Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Sturdy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil uw aandacht op de agenda vestigen. In de agenda van gisteren stond klaar en duidelijk vermeld dat de stemming om 17.30 uur zou plaatsvinden, na het actualiteitendebat. Aangezien de leden vanaf februari elektronisch opspoorbaar zullen zijn, wil ik voorstellen dat deze Vergadering enige discipline aan de dag legt inzake het tijdstip voor de stemmingen. Heel wat leden moesten gisteren om 18.00 uur vertrekken toen de stemming eigenlijk afgelopen had moeten zijn. Ik vraag dan ook dat wij voortaan iets meer discipline aan de dag leggen en de agenda in acht nemen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Sturdy, maar uw opmerking heeft geen betrekking op de notulen.
Niettemin nemen wij nota van uw opmerking en zullen haar doorgeven aan het Bureau.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, mijn naam staat niet vermeld in de presentielijst van gisteren maar komt wel voor in alle stemminglijsten. Ik zou het waarderen als dit kan worden rechtgezet.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Hardstaff. Uw woord volstaat. De notulen zullen in die zin worden verbeterd.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, dat probleem geldt ook voor mij. Mijn naam staat niet op de lijst, terwijl ik aan alle stemmingen en de Conferentie van voorzitters heb deelgenomen.

De Voorzitter
Ik dank u zeer, mijnheer Pasty. Ik herhaal wat ik aan mevrouw Hardstaff heb gezegd. Uw woord volstaat, en de notulen worden gecorrigeerd.
(De notulen worden goedgekeurd)

Stemming
Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, in het debat van gisteren kwam het punt reeds ter sprake en mevrouw Stenzel, die hier vandaag niet aanwezig is, heeft mij gevraagd de volgende toelichting te geven. Het betreft een mondeling amendement ter aanvulling van paragraaf 4, waartoe ook in samenspraak met de andere fracties, inzonderheid met de heer Swoboda, besloten werd. Er wordt gevraagd het volgende toe te voegen: " ...verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat geen enkele lidstaat op het vlak van het transitovervoer slechter wordt behandeld dan Zwitserland" . Dat is het aanvullend amendement.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, dit amendement strookt met het principiële standpunt dat dit Huis en vooral ook de Commissie steeds hebben ingenomen. Ik zal dit amendement dan ook steunen.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, omdat het mij volstrekt onduidelijk is wat hiermee bedoeld wordt. Wat heeft bijvoorbeeld de transit door Ierland te maken met Zwitserland? Het lijkt me een onnodige toevoeging.

De Voorzitter
De heer Wijsenbeek heeft bezwaar tegen het mondeling amendement.
Zijn er twaalf leden die bezwaar hebben tegen het mondeling amendement?
(Aangezien er geen twaalf leden zijn die bezwaar hebben tegen het mondeling amendement, brengt de Voorzitter het in stemming)

De Voorzitter
Het woord is aan de heer Rehder voor een motie van orde.

Rehder
Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe dat ik heel kort inga op wat ik in het verslag van de vergadering lees. De zaken zijn helaas enigszins verkeerd weergegeven. Er staat in te lezen dat hier gisteren de meest onzinnige cafépraat te horen viel; dat sloeg natuurlijk niet op de Duitse parlementsleden en evenmin op alle PPE-leden. Ik moet dit zeggen om de eer van velen te redden; het sloeg slechts op twee parlementsleden die gepoogd hebben als roofridders in een modern Europa middeleeuwse politiek te bedrijven.
Tweede punt: de megatunnel waarover ik het had is helaas geen 20 km maar wel 50 km lang. Het probleem is precies dat die tunnel zo lang is en niet gebruikt kan worden. Neemt u mij deze interventie niet kwalijk, maar ze was voor mij van groot belang.

De Voorzitter
Dames en heren, alvorens over te gaan tot het verslag-Goerens, wil ik u meedelen dat mij ter ore is gekomen dat het vandaag de verjaardag van mevrouw Nicole Fontaine is, en met uw aller welnemen wil ik haar namens het gehele Parlement onze beste wensen aanbieden en nogmaals haar buitengewone bekwaamheid in het licht stellen om de vergaderingen van het Europees Parlement voor te zitten. Ik hoop, mevrouw Fontaine, dat u nog vele jaren lang de plenaire vergadering mag leiden, en ook dat uw verjaardag op vrijdag valt zodat wij u hier kunnen feliciteren.

Cot
Ik wens ten zeerste dat er een overeenkomst wordt bereikt over het transitovervoer door de Alpen. Wij moeten erkennen dat de bezorgdheid die onze Zwitserse vrienden geuit hebben ten aanzien van het milieu, nu in alle betrokken alpengebieden wordt gedeeld. Niets zou erger zijn dan het buurland nu, door steeds meer unilaterale maatregelen, op te zadelen met het vervuilende verkeer.
De oplossing op termijn is het gecombineerd vervoer door de Zwitserse tunnels, maar ook via de Brenner en de Fréjus-tunnel tussen Frankrijk en Italië. Prioritaire financiering in het kader van de grote Europese netwerken en een tijdschema voor de uitvoering zijn noodzakelijk. Door de goedkeuring hiervan zouden de betrekkingen tussen Zwitserland en de Gemeenschap verbeteren omdat zij dan gezamenlijk een oplossing kiezen die rekening houdt met de belangen van de betrokken volkeren en met het Europese patrimonium dat gevormd wordt door de Alpen.

Holm
De huidige onderhandelingen tussen de EU en Zwitserland geven aanleiding tot ongerustheid. Ik vind dat de EU meer respect moet betonen voor de positie van Zwitserland, vooral waar het gaat om de bescherming van het alpiene milieu.
Tegen de achtergrond van het Groenboek van de Commissie over de effecten van het verkeer op het milieu en het Witboek over de toekomstige ontwikkeling van een gemeenschappelijk vervoersbeleid heeft men bij verschillende gelegenheden verklaard dat het nodig is het vervoersbeleid van de EU op een ecologisch verantwoorde wijze vorm te geven.
Het wordt tijd dat de Commissie deze fraaie woorden in praktisch beleid omzet. De EU zou zich dan ook extra moeten gaan inspannen om de luchtverontreiniging te verminderen door het transitvervoer door de Alpen te verleggen naar het spoor. De EU moet ook haar steun geven aan de Zwitserse voorstellen inzake prestatieafhankelijke heffingen voor zwaar verkeer en een speciale transitheffing voor het vervoer door de Alpen, zodat het doel, het vervoer naar het spoor te verleggen, ook werkelijk wordt bereikt.
Van uitbreiding van het snelwegennet in de Alpenregio mag derhalve geen sprake zijn. In plaats daarvan dient er een onmiddellijke uitbreiding van het spoorwegnet te komen.
Verslag-Goerens (A4-0388/97)
Caudron
Het verslag van onze collega Goerens is goed. Ik keur de grote lijnen ervan goed.
Ik deel het idee om begunstigden en niet-gouvernementele organisaties bij de programma's te betrekken. Een dergelijke maatregel zorgt voor grotere doorzichtigheid en voor een beter beheer van de voor humanitaire hulp toegewezen middelen.
In die zin stem ik in met de oprichting van een centrale eenheid die de ontwikkelingshulpprogramma's zal evalueren. Ik ben van mening dat deze eenheid nauw moet samenwerken met de niet-gouvernementele organisaties om de relevantie van de acties na te gaan.
Een intern beheer van de projecten is eveneens wenselijk teneinde vertragingen te voorkomen die inherent zijn aan elke scheiding van taken.
Wat de inhoud en de voorstellen van de heer Goerens betreft heb ik een bezwaar en een vraag. Ik vraag mij namelijk af welke realiteit beantwoordt aan het begrip "economische en sociale rendabiliteit" . Mijns inziens is het belangrijk om de niet-gouvernementele organisaties te betrekken bij de vaststelling van coherente en door hen bekrachtigde indicatoren. Dan is alles veel duidelijker en zullen de toekomstige besluiten van betere kwaliteit zijn.
Het nadenken over de doeltreffendheid van communautaire steun is gezond, maar wij mogen geen kruideniersmentaliteit aannemen.
Wij mogen nooit vergeten dat wij uiteindelijk streven naar evenwichtige ontwikkelingsvormen die aan ieder land en iedere regio aangepast zijn.
Humanitaire hulp moet er uiteindelijk toe leiden dat de begunstigden er geen behoefte meer aan hebben. Onze hulp is pas succesvol als er geen behoefte meer aan bestaat, dat wil zeggen als dit soort hulp verdwenen is.

Gillis
De Europese Unie en haar lidstaten zijn de belangrijkste donors van hulp aan de derde wereld. Onze bijdragen zijn veel groter dan die van de Verenigde Staten of Japan. Het is uiteraard zowel voor degenen die wij helpen als voor onszelf heel belangrijk dat deze enorme inspanningen zo goed mogelijke resultaten opleveren. Ondanks de hoge werkloosheid en een onaanvaardbaar armoedepeil in onze landen, is er ruime steun voor hulp aan de ontwikkelingslanden. Dat is een lovenswaardige blijk van de vrijgevigheid van de gewone Europese mensen.
Directe hulp aan regeringen van derdewereldlanden gaat vaak door inefficiëntie en soms door corruptie verloren. Deze manier om de bevolking van de desbetreffende landen te helpen faalt vaak en verrijkt alleen enkele regeringsleiders. Het is de minst efficiënte methode om hulp te verlenen en ze dient dan ook zoveel mogelijk vermeden te worden.
Wij hebben een aantal heel succesvolle Europese programma's gekend en we moeten op deze successen verder voortbouwen. We moeten er tevens voor zorgen dat we kunnen nagaan of de hulp de beoogde doelstellingen haalt.
Met name het Europese voedselhulpprogramma is een groot succes geweest. Dankzij deze inspanningen zijn duizenden mensenlevens gered en ik ben er zeker van dat wij, gezien de enorme kennis waarover wij nu op dit gebied beschikken, op deze successen voort kunnen bouwen.
Noodhulp moet onvoorwaardelijk en waar en wanneer ook verstrekt worden. Wat echter algemene ontwikkelingshulp en structurele hulp betreft, moeten wij er mijns inziens bij de betrokken landen op aandringen dat zij er zich toe verbinden de mensenrechten van al hun burgers, ook van minderheden, te respecteren en de democratie te bevorderen. Wij kunnen niet dulden dat corrupte en wrede dictators de hulp die eigenlijk voor de noodlijdenden bestemd is, in eigen zakken steken.
Niet al onze inspanningen zijn evenwel een succes geweest. De uitvoer van de ontwikkelingslanden naar Europa is de afgelopen twintig jaar of zo aanzienlijk gedaald. Dit verschijnsel moet grondig onderzocht worden, want arme landen kunnen enkel via handel op ontwikkeling hopen en enkel dankzij handel in de behoeften van hun burgers voorzien.
De niet-gouvernementele organisaties vormen de kern van het ontwikkelingsbeleid in het algemeen. NGO's hebben veel kennis in het veld opgedaan en werken bijgevolg heel efficiënt. In het licht van het aanhoudende probleem van de handelsstromen met de ontwikkelingslanden moeten wij de NGO's mijns inziens vragen deze kwestie te onderzoeken en voor alle partijen aanvaardbare oplossingen voor te stellen.
Ik juich het Groenboek over ontwikkelingshulp van de Commissie toe. Het duidt duidelijk de successen en de tekortkomingen van ons beleid aan. Ik wil de Commissie feliciteren met haar enorme bijdrage aan de ontwikkeling van de derde wereld. Zij heeft ondanks haar beperkte personeel uitstekende resultaten geboekt. Haar inspanningen worden overal in de derde wereld gewaardeerd.

Holm
Ik vind het zeer dubieus dat de EU de hulpactiviteiten van de lidstaten op zich moet nemen. De ervaring leert dat EU-hulp voor een groot deel naar voormalige koloniën van sommige lidstaten gaat, waardoor bepaalde landen die hulp nodig hebben, op de tweede plaats komen. Dat is betreurenswaardig.
Het is wel belangrijk dat er een betere coördinatie tussen de EU-landen komt, omdat dat kan leiden tot een beter resultaat voor de landen/gebieden die hulp nodig hebben. Een betere coördinatie, die overigens niet per se onder EU-regelgeving hoeft te vallen, kan er ook toe bijdragen dat de beheerskosten van de hulpverleners dalen. Wat de problemen betreft waarop onder andere de Rekenkamer in haar rapport heeft gewezen: het is waar dat er problemen zijn met onregelmatigheden. Die moet men natuurlijk proberen te vermijden, maar men moet er tegelijk begrip voor hebben dat er makkelijk onregelmatigheden optreden in "onrustige" gebieden, waar de maatschappelijke structuur min of meer is ingestort.
De hulp die de EU vandaag de dag verleent, moet meer worden geconcentreerd rond preventieve maatregelen ter voorkoming van catastrofes.
Tenslotte wil ik mij verzetten tegen het argument van de rapporteur dat "met een betere coördinatie de [...] inspanningen [van] de Unie [...] op het gebied van ontwikkelingshulp duidelijker zichtbaar worden [...] maar dat ontgaat het publiek vaak." Ik vind het verkeerd dat men probeert politiek te scoren door hulp te verlenen aan mensen in nood. "Werken zonder gezien te worden" is een beter richtsnoer.

De Voorzitter
Dames en heren, zopas is mij ingefluisterd dat het vandaag ook de verjaardag van de heer Telkämper is. Ik feliciteer hem hiermee van harte, zoals ik ook deed met mevrouw Fontaine.
Wel gefeliciteerd, mijnheer Telkämper!

Bijstand aan zwaarverschuldigde ACS-landen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0382/97) van de heer Torres Couto, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie over steun voor structurele aanpassing en schuldverlichting in zwaarverschuldigde ACS-staten - bijdrage van de Gemeenschap aan het HIPCschuldeninitiatief, alsmede het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende uitzonderlijke bijstand aan zwaarverschuldigde ACS-landen (COM(97) 0129 - C4-0243/97).
Het woord is aan de heer Vecchi, die de heer Torres Couto als rapporteur vervangt.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, met de bespreking van vandaag wil het Europees Parlement uiting geven aan zijn voldoening, omdat de Commissie voor de eerste keer erin geslaagd is een actie te lanceren waarmee iets concreets wordt gedaan aan het probleem van de multilaterale buitenlandse schuld van de armste en zwaarstverschuldigde ACS-landen.
Ik wil u eraan herinneren dat zowel het Europees Parlement als de Paritaire Vergadering ACS-EU al jarenlang voor zo'n soort actie pleiten, maar tot op heden hebben noch de Raad, noch de regeringen van de EU-landen daar enig gehoor aan gegeven. Iedereen weet dat sedert het eind van de jaren '70 het leven van een groot aantal landen van het zuidelijk halfrond sterk bepaald wordt door hun buitenlandse schuldenlast, hetgeen de ontwikkeling van de armste delen van onze planeet concreet aan banden heeft gelegd en in de meeste gevallen zelfs gewoon afgekapt.
Afbetaling van de schuld was en is voor veel landen de voornaamste uitgavenpost van hun overheidsfinanciën. De landen moeten daar kostbare valuta voor neertellen en zodoende is er geleidelijk een situatie ontstaan die aanleiding heeft gegeven tot een netto negatieve overdracht van enorme financiële middelen van het zuiden naar het noorden, dus van arme naar rijke landen.
In principe valt er niets van te zeggen dat schulden ingelost moeten worden. Bovendien valt niet te ontkennen dat heel wat zuidelijke landen zich niet ontwikkeld hebben door het wanbeleid waaraan regeringen en machtsgroepen in de derde en vierde wereld zich schuldig hebben gemaakt.
Maar hier moet ook meteen bij verteld worden dat diezelfde regeringen zich dikwijls mochten verheugen in de steun van regeringen, politieke partijen en economische groepen van de meest ontwikkelde landen, en bovendien kan van de manier waarop het internationale kredietwezen beheerd wordt, toch zeker niet beweerd worden dat het er allemaal zo eerlijk en correct aan toegaat. In veel gevallen zijn de bedragen die de zuidelijke landen hebben terugbetaald in de vorm van renteaflossingen, onderhand al hoger dan wat zij indertijd als lening hebben ontvangen. En trouwens, veel van de internationale gebeurtenissen waardoor de schuldpositie en het beheer daarvan nog zwaarder zijn geworden, kunnen zeker niet op het conto van de zuidelijke landen geschoven worden.
Ik zeg u dit maar, om duidelijk te maken dat acties voor verlichting van de schuldenlast zeker niet mogen worden gezien als het geven van een aalmoes, maar dat ze juist een dringende noodzaak vormen en een onontkoombare voorwaarde om een situatie van grotere rechtvaardigheid te herstellen.
Daarnaast moet ingezien worden dat de allerarmste landen het in de huidige omstandigheden nooit zullen redden om hun buitenlandse schuld definitief af te lossen. En hoe dan ook, als die schuld in de tijd aanhoudt of zelfs automatisch aanzwelt, dan kan het probleem van onderontwikkeling nooit serieus bij de wortels aangepakt worden, en nog minder zal het die landen dan lukken mee te doen aan de internationale handel en aan dynamische economische verhoudingen waar de Europese landen juist wel sterk in zijn geïnteresseerd.
Met de stemming van vandaag zal het Parlement het licht op groen zetten voor deelname van de Unie aan het internationaal initiatief dat de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds op touw hebben gezet om de betreffende landen mee te helpen bij hun structurele herschikking en schuldaflossing. Het Parlement staat achter dit initiatief, zowel omdat het over de gehele linie beschouwd als positief bestempeld mag worden - zij het dat hiermee zeker nog niet de kous af is - als omdat wij van mening zijn dat de Unie hier een belangrijke politieke rol dient te vervullen.
Dit is een mooie kans om aan te tonen dat een dergelijke rationele en humane aanpak, die meer op de mens gericht is en prioriteiten legt bij armoedebestrijding en duurzame menselijke ontplooiing - zaken waar wij altijd op hameren in onze communautaire documenten - ook voor de grote internationale financiële instellingen een goed aanknopingspunt kunnen worden.
Het doel is voorts om ook met dit instrument een strategie van politieke dialoog en van concrete samenwerking op te bouwen, waarbij de Europese Unie zich samen met de partners van het zuiden van de wereld en met name de ACS-landen inzet voor herlancering van een effectief ontwikkelingssamenwerkingsbeleid.
De schuldpositie ten opzichte van de Gemeenschap van de elf ACS-landen die in aanmerking komen voor het communautair initiatief is relatief laag. Het initiatief voorziet in de mogelijkheid om flexibel gebruik te maken van verschillende vormen van kwijtschelding, aflossing of verlichting van de schuldenlast. Het Parlement verzoekt de Commissie om doorlopend te worden ingelicht en geraadpleegd over de toekomstige ontwikkelingen van de communautaire actie. Wij geven onze steun aan deze actie, onder de voorwaarde echter dat hiermee wordt gestreefd naar een democratische hervorming, ontwikkeling en gerechtigheid en dat Europa hierin een centrale rol vervult.
Dit initiatief moet de eerste, belangrijke stap worden om een ruimere benadering te geven aan de problematiek van buitenlandse schuld van de armste landen ter wereld, met inbegrip dus van de multilaterale schuld. Voor veel landen van de wereld wordt dit een kans om terug te keren tot minimumvoorwaarden van solvabiliteit en economische en financiële redzaamheid.
In dit kader is uiteraard de rol die de Unie en haar lidstaten zowel rechtstreeks als bij internationale organen spelen, van groot belang.

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking over de steun voor structurele aanpassing en schuldverlichting in zwaar verschuldigde ACS-landen heeft om voor de hand liggende redenen de goedkeuring ontvangen van de Begrotingscommissie.
Het getuigt van het meest elementaire gezond verstand deze landen in het kader van de samenwerking middelen te geven om met frisse moed opnieuw te beginnen en te voorkomen dat al de inspanningen die zij - althans toch enkele landen - gedaan hebben, tenietgaan door een te zware schuldenlast. De steun die zij van ons krijgen is er dan ook op gericht een duurzaam antwoord te bieden op hun problemen. De Europese Unie, die de meeste middelen voor deze landen vrijmaakt, beschikt over drie mogelijkheden: gevalsgewijs extra steun verlenen voor de structurele aanpassing; gevalsgewijs steun voorzien ter vermindering van de handelsschuld en ter ondersteuning van het beheer van de schulden; gepaste maatregelen nemen ter vermindering van de huidige nettoschuld die bepaalde landen aan de Gemeenschap hebben.
Concreet gezien bepaalt artikel 3 dat de in artikel 1 genoemde subsidies zullen worden verstrekt uit een rentedragende rekening, hierna de "schuldverlichtingsrekening" genoemd, die voor dit doel bij de Europese Investeringsbank zal worden geopend. Wij verzoeken de Commissie jaarlijks in het document inzake de financiële informatie over de Europese Ontwikkelingsfondsen het bedrag van de interesten bekend te maken die zijn gegenereerd in het kader van de bij de Europese Investeringsbank geopende rekening.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, dit initiatief - dat het Parlement zeker zal goedkeuren - brengt mij ertoe een inleidende kanttekening te plaatsen: het Europees Ontwikkelingsfonds dient in de begroting van de Gemeenschap te worden opgenomen. Daarmee zou men in de lijn blijven van het streven om het externe optreden van de Unie steeds samenhangender te maken. Door de directe begrotingscontrole over die fondsen zou het optreden van de Europese Unie een grotere doeltreffendheid krijgen.
Er kan geen twijfel over bestaan dat het voor een consequent en doeltreffend ontwikkelingsbeleid in vele gevallen noodzakelijk is schulden kwijt te schelden wanneer die het onmogelijk maken dat een land zijn schuld en de rente betaalt zonder zijn toekomstige economische ontwikkeling op het spel te zetten. Als men erin volhardt bepaalde landen te verplichten onmogelijke uitgaven te doen, maakt men de levensvatbaarheid van de ontwikkelingshulp onmogelijk en dus ook de tenuitvoerlegging van economische hervormingen.
De hoge schuldenlast van bepaalde landen heeft bovendien een ontmoedigende uitwerking op de investeringen, leidt tot kapitaalvlucht en heeft tot gevolg dat het bedrijfsleven zich op buitensporige wijze op de export richt, wat weer leidt tot onevenwichtigheden, tot verwoestijning in plattelandsgebieden en zelfs tot tekorten in de binnenlandse voorziening. Daarnaast zijn er ook effecten op de politieke stabiliteit als zodanig van die derdewereldlanden. En nu hebben we het nog niet eens over die democratieën die onder een autoritair regime zijn uitgekomen.
Daarom vind ik dat dit Parlement - zoals de Commissie voorstelt - moet staan achter de handhaving van die bijstand aan staten als Burundi, Ethiopië, Guinee Bissau, Madagaskar, Mozambique, Niger, Oeganda, Sao Tomé en Principe, het voormalige Zaïre, Zambia. Wij kunnen van deze derdewereldlanden niet verlangen dat zij de aflossing van de schuld laten voorgaan op hun eigen economische ontwikkeling. We moeten bereiken dat de schuldaflossing verenigbaar is met de autonome ontwikkeling van die landen, als wij tenminste niet met de ene hand willen wegnemen wat we met de andere hebben gegeven, en dat doen we door de humanitaire hulp en de ontwikkelingsbijstand te verhogen.

Girão Pereira
Mijnheer de Voorzitter, collega's, de Fractie Unie voor Europa, namens welke ik het woord voer, staat positief tegenover de deelneming van de Europese Unie aan de maatregel inzake schulden van de armste landen, die in 1996 tijdens de top van de G7 in Lyon is voorgesteld.
Want ondanks de reeds aan enkele van deze landen toegekende schuldvermindering, wordt een aantal hunner, meestal gelegen in Afrika bezuiden de Sahara, geconfronteerd met een totale schuldenlast die het gevaar in zich bergt dat inspanningen voor structurele aanpassingen en hervormingen worden ontmoedigd, inspanningen die voor hun ontwikkeling absoluut noodzakelijk zijn.
Daarom moet de Europese Unie haar bijdrage leveren aan deze gezamenlijke inspanning van de voornaamste internationale donoren om de schuld te verlichten, een probleem dat voor onze ACS-partners wel bijzonder acuut is. Ook wij staan evenals de rapporteur vierkant achter de bijdrage van de Gemeenschap. Met de rapporteur ben ik van mening dat de inzet van de Europese Unie in het door onze ACS-staten gevoerde beleid van structurele aanpassing vergroot moet worden. Met de rapporteur vind ik dat de klemtoon moet komen te liggen op het kernprobleem van de economische en sociale ontwikkeling, en dat met de indicatoren van de menselijke ontwikkeling rekening moet worden gehouden. Tenslotte vinden wij het met de rapporteur van belang, dat de Raad het voorstel voor een besluit zo spoedig mogelijk aanneemt en dat de lidstaten van de Unie spoedig de financiële bijdrage kunnen overmaken voor de instellingen die belast zijn met de tenuitvoerlegging van dat initiatief.

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, de schuld die de ACS-landen ten opzichte van de lidstaten hebben opgelopen, naast hun schuld die ze met de Unie zelf hebben, vormt in veel opzichten een voorbeeldige illustratie van wat er gebeurt als men verschillende doeleinden nastreeft, hetgeen ons zo goed is uitgelegd door de Oostenrijkse econoom Von Mises.
Het is niet alleen zo dat het niveau van de algehele schuldenlast geleidelijk is opgeklommen, dat de rentelast in veel gevallen hoger ligt dan het bedrag van de oorspronkelijk lening, dat de schuldenlast op den duur een belemmering vormt voor de ontwikkeling, terwijl wij allemaal maar zitten te beweren dat wij die ontwikkeling juist zo graag in de hand willen werken. Bij al deze economische problemen zijn nog andere moeilijkheden gekomen. Dikwijls heeft men de bevolking links laten liggen en alleen de regering als gesprekspartner genomen, waardoor werd ingegaan op wensen en behoeften van de regeringen, maar niet op die van de bevolking. Dikwijls heeft men zelfs alleen maar de belangen van de heersende politieke klasse behartigd. Vandaar dat er onduidelijke situaties ontstonden waarin de Europese politieke klasse en de politieke klassen van de ACS-landen bepaalde gelijkluidende belangen nastreefden, hetgeen steevast ten koste van de bevolking ging, ondanks dat zo duidelijk gezegd wordt dat men het volk vooruit wil helpen. Vandaar ook dat de bevolkingen van de ontwikkelingslanden een hartgrondig wantrouwen jegens de Europese landen koesteren, in plaats van dat zij zich sterk verbonden voelen met hun Europese lotgenoten. Vandaar ook dat de ontwikkelingslanden in een nieuwe vorm van economische en financiële afhankelijkheid ten opzichte van de Europese landen zijn terechtgekomen, een afhankelijkheidsrelatie die verdacht veel weg heeft van neokolonialisme.
Daarom is het dringend noodzakelijk dat de schuldenlast verlicht wordt, echter wel onder een paar voorwaarden. De eerste is dat hiermee niet de fundamentele regel van, wat in het Latijn heet, pacta sunt servanda aangetast mag worden. Met andere woorden, de verlichting van de schuldenlast moet zodanig geschieden dat de ontwikkelingslanden in de gelegenheid worden gesteld hun verplichtingen na te komen voor zover dat realistisch en haalbaar is. De tweede voorwaarde is dat de ontwikkelingslanden ook echt blijk moeten geven van goede wil, via een goed bestuur van hun overheidsfinanciën en via structurele hervormingen van hun staatshuishouding. Alleen op die manier kunnen wij de ontwikkelingslanden helpen uit een situatie te geraken die anders gewoon een minderwaardigheidstoestand blijft.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, collega's, om te beginnen steunen wij de eis waarmee de rapporteur de ontwerp-resolutie begint, namelijk dat het Parlement officieel moet worden geraadpleegd over deze mededeling van de Commissie, niet alleen omdat zij gaat over beleid van de Gemeenschap op het gebied van de Overeenkomst van Lomé, maar ook omdat er een parlementaire Paritaire Vergadering van de Europese Unie met de ACS-landen bestaat. Nadat deze prealabele vraag gesteld is, komt er een andere bovendrijven naar aanleiding van de titel van de mededeling, maar daarop wil ik aan het eind van mijn uiteenzetting terugkomen, zodat het nu zaak is de situatie te schetsen waarop deze mededeling beoogt te reageren.
Een tijd geleden werd vaak het beeld van de tijdbom gebezigd om de schuld van de zogenaamde derde wereld te schetsen, en het is een feit dat het nodig is gebleken veiligheidsmechanismen in werking te stellen opdat de explosieve situatie niet uitmondt in een uit sociaal oogpunt onbeheersbare tragedie.
Dit is veeleer het moment waarin de veiligheidsventielen of de reddingsboeien, zoals in de toelichting beschreven, zouden moeten functioneren, en de communautaire bijdrage wil dat ook beogen, nadat twee bilaterale herschikkingen hun waarde als panacee verloren hebben. De afhankelijkheidsverhoudingen worden trouwens meer versterkt dan dat er reële schuldproblemen worden opgelost. De analyse van de situatie lijkt eerder diagnostisch, want uit de data waarover men beschikt en waarvan diezelfde toelichting enige voorbeelden geeft, komt een dusdanig evenwichtsgebrek naar voren dat je kan stellen dat de wereld ziek is. Alleen zo kan je immers de groeiende kloof tussen rijke en arme landen kenschetsen, en binnen deze laatste categorie die tussen arme landen en nog armere landen, tussen landen met schulden en landen met hoge schulden, landen die verarmd zijn en tot over hun oren in de schuld zitten als gevolg van de achteruitgang van de ruilvoet, het promoten en stimuleren van leningen door de crediteuren die een liquiditeitsoverschot of een incontinente liquiditeitsproductie hebben.
De diagnostische hulpmiddelen zijn ware aanklachten. Al moeten de cijfers nog up to date gemaakt worden, het is veelbetekenend dat uit de laatste cijfers blijkt dat in de trieste categorie "club van de zwaar in de schuld stekende landen" zes nieuwe landen zijn aangetreden, en dat slechts een van de oude leden van die club erin geslaagd is deze ongewenste categorie achter zich te laten. De situatie is in bepaalde regio's, vooral in Afrika bezuiden de Sahara, nog gevaarlijk verergerd en er worden technische ratio's bereikt die de nijpende kwestie van de draaglijkheid aan de orde stellen.
Daarom heeft het voorstel van de Commissie alleen betrekking op de landen waarvan de schuld door de Gemeenschap als ondraaglijk hoog wordt aangemerkt. Dat zijn er elf, en het is voor een Portugees, zeker voor de rapporteur die ook Portugees is, pijnlijk dat onder deze landen er drie zijn die het Portugees als officiële taal hebben. Maar de diagnose, statisch als zij is, blijft in de situatie steken en blijft steeds onbevredigend, vooral omdat zij niet met alle klaarheid de oorzaken blootlegt - of dit uit de weg gaat - reden waarom zij niet kan dienen om de wortels van het kwaad aan te pakken.
Deze analogie met de klinische sfeer snijdt hout in die mate dat de medicijnen en de behandeling die de Commissie voorstelt, bovendien alleen gegeven worden aan patiënten in de terminale of bijna terminale fase, en wel als spoedhulp onder de naam "buitengewone bijstand" voor degene die aan de rand van de uitputting verkeert, zodat hij niet van honger sterft maar wel met honger blijft leven, of met een andere beeldspraak die in de vergaderperiode van deze week is gebruikt, het is net of je tegen een drugsverslaafde zegt die zich in de schuld heeft gestoken en nu wanhopig is omdat hij noch drugs, noch geld heeft: " Ik heb je mijn product op krediet verkocht, ook al wou je het niet kopen, en vandaag heb je geen geld om me te betalen want ik heb de prijzen verhoogd omdat je afhankelijk bent geworden. Je kunt niet zonder, maar spring niet uit het raam, sla niemand dood en ga niet uit stelen. Ik scheld je een deel van de schuld kwijt en leen je weer wat geld dat ik van je afnam, en zo kun je weer een paar doses kopen en dat tegen de prijs die ik nu vaststel en later zullen we wel zien wanneer ik hem verhoog."
Het is dus bijzonder duidelijk dat er geen sprake is van kwijtschelding van schuld. Het gaat alleen om een vermindering, en het is wel gepast aan de Commissie lof toe te zwaaien, en meer nog aan de collega die het voorstel van de Commissie nog heeft verbeterd, terwijl de Raad blijkbaar, zoals in de toelichting is gesteld, aan dat project weinig prioriteit heeft toegekend - als hij er al aandacht aan wil schenken. En deze vrijdag van de vergaderperiode van het Europees Parlement is geen goed tijdstip voor een catharsis-exercitie. Maar dat mag ons er niet toe brengen de moed op te geven en af te zien van deze zo royale spreektijd waarover we deze keer ongebruikelijkerwijs beschikken. Ik ga door omdat in deze context bijna een fundamentele kwestie uit het oog wordt verloren: dat zowel in het voorstel van de Commissie als in het verslag van de rapporteur in het geheel niet aan de orde komt wat nu de oorzaak is van de situatie waar wij vandaag de dag voor staan. Sterker nog: de gehele economische strategie blijft stoelen op en wil blijven stoelen op dezelfde premissen en die zelfs versterken. Heel dat zogenaamde economische herstel, heel de economische groei van die landen (en over economische ontwikkeling kun je het al helemaal niet hebben) moet verlopen via de recepten van de Wereldbank en het IMF, recepten die al vele keren beproefd zijn met de resultaten die wij vandaag vaststellen en die leiden tot het voorstel om de doses te vergroten.
Daarom precies bewaarden we de opmerking over de titel van de mededeling voor het laatst: deze titel geeft geen prioriteit aan het communautaire antwoord op het initiatief betreffende de schuld van deze landen, dat naar de ondertitel werd overgebracht. Hij geeft wel prioriteit aan de steun, aan de structurele aanpassing en eerst daarna aan de schuldverlichting in zwaarverschuldigde ACS-staten. In deze volgorde: eerst de behandeling, dan de diagnose, en in de laatste plaats de patiënt. We weten best dat de tijd niet naar solidariteit en samenwerking is! Maar in onze zienswijze gaat het daar niet om. Maar hier laten we het maar bij, we gaan hier maar niet verder op in. En misschien moeten we ons nog wel gelukkig prijzen dat we zo lang hebben kunnen spreken over een thematiek en met een benadering die men eigenlijk liever als uitgestorven ziet, maar de realiteit en de niveaus van ondraaglijkheid vereisen dat wij die publiekelijk uitdragen en ter discussie stellen, ook al lijkt er in de Commissie en het Parlement een vlucht naar voren te bestaan, die voor de Raad wellicht lastig en een pietsje amusant kan zijn. In het Portugees zegt men "bij een ernstige kwaal moet je een krachtig geneesmiddel gebruiken" . Het bewustzijnsniveau van de ernst van de kwalen heeft tot nu toe geen bijzonder geneesmiddel opgeleverd. Tot besluit wijs ik er nogmaals op dat het een positieve kant heeft dat wij de gevaren moeten inzien van een situatie, zelfs bij de grenzen van de draagbaarheid ervan, waarbij we dan op zoek gaan naar panacees, in de oude aanpak volharden en datgene verergeren wat in onze opvatting de oorzaken zijn.

Aelvoet
Voorzitter, collega's, dit verslag behandelt de problematiek van de schuldenlast van verschillende landen van het zuiden en zoals we allemaal weten, is dat een zware last op een positieve en dynamische ontwikkeling van die landen. Het Europees Parlement en ook de Paritaire Assemblee van de ACS-Europese Unie heeft zich al vaak uitgesproken voor initiatieven. In dit concrete geval is het de Europese Commissie zelf die met een zeer interessant voorstel voor de pinnen komt, namelijk om elf ACS-landen die gebukt gaan onder een zware schuldenlast, een serieuze tegemoetkoming te geven ten laste van de begroting van de Europese Unie. Wij zijn het volledig ermee eens dat de Europese Unie een dergelijk initiatief zou nemen, vooral omdat wij weten dat zeer vele zaken die gedaan worden in een aantal ACS-landen uiteindelijk onmogelijk worden gemaakt omdat ze telkens weer onderuit gehaald worden door de zware schuldenlastaflossing die op deze landen toekomt.
Wij verheugen ons over het feit dat dit verslag volledig het initiatief van de Commissie steunt en wij denken ook dat het belangrijk is dat in het verslag een aantal wijzigingen zijn opgenomen ten aanzien van het oorspronkelijke Commissievoorstel door bijvoorbeeld er de nadruk op te leggen dat het zeer belangrijk is als men een draaglijk niveau van schuldenlast wil bepalen waarin de sociale indicatoren worden geïntegreerd. De rapporteur mag steunen op de toezegging van de groene fractie in verband met dit dossier.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie wil zich graag verontschuldigen voor de afwezigheid van de heer Scarbonchi, die blijkbaar op het laatste moment verhinderd is.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, met het HIPC-schuldeninitiatief voor de schuldverlichting van ontwikkelingslanden slaan het IMF en de Wereldbank een nieuwe richting in. Ze hebben ingezien dat de schuldproblemen een ernstige belemmering vormen voor een gezonde ontwikkeling in zwaarverschuldigde landen. Dit standpunt kan ik alleen maar steunen. Het is belangrijk dat de EU zich actief inzet voor de schuldverlichting. Ten eerste omdat schulden elke groei in de ontwikkelingslanden verhinderen en ten tweede omdat het een politiek signaal geeft naar de lidstaten en andere crediteuren toe dat Europa de problemen van de ontwikkelingslanden ernstig neemt. Daarom moet de schuldverlichting gevolgd worden door andere vormen van hulpverlening die de armoede helpen bestrijden.
Op dit vlak is het resultaat van de behandeling in de Raad teleurstellend. In plaats van extra geld uit te trekken voor de schuldverlichting is hij het alleen eens kunnen worden over de aanwending van de middelen in de huidige begroting. Dit betekent dat er slechts geld is voor de eerste vijf van de elf ACS-landen die een schuldverlichting nodig hebben. Wij moeten dan ook nieuwe middelen vinden indien besloten wordt ook de zes andere landen schuldverlichting toe te staan.
Ik ben het eens met de paragrafen 6 en 7 in het verslag-Torres Coutos, omdat ze pleiten voor een soepele toepassing van de normen waaraan een land moet voldoen om voor het HIPC-initiatief in aanmerking te komen. Uiteraard moeten er in de ontwikkelingslanden structurele aanpassingen gebeuren, bij voorkeur verbonden met milieu- en politieke aspecten. Indien we de schuldverlichting echter afhankelijk maken van driejarige succesvolle hervormingsprogramma's, sluiten we de allerzwakste landen uit. Juist in deze landen zal een verlichting van de schuldenlast de tenuitvoerlegging van structuurprogramma's vergemakkelijken. Ik ben van oordeel dat structuurprogramma's hand in hand moeten gaan met schuldverlichting en niet alleen een voorwaarde mogen zijn. Zowel structurele hervormingen als schuldverlichting zijn namelijk voorwaarden voor het eigenlijke doel: de armoede verlichten en de slechte economische vooruitzichten wegwerken.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, wie het verslagTorres Couto aandachtig leest, moet althans op bepaalde plaatsen tot de overtuiging komen dat de rapporteur de problemen op een naïeve manier en te zeer vanuit het oogpunt van de ontwikkelingslanden bekijkt. Sinds jaren, als niet sinds decennia, is de kwestie van de schuldenlast van de arme landen een probleem in onze samenwerking. Enerzijds is het voor veel landen een grote hulp kredieten vast te krijgen. Anderzijds is het juist in die landen dat niet te voorziene ontwikkelingen er vaak de oorzaak van zijn dat ze in de schuldenval trappen. Wij mogen echter niet uit het oog verliezen dat ook in dit verslag het oost-westconflict helaas zijn sporen heeft achtergelaten.
Het voorstel van de Commissie om een fonds voor schuldverlichting van de arme landen op te richten verdient lof. Men mag evenwel niet alleen oordelen op basis van de actuele schuldenstand, men moet ook rekening houden met de inspanningen om tot een goed beheer te komen. Er moet ook worden onderstreept dat landen met grote bodemrijkdommen, zoals het vroegere Zaïre, dezelfde steun krijgen als bijvoorbeeld Ethiopië. Men wil Kabila in de democratische republiek Congo weliswaar de tijd gunnen om zich te bewijzen. Voor ons rijst echter de vraag of men er hier rekening mee houdt dat massale kwijtschelding van schulden pas kan, als er een duidelijke overgang van dictatuur naar democratie merkbaar is. Daarbij moet ook nog worden benadrukt dat schulden niet onvoorwaardelijk kunnen worden verlicht. Behalve de eis van een enigszins democratische regeringsvorm moet ook over corruptie en overmatige legeruitgaven worden gepraat.
In het verslag van collega Torres Couto moet in het bijzonder worden gewezen op de amendementen met betrekking tot de inspraak van het Europees Parlement. In het voorstel gaat het weliswaar om geld van het ontwikkelingsfonds maar het Europees Parlement heeft er helaas geen budgettaire controle over. Nochtans is inspraak van het Parlement absoluut noodzakelijk om een democratische controle te verzekeren. Bovendien komt men in moeilijkheden wanneer men de ontwikkelingslanden voorhoudt dat democratisering een belangrijke rol speelt, terwijl men op Europees niveau het Parlement buiten spel zet.
Het voorstel voor het besluit gaat in de goede richting mits de voorwaarden van de Commissie niet al te zeer worden uitgehold. Ik hoop dat de grondgedachten van de mededeling snel en met succes in daden worden omgezet, zodat de mensen in de betrokken ontwikkelingslanden er wel bij varen.

Van Bladel
Voorzitter, ik kan het eens zijn met de goede bedoelingen van het verslag-Torres Couto. Ik wil er toch een paar kanttekeningen bij zetten. Allereerst vraag ik mij af of deze aanpak, die iets weg heeft van wat wij in Nederland "pappen en nathouden" noemen ons werkelijk uit die vicieuze cirkel van schulden gaat halen. Het gaat hier om 5 % van de totale schuld. Dat is nog heel wat geld, akkoord, maar ik vind het toch wel een beetje neokoloniaal om de schuldenverlichting dan te verbinden met goed milieubeleid. Dat kun je van die landen in die omstandigheden niet vragen. Nog niet.
Ook de verwijzing naar de al ruim twintig jaar beloofde 7 % van het bruto nationaal product. Wij weten allemaal dat de meeste landen willens en wetens dat gewoon nooit willen halen. Dat landen die achterstallige schuld hebben niet in aanmerking komen voor de verlichting, dat vind ik niet zo goed. Mijns inziens zou het beter zijn als wij langzaam maar zeker toewerken naar kwijtschelding van de schulden, maar dan mogen wij ook een paar eisen stellen. Dan moeten wij onze markten openstellen voor hun producten, vasthouden aan minimumbesteding aan wapens door die landen en in het westen opgeleide deskundigen terug laten gaan naar die landen. Alleen dan hebben zij een echte kans op ontwikkeling.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, de schulden van de ontwikkelingslanden bedragen momenteel 2.000 miljard Amerikaanse dollar. Het nu in behandeling zijnde verslag heeft betrekking op 11 ACS-staten. Dit zijn zwaarverschuldigde arme landen, zogenoemde HIPC-landen. De kredieten voor deze landen bedragen 5, 6 miljard Amerikaanse dollar en de kosten voor de EU van dit initiatief bedragen naar schatting 150 miljoen ecu.
De mededeling van de Commissie begint op de juiste manier waar wordt gesproken over het gedeeltelijk omzetten van de leningen in hulp. De situatie van arme landen is erbarmelijk. Ze moeten behalve met geld vooral met lage prijzen van hun producten hun leningen afbetalen. Het prijsniveau wordt steeds lager naarmate de verkoper meer gedwongen wordt te verkopen. Arme landen hebben een dringende behoefte. Dit bemoeilijkt de situatie in arme landen sterk. Er kan niet geïnvesteerd worden, hoewel er al met weinig inzet een groot voordeel behaald zou kunnen worden. Deze doodlopende weg bemoeilijkt de ontwikkeling van arme landen sterk. Verschrikkelijke armoede, zelfs ellende, verlamt op zich al alle ontwikkeling.
Aan de andere kant ontwikkelt de structuur van de maatschappij zich niet, omdat er niet genoeg geld voor onderwijs is. Het onderwijs gaat zelfs achteruit. Deze situatie brengt ook de democratische en vreedzame ontwikkeling in gevaar. Ze kan leiden tot allerlei onlusten en de democratische groeimogelijkheden verminderen als de mensen inzien dat een groter deel van hun geld naar de kredietverschaffers van rijke landen dan naar de zieken in hun eigen land gaat.
Ook wat betreft de landbouw in de arme landen is de situatie moeilijk. De landbouw moet zich richten op exportproducten en non-food-productie, terwijl de eigen bevolking aan ondervoeding lijdt. Daarom steun ik ten zeerste de gedachten in de mededeling van de Commissie.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Torres Couto, en de heer Vecchi voor diens presentatie hier complimenteren, en het Parlement mijn erkentelijkheid betuigen voor zijn belangstelling en zijn steun voor het Commissievoorstel voor een communautaire deelneming in het initiatief betreffende de schuld van de zwaarverschuldigde landen.
Dit initiatief is een belangrijke stap vooruit inzake de manier waarop de internationale gemeenschap tot nu toe de problematiek van de schuld van de armste landen benadert.
Voor het eerst bestaat er een kader op grond waarvan door alle debiteuren een gecoördineerde en wereldwijde actie kan worden gevoerd teneinde die zwaarverschuldigde arme landen te hulp te komen die moeite doen om de programma's voor economische hervorming ten uitvoer te leggen. Dit kader omvat niet alleen de vermindering van de schuld in het geval van de bilaterale commerciële schuld, maar ook maatregelen die per afzonderlijk geval worden genomen teneinde de last van de multilaterale schulden in die landen te verminderen.
De Europese Commissie biedt schenkingen aan voor de zwaar in de schuld stekende arme landen. En ofschoon het bedrag daarvan niet groot is, kan de Gemeenschap bij deze initiatieven in geen geval aan de zijlijn blijven staan.
Het spreekt vanzelf dat de politieke betekenis van een deelneming van de Gemeenschap aan dit schuldeninitiatief veel groter is dan haar bijdrage in absolute cijfers.
Het Commissievoorstel is uitvoerig met de lidstaten doorgesproken, en die hebben hun volledige steun aan de deelneming van de Gemeenschap aan dit initiatief betuigd.
Toch hebben wij tijdens de besprekingen gezocht naar een alternatieve oplossing voor de financiering van de schuldverlichting op communautair niveau, die aansluit bij de opstelling van de lidstaten die geen extra last bovenop de nationale begrotingen willen creëren, maar waarbij het tegelijk vaststaat dat de aan het initiatief bestede middelen bijkomende fondsen zijn.
Tot mijn genoegen kan ik u mededelen dat thans een akkoord is bereikt. Derhalve verwachten wij dat de Raad binnenkort zijn conclusies vaststelt. En dit akkoord omvat enkele gunstige elementen.
De Raad heeft zich verbonden tot een volledige deelneming van de Gemeenschap aan dit initiatief. Voor de landen die voldoen aan de voorwaarden om in 1997 voor dit initiatief in aanmerking te komen - of die in 1998 daaraan voldoen - zal de financiering van de schuldvermindering door de Gemeenschap worden gerealiseerd middels een toewijzing van de jaarlijkse renteopbrengsten van de EOF-fondsen. Deze financiering houdt vast aan het beginsel van additionaliteit van de middelen, en waarborgt dat de Gemeenschap bijstand zal verlenen bovenop de huidige niveaus van de voor deze landen bestemde steun.
In de loop van 1998 zal de Raad, aan de hand van het verslag van de Commissie, de verdere financieringsbehoeften opnieuw tegen het licht houden en een beslissing nemen over de financiering van de toekomstige deelneming van de Gemeenschap aan dit initiatief, met inbegrip van de mogelijke financiering ervan uit de aflossingen op vroegere leningen van het Europees Ontwikkelingsfonds.
Mijnheer de Voorzitter, onze beide instellingen, Parlement en Commissie, staan achter een communautaire deelneming in dit initiatief, maar de voorgestelde parlementaire resolutie vergt een flexibeler toepassing teneinde een veel grotere groep landen daarin op te nemen en een snellere en diepgaandere schuldvermindering te bewerkstelligen.
De Commissie heeft in haar contacten met het Internationaal Monetair Fonds en de crediteuren-regeringen altijd gepleit voor een toepassing van het initiatief op basis van ruime criteria, zodat aan de zwaarverschuldigde arme landen die een inspanning doen om de economische hervormingen uit te voeren, een adequate en passende bijstand wordt verleend in de hoop de economische groei op te voeren en de armoede te verminderen.
Daarom is het bemoedigend vast te stellen dat dit initiatief verder is geëvolueerd en dat de benadering sterk is verbeterd. Het initiatief is wellicht niet perfect, maar het stoelt op een brede internationale consensus om bijstand te verlenen aan een groep landen waarvan de ontwikkelingsinspanningen worden beperkt als gevolg van de zware schuldenlast. En meer nog, dit initiatief moet worden gezien als onderdeel van de internationale samenwerking om de arme, zwaar verschuldigde landen bij te staan.
Dientengevolge moet de schuldvermindering gepaard gaan met een continu en voldoende hoog niveau van ontwikkelingsbijstand.

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
Wij gaan over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, gisteren debatteerden we in dit Huis over de effectiviteit van de ontwikkelingshulp. Hulp is niet alleen effectief, omdat de macro-economische omstandigheden in veel ontwikkelingslanden ongunstig zijn. Een van de redenen hiervoor is de enorme schuldenlast die de ontwikkelingslanden met zich mee torsen.
Terecht wordt in het uitstekende verslag-Torres Couto, waarmee ik van harte heb kunnen instemmen, de verantwoordelijkheid voor deze schulden niet alleen bij de ontwikkelingslanden gelegd. Ook de kredietverschaffers dragen verantwoordelijkheid, voorzover zij lichtvaardig kredieten verleend hebben aan corrupte dictaturen of leningen verstrekt hebben aan economisch dubieuze projecten.
Hoewel algemeen erkend werd dat de ontwikkelingslanden deze schulden onmogelijk konden aflossen, viel over kwijtschelding of herschikking van met name de multinationale schulden nooit te praten. Gelukkig is hier met het initiatief van de Wereldbank en het IMF verandering in gekomen en wordt met het voorstel van de Commissie in de Europese Unie uitvoering aan dit initiatief gegeven.
Met de rapporteur ben ik ook van mening dat voor het concept "draaglijke schuld" niet alleen met macroeconomische indicatoren gerekend moet worden, maar dat ook sociale indicatoren erin opgenomen moeten worden.
De rijke landen kunnen niet doorgaan om met de ene hand ontwikkelingshulp aan de arme landen te verlenen en met de andere hand de interest op de enorme schulden van deze landen te innen. Bovendien kan kwijtschelding van schulden voor veel ontwikkelingslanden een begin zijn voor economisch herstel.

Lindqvist
Het is goed dat de EU de problemen van de ontwikkelingslanden serieus neemt en hun schuldenlast helpt verlichten. Deze solidariteit is echter niet voldoende voor de ontwikkeling van de arme landen. Er zijn voor slechts vijf van de elf landen middelen voor schuldsanering beschikbaar. Schuldsanering is bovendien niet genoeg. Het streven moet zijn de hele schuld te doen verdwijnen, zodat deze landen uit de vicieuze cirkel kunnen raken waarin ze zijn beland. Schuldsanering moet voorts gepaard gaan met politieke structuurprogramma's voor economische groei, werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling door middel van omvangrijke handelsbetrekkingen. Ik heb ondanks deze bezwaren voor het verslag gestemd.

Titley
Aangezien mijn eigen regering een voortrekkersrol speelt in het streven om de schuldenlast van de armste landen ter wereld te verminderen als een positieve manier om het nieuwe millennium te beginnen, wil ik dit verslag hier vandaag dan ook graag steunen.
In Groot-Brittannië hebben minister van Financiën Gordon Brown en Clare Short, de eerste volwaardige minister voor ons nieuw opgerichte Ministerie van Internationale Ontwikkeling, gesprekken met kerkleiders en een aantal andere mensen gevoerd over kwesties in verband met de schuldenverlichting. Ik hoop dat de talrijke collega's in deze Vergadering die invloed op hun respectieve kerken hebben, deze kerken zullen vragen bij hun nationale regeringen te lobbyen, aangezien niet iedereen het enthousiasme van ons Britten voor deze belangrijke taak deelt.
In het verslag worden de noodzaak van duurzame economische hervormingen door de arme landen en schuldenverlichting door de ontwikkelde landen terecht aan elkaar gekoppeld. Noord en zuid kunnen hier een partnerschap sluiten en samenwerken, zodat bijvoorbeeld inspanningen van verschuldigde landen ter bescherming van het milieu en ter bestrijding van de armoede hand in hand kunnen gaan met schuldenverlichting.
De vele kiezers die deze belangrijke kwestie tezamen met mij aan de orde gesteld hebben, zullen verheugd zijn dat de heer Torres Couto en het Europees Parlement zich bij de campagne voor schuldenverlichting aansluiten.

Overeenkomst inzake visserij met Letland
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0397/97) van de heer Macartney, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende de sluiting van Protocol I bij de Overeenkomst inzake de visserij tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Letland tot vaststelling van de voorwaarden inzake gemengde vennootschappen als bedoeld in de overeenkomst (COM(97)0323 - C4-0364/97-97/0177(CNS)).

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, zoals wij mensen met hun verjaardag feliciteren, wil ik het Letse volk feliciteren met hetgeen het in naam van de vrijheid in Europa verwezenlijkt heeft. Wij moeten de Letten, de Esten en de Litouwers feliciteren. Zij hebben er op hun eigen manier toe bijgedragen om de vlam van vrijheid en democratie brandende te houden in een deel van Europa dat met vele moeilijkheden kampte.
Wij dienen de overeenkomst met Letland dan ook in die geest te benaderen. Wij willen allemaal de volkeren van de Baltische republieken ertoe aanzetten in het licht van hun Europese identiteit en van de voorbereiding op het lidmaatschap van de Europese Unie te denken. Dat is bijzonder belangrijk nu de Commissie de jongste weken een aantal ietwat gemengde signalen uitgezonden heeft. De idee dat één van de drie landen deel uitmaakt van de groep van landen waarmee het eerst onderhandelingen begonnen zullen worden, en dat de twee andere moeten wachten, heeft min of meer tot consternatie in de hoofdsteden van de buurrepublieken geleid. Zij konden evenmin als ik deze redenering begrijpen.
Het is evenwel bemoedigend dat de idee van een soort "regattabenadering" het vervolgens in de Raad gehaald heeft. Wij moeten dan ook alle acties, dus ook deze visserijovereenkomst, toejuichen die tot doel hebben alle landen van Oost-Europa, van Estland over Letland en Litouwen tot Slowakije en Bulgarije enzovoort op te nemen. Wij mogen niet zeggen dat er twee categorieën van mogelijke lidstaten zijn, maar moeten alle kandidaat-lidstaten uitnodigen om de dialoog aan te gaan met ons.
De achtergrond voor dit verslag is dat in 1993 al overeenkomsten met de drie Baltische republieken gesloten waren. Deze landen hadden ook afzonderlijke overeenkomsten gesloten met Zweden en Finland, die op dat ogenblik nog geen deel uitmaakten van de Europese Unie. Wij zijn verheugd dat Zweden en Finland besloten hebben tot de Europese Unie toe te treden en dat zij nu volledig geïntegreerd zijn. Uiteraard moesten nu nieuwe onderhandelingen gevoerd worden waarbij de Europese Unie niet alleen namens de oorspronkelijke lidstaten maar ook namens Zweden en Finland, buurlanden van Letland aan de overzijde van de Baltische Zee, onderhandelde.
Hierover is naar behoren onderhandeld in 1996 en Litouwen heeft onmiddellijk een protocol aangenomen dat inmiddels van kracht geworden is. Nu is het de beurt aan Letland. De Litouwers hebben de weg gewezen en de Letten zijn de volgende in de rij. Letland heeft een vrij kleine vloot: 186 vaartuigen voor de kustvisserij bij de jongste telling en 15 diepzeevaartuigen die voornamelijk voor de kust van Mauretanië vissen. Het gaat hier dus niet om een enorme vloot en het dient beklemtoond dat in deze overeenkomst geen netto-aangroei van de Letse vloot wordt voorgesteld.
Het belangrijkste punt is dat de overeenkomst gemengde vennootschappen tussen de Europese Gemeenschap en Letland mogelijk maakt en voorziet in een bijdrage van 2, 5 miljoen ecu om het land te helpen bij de modernisering van zijn vloot. Het is misschien verrassend, maar er zij op gewezen dat de Letten hun quota in eigen wateren niet volledig hebben opgevist. Hier kan dus nog vis gevangen worden zonder schade toe te brengen aan de algehele instandhoudingsdoeleinden waaraan wij allen veel waarde hechten. De overeenkomst voorziet tevens in de oprichting van een gemengde commissie - dat is een heel positief signaal - die de omvlagging van communautaire vaartuigen, de modernisering van de Letse vloot enzovoort moet bespreken.
Ik wil twee doelstellingen beklemtonen waaraan meer belang gehecht moet worden. Allereerst dient jaarlijks een verslag aan het Europees Parlement voorgelegd te worden. Wij stellen bijzonder belang in de pretoetredingsfase in deze landen. Ten tweede moeten meer middelen uitgetrokken worden voor onderzoek. Over deze punten kan weinig betwisting bestaan en ik hoop dat de commissaris in zijn antwoord bevestigt dat dit met de opvattingen van de Commissie strookt.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Macartney, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten feliciteren met zijn uitstekende verslag, dat klaar en duidelijk uiteenzet waarover het in deze visserijovereenkomst met Letland gaat. Ik wil tevens mijn instemming betuigen met hetgeen hij hier vanmorgen over alle Baltische landen en hun gezamenlijke voortgang op de weg naar het lidmaatschap van de Europese Unie gezegd heeft.
Het is belangrijk dat wij een evenwicht vinden tussen hulp voor de modernisering van de vloot van de Baltische staten die tot de Europese Unie willen toetreden - zoals al gezegd zijn de Letse vaartuigen gemiddeld twintig jaar oud - en de vereiste de totale visbestanden in stand te houden en de totale vangstcapaciteit niet te verhogen. Het voorstel voor de omvlagging van communautaire vaartuigen, die minstens vijf jaar oud moeten zijn, kan bijdragen tot dat evenwicht, mits er zorgvuldig op toegezien wordt dat deze vaartuigen vervolgens niet opnieuw in de vloot van de Gemeenschap worden opgenomen en dat de quota gerespecteerd worden. Daarom ook moet hierover jaarlijks een verslag voorgelegd worden.
Als gemengde vennootschappen en bilaterale projecten tussen Letland en de Europese Unie ontwikkeld kunnen worden bij de modernisering en de privatisering van de ouder wordende Letse vloot, kan dit enkel positieve gevolgen hebben voor de voortgang van Letland op weg naar volwaardig EU-lidmaatschap. Wij juichen bijgevolg de Commissievoorstellen toe en hopen op een spoedige bekrachtiging van het protocol zodat, naast de al bestaande bilaterale initiatieven tussen Letland en afzonderlijke lidstaten, ook deze samenwerking op communautair niveau van start kan gaan.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, het is bijna zeven jaar geleden en het was net als nu een vrijdag. Ik hield toen mijn eerste toespraak over de visserij in de plenaire vergadering. In Duitsland zeggen wij: vrijdag is visdag. Pas op zondag komt dan het lekkere gebraad op tafel. Wat is er tot op heden veranderd? Wat de weekdag betreft, niet veel. Dat ontgoochelt mij. Ook wanneer wij de agenda van de plenaire vergaderingen voor het volgende halfjaar tot juli 1998 bekijken, verandert er inzake termijnplanning in het algemeen niets. Dat is niet in orde. Waarom niet? Kijken wij gewoon maar naar het huidige verslag. Het is toekomstgericht voor de EU na het jaar 2000. Hoe kan ik u daarvan overtuigen?
Vóór het begin van de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst en vóór de verlenging van zo'n overeenkomst moet de Commissie een evaluatie van de essentiële elementen voorleggen. Die elementen zijn de toestand van de visbestanden, de gevolgen van de overeenkomsten voor de communautaire begroting of de verdeling van de financiële inbreng van de Europese Gemeenschap en van de reders. Deze overeenkomst met Letland bijvoorbeeld gaat in zijn protocol precies in op die financiële inbreng via de oprichting van gemengde vennootschappen. Met het Verdrag van Amsterdam wordt de uitbreiding van de Europese Unie werkelijkheid. Daarbij is, naast de Baltische staten Estland en Litouwen, natuurlijk ook Letland betrokken. In het licht van het Verdrag van Amsterdam krijgen de tot nu toe geldende visserijovereenkomsten - namelijk de overeenkomsten van de EU met deze derde landen - een andere betekenis. Bij de uitbreiding gaat het, naast om het versterken van democratische principes, ook om het scheppen van concurrerende arbeidsplaatsen teneinde op middellange termijn structurele problemen weg te werken, om het aanmoedigen van kleine en middelgrote ondernemingen en om het verbeteren van het Europese leefmilieu. Dit laatste punt laat precies in het Oostzeegebied veel te wensen over.
De opgedane ervaring in het beheer van EU-gelden, het omgaan met de communautaire procedures en het oprichten van gemengde vennootschappen zal - daarvan ben ik overtuigd - Letland vooruithelpen op de weg van versnelde privatiseringen en alvast zijn inspanningen ten goede komen om zijn visserijbeheer voldoende voor te bereiden op een toekomstige toetreding. De visserijovereenkomst met Letland is als het ware een factor in de toetredingsstrategie van deze kandidaat-lidstaat. Vandaar dat de huidige Gemeenschap dit niet alleen welwillend moet bejegenen, maar uitdrukkelijk moet toejuichen. Ik hoop dat u er nu van overtuigd bent dat wij hier niet enkel op vrijdag moeten optreden.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Macartney feliciteren met zijn voorbereiding van en inleiding tot dit verslag. Natuurlijk zijn alle verslagen waarvoor hij verantwoordelijk is, uitstekend voorbereid en dit verslag vormt geen uitzondering op die regel.
De overeenkomstsluitende partijen zijn in de op 16 december ondertekende visserijovereenkomst tussen de Europese Unie en Letland overeengekomen de oprichting van gemengde vennootschappen, zoals vastgelegd in de voorwaarden van het protocol, te bevorderen. Mijns inziens zijn dergelijke vennootschappen van cruciaal belang en kunnen ondernemingen uit de Unie die een gemengde vennootschap oprichten, een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van de visserijsector in Letland. Dat is niet alleen belangrijk voor Letland maar ook, zoals in mijn eigen land, voor de perifere kustgebieden, waar geen andere bronnen van werkgelegenheid zijn.
Het protocol zal zowel voor de Unie als voor Letland belangrijke voordelen opleveren. De oprichting van gemengde vennootschappen en de financiële bijdrage van de Unie zullen Letland helpen om een aantal heel belangrijke doelstellingen te verwezenlijken: de modernisering van de vloot, de verbetering van het visserijbeheer en een toename van de aanvoer voor de visverwerkende industrie. De Europese Unie zal dan weer haar voordeel doen met de omvlagging van vaartuigen onder Letse vlag en wij zullen, belangrijker nog, toegang krijgen tot de Letse visserijzones. Dit zal, ook al is het in beperkte mate, de druk op de vloot en de bestanden verminderen, in het bijzonder wanneer we weten dat Letland zijn quota niet volledig opvist.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Macartney met zijn verslag feliciteren. Dit protocol heeft tot doel capaciteit van de Europese Unie naar Letland over te hevelen en het wil hiertoe dan ook de oprichting van gemengde vennootschappen vergemakkelijken.
Een aantal vaartuigen zal worden omgevlagd, naar verluidt mits dit niet tot een verhoging van de totale capaciteit van de Letse vloot leidt. De vraag is echter hoe dit daadwerkelijk gewaarborgd kan worden. De Letse vloot is gemiddeld twintig jaar oud terwijl communautaire vaartuigen vanaf vijf jaar kunnen worden omgevlagd. Ook als het brutoregisterton van de vloot niet toeneemt door de omvlagging van vaartuigen, zal een dergelijke vervanging van oudere door jongere schepen hoe dan ook tot een verhoging van de effectieve vangstcapaciteit van de Letse vloot leiden.
Een van de lessen die we uit mijn verslag over de controle op het gemeenschappelijk visserijbeleid konden trekken, was dat zelfs de scheepsregisters in de Europese Unie niet accuraat waren. Hoe kunnen we dan zeker zijn van de huidige capaciteit van de Letse vloot en er zeker van zijn dat deze omvlagging niet tot een verhoging van de vangstcapaciteit en meer overbevissing zal leiden?
Vergeleken bij de overeenkomsten met de ACS-landen is deze overeenkomst veel billijker, aangezien ze het betrokken land niet uitbuit en werk zal bieden aan Letten. Dit is een heel belangrijk aspect en het moet worden overgenomen in de overeenkomsten met de ACS-landen, aangezien het veel billijker is.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten gaan uit naar de heer Macartney. Het is altijd een goede zaak visserijovereenkomsten te sluiten wanneer die gebaseerd zijn op wederzijds voordeel en billijkheid. Maar wij betreuren het dat artikel 6 van het protocol met Letland afbreekt wat een goed begin had kunnen zijn in de nieuwe fase van visserijrelaties met de Baltische staten en, erger nog, een ernstig precedent voor de toekomst vormt.
Dit artikel, dat de Commissie nooit had mogen accepteren omdat het discriminerend is en duidelijk nadelig voor de communautaire belangen, houdt in dat gemengde ondernemingen alleen in Letland verblijvende bemanningen mogen aanmonsteren. Daardoor, mijnheer de Voorzitter, zullen de huidige bemanningsleden van deze schepen hun baan verliezen.
Nu er juist een top over werkgelegenheid is geweest die in het licht heeft gesteld dat werkloosheid een van de ernstigste problemen van de Unie is en het oplossen daarvan ons prioritaire doel moet zijn, valt niet te begrijpen dat de visserijautoriteiten clausules accepteren die het aantal werklozen nog doen stijgen.
Anderzijds verkeert een nieuwe verordening over de structuurfondsen in een vergevorderd stadium van voorbereiding, en die is sterk verbonden met de schepping van werkgelegenheid. Zo zou je de tegenstelling kunnen krijgen dat een ondernemer die in beginsel interesse voor een gemengde onderneming heeft, geen toegang tot communautaire middelen zou krijgen omdat, zoals in het geval van Letland, er niet alleen geen banen worden geschapen maar die banen met de gemengde ondernemingen zelfs worden vernietigd.
Dat de visserijautoriteiten deze consequenties niet alleen niet hebben voorzien, maar ze bovendien met dit soort overeenkomsten stimuleren is, mijnheer de Voorzitter, betreurenswaardig en gevaarlijk. En dat te meer omdat we het hebben over een land - Letland - dat een netto-exporteur van visserijproducten naar de Unie is en waarvan de productie rechtstreeks in concurrentie met de onze treedt.
Daarom vind ik, mijnheer de Voorzitter, dat wij voortaan dit soort clausules niet meer mogen toelaten, en wij dringen er bij de Commissie op aan deze niet meer in visserijovereenkomsten op te nemen.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Macartney lof toezwaaien voor zijn verslag, en het doet mij genoegen dat hij tevreden is over de sluiting van dit protocol.
Het is u, dames en heren, bekend dat na de uitbreiding van de Gemeenschap in 1995, de Commissie nieuwe visserijovereenkomsten met een aantal derde landen heeft gesloten. De onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad zagen de totstandbrenging van gemeenschappelijke ondernemingen en gemengde vennootschappen als een novum in de nieuwe visserijovereenkomsten.
Onderhavig voorstel bestaat uit een protocol over de oprichting van gemeenschappelijke ondernemingen met Letland ter uitvoering van de visserijovereenkomst die vorig jaar werd geratificeerd. Zodra het onderhavige protocol is goedgekeurd, zullen alle visserijovereenkomsten met de Baltische staten overeenkomstig de onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad worden aangepast.
Aldus dragen wij bij aan deze toenadering waarop de heer Macartney vanmorgen doelde toen hij sprak over de onderhandelingen voor de toetreding tot de Gemeenschap van alle landen die het lidmaatschap hebben aangevraagd, en ik kan u ook zeggen dat wij gunstig staan tegenover uw voorstel betreffende onderzoek.
Aan mevrouw Fraga Estévez zou ik willen zeggen dat, overeenkomstig het plan voor de permanente gemeenschappelijke ondernemingen, de schepen uit het register van de Gemeenschap zullen worden uitgeschreven en de vlag van een derde land gaan voeren. Derhalve zullen zij aan de wetgeving van dat land onderworpen zijn. Letland heeft uitdrukkelijk verklaard dat volgens zijn wetgeving de bemanning en de kapitein van Letse schepen Letse onderdanen moeten zijn of permanent in Letland verblijf moeten houden. Overeenkomstige bepalingen staan in het protocol dat met Litouwen is gesloten. Aangezien dat protocol door de lidstaten is aanvaard en zonder veel problemen werd geratificeerd, heeft de Commissie de onderhandelingen met Letland afgesloten in dezelfde lijn als die met Litouwen. Maar ik zou ter geruststelling van mevrouw Fraga Estévez willen zeggen dat de Commissie het vaste voornemen heeft om bij toekomstige onderhandelingen over soortgelijke protocollen alles te doen wat in haar vermogen ligt om de werkgelegenheid in de Gemeenschap zoveel mogelijk veilig te stellen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
Wij gaan over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Berggebieden en structuurfondsen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-1016/97 van de heer Ebner, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, aan de Commissie, over inachtneming van de specificiteit van de berggebieden bij de hervorming van de structuurfondsen; -B4-0008/98 van de heer Azzolini en anderen, namens de Fractie Unie voor Europa, aan de Commissie, over berggebieden; -B4-0009/98 van de heer Ephremidis, namens Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, aan de Commissie, over de grote problemen in de berggebieden van de EU; -B4-0006/98 van de heren Bontempi en Cot, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, aan de Commissie, over de bergstreken en de structuurfondsen; -B4-0007/98 van de leden Macartney en Ewing, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, aan de Commissie, over de hervorming van de structuurfondsen en de vraagstukken van de berggebieden; -B4-0010/98 van de leden Lindholm en Schroedter, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, aan de Commissie over de berggebieden en de hervorming van de structuurfondsen.
Ebner
Mijnheer de Voorzitter, wanneer men het heeft over berggebieden associeert men die normaliter met de landbouw. Dit is echter maar een deel van de problematiek waar berggebieden mee te maken hebben, want er zijn heel wat meer beleidsproblemen, zoals milieubescherming, werkgelegenheid, en dergelijke. Verder moet ook nader gepreciseerd worden dat met bergen niet alleen de Alpen worden bedoeld, zoals dikwijls wordt beweerd en ook gisteren nog is gezegd: in bijna alle landen van de Europese Unie zijn er berggebieden.
De discussie rond de hervorming van de EU-structuurfondsen na 1999 is reeds volop aan de gang. Aangezien het regionaal beleid rechtstreeks betrekking heeft op specifieke gebieden en het structuurbeleid een directe territoriale werking heeft en de regio's, in het kader van de subsidiariteit, steeds meer aan belang winnen, wordt het als terecht en noodzakelijk beschouwd, naast die inspanningen, ook verzoeken te formuleren die specifiek zijn voor bepaalde gebieden. Een hele reeks internationale en grensoverschrijdende akkoorden, overeenkomsten, convenanten - waaronder bijvoorbeeld de Alpenovereenkomst, die ook door de Europese Unie is ondertekend - heeft betrekking op de specifieke kenmerken van de alpijnse ruimte en moedigt in het bijzonder integrale maatregelen aan om die te vrijwaren en te ontwikkelen als levensruimte en als economisch, recreatie- en vooral als natuurgebied.
Om die doelstellingen te verwezenlijken, moeten ook op EU-niveau concrete acties worden ondernomen en moet de basis worden gelegd voor een geïntegreerde duurzame ontwikkelingsstrategie, waarbij de benutting van de interne dynamiek van het berggebied wordt aangemoedigd.
Het Europees Parlement heeft het laatste verslag over berggebieden in 1988, dus tien jaar geleden, aangenomen. Het tot nu toe geldende systeem waarbij de structuurfondsensteun tot de vastgestelde gebieden was beperkt, maakte het niet mogelijk bepalingen inzake een eigen doelstellingsgebied voor berggebieden op te stellen.
In Agenda 2000 heeft de Commissie ook haar plannen met betrekking tot de voornoemde hervorming voor de periode 2000-2006 bekendgemaakt. Positief hierin is dat het financiële kader verruimd is en dat er voor de vermelde periode meer geld ter beschikking staat - namelijk 75 miljard ecu - dan voor de periode 1993-1999.
Bij het toekennen van de middelen in het kader van de nieuwe doelstelling mag men echter niet uit het oog verliezen dat de globalisering van de landbouw- en levensmiddelenmarkten een bedreiging vormt voor de kleinschalige berglandbouwbedrijven - die een absoluut prioritaire ecologische functie vervullen - indien men niet in uitzonderlijke maatregelen en langlopende actieprogramma's voor de berglandbouw voorziet.
Volgens hetgeen commissaris Van den Broek ons gisteren over de alpentransit zegde, heeft de Raad van ministers van Vervoer een alpenclausule opgesteld. Men is van plan een alpenverdrag goed te keuren en het hele alpengebied tot "kwetsbare zone" uit te roepen. Volgens de commissaris heeft de Commissie dit initiatief van de Raad positief onthaald. Daardoor wordt de Commissie ook in staat gesteld toe te zien op de bescherming van het alpengebied. Zoals men ziet, ontstaat ook hier een nieuwe tendens. Alleen moet men dit plan tot het uiterste doordenken. In dat verband vraag ik u, mijnheer de commissaris, ons mee te delen hoe de Commissie, bij de volgende herziening van de structuurfondsen en de regionale fondsen in maart dit jaar, specifiek rekening denkt te houden met de berggebieden met het oog op het vrijwaren van deze economische, levens-, recreatie- en natuurruimte.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, de huidige bespreking over de hervorming van de structuurfondsen heeft hoofdzakelijk twee bedoelingen. Ten eerste wordt ernaar gestreefd die fondsen beter te laten functioneren en de Unie voor te bereiden op de grote uitdagingen die haar te wachten staan en die wij onderhand allemaal uit ons hoofd kennen: de uitbreiding, de hervorming van het GLB, het milieubeleid, de werkgelegenheid, opleiding en mobiliteit van jongeren, strijd tegen de grote kwalen van deze eeuw, zoals kanker, aids, drugs, plus het nieuwste probleemgeval: al dan niet legalisering van verdovende middelen.
Maar aangezien deze problemen in andere debatten al ter sprake komen, komt het in dit bestek meer van pas erop te wijzen dat de hervorming van de structuurfondsen van rechtstreeks belang voor de berggebieden is. Het tweede doel van de hervorming van de fondsen is namelijk dat men bij de verdeling van de kredieten meer ruimte gaat geven aan de zogeheten achtergebleven of benadeelde gebieden: daar horen de bergen zeer zeker bij, vooral die berggebieden die met een sterke achterstand kampen en waar de jongeren wegvluchten, zonder dat men daar tot op heden iets aan heeft kunnen doen.
Het laatste verslag van het Europees Parlement over berggebieden dateert van 1988. Tien jaar is wel heel veel voor zo'n delicaat onderwerp als het beleid voor berggebieden! Gezien de recente goedkeuring door de Commissie van de Alpenovereenkomst en rekening houdend met de belangrijke hervormingen van Agenda 2000, wordt het echt tijd dat men met nieuwe en frisse ideeën op de proppen komt, en dat is een taak die is weggelegd voor de Commissie. Kan de Commissie ons dus mededelen welke maatregelen zij van plan is te nemen om de Alpenovereenkomst uit te voeren, om het specifieke karakter van berggebieden te erkennen, maar vooral om een serieus pakket speciale maatregelen te nemen waarmee de hele problematiek van berggebieden naar behoren aangepakt kan worden?
Dit alles zeg ik, omdat wij allen die in de bergen wonen, met grote bezorgdheid de hervorming van de structuurfondsen in de gaten houden: van zeven fondsen zijn we teruggevallen op drie, en de twee fondsen die speciaal op de landbouw gericht waren, 5a en 5b, zijn helaas weggevallen, terwijl 5b nota bene bestemd was voor de landbouw in achtergebleven regio's en berggebieden.
Van de drie doelstellingen moet doelstelling 2 zich tegelijkertijd bezighouden met de hervorming en herstructurering op industrie-, landbouw- en stadsgebied. Van de dertien initiatieven zijn er maar drie overgebleven. LEADER blijft overeind, ondanks alle kritiek daarop. Voor wat het jaarbudget betreft, moeten van de 30 miljard ecu 2 miljard worden gerecupereerd die vroeger voor de - inmiddels afgeschafte - doelstelling 5b bestemd waren. Ik vraag dus aan commissaris Oreja om deze boodschap over te brengen aan zijn collega Fischler, opdat dus tenminste dit bedrag gereserveerd blijft voor de landbouw van de berggebieden.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, wij spreken regelmatig over de Alpen en over berggebieden in het algemeen. Men moet echter oppassen en niet denken dat in de vlakten geen enkel probleem bestaat en alles rozengeur en maneschijn is. Dat zou een misvatting zijn! Wel zijn de problemen in de berggebieden zeer acuut. Daarom zijn onmiddellijke, allesomvattende oplossingen geboden. Wij weten allen dat de berggebieden gemeenschappelijke trekken vertonen. Zij zijn weliswaar zeer uiteenlopend wat landschap en zo betreft, maar alle berggebieden zijn door het klimaat en de bodemgesteldheid met specifieke nadelen behept. Anderzijds hebben zij ook voordelen. Zij zijn regelrechte bewaarplaatsen voor het milieu en de historische en culturele tradities. De manier waarop men echter momenteel de problemen van de berggebieden aanpakt, is ontoereikend en ongecoördineerd.
Deze gebieden hebben in het geheel geen of bijna geen infrastructuur. Ik bedoel daarmee met name sociale voorzieningen, onderwijs en gezondheidszorg. Daarom trekt de bevolking daaruit weg. Daardoor treedt woestijnvorming op, hetgeen nefaste gevolgen heeft voor het milieu en meer in het algemeen voor de historische en culturele tradities, waar, zoals ik reeds zei, de berggebieden waarlijk bewaarplaatsen voor zijn. De wortel van deze tradities wordt vernietigd. Derhalve willen wij de Commissie vragen of zij bij de hervorming van de structuurfondsen rekening zal houden met deze acute problemen en behoeften van de berggebieden. Verder zou ik willen weten of men van plan is maatregelen te treffen met het oog op de toepassing van Agenda 2000. De berggebieden zullen daar een negatieve weerslag van ondervinden. U weet immers dat met de uitbreiding naar het oosten de berggebieden talrijker zullen worden. Ik spreek uit ervaring in mijn eigen land. In Griekenland hebben wij zeer weinig laagvlakten en veel berg- en heuvelgebieden. Derhalve zou ik graag van de commissaris de verzekering willen dat bij de hervorming van de structuurfondsen voorzien zal worden in steun aan deze gebieden.

Cot
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn collega Bontempi - die mij gevraagd heeft hem te verontschuldigen, want hij is vandaag op het Iberisch schiereiland voor kwesties die onrechtstreeks met de problemen van de berggebieden te maken hebben - en ikzelf hebben, evenals de overige collega's, vastgesteld dat dit Parlement al een tiental jaren geen algemeen debat aan het bergbeleid heeft gewijd.
Er zijn wel andere instellingen die zich hiermee hebben beziggehouden, met name het Comité van de regio's in 1995, maar wij stellen grote veranderingen vast in het berglandschap, en ook in het meer algemene kader rond deze kwestie. De wijziging van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de nieuwe wijzigingen die te voorzien zijn in het kader van Agenda 2000, de Alpenovereenkomst en het "transito" -protocol, in verband met het debat van gisteren over het transitovervoer door de Alpen, en tenslotte de belangrijke hervorming van de structuurfondsen, het hoofdthema van het debat van vandaag. Dit is inderdaad een hoofdthema, want de problemen van de berggebieden overstijgen de dimensie van het berggebied, ze raken een breder vlak en spelen dan ook een rol in alle communautaire beleidslijnen.
Allereerst in het gemeenschappelijk landbouwbeleid, want zonder berglandbouw kunnen wij ons gemeenschappelijk erfgoed niet in stand houden. Het moet onderhouden worden. Wij moeten voorkomen dat onze berggebieden braak liggen, dat zij door lawines en aardverschuivingen afslijten. De landbouwers in de bergstreken moeten dan ook verzekerd zijn van een redelijk inkomen.
De Franse diensten voor het sociaal-economisch plan hebben onlangs, op initiatief van de heer Bazin, een studie over de gevolgen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid voor het inkomen van landbouwers verricht, waarin bepaalde problemen aan het licht worden gebracht. In de studie wordt vastgesteld dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid over het algemeen een gunstig effect heeft op alle landbouwgebieden, maar de grote winnaars op dit vlak zijn de landbouwbedrijven die gelegen zijn in achtergestelde gebieden zonder berglandschap. Op de tweede plaats komen de bedrijven in de laagvlakte. Daarentegen wordt vastgesteld dat bedrijven in bergstreken hier ver bij achterblijven en dat het gemiddelde inkomen in deze bedrijven ver onder het nationale gemiddelde ligt, en dat wil dus zeggen dat de "berghandicap" niet voldoende gecompenseerd wordt. Een lichte wijziging van de steunmechanismen zou hier ongetwijfeld een einde aan kunnen maken en zou bovendien een gunstig effect hebben op de werkgelegenheid in de landbouw. Ik zou de Commissie de desbetreffende adviezen graag doorgeven.
De tweede kwestie die ik aan de orde wil stellen betreft de bevordering van het kwaliteitsbeleid. Het is duidelijk dat in de bergstreken de nadruk gelegd moet worden op de kwaliteit van de producten, want het is onmogelijk om te concurreren met de melkfabrieken in het laagland. Deze opmerking geldt voor onze kazen, maar ook voor onze honing, ham, en zelfs voor de kunstnijverheid. Dit beleid is in Frankrijk aangemoedigd door de "berg" -wet van 1985, die een officiële "bergstreek" -vermelding heeft ingevoerd. Het Hof van Luxemburg heeft deze oorsprongsbenaming in het Pistre-arrest van 7 mei 1997 in strijd verklaard met het Verdrag en, overigens terecht, gesteld dat niet-Franse producten hierdoor benadeeld worden.
Er moet dan ook een andere manier worden gevonden om kwaliteitsproducties te stimuleren op Europees niveau, waarom eigenlijk geen "Europese bergstreek" -vermelding? De landbouwers in mijn land hebben dit al voorgesteld. Ik hoop dat de Commissie deze optie onderzoekt.
De structuurfondsen moeten ten doel hebben de natuurlijke nadelen te compenseren. Een specifieke "berggebied" doelstelling is vandaag de dag uitgesloten; dat zou in tegenspraak zijn met de gedachte achter de structuurfondsen. Maar uit hoofde van doelstelling 2 zou er wel een bevestiging kunnen komen van de specifieke identiteit van de berggebieden en zou er beter ingespeeld kunnen worden op het fysieke nadeel, en zou niet alleen het criterium van het inkomen een rol mogen spelen, want bepaalde economische activiteiten kunnen een nefast gevolg hebben voor het behoud van het milieu of voor de instandhouding van de berglandbouw. Neem bijvoorbeeld het wegtransport of bepaalde vormen van intensief toerisme. Met inachtneming van de bepalingen van het Verdrag, namelijk die inzake mededinging, moeten de voorwaarden voor de steunverlening worden versoepeld.
Tot slot nog een opmerking over de grensoverschrijdende programma's. Deze zijn van belang voor verscheidene bergmassieven - beslist niet voor het hele Europese gebergte - en in het bijzonder voor de Alpen en de Pyreneeën. De Commissie heeft besloten deze programma's te ontwikkelen en er meer middelen voor vrij te maken. Dat verheugt mij en ik hoop dat deze programma's volledig rekening zullen houden met de specifieke kenmerken van het berggebied, want onze bergstreken zijn het gemeenschappelijk erfgoed van alle inwoners van Europa. Het is een zeer kwetsbaar erfgoed. Het moet beschermd worden en dat wil zeggen dat de mannen en vrouwen die het onderhouden aangemoedigd moeten worden in het kader van een echt uitgesproken beleid voor de plattelandsontwikkeling. Dat is onze wens en wij hopen dat de hervorming van de structuurfondsen een dergelijk beleid tot stand kan brengen.

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst zeggen hoezeer ik de initiatieven toejuich van de collega's die zich bij ons aangesloten hebben om deze kwestie, die natuurlijk van heel groot belang is, aan de orde te stellen. Ook de keuze van het tijdstip is heel belangrijk, aangezien we geconfronteerd worden met een herziening van de hele idee van de structuur- en regionale fondsen.
Een van de problemen die we kennen is de definitie. Ik wil in dit verband eenvoudigweg een zin citeren uit de vraag die ik tezamen met mevrouw Ewing heb ingediend: " Wat is precies een berg?" . Dit kan misschien een gemakkelijke vraag lijken voor een geoloog, maar de economische kenmerken van bergen hangen zowel van de breedteligging als van de hoogte af. Ik zou zeggen dat de boomgrens het sleutelcriterium is. Bomen duiden aan tot op welke hoogte planten kunnen groeien in de bergen. Ik wil er bij de Commissie op aandringen dat zij hiermee rekening houdt wanneer zij dit voorstel bekijkt.
De gegevens met betrekking tot berggebieden vormen een tweede definitieprobleem. De nadelen waarmee bewoners van berggebieden kampen, kunnen gezien het dunbevolkte karakter van deze gebieden inderdaad heel gemakkelijk verloren gaan als men veel ruimere gebieden definieert. Ik weet dat de Commissie heel wat moeilijkheden ondervindt bij de afbakening van gebieden. Ik raad af dat men de nadelen van deze berggebieden verloren zou laten gaan door ze in een veel groter gebied op te nemen, omdat dat administratief gezien gemakkelijker is. Tegen deze tendens zal in de gehele Unie een felle strijd geleverd moeten worden.
Ik hoop dat de Commissie de hele kwestie pragmatisch benadert en niet alleen rekening houdt met een aantal macro-economische indicatoren maar alvast ook met het klimaat. Sommigen zullen dit misschien een onredelijke eis vinden maar wij beschikken over een bemoedigend precedent: Zweden en Finland hebben tijdens de toetredingsonderhandelingen heel terecht gesteld dat wat we nu doelstelling 6 noemen, erkend moest worden en dat de klimatologische nadelen van het noorden van deze landen het voorwerp moesten uitmaken van een speciale doelstelling. Deze doelstelling zal nu worden samengevoegd met doelstelling 1.
Dit is allemaal goed en wel, maar het gaat niet ver genoeg. Wij moeten ervoor pleiten dat hetzelfde principe in de gehele Unie geldt zodat mensen die een deel van het jaar of zelfs het hele jaar door met een heel koud klimaat kampen, in aanmerking komen voor een soortgelijke behandeling. De Schotse Hooglanden zouden hier ongetwijfeld in aanmerking voor komen. Bergbeklimmers gaan daar oefenen voor ze naar de Himalaya trekken en deze bergen worden dan ook als heel bar en als een echte uitdaging beschouwd. Ook andere delen van Europa die door collega's uit Frankrijk, Italië en Zuid-Tirol vermeld werden, komen in aanmerking. Dit alles betekent dat een nieuwe benadering van het streven om de nadelen van bepaalde gebieden te compenseren, nodig is en dat streven vormt duidelijk de kern van de hele idee van het regionale en structuurbeleid.
Ik beveel deze initiatieven aan de Vergadering aan. Ik hoop dat de Commissie hiermee rekening houdt en ons een positief antwoord geeft.

Lindholm
Mevrouw de Voorzitter, het is zeer positief dat het Parlement aandacht besteedt aan de speciale situatie en de problemen van de berggebieden in de EU. Daar zijn er immers ettelijke van, onder andere de hier genoemde Zuid-Europese berggebieden in Griekenland, Spanje en Italië. Ook in Midden- en Noord-Europa zijn er berggebieden. En bovendien krijgen we daar vermoedelijk nog berggebieden in de nieuwe lidstaten bij.
Precies zoals de heer Macartney zei, is het belangrijk te beseffen dat de problemen niet overal dezelfde zijn. Volgens mij is het zeer belangrijk dat wij definiëren wat wij onder berggebieden verstaan. Vooral de kwestie van het klimaat is belangrijk. Als Zweed loop ik natuurlijk speciaal warm voor de problemen in de Scandinavische gebieden, die vandaag de dag onder doelstelling 6 vallen. Kortom, wat verstaan wij onder berggebieden? Ik geloof dat men moet beginnen met dat in een definitie vast te leggen.
De berggebieden zijn de omvangrijkste ecologische erfenis in Europa, maar die erfenis is zeer kwetsbaar en het unieke biologische karakter ervan kan gemakkelijk voor lange tijd worden verstoord, misschien wel voor altijd. Het zijn ook in veel opzichten de grootste Europese drinkwaterreservoirs, en wij weten allemaal dat wij daar heel voorzichtig mee moeten zijn. Een grote bedreiging op nogal wat plaatsen is het massatoerisme, dat het milieu en de natuur kapotmaakt en belast. Dan is er de aanleg van zowel grote als kleine transportverbindingen: wegen, snelwegen, tunnels, waarover we het hier gehad hebben, en vooral ook de transeuropese netwerken in hun geheel. De verontreiniging van zowel lucht als water neemt toe. De problematiek van de dunbevolkte gebieden leidt ertoe dat mensen wegtrekken, de kleine landbouw- en bosbouwgebieden gaan eraan, en de specifieke cultuur en de culturele erfenis die op veel plaatsen te vinden zijn, worden vernietigd. Daarbij denk ik speciaal aan de enige minderheidsbevolking in de EU, namelijk de Lappen in het noorden van Scandinavië. Daar heeft men een samenspel van natuur en mens weten te bereiken.
Wij Groenen staan ondanks alles niet positief tegenover het scheppen van speciale programma's of doelstellingszones voor de berggebieden. Er dreigt duidelijk inflatie te ontstaan van verschillende doelstellingsgebieden, zoals eilanden, watergebieden, berggebieden, steden enzovoort. Wij geloven niet in dit model.
Het toekomstige regionale beleid moet echter op een andere manier rekening houden met bepaalde gebieden dan nu gebeurt, namelijk vanuit een totaalvisie en niet alleen vanuit afzonderlijke gezichtspunten. Dat geldt ook voor de onderhavige berggebieden. Wij willen dat men nagaat of men deze gebieden kan steunen, wanneer men een ecologische en aan het milieu aangepaste levensstijl en productie ontwikkelt. Misschien kan men er eens over nadenken of men bepaalde gebieden kan aanmerken als een speciaal milieugebied, waar mensen op een bepaalde manier werken en leven, en kan men daarvoor ook meer steun geven via de structuurfondsen. Misschien is het mogelijk Natura 2000 verder te ontwikkelen en uit te breiden. Er is van alles te bedenken, maar onze vraag luidt: wat wil de Commissie?

Oreja Aguirre
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, deze vraag stelt de Commissie in de gelegenheid haar standpunt over de hervorming van de structuurfondsen toe te lichten, en meer in het bijzonder over de manier waarop zij met de specifieke kenmerken van de berggebieden rekening zal gehouden.
In het kader van de bezinning over de bijstelling van het landbouwbeleid en het structuurbeleid welke in Agenda 2000 is opgenomen, hebben de aan de Commissie gerichte vragen in wezen betrekking op de mogelijkheid om voor bergstreken specifieke maatregelen uit te werken, bijvoorbeeld via het creëren van een doelstelling met de benaming "berggebied" , die dan zou komen bij de andere structurele doelstellingen.
Op dit punt wijst de Commissie erop dat bij de aanpassing aan de plaatselijke behoeften rekening moet worden gehouden met de noodzaak het structuurbeleid niet al te ingewikkeld te maken en een betere concentratie van de structuurfondsen te bereiken. Met het in Agenda 2000 voorgestelde systeem is het ons inziens mogelijk de noodzakelijke vereenvoudiging in overeenstemming te brengen met een betere inachtneming van de specifieke problemen van de bergstreken, en wel om de volgende twee redenen.
In de eerste plaats omdat de herziening van het beleid inzake plattelandsontwikkeling moet leiden tot een aanzienlijke decentralisatie van het steunbeleid - waarnaar de heer Macartney in zijn betoog heeft verwezen - en tot een betere integratie van de diverse bestaande instrumenten, waardoor via de toepassing van geïntegreerde regionale programma's een meer op de specifieke behoeften van de diverse regio's van de Europese Unie toegesneden aanpassing mogelijk zal zijn. De bergstreken moeten daarbij in samenhang met en op grond van hun concrete behoeften in het bijzonder profijt trekken.
In de tweede plaats zal het, door de aan de ecologische landbouwmaatregelen uit de voorstellen van Agenda 2000 bestede aandacht, tevens mogelijk zijn een optimaal gebruik te maken van de specifieke kenmerken van de bergstreken. De bevordering van het behoud en de opwaardering van het milieu, die in de lijn liggen van de maatschappelijke bewustwording van de bedreigingen van het milieu, en die in de berggebieden een uniek toepassingsgebied vinden, kunnen in twee richtingen worden uitgebouwd: enerzijds via een versterking van de regeling van de compenserende uitkeringen die kan worden omgezet in een elementair steuninstrument voor extensieve landbouwpraktijken die het milieu respecteren; en anderzijds - en hiermee probeer ik in te gaan op de bezorgdheid die de heer Cot daarnet uitte - via de bevordering van ecologische landbouwmaatregelen die op enkele concrete doelstellingen zijn toegespitst - ik denk bijvoorbeeld onder meer aan het behoud van de bergveeteelt - welke een grotere financiële steun zullen kunnen krijgen en, in voorkomend geval, hogere cofinancieringspercentages.
Met betrekking tot dit laatste punt moet ik erop wijzen dat andere uit milieuoogpunt kwetsbare zones, zoals bijvoorbeeld de wetlands, eveneens een hogere steun zullen kunnen krijgen.
Naast deze algemene vraag zijn er aan de Commissie twee meer specifieke vragen gesteld met betrekking tot de bergstreken: de eerste betreft de Alpenovereenkomst en de maatregelen welke de Commissie denkt te nemen om deze toe te passen; de tweede vraag gaat over de toekomstige criteria voor de indeling van de berggebieden, en meer specifiek de hoogte.
Inzake de Alpenovereenkomst wijs ik erop dat de Europese Gemeenschap weliswaar enkele protocollen daarvan heeft geratificeerd en ondertekend - waaronder dat betreffende de berglandbouw - maar dat, voordat men een aanvang kan maken met de ratificatie daarvan, die protocollen eerst in de diverse talen moeten zijn geharmoniseerd. En in die situatie bestaat de houding van de Commissie vooralsnog uit de actieve deelneming in de werkzaamheden van het Permanent Comité van de Alpenovereenkomst en de coördinatie van het observatieen informatiesysteem voor de Alpen.
Wat tenslotte de indelingscriteria van de bergstreken betreft, wil de Commissie liever wachten totdat de grondbeginselen van de hervorming van de structuurfondsen scherpere contouren hebben gekregen, alvorens zich over meer specifieke vraagstukken van deze aard uit te spreken.

Bösch
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de vragen en toelichtingen van de verschillende fracties toonden reeds aan dat men de bergen heel ruim kan bekijken. Ze strekken zich uit van Scandinavië tot Griekenland en ik ga ervan uit dat de eerste vraagsteller eerder op de Alpen doelde. Aangezien ook ik een alpenbewoner ben, concentreer ik mij ietwat meer op dat gebied.
Ik wil er echter tegelijk op wijzen - en ik ben het hierover volmondig eens met de vorige spreker, mevrouw Lindholm - dat wij er ons voor moeten hoeden, net nu wij, ook met instemming van dit Huis, bezig zijn op basis van Agenda 2000 het structuurbeleid van de Unie sterker te concentreren, hier opnieuw in de breedte te werken.
Ik meen dat wij bij de stelling moeten blijven dat de welstand van deze regio's uiteindelijk de essentiële factor is voor het structuurbeleid en de desbetreffende steun en gelukkig behoren de alpenlanden niet meteen tot de armste in deze Unie. Daarom zal in het kader van soortgelijke debatten uiteindelijk de vraag rijzen: wie moet dat betalen? Waar moet het geld vandaan komen: moeten wij het ergens elders van afnemen of moeten wij voor extra geld zorgen en wie moet daarvoor zorgen?
Wat wij hoe dan ook nodig hebben - en wij konden dit deze week gelukkig reeds herhaaldelijk horen - is een duidelijk alpenbeleid van de Unie. Inzake de alpentransit hoort men steeds hetzelfde liedje en krijgt men het gevoel dat voor sommige politici de Alpen slechts een soort kunstmatige hindernis zijn. In dat verband wil ik een collega van de Groenen citeren, die gisteren ook aan het woord is gekomen, namelijk collega Kreissl-Dörfler. Hij zei onder andere aan het adres van Nederland, ik citeer: " Als de Alpen verwoest zijn, moet u inderdaad geen dammen meer bouwen tegen de vloedgolven van de zee, maar wel tegen het water van de Rijn en dan kunt u het hele jaar door watersnood melden" .
Ik geloof dat dit voorbeeld aantoont hoezeer de dingen met elkaar verweven zijn en hoezeer het principe van de vrije markt binnen de Unie soms in aanvaring komt met bestaansgronden die uiteindelijk essentieel zijn voor dit hele continent. Ik meen dat het door collega Ebner aangesneden debat aanleiding moet zijn om zich over dergelijke principes diepgaander te bezinnen, ook in het kader van de toekomstige beleidsopties van de Unie. Wij mogen de tegenstelling economie-ecologie niet in stand houden maar wij moeten inzien dat het ene niet zonder het andere kan!

De Voorzitter
Ik geloof dat de buitenwereld nauwelijks beseft dat wij in het Europees Parlement zoveel werk hebben, dat wij niet eens de nationale feestdag kunnen vieren. Bovendien zijn ook onze jarige parlementsleden zeer actief. De volgende spreker is een van onze drie jarigen vandaag. Ik geef dan ook graag het woord aan de heer Bernard-Reymond voor de fractie van de Europese Volkspartij.

Bernard-Reymond
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het Europese project is een beschavingsproject. Dat betekent dat Europa, als het dan al het spel mee wil spelen en de uitdaging van de mondialisering aangaan, daarom nog niet aanvaardt dat het marktmechanisme, onder invloed van een zuiver en hard liberalisme, tot een uniforme wereld leidt die uitsluitend bepaald wordt door de wetten van de mededinging.
Het liberalisme ontzuilt onze economieën, stimuleert innovaties, sleept nieuwe landen in de groei mee, en is een krachtige motor voor vooruitgang. Wij weten echter ook welke onevenwichten op sociaal vlak en op territoriaal vlak hierdoor kunnen ontstaan. En om die reden tracht ieder volk dit stelsel zodanig te corrigeren dat het zo goed mogelijk overeenkomt met de cultuur van het land. Binnen deze gedachte moet het Europese sociale beleid opnieuw gestalte krijgen, evenals het beleid inzake ruimtelijke ordening waaronder de berggebieden vallen.
De berggebieden vormen een specifieke en nogal kwetsbare regio en de beste manier om deze regio te onderhouden is de ontwikkeling van een bloeiende landbouw. Het is een regio waarin evenwicht tussen de diverse factoren van essentieel belang is. Het gaat om de ontsluiting van dit gebied. Ik deins er niet voor terug ook vandaag de dag dat woord nog te gebruiken, ook al bestaat het gevaar dat men mij ouderwets vindt. Ontsluiting door middel van wegen en zelfs door snelwegen in de gebieden waar deze momenteel nog ontbreken. Ten tweede natuurlijk ook door spoorwegen en door telecommunicatiediensten. Bevordering van de kwaliteit van de landbouw, toerisme en milieubescherming, zijn enkele van de begrippen die gebundeld moeten worden in de Europese grensoverschrijdende programma's voor de bergstreken.
Daarvoor is het onontbeerlijk dat de specifieke kenmerken van de berggebieden worden erkend, op conceptueel, wettelijk en financieel vlak. Het gaat er niet om van de Europese ruimte een lappendeken van gebieden met een bijzondere status te maken. Het gaat er niet om de berggebieden te isoleren door bescherming of voorrechten. Het gaat er gewoonweg om de berggebieden hulp te bieden bij het vernieuwen en bij het investeren ten gunste van een duurzame ontwikkeling en deze gebieden in staat te stellen volledig deel te nemen aan de opbouw van een evenwichtige Europese samenleving van uitstekende kwaliteit.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb met grote aandacht geluisterd naar uw antwoord op de gemeenschappelijke mondelinge vraag over de berggebieden. Staat u mij echter toe te zeggen dat uw antwoord wel erg algemeen was. U hebt niet geantwoord op de specifieke vragen van de heer Santini en van de collega's uit de andere fracties. Ik deel hetgeen de collega's zeiden volledig en zou daar nog een vraag aan willen vastknopen. Deze betreft twee problemen die zich hoogstwaarschijnlijk in de toekomst in met name de berggebieden zullen voordoen: ten eerste de eventuele gevolgen van de liberalisering van de posterijen en ten tweede de gevolgen van de liberalisering van de spoorwegen. Heeft de Commissie nagedacht hoe zij deze problemen het hoofd kan bieden?
U weet dat het Europees Parlement verslagen hierover heeft opgesteld. Daarin hebben wij voorstellen gedaan. Niet alle daarvan zijn door de Commissie overgenomen en ik spreek dan met name over de voorstellen betreffende de posterijen. Nogmaals, heeft u hier nog eens over nagedacht en hoe denkt u hieraan gevolg te kunnen geven?

Fassa
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de mondelinge vragen van de collega's over de berggebieden en met name over de Alpen leveren een aantal hot items op. Er zijn voornamelijk twee redenen aan te wijzen voor deze levendige belangstelling. In de eerste plaats gaat het om berggebieden, dus gebieden die sedert enige tijd erkenning beginnen te krijgen voor hun specifieke geomorfologie, met alle positieve gevolgen van dien voor de milieubescherming en economische ontwikkeling; twee beleidsterreinen overigens die - zoals voorheen al is gezegd - niet haaks op elkaar staan maar elkaar juist aanvullen.
Berggebieden moeten niet als geïsoleerde eenheden gezien worden, omdat ze ook voor de omliggende regio's van fundamenteel belang zijn. En daarmee kom ik dan bij de tweede reden waarom berggebieden zo belangrijk zijn, en nu voelen een paar leden van ons zich nader aangesproken: het belang van berggebieden is voornamelijk te danken aan de specifieke aard van de Alpen, die in feite nog specifieker dan andere berggebieden van de Unie zijn. In tegenstelling tot die andere gebieden zijn de Alpen nooit een barrière geweest, maar hebben ze altijd als een echt kruispunt gefungeerd, als een verkeersknooppunt voor volkeren, economieën en beschavingen. De Alpen vormen zelfs de bakermat van bepaalde bijzondere beschavingsvormen die maar al te vaak vergeten worden, zoals de Walser-cultuur of de cultuur van de heilige bergen.
Met het oog hierop verdient de Alpenregio een bijzondere status onder de berggebieden, hetgeen onder andere via de structuurfondsen erkend moet worden. Bij de toekenning van die bijzondere status moet niet alleen rekening worden gehouden met economische aspecten, maar ook met culturele feiten. Frappant is dat je het in het geval van de Alpen vaak niet hebt over mensen die tot een bepaalde staat behoren, want de Alpen hebben een bij uitstek transnationaal karakter en zijn dus een ideaal voorbeeld van wat wij het Europa van de regio's, het Europa van de volkeren, noemen.
Ik zou heel graag vernemen welk standpunt de Commissie terzake inneemt.

Souchet
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het verheugt mij ten zeerste dat wij in de plenaire vergadering dit debat voeren dat in het kader past van de toekomstige hervorming van het structuurbeleid en van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, want ik vind het bijzonder belangrijk dat wij er in dit halfrond gezamenlijk over kunnen nadenken hoe de Europese Unie, naast de lidstaten afzonderlijk, door middel van een voluntaristisch beleid kan bijdragen tot het behoud van uit milieuoogpunt kwetsbare landbouwgebieden.
Als er alleen rekening gehouden wordt met de druk van de wereldmarkt, is het nauwelijks te begrijpen hoe een verantwoordelijke landbouw zich kan handhaven in gebieden met specifieke beperkingen, die juist kenmerkend zijn voor deze regio's en te maken hebben met de bodemgesteldheid, het klimaat, de zeer kwetsbare ecosystemen, de kwetsbare waterhuishouding, de afstand en de geringe toegankelijkheid. Het voorkomen van de verwoestijning en de geleidelijke ontvolking van deze gebieden door de instandhouding van duurzame landbouwactiviteiten die een toereikend inkomen opleveren en door het steunen van een niet-agressief toerisme, is dat niet de tweeledige doelstelling die een specifiek beleid voor deze regio's zou moeten nastreven om op een positieve manier een evenwicht te bieden voor de problemen die de ontwikkeling van dergelijke gebieden met zich meebrengt?
In plaats van de bepalingen van het beleid ten gunste van de berggebieden aan de kaak te stellen, zouden we bij de toekomstige hervormingen deze juist als basis moeten nemen en ze moeten verfijnen en aanvullen. Op die manier zou het stadium van gerichte en experimentele acties voorbijgestreefd kunnen worden en zou er in het kader van de nieuwe doelstelling 2 een echt duurzaam instrument ingevoerd kunnen worden. Door het duurzame karakter ervan zouden jongeren ertoe aangespoord kunnen worden hun activiteiten in deze gebieden te ontwikkelen.
Ik ben dan ook zeer blij dat commissaris Oreja verklaard heeft dat wetlands ook uit milieuoogpunt kwetsbare landbouwgebieden zijn waarvoor onze Vergadering bijzonder veel interesse aan de dag legt, en dat deze gebieden ook net als de berggebieden meer specifieke steun moeten krijgen in het kader van de hervorming van het structuurbeleid.

Cabezón Alonso
Mevrouw de Voorzitter, de bergstreken van de Europese Unie - dat is uit het debat al duidelijk naar voren gekomen - hebben soortgelijke kenmerken, en tevens kenmerken die verwant zijn aan die van de bergstreken en -gebieden van de landen die binnenkort toetreden.
Die zones zijn veelal met het platteland verweven, soms ook met een zekere ontwikkeling van de toeristische sector, zij zijn weinig bevolkt en de bevolking woont verspreid, zij hebben doelstellingen voor en problemen met hun ontwikkeling die hen beletten een aanvaardbaar niveau van middelen, infrastructuur en diensten voor de bevolking te realiseren. Tegelijk zijn het gebieden die door hun natuur of door de mogelijkheden van hun erfgoed en hun natuur, geweldig aantrekkelijk zijn.
Er zijn communautaire maatregelen geweest in verband met andere Europese regio's met gemeenschappelijke kenmerken, de ultraperifere of aan zee grenzende gebieden, maar voor de bergstreken zijn er in het verleden vrijwel geen concrete maatregelen geweest, en als die er al waren ging het om zeer incidentele gevallen die verband hielden met een of ander aspect van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Nu wij binnenkort het debat gaan voeren over de komende hervorming van de structuurfondsen, is de vraag die wij vandaag bespreken relevant, en wij hebben reeds gehoord hoe de Commissie hierover heeft nagedacht. En het zou juist heel nuttig zijn dat de Commissie een mededeling voorlegt over mogelijke innoverende experimenten, welke de structuurfondsen de laatste jaren in die berggebieden van de verschillende landen van de Unie hebben gedaan. Aldus zou men kunnen vaststellen of er bij de werking van de structuurfondsen in die zones een toegevoegde waarde is geweest,
Bij de hervorming van de structuurfondsen moet men letten op de specifieke eigenschappen van die regio's, hoe men het moet aanpakken om de omgeving te behouden, te beschermen en te ontwikkelen, daarbij gebruik makend van hun endogene ontwikkeling. Daarbij moet juist heel erg gelet worden op de kwetsbaarheid van deze natuurlijke omgeving wanneer die geconfronteerd wordt met elementen die daaraan vreemd zijn en het gebied en zijn natuurlijke omgeving kunnen schaden.
Dezelfde bezorgdheid moet niet alleen bij de structuurfondsen voorzitten, maar ook bij de bezinning over en in de voorstellen tot hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Streken met omvangrijke berggebieden - ik woon er in een, waar kustgebieden en uitgesproken bergstreken aan elkaar grenzen - vormen een belangrijk stuk realiteit van deze Europese Unie. Daarom moet de toekomstige regelgeving voor de structuurfondsen in de richting gaan welke de commissaris heeft aangegeven, of nog verder gaan, waarbij dan op positieve en integrale manier moet worden nagedacht over de vraag hoe in het kader van een stringent regionaal beleid om te gaan met dit gemeenschappelijk erfgoed, een en ander met als doel vooruitgang te maken met de samenhang tussen onze regio's en onze volkeren.

Imaz San Miguel
Mevrouw de Voorzitter, het is zo dat wij nu op het punt staan het nieuwe communautaire beleid inzake regionale ontwikkeling in het kader van Agenda 2000 uit te stippelen, en daarom is het nu het moment om dat thema te bespreken en om voorstellen uit te tekenen opdat die specificiteit van de bergstreken onderdeel wordt van het communautaire beleid inzake regionale ontwikkeling.
Het gaat om gebieden met een ontvolkingsprobleem, in enkele gevallen een gebrek aan economische alternatieven en met een behoefte aan ontwikkeling, die bovendien in evenwicht met de natuurlijke omgeving moet zijn opdat de ontwikkeling ook in de toekomst evenwichtig kan blijven.
Inderdaad was er tot nu toe geen eigen doelstelling voor deze zones. De commissaris zei dat men het regionaal beleid van de Gemeenschap niet al te ingewikkeld moet maken, maar het zou binnen die eenvoud interessant zijn die gebieden een impuls te geven zoals de Commissie - en daar ben ik zeker van - dat in haar nieuwe voorstellen zal doen. Daar moeten integrale maatregelen in zijn opgenomen die specifiek zijn voor de ontwikkeling van die streken als levenskrachtige oorden, welke maatregelen gericht moeten zijn op hun economische ontwikkeling, de uitbouw van recreatiegelegenheid en de ontwikkeling van natuurrecreatie.
Daar komt nog bij dat vele van die gebieden grensoverschrijdend zijn, want de bergketens hebben de staten afgegrensd, maar aan weerszijden daarvan zijn samenlevingen, natuurgebieden en dorpen blijven bestaan; in die zin zou het eveneens interessant zijn meer werk te maken van die grensoverschrijdende experimenten in de bergstreken.
Momenteel bestaan er tal van proefprojecten welke de Europese Commissie kan gebruiken om die ervaring mee te nemen in haar voorstellen en om ze als model te gebruiken. Ik doel hier op gevallen van samenwerking in het gebied van de Pyreneeën. Ik ben er zeker van dat de commissaris - die niet alleen Bask is maar ook een goed kenner van zijn land - ze kent. Er zijn inderdaad modellen in de bergen van Alava, in de valleien van de Pyreneeën, van Navarra of in het Franse Baskenland enzovoorts, die als voorbeeld kunnen worden genomen voor het genereren van economische activiteiten die het natuurlijk milieu volledig sparen. In die zin wil ik de commissaris speciaal prijzen voor wat hij zopas opmerkte over het ook gaan stimuleren van de bergveeteelt, omdat zulks niet alleen economische activiteiten genereert, maar ook meehelpt het natuurlijk milieu en bepaalde oorden van cultureel belang in stand te houden.

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, dit debat gaat over regionaal beleid en een Europa met gelijke kansen. Dat zijn vraagstukken die te maken hebben met solidariteit. Iedereen moet een goed leven kunnen leiden in ons Europa. Zoals door verschillende sprekers is gezegd, zijn er ook gebieden waar zeer speciale omstandigheden heersen. In mijn geval gaat dat om Zweden, Finland en Noord-Europa, 2000-2500 kilometer noordelijker dan hier. Het gaat om in hoge mate gevoelige gebieden, zeer grote natuurgebieden met een enorme biologische verscheidenheid. Daarom moeten alle discussies over steun worden gevoerd op basis van de eigen lokale en regionale omstandigheden, omdat grootschalige steun en exploitatie die niet in het bewuste gebied passen, heel makkelijk meer kwaad dan goed doen. Dat geldt natuurlijk ook voor alle andere berggebieden.
Ik zal verdergaan met kort te beschrijven hoe het er in mijn geboortestreek uitziet. Wat ons speciaal aan het hart gaat, is natuurlijk de steun uit hoofde van doelstelling 6, die met de wijziging van de structuurfondsen verdwijnt. Wat gebeurt er met de doelstelling-6-steun voor Zweden en Finland, wanneer deze doelstelingsgebieden als zodanig worden afgeschaft en onder doelstelling 1 komen te vallen?
Dit is een zeer speciaal geval. Wij hebben deze steunmogelijkheden via het doelstelling-6-gebied gekregen in verband met de onderhandelingen over het EU-lidmaatschap, vooral omdat het klimaat er zeer streng is - op dit moment vriest het 30-40 graden in Noord-Zweden. Het is heel moeilijk voor degene die er nooit is geweest, zich een gebied voor te stellen dat er ongeveer zo uitziet: de afstand tot het dichtstbijzijnde dorp kan wel 100 kilometer zijn; als regel is de bevolkingsdichtheid 1-3 personen per vierkante kilometer; mensen leven van allerlei baantjes tegelijk, landbouw en bosbouw op heel kleine schaal, zonder veel verdiensten; er wonen Zweden, Finnen en Lappen; men leeft dichtbij de natuur en van de natuur; het voortbestaan hangt ervan of de natuurlijke hulpbronnen voldoende te bieden hebben; en in veel van deze gebieden is sprake van ernstige ontvolking en stagnatie.
Helaas heeft het landbouwbeleid van de EU zich wat veel op de grote landbouwbedrijven geconcentreerd - dat geldt zowel voor heel Europa als voor Zuid-Zweden -, terwijl de kleine boeren in Noord-Zweden geweldig grote problemen hebben.
Ik heb een vraag, waarop ik zeer graag antwoord van de Commissie zou hebben, als de commissaris nu althans luistert. Mijn vraag luidt: wat heeft de Commissie voor voorstellen voor het doelstelling-6-gebied, als er na afloop van de oude periode in 1999 en het begin van de nieuwe periode nieuwe criteria moeten worden vastgesteld? Er is mij veel aan gelegen, hierop een antwoord te krijgen.

Habsburg-Lothringen
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer tevreden dat wij vandaag over de specifieke kenmerken van de berggebieden debatteren. Uiteindelijk vormen die gebieden de gevoeligste zone in het plattelandsdomein. Daarom ook moeten wij ze blijven steunen, willen wij ze als multifunctioneel geheel vrijwaren. Daarom ook moet de uitzonderlijke betekenis van het platteland duidelijk in Agenda 2000 verankerd zijn. Concreet is het volgende nodig: een systeem van compenserende toelagen voor achtergestelde gebieden, een betere bescherming van handelsmerk en herkomstvermelding voor typische producten uit die gebieden en meer steun voor de bosbouw.
Een ander punt dat ongetwijfeld steun verdient, is de efficiëntere aanwending van hernieuwbare energie. Wij mogen in dat verband niet vergeten dat elke vorm van braaklegging van landbouwgronden de faillietverklaring van ons systeem betekent. Een landbouwbedrijf wordt niet opgezet als een industrieel bedrijf en het moet in de eerste plaats op langere termijn worden beschouwd. Daarom precies moeten die landbouwgronden in het debat over hernieuwbare energie betrokken worden.
Behalve hogere vergoedingen voor inspanningen in het vlak van grondbeheer en ecologie moeten natuurlijk ook permanente natuurlijke nadelen gecompenseerd worden om de exploitatie van de berggebieden veilig te stellen. Dat komt heel zeker ook het toerisme ten goede. Oostenrijk is het land van de Europese Unie met het hoogste percentage inwoners met een landbouwbedrijf als bijverdienste. De meesten onder hen zijn in de toerismesector bedrijvig. In beide beroepen zorgen zij ervoor dat de aantrekkingskracht en de productiviteit van de berggebieden behouden blijven en dat de aanhoudende plattelandsvlucht en derhalve ook de ontvolking van de berggebieden afgeremd worden. Dit bewijst ook de grote maatschappelijke betekenis en de multifunctionaliteit van de landbouw.
In Oostenrijk valt bijna 70 %, namelijk 2.323.000 ha, van de landbouwgronden in de categorie van achtergestelde gebieden van de Europese Unie. Het EU-gemiddelde bedraagt 56 %. Dat betekent concreet dat in Oostenrijk 150.000 bedrijven in een achtergesteld gebied liggen. Met het oog op de uitbreiding van onze Gemeenschap naar het oosten zou men het best het richtsnoer voor de landbouw voortzetten. Alleen zo kan men waarborgen dat de uitbreiding niet ten koste gaat van de plaatselijke landbouwers, maar dat iedereen zijn bijdrage levert tot het grote Europese eenmakingsproject.

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de heer Ebner danken dat hij deze vraag ter sprake heeft gebracht en ten tweede wil ik een kanttekening maken. Het is duidelijk dat vergaderingen op vrijdag zin hebben: men spreekt er over serieuzere zaken en men is minder demagogisch. Bovendien is er op die dag een beduidend grotere consensus dan op de andere dagen tussen de partijen!
Ik wil aanknopen bij wat de heer Macartney gezegd heeft. Hij heeft een zeer belangrijk punt vermeld, namelijk dat men bij de afbakening van de regio's niet uitsluitend bureaucratische criteria mag hanteren, dat men dus niet enkel moet kijken of een gebied hoog of laag gelegen is. Men moet er ook rekening mee houden dat klimaat en sociale factoren een rol spelen.
Ten tweede wil ik hier ook benadrukken dat - en dat is van alle kanten gezegd geweest - niet slechts de landbouw op zich een beslissende rol speelt. Enkel de sociale functie van de landbouw heeft daadwerkelijk belang voor de toekomst. Dat betekent speciaal voor ons in de berggebieden - men weet dit doorgaans niet, maar bij ons, in Oberbayern, zijn er heel wat bergstreken - dat ten eerste de kleine boeren tegen elke prijs moeten blijven bestaan, want zonder die mensen bestaan er geen bergen meer. Dan gaat alles teloor zoals dat bijvoorbeeld op veel plaatsen in Amerika het geval is. Ten tweede moeten wij bij de vastlegging van het vervoerbeleid ook steeds opnieuw de ecologische aspecten in aanmerking nemen. Als wij immers zien welke verwoestingen sommige wegen, bijvoorbeeld in Zuid-Tirol, hebben aangericht, als wij weten hoe gevaarlijk sommige projecten voor ons zijn, dan moet men zeggen dat het ecologische standpunt uiterst veel aandacht moet krijgen. Alleen op die manier kunnen wij immers het hart van Europa in stand houden!

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, Oostenrijk is beroemd om zijn wondermooie Alpen en ook om zijn nieuw aangelegde nationale parken. Desondanks zijn deze gebieden aan enorme structurele veranderingen onderhevig. Enerzijds spannen wij ons in om de tradities, de schoonheid van het land, de natuurlijkheid en de oorspronkelijkheid in ere te houden en anderzijds denken wij ook heel diep na over de toekomst, over de veiligstelling ervan en over de kansen die ze ons zal bieden. Ik denk dat wij ook in dit domein het onderzoek een belangrijkere plaats moeten geven. Wij moeten nagaan welke producten en diensten toekomst bieden, wij moeten aan marktonderzoek doen om te zien welke bezoekers wij in die streek kunnen aantrekken, wat de troeven van die streek zijn, welke diensten men er kan aanbieden en welke producten uit die streek kunnen worden uitgevoerd.
Een tweede en wellicht nog belangrijker punt is de opleiding en de bijscholing in die gebieden. Wij moeten nagaan welke opleidings- en bijscholingsstructuur wij er kunnen aanbieden.

Oreja Aguirre
Mevrouw de Voorzitter, enkele woordjes maar. In de eerste plaats om aan de leden te zeggen dat ik nota heb genomen van uw opmerkingen van vanmorgen. In mijn spreekbeurt halverwege de vergadering heb ik op enkele daarvan kunnen ingaan, en in elk geval zal ik ze alle doorgeven aan het college van commissarissen, en heel in het bijzonder aan commissaris Fischler die voor landbouw bevoegd is.
De heer Kaklamanis had het over een paar andere zaken dan er in de vraag stonden, we hebben het hier immers over de structuurfondsen en de landbouw, en hij had het over de liberalisatie van de posterijen en over de spoorwegen. Dat zijn twee onderwerpen die onze aandacht genieten, waar het Parlement eveneens vragen over gesteld heeft, en de Commissie is zich bewust van deze problemen en zal te zijner tijd die vragen op passende wijze beantwoorden.
Inzake de Alpengebieden wil ik twee punten voorop stellen: enerzijds al hetgeen betrekking heeft op de verhoging van de compenserende uitkeringen voor de probleemgebieden, en anderzijds de grotere steun voor de bergveeteelt in het kader van de ecologische landbouwmaatregelen.
Ik wil de heer Lindqvist geruststellen, want ook al heb ik maar één van de hoofdtelefoons op, ik hoor hem, en trouwens met een naam als Oreja, dat oor betekent, kan ik eigenlijk niet anders doen dan luisteren. Het is maar dat u begrijpt dat ik alle sprekers aandachtig beluister en in het bijzonder u, mijnheer Lindqvist, toen u het had over de problematiek van de noordse gebieden, en u de tegenstelling tussen de Alpengebieden en de noordse regio belichtte. U heeft een zeer concreet onderwerp aan de orde gesteld waarop ik nu geen antwoord kan geven - maar ik heb u wel degelijk beluisterd - namelijk de criteria voor de indeling van de berggebieden, en die zijn nog niet vastgelegd. Maar dat gaan we doen.
Het is u bekend, mijnheer Lindqvist, dat we momenteel de hervorming van de structuurfondsen bespreken. De heer Imaz noemde bijvoorbeeld het denkbeeld van de vereenvoudiging - hij heeft een en ander gezegd waar ik bijzonder gevoelig voor ben - bepaalde bergen van het gebied, de gemeenschappelijke regio, het gemeenschappelijke vaderland dat wij in het Baskische kader hebben - en hij weet dat ik al die bergen heb doorkruist, mijn hele leven lang heb ik ze beklommen, en ik ben echt heel gevoelig voor de argumenten die hij aanvoerde.
En in die zin wil ik hem zeggen dat er wel degelijk bij de Commissie denkbeelden bestaan om de structuurfondsen te vereenvoudigen, maar dat wil nog niet zeggen dat die stroomlijning niet valt te rijmen met een betere inachtneming van de specifieke problemen van de bergstreken.
Daar heeft dr. von Habsburg een specifieke verwijzing naar gedaan en die wil ik er ook bij betrekken. Wij zullen aan deze onderwerpen bijzondere aandacht schenken, en ze daartoe voorleggen aan de heer Fischler en aan de andere bevoegde commissarissen voor de punten die hen aangaan.
Ik geloof dat het heel nuttig is - dr. von Habsburg heeft het even geleden ook reeds gezegd - dat er ook op vrijdag belangrijke zaken kunnen worden besproken.
Dames en heren parlementariërs, ten zeerste bedankt.

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, ik wil hier een vrij verontrustende kwestie aan de orde stellen, want ik heb zopas vernomen dat Schotland en ook Wales een zetel zullen verliezen in het Comité van de regio's, net nu we het over het probleem van de marginale gebieden in Europa hebben. Ik vind dit erg zorgwekkend en wil hiertegen protest aantekenen in dit Parlement. Ik wil commissaris Oreja - ik weet dat hij veel belangstelling heeft voor deze aangelegenheden - ook vragen of hij het niet met mij eens is dat dit de stem van Schotland en Wales zal verzwakken, net nu de toekomstige ontwikkeling van Agenda 2000 en al die andere cruciale kwestie aan de orde zijn?

De Voorzitter
Wat de zetel van Schotland betreft, is aan de lidstaten meegedeeld hoeveel personen zij naar het Comité van de regio's mogen afvaardigen. De nationale staten moeten beslissen hoe de samenstelling van die afvaardiging eruitziet.
Mijnheer Oreja, wil u daar toch nog op ingaan?

Oreja Aguirre
Mevrouw de Voorzitter, ik kan mij alleen maar aansluiten bij hetgeen u net zei - en nu spreek ik als commissaris belast met institutionele aangelegenheden - de beslissing daarover ligt bij elk van de lidstaten. Zo wordt het Comité van de regio's samengesteld. Zelf ben ik in de Intergouvernementele Conferentie altijd een groot voorstander van het Comité van de regio's geweest. Ik vind dat het een zeer belangrijke functie vervult. Het lijkt mij van groot belang dat een zo belangrijke regio als Schotland een voldoende sterke vertegenwoordiging in het Comité heeft. Maar dat is een beslissing die bij de lidstaten ligt. Die maken uit wie in dat Comité zitting hebben.

Imaz San Miguel
Mevrouw de Voorzitter, ik weet dat de heer Oreja het Comité van de regio's, zijn samenstelling en de versterking van die instelling steeds heeft verdedigd, en ik ben hem daarvoor erkentelijk. Ik weet ook dat dit onderwerp tot de bevoegdheid van de lidstaten behoort. Ik wil enkel maar zeggen dat het passend zou zijn dat wij vanuit dit Parlement er, met het oog op de toekomst, naartoe zouden werken dat dit Comité van de regio's meer ruimte krijgt - met alle respect voor alle Europese regio's en alle Europese gebieden - voor de participatie en de aanwezigheid van die regio's welke wetgevende vergaderingen bezitten en daarmede beschikken over een van autonome democratische kracht. Voorts ben ik er zeker van - omdat ik ervan overtuigd ben dat de heer Oreja, de voor deze sector verantwoordelijke commissaris, deze zienswijze zal verdedigen - dat wij in de toekomst aanzienlijke vooruitgang zullen boeken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 11.29 uur gesloten)

