Wprowadzenie w życie zasady równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez Katalijnę Marię Buitenweg w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w sprawie stosowania dyrektywy 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne.
Kathalijne Maria Buitenweg  
sprawozdawczyni. - (NL) Panie przewodniczący! Na początku pragnę podziękować licznym koleżankom i kolegom za wkład, jaki wnieśli w ten dokument. Siedem lat temu byłam jednym ze sprawozdawców w związku z dyrektywą, a obecnie omawiamy sprawozdanie dotyczące jej stosowania. Parlament przyjął zgodne stanowisko, pomimo jednego czy dwóch głosów sprzeciwu, zgłoszonych przez osoby, które - o czym powiem za chwilę - zgłosiły wnioski w sprawie zmian. Długo i nieraz zawzięcie debatowaliśmy np. nad kwestią rozłożenia ciężaru dowodu, ale na szczęście nigdy nie utraciliśmy z widoku wspólnego celu i mam również nadzieję, że niniejsze sprawozdanie będzie postrzegane jako nasze wspólne przedsięwzięcie.
W 2000 r. dużą większością zagłosowaliśmy za dyrektywą, którą słusznie można określić jako rewolucyjną. Dyskryminacja została zakazana w całej Europie - w pracy, w ubezpieczeniach społecznych, mieszkalnictwie, a równe traktowanie uczyniliśmy nakazem. Byłam i nadal jestem niezwykle dumna z tego osiągnięcia Komisji, Rady i Parlamentu Europejskiego. To jednak nie oznacza dużych zmian w praktyce. Przypadki dyskryminacji są nadal częste.
W rzeczywistości, w ciągu ostatnich lat nastąpił wzrost dyskryminacji i rasizmu, zarówno pod względem ich częstotliwości, co powagi tych zjawisk. W większości krajów bezrobocie wśród emigrantów jest znacznie wyższe, niż w pozostałej części populacji aktywnej zawodowo. Coraz więcej przemocy ma podłoże rasowe. Prawo jest bardzo ważne w przeciwdziałaniu dyskryminacji, ponieważ ustala normy. Mówi ludziom, jakie wartości Unia Europejska popiera, jak ludzie powinni zachowywać się wobec siebie i czego nie można tolerować. Prawo zapewnia też ludziom środek zadośćuczynienia w przypadku dyskryminacji.
Obecnie Komisja Europejska sprawdza prawidłowość transpozycji unijnych reguł do prawa krajowego przez państwa członkowskie. W tym tygodniu rozmawiałam na ten temat z panem komisarzem Špidlą; Komisja ma wyraźnie dobre zamiary - pragnie zapewnić wdrożenie przepisów prawa w państwach członkowskich. Należy przyklasnąć inicjatywie Komisji w tej sprawie.
Niemniej nasuwa mi się refleksja, że te działania trzeba zintensyfikować. Te przepisy miały być wdrożone w 2004 r. Dużo mówiliśmy o sprawach drażliwych i trudnych detalach, ale na początku obecnej kadencji Komisja ogłosiła, że środki zwalczania dyskryminacji będą w centrum polityki - a już upływa połowa kadencji. Szczerze podziwiam dotychczasowe wysiłki Komisji, ale mam nadzieję, że ma zamiar wywrzeć jeszcze większą presję na państwa członkowskie. Jest to niezbędne.
Dyrektywę w całości wdrożyła niecała połowa wszystkich państw członkowskich. Wiele z nich nie transponowało poprawnie definicji dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej, zastraszania oraz ciężaru dowodu. Niektóre państwa członkowskie niewątpliwie zabraniają dyskryminacji w pracy, ale jej zakaz w dostępie do towarów i usług postrzegają jako krok idący za daleko. A właśnie w tych obszarach występują liczbę problemy.
Na przykład edukacja. Zgodnie z nową unijną Agencją Praw Fundamentalnych, dzieci z romskich rodzin są bezpodstawnie umieszczane w szkołach dla dzieci upośledzonych umysłowo. Albo w mieszkalnictwie - często mieszkania reklamuje się z uwagą, że w kompleksie "nie mieszkają cudzoziemcy”. Takie zachowania są nie do przyjęcia.
Zakaz dyskryminacji w innych dziedzinach oprócz pracy należy wprowadzić w życie bezzwłocznie. Panie przewodniczący! Prawo jest skuteczne tylko wówczas, kiedy ludzie znają przysługujące im prawa, natomiast według Eurobarometru tylko 35% ankietowanych obywateli uważa, że w ich kraju istnieją przepisy antydyskryminacyjne. Jeszcze mniej mówi, że wiedzieliby co zrobić, gdyby sami padli ofiarą dyskryminacji. W jaki sposób Komisja zagwarantuje urzeczywistnienie prawa w życiu obywateli? Dyrektywa nakłada obowiązek informowania, ale jak Komisja proponuje zapewnienie egzekwowania tego obowiązku?
Panie przewodniczący! Nawet kiedy ludzie wiedzą, że takie prawo istnieje, nadal rzuca im się kłody pod nogi, ponieważ istnieją problematyczne reguły i wymogi. W niektórych krajach termin na złożenie skargi jest bardzo krótki, przykładowo tylko 30 dni. Natomiast pozostała część postępowania może być śmiesznie długa i skomplikowana. Naruszenie praw antydyskryminacyjnych musi spotkać się z sankcjami, które są skuteczne, proporcjonalne i mają charakter prewencyjny. Tak ładnie to sformułowano w dyrektywie i wszyscy się z tym zgodziliśmy. Ale tylko nieliczne kraje wprowadziły adekwatne sankcje.
Teraz czas na pozytywy. Dobrą rzeczą jest, że niemal we wszystkich państwach obecnie funkcjonują instytucje do spraw równości. To ważne osiągnięcie i w wielu państwach te organy zajmują się dyskryminacją na podłożu rasowym, jak również dyskryminacją na innym tle. Ten aspekt cieszy. Niestety, nie wszystkie instytucje dysponują środkami na realizację powierzonych im zadań i w związku z tym zwracam się do Komisji o uwzględnienie również tego punktu w ocenie sposobu wdrożenia przepisów antydyskryminacyjnych. Czy mogę prosić Komisję o komentarz?
Kończąc: panie przewodniczący, jestem dumna z ustawodawstwa. Postępy w transpozycji są czynione, ale nie są wystarczające. Wiele państw jeszcze nie dokonało transpozycji dyrektywy w całości. Ale nawet tam, gdzie została wprowadzona w całej rozciągłości, nadal musimy upewnić się, czy obywatele są należycie informowani o przysługujących im prawach, ponieważ kiedy nie znają praw, nie mogą z ich korzystać, a to jest bardzo ważne w walce z dyskryminacją.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący, pani poseł Buitenweg, szanowni państwo! Komisja z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie dotyczące stosowania dyrektywy 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie wdrożenia zasady równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne.
Komisja przyjmuje do wiadomości uwagi, zgłoszone przez Parlament i pragnie zwrócić państwa uwagę na szereg spraw. Odnośnie do monitorowania wdrożenia dyrektywy w państwach członkowskich, pod koniec czerwca Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom przez 14 państw członkowskich, które nie dokonały prawidłowej transpozycji dyrektywy do prawa krajowego. Pragnę dodać, że szereg państw członkowskich już wprowadziło zmiany do swojego prawodawstwa w odpowiedzi na uwagi Komisji lub wyraziło gotowość ich transpozycji.
Odnośnie do szczegółowych informacji na temat transpozycji dyrektywy w państwach członkowskich, jak zauważyliśmy w komunikacie z 2005 r. w sprawie strategii ramowej strategii dotyczącej niedyskryminacji i równych szans dla wszystkich, co roku publikujemy wyczerpujące sprawozdanie grupy ekspertów-prawników, natomiast sprawozdania poszczególnych państw są dostępne w formie elektronicznej.
Pani poseł Buitenweg słusznie podkreśla, że instytucje zajmujące się promowaniem równości odgrywają kluczową rolę w zwalczaniu dyskryminacji. Właśnie dlatego finansujemy sieć Equinet, która ułatwia wymianę doświadczeń i dobrej praktyki pomiędzy instytucjami do spraw równości państw członkowskich.
Jak zaznaczono w sprawozdaniu, gromadzenie danych to delikatna sprawa. Jednak bez nich nie ma możliwości oceny stopnia dyskryminacji lub ustalenia, czy przyjęte środki są skuteczne. Z uwagi na fakt, że znaczna część gromadzonych informacji może mieścić się w kategorii szczególnie chronionych danych osobowych, dotyczących pochodzenia rasowego lub etnicznego osób albo ich przekonań religijnych lub życia seksualnego, dane muszą być przetwarzane zgodnie z obowiązującymi przepisami dyrektywy 95/46/WE w sprawie ochrony danych osobowych.
Dyrektywa wprowadza ogólny zakaz przetwarzania szczególnie chronionych danych osobowych, ale przewiduje szereg wyjątków od tej zasady, zwłaszcza, jeżeli zainteresowane osoby fizyczne wyrażą na to wyraźnie zgodę lub jeżeli - cytuję - przetwarzanie jest konieczne do wypełniania obowiązków i szczególnych uprawnień w dziedzinie prawa pracy.
Państwa członkowskie mają też prawo ustalenia zwolnień - pod warunkiem ustanowienia odpowiednich środków zabezpieczających - ze względu na istotny interes publiczny. Dlatego do decyzji państw członkowskich pozostawiamy gromadzenie danych o pochodzeniu etnicznym do celów statystycznych w związku ze zwalczaniem dyskryminacji, pod warunkiem ustanowienia środków zabezpieczających, wymaganych dyrektywą o ochronie danych.
Badanie Eurobarometru dotyczące dyskryminacji w Unii Europejskiej pokazuje, że duża liczba obywateli Europy jest generalnie gotowa przekazać informacje osobowe anonimowo w ramach spisu ludności, w celu walki z dyskryminacją. 3 z 4 osób wyraziły gotowość przekazania osobistych informacji na temat pochodzenia etnicznego, religii lub przekonań.
Takie informacje są szczególnie ważne w kontekście pozytywnego działania na rzecz eliminacji dyskryminacji i głęboko zakorzenionych form niekorzystnego położenia. W lutym br. Komisja opublikowała europejski przewodnik po danych o równości, który ma służyć państwom członkowskim jako pomoc w usprawnieniu procesu gromadzenia danych w praktyce.
To samo badanie Eurobarometru ze stycznia 2007 r. ujawniło, że obywatele czuli się niedostatecznie informowani o prawach, przysługujących im jako ofiarom dyskryminacji. Pomimo zróżnicowania stopnia wiedzy - przykładowo pomiędzy Finlandią, gdzie 65% ankietowanych twierdziło, że zna swoje prawa, a Austrią, gdzie analogiczna wielkość wyniosła jedynie 17% - fakt, iż średnia kształtuje się na poziomie 32% wyraźnie pokazuje, że - zgodnie z tym, co mówiła pani poseł - działania uświadamiające są równie konieczne, co wcześniej.
Jestem przekonany, że nasze bieżące działania, wsparte Europejskim Rokiem Równych Szans dla Wszystkich w 2007 r., w ramach którego przeprowadzono ok. 430 działań na poziomie państwa członkowskiego oraz europejską kampanię "Na rzecz różnorodności - przeciw dyskryminacji”, będą pomocne w zwalczaniu braku wiedzy.
W tym miejscu pragnę w szczególności wspomnieć programy szkoleniowe, które finansujemy na rzecz organizacji pozarządowych, zawiązków zawodowych, prawników i firm.
Komisja jest zdeterminowana i zamierza stosować wszelkie, dostępnie środki poprawy sytuacji Romów w Unii Europejskiej. W szczególności to oznacza zapewnienie stosowania dyrektywy 2000/43/WE z wykorzystaniem wspólnotowych funduszy strukturalnych, zwłaszcza Europejskiego Funduszu Społecznego oraz podnoszenie świadomości praw i obowiązków wśród populacji Romów oraz w społeczeństwie ogółem.
Na początku grudnia grupa konsultacyjna wysokiego szczebla do spraw społecznej i zawodowej integracji mniejszości etnicznych, w tym Romów, ma przedstawić sprawozdanie, zawierające szereg zaleceń. Grupa stara się zidentyfikować bariery utrudniające integrację oraz promować dobre praktyki, stosowane przez organy władzy publicznej oraz spółki.
W tym kontekście cieszy nas zainteresowanie Parlamentu Europejskiego problemem dyskryminacji wielokrotnej i pod koniec roku z zainteresowaniem zapoznam się z ustaleniami nowego badania, prowadzonego na zlecenie Komisji. Jasno widać, że sam brak dyskryminacji nie wystarczy, aby zapewnić równe szanse niektórym grupom, których społeczne położenie jest bardziej niekorzystne, niż innych: dlatego Komisja zleciła przeprowadzenie dogłębnej analizy dobrej praktyki, stosowanej w państwach członkowskich, w szczególności w zakresie polityki zatrudnienia.
Zdaniem Komisji bardzo ważną sprawą jest również prawidłowe stosowanie własnego prawa przez państwa członkowskie, chociaż samo prawodawstwo wyraźnie nie wystarcza. Naszym celem jest wzmocnienie prawa za pomocą badań, podnoszenia świadomości, szkolenia oraz wymiany dobrych praktyk, co ma służyć wyeliminowaniu dyskryminacji tam, gdzie jest to możliwe, a tam, gdzie nie jest to możliwe - zadośćuczynieniu krzywd ofiarom.
Patrick Gaubert
w imieniu Grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Pragnę podziękować pani poseł Buitenweg za wykonaną pracę, która jest wysokiego kalibru. Sprawozdanie zawiera szereg ważnych, wyważonych stwierdzeń i dokładnie omawia główne problemy związane ze stosowaniem dyrektywy.
To prawda, że bardzo niewielu z naszych współobywateli ma dobrą świadomość przysługujących im praw w wypadku, gdyby stali się ofiarami dyskryminacji. Dlatego istotną sprawą wydaje się zapewnienie skuteczniejszego rozpowszechniania informacji na ten temat, zwłaszcza że mamy Europejski Rok Równych Szans dla Wszystkich. W szczególności popieram ideę zapewnienia dostatecznych środków instytucjom, którym powierzono zadanie promowania równości. To one odgrywają kluczową rolę i, jak słusznie stwierdzono w sprawozdaniu, zachowanie ich niezależności jest niezbędne.
Najbardziej martwi nas brak transpozycji dyrektywy przez niektóre państwa członkowskie lub jej niepełna transpozycja. Musimy bezwzględnie podjąć wszelkie kroki dla zapewnienia, aby wszystkie państwa członkowskie uchwaliły ustawy, które są konieczne, by każda osoba fizyczna - niezależnie od państwa, w którym ma miejsce zamieszkania, mogła liczyć na zasadniczy poziom ochrony.
Jeśli chodzi o najbardziej drażliwą z poruszonych kwestii, to znaczy gromadzenie danych, sprawozdanie zawiera ostrożne zastrzeżenie, że musi to następować z poszanowaniem prywatności osób fizycznych i wyłącznie w celu wykrywania form dyskryminacji, które mogą dotknąć mniejszości. Nigdy nie może skręcić w niebezpiecznym kierunku profilowania etnicznego, ale musi w efekcie dostarczać informacji, niezbędnych do określenia stopnia dyskryminacji oraz opracowania odpowiednich rozwiązań.
Jeśli chodzi o zasadę o tak fundamentalnym znaczeniu, co równość traktowania, Europa nie może poprzestać na słowach - Europa nie może zadowolić się uchwaleniem tylko minimalnego prawodawstwa, Europa nie może zadowolić się rolą zwykłego obserwatora. Musimy obserwować, ale to do nas należy decyzja o podjęciu działania, poprowadzeniu naprzód i zapewnieniu, by Europa dawała przykład: im więcej działania, tym mniej będziemy mieli sobie do zarzucenia.
Martine Roure
w imieniu Grupy PSE. - (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Najpierw pozwolę sobie podziękować pani poseł Buitenweg za doskonałą pracę, jaką wykonała. Nasza grupa w pełni popiera jej sprawozdanie. To smutne, że najnowsze dane statystyczne wskazują, iż dyskryminacja pozostaje poważnym i aktualnym problemem w wielu państwach członkowskich.
W pierwszym sprawozdaniu z sierpnia 2007 r. Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej zanotowała wzrost przestępstw na tle rasowym w przynajmniej 8 państwach Unii. Ten wzrost szczególnie martwi z uwagi na istnienie w UE wysoce rozwiniętego prawodawstwa przeciwko dyskryminacji. Zgadzam się jednak, że mamy duże zastrzeżenia do jakości transpozycji prawa, które zostało jedynie częściowo implementowane przez państwa członkowskie. Obywatele Europy nie są dobrze poinformowani i w szczególności nie zdają sobie sprawy, że mogą wykorzystać prawo, aby dochodzić własnych praw, jeżeli sami padną ofiarą dyskryminacji.
Jako sprawozdawca Europejskiego Roku Równych Szans dla Wszystkich oraz decyzji ramowej o zwalczaniu rasizmu i ksenofobii, uważam, że państwa członkowskie muszą włożyć więcej pracy w zapewnienie prawidłowego stosowania europejskiego prawa. Opracowane przez nas teksty powinny być szerzej publikowane, tak by obywatele Europy mogli się z nimi identyfikować.
Odwrócenie ciężaru dowodu to główne osiągnięcie dyrektywy w sprawie równego traktowania. Musimy nalegać na wprowadzenie praktycznych środków zabezpieczenia tego osiągnięcia we wszystkich państwach członkowskich Unii.
Kończąc - jestem przekonany co do konieczności wzmocnienia europejskich ram prawnych służących zwalczaniu dyskryminacji poprzez przyjęcie kompleksowej dyrektywy, obejmującej wszystkie formy dyskryminacji, wymienione w art. 13 traktatu oraz pragnę zapytać Komisję o postępy w zakresie badania wykonalności takiej dyrektywy.
Sophia in 't Veld
w imieniu Grupy ALDE. - (NL) Panie przewodniczący! Tutaj, w Parlamencie Europejski, tworzymy prawo, ale samo prawo nie wystarczy do wyeliminowania rasizmu i ksenofobii. Oświadczenia polityków i innych opiniotwórczych kręgów przyczyniają się do tworzenia klimatu nienawiści i nietolerancji, w którym dyskryminacja staje się rzeczą normalną, a prawo jest martwe.
Chciałabym zobaczyć, jak Komisja Europejska naprawdę atakuje dyskryminację w Europie z równą konsekwencją, co atakuje, na przykład naruszenia reguł rynku. W Europie kapitał ludzki powinniśmy chronić równie żarliwie, co kapitał finansowy. Jeżeli potrafimy poradzić sobie z Billem Gatesem, to z pewnością poradzimy sobie również z firmami i organami władzy, które stosują dyskryminację. Wiemy, że 14 rządów nadal nie przestrzega jednego lub kilku aspektów dyrektywy w sprawie równości rasowej, ale nie widać, by Komisja szczególnie śpieszyła się do egzekwowania zasad i daje państwom członkowskich zdecydowanie zbyt dużo czasu na dopełnienie zobowiązań. To prawo powinno być wprowadzone wiele lat temu - Billowi Gatesowi byśmy na to nie pozwolili.
W walce z terroryzmem i przestępczością nie wolno zmieniać reguł gry. Niektóre środki stosują się wyłącznie do określonych grup i sprawiają wrażenie usankcjonowania dyskryminacji. Przykładowo praktyka zatrzymania i przeszukania, metody profilowania itp. Również działania integracyjne czasem mogą mieć dyskryminacyjny charakter i dlatego cieszy mnie, że np. ostatni rząd mojego kraju czynił starania w celu wprowadzenia środków dotyczących integracji, które zostały następnie oddalone przez sądy jak mające dyskryminacyjny charakter.
Wśród licznych zmian moją uwagę w szczególności zwróciła zmiana nr 4. Według jej brzmienia ochrona mniejszości i przestrzeganie przepisów antydyskryminacyjnych to sprawy, które pozostawia się poszczególnym państwom członkowskim. Ale jeśli istnieje tylko jedna rzecz, która nie ma charakteru wewnętrznego, to są nią nasze wspólne, europejskie wartości i obowiązkiem Europy jest zapewnienie równego traktowania każdego obywatela Europy, ponieważ to właśnie jest celem europejskiej integracji, a rynek to jedynie środek realizacji tego celu.
Wreszcie swoboda religijna to wielkie i fundamentalne prawo, którego nie wolno nadużywać w celu uzasadnienia dyskryminacji na podłożu etnicznym. Przykładowo katolickiej szkole nie wolno posłużyć się swobodą religijną jako pretekstem do wykluczenia dzieci, mających określone korzenie etniczne, kiedy tak naprawdę zależy im, by uczniowie byli biali. Natomiast z drugiej strony krytykowanie islamu nie oznacza automatycznie rasizmu.
Kończąc, panie przewodniczący, prawo jest ważne i bardzo dobrze, że mamy to prawo, ale wszystkim nam zależy na utrzymaniu klimatu, w którym dyskryminacja nie występuje.
Roberta Angelilli
w imieniu Grupy UEN. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Najpierw pragnę podziękować naszej koleżance za wykonaną pracę. Jako sprawozdawca Parlamentu Europejskiego w temacie praw mniejszości, pragnę skoncentrować się na ważnej części tego sprawozdania, tj. części dotyczącej romskich dzieci. Pragnę wszystkim przypomnieć, że to dzieci najbardziej cierpią wskutek dyskryminacji i wykluczenia społecznego.
W Europie jest dużo - zbyt dużo - dzieci żyjących na ulicy, które często mają romskie korzenie, ale nie mają przyszłości wskutek braku odpowiedniego wykształcenia - w licznych przypadkach są kompletnymi analfabetami. Takie dzieci nie mają dostępu do właściwej opieki zdrowotnej lub niezbędnych szczepień. W konsekwencji takie dzieci nie mają przyszłości, ponieważ odebrano im dzieciństwo i często są zmuszane do żebractwa, zbierania ulotek - prawie zawsze w trakcie zajęć lekcyjnych lub kończą w nielegalnej pracy.
Jak stwierdzono w sprawozdaniu, państwa członkowskie powinny zaangażować się we wprowadzenie pozytywnej polityki walki z dyskryminacją. W tym konkretnym przypadku polityka powinna zagwarantować dzieciom prawo do nauki oraz wymusić na rodzinach romskich dzieci zapewnienie dopełnienia obowiązku szkolnego. Trzeba również przeprowadzić odpowiednie kampanie zachęcające obywateli do współpracy ze szkołami w celu zapobiegania przypadkom dyskryminacji, wykorzystywania i wykluczenia społecznego wśród dzieci.
Pragnę zakończyć stwierdzeniem, że jest rzeczą nie do przyjęcia, że tak wiele państw członkowskich, w tym, niestety, mój własny kraj - Włochy, jeszcze nie transponowało we właściwy sposób przepisów dyrektywy do prawa krajowego.
Tatjana Ždanoka
w imieniu grupy Verts/ALE. - Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować pani Buitenweg za sprawozdanie, które zwraca uwagę na jeden z poważniejszych aspektów istniejącego w Europie problemu dyskryminacji rasowej i etnicznej.
Panie komisarzu! Moim zdaniem Komisja powinna w sposób bardziej aktywny wspierać transpozycję dyrektywy w sprawie równości rasowej. Każdy dzień przynosi wiele przypadków, w których odpowiednia transpozycja jest konieczna do ochrony ofiar. Chciałabym również nadmienić, że niektóre praktyki związane z polityką językową można zgodnie z dyrektywą uznać za pośrednią dyskryminację. Na przykład, w moim kraju - na Łotwie - oraz w sąsiadującej Estonii, państwach, w których występują duże mniejszości etniczne, istnieją niewspółmierne kryteria językowe stosowane przy zatrudnieniu oraz wymagania dotyczące posługiwania się tylko jednym językiem w kontaktach z urzędami. Uważam, że jeżeli takie praktyki prowadzą do zbyt niskiego udziału mniejszości rasowych i etnicznych w różnych obszarach życia społecznego, państwa członkowskie mają obowiązek opracować strategie, których celem byłoby zapewnienie równego dostępu i zapobieżenie dyskryminacji.
Istnieje jeszcze jeden problem. Czasami różne traktowanie ze względu na narodowość można uznać za pośrednią dyskryminację ze względu na pochodzenie etniczne. Dochodzi do tego, gdy polityka dotycząca obywatelstwa ma na celu wykluczenie osób pochodzących z tych mniejszości - na przykład Romów lub Rosjan.
Mam nadzieję, że sądy europejskie oraz Międzyamerykański Trybunał Praw Człowieka, który stwierdził, że w dostępie do obywatelstwa nie powinna istnieć dyskryminacja rasowa lub etniczna, nie będą mniej postępowe i będą uważnie monitorować wpływ polityki dotyczącej obywatelstwa na osoby należące do różnych grup etnicznych.
Vittorio Agnoletto
w imieniu Grupy GUE/NGL. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Dyrektywa przeciwko dyskryminacji to bardzo dobra dyrektywa o istotnej wartości etycznej, ale część europejskich państw robi bardzo niewiele lub zupełnie nic, aby transponować dyrektywę i jej treść do własnego prawa, i w praktyce prześladowania rasowe i etniczne są rzeczą codzienną. Na przykład Włochom grozi postępowanie Unii Europejskiej w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z niedopełnieniem obowiązku transpozycji przedmiotowej dyrektywy.
Unia Europejska zarzuca Włochom w szczególności brak transpozycji do prawa krajowego pojęcia molestowania na tle rasowym, brak ustawy odwracającej ciężar dowodu oraz brak konkretnych przepisów o ochronie przed prześladowaniami rasowymi i etnicznymi. W grudniu w gminie Opera w pobliżu Mediolanu grupa obywateli, prowadzona przez przywódców narodowościowej organizacji Lega di Alleanza, dosłowne urządziła polowanie i podpaliła namioty, w których skryło się ok. 30 romskich dzieci. Kilkudziesięciu Romów przepędzono z Pavii okrzykami "do gazu”. Na przedmieściach Rzymu kilka dni temu 40 zakapturzonych napastników, uzbrojonych w kije, noże i koktajle Mołotowa, zaatakowało nocą obozowisko Romów w Ponte Mammolo.
We Włoszech prawie codziennie lokalne władze likwidują jedno lub kilka cygańskich obozowisk, bez zapewnienia Romom nawet najbardziej elementarnych praw. Czy właśnie na tym polega szczególna ochrona społeczna Romów, do której wzywa sprawozdanie, zwłaszcza po rozszerzeniu Unii? Pragnę również podkreślić, że sankcje za naruszenie krajowych przepisów, uchwalonych zgodnie z dyrektywą, musza być skuteczne, proporcjonalne i mieć prewencyjny charakter. Pragnę również podkreślić, że 25 kwietnia zatwierdziliśmy...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon.)
Frank Vanhecke
w imieniu Grupy ITS. - (NL) Panie przewodniczący! Obawiam się, że moje stanowisko w sprawie sprawozdania różni się raczej od dotychczas wyrażonych w tej Izbie, ponieważ moim zdaniem to sprawozdanie jest dziwne, a przynajmniej dziwne w instytucji, która nazywa siebie demokratyczną, ponieważ na podstawie wysoce wątpliwej dyrektywy wydawane są zalecenia, które w mojej opinii kolidują z fundamentalnymi prawami i wolnościami, a w niektórych aspektach są sprzeczne z fundamentalnymi zasadami rządów prawa.
Prawdą jest, że faktyczna dyskryminacja mniejszości w Europie lub prawdziwy rasizm to na szczęście bardzo marginalne zjawisko, które już jest zwalczane wystarczająco i w bardzo właściwy sposób. To sprawozdanie dotyczy zupełnie innej sprawy. Mamy tu kolejną próbę wprowadzenia reguł, które dodatkowo stłumią i ograniczą swobodę wypowiedzi, wytworzą klimat narastającego terroru mentalnego, w którym rdzenni obywatele kraju są zmuszani do pozytywnej dyskryminacji na rzecz obcokrajowców. To kolejne sprawozdanie, które dyskryminuje osoby niebędące imigrantami.
W szczególności postrzegam odwrócenie ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji i procesach sądowych, zwłaszcza w sprawach dotyczących zatrudnienia, jako całkowicie godne potępienia w państwach, których fundamentem są rządy prawa, gdzie osobę uważa się za niewinną do czasu udowodnienia jej winy.
Mówiąc krótko, to sprawozdanie nie dotyczy dyskryminacji - to pewnego rodzaju usankcjonowanie politycznej poprawności.
Anna Záborská
(SK) Na początku pozwolę sobie podziękować pani poseł Buitenweg za pracę, włożoną w przygotowanie tego sprawozdania. Pozwolę sobie również spojrzeć na sprawę pod innym kątem.
Wzrastająca mobilność obywateli zmusza nas to większej otwartości wobec przyjeżdżających do naszych krajów. Ta otwartość ma swój początek w wychowaniu w rodzinie. To w rodzinie dzieci mają największą szansę nauczyć się szacunku wobec innych. Rodzina to pierwsza komórka społeczna, która powinna uczyć otwartości, szacunku i solidarności. Edukacja jako przeciwdziałanie nietolerancji rasowej i etnicznej musi stać się widocznym filarem wszystkich aspektów wychowania i nauki, zarówno w szkole, jak i w społeczeństwie jako całości. Wychowanie i edukacja muszą koncentrować się na podstawach etycznych, które umacniają jedność rodziny.
Z tego powodu kwestia interakcji pomiędzy kulturami, taka jak pokój i poszanowanie różnorodności, obecnie stały się zagadnieniami politycznymi i bezpieczeństwa o ogromnym znaczeniu. Walka z dyskryminacją rasową koncentruje się głównie na sposobie, w jaki pragniemy zapewnić współistnienie ludzi i narodów na początku nowego wieku i tysiąclecia. Naturalnie jakieś prawo jest konieczne, ale nasze społeczeństwo powinno radzić sobie z dyskryminacją rasową i etniczną w następujący sposób - przez szczerą ocenę przeszłości i wspólne dążenie ku takiej przyszłości dla każdego człowieka, w której godność i niezbywalne prawa każdej osoby są respektowane.
Magda Kósáné Kovács
(HU) Panie przewodniczący! Dziękuję. Jeżeli 60% ankietowanych obywateli na poczucie, że jest przedmiotem pewnego rodzaju nieuzasadnionej dyskryminacji, to powinno stanowić ostrzeżenie dla państw członkowskich i ostrzeżenie dla Europy.
Dyskryminacja na tle pochodzenia etnicznego lub rasowego nadal istnieje i obawiam się, że tak będzie jeszcze długo, ponieważ Europa staje się coraz bardziej zróżnicowana, a różnice etniczne są coraz bardziej widoczne i nawet państwa, które uważają się za monoetniczne, stają się miejscem, w którym współistnieją coraz bardziej zróżnicowane kultury.
Doskonałe sprawozdanie pani poseł Buitenweg daje nam możliwość oceny i refleksji. W międzyczasie w dniu dzisiejszym Komisja obiecała nam postęp w tym zakresie, ponieważ - jeżeli kilkanaście państw nie wdrożyło prawidłowo dyrektywy, takie ostrzeżenie jest uzasadnione, a pomoc niezmiernie potrzebna. Prawie wszyscy moi przedmówcy mówili dzisiaj, że jeżeli obywatele nie wiedzą, że przysługuje im prawo do ochrony przed dyskryminacją, to nie będą w stanie tego prawa egzekwować.
Dyskryminacja z powodów rasowych czy etnicznych oznacza również problemy w szerszym kontekście, ponieważ przynależność do mniejszości etnicznej to głównie kwestia tożsamości. My w Europie Wschodniej/ Środkowej nie mamy zbyt pozytywnych doświadczeń, jeśli chodzi o wolę dostarczania danych, aż do stopnia, w który człowiek jest "Cyganem”, kiedy za takiego uważa go otoczenie, co raczej wiąże się ze stylem życia niż prawdziwą tożsamością rasową. Agencja Fundamentalnych Praw będzie mogła bardzo dużo uczynić dla poprawy sytuacji.
Mam jeszcze dwie uwagi. Po pierwsze, przy wdrażaniu dyrektywy można w dużym stopniu zapewnić, by społeczność Romów nie dryfowała poza Europę. Po drugie, wraz z nowymi państwami członkowskimi na mapie europejskiej historii pojawiły się nowe bloki etniczne. To smutny spadek XX wieku i dwóch wojen światowych, że takie sprzeczność nadal istnieją, a rany jeszcze się nie zagoiły. Odpowiedzialność ponosimy wszyscy. Panie przewodniczący, dziękuję.
Sarah Ludford
Panie przewodniczący! Z dużym zadowoleniem stwierdzam, że Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wobec 14 państw członkowskich, którym nie udało się prawidłowo wprowadzić w życie dyrektywy.
Czuję się zawstydzona, że wśród nich znajduje się moje państwo - Wielka Brytania. Jednym z problemów w przypadku mojego kraju jest fakt, że definicja dyskryminacji pośredniej nie ma zastosowania. Oczywiste jest, że nie ma się czym chwalić, nawet w przypadku kraju, który od ponad 40 lat posiada ustawodawstwo przeciwdziałające dyskryminacji rasowej.
W tej kwestii potrzebna jest silna wola polityczna i z tego względu jeszcze bardziej rozczarowuje fakt, iż Rada nie uznała tej debaty za wystarczająco istotną, aby wziął w niej udział jej przedstawiciel.
Z zainteresowaniem wysłuchałam danych statystycznych przedstawionych przez komisarza Michela, który oświadczył, że trzech na czterech Europejczyków chce, aby dane dotyczące pochodzenia etnicznego były gromadzone na zasadzie anonimowości, i z zadowoleniem przyjmuję fakt, że w ostatnich latach Komisja podjęła wiele wysiłków w tym obszarze i przygotowała wytyczne dotyczące najlepszych praktyk. Przeszliśmy długą drogę od 1999 r., kiedy to odważyłam się zawrzeć w swoim projekcie sprawozdania w sprawie Europejskiego Roku przeciwko Rasizmowi sformułowanie "monitorowanie mniejszości etnicznych” i spotkałam się z mnóstwem zastrzeżeń.
Oczywiście zgadzam się z panem Gaubertem, że musimy bardzo uważać, aby gromadzone dane o pochodzeniu etnicznym i rasowym służące wskazywaniu przypadków dyskryminacji i jej zwalczaniu nie stały się same narzędziem dyskryminacji polegającej na profilowaniu etnicznym lub rasowym.
Chciałabym zapytać pana komisarza, w jakim stopniu, oprócz zabezpieczeń w zakresie ochrony danych, działania policji - które oczywiście polegają na świadczeniu usług - są zgodne z zakazem dyskryminacji, co dotyczy działań polegających na zatrzymaniu i rewizji. Policja jako pracodawca jest niewątpliwie objęta tym zakazem, lecz nigdy nie uzyskałam całkowitej jasności co do tego, w jakim stopniu dyrektywa ma zastosowanie do działań policji.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon mówcy)
Marek Aleksander Czarnecki
Panie Przewodniczący! Przeglądając stan implementacji dyrektyw Unii Europejskiej, w tym dyrektywy wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne stwierdziłem, podobnie jak sprawozdawczyni, że wiele państw członkowskich przyjęło szeroki zakres tej dyrektywy, wychodząc poza jej zakres przedmiotowy. Państwa członkowskie, z nielicznymi wyjątkami, zadbały o równe traktowanie swoich obywateli w pełnym zakresie. Pozostały pewne luki i niedopatrzenia, które wymagają dopracowania. Niejednokrotnie przepisy umieszczone są w różnych aktach prawnych, ale nie powinno to stanowić przeszkody w egzekwowaniu prawa na poziomie krajowym.
Uważam, że przygotowanie legislacyjne w Unii Europejskiej jest na dobrym poziomie. Gorzej jest ze świadomością ludzi, którzy ewentualnie dopuszczać się mogą dyskryminacji wobec osób trzecich. W tym momencie jednak musimy odpowiedzieć sobie na pytanie: jak rozwijać świadomość i wrażliwość ludzi w naszym globalnym świecie? W świecie, gdzie nieustannie ludzie z wielorakich powodów zmieniają miejsce swojego pobytu...
(Przewodniczący odebrał mówcy głos.)
Philip Claeys
(NL) Panie przewodniczący! Problem ze sprawozdaniem takim, jak to pani poseł Buitenweg, polega na tym, że zaczyna się od szczytnych zasad i dobrych intencji, ale niestety od rzeczywistości dzieli je przepaść. Naturalnie dyskryminacja z powodów rasowych lub związana z pochodzeniem jest godna potępienia. Pytanie, czy dyskryminacja jest tak powszechna, jak ludzie zawsze staraliby się nas przekonać. Ostatnie sprawozdanie roczne EUMC, Europejskie Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii zawiera wzmiankę o wzroście tego zjawiska, ale bez podania konkretnych wielkości liczbowych na poparcie tego stwierdzenia. EUMC nie potrafi nawet sformułować powszechnie przyjętej definicji, czym jest dyskryminacja.
Zbyt często wychodzimy w założenia, że praktycznie wszystkie problemy związane z imigrantami są wynikiem rzekomej dyskryminacji przeciwko nim. Takie założenie ma katastrofalne skutki, ponieważ zwalnia całe grupy ludności z osobistej odpowiedzialności. Taka polityka gładzenia po główce i kultura ofiary tylko pogorszyły problem, dlatego pragnę poprzeć stanowisko w sprawie mniejszości, wyrażone przez posła Koenraada Dillena.
Roberta Alma Anastase
(RO) Panie przewodniczący, panie i panowie! Najpierw pozwolę sobie wyrazić uznanie za spójność i jakość tego sprawozdania oraz podkreślić znaczenie tematu dla polepszenia życia ludzi i rozwoju społeczeństw. W moim wystąpieniu pragnę zwrócić uwagę na znaczenie kształcenia w procesie wdrażania europejskich zasad i przepisów w dziedzinie równego traktowania osób.
W sprawozdaniu prawidłowo został podkreślony fakt, że prawo jest skuteczne tylko wówczas, kiedy obywatele znają przysługujące im prawa. To oznacza wymóg informowania obywateli, ale również ich uczenia, jak mają reagować; w rzeczywistości chodzi o to, by umieli się bronić. Zjawisko dyskryminacji można ograniczyć tylko wtedy, kiedy obywatele mają odwagę mówić, pisać i egzekwować swoje prawa.
Jednocześnie nauka tolerancji jest niezwykle ważna dla przetrwania każdej społeczności. Nauczenie się współżycia z innymi ludźmi, akceptowanie różnic nie jako czegoś nieuchronnego, ale jako możliwości budowania całości, oznacza pójście właściwą drogą ku wykorzenieniu tego zjawiska.
Genowefa Grabowska
Panie Przewodniczący! Unia Europejska ma dobrą legislację, ustalone standardy antydyskryminacyjne, a dyrektywy są w opracowaniu Gratuluję tego sprawozdania, które koleżanka dzisiaj przedstawiła. Z kolei państwa wcielają w życie to, co my tutaj postanowimy. Państwa zawierają w swoich konstytucjach klauzule antydyskryminacyjne, mają całe działy prawa, które mają bronić obywateli przed dyskryminacją. Dlaczego zatem jest tak niedobrze? Dlaczego zatem nadal mamy tak liczne przykłady dyskryminacji, z którymi nie bardzo możemy sobie poradzić?
Wydaje mi się, że problem leży w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze - informacja, po drugie - egzekucja obowiązku. Skupię się na informacji. Otóż informacja, to nie tylko działania państw. Państwa w bardzo niewielkim zakresie, jak się okazuje, informują zwykłego obywatela o tym, czym jest dyskryminacja. Wydaje mi się, że tę rolę powinny w większym stopniu przejąć na siebie organizacje pozarządowe, które doskonale potrafią zająć się poszczególnymi warstwami społecznymi, poszczególnymi grupami obywateli oraz udzielić im informacji o tym, czym jest imigracja. Proszę zapytać imigrantek, kobiet starszych, samotnych matek, czy czują się dyskryminowane. Powiedzą: "Nie, to jest nasz los. To jest zły los”. Trzeba im pomóc odnaleźć się, wskazać im procedury i właściwe organy.
Chciałabym także, żeby Parlament Europejski włączył się w przygotowanie kodeksu dobrych praktyk, które byłyby dzielone między organizacjami. I ostatnie zdanie. Mam nadzieję, że akcja Komisji Europejskiej w postaci żółtej ciężarówki objeżdżającej Europę z wystawą antydyskryminacyjną oraz Rok Równych Szans, to nie wszystko, na co nas stać. Zróbmy więcej dla dyskryminowanych!
Wiesław Stefan Kuc
Panie Przewodniczący! Wprowadzanie w życie zasady równego traktowania osób bez względu na ich pochodzenie rasowe lub etniczne, a także bez względu na ich kolor skóry, przekonania, wiarę, najczęściej związane jest z działaniem ciągłym i nigdy nie kończącym się. Każde przybliżenie zasadniczego celu jest dużym sukcesem. Nie możemy oczekiwać, że z dnia na dzień zmienimy wszystkich ludzi, że wyzbędą się naturalnej cechy - dążenia do poprawiania swojego życia i walki z tymi, którzy potencjalnie mogą im w tym dążeniu przeszkadzać. Ale musimy zrobić wszystko, aby usuwać bariery prawne, socjologiczne, ekonomiczne, a także edukować, stwarzać warunki do wspólnej egzystencji i zmieniać nasze negatywne nastawienia do innych ludzi, bez względu na różnice między nami. A na koniec chciałem powiedzieć, że absolutnie nie zgadzam się z panem posłem Vanhecke w sprawie poglądów.
Neena Gill
Panie przewodniczący! Chociaż z zadowoleniem przyjmuję komunikat Komisji, ubolewam, że pomimo tego i innego prawodawstwa, dyskryminacja w UE nie uległa zmniejszeniu, lecz znacznemu zwiększeniu.
Chciałabym odpowiedzieć ekstremalnej prawicy, która to kwestionuje, ponieważ - pozwolę sobie powiedzieć państwu - tylko w tym roku spotkałam się z 500 osobami ze społeczności sikhów z Francji, Belgii i Włoch, Niemiec, które podawały szokujące przypadki niedopuszczalnej dyskryminacji, która spotkała ich ze względu na ich wygląd: z tego powodu, że noszą turbany.
Od 2004 r. wielu chłopców sikhijskich zostało wydalonych ze szkół we Francji za to, że nie zdjęli turbanów. Podobne przypadki mają miejsce w Belgii i Niemczech.
Chociaż sąd francuski orzekł, że mężczyźni sikhijscy mogą występować w turbanie na fotografii w prawie jazdy, w ciągu 24 godzin od wydania tego orzeczenia ministerstwo francuskie wyraźnie tego zakazało.
Na lotnisku w Brukseli mężczyźni sikhijscy są regularnie proszeni o zdejmowanie turbanów, co jest uważane za poważną obrazę.
Ponadto co tydzień otrzymuję z Włoch informacje dotyczące osób, które nie są w stanie prowadzić codziennych spraw, ponieważ są sikhami. Przypadki te są zatem wyraźnym pogwałceniem wszystkich postulatów zawartych w sprawozdaniu i idei propagowanych przez Komisję.
W związku z tym chciałabym zapytać pana komisarza, jakie działania podejmuje on i Komisja, aby stawić czoło tym przypadkom dyskryminacji. Nie możemy mówić o jedności i różnorodności, a następnie ignorować praktyk rządów wielu państw członkowskich.
Chciałabym pogratulować pani Buitenweg, sprawozdawczyni, która przygotowała to sprawozdanie, przedstawienia środków, które, mam nadzieję, dadzą pewne możliwości dochodzenia zadośćuczynienia osobom marginalizowanym z powodu niewiedzy oraz braku świadomości i poszanowania kultury innych ludzi.
Wreszcie, mam szczerą nadzieję, że w tym roku równych szans i w następnym roku dialogu międzykulturowego wykażemy wolę zagwarantowania, aby nasze czyny stanowiły odzwierciedlenie naszych słów.
Jan Tadeusz Masiel
Panie Przewodniczący! Oczywiście nikt na świecie w XXI wieku nie może nie popierać walki z dyskryminacją. Ja również poprę to sprawozdanie, chociaż uważam, że uprzedzenia nie mają tła rasowego i etnicznego, tylko kulturowe, cywilizacyjne i religijne. Zauważę przy okazji, że łatwiej by nam było w Europie przestrzegać zasad niedyskryminacji, gdybyśmy prowadzili politykę imigracji chcianej i kontrolowanej, bowiem nikt w zasadzie nie będzie się odnosił z agresją i niechęcią do partnera, którego sam sobie dobrał.
To sprawozdanie mówi w skrócie o prawach imigrantów. Pomówmy również o ich obowiązkach! Łatwiej nam będzie nie dyskryminować obcokrajowców i ludzi innych kultur, jeżeli zachowają oni szacunek dla kultury i obyczajów autochtonów, wykażą wolę integracji i nie będą budować państwa w państwie w naszej Europie o korzeniach, jak by nie było, chrześcijańskich.
Emine Bozkurt
(NL) Panie przewodniczący! Jestem wdzięczny pani poseł Buitenweg za wybitną pracę włożoną w sprawozdanie. Dyskryminacja i rasizm na wszystkich frontach, czy to na rynku pracy, w klubach sportowych czy szkole, to atak na wartości, cenione w Europie. Potrzebujemy połączonego podejścia na wszystkich szczeblach - europejskim, krajowym i lokalnym. Ustawodawcy, politycy i same ofiary dyskryminacji mają tu do odegrania ważną rolę. Musimy sprawić, by obywatele Europy znali przysługujące im prawa oraz środki egzekwowania tych praw.
Wzywam Komisję do dopełnienia jej własnym obowiązków i dopilnowania szybkiego i prawidłowego wdrożenia dyrektywy w sprawie równości rasowej. Dyrektywa to krok w dobrym kierunku, ale jej skuteczność zależy od tego, jak dobrze państwa członkowskie ją wdrażają. Zachęcam Komisję, by wykazała moralne przywództwo, które sam pan przewodniczący Barroso ogłosił w 2004 r., a które jest tak bardzo potrzebne. Dyskryminacja to w Europie nadal typowe zjawisko w roku 2007 - Europejskim Roku Równych Szans dla Wszystkich. Przede wszystkim obecnie, w czasie kiedy niektórym grupom nie jest łatwo - w szczególności myślę o położeniu muzułmanów w Europie - potrzebujemy obywateli, którzy przeciwstawią się dyskryminacji i będą ją zwalczać we wszystkich dziedzinach.
Chciałbym, aby Komisja rozszerzyła działania antydyskryminacyjne przeciwko wszelkim formom dyskryminacji, jakie można sobie wyobrazić.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Panie przewodniczący! Pragnę pogratulować sprawozdawcy przygotowania sprawozdania, które - mam nadzieję - pomoże chronić obywateli przed dyskryminacją rasową i etniczną oraz osiągnąć większy sukces w uzyskaniu prawnego zadośćuczynienia.
Przed nami moc pracy, jeśli chodzi o sposoby skutecznego wdrożenia dyrektyw dotyczących równości etnicznej i równości w zatrudnieniu. Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej (zwłaszcza nowych państw) nadal nie znają przysługujących im praw; nie mają dość czasu lub środków finansowych na obronę przysługujących im praw. W większości państw osoby, które dotyka dyskryminacja, nie są w stanie połączyć sił i powołać stowarzyszeń, mających większą siłę przebicia, do obrony wspólnych praw. Trudno zbierać informacje, dotyczące tych drażliwych problemów, na potrzeby identyfikacji pośredniej dyskryminacji lub oceny stopnia dyskryminacji w społeczeństwie. Dlatego Komisja Europejska stoi przed problemami nadzoru implementacji dyrektyw i ustalenia przyczyn tych złych sytuacji, w których dyskryminacja istnieje.
Popieram zalecenia moich kolegów, dotyczące przekazania większych środków organizacjom pozarządowym, które informują obywateli i zapewniają pomoc prawną ofiarom dyskryminacji. Również rola mediów jest bardzo ważna.
Dlatego pragnę zwrócić się do koleżanek i kolegów posłów. Wszyscy mamy biura w państwach, w których nas wybrano. Właśnie tam moglibyśmy oferować i finansować wstępne porady prawne, w trakcie których można by informować obywateli o aktach prawnych, które zabraniają dyskryminacji oraz o możliwości skorzystania z prawa do prawnego zadośćuczynienia. Krótko mówiąc, moglibyśmy bezpośrednio pomagać obywatelom.
Moglibyśmy bardziej aktywnie mobilizować wolę polityczną do intensyfikacji walki z dyskryminacją rasową i nierówności w zatrudnieniu.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Pozwolę sobie zacząć od zapewnienia, że naturalnie przekażę memu koledze, Vladimirowi Špidli, ogólnie pozytywne uwagi, które usłyszałem na temat jego wysiłków. Jestem przekonany, że wyrazy uznania są uzasadnione i z pewnością je mu przekażę. Oczywiście przekażę mu również uwagi Parlamentu Europejskiego i jego pilne wnioski lub oczekiwania dotyczące prac, które pozostały do wykonania.
Na samym początku pragnę wyjaśnić jedną rzecz. Z pewnością nie podzielam - podobnie jak Komisja - niektórych poglądów, które zostały wyrażone ze wskazaniem na tendencję ku wyłączeniu i z zadowoleniem mogę powiedzieć, że mają marginalny charakter. Podobnie czuję się zobowiązany skomentować zarzut istnienia ryzyka stworzenia państwa w chrześcijańskim państwie lub w chrześcijańskiej Europie. Nie trzeba mówić, że głęboko szanuję pojedynczych obywateli, którzy tak myślą, niemniej czuję się zobowiązany - i postrzegam to jako mój obowiązek - przypomnieć państwu rzecz prostą - że Europa nie mówi jednym głosem - czy to religijnym, filozoficznym czy politycznym. Jestem przekonany, że czasem warto przypomnieć tak oczywiste stwierdzenia.
(NL) Panie poseł Buitenweg i In 't Veld słusznie wskazały na podstawowy problem, to znaczy transpozycję dyrektyw do prawa krajowego. Komisja doskonale wie, że musimy kontynuować naciski na te państwa członkowskie, które jeszcze nie spełniają wymogów europejskiego ustawodawstwa. Swoimi obawami Komisja dzieli się z organami, które nadzorują te ważne sprawy w państwach członkowskich; jak państwu wiadomo, naturalnie chętnie zapewniamy trwałą pomoc tym instytucjom i organizacjom, które zajmują się sprawami równości.
(FR) Odnośnie do nowej inicjatywy obecnie oceniamy jej wpływ: proces badania jej wpływu na dyskryminację już został rozpoczęty. Oczywiście musimy znać rozmiar problemu. Obecnie trwają konsultacje z ludnością, organizacjami pozarządowymi i partnerami społecznymi, w firmach oraz w Parlamencie Europejskim. Jeśli wszystko dobrze pójdzie, sprawozdanie dotyczące oceny wpływu będzie gotowe w styczniu 2008 r. Następnym krokiem będą konsultacje między służbami w marcu i kwietniu 2008 r. Inicjatywa będzie włączona do programu prac Komisji na rok 2008, który obecnie jest rozważany i ma być opublikowany pod koniec października lub na początku listopada. Jeżeli zostanie przyjęty w proponowanym kształcie, Komisja otrzyma wniosek w czerwcu 2008 r., który następnie będzie rozpatrzony zgodnie z procedurą.
Tak sprawy wyglądają: nie trzeba mówić, że nasze przemyślenia i analizy są bardzo zbliżone do wypowiedzi posłów, którzy wypowiedzieli się w debacie - lub przynajmniej do większości z nich - i w imieniu Komisji pragnę pogratulować pani poseł Buitenweg za doskonałą pracę. Myślę, że zobaczyliśmy tu przykład tego, jak ważną rolę Parlament może odegrać w promowaniu Europy opartej na prawie, która szanuje mniejszości i tym samym wszystkich swoich obywateli.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się dziś, 27 września 2007 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Lívia Járóka  
na piśmie. - (HU) Pragnę pogratulować pani poseł Kathalijne Buitenweg sprawozdania i jednocześnie zwrócić uwagę na kilka ważnych problemów.
Znajomość prawa wśród obywateli Europy jest raczej ograniczona i ci sami obywatele, którzy padają ofiara nieuczciwej dyskryminacji, innymi słowy mniejszości etniczne - zwłaszcza Romowie - niemal zupełnie nie znają przepisów prawnych w tym zakresie lub instytucji, które oferują im ochronę prawną. Właśnie z tego powodu sądy w Unii Europejskiej rozpatrują tak mało spraw dotyczących dyskryminacji. Ponadto grzywny pieniężne, wymierzane w takim sprawach, są śmiesznie niskie, zwłaszcza w porównaniu do podobnych procesów, które toczą się w Stanach Zjednoczonych. Zadaniem i obowiązkiem państw członkowskich powinno być informowanie i edukowanie ludności w celu zapewnienia, by możliwie największa liczba obywateli z całego przekroju społecznego miała świadomość przysługujących praw i możliwości.
Instytucje do spraw równości funkcjonują w oddaleniu od obywateli; właściwie nie będzie przesadą, jeżeli powiem, że funkcjonują jedynie na papierze, bez aktywnego udziału ze strony tych, których dotyczą. Kolejnym problemem jest to, że aby mieć możliwość działania, organy te w dużym stopniu muszą polegać na rządach państw członkowskich pod względem finansowania, infrastruktury, zasobów ludzkich i polityki.
Musimy wypracować skuteczny system rozliczalności i monitorowania na szczeblu europejskim oraz bardziej usystematyzować sprawozdania roczne, tak aby umożliwiły nam obserwowanie, czy instytucje ds. równości funkcjonują w sposób niezależny.
Véronique Mathieu  
na piśmie. - (FR) Sprawozdanie na temat równości kobiet i mężczyzn w 2007 r. po pierwsze daje okazję, by docenić zaangażowanie Unii Europejskiej w prawa kobiet, na rzecz których działa już od 1957 r. Jednakże, na co wskazują najnowsze dane statystyczne, opracowane po przyjęciu do Unii Rumunii i Bułgarii, z panującej sytuacji nie możemy być zadowoleni.
Po pierwsze, dla zbyt wielu kobiet dostęp do rynku pracy i ich status na rynku pracy pozostaje w dużej mierze kwestią aspiracji. Trzydzieści dwa lata po uchwaleniu dyrektywy Rady, która wymaga, by kobiety i mężczyźni otrzymywali taką samą płacę za taką samą pracę, różnica nadal pozostaje zbyt duża, średnio 15%.
Po drugie, osiągnięcie równouprawnienia będzie wymagać zwiększenia wysiłków w walce z wykluczeniem i nierównym traktowaniem, zwłaszcza na wsi, gdzie kobiety, pracujące u boku rolników - jako żony i pomocnice - mogą być bardzo niesprawiedliwie potraktowane w przypadku rozwodu lub przy dziedziczeniu majątku albo dostępie do majątku. Kobiety te nie zawsze są uwzględnione w analizach statystycznych.
Pilnie potrzebujemy wprowadzić w życie w praktyce szereg aktów prawnych. Rolą Unii Europejskiej w tej tak ważnej walce jest też zapewnienie ewolucji i konwergencji kultur krajowych poprzez działania na rzecz podnoszenia świadomości i skuteczniejszej prewencji.
