36. Przejściowa umowa handlowa z Turkmenistanem
- Przed głosowaniem:
Karel Schwarzenberg
urzędujący przewodniczący Rady. - Panie przewodniczący! Pozwolę sobie nadmienić, że Rada zawsze bada opinie oraz rezolucje Parlamentu z ogromnym zainteresowaniem i uwagą. Zarazem Rada bardzo poważnie traktuje kwestię praw człowieka, co uwidacznia się w stosunkach umownych Unii Europejskiej z państwami położonymi w rożnych częściach świata.
Po podpisaniu umowy z Kotonu regulującej stosunki między Unią Europejską a grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, od 1995 roku doszło do ponad 15 przypadków częściowego lub całkowitego zawieszenia przez Wspólnotę stosowania umów w odniesieniu do niektórych państw w następstwie niewykonywania zobowiązań zawartych w klauzuli dotyczącej praw człowieka.
Z pewnością wiedzą państwo o sankcjach nałożonych przez Radę na Uzbekistan po wydarzeniach w Andidżanie w 2005 roku. Oczywiście, wiele pozostaje jeszcze do zrobienia w sferze poszanowania praw człowieka, rządów prawa i demokracji w Turkmenistanie.
Będziemy kontynuować naciski w sprawie uwolnienia wszystkich więźniów politycznych, swobodnego dostępu Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża do więzień, zniesienia ograniczeń w podróżach zagranicznych oraz wolności mediów w społeczeństwie obywatelskim. Jesteśmy gotowi podjąć odpowiednie środki zgodnie z warunkami umowy, w tym, jeśli konieczne, zawiesić stosowanie umowy z Turkmenistanem w razie naruszenia praw człowieka, jak również postanowiono w tej umowie.
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Komisja wnikliwie zapoznała się z obawami Parlamentu w kwestii demokracji oraz sytuacji w sferze praw człowieka w Turkmenistanie. Z zadowoleniem przyjmujemy oświadczenie w treści wniosku wspólnej rezolucji, że zawarcie przejściowej umowy handlowej będzie słusznym pierwszym krokiem, który pozwoli nam zacieśnić stosunki z Turkmenistanem w celu propagowania dalszych pozytywnych działań oraz współpracy.
Komisja zna obawy Parlamentu dotyczące możliwości zawieszenia umów. Przytoczę oświadczenie koleżanki, pani komisarz Ferrero-Waldner, wygłoszone podczas debaty przeprowadzonej w zeszłym miesiącu, o tym, że zarówno przejściowa umowa handlowa (art. 1), jak umowa o partnerstwie i współpracy (PCA) (art. 2) zawierają klauzule dotyczące praw człowieka i klauzule te należą do istotnych warunków tych umów. Podobnie jak te unormowania, art. 28 przejściowej umowy handlowej oraz art. 94 umowy PCA, pozwalają każdej ze stron na podjęcie właściwych środków w przypadku ciężkich naruszeń warunków umów. W opinii Komisji środki te obejmują również zawieszenie umów.
Komisja zobowiązuje się ściśle monitorować, wraz z państwami członkowskimi, sytuację w sferze praw człowieka w Turkmenistanie, jak również przedkładać regularne sprawozdania odpowiednim organom Parlamentu. Jeżeli Parlament zaleci podjęcie środków w następstwie odnotowanych ciężkich naruszeń istotnych warunków przejściowej umowy handlowej, zwłaszcza w dziedzinie praw człowieka, Komisja poważnie rozważy możliwość odzwierciedlenia zaleceń Parlamentu we wniosku do Rady.
Harlem Désir
(FR) Panie przewodniczący! Deklaracje urzędującego przewodniczącego Rady oraz komisarza brzmią bardzo ciekawie, gdyż potwierdzają one, że Parlament Europejski ma prawo domagać się, aby powiązać podpisanie nowej umowy handlowej z Turkmenistanem z poszanowaniem praw człowieka. Mowa tu o fundamentalnej zasadzie umów handlowych sporządzonych przez Unię Europejską.
Zważywszy jednak na ogromną liczbę naruszeń praw człowieka w tym kraju, do których dochodzi nawet teraz, uważam, że najlepszą drogą do ugruntowania tej filozofii jest rozpoczęcie od przełożenia podpisu proponowanej nowej umowy handlowej, oraz nieudzielenie zgody, o którą jesteśmy dziś proszeni.
Helmuth Markov
(DE) Panie przewodniczący! Chcę powiedzieć, że przy okazji tej debaty oraz zapoznawania się z dokumentacją do niej, Parlament wezwał Komisję oraz Radę do określenia, czy w przypadku, gdyby Parlament wezwał do zawieszenia bądź uchylenia tej umowy, to przychylą się do takiego wniosku.
Oświadczenia były bardzo zróżnicowane. Urzędujący przewodniczący Rady nie zajął stanowiska w sprawie sposobu reakcji Rady, gdyby Parlament wystąpił z takim apelem. Komisarz powiedział zaledwie, że Komisja rzuci jakiś pomysł na to, co zrobi, kiedy Parlament przedłoży wniosek. Zmierzam do tego, że Komisja ani Rada ani trochę nie przychyliły się do żądań Parlamentu i dlatego mogę jedynie zalecić wstrzymanie się od głosu w tej sprawie.
(Oklaski)
Daniel Caspary
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Już od trzech i pól roku debatujemy w tej Izbie, w ramach różnych komisji nad tematem Turkmenistanu. Istnieją traktaty europejskie, które musi też respektować Parlament, choć nie zawsze nam się to podoba.
Dziś, w treści oświadczeń Rady i Komisji udało nam się uzyskać zapewnienia dopuszczalne w ramach traktatów europejskich. Komisja i Rada zgodziły się poważnie rozważyć przychylenie się do wskazówki Parlamentu przy wydawaniu opinii, a niewykluczone, że również do apelu o zawieszenie umowy.
Jak niestety wszyscy wiemy, to już wszystko, na co może liczyć Parlament w ramach traktatów europejskich. Jednego błędu musimy się wystrzegać - użycia stosunków z tym krajem w charakterze zakładnika na potrzeby zdobycia większej władzy dla Parlamentu Europejskiego. Apeluję o zaaprobowanie oświadczeń Rady i Komisji. To wszystko, na co mogliśmy liczyć. W tym kontekście i w tych okolicznościach proszę o opowiedzenie się za podpisaniem umowy.
Daniel Cohn-Bendit
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący! Jeśli nie było to w imieniu grupy, to wnoszę o odroczenie debaty w imieniu Grupy Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego.
