Onderwijs aan migrantenkinderen (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is een korte presentatie van het verslag van Hannu Takkula, namens de Commissie cultuur en onderwijs, over het onderwijs aan migrantenkinderen.
Hannu Takkula
Mijnheer de Voorzitter, het is de morele verplichting van de Europese Unie om iedereen - ook migrantenkinderen - het recht op goed onderwijs te waarborgen. Elk kind moet recht hebben op onderwijs dat in ieder geval op het basisniveau gratis en verplicht is. Kinderen moeten algemeen onderwijs kunnen genieten dat hun gelijke kansen biedt bij de ontwikkeling van hun vermogens, van hun individuele beoordelingsvermogen en hun morele en sociale verantwoordelijkheidsgevoel, zodat zij kunnen opgroeien tot evenwichtige en verantwoordelijke leden van de maatschappij.
Degenen die verantwoordelijk zijn voor het onderwijs aan en het toezicht op kinderen moeten zich principieel laten leiden door wat het beste is voor het kind. Dit begint natuurlijk thuis en bij de ouders, maar de school en de samenleving moeten ook een ondersteunende rol spelen bij de opvoeding van kinderen en er voor zorgen dat de leerlingen hun persoonlijkheid beter kunnen ontwikkelen.
Ik maak mij zorgen over de onderzoeken naar migrantenkinderen die de laatste tijd zijn gepubliceerd. Daarin staat dat het voor hen op sommige plaatsen zeer moeilijk is om naar school te gaan en dat op sommige plaatsen is geprobeerd scholen op te richten voor alleen migrantenkinderen. Dit heeft natuurlijk tot gevolg gehad dat de gezinnen hun kinderen van de buurtschool haalden om ze niet op dezelfde school als de migrantenkinderen te laten zitten. Dit is een betreurenswaardige situatie die heeft geleid tot lage onderwijsniveaus en zwakke schoolprestaties onder migrantenkinderen. Een ander gevolg is dat het verloop onder het onderwijzend personeel zeer groot is op scholen met veel migrantenkinderen.
Dit is niet de ontwikkeling waarop wij hadden gehoopt. Wij moeten dan ook omstandigheden creëren die migrantenkinderen de mogelijkheid bieden om zich optimaal in de samenleving te integreren. Wij moeten er ook voor zorgen dat scholen toereikende middelen hebben, waarmee ik zowel kwantitatieve middelen met betrekking tot onderwijzend personeel als financiële middelen bedoel, en wij moeten de opleiding en bijscholing van onderwijzers verder ontwikkelen. Om op een geïntegreerde en duurzame manier voor migrantenkinderen te kunnen zorgen, hebben wij een alomvattende aanpak nodig. Wij hebben ook specifieke investeringen en aanvullende middelen nodig voor de opleiding van onderwijzers en voor het hele onderwijssysteem.
Ofschoon ik weet dat dit een kwestie is die onder de bevoegdheid van de lidstaten valt, moeten wij als Europees Parlement en Europese Unie wel, door middel van een transparante coördinatie, de lidstaten ertoe aansporen te handelen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat wij allemaal willen dat migrantenkinderen goed onderwijs krijgen en in de samenleving kunnen integreren. Op die manier kunnen wij de betreurenswaardige tendens richting sociale uitsluiting die wij vandaag de dag bij veel migrantenkinderen zien, voorkomen. Het is een feit dat sociale uitsluiting vaak leidt tot werkloosheid en zelfs criminaliteit en veel andere ongewenste gevolgen heeft.
Het is vanuit het oogpunt van het vrij verkeer van werknemers binnen de Europese Unie ook zorgelijk als iemand die in een lidstaat van de Europese Unie woont niet naar een ander land wil verhuizen of niet in het buitenland wil werken, omdat het daar onmogelijk is adequaat en goed onderwijs en hoogwaardige opleidingen voor de kinderen te verkrijgen. Daarom moeten wij hier onze aandacht op richten en waarborgen dat er voor elk kind en elke jongere hoogwaardig onderwijs is in elke lidstaat van de Europese Unie.
Kinderen en jongeren zijn onze toekomst, ons waardevolste bezit. Hun naam is "Vandaag” en niet "Morgen” en daarom hoop ik dat wij in de Europese Unie het gemeenschappelijke beginsel zullen koesteren dat elk kind recht heeft op een veilige toekomst met integratie en goed onderwijs.
Günter Verheugen
vice-voorzitter van de Commissie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik sta achter dit initiatiefverslag, en ik zou allereerst ook namens mijn collega Ján Figel' de rapporteur, de heer Takkula, en de Commissie cultuur voor hun werk willen danken.
De Europese Commissie is net als u, geachte afgevaardigde, van mening dat het onderwijsstelsel in de meeste lidstaten door het groeiende aantal migrantenkinderen met grote uitdagingen wordt geconfronteerd.
Onderwijs is het sleutelprobleem in het integratieproces. Het verwerven van bekwaamheden is onontbeerlijk voor een goede toekomst voor onze burgers in een kennissamenleving, in een samenleving die al sterker gebaseerd is op concurrentie. Het is echter even belangrijk dat de school als sociaal experiment de grondslag legt voor wederzijds begrip en kennis over andermans gewoontes. Dat is van essentieel belang voor een betere samenleving.
Op dit moment zijn er in Europa echter grote problemen op school met migrantenkinderen. Ze worden vaak met een dubbele uitdaging geconfronteerd: enerzijds spreken ze de taal van het gastland niet goed genoeg en, anderzijds hebben ze een lage socio-economische status. Veel migrantenkinderen presteren op school slechter dan autochtone kinderen, gemiddeld verlaten ze de school vroeger en ze stromen minder vaak door naar het hoger onderwijs.
Daarom wijst de rapporteur er terecht op hoe belangrijk het is om voldoende aandacht te besteden aan het leren van de taal van het gastland, maar tegelijkertijd zeker ook de moedertaal en de eigen cultuur van het migrantenkind te bevorderen. Ook de participatie in het kleuteronderwijs is belangrijk voor een goede en vroegtijdige integratie in het onderwijsstelsel, en voor het compenseren van een economische en taalkundige achterstand. Onderwijzers moeten in ieder geval over de kwalificaties beschikken die in een multiculturele omgeving nodig zijn. In dat verband zou ook de mobiliteit een essentieel onderdeel van de opleiding en bijscholing van leraren moeten zijn.
Ik ben heel blij dat er zo'n grote meerderheid bestaat voor deze standpunten. Ik denk dat we het er ook wel over eens zijn dat het er nu op aan komt de daad bij het woord te voegen en de kansen van migrantenkinderen in het onderwijs daadwerkelijk te verbeteren. Daarom willen we de lidstaten steunen bij hun beleid voor kwalitatief hoogstaand onderwijs voor iedereen, en tegelijkertijd alles doen om de socio-economische segregatie van scholieren te verhinderen. We willen de lidstaten steunen in hun pogingen om de scholen in staat te stellen de veelvuldige uitdagingen het hoofd te bieden, zodat de multiculturele samenleving en de meertaligheid voor deze scholen geen probleem meer zijn maar juist een troef.
Wat er wordt onderwezen, en hoe het onderwijs wordt georganiseerd, is natuurlijk een zuiver nationale bevoegdheid, en de Commissie is ook niet van plan zich daarmee op welke manier dan ook te bemoeien. Ik moet echter wel zeggen dat een geslaagde integratie van migrantenkinderen een zaak voor heel Europa is. We kunnen veel van elkaar leren, en moeten dat ook doen. We zijn ervan overtuigd dat uw verslag een belangrijk instrument is om aan te tonen wat er werkelijk in de praktijk kan worden gedaan om de lidstaten in dit verband te ondersteunen.
De Voorzitter
Dit punt is afgehandeld.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Nicodim Bulzesc  
schriftelijk. - (EN) De thema's onderwijs en migratie houden nauw met elkaar verband, omdat zowel de migratie binnen als de emigratie naar de Europese Unie de laatste jaren aanzienlijk is toegenomen. In dit verband is er een aantal kwesties die we in de toekomst beter in de gaten moeten houden.
Ook ik ben van mening dat Richtlijn 77/486/EG is verouderd. Ik herinner eraan dat deze richtlijn stamt uit 1977 en de Europese Unie sindsdien voortdurend is veranderd. Om een voorbeeld te geven: mijn land, Roemenië, heeft zich meer dan twintig jaar na deze datum bij de EU aangesloten en deze richtlijn biedt geen oplossing voor onze problemen. De migratiegerelateerde problemen zijn de laatste jaren dramatisch toegenomen. Ik ben daarom net als de heer Takkula van mening dat deze richtlijn moet worden gewijzigd. Ik zou zelfs nog een stap verder willen gaan en willen voorstellen om voor het onderwijs aan migrantenkinderen een geheel nieuwe richtlijn te formuleren.
Corina Creţu  
De toenemende migratie in de EU, ook binnen haar grenzen, heeft vanuit cultureel, economisch en sociaal oogpunt een aantal belangrijke gevolgen. In dit verband is het van essentieel belang om migranten gelijke kansen te garanderen en meer aandacht te besteden aan de discriminatie van migranten. Wat dit betreft spreekt de situatie van de Roma, wier problemen een bijzonder geval zijn met heel specifieke moeilijkheden, voor zich.
Ik wil tevens de aandacht vestigen op de gevolgen voor de mobiliteit van werknemers die voortvloeien uit de moeilijkheden die kinderen van migrerende werknemers ondervinden bij de integratie in het buitenlandse onderwijssysteem.
Met de bevordering van een zo spoedig mogelijke integratie van de kinderen kan derhalve in belangrijke mate worden voorkomen dat migranten in getto's terechtkomen, vooral daar is vastgesteld dat het opleidingsniveau en de sociale en economische situatie van migrantenkinderen achterblijven bij die van de rest. Daarom moet op dit gebied voor nieuwe impulsen worden gezorgd. Hoe beter de voorwaarden voor een snelle integratie in het buitenlandse onderwijssysteem, des te meer kansen deze kinderen geboden worden op succes in hun opleiding en op de arbeidsmarkt.
Het leren van de taal van het gastland en de assimilatie in de lokale gemeenschap betekenen aan de andere kant echter niet dat zij hun eigen cultureel erfgoed moeten opgeven.
Gabriela Creţu  
Een van de fundamentele beginselen van de Europese Unie is vrij verkeer. Daardoor worden de burgers in staat gesteld naar een ander land te reizen en daar te werken en te studeren. Het is belangrijk dat we de sociale integratie van interne migranten als verantwoordelijkheid van de gehele samenleving beschouwen. Onderwijs aan migrantenkinderen is een stap in deze richting.
Het onderwijs aan migrantenkinderen moet worden bekeken vanuit de vraag hoe het dagelijks functioneren van de Europese samenleving als cultureel verrijkende omgeving kan worden verbeterd. Met het oog hierop moet naar mijn mening een samenwerking worden opgebouwd tussen het gastland en het land van herkomst, waarbij het land van herkomst zich actief moet inzetten voor het behoud van zijn taal en cultuur.
Wij zijn ervoor de moedertaal van immigranten als tweede vreemde taal in te voeren in het onderwijsprogramma van het gastland wanneer daar grote immigrantengemeenschappen leven. Door leerkrachten uit de betreffende gemeenschappen aan te werven kunnen we ervoor zorgen dat deze kinderen in contact komen met de cultuur van hun herkomstland en de met immigratie opgedane ervaringen worden gedeeld.
Ioan Lucian Hămbăşan  
Het Groenboek van de Commissie doet een aantal vragen rijzen over een van de grote problemen waarmee de lidstaten zich tegenwoordig geconfronteerd zien: het onderwijs aan migrantenkinderen. Roma en hun kinderen wonen in groten getale in andere lidstaten en het is belangrijk dat zij hun identiteit kunnen behouden en de kans krijgen zowel de taal van het land waar zij leven als ook hun moedertaal te leren. We moeten tolerantie en wederzijds begrip bevorderen en gezamenlijk oplossingen vinden om ervoor te zorgen dat migrantenkinderen onderwijs in hun moedertaal kunnen volgen. Deze kinderen moeten dezelfde rechten krijgen als andere. Het is bekend dat hun precaire economische situatie isolatie, voortijdig schoolverlaten en geweld tot gevolg kan hebben. Juist daarom moeten we de lidstaten helpen om oplossingen te vinden. Kinderen zijn het kostbaarste goed dat we hebben. Zij zijn de toekomst van onze samenleving, ongeacht hun achtergrond.
