Wspieranie podejmowania na wczesnym etapie działań demonstracyjnych w dziedzinie zrównoważonej produkcji energii z paliw kopalnych (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie sporządzone przez pana posła Christiana Ehlera w imieniu Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w sprawie podejmowania na wczesnym etapie działań demonstracyjnych w dziedzinie zrównoważonej produkcji energii elektrycznej z paliw kopalnych.
Christian Ehler
sprawozdawca. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jako Brandenburczyk chciałbym oczywiście w sposób szczególny powitać panią komisarz Hübner. Chciałbym przedstawić krótki zarys przygotowanego przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii sprawozdania w sprawie komunikatu Komisji dotyczącego instalacji demonstracyjnych do wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS). Jeżeli mamy osiągnąć założone przez Unię Europejską cele w obszarze energii i zmian klimatu, to oczywiste jest, że jednym z najbardziej decydujących czynników jest obniżenie emisji CO2, a w tym kontekście węgiel, jako paliwo kopalne, odgrywa zasadniczą rolę. Z drugiej strony, my w Europie mamy obecnie do rozstrzygnięcia pewien dylemat. Mamy trzy cele w ramach polityki ochrony środowiska i polityki energetycznej: pierwszym jest ochrona środowiska, drugim jest bezpieczeństwo dostaw, a trzecim stabilność cen, która idzie w parze z bezpieczeństwem dostaw i ma szczególne znaczenie w trudnych gospodarczo czasach jak obecne.
Dla wszystkich nas w Europie jest oczywiste, że węgiel jest jedynym paliwem kopalnym, jedynym kopalnym źródłem energii oraz że jest tym samym strategicznie ważny z punktu widzenia tychże trzech celów. Jednak bez technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, innymi słowy bez czystej technologii węglowej paliwo to nie będzie miało przyszłości. Wniosek KE dotyczący wsparcia pilnie potrzebnych projektów działań demonstracyjnych jest zatem przyjmowany z zadowoleniem przez większość członków Komisji. Komisja Europejska złożyła bardzo rozsądny wniosek. Musimy - i co do tego większość członków Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii jest zgodna - jak najszybciej zapewnić zachęty do stosowania technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla na skalę przemysłową. Większość w Parlamencie jest jednak w związku z tym zdania - i powiedzieliśmy to dość jednoznacznie - że wsparcie finansowe dla czystych technologii węglowych jest bezwzględnie konieczne dla osiągnięcia stawianych przed Europą celów w obszarze energii i zmian klimatu.
Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii ma zatem bardzo konkretną propozycję zakładającą wyasygnowanie środków w ramach siódmego programu ramowego w zakresie badań, a także środków pochodzących z przewidywanego handlu przydziałami emisji na wsparcie budowy co najmniej 12 instalacji demonstracyjnych. Instalacje te muszą łączyć w sobie różne technologie z różnymi możliwościami składowania i transportu, i powinny zostać jak najszybciej upowszechnione w całej Europie.
Oczekujemy z ostrożnym optymizmem pierwszych oznak ruchu ze strony Komisji Europejskiej w ramach obecnie prowadzonych trójstronnych negocjacji na temat dyrektyw w sprawie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz systemu handlu uprawnieniami do emisji. Z takim samym ostrożnym optymizmem wyrażamy pogląd, że musimy zdołać, w ramach trójstronnych negocjacji, nie tylko sprecyzować przyszłe warunki ramowe technologii CCS, ale również stworzyć solidne podstawy finansowania niezwykle ważnych początkowych instalacji próbnych.
Danuta Hübner
komisarz. - Panie przewodniczący! Bardzo dziękuję panu posłowi Ehlerowi za sprawozdanie w sprawie komunikatu Komisji dotyczącego wspierania na wczesnym etapie działań demonstracyjnych w dziedzinie zrównoważonej produkcji energii elektrycznej z paliw kopalnych. Doceniamy wyrażone w sprawozdaniu ogólne poparcie naszych celów w zakresie polityki oraz uznanie istotnej roli, jaką technologie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla mogą odgrywać w walce ze zmianami klimatu na całym świecie.
Przedmiotowe sprawozdanie w sposób jednoznaczny uznaje także pilną potrzebę utworzenia do 12 projektów demonstracyjnych na dużą skalę, tak aby technologie CCS stały się rentowne do roku 2020. Nasz komunikat należy rozpatrywać jako element pełnego i wszechstronnego pakietu klimatyczno-energetycznego, który obejmuje dyrektywę CCS, ustanawiającą ramy prawne zezwalające na działanie technologii CCS w Europie, system handlu emisjami, który określa ramy ekonomiczne i handlowe dla technologii CCS, a także wniosek Komisji, w którym proponuje się przeznaczenie przez państwa członkowskie 20% dochodów z aukcji na inwestycje w technologie niskoemisyjne, takie jak CCS. Niezależnie od tego, jaka będzie ostateczna decyzja, dochody z aukcji będą jednymi z najważniejszych źródeł finansowania projektów demonstracyjnych w dziedzinie CCS.
I wreszcie w naszym komunikacie sugeruje się również utworzenie na początku 2009 roku europejskich struktur koordynacji mających na celu wspieranie projektów demonstracyjnych CCS poprzez dzielenie się wiedzą, wspólne działania w zakresie komunikacji i inne wspólne inicjatywy.
Doceniam państwa ogólne poparcie dla pakietu klimatyczno-energetycznego, a zwłaszcza dla przedmiotowego komunikatu. W sprawozdaniu stwierdza się jednak także, że podejmowane przez Komisję wysiłki mogą okazać się niewystarczające do osiągnięcia celu założonego przez Radę w postaci do dwunastu projektów demonstracyjnych. Rozumiem te obawy.
W kwestii finansowania Komisja Ochrony Środowiska przyjęła poprawkę do wniosku w sprawie systemu handlu uprawnieniami do emisji, zakładającą przeznaczenie uprawnień w handlu emisjami o wartości 500 milionów euro pochodzących z rezerwy dla nowych podmiotów na wsparcie projektów demonstracyjnych CCS.
Komisja przesłała Parlamentowi dokument nakreślający warianty strategiczne, aby pomóc osiągnąć porozumienie także w łonie Rady i zapewnić wystarczające środki na finansowanie technologii niskoemisyjnych.
W przedmiotowym sprawozdaniu poruszono również dwie inne kwestie, z którymi Komisja nie może w pełni się zgodzić na tym etapie. Po pierwsze, w sprawozdaniu wzywa się Komisję do przygotowania szczegółowej oceny kosztów oraz udziału źródeł prywatnych i publicznych w finansowaniu każdej z dwunastu instalacji demonstracyjnych. Powiem w tym kontekście, że projekty demonstracyjne zostaną wskazane dopiero po zakończeniu postępowań przetargowych organizowanych na szczeblu europejskim lub na szczeblu państw członkowskich. Oceny kosztów są obecnie w toku, przy czym mogą one dostarczyć jedynie przybliżonych szacunkowych danych dotyczących kosztów, jako że każdy z projektów ma charakter unikalny.
Po drugie, w sprawozdaniu proponuje się także wykorzystanie na potrzeby wsparcia CCS zasobów pochodzących z mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka. Ponieważ zasoby z tego źródła zostały już w całości przydzielone, jak państwo wiedzą, jakakolwiek zmiana wymagałaby przyjęcia poprawek w siódmym programie ramowym.
Pozwolę sobie zatem zakończyć słowami podziękowania państwu za wspaniałą pracę nad sprawozdaniem i wyrazić również nadzieję, że Parlament utrzyma ogólny kierunek działań oraz cele przyjęte w przedmiotowym sprawozdaniu dając temu wyraz podczas głosowania.
Przewodniczący
Na tym kończymy ten punkt porządku dziennego.
Głosowanie odbędzie się jutro o godz. 12.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Adam Gierek  
na piśmie. - (PL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Jednym z celów Unii Europejskiej jest ambitny plan ochrony klimatu do 2020 roku, tzw. 3 x 20. Narzędziem jego realizacji ma być m.in. wprowadzenie aukcjoningu w handlu emisjami oraz technologii CCS po 2015 roku. Narzucane po tym roku limity emisji 500g CO2/kWh są jednak technicznie nieosiągalne, nawet w przypadku nowoczesnych elektrowni węglowych. Stanowiłoby to swoiste moratorium na budowę elektrowni węglowych, co grozi bezpieczeństwu energetycznemu.
Technologia CCS mogłaby także znaleźć zastosowanie w przemysłach, w których duże strumienie CO2 są produktem odpadowym, np. przy wytopie surówki żelaza. Dlatego też już teraz najbardziej uzależnione od węgla kraje członkowskie winny przystąpić, celem zdobycia doświadczenia, do tworzenia instalacji demonstracyjnych. Wymaga to natychmiastowego wsparcia finansowego, bowiem ewentualne środki po 2013 roku z handlu emisjami wpłyną zbyt późno. Np. na terenie Polski powinny już być tworzone 2-3 tego typu instalacje uwzględniające różne technologie CCS. Chodzi o nowoczesne elektrownie oparte na węglu kamiennym lub brunatnym oraz na zróżnicowanych sposobach składowania CO2 w geologicznych przestrzeniach porowatych lub zbiornikach podziemnych.
András Gyürk
, na piśmie. - (HU) Zagadnienie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla jest obecnie nieodłączną częścią dyskusji na temat zmian klimatu. Mówimy o niezwykle obiecującej technologii, która jednak musi dopiero zyskać zaufanie społeczeństwa. Jej wykorzystanie w przyszłości mogłoby stanowić pewnego rodzaju realistyczny kompromis pomiędzy nieuniknionym wykorzystywaniem paliw kopalnych a celami związanymi z ochroną klimatu.
Ponieważ technologia wychwytywania dwutlenku węgla zakłada znaczne długofalowe inwestycje, sprawą zasadniczej wagi jest ustanowienie przez Unię Europejską spójnych, stabilnych ram prawnych. Sądzę, że pakiet klimatyczny z poprawkami przyjętymi przez Parlament wskazuje wszystkie właściwe kierunki działań w tym zakresie.
Zmieniając, na szczęście, swoje poprzednie stanowisko, w odnośnym sprawozdaniu Parlament proponuje, zamiast udzielania bezpośredniego wsparcia finansowego, przyznanie bezpłatnych kwot emisji dla 10-12 eksperymentalnych elektrowni. Uważam, że jest bezwzględnie konieczne, aby elektrownie uprawnione do bezpłatnych kwot zostały wyznaczone przez Komisję Europejską zgodnie z zasadą zachowania regionalnej równowagi. Podzielam stanowisko pana posła sprawozdawcy, że w celu wspierania nowych technologii należy znacząco wzmocnić źródła finansowania nowych badań i rozwoju - zarówno na szczeblu państw członkowskich, jak i UE.
Wsparcie unijne nie może zastępować wysiłków sektora prywatnego. O ile wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla jest faktycznie rentownym rozwiązaniem, znajdą się spółki chcące odegrać aktywną rolę w dokonywaniu niezbędnych inwestycji. Ponadto należy zauważyć, że wsparcie dla technologii wychwytywania dwutlenku węgla nie powinno powodować zmiany przeznaczenia środków wyasygnowanych na cele związane z energią produkowaną z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju. Omawiana tutaj technologia może być możliwa do zastosowania, ale żadną miarą nie jest jedynym rozwiązaniem służącym ograniczeniu skutków zmian klimatu.
