Duurzame ontwikkeling
De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag (A5-0151/2002) van de heer Papayannakis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - Tien jaar na Rio: voorbereiding op de wereldtop over duurzame ontwikkeling in 2002 (COM(2001) 53 - C5-0342/2001 - 2001/2142(COS));
het verslag (A5-0142/2002) van de heer Lannoye, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's - Naar een wereldwijd partnerschap voor duurzame ontwikkeling (COM(2002) 82- C5-0173/2002 - 2002/2074(COS)).

Papayannakis (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavig thema houdt verband met de duurzame ontwikkeling en de politieke boodschap die het Parlement - het Parlement als dusdanig en via de Europese Unie - wil geven aan de Conferentie van Johannesburg die de komende maand augustus, 10 jaar na Rio, zal worden gehouden.
De verleiding is groot om een ellenlange lijst te geven van vraagstukken en onderwerpen die verband houden met de duurzame ontwikkeling en de toekomst daarvan. In het verslag en de resolutie van de Milieucommissie staat echter al een dergelijke lijst en daarom zal ik daar van afzien. Ik wil voornamelijk iets zeggen over de opzet van onze politieke boodschap.
Laten wij eerst eens kijken naar de balans. Wel, collega's, 10 jaar na Rio is de balans allesbehalve positief. Dat staat buiten kijf. Op het gebied van het milieu hadden wij, met uitzondering van Kyoto, geen enkele vooruitgang. Integendeel, er was zelfs achteruitgang, ook wat de meer algemene situatie in de wereld betreft. De armoede is niet verminderd maar eerder toegenomen. Wij weten echter heel goed dat met een bevolking beneden de armoedegrens het absoluut geen zin heeft te spreken over de bescherming van de hulpbronnen, over hernieuwbare energiebronnen, enzovoort. De balans is negatief maar niemand heeft zelfkritiek geoefend, mijnheer de Voorzitter, en ik weet niet of die zelfkritiek in Johannesburg te horen zal zijn. Zelfkritiek kan hier echter geen kwaad want daarmee zou licht kunnen worden geworpen op hetgeen in de toekomst moet gebeuren. De toekomst ziet er namelijk niet zo rooskleurig uit. De wereldbevolking neemt razendsnel toe, en uit alle statistieken blijkt dat door de mondialisering van de economie de druk op de hulpbronnen zal toenemen en meer in het algemeen de milieuproblemen en de problemen in verband met de sociale samenhang zich zullen verscherpen.
Wat moeten wij hieraan doen? Wat moeten wij in Johannesburg bespreken? Ik denk wel dat eenieder het met mij eens is, mijnheer de Voorzitter, dat ongeacht onze definitie van duurzame ontwikkeling daarin in ieder geval sprake moet zijn van ontwikkeling, sociale samenhang en milieubescherming. De lijst van vraagstukken is wat dat betreft glashelder en mijns inziens bestaat daarover geen enkel meningsverschil. Er is sprake van verandering van de productie- en consumptiemodellen, van uitroeiing van de armoede, van integratie van het milieu in alle beleidsvormen, van landbouw, visserij, industrie, energie, toerisme, water en lucht, maar er is geen sprake van doelstellingen, tijdschema's, indicatoren voor het meten van de vooruitgang, instrumenten, kapitaal, overdracht van hulpbronnen en controle op het gebruik van de hulpbronnen. Daar zullen zich dus de grote problemen voordoen, mijnheer de Voorzitter.
In het verslag en de resolutie staan talrijke voorstellen voor zowel de vermindering van de armoede, de hernieuwbare energiebronnen als talloze andere vraagstukken. Daarvoor zijn echter financiële middelen, instellingen, voorschriften en een goed beheer op zowel lokaal, nationaal als mondiaal vlak nodig. Dat beheer, mijnheer de Voorzitter, is echter het grote probleem voor de toekomst. Daarvoor zijn namelijk hervormingen nodig van heel het internationale bestel van organisaties, van de organisaties die na Bretton Woods ontstonden en van de meer recente organisaties, zoals de Wereldhandelsorganisatie waarvan de regels soms indruisen tegen de noodzaak van milieubescherming. Er zijn hervormingen nodig om de arme bevolking toegang te verschaffen tot betere productiemogelijkheden. Er zijn landbouwhervormingen nodig om de boeren toegang te geven tot water, energie en alle andere zaken van elementair belang. Pas dan zullen deze mensen ook betrokken kunnen worden bij een moderne milieubescherming. En natuurlijk moet ook het gedrag van de landen veranderen. Zoals wij weten gaan de Verenigde Staten elke verplichting uit de weg en onttrekken zij zich aan de reeds aangegane verbintenissen. De rol die de Europese Unie speelt is een groot vraagteken. Dat kan de Europese Unie lang blijven doen, maar niet voor altijd. De Unie dient echter eerst haar eigen straatje schoon te vegen, het beleid ter bescherming van het milieu en de sociale samenhang te versterken, de internationale organisaties waarbinnen zij invloed heeft, voorstellen te doen voor afspraken en te laten zien dat zij een betrouwbare partner is op het wereldtoneel en in de betrekkingen met de derde wereld. Dan is er misschien hoop dat de situatie na Johannesburg zal verbeteren en wij na 10 jaar niet meer gedwongen zullen zijn vast te stellen dat in 30 jaar tijd niets is veranderd.

Lannoye (Verts/ALE)
In Rio heeft de internationale gemeenschap zich in 1992 gebogen over het idee van duurzame ontwikkeling. Het behoeft geen betoog dat het debat over milieu en ontwikkeling zich in positieve zin heeft gewijzigd. Er zijn plechtige beloften gedaan en verdragen ondertekend die evenwel nog niet geratificeerd zijn. We moeten desalniettemin constateren dat de toestand van het milieu de afgelopen tien jaar niet is verbeterd, maar zelfs is verslechterd. In de arme landen en ontwikkelingslanden is zelfs helemaal geen sprake van enige verbetering. De ongelijkheid is alleen maar toegenomen. Momenteel zijn meer dan 800 miljoen mensen ondervoed en hebben een miljard mensen geen toegang tot drinkwater. Deze constatering is ontegenzeggelijk moeilijk te accepteren.
Over enkele maanden gaat de Top van Johannesburg van start. Tijdens deze Top zal niet alleen de balans worden opgemaakt. Het zal ook een moment van waarheid zijn. Deze Top mag niet een soort ecologische hoogmis worden waarin alle punten van Rio worden herhaald. Het heeft ook geen zin om in Johannesburg alleen maar te klagen over alles wat er mis gaat. Er moet gesproken worden over een ambitieus programma voor veranderingen voor de komende tien jaar. Dat is de boodschap die ik u namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking wil overbrengen.
Wij willen dat de strijd tegen de armoede en de honger prioriteit krijgt en dat de natuurlijke hulpbronnen op een rechtvaardige en duurzame manier worden gebruikt. De boodschap die wij aan de plenaire vergadering van dit Parlement, de Commissie en de Raad willen overbrengen heeft betrekking op een vijftal aspecten. Het eerste aspect betreft de armoedebestrijding en de bevordering van de sociale ontwikkeling. Op dit gebied hebben wij een groot aantal concrete voorstellen.
In de tweede plaats dient het globaliseringsproces in goede banen te worden geleid. Wij willen hiermee zeggen dat de duurzame ontwikkeling in dit proces centraal moet komen te staan. De handelsovereenkomsten, de regels voor de internationale handel en die voor investeringen moeten worden onderworpen aan de criteria van de duurzame ontwikkeling in plaats van andersom.
In de derde plaats dienen de natuurlijke hulpbronnen op een duurzame manier te worden beheerd en beschermd. Dit houdt in dat er nieuwe technologieën moeten worden ontwikkeld. Wat de energievoorziening betreft denk ik hierbij met name aan de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Op dit gebied hebben wij geloofwaardige en ambitieuze voorstellen gedaan.
In de vierde plaats heeft de Commissie in het eerste gepubliceerde document van afgelopen jaar aangegeven dat de wijze van productie en consumptie moet worden veranderd. Dat betekent in de praktijk dat er een aantal soms moeilijke beslissingen moeten worden genomen. Ik denk hierbij met name aan de volgende communautaire beleidsvormen: het GLB, het GVB en het handelsbeleid. Wij zullen deze beleidsvormen moeten herzien om te voorkomen dat ze de doelstellingen van duurzame ontwikkeling doorkruisen. Met deze herziening zullen wij op internationaal niveau veel geloofwaardiger overkomen als we eerst de hand in eigen boezem steken alvorens we tijdens de bijeenkomst in Johannesburg zeggen wat er op internationaal niveau moet gebeuren.
In de vijfde plaats, tot slot, moeten wij er voor zorgen dat er op alle niveaus sprake is van goed beheer. Het begrip 'goed beheer? wordt vaak als paternalistisch gezien. We moeten ervoor zorgen dat er op alle besluitvormingsniveaus, met name binnen de internationale instellingen, van goed beheer sprake is. Op die manier wordt onze discussie ook geloofwaardiger. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan het IMF, de Wereldbank en de WTO. Deze instellingen hebben dringend behoefte aan een facelift in die zin dat er sprake moet zijn van een minimum aan democratische beginselen, politieke controle en controle door de burger.
Dit is de kern van de boodschap van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Wij willen dat de plenaire vergadering deze boodschap overneemt en onder de aandacht van de Commissie brengt. Ik richt mij hierbij tot commissaris Nielson, want de komende weken vindt er in Bali een belangrijke bijeenkomst plaats. Dit is de laatste bijeenkomst ter voorbereiding op de Top van Johannesburg. Op dit moment bestaat er nog geen reden tot optimisme. Er ontbreekt namelijk nog een daadwerkelijk ambitieus document dat als basis voor het debat kan dienen. Ik hoop dus dat onze bijdrage de Europese instellingen een belangrijke stimulans zal bieden voor deze voorbereidende bijeenkomst, voor zover daar nog tijd voor is. In ieder geval hoop ik dat er niet wordt gedaan alsof dit probleem kan worden opgelost door het beheer van de kwesties op het gebied van de duurzame ontwikkeling toe te vertrouwen aan partnerschappen met de particuliere sector. Deze optie kan wel bijdragen aan een oplossing, in die zin dat ze een aanvulling vormt op de toezeggingen van de landen en de internationale instellingen, maar mag niet in de plaats van deze toezeggingen komen. Mijnheer de Voorzitter, dit is de boodschap die ik wilde overbrengen.

Lucas (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, namens de commissie neem ik met voldoening kennis van beide verslagen en ik zou de rapporteurs willen bedanken voor hun uitstekende werk. Het is duidelijk dat de EU een leidende rol zou moeten spelen in Johannesburg. Onze eigen verdragen nopen ons hiertoe, en daarnaast is het iets wat de Europese burger van ons verwacht. Er is dan ook voor de Raad en de Commissie alle reden om naar het standpunt van het Parlement te luisteren en dienovereenkomstig te handelen, want het is duidelijk dat het Parlement ambitieuze en doeltreffende maatregelen voorstaat. Daarom zou men zowel in de Raad Ontwikkeling als op de Topconferentie in Sevilla moeten aandringen op een gepaste herziening van de mededeling van de Commissie, teneinde bestaande hiaten aan de orde te stellen, tijdschema's voor de tenuitvoerlegging toe te voegen en actieplannen voor iedere maatregel te ontwikkelen. Wij komen er niet door passief toe te kijken hoe de ontwikkelingen zich voltrekken. Op die manier lopen wij het risico het eerste levende wezen te zijn dat domweg toekijkt hoe het aan het uitsterven is zonder een poging te doen zich aan dit lot te ontworstelen. We hebben behoefte aan duidelijke actieplannen die tot de verbeelding spreken, en wel nú!
De Commissie heeft terecht geconstateerd dat er sprake is van een 'hiaat in het wereldbestuur', waarbij bestaande institutionele mechanismen de wereldhandelsdynamiek onvoldoende in goede banen kunnen leiden. De maatregelen die door de Commissie zijn voorgesteld om dit hiaat op te vullen schieten echter jammerlijk tekort. Vrijhandel en investeringen worden door de Commissie buitensporig benadrukt als de motoren van ontwikkeling. De Commissie zou zich echter tegelijkertijd moeten toeleggen op het ontwikkelen van bindende structuren op het gebied van bedrijfsaansprakelijkheid. Als eerste stap in de goede richting stellen wij een richtlijn voor inzake het naleven van verplichte sociale en milieuregelgeving.
De regels van de WTO moeten worden aangepast, zodat overheden op basis van kennis omtrent het productieproces een wezenlijk onderscheid kunnen maken tussen producten. Hoe moeten we anders een meer duurzame productie en consumptie creëeren?
Het is niet overdreven te stellen dat er in Johannesburg dringend actie ondernomen moet worden. Er is berekend dat we met ons huidig productie- en consumptiepatroon binnenkort wel drie extra planeten nodig hebben voor de aanvoer van noodzakelijke grondstoffen en de opslag van afval. Helaas hebben wij geen drie planeten; we hebben er maar één, en die begint al tekenen van ernstige slijtage te vertonen. Daarom zal de Topconferentie in Johannesburg wel resultaten op moeten leveren.

Moreira da Silva (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we mogen niet toelaten dat de Top van Johannesburg alleen maar dient om eraan te herinneren dat de Top van Rio tien jaar geleden heeft plaatsgevonden. Er valt niet veel te vieren, overigens: de afgelopen tien jaar hebben nauwelijks iets opgeleverd in de zin van duurzame ontwikkeling - eerder het tegendeel. De Conferentie van Johannesburg is dus een gelegenheid om opnieuw te beginnen. We moeten proberen een wereldwijd akkoord te bereiken over een duurzaam ontwikkelingsmodel, waarin economische, sociale en ecologische aspecten op elkaar worden afgestemd.
Vergeleken bij de Top van Rio hebben we nu overigens te maken met een extra probleem. Bij het ijveren voor een wereldwijd akkoord hebben we altijd een leidersrol vervuld, maar we komen daarbij wel steeds meer alleen te staan. De door de Europese Unie opgestelde politieke agenda zal bij de Conferentie van Johannesburg dus een doorslaggevende rol moeten spelen. De heren Papayannakis en Lannoye hebben aan die agenda een belangrijke bijdrage geleverd. We vinden overigens wel dat een aantal punten en veranderingen ietwat afdoen aan de objectiviteit en de evenwichtigheid van deze resolutie van het Parlement. Ik heb het dan over de Tobin tax en de kwijtschelding van de buitenlandse schuld van de zich ontwikkelende landen. De Europese Volkspartij zal desalniettemin voor de uiteindelijke resolutie stemmen.
We hopen bij de Conferentie van Johannesburg een aantal doelstellingen te bereiken. We willen om te beginnen dat deze conferentie het van kracht worden van het Kyoto-protocol markeert. Een aantal landen zal de ratificatie van dit protocol daarom sneller moeten uitvoeren dan voorzien. Ik denk daarbij aan Rusland, Japan, Canada, en Australië. Ten tweede is het van belang dat we de politieke voorwaarden scheppen om ervoor te zorgen dat de Verenigde Staten opnieuw een bijdrage gaan leveren aan de gezamenlijke inspanning voor het milieu. Ten derde moet de economie groener vormgegeven worden, door de verrekening van de milieukosten. Dat betekent ook dat we economische groei moeten loskoppelen van het intensief gebruik van hulpmiddelen, en in plaats daarvan op zoek moeten gaan naar schone technologieën. Ten vierde hopen we dat op deze Conferentie een antwoord zal worden gevonden op een aantal wereldwijde problemen. In Rio de Janeiro is destijds de basis gelegd voor de conferentie over klimaatverandering. We hopen nu dat Johannesburg op analoge wijze aanleiding zal geven tot het opstellen van protocollen en het creëren van nieuwe instellingen buiten het milieugebied - water bijvoorbeeld. In de vijfde plaats hopen we dat er in Johannesburg een aanzet zal worden gegeven in de richting van internationaal beheer en de hervorming van de instellingen. Het is immers niet mogelijk om op het gebied van duurzaamheid een hogesnelheidsnetwerk op te zetten, en daarbij gebruik te maken van volkomen verouderde knooppunten.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, spreek ik de hoop uit dat deze conferentie het niet zal laten bij vage intentieverklaringen. Er moet een duidelijk tijdsschema worden opgezet, met vast omschreven doelstellingen en concrete beleidsvoorstellen.

Hulthén (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik u en uw collega's bedanken dat u de Commissie milieubeheer bij wijze van uitzondering eens op de voorgrond hebt geplaatst. Voor zover ik mij kan herinneren is het de eerste keer dat de Milieucommissie de kans krijgt een debat op een normaal tijdstip te houden. Dit laat ons vermoeden dat er een nieuwe wind door het Bureau waait en wij hopen dat het zo blijft.
Ook de uitstekende verslagen van de heren Papayannakis en Lannoye over de situatie tien jaar na Rio en over duurzame ontwikkeling doen vermoeden dat er verandering in de lucht zit. Als we erin slagen de doelstellingen waar te maken en de besluiten in dit Parlement te nemen volgens de modellen van Lannoye en Papayannakis, dan hebben we al meer bereikt dan in de voorbije tien jaar samen.
Van een nieuwe wind is echter geen sprake bij de Commissie. Daar valt weinig verandering te bespeuren. Hier en daar bespeur ik wel klein briesje, maar daar is dan ook alles mee gezegd. Het grootste probleem van de Commissie is, net als vorig jaar toen we het over duurzame ontwikkeling hadden, dat ze er niet in slaagt een dialoog met het Parlement tot stand te brengen. Ik weet niet welk frustratie er ten grondslag ligt aan het gebrek aan behoorlijke communicatie, aan een discussie met het Parlement over duurzame ontwikkeling. Wij moeten nog steeds zelf achter de Commissie aanhollen met onze wagonlading aan voorstellen en ideeën. Dit thema vergt een serieus publiek debat en het Parlement is het forum bij uitstek om de discussie op gang te brengen. Het Parlement moet daarom au sérieux worden genomen als het over dit thema gaat.
Tien jaar na Rio en vijf jaar na onze belofte over strategieën voor duurzame ontwikkeling in alle VN-landen kunnen we de balans opmaken van wat er bereikt is. Een cijfervoorbeeld dat in mijn geheugen gegrift staat, is dat de vier rijkste mensen op deze wereldbol evenveel bezitten als de 48 armste landen samen. Ik vind dat dit veel zegt over de situatie in de wereld. Wij laten bijvoorbeeld toe dat 5.500 kinderen elke dag sterven door de gevolgen van luchtvervuiling, besmet voedsel en vervuild water. Ons leefpatroon is de oorzaak van de dood van kinderen, de meest kwetsbare groep, en wij laten dit gebeuren.
Wij laten voedseloverschotten toe, een overproductie van voedsel door de rijke wereld, terwijl 800 miljoen mensen van honger sterven, zoals de heer Lannoye opmerkte. Dit soort beleid en dit leefpatroon kunnen niet langer stand houden. Sinds Rio zijn er echter ook enkele lichtpunten. Er zijn steden, landen, gemeenten en regio's die ongelooflijk veel gedaan hebben om de situatie te veranderen. Het resultaat op mondiaal niveau is echter teleurstellend. Er moet iets gebeuren. Ik vind dat we de boodschap die we net voor de Top van Göteborg hebben geformuleerd, moeten herhalen. Wij hebben geëngageerd politiek leiderschap nodig op dit gebied. Er dienen politieke prioriteiten te worden vastgesteld. Het zou goed zijn geweest als het Spaanse voorzitterschap tenminste één afgevaardigde die dit engagement van Rio moet overbrengen, naar het Parlement had gestuurd om het debat van vandaag bij te wonen. Wij hebben gehoord welke problemen er zijn en in onze documenten stellen wij oplossingen voor. Ik hoop dat zowel de Commissie als de Raad luisteren naar wat het Parlement te zeggen heeft.

Turmes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil in mijn betoog ingaan op het energievraagstuk.
Zonder een duidelijk en ambitieus beleid op het gebied van duurzame energie, zal er geen oplossing gevonden kunnen worden voor de kwestie van het broeikaseffect. In het kader van de Top van Johannesburg stel ik voor dat de Europese Unie haar werkzaamheden op de volgende vijf punten concentreert.
Allereerst moet er een soort Marshall-programma worden opgezet voor de twee miljard mensen die op dit moment over onvoldoende energiebronnen beschikken en vaak in landelijke regio's of sloppenwijken leven. Nu de heer Bush het plan van de G8 inzake hernieuwbare energiebronnen heeft geblokkeerd, dient de Unie alleen of met gelijkgezinde landen als Japan het voortouw te nemen en een programma van 500.000 gedecentraliseerde eenheden te financieren. Het gaat hierbij om eenheden volgens een reeds bestaand model waarbij zonne-, wind- en eventueel hydraulische energie worden gecombineerd. Deze eenheden zullen in een landelijke omgeving worden geïnstalleerd. Om een daadwerkelijke motor voor ontwikkeling te creëren, kunnen wij hier desgewenst nog de informatietechnologieën aan toevoegen.
In de tweede plaats willen wij minimumnormen vaststellen voor miljoenen nieuwe huishoudelijke apparaten, motoren en computerapparatuur. Zo zijn er tussen nu en 2020 alleen al in China honderd miljoen nieuwe koelkasten nodig. Dit is waarschijnlijk de eenvoudigste en goedkoopste maatregel die wij kunnen treffen om in het kader van het broeikaseffect het gewenste niveau in 2020 te halen. Het opstellen van minimumnormen voor deze apparaten vormt waarschijnlijk de beste manier om invloed uit te oefenen op het internationale beleid inzake het broeikaseffect. Deze doelstelling is beslist niet moeilijk te verwezenlijken. We hoeven alleen maar de beschikking te krijgen over een secretariaat op het niveau van de OESO en de doelstelling ligt binnen handbereik.
In de derde plaats dienen er drie maatregelen getroffen te worden. Kort gezegd moeten de Europese Unie en de OESO-landen allereerst duidelijke doelstellingen op het gebied van de hernieuwbare energiebronnen opstellen. Vervolgens moeten de ontwikkelingslanden worden geholpen met de opbouw en structurering van hun energiemarkt. Tot slot wordt er momenteel 350 miljard euro aan subsidies vrijgemaakt voor fossiele en nucleaire energie. De economie en onze planeet zouden erbij gebaat zijn als dit geld voor andere doeleinden zou worden aangewend.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, een jaar geleden publiceerde de Latijns-Amerikaanse schrijver Julio Cortázar een magnifiek artikel, genaamd 'Het onteren van woorden?, dat ik nog steeds heb bewaard. Hij sprak over democratie en zei dat dit woord zijn kracht en waarde verloren had, omdat het zo vaak door anti-democraten in de mond wordt genomen.
Met de term duurzame ontwikkeling dreigt hetzelfde te gebeuren. Deze term komt in alle documenten van de Europese Unie voor: in documenten van de regeringen, maar met name in documenten van degenen die de duurzame ontwikkeling willen belemmeren en daarmee een instabiele ontwikkeling willen bevorderen en een consumptiemodel willen creëren dat ertoe leidt dat wij in Johannesburg - en ik hoop natuurlijk dat ik ongelijk heb - geen prioriteiten kunnen stellen en duidelijke mechanismen kunnen formuleren.
Ik ben het volledig eens met de verslagen van de heren Lannoye en Papayannakis. Onze prioriteiten moeten liggen bij het duurzame beheer van de natuurlijke bronnen en een wijziging van de productiemodellen. Wij mogen niet toelaten dat 25 procent van de zoogdiersoorten, 11 procent van de vogelsoorten en 15 procent van de bloemensoorten verdwijnen die met uitsterven bedreigd worden. Bovendien neemt 20 procent van de wereldbevolking 86 procent van de wereldconsumptie voor haar rekening. Dat is onaanvaardbaar.
De bestrijding van de armoede, mijnheer de Voorzitter, is een andere prioriteit, maar de resultaten van de Top van Monterrey waren zeer mager. Wij roepen al jaren, en dat doet overigens ook de Wereldbank - waarvan geen enkel lid tot onze factie behoort - dat het aantal armen in de wereld de komende dertig jaar meer dan verdubbelen zal als wij niets ondernemen tegen de armoede, de uitsluiting, de milieuvervuiling, de conflicten, de epidemieën en de migratie. Die ontwikkeling zal een ernstig destabiliserend effect hebben op de mondiale economie en politiek.
Daarom behoort de bestrijding van de armoede tot de prioriteiten, maar de resultaten van de afgelopen tien jaar zijn bedroevend slecht. Dat geldt ook voor de Top van Monterrey, waarop is besloten in 2006 0,39 procent van de steun aan ontwikkelingshulp te besteden. Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de Top van Johannesburg betere resultaten zal opleveren. Ik vertrouw er daarom op dat de parlementaire delegatie onze argumenten vol overgave zal verdedigen.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij volledig aansluiten bij alles wat de rapporteurs, de heren Papayannakis en Lannoye, hebben gezegd, en ik wil vooral graag benadrukken dat de EU op het gebied van landbouw en visserij intern orde op zaken moet stellen als we de armoede efficiënt willen bestrijden.
De Top van Johannesburg biedt ons een unieke kans om een duurzaamheidsagenda voor de komende tien jaar vast te leggen. Wij kunnen op zich ingenomen zijn met de organisatie van deze top, maar verder is er bij de algemene voorbereidingen daarvan in grote lijnen weinig vooruitgang geboekt. De onderhandelingen op de voorbereidende bijeenkomst van de VN in New York hebben niet geleid tot bindende afspraken. De algemene onderhandelingen die eind mei op Bali worden gehouden, bieden de volgende en de laatste gelegenheid hiertoe. Hopelijk komt het dan tot een reëel actieplan en een politieke verklaring, die onder andere de tenuitvoerlegging van diverse internationale verdragen kan bevorderen. Hiervoor zal echter van Europese zijde de druk opgevoerd moeten worden.
De VS hebben duidelijk te kennen gegeven dat men in verband met deze wereldtop geen nieuwe verplichtingen wil aangaan. Om deze tot een succes te maken moet de EU de rol van politiek leider op zich nemen, waarbij Denemarken, als voorzitter ten tijde van de top, een grote verantwoordelijkheid draagt om het internationale proces in goede banen te leiden.
Het Deense voorstel was ingegeven door de wens tot een global deal te komen, waarin onder andere concessies van de rijke landen zijn opgenomen. Alleen een global deal kan immers de voorwaarden scheppen op basis waarvan de politieke verklaringen van Rio omgezet kunnen worden in concrete acties in Johannesburg.
De EU heeft zich verplicht op te komen voor een global deal, maar zoals de heer Lannoye heeft opgemerkt voelt de Commissie meer voor investeringen in globale partnerschappen, wat lang niet genoeg is. De EU neemt echter pas op de top van juni een besluit over haar bijdrage aan Johannesburg. Het is betreurenswaardig dat slechts heel weinig staatshoofden en regeringsleiders van de EU hebben toegezegd de WSSD zelf te bezoeken, want zonder deze hooggeplaatste vertegenwoordigers is de kans dat deze top een succes zal worden een stuk kleiner. We hebben genoeg van alle woorden. Nu zijn er daden nodig.

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het is natuurlijk deprimerend dat er zo weinig veranderd is sinds de Top van Rio. Dat wordt door dit uitstekende verslag bevestigd. Ik wil op één aspect wijzen. Volgens mij moet Johannesburg hier beginnen. Volgens mij zijn wij ons in dit Parlement er niet altijd van bewust welke kans het Verdrag van Amsterdam ons in dit opzicht biedt, namelijk de medebeslissingsprocedure. Hoe duidelijker en intensiever we hier gebruik van maken - ik zou bijna zeggen, hoe radicaler wij ervoor kiezen de Europese wetgevende macht hier op milieugebied mede te beïnvloeden -, des te geloofwaardiger zal onze positie in Johannesburg zijn, en natuurlijk ook op andere conferenties. We moeten beseffen dat we ons wat zelfbewuster op moeten stellen, dat we als het gaat om het stellen van eisen de lat misschien best eens wat hoger kunnen leggen, wat heel wel mogelijk is, en dat we in dit verband ook alle plannen voor een eventuele toekomstige rol van atoomenergie moeten afwijzen.

Wijkman (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de klok op aarde tikt verder. Ondanks een hele reeks vergaderingen en conferenties kunnen we niet ontkennen dat het doel van de duurzame ontwikkeling nog steeds veraf ligt. Wij zijn nu eigenlijk nog verder van dit doel verwijderd dan toen het Brundtland-rapport in 1987 ter tafel kwam en de Conferentie van Rio werd gehouden. Het zou natuurlijk omgekeerd moeten zijn. Onlangs deelde de OESO, die geen milieuorganisatie is, mee dat alle belangrijkste ecologische indicatoren in de wereld negatief zijn.
Wat armoede en sociale ontwikkeling betreft, is het al even slecht gesteld. Het aantal arme mensen neemt toe in plaats van te dalen. In het licht van deze situatie is de bijeenkomst in Johannesburg uiterst belangrijk, maar de verwachtingen zijn zeer laag gespannen, zoals hier is gezegd. Het onderhandelingsproces verloopt buitengewoon stroef en daar komt nog bij dat er van Amerikaanse zijde nauwelijks interesse wordt getoond. Zoals mevrouw Hulthén opmerkte, is het Spaans voorzitterschap hier vandaag helaas niet vertegenwoordigd, wat ook wijst op een geringe belangstelling voor dit vraagstuk.
Hoe komt het dat de weg naar een goed evenwicht tussen economische groei, sociale ontwikkeling en milieubelangen zo lang is? Er zijn twee hoofdoorzaken. Ten eerste stuiten de regeringen bij de tenuitvoerlegging van de maatregelen waartoe op meerdere conferenties is besloten, op grote weerstand. Het gaat in dit verband bijvoorbeeld over de afschaffing van subsidies in economische sectoren die schadelijk zijn voor het milieu, de verrekening van milieukosten in de prijzen, de vaststelling van duidelijke milieucriteria voor onze exportsubsidies om te vermijden dat we niet-duurzame systemen exporteren naar ontwikkelingslanden, de bevordering van activiteiten die aangepast zijn aan het milieu en niet omgekeerd. De economische regelgeving stuurt ons momenteel niet in de juiste richting, maar er wordt geen poging gedaan om de koers te verleggen. Het verslag-Lannoye, dat ik begroet, bevat een aantal voorstellen om daar iets aan te kunnen doen. De EU moet op dit vlak en op het gebied van armoedebestrijding het voortouw nemen. Anders zal het resultaat van Johannesburg zeer mager uitvallen.
Ten tweede gaat de ontwikkeling zo langzaam, omdat ons model voor opleiding en economie volgens mij te verticaal en te reductionistisch is. Wij hebben ervoor gekozen onze samenleving op specialisering in te richten. Onze universiteiten kennen meer dan 20.000 verschillende disciplines. Specialisatie is natuurlijk goed om allerlei op zichzelf staande problemen op te lossen. Er zijn echter te weinig experts die zich met de oplossing van grensoverschrijdende problemen bezighouden. De bijeenkomst in Johannesburg moet voor die problemen een oplossing aandragen.
Naast de maatregelen op korte termijn moeten wij het probleem ook in een algemeen perspectief plaatsen en ervoor zorgen dat wij een beter systeemdenken in onze samenleving ontwikkelen, dat we de arme landen en de ontwikkelingslanden helpen op het gebied van onderzoek kennis te verwerven, zodat ze zelf strategieën kunnen ontwikkelen die economisch beter te verwezenlijken zijn en op het gebied van milieu duurzamer zijn.

Scheele (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil collega Lannoye complimenteren met zijn omvangrijke en ook inhoudelijk voortreffelijke rapport. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om te zeggen dat wij als afgevaardigden moeten overwegen of wij voortaan, wanneer we een standpunt bepalen over een zo belangrijke conferentie als die in Johannesburg, dat niet compacter, niet korter, niet gestructureerder kunnen, mede gezien het feit dat het dan gemakkelijker is om aan de publieke opinie duidelijk te maken waar het Europese Parlement wel en niet voor staat.
De vorige spreker heeft de Commissie aangesproken op wat zij allemaal moet doen. Ik wil op grond van mijn eigen, bijna driejarige ervaring erop wijzen dat er ook in dit gremium niet altijd een meerderheid is voor een duurzame ontwikkeling en een duurzame oplossing.
De drie elementen van duurzame ontwikkeling zijn al vaker genoemd: de economische, de sociale en de ecologische ontwikkeling. Daarom is het belangrijk dat de groei van het bruto binnenlands product niet de enige belangrijke indicator blijft van vooruitgang in de maatschappij. De groei van het bruto binnenlands product heeft niets te maken met duurzaamheid. Daarom doen wij een beroep op de Commissie er in Johannesburg voor te pleiten dat er nieuwe sociale en ecologische indicatoren komen als het in de toekomst om de boekhouding van de landen gaat.
Er kan geen sprake zijn van een globaal partnerschap voor duurzame ontwikkeling zonder te wijzen op het verband tussen armoede en milieuvervuiling. Armoede leidt tot bevolkingsgroei. In het jaar 2015 zullen er naar schatting 7,5 miljard mensen zijn. Dat betekent meer belasting van de natuurlijke hulpbronnen, dat betekent meer belasting van het milieu. In dat verband wil ik erop wijzen hoe belangrijk het is steeds weer de kwestie van de juridische gelijkstelling van vrouwen en ook de rechten van vrouwen op hun reproductieve gezondheid te onderstrepen en op deze gebieden vooruitgang te boeken.
Ik wil ook nog heel even concreet ingaan op de amendementen. Mijn fractie zal amendement 5 van de Fractie De Groenen over het schrappen van paragraaf 26 niet goedkeuren. Maar ik wil ook onderstrepen dat wij uitgaan van de oorspronkelijke Franse versie. De Duitse versie, zoals deze nu luidt, zouden wij ook schrappen.
Tot slot wil ik nog zeggen dat mijn fractie tegen amendement 12 is, waarmee een zogenaamde Sachs-belasting wordt ingevoerd, fiscaal aftrekbare bijdragen voor liefdadige doelen. Ik persoonlijk heb toch al moeite met het woord 'liefdadig'. Wanneer we over duurzame ontwikkeling spreken als uitdaging van de eeuw, dan heeft dat te maken met noodzakelijke veranderingen in onze productieprocessen, en niet met liefdadigheid. Bovendien zie ik als probleem dat wij hierdoor belastinginkomsten aftrekken voor ontwikkelde landen, die zij in de toekomst ook voor hun eigen duurzame ontwikkeling nodig hebben.

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de twee rapporteurs hartelijk willen danken voor hun uitstekende verslagen die een helder beeld geven van de problemen en de oplossingen. Het milieu, sociale en culturele aangelegenheden, ontwikkeling en bestuur zijn natuurlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dit wordt geïllustreerd door het feit dat de klimaatsverandering als gevolg van menselijk handelen onverminderd aanhoudt, ondanks de lichte vooruitgang die sinds de Topconferentie van Rio is geboekt. De uitputting van essentiële grondstoffen gaat onverdroten voort en de kloof tussen arm en rijk wordt almaar groter.
Zoveel voorstellen zijn er gedaan tijdens de Topconferentie van Rio, zoals beschreven in het verslag van de heer Papayannakis, en zoveel verwachtingen zijn er gewekt bij onder meer het Protocol van Kyoto en het Protocol van Cartagena, maar van al die voorstellen en verwachtingen is niets terecht gekomen. Het is daarom geen verrassing dat veel niet-gouvernementele organisaties weinig heil verwachten van de Topconferentie in Johannesburg. In de Europese Unie vertrouwt men er echter op dat wij het voortouw zullen nemen, en wij mogen dat vertrouwen niet beschamen. Over tien jaar zal men ons vragen wat we in 2002 hebben gedaan om het tij te keren.
Verschillende collega's hebben een groot aantal belangrijke punten aangestipt met betrekking tot de topconferentie. Ik zou graag de aandacht willen vestigen op een ander aspect: de noodzaak om diversiteit in de breedste zin van het woord te beschouwen, met inbegrip van de culturele aspecten.
In de toekomst zal er behoefte zijn aan duurzame samenlevingen in de ware zin van het woord. Vandaag de dag staat het voortbestaan van de helft van alle 6.000 wereldtalen op het spel: dit betekent dat 3.000 talen dreigen te verdwijnen. De toenemende globalisering maakt het beschermen en versterken van culturele diversiteit in de wereld nog belangrijker. Het is onze verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat aan de kunstmatige polarisatie tussen de behoeften van het milieu enerzijds en de mens anderzijds een halt wordt toegeroepen.
Ik neem daarom met voldoening kennis van de positieve en opbouwende opmerkingen van de rapporteurs. Zoals de heer Lannoye zei: 'dit is een grote uitdaging en wij moeten kiezen voor een radicaal nieuwe aanpak?.

Miranda (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil onze collega's Papayannakis en Lannoye graag gelukwensen met hun uiterst belangrijke verslagen. De Wereldtop in Johannesburg vertegenwoordigt een nieuwe gelegenheid om oplossingen te vinden voor de gigantische en buitengewoon gecompliceerde problemen waarmee de mensheid op dit moment te maken heeft, en dat geldt in het bijzonder voor de mensen in de armste landen. We moeten onze verwachtingen niet te laag stellen en de nodige aandacht besteden aan deze gebeurtenis. Johannesburg kan - lees: moet - ertoe leiden dat de internationale gemeenschap een agenda opstelt die werkelijk gericht is op de duurzame ontwikkeling van onze planeet, de verbetering van de kwaliteit van het leven en de uitbanning van armoede. We moeten ons daarbij baseren op de tijdens de Top van Rio bereikte akkoorden.
We tonen ons graag optimist - ook al is er meer dan voldoende reden om een andere, of zelfs geheel tegenovergestelde houding aan te nemen. Dat heeft te maken met de enorme achterstand die we hebben opgelopen bij het nakomen van de beslissingen van Rio, maar ook met de verwijding van de kloof tussen Noord en Zuid, het voortbestaan van de armoede, de nog steeds niet kwijtgescholden buitenlandse schuld van de arme landen, het volharden in ondeugdelijke en onrechtvaardige economische oplossingen, en het gebrek aan politieke wil in de rijke landen - met name de Verenigde Staten - om de richtsnoeren die zij zelf vaststellen te wijzigen en hulpmiddelen ten dienst te stellen voor een koerswijziging waarin de hele wereld betrokken zou zijn, en die ons allen ten goede zou komen. Monterrey ligt nog vers in het geheugen, en ook al zijn daar op het laatste moment nog goede beslissingen genomen, we moeten toch erkennen dat deze conferentie toegevoegd kan worden aan de zojuist opgesomde lijst van ontmoedigende factoren. En dat terwijl we juist optimistisch willen - en moeten - zijn.
Daarom moeten we er bij de lidstaten en de Commissie op aandringen dat ze nu eindelijk definitief kiezen voor een aanpak die ons in de gelegenheid stelt iets te ondernemen tegen de rampen die deze wereld teisteren. We moeten aanzetten tot het formuleren van richtsnoeren en het nemen van maatregelen, om zo de beschikking te krijgen over de middelen die we voor een rechtvaardige en duurzame ontwikkeling nodig hebben, zodat we de armoede kunnen uitbannen, zonder dat het milieu daaronder hoeft te leiden. De lidstaten en de Commissie moeten zich er dus toe verplichten een ambitieuze agenda voor het volgende decennium te presenteren, om te verhinderen dat deze Wereldtop - zoals sommigen reeds met stelligheid hebben voorspeld - een mislukking wordt.

Blokland (EDD).
In 1992 spraken wij tijdens de Aarde-top in Rio de Janeiro af om via wereldwijde samenwerking duurzame maatregelen te nemen ten behoeve van milieu en ontwikkeling.
We hadden destijds hooggespannen verwachtingen. We zijn inmiddels 10 jaar verder en de top in Johannesburg komt eraan. Een goed moment om eens kritisch te kijken naar wat er in die tijd gebeurd is. En dat stemt helaas niet vrolijk. We kunnen slechts concluderen dat de hoge verwachtingen van 10 jaar geleden niet zijn uitgekomen. Sterker nog, inmiddels is het milieu uit het centrum van de publieke - en dus ook politieke - belangstelling verdwenen, terwijl de druk op het milieu alleen maar is toegenomen.
Het is de hoogste tijd hier iets aan te doen. Indien de EU haar voorlopersrol wil blijven waarmaken, is het van groot belang dat zij weerklank vindt bij de bevolking. En op dit moment spelen voor de bevolking met name thema´s als veiligheid en gezondheid. Het ligt dan ook voor de hand om daarop in te spelen. Immers, indien wij door blijven gaan met het verwaarlozen van het milieu, dan leidt dit onherroepelijk tot (nog meer) overstromingen, bosbranden, vervuiling en een slechte gezondheid van heel veel mensen. Kortom, zonder een duurzame ontwikkeling wordt niet alleen het milieu beschadigd, maar zullen ook onveiligheid, ziektes en sterfte - de thema´s die bij de bevolking spelen - toenemen. Door gebruik te maken van deze thema´s kunnen we de publieke opinie mobiliseren en zo de verantwoordelijke politici wakker schudden. Alleen op die manier krijgt het milieu weer de aandacht die het verdient en wordt de politieke wil gecreëerd om op internationaal niveau bindende wettelijke milieumaatregelen te nemen én deze ook daadwerkelijk uit te voeren.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het begrip duurzame ontwikkeling doet recht aan de gedachte dat er overal op deze wereld fundamentele evenwichten bestaan die gerespecteerd dienen te worden. We moeten er evenwel voor waken dat dit inhoudsloze, ideologische begrip, dat als toverformule wordt gebruikt en gebaseerd is op discutabele technische uitgangspunten, verkeerd wordt gebruikt. Uit het buitengewoon grote aantal onderwerpen dat in het verslag-Lannoye behandeld wordt, kunnen we opmaken dat het risico van ontsporing wel degelijk bestaat. 
Duurzame ontwikkeling kan alleen daadwerkelijk worden gerealiseerd als de prioriteiten duidelijk worden gerangschikt. In de eerste plaats mogen wij ons niet neerleggen bij het hardnekkige karakter en zelfs de toename van de armoede. Dit punt wordt duidelijk door de rapporteur benadrukt. Wij moeten dus duurzame maatregelen treffen om de armoede uit te bannen.
Om dit doel te bereiken dienen wij vast te stellen welk evenwicht er moet worden gevonden tussen enerzijds de nog altijd broodnodige overheidssteun en anderzijds de ontwikkeling van de internationale handel, die niet stelselmatig als een kwalijk verschijnsel moet worden gepresenteerd. Officiële ontwikkelingshulp moet niet dienen als vervanging van, maar als noodzakelijke aanvulling op de internationale handel. Onder de huidige omstandigheden kan de internationale handel niet als enige motor voor ontwikkeling fungeren, om de eenvoudige reden dat we economieën en landen die over zeer verschillende productiekostenstructuren beschikken, niet met elkaar moeten laten concurreren.
Wij moeten hoe dan ook voorkomen dat er oneerlijke mechanismen in werking gaan treden. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de verdwijning van de teelt van voedingsgewassen vanwege de invoer van goedkope landbouwproducten. Het mag ook niet zo zijn dat ontwikkelingslanden zich gaan concentreren op de export van verhandelbare gewassen die geen positieve invloed hebben op de plaatselijke ontwikkeling, of op de export van grondstoffen die vanwege de sterke koersfluctuaties vrijwel onmogelijk tot duurzame ontwikkeling kunnen leiden.
Aangezien internationale handel alleen niet tot een afname van de armoede kan leiden, moeten wij ervoor zorgen dat de officiële ontwikkelingshulp niet verder afneemt. Voor de Europese landen is in dit opzicht een bijzondere rol weggelegd. Dit geldt zowel voor de Europese landen gezamenlijk als voor elk van hen afzonderlijk. De lidstaten moeten de neiging weerstaan om alleen via de communautaire weg hulp te verlenen. Ze moeten zich ook blijven concentreren op de bilaterale samenwerkingsverbanden, aangezien de eigen inbreng van elk van de lidstaten en de bijzondere expertise die ze hebben opgebouwd een onvervangbare waarde vertegenwoordigen. Het volstaat evenwel niet dat de lidstaten de verlaging van de officiële ontwikkelingshulp een halt toeroepen via algemene afspraken over de hoogte van de percentages. Het is van groot belang dat ze hun steun heroriënteren op de in veel gevallen nog altijd zeer kwetsbare nationale overheidsstructuren van de ontwikkelingslanden, en op de hoognodige ontwikkeling van het platteland. Overheidssteun is van doorslaggevend belang om de leegloop van het platteland en de verpaupering van de bevolking in de grote steden tegen te gaan, te meer daar de wanhoop die hieruit voortvloeit de mensen uiteindelijk aanspoort tot emigratie.
We kunnen de armoede het best terugdringen door ons te beijveren voor de ontwikkeling van de voedsellandbouw en de belangrijkste publieke diensten, met name op het gebied van de volksgezondheid, het onderwijs en de sociale zekerheid. Op deze manier zal namelijk de werkgelegenheid op het platteland toenemen. Binnen de overheidssteun moet een bijzondere rol worden weggelegd voor de gedecentraliseerde samenwerking tussen de lagere overheden zoals gemeenten, departementen en regio's. Deze overheden beschikken over de deskundigheid die ter plekke nodig is. Ze kunnen de projecten aanpassen aan de daadwerkelijke behoeften en zorgen voor een strikte follow-up van de maatregelen. Ze creëren hechte en duurzame menselijke banden tussen de noordelijke en de zuidelijke landen. Deze vorm van samenwerking moet dus krachtig worden aangemoedigd.
Mijnheer de Voorzitter, het belangrijkste punt in het verslag-Lannoye wordt mijns inziens gevormd door de prioriteiten die moeten worden gesteld om ervoor te zorgen dat de duurzame ontwikkeling daadwerkelijk bijdraagt aan de vermindering van de armoede in onze huidige wereld.

Liese (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's. Vijf jaar geleden, in 1997, vond in New York een topconferentie plaats, vijf jaar na Rio. Toen werd het Europees Parlement helaas slechts door een zeer kleine delegatie vertegenwoordigd. Ik had de eer lid te zijn van die kleine delegatie. Destijds hebben de ontwikkelingslanden zelfs geprobeerd om in de slotverklaring helemaal niet meer het begrip 'duurzame ontwikkeling? op te nemen, maar alleen nog maar "duurzame economische groei". Ik heb daar wel begrip voor omdat in de ontwikkelingslanden armoede natuurlijk op de voorgrond staat. Wanneer wij spreken over milieubescherming is dat soms een beetje ongeloofwaardig. Desondanks moet de EU beide zaken, economische en sociale ontwikkeling alsmede milieubescherming, in het oog houden want die staan natuurlijk met elkaar in verband. Wanneer er niets wordt gedaan aan bescherming van het klimaat, moeten de geïndustrialiseerde landen volgens berekeningen van de Wereldbank als gevolg van de klimaatverandering de komende jaren rekening houden met een daling van het bruto binnenlands product met 1 à 2 procent en de ontwikkelingslanden zelfs met een daling van 10 procent. Hierdoor wordt duidelijk dat milieu en sociale en economische ontwikkeling niet tegen elkaar uitgespeeld mogen worden, maar dat ze bij elkaar horen.
Maar - en wat dat betreft hebben de ontwikkelingslanden gelijk - wij moeten laten zien dat het mogelijk is om te zorgen voor economische groei en welvaart zonder dat het ten koste gaat van het milieu. Daarom moeten bijvoorbeeld eerst onze emissies omlaag voordat we de ontwikkelingslanden verplichtingen kunnen opleggen. Ik vind dan ook dat wij onze woorden, zowel mondeling geuit als opgenomen in onze besluiten, nu echt gestand moeten doen binnen de Europese Unie. Kritische opmerkingen over de voorstellen van de Commissie mogen, bijvoorbeeld over de handel in emissies, evenals voorstellen om die te veranderen, maar de grondlijn moet wel worden doorgetrokken. Wij moeten nu, in Europa, actie ondernemen om voor de ontwikkelingslanden geloofwaardig te maken dat duurzame ontwikkeling mogelijk is.

Sornosa Martínez (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de rapporteurs, de heren Papayannakis en Lannoye, eveneens feliciteren. De twee verslagen vullen elkaar goed aan en bevatten zeer interessante en vernieuwende voorstellen.
De burgers zijn de afgelopen jaren veel milieubewuster geworden. Hetzelfde geldt voor de regeringsleiders die op milieugebied aanzienlijk meer actie ondernomen hebben. Het is echter nog niet wat het wezen moet, en dat geldt zowel voor het milieubewustzijn van de burgers als het milieubeleid van de regeringen. Zo weten de burgers heel goed dat de natuurlijke bronnen uitgeput raken, dat er zoogdiersoorten, vogelsoorten en bloemensoorten zijn die dreigen uit te sterven en dat een groeiende bevolkingsgroep armoede lijdt en van honger sterft. Wij weten het allemaal, wij besteden nu ook meer aandacht aan het milieu, maar toch blijft onze consumptie stijgen, juist bij ons in de ontwikkelde landen. Wij vormen 20 procent van de wereldbevolking, maar nemen 80 procent van de wereldconsumptie voor onze rekening.
Ook de politiek toont zich halfhartig, temeer daar de meeste bepalingen van internationale akkoorden niet of nauwelijks worden nageleefd. Het Protocol van Kyoto is nu, na tien jaar debatteren, nog steeds niet geratificeerd door de meeste landen. De Verenigde Staten zullen het niet ondertekenen. En om een voorbeeld te geven van een land dat zich er wel toe verbonden heeft: Spanje heeft 33 procent meer uitgestoten dan het eigenlijk zou mogen.
Zo staat het er op dit moment voor. Gezien de resultaten van Barcelona en met het oog op Johannesburg - waarin onvoldoende aandacht is voor het milieu - lijkt het mij gerechtvaardigd als men de ambities wat zou temperen. Als wij erin slagen in Johannesburg aan alle verplichtingen te voldoen die wij ons eerder hebben opgelegd - in ieder geval een deel van de internationale transacties ten goede laten komen aan de arme landen en de waarden veranderen die ons op dit moment schade berokkenen - dan hebben wij al heel wat bereikt.

Schörling (Groenen/EVA).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gemengde gevoelens over dit debat en de bijeenkomst in Johannesburg. Het is positief dat de milieutop daadwerkelijk zal plaatsvinden en de beide rapporteurs hebben zeer goed werk geleverd door de bezorgdheid, hoop, voorstellen en eisen van het Europees Parlement met betrekking tot de top naar voren te brengen. Ik dank beide rapporteurs voor hun degelijk werk.
Daarentegen ben ik ontgoocheld en gefrustreerd over de houding van de wereldleiders die de ernst van de situatie niet willen inzien. Op enkele maanden voor de milieutop hebben ze nog niet eens beslist of ze al dan niet op de Top in Johannesburg aanwezig zullen zijn. Ook de EU is met haar strategie voor een duurzame ontwikkeling en de mededeling voor de wereldtop aan de late kant als men bedenkt dat dit thema onze toekomst betreft en iedereen aangaat. Men had meer respect voor de democratie moeten hebben en de burgers meer mogelijkheden moeten geven aan het debat deel te nemen.
Zoals andere sprekers reeds hebben opgemerkt, is het opvallend dat het Spaans voorzitterschap hier niet vertegenwoordigd is. Dit bewijst dat men zich weinig gelegen laat liggen aan het belangrijke vraagstuk van de duurzame ontwikkeling.
Ik vind voorts dat de EU geen recht doet aan het grote belang van de wereldtop in Johannesburg. De Top van Barcelona, waar de EU haar positie diende te bepalen, was een ontgoocheling. De EU moet in Johannesburg duidelijk maken wat ze van plan is met de hervormingen van onder andere haar landbouwbeleid en visserijbeleid, die wereldwijde gevolgen hebben, vooral voor de arme landen. De EU moet tevens duidelijk maken dat ze een geloofwaardige strategie heeft voor duurzame ontwikkeling, opdat de wereldtop erin zou kunnen slagen een resultaat te bereiken waarmee de toenemende milieucrisis een halt toegeroepen kan worden. De EU moet in dit opzicht een voortrekkersrol spelen. De EU-lidstaten moeten een bijzondere morele en economische verantwoordelijkheid op zich nemen en een duurzame koers inslaan.
Velen schijnen erop te vertrouwen dat de industrie en de grote ondernemingen vrijwillig maatregelen zullen nemen, maar daarmee alleen worden de beloftes van tien jaar geleden niet nagekomen. Vrijwillige maatregelen zijn nuttig, maar het is noodzakelijk dat een wereldmilieu-organisatie binnen de VN erop toeziet dat de mensenrechten gerespecteerd en milieuregels nageleefd worden. De internationale conventies over milieu en mensenrechten moeten voorrang hebben op de WTO-regels en niet omgekeerd, zoals vandaag. Dit is de houding die de EU en iedereen van ons die aan de Top in Johannesburg deelneemt, moet aannemen.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de overwegingen in dit verslag onderschrijven. Uit de feiten die in dit verslag worden opgesomd kan namelijk worden afgeleid dat het om een requisitoir tegen het huidige economisch stelsel gaat.
Wat is dit voor een economische organisatie waarin de helft van de wereldbevolking moet zien rond te komen van een inkomen van minder dan twee dollar per dag? Een economisch stelsel dat enerzijds subsidies verstrekt voor braakliggende terreinen en voedsel vernietigt of opslaat om de prijzen te handhaven, en anderzijds 826 miljoen ondervoede mensen in de kou laat zitten, van wie er 16 miljoen van de honger omkomen, is een ronduit crimineel stelsel.
Deze verschrikkelijke constatering maakt duidelijk hoe bespottelijk de conclusies en met name de voorgestelde oplossingen zijn. Terwijl de enorme particuliere belangen van de mensen die deze planeet leegplunderen worden behartigd, de allerarmste medeburgers worden benadeeld en de ongelijkheden tussen een kleine groep rijken en een grote groep armen toeneemt, neemt het Europees Parlement krachteloze resoluties aan in de stellige wetenschap dat topontmoetingen zoals in Rio, Monterrey en Johannesburg geen enkele verandering teweeg zullen brengen. Net als alle vertegenwoordigende instellingen is het Europees Parlement als een vijgenblad waarachter alle schandelijke praktijken schuil gaan die door het wereldwijde winstbejag worden veroorzaakt.
Hoewel de leden van de Arbeidersstrijd zich kunnen vinden in een groot aantal constateringen in het verslag, zullen ze zich van stemming onthouden. Ze willen hiermee de hypocriete opstelling aan de kaak stellen van het Europees Parlement, dat pretendeert dat het de armoede wil bestrijden. Als je zwijgt over de schade die door een op winst gebaseerd economisch stelsel wordt veroorzaakt en niet wilt wijzen op de verantwoordelijkheid die grote industriële, financiële en handelsconsortia dragen voor de armoede, honger en verarming van de meeste mensen op deze planeet, dan ben je niet meer dan een toeschouwer die de misdaden tegen de menselijkheid langs de lijn gadeslaat en er dus medeverantwoordelijk voor is.

Fernández Martín (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, onze collega en vriendin, Laura González Álvarez, begon haar interventie met een citaat van de Argentijnse schrijver Julio Cortázar over de ontering van de woorden democratie en duurzaamheid. Het Parlement is Tsjernobyl echter niet vergeten en het is zich er eveneens van bewust dat er op het Cuba van de heer Castro veel democraten zitten, zoals wij allemaal weten.
De heer Lannoye heeft ons een verslag gepresenteerd dat een tweeledig doel dient. In de eerste plaats gaat het erom de kwestie van duurzame ontwikkeling op serieuze en zorgvuldige wijze te behandelen. In de tweede plaats gaat het erom dat hierbij geen fundamentalistische maar flexibele houding wordt ingenomen, die mogelijkheden biedt het merendeel van de amendementen die door de fracties zijn ingediend, aan te nemen.
Met de amendementen die ik heb ingediend en die in het verslag zijn opgenomen, wil ik het beheer van de fondsen die de Unie heeft ingebracht efficiënter maken, de transparantie vergroten en ten slotte de beschikbare bronnen beter benutten.
De belangrijkste punten in het verslag zijn mijns inziens de bestrijding van de armoede en de stimulering van duurzame ontwikkeling, het bieden van mogelijkheden voor een menselijke en geen virtuele globalisering en de keuze voor een rationeel beheer van de natuurlijke bronnen. Dit alles moet uiteraard worden doorgevoerd in het kader van de democratisering, de rechtsstaat en de strijd tegen corruptie in alle sectoren, niet alleen in de ontwikkelingslanden, maar met name in de westerse wereld.
Met dit verslag kiest het Europees Parlement er vastberaden voor met de naderende Top van Johannesburg een nieuwe impuls te geven aan de oplossing van de kwesties die sinds Rio spelen en bovendien de fouten te herstellen die zijn begaan tijdens de Top van Durban, een jaar geleden. Toen ontstond er een bittere en vergeefse strijd waardoor wij de gestelde doelen niet naar wens konden bereiken.

Ferreira (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van de Commissie en de Raad, waarde collega's, vanochtend konden wij via de media vernemen dat opnieuw een deel van de ijskap van Antarctica is losgeraakt. In deze regio bevindt zich 90 procent van de zoetwatervoorraad van onze aarde. Steeds vaker worden we geconfronteerd met overstromingen, woestijnvorming en milieurampen. Onder grote tijdsdruk zullen wij daarom in september naar Johannesburg afreizen.
De heren Papayannakis en Lannoye hebben uitstekende verslagen opgesteld. Als de toezeggingen in het verslag daadwerkelijk binnenkort worden verwezenlijkt in zowel Europa als andere delen van de wereld, zullen we de toekomst met een geruster hart tegemoet kunnen zien. Zolang we geen invloed kunnen uitoefenen op de wereldwijde economieën en geldstromen, zal het in het verslag genoemde ideaal van duurzame ontwikkeling niet verwezenlijkt kunnen worden. Tien jaar geleden hebben wij al samen in Rio toezeggingen gedaan, maar die zijn nooit verwezenlijkt. Nu constateren wij dat door het liberale economisch beleid de verschillen tussen landen alleen maar zijn toegenomen, waarbij de rijken steeds rijker en de armen steeds armer zijn geworden. En dat terwijl er steeds meer rijkdom wordt gegenereerd.
De Europese Unie heeft moedige standpunten ingenomen. Deze standpunten moeten nu worden verwezenlijkt en door andere worden aangevuld. Dit model zullen wij in Johannesburg ter tafel brengen in de hoop dat ook andere partijen zich hierdoor zullen laten inspireren. Woorden en teksten alleen volstaan echter niet om ons doel te bereiken. We moeten ons ook de benodigde politieke, economische en financiële middelen in handen geven. De wereld moet politiek gezien op een andere manier worden bestuurd, dat wil zeggen dat duurzame ontwikkeling centraal moet komen te staan. In financieel opzicht dienen de rijke landen natuurlijk meer bijstand te verlenen. Verder dient het financiële verkeer te worden belast. Met de opbrengsten moet het sociale en democratische niveau van de ontwikkelingslanden worden opgeschroefd. Het wordt tijd dat wij eens stil staan bij de vraag hoe onze planeet zich in de toekomst moet ontwikkelen. Wij kunnen de belofte van een meer solidaire wereld niet langer voor ons uitschuiven. De druk op onze samenlevingen en het gebrek aan perspectief voor een groot aantal inwoners vergroten immers de angst onder de burgers en leiden ertoe dat men zich steeds minder aantrekt van wat er in de rest van de wereld gebeurt.

Korhola (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, onze collega's presenteren vandaag een pakket verslagen dat een van de belangrijkste van de week is. Het is een richtsnoer voor de vertegenwoordigers van de Europese Gemeenschap, de leidinggevende gemeenschap bij de bevordering van duurzame ontwikkeling, in de aanloop naar de Top van Johannesburg. Het is de bedoeling een stap dichterbij de verwezenlijking van de in 1992 op de Top van Rio gewekte hoopvolle verwachtingen te komen. Men moet een stabiele economische en sociale ontwikkeling coördineren met een hoog niveau van milieubescherming, zodat deze factoren elkaar niet afremmen, maar samen het welzijn meer bevorderen dan waartoe een van de factoren alleen in staat zou zijn.
Het ontwerpverslag is enigszins pessimistisch bij de beoordeling van de ontwikkeling tot op heden. Het is duidelijk dat het tijd kost de in snel tempo voortgaande negatieve ontwikkeling zelfs maar te vertragen. Pas daarna komt de fase waarin een positieve ontwikkeling in zicht kan komen. Er moet echter voor worden gezorgd dat men een exponentiële negatieve ontwikkeling niet probeert te beantwoorden met een zich lineair ontwikkelend beleid; dan lopen we altijd achter de feiten aan.
In Rio werden afspraken gemaakt over het belangrijke principe samen te werken met de burgermaatschappij. Dat principe is allereerst al heel lang belangrijk voor de Europese Unie, maar het is ook belangrijk vanwege het feit dat juist daarmee de lineaire starheid en traagheid van het traditionele beleid kan worden doorbroken. Partnerschapsprojecten worden opgezet op basis van het principe dat goede modellen gemakkelijk te kopiëren zijn. De sociale, economische en ecologische ontwikkeling en de democratisering van samenlevingen zijn nauw met elkaar verbonden, daar hebben wij al menigmaal negatieve voorbeelden van kunnen zien.
In het recente verslag van het VN-ontwikkelingsprogramma staat dat pas een zeer klein deel van de ondernemingen in de wereld voldoende maatschappelijke verantwoordelijkheid draagt. Er zijn echter ook goede voorbeelden. Het is van groot belang hoe in de Europese Unie de eigen verantwoordelijke en naar verantwoordelijkheid strevende ondernemingen worden behandeld. Het is belangrijker dan ooit het communautaire beleid zo aan te passen dat een onderneming de mogelijkheid heeft het na te leven en dat het ook voordeliger voor ondernemingen is. Dienovereenkomstig moet men op adequate wijze proberen de sociale en ecologische dumping op de internationale markt te verhinderen met in de WTO afgesproken regels. Een recent voorbeeld is de emissiehandel: producten van derde landen die er niet aan meedoen moet men kunnen belasten met invoertarieven die de extra kosten voor ondernemingen die wel meedoen aan de emissiehandel compenseren.

Howitt (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur, de heer Lannoye. Ik ben het met hem eens dat de mededeling van de Commissie een uitgebreide beschrijving is waar te weinig daadkracht van uitgaat. Ik zou graag twee kwesties onder de aandacht willen brengen.
De eerste kwestie betreft het onderdeel van de mededeling over handel en duurzame ontwikkeling. De Commissie gaat onbewust nog steeds uit van de veronderstelling dat liberalisering van de handel een doel op zich is, in plaats van een middel om duurzame ontwikkeling te bereiken. De Commissie beweert dat de meeste oorzaken van de ongelijkheid in de wereld geen verband houden met globalisering. De groeiende kloof tussen arm en rijk is echter wel degelijk het resultaat van globalisering: de vrije markt en de kapitaalmobiliteit hebben slechts voordeel opgeleverd voor de landen, bedrijven en personen die beide kunnen aanwenden voor hun eigen gewin ten koste van hen die minder bedeeld zijn qua grondstoffen of weinig politieke en economische invloed hebben. De toename van de milieuverslechtering in de afgelopen jaren is het directe gevolg van de globalisering, die tot uiting komt in het stijgend verbruik van grondstoffen en toenemende economische activiteit.
Ten tweede zou de commissaris niet verbaasd moeten opkijken als hem door de rapporteur voor bedrijfsaansprakelijkheid inzake sociale regelgeving wordt verteld dat volgens het Parlement het eenvoudigweg steunen van de OESO-aanbevelingen over multinationale ondernemingen bij lange na niet voldoende is als het gaat om de bijdrage van de Europese Unie aan de ontwikkeling van een homogeen beleid inzake bedrijfsaansprakelijkheid.
De huidige wereldeconomie ken talloze voorbeelden van schade die multinationals gevestigd in het rijke Noorden, met name in de Europese Unie, berokkenen aan ontwikkelingslanden. Misstanden die voorkomen zijn schending van de rechten van werknemers, het veroorzaken van lichamelijk letsel bij werknemers, vernietiging van percelen en middelen van bestaan, aanbieden van schadelijke producten aan consumenten, overtreden van nationale wetten en ondermijnen van lokale democratie. Om die redenen onderschrijven wij paragraaf 59 van de resolutie. De EU zou haar programma's voor ontwikkelingshulp en andere externe middelen moeten aanwenden om een minimumstandaard te bereiken inzake het naleven van sociale en milieuregelgeving door bedrijven.
Mijnheer de commissaris, u zou een goed begin kunnen maken door in uw antwoord duidelijk en ondubbelzinnig te verklaren steun te geven aan de voorgestelde structuur inzake afspraken over bedrijfsaansprakelijkheid op de Topconferentie van Johannesburg. Ik zie uit naar uw antwoord.

Mantovani (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte rapporteurs, ik dank u voor het uitstekende werk en ik dank tevens commissaris Nielson voor de aandacht die hij de vraagstukken in verband met de ontwikkelingslanden altijd schenkt. De Wereldtop van Johannesburg in Zuid-Afrika, die over minder dan vier maanden zal plaatsvinden, is ongetwijfeld voor heel de internationale gemeenschap een goede gelegenheid om haar inspanningen concrete inhoud te geven en de verbintenissen inzake duurzame ontwikkeling na te komen.
Er is in de afgelopen jaren belangrijke vooruitgang geboekt, maar dat neemt niet weg dat er nog heel veel werk moet worden verzet. Als wij streven naar geloofwaardige en duurzame oplossingen voor de problemen zoals de armoedebestrijding en het zeer belangrijke schuldenvraagstuk - waarover tijdens de afgelopen plenaire vergadering van Brussel is gesproken -, voor de enorme sociale en gezondheidsproblemen waar de minst ontwikkelde landen van onze planeet mee te kampen hebben en natuurlijk voor de problemen op het vlak van milieubescherming, de handel en de toegang tot de internationale markten, zouden wij als Europese Unie een sterke en coherente boodschap afgeven. Als grootste donor van ontwikkelingshulp zouden wij daarbij het voortouw moeten nemen. Aldus zouden wij ook gevolg geven aan onze recente belofte om de ontwikkelingsfinanciering tot 2006 met 20 miljard dollar te verhogen en vanaf 2006 met 7 miljard jaarlijks.
Het is evenwel van essentieel belang dat ook de begunstigde landen zich verplichten tot een effectief ontwikkelingsbeleid op het gebied van de regionale integratie. Een eenzijdige aanpak, een aanpak zonder concrete verbintenissen van de regeringen en de lokale overheden voor goed beheer en goede interne beleidsvormen, zou namelijk weinig uithalen.
Er zijn enkele positieve signalen die ons reden geven tot optimisme. Deze houden verband met de besluiten van Barcelona en, daarvoor, van Laken, Göteborg en de G8 in Genua om de 0,7 procent van het BBP voor de hulp aan ontwikkelingslanden te eerbiedigen. Dat is een goede trend. Wij hebben nu behoefte aan een tussentijds doel, zoals de etappe van 0,39 procent van het BBP van de afzonderlijke lidstaten van de Unie, opdat het einddoel zo spoedig mogelijk kan worden bereikt.
Kortom, ik geloof dat wij met geloofwaardige termijnen en een nauwkeurig tijdschema de armoede voor het einde van 2015 met de helft zullen hebben verminderd.

Malliori (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, het begrip 'duurzame ontwikkeling? is geenszins nieuw in het beleid van de Europese Unie. Dagelijks krijgen wij boodschappen waaruit blijkt dat het niet meer geoorloofd is aan onze behoeften te voldoen door een hypotheek te leggen op de toekomst van onze kinderen, van de komende generaties.
Op de Conferentie van Rio over duurzame ontwikkeling heeft de Unie een hoofdrol gespeeld en niet geaarzeld verbintenissen op zich te nemen ten aanzien van belangrijke vraagstukken. Wij moeten evenwel bekennen dat vele verbintenissen niet werden nagekomen. Nu 10 jaar zijn verstreken en wij ons voorbereiden op de Conferentie van Johannesburg, moeten wij alle niet geëerbiedigde besluiten aan een kritisch oordeel onderwerpen. Alleen op die manier zullen wij meer kans maken het nieuwe doel te bereiken, en het nieuwe doel is een op sociale vooruitgang afgestemde economische ontwikkeling waarin rekening wordt gehouden met het milieu. De Unie moet daaraan een beslissende bijdrage leveren, met juiste beleidsbesluiten en een verantwoorde praktische toepassing. Ook moet de Unie het recht op ontwikkeling van de bij dit proces betrokken landen erkennen en initiatieven ontplooien waarmee het goede voorbeeld kan worden gegeven bij alle duurzaamheidsvraagstukken. Op die manier kan zij ook de betrokkenheid van de niet-gouvernementele organisaties aan alle ontwikkelingsplannen verzekeren.
Wij moeten ons dringend buigen over de vraagstukken in verband met armoedebestrijding. De tenuitvoerlegging van een strategie op macro-economisch vlak zal ons hierbij helpen. Voor al het bovenstaande en voor de door de rapporteurs in hun verslagen genoemde vraagstukken zijn naast politieke wil ook de onontbeerlijke financiële middelen nodig.
Tot slot wil ik de twee rapporteurs van harte bedanken en gelukwensen met hun zeer belangrijke verslagen. Ik hoop dat deze in praktijk zullen worden gebracht en geen vrome wensen blijven.

García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, het enthousiasme voor topontmoetingen is tanende, omdat de resultaten ervan nauwelijks in de praktijk worden gebracht. Desalniettemin was iedere top over ontwikkeling en milieu een belangrijk keerpunt op het gebied van de relatie tussen mens en milieu.
Op de Top van Stockholm werden in grote lijnen de grootste bedreigingen van ons milieu vastgesteld. Op de Top van Rio werd een nieuw beleid opgesteld, namelijk van de duurzame ontwikkeling. Toch hebben de rijkste landen dit beginsel van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheid onvoldoende in praktijk gebracht.
Uiteraard kunnen de wereldleiders niet echt tevreden zijn met het feit dat de beloften van Rio niet zijn waargemaakt. In de tien jaar tussen Rio en Johannesburg heeft er een ingrijpende verandering plaatsgevonden: we leven nu in een geglobaliseerde samenleving waarin duidelijk naar voren komt dat de sociale en economische ongelijkheden nauw samenhangen met de milieuproblemen en het bestuur van alle landen.
De bestrijding van de armoede is een mondiale prioriteit, als wij de globaliseringsprocessen op een positieve en adequate wijze willen beheersen. Desalniettemin duiden de tendensen erop dat de inwoners van de rijkste landen hun welvaart willen vasthouden en dat de overige 80 procent van de bewoners van deze wereld nog in mensonwaardige omstandigheden zullen moeten voortleven.
Alleen door een verandering in de productie- en consumptiemodellen kunnen wij duurzaamheid garanderen. Wij weten weliswaar wat de belangrijkste manieren zijn om een verantwoorde groei te bereiken in deze geglobaliseerde wereld, maar wij passen ze niet vastberaden genoeg toe. Transparantie en openheid van de markt, toepassing van kennis, innovatie en overdracht van technologieën, doelmatige processen en producten en het aanvaarden en nemen van sociale en milieuverantwoordelijkheid in alle sectoren nemen in dat verband de belangrijkste plaats in.
De Europese Unie heeft duidelijk aangegeven dat ze in staat is het voortouw te nemen in dit proces. Ik hoop dat wij in Johannesburg in staat zullen zijn onze dappere, grootmoedige en waardige standpunten te verdedigen die ons tot leiders van een nieuwe wereldorde maken.

Lund (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, eerst een woord van dank aan commissaris Nielson en voor twee goede verslagen.
Reeds tien jaar geleden in Rio werd er een duidelijke agenda voor duurzame ontwikkeling vastgelegd, maar desalniettemin is de ontwikkeling sindsdien in hoge mate in tegenovergestelde richting gegaan. De armoede breidt zich uit en de kloof tussen rijk en arm wordt elke dag groter. Het gebruik van natuurlijke hulpbronnen neemt elke dag toe, de klimaatverandering door toedoen van de mens gaat onverminderd door en dagelijks verdwijnen er voor altijd dier- en plantensoorten. Het is hoogst noodzakelijk dat wij in de EU een wereldwijde verantwoordelijkheid voor de Top van Johannesburg nemen. Er moet een global deal worden uitgewerkt, met een concreet werkprogramma voor duurzame ontwikkeling in de komende jaren, met een aantal precieze doelstellingen en een aantal precieze termijnen. Staat u mij toe een paar afzonderlijke, doorslaggevende elementen te noemen:
Wij moeten een offensieve strijd tegen armoede en honger voeren om de toezeggingen die aan de VN inzake ontwikkelingshulp zijn gedaan na te komen, onder andere door de ontwikkelingslanden reële mogelijkheden in de wereldhandel te geven. We dienen de koppeling tussen economische groei en grotere belasting van het milieu los te laten, namelijk door een groter gebruik van duurzame energie en schonere technologie. We moeten ervoor zorgen dat we op alle beleidsterreinen rekening houden met de duurzaamheid, of we het nu over wetgeving, handelsovereenkomsten, investeringen of ontwikkelingshulp hebben. We moeten zorgen dat we over betere en betrouwbaarder middelen voor de uitvoering van de internationale milieuovereenkomsten en de sociale overeenkomsten beschikken. Tenslotte ben ik van mening dat het van belang is meer concrete doelstellingen vast te leggen ter verwezenlijking van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en het garanderen van de diversiteit van de natuur.
Je zou kunnen zeggen dat er met het gebrek aan voorbereiding van de WSSD tot dusverre en met de regering Bush in de VS alle reden is om een fiasco in Johannesburg te vrezen. Op ons Europeanen rust de enorme taak een positief en verplichtend resultaat in Johannesburg te garanderen.

Flemming (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het met mevrouw González Álvarez eens dat het woord 'democratie? meestal gebruikt wordt in de meest vreselijke communistische dictaturen en dat de grootste natuurrampen zich in communistische landen hebben voltrokken - denkt u maar aan Tsjernobyl - waar men geen verstand heeft van economie of ecologie.
Rio was een mijlpaal, maar nu zijn we zeer terneergeslagen, omdat we met lege handen staan. Wie kan in dit geval anders het voortouw nemen dan de Europese Unie? Wie heeft daartoe verder de mogelijkheden, het besef, de kennis en de economische mogelijkheden? Het is immers onmogelijk het milieu te beschermen als de economie niet stabiel is. De Top van Johannesburg staat voor de deur, maar we moeten constateren dat de voorbereidingen te wensen overlaten!
Laat u mij kort ingaan op de voorbereidingsconferentie in New York, die vanaf 25 maart tot en met 5 april heeft plaatsgevonden. Men heeft mij verteld dat alles veel te langzaam en bureaucratisch gebeurt. De onderhandelingen zijn immers nog niet eens begonnen. De volgende voorbereidingsconferentie in Indonesië is verlengd en zal nu plaatsvinden vanaf 24 mei tot en met 7 juni. Als we daar ook niets bereiken, is Johannesburg reeds mislukt voordat we daar überhaupt begonnen zijn.
Tot slot wil ik een onderwerp aansnijden dat zeer belangrijk is voor mijn land, namelijk de bergen. Zwitserland en Oostenrijk hebben verzocht in de voorbereidingsconferenties in een apart hoofdstuk extra aandacht te besteden aan de bergen en de Europese Unie heeft daarmee ingestemd. Maar ook daarmee zijn we tijdens de voorbereidingen niets opgeschoten. De landen die wij vertegenwoordigen, hebben allemaal de Alpenconventie ondertekend, maar de ratificatie van de protocollen laat weer lang op zich wachten. Als wij ons op een internationale top sterk willen maken voor onze bergen, moeten wij allereerst in onze eigen landen alles op orde hebben. Ik verzoek u allen de regering van uw eigen land op te roepen de protocollen van de Alpenconventie zo spoedig mogelijk te ratificeren.

Deva (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het kort hebben over maatschappelijk verantwoord ondernemerschap en duurzame ontwikkeling. Het gaat hier overigens niet om een bijdrage van de linkerzijde maar van de rechterzijde van deze kamer. Tenzij men erin slaagt alle aspecten rondom maatschappelijk verantwoord ondernemerschap correct te duiden, zal dit begrip uitgroeien tot een nieuwe holle frase voor de wereldwijde economie.
Een wereldwijde economie heeft behoefte aan wereldwijde regelgeving. Zonder regelgeving gericht op verduurzaming van onze planeet, zullen de rijken rijker worden en de armen armer, zal het milieu achteruit gaan en zal duurzame ontwikkeling uit het zicht geraken. In dat geval zullen zestigduizend mensen hun tijd verdoen in september in Johannesburg.
De laatste keer dat er sprake was van een situatie die leek op een geglobaliseerde economie was in de periode van de wereldrijken; toen de Britten, Fransen, Italianen en Spanjaarden eropuit trokken om overal ter wereld economische activiteiten te ontplooien. Zelfs de Britse Oost-Indische Compagnie deed in die tijd al aan maatschappelijk verantwoord ondernemerschap: er werden scholen gebouwd; Bengalen werd opgepoetst; er werden spoorwegen aangelegd; er werd infrastructuur gebouwd en er werd gezorgd voor internationaal compenserende investeringen. Zo kon de onderlinge afhankelijkheid tussen de economieën van de arme en rijke landen tot ontwikkeling komen.
Als wij het hebben over maatschappelijk verantwoord ondernemerschap dienen wij ons eerst te realiseren dat de gezamenlijke omzet van de 200 grootste multinationals groter is dan het gecombineerd BNP van 172 landen. De 200 voorzitters van deze bedrijven dragen dus een loodzware verantwoordelijkheid. Wij moeten hen ertoe brengen een partnerschap voor ontwikkeling te smeden. In plaats van te blijven zeuren over hun doen en laten dienen wij hen een steuntje in de rug te geven. Tegenwoordig is de aandeelhouderswaarde, zelfs in de City van Londen, zeer sterk afhankelijk van de mate waarin bedrijven ethisch ondernemen. Ik heb steeds weer opnieuw ervaren dat bedrijven die op verantwoorde wijze met milieu en duurzaamheid omgaan over een hogere aandeelhouderswaarde beschikken dan bedrijven die deze aspecten aan hun laars lappen.
Ik verzoek mijn collega's ter rechterzijde, niet mijn collega's ter linkerzijde die al tot het juiste inzicht gekomen zijn, in te zien dat onderlinge afhankelijkheid ons noopt een kritische blik te werpen op de ontwikkeling van onze economie en ons bedrijfsleven, en onze ondernemingen op het hart te drukken partner te zijn in dit ontwikkelingsproces.

Nielson
Ik wil de heren Papayannakis en Lannoye bedanken voor hun uitgebreide en inspirerende verslagen.
Ik betreur dat tot dusverre slechts langzaam vooruitgang is geboekt in de realisatie van de in Rio overeengekomen doelstellingen en dat er in een aantal opzichten zelfs sprake is van een achteruitgang vergeleken met de situatie van enkele jaren geleden. Tegen die achtergrond is het zeer belangrijk dat de Top van Johannesburg wordt gehouden en ik hoop dat die een vruchtbaar resultaat zal opleveren. Deze conferentie is een manier om de onderhavige vraagstukken opnieuw internationaal voor het voetlicht te brengen. Van die gelegenheid zullen wij zeker optimaal gebruik maken.
Ik ben het eens met het Parlement dat het voorbereidingsproces voor de Wereldtop minder soepel verloopt dan we zouden willen, hoewel de in Monterrey aangekondigde verhoging van de ontwikkelingshulp naar verwachting een stimulans zal betekenen voor het voortgangsproces. Nu het overleg inzake de financiering met een aantal concrete resultaten is afgerond, neemt het kans toe dat het accent in Johannesburg meer op duurzame ontwikkeling komt te liggen.
Wij moeten echter wat meer creativiteit aan de dag leggen bij het zoeken naar innovatieve middelen voor de tenuitvoerlegging en financiering. Er moet nog heel wat gebeuren als wij willen dat er op de laatste voorbereidende bijeenkomst van eind mei in Bali resultaten worden geboekt. Daarover bestaat nog geen zekerheid. Over de keuze van de voornaamste doelstellingen van de Top, armoedebestrijding en duurzame consumptie en productie, is iedereen het wel eens. Zoals altijd gaat het echter om de vraag hoe deze doelstellingen gerealiseerd kunnen worden. Hierover zal gediscussieerd worden op de Top, die - in algemene zin - tevens gericht is op de verwezenlijking van de ontwikkelingsdoelstellingen die in de Millenniumverklaring zijn neergelegd.
De Unie is bezig met de vaststelling van een aantal kernprioriteiten voor een gemeenschappelijk optreden op basis van onze strategie voor duurzame ontwikkeling. De Commissie zal op de volgende gebieden een aantal specifieke initiatieven propageren. Ik wil hier overigens aan toevoegen dat het niet veel verschil maakt of we het nu hebben over partnerschappen of deals. Als wij de partnerschappen die wij stimuleren bij elkaar optellen, ontstaat er iets wat in zijn geheel als een 'global deal' kan worden aangeduid.
Over water - met het oog op een betere exploitatie van de hulpbronnen, een betere toegang tot veilig drinkwater en een adequate afvalwaterzuivering zullen wij een initiatief lanceren dat gebaseerd is op geïntegreerd stroomgebiedsbeheer.
Over energie - de Commissie zal een voorstel indienen voor een initiatief om te komen tot een adequate, betaalbare en duurzame energievoorziening. De kern van het initiatief zal eruit bestaan via de ontwikkeling van partnerschappen technische ondersteuning te verlenen aan ontwikkelingslanden voor het opzetten van een gedegen energiebeleid.
Over gezondheid - de Unie zal de komende vijf jaar het aandeel verhogen van de ontwikkelingshulp dat gericht is op een betere bescherming van de gezondheid. De Unie zal de begunstigde landen en de internationale gemeenschap in zijn geheel verzoeken aan dergelijke inspanningen een bijdrage te leveren. Er zal in het bijzonder aandacht worden geschonken aan de gezondheid van moeders. De leden van de WTO dienen hun geschillen bij te leggen over de verplichte vergunningen en moeten er zorg voor dragen dat farmaceutische producten tegen zo laag mogelijke prijzen beschikbaar gesteld kunnen worden aan ontwikkelingslanden. Ik herinner het Parlement eraan dat de Commissie vorig jaar een oplossing heeft aangedragen inzake de wereldwijde aankoop van essentiële geneesmiddelen tegen AIDS, malaria en TB.
Over onderwijs - de Unie zal de komende vijf jaar tevens het aandeel verhogen van de ontwikkelingshulp voor onderwijs. De Unie zal de begunstigde landen verzoeken ondersteunende beleidskaders en adequate nationale begrotingen voor dit doel op te stellen. Wij zullen steun geven aan het samenwerkingsprogramma 'Education for All? van de Wereldbank, waarin het erom gaat de gestelde doelen zo snel mogelijk te bereiken, alsmede aan een versterking van de partnerschappen, in het bijzonder met UNESCO, voor opbouw van de capaciteit en toezicht op het voortgangsproces. Daarnaast zullen wij voorrang geven aan algemene basisvorming en het dichten van de genderkloof.
Over handel - om te verzekeren dat de globalisering in dienst van duurzame groei verloopt moet er op tijd begonnen worden met het werk dat in het kader van de ontwikkelingsagenda van Doha verricht moet worden. Ook zijn hiervoor concrete handelsgerelateerde initiatieven vereist op een breder vlak. De Unie zal pleiten voor toegangsniveaus vergelijkbaar met het 'Everything But Arms'-plan waarover alle OESO-landen ten faveure van de minst ontwikkelde landen een besluit moeten nemen.
Over bossen - de Unie zal een effectieve bijdrage leveren aan de intensivering van de internationale samenwerking in de bestrijding van illegaal kappen en de illegale houthandel. Behalve toezicht is hiervoor de inzet van politie vereist.
Over visserij - de Unie is voornemens een effectieve bijdrage te leveren aan de instandhouding van de biodiversiteit en tegelijkertijd de duurzame levensvatbaarheid van de visserij-industrie te waarborgen. Wij zullen illegale, ongereguleerde en ongemelde visserij bestrijden en opkomen voor duurzaam visserijbeleid in de ontwikkelingslanden in de context van strategieën voor armoedebestrijding. Op dit moment voeren wij met een groot aantal landen in Afrika en elders hernieuwde onderhandelingen over de oude visserijakkoorden. Dit hernieuwingsproces is essentieel als wij de uitgestippelde koers blijvend willen volgen.
Over bestuur - De Unie zal een bijdrage leveren aan wereldwijde bestuursstructuren en -instellingen op economisch, sociaal en ecologisch gebied en op aanverwante terreinen, teneinde te komen tot een coherent beleid, integratie en meer effectiviteit. In dit verband zullen wij tevens actief deelnemen aan het ontluikende debat over wereldwijde publieke goederen en zullen wij innovatieve mechanismen verkennen voor internationale financiële solidariteit en voor prikkels om het aantal externe effecten omlaag te brengen. Wij zullen voorstellen een taakgroep op te zetten voor de vaststelling van een adequate voorziening van de desbetreffende wereldwijde publieke goederen. Dat was een van de elementen die in de Consensus van Monterrey ontbraken maar waarover de Commissie en een aantal lidstaten overleg hebben gevoerd gedurende de week van besprekingen in Monterrey. Zodoende werden de onderwerpen die in de Consensus van Monterrey onbesproken bleven feitelijk opnieuw in het internationaal debat gebracht. Wij willen Johannesburg gebruiken als platform om deze onderwerpen op de internationale agenda te plaatsen.
Al deze initiatieven zullen ten uitvoer worden gelegd in het kader van de nationale en regionale strategieën van onze partnerlanden ten behoeve van de armoedebestrijding. Het zijn deze strategieën die de basis vormen voor duurzame ontwikkeling. Bij de tenuitvoerlegging van deze initiatieven zal de Unie speciaal aandacht schenken aan Afrika en aan de pogingen van Afrikaanse landen om duurzame ontwikkeling tot stand te brengen.
De bijdragen van de heren Howitt en Deva vormen samen een uitgewogen presentatie van het vraagstuk. Ik zal zorgvuldig blijven luisteren naar de argumenten die beide zijden van het Huis over deze kwestie naar voren brengen. Ik kan mij vinden in de argumentatie van beide zijden, wat in principe voldoende perspectief biedt. Waar het met name om draait is dat er vooruitgang wordt geboekt bij het creëren van internationale bestuurspraktijken, het belangrijkste geschilpunt tussen Europa en de Verenigde Staten. Wij achten het vanzelfsprekend en noodzakelijk om ten aanzien van een groot aantal thema's te blijven werken aan de totstandkoming van wereldwijde bestuurspraktijken. De Amerikaanse regering redeneert vanuit een minder multilaterale optiek en geeft de voorkeur aan een andere beleidsrichting. Daarover moeten wij overleg voeren. Wij beschouwen dit soort internationale conferenties als een nuttig platform om onze opvattingen uit te dragen.
Diverse sprekers van alle politieke partijen in dit Huis hebben erop aangedrongen meer vaart te zetten achter de hervorming van het Europees landbouw- en visserijbeleid teneinde ons op die gebieden geloofwaardig te kunnen profileren op het wereldtoneel. Daar ben ik het hartgrondig mee eens. Deze beleidsterreinen zullen veel aandacht in beslag nemen. De hervorming van het landbouw- en visserijbeleid zal meer dan enig ander beleidsterrein van de EU invloed hebben op de wereldwijde ontwikkeling.
De voorbereidingen voor Johannesburg zullen een van belangrijkste onderwerpen zijn waarover op de Europese Raad van juni in Sevilla gesproken zal worden. Laat ik u verzekeren dat de Europese Unie een toonaangevende rol zal spelen in de totstandkoming van een ambitieus en concreet resultaat in Johannesburg.
Een aantal sprekers heeft verklaard dat het schort aan een duidelijke besluitvorming over deelname op het allerhoogste niveau. Ik wil het Parlement hierbij verzekeren dat de Voorzitter van de Europese Commissie vastbesloten is om deel te nemen aan de Top van Johannesburg. Daarnaast zal een aantal andere commissarissen acte de présence geven om te zorgen dat gedurende de besprekingen alle mogelijke aandacht zal worden besteed aan de verschillende verantwoordelijkheidsgebieden.
Het Europees Parlement is altijd voorstander geweest van duurzame ontwikkeling en van de integratie daarvan in alle beleidsterreinen van de EU. Uw inspanningen dragen ertoe bij aan de voorbereidingen van Johannesburg een zekere urgentie te verlenen. Een noodzakelijk iets. Ik bedank het Parlement voor zijn bijdragen van vandaag.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer Nielson.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Voorzitter.
Aan de orde is een mededeling van de Commissie over de Wereldvoedseltop (FAO).

Nielson
Mevrouw de Voorzitter, tijdens de Wereldvoedseltop in 1996 hebben de deelnemers, inclusief de Europese Commissie, zich ertoe verbonden het aantal ondervoede mensen tegen 2015 te halveren. In de Millenniumverklaring die de Verenigde Naties in september 2000 hebben aangenomen is deze doelstelling nog eens bevestigd. Uit actuele informatie blijkt echter dat de honger nog niet snel genoeg wordt teruggedrongen om de doelen van het actieplan van de Wereldvoedseltop te verwezenlijken, ondanks de aanzienlijke inspanningen in veel landen ter bestrijding van de armoede en ter verbetering van de voedselveiligheid.
Het is onaanvaardbaar dat in een wereld waarin de welvaart toeneemt en er overvloedige voedselvoorraden zijn bijna 800 miljoen mensen nog altijd honger lijden en ondervoed zijn. Het uitbannen van honger is een van de voornaamste uitdagingen waarvoor de mensheid zich gesteld ziet en dit doel kan slechts bereikt worden door een gezamenlijk optreden van nationale regeringen en de internationale gemeenschap. Om die reden heeft de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties de 'Wereldvoedseltop: vijf jaar later' georganiseerd voor staatshoofden en regeringsleiders, teneinde de geboekte vooruitgang ten aanzien van de doelstellingen van 1996 te evalueren en de politieke inzet ten behoeve van de armoedebestrijding opnieuw te bekrachtigen.
De Commissie heeft aanzienlijke inspanningen verricht in het verlengde van de toezeggingen van 1996 en haar actieplan. Armoedebestrijding is het alles omvattende doel geworden van het communautair ontwikkelingsbeleid, en een breed scala aan beleidsvormen en instrumenten is gericht op het verbeteren van de voedselveiligheid. De komende Wereldvoedseltop biedt de Commissie de gelegenheid haar belofte te hernieuwen, haar opvattingen kenbaar te maken en verslag te doen van gemaakte vorderingen.
De Topconferentie moet gezien worden in de bredere, internationale context van een aantal bijeenkomsten op hoog niveau, zoals de conferenties over de minst ontwikkelde landen in Brussel, Doha, Monterrey en Johannesburg, die de vooruitgang op de weg naar duurzame ontwikkeling een nieuwe impuls geven en nieuwe mogelijkheden creëren. Voedselveiligheid is in deze context een zeer belangrijk aspect en een indicator voor de vermindering van armoede.
De Topconferentie zal kunnen voortbouwen op de doelen en resultaten van de diverse internationale processen. De doelstellingen ten aanzien van de voedselveiligheid moeten nadrukkelijker worden geïntegreerd in de bredere agenda voor de armoedebestrijding, en de relatie met het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen - en daardoor met duurzame ontwikkeling - dient versterkt te worden. Voedselveiligheid en duurzame plattelandsontwikkeling is een van de zes gebieden waarop het totale ontwikkelingsbeleid gericht is.
De Topconferentie zal uitmonden in een politieke verklaring van de leden van de Voedsel- en Landbouworganisatie. De Commissie en de lidstaten bereiden momenteel een gemeenschappelijk standpunt voor. In de verklaring zal worden opgeroepen tot het versterken van de politieke wil en tot het vaststellen van adequate maatregelen om de tenuitvoerlegging van het actieplan te bespoedigen. De afsluitende onderhandelingen met de leden van de Voedsel- en Landbouworganisatie zullen plaatsvinden tijdens de vergadering van de Commissie voor Voedselzekerheid, voorafgaand aan de eigenlijke Top.
Tot besluit wil ik nogmaals wijzen op de politieke wil van de Europese Gemeenschap haar steun te geven aan realistische en duurzame aanbevelingen die tijdens de Wereldvoedseltop gedaan worden met het oog op de hongerbestrijding, zowel op nationaal als internationaal niveau. Deze Topconferentie zal ons opnieuw de politieke gelegenheid bieden onze dialoog met de ontwikkelingslanden voort te zetten en onze solidariteit te tonen met de minder ontwikkelde landen en met arme, hongerlijdende mensen overal ter wereld.

Bowis (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de commissaris bedanken voor zijn verklaring. Ik hoop evenwel dat de Wereldvoedseltop in Rome meer zal opleveren dan een verklaring: ik hoop dat het resultaat een programma van vastberaden actie zal zijn.
Het beeld dat het publiek van honger heeft, is zeer vaak gevormd door de hongersnoden die op televisie te zien zijn. De afgelopen vijfentwintig jaar vielen die hongersnoden echter grotendeels samen met conflictsituaties. Het werkelijke probleem is ondervoeding. Water van slechte kwaliteit leidt tot ziekte, invaliditeit en sterfte en natuurlijk ook tot verlies van productieve arbeidskrachten. Dit heeft weer lage inkomens tot gevolg, hetgeen tot ondervoeding leidt, en dat is de cyclus die wij willen doorbreken.
De situatie wordt verergerd wanneer humanitaire hulp de plaatselijke landbouw en economieën ondermijnt. Het geeft ons een goed gevoel als wij onze voedseloverschotten aan lage-inkomenslanden geven, maar we realiseren ons daarbij niet dat dit de voedselproducenten in die landen misschien meer kwaad dan goed doet. De situatie wordt nog verder verergerd wanneer wij in Europa, uit volkomen begrijpelijke hygiënische en voedselveiligheidsoverwegingen, onze deuren sluiten voor hun landbouwproducten. Dit is een vicieuze cirkel. Het betekent dat wij hun beletten voldoende te verdienen om aan onze standaarden te voldoen.
Toen ik in Kaapstad was in verband met de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU vroegen plaatselijke producenten mij hen te helpen. Zij wilden dat hun springbokvlees in Europa wordt geserveerd zoals dat in hun eigen toprestaurants in heel Afrika gebeurt. Zij konden zich echter de voor het snijden van vlees voorgeschreven uitrusting niet veroorloven en de markt niet opgaan. Dat is het soort absurde zaken waarvoor wij ons dienen te hoeden.
Om terug te komen op de fundamentele uitdagingen: er is een kwart eeuw voorbijgegaan sinds onze doelstellingen werden vastgelegd. Wij zeiden destijds dat we het probleem moesten oplossen, om vervolgens in 1996 te constateren dat nog steeds 800 miljoen mensen ondervoed waren. Wij namen ons toen opnieuw voor dat aantal tegen 2015 te halveren: dat betekende dat gedurende een periode van twintig jaar een vermindering van 22 miljoen per jaar moest worden gehaald. Wij komen echter niet verder dan slechts zes miljoen per jaar en nu, meer dan vijf jaar later, moeten we concluderen dat wij onze doelstelling pas in 2030 zullen halen. Paradoxaal genoeg is de wereldvoedselproductie sneller gegroeid dan de wereldbevolking: de 5,8 miljard mensen in de wereld hebben vandaag gemiddeld vijftien procent meer voedsel per persoon dan de vier miljard mensen twintig jaar geleden hadden. Per hoofd van de bevolking is de voedselproductie in landen met hoge schulden en lage inkomens echter niet toegenomen, met name in Afrika ten zuiden van de Sahara. Daar moeten wij onze aandacht op richten.
In 2000 leden 826 miljoen van de 5,8 miljard mensen nog steeds honger. Tegen 2015 - onze streefdatum - zullen 580 miljoen mensen nog altijd honger lijden als wij het huidige tempo aanhouden. Ik verzoek de Commissie en ieder van ons eraan te denken dat volgens schattingen in het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties slechts dertien miljard dollar per jaar nodig is om dit probleem op te lossen. Dertien miljard dollar per jaar is wat wij in Europa en de Verenigde Staten uitgeven aan cosmetica. Ik dring er bij u allen op aan in gedachten te houden dat de afgelopen vijftig jaar wereldwijd bijna vierhonderd miljoen mensen zijn omgekomen ten gevolge van honger en een gebrek aan schoon water. Dat is driemaal zoveel als het aantal mensen dat is omgekomen in alle oorlogen van de gehele twintigste eeuw. Ten slotte vraag ik u te bedenken dat ieder jaar ongeveer negen miljoen mensen sterven ten gevolge van honger. Dat is 24.000 doden per dag; iedere 3,6 seconden gaat er een leven verloren; vijftig mensen zijn gestorven in de drie minuten die ik aan het woord ben geweest. Dát zijn de dingen waaraan wij moeten denken wanneer we op 10 juni in Rome zijn en dát is de reden waarom ik oproep tot actie en niet alleen verklaringen.

Garot (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de onderhavige kwestie van de hongersnood in de wereld laat niemand onverschillig. Gezien de ernst van deze kwestie moeten wij met name tijdens de volgende Top over het voedselvraagstuk laten zien dat wij meer dan ooit bereid zijn een politieke oplossing hiervoor te vinden. Het is dus van buitengewoon groot belang dat de Europese Unie zich tijdens de volgende Top geheel inzet voor deze kwestie en het recht op voeding erkent als een grondrecht.
Zeker, vaak wordt hongersnood gezien als een kwestie van verdeling. Het voedsel wordt niet goed verdeeld tussen de landen waarin sprake is van overvoeding en de landen waarin sprake is van ondervoeding. De oplossing moet slechts voor een klein deel gezocht worden in een betere uitwisseling tussen de regio's die in overvloed leven en de regio's die in armoede leven. Ze moet in eerste instantie gezocht worden in de regio's waar de problemen zich voordoen, al was het maar om de voedingsgewoonten van de betrokken volkeren niet te verstoren en hun landbouweconomie te consolideren.
Voor de bestrijding van de hongersnood en de armoede is het daarom noodzakelijk dat de schulden worden kwijtgescholden, het onderwijs en de beroepsopleiding worden gesteund, de technische bijstand wordt versterkt en de investeringen in deze landen met een achterstand worden aangemoedigd. Verder moet er natuurlijk beter worden omgesprongen met het water en moet de biodiversiteit worden behouden. Naar verwachting zal deze biodiversiteit door de internationale gemeenschap worden uitgeroepen tot "mondiaal collectief goed". Het is echter van buitengewoon groot belang dat wij ons realiseren dat de honger en armoede alleen kunnen worden bestreden als er een optimaal visserijbeleid wordt gevoerd en de ontwikkeling van de voedsellandbouw volgens het duurzame model wordt gestimuleerd. In dit opzicht dienen de volgende prioriteiten dan ook te worden verwezenlijkt in de regio's waarin sprake is van hongersnood: meer aandacht voor landbouwpraktijken die aan de plaatselijke behoeften zijn aangepast, de verwerking ter plekke van producten, de ontsluiting van meer nabij gelegen markten en de vrije keuze van de ontwikkelingslanden met betrekking tot nieuwe technologieën. Deze prioriteiten kunnen alleen worden verwezenlijkt als deze regio's binnen de WTO vaker kunnen rekenen op een speciale en gedifferentieerde behandeling.
Ik wil onze commissaris derhalve verzoeken de ideeën in de gezamenlijke resolutie van het Parlement te verdedigen op de komende Wereldvoedseltop.

Mulder (ELDR).
Mevrouw de voorzitter, de verklaring die de commissaris zojuist heeft afgelegd, is een verklaring waar weinig kritiek op valt uit te oefenen. Het zijn algemene dingen. Mijn enige kritiek is dat het een tijdloze verklaring is. Als een commissaris voor ontwikkelingssamenwerking die verklaring vijftien jaar geleden zou hebben afgelegd, of tien jaar geleden of nu, zou de inhoud dezelfde zijn geweest. Mijn grote kritiekpunt is: wat zijn de concrete verbeteringen die de Commissie voorstelt?
In de eerste plaats, en dat is al eerder gezegd, vind ik dat de Commissie zich moet concentreren op Afrika. De landbouwproductie daar loopt achter bij de bevolkingsgroei. Wat moet de Commissie doen? In de eerste plaats denk ik dat de Commissie via de delegaties en de lidstaten erop moet toezien dat er in die landen een goede prijzenpolitiek voor landbouwproducten wordt gevoerd. Boeren waar ook ter wereld, zijn bereid op een adequate manier te produceren als de natuurlijke omstandigheden dat toelaten, mits de prijzen goed zijn. Er is altijd een evenwicht nodig tussen de belangen van de bevolking in de steden en de bevolking op het platteland, maar het is een zekere zaak dat als de prijzen voor landbouwproducten niet goed zijn, geen boer meer produceert en de bevolking steeds meer afhankelijker wordt van importen en voedselhulp. En beide hebben vaak noodlottige gevolgen voor de lokale voedselproductie. Voedselhulp wordt veel te makkelijk gegeven door onder andere, denk ik, de Amerikanen. Misschien kan Europa daar een hartig woordje over wisselen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie. Voorts denk ik dat Europa ook voorzichtig moet zijn met het toepassen van voedselhulp.
Wat betreft de prijzen op de wereldmarkt, die kunnen wij niet beïnvloeden, maar wij kunnen wel een dialoog voeren met de regeringen in de betrokken landen om een duidelijke prijzenpolitiek te voeren opdat de import van de wereldmarkt niet nadelig is voor de lokale voedselproductie.
Twee andere dingen nog. Wij denken vaak dat wij het met geld kunnen oplossen. Als wij zoveel geld geven voor de voorlichtingsdiensten zou het misschien opgelost kunnen worden. Ik denk dat niet. Als we geld geven voor vijf jaar, dan komt het probleem weer terug in vijf jaar. Ik denk ook dat de dialoog zich moet uitstrekken tot de wijze waarop de voorlichtingsdiensten en ook de veterinaire diensten meer zelffinancierend kunnen worden. Hoe kunnen deze in grotere mate door de lokale bevolking zelf gefinancierd worden? En dan denk ik vooral ook aan de veterinaire diensten, want met name vee speelt een belangrijke rol in de voedselproductie in Afrika. Grote gebieden die op het ogenblik niet gebruikt worden voor voedselproductie kunnen dat in de toekomst wel mits de veterinaire voorzieningen beter worden. In die dialoog over zelfvoorziening en zelffinanciering, moet de Commissie een leidende rol spelen en dat is een veel belangrijkere oplossing dan het geven van geld alleen.

Rod (Verts/ALE).
Uiteraard doet het mij genoegen dat het Europees Parlement een resolutie heeft aangenomen met het oog op de Wereldvoedseltop van de Voedsel- en Landbouworganisatie FAO. Mijn fractie heeft overigens om deze resolutie gevraagd. Het behoeft geen betoog dat er nu, vijf jaar na de eerste Top, weinig vorderingen zijn geboekt. We liggen immers niet op schema met onze doelstelling om het aantal mensen in hongersnood in 2015 te reduceren van 800 tot 400 miljoen. Tot op heden is dit aantal namelijk met slechts 40 miljoen afgenomen.
In deze resolutie staan enkele interessante paragrafen. Zo wordt bijvoorbeeld de noodzaak benadrukt om de ontwikkeling, de voedselveiligheid en de bijkomstige hervormingen van het GLB en het GVB centraal te stellen tijdens de nieuwe ronde van multilaterale handelsbesprekingen die in het kader van de WTO gevoerd zullen worden. Algemeen gesteld gaat het hier om een nog altijd halfslachtig compromis. Zo wordt er bijvoorbeeld geen prioriteit gehecht aan het recht op voeding en aan de soevereiniteit op voedselgebied. Ook worden de structurele oorzaken van de onveiligheid op voedselgebied niet aan de kaak gesteld.
Iedereen weet dat niet zozeer de beschikbare hoeveelheid voedsel in de wereld het probleem is, als wel de verdeling ervan onder de bewoners. Nieuwe op productievermeerdering gebaseerde technologieën, zoals die van de GGO's, veranderen niets aan deze situatie. Integendeel! Door technieken op genetisch gebied en door genetisch gemodificeerd zaaigoed zullen de kleine ondernemers en volkeren in het Zuiden nog afhankelijker worden van multinationale ondernemingen dan ze al zijn. Met de verkoop van hun magisch zaaigoed zullen ze de landbouwers in het Zuiden nog steviger in hun greep krijgen. Ook zullen deze landbouwers extra worden aangespoord voedingsmiddelen voor de consumenten in het Noorden te produceren, waardoor ze nog minder in hun eigen behoeften kunnen voorzien. Om die reden zijn het in driekwart van de gevallen keuterboeren die in de ontwikkelingslanden honger lijden.
Het wordt tijd dat we een einde maken aan deze onrechtvaardige regels en praktijken wat betreft de handel in landbouwproducten. De Europese Unie zou vanaf nu haar exportsubsidies moeten stopzetten. Alleen praten over de samenhang tussen de communautaire beleidsvormen is niet genoeg. We moeten nu tot actie overgaan. Bij de overgang naar het nieuwe millennium hebben wij ons ten doel gesteld om de armoede tussen 2000 en 2015 te halveren, en dus niet om onze landbouwers, vissersvloten en landbouw- en voedingsmiddelenindustrie te beschermen. Om die reden vragen wij u onze amendementen te steunen.
We kunnen de honger het best bestrijden door de volkeren op het zuidelijk halfrond in staat te stellen gebruik te maken van hun grond, water en natuurlijke bronnen, en door hun landbouwers en hun eigen markten te beschermen.

Boudjenah (GUE/NGL).
Het recht op voldoende gezonde voeding voor iedereen moet wereldwijd erkend en gerespecteerd worden. Het gaat hier namelijk om een grondrecht. In het kader van de voorbereidingen op de Wereldvoedseltop dient dit niet alleen te worden bevestigd, maar ook meer dan ooit in praktijk te worden gebracht. Mooie redevoeringen en wensuitingen volstaan niet, aangezien ze veel te weinig resultaat opleveren. Wereldwijd lijden namelijk 826 miljoen mensen honger, van wie bijna 800 miljoen in de ontwikkelingslanden. Twee miljard mensen krijgen geen goede voeding. Het behoeft geen betoog dat vrouwen en kinderen de meest kwetsbare groep vormen.
Zes jaar geleden is reeds de afspraak gemaakt om het aantal mensen dat honger lijdt in de periode tot 2015 met 50 procent te verminderen. Een snelle rekensom leert ons dat we deze doelstelling niet zullen bereiken. Jaarlijks neemt het aantal mensen dat honger lijdt namelijk met slechts acht miljoen af.
We moeten de gevolgen van dit drama snel aanpakken. Uiteraard zijn hiervoor financiële steun, bijdragen en programma's nodig. Het is echter ook van groot belang dat wij de oorzaken van deze situatie bestrijden. Vanwege het liberaliseringsbeleid dat door de WTO wordt aangemoedigd, moeten de ontwikkelingslanden hun markten openstellen. Deze ontwikkeling vormt een gevaar voor de reeds kwetsbare bevolkingsgroepen in deze landen. Een andere bedreiging wordt gevormd door de nog altijd pregnante realiteit van de schuldenkwestie. Oorlogen, de strijd om de hegemonie, de meedogenloze zoektocht naar afzetmarkten voor de producten uit het Noorden, het winstbejag en de privatisering van de natuurlijke rijkdommen van het Zuiden brengen de voedselveiligheid van de volkeren in gevaar. Het belang van de handel wordt boven dat van de ontwikkeling geplaatst, met als gevolg dat de verschillen tussen de allerrijksten en allerarmsten verder toenemen en het Zuiden nog minder dan voorheen in staat is zijn soevereiniteit op voedselgebied te waarborgen.
Het staat ieder land echter vrij zijn eigen wijze van voedselvoorziening te kiezen. Het recht op voeding kan uiteraard worden gewaarborgd als men toegang heeft tot voldoende voedingsproducten, productiemiddelen en hulpbronnen. Er kan alleen een duurzame, wereldwijde oplossing voor het probleem van de onveiligheid van het voedsel worden gevonden als het handelsbeleid gebaseerd wordt op respect voor de lokale producties, de inkomsten van kleine ondernemers en de behoeften van de volkeren, en er sprake is van samenwerking op basis van gelijkheid.

Belder (EDD).
Voorzitter, grote aantallen hongerenden in deze wereld verdienen nog immer onze zorg. Het tempo waarin in het laatste decennium het aantal hongerenden afneemt, schiet tekort. Zo zal de doelstelling om het aantal hongerenden te halveren in 2015 niet worden bereikt. Ik ondersteun van harte een voortvarender aanpak. Die voortvarendheid blijkt niet uit de omvang van de ontwikkelingshulp. Als de rijke landen hun toezeggingen van Monterrey nakomen, zal de hulp stijgen tot
0,24 procent van het gezamenlijk nationaal inkomen van de OESO in 2006. Nog altijd een forse afname vergeleken met de 0,33 procent van begin jaren '90. Hier is een grotere inspanning op zijn plaats.
Voor een structurele verbetering is naast de hulp een goed handelssysteem onmisbaar. Volgens de FAO is handelsliberalisering goed voor alle landen. Laten we hierbij niet vergeten dat ontwikkelingslanden gedwongen worden tot marktopening, terwijl rijke landen daarin niet zelden een weigerachtige houding tentoonspreiden. Mede gezien de behoefte van arme landen om zich te beschermen tegen goedkope voedselimporten moet de FAO zich sterk maken voor meer inzicht in het functioneren van instellingen als de WTO ter zake. Overigens, welke plaats krijgt de zelfvoorziening in het geheel van vaak exportgerichte maatregelen?
Kortom, mevrouw de Voorzitter, ik roep de lidstaten ertoe op zich krachtig in te zetten voor goed voedsel dat fundamenteel is voor het menselijk leven. Niet zuiver uit eigenbelang, maar omdat we ertoe de roeping en de middelen hebben ontvangen.

Schierhuber (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, er zijn 826 miljoen mensen die aan chronische ondervoeding lijden. Het doet me deugd dat het Europees Parlement de ernst van de situatie onderkent en een resolutie heeft aangenomen met het oog op de naderende Wereldvoedseltop in Rome. Tijdens de Wereldvoedseltop in 1996 zijn vier prioriteiten vastgesteld: voedselveiligheid, internationale handel in landbouwproducten, duurzaam beheer van natuurlijke bronnen en plattelandsontwikkeling. Nu moeten de verplichtingen van de lidstaten daaromtrent opnieuw bevestigd worden en moeten er maatregelen worden getroffen om ervoor te zorgen dat de hongerlijdende bevolking in 2015 met de helft verminderd is.
Een ander belangrijk punt zal de benutting en het beheer van de waterreserves zijn. Verder moet de EU bijzondere aandacht schenken aan de armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling. Daarbij moet de nadruk liggen op de ontwikkeling van de democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten, een gezond economisch beleid, gelijke kansen voor mannen en vrouwen en de inachtneming van de milieuaspecten. Het is duidelijk dat er een verband bestaat tussen honger en armoede: honger kan zowel de oorzaak als het gevolg zijn van armoede, conflicten en oorlog. De ontwikkeling van hele regio's en met name het platteland hangt daarmee samen. Bovendien kunnen natuurrampen, zoals droogte en overstromingen, de situatie verder verslechteren. Hier moet de internationale gemeenschap te hulp schieten.
Mijnheer de commissaris, de EU moet in haar beleid de aandacht verleggen van hulp op korte termijn, zoals voedselhulp, naar duurzame hulp die de boeren ter plaatse de noodzakelijke vernieuwing en kennis biedt. Ons doel moet zijn de landbouw in de ontwikkelingslanden zodanig te ontwikkelen dat de bevolking zichzelf kan bedruipen en niet van internationale voedselhulp afhankelijk hoeft te zijn. Ik wil in dit verband wijzen op de handels- en exportbeperkingen van de EU die feitelijk continu onder vuur liggen. De Europese Unie heeft een landbouwmodel ontwikkeld dat de voorwaarden schept waaronder alle boeren in Europa, ongeacht waar zij gevestigd zijn, al dan niet in de benadeelde en perifere regio's, hun bedrijf kunnen uitoefenen en een fatsoenlijk inkomen kunnen verwerven. In dat kader dienen de boeren zich niet uitsluitend bezig te houden met het produceren van levensmiddelen, zij dienen zich eveneens te bekommeren om de verzorging en het behoud van de natuurlijke bronnen en het landschap.
Ons Europese landbouwmodel kan tot voorbeeld strekken vanwege de multifunctionaliteit, de speciale regelingen en de betekenis voor de samenleving. De landbouw kan niet zomaar met andere economische sectoren worden vergeleken. Bovendien is de EU wereldwijd de grootste importeur van landbouwproducten, dus is de kritiek tot dusver op het GLB mijns inziens niet terecht. Ik wil de critici derhalve aansporen creatievere voorstellen te doen.

Sauquillo Pérez del Arco (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, de Wereldvoedseltop die volgende maand in Rome wordt gehouden, wordt geplaatst in het rijtje van internationale bijeenkomsten die de norm zetten voor de huidige internationale betrekkingen. Ik beschouw deze top echter niet als zodanig. Op deze Wereldvoedseltop komt het belangrijkste fundamentele recht aan de orde: het recht op leven, dat honderden miljoenen mensen nu ontzegd wordt.
De bestrijding van honger en de waarborging van voedselveiligheid zijn van cruciaal belang voor de ontwikkeling, die nu juist door ondervoeding wordt gehinderd. Daarnaast heeft voedselveiligheid invloed op andere aspecten van de ontwikkeling en de betrekkingen tussen noord en zuid, zoals de duurzaamheid van de landbouw en de wereldhandel.
Daarom heeft de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten deze resolutie speciaal beklemtoond. Daarom zijn wij opgekomen voor de invoering van het fundamentele recht op voedselveiligheid, het beginsel van voedselsoevereiniteit, de vrijheid agrobiologische technologieën te kiezen, het idee dat water en biodiversiteit onvervreemdbare collectieve goederen zijn, de noodzaak van coherentie tussen de verschillende Europese beleidsterreinen - met name tussen het gemeenschappelijk ontwikkelings-, handels- en visserijbeleid -, en ten slotte, het beginsel van productie, verwerking en afzet van levensmiddelen ter plekke, waaronder voedselhulp. Met de invoering van deze elementen zijn wij erin geslaagd het vooruitgangsstreven en de liberaliseringsdrift enigszins te beteugelen.
Wij vinden dat de Top van Rome een succes moet worden en nieuw leven moet inblazen in de doelstellingen voor dit millennium. Dat betekent onder andere dat de hongerlijdende bevolking in 2015 met de helft verminderd moet zijn. Deze doelstelling heeft vertraging opgelopen, omdat het aantal hongerenden, zoals al is gezegd, slechts met 6 miljoen per jaar afneemt in plaats van met de beoogde 22 miljoen.
Wij willen de Commissie er met name op wijzen dat in september de onderhandelingen over de overeenkomsten inzake economisch partnerschap met de ACS-landen weer van start gaan. Het is absoluut noodzakelijk dat het ontwikkelingsbeleid en het standpunt van de Commissie binnen de WTO met elkaar overeenstemmen.
Er zijn zes amendementen op deze ontwerpresolutie ingediend - allemaal afkomstig van de heer Rod. Wij onderschrijven al deze amendementen en zullen alleen over amendement 5, waarin een nieuwe paragraaf 14 bis wordt voorgesteld, een hoofdelijke stemming houden.

Nielson
In de eerste plaats wil ik zeggen dat ik van begin tot eind kan instemmen met de woorden van de heer Bowis. Werkelijke verhongering hangt in de meeste gevallen samen met conflictsituaties. Dat zijn de dieptepunten. Dit neemt niet weg dat het mogelijk moet zijn onze doelstelling, het halveren van de voedselproblemen, te verwezenlijken, aangezien die conflicten door mensen worden veroorzaakt. Op dit ogenblik houden wij de situatie in Zimbabwe nauwlettend in de gaten. Naar onze mening is de slechte toegankelijkheid van voedsel in Zimbabwe voor verreweg het grootste deel toe te schrijven aan menselijk handelen, zelfs al heeft de regio met droogte te kampen. Het betreft hier een door politiek gecreëerde, negatieve situatie. Dat zal ons er niet van weerhouden onze humanitaire missie te vervullen. Wij moeten goed beseffen waarmee wij te maken hebben. Vreemd genoeg biedt de gedachte dat conflicten tot de hoofdoorzaken van verhongering behoren aanleiding tot enig optimisme.
De heer Mulder wees erop dat een goede prijzenpolitiek noodzakelijk is in de ontwikkelingslanden en dat de Commissie zich moet concentreren op Afrika. Daar ben ik het mee eens. Een van de redenen dat wij meer in de richting willen gaan van voedselhulp in de vorm van geld is dat wij aldus de ontwikkeling van adequate prijsstructuren en marktsituaties in deze landen hopen te bevorderen.
De heer Mulder gaf eveneens aan dat het geven van voedselhulp als zodanig een probleem kan zijn. Volgens hem maakten zowel de Europese Unie als de Verenigde Staten en hun landbouwbeleid deel uit van het wereldwijde probleem. Ook daarmee ben ik het volkomen eens. Ik wil hier een stuk citeren uit het redactioneel commentaar van de Herald Tribune van gisteren, waarboven de kop 'Een vreselijke landbouwwet' stond: 'De landbouwwet die George W. Bush maandag ondertekende is een dieptepunt in zijn presidentschap - het is een geldverkwistende wet die louter ten goede komt aan bedrijven en waaronder de belastingbetalers en de allerarmsten van de wereld zullen lijden. En dat voor een paar stemmen winst. Bush zei zijn handtekening met genoegen te zetten en legde een korte verklaring af die de indruk wekte dat hij of niet helemaal eerlijk was, of geen flauw benul had wat hij zojuist had aangericht.? Dat is krachtige taal. Voor Europa is zelfgenoegzaamheid eveneens een reëel gevaar. Ook wij moeten onszelf aan enig zelfonderzoek onderwerpen en hervormingen doorvoeren.
In Monterrey waren de Wereldbank, het Internationaal Monetair Fonds en het topmanagement van de Wereldhandelsorganisatie in feite degenen die druk uitoefenden en daadwerkelijk betoogden dat het grootste probleem bestaat uit de mondiale concurrentieverstoring door het landbouwbeleid van de rijke landen. Dit zijn de cijfers: wij geven wereldwijd ongeveer vijftig miljard dollar per jaar uit aan ontwikkelingshulp, terwijl wij meer dan driehonderd miljard dollar uitgeven aan subsidies voor de landbouw in de Verenigde Staten, Japan en Europa.

Deze cijfers worden welbewust door deze organisaties gebruikt om enig realisme, ernst en perspectief aan te brengen in de wereldwijde discussie over de Noord-Zuidbetrekkingen. Zij zullen eveneens een belangrijk thema vormen tijdens de Wereldvoedseltop in Rome. Het is duidelijk dat wij in Europa de juiste conclusies moeten trekken.
Tot besluit nog het volgende. Ik ben het er, zoals ik al zei, volkomen mee eens dat wij niet de ouderwetse vorm van voedselhulp moeten voortzetten, maar ons moeten richten op voedselveiligheid en langetermijnontwikkeling. Hopelijk was het in Ethiopië een aantal jaren geleden de laatste keer dat wij min of meer gedwongen grote hoeveelheden tarwe hebben gestuurd in plaats van het probleem bij de wortel aan te pakken. Ik hoop dan ook dat de bijeenkomst in Rome concrete resultaten zal opleveren.
(Applaus)

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer Nielson.
Overeenkomstig artikel 37, lid 32 van het Reglement heb ik zes ontwerpresoluties ontvangen.

Banotti (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde, voor het geval dat sommigen van u te beleefd zijn om dit ter sprake te brengen. U bent zich er wellicht van bewust dat er een uiterst onaangename geur in het gebouw hangt. Ik kan u geruststellen: er wordt aan gewerkt door het College van quaestoren. Men vermoedt dat tijdens de verbouwing een grote rat of gewoon een muisje opgesloten geraakt en gestorven is, maar wij hopen dat het probleem vanmiddag zal zijn verholpen.

De Voorzitter.
Ik wil dus ieder lid uitnodigen mee te zoeken naar het kadaver!

De Voorzitter.
Namens onze Voorzitter en u allen wil ik de leden van de delegatie van het Oezbeekse parlement verwelkomen op de officiële tribune. Het betreft de delegatie ten behoeve van de werkzaamheden van de derde bijeenkomst van de parlementaire commissie voor samenwerking tussen de EU en de Republiek Oezbekistan die zojuist in Straatsburg is gehouden. Deze delegatie bestaat uit zeven leden en wordt voorgezeten door de heer Erkin Vakhidov, lid van de Commissie voor internationale aangelegenheden en interparlementaire betrekkingen van het Oezbeekse parlement.
(Levendig applaus)

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, amendement 1 begint met de zinsnede: 'is van mening dat er nog steeds een democratisch tekort in de Europese Unie is', en vervolgt met de aanbeveling dat het huidige hervormingsproces 'een substantiële democratisering van de instellingen tot stand moet brengen'.
In een aantal vertalingen, in het Spaans bijvoorbeeld, is het Engelse woord 'continuing' niet vertaald als 'nog steeds', maar als 'permanent', hetgeen enige beroering heeft teweeggebracht. De originele tekst is in het Engels gesteld. Ik zou de vertaaldiensten willen verzoeken de andere versies waar nodig te corrigeren.

De Voorzitter.
Waarde collega, ik zal uw opmerking uiteraard doorgeven aan de vertaaldiensten, die de verschillende versies in overeenstemming zullen brengen met de oorspronkelijke Engelse versie.
Over amendement 2:

Lamassoure (PPE-DE)
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, met de instemming van de coördinatoren van de Commissie constitutionele zaken zou ik graag een mondeling amendement indienen op amendement 2, dat overigens dezelfde strekking heeft als amendement 40.
Ik wil het daarmee aan kracht doen winnen. Uit de oorspronkelijke formulering van alinea 6, waar deze amendementen betrekking op hebben, blijkt dat deze oefening tot doel moet hebben een evenwicht tot stand te brengen tussen de economische en politieke integratie van de Unie.
De indieners van het amendement hebben langs die weg de sociale integratie aan de orde willen stellen. Om nu het amendement krachtiger te maken, stel ik voor om enkele woorden toe te voegen, zodat er zou staan: "tussen de reeds tot stand gekomen economische integratie, de politieke en de sociale integratie van de Unie". Er zouden dus enkele woorden bij komen: "reeds tot stand gekomen".
De Voorzitter.
Zijn er collega's tegen de indiening van het mondeling amendement van de rapporteur?
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement)
Over amendement 57:
Lamassoure (PPE-DE)
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, van mijn kant wil ik vermelden dat ik een voorstander was van dit amendement, maar onder de belangrijke voorwaarde dat het beschouwd zou worden als een toevoeging en niet als een inkorting. In dat laatste geval zou er in de oorspronkelijke versie gezegd worden dat wij "een eenvoudige afbakening van de bevoegdheden wensen", en in de geamendeerde versie "een eenvoudige en precieze afbakening".
De Voorzitter.
Als er binnen uw eigen fractie, die het amendement heeft ingediend, geen bezwaren rijzen, en als andere collega's niet te heftig protesteren, stel ik voor dat we het zo doen.
Over amendement 6:
Lamassoure (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot amendement 6 wil ik het Parlement, en met name die leden die het eens zijn met de algemene strekking van het verslag en die bij voorbaat van plan zijn voor het verslag te stemmen, wijzen op het feit dat dit amendement volledig in strijd is met de logica van het verslag. Aan hen die het eens zijn met de strekking van het verslag, beveel ik dus van ganser harte aan dit amendement te verwerpen.
Leinen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de eerste zin van paragraaf 19 is in de Duitse versie fout vertaald. Er staat in de taal van de rapporteur, de heer Lamassoure, dat het aantal eigen bevoegdheden van de Unie beperkt moet blijven. In de Duitse versie staat dat de eigen bevoegdheden van de Europese Unie beperkt moeten blijven. Dat is iets anders. Als de Unie een bepaalde bevoegdheid heeft op het gebied van het douanebeleid, dan is die bevoegdheid volledig en onbeperkt. In het Duits moet er dus staan: 'is van mening dat het aantal eigen bevoegdheden van de Unie beperkt moet blijven? Ik verzoek u dat te corrigeren.

De Voorzitter.
Ik verzeker u dat de taaldiensten dit punt zullen nakijken.

Dührkop Dührkop (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzoeken in de Spaanse versie dezelfde correctie aan te brengen, omdat deze versie verschilt van het origineel.

De Voorzitter.
Ik verzeker u dat alle taalversies zullen worden nagekeken.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat ik niet te laat ben. Ik heb schriftelijk verzocht een mondeling amendement in te mogen dienen dat beoogt het woord 'door? toe te voegen, waardoor de tekst zou luiden: 'of door het Comité van de Regio's?, hetgeen een aanmerkelijk verschil zou maken.

De Voorzitter.
In principe is het volgens de procedure moeilijk een amendement toe te voegen aan een amendement dat verworpen is, tenzij de Vergadering de toevoeging van de heer MacCormick wenst te beschouwen als een geheel nieuw mondeling amendement.
Kennelijk volgt het Parlement u niet, mijnheer MacCormick. Het spijt mij.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0157/2002) van mevrouw Nicholson of Winterbourne, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de situatie in Irak elf jaar na de Golfoorlog (2000/2329(INI)) 
Vóór de stemming:

Nicholson of Winterbourne (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, ik beveel een mondeling compromisamendement aan bij de commissie, waarmee paragraaf 14 bij de tijd wordt gebracht. Twee dagen geleden heeft de VN-Veiligheidsraad een nieuwe resolutie over Irak aangenomen. Mijn mondelinge amendement heeft ten doel paragraaf 14 te schrappen en amendement 12, dat zou vervallen, in aanmerking te nemen, evenals amendement 13 en een gedeelte van amendement 15. Ik adviseer deze te vervangen door een nieuwe paragraaf 6a, zoals de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten gevraagd heeft: "verheugt zich, mits het niet leidt tot een stijging van de militaire uitgaven, over de aanneming door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van een nieuwe resolutie (1409/2002), waarbij de procedures voor de voor Irak te kopen goederen worden vereenvoudigd en de meeste beperkingen op handel en investeringen die geen militair karakter hebben en niet geschikt zijn voor militair gebruik worden opgeheven, doch met handhaving van het wapenembargo, ten einde de humanitaire situatie te verbeteren wat de basisbehoeften betreft; dringt er bij de Verenigde Naties op aan de controle te verscherpen op de mogelijkheden van Irak om wapens en aan wapens gerelateerde goederen te importeren en alle vorige sancties op te heffen;".

De Voorzitter.
Gezien de actualiteit stelt onze rapporteur een tamelijk volledig mondeling amendement voor ter vervanging van een hele reeks amendementen en alinea's.

Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij gaan akkoord met dit amendement mits het als een toevoeging wordt beschouwd. Wij willen onverkort vasthouden aan ons amendement 12.

Nicholson of Winterbourne (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, ik ben tegen amendement 12. Wij hebben dit amendement opgenomen in paragraaf 6a teneinde tegemoet te komen aan het verzoek van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten. Dit is een verstandig amendement waarmee aan alle wensen van deze fractie wordt voldaan. Ik zou tegen amendement 12 stemmen.

De Voorzitter.
Ik stel de volgende procedure voor: als niemand bezwaar aantekent tegen het amendement van onze rapporteur, nemen we het over. Niettemin houden we een afzonderlijke stemming over amendement 12 met ongunstig advies van onze rapporteur. Kunt u zich daarin vinden?
(Het Parlement stemt in met de door de Voorzitter voorgestelde procedure en met de overname van het mondeling amendement)
Na de stemming over de overwegingen :
Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, afhankelijk van de uitslag van de stemming wil ik gebruik maken van het recht de voorzitter van de commissie te verzoeken overeenkomstig artikel 161 van het Reglement de toelichting bij het verslag te schrappen.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in ons Reglement staat uitdrukkelijk dat de toelichting onder de verantwoordelijkheid van de rapporteur valt. Dat is de gebruikelijke gang van zaken en daarom zou het tegen de regels zijn om deze toelichting te schrappen.
De Voorzitter.
Deze kwestie valt onder de bevoegdheid van de betrokken commissie en niet onder die van de plenaire vergadering. Ik stel u daarom als voorzitter van de betrokken commissie voor de zaak ter arbitrage voor te leggen aan de betrokken commissie.
Betreffende het mondelinge amendement op amendement 12 :
Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde vragen of er nu wel of niet over het mondeling amendement is gestemd. We moeten immers toch stemmen, ook als er geen bezwaar gemaakt is.

De Voorzitter.
Als minder dan twaalf collega's bezwaar aantekenen tegen de overname van een mondeling amendement, wordt het in beginsel geacht deel uit te maken van de stemming. Dit gezegd zijnde wil ik het gerust in stemming brengen als de plenaire vergadering hierop staat. Maar er bestaat kennelijk geen enkel bezwaar.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Lannoye (Verts/ALE)
 - (FR) Er zijn twee amendementen, mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, met betrekking tot paragraaf 22: een dat ik heb ingediend namens mijn fractie met het oog op een voorstel dat in de commissie was ingediend door de rapporteur van de Europese Volkspartij, de heer Wijkman. De bedoeling van dat amendement was een vermelding toe te voegen over een belasting op de wereldwijde CO2-uitstoot.
In mijn ogen is het amendement van de Europese Volkspartij dat de paragraaf beoogt te schrappen aanvaardbaar als aanvulling, niet als schrapping. Volgens mij ondermijnt het de betekenis van de oorspronkelijke tekst volkomen. Als de EVP bereid is het te aanvaarden als aanvulling, zal ik vragen eerst over mijn amendement te stemmen, dat in feite was ingediend op verzoek van de EVP, en vervolgens over het amendement van de EVP als aanvulling, op voorwaarde dat de EVP hiermee akkoord gaat.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik besef dat mijn stemverklaring verloren zal gaan in het geroezemoes, maar in ieder geval zal deze in de notulen worden vastgelegd. De aanneming van het verslag van de heer Rothley over een vaste boekenprijs maakt voorlopig een einde aan een deels zeer onaangename ontwikkeling. Wij hebben het aan de heer Rothley en aan al degenen die hun bijdrage hebben geleverd te danken dat de cultuur in weerwil van het mededingingsbelang de status heeft gekregen die het verdient en dat er voor deze kwestie - die is ontstaan door de ophef rond de vaste boekenprijs in Duitsland en Oostenrijk - in de toekomst een zinvolle regeling mogelijk wordt die gebaseerd is op de regeling in Frankrijk.
Gelukkig hebben deze en de vorige Commissie onlangs hun pogingen gestaakt om de concurrentiebelangen ver boven de cultuurbelangen te laten prevaleren. Daarmee kunnen wij concluderen dat wij een stap voorwaarts hebben gedaan.
Bernié (EDD)
 - (FR) Ik heb voor dit verslag gestemd, tezamen met al mijn collega's van de partij Chasse, pêche, nature, traditions. Het verslag is onberispelijk, zowel ten gronde als in de wijze waarop het een lans breekt voor de vaste boekenprijs die de lidstaten naar eigen inzicht in hun nationale wetgeving kunnen opnemen, iets waar terecht op wordt gehamerd. Anderzijds is het triest dat gewezen moet worden op iets dat zo voor de hand ligt en dat een en ander moet leiden tot een relatief zware richtlijn om de uitwassen van het mededingingsbeleid en de toepassing ervan door het Hof van Justitie tegen te gaan.
Niettemin mogen we niet op onze lauweren rusten, aangezien de commissaris gisteren tijdens het debat heeft verklaard dat hij volkomen tevreden was met de huidige jurisprudentie. Gesterkt door haar onaanvaardbare monopolie op het nemen van wetgevende initiatieven, lijkt de Commissie vastberaden dit verzoek in overeenstemming met artikel 192 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen naast zich neer te leggen, hoewel van dit artikel maar uiterst zelden gebruik wordt gemaakt. Hieruit blijkt opnieuw dat het beter is op voorhand te voorkomen dat de Unie meer bevoegdheden krijgt dan strikt noodzakelijk, in plaats van achteraf de schade te herstellen. Dit is ook het hele idee achter de stap die mijn fractie heeft ondernomen met betrekking tot het verslag-Lamassoure over de afbakening van bevoegdheden en de nee-stem die daaruit is voortgevloeid.

Sanders-ten Holte (ELDR)
. Naar aanleiding van de stemming over het verslag-Rothley over de vaste boekenprijs zou ik graag het volgende willen zeggen.
De meeste landen kennen al een of andere vorm van vaste boekenprijs of overwegen deze alsnog in te voeren. De Europese Raad heeft in zijn resolutie van februari 2001 gewezen op de bijzondere culturele waarde van het boek en het belang ervan voor de bevordering van de culturele verscheidenheid binnen Europa. Hij verzocht derhalve de Europese Commissie bij de toepassing van de mededingingsregels en de regels betreffende het vrije verkeer van goederen hiermee rekening te houden en alleen op te treden als er sprake was van moedwillige ontduiking van bestaande nationale boekenprijsregelingen en het handelsverkeer tussen de lidstaten nadelig beïnvloed werd.
In haar afspraken met de Duitse boekensector op 22 maart 2002 heeft de Europese Commissie hier duidelijk gehoor aan gegeven. Het blijkt dus dat het boek als cultuurgegeven bestaansrecht heeft en valt onder Artikel 151 van het Verdrag. Op grond hiervan meen ik dan ook dat ik voor het verslag van de heer Rothley moet stemmen, waarin hij erop wijst dat het iedere lidstaat vrij staat al of niet een vorm van vaste boekenprijzen te introduceren, maar dat er op Europees niveau afspraken gemaakt moeten worden bij grensoverschrijdende handel en vooral bij welbewuste ontwijking van de nationale prijsbinding. Het gaat erom dat alle betrokken marktdeelnemers via een stabiel economisch en juridisch kader rechtszekerheid krijgen, maar ook, en dat is net zo belangrijk, dat de culturele verscheidenheid, waar het cultuurgoed 'boek' deel van uitmaakt, geëerbiedigd en bevorderd wordt.

Berthu (NI)
De globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 2002 zijn minder aantrekkelijk dan de Commissie doet voorkomen. In meerdere lidstaten, waaronder Frankrijk, steekt een duidelijk inflatiegevaar de kop op. Dit kan de Europese Centrale Bank aanzetten tot het verhogen van de interestvoet, wat een negatieve uitwerking zal hebben op de groei. Die groei blijft zwak, omdat het herstel in Europa op zich laat wachten, terwijl die in de Verenigde Staten al merkbaar is.
De euro heeft op deze twee punten hetzij een beperkte, hetzij een negatieve uitwerking gehad. De overschakeling op de nieuwe bankbiljetten en munten lijkt te zijn aangegrepen om de prijzen te verhogen. Laten we hopen dat dit van voorbijgaande aard is. Wat de groei betreft is het nog steeds wachten op het "dopingeffect" dat de monetaire eenmaking volgens de fanatiekelingen had moeten hebben.
In dit ongunstige klimaat wordt Frankrijk gegijzeld door de socialistische begrotingserfenis. De waarschuwingen van de Commissie aan het adres van de nieuwe regering-Raffarin, waarschuwingen die haar manoeuvreerruimte nog verder dreigen te beperken, zouden het voor alle Fransen duidelijk moeten maken dat het Stabiliteitspact een keurslijf kan zijn dat in sommige gevallen het nationaal belang schaadt. Wij zien thans de nefaste maar logische gevolgen van de verdragen die we in Maastricht en daarna getekend hebben.

Bordes (GUE/NGL)
Ten overstaan van de Raad en de Commissie, die de regeringen vertegenwoordigen, wordt het Europees Parlement geacht de democratische plaatsvervanger te zijn van de hele bevolking. Uit het verslag-Trentin blijkt echter dat dat Parlement, ook al is het door iedereen verkozen, uitsluitend de belangen van de werkgevers behartigt, en dit ten koste van de arbeidende klassen van de Unie. De wijzigingen die de rapporteur vraagt, leiden stuk voor stuk tot een verslechtering van de toestand voor loontrekkenden.
Uit het verslag spreekt de wens tot meer arbeidsflexibiliteit. De rapporteur bepleit wat hij het "actief ouder worden" waagt te noemen, met andere woorden, het feit dat we mensen langer laten werken en de pensioengerechtigde leeftijd laten opschuiven.
Met meedogenloos cynisme wordt sociaal beleid enkel en alleen vermeld als factor in de productiviteit. Zo is er bijvoorbeeld wel sprake van levenslang leren, maar dan alleen om te voorzien in de behoefte van de werkgevers aan mobiele en gekwalificeerde arbeidskrachten.
Met betrekking tot wat het herstructureringsproces heet - collectieve ontslagen dus - beperkt het verslag zich tot het bepleiten van een voorafgaande raadpleging van de werknemers. De enige sociale maatregel uit het verslag bestaat er dus in dat de werknemer op de hoogte gebracht moet worden van zijn aanstaand ontslag.
Wij zullen tegen deze tekst stemmen, omdat hij is geschreven op maat van de werkgevers.

Caudron (PSE)
Nu in Europa extreem-rechtse partijen in groten getale aan de macht of bijna aan de macht komen, wordt het de allerhoogste tijd dat we ons afvragen hoe we in deze voor de democratie schadelijke spiraal terecht zijn gekomen...
Toch blijven de traditionele politieke partijen vooral met zichzelf bezig. Ze blijven machtsfuncties uitdelen en verzuimen de hand in eigen boezem te steken...
En toch gaan economen, regeringen en de Europese Commissie door met hun vlucht naar voren in de richting van alsmaar meer liberalisme...
Een "strak" economisch beleid is geen antwoord, ook al vormt het een van de voorwaarden voor een globaal beleid dat dichter bij de burger staat...
Liberalisme kan een pluspunt zijn voor bepaalde sectoren, maar alleen als het omkaderd en gereguleerd wordt.
Waar we op dit moment vooral behoefte aan hebben, is een ander soort globale economische richtsnoeren, richtsnoeren die de werkloosheid en de armoede met wortel en tak uitroeien.
Die ambitie mis ik in de documenten die ons worden voorgelegd.

Figueiredo (GUE/NGL)
Ons stemgedrag weerspiegelt niet alleen ons verzet tegen de op het Stabiliteitspact gebaseerde richtsnoeren voor het economisch beleid, maar ook onze afwijzing van de in dit verslag opgenomen wijzigingen - die gaan immers dezelfde kant uit. De communautaire instellingen, inzonderheid het Europees Parlement, blijven ondanks alles helaas dezelfde macro-economische koers varen, terwijl toch maar al te duidelijk is dat de Europese Unie voor groei en extra werkgelegenheid een ander beleid behoeft. Voor dat doel moeten we een andere, tegengestelde koers kiezen, met meer investeringen. Vooral de openbare investeringen moeten toenemen, aangezien de economie terugloopt, de werkloosheid groeit en er internationaal gezien een aantal risicofactoren blijven meespelen.
Het verslag-Trentin roept op tot het navolgen van de strategie van Barcelona, en die bevestigt de liberale tendensen van Lissabon. Er wordt dus aangedrongen op een flexibele arbeidsmarkt en loonmatiging, al wordt er wel ruimte gelaten voor de mogelijkheid om de salarissen met de productiviteit te laten groeien. Men vergeet evenwel dat het vergroten van de winst door salariskorting niet automatisch leidt tot meer investeringen en meer werkgelegenheid. Het verslag pleit voor meer flexibiliteit en meer mobiliteit, terwijl de banen kwalitatief beter moeten worden, wat natuurlijk een contradictie is. Zolang werk tijdelijk, onzeker en slecht betaald blijft, is het onzinnig om te spreken over meer werkgelegenheid en kwalitatief goede banen - alleen extra investeringen kunnen leiden tot meer en betere banen. Het verslag blijft in gebreke door hier niet op te wijzen. De weinige positieve aspecten van dit verslag hebben het bij de stemming in het Parlement niet gehaald.

Berthu (NI)
 - (FR) In het verslag-Solana, dat in juni op de Europese Raad van Sevilla ter tafel zal komen, zijn hervormingen in het functioneren van de Raad vervat die ons op hun plaats lijken.
Wij staan in het bijzonder achter de maatregelen met betrekking tot transparantie (openbaarheid van de Raadsdebatten als die een wetgevend karakter dragen), achter een terugkeer naar de rol van de Europese Raad als gever van impulsen, en achter een verhoging van de efficiency door het opsplitsen van de huidige Raad Algemene Zaken in twee entiteiten: een Raad algemene coördinatie (bestaande uit de nationale ministers van Europese Zaken) en een Raad externe betrekkingen (bestaande uit de ministers van Buitenlandse Zaken).
Voorts ondermijnt de snelle aflossing van de nationale voorzitterschappen de continuïteit van de werkzaamheden, hoewel die tegelijkertijd bijdraagt tot meer identificatie en succes bij de publieke opinie. Volgens ons kan dit alles verzoend worden door 1) het voorzitterschap van alle technische Raden te verlengen (tot 3 jaar bijvoorbeeld), en het toe te kennen aan de meest gekwalificeerde, maar ook door 2) het roterend voorzitterschap voor de Europese Raad en wellicht ook voor de nieuwe Raad algemene coördinatie te handhaven, en daarbij misschien het tempo zelfs nog te verhogen (3 maanden), om in te spelen op de uitbreiding.

Figueiredo (GUE/NGL)
De resolutie die dit Parlement vandaag heeft aangenomen volgt een federalistische benadering. Dat blijkt onder andere uit de pogingen om de Raad bij zijn wetgevingswerkzaamheden meer en meer op een parlement te laten gelijken. De Raad zou dan een soort tweede kamer op Europees niveau worden.
Het is van belang erop te wijzen dat de Raad nu ook een aantal andere kwesties bespreekt, waaronder het roterend voorzitterschap en het regime voor de werktalen.
Javier Solana heeft gisteren in dit Parlement gezegd dat het huidige systeem waarbij het voorzitterschap van de Raad elk half jaar roteert uiteindelijk niet vol te houden is. Hij gebruikte daarbij de uitbreiding als - weinig steekhoudend - argument. Je opent zo de deur voor andere modellen, en dan vooral dat van een gekozen voorzitterschap. Daarmee zouden de macht en invloed van de 'grote? lidstaten toenemen, en dat zou betekenen dat de lidstaten niet langer werkelijk over dezelfde rechten zouden beschikken. Wij wijzen dat ten sterkste af. Hetzelfde argument geldt voor de werktalen - ook op dit punt staat het beginsel dat alle lidstaten gelijk zijn onder druk, en ook daar zijn wij tegen gekant.
Tot slot wijzen we erop dat het veelbetekenend is dat het voorstel van Javier Solana tijdens de Raad van Barcelona voor de hervorming van de Raad niet is verspreid, terwijl die hervorming toch een agendapunt is op de in juni in Sevilla te houden top. Je kunt je afvragen wat daar de reden voor is.

Heaton-Harris (PPE-DE)
De Britse conservatieven onthouden zich van stemming over deze ontwerpresolutie. Wij hebben consequent gepleit voor meer transparantie, openheid en controleerbaarheid. Dit is echter iets anders dan oproepen tot het laten prevaleren van de communautaire methode op ieder gebied van de besluitvorming in de Europese Unie.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst graag opmerken dat het verslag-Lamassoure gaat over de hervorming van de Verdragen en dat die hervorming en een eventuele Grondwet voor de Unie gezien moeten worden binnen de context van het historisch succes van de Europese constructie. We mogen niet toelaten dat deze opzet vertroebeld wordt door de huidige politieke conjunctuur die niets met de Europese instellingen te maken heeft, maar eerder met chauvinisme en extremisme en het betreurenswaardige feit dat het nastreven van welzijn een steeds minder belangrijke rol speelt bij het formuleren van het overheidsbeleid. Het verslag-Lamassoure laat dit niet toe en doet de Conventie een aantal uiterst nuttige suggesties met betrekking tot de kernvraag - de verdeling van de bevoegdheden tussen de instellingen van de Europese Unie.
In deze korte interventie wil ik graag benadrukken dat dit verslag aanvankelijk een voorstel bevatte om het bestaan van territoriale eenheden met wetgevende bevoegdheden via het begrip regio's/partners van de Unie in de vorm van instituties te consolideren. Ik heb het dan over regio's, 'naties?, Länder en federale deelstaten met een in de grondwet verankerde status. Sommige van deze entiteiten kunnen historisch of politiek als naties worden beschouwd, en dat is een gegeven waar dit Europa van éénheid in diversiteit niet omheen kan.
In het verslag zoals dat uiteindelijk goedgekeurd is komt dit uiterst belangrijke concept niet tot uiting. Erkend wordt wel dat we de rol van deze territoriale eenheden moeten erkennen en we ze bij de toepassing van het beleid van de Unie moeten inzetten. Voor dat doel moeten we er bij de lidstaten op aandringen dat deze overheden betrokken worden bij al die beslissingen van de Unie die voor hun regio van belang zijn.
Ik geloof dat het heel belangrijk is dat de commissie constitutionele zaken van het Europees Parlement in het verslag-Lamassoure gevraagd wordt om een speciaal verslag uit te werken om de wetgevende territoriale parlementen in de commissie regionaal beleid te laten participeren.
Mijn fractie, waartoe ook een aantal vertegenwoordigers van naties zonder staat - zoals mijn land, Galicië - behoren, ?
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, gisteravond ben ik samen met vele anderen naar het jaarlijkse aspergefeest gegaan op uitnodiging van de burgermeester van Straatsburg. Ik moet zeggen dat het heel geslaagd was en ik wil bij deze gelegenheid de burgermeester en de gemeenteraad van Straatsburg hartelijk bedanken. Wel, tijdens dit geslaagde feest ben ik aan het nadenken geslagen over hoe ik vandaag zou stemmen over het belangrijke verslag van de heer Lamassoure over de bevoegdheden. Ik moet zeggen dat ik zeer geïnspireerd was: mijns inziens is dit een zeer belangrijk vraagstuk en heb besloten voor te stemmen om iedereen aan te moedigen ervoor te zorgen dat het Europees Parlement tenminste over bepaalde vraagstukken een exclusieve bevoegdheid krijgt.

De Voorzitter.
Dank u, mijnheer Fatuzzo. Wij nemen akte van uw voorstel de bevoegdheden van Straatsburg uit te breiden tot asperges.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén en Hans Karlsson (PSE)
Het verslag-Lamassoure (A5-0133/2002) gaat over de afbakening van de bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten, wat een van de belangrijkste vraagstukken voor de Conventie is. Het verslag bevestigt en verduidelijkt voornamelijk de huidige situatie, maar voegt tevens enkele belangrijke aspecten toe, waaronder de eis dat de open coördinatie aan parlementaire controle onderworpen moet zijn.
Wij steunen de hoofdlijnen van het verslag en het streven naar een constitutionele tekst die duidelijk afbakent op welke gebieden de EU exclusieve bevoegdheden heeft en op welke gebieden ze de bevoegdheden met de lidstaten deelt, zonder daarmee de toekomstige ontwikkeling van Europese integratie te blokkeren.
Met bepaalde punten in het verslag kunnen wij echter niet instemmen. Wij zijn het niet eens met de pijlerstructuur die het verslag aanbeveelt. De financiering van de EU-begroting, het buitenlands en veiligheidsbeleid en de derde pijler als geheel mogen volgens ons niet tot de eigen bevoegdheden van de EU behoren. Voorts zijn wij gekant tegen het voorstel om regionale parlementen te betrekken bij het wetgevingsproces door ze te laten deelnemen aan commissievergaderingen van het Parlement, omdat het Europees Parlement hiermee een onderscheid maakt tussen de regio's. Wij kunnen niet instemmen met de eis die in het verslag wordt gesteld om de EU-instellingen en de lidstaten het recht te geven wetgeving aan het Hof van Justitie voor te leggen met het doel na te gaan of ze het subsidiariteits- en proportionaliteitsbeginsel niet schendt. Het is zeer belangrijk dat deze beginselen gevolgd worden, maar ze zijn van politieke aard, niet van juridische.

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt, Bergman en Stenmarck (PPE-DE)
Indien de financiering van de EU-begroting een eigen bevoegdheid van de EU wordt, mag dit niet betekenen dat de EU op lange termijn het recht krijgt om zelf belastingen te heffen.

Berthu (NI)
Wij hebben tegen het verslag-Lamassoure gestemd om redenen die blijken uit onze antwoorden op de vragenlijst van de Conventie over de taken van de Unie. In dit verslag is op geen enkele wijze rekening gehouden met de talrijke amendementen die wij in de commissie hebben ingediend. Integendeel, ze zijn verworpen door de federalistische minderheid in diezelfde commissie.
In die amendementen hebben wij met name een oproep gedaan om tot een basisverdrag te komen dat de leidende rol van de nationale democratieën zou onderkennen en daaruit de logische gevolgen zou trekken voor de instellingen van de Unie, met name voor wat betreft een werkelijke controle op de subsidiariteit. De leden van de Mouvement pour la France hebben in hoofdlijnen zo'n basisverdrag opgesteld. Deze tekst is voor iedereen verkrijgbaar op ons secretariaat.
Tevens hebben wij ervoor gepleit dat er in het verdrag buiten een communautaire en een intergouvernementele ook een interparlementaire pijler wordt opgericht, zodat Europese beslissingen door een netwerk van nationale parlementen zouden worden genomen. Dankzij deze pijler zou de nationale soevereiniteit van elk land nauwgezet worden gerespecteerd. Heel wat zaken zouden tot die pijler behoren, nationale materie die een Europese uitwisseling behoeft, zoals bepaalde aspecten van het sociaal recht. Dit zou ook de aangewezen manier zijn om alles te behandelen wat te maken heeft met het verkeer van personen en immigratie, waarvan ook een deel bij de communautaire pijler thuis zou moeten horen.

Caullery (UEN)
De Franse delegatie van mijn fractie kan zich op geen enkele manier vinden in de conclusies van dit initiatiefverslag.
Het klopt dat de bevoegdheden momenteel op een verschrikkelijk ingewikkelde manier verdeeld zijn. Wij zijn het eens met de rapporteur voor zover hij opmerkt dat de lidstaten "over een gemeenrechtelijke bevoegdheid dienen te beschikken en dat de Unie slechts over bevoegdheden mag beschikken die conform het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel zijn vastgelegd bij de Constitutie". Tot slot valt niet te ontkennen dat er een groeiende kloof bestaat tussen de verwachtingen van de burger ten aanzien van Europa en de problemen die Europa daadwerkelijk aanpakt.
Niettemin is er geen enkele reden om de regels voor de verdeling van bevoegdheden in een "Europese grondwet" te gieten, iets waarvoor noch ons Parlement, noch de Conventie een mandaat hebben gekregen van onze volkeren.
Het is weliswaar duidelijk noodzakelijk dat er een rangorde in de communautaire normen moet komen, maar dat wil nog niet zeggen dat het Parlement meer wetgevende bevoegdheden moet krijgen. De democratische legitimiteit van de Unie vloeit uitsluitend voort uit de instemming van onze volkeren met en hun deelname aan dit proces, en berust dus bij de Europese Raad, de Raad van ministers en de nationale parlementen. Wij wijzen dit verslag dus van de hand omdat de rapporteur onder het mom van een betere verdeling van de bevoegdheden eigenlijk probeert die van de Unie en het Parlement verder uit te breiden. ...
(Stemverklaring ingekort op grond van artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Dehousse (PSE)
Het verslag dat de heer Lamassoure aan het Parlement heeft voorgelegd was in sociaal opzicht bijzonder zwak. De stemming van vanochtend heeft daar geen verbetering in aangebracht, integendeel, zij heeft het grotendeels alleen maar verergerd.
In het verslag vinden we niets terug over een uitgebreide sociale bescherming voor iedereen, niets over een gecoördineerde aanpak van de inkomensontwikkeling, en niets over een gekwantificeerde en verifieerbare bestrijding van armoede en uitsluiting.
De meerderheid die zich heeft uitgesproken, houdt dus op geen enkele manier rekening met de diepgaande en legitieme eis van de burger om de sociale toestand in de Unie te verbeteren en tot een daadwerkelijke economische en sociale regering te komen binnen de Unie.
Het Europees Parlement houdt met moeite de ontoereikende sociale status-quo in stand en beperkt zich tot het bevestigen van het beeld van een bureaucratisch Europa dat ten dienste staat van de grote financiële belangen. Daarmee stuurt het een verwerpelijk signaal naar de Conventie over de toekomst van Europa. Mijn collega's en ik hebben dus geweigerd ons aan te sluiten bij deze misstap.

Farage (EDD)
Vanuit het gezichtspunt van de Britse Onafhankelijkheidspartij is het mij niet mogelijk te overwegen de scheiding van de bevoegdheden van de Europese Unie en de lidstaten ook maar enigszins te formaliseren.
Wij huldigen de opvatting dat er in een stabiel, welvarend Europa geen plaats is voor het soort supranationalisme waarvoor de Europese Unie staat. Wij vinden niet dat het om eendrachtig samen te leven nodig is bevoegdheden toe te kennen aan een centraal gezag dat de natiestaat - ons inziens de basis van de democratie - overstijgt.
Wij staan daarentegen volkomen achter het type intergouvernementalisme zoals dat te zien is in de Raad van Europa en het Britse Gemenebest, waar onafhankelijke natiestaten vrijelijk samenwerken op terreinen van gemeenschappelijk belang. Wij zijn van mening dat hier de grondhouding van het Verenigd Koninkrijk die van een 'goede buur? zou moeten zijn, die de rechten en de onafhankelijkheid van andere natiestaten eerbiedigt en een verantwoordelijke rol speelt in de wereldgemeenschap.
De poging die in dit verslag gedaan wordt om de bevoegdheden van de Gemeenschap te omschrijven of beter te definiëren - hoe goed de beweegredenen daarvoor ook zijn - is derhalve in strijd met onze fundamentele ideeën over de wijze waarop natiestaten zouden moeten samenwerken. Om die reden heb ik tegen dit verslag gestemd.

Ferrer (PPE-DE)
Een afbakening van de bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten is absoluut noodzakelijk op grond van de werkzaamheden van de Conventie en de uitwerking van een grondwet die een succesvolle uitbreiding mogelijk maakt en die bovendien de Europese Unie voorziet van een democratische en efficiënte regering die aan alle uitdagingen en problemen het hoofd biedt waarmee onze geglobaliseerde wereld te maken heeft. Om een goed functioneren van de Unie te garanderen is het onontbeerlijk dat de bevoegdheden van de Europese instellingen op alle niveaus worden vastgesteld. Wij zijn voorstanders van een federaal model en voor ons betekent deze afbakening dan ook de mogelijkheid om een federale en geen ondergeschikte relatie te creëren tussen de Unie, de lidstaten en de regio's met wetgevingsbevoegdheden. Dat is het fundament van een federaal Europa dat is gebaseerd op het subsidiariteitsbeginsel. Daarom is dit uitstekende verslag van de heer Lamassoure van groot belang en ik sta er dan ook volledig achter.
Het is evenwel zeer jammer dat het voorstel voor de oprichting van een regiostatuut dat aan de Europese Unie verbonden is, uiteindelijk van de hand is gewezen door mensen die niet begrijpen dat de Europese Unie een mondiaal geheel vormt dat niet ophoudt bij de grenzen van de lidstaten. We moeten erkennen dat het verslag-Lamassoure een stap in de goede richting betekent. In de toekomst mag er in de fundamentele teksten van de Europese Unie niet voorbij worden gegaan aan het bestaan en de functie van regio's als Catalonië - die beschikken over wetgevingsbevoegdheden die verbonden zijn met een gevoel van collectieve identiteit - omdat zij voor een aanzienlijk deel van het communautair beleid verantwoordelijk zijn en omdat Europa niet zonder de inbreng van hun burgers vormgegeven mag worden.

Figueiredo (GUE/NGL)
De in dit verslag opgenomen voorstellen vertegenwoordigen een voortzetting en verdieping van de ontwikkeling die in Maastricht in gang is gezet. Daar is vastgelegd dat de 'Europese integratie? zich in de richting van het federalisme moest begeven. Dit verslag bevat dan ook voorstellen die de nationale soevereiniteit van een aantal lidstaten van de Europese Unie schade toebrengen, en dat wijzen wij af. Ik doel dan in de eerste plaats op het voorstel om het buitenlands beleid en de definitie van een juridische basis voor een 'gemeenschappelijke ruimte voor vrijheid en veiligheid? onder de exclusieve bevoegdheden van de Europese Unie te laten vallen. Zulke voorstellen voeren de ideeën van andere voorstellen, gericht op gedeelde bevoegdheden, te ver door. Ik noem ook het voorstel om de financiering van de communautaire begroting als een exclusieve bevoegdheid van de Europese Unie te definiëren. Dat zou leiden tot het invoeren van instrumenten als een 'Europese belasting?, en ook daar zijn we tegen.
In algemene termen wijst dit verslag in de richting van een constitutionalisering van de Verdragen, welke alsdan de nationale constituties opzij zouden zetten als het om fundamentele bevoegdheden gaat. Zelfs als het bevoegdheden betreft die tussen de Europese Unie en de lidstaten worden gedeeld, dan zijn deze zo geformuleerd dat de EU 'de regels vaststelt?, 'coördineert? of 'op complementaire wijze optreedt?. Het enige dat de nationale staten nog rest is de opname van communautaire regels in de eigen rechtsorde en de toepassing van richtsnoeren, één en ander met gebruikmaking van de begrotingsmiddelen en de belastinginkomsten die nog tot hun beschikking staan. Een in het oog springend voorbeeld van dat laatste is de poging om de kosten voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid te renationaliseren.

Frahm, Herman Schmid en Seppänen (GUE/NGL)
Wij zijn het absoluut niet eens met de ideeën in dit verslag.
In punt 30 van het ontwerpverslag staat "dat de uitoefening door de Unie van de bevoegdheden - ongeacht of het exclusieve, gedeelde, aanvullende of coördinerende bevoegdheden betreft - niet mag beknot worden door verlammende procedures (het ontbreken van initiatiefrecht, unanieme besluitvorming en bekrachtiging door de lidstaten)".
Dit betekent dat de EU met meerderheidsbesluiten initiatieven kan nemen op alle gebieden waar ze het nuttig acht, zonder dat de lidstaten het initiatief kunnen tegenhouden of het eigen parlement of de Europese bevolking kunnen raadplegen. Ondanks de mooie woorden dat de Unie dichter bij de burgers moet komen, wordt de Unie toch niet verplicht de burgers naar hun mening te vragen wanneer ze haar politieke projecten ontwikkelt.
Volgens het verslag zou het werkgelegenheidsbeleid in de EU-grondwet moeten worden opgenomen. Dit betekent uiteindelijk een centralisatie van het arbeidsmarktbeleid en een aanpassing aan een eenzijdig economisch beleid. Wij vinden dat dit niet de goede weg is om de EU-doelstelling van volledige werkgelegenheid te bereiken.
Het werkgelegenheidsbeleid kan slechts efficiënt zijn als het op de lokale situatie is afgestemd. De methode van open coördinatie, zoals die nu op het gebied van werkgelegenheid wordt toegepast, laat lokale aanpassing en verankering toe en moet daarom versterkt worden en niet uit het gemeenschappelijk beleid geschrapt worden, zoals het verslag voorstelt.

Goebbels (PSE)
Ik heb niet voor het verslag-Lamassoure gestemd, omdat het een voorschot neemt op de lopende werkzaamheden van de Conventie. Het gaat niet op om aan de vertegenwoordigers van de regeringen, de nationale parlementen en het Europees Parlement te vragen de toekomstige architectuur van Europa te bepalen en tegelijkertijd als Europees Parlement op eigen houtje te proberen de bouwplannen van het Europese huis te tekenen. Hoewel het essentieel is dat we zo duidelijk mogelijk uitmaken wie wat doet in Europa en waarom, kan het Europees Parlement dat niet unilateraal doen.

Krarup en Okking (EDD)
Dit verslag maakt angstwekkend duidelijk dat de Europese Unie zich verder ontwikkelt in de richting van een federale staat met catastrofale gevolgen voor de nationale soevereiniteit, zoals de Deense participatieve democratie. Niet minder angstaanjagend is de suggestie in het verslag dat de overheersing van de EU over de nationale democratieën in principe grenzeloos is.
Ongeacht het feit dat wij met een aantal punten van kritiek, die door de minderheid van de commissie naar voren zijn gebracht, kunnen instemmen, hebben wij ook tegen de amendementen gestemd die door de heer J.P. Bonde en anderen zijn ingediend. Wij protesteren tegen het feit dat deze namens de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit werden ingediend, aangezien ze niet in de fractie zijn besproken en aangezien een aantal subfracties, zoals de Folkebevægelsen, geen steun kan verlenen aan de voorstelling inzake EU-light, die de substantiële inhoud van de presentatie vormt.

Meijer (GUE/NGL)
 De huidige Europese regelgeving is een lappendeken van afzonderlijke verdragen, verordeningen en richtlijnen, met daarnaast een afzonderlijk handvest van grondrechten zonder duidelijke status. Een deel van de bevoegdhedentoedeling aan de EU lijkt nogal toevallig en gaat verder dan in federale staten het geval is. Bovendien wordt een deel van de veronderstelde bevoegdheden van de lidstaten in de praktijk uitgeoefend door deelstaten, met veelal een eigen taal en cultuur, die de ambitie hebben om zelf een volwaardige lidstaat van de EU te worden. Het is daarom goed verdedigbaar om voor het grote publiek eens overzichtelijk in kaart te brengen wat er in de loop der jaren allemaal is besloten, wat daarvan de bedoeling was en of het op een samenhangende en aanvaardbare manier kan werken. Helaas wil de heer Lamassoure veel meer dan zo'n heldere gebruiksaanwijzing ten dienste van de democratie. Hij wil datgene wat hij een 'diplomatiek instrument' noemt vervangen door een grondwet voor een Europese superstaat. Is dit een poging om reeds bij voorbaat de uitkomst van de Conventie over de toekomst van Europa vast te leggen, of een stemopdracht aan de EP-leden die van deze Conventie deel uitmaken? In dat geval gaat het om een voorbarige en ondoorzichtige actie die mijn steun niet krijgt.

Theorin (PSE)
Ik kan ondermeer om de volgende redenen niet voor het verslag-Lamassoure stemmen:
Het verslag is duidelijk supranationaal getint. Ik steun de intergouvernementele samenwerking, maar niet de supranationaliteit die de rapporteur bepleit. De publieke opinie staat ook niet achter de idee van een federale staat, wat bij de laatste Europese verkiezingen duidelijk gebleken is.
Ik ben ook tegen de eisen om van het gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid een EU-bevoegdheid te maken, tegen de instelling van een kamer voor constitutionele en grondwettelijke vraagstukken bij het Europees Hof van Justitie en tegen de afschaffing van het unanimiteitsbeginsel in de ministerraad.
Ik kan evenmin aanvaarden dat de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid de mogelijkheid krijgen om deel te nemen aan de commissievergaderingen van het Parlement.
Ik verwerp een verplichte coördinatie van het begrotingsbeleid.
Het Parlement moet zich in zijn standpunten naar de Conventie toe daarentegen concentreren op de vereiste hervormingen van de besluitvormingsprocedures bij een uitgebreide Unie.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
In dit verslag wordt een verpletterend beeld geschetst van de omstandigheden waarin de Iraakse bevolking elf jaar na de Golfoorlog leeft, een beeld dat wij alleen maar kunnen onderschrijven. Daar staat tegenover dat op geen enkele manier de verantwoordelijkheid van de imperialistische mogendheden aan de kaak wordt gesteld voor deze oorlog en zijn blijvende gruwelijke gevolgen voor de Iraakse bevolking. Behalve een weerzinwekkende dictatuur moet de bevolking van Irak dus ook nog deze straf van de grote mogendheden ondergaan.
Nog erger, in dit verslag wordt het bestaan van deze dictatuur aangegrepen om te pleiten voor een hernieuwde militaire interventie en die al bij voorbaat te rechtvaardigen indien zij door de Verenigde Naties gedekt zou worden. Terwijl we weten dat het Iraakse volk het voornaamste slachtoffer zal worden.
De humanitaire overwegingen waarmee dit verslag is ingekleed, zijn niet meer dan een hypocriete en doorzichtige dekmantel voor de wereldorde die de grote mogendheden aan de volkeren van onze planeet opleggen. Wij hebben voor het enige amendement gestemd dat tegen deze voorgeprogrammeerde oorlogsbarbarij in het geweer komt en hebben dit verslag verworpen, aangezien het uitsluitend bedoeld is om die barbarij te rechtvaardigen.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij hebben ons bij de stemming over dit verslag aangaande de situatie in Irak van stemming onthouden, aangezien het nog steeds mank gaat onder contradicties. Ik licht dat toe aan de hand van de volgende tegenstelling:
Het verslag heeft een aantal positieve aspecten, zoals - in een ietwat afgezwakte formule - de steun voor de opheffing van de sancties tegen Irak, met uitzondering van het wapenembargo. De toestand in het land is echter zo ernstig, dat we ons om humanitaire redenen samen sterk moeten maken voor de opheffing van alle economische en handelssancties.
Het verslag heeft ook negatieve kanten, omdat het duidelijk laat zien dat de Europese Unie afhankelijk is van de Amerikaanse belangen en zich daarvan kennelijk niet kan losmaken. Als voorbeeld noem ik de verwerping, door dit Parlement, van de amendementen die wij hadden voorgesteld, met name het voorstel om een internationaal onderzoek in te stellen naar de gevolgen van de Amerikaanse en Britse bombardementen van 1991 voor de gezondheid en het milieu, vooral als gevolg van het gebruik van munitie met verarmd uranium. Onaanvaardbaar is ook dat het verslag de bombardementen waarvan Irak nog steeds regelmatig het slachtoffer is niet veroordeelt.

Korakas (GUE/NGL)
Met het vandaag door het Europees Parlement aangenomen verslag-Nicholson wordt in feite instemming betuigd met de Amerikaanse argumenten omtrent Irak (schurkenstaat, enzovoort) en wordt de geplande Amerikaanse interventie gedekt. Daarin komt geen enkele gevoeligheid tot uiting voor de dramatische gevolgen van het aan het Iraakse volk opgelegde embargo en wordt dit embargo zelfs gerechtvaardigd. Toegegeven wordt dat het feitelijke doel de omverwerping van Saddam Hoessein is. De voorwaarden en uitgangspunten voor intrekking van het embargo maken intrekking echter bij voorbaat onmogelijk.
Het verslag staat bol van provocerende voorstellen, voorstellen die een schaamteloze inmenging zijn in de interne aangelegenheden van een ander land, en is volkomen onverschillig ten aanzien van de vaststelling dat de tot nu toe uitgevoerde acties het dictatorregime van Saddam Hoessein in feite alleen maar hebben versterkt.
Tekenend voor de gevoelens van de EU ten aanzien van het drama van het Palestijnse volk is de verwijzing naar de acties van zelfmoordcommando's die worden beschreven als 'afzichtelijke daden van het Palestijnse terrorisme?.
De communisten hebben dergelijke schaamteloze schendingen van de democratische rechten en de vervolging van communisten en activisten van de volksbeweging aan hun eigen lijf ondervonden. Zij waren ook de eerste slachtoffers van het regime van Saddam Hoessein. Voor ons is de strijd tegen antidemocratische regimes een zaak van het volk zelf. Een belangrijke rol speelt ook de internationale solidariteit, iets waarvan de EU allesbehalve vervuld is. Daarom hebben wij tegen het onderhavig verslag gestemd. Dat is het minste!

Souchet (NI)
In de hoop dat de schaar van de censuur aan deze stemverklaring niet al zijn samenhang ontneemt - een schaar die bepaalde ambtenaren hanteren op de middelen waarover de dankzij het algemeen stemrecht verkozen volksvertegenwoordigers beschikken om hun standpunten kenbaar te maken aan hen die hen democratisch verkozen hebben en die zij in het Europees Parlement vertegenwoordigen -, wil ik graag benadrukken dat het verslag-Nicholson ongetwijfeld aan geloofwaardigheid gewonnen zou hebben als het wat duidelijker de vraag had gesteld of het wel opportuun is het embargo tegen Irak nog langer te handhaven. Er wordt weliswaar op redelijke wijze gepleit voor het opheffen van "de meeste" economische en handelsbeperkingen en het handhaven van het wapenembargo, maar waarom wordt er niet duidelijk vastgesteld dat dit algehele embargo een fiasco is geworden in de zin dat het zijn hoofddoel niet heeft bereikt, namelijk voorkomen dat Irak opnieuw een mogendheid wordt die de veiligheid van andere landen zou kunnen bedreigen, een dreiging die een dergelijke aanbeveling zou rechtvaardigen? Waarom wordt niet tegelijkertijd onderkend dat dit embargo een aantal bijzonder ernstige neveneffecten heeft die allicht aanleiding geven tot een gevaarlijke frustratie: steeds grotere voedsel- en gezondheidsproblemen voor de burgerbevolking, vernietiging van het economisch stelsel en de infrastructuur, het ontstaan van een ongezonde economie die leeft van het omzeilen van het embargo... Dat is geen beleid meer...
(Stemverklaring ingekort op grond van artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur, mevrouw Pack werd, na te hebben gewezen op een fout in de aankondiging van de agenda de 'rapporteur van het Stabiliteitspack? genoemd. Wij weten namelijk allen hoe deskundig zij is op het gebied van het Stabiliteitspact voor de Balkan. Misschien is het zo gek nog niet om Doris Pack daarom mevrouw Stabiliteitspack te noemen, en ik weet zeker dat zij daaraan ook absoluut geen aanstoot zou nemen. Enfin, afgezien van deze woordspeling wilde ik wijzen op het belang van dit document. Daarmee kan Albanië de rol in Europa terugvinden die het verdient.

Fatuzzo (PPE-DE).
Ik vraag mij altijd af, mijnheer de Voorzitter, of het wel juist is dat in de besprekingen over duurzame ontwikkeling in de wereld, nooit gewag wordt gemaakt van een aspect dat zeer belangrijk is voor het leven van de mensen in Europa en hun levenskwaliteit gedurende heel het bestaan. Velen onder ons hebben het vroeger, op jonge leeftijd goed gehad, economisch gezien en qua gezondheid, ook toen zij werkten, maar hebben op oudere leeftijd niet meer dezelfde levensstandaard. Waarom doen wij niets om de verschillen in de economische en sociale levensstandaard weg te werken, wanneer wij jong zijn, wanneer wij op middelbare leeftijd zijn en werken en wanneer wij oud zijn geworden?

Caudron (PSE)
In dit verslag wordt de toekomst van onze planeet in termen van vervuiling in al haar schrilheid aan de orde gesteld.
Tien jaar na Rio staan we er niet bepaald rooskleurig voor.
De geboekte vooruitgang staat niet in verhouding tot de problemen. De natuurlijke ontwikkelingsvooruitzichten van de landen in opkomst kunnen de toestand van het milieu alleen maar verergeren (denk maar aan wat er aan vervuiling geproduceerd zal worden in China als dat land eenmaal ons ontwikkelingsniveau bereikt zal hebben).
Ik weet niet of het Europees Parlement de uiteindelijke catastrofe zal kunnen voorkomen. Maar afgezien daarvan is zijn bijdrage in ieder geval positief.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens heeft men in de roos geschoten toen men de heer Lannoye tot rapporteur benoemde voor dit voorstel. Het doel hiervan is de verwezenlijking van een wereldwijd partnerschap voor duurzame ontwikkeling in de wereld, in een wereld waarin helaas maar al teveel personen nauwelijks de eindjes aan elkaar kunnen knopen. Deze benoeming is een goed voorteken. Wij weten immers dat de heer Lannoye per traditie de rapporteur is voor chocolade-, boter- en jamrichtlijnen, voor producten dus die wij dagelijks nuttigen. Laten wij hopen dat hij hetzelfde nuttige werk kan doen voor de ontwikkelingslanden.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
In deze gezamenlijke resolutie wordt een verpletterend beeld geschetst: 1,2 miljard mensen overleven op minder dan een dollar per dag, 815 miljoen mensen lijden aan chronische ondervoeding, enzovoort.
De onderontwikkeling en de ellende waarin driekwart van de mensheid wordt gehouden hebben oorzaken waarover de ondertekenaars van deze tekst met geen woord reppen. Wij doelen op de grote industriële en financiële concerns en de imperialistische mogendheden die hun ten dienste staan. Zij maken de economie van de aarde, en uiteindelijk het voortbestaan van haar hele bevolking, ondergeschikt aan winstbejag.
Hoewel wij gestemd hebben voor de amendementen die deze of gene gevolgen van dit winstbejag aan de kaak stellen, hebben we niet voor deze gezamenlijke resolutie gestemd omdat die, zelfs op het vlak van steun, niet verder gaat dan het geven van enkele zwakke beloftes. Nergens is sprake van concrete toezeggingen. De enige bedoeling van deze resolutie is met de moraal van de liefdadigheid toe te dekken dat onze maatschappij door kapitalistisch winstbejag wordt gedomineerd en dat slechts enkelen daar profijt van trekken.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0128/2002) van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "Ontwikkeling van een daadwerkelijk partnerschap met de Verenigde Naties op het gebied van ontwikkeling en humanitaire zaken" (COM(2001) 231 - C5-0396/2001 - 2001/2154(COS)).

Miranda (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, we zijn misschien niet met velen, maar we hebben het wel bij het rechte eind. Commissaris Nielson, ik geloof dat er hier een brede consensus bestaat aangaande de noodzaak om een efficiënt partnerschap op te zetten tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties, zeker op het gebied van humanitaire acties en ontwikkelingshulp. Dat bleek duidelijk bij het debat en de stemming in de Commissie ontwikkelingssamenwerking, en ik hoop dat die consensus ook geldt voor het Parlement. Het kan eigenlijk nauwelijks anders, als je bedenkt welke universele doelstellingen we op deze gebieden hebben geformuleerd, zeker als het gaat om de uitdagingen en doelstellingen van de Millenniumverklaring. We moeten wel bedenken dat we de pogingen om die doelstellingen invulling te geven uitermate slecht gecoördineerd hebben, en dat er op dit moment veel te weinig middelen beschikbaar zijn.
Het is jammer dat de Commissie nog niet gekozen heeft voor een volledige en geïntegreerde interpretatie van dit partnerschap, en dat ze kwesties als veiligheid, conflictpreventie, crisisbeheer en het bewaken van de vrede tot het laatst heeft laten liggen. Dat is vooral jammer omdat bekend is dat deze kwesties nauw verbonden zijn met die welke de basis voor deze mededeling vormen. Die mededeling maakt op mij desalniettemin een positieve indruk, vooral omdat de Verenigde Naties als basis en referentie worden gezien voor het verwezenlijken van de doelstellingen van het communautair beleid op deze gebieden.
Intussen moeten we er wel op blijven aandringen dat er eerst een aantal hindernissen overwonnen worden, die samenhangen met de rol die de lidstaten in de Verenigde Naties spelen. Onze lidstaten leveren belangrijke financiële bijdragen, en niet alleen aan de begroting en de verschillende acties die de Verenigde Naties ondernemen - de lidstaten en de Europese Unie dragen ook het nodige bij aan de verschillende fondsen die deze instelling beheert. De Unie en de lidstaten hebben echter weinig politieke invloed binnen de VN en de daarvan afhankelijke agentschappen.
Aan die toestand moet een einde komen, en dat betekent dat de lidstaten de handen ineen moeten slaan en ervoor moeten zorgen dat ze samen met de Europese Unie nauwer betrokken raken bij de verschillende fasen van de door de VN ontwikkelde programma's. De lidstaten en de Europese Unie moeten ook een grotere rol spelen bij het bepalen van de ontwikkelingsstrategie en het opstellen van de programma's waarmee we de doelstellingen van die strategie moeten verwezenlijken. Dat zal er trouwens toe leiden dat de consistentie van onze strategie en de impact van de daarop gebaseerde programma's zullen toenemen.
De mededeling die de Commissie met het oog op de verwezenlijking van deze doelstellingen heeft opgesteld legt er de nadruk op dat er een administratief kader moet worden geschapen. Dat betekent dat de onderhandelingen over de 'verificatieclausule? die nu gevoerd worden zo spoedig mogelijk moeten worden afgesloten, opdat we zo voldoende informatie kunnen krijgen over het gebruik van beschikbaar gestelde communautaire fondsen. Een andere mogelijkheid is dat we de uit 1999 daterende kaderovereenkomst tussen de Gemeenschap en de VN up-to-date brengen en zo de voorwaarden scheppen voor een efficiënter en centraler beheer voor de operaties waarvoor een co-financieringsregeling geldt. We kunnen bij het opstellen van de begroting dan kijken naar de resultaten en de financiering van de programma's daarop afstemmen. We zijn het met deze analyse en deze aanpak eens, maar we wijzen er wel op dat een efficiënt partnerschap, met structuren en procedures die daarop afgestemd zijn, op drie niveaus moet worden verwezenlijkt. Om te beginnen moet de strategische politieke dialoog worden versterkt, om zo een beleid en daarop aansluitende programma's te kunnen formuleren. Daarnaast moet de samenwerking in de zich ontwikkelende landen verbeterd worden, opdat de acties consistent en complementair zijn. Tot slot moet er - naast het reeds genoemde kaderakkoord - een stabiel financieel kader geschapen worden, waarin de beginselen en de regels waar beide instellingen zich aan moeten houden duidelijk vastgelegd worden.
Het is intussen wel van belang - en de Commissie heeft daar ook op gewezen - dat de eerste etappe van deze samenwerking bestaat uit het uitkiezen van partners die binnen het systeem van de Verenigde Naties het meest geschikt zijn. Het is minstens even belangrijk dat we binnen de Europese Unie haast maken met de decentralisatie en deconcentratie van het beheer en het besluitvormingsproces. De sociale beweging, en - meer algemeen - de burgermaatschappij moeten op een democratische wijze in deze processen betrokken worden. Als we niet eerst in eigen huis orde op zaken stellen kunnen we niet vooruit! Het is dus ook voor dit beleidsgebied van groot belang dat de nu besproken hervorming op een overtuigende wijze gestalte krijgt.
Tot slot wil ik iedereen verzekeren dat wij al het mogelijke willen doen om dit partnerschap te laten slagen. Daarom willen we de Commissie vragen om steeds tijdig voldoende informatie over de evolutie van dit proces beschikbaar te stellen. We stellen voor dat de Commissie deze informatie verwerkt in haar jaarverslag over het samenwerkingsbeleid.

García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie zal voor het verslag van de heer Miranda stemmen over de ontwikkeling van een daadwerkelijk partnerschap tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties op het gebied van ontwikkeling en humanitaire zaken. Ik wil hem persoonlijk feliciteren en danken voor het feit dat hij alle amendementen van mijn fractie op de originele tekst heeft overgenomen.
De rapporteur pleit in zijn verslag voor de noodzaak dat de Unie efficiënter deel moet nemen aan de coördinatie van initiatieven met de Verenigde Naties, niet alleen op het gebied van politiek en besluitvorming, maar ook als het gaat om de uitvoering en begeleiding van projecten en concrete activiteiten.
In een van onze amendementen die in de tekst zijn opgenomen, stellen wij voor dit operationeel optreden direct aan het begin van de verplichte selectie van programma's uit te voeren, zodat de algemene hulpverlening binnen onze mogelijkheden overeenkomt met de doelstellingen van de Europese Unie met betrekking tot ontwikkelingssteun. Daarbij dient men zich in toenemende mate te realiseren dat de economische bijdragen van de Unie bijzonder hoog zijn en dat het gaat om materiële en humanitaire steun van hoge kwaliteit. De coördinatie moet plaatsvinden op basis van een versterkte interinstitutionele politieke dialoog met een multilateraal karakter en op basis van een versterkte samenwerking die beter voldoet aan de aanvullende criteria voor ontwikkelingshulp, die zowel van bilaterale als multilaterale aard is. Dit zou niet mogelijk zijn zonder de vastlegging van een stabiel financieel kader voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties.
In het licht hiervan wil ik de resultaten van de onlangs gehouden Top van Monterrey onderstrepen waarnaar president Fox verwees in het Parlement. Het is waar dat de resultaten van Monterrey op een aantal punten te wensen overlaten, maar desalniettemin is er aanzienlijke vooruitgang geboekt, met name door Europa, wat betreft het bepalen van concrete verplichtingen om de omvang van de steun vast te leggen. Ik moet er echter op wijzen dat we bij lange na niet de 0,7 procent bereiken waartoe wij ons verplicht hebben en waar wij niet vanaf mogen zien.
Het zal met de beschikbare middelen niet mogelijk zijn onze doelstelling te bereiken om in 2015 de armoede overal ter wereld overwonnen te hebben en dat is onaanvaardbaar.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik opmerken dat mijn fractie met een aantal van de door haar ingediende amendementen wil bereiken dat de steun efficiënter wordt gebruikt, de regelingen beter worden toegepast en de transparantie wordt vergroot bij de benutting van de middelen. Daarvoor heeft het Spaans voorzitterschap van de Raad zich sterk gemaakt tijdens de bijeenkomst van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en tijdens de Top van Monterrey waar de heer Aznar een rede gehouden heeft.

Martínez Martínez (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, wij erkennen dat het partnerschap tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties versterkt moet worden, maar wij mogen daarbij een aantal algemene beginselen niet uit het oog verliezen die bepalend moeten zijn voor ons beleid met betrekking tot de VN. Bovendien moeten wij de aandacht vestigen op de tekortkomingen in de verwezenlijking van dit beleid.
Het eerste wat in dit verslag geconstateerd en veroordeeld wordt is het feit dat de Europese Unie en haar lidstaten gigantische bijdragen leveren aan de activiteiten van de VN, maar dat de Unie weinig politieke invloed heeft op de vaststelling en tenuitvoerlegging daarvan. Dat is onrechtvaardig. De bijdragen van de EU-lidstaten vormen 37 procent van de begroting van de VN en meer dan 40 procent van de uitgaven voor vredesoperaties. Als we daar de directe bijdragen van de Unie bij optellen, vormen onze bijdragen meer dan 50 procent van de middelen voor diverse fondsen en programma's van de VN die bedoeld zijn voor ontwikkeling en voor humanitaire en voedselhulp.
In het verslag wordt daarentegen geconstateerd dat het statuut van de Unie nauwelijks van invloed is, dat de Unie politiek weinig in de melk te brokkelen heeft en dat onze activiteiten nauwelijks effect sorteren. Dat betekent dat onze rol ook hier niet meer betekent dan paying but not playing en dat is onaanvaardbaar.
De mededeling van de Commissie duidt qua strategieën en doelstellingen op hogere ambities en een prominentere rol die Europa moet innemen op het wereldtoneel. Het Parlement staat in dat verband pal achter het standpunt van de Commissie. Zo bevestigen wij opnieuw onze overtuiging dat er een nieuwe internationale multilaterale rechtsorde moet komen waarin de Verenigde Naties met meer bevoegdheden, meer geloofwaardigheid en meer middelen een onontbeerlijke rol zullen vervullen.
Met dit verslag benadrukken wij de dringende noodzaak om de handelingsbevoegdheid van de Europese Unie te definiëren, zodat ze op efficiënte wijze met de Verenigde Naties en de verschillende organisaties daarvan kan samenwerken.
Tot slot zijn in de ontwerpresolutie doelstellingen opgenomen, zoals het nakomen van de verplichtingen die in het kader van de Millenniumverklaring zijn aangegaan, die op het vlak liggen waarop de Europese Unie een doeltreffende, effectieve bijdrage moet leveren aan de rol van de VN als hoeder van vrede en solidariteit, internationale sociale samenhang, rechtvaardigheid en vooruitgang voor de mensheid.

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil collega Miranda ook feliciteren. Hij presenteert een verslag dat in belangrijke mate het onderling begrip tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties probeert te bevorderen en een benaderingswijze probeert te vinden waarbij de gebruikte financiële middelen het meest effectief worden gebruikt. Het uitgangspunt moet gemakkelijk zijn, want de Verenigde Naties en de Europese Unie zijn natuurlijke bondgenoten. Zij hebben dezelfde doelstellingen en prioriteiten zoals wij in het najaar van 2000 al bij de millenniumverklaring konden zien.
In het verslag wordt zeer terecht gewezen op het feit dat een aanzienlijk succes in het partnerschap en vooral bij het bereiken van de doelstellingen pas op basis van grondige analyses wordt geboekt. Het is echter onvoldoende de huidige resultaten van het partnerschap te beoordelen, wat natuurlijk ook zeer belangrijk is. Men zou ook de onvervangbare waarden moeten analyseren die betrekking hebben op de democratie en de opvattingen van de burgers en die voor de ontwikkeling noodzakelijk zijn. In feite hebben wij uitermate weinig kennis van de waarden die ook de basis van de eigen ontwikkeling van de Europese Unie vormen, een ontwikkeling van een door oorlogen in vele opzichten geteisterd Europa naar een internationaal leidinggevende politieke en economische factor.
De Europese Unie is tegenwoordig een zeer zwaarwichtig onderhandelaar aan de politieke tafels. Op één gebied is de VN echter een onvervangbare partner: onder de burgers in de hele wereld wordt de VN zeer gewaardeerd en dat heeft de Europese Unie niet eens in alle lidstaten bereikt. Als commercieel taalgebruik is toegestaan, dan is de VN gewoon een merknaam. De Europese Unie moet als belangrijke financier natuurlijk zeer geïnteresseerd zijn in de waardering van het merk VN. De waardering en het vertrouwen dat de VN onder de burgers geniet, is een ressource die niet met geld kan worden gemeten of vervangen.
De Europese Unie en haar lidstaten besteden veel geld aan ontwikkelingsvraagstukken. Hoewel de bedragen hoog zijn, zijn ze in vergelijking met de problemen zeer gering. Elke vorm van rationalisering is daarom ook welkom. Een van de maatregelen voor een doeltreffender gebruik van de middelen is zonder meer een gemeenschappelijke vertegenwoordiging in de VN en de speciale organisaties ervan. Vanaf 2004, als het aantal leden van de Europese Unie veel groter is dan nu, is dat nog noodzakelijker. En wat onze hulp betreft, moet 0,7 procent van het BNP nog steeds als een menselijke doelstelling worden beschouwd, minder is niet genoeg.

De Voorzitter.
Deze middag zitten wij ruim in onze tijd. Tot dusver maakt niemand volledig gebruik van zijn spreektijd. Normaal gesproken is het tegenovergestelde het geval, dames en heren. U bent zeer correct bezig!

McCartin (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik kom uit een parlementaire traditie waarin wij ons niet om minuten hoeven te bekommeren. Integendeel, vaak werd ons kort van tevoren gevraagd ons snel naar de vergaderzaal te begeven, waar wij dan ongeveer een uur lang het woord voerden over allerlei onbeduidende kwesties. Dat gaat hier wel anders.
Het verheugt mij dat ik mijn bijdrage kan leveren aan dit debat, want al ben ik geen lid van de desbetreffende commissie, dit is niettemin een onderwerp waarover ik heb nagedacht.
Toen wij hedenmorgen spraken over het verslag-Lamassoure inzake de afbakening van de bevoegdheden van de EU, dacht ik dat wij de diverse bevoegdheden van de Unie van tijd tot tijd zouden moeten evalueren. Misschien hebben wij onszelf in de loop der jaren buitensporige bevoegdheden gegeven en exorbitante verantwoordelijkheden op ons genomen op gebieden waar dat helemaal niet zo zinvol is en zelfs ergerlijk zou kunnen zijn voor de burgers van de Unie.
Ik heb echter vaak gedacht dat ontwikkelingssamenwerking juist een gebied is waarop wij beter zouden kunnen samenwerken. Ik had moeten beginnen de heer Miranda mijn complimenten te maken met zijn verslag. In zijn toelichting schetst hij een nauwkeurig beeld van onze activiteiten en in zijn ontwerpresolutie heeft hij een strategie ontworpen voor een effectievere beleidssamenwerking tussen onszelf en de Verenigde Naties.
Voordat die samenwerking daadwerkelijk tot stand kan worden gebracht, moet eerst aan een bepaalde voorwaarde zijn voldaan. De Europese Unie besteedt ongeveer 0,3 procent van haar middelen aan de totale ontwikkelingssamenwerking. Zoals de voorgaande spreker al zei ligt het ideale bedrag om en nabij de 0,7 procent. Ik meen dat alleen Zweden en Denemarken dat percentage hebben overschreden, en aangezien de gemiddelde lidstaat ongeveer 0,3 procent uitgeeft, zijn wij halverwege onze ideale doelstelling.
Binnen de Europese begroting hebben wij ongeveer 4,6 miljard euro gereserveerd in de ontwerpbegroting van dit jaar. Dit lijkt een zeer gering bedrag. Wij hebben echter de ervaring dat wij gereserveerde bedragen om allerlei redenen niet kunnen uitgeven. Als er echter één doel is dat wij onszelf op dit gebied dienen te stellen, dan is het wel dat wij onze economische handelspositie en onze economische hulpbronnen gebruiken ten behoeve van de Derde Wereld.
Als we kijken naar de onderwerpen die we hier bespreken, de problemen waarmee wij momenteel te maken hebben in de Unie, de opkomst van rechts of wat het ook is, de trage economische groei, de werkloosheid in delen van de Europese Unie, dan zien we dat deze problemen geenszins ernstig zijn. En wij moeten niet aarzelen onze burgers in West-Europa er duidelijk op te wijzen dat zij een beter leven leiden dan welke voorgaande generatie dan ook, waar ook ter wereld.
Welke verantwoordelijkheid hebben wij dientengevolge? De grootste verantwoordelijkheid die wij als Europese Unie hebben - en dit is al gezegd door de leider van mijn partij, de heer Bruton, toen hij dit Parlement toesprak in zijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad - is dat wij minder bedeelde volken moeten laten delen in onze rijkdom. Als wij een gezamenlijk beleid zouden ontwikkelen, als wij onze hulpbronnen zouden samenvoegen en als wij die doelstelling van 0,7 procent zouden halen, dan zouden wij circa zeventig miljard euro kunnen besteden in de gehele wereld.
Met dat geld zouden wij de kinderen van veel derdewereldlanden iets van de hoop, de levensverwachting en de onderwijsmogelijkheden kunnen bieden die wij onze eigen kinderen geven. Wij zouden de wereld radicaal kunnen veranderen. Dat mogen wij niet vergeten.
Ik heb een paar dagen geleden enige cijfers bekeken. Honderdtwintig jaar geleden waren er 1,6 miljard mensen op de wereld. Europeanen vormden een kwart van de wereldbevolking. Tegenwoordig zijn er 6,5 miljard mensen en maken Europeanen nog slechts negen procent uit van de wereldbevolking. Wij worden een kleiner onderdeel van de wereld in zijn geheel. Het risico bestaat dat wij niet langer zullen meetellen. Als wij één ding moeten doen nu wij nog macht en invloed hebben in de wereld, nu wij nog rijkdommen bezitten die het voorstellingsvermogen van de overgrote meerderheid van de mensen op deze aarde te boven gaan, als wij onszelf één doel kunnen stellen van historisch formaat voor een verenigd Europa, dan is het wel dit: de minder fortuinlijke volken van de wereld te hulp schieten. Zolang iedere afzonderlijke lidstaat van deze Unie zijn eigen gang wil gaan en zijn eigen beleid inzake buitenlandse hulp wil bepalen, zullen wij geen politieke of materiële invloed hebben op het welzijn van de mensen aan wie wij hulp verlenen.
Het bundelen van onze middelen is een ideaal voorstel van de kant van dit Parlement. De verdeling ervan hoeft niet noodzakelijkerwijs geheel vanuit Brussel te geschieden. Wij kunnen gebruik maken van de deskundigheid van de diverse landen in de diverse regio's in de wereld. De verantwoordelijkheid kunnen wij verdelen onder de verschillende lidstaten, maar het beleid moet gecoördineerd zijn. Wij moeten niet wedijveren met elkaar en evenmin moeten we het van de Verenigde Staten - of welk ander land dan ook dat zich veel minder inspant dan wij - laten afhangen hoe het beleid waaraan wij zullen meebetalen eruit komt te zien.
Mijnheer de Voorzitter, dit is een onderwerp waarover wij nog lange tijd vruchtbare discussies zouden kunnen voeren. Ik dank u voor de gelegenheid mijn gedachten ten minste enigszins verder uit te werken dan mij ooit is toegestaan in dit Parlement.

Martínez Martínez (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, als wij ons hadden gerealiseerd dat wij deze middag meer spreektijd hadden gehad, zou iedereen die tijd hebben opgebruikt om niet alleen langer, maar ook uitvoeriger en dieper op dit onderwerp in te gaan, iets wat dit vraagstuk had verdiend. Mijn fractie is tegen de scheve verhouding tussen het Noorden en het Zuiden. Wij zijn eveneens tegen de scheve verhouding tussen de tijd die sommige fracties of sprekers is toebedeeld en de tijd die anderen hebben gekregen.
Ik verzoek het Voorzitterschap met klem in de toekomst met de fracties te overleggen indien zich nogmaals een buitenkans als deze voordoet, zodat iedereen de gelegenheid krijgt te profiteren van de ruimhartigheid van het Voorzitterschap.

De Voorzitter.
Mijnheer Martínez Martínez, zoals u merkt, heb ik vanmiddag iedereen ruim de gelegenheid gegeven het woord te voeren, omdat er vanmorgen langer over de verslagen gediscussieerd werd. De stemming is immers pas om 12.15 uur begonnen. Dit kwartier dat wij vanmorgen langer gediscussieerd hebben - tot 12.15 in plaats van tot 12.00 uur - hebben we vanmiddag extra. Ik hou ook een beetje rekening met onze vele gasten, want als wij de vergadering nu moeten onderbreken, is dat voor hen ook niet bepaald interessant. Daarom heb ik vanmiddag enige soepelheid betracht, zonder dat ik de zeer geachte fracties daarvan op de hoogte heb kunnen stellen. Iedereen heeft vandaag ruim de gelegenheid gehad zijn zegje te doen en als er nog iemand is die iets wil zeggen, dan kan hij dat nu doen. Ik zie echter dat dat niet het geval is. In een spontaan parlement van de westerse democratie komen allerlei situaties voor. Het kan dus ook een keer gebeuren dat er meer tijd is dan van tevoren ingecalculeerd was. Is er nog iemand die per se iets wil zeggen? Ik zie dat er niemand is. Dan is nu het woord aan de heer Nielson, Ik wil nu niet direct zeggen dat u onbeperkt de tijd heeft, maar u hoeft het niet zo kort als anders te houden.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik zal eerst ingaan op een aantal van de vanmiddag naar voren gebrachte punten. Ik wil beginnen met de wens van de heer Miranda dat het Parlement goed op de hoogte wordt gehouden van vorderingen in onze relatie met de Verenigde Naties en dat deze informatie wordt opgenomen in ons jaarverslag. Ik stem daar van harte mee in. Ik ben de heer Miranda dankbaar dat hij naar het jaarverslag verwijst, aangezien het opstellen daarvan heel wat werk vereist en het mij derhalve veel genoegen doet dat het ter sprake komt. Het is wellicht ook zinvol het af en toe te gebruiken tijdens het rechtstreekse overleg met de parlementaire commissies.
Mevrouw García-Orcoyen Tormo wilde dat meer nadruk kwam te liggen op de operationele kant, zelfs op het niveau van projectselectie in samenwerking met VN-organisaties. In principe werken wij bij voorkeur met anderen samen middels projectselectie of door het formuleren van sectorprogramma's, uitgaande van het beleid van de regering van het gastheerland. Dientengevolge zullen wij en de andere donoren zorgen voor gemeenschappelijke financiering vanuit één fonds. Op die manier zijn het niet de donoren die gezamenlijk een project uitkiezen, maar wordt een regering in staat gesteld haar beleid op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg of wat dan ook ten uitvoer te leggen. Om aan alle omstandigheden te kunnen voldoen dient deze financieringsvorm flexibel te zijn. Het is lastiger qua planning, maar hierover zijn wij in gesprek met de VN-organisatie.
De beperkingen krachtens het huidige Financieel Reglement aangaande de wijze waarop wij geld besteden vormen op dit moment een groot probleem. Zij dwingen de Commissie namelijk specifieke projecten één voor één te financieren, via VN-organisaties. Daardoor zijn wij een ongeschikte en soms zelfs ongewenste partner, aangezien onze hulp niet voorspelbaar is en wij geen perspectief voor de langere termijn bieden. Daar komt nog bij dat wij op basis van bestaande voorschriften verplicht zijn erop aan te dringen dat de verslaglegging, boekhouding en controle van de financiering wordt verzorgd door een VN-onderdeel, in overeenstemming met onze regels. In tegenstelling tot onze lidstaten mogen wij de verslagleggingmethoden van de VN niet accepteren. Dit is de kern van de veranderingen die wij bijna twee jaar geleden aan de lidstaten hebben voorgesteld. Ik kom hier later nog op terug.
Mijnheer McCartin, het tempo van de tenuitvoerlegging is inderdaad nog steeds een probleem. Toen deze Commissie eind 1999 aantrad, werd het toegezegde geld in een dusdanig tempo besteed, dat de uitbetaling 4,6 jaar in beslag zou nemen. Het jaar daarop was die periode teruggebracht tot 4,1 jaar en aan het eind van 2001 ging het om 3,6 jaar. Wij maken de berg van nog niet waargemaakte toezeggingen dus kleiner. We zijn er nog niet, maar er zit beweging in.
Wat de ontwikkeling van een gezamenlijk beleid betreft: wij hebben een allesomvattende beleidsverklaring inzake ontwikkelingssamenwerking. Deze is in november 2000 unaniem door de lidstaten aangenomen en ook het Parlement heeft zijn unanieme goedkeuring gehecht aan dit beleid. Wij zijn daarover zeer verheugd. De kern van dit beleid is dat armoedebestrijding bij alles wat wij doen het leidend beginsel moet zijn. Nooit eerder hebben wij een dergelijk beleid gehad. Het heeft betrekking op onze wereldwijde activiteiten en wij hebben dus een leidraad voor wat de lidstaten moeten doen. De werkelijkheid kan evenwel anders zijn.
Ik juich het positieve en constructieve verslag van de heer Miranda van harte toe. Wij zijn verheugd over de steun van dit Parlement voor de wijze waarop de Commissie een meer daadwerkelijk partnerschap met de Verenigde Naties wil ontwikkelen. De positieve toon van alle interventies van vanmiddag hebben mij deugd gedaan. Het is wel eens anders geweest. Het is een teken van volwassenheid en gezond zelfvertrouwen onzerzijds dat wij ons nu actiever met dit onderwerp bezighouden.
Dankzij hun wereldwijde mandaat, unieke legitimiteit en operationele capaciteit op een aantal gebieden bieden de Verenigde Naties een onvervangbaar kader voor het aanpakken van mondiale problemen waarmee de internationale gemeenschap te maken krijgt. Het versterken van de dialoog en de samenwerking teneinde een strategisch partnerschap tussen de Gemeenschap en de Verenigde Naties te ontwikkelen zal de doelmatigheid en doeltreffendheid van ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp ten goede komen. Daardoor zal de Gemeenschap een grotere bijdrage kunnen leveren aan het terugdringen van armoede en aan veiligheid.
Onze mogelijkheden zijn evenwel begrensd. De Verenigde Naties heten tenslotte niet 'de Verenigde Commissies?. Onze lidstaten zijn de werkelijke eigenaren van de Verenigde Naties als organisatie. Er is echter veel ruimte voor verbetering en beide partijen willen die ruimte ook gaarne benutten. Een actievere en meer zichtbare aanwezigheid van de Commissie in de VN heeft ook een gunstig effect op het vermogen van de Europese Unie als zodanig om in mondiale aangelegenheden met één stem te spreken en eensgezind op te treden. Dit is een uitermate belangrijk en ook uiterst reëel aspect. Wij hebben dit gezien in Monterrey en de Commissie is voornemens de ingeslagen weg te vervolgen.
Wij streven naar concrete resultaten op beleids- en operationeel niveau. Op beleidsniveau zullen wij de inbreng van de Gemeenschap versterken in de beleidsdialoog met de diverse leden van de VN-organisatie. Op operationeel niveau zullen wij werken aan de ontwikkeling van een doorzichtiger, financieel geloofwaardig en voorspelbaar, gemakkelijk te controleren strategisch partnerschap met bepaalde VN-organisaties, -fondsen en -programma's.
Wij zijn reeds vergevorderd met het vervolg op de onderhavige Commissiemededeling. Er zijn bilaterale besprekingen gevoerd met een aantal VN-organen; de door ECHO gestarte dialoog over de strategische programmering en fondsen en programma's zijn daar voorbeelden van.
Wat de nationale strategiedocumenten betreft: het is nu verplicht daarvoor overleg te plegen met in het betreffende land aanwezige VN-organen. Hier is het soort samenwerking van toepassing dat ik noemde in mijn antwoord aan mevrouw García-Orcoyen Tormo. Wij overleggen momenteel met het Secretariaat-generaal van de VN over verdere maatregelen.
In november 2001 is een uitgebreid onderzoek van start gegaan naar de mandaten en capaciteiten van potentiële VN-partners. Doel daarvan was vast te stellen in hoeverre de voornaamste capaciteiten van deze potentiële partners overeenstemmen met onze prioriteiten. De eerste resultaten van het onderzoek zullen tegen juni beschikbaar komen.
Randvoorwaarde voor een meer daadwerkelijk partnerschap met de VN is een adequaat wettelijk en financieel kader:
Wij onderhandelen over de herziening van de kaderovereenkomst van 1999 tussen de EU en de VN en hopen daarover tegen het eind van het jaar overeenstemming te hebben bereikt. Zoals ik al aangaf is de vernieuwing van het Financieel Reglement van de Gemeenschap echter nog steeds in behandeling in de Raad. Daar zit het werkelijke knelpunt.
In hun antwoord op de mededeling van de Commissie, dat verschenen is onder de titel 'A vision of partnership?, steunen de Verenigde Naties deze mededeling in hoge mate. Zij stellen zelfs voor nog verder te gaan. De Commissie stelt een nieuwe mededeling op waarin de relatie tussen de EU en de VN op een breder niveau wordt behandeld, zoals ook in uw ontwerpresolutie wordt voorgesteld. Wij zullen daarbij rekening houden met de punten die het Parlement in dit debat ter sprake heeft gebracht. Wij verheugen ons erop in nauwe samenwerking met het Parlement via dit proces onze invloed in de wereld te vergroten.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 17.30 uur plaats.
Daarmee gebeurt nu waar ik al bang voor was: we moeten de vergadering gedurende twintig minuten onderbreken.
Ik zie dat de heer Posselt ook nog iets wil zeggen. Ik weet ook al wat hij zeggen wil, omdat we het daar al over hebben gehad.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil twee opmerkingen maken. Ten eerste wil ik u dringend verzoeken er bij de fracties op aan te dringen dat zij ervoor zorgen dat hun sprekers aanwezig zijn. Er zijn namelijk veel afgevaardigden - onder andere ook van mijn fractie - die graag het woord hadden gevoerd tijdens dit belangrijke debat maar die geen spreektijd gekregen hebben. De collega's die wel spreektijd hadden gekregen zijn echter vertrokken. Ik verzoek het Bureau dringend officieel een klacht in te dienen bij de fracties. Dat doet er overigens niets aan af dat ik de commissaris wil feliciteren met zijn uitstekende betoog.
Ten tweede wil ik u dringend verzoeken in het vervolg een goede planning van de werkzaamheden te maken. Voor het spoeddebat van vanmiddag was drie uur ingepland, maar dat werd verkort tot anderhalf uur. Nu moeten wij echter constateren dat de vergadering wordt onderbroken en dat de stemming reeds om 17.30 uur plaatsvindt en niet om 18.30 uur. We hadden tussen nu en het oude tijdstip van stemming om 18.30 uur makkelijk een spoeddebat van drie uur kunnen houden, zoals eigenlijk was voorzien. Ik wil u verzoeken dit eveneens aan de Conferentie van voorzitters en het Bureau mede te delen. Er was absoluut geen reden om dit spoeddebat te verkorten. Als er geen gespreksstof is, hoeft er uiteraard niet langer gedebatteerd te worden, maar als er te weinig tijd is, zoals bij de spoeddebatten dikwijls het geval is, zie ik niet in waarom we de tijd tot 18.30 niet volledig zouden benutten. Iedereen die nu aanwezig is, is er morgen immers ook en de rest is toch al weg.

Theato (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij graag aan bij de woorden van de heer Posselt. Enerzijds hebben we op dinsdag en woensdag een zeer volle agenda. Er zijn avondvergaderingen waardoor we geen tijd hebben met de bezoekers te praten die hier naartoe komen. We hebben nauwelijks de mogelijkheid bureauwerk te doen, dat ook tijdens de vergaderweek gedaan moet worden. Anderzijds is de donderdagmiddag verloren tijd, omdat de indeling versnipperd is. Als ik om me heen kijk, zie ik aanzienlijk meer bezoekers op de tribune dan afgevaardigden in de zaal. Overal zijn lege stoelen. Mijns inziens wordt het imago van het Parlement geschaad als we de werkzaamheden zo onevenwichtig blijven plannen. Ik wil u verzoeken hier duidelijk rekening mee te houden in het rooster van volgend jaar. Ik heb een aantal versies van een voorontwerp daarvoor tot mijn beschikking en het lijkt mij dat wij zuiniger en efficiënter moeten omgaan met de tijd die wij hebben. Ik wil u vriendelijk edoch dringend verzoeken serieus hierover na te denken en het rooster goed op te stellen.
Ik heb ook nog een vraag aan de heer Nielson, als dat mag. Mijnheer Nielson, u heeft zojuist over de begroting gesproken waarop u uw inspanningen met betrekking tot de voedselhulp baseert. Daar zou ik uiteraard graag meer uitleg over willen hebben. Binnen de commissie die ik vertegenwoordig, hou ik mij nu ook al enige maanden bezig met de begroting. Wij weten dat de beslissing nu aan de Raad is, maar het Parlement heeft ook voorstellen gedaan die wij graag in de begroting opgenomen zouden zien. Wij constateren nu dat de zaak gerekt wordt. Misschien kunt u iets duidelijker aangeven wat dat voor u en het gebied waarvoor u verantwoordelijk bent, betekent. Daar zouden ook wij wat mee opschieten.

De Voorzitter.
Mijnheer de commissaris, ik zal eerst ingaan op de beide kwesties met betrekking tot de agenda. Wij zullen de opmerkingen over deze kwesties aan de betrokken instanties doorgeven, maar we kunnen natuurlijk niet alles volledig plannen. Dat heb ik straks al uitgelegd, maar toen was u nog niet aanwezig, mijnheer Posselt. Wij zijn vanmiddag niet om 12.00 uur maar om 12.14 uur gestopt. Deze veertien minuten hadden we dus vanmiddag over. Bovendien hebben alle sprekers - ik weet niet wie er niet verschenen is - dus degenen die op de lijst stonden, voor het eerst onder mijn voorzitterschap, korter gesproken dan de hun toegewezen spreektijd, behalve de heer McCartin. Als u dat allemaal bij elkaar optelt, komt u al aan zestien van de tweeëntwintig minuten.
Bovendien was de avondvergadering tot 24.00 uur gepland. Ze was echter reeds om 23.30 uur afgelopen. Dat is niet altijd precies te plannen. Overigens had de avondvergadering van gisteren volgens de afgevaardigden die aanwezig waren een buitengewoon hoog kwaliteitsgehalte. Er waren slechts weinig afgevaardigden aanwezig, maar de discussie had een bijzonder hoog niveau, is mij verteld.
Ik wil de commissaris nu verzoeken antwoord te geven op de vraag van mevrouw Theato. Los daarvan nemen wij de kritiek op de agenda van de donderdag mee.

Nielson
De voornaamste problemen in het huidige Financieel Reglement zijn de beperkingen die gelden voor de wijze waarop wij het geld mogen besteden. Wij hebben gevraagd of dit aangepast kon worden wanneer wij met de VN-organisatie en het Rode Kruis werken, maar niet in andere gevallen.
Wij willen ons niet bezighouden met financiering van werkingskosten omdat wij geen natie zijn. Wij willen echter wel meerjarige financiering verstrekken op basis van programma's - bijvoorbeeld tot drie jaar - en de boekhouding en controle op dezelfde wijze laten plaatsvinden als in de lidstaten gebeurt wanneer de financiering via de VN of het Rode Kruis verloopt. Daardoor zal men beter gebruik van ons kunnen maken. Soms worden wij vanwege het voornoemde probleem niet uitgenodigd deel te nemen aan een consortium en doen wij uiteindelijk minder interessante dingen. Dat is een reëel probleem. Meerjarige financiering op basis van programma's zou ook verstandiger zijn om redenen van doelmatigheid, om nog maar niet te spreken van invloed.
Er zijn nog meer problemen, zoals het zeer grote aantal begrotingslijnen en -instrumenten waarmee wij te maken hebben als gevolg van de absolute scheidslijn tussen middelen uit het Europees Ontwikkelingsfonds en middelen uit begrotingen, die niet samengevoegd kunnen worden. Dit heeft onze besluitvorming en het uitbrengen van verslagen aan het Parlement buitengewoon bemoeilijkt. Wanneer wij bijvoorbeeld het wereldwijde netwerk voor landbouwkundig onderzoek financieel ondersteunen, moeten wij een deel van het geld uit het EOF halen en een deel uit de begroting. Dat is juridisch en technisch ongelooflijk lastig.
Hetzelfde geldt voor onze bijdrage aan het mondiale gezondheidsfonds dat zich richt op de bestrijding van aids, malaria en tuberculose. Onze collega's kunnen maar niet begrijpen waarom het zo moeilijk is om met ons samen te werken. Daarom hebben wij de lidstaten om veranderingen op mijn werkterrein verzocht.
Ik weet niet waarom wij zo traag vooruitgang boeken met de lidstaten. De ontwikkelingen verlopen langzamer dan ik mij ooit had kunnen voorstellen en ik zie er niet naar uit in juli te vieren dat wij twee jaar geleden begonnen zijn. Ik weet dat het Parlement de Commissie hierin steunt en wij moeten ons inspannen om deze kwestie met de lidstaten op te lossen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0289/2002 van de leden Morillon, Bowis, Posselt en Gemelli, namens de PPE-DE-Fractie, en Andrews, namens de UEN-Fractie, over de situatie op Madagaskar;
B5-0290/2002 van de leden Sylla en Sjöstedt, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie op Madagaskar;
B5-0301/2002 van de leden Rod, Maes en Isler Béguin, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie op Madagaskar;
B5-0302/2002 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de politieke situatie op Madagaskar;
B5-0305/2002 van de leden Fruteau, Kinnock, Carlotti, Van den Berg en Scarbonchi, namens de PSE-Fractie, over de situatie op Madagaskar.

Morillon (PPE-DE).
Ondanks de inspanningen van internationale organisaties en herhaalde toezeggingen van de beide hoofdrolspelers, wordt de situatie in Madagaskar steeds zorgwekkender. Het land is momenteel opgesplitst in twee delen waartussen de hoofdstad gemangeld dreigt te worden, met alle gevolgen van dien voor de bevolking. Deze situatie doet me denken aan tien jaar geleden, toen het vier jaar durende drama in Bosnië-Herzegovina begon dat het leven van de inwoners tot een hel maakte. Ook toen werden er hinderpalen opgeworpen om de territoria af te bakenen en werd het land geleidelijk aan verdeeld in zones waarin de oorlogvoerende leiders hun wetten oplegden. Momenteel staan we in Madagaskar nu ook aan het begin van een vergelijkbaar hels proces.
Om die reden wil ik vanaf deze plek een oproep doen aan de heren Ratsiraka en Ravalomanana om, voordat het te laat is, de benodigde concessies te doen teneinde een ramp te voorkomen. De Europese Gemeenschap onderschrijft in dit opzicht de inspanningen van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid en haar voorzitter Wade. In de resolutie die hier straks in stemming zal worden gebracht worden beide partijen opgeroepen het akkoord dat op 18 april in Dakar is ondertekend volledig ten uitvoer te leggen. Helaas hebben de partijen tot op heden nog niet overeenkomstig dit akkoord gehandeld. In de resolutie worden de Commissie en de Raad opgeroepen er alles aan te doen een hervatting van de onderhandelingen mogelijk te maken. Mocht het nodig blijken, dan moeten ze ook bereid zijn afgezanten naar de regio te sturen om te bemiddelen en de deur voor onderhandelingen open te zetten.

Gillig (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Morillon heeft zojuist benadrukt dat de economische en politieke situatie bijzonder moeilijk is. De grote armoede, de spanningen tussen de clans en etnische groeperingen en de corruptie op alle niveaus in de regio's die aarzelend streven naar autonomie zijn hier debet aan. De gespannen politieke situatie die is ontstaan na de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Madagaskar komt bovenop de verslechterde sociale samenhang in het land en zou na de hoofdstad ook het hele land wel eens volledig kunnen isoleren. Het volk van Madagaskar heeft niet echt de kans gekregen om zijn president te kiezen als gevolg van de ernstige interne problemen, de dramatische gevolgen hiervan voor de burgers en de aanzienlijke verslechtering van de economie.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in de resolutie die wij vandaag aan dit Parlement presenteren dienen met name drie punten te worden benadrukt.
Allereerst dienen alle inspanningen van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid te worden gesteund. Het gaat hierbij om de initiatieven waarin de hoofdpersonen worden opgeroepen een vreedzame oplossing te vinden voor het conflict. In ons voorstel benadrukken wij dat het conflict alleen kan worden opgelost als geen enkel land de acties van een van beide hoofdrolspelers unilateraal legitiem verklaart. Wij weten namelijk waartoe dergelijke verklaringen in andere regio's van de wereld hebben geleid. Uiteraard dient de Europese Unie geen keuze te maken tussen enerzijds een corrupte president die vriendjespolitiek bedrijft en anderzijds iemand die zichzelf tot president uitroept, hetgeen in termen van het internationaal recht ontoelaatbaar is. Het is echter wel onze plicht de bepalingen van de akkoorden die op 18 april 2002 in Dakar zijn gesloten, volmondig te onderschrijven. In deze bepalingen staat dat er een regering moet komen die zorgdraagt voor verzoening en dat het volk van Madagaskar nogmaals wordt geraadpleegd, ditmaal op een volstrekt ondubbelzinnige manier. Het normale democratische proces kan alleen worden hervat als alle vormen van geweld en alle schendingen van de mensenrechten een halt worden toegeroepen.
In de tweede plaats moeten wij zorgen voor humanitaire noodhulp waarmee een einde kan worden gemaakt aan de dramatische situatie waarin de burgers al maanden leven.
In de derde plaats is het onze plicht en onze verantwoordelijkheid om op alle mogelijke manieren - financieel en politiek - de hervatting van de economische en sociale activiteiten te stimuleren. Alleen zo kan immers de ontwikkeling van het land worden gewaarborgd en kan er in de daadwerkelijke behoeften van de bewoners worden voorzien. We moeten onze programma's van bijstand en samenwerking dus niet opschorten. Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik denk dat dit de rol is die de Europese Unie dient te spelen.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, er is een Duits matrozenlied dat begint met de woorden: 'Wij lagen voor Madagaskar en er heerste pest aan boord.? Als we naar de huidige situatie in Madagaskar kijken, ontstaat de indruk dat de pest op het gehele eiland heerst. De situatie is niet alleen in humanitair en economisch opzicht zo slecht als in de ontwerpresolutie wordt geschilderd. Het land staat bovendien aan de rand van een scheuring en is midden in een burgeroorlog en machtsstrijd verwikkeld. Het is daarom des te erger dat Madagaskar sinds gisteren door een rampzalige overstroming wordt geteisterd. Het lijkt wel alsof het land door alle plagen tegelijk wordt getroffen. Daarom moeten wij nu humanitaire hulp sturen naar Madagaskar, dat een oud koninkrijk is met een rijke geschiedenis, een ongekende diversiteit aan culturen en een natuur die uniek is in de wereld.
Mijns inziens moeten wij allereerst humanitaire spoedhulp aan de slachtoffers van de overstroming bieden en maatregelen nemen om het tekort aan medicijnen op te heffen. Verder hebben wij de plicht de wederopbouw van de economie te steunen aangezien bedrijven massaal ten onder gaan. Tot slot, mijnheer de Voorzitter, dienen wij in deze burgeroorlog de bemiddelingsrol te vervullen en met name de Afrikaanse inspanningen, die van de president van Senegal, te ondersteunen.

Nielson
De Commissie deelt de verontrusting van het Parlement over de situatie in Madagaskar. Zij betreurt de dramatische gevolgen van de huidige crisis voor de bevolking en vreest dat het politieke geschil wellicht zal ontaarden in een etnisch conflict.
De Commissie volgt de ontwikkelingen in Madagaskar op de voet. Zij steunt en verwelkomt de bemiddelingspogingen van president Wade van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid en van de Verenigde Naties ter bevordering van een democratische dialoog tussen de partijen in de hoop een vreedzame, algemene en duurzame oplossing voor de crisis te bereiken.
De Unie is dan ook opgetogen over de overeenkomst die de twee leiders op 18 april in Dakar hebben ondertekend en die nationale verzoening ten doel heeft. De Commissie betreurt dat het conflict ondanks het akkoord van Dakar voortduurt. Zij is ervan overtuigd dat er een uitgebreide dialoog tussen de twee leiders dient plaats te vinden. Volgens haar is het uitsluitend door een overeenkomst tussen de partijen en nationale verzoening mogelijk de huidige crisis op te lossen en de integriteit en eenheid van het land te bewaren.
De Commissie is ervan overtuigd dat het akkoord van Dakar het aangewezen kader blijft voor een democratische dialoog en voor het bereiken van een oplossing. Wij juichen het toe dat president Wade en de Organisatie van Afrikaanse Eenheid zich opnieuw inspannen om de twee leiders nogmaals rond de tafel te krijgen opdat de doelstellingen van het akkoord van Dakar ten uitvoer worden gelegd.
De Unie is bereid politieke en technische steun te bieden teneinde de rust onder de burgers en de democratie te herstellen en tot een politieke oplossing voor de crisis te komen. Voorts zal de tenuitvoerlegging van het uitvoerige samenwerkingsprogramma van de Gemeenschap de economische crisis helpen bestrijden waarin het land zich bevindt. De Commissie heeft reeds maatregelen getroffen om het vrij verkeer van essentiële goederen en personen te herstellen door middel van het opknappen van wegen en bruggen. Bovendien heeft de Commissie in samenwerking met enkele lidstaten stappen ondernomen om voedsel en medicijnen te verschaffen en een systeem op te zetten waarmee de voedselveiligheid gegarandeerd wordt.
De Commissie overweegt tevens om in samenwerking met de Wereldbank en enkele lidstaten het 'programma voor dringende begrotingssteun? ten uitvoer te leggen op grond van een analyse van de huidige situatie door de Wereldbank. Daarnaast is in het negende Europees Ontwikkelingsfonds 327 miljoen euro gereserveerd voor samenwerking met Madagaskar, hetgeen een belangrijk hulpmiddel is waarmee in de toekomst kan worden tegemoetgekomen aan de belangrijkste behoeften.
Dit lijkt niet het juiste moment om betrekkingen aan te gaan of een referendum te organiseren. Ik ben het eens met hetgeen hier gezegd is, namelijk dat wij ervoor moeten waken partijdig te zijn. Uitsluitend door een politieke oplossing en nationale verzoening kan de rust onder de burgers hersteld worden en kan de economische activiteit hervat worden.
Ik kan mijn analyse, die wellicht niet erg sterk of actief lijkt, als volgt samenvatten: hoe men ook aankijkt tegen de kwestie van een verkiezingsreferendum of het besluit van het Hoge Constitutioneel Hof van Madagaskar, de inspanningen moeten in de eerste plaats gericht zijn op verzoening. Het is belangrijk dat wij deze boodschap op dit moment benadrukken.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0288/2002 van de leden Maij-Weggen, Bowis, Posselt en Sacrédeus, namens de PPE-DE-Fractie, en Belder, namens de EDD-Fractie, over de Molukken in Indonesië;
B5-0296/2002 van de leden Di Lello Finuoli en Eriksson, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie op de Molukken en Atjeh (Indonesië);
B5-0297/2002 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de situatie op de Molukken en Atjeh (Indonesië);
B5-0306/2002 van de leden Menéndez del Valle en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de situatie op de Molukken (Indonesië);
B5-0307/2002 van de leden Wuori en McKenna, namens de Verts/ALE-Fractie, over Indonesië.

Bowis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, Indonesië is een enorm land, zowel wat het aantal inwoners betreft als qua grondgebied. Het is eveneens een multi-etnisch, multireligieus en multiregionaal land en iedere Indonesische regering die de onderling zeer verschillende regio's, religies en culturen bij elkaar tracht te houden kan dan ook rekenen op onze sympathie en welwillende steun. Om de eenheid te bewaren moet Indonesië, zoals wij in onze ontwerpresolutie aangeven, de oorzaken van onenigheid onder ogen zien en de confrontatie aangaan met kwaadwilligen.
Onlangs was ik in Oost-Timor als hoofdwaarnemer van de EU. Ik heb met eigen ogen de nasleep gezien van de ernstige corruptie waartoe een uit de hand gelopen situatie in dat deel van de wereld kan afglijden - burgerlegers die terreur plegen, verwoestingen aanrichten en moorden begaan, terwijl het staatsleger toekijkt. Ik hoop dat Indonesië nu het goede voorbeeld zal geven door de nieuwe natie Timor Loro Sae de hand te reiken als deze op 20 mei onafhankelijk wordt. Ik hoop echter eveneens dat Indonesië de lessen die het geleerd heeft van zijn ervaring met Timor zal toepassen in zijn omgang met andere delen van Indonesië, met name de Molukken, Papoea, Sulawesi en Atjeh.
De militante moslimorganisatie Laskar Jihad is een bedreiging voor de eerste drie daarvan. Op de website van Laskar Jihad wordt trots verkondigd dat men banden onderhoudt met terreurgroepen van Bin Laden. Wij weten dat vijfduizend Molukkers zijn omgekomen. Nog eens twaalf christenen zijn onlangs omgekomen op dezelfde dag dat de leider van laskar Jihad, Thalib, zijn hernieuwde jihad begon. Op 4 mei vernamen wij dat hij gearresteerd was. Dat is bijna op de dag af een jaar na zijn vorige arrestatie - en wat gebeurde er toen? Er kwam geen proces, er volgde geen veroordeling. Hij werd in stilte vrijgelaten toen de wereld niet meer toekeek. Wij moeten ervoor zorgen, mijnheer de commissaris, dat de wereld ditmaal blijft toekijken en wij willen erop toezien dat er wordt opgetreden.
Wij willen dat de autoriteiten daar onderzoek doen naar de connecties met het leger. Hoe hebben wapens en munitie van het Indonesische leger - ik heb de foto's voor mij liggen - terecht kunnen komen bij Laskar Jihad? Hoe komt het dat in Papoea zes leden van de speciale strijdkrachten van het leger nu beschuldigd worden van betrokkenheid bij de moord op een Papoease leider? Wie heeft het bevel tot die moord gegeven? Wij zijn er trots op vrienden van Indonesië te zijn, maar wij kunnen alleen bevriend zijn met een land dat oprecht streeft naar gerechtigheid, verzoening, vrede, veiligheid en het vertrouwen van zijn eigen volk.

Gillig (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, toen president Wahid in Indonesië aan de macht kwam, koesterden wij Europeanen de hoop dat het politieke klimaat in dit land zou verbeteren. Wahid was immers de president die zich inzette voor de mensenrechten, iedere vorm van fanatisme afkeurde en voorstander was van een neutrale rol van de overheid op religieus gebied. Ondanks een aantal positieve en bemoedigende signalen, die ik hier niet in herinnering zal brengen, is er momenteel in Indonesië sprake van verschrikkelijke geweldplegingen en interreligieuze conflicten. Een uitbarsting in dit land is niet ondenkbaar.
De verschillende stromingen en fracties hier in het Europees Parlement moeten daadwerkelijk consensus zien te bereiken over de voorstellen die wij u voorleggen. Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, sinds 1999 is er herhaaldelijk sprake geweest van geweld in Noord-Sumatra, de provincie Atjeh, Papoea-Nieuw-Guinea en de Molukken. Zoals mijn collega reeds heeft benadrukt hebben de religieuze gemeenschappen onderling regelmatig voor bloedbaden gezorgd, waarbij zowel door extremistische moslims als extremistische christenen is opgeroepen tot een heilige oorlog. Deze bloedbaden en malversaties zijn volstrekt ontoelaatbaar en zijn reeds door ons Parlement veroordeeld.
In de nieuwe resolutie die wij vandaag voorstellen, brengt de Europese Unie vier belangrijke punten in herinnering.
Allereerst steunen wij de oproep van meerdere met name religieuze leiders aan de secretaris-generaal van de Verenigde Naties om de Indonesische regering te helpen nieuwe bloedbaden te voorkomen.
In de tweede plaats zijn wij verheugd over de arrestatie van de militaire leiders die openlijk oproepen tot een religieuze burgeroorlog. Deze arrestaties maken duidelijk dat de Indonesische autoriteiten een vredesproces in alle betrokken regio's willen steunen. We moeten ons daarom scharen achter de inspanningen van deze autoriteiten.
In de derde plaats hebben deze initiatieven alleen zin als de economische situatie in de archipel wordt verbeterd. Wij moeten daarom ook financiële steun bieden ten behoeve van de wederopbouw van een daadwerkelijke burgermaatschappij waarin met name de religieuze rechten van de volkeren in dit land worden gewaarborgd. Zonder onze politieke en financiële steun zullen de tegenstellingen in het Indonesische experiment de overhand krijgen, met als gevolg dat het prille democratiseringsproces tot stilstand zal komen.
In de vierde en laatste plaats moeten in deze buitengewoon warrige tijden de malversaties worden onderzocht die zich hebben afgespeeld. Alleen een onafhankelijk onderzoeksteam bestaande uit internationale deskundigen op het gebied van de mensenrechten is hiertoe in staat. In onze resolutie nodigen wij de Indonesische regering uit om zo'n onderzoekscommissie in te stellen.

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de schaduw van het conflict in het Midden-Oosten spelen zich huiveringwekkende gebeurtenissen af op de Molukken in Indonesië. Laskar Jihad, die we niet anders dan een terreurgroep kunnen noemen, is een doodgraver voor alles wat religieus is. De groep is een doodgraver voor de islam en heeft reeds getoond alleen maar haat en geweld te kennen. Ze deinzen er niet voor terug de christelijke bevolking op de Molukken openlijk te doden.
Ik verzoek de Commissie, hier vertegenwoordigd door de heer Nielson, en de Raad ervoor te zorgen dat het conflict in het Midden-Oosten de aandacht niet afleidt van de etnische en religieuze zuivering van christenen op de Molukken, die nu aan de gang is. We moeten krachtig reageren om de Indonesische regering zover te brengen dat de christelijke bevolking rechtmatig wordt beschermd.
Ik vestig ook de aandacht op het feit dat vele moslims op de Molukken het slachtoffer worden van deze invasie van de terreurbeweging Laskar Jihad. Christenen en moslims leefden voordien vredig naast elkaar tot krijgers in naam van Allah en God haat, geweld en dood kwamen verspreiden. 5.000 à 10.000 mensen zijn gedood en 25.000 mensen zijn ernstig gewond. Van de 10 miljoen inwoners op de Molukken zijn er 350.000 op de vlucht geslagen. 400 kerken en 80 moskeeën zijn in brand gestoken. Ik heb persoonlijk de katholieke bisschop Mandagi en de leider van de protestantse kerk, Hendrix, ontmoet. Mijnheer Nielson, doe alles wat u kunt om de vrede in dit Indonesisch gebied terug te brengen. Probeer uit te vinden wie deze krijgsheren van het terrorisme financiert.

Belder (EDD).
Geen mens, en ook geen staat, schudt zomaar zijn eigen geschiedenis van zich af. Dat geldt evengoed voor de Republiek Indonesië. Tot op vandaag laat haar onafhankelijkheidsstrijd zich in de nationale politiek gelden. Partijen blijven zich bedienen van de beproefde guerrillatactiek. Fysieke middelen als stok achter de deur. Naar Westerse maatstaven een onoverkomelijk obstakel voor een rechtsstaat.
Een graad erger wordt het nog wanneer prominente politici nauwe banden onderhouden met extremistische groeperingen. Het optreden van de Indonesische vice-president Hamzah Haz werpt olie op het religieuze vuur van de Molukken. Naar eigen zeggen ijvert Haz via de parlementaire weg naar de vestiging van een sharia-staat op de archipel. Zijn persoonlijke contacten met voormannen van de Laskar Jihad doen veeleer een dubbele politieke agenda vermoeden.
Deze provocatieve houding legt een tijdbom onder het Malino II-akkoord. Daarom verzoeken wij Raad en Commissie er bij de regering in Jakarta andermaal sterk op aan te dringen dit moeizame vredesproces naar vermogen te bevorderen. Dit impliceert een krachtig overheidsoptreden tegen álle onruststokers ongeacht hun religieuze affiliatie.
Een cruciale rol is daarbij weggelegd voor het Indonesische leger. Treurig genoeg bestaan er genoeg aanwijzingen dat bepaalde onderdelen van deze strijdmacht de politieke en religieuze tegenstellingen in ´s land grote probleemgebieden aanwakkeren. Ten faveure van de eigen machtspositie, eigen economische belangen én de ideologie van de strakke eenheidsstaat. Krachtige Europese steun aan de gematigde, weldenkende vleugels in het leger, en die zijn er wel degelijk, is hier stellig geboden. Geen geringe opgaaf trouwens voor Raad en Commissie.
Die steun verdienen evenzeer de woordvoerders van de inheemse bevolking van Papoea. Met hun medeburgers zijn zij zeer geschokt over de bevindingen van de Nationale Onderzoekscommissie naar de moord op Papoea-leider Theys Hiyo Eluay op 10 november 2001. De commissie spreekt over een criminele zaak. Leiders en bevolking van Papoea oordelen anders. Het betreft huns inziens een regelrechte politieke moord. In een gezamenlijk schrijven van gisteren dringen zij er bij president Megawati Sukarnoputri dan ook op aan een werkelijk onafhankelijk onderzoek in te stellen. In paragraaf 10 van deze resolutie sluit het EP zich bij dit alleszins gerechtvaardigde verlangen aan. Wij roepen Raad en Commissie dringend op hetzelfde te doen. Terwille van de binnenlandse rust én de staatkundige eenheid van de archipel.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, het Europees Parlement besteedt vandaag opnieuw aandacht aan de toestand in Indonesië. Er wordt daar in het kader van religieuze en regionale conflicten nog steeds geweld gepleegd tegen weerloze burgers, en dat baart ons ernstige zorgen. Voor ons is elk leven belangrijk en heilig - en in Indonesië zijn al duizenden doden gevallen. We betreuren het dat militante moslimleiders aanzetten tot bloedbaden onder christenen, en we stellen daar de tolerantie en de democratische instelling van Oost-Timor als voorbeeld tegenover. Meer dan 95 procent van de bevolking heeft daar banden met de katholieke kerk, maar de huidige, democratisch gekozen premier is moslim, zonder dat dit aanleiding geeft tot problemen.
We zijn ingenomen met het initiatief van Indonesië om de betrekkingen met Oost-Timor en Portugal te normaliseren. Bij het laatste culturele evenement dat in Indonesië met steun van de Portugese ambassade werd georganiseerd, waren een aantal vertegenwoordigers van Indonesië aanwezig, en dat symbolische gebaar is niet onopgemerkt gebleven. We blijven er evenwel bij de Indonesische regering op aandringen dat ze de acties ter bescherming van de bevolking voortzet, en dat ze de verantwoordelijken voor schendingen van de mensenrechten opspoort en straft. Straffeloosheid mag niet de regel zijn, zeker niet als er - zoals voor een aantal gevallen is bewezen - bij deze schendingen militairen of politieagenten betrokken blijken te zijn geweest. Er is dus al met al sprake van een gunstige ontwikkeling, en de internationale gemeenschap kan daarbij een rol spelen door onafhankelijke onderzoeken in te stellen om de genoemde gevallen te onderzoeken en de waarheid te achterhalen.
We roepen de Indonesische regering dus op om hun pogingen tot het vinden van politieke oplossingen voor de bestaande geschillen voort te zetten. We respecteren hun wens om de eenheid van het grondgebied te bewaren, maar houden vol dat geweld geen oplossing biedt. De etnische, religieuze en regionale geschillen die dit land verdeeld houden moeten op een andere wijze worden opgelost.
Tot slot roepen we de mensenrechtencommissie van de VN op om haar zwijgen over de gebeurtenissen in Indonesië te doorbreken. Waarom die commissie in haar zwijgen volhardt is ons een raadsel.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het conflict in Indonesië is net zo min religieus van aard als het conflict in Noord-Ierland. Religie is slechts een voorwendsel voor fanatisme. In werkelijkheid zijn het etnische conflicten die zeer diep geworteld zijn en voortvloeien uit het transmigrasi-programma van de Indonesische regering. Daarmee wordt geprobeerd de bevolking systematisch van de hoofdeilanden naar de andere eilanden te verplaatsen. Mijn stelling wordt gestaafd door het feit dat er op de Molukken, die van oorsprong christelijke specerij-eilanden zijn, conflicten zijn ontstaan tussen de christenen en de islamitische immigranten. Op Borneo zijn eveneens conflicten ontstaan tussen de aanhangers van natuurreligies en islamitische immigranten. En op Atjeh bestaat ditzelfde probleem tussen de oorspronkelijke islamitische onderdanen van het sultanaat en de immigranten die afkomstig zijn van de hoofdeilanden, zoals Java en Sumatra. Daarom moet de regering duidelijk worden gemaakt dat ze dit beleid van het verplaatsen van bevolkingsgroepen, van kunstmatige immigratie moet stoppen, omdat anders dit grote land, dat zich uitstrekt van Australië tot het Aziatische vasteland, uit elkaar dreigt te vallen.
Nielson
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt de verontrusting van de geachte afgevaardigden over het aanhoudende geweld in delen van Indonesië volkomen.
Samen met de diplomatieke missies van de EU in Jakarta hebben wij sinds het begin van 1999 de situatie op de Molukken gevolgd en wij hebben deelgenomen aan twee onderzoeken die eind 2000 en begin 2001 zijn uitgevoerd. De Commissie heeft eveneens geparticipeerd in verscheidene demarches van de EU bij de Indonesische autoriteiten om haar bezorgdheid te uiten over aanhoudende conflicten in verschillende delen van het land. Daarnaast heeft de Commissie het Molukse volk sinds mei 1999 meer dan 4,6 miljoen euro aan humanitaire hulp gegeven.
Wij hebben samen met de lidstaten een verklaring afgelegd waarin wij het tweede vredesakkoord van Malino toejuichen en aandringen op de volledige tenuitvoerlegging ervan. Tezelfdertijd hebben wij de regering van Indonesië aangespoord gepaste maatregelen te treffen ter ondersteuning van het vredesproces. Sindsdien hebben wij de regering aandachtig gevolgd in haar pogingen nieuwe geweldsuitbarstingen tegen te gaan, waarvan de arrestatie van Ja'far Umar Thalib op 4 mei, op beschuldiging van het aanzetten tot geweld, een voorbeeld is.
Ook de situatie op Atjeh houdt ons nu geruime tijd bezig en daarover heeft de EU eveneens demarches ondernomen bij de Indonesische autoriteiten. EU-missiehoofden hebben in oktober 2001 een bezoek gebracht aan het gebied. Ik ben derhalve bijzonder verheugd over de gezamenlijke verklaring die de Indonesische regering en de Beweging Vrij Atjeh (GAM) op 10 mei hebben uitgevaardigd, na twee dagen van overleg dat mogelijk werd gemaakt door het Henri Dunant Centrum in Genève. In de gezamenlijke verklaring werd gesteld dat de bijzondere autonomiewet het beginpunt is voor nadere onderhandelingen in een allesomvattende dialoog. Ook werd bevestigd dat beide partijen voornemens zijn te werken aan een overeenkomst aangaande de beëindiging van de vijandelijkheden. Wij huldigen reeds enige tijd het standpunt dat de volledige tenuitvoerlegging van de bijzondere autonomiewet de sleutel is tot een duurzame oplossing van de huidige crisis.
Ook de situatie in Papoea geeft aanleiding tot voortdurende zorg en ook dit heeft de EU met de Indonesische regering opgenomen. De EU heeft haar veroordeling uitgesproken over de ontvoering van en moord op Theys Eluay in november 2001. Zij heeft de regering van Indonesië opgeroepen een diepgaand onderzoek in te stellen naar deze vreselijke gebeurtenis en de daders voor de rechter te brengen. Daarnaast hebben de EU-missiehoofden in Jakarta februari jongstleden Papoea bezocht. Het is ook in het geval van Papoea duidelijk dat de volledige tenuitvoerlegging van de bijzondere autonomiewet cruciaal is voor de oplossing van de problemen.
In haar nationaal strategiedocument voor Indonesië, waaraan thans de laatste hand wordt gelegd, legt de Commissie bijzondere nadruk op het ontwikkelen van institutionele capaciteit, behoorlijk bestuur en de rechtsstaat, en tevens op conflictpreventie. Er is reeds financiële steun toegezegd aan het VN-programma 'Partnership for Government Reform in Indonesia' en er is technische bijstand geboden aan het bureau van de procureur-generaal. De voorlopige versie van het nationaal indicatief programma voor 2002-2004 voorziet in een specifiek programma ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van het decentralisatiebeleid van de Indonesische regering. Daarnaast beoogt dit programma bestuur op lokaal overheidsniveau te bevorderen.
Ondertussen hebben wij eveneens maatregelen genomen om een meer directe bijdrage te leveren aan de processen van conflictoplossing. Naar aanleiding van de besprekingen die november jongstleden plaatsvonden tussen commissaris Patten en de Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, de heer Wirajuda, heeft een onafhankelijke missie afgelopen februari in het kader van het snellereactiemechanisme van de Commissie een bezoek gebracht aan de Molukken, Sulawesi en Papoea. Doel was de situatie in Indonesië op het gebied van conflictpreventie te beoordelen. De delegatie deskundigen heeft diverse vertegenwoordigers van centrale en lokale overheden ontmoet en gesproken met medewerkers van NGO's die in deze gebieden werkzaam zijn. Op dit ogenblik wordt op grond van het verslag van de missie een aantal projecten voorbereid voor de Molukken en Papoea. Het project op de Molukken zal met name ten doel hebben de participatie van de burgermaatschappij te bevorderen. De projecten in Papoea zullen ondersteuning bieden aan zowel de overheden als de burgermaatschappij.
Al deze maatregelen zijn in overeenstemming met het door de Commissie onderschreven standpunt van de EU, dat enerzijds de territoriale integriteit van Indonesië beslist behouden dient te worden en anderzijds de regering zich tot het uiterste moet inspannen om de interne conflicten in Indonesië op vreedzame wijze op te lossen, ongeacht of die conflicten een separatistisch of sektarisch karakter hebben. Wij zullen deze koers aanhouden en op alle mogelijk manieren steun geven aan constructieve maatregelen om deze uiterst moeilijke situaties op te lossen.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0287/2002 van de leden Tannock en Martens, namens de PPE-DE-Fractie, over godsdienstconflicten in India;
B5-0291/2002 van de leden Vinci, Sjöstedt en Seppänen, namens de GUE/NGL-Fractie, over het geweld in de staat Gujarat (India);
B5-0298/2002 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over geweld in de staat Gujarat (India);
B5-0299/2002 van de leden Lambert en Messner, namens de Verts/ALE-Fractie, over India;
B5-0304/2002 van de leden Sakellariou en Carrilho, namens de PSE-Fractie, over de situatie in India.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn hier om onze bezorgdheid te uiten over de recente uitbarsting van geweld tussen verschillende bevolkingsgroepen in de Indiase deelstaat Gujarat - geweld dat honderden levens heeft geëist en duizenden dakloos en berooid heeft gemaakt. Het Parlement zal zich ongetwijfeld willen aansluiten bij mijn betuigingen van deelneming en diep medeleven aan de leden van beide getroffen gemeenschappen, waaronder familieleden van inwoners uit mijn eigen kiesdistrict, Londen.
Het religieus geweld in Gujarat heeft een zekere voorgeschiedenis, waarvan onder meer - het moet gezegd - de vervolging van christenen door extremistische hindoes deel uitmaakt. De laatste uitbarsting vond plaats nadat moslimextremisten 58 hindoeïstische pelgrims om het leven hadden gebracht in een trein in de buurt van Godhra - een buitengewoon hardvochtige daad die een hele serie vergeldingsmaatregelen over en weer ontketende. Naar aanleiding van deze tragedie is in India - een seculiere democratie die gegrondvest is op de rechtsstaat - een diepgaand gewetensonderzoek op gang gekomen, waarbij de nationale overheid ervan beschuldigd werd dat zij niet snel genoeg op de gebeurtenissen had gereageerd.
Geen enkel regeringssysteem is volmaakt, maar nadat de hulp van het leger was ingeroepen zijn dertigduizend arrestaties verricht, waarbij tachtig procent van de gearresteerden hindoe was. Het is daarnaast veelbetekenend dat het geweld niet oversloeg naar andere delen van India en dat Gujarat zelf grotendeels rustig bleef. De Indiase regering heeft, met grote steun binnen de partijen, in het parlement de resolutie van de oppositievoerende Congrespartij aangenomen als basis voor besprekingen. Daarmee benadrukt zij haar geloof in het democratisch pluralisme en respect voor minderheden in dit reusachtige land, dat meer dan een miljard inwoners heeft, afkomstig uit diverse achtergronden en rassen. De onafhankelijke commissie onder leiding van rechter Verma brengt nu verslag uit aan de regering.
Er valt hier duidelijk het een en ander te leren, maar wij mogen niet vergeten dat India op dit moment nog herstellende is van een reeks afschuwelijke terroristische aanslagen door fundamentalistische moslimextremisten. Bij de meest recente aanslag, in de buitenwijken van Jammu, kwamen dertig mensen - onder wie vrouwen en kinderen - om het leven en vielen talloze gewonden. Deze aanslag vergroot de gevaarlijke oorlogsdreiging tussen de nucleaire staten India en Pakistan, een land dat helaas, en tot voor kort op actieve wijze, moslimterroristen heeft gesteund.
Het is van het grootste belang dat de internationale gemeenschap alles in het werk stelt om iedere verdere escalatie van het geweld, die de wereldvrede zou kunnen bedreigen, te voorkomen.

Marset Campos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het is zeer zorgwekkend dat de conflicten tussen religies, etnische groepen en culturen overal ter wereld steeds ernstiger worden, met name in de Indiase regio.
Het is eveneens zeer zorgwekkend dat er bepaalde krachten zijn die dit klimaat in de hand werken. Hieruit blijkt dat conflicten niet zomaar uit het niets ontstaan of slechts voorkomen uit meningsverschillen, maar dat ze vaak worden aangestuurd om het zicht te ontnemen aan de werkelijke sociale problemen die mensen bedreigen. Wij moeten ons bezinnen op het huidige klimaat van grote spanningen en geweld dat mijns inziens sinds 11 september verergerd is. Wij mogen evenmin de conflicten tussen bevolkingsgroepen uit het oog verliezen, waaronder het conflict in Afghanistan en alles wat daarbij hoort. Hierin komen namelijk duidelijk de gevolgen van het globaliseringsproces tot uiting, waarin de ongelijkheden groter worden en de spanningen toenemen. En dat zorgt weer voor een voedingsbodem waarop conflicten tussen samenlevingen kunnen gedijen.
Ik ben het dan ook met de commissaris eens dat de Europese Unie maatregelen moet treffen om deze negatieve toestand te keren en haar inspanningen moet verdubbelen. Ze moet zich daarbij niet alleen richten op de genoemde gebieden, maar ook met de Verenigde Naties samenwerken. Daardoor kan het probleem op alle fronten worden aangepakt. Naar verwachting zal deze problematiek alleen maar toenemen. Als internationale instelling draagt de Europese Unie een grote verantwoordelijkheid en beschikt zij over de mogelijkheden om hiertegen op te treden. De EU kan niet alleen economische hulp bieden, maar ook de effecten sturen die het globaliseringsproces teweegbrengt voor vele bevolkingsgroepen overal ter wereld.

Beysen (ELDR).
Voorzitter, het geweld tussen de verschillende bevolkingsgroepen in India kan vanuit de Europese Unie niet onbesproken blijven. Uiteraard betreft het een zeer belangrijke materie die moet worden bekeken in het licht van het belang dat India vertegenwoordigt. Niet alleen in Azië, maar ook in de wereld. We mogen immers niet vergeten dat India niet alleen een grootmacht is die over een groot economisch potentieel beschikt maar tevens een natie is die beschikt over atoomcapaciteit. Het is de verdienste van de gemeenschappelijke resolutie dat men zich niet heeft laten verleiden tot radicale standpunten. Het moet immers voor iedereen duidelijk zijn dat in India zeker niet kan worden gesproken van een clash van beschavingen. Het mag worden onderstreept dat moslims in grote mate zijn geïntegreerd in de Indiase samenleving. Een concreet voorbeeld van deze zogenaamde multiculturele samenleving is het feit dat moslims hoge regeringsambten bekleden. Dit neemt echter niet weg dat ik ten zeerste betreur wat er in Gujarat is gebeurd. Wel wil ik hierbij opmerken dat de gebeurtenissen in Gujarat zich niet hebben verspreid naar de rest van India. Dit is in mijn ogen een bewijs dat de Hindoe-Moslimcoalitie de democratische waarden nog steeds eerbiedigt. Anderzijds dienen we ons zorgen te maken over het toenemende moslimfundamentalisme dat dagelijks toeslaat in Kasjmir. Eergisteren vielen er nog 9 doden bij een aanval op een Indiaas legerkamp. Extremistische milities van moslimactivisten die de aansluiting bij Pakistan eisen zijn hier zeer actief. Vorige dinsdag vielen er ook reeds 32 doden in een Indiaas legerkamp. Dit maal hielden Indiase vrouwen en kinderen zich hier schuil. Ook deze feiten dienen naar aanleiding van deze resolutie onder de aandacht van de internationale gemeenschap te worden gebracht. Dit dramatische incident onderstreept nogmaals de enorme bedreiging die uitgaat van het nog steeds toenemende terrorisme. Ik ben van mening dat de Europese Unie en het Europees Parlement er alle belang bij hebben India als rechtsstaat waar hindoes en moslims op gelijke basis worden behandeld, te blijven ondersteunen in de betrachtingen de democratische beginselen te respecteren.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, alhoewel ik genoemd word als een van de opstellers van deze gezamenlijke ontwerpresolutie, heeft mijn fractie haar niet ondertekend. Waarschijnlijk zal zij de ontwerpresolutie echter wel steunen.
Zoals voorgaande sprekers reeds gezegd hebben, zal vermoedelijk niemand in dit Parlement de verwoestende gevolgen van religieus extremisme ontkennen. In het geval van Gujarat, waarover de heer Tannock het woord voerde, gaat het in feite om hindoe-extremisme. Het waren de daden van die zogenaamde 'pelgrims? die hebben geleid tot de ontstellende moord op 58 mensen. Wij hebben de neveneffecten daarvan gezien in wat eufemistisch 'interreligieus geweld? wordt genoemd.
In de ontwerpresolutie wordt gesteld dat er sprake is van verregaande betrokkenheid van staatsambtenaren en de politie van Gujarat bij de gevechten, aangezien die betrokkenheid uit talloze onafhankelijke onderzoeken van mensenrechtenorganisaties blijkt. Het is niet slechts een kwestie van een toevallige vechtpartij. Het gaat om aanhoudende, zorgvuldig georganiseerde vormen van geweld en intimidatie.
De organisatie Human Rights Watch verklaart in haar verslag dat de regering van Gujarat het geweld verkoos te kenschetsen als een spontane reactie op de gebeurtenissen in Godhra. Human Rights Watch en talloze Indiase organisaties op het gebied van mensenrechten en openbare vrijheden, evenals het grootste gedeelte van de pers, wijzen er echter op dat de aanslagen op moslims in de gehele deelstaat ruim vóór de gebeurtenis in Godhra gepland waren en dat zij georganiseerd zijn met uitgebreide hulp van de politie en in nauwe samenwerking met functionarissen van de door de BJP-partij gedomineerde Indiase regering.
Op 3 april heeft de Nationale Commissie voor Mensenrechten van India de voorlopige resultaten van haar onderzoek naar het geweld gepubliceerd. Deze vormen een ondubbelzinnige aanklacht tegen de regering van Gujarat die er immers niet in slaagde het geweld onder controle te krijgen. De autoriteiten die de mensen hadden moeten beschermen waren in veel gevallen juist medeplichtig aan de verwoestende aanslagen en droegen bij aan het toenemende en heviger wordende geweld, waardoor iedere burger zich bedreigd voelt, ongeacht zijn of haar religie of achtergrond.
Niet-gouvernementele organisaties hebben nu ongeveer honderd vluchtelingenkampen in het gebied opgezet. Slechts een handvol ontvangt steun van de regering van de deelstaat Gujarat. Deze regering is evenwel verantwoordelijk voor het welzijn van en de zorg voor die vluchtelingen, nu en in de toekomst.
De regering van India heeft de algemene verantwoordelijkheid recht te doen geschieden en de aanstichters, verantwoordelijken en plegers van dit geweld voor de rechter te brengen. Zij dient er eveneens voor te zorgen dat de politie in Gujarat beseft dat deze er moet zijn voor iedereen die bedreigd of aangevallen wordt, niet alleen voor haar eigen mensen.
De regering moet duidelijke signalen afgeven - en dat heeft zij ook wel enkele malen gedaan - dat er in het seculiere, democratische India geen plaats is voor religieuze onverdraagzaamheid en het aanzetten tot religieuze haat. Mijn fractie stemt in met de in maart jongstleden genomen beslissing van het Hooggerechtshof van India dat er pas weer religieuze ceremoniën mogen worden gehouden in Ayodhya wanneer een definitief, wettelijk vastgelegd akkoord is bereikt over deze zaak, hetgeen naar wij hopen in het belang zal zijn van een vreedzame oplossing voor de lange termijn.

Carrilho (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik moet om te beginnen aangeven dat ik niet geloof dat deze resolutie de beste manier is om bij te dragen tot een oplossing voor de situatie in Gujarat, eerst en vooral omdat het geweld dat deze deelstaat de afgelopen maanden heeft geteisterd een manifestatie is van een uiterst gecompliceerd verschijnsel dat zich in de gehele regio voordoet, en niet alleen in India. Sociale factoren, zoals armoede en gettovorming in de steden, spelen een rol, en we weten dat de georganiseerde misdaad erbij betrokken is - al weten we niet of die betrokkenheid zich over de grenzen uitstrekt. De politieke elites zijn onmachtig de beschikbare energie in de richting van de verwezenlijking van politieke idealen te kanaliseren, en mede daarom vindt er een verschuiving naar de religieuze sfeer plaats, en dan vooral naar het fundamentalistisch extremisme.
Het Europees Parlement heeft echter alle redenen zich zorgen te maken over dit conflict, dat nu al aan ongeveer duizend mensen het leven heeft gekost - misschien zelfs meer, afhankelijk van de bron. Dit is niet het moment om te gaan analyseren wat nu precies tot dit geweld heeft geleid; het volstaat om vast te stellen dat alles op 27 februari begonnen is met een aangestoken brand, waarbij 58 mensen, waaronder vrouwen en kinderen, zijn omgekomen. Een dergelijke daad kan nooit gerechtvaardigd worden, en datzelfde geldt voor de wraakacties die erop gevolgd zijn. Men zij erop gewezen dat Ghodra in de stadsperiferie ligt. De bevolkingsdichtheid is hoog, sociale conflicten kunnen elk moment oplaaien, en het is voor de met de handhaving van de orde belaste diensten uiterst moeilijk vat te krijgen op de gebeurtenissen. Het is trouwens niet uitgesloten dat functionarissen van de plaatselijke politie bij het geweld betrokken zijn geweest.
Zeker is in ieder geval dat de ordediensten er aanvankelijk niet in geslaagd zijn het geweld te bedwingen. De kwestie werd wel meteen in de democratische instellingen - regering, oppositie en parlement - van de Indiase Unie aanhangig gemaakt. Ik ben in de gelegenheid geweest het Indiase parlement te bezoeken tijdens de dagen dat die discussie plaatsvond. Er zijn direct maatregelen genomen, en niet alleen op instigatie van de regering. Ook de oppositie en de pers hebben het nodige bijgedragen. Ik moet daar overigens wel bij vertellen dat commentaar van buiten de Indiase democratie, hoe goed bedoeld ook, vaak contraproductief is, aangezien zulk commentaar uiteindelijk alleen maar leidt tot de verharding van het standpunt van de verschillende nationalistische en fundamentalistische groeperingen, of dat nu hindoes of moslims zijn. Hoe het ook zij, ik roep iedereen namens mijn fractie op te stemmen voor deze resolutie, precies zoals ze is, zonder enige wijziging, aangezien ze reeds voldoende uitgebalanceerd is.

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de jaren tachtig kwam het tot gewelddadige botsingen tussen hindoes en sikhs en begin jaren negentig kwam het in Bombay en Uttar Pradesh tot gewelddadige botsingen tussen hindoes en moslims. En nu worden in Gujarat aan beide zijden moorden gepleegd, bloedbaden aangericht en mensen verbrand waarbij sinds februari van dit jaar 1500 slachtoffers zijn gevallen.
De hindoe-nationalistische partijen rechtvaardigen hun radicalisme door de toenemende islamisering van de buurlanden en de invloed daarvan op India. Met de uitspraak op 13 maart van de hoogste rechterlijke instantie in India is er echter weer hoop dat het geweld wordt beëindigd. Het terrein waarop fanatici in 1992 een moskee verwoestten teneinde er een hindoetempel te bouwen, mag niet aan de radicale hindoe-organisatie WHP worden overgedragen. Constitutionele garanties als de muslim mariage law, die de traditie van de Indiase moslims eerbiedigt, zijn een blijk van de vrijheid van godsdienst en meningsuiting in India.
Secularisme is opgenomen in de preambule van de Indiase grondwet. En op grond van artikel 25, dat de vrijheid van godsdienst garandeert, is India verplicht alle burgers te beschermen. Er wordt vastgehouden aan het ideaal van vreedzaam naast elkaar levende etnische groepen en culturen. Ook heeft de Indiase regering door de zending van militaire eenheden geprobeerd de wereldopinie duidelijk te maken dat ze een einde aan het geweld wil maken. Bovendien heeft de regering zich bereid verklaard steun ter waarde van 35 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de nabestaanden van de slachtoffers.
De Indiase minister van justitie heeft onlangs erkend dat de internationale kritiek op vele volstrekt ontoereikende maatregelen tegen radicale krachten terecht is, vooral omdat India lang geleden mensenrechtenconventies heeft ondertekend die wereldwijd erkend zijn. De Fractie van de Europese Volkspartij is van mening dat dergelijke inzichten gemeengoed moeten worden.

Martínez Martínez (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, India is een land dat halverwege de vorige eeuw onafhankelijk kon worden dankzij een massale volksbeweging die over de gehele wereld respect afdwong doordat zij geweldloos verzet als politiek middel uitoefende. Mahatma Gandhi predikte geweldloosheid, verdraagzaamheid en religieuze tolerantie en daarmee boekte hij de meest inspirerende overwinning die ooit op vreedzame wijze in de politiek is behaald. Aan deze overwinning is immers de grootste democratie ter wereld ontsproten, die als voorbeeld geldt van een goed functionerende samenleving van verschillende rassen, taalgroepen en bevolkingsgroepen.
Dat neemt niet weg dat er in India altijd conflicten zijn geweest die voortvloeiden uit religieus fanatisme. Een van de belangrijkste slachtoffers van die conflicten was Mahatma Gandhi zelf, maar ook later kostte deze strijd aan andere vooraanstaande personen het leven, zoals premier Indira Gandhi, haar zoon - die eveneens premier was - en nog vele anderen. Behalve vooraanstaande leiders hebben duizenden ontschuldigen het leven gelaten door onverdraagzaamheid en fanatisme.
Het is paradoxaal dat dergelijke uitingen van religieus extremisme en intolerantie met name de kop opsteken in gebieden waar de materiële en sociale nood het hoogst is. Wij hebben het over een land waar de ongelijkheid grote schade aanricht en waar de natuurlijke omstandigheden en natuurrampen veel menselijk leed veroorzaken. Juist in dit land vormen de conflicten tussen aanhangers van grote geloofsgemeenschappen en leden van kleinere gemeenschappen een voortdurende smet op de geschiedenis van de grootste democratie ter wereld.
De internationale gemeenschap moet er bij de Indiase regering op aandringen de veiligheid van haar burgers te garanderen. Zij dient deze uitdaging met evenveel engagement aan te gaan als uitdagingen uit het verleden waaraan met zoveel succes het hoofd is geboden. De regering van India moet er alles aan blijven doen om de ontheemde burgers weer terug te laten keren naar hun woonplaats en de samenleving weer op te bouwen in Gujarat en andere gebieden die zijn getroffen door de recente conflicten waarover wij nu debatteren. Bovendien moet zij de veiligheidstroepen op het matje roepen die een aandeel hebben gehad in het politiek en religieus geweld.
De Europese Unie moet de Indiase regering daarin steunen en zo snel mogelijk alle mogelijke humanitaire hulp naar dit gebied sturen.

Dupuis (NI).
Mijnheer de commissaris, waarde collega's, veel sprekers hier hebben reeds aangegeven dat de plotselinge gebeurtenissen in India het gevolg zijn van de wind die Europa en het Westen de afgelopen 40 jaar in een groot gedeelte van de wereld heeft gezaaid. Het is dus niet verbazingwekkend dat wij nu storm moeten oogsten.
Zoals mevrouw Lambert heeft aangetoond, is deze ongelofelijke verandering in feite niet meer dan logisch. Hetzelfde proces heeft zich voltrokken naar aanleiding van onze houding ten opzichte van Palestina. Het feit dat er nu zelfmoordaanslagen, of beter gezegd moordaanslagen plaatsvinden, komt doordat Sharon zich op de Esplanade van de Moskeeën en de Tempelberg heeft begeven. Maar het is ook niet vreemd dat er moslims worden vermoord gezien het feit dat ze 60 pelgrims in brand hebben gestoken. 
Ik beschouw dit alles als het resultaat van het onvermogen en het democratisch relativisme waarvan de contouren steeds zichtbaarder worden in Europa. Wij zijn niet in staat de problemen bij de wortel aan te pakken en vergeten dat India met zijn 1 miljard inwoners momenteel de grootste democratie ter wereld is. Wij richten ons liever op Peking dan op Delhi en moedigen zo de dictatuur aan. Ook met onze wapenleveranties aan Pakistan van de afgelopen veertig of zelfs vijftig jaar versterken wij de dictatuur. Wij doen niet wat we hadden moeten doen. Wij zijn verantwoordelijk voor de tragedie die Afghanistan en met name de Afghaanse vrouwen hebben moeten ondergaan.
De resultaten van deze opeenstapeling van feiten zijn momenteel zichtbaar. We kunnen de Indiase autoriteiten van alles verwijten, maar we moeten ook kijken naar de goede dingen die het land heeft gedaan. Neem bijvoorbeeld de volgende voorbeeldige acties van dit land: de gewapende strijdkrachten die door het federale gezag naar Gujarat zijn gestuurd, de onderzoekscommissie die is benoemd en de zaak die bij het Hooggerechtshof aanhangig is gemaakt. Deze zeer belangrijke maatregelen heeft India ondanks zijn ontwikkelingsproblemen genomen.
Mijnheer Marset Campos, als er sprake is van een probleem, is dat niet zozeer de globalisering maar het gebrek aan globalisering. Binnen de Commissie bestaat er een speciale eenheid die erop toeziet dat het textiel uit India niet op het grondgebied van de Unie wordt ingevoerd. Zoals iedereen weet is de textielsector een van de sectoren die kan bijdragen aan de ontwikkeling en de versterking van de economie. Sinds 10 jaar, dat wil zeggen het begin van de globalisering, kent India een groeipercentage van 6 tot 7 procent. Voor aanvang van het globaliseringtijdperk lag dit percentage beduidend lager.
Ik zou dus zeggen: leve de globalisering! Ik doel echter wel op een globalisering in twee richtingen. Het mag niet zo zijn dat wij enerzijds onze producten naar India exporteren en anderzijds de invoer van Indiase producten op ons grondgebied tegenhouden. De ontwikkeling en versterking van de democratie in India, en misschien ook wel in Europa, hangt van deze vorm van globalisering af.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is evenals de geachte afgevaardigden uiterst bezorgd over het aanhoudende geweld in de Indiase deelstaat Gujarat. De humanitaire situatie geeft aanleiding tot ernstige verontrusting.
Evenals verscheidene lidstaten die diplomatieke missies hebben gestuurd, heeft de delegatie van de Commissie in New Delhi een informatiemissie naar Gujarat gezonden om de situatie ter plaatse in ogenschouw te nemen. Er loopt een belangrijk samenwerkingsprogramma van de Commissie in Gujarat waaraan meer dan honderd miljoen euro wordt uitgegeven. Ik heb daar in januari een ontmoeting gehad met de regering van de deelstaat. Ook heb ik de verwoesting gezien die de aardbeving een jaar daarvoor had aangericht en heb ik getracht onze wederopbouwactiviteiten te versnellen.
Voornoemde missie was anders en problematischer vanwege haar achtergrond. Het was echter noodzakelijk een missie naar Gujarat te sturen om te beoordelen of de ongeregeldheden implicaties hadden voor de beginselen waarop onze samenwerking is gebaseerd, zoals de eerbiediging van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat.
De bevindingen van de missie waren uitermate verontrustend. Niet alleen werd op grote schaal geweld gepleegd, maar in veel gevallen was sprake van extreme wreedheid. Volgens niet bevestigde schattingen zijn er tweeduizend doden gevallen, waarvan de meeste onder moslims. Tevens zijn de missie beschuldigingen ter ore gekomen van de Indiase media en de Indiase Commissie voor de Mensenrechten dat de regering van Gujarat de hindoe-oproerkraaiers niet serieus aanpakte.
In overeenstemming met de gezonde en vitale democratische traditie van India wordt daar een levendig debat gevoerd over de gevolgen van de gebeurtenissen in Gujarat en over de verantwoordelijkheid van de nationale regering en die van de deelstaat. Aangezien India de democratie en de rechtsstaat is toegewijd, heb ik er alle vertrouwen in dat het degenen die verantwoordelijk zijn voor deze gruweldaden ter verantwoording zal roepen en dat de slachtoffers ondersteuning zullen krijgen. De centrale overheid en de deelstaatregering hebben reeds stappen in deze richting ondernomen.
De EU-trojka heeft zowel in Delhi als in Madrid onze bezorgdheid aangaande de crisis aan de orde gesteld bij de regering van India, en de Commissie heeft deelgenomen aan deze demarches. De Commissie onderzoekt momenteel eveneens of het mogelijk is via ECHO humanitaire bijstand te verlenen aan de slachtoffers van de gewelddadigheden. Naar verwachting zal hierover binnen twee weken een beslissing genomen worden. De geachte afgevaardigden zullen daarvan uiteraard onmiddellijk op de hoogte worden gesteld.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0286/2002 van de leden Van Orden, Deva, Parish, Foster, Banotti, Corrie, Gahler, Korhola, Lehne, Maij-Weggen en Sacrédeus, namens de PPE-DE-Fractie, Andrews, namens de UEN-Fractie, en Belder, namens de EDD-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
B5-0295/2002 van de leden Sjöstedt, Seppänen en Frahm, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
B5-0300/2002 van de leden Maes, Isler Béguin en Lucas, namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
B5-0303/2002 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Zimbabwe.

Gahler (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de stilte rond de negatieve ontwikkelingen in Zimbabwe staat in schril contrast met de internationale aandacht voor de fraude rond de presidentsverkiezingen in maart. Een van de meest dramatische gevolgen is het toenemende voedseltekort dat, zoals commissaris Nielson reeds in een ander verband opmerkte, door mensen veroorzaakt is, namelijk door het regime-Mugabe zelf. Wij krijgen berichten binnen dat 50.000 mensen in Zimbabwe op de vlucht zijn geslagen, omdat ze door de troepen van Mugabe worden achtervolgd en gemarteld. Dagelijks bereiken ons berichten dat boerderijen worden geplunderd en dat de leidende klasse zich schaamteloos verrijkt met andermans eigendommen, voor zover dat kennelijk nog mogelijk is.
Niet minder schandalig is de houding van de Raad in dit verband. Ik heb gisteren antwoord gekregen op een vraag aan de Raad. Ik wilde weten wat de tussenbalans is van de doelgerichte sancties tegen bepaalde personen daar. Ik wilde weten wat de stand van zaken was met betrekking tot de niet-verleende visa. Het antwoord was, dat dit een aangelegenheid van de landen zelf was. Werkelijk, de Raad had hierover best bij anderen kunnen informeren!
Afgezien daarvan rijst de vraag wat de motivatie van de Raad is met betrekking tot deze maatregelen in een land dat zich in een vrije val bevindt, zoals commissaris Patten tijdens een bijeenkomst van de commissie opmerkte. Ik vraag mij af wat de Raad ertoe brengt een land waarmee het snel bergafwaarts gaat van de agenda af te halen!
In april werd een besluit uitgesteld en dat zal ook in mei weer gebeuren, omdat de high level troika nog niet naar het zuiden van Afrika gezonden is. Het vertrek is nu gepland op zondag. Wat echter nog het ergste is in dit verband, is het feit dat Frankrijk, België en het Voorzitterschap van tevoren al proberen de terms of reference, dus de opdracht van deze high level troika af te zwakken. In het licht van de situatie in dat land is dat werkelijk ongehoord! Er is alweer sprake van de samenwerking te hervatten terwijl de door ons genomen maatregelen nog niet eens geëvalueerd zijn.
Ik vraag mij werkelijk af wat er in dat land nog meer moet gebeuren, voordat de Raad zijn verantwoordelijkheden weer serieuzer neemt. Ik hoop in ieder geval dat deze high level troika die op zondag ten behoeve van Zimbabwe met een missie door zuidelijk Afrika begint, door plaatselijke diplomaten in Harare, of in ieder geval via een buurland van Zimbabwe, uit de eerste hand informatie krijgt over de dramatische ontwikkelingen.
Het Europees Parlement kan niet accepteren dat de Raad inzake deze urgente kwestie in zuidelijk Afrika zijn kop in het zand steekt en met name niet bereid is de ontwikkelingen in Zimbabwe op te werpen als testcase voor het nieuwe programma voor Afrikaanse ontwikkeling. Dat zijn zaken waar wij voor op moeten komen.

Mulder (ELDR).
Voorzitter, eens te meer spreken wij over Zimbabwe en de grote vraag is: wat zal eigenlijk helpen? In dit huis hebben wij al verschillende resoluties over Zimbabwe doen passeren. We hebben een veroordeling door het Gemenebest. We hebben een veroordeling door de ACS-EU-vergadering. Wat zouden wij eigenlijk nog meer kunnen doen? En ondanks alles gaat het roven en het moorden gewoon door. Mugabe lijkt onaantastbaar te zijn. Ook dreigt er op het ogenblik een grote hongersnood. Het zal uiteraard geweldig moeilijk zijn om voedsel te weigeren aan mensen die honger hebben. Ik denk dat dat altijd moet gebeuren. Maar is er geen enkele manier om Mugabe tot rede te brengen? Een ander misschien nog te gebruiken middel is druk uitoefenen op de SADEC-lidstaten rondom Zimbabwe en dan met name op Zuid-Afrika. Ik denk dat dat land een grote invloed zou kunnen hebben en als dit land het ernst neemt met het nieuwe programma voor de Afrikaanse ontwikkeling, het Nepad-programma, dan zou ook Zuid-Afrika zich iets meer zou moeten inspannen wil het kunnen rekenen op hulp van de Europese Unie voor dit belangrijke economische programma voor Afrika.
Eén ander middel zou misschien ook nog gebruikt kunnen worden. We hebben al gesproken in voorgaande resoluties over smaadsancties. Zou het niet mogelijk zijn dat de Europese Commissie eens een inventarisatie maakt van de bezittingen van de machthebbers van Zimbabwe in Europa? Hoe zijn die verkregen? Wanneer? Waar komt het geld vandaan? Meestal zijn kadasters in Europa openbaar, meestal ook in Afrika al zal het daar moeilijk zijn. Waarom richt de Commissie er zich niet op om daar eens een onderzoek naar te doen en dat te publiceren, het via de BBC en wat voor zenders ook die in Afrika beluisterd worden, bekend te maken. Dan kunnen wij nog iets meer druk uitoefenen en de machthebbers daar te schande brengen.

Nielson
Ook de Commissie is bezorgd over de situatie in Zimbabwe na de verkiezingen wat betreft de rechtmatigheid van de huidige regering, de persvrijheid, het aanhoudende geweld, de economische crisis en de daarmee samenhangende voedseltekorten.
Het is duidelijk dat de verkiezingsuitslagen niet de wens van het volk van Zimbabwe weerspiegelden. De aanloop naar de verkiezingen en de verkiezingen zelf stonden in het teken van doelbewuste pogingen vrije en eerlijke verkiezingen te saboteren.
Wij maken ons met name zorgen over de aanhoudende gewelddadigheden en onderdrukking die hoogtij vieren in Zimbabwe, en over het feit dat de oppositie, de burgermaatschappij en de onafhankelijke pers de mond wordt gesnoerd. Het beëindigen van het geweld en het oplossen van het politieke conflict door middel van onderhandelingen heeft de hoogste prioriteit. De rechtsstaat - en daarmee de onpartijdigheid van de staatsinstellingen, zoals de veiligheidsdiensten - kan uitsluitend hersteld worden als er een zekere mate van maatschappelijke vrede heerst.
De EU heeft doelgerichte sancties ingesteld tegen leden van de regeringspartij en een moratorium uitgevaardigd op bilaterale contacten op ministerieel niveau. Mogelijk besluit de Raad de sancties uit te breiden vanwege de impasse en het gebrek aan vooruitgang in de dialoog tussen de partijen en de aanhoudende onderdrukking en gewelddadigheden in Zimbabwe.
Ik zou willen onderstrepen dat de situatie in Zimbabwe verworden is tot een onmiskenbare noodsituatie die waarschijnlijk lang zal duren.
Wij hebben rekening gehouden met humanitaire behoeften en we voorzien in voedseltekorten en in de noden van vluchtelingen en van ontheemden in het land zelf. Er is 18 miljoen euro beschikbaar om de onmiddellijke behoeften te lenigen. Dit is niet een vaststaand bedrag, maar het is gebaseerd op onze beoordeling tot nu toe van wat nodig is. Dat is onze gebruikelijke handelwijze. Wij moeten ervoor zorgen dat dit de basis van onze besluiten vormt. Deze fondsen zullen worden beheerd door het Wereldvoedselprogramma en verschillende NGO's. Daarmee wordt tegemoetgekomen aan de noodzaak politieke spelletjes te vermijden.
Wij zijn bereid ons tot het uiterste in te spannen ten behoeve van de bevolking. Wij zijn echter eveneens volledig op de hoogte van rapporten waaruit blijkt dat de regering van Zimbabwe de voedselcrisis gebruikt voor politieke doeleinden. In onze contacten met de autoriteiten van Zimbabwe hebben wij keer op keer onderstreept dat iedereen die door een humanitaire ramp wordt getroffen moet worden geholpen, ongeacht zijn of haar politieke overtuiging. Ook hebben wij opnieuw beklemtoond dat voedseldistributie op neutrale basis dient te geschieden. Helaas is ongeveer anderhalf jaar geleden een van onze pogingen om voedsel eerlijk te verdelen door geweld verstoord.
Bovendien hebben wij benadrukt dat de huidige voedseltekorten in Zimbabwe - ooit een land dat voedsel uitvoerde - voornamelijk te wijten zijn aan wanbeleid en slechts ten dele aan droogte. De droogte is echter een regionaal probleem en heeft als negatieve consequentie dat het moeilijker is voedsel te kopen in de regio ter ondersteuning van Zimbabwe. Hoewel de situatie dus gecompliceerder is tengevolge van de droogte, zijn de werkelijke problemen in Zimbabwe niet ontstaan door de droogte, maar door wanbeleid.
Wij zijn van mening dat de internationale gemeenschap de situatie zeer nauwlettend in de gaten moet houden. Volgende week zal de EU-trojka een bezoek brengen aan de regio van de SADC, de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika. Doel is met lidstaten van de SADC te overleggen over wegen die wij eventueel kunnen bewandelen. Daarnaast beogen wij met dit bezoek steun te bieden aan regionale inspanningen om door onderhandelingen een politiek akkoord te bereiken in de binnenlandse crisis in Zimbabwe. Wij hopen een daadwerkelijke dialoog over Zimbabwe op gang te brengen en samenwerking tussen de EU en de SADC-regio te bevorderen. Het is ons in feite gelukt in een moeilijke periode van dit jaar - de winter en het begin van de lente - een intensieve politieke dialoog met de SADC-landen tot stand te brengen, maar wij moeten die discussie verder uitbouwen teneinde een positieve invloed te kunnen uitoefenen op de situatie in Zimbabwe.
Naar aanleiding van de suggestie van de heer Mulder dat wij de bezittingen in Europa van Zimbabwaanse leiders moeten aanpakken, wil ik het volgende zeggen. Wij zijn er niet erg in geslaagd te voldoen aan het gerechtvaardigde verzoek van Nigeria het door de vorige militaire regering gestolen geld op te sporen en terug te halen. Er is gelukkig wel enige vooruitgang geboekt; er is een aantal uitspraken door de rechter gedaan en dat is belangrijk. Met dit voorbeeld wil ik aangeven dat het niet eenvoudig is dergelijke zaken te realiseren. Het is evenwel een gebied dat onderzocht dient te worden.
Bij dit soort sancties moeten wij het hebben over het punt van extraterritorialiteit, en dat is geen gemakkelijke kwestie. Er staan bij deze besluiten en discussies belangrijke principes op het spel. Hoewel ik mij zeer kan vinden in de strekking van de bijdrage van de heer Mulder, ben ik derhalve van mening dat wij behoedzaam te werk moeten gaan.

Mulder (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de commissaris dankbaar voor zijn antwoord. Mijns inziens verschilt de situatie enigszins van die in Nigeria. Als ik mij goed herinner wat de kranten erover schreven, had deze immers voornamelijk te maken met bankrekeningen in Zwitserland en is een deel van het betreffende geld teruggevorderd. Mij gaat het echter vooral om materiële bezittingen in landen van de Europese Unie en misschien ook in de Verenigde Staten.
Er zou wellicht onderzocht kunnen worden wat de afgelopen twee jaar is aangekocht; dat zou vervolgens teruggevorderd kunnen worden en de feiten zouden openbaar gemaakt kunnen worden. Dan zou het volk van Zimbabwe zich kunnen afvragen: 'Waar kwam dat geld vandaan? Hoe hebben zij die aankopen kunnen doen?? Al deze zaken zijn in Europa volstrekt openbaar en er hoeft alleen maar een ambtenaar van de Commissie naar te kijken, enig onderzoek te doen en dan de resultaten te publiceren.

Gahler (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris nog even een vraag stellen. Is de Commissie bereid er bij de Raad op aan te dringen dat er geen concessies worden gedaan aan de terms of reference voor de high level troika, die naar zuidelijk Afrika wordt gezonden, en dat er nu gezien de ernst van de situatie zowel ter plekke als met de buurlanden besprekingen en onderhandelingen worden gevoerd?

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, ik kan tegen de heer Gahler zeggen dat een trojka één mogelijkheid is. De Commissie staat echter in voortdurend en nauw contact met regeringen in het gehele gebied, al dan niet door middel van trojka's. We hebben telefonisch contact en we ontmoeten elkaar ook informeel. Vanwege het tijdstip en de zichtbaarheid van de missie van deze trojka beschouw ik haar als een manier om de ernst van de situatie te benadrukken. Het is eveneens een goed signaal naar onze partners in het gebied van de SADC, de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika, dat wij meer willen bereiken en dat wij een meer systematische, voortdurende, zeer directe gedachtewisseling over problemen van deze aard wensen. Wij moeten dat echter duidelijk maken op een wijze die hun het vertrouwen geeft om de dialoog met ons aan te gaan.
Zo moet het gedaan worden. Wij zullen onder geen enkele omstandigheid concessies doen aan de bevoegdheid van de trojka, aangezien deze gehele kwestie, deze gehele discussie deel is van een voortdurende, politieke dialoog met de regio.
Tegen de heer Mulder zou ik het volgende willen zeggen. Zoals u het stelt, klinkt het inderdaad eenvoudig genoeg, en dat zou ook het geval zijn als wij er zeker van waren dat de juiste namen in het kadaster zijn geregistreerd. Dat is echter niet het geval. Het is derhalve minder eenvoudig dan u suggereert om relevante feiten boven water te halen. Het advies dat de journalisten in het Watergate-schandaal tijdens het onderzoek gaven is nog steeds van toepassing: 'Volg het geld?. Ik ben van mening dat het verstandig is dat spoor te volgen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 17.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 17.20 onderbroken en om 17.30 hervat)

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vanmiddag werd het debat twee maal gedurende meer dan een kwartier onderbroken, eerst voor en vervolgens na het spoeddebat. Dat gebeurt wel vaker op donderdagmiddag en ik zou dan ook graag zien dat de Zittingsdienst de donderdagmiddag anders inplant en twintig minuten extra incalculeert. Als er namelijk twintig minuten worden toegevoegd, klopt het precies. Als werkelijk iedereen die op de sprekerslijst staat, aanwezig zou zijn, wat ik graag zou willen, dan zou de stemming in het slechtste geval om 17.45 uur beginnen in plaats van om 17.30 uur. De stemming was tot dusver toch al om 18.30 uur. Ik wil u verzoeken, mijnheer de Voorzitter, aan de Zittingsdienst door te geven dat ze iets ruimer moeten plannen. Ik werd vandaag tijdens twee interventies door uw voorganger tamelijk stipt onderbroken. Dat vind ik niet erg, maar dan moeten er geen gaten in het programma ontstaan.

De Voorzitter.
Mijnheer Posselt, ik dank u voor uw opmerking. Ik verzeker u dat ik deze heb genoteerd en zal doorgeven

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik was van plan uit te leggen waarom ik voor dit verslag heb gestemd, maar plotseling vroeg ik mij bezorgd af of ik als vertegenwoordiger van de gepensioneerden soms niet te partijdig ben in mijn stemverklaringen en teveel een pleidooi houd voor de ouderen en de gepensioneerden. Ik heb derhalve een jongere afgevaardigde, die vandaag ook in de zaal aanwezig is, de jongste afgevaardigde zelfs in de zaal, die heel toevallig ook nog mijn buurvrouw is, mevrouw Kauppi, om raad gevraagd. Zij antwoordde mij: 'Mijns inziens is het nuttig voor te stemmen want op die manier zal men het beleid van de Verenigde Naties in heel de wereld beter kunnen coördineren ten gunste van de ouderen en de gepensioneerden in heel de wereld?.
Als een zo jonge afgevaardigde een pleidooi houdt voor de ouderen betekent dat dat wij allen, ongeacht de leeftijd, de ouderen en de gepensioneerden in de wereld een warm hart toedragen en hen steeds meer willen helpen. Daarom kan ik alleen maar hopen dat de Europese Unie in de toekomst een enkele vertegenwoordiger zal hebben in de Verenigde Naties en deze vertegenwoordiger mevrouw Kauppi zal zijn. Zij heeft niet alleen de Partij van de Gepensioneerden maar alle partijen die hier in deze zaal van het Parlement in Straatsburg zijn vertegenwoordigd, laten zien dat zij zich om de ouderen bekommert.

De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken

