Statut europejskiej spółki prawa prywatnego, prawo spółek (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku jest pytanie ustne Giuseppe Garganiego, w imieniu Komisji Prawnej, do Komisji dotyczące stanu procesu legislacyjnego w sprawie "Statutu europejskiej spółki prawa prywatnego” oraz "Czternastej dyrektywy w sprawie prawa spółek” - B6-0137/0000).
Giuseppe Gargani  
autor. - (IT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Debata w tej kwestii jest bardzo ważna zarówno w kontekście instytucjonalnym, jak i politycznym, wziąwszy pod uwagę, że ma ona istotne znaczenie polityczne i instytucjonalne.
Chciałbym powiedzieć bardzo wyraźnie, i odpowiadam za swoje słowa, że Komisja Europejska poważnie zawiodła Parlament Europejski, ponieważ nie zastosowała się do formalnych wniosków Parlamentu i nie przedstawiła wniosków legislacyjnych w sprawie europejskich spółek prawa prywatnego oraz zmiany lokalizacji głównych siedzib spółek kapitałowych.
Wniosek z żądaniem o przedstawienie wniosku legislacyjnego w sprawie statutu spółki został oficjalnie złożony w lutym 2007 r., w oparciu o art. 192 traktatu i - co chciałbym podkreślić i chciałbym prosić pana komisarza, aby uważnie słuchał, ponieważ jest to bardzo ważne pytanie, panie przewodniczący, na które musi zostać udzielona odpowiedź - po szczegółowej debacie i przesłuchaniu wykwalifikowanych i kompetentnych ekspertów, którzy udowodnili nam, jak ważny jest taki instrument i jak przydatny będzie dla popierania małych przedsiębiorstw, które chcą aktywnie działać na rynku wewnętrznym.
Obowiązkiem Komisji było, panie komisarzu, natychmiastowe uruchomienie procedury przyjęcia wniosku legislacyjnego, poczynając od oceny skutków. Komisja dysponowała analizą wykonalności z grudnia 2005 r., ale nie zrobiła nic i zamiast tego zwlekała i dopiero w lipcu rozpoczęła konsultacje w sprawie zapotrzebowania - była to znów tylko hipotetyczna dyskusja - na europejską spółkę prawa prywatnego, jak gdyby wybrani przedstawiciele całej Unii nie mogli legalnie oprzeć swego wniosku na merytorycznym akcie legislacyjnym.
Nie będę się szczegółowo zajmował prawodawstwem europejskim, ponieważ Klaus Lehne, jeden z wiodących ekspertów naszej komisji i lider w tej dziedzinie krótko omówi aspekty prawne tej kwestii. Chciałbym się bardziej szczegółowo przyjrzeć problemowi i przypomnieć panu komisarzowi, aby mógł należycie uwzględnić wszystko, co powiem o relacji istniejącej między instytucjami, na której powinna się opierać konieczna współpraca między Komisją i Parlamentem.
Moim zdaniem, panie komisarzu, zachował się pan nieuprzejmie wobec Parlamentu, potraktował pan Parlament lekceważąco. Zignorował pan wnioski Parlamentu przyjęte na mocy art. 192, a w szczególności porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa, wielokrotnie zresztą nie podejmowano działań - jestem przewodniczącym tej komisji i doskonale wiem, ile pytań czeka na odpowiedź - mimo że Komisja formalnie zobowiązała się nie tylko uwzględniać wnioski, ale także udzielać szybkich i stosownych odpowiedzi komisjom Parlamentu. Tym razem wcale tak nie było!
Niewywiązanie się z tych zobowiązań oznacza odpowiedzialność Komisji, której nie waham się nazwać prawną, wobec Parlamentu Europejskiego. Na konferencji w sprawie prawa spółek zorganizowanej przez prezydencję niemiecką Klaus Lehne słusznie powiedział, że Komisje Europejską można zasadnie postawić przed Trybunałem Sprawiedliwości za niewywiązanie się ze zobowiązań.
Parlament, i mówię to jasno, powinien mieć świadomość, że Komisja na swojej stronie internetowej już potwierdziła, że konsultacje przeprowadzone w 1997 r. i w 2002 r. wykazały duże i konkretne zapotrzebowanie ze strony podmiotów gospodarczych. Komisja wie zatem, jak ważna jest ta sprawa i ma świadomość, że powinna i jest obowiązana odpowiadać na wnioski Parlamentu.
Nie tylko nie zatwierdziła wniosku legislacyjnego, ale na konferencji w Berlinie pan komisarz posunął się nawet do tego, że stwierdził, iż konieczna jest dalsza dyskusja nad przydatnością wniosku. To nas bardzo zaskoczyło, ponieważ teraz musimy rozważyć - jak mówi pan komisarz - czy Parlament Europejski ma jeszcze szanse, aby skutecznie udowodnić znaczenie tego wniosku legislacyjnego.
Dyrektywa w tej dziedzinie - już kończę - z pewnością stworzyłaby mocne podstawy prawne dla swobody prowadzenia działalności i swobody świadczenia usług. Oczekujemy na szczegółowy projekt ze strony pana komisarza, co oznacza nie tylko dostosowywanie się do różnych lobby z Anglii, z Wielkiej Brytanii i z Irlandii, jak sądzę, ale zajęcie się niesprzyjającą sytuacją. Nie chodzi o to, aby służyć interesom poszczególnych krajów, panie komisarzu, o czym pan dobrze wie, ale interesom Europejczyków! Parlament to nie jest lobby i my jasno i wyraźnie mówimy o tym wymogu i o tej konieczności!
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Pytanie ustne złożone przez pana posła Garganiego w imieniu Komisji Prawnej daje mi możliwość przekazania państwu najświeższych informacji na temat obecnych działań Komisji dotyczących czternastej dyrektywy o prawie spółek i europejskiej spółki prawa prywatnego (EPC).
Jak państwu wiadomo, w ramach "lepszego stanowienia prawa” 20 lipca dyrekcja generalna ds. rynku wewnętrznego i usług uruchomiła publiczne konsultacje w sprawie statutu europejskiej spółki prawa prywatnego. Te konsultacje mają na celu zebranie opinii zainteresowanych stron co do zapotrzebowania na taki statut i jego ewentualnej treści.
Wiem, że Parlament Europejski chciałby, aby Komisja przyspieszyła ten proces. Jednakże musimy przeprowadzić niezbędne prace przygotowawcze. Zasadniczą ich częścią jest zasięgnięcie opinii zainteresowanych stron w sprawie różnych możliwych rozwiązań regulacyjnych - to znaczy: statutu bardziej jednolitego, ale mniej elastycznego, lub też statutu, który daje użytkownikom dużą swobodę, ale powoduje istnienie różnorodnych struktur europejskiej spółki prawa prywatnego na terenie Unii Europejskiej. Musimy wysłuchać opinii zainteresowanych stron, które rozwiązanie jest najatrakcyjniejsze dla spółek. Na tym polega lepsze stanowienie prawa.
Analiza wykonalności z końca 2005 r. zawiera raczej ogólną ocenę bieżącej sytuacji, ale nie udziela jasnej odpowiedzi co do najlepszego rozwiązania politycznego i możliwych elementów statutu europejskiej spółki prawa prywatnego. Dlatego właśnie potrzebujemy bardziej szczegółowej analizy. Analiza będzie oczywiście stanowić dobry materiał wyjściowy dla naszej pracy. Korzystamy także ze sprawozdania Parlamentu Europejskiego w sprawie statutu europejskiej spółki prawa prywatnego oraz jego zaleceń dotyczących ewentualnej treści takiego statutu.
Jeśli chodzi o wniosek dotyczący czternastej dyrektywy o prawie spółek, to prace przygotowawcze w tej sprawie nie są jeszcze ostateczne. Lepsze stanowienie prawa i polityka dotycząca skutków wymaga od nas udowodnienia, że inicjatywa daje wyraźne korzyści gospodarcze, zanim będziemy mogli się nią zająć. Wkrótce powinienem móc przedstawić bardziej autorytatywne oświadczenie w tej kwestii w kontekście wartości dodanej takiego wniosku.
Musimy jeszcze dokładniej się zastanowić przed przygotowaniem takiego wniosku, który może budzić kontrowersje. Jak państwo wiedzą, nie boję się kontrowersji, ale muszę być przekonany, że potencjalne korzyści takiej inicjatywy dla Unii Europejskiej zasługują na wniosek legislacyjny.
Nie chodzi tutaj o ociąganie się, ale o przekonanie, iż, aby ostateczny rezultat był dobrej jakości, trzeba należycie przeprowadzić prace przygotowawcze. W ciągu najbliższych paru miesięcy poinformuję państwa, w jaki sposób zamierzam postępować w tych ważnych sprawach.
Klaus-Heiner Lehne
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Po pierwsze muszę powiedzieć, że jestem zadowolony, że pan komisarz McCreevy w swojej odpowiedzi na to pytanie ustne nie odrzucił sugestii Parlamentu Europejskiego. W ciągu kilku ostatnich lat odbyło się tyle przesłuchań i konsultacji dotyczących europejskiej spółki prawa prywatnego, że nie mogę zrozumieć, dlaczego potrzebne są nam trzecie, czwarte, piąte, a może nawet szóste i jeszcze wiele kolejnych. Sprawa jest zamknięta. Mamy wstępny wniosek w planie działania Komisji. To zostało zatwierdzone, w poprawionym planie działania, przez większość zainteresowanych stron. Przesłuchania w Parlamencie zaowocowały jednoznacznym przesłaniem. Decyzje Parlamentu były bardzo jasne i na tej podstawie nie mogę zaakceptować żadnych dalszych opóźnień.
Eksperci generalnie zgadzają się, że istnieje luka prawna w dyrektywie o przenoszeniu siedzib zagranicę. Unia Europejska oferuje swobodę przepływu kapitału - to znaczy możliwość przenoszenia swojej własności lub kapitału w inne miejsce - ale jeżeli jestem właścicielem firmy, to obecnie nie mam takiej możliwości, ponieważ nie mogę swobodnie decydować, gdzie na obszarze Unii Europejskiej zlokalizować moją firmę albo gdzie ją przenieść. To jest ewidentna luka prawna. Komisja, w swoim rocznym programie legislacyjnym, ogłosiła zamiar zlikwidowania tej luki. Obecna sytuacja jest taka, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości rozwija swoje własne orzecznictwo w tym obszarze i dąży do deregulacji w stylu dzikiego zachodu, z tej to prostej przyczyny, że władza ustawodawcza jest opieszała; nie robi nic, aby zająć się dziedzinami, w których brak jest harmonizacji. Najwyższy czas, aby władza ustawodawcza zaczęła działać, zamiast zrzucać całą odpowiedzialność na Trybunał Sprawiedliwości.
I ostatni punkt: monopol Komisji Europejskiej na inicjatywę nie istnieje w próżni. Jak każdy monopol musi być postrzegany w określonym kontekście, a w tym przypadku kontekst wynika z traktatu i porozumień międzyinstytucjonalnych. Jak wynika z tych dokumentów zarówno Rada, jak i Parlament Europejski mają pośrednie prawo inicjatywy. Komisja, w porozumieniu międzyinstytucjonalnym zobowiązała się do reagowania na ich wnioski. Ponieważ tak jest, chcę bardzo wyraźnie zaznaczyć, że jeśli Komisja nie dostarczy merytorycznej odpowiedzi w tej kwestii w przewidzianym czasie, zaproponuję Komisji Prawnej, aby wszczęła w Trybunale Sprawiedliwości postępowanie przeciwko Komisji z powodu zaniechania działań.
Gary Titley
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący! Jestem zadowolony z uwag komisarza McCreevy, zwłaszcza że zobowiązanie do lepszego stanowienia prawa wiąże się ewidentnie z pracą zespołową organów regulacyjnych oraz osób, których sprawa dotyczy, nad konkretnym dokumentem. Jestem także zadowolony ze stwierdzenia, że muszą istnieć cele gospodarcze i że dokument musi odzwierciedlać potrzeby rynku.
Przeglądając dokonane przez Komisję podsumowanie tych konsultacji w sprawie prawa spółek widzę, że mniej niż połowa respondentów apeluje o przyjęcie statutu europejskiej spółki prawa prywatnego. To chyba kłóci się nieco z niektórymi oświadczeniami, które słyszeliśmy do tej pory, więc może pan komisarz mógłby wyjaśnić dokładnie, jakie to były odpowiedzi. Zauważam także, że większość osób chciała raczej kodyfikacji i konsolidacji obowiązującego prawa spółek, niż jakichś dalej idących środków. Najwyraźniej komisarz ma do czynienia z kłopotliwym dokumentem.
Oto, co chciałbym wiedzieć: w jakim stopniu zidentyfikowaliśmy do tej pory wyraźne zapotrzebowanie na przepisy na szczeblu europejskim, w odróżnieniu do przepisów krajowych? Podejrzewam, że w niektórych przypadkach naciski pochodzą od osób wywodzących z krajów, w których przepisy są bardzo skomplikowane i które chcą, aby prawo europejskie uprościło te kwestie. Jednakże problem polega na tym, że europejskie przepisy prawne stanowią dodatek do przepisów krajowych i często okazuje się, że to bardzo utrudnia życie. Z pewnością celem tego działania jest uproszczenie i wyjaśnienie przepisów.
Sharon Bowles
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Kiedy ostatni raz zabierałam głos w tej sprawie w lutym, zwróciłam uwagę pana komisarza na fakt, iż nie podobają mi się wszystkie zalecenia w sprawozdaniu Parlamentu, takie jak wielkość kapitału, ponieważ uważam, że każdy statut przygotowany zgodnie z nimi będzie faworyzował większe spółki. Dlatego też jestem zadowolona z tego, że w ramach ostatnich konsultacji komisarz apeluje o odpowiedzi ze strony MŚP.
Wszyscy jednak musimy proaktywnie szukać tych odpowiedzi, zwracając uwagę raczej na małe firmy niż na średnie. Z pewnością będę to robić w moim regionie i mogę powiedzieć, że w Wielkiej Brytanii są inne instytucje, które postępują podobnie, a zatem cieszę się ze starań mających podkreślić znaczenie małych przedsiębiorstw. Tak jest zwłaszcza w przypadku, gdy brak jest często informacji od małych firm, a przecież każdy przyzna, że to właśnie te firmy nie mają środków, aby radzić sobie z różnymi przepisami i ustawami, więc przynajmniej w teorii chcemy, aby to one właśnie skorzystały najbardziej na statucie.
Moim zdaniem Parlament złożył kilka propozycji, które sprawią, że statut nie uzyska poparcia tych małych firm, więc mamy problem. Zależy mi na tym, aby statut był prosty, bo w innym wypadku, przynajmniej dla małych firm, będzie to tylko listek figowy kryjący brak zmian.
Jean-Paul Gauzès
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Konkurencyjność spółek i wydajność rynku wewnętrznego także wymagają odpowiednich i aktualnych statutów prawnych dla spółek. W przypadku dużych przedsiębiorstw dokonano pewnego postępu przyjmując w dniu 8 października 2001 r. rozporządzenie w sprawie statutu europejskiej spółki prawa prywatnego. W 2004 r. Komisja Europejska rozpoczęła dyskusję nad nową formą europejskiej spółki, adresowaną bardziej do małych i średnich przedsiębiorstw: europejską spółką prawa prywatnego.
Ta inicjatywa została bardzo ciepło przyjęta przez wszystkich tych, którzy czekali na nią przez minione 30 lat - tak, 30 lat. Wyniki analizy wykonalności statutu przeprowadzonej przez Komisję zostały zaprezentowane w grudniu 2005 r. Wskazywały one wyraźnie, że znaczna większość pytanych podmiotów gospodarczych chce takiego statutu, z dwóch ważnych powodów. Po pierwsze, wprowadzenie europejskiego statutu byłoby korzystne pod względem usunięcia przeszkód dla prowadzenia działalności i mobilności MŚP w Unii Europejskiej. Po drugie, ułatwiłoby stworzenie europejskiej marki dla MŚP, zwłaszcza tych z nowych państw członkowskich.
Dla MŚP europejska spółka prawa prywatnego wydaje się skuteczną drogą dotarcia do europejskiego rynku. Przyjęcie statutu przyczyniłoby się także pośrednio do rozwoju i harmonizacji prawa krajowego, co z kolei sprzyja rozwojowi i integracji gospodarki europejskiej. Ten nowy statut zaspokoiłby zapotrzebowanie na uproszczenie instrumentów prawnych dostępnych dla spółek i uczyniłby je bardziej skutecznymi.
W moim przekonaniu wiele małych i średnich przedsiębiorstw skorzystałoby z takiego statutu, który oczywiście byłby opcjonalny. Plan dotyczący europejskiej spółki prawa prywatnego jest zdecydowanie popierany przez środowiska gospodarcze praktycznie we wszystkich państwach członkowskich. Tak jest oczywiście w przypadku Francji i Niemiec.
Parlament zatwierdził sprawozdanie z inicjatywy własnej pana posła Lehne, którego wnioski popieram, ale w chwili obecnej nie ma żadnego postępu. Dlatego właśnie popieram pytania skierowane do Komisji przez pana posła Garganiego w imieniu komisji JURI. Jest istotne, aby poznać podstawowe problemy, które spowodowały opóźnienie prac Komisji w tej sprawie.
Manuel Medina Ortega
(ES) Panie przewodniczący! Podzielam pogląd wyrażony przez pana przewodniczącego Garganiego i pana posła Lehne, dotyczący potrzeby promowania przepisów Unii Europejskiej w sprawie siedziby spółki oraz statutu europejskiej spółki prawa prywatnego.
Komisarz McCreevy powiedział nam, że istnieją pewne problemy, że jest opóźnienie, że w sprawie jednego wniosku rozpoczęły się konsultacje, a w sprawie drugiego nie sformułowano jeszcze opinii. Mamy więc do czynienia ze znaną nam kwestią przyjmowania prawodawstwa wspólnotowego i ulepszania wspólnotowych przepisów.
Pan poseł Lehne wyraźnie powiedział, że mamy tutaj klimat współpracy między instytucjami: Parlament nie jest po jednej stronie, a Komisja po drugiej. Parlament ma nadzieję, że Komisja może szybko przedstawić wnioski, ponieważ prawo Komisji do inicjatywy stanowi część systemu współpracy z pozostałymi instytucjami. Komisarz McCreevy mówił o trudnościach dotyczących państw członkowskich, ale mimo tej debaty nie jest jeszcze dla nas jasne, skąd się biorą zastrzeżenia i czy pochodzą od samego sektora prywatnego, czy też w gruncie rzeczy od państw członkowskich.
Które państwa są przeciwne przyjęciu tego rodzaju wspólnotowych przepisów? Czy mówimy wyłącznie o prywatnym sprzeciwie? Ponieważ komisarz McCreevy będzie miał kolejną możliwość wystąpienia, mam nadzieję, że będzie mógł dokładniej wyjaśnić, gdzie leżą przyczyny trudności, czy w sektorze prywatnym, czy zasadniczo w państwach członkowskich.
Charlie McCreevy
Członek Komisji. - Chciałbym podziękować wszystkim posłom uwagi.
Nie mogę zgodzić się z panem posłem Garganim, który powiedział, że Komisja nic nie zrobiła i że zignorowała Parlament. Kiedy omawialiśmy rezolucję Parlamentu w dniu 1 lutego 2007 r. w Brukseli, zobowiązałem się do udzielenia Parlamentowi szczegółowej odpowiedzi i mam szczery zamiar to zobowiązanie wykonać. Odnotowałem także wniosek wielu posłów, w trakcie naszej debaty w dniu 1 lutego, aby nie ignorować prac przygotowawczych. Konsultacje w sprawie europejskiej spółki prawa prywatnego rozpoczęły się odpowiednio w lipcu. Istnieje pewne poparcie ze strony zainteresowanych stron dla statutu europejskiej spółki prawa prywatnego. Jednak błędem byłoby zakładać, że istnieje konsensus co do jego ewentualnej treści, o czym mówili pan poseł Titley i pani posłanka Bowles. Wyciąganie pospiesznych wniosków grozi odłożeniem wniosku na półkę jeszcze przed jego powstaniem.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
