Έλεγχος της δημοσιονομικής εκτέλεσης του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας (συνοπτική παρουσίαση)
Πρόεδρος
Το επόμενο σημείο είναι η συνοπτική παρουσίαση της έκθεσης της κ. Κράτσα-Τσαγκαροπούλου, εξ ονόματος της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου, σχετικά με τον έλεγχο της δημοσιονομικής εκτέλεσης του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ) το 2007.
Ρόδη Κράτσα-Τσαγκαροπούλου
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κύριες και κύριοι συνάδελφοι, επιτρέψτε μου κατ' αρχάς να υπενθυμίσω ότι ο μηχανισμός προενταξιακής βοήθειας είναι ο νέος δημοσιονομικός μηχανισμός της Ένωσης, για την παροχή προενταξιακής βοήθειας κατά την περίοδο 2007-2013, ο οποίος αντικατέστησε τα προηγούμενα προγράμματα για τις υποψήφιες και εν δυνάμει υποψήφιες χώρες· αναφέρομαι στα προγράμματα PHARE, CARDS, ISPA κ.λπ.
Ο νέος μηχανισμός περιλαμβάνει πέντε συνιστώσες οι οποίες καλύπτουν τις προτεραιότητες που καθορίζονται σύμφωνα με τις ανάγκες των δικαιούχων χωρών και, συγκεκριμένα, τη βοήθεια που καλύπτει τη μεταβατική περίοδο και τη θεσμική ανάπτυξη, τη διασυνοριακή συνεργασία, την περιφερειακή ανάπτυξη, την ανάπτυξη ανθρωπίνων πόρων και την αγροτική ανάπτυξη.
Με αφορμή την έκθεσή μας, το Κοινοβούλιο εξετάζει για πρώτη φορά την εφαρμογή αυτού του νέου μέσου, με ένα διπλό στόχο:
πρώτον, να ευθυγραμμισθούν καλύτερα τα χρηματοδοτούμενα έργα στις προενταξιακές προτεραιότητες, ιδίως στο περιβάλλον, στην ισότητα των φύλων, στην πυρηνική ασφάλεια, στην αύξηση της απασχόλησης·
δεύτερον, να αποφευχθούν τα λάθη του παρελθόντος, όπως αυτά που όψιμα διαπιστώθηκαν στην εφαρμογή των προγραμμάτων PHARE, SAPARD και ISPA στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Πιστεύουμε πως κάτι τέτοιο, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα αν το Κοινοβούλιο εξαρχής παρακολουθεί προσεκτικά την εφαρμογή του νέου μέσου και γι' αυτό ζητήσαμε να συντάξουμε αυτή την έκθεση πρωτοβουλίας.
Στην πρόταση ψηφίσματός μας το Κοινοβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για το υψηλό ποσοστό υλοποίησης των δεσμεύσεων του μηχανισμού για το 2007, αλλά και τη λύπη του για τις σημαντικές καθυστερήσεις που σημειώθηκαν τόσο στην έγκριση των σχετικών κανονισμών, όσο και στην υλοποίηση των προγραμμάτων τα οποία άρχισαν το 2008. Επισημαίνουμε επίσης ότι ο στόχος του κοινοβουλευτικού ελέγχου επί της προενταξιακής βοήθειας δεν είναι μόνο να εξεταστεί εάν οι διαθέσιμοι πόροι χρησιμοποιήθηκαν νομοτύπως, αλλά και να αξιολογηθεί κατά πόσον πράγματι διατέθηκαν στις ενταξιακές προτεραιότητες και κατά πόσον έχουν επιτευχθεί τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.
Στην έκθεσή μας ζητούμε καλύτερη ισορροπία μεταξύ των έργων που αποσκοπούν στην εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων και αυτών που αποσκοπούν στην ευθυγράμμιση με το κοινοτικό κεκτημένο, ζητούμε ενίσχυση των οριζόντιων και περιφερειακών προγραμμάτων. Επίσης, ζητούμε ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση της διαφθοράς, του οργανωμένου εγκλήματος αλλά και στην αντιμετώπιση της ανεργίας, κυρίως της ανεργίας των νέων. Ζητούμε περισσότερους πόρους για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των γυναικών και, γενικότερα, της ισότητας των ευκαιριών. Ζητούμε και ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας ώστε να προωθηθεί περισσότερο η συμφιλίωση και οι σχέσεις καλής γειτονίας μεταξύ των δικαιούχων χωρών, αλλά και αυτών με τα κράτη μέλη της Ένωσης.
Καταλήγοντας, θεωρούμε ότι ο μηχανισμός προενταξιακής βοήθειας αποτελεί ένα ορθολογιστικό και ευέλικτο μέσο για τη βελτιστοποίηση της παροχής δημοσιονομικής βοήθειας στις υποψήφιες και εν δυνάμει υποψήφιες χώρες. Για να αποδώσει όμως τα μέγιστα χρειάζεται διαρκή ευθυγράμμιση με τις ενταξιακές προτεραιότητες, αλλά και τις κοινωνικές και πολιτικές ιδιαιτερότητες κάθε χώρας. Για τον σκοπό αυτόν, το Κοινοβούλιο φιλοδοξεί να διαδραματίσει έναν ουσιαστικό ρόλο στην εφαρμογή και προσαρμογή αυτού του μέσου.
Joe Borg
Μέλος της Επιτροπής. - Κ. Πρόεδρε, εξ ονόματος της Επιτροπής θα ήθελα να ευχαριστήσω αφενός το Κοινοβούλιο που μας έδωσε την ευκαιρία να υποβάλουμε τις παρατηρήσεις μας επί της έκθεσης σχετικά με το δημοσιονομικό έλεγχο του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ) το 2007, αφετέρου την εισηγήτρια κ. Κράτσα-Τσαγκαροπούλου για την πολύ αξιόλογη έκθεση πρωτοβουλίας που εκπόνησε.
Συμφωνούμε συνολικά με τα πορίσματα και τις υποδείξεις της έκθεσης που ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τις απόψεις της Επιτροπής σχετικά με τη βέλτιστη αξιοποίηση της χρηματοδοτικής βοήθειας προς τα Δυτικά Βαλκάνια και την Τουρκία.
" Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η έναρξη των προγραμμάτων ΜΠΒ για το 2007 καθυστέρησε λόγω της καθυστερημένης έγκρισης του νομικού πλαισίου για το ΜΠΒ. Ωστόσο σας διαβεβαιώ ότι η Επιτροπή κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια για να μειωθεί η καθυστέρηση στην πρακτική εφαρμογή τους, και ότι καθ' όλη τη διάρκεια του 2008 προωθήθηκαν η προετοιμασία των δομών διαχείρισης και ο λεπτομερής σχεδιασμός των έργων.
Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι οι επιπτώσεις του ΜΠΒ θα καταστούν ορατές στις δικαιούχους χώρες.
Επιτρέψτε μου να επεκταθώ σε ορισμένα από τα ζητήματα που εγείρει η έκθεση. Αναφορικά με την ισορροπία μεταξύ πολιτικών κριτηρίων και μεταφοράς του κοινοτικού κεκτημένου, η Επιτροπή έχει ήδη αυξήσει για το σύνολο των χωρών την κατανομή των πόρων του ΜΠΒ του 2008 για προγράμματα που αποσκοπούν στην εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων, θα συνεχίσει δε να τους αυξάνει προοδευτικά.
Με δεδομένη όμως την τρέχουσα οικονομική κρίση, πρέπει στα προγράμματα του 2009 και του 2010 να υπάρξει και μια σωστή ισορροπία μεταξύ της συνεχούς υποστήριξης των πολιτικών μεταρρυθμίσεων και της παροχής οικονομικής βοήθειας στις χώρες, ώστε να αμβλυνθούν οι συνέπειες της επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.
Σ' αυτό το πλαίσιο, η έκθεση ορθώς προσδιορίζει τις προκλήσεις που δημιουργεί η οικονομική κρίση και την ανάγκη για μια απόκριση της ΕΚ. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θέσπισε στα τέλη του 2008 μία δέσμη μέτρων ΜΠΒ για την αντιμετώπιση της κρίσης, ύψους 250 εκατομμυρίων €, με σκοπό να συγκεντρώσει ποσό 600 εκατομμυρίων € σε δάνεια από διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς.
Τα μέτρα εστιάζονται στη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα, των επενδύσεων στην ενεργειακή απόδοση, καθώς και στη στήριξη επενδύσεων σε υποδομές στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων ΜΠΒ σε στενό συντονισμό με διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς.
Εξάλλου η Επιτροπή συμφωνεί πλήρως με την ανάγκη θέσπισης ενός αποκεντρωμένου συστήματος διαχείρισης με σκοπό την προώθηση της ιδιοκτησίας και της ευθύνης των υποψηφίων και δυνάμει υποψηφίων χωρών. Τους παρέχονται οδηγίες και βοήθεια ώστε να αναπτύξουν τις απαιτούμενες δημόσιες δομές διαχείρισης και τα απαιτούμενα δημόσια συστήματα δημοσιονομικού ελέγχου.
Σύμφωνα με τις αρχές του ΜΠΒ, η προστασία του περιβάλλοντος, η χρηστή διακυβέρνηση, η ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών, η ισότητα μεταξύ των δύο φύλων και η εξάλειψη των διακρίσεων είναι όλα τους οριζόντια ζητήματα και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του σχεδιασμού των προγραμμάτων. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών συμμετέχουν εφεξής πιο ενεργά στην ανάπτυξη και την υλοποίηση προγραμμάτων. Το 2008 η Επιτροπή δημιούργησε μια χρηματοδοτική διευκόλυνση ως μέσο για την προώθηση της ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών και την προαγωγή της περιφερειακής συνεργασίας, με ενδεικτικό προϋπολογισμό ύψους 130 εκατομμυρίων € για τα έτη 2008-2010.
Ομοίως η Επιτροπή συμμερίζεται τις απόψεις της εισηγήτριας σε ό,τι αφορά τη σημασία της εκπαίδευσης, της περιφερειακής και διασυνοριακής συνεργασίας καθώς και της ισότητας μεταξύ των δύο φύλων, για να αναφέρω μόνο μερικά από τα θέματα που ετέθησαν.
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής υιοθετούν πλήρως τις υποδείξεις του Κοινοβουλίου και προσβλέπουμε στην από κοινού ανασκόπηση της προόδου στο πλαίσιο των τακτικών συναντήσεων μας, όπου έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε θέματα που αφορούν τις στρατηγικές οικονομικής βοήθειας και την εφαρμογή τους.
Κάτι τέτοιο θα επιτρέψει την περαιτέρω βελτίωση του εν εξελίξει διαλόγου μεταξύ των οικείων οργάνων μας.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τετάρτη 22 Απριλίου 2009.
