Αρμοδιότητες και συνεργασία στον τομέα των υποχρεώσεων διατροφής (συζήτηση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης της Genowefa Grabowska, εξ ονόματος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και τη συνεργασία σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής - C6-0079/2006 -.
Franco Frattini
Μέλος της Επιτροπής. - (EN) Κυρία Πρόεδρε, το προτεινόμενο μέσο για τις υποχρεώσεις διατροφής έχει ως στόχο τη βελτίωση της επισφαλούς κατάστασης ανθρώπων, οι οποίοι εξαρτώνται από τη διατροφή για να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου η κινητικότητα των πολιτών αυξάνεται διαρκώς περισσότερο, οι δικαιούχοι διατροφής -κυρίως παιδιά- δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην είσπραξη της οφειλόμενης σε αυτούς διατροφής, ιδίως όταν ο υπόχρεος, όπως ένας γονέας, φεύγει ή έχει μετακομίσει στο εξωτερικό.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Grabowska, ως εισηγήτρια, για τις προσπάθειες τις οποίες κατέβαλε προκειμένου να δώσει φωνή σε ενδιαφερόμενους φορείς, όπως μη κυβερνητικούς οργανισμούς οι οποίοι θα στηρίξουν τους δικαιούχους διατροφής στη διάρκεια της πολύ σημαντικής δημόσιας ακρόασης την 11η Σεπτεμβρίου.
Γενικά, επικροτούμε την έκθεση της κ. Grabowska, η οποία στηρίζει την πρόταση στα ουσιαστικά της στοιχεία.
Έχω να κάνω απλώς ορισμένες παρατηρήσεις για κάποιες προτεινόμενες τροπολογίες. Καταρχάς, όσον αφορά τη νομική βάση. Όλοι πιστεύουμε ότι το ισχύον μέσο αφορά το οικογενειακό δίκαιο. Ωστόσο, κατανοώ τους προβληματισμούς του Κοινοβουλίου, δεδομένου του ισχύοντος νομικού πλαισίου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο καλέσαμε το Συμβούλιο, με μία ανακοίνωση η οποία εγκρίθηκε ταυτόχρονα με τον προτεινόμενο κανονισμό, να αποφασίσει -σύμφωνα με το άρθρο 67, παράγραφος 2 της Συνθήκης- ότι το παρόν μέσο θα πρέπει να εγκριθεί σύμφωνα με τη διαδικασία συναπόφασης. Αυτή είναι η άποψή μου, και θα συνεχίσω να ζητώ από το Συμβούλιο να αναλάβει δράση επ' αυτής της πρόσκλησης.
Σχετικά με τις άλλες τροπολογίες για τους κανόνες σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο. Τον περασμένο μήνα, οι διαπραγματεύσεις σχετικά με μία παγκόσμια σύμβαση για τις υποχρεώσεις διατροφής περατώθηκαν με επιτυχία στη Διάσκεψη της Χάγης για το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο.
Βάσει των ικανοποιητικών αποτελεσμάτων της Σύμβασης και του συνοδευτικού πρωτοκόλλου επί του εφαρμοστέου δικαίου, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη θα ήθελαν να τηρήσουν αυτούς τους διεθνείς κανόνες. Κατά συνέπεια, οι κανόνες του κανονισμού και οι σχετικές προτεινόμενες τροπολογίες θα πρέπει να αναθεωρηθούν, προκειμένου να διασφαλισθεί η συνέπεια με τους διεθνείς κανόνες.
" έκθεση προτείνει να δοθεί η δυνατότητα στα δικαστήρια να εφαρμόζουν το δικό τους δίκαιο, όταν παρουσιάζονται υποθέσεις ενώπιον τους και όταν αυτό θα επιτάχυνε την επίλυση της διαφοράς. Ενώ αποδεχόμαστε τον προβληματισμό για την επίσπευση των δικαστικών διαδικασιών, πιστεύουμε ότι η προτεινόμενη λύση δεν εξασφαλίζει επαρκή ασφάλεια δικαίου, και ότι υπάρχει ο κίνδυνος να μην υπηρετήσει το συμφέρον των δικαιούχων διατροφής, οι οποίοι θα πρέπει να προστατεύονται από την εφαρμογή του ίδιου ουσιαστικού δικαίου, ανεξαρτήτως του δικαστηρίου που εξετάζει την υπόθεση.
Τέλος, το Κοινοβούλιο ψηφίζει τώρα επί αυτής της έκθεσης. Έχει καταστεί σαφές ένα διεθνές νομικό πλαίσιο. Ελπίζω ακράδαντα ότι αυτό το έργο θα συνεχισθεί με γοργούς ρυθμούς το 2008. Είμαι βέβαιος ότι το Συμβούλιο θα του δώσει ύψιστη προτεραιότητα τους επόμενους μήνες.
Genowefa Grabowska
εισηγήτρια. - (PL) Κυρία Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω εκφράζοντας τις ευχαριστίες μου. Θέλω να ευχαριστήσω πολύ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εξαιρετική της συνεργασία σε εργασιακό επίπεδο. Ευχαριστώ επίσης την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και τους σκιώδεις εισηγητές, ιδίως την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων και τη Diana Wallis, η οποία συνέταξε τη γνωμοδότηση της επιτροπής, για την πραγματικά εξαιρετική συνεργασία τους. " κ. Wallis ανέλαβε το βαρύ καθήκον να πείσει την Επιτροπή για την αναγκαιότητα τροποποιήσεων στη νομική βάση.
Θα έπρεπε ίσως να ξεκινήσω με τη νομική βάση, δεδομένου ότι το προτεινόμενο ψήφισμα παραπέμφθηκε σε εμάς στο πλαίσιο μίας διαδικασίας, η οποία δεν είναι αποδεκτή από το Κοινοβούλιο. Θέλαμε ο κανονισμός να εγκριθεί σύμφωνα με τη διαδικασία συναπόφασης, αντί της διαδικασίας διαβούλευσης. Άκουσα, επομένως, με χαρά όσα μας ανέφερε ο Επίτροπος, και είμαι ενήμερη για την ανακοίνωση προς το Συμβούλιο, με την οποία καλείται να μας δώσει αυτή τη δυνατότητα. Θα ήθελα να προσθέσω μόνο κάτι ακόμα σε όσα ανέφερε ο κ. Επίτροπος.
Δεν αμφισβητώ το γεγονός ότι η σχέση διατροφής απορρέει από το οικογενειακό δίκαιο. Θα υποστήριζα, ωστόσο, ότι εν όλω η σχέση διατροφής έχει συγκεχυμένο χαρακτήρα. Το γεγονός ότι πηγάζει από το οικογενειακό δίκαιο δεν σημαίνει ότι παραμένει εντός αυτών των ορίων. Έχει συνέπειες για την κοινή αγορά και την οικονομική κατάσταση και των δύο μερών, ήτοι του δικαιούχου της διατροφής και του υπόχρεου. Συνεπώς, έχουμε το δικαίωμα να αποσπάσουμε τη σχέση διατροφής από το οικογενειακό δίκαιο, από το οποίο προέρχεται, και να συνδέσουμε την εκτέλεση των υποχρεώσεων διατροφής, όχι με το οικογενειακό δίκαιο, αλλά με τομείς τους οποίους το Σώμα αυτό θεωρεί αρμόδιους, δηλαδή την κοινή αγορά, την οικογενειακή μέριμνα και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στην περίπτωση αυτή, έχω την εντύπωση ότι δεν θα υπήρχε δυσκολία στη μεταβολή της διαδικασίας.
Θεωρώ, επομένως, ότι αυτή η πρόταση εγγυάται όχι μόνο την προσοχή του Συμβουλίου, αλλά και την αποδοχή εκ μέρους του. Κατά την προετοιμασία του εν λόγω κανονισμού πραγματοποιήσαμε ακροάσεις, οι οποίες αποτελούσαν, πράγματι, μία αδιάκοπη θρηνωδία. Γυναίκες, κυρίως, μας μίλησαν για τη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκονται όταν προσπαθούν να εκτελέσουν πληρωμές διατροφής για παιδιά, των οποίων ο άλλος γονέας ζει σε διαφορετική χώρα και δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το μεγάλωμα του παιδιού του ή να πληρώσει για την ανατροφή του.
Πολλά τεχνάσματα τίθενται σε εφαρμογή. Δεν θα τα αναφέρω όλα, αλλά θα περιοριστώ σε ένα παράδειγμα. Αρκεί να αλλάξει κανείς ένα γράμμα στο επώνυμό του, προκειμένου να γίνει άφαντος στην Ευρώπη χωρίς να αφήσει σχεδόν κανένα ίχνος, και έτσι η υποχρέωση διατροφής εξαφανίζεται μαζί με τον υπόχρεο. Με τον κανονισμό αυτό επιδιώκουμε να διασφαλίσουμε ότι κανείς υπόχρεος διατροφής δεν θεωρεί ασφαλές να εγκαταλείψει τη χώρα στην οποία παραμένει το παιδί, για το οποίο δεν καταβάλλεται η διατροφή, μετακομίζοντας στην ανοικτή Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου τα εσωτερικά σύνορα έχουν καταργηθεί -ιδίως τώρα που τα νέα κράτη μέλη θα ενταχθούν στον χώρο Σένγκεν σε λίγες ημέρες- και ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί αυτή την κατάσταση, η οποία είναι ευνοϊκή για ένα άτομο το οποίο δεν αναλαμβάνει την ευθύνη της οικογένειάς του.
Επιτρέψτε μου να αναφέρω τα δύο μέτρα στο ψήφισμα, τα οποία θεωρώ ότι είναι τα πιο σημαντικά και πρωτοποριακά. Μία εντολή διατροφής η οποία εκδίδεται στο κράτος μέλος, στο οποίο ο υπόχρεος κατοικεί κανονικά, δεν θα πρέπει να επιβεβαιώνεται στο κράτος στο οποίο ζει ο υπόχρεος διατροφής. Ο κανονισμός κατ' αυτόν τον τρόπο προτείνει κατάργηση της διαδικασίας κήρυξης "εκτελεστότητας". Κατανοώ ότι πρόκειται για κάτι νέο, όμως, εάν θέλουμε να διασφαλίσουμε την αποτελεσματική εκτέλεση των υποχρεώσεων διατροφής, τότε πρέπει να προβούμε στη λήψη αυτού του μέτρου. Εάν διατηρήσουμε τη διαδικασία κήρυξης "εκτελεστότητας", η όλη προσπάθεια να επιτύχουμε αποτελεσματική εκτέλεση δεν θα ευοδωθεί.
Κατανοώ ότι πρέπει να σεβαστούμε όλες τις διατάξεις οι οποίες έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο της Σύμβασης και της Διάσκεψης της Χάγης, όμως το διεθνές σύστημα λειτουργεί με υπερβολικά αργούς ρυθμούς, και η κύρωση των συμφωνιών στη σφαίρα του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου μπορεί να διαρκέσει χρόνια. " Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προχωρήσει μπροστά και να διασφαλίσει ότι υπάρχουν προβλέψεις για τα παιδιά, όταν οι γονείς τους τα ξεχνούν. Ο κανονισμός αυτός πρέπει επομένως να υλοποιηθεί γρήγορα για το καλό των παιδιών. Δεν μεριμνά απλώς για τα παιδιά, αλλά προστατεύει και τον δικαιούχο. Επομένως, ευχαριστώντας την πορτογαλική Προεδρία για το έργο της όσον αφορά την προετοιμασία του κειμένου, παραδίδω το θέμα αυτό στη σλοβενική Προεδρία, όντας απόλυτα βέβαιη ότι θα εξετάσει το κείμενο ως το τέλος και ότι θα έχουμε έναν καλό κανονισμό.
Diana Wallis
συντάκτρια της γνωμοδότησης της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων. - (EN) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Επίτροπο για την ιδιαίτερα θετική του δήλωσή. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την κ. Grabowska για την υπέροχη συνεργασία που είχαμε επί του θέματος αυτού.
Πρόκειται για μία από τις προτάσεις αυτές που θα μπορούσαν κάνουν πραγματικότητα την Ευρώπη για όσους υπηρετούμε. Θα μπορούσε να προσδώσει πρακτική αξία σε δύσκολες στιγμές της ζωής τους. Είναι αμέτρητες οι φορές που, ως εκλεγμένη βουλευτής του ΕΚ, έχουν επικοινωνήσει μαζί μου πολίτες της εκλογικής μου περιφέρειας, οι οποίοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην είσπραξη της διατροφής από κάποιον ο οποίος βρίσκεται σε άλλο κράτος μέλος. Τις περισσότερες φορές αδυνατώ να δώσω μία πρακτική και θετική απάντηση.
Με τον κανονισμό αυτό, ελπίζω ότι στις περισσότερες περιπτώσεις θα μπορούσαμε να ενεργήσουμε καλύτερα. " πρόταση ενδεχομένως επιτρέπει στην ΕΕ να προχωρήσει πολύ περισσότερο από όσο μπορούν τα κράτη μέσω της Διάσκεψης της Χάγης, η οποία προαναφέρθηκε. Θα πρέπει σίγουρα να καταφέρουμε να προχωρήσουμε περισσότερο. Εξάλλου, έχουμε ενθαρρύνει τους πολίτες μας να κινηθούν ελεύθερα πέρα από τα εθνικά σύνορα εντός της ΕΕ, και θα πρέπει να είμαστε σε θέση να δώσουμε μία απάντηση, με τη μορφή ενός καλού, απλού, λειτουργικού συστήματος δικαιοσύνης, όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες στους γάμους τους ή όταν οι σχέσεις τους διαλύονται. Πάνω απ' όλα θα πρέπει να μπορούμε να προσφέρουμε βοήθεια σε παιδιά τα οποία υπομένουν τις οικονομικές συνέπειες της διάλυσης ενός γάμου. " πρόταση αυτή θα απέφερε μία απλοποιημένη διαδικασία που θα μπορούσε να περιλαμβάνει ένα μόνο στάδιο, αντί του τωρινού εφιάλτη της υποβολής αίτησης σε ένα δικαστήριο και μετά να αναγκάζεται κανείς να περάσει ξανά λίγο ή πολύ την ίδια διαδικασία εκτέλεσης σε ένα δικαστήριο μιας άλλης χώρας. Αυτό είναι υπερβολικό για τους ανθρώπους που διέρχονται μία περίοδο της ζωής τους κατά την οποία είναι ευάλωτοι και απεγνωσμένοι.
" Επιτροπή Νομικών Θεμάτων στήριξε με χαρά το μεγαλύτερο μέρος της πρότασης, προσπαθώντας ταυτόχρονα να προβεί σε ορισμένες τεχνικές βελτιώσεις. Από αυτή την άποψη, ευγνωμονώ τον συνάδελφό μου, κ. Casini. Ωστόσο, όπως και η εισηγήτρια, δεν είναι δυνατόν να αποδεχθούμε την επιλογή της νομικής βάσης. Θα έπρεπε να βασίζεται στη συναπόφαση, όχι τη διαβούλευση. Πιστεύω ότι τα κράτη μέλη ενήργησαν απολύτως παράλογα, τόσο όσον αφορά το περιεχόμενο της νομοθεσίας, όσο και από τις άποψη των συνεπειών για τους πολίτες. Ελπίζω να ανταποκριθούν στην έκκληση του Επιτρόπου.
Μιλώντας εξ ονόματος της Ομάδας μου, δεν θέλουμε να δούμε να υποβαθμίζεται η αποτελεσματικότητα αυτού του συστήματος που περιλαμβάνει ένα μόνο στάδιο. Οφείλουμε, φυσικά, να σεβαστούμε τα δικαιώματα της υπεράσπισης -του οφειλέτη της απαίτησης- αλλά θα πρέπει να ασκηθεί στο δικαστήριο προέλευσης. Δεν θα πρέπει να επιτρέπουμε την επανέναρξη της υπόθεσης στο εκτελεστικό δικαστήριο, γιατί διαφορετικά θα καταστρέψουμε τα ίδια τα οφέλη τα οποία επιδιώκουμε να εξασφαλίσουμε. Για τον λόγο αυτό, επιθυμούμε τη διαγραφή του άρθρου 33(α), και τρέφουμε σοβαρές αμφιβολίες για την τροπολογία 61, η οποία εξακολουθεί να εξασφαλίζει ελαφρυντικά.
Τέλος, θέλω να κάνω ορισμένα σχόλια ως βουλευτής αυτού του Κοινοβουλίου από το "νωμένο Βασίλειο. " εξαίρεση του "νωμένου Βασιλείου ή η αδυναμία του να συμμετάσχει σε αυτό το μέσο είναι μία κακή είδηση για πολλούς ευρωπαίους πολίτες από άλλα κράτη μέλη, οι οποίοι τώρα ζουν στο "νωμένο Βασίλειο, και είναι επίσης κακή είδηση για πολλούς Βρετανούς, οι σύζυγοι των οποίων μετακομίζουν σε άλλο κράτος μέλος. Πράγματι, υπάρχουν όλες οι μορφές ανακατατάξεων στις οποίες η εξαίρεση από το μέσο θα προκαλέσει χάος και σύγχυση. Οι άνθρωποι θα αποτελούν πολίτες δεύτερης κατηγορίας όσον αφορά το δικαστικό σύστημα το οποίο θα έχουν στη διάθεσή τους.
Ωστόσο, αυτό για το οποίο λυπάμαι περισσότερο είναι η αποτυχία της βρετανικής κυβέρνησης να εκτιμήσει την αβάσιμη θέση των βρετανών βουλευτών του ΕΚ στα ζητήματα αυτά. Θα πρέπει όντως να εργαζόμαστε, να μιλούμε -και, το σημαντικότερο, να ψηφίζουμε- για προτάσεις σχετικά με θέματα, τα οποία όπως έχουν αυτή τη στιγμή, δεν πρόκειται να εφαρμοστούν σε όσους μας ψήφισαν; Άλλοι αρχίζουν να αμφισβητούν τη νομιμότητα της θέσης μας. Αυτές οι επιλογές εξαίρεσης είναι από δημοκρατική άποψη αβάσιμες και καταστροφικές για τη συνοχή του συστήματος της ΕΕ για την απονομή δικαιοσύνης σε αστικές υποθέσεις. Οι πρακτικές επιλογής και συνδυασμού, επιλογής εξαίρεσης και επιλογής συμμετοχής απλώς πλήττουν όσους είναι ευάλωτοι και έχουν μεγαλύτερη ανάγκη την προστασία του νόμου.
Παναγιώτης Δημητρίου
εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. - Κύριε Πρόεδρε, πρώτα απ' όλα, θέλω να συγχαρώ την εισηγήτρια, κυρία Grabowska, για την πρωτοβουλία αυτή να προωθήσει αυτό το θέμα και για την τόσο θετική τοποθέτηση που έχει κάνει απόψε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ο κύκλος της διαβούλευσης του Συνεδρίου της Χάγης, που άρχισε πριν από επτά χρόνια, ολοκληρώνεται αυτές τις μέρες. Και τίθεται το ερώτημα πόσο έχει προχωρήσει το ζήτημα της αμοιβαίας αναγνώρισης και εκτέλεσης δικαστικών αποφάσεων στον τομέα του διεθνούς ιδιωτικού δικαίου. Πού βρίσκεται η διακήρυξη ότι η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης και εκτέλεσης δικαστικών αποφάσεων είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας για δημιουργία χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης; " απάντηση είναι πως δεν έχουν γίνει μεγάλα βήματα σ' αυτήν την κατεύθυνση. Το πρόγραμμα το Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Χάγης του 2004 δεν έχει προωθηθεί στο βαθμό που έπρεπε, και τούτο παρά τις προσπάθειες και πρωτοβουλίες του αρμόδιου Επιτρόπου, κυρίου Frattini.
Δυστυχώς, η κατάχρηση της επίκλησης της εθνικής κυριαρχίας από κάποια κράτη μέλη παρεμποδίζει την εξομοίωση του δικαίου, όχι μόνο σε θέματα ουσίας, αλλά ακόμη και σε ζητήματα διαδικασίας. Αυτές οι γενικές παρατηρήσεις βέβαια δεν εξουδετερώνουν την αξία και τη σημασία της πρότασης που συζητούμε. Αντίθετα, τονίζουν την ανάγκη για υιοθέτηση και άλλων προτάσεων κανονισμού του Συμβουλίου, που να καλύπτουν όλο το πεδίο του οικογενειακού δικαίου: διαζύγιο, χωρισμός, διατροφή και περιουσιακά θέματα. Ο Κανονισμός 2201/03 για αναγνώριση και εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων σε θέματα οικογενειακού δικαίου, πατρικής ευθύνης και διατροφής χρήζει ριζικής αναθεώρησης και εκσυγχρονισμού. Αυτή η ανάγκη αντιμετωπίζεται, πράγματι, σε μεγάλο βαθμό με την πρόταση του τροποποιητικού κανονισμού, δυστυχώς όμως μόνο για το θέμα της διατροφής. Οι διαφορές του ουσιαστικού δικαίου των κρατών μελών στο ζωτικό κεφάλαιο της δικαιοσύνης παραμένουν. Υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα να διανυθεί. Έστω όμως, εκεί που υπάρχουν περιθώρια σύγκλισης πρέπει αυτή η εξομοίωση του δικαίου να προωθηθεί.
Οι τροπολογίες που προτείνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμπληρώνουν πολλά κενά της πρότασης και βελτιώνουν το περιεχόμενό της. Παρακάμπτονται, πρώτα απ' όλα, πολλά εμπόδια που παρεμποδίζουν την εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων διατροφής οπουδήποτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και περιορίζουν τα περιθώρια αποφυγής της δικαιοσύνης από τον υπόχρεο γονέα ή σύζυγο λόγω μετακίνησης από το ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε άλλο. Σε αυτό ακριβώς αποβλέπει και η τροπολογία μου του άρθρου 33α, την οποία έχω καταθέσει και με την οποία προσπαθώ αφενός μεν να μην αφήσω απεριόριστο περιθώριο για μη εφαρμογή ενός διατάγματος με επίκληση εναλλαγής περιστάσεων αφετέρου να δώσω το περιθώριο για τέτοια αντιμετώπιση, όταν συντρέχουν σοβαρές, πραγματικά σοβαρές σχετικές περιστάσεις, που δίνουν ακριβώς το δικαίωμα στο δικαστήριο να αναθεωρήσει τη στάση του.
Andrzej Jan Szejna
εξ ονόματος της Ομάδας PSE. - (PL) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω θερμότατα την εισηγήτρια, Genowefa Grabowska, για το έργο της στον κανονισμό που έχουμε ενώπιον μας και για την έκθεσή της. Το υπέροχο αποτέλεσμα δεν με εκπλήσσει, καθώς η καθηγήτρια Grabowska ανήκει στους εξέχοντες εμπειρογνώμονες της Πολωνίας σε θέματα ευρωπαϊκού δικαίου.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των διαζυγίων και των χωρισμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνεται, το πρόβλημα των νομικών εμποδίων τα οποία τίθενται στην αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σχετικά υποχρεώσεις διατροφής καθίσταται ολοένα και πιο σημαντικό. Επιπλέον, δεδομένου του βαθμού ενοποίησης των κρατών μελών και των δεσμευτικών νομικών πηγών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο αριθμός των οποίων παραμένει μεγάλος, υπάρχει ανάγκη για ένα προηγμένο νομικό σύστημα.
Αυτή τη στιγμή δεν υφίσταται ένα εναρμονισμένο σύστημα στο πεδίο αυτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επομένως, τάσσομαι υπέρ του κανονισμού, ο οποίος περιλαμβάνει ιδιαίτερα συναφείς προτάσεις σχετικά με τα προβλήματα, τα οποία συζητούμε. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πρόκειται για το αποτέλεσμα ενός μακροχρόνιου προγράμματος εργασίας, του Προγράμματος της Χάγης για την ενίσχυση της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συμφωνών ότι η αποτελεσματική εκτέλεση των υποχρεώσεων διατροφής θα βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης και την εκπαίδευση πολλών παιδιών, τα οποία αποτελούν τους βασικού δικαιούχους διατροφής. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για τους ευρωπαίους σοσιαλιστές.
Ο προτεινόμενος κανονισμός δεν διευθετεί απλώς συγκεκριμένα προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας: μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, ειδικότερα με την άρση των εμποδίων τα οποία τίθενται στην ελεύθερη μετακίνηση ατόμων, τα οποία θα μπορούσαν ενδεχομένως να υποστούν δυσάρεστες καταστάσεις ως αποτέλεσμα των διαφορών στη νομοθεσία για την εκτέλεση υποχρεώσεων διατροφής.
Για το καλό όλων των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να προσπαθήσουμε να επιτύχουμε γρήγορη και, ει δυνατόν, ανέξοδη εκτέλεση των πληρωμών διατροφής. Επί του παρόντος, τα θεσμικά όργανα αναγκάζονται ορισμένες φορές να καταφύγουν σε δραστικά μέτρα για να εκτελεστεί η πληρωμή διατροφής, ενώ οι δικαιούχοι συχνά ζουν σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας.
Υποστηρίζω, επίσης, την ιδέα ότι οι δικαστικές αποφάσεις θα πρέπει να έχουν την ίδια ισχύ που έχουν και στο κράτος μέλος στο οποίο εκδίδονται, χωρίς επιπρόσθετες διατυπώσεις.
Τέλος, θα ήθελα να τονίσω την αναγκαιότητα μεγαλύτερης συμμετοχής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην έγκριση αποφάσεων επί θεμάτων ιδιαίτερης σημασίας για τη μελλοντική λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της εσωτερικής αγοράς.
Carlo Casini
(IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, σκοπός της έκθεσης την οποία εξετάζουμε είναι να εξαλείψει περισσότερα από τα εμπόδια τα οποία τίθενται στην είσπραξη διατροφής στην Ευρώπη, καθιστώντας δυνατή τη δημιουργία ενός νομικού πλαισίου σύμφωνα με τις νόμιμες προσδοκίες των δικαιούχων διατροφής.
Το σημαντικότερο σημείο εκκίνησης είναι ότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, ο δικαιούχος διατροφής είναι το πιο αδύναμο μέρος και, επομένως, χρειάζεται δυναμικότερη προστασία, ενώ είναι φανερό ότι το κύριο πρόβλημα εστιάζεται στις ουσιαστικές συνθήκες των υπόχρεων διατροφής. Ωστόσο, είναι ορθό να πράξουμε ό,τι είναι δυνατόν, ήτοι να εξαλείψουμε τυχόν περιττή γραφειοκρατία και να συγκεκριμενοποιήσουμε το εφαρμοστέο δίκαιο, να θεσπίσουμε την προτίμηση του δικαίου το οποίο εφαρμόζεται στον τόπο κατοικίας του δικαιούχου και να θέτουμε άμεσα σε ισχύ τη νομική απόφαση, στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να καταβληθεί η διατροφή, ακόμη και σε διαφορετικές χώρες από τη χώρα στην οποία εκδόθηκε η απόφαση.
" Επιτροπή Νομικών Θεμάτων, η οποία κλήθηκε να γνωμοδοτήσει στο πλαίσιο της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας σχετικά με τη δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την εκτέλεση αποφάσεων σε θέματα σχετικά με υποχρεώσεις διατροφής, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη σύνταξη του κειμένου, επιτυγχάνοντας μία σημαντική συμφωνία συμβιβασμού μεταξύ των κύριων πολιτικών ομάδων, για την οποία θα ήθελα να ευχαριστήσω δημόσια την κ. Wallis. Οι κύριοι στόχοι των τροπολογιών, οι οποίες κατατέθηκαν από την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων είναι η κατάρτιση σαφούς ορισμού των υποχρεώσεων διατροφής, η επέκταση του πεδίου εφαρμογής, η προστασία των πιο ευάλωτων εμπλεκόμενων μερών και η απλοποίηση του προτεινόμενου κειμένου.
Ήταν αναγκαία η κατάρτιση σαφούς προσδιορισμού των υποχρεώσεων διατροφής και η ενσωμάτωση όλων των εντολών σχετικά με την καταβολή εφάπαξ ποσών στο πλαίσιο εφαρμογής του κανονισμού. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε -όπως ανέφερα- στα πιο ευάλωτα μέρη και, στο σημείο αυτό, το κείμενο του κανονισμού απαιτεί περαιτέρω απλοποίηση. Εν κατακλείδι, καθώς ο χρόνος της αγόρευσής μου έφθασε στο τέλος του, είμαι βέβαιος ότι η Ομάδα ΕΛΚ-ΕΔ θα στηρίξει απόλυτα την απόφαση αυτή.
Tadeusz Zwiefka
(PL) Κύριε Πρόεδρε, η θλιβερή αύξηση των διαλυμένων γάμων σε συνδυασμό με την αυξανόμενη κινητικότητα των ανθρώπων που ζουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οδηγεί αναπόφευκτα σε αύξηση του αριθμού των διασυνοριακών διαφορών σχετικά με αξιώσεις διατροφής. Επί του παρόντος, προκειμένου να εκτελεστεί μία αξίωση έναντι ενός υπόχρεου διατροφής που ζει σε ένα άλλο κράτος μέλος, πρέπει να προσφύγει στο δικαστικό σύστημα του κράτους, στο οποίο πρόκειται να εκτελεστεί η απόφαση. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι πάντοτε εφικτό, και επομένως υπάρχει πραγματική ανάγκη θέσπισης λεπτομερών κανόνων σχετικά με τη δικαιοδοσία όσο αφορά τις αξιώσεις διατροφής.
Σκοπός του σχεδίου ψηφίσματος είναι η μείωση των επίσημων απαιτήσεων για την έκδοση δικαστικής απόφασης σε οποιοδήποτε κράτος μέλος και η διασφάλιση της αποτελεσματικής της εκτέλεσης. Μόλις τεθεί σε ισχύ, ο νέος κανονισμός θα δίδει τη δυνατότητα σε ένα εξουσιοδοτημένο άτομο να εξασφαλίσει μία δεσμευτική εντολή εκτέλεσης οπουδήποτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, θα απλοποιήσει και θα ενοποιήσει το σύστημα εκτέλεσης. Επικροτώντας τα μέτρα τα οποία ενέκρινε η Διάσκεψη της Χάγης, συμφωνώ πλήρως με την εισηγήτρια ότι οι κανονισμοί οι οποίοι ισχύουν για το ζήτημα αυτό στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι πιο προοδευτικοί και να υλοποιούνται ταχύτερα.
" αυξημένη κινητικότητα των πολιτών της ΕΕ οδηγεί σε αύξηση του αριθμού των γάμων στους οποίους οι σύζυγοι είναι διαφορετικής εθνικότητας και ζουν σε διαφορετικά κράτη, ή ζουν σε ένα κράτος μέλος του οποίου κανένας από τους δύο δεν είναι υπήκοος. Όπου, επομένως, ένα διεθνές ζευγάρι αποφασίσει να χωρίσει, ενδέχεται να επικαλούνται διαφορετικούς νόμους. Το ευρύ υποκειμενικό και αντικειμενικό πεδίο εφαρμογής του κανονισμού αιτιολογείται από τον τρομερά αργό ρυθμό απόκτησης των πληρωμών διατροφής σε συγκεκριμένα κράτη μέλη της ΕΕ. Στη χώρα μου, την Πολωνία, για παράδειγμα, το ποσοστό είναι μόλις 10%.
Ο κανονισμός θα δίδει επίσης τη δυνατότητα στη μητέρα εξώγαμου τέκνου να αξιώσει από τον πατέρα του παιδιού να πληρώσει τα έξοδα τα οποία αφορούν την εγκυμοσύνη και τον τοκετό, καθώς και τα έξοδα συντήρησής της κατά την περίοδο του τοκετού. Επί του παρόντος, η αξίωση αυτή δεν αναγνωρίζεται σε πολλά κράτη μέλη ως αξίωση διατροφής, γεγονός το οποίο καθιστά σημαντικά δυσκολότερη την εξασφάλισή της.
Πριν την ένταξη της χώρας μου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περισσότερες από χίλιες αξιώσεις διατροφής από το εξωτερικό καταθέτονταν ετησίως στα δικαστήρια. Ως αποτέλεσμα του ανοίγματος των συνόρων, όλες οι προβλέψεις μιλούν για δραστική αύξηση του αριθμού των εν λόγω αξιώσεων, τόσο στην Πολωνία, όσο και σε άλλες χώρες. Το άνοιγμα των συνόρων και των αγορών εργασίας ίσως οδηγήσει τους πατέρες σε εγκατάλειψη των υποχρεώσεων διατροφής τις οποίες υπέχουν, και κυρίως τα παιδιά είναι αυτά που θα υποστούν τις συνέπειες. Αυτό είναι αδύνατον να το δεχθούμε.
Franco Frattini
Μέλος της Επιτροπής. - (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα είμαι πολύ σύντομος. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους αγόρευσαν, την εισηγήτρια και τους βουλευτές, οι οποίοι έλαβαν μέρος σε αυτό το έργο. Τους επόμενους μήνες, θα έχουμε τρεις στόχους μπροστά μας και ελπίζω ότι η σλοβενική Προεδρία θα κατορθώσει να τους προωθήσει με επιτυχία.
Πρώτον: να πείσουμε το Συμβούλιο ότι, εάν θεωρούμε ότι είναι ωφέλιμο να τροποποιήσουμε μία νομική βάση στο πλαίσιο του άρθρου 67 της Συνθήκης, ο λόγος είναι ότι να εξασφαλίσουμε μία καλύτερη δημοκρατική βάση σε μία πρωτοβουλία, η οποία αντικειμενικά προστατεύει τις ευάλωτες ομάδες ανθρώπων, ιδίως τα παιδιά, μετά τη διάσπαση της οικογενειακής ενότητας.
Ο δεύτερος στόχος είναι να διασφαλίσουμε ότι οι δικαιούχοι προστατεύονται το ίδιο ανεξάρτητα από το μέρος στο οποίο το ζήτημα έχει προσαχθεί στα δικαστήρια: θα ήταν παράδοξο εάν το αποκαλούμενο κριτήριο lex fori οδηγούσε σε ουσιαστική διαφοροποίηση της προστασίας, η οποία παρέχεται στους δικαιούχους. Ένας άλλος ουσιαστικός στόχος είναι επομένως να προσπαθήσουμε να εναρμονίσουμε τους κανόνες.
Ο τρίτος στόχος, για τον οποίο, κατά την άποψή μου, πρέπει να επιτελεσθεί έργο, είναι η πραγματική εκτέλεση: σε πάρα πολλές περιπτώσεις επιβεβαιώνουμε την αρχή της προστασίας των δικαιούχων σε οικογενειακά ζητήματα, αλλά δεν διασφαλίζουμε την εκτέλεσή της, ή επιτρέπουμε να ανοίγει ξανά η υπόθεση, όταν πρέπει να δοθεί εντολή πληρωμής. Αυτό δεν ισχύει στην περίπτωση της διατροφής· εάν συνέβαινε αυτό, το μέτρο θα έχανε κάθε νόημα.
Έχουμε καταρτίσει αρκετά καινοτόμες προτάσεις: προσωρινό πάγωμα ενός μέρους του τραπεζικού λογαριασμού του οφειλέτη, εάν ο οφειλέτης δεν θέλει να πληρώσει, ή έκδοση εντολής υποχρεωτικής περιοδικής πληρωμής εις βάρος των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη για το ποσό το οποίο θα πρέπει να καταβάλει ο οφειλέτης. Όπως γνωρίζετε, υπήρξε διαφωνία και διάσταση απόψεων μεταξύ της πλειονότητας των κρατών μελών στο Συμβούλιο, γιατί σε αυτό ακριβώς συνίσταται η διαφορά ενός κανονισμού: είτε το μέτρο μπορεί πραγματικά να εκτελεστεί ή είναι άσκοπο να συνεχίζουμε να επιβεβαιώνουμε πόσο σπουδαίο είναι να προστατεύουμε τα παιδιά ή τους/τις συζύγους που δικαιούνται διατροφή!
Θα πρέπει να εργαστούμε επί αυτών των τριών ζητημάτων τους επόμενους μήνες και, είναι σαφές, σε αυτή την περίπτωση, περισσότερο από κάθε άλλη, ότι η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο συμφωνούν και ότι θα πρέπει να πείσουμε το Συμβούλιο ότι αυτή είναι η σωστή οδός.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Πέμπτη, 13 Δεκεμβρίου 2007.
Γραπτές δηλώσεις (Άρθρο 142 του Κανονισμού)
Marian-Jean Marinescu  
γραπτώς. - (RO) Για την ώρα δεν υφίσταται ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα για την αναγνώριση και την εκτέλεση της νομικής υποχρέωσης για τη χορήγηση διατροφής στο εξωτερικό. Οι κοινοτικές διατάξεις στο πεδίο αυτό δεν επαρκούν για τη δίωξη των οφειλετών οι οποίοι προσπαθούν να αποφύγουν τις υποχρεώσεις τους για την καταβολή διατροφής.
Σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, οποιαδήποτε απόφαση που αφορά διατροφή, η οποία εκδίδεται σε ένα κράτος μέλος, πρέπει να εκτελείται γρήγορα και ορθά σε οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος.
Έτσι, διασφαλίζει την απλούστευση της ζωής των πολιτών, δηλαδή την είσπραξη της διατροφής τέκνου από τον γονέα ή άλλους οφειλέτες, όταν τα άτομα αυτά κατοικούν σε διαφορετική χώρα από τη χώρα που ζει το παιδί, την εφαρμογή ενός από τα ευρωπαϊκά θεμελιώδη δικαιώματα, το δικαίωμα της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και της προστασίας των παιδιών, την ομογενοποίηση και την απλούστευση των ευρωπαϊκών νομικών προτύπων σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ και την οικοδόμηση ενός ευρωπαϊκού χώρου ελευθερίας, ασφάλειας, δικαιοσύνης και διευκόλυνσης της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς.
Πιστεύω ότι τα δικαστήρια τα οποία έχουν ειδοποιηθεί, θα πρέπει να ελέγχουν το ανεξάρτητο καθεστώς και την αρμοδιότητα των εταιρειών παροχής νομικών συμβουλών και να λαμβάνουν υπόψη τους την κατάσταση των μερών στη διάρκεια των διαδικασιών. Ο δικαιούχος της υποχρέωσης διατροφής θα πρέπει να ωφελείται από τις νομικές διατάξεις στη χώρα κατοικίας του, η επίλυση των δικαστικών διενέξεων στο πεδίο αυτό θα πρέπει να είναι λιγότερο δαπανηρή και θα πρέπει να αποφεύγεται η αναζήτηση της ευνοϊκότερης δικαιοδοσίας.
