały ważną rolę w zwiększaniu wzajemnego zrozumienia. Parlament wniósł także swój wkład w ustanowienie kilku instrumentów, które stanowią istotną podstawę działań realizowanych przez UE w Iranie, a my w Komisji mamy nadzieję nadal dobrze wykorzystywać te instrumenty w przyszłości.
Dzisiejsza debata wywołana została ostatnimi wyborami prezydenckimi w Iranie i wydarzeniami, które miały miejsce w ich następstwie. Choć, jak oświadczyła to prezydencja, ewolucja polityki i strategii Iranu jest przede wszystkim sprawą obywateli tego kraju, to nie może być wątpliwości co do znaczenia ewolucji tej polityki i strategii w szerszym kontekście, a zatem mamy prawo śledzić dokładnie te wydarzenia.
Unia Europejska zajęła w pełni jednoznaczne stanowiska w sprawie sytuacji w Iranie po wyborach prezydenckich, zachowując w tych przypadkach jednomyślność. Wyraziliśmy nasze pełne poszanowanie suwerenności Iranu, ale podkreśliliśmy głębokie zaniepokojenie przemocą, która miała miejsce po tych wyborach, tak jak zrobilibyśmy to w odniesieniu do ofiar śmiertelnych czy zagrożenia praw w jakimkolwiek innym kraju.
Zarzuty dotyczące europejskiej ingerencji w wybory irańskie czy jakiegokolwiek udziału w podżeganiu do demonstracji, które wybuchły w ich następstwie, są bezpodstawne. Tłumienie pokojowych demonstracji, bezprawne zatrzymywanie i ścisła cenzura środków masowego przekazu stanowią jednak przypadki naruszenia praw człowieka, których nie można uznać za wyłącznie wewnętrzną sprawę jakiegoś kraju. Pomimo tego, że sytuacja w Iranie jest obecnie delikatna, Komisja jest zdecydowanie przekonana o konieczności utrzymania dialogu. Było tak przed tymi wyborami i tak jest nadal.
Unia Europejska i Iran mają wiele wspólnych i niecierpiących zwłoki interesów, w tym w zakresie zwalczania handlu narkotykami i wspierania afgańskich uchodźców. Kwestie te wymagają naszego stałego zainteresowania oraz nieustannej współpracy i mamy nadzieję, że Iran podzieli ten pogląd.
Komisja nadal poszukuje sposobów wykorzystania instrumentów Wspólnoty na potrzeby konstruktywnych działań w Iranie. Możemy zwiększyć wzajemne zrozumienie, na przykład przez dalszą współpracę w formie akademickiej wymiany w ramach programu Erasmus Mundus.
Jesteśmy przekonani, że Unia Europejska powinna zapewnić, żeby wszystkie jej kanały komunikacji z Iranem pozostały otwarte. Powinniśmy dążyć do współpracy z Iranem na wszystkich możliwych szczeblach. W miarę możliwości i zachowując ostrożność, jesteśmy gotowi kontynuować dotychczasową współpracę, a nawet rozszerzyć jej zakres w przyszłości.
Obecnie nasze stosunki z Iranem cechuje znaczna liczba kwestii spornych; niektóre z nich są bardzo poważne. Wzywamy rząd Iranu do podjęcia z nami współpracy na rzecz rozstrzygnięcia tych kwestii w drodze dialogu. Tylko drogą rozmów dotyczących problemów, które nas dzielą, prowadzonych w duchu wzajemnego poszanowania, możemy liczyć na to, że uda nam się je rozwiązać. Europa nigdy nie była przeciwna takim rozmowom i jest nimi nadal zainteresowana.
Na koniec chciałam przyłączyć się do prezydencji i złożyć wyrazy współczucia rodzinom irańskich i armeńskich ofiar tragedii, jaką jest dzisiejsza katastrofa lotnicza.
Jacek Saryusz-Wolski
w imieniu grupy PPE. - Panie przewodniczący! Chciałbym nawiązać do tonu debaty, która miała miejsce podczas nadzwyczajnego posiedzenia ustępującej Komisji Spraw Zagranicznych w ubiegłą środę, ponieważ nie było czasu, żeby ustanowić nową komisję.
Wszyscy znają fakty aż nazbyt dobrze, więc nie będę się nad nimi rozwodził. Unia Europejska ma obowiązek podkreślania uniwersalności praw człowieka, dokładnego śledzenia przypadków naruszenia praw człowieka w Iranie i przywołania Iranu do porządku za brutalność i przemoc. W ubiegłym tygodniu my, członkowie Komisji Spraw Zagranicznych i delegacji ds. stosunków z Iranem, spotkaliśmy się z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego Iranu i to są właśnie te sprawy, które wydają się nam być niezwykle istotne.
Aprobujemy w pełni dotychczasowe oświadczenia i stanowiska prezydencji, Rady i Komisji, ale jednocześnie wzywamy Radę do zapewnienia, żeby państwa członkowskie UE i ich ambasadorzy w Teheranie stosowali się w pełni do wytycznych UE dotyczących obrońców praw człowieka i zapobiegania stosowaniu tortur. Powinniśmy także uświadomić Komisji nasze zdecydowane przekonanie o konieczności wykorzystania wszystkich dostępnych nam środków. Powinniśmy wspierać i wzmacniać organizacje społeczeństwa obywatelskiego w Iranie, zwłaszcza w ramach europejskiego instrumentu na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie, a ponadto powinniśmy podjąć wszelkie wysiłki mające na celu odnowienie współpracy ze społeczeństwem obywatelskim Iranu w takich niewzbudzających kontrowersji sprawach, jak sprawy dotyczące zwalczania handlu narkotykami, uchodźców, wymiany akademickiej czy wizyt dziennikarzy w Europie, wymieniając tylko kilka z nich. Mogłyby to ułatwić nawiązywanie kontaktów międzyludzkich oraz przyczynić się do zapewnienia większej wolności słowa w tym kraju. Należy położyć nacisk na prawa człowieka, ale bez izolacji. Należy prowadzić dialog, nawet jeżeli jest to bardzo trudne.
Jeśli chodzi o Iran, to jesteśmy w bardzo trudnym i pełnym napięć okresie. Niezwykle ważna kwestia programu jądrowego pozostaje nierozstrzygnięta, więc pytamy, jak można ją rozstrzygnąć? No cóż, jednym z rozważanych środków jest nałożenie sankcji. Jesteśmy przekonani, że Unia Europejska musi znaleźć sposób na wznowienie rozmów z Iranem we wszystkich tych sprawach. Konieczność znalezienia sposobów obudowy zaufania i budowy procesu dyplomatycznego opartego na mocnych podstawach nigdy w przeszłości nie była większa niż obecnie. Powinniśmy zaoferować Radzie i Komisji pełne poparcie w ich wysiłkach. Z kolei my, Parlament Europejski, powinniśmy kontynuować nasze wysiłki mające na celu wzmocnienie naszych stosunków z Iranem w ramach dyplomacji parlamentarnej, tzn. poprzez wzmocnienie naszych więzi z Majlis.
Richard Howitt
w imieniu grupy S&D. - Panie przewodniczący! Niezależnie od tego, co ludzie sądzą o wynikach irańskich wyborów, nie ma wątpliwości, że setki osób doznały obrażeń, dziesiątki poniosły śmierć w demonstracjach, które wybuchały od czasu wyborów w tym kraju, natomiast tysiące osób zatrzymano jako więźniów politycznych. Dlatego cała ta Izba powinna bez zastanowienia potępić te przypadki naruszenia praw człowieka, tak jak powinna potępić przypadki utrudniania dziennikarzom wykonywania swojego zawodu, czego jesteśmy świadkami od czasu wyborów.
Powinniśmy także, o czym wspomniał pan poseł Saryusz-Wolski w odniesieniu do ubiegłotygodniowego posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych, zdać sobie sprawę, że jednym z najlepszych sposobów zagwarantowania wolnych i sprawiedliwych wyborów jest zaproszenie na te wybory obserwatorów, którzy nadzorowaliby ich przebieg, a Unia Europejska ma dobre notowania, jeśli chodzi o podejmowanie działań w tym zakresie. Powinniśmy dzisiaj w tej Izbie zwrócić uwagę na fakt, że działając w naszym imieniu Komisja Europejska nie była pewna, czy może zrealizować to zadanie niezależnie, rzetelnie i obiektywnie, a zatem zasadnie możemy stwierdzić, że nie możemy mieć zaufania do wyników tych wyborów.
Współczujemy z całego serca obywatelom Iranu, którzy doznali obrażeń, zostali zatrzymani czy stali się ofiarami naruszania praw człowieka. To o nich przede wszystkim myślimy, ale apeluję do tej Izby, żebyśmy nie zapominali także o obywatelu Iranu, który był pracownikiem Ambasady Brytyjskiej. Irańczyk ten został zatrzymany i całkowicie bezpodstawnie oskarżony o podburzanie do demonstracji. Współczujemy również z całego serca studentowi francuskiemu, który został zatrzymany przez władze irańskie. Powinniśmy pochwalić naszych kolegów z prezydencji szwedzkiej, którzy popierali te państwa i zapewnili, że w reakcji na te wydarzenia Unia Europejska podjęła wspólne działania, apelując jednocześnie o kontynuację tych wysiłków.
Wreszcie, jest mi wstyd, że podczas tej debaty swoje pierwsze wystąpienie będzie miała Brytyjska Partia Narodowa i to w osobie posła do PE, który w zeszły piątek określił Islam jako "raka, który należałoby usunąć z Europy za pomocą chemoterapii”. Nie odzwierciedla to poglądów Brytyjczyków; to nie jest europejskie podejście do Islamu. Powinniśmy przeciwstawiać się takiemu stawianiu sprawy, tak jak przeciwstawiamy się niesprawiedliwości na forum międzynarodowym.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
w imieniu grupy ALDE. - (NL) Iran to duże państwo o dużej liczbie ludności, której znaczny procent stanowią ludzie młodzi, państwo o długiej i bogatej historii i imponującej kulturze. Co więcej, Iran położony jest w jednym z najbardziej wrażliwych regionów świata. Dlatego, a także kierowani współczuciem dla naszych bliźnich, nie pozostawajmy obojętni na wydarzenia w Iranie. Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy jest przeciwna siłowej zmianie reżimu. Uważamy jednak, że wszyscy ludzie na świecie, w tym Irańczycy, muszą mieć prawo wyboru swoich przywódców czy pozbawienia tych przywódców władzy, jeżeli przywódcy ci nie stoją na wysokości zadania.
Wybory przeprowadzane przez obecny reżim irański nie spełniają międzynarodowych standardów wolnych i sprawiedliwych wyborów, co dotyczy także ostatnich wyborów prezydenckich. Niemniej jednak, nawet w warunkach znacznych ograniczeń, duże grupy społeczeństwa irańskiego nie zaakceptowały oficjalnych wyników i na znak protestu wyszły na ulice. Mieszkańców Iranu nie przekonały rezultaty bardzo ograniczonej kontroli wyników tych wyborów i stąd dalsze demonstracje.
Demonstracje stłumiono w szczególnie brutalny sposób i nadal prowadzone są postępowania sądowe. Zdecydowanie potępiamy wszczęcie tych postępowań i wzywamy władze Iranu to natychmiastowego ich umorzenia i zwolnienia wszystkich przebywających obecnie w areszcie osób. Koniecznie należy położyć kres postępowaniom prowadzonym przeciwko dziennikarzom zagranicznym, pracownikom organizacji pozarządowych i irańskim pracownikom zagranicznych ambasad w Teheranie.
Panie i panowie, panie przewodniczący, panie urzędujący przewodniczący Rady, pani komisarz! Reżim, który w ten sposób występuje przeciwko swoim obywatelom i młodzieży traci wszelką legitymację, nie tylko na szczeblu krajowym, ale także na szczeblu międzynarodowym. Dlatego szczególnie tragiczne jest to, że te dramatyczne wydarzenia mają miejsce w okresie, w którym prezydent Stanów Zjednoczonych wyraził gotowość podjęcia rozmów z Iranem. Iran jest bliski utraty historycznej możliwości zajęcia miejsca na arenie międzynarodowej, które jest mu należne z uwagi na historię i kulturę tego kraju.
Daniel Cohn-Bendit
Pani komisarz, panowie przewodniczący, panie i panowie! Gdy mieszkańcy danego kraju chcą się wyzwolić budzi to nasz podziw i wzbudza w nas solidarność. Dotyczy to także mieszkańców Iranu. Faktem jest, że w praktyce wybory te zakończyły się, zanim się rozpoczęły, ale nawet w przypadku tych wyborów widzieliśmy, że Irańczycy znaleźli piętę Achillesa, żeby wyrazić swoje pragnienie wolności i demokracji.
Faktem jest, że w naszym interesie jest dalsze prowadzenie rozmów z władzami - terrorystami - Iranu; nikt tego faktu nie podważa. Jednocześnie jednak nie możemy przejść tak po prostu do porządku dziennego. To, co wydarzyło się w Teheranie jest niewątpliwie potworne. W więzieniach irańskich tortury są na porządku dziennym i to nie tylko wobec obywateli brytyjskich. Codziennie ofiarami tortur padają w tych więzieniach irańscy mężczyźni i irańskie kobiety.
Dlatego Europa musi zająć zdecydowane stanowisko. Wiem, że trudno jest znaleźć równowagę między interesami i ochroną mieszkańców Iranu a naszymi własnymi interesami, które nie zawsze są tożsame. Nawet, jeżeli jest to jednak skomplikowane, to należy podkreślać, że solidaryzujemy się z mieszkańcami Iranu na co dzień. Wzywam Komisję i Radę do zbadania roli, jaką w represjonowaniu mieszkańców Iranu odgrywają spółki Nokia i Siemens oraz europejscy producenci broni. Przecież nie do pomyślenia jest, że to wielkie spółki europejskie umożliwiły rządowi Iranu ograniczenie wolności i zdławienie dążenia do wolności mieszkańców Iranu.
(Oklaski)
Struan Stevenson
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Kiedy tak tutaj debatujemy nad ostatnim powstaniem w Iranie, to czy zdajemy sobie sprawę, że władze Iranu powiesiły ponad 50 przywódców studenckich, zatrzymanych demonstrantów, że na ulicach śmierć poniosło ponad 200 osób, a wśród nich Neda, która stała się międzynarodowym i bardzo silnie oddziałującym symbolem brutalności tego faszystowskiego reżimu wobec mieszkańców Iranu? A ponadto, podczas gdy nadal jesteśmy największym partnerem handlowym rządu Iranu, czy nadal na serio uważamy, że pieniądze są ważniejsze od życia?
Dlaczego nie jesteśmy gotowi wprowadzić bardziej dotkliwych sankcji? Dlaczego jako Parlament nie zlikwidujemy naszej delegacji ds. stosunków z Iranem, która i tak w okresie ostatnich pięciu lat stała się niczym więcej jak tylko uległym rzecznikiem Ambasady Iranu w Brukseli, przynosząc wstyd instytucjom UE? Zlikwidujmy tę delegację i zacznijmy zajmować zdecydowane stanowisko w rozmowach z władzami Iranu. Jest to jedyny język, jaki te władze rozumieją.
Helmut Scholz
w imieniu grupy GUE/NGL. - (DE) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie ministrze, panie i panowie! Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej / Nordycka Zielona Lewica jest głęboko zaniepokojona przemocą, jakiej jesteśmy obecnie świadkami w Iranie. I my potępiamy bardzo dobitnie brutalne znęcanie się nad demonstrantami. Jesteśmy bardzo zaniepokojeni losem wielu zatrzymanych osób i wzywamy do natychmiastowego zwolnienia ich, wyrażając ponadto przekonanie, że wezwanie takie powinien podzielić cały Parlament Europejski.
Jesteśmy także nastawieni krytycznie do komentarzy, które pojawiły się w środkach masowego przekazu i kołach rządowych w innych państwach, które wykorzystują zasadne głosy sprzeciwu obywateli Iranu. Nawet ostatnie wydarzenia w Iranie nie uzasadniają planów przeprowadzenia operacji wojskowej mającej na celu zniszczenie irańskich obiektów jądrowych. Moja grupa odrzuca takie strategie. Dlatego z zadowoleniem przyjmujemy jednoznacznie oświadczenie prezydenta Obamy, który nie dał Izraelowi zielonego światła do ataku na Iran. Amerykański prezydent wierzy również w dyplomację. Iran jest suwerennym państwem. Tylko mieszkańcy tego kraju mają prawo podjąć decyzję w sprawie zmiany ustroju społecznego swojego kraju. Rząd suwerennego państwa musi otwarcie zaakceptować pragnienie zmian i doprowadzić do przyjęcia rozwiązania politycznego.
Fiorello Provera
Panie przewodniczący! Gratuluję panu wyboru. Represjonowanie obywateli, którzy kwestionują wyniki wyborów, cenzurowanie środków masowego przekazu i prześladowanie opozycji potwierdzają brak demokracji w Iranie. Podobną sytuację obserwujemy także w innych krajach, takich jak Chiny, ale w przypadku Iranu istnieją dodatkowe powody do niepokoju.
Po pierwsze dlatego, że ze względu na hegemoniczne ambicje Iranu, objawiające się w ingerencji tego kraju w sprawy krajów sąsiednich, jak np. w przypadku Iraku w regionie Basry czy w przypadku Libanu, poprzez wspieranie Hezbollahu. Po drugie z uwagi na zdecydowany wpływ, jaki ekstremizm religijny wywiera na ośrodki władzy politycznej Islamskiej Republiki Iranu. Kilka godzin temu piosenkarz - irański piosenkarz - skazany został na pięć lat więzienia za obrazę uczuć religijnych, a 12 Sunnitów skazano na karę śmierci.
Pan prezydent Ahmadinedżad wielokrotnie deklarował, że dla niego podstawowym celem politycznym jest zniszczenie państwa izraelskiego. Ponadto niepokojące jest irańskie dążenie do rozwijania programu jądrowego poza kontrolą międzynarodową.
W kontekście tego, że Iran jest jednym z największych producentów gazu ziemnego i ropy naftowej na świecie, prawdopodobnie rzeczywistym celem rządu tego kraju jest opracowanie broni jądrowej, żeby oczywiście móc szantażować inne kraje regionu oraz całą społeczność międzynarodową. Niezbędne jest zatem podjęcie przez całą społeczność polityczną Europy wzmożonych wysiłków mających na celu osiągnięcie właściwej równowagi pomiędzy sprzeciwianiem się reżimowi Ajatollahów a wspieraniem umiarkowanych i reformatorskich elementów społeczeństwa irańskiego, które istnieją i są aktywne w tym kraju.
W związku z tym, zasoby finansowe europejskiego instrumentu na rzecz demokracji i praw człowieka można by wykorzystać w celu wspierania wszystkich ofiar z obecnej opozycji. Żadna interwencja polityczna nie będzie jednak skuteczna, jeżeli wszystkie państwa europejskie nie będą zjednoczone i nie będą działać wspólnie.
Krisztina Morvai
Panie przewodniczący! Jako prawnik specjalizujący się w prawach człowieka, z dwudziestoletnim doświadczeniem na arenie międzynarodowej, chciałabym zaapelować do tego Parlamentu, że jeżeli chce zachować prawowitość i wiarygodność, to powinien zbadać sytuację dotyczącą przestrzegania praw człowieka w państwach trzeciego świata i w innych państwach trzecich, a także przyjrzeć się dokładniej sytuacji dotyczącej przestrzegania zasad demokracji i państwa prawa oraz praw człowieka w UE, zwłaszcza w moim kraju, na Węgrzech. Chciałabym podzielić się z państwem informacjami dotyczącymi dwóch przypadków.
Dnia 23 października 2006 r., zorganizowana została duża demonstracja, w której udział wzięło 100 tysięcy osób pragnących upamiętnić rewolucję z 1956 roku. Demonstracja ta zorganizowana została przez największą węgierską partię opozycyjną, Fidesz, która posiada tutaj znaczną reprezentację w osobach posłów do PE, którzy właściwie wygrali tegoroczne wybory na Węgrzech. Była to grupa przedstawicieli klas średnich, składająca się z rodzin, ludzi starszych, dzieci, natomiast bezwzględna policja węgierska brutalnie zaatakowała ten tłum, używając gazu łzawiącego, gumowych kul, oddziału policji konnej, powodując poważne obrażenia u setek osób. Podczas tego samego wydarzenia zatrzymano nielegalnie setki osób, które w areszcie poddano torturom.
Od tego dnia, przez ostatnie trzy lata aż do niedawna, kiedy ofiarami nielegalnego zatrzymania i brutalności policji padło 216 pokojowo nastawionych demonstrantów, za każdym razem, kiedy organizowano antyrządową demonstrację, nie w Iranie, nie w Chinach, nie w Hondurasie, lecz w państwie członkowskim UE, na Węgrzech, wypadki przybierały taki sam bieg - powszechna brutalność policji, nielegalne zatrzymania.
Chciałabym państwa prosić, aby niezależnie od przynależności politycznej poparli mnie państwo w wysiłkach mających na celu ustalenie, co się stało, zidentyfikowanie osób odpowiedzialnych, podjęcie próby oddania sprawiedliwości ofiarom. Proszę, aby Unia Europejska podjęła próbę wyeliminowania takich przypadków masowego naruszania praw człowieka w UE, dowodząc w ten sposób swojej wiarygodności i prawowitości, które są niezbędne do zbadania sytuacji dotyczącej praw człowieka w Iranie czy w jakimkolwiek innym państwie trzecim.
Francisco José Millán Mon
(ES) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jestem tutaj, żeby mówić o Iranie, ale najpierw chciałbym także złożyć kondolencje rodzinom ofiar katastrofy lotniczej, która miała miejsce dziś rano.
Panie i panowie! Podzielam zdanie moich przedmówców w sprawie sytuacji w Iranie w następstwie wyborów. Wybory te nie były ani wolne ani sprawiedliwe i umożliwiły prezydentowi Ahmadinedżadowi i najbardziej radykalnym elementom reżimu zachowanie władzy, poprzez brutalne stłumienie demonstracji, uniemożliwianie dziennikarzom wykonywania pracy i dążenie do obarczenia odpowiedzialnością za niepokoje wewnętrzne rzekomo zewnętrznej konspiracji, wykorzystując dezinformację do zatajenia prawdy.
Pewne jest, że reżim irański doznał znacznego uszczerbku zarówno na szczeblu wewnętrznym, jak i pod względem swojego wizerunku na arenie międzynarodowej. Ponadto oligarchia, która dzierżyła władzę przez ostatnie dziesięciolecia jest teraz podzielona, co będzie miało wpływ na stabilność tego reżimu. Jednocześnie niezadowolenie wśród ludności będzie stale wzrastać, zwłaszcza jeśli nie wzrosną ceny ropy naftowej, skutkując tym samym brakiem poprawy sytuacji gospodarczej.
Unia Europejska powinna utrzymać jednolity front i nadal potępiać nadużycia mające miejsce w Iranie. Unia Europejska powinna domagać się większego poszanowania praw człowieka, a ponadto powinniśmy rozważyć sposoby udzielenia pomocy społeczeństwu obywatelskiemu, zwłaszcza w sektorach, które chcą dla swojego kraju pluralizmu demokratycznego i przestrzegania praw człowieka. Nie powinniśmy zawieść tych sektorów, które liczą na Zachód, w tym na Unię Europejską.
Jeśli chodzi o Iran, nie możemy także zapominać o zagrożeniu, jakie niesie ze sobą irański program jądrowy, ponieważ wywiera destabilizujący wpływ na sytuację w regionie oraz na nierozprzestrzenianie broni jądrowej ogółem. Unia Europejska i Stany Zjednoczone powinny współpracować ze sobą w tej sprawie i jestem pewny, że będzie to priorytetem szwedzkiej prezydencji.
Powinniśmy zaangażować w pełni Rosję i Chiny, które są stałymi członkami Rady Bezpieczeństwa. Poparcie Rosji i Chin jest niezbędne do znalezienia kompromisowego rozwiązania tego poważnego zagrożenia, wymagającego jedności i zdecydowania społeczności międzynarodowej. Dlatego z zadowoleniem przyjmuję rezolucję przyjętą w tej sprawie przez grupę G8 w ubiegłym tygodniu.
Panie i panowie! Wydarzenia, które miały miejsce w kilku ostatnich tygodniach pokazały wyraźnie ekstremizm i radykalność przywódców sprawujących obecnie władzę w Iranie; oczywistym jest, że społeczność międzynarodowa nie może pozwolić sobie na to, żeby przywódcy ci dysponowali bronią jądrową.
María Paloma Muñiz de Urquiza
(ES) Panowie przewodniczący! Miałam rozpocząć moje pierwsze wystąpienie na tej sesji plenarnej od oświadczenia, że z zadowoleniem przyjmuję, iż debata poświęcona sytuacji w Iranie nie została wywołana niezwykłym zainteresowaniem środków masowego przekazu Iranem, którego miejsce zajęły następnie kolejno Chiny, Honduras, grupa G20 itd.
Niestety, ostatnie egzekucje bojowników sunnickich w Iranie spowodowały, że doniesienia dotyczące tego kraju i przypadki naruszania przez ten kraj praw człowieka znalazły się znowu na pierwszych stronach gazet. Nie uważam jednak, że porządek obrad Parlamentu powinien pod względem polityki zewnętrznej odzwierciedlać ostatnie wiadomości, lecz poczucie odpowiedzialności Parlamentu i jego przemyślaną i spójną reakcję, zgodnie z rosnącą rolą Parlamentu w kształtowaniu polityki zewnętrznej Unii Europejskiej, a zwłaszcza w obszarze praw człowieka.
Panie przewodniczący! Wspomniana rola wiąże się z monitorowaniem nieustannego stosowania wszystkich instrumentów, które Unia Europejska posiada w tej dziedzinie, natomiast w przypadku Iranu nie powinniśmy prowadzić dialogu dotyczącego broni jądrowej przy jednoczesnym całkowitym braku politycznego dialogu dotyczącego praw człowieka.
Zinstytucjonalizowany dialog dotyczący praw człowieka jest zawieszony od 2004 roku. Nie mamy umowy o współpracy i wymianie handlowej, w której moglibyśmy uwzględnić klauzulę dotyczącą demokracji, nie udało nam się wysłać misji obserwacyjnej na wybory, natomiast fundusze instrumentu na rzecz demokracji i praw człowieka są znikome.
W Parlamencie oraz w całej Unii Europejskiej powinniśmy być bardziej skuteczni w wykorzystywaniu instrumentów, którymi dysponujemy i w które się wyposażyliśmy. Niektórzy posłowie do tego Parlamentu i niektórzy przedstawiciele opozycji irańskiej zaapelowali o całkowite zerwanie stosunków z reżimem irańskim i nieuznawanie nowego rządu.
Zdecydowanie potępiamy prześladowania polityczne i ograniczanie wolności słowa w Iranie, ale nie uważamy, że powinniśmy zrezygnować z możliwości odgrywania jakiejś roli w ochronie i obronie praw człowieka, w demokratyzacji i w walce z ubóstwem na świecie. Panie przewodniczący! Realizacja tego celu wymaga dialogu, negocjacji i dyplomacji, a ponadto powinniśmy dążyć do znalezienia wspólnych interesów i zbudowania sojuszu kultur. Wzywam prezydencję Rady do podjęcia niezbędnych działań w tym zakresie.
Anna Rosbach
(DA) Panie przewodniczący, panie i panowie! Parlament Europejski wielokrotnie zajmował się już przypadkami naruszenia przez Iran praw człowieka i w rzeczywistości znowu dziś się tym zajmujemy. Nie zmienimy okropnego postępowania dyktatorów samymi słowami. Czas na wymierne działania. Brutalne mordowanie ludzi, którzy spragnieni wolności odważnie wyszli na ulice, powinno spowodować, że weźmiemy na siebie część odpowiedzialności za obalenie tego przestępczego reżimu. Dla takiego reżimu nie ma miejsca w XXI. wieku. Rządy europejskie powinny zgłosić reżim irański Radzie Bezpieczeństwa ONZ i zażądać postawienia sprawców, a przede wszystkimi Alego Khamenei i Mahmouda Ahmadinedżada, przed trybunałem międzynarodowym.
Mieszkańcy Iranu pragną wolności i powinniśmy poprzeć wezwanie do przeprowadzenia wolnych wyborów pod nadzorem ONZ. Parlament nie może utrzymać swojej delegacji ds. stosunków z Iranem, która podczas swojego ostatniego posiedzenia zmieniona została przez dyktatorski reżim Iranu w instrument wywierania wpływu na nasz Parlament. Powinniśmy pokazać, że nie współpracujemy z dyktaturami.
Nick Griffin
Panie przewodniczący! W ubiegłym roku byłem obserwatorem obchodów kolejnej rocznicy rewolucji 1956 roku w Budapeszcie. Mogę potwierdzić, że pan doktor Morvai ma rację, krytykując tych, którzy przejmują się sytuacją w Iranie, natomiast ignorują przypadki naruszenia praw człowieka tutaj w Europie.
Mam nadzieję, że żaden z obecnych tutaj członków grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów nie będzie aż takim hipokrytą, żeby potępić Iran za stosowanie przemocy podczas wyborów, kiedy David Cameron jest jednym ze sponsorów Unite Against Fascism, organizacji skrajnie lewicowych przestępców, którzy rutynowo zastraszają i stosują przemoc wobec brytyjskich nacjonalistów-dysydentów. To samo dotyczy pięciu obecnych posłów Parlamentu Brytyjskiego z Partii Pracy, Liberalnych Demokratów i Konserwatystów, którzy popierają wykorzystywanie środków podatników brytyjskich do celów wspierania swojej milicji, która zrywa posiedzenia opozycji i atakuje swoich przeciwników używając cegieł, strzałek i młotków z pazurem.
Chciałbym jednak przede wszystkim oświadczyć, że niezależnie od tego, jak pełne najlepszych intencji, a nawet jak bardzo uzasadnione mogą być uwagi krytyczne wypowiadane tutaj pod adresem Iranu, to i tak uwagi te wykorzystane zostaną do celów propagandy wojennej przez potężne zainteresowane strony, które mogą odnieść korzyści z wojskowego ataku na ten kraj. Neokonserwatyści, spółki naftowe, korporacje budowlane i wahabiccy mułłowie z Arabii Saudyjskiej chcą, żeby suwerenne państwo irańskie uległo zniszczeniu drogą agresywnej wojny. Nawet europejscy liberałowie są na tyle naiwni, żeby znowu dać się nabrać i uwierzyć w kłamstwa dotyczące broni masowego rażenia. Prawa człowieka wykorzystuje się zatem jako nowy pretekst do wojny.
Nie dodawajmy głosu tego miejsca do chóru podżegaczy wojennych, domagających się trzeciego, nielegalnego ataku Zachodu na świat Islamu, który przyniósłby efekt przeciwny do zamierzonego. A jeżeli musicie to państwo robić, nie pozostawiajcie wojny, którą ułatwi uzasadnić i rozpętać hipokrytyczna retoryka, jak zawsze odważnemu brytyjskiemu mięsu armatniemu, a mianowicie osiemnastoletnim chłopcom znad Mersey i Tamizy czy Tyne. Zamiast tego wyślijcie swoich synów, żeby wrócili do domów w skrzynkach lub bez nóg, rąk i zdrowych zmysłów - albo pilnujcie własnego nosa.
Filip Kaczmarek
(PL) Panie przewodniczący! Śmierć niewinnych ludzi zawsze jest tragiczna. Jeżeli jednak giną w obronie takich wartości, jak wolność czy prawda, to możemy uznać, że ich cierpienie nie jest nadaremne - tak właśnie jest w przypadku niedawnych ofiar w Iranie. Źle się dzieje, gdy reżim strzela do demonstrantów, zamyka oponentów do więzień, torturuje ich i zabija. Jedynym źródłem nadziei i optymizmu jest to, że wydarzenia te mogą uświadomić politykom i światowej opinii publicznej, jaka jest prawdziwa natura irańskiego reżimu, który jest zdolny do działań bardzo odbiegających od minimalnych standardów współczesnego świata. Ten reżim ma krew na rękach. Powinniśmy o tym pamiętać i powinniśmy działać tak, aby zmienić stan, którego nie możemy zaakceptować. W takich sytuacjach zawsze pojawia się to samo pytanie: co możemy zrobić? Otóż możemy wspierać żądania i propozycje, które zostały już sformułowane.
Po pierwsze, władze irańskie muszą zaprzestać stosowania przemocy wobec tych, którzy mają inne opinie niż reżim. W przypadku takich krajów, jak Iran, przestrzeganie podstawowych praw człowieka powinno być monitorowane i gwarantowane przez społeczność międzynarodową.
Po drugie, w Iranie powinno przeprowadzić się wolne i uczciwe wybory, do których dopuszczeni zostaną wszyscy kandydaci, a nie tylko ci, którzy mają zezwolenie na kandydowanie. Nawiasem mówiąc, ci, którzy decydują o czynnym prawie wyborczym, sami nie mają demokratycznego mandatu. Uczciwość wyborów powinna być zweryfikowana przez niezależnych zewnętrznych obserwatorów - inaczej wybory nie mają sensu.
Po trzecie, powinniśmy robić wszystko, aby rozwiązania dla Iranu miały charakter pokojowy, polityczny, a to oznacza, że powinniśmy wspierać tych Irańczyków, którzy chcą zasadniczych zmian w swoim kraju, które spowodują, że w Iranie będą rządzić ci, którzy wygrają uczciwe wybory, a sam Iran przestanie być zagrożeniem dla światowego bezpieczeństwa.
Liderka irańskiej opozycji na emigracji pani Radżawi powiedziała, że to, co wydarzyło się w Iranie, to początek końca tego reżimu. Mam głęboką nadzieję, że pani Radżawi ma rację.
Mario Mauro
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jestem wdzięczny prezydencji szwedzkiej za uwagi, które przedstawiła na początku naszej debaty, a które uważam za wyważone i uświadamiające nam nasze powinności. Chciałbym w związku z tym poczynić spostrzeżenie, które wynika z tego, że zobaczyłem, tak jak wielu innych ludzi na ekranach telewizorów na całym świecie, tłumy usiłujące w jakiś sposób wzniecić protest, którego byliśmy świadkami przez ostatnich kilka dni.
Choć faktem jednak jest, że Iran jest teokracją, w której u podstaw planu dzierżenia władzy leży fundamentalizm udający, że robi to w imieniu Boga, to w ostatnich dniach widzieliśmy na ulicach ludzi wznoszących okrzyki "Bóg jest wielki”. Cóż za różnica! Ta różnica w wyglądzie, w woli, którą ci ludzie wyrazili, w determinacji, żeby nie stosować przemocy, uświadamia nam, ze umiłowanie wolności i prawdy, miłość do obywateli swojego kraju oraz miłość i szacunek dla każdego nie są w Iranie martwe.
Trzydzieści lat teokracji, trzydzieści lat systematycznego niszczenia ludzi nie wystarczyło, żeby wymazać tę pamięć, którą wszyscy nosimy w sercach. To temu jesteśmy winni naszą lojalność. To temu faktowi, to temu umiłowaniu prawdy i umiłowaniu wolności jesteśmy winni nasze bezwarunkowe oddanie i to właśnie powinno wzmocnić w nas wszystkich poczucie odpowiedzialności, ponieważ domaganie się od instytucji europejskich, żeby działały w sposób zdecydowany, żeby były zdeterminowane i żeby zapewniły, aby ich głos był słyszalny, nie jest przede wszystkim apelem Parlamentu o geopolityczną obecność, lecz ma na celu zwrócenie uwagi na fakt, iż w stopniu, w jakim Parlament reprezentuje ten polityczny projekt, który nazywamy zjednoczoną Europą, umiłowaniem wolności i prawdy, które cechuje wszystkich protestujących w ostatnich dniach, nie może zostać zarzucone przez instytucje europejskie.
Tunne Kelam
Panie przewodniczący! W Iranie nastąpiła zasadnicza zmiana. Dlatego pierwsze wnioski, które powinniśmy wyciągnąć dotyczą tego, że Iran nie jest i nie będzie jut nigdy taki, jak był dotychczas. Jest tak, ponieważ miliony mieszkańców Iranu odmówiły bycia zakładnikami swoich duchowych przywódców. Irańczycy wykazali się niewiarygodną odwagą, przeciwstawiając się dyktaturze.
Nie jest to zatem kwestia fałszowania tzw. wyborów w większym stopniu niż zazwyczaj. Tym razem ewidentnie sfałszowane wybory zapewniły ujście dla popularnego sprzeciwu, którego eksperci spoza Iranu nie mogli lub nie byli gotowi oczekiwać.
Przypomina mi to sytuację sprzed 20 lat w Europie Wschodniej; podczas gdy rządy państw Zachodu były przygotowane na kolejne ustępstwa i pragmatyczne współistnienie z totalitarnym systemem sowieckim w dłuższym okresie, nagle uaktywniły się miliony zakładników reżimu komunistycznego; przeciwstawiły się temu systemowi, kładąc mu nagle kres.
Dlatego powinniśmy zdać sobie sprawę, że europejskie podejście do Iranu nie może być nadal takie samo, jak dotychczas; nie możemy tak po prostu przymykać oka na stałe fałszowanie wyborów i systematyczne represje. Szacuje się, że przez 30 lat dyktatury w więzieniach znalazło się ponad pięć milionów osób, ponad 200 tysięcy zmarło na skutek tortur, natomiast ostatnio zamordowano zostało ponad 200 osób.
Rządy państw członkowskich UE były zbyt niezdecydowane w potępianiu tych potwornych zbrodni i obarczeniem reżimu irańskiego odpowiedzialnością za jego działania. Jeżeli naprawdę chcemy chronić prawa obywateli Iranu, to musimy być gotowi sprawić dyktatorom rzeczywisty ból. Co to oznacza? Powinniśmy np. zakazać przywódcom reżimu irańskiego wjazdu do UE; powinniśmy na znak protestu odwołać naszych ambasadorów z Iranu; wolne wybory mogą odbyć się w Iranie jedynie pod nadzorem ONZ.
Lena Barbara Kolarska-Bobinska
Panie przewodniczący! Ponieważ sytuacja w Iranie zaczyna się pogarszać, natomiast łamanie praw demokracji w tym kraju stwarza zagrożenie dla stabilności w całym regionie, powinniśmy wyrazić nasze obawy i to potępić, ale nasze deklaracje nie mogą być jedynie symboliczne i puste. Niektórzy przywódcy europejscy mówią o konieczności nałożenia na Iran nowych sankcji, ale obecnie powinniśmy rozmawiać o promowaniu w tym kraju demokracji w drodze działań oddolnych.
Jestem Polką i my w Europie Wschodniej zdajemy sobie sprawę z tego, jak ważne dla ustanowienia demokracji są działania tego rodzaju. Metody promowania powinny być dostosowane do sytuacji politycznej i ekonomicznej w danym kraju, natomiast doświadczenia zdobyte wcześniej przez Unię Europejską w promowaniu demokracji w Afryce Północnej, na Bliskim Wchodzie i w Europie Wschodniej należy poddać analizie i ocenie w celu ustalenia, jakie działania należałoby podjąć w Iranie, jakie działania można tam podjąć i jakie działania byłyby skuteczne, biorąc pod uwagę obecną sytuację w tym kraju.
Chciałabym przypomnieć państwu także, że jeżeli UE chce być wiarygodna, to musi także podjąć jakieś działania w Mołdowie. Wkrótce staniemy w obliczu nowego sprawdzianu - dnia 29 lipca odbędą się wybory w Mołdowie. Unia Europejska powinna zrobić wszystko, co w jej mocy, aby zapewnić wolne i sprawiedliwe demokratyczne wybory w tym kraju. Nie wystarczy tylko mówić o wspieraniu demokracji; my, posłowie do Parlamentu Europejskiego i urzędnicy instytucji europejskich, powinniśmy wykazać się większą aktywnością w tym względzie.
Bogusław Sonik
(PL) Panie przewodniczący! Na pewno w Iranie trzeba poddać kontroli przebieg procesu wyborczego, natomiast początkiem rozwiązywania konfliktu powinna być deklaracja władz Iranu dotycząca powstrzymywania się od użycia siły oraz uwolnienia uwięzionych działaczy opozycji, obrońców praw człowieka, dziennikarzy, demonstrantów, a także obywateli innych krajów, na których przerzuca się odpowiedzialność za sytuację zaistniałą w Iranie. Należy podtrzymać oczywiście całkowity szacunek dla suwerenności Iranu, ale również trzeba przypomnieć Teheranowi, że zobowiązany jest do przestrzegania międzynarodowej konwencji o prawach obywatelskich i politycznych.
Chciałbym też wyrazić zaniepokojenie programem nuklearnym Iranu. Teheran ma prawo do programu realizowanego w celach pokojowych, ale ma też obowiązek przywrócenia zaufania społeczności międzynarodowej, że irańska aktywność nuklearna ma charakter wyłącznie pokojowy.
Maria Eleni Koppa
(EL) Panie przewodniczący! Chciałabym wyrazić moje głębokie współczucie z powodu tragicznej katastrofy lotniczej, która wydarzyła się dzisiaj w irańskiej prowincji Qazvin.
Dzisiejsza debata jest koniecznym następstwem wydarzeń, które miały miejsce po wyborach 12 czerwca. Uważam jednak, że debatę tę powinniśmy utrzymać we właściwych ramach. Nie powinniśmy wysyłać niewłaściwego sygnału. Błędem byłoby bezpośrednie lub pośrednie kojarzenie tych wydarzeń z programem jądrowym. Nie możemy mieć żadnych wątpliwości, że przedmiotem naszej dzisiejszej debaty jest sytuacja dotycząca demokracji i praw człowieka w Iranie.
Rozprawianie o nowych sankcjach w żaden sposób nie przyczyni się do rozwiązania poważnych problemów, z którymi borykają się obywatele Iranu. Demokracji nie da się wprowadzić na siłę. W Unii Europejskiej powinniśmy zwiększyć wysiłki na rzecz demokratyzacji i poszanowania podstawowych wolności, ale powinniśmy tego dokonać poprzez uwzględnienie tych kwestii w rzeczowym dialogu politycznym oraz wzmocnienie naszych kontaktów ze społeczeństwem obywatelskim.
Powinniśmy także zaapelować o dalsze zbadanie skarg dotyczących nadużyć w procesie wyborczym i podkreślić ponownie, że prawo do pokojowego demonstrowania jest niezbywalnym prawem obywateli każdego kraju.
Dlatego z tej trybuny powinniśmy dzisiaj stanowczo potępić stosowanie przemocy i zaapelować o rzeczywiste poszanowanie wolności słowa i wypowiedzi w Iranie, tak jak w każdym innym kraju na świecie.
Michael Gahler
(DE) Panie przewodniczący! Uważam, że dobrze się stało, że prowadzimy tę debatę w pierwszym tygodniu nowej kadencji tego Parlamentu. Niestety, przewodniczący naszych grup politycznych byli przeciwni zgłoszeniu projektu rezolucji. Zadaję sobie pytanie, kogo my tutaj w zasadzie słuchamy.
Przyjęcie rezolucji pomogłoby dysydentom w Iranie, ponieważ wydając formalne oświadczenie potwierdzilibyśmy, że to, co oficjalnie uznawano za wybory prezydenckie, nie spełniało w żaden sposób międzynarodowych standardów demokracji, ponieważ Rada Strażników odrzuciła większość kandydatów, natomiast ci, którym umożliwiono kandydowanie, nie mogli liczyć na równe warunki. Z politycznego punktu widzenia możemy zatem stwierdzić, bez żadnych wątpliwości, że ogłoszone wyniki wyborów nie odzwierciedlają woli obywateli Iranu.
Powinniśmy jako Unia Europejska aktywnie wykorzystać nasze instrumenty na rzecz demokracji i praw człowieka, wpierać istniejące społeczeństwo obywatelskie, a nawet takich prawników jak pani Shirin Ebadi, która stanowi tutaj przykład zatrzymanych wyznawców Bahaizmu. Uważam, że to jest właśnie polityka, która może obecnie przynieść pożądane rezultaty, nawet w krótkim okresie.
(Oklaski)
Ulrike Lunacek
(DE) Panowie przewodniczący, panie i panowie! Na ubiegłotygodniowym posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych wysłuchaliśmy, ku mojemu wielkiemu zadowoleniu, jako właśnie wybranemu posłowi, przemowy pana Makhmalbafa, irańskiego reżysera filmowego, który powiedział nam wprost, że przed wyborami Iran miał 20% demokracji, a po tych wyborach, które według pana Makhmalbafa były fikcją, nie pozostał w Iranie żaden ślad demokracji.
Podzielam tę opinię. Nie ulega wątpliwości, że wybory te były fikcją, natomiast za sprawą tego wyborczego oszustwa na wielką skalę pozbawiono prawa wyboru większość obywateli Iranu, którzy domagali się zmian. Panie przewodniczący Rady! Interesuje mnie przede wszystkimi jedna sprawa, a mianowicie planowane na połowę sierpnia wprowadzenie na urząd "wybranego” ponownie pana Ahmadinedżada. Co jest obecnie przedmiotem rozmów na forum Rady i w państwach członkowskich? Czy Unia Europejska i państwa członkowskie będą oficjalnie reprezentowane podczas tego wydarzenia? Mam nadzieję, że nie, ponieważ uważam, że ze względu na sfałszowanie tych wyborów nie powinniśmy wysyłać tam jakichkolwiek przedstawicieli Unii Europejskiej czy państw członkowskich i choć zalecałabym dalsze rozmowy, to nikt nie powinien oficjalnie reprezentować Unii Europejskiej podczas tego ponownego wprowadzania na urząd pana Ahmadinedżada. Jakie jest pana stanowisko w tej sprawie? Jakie rozwiązania są obecnie rozważane?
Pier Antonio Panzeri
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Kiedy przedmiotem debaty są kwestie dotyczące polityki zagranicznej, tak jak w przypadku dzisiejszej debaty, której przedmiotem jest sytuacja w Iranie, jak wiemy zawsze istnieje ryzyko nienadążania w jakimś stopniu za rozwojem wydarzeń. Nie ulega jednak wątpliwości, że Parlament Europejski może, jeżeliby tego chciał, odgrywać znaczącą rolę w wywieraniu nacisku na Europę i społeczność międzynarodową, żeby potraktować obecne wydarzenia poważnie i wprowadzić w życie wszystkie inicjatywy niezbędne do urzeczywistnienia procesu wprowadzania w Iranie systemu demokratycznego.
Po tym jak społeczność międzynarodowa zwróciła szczególną uwagę na sytuację powyborczą w Iranie i demonstracje uliczne, które reżim irański starał się stłumić przemocą, należy zapewnić, żeby sytuacja w tym kraju nie została spowita milczeniem. Przyjęcie realistycznego podejścia nie oznacza zdjęcia kwestii Iranu z porządku. To także do nas należy utrzymanie tego wysokiego poziomu uwagi, a do prezydencji szwedzkiej, której dziękuję za przedstawione dzisiaj uwagi, należy propagowanie podjęcia zdecydowanych działań we współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, Rosją i innymi państwami trzecimi, ukierunkowanych na zmianę biegu wypadków w Iranie, jeśli chodzi o prawa demokratyczne czy kwestę programu jądrowego.
Alejo Vidal-Quadras
(ES) Panie przewodniczący! Przez ostatnich kilka tygodni poruszały nas kolejne fale demonstracji heroizmu i odwagi obywateli Iranu, którzy z pustymi rękami stanęli naprzeciw karabinów maszynowych i pałek swoich tyranów. To, że znaczną liczbę kierujących demonstracjami stanowiły kobiety, odzwierciedla wyraźnie determinację obywateli Iranu, żeby żyć w warunkach rzeczywistej demokracji.
Panie przewodniczący Rady! Reakcja Unii Europejskiej jest zbyt słaba i nieśmiała. Powinniśmy wysłać zdecydowany sygnał polityczny, żeby wyrazić nasz całkowity sprzeciw wobec tej nieznośnej teokratycznej dyktatury.
Rozwiązanie przedstawił bardzo wyraźnie przywódca ruchu oporu na wygnaniu, pan Massoud Radżawi, oświadczając, że zachodzi konieczność obalenia "Najwyższego Przywódcy”, natomiast tymczasowe zgromadzenie ekspertów powinno ogłosić wolne wybory pod międzynarodowym nadzorem. Każde inne rozwiązanie będzie stratą czasu i przedłuży tylko ten koszmarny stan rzeczy.
Ria Oomen-Ruijten
(NL) Na wstępie chciałabym gorąco powitać nowego urzędującego przewodniczącego Rady, pana Bildta. Zdaję sobie oczywiście sprawę, że pan przewodniczący ma właśnie przed sobą kilka bardzo pracowitych miesięcy, ponieważ problemy tego świata będą spoczywać, bardziej niż gdziekolwiek indziej, na jego wielkich, szerokich barkach.
Panie przewodniczący! Jeśli chodzi o Iran, chciałabym podnieść kilka kwestii. Po pierwsze, irański reżim jest nieprzewidywalny. Po drugie, pragnę zwrócić uwagę, że jeśli chodzi o reżim irański, a zwłaszcza o środowisko duchownych, zaczynają pojawiać się cienkie rysy. Po trzecie, uważam, że reżim ten wspiera wszystko to, co jest złe lub jest związane z korupcją na świecie - czy to na Bliskim Wschodzie, czy to w Pakistanie. Po czwarte pragnę zauważyć, że w rzeczywistości dialog niczego nie załatwia i wreszcie pragnę zwrócić uwagę, że obywatele słusznie chcą większej wolności, a ponadto, że powinni otrzymać nasze - Europejczyków - wsparcie w tym zakresie.
Panie Bildt! Chciałabym zatem zapytać pana, dlaczego Rada nie była w stanie wydać ostrzejszego oświadczenia i dlaczego byliśmy zmuszeni przysłuchiwać się jedynie oświadczeniom dwóch państw, które zawsze chcą działać wbrew okolicznościom dotyczącym praw człowieka?
Enrique Guerrero Salom
(ES) Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym oczywiście potępić wydarzenia w Iranie i represje ze strony rządu irańskiego, ale chcę przyłączyć się do tych, którzy zalecają, żebyśmy nie tylko wywierali presję poprzez instytucje europejskie, ale także kontynuowali dialog i negocjacje.
Historia i doświadczenie uczy, że zerwanie wszelkich stosunków z reżimami autorytarnymi nie przyczynia się do poprawy warunków życia ludzi, którzy są ofiarami tych reżimów, a jednocześnie osłabia pozycję tych spośród nas, którzy są obrońcami przestrzegania zasad demokracji i praw człowieka w takich krajach.
Dlatego uważam, że powinniśmy wykorzystać wszystkie instrumenty, jakie posiada Unia Europejska, żeby wywrzeć presję na reżim irański, począwszy od tego Parlamentu; powinniśmy jednak także kontynuować negocjacje i dialog - dialog wywierający presję na ten reżim - zwłaszcza poprzez wysokiego przedstawiciela, pana Solanę.
Magdi Cristiano Allam
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Obecnie Iran stanowi główne zagrożenie dla międzynarodowego bezpieczeństwa i międzynarodowej stabilności, gdyż z jednej strony, naruszając rezolucje Organizacji Narodów Zjednoczonych realizuje swój cel wyposażenia się w broń jądrową, natomiast z drugiej strony powtarza swoje pragnienie fizycznego zniszczenia państwa izraelskiego.
Mam nadzieję, że Europa, poprzez prezydencję szwedzką, będzie mogła dać Iranowi wyraźny sygnał i wskazać, że niezbywalnych wartości, jakimi są prawo do życia, godność ludzka i swoboda wyboru, nie można pomijać w kontekście rozwoju dwustronnych stosunków, a ponadto będzie mogła wskazać wyraźnie, że prawo państwa izraelskiego do istnienia jest niezbywalne, oraz że Europa, która doświadczyła na swoim terytorium holokaustu, nie dopuści do drugiego holokaustu państwa izraelskiego i obywateli tego kraju.
Philippe Juvin
(FR) Panie przewodniczący! Chcę zabrać głos w celu wezwania naszego Parlamentu do opowiedzenia się wyraźnie za nałożeniem na Iran sankcji finansowych i technicznych.
Oczywiście istnieje wiele argumentów przeciwko wprowadzeniu sankcji, ponieważ sankcje wywrą wpływ na warunki życia obywateli Iranu. Panie przewodniczący! Najgorsze dla obywateli Iranu nie byłyby niedobory spowodowane nałożeniem tych sankcji; najgorsze byłoby nasze milczenie, brak działania z naszej strony. Panie przewodniczący! Nałożenie sankcji pokazałoby, że nie jesteśmy obojętni i uważam, że jest to niezwykle istotne.
Panie przewodniczący! Dlatego nasz Parlament powinien domagać się nałożenia na Iran sankcji finansowych.
Charles Tannock
Panie przewodniczący! Okropna teokratyczna dyktatura irańska jest już winna wielu przestępstw przeciwko swoim obywatelom, od wieszania wyznawców Bahaizmu i wieszania gejów, po niedawne powieszenie 50 niewinnych demonstrantów. Nie powinien nas zatem dziwić sam fakt przypisania sobie wygranej w wyborach dzięki oszustwu wyborczemu na ogromną skalę. Uważam, że te rysy na dominacji reżimu i odwaga demonstrującej młodzieży Iranu - przed którą chylę czoło - doprowadzą w końcu do obalenia całego tego przeżartego korupcją rządu.
Na innym posiedzeniu pan poseł Howitt zasugerował ostatnio, że powinniśmy byli wysłać z tego Parlamentu unijnych obserwatorów tych wyborów, żeby potwierdzić, czy w rzeczywistości je sfałszowano. Nie! Nigdy nie powinniśmy uznawać jakichkolwiek sfałszowanych wyborów, w których możliwość kandydowania była ograniczana na podstawie religijnej czystości, a liczenie głosów odbyło się za zamkniętymi drzwiami.
Carl Bildt
urzędujący przewodniczący Rady. - Panie przewodniczący! Słuchałem bardzo uważnie przedstawionych tutaj ocen i poglądów. Jest to, jak zwrócono na to uwagę, bardzo ważna debata na bardzo ważny temat.
Uważam, że słusznie można powiedzieć, iż jesteśmy jednomyślni w naszej ocenie tego, co się stało, co widzieliśmy na ekranach naszych telewizorów i co ważniejsze - tego co słyszeliśmy od osób, które wiedziały jeszcze więcej, niż to co można zobaczyć na ekranie telewizora.
Chciałbym oświadczyć, że nie zgadzam się z kimś, kto powiedział, że nasz przekaz nie był dostatecznie wyrazisty. Jeżeli porównać to, co powiedziała Unia Europejska z tym co powiedział każdy inny znaczący podmiot międzynarodowy, to nie ma wątpliwości, że nasz przekaz był najbardziej wyrazisty, że byliśmy najbardziej konsekwentni i najostrzejsi w wypowiadanych przez nas słowach.
Chcielibyśmy, żeby te słowa wywarły większy wpływ, niż w rzeczywistości wywarły, ale często tak właśnie się zdarza. Choć nie ulega wątpliwości, że słowa są istotne, to rozmawiamy przede wszystkim o tym, co wydarzyło się w Iranie od czasu wyborów, które miały miejsce 12 czerwca.
Uważam, że istotne jest także skoncentrowanie się na tym, co widzieliśmy na ekranach telewizorów przed 12 czerwca, ponieważ nagle był to Iran zupełnie inny od tego, do którego jesteśmy przyzwyczajeni. W granicach wyznaczonych przez reżim irański niewątpliwie pojawił się element witalności, element pluralizmu, wyraźne pragnienie zmian, otwartości, reform. Niezwykle trudno jest ocenić z zewnątrz, czy ewentualnie odzwierciedla to aspiracje większości obywateli Iranu, ale wagi problemu dowodzi siła, z jaką rozprawiono się z demonstrantami, czego byliśmy świadkami po 12 czerwca. Potępiając więc to, czego byliśmy świadkami później, nie powinniśmy zapominać o tym, czego świadkami byliśmy wcześniej oraz o znaczeniu tych wydarzeń w dłuższym okresie.
Sądzę, że jesteśmy jednomyślni w tym, co mówimy i co myślimy. Wypowiedzi panów posłów Saryusza-Wolskiego, Cohn-Bendita i Mauro były w zasadzie identyczne, jeżeli przyjrzymy się przedmiotowi naszej oceny. Najtrudniejsze w tym wszystkim jest jednak nie to, co mamy powiedzieć, ale co będziemy musieli zrobić w tych okolicznościach. Sądzę, że powinniśmy jednocześnie obrać dwa kierunki.
Pierwszy z nich jest w miarę oczywisty. Unia Europejska powinna być orędownikiem praw człowieka i demokracji w każdym miejscu na świecie i w każdych okolicznościach. Być może, że realizując naszą politykę będziemy musieli wziąć pod uwagę także inne czynniki, ale w żaden sposób nie powinno to osłabiać konsekwencji, z jaką bronimy praw człowieka. Powinniśmy zatem potępiać mordy, stosowanie kary śmierci. Powinniśmy żądać zwolnienia tych, którzy zostali zatrzymani. Powinniśmy zdecydowanie domagać się pełnego poszanowania wolności i praw przysługujących wszystkim ludziom na świecie.
Po drugie - i myślę że w tym przypadku mogą pojawić się jakieś głosy sprzeciwu - powinniśmy być także gotowi do podjęcia rzeczywistych działań. Mówię to, zdając sobie sprawę, że jest to polityka o wiele trudniejsza niż polityka bierności, w której nie podejmuje się żadnych działań lub dąży się do pozostawania w izolacji; to jest łatwe; trudno jest podjąć działania. Pan poseł Kelam przywołał pewne historyczne doświadczenia, które zdobyliśmy podejmując w przeszłości próby pogodzenia różnych interesów, których to wymaga. Ale to, że w Europie mamy pewien zasób historycznych doświadczeń - do których nikt się tutaj nie odwołał - może umożliwi nam obranie tego szczególnego kierunku.
Nigdy nie powinniśmy żywić przekonania, że każdą podniesioną tu kwestię można rozstrzygnąć w drodze samego dialogu dyplomatycznego; ja nie mogę. W rachubę wchodzić będą w tej sprawie inne czynniki. Nie powinniśmy też jednak zapominać, że istnieją takie kwestie, których rozstrzygnięcie w drodze dialogu dyplomatycznego jest naszym obowiązkiem. Mam tutaj na myśli pracowników Ambasady Brytyjskiej czy francuskiego studenta i innych, których problemy musimy rozwiązać drogą dialogu.
Pochodzę z kraju, w którym 1% obywateli ma pochodzenie irańskie. Osoby te jeżdżą tam i z powrotem. Mamy do czynienia z niewyobrażalną liczbą spraw konsularnych. Powinniśmy być gotowi do zaangażowania się, do udzielenia pomocy osobom borykającym się z różnymi problemami, nie żywiąc przekonania, że natychmiast rozwiąże to wszystkie nasze problemy.
Wspomniano także o dossier dotyczącym programu jądrowego. Niektórzy mogą żywić nadzieję, że sprawę tę da się rozstrzygnąć w o wiele prostszy sposób. Uważam, że nie znajdziemy żadnego rozwiązania, jeżeli nie podejmiemy w tej sprawie rzeczywistych rozmów na szczeblu dyplomatycznym. To są kolejne sprawy, którymi musimy się zająć.
W bieżących okolicznościach będzie to z całą pewnością bardziej wymagające i trudniejsze; nie ma co do tego żadnych wątpliwości; uważam, że podczas ubiegłotygodniowej debaty w Komisji Spraw Zagranicznych omówione zostały niektóre trudne wybory, których musimy dokonać i niektóre trudne decyzje, które musimy podjąć nie tylko w nadchodzących tygodniach, ale także w nadchodzących miesiącach - lecz nie później. W tej sprawie musimy - państwo, my w Radzie i my jako Europejczycy - podjąć współpracę z innymi znaczącymi podmiotami międzynarodowymi, nie tylko z Amerykanami, którzy przyjęli nowe i właściwe podejście, tzn. z administracją prezydenta Obamy, ale także z innymi podmiotami, takimi jak Rada Bezpieczeństwa ONZ, Rosja, Chiny i społeczność międzynarodowa w szerszym tego słowa znaczeniu. Dopiero wtedy będziemy mogli żywić nadzieję, że uda nam się przystąpić do rozstrzygnięcia nie tylko kwestii niecierpiących zwłoki, ale także innych, wymagających rozstrzygnięcia kwestii.
Wysoko sobie cenię tę debatę. Uważam, że dowiodła ona naszej jednomyślności w obliczu konieczności obrony naszych wartości, jak również uwidoczniła niektóre trudne wybory, których będziemy musieli dokonać i próby pogodzenia różnych interesów, które będziemy musieli podjąć w nadchodzących miesiącach i latach. Znamy cele, które chcemy osiągnąć, natomiast powinniśmy również dążyć do ich osiągnięcia. Proszę jednak nie myśleć, że będzie to łatwe. Mogę państwa zapewnić, że Rada będzie nadal poświęcać szczególną uwagę wszystkim aspektom tego szczególnego dossier.
(Oklaski)
Daniel Cohn-Bendit
(FR) Panie przewodniczący! Proszę mi wybaczyć, ale otrzymałem właśnie pewną wiadomość, którą chciałbym podzielić się z Radą i wszystkimi moimi kolegami posłami.
Pani Natalia Estemirova, która była kandydatem do ufundowanej przez Parlament Europejski nagrody Sacharowa, została dziś rano porwana w Groznym i jest przetrzymywana przez nieznanych porywaczy. Wzywam Radę, Komisję i posłów do PE do wyrażenia sprzeciwu, by uświadomić Moskwie nasze zainteresowanie losami pani Natalii Estemirowej.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Richard Howitt
Panie przewodniczący! Tak po prostu gwoli wyjaśnienia, skoro moje nazwisko zostało wymienione przez mojego kolegę, pana posła Tannocka.
Nie apelowałem w ubiegłym tygodniu o wysłanie obserwatorów UE, ale wcześniej, podczas naszej debaty, wyraźnie oświadczyłem, że jeżeli uzasadniałyby to okoliczności, Unia Europejska mogłaby wysłać na irańskie wybory misję obserwacyjną. Ze względu jednak na brak przekonania Komisji do tego pomysłu, mamy należyte, uzasadnione i obiektywne obawy co do sposobu przeprowadzenia tych wyborów.
Przykro mi, że pana posła Tannocka nie było w Izbie i nie mógł usłyszeć tego wcześniej, podczas tej debaty, ale mam nadzieję, że zdołałem wyjaśnić tę sprawę.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
