Οι επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης για τις αναπτυσσόμενες χώρες και την αναπτυξιακή συνεργασία (συζήτηση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της προφορικής ερώτησης προς την Επιτροπή - B7-0209/2009) της κ. Eva Joly, εξ ονόματος της Επιτροπής Ανάπτυξης, σχετικά με τις επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης για τις αναπτυσσόμενες χώρες και την αναπτυξιακή συνεργασία.
Eva Joly
Κύριε Πρόεδρε, κύριοι Επίτροποι, κυρίες και κύριοι, μολονότι έχω τη χαρά να σας υποβάλω την παρούσα προφορική ερώτηση εξ ονόματος της Επιτροπής Ανάπτυξης, δυστυχώς δεν έχω τη χαρά να σας παρουσιάσω και το ψήφισμα που αφορά το ίδιο θέμα, το οποίο εγκρίθηκε ομόφωνα από την επιτροπή.
Οι συνάδελφοί μου από την Επιτροπή Ανάπτυξης και εγώ εργαστήκαμε ακούραστα προκειμένου να εξασφαλίσουμε την ψήφιση και τη συζήτηση του ψηφίσματος από την Ολομέλεια πριν από τη Σύνοδο των G20 στο Πίτσμπουργκ.
Ωστόσο, εκτός από την Ομάδα μου, την Ομάδα των Πρασίvωv/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία, και τη Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών, καμία άλλη πολιτική ομάδα δεν υποστήριξε την αίτησή μας για προσθήκη του εν λόγω ψηφίσματος στην ημερήσια διάταξη. Παρόλα αυτά, είναι πολύ σημαντικό εάν επιθυμούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στον καθορισμό της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να έχει πραγματική ισχύ πίσω από τις προτάσεις του.
Κυρίες και κύριοι, τι όφελος θα έχει για εμάς να ψηφίσουμε σχετικά με αυτό το ψήφισμα, το οποίο είχε σκοπό να υποβάλει τα αιτήματα και τις προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς τα μέλη των G20 και, πιο συγκεκριμένα, προς εκείνα τα κράτη μέλη της ΕΕ που συμμετέχουν στους G20, κατά τη σύνοδο της Ολομέλειας του Οκτωβρίου, δηλαδή μετά τη Σύνοδο του Πίτσμπουργκ;
Εκτός από το γεγονός ότι αυτό υποτιμά το έργο που πραγματοποιήθηκε, δεν μας ικανοποιεί ο ρόλος του σχολιαστή της επικαιρότητας. Δεν είναι αυτή η δουλειά μας. Ας την αφήσουμε για εκείνους που είναι δουλειά τους και που την κάνουν με επαγγελματισμό: τους δημοσιογράφους.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες μάς χρειάζονται τώρα περισσότερο από ποτέ. Μολονότι ούτε οι συμπολίτες μας δεν γλίτωσαν από αυτήν, εντούτοις η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση έχει πολύ πιο μακροχρόνιες επιπτώσεις για τους κατοίκους των αναπτυσσόμενων χωρών. Ωστόσο, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν έκαναν τους ανθρώπους αυτούς κύριους δικαιούχους των δανείων έκτακτης ανάγκης, καθώς πολύ λίγοι από αυτούς πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Έτσι, οι χώρες της Αφρικής έλαβαν μόλις το 1,6% αυτών των δανείων που χορηγήθηκαν από το ΔΝΤ μετά την τελευταία συνεδρίαση των G20 στο Λονδίνο και την αύξηση των πόρων του ΔΝΤ. Τα υπόλοιπα δόθηκαν σε αναπτυγμένες χώρες, κυρίως ευρωπαϊκές.
" διατήρηση του ευρωπαϊκού οικονομικού συστήματος ήταν βεβαίως απαραίτητη, αλλά αυτό δεν πρέπει να μας κάνει να ξεχνούμε την ακραία φτώχεια στα σύνορά μας· ακραία φτώχεια η οποία επιδεινώθηκε από μια κρίση για την οποία ευθυνόμαστε εμείς.
" δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια πρέπει να αυξηθεί επειγόντως. Ήδη, τα περισσότερα κράτη μέλη δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που έχουν ορισθεί από τον ΟΟΣΑ ήδη από το 1970, και ερχόμαστε αντιμέτωποι με νέες έκτακτες καταστάσεις, χωρίς να διαθέτουμε νέους πόρους. Ως εκ τούτου, πρέπει να βρούμε νέες πηγές χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων και μέσω μεταρρυθμίσεων του υπάρχοντος συστήματος.
" Επιτροπή Ανάπτυξης σας ζητά να αναλάβετε δράση προκειμένου να εξαλειφθούν οι φορολογικοί παράδεισοι και να καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή και οι παράνομες εισροές κεφαλαίου από τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Σύμφωνα με νορβηγική έκθεση που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο, τα αριθμητικά στοιχεία της οποίας έχουν επιβεβαιωθεί, οι παράνομες εισροές που προέρχονται από τις αναπτυσσόμενες χώρες είναι δέκα φορές υψηλότερες από το ποσό της αναπτυξιακής μας βοήθειας. Αυτό δείχνει πόσα διακυβεύονται.
Είναι ανάγκη να εφαρμοσθεί μια νέα δεσμευτική χρηματοοικονομική συμφωνία που θα υποχρεώσει τις διακρατικές εταιρείες να δηλώνουν τα κέρδη τους καθώς και τους φόρους που καταβάλουν ανά χώρα, προκειμένου να διασφαλισθεί η διαφάνεια σε σχέση με το τι πληρώνουν σε καθεμία από τις χώρες όπου δραστηριοποιούνται.
Επιπλέον, πρέπει να υπάρξει ριζική μεταρρύθμιση του συστήματος που θα περιλαμβάνει, ειδικότερα, την εισαγωγή νέων δημοκρατικών και διαφανών κανονιστικών διατάξεων όσον αφορά το εμπόριο και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά συστήματα.
Οι ευθύνες είναι τεράστιες, οι προκλήσεις πολλές, και τα καθήκοντα επίπονα, αλλά, τώρα περισσότερο από κάθε άλλη φορά, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ορθώσει το ανάστημά της και να ηγηθεί αυτών των μεταρρυθμίσεων.
Karel De Gucht
Κύριε Πρόεδρε, η Επιτροπή στον ρόλο της ως εκπροσώπου της ΕΕ στους G20, από κοινού με την Προεδρία, υποστηρίζει σθεναρά την αυξημένη ενίσχυση των χωρών χαμηλού εισοδήματος, ιδίως των φτωχότερων εξ αυτών, ως μία από τις κυριότερες προτεραιότητες στο πλαίσιο των δεσμεύσεων των G20.
Από την άποψη αυτή, είναι σημαντική η κατάλληλη χρηματοδότηση των χωρών χαμηλού εισοδήματος προκειμένου αυτές να καλύψουν τις ανάγκες που προκύπτουν, κυρίως εξαιτίας των συνεπειών της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υποστηρίζουμε την ανάγκη ενίσχυσης της πρόσβασης των φτωχών και ευάλωτων χωρών, οι οποίες συχνά δεν διαθέτουν θεσμοθετημένους διοικητικούς φορείς, στις δυνατότητες και τις πιστώσεις που παρέχουν τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλοι χορηγοί.
Προσωπικά, θα υπερασπιστώ αυτήν την προσέγγιση στο Συμβούλιο Αναπτυξιακών Υποθέσεων τον Νοέμβριο, και η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση θα βρίσκεται στον πυρήνα του πολιτικού μου ενδιαφέροντος κατά τις ερχόμενες εβδομάδες. Ελπίζω να μπορώ να υπολογίζω στην υποστήριξή σας καθ' όλο αυτό το διάστημα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο μηχανισμός μας με την ονομασία "ευάλωτος χαρακτήρας FLEX" έχει ιδιαίτερη σημασία. " Επιτροπή εργάστηκε από κοινού με την Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ με σκοπό να εντοπίσει τις χώρες που είναι περισσότερο ευπαθείς στην κρίση και να συμπληρώσει τη βασιζόμενη σε δάνεια βοήθεια που παρέχεται από τους δύο αυτούς φορείς με έγκαιρη και στοχευμένη ενίσχυση βάσει του μηχανισμού "ευάλωτος χαρακτήρας FLEX".
Μεταξύ του 2009 και του 2010, οι χώρες ΑΚΕ που ζητούν βοήθεια θα λάβουν έως και 500 εκατομμύρια ευρώ, προκειμένου να διασφαλισθεί δημόσια χρηματοδότηση κατά προτεραιότητα, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών κλάδων. Σας διαβεβαιώνω ότι η εκ των προτέρων δημοσιονομική ενίσχυση μέσω του μηχανισμού "ευάλωτος χαρακτήρας FLEX", δεν θα οδηγήσει σε κενό χρηματοδότησης, καθώς η Επιτροπή χρησιμοποιεί αποθέματα που δεν προορίζονται για άλλη χρήση.
Οι χώρες που δεν δικαιούνται χρηματοδότηση από τον μηχανισμού "ευάλωτος χαρακτήρας FLEX", θα επωφεληθούν και αυτές από τα άλλα μέτρα που προτάθηκαν τον Απρίλιο από την Επιτροπή σε ανακοίνωσή της, για παράδειγμα, μέσω αναδιανομής που θα πραγματοποιηθεί μετά από ad hoc επισκόπηση κάθε έκαστης χώρας και την προηγμένη ενδιάμεση επισκόπηση, ενίσχυσης βάσει του παραδοσιακού συστήματος FLEX, εκ των προτέρων χρηματοδότησης όπου αυτό είναι εφικτό, κλπ.
Όσον αφορά τη στοχοθεσία της δημοσιονομικής ενίσχυσης, είμαι πεπεισμένος ότι η ευελιξία που αποτελεί χαρακτηριστικό αυτού του μέσου επιτρέπει ήδη στις δικαιούχους χώρες να χρησιμοποιούν τους πόρους με όποιον τρόπο κρίνουν ότι θα τις βοηθήσει να ανταποκριθούν καλύτερα στα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα.
Επιπλέον, η προηγμένη ενδιάμεση επισκόπηση του 10ου ΕΤΑ θα παράσχει μια καλή ευκαιρία ώστε να εντοπισθούν οι νέες ανάγκες και να εκτιμηθεί κατά πόσον αυτές μπορούν να αντιμετωπισθούν καλύτερα μέσω γενικής ή κατανεμημένης ανά τομέα δημοσιονομικής ενίσχυσης.
" προηγμένη ενδιάμεση επισκόπηση θα παράσχει επίσης μια πρόσθετη ευκαιρία επανεξέτασης των χαρακτηριστικών δημοσιονομικής ενίσχυσης κάθε έκαστης χώρας ΑΚΕ και εξέτασης του ενδεχομένου τροπολογιών, αναδιανομής ή παροχής πρόσθετων πόρων από το απόθεμα.
Όσον αφορά τη μεταρρύθμιση των θεσμικών οργάνων του Bretton Woods, ο ρόλος μας όσον αφορά την προώθηση της μεταρρύθμισης αυτής είναι, ασφαλώς, περιορισμένος. Το ζήτημα της φωνής και της εκπροσώπησης θα συζητηθεί κατά τις ετήσιες συνεδριάσεις του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Κωνσταντινούπολη, όπου θα παραβρεθούμε ο Επίτροπος Almunia και εγώ τον Οκτώβριο. Εν προκειμένω, επικροτούμε την προσθήκη μιας τρίτης έδρας για τις υποσαχάριες χώρες της Αφρικής στο διοικητικό συμβούλιο της Παγκόσμιας Τράπεζας και εξετάζουμε με ενδιαφέρον τις υπόλοιπες προτάσεις που έχουν υποβληθεί και αφορούν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις.
Όσον αφορά τις παράνομες οικονομικές εισροές, θα ήθελα να διαβεβαιώσω την κ. Joly ότι έχω ήδη δώσει οδηγίες στις υπηρεσίες της Επιτροπής να αναζητήσουν τρόπους βελτίωσης της φορολογικής και χρηματοοικονομικής διακυβέρνησης των αναπτυσσόμενων χωρών, προκειμένου να περιοριστούν οι παράνομες οικονομικές εισροές. Αυτή η κρίση απέδειξε επίσης ότι πρέπει να ενισχύσουμε τους μηχανισμούς παροχής επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας (ΕΑΒ).
Το Πρόγραμμα για την Αποτελεσματικότητα της Διεθνούς Βοήθειας που περιλαμβάνεται στην Διακήρυξη του Παρισιού και το Πρόγραμμα Δράσης της Άκρα είναι σήμερα σημαντικότερα από ποτέ. Σε αυτούς τους δύσκολους οικονομικά καιρούς, έχουμε ευθύνη απέναντι στον φτωχό πληθυσμό του κόσμου να διασφαλίσουμε ότι η αναπτυξιακή μας βοήθεια διοχετεύεται αποτελεσματικά.
Στην ανακοίνωσή της στις 8 Απριλίου, η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης τη χρήσιμη συμβολή καινοτόμων μηχανισμών χρηματοδότησης ως συμπληρωματικού μέσου που χρησιμοποιείται από κοινού με την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ). Παροτρύναμε τα κράτη μέλη να κάνουν πλήρη χρήση των μέσων που διαθέτουν και να εξισορροπήσουν τη μη ΕΑΒ με την ΕΑΒ, στηριζόμενα, για παράδειγμα, στις ήδη υπάρχουσες εθελοντικές εισφορές αλληλεγγύης, όπως οι φόροι στα αεροπορικά εισιτήρια για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων υγείας. Για το θέμα αυτό, θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις υψηλού επιπέδου, συμπεριλαμβανομένης μεγάλης διάσκεψης εντός του 2010 που θα διοργανωθεί από τους Γάλλους και θα αφορά την προσφορά της Επιτροπής.
Enrique Guerrero Salom
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, ήταν ακριβώς πριν από έναν χρόνο όταν γίναμε μάρτυρες της κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος Lehman Brothers. Τότε, σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες, βρισκόμαστε στο χείλος μιας χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης, και στο κατώφλι ακόμα μίας μεγάλης ύφεσης.
" χρηματοπιστωτική κρίση εντάθηκε και επεκτάθηκε και στην πραγματική οικονομία, και βιώσαμε μια περίοδο κατά την οποία υπήρξε αρνητική οικονομική ανάπτυξη και απώλεια θέσεων εργασίας.
Ωστόσο, οι αναπτυγμένες χώρες έχουν αρχίσει να βγαίνουν από την κρίση. " Γαλλία και η Γερμανία το έχουν, για παράδειγμα, κάνει, και η Επιτροπή παρουσίασε σήμερα τις οικονομικές της προβλέψεις, οι οποίες δείχνουν ότι κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βγει από την ύφεση.
Ωστόσο, οι λιγότερο αναπτυγμένες χώρες βρίσκονται στο μέσο της κρίσης και θα συνεχίσουν να βρίσκονται εκεί για πολύ καιρό. Δεν προκάλεσαν αυτές την κρίση, αλλά αυτές υποφέρουν από τις συνέπειές της περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο. Υποφέρουν από τις συνέπειες μέσω μείωσης της ανάπτυξης, ολοένα μεγαλύτερης ανεργίας, λιγότερων άμεσων επενδύσεων, λιγότερων ξένων πιστώσεων, λιγότερων χρημάτων να αποστέλλονται από τους μετανάστες, λιγότερης επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας και, ασφαλώς, περισσοτέρων περιορισμών του εμπορίου.
Εμείς ζήσαμε μια περίοδο κατά την οποία μειώθηκε η σταθερότητά μας και η άνεσή μας για περιορισμένο χρονικό διάστημα, αλλά αυτές απειλούνται να χάσουν μία δεκαετία στον αγώνα κατά της φτώχειας, και μία δεκαετία σημαίνει ότι θα χαθεί μία ολόκληρη γενιά.
Μπορούμε να κάνουμε πολλά για αυτούς σε πολλούς τομείς, και θα ήθελα να επικεντρωθώ συγκεκριμένα στην αντιμετώπιση του προστατευτισμού. Την προηγούμενη εβδομάδα, η Επιτροπή παρουσίασε την τέταρτη έκθεσή της σχετικά με μέτρα περιορισμού του εμπορίου, που αποδεικνύει ότι πολλές χώρες εγκρίνουν νέα περιοριστικά μέτρα, κάτι που έχει καταστροφικές συνέπειες για τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Επίσης, πολλές αναπτυγμένες χώρες δεν θα ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τη δημόσια αναπτυξιακή βοήθεια, τη στιγμή ακριβώς που χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ νέους πόρους για να αντιμετωπίσουμε τη σοβαρότητα της κρίσης.
Ως εκ τούτου, προτείνω να αυξήσουμε τον συντονισμό αυτής της αναπτυξιακής βοήθειας με μια ευρύτερη συμφωνία μεταξύ χωρών χορηγών, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και εταίρων, και να την διαχειριστούμε με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και διαφάνεια, ούτως ώστε να μην προκύψουν δαπάνες και να μην αποτελέσει γραφειοκρατική επιβάρυνση.
Μετ' επιτάσεως καλώ την Επιτροπή, καλώ τον κ. Επίτροπο να υλοποιήσει το σχέδιο που μας παρουσίασε, με το οποίο είμαι σίγουρος ότι θα συμφωνήσει ο Επίτροπος Almunia.
Louis Michel
Κύριε Πρόεδρε, κύριε De Gucht, κυρία Joly, γνωρίζω βεβαίως πολύ καλά ότι σε τέτοιου είδους συζητήσεις αναπόφευκτα ακούμε μια σειρά από ομιλίες όπου όλοι λένε τα ίδια πράγματα. Αυτό, ωστόσο, δεν με ενοχλεί. Θεωρώ σημαντικό να επαναλάβουμε ξανά και ξανά την ισχυρή αυτή συναίνεση που έχει χρέος να δημιουργήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και επιπλέον αυτό πρέπει να γίνει μαζί με την Επιτροπή. Αυτό επειδή, παρά τον ισχυρισμό ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες θα πλήττονταν ελάχιστα από τη χρηματοπιστωτική κρίση, όλοι οι εμπειρογνώμονες συμφωνούν σήμερα ότι, αντιθέτως, οι επιπτώσεις της κρίσης θα είναι καταστροφικές για τις περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες.
Όλοι οι κοινωνικοί τομείς των φτωχών χωρών θα βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντική αύξηση των κοινωνικών, κυρίως, αναγκών και των αναγκών για υπηρεσίες, και η ανάπτυξή τους θα σημειώσει σημαντική πτώση. Επιπλέον, από αυτήν την οπτική, εκτιμώ ιδιαίτερα την αναφορά σας, κύριε Επίτροπε, στη σημασία της ανταπόκρισης στις ανάγκες αυτές με πολύ πιο ευέλικτο τρόπο και νομίζω πως γνωρίζετε ότι, όπου αυτό ήταν εφικτό -προφανώς στο πλαίσιο επαρκούς παρακολούθησης- υπήρξα πάντα ένθερμος υποστηρικτής των κρατικών και άμεσων ενισχύσεων, είτε άμεσων είτε τομεακών, αλλά σε κάθε περίπτωση δημοσιονομικών. Πιστεύω ότι αυτό δημιουργεί αίσθημα οικειότητας και έχει επίσης μια πολύ σημαντικότερη συνέπεια, που έχει να κάνει με τον σεβασμό, και αυτό παρέχει στα κράτη μέλη αρμοδιότητες.
Παρόλα αυτά, επισημαίνω ότι οι G20 δεν ασχολήθηκαν με τη μεταρρύθμιση των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων -αναφέρομαι στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Παγκόσμια Τράπεζα- ούτως ώστε να δώσουν μεγαλύτερη βαρύτητα στα συμφέροντα των φτωχών χωρών του Νότου.
Όπως είπε η κ. Joly, ποσοστό 80% των πρόσφατων δανείων από το ΔΝΤ δόθηκε σε ευρωπαϊκές χώρες και μόλις το 1,6% των δανείων αυτών δόθηκε, για παράδειγμα, σε χώρες της Αφρικής. Οι πόροι που προορίζονται για τις αναπτυσσόμενες χώρες στη δέσμη μέτρων των G20 δεν επαρκούν -και αυτό το γνωρίζουμε- και δεν θα είναι επαρκώς επικεντρωμένοι στις πλέον αδύναμες χώρες. Ακόμα χειρότερα, οι πόροι αυτοί δεν θα δοθούν αρκετά σύντομα.
" πραγματική πρόκληση, όπως έχετε προφανώς συνειδητοποιήσει, κύριε Επίτροπε, θα είναι να υποχρεωθούν τα κράτη μέλη να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν το 2005. Τίποτα δεν δικαιολογεί τη μείωση της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας. Ωστόσο, όπως έχει ήδη ειπωθεί, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ανακοίνωσαν δραστικές περικοπές. Αναφέρομαι στην Ιρλανδία (-10%), την Ιταλία (-50%) και τη Λετονία (-100%). Είναι σαφές ότι αυτή η νοοτροπία είναι εντελώς απαράδεκτη. Επιπλέον, είναι ανεύθυνη.
Θα ήθελα να ακούσω την άποψή σας σχετικά με μια ολόκληρη σειρά από ζητήματα. Άκουσα τη θετική σας αντίδραση αναφορικά με το ταμείο ευπάθειας που προτείνει η Παγκόσμια Τράπεζα. Ανταποκριθήκατε επίσης θετικά ως προς το ζήτημα της καταπολέμησης των φορολογικών παραδείσων. Οι χώρες του Νότου χάνουν ετησίως 1 000 δισ. δολάρια "ΠΑ από πόρους που μεταφέρονται παράνομα στον Βορρά, εκ των οποίων 350 δισ. δολάρια "ΠΑ διέρχονται από φορολογικούς παραδείσους.
Το ζήτημα της διεθνούς διακυβέρνησης συζητήθηκε ήδη.
Ένα άλλο ζήτημα που θεωρώ ότι πρέπει να επισημανθεί είναι, βεβαίως, η βοήθεια που σχετίζεται με το εμπόριο. Αποτελώ ένθερμο υποστηρικτή -σε αντίθεση με άλλους, το γνωρίζω- των συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης, με την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι λαμβάνεται υπόψη η συγκεκριμένη κατάσταση και ότι θα υπάρχουν μεταβατικές περίοδοι και, κυρίως, με την προϋπόθεση ότι τα κράτη μέλη θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους όσον αφορά την παροχή αυτού του διαβόητου ετήσιου ποσού του 1 δισ. ευρώ για τη βοήθεια του εμπορίου. Κατ' εμέ, αυτό είναι προφανώς σημαντικό, όπως είπαν και άλλοι.
Εκείνο που χρειάζεται σήμερα είναι να αποκηρύξουμε τα αμφιλεγόμενα μηνύματα ορισμένων κρατών μελών που μιλούν για λαμπρούς όρους όσον αφορά τις αναπτυσσόμενες χώρες και δίνουν τεράστιες υποσχέσεις αλλά που, ταυτόχρονα, μειώνουν με κυνικό τρόπο τη δημόσια αναπτυξιακή βοήθειά τους.
Gabriele Zimmer
Κύριε Πρόεδρε, η ερώτηση που υποβλήθηκε από την κ. Joly εξ ονόματος της Επιτροπής Ανάπτυξης φέρνει στην επιφάνεια το ζήτημα του τι προσπαθούμε εμείς, ως υπεύθυνοι για τη χάραξη της αναπτυξιακής πολιτικής, να επιτύχουμε στο πλαίσιο της παρούσας συζήτησης.
Οι υποσχέσεις των τελευταίων συνόδων των G8 και G20 δεν υλοποιήθηκαν τελικά ποτέ. Περιλαμβάνονται στις υποσχέσεις που δίνονται ξανά και ξανά αλλά που ποτέ δεν οδηγούν σε επαρκή, απτή βοήθεια. Από την άποψη αυτή, πραγματικά δεν καταλαβαίνω για ποιον λόγο δεν συζητούμε σχετικά με το ψήφισμα του Κοινοβουλίου πριν από τη Σύνοδο του Πίτσμπουργκ προκειμένου να μπορέσουμε να ασκήσουμε τη δέουσα πολιτική πίεση. Υπό το πρίσμα των ορθών αναλύσεων του Επιτρόπου και τις παρατηρήσεις του κ. Michel, μου είναι ξεκάθαρο ότι γνωρίζουμε τι διακυβεύεται εν προκειμένω. Εντούτοις, δεν είμαστε σε θέση να ασκήσουμε πολιτική πίεση και να υποχρεώσουμε τα κράτη μέλη να εγκαταλείψουν επιτέλους αυτήν την πολιτική που θέλει τη φιλανθρωπία να "ξεκινά από το σπίτι μας". Με τα βλέμματα στραμμένα στο Πίτσμπουργκ, αυτός φαντάζει στα μάτια να είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Εάν δεν κατορθώσουμε να ασκήσουμε πίεση και να καταστήσουμε σαφές ότι χρειαζόμαστε νέα θεσμικά μέσα, ειδικά προσανατολισμένα στην υποστήριξη των φτωχότερων χωρών στον κόσμο, τότε θα συνεχίσουμε να καθόμαστε εδώ και μετά το Πίτσμπουργκ και να επισημαίνουμε ότι τελικά τίποτα δεν άλλαξε.
Αυτό είναι και το αίτημά μου προς εσάς, κύριε Επίτροπε. Σας ζητώ, εδώ και τώρα στο Κοινοβούλιο, να σχολιάσετε εκ νέου συγκεκριμένα τα αποτελέσματα και να μας πείτε τι μπορεί να απαιτηθεί, με την υποστήριξη ποιων κρατών μελών και σε ποιον βαθμό έχουμε τελικά επιτύχει πρόοδο.
Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι ταχεία και αποτελεσματική δράση, διότι άνθρωποι πεθαίνουν μπροστά στα μάτια μας, εξαιτίας συνθηκών στη δημιουργία των οποίων συμβάλαμε εμείς. Μας καλώ όλους να δράσουμε από κοινού!
Corina Creţu
(EN) Κύριε Πρόεδρε, οι επιδοτήσεις έκτακτης ανάγκης, έχουν, όπως γνωρίζετε, σημειώσει μείωση ύψους 4,8 δισ. ευρώ έναντι του ποσού που προοριζόταν για τη διευθέτηση των ανθρωπιστικών κρίσεων στις φτωχότερες χώρες. Πρόκειται για το υψηλότερο ιστορικά καταγεγραμμένο χάσμα μεταξύ των πόρων που χρειάζονται και των πόρων που συνελέγησαν από τις κυβερνήσεις των χωρών χορηγών και, βλέποντας αυτά τα στοιχεία, δεν μπορούμε παρά να σκεφτούμε τα τεράστια χρηματικά ποσά που δόθηκαν για τη σωτηρία των τραπεζών.
Κάθε κυβέρνηση έχει την ευθύνη να λύσει τα προβλήματα της δικής της χώρας αλλά, ταυτόχρονα, είναι άδικο και ανήθικο να παραβλέπουμε το γεγονός ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες πλήττονται σκληρότερα από την οικονομική κρίση, μολονότι αυτές ευθύνονται λιγότερο από όλες για αυτήν.
Ο γύρω κόσμος μάς διδάσκει να μην περιμένουμε και πολλά από τις εκκλήσεις για ανθρωπιστική βοήθεια, ιδίως σε περιόδους ύφεσης. Ως εκ τούτου, θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας στον κίνδυνο της παραμέλησης των αναπτυσσόμενων χωρών και της επιτάχυνσης της αύξησης της φτώχειας που θα οδηγήσει σαν μπούμερανγκ σε αυξημένες εσωτερικές εντάσεις, αιματηρές συγκρούσεις, ανθρωπιστικού χαρακτήρα τραγωδίες και μαζική μετανάστευση, θέματα για τα οποία οι αναπτυγμένες χώρες και πάλι συζητούν. Δεδομένων αυτών των συνθηκών, θεωρώ ότι χρειάζονται προσπάθειες προς μία κατεύθυνση για την ανάληψη των ευθυνών μας. Αυτό σημαίνει ενίσχυση της διεθνούς βοήθειας και ανάγκη για αποτελεσματικότερη αναπτυξιακή βοήθεια.
Πιστεύω επίσης ότι πρέπει να επικεντρωθούμε στη μείωση της εξάρτησης από την ανθρωπιστική βοήθεια για ορισμένους από τους δικαιούχους αυτής. Θα ήθελα επίσης να ρωτήσω τον Επίτροπο -λαμβάνοντας υπόψη όσα δήλωσε προηγουμένως ο πρώην Επίτροπος Michel σχετικά με την ανάγκη να ενισχύσουμε τη συμμετοχή της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ- εάν σκοπεύει να υποβάλει σχετική πρόταση κατά τη Διάσκεψη της Κωνσταντινούπολης.
Δεν θέλω να ολοκληρώσω την ομιλία αυτή χωρίς να εκφράσω την εκτίμησή μου για την έναρξη της εντολής σας στην Επιτροπή. Έχω κατά νου τη Διάσκεψη "ΠΑ-Νοτίου Αφρικής, την επίσκεψή σας στη Ζιμπάμπουε στο τέλος αυτής της εβδομάδας και την επείγουσα βοήθεια που παρασχέθηκε τις τελευταίες ημέρες για τα 100 000 θύματα από τις πλημμύρες στη Δυτική Αφρική. Ταυτόχρονα, θα ήθελα να επισημάνω ότι δεν αντιμετωπίζει μόνο η Μπουρκίνα Φάσο φυσικές καταστροφές, αλλά ότι και ο Νίγηρας χρειάζεται διεθνή υποστήριξη. Οι ανθρώπινες ζωές δεν απειλούνται μόνο από τις πλημμύρες, αλλά και από την ύπουλη και μόνιμη απειλή της ξηρασίας. Εκτιμώ επίσης το γεγονός ότι διαθέσατε 53 εκατομμύρια ευρώ την προηγούμενη εβδομάδα για την αντιμετώπιση της ξηρασίας στις υποσαχάριες χώρες. Τα παραπάνω αποτελούν ενθαρρυντικές ενδείξεις που εύχομαι να επηρεάσουν τις συνομιλίες στη Σύνοδο των G20 στο Πίτσμπουργκ και στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης, διότι αυτές οι συνεδριάσεις έχουν πολύ μεγάλη σημασία σήμερα, καθώς οι αναπτυξιακοί στόχοι της χιλιετίας κινδυνεύουν σοβαρά να αποτύχουν.
Zuzana Roithová
(CS) Κύριε Επίτροπε, θα ήθελα και εγώ με τη σειρά μου να δηλώσω πόσο απογοητευμένη είμαι που οι υποσχέσεις των G20 όσον αφορά την παροχή βοήθειας προς τις φτωχότερες χώρες κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης δεν αποδείχτηκαν σοβαρές. " αλήθεια είναι ότι η βοήθεια από το ΔΝΤ ήταν μέχρι στιγμής αμελητέα. Θα ήθελα επίσης να ζητήσω τη μεταρρύθμιση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, ούτως ώστε οι φτωχότερες χώρες να έχουν μεγαλύτερο λόγο στη λήψη των αποφάσεων αυτών, ιδίως στο πλαίσιο του συστήματος του Bretton Woods. Ταυτόχρονα, κύριε Επίτροπε, θα ήθελα να σας ρωτήσω εάν ειδικά η παροχή βοήθειας για την υγεία και την εκπαίδευση στις χώρες ΑΚΕ μπόρεσε να διατηρηθεί τουλάχιστον στα επίπεδα πριν από την κρίση; Ρωτώ κυρίως επειδή υπήρξε δραστική μείωση της οικονομικής βοήθειας από πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων και ευρωπαϊκών. Κατόπιν αυτών, κύριε Επίτροπε, σας εύχομαι καλή επιτυχία στον νέο σας ρόλο.
Anna Záborská
(SK) Κύριε Επίτροπε, το ζήτημα που συζητούμε σήμερα είναι πολύ σημαντικό και έχει τοπικό χαρακτήρα, όχι μόνο επειδή η ΕΕ χρειάζεται να έχει μια σαφή ιδέα όσον αφορά την αναπτυξιακή πολιτική αυτήν τη στιγμή, αλλά και επειδή πρέπει να την εξηγήσουμε με σαφήνεια ώστε να γίνει κατανοητή από τους συμπολίτες μας. Περισσότερο από οποιαδήποτε στιγμή στο παρελθόν, το επίπεδο αναπτυξιακής βοήθειας μπορεί τώρα να επηρεάσει την παράνομη μετανάστευση, τη δημόσια τάξη, τις επιδημίες, καθώς επίσης -όπως επεσήμανε το ΔΝΤ- και την αύξηση του χρέους του ιδιωτικού τομέα στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Θα ήθελα να επισημάνω τη σημασία τακτικού ελέγχου της δημοσιονομικής κατάστασης τόσο από τις χορηγούς χώρες όσο και από τους λήπτες της χρηματοδότησης. Ζούμε στις χώρες μας και ακούμε να ασκείται κριτική στην αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ. " συναίνεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην οποία αναφέρθηκε ο κ. Michel, δεν είναι πάντα τόσο εμφανής στις χώρες της ΕΕ. Μόνο μέσω της αποτελεσματικότητας και της διαφάνειας της αναπτυξιακής βοήθειας θα μπορέσουμε να πείσουμε τους πολίτες ότι είναι δικαιολογημένη και να περιορίσουμε τυχόν περικοπές της.
Sari Essayah
(FI) Κύριε Πρόεδρε, είναι εξαιρετικά σημαντικό, στη φάση αυτή, η Ευρώπη να έχει το ηθικό προβάδισμα, και τα κράτη μέλη πρέπει να τιμήσουν τις δεσμεύσεις τους, καθώς και τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας. Ασφαλώς, κατά την τρέχουσα οικονομική ύφεση είμαστε αντιμέτωποι με σχετική φτώχεια, αλλά πρέπει να θυμόμαστε ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι αντιμέτωπες με την απόλυτη φτώχεια και ότι οι άνθρωποι εκεί πεθαίνουν από πείνα και ασθένειες. Ωστόσο, περισσότερα από δέκα κράτη μέλη της Ένωσης δήλωσαν ότι θα περικόψουν τη συνεισφορά τους στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας ή θα μειώσουν τον ρυθμό αύξησής της. Είναι προφανές ότι θα πρέπει να θυμόμαστε πως όσο σημαντική και αν είναι η αύξηση των καταβολών, εξίσου σημαντικό είναι να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότερη χρήση τους. Υπάρχουν αρκετά μέσα για τον συντονισμό της βοήθειας. Ένα από αυτά είναι το υπολογιστικό πρόγραμμα της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας, το οποίο δοκιμάστηκε με μεγάλη επιτυχία στη Μοζαμβίκη, και εύχομαι να υπάρξει επένδυση σε χρόνο και προσπάθεια ειδικά όσον αφορά αυτό το είδος συντονισμού. Με αυτόν τον τρόπο, θα καταστεί ευκολότερη για εμάς η βελτίωση της επιτυχίας μας στο πλαίσιο μιας τέτοιας κατάστασης, όπου το διαθέσιμο ποσό βοήθειας μειώνεται.
Karel De Gucht
Κύριε Πρόεδρε, ναι, η κρίση έπληξε περισσότερο τις φτωχότερες χώρες και η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά για αυτό. Μπορούμε απλώς να μιλούμε για τις λύσεις μέχρι να τις βάλουμε και πάλι στη σωστή τροχιά, και αυτό θα πάρει προφανώς περισσότερο χρόνο από ό,τι στον αναπτυγμένο κόσμο, διότι οι μηχανισμοί που στοχεύουν σε μια νέα άνθιση της οικονομίας είναι πολύ λιγότερο αναπτυγμένοι στις χώρες αυτές.
Ένα από τα σχόλια που έκαναν αρκετοί βουλευτές αφορά το γεγονός ότι πολλά κράτη μέλη υπαναχωρούν όσον αφορά τις δεσμεύσεις τους σχετικά με την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ). Τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν το 2005 για μεμονωμένους ελάχιστους στόχους βοήθειας που θα ανέρχονταν σε 0,51% για την ΕΕ των 15 και 0,17% για την ΕΕ των 12, με τα νέα κράτη μέλη να φτάνουν το 0,7% ως το 2010 και το 0,33% ως το 2015.
Οι χώρες που είχαν ήδη επιτύχει επίπεδα βοήθειας υψηλότερα από τους στόχους αυτούς υποσχέθηκαν να τα διατηρήσουν. Βάσει των επιβεβαιώσεων αυτών και των υψηλότερων εθνικών δεσμεύσεων ορισμένων κρατών μελών, η ΕΕ θα πρέπει να φτάσει συλλογικά σε ποσοστό 0,56% ΕΑΒ ως το 2010.
Πιστεύω ότι η κρίση δεν πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για να υπαναχωρήσουν οι χορηγοί όσον αφορά τις υποσχέσεις τους για βοήθεια, και επιμένω ότι πρέπει να τηρηθούν οι δεσμεύσεις σχετικά με τα υπεσχημένα επίπεδα βοήθειας, τόσο από τα κράτη μέλη της ΕΕ όσο και από τους άλλους χορηγούς.
Το 2008, η ΕΑΒ της ΕΕ αυξήθηκε κατά περίπου 4 δισ. ευρώ φτάνοντας στο επίπεδο του 0,40% ΕΑΒ και η συλλογική ΕΑΒ της ΕΕ προβλέπεται να εξακολουθήσει να αυξάνεται.
Με βάση τις πληροφορίες που συνελέγησαν από τα κράτη μέλη, προβλέπουμε ότι η συλλογική ΕΑΒ της ΕΕ θα αυξηθεί φτάνοντας τα 53,4 δισ. ευρώ το 2009, που αντιπροσωπεύει ποσοστό 0,44%, και τα 58,7 δισ. ευρώ, δηλαδή ποσοστό 0,48%, το 2010.
Αυτό σημαίνει επίσης ότι, εάν δεν γίνουν πρόσθετα βήματα από τα κράτη μέλη για την επίτευξη των επιμέρους στόχων τους, οι συλλογικοί στόχοι για το 2010 δεν θα επιτευχθούν. " προβλεπόμενη τάση της συνεχιζόμενης αύξησης της ΕΑΒ της ΕΕ βασίζεται σε αυτά τα κράτη μέλη που προσπαθούν να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους, ωστόσο απαιτούνται προσπάθειες από όλα τα κράτη μέλη και θα συνεχίσω να επιμένω για αυτό έναντι των αντίστοιχων κρατών μελών. Είναι ευθύνη τους. Πρόκειται για μια δέσμευση που ανέλαβαν και η κρίση δεν πρέπει να αποτελέσει δικαιολογία υπαναχώρησης έναντι των δεσμεύσεών τους. Θα έλεγα ότι το αντίθετο πρέπει να ισχύσει.
Αρκετοί βουλευτές επέμειναν επίσης σχετικά με την ανάγκη μεταρρύθμισης των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Συμπαρατάσσομαι απόλυτα με αυτόν τον στόχο. Οι G20 έχουν ορίσει ένα ακριβές χρονοδιάγραμμα όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις της διακυβέρνησης των θεσμικών οργάνων του Bretton Woods, καλώντας τα να επιταχύνουν την υλοποίηση των μεταρρυθμιστικών σχεδίων τους, τα οποία προϋπήρχαν της Διάσκεψης του Λονδίνου. Κάποια αποτελέσματα αναμένονται ήδη τον Απρίλιο του ερχόμενου έτους και είμαι βέβαιος ότι για τα εκκρεμή ζητήματα μπορούν να βρεθούν λύσεις.
Δεδομένης της σημερινής ορμής της μεταρρύθμισης του ΔΝΤ που οφείλεται στους G20, η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία προσέγγισης της δεύτερης φάσης της μεταρρύθμισης της Παγκόσμιας Τράπεζας με σκοπό αυτή να έχει ολοκληρωθεί ως την άνοιξη του 2010.
" Διάσκεψη του Λονδίνου στις 2 Απριλίου 2009 θα περάσει στην ιστορία των G20 ως μια σύνοδος όπου τα ζητήματα της ανάπτυξης αντιμετωπίστηκαν μεμονωμένα και παρουσία εκπροσώπων των αναπτυσσόμενων χωρών. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την επόμενη σύνοδο των G20, οι τελευταίοι μήνες σηματοδοτήθηκαν από έντονη δραστηριότητα του ιδρύματος στο οποίο ανατέθηκε η συμμόρφωση προς τις αποφάσεις.
Τον Αύγουστο, το διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ ενέκρινε γενική κατανομή ύψους 250 δισ. δολαρίων "ΠΑ βάσει των ειδικών δικαιωμάτων ανάληψης του ΔΝΤ, εκ των οποίων 18 δισ. δολάρια "ΠΑ θα δοθούν σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, και το ΔΝΤ θα κληθεί να λογοδοτήσει στο Πίτσμπουργκ σχετικά με άλλα μέτρα που αφορούν τις χώρες χαμηλού εισοδήματος. Αυτή είναι επομένως θετική εξέλιξη, κατά τη γνώμη μου.
Ο Louis Michel, ο προκάτοχός μου, επέμεινε επίσης σχετικά με την ευελιξία, ισχυριζόμενος ότι ο μηχανισμός δημοσιονομικής ενίσχυσης είναι ο πλέον ευέλικτος που διαθέτουμε, και αυτό προφανώς ισχύει αλλά, βεβαίως, αυτό σημαίνει επίσης ότι χρειάζεται ένας αντίστοιχος μηχανισμός για τις αναπτυσσόμενες χώρες και ότι πρέπει να είμαστε σε θέση να διεξαγάγουμε πολιτικό διάλογο μαζί τους και να θέσουμε σε λειτουργία μηχανισμούς παρακολούθησης. Επομένως, προϋποθέτει μια ελάχιστη συνεργασία από την πλευρά τους, αλλά θεωρώ ότι μόλις επιτευχθεί αυτό η τομεακή δημοσιονομική ενίσχυση θα αποτελέσει τη δέουσα διαδικασία.
Δεν καταλαβαίνω για ποιον λόγο το παρόν ψήφισμα που υποβλήθηκε από την Επιτροπή Ανάπτυξης και αναφέρεται στη συνεδρίαση των G20 στο Πίτσμπουργκ δεν τέθηκε σε ψηφοφορία πριν από τη σύνοδο αυτή, δεν το καταλαβαίνω καθόλου. Προφανώς υπάρχουν τεχνικές εξηγήσεις, αλλά θεωρώ ότι το γεγονός ότι θα συζητήσουμε σχετικά με το εν λόγω ψήφισμα μετά τη συνεδρίαση των G20 στο Πίτσμπουργκ, η οποία θα πραγματοποιηθεί, εάν θυμάμαι σωστά, από τις 22 ως τις 24 Σεπτεμβρίου, πριν από την επόμενη συνεδρίασή μας στο Στρασβούργο τον Οκτώβριο, δίνει λάθος ενδείξεις από το νεοεκλεγέν Κοινοβούλιο.
Δεν είναι στη δική μου ευχέρεια, αλλά οφείλω να πω ότι, όπως και οι βουλευτές που το υποστήριξαν, λυπάμαι ιδιαίτερα που δεν μπορέσαμε να θέσουμε το ψήφισμα αυτό σε ψηφοφορία κατά τη διάρκεια της παρούσας περιόδου συνόδου.
Πρόεδρος
Θα ήθελα απλώς να αναφέρω ότι η απόφαση διεξαγωγής της ψηφοφορίας κατά την πρώτη περίοδο συνόδου του Οκτωβρίου ελήφθη από τη Διάσκεψη των Προέδρων, διότι κατά την περίοδο εκείνη θα διεξαχθεί και συζήτηση σχετικά με τη συνεδρίαση των G20. Αυτή είναι η εξήγησή μου στην ερώτησή σας.
" συζήτηση έληξε. " ψηφοφορία θα διεξαχθεί κατά την πρώτη περίοδο συνόδου του Οκτωβρίου.
