Communautaire spoorwegen
De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende vier verslagen namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme:
A5-0417/2002 van de heer Jarzembowski over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Richtlijn 91/440/EEG van de Raad betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap (COM(2002) 25 - C5-0038/2002 - 2002/0025(COD));
A5-0424/2002 van de heer Sterckx over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de veiligheid op de communautaire spoorwegen en tot wijziging van Richtlijn 95/18/EG van de Raad betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen en van Richtlijn 2001/14/EG van de Raad inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede inzake veiligheidscertificering (COM(2002) 21 - C5-0039/2002 - 2002/0022(COD));
A5-0418/2002 van mevrouw Ainardi over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 96/48/EG van de Raad en van Richtlijn 2001/16/EG betreffende de interoperabiliteit van het trans-Europese hogesnelheidsspoorwegsysteem (COM(2002) 22 - C5-0045/2002 - 2002/0023(COD));
A5-0441/2002 van de heer Savary over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Spoorwegbureau (COM(2002) 23 - C5-0046/2002 - 2002/0024(COD))

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik de vier rapporteurs van harte danken voor het uitstekende werk dat zij verricht hebben. Dankzij hun inzet hebben wij hier vandaag in de plenaire vergadering een reeks overwegend positieve verslagen voor ons liggen die geheel in lijn zijn met het Commissievoorstel en de benadering van de Commissie onderbouwen.
Mijn dank ook aan het Parlement omdat het is ingegaan op ons verzoek om deze verslagen gezamenlijk te behandelen. Een afzonderlijke behandeling van elk van de onderdelen van dit pakket zou ongetwijfeld afbreuk hebben gedaan aan onze gemeenschappelijke doelstelling, namelijk de totstandkoming van een echte Europees spoorwegruimte.
Geachte afgevaardigden, het gaat hier om de tweede fase van een langdurig proces. Op 15 maart 2001 zijn er drie richtlijnen van het infrastructuurpakket in werking getreden, die uiterlijk op 15 maart 2003 door de lidstaten in nationale wetgeving moeten worden omgezet. In een tweede fase moeten wij het wetgevend kader vervolledigen teneinde de totstandkoming van een echte Europese spoorwegruimte te bespoedigen. De vier voorstellen die wij hier vandaag bespreken, maken deel uit van dit proces.
Ik zal beginnen met het voorstel tot wijziging van richtlijn 91/440/EEG, waarmee twee doelstellingen worden beoogd: uitbreiding van de toegangsrechten tot de infrastructuur en de goederenvervoerdiensten van de lidstaten en een snelle openstelling van de markt. De rapporteur van dit verslag, de heer Jarzembowski, heeft fantastisch werk geleverd.
Geachte afgevaardigden, afgaande op de alarmerende cijfers van het Witboek over het Europees vervoersbeleid is het goederenvervoer per spoor geen gunstig lot beschoren. In de afgelopen twintig jaar is het aandeel van dit segment - binnen het goederenvervoer van de Unie - met 50 procent gedaald, van 15 procent in 1980 tot 8 procent in 1999. Gedurende deze periode is er geen verbetering opgetreden in de kwaliteit van de dienstverlening. Integendeel, in sommige lidstaten is die er zelfs nog op achteruitgegaan. Wij worden hier derhalve geconfronteerd met een zeer dringend probleem. Daarom mogen wij mijns inziens niet wachten tot 2008 om het Europese spoornetwerk geheel open te stellen voor het internationale goederenvervoer.
Ook het nationale vervoer verdient de nodige aandacht. Gelet hierop hebben wij een reeks wijzigingen geformuleerd die het tijdschema en de openingsvoorwaarden zoals vastgesteld in richtlijn 2001/12/EG moeten vervangen. Wij pleiten onder meer voor onmiddellijke toegang van zowel het nationale als het internationale goederenvervoer tot het gehele netwerk. In de praktijk komt dit erop neer dat de algehele openstelling van de toegangsrechten voor goederen in 2006 een feit zal zijn. Op die manier zou de toegang tot het volledige netwerk met twee jaar worden vervroegd.
Geachte afgevaardigden, het tweede voorstel voor een richtlijn gaat over de veiligheid op de communautaire spoorwegen. Hoe kan het ook anders. Het probleem van de veiligheid in het vervoer is iets dat ons allen sterk bezighoudt en zorgen baart, met name op dit moment. Uiteraard dank ik ook de heer Sterckx voor zijn bijdrage.
Wij moeten tot elke prijs vermijden dat de integratie van het Europese spoornet tot een verlaging van het veiligheidsniveau leidt in de verschillende lidstaten van de Europese Unie. Tegelijkertijd moeten wij er met behulp van de gemeenschappelijke regelgeving voor zorgen dat de veiligheidseisen de markt niet verstoren en dat er bij de toegang tot de netwerken geen discriminatie ontstaat. Zonder gemeenschappelijke veiligheidsvoorschriften kan er geen interne markt voor spoorwegvervoerdiensten tot stand komen.
Bovendien zullen de openstelling van de markten en het verdwijnen van de monopolieposities verregaande gevolgen hebben voor het veiligheidsbeheersysteem. Daarom is het van wezenlijk belang dat wij een coherent, transparant en helder kader vaststellen dat alle twijfels terzake wegneemt.
Met de veiligheidsrichtlijn worden vier doelstellingen nagestreefd: oprichting van nationale veiligheidsinstanties die onafhankelijk zijn van de exploitanten en welomlijnde bevoegdheden hebben; vaststelling van de basiselementen van de veiligheidssystemen die de infrastructuurbeheerders en de spoorwegondernemingen moeten hanteren en ontwikkeling van een mechanisme voor de vaststelling en aanneming van gemeenschappelijke doelstellingen en methoden op het gebied van de veiligheid, hetgeen onder de verantwoordelijkheid van het Spoorwegbureau valt; oprichting van een gemeenschappelijk systeem voor de toekenning, het ontwerpen en de geldigverklaring van veiligheidscertificaten; en invoering van het beginsel van onafhankelijkheid van het technisch onderzoek in geval van ongevallen en incidenten, zoals ook in andere sectoren geschiedt.
Hiermee zijn wij bij het derde voorstel voor een richtlijn aanbeland. Als wij garanties bieden voor de totstandkoming van het netwerk en een gemeenschappelijk veiligheidsniveau met welomlijnde verantwoordelijkheden in het leven roepen, kunnen wij niet anders dan de tenuitvoerlegging van de interoperabiliteit bevorderen. Daarom moeten de richtlijnen 96/48/EG en 2001/16/EG betreffende de interoperabiliteit gewijzigd worden. Over deze kwestie heeft rapporteur Ainardi zich gebogen.
De ervaring leert ons dat een en ander moet worden aangepast. Los hiervan komt het er echter vooral op aan coherente toepassingsgebieden te ontwikkelen voor het netwerk dat voor toegang wordt opengesteld en het netwerk waarin de interoperabiliteitsnormen ten uitvoer moeten worden gelegd.
Verder moeten wij duidelijk laten verstaan dat het standardiseren van de infrastructuur tot lagere kosten zal leiden. Om een heus Europees spoorwegnet te ontwikkelen moeten wij niet alleen de administratieve maar ook de technologische grenzen wegnemen.
Ofschoon het hier om een uitermate technisch en complex dossier gaat, hebben het Parlement en de rapporteur eens te meer maximale kwaliteit geleverd, waarvoor nogmaals mijn oprechte dank.
Het vierde voorstel, tenslotte, heeft betrekking op de oprichting van een Europees Spoorwegbureau. In dit verband verdient de inzet van de heer Savary ongetwijfeld een woord van lof.
Het Bureau is de gewelfsleutel, de sluitsteen van de cirkel, het instrument dat ons in de gelegenheid zal stellen vooruitgang te boeken op het gebied van de interoperabiliteit en de veiligheid van het spoorvervoer, en dus ook de integratie van het Europese spoornet zal bevorderen.
Het Bureau zal technische steun verlenen teneinde het besluitvormingsproces te vergemakkelijken. Het zal adviezen en aanbevelingen uitbrengen aan de Commissie, maar het heeft geen onafhankelijke bevoegdheden. De dienovereenkomstige teksten zullen door de Commissie worden goedgekeurd krachtens de comitologieprocedure, zoals momenteel ook met de interoperabiliteit het geval is.
Het Bureau heeft de volgende taken: technische voorbereiding van wetgevingsdocumenten op basis van de veiligheidsrichtlijn - gemeenschappelijke veiligheidsdoelen en -methoden - en de richtlijnen betreffende de interoperabiliteit; oprichting van een netwerk van nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid en de interoperabiliteit; het uitbrengen van technisch advies aan de Commissie en de nationale autoriteiten in verband met concrete veiligheidsvoorschriften.
Dit Bureau, dat een honderdtal medewerkers in dienst zal nemen, staat in voor de technische harmonisatie van de spoorwegsystemen. Het handelt weliswaar onafhankelijk, maar het werkt nauw samen met de deskundigen uit de sector.
Mijnheer de Voorzitter, met de hier voorgestelde teksten willen wij enerzijds bereiken dat vijftien momenteel onverenigbare nationale systemen vanuit technisch oogpunt evolueren tot een geïntegreerde en concurrerende Europese spoorwegruimte. Anderzijds is het de bedoeling dat deze initiatieven ook de openstelling van de markt voor goederenvervoer bespoedigen. Uiteindelijk komt het erop aan dat alle exploitanten om het even waar doeltreffende diensten kunnen aanbieden. Laten wij eens en voorgoed kiezen voor een modern spoor, dat de 21e eeuw waardig is en zonder problemen kan concurreren met de overige vervoerstakken.

Jarzembowski (PPE-DE)
- Mijnheer de voorzitter, geachte mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, beste collega's! Ik geloof dat het vandaag een goede dag is, ook al luisteren er op dit moment niet zoveel mensen. Ik hoop dat de pers verslag zal doen van dit belangrijke debat. Wij zijn namelijk eindelijk op weg om ook een binnenlandse markt voor het spoorwegwezen te openen. Dat is een heel beslissend punt, omdat het namelijk de enige binnenlandse markt is die nog ontbreekt op het gebied van verkeer. Daarom, mevrouw de commissaris, komen onze vier verslagen in wezen volledig overeen met de basisideeën van de Commissie. Echter, wij zijn natuurlijk een zelfbewust Parlement en medewetgever, en daarom hebben wij ook belangrijke wijzigingen op de vier Commissievoorstellen ingediend. Ik hoop dat de commissaris alle wijzigingen zal steunen.
Waarom hebben wij wijzigingen ingediend? Met deze wijzigingen willen wij een nog snellere heropleving van de spoorwegsector in de Europese Unie bereiken. We moeten sneller de juiste kadervoorwaarden creëren. Want indien wij er niet in slagen de spoorwegen weer nieuw leven in te blazen, zullen we ook het doel van het Europees vervoersbeleid, zoals dat is vastgelegd in het Witboek, niet voor 2010 bereiken. Wij willen in de periode tot 2010 weer een uitgebalanceerde verhouding tussen de vervoersmodaliteiten realiseren. Dat wil concreet zeggen dat wij meer goederen over het spoor dan over de weg en meer reizigers over het spoor dan door de lucht en over de weg willen vervoeren.
Wanneer wij deze doelstelling willen bereiken - namelijk dat de spoorwegen weer een groter aandeel in de totale omvang van het verkeer hebben -, dan moeten wij goed doordachte kadervoorwaarden creëren. Deze kadervoorwaarden moeten zodanig zijn dat de spoorwegnetten werkelijk in de gehele Unie voor de reeds bestaande en de nieuwe spoorwegondernemingen toegankelijk worden, dus: liberalisering van de toegang tot de netten. Verder moeten wij door normen die op Europees niveau zijn afgestemd, de binnenlandse grenzen ook feitelijk overschrijden. Dat wil zeggen dat de treinen zonder te stoppen en zonder vertraging de grenzen kunnen passeren, zodat wij het voordeel van de binnenlandse markt ook technisch kunnen verwezenlijken. En wij hebben een hoog veiligheidsniveau nodig. Aangezien wij in de toekomst in de lidstaten niet enkel met de nationale spoorwegondernemingen te maken hebben, maar ook steeds meer met particuliere spoorwegmaatschappijen die in de gehele Unie opereren, is het niet meer voldoende dat de nationale autoriteiten verantwoordelijk zijn voor de veiligheidsnormen. Integendeel, wij hebben algemeen geldende Europese veiligheidsnormen op hoog niveau nodig die de reizigers en het spoorwegpersoneel ten goede komen.
Tenslotte hebben wij een Europees Spoorwegbureau nodig dat krachtdadig vaart zet achter al deze maatregelen en ze bewaakt. Wij hebben op het gebied van interoperabiliteit vooruitgang geboekt, maar het ging wel te langzaam. Op een conferentie vertelden technici ons dat het dertig jaar zou duren om de interoperabiliteit tot stand te brengen - dus dat de treinen zonder te stoppen gebruik kunnen maken van de verschillende netten. Geachte dames en heren, als wij zo lang wachten bestaan er in Europa geen spoorwegen meer die economisch worden geëxploiteerd. Wij willen echter spoorwegen, dus wij moeten hier krachtdadig vaart zetten achter alle maatregelen. Daarom hebben wij een Europees Spoorwegbureau nodig.
Het zal voor een binnenlandse spoorwegmarkt die op die manier is opgezet, van cruciaal belang zijn dat moderne spoorwegondernemingen door een klantgericht en betrouwbaar aanbod meer vracht en meer reizigers over het spoor vervoeren. Als wij op dit moment slechts een globale planning hebben waarmee een spoorwegonderneming niet kan garanderen wanneer een trein, die van Duitsland naar Italië rijdt, aankomt, maar er in plaats daarvan vertragingen van uren, van dagen zijn, dan kunnen de spoorwegen niet concurreren met de vrachtwagen. Wij willen echter zulke kadervoorwaarden creëren dat de treinen wel kunnen concurreren met de vrachtwagen.
Vier korte opmerkingen over mijn verslag. Ten eerste: mevrouw de commissaris, ik geloof dat wij het intussen eens zijn geworden met elkaar. De Commissie wilde de invoering per 15 maart 2003 van het aparte spoorwegnet voor het goederenvervoer in Europa, die reeds door het eerste spoorwegenpakket bindend was voorgeschreven, het zogenaamde trans-Europese net voor spoorweg- en goederenverkeer, uitstellen. Wij zijn van mening: neen, wij hebben dit aparte spoorwegnet op 15 maart van dit jaar nodig om eerste ervaringen met het grensoverschrijdende vrachtverkeer op te kunnen doen. Ik hoop dat de Commissie dit goedkeurt.
Ten tweede zijn wij van mening dat het doel dat de Commissie heeft gesteld - namelijk alle netten toegankelijk te maken voor vrachtverkeer, en wel grensoverschrijdend en nationaal, zoals ook de commissaris te kennen heeft gegeven - door de datum van 1 januari 2006 reeds duidelijk wordt gedefinieerd, en niet door termijnen van anderhalf of twee jaar na inwerkingtreding. Want wij willen dat iedereen het weet: per 1 januari 2006 zullen de netten echt toegankelijk zijn voor vrachtdiensten.
Ten derde zijn wij van mening, mevrouw de commissaris, dat wij ook de andere marktspelers - en niet alleen de traditionele spoorwegmaatschappijen, niet alleen de nieuwe spoorwegondernemingen - maar ook de verladers en expediteurs, meer moeten betrekken in het gebruik van de spoorwegen voor vrachtvervoer. Want alleen wanneer degenen die handelen - en dat zijn verladers en expediteurs - mee doen, zullen wij vracht van de weg naar de rails kunnen brengen. Op dit punt hoop ik dat u de eigen rechten die wij hun willen toekennen, goedkeurt.
Als laatste punt, mevrouw de commissaris, - u heeft het zojuist niet ter sprake gebracht, - wilde ik toch graag een verzoek tot u richten. U heeft als Commissie gezegd dat u pas in 2003 ook voorstellen voor liberalisering van de netten voor het personenvervoer wilt indienen. Wij zijn u als Parlement een stap voor en hebben gezegd: ja, wij willen ook dat binnen Europa niet zo veel luchtverkeer ontstaat, maar dat de reizigers met de grensoverschrijdende personentreinen rijden. Wij willen dus ook de liberalisering van het reizigersvervoer per trein. Wij stellen voor het grensoverschrijdende reizigersvervoer per trein net als de vrachtdiensten vanaf 1 januari 2006 mogelijk te maken, en het nationale reizigersvervoer op een later tijdstip, namelijk 1 januari 2008. Mevrouw de commissaris, juist als wij willen bereiken dat het luchtruim op een verstandige wijze wordt gebruikt, moeten wij meer reizigers via het spoor vervoeren. Ik hoop dat u ons daarin zult volgen.
Twee laatste opmerkingen over het verslag-Sterckx: ik vind dit verslag over de veiligheidsnormen zo fantastisch, dat ik er alleen maar dit over kan zeggen: de hoofdpunten raken de kern van de zaak: het verslag formuleert de voorschriften namelijk nauwkeuriger en eist een hoog veiligheidsniveau ten gunste van de passagiers en het personeel. Daarom zullen wij dit verslag volledig steunen. Een laatste opmerking, mevrouw de commissaris: ik hoop dat u het met ons eens bent dat wij het Griekse voorzitterschap moeten stimuleren werkelijk in maart de gemeenschappelijke standpunten vast te stellen, zodat wij de procedure kunnen voortzetten en misschien eind dit jaar dit hoofdstuk, namelijk de liberalisering van de spoorwegen binnen de Europese Gemeenschap, kunnen afsluiten. Zelfs wanneer een of twee lidstaten problemen zouden hebben, kan volgens de regels van het Gemeenschapsverdrag door een meerderheid in de Raad een besluit worden genomen. En met het oog hierop moeten wij de Grieken aansporen.
Sterckx (ELDR)
Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, ik denk dat de meerderheid in het Parlement het ermee eens is dat we een Europese aanpak nodig hebben en dat de nationale monopolies geen toekomst hebben. Maar het is duidelijk dat er op zo'n Europese markt, waar meer spelers op het terrein komen, een goede regeling voor veiligheid moet zijn. Met de veiligheid is het op dit moment goed gesteld. Het spoor is een veilig transportmiddel, dat moet tenminste zo goed blijven en daar waar het kan moeten we ervoor zorgen dat het veiligheidsniveau nog hoger wordt.
De richtlijn die we nu aan het maken zijn, is een eerste stap naar die Europese aanpak van de veiligheid. Er zijn momenteel nog te veel verschillende regels en voorschriften die ervoor zorgen dat die spoorwegmarkt in Europa in vele gevallen nog te moeilijk ligt. We moeten dus in deze richtlijn een eenvormige procedure uitwerken voor de verschillende lidstaten.
Ten eerste, een structuur. Wie is verantwoordelijk waarvoor? De spoorwegmaatschappijen zijn uiteraard verantwoordelijk voor wat zij doen en als Parlement voegen we ook de infrastructuurbeheerders daaraan toe. In elke lidstaat moet er dus een veiligheidsinstantie komen die onafhankelijk werkt, die open werkt, die transparant is. Iedereen moet weten waar het op staat. Wat betreft het operationele vind ik echter dat de know-how, de kennis en de ervaring van de bestaande spoorwegmaatschappijen door die veiligheidsinstanties moeten kunnen worden aangewend.
Ten tweede moeten we een gemeenschappelijke benadering van die veiligheid, een gemeenschappelijk veiligheidsdoel hebben. Als Parlement vinden wij dat dat doel, eenmaal vastgelegd, opnieuw moet worden voorgelegd aan de Raad en het Parlement en niet alleen moet worden beoordeeld door een comité van nationale experts. We moeten niet alleen een gemeenschappelijk doel maar ook een gemeenschappelijke werkmethode hebben en ik ben iets strenger dan u in het ontmoedigen van nieuwe nationale regels. Daarin moeten we zo streng mogelijk moeten zijn en de Commissie moet het laatste woord hebben.
We moeten tevens, - en daarin ben ik ook iets ambitieuzer dan de Commissie - een Europees einddoel vastleggen en zeggen: één Europese regelgeving is het einddoel. Het is niet zo dat we daar morgen al zover mee zijn maar we moeten toch tenminste zeggen waar we naartoe gaan. Alle actoren moeten een beheerssysteem hebben, er moeten gemeenschappelijke veiligheidscertificaten komen voor het personeel, voor het rollend materieel en ook voor de infrastructuurbeheerder. Wat het personeel betreft denk ik dat een Europees rijbewijs voor treinbestuurders belangrijk is. We moeten daaraan werken. Ook communicatie is belangrijk, dat is iets wat ik aan mijn verslag heb toegevoegd. Als je taalgrenzen overschrijdt, moet je er ook voor zorgen dat je taalproblemen oplost. Over de manier waarop dat moet gebeuren, moet het agentschap maar zijn zeg doen. Dit is echter een belangrijk punt.
Ten derde moeten we werken aan een gemeenschappelijke manier om ongevallen te onderzoeken, om incidenten te onderzoeken, een onafhankelijk onderzoeksorgaan en criteria die bij die onderzoeken moeten worden gerespecteerd.
Ik denk dat we een evenwicht hebben bereikt tussen een zo Europees mogelijke aanpak met zo onafhankelijk mogelijke toezichthouders maar dat het theoretische model ook in de praktijk werkbaar moet zijn. De kennis die bij de oude monopoliebedrijven voorhanden is, mag je dus niet zo maar opzij schuiven maar moet je gebruiken, zodat je een werkbaar systeem hebt. Ik ben ervan overtuigd dat we hier in een eerste fase zitten, dat dit een eerste stap is. In de komende tien, vijftien, twintig jaar zullen we wel nog een paar keer moeten spreken over veiligheid, zullen we richtlijnen aanpassen en bijsturen. Ook de structuur die we nu opzetten zal in de praktijk haar deugdelijkheid moeten bewijzen en we moeten ervoor zorgen dat we soepel genoeg zijn om onze fouten te erkennen en daar eventueel iets aan te doen.
Ik denk ook dat we een goed evenwicht hebben bereikt als het gaat over de inspraak van het betrokken personeel. Het is belangrijk dat de mensen die op het spoor werken, betrokken zijn bij de zaken die hun aangaan. Veiligheid is ook mensenwerk en de mensen die daarvoor instaan moeten bij de besluitvorming worden betrokken. Ik denk dat dat in de richtlijn ook duidelijk wordt gezegd.
We zetten dus een belangrijke stap naar een Europese spoorwegwereld met het verslag van mevrouw Ainardi over de technische belemmeringen en dat van de heer Savary over het Spoorwegbureau, dat in de toekomst zeer belangrijk zal worden omdat het een groot stuk van het werk zal moeten doen. Een belangrijke stap voorwaarts is ook het verslag van collega Jarzembowski. Wij hebben open, dynamische, commercieel-denkende spoorwegmaatschappijen nodig die Europees en niet alleen nationaal of lokaal denken. De cultuur van het nationale monopolie is nog heel sterk aanwezig en hindert nog te vaak de goede werking van het Europese spoor.
We hebben - en collega Jarzembowski en de commissaris hebben het ook gezegd-, een dynamische spoorwegindustrie nodig. Als je ziet hoe de transporteconomie zich ontwikkelt dan kan je niet zonder spoorwegmaatschappijen. De schrik slaat mij om het hart als ik mensen in de spoorwegmaatschappij hoor zeggen dat we, als we ons niet snel aanpassen, geen vrachtverkeer over het spoor meer zullen hebben, ons uit de markt zullen prijzen, niet door de prijzen zelf maar door de slechte manier van werken. Het spoor is een duurzaam transportmiddel en laten we er dus zorg voor dragen. Met onze verslagen en met uw voorstellen, mevrouw de commissaris, denk ik dat we een belangrijke stap zetten, want we moeten immers een stap voorwaarts zetten naar een Europese transportmarkt.

Ainardi (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzittter, mevrouw de commissaris, geachte collega´s, nu de Europese Unie in haar Witboek stelt dat de spoorwegsector nieuw leven moet worden ingeblazen, is de interoperabiliteit van het Europese spoorwegsysteem een absolute voorwaarde om het spoorwegnet te ontwikkelen. Het is tevens van cruciaal belang voor de Europese spoorwegen van de 21e eeuw. De trein is een duurzaam vervoermiddel, minder kostbaar dan de weg wat externe kosten betreft en minder belastend voor het milieu, alsook veiliger; ondanks al deze voordelen zien we dat het vrachtvervoer per spoor al twintig jaar lang terugloopt.
Ik denk dat hiervoor drie belangrijke redenen aan te geven zijn. Allereerst geeft het bedrijfsleven de voorkeur aan de weg, aan just-in-time management, met als gevolg steeds meer ritten, versnippering en verbrokkeling. Daarnaast is er sprake van oneerlijke concurrentie tussen de weg en het spoor, door de bijzonder lage sociale normen die gelden voor de weg ten opzichte van het spoor. Daarbij denk ik met name aan de regeling uit het verslag---Markov, dat vanochtend op de agenda staat en dat niet erg ver gaat wat de rijtijden betreft. Ondanks de voorstellen van mijn collega Markov en van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken om de maximale rijtijd tot 45 uur te beperken, blijft deze vastgesteld op 56 uur, hetgeen uiteraard nog veel te lang is. Tot slot moeten we constateren dat het communautaire treinverkeer geremd is doordat de verschillende netten zijn gebouwd volgens nationale programma´s, hetgeen heeft geleid tot gebrekkige samenwerking en weinig compatibele normen.
In mijn verslag heb ik steeds getracht de compatibiliteit van de normen te bevorderen door de twee bestaande richtlijnen, respectievelijk over het hogesnelheidsspoorwegsysteem en het conventionele spoorwegsysteem meer op elkaar af te stemmen, maar ook door een aantal voorstellen te doen om deze harmonisatie te versnellen en te bevorderen. Verder moet ik zeggen dat mijn verslag zeer veel raakvlakken heeft met het verslag over het Spoorwegbureau. Terwille van de samenhang in het pakket dient datgene wat er op een aantal punten is bepaald met betrekking tot het Bureau, immers als zodanig terug te vinden zijn in mijn verslag.
Tijdens alle gesprekken die ik bij het voorbereiden van het verslag heb gevoerd, met de exploitanten, met de deskundigen, met de Commissie, met de vakbonden en met de overheden, heb ik een aantal zaken kunnen peilen die ik bij u onder de aandacht wil brengen. Ten eerste lijkt het me absoluut noodzakelijk terdege rekening te houden met de kennis en kunde van het in de sector werkzame personeel om de interoperabiliteit tot een succes te maken. De Europese Unie kan het spoor niet harmoniseren zonder de participatie van de sector zelf. Een voorbeeld: tijdens een van de gesprekken met de werknemers opperden deze het voorstel voor een registratieapparaat. Ik heb dit voorstel overgenomen, omdat ik het zinvol acht. Inmiddels wordt het voorstel door iedereen gesteund en heeft het een plaats gekregen in het verslag. Ten tweede ben ook ik van mening, na alle gesprekken die ik heb gevoerd, dat er een onweerlegbare relatie bestaat tussen harmonisatie en veiligheidsvoorschriften. Deze harmonisatie mag niet lichtzinnig worden aangepakt. Veiligheidsniveaus verschillen per lidstaat. De tendens om de veiligheidsnormen te versoepelen teneinde de toegang tot de infrastructuur te vergemakkelijken, zou contraproductief en zelfs gevaarlijk zijn. Harmonisatie is niet beter af met minder veiligheid.
Eén vraag blijft onbeantwoord, namelijk die van de financiering. Om deze stap vooruit te kunnen zetten zijn forse investeringen vereist. Desalniettemin is er geen enkele budgettaire maatregel voorzien, waar deze wel op zijn plaats zou zijn.
Ik ben blij dat er een compromis is bereikt over het verslag-Sterckx, met het voorstel in artikel 29 tot een sociale dialoog. Ook van groot belang vind ik het inzake het verslag-Savary bereikte compromis om personeelsvertegenwoordigers te betrekken bij de uitwerking van de technische specificaties voor interoperabiliteit (TSI´s) die op hen van toepassing zijn.
Omwille van de samenhang tussen de verschillende teksten en om een uniform pakket te bewerkstelligen, stel ik drie mondelinge amendementen voor die teruggrijpen op de bereikte compromissen inzake de verslagen van mijn collega´s Sterckx en Savary. Ik stel tevens een amendement voor dat betrekking heeft op de financiering, en hoewel ik weet dat niet iedereen dit standpunt deelt, hoop ik dat iedereen er het belang van inziet. Het totale pakket is van groot belang gezien wat er op het spel staat. Wij dragen op dit punt een enorme verantwoordelijkheid voor de toekomst, aangezien we de contouren schetsen van het Europese spoorwegsysteem van de 21e eeuw.
Ik wil overigens kort ingaan op het gehele pakket. Zo stelt het verslag van mijn collega Jarzembowski voor om het vrachtvervoer per spoor in 2003 volledig te liberaliseren, en in 2008 hetzelfde te doen voor het nationale reizigersvervoer. Ik ben verontrust door de voorstellen die naar aanleiding van de voorstellen van de Commissie zijn gedaan om de liberalisering te versnellen. De lidstaten beginnen net met de omzetting van het eerste pakket, en daarom kunnen we nog niets zeggen over de effecten ervan. Ik blijf van mening dat we moeten vasthouden aan de conclusies van de Raad van Barcelona waarin werd geadviseerd eerst een verslag en een evaluatie op te stellen alvorens nieuwe voorstellen te formuleren, hetgeen me niet meer dan logisch lijkt.
De revitalisering van de spoorwegsector is een streven dat ik deel. Harmonisatie van de normen lijkt me absoluut noodzakelijk, evenals een Spoorwegbureau en strenge veiligheidsvoorschriften. Maar ik zie niet in waarom de ontwikkeling van het spoor en de liberalisering per se gelijktijdig zouden moeten plaatsvinden. Ook het verslag-Sterckx over de veiligheid is erg belangrijk, omdat het net als de Commissie veel waarde hecht aan harmonisatie van de veiligheidsnormen. Daarbij moet echter de realiteit van de sector worden meegewogen, met name de tijd die nodig is om de harmonisatie door te voeren. Het is onzinnig en mogelijk zelfs gevaarlijk om de toepassing van Europese normen te overhaasten.
Tot slot wil ik u herinneren aan wat in mijn ogen een tweeledig doel moet zijn: duurzame ontwikkeling en revitalisering van een spoorwegsector waar de actoren met hun kennis en vaardigheden een wezenlijke rol spelen, of het nu gaat om de exploitanten of het personeel. Europa moet en kan hun tonen dat ze het spoor samen met hen wil ontwikkelen.
Savary (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw de commissaris en alle collega´s van de Vervoerscommissie bedanken die met veel toewijding hebben gewerkt aan deze dossiers. Laat ik beginnen met de vier rapporteurs, die uitstekend werk hebben verricht, en alle politieke fracties. We hebben allemaal veel energie gestoken in dit tweede spoorwegpakket, omdat we het gevoel hebben dat het noodzakelijk is de Europese spoorwegsector vooruit te helpen. Ik denk dat we allereerst diegenen die eventueel nog bepaalde zorgen of bedenkingen hebben, moeten verzekeren dat enerzijds Europa het spoor nodig heeft, omdat het in de komende jaren met aanzienlijke milieuproblemen te maken zal krijgen - en de publieke opinie zou het ons niet in dank afnemen als we geen verkeersmodaliteiten ontwikkelen die een alternatief bieden voor de weg - en dat anderzijds Europa voor het spoor een kans is, en geen beperking of bedreiging.
Duidelijk is dat de spoorwegsystemen die we hebben geërfd van de oude natiestaten niet meer bij deze tijd passen. Zoals mevrouw de commissaris al zei, zien we dit met name bij het vrachtverkeer waar, in een streek als de mijne, het kwaad van de vrachtwagens en auto´s elke dag voortwoekert en waar de publieke opinie ons elke dag vraagt met oplossingen te komen. Ik denk dus dat we ons allemaal heel nadrukkelijk moeten richten op de totstandbrenging van dit Europese spoorwegsysteem. 
Vandaag de dag zijn er eigenlijk drie oplossingen of benaderingen.
Ten eerste de koudwatervrees binnen de lidstaten, dat wil zeggen verkapte beschermingsconstructies bedoeld om nationale aanbieders en afnemers te bevoordelen. Ik denk dat deze weg, die Frankrijk noch Duitsland vreemd is, niet de juiste is. We moeten niet bang zijn voor liberalisering op Europees niveau. Nogmaals, het is een kans voor de spoorwegsector.
Er is een tweede weg, en ik denk dat wat er onlangs is gebeurd met de 'Prestige? en de 'Erika? voor ons aanleiding moet zijn deze serieus te nemen. Aan elke vorm van transport hangt een prijskaartje en een kostenplaatje. Transportbeleid mag niet uitsluitend gericht zijn op prijsverlaging door middel van ongebreidelde concurrentie. We moeten niet blind zijn voor de recente gebeurtenissen in de scheepvaartsector, waardoor we nu strengere normen gaan opleggen die waarschijnlijk de kosten van het vervoer van gevaarlijke stoffen over zee verhogen. In de spoorwegsector doen we nu juist het tegenovergestelde en verklaren we ongebreidelde prijsdumping en concurrentie tot een doel op zich.
Ik denk dat de derde weg de weg van de gecontroleerde opening is, dat wil zeggen de spoorwegnetten liberaliseren maar tegelijkertijd de spoorwegcultuur en de daarin aanwezige knowhow behouden. Voor mij is dat de Zwitserse weg. De eerste weg, gekozen door Frankrijk en Duitsland, is te conservatief; de tweede weg, waarop Groot-Brittannië en Nederland zitten, moet nog op zijn merites beoordeeld worden; de derde weg, liberaliseren door functioneel te integreren, ofwel de Zwitserse weg, moet naar mijn mening ons constante model zijn willen we niet met fikse tegenvallers geconfronteerd worden.
Uiteraard is het nu aan de Europese Unie om dit beleid vorm te geven, met name door Europese harmonisatieregels en -maatregelen in te voeren die gelden voor alle lidstaten. Ik denk dat veiligheid hierbij een absolute prioriteit moet zijn, omdat de spoorwegen veiligheid van oudsher hoog in het vaandel hebben staan. Het is dan ook van groot belang dat we deze weg inslaan, en ik bedank mevrouw de Palacio voor de voorstellen die ten grondslag liggen aan deze vier uiterst belangrijke teksten. Wat het verslag van Dirk Sterckx betreft, dat naar mijn mening buitengewoon waardevol is, moeten we ons goed beseffen dat veiligheidsbeleid niet mag neerkomen op een verwatering van de verantwoordelijkheden. Veiligheidsbeleid moet niet van onderaf nivelleren, maar onder uiterst strenge voorwaarden de functionele integratie van de spoorwegen garanderen, zonder zich door politieke en juridische overwegingen te laten beinvloeden. Wat het verslag van mijn collega Ainardi betreft, hoop ik slechts dat we de amendementen zullen goedkeuren die verenigbaar zijn met de amendementen inzake het Spoorwegbureau.
Ten aanzien van mijn verslag tenslotte over de oprichting van een Spoorwegbureau om de veiligheid op de communautaire spoorwegen te harmoniseren, heeft de bevoegde commissie 48 amendementen aangenomen. Ik dacht dat we het daarbij konden laten, maar zojuist is er een negenenveertigste amendement ingediend. Feitelijk was onze wens dat dit Spoorwegbureau bovenal een uitvoerend bureau van de Commissie zou zijn, dat zoveel mogelijk door de Commissie zou worden gestuurd: in een van de amendementen wordt voorgesteld dat de Commissie het Spoorwegbureau voorzit. Aangezien we het dus over een uitvoerende taak hebben, ligt het voor de hand dat het Parlement er niet in vertegenwoordigd is; ik zou graag zien dat de lidstaten niet tegen elkaar gaan opbieden, met andere woorden dat ze het bij zes vertegenwoordigers laten, dat ze een uitvoerende houding aannemen en geen parlementaire of wetgevende. Ik vind dat ze ons op dit punt tegemoet zouden moeten komen.
Verder hebben we geprobeerd alle Europese spoorwegmaatschappijen bijeen te brengen onder de paraplu van het Spoorwegbureau. Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat een Europees spoorwegsysteem pas mogelijk is wanneer alle partners uit de spoorwegsector worden aangespoord dit samen en in goed overleg tot stand te brengen. Dat is ook de reden dat we hebben voorgesteld de vertegenwoordigers van alle actoren in de spoorwegsector op te nemen in de raad van beheer. U zult zien dat er daarmee schot in heel wat zaken komt.
Tot slot hopen wij dat er raadgevende comité´s, onderzoeksautoriteiten en veiligheidsinstanties zullen worden ingesteld, en eerlijk gezegd zou ik persoonlijk bijzonder gepikeerd zijn wanneer amendement 49 wordt goedgekeurd, omdat het feitelijk het gehele voorstel op losse schroeven zet. Het lijkt me dat we een heel behoorlijke stemming hebben gehad over het Spoorwegbureau, zodat we ons kunnen beperken tot de door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme aangenomen amendementen. Ik wil het hierbij laten. Ik had graag nog iets gezegd over het verslag van mijn collega Jarzembowski, maar daar heb ik geen tijd meer voor en ik zal hem mijn opmerkingen onder vier ogen meedelen.

Rack (PPE-DE)
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's! Het vervoersbeleid is lang het stiefkindje van de Europese politiek geweest. Of botter gezegd: er is lang gewoon niets gebeurd. Er was een verstekvonnis van het Europese Hof voor nodig voordat er langzamerhand stap voor stap beweging in de zaak kwam. Wel hebben wij - en dat is verheugend, en dat hebben wij niet in de laatste plaats te danken aan mevrouw de commissaris - de laatste jaren enige beweging in de lucht- en zeevaart mogen meemaken. De tragische gebeurtenissen voor de Spaanse kust echter hebben aangetoond dat wij er nog lang niet zijn.
Vooral wat betreft de sector die hier en nu wordt besproken, die van het spoor, zijn wij nog lang niet waar wij zouden moeten zijn. Op dit punt is ook de laatste jaren niets gedaan aan wat eigenlijk nodig was, namelijk een echte coördinatie tussen de lidstaten. De heer Jarzembowski heeft er al op gewezen dat de spoorwegsector de enige sector is waar de binnenlandse markt nog niet tot stand is gekomen. Ik zou dat misschien nog scherper willen formuleren: we hebben daarmee waarschijnlijk nog niet eens een begin gemaakt. Daarom is het nodige evenwicht tussen de individuele verkeersmodaliteiten nog steeds zoek. Ook daar is vandaag al op gewezen. We kunnen het niet vaak genoeg benadrukken. De resultaten zijn namelijk navenant slecht. De kloof tussen met name het wegvervoer en de spoorwegen is eerder gegroeid dan dat er op dit punt zinvolle gezamenlijke oplossingen zijn gevonden.
Het Europese spoorwegsysteem en de aansluiting op het systeem van de kandidaat-lidstaten die binnenkort lid van deze Gemeenschap zullen zijn, moeten weer nieuw leven krijgen en functioneel worden, anders gaat er op de rails nog veel meer mis, en zullen wij nog meer problemen krijgen dan wij op dit moment al hebben. Als Oostenrijker doel ik niet alleen op de Brennerpas en de doorvoer door de Alpen, maar in wezen geldt dat voor Europa in zijn geheel: alle gebieden zijn min of meer kwetsbaar, niet alleen die waarover wij deze dagen uitgebreid discussiëren.
In dit verband en passant nog een opmerking die helemaal niet zo oninteressant is, omdat er in de discussie helaas nooit genoeg aandacht aan wordt besteed: alleen de Oostenrijkse spoorwegen hebben de afgelopen jaren hun aandeel in het vrachtvervoer vergroot. Alle andere buurlanden hebben verder de voorrang gegeven aan het wegvervoer.
Waarom gaat het nu heel concreet in het verslag-Ainardi waarvoor ik ook als schaduwrapporteur verantwoordelijk was? De interoperabiliteit zal en moet in het gehele net tot stand komen. We kunnen ons niet beperken, zoals wij daarmee oorspronkelijk zijn begonnen, tot het steeds apart behandelen van afzonderlijke aspecten, zoals hogesnelheidstrajecten en dergelijke. Wij moeten proberen werkelijk een structuur te vinden, natuurlijk met de nodige uitzonderingen voor de regionale spoorwegen die echt regionale spoorwegen zijn, voor historische modellen en dergelijke.
Bij de uitwerking en de goedkeuring van de technische specificaties dienen wij in de eerste plaats in het oog te houden dat dit niet de taak van de Europese wetgever is. Hier moeten de deskundigen aan de slag gaan, en de Europese politiek is op dit punt alleen geroepen controle uit te oefenen. In dit verband zijn redelijke kosten en een hoge mate aan veiligheid relevant. Beide zaken zijn hier vandaag vaak genoeg ter sprake gebracht. Daar hoef ik niet extra de nadruk op te leggen. Ik meen echter wel dat wij het serieus moeten nemen. Vooral op het punt van de veiligheid wijs ik er nadrukkelijk op dat wij nu een voorstel hebben ingediend, dat ook voor de spoorwegen in een black box-systeem voorziet. We willen dus ook op het gebied van onderzoek vooruitgang boeken om er zeker van te zijn dat wij à la longue dat bereiken wat wij moeten bereiken: een goed functionerend Europees vervoerssysteem.
Simpson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik alle rapporteurs bedanken voor hun werk op dit bijzonder belangrijke terrein. Het gaat hier om een moeilijk en ingewikkeld onderwerp, dat er niet eenvoudiger op wordt door de situatie waarin de hele spoorwegsector zich momenteel bevindt. Zo is de afname van het goederenvervoer per spoor bepaald alarmerend. Als er niets gebeurt, zal er over vijftien jaar helemaal geen goederenvervoer over het spoor meer plaatsvinden.
De spoorwegen moeten anders gaan werken, zowel wat het reizigers- als wat het goederenvervoer betreft. De sector moet zelf erkennen dat de kwaliteit van de door hem geleverde diensten onaanvaardbaar laag is. Ook de lidstaten moeten erkennen dat er al jarenlang veel te weinig in de spoorwegen wordt geïnvesteerd. Dit is het duidelijkst zichtbaar op het gebied van de interoperabiliteit: vijftien verschillende systemen, verschillende seinstelsels, verschillende netspanningen en een soort nationale obsessie om het eigen systeem te blijven gebruiken ten koste van de internationale samenwerking en ook van de interoperabiliteit.
Het grootste probleem voor onze spoorwegen is het feit dat de treinen geen grenzen kunnen passeren zonder van locomotief, machinist of zelfs van draaistel te wisselen. Een 40 ton wegende vrachtwagen is volledig interoperabel. Een goederentrein is dat niet. Dat is het probleem waar de sector mee te kampen heeft en dat los je niet zomaar op. Wij moeten de spoorwegen de tijd gunnen om hun interoperabiliteit te verbeteren, maar wij moeten hen er ook op wijzen dat de tijd dringt en dat de sector wat het goederenvervoer betreft eigenlijk geen moment meer te verliezen heeft.
Ik ben namens mijn fractie nauwer betrokken geweest bij de totstandkoming van het verslag van de heer Sterckx over de veiligheid dan de anderen. Naar onze overtuiging moet iedere werknemer in deze sector bij alle veiligheidsmaatregelen worden betrokken. Op dit punt verschillen wij van mening met de PPE/DE- Fractie. Onze primaire doelstellingen zijn grotere veiligheid en tegelijk een volledige geïntegreerd Europees spoorwegsysteem. Wij moeten af van de vijftien verschillende systemen die ik net noemde. De lidstaten moeten daar echter wel een rol in spelen. In de landen waar hogere veiligheidsnormen bestaan, moeten die vooral blijven bestaan. Wij mogen geen genoegen nemen met lagere veiligheidsnormen. Daarom hebben wij als fractie een aantal amendementen ingediend op het verslag van de heer Sterckx.
Wij zijn allemaal voorstander van de spoorwegen. Sommigen van ons worden door hun collega's zelfs gezien als spoorwegfanaten. Ik hoop dat men in de spoorwegsector de voorstellen van de Commissie en de reactie van het Parlement daarop zal opvatten als een serieuze poging om de toekomst van de Europese spoorwegindustrie veilig te stellen. Om dat doel te bereiken, is de medewerking nodig van politici, regeringen en de Commissie, maar het allerbelangrijkste is dat alle partijen in de spoorwegsector zelf de handen ineen slaan.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, allereerst wil ik namens mijn fractie alle rapporteurs voor het spoorwegpakket bedanken. Zij hebben zeer goed werk verricht.
De ontwikkeling van de spoorwegen is echter veel te laat op gang gekomen. Nu zijn onder andere de liberalisering van het vracht- en personenvervoer, de vergroting van de interoperabiliteit en de veiligheid enorme uitdagingen, waarvoor zeer snel maatregelen genomen moeten worden. De spoorwegen hebben ernstig aan concurrentievermogen ingeboet. Het vervoer is verplaatst naar overvolle autowegen en vliegtuigen, omdat de spoorwegen niet in staat zijn geweest hun diensten snel genoeg te verbeteren.
Met dit spoorwegpakket kunnen wij het concurrentievermogen van de Europese spoorwegen verbeteren en dat geeft bedrijven en de burgers de mogelijkheid gebruik te maken van een milieuvriendelijker vervoersvorm. Tegelijkertijd kunnen wij het aantal files verminderen, korte vliegreizen vervangen door spoorwegvervoer en een beter evenwicht bereiken tussen de verschillende vervoersvormen. De ontwikkeling van de spoorwegen opent ook mogelijkheden om meer gebruik te maken van intermodaal vervoer, terwijl er tegelijkertijd zorg wordt gedragen voor het verbeteren van de interoperabiliteit van havens en spoorwegen.
Ik heb als schaduwrapporteur de voorbereiding van het verslag van de heer Savary gevolgd. Ook de heer Savary heeft goed werk verricht. Als het goed functioneert bevordert het Spoorwegbureau de ontwikkeling van de spoorwegen, controleert en bevordert het innovaties en goede praktijken. Bij het samenstellen van de raad van beheer van het Spoorwegbureau moet naar de mening van onze fractie echter hetzelfde beginsel worden gebruikt als bij het Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart. Wij hebben daarvoor een amendement ingediend waarvoor wij steun hopen te krijgen.

Meijer (GUE/NGL).
Mensen en goederen leggen tegenwoordig steeds langere afstanden af. Van dat vervoer vindt een veel te groot deel plaats over de autoweg of door de lucht. Vervoer per spoor is milieuvriendelijker maar onze spoorwegnetten dateren grotendeels uit de tijd dat we veel meer binnen de staatsgrenzen bleven dan nu. Inmiddels is vrijwel iedereen het eens over modernisering met treinen die aan de andere kant van de grens kunnen doorrijden met dezelfde wagons, hetzelfde personeel, dezelfde netspanning en dezelfde veiligheidseisen. Dat kan snel bereikt worden door verbeterde samenwerking tussen nationale spoorwegmaatschappijen of door fusie van grootschalige en grensoverschrijdende activiteiten tot één Europees bedrijf.
Helaas wordt die schaalvergroting nu misbruikt om alle lidstaten van de Europese Unie te dwingen om andere ondernemingen met privé-kapitaal toegang te verschaffen tot het spoorwegnet. Liberalisering betekent dat alleen nog wordt gereden waar ondernemers winst verwachten. De toenemende kosten voor planning, toezicht, veiligheid en infrastructuur komen terecht bij de overheid, dus de belastingbetaler, en de financiële voordelen gaan naar internationale bedrijven. Die liberaliseringsdwang zal het moeilijker maken om de continuïteit en veiligheid te garanderen. Ondanks de doorgevoerde Europese eenheid bestaat er tegenwoordig op veel plekken minder grensoverschrijdend spoorwegverkeer dan in de tijd dat er nog geen EU bestond. Internationale nachttreinen worden opgeheven, verre verbindingen worden doorgesneden, spoorboekjes 'buitenland? niet meer uitgegeven, instapverboden ingevoerd en voor snel vervoer van bederfelijke goederen komt er geen spoorvoorziening.
Nog voordat het compromis van eind 2000 tot aanwijzing van corridors voor het vrachtverkeer door andere ondernemingen in werking treedt, wordt al geprobeerd om een nog verder gaande liberalisering door te drukken met als doel om eerst het internationale vrachtverkeer, daarna het binnenlandse vrachtverkeer, vervolgens het internationale personenvervoer en tenslotte al het vervoer in handen te geven van bedrijven die minder verplichtingen hebben aan de samenleving als geheel. In Nederland, dat voorop wilde lopen, heeft liberalisering geleid tot een sterke kwaliteitsverslechtering van de treindiensten. Een deel van het nu voorgestelde pakket van vier verslagen beschadigt de dienende taak van het spoorwegbedrijf. Als we dat deel niet aannemen ziet de toekomst er een stuk beter uit.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, ik wil eerst alle collega's en rapporteurs bedanken. Het doel van alle hervormingen moet zijn tot een duurzaam vervoersbeleid in Europa te komen. Liberalisering kan daartoe soms een middel zijn, maar nooit een doel op zich. De extreem slechte situatie in het zeevervoer moet inderdaad een waarschuwing voor ons zijn. Het vrachtvervoer in Europa is een probleem geworden door de enorme toename van het aantal vrachtwagens op onze wegen. Zelf zie ik vervroegde liberalisering van het goederenvervoer per spoor zeker zitten als middel om sneller minder vrachtwagens op de weg te krijgen op voorwaarde dat deze liberalisering voldoende wordt begeleid.
Inderdaad, liberalisering is voor ons geen doel op zich en daarom zien wij een liberalisering van het personenvervoer niet zitten. Personenvervoer per trein is een openbare dienstverlening en moet dit blijven. Verplaatsingen moeten ook voor iedereen betaalbaar blijven en daarom mogen niet enkel de winstgevende lijnen verpacht of verkocht worden. De kwalijke gevolgen van liberalisering doen zich voor de reiziger nu al gelden. Internationale lijnen buiten het hogesnelheidsnet worden afgebouwd. Een voorbeeld is de vlotte nachtverbinding tussen Brussel en Milaan die zoals mijn Italiaanse collega's weten uit het aanbod is geschrapt ten gevolge van de concurrentie met het vervoer per vliegtuig waarbij de milieukosten niet in de ticketprijs zijn verrekend. Dat er echter een probleem is, bewijst de slechte treinverbinding Brussel-Straatsburg die ik gisteren nog mocht smaken.
De Europese Commissie heeft te weinig onderzoek gedaan naar de gevolgen van liberalisering voor het spoorwegvervoer. Wij vinden dat een evaluatie hoognodig is voordat er verdere stappen naar liberalisering worden gezet. Vóór we een duidelijk beeld hebben van de gevolgen van die liberalisering op het vlak van arbeidsomstandigheden, veiligheid, leefmilieu, effectieve verbetering van het aanbod voor de consumenten en op het vlak van de groei van de sector kunnen we geen beslissing nemen over een versnelling van de liberalisering van het spoorvervoer. Wij hebben in die zin dan ook een amendement ingediend op het verslag van collega Jarzembowski.
De drie andere verslagen sluiten nauw aan bij de problemen en vragen van de sector. Veiligheid eerst in het verslag-Sterckx. Daarna praktische manieren bedenken om vlot samen te werken in het verslag-Ainardi. Als sluitstuk een Spoorwegbureau om de hele harmonisering te begeleiden en op de sporen te krijgen in het verslag-Savary. De tijden dat de container per spoor tegen een slakkengang van 18 km per uur van de Noordzeehaven naar Noord-Italië wordt vervoerd, moet zo vlug mogelijk geschiedenis worden. In de verslagen-Sterckx, -Savary en -Ainardi wordt de nadruk gelegd op de samenwerking en het overleg tussen verschillende maatschappijen. Dit hadden die maatschappijen natuurlijk al zelf kunnen doen, maar blijkbaar schieten ze pas in actie als er concurrentie dreigt. Europa had die interne spoormarkt natuurlijk al veel eerder moeten organiseren. Dat Spoorwegbureau had er dertien jaar geleden al moeten zijn. Vrij verkeer van goederen werd niet duurzaam georganiseerd in de 20e eeuw. De 21e eeuw moet daarin dringend verandering brengen.
Gollnisch (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega´s, er zitten uitstekende elementen in de verslagen die ons zijn voorgelegd over de ontwikkeling van het spoorwegverkeer. De heer Jarzembowski maakt zich terecht zorgen over de teruggang van het vervoer per spoor ten opzichte van het vervoer over de weg en door de lucht. Zo constateert de Commissie dat het aandeel van de spoorwegen in het Europese goederenvervoer tussen 1970 en 1998 is gedaald van 21% naar 8%. De hoeveelheid transportgoederen is daarentegen aanzienlijk toegenomen en mensen reizen steeds meer.
Deze ontwikkeling heeft rampzalige gevolgen op drie terreinen. Voor het milieu, aangezien auto´s en vliegtuigen vervuilender zijn dan treinen; voor het verkeer, gezien de congestie van het wegennet en het luchtruim; en tot slot voor de veiligheid van mensen, want de trein is een veiliger vervoermiddel dan de autoweg, waar ieder jaar tienduizenden mensen in Europa de dood vinden. Met name de Fransen zijn het slachtoffer van deze gevolgen. Dat er in Frankrijk meer verkeersongevallen plaatsvinden komt niet, zoals de Franse regering beweert, omdat de Fransen minder voorzichtig zijn dan hun Europese buren. In werkelijkheid komt dat omdat de grote verkeersaders van ons wegennet, waarvan de vrachtwagens gebruik maken die heen en weer rijden tussen de Middellandse Zee en de landen in Noord- en Oost-Europa, inmiddels verzadigd zijn. Deze vrachtwagens nemen soms kilometerslang de rijbaan in beslag en veroorzaken vele ongevallen en files. De lijdensweg van duizenden automobilisten die de nacht van 4 op 5 januari in hun auto moesten doorbrengen is uiteraard toe te schrijven aan de sneeuwval, maar ook en vooral aan de gebrekkige hulpverlening door de wegenwachten en aan de vrachtwagens die op de weg ingesneeuwd raakten.
Veel van de voorstellen die in de verslagen van onze collega´s worden gedaan, dezelfde voorstellen als van de Commissie, lijken me echter niet geschikt om het tij te keren. Zo heeft Frankrijk om zijn wegennet te ontlasten geen spoorwegbureau of extra Europese regelgeving nodig, maar een regering die haar verantwoordelijkheid neemt en de oorzaken van het probleem aanpakt. Waarom doet de Franse regering niet wat de Zwitserse autoriteiten hebben gedaan? Een netwerk van autotreinen aanleggen en vrachtwagens die over haar grondgebied rijden verplichten hiervan gebruik te maken. Waarom vertrouwen veel Franse bedrijven hun goederentransport toe aan vrachtwagens en niet aan treinen? Waarom nemen miljoenen Fransen eerder de auto dan het openbaar vervoer? Omdat de SNCF, hiertoe gedwongen door de vakbonden, haar taak als openbare dienstverlener steeds meer verwaarloost. Omdat de Fransen zich niet meer thuis voelen in het openbaar vervoer vanwege de onveiligheid die er soms heerst en de ongure types die er rondhangen. Omdat de auto in een steeds meer gereguleerde samenleving een van de laatste vrijheidssymbolen is.
Deze feiten worden door onze leiders over het hoofd gezien; gezeten in een auto met chauffeur dromen ze weg over wat de norm was onder Mao - en veel maoïsten hebben zich bekeerd tot de milieubeweging -, namelijk dat het volk het verouderde openbaar vervoer neemt of de fiets pakt en dat zij zelf de middelen blijven gebruiken die de gemeenschap hun ter beschikking stelt.

Peijs (PPE-DE).
De oprichting van het Europees Bureau voor de harmonisatie van de veiligheid en ter versnelling van de interoperabiliteit als onderdeel van het tweede spoorpakket moet bijdragen aan het proces van liberalisering en modernisering van het spoorvervoer binnen Europa. Dat proces is weliswaar al in gang gezet met de invoering van het eerste spoorwegpakket, maar het is nog lang niet voltooid. En dat terwijl in het Witboek "Transport" juist zoveel nadruk wordt gelegd op het spoorvervoer als zijnde bijna de belangrijkste verkeersmodaliteit van de toekomst. Maar wil het spoor werkelijk een rol spelen bij de oplossing van het congestieprobleem in Europa, dan is het van vitaal belang dat niet alleen de internationale en nationale goederenmarkten worden geopend maar ook het grensoverschrijdend personenverkeer. Revitalisering en liberalisering van de gehele sector is een vereiste als men werkelijk wil dat het spoorvervoer een deel van de alsmaar groeiende vraag naar transport overneemt.
De sector is jarenlang door de verschillende overheden die het voor het zeggen hadden in spoorwegland - en niet door de internationale grote ondernemingen, mijnheer Meijer - verwaarloosd. Daarenboven was en is de sector nog steeds een bolwerk van nationale belangen, dat erop uit is om de eigen interessen na te streven en zich niets aan te trekken van grensoverschrijdende belangen. Als men de spoorwegsector legt naast de afspraken in Lissabon, die ons oproepen om in 2010 de meest concurrerende regio in de wereld te zijn, dan kan het niet anders of de moed zinkt ons in de schoenen. Overal verschillende netspanningen, verschillende spoorbreedtes, grote verscheidenheid in signaleringen, verschillende talen en veiligheidsvereisten, locomotieven die niet geschikt zijn om over de grenzen heen te opereren en die dubbel zo duur zijn omdat ze al die verschillen moeten overbruggen.
Bovendien heeft de sector rail-vrachtvervoer ongeveer één jaar geleden pas het begrip winst ontdekt. Het enige wat van belang was, was volume. Nu moet er in heel Europa voor miljarden geïnvesteerd worden om de infrastructuur en het rijdend materieel op peil te krijgen. Dat kan en mag alleen als het roer echt wordt omgegooid en de spoorwegsector behalve het winstbegrip ook de klant ontdekt en de begrippen punctualiteit, flexibiliteit en servicegerichtheid.
Tot nu toe verloopt de harmonisatie van veiligheidvoorschriften en de interoperabiliteit vaak nog erg moeizaam. Iedere spoorwegonderneming houdt vast aan haar eigen gewoonten en systemen. Daarom is het van belang dat het Spoorwegbureau het goede voorbeeld geeft, een voortrekkersrol heeft en tegelijkertijd toezicht houdt. Deskundigheid van het Spoorwegbureau en heldere verantwoordelijkheden zijn daarom van groot belang. Een andere voorwaarde voor het goede functioneren van het Bureau is dat het onafhankelijk zal blijken te zijn en dat het geleid wordt door onafhankelijke deskundigen die gekozen zijn om hun vakbekwaamheid en niet als vertegenwoordigers van een bepaalde organisatie. Om niet in de oude nationale tegenstellingen te vervallen moeten deze deskundigen uit de branche dus niet het standpunt van hun vroegere werkgevers vertolken. Het volledig onafhankelijke en transparante functioneren van het Bureau is dus essentieel. Nieuwe dominantie van de historisch grote ondernemingen zal als gevolg hebben dat er weinig nieuwkomers toegang zullen hebben tot het Bureau. Ook moet het Spoorwegbureau voldoende bevoegdheden krijgen om zijn taken naar behoren te kunnen uitvoeren. Daartoe heb ik onder andere een amendement ingediend waarin staat dat het Bureau de randwoorwaarden schept bij de uniforme uitgifte van veiligheidscertificaten, onafhankelijk van de nationale spoorwegondernemingen waarbinnen de nationale veiligheidsinstanties moeten handelen. Natuurlijk moeten er on the spot-trainingen komen van machinisten om op trajecten in naburige landen te kunnen rijden maar de bevoegdheden ten aanzien van de veiligheidscertificaten moeten voor alle betrokkenen duidelijk en helder zijn.
In het algemeen is harmonisatie van veiligheidsregels in Europa zeer belangrijk voor een goed functionerende spoorsector. Bureaucratische hindernissen moeten zoveel mogelijk worden weggenomen. Verder ben ik blij met het compromis dat we met de Socialistische Fractie, de ELDR-Fractie en de GUE/NGL-Fractie hebben kunnen sluiten over artikel drie, waar het gaat om de deelname van de werkgeversvertegenwoordigers uit de sector in de werkgroepen. Ik ben op dit punt nog steeds van mening dat het niet wenselijk is om werknemers inspraak te laten hebben over puur technische aangelegenheden. Wanneer er echter rechtstreekse gevolgen zijn voor de werkomstandigheden, de gezondheid of de veiligheid van de werknemers zal hun stem natuurlijk worden gehoord en zal ernaar worden geluisterd, zoals geformuleerd in het compromis.
Concluderend, Voorzitter, hoop ik daarom dat het Spoorwegbureau een positieve bijdrage zal leveren aan de harmonisering van veiligheid en het proces van interoperabiliteit in Europa, zodat het een belangrijke steen kan bijdragen aan de verbetering van het spoorvervoer in Europa.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik wil allereerst graag de rapporteurs bedanken voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht. Ondanks het feit dat er over een aantal details nog meningsverschillen bestaan, zullen de verslagen vandaag toch met een zeer grote meerderheid worden aangenomen - althans dat neem ik aan. Zoals mevrouw Peijs zojuist namelijk al opmerkte, is het toch mogelijk gebleken om een paar belangrijke compromissen te sluiten. Dit pakket is gebaseerd op eerdere beslissingen en hiermee wordt een belangrijke stap gedaan in de richting van een Europees spoorwegnetwerk. De nog steeds aanwezige nationale bedenkingen en angsten zullen - naar ik hoop - in de nabije toekomst tot het verleden behoren.
Ik heb zelf de verslagen van mijn collega's Jarzembowski en Ainardi behandeld. In het verslag van de heer Jarzembowski - die overigens al weer vertrokken is, hij lijkt net een Europese TGV die altijd ergens anders is dan waar hij zou moeten zijn, maar ja, dat is nu eenmaal niet anders - wordt een vergaande liberalisering voorgesteld. Ik moet u eerlijk zeggen dat dit voor ons sociaal-democraten een moeilijke kwestie is.
Wij zullen de voorstellen vandaag met een grote meerderheid steunen en wel om de volgende redenen. Ten eerste maken de voorstellen deel uit van een overeengekomen totaalpakket en daarin zijn ook regelingen opgenomen, met name in het verslag-Savary, die de rechten en mogelijkheden voor werknemers waarborgen. Ik ben daar niet bang voor, mevrouw Peijs, maar dat neemt desondanks niet weg dat wij wel aandacht moeten besteden aan de arbeidsomstandigheden die voor werknemers in deze sector gelden. Ten tweede is er helaas een aantal landen dat nog steeds een zeer restrictief beleid voert met betrekking tot het openstellen van de markt. Ik ga er daarom vanuit dat in de bemiddelingsprocedure een compromis wordt getroffen dat resulteert in een constructief en redelijk voorstel. Ten derde ben ik van mening dat wij de nationale, al dan niet geprivatiseerde spoorwegondernemingen onder druk moeten zetten. Veel van deze ondernemingen lijken niet met hun tijd meegegaan te zijn. Zij zijn bijvoorbeeld slechts in beperkte mate en maar op enkele terreinen, zoals de hogesnelheidslijnen, samenwerkingsverbanden aangegaan. De spoorwegondernemingen onderkennen dus niet dat vervoer en verkeer vandaag de dag minstens op Europees niveau geregeld moeten worden, zoals bij het vrachtvervoer over de weg al lang is gebeurd. Dat wil zeggen, zij hebben dat besef in ieder geval nog niet in de praktijk omgezet. Dat betekent dat het ook voor de nationale spoorwegondernemingen erg belangrijk is dat er een bepaalde liberaliseringsdruk wordt uitgeoefend om de markten open te stellen.
Wat het verslag-Ainardi betreft, moet ik zeggen dat uitstekend werk is verricht. Helaas zijn juist in dit verslag echter bepaalde aspecten van de sociale harmonisering onderbelicht gebleven. Van werknemerskant bestaat uiteraard enige vrees dat de voorgestelde maatregelen tot een soort sociale dumping zullen leiden. Juist bij de hervorming van de spoorwegen moeten werknemers naar mijn idee nauw betrokken worden. Ook degenen die binnen de spoorwegsector werkzaam zijn, moeten zich realiseren dat de tijden van de nationale, onafhankelijk opererende spoorwegondernemingen voorbij zijn en dat het creëren van een Europees spoorwegnetwerk centraal moet staan. Nogmaals, het is denk ik van groot belang dat het besluit van vandaag een signaal aan de spoorwegondernemingen geeft dat zij zelf ook maatregelen moeten nemen om een echt Europees spoorwegnetwerk tot stand te brengen.
Caveri (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, allereerst wil ik de rapporteurs feliciteren met hun verslagen. Ze verdienen vooral een pluim voor de manier waarop ze hebben samengewerkt. Die samenwerking was onontbeerlijk, want de logica waarop het pakket is opgebouwd, suggereert een onderlinge afhankelijkheid van de verslagen. Ook de commissie die ik voorzit, heeft hard aan dit dossier gewerkt. Dat is trouwens een gewoonte van ons: in 2002 heeft de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme maar liefst vierendertig verslagen over het vervoerswezen opgesteld, en daarvan waren er zeven gewijd aan de modernisering van de spoorwegen. Een en ander mag ook wel duidelijk maken waarom bepaalde vertragingen die de Raad heeft opgelopen, onze commissie zorgen baren. Wij hebben die bekommernis dan ook min of meer officieel te kennen gegeven. Ik heb ook een persoonlijke brief aan het Deens voorzitterschap geschreven en ik zal dezelfde problemen aankaarten bij de Griekse minister Verelis, die de komende week voor een hoorziting naar onze commissie komt.
Het eerste spoorwegpakket hangt nauw samen met het tweede spoorwegpakket, en precies zoals de wagons van een trein moeten ze in beweging blijven, omdat er anders een serieuze verkeersopstopping ontstaat. Het tweede spoorwegpakket is belangrijk. Ik wilde met betrekking hiertoe opmerken dat onze visie op de problematiek niet uitgaat van een absoluut pleidooi voor de spoorwegen, zoals ons hier en daar voor de voeten is geworpen. Wel zie ik dat het goederenvervoer een teken aan de wand is: ondanks alle goede intenties blijft het gebruik van de spoorwegen in de goederensector achteruitgaan. Volgens mij is dat absoluut onaanvaardbaar, en daarbij denk ik aan specifieke gevallen die mij bijzonder na aan het hart liggen, zoals het oversteken van de Alpen.
Helaas bestaat er geen echt Europees spoorwegstelsel, maar met deze richtlijn zijn wij nu wel bezig zo'n stelsel op te bouwen. Het is overigens paradoxaal dat, nu alle vormen van soevereiniteit in Europa al zijn opgedoekt of momenteel worden opgedoekt, de landen nog met één vorm van soevereiniteit blijven zitten: die van de spoorwegen. De Europese logica vereist ook daar een doorbraak.

Vachetta (GUE/NGL).
Als fervent voorstander van openbare dienstverlening vind ik dit tweede spoorwegpakket niet erg geslaagd. De gevolgen van het eerste spoorwegpakket, waar ik reeds tegen had gestemd, zijn nog niet echt bekend en het pakket is nog niet overal ingevoerd of we krijgen vandaag alweer een tweede pakket voorgeschoteld, dat net zo slecht is als het vorige.
Het verslag-Jarzembowski wil de liberalisering van de spoorwegen versnellen en probeert de normen voor het wegvervoer toe te passen op het spoorwegvervoer, met alle rampzalige gevolgen van dien. De rapporteur stelt het overigens heel duidelijk: de liberalisering van het goederenvervoer per spoor zal leiden tot meer concurrentie, hetgeen waarschijnlijk een daling van het aantal arbeidsplaatsen met zich mee zal brengen. Ziehier de logica van het verslag: meer liberalisering voor minder banen. Het verslag over de veiligheid streeft vooral naar liberalisering en veiligheid dient daarvoor slechts als excuus. In de overwegingen wordt het argument van de veiligheid te pas en te onpas aangehaald om de interne markt te beschermen en nieuwkomers buiten de deur te houden. Ja, markt en veiligheid gaan niet samen.
Ik zal de volgende twee verslagen goedkeuren, ook al zijn de toegekende middelen om de interoperabiliteit te bewerkstelligen ontoereikend en blijft het Spoorwegbureau gevangen in het liberaliseringskader waarin het is opgericht. Een voorbeeld van volledige liberalisering in de transportwereld is het zeevervoer, waar zich met enige regelmaat milieurampen en menselijke drama´s voordoen. Liberalisering van de nu nog gereglementeerde sectoren zal een enkeling tot voordeel strekken, en voor alle anderen ongevallen en slechte arbeidsomstandigheden, lage salarissen, ontslagen, en een achteruitgang van de dienstverlening aan de gebruiker met zich meebrengen. Helaas zijn de voorbeelden al legio, met het faillissement van Sabena en Air Lib, en niet te vergeten de Britse spoorwegen.
Persoonlijk geloof ik echter heilig in een Europese openbare dienst van hoge kwaliteit, samenwerking tussen de spoorwegmaatschappijen, harmonisatie van de arbeidsomstandigheden, veiligheidsnormen, salarissen en sociale rechten, en burgers en werknemers die toezicht uitoefenen op hun openbare diensten. Kortom: ik sta lijnrecht tegenover dit tweede spoorwegpakket.

Bouwman (Verts/ALE).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, dank aan de rapporteurs allereerst. Er zijn zware woorden gebruikt: de laatste kans voor het spoorwegvervoer, over een tijdje bestaat het niet meer. De heer Jarzembowski had het ook over een evenwichtige balans. Wij kunnen ons daarin vinden. Wij denken ook dat een revitalisering van het spoor, onder andere vanuit milieuoverwegingen maar ook alle andere overwegingen, absoluut noodzakelijk is. Die interoperabiliteit moet veranderd worden, die veiligheid moet verbeterd worden, dat Spoorwegbureau moet er komen, enzovoorts.
Maar even naar de kern van de zaak. Ten aanzien van het pakket waar de heer Jarzembowski over gaat, verschillen we toch ernstig van mening. Er zijn ondertussen ook ervaringen met liberalisering in Europa opgedaan, in Engeland, ook in Nederland. Ik zal even op het Nederlandse voorbeeld ingaan. Een artikeltje van deze ochtend in de krant. Mijnheer Zalm, de liberale voorman in de verkiezingen en oud-minister in Nederland, verklaart nu dat de splitsing van NS en ProRail een fout was. Met andere woorden spoorwegrichtlijn 91/440/EG, de oorspronkelijke splitsing tussen exploitatie en operating, wordt gezien als fout. De Nederlandse minister van Verkeer de Boer is recentelijk ook tot die conclusie gekomen en vraagt om die reden om een onderzoek. Terug naar de basis. Met andere woorden, wij vinden liberalisering een absolute mogelijkheid in het goederenvervoer.
Wij vinden wel dat er goed gekeken moet worden naar hetgeen die liberalisering in het personenvervoer nu gaat opleveren, want die verloopt niet goed. Om die reden vragen wij ook heel nadrukkelijk om een evaluatievoorstel en we hopen dat u het amendement wil steunen. Ik vraag me in arren moede af hoe het mogelijk is dat de socialisten in Engeland, die toch dezelfde beroerde ervaringen met de liberalisering en de verdere privatisering van het spoor hebben gehad, thans nog steeds vóór deze voorstellen van de heer Jarzembowski kunnen zijn.

Vermeer (ELDR).
Voorzitter, collega's, over het spoorwegpakket en de verslagen van onze vier rapporteurs ben ik als liberaal zeer tevreden. Met name over het feit dat de heer Jarzembowski ook het personenvervoer in zijn verslag heeft opgenomen en daarvoor een traject heeft uitgestippeld. Verdere liberalisering op Europa's oudste gemechaniseerde infrastructuur, het spoor, is een essentiële impuls voor een sector die in een rap tempo terrein verliest op de Europese markt van het goederenvervoer. Ik kan niet vaak genoeg benadrukken dat liberalisering iets anders is dan verzelfstandiging of ongecontroleerde privatisering zoals dat in Engeland is geprobeerd. Het is van vitaal belang dat ook voor de sector zelf meer aanbieders op de Europese spoorwegen komen. Alleen dan is door middel van echte concurrentie een gezonde spoorwegmarkt te realiseren. Laat de combinatie NS-cargo/DB-cargo maar direct concurreren met de SNCF. Daar is niets mis mee. Dit alles moet veilig en daarvoor moeten wij als regelgevers onze verantwoordelijkheid nemen.
Het verslag van mevrouw Ainardi heeft als uitgangspunt interoperabiliteit, elkaar herkennen, internationaal herkennen van regels, herkennen van signalen en herkennen van veiligheidsnormen. Vandaar ook dat het zo belangrijk is om daaraan aandacht te besteden. Vandaar ook dat het Europees Spoorwegbureau zoals in het verslag-Savary naar voor gebracht wordt, zo belangrijk is.
Organisatorisch zou ik graag het Europees Spoorwegbureau willen afstemmen op het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid, zodat een en ander voor alle betrokken partijen onafhankelijk, transparant, eenduidig en logisch georganiseerd blijft. Regeren is vooruitzien. Wellicht kunnen we met het oog op de efficiëntie in de verre toekomst alles in de Europese veiligheidsbureaus voor verschillende transportmodi bij elkaar voegen en op die manier de sector samen met andere modi integraal op elkaar aansluiten. Het gaat er immers om dat het spoorvervoer aansluiting heeft op de samenleving, aansluiting op de weg, aansluiting op het water om op die manier de producten en personen beter te kunnen verplaatsen van A naar B.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij behandelen hier vandaag in eerste lezing zowel de ontwikkelingsstrategie als de interoperabiliteit van het trans-Europese spoorwegsysteem., met inbegrip van de veiligheid, en de oprichting van een Europees Spoorwegbureau, dat moet instaan voor de follow-up en dat, als u het mij vraagt, ook het nodige toezicht moet uitoefenen.
Ofschoon ik voorstander ben van de liberalisering van het spoorwegvervoer, twijfel ik eraan of het wenselijk is dat de infrastructuur, en hiermee bedoel ik de spoorlijnen als zodanig, geliberaliseerd wordt. Ik vind het raadzamer om, naar het voorbeeld van de autosnelwegen, alleen de operationele exploitatie van het spoor te liberaliseren en de spoorweginfrastructuur in handen van de overheid te laten. Dat lijkt mij de beste formule om duurzame verantwoordelijkheid voor het correcte onderhoud van het spoorwegnet af te dwingen. Op die manier wordt de handelingsvrijheid niet beknot door doelstellingen van financieel-economische rentabiliteit die inherent zijn aan elk privé-initiatief.
Ik acht het in elk geval van wezenlijk belang dat de gevolgen van de liberalisering spoedig worden geëvalueerd. Ik denk dan niet alleen aan de sociale consequenties en de gevolgen voor de veiligheid en het milieu, maar ook aan het effect op de belangen van de klanten en de gebruikers, de openbare dienstverlening en de ontwikkeling van de intermodaliteit. Zelfs de economische situatie van de betrokken ondernemingen op de vervoersmarkt kan door de liberalisering beïnvloed worden.
Ik verzoek de Commissie op geregelde tijdstippen verslag uit te brengen over al deze kwesties.

Schmitt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het debat wekt soms de indruk alsof wij pas onlangs met de opbouw van een Europese Unie zijn begonnen. Wij houden ons namelijk nog steeds met thema's bezig die al lang in nationale wetgeving omgezet hadden moeten worden.
Het hoort nu eenmaal bij een interne markt dat het vervoer van goederen en personen zodanig wordt geregeld dat het aantrekkelijk is en geaccepteerd wordt. Wat de nationale spoorwegondernemingen de laatste jaren echter hebben gedaan, kan in het kort worden omschreven als een poging om hun markten verder af te schermen. Daarbij is voor lief genomen dat de resultaten in het goederenvervoer continu drastisch terugliepen. Wij kunnen het goederenvervoer alleen maar nieuwe impulsen geven door er in de eerste plaats voor te zorgen dat de grensoverschrijdende vervoersstromen in de toekomst beter afgehandeld worden en door in de tweede plaats de markt open te stellen en de mededinging te bevorderen. Op die manier krijgen ook andere partijen die attractieve diensten op het gebied van goederenvervoer willen aanbieden - en dat zijn tot nu toe meestal niet de nationale spoorwegen - een kans om mee te doen.
Wanneer beweerd wordt dat door de liberalisering arbeidsplaatsen verdwijnen, kan ik daarop slechts antwoorden dat er bij de huidige ontwikkeling in de toekomst helemaal geen arbeidsplaatsen in het goederenvervoer per spoor zullen overblijven. Het goederenvervoer wordt bewust door de spoorwegen verwaarloosd, omdat het voor hen geen interessante activiteit is.
Ik wil daarover de volgende opmerking maken: wie het goed met de spoorwegen voorheeft, moet ervoor zorgen dat het spoorwegnetwerk in heel Europa onderling is afgestemd, dat de hoogste veiligheidsnormen in acht worden genomen en dat de spoorwegondernemingen daarnaast ook nog eens klantvriendelijk zijn. Dat betekent met andere woorden dat ze betrouwbaar moeten zijn, aantrekkelijke vervoersalternatieven moeten bieden en volgens de dienstregeling moeten rijden.
Ik kan alleen maar hopen dat de commissaris en dit Parlement de voorstellen gezamenlijk in de Raad kunnen doorzetten. De Raad heeft andere thema's namelijk keer op keer geblokkeerd, bijvoorbeeld met betrekking tot het gemeenschappelijke Europese luchtruim. Wij willen dat het luchtruim door Europa in sectoren wordt opgedeeld, aangezien dat de afzonderlijke landen na tientallen jaren nog steeds niet is gelukt. De Raad is echter van mening dat alles wel bilateraal geregeld kan worden. Ik kan daarop slechts zeggen dat de afzonderlijke landen al lang geleden actie hadden moeten ondernemen. Nu doen wij het!
Savary (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, deze tweede spreektijd geeft mij wellicht de gelegenheid me iets preciezer uit te spreken over het verslag van onze collega Jarzembowski. Dit verslag bevat feitelijk twee volstrekt nieuwe voorstellen: het opheffen van het trans-Europese spoorwegnet voor vrachtvervoer vooruitlopend op een totale liberalisering van het grensoverschrijdende en binnenlandse goederenvervoer per spoor in 2006, en anderzijds het voorstel tot liberalisering van het personenvervoer per spoor.
Wat het eerste voorstel betreft, ben ik van mening dat een krachtig politiek signaal moet worden afgegeven aan de spoorwegen, en ook al is het niet raadzaam om steeds van datum te veranderen, ben ik persoonlijk geneigd mijn collega Jarzembowski te steunen als het gaat om het goederenvervoer, gezien de ernst van de situatie op dit moment.
Wat liberalisering van het internationale personenvervoer betreft, ben ik daarentegen veel terughoudender. Ik vind dat dit geen absolute prioriteit is voor de spoorwegen, in tegenstelling tot het goederenvervoer. Ik neem regelmatig de trein en ondervindt geen noemenswaardige problemen bij het oversteken van de grenzen. Ik weet best dat er aanzienlijke handelsbelangen op het spel staan, maar ik neem geen genoegen met het tot stand brengen van een spoorwegmarkt; ik ben iemand die graag wil toewerken naar een Europees vervoersbeleid, hetgeen toch wat anders is.
Om de debatten van vandaag in zekere zin af te sluiten, moge duidelijk zijn dat, of de spoorwegnetten nu worden opengesteld of niet, het bij totstandbrenging van een Europees spoorwegsysteem om meer gaat dan liberalisering, mededinging of openstelling. Anders krijgen we duplicatie van vervoersvormen binnen één en hetzelfde marktsegment, zonder dat het spoor in staat is de plaats in te nemen van de auto.
Er zijn dus andere aspecten van het vervoersbeleid die aangewend moeten worden. Te denken valt aan tarifering, met name het terugdringen van de sociale en fiscale kloof tussen de verschillende transportmodi en vooral tussen de weg en het spoor; dat lijkt me een prioriteit als we met de openstelling van de spoorwegmarkt terreinwinst willen boeken ten opzichte van de weg en niet alleen de ontwikkeling van die markt voor ogen hebben. Daarnaast is het nodig structureel te investeren. Vanuit dit oogpunt hoop ik persoonlijk dat dit debat een bijzonder krachtige boodschap van het Europees Parlement aan de Raad zal blijken. De Raad stuurt al maanden aan op een impasse in het financieringsbeleid van de trans-Europese spoorwegnetten, door voortdurend aan de rem te trekken zodra fiscale maatregelen, brandstofheffingen of grote Europese leningen ter sprake komen. Ik denk dan ook dat bij gebrek aan ambitieuze beleidsdoelstellingen en aan spoorweginfrastructuur onze inspanningen zich zullen vertalen in een gevecht tussen de spoorwegmaatschappijen en niet in het inhalen van de achterstand ten opzichte van de weg.
Dat, geachte collega´s, is in het kort de boodschap die ik mede namens het Europees Parlement wilde overbrengen aan de Raad.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, alle verslagen over de communautaire spoorwegen maken deel uit van de privatiseringsplaag die ons de laatste jaren teistert: o wee als ook maar één overheidssector aan het particulier kapitaal wordt onttrokken! Dit alles gaat echter ten koste van de kwaliteit, de veiligheid van de burgers en de dienstverlening, die alsmaar duurder wordt.
Met boekhoudkundige trucs en het ongegronde argument dat in naam van de vrije mededinging particulieren de mogelijkheid moeten krijgen om de spoorweginfrastructuur en de spoorwegdiensten uit te buiten - zoals ook in het wegvervoer het geval is, waar particulieren niet delen in de infrastructuurkosten van het wegennet maar wel daarvan gebruik maken - ofschoon deze betaald zijn, en nog steeds betaald worden, door de belastingbetalers. De particulieren hebben evenwel geen enkele bijdrage geleverd aan de bouw van deze infrastructuur. Nu de crisis in de economie, in de energiesector, in het weg-, lucht- en zeevervoer en in het milieu steeds acuter wordt, ziet het particulier grootkapitaal zijn kans schoon. De spoorwegen bieden het grootkapitaal de mogelijkheid energie te sparen, de kosten te verminderen en bijgevolg winst te boeken, en daarom probeert men een voet tussen de deur te krijgen in het spoorwegvervoer, en wel onder gelijke voorwaarden, alhoewel dat eigenlijk onder ongelijke voorwaarden is in verhouding tot de overheidsspoorwegen.
Met andere woorden, de Commissie lapt met haar voorstellen, waaraan helaas ook in de onderhavige verslagen steun wordt betuigd, de kwaliteit, de vervoerskosten en de veiligheid aan haar laars, concepten waarmee het kapitaal korte metten maakt door ongebreidelde mededinging en ongebreideld winstbejag. De Commissie schept de voorwaarden voor gewetenloze uitbuiting door particulieren van de winstgevende sector van het spoorwegvervoer en laat de overheid als enige opdraaien voor de huizenhoge aanleg- en onderhoudskosten van de infrastructuur en voor het niet-winstgevend gedeelte van het spoorwegvervoer.
Daarom zijn wij, mijnheer de Voorzitter, tegen de voorstellen voor deze gematigde maar welbewuste liberalisatie. Daarmee wordt namelijk de deur wagenwijd opengezet voor een volledige liberalisatie, met alle ongunstige gevolgen van dien voor de burger en de spoorweggebruiker.

Cauquil (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel in het verslag-Jarzembowski om het netwerk van Europese spoorwegen steeds meer open te stellen voor concurrentie betekent een stap terug, een ernstige bedreiging voor de belangen van zowel gebruikers als spoorwegpersoneel. Door voor dit verslag te stemmen laat men zich domweg voor het karretje spannen van mensen die voor particuliere belangen lobbyen en die erop uit zijn om van de spoorwegen, als openbare dienstverlening, geen spaan heel te laten. Iedereen weet dat zelfstandige bedrijven die uitsluitend uit zijn op eigen winst, zullen bezuinigen op investeringen of personeel. Iedereen weet tot welke rampen de privatisering van de Britse Spoorwegen heeft geleid. Wij weigeren om het algemeen belang prijs te geven om enkele groepen uit de private sector geld te laten verdienen ten koste van de gebruikers en misschien zelfs hun leven in de waagschaal stellen.
Vervoer per spoor moet een openbare dienstverlening zijn die over het gehele continent één geheel vormt en wij verwerpen niet alleen dit verslag, maar ook ieder initiatief in de richting van privatisering.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, eigenlijk wilde ik iets heel anders zeggen, maar de uiteenzettingen van de twee vorige sprekers hebben me op andere gedachten gebracht.
Wij hebben dingen gehoord die eigenlijk tot het verleden behoren. Godzijdank is het tijdperk voorbij waarin het alleen maar om interventie, klassenstrijd en het uitlokken van confrontaties draaide. Volgens mij was dat een volkomen verkeerde weg. De geschiedenis heeft deze handelwijze ook veroordeeld: 'Wie te laat komt, wordt door het leven bestraft,? zoals een beroemd man ooit zei die onder een dergelijk regime opgroeide en die dat regime uiteindelijk ten val bracht, juist omdat hij het zo goed kende. Ik doel uiteraard op president Gorbatsjov.
Wij willen meer milieubescherming, een grotere verschuiving van het goederenverkeer over de weg naar het vervoer per spoor, een beter evenwicht en daardoor meer bescherming voor de consumenten. Wat die betere consumentenbescherming betreft, kan ik u een voorbeeld geven over iets wat twee dagen geleden nog in mijn eigen land aan de grens bij de Brennerpas gebeurde. Gevaarlijke stoffen worden hier over de weg vervoerd, omdat het spoor daarop niet is berekend. Tijdens dat transport is brand uitgebroken en de gevolgen voor het milieu, voor de mensen, waren zorgwekkend. Een milieuramp kon nog maar net worden voorkomen. Het is onze intentie om het vervoer van goederen veiliger te laten verlopen, en ik wil op dit punt met name de heer Jarzembowski bedanken die zich hiervoor al jaren inzet. Wij hopen dat wij met deze verslagen, met name dus het verslag-Jarzembowski, een belangrijke stap in de goede richting doen.
Mijn dank gaat ook uit naar vice-voorzitter de Palacio die een goed inzicht heeft in deze zaak en een compromis tot stand wenst te brengen. Wij hopen dat wij op deze positieve weg verder kunnen gaan.
Miranda (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard steunen wij alle maatregelen die erop gericht zijn de rol van het railvervoer te versterken en verandering te brengen in de huidige situatie, waarin het wegvervoer wordt voorgetrokken. Derhalve staan wij in het bijzonder achter de verslagen van onze collega's Ainardi en Savary. Wanneer wij een concurrerend Europees spoorwegsysteem willen hebben, dienen wij de technische normen te harmoniseren en de knelpunten in het internationale netwerk weg te nemen, waarbij tegelijkertijd voor een hoog veiligheidsniveau moet worden gezorgd.
Om de nagestreefde interoperabiliteit tot stand te brengen is liberalisering echter niet het juiste middel. Waar voor deze oplossing is gekozen, zijn de particuliere actoren in gebreke gebleven, vooral waar het ging om de enorme behoefte aan investeringen. De Commissie vertelt ook niet waar zij de noodzakelijke financiële middelen voor de concretisering van dit doel denkt te kunnen vinden. Het heeft ook geen zin de vervoersstroom te verhogen door verschillende exploitanten met elkaar te laten concurreren. Aangezien alle treinen op hetzelfde spoor moeten rijden, zou dit alleen maar meer chaos en congestie tot gevolg hebben.
Wij zijn tegen de volledige liberalisering van de sector vracht- en personenvervoer in de periode tot 2008. Wij wijzen niet alleen deze maximalistische benadering af, maar ook het voorstel van de Commissie om de opening van de markt voor het internationale goederenvervoer te vervroegen. Voorts aanvaarden wij niet dat het de lidstaten wordt verboden strengere veiligheidsniveaus vast te leggen dan die van de Unie, uitsluitend om de openstelling van deze markt niet te bemoeilijken. Wij dragen verantwoordelijkheid ten opzichte van de Europese burgers. Laten wij de moed hebben om ons sterk te maken voor een openbare dienst voor kwalitatief hoogstaand en veilig railvervoer die het gebruik effectief stimuleert.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik de vier rapporteurs nogmaals feliciteren met het uitstekende werk dat zij hebben verricht. Zoals ik ook al aan het begin van mijn uiteenzetting signaleerde, steunen zij in hun amendementen over het algemeen de voorstellen van de Commissie. Sterker nog, sommige amendementen gaan verder en zijn gericht op een bespoediging van de hervorming van het spoorwegvervoer. Daarom kan de Commissie het merendeel van de ingediende voorstellen aanvaarden. Sommige amendementen kunnen ongewijzigd worden overgenomen, maar in andere gevallen moet de inhoud geherformuleerd worden. Mijns inziens houden de desbetreffende amendementen een duidelijke verbetering van de oorspronkelijke tekst van de Commissie in omdat zij bepaalde elementen preciseren, vervolledigen en zelfs verhelderen.
Ik zal het Secretariaat van het Parlement een volledige lijst bezorgen van de reactie van de Commissie op elk van de amendementen. Desalniettemin wil ik hier in aansluiting op het debat enkele algemene opmerkingen bij de amendementen formuleren.
Geachte afgevaardigden, ten eerste verbaast het mij dat sommigen onder u de liberalisering van het spoor als zodanig nog steeds in twijfel trekken. Degenen die het spoor zo'n warm hart toedragen dat zij willen dat alles bij het oude blijft, wil ik even attenderen op de ontwikkeling van de afgelopen jaren: het spoor is aan het verdwijnen. Als wij niets doen - ik richt mij nu met name tot de leden die zich ernstige zorgen maken over het verlies aan werkgelegenheid dat met deze theoretische liberalisering gepaard gaat -, zal er helemaal geen werkgelegenheid meer zijn. Dan zullen er alleen banen overblijven in de spoorwegmusea van de landen van de Europese Unie. Dat moet u goed voor ogen houden.
Het gaat hier niet over de privatisering van het spoorwegnet. Dat is een beslissing die wij aan de lidstaten hebben overgelaten. Let wel, geachte afgevaardigden, dat het enige land dat voor een vast netwerk en een vaste infrastructuur had gekozen onlangs met onze instemming een enorm bedrag aan staatssteun heeft ontvangen om datzelfde spoorwegnet te renationaliseren. De Commissie werkt helemaal niet aan privatiseringsmaatregelen. Onze ambities liggen elders. Aangezien elk netwerk per definitie op een natuurlijk monopolie berust, zijn aan het privé-bezit ernstige moeilijkheden verbonden. In dat geval zou er immers op dit natuurlijke monopolie overheidscontrole moeten worden uitgeoefend. Wij gaan ervan uit dat een natuurlijk monopolie dat van toepassing is op een Europees netwerk een uitgesproken Europees karakter moet hebben. Wij hebben geen boodschap aan een nationale benadering. Er moet een algemeen Europees netwerk komen met gemeenschappelijke regels, zowel vanuit technologisch en administratief oogpunt als op het gebied van de veiligheid.
Ten tweede gaan wij ervan uit dat de verschillende marktdeelnemers met elkaar moeten concurreren. Geachte afgevaardigden, sommigen onder u hebben hun bezorgdheid uitgesproken over het feit dat de Franse marktdeelnemer - of marktdeelnemers, al naargelang de keuze die Frankrijk maakt - geacht wordt te concurreren met de Duitse, de Britse of eender welke andere onderneming uit de Unie. Het enige alternatief voor vrije concurrentie is de oprichting van één Europese spoorwegonderneming die de exploitatie van het gehele Europese spoorwegnet voor haar rekening neemt. Denkt u echt dat deze optie haalbaar is? Denkt u dat deze aanpak de doeltreffendheid, het concurrentievermogen en het dynamisme van het spoor zal vergroten en ervoor zal zorgen dat deze sector de verloren marktaandelen en vervoerssegmenten terugverovert?
Eerlijk gezegd geloof ik niet dat dit de juiste weg is. Ik denk dat ons voorstel veel meer kans van slagen heeft: ontwikkeling en tenuitvoerlegging van het spoor op Europese schaal - op de financiële implicaties kom ik later nog terug -; oprichting van een Europees spoorwegnet en bevordering van de concurrentie tussen de bestaande marktdeelnemers van de lidstaten van de Europese Unie op dit netwerk. Ook nieuwe spelers - de wetgeving van de verschillende landen voorziet in deze mogelijkheid - die voldoen aan de voorwaarden voor exploitatie van het Europese spoorwegnet moeten toegang tot het netwerk krijgen.
Samengevat, wij willen het spoorwegsysteem rationaliseren en omvormen tot een Europees spoorwegnet dat is opgewassen tegen de uitdagingen van de 21e eeuw.
Ik ben het met de heer Caveri, voorzitter van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, eens dat het directoraat-generaal Vervoer op het vlak van het spoorwegvervoer een enorme inspanning van u heeft gevraagd. Als commissaris voor Vervoer dank ik het Voorzitterschap en alle leden van de commissie nogmaals voor hun begrip, steun en samenwerking bij al onze werkzaamheden.
Mijnheer de Voorzitter, nu zal ik even nader ingaan op de ingediende amendementen.
Wat het verslag van de heer Jarzembowski over de openstelling van de markt betreft, verheugt het mij zeer dat de rapporteur het Commissievoorstel steunt. Dit zal ons in de gelegenheid stellen de openstelling van de markt voor het goederenvervoer per spoor tot een goed einde te brengen. De ingediende amendementen hebben betrekking op het tijdschema, met name op de overgangsperiode tussen enerzijds de inwerkingtreding van richtlijn 2001/12/EG betreffende de eerste fase van de openstelling van de markt voor het goederenvervoer per spoor, die door de lidstaten in nationaal recht moet worden omgezet zodat alle landen van de Europese Unie op 15 maart aanstaande - met inachtneming van de door ons voorgestelde supplementaire etappes - samen van start kunnen gaan, en anderzijds de samensmelting van de netwerken van de landen van de Unie tot één Europees spoorwegnet. De Commissie is bereid al deze amendementen over te nemen.
Geachte afgevaardigden, mijnheer Jarzembowski, de Commissie heeft meer moeite met de amendementen waarin wordt voorgesteld de openstelling van de markt uit te breiden tot het personenvervoer per spoor. De Commissie is van oordeel dat deze stap andere maatregelen vergt en slechts kans van slagen heeft als er een passender en strikter kader tot stand wordt gebracht. Bij deze openstelling moet niet alleen rekening worden gehouden met de door de overheidsinstanties gesloten contracten - een kwestie die al gereguleerd wordt door het voorstel voor een verordening betreffende de verplichtingen tot openbare dienstverlening waarover de Raad nog steeds geen beslissing heeft genomen terwijl het Parlement zich hierover reeds enige tijd geleden heeft uitgesproken -, maar ook met de toegangsrechten en de bescherming van de rechten van de passagiers.
Mijnheer Jarzembowski, wij kunnen deze amendementen niet aanvaarden omdat wij voornemens zijn nog ditzelfde jaar een specifiek voorstel voor reizigers in te dienen. Daarin zal het probleem van de openstelling van de markt voor het reizigersvervoer per spoor op coherente wijze behandeld worden. Ik dank u alvast voor uw steun aan de voorstellen die de Commissie binnenkort zal voorleggen.
Wat het verslag van de heer Sterck over de veiligheid op de communautaire spoorwegen betreft, kunnen wij instemmen met het merendeel van de amendementen. Sommige zijn aanvaardbaar in hun huidige versie en andere moeten enigszins herschreven worden, ofschoon wij met de inhoud akkoord gaan. Ik bedoel hiermee voornamelijk de amendementen waarin wordt aangedrongen op meer transparantie en een snellere en intensere convergentie van de veiligheidsvoorschriften op het hoogste niveau. Ik denk dat dit van wezenlijk belang is. Wij kunnen ons echter niet vinden in amendement 18 en amendement 48 aangezien beide voorstellen een duidelijke verdeling van de bevoegdheden in de weg staan; hetzelfde geldt voor amendement 34, dat volgens ons de Europese waarde van de veiligheidscertificaten aantast.
Anderzijds moet ik hier onderstrepen dat wij uitzonderlijk belang hechten aan de onafhankelijkheid van de organen die belast zijn met het onderzoek naar ongevallen. Wij kunnen niet aanvaarden dat de bedoelde onafhankelijkheid aan banden wordt gelegd. Daarom verwerpen wij amendement 56.
Ik ben het met mevrouw Ainardi eens over de manier waarop het probleem van de investeringen moet worden aangepakt. Het spreekt immers van zelf dat dit initiatief van de lidstaten van de Unie zeer hoge investeringen zal vergen. Op nationaal vlak hebben de verschillende lidstaten er alle belang bij deze modernisering van het spoor te steunen, maar ook Europa heeft baat bij de modernisering van het toekomstige trans-Europese spoorwegnet. Als wij werkelijk bereid zijn om de doelstellingen en ambities van de Europese Raad van Lissabon te verwezenlijken, mogen wij deze waarheid geen moment uit het oog verliezen. Daarom doe ik hier een oproep om, met het oog op de financiële vooruitzichten na Berlijn, meer middelen toe te kennen aan de spoorweginfrastructuur in het kader van een project voor de oprichting van een echt trans-Europees spoorwegnet, dat uiteraard een bijzondere inspanning vergt.
Wij gaan ermee akkoord dat treinen moeten worden uitgerust met een registratieapparaat of oranje doos. Het LRTMS-initiatief zal dit voorstel nog versterken. Ook in dit geval kunnen wij ons vinden in het merendeel van de amendementen, ofschoon sommige suggesties indruisen tegen onze principes en derhalve inacceptabel zijn.
Tot slot rest mij nog het verslag van de heer Savaray, die net zoals wij allen een vriend van het spoor is. Het Bureau vormt het sluitstuk van dit maatregelenpakket. Ik dank de heer Savaray voor de verbeteringen die hij in zijn voorstellen aandraagt. Vele van de amendementen hebben betrekking op de wijze waarop het Bureau moet samenwerken met de betrokken partijen, dat wil zeggen met de spoorwegondernemingen, de exploitanten, de fabrikanten van het spoorwegmaterieel, de beheerders van de spoorweginfrastructuur en ook met de gebruikers en het spoorwegpersoneel. Wij onderschrijven deze amendementen. Met name amendement 14 draagt onze absolute goedkeuring weg.
Uiteraard steunen wij ook diverse amendementen die verband houden met de institutionele organisatie van het Bureau. Ik denk bijvoorbeeld aan het nieuwe Financieel Reglement. Dat bestond nog niet op het moment dat dit voorstel werd ingediend. Er zijn echter andere amendementen waarmee wij het moeilijk hebben. Zo kunnen wij onmogelijk akkoord gaan met de voorstellen die tot gevolg hebben dat het Bureau beslissingsbevoegdheid krijgt. Onzes inziens mag dit orgaan uitsluitend technisch advies uitbrengen.
Andere voorstellen zijn totaal overbodig, en derhalve onaanvaardbaar, omdat zij reeds in aanmerking worden genomen in bestaande regelgevingen of zullen worden opgenomen in de initiatieven die in de loop van 2003 worden voorgelegd.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ter afsluiting wil ik nogmaals mijn dank uitspreken aan de vier rapporteurs en aan de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme voor het verrichte werk. Mijn dank ook aan dit Parlement voor zijn steun.
Na de gesprekken die ik met het Griekse voorzitterschap heb gevoerd, ben ik ervan overtuigd dat de Raad nog vóór het einde van het Griekse mandaat, en waarschijnlijk reeds tijdens de Top van maart, een gemeenschappelijk standpunt zal voorleggen. Ik hoop dat die tekst ons in de gelegenheid zal stellen als het kan in eerste lezing en anders in tweede lezing overeenstemming te bereiken over dit uitermate belangrijke pakket.

De Voorzitter.
De gecombineerde behandeling is afgesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Torres Marques (PSE)
Het prestatievermogen en de productiviteit van de Europese economie zijn in toenemende mate afhankelijk van doeltreffend en interoperationeel vervoer waarmee goederen en personen snel binnen Europa kunnen worden verplaatst en een goede aansluiting op het internationaal vervoer gewaarborgd is. Ten aanzien van het railvervoer is tot dusver echter nog geen echte vooruitgang geboekt. De genomen besluiten hebben vooral een intergouvernementeel karakter, waarbij ieder land geprobeerd heeft zijn eigen belangen te beschermen. Hierdoor is de totstandbrenging van een Europeese spoorwegmarkt ernstig belemmerd.
Een en ander is onhoudbaar, aangezien de situatie op het vlak van het wegvervoer steeds nijpender wordt, met alle negatieve economische en ecologische gevolgen van dien. Tegen deze achtergrond zijn politieke wil en een adequate financiering vereist. Tevens dient te worden gewaarborgd dat bij de Europese benaderingen terdege aandacht wordt besteed aan de problemen van het railvervoer in de perifere landen, zoals Portugal, teneinde ervoor te zorgen dat de Europese Unie als één geheel functioneert en in economisch opzicht efficiënt is. Derhalve dient de Raad in navolging van het Europees Parlement politiek vastberaden op te treden en de nodige financiële middelen te vinden om een Europese markt voor railvervoer tot stand te brengen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0388/2002) van de heer Helmuth Markov, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer (COM(2001) 573 - C5-0485/2001 - 2001/0241(COD)).

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen ben ik u, als commissaris voor Vervoer, bijzonder dankbaar omdat u mij de gelegenheid geeft hier dit voorstel tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer te presenteren. Het onderhavige initiatief vormt een onderdeel van het geheel van beleidsmaatregelen waarmee de Commissie de verkeersveiligheid en de kwaliteit van het wegvervoer wil verbeteren. Aangezien bepaalde sociale factoren verregaande gevolgen hebben voor de veiligheid van het wegvervoer zijn wij van oordeel dat deze elementen de nodige aandacht verdienen.
Het voorstel behelst een reeks maatregelen die moeten bijdragen aan de doeltreffende en uniforme interpretatie en toepassing van de huidige voorschriften, zoals reeds in het Witboek werd aangekondigd. Op die manier zullen de concurrentievoorwaarden in de sector van het wegvervoer nog beter op elkaar worden afgestemd.
Dit voorstel annuleert en vervangt de verordening van 1985. Doel is deze wetgeving van 17 jaar geleden te vereenvoudigen, te verhelderen en te actualiseren. De beoogde wijziging biedt garanties voor een correcte naleving van de regelgeving, met name dankzij de invoering van de digitale tachograaf.
Met het oog op de vereenvoudiging van de voorschriften hebben wij de flexibiliteit van de vigerende verordening enigszins moeten inperken, hebben wij de complexe regels betreffende de compensatie van bekorte rusttijden geschrapt en hebben wij de dagelijkse rusttijd met een uur verlengd tot 12 uur.
In ons streven naar een bijdetijdse regeling hebben wij de vrijstellingen en uitzonderingen tot een minimum beperkt. Zij zijn uitsluitend van toepassing op kleine en lichte voertuigen, vervoer over korte afstand en voertuigen die openbare diensten aanbieden.
Deze herziening heeft haar bestaan voornamelijk te danken aan het feit dat het aandeel van de particuliere sector in de dienstensector tijdens de afgelopen zeventien jaar voortdurend is toegenomen.
De Commissie wil enkele nieuwe elementen in de voorschriften opnemen om een meer effectieve naleving van de regelgeving te waarborgen. Zij vindt dat de aansprakelijkheid van de werkgever aan strengere regels onderworpen moet worden en zij pleit voor expliciete voorschriften die de lidstaten in de gelegenheid moeten stellen sancties op te leggen aan de bestuurders die de communautaire regelgeving overtreden in een andere lidstaat van de Europese Unie.
Bovendien is er een expliciete bepaling toegevoegd om te waarborgen dat alle lidstaten de mogelijkheid van inbeslagneming van het voertuig opnemen in de lijst van sancties voor bestuurders die ernstige overtredingen begaan. Het immobiliseren van het voertuig is niet alleen een doeltreffende sanctie voor vervoersondernemingen, maar ook voor expediteurs en koeriersdiensten die de transporteurs steeds meer onder druk zetten door onredelijke en zelfs volkomen illegale leveringstermijnen op te leggen.
Tenslotte achten wij het wenselijk dat de regelgeving voortdurend verhelderd en verduidelijkt wordt, dat er op het gebied van de naleving van de voorschriften een vruchtbare uitwisseling van ervaringen en praktijken tot stand komt en dat alle lidstaten actief deelnemen aan de toepassing van de verordening. Daarom pleit de Commissie voor de oprichting van een raadgevend comité bestaande uit nationale deskundigen van alle lidstaten van de Unie. Dit comité zal in overleg met het bemiddelingscomité samenwerken met de Europese sector van het wegvervoer.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit is ons voorstel. Met het onderhavige initiatief willen wij in eerste instantie de naleving van de huidige regelgeving bevorderen, de inhoud van de bestaande voorschriften verduidelijken en de aansprakelijkheid aanscherpen, op basis waarvan wij de verkeersveiligheid willen vergroten.

Markov (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de behandeling van het verslag door het Parlement begon onder moeilijke omstandigheden. De Commissie had haar voorstel voor de betreffende verordening namelijk al uitgewerkt zonder te wachten op zowel het resultaat van het bemiddelingscomité inzake de richtlijn betreffende de organisatie van de arbeidstijd als op het besluit van de Raad over de digitale tachografen. Beide stukken houden uiteraard, zoals mevrouw de Palacio reeds opmerkte, inhoudelijk nauw verband met het verslag dat thans aan de orde is.
Ik wil de heer Andersson graag bedanken voor het opstellen van het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Wij hebben in de aanloop naar dat advies verschillende discussies met elkaar gevoerd. Aanvankelijk was het namelijk de bedoeling dat er een uitgebreide Hughes-procedure zou worden gevolgd. Na een paar maanden werd hiervan echter weer afgezien en werd de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme als bevoegde commissie aangewezen.
Mijn dank gaat tevens uit naar de medewerkers van de Commissie, naar de heer Darmis van het secretariaat van mijn commissie, naar de vele Europese en nationale instellingen die bij deze verordening belang hebben en die zich enthousiast in het debat hebben gemengd. Mijn dank gaat ook uit naar de schaduwrapporteurs van de overige fracties. Dankzij deze samenwerking zijn we er naar mijn idee in geslaagd om een aantal belangrijke compromisvoorstellen in onze commissie aan te nemen.
In de onderhavige verordening zijn drie aspecten van belang die op elkaar afgestemd dienen te worden. Ten eerste is dat de veiligheid van het wegvervoer, ten tweede de sociale bescherming voor de werknemers en ten derde een eerlijke mededinging op de wegen binnen de Europese Unie. Naar mijn mening zijn we erin geslaagd om een compromis tussen de fracties te vinden waarin deze drie voorwaarden zijn geïntegreerd, hoewel een paar afgevaardigden ook opgeroepen hebben om deze verordening te verwerpen. Ik vraag u om aan die wens geen gehoor te geven en de ontwerpverordening aan te nemen.
Wat zijn de belangrijkste uitgangspunten die tot nu toe door een meerderheid van mijn commissie zijn onderschreven? Ten eerste dient de verordening voor alle bestuurders van motorrijtuigen in het goederen- en personenvervoer te gelden, dus ongeacht het feit of een bestuurder in loondienst is of als zelfstandige werkt. Ten tweede geldt de verordening ook voor motorrijtuigen uit niet-lidstaten die zich op het grondgebied van de EU bevinden. Ten derde wordt aan de Commissie gevraagd om deze verordening te integreren in de onderhandelingen met de landen die partij zijn bij de AETR (de Europese Overeenkomst nopens de arbeidsvoorwaarden voor de bemanningen van motorrijtuigen in het internationale vervoer over de weg). Ten vierde wordt het nieuwe concept van de Commissie voor een flexibele week niet gesteund, maar wordt vastgehouden aan de kalenderweek, aangezien dit praktischer en beter controleerbaar is. Ten vijfde is het begrip 'rijtijd? nader door onze commissie gedefinieerd om meer rechtszekerheid te verkrijgen. Ten zesde dienen alle koeriers- en expresdiensten ook onder de verordening te vallen. Dat is een zeer belangrijk punt en ik hoop dat dat in de verordening gehandhaafd blijft, omdat deze diensten mede de oorzaak zijn van de grote toename van het aantal verkeersongevallen. Ten zevende is de dagelijkse rusttijd verlengd van de oorspronkelijk voorgestelde elf uur naar twaalf uur, maar met de mogelijkheid van een flexibele toepassing. Als gevolg daarvan kan de rusttijd onder beperkte voorwaarden in twee perioden opgesplitst worden, één van negen uur en één van drie uur. Ten achtste worden de lidstaten verplicht om een gemeenschappelijk sanctiestelsel voor overtredingen van de richtlijn vast te stellen, zodat er een harmonisatie van sancties ontstaat. Ten negende dient het aantal controles op de naleving van de verordening te worden verdubbeld. Ten tiende worden de vervoersbedrijven verplicht om passende maatregelen te nemen om te zorgen dat zij ook inzicht hebben in de totale werktijd van bestuurders die voor meerdere werkgevers werkzaam zijn. Ten elfde dienen de lidstaten de nodige maatregelen te nemen om te waarborgen dat de relaties tussen verladers, expediteurs, hoofdopdrachtgevers en onderaannemers via bindende overeenkomsten worden geregeld, zodat op de naleving van de verordening kan worden toegezien. Ten twaalfde zijn een paar van de nogal talrijke uitzonderingsgevallen geschrapt. Er is echter ook een aantal noodzakelijke uitzonderingen toegevoegd, zoals de regeling voor voertuigen met oldtimer-status en betreffende voertuigen voor humanitaire hulp.
Ondanks de grote opsomming van positieve veranderingen hierboven - ik heb mij daarbij overigens nog beperkt - zijn er toch passages waarmee ikzelf en een groot deel van mijn collega's nog niet helemaal tevreden zijn. Daarom zijn een paar amendementen aan de plenaire vergadering van het Parlement voorgelegd waarvoor ik hierbij uw steun vraag.
Het gaat met name om de duidelijk veel te lange wekelijkse rijtijd van 56 uur. Die rijtijd is gelukkig nog wel aan de beperking gebonden dat deze per twee weken maximaal negentig uur mag bedragen. Wij stellen voor de maximale rijtijd per week te beperken tot 45 uur. Dat ligt nog steeds ruim boven het aantal arbeidsuren dat in bijna alle andere bedrijfstakken wordt gehanteerd.
Ten tweede zou ik net als veel van mijn collega's de lijst met uitzonderingsmogelijkheden verder willen beperken. Ik weet dat de verordening niet aan alle wensen van de betrokken partijen tegemoet kan komen. Ik ben er echter van overtuigd dat zij er wel toe zal leiden dat de wegen veiliger worden, dat de sociale omstandigheden van de betrokkenen verbeteren en dat de ondernemingen hierdoor in staat zijn kwalitatief goede vervoersdiensten te verlenen.

Andersson (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, om te beginnen wil ik rapporteur Markov bedanken voor de prettige samenwerking tijdens het uitwerken van het verslag. In feite gaat het om drie kwesties: gezondheid en veiligheid op de werkplek, verkeersveiligheid en geharmoniseerde mededingingsvoorwaarden. Wij van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken hebben ons voornamelijk beziggehouden met gezondheid en veiligheid, maar deze kwesties kunnen niet los van elkaar gezien worden. Een goede gezondheid en veiligheid van de bestuurders, zodat zij bijvoorbeeld uitgerust achter het stuur zitten, is gunstig voor de verkeersveiligheid. Ook is het zo dat minimumregels voor de hele interne markt een eerlijke concurrentie garanderen.
Ik sta er een beetje van te kijken dat er voorgesteld is om dit verslag niet aan te nemen. De Raad, de Commissie en, naar ik hoop, een meerderheid van het Parlement zijn het erover eens dat deze achttien jaar oude verordening gewijzigd moet worden, onder andere op grond van het feit dat er momenteel digitale tachografen worden gebruikt. Het grote probleem zit hem in de slechte naleving van de huidige verordening, wat een reden is om haar te wijzigen. Ik heb zelf kunnen vaststellen dat de verordening in mijn land slecht wordt nageleefd. Daarom wil ik speciaal op een voorstel wijzen dat erg belangrijk is in deze nieuwe verordening, namelijk dat de handhavingsautoriteiten van de lidstaten kunnen optreden tegen overtredingen van de rusttijd, ook als de schending van de regels op het grondgebied van een andere lidstaat heeft plaatsgevonden.
Aan een aantal aspecten zouden wij sociaal-democraten, zowel in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken als in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, in het huidige verslag meer aandacht willen schenken. Dan heb ik het bijvoorbeeld over de minimale dagelijkse rusttijd en de maximale rijtijd. Daarom hebben wij amendement 105 en 106 ingediend.
Wat betreft eisen die aan de werkplek worden gesteld, vinden wij dat een bestuurder niet gedwongen moet zijn om zijn lange wekelijkse rusttijden in de cabine van de vrachtauto door te brengen. Om die reden hebben wij amendement 107 ingediend. Dit amendement is helaas verkeerd vertaald in de Zweedse versie, zodat wij uitgaan van de Engelse versie.
In amendement 110 staat dat de bestuurder niet betaald mag worden op basis van een afgelegde afstand. Stukloon voor dit soort werkzaamheden is zonder meer uit den boze. Amendement 113, tenslotte, heeft tot doel om de sociale partners op Europees niveau te verplichten tot een regelmatige evaluatie van deze nieuwe verordening.

Grosch (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ik wil eerst graag de rapporteur bedanken voor het werk dat hij heeft verzet. Daarnaast gaat mijn dank ook uit naar mijn collega's die de vele overlegvergaderingen hebben bijgewoond. Gezien de driehonderd amendementen die zijn ingediend, was dit zeker geen gemakkelijke opgave.
De belangrijkste vraag betrof de noodzaak van een nieuwe richtlijn. Er zijn daarbij verschillende accenten gezet. Mijn collega's uit de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten zullen vandaag ook nog het woord voeren over dit onderwerp. In principe is mijn fractie echter voorstander van een wijziging.
Het doel was om een synthese tot stand te brengen tussen enerzijds de veiligheid in het wegverkeer en anderzijds een zekere flexibiliteit binnen de uitoefening van het beroep van chauffeur. In heel Europa zijn er nog steeds veel vacatures voor chauffeurs. Aan de ene kant misschien vanwege de ongunstige werkomstandigheden, maar aan de andere kant misschien ook wel omdat de vraag zeer groot is. Daarin lag voor ons de uitdaging.
Er is in ieder geval op twee punten sprake van unanimiteit - dat wil ik hier graag benadrukken. Aan de ene kant betreft dat de controles. Iedereen is van mening dat wij wel de best mogelijke richtlijnen kunnen uitvaardigen, maar dat dat geen enkel nut heeft als er in de lidstaten geen effectieve controles worden uitgevoerd. Het controlepercentage dat in bepaalde landen wordt gehanteerd, te weten minder dan één procent, is onvoldoende. Naar ons idee zou in ieder geval het voorgestelde minimum van twee procent gehanteerd moeten worden. Bovendien zouden er periodieke verslagen aan het Parlement moeten worden voorgelegd, zodat niet alleen wij, maar ook de lidstaten, tijdig kunnen reageren. Om met de Fransen te spreken, het principe van 'celui qui triche gagne le plus d'argent? mag hier niet opgaan; met andere woorden, het mag niet zo zijn dat degene die zich niet aan de richtlijnen houdt, het meeste geld verdient. Wij moeten absoluut verhinderen dat er een oneerlijke mededinging ontstaat ten koste van onder meer de verkeersveiligheid.
Het tweede punt waarover overeenstemming bestaat, is het toepassingsgebied. De verordening zou ook moeten gelden voor voertuigen uit niet-lidstaten, zodat een Europese vervoersruimte wordt gecreëerd waarbinnen iedereen zich aan dezelfde regels moet houden. Wij weten dat er ondernemingen zijn die om verschillende redenen (niet alleen om economische redenen) besluiten hun zetel naar niet-lidstaten te verplaatsen. Daarom is het belangrijk dat wij geleidelijk een Europese vervoersruimte tot stand brengen.
Wij willen echter ook een zekere mate van flexibiliteit inbouwen en daarbij is een aantal uitzonderingen aan de orde geweest. Ik kan ze hier natuurlijk niet allemaal opnoemen. Wij hechten er in ieder geval nog steeds aan om het streekvervoer en de taxichauffeurs buiten de regeling te houden. Wij steunen uiteraard ook de uitzonderingen voor bepaalde branches, zoals de landbouwers die seizoensarbeid verrichten en de hulpdiensten bij pech onderweg. Het veiligheidsconcept mag er natuurlijk niet toe leiden dat wij door de richtlijn beperkingen opleggen aan mensen die voor die veiligheid verantwoordelijk zijn.
Een kwestie die nog niet is opgelost, betreft de koeriersdiensten. Enerzijds wordt beweerd dat de regeling ook voor die branche moet gelden, maar anderzijds wordt gesteld dat de vele verkeersongevallen niets met rust- en rijtijden te maken hebben, maar veel meer met snelheid. Wij hebben ook flexibiliteit bij de pauzes voorgesteld. Wij hebben niet alleen tussen de 24 en 45 uur weekends ingebouwd, maar ook perioden van 36 uur. Daarnaast willen wij rekening houden met de landen die niet in Midden-Europa liggen. Als de uitbreiding eenmaal een feit is, zullen de accenten namelijk verschuiven en is het niet alleen maar een kwestie van rij- en rusttijden of een transportonderneming efficiënt is of niet.
De nachtrust van twaalf uur, gecombineerd met de flexibele indeling in een periode van negen uur en een periode van drie uur, vormt ook voor ons geen probleem. Het gaat daarbij tevens om de pauzes overdag en de korte onderbrekingen. Wij willen op dat gebied een bepaalde flexibiliteit inbouwen waarbij enerzijds rekening wordt gehouden met het werkritme van de betreffende chauffeur, maar anderzijds ook tegemoet wordt gekomen aan de eisen die het beroep nu eenmaal stelt.
De veiligheid is het andere onderdeel van de beoogde synthese. Pauzes, rusttijden overdag en rusttijden gedurende het weekend zijn allemaal van belang voor de verkeersveiligheid. Wij worden regelmatig geconfronteerd met oververmoeide chauffeurs die bij een ongeval betrokken zijn. Dit aspect dient aan de andere kant echter ook niet overdreven te worden. Volgens bepaalde statistieken ligt het risico zeer hoog. Over het algemeen wordt echter van realistische statistieken uitgegaan, waarbij dat aandeel circa 15% van de ernstige ongevallen op de weg bedraagt. Het is niet de bedoeling om het wegvervoer in alle opzichten in een verdomhoekje te plaatsen. Naar mijn mening zullen de voorstellen van de Commissie en het Parlement de veiligheid op de weg verbeteren.
Wat de overtredingen betreft, is een rijverbod in onze optiek ook de beste optie. Dit is ook niet in strijd met de wetgeving in de verschillende landen. Er wordt slechts één ding geëist, namelijk dat het rijverbod net zo lang geldt totdat de overtreding gecorrigeerd is. Samengevat zorgen wij met deze richtlijn voor strengere regels en nieuwe voorwaarden om op economisch verantwoorde wijze maatregelen op dit gebied te kunnen treffen.
Dit doet echter niets af aan het feit dat het wegvervoer ook in de toekomst een van de belangrijkste factoren binnen de vervoerssector in het algemeen zal blijven. Dat brengt mij terug bij de discussie die wij eerder hadden. Het is namelijk absoluut niet zo dat een verschuiving van wegtransport naar spoorwegvervoer bewerkstelligd kan worden door middel van richtlijnen voor het wegtransport, want daarvoor zijn ook effectieve maatregelen op de andere vervoersterreinen noodzakelijk. Ik dank u voor uw aandacht.

Piecyk (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in een programma-aankondiging in de Duitse pers werd een titel gebruikt die bijzonder kenmerkend is voor ons verslag. Het ging om de titel: 'Frische Waren brauchen frische Fahrer? (voor verse goederen zijn frisse chauffeurs nodig). Het is inderdaad zo dat wij het zwaartepunt veel te vaak op economie en concurrentie leggen en dat de veiligheid, de bescherming van het leven en van de gezondheid van mensen, daarbij vaak in het gedrang komen. Pas geleden nog werden wij geconfronteerd met de ramp met de Prestige. Als op zee of in de lucht een ramp gebeurt, reageren de mensen vaak verontwaardigd. Aan de dagelijkse doden in het wegverkeer lijken we langzamerhand echter gewend te zijn. Dat mag niet. Er zijn volgens de statistieken twee hoofdoorzaken aan te wijzen voor verkeersongevallen op de weg: aan de ene kant de oververmoeidheid van vrachtwagenchauffeurs die veel te lang achter het stuur zitten, en aan de andere kant de expresdiensten, de zogenoemde sprinterklasse, die het grootste veiligheidsrisico op onze autosnelwegen vormen. Het is daarom absoluut noodzakelijk dat de verordening ook voor die sprinterklasse geldt.
Binnen de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme is overeenstemming bereikt over een reeks zinvolle regelingen op het gebied van de rij- en rusttijden. Deze zijn gebaseerd op de realiteit en komen tegemoet aan de eisen van zowel de chauffeurs als de vervoersondernemingen. Het is naar mijn mening verstandig dat een chauffeur zijn wekelijkse rusttijd, als het maar enigszins kan, thuis bij zijn gezin doorbrengt. Ook is het zinvol dat een chauffeur die dicht in de buurt van een veerboot is waarop hij zijn rusttijd wil doorbrengen, zijn rij- en rusttijden zodanig kan indelen dat hij die veerpont ook daadwerkelijk kan bereiken. Het is natuurlijk niet verstandig om rusttijden door te brengen in een rijdend voertuig. Dat is dan ook een van de redenen om die mogelijkheid uit te sluiten.
Zoals de heer Grosch al zei: Wij kunnen weliswaar heel veel geweldige, tot in het kleinste detail beschreven regelingen treffen, maar als deze niet gecontroleerd worden, blijven het slechts holle frasen. Dit is voor mij in ieder geval een heel belangrijk punt. Wij hebben op dit moment een controledichtheid van gemiddeld bijna 1%, maar er kan pas daadwerkelijk iets bereikt worden als de controle langs de weg gecombineerd wordt met een controle bij de vervoersonderneming zelf. Dit gebeurt binnen de lidstaten van de Gemeenschap echter op zeer uiteenlopende wijze. Daarom, mevrouw de commissaris, dient de overgangsperiode tussen het afschaffen van de klassieke tachograaf en het invoeren van de digitale tachograaf zo kort mogelijk te zijn, zodat wij zo spoedig mogelijk alle vrachtwagens in de EU via de digitale tachograaf kunnen controleren. Het wordt dan ook mogelijk om bij de controle langs de weg niet alleen de rijtijden van de dag zelf te controleren, maar ook van de voorafgaande 27 dagen. Dat zal de verkeersveiligheid aanzienlijk vergroten.
Ik wil de rapporteur, Helmuth Markov, graag bedanken voor het goede werk dat hij heeft verricht. Hij was uitermate bereid om compromissen te sluiten en hij heeft ons allemaal op één lijn weten te brengen. Ook wil ik mijn dank uitspreken aan mijn andere collega's die bij het opstellen van het verslag als schaduwrapporteurs hebben gefungeerd.
Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Markov, bedanken voor dit verslag. Hij heeft grondig werk verricht en ook geluisterd naar degenen onder ons die een andere mening hebben.
Verkeersveiligheid is een belangrijke zaak. Voor de vervoerssector is het noodzakelijk ook de sociale positie en waardering van chauffeurs te verbeteren. Het voorstel van de Commissie was echter slecht uitgewerkt. Bij de behandeling door de parlementaire commissie kon het voorstel worden verbeterd, maar het eindresultaat is naar de mening van onze fractie nog steeds niet aanvaardbaar. Het voorstel verkleint de flexibiliteit en leidt tot moeilijk te controleren praktijken die extra kosten voor de sector met zich meebrengen. Bovendien kunnen de bij dit werk normale rusttijden niet worden benut. De nieuwe verordening verbetert ook de verkeersveiligheid niet.
Mijn fractie stelt voor dat wij het voorstel van de Commissie verwerpen en de Commissie verzoeken een grondig onderzoek te verrichten naar de noodzaak om, rekening houdend met digitale tachografen, de huidige rusttijden te herzien. Wij hebben ook belangrijke amendementen ingediend voor het geval het verwerpingsvoorstel wordt afgewezen. Het basisidee achter die amendementen is dat de bepalingen voor rusttijden van de huidige verordening voldoende zijn als ze worden gerespecteerd en gecontroleerd. Met doeltreffender controle worden betere resultaten bereikt dan met het slechts op papier aanscherpen van de bepalingen.

Blak (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Markov heeft zeer goed werk verricht. In zijn verslag worden regels voorgesteld die een vereenvoudiging zullen brengen op een zeer ingewikkeld terrein. Het chauffeursberoep is een van de zwaarste en meest belastende beroepen. Het werk achter het stuur van bussen en vrachtwagens is slopend. Het voorstel van de heer Markov om nieuwe, eenvoudiger regels in te voeren maakt deze werklast lichter. Het is positief dat het Parlement een bijdrage kan leveren aan deze vereenvoudiging van regels.
Overvallen vormen een van de grote problemen waarmee de chauffeurs worden geconfronteerd als ze een rustpauze houden langs de Europese snelwegen. Het is de hoogste tijd dat we samenwerken om het stijgende geweld op de snelwegen te voorkomen.
Tot slot wil ik wijzen op het belang van grotere veiligheid op de snelwegen. Dat is niet alleen van belang voor de chauffeurs, maar voor iedereen die op de Europese wegen rijdt. Maar al te vaak hebben we ongelukken gezien die te wijten waren aan vermoeidheid van de chauffeur. De nieuwe, eenvoudige regels betekenen dat er geen twijfel meer bestaat over het tijdstip en de duur van verplichte rustpauzes. Het wordt gemakkelijker voor de politie om te controleren of men zich aan de regels houdt. Ik hoop van harte dat de politie ook vaker controleert.
Verder wil ik nog zeggen dat ik nogal verrast ben over het feit dat de ELDR-Fractie meer kijkt naar de kosten voor de uitrusting van de vrachtwagens dan dat ze denkt aan de 40.000 mensen die elk jaar om het leven komen op de Europese wegen. Wat de ELDR-Fractie hier laat zien, is gierigheid van de ergste soort. Ze zouden zich moeten schamen!

Turmes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, als wij vandaag het verslag-Markov aannemen, zullen niet alleen de betrokkenen in de transportsector, maar miljoenen mensen in Europa met belangstelling uitkijken naar de nieuwe wetgeving. Het gaat hierbij namelijk ook om de verkeersveiligheid. De veiligheid in het goederenvervoer over de weg raakt alle EU-burgers, want de statistieken tonen duidelijk aan dat oververmoeidheid achter het stuur dodelijk is! Uit een onderzoek door de European Safety Council blijkt dat meer dan de helft van de chauffeurs toegeeft ooit wel eens tijdens het rijden in slaap te zijn gevallen. Wat kunnen wij daaraan doen?
Wij van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie zijn van mening dat de arbeidstijden binnen de sector, de rijtijden dus, gereduceerd dienen te worden. Wij hebben een amendement ingediend op grond waarvan de rijtijden ingekort worden tot tachtig uur per twee weken met een maximum van 45-48 uur per week. Op dit moment geldt een maximum van 56 uur per week. Dat zijn alleen nog maar de rijtijden. Daarbij komt nog eens de tijd die met het laden en lossen is gemoeid. Binnen de hele industriële sector is er geen enkele andere baan te vinden met een zo hoog risico waarvoor zo lange arbeidstijden zijn toegestaan.
Bovendien moeten er stelselmatige controles worden uitgeoefend. De heer Piecyk heeft het al aangegeven: als op grond van de verordening wordt overgegaan op de digitale tachografen, moeten wij op alle nationale regeringen druk uitoefenen om bedrijfscontroles via company cards in te voeren. Uit gesprekken met de politie is gebleken dat company cards de enige mogelijkheid zijn om de bedrijven stelselmatig te controleren. Dit neemt natuurlijk niet weg dat wij ook bij de overkoepelende organisaties, zoals de CEMT (de Europese Conferentie van ministers van Verkeer), erop moeten aandringen dat de Europese regelgeving wordt nageleefd. Ik heb daarover reeds gesproken met mevrouw Isabelle Durant, de huidige voorzitter van de CEMT, zodat dit thema op de agenda wordt geplaatst voor de vergadering van de Raad van ministers van de CEMT die op 21 en 22 april van dit jaar wordt gehouden.

van Dam (EDD).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, de meningen over dit voorstel tot harmonisering lopen sterk uiteen. Met name de verladers stellen dat de bestaande verordening naar tevredenheid functioneert. Wijzigingen zouden ingrijpende gevolgen voor de sector hebben. Anderzijds verschijnen er voldoende berichten waaruit blijkt dat de bepalingen van de verordening met voeten worden getreden. Vanuit eerstgenoemde visie zijn dan ook geen veranderingen nodig, op basis van de tweede echter wel. Ik denk dat beide opvattingen in zekere zin correct zijn. Op de keper beschouwd is er inhoudelijk met de verordening niet zoveel mis. Dat is echter wel het geval met de manier waarop de lidstaten de verordening interpreteren en toepassen. Mede ten gevolge van beperkte en gebrekkige controlemogelijkheden komen overtredingen van de verordening niet zelden voor met alle gevolgen van dien voor de verkeersveiligheid, concurrentievoorwaarden en levensvatbaarheid van deze sector.
Om de situatie te verbeteren is ingrijpen in de bestaande verordening naar mijn mening onontkoombaar. Daarbij zijn twee uitgangspunten cruciaal. Ten eerste kan de meerderheid van de huidige bepalingen intact blijven. Slechts enkele bepalingen zijn in de praktijk multi-interpretabel gebleken. Voor deze onderdelen moet een heldere definitie worden gevonden. Daarom steun ik de meeste amendementen die erop zijn gericht de oorspronkelijke tekst weer in ere te herstellen. Tevens steun ik die amendementen die de bestaande onduidelijkheden verhelderen, zoals de gesplitste rusttijden. Ten tweede zullen we de bepalingen ten aanzien van controle en internationale afstemming moeten aanscherpen. Een uiteenlopende interpretatie van de verordening door de nationale controle-instanties belemmert gelijke concurrentievoorwaarden in de Europese Unie. De amendementen die aansturen op een kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van de controles hebben dan ook onze steun. Dit geldt ook voor die wijzigingen die tot doel hebben internationale afstemming tussen controle-instanties te bereiken.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, de nadruk moet liggen op eenvoudige en handhaafbare bepalingen, afdoende controles en identieke beoordelingsnormen door controle-instanties. Naar onze mening geeft het verslag daarvoor een goede aanzet. Mijn dank aan de rapporteur voor het werk dat hij heeft verzet.

Bradbourn (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij in dit debat concentreren op de vraag wat dit voorstel in essentie betekent voor de mensen in mijn kiesdistrict. Dit verslag en het oorspronkelijke voorstel dat eraan ten grondslag ligt zouden ernstige gevolgen hebben voor zowel bedrijfsleven als individuele burgers. Ook met de ontheffingen waarover wij in de commissie overeenstemming hebben bereikt, blijft het voorstel in wezen onpraktisch, onuitvoerbaar en niet te handhaven.
Daarom heb ik samen met een aantal collega's een amendement ingediend om het Commissievoorstel in zijn geheel te verwerpen. Ik heb het idee dat de vervoerssector de laatste tijd de ene drastische wettelijke maatregel na de andere over zich heen heeft gekregen. Het motto lijkt te zijn: alles wat beweegt, moet je reguleren.
Ik moet aan mijn kiezers de ethiek uitleggen van een verslag dat oorspronkelijk bedoeld was om strenge nieuwe werktijden in te voeren voor de - voor de maatschappij volstrekt onmisbare - reddingsdiensten op de weg en de voertuigen van de nutsbedrijven.
Door dit soort eisen aan de werktijden, en met name door de strenge voorwaarden die worden gesteld aan onderbrekingen, kunnen vaklieden hun werk niet meer efficiënt uitvoeren. Ook hier zien wij weer dat Europa het bedrijfsleven verlamt in plaats van het juist vrij te laten.
Vooral de invoering van een gemeenschappelijk scala aan sancties is zorgwekkend. Dit betekent duidelijk een vrijbrief voor Europese inmenging in zaken die onder de nationale soevereiniteit en de nationale autonomie vallen. Uit het feit dat in dit verslag ook de vraagstukken van de subsidiariteit en de extraterritoriale bevoegdheden aan de orde komen, blijkt duidelijk dat de rapporteur zijn opdracht te ruim heeft opgevat.
De Britse conservatieven verzetten zich er principieel tegen dat het bedrijfsleven wordt bedolven onder dergelijke beperkende wetgeving. Naar onze mening is deze wettelijke regeling overbodig, gaat zij veel te ver en komt zij nauwelijks tegemoet aan de behoeftes van het bedrijfsleven en de werknemers. Er is geen rekening gehouden met de noodzaak van flexibiliteit in de belangrijke vervoerssectoren, en ook nauwelijks met de belangen van de consument. Bovendien lijkt het verslag volledig voorbij te gaan aan de noodzaak voor het Europese bedrijfsleven om concurrerend te kunnen blijven werken, terwijl dit toch het basisprincipe is van de Verklaring van Lissabon. Ik vraag dit Parlement dan ook dringend en met volle overtuiging om zijn steun voor ons belangrijke amendement om dit voorstel in zijn geheel te verwerpen.

Izquierdo Collado (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de plenaire vergadering apprecieert uw aanwezigheid bij de debatten van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme.
Dit verslag gaat hoofdzakelijk over de veiligheid op de weg. Zoals hier al is gezegd, zorgt het gebrek aan veiligheid in de Europese Unie jaarlijks voor 40.000 doden en 1.750.000 gewonden. Alle fracties zijn het er dan ook over eens dat veiligheid een absolute must is.
Afgezien van dit gemeenschappelijk streefdoel lopen de meningen echter nogal uiteen. Ik vrees dat onze voorstellen de Raad heel wat werk zullen bezorgen aangezien hij de knoop zal moeten doorhakken over velerlei kwesties waarover in dit Parlement logischerwijs geen overeenstemming zal worden bereikt.
Concreet gezien bespreken wij hier slechts een van de aspecten van het veiligheidsprobleem. Ofschoon ook de technologie, de infrastructuur en talloze andere elementen bepalend zijn voor de veiligheid of het gebrek aan veiligheid, ben ik van oordeel dat wij onze aandacht moeten richten op het essentiële, op de menselijke factor, in dit geval op de bestuurder.
De oorspronkelijke voorstellen van de heer Markov hebben met instemming van de rapporteur bepaalde wijzigingen ondergaan. Het gevolg hiervan is dat de bestuurder in het onderhavige verslag meer flexibiliteit geniet. De chauffeur kan immers beter dan wie ook bepalen hoe moe hij is en daarom moet hij zelf de rusttijden en de verdeling van de rijtijden kunnen regelen.
In alle debatten doemt het spookbeeld op van een situatie waarin deze flexibiliteit zich tegen de bestuurder keert en de vervoersondernemingen geen rekening houden met het oordeelsvermogen van de chauffeur. Als deze vrees reëel is, is het onontbeerlijk dat de betrokken ondernemingen aan zeer strenge controles onderworpen moeten worden aangezien hier vele mensenlevens op het spel staan. De eersten die hun leven in de waagschaal leggen, zijn de bestuurders zelf.
Het gaat hier overigens om een zeer belangrijke sector van het Europese midden- en kleinbedrijf. Wij moeten een nieuwe impuls geven aan de vervoersondernemingen en wij moeten hun concurrentievermogen versterken. Anderzijds mogen wij niet vergeten dat Europa allesbehalve uniform is. De perifere gebieden worden met andere vervoersproblemen geconfronteerd dan de centrale regio's.
Met dit verslag worden belangrijke doelstellingen nagestreefd. Mijns inziens moeten wij echter aan deze tekst blijven werken totdat hij voor iedereen aanvaardbaar is.

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik vind het een goede zaak dat de verordening herzien wordt met inachtneming van de veranderingen die de laatste vijftien jaar in de vervoersector hebben plaatsgehad, en dat er duidelijker regels komen. Ik vind het echter belangrijk dat in de regelgeving ten behoeve van de veiligheid van het wegvervoer een heldere definitie wordt opgenomen van de regels voor rij- en rusttijden, ook in verband met de aanvullingen op deze regels, bijvoorbeeld inzake controle op de handhaving en inzake de werktijden van de chauffeurs.
Vanwege zijn geografische ligging is het voor mijn land van herkomst heel belangrijk dat het wegvervoer doelmatig en tegelijkertijd veilig verloopt. Daarom is het belangrijk dat het begrip rijtijd wordt gedefinieerd als de tijd dat er daadwerkelijk gereden wordt, en dat deze regels niet worden verward met de regels voor de werktijd van chauffeurs.
Ik wil hierbij waarschuwen tegen de voorgestelde uitbreidingen van de rusttijd ten opzichte van de huidige regels, want die wijzigingen kunnen enorme kosten met zich meebrengen zonder dat ze de chauffeurs meer veiligheid of betere voorwaarden bieden. De kwaliteit van een rustpauze is namelijk niet per se direct proportioneel met de lengte, en het is ook belangrijk dat de chauffeur zelf zijn rusttijd kan bepalen en zelf zijn rustplaats kan uitzoeken. We zijn het er allemaal over eens dat er veiligheidsproblemen zijn rond het wegvervoer, maar dat is niet noodzakelijk altijd het gevolg van slappe regels. Het komt eerder doordat er slecht gecontroleerd wordt en er onvoldoende voor gezorgd wordt dat men zich in de praktijk aan de regels houdt. Daar moeten we wat aan doen!
Ik wil hier graag nog aan toevoegen dat ik het volkomen eens ben met mijn collega Freddy Blak dat we ook naar een ander probleem van de chauffeurs moeten kijken. Het is van belang dat hun veiligheid tijdens hun rusttijd wordt verbeterd. Het is schandelijk dat chauffeurs voortdurend bevreesd moeten zijn om overvallen en beroofd te worden. De Raad is overeengekomen dat de landen zich op dit gebied zullen inzetten, en ik verheug mij erop om binnenkort een aantal concrete initiatieven te zien.
Bouwman (Verts/ALE).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, verordening (EG) nr 3820/85 die nu wordt vervangen, gaat over de problemen op de weg, de veiligheid en allerlei sociale problemen. We weten allemaal dat we het heel erg moeilijk hebben gehad en nog hebben met de controle en de handhaving ervan. Allerlei bijzondere gevallen zoals de Willy Betz-constructie, de Kralowetz-affaire, enzovoorts, maar vooral de ongelukken die op de weg regelmatig plaatsvinden met alle gevolgen van dien, maken duidelijk hoe hard wij daaraan moeten werken.
Ik wil beide rapporteurs, de heren Markov en Andersson, bedanken voor het werk dat ze overigens in goede samenwerking hebben verricht. Het zal duidelijk zijn dat wij het heel erg eens zijn met het in lijn brengen van dit voorstel met dat over de organisatie van de werktijden waarover we nog niet zolang geleden in dit Parlement behoorlijk wat hebben afgevochten. Dat geldt natuurlijk ook voor het terugbrengen van allerlei definities zodat die niet meer multi-interpretabel zijn. Flexibele weken moeten we niet hebben, moeilijke definities over rijtijden moeten worden vervangen, uitzonderingsbepalingen moeten worden beperkt en de handhaving moet worden versterkt.
Ik wil echter vooral de aandacht vestigen op een paar amendementen waar wij vóór zijn. Dat is amendement 90 over de reductie van de 90 uur rijtijd voor twee weken naar 80 uur. Wij denken dat dit van belang is voor de veiligheid. Op de tweede plaats is er het amendement over de verbetering van de controle door de verbinding van de digitale tachograafrichtlijn met deze regelgeving. En tot slot hebben we een gemeenschappelijk amendement van een aantal partijen over het verminderen van de bekorte dagelijkse rusttijd van minstens 10 en maximaal 12 uur waarvoor ik uw aandacht vraag.

Titford (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik constateer in dit wetgevingsvoorstel een zorgwekkende en sinistere uitbreiding van de communautaire bevoegdheden. Het lijkt erop dat de Commissie niet langer genoegen neemt met het voorschrijven van geharmoniseerde normen, maar vast van plan is om ook zowel de normen als de prioriteiten voor de handhaving ervan vast te stellen. Binnen de strakke grenzen van deze wetgeving valt er zeker wel iets voor te zeggen om normen voor adequate handhaving vast te leggen, maar daarmee is niet alles gezegd.
De regels voor het wegvervoer worden gehandhaafd door verschillende instanties. De meeste daarvan hebben meerdere taken en verantwoordelijkheden. In dit geval zal het meeste werk op de schouders van de politie neerkomen. Deze instantie moet zich echter ook bezighouden met een hele reeks misdrijven die buiten het kader van deze verordening en zelfs buiten dat van het Gemeenschapsrecht vallen. Helaas zijn de middelen van de politie zeer beperkt. Daarom moeten beslissingen over de vraag hoe deze middelen moeten worden aangewend, op lokaal niveau worden genomen en moeten zij worden gebaseerd op een evaluatie van de verschillende behoeften en omstandigheden van de lokale gemeenschappen. Als politieagenten die verantwoordelijk zijn voor verkeer en vervoer zich ook bezig moeten houden met andere zaken, zoals het oplossen van inbraken en het voorkomen van ongevallen, zullen de communautaire voorschriften op dit specifieke terrein vrijwel zeker tot verkeerde prioriteiten leiden. Die worden dan immers niet meer door de lokale behoeften bepaald, maar door een supranationale regering, die de lokale situatie niet kent, laat staan begrijpt. Hierdoor zullen de nationale autoriteiten, in hun haast om aan de voorschriften van de Commissie op dit terrein te voldoen, andere taken die eigenlijk veel belangrijker zijn, verwaarlozen.
Het is dan ook heel reëel om te veronderstellen dat inbrekers vrij kunnen blijven rondlopen doordat de politieleiding onder druk van de nationale regering meer geïnteresseerd is in het voldoen aan de communautaire voorschriften. Dit is domweg onaanvaardbaar en ik zal dan ook tegen deze verordening stemmen.

Peijs (PPE-DE).
Normaal gesproken dank ik de Commissie voor een voorstel dat ze naar het Parlement stuurt, maar deze keer ben ik niet zo dankbaar. Ik heb bezwaren tegen het voorstel over rij- en rusttijden in het wegvervoer zoals de Commissie dat in eerste instantie naar het Parlement heeft gestuurd. Het amendement van Philip Bradbourn, mijzelf en een groot aantal andere collega's is dan ook bedoeld als een signaal aan de Europese Commissie om op te houden met deze oude manier van wetgeving maken. Het wordt tijd dat we ons bewust worden van de bureaucratie die we veroorzaken. Het maken van nieuwe regels zorgt er niet voor dat die beter worden gehandhaafd dan de oude regels die voldeden, maar die evenmin werden gehandhaafd.
Veel van de nieuwe regels kunnen helemaal niet gecontroleerd worden. Andere regels worden alleen veranderd vanwege de techniek van de controle nadat ze zeventien jaar goed hebben gefunctioneerd. Voorbeeld van oncontroleerbare en daarom slechte wetgeving is de nieuwe poging om zelfstandige ondernemers voor te schrijven hoe lang zij mogen werken. Mijn collega Mathieu Grosch heeft het voorstel zeer verbeterd en het zal aan hem te danken zijn dat er inderdaad een richtlijn komt.
De vraag echter blijft wat de Commissie toch bezielt om in eerste instantie met zulke slechte wetgeving te komen. De sector heeft allerminst behoefte aan weer nieuwe regels. Wel is er behoefte aan een goed doordachte, slimme en geharmoniseerde controle die tevens zorgt voor eerlijke concurrentie, een controle die op gelijke wijze geldt voor nu vijftien lidstaten en straks vijfentwintig lidstaten.
Ik weet dat de Europese Commissie pogingen om te zorgen voor een meer gezamelijke en intelligentere controle op het vrachtvervoer, ondersteunt. Maar ik weet ook dat de samenwerking veelal afhangt van persoonlijke inzet en sympathieën en daarmee nog steeds tamelijk vrijblijvend is. Er zal ook meer politieke ondersteuning moeten worden geboden aan dit moeilijke proces en het is jammer dat het bedrijfsleven terwille van de controle aan flexibiliteit moet inleveren, terwijl flexibiliteit het sleutelwoord is van de sector. De sector heeft zich steeds met grote creativiteit door de zwaarder wordende eisen en de moeilijke markt heen weten te slaan, maar naar de rendementscijfers kijkend vrees ik dat zelfs deze creativiteit te kort gaat schieten.

Jeggle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zeer geachte collega's, als eerste wil ik graag mijn steun uitspreken voor het algemene doel dat met het voorstel van de Commissie wordt nagestreefd, namelijk het nog veiliger maken van onze wegen. Ik dank alle collega's die in de parlementaire commissies een bijdrage hebben geleverd aan de verwezenlijking van dit doel. Toch zou ik als lid van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en als afgevaardigde van een plattelandskieskring een paar kritische opmerkingen willen maken.
Op het eerste gezicht lijkt de titel 'Harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer? niets van doen te hebben met het landbouwbeleid. Toch bevat het voorstel van de Commissie een paar punten die ook voor de landbouw van groot belang zijn. Een leek denkt doorgaans bij termen als personenvervoer of trucks aan personenauto's en vrachtwagens, maar het voorstel van de Commissie heeft ook betrekking op voertuigen die in de landbouw worden gebruikt. Tot nu toe werden die steeds in het kader van artikel 13 tot de uitzonderingen gerekend. Als koeriers- en expresdiensten vaak bij ernstige ongevallen betrokken zijn, is het niet meer dan terecht dat de verordening ook voor deze diensten geldt. Om de bepalingen echter ook toe te passen op tractoren en voertuigen die voor melktransport worden gebruikt, lijkt mij pure willekeur. Hoe stelt u zich dat in de praktijk voor? Tractoren - en sommige tractoren zijn echt heel klein - die tachografen zouden moeten hebben, of chauffeurs van melktankwagens die van boerderij naar boerderij rijden en bij boer X geen praatje (rusttijd) meer mogen maken omdat zij een bepaalde volgorde van rij- en rusttijden in acht moeten nemen alsof het om een reis van Rotterdam naar München gaat? En dan nog een ander voorbeeld. Voor het vervoer van levende dieren is in artikel 13 een uitzondering op de voorschriften voorzien voor transporten binnen een straal van vijftig kilometer. Voor voertuigen die kadavers en slachtafval transporteren, geldt die uitzondering echter niet. Wat is het nut hiervan? Ook heb ik kritiek op de beperkingen die gelden voor de hulpdiensten bij pech onderweg.
De regeling die tot nu toe gold en die uitzonderingen bevatte op de terreinen die ik hierboven heb besproken, kan zeer zeker niet asociaal genoemd worden en was in ieder geval praktisch bruikbaar. Gelukkig zijn er door mijn fractie amendementen ingediend die de tekortkomingen in het voorstel van de Commissie gedeeltelijk opheffen. Ik blijf echter van mening dat voor de tweede lezing - juist met het oog op het boerenbedrijf en de landbouwsector - een aantal correcties doorgevoerd moeten worden om een wetgeving te creëren die voor de burgers begrijpelijk en aanvaardbaar is. Al het andere zou slechts leiden tot een negatieve houding ten opzichte van Europa.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats dank ik u voor uw constructieve commentaar op ons voorstel. Voor alle duidelijkheid wil ik nog even onderstrepen dat het onderhavige voorstel niet onder het sociaal beleid valt. Daarvoor is mevrouw Diamantopoulou verantwoordelijk, niet ik. Mijn bevoegdheden liggen elders. Ik heb het hier over verkeersveiligheid, over veiligheid op de weg, dát is het streefdoel van dit voorstel. Als het maatschappelijk aspect de hoofddoelstelling zou zijn, zouden wij andere kwesties moeten aankaarten. Het gaat hier om de veiligheid in het wegvervoer en uiteraard ook om concurrentieverstorende praktijken.
Gelet op het grote aantal amendementen zal ik het Secretariaat van het Parlement een schriftelijke lijst doen toekomen met de reactie van de Commissie op elk van de ingediende amendementen.
Desalniettemin wil ik enkele algemene opmerkingen formuleren bij de voornaamste kwesties die hier aan de orde zijn gesteld.
In de eerste plaats vergt de aanneming van de sectorale richtlijn betreffende arbeidscategorieën, waarin sprake is van een berekeningsmethode op wekelijkse basis, een wijziging van onze verordening, met name van de bepalingen inzake rij- en rusttijden. Daarom stemt de Commissie in met de amendementen die de tekst op dit punt verhelderen, op voorwaarde dat de formulering hier en daar wordt aangepast.
Wij kunnen ons tevens vinden in de amendementen waarin wordt aangedrongen op meer controle en een betere toepassing van de regelgeving, ofschoon ook hier een en ander geherformuleerd moet worden. Wij zullen deze suggesties overnemen in het voorstel voor wegcontroles dat wij binnenkort zullen presenteren. Zij vallen immers buiten het voorstel dat wij hier vandaag behandelen. Hiermee geef ik een antwoord aan de spreker die deze kwestie ter sprake heeft gebracht.
Verder aanvaarden wij ook de amendementen waarin wordt benadrukt dat de regelgeving van de Europese Unie verenigbaar moet zijn met die van derde landen, en waarin wordt geëist dat ook kleinere voertuigen voor internationaal vervoer in de verordening worden opgenomen, met name voertuigen die gebruikt worden voor koeriersdiensten. Tenslotte stemmen wij in met alle voorstellen waarin gepleit wordt voor het behoud van een zekere flexibiliteit, zodat alle bestaande praktijken die niet in strijd zijn met de toepassing van de verordening kunnen worden voortgezet.
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen echter niet akkoord gaan met de amendementen waarin gesteld wordt dat dit voorstel overbodig is. De oorspronkelijke verordening dateert van zeventien jaar geleden. Sindsdien hebben zich ingrijpende wijzigingen en veranderingen voorgedaan, zowel in de marktsituatie als wat betreft de Europese realiteit en de technologische ontwikkeling, in concreto de digitale tachograaf. Het is van wezenlijk belang dat deze veranderingen in de verordening worden opgenomen. De Commissie zal ervoor zorgen dat er een evenwicht wordt gevonden tussen flexibiliteit en toezicht op de naleving van regelgeving.
In andere amendementen wordt aangedrongen op een versterking van de controles. Deze voorstellen zijn onaanvaardbaar omdat zij tot een buitensporige stijging van de administratieve uitgaven leiden. Wat de uitzonderingen en de schrappingen betreft, onderschrijft de Commissie de voorstellen die op concrete feiten gebaseerd zijn. Zij kan echter niet akkoord gaan met de algemene bepalingen omdat die gebruikt kunnen worden om de wetgeving te omzeilen.
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur, de heer Markov, voor het magnifieke werk dat hij heeft verricht. Ofschoon hij zich bij wijze van spreken een weg heeft moeten banen door een bos vol amendementen is hij er uiteindelijk in geslaagd een evenwichtig ontwerpverslag voor te leggen dat over het geheel genomen de goedkeuring van de Commissie wegdraagt.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
Gollnisch (NI).
Mijnheer de Voorzitter, gisteren heb ik een klein meningsverschil gehad met de voorzitter van de vergadering. Ik wilde op grond van artikel 122 van ons Reglement iets zeggen bij de goedkeuring van de notulen. Kunt u mij bevestigen dat deze inderdaad aan het begin van de middag worden goedgekeurd? Vanochtend waren ze immers nog niet gereed.

De Voorzitter.
Geachte mijnheer Gollnisch, volgens de diensten zullen de notulen vandaag om 15.00 uur worden goedgekeurd.
(De vergadering wordt om 11.37 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)
SCHRIFTELIJKE VERKLARING (ARTIKEL 120)

Hudghton (Verts/ALE)
 In sommige delen van de Europese Unie, zoals op het platteland en de eilanden van Schotland, bestaat er voor het vervoeren
van goederen of personen domweg geen alternatief voor het wegvervoer.
Omdat een te sterke beperking van de werktijden van vrachtwagen- en buschauffeurs zou leiden tot nog hogere kosten van essentiële goederen en diensten, zou dat dan ook een extra probleem betekenen voor de bewoners en de bedrijven, die het in die gebieden toch al niet gemakkelijk hebben.
Ik zal daarom tegen de amendementen stemmen die erop gericht zijn de rijtijden nog verder te beperken dan in het voorstel van de Commissie.
Als wij willen dat mensen het belang van de EU-verordeningen inzien, moeten wij terdege rekening houden met de realiteit van de plattelands- en eilandgemeenschappen.
Ik hoop dat het definitieve voorstel betreffende de rijtijden recht zal doen aan het gegeven dat voor sommige gebieden, zoals de Schotse Hooglanden en eilanden, een flexibele benadering nodig is. Ik hoop dat de Raad en de Commissie het daarmee eens zijn.

De Voorzitter.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Verslag (A5-0432/2002) van mevrouw Marianne Thyssen, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG, 83/349/EEG en 91/674/EEG van de Raad betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen en verzekeringsondernemingen (COM(2002) 259/2 - C5-0233/2002 - 2002/0112(COD)) 
(Het Parlement neemt de tekst aan)
Verslag (A5-0439/2002) van de heer Nicholas Clegg, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende bescherming tegen subsidiëring en oneerlijke tariefpraktijken bij de levering van luchtdiensten vanuit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap (COM(2002) 110 - C5-0133/2002 - 2002/0067(COD)) 
(Het Parlement neemt de tekst aan)
Verslag (A5-0433/2002) van mevrouw Marie-Arlette Carlotti, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het verslag van de Commissie: Jaarverslag over humanitaire hulp 2000 (COM(2001) 307 - C5-0397/2001 - 2001/2155(COS)) 
(Het Parlement neemt de tekst aan)
Verslag (A5-0417/2002) van de heer Georg Jarzembowski, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 91/440/EEG van de Raad betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap (COM(2002) 25 - C5-0038/2002 - 2002/0025(COD)) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0424/2002) van de heer Dirk Sterckx, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de veiligheid op de communautaire spoorwegen en tot wijziging van Richtlijn 95/18/EG van de Raad betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen en van Richtlijn 2001/14/EG van de Raad inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede inzake veiligheidscertificering (COM(2002) 21 - C5-0039/2002 - 2002/0022(COD)) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0418/2002) van mevrouw Sylviane Ainardi, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 96/48/EG van de Raad en van Richtlijn 2001/16/EG betreffende de interoperabiliteit van het trans-Europese hogesnelheidsspoorwegsysteem (COM(2002) 22- C5-0045/2002 - 2002/0023(COD)) 
Vóór de stemming:

Alinardi (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, om vervelende technische redenen zijn mijn amendementen op mijn verslag niet ingediend. Voordat elk van de amendementen in stemming wordt gebracht wil ik allereerst opmerken dat ik heb besloten om bepaalde van deze amendementen nu mondeling in te dienen, met het oog op de samenhang van het pakket als geheel. Twee amendementen betreffen de nieuwe redactie van artikel 3 over het Bureau. Er is een overweging die betrekking heeft op de wijziging van artikel 29 over de veiligheid. Dan is er nog een amendement, waarmee ik duidelijk wil maken dat ik de financiering aan de orde wil stellen. Ik wil graag hierover de mening van mijn collega's horen.

Jarzembowski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat er een gemakkelijker manier is. Mijn fractie maakt bezwaar tegen de mondelinge amendementen. Het spijt me, maar gezien het feit dat wij de verslagen in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme uitvoerig hebben besproken en de regelingen daar als één geheel hebben aangenomen, is het nu niet meer mogelijk om dat geheel op te splitsen om daar veranderingen in aan te brengen. Mijn fractie maakt daarom bezwaar tegen alle mondelinge amendementen die zijn ingediend met betrekking tot het verslag-Ainardi.

De Voorzitter.
Voor een goed verloop van de procedure kan een mondeling amendement niet in aanmerking worden genomen als 32 leden bij de stemming daartegen bezwaar aantekenen. Wanneer wij bij de desbetreffende punten in de stemming zijn aangekomen, kan het Parlement zijn voorkeur uitspreken.
Vóór de stemming over de amendementen op artikel 1, lid 4, artikel 2, lid 5, overwegingen 6 en 8, stelt de Voorzitter vast dat meer dan 32 leden bezwaar hebben gemaakt tegen de mondelinge amendementen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0441/2002) van de heer Gilles Savary, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Spoorwegbureau (COM(2002) 23 - C5-0046/2002 - 2002/0024(COD)) 
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0388/2002) van de heer Helmuth Markov, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer (COM(2001) 573 - C5-0485/2001 - 2001/0241(COD)) 
Voor de stemming over amendement 91:

Grosch (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er alleen even op wijzen dat de amendementen 45 en 78 allebei aangenomen zijn, hoewel zij met elkaar in strijd zijn. Wij wilden gisteren eigenlijk om een aparte stemming vragen, maar dat is er uiteindelijk helaas toch niet van gekomen. Ik wil de administratie er daarom op wijzen dat de twee amendementen aangepast dienen te worden.

Napolitano (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening is de volgorde van stemming waartoe is besloten, nogal omstreden, omdat amendement 9 volgens mij het meest afwijkt van de tekst die in de commissie is goedgekeurd. Maar ik leg me hoe dan ook neer bij wat de Voorzitter zal besluiten.

Duff (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, amendement 9 staat het verst af van de paragraaf van de commissie, maar als de rapporteur daar anders over denkt, zal ik mij bij zijn deskundige oordeel neerleggen.

De Voorzitter.
Gezien de grote overeenstemming zal ik ook op die ervaring vertrouwen.

Martin, Hans-Peter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb al aangekondigd dat ik voorafgaand aan de stemming over amendement 24 een motie van orde heb. Ik verwijs naar artikel 139, lid 6, van het Reglement, waarin is neergelegd dat amendementen moeten worden rondgedeeld en vertaald. Ik heb een aantal versies in de verschillende talen voor mij liggen waarin juist amendement 24 ontbreekt.
Daarbij komt nog dat een aantal collega's uit zowel de conservatieve hoek als de sociaal-democratische fractie er vanuit is gegaan dat de stemming pas morgen plaats zou vinden. Ik stel derhalve allereerst voor om dit amendement vandaag niet in stemming te brengen. Voorzover ik het kan beoordelen - als een van de indieners van het oorspronkelijke amendement over het recht om een klacht in te dienen - geloof ik niet dat het juist is als eerst over deze amendementen wordt gestemd en pas daarna over het amendement van de heer Duff.
Het gaat in elk geval om het vrije mandaat van de afgevaardigden. In dat verband baseer ik mij op artikel 2 van het Reglement. Geeft u ons daarom de mogelijkheid om ook daadwerkelijk te kunnen stemmen over het recht om een klacht in te dienen, dat wil zeggen over de oorspronkelijke tekst van paragraaf 8!

De Voorzitter.
Mijnheer Martin, volgens de diensten zou u gistermorgen inderdaad gelijk gehad hebben als u er toen op had gewezen dat amendement 24 niet in alle talen beschikbaar was. Dat was het gevolg van een elektronische storing in ons systeem die gistermiddag werd verholpen. Uw opmerking is derhalve niet meer van toepassing.
U heeft het recht een opmerking te maken als een taalversie niet beschikbaar is. Aangezien dit gisteren reeds werd rechtgezet, gaan wij nu over tot de stemming over amendement 24.
Vóór de stemming over amendement 18:

Berès (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Méndez de Vigo voorstellen het door hem opgestelde amendement in te trekken. Hij vraagt van ons namelijk een uitspraak over een uiterst belangrijke zaak, waarvan ik weet dat hij van groot belang is voor het Spaanse volk. De invoering van het begrip Europees burgerschap in de Verdragen is immers aan president Felipe Gonzales te danken, die ook verantwoordelijk is voor de doorbraak van dit begrip.
Toch heb ik de indruk dat het hier niet alleen om een taalkundige of filosofische vraag gaat, maar om een fundamentele kwestie, die de legitimiteit van de Unie in haar kern raakt. Wenst dit Parlement van de traditionele definitie van een unie van landen en volkeren over te gaan op het concept van een unie van landen en burgers? Mijns inziens dient deze kwestie, in het belang van onze instelling, als zodanig te worden behandeld en niet en passant, als amendement op een overweging van een verslag dat over een volstrekt ander onderwerp gaat.

De Voorzitter.
Mevrouw Berès, voor alle duidelijkheid, u heeft de heer Méndez de Vigo gevraag dit amendement in te trekken.

Méndez de Vigo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ga niet akkoord met de laatste opmerking van mevrouw Berès. Het is niet zo dat ik dit amendement tot elke prijs wil doorzetten. Het gaat erom dat wij in het kader van een document dat met het oog op de Conventie van wezenlijk belang is nadenken over een kwestie waaraan dit Parlement uitzonderlijk belang hecht, namelijk de legitimiteit, de dubbele legitimiteit van de Unie.
In ons verslag over het Verdrag van Amsterdam bespreken de heer Tsatsos en ik de dubbele legitimiteit van staten en volkeren. Volgens ons is de term 'volkeren? een archaïsch concept. Wij hebben het liever over burgers, aangezien wij Europa dichter bij de burgers willen brengen. Daarom trek ik mijn amendement niet in, maar verzoek ik het in stemming te brengen. Bovendien nodig ik de Fractie van de Europese Sociaal-democraten uit om hun verouderde opvatting in te ruilen voor deze moderne zienswijze.
Bordes, Cauquil et Laguiller (GUE/NGL)
 - Er waren eens een witte duif (Europa) en een gemene adelaar (Amerika)? Zelfs een kind maak je met deze fabel uit het verslag niet wijs dat alleen de Amerikaanse staat zijn luchtvaartmaatschappijen steunt. Alsof de Europese Unie niet hetzelfde doet, en dan noem ik als voorbeeld slechts het Airbus-consortium met enkele andere. Alsof de diverse lidstaten hun eigen publieke of private luchtvaartmaatschappijen niet zouden steunen.
Ik daag de Commissie uit bekend te maken welke gigantische bedragen de Europese Unie en haar lidstaten als subsidie verlenen aan de luchtvaart- en vliegtuigbouwsector en hun aandeelhouders, direct of indirect, openlijk of via achterdeurtjes.
Wij hebben dit in zijn vorm huichelachtige verslag met zijn schandelijke inhoud niet aangenomen want wij zijn tegenstander van de in het verslag gesuggereerde 'compensaties?, die in feite weer niet anders zijn dan overheidssteun aan de kapitalisten van de luchtvaartsector. We zijn met name gekant tegen uw aanpak als geheel, die gebaseerd is op concurrentie en handelsoorlogen die de maatschappij duur komen te staan.

Meijer (GUE/NGL)
 - Het reizen per vliegtuig is de afgelopen decennia steeds goedkoper geworden. Naast de traditionele nationale luchtvaartmaatschappijen zijn er andere opgekomen die opvallend goedkope tarieven aanbieden. Ten dele komen die bedrijven van buiten de EU. Hetgeen nu wordt voorgesteld, is gericht tegen die bedrijven van buiten de EU. Die zijn veelal gevestigd in landen van de derde wereld of staten op het grondgebied van de voormalige Sovjetunie. Dat zijn arme landen, die denken geld te kunnen verdienen als goedkope concurrent op de Europese markt. Zo neemt de Braziliaanse maatschappij Varig zeer goedkoop mensen mee op haar vluchten tussen Amsterdam en Parijs. Het is nodig dat daartegen wordt opgetreden, temeer omdat deze bedrijven onnodig veel lawaai maken en minder veilig werken. Toch is het weren van deze bedrijven slechts een deel van de oplossing. De prijsvechters die zijn gevestigd binnen de EU, zoal Ryanair, Easyjet, Virgin en Germanwings, blijven volledig buiten schot. De belastingvrijdom voor de luchtvaart, die vliegtuigondernemingen in staat stelt om het internationale spoorverkeer kapot te concurreren, blijft eveneens in stand. De voorstellen waarover we vandaag stemmen, vormen dus een halve maatregel, die de pijn eenzijdig legt bij andere landen. Ik stem voor dit voorstel, maar vind het eenzijdig en ontoereikend. Wanneer volgt het noodzakelijke andere deel om een eind te maken aan de risico's die prijsvechters opleveren?

Rübig (PPE-DE)
In principe sta ik positief tegenover het voorstel van de Commissie voor deze verordening. De meeste amendementen van het Parlement vormen daarop een goede aanvulling. Met het oog op de bestaande regelgeving en praktijken in de Gemeenschap leveren de volgende punten naar mijn idee echter nog problemen op:
een nieuwe hogere norm voor de schade aan goederen, doordat de term 'aanmerkelijke schade' vervangen is door 'zeer aanzienlijke schade'. Gevolgen: onzekerheid vanwege die nieuwe definitie, een mogelijke verzwakking van onze onderhandelingspositie op dit punt bij de follow-up-besprekingen van Doha, en een discriminatie van dienstverlenende bedrijven ten opzichte van productiebedrijven (amendementen 9, 25, 26 en 38);
het ontbreken van het recht op het indienen van klachten bij 'verbonden luchtvaartmaatschappijen' indien er sprake is van alliantieovereenkomsten. Dit leidt in de praktijk tot een grote beperking van de mogelijkheden om klachten in te dienen vanwege het uitgebreide, wereldwijde netwerk van alliantiesystemen (amendement 39);
de vraag die naar aanleiding van de motivering van amendement 60 rijst, is of een besluit van de Commissie ook bekrachtigd is als daar in de Raad geen overeenstemming over bereikt kan worden. In ieder geval wordt de lat voor het nemen van maatregelen voor de dienstensector in amendement 62 (gekwalificeerde meerderheid) weer hoger gelegd dan voor de productiesector.
Bij het vaststellen van het communautaire belang wordt afgeweken van het oorspronkelijke uitgangspunt. Dat uitgangspunt was dat het nemen van maatregelen in beginsel in het communautaire belang moet zijn, tenzij het tegendeel wordt bewezen. Nu wordt alleen nog maar gesteld dat er uitsluitend maatregelen genomen worden als die in overeenstemming zijn met het communautaire belang.
Ik hoop dat in het vervolg van de procedure met deze punten rekening wordt gehouden.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor het onderhavige verslag inzake het verslag van de Commissie betreffende het jaarverslag over humanitaire hulp 2000 gestemd en sluit mij aan bij het standpunt van de rapporteur. Tevens heb ik mijn goedkeuring gehecht aan veel van de hierin vervatte voorstellen. De rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid legt geheel terecht de nadruk op het volgende aspect: 'De belangrijkste doelstelling van humanitaire acties van de Unie is om op het juiste ogenblik doeltreffend de noden van slachtoffers van humanitaire crises te lenigen ten einde hun lijden te verzachten, in de geest van menselijke solidariteit. Het spreekt voor zich dat in deze benadering van humanitaire hulp politieke overwegingen uit den boze zijn.?
In mijn ogen verdient de alarmerende vaststelling van de rapporteur dat de bedragen voor humanitaire hulp in noodsituaties - 'gericht op het onmiddellijk redden van levens? - een neerwaartse trend vertonen, de grootste aandacht.
Tegen deze achtergrond moet, zoals wordt voorgesteld, meer nadruk worden gelegd op de activiteiten van ECHO, moeten er publieksvoorlichtingscampagnes worden gevoerd om de burgers van de Europese Unie nader bij dit beleid te betrekken en dient uiteraard de negatieve ontwikkeling vanuit het oogpunt van de begroting te worden omgebogen.
Eén van de prioriteiten moet bestaan in een verbetering van de coördinatie tussen de humanitaire hulp zelf en de hierbij betrokken actoren. Hierdoor moeten situaties worden voorkomen zoals die welke zich onlangs in Angola heeft voorgedaan, waar de hulp werd 'gegarandeerd?, maar vervolgens slechts met grote vertraging ter plaatse aankwam. De procedures voor de afwikkeling van de hulp moeten aanzienlijk worden versoepeld.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de afgelopen nachten heel goed geslapen en nogal wat gedroomd. In één van die dromen bevond ik mij in het casino van het Palais de l'Europe, dat in werkelijkheid niet bestaat maar in mijn dromen dus wel. Aan een speeltafel zaten vier spelers: Jarzembowski, Sterckx, Ainardi en Savary. Zij gingen erg in hun spel op en deden heel vriendelijk tegen elkaar. De heer Jarzembowski had het uniform van een hoofdconducteur aan. Hij was in druk gesprek met de andere spelers en zei: 'De spoorwegen moeten versterkt worden?. Hij lichtte daarop zijn verslag toe en hield daarbij een vurig maar verstandig pleidooi voor de ontwikkeling van de spoorwegen in Europa. Hij deed dat zo goed dat hij mij ervan overtuigd heeft voor zijn verslag te stemmen.
Wat de andere spelers zeiden, zal ik verklappen zodra zij aan beurt zijn.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Karlsson (PSE)
Wij Zweedse sociaal-democraten geven de volgende stemverklaring af wat betreft amendement 4:
Een volledige openstelling van de markt voor het nationale reizigersverkeer per spoor uiterlijk 1 januari 2008 moet op bepaalde voorwaarden plaatsvinden. Zo moet er gegarandeerd worden dat het spoorwegwezen ook in de toekomst de hele Europese Unie beslaat en minder rendabele trajecten niet links laat liggen. Dit zou desastreus zijn voor uitgestrekte en dun bevolkte landen zoals Zweden. Verder moeten er garanties zijn voor veiligheid, kwaliteit en sociale rechtvaardigheid voordat de openbare aanbesteding gehouden kan worden.

Bernié (EDD)
Wij hebben de indruk dat het verslag-Jarzembowski inspeelt op het voorstel van de Commissie dat het toepassingsgebied van een grotere concurrentie wil verruimen binnen een sector die, naar ons idee, onlosmakelijk is verbonden met het begrip openbare dienstverlening. Welnu, het op deze wijze voor concurrentie openstellen van de sector en binnen afzienbare tijd van de infrastructuur van het spoor van de lidstaten, kan de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap in de weg staan. Hierdoor kunnen immers met name instabiliteit en onzekerheid mee gaan spelen op een markt die een grote mate van technische knowhow en hoge investeringen op de lange termijn vereist.
We weten enerzijds dat de openbare dienstverlening tot taak heeft om te zorgen voor gelijke behandeling van alle gebruikers, ongeacht hun specifieke situatie en waar ze ook wonen binnen de landsgrenzen. We weten ook dat het openstellen voor concurrentie afbreuk kan doen aan het begrip openbare dienstverlening of dit zelfs volledig kan doen verdwijnen. Daarom zijn wij tegen iedere vorm van liberalisering, zolang niet eerst is aangetoond dat er sprake is van concrete toegevoegde waarde. Er zijn op dit moment voorbeelden van landen die aantonen welke manco's er kleven aan een systeem dat uitsluitend is gericht op het maken van zoveel mogelijk winst; de gevolgen van een dergelijk systeem, die perfect meetbaar zijn, worden door de Commissie helaas niet meegenomen. Ze worden door haar verdonkeremaand, omdat ze gewoon niet sporen met haar opvattingen.
Daarom hebben wij tegen het verslag van Georg Jarzembowski gestemd.

Désir (PSE)
De Europese Commissie stelt ons in dit 'spoorwegpakket? een nieuwe versie voor van richtlijn 91/440, die een verdergaande liberalisering beoogt van het vervoer per spoor, met name het vrachtvervoer. De Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme heeft daar via haar amendementen de liberalisering van het reizigersvervoer aan toegevoegd. Ik zal tegen beide maatregelen stemmen.
Waarom die versnelde liberalisering, terwijl de richtlijn van 1991 nog onlangs is herzien? Waarom terugkomen op een moeizaam verkregen akkoord, een evenwichtig akkoord, van ruim een jaar geleden, terwijl de lidstaten de herziene richtlijn van 2001 nog niet eens hebben omgezet? Dat houdt in dat de effecten van de liberalisering niet worden geëvalueerd voordat nieuwe etappes worden ingeluid die mogelijk leiden tot onomkeerbare situaties.
Het getuigt van simplisme om te stellen dat de verzwakking van de concurrentiepositie van het goederenvervoer per spoor ten opzichte van dat over de weg vooral te wijten is aan het ontbreken van liberalisering. Voor een succesvolle samenwerking tussen de nationale exploitanten bij de Thalys was het niet nodig om het reizigersvervoer te liberaliseren.
Wat goed werkt voor het vervoer van reizigers kan ook worden uitgewerkt voor het goederenvervoer. Maar dan moet men wèl bereid zijn tot investeringen op Europees en nationaal niveau. Laten we echt kiezen voor het spoor boven het vervoer over de weg!
(Stemverklaring ingekort ingevolge artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Poos (PSE)
Het op korte termijn geheel voor concurrentie openstellen van de infrastructuur van het spoorwegnet van de lidstaten heeft mogelijk rampzalige gevolgen voor de functie van openbare dienstverlening, die de nationale spoorwegen nu eenmaal hebben. De rendabele trans-Europese trajecten lopen het risico door enkele grote exploitanten te worden ingepalmd, terwijl het niet zo rendabele secundaire netwerk wordt overgelaten aan de kleine exploitatiebedrijven. Aangezien de Commissie tot op heden geen evaluatie heeft overlegd van de gevolgen van de liberalisering van het spoor en de scheiding tussen infrastructuur en bedrijf, komt deze nieuwe stap in de richting van een volledige liberalisering veel te vroeg. Daarom heb ik tegen dit voorstel gestemd.

Queiró (UEN)
Het tweede spoorwegpakket dat de Commissie thans presenteert en in het bijzonder de ontwerprichtlijn betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap, waarop het verslag-Jarzembowski betrekking heeft, raakt oude en fundamentele belangen van een aantal lidstaten, waaronder de mijne, Portugal.
Alhoewel het voorgaande pakket zeer recent is (pas in 2001 werd met de Raad overeenstemming bereikt), tracht de Commissie thans nog een stap verder te gaan en stelt zij maatregelen voor die in de richting van een liberalisering van de sector, in concreto het goederenvervoer, gaan. Tevens stelt zij voor de veiligheidsnormen voor het railvervoer te versterken.
Wij zijn van mening dat deze door de Commissie bepleite liberalisering moet worden gesteund, maar zijn tegen de amendementen waardoor nu al een tijdsbestek voor de volledige openstelling van de markt (voor reizigers en goederen) voor het railvervoer zou worden vastgesteld.
Wij hebben ook niet kunnen instemmen met het door onze collega Miranda ingediende amendement 13, aangezien hierin een te starre houding tot uiting komt met betrekking tot de noodzakelijke dynamische ontwikkeling van een vervoermiddel dat milieuvriendelijk is en er op het stuk van het goederenvervoer toe bijdraagt de knelpunten in het Europees wegvervoer weg te nemen. Voor een dergelijke ontwikkeling zijn grootscheepse investeringen vereist, die alleen door een opening van de markt mogelijk kunnen worden gemaakt.

Raschhofer (NI)
Met de voorstellen voor het tweede spoorwegpakket zijn belangrijke initiatieven voor de verbetering van het Europese spoorwegsysteem in gang gezet. De versnelde openstelling van de internationale en nationale goederenvervoerdiensten per spoor vormt een belangrijke stap in de richting van de liberalisering van de spoorwegsector. Met name met het oog op de doelstellingen in het over het Europese vervoersbeleid tot 2010 en gezien de nog steeds toenemende verkeersdichtheid op de Europese wegen moet een overheveling van het goederenvervoer van de weg naar het spoor absolute voorrang krijgen. Een verschuiving van de Europese goederenvervoersstromen kan alleen maar slagen indien wij over een sterk en concurrerend spoorwegsysteem beschikken.
Mits bij het vervoer per spoor de hoogst mogelijke veiligheidsnormen in acht worden genomen, kan de geplande harmonisatie van het Europese spoorwegnet alleen maar toegejuicht worden.

Fatuzzo (PPE-DE).
In dezelfde droom, mijnheer de Voorzitter, dus in dat casino van het Palais de l'Europe, zat een ander aan de speeltafel, de heer Sterckx. Hij was gekleed als wielrenner, maar als u me vraagt waarom, dan weet ik het niet. Misschien omdat de naam Sterckx veel lijkt op die van Merckx, zag ik hem als een wielrenner, en vooral een watervlugge wielrenner, want Merckx won alle etappes, zoals wij nog best weten. Terwijl de heer Sterckx met de anderen in gesprek was, illustreerde hij zijn verslag en beklemtoonde daarbij het belang van de hoge snelheid in de spoorwegen van Europa. Met name legde hij er de nadruk op dat hogesnelheidstreinen de nodige faciliteiten en comfort voor gepensioneerden moeten bieden. Toen ik dat hoorde, was ik al volledig omgepraat en nam ik me voor om de volgende ochtend voor het uitmuntende verslag van de heer Sterckx te stemmen.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Terwijl u doet alsof u een oplossing aandraagt voor de nationale versnippering van het Europese spoorwegnet, dat inderdaad allang één geheel had moeten zijn, leidt uw voorstel tot een nog ernstiger vorm van versnippering, namelijk tussen private belangen die elkaar beconcurreren.
Door te beweren dat er een 'gemeenschappelijk veiligheidssysteem? wordt uitgewerkt, geeft u hoogstens uitdrukking aan uw eigen ongerustheid over iets dat als een paal boven water staat: groepen met private belangen die uit zijn op een zo hoog mogelijke winst zullen geen prioriteit verlenen aan het investeren in mankracht en materieel met het oog op een behoorlijke veiligheid.
Maar in werkelijkheid haalt u het veiligheidsaspect uitsluitend aan om u te kanten tegen 'aanvullende nationale eisen? die zouden kunnen leiden tot 'beperking van de markttoegang?.
De veiligheid waarover u spreekt is minimaal en leidt tot rampen. Wij hebben het verslag verworpen en stellen opnieuw dat niet mag worden getornd aan het karakter van openbare dienstverlening van het vervoer per spoor. Wij verzetten ons er bovendien tegen dat, omwille van de rentabiliteit, het begrip openbare dienstverlening volledig wordt uitgekleed.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Ik heb voor het onderhavige verslag gestemd omdat ook ik van mening ben dat met het oog op een verhoging van de veiligheid van de spoorwegen in de Gemeenschap en een verbetering van de dienstverlening op het vlak van het internationaal railvervoer geleidelijk een communautair systeem van gezamenlijke veiligheidsnormen moet worden ingevoerd.
Ik ben verheugd over het hoge veiligheidsniveau van het Europees railvervoer. Ook het veiligheidsaspect pleit trouwens voor een sterkere verlegging van het minder veilige wegvervoer naar het spoor, vooral waar het gaat om het vervoer van zware goederen. Thans wordt gestreefd naar een liberalisering van het railvervoer tot het jaar 2008, en het onderhavige verslag maakt deel uit van het desbetreffende pakket. Er zij echter op gewezen dat bij een dergelijke liberalisering lering moet worden getrokken uit de ervaringen die in het Verenigd Koninkrijk de afgelopen jaren zijn opgedaan. Dit betekent dat de supervisie en het toezicht op de naleving van de veiligheidsnormen voor het railvervoer, vooral waar het gaat om de instandhouding van de infrastructuur, ondanks de liberalisering in handen van de overheid moeten blijven.
Tevens heb ik mijn goedkeuring gehecht aan een aantal voorstellen van de terzake bevoegde commissie. Deze hebben betrekking op de invoering van een veiligheidscertificaat voor spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders, adequate, met een diploma afgeronde opleidingen voor spoorwegpersoneel, volledige toegang van alle nieuwe spoorwegondernemingen tot de veiligheidsinformatie en, in navolging van de praktijken in de luchtvaart, de invoering van een gemeenschappelijke voertaal voor het internationale railvervoer.

De Keyser (PSE)
Commissaris de Palacio zei vanmorgen over het tweede spoorwegpakket dat zojuist is aangenomen, dat wij zonder liberalisering binnenkort alleen nog maar een spoorwegmuseum zouden hebben. Ik vrees dat wij binnenkort een reizigerskerkhof hebben! Het verslag-Jarzembowski, waarin aangedrongen wordt op een versnelde liberalisering van zowel het goederen- als het reizigersvervoer, is een vlucht naar voren en vertoont een gebrek aan realisme, hetgeen verontrustend is. Vanuit zijn liberale visie vergeet de rapporteur dat het tijd vergt om de structuren te veranderen en gaat hij volledig voorbij aan het sociale en menselijke aspect. Dergelijke papieren dromen, en vooral liberale dromen, lopen vaak uit op een nachtmerrie voor degenen die ze moeten verwerkelijken.
In het verslag-Sterckx wordt een normatieve visie op veiligheid gepresenteerd door onder andere regels en procedures te willen harmoniseren. Dat is nuttig. Helaas wordt het aspect 'veiligheid? in het verslag ondergeschikt gemaakt aan de eisen van rentabiliteit en wordt er volledig voorbijgegaan aan de arbeidsvoorwaarden. Om te voorkomen dat er door de liberalisering communicatieproblemen ontstaan, moeten de spoorwegbeambten één werktaal spreken die voor iedereen begrijpelijk is, net als in de luchtvaart. Als dit betekent dat spoorwegbeambten op dezelfde wijze moeten worden geselecteerd en betaald als vliegtuigpiloten, heb ik daar geen enkel bezwaar tegen. Het zou zelfs goed nieuws zijn voor het spoorwegpersoneel, maar is dit ook werkelijk het geval? In deze vorm was het voor mij onmogelijk om een positieve stem op deze twee verslagen uit te brengen. Daarom heb ik tegen gestemd.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook mevrouw Ainardi zat in mijn droom in het casino van het Palais de l'Europe te spelen. Zij speelde poker met de andere rapporteurs over de Europese spoorwegen. Ze zag er heel mooi en elegant uit en ze was dan ook omringd door een schare jonge mannen. Maar zodra het haar beurt was om te spelen, zei ze de hele tijd: 'ik pas, ik pas, ik pas?. En toen de andere spelers haar vroegen waarom ze dat toch zei, antwoordde ze: 'Wij moeten ervoor zorgen dat het spel niet onderbroken wordt, net zoals we moeten voorkomen dat er aan de grenzen van Europa oponthoud ontstaat in het veranderingsproces van de spoorwegen. Ziet u niet hoe veel sneller het spel verloopt als er geen kink in de kabel komt??. Natuurlijk heb ik toen terstond besloten voor het verslag van mevrouw Ainardi te stemmen.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Uiteraard zijn wij voorstander van de interoperabiliteit van het trans-Europese spoorwegsysteem en van sommige maatregelen die in dit verslag worden voorgesteld.
Deze interoperabiliteit maakt echter deel uit van een spoorwegpakket dat ten doel heeft het spoorwegvervoer over de gehele linie open te stellen voor concurrentie en particuliere exploitanten op de markt toe te laten.
De rapporteur legt de nadruk op de rentabiliteit op lange termijn en maakt zich zorgen over een mogelijke aantasting van de concurrentiepositie van het spoor, zonder dat zij zich duidelijk uitspreekt tegen privatisering en concurrentie of tegen de uitholling van de openbare dienstverlening die daaruit zou voortvloeien. Uiteindelijk kiest de rapporteur hiermee dezelfde richting als de politici die de openbare dienstverlening willen afschaffen.
Dienovereenkomstig hebben wij ons met betrekking tot dit verslag van stemming onthouden.

Caudron (GUE/NGL)
Ik wil mevrouw Ainardi graag feliciteren met haar uitstekende werk.
Haar verslag maakt deel uit van het 'spoorwegpakket?, dat ten doel heeft de ontwikkeling van het treinverkeer te bevorderen dankzij de invoering van een geïntegreerd spoorwegsysteem. Hiertoe dient met name interoperabiliteit van het trans-Europese spoorwegsysteem tot stand te worden gebracht, hetgeen een absolute voorwaarde is voor een vloeiend verloop van het internationaal verkeer.
Nationale specificaties en technische voorschriften, die onderling sterk verschillen en vaak leiden tot incompatibiliteit, hebben het gebruik van de trein als vervoermiddel tot nu toe in de weg gestaan. Als voorvechter van het spoor betreur ik dit, zowel uit het oogpunt van milieubescherming als van de veiligheid van de burgers. Ik ben dan ook bijzonder geïnteresseerd in de voorstellen van de Europese Commissie om te trachten de verschillende TSI's (technische specificaties voor interoperabiliteit) beter op elkaar af te stemmen. Wel wil ik opmerken dat het aspect 'veiligheid? bij de totstandkoming van deze harmonisatie in geen geval onderbelicht mag blijven!
Voor elke ontwerp-TSI moet dan ook een evaluatie worden uitgevoerd van de te verwachten voordelen in termen van marktaandeel en stimulering van het vervoer, op het gebied van milieu en veiligheid en in maatschappelijk opzicht. Gezien de heersende ideologie op dit gebied dienen de voorstanders van de openbare dienstverlening uiterst waakzaam te zijn!

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook de heer Savary zat in het casino van het Palais de l'Europe te spelen, samen met de collega's Jarzembowski, Sterckx en Ainardi, maar in mijn droom was hij gekleed als brandweerman. Hij zei tegen de anderen: 'Ik ben om twee redenen als brandweerman uitgedost: in de eerste plaats omdat ik met mijn verslag over veilige spoorwegen de treinpassagiers te hulp schiet; in de tweede plaats omdat niemand beter dan ik de veiligheid van spoorwegen kan garanderen. Ik heet namelijk Savary: in het Engels betekent safe 'veilig?, dus Savary komt neer op 'beveiliger?. Vandaar dat ik het meest geknipt ben om de veiligheid van de spoorwegen te garanderen?. Toen ik zijn verslag doornam, zag ik dat dat waar was, en dus kwam ik tot de slotsom dat ik voor het verslag van de heer Savary inzake veiligheid van treinvervoer moest stemmen.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Met het oog op de veiligheid, de kwaliteit en de doelmatigheid van het vervoer van zowel personen als goederen over land dient eens en voor altijd absolute prioriteit te worden gegeven aan het railvervoer (afgezien van het zeevervoer over korte afstanden of cabotage). Derhalve hecht ik groot belang aan de oprichting van een Europees Spoorwegbureau, dat samen met de Commissie zou moeten zorgen voor meer overleg en coördinatie tussen de verschillende actoren die zijn betrokken bij het beleid inzake en de operabiliteit van het railvervoer. Voorts zou een dergelijk Bureau door middel van aanbevelingen en adviezen een permanente bijdrage kunnen leveren tot de debatten terzake. Mits hieraan naar behoren bekendheid wordt gegeven, zullen de adviezen, de inbreng en de observaties van het Bureau ertoe leiden dat de lidstaten en de Europese burgers steeds beter gaan beseffen welke enorme voordelen dit vervoermiddel biedt, met name in het licht van de toenemende problemen (en gevaren) van het wegvervoer. Ik zou in dit verband willen verwijzen naar het Witboek 'Het Europees vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen?, waarin herhaaldelijk wordt benadrukt dat de trend van een achteruitgang van het railvervoer ten opzichte van het wegvervoer moet worden omgebogen. Ik hoop derhalve dat met deze richtlijn nog een stap wordt gezet in de richting van een echte interne markt voor railvervoer, waardoor onder meer een doeltreffende bijdrage zou worden geleverd tot de vermindering van het verkeer op onze wegen en met name de enorme omvang van het goederenvervoer met zware vrachtwagens kan worden teruggebracht.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een revolutionair voorstel, dat van mij persoonlijk en van de Partij van de Gepensioneerden komt. Ik hoop dat de vele, gekwalificeerde leden van het Europees Parlement die hier aanwezig zijn nu aandachtig naar me zullen luisteren. In het verslag-Markov worden onder meer de rij- en rusttijden in het wegvervoer geregeld. Nu luidt mijn voorstel als volgt: kunnen wij niet de pensioenjaren opdelen zoals wij de dagindeling voor het wegvervoer plannen? Dus bijvoorbeeld tien arbeidsjaren vaststellen en dan vijf jaar pensioen geven; dan weer tien arbeidsjaren en vijf pensioenjaren.; vervolgens nog eens tien arbeidsjaren en vijf pensioenjaren. Op die manier krijgen de mensen de garantie dat ze van hun pensioen kunnen genieten. Bijvoorbeeld van 25 tot 30 jaar, van 35 tot 40 jaar, enzovoort. Dit is weliswaar geen exacte berekening, maar het idee is duidelijk. Ik stel dus voor dat de mensen niet beginnen van hun pensioen te genieten als ze al bejaard zijn, maar om daar geleidelijk mee te beginnen, tijdens hun werkende bestaan, op de manier zoals ik zojuist uit de doeken gedaan heb.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het lezen van een Luxemburgse krant gisteren heb ik mij verbaasd over het feit dat de Groenen zichzelf uitgebreid als de hoofdrolspelers afschilderen met betrekking tot de herziening van de verordening tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer. Als onze rapporteur dit artikel gelezen zou hebben, zou hij net zo verbaasd zijn geweest als ik. Van de 269 amendementen waar de parlementaire commissie zich mee bezig heeft gehouden, waren er namelijk slechts zestien van de Groenen afkomstig en daarvan zijn er gelukkig veertien verworpen.
Er is toch een bepaalde mate van brutaliteit voor nodig om de volledige Luxemburgse media op te trommelen en deze voor te spiegelen dat onder dit verslag de handtekening van de Groenen staat, terwijl het in feite het resultaat is van een samenwerking tussen de rapporteur en de drie grootste fracties. Ik heb vandaag ook tegen het voorstel van de Groenen over de rijtijden gestemd, omdat de gewenste flexibiliteit hierdoor niet wordt gewaarborgd en de chauffeurs zo een slechte dienst wordt bewezen. Door zo'n inflexibele oplossing zou het voor degenen die vanaf hun standplaats lange reizen moeten maken, inderdaad niet mogelijk zijn om hun rusttijden zodanig in te delen dat zij meer tijd bij hun gezin en vrienden kunnen doorbrengen. Ik ben blij dat wij vandaag tijdens de eerste lezing een zinvolle bijdrage hebben geleverd aan een duidelijkere, veiligere en beter controleerbare regeling voor de voorschriften van sociale aard.
Ik hoop ook dat er dankzij de digitale tachograaf vanaf 2004 geen mogelijkheden voor zwarte schapen meer zullen zijn om de rij- en rusttijdenregeling te ontduiken.

Ainardi (GUE/NGL)
Ik wil allereerst mijn tevredenheid uitspreken over het verslag van onze collega Markov, waarin steun wordt gegeven aan het voorstel van oktober 2001 van de Commissie voor een nieuwe verordening inzake het wegvervoer. Met name de verbeteringen die de nieuwe verordening in de huidige situatie brengt, zijn in dit verslag overgenomen. De tweeledige doelstelling daarbij is het verbeteren van zowel de verkeersveiligheid als de arbeidsvoorwaarden van de chauffeurs. Een aantal maatregelen uit het voorstel van de Commissie is in dit verslag overgenomen, zoals het afschaffen van de mogelijkheid tot opdeling van de rijonderbrekingen, uitbreiding van het toepassingsgebied van de verordening en verzwaring van de sancties bij overtredingen van de bepalingen van de verordening. Hiermee wordt een belangrijke richting aangegeven.
Het verslag-Markov gaat nog een stap verder dan de verordening, doordat de rapporteur zich bijvoorbeeld verzet tegen het instellen van de flexibele week, een maximale arbeidstijd instelt, een definitie van de rijtijd geeft en samenwerking met de sociale partners op prijs stelt.
Ik wil in het bijzonder het belang onderstrepen van de maatregel om het toepassingsgebied van de verordening uit te breiden tot alle vrachtwagenchauffeurs die zich binnen het grondgebied van de Gemeenschap verplaatsen, of dit nu EU-onderdanen zijn of niet. Het gevolg van deze maatregel zal zijn dat de sociale dumping aanzienlijk wordt verminderd, terwijl derde landen ertoe worden aangezet hun nationale wetgeving te verscherpen ten gunste van de arbeidsvoorwaarden van hun chauffeurs.
(Stemerklaring ingekort ingevolge artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Voor landen waar nog helemaal geen wetgeving is of waar de wetgeving uiterst ongunstig is voor de werknemers in deze sector betekent de voorliggende tekst ongetwijfeld een zekere verbetering. Het is echter een schande dat in een verslag met als titel 'voorschriften van sociale aard? een wekelijkse rijtijd van 56 uur wordt overwogen!
Bovendien vinden wij het onaanvaardbaar dat men om de situatie in sommige landen te verbeteren, die in de landen met het hoogste beschermingsniveau slechter maakt. De enige harmonisatie die aanvaardbaar is, houdt in dat het hoogste niveau op het gebied van sociale bescherming en arbeidsvoorwaarden de standaard wordt.
Dit is trouwens de enige manier om werkgevers in de vervoersector in Frankrijk te verbieden om slechter betaalde en minder beschermde werknemers aan te trekken uit landen waar de wetgeving - met name wat de rijtijden betreft - ontbreekt of ongunstig is voor vrachtwagenchauffeurs. Bovendien mogen de wetten die de werknemers ook maar enige bescherming bieden niet zonder resultaat blijven, zoals vaak het geval is, maar moeten zij de werkgevers dwingend worden voorgeschreven.

Bradbourn (PPE-DE)
 Hoewel dit voorstel is ingediend met het oog op veiligheid en vereenvoudiging, blijkt uit de inhoud ervan dat het alleen maar zal leiden tot meer bureaucratie en meer regels.
Wij zijn vooral bezorgd over de gevolgen die deze maatregelen zullen hebben voor de minibusjes die worden gebruikt door de vrijwilligersorganisaties en de niet-commerciële sectoren. De Britse regering heeft weliswaar laten weten dat zij voornemens is op dit punt een nationale ontheffing aan te vragen, maar naar ons oordeel worden de belangen van de vrijwillige sector het best beschermd door de bestaande vrijstellingen.
Als de voorschriften voor de rust- en rijtijden worden veranderd, zal dat de mogelijkheden van scholen en busmaatschappijen om voor een acceptabele prijs reizen naar het buitenland aan te bieden, ernstig beperken.
Deze voorstellen betekenen een extra belasting voor een bedrijfstak die al aan vele regels gebonden is. Desondanks ontbreekt in het voorstel van de Commissie iedere kosten-batenanalyse ter ondersteuning van haar argumenten.
De Britse regering heeft veel van deze voorstellen omschreven als hetzij onnodig, hetzij niet in verhouding tot de eventuele voordelen. Wij steunen dit standpunt graag en vertrouwen erop dat de regering daarnaar zal handelen wanneer deze maatregelen in de Raad aan de orde komen.

Caudron (GUE/NGL)
Het is belangrijk de regels voor de organisatie van de rij- en rusttijden in de Unie zodanig te vereenvoudigen, dat dit een verbetering inhoudt voor zowel de verkeersveiligheid als de arbeidsvoorwaarden van degenen op wie de verordening van toepassing is. Met dit voorstel wordt tevens beoogd de huidige regels aan te laten sluiten op het gebruik van het nieuwe controleapparaat, de digitale tachograaf, teneinde een betere naleving van de geldende regels te waarborgen.
Het verslag van mijn collega Helmuth Markov sluit aan bij de positieve voorstellen van de Europese Commissie, zoals het afschaffen van de mogelijkheid tot opdeling van de rijonderbrekingen, vermindering van de uitzonderingsbepalingen, het schrappen van de bepalingen met betrekking tot de minimumleeftijd van de chauffeurs en verzwaring van de sancties bij overtredingen van de verordening.
De rapporteur is er echter tevens in geslaagd veranderingen door te voeren die mijns inziens van essentieel belang zijn. In het verslag wordt bijvoorbeeld aangestuurd op het schrappen van de bepalingen inzake de flexibele week, op strengere controles en sancties bij niet-naleving van de bepalingen van de verordening en op nauwere samenwerking met de sociale partners. De rapporteur is er daarentegen niet in geslaagd steun te krijgen voor het amendement waarin terecht wordt voorgesteld de wekelijkse rijtijd tot 45 uur terug te brengen. Daarom is dit amendement tijdens de plenaire vergadering opnieuw in stemming gebracht en uiteraard heb ik vóór gestemd!

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
Wij stemmen er volledig mee in dat harmonisatie van de sociale normen in het wegvervoer noodzakelijk is. Het gaat ons er daarbij niet zozeer om het probleem van de concurrentievervalsing met derde landen te regelen, als wel de werknemers in deze sector de beste arbeidsvoorwaarden, rechtspositie en beloning te garanderen. Aangezien deze sector is overgeleverd aan de liberale botheid, moeten er op dit gebied dan ook geen halve maatregelen worden genomen. Het is terecht om de flexibele week af te schaffen, de arbeidstijd te beperken en een minimumleeftijd voor bestuurders in het goederenvervoer vast stellen. Er moeten strengere controles komen, evenals sancties voor werkgevers bij niet-naleving van de bepalingen van de verordening, en er moet nauwer worden samengewerkt met de sociale partners.
Het verslag-Markov schiet echter tekort wat betreft de wekelijkse rijtijden en de mogelijkheid tot opdeling van de rijonderbrekingen. Het is niet voldoende om de wekelijkse rijtijd, die thans op 56 uur is vastgesteld, terug te brengen tot 45 uur. Het is onaanvaardbaar dat toestemming wordt gegeven om de rusttijd op te splitsen. Door deze twee maatregelen blijft de vogelvrije status van de werknemers in het wegvervoer gehandhaafd, een situatie waarvan de markten profiteren om zoveel mogelijk winst te behalen. Hoewel wij voorstander zijn van vooruitstrevende sociale maatregelen, hebben wij om die reden uiteindelijk niet voor dit verslag gestemd.

Meijer (GUE/NGL)
Besluiten over veiligheid worden meestal voorafgegaan door dodelijke ongelukken. Totdat een regeling onvermijdelijk wordt krijgen andere overwegingen alle voorrang. Dan gaat het om vrijheid voor het bedrijfsleven, om beperking van de kosten en om vrije concurrentie. Toch kon iedereen vooraf weten dat het te lang laten doorwerken van beroepschauffeurs leidt tot ongevallen. Dat heeft helaas nooit verhinderd om in die bedrijfstak langere aaneengesloten werktijden toe te staan dan in andere bedrijfstakken waar minder schade kan worden aangericht. Tot elke prijs willen ondernemers aanstelling van een tweede chauffeur of wachttijden voorkómen, want die maatregelen kosten geld. Bovendien willen chauffeurs wel beschermd worden tegen overbelasting en oververmoeidheid, maar na een lange reis willen ze ook graag snel naar huis. Zelfstandige rijders menen zelfs buiten elke regelgeving te kunnen blijven, en ondernemers die daarvan misbruik willen maken hebben hun vrachtauto's verkocht aan hun chauffeurs. Als we toegeven aan zulke tegenkrachten worden fatsoenlijke vrachtbedrijven en het spoor kapot geconcurreerd. Daarom is het een belangrijke stap vooruit dat alle vrachtauto's en koeriersdiensten die binnen de EU rijden, ook als ze worden gereden door een zelfstandige of afkomstig zijn van buiten de EU, gaan voldoen aan de norm van minstens 12 uur rust en een werktijd van maximaal 9 uur per dag en 90 uur per twee weken.

Miranda (GUE/NGL)
Het verslag van de heer Markov heeft onze goedkeuring kunnen wegdragen. In het licht van de pogingen die op zowel Europees als nationaal niveau worden ondernomen om het aantal verkeersslachtoffers (een gebied waarop Portugal helaas boven aan de lijst staat) terug te dringen, kan men niet anders dan instemmen met een verslag dat erop gericht is de sociale en de arbeidsvoorwaarden van de chauffeurs in het wegvervoer te verbeteren.
Het thans goedgekeurde verslag voorziet in een aantal uiterst positieve maatregelen. Zo wordt het voorstel inzake een flexibele werkweek verworpen, worden de rijtijden vastgelegd en de arbeidstijd beperkt, een minimumleeftijd voor chauffeurs in het goederenvervoer vastgesteld, de mogelijke afwijkingen verminderd, de participatie van de sociale partners versterkt en de toepassing van de verordening op alle chauffeurs die op het grondgebied van de Unie rijden bevorderd.
Dergelijke maatregelen verdienen onze instemming, aangezien hiermee echt wordt bijgedragen tot de veiligheid van het wegvervoer. Wij betreuren echter dat de meerderheid van de leden van het Parlement het voorstel van de rapporteur om de wekelijkse rijtijd te verlagen tot 45 uur niet heeft gesteund.
Desalniettemin hopen wij dat de Commissie en de Raad de thans goedgekeurde amendementen terdege in aanmerking zullen nemen.

Caveri (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde alleen maar zeggen dat ik voor dit verslag heb gestemd dat gericht is tot de Conventie en gaat over de erkenning van de rol van de regio's en de plaatselijke overheden in de opbouw van Europa. De Conventie zelf heeft amper over deze kwestie gerept. Nu in heel Europa verschijnselen als regionalisme, devolution en décentralisation hoogtij vieren, moeten de regio's met concrete daden aangeven wat voor belangrijke functie ze uiteindelijk bekleden. Waarschijnlijk hadden er in het verslag-Napolitano meer authentiek federalistische oplossingen moeten komen, via een consequente en grondige toepassing van het subsidiariteitsbeginsel: dit blijft dus een doel waarnaar in de komende jaren gestreefd moet worden. Helaas is in het verslag de hoop dat men regionale kiescolleges zou opzetten voor de Europese verkiezingen, de bodem in geslagen. Het verzoek om een rechtstreekse participatie van de regio's met wetgevende bevoegdheden aan de vergaderingen van de Raad te verkrijgen, is ook afgeketst, net zoals het voorstel om de regio's toestemming te geven een rechtstreeks beroep op het Hof van Justitie te doen. Ik geloof dat dit thema's zijn waarop de Conventie, in het belang van het regionalisme, moet terugkomen.

Martin, David W. (PSE).
 Mijnheer de Voorzitter, in 1990 heb ik als rapporteur van het Parlement voor het verslag-Maastricht, aangedrongen op de instelling van wat wij nu kennen als het 'Comité van de regio's?. Ik deed dat omdat de lokale autoriteiten in de regio's een essentiële rol spelen bij de tenuitvoerlegging van de Europese wetgeving. Gezien die rol vind ik dat zij ook een stem moeten hebben bij de aanneming van Europese wetten.
In het verslag-Napolitano wordt dat beginsel als uitgangspunt genomen en verder uitgewerkt in de context van het Europa van nu. Ik verwelkom de aanbevelingen van de heer Napolitano om de regionale en lokale overheden een grotere rol te geven bij de Europese besluitvorming. Ik ben het echter ook met hem eens dat wij dit niet mogen voorschrijven omdat wij ons dan bemoeien met de nationale grondwetten van de lidstaten. Hij heeft een lans gebroken voor de regio's, maar het aan de lidstaten overgelaten om te besluiten op welke manier zij zijn aanbevelingen willen uitvoeren. Daarmee heeft hij het juiste evenwicht gevonden.
Zojuist hebben wij bijvoorbeeld een pleidooi gehoord voor het betrekken van de regio's bij de Raad van ministers. Ik steun dat idee, maar iedere lidstaat moet dat doen op de manier die het best bij zijn eigen grondwet past.
Tot slot is het enige minpunt van het verslag-Napolitano het feit dat de rol van de regio's met wetgevende bevoegdheid onderbelicht is gebleven. Ik hoop dat de Commissie zich over dat onderwerp zal buigen en een manier zal vinden om hen op een meer structurele manier bij het werk van de EU te betrekken.

MacCormick (Verts/ALE).
 Mijnheer de Voorzitter, net als de andere sprekers ben ik blij dat wij met het verslag-Napolitano op enkele belangrijke punten vooruitgang hebben geboekt. In dit verslag wordt erkend dat in bepaalde constitutionele omstandigheden de regio's toegang moeten hebben tot het Hof van Justitie. Ook wordt duidelijk en in heldere bewoordingen erkend dat het beginsel van de subsidiariteit iteratief is en geldt voor alle bestuurslagen, niet alleen voor de Unie ten opzichte van de lidstaten, maar ook voor de regio's en de lokale autoriteiten.
Op een aantal punten ben ik teleurgesteld. Zo betreur ik met name het feit dat men de kans om de vreemde samenstelling van het Comité van de regio's aan de orde te stellen, niet heeft aangegrepen. Zo ziet het er bijvoorbeeld naar uit dat het Comité van de regio's in de toekomst vijf leden uit Malta zal tellen, tegen 21 uit Spanje en 24 uit het Verenigd Koninkrijk. Dat betekent dat er waarschijnlijk vijf keer zoveel Maltezen in het Comité van de regio's zitting zullen hebben als Galiciërs - als die er al in zullen zitten - of Catalanen of Schotten. Dit is geen bevredigende situatie. Het Comité van de regio's moet juist een tegenwicht vormen voor het Parlement. De balans tussen bevolkingen en regio's in dit Comité is nu volledig zoek.
Veel leden van mijn partij in Schotland zijn van mening dat in de huidige situatie een onafhankelijke lidstaat beter af is dan een constitutionele regio. Dit verslag zal hen niet van het tegendeel overtuigen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vannacht heb ik ook nog gedroomd van de heer Napolitano, die rapporteur voor dit verslag over de rol van de regionale overheden is. Giorgio Napolitano was in mijn droom president van de WUR, dat wil zeggen de Wereldunie van de regio's. In mijn droom was men er namelijk in geslaagd één wereldregering van alle regio's te vormen. De nationale staten bestonden niet meer en de regio's waren zo belangrijk geworden dat zij allemaal tezamen in de hele wereld de WUR, de Wereldunie van de regio's, vormden, en de heer Napolitano was daar dus president van. Ik weet dat dit slechts een droom is die moeilijk werkelijkheid kan worden, maar aangezien die regio's in mijn droom elkaar niet meer bevochten, zoals een aantal landen helaas nog steeds doet, hoop ik van harte dat men stukje bij beetje, zoals in het voorstel van het verslag-Napolitano gebeurt, tot een wereldunie van de regio's komt. Dat is de reden waarom ik heb voorgestemd.

Dehousse (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het was voor mij, net als voor sommige collega's, onmogelijk om tegen de ontwerpresolutie te stemmen die voortkwam uit het verslag-Napolitano, omdat het verslag - in de eerste plaats - en de ontwerpresolutie - in de tweede plaats - vernieuwende teksten waren met het oog op de regionale dimensie. Helaas heeft een aantal stemmingen tijdens de plenaire vergadering afbreuk gedaan aan dit voortreffelijke werk. Zoals mevrouw Berès uitstekend opmerkte, is het bovendien onverstandig en gevaarlijk om tijdens de plenaire vergadering, op het moment dat er gestemd moet worden, onverwachts met voorstellen te komen om concepten aan te nemen die - in dit geval - niet in de commissie besproken of zelfs maar genoemd zijn. De heer Méndez de Vigo antwoordde dat het concept 'volk? achterhaald was. Rechts heeft daar de voorgaande eeuwen in Europa namelijk voortdurend op gehamerd, hetgeen echter niet overtuigend is. Toevallig heeft deze als vooruitstrevend gepresenteerde tekst echter wel als gevolg dat het concept van de Staat binnen de Unie wordt versterkt. Ik twijfel er overigens niet aan dat dit ook de bedoeling was. Om die reden heb ik mij van stemming onthouden.

Speroni (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit verslag gestemd, ook al weet ik maar al te goed dat dit geen raadplegingsdocument maar slechts een oriëntatiestuk is en het niet bekend is hoe het zal vallen. Ik hoop dat de Commissie en de lidstaten rekening houden met veel punten waarvoor gestemd is, ook al zijn tot mijn spijt een aantal fundamentele passages afgewezen, bijvoorbeeld de passage over deelname van de regio's met wetgevingsbevoegdheden aan de Europese Ministerraad. Ik denk dat dit hoe dan ook een bevoegdheid van de lidstaten moet zijn. Mijn politieke partij heeft in Italië al een aantal amendementen en wetgevingsvoorstellen met die strekking ingediend en ik hoop dat de Europese regio's mettertijd meer meetellen, vooropgesteld dat deze materie grotendeels in handen moet blijven van de afzonderlijke landen, zonder inmenging van de Unie.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wist dat de heer Méndez de Vigo reactionair is waar het gaat om de Europese diversiteit. Maar wat ik niet wist, is dat hij zo onwetend is. Wie het begrip 'volk ' archaïsch noemt, treedt niet alleen de fundamentele beginselen van onze beschaving met voeten, maar ook tal van grondwetten, zoals die van de Verenigde Staten van Amerika, die met precies de woorden 'We the people? begint. De heer Méndez de Vigo keert zich tegen de grondwet van de Verenigde Staten en tegen zijn eigen leider, José Maria Aznar.
Mijnheer de Voorzitter, in onze ogen is de Europese Unie momenteel een in historisch opzicht nieuwe unie met een gedeelde soevereiniteit. In deze Unie willen de naties zonder staat, zoals Galicië, in sterkere mate participeren in de instellingen en streven zij zelfs naar een soort interne uitbreiding. Want laten wij het zo formuleren: waarom Malta en niet Galicië? Waarom Cyprus en niet Schotland?
In veel gevallen hebben de naties zonder staat een geschiedenis, een politieke wil en een demografische omvang die een dergelijke participatie rechtvaardigen. Het verslag-Napolitano vormt in dit opzicht een stap in de goede richting, zij het dat deze in zekere mate is gefrustreerd door een reactionair jakobinisme van de zijde van personen zoals Aznar en Méndez de Vigo, een jakobinisme dat vandaag de dag door de werkelijkheid in de Europese Unie wordt gelogenstraft.

Berthu (NI)
Tijdens het debat dat wij gisteren in deze vergaderzaal hebben gevoerd, heb ik erop gewezen dat met de door het verslag-Napolitano bepleite participatie van de regio's in het Europese besluitvormingsproces een doos van Pandora zou worden geopend waaruit vervolgens heel wat verrassingen tevoorschijn zouden komen. Wij hebben daarvan tijdens de vergadering van de Commissie constitutionele zaken al een paar voorproefjes gehad, toen deze commissie - ongetwijfeld meegesleept door haar eigen elan - een aantal vreemde bepalingen aannam, zoals het recht van de regionale en lokale overheden om de wijze waarop zij EU-wetgeving ten uitvoer leggen af te stemmen op plaatselijke behoeften.
Weliswaar werden de commissieleden die voor dergelijke bepalingen hadden gestemd vervolgens door hun fracties teruggefloten en heeft het Parlement tijdens de plenaire vergadering een aantal correcties aangebracht, maar daarbij zijn alleen de meest in het oog springende oneffenheden gladgestreken. Alle overige bepalingen, waarin op een meer bedekte wijze getracht wordt de staten te omzeilen, zijn gehandhaafd. Het enige waartoe deze valse manoeuvres hebben geleid, is dat het nu overduidelijk is wat de gevolgen van dit verslag zouden zijn indien het werd toegepast.
Bovendien heeft het Parlement een amendement aangenomen waarin werd gesteld dat de Unie voortaan niet langer zou berusten op de legitimiteit van de 'volkeren? (elk als geheel genomen), maar op de legitimiteit van de 'burgers? (individueel genomen). Een dergelijke ontwikkeling zou de aard van de Unie aantasten en haar dichter bij een natiestaat brengen.
Wij hebben derhalve tegen dit verslag gestemd.

Bonde en Sandbæk (EDD)
Wij stemmen voor compromisamendement 30, en voor amendement 21 indien compromisamendement 30 niet wordt aangenomen. We willen er echter op wijzen dat de inhoud van de amendementen niet moet worden opgenomen in een eventuele toekomstige Europese grondwet, maar in een toekomstig Verdrag.
De Deense Juni-beweging is namelijk tegen een Europese grondwet die boven de nationale grondwetten staat.

Eriksson, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt (GUE/NGL)
Het voorstel in het verslag om het Comité van de regio's het recht te geven zich tot het Hof van Justitie te wenden als het vermoedt dat het subsidiariteitsbeginsel is geschonden en om zijn rechten te verdedigen, is onredelijk.
De lidstaten zijn niet homogeen, zij lopen uiteen van federale staten tot gecentraliseerde eenheidsstaten. Daarom is het moeilijk vorm te geven aan politieke samenwerkingsvormen in de Europese Unie wat betreft de rol van het Comité van de regio's en de regionale en lokale lichamen. Het Comité van de regio's ontbeert democratische legitimiteit, die wat ons betreft moet afnemen in plaats van toenemen.
Vanwege het democratische tekort van de Europese Unie moet in de eerste plaats de rol van de nationale parlementen worden uitgebreid. Het zijn landen die lid zijn van de Europese Unie, niet regio's.

Ferrer (PPE-DE)
 - (ES) Dit Parlement heeft net een unieke kans laten voorbijgaan om zijn rol als vertegenwoordiger van de volkeren van Europa, zoals bedoeld in de Verdragen, eer aan te doen. Ten eerste - en dit is werkelijk zeer ernstig - omdat het aannemen van het amendement van de heer Méndez de Vigo - wiens bedoelingen overduidelijk zijn - betekent dat wij de Europese volkeren niet langer erkennen als dragers van het stuk legitimiteit van de Unie dat hun toekomt overeenkomstig de filosofie van de Verdragen.
Ten tweede omdat in de definitieve versie van de tekst wordt bepaald dat regio's met wetgevende bevoegdheden slechts met toestemming van de staat een klacht kunnen indienen bij het Hof van Justitie. Het amendement van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten was al niet veel beter omdat daarin werd voorgesteld de klacht via de staat in te dienen.
Ten derde wordt aan deze regio's ook niet uitdrukkelijk het recht toegekend om Ministerraden bij te wonen over onderwerpen die onder hun bevoegdheid vallen. Deze beslissing wordt overgelaten aan de respectieve regeringen, waar de politieke wil ten aanzien van deze kwestie in het merendeel van de gevallen - de Spaanse regering inbegrepen - helaas ver zoek is.
Desalniettemin heb ik voor het verslag-Napolitano gestemd omdat het ondanks alles toch ook een reeks positieve elementen bevat.

Figueiredo (GUE/NGL)
. (PT) Wij zijn voorstander van de regionalisering en de versterking van de rol van de regionale en lokale overheden op basis van de grondwet en de soevereine besluitvorming van iedere lidstaat en staan derhalve achter de desbetreffende passages van het verslag. Tevens achten wij het van belang dat de regio's op het niveau van de EU over een orgaan kunnen beschikken - dat in de vorm van het Comité van de regio's reeds bestaat - waarin zij van gedachten kunnen wisselen over hun ervaringen en dat ertoe bijdraagt dat hun standpunten over vraagstukken die voor hen van belang zijn, op het niveau van de Europese Unie worden gehoord.
Het verslag-Napolitano is echter, alhoewel hierin door een aantal amendementen verbetering is gebracht, doordrongen van het min of meer expliciete streven om formules te vinden voor de totstandbrenging van rechtstreekse verbindingen tussen de instellingen van de Europese Unie en de regionale en lokale overheden, waarbij de soevereiniteit van de lidstaten wordt omzeild. Wij wijzen dit af, aangezien alleen de lidstaten bevoegd zijn hun interne organisatie en in het bijzonder hun wijze van besluitvorming te regelen. Alhoewel wij het dus eens zijn met de versterking van de rol van de regio's, zijn wij tegen een federalistische benadering die voorbijgaat aan de soevereiniteit van de lidstaten van de Europese Unie.

Marques (PPE-DE)
. (PT) Ik wil de heer Giorgio Napolitano feliciteren met zijn uitstekende verslag over de rol van de regionale en lokale overheden bij de opbouw van Europa, dat ik dan ook steun. Hierin wordt met name geheel terecht benadrukt dat er in de Unie nieuwe methoden moeten worden gevonden voor de deelname van de regionale en lokale overheden aan het communautaire leven, hetgeen evenwel niet ten koste mag gaan van de belangrijke rol van het Comité van de regio's. Tevens moet worden gewaarborgd dat de regionale en lokale overheden worden betrokken bij het uitwerken en de voorbereiding van communautair beleid en wettelijke voorschriften, aangezien zij het zijn die over het algemeen verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging hiervan. De wijze waarop zij bij dit proces worden betrokken dient echter op het niveau van iedere lidstaat te worden vastgelegd.
Ik schaar mij nadrukkelijk achter de oproep van de heer Napolitano dat artikel 299, lid 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap betreffende de ultraperifere regio's moet worden geconsolideerd. Er moet voor worden gezorgd dat de mogelijkheden die het huidige statuut van de ultraperifere regio's reeds biedt, volledig kunnen worden benut, teneinde een specifiek communautair beleid ten behoeve van de ultraperifere regio's in de praktijk te brengen, beleid dat er echt op gericht is de nadelen die uit de ultraperifere ligging voortvloeien, te bestrijden.

Pasqua (UEN)
Afgezien van het feit dat dit verslag een onaanvaardbare inbreuk is op de constitutionele organisatie van de lidstaten, is het volkomen doorzichtig dat men er - zoals altijd - op uit is de naties af te breken door de interne politieke orde van de lidstaten ingrijpend te wijzigen teneinde een federaal Europa op te richten. Het argument om de Unie dichter bij de burgers te brengen dat daarbij naar voren wordt gebracht, is pure misleiding.
Een karwei dat op supranationaal niveau van start ging en eruit bestond om van bovenaf de bevoegdheden van de staten aan de Europese Unie over te dragen, wordt nu door het Parlement afgemaakt, waarbij het Parlement er in feite uitsluitend naar streeft om - dit keer van onderaf - de naties hun soevereiniteit te ontnemen.
Naïevelingen die gevoelig zijn voor de verlokkingen van een democratie die dichtbij de burgers staat of een nieuwe governance - concepten die uitgedacht zijn door de leidende technocratie - moeten toch weten dat er bij een decentralisatie die door en voor de federalisten wordt gestimuleerd, niets te winnen valt. Door de nieuwe prerogatieven die voorlopig aan de lokale entiteiten waren toegekend naar zich toe te trekken, zal Brussel uiteindelijk de vruchten plukken van een proces dat het op behendige wijze heeft beheerst.
Laat deze naïevelingen maar eens nadenken over deze moraal van La Fontaine: 'Voor de vissen maakte het niet veel uit, want vroeg of laat werden ze toch de buit van mens of dier om te worden gegeten. Door wie dat gebeurt, zijn ze dan al vergeten.?

Queiró (UEN)
. (PT) De Commissie constitutionele zaken is van mening dat afstand moet worden gedaan van het hiërarchische en piramidale concept van het institutionele bestel van de Unie en dat er een systeem moet komen waarin de regionale en lokale overheden een grotere rol in de Europese besluitvorming wordt toegekend.
Eén van de sleutelelementen van dit verslag is de rol van het Comité van de regio's, aangezien de legitimiteit en de essentiële inbreng van dit comité in zijn hoedanigheid van institutionele gesprekspartner van de regionale en lokale overheden op het niveau van de Unie erin worden bevestigd.
In dit verband worden in het verslag echte wijzigingen van de Verdragen aangedragen, net op het moment waarop de Conventie in volle gang is. Zo wordt voorgesteld het Comité van de regio's het recht te geven om zich tot het Hof van Justitie te wenden als het vermoedt dat het subsidiariteitsbeginsel is geschonden. Dit recht zou ook moeten gelden voor regionale en gemeentelijke overheden met wetgevende bevoegdheden ter bescherming van hun rechten. Vaak zou dit natuurlijk tegen de eigen lidstaten gaan.
Dit en andere voorstellen (bijvoorbeeld het voorstel tot wijziging van artikel 6, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie) zouden er toe leiden dat de lidstaten, die als enigen lid van de Unie zijn, bij de opbouw van Europa in één klap aan de zijlijn zouden komen te staan. Bovendien zou een en ander in sommige lidstaten beslist ook op constitutionele bezwaren stuiten.
Tegen deze achtergrond kan ik alleen maar tegen dit verslag stemmen, alhoewel het ook een aantal positieve voorstellen bevat (eerbiediging van de taalkundige verscheidenheid, bevordering van de ultraperifere regio's, enzovoort).

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) In het verslag wordt terecht benadrukt dat achter het verschijnsel regio en het concept 'regio? zelf uiterst uiteenlopende situaties schuilgaan. Met deze inschatting, evenals met de vaststelling dat de 'regionalisering grotendeels de vrucht [is] van een eigen institutionele en politieke dynamiek in elk van de betrokken landen?, ben ik het principieel eens.
Aangezien het openbaar bestuur om redenen die verband houden met de nationale geschiedenis, tradities en bijzondere kenmerken van iedere lidstaat dus anders is opgebouwd, kan ik het verslag niet volgen in zijn politieke streven om de staten een ondergeschikte rol toe te kennen. Hierdoor wordt de inmenging in de politieke besluitvorming bevorderd en komen de lidstaten in juridisch en institutioneel opzicht als het ware klem te zitten tussen de bevoegdheden van de Europese instellingen, enerzijds, en die van de regio's, anderzijds. Tevens wordt in het verslag voorgesteld de regio's in de Verdragen op kunstmatige wijze een soortgelijke politieke legitimiteit toe te kennen als de lidstaten.
In mijn ogen komt in deze poging om de bevoegdheden en de betekenis van de lidstaten te doen verwateren onder het mom van een grotere betrokkenheid van de bevolking bij de Europese instellingen een opleving van een, niet altijd toegegeven, federalistisch opportunisme tot uitdrukking. Men wil doen vergeten dat de Unie als gemeenschap van staten in het leven is geroepen en dat de lidstaten een cruciale en onmisbare rol spelen bij de sturing en interpretatie van de Europese opbouw.
Tegen deze achtergrond heb ik besloten tegen het verslag te stemmen.
Desalniettemin bevat het verslag ook een aantal positieve aspecten, waaronder in het bijzonder de aanbeveling om artikel 299 van het EG-Verdrag betreffende de ultraperifere regio's te consolideren.

Sacrédeus (PPE-DE)
Ik heb voor het onderhavige verslag gestemd.
Ik vind het erg positief dat het Europees Parlement in overweging G duidelijk aangeeft "dat de bescherming en versterking van het regionale en lokale zelfbestuur in de diverse Europese landen een belangrijke bijdrage vormen tot de totstandbrenging van een Europa dat gebaseerd is op de beginselen van democratie, nabijheid en decentralisering van de macht".
Omdat ik hiervoor, door mijn ervaring in de gemeentepolitiek, lange tijd gepleit heb, juich ik het van harte toe dat in het verslag ook geëist wordt dat in een toekomstige Europese grondwet beschreven wordt op welke manier het subsidiariteitsbeginsel uitgevoerd, toegepast en gecontroleerd moet worden.
Het is een goede zaak dat zowel gemeentes als provincies, regio's en deelstaten een instrument aangereikt krijgen waarmee zij via hun lidstaat of het Comité van de regio's van het Hof van Justitie kunnen eisen dat het onderzoekt of de Unie haar bevoegdheden overschrijdt.
Verder wordt er in overweging H een ander, voor de burger belangrijk perspectief genoemd, dat wil zeggen "dat men afstand moet nemen van een hiërarchische en piramidale opvatting van het institutionele stelsel van de Unie".
De Voorzitter.
De notulen van de vergadering van maandag zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Gollnisch (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik kan u onmiddellijk geruststellen dat ik deze drie minuten spreektijd niet voor een persoonlijk feit zal gebruiken, hoewel ik daar krachtens artikel 122, lid 2 van het Reglement van het Parlement recht op heb. Ik wilde alleen even terugkomen op een kleine aanvaring die ik met ondervoorzitter Provan had. Hoewel het incident op zich niet ernstig was, ervaar ik het niettemin als onaangenaam.
Net als andere collega's had ik verzocht het woord te mogen voeren in het kader van de regeling van de werkzaamheden. Ik wilde de kwestie van de Britse bombardementen op Irak ter sprake brengen en verzoeken of de heer Solana in het Parlement een verklaring zou kunnen afleggen over de vraag hoe deze acties in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid konden worden ingepast.
Het was dus beslist een interventie in het kader van de regeling van de werkzaamheden. De heer Provan heeft mij echter het woord ontnomen voordat ik mijn betoog van één minuut kon afronden, waardoor hij niet begrepen heeft dat mijn interventie wel degelijk de regeling van de werkzaamheden betrof. Ik kan desnoods nog begrijpen dat de heer Provan zich in deze kwestie heeft vergist. Wat ik daarentegen absoluut onaanvaardbaar vind, is dat hij mij in zekere zin het woord ontnam over alle andere onderwerpen waarover ik ingevolge het Reglement mocht spreken. Ik wilde met name als eerste reageren op het voorstel van een spreekster over de vaststelling van de agenda inzake Noord-Korea. Mijn verzoek om het woord te mogen voeren werd door de heer Provan gewoon genegeerd, terwijl ik hier toch als eerste om had gevraagd.
Krachtens artikel 121 bis van het Reglement had ik eveneens het recht om gedurende één minuut te interveniëren. Ik had door een medewerker laten controleren of ik inderdaad op de lijst stond. Ook bij die gelegenheid weigerde de heer Provan mij het woord te geven, terwijl de dienstdoende medewerkers om hem heen hem hadden laten weten dat ik krachtens dit artikel 121 bis daadwerkelijk was ingeschreven. De heer Provan verklaarde vervolgens dat hij wist waarover ik wilde spreken en dat hij - gezien het feit dat hij het niet eens was met mijn eerste interventie - derhalve besloten had mij niet het woord te geven. Ik vind deze interpretatie onterecht. Ik ben van mening dat de voorzitter van de vergadering bij de uitoefening van zijn functie een afgevaardigde het woord dient te verlenen wanneer deze overeenkomstig het Reglement gebruikmaakt van zijn recht, en dat hij daarbij geen vooroordelen dient te hebben over hetgeen deze afgevaardigde gaat zeggen.

De Voorzitter.
Mijnheer Gollnisch, ik wil u en het Parlement erop wijzen dat er op 29 januari 2003 een debat onder leiding van de heer Solana zal worden gehouden over de situatie in Irak met betrekking tot het rapport van de heer Blix aan de Verenigde Naties.
(De notulen worden goedgekeurd)

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Raad over het werkprogramma van het Griekse voorzitterschap.
Namens het Parlement wil ik minister-president Simitis, zijn ministeriële collega's en zijn collega's bij de overheid danken voor het feit dat hij in december voor de formele inkrachttreding van het Griekse voorzitterschap de tijd heeft genomen voor een ontmoeting met de Conferentie van voorzitters. Wij kijken uit naar een nauwe en productieve samenwerking met het Griekse voorzitterschap.
Met genoegen geef ik nu het woord aan de minister-president voor zijn openingstoespraak.

Simitis
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, het is mij een genoegen en een eer om hier vandaag als voorzitter van de Europese Raad aanwezig te mogen zijn en u de prioriteiten te mogen presenteren van het Grieks voorzitterschap. Reeds in het verleden heb ik de gelegenheid gehad om als fungerend voorzitter van verschillende Raadsformaties deel te nemen aan de werkzaamheden van het Europees Parlement en vast te stellen hoe nuttig en onontbeerlijk deze dialoog is.
Het Grieks voorzitterschap streeft naar een zo nauw mogelijke samenwerking met het Parlement, en wel op alle niveaus. Wij willen een dergelijke samenwerking niet omdat wij daartoe formeel verplicht zijn, maar omdat wij mijns inziens al onze krachten moeten bundelen als wij onze gemeenschappelijke doelstellingen willen bereiken. Wij zullen elke mogelijkheid tot een vruchtbare samenwerking met u te baat nemen. Griekenland behoort tot de landen die ervan overtuigd zijn dat het voor de ontwikkeling van de Europese Unie noodzakelijk is de rol en de bevoegdheden van het Europees Parlement te versterken.
Dames en heren, wij bevinden ons in een historische fase van het transformatieproces van Europa. Wij moeten allen hieraan bijdragen: Raad, Parlement, Commissie maar ook al onze volkeren. Allen moeten wij onze schouders zetten onder het Europese integratieproces en de ontwikkelingen ondersteunen op weg naar een groot Europa van 25 of zelfs meer lidstaten, naar een Europa dat gegrondvest en opgebouwd is op onze gemeenschappelijke waarden, op de waarden waartoe onze inspanningen van de laatste vijftig jaar ons hebben gebracht. Wij moeten een Europa bewerkstelligen dat eenieder de kans geeft zich te ontplooien en welvaart te verwerven, dat de samenlevingen in alle landen versterkt, samenhang en solidariteit bevordert en ijvert voor vrede, samenwerking en rechtvaardigheid in een multipolair wereldbestel.
Daarmee houdt onze verantwoordelijkheid echter niet op. Belangrijk is eveneens dat wij de mensen kunnen overtuigen van de noodzaak van ons beleid. Wij moeten hen ervan overtuigen dat het door ons opgebouwd Europa de zorg voor de volkeren en de burgers in het middelpunt van zijn aandacht plaatst en streeft naar een voor allen gemeenschappelijke toekomst, naar een waardengemeenschap.
Bij de opstelling van het programma van ons voorzitterschap hebben wij niet alleen getracht een antwoord te geven op de uitdaging waarvoor het transformatieproces van Europa ons plaatst. Wij hebben eveneens getracht een antwoord te geven op de uitdaging die voortvloeit uit de huidige situatie in de wereld, uit de huidige economische recessie en uit de verschillende vormen van onzekerheid die onze samenlevingen plagen, zoals het gebrek aan concurrentiekracht en de stagnerende economische situatie, de werkloosheid en de sociale uitsluiting. Wij moeten dit gevoel van onzekerheid het hoofd bieden met substantiële maatregelen. Wij moeten de oorzaken van het gebrek aan individuele en collectieve zekerheid aanpakken en een door meer eerlijkheid, rechtvaardigheid en vrijheid gekenmerkt levensklimaat scheppen, een levensklimaat waarin eenieder meer mogelijkheden heeft. Tegelijkertijd moeten wij evenwel onze aandacht richten op de internationale crises die de oorzaak zijn van dit gebrek aan zekerheid en hun oorsprong vinden in ofwel fragiele staatsbestellen in het gebied rondom de Unie, in het Midden-Oosten, ofwel voortvloeien uit het internationaal terrorisme. Wij hebben mijns inziens behoefte aan een constant aanwezig Europa, aan een Europa dat een duidelijk gemeenschappelijk standpunt inneemt op het internationale toneel.
Dames en heren, in de besluiten van Sevilla werd ons gevraagd bij de opstelling van het programma van het voorzitterschap samen te werken met het na ons komend Italiaans voorzitterschap, opdat er een operationeel actieplan over een heel jaar kon worden uitgewerkt. Deze samenwerking is er geweest, en daarom zal ik nu ingaan op de vijf belangrijkste groepen van prioriteiten.
Na Kopenhagen betreft de eerste groep - hoe kan het anders - de uitbreiding. Het is onze taak alle inhoudelijke en procedurele regelingen uit te vaardigen die noodzakelijk zijn om op 16 april in Athene de Toetredingsakte te kunnen ondertekenen. In deze procedure zal uw rol van doorslaggevend belang zijn, want het Europees Parlement moet instemming betuigen met de toetreding van de nieuwe landen.
Tegelijkertijd moeten wij de onderhandelingen met Bulgarije en Roemenië voorzetten, opdat de pretoetredingsstrategie met deze twee landen ten uitvoer kan worden gelegd. Ons doel is het tijdschema te eerbiedigen en toetreding in 2007 mogelijk te maken.
Ook de ontwikkelingen bij de pretoetreding van Turkije zullen onze volle aandacht krijgen. Griekenland is van mening dat Turkije zijn plaats moet krijgen in de Europese familie. Daarbij moet worden uitgegaan van de tot nu door de Europese Raden genomen besluiten. Wij moeten Turkije de mogelijkheid bieden de hervormingen door te voeren die noodzakelijk zijn voor dit land. De Europese Raad van Kopenhagen heeft daarom besloten een strategie, een schema te volgen dat tot doel heeft toetredingsonderhandelingen met Turkije te openen. De komende twee jaar zullen hiervoor van cruciaal belang zijn. Daarom is de opstelling van een nieuw partnerschap met Turkije een van onze doelstellingen.
Een ander doel is de ontwikkeling van de betrekkingen met de landen van de westelijke Balkan. Ook met deze landen moet in een later stadium een proces van toetreding tot de Europese Unie worden begonnen.
Dan wil ik nu kort ingaan op het vraagstuk-Cyprus. Wij willen dat Cyprus als een herenigd land tot de Europese Unie toetreedt. Wij willen dat het politieke probleem wordt opgelost, dat beide gemeenschappen dezelfde toekomst tegemoet gaan en in het genot komen van de voordelen van de toetreding. Van meet af aan was voor ons het plan van Kofi Annan een goede kans om het politieke probleem op te lossen. Daarop was ons streven gericht en wij hopen nu dat voor 28 februari een oplossing zal worden gevonden. Hoe het ook zij, Cyprus zal overeenkomstig het besluit van Kopenhagen toetreden tot de Unie en daarbij zullen de mogelijkheden voor een oplossing van de kwestie-Cyprus en voor toepassing van het communautair acquis op heel het eiland altijd open worden gehouden.
De tweede prioriteit is de hervorming van de Europese economie en de bevordering van de sociale samenhang. De Europese Voorjaarsraad van 2003 vindt plaats in een politieke en economische situatie waarin zich aanzienlijke problemen maar ook grote kansen voordoen. De invoering van de euro in het afgelopen jaar was een gebeurtenis van historische draagwijdte. Alhoewel veel vooruitgang is geboekt, zijn wij van mening dat de strategie van Lissabon actueler is dan ooit. Wij moeten de in de vorige jaren genomen, maar in onvoldoende mate bevorderde, economische besluiten ten uitvoer leggen. Dit moment is van cruciaal belang voor de modernisering van het Europees economisch en sociaal model.
Dames en heren, zes vraagstukken houden ons bezig. Ten eerste het macro-economisch beleid: wij moeten het Europees economisch beleid geloofwaardig maken en zorgen voor een economisch bestuur van Europa.
Ten tweede de verwezenlijking van meer en betere arbeidsplaatsen opdat meer diepgang kan worden gegeven aan de sociale solidariteit en samenhang. Wij zijn van mening dat de herziening van de Europese werkgelegenheidsstrategie van groot belang is en dat het debat daarover ons in staat zal stellen de sociale pijler van de strategie van Lissabon beter uit de verf te doen komen.
Ten derde moeten wij in het kader van de strategie van Lissabon steun geven aan het ondernemerschap en het midden- en kleinbedrijf. Het voorzitterschap hecht met name groot belang aan de steun aan het ondernemerschap, daar dit belangrijk is voor niet alleen de economische ontwikkeling maar ook de werkgelegenheid en de regionale ontwikkeling.
Ten vierde de opbouw van het Europa van de kennis en innovatie. Zonder kennis- en technologieontwikkeling zullen wij de doelstellingen van Lissabon niet bereiken. U weet allen dat bepaalde vraagstukken nog hangend zijn, zoals het Europees octrooi. Wij zullen alles in het werk stellen om daarvoor eindelijk een oplossing te bereiken.
Het voorzitterschap zal zich ook met andere vraagstukken bezighouden, zoals de bevordering van het onderzoek op hightech gebied, met inbegrip van defensiegerelateerd onderzoek.
Ten vijfde willen wij de interconnectie in Europa verbeteren. Daarmee bedoel ik de volledige, operationele liberalisatie van de energie- en vervoersmarkten, de uitbreiding van de trans-Europese energie- en vervoersnetwerken, de bevordering van de interne markt voor diensten en de eenmaking van de financiële markten.
Ten zesde willen wij via de bevordering van duurzame ontwikkeling de welvaart in de toekomst vrijwaren. Hier neemt de herziening van de strategie van de Unie voor duurzame ontwikkeling een centrale plaats is en daarbij moet gewerkt worden aan de hand van de resultaten van de Wereldtop van Johannesburg. Wij willen de leidersrol van de Unie op milieugebied beter uit de verf doen komen. Dat was, dames en heren, de uit het proces van Lissabon voortvloeiende tweede groep van prioriteiten.
De derde groep van prioriteiten bestrijkt het gevoelige gebied van immigratie, illegale immigratie, externe grenzen en asiel. Wij weten allen dat de immigratie een enorme omvang heeft aangenomen en wij actie moeten ondernemen. Deze actie moet twee kanten uitgaan. Ten eerste moeten wij ervoor zorgen dat de Unie een daadwerkelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wordt voor haar burgers, een van elke vorm van georganiseerde misdaad, racisme en vreemdelingenhaat gevrijwaarde ruimte. Wij moeten een multiculturele ruimte creëren waarin begrip bestaat voor de menselijke problemen. Wij moeten de oorzaken van problemen zoals armoede, uitsluiting en politieke repressie bestrijden. In dit kader zullen wij ons best doen om de aanneming van de richtlijnen inzake gezinshereniging en langdurig verblijvende immigranten te bevorderen. Wat asiel betreft willen wij onder meer vorderingen maken bij de richtlijn inzake vluchtelingen. Ten tweede moeten wij zorgen voor een betere bescherming van de landen van de Unie tegen illegale immigratie, voor een billijke verdeling van de uit de bescherming van de gemeenschappelijke buitengrenzen van de Unie voortvloeiende lasten, voor de bevordering van het repatriëringsbeleid en de versnelling van de onderhandelingen over de sluiting van terugnameovereenkomsten.
De vierde groep van prioriteiten houdt verband met een vraagstuk waar wij ons allen reeds intensief mee hebben beziggehouden: de toekomst van Europa. Wij zijn van mening dat de uitbreiding van de Unie gepaard moet gaan met de uitdieping van de Europese eenmaking. Ons institutioneel bestel moet efficiënt zijn, democratisch werken en beleidsvormen behelzen die effect sorteren voor de burger. De vraag is welke ontwikkelingen zich zullen voordoen in de Conventie over de toekomst van Europa en hoe deze ontwikkeling haar beslag kan vinden in de werkzaamheden van het voorzitterschap. U zult zich waarschijnlijk herinneren dat volgens het besluit van de Europese Raad van Kopenhagen de Conventie haar werk vóór de Europese Raad van juni moet afronden, en de Europese Voorjaarsraad zich zal moeten buigen over met name de inhoudelijke institutionele vraagstukken in verband met de toekomst van Europa. Wij zullen dus op de twee Europese Raden met name drie dingen proberen te doen:
Ten eerste moeten wij een overzicht geven van de situatie zonder besluiten te nemen, want dan zouden wij vooruitlopen op de resultaten van de Conventie.
Ten tweede moeten wij tijdens de Raad van juni een inhoudelijk debat voeren over de resultaten van de werkzaamheden en een datum vaststellen voor de opening, en misschien ook afsluiting, van de werkzaamheden in de nieuwe Intergouvernementele Conferentie, daar enkele leden reeds kenbaar hebben gemaakt een interim-periode nodig te hebben. Er moet namelijk wat tijd zijn tussen de opening van de Conferentie en de Europese Top van juni.
Ten derde moeten wij het mandaat voor de Intergouvernementele Conferentie vaststellen. Wij moeten met andere woorden aan het einde van dit semester klaar zijn voor het volgend proces en weten wanneer dit begint.
Ik wil ook nog ingaan op de vijfde groep van prioriteiten die verband houdt met de internationale aanwezigheid van de Unie en de versterking van haar rol in de wereld. De Europese Unie heeft talrijke stappen gezet in de richting van een gemeenschappelijk veiligheids- en de defensiebeleid. Nu moeten wij ervoor zorgen dat wij volledig operationeel worden op het gebied van crisisbeheer, via de ontwikkeling van militaire en niet-militaire capaciteit. Daarom leggen wij de klemtoon op de verwezenlijking van het Algemeen Militair Doel en de voltooiing van de permanente regelingen in verband met de samenwerking tussen de EU en de NAVO. Voor ons is het zeer belangrijk dat het Europees optreden in Bosnië-Herzegovina en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië vlekkeloos wordt voorbereid en uitgevoerd. Dit zal de eerste echte praktische toets zijn van de operationele paraatheid van de EU. Naast het defensiebeleid moeten wij de betrekkingen met de buren van de Unie onderzoeken teneinde nieuwe scheidslijnen te voorkomen. Met Rusland zal er in mei 2003 een topontmoeting in Sint-Petersburg plaatsvinden. Ook zullen er ontmoetingen plaatsvinden met de landen van de westelijke Balkan, Oekraïne, de landen van het Kaukasusgebied en de mediterrane landen. Hierbij zij vermeld dat wij bijzonder belang hechten aan de samenwerking met de mediterrane landen.
In de komende maanden zullen wij misschien geconfronteerd worden met een oorlog in Irak. Hopelijk kan deze oorlog worden voorkomen, want wij willen vrede. Dit is en moet een prioriteit in onze werkzaamheden zijn. Wij willen samenwerken en werken voor vrede en een vreedzame oplossing van alle geschillen. Wij willen dat de VN-inspanningen vruchten afwerpen en dat de wil en de besluiten van de VN de overhand hebben.

Irak moet de resoluties van de Veiligheidsraad volledig eerbiedigen en toepassen. Het voorzitterschap wil de spreekbuis zijn van een uit verschillende landen bestaand Europa dat met één stem spreekt en zijn stem en mening krachtig laat horen. De bescherming van de internationale stabiliteit, de wegneming van elke bedreiging met massavernietigingswapens en de waarborging van de vrede zijn gemeenschappelijke doelstellingen, waar wij allen naar moeten streven. Daarvoor moet een duidelijk gemeenschappelijk beleid van alle landen van de Unie bestaan.
(Applaus)
Wij moeten ons zien te ontworstelen aan de oude gewoonte van landen die naast elkaar heen werken en uiteenlopende doelstellingen nastreven. Dat zal niet gemakkelijk zijn maar wij moeten daar ons best voor doen.
Dames en heren, tot slot wil ik nog kort iets zeggen over drie vraagstukken die met name voor het Parlement van belang zijn.
Ten eerste het Statuut van de leden. Daar is systematisch aan gewerkt en lang en breed over gesproken. Mijns inziens is dit vraagstuk rijp voor een oplossing. Wij zullen ons best doen om deze oplossing tijdens de Europese Raad van Thessaloniki af te ronden.
Ten tweede het interinstitutioneel akkoord inzake een betere wetgeving van de Europese Unie. Dit zal een essentiële bijdrage zijn aan de kwalitatieve verbetering van de wetgeving. Wij hopen dat ook daarover tijdens ons voorzitterschap overeenstemming kan worden bereikt.
Ten derde zullen wij inspanningen ondernemen om de verordening inzake de Europese politieke partijen af te ronden, waarbij grote vertraging is opgetreden.
Ik heb mijn aandacht toegespitst op enkele centrale punten. Er zijn nog talrijke andere belangrijke vraagstukken, zoals de hervorming van het GLB, de ontwikkeling van de Europese defensie-industrie of de maatregelen voor de veiligheid in de zeevaart, waar zoveel van onze landen zich mee bezighouden. Het spijt mij dat ik daar geen tijd meer voor heb.
Als Grieks voorzitterschap willen wij een nieuwe impuls geven aan de ontwikkeling van de Unie. Wij willen de Unie op elk gebied sterker maken en de mensen ervan overtuigen dat Europa niet alleen dicht bij de burger staat maar alle burgers opneemt in een waardengemeenschap, in een voor ieder gemeenschappelijke toekomst.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik kijk uit naar een zo nauw mogelijke samenwerking met u. Dat is een essentiële voorwaarde voor het welslagen van het voorzitterschap, en een essentiële voorwaarde voor het welslagen van de Europese Unie. Laten wij de problemen met vereende krachten aanpakken.
(Applaus)

Prodi
Mijnheer de Voorzitter van het Parlement, mijnheer de eerste minister van de Republiek Griekenland, geachte afgevaardigden, het jaar 2002 is net achter de rug: het was een uitzonderlijk jaar, dat aanving met de invoering van de euro en eindigde met het besluit om over te gaan tot de grootste uitbreiding in de geschiedenis van de Unie.
Het jaar dat nu net van start is gegaan, belooft in menig opzicht even cruciaal te worden. In 2003 zullen wij ons moeten voorbereiden op de tenuitvoerlegging van de uitbreiding en moeten wij een begin maken met de institutionele hervormingen. Vooral echter moeten wij ervoor zorgen dat het nieuwe Europa in economisch en sociaal opzicht een solidere basis krijgt.
Mijnheer de eerste minister, bij het vaststellen van de prioriteiten voor dit eerste semester van het jaar, heeft het Grieks voorzitterschap laten blijken dat het heel goed beseft welke grote uitdagingen ons allemaal te wachten staan. Dat blijkt uit de hele toespraak die de voorzitter van de Raad gehouden heeft, en het is dan ook niet nodig dat ik de voornaamste punten daarvan nog eens naar voren haal: grote aandacht voor het immigratievraagstuk, octrooien, energie en de grote problemen van een definitieve vrede in Europa, dat wil zeggen de problematiek rondom de Balkan en de Middellandse Zee: allemaal punten waar wij volledig achter staan. 
Op de laatste twee thema's leg ik een bijzondere nadruk, want de Balkan is een zaak van ons, de Balkan rust op onze schouders en leeft in onze harten; en de Middellandse Zee is in het beeld dat premier Simitis geschetst heeft, een voorwaarde voor vrede en oorlog. Ik sta voorts achter de onomwonden keuze die het Grieks voorzitterschap voor de vrede heeft gedaan: ik onderschrijf die keuze en hoop van harte dat de Europese landen en instellingen een eensgezinde actie voor vrede opzetten. Wij hebben momenteel een unieke kans in handen, een massale aanwezigheid van Europese landen in de Veiligheidsraad, een Europees voorzitterschap, en vooral hebben wij een publieke opinie die zich diep betrokken voelt en uiterst bezorgd is voor de mogelijke omvang en vooral de mogelijke gevolgen van de oorlog. Het kan zijn dat de Europese regeringen de afgelopen maanden verdeeld waren, dat ze er andere visies op nahielden, maar de publieke opinies zijn sterk verenigd in hun vastberadenheid de oorlog zoveel mogelijk af te houden. Uiteraard staat dit volkomen los van de even sterke vastberadenheid om het terrorisme te bestrijden, om die nieuwe dreiging met vereende krachten af te weren. Maar de oorlog wordt als laatste toevlucht beschouwd en wij moeten dan ook sterk en eensgezind actie voeren om vrede te krijgen. Wij bevinden ons dus op dezelfde golflengte als het Grieks voorzitterschap en kunnen ons volkomen vinden in zijn programma voor Europa: niet alleen waar het gaat om vorderingen te maken ten behoeve van de Europese instellingen, het Statuut van de leden van het Parlement, het probleem van de partijen, maar ook wat betreft het voornemen de twee grote thema's die centraal stonden in de verklaring van premier Simitis, namelijk de uitbreiding en de uitdieping, vooruit te helpen. Wij willen immers een groter Europa, maar wij willen ook een uitgediept Europa. Ik geloof dat hierover geen misverstanden bestaan, dat behoeft geen nadere toelichting.
Ik wil nu kort ingaan op het feit dat de Commissie vandaag, in samenhang met wat premier Simitis heeft gezed, haar voorjaarsverslag heeft aangenomen: dat is de bijdrage van de Commissie aan de werkzaamheden van de Europese Raad van dit voorjaar en het past dus heel goed in het Griekse semester. De Commissie heeft tevens een reeks documenten aangenomen die daaraan gerelateerd zijn. Ik noem hiervan met name het verslag over de uitvoering van de grote lijnen van economisch beleid en de algemene beginselen voor een nieuwe Europese strategie ten gunste van de werkgelegenheid. Op dit vlak ben ik de Griekse commissaris, mevrouw Diamantopoulou, veel dank verschuldigd, omdat zij werkelijk voortreffelijk werk heeft afgeleverd.
Ik wil thans verwijlen bij een paar centrale punten van het voorjaarsverslag, maar eerst wil ik u verzekeren dat de Commissie zoals altijd ter beschikking staat van het Parlement, mocht u de beslissing nemen gespecialiseerde debatten over deze belangrijke kwesties te organiseren. Het voorjaarsverslag is een algemeen verslag dat niet alleen de grote lijnen schetst maar ook nader ingaat op bijzondere aspecten van ons programma.
De strategie van Lissabon strekt ertoe om nog vóór het einde van dit decennium een grondig economisch en maatschappelijk vernieuwingsproces op te starten. Ook na de uitbreiding zal deze strategie de voornaamste leidraad voor de Europese Unie zijn. Met de uitbreiding zal de strategie van Lissabon dus absoluut niet aan waarde inboeten maar er zelfs op vooruitgaan. Het is de beste strategie om onze burgers datgene te geven waar het echt op aankomt, dat wil zeggen grotere welvaart, kwaliteitsbanen, grotere sociale cohesie en een gezond en duurzaam milieu. Het is tevens de enige strategie die garandeert dat deze verworvenheden ook voor de toekomstige generaties behouden blijven.
Dit proces zal door de Europese Raad van dit voorjaar moeten worden vooruitgeholpen, ondanks de dubbele uitdaging van de uitbreiding en de nog onzekere economische conjunctuur. Dat laatste is trouwens het echte probleem en het gaat er dan ook om dat wij ons daar niet door uit het veld laten slaan. De moeilijke conjunctuur zou zelfs een stimulans voor ons moeten zijn om onze inspanningen te verdubbelen. De agenda van Lissabon is immers het beste middel om de nieuwe lidstaten te doen integreren en de economie te herlanceren.
Het proces van Lissabon begint inmiddels vruchten af te werpen. De hervormingen zorgen al in veel sectoren voor groei en werkgelegenheid. Maar, geachte afgevaardigden, er is één kwestie waarvan ik u in alle eerlijkheid op de hoogte moet brengen, namelijk dat veel van het productiepotentieel van de Europese Unie maar niet goed op gang kan komen. De doelstellingen van Lissabon hebben wij inmiddels binnen handbereik, maar als wij goede kansen op succes willen hebben, dan moeten wij nu meteen optreden en zeer zeker meer wilskracht aan de dag leggen.
Een jaar geleden hamerde ik erop dat er een onhoudbare kloof gaapte tussen de politieke akkoorden en de wettelijke uitvoering daarvan. Dankzij de gebundelde inspanningen van Parlement, Commissie en Raad, is deze kloof vandaag de dag aanzienlijk minder groot. Maar er is wel steeds meer sprake van een andere kloof, namelijk tussen de richtlijnen en besluiten die op communautair niveau genomen worden en de omzetting daarvan in nationale wetten. Met andere woorden, het probleem rondom de uitvoering van deze besluiten is nog deels onopgelost. Bovendien moeten er nog veel hervormingen worden doorgevoerd in nationale beleidssectoren, wil men de doelstellingen van Lissabon verwezenlijken.
Anderzijds kunnen wij met voldoening constateren dat sommige lidstaten veel van de doelstellingen van Lissabon hebben gehaald en die soms zelfs overtreffen. Die landen, die met recht model kunnen staan voor de hele wereld, laten zien dat een goed beleidsevenwicht borg staat voor ontwikkeling over de gehele linie: op economisch en sociaal vlak en qua milieubeheer. Echter, de vooruitgang die in Europa wordt geboekt is niet gelijk verdeeld. Het onbevredigende prestatieniveau van bepaalde landen zet een rem op de algehele ontwikkeling van de Unie. Daarom is coördinatie op communautair niveau van cruciaal belang: alle lidstaten moeten in de richting van die doelstellingen geduwd worden, want dat levert die landen zelf plus alle andere leden van de Unie allerlei voordelen op, voordelen qua macro-economische stabiliteit, qua groei, werkgelegenheid en sociale insluiting. De voorstellen die de Commissie heeft geopperd om meer coördinatie van het begrotingsbeleid te verkrijgen, alsook de voorstellen met betrekking tot de werkgelegenheidsstrategie fungeren als wegwijzers, en het doet me dan ook genoegen te constateren dat het Grieks voorzitterschap onze inspanningen steunt en bereid is een steentje bij te dragen. Wij zullen goed samenwerken!
Geachte afgevaardigden, in Lissabon hebben wij een geïntegreerde strategie opgezet die enerzijds een duurzame stimulans voor de economie van de Europese Unie vormt, en anderzijds beantwoordt aan de grote uitdagingen die ons op de middellange en lange termijn te wachten staan. Met het oog hierop wilde ik vandaag benadrukken hoe belangrijk in het kader van onze strategie de investering in kennis en vernieuwing is: dat is de prioriteit die wij ons dit jaar stellen. Er is dus niet altijd alleen maar sprake van een opsomming van dingen die gedaan moeten worden en waarvan wij allemaal op de hoogte zijn: op bepaalde momenten treden bepaalde factoren meer op de voorgrond. Zo vormen dit jaar kennis, vernieuwing, wetenschappelijk onderzoek en scholing de grote prioriteit in de Europese Unie. Onze Unie is qua menselijk kapitaal al niet zo goed uitgerust en daar komt dan nog bij dat dit kapitaal geleidelijk vermindert. Het wordt dus hoog tijd dat de Unie deze menselijke hulpbronnen in kwalitatieve zin opvijzelt.
Ik moet zeggen dat ik deze aansporingen doe omdat ik het beleid bestudeerd heb dat sommige lidstaten noodgedwongen voeren vanwege hun krappe begroting. Door beperkte begrotingsmiddelen en soms ook door de criteria die wijzelf afgedwongen hebben, gaan sommige landen in de eerste plaats korten op het geld dat bestemd is voor wetenschappelijk onderzoek. Zodra men het beleid van veel lidstaten onder de loep houdt, valt die bezuiniging onmiddellijk op. Maar dat betekent wel dat men precies de andere kant uitgaat dan wat in de grote doelstellingen van Lissabon was afgesproken. Daar werd immers uitgegaan van een uitgave van 3 procent. Dat is een misstap die wij absoluut moeten zien te vermijden en wij moeten elkaar helpen om het te voorkomen. Ik gebruik nu opzettelijk een dramatische toon. Immers, er zijn ongelooflijke dingen in de wereld gaande. De handigheid van Azië om nieuwe technologieën over te nemen, het dynamisme dat de internationale markten aan de dag leggen, het marktaandeel dat elk jaar van vele Europese landen wordt afgesnoept: dit alles duidt erop dat wij niet meer met een theoretisch probleem geconfronteerd worden maar onze toekomstige overleving op het spel zetten, het toekomstig evenwicht van onze economie, het behoud van onze rijkdom. Daarom kan gesteld worden dat kennis en innovatie het kloppend hart van de duurzame ontwikkeling zijn: zonder investeringen en innovaties groeien wij niet en kunnen wij ons welvaartspeil niet handhaven. Er zijn wat dat betreft zoveel dingen te doen en als u wilt kan ik u daar een greep uit doen: computers op school, permanente opleiding, hooggeschoolde en flexibele banen. Maar daarvoor is het absoluut noodzakelijk dat wij het wetenschappelijk onderzoek stimuleren, onderzoek naar hypermoderne producten, onderzoek naar schone technologieën. Ook is het noodzakelijk dat de kennis die het bedrijfsleven bezit, in economische kansen wordt omgezet. Juist deze laatste stap, omzetting van ontdekkingen en innovaties in commerciële toepassingen, vormt volgens mij de achilleshiel van het Europese bedrijfsleven.
Weliswaar hebben wij vooruitgang geboekt met onze kennis en een balans van deze drie jaar is niet zonder meer pessimistisch, maar feit is dat de anderen gewoon harder rennen, qua investeringen en prestatieniveau hinken wij maar een beetje achterop vergeleken met onze grootste internationale concurrenten. Wij hebben nog steeds een veel kleiner aantal onderzoekers dan de Verenigde Staten en Japan. Binnen de Unie zelf lopen de financiële middelen die de nationale overheden voor onderzoek en ontwikkeling bestemmen, nog veel te veel uiteen.
Er moet absoluut voor gezorgd worden dat binnen het bedrijfsleven een dynamisch en gunstig klimaat wordt gecreëerd voor die economische activiteit. Vandaag de dag is er niet overal in Europa sprake van een gunstig klimaat en dat brengt weer de nodige consequenties met zich mee. Ik noem er maar één van, want wij zitten hier natuurlijk niet in een academische omgeving, maar wel zijn wij degenen die de besluiten nemen: de groep van grootste Europese bedrijven laat momenteel 40% van zijn wetenschappelijk onderzoek buiten de Unie doen. Dat is een percentage dat toch wel heel erg aan het denken zet! Ikzelf sta er in ieder geval erg van te kijken. Voor mij is dat een alarmsignaal, want die onderzoekers, dat menselijk kapitaal blijft dus buiten de Unie.
Het is duidelijk dat wij in de toekomst moeten investeren. Wij moeten onszelf beter coördineren, onszelf nationale doelstellingen opleggen die ambitieuzer zijn in de sectoren onderwijs, onderzoek en vernieuwing, en wij moeten meer doen om de beste vormen van beleid op gemeenschappelijke niveau te bundelen. De toetreding van de kandidaat-landen zal voor de Unie een groot aanbod van vakkennis en vaardigheden met zich meebrengen en dat zal gigantische kansen bieden. Wij hebben er tijdens de uitbreidingsonderhandelingen erg de nadruk op gelegd dat de landen die nu daadwerkelijk toetreden omdat voor hen het signaal op groen is gezet, goed zijn voor 20 procent van de bevolking, maar voor slechts 5 tot 6 procent van het inkomen. Let u daar goed op, want dat betekent 25 procent meer aan toegepaste wetenschappers en technici, technici die soms hooggespecialiseerd zijn. Die landen kunnen ons werkelijk, als zij eenmaal in het Europese circuit zitten, een enorme impuls geven. Houdt u dat allemaal dus goed in de gaten! Wij moeten klaar staan om al dat menselijk kapitaal op te nemen, om dat in het juiste circuit te brengen, om ervoor te zorgen dat die mensen actieve deelnemers aan onze economie worden. De Commissie is van plan in dat verband een actieplan voor onderzoek en ontwikkeling te lanceren en daarna moeten wij met grote spoed het probleem van het normatieve en administratieve kader voor het bedrijfsleven aanpakken.
Voordat ik mijn betoog beëindig, wil ik nog graag een andere persoonlijke opmerking maken. Bedenkt u wel dat wij net zoveel processen van Lissabon kunnen lanceren als wij willen, maar als Europa niet een trekpleister voor jong talent uit de hele wereld wordt, kunnen wij een eventueel economisch en wetenschappelijk leiderschap wel vergeten. De Verenigde Staten zijn daar momenteel wel mee bezig, zij trekken arbeidskrachten uit de hele wereld aan. Steeds meer jongeren van ons trekken naar de Verenigde Staten en de meesten blijven daar, maar de meeste Aziaten en Chinezen - er zijn momenteel tienduizenden Chinezen die in Amerika studeren - gaan op den duur naar hun eigen land terug. Dus als wij niet zorgen voor manieren om onze jongeren weer terug te lokken, als wij in Europa niet een paar grote wetenschappelijke centra oprichten, topcentra dus die het symbool, de aantrekkingskracht van de toekomst worden, die zin geven aan ons bouwen aan de toekomst, zullen wij het nooit meemaken dat de knapste koppen van andere werelddelen naar ons toe willen en onze jongeren bij ons blijven.
Dat is de cruciale uitdaging die wij voor ons hebben, en daarom hebben de Commissie en ik persoonlijk erop aangedrongen dat deze dramatische oproep in alle Europese landen wordt gedaan. Want als onze jongeren erop uittrekken, als onze bedrijven hun laboratoria zelfs buiten Europa en vooral in de Verenigde Staten oprichten om daar onderzoek te doen, dan is het behoorlijk mis met ons. Onze horizon wordt dan allengs nauwer. Knoopt u dat dus goed in uw oren: als wij op die toer doorgaan, zijn we ten dode opgeschreven.
Geachte afgevaardigden, wij hebben op dit vlak een duidelijke verantwoordelijkheid ten opzichte van de nieuwe burgers van vandaag en van morgen, maar ook ten opzichte van de hele wereld. Wij hadden onszelf de taak gegeven een concurrerende maatschappij te vormen, gebaseerd op kennis en duurzame ontwikkeling. Ook de toekomst van het Europees sociaal model hangt daarvan af. De doelstellingen die wij zo zorgvuldig hadden afgesproken, ook met commissaris Diamantopoulou, en die de reden vormen van ons politieke bedrijf, doelstellingen als sociale gelijkheid en verbetering van sociale klassen: dat alles kan echt niet gerealiseerd worden zonder een op kennis gebaseerde maatschappij. Eveneens hangt het van de kennismaatschappij af of wij de internationale toezeggingen die we in Monterrey, in Doha, in Johannesburg hebben gedaan, na kunnen komen en een beleid van vrede en stabiliteit in de wereld kunnen voeren.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, de Europese Unie heeft in het verleden dikwijls de meest sceptische waarnemers schaakmat weten te zetten door vermetele en doortastende initiatieven op te zetten. Wij hebben onze naam verbonden met een hele reeks prestaties, en ik ben er dan ook vast van overtuigd dat het ons ook in de toekomst zal lukken het nodige te presteren. Maar ik dring er wel erg op aan dat u één ding goed voor ogen moet houden: de wetenschappelijke topcentra, de bevordering van onderzoek, het aantrekken van onderzoekslaboratoria in Europa, de behoefte aan innovatie, het feit dat Europa weer het actieve middelpunt van cultuur en wetenschap moet worden zoals het in de loop der eeuwen is geweest, dat zijn allemaal onontbeerlijke voorwaarden voor onze toekomst. De generaties van vandaag hebben eerlijk gezegd minder kansen dan de meesten van de hier aanwezigen destijds hadden. Ik geloof dat het onze plicht is te bouwen aan die toekomst, aan die kansen voor de jongeren. Zij hebben daar recht op, en wij hebben het ook nodig.
Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, onze Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten wenst het Griekse voorzitterschap alle succes ?
(Interruptie van de heer Cohn-Bendit: Nee, ik heb gezegd jullie zijn de burgerpartij ?)
Het gaat wel van mijn spreektijd af als de heer Cohn-Bendit voortdurend interrumpeert.
De Fractie van de Europese Volkspartij en Europese Democraten wenst u alle succes; wij zullen als oprechte partner met u samenwerken. Ik zeg dat uitdrukkelijk in overleg met onze Griekse vrienden. Om dit te onderstrepen, mijnheer de voorzitter, zal Antonios Trakatellis dadelijk ook nog het woord voeren. Wij zijn met name verheugd dat de ondertekening van de verdragen met de landen die tot de EU toetreden, op 16 april bij de Akropolis of niet ver daarvandaan zal plaatsvinden. Daardoor wordt symbolisch tot uitdrukking gebracht dat op de plaats waar de wortels van de democratie in de oudheid liggen, namelijk in Athene, het startschot zal weerklinken voor het lidmaatschap van landen uit Midden-Europa die er na de verschrikkelijke nationaal-socialistische en communistische perioden in zijn geslaagd om een democratie tot stand te brengen.
Mijnheer de voorzitter, wij zijn het volledig met u eens wat het herstel van de vrede op Cyprus betreft. Dat geldt ook voor de pretoetredingsstrategie voor Bulgarije en Roemenië. Wij hebben wel een dringend verzoek aan u in verband met de Balkan. Wij zijn er net als u van overtuigd dat deze landen uitzicht moeten hebben op toetreding tot de EU. Wij moeten daarbij wel de kanttekening maken - en u heeft zelf het woord 'later' gebruikt - dat het een perspectief op lange termijn betreft. De mensen in de huidige Europese Unie moeten namelijk eerst de toetreding van tien landen kunnen verwerken voordat zij zich op de toetreding van nog meer landen in kunnen stellen. Wij moeten niet te veel van hen verlangen en de indruk wekken dat de Balkan-landen morgen al lid van de EU zullen worden. Daarom moeten wij altijd erbij vermelden dat het om een langetermijnproces gaat.
Wij willen er bij u sterk op aandringen om een initiatief te ontwikkelen voor het Middellandse-Zeegebied en het Barcelona-proces. Ik vind het een beangstigende gedachte dat we elke week weer mee moeten maken hoe boten uit Marokko die de Spaanse kust willen bereiken, door een storm omslaan, waarbij steeds weer mensen om het leven komen. Dat vind ik onaanvaardbaar. In het kader van het immigratiebeleid, maar ook in het kader van de ondersteuning van de zelfhulp voor het Middellandse-Zeegebied, moeten wij de landen waar deze mensen vandaan komen ontwikkelingsmogelijkheden bieden. Natuurlijk moeten de regeringen daar zelf ook hun steentje aan bijdragen. Als u op dat gebied initiatieven neemt, kunt u op onze volledige medewerking rekenen.
Dan de Conventie. Uw minister van Buitenlandse Zaken, de heer Papandreou, zal deel uitmaken van die Conventie en wij zullen hem - naar ik hoop - zonder twijfel vaak hier in het Parlement mogen verwelkomen. Anderen hebben wat dat betreft al het goede voorbeeld gegeven. Wij willen een Europese grondwet. Die opmerking maak ik namens het EVP-gedeelte van onze fractie. Wij willen een Europese grondwet en wij willen een Europese democratie. Wij willen ook een daadkrachtig Europa en een transparant Europa. Dit Europa dient op een gemeenschappelijk Europa gegrondvest te worden. Wij zijn ervan overtuigd, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, dat u dit streven eveneens ondersteunt. Wij willen dat de Conventie eind juni afgerond is. Daarna kan een korte Intergouvernementele Conferentie volgen zodat wij al tijdens het Italiaanse voorzitterschap de Europese grondwet kunnen verwelkomen.
Over het Lissabon-proces zijn inmiddels veel terechte opmerkingen gemaakt. Wij zijn het er echter over eens, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat wij de capabele wetenschappers alleen maar voor Europa kunnen behouden als wij in staat zijn om onze belastingstelsels zodanig te hervormen dat investeringen en ondernemingszin in Europa weer de moeite waard zijn. Wij moeten in dat verband ook bereid zijn om een flexibeler arbeidsrecht te ontwikkelen en onze sociale zekerheidsstelsels aan te passen zodat er sprake is van meer eigen verantwoordelijkheid en er een koppeling tussen subsidiariteit en solidariteit wordt gelegd. Dit Europa moet een concurrerend Europa worden. Daarom moet het altijd lonend zijn om te werken en moeten wij initiatieven van mensen stimuleren. Daarnaast moeten wij de burgers met name niets beloven wat de Europese Unie niet na kan komen. Ik roep u dan ook op om uw coördinerende werkzaamheden te richten op belastingverlagingen voor bedrijven en op hervormingen van de arbeidsmarkt en de sociale zekerheidsstelsels.
Wat het buitenlands beleid betreft, hebben we met twee belangrijke kwesties te maken, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad. In de eerste plaats Irak. Wij moeten de dreiging van massavernietigingswapens onderkennen. Als deze wapens ons of andere regio's in de wereld bedreigen, moet degene die over dergelijke wapens beschikt daar afstand van doen. Alles wat wij in dat verband ondernemen, moet echter in het kader van de Verenigde Naties plaatsvinden; dat is de enige juiste manier. Als u op dit gebied een gemeenschappelijk Europees standpunt ontwikkelt dat gebaseerd is op de resoluties van de Verenigde Naties, zullen wij u daarbij steunen. Het is onaanvaardbaar als een bepaalde regering in Europa zou zeggen: 'Maar dan wel zonder ons. Het maakt niet uit wat de Verenigde Naties besluiten, maar wij doen niet mee?, of als een andere regering de indruk zou wekken: 'Wat er ook gebeurt, wij kiezen partij voor de Verenigde Staten?. Wij moeten een verantwoord Europees beleid ontwikkelen en ik roep u op een gemeenschappelijke Europese weg in te slaan.

Mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, nu de tweede kwestie. U heeft op de samenwerking met Rusland gewezen en in mei van dit jaar zult u een bijeenkomst in Sint Petersburg bijwonen. Wat op dit moment in Tsjetsjenië gebeurt is verschrikkelijk. Het feit dat de Russische regering het mandaat van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa niet wil verlengen, vormt een inbreuk op onze gemeenschappelijke beginselen van menswaardigheid. Ik heb een oproep aan u: Als u in Sint Petersburg bent - een prachtige stad en zonder twijfel de etalage van Rusland - verzoek ik u om deze kwestie niet alleen ter sprake te brengen, maar om de Russische regering ook van tevoren al duidelijk te maken dat het mandaat van de OVSE verlengd dient te worden. Wij verwachten dat de door ons ingestelde ad-hocdelegatie van het Europees Parlement voor Tsjetsjenië ook de mogelijkheid krijgt om het gebied daadwerkelijk te bezoeken. U heeft een aantal keren op de normen en waarden gewezen, mijnheer de voorzitter, en daar ben ik blij om. Wij kunnen namelijk alleen maar geloofwaardig overkomen als wij deze normen en waarden - zowel op economisch vlak als op het gebied van de mensenrechten - niet alleen hanteren voor onze democratische Europese Unie waar de omstandigheden op dat gebied goed zijn. Wij moeten deze normen en waarden ook hanteren voor de mensen die op de drempel van de EU staan of zich elders in de wereld bevinden. Dat betekent dat wij onze stem moeten verheffen en ik zou u willen oproepen om dat in Sint Petersburg ook daadwerkelijk te doen.
(Applaus)

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's, tijdens dit halfjaar staan de Raad vijf historische uitdagingen te wachten die hier door de fungerend voorzitter zijn genoemd.
De eerste uitdaging is de uitbreiding. Het toeval wil dat de toetredingsverdragen met de tien nieuwe lidstaten zullen worden ondertekend in Athene, de wieg van de democratie; in een land als Griekenland, dat aan de vooravond van de Olympische Spelen staat. Deze twee uitvindingen, die dateren van 2500 jaar geleden, liggen ten grondslag aan het huidige Europa. De Olympische Spelen waren de eerste georganiseerde vredesregeling. Alleen de toegang tot de luchthaven laat nog te wensen over, maar daar wordt aan gewerkt.
In de komende zes maanden moet de eerste fase van de uitbreiding worden afgerond zodat de tien kandidaten tot de Unie kunnen toetreden. U hebt nog enkele andere belangrijke uitdagingen aangestipt.
Ten eerste is er de hereniging van Cyprus. In dit verband zijn wij van oordeel dat de aanpak van Kofi Annan een belangrijke stap in de goede richting is. Daarom zullen wij de maatregelen die u in die zin onderneemt onvoorwaardelijk steunen. Bovendien hebt u nu, zoals uzelf ook al zei, voor de eerste maal de gelegenheid - dankzij het intelligente en gedurfde beleid dat Griekenland ten aanzien van Turkije voert - om een historische rol te spelen in het kader van onze toenadering tot Turkije. Wij vertrouwen op uw inzicht en flexibiliteit.
Ten tweede is er de strategie van Lissabon. Wat dit punt betreft, hebben wij kunnen vaststellen dat u resoluut kiest voor volledige werkgelegenheid, technologische ontwikkeling, onderwijs en sociale cohesie. Sociale cohesie is overigens geen obstakel maar een conditio sine qua non voor economische ontwikkeling. Sinds halverwege vorig jaar bekleedt u ook het voorzitterschap van de monetaire unie. Op dit punt acht ik het van wezenlijk belang dat onze economische samenwerking wordt versterkt. Ik verlang uiteraard niet van u dat u het uitermate interventionistische en agressieve beleidsmodel van de Verenigde Staten overneemt, maar ik vind het belangrijk, of liever gezegd, absoluut noodzakelijk dat Europa de rol van economische locomotief op zich neemt en eens en voorgoed ontwaakt uit zijn lethargie. Het is aan het Griekse voorzitterschap om die taak tot een goed einde te brengen.
Ik heb ook een vraag voor de Commissievoorzitter. Mijnheer Prodi. Waarom presenteert u geen mondiaal SOCRATES-programma om hoogopgeleide wetenschappers aan te trekken? Dergelijke initiatieven vallen onder uw bevoegdheid. U kunt hiervoor uiteraard op de steun van het Parlement rekenen.
Binnen het economisch beleid heeft het Griekse voorzitterschap een hoofdstuk voor de maritieme veiligheid gereserveerd. Na het tragische ongeluk met de Prestige, de zoveelste scheepsramp die onze kusten teistert, ben ik van oordeel dat Griekenland op dit terrein een grote verantwoordelijkheid heeft, temeer daar meer dan de helft van het bruto tonnage van de Gemeenschap in Griekse handen is en Griekenland op dit vlak veel ervaring heeft. U hebt het hier gehad over duurzame ontwikkeling en milieubescherming. Al deze elementen moeten worden geïntegreerd in een Europese maritieme ruimte. Hier heeft het Griekse voorzitterschap de kans om een grootse opdracht te volbrengen.
Wat de derde pijler en met name het immigratiebeleid betreft, is het Griekse voorzitterschap, na Tampere, het eerste dat geen louter repressieve maar pro-actieve aanpak voorstaat. U kunt ervan op aan dat het Parlement uw initiatieven terzake zal steunen. Wij zijn van oordeel dat het Griekse voorzitterschap ons op dit terrein de juiste weg wijst.
Een ander punt is de toekomst van Europa. Voorzitter Giscard D'Estaing herinnert ons er vandaag in een krantenartikel aan dat het mandaat van de Conventie halverwege is. Wij verlangen dat de Conventie onder het Griekse voorzitterschap een voorstel voor een grondwet voorbereidt. Hierbij speelt de bijdrage van onze collega Giorgos Katiforis, die belast is met de ontwikkeling van de sociale dimensie, een fundamentele rol. Ook de toetreding van Georgios Papandreu tot het presidium van de Conventie is in dit opzicht van essentieel belang. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wij verzoeken u de communautaire methode te verdedigen. Dat is immers de methode die ons tot hier heeft gebracht en die inhoud en structuur aan onze toekomst kan geven.
Verder vragen wij u het tijdschema voor de samenstelling van het Europees Parlement nauwgezet te bestuderen zodat de investituur van de Commissie door het Parlement op correcte wijze en in samenspraak met alle betrokkenen kan plaatsvinden.
Nog een laatste woord over de buitenlandse betrekkingen, mijnheer de fungerend voorzitter. Ik wil hier benadrukken dat een oorlog met Irak kan worden voorkomen, dat de Europese Unie in elk geval met één stem moet spreken en dat wij het resultaat van uw onderhoud met Hans Blix, het hoofd van de wapeninspecteurs, in Brussel met belangstelling tegemoet zien. Er staat u een zeer belangrijke taak te wachten: u moet de standpunten van vier EU-lidstaten en één kandidaat-land in de Veiligheidsraad coördineren. Bovendien moet u ervoor zorgen dat er vooruitgang wordt geboekt in het multilaterale en beschaafde kader van de Verenigde Naties zodat deze zinloze en uitermate schadelijke oorlog voorkomen kan worden en de beginselen van het internationale recht kunnen worden toegepast.
Mijnheer de voorzitter, in dit verband, en hiermee eindig ik mijn uiteenzetting, verzoeken wij u ook ten aanzien van het Midden-Oosten een actief beleid te voeren. Dat is van wezenlijk belang aangezien al deze elementen onderling met elkaar verbonden zijn. Griekenland is een grensland dat zich vlak naast de conflictzone bevindt. Het is derhalve onontbeerlijk dat het vredesproces in het Midden-Oosten weer op gang wordt gebracht.
Staat u mij toe dat ik u namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten onze steun toezeg. Bovendien danken wij u voor uw referentie aan het Statuut van de leden en de partijen, die wij als een onmiskenbare uiting van Griekse kundigheid en wijsheid beschouwen. Ik wens u veel succes toe.
Watson (ELDR).
 Mijnheer de Voorzitter, ik heb de opmerking gehoord dat het Griekse voorzitterschap zich alleen nog maar bezig hoeft te houden met de nazorg van Kopenhagen. Niets is echter minder waar. Het Griekse voorzitterschap zal een centrale rol spelen bij de geboorte van een vernieuwde en uitgebreide Europese Unie. Voor een vlotte geboorte is echter een goede vroedvrouw van essentieel belang en ik zie tot mijn genoegen dat het Griekse voorzitterschap heel goed op die rol is voorbereid.
De Conventie zal in Thessaloniki verslag uitbrengen over de hervorming van de Unie. Zoals iedere goede vroedvrouw weet, is het erg belangrijk om opdringerige familieleden uit de verloskamer te verwijderen. De gesprekken die vanavond in het Elysée zullen plaatsvinden, mogen de resultaten van die Conventie dan ook niet beïnvloeden, hoe belangrijk zij ongetwijfeld ook zijn.
Wij moeten er ook vooral voor zorgen dat de baby tijdens de geboorte niet wordt gewurgd door lidstaten die bang zijn voor een ambitieus constitutioneel Verdrag. Ik ben het dan ook niet helemaal eens met de fungerend voorzitter en vind dat we geen langdurige overgangsperiode moeten hebben. Wij pleiten voor een korte Intergouvernementele Conferentie, waar snelle besluiten worden genomen zodat de resultaten van de Conventie snel kunnen worden geratificeerd.
2003 zal het jaar worden waarin de politici de uitbreiding aan de kiezers moeten verkopen. Negen van de tien nieuwe lidstaten zullen tussen maart en september van dit jaar een referendum houden. Wij moeten ons veel meer inspannen om de argumenten voor een 'ja?-stem in de landen in Midden- en Oost-Europa voor het voetlicht te brengen dan wij de afgelopen tijd hebben gedaan om de burgers in de huidige Unie ervan te overtuigen dat Europa een 'goede zaak? is. De liberaal-democraten in dit Parlement en daarbuiten zullen zich inzetten om in de nieuwe landen campagne te voeren om ervoor te zorgen dat zij 'ja? stemmen. Wij roepen de anderen op ons voorbeeld te volgen.
Wij hopen vooral dat het Griekse voorzitterschap zijn speciale relatie met velen op het eiland Cyprus kan aanwenden zodat dit land in zijn geheel tot onze Unie toetreedt. De tijd dringt, maar recente ontwikkelingen zowel op het eiland als in Ankara hebben de kans daarop wel vergroot. Ik hoop dat u, mijnheer de fungerend voorzitter, met alle partijen samen een compromis tot stand zult brengen. Ik juich de veelbelovende plannen die u daarvoor vandaag bekend hebt gemaakt van harte toe.
Als wij echter willen dat de Europese Unie voor haar huidige en haar toekomstige burgers een succes wordt, zijn er hervormingen nodig. Het is nu bijna drie jaar geleden dat tot het tienjarenplan van Lissabon werd besloten. Wij moeten nu constateren dat de vooruitgang op het gebied van productiviteit, groei, werkgelegenheid, investeringen, onderzoek en ontwikkeling tot nog toe teleurstellend is geweest. De aanhoudende economische stagnatie maakt structurele hervormingen niet minder dringend, integendeel. De regeringen mogen zich niet laten afbrengen van de doelstellingen die zij zichzelf hebben gesteld. Het is van groot belang dat het voorzitterschap zijn inzet voor een hervormd Stabiliteitspact nog eens duidelijk bevestigt, de onderliggende begrotingstekorten scherp in beeld brengt en de Commissie de bevoegdheid geeft om landen in de gevarenzone in een vroeg stadium te waarschuwen. Het voorzitterschap moet zich ook strikt houden aan het tijdschema voor het actieplan voor de financiële diensten, dat al gevaarlijke tekenen van verslapping vertoont, en ervoor zorgen dat de richtlijn inzake het openbaar overnamebod wordt goedgekeurd.
Als u daarbij hulp nodig heeft, is het misschien een idee om het Europees Parlement een duidelijker rol te geven bij de follow-up van de besluiten van de voorjaarsvergaderingen van de Raad. Het Parlement kan de Raad ter verantwoording roepen voor de daar genomen besluiten. Daar zijn wij heel goed in.
Europa is uiteraard veel meer dan een gemeenschappelijke markt, en uw voorzitterschap beseft dat terdege. De Verdragen van Amsterdam en Nice hebben gezorgd voor een Gemeenschap van waarden. Ik verheug mij erover dat u in uw voorzitterschapsverklaring zo de nadruk hebt gelegd op de waarden van een ruimhartige, geciviliseerde maatschappij die oog heeft voor de rest van de wereld. U spreekt in uw verklaring over een goed doordacht beleid voor legale immigratie. Door de kwetsbare positie van uw land op de zuidelijke en oostelijke flank van Europa, ziet u het belang in van iets meer begrip en iets minder veroordeling. Zolang wij echter de mensen in de ontwikkelingslanden in het zuiden en oosten geen hoop geven op economische ontwikkeling en hun producten blijven weren, zullen zij blijven komen. Wij hebben velen van hen nodig om de problemen die wij hier hebben met onze vergrijzende populatie of met de braindrain waarover de voorzitter van de Commissie het zojuist had, het hoofd te kunnen bieden. Laten wij ons best doen om illegale immigratie effectiever te bestrijden door legale mogelijkheden te bieden aan hen die zich hier willen vestigen en ervoor te zorgen dat zij echt in onze samenleving integreren.
Ik had ook nog een heleboel willen zeggen over Irak en het Midden-Oosten, maar ik ben bijna door mijn tijd heen. Ik wil echter nog opmerken dat de Grieken alles weten over wat wij in de rest van Europa kennen als de marathon. U neemt nu het stokje over van de vorige loper, Denemarken, en probeert zo snel mogelijk een zo groot mogelijke afstand af te leggen voordat u het weer doorgeeft aan het volgende voorzitterschap. Wij wensen u veel succes in de marathon die u voor ons gaat lopen.
Kaufmann (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik zou tegen u willen zeggen, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat mijn fractie uw initiatief van harte steunt om een oorlog met Irak op diplomatieke wijze te voorkomen. Er mag geen oorlog tegen Irak komen. De burgers willen geen oorlog en de EU moet hier als één geheel haar volledige politieke gewicht in de schaal leggen. Dat is ook al door veel collega's gezegd en dat kan ik alleen maar herhalen.
Verklaringen zoals die van de Duitse VN-ambassadeur dat er geen tweede resolutie van de Veiligheidsraad nodig is om een aanval van de VS op Irak te legitimeren, werken contraproductief. Het Griekse voorzitterschap heeft daarover gelukkig een andere opvatting. U kunt op onze volledige steun rekenen bij uw inspanningen om te verhinderen dat de regering-Bush haar vaste voornemen om een oorlog te beginnen ook daadwerkelijk zal uitvoeren.
Het feit dat het economische, sociale en werkgelegenheidsbeleid hoog op de Griekse agenda staat, verdient ook onze waardering. Met het oog op de Voorjaarstop is het daarbij met name van belang wat er in de praktijk van dat beleid terecht komt. Op de sociale pijler dient inderdaad meer nadruk te worden gelegd. Daarnaast moet de EU ook ongetwijfeld meer aandacht besteden aan de zorgen en behoeften van de burgers. Er dienen met name effectieve maatregelen genomen te worden tegen de massale werkloosheid en de sociale uitsluiting in de Unie. Zeker ook de lidstaten moeten bereid zijn om de opkomende economische crisis in Europa tegen te gaan. Volgens ons vormt de bereidheid om het Stabiliteitspact te hervormen daarbij de cruciale toetssteen. Durf dat dan ook te doen! De overheidsinvesteringen moeten eindelijk uit de berekeningsgrondslag voor het Stabiliteitspact verwijderd worden, zodat de economische problemen door een asociaal, desastreus bezuinigingsbeleid niet nog groter worden of de economische groei zelfs helemaal tot stilstand komt, zoals voorzitter Prodi zojuist opmerkte.
Tot slot, mijnheer de voorzitter van de Raad, wil ik mijn steun uitspreken voor uw voornemen om meer vaart te brengen in de Conventie over de hervorming van de EU. In het belang van de Europese burgers moet ook op dit vlak concrete vooruitgang worden geboekt, met name wat het tot stand brengen van een sociaal Europa betreft. Ik verzoek u en uw minister van Buitenlandse zaken als nieuwe leden van de Conventie dan ook om met name op dit gebied op concrete resultaten aan te dringen.
Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de voorzitter van de Raad, staat u mij toe dat ik het complete denkvermogen dat voortkwam uit de Griekse filosofie - de moedermelk van de Europese politieke filosofie - op de proef stel, wanneer ik u verzoek om in uw rol van voorzitter van de Raad blijk te geven van zowel verbeeldingskracht, inzicht als scherpzinnigheid.
Laten wij beginnen met de crisis in Irak. Mijnheer Poettering, u heeft het bij het verkeerde eind wanneer u zegt dat wij dit of dat niet kunnen doen. Als wij een standpunt van de VN willen, moeten wij ook zeggen wat er in de Veiligheidsraad besloten moet worden; we kunnen ons niet altijd achter de Veiligheidsraad verschuilen zonder duidelijk aan te geven wat daarin besloten moet worden.
Tot nu toe is er geen enkel bewijs voor nieuwe agressie van de zijde van dictator Saddam Hoessein. Geen enkel bewijs! Als de geheime diensten over bewijzen beschikken, laten zij dit dan in alle kranten bekendmaken! Als zij bewijzen hebben van hetgeen Saddam Hoessein in zijn bezit heeft, dan weet hij dat zelf uiteraard ook. Als dit dus het geval is, is dat voor niemand in Irak een geheim, ook niet voor Saddam Hoessein. Als hij over wapens beschikt, weet hij waar hij ze verbergt, en als de CIA of andere geheime diensten weten waar deze wapens verborgen zijn, kunnen ze dat aan iedereen vertellen, aangezien de vijand daarvan sowieso op de hoogte is. Ik begrijp deze strategie dan ook niet. Daarom verzoeken wij u, mijnheer de voorzitter van de Raad, om tegelijkertijd Socrates en Plato te willen zijn door met de heren Chirac, Blair, Aznar en Schröder, de regeringsleiders van de vier landen die in de VN-Veiligheidsraad zijn vertegenwoordigd, rond de tafel te gaan zitten om een Europees standpunt te bepalen dat een militaire interventie afwijst. Een dergelijke interventie zou niet alleen de gehele wereld schade toebrengen, maar zou bovendien geen enkel probleem oplossen. Wij moeten de moed hebben om datgene te zeggen wat wij van de Veiligheidsraad verwachten en ik vind dat de Europese Unie in dit opzicht een beslissende rol moet spelen.
Wij hebben ingestemd met de noodzaak van een militaire interventie zowel in Afghanistan als in Kosovo. Een deel van mijn fractie was in feite tegen, maar ik ben er altijd voor geweest. Iedereen die indertijd met die interventies heeft ingestemd, dient deze zinloze interventie echter af te wijzen. Dat is wat wij aan de Veiligheidsraad moeten zeggen. Groot-Brittannië en Frankrijk beschikken over een vetorecht om een dergelijke interventie te voorkomen. De Europese Unie moet de kracht hebben om een 'nee? door te drukken, juist op een moment dat Noord-Korea over vernietigingswapens beschikt en in staat is een atoombom te maken en wij desalniettemin - terecht - met dit land onderhandelen. In feite voeren wij momenteel een beleid dat de proliferatie van kernwapens bevordert, doordat wij tegen dictators die reeds over kernwapens beschikken zeggen: 'Wij vallen u niet lastig? en tegen degenen die nog geen kernwapens hebben: 'U krijgt ervan langs?. Het komt erop neer dat wij zeggen: 'Dictators van alle landen, zorg dat u snel over kernwapens beschikt, want dan heeft u niets meer van ons te vrezen en zullen wij met u onderhandelen.? Dat is de logica van Plato die op dit moment door de regering van Washington wordt toegepast. Ik verzoek Athene deze volkomen gestoorde logica af te wijzen.
Mijn volgende opmerking betreft de kwestie van de Voorjaarstop over duurzame ontwikkeling. Ik ben het ermee eens, maar wat zullen de indicatoren betreffende het milieu, de economie en het sociale aspect zijn? Deze indicatoren moeten met elkaar in evenwicht zijn. Wij moeten dus in Thessaloniki een reële lijst met indicatoren opstellen, evenals een strategie om duurzame ontwikkeling te evalueren en in het juiste perspectief te plaatsen. Dat zou werkelijk een historisch initiatief en een primeur zijn. Er worden her en der wel wat voorstellen gedaan, maar daar blijft het bij.
U heeft het over de veiligheid van de zeevaart gehad. Dat is prima! Waar ligt echter de aansprakelijkheid inzake het milieu? Wie betaalt er voor de Erika? Wie betaalt er voor de Prestige? Om u een voorbeeld te geven: degenen die verantwoordelijk zijn voor de ramp met de Erika hebben 11 miljoen euro gestort. Dat is schandalig! Het is schandalig omdat degenen die aansprakelijk zijn voor rampen op zee alle schade moeten betalen. Zij moeten volledige aansprakelijkheid aanvaarden en zolang men hen niet dwingt de verantwoordelijkheid - de volledige verantwoordelijkheid - op zich te nemen, rommelen ze maar wat aan. U weet waarover ik het heb, want Griekenland is een van de landen die in deze sector de meeste verantwoordelijkheid draagt.
U heeft tenslotte over Cyprus gesproken. Natuurlijk wilt u een verenigd Cyprus. Maar dan moet - zowel van Turkse als van Griekse zijde - eindelijk het probleem van het Griekse en het Turkse nationalisme eens worden aangepakt. Een van de laatste barrières die een mogelijke hereniging van Cyprus nog in de weg staat, is een gevolg van deze twee vormen van nationalisme en - ik ben zelfs geneigd te zeggen - van de gezamenlijke actie van Denktash en Klirides. De Cypriotische bevolking, de burgers van Noord- en Zuid-Cyprus, willen iets anders dan hun leiders. Ik vind dan ook dat wij met elkaar de moed en de kracht moeten opbrengen om deze bevolking, die verlangt naar een toekomst, deze toekomst ook te geven.
Tot slot zult u werkelijk een combinatie van Socrates en Plato blijken te zijn, als het u lukt het probleem van het Statuut van de afgevaardigden op te lossen. Indien u hierin slaagt, nodig ik u uit voor een diner in Parijs in het restaurant van uw keuze, want dan bent u bevorderd tot grootmeester in de politiek.

Collins (UEN).
 Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. De Griekse regering neemt het voorzitterschap van de Europese Unie over in een tijd van grote internationale onzekerheid. De VN-inspecteurs in Irak zullen eind deze maand verslag uitbrengen aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over hun bevindingen met betrekking tot de vraag of Irak al dan niet in het bezit is van massavernietigingswapens. Niemand kan op dit moment nog met zekerheid zeggen wat er in dat verslag zal staan, maar de Amerikaanse en Britse troepenopbouw in het Midden-Oosten is wel een onheilspellend teken dat de kans op een militair conflict in Irak bijzonder reëel is. Ik ben ingenomen met de recente uitspraken van premier Simitis dat de Verenigde Naties het forum dienen te zijn waar de kwesties waarover het in het rapport van de VN-inspecteurs over Irak gaat, aan de orde moeten komen. Het is van groot belang dat internationale veiligheidsvraagstukken worden behandeld door de Verenigde Naties. De internationale veiligheid in de wereld kan het best worden gewaarborgd indien er multilateraal, onder auspiciën van de VN, en niet eenzijdig naar een oplossing wordt gezocht. Ik ben dan ook zeer ingenomen met het voornemen van premier Simitis om direct na de publicatie van het rapport van de VN-inspecteurs met een gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie over Irak te komen. Dit is ongetwijfeld een zeer ambitieuze politieke doelstelling, maar ik steun die van harte en ik weet zeker dat de meerderheid van dit Parlement dat ook doet.
De Europese economie presteert momenteel niet bepaald goed en het is dan ook terecht dat het Griekse voorzitterschap het proces van Lissabon wil versnellen. Het Europese bedrijfsleven moet concurrerender worden en wij moeten meer steunmaatregelen treffen om de kleine en middelgrote ondernemingen te helpen. Het Griekse voorzitterschap maakt ook de illegale immigratie naar Europa tot een van zijn prioriteiten. Om de grenzen van de Europese Unie te beschermen, is een gemeenschappelijke aanpak op EU-niveau nodig. In het kader van de Conventie zullen wij zeker onze wetgevingsprocedures inzake vraagstukken als immigratie, asiel, vluchtelingen, ontheemden en Europese visa moeten hervormen. Zoals al is opgemerkt, zal de Conventie tijdens het Griekse voorzitterschap van de Unie verslag uitbrengen aan de Europese regeringen. De leden van de Conventie zijn voornemens een nieuw ontwerpverdrag voor de Europese Unie gereed te hebben voor de Griekse top die in juni in Thessaloniki zal plaatsvinden. De samenwerking met de leden van de Conventie en de opstelling van dit nieuwe Verdrag zullen voor het Griekse voorzitterschap dan ook belangrijke agendapunten worden.
Als gevolg van de besluiten die afgelopen december tijdens de Top van Kopenhagen zijn genomen, zullen op 16 april de toetredingsverdragen voor de nieuwe lidstaten van de Unie worden ondertekend. Deze verdragen zijn nu in voorbereiding en daarna zullen in de toetredende landen referenda worden gehouden. Het is heel duidelijk dat het Griekse voorzitterschap van de Europese Unie zich met tal van uiteenlopende vraagstukken moet gaan bezighouden. Het schrikbeeld van een oorlog in Irak hangt ons allemaal als een zwaard van Damocles boven het hoofd en wij moeten ons daar allemaal goed van bewust zijn.
Tot slot wens ik het Griekse voorzitterschap veel succes en namens mijn fractie wil ik zeggen dat wij meer dan bereid zijn om van harte met het voorzitterschap samen te werken, want dat is in het belang van de hele Europese Unie.

Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, kalispera - goedenavond -, ook de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit wil graag het Griekse voorzitterschap verwelkomen. Griekenland is de bakermat van de democratie. Dat geeft u een bijzondere verplichting om de EU aan een democratische controle te onderwerpen.
Wij geven u een paar adviezen. Maak alle vergaderingen openbaar waarin over wetgeving wordt onderhandeld. Maak alle notulen openbaar. Geef het Europees Parlement en de nationale parlementen toegang tot alle documenten van de werkgroepen van de Raad. Maak volledige adreslijsten van de Raad. Voer het recht op inzage van documenten in, volgens de beginselen van het beste land op dit gebied. Zet alle agenda's en notulen van de werkgroepen van de Raad op de website van het voorzitterschap. Geef de ombudsman een nieuw statuut, dat hem het recht geeft om alles te controleren. Geef de Rekenkamer het recht om zowel de Commissie te controleren als de bedrijven die EU-middelen gebruiken. Handhaaf het wisselend voorzitterschap, zodat elk land een halfjaar krijgt om zich in te spannen om de best mogelijke prestaties te leveren. Houd de EU en het leger gescheiden, en bereid hervormingen voor van de landbouw, de structuurfondsen en de begroting, zodat we klaar zijn om de nieuwe landen op te nemen.
Laat tot slot de Griekse gastvrijheid vergezeld gaan van een doelmatige organisatie, zodat we het werk op uw nog onvoltooide website kunnen volgen en over een halfjaar kunnen zeggen: Wat was Griekenland toch een goed voorzitterland!

Vanhecke, Frank (NI).
De komende jaren - en zeker de komende decennia - zullen van kapitaal belang zijn voor alle Europese volkeren maar in de eerste plaats voor de Europese Unie. Het Griekse voorzitterschap mag om die reden dan ook geen zoveelste formaliteitsvoorzitterschap zijn. Griekenland is immers, meer dan welk ander land in Europa, politiek en historisch het best geplaatst om van dit Unievoorzitterschap gebruik te maken om de absurditeit van de Turkse kandidatuur opnieuw ter sprake te brengen. Ik zeg het hier nogmaals: Turkije is geen Europees land, Turkije behoort noch geografisch, noch historisch, noch wat de sociaal-economische toestand en de cultuur betreft tot onze Europese volkerengemeenschap.
Het spreekt vanzelf dat wij met die Turkse buurstaat de allerbeste betrekkingen moeten onderhouden en desgevallend ook de best mogelijke handels- en andere relaties kunnen onderhouden. Maar dat land uitzicht geven op een toetreding tot de Europese Unie is complete waanzin. Het zet de deur wagenwijd open voor een massale immigratievloedgolf en zou vooral de aard van onze Unie zelf ingrijpend veranderen, een Unie die dan met de beste wil van de wereld niet meer Europees kan worden genoemd.
Het Griekse voorzitterschap krijgt hier een historische kans. Neem bijvoorbeeld het initiatief of doe een voorstel voor een volksraadpleging in al onze Europese landen over de Turkse kandidatuur. Waarom mogen de kiezers zich in democratieën niet uitspreken over een dergelijk levensbelangrijk iets? Indien u het niet doet, dan zal mijn partij in Vlaanderen alvast van de Europese verkiezingen in 2004 een referendum maken over de Turkse toetreding. Het is opvallend dat ook de Duitse christen-democraten dat nu min of meer aankondigen. Indien het Griekse voorzitterschap versaagt - wat waarschijnlijk het geval zal zijn - dan neemt u een zeer grote verantwoordelijkheid en dan kan die Turkse kwestie een splijtzwam worden die heel het Europese huis tot instorten brengt.

Harbour (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de voorzitter van de Raad en de voorzitter van Commissie hier vanmiddag van harte welkom heten.
Ik wil het speciaal hebben over banen, concurrentievermogen en de interne markt. Ik heb daar een speciaal belang bij als rapporteur van het Parlement voor de interne-marktstrategie. Als alles goed gaat, zal mijn verslag in februari in stemming komen. Daarna zal het aan u worden aangeboden om als uitgangspunt te dienen op de Economische Top. Beide voorzitters hebben de komende zes maanden een cruciale verantwoordelijkheid met betrekkening tot de wereldeconomie. In de pers zijn collega's uit alle partijen van dit Parlement geciteerd die hebben gezegd dat wij 'ons in een wereldwijde recessie bevinden?. Volgens de Financial Times van gisteren heeft ook de heer Simitis dit gezegd. Ik hoop dat hij verkeerd geciteerd is, want volgens mij is dit helemaal niet het geval. Er is weliswaar sprake van een stagnerende groei, maar een van de belangrijkste taken voor de beide voorzitters in de komende zes maanden, met als hoogtepunt de Economische Top, is nu juist het stimuleren en herstellen van die groei.
Het baart mij zorgen, heren voorzitters, dat geen van u beiden in uw verklaringen melding heeft gemaakt van het feit dat de basis voor de economische groei in de Europese Unie de voltooiing van de interne markt moet zijn, ondanks het feit dat dit tien jaar geleden al is afgesproken. De Commissie heeft uitgebreide verslagen gepresenteerd waarin de voordelen van de interne markt zijn beschreven. Wij weten ook dat de meeste nieuwe banen in de toekomstige markten van de diensteneconomie moeten komen.
Het grootste project dat op ons allen afkomt, is de voltooiing van de interne markt voor de diensten. De obstakels voor bedrijven die zich overal in de Europese Unie vestigen, zijn door de Commissie overduidelijk aangetoond.
Ik vraag u, mijnheer de Raadsvoorzitter, er serieus werk van te maken dat de regeringen van alle lidstaten zich tot het uiterste zullen inspannen om de problemen van bedrijven die zich overal in de Europese Unie willen vestigen, uit de weg te ruimen. U hoeft met het scheppen van banen en het stimuleren van de Europese economie niet te wachten tot de Commissie het initiatief daarvoor neemt. Wij verwachten van u dat u dat zelf doet.

Matikainen-Kallström (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan Griekenland voor de mooie presentatie en het nader belichten van enkele cruciale aangelegenheden. De laatste tijd is op communautair niveau, overigens terecht, vooral aandacht besteed aan de uitbreiding en de Conventie. Griekenland gaf in deze presentatie een overzicht van de zaken waarop het zich in het komende halfjaar bij voorrang wil richten. Wij kunnen echter helaas niet de ellende van de hele wereld verhelpen, al zouden wij dat wel willen.
Wij moeten ook woord houden ten aanzien van hetgeen in Lissabon werd bevestigd, namelijk het verbeteren van het Europese concurrentievermogen. Het tegenovergestelde is gebeurd: Amerika heeft een grotere voorsprong genomen. Als de Amerikanen al in zicht zijn, is dat omdat ze ons met twee vingers in de neus al vele rondes voorbij zijn gegaan, om deze sportterminologie te gebruiken.
Op basis hiervan vraag ik het Griekse voorzitterschap wat het gaat doen om ook de eigen economie op orde te brengen, zodat de doelen van Lissabon worden bereikt. Is Griekenland van plan de door de Commissie verlangde economische hervormingen door te voeren, die ook door de heer Prodi hier in het begin zijn genoemd, en zo ja, op welke termijn gaat dat dan gebeuren? Als Griekenland, Italië, Portugal, Spanje en Duitsland hun verplichtingen nakomen, kunnen wij daadwerkelijk spreken van de Lissabon-strategie en een verbetering van ons concurrentievermogen, maar als het niet gebeurt, kunnen wij de verklaring van Lissabon als toiletpapier gebruiken en het Europese concurrentievermogen vaarwelzeggen.

van den Berg (PSE).
Voorzitter, resolutie 1441 roept allereerst op tot effectieve wapeninspecties in Irak en ten tweede tot de bespreking eind januari van het rapport over de wapeninspecties in de Veiligheidsraad en pas daarna eventueel tot nieuwe stappen. Die stappen moeten zijn gebaseerd op een nieuwe VN-resolutie en zijn toegespitst op het wegnemen van eventuele aangetroffen problemen. Dat is de opvatting in de Europese landen waar de grote meerderheid van onze bevolkingen, zoals de heer Prodi terecht zei, tegen een oorlog in Irak is. Onze bevolkingen vrezen terecht verdeeldheid in de internationale coalitie tegen terrorisme, verstoring van de vredesonderhandelingen, het in de vernieling raken van de broodnodige democratisering in het Midden-Oosten en daarmee ook een grote terugslag in onze economieën, niet in het minst in de armste landen die niet over aardolie beschikken.
Op dit historische moment vraagt onze socialistische fractie het Griekse voorzitterschap duidelijk uit te spreken dat dit ook de positie is van de Europese Unie. Wij vragen nu leiderschap van Europa, opdat Europa met één stem spreekt. Wij moeten tot het uiterste gaan om oorlog in Irak te voorkomen en tegelijk tot serieuze vredesonderhandelingen in het Midden-Oosten te komen. De oplossing van twee staten moet nu echt doorgezet worden. Europa mag niet aarzelen daarbij al zijn diplomatieke en economische middelen in te zetten.
We laten ons terecht voorstaan op ons vermogen tot conflictpreventie en humanitaire hulp. We werken terecht met een breed veiligheidsconcept en beseffen dat voorkómen veel beter is. Keer op keer heeft Europa het belang van de multilaterale aanpak via de Veiligheidsraad benadrukt. Geconfronteerd, Voorzitter, met de aanhoudende aankondigingen van een zo goed als onvermijdelijke oorlog, is het van groot belang dat Raad en Commissie zich aan de zijde van het Parlement scharen. Uiteraard maximale druk op Saddam via de Veiligheidsraad, maar ook maximale inspanning om een oorlog te voorkomen.
We roepen president Bush op de vredeswil van onze volkeren serieus te nemen en geen verdeeldheid te zaaien in de internationale coalitie tegen het terrorisme en daarom samen te strijden voor een vreedzame en stabielere wereld.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het ambitieus maar tegelijkertijd realistisch programma van het Grieks voorzitterschap, waarmee een nieuwe impuls moet worden gegeven aan enkele belangrijke beleidssectoren van de Europese Unie, wordt helaas overschaduwd door de dreigende oorlog in Irak, waardoor de publieke opinie in heel de wereld in rep en roer is gebracht. Zoals de voorzitter van de Commissie reeds zei is dit geen verdeelde publieke opinie, zelfs niet in de Verenigde Staten waar tweederde van de burgers gekant is tegen deze oorlog.
Zoals van alle kanten in dit Parlement werd gezegd is dit een nutteloze en rampzalige oorlog. De dupe van de militaire aanval zal echter het Iraakse volk zijn, dat reeds jarenlang te lijden heeft gehad onder een economisch embargo. Met een oorlog zal elke hoop op bestrijding van armoede, honger, ondervoeding van kinderen en gebrek aan medische zorg de grond in worden geboord. Miljoenen mensen hebben daaronder te lijden en zijn het slachtoffer van een autoritair regime en een meedogenloos beleid van de kant van de westerse landen. Het twaalf jaar durend embargo heeft in feite het effect gehad van massavernietigingswapens, daar een miljoen mensen, waarvan de helft kinderen, daardoor het leven heeft verloren. Als u twijfels heeft hoeft u alleen maar naar de ziekenhuizen in Irak te gaan, waar kinderen sterven door ondervoeding en gebrek aan elementaire medische zorg. Ik heb die ziekenhuizen bezocht en met eigen ogen de realiteit gezien.
In Griekenland zeggen wij echter dat pas blijkt of iemand een goede kapitein is als hij in een storm verzeild raakt. De Europese Unie heeft het geluk dat dit halfjaar het roer in handen is van een zeer bekwaam kapitein en een net zo bekwame bemanning, die blijk hebben gegeven van niet alleen moed, bezonnenheid en een efficiënt beheer van de nationale en Europese vraagstukken maar ook een inventief buitenlands beleid, een beleid waardoor Griekenland een pool van stabiliteit kon worden in het moeilijke gebied van de Balkan, een pool voor bevordering van de dialoog en vreedzame conflictoplossing.
Ik ben ervan overtuigd dat het Grieks voorzitterschap opgewassen zal zijn tegen de uitdagingen en zijn historische rol zal spelen.

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Griekse premier van harte welkom heten en hem veel succes wensen. Wij weten hoe groot - of klein - Griekenland is. Men verwacht geen wonderen maar wel dat de goede weg wordt aangegeven. Dit is niet het eerste Grieks voorzitterschap. Hieraan zijn twee andere voorafgegaan. Men kan veel kritiek hebben op de vorige voorzitterschappen - toen dezelfde partij, de Griekse Socialistische Beweging, de PASOK, aan de macht was onder leiding van de toenmalige premier Andreas Papandreou - maar er is een goede nalatenschap en deze nalatenschap is de strijdbare houding, de bereidheid om tegen de stroom in te zwemmen als het om de vrede gaat. Ik hoop ervan uit te mogen gaan dat deze goede traditie, een traditie van mijn land, en zo u wilt van de regeringspartij, ook nu wordt voortgezet, zeer zeker wanneer het om de kwestie-Irak gaat. De voorzitter van de groenen heeft gelijk als hij zegt dat wij ons niet mogen verschuilen achter de VN en dat de Europese Unie met vier leden in de Veiligheidsraad moet strijden om oorlog te voorkomen.
Ik heb met aandacht geluisterd naar de redevoering van de premier. Ik wil drie dingen noemen die mij zorgen baren. Ten eerste heeft de premier gezegd dat dit een gemeenschappelijk programma is van het Grieks en Italiaans voorzitterschap. Mijns inziens kun je Simitis niet op een hoop gooien met Berlusconi. Het is voor mij onbegrijpelijk hoe deze twee een gemeenschappelijk standpunt kunnen hebben ten aanzien van sociale vraagstukken en democratie, ten aanzien van de betrekkingen met de VS en het mediabeleid. Ten tweede ben ik ongerust over het feit dat de premier het woord 'landbouwbeleid? slechts een keer, in een van zijn slotzinnen, heeft laten vallen. Ik denk met name aan de kleine gezinsbedrijven in het zuiden die zwaar onder druk zijn komen te staan door de verschillende hervormingen in de Wereldhandelsorganisatie of daarbuiten. Ik hoop dat de premier in zijn tweede reactie daarop uitvoeriger zal ingaan. Mijn derde zorg houdt verband met de sociale vraagstukken. Ik verwacht, mijnheer de premier, dat Griekenland richtlijn 70/1999 inzake arbeidsovereenkomsten ten uitvoer zal leggen, die al sedert 10 juli 2002 van toepassing had moeten zijn. Brengt u mevrouw Diamantopoulous niet in een moeilijke positie en dwingt u haar niet Griekenland wegens niet-naleving voor het Europees Hof te dagen.

Isler Béguin (Verts/ALE).
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wil twee punten uit uw uiteenzettingen bespreken die mij enigszins zorgen baren.
Het eerste punt, mijnheer de voorzitter van de Raad, is dat u uw plannen inzake de veiligheid van de zeevaart niet echt uiteen heeft gezet. Ik hoop dat ons geen onaangename verrassingen te wachten staan, want zoals u weet kijken de Europese burgers, de inwoners van Galicië en Frankrijk, er reikhalzend - om niet te zeggen wanhopig - naar uit dat Europa hen te hulp komt en strenge, duidelijke regels invoert om de veiligheid van het zeevervoer te waarborgen en vervuiling te voorkomen. Wij weten uiteraard hoezeer Griekenland met deze sector te maken heeft; vandaar dat wij ons afvragen of Griekenland bijvoorbeeld achter het idee zal staan om een eenheid voor Europese kustbewaking in te stellen, evenals een corps 'Groenhelmen? voor het organiseren van vrijwilligers, waaraan het in Galicië zozeer ontbrak. Zal Griekenland erop aandringen dat er een lijst wordt opgesteld van havens die schepen in nood kunnen opnemen? Hierbij wilde ik het even laten, mijnheer de Voorzitter.
Het tweede punt waarover ik mij zorgen maak, is de Voorjaarstop. Ook in dit opzicht moet ik tot mijn spijt opmerken - en ik richt mij hierbij tevens tot de voorzitter van de Commissie - dat u over dingen spreekt die niet terzake doen. De Voorjaarstop had namelijk een duidelijke doelstelling, en moest bepalen of de verschillende beleidsvormen van de Unie op het gebied van duurzame ontwikkeling tot vooruitgang of juist tot achteruitgang hebben geleid. De Top die u voorbereidt is echter een doodgewone top. Het gaat hier niettemin om een dringende zaak. Om slechts één voorbeeld te noemen: gaat de Unie door met het verlenen van financiële steun aan multinationals zonder daarvoor ook maar iets terug te verlangen en zonder dat de werknemers duurzame werkgelegenheid wordt geboden? Ik denk daarbij uiteraard aan de werknemers van Daewoo in Lotharingen, die eens te meer op straat staan, terwijl de Unie en de regio Lotharingen met de toekenning van aanzienlijke financiële steun op een geslaagde herstructurering hadden gemikt. Dit is het tegendeel van duurzame ontwikkeling. Wat ik dus van uw voorjaarsverslagen verlang, is dat daarin een echt beleid wordt gepresenteerd, dat rekening houdt met het milieu door aantasting daarvan te voorkomen en dat tevens daadwerkelijk duurzame werkgelegenheid creëert.

von Wogau (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, in uw betoog, mijnheer de voorzitter van de Raad, heeft u aan het slot kort aandacht besteed aan het Europese defensiebeleid. U heeft erop gewezen dat nu het akkoord tussen de NAVO en de Europese Unie gesloten is, de weg ook vrij is voor de volgende stappen van het Europese defensiebeleid. Zoals het er nu uitziet zullen die waarschijnlijk in Bosnië-Herzegovina plaatsvinden. Dat verdient speciale aandacht, omdat het de eerste keer zal zijn dat de Europese Unie op defensiegebied zichtbare verantwoordelijkheden neemt.
Dat roept bij mij twee vragen op. De eerste vraag heeft betrekking op de verdere ontwikkeling van dit defensiebeleid. Deelt u de opvatting dat het constitutionele Verdrag waarover nu onderhandeld wordt, een artikel moet bevatten over een wederzijdse bijstandsverplichting die gebaseerd is op het vergelijkbare artikel in het Verdrag over de West-Europese Unie? Dat zou namelijk voor meer zekerheid zorgen bij een gemeenschappelijk optreden.
Ten tweede bent u ook heel kort ingegaan op het bewapeningsbeleid. U heeft opgemerkt dat de landen van de Europese Unie per jaar 150 miljard euro aan defensie besteden. Daarbij wordt telkens wel de kanttekening geplaatst dat de efficiëntie van die investering gering is omdat er teveel duplicatie is. Bent u ook van mening dat er een communautaire defensiemarkt gecreëerd moet worden? Welke concrete stappen zal het Griekse voorzitterschap in dat verband nemen?
Schulz (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, er is hier al veel gezegd over het beleid ten opzichte van Irak en aan de meeste uitspraken hoef ik niets toe te voegen. Ik zou echter toch graag twee opmerkingen aan uw adres willen richten, mijnheer de voorzitter van de Raad: In dit Parlement schijnt een brede consensus te bestaan over het feit dat VN-resolutie 1441 niet automatisch tot militair ingrijpen leidt, maar dat er afhankelijk van de rapporten van de wapeninspecteurs voor elke volgende stap een besluit van de VN-Veiligheidsraad vereist is.
Het is belangrijk dat het voorzitterschap dat ook namens de Unie onderstreept. Daarom verzoek ik u om deze gelegenheid te benutten om dat ook als zodanig te verklaren. Dat is des te belangrijker nu het erop lijkt dat de Verenigde Staten van Amerika daaromtrent een andere mening zijn toegedaan. Het is toch van belang om duidelijk te maken waarin wij ons van de VS onderscheiden. De VS zijn immers van mening dat op basis van VN-resolutie 1441 een direct militair ingrijpen heel goed mogelijk is. Als dat niet zo zou zijn, valt de troepenopbouw van 100.000 soldaten in die regio niet te verklaren. Dat houdt echter ook het gevaar in dat het volkenrecht door de unilaterale machtsbelangen van een lidstaat van de VN ter discussie wordt gesteld, terwijl de wereldvrede juist alleen maar op basis van dat internationale recht gewaarborgd kan worden. Daarom moet de Europese Unie duidelijk kleur bekennen. Dat is met name noodzakelijk omdat het internationaal recht niet afgedwongen mag worden op basis van willekeur en opportuniteit.
Tegen Noord-Korea bestaan grote verdenkingen dat dit land massavernietigingswapens wil of kan produceren. Noord-Korea onderneemt op dat vlak ook concrete activiteiten, maar er wordt in ieder geval nog onderhandeld. Saddam Hussein heeft talloze inspecteurs in zijn land die niets kunnen vinden, maar hij hoort alleen maar dreigementen. Overigens is ook voor deze dreigementen geen basis in het VN-Handvest te vinden. Een van de belangrijkste taken van de Europese Unie en het Griekse voorzitterschap is het blootleggen van dat onderscheid tussen ons en de Verenigde Staten. Dat u dat inderdaad van plan bent, is mij bekend. U kunt daarbij op de steun van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten in dit Parlement rekenen!
Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, tegelijk met mijn beste wensen voor het Griekse voorzitterschap doe ik ook een beroep op dit voorzitterschap om zijn uiterste best te doen om het ernstige probleem van de dalende landbouwinkomens aan te pakken. Ik vraag dit als iemand die al zijn leven lang op de een of andere manier bij de landbouw en de plattelandsontwikkeling betrokken is.
Wij hebben hier in Europa een uniek model van kleinschalige familiebedrijven in de landbouw. Dit systeem wordt nu door de dalende inkomens ernstig bedreigd. Deze week zullen de voorstellen uit de tussentijdse herziening worden aangenomen. Ook staan de wereldhandelsbesprekingen voor de deur. Ik roep het Griekse voorzitterschap op om zich in dat verband te blijven inzetten voor het Europese landbouwmodel waaraan de Europese Unie zich heeft verbonden, en om een fatsoenlijk inkomen te garanderen voor onze boeren. Het feit dat jongeren niet bepaald staan te trappelen om boer te worden, is een duidelijk bewijs voor de problemen in de landbouw.
Als wij het zeer ernstige probleem van de vergrijzing in de Europese landbouw nu niet aanpakken, zal het Parlement over niet al te lange tijd in spoedvergadering bijeen moeten komen om een oplossing te zoeken voor wat dan inmiddels een zeer ernstig probleem is gebleken.

Stenzel (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het is voor elk land een grote uitdaging om gedurende zes maanden de Europese Unie te besturen. Dat geldt dus ook voor het Griekse voorzitterschap, mijnheer de minister-president.
De vijf prioriteiten die u heeft gesteld, zijn niet alleen gebaseerd op politieke logica, maar ook op politieke noodzakelijkheid. De opsomming lijkt niet echt sensationeel, maar zoals u al uit de diverse betogen in dit Parlement heeft kunnen horen, kan een aantal kwesties wel degelijk tot grote spanningen leiden, zowel binnen als buiten de Europese Unie.
De smeulende Irak-crisis met als gevolg een continue Amerikaanse troepenopbouw in die regio en de uiteenlopende reacties daarop vanuit Londen, Berlijn en Parijs vragen om een subtiele dirigent. In dat verband heb ik de volgende vraag aan het Griekse voorzitterschap: Welke stappen gaat u nemen om misschien toch nog een uniforme opstelling van de EU in deze kwestie tot stand te brengen?
Mijn tweede vraag heeft betrekking op de uitbreiding en met name op uw strategie ten opzichte van Turkije. Dat land heeft in Kopenhagen een 'rendez-vous-datum? te horen gekregen met uitzicht op het begin van toetredingsonderhandelingen als op die datum aan de criteria van Kopenhagen voldaan wordt. Dat is een hoge hindernis en op dit moment is ook niet te overzien of Turkije in staat zal zijn om aan deze voorwaarden te voldoen. Overigens vind ik het sowieso politiek gezien niet juist dat Turkije voortdurend aan het lijntje wordt gehouden in plaats van dat het land een perspectief wordt geboden op een misschien veel gunstigere speciale status met een aantal privileges. Dat is eerder ook al eens in een verslag van de heer Brok voorgesteld. Ik zou dus graag willen weten wat de Griekse strategie ten opzichte van Turkije is.
Mijn derde opmerking tot slot is van positieve aard. Wat het hoofdstuk 'energiebeleid? betreft, ben ik zeer verheugd over uw verklaring omtrent het opstellen van gemeenschappelijke regels voor de nucleaire veiligheid. Ziet u reële mogelijkheden om de Raad eveneens van de noodzaak hiervan te overtuigen?

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, er is terecht veel aandacht aan Irak besteed omdat dit een zeer netelig onderwerp is. Ik wil dan ook de aandacht op een kwestie vestigen die op dit moment in ieder geval wat minder netelig is, namelijk de situatie op de Balkan. U heeft een soort integratietop in Thessaloniki aangekondigd, omdat u voor de Balkan-landen de deur voor toetreding tot de Europese Unie wilt openen. Ik vind dat zeer prijzenswaardig. Wij moeten ons echter niets wijsmaken: Er zijn ook nu nog crisisverschijnselen. Onlangs hebben er in Sanschak weer schietpartijen plaatsgevonden. Wij weten dat zowel de situatie in Joegoslavië, tegenwoordig Servië-Montenegro, als in Kosovo niet echt naar tevredenheid is geregeld.
Daarom vind ik het belangrijk dat het Griekse voorzitterschap en uiteraard ook de gehele Unie, duidelijke signalen aan deze Balkan-landen geven dat er weliswaar een weg naar de Europese Unie leidt, maar dat die weg voor hen moeilijk en lang zal zijn. Wij moeten er rekening mee houden dat ook de stimulerings- en ondersteuningsinstrumenten aangepast moeten worden. Er bestaat een groot verschil tussen datgene wat wij tegenwoordig aan deze uiterst arme landen geven en wat we al aan de toetredingslanden hebben gegeven. Daarom moeten wij deze instrumenten aanpassen. Vanaf 2004 zal ook de volgende Commissie zich moeten afvragen hoe ze de verantwoordelijkheden voor de Balkan op haar eigen terrein zal regelen. Als echter in Thessaloniki duidelijke signalen worden gegeven, kunnen ook in de Commissie de bijbehorende aanpassingen uitgevoerd worden.
Wij hebben ook jaarlijkse voortgangsrapportages nodig. De landen moeten weten of zij zich in de richting van de Europese Unie bewegen of dat er sprake is van stilstand of zelfs achteruitgang. Alle betrokkenen in deze regio's moeten zich ervan bewust zijn dat zij mogelijkheden hebben om tot de EU toe te treden. Zij moeten zich echter ook realiseren dat wij per land wel nauwkeurig zullen controleren of die mogelijkheden ook daadwerkelijk aangegrepen worden.
Ik ben van mening, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat Thessaloniki voor deze regio in de toekomst eenzelfde betekenis kan hebben als Kopenhagen in het verleden voor de uitbreidingslanden heeft gehad. Ik roep u dan ook op een moedig, maar ook zeer duidelijk signaal te geven, zodat deze landen ook hun eigen verantwoordelijkheid zullen gaan nemen!

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik zou het vandaag ook graag over de uitbreiding, over de Conventie, over Irak en over de economie willen hebben, maar daarvoor heb ik helaas geen tijd. Ik wil mij echter in ieder geval achter de woorden van mijn fractievoorzitter scharen.
Voordat ik hierheen ben gekomen, heb ik gevraagd of het vraagstuk van het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over zee een prioriteit van het Griekse voorzitterschap zou zijn. De fungerend voorzitter van de Raad heeft dit probleem inmiddels aangekaart. Zeevervoer is belangrijk voor Griekenland en het is dan ook niet meer dan normaal dat de premier hieraan een hoge prioriteit toekent. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, helaas schiet iedereen die het over het internationaal vervoer over zee heeft echter momenteel één naam te binnen, en dat is Galicië, dat de afgelopen dertig jaar het toneel is geweest van de grootste rampen in Europa en de wereld. De namen zijn bekend: Andros Patria, Polycomander, Urquiola, Casón, Prestige. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, veel van deze namen zijn Grieks en de meeste eigenaren waren en zijn Grieken. De ondergang van de Prestige is een ramp zonder oplossingen en zonder einde: de kusten en de zee zijn verontreinigd en van de Prestige, die thans op de bodem van de zee ligt, gaat nog steeds een permanente bedreiging uit. De Spaanse regering, de Partido Popular van de heer Aznar en zelfs de regering van Galicië nemen een fatale houding in en de Europese Unie doet niets. De Europese Raad van Kopenhagen vond zelfs dat vijf miljoen euro wel genoeg zou zijn om dit probleem op te lossen. Maar het gaat hier niet alleen om een probleem van Galicië en andere rechtstreeks getroffen landen, maar om een probleem dat heel Europa betreft.
De zeeën zijn vandaag de dag overgeleverd aan de illegale belangen van maffiosi die de wet met voeten treden. Daar staan de burgers, de vrijwilligers, de zeelieden en de vissers tegenover die de taak van de overheid en de Europese Unie op zich moeten nemen en het probleem met eigen handen moeten oplossen. Want de 'zwarte vloed? komt nog steeds naar de kusten van Galicië, het Iberisch schiereiland en zelfs Frankrijk.
Tijdens de Europese Raad van Kopenhagen is gebleken dat er sprake is van een ernstig politiek conflict: de staten hebben de burgers, de vissers en de vrijwilligers, die zich op bewonderenswaardige wijze hebben ingezet, de rug toegekeerd. De staten hebben noch de Erika-wetgeving toegepast, noch het compensatiefonds in werking gesteld. Een en ander staat in schrijnend contrast tot de houding van de Verenigde Staten, die met hun Oil Pollution Act ongevallen proberen te voorkomen en zelfs een aansprakelijkheidsfonds van vier miljard euro hebben ingesteld. Welke stappen denkt het Griekse voorzitterschap in dit opzicht te ondernemen? Ik ben van mening dat het op dit gebied een bijzondere verantwoordelijkheid draagt.

Marinos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de premier van Griekenland van harte welkom heten als voorzitter van de Europese Raad en hem oprecht veel succes wensen, want succes is goed voor zowel Europa als Griekenland zelf.
Ik heb gehoord dat het voorzitterschap de strategie van Lissabon heeft uitgeroepen tot een van de fundamentele prioriteiten van het voorzitterschap, en terecht. Ook de heer Prodi maakte talrijke belangrijke opmerkingen hierover. Vandaag lees ik echter in de internationale pers dat de Commissie een verslag zal indienen waaruit blijkt dat Europa de strijd zal verliezen en in 2010 niet de meest concurrentiekrachtige economie ter wereld zal zijn. De economische groei in Europa is heel zwak en er is een gebrek aan politieke wil. In het verslag van de Commissie staat tevens - als klopt wat in Le Figaro staat - dat men een Europa van twee snelheden wil creëren. In het ene Europa zitten landen als Zweden en Denemarken en in het andere, achtergebleven Europa, landen als Griekenland, Italië en Frankrijk.
Ik wil nu vragen, mijnheer de voorzitter, of er ten eerste een gemeenschappelijk beleid is voor de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. Doet soms elk land waar het zin in heeft, of wordt dit gemeenschappelijk beleid niet toegepast? Bent u ten tweede van plan de beleidsvormen ten uitvoer te leggen die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de doelstellingen van Lissabon voor alle landen van de Europese Unie en met name Griekenland worden bereikt?

Bakopoulos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het Grieks voorzitterschap valt op een moment waarop de wereld kritieke ogenblikken doormaakt, en ik zeg dit niet alleen omdat een nieuwe oorlog op het punt staat uit te breken. Dit zijn kritieke ogenblikken omdat de enige supermacht, de Verenigde Staten, op alle mogelijke manieren probeert zijn enorme macht om te zetten in een wereldhegemonie, hetgeen welbegrijpelijke reacties oproept.
Als dit avontuur voorbij is zal heel de wereld, met inbegrip van de Europese Unie, ongeacht de uitkomst van deze crisis, anders zijn. Een ding is namelijk zeker: de naoorlogse wereldorde en zijn instellingen zullen het slachtoffer zijn van de oorlog; er zal een andere wereld ontstaan. De Europese Unie moet weten wat zij wil en wat haar houding is in deze nieuwe wereld. Ik heb evenwel de indruk dat de instellingen van de Europese Unie allesbehalve alert zijn, alsof hetgeen gebeurt hen niet aangaat. Ik heb de indruk dat velen van ons denken in een gesloten systeem te leven, in een andere wereld, waarin hetgeen gebeurt, en zal gebeuren, hen niet deert.
Een voorzitterschap van de Europese Unie moet, mijnheer de voorzitter, in dergelijke tijden in staat zijn de waarden waarin zij zegt te geloven om te zetten in een ideaal voor de op til zijnde wereld. Het moet in staat zijn de volkeren van Europa ervan te overtuigen dat het de moeite waarde is daarvoor te strijden. Alleen als dit prioritair is zal het voorzitterschap succesvol kunnen zijn, en opgewassen tegen deze tijd.
Bijeenkomsten zijn er al zoveel, mijnheer de voorzitter, en zullen er ook in de toekomst zijn, net zoals programma's. Deze tijd dwingt ons echter ons te richten op de waarden van de volkeren van Europa, zoals het een tijdperk, waarin voor vrede wordt gestreden, betaamt.

Folias (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de premier, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik heb met grote aandacht geluisterd naar de uiteengezette prioriteiten.
Ik had graag zes prioriteiten gehad in plaats van vijf, alhoewel ik geloof dat naarmate de tijd verstrijkt de zesde vanzelf aan boord zal worden genomen. Ik heb het over de herstructurering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. In januari zullen waarschijnlijk de definitieve voorstellen op tafel komen. De Europese Unie heeft reeds besloten uit te breiden met tien nieuwe lidstaten. De landbouwbevolking van de Europese Unie zal dan met 165 procent, de totale landbouwoppervlakte met 43 procent en het akkerland met 55 procent toenemen. De kredieten tot 2013 zullen echter in het beste geval, indien de inflatie binnen de perken blijft, op hetzelfde niveau worden gehandhaafd. Ik wilde u, mijnheer de premier, vragen wat de doelstellingen zijn van het voorzitterschap? Wat denkt u in de wacht te kunnen slepen voor de miljoenen Europese landbouwers, voor de landbouwers in zowel de huidige Europese Unie als de toekomstige, uitgebreide Unie?
Wat Lissabon betreft zijn reeds twee van de tien jaar verstreken maar er is nog maar heel weinig bereikt, veel minder dan de 20 procent die men na een periode van twee jaar had mogen verwachten. Een ding is zeker: de mededingingskloof tussen onze economie en de Amerikaanse economie, onze grootste concurrent, is groter geworden in plaats van kleiner. Met belangstelling en genoegen zie ik dat u het ondernemerschap en het midden- en kleinbedrijf tot een prioriteit hebt uitgeroepen. Dat is een uitstekende zet. U hebt deze prioriteit vandaag met ambitie naar voren gebracht, maar over vijf maanden zitten wij hier opnieuw om de balans op te maken van hetgeen daadwerkelijk is geschied. Ik wilde graag van u, mijnheer de premier en fungerend voorzitter van de Raad, weten wat u voor het bereiken van deze ambitieuze doelstellingen van plan bent op Europees niveau te doen, iets wat u op nationaal niveau niet hebt gedaan.

Trakatellis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Europese Commissie, dames en heren, ik wil het Grieks voorzitterschap van harte welkom heten en erop wijzen dat dit voorzitterschap op een historisch moment valt in het evolutieproces van het unieke verschijnsel dat Europese integratie heet, waardoor onder meer de na de oorlog verbroken eenheid van ons continent wordt hersteld.
Wat de doelstellingen van het Grieks voorzitterschap betreft zou ik mij vanwege de korte spreektijd willen beperken tot de volgende opmerkingen.
De uitbreiding: het kan best zijn dat de belangrijkste besluiten reeds tijdens het vorig voorzitterschap zijn genomen, maar er moeten nog andere stadia worden doorlopen voordat heel het proces kan worden afgerond. Met name zal de Toetredingsakte in Athene moeten worden ondertekend. Ook moeten voorbereidingen worden getroffen opdat de nieuwe lidstaten zich op soepele wijze kunnen aanpassen aan het Europees wordingsproces. Daarom is de uitbreiding terecht een prioriteit voor u. Daaraan moet u bijzondere aandacht schenken om strubbelingen en vertragingen in het toetredingsproces te voorkomen. Ik heb nota genomen van het feit dat u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, van plan bent vorderingen te maken bij de versterkte pretoetredingsstrategie voor Bulgarije en Roemenië. Dat is terecht, maar wij mogen de zuidelijke Balkanlanden niet uit het oog verliezen, die al geruime tijd via het stabilisatie- en associatieproces bezig zijn met toenadering tot de Europese Unie. Dus ook daar moet gewerkt worden aan uitdieping van onze betrekkingen. Dat zal bovendien de veiligheid en stabiliteit in het nieuwe, uitgebreide Europa ten goede komen.
Wat de strategie van Lissabon betreft wil ik de aandacht toespitsen op het vraagstuk van de duurzame ontwikkeling. Door de uitbreiding, de uitdieping en ook de mondialisering is het meer dan ooit noodzakelijk in de Europese Unie een strategie ter bevordering van duurzame ontwikkeling ten uitvoer te leggen. Het desbetreffend plan van de Europese Commissie vult de kloof op tussen de verklaringen en de rechtsinstrumenten op het gebied van de milieu- en gezondheidsbescherming en draagt bij aan de toepassing en integratie van de milieuaspecten in alle beleidsvormen. Daarom is het voor mij zeer belangrijk dat stapsgewijze een procedure van toezicht op het uitgevoerde beleid wordt ingevoerd en daartoe een besluit wordt genomen tijdens de Europese Voorjaarsraad. De bij de ondertekening van het Protocol van Kyoto vastgestelde moeilijkheden tonen aan hoe noodzakelijk het is de dialoog en de samenwerking met de VS, Japan en de ontwikkelde landen te versterken. Het lijdt geen enkele twijfel dat de Europese Unie niet kan doen alsof dit interne problemen zijn. Daarom moet zij haar mondiale verantwoordelijkheid aanvaarden en met behulp van de wetenschap en de technologie het voortouw nemen in de bevordering van duurzame ontwikkeling op wereldschaal. Daar wilde ik uw aandacht op vestigen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. De laatste tijd is namelijk gebleken dat Europa vooral op het gebied van de biotechnologie steeds verder achterop raakt ten opzichte van de Verenigde Staten en Japan.
Wat het immigratiebeleid betreft ben ik het met u eens. Inderdaad streven wij in de Europese Unie al jaren naar een immigratiebeleid, zonder ooit spijkers met koppen te hebben geslagen. Wij willen vooral een geïntegreerd beleid en een geïntegreerd beleid voor de bestrijding van illegale immigratie. Enerzijds leven de illegale immigranten vaak onder erbarmelijke omstandigheden en anderzijds veroorzaken zij enorme problemen voor de samenlevingen en de mensen in de lidstaten van de Europese Unie. Daarom moeten maatregelen worden getroffen voor een beter beheer van de externe grenzen en de bestrijding van illegale immigratienetwerken en mensenhandel. Dat betekent dat maatregelen moeten worden genomen in de derde pijler. Ik heb met grote belangstelling geluisterd naar hetgeen u zei over terugnameovereenkomsten met alle partnerlanden en vooral de landen vanwaaruit de meeste immigranten toestromen. Ik verzoek u hier snel werk van te maken.
Wat de bijeenkomst van de Europese Raad van Thessaloniki betreft moet mijns inziens bijzondere aandacht worden geschonken aan de herziening van de Verdragen van de Europese Unie.
Tot slot geloof ik dat u op het gebied van de buitenlandse betrekkingen de Euro-mediterrane samenwerking moet bevorderen, en vooral een langademig Euro-mediterraan beleid op poten moet zetten. Na Griekenland zal het namelijk de beurt zijn van Italië en dat is een uitstekende gelegenheid voor beide landen - landen die de problemen het best kennen - om een doeltreffende Euro-mediterraan beleid te ontwikkelen. Wij hebben behoefte aan een beleid met een visie op lange termijn.
Ik wens u veel succes! Ik hoop dat wij hier over zes maanden terugkomen: u met een balans waaruit zal blijken dat hetgeen u vandaag hebt aangekondigd hard is gemaakt en wij met de bereidheid om goedgemeende, opbouwende en eerlijke kritiek te leveren. Nogmaals, veel succes!

Katiforis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, inderdaad neemt Griekenland het roer van de Europese Unie over op een moment waarop de Europese Unie op een cruciaal keerpunt, zowel intern als extern, is aangekomen. De grootste uitbreiding van de geschiedenis is op til en zet definitief een punt achter een vijftig jaar durende verdeling. Wij stellen een Europese grondwet op om onze instellingen te versterken en Europa in staat te stellen ook na de toetreding van de tien nieuwe lidstaten zijn samenhang te bewaren, de kenmerken van een politieke unie te behouden, en te streven naar zijn doel: de steeds grotere eenmaking van de Europese volkeren. De Conventie heeft immers herhaaldelijk aangedrongen op meer Europa. Het Grieks voorzitterschap zal dit bouwwerk in juni in Thessaloniki afmaken.
Europa bevindt zich eveneens op een cruciaal economisch keerpunt. Wij zijn geconfronteerd met een economische recessie op wereldschaal en deze is niet van vandaag. De slechte economische gesteldheid van Europa duurt op zijn minst al tien jaar. Europa heeft daar een goed opgezette strategie, de strategie van Lissabon, tegenovergesteld. Door de economische recessie dreigt echter ook daar de klad in te komen. Griekenland is een land waarin de economie kon herleven dankzij een herstructureringsprogramma waartoe u, mijnheer de voorzitter, het initiatief hebt genomen. Dankzij dit programma is de economische groei in Griekenland nu de hoogste in heel de Europese Unie en is een waarachtige revolutie tot stand gebracht op landbouwgebied, waar dankzij onder meer ook het gemeenschappelijk landbouwbeleid de derdewereldtoestand kon worden veranderd in een eerstewereldtoestand. Dankzij al deze voorbereidingen beschikt Griekenland nu over het geestelijk arsenaal dat noodzakelijk is om een nieuwe impuls te geven aan het proces van Lissabon en dit het hoofd boven water te doen houden.
Afgezien daarvan heeft Griekenland, als land aan de rand van Europa, altijd handel weten te drijven met het oosten en het westen. Hetzelfde kan het ook nu doen. Griekenland beseft waarschijnlijk beter dan wie ook dat de economieën van Oost-Europa een stuwende kracht kunnen worden voor de economieën van de Vijftien. Deze veelbelovende vooruitzichten kunnen, mijnheer de voorzitter, niet verloren gaan. Men kan noch de uitbreiding, noch de opstelling van een Europese grondwet tegenhouden.
De weldadige uitwerkingen daarvan zouden echter wat langer op zich kunnen laten wachten als wij geconfronteerd worden met een oorlog tegen Irak. Ik ben het met collega Poettering eens dat er zich geen kernwapens in onverantwoorde handen mogen bevinden. Er mogen zich echter ook geen kernwapens in verantwoorde handen bevinden, mijnheer Poettering. Geen enkele hand is verantwoordelijk genoeg om heer en meester te zijn over de verschrikkelijke, apocaliptische gevolgen van de wapens die wij onszelf hebben verschaft. Wij weten niet wat er in Irak zal gebeuren. Wij weten alleen dat de fungerend voorzitter van de Raad de enige Europese leider is die het weinig benijdenswaardig voorrecht heeft gehad om zijn land op de rand van een catastrofale oorlog te zien belanden, en daaraan te ontkomen. Ik hoop dat zijn ervaring hem zal helpen hetzelfde te doen voor de oorlog waarmee momenteel heel de wereld wordt bedreigd.

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de gelegenheid om aan het eind van het debat te reageren. De leden hebben bijzonder interessante punten naar voren gebracht. Ik hoop dat de fungerend voorzitter van de Raad heel goed heeft geluisterd en dat hij die punten ook voortvarend zal gaan aanpakken.
Tot voor kort waren de contacten tussen het Parlement en de Raad niet bepaald intensief. Een combinatie van meer bevoegdheden voor dit Parlement en het vooruitzicht van een groter aantal lidstaten heeft ertoe geleid dat onze twee instellingen veel nader tot elkaar zijn gekomen.
Namens de liberale fractie juich ik deze nauwere samenwerking tussen het Parlement en de Raad van harte toe. Wij zien dit op vele terreinen, in het bijzonder in de Conventie, maar ook in het aantal onderhandelingen dat door de medebeslissingsprocedure tot een goed einde is gebracht. Ik ben verheugd over de veel nauwere samenwerking met dit Parlement. Deze aanpak, die eerst door het Deense voorzitterschap is gekozen en nu wordt voortgezet door het Griekse voorzitterschap, blijkt ook uit het grote belang dat de fungerend voorzitter eraan hecht dat er voor een succesvolle hervorming van de instellingen van de Europese Unie een Statuut van de leden komt. Wij zien uit naar een nauwe samenwerking met u.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, helaas kan ik geen vreugdevolle toon aanslaan want daar is de situatie niet naar. Inderdaad begint het voorzitterschap van de Griekse regering onder uiterst moeilijke omstandigheden, met een steeds dieper wordende economische crisis en een steeds waarschijnlijker wordende nieuwe, moorddadige oorlog van de imperialisten tegen het Iraakse volk. Het voorwendsel daartoe is het - niet aangetoond - wapenarsenaal van Irak. Deze hypocriete heren produceren, gebruiken en verhandelen echter zelf allerlei soorten massavernietigingswapens.
De Griekse regering heeft medewerking verleend tijdens de oorlogen tegen Joegoslavië en Afghanistan, en verklaard hetzelfde te zullen doen in geval van een oorlog tegen Irak, mits de VN-Veiligheidsraad daartoe een besluit uitvaardigt, welwetend dat dit slechts een vijgenblad is. Het Grieks voorzitterschap zal het op interventies gericht, Europees defensie- en veiligheidsbeleid bevorderen en ervoor zorgen dat het euroleger kan worden ingezet, allereerst in Bosnië en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en dan waar maar nodig. Het zal de aanval op de rechten van de werknemers, hun sociale voorzieningen en pensioenrechten versterken. Met de tussentijdse herziening van het GLB zal het ervoor zorgen dat nog meer kleine boerenbedrijven worden gerooid. Het zal mechanismen in het leven roepen om de immigranten te verjagen en strengere asielvoorwaarden in te voeren. Onder voorwendsel van de strijd tegen het terrorisme zal het ervoor zorgen dat de volksvijandige Europese wetgeving wordt omgezet in nationale wetgevingen en korte metten wordt gemaakt met de democratische rechten en vrijheden.
Als tijdens het Grieks voorzitterschap het Toetredingsverdrag van de Europese Unie zal worden ondertekend, zal een nieuwe periode van ellende voor de Europese volkeren aanbreken. Naar wij vrezen zal dan Cyprus in twee delen uiteenvallen. Daarom wil ik degenen die zich druk maken over het socialistische etiket van de Griekse regering geruststellen en hen van meet af verzekeren dat het Grieks voorzitterschap - zoals zij vandaag zelf hebben kunnen beluisteren - de belangen zal behartigen van het grootkapitaal. Daarom hoeven, in tegenstelling tot het grootkapitaal, de Europese volkeren geen heil te verwachten van het Grieks voorzitterschap en moeten zij op hun qui vive blijven. Er is namelijk maar één uitweg: zij moeten hun krachten bundelen en zich steeds krachtiger verzetten tegen dit beleid. In Griekenland vinden, mijnheer de voorzitter, bijna dagelijks manifestaties plaats en deze zullen in juni hun toppunt bereiken. Wij verzoeken alle werknemers van de Europese landen daaraan deel te nemen. De Communistische Partij van Griekenland zal het voortouw nemen in deze strijd.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde even terugkomen op een paar punten die ter sprake zijn gebracht door de heer Prodi en ook door het Griekse voorzitterschap.
Ten eerste, met betrekking tot het onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie, heeft voorzitter Prodi het gehad over de noodzaak om schone technologieën te ontwikkelen en daarin te investeren. Natuurlijk is onze fractie het daarmee eens. We moeten milieuvriendelijke technologieën ontwikkelen, niet alleen vanwege het werkgelegenheidspotentieel en de bestaande opleidingsbehoeften, maar ook vanwege de positieve sociale gevolgen ervan. Ik constateer dat het Griekse voorzitterschap de nieuwste technologieën op het gebied van biotechnologie en defensie tot onderzoekprioriteiten heeft uitgeroepen. Dat werpt een aantal vragen op over hoe we zullen beslissen waarin we willen investeren, met wie we willen concurreren en met welk doel.
Ik zou graag willen weten hoe dat aansluit op de in artikel 6 van het Verdrag neergelegde eis om het milieu te integreren in het beleid en het optreden van de Europese Unie. De heer Trakatellis maakte hierover een aantal zeer belangrijke opmerkingen. We zijn blij dat we voortaan de beleidsmaatregelen speciaal zullen gaan beoordelen op het aspect van sociale, duurzame ontwikkeling. Aangezien de Voorjaarstop over duurzaamheid zou moeten gaan, wil ik ook graag weten wat de Raad zal voorstellen om zijn eigen structuren beter op deze veel meer geïntegreerde aanpak af te stemmen.
Onze fractie neemt er verder met belangstelling kennis van dat de prioriteiten van het Griekse Voorzitterschap ook werkzaamheden omvatten op het stuk van diensten van algemeen belang, omdat wij ons bezig zullen houden met de voorbereidingen voor Cancun en de aanbiedingen van de EU in dat verband.

Berthu (NI).
Mijnheer de voorzitter van de Raad, Griekenland is sinds zijn laatste voorzitterschap erg veranderd, aangezien het een warm voorstander van de Turkse kandidatuur is geworden. In zekere zin kunnen wij het standpunt van Griekse regering wel begrijpen, omdat deze tracht haar probleem aan een hogere instantie, namelijk de Europese Unie, over te dragen. Zoals ik mijn collega's in deze vergaderzaal echter al meerdere keren heb voorgehouden, zouden wij niet zonder meer moeten instemmen met iets wat sterk op een vlucht naar voren lijkt, zonder daar eerst uitgebreid over nagedacht te hebben.
Het standpunt van Griekenland inzake de instellingen heeft ons enigszins verbaasd. Premier Costas Simitis, die hier aanwezig is, verklaarde onlangs in een Franse krant - ik citeer zijn woorden letterlijk - 'Griekenland is van mening dat wij een sterke Commissie moeten hebben, en niet twee besluitvormingsorganen - de Commissie en de Raad -, omdat de Europese Unie anders in een intergouvernementele unie dreigt te veranderen in plaats van het federale model dat wij voorstaan?. Als je deze zin goed leest, ontdek je dat de Commissie volgens de Griekse regering een nog machtiger besluitvormingsorgaan zou moeten zijn dan de Raad. Daarmee staan wij inderdaad ver af van een intergouvernementele unie, maar eveneens ver van het traditionele communautaire model. Ik hoop dat de Griekse premier mijn woorden zo dadelijk zal weerleggen.
Wat de prioriteiten van het Grieks voorzitterschap betreft, zijn wij blij dat daarbij de nadruk wordt gelegd op kwesties als immigratie, asielbeleid en controle van de buitengrenzen. Dit zijn in deze tijd namelijk bijzonder ernstige kwesties geworden. Wij verzoeken het voorzitterschap dan ook zich in dit opzicht uiterst vastberaden op te stellen, met name wat de strijd tegen illegale immigratie betreft.
Tot slot verbaast het ons dat er in de Griekse prioriteiten geen specifiek hoofdstuk aan de Economische en Monetaire Unie is gewijd, temeer daar Griekenland op dit punt niet alleen de prioriteiten voor de toekomst had kunnen presenteren, maar ook een balans van het verleden had kunnen opmaken. Deze balans zou zeer gerechtvaardigd zijn, aangezien Griekenland al een half jaar voorzitter is van de Eurogroep. Er wordt ons echter geen enkele balans gepresenteerd! Wat het verleden betreft zouden wij willen weten of de euro de groei gestimuleerd of juist belemmerd heeft. Wat de toekomst betreft zouden wij willen weten hoe het Grieks voorzitterschap het Stabiliteitspact intelligenter denkt te kunnen maken? Al deze punten zouden de moeite waard zijn geweest om ons er meer informatie over te verschaffen.

Simitis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de geachte afgevaardigden bedanken. Met hun opmerkingen helpen zij het voorzitterschap bij de opstelling van zijn programma en de vastberaden aanpak van de verschillende vraagstukken. Dit debat is voor mij zeer nuttig.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, na de uitvoerige uiteenzetting van eerste minister Simitis wil ik nog heel snel antwoorden, maar ik zal me tot één minuut spreektijd beperken, ook omdat ik niet sadistisch van aard ben.
De eerste vraag betreft het voorstel om een mondiaal SOCRATES-programma te maken. Daarin zie ik grote mogelijkheden. Wij hebben al een ERASMUS- WORLD-programma met dezelfde criteria, alleen kunnen daarmee maar marginale dingen gedaan worden, vanwege de huidige financiering. Het moet dus allemaal heel duidelijk zijn: of Europa start een groot gemeenschappelijk onderzoeksprogramma, om de braindrain tegen te gaan, om ervoor te zorgen dat de geleerden weer terugkomen uit het buitenland en de jongeren kansen krijgen, om zodoende een bruisend centrum van ideeën te creëren, of wij zijn verloren. U weet heel goed dat ik nooit dramatisch doe. Maar dit keer geef ik het u op een briefje: wij zijn verloren. Er wordt ons weinig keus gelaten, gezien de kosten die wij hebben, onze sociale structuur, onze hele opzet: of wij doen een grote sprong voorwaarts of het is gebeurd met ons. Ik geef u maar één voorbeeld, in de hoop een en ander wat tastbaarder te maken: op dit moment kost het vervoer van een container uit Amsterdam naar China drie keer zo veel als wanneer diezelfde container van China naar Amsterdam reist. Dit om u een idee te geven hoe het zit met de handel aan beide zijden. Wilt u nog een voorbeeldje? In de afgelopen maand zijn er in China acht miljoen nieuwe abonnees voor mobiele telefoons bijgekomen, dat in één maand! Geloven wij dan echt dat wij kunnen opboksen tegen zo'n wereld zonder iets te doen aan de gefragmenteerde situatie van ons wetenschappelijk onderzoek, zonder technologisch hogerop te komen en de grenzen van innovatie te verleggen? Dat is je reinste illusie!
Mijn tweede antwoord betreft de bewering dat wij de voordelen van de binnenmarkt niet hebben genoemd. Maar dat is het juist, de binnenmarkt is het uitgangspunt voor alle acties die dit jaar worden uitgevoerd! Dat deze interne markt zo belangrijk is, behoeft weinig betoog. We hoeven maar te controleren welke sectoren in deze maanden gebukt gaan onder inflatie - en daarbij komen we aan het grote probleem van het gekissebis rondom de euro - en dan valt meteen op dat waar de binnenmarkt is gerealiseerd, er geen inflatie is, en daar waar met de binnenmarkt getalmd is, wel inflatie heerst. Dat lijkt me voldoende om te bewijzen dat onze toekomst afhangt van de concurrentiepositie die de binnenmarkt kan bieden.
De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0001/2003). Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
De Commissie heeft zojuist medegedeeld dat de heer Vitorino door omstandigheden niet bij het vragenuur aanwezig kan zijn. Hij zal worden vervangen door mevrouw de Palacio die vraag nr. 18 van de heer Papayannakis zal beantwoorden.
Eerste deel
De Voorzitter. Het woord is aan de heer Posselt voor een motie van orde.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat het niet gebruikelijk is, maar ik zou graag de vraag van de heer Lage over willen nemen. Ik was sowieso van plan om een aanvullende vraag te stellen.

De Voorzitter.
Dat is niet mogelijk. Aanvullende vragen mogen alleen als aanvullende vraag worden gesteld.
Vraag nr. 15 van Carlos Lage (H-0851/02):
Betreft: Humanitaire crisis in Angola
De jarenlange oorlog in Angola heeft geleid tot een diepe crisis en een rampzalige economische en sociale situatie. Duizenden volwassenen en kinderen komen om van de honger. De regering van Luanda heeft al verschillende malen om noodhulp gevraagd. De humanitaire crisis in Angola is zo ernstig dat de internationale hulp, met name van de Europese Unie, onmiddellijk moet worden opgevoerd. Volgt de Europese Commissie de ontwikkeling van de hongersnood in Angola, die volgens de meest recente gegevens momenteel vier miljoen personen treft? Welke maatregelen moeten worden genomen om het lijden van zoveel mensen te verlichten?

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie zet zich in om de dramatische humanitaire crisis in Angola effectief en snel aan te pakken en het vredesproces te steunen. De Commissie houdt permanent toezicht op de situatie in Angola, zoals we al jarenlang doen, teneinde een goed beeld te krijgen van de menselijke noden. Ik ga later deze maand naar Angola en ook naar Zambia om zelf een beoordeling te maken van de situatie, en zo inzicht te krijgen in de humanitaire situatie en de ontwikkeling van het vredesproces in Angola. Bij die gelegenheid zal ik de strategie voor samenwerking tussen de EC en Angola voor 2002-2007 ondertekenen, inclusief het actieplan.
De actie van de Commissie in Angola is tweeledig: humanitaire noodhulp en een strategie voor de langere termijn gebaseerd op samenwerking. De financiering is afkomstig van ECHO en het EOF. Wat de humanitaire hulp betreft, heeft de Commissie via ECHO al aanzienlijke middelen bijeengebracht om in de behoeften te voorzien en zal zij dit gehele jaar in het land aanwezig en actief blijven.
Vorig jaar stond Angola in de top tien van ontvangers van ECHO-middelen en ontving het een totaalbedrag van 14 miljoen euro. Dit jaar is er een initieel besluit genomen, dat binnenkort goedgekeurd zal worden, om 8 miljoen euro steun te geven.
Ondervoeding is één van de belangrijkste aspecten waarop onze humanitaire steun is gericht, in het bijzonder in de vergeten regio's van het land waar geen andere donoren aanwezig zijn. Wat betreft de strategie voor de langere termijn heeft de Commissie in mei 2002, een maand na de ondertekening van het vredesverdrag, een actieplan gepresenteerd ter ondersteuning van het vredesproces, dat werd goedgekeurd door de Raad Algemene Zaken op 13 mei. Het actieplan ging gepaard met een financieel pakket, oorspronkelijk 124 miljoen euro, uit niet-bestede middelen van het EOF en begrotingslijnen voor de aanpak van de meest dringende problemen in dit stadium, waaronder noodhulp, voedselhulp en voedselveiligheid, reïntegratie en hernieuwde vestiging van vluchtelingen en ontheemden en ontmijningsoperaties. Aan de implementatie hiervan wordt nu gewerkt en tot onze grote voldoening kunnen we dingen beginnen te doen in een land waar we jarenlang, als gevolg van de omstandigheden, alleen humanitair werk hebben kunnen verrichten.
Op die basis en als onderdeel van dit actieplan, heeft de Commissie 30 miljoen euro vrijgemaakt voor noodsteun aan het vredesproces door een nieuwe bestemming te geven aan middelen van eerdere Europese ontwikkelingsfondsen teneinde steun te verlenen aan kortetermijnwerk met betrekking tot het vredesproces.
Deze middelen zijn bestemd voor medische bijstand, de distributie van zaden en werktuigen, voedselhulp en de herhuisvesting van voormalige UNITA-soldaten en hun gezinnen. Ontmijnen is ook belangrijk. We hebben vorig jaar geprobeerd dit allemaal zo snel mogelijk te doen.
De besluiten over dit alles worden ten uitvoer gelegd door verschillende VN-bureau's, EuronAid en FAO, voor het onderdeel voedselveiligheid, alsmede door verschillende NGO's voor de ontmijningswerkzaamheden. Er zijn voorstellen voor 16 miljoen euro ondertekend en de resterende voorstellen wachten op de goedkeuring van de Angolese nationale autoriteiten. Vermoedelijk worden zij binnen de komende weken afgehandeld.
Alhoewel de Commissie humanitaire steun zal blijven geven, is zij van mening dat er onverminderd druk op de Angolese regering moet worden uitgeoefend opdat deze een meer directe verantwoordelijkheid voor haar eigen kwetsbare bevolkingsgroepen op zich neemt. Daarom roepen we de Angolese regering tot meer inspanningen om de ernstige noden van de bevolking te verlichten.
We verwelkomen de intentie van de Angolese regering om een internationale conferentie te organiseren voor de wederopbouw van het land en vertrouwen erop dat de meningen van alle groepen in de samenleving tot uitdrukking zullen komen in het plan voor de wederopbouw dat zal worden voorgesteld. De Commissie heeft aangeboden te helpen bij de organisatie van de conferentie, die voorlopig gepland is voor maart of april 2003 in Brussel, waarbij de Belgische regering als gastheer optreedt.
Dit zijn tijden van grote veranderingen en uitdagingen voor Angola na vele jaren van conflicten. De nadruk zal nu liggen op vooruitgang, economische groei, stabiliteit en bestuur. Dat zal een omslag betekenen in de politieke stemming in het land en ik kijk uit naar de dialoog waaraan we volgende week zullen deelnemen.

Lage (PSE)
Mijnheer de commissaris, dank u wel voor uw antwoord op mijn vraag, een antwoord dat veel weg heeft van een balans. Ik ben verheugd over de wijze waarop de Commissie en de Europese Unie in Angola zijn opgetreden en stel met voldoening vast dat de Commissie de ontwikkelingshulp en de humanitaire bijstand voor Angola op tal van manieren optrekt. Ik ben het er geheel mee eens dat de beste oplossing voor Angola erin bestaat gebruik te maken van de onmetelijke mogelijkheden waarover het land beschikt. Angola is door de natuur rijkelijk bedeeld, maar is helaas decennialang het slachtoffer geweest van de gekte van de mens. Thans kunnen deze enorme natuurlijke rijkdommen worden benut ten behoeve van de bevolking, die ondanks de reusachtige omvang van het land uit slechts 13 à 14 miljoen inwoners bestaat. Wij staan dus voor een duidelijke paradox: een rijk land met een bevolking die een ellendig bestaan lijdt en op de rand staat van honger en dood.
Dank u wel, mijnheer de commissaris, ik ben van mening dat de Commissie moet doorgaan op de door u beschreven weg.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil graag aanhaken bij datgene wat zojuist gezegd is. Tot voor enkele decennia was Angola een van de grootste exporteurs van landbouwproducten in Afrika. Tegen die achtergrond is het natuurlijk schokkend dat wij nu, als gevolg van oorlog en socialistisch wanbeleid, voedsel naar dit land moeten sturen.
Ik wil u drie dingen vragen. Ten eerste: Wat zijn de concrete landbouwprogramma's die de Commissie uitvoert? Ik vind het namelijk het belangrijkste dat het land zelfvoorzienend wordt en weer landbouwproducten kan gaan exporteren. Ten tweede: Hoe is de infrastructurele situatie met het oog op de distributie van de levensmiddelen? Ten derde: Hoe zit het met de programma's op het gebied van onderwijs en educatie? Dat zijn volgens mij de drie belangrijkste punten die centraal moeten staan.

Nielson.
Het is moeilijk te zeggen wat het belangrijkste is. In dit soort gevallen is bijna alles belangrijk. Ik zou tegen meneer Posselt willen zeggen dat het consolideren van de vrede op dit moment het belangrijkste is, zodat de mensen het vertrouwen krijgen dat dit proces onomkeerbaar is. Maar het is zeer zeker ook essentieel om het binnenland te ontsluiten en wegen vrij te maken van landmijnen, zodat het economische leven weer op gang kan komen en mensen kunnen terugkeren. Dit staat extreem hoog op de agenda.
Jarenlang moesten alle soorten hulpgoederen, zelfs voedselvoorraden en basisproducten, naar de kleine steden in het grootste deel van het land gevlogen worden: deze steden waren min of meer geïsoleerd, omdat UNITA hen omsingeld had. Om humanitaire, politieke en economische redenen is het absoluut noodzakelijk om een normale aanvoer mogelijk te maken en te creëren. Het aantal ongelukken door landmijnen neemt toe, omdat alles nu op gang begint te komen. Het is daarom van het uiterste belang dat daaraan in versneld tempo iets wordt gedaan.
Wat de landbouw betreft, zoals gedefinieerd in het strategiedocument voor dit land, zullen we aan de ontwikkeling ervan werken. Dat is essentieel om het volk te laten overleven en vanwege het enorme potentieel waar meneer Posselt terecht op gewezen heeft. Angola is meer dan diamanten en olie. Het is ook een land met een groot potentieel voor een sterk gediversifieerde economie.

De Voorzitter.
Bij ontstentenis van de vraagsteller komt vraag nr. 16 te vervallen.
Ik bied de commissaris namens het Parlement mijn excuses hiervoor aan.

De Voorzitter.
Vraag nr. 17 van John Walls Cushnahan (H-0872/02):

Betreft: Recente rampen op zee
Is de Commissie, gezien de reeks rampen die zich in november en december 2002 in Europese wateren op zee heeft voorgedaan, te weten de ramp met de Prestige waarvan de olie die blijft uitlekken de kust en het leven in zee in Galicië vernietigt, in combinatie met de aanvaring die zich onlangs heeft voorgedaan tussen het vrachtschip Tricolor en de Kariba, de tweede aanvaring van het vrachtschip Nicola en het wrak van de Tricolor, bereid te erkennen dat de noodzaak van een gecoördineerde reactie van de EU als een paal boven water staat? Wat is voorts, gezien de ernstige gevolgen van dergelijke ongelukken op zee, haar standpunt ten aanzien van de bijdrage die ik in juni heb geleverd tot de Conventie voor de toekomst van Europa (referentie Conv 150/02), toen ik heb aangedrongen op de oprichting van een kustwacht van de EU ?

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, op 3 december jongstleden heeft de Commissie een mededeling goedgekeurd over de maatregelen die ten uitvoer moeten worden gelegd ten gevolge van het ongeluk met de olietanker Prestige. Dit document behelst een reeks gedetailleerde maatregelen. Er wordt met name aangedrongen op een versnelde toepassing van de wetgeving die het Parlement en de Raad na de ramp met de olietanker Erika hebben aangenomen, de zogenaamde pakketten Erika I en II.
De Raad Vervoer van 6 december heeft zijn steun uitgesproken voor het merendeel van de Commissievoorstellen. In aansluiting hierop heeft de Commissie op 20 december een voorstel voor een verordening goedgekeurd die onlangs is opgestuurd naar de Raad en het Parlement en waarmee een verbod wordt ingesteld op het vervoer van zware oliesoorten in enkelwandige tankers naar en vanuit havens in de Europese Unie en de vervanging van dit soort schepen door dubbelwandige olietankers wordt bespoedigd.
De Europese Unie heeft niet zitten wachten op de jongste ontwikkelingen om het beleid ter bevordering van de veiligheid op zee te coördineren. Er bestond reeds een ruime waaier van maatregelen die op dit vlak meer bescherming bieden. De Commissie neemt nota van de bijdrage van de EP-leden aan de werkzaamheden van de Conventie betreffende de oprichting van een Europese kustwacht als doeltreffend middel om het gevaar van de vervuiling tegen te gaan en de maritieme veiligheid te bevorderen.
Uit de opeenvolgende rampen met de Erika, de Prestige, om nog maar te zwijgen van andere kleinere ongevallen zoals dat met de Vicky van enkele dagen geleden, blijkt dat heel Europa baat zou hebben bij de oprichting van een Europese kustwacht, temeer daar sommige van de 25 toekomstige lidstaten van de Unie op dit gebied volkomen weerloos zijn en niet over een gespecialiseerd korps beschikken.
Hoe het ook zij, het op stapel staande Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart zal zich in de eerste plaats moeten toeleggen op de technische coördinatie van de toepassing van de communautaire regelgeving. Uitgaande van de ervaring van het Agentschap zal de Commissie vervolgens nagaan welke maatregelen er in de toekomst moeten worden aangenomen.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dank u wel voor uw reactie.
De ramp met de Prestige legt niet alleen de nadruk op de gebreken in de implementatie van de door u genoemde Europese wetgeving, die dit soort ongelukken moet helpen voorkomen, maar ook op het ontbreken van een adequaat reactiemechanisme binnen de EU. Met betrekking tot de Prestige waren er meningsverschillen over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. Daardoor kwam actie vertraagd op gang en de afwezigheid van een gecoördineerde EU-reactie verergerde de impact op het milieu. Als dit incident, met zijn gevolgen voor het gemeenschappelijke milieu en de Europese visserijsector, was voorgevallen in Europese wateren en als er een Europese kustwacht had bestaan, zou er sneller zijn gereageerd, zou er een vluchthaven aangewezen zijn en had de schade beperkt kunnen blijven.
Hiernaast hebben wij daarna nog de ongelukken gehad met de Tricolor, de Kariba en de Nicola. Deze illustreren allemaal dat er niet alleen behoefte is aan wetgeving, maar ook aan de middelen om het werk te doen. Kan de Commissie hiervan misschien een studie maken? We kunnen bestuderen hoe de Verenigde Staten dit probleem aanpakken, niet alleen met betrekking tot preventie - ze besparen zes miljard dollar per jaar door dit soort incidenten te voorkomen -, maar ook met betrekking tot hun reactie als zich toch incidenten voordoen. Ze hebben succesvolle ervaringen op dit gebied en we kunnen nog veel van hen leren.
Aangezien de Commissie het recht van initiatief heeft, roep ik u op, commissaris, om aan de hand van de bevindingen van zo'n eventueel onderzoek maatregelen te overwegen.

de Palacio.
Geachte afgevaardigde, ik ben het helemaal met u eens dat ik onder geen beding mag tolereren dat de Europese burgers minder rechten hebben dan de Amerikaanse burgers. Ik heb dat tijdens mijn uiteenzetting over de voorstellen van de pakketten Erika I en Erika II overigens zeer helder en duidelijk gezegd.
Als de Raad gevolg zou hebben gegeven aan het voorstel om enkelwandige olietankers de toegang tot de communautaire wateren te ontzeggen, zou de ramp met de Prestige zich niet hebben voorgedaan, want dan had dit schip onze wateren enkele maanden geleden moeten verlaten. Wij kunnen op dit vlak inderdaad heel wat leren van de Verenigde Staten. Daar hebt u volkomen gelijk in. Ik begrijp niet waarom de Verenigde Staten erin slagen een tijdschema op te stellen volgens hetwelk alle enkelwandige olietankers in 2010 uit hun havens verdwenen zullen zijn en wij niet.
Zoals u wellicht weet, geachte afgevaardigden, heeft de Unie uiteindelijk een minder ambitieus tijdschema goedgekeurd. Ik heb ten overstaan van dit Parlement en de Raad van ministers echter reeds de mogelijkheid geopperd om het oorspronkelijke initiatief van de Commissie weer op te nemen en de enkelwandige olietankers vroeger uit de communautaire wateren te halen. Ik heb ook voorgesteld om maximale veiligheidsstandaarden in te voeren en te eisen dat zware aardolie, zware stookolie, bitumina, pek, kortom, de meest vervuilende producten, uitsluitend in de veiligste schepen, namelijk die met een dubbele wand, worden vervoerd.
In de conclusies van Kopenhagen is er sprake van specifieke maatregelen. De Commissie onderzoekt momenteel hoe die specifieke maatregelen na de ramp met de Prestige het beste kunnen worden toegepast. Zo wordt onder meer voorgesteld om de bouw en het onderhoud van twee of drie grote olievegers te promoten zodat wij in geval van olierampen op zee - een nulrisico is helaas onmogelijk, maar wij kunnen de risico's wel tot een minimum beperken - onze toevlucht kunnen nemen tot potente schepen met een prestatievermogen dat aanzienlijk hoger ligt dan dat van de schepen die momenteel aan de Europese kusten beschikbaar zijn. Bovendien kunnen deze olievegers ook worden ingezet bij stormweer en in andere moeilijke omstandigheden.
Het Europese optreden moet gecoördineerd worden. Het Agentschap, dat de verantwoordelijkheid voor deze schepen zal dragen en ervoor dient te zorgen dat zij op strategische kustplaatsen worden ondergebracht, moet inderdaad ook een actieplan uitstippelen om het hoofd te kunnen bieden aan ongevallen op zee. Het Agentschap staat voor een belangrijke taak: het moet een - overigens sterk voor verbetering vatbaar - permanent samenwerkingsverband tussen de verschillende lidstaten van de Unie creëren. Vooralsnog berust de maritieme samenwerking immers veeleer op bilaterale akkoorden dan op een perfect gecoördineerde Europese actie.
Geachte afgevaardigde, zoals u weet, wordt het probleem van de aansprakelijkheid momenteel bestudeerd. In principe zullen wij een van de komende weken in het kader van de Commissie een voorstel indienen om de grove nalatigheid die aan dit soort ongevallen ten grondslag ligt in alle lidstaten van de Unie strafbaar te stellen. Ik hoop van harte dat dit voorstel spoedig zal worden aangenomen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mevrouw de commissaris, uit de schriftelijke documenten van de Commissie die uw mening weerspiegelen evenals uit uw woorden, althans uit de woorden die u bij tijd en wijle hebt uitgesproken, leid ik af dat er sprake is van een essentieel politiek conflict tussen uw standpunt - dat van de Commissie - en dat van de Raad, hetgeen in Kopenhagen is gebleken.
Ik beschik over het document van 3 december, dat ik met grote belangstelling heb gelezen, maar in mijn ogen hebben de Raden Vervoer en Milieu, die diezelfde maand bijeen zijn gekomen, en de Europese Raad van Kopenhagen vrijwel niet gereageerd op de door de Commissie bepleite urgentie.
Mevrouw de commissaris, u heeft zich er voor ingezet dat de toezeggingen van de 'Erika?-wetgeving gestand zouden worden gedaan en dat zelfs verder zou worden gegaan. De Europese Raad heeft de gedupeerden, die op datzelfde moment met eigen handen olie stonden te ruimen, echter de rug toegekeerd. Het is een feit dat de Raad de standpunten van de Commissie buiten beschouwing heeft gelaten. Er zij alleen maar aan herinnerd dat hij slechts vijf miljoen euro voor Galicië en alle andere getroffen landen beschikbaar heeft gesteld, terwijl de Verenigde Staten op dit moment vier miljard euro voor de ramp met de Exxon Valdez eisen.
Mevrouw de commissaris, tegen deze achtergrond zou ik u willen vragen waarom de Commissie geen wet uitwerkt zoals de Oil Pollution Act van de Verenigde Staten, waarmee dit probleem echt zou kunnen worden aangepakt? Bovendien zou ik willen weten of Galicië in aanmerking komt voor de vestiging van een Europees onderzoekscentrum voor de veiligheid van het zeevervoer?

de Palacio.
Mijnheer Nogueira, laat ik beginnen met te zeggen dat er in de jongste verklaringen mijns inziens niets te merken is van het door u genoemde conflict tussen het standpunt van de Commissie en van de Raad. De Raad Vervoer van 6 december heeft met algemene stemmen een reeks conclusies goedgekeurd waarin wordt verklaard dat de lidstaten zich er - in afwachting van een communautaire regeling - toe verbinden op nationaal niveau de nodige maatregelen ten uitvoer te leggen om enkelwandige schepen die bitumina (zware stookolie, zware aardolie, pek) vervoeren de toegang tot hun havens te ontzeggen. Het land dat zowel de afgevaardigde als ikzelf het beste kennen, heeft reeds een maatregel aangenomen die sinds 1 januari jongstleden van kracht is. De maatregel wordt ook door enkele andere landen toegepast.
Ten tweede hebben de lidstaten beloofd vóór juni een nieuw tijdschema aan te nemen om het vertrek van de enkelwandige olietankers uit de Europese havens te bespoedigen.
Ten derde hebben zij zich ertoe verbonden alle maatregelen uit de pakketten Erika I en Erika II vervroegd toe te passen. Anders gezegd, zij zullen niet wachten tot de komende maand juli of tot februari volgend jaar om tot actie over te gaan. In dit verband kijk ik met belangstelling uit naar de reacties op de bijzonder delicate kwestie van de zogenaamde vluchthavens. In principe hebben de lidstaten van de Unie tijd tot februari 2004, maar ik hoop dat zij ons hun standpunt terzake eerder zullen meedelen, nog voor de zomer als het even kan. Sommige landen werken reeds toe naar deze nieuwe termijn.
Daarom herhaal ik nogmaals dat er mijns inziens op de meeste punten overeenstemming bestaat. De ramp met de Prestige was voor alle lidstaten van de Unie een zware schok.
Uiteraard zou ik maar al te graag over de bevoegdheden van de federale regering van de Verenigde Staten van Amerika beschikken, maar de Europese Unie is geen federatie en dus kan de Commissie niet optreden als federale regering van de Verenigde Staten van Europa. Het Amerikaanse model bevalt mij en ik zou er niets op tegen hebben minister van een federale regering te zijn, maar dat is niet het geval. Ondanks alles hebben wij een reeks maatregelen opgesteld die in dezelfde lijn liggen als het Amerikaanse voorstel, met uitzondering van het tijdschema - op dit vlak zullen wij, zoals ik al zei, opnieuw aandringen op meer spoed - en de omvang van de schadevergoeding. Deze kwestie ligt momenteel ter tafel. Het is aan de ministers om tot een akkoord te komen. Zij hebben zich ertoe verplicht een Europese oplossing uit te werken als de Internationale Maritieme Organisatie geen uitsluitsel geeft.
Tot slot, mijnheer de afgevaardigde, wil ik u nog zeggen dat ik niets tegen het Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart heb, integendeel. De beslissing is echter niet aan mij maar aan de Europese Raad, die zich te zijner tijd zal uitspreken.

Watts (PSE).
Ik zou de heer Cushnahan willen bedanken voor het feit dat hij deze kwestie vandaag ter sprake brengt in het Parlement. Mijn aanvullende vraag aan de commissaris is of zij het, gezien de recente maritieme rampen voor de Spaanse kust en zelfs in het Engelse Kanaal, met mij eens is dat het nu nog slechts een kwestie van tijd is voordat een passagiersveerboot en een schurkentanker met elkaar in botsing komen met verwoestende gevolgen voor het milieu en zelfs de mens? Wordt het niet tijd om alle schepen onder goedkope vlag eens en vooral te verbannen en dit niet alleen uit de EU-havens, maar ook uit de EU-wateren?

de Palacio.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, u kent het dossier van de maritieme veiligheid zeer goed. U bent rapporteur geweest en u hebt enkele opmerkelijke resultaten behaald. Zo is de invoering van de zwarte doos grotendeels aan uw inzet, ijver en volharding te danken. U bent tevens zeer goed op de hoogte van de problemen die aan het zeevervoer verbonden zijn. Ik denk dat wij ons vooral daarop moeten toeleggen. Wat het Kanaal betreft, zijn wij tot de vaststelling gekomen dat bepaalde aspecten voor verbetering vatbaar zijn.
Verder weet u, geachte afgevaardigden, dat er in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie stappen worden ondernomen om het probleem van de goedkope vlaggen aan te pakken. Let wel dat er twee soorten goedkope vlaggen zijn. Er moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen vlaggen die zonder meer economische en fiscale voordelen bieden en vlagstaten die onvoldoende controle uitoefenen en geen garanties bieden voor de kwaliteit van de schepen die onder hun vlag varen.
Het heeft geen zin om een algemene verklaring te formuleren. Dat is een gemakkelijkheidsoplossing die moeilijk in de praktijk kan worden gebracht en weinig resultaat oplevert. Wij moeten het deze schepen in onze havens moeilijk, of liever gezegd, onmogelijk maken, zodat zij nooit meer terugkeren. In die zin is het van wezenlijk belang dat de haveninspecties worden uitgevoerd op grond van de selectieve criteria die wij hebben vastgesteld en met de steun van dit Parlement en van de Raad hebben goedgekeurd. Volgens deze criteria moeten alle schepen onder goedkope vlag die een haven van de Europese Unie aandoen grondig worden onderzocht, hetgeen betekent dat zij in goede staat moeten verkeren.
Dit soort acties en controlemaatregelen, met name ten aanzien van risicolanden en verdachte vlaggen, is de snelste manier om vooruitgang te boeken. Desalniettemin heeft de afgevaardigde gelijk. Het is inderdaad niet alleen een kwestie van goedkope vlaggen. Ook het vraagstuk van de verantwoordelijkheid van de classificatiebureaus mag niet worden onderschat. Het probleem is dat deze bureaus zowel rechter als partij zijn. Enerzijds controleren en certificeren zij de kwaliteit van een schip namens de vlagstaat, maar anderzijds geven zij bepaalde certificaten af aan de reder, die tevens eigenaar van het schip is.
Het is derhalve van wezenlijk belang dat wij deze ketens grondig bestuderen en het probleem bij de wortel aanpakken, zonder daarbij een ander belangrijk punt uit het oog te verliezen, namelijk de aansprakelijkheid in geval van grove nalatigheid.

De Voorzitter.
Wij gaan nu over tot het tweede deel van het vragenuur waarin één vraag wordt gesteld die de heer Vitorino zou moeten beantwoorden. Zoals ik reeds heb aangekondigd zal deze vraag echter worden beantwoord door mevrouw de Palacio.
Tweede deel
Vragen aan mevrouw de Palacio
De Voorzitter.
Vraag nr. 18 van Mihail Papayannakis (H-0874/02):

Betreft: Beschuldigingen van marteling in Griekenland
In een recent rapport van de Raad van Europa (Commissie voor de voorkoming van marteling) wordt erop gewezen dat de Griekse politie, de havenpolitie en de douaneautoriteiten tijdens het onderzoek verzwegen hebben dat er tijdelijke detentieplaatsen voor vreemdelingen zijn, terwijl is vastgesteld dat de omstandigheden in de detentiecentra Kozani en Iraklion volstrekt onaanvaardbaar zijn.
Genoemde commissie heeft een "groot aantal" klachten van gedetineerden ontvangen over mishandeling door (haven)politiefunctionarissen, gewoonlijk tijdens de ondervraging. In haar conclusies staat vermeld dat Griekenland de omvang van het probleem van mishandeling van gedetineerden door de vervolgingsinstanties sterk bagatelliseert. Verder is de EU o.a. gegrondvest op het beginsel van eerbiediging van de mensenrechten. Hoe wil de Commissie te werk gaan om een einde te maken aan de flagrante schending van de mensenrechten? 
Vragen aan de heer Liikanen
de Palacio
Geachte afgevaardigden, de Commissie attendeert u erop dat de kwestie die hier door de afgevaardigde aan de orde is gesteld met name betrekking heeft op de eerbiediging van de menselijke waardigheid en het verbod van folteringen en van onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen, welke beginselen alle lidstaten gemeen hebben. Zij worden genoemd in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en bevestigd in de artikelen 1 en 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
De eerbiediging van deze beginselen door de lidstaten wordt gewaarborgd door de inbreukprocedure zoals vastgesteld in artikel 266 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en door de politieke procedure zoals bepaald in artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Volgens de eerste procedure kan de Commissie een klacht indienen bij het Hof Van Justitie als de aangevochten feiten onder het toepassingsgebied van het Gemeenschapsrecht vallen. Volgens de tweede procedure kan de zaak, in geval van een ernstige en voortdurende schending van de in artikel 6 genoemde beginselen, door de Commissie of eenderde van de lidstaten worden voorgelegd aan de Raad, in zijn samenstelling van staatshoofden en regeringsleiders.
Het merendeel van de gevallen waaraan de afgevaardigde refereert, hoort thuis onder asiel, immigratie en bescherming van de rechten van de onderdanen van derde landen. Deze terreinen ressorteren onder de bevoegdheid van de Gemeenschap, die in dit verband wetgevende maatregelen is beginnen uit te vaardigen overeenkomstig artikelen 61 en 63 van het Verdrag tot oprichting van de Gemeenschap.
De Commissie onderstreept evenwel dat de Griekse autoriteiten uitvoerig hebben gereageerd op het door de afgevaardigde geciteerde rapport van de Raad van Europa. Momenteel beantwoorden zij het verzoek om uitleg van het Europees Comité ter bestrijding van foltering betreffende een reeks zorgwekkende toestanden. Hoe het ook zij, de Commissie zal de ontwikkeling van de dialoog tussen de Raad van Europa en de Griekse autoriteiten op de voet volgen.

Papayannakis (GUE/NGL).
Mevrouw de commissaris, ik dank u voor uw antwoord en hoop van ganser harte dat u deze zaak op de voet zult volgen, want dit is echt een heel serieuze zaak. Hierbij hebben wij ook te maken met transparantie- en controlevraagstukken, want zoals u ziet zijn er aan de commissie van de Raad van Europa onjuiste inlichtingen verschaft. Ik hoop dat aan u, als Europese Commissie, geen onjuiste inlichtingen worden verschaft.
Ik wilde de volgende aanvullende vraag stellen: afgezien van al het andere zijn wij hier ook geconfronteerd met het bezoekrecht van de in dit geval in hechtenis genomen buitenlandse onderdanen en met name immigranten, die vaak niet eens in officiële gevangenissen zitten. Kunnen wij iets ondernemen en druk uitoefenen op de Griekse autoriteiten opdat tenminste niet-gouvernementele organisaties het recht krijgen deze mensen te bezoeken, en iets gedaan wordt aan de problemen die hier aan de kaak worden gesteld en waarover ik mij als Griekse burger eerlijk gezegd schaam?

de Palacio.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, afgezien van het feit dat er - zoals ik al zei - tussen de Griekse autoriteiten en de Raad van Europa kennelijk een openhartige dialoog aan de gang is, wil ik u erop attent maken dat de Raad van ministers van de Europese Unie in december 2002 een politiek akkoord heeft bereikt om, op grond van een Commissievoorstel van mei 2001, een richtlijn voor te bereiden betreffende de vaststelling van minimumnormen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten.
Uiteraard kan deze richtlijn - die ook de steun van de Griekse regering geniet - pas formeel worden aangenomen als het parlementaire voorbehoud van een van de lidstaten van de Unie wordt ingetrokken. Ik wil hier evenwel signaleren dat op grond van dit initiatief ook materiële steun aan de asielzoekers zal worden toegekend, met inbegrip van huisvesting, voedsel en kleding, alsmede een dagelijkse vergoeding, zodat zij in hun levensonderhoud kunnen voorzien en zich een behoorlijke levensstandaard kunnen veroorloven.
Bovendien zijn de lidstaten ertoe verplicht de asielzoekers in te lichten over de rechten waarop zij aanspraak kunnen maken en moeten zij hun toegang verlenen tot de arbeidsmarkt, althans in bepaalde omstandigheden. Zij moeten er tevens voor zorgen dat de asielzoekers de nodige medische verzorging krijgen. Verder moeten zij erop toezien dat er voldoende controle en toezicht wordt uitgeoefend op de kwaliteit van het opvangsysteem. Tenslotte hebben zij ook de plicht om geweld te voorkomen, met name in asielcentra, aan de grens en in opvangcentra. Al deze maatregelen worden ten uitvoer gelegd ten behoeve van asielzoekers die toestemming hebben gekregen om als zodanig op het grondgebied van de Unie te verblijven, zelfs als zij zich niet van een bepaalde plaats mogen verwijderen.
Geachte afgevaardigden, Griekenland heeft deze overeenkomst onderschreven. Bovendien weten wij dat er tussen de Griekse autoriteiten en de Raad van Europa nog steeds gesprekken over de door de afgevaardigde genoemde klachten aan de gang zijn. Desalniettemin zal de Commissie de ontwikkelingen nauwlettend volgen.

Dupuis (NI).
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij stelde de heer Papayannakis ook de kwestie van de controle aan de orde. In een van onze lidstaten, namelijk Italië, hebben parlementariërs de mogelijkheid om op elk moment van de dag of nacht - zonder aankondiging vooraf - gevangenissen en vergelijkbare detentiecentra te bezoeken. Is de Commissie bereid een voorstel op te stellen om europarlementariërs toegang te verlenen tot alle penitentiaire inrichtingen en detentiecentra op het gehele grondgebied van de Unie?

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de afgevaardigde alleen maar zeggen dat ik nota neem van zijn verklaring en dat ik de suggestie die hij net heeft geformuleerd zal doorgeven aan mijn collega, de heer Vitorino.

Harbour (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iets zeggen over mijn vraag die nu nr. 52 is geworden over de beoordeling van de effecten van regelgeving, maar die ik tijdig en uitdrukkelijk aan de heer Liikanen heb gericht. Ik weet dat hij wat dit onderwerp betreft zeer capabel is, omdat ik aan een aantal seminars van zijn diensten heb deelgenomen.
Bij mijn aankomst deze week in Straatsburg vernam ik dat de heer Liikanen deze vraag niet zou beantwoorden en de diensten van het Parlement vertelden me dat de Commissie - naar ik begrepen heb de diensten van voorzitter Prodi - de vraag als een algemene vraag had aangemerkt en dat hij daarom niet in het vragenuur zou worden behandeld. Ik wil daarover graag twee opmerkingen maken.
Allereerst heb ik deze kwestie met de heer Liikanen besproken en als daar vanmiddag nog tijd voor overblijft, is hij zeker bereid mijn vraag, in elk geval gedeeltelijk, te beantwoorden.
In meer algemene zin is mijn verzoek of de diensten van het Parlement ons op de hoogte kunnen stellen wanneer een vraag van een Parlementslid op deze wijze wordt gereclassificeerd en de commissaris aan wie de vraag is doorgestuurd, deze niet zal beantwoorden. Dan kan de vraag indien nodig worden geherformuleerd en kan de commissaris aan wie de vraag is gericht, daar antwoord op geven. Overigens maak ik de diensten van ons Parlement geen enkel verwijt omdat het hier een Commissieaangelegenheid betreft.
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij is het zo dat de diensten van de Commissie eenzijdig kunnen bepalen dat een commissaris een vraag niet mag beantwoorden, zonder dat het Parlementslid dat de vraag stelt, dat weet. Misschien kunt u dit met de diensten bespreken, zodat we in de toekomst beter over zulke gevallen geïnformeerd worden. Als er tijd over is, mag de heer Liikanen dan mijn vraag beantwoorden?

De Voorzitter.
Mijnheer Harbour, ik wil u in het algemeen zeggen dat wij een Reglement hebben - dat slechts een aantal weken geleden is aangenomen - waarin alles wordt geregeld. De Commissie is verantwoordelijk voor de toewijzing van de vragen aan de respectieve leden en zij kan zich daarbij uiteraard vergissen, net als het Parlement. Zoals u zojuist heeft uitgelegd is deze vraag niet aan de heer Liikanen toebedeeld.
Ik zal mij er niet tegen verzetten als de heer Liikanen deze vraag toch wil beantwoorden, maar ik wil hierbij evenwel een kanttekening plaatsten. Deze kwestie gaat niet alleen de heer Liikanen en u en mij aan. Er zijn meer afgevaardigden die een vraag willen stellen, en we zitten al krap in de tijd.
Er kunnen dus minder vragen worden gesteld als er aanvullende vragen worden toegevoegd en daarmee zou een lastig precedent worden geschapen. U als Brit weet als geen ander hoe belangrijk precedenten zijn.
In principe zal uw vraag schriftelijk worden beantwoord. Deze vraag kan alleen nu worden beantwoord als er van de twintig minuten nog tijd overblijft en de heer Liikanen deze vraag nog wil beantwoorden. Alleen in dat geval is het mogelijk.
De heer Liikanen mag in ieder geval zijn mening geven. Aangezien u heeft gevraagd naar het standpunt van de heer Liikanen, zal ik hem het woord geven om op deze motie van orde te reageren.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie staat wat de effectbeoordeling betreft uiteraard een totaalaanpak voor, omdat we proberen gelijktijdig een evaluatie te geven van bedrijfs-, milieu- en sociale aspecten. Het verheugt mij zeer dat de voorzitter van de Commissie daar de volle verantwoordelijkheid voor neemt, maar ik heb enkele vragen die nauw verband houden met de vraag van de heer Harbour. In dat kader kan ik op zijn vraag ingaan.

De Voorzitter.
Als er van de twintig minuten nog tijd overblijft, mag de heer Liikanen - ik heb gehoord wat hij gezegd heeft - kort antwoord geven op uw vraag zonder dat hiermee een precedent wordt geschapen. Als er geen tijd over is, zal dat niet mogelijk zijn en zal uw vraag schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter.
Bij ontstentenis van de vraagsteller komt vraag nr. 19 te vervallen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 20 van Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (H-0876/02):

Betreft: Griekenland en het midden- en kleinbedrijf
Op de Europese Raad van Barcelona werden de lidstaten verzocht haast te maken met de tenuitvoerlegging van het Europese Handvest voor het MKB en werd de Commissie verzocht een Groenboek op te stellen over het ondernemingsklimaat en het MKB. Heeft de Commissie vooruitgang geboekt met de uitwerking van een dergelijke tekst en wat zijn de belangrijkste nieuwe beleidsmaatregelen ter bevordering van de ondernemingsactiviteiten van het MKB? Heeft zij ook reeds vooruitgang geboekt met de beoordeling van de deelneming van het MKB aan de bestaande communautaire programma's ter ondersteuning van het MKB? Zijn er meer specifiek met betrekking tot Griekenland gegevens beschikbaar betreffende het aantal MKB-bedrijven, uitgesplitst naar bedrijfscategorie en de omvang van de ondernemingen, betreffende de vraag welke van die bedrijven tot dusverre hebben geprofiteerd van de communautaire kredietverlening (afgezien van de subsidie ten bedrage van ? 1000 in het kader van het programma "Netwerken" van het Griekse Ministerie van Ontwikkeling), alsmede over de resultaten van die subsidieverlening?

Liikanen
De Commissie doet reeds vele jaren haar best om het klimaat voor kleine bedrijven te verbeteren. Het Europees Handvest voor kleine ondernemingen is een waardevol instrument dat dit beleid ondersteunt en versterkt.
Vele aanbevelingen in het Handvest hebben betrekking op zaken die onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen. Veel werk van de Commissie heeft als doel de lidstaten te helpen het ondernemingsklimaat voor hun kleine bedrijven te verbeteren. De Commissie is verheugd dat de Europese Raad van Barcelona de lidstaten verzoekt haast te maken met de tenuitvoerlegging van het Handvest. Mede daardoor staat het punt van de kleine bedrijven nog steeds hoog op de politieke agenda.
Vorige week heb ik met het Griekse voorzitterschap gesproken en mijn diensten hebben afzonderlijke ontmoetingen gehad met de nationale autoriteiten van alle lidstaten, waaronder het Griekse ministerie van Ontwikkeling, om te bekijken welke vooruitgang er in het licht van het Handvest is geboekt. Volgende week zal de Commissie verslag uitbrengen over de tenuitvoerlegging van het Handvest, maar ik kan u nu al zeggen dat de lidstaten in 2002 bemoedigende vorderingen hebben gemaakt, met name als het gaat om onderwijs in ondernemerschap en betere regelgeving. Momenteel houdt de Commissie zich intensief met betere regelgeving bezig.
Ik wil graag even terugkomen op de vraag van de heer Harbour. Voor de Commissie houdt betere regelgeving ten eerste open overleg in, zodat MKB-bedrijven niet door nieuwe wetgeving worden overrompeld. Ten tweede gaat het om effectbeoordeling waarbij we voortdurend trachten vast te stellen welke uitwerking belangrijke nieuwe regelgevingsinitiatieven van de Commissie op het bedrijfsleven hebben en dan natuurlijk met name op het midden- en kleinbedrijf.
Dit jaar hebben we mondeling afgesproken hoeveel regelgeving aan deze brede effectbeoordeling op economisch, sociaal en milieugebied zal worden onderworpen. Volgende week zal ook een uitgebreid overzicht worden gepubliceerd van alle communautaire maatregelen ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf in het complete verslag van de Commissie over de activiteiten voor ondernemers en het MKB. Ik hoop dat de Commissie dan tevens het Groenboek over het ondernemingsklimaat kan goedkeuren.
Met dit Groenboek wordt beoogd een discussie tussen zo veel mogelijk belanghebbenden op gang te brengen over twee cruciale kwesties:
hoe krijgen we meer ondernemers
en 
hoe kunnen we meer bedrijven laten groeien.
In het Groenboek wordt ondernemerschap omschreven als een 'mentaliteit?. De gevolgen van het beleid voor de wijze waarop nieuwe en bestaande ondernemers zakelijk met elkaar omgaan, worden belicht. Ook wordt gekeken naar de invloed die de samenleving als geheel heeft op de ondernemingszin en het durven nemen van risico's.
In het Groenboek wordt een gecoördineerde aanpak voorgesteld waarbij beleidsmakers in verschillende diensten op Europees, nationaal en regionaal niveau betrokken zijn. Via die aanpak kan op coherente wijze in de behoeften van ondernemers worden voorzien. De Commissie kan de lidstaten helpen ervaringen uit te wisselen en prestaties te vergelijken.
In het Groenboek worden drie actiepijlers beschreven: ten eerste, het wegnemen van belemmeringen voor de ontwikkeling en groei van bedrijven; 
ten tweede, het zoeken van een evenwicht tussen de risico's en de beloningen van het ondernemerschap; 
en ten derde, het creëren van een samenleving waarin het ondernemerschap wordt gewaardeerd. 
Voor elk van deze pijlers zijn in het Groenboek een aantal discussievragen geformuleerd.
Over de MKB-bedrijven die subsidies van de Gemeenschap hebben ontvangen, zijn enkele basisgegevens verzameld, maar voor een volledig beeld is een diepgaande analyse en dus meer tijd nodig.

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw antwoord. Ik heb genoteerd dat een groenboek wordt opgesteld en daarmee een bijdrage wordt geleverd aan de gemeenschappelijke inspanningen van de Europese instellingen en de lidstaten voor de ondersteuning van de ondernemersgeest en het dynamisme van de Europese economie, en dus ten behoeve van de totstandbrenging van nieuwe arbeidsplaatsen.
Ik wil echter meer concrete gegevens. Mijns inziens moet ook u daar aandacht aan schenken want de strategie van Lissabon, waar wij zojuist lang en breed over hebben gesproken naar aanleiding van het programma van het Grieks voorzitterschap, heeft ons duidelijk gemaakt dat het niet alleen moeilijk is onze doelstellingen te bereiken maar dat de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf van doorslaggevend belang is voor de versterking van het mededingingsvermogen van de Europese economie en de werkgelegenheid.
Ik zal afwachten welke antwoorden mij het verslag zal geven dat u volgende week zult publiceren, en eventueel zal ik, als ik geen voldoende antwoord heb gekregen, bij u terugkomen met een nieuwe vraag.

De Voorzitter.
Vraag nr. 21 van Paul Rübig (H-0879/02):

Betreft: Positie van als derde optredende certificatiebedrijven in de EU
De Europese Commissie werkt momenteel aan een nieuwe aanpak van de CE-aanduiding op producten en de richting die in de toekomst met dit systeem moet worden ingeslagen. Vanuit het oogpunt van het Europese midden- en kleinbedrijf lijkt het daarbij van bijzonder belang te zijn dat de als derde partij optredende certificatiebedrijven ook in de toekomst hun eigen tekens op alle producten mogen aanbrengen. Juist met het oog op de wereldwijde concurrentie en rekening houdend met consumentenbeschermingsbelangen moeten de tekens van de als derde optredende certificatiebedrijven voor iedere burger goed te zien zijn. Buiten Europa gevestigde certificatiebedrijven hebben namelijk altijd de mogelijkheid hun eigen naam, resp. hun eigen logo's, in hun hoedanigheid van als derde optredend certificatiebedrijf na controle van een product op dit product aan te brengen.
Hoe denkt de Commissie met deze overwegingen ter aanpak van de CE-aanduiding rekening te houden?

Liikanen
De doelstellingen van de toekomstige mededeling over de nieuwe aanpak, die een verbetering betekent van de tenuitvoerlegging en van de nieuwe aanpak, zijn: ten eerste, het analyseren van het complete beleidsterrein van de richtlijnen betreffende de nieuwe aanpak die een breed scala aan producten omvatten; ten tweede, het opsporen van mogelijke zwakke punten; en ten derde, het beschrijven van maatregelen om de toepassing van de genoemde richtlijnen te verbeteren.
Een van de belangrijkste zaken die versterking nodig heeft, is het CE-merkteken. Deze aanduiding die op grond van de meeste richtlijnen is vereist, is bedoeld voor de markttoezichtinstanties van de lidstaten en geeft aan dat het product in kwestie in overeenstemming is met de geldende communautaire normen waaraan de fabrikant moet voldoen.
In de mededeling zal ook de relatie tussen de CE-aanduiding en vrijwillige aanduidingen aan de orde komen. De Commissie heeft een on-line-enquête gehouden onder belanghebbenden bij de nieuwe aanpak. Wat betreft de CE-aanduiding heeft de Commissie de mening van de meeste respondenten overgenomen. Uit de enquête kwam naar voren dat men in het algemeen vindt dat de aanvullende vrijwillige aanduidingen niet in strijd zijn met de CE-aanduiding, zolang zij niet voor verwarring zorgen en niet dezelfde betekenis of hetzelfde doel als de CE-aanduiding hebben. Ook betekenen zij vaak een meerwaarde voor consumenten, gebruikers, overheidsinstanties en andere betrokkenen.
In sommige sectoren zijn de als derde optredende certificatiebedrijven reeds betrokken bij de overeenstemmingsbeoordelingsprocedures die tot de CE-aanduiding leiden. Ook wordt vrij vaak bepaald dat het identificatienummer van het artikel naast de CE-aanduiding moet worden aangebracht. Wanneer voor de overeenstemmingsbeoordeling geen geharmoniseerde richtlijnen gelden, wordt certificatie door derden toegestaan en zelfs toegejuicht, omdat de betrokkenen er dan zeker van kunnen zijn dat bepaalde eigenschappen van het product door het orgaan in kwestie zijn getest en gecertificeerd.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil de commissaris uitdrukkelijk bedanken, omdat ik van mening ben dat deze overweging met betrekking tot de als derde optredende certificatiebedrijven voor ons in de toekomst van grote betekenis zal zijn. Door de conformiteitsverklaring wordt immers bevestigd dat het product aan alle EU-voorschriften voldoet en hier dus wettelijk toegestaan is. Alleen hebben de burgers niet genoeg aan deze wettelijke status. Zij willen certificering door een derde - uiteraard neutrale - partij zodat de betere producten zich op de markt meer profileren en er als het ware een kwaliteitspiramide ontstaat. De CE-aanduiding vormt daarbij de basis. Door middel van een keurmerk kan dan aangegeven worden dat bepaalde producten een duidelijk betere kwaliteit en betere toepassingsmogelijkheden of veiligere eigenschappen hebben dan producten met een normale CE-aanduiding.
Naar mijn idee zou een dergelijk kwaliteitsindeling naar boven toe erg belangrijk zijn voor consumenten en burgers.

Liikanen.
Ik bedank de heer Rübig voor zijn interesse in het vraagstuk van de overeenstemmingsbeoordeling. De richtlijnen betreffende de nieuwe aanpak op dit terrein behoren meestal niet tot de belangrijke beleidskwesties die de voorpagina's van de kranten halen.
Deze richtlijnen zijn voor alle bedrijven, groot of klein, van wezenlijk belang met het oog op hun commerciële activiteiten in de interne markt en wereldwijd. Ook wordt daarin voldoende rekening gehouden met de belangen van de consument.
Ik hoop dat het Parlement een kader zal creëren waarbinnen de mededeling op adequate wijze kan worden behandeld. Deze mededeling zal binnenkort aan het Parlement worden voorgelegd.

De Voorzitter.
Uiteraard zal ik geen verkeerd precedent scheppen. Daarom zal ik mij er niet tegen verzetten als de heer Liikanen het juist acht deze vraag gedeeltelijk - niet vraag 53 maar vraag 20 bis - tijdens het gedeelte van het vragenuur voor vragen aan hem te beantwoorden. Als de heer Liikanen deze vraag echter meer van algemene aard acht en vindt dat de Commissie deze terecht aan de heer Prodi heeft toegewezen, zal deze vraag schriftelijk worden beantwoord.
Liikanen.
Allereerst wil ik verwijzen naar het antwoord dat de voorzitter vandaag gaat geven.
Het is de eerste keer dat de Commissie een voorstel heeft gedaan dat aan deze bredere effectbeoordeling is onderworpen. Het betreft een voorstel voor richtsnoeren inzake werkgelegenheidsbeleid. Voor onze interne werkzaamheden is het heel belangrijk dat we aan dit stelsel van effectbeoordeling vasthouden. Ik hoop dat het Parlement daar ook van zal profiteren. Het Parlement kan dan namelijk een wetgevingsvoorstel van de Commissie adequaat beoordelen. De volgende uitdaging is om te onderzoeken hoe het Parlement en de Raad de eventuele veranderingen die zij in het voorstel van de Commissie willen aanbrengen, kunnen beoordelen. Dat moet in de toekomst voor het Parlement, de Raad en de Commissie een wezenlijk discussiepunt zijn.
Vooruitlopend op het antwoord van de voorzitter, kan ik zeggen dat er zich nog andere gelegenheden zullen voordoen om deze kwestie verder te bespreken.

De Voorzitter.
Mijnheer Rübig, uw vraag zal in ieder geval schriftelijk worden beanwoord als vraag nr. 52.
Vragen aan de heer Patten
De Voorzitter.
Vraag nr. 22 van Bart Staes (H-0832/02):

Betreft: GBVB: Toekomstperspectief voor Kosova
Recente contacten met politieke leiders van Kosova maakten me duidelijk dat de jonge Kosovaarse instellingen af te rekenen hebben met enorme handicaps om een reëel en doeltreffend beleid te voeren en dit vooral op sociaal-economisch vlak. Ik hoef geen beschrijving te geven van de penibele economische situatie van Kosova, want die is algemeen bekend. Kosova moet dringend een gedurfd beleid kunnen voeren om investeringen aan te trekken. Groot probleem hierbij is dat de Kosovaarse overheid door het vigerende statuut belemmerd wordt om een dergelijke politiek te voeren. Kosova is nu o.a. niet in de mogelijkheid om internationale handelsovereenkomsten te sluiten of leningen aan te gaan bij internationale financiële instellingen. Kosova heeft nood aan een duidelijk autonoom statuut. Ik zou dan ook graag vernemen welke toekomstperspectieven de Commissie aan de Kosovaren terzake te bieden heeft. Concreet gesteld : mogen de Kosovaarse instellingen rekenen op een zeer ruime autonomie in de toekomst?

Patten
Ik wil graag benadrukken dat de institutionele structuur van Kosova, waaronder de verdeling van verantwoordelijkheden, door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is vastgesteld en door alle partijen moet worden gerespecteerd, inclusief de voorlopige instellingen voor zelfbestuur in Kosova. De huidige economische situatie in het land is duidelijk een gevolg van het politieke en economische wanbeleid en de onderdrukking van de bevolking vóór 1999. Daarom heeft de afgelopen drie jaar het interim-bestuur van de Verenigde Naties en met name de EU-tak daarvan zich grote economische inspanningen moeten getroosten. De economie van een door oorlog verscheurde regio is stabiel gemaakt, de basisinfrastructuur is hersteld, de euro is ingevoerd en er is een wettelijk kader voor een markteconomie tot stand gebracht. Via een nieuwe douanedienst worden de broodnodige inkomsten voor de Kosovaarse begroting bijeengebracht.
We zijn ter plaatse nog steeds intensief bezig het herstel van Kosova verder te ondersteunen, bijvoorbeeld door de consolidering van de rechtsstaat, die van vitaal belang is voor het aantrekken van directe buitenlandse investeringen. Er is nog een lange weg te gaan, maar laten we niet vergeten hoe de situatie aanvankelijk was.
Voorts heeft de Commissie ervoor gezorgd dat Kosova in aanmerking komt voor de diverse instrumenten van het stabilisatie- en associatieproces van de Europese Unie om te voorkomen dat het land in de regio achteropraakt, dit ondanks het feit dat er nog geen beslissing is genomen over de toekomstige status van het land.
Momenteel overlegt UNMIK met verschillende internationale financiële organisaties over hoe Kosova toegang tot haar middelen kan krijgen zonder dat een besluit is genomen over de definitieve status van het land.
In het kader van het Stabiliteitspact zoekt UNMIK naar wegen om Kosova bij de liberalisering van de regionale handel te betrekken. UNMIK heeft reeds het memorandum van overeenstemming over de regionale elektriciteitsmarkt in Zuid-Oost-Europa ondertekend.
Kortom, we hebben ons uiterste best gedaan om creatieve manieren te vinden om de economische situatie in Kosova te verbeteren en dat zullen we blijven doen. Dankzij onze inspanningen en die van de Verenigde Naties worden de voorwaarden geschapen voor het vindingrijke beleid waar de geachte afgevaardigde het in zijn vraag over heeft, ook al stelt de onduidelijke status van Kosova de internationale en lokale autoriteiten voor extra uitdagingen. Dat moet ons er niet van weerhouden een gezond economisch beleid te voeren en structurele hervormingen te realiseren, die haalbaar zijn en noodzakelijk om de bevolking van Kosova economische groei en welvaart te bieden.

Staes (Verts/ALE).
Ik hoop dat de technische panne geen afspiegeling is van de toestand in Kosova, want we weten allemaal dat daar de electriciteit soms uitvalt, omdat de electriciteitsvoorziening er nog niet optimaal is. Ik dank commissaris Patten van harte voor zijn antwoord. Het was een zeer omstandig antwoord waarin ook rekening werd gehouden met de realiteit. Mijn vraag werd eigenlijk ingegeven door gesprekken met vertegenwoordigers van de Kosovaarse samenleving, vertegenwoordigers van zowel de partij van mijnheer Haradinaj als van de LDK van Ibrahim Rugova, die telkens als we hen ontmoeten, erop wijzen dat Kosova nog geen status heeft waardoor hun werkzaamheden enorm worden bemoeilijkt. Zij vragen ons echt ervoor te zorgen dat zij zelfs met de huidige status contact kunnen opnemen met internationale financiële instellingen. Wij weten dat er veel gebeurd is. De oorlog is nu praktisch drie en een half jaar voorbij. Maar kunnen wij niet, mijnheer de commissaris, als Europese Unie met de nodige creativiteit in de internationale instellingen, in het kader van de Verenigde Naties, inspanningen doen om Kosova toegang te verlenen tot instellingen zoals de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds? Dit is een vraag van de mensen ter plaatse.

Patten.
Allereerst ben ik blij dat we de aanvullende vraag van de geachte afgevaardigde aan de technologie te danken hebben.
Ik heb twee opmerkingen. Ten eerste ben ik het volkomen eens met het hoofd van de VN-missie in Kosova dat het in de komende jaren voor Kosova belangrijker is normen vast te stellen dan een bepaalde status te verkrijgen. We willen graag zien dat Kosova beleid formuleert en uitvoerende instellingen opricht, waarmee het samen met de andere landen in de regio steeds meer op de lijn van de Europese Unie komt te zitten.
Ten tweede wijst de geachte afgevaardigde ons terecht op een probleem dat zich in Kosova zal voordoen. Als het land zichzelf economisch gezien beter kan bedruipen en minder afhankelijk wordt van subsidies, zal het vanzelfsprekend leningen willen afsluiten bij internationale financiële instellingen en anderen. Het probleem is dat de status nog niet geregeld is. Met de IFI's en in het bijzonder met de Europese Investeringsbank zijn we hierover in gesprek. Ik hoop van harte dat de uitkomst van deze besprekingen zal zijn dat Kosova niet langer van subsidies afhankelijk hoeft te blijven maar geld kan lenen en die leningen kan aflossen. Dat verwachten we immers van elke economie in soortgelijke omstandigheden.

De Voorzitter.
Vraag nr. 23 van Bernd Posselt (H-0866/02):

Betreft: Status van Kosovo
Zou de Commissie bereid zijn om verschillende opties voor de toekomstige status van Kosovo te laten uitwerken en deze voor verder debat aan de Raad en het Parlement voor te leggen, of denkt zij aan een andere weg om dit probleem eindelijk aan te pakken?

Patten
De huidige status van Kosova is vastgelegd in Resolutie nr. 1244 van de VN-Veiligheidsraad van 10 juni 1999. Het is derhalve aan de Veiligheidsraad een besluit te nemen over de definitieve status van het land. De internationale gemeenschap heeft niet duidelijk een termijn aangegeven waarbinnen dit vraagstuk moet worden besproken. Daarom is het geen taak van de Commissie scenario's op te stellen voor de toekomstige status van Kosova.
De Europese Unie staat volledig achter het 'eerst normen dan status?-beleid van het VN-interim-bestuur, waar ik zojuist op doelde en dat op 24 april vorig jaar door de VN-Veiligheidsraad werd goedgekeurd.
UNMIK heeft heldere referentiepunten geformuleerd met betrekking tot democratische hervormingen en hervormingen in de richting van een markteconomie, mensenrechten en rechten van minderheden, die alle nodig zijn om Kosova op toekomstige uitdagingen voor te bereiden. Voordat over de status gesproken kan worden, moet aan deze basisnormen worden voldaan.
Kosova vormt een integraal onderdeel van de regio waarvoor we het stabilisatie- en associatieproces hebben ontworpen om de structuren ervan beter op die van de Europese Unie af te stemmen. We hebben ervoor gezorgd dat Kosova ondanks zijn onduidelijke status de vruchten van het stabilisatie- en associatieproces kan plukken.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, ook ik ben ervan op de hoogte dat de huidige status door de VN-resolutie wordt bepaald, maar wij moeten ons uiteraard ook op de toekomst richten. In dat verband zie ik het volgende probleem: Er zal geen enkele grote investeerder bereid zijn om geld in Kosovo steken als hij niet weet wat de toekomst van dat gebied op de langere termijn is. Als de mensen zelf geen perspectief voor Kosovo kunnen ontdekken, zullen zij blijven proberen om het land te verlaten in plaats van hun capaciteiten in het eigen land te investeren.
Dat is dan ook de reden van mijn vraag: Is er sprake van een of andere dialoog tussen de Europese Unie en vertegenwoordigers van Kosovo waar in ieder geval over dit probleem wordt nagedacht? Wij kunnen toch niet zonder enig plan de toekomst inrollen? Een dergelijk plan zal ook op korte termijn nodig zijn, want de huidige situatie kan immers geen decennia gehandhaafd blijven.

Patten.
De afgevaardigde wijst terecht op het belang van investeringen in Kosova, maar volgens mij zou een potentiële investeerder zich druk maken over heel wat andere zaken dan de grondwettelijke status van Kosova, bijvoorbeeld over de rechtsstaat, de openbare orde, de georganiseerde misdaad en de beleidsinfrastructuur waarin hij of zij zou worden aangemoedigd te investeren. Daarom steun ik, zoals ik reeds eerder heb gezegd, de visie van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal, de heer Steiner, die heeft betoogd dat Kosova zich in dit stadium moet richten op het vaststellen van normen en moet voorkomen dat het politieke proces volledig wordt bepaald door discussies over de status. Uiteraard hebben we deze politieke kwesties met Kosovaarse vertegenwoordigers besproken.
Ik ben erg blij dat in de meer dan drie jaar dat ik Kosova nu bezoek, niet alleen de economische en sociale situatie ter plaatse is veranderd, maar dat er ook een voorlopig bestuur is gevormd naar de wensen van de bevolking van het land. Dat is mijns inziens een stap vooruit, maar ik hoop van harte dat de lokale politici tijdens hun debatten erkennen dat zij allereerst het economische en sociale leven in Kosova fundamenteel op orde moeten krijgen, wat hun aspiraties met betrekking tot de status ook mogen zijn.

Staes (Verts/ALE).
Voorzitter, mijnheer de Commissaris, ik denk dat u terecht verwijst naar de verklaringen van de Hoge Vertegenwoordiger die het heeft over standards before status. Dat is een "of-of"benadering. Moeten we hier echter niet naar een "en-en"benadering streven? Moeten we niet tegelijkertijd werken aan standards - ik deel volledig uw mening- en aan de status van Kosova?. Ik denk dat een "en-en"benadering een juistere benadering is, die de Kosovaarse bevolking ook meer hoop en meer perspectieven biedt. Daar wil ik toch op wijzen.

Patten.
Het is niet onlogisch één stap tegelijk te zetten, waarmee ik natuurlijk niet wil suggereren dat de discussie over de status onbelangrijk is voor Kosova en de toekomst van het land. Ik geloof echter dat het op dit moment voor Kosova beter is om zich te richten op het vraagstuk van de normen, wat niet betekent dat we een discussie over de voorwaarden van de resolutie van de VN-Veiligheidsraad eindeloos kunnen uitstellen. Het is niet verkeerd de Kosovaarse bevolking nu te adviseren eerst de belangrijkste zaken te regelen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 24 van Torben Lund (H-0836/02):

Betreft: Israëlisch militair optreden en verloren EU-kredieten
De EU heeft in de staat Palestina tal van projecten gefinancierd onder meer. met het oog op totstandbrenging van democratie en waarborging van de mensenrechten. Kan de Commissie mededelen welke projecten de EU in de staat Palestina financiert en in welke mate de door de EU gefinancierde projecten ten gevolge van Israëlisch militair optreden zijn verwoest.
Kan de Commissie voorts mededelen welke gevolgen het Israëlische militaire optreden in de staat Palestina heeft voor de mogelijkheden van Israël steun van de EU te betrekken en voor de contacten tussen de EU en Israël in het algemeen.

Patten
Op verzoek van de Raad heeft de Commissie in januari vorig jaar een lijst met door de Europese Unie en de lidstaten gefinancierde projecten opgesteld die door Israëlische militaire eenheden waren verwoest of beschadigd. De lijst met verwoeste projecten is onlangs bijgewerkt door het bureau van de Commissie in Jeruzalem, in samenwerking met de bureaus van de vertegenwoordiging van de EU-lidstaten in Jeruzalem en Ramallah. Op 14 december vorig jaar bedroeg de schade in totaal naar schatting circa 24 miljoen euro. Het betreft hier uitsluitend de kosten van de fysieke infrastructuur. Indirecte kosten als vertragingen of opschortingen van de uitvoering van een project zijn niet meegerekend.
De geraamde schade werd op 28 januari vorig jaar aan de Raad Algemene Zaken meegedeeld. Vervolgens verzocht de Raad de Israëlische regering een eind aan deze praktijken te maken en behield hij zich het recht voor langs de geëigende wegen schadevergoeding te eisen. Meer recent werd de kwestie besproken tijdens de bijeenkomst van de Associatieraad tussen de EU en Israël van 21 oktober 2002.
Binnen de internationale gemeenschap staat de Europese Unie op het standpunt dat de moedwillige vernietiging van basisinfrastructuur en basisvoorzieningen averechts werkt. Pogingen om de economische, sociale en humanitaire ontwikkeling op de Westoever en in de Gazastrook te verbeteren, worden daarmee tenietgedaan. Meer dan 60% van de bevolking leeft nu in armoede en het werkloosheidscijfer ligt op ongeveer 50%. Door de ineenstorting van de economie en de groeiende humanitaire crisis wordt de mensen alle hoop ontnomen en is er geen enkel vooruitzicht meer op stabiliteit en veiligheid voor zowel Israël als de Palestijnen.
Dankzij het relatief hoge gemiddelde inkomen per inwoner komt Israël niet in aanmerking voor bilaterale EU-steun krachtens MEDA-programma's. De Israëlische regering en overheidsinstanties ontvangen dus geen bedragen uit de begroting van de Europese Unie. Sommige maatschappelijke organisaties in Israël en de Palestijnse gebieden kunnen subsidie aanvragen voor projecten ter ondersteuning van het vredesproces. Naar onze mening moeten zulke projecten hoe dan ook doorgaan.
Enkele organisaties hebben gepleit voor commerciële sancties tegen Israël. Daar is ook in het Parlement over gesproken. Ik ben er vast van overtuigd dat het geen enkele zin heeft de associatieovereenkomst, die niet alleen de basis vormt voor de handelsbetrekkingen met Israël maar ook voor de politieke dialoog met dat land, op te schorten. Daardoor zou bij de Israëlische autoriteiten absoluut niet meer begrip ontstaan voor de zorgen van de Europese Unie en veel van haar burgers over het beleid van Israël met betrekking tot de Palestijnen.
Een tabel met een overzicht van de financiële steun die de Europese Unie van 1994 tot 2002 aan de Palestijnse Autoriteit heeft verleend, en de bijgewerkte tabel met de geraamde verliezen worden rechtstreeks naar de geachte afgevaardigde gezonden.

Lund (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank commissaris Patten voor zijn zeer nauwkeurige en bevredigende antwoord. Iedereen hier zal het er wel mee eens zijn dat er momenteel in het Midden-Oosten sprake is van een perspectiefloze situatie van vergelding, en volgens mij maakt de aard van de militaire acties van Israël het bijna onmogelijk dat het Palestijnse volk gezamenlijk een goed functionerende samenleving tot stand brengt.
Ik wil graag nog antwoord op één aanvullende vraag, namelijk of de permanente militaire acties van Israël in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever gevolgen hebben voor het steunbeleid van de EU voor het Palestijnse volk. Hebben die acties enig effect, of probeert men van de kant van de EU om de steun voor de opbouw van de Palestijnse maatschappij te handhaven, voorzover dat mogelijk is?
Overigens vind ik dat een en ander zeer duidelijk geïllustreerd wordt door het feit dat men niet eens in staat was om democratische verkiezingen in het Palestijnse gebied te houden, als gevolg van de situatie waarin Israël het Palestijnse volk heeft gebracht.

Patten.
Ik wil graag twee opmerkingen maken.
Ten eerste worden terrorisme en zelfmoordaanslagen door ons allemaal veroordeeld. Velen van ons betwijfelen echter of de infrastructuur van het terrorisme in de Palestijnse gebieden het best kan worden ontmanteld door de infrastructuur van openbare voorzieningen en van de Palestijnse Autoriteit te vernietigen. Ik vraag me af wat de beschadiging of bijna-verwoesting van het centraal bureau voor de statistiek in de Palestijnse gebieden te maken heeft met terrorismebestrijding. Ik vraag me af wat de verwoesting van het kadaster te maken heeft met terrorismebestrijding. Erg vaak lijkt het alsof het hele institutionele leven in de Palestijnse gebieden het doelwit is van aanvallen, ongeacht of het publieke of particuliere instellingen, de administratieve structuur van de autoriteiten of maatschappelijke organisaties betreft. Ik vind dit een volkomen verkeerd beleid, vooral als men de Palestijnen een politieke toekomst wil bieden en vrede en veiligheid wil bewerkstelligen.
Ten tweede blijven wij onder zeer zorgvuldige controle en toezicht steun verlenen aan de Palestijnse Autoriteit, bijvoorbeeld door artsen en verpleegkundigen te betalen en de normale infrastructuur te bekostigen. Overigens zijn we daarmee begonnen toen Israël stopte met de betaling van belastinginkomsten aan de Palestijnse Autoriteit. Wij zijn een van de belangrijkste geldschieters van de Palestijnse Autoriteit en sommigen hebben daar zeer onredelijke kritiek op geleverd. Om enige hoop op vrede te kunnen koesteren, is het namelijk van groot belang dat er een Palestijnse Autoriteit blijft bestaan. We blijven veel andere vormen van bijstand verlenen, zoals humanitaire steun. Vóór de kerst hebben we aangekondigd dat we 30 miljoen euro beschikbaar zouden stellen voor de gemeenten in Palestina die het zwaarst door de vijandelijkheden waren getroffen. Aan het midden- en kleinbedrijf verstrekken we een lening van 10 miljoen euro. Ik kan u nadere gegevens toesturen over alle vormen van steun in de Palestijnse gebieden. Ik vind het alleen spijtig dat we er niet beter in geslaagd zijn daarmee de economische en sociale voorwaarden te scheppen die zo belangrijk zijn voor een vreedzame politieke toekomst.

Schröder, Ilka (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag mij af of de Commissie de beschuldigingen van de zijde van Israël heeft bestudeerd. Na de vernieling van Palestijnse infrastructuren werden die beschuldigingen namelijk geuit op een moment dat er een verband werd gelegd tussen deze infrastructuren en de terroristische activiteiten tegen Israëlische burgers, en wel tegen burgers van Joodse of Arabische afkomst. Heeft de Commissie in dit verband ook al conclusies getrokken?

Patten.
Zoals ik al aangaf in antwoord op de vorige aanvullende vraag, is het mogelijk dat bepaalde projecten en infrastructuren per ongeluk worden verwoest in de legitieme strijd tegen het terrorisme. Het betreft dan aanvallen die in een juiste verhouding staan tot het geweld dat men wil inperken.
Er zijn wellicht enkele gevallen te noemen waarin dit is gebeurd, maar het verbaast ons dat de ene na de andere Palestijnse instelling wordt verwoest of ernstig beschadigd. Het lijkt wel alsof sommige mensen vinden dat de Palestijnen geen administratieve structuur voor een toekomstige Palestijnse staat tot stand mogen brengen.
Ik wil hier wijzen op twee voorbeelden die ik al eerder heb genoemd. Hoe kan de verwoesting van het kadaster een bijdrage leveren aan de bestrijding van het terrorisme? Het centraal bureau voor de statistiek in de Palestijnse gebieden is enorme schade toegebracht. Dat is toch een duidelijk voorbeeld van onnodige verwoesting? Dat heeft geen enkele zin, omdat de meeste gegevens van dat bureau gratis op internet kunnen worden ingezien. Voor zulke acties kan moeilijk een rechtvaardiging worden gevonden. Ik heb dat al eerder opgemerkt en dat geldt ook voor de Raad van ministers. De Israëlische autoriteiten moeten deze kwestie op een meer intelligente en sympathieke manier aanpakken.

De Voorzitter.
Vraag nr. 25 van Olivier Dupuis (H-0843/02):

Betreft: De stem van Europa
De Commissie stelt in haar antwoord op vraag H-0234/02

Patten
De Commissie is het volkomen eens met de motieven en doelstellingen van de geachte afgevaardigde, met name wat betreft de aansporing tot een betere naleving van de mensenrechten door de beschikbaarheid van informatie te vergroten.
Op twee punten verschillen we echter van mening: ten eerste, de subsidiabiliteit van dit specifieke voorstel in het licht van de huidige beleidsvormen en -criteria op financieringsgebied en ten tweede, de investerings- en exploitatiekosten die met het voorstel gepaard gaan.
Zulke projecten worden niet voorzien in de mededeling van mei 2001 over de rol van de Europese Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen, en evenmin in het programmeringsdocument 2002-2004 van het Europees initiatief voor de democratie en de rechten van de mens. In het programmeringsdocument zijn bepalingen opgenomen omtrent de selectie van projecten en ook worden daarin de thema's vermeld die voor steun in aanmerking komen, waaronder de vrijheid van meningsuiting voor onafhankelijke media. Vervolgens zijn deze thema's nauwkeuriger omschreven in het kader van verkenningsmissies naar 29 aandachtslanden waarop het Europees initiatief voor de democratie en de rechten van de mens zich richt. Op basis van deze nieuwe omschrijving, die projecten met een regionaal karakter uitsluit, werd in juli 2002 een internationale uitnodiging tot het indienen van voorstellen gelanceerd met als sluitingsdatum 5 november.
Niettemin is het waarschijnlijk dat bij toekomstige uitnodigingen tot het indienen van voorstellen de criteria voor de selectie van projecten die als doel hebben de democratisering, goed bestuur en de rechtsstaat te versterken, zodanig zullen worden gewijzigd dat ook projecten met een regionaal karakter daaronder vallen. In dit kader zou een project met betrekking tot een 'Stem van Europa? kunnen worden ingediend. Dat brengt me echter bij het probleem van de kosten. Een inschrijving wordt slechts in behandeling genomen als deze voldoet aan de algemene subsidiabiliteitsvoorwaarden die gelden krachtens de gepubliceerde richtsnoeren. Daartoe behoort de voorwaarde dat met de subsidie specifieke projectactiviteiten en geen algemene operationele kosten worden gefinancierd. Welke vergelijking ook wordt gemaakt, de kosten voor de totstandkoming van een radiostation zijn altijd hoog en vermoedelijk is er een permanente jaarlijkse basisfinanciering nodig waarvoor deze begrotingslijn ongeschikt is. Dezelfde doelstellingen kunnen misschien gemakkelijker worden bereikt door gebruik te maken van internet.

Dupuis (NI).
Mijnheer de commissaris, ik dank u voor dit antwoord dat een aantal perspectieven opent. Ik neem mij voor de schriftelijke versie te zijner tijd aandachtig te bestuderen. U heeft geen specifiek antwoord gegeven op de vraag naar het verschil in de kosten van een initiatief als 'Voice of America?, dat 130 miljoen dollar kost, en de kosten van een ander, uiterst doelmatig radiostation - dat ook door veel inwoners van Azië als zodanig wordt ervaren - namelijk 'Radio Free Asia?, dat slechts 30 miljoen dollar per jaar kost. In verhouding tot de 100 miljoen die jaarlijks in de begroting voor de rechten van de mens wordt uitgetrokken, lijkt een bedrag van 30 miljoen al meer haalbaar.
Ik heb echter een meer specifieke vraag. Bent u bereid het project 'Stem van Europa? daadwerkelijk te laten uitvoeren, indien ons Parlement ermee zou instemmen de begrotingslijn 'rechten van de mens? aanzienlijk te verhogen?

Patten.
Ik wil allereerst met nadruk stellen dat dit onderwerp mijn persoonlijke belangstelling heeft. Ik ben er absoluut van overtuigd dat het buitengewoon belangrijk is dat er betrouwbare informatie over de actualiteit in de wereld wordt gegeven in landen die lijden onder tirannie of waar de vrije meningsuiting en de persvrijheid aan banden zijn gelegd. In het land dat ik het best ken, heeft BBC World Service in de loop der jaren een uiterst belangrijke rol gespeeld als het gaat om de bevordering van het pluralisme in de gehele wereld. Ik begrijp echter waar de afgevaardigde op doelt.
Radio Free Asia heeft een begroting van ongeveer 30 miljoen euro per jaar. Dat bedrag zou neerkomen op 30 procent van de begroting voor hoofdstuk B7-7. Ik vermoed dat het Parlement dat wel een erg groot deel van de beschikbare middelen zou vinden. De afgevaardigde vroeg of het een goed idee zou zijn de middelen voor de oprichting van een zender te gebruiken als de begroting voor mensenrechten hoger zou zijn en we daaraan meer geld zouden kunnen besteden. In dat geval zou ik waarschijnlijk een stevige discussie met de Rekenkamer en het Parlement moeten voeren. Het beleid inzake democratie en mensenrechten dat we nu trouw uitvoeren, is nauwkeurig in overeenstemming met de verslagen van het Parlement en de Rekenkamer. Zowel de Raad als het Parlement waren vol lof over dit beleid vanwege de gekozen strategie.
De afgevaardigde in kwestie heeft een enorme overtuigingskracht. Misschien kan hij met zijn fluwelen tong het Parlement overreden om dit voorstel te steunen en zijn mening over de strategie te herzien. De Rekenkamer zal hij er echter wellicht moeilijker van kunnen overtuigen dat we ja moeten zeggen tegen de basisfinanciering die voor de oprichting van een dergelijke zender ongetwijfeld noodzakelijk is.
Volgens mij is het verstandiger naar andere opties te kijken, waaronder het gebruik van internet. Ik ben het echter volledig met de afgevaardigde eens dat we moeten proberen ervoor te zorgen dat de waarheid kan worden gehoord in landen waar die waarheid helaas door duisternis en tirannie geweld wordt aangedaan.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, in de Begrotingscommissie heeft er in het kader van de begroting 2003 een intensieve discussie plaatsgehad over Euronieuws. Dat is de tv-zender die zich primair op Europese aangelegenheden richt. Denkt u dat Euronieuws een instrument kan zijn om Europese normen, waarden en argumenten wereldwijd te verspreiden?

Patten.
Euronieuws promoot de Europese waarden en zorgt ervoor dat wereldwijd meer mensen te weten kunnen komen wat er zich in Europa afspeelt. Mijn ervaring is echter dat als je over subsidie door de overheid begint, parlementsleden en anderen zich gaan afvragen of daarmee het gewenste resultaat wordt bereikt en of er geen alternatieven zijn waarmee hetzelfde doel kan worden gerealiseerd. Het maakt daarbij niet uit of het Euronieuws of een andere organisatie betreft. Als er geld van de belastingbetaler mee gemoeid is, zal een project altijd op een dergelijke wijze worden doorgelicht.
Terugkijkend had ik graag gezien dat de Europese omroepen in een eerder stadium de concurrentie met CNN waren aangegaan. Wat betreft het televisienieuws zou dat heel goed zijn geweest. Laat niemand echter de kosten onderschatten en beweren dat Europa gemakkelijk met de belangrijkste Amerikaanse internationale omroep zou kunnen concurreren.

De Voorzitter.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Commissie gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 26 tot en met 58 schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0431/2002) van de heer Andria, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Clearing en afwikkeling in de Europese Unie - Belangrijkste beleidsvraagstukken en toekomstige uitdagingen (COM(2002) 257 - C5-0325/2002 - 2002/2169(COS)).

Andria (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, op de financiële markten is er nauwe samenhang tussen de marktliquiditeit en het vertrouwen van de handelaars in de betalings- en afwikkelingssystemen van effectentransacties. Een ondoelmatig functioneren van die systemen kan dan ook een bron van risico voor die markten zijn. Betrouwbare betaal- en afwikkelingssystemen gaan uit van een duidelijk juridisch kader en bevatten regels en procedures met betrekking tot het bezit, de overdracht en het lenen van effecten en de daarmee verband houdende betalingen, en ook is het leggen van beperkingen op die effecten aan regels onderworpen. Clearing en afwikkeling zijn essentiële elementen van alle effectentransacties en zijn dus doorslaggevend voor de goede werking van geïntegreerde financiële markten. Maar ondanks de groeiende markt van buitenlandse effecten blijft de infrastructuur van de Europese Unie met betrekking tot clearing en afwikkeling gebukt gaan onder een sterke fragmentatie. Bovendien brengen de grensoverschrijdende transacties veel te hoge kosten met zich mee zonder dat er enige controle mogelijk is. Wil men concrete doelstellingen behalen, dan moet men dus in ieder geval weten wat de operationele situatie van de sector is, om vervolgens geschikte correctiemechanismen uit te denken.
Er bestaan twee grote referentiemarkten: de Europese en die van de Verenigde Staten. De VS hebben de voorkeur gegeven aan een Depository trust and clearing corporation, die zowel het clearings- als afwikkelingssysteem omvat en voorzien is van één uitvoeringsinstantie, die zeer efficiënt blijkt te werken en daardoor de kosten aanzienlijk heeft weten te drukken. Het Europees model daarentegen omvat maar liefst twintig centrale effectenbewaarinstellingen, CSD's. Dat is dus een verbrokkelde realiteit, die nog verder in de hand wordt gewerkt door het feit dat de concurrentie zich alleen maar manifesteert wanneer het erom gaat nieuwe invloedsgebieden te veroveren. Er is nooit ook maar één prijzenoorlog geweest, aangezien de marktliquiditeit door één grote operationele player wordt beheerd.
Uit het diepgaande onderzoek van de werkgroep-Giovannini en uit bestudering van de bestaande situatie, is naar voren gekomen dat de hoge kosten en het ondoelmatige functioneren te wijten zijn aan een groot aantal technische, juridische en fiscale obstakels. Verwijdering van de technische obstakels is het eerste doel dat nagestreefd moet worden en dat kan ook vrij gemakkelijk verwezenlijkt worden. Het uniformeren van de computertaal en van de papieren documentatie vergt immers geen bijzondere inspanningen. Veel moeilijker wordt het ongetwijfeld om de juridische en fiscale regels te harmoniseren. Het beste zou zijn om één effectencode in het leven te roepen, want daarmee kunnen de marktdeelnemers echte garanties krijgen. Maar de lidstaten zullen het daarover niet zo gauw met elkaar eens worden: dit zijn immers gevoelige zaken die verband houden met verschillen in voorschriften op het vlak van eigendomsrecht, vennootschapsrecht en faillissementsrecht. Daarom moet totstandbrenging van zo'n effectencode beschouwd worden als een ambitieuze doelstelling waarvoor een langetermijnplanning vereist is. Op de korte termijn moet er een overzicht worden gemaakt, waarmee de marktdeelnemers op de hoogte worden gebracht van de verschillen tussen de wetgevingen die in de diverse lidstaten van kracht zijn. Wat de fiscale obstakels betreft, daar stuit men op moeilijkheden die niet alleen te wijten zijn aan verschillende stelsels maar ook aan de sterke weerstand die in een aantal lidstaten tegen veranderingen en harmonisatie heerst.
Uitgaande van de noodzaak dat er een herordening moet komen op het vlak van post trading, met de bedoeling de verwarring tussen infrastructuur en functies weg te nemen en een einde te maken aan bestaande natuurlijke monopolies, moeten de kerndiensten voor afwikkeling om juridische redenen worden beheerd als een dienst waarvan de gebruikers eigenaar zijn met een non-profitstatus. Zodoende wordt de integriteit van de markt gegarandeerd, krijgen de klanten gemakkelijk toegang tot de diensten en wordt er daadwerkelijk toezicht gehouden om operationele risico's te voorkomen. Er kan dan geen sprake zijn van concurrentievervalsing, omdat de ontvanger van de diensten betrokken is bij het beheer van de instantie en dat vormt dus afdoende garantie. Een en ander staat vernieuwing en technische vooruitgang niet in de weg, want in paragraaf 13 van het verslag wordt duidelijk gesteld dat de non-profitstatus wordt gegeven 'rekening houdend met de noodzakelijke investeringsbehoeften?. 
Voorts is het noodzakelijk de kernfuncties te scheiden van functies die een toegevoegde waarde hebben. Deze laatste zouden in ieder geval verricht kunnen worden door de centrale effectenbewaarinstellingen, maar met structuren die ook in logistiek opzicht gescheiden zijn, dus via dochtermaatschappijen of maatschappijen waarin de centrale instellingen een belang hebben. De dienst van clearing en afwikkeling behelst activiteiten zoals garantie, dekking, clearing, liquidatie en afwikkeling, dus allemaal nutsactiviteiten. De diensten van toegevoegde waarde die door de banken of door afzonderlijke effectenbewaarinstellingen worden geboden zijn effectenuitleen, beheer van onderpand, kasbeheer, corporate actions, inkomstenbeheer en fiscale diensten. Dat zijn dus allemaal zuiver commerciële activiteiten.
Tot besluit moet er tevens een nauwe samenwerking komen tussen de landen onderling teneinde een goed functionerend toezicht tot stand te brengen.

Bolkestein
De Commissie stelt de snelle en constructieve reactie van het Europees Parlement op haar mededeling aangaande clearing en afwikkeling bijzonder op prijs. Ik wil in het bijzonder de rapporteur bedanken voor zijn belangrijke verslag. De Commissie zal de reactie van het Parlement zeer zorgvuldig bestuderen en rekening houden met de standpunten die in het verslag tot uitdrukking komen.
De Commissie deelt het in de ontwerpresolutie geformuleerde standpunt dat een efficiënt mechanisme van clearing en afwikkeling van vitaal belang is voor een goed en veilig functioneren van de Europese financiële markten. Zoals vaak terecht wordt gezegd, is clearing en afwikkeling de waterleiding van de effectenmarkt, zonder welke deze absoluut niet functioneert. De taak waar de instellingen van de Gemeenschappen nu voor staan, is er samen met de marktpartijen, de nationale regelgevende instanties en de nationale wetgevers voor zorgen dat alle bestaande belemmeringen voor integratie en vrije concurrentie uit de weg worden geruimd. Zo kan worden gegarandeerd dat grensoverschrijdende betalingen in de EU efficiënt verlopen. Dit is een essentieel onderdeel van onze algemene doelstelling om de kapitaalmarkt van de EU voor 2005 te integreren.
De Commissie is van mening dat we waar mogelijk marktgerichte benaderingen en oplossingen moeten stimuleren. Er spelen echter ook belangrijke publieke belangen mee, zoals kosten, efficiëntie en onderlinge compatibiliteit van de systemen, alsmede een degelijke structurele beveiliging en een goede aanvraagprocedure, vooral in de zin van open, niet-discriminerende toegankelijkheids- en exclusiviteitsregelingen. Met al deze zaken, waarvan de rapporteur er ook een aantal heeft genoemd, dienen wij rekening te houden.
Nu de eerste raadplegingsfase is afgerond, is de Commissie bezig met de verwerking van de reacties op het raadplegingsdocument en proberen we de aanpak van clearing- en afwikkelingsregelingen nader te bepalen. De Commissie is van plan een nieuwe mededeling ter tafel te leggen waarin onze beleidsstrategie duidelijk wordt geformuleerd, iets wat we tot op heden nog niet hebben kunnen doen. Dat document zal fungeren als de grondslag voor een tweede raadplegingsronde, die mogelijk nog in de eerste helft van dit jaar zal plaatsvinden. Ik verheug mij erop om dit onderwerp verder te bespreken met het Parlement en hopelijk met dezelfde rapporteur.
Zoals bij al onze voor de toekomst geplande maatregelen, staat ons een nauwe samenwerking met de rapporteur, het Parlement, en in het bijzonder de Economische en Monetaire Commissie voor ogen.

Villiers (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, net als de heer Bolkestein wil ik de heer Andria bedanken voor het vele werk dat hij aan dit zeer belangrijke onderwerp heeft besteed. Ik ben het met de commissaris en de rapporteur eens dat het van groot belang is om technische en andersoortige belemmeringen voor het systeem van grensoverschrijdende clearing en afwikkeling weg te nemen. Dit is een belangrijke stap in de ontwikkeling van een gemeenschappelijke markt voor financiële dienstverlening, en de Commissie en de Europese Unie kunnen hierbij een actieve rol spelen.
Er is echter een aantal punten waarover de meningen binnen de Fractie van de Europese Volkspartij verdeeld zijn, met name paragraaf 13. In tegenstelling tot de visie van de rapporteur, is het niet nodig om zogenaamde kerndiensten volledig te scheiden van toegevoegde waarde-diensten. Het is wel van groot belang dat de prijsstelling voor deze verschillende diensten transparant is, zodat klanten precies weten welke dienst zij kopen en welke niet. Het is ook noodzakelijk om een adequaat risicobeheersingsprogramma te hanteren, zodat een eventueel probleem zich niet kan uitbreiden van de kerndiensten naar de toegevoegdewaardediensten en vice versa. Een wet die voorschrijft dat een financiële instelling maar één bepaalde kerndienst mag leveren en geen mogelijkheid heeft haar activiteiten uit te breiden met andere diensten zou een te grote inbreuk op de vrije markt zijn. Ikzelf en vele anderen in mijn fractie zijn daarom voorstanders van een klein amendement op dit punt.
Ik sta ook gereserveerd tegenover het voorstel om al in deze fase een richtlijn in het leven te roepen. Het is goed mogelijk dat we in de toekomst toch een richtlijn nodig hebben, maar het lijkt mij voorbarig om hier nu al over te beslissen. Er zijn misschien nog veel meer andere manieren te bedenken waarop de Europese Unie en de Europese Commissie het mechanisme van grensoverschrijdende clearing en afwikkeling kunnen versoepelen zonder hun toevlucht te nemen tot harde wetgeving.
Ten slotte is er nog één inhoudelijk punt waarop ik enigszins met de heer Andria van mening verschil en dat is zijn voorstel om te verordenen dat systemen van clearing en afwikkeling op non-profitbasis gaan werken. Ik ben mij ervan bewust dat de heer Andria in zijn verslag al enige concessies heeft gedaan door dienstverlenende instellingen de mogelijkheid te geven om behoorlijk te investeren. Ik vind het echter niet verstandig om een non-profitmodel aan de markten op te leggen. Een keuze voor een systeem waarbij de gebruikers ook de eigenaren zijn, heeft zonder meer grote voordelen. Men kan er dan van uitgaan dat de dienstverlening voor clearing en afwikkeling van uitstekende kwaliteit is. Maar ik heb zo mijn twijfels of wij op dat punt regels moeten gaan opleggen. Wij moeten in deze fase zeker niet de eis vastleggen dat de betreffende diensten op een non-profitbasis worden beheerd. Het is namelijk zeer belangrijk om bedrijven in de gelegenheid te stellen te investeren in vernieuwing, en om dergelijke investeringen mogelijk te maken, moet er een zekere hoeveelheid winst kunnen worden gemaakt.
Afgezien van deze drie kleine bezwaren kan ik mij grotendeels vinden in het verslag van de heer Andria. Wij moeten de markt in deze fase vooral niet te vroeg beoordelen. Wij moeten de markt de kans geven en stimuleren om zelf oplossingen, marktgerichte oplossingen te bedenken, waarmee ik overigens niet ontken dat het voordelen kan hebben systemen te bevorderen waarbij de gebruikers tevens de eigenaars zijn. Er zijn in de Europese Unie meerdere systemen aan te wijzen die op een dergelijke basis goed functioneren.

Guy-Quint (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen namens mijn fractie de heer Andria voor zijn werk bedanken. Het is een gecompliceerd onderwerp, en de heer Andria heeft alle middelen waarover hij beschikte ingezet om een compromis te bereiken. Onze fractie is heel tevreden over zijn werkwijze en de resultaten die hij behaald heeft. Wij willen wel graag twee kleine wijzigingen voorstellen - niet om de tekst wezenlijk te veranderen, maar eenvoudigweg om hem nog duidelijker te maken.
Ik zal hier niet herhalen hoe belangrijk het is dat we ons inzetten voor het scheppen van een geïntegreerde Europese financiële markt. Dit Parlement heeft reeds een aantal aspecten van zo'n geïntegreerde markt geanalyseerd en een paar gemeenschappelijke normen voorgesteld die voor het goed functioneren ervan onontbeerlijk zijn - uiteindelijk zal voor dat laatste een heel pakket normen nodig zijn. En daartoe behoort ook een uniform en transparant kader voor de clearing en afwikkeling van effectentransacties. Dat is de reden waarom we de Commissie juist nu, nu we bezig zijn met een richtlijn voor investeringsdiensten, gevraagd hebben een voorstel te doen voor een richtlijn betreffende afwikkeling.
Aangezien regelgeving ten enenmale ontbrak, hebben de ondernemingen in deze sector zelf een systeem ontwikkeld. Dat systeem werkt - maar beslist niet optimaal. Het maakt geen duidelijk onderscheid tussen de functie van infrastructuren en die van banken, met als gevolg dat de mededinging verstoord kan geraken en een particulier monopolie in de hand wordt gewerkt. Dat kunnen we uiteraard niet toelaten. We zouden het natuurlijk aan de markt kunnen overlaten zichzelf te reguleren - sommige van mijn collega's hebben dat voorgesteld. Maar we kunnen ook onze verantwoordelijkheid als medewetgevers nemen en de Commissie vragen of ze regels wil voorstellen, om zo te garanderen dat er een transparant systeem opgezet wordt dat de vrije mededinging niet verstoort. U weet tenslotte allemaal dat markten alleen een gezond evenwicht kunnen vinden als ze op een transparante en voor iedereen duidelijke manier georganiseerd zijn.
We steunen de rapporteur met betrekking tot de drie hoofdzaken. Allereerst bestaan er nog steeds technische, fiscale en wettelijke obstakels die het tot stand brengen van een uniforme markt voor clearing en afwikkeling in de weg staan. Al deze obstakels belemmeren de afronding van grensoverschrijdende transacties en moeten worden weggenomen. In de tweede plaats moet sprake zijn van transparante, vrije mededinging. We vinden dat iedereen ongehinderd toegang moet hebben tot de infrastructuur voor clearing en afwikkeling. Deze infrastructuur moet beschouwd worden als een dienst van algemeen nut. Of die nu een openbare of particuliere status heeft is niet van belang - van belang is dat deze diensten beheerd kunnen worden als entiteiten zonder winstoogmerk, en zonder onderscheid toegankelijk zijn voor gebruikers. In de derde plaats moet een eind worden gemaakt aan de verwarring die is ontstaan tussen commerciële en niet-commerciële functies. We kunnen niet toestaan dat bepaalde ondernemingen de niet-commerciële functies met het oog op het behalen van winst blootstellen aan bankrisico's. Dat is heel belangrijk nu blijkt dat de lidstaten de maatregelen ter bescherming van de eigen markten versterken. En dat is dan ook de reden waarom wij de heer Andria steunen, als hij ervoor pleit dat de rollen duidelijk gescheiden worden. Zo beschermen we onze markten en maken wij een einde aan de dumping die door deze verwarrende situatie zo vaak ongemerkt heeft kunnen plaatsvinden.
De Europese Commissie heeft het Parlement gevraagd zich over dit onderwerp uit te spreken. Als wij de Commissie nu een van alle werkelijke inhoud verstoken aanbeveling doen, nemen wij onze rol als medewetgever niet serieus. Onze fractie verzet zich daarom tegen alle amendementen die dit voorstel ontkrachten. We steunen al die voorstellen van de rapporteur die duidelijk en constructief zijn. Desalniettemin hebben we twee amendementen ingediend. Die zijn bedoeld om de tekst waarover de Economische en Monetaire Commissie heeft gestemd extra helderheid te verschaffen - er wordt aan de inhoud ervan niets afgedaan. Het is alleen zo dat we geloven dat paragraaf 13 niet langer aansluit op de wijze waarop de markt tegenwoordig functioneert: als de diensten voor afwikkeling eigendom van de gebruikers zou zijn, zou dat tot ernstige verstoringen leiden.
We hebben verder de vrijheid genomen om aan het door allen aanvaarde compromis over paragraaf 14 een verwijzing naar transparantie en vrije mededinging toe te voegen - dat is voor ons heel belangrijk. Ik geloof niet dat u daar grote problemen mee zult hebben.

Herzog (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Andria graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag en de politieke moed die hij met betrekking tot dit lastige onderwerp heeft betoond.
Bij het actieplan voor de financiële markt heeft dit onderwerp - clearing en afwikkeling - niet van begin af aan de aandacht gekregen die het behoorde te krijgen. Daar moeten we nu iets aan doen.
De op de marktoperaties aansluitende infrastructuur speelt een fundamentele rol bij het succesvol afsluiten van zulke operaties. U heeft het gehad over vertrouwen en zekerheid. Aan dit soort activiteiten zijn risico's verbonden die uit het systeem voortvloeien, en dat heeft raakpunten met het algemeen belang. Dit soort activiteiten brengt bovendien steeds meer op. Het is dus volstrekt logisch als we met het oog op het openbaar belang een regeling ontwerpen - we moeten wel. Op nationaal niveau bestaan zulke regelingen al. Op Europees niveau is het tot nu echter steeds bij een wirwar aan regels en een gefragmenteerde infrastructuur gebleven. Het is dus hoog tijd dat we wetgeving opstellen om onze doelstelling - een goed functionerende interne markt - te verwezenlijken. Het feit dat er geen goede wetgeving is heeft tot een gevaarlijke situatie heeft geleid. Er worden immers overal entiteiten opgericht die zich zowel met clearing en afwikkeling als met andere, op concurrentiële leest geschoeide bankactiviteiten bezig houden, terwijl er in het geheel geen kader bestaat ter bescherming van het algemeen belang. Er is dus een gerede kans op verstoring van de mededinging.
De rapporteur heeft daarom groot gelijk als hij uit principe en uit ervaring kiest voor een oplossing in de vorm van een dienst van openbaar nut, een public utility. Welk woord je kiest is overigens van geen belang - in de Verenigde Staten heeft men het over public utilitiy, maar het gaat om precies hetzelfde. Vandaar het idee om activiteiten zonder winstoogmerk gescheiden te houden van vergoedingensystemen die op kosten gebaseerd zijn.
Ik sluit af met de aansporing om nú wetgeving op te stellen. Ik begrijp niet waarom we opnieuw geraadpleegd zouden moeten worden. De standpunten van de rapporteur zijn heel duidelijk en met het oog op een duidelijke koers moet het Parlement ze overnemen zonder ze af te zwakken. De Commissie moet volgens ons, omwille van de geloofwaardigheid van al onze inspanningen, nu reeds beginnen met het opstellen van een ontwerprichtlijn.

Blokland (EDD).
De laatste tijd is in Europa en de Verenigde Staten wel duidelijk geworden hoe gevoelig financiële markten reageren op verschillende ontwikkelingen. De stabiliteit van de financiële markten ligt voortdurend onder vuur. De weerslag die dit heeft op het vertrouwen van de consument in de economie is dan ook navenant. De stabilitieit van de financiële markten is gebaat bij een doeltreffend beheer op grond van duidelijke regelgeving. Het verslag van collega Andria over de bevordering van een efficiënte afwikkeling van de effectenhandel verdient dan ook alle aandacht.
Aangezien de organisatie van de effectenhandel ingewikkeld is, ligt een eenvoudige oplossing niet voor de hand. Wel wil ik benadrukken dat een oplossing transparant en controleerbaar dient te zijn. Dat is in het belang van het vertrouwen in de financiële markten. Een onderzoek naar de mededingingsaspecten, zoals beschreven in paragraaf 15, kan bijdragen tot een transparante markt voor effecten.
Ik meen dat verwezen kan worden naar de wijze waarop dit Parlement vorig jaar gewerkt heeft aan het wegnemen van hindernissen voor grensoverschrijdende betalingen. Ook daar was sprake van een complex geheel van organisaties, regels en belangen. Daarbij is gebleken dat het mogelijk is om haast onoverkomelijke hindernissen weg te nemen. Het wordt dan ook tijd dat daar waar sprake is van een interne markt voor effecten, deze markt niet langer in haar grensoverschrijdende werking wordt gehinderd door tal van kosten voor de afhandeling.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, clearing- en afwikkelingsactiviteiten vormen een essentieel onderdeel van alle transacties op de effectenmarkten. In de mededeling van de Commissie over clearing en afwikkeling in de Europese Unie worden de oorzaken van de ondoeltreffendheid van grensoverschrijdende clearing en afwikkeling geanalyseerd. Die ondoeltreffendheid wordt grotendeels veroorzaakt door technische eisen, gewoontes op de markt en de fragmentering die het gevolg is van nationale verschillen en juridische hinderpalen.
Het is dan ook zeer belangrijk dat de voor de controle verantwoordelijke autoriteiten zich houden aan een gezamenlijke benadering en geharmoniseerde voorschriften. Allereerst moeten de technische belemmeringen worden verwijderd en systemen worden gecoördineerd. Bij de voorbereiding van richtlijnen betreffende de interne markt wordt begrijpelijkerwijs vaak de situatie in de grote lidstaten als uitgangspunt genomen, waarbij deze echter soms als algemeen geldend lijkt te worden beschouwd. De gekozen oplossing, namelijk het opstellen van een Europese effectencode, geeft niet noodzakelijkerwijs een beeld van gemeenschappelijke kapitaalmarkten, maar betekent slechts de toepassing van een nationale oplossing op Europees niveau. Dat principe is niet bepaald geschikt voor de aandelenmarkten, die nog geruime tijd nationale kenmerken zullen dragen.
Zoals ik het zie, is het ten dele deze situatie die in het onderhavige verslag van onze collega, de heer Andria, behandeld wordt. In de paragrafen 13 en 14 wordt de meest wenselijke wijze om clearing en afwikkeling in de effectenhandel te organiseren en de relatie tussen nationale centrale effectenbewaarinstellingen en bewaarbanken uiteengezet. Samengevat is de boodschap van deze paragrafen, dat de kerntaken bij afwikkeling goed moeten worden vastgesteld, en dat de centrale effectenbewaarinstellingen en clearingmaatschappijen deze taken moeten uitoefenen met het oog op winst en onder toezicht van de gebruikers. Anderzijds moeten de aanbieders van diensten van elkaar gescheiden worden. Wat deze twee paragrafen betreft, kan ik het helaas niet eens zijn met het voorstel van onze collega. Bij clearing en afwikkeling in de effectenhandel en de bewaring van effecten bestaan aanzienlijk meer verschillen tussen de lidstaten dan bij de beurshandel van effecten. In Duitsland, bijvoorbeeld, worden fysieke waardepapieren nog steeds in kluizen bewaard, terwijl in Finland waardepapieren volledig elektronisch worden geregistreerd en zo in elektronische waardepapieren zijn veranderd. Ten gevolge van de nationale vennootschapswetgeving verschilt de positie van de Duitse aandeelhouder, bijvoorbeeld bij effectentransacties, wezenlijk van de positie van de Finse aandeelhouder. Tussen de structuren van centrale effectenbewaarinstellingen op het Europese vasteland enerzijds en in de noordse landen anderzijds bestaat ook het fundamentele verschil dat in de centrale effectenbewaarinstellingen in Noord-Europa de gegevens over beleggers direct in het systeem van de centrale effectenbewaarinstelling worden geregistreerd en, met uitzondering van Denemarken, ook direct in de aandeelhouderslijst van de emittent. In de systemen op het Europese vasteland worden bewaringen op naam geregistreerd en de belegger heeft geen direct contact met de emittent.
Ook de Commissie heeft deze verschillen begrepen en benadert clearing en afwikkeling voorzichtig en vanuit functioneel oogpunt, wat ten zeerste valt toe te juichen. Als over dit onderwerp een richtlijn wordt uitgevaardigd, dan moet de benadering van de Commissie, waarin met deze marktverschillen rekening wordt gehouden, worden gehandhaafd. In Finland, bijvoorbeeld, waar ik vandaan kom, hebben de emittenten in hun dagelijks werk een hoge waardering voor de op aandeelhouderslijsten gebaseerde toegevoegdewaardediensten; de grote vennootschap Nokia, bijvoorbeeld, vindt deze zeer belangrijk. De paragrafen 13 en 14 van het verslag-Andria komen grotendeels overeen met de ideeën die banken in bepaalde landen hebben over de structuur van clearing en afwikkeling, en in dat opzicht weerspiegelen ze een deels verouderde gedachtewereld.
Ik heb samen met mijn collega mevrouw Lulling twee amendementen ingediend die zijn gericht op het handhaven van de doeltreffendheid van de nationale markten en het mogelijk maken van alle structurele systemen en alternatieven. Een Engels spreekwoord luidt: 'If it ain't broken, don't fix it.? Rapporteur Andria probeert hier nu een situatie te herstellen, die goed werkt. Ik zou dan ook willen onderstrepen dat deze twee amendementen aangenomen moeten worden en ik hoop dat ook mijn fractie ze steunt.

Doyle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten aan de heer Andria voor dit verslag, dat tot stand kwam als reactie op de mededeling van de Commissie aan het Parlement en de Raad. In het verslag wordt ingegaan op beleidskwesties en toekomstige uitdagingen met betrekking tot het proces van eigendomsoverdracht op de effectenmarkt, oftewel clearing en afwikkeling, in de EU.
De mededeling van de Commissie is gebaseerd op het verslag-Giovannini van november 2001, waarin tal van oorzaken van inefficiëntie in de clearing en afwikkeling van grensoverschrijdende transacties in de Europese Unie zijn aangewezen. Het is van cruciaal belang voor de stabiliteit van de financiële markt om de potentieel hoge risico's die het proces van clearing en afwikkeling met zich meebrengt, doeltreffend in te dammen.
Terwijl de vraag naar buitenlandse effecten sinds de invoering van de euro sterk is toegenomen, is de infrastructuur die wordt gebruikt voor de clearing en afwikkeling van grensoverschrijdende transacties nog steeds erg gefragmenteerd. Hierdoor vallen de kosten van dergelijke transacties veel hoger uit dan die van binnenlandse transacties. In dit verslag vinden we voorstellen voor de verwijdering van storende invloeden en beperkingen na transacties in de EU, het creëren van gelijke voorwaarden tussen instellingen, een gemeenschappelijke reglementering en de ontwikkeling van toegankelijkheids- en keuzeregelingen.
Een pan-Europese infrastructuur is essentieel voor een geïntegreerde financiële markt, waarbij de marktpartijen, regelgevende instanties en mededingsautoriteiten alle een rol spelen. Het is bekend dat in de Europese Unie voor bepaalde dienstensectoren zoals gas, elektriciteit en luchtverkeersleiding het bestaan van natuurlijke monopolies al wordt geaccepteerd, om de betreffende diensten in de gemeenschappelijke markt voor iedereen in gelijke mate toegankelijk te maken. Hetzelfde principe moet nu worden toegepast op de infrastructuur voor clearing en afwikkeling. Er is echter één grote maar. Voor het juiste consoliderende effect op de concurrentie en financiële stabiliteit is het van groot belang dat de prijzen worden bewaakt, aangezien de dienstverlening zich afspeelt in een omgeving die feitelijk minder concurrerend is. Als de dienstverlening wordt geconcentreerd bij één of twee grote spelers op de markt, moet er een goede beveiliging zijn voor het geval de kapitaalmarkt instort. Hiervoor zijn adequate voorzorgsmaatregelen nodig.
Het Amerikaanse model lijkt natuurlijk erg aantrekkelijk. Het biedt een zeer efficiënt mechanisme voor clearing en afwikkeling van transacties. Maar dit model verschilt zo sterk van ons huidige systeem, met onze twintig centrale effectenbewaarinstellingen en sterk afwijkende wetgeving, dat het hier waarschijnlijk zeer moeilijk gerealiseerd kan worden.
Hoewel er nog veel meer werk moet worden verricht voordat de Europese Commissie een wetgevingsvoorstel kan doen - en ik ben dan ook blij met het voorstel van commissaris Bolkestein voor een tweede raadplegingsronde - heeft de Economische en Monetaire Commissie haar voorstellen reeds op tafel gelegd. Zo worden afzonderlijke kerndiensten met non-profitstatus voorgesteld op het gebied van afwikkeling, waarvan de gebruikers eigenaar zijn of die als nutsbedrijf worden beheerd. De commissie wil ook afzonderlijke richtlijnen inzake clearing enerzijds en afwikkeling anderzijds, waarin onder andere algemene regels inzake autorisaties, controle en een gemeenschappelijk kader zullen worden vastgelegd.
Een eerste stap zal ongetwijfeld worden gevormd door de herziening van de richtlijn beleggingsdiensten, die voorziet in de mogelijk van het kiezen uit verschillende systemen voor afhandelingsprocedures. We hebben met alle verschillende bankculturen en rechtssystemen die Europa kent nog een lange weg vol gevaren te gaan, maar één ding is zeker: zonder een efficiënt systeem van clearing en afwikkeling van grensoverschrijdende transacties, zullen we nooit volop profiteren van de voordelen van een interne markt voor financiële diensten.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik sta ervan te kijken wat sommige collega's die nooit aan de beraadslagingen hebben deelgenomen over deze uiterst ingewikkelde materie menen te moeten verkondigen. Maar net als in de landbouw heeft het in de politiek geen zin om het paard achter de wagen te spannen. Dat is een waarheid als een koe, maar helaas heeft onze rapporteur daar weinig oog voor gehad. De beraadslagingen over clearing en afwikkeling bevinden zich nu, na de mededeling van de Commissie, in een stadium waarin het veel te vroeg is om de Commissie exact te vertellen wat zij in een voorstel met betrekking tot een richtlijn dient op te nemen.
Wij zijn het allemaal met de Commissie eens dat de efficiëntie van de internationale clearing- en afwikkelingssystemen dient te worden verbeterd en dat de kosten moeten worden gedrukt. Daartoe is een Europees wetgevend instrument echter niet noodzakelijk. Eerst moeten de technische barrières binnen de EU worden geslecht. Na een weinig vruchtbare discussie in de commissie waarin veel tijd opging aan het uit de weg ruimen van misverstanden, hebben we uitspraken gedaan over de structuur, en dat is veel te vroeg. Het was beter geweest om het tweede verslag-Giovanni af te wachten dat midden februari wordt gepresenteerd dan het Parlement nu op één lijn te willen krijgen, een lijn die naar mijn mening volstrekt onzinnig is. En onzin is op dit terrein gevaarlijk voor de samenleving. De haren rijzen me te berge bij het voorstel dat de kerndiensten dienen te worden verricht door non-profitbedrijven. Daarmee wordt domweg voorbijgegaan aan het feit dat een uniforme rechtsorde slechts kan worden toegepast als het effecten- en belastingrecht volledig wordt geünificeerd. Volgens deskundigen is tot op heden geen enkel systeem in staat is om twee verschillende rechtsstelsels te verenigen, laat staan een groter aantal. Op Europees niveau is een dergelijk systeem dus niet realiseerbaar.
Ook verbaast het mij dat een non-profitsysteem wordt voorgesteld, terwijl geenszins vaststaat dat een dergelijk model beter werkt dan een systeem met winstoogmerk. Dat winstgevendheid en kostenreductie elkaar niet uitsluiten, daarvan bestaan er genoeg voorbeelden. Als ik hem goed heb begrepen, heeft de geachte commissaris zich ook op dit vlak uitgesproken voor een marktgerichte aanpak. Op veel gebieden wordt tegenwoordig een gematigd liberalisatiebeleid gevoerd en waarin de markt wordt geopend. Het is gewoon absurd en wereldvreemd om voor de clearing en afwikkeling - zaken die zo belangrijk zijn voor de financiën van de interne markt - nu het tegengestelde te doen en een publiek monopolie op te richten. Gezonde concurrentie, zoals die al bestaat, is altijd al in het voordeel van de consument geweest. Dat is geen versnippering, zoals de rapporteur ons wil doen geloven; dat is concurrentie.
In het verslag zoals dat door de commissie is goedgekeurd, wordt ook geopperd dat de kerndiensten door een andere, afzonderlijke structuur dienen te worden verricht. Dit zou leiden tot een gedwongen splitsing van diverse ondernemingen en druist in tegen de aanpak waaraan zowel de meeste marktdeelnemers als de Europese Centrale Bank de voorkeur geven. Iedere marktdeelnemer zou al deze diensten moeten mogen verlenen, en een eventuele Europese wetgeving zou zich moeten richten op de dienst, niet op de dienstverlener.
Dit alles overwegende, heb ik samen met collega Kauppi amendementen ingediend, en ik hoop dat deze uw steun zullen krijgen. En, na de lofzang op de rapporteur uit de socialistische en communistische hoek van dit Parlement, hoop ik vooral dat deze hem ertoe aanzetten er nog eens over na te denken.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte rapporteur, collega's, ik heb mij bewust onderaan de sprekerslijst laten zetten omdat ik de vorige spreekster iets moet zeggen. Mede in mijn functie van coördinator van onze fractie verwerp ik iedere persoonlijke aanval op de rapporteur. Stijlvol politiek bedrijven, betekent: andere meningen aanvaarden en erover nadenken, ze niet simpelweg als onzin afdoen.
De rapporteur legt een verslag voor dat door de Economische en Monetaire Commissie met ruime meerderheid is goedgekeurd. Het is niet alleen het verslag van de rapporteur, maar van de hele Economische en Monetaire Commissie, bestemd voor de plenaire vergadering. En het is het goed recht van afgevaardigden die in de commissie het onderspit hebben gedolven om de discussie levend te houden door amendementen in te dienen die blijk geven van het verschil van mening, want wij bevinden ons midden in het proces van de opinievorming. Zoals vandaag blijkt uit de vele interventies en verzoeken om het woord te mogen voeren, is dit proces nog niet afgerond. Dat ligt aan de complexe materie, niet aan de kwaliteit van het verslag. Er bestaan nu eenmaal bij de ontwikkeling van een geïntegreerde financiële markt - en niet alleen op dat terrein - nog te veel struikelblokken, hindernissen en barrières. Bovendien zijn de kosten nog te hoog. We weten dat de afwikkelingssystemen in de lidstaten van de Europese Unie alle op hun eigen manier zijn ontstaan. Daarom is integratie wenselijk als we de geïntegreerde financiële markt echt willen. Maar ik durf nog niet te zeggen of die integratie verticaal of horizontaal dient te zijn; dus of de samenvoeging van de diverse afwikkelingssystemen al per se de voorkeur verdient, of dat die juist moet worden afgekeurd of zelfs de mededinging bedreigt.
Zeker, we zitten met te hoge kosten. Er werd aan verschillende verslagen gerefereerd waaruit duidelijk blijkt dat barrières een van de oorzaken van deze te hoge kosten zijn. Zo is uit een gezamenlijke studie van de Duitse effectenbeurs en Clearstream duidelijk gebleken dat de totale kosten door de barrières bij de transacties ongeveer 4,3 miljard euro bedragen. We willen allemaal gelijke concurrentievoorwaarden en een betere toegankelijkheid, en velen van ons zijn van mening dat reglementering in het kader van machtsstructuren functionele reglementering in de weg staat.
De kritiek richt zich vooral op twee punten in het verslag. Ten eerste is dat het idee om de 'kerndiensten? via de overheid te laten lopen, wat dus gepaard gaat met een beperking van de diensten van de internationale centrale bewaarinstellingen. En het tweede punt van kritiek is de non-profitstatus, omdat velen van mening zijn dat dit concurrentie uitsluit. Voorts leeft de wens dat zowel banken als centrale bewaarinstellingen het complete pakket aan diensten kunnen leveren. Vandaar de amendementen. Hopelijk trekt ook de Commissie uit dit debat de conclusie dat wij een aantal standpunten dienen te heroverwegen. We verwachten een voorstel voor een richtlijn, zodat we een veel gerichter debat kunnen voeren.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Karas.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0452/2002) van de heer Mantovani, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's: De toekomst van de gezondheidszorg en de ouderenzorg: de toegankelijkheid, de kwaliteit en de betaalbaarheid waarborgen (COM(2001) 723 - C5-0163/2002 - 2002/2071(COS)).

Mantovani (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, vanavond buigen wij ons over een onderwerp dat voor alle Europese burgers van groot belang is: het gaat om gezondheid en ouderen. Ik vermoed dat de zorgstelsels van alle lidstaten van de Europese Unie zich in dezelfde situatie bevinden, zij het in verschillende mate. Onze landen worden tegenwoordig namelijk geconfronteerd met de fundamentele vraag hoe zij de kosten van de gezondheidszorg met name kunnen beheersen en dekken.
De vergrijzing, de vooruitgang van de medische techniek, de groeiende vraag naar zorg hebben geleid tot een aanzienlijke toename van de kosten van gezondheidszorg in het algemeen, die in bepaalde gevallen voor de huidige economieën niet meer te betalen zijn. Tegelijkertijd is de vraag naar ouderenzorg in heel Europa toegenomen. Dit kan met een paar cijfers geïllustreerd worden. In de Europese Unie bedroeg het deel van de bevolking dat ouder dan 65 jaar is in 2000 16,1 procent: dat aantal zal stijgen naar 22 procent in 2025, en naar 27 procent in 2050, dus een derde van de bevolking. En het aantal 80-plussers, dat in 2000 goed was voor 3,6 procent, zal stijgen tot 6 procent in 2025 en tot 10 procent in 2050. Alhoewel het aanbod van gezondheidszorg en ouderenzorg hoofdzakelijk een bevoegdheid van de lidstaten blijft, beseffen wij dat deze trend, waaraan grote en complexe verschijnselen verbonden zijn, op nationaal niveau niet doelmatig aangepakt kan worden. Wil men goede resultaten behalen, dan moet dit soort problemen benaderd worden in het kader van een ruimere Europese samenwerking, zoals geformuleerd in de beginselen en doelstellingen van het communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid en in de specifieke doelstellingen van het actieplan van de Verenigde Naties.
Om dergelijke doelstellingen te verwezenlijken, moet er sprake zijn van samenwerking van al degenen die in de gezondheidszorg werken. Er moet betere samenwerking komen op het vlak van uitwisseling van informatie en goede praktijken, onderzoek, het aanleggen van een gegevensbank voor de sociale en zorgsector met statistieken en projecties, het opstellen van gemeenschappelijke kwaliteits- en kwantiteitsnormen: zodoende wordt het mogelijk indicatoren voor de volksgezondheid en gemeenschappelijke voorschriften voor controleacties op de zorgverlening te bepalen. Ook de Europese Raad van Barcelona van maart 2002 heeft erop gewezen dat er in deze sector samenwerking tussen de lidstaten moet komen, door te beginnen met uitwisseling van goede praktijken en informatie en door de gemeenschappelijke problemen op Europees niveau aan te pakken. De Europese Unie heeft er reeds bij meerdere gelegenheden op gewezen dat er behoefte is aan een algehele strategie, om te reageren op de economische en sociale gevolgen van de vergrijzing en de implicaties voor de werkgelegenheid. Het gaat er daarbij om de capaciteiten van alle leeftijdsgroepen aan te spreken en de solidariteit tussen de generaties te versterken. Onder eerbiediging van het beginsel van solidariteit en toegankelijkheid van iedereen tot de gezondheidszorg, zal zowel de sociale bescherming als de levering van kwalitatief hoogwaardige gezondheidsdiensten in de lidstaten gehandhaafd dan wel verbeterd moeten worden, teneinde de doelstellingen van betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit volledig te realiseren.
Dit alles zou in de toekomst eventueel ook moeten leiden tot één grote markt voor gezondheidskundige diensten en producten: een interne markt die niet wordt gezien als een handelsproduct en dus niet aan de wetten van de commercie wordt overgeleverd, maar daarentegen wordt beschouwd als een product dat moet gehoorzamen aan de wetten van kwaliteit en toegankelijkheid voor iedereen; en hierbij richt ik me met name tot mevrouw Jöns, die hard heeft meegewerkt en die ik voor dit verslag bedank.
Een ander belangrijk aspect waarmee rekening moet worden gehouden, is dat men niet teveel belang mag hechten aan het doel van betaalbaarheid, want dat kan ten koste van de kwaliteit en toegankelijkheid gaan. Hiervoor moeten dan ook zo gauw mogelijk oplossingen worden aangedragen: wij denken aan informatie- en promotiecampagnes, aan specifieke analyses en onderzoek, aan het opstellen van programma's voor de financiering van opleidings- en bijscholingsprojecten van medisch en paramedisch personeel, zoals ook door de heer Mussa wordt bepleit. Tenslotte zal er meer aandacht moeten worden besteed aan bepaalde aspecten van sociale bijstand en zorgverlening aan ouderen, met name aan de hulpbehoevenden, die het grootste probleem vormen, evenals de behandeling van geriatrische geestesziekten, het behoud van persoonlijke autonomie, integratie, toegang tot heraanpassings- en revalidatiediensten, preventie, assistentie en ondersteuning van families die de zorg voor ouderen op zich nemen, bestrijding van mishandeling en het aan hun lot overlaten van ouderen.
Gisteren heeft de Commissie voor de zoveelste keer alarm geslagen en gezegd dat wij ervoor moeten zorgen om tegen 2010 de meest concurrerende economie ter wereld te worden: precies wat men drie jaar geleden, vanwege de lage economische groei, in Lissabon heeft afgesproken. In deze optiek vormt de vergrijzing een fors probleem. Ik vraag dan ook - in de hoop dat het Europees Parlement spoedig actiever wordt betrokken bij de uitwerking van principiële richtsnoeren en richtsnoeren voor het economisch beleid en de gezondheidszorg - dat de Commissie en de Raad rekening houden met de besluiten die in dit verslag staan, ter voorbereiding van het gemeenschappelijke samenvattende verslag dat zal worden voorgelegd aan de Europese voorjaarstop van 2003 en aan de Europese Conventie. Volgens mij moet in dat verslag een hoog niveau van gezondheidszorg als algemeen doel worden opgevoerd. Alleen op die manier, alleen met een sociaal Europa kunnen we van het Europa van de banken en munten overstappen naar het Europa van de mensen en de bevolkingen.
Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Mantovani en zijn collega's danken voor het verslag. De Commissie zal rekening houden met de gedane voorstellen en aanbevelingen.
Het is van grote betekenis dat het verslag pleit voor communautaire samenwerking ter verbetering van de gezondheidszorg in de Europese Unie. Een even belangrijk gegeven in de informatie van de heer Mantovani is dat de sociale stelsels, vooral wat ouderenzorg betreft, stilaan onbetaalbaar worden. Daarom moet er op Europees niveau worden samengewerkt. De vergrijzende bevolking, het almaar technischer wordende karakter van de ouderenzorg, de vraag naar speciaal opgeleid personeel en de stijging van de welvaartsindex creëren grote problemen en nieuwe behoeften. Zoals u weet heeft de Europese Raad van Barcelona de Commissie en de lidstaten opgeroepen om samen te werken op dit gebied. De Commissie heeft in december 2001 haar eerste mededeling gepubliceerd. Uw verslag is het antwoord van het Parlement op die mededeling. In het najaar werd een reeks vragenlijsten naar de lidstaten gestuurd en op basis van de antwoorden is de Commissie begonnen aan een nieuw verslag, dat zal worden voorgelegd aan de Raad Werkgelegenheid en daarna aan de Europese Raad van 2003.
Ik wil benadrukken dat sociale bescherming en niet de zorgverlening in het middelpunt van deze discussie staat. Het doel is de burgers en vooral de oudere burgers een betaalbare gezondheidszorg van hoge kwaliteit te bieden. Zij moeten ook een beroep kunnen doen op langetermijnzorg, die ouderen meestal nodig hebben maar die zij of hun familie vaak zelf niet kunnen betalen. Een andere belangrijke doelstelling is het betaalbaar houden van de zorgstelsels met het oog op de vergrijzing van de bevolking, die - zoals ik al zei - in sommige landen een van de hoofdoorzaken van het probleem vormt en die in andere landen in de toekomst ook een crisis zal veroorzaken. Deze inspanning maakt deel uit van een gecoördineerde strategie ter modernisering van de sociale beschermingsstelsels. De Commissie heeft deze strategie in 1999 voorgesteld als onderdeel van de sociale agenda in de strategie van Lissabon.
Uiteraard zal dit verslag zijn weerslag hebben op onze activiteiten in heel het jaar 2003. Ik denk dat Parlement en Commissie eenzelfde oproep zullen doen aan de lidstaten: zij moeten samenwerken en van elkaar leren om drie doelstellingen te verwezenlijken, namelijk toegang tot de betreffende stelsels voor ouderen, een hoge kwaliteit van de zorgverlening en de betaalbaarheid van het systeem garanderen. Wij werken voortdurend aan het vergelijkbaar maken van de gegevens en de indicatoren die nodig zijn om de samenwerking tussen de lidstaten vlot te laten verlopen. Op basis van die ervaring en het werk dat ik eerder al noemde zal de Commissie in een nieuwe mededeling de maatregelen uiteenzetten die in de loop van dit jaar genomen moeten worden. Dat streven maakt duidelijk deel uit van de communautaire gezondheidsstrategie en het communautaire actieprogramma, dat uiteindelijk werd aangenomen en waarnaar de heer Berend heeft verwezen.
Het verslag van de heer Mantovani belicht ook een hele reeks andere onderwerpen in de gezondheidssfeer, alsmede vraagstukken op het gebied van het vrij verkeer van personen en diensten op de interne markt. Dat zijn belangrijke vraagstukken, waaraan wij aandacht zullen blijven besteden in het kader van de relevante beleidsinstrumenten. Daarbij zullen we voor ogen houden dat deze instrumenten elkaar moeten aanvullen en onderling samenhangend dienen te zijn.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over de toetredingslanden. Vorig jaar zijn mijn diensten begonnen met het bestuderen van de sociale beschermingsstelsels in de dertien kandidaat-lidstaten. Op dit moment worden hun zorgstelsels onder de loep genomen. De bevindingen van die studies zijn besproken tijdens een congres op 5 en 6 december in Brussel en zij zullen binnenkort tot uw beschikking komen.

Honeyball (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, zoals al eerder is gezegd, is dit een van de belangrijkste problemen waar de Europese Unie zich voor geplaatst ziet. De bevolking is aan het vergrijzen en we moeten een manier vinden om met deze trend om te gaan, een strategie uitdenken voor de gehele Europese Unie die werkelijk effectief is. Maar dit is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Onze taak is ervoor te zorgen dat de lidstaten hun eigen voorzieningen blijven treffen, maar daarbij samenwerken met andere lidstaten, hun activiteiten coördineren en beste praktijken uitwisselen.
Wij moeten ons ook realiseren dat niet alle ouderen in dezelfde categorie vallen. Oudere mensen moeten worden aangemoedigd om langer actief te blijven, omdat, zoals al eerder is gezegd, de zorg voor ouderen anders uiteindelijk meer zal gaan kosten dan we momenteel kunnen opbrengen. Wij moeten dus op zoek naar een duurzame oplossing om mensen zo lang mogelijk gezond en actief te houden.
Ik ben erg blij met het verslag van de heer Mantovani en de mededeling van de Commissie. Wij moeten zorgen dat er, hoe eerder hoe beter, een echte dialoog en uitwisseling van beste praktijken tussen de lidstaten gaat plaatsvinden, zodat we de beste strategieën kunnen toepassen en onze doelstellingen kunnen verwezenlijken.

Mussa (UEN)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst mijn felicitaties voor de heer Mario Mantovani. Hij heeft hard gewerkt om de moeilijke problemen in kaart te brengen waar de zorgstelsels en het volksgezondheidsbeleid van de landen van de Europese Unie mee geconfronteerd worden, problemen die verband houden met de vergrijzing maar zeker ook met de uitbreiding. Hoewel het aanbod van gezondheidszorg in het algemeen en ouderenzorg in het bijzonder hoofdzakelijk een bevoegdheid van de lidstaten is, is het zinvol, gezien het aanhouden van deze moeilijke situatie, te zoeken naar grotere Europese samenwerking om de problemen het hoofd te bieden.
Een van de moeilijkheden is het gebrek aan verpleegkundig personeel. Er is een groeiende behoefte aan verpleegkundigen. De langere levensverwachting van de Europese bevolking, waarvan de gemiddelde leeftijd steeds hoger wordt, zet het personeel in de zorgsector onder druk. Dat personeel moet voorts steeds beter gekwalificeerd zijn vanwege de specifieke ziekten waaraan ouderen lijden. In de afgelopen vijf jaar heeft de vraag naar verpleegkundig personeel al gezorgd voor een groei van de werkgelegenheid die twee keer zo hoog is als de gemiddelde groei, maar desondanks is er nog steeds sprake van een ontoereikend personeelsbestand. Een tweede complicerende factor is dat dit personeelstekort nog pijnlijker zal blijken zodra de uitbreiding een feit wordt: dan zal er sprake zijn van meer mobiliteit van patiënten uit de landen van Midden- en Oost-Europa, wier zorgstelsels minder te bieden hebben dan de communautaire stelsels. Voor die mensen zal het een gewone gang van zaken worden grensoverschrijdende behandeling aan te vragen.
Tegen deze achtergrond treedt nadrukkelijk het probleem naar voren dat er een hoog beschermingspeil van de menselijke gezondheid moet worden gegarandeerd, zoals artikel 152 van het Verdrag van Amsterdam bepaalt en zoals tevens staat vermeld in de doelstellingen van het communautair actieprogramma op het gebied van de volksgezondheid. Daarin wordt onder meer gepleit voor universele en gelijke toegang tot de gezondheidszorg, voortdurende verbetering van die zorg, bevordering van integratie in de maatschappij van personen met een handicap en de meest kwetsbare groepen.
Op het vlak van de gezondheidszorg kan men kwalitatieve maatregelen nemen door gespecialiseerde masteropleidingen te organiseren voor gediplomeerde verpleegkundigen, die gefinancierd kunnen worden door Europese opleidingsfondsen. Het doel van die masteropleidingen is grotere deskundigheid te kweken in de belangrijkste vakgebieden, zoals oncologie, transplantaties, cardiologie en alle ziektes die verband houden met de veroudering.
Met die masters garanderen wij de Europese burgers toegang tot de gezondheidszorg, een hoog kwaliteitsniveau en betaalbaarheid van de zorgstelsels, wat behoort tot de drie doelstellingen die de Europese Raad in Barcelona heeft bepaald. Om te garanderen dat iedereen toegang heeft tot de zorg, moeten de lidstaten van de Europese Unie echter initiatieven nemen om de belangstelling van de jongeren voor verpleegkundige beroepen te wekken.
Dit is een kwestie die in korte tijd moet worden opgelost, want alle lidstaten worstelen hiermee. Het is allemaal goed en wel om de jongeren van de lidstaten attent te maken op dat soort beroepsmogelijkheden, maar tot nu toe is dit op veel te kleine schaal gebeurd, waardoor het aantal gediplomeerde verplegers ver onder de behoeften van de landen zit. Het zou dan ook verstandig zijn om dat soort kansen eveneens te bieden aan gediplomeerden van de landen van Midden- en Oost-Europa. Dan kan op korte termijn een tweeledig probleem aangepakt worden: het gebrek aan verpleegkundigen in de lidstaten en de vraag naar werk van vele immigranten in Europa.
Het kan een provocatie zijn wat ik u nu ga zeggen, maar ik wil nu ook een ander ernstig probleem aansnijden waarmee de burgers van alle Europese landen kampen, namelijk het feit dat in de komende vier of vijf jaar de metaalsector 500.000 banen zal moeten inleveren, zoals mij is verteld door een vertegenwoordiger van een internationale vakbond. Dit werkgelegenheidsprobleem zou gedeeltelijk opgelost kunnen worden door menselijke capaciteiten van de ene sector naar de andere te verschuiven. De mobiliteit en omschakeling van werkloze metaalarbeiders, die in het bezit zijn van een diploma van een middelbare school, kan gerealiseerd worden door voor die mensen informatieve cursussen in verpleegkunde te verzorgen.
Ik sluit af met een oproep aan iedereen om na te denken over wat hier is gezegd: er moet zo gauw mogelijk iets worden gedaan aan het tekort aan paramedisch personeel waar de Europese Unie onder gebukt gaat; men moet met masteropleidingen voor gediplomeerden inspelen op de kwaliteitsbehoeften in de zorgsector waar het communautaire actieprogramma op aandringt; men moet ingaan op de specifieke werkgelegenheidsbehoeften van de burgers van de lidstaten met middelen als mobiliteit en omschakeling, en, mocht dat niet voldoende zijn, door arbeidskrachten van de landen van Midden- en Oost-Europa te werven.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, geachte rapporteur, allereerst mijn complimenten aan het adres van de heer Mantovani vanwege de kwaliteit van zijn verslag, dat mij degelijk en weldoordacht lijkt.
Ik heb ooit eens horen zeggen dat je geen mening kunt hebben over cijfers, en het is daarom niets nieuws als wij vaststellen dat de mondiale demografische tendensen een toenemende vergrijzing van de bevolking laten zien. De rapporteur gaf al aan welk percentage van de Europese bevolking ouder is dan 65 jaar: 16 procent, en dat zal naar schatting oplopen tot respectievelijk 22 procent en 27,5 procent in 2025 en 2050. Hij wees er tevens op dat het aantal mensen boven de tachtig ook zal stijgen van 3,6 procent in 2000 naar 6 procent in 2025 en 10 procent in 2050.
Met deze statistische gegevens voor ogen is noch de struisvogeltactiek - de kop in het zand steken en maar afwachten wat er gebeurt - noch doemdenken gepast. De demografische situatie is duidelijk een maatschappelijk succes dat valt toe te schrijven aan de medische zorg en de algemene verbetering van de levensomstandigheden. Ouderen vormen geen homogene groep of homogeen geheel, en hun behoeften zijn daarom ook verschillend en divers. Het ouderenbeleid moet worden benaderd vanuit het dubbele perspectief van hun behoeften en de zorg die zij vragen - en waar zij recht op hebben - om aan die behoeften tegemoet te komen, maar ook vanuit het perspectief van hun potentiële mogelijkheden en de diensten die zij de samenleving kunnen bewijzen. Geen enkele samenleving kan zich de luxe permitteren om het te stellen zonder de bijdragen die de ervaring, de opleiding en de kennis van hun ouderen kunnen leveren, ook de Europese niet.
Behalve artikel 152 van het Verdrag staat ook artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van de EU borg voor dit beleid, door iedere vorm van discriminatie te verbieden - in dit geval op basis van leeftijd - alsmede artikel 25, waarin bepaald wordt dat de Unie het recht van ouderen erkent en respecteert om een waardig en onafhankelijk bestaan te leiden en deel te nemen aan het maatschappelijke en culturele leven. Deze principes zouden gespeend zijn van iedere inhoud als ze niet zouden samengaan met beleid om ze te verwezenlijken. De Raad van Barcelona van maart 2002 wees wat de betreft al op de noodzaak om in 2002 en 2003 te beginnen met de samenwerking van de lidstaten op dit gebied en om ervaringen en informatie uit te wisselen en een debat te openen over de gezamenlijke Europese uitdagingen.
De gezondheidszorgstelsels staan voor een drievoudige uitdaging. In de eerste plaats de toegankelijkheid van de zorg voor iedereen, waarbij de zorg voor ouderen een bijzondere plaats inneemt; in de tweede plaats betere kwaliteit en in de derde plaats de betaalbaarheid van de stelsels. Ik denk dat dat drie noodzakelijke en minimale doelstellingen zijn. Het zijn lovenswaardige doelstellingen die onderling nauw samenhangen. Ongeacht de mogelijke financierings-, belasting- of premiestelsels kan en moet de verwezenlijking ervan ook teweeg worden gebracht via de bevordering van een gezondere levensstijl, preventieve maatregelen en een grotere bewustwording van de dienstverleners en de consumenten omtrent het correcte gebruik van therapieën en medicijnen. Zodoende kan een evenwicht tussen de drie doelstellingen worden bereikt. Door de doelstelling van de betaalbaarheid prioriteit te geven, bestaat het risico dat de kwaliteits- en toegankelijkheidsdoelstellingen ondergesneeuwd raken. Tegelijkertijd zijn kwaliteit en toegankelijkheid zonder betaalbaarheid alleen op de korte termijn gewaarborgd.

Jöns (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, allereerst wil ik collega Mantovani hartelijk danken voor de uitstekende samenwerking. Ik denk dat we erin slagen om voor dit zo belangrijke verslag morgen in de plenaire vergadering een brede meerderheid te verwerven. Het wordt natuurlijk ook hoog tijd dat we een nauwere samenwerking bewerkstelligen in het beleid ten aanzien van de gezondheidszorg en natuurlijk ook de ouderenzorg. Op de top van Gotenburg zijn de bakens verzet, al was dat rijkelijk laat.
Laten we eerlijk zijn: de Unie loopt met haar gezondheidbeleid nog steeds achter de feiten aan. Want op vele terreinen is er al sprake van een Europees gezondheidsbeleid. Denk alleen al aan de eurozone. Nu al hebben bijvoorbeeld patiënten uit het Duitse Rijnland het recht om zich op vertoon van hun Duitse ziekteverzekeringskaart te laten behandelen in Nederlandse gezondheidscentra. Bovendien bestaan er algemeen erkende Europese referentieklinieken voor bepaalde ziekten, alsmede Europese netwerken die richtsnoeren voor de behandeling van die ziekten opstellen.
Alle lidstaten zoeken naar strategieën om de algemene toegankelijkheid, de kwaliteit, het prestatievermogen en de betaalbaarheid van hun gezondheidstelsels te blijven waarborgen. Steeds opnieuw worden nieuwe instrumenten uitgeprobeerd, maar de grote doorbraak heeft nog niemand weten te bewerkstelligen. Het is dus niet meer dan logisch dat de regeringen hebben ingezien hoe belangrijk het is om ook op het terrein van de gezondheidszorg en de ouderenzorg op Europees niveau ervaringen uit te wisselen.
Om sceptici meteen maar de wind uit de zeilen te nemen: ik weet zeker dat er in dit Parlement niemand is die aanstuurt op een uniform Europees gezondheidsstelsel. Hetzelfde geldt voor de Commissie en al helemaal voor de Raad. De organisatie en financiering van de gezondheidsstelsels vallen onder de nationale verantwoordelijkheid, en dat moet ook in de toekomst zo blijven. Voorop staat dat we ons Europees model van een op solidariteit gebaseerd gezondheidsbeleid op den duur in stand kunnen houden.
Ik zeg bewust 'een Europees model', want al onze gezondheidsstelsels berusten op de volgende vier grondslagen. Ten eerste: gezondheid is en mag geen economisch goed zijn. Ten tweede: toegang voor iedereen tot de gezondheidszorg is een grondrecht en moet dat ook blijven. Ten derde: alle gezondheidsstelsels zijn, zoals gezegd, gebaseerd op het solidariteitsprincipe. En ten vierde: de overheid speelt een cruciale rol als regelgever, financier en dienstverlener.
In het verslag-Mantovani worden nu heel concrete voorstellen gedaan over hoe een intensievere Europese samenwerking op het terrein van het gezondheidbeleid eruit dient te zien. De voorstellen gaan over de methode, de doelstellingen en de inhoud. In het verslag wordt voorgesteld om de open coördinatiemethode nu ook op dit gebied toe te passen. Daarmee zit het op één lijn met het Griekse voorzitterschap, wat mij veel deugd doet. We mogen nu echter geen tijd meer verliezen. Daarom wordt in het verslag geëist dat op de Europese top van komende voorjaar een concreet rooster voor de verdere procedure wordt vastgesteld en dat een jaar later de gemeenschappelijke doelstellingen en indicatoren worden overeengekomen.
Maar willen we überhaupt ervaringen kunnen uitwisselen, dan moeten we eerst de nationale en Europese rapportagesystemen over de gezondheidszorg verbeteren. Het is daarbij zaak dat er met vergelijkbare gegevens wordt gewerkt. Tot op de dag van vandaag bestaat er echter in Europa nog niet eens een uniforme meting van sterftecijfers. Hierin kunnen we meteen al verbetering brengen door middel van het nieuwe actieprogramma voor de volksgezondheid. Hetzelfde geldt voor de vaststelling van gemeenschappelijke maatstaven voor de rechten van patiënten. Met name met het oog op de uitbreiding naar het oosten dient er een inventarisatie te worden gemaakte van de patiëntenmobiliteit in de eurozone. Tenslotte weten we dat vooral in de regio's die grenzen aan de nieuwe lidstaten de gezondheidszorg sterk achterloopt. En wij moeten in een Europese grondwet niet alleen vastleggen dat wij streven naar een hoog basisniveau van de gezondheidszorg, maar ook dat het gezondheidsbeleid een gedeelde verantwoordelijkheid van de EU en de lidstaten blijft. Want wij willen allemaal dat de Europese Unie ook in de toekomst het beleid van de lidstaten kan aanvullen.

Jensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Mantovani graag danken voor zijn werk aan dit verslag. Dat zeg ik ondanks het feit dat mijn fractie het op sommige punten niet eens is met het uiteindelijke resultaat. Ik wil de Commissie heel graag bedanken voor het door haar verschafte overzicht van de toekomstige ouderenzorg. Ik vind de mededeling van de Commissie namelijk zeer constructief. Daarin worden enkele overkoepelende doelstellingen aangegeven op het gebied van toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid. Ook wordt erop gewezen dat wij weliswaar weten dat het aantal ouderen aanzienlijk zal stijgen, maar dat het nog heel onzeker is wat voor toekomstige financiële lasten dat eigenlijk met zich meebrengt. Bovendien wordt er de aandacht op gevestigd dat de Unie op veel terreinen een gemeenschappelijke bijdrage kan leveren op grond van de huidige regels. Dat geldt voor het volksgezondheidsbeleid op grond van artikel 152 van het Verdrag; het geldt voor delen van het economisch beleid; en het geldt voor de ontwikkeling van de interne markt.
Er zijn dus allerlei mogelijkheden tot samenwerking op grond van de bestaande regels. Daarom distantieert mijn fractie zich ook van het voorstel van het Parlement om een gedecideerde open coördinatie van het ouderen- en gezondheidsbeleid in te voeren, zoals in het verslag wordt voorgesteld. Wij hebben enige amendementen ingediend, en als die niet de steun van het Parlement krijgen - en ik geloof eerlijk gezegd niet dat dat gebeurt -, dan vinden wij het moeilijk om het verslag als geheel te steunen.
De open coördinatiemethode is zoals bekend de laatste jaren zeer populair geworden en wordt toegepast op heel veel aspecten van het economisch beleid, zoals de convergentiecriteria in het werkgelegenheidsbeleid, de pensioenen, sociale uitsluiting in opleidingen enzovoort. Het is een goede samenwerkingsvorm; men stelt enige gemeenschappelijke doelen vast en kan die vervolgens op verschillende manieren bereiken. Ik ben een groot voorstander van de toepassing van open coördinatie, omdat het een manier is om gemeenschappelijke doelen te bereiken zonder dat er wetgeving op allerlei nieuwe gebieden nodig is. Ik vind het echter wel belangrijk dat de open coördinatie een verplichtend karakter krijgt.
Op sommige gebieden, zoals het economisch beleid en het werkgelegenheidsbeleid, is de open coördinatie direct gebaseerd op de Verdragen. Op andere gebieden is sprake van een meer indirecte verdragsgrondslag of zelfs van geen enkele grondslag. Men kan stellen dat de lidstaten alle vrijheid hebben om af te spreken dat ze hun inspanningen zullen coördineren en dat ze hun beste praktijken zullen uitwisselen. Dat doen we immers al vele jaren onder regie van de OESO, maar het verschil tussen OESO-verslagen en de open coördinatie die wij onder regie van de EU toepassen, is volgens mij dat de open coördinatie een verplichtend karakter heeft, dat wil zeggen dat de landen zich er in feite toe verplichten om de gestelde doelen na te streven. Bovendien worden de betrokken partijen zeer actief bij het proces betrokken.
Ik vind het verkeerd als wij de open coördinatie aan inflatie blootstellen door haar op alle mogelijke gebieden toe te passen. Het is immers een fundamenteel beginsel van de EU-samenwerking dat wij diversiteit en verschillen aanvaarden. Het is een voordeel dat wij heel veel verschillende modellen hebben, zodat we van elkaar kunnen leren. We moeten niet via een achterdeurtje harmonisatie toelaten op gebieden waar een duidelijke nationale competentie bestaat. Dat zal men ons niet in dank afnemen.
Op gezondheidsgebied zijn er veel terreinen waar samenwerking en gemeenschappelijke regels belangrijk en nodig zijn, en daarom staan er op dit punt duidelijke regels in het Verdrag. De samenwerking zal zich ontwikkelen via de interne markt, ten gevolge van de interne markt en door andere samenwerkingsvormen, zoals samenwerking op het gebied van wetenschappelijk onderzoek; maar een gemeenschappelijk EU-beleid voor verpleegtehuizen? Nee, dank u wel.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, de gezondheidszorg - en dan in het bijzonder de zorg voor ouderen - is een onderwerp waaraan de instellingen van de Europese Unie en de lidstaten bijzondere aandacht moeten besteden. Gezondheid is immers een in de nationale en internationale wetgeving verankerd mensenrecht en grondrecht. Het beleid en de maatregelen op dit vlak moeten dus absolute prioriteit krijgen. We moeten bij de bevordering van de gezondheid kiezen voor een geïntegreerde benadering. Primaire preventie en het wegnemen van gezondheidsrisico's spelen daarbij een belangrijke rol. We moeten dus streven naar een hoog niveau van gezondheidsbescherming en voor alle sectoren een beleid vaststellen ter bestrijding van de ongelijkheid op dit gebied. Dat beleid moet vervolgens worden geïmplementeerd.
Het is van groot belang dat we beseffen dat er een nauw verband bestaat tussen socio-economische maatregelen en gezondheid, vooral als het gaat om werkgelegenheid, behuizing, onderwijs, vervoer, inkomensverdeling en sociaal welzijn. De toon wordt echter nog steeds bepaald door een monetair beleid, wat betekent dat nominale convergentie alle prioriteit krijgt. De criteria van het Stabiliteitspact blijven gelden, en ook al sluiten ze niet aan op de werkelijkheid, ze worden toch steeds weer gebruikt ter rechtvaardiging van kortingen op het sociale beleid. En dat heeft dan weer negatieve gevolgen voor het gezondheidsbeleid en de zorg voor ouderen. Dat is in Portugal heel duidelijk gebleken.
De mededeling van de Commissie toont duidelijk aan dat het sociaal beleid vol tegenstrijdigheden zit. Het verslag levert op een aantal punten enige kritiek, maar volgt verder toch de lijn van deze Commissiemededeling. Voor de vorm wordt iets gezegd over de garantie van kwaliteit en de toegankelijkheid van de zorg, maar het accent ligt toch op economische haalbaarheid, en daarmee wordt de deur geopend voor een interne markt voor gezondheidsdiensten en -producten. Dat kan leiden tot de liberalisering en privatisering van een fundamentele openbare dienst - de gezondheidszorg is tenslotte een openbare dienst. Zo komt het idee dat kwalitatief hoogwaardige gezondheidszorg voor iedereen toegankelijk moet zijn uiteindelijk op losse schroeven te staan. Dat is onaanvaardbaar. Als het verslag op dit punt niet wordt gewijzigd, en de amendementen die wij met het oog op de verbetering van de zorg hebben ingediend niet worden goedgekeurd, zullen wij het verwerpen. Het gaat hier om solidariteit, en om die te garanderen zullen we op zoek moeten naar nieuwe manieren om de verplichte pensioenstelsels te financieren. Dat zal moeten geschieden via een verhoging van de sociale bijdragen, en die moeten over elk type inkomsten worden geheven. Het daarvoor te hanteren percentage moet gelijk zijn aan het percentage dat op de lonen wordt ingehouden.
De uitdaging blijft dus een zekere samenhang te bewerkstelligen onder degenen die beweren de gezondheidszorg en de zorg voor ouderen serieus te nemen.

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat we nu de gelegenheid hebben om het verslag over dit voor alle lidstaten zo belangrijke onderwerp te bespreken. Ook wil ik de heer Mantovani bedanken voor zijn werk.
De zorg voor de vergrijzende bevolking van Europa wordt in de toekomst een van de grootste uitdagingen voor de lidstaten. Hoewel de organisatie van de gezondheidszorg in de eerste plaats een zaak is van de lidstaten zelf, kunnen zij hierbij niet geïsoleerd te werk gaan. Daarom staat mijn fractie achter de samenwerking die de Commissie voorstelt, met de nadruk op uitwisseling van informatie en beste praktijken en de ontwikkeling van gemeenschappelijke kwaliteitsnormen.
De huidige zorgvoorzieningen voor ouderen en de financiering daarvan zijn overal in Europa anders georganiseerd, van gratis allesomvattende zorg waarvoor de financiële lasten door de gehele bevolking worden gedragen, tot door de overheid gefinancierde minimumzorg als laatste vangnet. Een vergelijkend onderzoek naar de zorgsystemen in de verschillende lidstaten lijkt mij een geschikte methode om succesvolle oplossingen op het spoor te komen.
Ik ben blij dat de heer Mantovani het in zijn verslag niet alleen heeft over gezondheidszorg, maar ook over sociale zorg, want het is juist de combinatie van deze twee die zo belangrijk is voor het welzijn van ouderen. Als de beleidsmakers voor de medische en sociale sector werkelijk op lange termijn zouden denken en bevordering van de gezondheid en preventie zouden beschouwen als hoeksteen van een 'toekomstgericht gezondheidsbeleid', zoals dat in het verslag heet, zou dat niet alleen gunstig zijn voor de volksgezondheid, maar ook de kosten drukken. En deze kostenbesparing zou niet tijdelijk of van korte duur zijn, maar permanent.
We weten bijvoorbeeld dat oudere vrouwen en mensen op het platteland relatief vaker te maken hebben met armoede. In mijn kiesdistrict in Wales leeft zestig procent van de ouderen in armoede. Veel gepensioneerden zijn voor hun inkomen volledig afhankelijk van hun staatspensioen of andere toelagen van de overheid. Het aantal mensen met chronische ziekten ligt in Wales relatief hoger dan in Engeland en Schotland. Tussen deze feiten bestaat duidelijk een verband.
Een aantal methoden voor ziektepreventie en vroege signalering van aandoeningen is van essentieel belang. Van even groot belang is een multi-instititutionele benadering van de coördinatie van de zorg en een multisectorale benadering van de beleidsvorming. Hierbij dient rekening te worden gehouden met sociale en economische factoren en spelen ook het milieu en de werkgelegenheid een rol. En uiteraard moeten ook de mensen die gebruik maken van de zorg, alsmede hun families erbij worden betrokken.
Ouderen vervullen een zeer waardevolle rol in onze maatschappij. Levenslang leren, communicatie tussen de generaties, vrijwilligerswerk en soortgelijke onderwerpen waar de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken veel aan heeft gewerkt, hangen nauw samen met waar het in deze discussie om gaat.
Pogingen om een vrije markt voor de zorg te creëren en de verschillende systemen in de gezondheidszorg te harmoniseren brengen gevaren met zich mee. Proberen te voldoen aan de eisen van het Stabiliteitspact en tegelijkertijd voldoende fondsen overhouden voor sociale voorzieningen en de gezondheids- en welzijnszorg is een zware opgave.
Zoals ik al eerder zei, is de gezondheidszorg de verantwoordelijkheid van de lidstaten. De verwijzingen in dit verslag naar een interne markt voor medische diensten en producten wijzen op een trend van liberalisering. Zoals we keer op keer hebben gezien en zoals nu goed is te zien bij de particuliere financiering van de gezondheidszorg in het Verenigd Koninkrijk, leidt privatisering niet tot betere voorzieningen of kostenbesparing, maar tot langere wachtlijsten, slechtere kwaliteit en personeelstekorten. Mijn fractie is van mening dat de gezondheids- en ouderenzorg te belangrijke zaken zijn om in gevaar te worden gebracht door privatisering en de GATS-overeenkomst, ofwel de Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten.
Waar dit verslag en dit debat zich op zouden moeten richten, is de gelijkstelling in de zorg. Dit houdt niet alleen in dat de zorg voor iedereen toegankelijk moet zijn, maar ook dat overal een bepaald niveau van dienstverlening wordt gegarandeerd. Deze beginselen worden door de GATS bedreigd. Daarom wil ik dit Parlement vragen om steun voor amendement 6, waarmee de voorzieningen in de zorg en de medische sector worden uitgesloten van de GATS. Met dit amendement kunnen de uitstekende voorstellen van de heer Mantovani, die hopelijk morgen door het Parlement worden goedgekeurd, ook daadwerkelijk worden uitgevoerd en kunnen de voorzieningen voor ouderen voor de toekomst worden veiliggesteld.

Crowley (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik sluit me aan bij de gelukwensen en dankbetuigingen van mijn collega's aan de rapporteur, de heer Mantovani, voor zijn werk. Ik wil tevens de Commissie bedanken voor haar voorstel.
Zorg voor de ouderen en zwakkeren in onze samenleving is een taak voor ons allemaal en helaas zullen de meesten van ons vroeg of laat zelf gebruik moeten maken van dergelijke zorg. En wijzelf zullen worden beoordeeld op de manier waarop wij voor onze medemens zorgen.
Gezondheidszorg voor ouderen mag dan een belangrijk onderdeel zijn van de totale gezondheidszorg, toch geeft het daarvan niet noodzakelijk een representatief beeld. Ik bespeur de neiging in het verslag om te veronderstellen dat kwesties met betrekking tot de ouderenzorg ook gelden voor de gezondheidszorg in het algemeen. Momenteel vindt er in mijn land, Ierland, een uitvoerig onderzoek plaats naar de financiering van de langdurige verzorging van bejaarden. Ik ben erg benieuwd naar de beleidsvoorstellen die uit dit onderzoek zullen voortvloeien.
In het verslag wordt bijzondere aandacht geschonken aan de vraag hoe moet worden voorzien in de behoefte aan langdurige zorg, hoe onnodige opname in zorginstellingen kan worden voorkomen en hoe de keuze van de gebruiker kan worden vergroot. In Ierland kennen we een zeer actief gezondheidsbeleid dat erop is gericht ouderen een gezondere levenswijze aan te leren. Wat door de amendementen 1 tot en met 6 wordt geïmpliceerd, druist in tegen dit beleid. De amendementen 7 tot en met 11, die beogen 'open coördinatiemethode' te vervangen door 'samenwerking', hebben mijn steun.
Tevens moet bij de particuliere financiering van de gezondheidszorg het risico evenredig worden verdeeld. Als men gebruik gaat maken van particuliere ziektekostenverzekeraars in de gezondheidszorg, moeten deze dus dezelfde risico's dragen als de bestaande verzekeraars en de overheid, wat betekent dat ze verplicht zijn om iedereen, zonder enig onderscheid, te verzekeren. Wij in Ierland hebben onze eigen strategie voor de zorg ontwikkeld, met onder andere een systeem van toelagen voor mensen die thuis een of meer familieleden verzorgen.
Een ander punt dat ik naar voren wil brengen is de veranderende rol van de familie en de gemeenschap. Het is onze plicht ervoor te zorgen dat mensen zo lang mogelijk bij hun eigen familie en in hun eigen omgeving kunnen blijven. Om dit mogelijk te maken kunnen we nieuwe technologieën toepassen. Ook kunnen er nieuwe methoden worden gebruikt om te zorgen dat ouderen financieel onafhankelijk blijven en ze volledig kunnen blijven deelnemen aan de gemeenschap waartoe zij behoren.
Alle lidstaten hebben min of meer te maken met dezelfde kwesties. Hoe gaan we om met de effecten van de vergrijzing? Wat zijn de gevolgen voor de gezondheidszorg en wat zijn de extra kosten? Hoe kunnen we nieuwe technologieën toepassen in de zorg voor ouderen? Hoe kunnen we de levensstandaard en het welzijn van de ouderen verbeteren? Het delen van onze kennis over deze onderwerpen kan alleen maar gunstig zijn.
Ik wil mijn collega, de heer Mussa, nog feliciteren met het werk dat hij heeft verricht namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Hij is dieper ingegaan op onderwerpen die in het voorstel van de Commissie niet helemaal uit de verf kwamen, zoals opleidingen voor medisch personeel, verpleegkundigen en gespecialiseerd geriatrisch personeel. Ook deze onderwerpen komen nu in het verslag van de heer Mantovani aan bod. Dit is een goede zaak.
Er zijn veel organisaties die de ouderen willen helpen. Dit jaar, 2003, is het jaar van de gehandicapten. Er zijn veel oude mensen die gebukt gaan onder een handicap. Laat ons in dit jaar niet alleen lippendienst bewijzen aan de gehandicapten, en het vooral opnemen voor hen die hun stem niet kunnen laten horen, en dat zijn voornamelijk de ouderen met een handicap.

Blokland (EDD).
Oud worden willen we allemaal, oud zijn liever niet. Het is een Nederlandse uitdrukking over de gevolgen van het ouder worden. Ouderdom komt in de regel immers met gebreken. Gebreken waarmee een mens, met goede aandacht en zorg, kan leven. Juist die goede aandacht en zorg vraagt om de inzet van mensen. Mensen die met hun handen die noodzakelijke zorg geven. Ondersteund door goed beleid en met de inzet vanuit de politiek kan daarvoor ruimte worden gemaakt.
Het verslag van collega Mantovani beoogt deze ruimte vanuit Europees perspectief in te vullen. Vanuit een grote bezorgdheid over de demografische trend van een toenemende vergrijzing en de gevolgen daarvan voor onze gezondheidsstelsels komt onze collega met een reeks voorstellen. Naast waardering voor het verslag wil ik aangeven waarom hij mijns inziens met zijn voorstellen de werkelijkheid van de zorgverlening uit het oog verliest. Het verslag bruist van een politiek van goede bedoelingen. Goede bedoelingen alleen mogen mijns inziens niet de drijfveer zijn van politieke en beleidsmatige activiteiten. Zeker niet wanneer Europa op een dergelijke basis nieuwe bevoegdheden zou moeten krijgen. Het toekennen van bevoegdheden aan Europese instellingen is een miskenning van het feit dat zorg verleend wordt tussen mensen op microniveau.
Bevordering van een goede gezondheidszorg en het uitwisselen van goede praktijken zijn punten waarmee ik kan instemmen. Van groot belang is verder dat duidelijk wordt gemaakt dat gezondheidszorg en ouderenzorg niet alleen vanuit het economische kostenperspectief moeten worden benaderd. Ouderen en patiënten betekenen meer dan een kostenpost voor de samenleving.
De hoeveelheid nieuwe beleidscoördinerende voorstellen en inventarisaties zullen mijns inziens een goede zorg- en hulpverlening niet bevorderen, maar belemmeren. In mijn land is op dit moment veel discussie over de gezondheidszorg. Tal van regels, procedures en administratieve verplichtingen belemmeren het werk van de verpleegkundige en verzorgende. Als er één ding duidelijk is geworden, is dat wel dat de handen aan het bed moeten en niet achter de computer. Wanneer er dan ook nog moet worden voldaan aan Europese wensen op het gebied van informatievoorziening begrijpt u dat er weinig handen overblijven om de zorg daadwerkelijk te verlenen.
Hoewel veel van de ideeën van collega Mantovani mij aanspreken kan ik niet instemmen met zijn verslag. Het verslag miskent de plaats van het begrip subsidiariteit wanneer het gaat om de rol van Europa en de rol van de lidstaten op deze beleidsterreinen. Het verslag gaat verder voorbij aan de dagelijkse praktijk. De praktijk wacht niet op nieuwe regels vanuit Europa, maar wacht op mensen die het werk willen doen.
U begrijpt dat ik voor de Europese instellingen en voor de Conventie geen rol zie toebedeeld op de beleidsterreinen van ouderenzorg en gezondheidszorg. Ik steun daarom ook de amendementen van collega Lynne tot schrapping van de paragrafen 18 en 20. Daarmee blijft de verantwoordelijkheid voor gezondheidszorg en ouderenzorg liggen bij de nationale overheden. Daar worden de kaders gesteld en kan inhoudelijk beleid worden gevoerd om een antwoord te geven op de zorgvraag van de burgers. Tenslotte wil ik wijzen op het belang van de onderlinge relaties tussen burgers in de kring van familie, kerk of woonplaats. Daar op, microniveau, wordt in de praktijk de zorg verleend. Zorgen moet je niet maken, zorgen moet je doen!

Oomen-Ruijten (PPE-DE).
Voorzitter, laat mij beginnen met het een keer niet eens te zijn met Hans Blokland en ik zal Hans straks uitleggen waarom. Ik wil het voorstel van de Europese Commissie maar ook het voorstel van mijn collega Mantovani van harte ondersteunen. We hebben in Europa allemaal hetzelfde probleem. We hebben allemaal een gezondheidszorg die, zeker financieel, aan het uitdijen is. En waarom? Omdat we te maken hebben met mondige burgers, burgers die een andere levensstijl hebben, burgers die meer wensen en meer kwalitatieve wensen hebben. We hebben bovendien voorzieningen die de gezondheidszorg duurder maken. Wij willen met z'n allen dat systeem in de hand houden en wij willen allen toch ook graag aan die gerechtvaardigde vraag van de burgers tegemoetkomen. Dat betekent dat wij een aantal zaken met elkaar moeten afspreken, misschien niet om het allemaal op dezelfde manier te doen maar wel om te kijken hoe we met elkaar kunnen leren van onze ervaringen.
Dan moet ik overigens een kritische kanttekening plaatsen bij de mededeling van de Europese Commissie. Mevrouw de commissaris, in Nederland wordt de gezondheidszorg niet via de belastingen maar via de premies gefinancierd; dat is dus anders dan in de mededeling staat. Ik zie ook in de mededeling - en daarom hecht ik ook zo aan die open coördinatiemethode - dat in die landen waar weinig via particuliere verzekeringen maar veel via de belastingen geschiedt - het beste voorbeeld in de tabellen was Luxemburg - de kosten van de gezondheidszorg per hoofd van de bevolking, gewoon aanzienlijk lager liggen.
Dat kunnen wij dus van elkaar leren. Wat we ook van elkaar geleerd zouden moeten hebben, is dat de rol van Europa op het terrein van de gezondheidszorg eigenlijk al heel groot is, ondanks het feit dat wij formeel weinig te zeggen hebben. Ten eerste via het artikel in het Verdrag waarin het verwezenlijken van een hoog niveau van bescherming van de gezondheid als doelstelling wordt genoemd. Overigens, Hans, Nederlandse burgers hebben daar heel veel aan. Ten tweede via de verdieping van de interne markt waarbij wij ten aanzien van hulpmiddelen maar zeker ook ten aanzien van geneesmiddelen al een hele hoop te zeggen hebben. Nu zouden we dus - en ik zou aan de commissaris willen vragen of zij het daarmee eens is - met oplossingen moeten komen voor de tekorten en de hiaten om tot een goede financierbaarheid te komen. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan het hele dossier van de geneesmiddelen. Als we iets zouden gaan doen aan de generieke geneesmiddelen, zouden wij alleen al in ons land een half miljard euro per jaar kunnen besparen. Aan de commissaris zeg ik dan, doe daar iets aan, ga in overleg met uw collega Byrne over tot gerichte actie op dat punt.
Dan even naar dat hoge niveau van bescherming. Daar heeft ook die Nederlandse burger iets aan. Waarom? Omdat wij via dat hoge niveau in elk geval kunnen regelen dat men de mogelijkheid heeft om voor zorg naar het buitenland te gaan, wanneer die zorg in Nederland vanwege het aanbod-gestuurde systeem, het laatste communistische systeem dat er nog bestaat in Europa, niet toereikend is. Men kan bovendien ook niet verklaren dat een bepaalde behandeling experimenteel is. Neen, dat is allemaal getoetst door het Europese Hof van Justitie.
Ik ben ervan overtuigd dat Europa op het terrein van de gezondheidszorg veel kan doen, veel doet en eigenlijk nog meer zou moeten doen al is het in eerste instantie via de open coördinatiemethode. In elk geval blijkt uit de eerste rapportages dat wij ongelooflijk veel van elkaar kunnen leren.

Cercas (PSE).
In de eerste plaats wil ik net als mijn collega's de commissaris en de rapporteur, de heer Mantovani, bedanken en complimenteren. Ik denk dat het inderdaad een uitstekend idee was om een mededeling te presenteren over de behoeften in de gezondheidszorg en de ouderenzorg. Mevrouw de commissaris, dit debat sluit aan op de bezorgdheid die er in dit Parlement heerst over de behoeften van de ouderen, en het is zeer interessant dat de heer Mantovani in zijn verslag zo'n brede consensus heeft weten te bereiken over en aantal zeer belangrijke onderwerpen.
Ik behoor tot die mensen die vinden dat je de waardigheid van een maatschappij in wezen afmeet aan de waardigheid waarmee zij haar ouderen behandelt; ik vind ook dat zaken die met de gezondheidszorg samenhangen eerder een kwestie van rechten zijn dan van handelswaar. Gelukkig zullen deze ideeën, die van essentieel belang zijn voor de toekomst van Europa, duidelijk naar voren komen - althans dat hoop ik - in het verslag van de heer Mantovani en in de amendementen die wij morgen zullen aannemen, dan wel verwerpen.
Het verheugt mij dat deze lijn wordt gevolgd waarin de coördinatiepunten waar de commissaris al op wees worden benadrukt en dat wordt vastgehouden aan de open coördinatiemethode. Hopelijk is dit het begin van een bredere bespiegeling waarin ook andere elementen van onze maatschappij worden betrokken.
Zoals de Commissie in een van haar documenten al stelt, kampt Europa - ondanks de grote vooruitgang en de verbetering van de het levenspeil en de levensverwachting in de afgelopen decennia - toch nog met een aantal problemen zoals het vroegtijdige overlijden van een op de vijf burgers, de nieuwe gezondheidsrisico's, de ongelijkheid en verschillen op het gebied van de gezondheidszorg, ...
Deze problemen hebben niet uitsluitend betrekking op ouderen, maar op alle Europeanen, die ons, de politici, de Europese Conventie, om een verklaring vragen. Zij willen dat wij Europa voorgoed aanmerken als een gebied waar concurrentie kan plaatsvinden maar waar tegelijkertijd sprake moet zijn van samenwerking en solidariteit. De Europeanen eisen dat van ons wanneer zulke fundamentele kwesties in hun leven als hun gezondheid en de gezondheidszorg in het geding zijn.
Ik hoop daarom ook dat deze open coördinatiemethode, deze gedetailleerde en diepgaande benadering van de behoeften in de gezondheidzorg - maar ook van de maatschappelijke behoeften en de behoefte aan een menselijker bestaan voor de ouderen - ook in toekomstige mededelingen een plaats zal hebben. Ik hoop verder dat wij nieuwe instrumenten krijgen aangereikt zodat Europa niet enkel een markt blijft, maar ook een stelsel van rechten kan vertegenwoordigen waar nog plaats is voor hoop, want dat is waar de mensen ons om vragen.

Boudjenah (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de toekomst van de bejaardenzorg is een zaak die ook buiten deze specifieke sector betekenis heeft, en het zijn niet alleen humanistische overwegingen die hier meespelen. We mogen ons zeker niet door financiële motieven of winstverwachting laten leiden. Zijn de oudere generaties nu wel of niet een aanwinst voor moderne maatschappijen? Beschikken onze maatschappijen nu wel of niet over de middelen om ouderen een waardige toekomst te garanderen, met genoeg geld voor zorg en voldoende kwalitatief goede, op de eisen van onze tijd aansluitende bejaardenhuizen? Ik antwoord op al deze vragen: ja, driewerf ja. In Frankrijk heeft veertig procent van de mensen die nu met pensioen zijn echter een inkomen van minder dan duizend euro per maand. Statistieken tonen aan dat in 2005 dertig procent van deze groep op de armoedegrens zal zitten. De financiering van de sociale bescherming zal dus vanzelfsprekend herzien moeten worden. Het probleem is echter te bepalen welk principe daarbij moet worden aangehouden.
Als je vragen stelt over de wijze waarop de bejaardenzorg er in de toekomst moet uitzien, maak je maatschappelijke keuzes. Hoe kunnen we iets doen aan de oorzaken van het tekort? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het aantal mensen dat een bijdrage levert aan de nationale solidariteit toeneemt? Door de bestrijding van de werkloosheid via het werkgelegenheidsbeleid? Of door het sluiten van ondernemingen en het ontslaan van personeel?
Voorts verzet ik me, net als een aantal anderen, vooral tegen paragraaf 10, subparagraaf c van het verslag. Daarin wordt gepleit voor - ik citeer - 'de totstandbrenging van een interne markt voor gezondheidsdiensten en geneesmiddelen'. Op die manier openen we de deur voor het soort pensioenfondsen dat er vooral op uit is een marktaandeel te verwerven. Het ondersteunen van een gezondheidsbeleid komt dan op de tweede plaats. Het is voor mij onaanvaardbaar dat de zorg afhankelijk wordt gesteld van wat men in de beurs heeft. Bestaat er nu niet reeds het gevaar dat dialyse vanaf 75 jaar niet meer vergoed wordt, zoals dat bijvoorbeeld het geval is in Groot-Brittannië? aan de andere kant ben ik ervan overtuigd dat sociale verworvenheden zoals die welke in het Franse pensioensysteem zijn opgenomen versterking behoeven. In Frankrijk zijn zeven bonden daarvoor sinds kort actie aan het voeren. Deze bonden eisen een kwalitatief goed pensioen. Zij roepen iedereen in het gehele land op om op 1 februari aanstaande te demonstreren.
Het geld om zo'n kwaliteitspensioen te financieren is er. In een van de door mijn fractie ingediende amendementen stellen wij dat we moeten zoeken naar nieuwe manieren om de systemen voor verplicht pensioen te financieren. Wij vinden dat over elk type inkomsten sociale bijdragen moeten worden geheven, en dat daarvoor dezelfde percentages moeten gelden als voor de lonen. Ik wil tot slot graag kwijt dat ik mij fel verzet tegen het tijdens de Raad van Barcelona geformuleerde voorstel om de pensioengerechtigde leeftijd in Frankrijk en de rest van Europa te verhogen.

Lambert (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, als zichtbaar grijzend lid van de samenleving volg ik dit debat met grote belangstelling, net zoals veel andere leden van dit Parlement. De toonzetting baart mij echter enige zorgen. Ik zou graag willen geloven dat het debat is gericht op de vraag hoe we algemene zorg van de beste kwaliteit kunnen leveren in alle mogelijke situaties en omstandigheden. Dit is echter zeker niet de toon die we horen in een aantal van onze lidstaten, waar het debat zich vooral lijkt te concentreren op de vraag hoe het best kan worden bezuinigd en waar het geld voor de zorg vandaan moet worden gehaald. Zoals anderen reeds hebben gezegd, is dat niet de enig mogelijke manier om met dit onderwerp om te gaan, en het is zeker niet de beste.
De situatie in de zorg kan worden verbeterd door goed opgeleid en gediplomeerd personeel beter te gaan betalen. Ik weet dat de niet-medische zorg een sector is waarin de werkgelegenheid momenteel een spectaculaire groei doormaakt. Maar al te vaak echter worden de banen in deze sector zeer slecht betaald. Het werk wordt vaak gedaan door allochtone vrouwen en nieuw personeel is zeer moeilijk te vinden. Het is dan ook een van de snelst groeiende sectoren voor uitzendbureaus in het Verenigd Koninkrijk. Toch worden de mensen die werkzaam zijn in deze sector vaak behandeld als wegwerpartikelen, alsof ze ongeschoold en onbelangrijk werk verrichten. Werk in de zorgsector vereist echter een degelijke scholing en een hoge mate van stressbestendigheid.
Wij moeten ook eens kijken naar de implicaties van het huidige werkgelegenheidsbeleid, waarin steeds meer mensen, vooral vrouwen, worden gestimuleerd en zelfs onder druk worden gezet om zich op de arbeidsmarkt te begeven, zodat zij niet meer beschikbaar zijn voor thuiszorg of vrijwilligerswerk.
Ik zeg niet dat vrouwen gedwongen moeten worden om thuis te blijven. Daar heb ik nooit in geloofd. Maar ik vind wel dat we eens goed moet nadenken over financiële en maatschappelijke steun voor mensen die thuis een familielid verzorgen. Deze steun zou in verhouding moeten staan tot de besparing die deze vorm van zorg de maatschappij oplevert.
Wij moeten inzien dat niet alleen ouders van kleine kinderen verlof nodig hebben, maar dat dit ook geldt voor werkende mensen die thuis een familielid verzorgen. Wij moeten kijken naar de speciale behoeften van deze mensen op beroepsgebied. Het doet mij deugd te melden dat in het Verenigd Koninkrijk de EQUAL-subsidies aan ten minste één project op dat gebied worden besteed.
Ik maak mij ook zorgen over de kwestie van discriminatie in de zorgvoorziening voor ouderen. Gevallen hiervan zijn in meerdere lidstaten gesignaleerd. Hier zou een vergelijkend onderzoek in de lidstaten van nut kunnen zijn en wellicht kan de kwestie te zijner tijd als onderdeel van een horizontale richtlijn worden opgenomen onder artikel 13.
Wij noemden in het debat reeds de wenselijkheid van toereikende inkomens voor ouderen. Ik ben erg blij dat de heer Mantovani er in zijn verslag, wanneer hij de Wereldgezondheidsorganisatie aanhaalt, op wijst dat het best voor de gezondheid wordt gezorgd in sociaal meer samenhangende, egalitaire maatschappijen waarop de last van betrekkelijke armoede relatief minder zwaar drukt.
De kwestie van de interne markt voor de gezondheidszorg wordt door veel mensen ter sprake gebracht. Men heeft het dan niet alleen over de mogelijkheid om in het buitenland te worden behandeld, hoewel ik uit de brieven die ik ontvang concludeer dat er veel steun is voor de mogelijkheid om arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en toeslagen voor thuisverzorgers te ontvangen in het buitenland krachtens verordening 1408/71. Het gaat hier echter ook om grensoverschrijdende activiteiten van zorgverlenende instellingen en de toename van zorgverlening door instellingen van buiten de Unie.
Zoals mevrouw Evans al heeft gezegd, is het nog niet duidelijk wat voor invloed de komende bespreking van de GATS-overeenkomst zal hebben op de dienstverlening. Ook is niet duidelijk welke aspecten van de gezondheidszorg en andere zorg voor ouderen zullen worden meegenomen in een eventueel discussievoorstel van de EU in het kader van de WHO-overeenkomsten. Het standpunt van mijn fractie luidt dat dergelijke diensten daarin niet thuishoren.
Het is ook duidelijk dat we op den duur een kader nodig zullen hebben voor de grensoverschrijdende verplichtingen van dienstverleners. Ik ben het met de heer Crowley eens op het punt van evenredige risicoverdeling voor de particuliere sector, want we moeten voorkomen dat deze zich concentreert op degenen bij wie de meeste winst te halen valt. We moeten ons ook afvragen, zowel in de Conventie als daarbuiten, of gezondheidszorg en zorg in het algemeen geen diensten van openbaar belang zijn en of het geen goed idee is om de algemene toegankelijkheid en betaalbaarheid van deze diensten te garanderen in de Verdragen van de Europese Unie.
We moeten onderzoeken waar de goederen of diensten in de gezondheidszorg en algemene zorg nu eigenlijk uit bestaan. Ik weet dat Denemarken hierover al een wettelijke regeling heeft getroffen. Het zou nuttig zijn om op dit gebied vergelijkend onderzoek te verrichten in het kader van de open coördinatiemethode.
Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit is een goed verslag en een goed voorstel van de Commissie! We mogen de commissaris dankbaar zijn. Staat u mij niettemin toe een opmerking te maken, mevrouw de commissaris. In uw verslag trof ik het woord 'vergrijzing' aan. Ik weet niet hoe het in het Grieks, Engels of een andere taal is, maar in het Duits is deze aanduiding vreselijk grievend voor mensen op leeftijd. Als je niet meer zo jong en mooi bent als u, maar - zoals ik - tegen de zeventig loopt, dan doet dat ontzettend pijn. Laten we eindelijk ophouden met die domme praatjes over de vergrijzing van Europa! De kranten staan er vol van, maar het is gewoon niet waar. Nooit eerder woonden er zoveel mensen in Europa en was de levensverwachting zo hoog als nu. Nog maar honderdvijftig jaar geleden lag de gemiddelde levensverwachting ongeveer bij veertig jaar. Nu is dat tachtig. Een meisje dat nu wordt geboren, maakt een goede kans om honderd te worden. De mensen van nu hebben het geluk eindelijk zo oud te mogen worden als genetisch gezien altijd al mogelijk was. Dus laten we ophouden met dat gepraat over de vergrijzing van Europa! Waarschijnlijk hebt u nooit stilgestaan bij de lading van deze term, maar neemt hem alstublieft niet meer in de mond.
Nog een andere opmerking. In de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heb ik een flink aantal amendementen ingediend. Zij werden alle goedgekeurd, wat mij zeer tevreden stemt. Met name op één amendement ben ik heel trots, en hierop wil ik dan ook in het bijzonder uw aandacht vestigen, mevrouw de commissaris. Het gaat daarbij om een geweldige uitbreiding van de gezinspolitieke en sociale verworvenheden, namelijk: één week betaald verlof per jaar wanneer iemand thuis moet blijven teneinde een naast familielid zoals bejaarde ouders of grootouders te verzorgen. In Oostenrijk is deze regeling al in de wet vastgelegd. In dat land kan iedere werknemer een week per jaar thuisblijven om bejaarde familieleden te verzorgen. Ik vind het fantastisch dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid dit amendement heeft goedgekeurd, en ik hoop dat dit morgen bij de stemming hier ook het geval zal zijn. Mevrouw de commissaris, ik wil u dan ook vragen dit amendement over te nemen.

Caudron (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, het werk van de Commissie, dat van de rapporteur - die ik bij dezen bedank - en dat van ons Parlement, waarvan de afgevaardigden zich vanavond hebben uitgesproken, steunt op twee gegevens. Een daarvan is positief: mensen leven langer en de uiterlijke tekenen van ouderdom manifesteren zich steeds later. Het andere gegeven is een bron van zorg voor economen en al degenen die verantwoordelijk zijn voor het opstellen van begrotingen. De toegenomen levensverwachting gaat namelijk hand in hand met een groter beroep op de gezondheidszorg. De kosten van die zorg zullen de eerstvolgende jaren sterk stijgen.
Er zijn er die geloven dat de interne markt en vrije mededinging ook dit probleem wel zullen oplossen. Als je dat niet gelooft zul je iets moeten ondernemen om te garanderen dat iedereen toegang heeft tot kwalitatief goede zorg. We moeten dan systemen bedenken voor de financiering van deze zorg, in de vorm van sociale bijdragen en belastingen. Die heffingen moeten vervolgens eerlijk verdeeld worden. Sommigen zeggen dat dit niet nodig is - ze hebben ongelijk. Anderen vinden het jammer dat het zo moet - en ik vind het heel jammer voor hen, maar eens zullen ook zij oud zijn. En dan zijn er die vinden dat we deze verantwoordelijkheid moeten aanvaarden. Ik behoor tot die laatste groep en draag dat ook uit. Het is namelijk de enige manier om te verhinderen dat de verlenging van de levensduur eigenlijk niets anders dan uitstel van de dood is. Het is de enige manier om ervoor te zorgen dat langer leven iets positiefs inhoudt - we mogen niet vergeten dat ervaring een van de factoren is die bijdragen tot vooruitgang. Dit kan alleen met kwaliteitszorg en goed functionerende, gespecialiseerde diensten. Het betekent ook dat de overheid zorg moet dragen voor onderzoek naar nieuwe medicijnen en behandelingswijzen, en dat vooronderstelt dan weer een mentaliteitsverandering in onze maatschappij, met andere prioriteiten. Belangrijk is vooral dat de begroting aansluit op de behoeften. We staan nu aan het begin van het nieuwe millennium, mijnheer de Voorzitter, en iedereen weet dat we nog lang niet aan alle voorwaarden en criteria voldoen. Sommige mensen, zelfs sommigen van ons, vinden dat een kwalijke zaak.

Bastos (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, ik wil om te beginnen de heer Mantoviani gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Daarin wordt aangegeven hoe belangrijk het is dat mensen een degelijke bescherming genieten tegen ziekte en afhankelijkheid. Het is van groot belang dat we ons bij het kwijten van deze taak rekenschap geven van de specifieke eisen van ons tijdsgewricht. Ik denk dan vooral aan de vergrijzing van de bevolking.
Die vergrijzing is het gevolg van het lage geboortecijfer en de toegenomen levensverwachting - vooral bij vrouwen. Het aantal vrouwen van 65 en ouder is tussen 1990 en 1999 - in minder dan tien jaar, dus - met 3 procent toegenomen. De gevolgen van de vergrijzing manifesteren zich op een aantal niveaus. Een voorbeeld: in Portugal heeft de toegenomen levensverwachting bij vrouwen ertoe geleid dat het segment oudere vrouwen van de beroepsbevolking sinds 1995 groter is dan het segment jongere vrouwen. De toename van het aantal oude mensen heeft ook de druk op de sociale diensten en de gezondheidszorg doen toenemen.
De probleem waarvoor we ons gesteld zien is eigenlijk heel eenvoudig - we voelen dat intuïtief aan. Waar het op neerkomt is dat er van een werkelijke vooruitgang geen sprake kan zijn als de kwaliteit van de extra levensjaren niet gewaarborgd is. We moeten er dus voor proberen te zorgen dat ouderen een kwalitatief aanvaardbaar leven kunnen leiden, terwijl de kosten beheersbaar blijven - dat is de uitdaging. Het is onvermijdelijk dat we daarvoor naar de openbare middelen kijken. In alle lidstaten wordt het grootste deel van de kosten van de gezondheidszorg uit openbare middelen bekostigd. Zelfs in het land waar dit aandeel het laagst ligt - Griekenland - bedraagt het toch nog 56 procent. In het Verenigd Koninkrijk is dat 84 procent. De toename van het aantal ouderen zal drastische gevolgen hebben voor de begroting; de openbare uitgaven zullen immers toenemen. Als we ervoor willen zorgen dat de gezondheidszorgstelsels in de Europese Unie toegankelijk blijven, en kwalitatief goed, zullen ze ook economisch haalbaar moeten zijn. Iedere lidstaat is verantwoordelijk voor de organisatie en financiering van het eigen, nationale systeem voor sociale bescherming. Dat geschiedt echter steeds meer binnen een groter kader, en dat kader heeft raakpunten met het Europees beleid.
Zoals hier al is aangegeven, heeft de Raad van Barcelona er daarom op aangedrongen dat de lidstaten nauwer samenwerken op het gebied van de sociale bescherming, en wel door de uitwisseling van informatie en beste praktijken. Er moeten op dit gebied gemeenschappelijke indicatoren en normen worden vastgesteld - en dus ook voor de ontwikkeling van diensten voor gezondheidszorg en sociale diensten voor ouderen.
Tot slot wil ik er graag op wijzen dat het een goede zaak zou zijn als het Griekse voorzitterschap in het kader van de Europese strategie voor de gezondheid en het actieplan op dat terrein aandacht zou willen besteden aan dit onderwerp. Dan kan er tijdens de volgende Europese Lenteraad overeenstemming worden bereikt over de toepassing van de open coördinatiemethode en het exacte tijdsschema volgens hetwelk de samenwerking tussen de lidstaten gestalte moet krijgen.

Bordes (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wij zullen niet voor dit verslag stemmen, omdat de rapporteur blijft aandringen op economische haalbaarheid. Het komt er dan op neer dat het plafond voor de uitgaven van te voren reeds is vastgelegd. Nog afgezien daarvan - is het mogelijk te spreken over de toekomst van de bejaardenzorg zonder de pensioenproblematiek aan de orde te stellen? Onder het voorwendsel van modernisatie gaat een aantal regeringen in de Unie gewoon door met het korten op de pensioenen, en dan niet alleen de toekomstige pensioenen - ook de huidige pensioenen staan onder druk.
In Frankrijk zijn de pensioenen de afgelopen vijftien jaar alleen al met dertig procent afgenomen. Hoe moeten gepensioneerde arbeiders, die als werknemers al te weinig verdienden, deze permanente daling van hun koopkracht dan opvangen, zonder dat dit gevolgen heeft voor hun gezondheid en de kwaliteit van de zorg die ze ontvangen?
Het verslag dringt aan op preventie. Een eerste preventief optreden zal er toch op gericht moeten zijn de pensioengerechtigden een aanvaardbaar bestaansniveau te garanderen. De daling van de pensioenen moet worden gestuit, en al die mensen die hun hele leven hebben gewerkt moeten ervan kunnen uitgaan dat hun pensionering niet leidt tot koopkrachtverlies. We moeten ze niet gaan vertellen dat dit niet kan omdat de verhouding tussen het aantal werkenden en het aantal niet-werkenden dat niet toelaat. Het probleem heeft namelijk niets te maken met de verhouding tussen het aantal werkenden en het aantal niet-werkenden, maar alles met de wanverhouding tussen de enorme toename van de winsten van de grote ondernemingen en de voortdurend stijgende inkomsten van de rijken enerzijds, en de voortdurende daling van de salarissen en de pensioenen anderzijds. We moeten de gepensioneerden een waardig bestaan garanderen, en dat betekent dat we winsten van ondernemingen en de inkomens van de rijken zullen moeten aanspreken.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, juist vanwege de woorden van mevrouw Bordes wil ik onderstrepen dat wij dit verslag niet los mogen zien van andere verslagen en initiatieven, bijvoorbeeld van de strategie van Lissabon, die eveneens sociale samenhang en duurzaamheid nastreeft, het verslag van de Commissie met betrekking tot de beoordeling van nationale strategieën ten aanzien van toereikende en betaalbare pensioenen, en ook het Streamlining-Report over de coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid met het economisch beleid. Alle hebben zij tot doel ons sociale stelsel betaalbaar te houden omdat dit noodzakelijk is. Ieder beleidsterrein heeft te maken met de demografische ontwikkeling, en deze heeft gevolgen voor de sociale samenstelling en de maatschappelijke randvoorwaarden. Daarom ben ik blij met dit verslag en dit debat, omdat zij bijdragen aan de bewustwording.
We moeten allemaal, op ieder politiek niveau, tot actie overgaan. Eurostat heeft enkele dagen geleden een enquête gehouden, waaruit blijkt dat er in 2002 in de Europese Unie minder kinderen zijn geboren, maar meer mensen zijn overleden. In 2002 kwamen in de EU 3,99 miljoen kinderen levend ter wereld, 0,3 procent minder dan in 2001 In de Unie zijn in de 2002 naar schatting 3,68 miljoen mensen overleden, 60.000 meer dan in 2001. Alleen al uit deze cijfers blijkt dat wij worden geconfronteerd met een verandering in onze maatschappij die gevolgen heeft voor het sociale, financiële, economische en werkgelegenheidsbeleid.
Eén aspect wil ik eruit naar voren halen: de zorg. Alleen al in mijn land, Oostenrijk, zijn op dit moment 540.000 mensen aangewezen op de zorg. Dit aantal zal voor 2011 stijgen tot een kleine 800.000. Tegelijkertijd wordt 84 procent van de hulpbehoevenden in de Europese Unie door naaste familie verzorgd. Slechts 26 procent heeft aanvullende hulp nodig of roept die in. Door demografische en economische ontwikkelingen neemt het aantal zorgende familieleden echter af.
In de zorg neemt de werkgelegenheid met 5,5 procent toe. De gezondheidszorg en sociale sector schept dus arbeidsplaatsen. Maar niet alle kandidaten kunnen worden aangenomen omdat veel mobiele verplegings- en verzorgingsdiensten onvoldoende zijn ontwikkeld. Daarom moeten wij naar mijn mening het volgende eisen: opwaardering en uitbreiding van de mobiele dienstverlening en de noodzakelijke aanvullende dienstverlening, zoals tehuizen, begeleiding van familieleden en dagopvang. Hulp vanuit de persoonlijke omgeving dient te worden gestimuleerd en de begeleiding en ondersteuning van familieleden moet worden geïntensiveerd. Maar naar mijn mening moeten er ook uniforme beroeps- en opleidingsstandaards komen, omdat de hulpverlening vaak een grensoverschrijdend karakter heeft. Ook dient er een campagne op touw te worden gezet om het imago van verzorgende beroepen op te krikken en moet er onderzoek worden gedaan naar de oorzaken van het grote verloop in verzorgende functies. Er dienen er uniforme Europese normen te worden ontwikkeld omdat de zorg een van de grootste uitdagingen van onze tijd is.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Karas.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.07 uur gesloten)

